comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Gr coĩs utilitatis derelictio ꝯtra naturã ẽ.
est eĩ ĩiusta. Itaq lex ip̃a nature. q̃ utilita
ut ab hoĩe merti atq ĩutili. ad sapientẽ.
bonũ. fortẽ uirũ tranfferãt᷑. res adiunen¬
dũ necessane. ꝗsi occiderit. młtũ de coĩ u
tilitate detraxerit. Modo ħ ita faciat. ut¬
ne ip̃e de se bene existimans. se seq diligẽs.
hãc cuusã hãt ad ĩuiriã. Ita semꝑ officio
fũget᷑. utilitati consulẽs hõiũ. ⁊ ei ꝙͣ sepe
cõmemoro humane societati. ⁊am qd̾ ad
falarim attinet. ꝑ facile iudiciũ ẽ. Nulla
eĩ societas ẽ nob̾ cũ tyrãnis. ⁊ pociꝰ sũma
distictio ẽ. neq ẽ ꝯtra naturã. spoliare eũ si

Expanded text:
, sed communis utilitatis derelictio contra naturam est; , sed communis utilitatis derelictio contra naturam est; eutab homine inerti, atque inutili, ad sapientem, bonum, fortemque virum transferantur res ad vivendum necessariae; qui si occiderit, multum de communi utilitate detraxerit: modo hic ita faciat, utne, ipse de se bene existimans, seseque diligens, hanc causam habeatad iniuriam. Itaque semper officio fungatur, utilitati consulens hominum, et ei, quam saepe commemoro, humanae societati. Nam quod ad Phalarim attinet, perfacile iudicium est, nulla est enim focietas nobis cum Tyrannis, sed potius summa distractio: neque
Abbreviated transcription (Latin):
drerit. ñ ne gͥ sapiens si fame ip̃e ꝯfici¬
atur. abstulerit cibũ alt̾i hõi. ad nullã
rẽm utili. minime uõ. nõ eĩ mͥ est uita mea
utilior. ꝙͣ aĩ tał affectõ. neminẽ ut uiole.
cõmodi mei gr̃a. ¶ Qd̾ si phalañ crudelem
tyrãnũ ⁊ ĩ manẽ. Uir bonꝰ. ne ip̃e frigore
ꝯficiat᷑. uestitu spoliare possit. nõne faciet.
Hec ad iudicandũ sũt facillima. Nã si ꝗd ab
hoĩe adͥ nullã partẽ utilitatis tue cã detraxe¬
ris. ĩhumane feceris. ꝯtraq nature legẽ.
¶Sin aũt is tusis. qui młtũ utilitatis rei puͣ.
atq hoĩum societati. si ĩuita remaneas af¬
ferre possis. si ꝗd ob eã cansã alteri detrax̾is.
ñ sit rep̃hendendũ. ¶Sm aũt id ñ sit eiꝰmõi.
suũ cuiq ĩ cõmodũ ferendũ ẽ pociꝰ. quã de
alteriꝰ cõmodis detrahendũ. Nõ gͥ mag̃ ẽ
otra naturã morb̾. aut egestas. aut quid
eiꝰ̃ modi. ꝙͣ detractio. aut appeticio alien.¬

Expanded text:
nne igitur sapiens, si fame ipse conficiatur, abstulerit cibum alteri homini ad nullam rem utili? Minime vero; non enim mihi est vita mea utilior quam animi talis affectio, neminem ut violem commodi mei gratia. Quid? si Phalarim, crudelem tyrannum et immanem, vir bonus, ne ipse frigore conficiatur, vestitu spoliare possit, nonne faciat? Haec ad iudicandum sunt facillima. Nam, si quid ab homine ad nullam partem utili utilitatis tuae causa detraxeris, inhumane feceris contraque naturae legem; sin autem is tu sis, qui multam utilitatem rei publicae atque hominum societati, si in vita remaneas, afferre possis, si quid ob eam causam alteri detraxeris, non sit reprehendendum. Sin autem id non sit eius modi, suum cuique incommodum ferendum est potius quam de alterius commodis detrahendum. Non igitur magis est contra naturam morbus aut egestas aut quid eius modi quam detractio atque appetitio alieni
Abbreviated transcription (Latin):
etistimat. Ergo unũ debet ẽẽ omĩb ꝓpositũ.
si ad se quisq raꝑiet. Dissoluet᷑ oĩs humana
cõsertio ¶ Atq ⁊ iam si hoc natura p̾scͥꝑsit¬
scribit ut ho hõi quic̃q sit. ob eã ipãm cãm
ꝙ is hõ sit. ꝯsultũ uelit. necẽe ẽ sccłm eandem¬
naturã oĩum utilitatẽ ẽẽ ꝯmimẽ. Qd̾ siita
est. una ꝯtinenĩ om̃s ⁊ eadẽ lege nature. id¬
¶ Na illud quidẽ ab surdũ ẽ.ꝙ quidã dicunt
parẽti se aut frĩ nicħ detracturos. sui cõmo¬
di causa. Aliã rõnẽ ẽẽ ciuiũ reliquoꝵ. Is sibi
nich̾ iuris nullã societatẽ coĩs utilifatis cã.

Expanded text:
existimat. Ergo unum debet esse omnibus proposituexistimat. Ergo unum debet esse omnibus propositusorum; quam si ad se quisque rapiet, dissolvetur omnis humana consortio. Atque etiam, si hoc natura praescribit, ut homo homini, quicumque sit, ob eam ipsam causam, quod is homo sit, consultum velit, necesse est secnaturam omnium utilitatem esse communem. Quod si ita est: una continemur omnes et eadem lege naturae. Id Nam illud quidem absurdum est, quod quidam dicunt, parenti se aut fratri nihil detracturos sui commodi causa, aliam rationem esse civium reliquorum. Hi sibi nihil iuris, nullam societatem communis utili
Abbreviated transcription (Latin):
Itẽq mag̃ ẽ scdm naturã ꝓ omib gẽtib si.
si fieri possit. oẜuandis. aut iuuãdis. marios la¬
bores. molestiasq suscipere. unitantẽ herculem
illũ. quẽ hoĩum fama beneficioꝵ memoria ĩ ꝯi¬
lio celestiũ collocauit. quã uiue̾ ĩ solitudine.
ñ mͦ siñ ullis molestus. s ⁊̃ ĩ maximis uolu¬
ptatib habũdãtẽ oĩb copuo. ut excellas. ⁊¬
iã pulcritudine ⁊ uirib ¶ Quo cuta optimo
ꝗsqr ⁊ splendidissimo ĩgemo. longe illã uitã
hiuc ante poĩt. ex quo efficit᷑. hoĩen nature
obedientẽ. hõĩ nocere nõ posse. ¶ Demd̾ qui
alt̾ũ molat ut ip̃e aliꝗd comodi ꝯsequat᷑. ant
inch̾ existimat se facere ꝯtͣ naturã. aut mag̾
fugienda censet. mortẽ pauꝑtatẽ. dolorem.
disseras qui oĩno hoĩem ex hoĩe tollat. Sin
fugiendũ id quidẽ cẽset. s młto illa peiora. moͣ¬
tẽ. pauptatẽ. dolorẽ. ertat ĩ eo ꝙullũ aut cor¬
poris. aut fortune uiciũ. uicus aĩe grauius

Expanded text:
itemque magis est secundum naturam, pro omnibus gentibus, si fieri posset, conservandis aut iuvandis, maximos labores, molestiasque suscipere, imitantes Herculem illum, quem hominum fama, beneficiorum memor, in concilio caelestium collocavit, quam vivere in solitudine, non modo sine ullis molestiis, sed etiam in maximis voluptatibus abundantem omnibus copiis, ut excellas etiam pulchritudine et viribus. Quocirca optimo quisque et splendidissimo ingenio longe illam vitam huic anteponit. Ex quo efficitur hominem naturae oboedientem homini nocere non posse. Deinde, qui alterum violat, ut ipse aliquid commodi consequatur, aut nihil existimat se facere contra naturam aut magis fugiendam censet mortem, paupertatem, dolorem, disseras, qui omnino hominem ex homine tollat? sin fugiendum id quidem censet, sed multo illa peiora, mortem, paupertatem, dolorem, errat in eo, quod ullum aut corporis aut fortunae vitium vitiis animi gravius
Abbreviated transcription (Latin):
neq tot natrẽs id ad hoc tp̃s ixtimussẽt ad
parigũ lichaonũ cylicũ maxc̾e̾ q̃ pysidatũ nisi
uetustas ea c̾te ẽẽ dociuis. Nec uõ romulus
ñr auspicato urbẽ ꝯdidiss. Nl attiani nomẽ
memoria florere an diunisio si młta ad ueri¬
tatẽ ad mirabili dixissent. ¶S dubiũ nõẽ
quin hec disciplina ⁊ ars augurũ euanuei̾t
iã ⁊ uetustate ⁊ negligẽtia. Itaq n illi ab¬
sentio ꝗ hãc scĩa negat ũ̾quã ĩ nr̃o collegio
apud maiores fuisse duplex ut ad .R .p. tp̃s¬

Expanded text:
neque tot nationes id ad hoc tempus retinuissent, ut Phrygum, Lycaonum, Cilicum maximeque Pisidarum, nisi vetustas ea certa esse docuisset. Nec vero Romulus noster auspicato urbem condidisset, neque Atti Navi nomen memoria floreret tam diu, nisi omnes hi multa ad veritatem admirabilia dixissent. Sed dubium non est quin haec disciplina et ariam et vetustate et neglegentia. Ita neque illi adsentior qui hanc scientiam negat umquam in nostro collegio apud maiores fuisse duplex, ut ad rei p
Abbreviated transcription (Latin):
fcm̃ ẽ si id is nõ ad ꝓbait ratũ nõ est. ¶ Hus ppo¬
sitis quest iũcule młte iuscũt᷑ quas qui nascũt᷑
ĩ telligat. nõ sciat. caput referat. ꝑse ip̃e facile
ꝓspiciat. ueluti si munꝰ quis cepiss ne so cris
alligaret᷑ ut post de eiꝰ ħrdib aliquis eriset

Expanded text:
tum non est. 51 His propositis quaestiunculae multae nascuntur, quas qui non intellegat, si ad caput referat, per se ipse facile perspiciat. Veluti si minus quis cepisset ne sacris alligaretur, at post de eius heredibus aliquis exegisset
Abbreviated transcription (Latin):
bef᷑. ¶Agri aũt ne ꝯsectent᷑ platoni ꝓrsus
assentior. qui si mͦ int̾p̃tari potuero hus fere
u̾bis ntimꝰ. Terra gͥ ut focus domicilioꝵ sacͦ
deoꝵ oĩum ẽ. Quo circa neꝗs iteꝵ qui de
ꝯsecrato aurũ aut ⁊ argentũ ĩ nibib ⁊ pͥuati
et ĩ sanis ĩnidiosa res est tumen᷑ exĩam
corpore extͣcͣtũ. aut satis castũ domĩ deo
iam es atq ferrũ due illi strum̃ta nõ sani

Expanded text:
 Agri autem ne consecrentur, Platoni prorsus adsentior, qui si modo interpretari potuero, his fere verbis utitur: 'Terra igitur ut focus domiciliorum sacra deorum omnium est. Quocirca ne quis iterum idem consecrato. Aurum autem et argentum in urbibus et privatim et in fanis invidiosa res est. Tum ebur ex inani‹mi› corpore extractum haud satis castum donum deo. Iam aes atque ferrum duelli instrumenta, non fani.
Abbreviated transcription (Latin):
rosius quã mulieris opꝰ m̃struũ. color ant
albus q̃ p̃cipue deterus deo ẽ. tũ ĩcertũ tũ
maxe ĩtextili. Ticta uoͣ obsint. nͥ abellicis
ĩsignib diuinissima aut dona hñs ⁊ forme
ab imo pictore uno ab solute die idẽq cet̾a
huiꝰ exẽpli dona sũt hoc illa placẽt. S ego
cet̾a nõ tam rest̾cte presimo hõiu uitus¬

Expanded text:
. Color autem albus praecipue decorus deo est, cum in cetero tum maxime in textili; tincta vero absint nisi a bellicis insignibus. Divinissima autem dona aves et formae ab uno pictore uno absolutae die, itemque cetera huius exempli dona sunto.' Haec illi placent. Sed ego cetera non tam restricte praefi
Abbreviated transcription (Latin):
met deinceps familiis ꝓdant᷑ ⁊ ut ilege
ꝓosui ꝑpetua sint sacra. hoc põite hoc uita pon¬
tificũ auctoi̾tate ꝯsecuta sũt ut nemo tepatͥs
familias sactoꝵ memoria occideret. Hiis est
ei adiũcta ad quos eiꝰdẽ morte pecuũ ueneĩt.
Hoc uno posito qd̾ ẽ ad cogͥtõe discipline. satis
imimibilia nascũt᷑ quib ĩpsent᷑ iuris ꝯsultor
libri. Querũt᷑ eĩ q̃r strĩgant᷑ sactis herendũ
cã iustissima ẽ. ⁊ lulla ẽ enĩ psona q̃ adiudicẽ
morte testam̃to ue eiꝰ tantũdẽ capiat᷑. ꝙͣtum
om̃s heredes ad qd̾ ordine. est eĩ ad id ꝙ ꝓpõitũ
illa psona ẽ ut sihus qui ei qui mortus sit pe¬
cumã debuei̾t nemini qui eã soluei̾t ꝓinde ha¬
beat᷑ qͣiͣ cã pecumã ceꝑit. ¶Hoc nos ad sceuola
didicimꝰ nõ ita descͥptas ab intiqs. ⁊ lã illi qde
hus u̾bis docebãt trib modis sacris astrĩgi
hr̃ditatẽ aut si maion parte pecunie capiat
tificũ pecunia sacro ꝯuigi uolũt. isdẽq

Expanded text:
et deinceps familiis prodantur, et ut in lege posui perpetua sint sacra? 48 Hoc posito haec iura pontificum auctoritate consecuta sunt, ut, ne morte patris familias sacrorum memoria occideret, iis essent ea adiuncta ad quos eiusdem morte pecunia venerit. Hoc uno posito, quod est ad cognitionem disciplinae satis, innumerabilia nascuntur quibus implentur iuris consultorum libri. Quaeruntur enim qui adstringantur sacris. Heredum , causa iustissima est; nulla est enim persona quae ad vicem morte testamentove eius tantundem capiat quantum omnes heredes: id quoque ordine, est enim ad id quod propositum illa persona est, ut, si is, qui ei qui mortuus sit pecuniam debuerit, nemini ‹qui› eam solverit, proinde habeatur quasi eam pecuniam ceperit. XX Haec nos a Scaevola didicimus, non ita descripta ab antiquis. Nam illi quidem his verbis docebant: tribus modis sacris adstringitur: hereditate, aut si maiorem partem pecuniae capiat, tifi‹ces› cum pecunia sacra coniungi volunt, isdemque
Abbreviated transcription (Latin):
cũ młta etimua dilmaq uidẽtur athena ⁊¬
ne pepisse atq ĩnita hõmu attulisse. tũ nich
meliꝰ illis mist̾us quib ex agresti ĩmani¬
q uita exculti ad hũanitatẽ mitiati sumꝰ.
iitiaq ut appellant᷑ ita re uaͣ applłantur¬

Expanded text:
cum multa eximia divinaque videntur Athenapeperisse atque in vitam hominum attulisse, tum nihil meilus illis mysteriis, quibus ex agresti immanique vita exculti ad humanitatem et mitigati sumus, initiaque ut appellantur ita re vera pr
Abbreviated transcription (Latin):
Nudẽ ista agnosco frat̾ ⁊ mertas
dns grãs ago. Si minis sepe. Secus
Recte  sumamꝰ q̃ pena diuina sit. nͨ opimomi¬
b uulgi rapim̃ merrorẽ. nec uera cerminꝰ
Morte ant dolore corpoi̾s aut luctu aĩ
aut offensicẽ iudicii. hõm miẜias põdera¬
mꝰ. q̃ fateor hũane ẽẽ ⁊ multis bonis iris
tus q̃ secũt᷑ ꝑ se ip̃a max̾a ẽ. Uidimꝰ eos qui
ĩfidi odisset patͥam. nũꝙͣ iimici nob̾ fuis¬

Expanded text:
dem ista agnosco frater, et meritas dis gratias ago. Sed nimis saepe secus ae poena divina sit, sed opinionibus vulgi rapimur in errorem, nec vera cernimus. Morte aut dolore corporis aut luctu animi aut offensione iudicii hominum miserias ponderamus, quae fateor humana esse et multis bonis viris tus qui secuntur per se ipsa maxima est: vidimus eos, qui nisi odissent patriam nu
Abbreviated transcription (Latin):
atq oĩa noct᷑na ne nos durioe̾s forte uide¬
am̃ ĩ media gͥcia diagondas thebanꝰ legẽ
ꝑpetuã sustulit. ¶Uotos nõ deos ⁊ ĩ hus
colendis uoct̾nos ꝑuigilatões. sic aristo¬
fanos fetissimꝰ᷑ poetas uet̾is comedie nixat
ut apd̾ eũ sabems ⁊⁊ qdã alii depegrini ui¬
dicati excinitate eiciant᷑. Publicꝰ aũt

Expanded text:
Atque omnia nocturna — ne nos duriores forte videamur — in media Graecia Pagondas Thebanus lege perpetua sustulit. Novos vero deos et in his colendis nocturnas pervigilationes sic Aristophanes facetissumus poeta veteris comoediae vexat, ut apud eum Sabatius et quidam alii dei peregrini iudicati
Abbreviated transcription (Latin):
ta ⁊ ego ĩ hoc om̃i ẜmone nr̃o qd̾ ad cũq legi¬
mꝰ genꝰ me disputatõ nr̃a deduxei̾t tͣcͣtaboi
quo ad pot̾o eiꝰ ip̃iꝰ gn̾is uis cuule nr̃m s ita
locus ut ip̃e notꝰ sit ex quo ducat᷑q querar si¬
urĩs ut nõ difficile sit ꝗdomo ĩgenio possit
scire aliꝗd artis ẽ. s q̃dã ars ⁊̃ docendi. Sepe¬

Expanded text:
legis genus me disputatio nostra deduxerit, tractabo quoad potero eius ipsius generis ius civile nostrum, sed ita locus ut ipse notus sit, ex quo ducatur quaeque pars iuris, ut non difficile sit, qui modo ingenio possit scire aliquid artis est, sed quaedam ars est e
Abbreviated transcription (Latin):
reticebo. uolãq hoc qd̾ loquar diis ĩ mortalib
luta sũt. uexati nrĩ lares familiaros. ĩ eoꝵ
hiis qui illa ẜuarat. circũspicit ⁊ celent̾ aĩo.
Nich eĩ attinet quẽꝙͣ noĩari. qui sit̃ reꝵ e
xits ꝯsecuti. nos qui illã custodẽ urbie oĩb
ereptis mĩs reb ac ꝑditis uiolari ab impi¬
is passi nõ sumꝰ eã qui ex nr̃a domo ĩ ipiꝰ pa¬
tris domũ detulimꝰ iudicia senatꝰ ytalie gen
quos scełe religiones tũ potestite afflicte¬
qr sũt. ꝑtim ex illis distracte dissipate ia¬
cẽt. ¶Qui noͣ ex hiis ⁊ hoꝵ sceleꝵ pͥncipes
fuerat ⁊ p̾ter cet̾os ĩ oĩ rengione impii. nõ

Expanded text:
reticebo volamque hoc quod loquar diis inmortalibus luta sunt, vexati nostri Lares familiares, in eorum qui illa servarat: circumspicite celeriter animo — nihil enim attinet quemquam nominari —, qui sint rerum exitus consecuti: nos, qui illam custodem urbis omnibus ereptis nostris rebus ac perditis violari ab impiis passi non sumus eamque ex nostra domo in ipsius patris domum detulimus, iudicia senatus, Italiac, Quorum scelere religiones tum prostratae adflictaque sunt, partim ex illis distracti ac dissipati iacent; qui vero ex iis et horum scelerum principes fuerant et praeter ceteros in omni religione
Abbreviated transcription (Latin):
ecredidit.¬
d iam de ꝑiuriis de ĩcesto. nichil¬
sane hoc quidẽ loco disputãdñ ẽ doms
ampñ ne place̾ aude̾ãt deos plicatõne
ĩdlant ꝗ netãt dubitare quĩ fit mẽte fut̾as
deus. Quom nir nemo bons abimpbo se do¬
nati uellet. ¶Dediligñtia uotoꝵ satis dictũ¬

Expanded text:
credidisse. Iam de periuriis, de incesto nihilsane hoc quidem loco disputandum est. Donis impii ne placare audeant deos, Platonem audiant, qui vetat dubitare qua sit mente futurus deus, quom vir nemo bonus ab inprobo se donari velit. Diligentiam voto
Abbreviated transcription (Latin):
itisfacẽ noͥ possit atẽnẽtem rem pnͣ ͥꝯsilio et
auctõi̾tate optimitiũ. semp ppłm ĩdige̾. ¶ De¬
scͥptio q̃ sac̾dotũ millũ iuste religionis genꝰ p̃¬
mittit. Nã sũt ad placãdos deos alii ꝯstituti
qui sacris p̾sũt sollẽpnib. ad ĩterp̃tãdũ alii.⁊
tũ. Neq u̾bo hoc quia sũ ip̃e augur ita sentio
s quia sic existimari ẽ nõ ẽ necͣe. Quid em
maiꝰ ẽ si de iure qͥrimꝰ. Quã postea sũmis imꝑi¬

Expanded text:
nsilio et auctoritate optimatium semper populum indigere, discriptioque sacerdotum nullum iustae religionis genus praetermittit. Nam sunt ad placandos deos alii constituti, qui sacris praesint sollemnibus, ad interpretanda alii tum, neque vero hoc quia sum ipse augur ita sentio, sed quia sic existimari nos est necesse. Quid enim maius est, si de iure quaerimus, quam posse a summis imperi
Abbreviated transcription (Latin):
pot̾o breui. Sequit᷑ eĩ de uire ĩ quo ⁊ suscipi¬
endo ⁊ regendo ⁊ deponẽdo uis ut płanũ ua¬
leret ut fides forũq ut publici int̾p̃tes es¬
sẽt lege sanximꝰ. iã de aruspicũ religione de
expiatõib ⁊ ꝓcubatõib satis se illa ne ĩ ip̃a

Expanded text:
iure belli, in quo et suscipiendo et gerendo et deponendo ius ut plurimum valeret et fides, eorumque ut publici interpretes essent, lege sanximus. Iam de haruspicum religione, de expiationibus et procurationibus satis esse plane in ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
dixent᷑. ꝗd magͥficentiꝰ ꝙͣ posse decͥnere ut ma¬
gistratꝰ ea dicẽt ꝯsules. quid religiosus ꝙͣ cũ
ppło cũ plebe/ agendi uis aut dare/ ant nõ da¬
creto conlegi ut leuias ꝯsilio philippi ꝯsules
nã coꝵ ego ĩlibros ĩcidi. quom alt̾is placeat
auspicia ista ad utilitatẽ ẽẽ rei pu᷑ ⁊poĩta. alti¬

Expanded text:
dixerit? Quid magnificentius quam posse decernere, ut magistratu se abdicent consules? Quid religiosius quam cum populo, cum plebe agendi ius aut dare aut non dacreto conlegi, ut Livias consilio Philippi consulis nam eorum ego in libros incidi —, cum alteri placeat auspicia ista ad utilitatem esse rei publicae
Abbreviated transcription (Latin):
ptũ ẽe remonẽdũ.Quid emi pmptatẽ cum
diuitus ⁊̃ int̾ hoĩes ẽẽ equalẽ uelimꝰ. cur ea
aũt nõ uidex sedens ip̃e uindex ꝯstituit p̃sen¬
os ita placet coli. Si hĩc legi paruerĩt ip̃i
patres. delubra eẽ ĩ urbib censeo. Nec seqͣr
magos psar quibr auctorib uerses nix¬
flãmasse tẽpla gͥcie dicit᷑ qd̾ parietib ĩclude¬
rent deos. quib oĩa deberẽt ẽẽ patẽtia at li

Expanded text:
ptum esse removendum. Quom enim paupertatem cum divitiis etiam inter homines esse aequalem velimus, cur eam autem non iudex sed deus ipse vindex constituitos ita placet coli, si huic legi paruerint ipsi patres. Delubra esse in urbibus censeo, nec sequor magos Persarum quibus auctoribus Xerses inflammasse templa Graeciae dicitur, quod parietibus includerent
Abbreviated transcription (Latin):
huic mutatõi locuo.¶Quãobrẽ ille ꝗdem
sapiẽtissimꝰ gretie ui longeq doctissimꝰ.
ualde hãc labẽ ueret᷑. Negat em̃ matͥri pos¬
se musicas uoces. Sem mutatõe lex cum
publicã rẽ. ¶Ego aut nec tã ualde id timen¬
dũ nec plane ꝯtepnẽdũ puto. Illd̾ quidem

Expanded text:
em ille quidem sapientissimus Graeciae vir longeque doctissimus valde hanc labem veretur. Negat enim mutari posse musicas leges sine mutatione legum publicarum. Ego autem nec tam valde id timendum nec plane contemnendum puto. Illud quidem
Abbreviated transcription (Latin):
le fortune destatq oĩa eiꝰmoĩ repudiada sũt.
Qd̾ si fingẽda noĩa ute pote ⁊ pociꝰ uĩcendi at¬
qr pociuidis tata sandi cognomina qua ẽ atois
⁊ ĩuito ioiis reꝵq expetẽdaꝵ noĩa salutis
honoris opis nictorie. qm̃ quẽ expectatõe rer
bonoꝵ erigit᷑ añs. ¶Recte ⁊̃ spes Calatino
ꝯsecrata ẽ fortuna. q̃ sit fortuna qͥscit uł hui̾sce¬

Expanded text:
eius modi repudianda sunt. Quodsi fingenda nomina, Vicaepotae potius vincendi atque potiundi, Statae standi, cognominaque Statoris et Invicti Iovis, rerumque expetendarum nomina, Salutis, Honoris, Opis, Victoriae, quoniamque exspectatione rerum bonarum erigitur animus, recte etiam Spes a Calatino consecrata est. Fortu
Abbreviated transcription (Latin):
agẽt rẽ duelli. quiq ppłare auspiciũ p̾moneto
olliq obtẽpam̃to diuoꝵq iras pindẽtosisq
ĩrita ĩfectaq sunto. ¶ Quiq nõ paruei̾t. cati¬
tal esto. ¶Eederi pacis bellunduciar orator
feciales iudices nõ sũt ob illi disceptatõ. pro¬
dign portẽta ad etruscos ⁊ auruspicoo sisenat᷑
uissit deferũto. ¶ Et rutiaq pͥncipis discipli¬
nã docẽata quib diuis ctuert ꝓcurãto. ¶Idẽq
fulgura atqr atq obstita punto. ¶⁊ loctnã
mulier sacrificia ne sucto. p̾ter olla q̃ ppłõ rite
fient. Neq neuqͦ nuanto. nͥ ut ad solet cet̾i gͥto¬

Expanded text:
lli quique popularem, auspicium praemonento ollique obtemperanto. Divorumque iras providento sisque inrita infectaque sunto, quique non paruerit, capital esto.' 'Foederum pacis belli indotiarum ratorum fetiales iudices non‹tii› sunto, bella disceptanto.' 'Prodigia portenta ad Etruscos ‹et› haruspices si senatus iussit deferunto, Etruriaque principes disciplinam doceto. Quibus divis creverint, procuranto, idemque fulgura atque obstita pianto.' 'Nocturna mulierum sacrificia ne sunto praeter olla quae pro populo rite fient. Neve quem initianto nisi ut adsolet Cereri G
Abbreviated transcription (Latin):
onere uĩgũto. ¶Ex patrus ritib optuna co¬
lũto. ¶Preteridee matris famulos cosq iustis
dieb nequissitipẽ cogito. ¶ Sacrũ sacrone ce¬
I mẽdatũ qui clepit rapsitq. parnaida esto. ¶ꝑ¬
iuri pena diuina exitũ. hũana dedecꝰ ĩceptu
põtifices supp̾mo supplicio sanctiũdo impiꝰ ne an¬
deto placeri dionis irã deoꝵ caute nota reddũt.¬
cõsecrari auri argẽti eboris sacrandi modꝰ est.
Osacra pͥuata ppetua manẽto deoꝵ manumi
iura sc̃a sunto nos loco dato diuos habẽto sũ¬
ptũ molles luctũq ĩ munito. suceto

Expanded text:
honore iungunto.' 'Ex patriis ritibus optuma colunto.ë 'Praeter Idaeae Matris famulos eosque iustis diebus ne quis stipem cogito.' 'Sacrum sacrove commendatum qui clepsit rapsitve, parricida esto.' 'Periurii poena divina exitium, humana dedecus.' 'Incestum pontifices supremo supplicio sanciunto.' 'Impius ne audeto placare donis iram deorum.' ',Caute vota redduntoconsecrato.' 'Auri, argenti, eboris sacrandi modus esto.' 'Sacra privata perpetua manento.' 'Deorum Manium iura sancta sunto. ‹Bo›nos leto datos divos habento. Sumptum in ollos luct
Abbreviated transcription (Latin):
cie diuisq aliis sac̾dotes om̃ĩb põtifices sin¬
gulis flaminis sũt. O uirginesq uestał ĩ mbe
custodiũdo ignẽ foci publici. sempit̾nũ. quoq
Hec pͥuatĩ ⁊ publice mõ rituq funt discũto
ignaria publici sac̾detib. Exͦꝵ añt gnͣa sũt

Expanded text:
e aliis ‹alii› sacerdotes, omnibus pontifices, singulis flamines sunto. Virginesque Vestales in urbe custodiunto ignem foci publici sempitemum.' 'Quoque haec privatim et publice modo rituque fiant, discunto ignari a publicis sacerdotibus. Eorum autem genera sunt
Abbreviated transcription (Latin):
doniꝰ graui atqr ñi qui ut augerẽt pietatẽ
ĩdeos. easdẽ illos urbes quas nos ĩcolere uo¬
luerũt. ¶ Affert enĩ hec opinio religioe uti¬
lẽ ciuitatib hus quide̾ ⁊ illud bñ dictũ ⁊ a
pitagora doctissimo iuro tũ mare̾ ⁊ pietatẽ
et religionẽ u̾sari ĩ aĩs cũ reb diuinis oꝑa
daremꝰ. ⁊ qd̾ thales qui sapiẽtissimꝰ ĩ septem
fuit hoĩes etistimare oportẽt oĩi cernẽ deoꝵ¬

Expanded text:
 Graii atque nostri, qui ut augerent pietatem in deos, easdem illos urbis quas nos incolere voluerunt. Adfert enim haec opinio religionem utilem civitatibus, si quidem et illud bene dictum est a Pythagora doctissimo viro, tum maxume et pietatem et religionem versari in animis, cum rebus divinis operam daremus, et quod Thales qui sapientissimus in septem fuit, homines existimare oportere, omnia ‹quae› ce
Abbreviated transcription (Latin):
despiciet ꝙͣ ꝓ nichilo putabit ea qͥ uulgo
quo uallabit disẜendi tõnes ueri ⁊ falsi m¬
uilẽ societatẽ natũ senẜit. nõ solũ illa sb̾tili
disputatõe sibi utendũ putabit. s ⁊̃ fusa li¬
tius poetua orõne qua regat ppłos. quasta¬
biliat leges. qua castiget impbos. q̃ tueat᷑
bõs. qua laudet claros uiros. qui pcepta si¬
lutio ⁊ laudes aꝑte ad ꝑsuadendũ edat sins
cunb. qua ortari ad decus. reuccire afligi¬
to ꝯsolari possit afflictor. factaq ꝯsulta sorti¬
um ⁊ sapiẽtũ cũ impboꝵ ignomina sempi¬

Expanded text:
despiciet, quam pro nihilo putabit ea quae uolgquo uallabit disserendi ratione, ueri et falsi iuilem societatem natum senserit, non solum illa subtili disputatione sibi utendum putabit sed etiam fusa latius perpetua oratione, qua regat populos, qua stabiliat leges, qua castiget improbos, qua tueatur bonos, qua laudet claros uiros, qua praecepta salutis et laudis apte ad persuadendum edat suis ciuibus, qua hortari ad decus, reuocare a flagitio, consolari possit adflictos, factaque et consulta fortium et sapientium cum improborum ignomin
Abbreviated transcription (Latin):
Qua ꝑꝑ huiꝰ diuidicare nescio an ñꝙͣ. s hoc
ẜmone c̾te nõ põt. si ꝗdẽ id qd̾ suscipimꝰ. per¬
cus licebit alias. Nũc id aganiꝰ qd̾ cepimus.
nõ qd̾ p̃ftĩ ad id nicħ ꝑtineat. Hec de fũmo
malo boq dissensio p̾uidẽtissĩe qmuĩte dicis. i¬

Expanded text:
Quapropter hoc diiudicari nescio an numquam, sed hoc sermone certe non potest, si quidem id quod suscepimus perus. Qvintvs: Licebit alias. Nunc id agamus quod coepimus, quom praesertim ad id nihil pertineat haec de summo malo bonoque dissensio
Abbreviated transcription (Latin):
ũbratas ĩtelligẽtias aĩo ac mẽte ꝯceperit.
quib illustratꝰ sapĩa duce bonũ iitũ ob ea¬
mus ip̃a cãm cernat se beatũ fore. nã qͦ aĩns
ĩdulgẽtiaq discesserit noluptutatẽq sic̃ las¬
bẽ aliquã dedecoi̾s opp̾sserit. cẽmq mortis
dolorisq timorẽ effugẽit. societatẽq caritati
uerit. cuitũq dõꝵ ⁊ purã religionẽ suscepe¬
obitura. Quid ĩ hus mortale ⁊ caducu
s cuaẽ totiꝰ mũd qiͣ uinꝰ urbis agnou̾it. in

Expanded text:
umbratas intellegentias animo ac mente conceperit, quibus inlustratis sapientia duce bonum uirum et, ob eam ipsam causam, cernat se beatum fore. 60 Nam quomindulgentiaque discesserit, uoluptatemque sicut labem aliquam dedecoris oppresserit, omnemque mortis dolorisque timorem effugerit, societateque caritatis xerit, cultumque deorum et puram religionem suscepeobitura, quid in iis mortale et caducumsed ciuem totius mundi quasi unius urbis agnouerit, in
Abbreviated transcription (Latin):
Reclate frat̾. iã nũc ate u̾ba usirpãt᷑
ciuilis uiris ⁊ legñ. quo de gnͣe expec¬
to disputatõe tuã. ⁊ lam ista quidẽ ma¬
gnia diuidicatõ ẽ. ut exte ip̃o sepe crgnomi.
p sa c̾te ita res se hñt ut ex nat̾a uiuere sũmy
bonũ sit. Idẽ uita modici ⁊ apta uͥtute per¬
frui. aut niturã seq. ⁊ eiꝰ qͣiͣ legẽ uniere idez

Expanded text:
eclare, frater, iam nunc a te uerba usurpantur ciuilis iuris et legum, quo de genere expecto disputationem tuam. Nam ista quidem magna diiudicatio est, ut ex te ipso saepe cognoui. Sed certe ita res se habet, ut ex natura uiuere summum bonum sit, id est uita modica et apta uirtu‹ti› perfrui; atqui naturam sequi et eius quasi lege uiuere, id
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ qd̾ uenorates qd̾ aristotiles. loꝗt̃ alio mͦ.
Ex hac ant nõ reꝵ s u̾boꝵ discordia ꝯtroner¬
si ẽ nata de finib. ĩ qua qm̃ usus capionẽ
duodecĩ tabule int̾ qnq pedes ẽẽ uoluerũt
depasci uet̾em posẜẽ acadenne ab hoc acuto
hõie nõ siemꝰ. ⁊ lec mamilia lege asingłis

Expanded text:
d Xenocrates, quod Aristoteles, loquitur alio modo. Ex hac autem non rerum sed uerborum discordia controuersia est nata de finibus, in qua, quoniam usus capionem duodecim tabulae intr‹a› quinque pedes esse ‹n›oluerunt, depasci ueterem possessionem Academiae ab hoc acuto homine non sinemus, nec Mamilia lege singuli,
Abbreviated transcription (Latin):
cendũ quoq nõ repugnate naͣ dedissent.
eloquẽtia p̾stitisse.
Tiq ir̃e aristotiles cũ florẽ hi sccͣ¬
tem nobilitate discipuloꝵ uderet.
qd̾ ip̃e suas disputatrẽo acansis forẽ¬
sib ⁊ cilib ad inanẽ ẜmonis elegãtiã
transtuliss. ĩuitauit repente totã formã
prope discipline sue. u̾sumq qñdam phy¬
loctete paulo secuo dixit. Ille enĩ turpe sibi
ut eẽ tac̾e̾ cũ barbaros. Hic aũt cũ socͣtẽ
patẽmur dice̾. Itaq ornauit ⁊ ill ustrauit¬
ut doctrinã illã omẽmq reꝵq cogtintioẽ
cũ orõmo ec̾citatõe cõunixit. faLe uo̾ hoc
fugit sapientissimũ rege̾ phylippũ ꝗ hũc
alexandro filio doctorẽ accierit. a quo eodẽ
nob̾ rex oronis qr tradat ꝑ me appellãt
oratoe. Licet sine hũc oratorẽ quẽ ego
Ileq ĩfantiã eiꝰ qui rem norit. s eã expli¬
care dicendo ñ queat. ⁊ eq ĩscũm illius

Expanded text:
cenducenduentia praestitisse. Itaque ipse Aristoteles cum florere Isocratem nobilitate discipulorum videret, quod ipse suas disputationes a causis forensibus et civilibus ad inanem sermonis elegantiam transtulisset, mutavit repente totam formam prope disciplinae suae versumque quendam Philoctetae paulo secus dixit: ille enim turpe sibi ait esse tacere, cum barbaros, hic autem, cum Isocratem pateretur dicere; itaque ornavit et inlustravit doctrinam illam omnem rerumque cognitionem cum orationis exercitatione coniunxit. Neque vero hoc fugit sapientissimum regem Philippum, qui hunc Alexandro filio doctorem accierit, a quo eodem nobis rerum orationisque tradat, per me appellet oratorem licet; sive hunc oratorem, quem ego neque infantiam eius, qui rem norit, sed eam explicare dicendo non queat, neque inscientiam illius,
Abbreviated transcription (Latin):
qui audissent qiͣ aculeos quosdam reliq̃¬
ret. At hũc ñ decliinator aliqs adclepsy¬
dram latrare docuerat. s ut accepimus
clazomenius ille anaxagoras uir sũmus
ĩ maxinaꝵ reꝵ scĩa. Itaq hic doct̾na. con
reb ¶Quid crissias. qd alcibiades cun¬
tatib quidẽ suis nõ bom. s certe docti atq
eloqñtes. nõne socraticis erant disputati¬
onib eruditi.¶Quis dyonẽ syracosiũ
instruxit. armauit. Alns ne gͥ artib hũc
dionẽ ĩstituit plato alus scctates clarissi¬
mũ uirũ thimotheũ canonio p̃stantissi¬
mi impatorio filiũ sũmũ ipm̃ imꝑatorẽ
hoĩerq doctissimũ. aut alius phytagorius
tarentimi uut ip̃e phytagoras totã illa
uete̾m utalie grecie q̃ quondã magna no¬
citata est. Equidẽ nõ arbittor. sic enĩ ind̾o
digne atq eo qui in re .p. nellet excellẽ
fuisse dactrinã. Quã qui accepissent si id̾
ĩgemo ad ꝓmĩtiandũ ualuissent ⁊ se ad di¬

Expanded text:
qui audissent, quasi aculeos quosdam relinququi audissent, quasi aculeos quosdam relinqueret. At hunc non declamator aliqui ad clepsydram latrare docuerat, sed, ut accepimus, Clazomenius ille Anaxagoras vir summus in maximarum rerum scientia: itaque hic doctrina, consrebus. Quid Critias? quid Alcibiades? civitatibus quidem suis non boni, sed certe docti atque eloquentes, nonne Socraticis erant disputationibus eruditi? Quis Dionem Syracosium it, instruxit, armavit. Aliisne igitur artibus hunc Dionem instituit Plato, aliis Isocrates clarissimum virum Timotheum Cononis praestantissimi imperatoris filium, summum ipsum imperatorem hominemque doctissimum? aut aliis Pythagorius Tarentinum? aut ipse Pythagoras totam illam veterem Italiae Graeciam, quae quondam magna vocitata est? Equidem non arbitror; sic enim video,dignae atque eo, qui in re publica vellet excellere, fuisse doctrinam; quam qui accepissent, si eidem ingenio ad pronuntiandum valuissent et se ad di
Abbreviated transcription (Latin):
Edut id grecos refem̃ orõnem. qba¬
S
carere ħ quidẽ ẜmonis gn̾e nõ possii¬
mus i lam ut uͥtuteo anrĩs sic doct̾¬
ne sũt abillis petende. Septẽ fuisse dicũt
nno tẽpore qui sapientes ⁊ hẽrent᷑ ⁊ noca¬
rentur. Hu om̃s p̃ter milesm̃ thalẽ ciita¬
tib siuo p̾fuerũt. Quis doctior eisdem tẽpo¬
rib illio. ¶Ant cuĩ eloquẽtia littiͣo ĩstuͣc
libros ꝯfusos antea  disposnisse dicitur.
ut nũc hẽmus. N Lon fuit ille quidẽ cinib
sins utilis. s eloquẽtu floruit. ut littens
doctͥnaq p̾staret. ¶Quid picles de ciiꝰ dicẽ¬
di sic accepimꝰ ut contͣ uolũtatẽ athemen¬
siũ loq̃retur ꝓ salute patrie. senerĩ tam̃ id
ipm qd̾ ille ꝯtͣ ppłares hoĩes doce̾t. ppłare¬
omib ⁊ iocundũ uiderent᷑. quo uis ĩlibrio
uete̾s comici q̃ cũ illi maledice̾nt. Qd̾ tum
athenio fĩ licebat. leporẽ hĩtasse dixerũt.
tantãq ĩ eodẽ iũ frusse ut ĩ eoꝵ mẽtibus

Expanded text:
ed ut ad Graecos referam orationem, quibus carere hoc quidem in sermonis genere non possumus —nam ut virtutis a nostris, sic doctrinae sunt ab illis exempla petenda—septem fuisse dicuntur uno tempore, qui sapientes et haberentur et vocarentur: hi omnes praeter Milesium Thalen civitatibus suis praefuerunt. Quis doctior eisdem temporibus illis aut cuius eloquentia litteris instructlibros confusos antea sic disposuisse dicitur, ut nunc habemus. Non fuit ille quidem civibus suis utilis, sed ita eloquentia floruit, ut litteris doctrinaque praestaret. Quid Pericles? de cuius vi dicendi sic accepimus, ut, cum contra voluntatem Atheniensium loqueretur pro salute patriae severius, tamen id ipsum, quod ille omnibus et iucundum videretur; cuius in labris veteres comici, etiam cum illi male dicerent quod tum Athenis fieri licebat, leporem habitasse dixerunt tantamque in eodem vim fuisse, ut in eorum mentibus,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ĩcausis amicoꝵ ⁊ domi ⁊ militie cõsiliu
suũ eidẽq p̾stabant. ¶Quid enĩ Marco ca¬
toni. p̃ter hanc politissimã doctͥnã tnͣsma¬
rinã atq aduentitiã defuit. ⁊ lum quia uis
ciuile ñ didicerat. causas nõdicebat᷑. aut
qr poterat dice̾ iuris scĩam neglegebat.⁊
hanc expriuatoꝵ negotuo collectã grͣa
tardior in re puͫ capessenda fuit.. lemo
apd̃ ppłm fortior. nemo melior senator
et idem optimus imꝑator. Deniq nicħ̾
ĩ hac cuntate tẽporib sciri disci ne potu¬
it. qd̾ ille ñ cũ ĩuestigaret ⁊ sciret. tũ etiã
ꝯscripseit. ¶⁊ Lũc contra pleriq ad hoĩes
adipiscendos. et ad rem .p. gerendã midi
uenuit atq mermes. nulla cogitione rez.
nulla scĩa ornati. Gin aliquis excellit imꝰ
emultis ⁊ ꝯfert se. si unũ aliqd affert. uit
bellicã irtutẽ. aut usũ aliquẽ militarẽ. q̃
sane nẽ quidẽ obsoluerũt. aut iutis scũm

Expanded text:
et in causis amicorum et domi et militiae consilium et in causis amicorum et domi et militiae consilium suum fidemque praestabant. Quid enim M. Catoni praeter hanc politissimam doctrinam transmarinam atque adventiciam defuit? Num, quia ius civile didicerat, causas non dicebat? aut quia poterat dicere, iuris scientiam neglegebat? hanc ex privatorum negotiis conlectam gratiam tardior in re publica capessenda fuit? Nemo apud populum fortior, nemo melior senator; et idem facile optimus imperator; denique nihil in hac civitate temporibus illis sciri discive potuit, quod ille non cum investigarit et scierit tum etiam conscripserit. Nunc contra plerique ad honores adipiscendos et ad rem publicam gerendam nudi veniunt atque inermes, nulla cognitione rerum, nulla scientia ornati. Sin aliquis excellit unus e multis, effert se, si unum aliquid adfert, aut bellicam virtutem aut usum aliquem militarem; quae sane nunc quidem obsoleverunt
Abbreviated transcription (Latin):
butione ꝑtium ac seꝑatione magͥ¬
tudims sũt artuũ deminute. Antu existi¬
mas cũ eẽt hyppocrates ille cuiꝰ fuisse tum
mede̾nt᷑. ⁊ lam geometͥam euclidem aut
archuedi nũ musicã clamone. aut aristo
tam fuisse. ut nemo genꝰ uniu̾soꝵ ꝯplecte¬
retur. Atq ut alius aliã sibi ꝑtem ĩqua ⁊¬
elaboret se pone̾t. ¶quidem sepe hoc au¬
duu de patre ⁊desccero meo nrõs quoq
hoĩes qui excellere sapĩe gła uellent omĩa
q̃ quidẽ. tũ ħ cuntas nosset solitos eẽ cõple¬
ti meminerãt illi sex. ¶Aliũ marcũ uͦ ma¬
niliũ nos ⁊̃ idimus transu̾so ambulante
ĩ solio sedentis domi sic adibat᷑ nõ solũ ut
de iure cuuli ad eos ueꝵ ⁊ etiã de filia collo¬
p. crassi illiꝰ ueteis. hec .ti. coruneani. Hec
pro aui gniͣ mei scipionis prudẽtissimi⁊
hoĩs sapri. Qui om̃s põtifiti maximi fue¬
rũt. ut ad eos de omĩb diuimo atq huais
reb repereret᷑. eidẽq ĩsenatu ⁊ apud ppłm

Expanded text:
butione partium ac separatione magnitudines sunt artium deminutae. An tu existimas, cum esset Hippocrates ille Cous, fuisse tum mederentur? Num geometriam Euclide aut Archimede, num musicam Damone aut Aristoxtas fuisse, ut nemo genus universum complecteretur atque ut alius aliam sibi partem in qua elaboraret seponeret? Equidem saepe hoc audivi de patre et de socero meo, nostros quoque homines, qui excellere sapientiae gloria vellent, omnia, quae quidem tum haec civitas nosset, solitos esse complecti. Meminerant illi Sex. Aelium; M'. vero Manilium nos etiam vidimus transverso ambulantem in solio sedentis domi sic adibatur, non solum ut de iure civili ad eos, verum etiam de filia conloP. Crassi illius veteris, haec Ti. Coruncani, haec proavi generi mei Scipionis prudentissimi hominis sapientia, qui omnes pontifices maximi fuerunt, ut ad eos de omnibus divinis atque humanis rebus referretur; eidemque in senatu et apud populum
Abbreviated transcription (Latin):
gub̾natõe destrictus tãtũ nĩ cognitionẽq
ꝯp̃benderis. eamq cem̃ cũ ens qui cõsilio. ⁊
orõne ĩcuitate ualeat sciẽtia atq ex̾citati¬
one socians. Illi nã ĩ littĩs ardentes his stu

Expanded text:
gubernatione destrictus tantam vim rerum cognitionemque gubernatione destrictus tantam vim rerum cognitionemque comprehenderis eamque omnem cum eius, qui consilio et oratione in civitate valeat, scientia atque exercitatione sociaris; illi n
Abbreviated transcription (Latin):
cĩ de natur reꝵ ⁊ disserit ⁊ scripsit. OIpẽ ille
leoncinus gorgias quo patrono ut plato
uoluit pħyo succubuit orator qui aut nõ
est uictus uniquã asccrate. neq sermo ille
copiosior ⁊ melior orator. G hic ĩ illo plato¬
nis libro de oĩre q̃cũq ĩdisceptatoẽ q̃stio¬
nẽq reuocet᷑. se copiosissime dicturũ ẽẽ ꝓfi¬
tetur. Isq pͥnceps ex omĩb ausus ẽ ĩcon¬
uẽtu poscere q̃ dere quisq uellet audire.
Cui tantꝰ honos habitus ẽ agrecia soli. ut
tiq p̾terea sũmiq didendi doctores imo
tẽpore fuerũt. Ecquib intelligi põt ase re
br̃e. ut tu crasse dicis oratorisq nom̃ apud
antiquos ĩgrecia maiore quadã copia uł gła
fuisse. Quo quidẽ magis dubito tibi ne lau¬
dis an grecis intuꝑationis statuã ẽẽ tribuen¬
dam. cũ tu ĩalia lingua ac morib notis occu¬
patissima ĩciuitate uł priuatoꝵ negotus pe¬
ne omĩb uł orb̾ t̾re ꝓcuratõe ac sũmi imꝑii

Expanded text:
etiam de natura rerum et disseruit et scripsit. Ipse ille Leontinus Gorgias, quo patrono, ut Plato voluit, philosopho succubuit orator, qui aut non est victus umquam a Socrate neque sermo ille copiosior et melior orator—sed hic in illo ipso Platonis libro de omni re, quaecumque in disceptationem quaestionemque vocetur, se copiosissime dicturum esse profitetur; isque princeps ex omnibus ausus est in conventu poscere qua de re quisque vellet audire; cui tantus honos habitus est a Graecia, soli ut tique praeterea summique dicendi doctores uno tempore fuerunt; ex quibus intellegi potest ita se rem habere, ut tu, Crasse, dicis, oratorisque nomen apud antiquos in Graecia maiore quadam vel copia vel gloria floruisse. Quo quidem magis dubito tibine plus laudis an Graecis vituperationis statuam esse tribuendum: cum tu in alia lingua ac moribus natus occupatissima in civitate vel privatorum negotiis paene omnibus vel orbis terrae procuratione ac summi imperi
Abbreviated transcription (Latin):
bellũ genꝰ disputatoĩs ase alienũ putasse
accepimꝰ.semꝑq ẽẽ ĩ omĩ orõnis ratione
u̾satos. Ex quib ⁊ eĩ hyppias cũ olimpiã
ueniss maxima illa quinq̃nu ili celebri¬
tate ludoꝵ gloi̾atus est cũcta sepe audiẽ¬
tib grecia. nichil eẽ ullã artẽ reꝵ oĩum
cilis quãtũ sibi illi gratoe̾s de p̾clarissimis

Expanded text:
nullum genus disputationis a se alienum putasse nullum genus disputationis a se alienum putasse accepimus semperque esse in omni orationis ratione versatos; ex quibus Elius Hippias, cum Olympiam venisset maxima illa quinquennali celebritate ludorum, gloriatus est cuncta paene audiente Graecia nihil esse ulla in arte rerum omnium cilis, quantum sibi illi oratores de praeclarissimis
Abbreviated transcription (Latin):
boc gͥ tanto tam ĩmensoq campo
cũ liceat oratori uagari libere atq ubi
cũq constiterit ĩsuo facile suppeditat
ipĩs de quib dicit᷑. existit ex re naͣlis ꝗdam
splendor ĩ uerbis. Sit mͦ is qui dicet aut
scribet. ⁊ ĩstitutus lib̾alit̾ educatõe doctri¬
naq puerili. ⁊ flagret studio ⁊ anaͣ adiu¬
uetur. ⁊ ĩ inu̾soꝵ geneꝵ ĩsinitis discepta¬
tõib ex̾citutus. Ornatissimos scriptores
oratoesq cognoscendos imitãdosq dele¬
geiͣt. ⁊ ie ille aut s ane quẽ ad modũ u̾ba
struet ⁊ ĩluminet amagrĩs istis requiret.
Ita facile ĩ rex habundantia ad orõnis i
ornam̃ta sine duce nat᷑a ip̃a si mo ẽ exer¬
citata delabitur.
Ic catullus dii inmortales ĩ quit
quãtã reꝵ uarietatẽ. quãtã uim. qͣ¬
tam copiã. crasse cõplexus es. quã¬
tisq ex angustus oratorẽ educe̾ ausus es
et ĩmaioꝵ suoꝵ regno collocare. ⁊amq
illos uete̾s doctoe̾s auctoresq dicendii

Expanded text:
 tanto tam immensoque campo cum liceat oratori vagari libere atque ubi consistere in suo, facile suppeditat ipsis, de quibus dicitur, exsistit ex re naturalis quidam splendor in verbis. Sit modo is, qui dicet aut scribet, institutus liberaliter educatione doctrinaque puerili et flagret studio et a natura adiuvetur et in universorum generum infinitis disceptationibus exercitatus ornatissimos scriptores oratoresque ad cognoscendum imitandumque delegerit, ne ille haud sane, quem ad modum verba struat et inluminet, a magistris istis requiret; ita facile in rerum abundantia ad orationis ornamenta sine duce natura ipsa, si modo est exercitata, delabitur.' Hic Catulus 'di immortales,' inquit 'quantam rerum varietatem, quantam vim, quantam copiam, Crasse, complexus es quantisque ex angustiis oratorem educere ausus es et in maiorum suorum regno conlocare! Namque illos veteres doctores auctoresque dicendi
Abbreviated transcription (Latin):
fuerũt tue de illustrãda oratiõe ut diceres
et eãt ip̃e im ĩgressus atq ĩquatuor ꝑtes
omẽ orõnẽ laudẽ descripseras. cũ duabus
ras. quẽ admodũ pͥmũ ornate. deinde ⁊̃
apte dice̾imus. Quo cũ ĩgͥssus eẽs. repẽ
te qi quidã estus ĩgenii tui ꝓcul at̾ra arri¬
puit atq ĩ altũ ꝯspectu pene oĩum abstra¬
xit. Om̃e enĩ reꝵ scĩa ꝯplexus nõ quidẽ
eã nobis tradidisti. neq enĩ fuit tã exigu¬
i tẽporis. s apud hos qd ꝓfecei̾s nescio. ⁊¬
o.Ue quidẽ ĩ achadenna totũ ꝯpulisti ĩqua¬
sit ꝯsumere etatxn. atq ut possetis illa
spissius. aut si ego sum tardior ꝓfecto i¬
nũquã ꝯquiescam neq defatigabor ante
quã illoꝵ ancipitio uiao rationesq ⁊ ꝑ oĩb
et cõtra oĩi disputãdi ꝑcipero
Am cesar. uude ĩquid

Expanded text:
fuerunt tuae, de inlustranda oratione ut diceres, et eras ipse iam ingressus atque in quattuor partis omnem orationis laudem discripseras, cum de duabus ras, quem ad modum primum ornate, deinde etiam apte diceremus: quo cum ingressus esses, repente te quasi quidam aestus ingeni tui procul a terra abripuit atque in altum a conspectu paene omnium abstraxit; omnem enim rerum scientiam complexus non tu quidem eam nobis tradidisti; neque enim fuit tam exigui temporis; sed apud hos quid profeceris nescio, me quidem in Academiam totusit consumere aetatem atque ut possit is illa spissius aut si ego sum tardior, profecto numquam conquiescam neque defatigabor ante, quam illorum ancipitis vias rationesque et pro omnibus et contra omnia disputandi percepero.' Tum Caesar 'unum' inqui
Abbreviated transcription (Latin):
quib an̾ dixi. uerũ ⁊̃ ad catonẽ meũ quo nẽo
iuir melior natꝰ est.⁊ lemo pietate p̃stãcior. cinꝰ
ame corpꝰ ẽ crematũ qd̾ cõt᷑ decuit ab illo meñ.
Anmꝰ uoͣ ñ me deserẽs s respectãs ĩ ea ꝓfec¬
to loca discessit. quo mͥ ip̃e cernebat eẽ ueĩen¬
dũ. Quẽ ego meũ casñ fortit̾ ferre uissuo sũ
ñ quo equo aĩa ferrẽ. s me ip̃e ꝯsolabar exi

Expanded text:
quibus ante dixi, verum etiam ad Catonem meum, quo nemo quibus ante dixi, verum etiam ad Catonem meum, quo nemo vir melior natus est, nemo pietate praestantior, cuius a me corpus est crematum, quod contra decuit ab illo meum, animus vero non me deserens sed respectans, in ea profecto loca discessit quo mihi ipsi cernebat esse veniendum. quem ego meum casum fortiter ferre visus sum, non quo aequo animo ferr
Abbreviated transcription (Latin):
stultissimꝰ iniquissimo. ⁊ lõne uob̾ uidet᷑ is i¬
aĩniꝰ qui plus cernat. ⁊ longiꝰ iude̾ se ad meli¬
ora ꝑficisci. Ille aũt cuniꝰ obtusior sit aties nõ
indere. equidẽ efferor studio patres nrõs quos
colui ⁊ dilexi uidendi. Neqi eĩ eos solos ꝯueĩ¬
re hẽo. qͦs ip̃e cognom. s illos ⁊̃ d̾ quib audiui
et legi. ⁊ ip̃e oscrispsi. Quo ꝗdẽ me ꝓficiscenter¬
⁊Lec uͦ uelĩ qiͣ d̾ cuͣso spatio ad caͣceres acalce
¶ Nõ libet eĩ mͥ deplorare uitã ꝙ młti ĩ doctisepe
fecer̃t. ⁊leqr me uixisse peĩtet. qm̃ ita urxi.
ut ñ frustra me natũ existimẽ. ⁊ ex ita itadi¬
scedo. tãꝙͣ ex hospitio. ñ tamꝙͣ ex domo. Com¬
morãdi eĩ natura diu̾soꝵ nob̾ ñ hĩtandi de¬
dit. Op̃clarũ diẽ cũ ad illd̾ diuinũ aĩoꝵ ꝯciliũ.
cetũq ꝓficiscar. Cũqi. ee hac turba ⁊ cõliuuone
discedã. ꝑficiscar eĩ nõ ad eos solũ uiros de

Expanded text:
stultissimus iniquissimo, nonne vobis videtur is animus, qui plus cernat et longius, videre se ad meliora proficisci, ille autem, cuius obtusior sit acies, non videre? equidem efferor studio patres vestros quos colui et dilexi videndi, neque vero eos solum convenire aveo, quos ipse cognovi, sed illos etiam, de quibus audivi et legi, et ipse conscripsi. Quo quidem me proficiscentNec vero velim quasi decurso spatio, ad carceres a calce. Non libet enim michi deplorare vitam, quod multi indocti <sepe fe>cerunt, neque me vixisse penitet quoniam ita vixi ut non <frustra me> natum existimem et e vita ita discedo tamquam ex hospicio, <non tamquam> e domo. Commorandi natura diversorium nobis, non habitandi dedit. O preclarum diem, cum ad illud divinorum animorum concilium cetumque proficiscar cumque ex hac turba et conluvione discedam! Proficiscar enim non ad eos solos viros, de
Abbreviated transcription (Latin):
ret ĩ se ꝯcꝙͣ ad mixtũ. dispar sui atq dissimi¬
le ñ posse eũ diuidi. De si nõ poss ñ posse int̾¬
ire. magnoq argum̃to eẽ hoĩes scire pleraq
añ ꝙͣ nati sint. Qd̾ iã puei̾ cũ artes difficiles
discãt. Ita celerit̾ res ĩnuãbiles arripiant.
ut eas ñ tũ pͥmũ accipe uideãt᷑. s reminisci ⁊
recordaiͣ. Hec platonis fere.
Pud xcenophontẽ aũt mories cymis
maior ħ dicit. ⁊ lolite arbittai̾ o michi
hañ filii me cũ a nob̾ discessero. nusꝙͣi
nit millũ fore. N eq eĩ dñ erã uob̾cũ aĩmũ
meũ uidebatis s eũ eẽ ĩ hoc corpe ex eis reb
quas gerebã ĩtelligebatis. Eandẽ gͥ ẽẽ c̾ditote.
⁊̃ si nullũ uidebitio.⁊ lec uo̾ claroꝵ uroꝵ pꝰ¬

Expanded text:
ui atque dissimile, non posse eum dividi, quod si non posset, non posse interire; magnoque esse argumento homines scire pleraque ante quam nati sint, quod iam pueri, cum artis difficilis discant, ita celeriter res innumerabilis arripiant, ut eas non tum primum accipere videantur, sed reminisci et recordari. haec Platonis fere. pud Xenophontem autem moriens Cyrus maior haec dicit: “nolite arbitrari, o mihi carissimi filii, me, cum a vobis discessero, nusquam aut nullum fore. nec enim, dum eram vobiscum, animum meum videbatis, sed eum esse in hoc corpore ex eis rebus quas gerebam intellegebatis. eundem igitur esse creditote, etiam si nullum videbitis. nec vero clarorum
Abbreviated transcription (Latin):
eam referãt. obliti cõmodoꝵ suoꝵ. alteꝵ ut to¬
tũ corpꝰ rei puᷤ. curẽt. ne dũ ꝑtem aliquãtuet:
reliquas deserãt. Ut enĩ tutela sic ꝓcuratio rei
bus ꝯmissa est gerenda ẽ. Quid seꝗtin ex ꝯtͣrio.¬
em puiciosissimã ĩciuitatẽ inducũt. se
uicionẽ atq discordiã. Ex quo euenit ut
alui ppsares. alu studiosi oꝑtimi cuiꝰq uidean¬
tur. pauci umin̾soꝵ. ¶ Hinc apd̾ athenienses
nes. s q̃ pestifera bella ciuilia. Que grauis ⁊ for¬
tis cuus. ⁊ in re puꝰ dignꝰ pͥncipatu fugiet atq
oderit. tradetq se totũ rei p. neq opes aut po¬
tentiã ꝯsectabit᷑. totãq eã sic tuebit᷑: ut om̃ib
ꝯsulat. Nec uo criminib falsis ĩ odiũ aut ĩm¬
diam quẽꝙͣ uccabit. Oiõq ita iusticie honesta¬

Expanded text:
eam referant obliti commodorum suorum, alterum, ut toeam referant obliti commodorum suorum, alterum, ut totum corpus rei publicae curent, ne, dum partem aliquam tuentur, reliquas deserant. Ut enim tutela, sic procuratio rei quibus commissa est, gerenda est. Qui autem parrem perniciosissimam in civitditionem atque discordiam. Ex quo evenit, ut alii populares; alii studiosi optimi cuiusque videantur; pauci universorum. Hinc apud Athenienses nes, sed etiam pestifera bella civilia; quae gravis et fortis civis et in re publica dignus principatu fugiet atque oderit tradetque se totum rei publicae neque opes aut potentiam consectabitur totamque eam sic tuebitur, ut omnibus consulat; nec vero criminibus falsis in odium aut invidiam quemquam vocabit omninoque ita iusti