comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mors detiret, ille plorat. ille ꝑ te uigiliis
pͣcib ⁊ suspiriis elaborat. Ad hũc gͦ. nec
ris. qͦ audito ad hͦtiu socii baratrũ nõ
traherꝭ. s in celestib nroꝵ angelore
enigilans mirabiłr expanescit. et hͦ¬
uisũ nõ mane nõ esse mendaꝵ sõpniũ
arbitrat᷑ s inspirãte dei gr̃a ut diui

Expanded text:
mors detinet, ille plorat, ille pro te, vigiliis, mors detinet, ille plorat, ille pro te, vigiliis, precibus et suspiriis elaborat. Ad hunc ergo necris. Quo facto, ad hoc tui socii barathrum non traheris, sed in coelestibus, nostrorum angelorum rosus evigilans mirabiliter expavescit, et hoc non inane, non esse mendax somnium arbitratur, sed inspirante Dei gratia ut di
Abbreviated transcription (Latin):
inf̾u ꝓieiũs. Cuiꝰ morte cognita maurosꝰ
dolore contabestit, geni ⁊ euilat. ⁊ in tiñ
dolor subitꝰ ingͣuescit nt cũ eũ nõ oblino
nõ ꝯsolacio ualeat deliuire . Ille timporib
aggͣnatis p᷑cristicia coga̾ obdorinire. Cui
dorii. astare uisus est. uir uultũ pͣferẽs
grosum uen̾andã cesariẽ hĩtũ p̾ciosum
qui merentis int̾iores ocłõs reuelaint.
⁊ sociũ eiꝰ qͥ locꝰ excipiat qui fruccꝰ mali¬
cie demonstraiit. Dide inꝙͣ tuus iste
sociꝰ qͦ ꝑuenͭ. qͦs tortores quẽ locũ quod
ad modicũ licuis executꝰ ad ꝙͣtã sit mi¬
ẜiam et̾ ualr̃ deuolutꝰ. Ad hanc quoq sñ
dubio nou̾is ce uenturũ et ꝓbita sili
penã similẽ excepturũ si non cito reli¬
queris uitã ⁊ ꝯsorciũ iniquore ⁊ Reu̾sus
fuis ad sc̃i ordinẽ clicoꝵ. Illic autb̃tꝰ
pͤsul sua soliꝰ saluce bel m̾ito nõ contẽ¬
tus cuũ lugens ꝑicl̃m cui cura incõ¬
solabiłr est detentꝰ. et cũ te sompno bẽta

Expanded text:
i projiciunt. Cujus morte cognita, Maurosus dolore contabescit, gemit et ejulat, et in tantum dolor subitus ingravescit, ut cum eum non oblivio, non consolatio valeat delinire, ille oculis aggravatis, prae tristidormienti astare visus est vir vultum praeferens gratiosum, venerandam caesariem, habitum pretiosum, qui mentis oculos interiores revelavit, et socium ejus, qui locus excipiat, qui fructus malitiae, demonstravit. « Vide, inquit, tuus iste socius quo pervenit, quos tortores, quem locum, quod ad modicum licuit, exsecutus; ad quantam sit miseriam aeternaliter devolutus. Ad hanc quoque sine dubio noveris te venturum, et pro vita simili poenam similem excepturum, si non cito reliqueris vitam et consortium iniquorum, et reversus fueris ad sanctorum ordinem clericorum. Illic Autbertus praesul sua solius salute vel merito non contentus, tuum lugens periculum, gravi cura inconsolabiliter est detentus, et cum te somnolenta
Abbreviated transcription (Latin):
nt̾ea landelinũ se ductores sui ꝑ
deuia moꝵ pcipitant. eũq tã uerbis
ꝙͣ exemplie ad peccandr̃i ollicit̾ instant̾
sollicitauit. et quẽ iuxta ꝓmissum de¬
buãt diuiciis ⁊ honorib insignie festiuãti
secũ Rapiuis ⁊ latͦchiniis irretire. cau¬
Inuen̾unt quẽ ⁊ si in hac milicia uł¬
eũ pͥorib impare̾ nõ futurũ. s agilitate

Expanded text:
nterea Landelinum seductores sui per devia morum praecipitant, eumque tam verbis quam exemplis ad peccandum instanter sollicitant; et quem juxta promissum, debuerant divitiis et honoribus insignire, festinant secum rapinis et latrociniis irretire. Gauinvenerunt, quem, etsi in hac militia eum prioribus imparem non futurum, sed agilitate
Abbreviated transcription (Latin):
eius deo iste hꝰ silue mediũ resignar
uir. sĩs posit deinceps inpͣ libitũ oꝑari
⁊ ullo nfragãte deo qͥete debita fauilani
Didẽs sacͣ dos benignꝰ illũ pene mortuũ
uirib destitutis. ⁊ eiusd̃ nõ tã nuueris
oblati cupidꝰ ꝙͣ salutis. deuotas ꝑ eo
pͬces fudit suꝑne pietati fusa p̾ce lan¬
guidũ ꝑfecte reddidit sauitati. Qo dĩẽ¬

Expanded text:
 iste hujus silvae medium resignaret, vir sanctus possit deinceps juxta libitum operari et nullo refragante, Deo quiete debita famulari: videns sacerdos benignus illum pene mortuum, viribus destitutis, et ejusdem non tam muneris oblati cupidus, quam salutis, devotus pro eo preces fudit supernae pietati, fusa prece languidum pristinae restituit sanitati. Quo di
Abbreviated transcription (Latin):
ui assumptis p̾dc̃is conitibus
adoleno ⁊ domiciano supͣfliuũ
Bon. ueniẽs illic uoluit residere ubisilua
auibligis dea est eidẽ flumo uidetur
adietere. que locũ ei ꝯuẽdabile non
fertilis cãpoꝵ planicies nõ biuee
fectͭ florida pulcͥtudo. S ꝑfimda sil¬
naꝵ opacitas ⁊ lpriori dedita solitu¬
S Aectendentes uͬ. illi siluaꝵ mag¬
uitudinẽ om̃em c̾ꝯstanciã occupari
parũ uel nichil uaciuĩ bbi noua popẽt
tor tuguria collocari ad ꝯplanandũ
locũ assumũt ꝑiter ferim̃ta si gracia
laborandi eppediciꝰ deponũt uestuũta¬
N uib laborãtib prem famiłias ꝯtig
aduere. ⁊ uelud inuasores eos durius
tompat hreditario uendicare ⁊ ieõsulto
isti nũe p̾sum̾ent extupare. Et ne
gintie sufferre uide̾tur heditatis ꝑꝓpͥe

Expanded text:
ui assumptis praedictis comitibus Adelino et Domitiano supra fluvium Hon veniens illic voluit residere, ubi silva, quae Ambligis dicta est, eidem fluvio videtur adjacere, quem locum ei commendabilem non fertilis camporum planities, non vinearum fecit florida pulchritudo, sed profunda silvarum opacitas et horrori dedita solitudo. Attendentes vero illi silvarum magnitudine omnem circumstantiam occupari, parum vel nihil vacuum ubi nova possent eorum tuguria collocari, ad complanandum locum assumunt pariter ferramenta, et gratia laborandi expeditius deponunt vestimenta. Quibus laborantibus patremfamilias contigit advenire, et velut invasores eos durius ueverat haereditario vindicare, se inconsulto isti nunc praesumerent exstirpare. Et ne gratis sufferre videretur haereditatis propriae
Abbreviated transcription (Latin):
nltaꝵ aquilonariũ genciũ sibi subiectaꝵe
aupilio fulcus a panuonia egͥssus oca¬
dentale imꝑiũ madit ꝯ qͥngentis ar¬
matoꝵ mlib. Et pͥmo ꝑ totas galli¬
as tanta ꝑ eos dei efferbuit indigͣ¬
cio ut ullãm õmo cutatẽ cascellũ
uel opidũ aliqua a furore eoꝵ pot̾rrit
tutari municio. Post̾mo aurelianis
urbẽ eis obsidentib ad subsidiũ galliaꝵ
aduolauit. patricius romanoꝵ aecius
fultus ⁊ ipe theodorici uoisigothore regl
et meronei francoꝵ regis aliarq
genciũ copiis nulitarib ꝯserto prelio
in campis cathalanicis pugnatum
est bsq ad direpcõẽm noctis. Aecius
suꝑior quidẽ recessit. accilami tñ nõ
usq ad int̾uecionẽ deleuit. Cesa
suus ibi. Centũ occognita nulia
pugnatoꝵ. Intra quos eciã cecidit
cheodericus rex bbisigothors  Actila
resumpta spe ex aecii discessu repa¬
tͥauit mature rediturus. suppleto ex¬
Ep̃s. q entropia sorore a huius mart̾i¬
zantur Auctor metheuẜ ep̃s capti¬

Expanded text:
ilonarium gentium sibi subjectarum auxilio fultus, a Pannoniis egressus, occidentale imperium invadit cum quingentis armatorum milibus. Et primo per totas Gallias, tanta per eos Dei efferbuit indignatio, ut nullam omnino civitatem, castellum vel oppidum aliqua a furore eorum potuerit tutari munitio. Postremo Aurelianis urbem eis obsidentibus, ad subsidium Galliarum advolavit patricius Romanorum Etius, fultus et ipse Theoderici Wisigothorum regis et Meroveci Francorum regis aliarumque gentium copiis militaribus. Conserto prelio in campis Catalaunicis, pugnatum est usque ad diremptionem noctis. Etius superior quidem recessit, Attilam tamen non usque ad interneciosunt ibi centum octoginta milia pugnatorum; inter quos etiam cecidit Theoderitus rex Wisigothorum. Attila, resumpta spe ex Etii discessu, repatriavit, mature rediturus suppleto exopus cum Eutropia sorore ab Hunis martyrizantur. Auctor Mettensis episcopus capti
Abbreviated transcription (Latin):
bus fr̃ib de Regni ꝑticõe discordantibus
conseritur inter eos prigna in pago altisio¬
dorensi apud uillã fontimatũ ⁊ taiita
cedes utrumq fc̃a esti. ut nulla etas
mẽmerit tantã scragẽ honĩ ftãm fuisce
in gente francor. et ita eoꝵ uires ibi
accenuate sunt. ut Iã nͨ suos t̾mos ab
extremis tueri possint  Dictoria tamẽ
consilio optimatũ taidem de pace agit᷑
⁊ de ꝑtib singuloꝵ. pl. pͥmores in¬
regno eligintur. qui in unũ queĩentes.
regnũ equałr diuiderent. et ita pax
in ãnium seq̃ntem induciat᷑.
Ludouicus interĩ ꝑgenis in saponi¬
am ualidissimã lib̾toꝵ conspiracõem
dnõs suos oppͥmere uolencũi fortiter
ꝯpescuit. auctorib faccõĩs capitali senteñ¬

Expanded text:
bus fratribus de regni partitione discordantibus, conseritur inter eos pugna in pago Alciodorense, apud villam Fontiniacum; et tanta cedes utrimque facta est, ut nulla aetas meminerit tantam stragem hominum factam fuisse in gente Francorum, et ita eorum vires ibi attenuatae sunt, ut jam nec suos terminos ab externis tueri possint. Victoria tamen consilio optimatum tandem de pace agitur, et de partibus singulorum 40 primores eliguntur, qui in unum convenientes regnum aequaliter dividerent; et ita pax in annum sequentem induciatur. Ludowicus interim pergens in Saxoniam, validissimam libertorum conspirationem dominos suos opprimere volentium fortiter compescuit, auctoribus factionis capitali senten
Abbreviated transcription (Latin):
urbem gallie uiridumũ conueniũt et
int̾ se pacificantur. ⁊ datis ⁊ accepti
inuitẽ sacramentꝭ. quisq ad descͥptas sid
ꝑtes Regnituendas reuertũtur. karob
accepit occidentalia regna a britãnico oc¬
ceano usq ad moã fluiũ  In qua ꝑte
extuc̃ ⁊ modo nomẽ francie remansit
Ludonico orientalia regna cesserunt. oĩs
alique trausrechuũ ciuitas ꝯ adiacẽtib
pagis ꝓpt̾ uiui copiã.. lotharius qui
maior natu erat ⁊ imꝑator appellabatur
oĩa ytalie regna teniit ꝯ ip̃a roma.¬

Expanded text:
conveniunt, et inter se pacificantur; et datis et acceptis invicem sacramentis, quisque ad descriptas sibi partes regni tuendas revertuntur. Karolus accepit occidentalia regna a Britannico occeano usque ad Mosam fluvium; in qua parte extunc et modo nomen Franciae remansit. Ludowico orientalia regna cesserunt, omnisaliquae trans Rhenum civitates cum adjacentibus pagis, propter vini copiam. Lotharius, qui major natu erat et imperator appellabatur, omnia Italiae regna tenuit cum ipsa Roma
Abbreviated transcription (Latin):
talitatis aggrauante. Ciuitas regi
karlo aꝑitur. Desiderius Rex ꝯ uxore
⁊ filia ⁊ ciuictis pͥncipib capit᷑. et
ꝑpetuo exilio ad gallias a gilfredo leo¬
dicẽsium ep̃o dirigitura Q quid per
mlta tpra longobidi Romanis abstulerãt
barolus eis restituit. Regno u longobardor
destrucco. totã ytaliã sus iure Regni frã¬
cors Redegit.

Expanded text:
talitatis aggravante, civitas regi talitatis aggravante, civitas regi Karolo aperitur. Desiderius rex cum uxore et filia et cunctis principibus capitur, et perpetuo exilio ad Gallias Agilfredo Leodiensium episcopo dirigitur. Quidquid per multa tempora Langobardi Romanis abstulerant, Karolus eis restituit; regno vero Langobardorum destructo, totam Italiam sub jure regni Francorum redigit.
Abbreviated transcription (Latin):
quo ꝑgens papiã obsedit. Ibrq r sito
suretionẽ ibidm celebrauit. pestra
rediens papiam cepit. Iteꝵꝙ rediit Ruma
qua adrianus papa q̃ uniu̾ra sinẽdo dedᵗ
ei ius eligendi pontificẽ ⁊ ordiuandi ap.
sedem. diguitatẽ quoq patriciatꝰ. Insuꝑ
archupõs. epõs ꝑ singlas ꝓuncias ab
eo in uestiturã acciꝑe diffinunt et ut
nisi a rege laudet᷑ ⁊ m̃nestiatur ep̃t a
les anathematizaint. et nisi resipisce¬
rent bona eors publicari i¬
dĩi. dcc. lxxiiiiͦ. karolus Rex offensus
turbano riuo bibe duos cłieos Rõmai
misit. ut autenticũ cantũ a romanis
ad auctori om̃is cantus Renocata est
Inter obsidendum Rex karolus diuiso ex¬
certitu mltas urbes ultͣ padũ ꝯphendit
Int̾ quas ueronã capit. In qua autkarꝰ
francus ꝯ uyore barlomiãn ⁊ filius eiꝰe
latens se ꝯ eis regi dedit. Adelgisus uõ.
desiderii regis filius qui illuc fug̾at
inde elapsus. Constantinopolin fugit.
obsidionem papienciũ pestilencia mor-¬

Expanded text:
Papiam obsedit; ibique relicto surrectionem ibi peregit. Postea rediens Papiam cepit; iterumque Romam redqua Adrianus papa cum universa synodo dedit ei jus eligendi pontificem et ordinandi apostolicam sedem, dignitatem quoqcopos per singulas provincias ab eo investituram accipere definivit: et ut, nisi a rege laudetur et investiatur episcoples anathematizavit; et nisi resipiscerent, bona eorum publicari dixit. Karolus rex offensus turbato rivo bibere, duos clericos Romam misit, ut autenticum cantum a Romanis ad auctoritatem Romani cantus revocata est. Inter obsidendum rex Karolus diviso exercitu, multas urbes ultra Padum comprehendit; inter quas Veronam capit, in qua Autkarius Francus cum uxore Karlomanni et filiis ejus latens, se cum eis regi dedit; Adelgisus vero Desiderii regis filius, qui illuc fugerat, inde elapsus Constantinopolim fugit. Obsidionem Papiensium pestilentia mor
Abbreviated transcription (Latin):
sic ad repͥmendã rabiẽ heretitoꝵ. yiua¬
gines dei stõꝵq execranciũ niuꝰ labo¬
rauit. es libro adu̾sus eos edito młtꝭ
eor infiriuauit. fi dẽꝙ recta colidarit
Hit iñ offertoriis i offertoriũ ueisibus ꝙ
gẽinatum est geminauit n d¬

Expanded text:
Hic ad reprimendam rabiem hereticorum imagines Dei sanctorumque execrantium nimis laboravit; et libro adversus eos edito multis eorum infirmavit, fidemque rectam solidavit. Hic in offertoriis et offertoriorum versibus, quod geminatum est, geminavit
Abbreviated transcription (Latin):
rebellionẽ meditãtib ytaliam repetit
Rex potẽs barolus uibẽ forũ qulii capit.
et ducẽ eius rocgandũ rebellionis incẽ¬
torem decollari pͣcipit. ccapta quoq t̾¬
nisio urbe cet̾is magestate sui noĩs t̾ro¬
et ad hoc eos impellit. ut se ⁊ patai ei
daut. ⁊ datis obsidib se xpĩanos futurs

Expanded text:
meditantibus, Italiam repetit rex potens Karolus Magnus, urbem Forumiulii cepit et ducem eius Heiroliandum rebellionis incetorem decollari praecipit; capta quoque Tarvisio urbe, caeteris majestate sui nominis terroet ad hoc eos impellit, ut se et patriam ei dedant, et datis obsidibus se christianos futuros
Abbreviated transcription (Latin):
uus diu ab ebromo tormẽtatus post
famẽ ⁊ carc̾is scalorẽ. posy ocłoꝵ enul¬
sionẽ. post plantaꝵ ꝯtusionẽ. post
lingne ⁊ labioꝵ ꝯcisionẽ tãdem cõ¬
sũmanuis maitiriũ ꝑ capitꝭ abscicio¬

Expanded text:
rius diu ab Ebroino tormentatus, post famem et carceris squalorem, post oculorum evulsionem, post plantarum concisionem, post linguae et labiorum excisionem, tandem consummavit martyrium per capitis abscisio
Abbreviated transcription (Latin):
Rodem anno heuricus imꝑator filio
suo henrico puero qͥnquẽni in regẽ subli¬
mato aquis contra baldm̃ proficistitur.
Cm scaldũ flinũ baldiuno fugiente tra¬
sient oĩa depopulatur. et insuꝵ apertis
sibi clansule portie. mltam cedem inin¬
cor facit. Et ultra progressus. lanib¬
tum coitem baldium satellicẽ ꝯ mlt̾is ꝑi¬
mit. multos ⁊̃ flandrenciũ pͥmates
ext̾titũ suũ ꝑseq̃ntes concludit infra ui¬
bem tornacũ. ⁊ obserros capita Bode¬

Expanded text:
Heinricus imperator filio suo Heinrico puero quinquenni in regem sublimato Aquis, contra Balduinum proficiscitur. Qui Scaldim fluvium Balduino fugiente transiens, omnia depopulatur; et insuper apertis sibi Clausulae portis, multam caedem inimicorum facit; et ultra progressus, Lantbertum comitem Balduini satellitem cum multis perimit; multos etiam Flandrensium primates exercitum suum prosequentes concludit intra urbem Tornacum, et obsessos capit
Abbreviated transcription (Latin):
mis .lxxxixꝰ Romane eccłie p̾sidet Hic
tũ ci gallia qł ab ytalia epõrssinodũ Rome
congregati. In qua oĩa constautino ordi¬
nata exordiuat. preter bapesuũ et᷑
gruia dec̾uente sinodo. ut ipi ab illo u¬
secrata ad gradum quẽ aute hanẽ con¬
cracõem habebant redirent. Et si digni
Iudicarent᷑ iteꝵ elcãi iteꝵs censetrarent᷑.
Pierbit̾i uero ac diaconi ab illo cõretrati
sumilit̾ ad porem gradũ redirent. Et

Expanded text:
e presidet. Hic tam a Gallia quam ab Italia episcoporum sinodum Romae congregat, in qua omnia a Constantino ordinata exordinat preter baptismum et chrisma; decernente sinodo, ut episcopi ab illo consecrati ad gradum, quem ante hanc consecrationem habebant, redirent, et si digni judicarentur, iterum electi iterum consecrarentur; presbiteri vero ac diaconi ab illo consecrati similiter ad priorem gradum redirent; et
Abbreviated transcription (Latin):
Pippinus¬
Rex ultimo ext̾minio acquitãnam
acceris sc̃onas capit. Ibiq guaiferi
matrẽ sorores ⁊ neptes captas secũ
adducit n Rome paulo papa mor¬
tuo. Coustantinꝰ quid̃ subito ordina¬
cus cac̾dos ex lacco ciranica ambi¬
ciõe papatu inuaso eccłie dei magno
fuit scandalo. Contra hunc philip¬
puo a quibusdi romanore papacõ¬
scituit᷑. en non młto post deponit᷑¬

Expanded text:
Pipinus ultimo exterminio Aquitaniam atterit, Sanctonas capit, ibique Waiferi matrem, sorores et neptes captas secum abducit. Romae Paulo papa mortuo, Constantinus quidam subito ordinatus sacerdos ex laico, tyrannica ambitione papatu invaso, aecclesiae Dei magno fuit scandalo. Contra hunc Philippus a quibusdam Romanorum papa constituitur, et non multo post deponit
Abbreviated transcription (Latin):
quia guaiferus maloꝵ procesis in gra¬
ciam pippini ꝑunit᷑. Et nõ młto pesti¬
pnꝰ moritur. Karolus filius
eius pro felititatis magnitudiẽ agno¬
m̃atus. magnius. Comꝑtico ꝯ fiatre
suo karlomanno. regno regnaui pati

Expanded text:
a suis malorum pertaesis in gratiam Pipini perimitur; et non multo post Pipinus moritur. Karolus, filius ejus, pro felicitatis magnitudine agnominatus Magnus, compartito cum fratre suo Karlomanno regno, regnat post
Abbreviated transcription (Latin):
iata autẽ esaldetrudis adhuc adolestẽ¬
uni asuis dilig̾etur uisũest a ꝑentib eius.
uti eã sediũ antiquã dei ordinacoem ⁊ prĩar¬
char exemplũ ad imipcias uiro trade̾ debuis¬
sent. Erat autẽ pulera facie decoraq asp̃tu
b pulcͥor fide pudicitia ⁊ castitate. S dñidei
occitam disposicõem qui eã fidei sue anulo sub¬
arrau̾at ⁊ sociã ac cohẽdem supͣdc̃e g̾mane
sue aldegũde uirgi in et̾ui regnigłia fieri
p̃destinau̾at. Nec ip̃a carius copła potuit¬
muitare. Nã oĩpotens deꝰ hanie ab ing̃ssu
mũdi gracitita pretatis sue ĩmunere citeꝰ
retrapis. ⁊ amoris sui ĩgne cor illiꝰ accen
nã aco ceꝑut subito uileste que placebat᷑
⁊ que pͥus delectabãt añuum. post modũ
fuer Echement̾ on̾osa studebat autẽnt̾
het curas mũdi paulatĩ post pon̾e et
polis desideriis et̾ius iuhiare substanciã
suã paupib oiphanis ac uidius ꝯoĩ hil¬
laritate eiogare captĩos redimie̾. Hospites

Expanded text:
ata autem Waldetrudis adhuc adolescenmium a suis diligeretur, visum est parentibus ejus, ut eam secundum antiquam Dei ordinationem et patriarcharum exemplum, ad nuptias viro tradere debuissent. Erat autem pulchra facie, decoraque aspectu, sed pulchrior fide, pudicitia et castitate. Sed Domini Dei occultam dispositionem, qui eam fidei suae annulo subarrhaverat, et sociam ac cohaeredem supradictae germanae suae Aldegundi virgini in aeterni regni gloria fieri praedestinaare. Nam omnipotens Deus hanc ab ingressu mundi, gratuito pietatis suae munere citius retraxit, et amoris sui igne cor illius accencoeperunt subito vilescere quae placebant, et quae prius delectabant animum, postmodum fieri vehementer onerosa. Studebat autem inter haec curas mundi paulatim postponere, et solis desideriis aeternis inhiare, substantiam suam pauperibus, orphanis ac viduis cum omni hilaritate erogare, captivos redimere, hospites
Abbreviated transcription (Latin):
.xluii. blede hunoꝵ regi q̃ frẽ acchila per¬
uanganti orientale imꝑiũ. Dat theo¬
dosius ꝓ recessu sex milia. libraꝵ polli¬
citꝰ ei ãnium mille libraꝵ tributũ.
Apud ephesũ.uii. fratres a decio ĩꝑatore
ꝑ xp̃o tormentate in spelunca se clausũt
et facta oracõne ibi dornuerũt. et post̾
ore speliuice ꝙ imꝑator decius. obstrupe¬
rat patefacto diuinicus a sompno surgũt
et asserta fide nr̃ẽ resurrexionis coram
cheodosio imꝑatore. de quã mltum dubi¬
cabatur Iteꝵ dormiunt in xpo¬

Expanded text:
. 11. Bledae Hunorum regi cum fratre Attila pervaganti orientale imperium, dat Theodosius pro recessu sex milia librarum, pollicitus ei annuum mille librarum tributum. Apud Ephesum septem fratres a Decio imperatore pro Christo tormentati, in spelunca se clauserunt, et facta oratione ibi obdormierunt; et post ore speluncae, quod imperator Decius obstruxerat, patefacto divinitus, a somno surgunt, et asserta fide nostrae resurrectionis coram Theodosio imperatore, de qua multum dubitabatur, iterum dormiunt in
Abbreviated transcription (Latin):
ne sauplicitatis. s experiencia liba¬
lũ arciũ noĩatus. ꝯ hilduimo qui in
locharingia ep̃atum leodicensem olim
ambierat in ytaliã ad hugonẽ regẽ
prefectus uerone ept a hugone conscitui¬
tur. luldumo mediolani archiepõ or-

Expanded text:
e simplicitatis, sed experientia liberalium artium nominatus, cum Hilduino, qui in Lotharingia episcopatum Leodicensem olim ambierat, in Italiam ad Hugonem regem profectus, Veronae episcopus ab Hugone constituitur, Hilduino Mediolani archiepiscopo
Abbreviated transcription (Latin):
a sansom comite nx heuricus pretib
ninis munerib. addita eciã ꝑte ꝓuĩcie
sueuoꝵ. a Rodulpho comiite extoiquet.
et hanc ad insigne ⁊ tutamẽ imꝑii epestis
papa a militib guidonis macchiorus cap¬
tus. ⁊ incustodia trusus. ceruicali suꝑ
os eius positõ pessime strangulatus
est. In ciiꝰ loco. alt̾ pħẽs Romane¬
eccie .c. xxiͦ. subrogatus est. frater
albrici Roma expulso hugone regentis.
alibi legit᷑ hoc in loco leo papã p̾sidisse.

Expanded text:
comite, rex Henricus precibus, minis, muneribus, addita etiam parte provintiae Suevorum, a Rodulfo comite extorquet; et hanc ad insigne et tutamen imperii posteris papa a militibus Guidonis marchionis captus et in custodiam trusus, cervicali super os ejus posito pessime strangulatus est. In cujus loco alter Johannes subrogatus est, frater Alberici, Romam expulso Hugone regentis. Alibi legitur hoc in loco Leo papa presedisse.
Abbreviated transcription (Latin):
karoli regis francore nolentib lo-¬
taringis heurico regi subesse. quidami
lochariugus noĩe ꝓpĩanus sumlata in¬
firmitate gislebtum ducẽ ad se dolo euo-¬
catũ cepit. Regiq henrico nusih. ut ꝑ
eũ lotharingiam sabi subicẽt. ad rex
inspecta industria ⁊ potentia gisleberti
filiam suã gebergã ei despondet. ⁊ eũ
Iters locharingie p̾fecit. Rodem¬
anno ludorucus filius karoli regis frã¬
coꝵ insidiantes sibi fugiẽs ꝑ mare trã¬
sit in augłiã. mater .N. eiũs fuerat

Expanded text:
Karoli regis nolentibus Lotharingis Henrico regi subesse, quidam Lotharingus nomine Cristianus simulata infirmitate Gislebertum ducem ad se dolo evocatum cepit regique misit, ut per eum Lotharingiam sibi subiceret. At rex inspecta industria et potentia Gisleberti, filiam suam Gerbergam ei despondet, et eum iterum Lotharingiae preficit. Ludowicus, filius Karoli regis, insidiantes sibi fugiens, per mare transit in Angliam. Mater enim ejus fuerat
Abbreviated transcription (Latin):
dño ꝯfortati sc̃m lamb̃tum ut orade sitͤ
ceꝑat rogauerũt. EEt mox in or̃oire ꝯ
lacͥmis in modũ crucis ꝓstratũ irruẽtes
impii directo Iaculo ꝑererũt. et sit
eis discedentib parci ex eius famłis euac.
corpus ens occulto nauigio ad põtificałe
eccłiam ꝑduxunt. Ibiq ꝯ magna tociꝰ¬
Ciuitatis cͥsticia. completꝭ officiis in
sepulcro ꝓpt̾ hostes uelocit̾ posuerũt..¬

Expanded text:
ambertum ut oraret sicut ceperat rogauerunt et mox in oratione cum lacrimis in modum crucis prostratum irruentes impii directo iaculo peremerunt; et sic eis discedentibus pauci ex eius famulis euadentes corpus illius occulto nauigio ad pontificalem ecclesiam perduxerunt; ibique cum magna ciuitatis tristitia completis officiis in sepulchro propter hostes uelociter posuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
parentib nobilib ⁊ diuitib nacus. et
ad pͥme lrĩs eruditꝰ. Ita ꝓ sc̃otate sua ab
oĩbus amabat᷑. ut traiectensi eccłie post
cheodardũ magriũ suũ ꝑmoueri in ep̃m
meretur. Cum aut childericꝰ rex qui
⁊ optimatib diligebat ab impiss occisus
fuisset. Iniidentes ei maligru siuarã
deponẽtes eũ. honore debito pͥuauerunt
⁊ pharamiũdũ in eiꝰ cathedra statuerũt
Lamib̃tus uͦ ꝯ duob pueris quãdã abbatiã
cõuersatus. Quadã nocte surgẽs ad orati.
in parumento ꝑ ignoranciã sonũ feciti
Quo audico abbas nesciens qͣs hoc fecisseti
ait. Qruisquis hunc sonũ fecit scatĩ ami¬
bulet ad crncẽ uTunc sc̃s lamb̃tus illico
nudie pedib in cilicio de lecto exiliens
ad crucẽ cucurrit. Ibi q tũ du sub in¬
ue ⁊ glacie fipus scet᷑. doñ frĩb post
matutinas se calefacientib eũ abbande
eẽ cognouit. Et audiens a quodam
fr̃m . ꝙ ille ixͣ cruce̾ discalciatꝰ ꝑsister

Expanded text:
parentibus nobilibus et diuitibus natus et a primeuo litteris eruditus ita pro sanctitate sua ab omnibus amabatur ut Traiectensi ecclesie post Theodardum magistrum suum promoueri in episcopum mereretur. Cum autem Childericus rex qui et optimatibus diligebat ab impiis occisus fuisset, inuidentes ei maligni sine causa deponentes eum honore debito priuauerunt et Faramundum in eius cathedra statuerunt. Lambertus uero cum duobus pueris quandam abbatiam conuersatus quadam nocte surgens ad orationem in pauimento per ignorantiam sonum fecit. Quo audito abbas nesciens quis hoc fecisset ait: «Quisquis hunc sonum fecit statim ambulet ad crucem». Tunc sanctus Lambertus illico nudis pedibus in cilicio de lecto exiliens ad crucem cucurrit ibique tamdiu sub niue et glacie fixus stetit donec fratribus post matutinas se calefacientibus abbas eum deesse cognouit. Et audiens a quodam fratrum quod ille iuxta crucem discalciatus persisteret
Abbreviated transcription (Latin):
abnuesteie pippinũ regꝭ audita nece
suoꝵ in scm̃ uoluit uiudicare lamb̃tũ. et
cũ armato exc̾citu leodiũ intrans donũ
ep̃i sic obsedit. ꝙ puer domꝰ foris ueniens
uiro dei qui tota nocte in oracoe uigilau̾at.
obserrã domũ ab hostib nũciauit . At ip̃e
fideus in dño. ut eos expugnaret nuicro¬
nẽ arripuit. ẜ stati ad se rediens gla-¬
diũ de manu proiecit melius indicans
ut ꝑsiscendo ⁊ moriendo uinc̾e̾t. ꝙͣ ut
cularet. Hec eo cogitance młti ꝑ parie
nepotes ep̃i eos arreptis fustib uerberã¬
tes refug̾e ꝯpulerũt. Turic uir dei scõs
ãmorunit. ut pcc̃a sua ꝯfitereñ. et pro
eoꝵ penitenͣ incendiũ pacient̾ sufferrẽt¬

Expanded text:
domesticus Pipini regis audita nece suorum in sanctum uoluit uindicare Lambertum. Et cum armato exercitu Leodium intrans domum episcopi sic obsedit quod puer domus foris ueniens uiro dei qui tota nocte in oratione uigilauerat obsessam domum ab hostibus nuntiauit. At ille fidens in domino ut eos expugnaret mucronem arripuit; sed statim ad se rediens gladium de manu proiecit, melius iudicans ut persistendo et moriendo uinceret quam ut cularet. Hec eo cogitante multi eorum fnepotes episcopi eos arreptis fustibus uerberantes refugere compulerunt. Tunc uir dei suos admonuit ut peccata sua confiterentur et pro eo
Abbreviated transcription (Latin):
sub unodie agente uento ad portũ gallie
qui trela dicit᷑ et inde coloniã appulse
sũt. Ibiq ex angeli monitu Romã tẽdẽ¬
ces ad urbem basiliã nanib a basilia
roma usꝙ pedib profecte eodẽ eũdi te¬
nore colomã sunt reu̾se. Ab hu undi¬
q obsessam. aquib eũcte martirizate
nouo ⁊ mirabili mͦ. t̾ũpharunt . Er
coloniã sanguie ⁊ sepłtura sua clario¬
remi reddiderunt ¶ Anno dĩi cccs.
.liiiiͦ. atchila ytaliã aggͣssus. omes
pene eiꝰ Cuutates, aut dirinit aut
dirupuit aut succendit ad eũ leo ppͣ.
uenit ⁊ nõ solũ salutẽ. s eciã ut re¬
diret obtinit. Rex atchila reqͥsitus
a suis cur ei fuisset tã placibilis
Respondit se non esse reueritũ. s sene
ꝙdam uen̾abilem. enagniato gladio

Expanded text:
sub uno die agente vento ad portum Galliae, sub uno die agente vento ad portum Galliae, qui Tiela dicitur, et inde Coloniam appulsae sunt. Ibique ex angeli monitu Romam tendentes, ad urbem Basileam navibus, a Basilea Romam usque pedibus profectae, eodem eundi tenore Coloniam sunt reversae, ab Hunis undique obsessam. A quibus cunctae martyrizatae, novo et mirabili modo triumpharunt, et Coloniam sanguine et sepultura sua clarior. 5. Attila Italiam aggressus, omnes pene ejus civitates aut diruit, aut diripuit, aut incendit. Ad eum Leo papa venit, et non solum salutem, sed etiam ut rediret obtinuit. Rex Attila requisitus a suis, cur ei tam fuisset placabilis, respondit, se non eum esse reveritum, sed senem quemdam venerabilem, evaginato gladi
Abbreviated transcription (Latin):
ungniũ. exc̾citus bellauit. duce sta uir¬
gine uisula. q̃ filia unica noti nobłiss ii
⁊ ditissimi britannoꝵ pͥncipis. ꝯ nũdũ
mibilis a filio cuiidam ferissum trr̃om
ad impcias expeteretur. et pr̃em sirã
suꝑ hoc auxiari uiderz qͥ deum metu¬
ebat. si filiã deo Iam deuotã nibere eo¬
geret. et tirronum timebat si filiã dene¬
garet duuinitꝰ inspiraca mitanti prĩ
suasit. Et trrãno assentiretur. ea tanre
illi ꝓpoĩta condicõe. Et ip̃e ⁊ tirãnus
decem uirgies gn̾e forma etetate electas
sibi traderent et tam sibi ꝙͣ singulis
illarx, mille ungires subscriberent.
et ꝯparatis ad numerꝭ ⁊ pãꝵ. undecimn
tͥerib inducias criemini sibi darent
ad epc̾citum uirgĩtatis sue. nono esa
ꝯsilio ut aut difficłate ꝓposite ꝯdicoĩs
in illũ eiq a se au̾teret aut hãc op¬
dicaret  Et ex hoc ꝯdicto uirginibus
terib s sumptib comparate peri
tͥrmiũ. belli pͥludia cũttis nurãtib tãdẽ

Expanded text:
num exercitus bellavit, duce sancta virgine Ursula. Quae filia unica Nothi, nobilissimi et ditissimi Britannorum principis, cum nondum nubilis a filio cujusdam ferissimi tyranni ad nuptias expeteretur, et patrem suum super hoc anxiari videret, qui Deum metuebat, si filiam Deo jam devotam nubere cogeret; et tyrannum timebat, si filiam ei denegaret: divinitus inspirata nutanti patri suasit, ut tyranno assentiretur, ea tamen illi proposita conditione, ut ipse et tyrannus decem virgines genere, forma, et aetate electas sibi traderent, et tam sibi quam singulis illarum mille virgines subscriberent, et comparatis ad numerum ipsarum undecim trieribus, inducias triennii sibi darent ad exercitium virginitatis suae, novo usa consilio, ut aut difficultate propositae conditionis animum ejus a se averteret, aut hac odicaret. Et ex hoc condicto virginibus trieribus et sumptibus comparatis per triennium, belli preludia cunctis mirantibus, tandem
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑatori appares dñs in ompnis
arcũ acchile. fraccũ ẽẽ escendit n ͨ
id uauũ fuit. eadẽ quippe nocte
actila in npciis sins crapulatus
erumpẽte ꝑ appoplepiã sanguine de
narib in lecto est effocatus. Hernac
filiꝯ eis post eui regnat. ¶ Anno¬
eodem ualentimanꝰ imꝑator aeciũ
De walanerꝭ rege ostgotoꝵ ⁊ qͥdã euẽ

Expanded text:
imperatori apparens Dominus in somnis, arcum Attilae fractum esse ostendit. Nec id vanum fuit. Eadem quippe nocte Attila in nuptiis suis crapulatus, erumpente per apoplexiam sanguine de naribus, in lecto est offocatus. Hernac filius ejus post eum regnat. Valentinianus imperator Etium milite Ethii perimitur.
Abbreviated transcription (Latin):
adiũcci sibi danis franciã ⁊ locha¬
tingĩa ꝑuagantes. ambianis accrebatis
corbeiam. Caniacum. teruãnam. fures
brachatensiũ. Ceniq t̾ta scaldũ flumiẽ.
c̾iam monastia sc̃õꝵ. wallerici r ri¬
charii ferro ⁊ igne deuastant. inde wal
fliuũ ing̾ssi totã batuam palaciũ eciã
sepu ministri. ubi pot̾ant oportinis
la tebant. Et scoꝵ corꝑa ⁊ pignera lo¬
cis tuciorib alsconderant.

Expanded text:
adjunctis sibi Danis, Franciam et Lotharingiam pervagantes, Ambianis, Atrebatis, Corbeiam, Cameracum, Tarvennam, fines Bracbatensium, omnemque circa Scaldum fluvium terram, monasteria sanctorum Walarici et Richarii, ferro et igni devastant. Inde Wal fluvium ingressi, totam Batuam, palatium etiam sexu ministri, ubi poterant oportunius, latebant, et sanctorum corpora et pignera locis tutioribus absconderant.
Abbreviated transcription (Latin):
insignitũ bñdcoe debita clericauit.
Factus u. clicus ⁊ adeptꝰ tãte gr̃am
dignitatis pondus Rei digne ꝯsiderãs
escuau᷑ maiori desiderio st̃itatis et ut
ire. Illic eni us audierat sc̃i apłi
reqͥestunt qui felici martirio cũctis
frelib m̃ocescut. qui duces ⁊ p̾ncipte
cłitore suis psto ẽẽ uitariis nõ desistũt.¬

Expanded text:
insignitum, 776 benedictione debita clericavit. Factus vero clericus et adeptus tantae gratiam dignitatis, pondus rei digne considerans, aestuavit majori desiderio sanctitatis, et utire. Illic enim, ut audierat, sancti apostoli requiescunt qui felici martyrio cunctis fidelibus innotescunt qui duces et principes clericorum suis praesto esse vicariis non desistu
Abbreviated transcription (Latin):
rent᷑ ⁊ huili uicario int̾cessionis
sue buficũ largiretur. Quod eñ
se ĩpleturũ suis nrib nõ sꝑabat hoc ad
unghem posse dari illoꝵ precib estumabat
in quib ⁊ eluc solenter dignitas clical
et uiget ꝑfectiꝰ eius de scĩtas spiritalis
expleta autẽ orõne ⁊ obseqͥo debiti famla¬
tus qͦ scõꝵ pignora satis hũiliter fu̾ãt
uen̾atus. Consũmatis oĩb put f̾uens
eiꝰ desideriũ postulauit nalestõ apłis

Expanded text:
et humili vicario intercessionis suae beneficium largirentur. Quod enim se impleturum suis viribus non sperabat, hoc ad unguem posse dari illorum precibus aestimabat, in quibus et elucet solemniter dignitas clericalis, et viget perfectius ejusdem sanctitas spiritalis. Expleta autem oratione et obsequio debiti famulatus, quo sanctorum pignora satis humiliter fuerat veneratus, consummatis omnibus, prout fervens ejus desiderium postulavit, valefacto apos
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝯ mlłto gandio mauꝰ beninolas porri¬
gis reu̾tenti in sp̃e illũ reuocat spõdet
indulgenciã penitẽti quẽ in laicali ha¬
bitu ꝑ aliqͦs tp̃s feciti in monast̾io ꝯũ¬
sari. istare pretib deuoͣⁿͤ ⁊ Ieiunio¬

Expanded text:
et cum multo gaudio manus benevolas porrigit revertenti, in spem illum revocat, spondet indulgentiam poenitenti. Quem in laicali habitu per aliquod tempus fecit in monasterio conversari, instare precib
Abbreviated transcription (Latin):
uictꝰ abeis ⁊ igni crematꝰ iusto dei ⁊¬
iudicio rei pu ͤ in uriã intulit incõnudi.
qui rõno inperio incubabant.
doisigochas se idest occidentales gotlos
noĩabant. ⁊ ꝑ ãnos mltos occidentales
infestabant. ubi eciã pꝰmod̃ in regnũ

Expanded text:
victus ab eis et igni crematus, justo Dei judicio, rei publice nimiam intulit incommoditaqui Romano imperio incubabant, Wisigothas se, id est occidentales Gothos, nominabant, et per multos annos occidentales infestabant, ubi etiam postmodum in regnum
Abbreviated transcription (Latin):
trori Isti aute adhuc tnͣs damibium
ꝯstituti tprẽ ualetis imꝑatorꝭ ceꝑut̾ ciili
bello int̾ se collidin athalaricꝰ dux uinq
ꝑtis ꝯp̾ualuisset fritigerno. duce alt̾ius
ꝑtis fritigeruꝰ a ualente aupiliũ petit.
pͥanũ se fieri promitt᷑. ualẽs auxiliũ
mictit eesq in sectã arrianore. amanꝰ
ip̃e induci fecit. Anno . xiiiͦ. ualentis
huni qui ⁊ ip̃i in scichia põtent̾ debacabañ.
atq ferocit̾ nacci oportiũtatẽ ex intestĩa
gothoꝵ smũltate fines eorpex iꝑuiso
ĩuadut̃. eosq bello uictos aut sibi subuigãt
aut captiui᷑. excruciant. aut prĩa eli¬
minãt .. Ita gochi qͥ mltas gẽtes subdi¬
derãt suo ẜuicõ hunoꝵ subdũt᷑ dnĩo.¬

Expanded text:
terrori. Isti adhuc trans Danubium terrori. Isti adhuc trans Danubium constituti, tempore Valentis imperatoris coeperunt civili bello i prevaluisset Fritigerno duci alterius partis, Fritigernus a Valente auxilium petit, christianum se fieri promittit. Valens auxilium mittit, eosque in sectam Arrianorum, Arrianus ipse, induci fecit. Anno 13o Valentis Huni, qui et ipsi in Scythia potenter debachabantur atque ferociter, nacti oportunitatem ex intestina Gothorum simultate, fines eorum ex improviso invadunt, eosque bello victos aut sibi subjugant, aut captivitate excruciant, aut patria eliminant. Ita Gothi, qui multas gentes subdiderant suo servitio, Hunorum subduntur do
Abbreviated transcription (Latin):
euiq possõ nõ ꝯtentiꝰ rege eore berith
inde exierut ⁊ uiciuas scichie insulas
⁊ t̾ras peragntes uicinas gẽtes bellis
lacerabant ⁊ t̾rore nois sui sinitunas
cetes sibi subigebant a pdost sub phi¬
lemere qͥnto rege suo ad ulc̾i̾ora scichie
prog̾ssi ad cit̾iores usq rippas damibii
nas trachie. dacie. mesie. qz diu longe
ymo ꝑ mlt̃a selã in gentẽ magnam
qualuerũt ⁊ mltas gentes uictoriis
sus applicãtes. nomẽ ⁊ fortitudinẽ suã
aplificairunt uiribz uigentes ingenio
cablantes. philesoplrie quoq discipłis
eruditi. natinã barbariem epuẽtes
linanitate ⁊ honestate aliis barbaricis
gentib preminebant ¶ Cemꝑe
etiã decii imꝑator tnͣsito danubio ħ
guia. regesuo gͣiiter incũbebant
gonamo umꝑio. Qui a decio impetiti
bello. execitũ rõnoꝵ ꝓtrito ip̃m detiũ
pereierẽ ꝯ filio decio. Har Rlicitare
elaci et sepe phea in ꝯgffu romanus
ducib suꝑiores efstĩ toti orbi roͣno erant

Expanded text:
e non contenti, cum rege eorum Berich inde exierunt, et vicinas Scythiae insulas et terras peragrantes, vicinas gentes bellis lacessebant, et terrore nominis sui finitimas gentes sibi subigebant. Post sub Filimere quinto rege suo ad ulteriora Scythiae progressi, ad citeriores usque ripas Danubii, terras Traciae, Daciae, Mesiaeque diu longe immo per multa saecula, in gentem magnam coaluerunt, et multas gentes victoriis suis applicantes, nomen et fortitudinem suam amplificaverunt. Viribus vigentes, ingenio callentes, philosophiae quoque disciplinis eruditi, nativam barbariem exuentes, humanitate et honestate aliis barbaricis gentibus preminebant. Tempore autem Decii imperatoris, transito Danubio cum Gniva rege suo, graviter incubabant Romano imperio. Qui a Decio impetiti bello, exercitu Romanorum protrito, ipsum Decium peremerunt cum filio Decio. Hac felicitate elati et saepe postea in congressu Romanis ducibus superiores effecti, toti orbi Romano erant
Abbreviated transcription (Latin):
in quo deo lucremur: Nos iacianius fũ¬
damentum. deus dabit mc̃mentum
⁊ stati admotis forpicib arreptã hugo
suã ip̃e cesariẽ confestim ampritanit.
ipãm ꝙ singultuosus dño deo libã. uide̾s
astantes pia ꝯprinccõe collacͥmantes ⁊
de hugone alciꝰ pͤsagantes factus est itaꝙ
hugo dñi pp̃e. filius adoptinuis. cuiꝰ se
tocũ bonus adolescens manciparat p᷑¬
ceptoib. promotus itaꝙ clicus prostra-¬
uit se hugo huilimꝰ dñi leonis pedibus
bt ubicimq de cet̾o spaliter fulciretur
ipius or̃onib. cicĩnos ã capitis sui beato
petio obtulit. ut ꝑ hoc signũ totus dedi-¬
caretur clicatiui. Dixit eciã ꝓcessu dieꝵ
deo cooꝑante me monachum futurum
oportimo usq in leuitam hugo ꝑ manũ
sumi pontificꝭ. diui siquidẽ ꝯ eo mansit
ordinatus est. Et taindem młtis scoꝵ
reliquiis quas unice flagitau̾at ou̾atꝰ¬

Expanded text:
in quo Deo lucremur. Nos jaciamus funin quo Deo lucremur. Nos jaciamus fundamentum, Deus dabit incrementum. Et statim admotis forcipibus, arreptam Hugo suam ipse caesariem confestim amputavit, ipsamque singultuosus Domino Deo libavit. Videres astantes pia compunctione collacrymantes, et de Hugone altius praesagientes. Factus est itaque Hugo, domini papae filius adoptivus, cujus se totum bonus adolescens mancipaverat praeceptionibus. Promotus itaque clericus, prostravit se Hugo humillimus domini Leonis pedibus, ut ubicunque de caetero specialiter fulciretur ipsius orationibus. Cincinnos autem capitis sui B. Petro obtulit, ut per hoc signum totus dicaretur clericatui. Dixit etiam: « Processu dierum, Deo cooperante, me monachum futurum opportuno usque levitam per manum summi pontificis diu siquidem cum eo mansit ordinatus est; et tandem multis sanctorum reliquiis, quas uniceque flagitaverat, honorat
Abbreviated transcription (Latin):
dño papa tauidem hugo poleniter
excipitur ⁊ in oĩb tamꝙͣ regis
flius hõnoratur. alloquit᷑ alt̾ altere
spũali iocunditate. seq sibi q̃icant reciꝑ¬
ca uicissitudĩẽ. Inter alia pre ꝯfabulacoĩs
colloquia. hugo dño pp̃e sec̾tum sui pettorꝭ
desideriũ apperuᵗ. ⁊ de se cłicando detegit.
audit ppͣ. Inueĩs uoluntatẽ ⁊ dubitat an
ip̃ius fauere debeat peticoib. ueretur
impatorẽ in utͦq. tuuet .n. si rege incõ¬
sulto filiũ tondeat idẽcidem ueretur si filii
regis uolũtatem offendat. Ascendit taiidẽ
in cor apostoloci qr melius erat Inueni
acquieste̾ ubi deo ẜuiretur ꝙͣ tantã rem
negglige̾ ubi deus offenderetur. reg̃e post
offensam prouidebat sibi reconciliandum
si dũcaxat deũ promereret᷑ ꝓpiciũ. et
adiecit rex ꝑ cartas suas nob̃ mandau
quatẽ in om̃ib filii sui sacisfaciamꝰ uołu¬
tati. de consura non expssit. S ꝙͣ dixͣ.
in oĩb nichil excepit. faciamus igitur

Expanded text:
no papa tandem Hugo solemniter excipitur, et in omnibus tanquam regis filius honoratur. Alloquitur alter alterum spirituali jucunditate, seque sibi communicant reciproca vicissitudine. Inter alia piae confabulationis colloquia, Hugo domino papae secretum sui pectoris desiderium aperit, et de se clericando delegit. Audit papa juvenis voluntatem; et dubitat an ipsius debeat favere petitionibus. Veretur imperatorem in utroque: timet enim si, rege inconsulto, filium tondeat; identidem veretur si filii regiam voluntatem offendat. Ascendit tandem in cor apostolici quia melius erat juveni acquiescere, ubi Deo serviretur, quam tantam rem negligere, ubi Deus offenderetur. Regem post offensam providebat sibi reconciliandum, si duntaxat Deum promereretur propitium. Et adjecit: Rex per chartas suas nobis mandavit quatenus in omnibus filii sui satisfaciamus voluntati. De tonsura non expressit; sed qui dicit in omnibus, nihil excepit. Faciamus igitur
Abbreviated transcription (Latin):
exor theodosii. Iherosolnuã ex uoto ꝓperaͣ.
et inde reliquias ꝓchonĩris scepħi et
duas catheuas quas ud̃gelus de manib
petri apłi disiecitidei mitu acculit.
eisꝙ adiũcta cathena qua eciã rome
petrus unictꝰ fuit. t̾adem fec᷑. et inde
q cõsilio Roͣni presuł solẽpnitatẽ sacti
petri q dicit᷑ ad unicla rome inscituit
bal angusti. Ideo mapine ut ppłm
reuocãret a gentili suꝑstitioĩs pompa.
ꝙ adhuc solẽnizabat in hac die cintas
ox ritu gentili ꝓ uictoͣ octomiano. ang̾to.
de auchonio ⁊ clerpatra collata in kat̃

Expanded text:
uxor Theodosii, Hierosolimam ex voto properavit, et inde reliquias prothomartiris Stephani et duas catenas, quas angelus de manibus Petri apostoli disjecit, Dei nutu attulit; eisque adjuncta catena, qua etiam Romae Petrus vinctus fuit, s solemnitatem S. Petri, quae dicitur Ad vincula, Romae instituit Kal. Aug., ideo maxime, ut populum revocaret a gentili superstitionis pompa, quod adhuc sollemnizabat in hac die civitas ex ritu gentili pro victoria Octaviano Augusto de Antonio et Cleopatra collata in Kal.
Abbreviated transcription (Latin):
francoro missis̃ exploratorib a dispgo
castello usq ad brbem cam̾acũ trisiit
citra Rechuũ usq ligerim fluirum hĩtan.
carboniã siluã ingressus urbẽ tornacũ.
obtint. et ind̾e usq ad urbẽ camacũ
ꝓperauit. ubi pauco tpr̃e residenis
romanos si quo sibi ĩenit pereunt it
ex inde usq ad cõnam fliuiũ ꝑueniens

Expanded text:
Francorum missis exploratoribus de Dispargo castello usque ad urbem Cameracum, transiit citra Rhenum usque Ligerim fluvium habitantium, Carboniam silvam ingressus, urbem Tornacum optinuit, et inde usque ad urbem Cameracum properavit. Ubi pauco tempore residens, Romanos, si quos ibi invenit, peremit; et exinde usque ad Summam fluvium perveniens
Abbreviated transcription (Latin):
q̃q ⁊ oroĩb ac Ieniniis dedita. Stũdebat
int̾ hec toto mẽtis anasa truciare carnẽ
uolutates ꝓpͥas frãgere cumltusꝙ hom
deuitare. Et cotidianis se lacͥiuis in
ara cordis dnõ libare/. Oruales

Expanded text:
onibus ac jejuniis dedita. Studebat inter haec toto mentis adnisu cruciare carnem, voluntates proprias frangere, tumultusque hominum devitate, et quotidianis se lacrymis in ara cordis Domino libare. CAPUT XV.
Abbreviated transcription (Latin):
dũ inꝙͣ uite ꝓpͥe bene excollent plãtaria fructũ
referũt p̾ciosũ dei ꝓpiciãte iniuficenͣ. Rascit᷑
qͥppe ill rosa unãcissima et ut prea patebit stella
suspiria. Hec lauacro diͫ. ꝑfusa baptismatꝭ
a maiorib appłata est waldetrudis. Quiꝰbite
exẽplaria sc̾ctũ delibarumꝰ describe̾. qr pñtib¬

Expanded text:
 propriae bene excolerent plantaria, fructum referunt pretiosum, Dei propitiante munificentia. Nascitur quippe illis rosa vernantissima, et, ut postea patebit, stella suspiria. Haec lavacro divini perfusa baptismatis, a majoribus appellata est Waldetrudis. Cujus vitae exemplaria strictim deliberavimus describere, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Gitur Regnante. Dagobto
lo charii magni filio stellas
ꝙͣplures dei clemencia in
eccie sue ordinauit firma¬
mento. que uicoꝵ tenebras
a ppłis fulgore fugabant
suo. Iulgebat sedes Came¬
siacenẜ lunine sancti aub̃ti
pontificis ꝯgratulabat᷑ elnõ sc̃i amandi
meritis. Uobs metẽẜ sc̃i arnulphi fouebãt᷑
pat̾ciniis uen̾abatur traiecten. sedes ponͣᵉ.
suũ Remaclũ. Romionies cathedra elec¬
tũ amplectabat᷑ eligiĩ. Agrippina me¬
tropoł prũ colebat chumbtum. Sed s⁊
pagus antiquus a fanomartis mar¬
tinsis. a moderius u a flumo suo dc̃s
hamoensis, Coronã gestabat uernãtẽ
quoꝵdã sc̃oꝵ m̾itis. Hic landelinꝰ a
sc̃o martino Rõne sedis archieps ordina¬
tus boure dĩo colebat cͥspinũ. Ghillenꝰ
dei amore a prĩa exul uastissimam
inhabitabat hemũ. iec luc̾na tãtoꝵ
biroꝵ abscondita lacebat sub modio. S
⁊ pͥncipes scłaria tũc modantes ardo¬
re faiccenderat dĩo. Regis pscripti nãꝙ

Expanded text:
gitur regnante Dagoberto Lotharii Magni filio, stellas quamplures Dei clementia in Ecclesiae suae ordinavit firmamento, quae vitiorum tenebras a populis fulgore fugabant suo. Fulgebat sedes Cameracensis lumine sancti Autberti pontificis, congratulabatur Elnon sancti Amandi meritis, urbs Mettensis sancti Arnulphi fovebatur patrociniis, venerabatur Trajectensium sedes pontificem suum Remaclum, Novionensis cathedra electum amplectebatur Eligium, Agrippina metropolis pium colebat Cunibertum; sed et pagus antiquitus a fano Martis Martensis, a modernis vero a fluvio suo dictus Hainoensis, coronam gestabat vernantem quorumdam sanctorum meritis. Hic Landelinus a sancto Martino, Romanae sedis archiepiscopo ordinatus, vomere divino colebat Crispinium, Gislenus Dei amore a patria exsul vastissimum inhabitabat eremum: nec lucerna tantorum virorum abscondita latebat sub modio : sed et principes saecularia tunc moderantes ardore succenderat divino. Regis praescripti namque
Abbreviated transcription (Latin):
3o xcipͦ. adilbertꝰ rex angłoꝵ qui tã¬
tarii uocãt᷑. p̾dicante augustũo ꝯ gẽte
sua baptizat᷑. porro gẽs anglore/ qui
mercii diqt᷑ ⁊ gẽs nordãiuiubrore qͣqui
dem ad aquilõnarem ꝑtẽ nubre fliũs
hitant Ita bocãtur. sub regib edilfrido
et elle nũdum audierant uerbũ uite¬
uino diũ. deͦ. augustinꝰ ab etherio
arela. ep̃o ꝯsecrat᷑ auglors ep̃c Et childe¬
b̃tus rex fincoꝵ moritur. Sui theo¬
deb̃tus ⁊ thecdericus filii eus brogant᷑
constantinopolitani uniu̾rat prĩarche
nomẽ sibi ssur pante sub pelagie papa
ꝯcepta ⁊ agregorio Iã inde nõ leuit̾
exagitata non antea quiest̾ẽ potinit
ꝙ Ioħes ip̃e subita morte obiit
Iun ꝯ francis forcit̾ bellant in

Expanded text:
 8. Edilbertus rex Anglorum, qui Cantuarii vocantur, predicante Augustino cum gente sua baptizatur. Porro gens Anglorum, qui Mercii dicuntur et gens Nordanymbrorum, qui quod ad aquilonarem partem Ymbrae fluminis habitent, ita vocantur, sub regibus Edilfrido et Aelle nondum audierant verbum vitrio Arelatensi consecratur Anglorum episcopus. Childebertus rex Francorum moritur, qui Theodebertus et Theodericus filii ejus subroganConstantinopolitani, universalis pathriarchae nomen sibi usurpantis, sub Pelagio papa concepta et a Gregorio jam inde non leniter exagitata, non antea quiescere potuit, quam Johannes ipse subita morte obiit. Huni cum Francis fortiter bellant in
Abbreviated transcription (Latin):
st̃s amandus el nouens ꝑ gallias mira¬
cłoꝵ s⁊ p̾ditacoĩs gr̃a clarestebat allowinꝰ
eciã qui ⁊ bauo ꝑ eũ ex predone ꝯuersus
⁊ gandaui politarie reclusus sc̃itatis ep̃e¬
plui eiat omibus

Expanded text:
tus Amandus Elnonensis per Gallias miraculorum et predicationis gratia clarescebat. Allowinus etiam, qui et Bavo, per eum ex predone conversus et Gandavi solitarie reclusus, sanctitatis exemplum erat omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
Ihuxp̃i in citate saphat. non
loge a Ihõsolunis ꝯfessione simõnis Iuder
inuẽta ⁊ ab epĩs  gregorio anthiocens
⁊ thonia Iheroolunitãno ⁊ Iohanne
constãtinopolitanõ fhelui ini loco ubi crup
xpĩ uen̾atur est posita. ¶ Cassilo a¬
chil debto ordinatus Rex baioarioꝵ de¬
uictis sclanis obtinuit triũphum

Expanded text:
hristi in civitate Zaphat, non longe a Hierosolima, confessione Symonis Judei inventa, et ab episcopis Gregorio Antioceno et Thoma Hierosolimitano et Johanne Constantinopolitano Hierusalem in loco, ubi crux Christi veneratur, est posita. Childeberto ordinatus rex Bajoariorum, devictis Sclavis, optinuit triumphum