comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tiquã matrem io seph. Transiensaũ impi
us olybrius & sedens in burgile suo uiditpu¬
ellamcumouib: quaeerat bona uisu. & speci¬
osa facienimis. & iub& conprebendieam.
dicens ita quod silibera sitinquit eritmihi ux¬
or : Siaũ ancilla cuiuscũq praetiũ dabo &ertt
mihi concubina. beneaũ erit ei indomomea
renteam quimissi fuerant. coepit clamare
contaminare cum sit munda casta. in contami¬
nata : non polluatur fides mea. non co inquin&
corp: meũ . non in mut&us scientiamea. ñ pici¬
atur margarita mea in luto . ñ auriat᷑ sensus
meus a turbine & insipientia diaboli. sed mit¬
temihi ad sistricẽ sed istuae sapientiã ad ape¬
riendos fauces sensus mei. ad respondendũ
cum fidutia & sine timore me consistere adom¬
nem responsionẽ maligni & impu huius: Ve deo
aũ meuelutouem in medio luporũ. Eccesũ int̃
scandala uelut passer & cesum interf&es uelut

Expanded text:
tiquam matrem . Ioseph . transiens autem impi| tiquam matrem . Ioseph . transiens autem impi| us . olibrius et sedens in burcali suo uidit puellam cum| ouibus quia erat bona uisu . et speciosa facie nimis et iu| bit conpraehindi eam dicens. Ita quod si libera sit inquid| erit mihi uxor. Si autem ancella cuiuscumque praetium| | dabo et erit mihi concubam bene autem erit ei in domumtem conprae| hinderint eam qui missi fuerant coepit clamare contaminare.| Cum sit mundam . casta incontaminata . non polo| atur fedes mea non cuminquinuntur corpus meum| non emutitur scientia mea non proiciatur margarita| mea in luto non auriatur sinsus meus ad turpidine et| insipientia diaboli . sed mitte mihi adsistricem sidis| tuae sapientiam ad aperiendo faucis sensus mei ad| respondendo cum fiducia et sine timore me consistire| ad omnem responsionem maligni et impii . huius uideo| autem me uilud quem in medio loporum. Ecce sum inter| scandala uelud passer . ecce sum inter rites uelud|
Abbreviated transcription (Latin):
fundo ignorantiae. & baptizatus in ꝓfundo
scientia eq . & sapientiae proposui omnib:
manifestum facere gloriosum propositũ
scãe puellae marinae. qualem uero fidutiam
ostendit. quomodo aculeos diaboli conculca¬
uit in confidentia crucis inciuitate antio chia
primae pisidiae : Ego uero qui& aderam
marina fuit themistii cuiusdam patriarchae
gentiliũ filia quae fuitilli unica. Haec post¬
quam nata est dederunt eam foras nutriri in
quodã prȩdio. habentẽ stadiat quindecim
ubantiocia quȩ & nutrita est ab eaquȩ sus¬
cepit illã. &erat upad eã in p̃dio : Huius
ergomoritur mat̃. haec uero magis habebat
odium aũ ad patrem. dilectionẽnãq
& delectabatus indomib nutricis suae .:
Audiebat uero omnium scõrũ martyrũ certa¬
mina : Illis auꝰ dieb: multus sanguis scõrũ
effusus est. propt̃ nom̃ dñi nr̃i ihu xp̃i
in agrum cumouib: nutricissuae. & ipsa cũ
pascentib: puellis imitabatꝰ nouã rachel an¬

Expanded text:
fundo| ignorantiae et baptizatus in profundo . scientiae eius et| sapientiae . proposui omnibus manifestum facire glo| riosum propositum sanctae puelle . Marinae . qualem uiro| fiducia ostendit quomodo aculeis diabuli conculcauit| in confidentia crucis in ciuitatem antiochia prima epissidiae Ego uiro qui et aderam marina fuit themitii . cuius| dam patriarche gentilium filia que fuit illi u“nic”a hęc| Postquam nata est dederunt ea foris nutriri in quodam|  praedio . Habentem stadia quindecim ab anthiocia| que et notrita est . A beata que suscipit illam . Et erat| apud eam in praedio Huius ergo moritur mater haec ui| ro magis habebat . odium autem ad patrem dilectionem| namque et| delectabatur in domibus nutricis suae. Audiebat| uiro omnium sanctarum . martyrum certamina. Illis| autem diebus multus sanguis sanctorum effusus est| propter nomen domini nostriin agro cum ouibus nutricis suae. Et| ipsa cum pascentibus puellis emitabatur nouam . Ra| chel . an
Abbreviated transcription (Latin):
ta oratione. in colomitati restituit
ersingulorũ conpendia. currunt rerũ mi¬
racula. Namq: andulfus. ełae parisia cae
clericus dum dieresurrectionis. inuineola sua
nuces ab arbore &cuter&. pro eo quod opera¬
tus est in dicin luminationis: caecita te ꝑcus¬
sus est & uultu tenebro soꝑstitit annis patiũ:
Debinc pontificioblatus & scõ unguine ꝑfu¬
sus : dieirursus redditus. & sacerdotis sere¬
num. purgauit aderici nubilo. Sicquid quid¬
ministeramisit : medicabilis p̃sulobtinuit
.II. Et quia crescunt genera miraculorũ ꝑtempo¬
ra : cum regi p̃sentaturus uirbeatus occurrer&
uilla roteiaco : clericus ei nequitiae sp̃uuex¬
atus adducitur: Vnde &x pulso aduersario:
uidentib: circum stantibus. uelutauis paruu¬
la decapite mergumini : umbra fugata egre¬
ditur. Quam dum reliqui ꝑdomũ uolantem
in sequerentur : ipse sc̃s suis eam contriuit
uestigus : & cum pede comprimer&. conuersa
est repente fallax in sanguinem. geminato

Expanded text:
ta oratione incolomitati restituit. 140 Per singulorum conpendia currant rerum miracula. Namque Andulfus ecclesiae Parisiacae clericus dum die resurrectionis in vineola sua nuces ab arbore excuteret, pro eo quod operatus est in die inluminationis, caecitate percussus est et vultu tenebroso perstitit anni spatium. 141 Dehinc pontifici oblatus et sancto perunguine perfusus, diei rursus redditus et sacerdotis serenum purgavit minister amisit, medicabilis praesul obtinuit. LIII. Et quia crescunt genera miraculorum per tempora; cum regi praesentandus vir beatus occurreret villa Roteiaco, clericus ei nequitiae spiritu vexatus adducitur. Unde expulso adversario videntibus circumstantibus, velut avis parvula de capite energumeni, umbra fugata, egreditur. Quam dum reliqui per domum volitantem insequerentur, ipse Sanctus suis eam contrivit vestigiis: et cum pede comprimeretur, conversa est repente fallax in sanguinem, geminato
Abbreviated transcription (Latin):
Statimque digituillius. qui iam
dudum fortiter palmis in hese¬
rant. resoluto rigere: pristinam
receperunt medelam: & remeat:
mox ad propria in colomis &l&a.
que uenerat tristis & contracta:
Pcridem namque tempus. homun¬
tio fuit nomine ciero. nequiter
pedibus contractus. qui exc
traque latere auxiliantibus ba¬
culis. uixpede tr̃mpum̃ & cumin¬
genti in iuria. callem nitebatur
suis adurnam scĩuiri semetipsũ
sanandum in orationem prostra¬
uit. Statimq resolutis neruo¬
sanus & laetus atque ad domici¬
lium suum pedibus propnis re¬
uertitur. quiad sc̃m sepulchrum
fus tibus sostentatus uenit ut sana¬
recur. Haecnos pauca depluni¬
mis. huiusuiri miraculis uel operib
bonis. ut ualemus scriptis indidi¬
mus Ceterum siomnia bona que
egit. stilo prosequi. & membranis
inserere statiusscmus.

Expanded text:
Statimque digite illius, que iam Statimque digite illius, que iam dudum fortiter palmis inhaeserant, resoluto regore, pristinam receperunt medelam, et remeat mox ad propria incolomis et laeta, quae venerat tristis et contracta. 29. Per idem namque tempus homuncio fuit nomine Cero nequiter pedibus contractus, qui ex utroque latere, auxiliantibus paculis, vix peditemtim et cum ingente iniuria callem nitebatur suis ad ornam sancti viri semet ipsum sanandum in oracione prostravit; statimque resolutis nervosanus et laetus adque ad domicilium suum pedibus propriis revertitur, qui ad sanctum sepulchrum fustibus sustentatus venit, ut sanaretur. 30. Haec nos pauca de plurimis huius viri miraculis vel operibus bonis, ut valuimus, scriptis indidimus. Ceterum, si omnia bona quae egit stilo persequentes, membranis inserere studuissemus,
Abbreviated transcription (Latin):
Atque sacrum corpus illius inbasi¬
lica scõrum a postolorum. cumre¬
ueraentia & grandiexultatione.
sepulture recondunt: Mox
quippe sepultus. quid apud xp̃m
inheremo mercatus fuisset. suis
ciuibus. miraculis de monstrabit.
Nam mulier quedam nomine
iulia. luminibus olim cecata:
ad sepulchrum accessit : ubi cum
prostrata cum fide orasset:
absquemora. lumen maltorum
annorum temporibus desidera¬
tum recepit.: Atq exitum
uiarum quosi termina auxili¬
ante mana calcare consueue¬
rat. proprias cernens lumini¬
bus: ad diuersorium lacta re¬
meabit.: Aliud denique rur¬
sum miraculum non sileam.
quod nuper narrante uiroreli¬
gioso arnegausio abbate.¬
Comperi demiiemꝰ mulier
quedam nomine ciorcilla in
suburbano medio matrici de¬
gens. ausa fuit dominica die
scĩ antestitis. cumfide festinar&¬
VUbi cum fuisset ostia obserrata re¬
pagͥ lis: inuenit ilico ante sc̃abasi
uociferans. atquede precans scm̃
arnalfum ep̃m ut sesanaret:

Expanded text:
adque sacrum corpus illius in basiadque sacrum corpus illius in basilicam sanctorum apostolorum cum reverencia et grandi exultacione sepulturae recondunt. Mox quippe sepultus, quid aput Christum in eremum mercatus fuisset, suis civibus miraculis demonstrabit. 27. Nam mulier quidam nomine Iulia, luminibus olim caecata, ad sepulchrum accessit. Ubi cum prostrata cum fide orasset, absque mora lumen multorum annorum temporibus desideratum recepit, adque exitus viarum, quos, externa auxiliante manu, calcare consueverat, propriis cernens luminibus, ad diversorium laeta remeavit. 28. Aliud deneque rursum miraculum non sileam, quod nuper, narrante vero religiosum Arnegausio abbaticomperi. Mulier quidam nomine Ciorcilla in suburbano Mediomatrici degens, ausa fuit dosancti antistitis cum fide festinarUbi cum fuissent ostia obserrata repacolis, invenit ilico ante faculas sdedit, vociferans adque deprecans sanctum Arnulfum episcopum, ut se sanaret.
Abbreviated transcription (Latin):
in ces tuosi iugis ingredi despicit᷑
estenim ualdeprocul uillamea.
ubinos antenoetem inlaudit
quam uenire ualemus Sed et
de est mihi inibi potus uelparatus.
quo tantam multitudinem reficere
possim. Nisi tantum modo ut
comparẽ adimmoͬ iudicẽ. modi¬
cum quidam ceruisȩ Quibus
auditis uniuersus populus iter
re torquens. in tanta uelocitate per¬
gunt. ut potius geruli semetipsos
portare. quampor tare sentirent:
Atque diei adhac lucem habentes
ad distinatum perueniunt locum:
Tunc noddo ait: Nuncigitur bea¬
tus domnus arnalfus pascatuos
nocteista. quod de est uobis: pro
intercedente ad eepotestate.
cius. Intanta exuberantia ad cre¬
uit medictas potus illius. omnib
ad facultatem satiatis. ad huc in
crastinum superess&: Posthec
autem cum magna prosperitate
& letitia. adurbem perueniunt :
Eccemox omnisciuitas cum cruc̾is
& cęreis. atque ingenti guudio
& ammiratione obuiam currit :¬
Et pastorem suum quemdudum
iudict. im fugacem aimiserunt.
caelo iam regnantem receperunt.

Expanded text:
incestiose huius ingredi despicit? Est enim valde procul villa mea, ubi nos ante nox inclaudit, quam venire valemus; sed et deest mihi inibi putos vel paratos, quod tot multitudinem reficere possum, nisi tantummodo, ut comperi ad Immo iudice, modicum quiddam cervisae'. Quibus auditis, universus populus iter retorquens, in tanta velocitate pergunt, ut potius geroli semet ipsos portare, quam portare sentirent; adque diei adhuc lucem habentes, ad destinatum pervenerunt locum. Tunc Noddo ait: 'Nunc igitur beatus domnus Arnulfus pascat vos nocte ista; quod deest vobis, pro intercedente adesse potest'. Statim in tanta exuberancia adcrevit medietas potus illius, ut, omnes ad facultatem saciatis, adhuc in crastinum superesset. 26. Post haec autem cum magna prosperitate et laeticia ad urbem perveniunt. Ecce! mox omnis civitas cum crucibus et cereis atque ingenti gaudio et admiracione obviam currit et pastorem suum, quem dudum iudicium fugacem amiserunt, caelum iam regnantem repereunt
Abbreviated transcription (Latin):
scõ remedio remensium urbis ep̃o: Diui¬
na feruente uirtute. c̃. summa a lacritate
baptizatus. abstersit atram cordis caliginẽ:
Etcumeodem . ccc. lx.iiii. nobiles satrapes.
circulus dierum compleretur innumero:
Magnam ergo uobis referam questionem:
Homo ille. anatiuitate caecus. surdus. &
mutus. forma gentilium erat: Quorum
natiuitas. necdum inluminata fuerat bap¬
tismi gratia. nec auribus audierat: Antea
p̃dicante propheta. nec uerbaloquebatur
dedõ: Quia nondum erat fide ad creden¬
dum instructa: Originaliergo peccato
Sc̃s uero solemnis. cum sex lustra. & quat¬
tuor arestarum uitae uolueretur curri¬
cula: Pontificalȩ promulgatus honore.
florebatenim ecclesia clarolumine deco¬
rata fulgore: Tresquoq: olrmpiadas.
gerens triumphum. dehac luce migrauit

Expanded text:
sancto Remedio., Remensium urbis episcopo, divisancto Remedio., Remensium urbis episcopo, divina fervente virtute, cum summa alacritate baptizatus abstersit atram cordis caliginem et cum eodem CCCLXIIII nobiles satrapes, circulus dierum compleretur in numero. 10. Magnam ergo vobis referam questionem. Homo ille a nativitate caecus, surdus et mutus forma gentilium erat, quorum nativitas necdum inluminata fuerat baptismi gratia, nec auribus audierat antea praedicante propheta nec verbo loquebatur de Deo, quia nondum erat fides ad credendum instructa. Originali ergo peccato 11. Sanctus vero Solemnis, cum sex lustra et quattuor arestarum vitae volveretur curricula , pontificalem promulgatus honore, – florebat enim ecclesia claro lumine decorata fulgore, – tres quoque olympiadas gerens triumphum, de hac luce migravit
Abbreviated transcription (Latin):
uirbeatissimus solemnis ep̃s dixit ei .:
Quidagisrex. ne in gredieris in hanc regio¬
nem. quia dñs non permisit tibi amplius
ut ingredias : Seddum franci in ipsofer¬
uore ad proeliandum ire uolebant. Rex
dixiteis.: Ne ingrediemini. quia sacer¬
dos ille solemnis: qui fecit nobis uex illum
crucis in fronte uel in pectore. perquam
accepimus palmam in uisu apparuit mihi
& ait: Ne ingredieris rex. quocupis. quia
dñs non permisittibi amplius ad ingredien¬
dum uel deuas tandum. Sed remearis cũ
exercitu adpropria. Ingressusq a equi¬
taniam totamq igni ferro. proedio domi
uastauit.: Ne pͦ oteratquis quam crucem
deuincere. Inqua cunctu: tortuosi ser¬
pentis uirus depellitur. & contraria iura.
simul & inuidiae refrenantur : Talem
tropheum percrucem rexobtinuit : ꝓriũ¬
phtim. Regressus ab aequitania. mi¬
sit legatos ad beatum solemnem ut eum
baptismi unda perfunderet. inquauitae
a crimina expiantur: Quia diuncto sibi

Expanded text:
vir beatissimus Solemnis episcopus et dixit ei: vir beatissimus Solemnis episcopus et dixit ei: 'Quid agis, rex ? Ne ingredias in hanc regionem, quia Dominus non permisit tibi, amplius ut ingredias'. Sed dum Franci in ipsa fervore ad proeliandum ire volebant, rex dixit eis: 'Ne ingrediemini, quia sacerdos ille Solemnis, qui fecit nobis vixillum crucis in fronte vel in pectore, per quam accepimus palmam, in viso apparuit inihi et ait: „Ne ingredieris, rex, quo cupis, quia Dominus non permisit tibi amplius ad ingrediendum vel devastandum, sed remearis cum exercitu ad propria“. Ingressusque Aequitaniam totamque igni ferro praedando vastavit, nec poterat quisquam crucem devincere, in qua cunctus tortuosi serpentis virus depellitur et tartaria iura simul et invidiae refrenantur. Talem tropheum per crucem rex obtinuit triumphum. Regressus ab Aequitania, misit legatosad beatum Solemnem, ut eum baptismi unda perfunderet, in qua vitae ei crimina expiantur. Qui, adiuncto sibi
Abbreviated transcription (Latin):
autem sc̃s solemnis. fronti eius uex illum
crucis signaculum & pectore fecit. Nouitq
rexdicens. In his armis abiero. & populi
sipercepero uictoriam: memeumq baptis mi
gratiae trado : Tali lumbo armas sunccinctus
pergit ad proelium.: Cumq acies contra
aciem. utrimq telalesoemissa lacta¬
rent. momento gothorum agmina prostrantͥ
perequora perfoduntur. & dorsagladio
cumtergadederunt. Mutabat enim
crux inpectore. & coruscabat mucro uicto¬
ria: Fallax gothorum gens ferro p̃cidit:
& firmiter eorum exercitus. xp̃m dnm con¬
laudabant: Sed cum uictoria accepta.
Ipsigothi qui remanserunt. fugalapsi fuer̃.
& francorum exercitus adregem dixerunt
Vt ipsos persequi deberent. & regnum
eorum acciperent. Quirex gaudens con¬
laudans eum consilium & fortitudinem.
dixiteis. Vt crastinadie ingrederent. re¬
gionesq uastarent: Sed cum ipsa nocte
sesopore dedisset: apparuitei in somnis.

Expanded text:
autem sanctus Solemnis fronti eius vixillum autem sanctus Solemnis fronti eius vixillum crucis, signaculum et pectore fecit; vovitque rex, dicens: 'In his armis abiero, et populi si percepero victoriam, me meumque baptismi gratiae trado'. 8. Tali lumbi arma succinctus, pergit ad proelium. Cumque acies contra aciem utrimque tela emissa iactarent, momento Gothorum aginina prostrantur per aequora; perfoduntur et dorsa gladio, cum terga dederunt. Micabat enim crux in pectore, et coruscabat mucro victoria. Fallax Gothorum gens ferro praeciditur, et firmiter eorum. exercitus Christum dominum conlaudabant. Sed cum, victoria accepta, ipsi Gothi, qui remanserunt, fuga lapsi fuerunt, et Francorum exercitus ad regem dixerunt, ut ipsos persequere deberent et regnum eorum acciperent; qui rex gaudens, conlaudans eum consilium et fortitudinem, dixit eis, ut crastina die ingrederent regionesque vastarent. 9. Sed cum ipsa nocte se sopore dedisset, apparuit ei in somnis
Abbreviated transcription (Latin):
matum tendebat exercitum.: Cumq car¬
notinum fuisset urbem ingressus: utritus
priscorum erat subtegmine ecclesiae ta¬
liter psallebatur. Adp̃hende arma &
scutum: & exsurge in adiutorium mihi.
Dicunt enim proceres regis. Magna nobis
organa hodie religiosaq: canent aspicia ⁊¬
& qui inqui rebat rex quidnam haec essent
Dicuntei. Occurre solemni ep̃o. ipsenamq
tibi narrabit mysteria. Tunc occursum
deditrex sanus. & sui satellites gloriosum
solemne: Cui solemnis ait. Quo perges
rex: Ait. Contra gothorum regem ad p̃¬
lium Respondens beatus solemnis. &
dixit : Inclite rex. uelis. Ego te induo
arma. inqua aduersariorum proster¬
nas cateruas. : &miratus ẽ rex : Obsecra¬
bat enim. ut haec illum arma prȩcinger&
Quidixit ei. Nisi signatus fueris signa¬
culo crucis. ut detropheo xp̃i trium phes
non accipies palmam. : Confestim cum
fletu flectens ceruicem cordis petiit uter
quod promiserat adimpleret: Extimplo

Expanded text:
matum tendebat exercitum; cumque Carmatum tendebat exercitum; cumque Carnotinum fuisset urbem ingressus, ut ritus priscorum erat, sub tegmine ecclesiae taliter psallebatur: Adprehende arma et scutum et exsurge in adiutorium mihi! Dicunt enim proceres regis: 'Magna nobis organa hodie religiosaque canent auspicia'; et inquirebat rex, quidnam haec essent. Dicunt ei: 'Occurre Solemni episcopo; ipse namque tibi narrabit mysteria'. Tunc occursum dedit rex sanus et sui satellites gloriosum Solemnem. Cui Solemnis ait: 'Quo perges?' Rex ait: 'Contra Gothorum regem ad proelium'. Respondens beatus Solemnis et dixit: 'Inclite rex, si velis, ego te induo arma, in qua adversariorum prosternas catervas'. Et miratus est rex; obsecrabat enim, ut haec illum arma praecingeret. Qui dixit ei: 'Nisi signatus fueris signaculo crucis, ut de tropheo Christi triumphes, non accipies palmam' . Confestim cum fletu flectens cervicem cordis petiit, ut ei quod promiserat adimpleret. Extimplo
Abbreviated transcription (Latin):
rum laudes exierunt ep̃i summi repleti
gaudio dixerunt. Dignus ẽ ep̃s consecre¬
tur : Nondum adhuc fuerant egressi
detemplo. & adp̃henso duxerunt ad
aras templi . & induerunt stola candida.
& coronã p̃tiosa posuerunt capiti. Tra¬
dentes & baculum pastoralem. ut disper¬
sasoues congregare: tad fidem scĩtatis:
Dicit sc̃s solemnis. quidergo faciemus de
auentino ep̃o : Responderunt omnes.
Si post tuum superstis fuerit obitum. dig¬
nitatis obtineat locum: Sin autem. tuo sit
obtemperans principatui. &compleretur
sermo. quem dñs intonat dicens. Ueni ser¬
uebone & fidelis: intra ingaudium dñi tui.
quia super pauca fuisti fidelis. supermul¬
ta constituamte.: Sed postea sua pietate
commotus. nescã macularetur religio.
Dedit huiusce rei opidum cognominante.
inquo uitae suae religionis securus. exer¬
ceret culturas. :Postter denos scilicet dies.
hlõ douils rex: contra gothorum aciem. ar¬

Expanded text:
rum laudes exierunt episcopi, summo repleti rum laudes exierunt episcopi, summo repleti gaudio, dixerunt: 'Dignus est, episcopus consecretur!' Nondum adhuc fuerant egressi de templo, et adprehenso duxerunt ad aras templi et induerunt stola candida et coronam pretiosam posuerunt capiti, tradentes et baculum pastoralem, ut dispersas oves congregaret ad fidem sanctitatis. 6. Dicit sanctus Solemnis: 'Quid ergo faciemus de Aventino episcopo?' Responderunt omnes: 'Si post tuum superstis fuerit obitum, dignitatis obtineat locum; sin autem, tuo sit obtemperans principatui', et compleretur sermo, quem Dominus intonat, dicens: Veni, serve bone et fidelis, intra in gaudium domini tui: quia super pauca fuisti fidelis, super multa constituam te! Sed postea sua pietate commotus, ne sancta macularetur religio, dedit huiusce rei opidum cognominante Dunum, in qua vitae suae religionis securus exerceret culturas. 7. Post ter denos scilicet dies Chlodovius rex contra Gothorum aciem ar
Abbreviated transcription (Latin):
sententia.:: Considerantes igitur oues.
quas scã mater ec clesia parturit. nerapa¬
cis lupi faucibus rapido morsu. laniarentꝰ:
Auentinum archidia conum laudibus ad¬
clamantes : Pastorem simul & sacerdotẽ
instituerent: Cumepiscopale fuisset nac¬
tus consortis̃ dilectio separauit. sacerdotũ
conuiuio. :Audiuit itaq beatus solemnis
in cauerna ubi latebat : quasi auremlenem
prosilentio noctis. currentem fremitu
uociferantem choortis. auentinus ep̃s
holocaustum obtulitdõ.: &cum haec au¬
disset. ita fudit addnm preces. : Dñe da
lucernam uerbi. lucere pedibus meis. ac
semitam lucis. ut benedicat anima mea
nomini scõtuo. Egressusq ibat occurre¬
re sacerdoti. expectabatur enim deside¬
ratus. sicut arida sitiens pluuia eguitas.
& rogantes eum hinc plebi sona inuocib
ex hinc rumor populi fremit instrepitu.
Deinde tunc concrepat laudibus. Fcce
solemnis dignus ẽ : ep̃sordinetur: Ad quo¬

Expanded text:
sententiam. 5. Considerantes igitur oves, sententiam. 5. Considerantes igitur oves, quas sancta mater ecclesia parturit, ne rapacis lupi faucibus rapidum morsum laniarentur, Aventinum archidiaconum laudibus adclamantes, pastorem simul et sacerdotem instituerunt. Cum episcopale fuisset nactus consortio, dilectio separavit sacerdotum convivio. Audivit itaque beatus Solemnis in caverna, ubi latebat, quasi auram lenem pro silentio noctis currentem, fremitu vociferantem choortis: 'Aventinus episcopus holocaustum obtulit Deo'; et cum haec audisset, ita fudit ad Dominum preces: ' Domine, da lucernam verbi lucere pedibus meis ad semitam lucis, ut benedicat anima mea nomini sancto tuo', egressusque ibat occurrere sacerdoti. Expectabatur enim desideratus, sicut arida sitiens pluviae guttas; et rogantes eum, hinc plebis sonat in vocibus, ex hinc rumor populi fremit in strepitu, deinde tunc concrepat laudibus. : 'Ecce Solemnisl dignus est, episcopus ordinetur!' Ad quo
Abbreviated transcription (Latin):
ut mos erat deos aureos. & argenteos.
ligneos. atq lapideos ad orabat.
Etcompletur in illis sermo quẽ dauid
inpsalmis cinitdicens. Similes illis fiant
qui faciuntea. &omnes qui confidunt in eis.
Et iterum scã scripturadicit. Nolo mortẽ
peccatoris. sed ut conuertatur & uiuat.
Dñi uero gratia. qui inluminat omnem
hominemꝰ uenientem adse: De functo
carnotensio urbis ep̃o. succendit inspira¬
culum scintilla uecorda regis. ut non alius
nisi solemnis sacraretur ep̃s .: Interroga¬
uerat enim fama meius . & uulgata fuerat
inuniuersa urbe.: Audiens itaq uene¬
rabilis solemnis edictum principis. Cer¬
nensq: pontifices qui eum ad consecrandũ
uenerant: fugit latenter. triduo quoq
inspeleo latitauit .: Quaerebatur enim &
non inueniebatur : Ille latebat in antro.
iste replebatur mestitia. Ille solemnib:
fundebat ad dñm p̃cibus. iste consolatio¬
ne tristis quaerebat perabditum. Gere¬
bantur iussa principis. nemortis puniret᷑

Expanded text:
ut mos erat, deos aureos et argenteos, ut mos erat, deos aureos et argenteos, ligneos atque lapideos adorabant., et conpletur in illis sermo, quem David in psalmis canit, dicens: Similes illis fiant, qui faciunt ea, et omnes, qui confidunt in eis, et iterum sancta Scriptura dicit: Nolo mortem peccatoris, sed ut convertatur et vivat. Domini vero gratia, qui inluminat omnem hominem venientem ad se, defuncto Carnotensio urbis episcopo, succendit in spiraculum scintillave corda regis , ut non alius nisi Solemnis sacraretur episcopus. Interrogaverat enim famam eius, et vulgata fuerat in universa urbe. Audiens itaque venerabilis Solemnis edictum principis cernensque pontifices, qui eum ad consecrandum venerant, fugit latenter; triduo quoque in spelio latitavit. Quaerebatur enim et non inveniebatur: ille latebatur in antro, iste replebatur mestitia; ille solemnibus fundebat ad Dominum precibus, iste consolatione tristis quaerebat pro abditum. Gerebantur iussa principis, ne mortis puniretur
Abbreviated transcription (Latin):
homini anatiuitate cȩco. surdo. & mu¬
to nisi tantum a lantem spũ inpressu
pedis uestigio ruina corporis ueheba¬
tur: Fratq: ruina ipsius : ut submersus
pendere : in foueam mergeretur: Cuius
uirdĩ adp̃hendens manum dexteram
eleuatis sursum oculis incelum: Cane¬
batenim sicut inpsalmo. lxuiiii. legitꝰ.
Ds̃ in adiutorium meum intende. dñe
ad adiuuandum mefestina. & con¬
plexus colla osculauit eum .: Ilico autẽ
lingua soluta erat adloquendum: Oculi
aduidendum. auresq eius a daudiendũ
Oineffabili mercatione praestolatus ad¬
iutorium. & tribuitur a dño medicina.
Porrigitur osculum: & caelestimede la
purgantur simul. corporis & animae ci¬
catrices ⁊ sed hoc fuit p̃sagium quod post¬
earei conprobauit euentus. Cumergo
gentilium populus. quem frantiae ma¬
trismundo parturit gleba: hlu douui¬
cus tunc tempore rex ineodem solo. tene¬
bat imperio principatum. Nihilaliud
quam idolorum exercebat culturas. &

Expanded text:
hominem a nativitate caecum, surdum et muhominem a nativitate caecum, surdum et mutum; nisi tantum alantem spiritu, inpresso pedis vestigio, ruina corporis vehebatur eratque ruina ipsius, ut submersus pondere in foveam mergeretur. Cuius vir Dei adprehendens manum dexteram, elevatis sursum oculis in caelum, canebat enim, sicut in psalmo LXVIIII. legitur: Deus, in adiutorium meum intende; Domine, ad adiuvandum me festina; et conplexus colla, osculavit eum. Ilico autem lingua soluta erat ad loquendum, oculi ad videndum auresque eius ad audiendum. O ineffabili mercatione! praestolatur adiutorium, et tribuitur a Domino medicina; porrigitur osculum, et caelesti medella purgantur simul corporis et animae cicatrices. Sed hoc fuit praesagium, quod postea rei conprobavit eventus. . 4. Cum ergo gentilium populus, quem Franciae matris mundo parturit gleba, – Chlodoveus tunc tempore rex in eodem solo tenebat imperio principatum, – nihil aliud quam idolorum exercebat culturas et,
Abbreviated transcription (Latin):
Talemens scã sumpsit initium. ut finem
rei ueritas probaretur: Nec ualida mun¬
di mergeretur procella.: Pelagi fluc¬
tibus pertimiscebat naufragia. Necdũ
gerebat nauali proelium tempestate
submergi : quia solidatus insolida pe¬
tra. ad portum salutis placidi ueniebat
Fratenim lorica praecinctus iustitiae.
& galea salutis. Comatus desiderio. te¬
gebatur auxilio. &ia cula crucis e¬
missa: perforans pectora aduersariorũ
prostrauit cateruas.: Tali armatus
fide adleta xp̃i palmã uictoriae tri¬
um phauit.: Angelico uultu diuinitus.
radiabat oculis splendorem. Fonssa
pientiae fluebat epectore. Sed quan¬
tum in terhumana consortia. exigua
consistebat fragilitas. Tantũ uigor
fortitudinis in eodem. caelestis gratiae
coruscabat.: Subtremendam ad testati¬
onem non taceam. sed huius cemodi re¬
feram adplebem narrentur mysteria.
Videlicet quadam uero die. cumitine¬
ris sui proficiscerłt callem. obui auit

Expanded text:
Tale mens sancta sumpsit initium, ut finem Tale mens sancta sumpsit initium, ut finem rei veritas probaretur. Nec valida mundi mergeretur procella pelagi fluctibus, pertimiscebat naufragia, nec, dum gerebat navale proelium, tempestate submergi, quia, solidatus in solida petra, ad portum salutis placidi veniebat. Erat enim lorica praecinctus iustitiae et galea salutis comatus; de siderio tegebatur auxilio et, iacula crucis emissa perforans pectora, adversariorum prostravit catervas. Tali armatus fide, adleta Christi palmam victoriae triumphavit. Angelico vultu divinitus radiabat oculis splendorem; fons pientiae fluebat e pectore. Sed quantum inter humana consortia exigua consistebat fragilitas, tantum vigor fortitudinis in eodem caelestis gratiae coruscabat. Sub tremendam adtestationem non taceam, sed huiuscemodi referam: ad plebem narrentur mysteria. 3. Videlicet quadam vero die, cum itineris sui proficiscerit callem, obviavit
Abbreviated transcription (Latin):
mira culorumẽ intuere
acperpendere discretio¬
nis arbitrium. Cum lam cae¬
litus subfragante . in extrema
aetate mundi canescente margine : In
qua mundi uoluitur machina. Ita scõ¬
rum uitae discrepantur exordia: Vt
eorum sequi pedes: terrenis fecibus in¬
uoluti ad regna possent superna per¬
tingere. Quia magna est pugna cer¬
taminis: ubi dexp̃i uictoria triumphan
Fuitquidam sacerdos merito.
nomine & scĩtatis. solemnis. natalibus
nobilis. sed nobili ormente : Clarus ope¬
ribus. sed clarior fide. Puerilis conpu¬
tabatur infantia. sed erat mentis eius se¬
nectus in dño. Non inmerito nuncupa¬
tur solemnis. cuius solemnitas fidei.
cando relucis amicta caritatis feruoreap̃i
copulabatur amore. Vigiliis. oratio¬
nibus prestus. genua cordis flectens ad
dnm. mundana linquens studia. diuinis
lectionibus uacabatur : leiuniis potius
quam pascebatur cibo. tribuebat escas
esurientibus : elemosinam pau peribus
iugiter ex suis operibus largiebatur :

Expanded text:
miraculorum est intuere ac perpendere discretionis arbitrium, cum iam, caelitus subfragante, in extrema aetate mundi, canescente margine, in qua mundi volvitur machina, ita sanctorum vitae discrepantur exordia, ut eorum sequipedes, terrenis fecibus involuti, ad regna possent superna pertingere, quia magna est pugna certaminis, ubi de Christi victoria triumphantur. 2. Fuit quidam sacerdos merito, nomine et sanctitate Solemnis, natalibus nobilis, sed nobilior mente, clarus operibus, sed clarior fide. Puerilis conputabatur infantia, sed erat mentis eius senectus in Domino; non inmerito nuncupatur Solemnis, cuius solemnitas fidei, candore lucis amicta, caritatis fervore Christi copulabatur amore. Vigiliis, orationibus praestus, genua cordis flectens ad Dominum, mundana linquens studia, divinis lectionibus vacabatur; ieiuniis potius quam pascebatur cibo. Tribuebat escas esurientibus, elemosinam pauperibus iugiter ex suis operibus largiebatur.
Abbreviated transcription (Latin):
num. adp̃hendit spondã inqua uenerabilis
solemnis iacebat.: & confestim putredo
da uidelicet celebritate productus. condi¬
tus intumulo. Vbimulta signa & uirtutes usq
in hodiernum diem esse uidentur. Cerni¬
te fratres. quanta infamulis suis. benignitas
Inquantum uitae. & post obitum diuina in
eis refulgeat uirtus.: Recondite fratres
Recondite fratres
quod auditis. sic anni uersarium caelebrate
huncdiem. Et sic huic diei. debitum expec¬
tate sermonem outeius gratiam participem
paradiso : Vnde uetus adam calliditate ser¬
pentis eiectus ẽ. Nouus adam introducat
uos in regnum caelorum. Cuiẽ honor & glo¬
ria insaecula seculorũ amen

Expanded text:
num, adprehendit spondam, in qua venerabilis num, adprehendit spondam, in qua venerabilis Solemnis iacebat, et confestim putredo da videlicet celebritate productus, conditus in tumulo, ubi multa signa et virtutes usque in hodiernum diem esse videntur. 13. Cernite, fratres, quanta in famulis suis benignitas sin quantum vita et post obitum divina in eis refulgeat virtus. Recondite, fratresRecondite, fratres, quod auditis; sic anniversarium celebrate hunc diem et sic huic diei debitum expectate sermonem, ut eius gratiam participes paradiso, unde vetus Adam calliditate serpentis eiectus est, novus Adam introducat vos in regnum caelorum, cui est honor et gloria in saecula saeculorum . Amen
Abbreviated transcription (Latin):
reddidto terrae sp̃u decorpore sũpto:
Illa scilicet hora qua spũ corpus suored didit
creatori: Tantum domus repleta est deodo¬
resuauitatis. utmentis nondum capacitas
possit enarrare : Viderunt columbam can¬
didam. deore eius egredientem: & inter
choros angelorum psallentem. & euolare
ad astra.: Cum igitur corpusculũ fere¬
tro inpositũ adtumulum duceretur.
Erat quidam latro. nomine tarsius. lamtri¬
ennio carcere situs. &uincula ferrea. collo.
manus. plantas. lta constrictus. utomnis
natura putre facta fetebat. Sed cum fe¬
retro membra scã deducerentur : aspiciens
latro. exclamauit uoce magna dicens.
Opie solemnis. quia cecis uisum. surdis au¬
ditum restituisti. & mutis linguam: Erue
me deho cuinculo. In quo omnis membrorũ
meorum conpago marcida fetet. Ilico
autem catenȩ disruptae. egressus perme¬
dio culmine tectus. inplatea rugientes exili¬
erunt. & uni uersa plebs terrore concusso.
Latroq egressus decarcere. extendens ma¬

Expanded text:
reddidit, terrae corpus de corpore sumptum. Illa scilicet hora, qua spiritum corpus suo reddidit creatori, tantum domus repleta est de odore suavitatis, ut mentis nondum capacitas possit enarrare; videruntque • columbam candidam de ore eius egredientem et inter choros angelorum psallentem et evolare ad astra. 12. Cum igitur corpusculus feretro inpositus ad tumulum duceretur, erat quidam latro nomine Tarsius, iam triennio carcere situs et vincula ferrea colla, manus, plantas ita constrictus, ut omnis natura putrefacta fetebat. Sed cum feretro membra sancta deducerentur, aspiciens latro exclamavit voce magna, dicens: 'O pie Solemnis, qui caecis visum, surdis auditum restituisti et mutis linguam, erue me de hac vincula, in qua omnis membrorum meorum conpages marcida fetet!' Ilico autem catenae, disruptae e gressus, per medio culmine tectus in platea rugientes exilierunt, et universa plebs terrore concussa, latroque egressus de carcere, extendens ma
Abbreviated transcription (Latin):
martyrum precibus recepit infirmus.
Et iunctus collegio fidelium: laudabat
sanus gradiens dm̃: sic tripudians plebsde¬
uota : protulit Membra martyrum quo
decreuerat tumulanda: Et sepelierunt
ea ibi. induobus ut post ea inquisita patu¬
it ueritate sepulchris: Inquoloco. xp̃ia¬
ni post ea magnam aedificauerunt basili
martyrum praecibus inuocatus fideliter:
uota suscepit supplicum: salutem largitur
infirmis: Cui honor. imperium. glo¬
ria indeficiens: cum patre summo ac

Expanded text:
Martyrum precibus. Recipit infir| mus. Martyrum precibus. Recipit infir| mus. Et iunctus collegio fidelium . laudabat sa| nus gradiens deum. sic tripudians plebs deuota per| tulit . membra martyrum quo decreuerat tumu| landa . et sepelierunt . ea ibi in duobus et postea| inquesita patuit ueritate sepulchris. In quo| loco christiani postea magnam aedificauerunt| basilicmar| tyrum precibus inuocatis . fideliter uota suscepit sup| plicum . salutem largitur infirmis. Cui est honor impe| rium gloria indeficiens Cum patre summo ac
Abbreviated transcription (Latin):
deuotissime prodiderunt dicentes:
Crispini ac crispiniani corpora martr¬
His auditis fidelis populus. concursu
pie deuotionis frequentare. adcellu¬
lam pauperum cepit : qua frequentia
uile egenorum tugurium effectum
oratorium. Regis etiam palatium.
praeminere coepit honore. De in con¬
silio inito sacerdotes clerus ac̃populus.
eadem conspiratione deuote: tumula n¬
da praefatorum trans ferre decreue¬
runt corpora martrrum : Quȩ collec¬
to ingentis populi coetu.: inposita ho¬
norific& feretro.  psallentes. maxima cũ
exultatione : adiam dudum praeparata
ducebant remigando sepulchra. Et ut
deuote plebi firmaretur Laetanti fides.
gaudiumq augeretur laetantium: ut
rebat. corporatetigit:  Oblatus ẽ a pa
rentib: puer: uarus infirmitatibus af¬
flictus. caecus. surdus. mutus ac claudus:
Leuantes feretrum quo scã ossa gestabant.
Contingens unus fideliter opertorio fere¬
tri infirmum. Continuo uisum. auditũ

Expanded text:
de| uotissimae prodederunt dicentes. de| uotissimae prodederunt dicentes. Crispini ac crispi| niani. Corpora martyon| dita. His auditis fidelis populus . concurso pie de| uotionis frequentare ad cellulam pauperum caepit| qua frequencia uile egenorum tugurium effectum| oraturium regis etiam palacium praeminire coe| pit honore. Dein consilio inito sacerdotes cleros ac po| pulos eadem conspiratione deuote tomulanda pre| fatorum transferre decreuerunt corpora marthyrum| Que collecto ingentis populi coeto inposita hono| rifice feretrum psallentes maxima cum exulta| tione ad iam dudum praeparata. Ducebant| Remegiendo sepulcra. Et ut deuotae plebi fir| maretur fides gaudiumque augeretur laetan| tium ut ctam ferebat corpora tetigit. Oblatus est a pa| rentibus puer uariis infirmitatibus adflic| tus. Caecus . surdus . mutus . ac clodus. Leuantes| feretrum . quo sancta ossa gestabant. Contingens unus| fideliter operturio feretri infirmum. Continuo| uisum auditum
Abbreviated transcription (Latin):
in amne nauiculam.: Tunc sub leuati de
trepidatione suae infirmitatis fiducia: sin¬
guli singulorum leuantes martrrum
corpora : quasi liberi oneribus. gradieban¬
tur ita in offenso uestigio ut putares eos
nonferre honera. sed abhoneribus ferri:
Ingressi itaq in repertam nauiculam. per¬
gebant contra undam fluminis : in uiso
gubernatore ac remegio uelociter: cum
corporibus martyrum alacres senes: Et ut
peruenerunt de hoc miraculo exultantes:
aduicinam suae cellulae. iam dicti uetuliri¬
menbra sepelierunt clam inđugurio suo
lem inclarificatione martrrum suorum:
senibus praestisse uirtutem. qui eis cau¬
sa extitit mortis inmundo. Quos seruan¬
dos futuris fidelibus populis ad patroci¬
nium senum scõrum ministerio. occultare
paululum uoluit.: Sed ubi ipse imperan¬
te. persecutionis procella cessauit. Ho¬
rum honor deuotis plebibus mox patuitꝰ.
Namp̃ fełti senes. thesauros quos
impii occultauerant: Pie fidei populis

Expanded text:
in amne nauiculam tunc subleuati de in amne nauiculam tunc subleuati de tre| pidatione suae infirmitatis fiducia singuli singu| lorum leuantes martyrum. Corpora quasi liberi. Oneri| bus gradiebantur. Ita inoffenso uestigio ut puta| res eos non ferre onera sed ab oneribus ferri. Ingressi ita| que in reppertam nauiculam pergebant contra| undam fluminis . inuiso gubernatore ac remege| uelociter cum corporibus martyrum alacres senes.| Et ut peruenerunt hoc miraculo exultantes ad| uicinam suae cellulae iam uetuli rimartyrum membra sepelierunt clam| in tugurio suo lem in clarificatione martyrum suorum senibus| prestetisse uirtutem qui eis causa extetit mortis| in mundo quos seruandus futuris fidelibus populis| ad patrocinium senum sanctorum ministerio. Oculi| paulolum uoluit. Sed ut ipso inperante persecu| tionis procella cessauit. Horum honor deuotis plebi| bus mox patuit. Nam sepefatis senes thesauros| quos impiis. Occultauerant piae fidei populis
Abbreviated transcription (Latin):
gelo. senemquen dam pauperem: cui
erat germana cohabita trixcellulę. uẽ¬
tula monitum : ut iam dictorum corpo¬
ra diligenti colliger& cura humanda :¬
Qui senex nulla dubitatione remoratus:
quin immo angelica ammonitione secu¬
rus: Ad sumpta iamdicta in solacium
sibi scĩ laboris. germana: ad locum prope¬
rant ubi scĩ martyres decollati iacebant:
Et quo prope ripẽ fluminis axonae. ca¬
pitalem proconfessione xp̃i susceperant
sententiam: Nauio ad cellulam praefato¬
rum pauperum. duci eorundem martrrũ
facillime corpora poterant.⁊ Sed quid a¬
gerent pauperes ac infirmi: quibus nec
nauis erat in pramptu. nec nauigandi
ingenium. Nec uirium aetate fessis.
contra fluminis impetum. sub petebatfi¬
ducia: Quid plura loquens morer : tandẽ
peruenientes noctu ad locum a sc̃o angelo
sibiostensum: repertis interra: decollatorũ
intacta. ab estiis. auib cadauera repertẽ¬
runt: inspirati diuina pro uidentia. & iã

Expanded text:
gelo. senem quendam pauperem cui| gelo. senem quendam pauperem cui| erat germana cohabitatrix cellule uetula| monitum ut iam dictorum corpora diligenti college| ret cura humana Que senex nulla dubitatione| remoratus quin immo angelica. Ammonitione se| curus adsumpta iamdicta in solatium. Sibi sancti| laboris germana. Ad locum properant . ubi sancti| martyres decollati iacebant . et quoniam prope ripam| fluminis axonae capitale pro confessione christi| susceperant. Sententiam nauigio ad cellulam| prefatorum pauperum duci eorundem martyrum| facillime corpora poterant. Sed quid agerent pau| peres ac infirmi quibus nec nauis erat in prumpto.| Nec nauigandi ingenium nec uirium aetate fessis| contra fluminis inpetum subpetibat fiducia . quid| plura loquens morer tandem peruenientes noctu ad lo| cum a sancto angelo sibi ostensum. Reppertis in terra| decollatorum intacta a bestiis auitibusue cada| uera Repperierunt insperate . diuina+ prouidentia| etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ut eos de conluctatione suicertaminis e¬
reptos. ad se uenire iuberet propitius
Quibus nocte eadem perreuelationẽ
ostensum est: quod in lucescente die pu¬
cepturi laborum ac confessionis suae piȩ¬
mium. triumphatores inliti recipe¬
rentur adño : Quaestatim uisio reige¬
tȩ ex hibitione impleta est. N am
maximianus. mox audita satellis sui rei¬
ouari perdicione : utrumq crispinum
uidelicet ac crispinianum. gladio pua¬
ri praecepit. ⁊ Quiiamq imminente
ceruicibus suis gladio. gratiarum dño
actionem persoluentes dicebamt: Grati¬
as tibi agimus dñe. qui nos de hoc sȩculo
eripiens. ad te uenire praecipis clemani
dio. octauo kalendas nouembris. consũ¬
mauerunt felices martyrium .: Quorum
animae incaelum ab angelis trans latę :¬
Corpora uero a carnificibus. bestiis. ca¬
nibus. auibus in probis uoranda sunt
derelicta. Quae xp̃o custodiente dõ.
amorsu horum manserunt intacta.
Nocte itaq repente post cedem prae

Expanded text:
ut eos de conluctationi sui cer| taminis eut eos de conluctationi sui cer| taminis ereptos . ad se uenire iuberet propitius. Quibus| nocte eadem per reuelationem ostensum est quod| inluciscente die precepturi laborum ac confessionis| suae premium triumphatures incliti receperentur a domino| quae statim uisio rei gestae exibitione inpleta est.| Nam maximianus mox audita satillitis sui ricioua| ri perditione utrumque Crispinum uidelicet ac cris| pinianum . gladio punire precepit qui iam iamque in| minente ceruicibus suis gladio graciarum domino actio| nem persoluentes dicebant. Gracias tibi agimus domine.| qui nos de hoc seculo eripiens . ad te uenire precipis clemen| dio Octauo kalendas nouembris consummauerunt .| felicis martyrium Quorum animae in celo ab an| gelis translati. Corpora uero a carnificibus| bisties canebusue ac auetibus inprobis uoranda| sunt derelicta que christo . custodiente deo a morsuo| +rum manserunt intacta. Nocte itaque repente| post cedem praef
Abbreviated transcription (Latin):
obtemperantes. perfecerunt cunc¬
ta quae sibi ab impio fuerant impe¬
rata. Scĩ martẏ res spei suȩ in mobi¬
liter incumbentes. Alacres fiduci¬
aliter dõ in oratione dixerunt: Po
impio liberare tormentis ⁊ Etsicut uo¬
luistinos procon fessione tui scĩ nominis
pati: Ita ad confusionem diaboli & satel¬
litum eius. Ab hac etiam poena in laesoe
educere: Mox oratione finita: E duxit
eos angelus dñi sinedolore ab igne ⁊ Tuna
uidensse in imicus. nihil inlatis aduer¬
sus xp̃i martyres praeualuisse supplici¬
is. Sese concite furens Reciouarus. prę¬
cipitauit inignem. Et ita morte pes¬
sima uitam finiuit in dignam: O quan
iustum mirumq diuinȩ aequitatis iudici¬
um . ut qui multos xp̃i martyres adcȩ¬
lorum regna properantes. Igni inter¬
emerat cruciatos: ipse ad aeterni ignis
perꝑ et uos cruciatds igni praecipitaret᷑
consumptus. : Haec uictores uidentes mi¬
tyres : de uote dño praecem fuderunr.

Expanded text:
obtemperan| tes perfecerunt cuncobtemperan| tes perfecerunt cuncta que sibi ab impio fuerant| imperata Sancti martyres spei sue inmobiliter| incumbentes alacres fiducialiter deo in oracio| ne dixerunt. Potimpio liberare tormentis. Et sicut uoluis| ti nos pro confsione tui sancti nominis pati. Ita ad| confessionem diabuli et satellitum eius ab hac eti| am poena inlesus educere+. Mox oratione finita| eduxit eos angelus domini sine dolore ab igne tunc| uidens se inimicus nihil inlatis aduersus christi mar| tyres preualuisse suppliciis sese concite furens.| Riciouarus precipitauit in ignem . et ita morte| pessima . uitam finiuit indignam. O quam ius| tum mirumque diuinae aequitates iudicium.| ut qui multos christi martyres . ad celorum regna prope| rantes . igne interemerat cruciatos . ipsi ad aeterni| ignis perpetuos cruciatos igni praecipitaretur con| sumptus. Haec uictores uidentes martyres . deuote| domino precem fuderunt .
Abbreviated transcription (Latin):
Inlȩsi peruenerunt fluminis ripam.
Hoc uiso riciouarus miraculo insti¬
gante diabolo exagitatus ira. iussit
eos rursus uinctos custodire. doneo
plumbum Iniectum igni lique fier&:
Inquod martyres scõs consumendos de
ra protegebat inuicta: in laesos red¬
didit ignis. : Qui &tam martyres sc̃ĩ
electos pueros Inter caldaicas flam¬
mas. ymnum imitabantur cantantes.
orabant dñm ac dicebant: Adiuua
nos ds̃ salutaris noster. propter hono¬
rem nominis tui dnẽ liberanos. et
propitius esto peccatis nr̃is propter
nomen tuum. neforte dicant gen¬
tes. ubi estꝰ eorum: Quibus haec oran¬
tibus. exiliens guita plumbi feruen¬
tis inoculum reciouari. graui illũ
dolore crucians. ex caecauit afflictũ:
MTis fremens possessus insania.
dum mede lam corporis animȩ̨q
debuit inplorare. mortem sibi ad¬
celerauit insaniens. Nampicem.
adipem oleumq simul iussit fer
praecipitari. quasi consumendos
poena praecep.it. At ubi ministri

Expanded text:
inlesi peruinerunt fluminis ripam inlesi peruinerunt fluminis ripam hoc| uiso . Ritiouarus miraculo instigante diabulo exa| gitatus ira iussit eos rursus uinctos custoderi donec| plumbum iniectum +igni liquifierit. In quo marty| res sanctos consummendos demra protegebat inuicta. inlesos reddidit ig| nis qui etiam martyres sancti electos pueros inter caldai| cas flammas ymnum imitabantur cantantes ora| bant dominum ac dicebant. Adiuua nos deus salutaris| noster . propter honorem nominis tui domine libera nos. Et| propitius esto peccatis nostris propter nomen tuum.| Ne forte dicant gentes ubi est deus eorum quibus haec| orantibus . exiliens gutta plumbi feruentes in oculum| riciouari graui illum dolore crucians excecauit.| adflictum adis+ fremens+ possessus insania dum me| dillam corporis animaeque dibuit inplorare . mor| tem sibi adcelerauit insaniens. Nam picem . adi| pem . oleumque simul iussit feruprecipitari . quasi consummen| dos +poenam precipit. Ad ubi ministri
Abbreviated transcription (Latin):
inungulis eorum mnti . & corrigias
singulas dedorso tolli: Quam iussi¬
onem dum ministri efficaciter cona¬
rentur implere: Martyres scĩ inter
acerrimos poenarum dolores. spegau¬
dentes. Intribulatione patientes . Ora¬
bant dnm ac dicebant. Iudicadnẽ
iudicium nr̃m. & liberanos ab homi¬
ne iniquo & doloso: His itaq oran¬
tib exilierunt sudes deungulis eorũ
& ministros percutientes. quos lam
interfecerunt. quosdam uero uulne¬
ratos cruciauerunt. ⁊ Tunc recioua¬
rus furore insaniens: molas adsigu¬
lorum colla iub& suspendi. & hie¬
mis tempore. Influuio cuius uocabu¬
lum ẽ axona. uelut subglatie de¬
mergi. At illi scuto diuinȩ̨ protec¬
ti uirtutis. dicebant dño laeti: Su¬
per aquam refectionis. educabis nos
dñe: Sed famulante creatura sua
dõ : martyres eius nec aqua merge¬
re. nec petra premere. nec frigus
potuit stringere. Sed potius qua¬
si estiuis lauacris delectati. proiecto
molari honere. ad alteram natantes.

Expanded text:
in ungulis eorum mitti.| et loreis in ungulis eorum mitti.| et loreis singulis de dorso tolli. Quam iussionem dum| ministri efficaciter conarentur inplere . martyres| sancti inter acerrimos poenarum dolores . spe gauden| tes . in tribulacione pacientes . orabant dominum ac di| cebant. Iudica domine iudicium nostrum . et libera| nos ab homine iniquo et doloso. His itaque orantibus| exilierunt sudes de ungulis eorum . et ministros percu| cientes quos//dam interfecerunt . quosdam uero uulneratos cruciauerunt.| Tunc riciouarus furore insaniens molas ad singulo| rum colla iubet suspendi. Et hiemis tempore in fluuio .| cuius uocabulum est axona uelut sub glaciae| demergi. At illi scuto diuine protecti uirtutis di| cebant domino laeti super aquam refectionis educa| bis nos domine. Sed famulante creatura sua deo mar| tyres eius nec aqua mergeret. nec petra premere . nec| frigos potuit stringere. Sed potius quasi \e/stiuis la| uacris delectati proiecto molari oneri ad alteram| natantes