comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mulierib semel ad monuiã¬
tum:iiterum occurrẽs reuer¬
tentib a monumento. Hoc ã
ante quam duob illis in ua
insus fuisset quorum erat unꝰ
cleopas. Nam & cleophas loq̃s
cum dño quem ñdum agnos¬
cebat. non petrum dixit eẽ. ad
monum̃tum. s abierunt quidã
ex nr̃is inquit ad monum̃tum
& ita inuenerunt sic̃ mulieres
dixerunt. Qd̃ ce ipse recapitulã¬
do intelligitur dixisse illud .s. q
pore dm̃. Ac ꝑ hoc cum ipse lu¬
cas petrum direnit cucurrisse
ad monumentũ. ⁊ cleppan arris¬
se ipse retulerit. qd̃ quidam coꝵ
ierant ad monumentum. intel¬
ligit᷑ attestari. iohanni q̃ duo ie¬
rint ad monuimentum. s pe¬
trum solum primo cominemo¬
raunit. quia illi primitꝰ maria¬
nuntiauerat. Item potest mone¬
re qͥ petrum non intrantem s re¬
cũbentem dicit idem lucas ui¬
disse sola linteamina:⁊⁊ disces¬
sisse mirantem. cum ioħs dicat
se potuis ita uidisse. hoc est dis¬
cipłm illum quem diligebat

Expanded text:
mulieribus, semel ad monumenmulieribus, semel ad monumentum et iterum occurrens reuertentibus a monumento. hoc autem antequam duobus illis in uia uisus fuisset, quorum erat unus Cleopas. namque et Cleopas loquens cum domino, quem nondum agnoscebat, non Petrum dixit isse ad monumentum; sed abierunt quidam ex nostris, inquit, ad monumentum et ita inuenerunt, sicut mulieres dixerunt, quod et ipse recapitulando intellegitur dixisse, illud scilipore domini. ac per hoc cum ipse Lucas Petrum dixerit cucurrisse ad monumentum et Cleopan dixisse ipse rettulerit, quod quidam eorum ierant ad monumentum, intellegitur adtestari Iohanni, quod duo ierant ad monumentum; sed Petrum solum primo commemorauit, quia illi primitnuntiaverat. Item potest movere quod Petrum non intrantem, sed procumbentem dicit idem Lucas vidisse sola linteamina, et discessisse mirantem; cum Joannes dicat se potius ita vidisse, hoc est discipulum illum quem diligebat
Abbreviated transcription (Latin):
inuenerunt. Hec scd̾m lucam
ita uarrãt. ut meminisse ac re¬
colere potuerint q a mulieribꝰ
dictum erat. uł a discipłis qui
currerant ad monumentum
quando eis nuntiatum. ẽ. qd̾
ablatum sit nimei corpꝰ euis.
Et ip̃ ꝙ lucas petrum tantũ
dic̃ cucurrisse ad monimen¬
tum:⁊ꝓcumbentem uidisse
linteamma posita: iabisse sẽc̃
mirantem q factum fuerat.
Hoc autem de petro commemo¬
rat priusquam de his duob
quos muenit in uia. postea ꝙͣ
narrauit de mulierib que u¬
derant angłos:⁊ ab eis autlierãt
q resurgexisset iħs tamquam
tunc qretrus ad monumentũ
cututrenit. S intelligitur hoc
lucas recapitulando posuisse
de petro. Tc̃ entm cucurrit
petrus ad moniimientũ qño
⁊ iohannes cum tantũmͦ a mu¬
lierib precipue maria mag¬
dalene nuntiatum eis fuerat
de corpore ablato. Tunc aut̃
illa nuntiauerat quando ind̾
lapidem auulsum a mouum̃¬
to.⁊ postea facta sunt hec de
uisione angłoꝵ atq ipsius . d̾.
qui bis numero apparuerat

Expanded text:
uiderunt. haec secundum Lucam ita narrant, ut meminisse ac recolere potuerunt quod a mulieribus dictum erat uel a discipulis, qui cucurrerant ad monumentum, quando eis nuntiatum est, quod ablatum inde sit corpus eius. et ipse quidem Lucas Petrum tantum dicit cucurrisse ad monumentum et procumbentem uidisse linteamina sola posita et abisse -secum mirantem quod factum fuerat. hoc autem de Petro commemorat, priusquam narret de his duobus, quos inuenit in uia, posteaquam narrauit de mulieribus, quae uiderant angelos et ab eis audierant, quod resurrexisset Iesus, tamquam tunc Petrus ad monumentum cucurrerit. sed intellegitur hoc Lucas recapitulando posuisse de Petro. tunc enim cucurrit Petrus ad monumentum, quando et Iohannes, cum tantum modo a mulieribus, praecipue a Maria Magdalene, nuntiatum eis fuerat de corpore ablato; tunc autem illa nuntiauerat, quando uidit lapidem auulsum a monumento; et postea facta sunt haec de uisione angelorum adque ipsius domini, qui bis numero apparuerat
Abbreviated transcription (Latin):
datur ad hoc ipsimm ꝑtinere. q illũ
in nomine suo ur nitem facientẽ
uetuit ꝓhiberi
Hinc usq ad cenam dnĩ uñ omĩa op̃r̃
considerari ceperunt. nullam de mar¬
co questionem ẽẽ tractatam.
e luce euangłio qͦmodo principiũ
eiꝰ congruat principio libri apłoꝵ.
lucas commemorauit. ñ ꝑtinere ad
illd̃ iidetur. simile ioħs narrasse pꝰ
Añi resurrectionẽ. atq iñ iam usq
ad cenam dm̃i unde omntũ omĩa
usq in finẽ considerata sinit mil

Expanded text:
datur ad hoc ipsum pertinere quod illum datur ad hoc ipsum pertinere quod illum in nomine suo uirtutem facientem uetuit prohiberi. Hinc usque ad cenam domini unde omnia omnium considerari coeperunt nullam de Marco quaestionem esse tractatam. De Lucae euangelio quomodo principium eius congruat principio libri actuum Lucas commemorauit non pertinere ad illud quod uidetur simile Iohannes narrasse post domini resurrectionem adque inde iam usque ad cenam domini, unde omnium omnia usque in finem considerata
Abbreviated transcription (Latin):
matħo dix̃. quomͦ nuilla repugnã¬
tia demonstret᷑ ab inncio usq ad il¬
lud uͥ ait. Et ingrediunt᷑ caphar
naum: ⁊ statim sabbatis docebat
eos. q̃ cum luca dic̃.
eo dic̃. ñ repugnet.
Hinc illuc transinigrabunt
ce̾ ibi eum uidebunt. Quo¬
mͦ non uident impii: Tollet̃
Hec est autem inquit uita
et̾na. ut cognoscãt te unũ
uerum dm̃.⁊ quem misisti
nitate cognoscitur.: qͦ seruos
ꝑducet ꝑ formam serm ut
liberi cõtemplent᷑ formam
De nomine petri quom̃ etiam atti ẽ
cominendet᷑ ñ repugnare i ohe qͥ dn.
Quando hoc nomen acceꝑit.
quomodo ñ repugnet p̃sentie ipsiꝰ.
que in euangłio commnendat᷑.
De quo suggesfit. iohannes ꝙ in no¬
mine eiꝰ eicerent demonia. ñ sociatꝰ
discipłis ⁊ dix̃ noli ꝓhibere. qui enĩ
sententie. uͥ ait. qui ñ est mecum
adu̾sus me.ẽ.
d̾ moccasione hꝰ qui in nomine ei
ciebat demonia. quanins cum disci¬
płis ñ sequerer᷑. martꝰ. ampliꝰ quam
lucas dnm dixisse narrauit. qͦm ostẽ¬

Expanded text:
nulla repugnantia demonstretur ab initio usque ad illud, ubi ait: et ingrediuntur Caphar naum et statim sabbatis docebat eos, quod cum Luca dicit.eo dixit, non repugnet. hinc illuc transmigrabunt et ibi eum uidebunt, quomodo non uident impii. tolleturhaec est autem, inquit, uita aeterna, ut cognoscant te unum uerum deum et quem misisti nitate cognoscitur, quo servos perducet per formam servi, ut liberi contemplentur formam De nomine Petri quomodo etiam adque etiam commendetur non repugnare Iohanni, qui dixit, quando hoc nomen acceperitquomodo non repugnet praescientiae ipsius; quae in euangelio commendatur. De quo suggessit Iohannes quod in nomine eius eiceret demonia non sociatus discipulis et dixit: nolite prohibere, qui enisententiae, ubi ait: qui non est mecum, aduersus me est. Quod in occasione huius qui in nomine Christi eiciebat demonia, quamuis cum discipulis non sequeretur, Marcus amplius quam Lucas dominum dixisse narrauit, quomodo osten
Abbreviated transcription (Latin):
atq uexatione eum debtiauit
sicut solent extre demonia.
quibusdam membris ampu¬
tatis aut euulsis. Sequitur¬
uenit ad eum leꝓsus dep̾can:
eum. ⁊ geni flexo dĩx. Si in¬
potes me mundare:⁊ceter.
usq ad illud uͥ ait:⁊ clama¬
bant dicentes. Uii es filius dĩ.
Et uehementer comminaba¬
tur eis. ne manisesfarent eũ.
Hinc qͥ ultimum posuimus
simile aliquid ⁊ lucas dicit. s

Expanded text:
adque uexatio non eum debilitauit, adque uexatio non eum debilitauit, sicut solent exire demonia etiam quibusdam membris amota uexatione elisis. Sequituruenit ad eum leprosus deprecans eum et genpotes me mundare, etc., usque ad illud ubi ait, Et clamabant dicentes: Tu es filius Dei. Et vehementer comminabatur eis ne manifestarent illum . Huic quod ultimum posuimus simile aliquid et Lucas dicit, s
Abbreviated transcription (Latin):
bens: ⁊ ñ sicut scribe. Et erat
insinagoga enum hõ in sp̃u
iimundo: ieclamiauit diceis.
Quid nob̾ ⁊ tibi iħu razarene:
Uenisti ꝑdere nos. Et cet̾a usq
ad eum locum uͥ ait. et erat
p̃dicans in sinagogis eorum
&e omini galilea ⁊ demoma ei¬
ciens. Et hoc toto loco quanaiᷤᷤ
sint quedam que cum solo lit¬
ca dixit. tñ iam trac ta sunt
cum matħi narrationẽ conti¬
nam teneremꝰ. quia in ip̃m
ordinem sic incurrerant. ut
ea p̃termutenda ñ arburarer.
S lucas de spũ ininundo ait.
q̃ sic exierit ab homine ut ni¬
exiit ab eo. Pot̃ gͦ uideri
comrarium. Quomͦ enim
discerpens. ł sicut aliqui codi¬
ces hñt conuexans eum. cui
nicħ nocuit scdm lucam: S
upse lucas. ⁊cum ꝓiecisset illũ
ĩquit demoniũ in medium.
exiit ab illo. nicħilq ei nocuit.
Unde intelligitur hoc dixis¬
se marcum conuexans eum.
q̃ lucas dixit cum ꝓiecisset e¬
um in medium. Qd̃ secutꝰ ait.
nicħq ei nocuit. hoc intelli¬
gatur q̃ illa iactatio niẽbroꝵ

Expanded text:
at in synagoga eorum homo in spiritu inmundo et exclamauit dicens: quid nobis et tibi. Iesu Nazarene? uenisti perdere nos, et cetera usque ad eum locum, ubi ait: et erat praedicans in synagogis eorum et omni Galilaea et demonia eiciens. et in hoc toto loco quamuis sint quaedam quae cum solo Luca dixit, tamen iam tractata sunt, cum Matthei narrationem continuam teneremus, quia in ipsum ordinem sic incurrerant, ut ea praetermittenda non arbitrarer. sed Lucas de spiritu inmundo ait, quod sic exierit ab homine. ut nioce magna exiit ab eo. potest ergo uideri contrarium: quomodo enim discerpens uel, sicut aliqui codices habent, conuexans eum, cui nihil nocuit secundum Lucam? sed et ipse Lucas: et cum proiecisset illum, inquit, demonium in medium, exiit ab illo nihilque ei nocuit. unde intellegitur hoc dixisse Marcum conuexans eum quod Lucas dixit cum proiecisset eum in medium, ut quod secutus ait nihilque ei nocuit hoc intellegatur, quod illa iactatio membrorum
Abbreviated transcription (Latin):
paruit cephe. postea ãuode¬
cim. Oemde apparuit plus
quam quingentis fr̾ib simł
ex quib plures manent usq
apłis omnib. Nouissime aũ
om̃ium. quasi ab ortiuo. ap¬
paruit ⁊ michi. Hunc aut̃
ordinem nullus euangłistar̃
tenuit. Uñ confiderandum
est utrum ordo quem illi te¬
nuerunt. huic ñ aduerser᷑.
slam nec ille omnia. nec isti
omnia dixerẽt. Que autem
dixerunt om̃s. utrum nich
int̃ se repugnent. t̃m uidẽ¬
dum.ẽ. Lucas enim solꝰ qua¬
tum euangłistarum. non dic̃
a mulierib uisum dũm. s tã¬
tummͦ angłos. Maths autem
dicit qd eis occurrerit redeunti¬
b a monumento. Marcus qͦ
dicit. primum iuisum ẽẽ. iua¬
rie magdalene ficut ⁊ ioħs.
s quomodo sit ei uisus ñ dic̃.
q explicatur a iohanne. Lu¬
cas autem non solum tacet
ut dixi eum apparitisse mu¬
lierib s etiam duos quorum
fuit unus cleophas talia dic̃
locuros cum illo antequam
agnoscerent eum. tamquã
mulieres nicħ aliud se quam

Expanded text:
paruit Cephae, postea undecim. Deinde apparuit plus quam quingentis fratribus simul, ex quibus plures manent usque Apostolis omnibus; novissime autem omnium quasi abortivo apparuit et mihi . Hunc autem ordinem nullus Evangelistarum tenuit: unde considerandum est utrum ordo quem illi tenuerunt, huic non adversetur: nam nec ille omnia, nec isti omnia dixerunt; quae autem dixerunt omnes utrum nihil inter se repugnent tantum videndum est. Lucas enim solus quatuor Evangelistarum, non dicit a mulieribus visum Dominum, sed tantummodo angelos: Matthaeus autem dicit quod eis occurrerit redeuntibus a monumento: Marcus quoque dicit primo visum esse Mariae Magdalenae, sicut et Joannes; sed quomodo sit ei visus non dicit, quod explicatur a Joanne. Lucas autem non solum tacet, ut dixi, eum apparuisse mulieribus, sed etiam duos, quorum unus fuit Cleophas, talia dicit locutos cum illo antequam agnoscerent eum, tanquam mulieres nihil se aliud quam
Abbreviated transcription (Latin):
in isara ꝓpħa. Et cetã usq ad
illud uͥ ait: ⁊ingrediuntur ca¬
pharnaum: ⁊ statim sabbatis
ingressus sinagogam docebat
eos. In hac tota contextone
omnia suꝑiora cum matħo c̃¬
fiderata sunt. Hoc autem ma¬
itus quia ingressus capharna¬
um in finagoga eorium do¬
Icebat cos sabbatis. cum lu¬
ca dixit. s nicħ ht̃ questionis.

Expanded text:
etc., usque ad illud ubi ait, Et ingrediuntur Capharnaum, et statim sabbatis ingressus synagogam docebat eos . In hac tota contextione omnia superiora cum Matthaeo considerata sunt: hoc autem Marcus quia ingressus Capharnaum in synagogam eorum docebat eos sabbatis, cum Luca dixit ; sed nihil habet quaestionis.
Abbreviated transcription (Latin):
dimuttere eum. Iudĩ autem cla¬
mabant dicentes. Si hunc di¬
mitris ñ es amicus cesaris. Oĩs
qui se regem facit contradic̃
cesari. Huic potest congruere
q hicas in eadem atcusatione
iudeorum ita uarrat. Cum
dixissent inuenimus eum

Expanded text:
em clamabant dicentes: si hunc dimittis, non es amicus Caesaris: omnis qui se regem facit contradicit Caesari. huic potest congruere quod Lucas in eadem accusatione Iudaeorum ita narrat: cum dixissent: inuenimus eum
Abbreviated transcription (Latin):
in p̃torium pilanis. i uocauit
Et chxit ei iħs. A temetipso
hoc dicis. an abii tibi dixerunt
de me: Et hoc indereuir nõ
conuenire illi. q̃ ab aliis comme¬
moratum. ẽ. respondit ih̾s tu
dicis. nisi in consequentib res¬
pfmderet ce dictum ẽẽ unde
ostendit ea que nunc dicit. a
cet̾is potius euangłista tacita
qua a dño dicta ñ cẽ. Attende
gͦ cet̾a. Respondit inquit
pilatus. Numquid ego uideꝰ
simm: siens tua ⁊ pontifices
tradiderunt te mͥ. Quid fetisti:
Respondit ihs. Regnum me¬
um non est de mundo hoc.
Si ex hoc mundo eẽt regnũ
meum. ministri mei decer¬
tarent ut ñ traderer. uideis.
Nunc autem regnum meum
ñ est hinc. dixit itaq ei pilatꝰ.
Ergo rex es tu: Tn dicis quia
tex sum ego. Ecce quando uẽ¬
tum est ad id qd alii euangliste
tus sum & ad hoc ueni in mũ¬
dum. ut testimonium ꝑhibe¬
am ueritati. Omnis qui est
ex ueritate audit meam uo

Expanded text:
uocauit respondit Iesus: a temet ipso hoc dicis, an alii tibi dixerunt de me? et hoc uideretur non conuenire illi quod ab aliis commemoratum est: respondit Iesus: tu dicis, nisi in consequentibus ostenderet et illud dictum esse. unde ostendit ea quae nunc dicit a ceteris potius euangelistis tacita quam a domino dicta non esse. adtende ergo cetera. respondit, inquit, Pilatus: numquid ego Iudaeus sum? gens tua et pontifices tradiderunt te mihi: quid fecisti? respondit Iesus: regnum meum non est de mundo hoc; si ex hoc mundo esset regnum meum, ministri mei decertarent, ut non traderer Iudaeis; nunc autem meum regnum non esthinc. dixit itaque ei Pilatus: ergo rex esrex sum ego. ecce quando uentum est ad id quod alii euangelistatus sum et ad hoc ueni in mundum, ut testimonium perhibeam ueritati. omnis qui est ex ueritate
Abbreviated transcription (Latin):
enim ñ inuenio in eo cãm.
Responderunt ei iudei. Nos
legem habemus. ⁊ scłm legẽ
debet mori. quia filium dĩ se
fecit. Hoc potest congruere
ei q lucas commemorat. in
accusatione nido̾rum dictũ.
Hunc inuemiunis subuertẽ¬
tem gentem nr̃am. ut adiun¬
gatur quia filium di se fecit.
Sequitur itaq iohannes & di¬
cit. Cum gͦ audisset pilatus
hunc sermonem. magis tumi¬
it. Et ingressus est pretorium

Expanded text:
inuenio in eo causam. responderunt ei Iudaei: nos legem habemus et secundum legem debet mori, quia filium dei se fecit. hoc potest congruere ei quod Lucas commemorat in accusatione ludaeorum dictum: hunc inuenimus subuertentem gentem nostram, ut adiungatur: quia filium dei se fecit. sequitur itaque Iohannes et dicit: cum ergo audisset Pilatus hunc sermonem, magis timuit. et ingressus
Abbreviated transcription (Latin):
dñs missus est:i que ibi gesta
sirnt lucas solus indicat. etiam¬
si aliqud ĩ ait simile q in aliis
narrationum locis. ap̃ alios pos¬
sit nnuieniti. Cet̾i autem ea t̃m
dicere uoluerunt. que apud pi¬
latum gestasit. quousq dñs
crucifigendus tradetetur. Redi¬
ens gͦ lucas ad ea que apud pre¬
sidem gerebantur unde digres¬
sus erat ut nartiret qd ap̃ hero¬
dem acium est ita sequitur: Pi¬
latus autem conuocans princi¬
pib sacenlonum ⁊ magistratibꝰ
ie plebe. dixit ad illos. Obtuli¬
stis michi hunc hominem qͣi

Expanded text:
Dominus missus est, et quae ibi gesta sunt, Lucas solus indicat; etiamsi aliquid ibi ait simile, quod in aliis narrationum locis apud alios possit inveniri: caeteri autem ea tantum dicere voluerunt quae apud Pilatum gesta sunt, quousque Dominus crucifigendus traderetur. Rediens ergo Lucas ad ea quae apud praesidem gerebantur, unde digressus erat, ut narraret quod apud Herodem actum est, ita sequitur: Pilatus autem convocatis principibus sacerdotum et magistratibus et plebe, dixit ad illos: Obtulistis mihi
Abbreviated transcription (Latin):
mistice insertum. quia hoc ex
reuelatione dm̃ cognouerit ad
remiam iubenur muti inuas
sictile & emit᷑. hic de p̃cio dm̃
ager figuli:⁊ hoc ad sepulturã
ꝑegrinorum tamquam ad per¬
mansionem quiens eorum qui
m hoc scło ꝑegrinantes cõsepe
Nam & illam emptionem agri
hoc fignificare hierenne dicit
dñs. quia erit ꝑmansio de capti¬
uatorum libertate in illa t̾ra hec
tamquam debnienda arbitratꝰ
fum cum admonerem q̃ in his
euangłice narrationi collatis. di¬
ligentius attentiusq requirat᷑.
Hec interpofuit maths de uda
traditore.

Expanded text:
mystice insertum, quia hoc ex mystice insertum, quia hoc ex domini reuelatione cognouerit ad remiam iubetur mitti in uas fictile et emitur hic de pretio domini ager figuli, peregrinorum, tanquam ad permansionem quietis eorum qui in hoc saeculo peregrinantes consepelmum. Nam et illam emptionem agri hoc significare Jeremiae dixit Dominus, quia erit permansio de captivitate liberatorum in illa terra. Haec tanquam delineanda arbitratus sum, cum admonerem quid in hievangelicae narrationi collatis, diligentius attentiusque requiratur. Haec interposuit Matthaeus de Juda traditore.
Abbreviated transcription (Latin):
& dedit ei argentum ñ quidẽ
sub hoc nomine p̃cii qd posi¬
tum est aꝑ̃ zachariam .xxx.
argenteis. uerumptamen agͥ
emptio non est apud ⁊acha¬
riam. Qd autem ꝓpħiam de
.xxx. argenteis ad hoc interpre¬
tatus sit cuangłista qd modo
impletum est ut hoc cẽt eus
p̃cium manifestum est: s ad
hoc ꝑtinere etiam: de agro ẽ
pioq hieremias dic̃. Hinc po¬
tuit mistice significari ut ñ
hic zacharie nomen pon̾et᷑
qui dix̃ .xxx. argenteis. s hie¬
reinie qui dixit de agro ẽp¬
to. ut lecto euangłio atq inuẽ¬
tonomine zacharie. Lecto ã
hieremia ⁊ non inuento testi¬
monio de.xxx.argenteis inuẽ¬
to tamen agro empto. admone¬
pletum. ẽ. Nam illud q subiẽc
hui testimomio matħs cum ait.
qnem appretianerunt filĩ ifrł.
& dederunt eos in agrum figłi
sicut consti I tuit michi
dñs. nec ap̃ Zachatrã nec ap̃
Inerennam repꝑitur: Uñ ma¬
gis ex ꝑsona ipsius euangłiste
accipiendum est eleganter aiti

Expanded text:
et dederit ei argentum, non quidem et dederit ei argentum, non quidem sub hoc nomine pretii, quod positum est aput Zachariam, triginta argenteis, uerum tamen agri emtio non est aput Zachariam; quod autem prophetiam de triginta argenteis ad hoc interpretatus sit euangelista, quod modoest, ut hoc esset eius pretium, manifestum est; sed ad hoc pertinere etiam illud de agro emto quod Hieremias dicit hinc potuit mystice significari, ut non hic Zachariae nomen poneretur, qui dixit triginta argenteis, sed Hieremiae, qui dixit de agro emto, ut lecto euangelio adque inuento nomine Hieremiae, lecto autem Hieremia et non inuento testimonio de triginta argenteis, inuento tamen agro emto, admonepletum est. nam illud quod subiecit huic testimonio Mattheus, cum ait: quem adpretiauerunt filii Israhel et dederunsicut constituit mihi dominus, nec aput Zachariam nec aput Hieremiam repperitur. unde magis ex persona ipsius euangelistae accipiendum est eleganter et
Abbreviated transcription (Latin):
ba dicere uoluit:⁊ alium cunis
ei nomen ꝓ illius nomine occͣrit.
ut tale fist hoc istum dixisse qͣ¬
le si iłte dixisset: Quantomag̃
hoc de prophis sc̃is intelligendũ
& maxime cõmendandum finit.
ut ominum libros tanquam
unnus unum libtum acciꝑemꝰ.
in quo nulla rerum discrepanti¬
a crederetur sicut milla mueni¬
retur. ⁊ in quo maior eẽt constã¬
cia ueritatis. quam si omina il¬
la unus homo quamlibet doc¬
tissimus loqueretur. Qd̃ gͦ hinc
argumentum sume conantur
ł infideles ł imꝑiti homines qͣi
ad ostendendam dissonantĩa
scõrum euangłistarum. hoc po¬
tius debent assumere fideles &
docti ad ostendam unitatem
re diligentius ꝑtractanda ne ã¬
plius sermonem ꝓtendanns ꝙͣ
hiis oꝑis terminandi neces¬
sitas flagitat. cur hoc nomen
hierennie in testimonio zacha¬
rie sic manere ꝑmissum. ł po¬
nus sci sp̃s auctoritate p̃ceptũ
sit. Est apud hieremiam qd̃
emerit agrum a filio frĩs sui

Expanded text:
ba dicere uoluit et alium cuius ba dicere uoluit et alium cuius ei nomenut tale sit hoc istum dixisse, quale si ille dixisset? quanto magis hoc de Prophetis sanctis intelligendum et maxime commendandum fuit, ut omnium libros tanquam unius unum librum acciperemus, in quo nulla rerum discrepantia crederetur, sicut nulla inveniretur, et in quo major esset constantia veritatis, quam si omnia illa unus homo quamlibet doctissimus loqueretur? Quod ergo hinc argumentum sumere conantur vel infideles vel imperiti homines, quasi ad ostendendam dissonantiam sanctorum Evangelistarum, hoc potius debent assumere fideles et docti ad ostendendam unitatem re diligentius pertractanda, ne amplius sermonem protendamus, quam hujus operis terminandi necessitas flagitat, cur hoc nomen Jeremiae in testimonio Zachariae sic manere permissum, vel potius sancti Spiritus auctoritate praeceptum sit. Est apud Jeremiam, quod emerit agrum a filio fratris sui,
Abbreviated transcription (Latin):
&e ounia singłorum. Cum gͥ
& que dicta sunt ꝑ hieremiã
tam sint zacharie quam hiere
mie:⁊ q̃ dicta sunt ꝑ zachariã
tam hicremie quam ⁊ achariȩ.
quid opus erat ut emendaret
matħs. cum alnid ꝓ alio sͥ no¬
men occurrens a se scripium te¬
legisset. ac non potius sequens
auctoritatem sp̃s sc̃ĩ ai quo mẽ¬
tem fiam regi plus nobis ille
iniq sentiebat. ita hoc scriptũ
relinqueret. sicut eum admo¬
nendo constituerat ei dñs. ad
nformandos nos tantã uerbo¬
cordiam. ut ñ absurde immo
congruentissime etiam hiere¬
mie deputaremus. d ꝑ ⁊acha¬
riam dictum repperiremus.
Si enim hodie quisquã uolẽs
aliciuus uerba indicare dicat
nomen alieriis a quo dicta ft̃t
qui tamen sit anucissimus &
famibiaritate comiractsfumis
uliis cimis uerba dicere nolutt.
&e continuo recordatus aliũ ꝓ
alio se dixisse ita se colligat.
atq cortigat ut tanen dicat
benedixi. quid aliud intuens
nisi tantam int̃ ambos cẽ. con¬
cordiam. int̾ illum .s. cunis uer¬

Expanded text:
et omnia singulorum. Cum igitur et quae dicta sunt per Jeremiam, tam sint Zacharimiae et quae dicta sunt per Zachariam tam sint Hieremiae quam Zachariae, quid opus erat, ut emendaret Mattheus, cum aliud pro alio sibi nomen occurrens a se scriptum relegisset ac non potius sequens auctoritatem spiritus sancti, a quo mentem suam regi plus nobis ille utique sentiebat, ita hoc scriptum relinqueret, sicut eum admonendo constituerat ei dominus, ad informandos nos tantam uerbocordiam, ut non absurde, immo congruentissime etiam Hieremiae deputaremus quod per Zachariam dictum repperiremus? si enim hodie quisquam uolens alicuius uerba indicare dicat nomen alterius, a quo dicta sint, qui tamen sit amicissimus et familiaritate coniunctissimus illius, cuius uerba dicere uoluit, et continuo recordatus alium pro alio se dixisse ita se colligat adque corrigat, ut tamen dicat \'bene dixi, quid aliud intuens nisi tantam inter ambos esse concordiam, inter illum scilicet cuius uer
Abbreviated transcription (Latin):
his baraban. Que erat ꝓpter se¬
ditiouem factam in ciuitate &
homicidium missus in carcerẽ.
Iterum autem pilatus locutꝰ
est ad illos. uolens dimittere
iħm. At illi fubdamabant dicẽ¬
tes. Crucisige. crucisige eum. Ille
autem tercio dixit ad illos. Qiid
enim tualifecit iste: stullam
causam mortis imiemo inȩo.
Carripiam gͦ illum ⁊ dimitiã.
At illi instabant uocib mag¬
ns postulantes ut crucisig̾et᷑.
& inualescebant uoces eorũ.
Matħs hunc conatui pilati qͦ
sepius cum eis egit uolens ut
dnnitteretur iħs. pancissis
uerbis sats attestatus. ẽ. ubi
ait. Uidens autem pilatus &
nicħ ꝓficeret. s magis tumltꝰ
fieret. Qd non diceret nisi ml¬
tum ille isus eẽt quanrius
tacuerit quonens hoc efic̃e
temptauerit. ut erueret iħm fu¬
tore eorum. Et lucas itaq ita
condudit. quod arstum est ap̃
p̃sidem. Et pilatus inquit
adiudicauit fieri peticionem
corum: Omsit autem illum
illis qui ꝓpter homicidium
& sediuonem missus fuerat
in carcerem quem petebant

Expanded text:
s Barabbam: qui erat propter seditionem quamdam factam in civitate et homicidium missus in carcerem. Iterum autem Pilatus locutus est ad illos, volens dimittere Jesum. At illi succlamabant dicentes: Crucifige, crucifige eum. Ille autem tertio dixit ad illos: Quid enim mali fecit iste? nullam causam mortis invenio in eo: corripat illi instabant uocibus magnis postulantes, ut crucifigeretur, et inualescebant uoces eorum. Mattheus huic conatui Pilati, quo saepius cum eis egit uolens, ut dimitteretur Iesus, paucissimis uerbis satis adtestatus est, ubi ait: uidens autem Pilatus, quia nihil proficeret, sed magis tumultus fieret, quod non diceret, nisi multum ille nisus esset, quamuis tacuerit, quotiens hoc efficere temtauerit, ut erueret legum furori eorum. et Lucas itaque ita concludit, quod actum est aput praesidem: et Pilatus, inquit, adiudicauit fieri petitionem eorum. dimisit autem illis eum qui propter homicidium et seditionem missus fuerat in carcerem, quem petebant,
Abbreviated transcription (Latin):
ferus aduersus hominẽ hũc:
Responderunt & dixerunt
ei. Si ñ eẽt hic malefactor. ñ
tibi tradidissemus eum. Hoc
uidendum est ne contra sit
ce qͣ lucas dicit. certam eum
dicta eẽ crimina.⁊ ⁊ dicit que
dicta fint. Ceperunt autem
inquit accusare illum dicẽitᷤ.
Hunc inuenimus subuertẽtẽ
gentem nrãm:⁊ ꝓhibentẽ tri¬
buta dari cesari ⁊ dicentem se
xp̃m regem eẽ. Qd uero ninc
scd̃m ioh̃m cominemoraui.
uident᷑ iudei noluissẽ dicere
crimina. cum dixisset ei pilatꝰ
Quam accusationem affertis
adu̾sus hominẽ hunc: Res¬
ponderunt enim. Si ñ cẽt
hic malefactor. ñ tibi tradidis¬
semus eum. indełc ut eorum
auctoritatem secutꝰ. quid ei o¬
biceretur desmeret dicere. s
ob hoc tantum nocentem cre¬
deret. q̃ sibi ab eis tradi meru¬
isset. Cĩ intelligere debemus
& hoc dicium eẽ ⁊ illud q̃
lucas commemorauit. Młta
enim dicta ⁊ młta responsa fr̃.
Uñ cuiq corum quantum
usum ẽ. decerpsit:⁊n nar¬
tatione sua posuit. q satis

Expanded text:
fertis aduersus hominem hunc? responderunt et dixerunt ei: si non esset hic malefactor, non tibi tradidissemus eum. hoc uidendum est, ne contra sit ei quod Lucas dicit certa in eum dicta esse crimina et dicit quae dicta sint: coeperunt autem, inquit, accusare illum dicentes: hunc inuenimus subuertentem gentem nostram et prohibentem tributa dari Caesari et dicentem se Christum regem esse. quod uero nunc secundum Iohannem commemoraui, uidentur. Iudaei noluisse dicere crimina, cum dixisset eis Pilatus: quam accusationem adfertis aduersus hominem hunc? responderunt enim: si non esset hic malefactor, non tibi tradidissemus eum, uidelicet ut eorum auctoritaten secutus, quid ei obiceretur, desineret quaerere, sed ob hoc tantum nocentem crederet, quod sibi ab eis tradi meruisset. ergo intellegere debemus et hoc dictum esse et illud quod Lucas commemorauit. multa enim dicta et multa responsa sunt, unde cuique eorum quantum uisum est decerpsit et in narratione sua posuit quod satis
Abbreviated transcription (Latin):
Nich̃ autem interest ueritatis
quo ordine lucas ista retulit.
quemadmodum nich interest
si alius aliquid tacet. q̃ alius
cõmemorat quemadmodum
in consequentib dic̃. Ait aut̃
pilatus ad principes sacerdo¬
tum & turbas. Nicħ muenio
cause i hoc homine. Ili m

Expanded text:
Nihil autem interest veritatis, Nihil autem interest veritatis, quo ordine Lucas ista retulerit: quemadmodum nihil interest si alius aliquid tacet, quod alius commemorat; quemadmodum in consequentibus dicit: Ait autem Pilatus ad principes sacerdotum et turbas: Nihil invenio causae in hoc homine.
Abbreviated transcription (Latin):
dudit. que ꝑ pilantm cum do¬
mino gesta sunt: Pilatus aut̃
inquit. uolens popło satiffac̃e.
dimifit illis baraban.⁊ tradidit
iħm flagellis cesum ut crucifi¬
geretur. hec aprid p̃sidem ges¬
ta narrauit martꝰ. Iucas apud
pilatum gesta sic narrat. Cepe¬
runt autem accusare illum
dicentes. hunc innemiuis sub¬
uertentem gentem nr̃am. ⁊ ꝓhibẽ¬
tem tributa dari cesari:⁊ dicentẽ
se. xp̃m regem. ẽẽ. Hoc illi duo e¬
uangłiste ñ dixerunt. cum tam̃
dicerent. qd cum arcusabant. Ei
iste enam ipsa crimia que fa¬
lsa obiecerunt: aꝑint. Tacint ã
q ei dixit pilatus. ñ iespondes
quicquam: Uides in quantis
te accusant. S plane sequitur
& dic̃. qͥ etiam illi dixerunt. Ri¬
latus autem interrogatnt enm
dicens. Tui es gex iud eorum :
At ille respondens ait. En diciᷤ.
Hoc antem matħs ce̾ maitus cõ¬
memorauerunt. ance quam di¬
cerent compellatum iħ̃m. qđ
eis accusantib ñ respondetet.

Expanded text:
cludit quae per Pilatum cum docludit quae per Pilatum cum domino gesta sunt: Pilatus autem, inquit, uolens populo satisfacere, dimisit illis Barabban et tradidit Iesum flagellis caesum, ut crucifigeretur. haec aput praesidem gesta narrauit Marcus. Lucas aput Pilatum gesta sic narrat: 2 coeperunt autem accusare illum dicentes: hunc inuenimus subuertentem gentem nostram et prohibentem tributa dari Caesari et dicentem se Christum regem esse. hoc illi duo euangelistae non dixerunt, cum tamen dicerent, quod eum accusabant. ergo iste etiam ipsa crimina, quae falsa obiecerunt, aperuit. tacuit autem quod ei dixit Pilatus: non respondes quicquam? uide, in quantis te accusant, sed plane sequitur et dicit quod etiam illi dixerunt: Pilatus autem interrogauit eum dicens: tu es rex Iudaeorum? at ille respondens ait: tu Hoc autem Matthaeus et Marcus commemoraverunt, antequam dicerent compellatum Jesum quod eis accusantibus non responderet.
Abbreviated transcription (Latin):
ti noluerint. Pontifices inqͥt
concitauerunt uirbam. ut ma¬
gis baraban dimitteret. eis.
Sequitur autem ⁊ dic̃. Pilatus
autem iterum respondens ait
illis. Qiid gͦ uultis faciam re¬
gi ndarum: Uide iam satis
apparet qd idem maiciis uelit
enim dicebantur xp̃i reges nͥ
iudeorum. Namq in eo etiam
loco matħs ait. Dicit illis pilatꝰ.
At illi iterum clamauerunt.
Crucifige eum. Qd̾ illea ait. di¬
cunt omnes crucifigat᷑. Et seq̃r
martus. Pilatus uͦ dicebat eis.
Quid enim mali fecit: At illi
magis clamabant. Crucifige eũ.
indens autempilatus quia ni¬
cħi ꝓficeret. s magis tumultus
fieret. dixit etiam eum lauisse
manus coram popło. ut inno¬
centem se a sanguine iusti signi¬
ficaret. Qd̾ item marcus & alii ta¬
cent. satis osfendit etiam matħs
egisse p̃sidem cum popło ut di¬
imiteretur. Qd̃ breuiter signi¬
ficaiit maitus in eo q refert pi¬
latum dixisse. quid enim mrali
fecit. Demde sic etam ipse cõ¬

Expanded text:
ti voluerint: Pontifices, inquit, ti voluerint: Pontifices, inquit, concitaverunt turbam ut magis Barabbam dimitteret eis: sequitur autem, et dicit, Pilatus autem iterum respondens ait illis: quid ergo uultis faciam regi Iudaeorum? unde iam satis apparet, quod id Marcus uelit enim dicebantur christi reges nisi Iudaeorum: namque in eo etiam loco Mattheus ait: dicit illis Pilatus:at illi iterum clamauerunt: crucifigeeum, quod ille ait: dicunt omnes: crucifigatur. et sequitur Marcus: Pilatus uero dicebat eis: quid enim mali fecit? at illi magis clauidens autem Pilatus, quia nihil proficeret, sed magis tumultus fieret, dixit etiam eum lauisse manus coram populo, ut innocentem se a sanguine iusti significaret, quod item et Marcus et alii tacent. satis ostendit etiam Mattheus egisse praesidem cum populo, ut dimitteretur. quod breuiter significauit Marcus in eo quod refert Pilatum dixisse: quid enim mali fecit? deinde sic etiam ipse con
Abbreviated transcription (Latin):
enis suꝑ nos: i suꝑ filios nrõs.
Tunc dimisit illis baraban.
iħm uͦ flagellatum tradidit eis
ut crucisigeretur. Hec narra¬
uit maths ꝑ pilatum gesta
de dño. Martus qͦ pene eisdẽ
uerbis ⁊ rebus conciit. Uer¬
ba autem pilati quib respon¬
dit popłopetenti ut
sollemp ni ter imusum¬
cius dimitteretur. ita refert.
Pilatus autem respondit eis ⁊
dixit. Uultis dimittam uobis
regem indeoum: Maths añ
sicait. Congregatis gͦ illis. dix̃
pilatus. Quem uiltis dimit¬
tam uobis. baraban. an iħm¬
qui dr̃ xp̃c: Nulla questio
est q tacet illos petisse ut ali¬
quis eis dimitteretur. S que¬
ri potest que uerba pilatus
dixerit. utrum que a matħo
an que a marco referuntur.
tis dimitam uob̃ regem nudor.
S quia xp̃bs reges dicebant
&e qui cdxit illum an illum
manifestum est eum quesisse
an uellent sͥ dimitti regem iu
hoc solum uolens dicere. qd ad
dnm̃ ꝑtinebat. quando quidẽ
merum responsionẽ satis &
ipse ostendit. quem sibi dimit¬

Expanded text:
super filios nostros. tunc dimisit illis Barabban; legum autem flagellatum tradidit eis, ut crucifigeretur. haec narrauit Mattheus per Pilatum gesta de domino. Marcus quoque paene isdem uerbis et rebus concinit. uerba autem Pilati, quibus respondit populo petenti, ut sollemniter unus uinctus dimitteretur, ita refert: Pilatus autem respondit eis et dixit: uultis dimittam uobis regem Iudaeorum ? Mattheus autem sic ait: congregatis ergo illis dixit Pilatus: quem uultis dimittam uobis, Barabban an Iur Christus? nulla quaestio est quod tacet ipsos petisse, ut aliquis eis dimitteretur. sed quaeri potest, quae uerba Pilatus dixerit, utrum quae a Mattheo an quae a Marco referuntur. tis dimittam uobis regem Iudaeorum? sed quia christos reges dicebant, et qui dixit illum an illum, manifesan vellent sibi dimitti regem Judhoc solum volens dicere quod ad Dominum pertinebat; quandoquidem in eorum responsione satis et ipse ostendit, quem sibi dimit
Abbreviated transcription (Latin):
monium ap̃ hẏerenniam nõ
inueniretur. Quid gͦ intelligẽ¬
dum. ẽ. nisi. ẽẽ. hoc artum se
cretiori consilio ꝓuidentie di.
quamentes euangłistatum st̃
gubeenate: Potint enum fieri
ut amnno mathei euangłium
conscribentis ꝓ tacharia hiere¬
mias occurteret. ut fieri solet.
Q& tamen sine ulla dubitatiõe
emendaret saltem ab aliis ad¬
monitus. qui ipso adhuc incar¬
ne uiuente hoc legere potuer̃.
nisi cogitaret recordationi fue
que scõ spu irgebatur. ñ frustͣ
occurrisse aliud ꝓ alio nomen
ꝓpħe. nisi quia ita dñs scribi
constituit. Cur autem ita con¬
stituerit dñs. prima illa cã un¬
lissima debet facillime cogita¬
ri. etiam fic ẽe insinuatum.ĩ
omnes scõs ꝓpħas uno spũ lo¬
cutos. mirabili inter se consen¬
sione constare. ut hoc multo
amplus sit quasi ominũ oĩa¬

Expanded text:
monium aput Hieremiam non monium aput Hieremiam non inueniretur. Quid ergo intellegendum est, nisi hoc actum esse secretiore consilio prouidentiae dei, qua mentes euangelistarum sunt gubernatae? potuit enim fieri, ut animo Matthei euangelium conscribentis pro Zacharia Hieremias occurreret, ut fieri solet, quod tamen sine ulla dubitatione emendaret saltem ab aliis admonitus, qui ipso adhuc in carne uiuente hoc legere potuerunt, nisi cogitaret recordationi suae, quae sancto spiritu regebatur, non frustra occurrisse aliud pro alio nomen prophetae, nisi quia ita dominus hoc scribi constituit. cur autem ita constituerit dominus, prima illa causa utilissima debet facillime cogitari etiam sic esse insinuatum ita omnes sanctos prophetas uno spiritu locutos mirabili inter se consensione constare, ut hoc multo amplius sit. quam si omnium o
Abbreviated transcription (Latin):
impletum est qd̃ dictum. ẽ. per
hieremiam ꝓpħam dicentẽ.
Et acceꝑunt .xxx. argenteos p̃¬
cium app̃tiati quem app̃ciaue¬
runt filii urł. ⁊ dederunt cos
in agrum sigłi. sicut constitu¬
it mͥ dñs. Si quis autem mo¬
uetur qͥ hoc testimonium ñ
inuenitur in scriptura hie
uangłiste aliquid derogandũ.
pͥmo nouerit ñ omnes codices
cere his potius codicib eẽ. cre¬
putatur codices ẽẽ mendosos.
qui hñt nomen hieremie. qr
uł zacharie nomen habuer̃t
intelligitur ⁊ acharias. s utaf᷑
ista defensionenx in placet. mͥ
autem cur ñ placeat hec place
est quia ⁊ plures codices hñt
hieremie nomen:⁊ qui diligẽ¬
tius in greqs exemplarib euã¬
głium considerauerunt. in an¬
tiquiorib grecis ita se ꝑhibẽt
inuenisse: ⁊ nulla fiit cã cur
adderetur hoc nomen. ut
mendositas fieret. Cur autẽ
de ñnullis codicib tolleretur
fuit utiq causa ut hoc au¬
dax imꝑitia faceret. cum tur¬
baretur questione. qd hoc testi¬

Expanded text:
impletum est quod dictum est per Hieremiam prophetam dicentem: et acceperunt triginta argenteos pretium adpretiati, quem adpretiauerunt filii Israhel et dederunt eos in agrum figuli, sicut constituit mihi dominus. Si quis autem mouetur, quod hoc testimonium non inuenitur in scriptura Hieruangelistae aliquid derogandum, primo nouerit non omnes codices cere his potius codicibus esse creputatur codices esse mendosos, qui habent nomen Hieremiae, quia uel Zachariae habere debuerunt intellegitur Zacharias. sed utatur ista defensione cui placet; mihi autem cur non placeat. haec ca et plures codices habent Hieremiae nomen et qui diligentius in Graecis exemplaribus euangelium considerauerunt in antiquioribus Graecis ita se perhibent inuenisse. nulla fuit causa, cur adderetur hoc nomen, ut mendositas fieret; cur autem de nonnullis codicibus tolleretur, fuit utique causa, ut hoc audax imperitia faceret, cum turbaretur quaestione, quod hoc testi
Abbreviated transcription (Latin):
siliũ faciẽtes sũmi sac̾lotes. tũ seni¬
orib iscribis ⁊ unui̾so cõsilio. um¬
cientes ih̾m clurerũt ⁊ tradiderũt
pplato. Lucas aũt postea qm cople¬
uit narrando perri negõm reca¬
iam ut appares ctͣ mane. Atq i¬
ta cõteyuit narratõm ⁊ uiri qui
tenebãt eͥñ illuclebãt ei cedñtes.

Expanded text:
mi sacerdotes cum senioribus et scribis et uniuerso concilio uincientes. legum duxerunt et tradiderunt Pilato. Lucas autem, posteaquam conpleuit narrando Petri negationem, recaiam, ut apparet, circa mane adque ita contexuit narrationem: et uiri, qui tenebant illum, inludebant ei caedentes,
Abbreviated transcription (Latin):
etat autem mane. Ubi intelli¬
guinis aut aliquam fiusse cãm
que coegerit caiphan c̃ẽ in p̃¬
torio. nec ẽẽ p̃sentem cum aln pͥn¬
cipes sacerdorum hͣnt de dño
questionem. aut in domo eiꝰ fu¬
isse p̃torium. tamen ad ipsum
ab mitio ducehe tur ad quemĩ
ex tremo ꝑcluctus. ẽ. S quia
iam tam quam comunctũ reũ
adichicebant. caiphe aute iam
antea insum fuerat ut iħs mo¬
reretur. muilla mora interposi¬
ta est quin occidendus pilato
traderetur. Que gͥ ꝑ pilatm ẽ¬

Expanded text:
Erat autem mane : ubi intelliErat autem mane : ubi intelligimus aut aliquam fuisse causam quae coegerit Caipham esse in praetorio, nec esse praesentem cum alii principes sacerdotum haberent de Domino quaestionem; aut in domo ejus fuisse praetorium: tamen ad ipsum ab initio ducebatur, ad quem in extremo perductus est. Sed quia jam tanquam convictum reum adducebant, Caiphae autem jam antea visum fuerat ut Jesus moreretur, nulla mora interposita est quin occidendus Pilato traderetur. Quae igitur per Pilatum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ eciam mathens i martus nar¬
rauerũt. ꝙ int̾rogatus sir dñs
utrũ ip̃e cẽt filuis clei. ⁊ ꝙ dixxe¬
rit. dico uobis amodo indebitis
filiũ homĩs seclñtẽ atlextris uir¬
tutis ⁊ uementẽ ui nubibus
celi. iam lucescente die ge¬
stum. quando lucas dicit: iut
factiis dies. atq ita natrat sum¬
lia: ⁊ si qua etiam ipse comine¬
morat. qͣ illi tacuerunt. Nocte
antem intelligimis ꝑ falsos te¬
stes actum ẽẽ cum dño. q̃ bre¬
inter cõmemorauerunt matħs
& maitus. lucas tacuit qui e¬
narrauit que cura mane sunt
tonem in his cum adño acta st̾
usq ad mane. s postea rediet̃
ad narrandam perri negatio¬
ncmi. Qua teriinata. rediert
ad mane. ut indie cet̾a conte.¬
xerent. quonsq ꝑducerent
que cum dño acta erant. S
ñdum cominemorauerant Q
mane factum eẽt. Iohannes qͦs
cum eaque cum dño gesta st̃
ex quanta parte pausum est
e perri negationem totam d̃¬
memorasset. adducrint gͦ inqͥt
ił̾m acd carphan in pretorũ.

Expanded text:
 etiam Mattheus et Marcus narrauerunt, quod interrogatus sit dominus, utrum ipse esset filius dei. et quod dixerit: dico uobis, amodo uidebitis filium hominis sedentem a dextris uirtutis et uenientem in nubibus caeli, iam lucescente die gestum, quando Lucas dicit: et ut factus est dies; adque ita narrat similia, etsi quid etiam ipse commemorat quod illi tacuerunt. nocte autem intellegimus per falsos testes actum esse cum domino quod breuiter commemorauerunt Mattheus et Marcus, Lucas tacuit, qui enarrauit quae circa mane sunt tionem in his quae cum domino acta sunt usque ad mane, sed postea redierunt ad narrandam Petri negationem, qua terminata redierunt ad mane, ut inde cetera contexerent, quousque perducerent quae cum domino acta erant, sed nondum commemorauerant quod mane factum esset. Iohannes quoque, cum ea quae cum domino gesta sex quanta parte visum est, et Petri negationem totam commemorasset, Adducunt ergo, inquit, Jesum ad Caipham in praetorium.
Abbreviated transcription (Latin):
sum. Luicas autem similiter ħ¬
dixit: ⁊ uelum templi scissum
est medium. s non eodem ordi¬
ne. Uolens enim miracłm mi¬
racło adiungere. cum dixisset
sol obscuratis. ẽ. continuo sub¬
iungendum existimauit. Et
uelum templi scissum est me¬
dium. p̃occupans iudelitet q̃
expirante dño factum est ut
deniceps recapitulans exeq̾et᷑
ce de potu aceti:⁊ de illa uoce
magna:ide ipsa morte. que
ante scissionem ueli post tene¬
bras facta intelliguntur. Ma¬
tħs enim cum dixissist. iħs aũ
uterum cdamans uoce magna
emisit spm. cominuo subiet̃.
Et ecce uelum templi scissum
est. satis expressit tunc ẽẽ scis¬
sum cum ih̾s emisisset. sp̃m.
Si autem ñ addidisset.⁊ ecce.
s simplicit̃ dixisset. uelum tẽ¬
pli scissum est incertum eẽt
utrum ip̃ ⁊ marcus hoc reca¬
pitulando commemorassent.
lucas autem ordinem tenuisfi.
an lucas recapitulasset qd illi or¬
dine posuissent.

Expanded text:
sum . Lucas autem similiter hsum . Lucas autem similiter hoc ait: Et velum templi scissum est medium ; sed non eodem ordine. Volens enim miraculum miraculo adjungere, cum dixisset, Sol obscuratus est, continuo subjungendum existimavit, Et velum templi scissum est medium: praeoccupans videlicet quod exspirante Domino factum est, ut deinde recapitulans exsequeretur et de potu aceti, et de illa voce magna, et de ipsa morte, quae ante scissionem veli post tenebras facta intelliguntur. Ma qui, cum dixisset: Iesus autem iterum clamans uoce magna emisit spiritum, continuo subiecit: et ecce uelum templi scissum est, satis expressit tunc esse scissum, cum Iesus emisisset spiritum. si autem non addidisset: et ecce, sed simpliciter dixisset: et uelum templi scisutrum ipse et Marcus hoc recapitulando commemorassent, Lucas autem ordinem tenuisset; an Lucas recapitulasset quod illi ordine posuissent.
Abbreviated transcription (Latin):
est cum acerum accepisset. qd̃
eum ante ipsam uocem mag¬
nam dixississe intelligniis.
hec sunt enim u̾baiohis. Cum
gͦ accepisset acetum dixit. Cõ¬
simimanum. ẽ. Et inclinato ca
pite. tradidit sp̃m. Inter illud
qd ait cõsummatũ. ẽ. ⁊ illud qͥ
ait: ⁊ idinato capite dradidit
spm̃. missa est illa uox mag¬
na quam tacuit iste.cetĩ aut̃
tres commemorauer̃t. Hoc enĩ
apparet ẽẽ ordinis. ut ante di-¬
ceret consũmatum.ẽ. cum ꝑfe-¬
ctum m illo eẽt q̃ de illo ꝓpħa¬
tum erat. & tanquam ad hoc
expectaret qui utiq cum uell&
moreretur. deinde commendãs
tradidit sp̃m. S quo ins ordi¬
ne quilibet arbitretur dicipo¬
tinsse. hoc magnoꝑe cauendũ
est. nec uidetur quisquam euã¬
głistarum alteri repugnare si
uel tacuit qͥ alius dixit. ł dix̃
uelum templi scis¬
Lm est in duas partes. a sum¬
mo usq deorsum. Et marcus
sic. Et uelum templi scissum
est in duo. a summo usq deor¬

Expanded text:
est, cum acetum accepisset, quod est, cum acetum accepisset, quod eum ante ipsam uocem magnam dixisse intellegimus. haec sunt enim uerba Iohannis: cum ergo accepisset Iesus acetum, dixit: consummatum est, et tradidit spiritum. inter illud quod ait: consummatum est, et illud quod ait: et inclinato capite tradidit spiritum, emissa est illa uox magna, quam tacuit iste, ceteri autem tres commemorauerunt. hoc enim apparet esse ordinis. ut ante diceret: consummatum est, cum perfectum in illo esset quod de illo prophetatum erat, et tamquam ad hoc expectaret qui utique, cum uellet, moreretur, deinde commendans tradidit spiritum. sed quouis ordine quilibet arbitretur dici potuisse, hoc magno opere cauendum est, ne cui uideatur quisquam euangelistarum alteri repugnare, si uel tacuit quod alius dixit aut dixit velum templi scissum est in duas partes, a summo usque deorsum . Et Marcus sic: Et velum templi scissum est in duo, a sursum usque deor
Abbreviated transcription (Latin):
aceto. Illi autem spongiam ple¬
nam accto hẏsopo cucumponẽ¬
tes. obtulerunt ori eiꝰ. S qͥ apuo
eundem iohannem inuenitur
dixisse sycio.i quia uas erat ibi
aceto plenum. ñ mirum si ceten
tacuerunt.
iterum clamans uoce
magna. emisit sp̃m. Marcus si¬
militer. Iħs autem emissa uoce
magna. expirauit. Lucas aut̃
quid ipsa uoce magna dixerit.
declarauit. Oix̃ enim. Et clamãs
uoce magna iħs. ait. Pater in
manus tuas commendo sp̃m
meum. Et hec dicens. expiraũ.
Ioħs uero sicut tacuit illam uo¬
cem primam. heli. heli. quam
maths & marcus retuleitint.
racuit etiam istam quam lucas
solus indicauit. Illi autem du¬
o. nomme uocis magne signi¬
ficauerunt.i. pater inmanus
tuas cdniendo sp̃m meum. qd̃
eum uoce magna dixisse. &e ip̃
lucas simlit̃ attestatus. ẽ. ut
intelligeremus hanc fuisse uo¬
cem magnã. quam matħs &
martus commemorauerũt. S
dix̃ iohannes qd nullus illorum
trium eum dixisse. cõsũmatũ

Expanded text:
plenum; illi autem spongeam pleplenum; illi autem spongeam plenam aceto ysopo circumponentes obtulerunt ori eius. sed quod aput eundem Iohannem inuenitur dixisse sitio et quia uas ibi erat aceto plenum. non mirum est, si ceteri tacuerunt.terum clamans uoce magna emisit spiritum. Marcus similiter: Iesus autem emissa uoce magna expirauit. Lucas autem, quid ipsa uoce magna dixerit, declarauit; dixit enim: et clamans Iesus uoce magna ait: pater, in manus tuas commendo spiritum meum, et haec dicens expirauit. Iohannes uero, sicut tacuit illam uocem primam heli, heli, quam Mattheus et Marcus rettulerunt, tacuit etiam istam, quam Lucas solus indicauit, illi autem duo nomine uocis magnae significauerunt, id est: pater, in manus tuas commendo spiritum meum, quod eum uoce magna dixisse et ipse Lucas similiter adtestatus est, ut intellegeremus hanc fuisse uocem magnam quam Mattheus et Marcus commemorauerunt. sed dixit Iohannes, quod nullus illorum trium, eum dixisse: consummatum
Abbreviated transcription (Latin):
ceto. circumponensq calamo. po¬
tum dabat ei dicens. Sinite inde¬
amus fi uemat helias ad depo¬
nendum eum. Qd quidem de
helia non ipsum qui obtulit
spongiam. cum aceto. s ceteros
dixisse matħs narrauit. Ait
enim. Ceteriuͦ dicebant. Sine.
uideamus siuemat helias libe¬
rans eum. Unde intelligimus
& ipsum &e ceteros hoc hxisse.
Iucas autem ante quam de la-¬
tronis insultatione narraret.h
de aceto ita ita comiemorauit.
Aludebant autem ei &e milites.
accedentes & acetum illi offẽrẽ¬
tes dicebant. Si tu es tex iudeo¬
rum. saluum te fac. Semel cõ¬
plecti complecti uoluit. qͥ a mi¬
litib factum & dictum. ẽ. Ubi
mouere non debet qd non unũ
eorum dixit acetum obtulisse.
sĩ enus enim locutionis tenu¬
it. de quo supta tractauimus.
pluralem ꝓ singłari ponens. Hoc
autem de aceto etiam iohannes
cõmemorait ubi ait. Postea
sciens iħs quia iam omnia con¬
summata sunt. ut consũmare¬
tur scriptura dixit.Sitio. Uas
autem positum erat. plenum

Expanded text:
ceto circumponensque calamo potum dabat ei dicens: sinite, uideamus, si ueniat Helias ad deponendum eum. quod quidem de Helia non ipsum qui obtulit spongeam cum aceto, sed ceteros dixisse Mattheus narrauit. ait enim: ceteri uero dicebant: sine, uideamus, an ueniat Helias liberans eum, unde intellegimus et illum et ceteros hoc dixisse. Lucas autem, antequam de latronis insultatione narraret. hoc de aceto ita commemorauit: inludebant autem ei et milites accedentes et acetum offerentes illi, dicentes: si tu es rex Iudaeorum, saluum te fac. semel conplecti uoluit quod a militibus factum et dictum est. ubi mouere non debet. quod non unum eorum dixit acetum obtulisse: genus enim locutionis tenuit, de quo supra tractauimus, pluralem pro singulari ponens. hoc autem de aceto etiam Iohannes commemorauit, ubi ait: postea sciens Iesus, quia omnia consummata sunt, ut consummaretur scriptura, dixit: sitio. uas autem positum erat aceto