comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
&cuius in eo uerbo ponantur & quare .iłii. st̃ quĩ hȩc n¬
iterũ dicat Ideo hȩc p̃missimus nes inehuius ordinis
petione stu pore mentibus uris relinqueremus & quia d hõc
uenistis ut aures uobis aperiantur : nesensus uert ebetan¬
do obtundantur. Hoc facto: iterũ ad nunciat diaconus
dicens gaate cũ silentio : & audi enter intendite T unc
ad leuam primus lib̵r euan gelii p̃cedentibus
duobus cande labris cũ turribulis ascendat adlegendũ : & le¬
gat iniciũ sci euang̃ secundũ matheũ : usq ipse enim sal¬
iiui faci& populũ suũ apeccatis eorum quo lecto suscipiat ab
eo subdiaconus euangeliũ in linteo & deferat in secirtariũ. De¬
inde trect& ps bt his uerbis filii lcmi nemorulã uobis innee¬
tam. Ex ponere uobis cupimȩ quã retionem figurãq unus¬
quisq: euangelista insecontineat & exponat singulorũ euange¬
listarũ ptctionem: &curita sigurrtur expleta autẽ netione

Expanded text:
et cujus in eo verba ponantur, et quare quatuor sunt qui haec et cujus in eo verba ponantur, et quare quatuor sunt qui haec iterum dicat: Ideo praemisimus, ne sine hujus ordinis ratione stuporem mentibus vestris relinqueremus: et quia ad hoc venistis, ut aures vobis aperiantur, ne sensus vester hebetando obtundatur. Hoc facto iterum annuntiet diaconus dicens: State cum silentio, et audientes intendite. Tunc ad laevam primus, librum Evangelii, praecedentibus duobus candelabris cum thuribulis, ascendat ad legendum, et legat: Initium sancti Evangelii secundum Matthaeum, usque, ipse enim salvum faciet populum suum a peccatis eorum. Quo lecto suscipiat ab eo subdiaconus Evangelium in linteo, et deferat in secretarium. Deinde tractet presbyter his verbis: Filii charissimi, ne morulam vobis innectamus, exponere vobis cupimus quam rationem figuramque unusquisque evangelista in se contineat. Et exponat singulorum evangelistarum rationem, et cur ita figurentur. Expleta autem narratione
Abbreviated transcription (Latin):
qualem cũq dixerit: & tunc faciant scrutinium sextũ
ꝑomnẽ or dinem sicut illic .u. secert usq: ad locũ ubi dicit
signate illes state cũ disciplina &silentio & legatur
in aurium apertione Lec esaie prophetȩ Hȩc dec dñs aui¬
die audientes me & comedite bonumusq: qñm multus ẽ
adignus cendums equitur respõns uenite filii Itẽ alia
lẽc ad colosensis frs expoliantes uos ueterẽ hominem cũ
astilus suis usq gnetias agentes dõ patriꝑihm̃ xp̃m
dñm nr̃m sequitur respons beaagens Post hȩc procedunit
IIͦIͦI. diaconi desecretasũ cũ .iͦII. libris euangeliorum prete¬
dentibus eis duobus candelabris cũ turibubs & incenso &
poniant ipsa euangel a in .iͦII. angulis altaris & ante quam
aliquis eorũ legat tnet& ps̃bt his uerbis aperituri uobis
filui lemi euangelia idẽ gesta diuina prius ordinem in¬
sinua redebemus quidẽ euangelium & unde discendat

Expanded text:
qualemcunque dixerit, et tunc faciunt scrutinium sextum qualemcunque dixerit, et tunc faciunt scrutinium sextum per omnem ordinem, sicut illa quinque fecerunt, usque ad locum, ubi dicit, Signate illos: state cum disciplina et silentio, et legatur, in aurium apertione, lectio Isaiae prophetae: Haec dicit Dominus, Audite audientes me, et comedite bonum, usque, quoniam multus est ad ignoscendum. Sequitur responsorium, Venite, filii. Item alia lectio ad Colossenses, Fratres, exspoliantes vos veterem hominem cum actibus suis, usque, gratias agentenostrum. Sequitur responsorium, Beata gens. Post haec procedant quatuor diaconi de secretario cum quatuor libris Evangeliorum, praecedentibus eis duobus candelabris, cum thuribulis et incenso, et ponant ipsa Evangelia in quatuor angulis altaris, et antequam aliquis eorum legat, tractet presbyter his verbis: Aperituri vobis, filii charissimi, Evangelia, id est gesta divina, prius ordinem insinuare debemus quid est Evangelium, et unde descendat,
Abbreviated transcription (Latin):
iecedat Oms caticumini ex eant fora s & egrediantur
elest ex pestantur proforibus quo usq: completa fueriz
missa De in de legatur euangeliũ & osferantur oblationes
a parentibus uel a susceptoribus infantũ & ponat ipsas sacer¬
dos suꝑ altare dicatq: onetionem hanc secrete: misearao
dñe famulorũ famularũ q: tuarũ recraentur nomina uirorũ
acmulierũ qui ipsos infantes suscepturi sunt : Itẽ in frractio
nem hane igiuir oblationẽ expleta . recttentur nomina
eleftuorũ & post quam reciata fuerint: Dicat hos fonte
om̃s p̃t̃ ipsos ĩfantes. Iterum denunci& psbt ut imipsa
eb domat fr̃ quale uoluerit ueniant om̃s ad ecclesiã
qualem eis denunciauerit uenientes autem ad &clesiã
condictam facient s crutiniũ alterũ ꝑ or dinems icut prius fecer̃t
Similiter faciendũ est descrutinio .IͦI IIͦIͦI. uel .uͦ in illis cribus
ebdomatis usq: in .iIͦI. fr̃ ante palmas in eadem autem iiͦII¬

Expanded text:
recedat; omnes caticumini exeant foras. Iterrecedat; omnes caticumini exeant foras. Iterelecti exspectantes pro foribus quousque completa fuerit missa. Deinde legatur evangelium, et offerantur oblationes a parentibus, vel a susceptoribus infantum, et ponat ipsas sacerdos super altare, dicatque orationem hanc secrete: MiseratioDomine, famulorum famularumque tuarum, recitentur nomina virorum ac mulierum qui ipsos infantes susceptnem, Hanc igitur; expleta autem recitentur nomina electorum. Poomnes praeter ipsos infantes. Iterum denuntiet presbyter, ut ipsa hebdomada, feria quali voluerit, veniant omnes ad ecclesiam, qualem eis denuntiaverit. Venientes autem ad ecclesiam condictam, faciant scrutinium alterum per ordinem, sicut prius fecerunt. Similiter faciendum est de scrutinio tertio, quarto, vel quinto in illis tribus hebdomadis usque in quarta feria ante Palmas. In eadem autem I
Abbreviated transcription (Latin):
electi &rł. & signant sus ceptoores ut prius & se¬
quatur a colitus alius faciens ꝑ omnia sicut ille primus
fecit & dica Audimaledicte satanas suꝑ uiros pri¬
Iii acolia faciat sicut illi priores fecerunt dicendo orati¬
onem hanc exortote in munde sp̃s primum suꝑ uiros
post modũ suꝑ feminas qua expleta iterum adnun¬
ciat dia conoutorent eleti &rł. & faciant sicut prius:
his omnibus ex pletis ueniens ps̃bt faciat crucem in
frontibus singularum ponensq: manum suꝑ capita eorũ
data onctione hac Xternã ac iustis sima piecatem tuã¬
&rł. His uero consũmatis Iterum ã moneantur adi coni
ita onete clesti flecdte genua & post posillũ dicat
leuate complete oretionem uram inunum & dieite amen
Signate illos stite cũ disciplina & silertao: post hec reuer¬
tatur sacerdos ad sedemsuã & lectio legatur & psallatur
gnedale ꝑtinens ad ipsũ diẽ post ea uero taliter achacono
am moneantur. Caticumini recedant si quis caticuminus ẽ

Expanded text:
eliqua. Et signent susceptores ut prius, et sequatur acolythus alius faciens per omnia sicut ille primus fecit, et dicat: Audi, maledicte Satana, super viros pritertius acolythus faciat sicut illi priores fecerunt dicendo orationem hanc: Exorcizo te, immunde spiritus, primum super viros, postquam super feminas, qua expleta, iterum annuntiet diaconus, ut orent electi, etc., et faciant sicut prius. His omnibus expletis, veniens presbyter faciant crucem in frontibus singulorum, ponetque manum supra capita eorum data oratione hac: Aeternam ac justissimam pietatem tuaono ita: Orate, electi; flectite genua, et post pusillum dicat: Levate; complete orationem vestram in unum, et dicite, Amen. Signate illos, state cum disciplina et silentio. Post haec revertatur sacerdos ad sedem suam, et lectio legatur, et psallatur graduale pertinens ad ipsum diem. Postea vero taliter a diacono admoneantur, C
Abbreviated transcription (Latin):
ut suprae & legat iniciũ sc̃ĩ euangelii sec iohannẽ usq plo¬
nũ gratie & ueritatis & exponat sacerdos de iohanne
sicut ex posuit dealiis: Post hanc uero expositione ad¬
nuntiatur eis asacerdote p̃fatio simboli his uerbis. Dilettis¬
expleta tunc accipiat a colitus unũ &x ipsis infantibur
mas culũ tenens eũ insinistro braechio ponatq manũ
s uꝑ caput enis dicatq eips łit. Adnuncia fidem illorum
us a colitus suꝑ unam defeminis: Demde subsequatur
p̃sbt p̃fationem onitionis dominicera: Dñs & saluator

Expanded text:
legat, Initium sancti Evangelii secundum Joannem, usque, plenum gratiae et veritatis: et exponat sacerdos de Joanne, sicut exposuit de aliis. Post hanc iterum vero expositionem, annuntietur eis a sacerdote praefatio symboli his verbis, Dilectisexpleta tunc accipiat acolythus unum ex ipsis infantibus masculum, tenens eum in sinistro brachio, ponatque manum super caput ejus, dicatque presbyter, Annuntia fidem illorum,us acolythus super unam de feminis. Deinde subsequatur presbyter orationem Dominicam ita: Dominus et Salvator
Abbreviated transcription (Latin):
to aũt sale inittat deipso inose infantũ ꝑsingulos
itadicendo tu ille accipe sał sapint ꝓpiciatus inuicã
tante oram quando reuoceitꝰ interim incipiat laus
ante fonã ad intro itũ eodie ꝑtinentẽ qua sinita dicats
ta hac oratioñ sedeat insede sua. Dicat De inde
dia conus aticumini ꝓcedant & uocentur in fanter
ab acolito ꝓ nomina & ordinem ut scririptisunt &
satuantur sicut prius post modum uo admoneantur
adiacono dicente onete electi fletite genua & post¬
quã oreuerint dicat leuate complete orationem
uestra in unum & dicite amen & iespondeant omner
amen : Itẽ dicat diacono signate illos accedite adbene¬
dictionem & signent ipsos infantes in frontibus eorum
sus ceptores uiri uel semine : Idẽ patrini uel matrine
depollicẽ dicendo : in nomine patris & filii & sp̃s sc̃ĩ¬

Expanded text:
to autem sale, mittat de ipso in ore infantum per singulos, ita dicendo: Tu ille accipe sal sapientiae propitiatus in vitam tantes horam quando revocentur. Interim incipiat clerus antiphonam ad introitum eo die pertinentem, qua finita, dicat ta hac oratione, sedeat in sede sua. Deinde dicat diaconus: Catechumeni procedant. Et vocentur infantes ab acolytho per nomina, et ordinem, ut scripti sunt, et statuantur sicut prius. Postmodum vero admoneantur a diacono dicente: Orate, electi, flectite genua. Et postquam oraverint, dicat: Levate. Complete orationem vestram in unum, et dicite Amen; et respondeant omnes, Amen. Ita dicat diaconus: Signate illos; accedite ad benedictionem, et signent ipsos infantes in frontibus eorum susceptores viri vel feminae, id est patrini vel matrinae de pollice dicendo: In nomine Patris, et Filii, et Spiri
Abbreviated transcription (Latin):
Iñt. Caticuminus curdicitur & inqualingua dicitur
& quo tempr uł quoordine efficitur sinecesitas non in¬
teruenit & quod persone quales ue adillud minyste¬
rium sunt adhibende. R. Caticuminum ab audien¬
do uł ab instruendo didum fore legitur auditnãꝙ
doctrinae ꝑcipiende fidei instruit quae qualiter
ad sacri baptismatis lauacrum ꝑuenis e debeat.
Vnde & auditor uel instrutus int̃p̃tatur: Caticumi¬
scribantur nomina infantum. & eoꝵ qui eos arcap¬
turisunl a acolito: & tunc uocentꝰ ipsi infantes
Ab acolito infra ecdesiã nominatim ꝑ ordinem sicut
scriptis̃ & statuantꝰ masculi seorsum ad dexteram
pasten feninae uero seor sum in leuia: S tunc uen¬
dis prbt faciat insinguloꝵ frontib: trucem cũ police
ita dicendo in nomine patris & filu & sp̃r scĩ: Deh¬

Expanded text:
INTERR. Catechumenus cur dicitur, et in qua lingua dicitur, et quo tempore vel ordine efficitur si necessitas non invenerit, et quot personae qualesve ad illud ministerium sunt adhibendae? RESP. Catechumenum ab audiendo vel ab instruendo dictum fore legitur. Audit namque doctrinam percipiendae fidei, instituiturque qualiter ad sacri baptismatis lavacrum pervenire debeat; unde et auditor vel instructus interpretatur. Catechumescribantur nomina infantum, et eorum qui eos suscepturi sunt, ab acolytho, et tunc vocentur ipsi infantes ab acolytho infra ecclesiam, nominentur per ordinem, sicut scripti sunt, et statuantur masculi seorsum ad dexteram partem, feminae vero seorsim in laeva: et tunc veniens presbyter faciat in singulorum frontibus crucem cum pollice, ita dicendo: In nomine Patris, et Filii, et Spi
Abbreviated transcription (Latin):
& p&tamus : Iacobus apł đ : qui enim heitat similis
est fluctuimaris quia uaito mou&ur &cir¬
cum fertur: Salomon đ Ex p&tatio iustoꝵ la&i¬
tia sp& aũt impiorum peribit: sp& quoc
diffestur: ad fligit aninam : Origenis đ peque¬
gum saluus eẽ cui quam potest: nisi prius sibi ꝓpi¬
tium faciat dm̃: Hisidorus đ : Qui male agere non
desistunt : una spe indulgentiã dedĩ pi&ate requi¬
runt : quam ieete quȩ rerint si ab actione praua
cessaret : o&uendum ualde ẽ ut neque ꝑ spem.
ueniae quam ꝓmittit ds̃ ꝑ seuerentur p&ceus
peque quia iuste p&ccata ad stringit ueniã dispouꝵ
sed u troque periculo autata: & amalo decdinemus:
& depi& atedĩ ueniam speremus: Om̃s quippe iustus spe
& fos midinem nit& quia nunc illum: ad gaudium spes oe¬
rit : punc ad formidinem terror gebene adducit :¬
peratio peior est omnip&cato: Corrigeiitur te ipsũ
& indulgentiae hab&o spem: Nullatamgrauis ẽ cul¬
pa quȩ non habeat ueniam: pullates&uritas deceptũ

Expanded text:
OBUS. Qui enim haesitat, similis est fluctui maris, qui a vento movecumfertur . SALOMON. Exspectatio justorum, laetitia: spes impiorum peribit . Spes quae differtur, affligit animam . ORIGENES. Neque salus esse cuiquam potest, nisi prius sibi propitium faciat Dominum. ISIDORUS Qui male agere non desistunt, vana spe indulgentiam de Dei pietate requirunt, quam recte quaererent, si ab actione prava cessarent. Metuendum valde est ut neque per spem veniae, quam promittit Deus, perseveranter peccemus; neque quia juste peccata distringit, veniam desperemus; sed utroque periculo evitato, et a malo declinemus, et de pietate Dei veniam speremus. Omnis quippe justus spe et formidine nitet, quia nunc illum ad gaudium spes erigit, nunc ad formidinem terror gehennae addicitperatio pejor est omni peccato. Corrige igitur teipsum, et indulgentiae habeto spem. Nulla tam gravis est culpa, quae non habeat veniam. Nulla te securitas deceptum
Abbreviated transcription (Latin):
&iam pro uerbo ocioso reddeidam eẽ rationem: Gre¬
gorius đ : Ociosum quippe uerbum ẽ. quod aut utilita¬
te rectitudinis : aut racionem iustȩ necessitatis curiit.
sicut incauta locutio inero rem ꝑtrahit : ita in dis¬
cr&um silaitium or qui erudire poterat inerrornde¬
linqu& : hysidorus đ: Claude aurestuar ñ audiarmalũ
fuge in cauta uerba : uanus semo cito polluit metem
facile antur quod libeter auditur: Nihil &osetio
quod inpedire possit ꝓcedit: pihil quod non & pedit
sonus uocir erum pat. hoc ꝓcedat & labiis quod auris
non pollugt audientis: Semo uanus uanȩ conscienti¬
ae id& est: qualis sermo ostenditur : talis & amicus
conꝓbatur: R&ice uebum quod ñ ȩdificat auris :¬
Qui ociosa uerba p̃ rep̃mit : ad noxia citotransit pau¬
atim crescunt uitia &dum parua p̃ cauonus : in magnis
ꝓbabimur & in loquendo & intacedo peritur estu : dis¬
cene quid loque is quid tacias: b in guatua te non ꝑ

Expanded text:
etiam pro verbo otioso reddendam esse rationem. GREetiam pro verbo otioso reddendam esse rationem. GREGORIUS. Otiosum quippe verbum est, quod aut utilitate rectitudinis, aut ratione justae necessitatis caret. Sicut incauta locutio in errorem pertrahit, ita indiscretum silentium hos quos erudire poterat in errore derelinquit. ISIDORUS. Claude aures tuas, ne audiant malum. Fuge incauta verba. Vanus sermo cito polluet mentem. Facile agitur quod libenter auditur. Nihil ex ore tuo quod impedire possit, procedat. Nihil quod non expedit, sonus vocis prorumpat, hoc procedat ex labiis quod aures non polluat audientis. Sermo vanus vanae conscientiae index est. Qualis sermo ostenditur, talis et animus comprobatur. Retice verbum quod non aedificat. Auris quae otiosa verba non reprimit, ad noxia cito transit. Paulatim crescunt vitia, et dum parva non cavemus, in magna prolabimur. In loquendo et in tacendo peritus esto. Disce quid loquaris, quid taceas: lingua tua non te
Abbreviated transcription (Latin):
quanto quȩ maior sueit ꝑs&utionis in iuriã : tanto
iustior fuerit & gauior per s&itione uindicte: pul
quibur siducia est suturorum bonorum: peq: enim.
tan tum licere inimi copotit: ut non quidm̃ toto cor¬
senꝑ & ubique gloria p̃dicenus : In uitas patrũ dic̃ : Sic̃¬
sum Aurum & argentum ꝓbat ignis: sic cormona¬
chi tenptatio: ubi crux xp̃i suꝑ inducitur : non p̃uale¬
bit malitia diaboli: Eusebiur đ nihil taribile ẽ : ubi
diligitur : ꝓnihil doloris ẽ ubi fide xp̃i est : Maior
et quinos defedit: quã qui ꝑ sequitur:
gelio: Dico aut̃ uob̾ Qui omni uebo. ocioso quod
locuti furint homines reddent deeorationem :
indie iudicii : unur quis que dum¬
suis iustificabitur : aut uebis sius condennabitur:
Pauł ap̃đ: neno uor seducat in anib: uerbis : ineptas aũt
& in anilus fabula deuita: Salo monđ: ꝓpt̃ p&cata la¬
biorum ruina ad ꝓximat malo : hie onimus đ : obis¬
xp̃o dedita sic cauem inora quomodo & maiora scieir

Expanded text:
quantoque maior fuerit persecutionis iniuria tanto iustior fiat et grauior pro persecutione uindicta. nec quibus fiducia est futurorum bonorum. Neque enim licere tantum inimico potest, ut non, qui Deum toto corsemper et ubique cum gloria praedicemus. EX VITIS PATRUM. Sicut enim aurum et argentum probat ignis, sic cor monachi tentatio. Ubi crux Christi superinducitur, non praevalebit malitia diaboli. EUSEBIUS. Nihil terribile est ubi diligitur Christus, nihil doloris est ubi fides Christi est. Melior est qui nos defendit, quam qui persequitur. gelio: Dico autem vobis, quia de omni verbo otioso quod locuti fuerint homines, rationem reddent de eo in die judicii . Unusquisque suis justificabitur, aut ex verbis suis condemnabitur . PAULUS. Nemo vos seducat inanibus verbis . Ineptas autem et inanes fabulas devita . SALOMON. Propter peccata labiorum, ruina proximat malo. HIERONYMUS. Mens Christo dedita, sic cavet minora quomodo et majora, sciens
Abbreviated transcription (Latin):
requi &scimus : qui nocturna pollutione pallu&ur : quam¬
uis & si& tramamoriam: turpium cortationum sese ꝑ¬
sentiat inquinatum : tamei hoc ut tempta r&ur culpȩ
suae tribuat : Statimq: suã inmunditiam fl&ib: tage¬
at : facile uincimur hosten : quȩ uidemur : quȩ aũt non ui¬
demus : difficile a nob̵ & pellimus : unus quisq: : teptati¬
onon animum p̃parare deb&: tenptare aũt̃ opost&
iustum : sed temptatione plage : p̃ tenptationẽ lux oriaȩ:¬

Expanded text:
requiescimus. Qui nocturna illusione polluitur, quamrequiescimus. Qui nocturna illusione polluitur, quamvis extra memoriam turpium cogitationum sese persentit inquinatum; tamen hoc ut tentaretur, culpae suae tribuat, statimque suam immunditiam fletibus tergat. Facile vincimus hostem quem videmus: quem autem non videmus, difficile a nobis expellimus. Unusquisque ad tentationem animum praeparare debet. Tentari autem justum oportet, sed tentatione plag
Abbreviated transcription (Latin):
sepes est lubricus : cuius si capite idest prime suggesci¬
one non resistitur : totur int̃na cordis dum non seititꝰ
in labitur : Tunc contraeum quẽ porsid& diabo lus
agius sȩuit : quando seiuirtute diuina ab eo & pellai¬
do cognoscit : Diabolur quando decipere quem quã¬
querit : prius naturam unius cuius quȩ ad terdit : &¬
indese ap plicat unde aptum hominẽ ad p&catum
aspexit : pum quã enim diabalus aduesus hominem
iustum : pugna retessat : Aut enim tribulationes cor¬
de illi uexagitat : Aũdolores corporis suscitat
quȩ lib& enim aduesa iustus paciatur : & dĩ utiq: pe¬
missa patitur: Quod si hoc ipsud humiliter addĩglonã
referat : iste non seperatur adõ sed coniungitur : Ibi p&¬
camus : ubi cupi ditatem ad uoluntatẽ ad flectimus:
quor eim uig lantes inmundi spr uident &iam n& supe
in ea in quibus cogitationũ nr̃arũ seisumpor regmus.
quo dam
metis & cessu reuelantur dum

Expanded text:
serpens est lubricus, cujus si capiti, id est primae suggestiserpens est lubricus, cujus si capiti, id est primae suggestioni, non resistitur, totus in interna cordis, dum non sentitur, illabitur. Tunc contra eum quem possidet diabolus acrius saevit, quando se virtute divina ab eo expellendum agnoscit. Diabolus quando vult decipere quemquam prius naturam uniuscujusque attendit, et inde se applicat unde aptum hominem ad peccatum aspexerit. Nunquam enim diabolus adversus hominem justum pugnare cessat. Aut enim tribulationes cordis illi exagitat, aut dolorem corporis suscitat. Quaelibet enim adversa justus patiatur, ex Dei utique permissu patitur. Quod si hoc ipsum humiliter ad Dei gloriam referat, iste non separatur a Deo, sed conjungitur. Ibi peccamus ubi cupiditatem ad voluntatem de flectimus. Quos enim vigilantes immundi spiritus vitiis te ea in quibus cogitationum nostrarum sensum porrigimus, quodam mentis excessu revelantur dum
Abbreviated transcription (Latin):
seu u: uitiae puni&ur : Gregoriur đ : Cũ uero ma¬
lorum ꝑuersitas crescit : non solum frangi p̃dicatio
ñ deb& s& &iam augere : H& agit diuina misericor¬
dia : ut &x una eaden quere : & qua carnalibur dat
flagellum : & ea sp̃i talibus uistute prest& incrimatũ
quasi ego giegon lupus dissipat : cum fidelium populũ
diabolus ꝑtemptationem pecat: Quam uis occa sio
ꝑ s&citionis de est: hab& tamen & pax nr̃a mastyriũ
suum: quia & si carnis colla faro non subdimus
Sp̃i tale tam e gltedio carnalia desidoia inmente troci¬
damus: hisidorus đ : Quã uir diabolus tenptationẽ iustoꝵ
centiae fomenta succendit : nisi ubi prius prauȩ cogitationi
del&tationẽ aspeerit : quas si a nob iponim : sine dubio
quando eos ds̃ fallatia dȩmonum tamptam̃ta facit. intel¬
lgere : In oculis carnalium diabolus terribilis est : in
oculis electorum teror qus uilis est : diabolus enĩ

Expanded text:
saevitia punietur. GREGORIUS. Cum vero masaevitia punietur. GREGORIUS. Cum vero malorum perversitas crescit, non solum frangi praedicatio non debet, sed etiam augeri. Haec auget divina misericordia, ut ex una eademque re, ex qua carnalibus dat flagellum ex ea spiritualibus virtutibus praestet incrementum. Quasi ergo lupus gregem dissipat, cum fidelem populum diabolus per tentationem vocat. Quamvis occasio persecutionis deest, habet tamen et pax nostra martyrium suum: quia etsi carnis colla ferro non subdimus, spirituali tamen gladio carnalia desideria in mente trucidamus. ISIDORUS. Quamvis diabolus tentationem justis centiae fomenta succendit, nisi ubi prius pravae cogitationis delectationes aspexerit; quas si a nobis spernimus, sine dubio quando eos Deus fallacia daemonum tentamenta facit intelligere. In oculis carnalium diabolus terribilis est. In oculis electorum terror ejus vilis est. Diabolus enim
Abbreviated transcription (Latin):
scito quia ab as censo resuo dȩmone ꝑ urgu&ur: Agusti¬
nus đ : omnis homo qui alium incor¬
pore ꝑsequitꝰ
tullerit : maiorem sibi d&rimentum ipse facit : quianeo
hab& in iustum lucrum sine iusto damno: uibi lucrũ : ibi
damnum : hucrum in arca : damnum in conscietia:
tollit uestam : & ꝑdit sidem : Ad querit p&uniã : & ꝑdit
iustitiam : hironimus đ ÷ nihileum fostius : quã qui
uincit diabulum: nihil intolleabilius : quia carne su¬
quanto magis nor homines quorum uita tonpta¬
tio est: Diaboli sagittȩ : ieuniorum & uigiliarũ
frigore sestinguende sunt : Grandis ego uirtũr ẽ &
sollicitȩ diligaitiae superare quod natur sis in carne:
& non carnalite uiuere : p̃ solum effusio sanguinis
in confasionem reputatur : sed deuate que mentir
in maculata seuitur cotidianum martyriũ est: hostir
callidus tardat ad mortem : supplitia conquiro .s : ani¬
malorum seuitia : & blas phemantium rabiem : qui a
ueni& dies iudicii in quonr̃a uirtus coronatur : & eorũ

Expanded text:
scito quia ab ascensore suo daemone perurgetur. AUGUSTINUS. Omnis homo qui alium in corpore persequitur, tulerit, majus sibi detrimentum ipse facit. Quia nemo habet injustum lucrum, sine justo damno. Ubi lucrum, et ibi damnum. Lucrum in arca, damnum in conscientia. Tollit vestem, perdit fidem. Acquirit pecuniam, et perdit justitiam, HIERONYMUS. Nihil eo fortius quam uincit diabolum; nihil inbecillius, qui a carne suquanto magis homines, quorum vita tentatio est? Diaboli sagittae jejuniorum et vigiliarum fragore restringendae sunt. Grandis ergo virtutis est, et sollicitae diligentiae, superare quod natus sis in carne et non carnaliter vivere. Non solum effusio sanguinis in confessione reputatur, sed devotae mentis immaculata servitus quotidianum martyrium est. Hostis callidus tarda ad mortem supplicia conquirens anicutorum saevitiam, et blasphemantium rabiem, quia veniet dies judicii, in quo nostra virtus coronabitur, et eorum
Abbreviated transcription (Latin):
so. iulgens : sic monadus mate sabria incorde
ꝑuigilii intempore psalmodiȩ suae. &orationis sicut
pondus salis depremit infirmum sic somnus monachũ
inoratione : sicut uemis corrumpit lignum: sic in ui¬
dia corrumpit anima monachi : Sicut tinea
& teminat uestimaitum: sic d&ractio anima mo¬
nachi
XLI. DE DE TRACTIONE.

Expanded text:
so refulgens, sic monachus mente sobria, in corde so refulgens, sic monachus mente sobria, in corde pervigil, in tempore psalmodiae suae et orationis. Sicut pondus salis deprimit infirmum, sic somnus deprimit monachum in oratione. Sicut vermis corrumpit lignum, sic invidia corrumpit animam monachi. Sicut tinea exterminat vestimentum, sic detractio animam monachi. CAPUT XL. De detractione.
Abbreviated transcription (Latin):
religonem dr̃ & seuitium ipsius mancipatur est¬
& cura illi ẽ quen ad modum dõ non s&ulã placeat:
contenueit & uacationem facerit confidat quia ñ
mori&ur in a&ernum: Monachus edens multũ. & o¬
perans multum non considat in hoc Qui aũt paruũ
edit &iam si paruũ opaetur confidat & iuriliter
agat non ꝑdit mercedem suam : Qui uult &edificare
pos sit opus suum: Ita monachum multa cura habse
opostit ut pos sit opeedĩ ꝑficere: quarti monacho
dum patris matrisq: miseantur suas animas ꝑ di¬
derunt: melior est sa& ularis mansu&us quã mo¬
na chus animosus &ira cundus: Melior ẽ s&ula¬
ris in infirmitate seuiens fratri suꝑ monachum
non miserentem ꝓximosuo: Monachus bi linguis
conturbat fr̃s sidelis aũt requiem adducit : pallor
Sicut aum sata deisa. in bona terra culta sic anima
mona chi fructisicans cogtationibus diuinarum
scripturarum: sicut lampas lucida in loco tenebro¬

Expanded text:
religioni Dei, et servitio ipsius mancipatus estreligioni Dei, et servitio ipsius mancipatus est: cura illi est quemadmodum saeculo non placeat, contineat, et vacationem non fecerit, confidat quia non morietur in aeternum. Monachus edens multum, et operans multum, non confidat in hoc. Qui autem parum edit, etiamsi parum operetur, confidat, et viriliter agat, non perdet mercedem suam. Qui vult aedificare rficere opus suum: ita monachum multam curam habere oportet, ut possit opus Dei perficere. Quanti monachorum, dum patris matrisque non miserantur, suas animas perdiderunt? Melior est saecularis mansuetus, quam monachus animosus et iracundus. Melior est saecularis infirmitas serviens fratri, super monachum non miserentem proximo suo. Monachus bilinguis turbat fratres. Fidelis autem requiem adducit. Pallor eSicut enim sata in bona terra culta, sic anima monachi fructificans cogitationibus divinarum Scripturarum. Sicut lampas lucida in loco tenebro
Abbreviated transcription (Latin):
rum scripturarum poma descerpit : his utitur
dilicus harum fruatur amplexu: Ille uerus ẽ mo¬
nachus qui aurum contemnit. & scripturas s& ta¬
tur : &dum pauꝑtate incidit ornatior instat or¬
natio: Monachi sp&cialis & p&eida ẽ solitudo
&urbis habitatio fugienda: Non queras inmona¬
cho linguae nitorem: sed animȩ pi&atem: Quic quid
inmonachis dicitur reddundat inlerecis aduo¬
sum nos loquacis ꝓsemuti: Mon achus cũ corpo¬
ant quos dona spi talia non & ornat: Quipeie¬
trare intima nequiunt saltim neces saria foris
operentur: Monachus qui in terra possessionẽ
querit monachus non est: Hisidorus đ: tunc se
quisq: monachum iudic& cum se minimũ cunctir¬
estima uerit : Basiliusđ Cȩleste enĩ donũ acci¬
pit monachus qui terrenos actus asen& ipso pro¬
iecit n& implicat se negotiis s& ularibus militans
dño: In uitas patrũ dic̃: Monachus enim ponso¬
lum ꝓpter ea dicitur quia uxoren non hab& sed

Expanded text:
 Scripturarum dona discerpit, his utitur  Scripturarum dona discerpit, his utitur deliciis, harum fruitur amplexu. Ille verus est monachus qui aurum contemnit, et Scripturas sectatur; et cum in paupertatem incidit, ornatior instat ornatu. Monachis specialis expetenda est solitudo, ex urbe habitatio facienda. Non quaeras in monacho gloriae nitorem, sed animi pietatem. Quidquid in monachos dicitur, redundat in clericos. Adversum nos loquaces, pro se muti. Monachus cum corpoant, quos dona spiritualia non exornant. Qui penetrare ad intima nequeunt, saltem necessaria foris operentur. Monachus qui intra possessionem quaerit, monachus non est. ISIDORUS. Tunc se quisque monachum judicet, cum se minimum existimaverit cunctis. BASILIUS. Coeleste enim donum accipit monachus qui terrenos actus a semetipso projicit, nec implicat se negotiis saecularibus militans Deo. EX VITIS PATRUM Monachus enim non solum propterea dicitur quia uxorem non habet, sed
Abbreviated transcription (Latin):
Nos aut̃ in corruptam: nano militans dm̃ inplicat se.
negotiis sȩcularibus ut ei placeat cuise ꝓbauit: Sa¬
lomon đ: Sanita iustorum declinat mala custur
aut̃ animȩ suae seruat uiã suã: Hieronimus dixit
pum quam deore monachi turpis aut lasciuus se¬
mo ggrediatur: his enim sgnis libidinosus animus
ostenditur: & ꝑ exteioren hominem : interiores ho¬
mines uitia denonstratur: Mona hur non deside¬
rit urbium frequentio quides ingularitate cen¬
s&ur: Monachi sicut uigel sesur neuanis cogita¬
tionibus polluit am& scientia scripturarum: &
carnis uitia non amabit: Ep̃i mitentur a postoli
& monachi parfatus patres ut quorum honosem
pos sidat haberenitantur &meitum : Monachur
habeat simplicitate columbȩ necuiquã machi¬
n&urdolus:
habeat & seꝑbites astutiam ne aliorum supplante¬
tur insidus: Mona churteneat humilitatem uesti¬
gium: Monachur qui xp̃m desiderat nihil aliud
dignatur apicere: sed est a cella ꝓparadiso uaria¬

Expanded text:
o militans Deo, implicat se negotiis saecularibus, ut ei placeat cui se probavit . SALOMON. Semita justorum declinat mala: custos autem animae suae servat viam suam . HIERONYMUS. Nunquam de ore monachi turpis aut lascivus sermo egrediatur. His enim signis libidinosus animus ostenditur, et per exteriorem hominem interioris hominis vitia demonstrantur. Monachus non desideret urbium frequentiam, quia de singularitate censetur. Monachus sit vigil sensu, ne vanis cogitationibus polluatur. Amet scientiam Scripturarum, et carnis vitia non amabit. Episcopi imitantur apostolos, et monachi perfectos Patres: ut quorum honorem possident, habere nitantur et meritum. Monachus habeat simplicitatem columbae, nec cuiquam machinetur dolos. Habeat et serpentis astutiam, ne aliorum supplantetur insidiis. Monachus teneat humilitatem veram. Monachus qui Christum desiderat, nihil aliud indagat, sed est ei cella pro paradiso, varia
Abbreviated transcription (Latin):
tinus đ. adulteratur frequater : quod & uoluntate
datur : Quod enim & ꝓpria p̃statur uoluntate cum
omni ueritate donatur: Grggonus đ÷ tantũ
eẽ humilior quis que deb& munae : quantũ se ob¬
lgationem eẽ conspicit in reddenda ratione: qui
ego sacros ordnis tribuit : tunc ab omni munese
manus &cutit : quando in diuinis rebus. ponsolum
nullam p&uniam : red &iam humanã gratiã p̃ requisbe
Iosepus đ : pon debenur recus irre uitȩ istius munus quod
dedit nob̵ dr̃: si hominis data reiciamur contumelosȩ
sumus : quantum magir seruare debenus : quod ad dõ

Expanded text:
TINUS. Adulantur frequenter, quod non ex voluntate datur: quod enim ex propria voluntate praestatur, cum omni voluntate donatur. GREGORIUS. Tantum ergo esse humilior quisque debet ex munere, quantum obligatiorem esse se conspicit in reddenda ratione. Qui ergo sacros ordines tribuit, tunc ab omni munere manus excutit: quando in divinis rebus non solum nullam pecuniam, sed etiam humanam gloriam non requirit. JOSEPHUS. Non debemus recusare vitae istius munus, quod dedit nobis Deus. Si hominibus data rejiciamus, contumeliosi sumus; quanto magis servare debemus quod a Deo
Abbreviated transcription (Latin):
Hucas ipse consurgens sirus nacione antio cen¬
sis: aste medicus : dispulus apostulorum s&cutus
est paulum : seuienr dõ sine crimine numquam
habeis uxorem : lXX .IIII. Annorum obut italia
plenus spũ scõ sepultus et in constinti nopoli
Inachaia greca lingua euangelium scripsit

Expanded text:
Lucas, ipse consurgens, Syrus natione Antiochensis, arte medicus, discipulus apostolorum, secutus est Paulum, serviens Deo sine crimine, numquam habens uxorem, LXXXIII annorum obiit in Bithynia, plenus Spiritu sancto, sepultus in Constantinopoli. In Achaia, Graeca lingua Evangelium scripsit
Abbreviated transcription (Latin):
maior ẽ benȩ uoletia : quã quod datur : quicũ tristitia
manum por rexent: fructũ remunerationis admittit :
Non est aum miseri cordia: ubinon est benȩ uolartia:
Non auforas alto ⁊ unde alio tribuas: Nihil ꝓsicit si aliũ
inde reficis: unde alium in anam facis : Cyprianus đ: qui
s&cundum dm̃ elymosinam facit : dm̃ credit: & qui hab&
sidei ueritatem : seruat dĩ timoren: Qui aũt timosem¬
dĩ seruat : in miseationibus pauperum dm̃ cogitat:¬

Expanded text:
Melior est benevolentia quam quod datur. Qui cum tristitia Melior est benevolentia quam quod datur. Qui cum tristitia manum porrexerit, fructum remunerationis amittit. Non est enim misericordia, ubi non est benevolentia. Non auferas alteri, unde aliis tribuas. Nihil proficit si alium inde reficis, unde alium inanem facis. CYPRIANUS. Qui ceptum Dei eleemosynas facit Deo credit: et qui habet fidei ueritatem seruat Dei timorem: qui autem Dei timorem seruat in miserationibus pauperum Deum cogitat
Abbreviated transcription (Latin):
& hibent : ei h& sp&icliter inpendit : cuius h& amore
& hibuerit : Hysidorus đ: nulla scelea elymosinis por¬
se redimi si in p&ccatis quisq pemanserit : pulla ẽ delic
auenam quando sic p̃cedit misericordia: ut&iã p&ca¬
ta sequantur : qui in imicum diligit : & quilugenti aff&¬
tum conpassionis & consolationis inꝑtit : Vt in quibus¬
lib& necersitatibus consilio adhib&: Elymosinõ ꝓal
dubio facit: Quam quisq: sit egais nullus tamei unde
tribuat egenti. & cusatione in opie potest contedere:¬
Duae sunt alimosinȩ : una corporalis gaitidare quic¬
quid potueris : Altera sp̃i talis denittere a quo lesus
fuerit: deapinis alienis ae lymosinã facere non est of¬
fitium miserationis : sede mals mentum sceleris quio
est res pauperum prestare diuitibur : & desumptibus in o¬
pium ad qui rere fauoris potetium: ne elgas cũ mise¬
rearis pefoste misex aris eum quimeretur accipere :

Expanded text:
exhibet, ea is specialiter impendit illi cujus haec amore exhibet, ea is specialiter impendit illi cujus haec amore praebuerit. ISIDORUS. Nulla scelera eleemosynis possunt redimi, si in peccatis quisque permanserit. Nulla est delicti venia, quando sic praecedit misericordia, ut eam sequantur assionis et consolationis impertit, aut in quibuslibet necessitatibus consilium adhibet, eleemosynam procul dubio facit. Quamvis quisque sit egens, nullus tamen unde tribuat egenti excusationem inopiae potest obteDuae sunt eleemosynae: una corporalis, egenti dare quidquid potueris; altera spiritalis, dimittere a quo laesus fueris. De rapinis alienis eleemosynam facere, non est officium miserationis, sed emolumentum sceleris. Qui est, res pauperum praestare divitibus, et de sumptibus inopum acquirere sapores potentum Ne eligas cui miserearis, ne forte praetereas eum qui meretur accipere.
Abbreviated transcription (Latin):
ad salutem : Hax enm ẽ apuddm̃ grata elymosina : quȩ
& uernacula &x hib&ur substantiã : Nonquȩ fraudo¬
letia p̃da tribuitur: Mallunt se suum perdere lar
noido: quam aliena restituere conponeido: hieroni
mus đ: Meisulam relgiosi paupees & peegrini cum
illis xp̃m cum uiua ẽẽ nos catur: Gloria ꝙpĩ pauperũ
opibus ꝓuidee : ignominia omnium sacerdotum ꝓprus
studere diuitus : Basilius đ : p̃sis uanus cũ feceris
aelymosinam indigenti : neque tu illum meliorem cui
feneras ȩstimes : Cregoriur dix̃ : Sunt eum qui magna
diligunt : & multȩ &x hir que posidait genis distribuere
ꝓtractant : ut culpar suas antedĩ oculor misei codice uir¬
ceribus redimant : Dum quȩq: lib& necessaria indiggen¬
tibus damus : sua illis red dimus ñ nr̃a largimur: Tere¬
na quippe omnia seuando admittimus : sed bene lar¬
nedo seruamus: quuis nunc bona opoa indigentib:

Expanded text:
ad salutem. Haec enim est apud Deum grata eleemosyna quae ad salutem. Haec enim est apud Deum grata eleemosyna quae ex vernacula exhibetur substantia, non quae ex fraudulenta praeda tribuitur. Malunt se sua perdere largiendo, quam altena instituere componendo. HIERONYMUS. Ad mensulam ubi sunt religiosi pauperes et peregrini, cum illis Christus conviva esse noscatur. Gloria episcoporum, pauperibus providere: ignominiaque omnium sacerdotum, propriis studere divitiis. Non sis vanus cum feceris eleemosynam indigenti, neque te meliorem illo cui feneraris aestimes. GREGORIUS Sunt enim qui magna diligunt, et multa ex his quae possident egenis distribuere pertractant, ut culpas suas ante Dei oculos misericordiae visceribus redimant. Dum quaelibet necessaria indigentibus damus, sua illis reddimus, non nostra largimur. Terrena quippe omnia servando amittimus, sed bene largiendo servamus. Quisquis nunc bona opera indigentibus
Abbreviated transcription (Latin):
mosinã pauperis nefraudes : & oculostuos n&rans¬
uestas a paupere: Animam esurietem nedis p&rris : &
non & aspaes pauperem in inopia sua : Cor in ope non ad
flixeris : & oñtra har datum angustianti : Racione cum
tribulatione neabicias : & non auertar facientuã abgeio
Ab inope neauestas oculostuos ꝓpt̃ iram : maledi cer¬
tis tepauperis in amaritudine : & audi&ur p̃catio illiur
&x audi& aut eum : quif&cit illum : Congregatione paupe¬
rum: affabilem te facito : Declina paupei aurentuã
bene fac ami cotuo : & s& undum uisestuas &porrggens
tinus đ : In largita te enim pauperum : non spolia sed do¬
na requiruntur : quale illud minus ẽ : quod alte cũ
gaudio accipit: Al te cum lacrimis admittit: suꝑ
quod ille gratulatur : iste susspiret : quã uis largiaris
tuũm eliorem : elimosinam facis si reddis alienũ: Alie¬
nũ enĩ est quod habemus: sinon conp&ete coutimur

Expanded text:
auperis ne fraudes et oculos tuos ne transauperis ne fraudes et oculos tuos ne transvertas a paupere animam esurientem ne despexeris et non exasperes pauperem in inopia sua cor inopis ne flixeris et non protrahas datum angustianti. rogationem cum tribulatione ne abicias et non auertas faciem tuam ab egeno. ab inope ntis tibi pauperis in amaritudine, exaudietur precatio illius. Exaudiet autem eum qui fecit illum . Congregationi pauperum affabilem te facito . Declina pauperi sine trisbenefac amico tuo, et secundum vires tuas exporrigens  AUGUSTINUS. In largitate enim pauperum, non spolia, sed dona requiruntur. Quale illud munus est quod alter cum gaudio accipit, alter cum lacrymis amittit. Super quod ille gratulatur, ille suspirat. Quamvis largiaris tuum, meliorem eleemosynam facis, si reddis alienum. Alienum enim est quod habemus, si non competenter eo utimur
Abbreviated transcription (Latin):
sinam : s acite uob sac culor quȩ ñ u&eres cant : diesaurũ
non desicientan incȩlis : quo fur non ad ꝓpiat. neque
tinea corrumpit : In libe tobi dicit: melius est facax
elymosinam : quã thesaurus curire ponere : qui faci¬
unt elymosinam & iustitiam : saturabuntur uita:
qui parce soninat : parce & m&& : bonum aũt facien
tes : non desiciamur : Dum tenpus habenus : opaemur
bonum adomne: maxime aũt ad domesticos fdei
Salomon dix̃: Redenptio animȩ uiri diuitiae suae:
qui aũt miss ebitur pauperi beatus erit : Qui calum¬
niatur pauperem : & ꝓbrat factori eius: honorat aũt
Conclude elymosinam in corde pauperis: & h& ꝓte
& horabit ab omnimalo: Ignem ardetem & tinguit.
aqua : & ȩlimosina resistit p&catum: P̃ estes bene
qui ad siduȩ sunt mali : & elymosinam non dandi:
Alymosina uiri . quasi signaculum cum ipso: ꝓpter
mandatum ad sume pauperem : & ꝓpter in opiam hur
nedemit tar lum uacuum : ponetheaurum in p̃cep¬

Expanded text:
 Facite vobis sacculos qui non veterascunt, thesaurum non deficientem in coelis, ubi fur non aperiat, neque tinea corrumpit . EX LIBRO TOBIAE. Melius est facere eleemosynam quam thesauros auri condere . Qui faciunt eleemosynam et justitiam, saturabuntur vita. Qui parce seminat, parce et mbemus, operemur bonum ad omnes, maxime autem ad domesticos fidei . SALOMON. Redemptio animae viri, divitiae suae . Qui autem miserebitur pauperi, beatus erit . Qui calumniatur pauperem, exprobrat factori ejus: honorat autem Conclude eleemosynam in sinu pauperis, et haec pro te exorabit ab omni malo . Ignem ardentem exstinguit aqua, et eleemosyna resistit peccato . Non est eis bene qui assidue sunt mali, et eleemosynam non dant. Eleemosyna viri quasi sacculus cum ipso . Propter mandatum assume pauperem, et propter inopiam ejus ne dimittas eum vacuum . Pone thesaurum in praecep
Abbreviated transcription (Latin):
bona Malum ꝓprii germinatio est uoluntatis:
Grggorius đ: Ante dñi nam que oculos pumquã est.
uacua manus amunere si fuerit arca cordis rple¬
sustenuit teiebras uoluntatis : Voluntas aut bona ẽ sic ad¬
uersa alteri : sic nr̃a ꝑtimiscere nulli quod tibi iuste in pd¬
di deidetis denegare necessi tatera ꝓximi iuxta uirer
concurrere : sed ꝓdesse &iam ultra uires uelle sempe
inuidia : ab ona uoluntate dis cordat: Dr̃ enĩ ꝑmultar
uoluntates aliorum : in aliis multa operatur bona:
Cyprianus đ: p& & cura toppres sum necessitas : criminis
ubi crimen ẽ. uoluntatis:
XLIII. DEINDUMQ¬

Expanded text:
 arbitrii, germinatio est voluntatis. GREGORIUS. Ante Dei namque oculos nunquam est vacua manus a munere, si cordis arca repleta fuesustinuit tenebras voluntatis. Voluntas autem bona est, sic adversa alterius sicut nostra pertimescere: nulli quod tibi juste impendi desideras, denegare: necessitati proximi juxta vires occurrere, et prodesse etiam ultra vires velle. Semper invidia a bona voluntate discordat. Deus enim per multas voluntates aliorum in aliis multa operatur bona. CYPRIANUS. Nec excusat oppressum necessitas criminis, ubi crimen est voluntatis. CAPUT XLII. De indume
Abbreviated transcription (Latin):
loqui sapiete nititur : magopere m&uat nequs
eloquium audientium unitas confundatur:¬
mus itaque locus bene regitur cum his qui p̃est
uitiis potius quam fratribus dominatur:¬
N& &rse et ut p& catiuulnus in subditis corrigdido¬
restringitur magna sollicitude &iam districto ipsa
modextur: quatenus sic iura disciplinȩ contrade¬
linquentis & eceat ut .pi&atis uis cea pon ad¬

Expanded text:
loqui sapienter nititur, magnopere metuat ne ejus eloquio audientium unitas confundaturmus itaque locus bene regitur, cum is qui praeest, vitiis potius quam fratribus dominatur est, ut cum peccati vulnus in subditis corrigendorestringitur, magna sollicitudine etiam ipsa districtio moderetur, quatinus sic iura disciplinae contra delinquentes exerceat, ut pietatis viscera non a
Abbreviated transcription (Latin):
siquando doctore gelus rectitudis &xis & ut ega
sub i&tus seuiat furor ipse : de amoresit non decru¬
delitate: quatenus & iura disciplinȩ contradelin
quos foris quasi insequendo castigat: Neque enum¬
uee est humilis qui suꝑni nutus arbitrio ut debeat
dispositione subditus atque auitio obstinationis
alieus cum sibi regiminis culmen imperatur. si lam
bonis prȩuentus est quibur aliis prȩsit : && corde
deb& fugire & in uitus oboedire: Ipsa quippe in

Expanded text:
si quando zelus rectitudinis exigit, ut erga subjectos saeviat, furor ipse de amore fit, non de crudelitate, quatenus et jura disciplinae foris quos foris quasi insequendo castigat. CAP. vere est humilis, qui superni nutus arbitrio, ut debeat dispositionibus subditus, atque a vitio obstinationis alienus, cum sibi regiminis culmen imponitur, si jam donis praeventus est, quibus et aliis prosit, et ex corde debet fugere, et invitus obedir
Abbreviated transcription (Latin):
peram gessit indignatur : & san& ipsum incusat: Inuitas
patrum dic̃: Oculi iracundi turbolaiti & sanguinei.
& iracundia cordis nuncii : uulpe in habitant animȩ
quȩ manor est maliciae & bestiae cupant inturbolen¬
to corde: sicut enim palearum sumus conturbat oculũ
sic manoria malitiae in tep̃r orationis: Iracundi o¬
ratio : ab ominata timiama: & psalmodia ira cundi
sonus horribilis : Omne ẽ bonum inpedimentum ẽ
tristitia: nimistristans homo non mou& sensum: adi¬
uini contationis intuitu: n& orationem mundã anit¬
tit aliquando : uuincula pedum inpedimenta cursori.
& tristitia in pedimentum est uisioni diuini: qui uinc¬
tus est a tristitia iam superatus est. Ab aluis uicus: uan¬
tus ualedissimus non mou& tur ren: & animã sine ira
non mou& indignatio: Aqua mou&ur ꝑ uioleitias
uentorum : & iracundus conturbatur A coritationibus
qui linguam suam non teiueit intanpore irx: n& passio¬

Expanded text:
peram gessit, indignatur et semetipsum incusat. EX VITIS peram gessit, indignatur et semetipsum incusat. EX VITIS PATRUM. Oculi iracundi, turbulenti et sanguinei, sunt iracundi cordis nuntii. Vulpes inhabitat animam quae memor est malitiae, et bestiae cubant in turbulentis corde. Sicut enim palearum fumus conturbat oculum; sic memoria malitiae in tempore orationis. Iracundi oratio abominata thymiamata, et psalmodia iracunda sonus horribilis. Omnis enim boni impedimentum est tristitia. Nimis tristans homo non movet sensum ad divinae cogitationis intuitum, nec orationem mundam emittet aliquando. Vincula pedum impedimenta cursoris, et tristitia impedimentum est visioni divinae: qui vinctus est a tristitia, jam superatus est ab aliis vitiis. Ventus validissimus non movet turrem, et animam sine ira non movet indignatio. Aqua movetur per violentias ventorum, et iracundus conturbatur a cogitationibus iracundis. Qui linguam suam non tenuerit in tempore irae, nec passio
Abbreviated transcription (Latin):
erit: Homo auim iracundus: incendit igne: Yelus &
iracundia minuent dies: & ante tempus ad smi& tu¬
ten ꝑducent : Hieronimus d: furor ueo incipiens ira
est & feuens in animo indiznatio: Ira aũt est cuius ama¬
ritudo & furor species sunt quȩ furore & tincto desi de¬
rat ulcionem : & eum quen decepisse putat: uult ledex
Gregorius đ inde enim diabolis in alterius corde axe
malum sol& in mittere : unde alterum conspicit pi&a¬
tis nggotium f&cisse: In nr̃o enim bono opox aliquando ue¬
dum est scandalin ꝓximi : Aliquando uero : ꝓnihilospu¬
tandum Quantum aum sine p&cato possumus ui¬
tacre ꝓximorum scandalum debemus : Si auten deueri
dalum : quam ueritas relinquatur : Hisidorus đ: Sige
p̃occupauerit ira mitiga illam : In libro dementis dic̃
illa ira mala est: ubimentem turbat: ut rectum consi¬
lium ꝑdat : Illa uero ira : quȩ malispunit ꝑturbationẽ
mentis non infest: hax eum est iuxta & necessaria lra¬
cundia qua unus quisque in his inquibus erauit & per¬

Expanded text:
em Zelus et iracundia minuunt dies, et ante tempus ad senectutem producunt. AUGUSTINUS. Furor incipiens ira est, et fervens in animo indignatio. Ira est, cujus amaritudo et furor species sunt, quae furore exstincto desiderat ultionem, et eum quem recepisse putat, vult laedere. GREGORIUS. Inde enim diabolus in alterius corde rixae malum solet immittere, unde alium conspicit ad pietatis negotium excitari. In nostro enim bono opere, aliquando cavendum est scandalum proximi, aliquando vero pro nihilo reputandum. Quantum enim sine peccato possumus, vitare proximorum scandalum debemus. Si autem de veritdalum quam veritas relinquatur. HIERONYMUS. Si te praeoccupaverit ira, mitiga illam. EX LIBRO CLEMENTIS. Ira illa mala est, ubi mentem turbat, ut rectum consilium perdat. Illa vero ira quae malos punit, perturbationem mentis non infert. Haec est enim justa et necessaria iracundia, quae unusquisque in iis in quibus erravit et per