comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uidelicet magistris. in ꝓcessu epłe
plura loquitur. Concinit autem
hiue sententia beati ioħ̃is. qua
dicit. Nonscripsimus uobis qua¬
si ignorantib ueritatem: s qua¬
si scientib eam. Ideo audem scien¬
tib ueritatem scribunt. et eos cõ¬
monent apłi: ut quod seiunt.
obseruent. Ynde et ioħs hec lo¬
quens. pꝰ pauca sub iungit. yos
quod audistis abinitio. inuob
ꝑmaneat. Iustum autem arbi¬
tror quãdiu sum in hoc tabna¬
ne.Tab̃naculo solemus initine¬
re: uel inbello uti: et ideo se rec¬
te fideles quãdui sunt incor¬
pore et ꝑegrinant᷑ adomino
intabnaculis ẽẽ testantur. in
quibꝰ iter huius uite ꝑagant.
et contra adu̾sarios ueritatis
certamen agant.Certus quod
uelox ẽ depositio tab̾naculime.
Pulcherime beatus petrus obi¬
tum suum non mortem. s depo¬
sitionem tabnaculi sui dicit.
Quia nimirum sic ẽ ꝑfectis dei
famulis carnis retinacula exu¬
ere: sicut uiatoribꝰ confecto iti¬

Expanded text:
videlicet magistris in processu Epistolae videlicet magistris in processu Epistolae plura loquitur. Concinit autem huic sententia beati Joannis, qua dicit: Non scripsimus vobis quasi ignorantibus veritatem, sed quasi scientibus eam . Ideo autem scientibus veritatem scribunt, et commonent eos apostoli, ut quod sciunt observent. Unde et Joannes loquens, post pauca subjungit: Vos quod audistis ab initio, in vobis permaneat . Justum autem arbitror quandiu sum in hoc tabernaTabernaculo solemus in itinere vel in bello uti, et ideo se recte fideles, quandiu sunt in corpore, et peregrinantur a Domino, in tabernaculis esse testantur, in quibus iter hujus vitae peragant, et contra adversarios veritatis certamen agant. Certus quod velox est depositio tabernaculi mei. Pulcherrime beatus Petrus obitum suum non mortem, sed depositionem tabernaculi sui dicit, quia nimirum sic est perfectis Dei famulis carnis retinacula exuere, sicut viatoribus confecto iti
Abbreviated transcription (Latin):
congruit illud hierechielis ꝓpħ̾e
ubi deedifficatione inmonte cõ¬
stituto loquens ait. Et inocto gra¬
dib ascensus euis. Et hic enim be¬
atus petrus octo uirtutum gradꝰ
enumerat. quib fugientes mũdi¬
alis concupiscentie corruptionẽ:
ad habitationem regni celestis
ascendere debeamus. Fidẽ scilicet
uirtutem scientiam. abstinentiã.
patientiam. pietatem. amorem
frat̾nitatis. et caritatem. Dequibꝰ
nimirum gradib psalmus dicit.
a sensus incorde euis disposuit et
cet̾ã. lisq dum ait. ambulabunt
de uirtute inuiłtutẽ uidebitur
deus deorum insion. ꝓpt̾ quod
incipiam uos semꝑ cõmouere
re uult illos semꝑ cõmonere.
de bonis oꝑibus quos habere. sci¬
entiam dicit. Et dep̃sentia uerita¬
tis eẽ confirmatos: nisi forte ob
hoc ut scientiam quã norunt
oꝑib exerceant. et ueritatem cuiꝰ
p̃sentia confirmati sunt fixa
mente custodiant. ne quando ꝑ
magistros erroris ẽcidant asim¬
plioitate et castitate fidei. Dequibꝰ

Expanded text:
convenit illud Ezechielis prophetae, ubi de aedificio in monte constituto loquens ait: Et in octo gradibus ascensus ejus . Et hic enim beatus Petrus octo virtutum gradus enumerat, quibus fugientes mundialis concupiscentiae corruptionem ad habitationem regni coelestis ascendere debemus, fidem scilicet, virtutem, scientiam, abstinentiam, patientiam, pietatem, amorem fraternitatis, et charitatem. De quibus nimirum gradibus Psalmista dicit: Ascensus in corde ejus disposuit ; et caetera, usque dum ait: Ambulabunt de virtute in virtutem, videbitur Deus eorum in Sion . Propter quod incipiam vos semper commonere re vult illos semper commonere de bonis operibus, quos habere scientiam dicit, et de praesentia veritatis esse confirmatos? nisi forte ob hoc, ut scientiam quam norunt operibus exerceant, et veritatem cujus praesentia confirmati sunt fixa mente custodiant, ne quando per magistros erroris excidant a simplicitate et castitate fidei, de quibus
Abbreviated transcription (Latin):
do naret ẽẽ participes. Nobis
scilicet uos que abipso audiui¬
mus docentib uos ꝑeius miste¬
ria consecrantib unde rectissi¬
me quod supra ait.Grã uobis
et pax adimpleat᷑ incognitio¬
modo omnia nobis diuine
uirtutis sue que aduitam et
pietatem donata sunt: potest
ita dictum accipi. Grã et pax
ineo adimpleatur. ut sic cogno¬
scatis dominum nr̃m ihũm
omnia diumne uirtutis sue ꝓ¬
missa uel munera quȩ aduitã
et pietatem ducunt donata
sunt: ut sicut nos ꝓmissa ab
illo dona uel accepimusu: uel
accepturos nos ẽẽ sine ulla du¬
bietate confidimus: ita etiam
uos eredentes dedonis euis.
ñ existatis indubii. fugientes
cupiscentiam mundi habere
corruptionem: Ideoq fugien¬
dam ẽẽ iuxta eum qui dixit.
Quasi afacie colubri fuge pec¬
cata: quia ẽ et corruptibilis
concupiscentia de qua canit᷑
Concupiuit et defecit anima
mea inatria domini. Dequa et¬
am inlibro sapientie ꝑfiguram
locutionis que greco climax. la¬

Expanded text:
donaret esse participes, nobis donaret esse participes, nobis scilicet vos quae ab ipso audivimus docentibus, vos per ejus mysteria consecrantibus. Unde rectissime quod supra ait: Gratia vobis et pax adimpleatur in agnitioquomodo omnia nobis divinae virtutis suae quae ad vitam et pietatem donata sunt, potest ita dictum accipi: Gratia vobis et pax in eo adimpleatur, ut sic cognoscatis Dominum nostrum Jesomnia divinae virtutis suae promissa vel munera, quae ad vitam et pietatem ducunt, donata sunt. Ut sicut nos promissa ab illo dona vel accepimus, vel accepturos nos esse sine ulla dubietate confidimus, ita etiam vos eredentes de donis ejus non existatis dubii. Fugientes cupiscentiam mundi habere corruptionem, ideoque fugiendam esse, juxta eum qui dixit: Quasi a facie colubri fuge peccata , quia est et incorruptibilis concupiscentia, de qua canitur: Concupivit et defecit anima mea in atria Domini . De qua etiam in libro Sapientiae per figuram locutionis quae Graece κλῖμαξ, La
Abbreviated transcription (Latin):
nos et ingloriosos cernens sua
nos uirtute recuperauit et gła
hinc et enim dicit. Non uos me
elegistis s ego elegiuos. ꝑ quã
maxima et p̃ciosa nob ꝓmissa
donauit. ꝑ quã ꝑcognitionem
euis dicit. quia quanto quis ꝑ¬
fecꝰtius dominum cognoseit:
tanto altius ꝓmissiorum eius
magnitudinem sentit. yt ꝑhec
efficiamini diuine consortes
nature. Mutat repente ꝑsonã.
et qui prius dese suisq dixerai
p̃ciosa nobis ꝓmissa donauit:
conu̾sus extimplo ad eos quibꝰ
loquebatͤ. Ut ꝑhec inquit effici¬
amini diuine consortes nacure.
quod ñ fortuitu s ꝓuidenter au
Ideo inquit dominus nobis qui
natura uidei. qui sub lege sumꝰ
nati qui magisterio ipsius etiã
corporaliter imbuti: omnia di¬
uine uirtutis sue secreta resera¬
uit. Ideo nob̃. suis uidelicet disci¬
pulis maxima et p̃ciosa sp̃ssu
scĩ ꝓmissa donauit: ut ꝑ hec
etiam uos qui exgentibꝰ estis.
qui eum corporalit̾ uidere ne¬
quiistis: diuine suȩ naturȩ

Expanded text:
os et inglorios cernens, sua os et inglorios cernens, sua nos virtute recuperavit et gloria. Hinc etenim dicit: Non vos me elegistis, sed ego elegi vos . Per quam maximnem ejus dicit, quia quanto quis perfectius Deum cognoscit, tanto altius promissorum ejus magnitudinem sentit. Ut per haec efficiamini divinae consortes naturae. Mutat repente personam, et qui prius de se suisque dixerat: Pretiosa nobis promissa donavit, conversus extemplo ad eos quibus loquebatur: Ut per haec, inquit, efficiamini divinae consortes naturae. Quod non fortuitu, sed providenter agit. Ideo inquit Dominus nobis, qui natura Judaei, qui sub lege sumus nati, qui magisterio ipsius etiam corporaliter imbuti, omnia divinae virtutis suae secreta reseravit, ideo nobis, suis videlicet discipulis, maxima et pretiosa Spiritus sui promissa donavit, ut per haec etiam vos qui ex gentibus estis, qui eum corporaliter videre nequivistis, divinae suae naturae
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ aduitam et pietatem dona¬
ta ẽ: hic erit sensus. yt cognosca¬
tis quomodo dominus nr̃ omĩa
nobis diuine uirtutis suȩ dona
uxta modum nr̃e capacitatis
p̃stiterit. Que uidelicet uirtus. ad
uitam nob et pietatem conseq̃n¬
dam donata ẽ. hic et enim modꝰ
locutionis scripturis ẽ usitatis¬
simus. et appellat agrãmaticis
eclipsis: idẽ. defectus neccessarie
dictionis. Quale ẽ inpsalmo.
Quia neq aboriente neq aboc¬
cidente. neq adesertis montibꝰ.
Sub auditur enim. patet uia
fugiendi: q̃m deus ubiq uidex
ẽ. ꝑ cognitionem euis qui uoca¬
uit nos ꝓpͥa gła et uirtute. Et
hoc asuꝑioribꝰ pendet: quia ꝑ
cognitionem domini et salua¬
toris nr̃i. omnia diumitatis eiꝰ
misteria. quibꝰ saluarem᷑ agno¬
uimus qui nos ꝓpria gła et uir¬
tute uocauit. quia non angłm
adsaluationem nram ñ archã¬
głm misit. non in nob̃ aliquid
meriti boni ꝓquo saluaremur
inuenit: quin potius infirmos¬

Expanded text:
Quae ad vitam et pietatem donaQuae ad vitam et pietatem donata est, hic erit sensus: Ut cognoscatis quomodo Dominus noster omnia nobis divinae virtutis suae dona juxta modum capastiterit, quae videlicet virtus ad vitam nobis et pietatem consequendam donata est. Hic etenim modus locutionis Scripturis est usitatissimus; et appellatur a grammaticis ellipsis, id est, defectus necessariae dictionis, quale est in psalmo: Quia neque ab oriente, neque ab occidente, neque a desertis montibus. Subauditur enim patet via fugiendi, quoniam Deus ubique judex est . Per cognitionem ejus, qui vocavit nos propria gloria et virtute. Et hoc a superioribus pendet, quia per cognitionem Domini et Salvatoris nostri omnia divinitatis ejus mysteria, quibus salvaremur, agnovimus. Qui nos propria gloria et virtute vocavit, quia non angelum ad salvationem nostram, non archangelum misit, non in nobis aliquid meriti boni pro quo salvaremur invenit, quin potius infirm
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ĩ ihũ xp̃i. In prima epła scͥpsit
grã uobis et pax multiplicet᷑. in hac
aut̃e. gr̃a uob̾ et pax. adinpleatur.: qͥa nimirũ
illam incipientib hanc ꝑfectioribꝰ scͥpsit
epłam. Multiplicat᷑ N pax et gratia
bene ꝓficientibꝰ in hac uita ꝑfidẽ:
ad impletur autem ꝑuenientibꝰ
in alia uita. ꝑspeciem. ynde bene
cum diceret. Grã uobis et pax ad¬
unum et uerum dm̃. et quẽ misi¬
sti ihm xp̃m. Et iterum. Siuos filiꝰ
liberauerit. uere liberi eritis. et
cognoscetis uirtutem et ueritas
liberabit uos. Quomodo omnia
nod diuine uirtutis sue. quȩ ad¬
Pendet hec sententia. asuꝑioribꝰ.
E st enim sensus. Grã uob et pax
ꝑeum cognoscatis. quomodo om¬
nia nobis diuine uirtutis sue
donata sunt ꝑeius grãm: quȩ ad
uitam obtinendam. et pietatem
conseruandã sufficiũt. Unde
ait. Quia omnia quecumq audi¬
ui apatre meo: nota feci uobis.
et alibi. Et ego claritatẽ quã de¬
disti michi dedi eis. Quod silega¬
tur ut quidam codices habent

Expanded text:
a scripsit: Gratia vobis et pax multiplicetur . In hac autem: Gratia vobis et pax adimpleatur, quia nimirum illam incipientibus, hanc perfectioribus scripsit Epistolam. Multiplicatur enim pax et gratia bene proficientibus in hac vita per fidem, adimplebitur autem pervenientibus in alia vita per, speciem. Unde bene cum diceret: Gratia vobis et pax adunum et verum Deum, et quem misisti Jesum Christum . Et iterum: Si vos Filius liberaverit, vere liberi eritis, et cognoscetis veritatem, et veritas liberabit vos . Quomodo omnia nobis divinae virtutis suae, Pendet haec sententia a superioribus. Est enim sensus: Gratia vobis et pax per eum cognoscatis, quomodo omnia nobis divinae virtutis suae donata sunt per ejus gratiam, quae ad vitam obtinendam et pietatem conservandam sufficiunt. Unde ait: Quia omnia quaecunque audivi a Patre meo nota feci vobis . Et alibi: Et ego claritatem quam dedisti mihi, dedi eis . Quod si legatur ut quidam Codices habent:
Abbreviated transcription (Latin):
uolumtatem qualit̾ agatur sol¬
lerter exploremus. Qua ꝓpt̾ fr̃s
magis satagite: ut ꝑbona oꝑa
lectionem faciatis. Multi sunt
uocati: pauci autem electi. Certa
ẽ uocatio cunctorum: qui ad fi¬
dem ueniunt. Qui uero fidei sa¬
cramentis quȩ ꝑceperunt bona
quoq oꝑa ꝑseuerant̾ adiungũt.
isti suam᷑ uocationem et̃ electio¬
nem certam intuentib faciunt.
sicut econt᷑ qui post uocationem
ad crimina reu̾tunt᷑: cum inhis
ex hac uita migrauerĩt. certum
lam omnib quia reꝑbi sũt red¬
dunt: hec enim facientes: ñ pecca¬
cabitis aliquando. Demaioribꝰ

Expanded text:
voluntatem, quid aliter agatur sovoluntatem, quid aliter agatur solerter exploremus. Quapropter, fratres, magis satagite ut per bona opera lectionem faciatis. Multi sunt vocati, pauci vero electi . Certa est vocatio cunctorum qui ad fidem veniunt; qui vero fidei sacramentis quae perceperunt bona quoque opera perseveranter adjungunt, isti suam vocationem et electionem certam intuentibus faciunt. Sicut, e contra, qui post vocationem ad crimina revertuntur, cum in his ex hac vita migraverint, certum jam omnibus quia reprobi sunt reddunt. Haec enim facientes, non peccabiti
Abbreviated transcription (Latin):
non uidet quomodo pot̃ dilige:
hec enim omnia siuobiscũ assit
et superent: nonuacuos et sine¬
rent dixit: si adu̾sum bella uitioꝵ
potiori uirtute p̃ualuerint. Cui
enĩ d ĩ non p̃sto sunt hic cecus
tiam: manus oꝑationem signifi
cat. Cȩcus autemẽ et manu tẽp¬
tans. qui scientiam recte oꝑatio¬
nis non habens. quicquid sibi
rectum uidet᷑ operat᷑. et lumen
ueritatis ignorans quasi manũs
ad opus quod non uidet extendũ.
gressus initer quod ñ p̃uidet at¬
tollit. Ideoq repente miser in
runam ꝑditionis quã p̃scire
nequibat. incidit. T̃ alis autemẽ
omnis cui ñ p̃sto sunt. hecꝰ petrus
loquitur: quia ꝑ incrementa uir¬
tutum sꝑitalium. ad consortiũ
diuinitatis ꝑuenire conueniat.
at contra salomon sapientem
monens auditorem: et palpebre
inquit tue ỹcedent gressus tuos.
Quod ẽ pat ent̾ suggerere. ut in
cunctis actib nrĩs quis nos finis
sequatur: sedula intentione
p̃uidere curemus. quod scdm d̃i

Expanded text:
non videt quomodo potest diligere ? non videt quomodo potest diligere ? Haec enim omnia si vobiscum adsint et superent, non vacuos, erent dixit, si adversum bella vitiorum potiori virtute praevaluerint. Cui enim non praesto sunt haec, caecus tiam, manus operationem designat. Caecus est autem et manu tentans, qui, scientiam rectae operationis non habens, quidquid sibi rectum videtur operatur, et lumen veritatis ignorans quasi manum ad opus quod non videt extendit, gressus in iter quod non praevidet attollit, ideoque repente miser in ruinam perditionis, quam praescire nequibat, incidit. Talis autem est omnis cui non praesto sunt haec quae Petrus loquitur, quia per incrementa virtutum spiritualium ad consortium divinitatis pervenire nos conveniat. At contra Salomon sapientem monens auditorem: Et palpebrae inquit tuae praecedant gressus tuos . Quod est patenter suggerere, ut in cunctis actibus nostris qui nos finis sequatur, sedula intentione praevidere curemus, quid secundum Dei
Abbreviated transcription (Latin):
ẽt puis existat: uixta illud apłi
paulssaritas patiens ẽ benigna ẽ. In
pietate autem amorem frater¬
nitatis: ut ñ alterius rei intuitu
pietatis oꝑa suis quisq adu̾sa¬
riis inpendat. nisi fraterne tan¬
tum dilectionis. hoc uidelicet
tota intentione ꝓcurans. ut quos
docendo solum uel redarguen¬
do nequit. adeffectum pietatis:
orando uel bene faciendo conu¬
tat. Inamore autem fratnitatis
caritatem. Caritatem hoc loco
appellat specialit̾ eam. qua con
ditorem diligimus. Que ꝓficien¬
tibus uirtutum gradib. merito
amori frat̾nitatis adiungitur.
Quia nec ds sine ꝓximo: nec sine
do ꝓximus ꝑfecte ualet amari
Equidemꝰ amor excellentior est
amore ꝓximorum: quia illos sierr
nos ipsos. đm uero toto corde. tora
anima. tota uirtute diligere ui¬
bemurr. S tamen consuetudine
nos amoris frat̾ni: oportet ada
morem conditoris accendere.
Qui enim non diligit frẽm suũ
quem uidet cotidie: dm̃ quem

Expanded text:
etiam pius existat, juxta illud apostoli etiam pius existat, juxta illud apostoli Pauli: Charitas patiens est, benigna est . In pietate autem amorem fraternitatis. Ut non alterius rei intuitu pietatis opera suis quisque adversariis impendat, nisi fraternae tantum dilectionis. Hoc, videlicet, tota in tentatione procurans, ut quos docendo solum vel redarguendo nequit, ad affectum pietatis orando vel bene faciendo convertat. In amore autem fraternitatis, charitatem. Charitatem hoc loco aditorem diligimus, quae proficientibus virtutum gradibus merito amori fraternitatis adjungitur, quia nec Deus sine proximo, nec sine Deo proximus perfecte valet amari. Et quidem Dei amor excellentior est amore proximorum, quia illos sicut semetipsos, Deum vero toto corde, tota anima, tota virtute diligere jubemur: sed tamen consuetudine nos morem Conditoris ascendere. Qui enim non diligit fratrem suum quem videt, Deum quem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ petuum uos autem omnem cu¬
ram sub inferentes: ministrate
infide urãm uirtutem. Uirtutẽ
hoc loco non ꝓfortitudine ac
miraculis: s. ꝓ oonu̾satione bona
posuit. que fidei recte uingen¬
da ẽ. ne sine oꝑibꝰ ociosa sit. et
mortua. In quo recte omnem
euram sub inferri p̃cepit. quia
qui mollis et dissolutus ẽ inoꝑe
suo: frat̾ ẽ sua oꝑa destruentis.
Inurtuce autem scientiam
iuxta illud ysaie. Discite bene fa¬
cere: querite uiditium. Inscien¬
tiam autẽ abstinentiam ut cum
bona facere didicerint. mox ama¬
lis abstineant. ne inuacuum sci¬
entia celestium cedat: sise ab il¬
lecebris terretribus quis contine¬
re neglexerit. Inabstinentia aut̃
patientiam. Abstinentiam neces¬
se ẽ: ut semꝑ patientia comi¬
ntetur: Ut quicumq auolupta¬
tibus mundi se continere didiẽ.
eius quoq adũsa corde firmo
sustineat. adextris uidelicet et
asinistris: ꝑarma iustitie muitꝰ
Inpatientia autem pietatem. Ut
erga eos quos patienter tollerat.

Expanded text:
os autem curam omnem inferentes, ministrate in fide vestra virtutem. Virtutem hoc loco non pro fortitudine ac miraculis, sed pro conversatione bona posuit; quae fidei recte jungenda est, ne sine operibus otiosa sit et mortua: in quo recte omnem curam subinferri praecepit, quia qui mollis et dissolutus est in opere suo, frater est sua opera destruentis. In virtute autem scientia. Juxta illud Isaiae: Discite bene facere, quaerite judicium. In scientia autem abstinentiam. Ut cum bona facere didicerint, mox a malis abstineant, ne in vacuum scientia coelestium cadat, si se ab illecebris terrestribus quis continere neglexerit. In abstinentia autem patientiam. Abstinentiam necesse est semper, ut patientia comitetur, ut quicunque a voluptatibus mundi se continere didicit, ejus quoque adversa corde firmo sustineat, a dextris videlicet et a sinistris per arma justitiae munitus . In patientia autem pietatem. Ut erga eos quos patienter tolerat,
Abbreviated transcription (Latin):
firmitate. P̃scientes: quia insipi¬
entes multifarios introducent
errores. quidã uiditium futurũ
negantes: quidã diuina eloquia
falsantes: quidã male interp̃tã¬
tes. quidã luxurie frena laxan¬
tes: alii aliis atq aliis deceptio¬
num fraudibꝰ miserorũ corda
dementantes. Custodite nequo
afidei firmitate decidatis. Cresci¬

Expanded text:
dite, etc. Praescientes, quia insipientes multifarios introducent errores, quidam judicium futurum negantes, quidam eloquia divina falsantes, quidam male interpretantes, quidam frena luxuriae laxantes, alii aliis atque aliis deceptionum fraudibus miserorum corda dementantes, custodite, ne qua strae firmitate decidatis. Cresci
Abbreviated transcription (Latin):
ioab adoccidendum amasam
quali uidas ad tradendum sal¬
uadorem: quali utunt᷑ hi qui lo¬
cuntur pacem cũ ꝓximo suo:
mala autem sunt incordibus
eorum. Illi gͦ osculo scõ salutãt
inuicem: qui non diligunt u̾bo
neq lingua. s opere et ueritate.
Grã uobis omnib quietis inxp̃o¬
ihũ. Agrã cepit epłam. ingrã cõ¬
sumauit. Mediam grãm resꝑsit.
ut errorem pelagianum omni
locutionis sue parte dampnaret
euis saluari posse doceret. Et con¬
sulte cum diceret grã uobis: addi¬
ut ea quȩ paucis eccłiis .i. ponti
galatiȩ. ca padotie. asie. et bitimȩ
scripsit. cunctis ꝑorbem xp̃i ecele¬
siis se scriberẽ designet: sicut
et ioħs inapocalipsi cum septem
asie eccłas singillatim ꝓut com¬
petebat ammoneret. ad unexit
ꝑsingula: ita concludens. Qui
habet aures audiendi audiat
quid sp̃s dicat eccłiis: aꝑte insi¬
nuans quia cunct᷑a quȩ unicui¬
libet eccłȩ scripsit: omnibus qui
auditum salubrem haberent.

Expanded text:
Joab ad occidendum Amasam, Joab ad occidendum Amasam, quali Judas ad tradendum Salvatorem, quali utuntur hi qui loquuntur pacem cum proximo suo, mala autem sunt in cordibus eorum . Illi ergo osculo sancto salutant invicem, qui non diligunt verbo neque lingua, sed opere et veritate. Gratia vobis omnibus qui estis inu. A gratia coepit Epistolam, in gratia consummavit, mediam gratia respersit, ut errorem Pelagianum omni locutionis suae parte damnaret, ejus salvari posse doceret. Et consulte cum diceret: Gratia vobis, addiut ea quae paucis Ecclesiis, id est, Ponti, Galatiae, Cappadociae, Asiae, et Bithyniae scripsit, cunctis per orbem Christi Ecclesiis se scribere designet. Sicut et Joannes in Apocalypsi, cum septem Asiae Ecclesias singulatim prout competebat admoneret, adjunxit per singula, ita concludens: Qui habet aures audiendi, audiat quid Spiritus dicat Ecclesiis , aperte insinuans quia cuncta quae unicuilibet Ecclesiae scripsit omnibus qui auditum salubrem haberent et
Abbreviated transcription (Latin):
adusitatũ p̃sentiũ. dicit et̃ eccłã
quȩ secũ ẽ inbabilonem consti¬
tutã idẽ inconfusione tribulati¬
onum: et tamen coelectã eam ẽẽ
confirmat. ut ostendat scãm dĩ
cuutatem in hac uita aꝑmixti¬
one et p̃sura ciuitatis diaboli
quã babiloniam. signat inmu¬
nem eẽ non posse. Marcum autem
filium suum euuangłistam dicit.
qui euis inbaptismate dicitur filiꝰ
effectꝰ. Inde patet: quia pͥusquã
mareum alexandriam de roma
adeuangłizandum mitteret:
e płam ante scripsit.Tempore aut̃
claudii pͥncipis et petrus ac mar¬
cus romam ueneruntz et ipse
marcus descripto rome eugłio
suo. alexandriã missus ẽ. Unde
colligitur quia epłam hanc pe¬
trus dum queritur ubi uel quã¬
do scripserit: locus erat roma.
tempus. claudii cesaris. Salutate
inuicem inosculo scõ. Osculo scõ.
osculo uero: osculo pacifico. oseu¬
lo columbino: non ficto: nõ sub¬
dolo. non polluto: quali usus ẽ

Expanded text:
adversitatum praesentium, dicit et Ecclesiam adversitatum praesentium, dicit et Ecclesiam quae secum est in Babylone constitutam, id est, in confusione tribulationum. Et tamen collectam eam esse confirmat, ut ostendat sanctam Dei civitatem in hac vita a permistione et pressura civitatis diaboli, quam Babylonia signat, immunem esse non posse. Marcum autem filium suum evangelistam dicit, qui ejus in baptismate dicitur filius effectus. Unde patet quod priusquam Marcum Alexandriam de Roma ad evangelizandum mitteret, Epistolam hanc scripsit. Tempore autem Claudii principis et Petrus et Marcus Romam venerunt, et ipse Marcus, descripto Romae Evangelio suo, Alexandriam missus est. Unde colligitur quia Epistolam hanc Petrus dum quaeritur ubi vel quando scripserit, locus erat Roma, tempus Claudii Caesaris. Salutate invicem in osculo sancto. Osculo sancto, osculo vero, osculo pacifico, osculo columbino, non subdolo, non polluto, quali usus est
Abbreviated transcription (Latin):
grãm di. Quod ait obsecrãs. po¬
test adsuꝑiora referri. Quia ui¬
delicet buit̾ conscripsit ñ im¬
perans s obsecrans eos: fortes in
fide ꝑsistere. Potest et ad sequẽ¬
tia recte copulari: ut intelligat᷑
non solum contestari eos hanc
ẽẽ ueram eorum grãm quã scri¬
bendo p̃dicat. quia nimirum.
non ẽ inalio aliquo salus: inqͦ
oporteat nos saluos fieri. s etiã
obsecrare eos: ut hanc eẽ ueram
suam grãm faciant qua inbuti
sunt inxp̃o. Grã enim xp̃i eorum
fit grã: qui hanc mundo corde
suscipiunt. Nam qui grãm dei
sꝑnit: ñ ipsam grãm minuit. s
hãc suam ñ eẽ idẽ sibi facit non
ꝓd eẽ. Salutat uos eccła que ẽ in
meus babilonem typice. romã
dicit. udelicet ꝓpt̾ confusionẽ
isrłitice: que quondã parua nu¬
mero et captiua suꝑ flumina
babiloniȩ sedens: absentiã scẽ
terre deflebat. nec canticum di
interra aliena cantare ualebat.
Et beatus petrus dum suos au¬
ditores adtollerantiã hortatur

Expanded text:
etc. Quod ait obsecrans potest ad superiora referri, quia videlicet breviter scripserit, non imperans, sed obsecrans eos fortes in fide persistere. Potest et ad sequentia recte copulari, ut intelligatur non solum contestari hanc esse veram eorum gratiam quam scribendo praedicat, quia nimirum non est in alio aliquo salus, in quo oporteat nos salvos fieri , sed etiam obsecrare eos, ut hanc esse veram suam gratiam faciant, qua imbuti sunt in Christo. Gratia enim Christi eorum fit gratia, qui hanc mundo corde suscipiunt. Nam qui gratiam Dei spernit, non ipsam gratiam minuit, sed hanc suam non esse, id est, sibi facit non prodesse. Salutat vos Ecclesia quae est in . Babylonem typice Romam dicit, videlicet propter confusionem Israeliticae, quae quondam, parva numero et captivata super flumina Babylonis sedens, absentiam sanctae terrae deflebat, nec canticum Domini in terra aliena cantare valebat . Et bene beatus Petrus dum suos auditores ad tolerantiam hortatur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓphetie. auferet ds partemeiꝰ de
delibro uitȩ. et deciuitate scã et
de his quȩ scripta sunt inlibro
isto. Difficilia aut̃ intellectui
inepłis pauli quȩ ab in doctis
& instabilibꝰ dicit eẽ de prauata
illa sunt maxime inquibꝰ degrã
d̃i loquit᷑ quȩ iustificet impios.
hoc ẽ eximpiis faciat iustos. dic̃
enum ipse. Ubi aũt abundauit
peccatum: suꝑ abundauit grã
Quod illi ñ intelligentes: puta¬
bant eum dicere. Faciamus mala.
ut ueniant bona. Absit aũt ut
paulus suos auditores ad ꝓme¬
renda bona doceat facere mala
cuius omnis intentio ẽ amalis
coercere. & ad bona agenda quoscũ
magna solet conusis et minora
aimittere peccata. Quanto quis
maiora ante conuisionẽ peccata
cõmisit. tanto maiorẽ grẽ donãtis
indulgentiã conu̾sus accłpit. Loqͥͣt

Expanded text:
phetiae, auferet Deus partem ejus de libro vitae et de civitate sancta, et de his quae scripta sunt in libro isto . Difficilia autem intellectu in Epistolis Pauli, quae ab indoctis et instabilibus dicit esse depravata, illa sunt maxime in quibus de gratia Dei loquitur, quae justificet impios , hoc est ex impiis faciat justos. Dicit enim ipse: Ubi abundavit peccatum, superabundavit et gratia . Quod illi non intelligentes putabant eum dicere: Faciamus mala ut veniant bona . Absit autem ut Paulus suos auditores ad promerenda bona doceat facere mala, cujus omnis intentio est a malis coercere, et ad bona agenda quoscunqmagna solet conversis, et minora dimittere peccata. Et quanto quis majora ante conversionem peccata commisit, tanto majorem gratiae donantis indulgentiam conversus accepit. Loquit
Abbreviated transcription (Latin):
seripturas. Om̃s scripturas hereti¬
ci deprauãt. Nullus ẽ enu uel no¬
ui uel ueteris destamenti liber.:
in quo ñ multa ꝑu̾se intellexerĩt.
S et ipsas sepe seripturas asuo
statu ꝑu̾terũt. uel demendo. uel
addendo. uel mutando q̃eq illoꝵ
ꝑfidia dictasset. Sicut constat
arianos de euuangłio erasis se
qͦd saluator ait. quia deus sp̃s ẽ.
quia nolebant credere qͦd sp̃ssẽs
indoctos uocat et instabiles: quia
nec lumen scientie nec stabilitatẽ
habent mentis: qua inter doctos
donec erudiant᷑ ꝑmaneant. Tutu
namq indoctis remedium ẽ. hu¬
mili stabilitate doctorum u̾bis
auditum p̃bere: quã stabilitatis
grãm. quia heretici non habent:
uento suꝑbie quasi palea leuis
etiam deeccła tollunt. De quibꝰ
bene subdit᷑ ad suã ipsorũ ꝑditi¬
onem. Quia quiscripturas scãs
deprauare. qui fidẽ catholicam
turbare ac ꝑu̾tere conãt᷑. ñ aliud
in hãc quã se ipsos condẽpnant.
tenebris. uera sua luce fruitun

Expanded text:
etc. Omnes Scripturas haeretici depravant. Nullus est enim vel Novi vel Veteris Testamenti liber in quo non multa perverse intellexerint. Sed et ipsas saepe Scripturas a suo statu perverterunt, vel demendo, vel addendo, vel mutando quaecunque illorum perfidia dictasset. Sicut constat Arianos de Evangelio erasisse quod Salvator ait: Quia Deus spiritus est , quia nolebant credere quod Spiritusindoctos vocat et instabiles, quia nec lumen scientiae, nec stabilitatem habent mentis, qua inter doctos donec erudiantur permaneant. Unicum namque indoctis remedium est, humili stabilitate doctorum verbis auditum praebere. Quam stabilitatis gratiam, quia haeretici non habent, vento superbiae quasi palea levis, etiam de Ecclesia tolluntur. De quibus bene subditur: Ad suam ipsorum perditionem. Quia qui Scripturas sanctas depravare, qui fidem catholicam turbare ac pervertere conantur, non aliud in hoc quam seipsos condemnant. Etenebris, vera sua luce fruitur.
Abbreviated transcription (Latin):
patriam ꝑductio. congruit misti¬
rio nr̃e redẽptionis: ꝑquã ad lucẽ
suꝑne mansionis illustrante
nos acducente xp̃i grã tendimus.
cui lucem grẽ etiam illa nubis et
columna ignis monstrauit. quȩ
eos et in toto itinere illo adenebris
defendit noctium: et ad ꝓmissas
patrie sedes inenarrabili calle ꝑ¬
ꝑduxit. Qui aliquando ñ ppłs nũc
aut̃ ppłs dei. qui non consecuti
misericordiã: nunc aut̃ miscđam
consecuti. Indicat aꝑte ꝑhos uer
siculos. quia his qui degentibꝰ ad
fidem uenerant hanc scripsit eplã.
qui quondam alienati aconusa¬
dione ppłi di. tunc ꝑgrãm fidei.
dei ppło sunt etiam adunati: et
misericordiam quã sperare ñ no¬
uerant adepti. assumit autem
eos de ꝓpha oseȩ qui de uocatione
gentium p̃cinens. uocabo inquit
non plebem meã plebem meam.
et non misericordiam consecutã
miscđiam. consecutam. Et erit in
loco ubi dictum ẽ eis. non plebs
mea uos: ibi uocabunt᷑ filii diui

Expanded text:
patriam perductio congruit mystepatriam perductio congruit mysterio nostrae redemptionis per quam ad lucem supernae mansionis illustrante nos ac ducente Christi gratia tendimus; cujus lucem gratiae etiam illa nubes et ignis columna praemonstravit, quae eos in toto itinere illo a tenebris defendit noctium et ad promissas patriae sedes in venerabili calle perduxit. Qui aliquando non populus, nunc autem populus Dei qui non consecuti misericordiam, nunc autem misericordiam consecuti. Indicat aperte per siculos quia his qui de gentibus ad fidem venerant hanc scripsit Epistolam, qui quondam alienati a conversatione populi Dei, nunc per gratiam fidei populo sunt ejus adunati, et misericordiam quam sperare non noverant adepti . Assumit autem eos de propheta Osee, qui de vocatione gentium praecinens: Vocabo, inquit, non plebem meam plebem meam, et non misericordiam consecutam misericordiam consecutam. Et erit, in loco ubi dictum est eis: Non plebs mea vos, ibi vocabuntur filii Dei
Abbreviated transcription (Latin):
episcopos regere eccłam dñi. quam
adquisiuit sanguine suo. Populꝰ
ergo adquisitionis facti sumus
insanguine nr̃i redemptoris. quod
erat quondã ppłs isrł. redemptꝰ
sanguine agni deegipto. unde et
inconsequenti quoq uersiculo
mistice ueteris recordatus istorie.
et hanc etiã nouo di ppło spĩtalit̾
docet implen dã dicens ut uir¬
tutis annuntietis eius qui detene¬
bris uos uocauit: in ammnirabile
lumen suum. Sicut enim inquit
qui de egiptiaca seruitute liberati
sunt ꝑmoisen. carmen triũpha¬
le post transitum maris rubri.
et demersum pharaonis exerci¬
tum dnõ cantarũt: ita et hos
oportet. post acceptã in baptismo
remissionem peccatorum dignas
beneficiis celestib rependere grãs
Nanq egiptii non solum quia po¬
pulum dei affligebant. uerum
etiam quod tenebre uel tribulad¬
ones interp̃tentur: apte ꝑsequẽ¬
tia nos peccata s inbaptismate¬
deleta significant. liberatio quoc
filiorum isrł et ad ꝓmissam olim

Expanded text:
episcopos regere Ecclesiam Domini quam acquisivit sanguine suo. Populus ergo acquisitionis facti sumus in sanguine nostri Redemptoris, quod erat quondam populus Israel, redemptus sanguine agni de Aegypto. Unde et in sequenti quoque versiculo mystice veteris recordatur historiae, et hac novo Dei populo spiritaliter docet implendum dicens: Ut virtutes annuntietis ejus qui de tenebris vos vocavit in admirabile lumen suum. Sicut enim hi qui de Aegyptia servitute liberati sunt per Moysen carmen triumphale post transitum maris Rubri, et demersum Pharaonis exercitum Domino cantarunt, ita et nos oportet post perceptum in baptismo remissionem peccatorum dignas beneficiis coelestibus rependere gratias. Namque Aegyptii non solum quia populum Dei affligebant, verum etiam quia tenebrae vel tribulationes interpretantur apte persequentia nos peccata, sed in baptismate significant deleta. Liberatio quoque filiorum Israel, et ad promissam olim
Abbreviated transcription (Latin):
minis: bene autem inorationibꝰ
uigilare iuibemur ut cum stamꝰ
adorationem nec cogitatio homi¬
nis carnalis et secularis aecedai:
nec tunc quicquã animus prec
id solum cogitet quod p̃catur
Subripit enim frequenter hostis
et subtilit̾. fallens p̃ces nrãs. deo
auocat ut aliud habeamus incor¬
de. et aluid ꝓferamus inuoce:
cum intentione sincera dm de¬
beat non sonus uocis s anime
sensus orare: Ante omma autem
mutuam inuobis met ipsis ca¬
ritatem continuam habentes
bene autem addidit continuã.
quia semꝑ diligere ualemus.
semꝑ autem uigilare moratio¬
nibus fragilitate carnis obstã¬
te nequimus. semꝑ his quȩ sub¬
iungit urtutib insistere mi¬
nine ualemus: Idẽ. hospitali¬
tati doctrine. amministratio¬
ni grãrum. uel cõmunium
uel sꝑitalium in ꝓrimos. cete¬
risq huiusmodi: Quia hec ni¬
mirum et ꝑofficium corporis
et ꝑtempora oportuna fieri ne¬
cesse ẽ. Ipsa autem caritas ciuiꝰ

Expanded text:
minis . Bene autem in orationibus minis . Bene autem in orationibus vigilare jubemur, ut cum stamus ad orationem, cogitatio omnis carnalis et saecularis abscedat, nec tunc quidquam animus praeter id solum cogitet quod precatur. Subripit enim frequenter hostis, et subtiliter fallens preces nostras adeo avocat, ut aliud habeamus in corde et aliud proferamus in voce, cum intentione sincera Deum debeat non sonus vocis, sed animae sensus orare. Ante omnia autem mutuam in vobismetipsis charitatem continuam habentes. Bene addidit continuam, quia semper diligere valemus, semper autem vigilare in orationibus fragilitate carnis obstante nequimus; semper his quae subjungit virtutibus insistere minime valeamus, id est, hospitalitati, doctrinae, administrationi gratiarum, vel communium, vel specialium in proximos, caeterisque hujusmodi. Quia haec nimirum et per officium corporis, et per tempora opportuna fieri necesse est. Ipsa autem charitas cujus
Abbreviated transcription (Latin):
autem sp̃u: ut his quoq quima¬
ioribus criminibus inuoluti s̃.
et inter mortuos uire nominan¬
di. luxuriis uidelicet. desideruis.
et illicitis idolorum cultibus.
uerbum cdi euangłiare p̃ceperit:
quatenus et̃ illi uidicatis. idẽ.
spretis et abiectis carnalibus de¬
sideriis spitaliter uiuant. unaq
cum eis quos innocent uiuentes
euuangłii grã inuenit: uitã expec¬
tent ȩternam. Omnium autem
finis appropinquabit. Nesibi qͥsq
blandiretur. de longuinquitate
futuri uiditii in quo uiuos et
mortuos dixerat ẽẽ udicandos
consulte aminonet quia s incertus
ẽ extremi discriminis aduentus.
Certum tamen constat omnib
quod in hac mortali uita diui sus¬
sistere nequeunt. E stote itaq
bus. Et dominus in euangłio nos
incerti finis intuitu semꝑ orare
ac uigilare p̃cepit. ait nãq loq̃s
dedie uiditii. Uigilate itaq om¬
ni tempore orantes ut digni: abe¬
amni fugere omnia que uentu¬
ra sunt: et stare ante filium ho¬

Expanded text:
autem spiritu, ut his quoque qui maautem spiritu, ut his quoque qui majoribus criminibus involuti sunt, et inter mortuos jure nominandi, luxuriis videlicet, desideriis, et illicitis idolorum cultibus, verbum fidei evangelizare praeceperit, quatenus et ilii judicatis, id est, spretis et abjectis carnalibus desideriis spiritualiter vivant, unaque cum eis quos innocenter viventes Evangelii gratia invenit, vitam exspectent aeternam. Omnium autem finis appropinquabit. Ne sibi quisque blandiretur de longinquitate futuri judicii, in quo vivos et mortuos dixerat esse judicandos, consulte admonet, quia etsi incertus est extremi discriminis adventus, certum tamen constat omnibus quod in hac mortali vita diu subsistere nequeunt. Estote itaque Et Dominus in Evangelio, nos incerti finis intuitu semper orare et vigilare praecepit. Ait namque, loquens de die judicii: Vigilate itaque, omni tempore orantes, ut digni habeamini fugere omnia quae ventura sunt, et stare ante Filium ho
Abbreviated transcription (Latin):
runt cum uitiis et concupiscentus.
Qui gͦ timore uiditiorum celesti¬
um carnales inmente concupi¬
scentias extinguit: iã talis cru
si mortuus existens peccatis. di
tamen seruitio uuit. In quo am¬
mirantur non concurrentibus
carnem inquit urãm crucifixi¬
stis cum uitiis et concupiscentiis:
ẜuenit ꝓfecto ut et si ꝓpt̾ suam fi¬
dutiam uos blasphemãt ut pote
fegͥgatos ab eorum consortio. in
urã tamen conu̾satione semper
opera uistitie et pietatis uideãt.
quȩ merito admirentur. et ꝓqͥbꝰ
fidem uire laudent acuenerent᷑
xpĩanam: quireddent rationẽ
ei quiꝑatus ẽ uidicare uiuos ac
mortuos. Ideo inquit minus cu¬
rate. minus dolete. si bene facien¬
uos tacueritis. non tamen tace¬
bit. neq compescet᷑ deus. Iudex
utiq iustus. qui et illis blasphe¬
mie sue. et patientie urȩ̃ uobis
p̃mia digna restituet. ꝓpt̾ hoc
enm et mortius euangłiratũ ẽ.
nos mortificari carne. uiuificari

Expanded text:
runt cum vitiis et concupiscentiis . runt cum vitiis et concupiscentiis . Qui ergo timore judiciorum coelestium carnales in mente concupiscentias exstinguit, jam talis crucsi mortuus existens peccatis, Dei tantum servitio vivit. In quo admirantur, non concurrentibus carnem inquit vestram crucifixistis cum vitiis et concupiscentiis, evenit profecto ut etsi propter suam perfidiam vos blasphement, ut pote segregatos ab eorum consortio, in vestra tamen conversatione semper opera justitiae et pietatis videant, quae merito admirentur, et pro quibus fidem jure laudent ac venerentur Christianam. Qui reddent rationem ei qui paratus est judicare vivos ac mortuos. Ideo inquit minus curate, minus dolete, si benefacienquia etsi vos tacueritis, non tamen tacebit, neque compescetur Deus judex utique justus, qui et illis blasphemiae suae, et patientiae vestrae vobis praemia digna restituet. Propter hoc enim et mortuis evangelizatum est, nos mortificari carne, vivificari
Abbreviated transcription (Latin):
ne. quid decarnalib desideriis
cogitare. quid nͥ uoluntatem di
potuit animo u̾sare. qui uel ligno
affixus. uel lapidum ictib circũ¬
datus. uel bestiarum morsibus
subactus. uel lignium flãmis su¬
ꝑpositus. uel scorpionum flagris
ꝑfossus. uel alio quolibet pena¬
rum genere asfectus. hoc tantum¬
modo desiderare cogebatur. quad
do finito certamine coronã uite
ꝑciperet: Talium gͦ nos mentem
beatus petrus cupit semꝑ imita¬
ri: cum ꝓposito dominice passi¬
onis exemplo nos eamdem. cogi¬
tatione contra nequitiam pra¬
uorum contraq uitiorum oblec¬
tamenta p̃cipit amari. Uolens
intelligi quod etiam nos in pace
eccłe quiescentes. si habitum pa¬
tientis induimus: facile ad uiuã¬
te domino lapsus uitamus pec¬
catorum: omniumq desideria
cuncta diuine uoluntis subui¬
gauꝰ imꝑiis. Deniq et psalmi¬
sta dm̃ p̃cat᷑ dicens. Infige dimo¬
re tuo carnes meas: auiditiis enĩ
inquit. carnem suam crucifixe¬

Expanded text:
ne, quid de carnalibus desideriis ne, quid de carnalibus desideriis cogitare, quid nisi voluntatem Dei potuit animo versare, qui vel ligno affixus, vel lapidum ictibus circumdatus, vel bestiarum morsibus subactus, vel ignium flammis superpositus, vel scorpionum flagris perfossus, vel alio quolibet poenarum genere affectus, hoc tantummodo desido finito certamine coronam vitae perciperet. Talium ergo mentem beatus Petrus cupit semper imitari, cum proposito dominicae passionis exemplo, nos eadem cogitatione contra nequitiam pravorum, contraque vitiorum oblectamenta praecipit armari. Volens intelligi quod etiam nos in pace Ecclesiae quiescentes, si habitum patientis induimus, facile juvante Domino lapsus vitamus peccatorum hominumque desideria  divinae voluntatis subjugamus imperiis. Denique et Psalmista Dominum precatur dicens: Infige timore tuo carnes meas, a judiciis enim inquit carnem suam crucifixe
Abbreviated transcription (Latin):
so incarne: et uos eadem cogitat¬
one armamini. Post quã exẽplũ
resurrectionis dominice. et ablira¬
onis nrẽ quȩ fit inbaptismo de
arche acdiluuii sacramento astra¬
xerat. reu̾titur ad hoc quod dice
ceperat. Ut immitantes opus rediẽp¬
toris nr̃i inter bona quȩ facimus.
pacienter malorum nequitiam
toleremus. Notandum autem
quã distincꝰte loquens ait. xp̃õ gͥ
passo incarne: quia sicut beatus
ambrosius ait. caro eius ẽ passa
diuinitas autem mortis libera.
passioni corpus. nature humane
lege concessit. Anuero diuinitas¬
mori potest: cũ anima ñ possit:
Nolice inquit timere eos qui cor¬
pus occidunt: animã autem non
possunt occidere. Sigͦ anima oc¬
cidi non pot᷑. quomodo diuinitas
pot̾: Quia qui passus ẽ in carne
Quisquis scõrum corpussuum
ad martirium ꝑsecutorum uio¬
lentiȩ subdidit. nulli dubium.
quinusque uitȩ suȩ terminum
quantum humane nature possi¬
bile ẽ. sese apeccatis abstinuit.
Quid enim depeccati ꝑpetratio¬

Expanded text:
so in carne et vos eadem cogitatione armamini. Postquam exemplum resurrectionis dominicae et ablutionis nostrae, quae fit in baptismo de arcae ac diluvii sacramento adstruxerat, revertitur ad hoc quod dicere coeperat, hoc imitantes opus redemptoris nostri, inter bona quae facimus, patienter malorum nequitiam toleremus. Notandum autem, quam districte loquens ait: Christo igitur passo in carne. Quia sicut beatus Ambrosius ait: Caro enim passa, divinitas autem mortis libera, passioni corpus naturae humanae lege concessit. An vero mori divinitas potest, cum anima non possit? Nolite, inquit, timere eos qui corpus occidunt, animam autem non possunt occidere. Si ergo anima occidi non potest, quomodo divinitas potest? Quia qui passus est in carne, Quisquis sanctorum corpus suum ad martyrium persecutorum violentiae subdidit, nulli dubium quin usque ad vitae suae terminum, quantum humanae naturae possibile est, sese a peccatis abstinuerit. Quid enim de peccati perpetratio
Abbreviated transcription (Latin):
et apud phytagoram naturalis
scientie lege dietante hanc sentẽ¬
tiam inueniri: uera ornamenta
matronarum. pudititiam. ñ ue¬
stem ẽẽ. Uiri similit̾ cohabitãtes
rem. Similit̾ dicit: iuros ad imita¬
tionem ꝓuocans. qua iam supra
uxorib p̃ceperat dicens. Conside¬
ut nouerint quid desideret deus.
et tribuant honorem uasculo
muliebri. Si abstineamus nos
acohitu. honorem tribuimꝰ. siñ
abstineamus. ꝑspicuum ẽ hono¬
ri contrarium ẽẽ concubitum.
yt ne impediantur orationes
urẽ. Et paulus ait. Nolite frauda¬
re inuicemn: nisi forte exconsensu
adtempus. ut uacetis orationi.
Impediri gͦ orationes offitio cõ¬
iugali cõmemorat: quia quociẽs¬
cumq uxori debitum reodo ora¬
re non possum. Quod si iuxta aliũ
apłi sermonem sine intermissio¬
ne orandum ẽ: nunquid gͦ michi
conuigio seruiendum ẽ. ne abora¬
tione cui semꝑ insistere ubeor
ulla hora p̃pediar. Infide autẽ
omnes unianimes cõpacientes.¬

Expanded text:
et apud Pythagoram naturalis et apud Pythagoram naturalis scientiae lege dictante hanc sententiam inveniri, vera ornamenta matronarum pudicitiam, non vestes, esse. Viri, similiter cohabitantes Similiter dicit, viros ad imitationem provocans, quia jam supra uxoribus praeceperat, dicens: Consideut noverint quid desideret Deus, et tribuant honorem vasculo muliebri. Si abstineamus nos a coitu, honorem tribuimus. Si non abstineamus, perspicuum est honori contrarium esse concubitum. Ut ne impediantur orationes vestrae. Et Paulus ait: Nolite fraudare invicem, nisi forte ex consensu ad tempus ut vacetis orationi . Impediri ergo orationes officio conjugali commemorat, quia quotiescunque uxori debitum reddo, orare non possum. Quod si juxta alium apostoli sermonem sine intermissione orandum est, nunquam ergo mihi conjugio serviendum est, ne ab oratione cui semper insistere jubeor, ulla hora praepediar. In fide autem omnes unanimes, compatientes
Abbreviated transcription (Latin):
extrinsecus capillatura. aut circum¬
ait Serico et purpura indute. xp̃m
in duere non possũt. Auro et mar
garitis et monilibus ad ornate:
ornamenta cordis acpectoris ꝑdi¬
derunt. Quod si petrus inquit mu¬
lieres quoq ammonet cohercendas
et ad eccłasticam disiplinã religi¬
osa obseruatione moderandas q̃
excusare cultus suos soleant ꝑma
ritos. quanto id magis obseruare
uirginem fas ẽ. Cui nulla ornatꝰ
cõpetat uenia: nec diriuari inal¬
terum possit mendatium culpe.
s sola ipsa remaneat incrimine :
S quiabsconditus cordis ẽ homo
inincorruptibilitate quieti et mo¬
ples.Castitatem p̃dicat et ornatũ
interioris hominis in incorruptio¬
ne quieti et modesti sp̃s quodam¬
modo dicens. Qm̃ exterior ur ho¬
mo corruptus ẽ. Et beatitudinem
integritatis quȩ ꝓpriȩ uirginum
ẽ habere destitistis: imitamini
incorruptionem sp̃s ꝑse ueram
abstinentiam. et quod corpore nõ
potestis: mente p̃state. has enim

Expanded text:
extrinsecus capillatura aut circumextrinsecus capillatura aut circumait: Serico et purpura indutae Christum induere non possunt; auro et margaritis, et monilibus adornatae, ornamenta cordis et pectoris perdiderunt. Quod si Petrus mulieres quoque admonet coercendas, et ad ecclesiasticam disciplinam religiosa observatione moderandas, quae excusare cultus suos possunt per maritum; quanto id magis observare virginem fas est, cui nulla ornatus sui competat venia, nec derivari in alterum possit mendacium culpae, sed sola ipsa remaneat in crimine? Sed qui absconditus est cordis homo in incorruptibilitate quieti et moCastitatem praedicat, et ornatum interioris hominis in incorruptione quieti et modesti spiritus, quodammodo dicens: Quoniam exterior vester homo corruptus est, et beatitudinem integritatis, quae proprie virginum est, habere destitistis, imitamini incorruptionem spiritus per severam abstinentiam, et quod corpore non potestis, mente praestate. Has enim
Abbreviated transcription (Latin):
uite donat ȩterne.: Pascua inp̃sen¬
dia temporalium p̾stat grãrum.
uisitatorem uero animarum ur̃arũ.
quia uisitauit nos oriens exalto: il
luminare his qui intenebris et in
umbra mortis sedent. yisitat cotidi¬
e ipsam innobis quã donauit lucẽ.
ne deficiat seruando: immo ut cre¬
scat iuuando. Quidã codices ip¬
sum grecum habent ad pastorem
et ep̃m animarum urãrum. Ep̃s
autem. latine suꝑintendens dicit᷑.
Quia nimirum ocłi dñi spꝑ ustos
et aures eius adp̃ces eorum: ut ex
omnib tribulationib eorum libe¬
dite sint uiris suis. ut et si qui nõ
credunt uerbo. ꝑmulierum conu̾¬
sationem sine uerbo lucri fiant.¬
et ceta. Notandum quod beatus
petrus ea conditione desiderat
mulieres bonas et honestas uiris
incredulis subdi: ut non solum
nichil mali ad imꝑium eorum
faciant: uerũ etiam intã eastam
conu̾satione ꝑsistant. insuꝑabiles:
ut ipsis etiam uiris exemplo possĩt

Expanded text:
vitae donat aeternae, pascua in praesenvitae donat aeternae, pascua in praesenti temporalium praestat gratiarum. Visitatorem vero animarum vestrarum, quia visitavit nos orienilluminaret his qui in tenebris et in umbra mortis sedent . Visitat quotidie ipsam in nobis quam donavit lucem, ne deficiat servando, imo ut crescat juvando. Quidam Codices ipsum Graecum habent: Ad pastorem et episcopum animarum vestrarum. Episcopus autem Latine superintendens dicitur. Quia nimirum oculi Domini super justos, et aures ejus ad preces eorum. ut ex omnibus tribulationibus eorum libeditae sint suis uiris, ut et si qui non credunt uerbo, per mulierum conuersationem sine uerbo lucri fiantetc. Notandum quod beatus Petrus ea conditione desiderat mulieres bonas et honestas viris incredulis subdi, ut non solum nihil mali ad imperium eorum faciant, verum etiam in tam casta conversatione persistant insuperabiles, ut ips
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ ad repugnandum: quãtũ¬
e adinpugnandum semꝑ ꝑatus
mimicus. Cui resistite fortes in
⁊ fieri. Tanto inquit fortiores
estote infide: ⁊anto maiorem
habetote fidutiam ad superan¬
das diaboli u̾sutias: quanto con¬
stat quia non uos soli tempta¬
mini. s ipsa passio que uos fati
nitan communis ẽ. Et quod a
constitutione mundi semꝑ
passi sunt iusti pudeat uos
solãs p̃omnib sustinere ñ posse.
ꝑsiluanũ uob̃ fidelem fr̃m ut

Expanded text:
semper ad repugnandum, quam essemper ad repugnandum, quam est ad impugnandum semper paratus inimicus. » Cui resistite fortes in c. Tanto inquit fortiores estote in fide, tanto majorem habetote induciam ad superandas diaboli versutias, quanto consta quia non vos soli tentamini, sed ipsa passio quae vos fatignitati, communis est. Et quod a constitutione mundi semper passi sunt justi, pudeat vos solos prae omnibus sustinere non posse. Per Sylvanum vobis fidelem frat