comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
enim ait. tu aperi ostuum. &ego instruam te. sed utrũq
ipse promisit. aperiam & instruam Alibi autem dicit
inpsalmo Dilata os tuum. &adimplebo illud. Ubi sig¬
nificat. in homine uoluntatem accipiendi. quod ds̃
donat uolenti. ut aduoluntatis exordium ꝑtineat.
dilata os tuum. addĩ autem gratiam. & adimplebo
illud Hic uero &aperiã os tuum. & instruam te X.
lem ꝑturbationem. ꝑ omnia tenendum ẽ. ubi tale aliquid
scriptura dicit . ne de hoc eadem saepe dicenda sint
Sed merito quaeritur. curhic iratus. de fratre moysi
dixerit. quod ipse illi loqueretur ad populum Uide¬
tur enim tamquam diffidenti. non dedisse plenissi mã
facultatem quam daturus erat. &ꝑ duos agi uoluisse.
quod &ꝑ unum poss& si credidiss& Uerumtamen eadẽ
uerba omnia diligentius considerata. non significant
iratum dñm prouindicta. dedisse aaron Sic enim dicit.
Nonne ecce aaron frater tuus leuites. scio quia eloquens

Expanded text:
enim ait, Tu aperi os tuum, et ego instruam te; sed utrumque enim ait, Tu aperi os tuum, et ego instruam te; sed utrumque ipse promisit, Aperiam, et instruam. Alibi autem dicit in Psalmo, Dilata os tuum, et adimplebo illud . Ubi significat in homine voluntatem accipiendi quod Deus donat volenti: ut ad voluntatis exordium pertineat, Dilata os tuum; ad Dei autem gratiam, Et adimplebo illud. Hic vero, Et aperiam os tuum, et instruam te. X.lem perturbationem, per omnia tenendum est, ubi tale aliquid Scriptura dicit, ne de hoc eadem saepe dicenda sint. Sed merito quaeritur cur hic iratus de fratre Moysi dixerit, quod ipse illi loqueretur ad populum: videtur enim tanquam diffidenti non dedisse plenissimam facultatem, quam daturus erat; et per duos agi voluisse, quod et per unum posset, si credidisset. Verumtamen eadem verba omnia diligentius considerata, non sigiratum Dominum pro vindicta dedisse Aaron. Sic enim dicit: Nonne ecce Aaron frater tuus Levites, scio quia eloquens
Abbreviated transcription (Latin):
ad dñm. Precor dñe. nonsum eloquens ante haesternim.
neq: ante nudius tertianum diem. neq ex quo coepisti
loqui famulo tuo. Intellegitur credere. posse fieri dĩ uolun¬
tate subito eloquentem. cum dicit. neq: exquo coepiftilo¬
qui famulo tuo Iamquam ostendens fieri potuisse. ut ante
hesternum & nudius tertianum diem. qui eloquens non
fuiss& repente fier&. exquo cum illo dñs loqui coepit
Quis fecit mutum & audientem . uidentem & cȩcum.
nonne ego dñs ds̃ : Sunt qui dõ calumnientur. uel
scripturae potius ue teris testamenti. quia dixerit
ds̃ quod ipse fecerit caecum & mutum Quidergodi¬
cunt dedñoxp̃o. aperte ineuangelio dicente Ego ue¬
ni utqui nonuident uideant. & qui uident caeci fian
Quis autem nisi insipiens crediderit. aliquid homini secun¬
dum uitia corporalia posse accẽdere. quod ds̃ nolit Sed
riamostuum. & instruam te quae locuturus es. Satis hic
apparet. non tantum instructionem oris. sed ipsam etĩa
apertionem addĩ uoluntatem & gratiam ꝑtinere Non

Expanded text:
ad Dominum, Precor, Domine, non sum eloquens ante hesternum, neque ante nudiustertianum diem, neque ex quo coepisti loqui famulo tuo, intelligitur, credere posse se fieri Dei voluntante subito eloquentem, cum dicit, neque ex quo coepisti loqui famulo tuo; tanquam ostendens fieri potuisse ut ante hesternum et nudiustertfuisset repente fieret ex quo cum illo dominus loqui coepit. Quis fecit mutum et audientem, uidentem et caecum? nonne ego dominus deus? sunt, qui deo calumnientur uel scripturae potius ueteris testamenti, quia dixerit deus, quod ipse fecerit caecum et mutum. quid ergo dicunt de domino Christo aperte in euangelio dicente: ego ueni, ut qui non uident uideant et qui uident caeci fiant? quis autem nisi insipiens crediderit aliquid homini secundum uitia corporriam os tuum, et instruam te quae locuturus es; satis hic apparet, non tapertionem ad Dei voluntatem et gratiam pertinere. Non
Abbreviated transcription (Latin):
botrum tollere: propt̃ quem & loco nomen ẽ indi tum ut¬
uallis botrui dicer&ur In ipso aũt monte explorabatur
terra quia ipsa erat quȩ ex plorar&ur. & ibi erat depres¬
sior locus dequa ualle botrus ablatus ẽ¬

Expanded text:
botrum tollere propter quem et loco nomen ebotrum tollere propter quem et loco nomen euallis Botrui diceretur? in ipso ergo monte explorabatur terra, quia ipsa erat quae exploraretur; et ibi erat quidam depressior locus,. de qua ualle botrus ablatus e
Abbreviated transcription (Latin):
appellat : Sicut solent locorũm & gentium nomina. plerũq
u&ustate mutari¬
Et dixit ad eos. ascenditẽ ĩsta heremo: & ascenditis in montẽ
& uidebitis terram quȩ sit & populum qui in sidet suꝑ eam
si fostis ẽ aninfirmus. Si pauci sunt aut multi. Ex posuis se
intellegitur secundum qͥd dixxerit si potens ẽ aut infirmus.
Hoc est si pauci sunt aut multi. nam quomodo possent de
monte prospicientis sentire humanarum uirium fostitudi¬
nem: potest & alius sensus esse multo congruentior ueritati
quodait . ascend&is in montem in ipsam terram dixit quã
explorari uolebant non enim possent facile exploratores
intellegi. Ibi tam quam peregrinantes omnia perquire¬
bant Nam sidemontis uestice eos putauerimus conspexis se
terram & explorasse quomodo possent ex quirere omnia
quȩ moyses ex quirenda prȩcepit: Quomodo intrare ciui¬
tates. quas eos scriptura dicit intrasse : quomodo deilla ualle

Expanded text:
appellat, sicut solent locorum et gentium nomina plerumque appellat, sicut solent locorum et gentium nomina plerumque uetustate mutariEt dixit ad eos: ascendite ista heremo et ascendetis in montem et uidebitis terram quae sit et populum qui insidet super eam, si fortis est aut infirmus, si pauci sunt aut multi. exposuisse intellegitur, secundum quid dixerit: si potens est aut infirmus, hoc est: si pauci sunt aut multi. nam quomodo possent de monte prospicientes sentire humanarum uirium fortitudinem? potest et alius sensus esse multo congruentior ueritati. quod ait: ascendetis in montem, in ipsam terram dixit, quam explorare uolebant. non enim possent facile exploratores intellegi, ubi tamquam peregrinantes omnia perquirebant. nam si de montis uertice putauerimus eos conspexisse terram et explorasse, quomodo possent exquirere omnia quae Moyses exquirenda praecepit? quomodo intrare ciuit
Abbreviated transcription (Latin):
hoc non inducitis uos synagogam hanc interram quam de¬
dicis: Acperhoc intellegitur illa uerba ita dixisse moysen
Tam quam ad incestum percusserit ut sinon sequer& ur
effectus hoc predixisse putar&ur cumait. Num quid ex
hac p&ra educimus uobis aquam. Quod in animo eius late¬
r& omnino nisi dĩ sententia proder&ur. Econtrario itaq
isto loco debemus intellegere uerba moysi dȩꝓmissis car¬
nib querentis potius quomodo fier& quam diffidentis fu¬
isse quando sententia dñi non secuta ẽ quȩ uindicar&
sed potius quae docer&¬
euxore moysi & hiopissa querisol& utrum ipsa sit fili¬
a iothor analteram duxerit. Uel suꝑ duxerit : sed ipsam
fuisse credibile ẽ: Demadianitis quippe erat. qui reppe¬
riuntur imparals ꝓpomenon a &hopes dict: Quando con¬
tra eos pugnauit iosaphat. Nam in his locis dicitur cos
persecutus populus isrł ubizianite habitant. quinunc
saraceni appellantur. Sed nunc eos a& hiopes nemo fere

Expanded text:
hoc non inducetis uos synagogam hanc in terram quam dehoc non inducetis uos synagogam hanc in terram quam dedi eis. ac per hoc intellegitur illa uerba ita dixisse Moysen, tamquam ad incertum percusserit, ut si non sequeretur effectus, hoc praedixisse putaretur, cum ait: numquid ex hac petra educemus uobis aquam? quod in animo eius lateret omnino, nisi dei sententia proderetur. e contrario itaque isto loco debemus intellegere uerba Moysi de promissis carnibus quaerentis potius quomodo fieret quam diffidentis fuisse, quando sententia domini non secuta est, quae uindicaret, sed potius quae docerDe uxore Moysi Aethiopissa quaeri solet utrum ipsa sit filia Iothor an alteram duxerit uel superduxerit. sed ipsam fuisse credibile est; de Madianitis quippe erat, qui reperiuntur in Paralipomenon Aethiopes dicti, quando contra eos pugnauit Iosaphat. nam in his locis dicitur eos persecutus populus Israhel, ubi Madianitae habitant, qui nunc Saraceni appellantur. sed nunc eos Aethiopes nemo fere
Abbreviated transcription (Latin):
dep&ra ista educimus. aquam uobis. Deinde sequitur
t eleuata moyses manusua percussit p&ram uirgabis. &
exut aqua multa. & bibit sysagoga & pecora eorum
Utiq ad hoc congregauit populum. Ad hoc illam uirgã
inqua tanta miracula fecerat sumpsit. eamq p&ram per¬
cussit. atq inde solite uistutis ẽ consecutus effectus. Uer¬
baergo illa quibus ait Num quid ex hac p&ra educibus m̃¬
uobis aquam poss& sic accipi tamquam dicer&ur. Nem¬
pe ex hac p&ra secundum ur̃am incredulitatem a qua
educi non potest:. Ut deniq percutiendo ostender&ur
fieri diuinitus potuisse qͦd illi infidelitate non crederent
Maxime quia dixerat. Audite me increduli. Ita quidem
intellegi possent hȩc uerba nisi d̃s qui cordis inspector ẽ.
quo animo dicta fuerint indicar&. Sequitur enim scri¬
ptura & dicit. Et dixit dñs ad moysen & aaron. quo
non credidistis scificare me in conspectu filioꝵ isrł. Propt̃

Expanded text:
de petra ista educemus uobis aquam? deinde sequitur: de petra ista educemus uobis aquam? deinde sequitur: et eleuata Moyses manu sua percussit petram uirga bis et exiit aqua multa et bibit synagoga et pecora eorum. utique ad hoc congregauit populum, ad hoc illam uirgam in qua tanta miracula fecerat sumpsit eaque petram percussit atque inde solitae uirtutis est consecutus effectus. uerba ergo illa quibus ait: numquid ex hac petra educemus uobis aquam? possent sic accipi, tamquam diceretur: nempe ex hac petra secundum uestram incredulitatem aqua educi non potest, ut denique percutiendo ostenderetur fieri diuinitus potuisse, quod illi infidelitate non crederent, maxime quia dixerat: audite me, increduli. ita quidem intellegi possent haec uerba, nisi deus qui cordis inspector est, quo animo dicta fuerint indicaret. sequitur enim scriptura et dicit: et dixit dominus ad Moysen et Aaron: quoniam non credidistis sanctificare me in conspectu filiorum Israhel, propter
Abbreviated transcription (Latin):
tror intellegi dñm ita respondisse tam quam modum futuri
facti quem ille requirebat dicere noluerit. Sed potius opere
ipso suam potentiam demonstrare. Poterat enim & mariae di¬
centi. Quomodo fi& istud qũo uirum non cognosco A calumꝵ¬
antibus obici quod minus crediderit: cum illa modum quȩ¬
siuerit non de uistute dĩ dubitauerit. Quod autem respon
brauit te. Poterat & sic respondere. Quomodo hic. num¬
quid spiritui scõ impossibile ẽ qui suꝑ ueni& inte. Acsi idem
ipse sensus conseruar&ur. Porro autem talia quȩ dam di¬
cens tacharias incredulitatis arguitur. & uocis oppressȩ
poena plectitur. Quareꝰ. nisi quia ds non de uerbis sed de
cordib: iudicat. Alio quin & ad illam p&ram unde aquã
profluxit poterant excusari uerba moysi. nisi in eum
clara ẽ& diuina sententia quod diffidendo talia dixerit
Namitase ea uerba habent audite me increduli. pumꝗͥd

Expanded text:
tror intellegi dominum ita respondisse, tamquam modum futuri tror intellegi dominum ita respondisse, tamquam modum futuri facti, quem ille requirebat, dicere noluerit, sed potius opere ipso suam potentiam demonstrare. poterat enim et Mariae dicenti: quomodo fiet istud, quoniam uirum non cognosco, a calumniantibus obici quod minus crediderit, cum illa modum quaesiuerit, non de uirtute dei dubitauerit. quod autem responsaltissimi obumbrabit te, poterat et sic responderi quomodo hic: numquid spiritui sancto inpossibile est, qui superueniet in te? ac sic idem ipse sensus conseruaretur. porro autem talia quaedam dicens Zacharias incredulitatis arguitur et uocis oppressae poena plectitur. quare? nisi quia deus non de uerbis, sed de cordibus iudicat. alioquin et ad illam petram unde aqua profluxit poterant excusari uerba Moysi, nisi in eum clara esset diuina sententia quod diffidendo talia dixerit. nam ita se ea uerba habent: audite me, increduli: numquid
Abbreviated transcription (Latin):
Nihil alium dm̃ significare uoluisse nisi ex eodem spũ gratiȩ
illos quoq habituros adiutorium ex quo habebat moyses ut¬
& isti haberent quantũ ds uell&. Non Vt Ideo moyses minus
haber&
Et dixit moyses sex centa milia peditũ in quibus sum in ipsis. &
tudixisti carnes dabo eis & edem mense dierum. Numquid oues
& boues occidentur illis. & sufficient illis aut omnis piscis con¬
gregabitur eis & suffici& illis. Quȩri sol& utrum hoc moses
diffidendo dixerit. anquerendo. Sed si putauerimus eum diffi¬
dendendo dixisse. nascetur questio. Curhoc ei non exꝓbrauerit
dñs sicut ex probrauit quod ad p&ram unde aquam ꝓfluxit
uid&ur depotestate dñi dubitasse. Si autem dixerimus hoc
eum dixisse quȩrendo modum quo fier& ipsa dñi responsio ubi
ad eum dixit. Num quid manus dñi non suffici& quasi redar¬
guentis uid&ur quod ille ista non credidiss&. Sed melius arbi¬

Expanded text:
nihil aliud Deum significare voluisse, nisi ex eodem Spiritu gratiae nihil aliud Deum significare voluisse, nisi ex eodem Spiritu gratiae illos quoque habituros adjutorium, ex quo habebat Moyses; ut et isti haberent quantum Deus vellet, non ut ideo Moyses minus haberet Et dixit Moyses, Sexcenta millia peditum, in quibus sum in ipsis, et tu dixisti, Carnes dabo eis, et edent mense dierum. Numquid oves et boves occidentur illis, et sufficient illis? aut omnis piscis congregabitur eis, et sufficiet eis? Quaeri solet utrum hoc Moyses diffidendo dixerit, an quaerendo. Sed si putaverimus eum diffidendo dixisse, nascetur quaestio cur hoc ei non exprobraverit Dominus, sicut exprobravit quod ad petram unde aqua profluxit, videtur de potestate Domini dubitasse. Si autem deum dixisse quaerendo modum quo fieret, ipsa domini responsio, ubi ad eum dixit: numquid manus domini non sufficiet? quasi redarguentis uidetur quod ille ista non credidisset. sed melius arbi
Abbreviated transcription (Latin):
quam uis possit &iam sicut alii interp̃tati sunt intellegi
sp̃s dĩ in eo quod dicitur de sp̃u tuo qui est inte ut dictũ
sit tuo. quia fit &iam ñr qui dĩ ẽ cum accipimus eum.
Sicut de iohanne dictum ẽ in spũ & iustute heliȩ. Non eñi
anima heliȩ in eum fuerat reuoluta quod si quidam here¬
tica ꝑuersitate opinantur. Quid dicturi sunt in eo quod
scriptum ẽ. Sp̃s heliȩ requieuit suꝑ eliscum. Cumiam ille
utiq haber& animam suam. nisi quia dictum. nisi quia dic¬
tum despu dĩ ut &iam per illum operar&ur qualia per
heliam operabatur. non ab illo recedens ut iftum poss&
implere aut disꝑtitus minus ess& in illo ut poss& ex aliqua
paste & inisto ẽẽ. Os̃ est enim qui possit eẽ in omnibus tan¬
tus in quibus per illam gratiam ẽẽ uoluerit:. Nunc aũt cumita
scriptum sit. Et auferam despũ qui ẽ superte. nec dictum sit
despu tuo fallatior ẽ absolutio quȩstionis quia intellegamꝰ

Expanded text:
Quamvis posset etiam, sicut alii interpretati sunt, intelligi Spiritus Dei in eo quod dicitur, de spiritu tuo qui est in te; ut dictum sit, tuo, quia fit etiam noster qui Dei est, cum accipimus eum: sicut de Joanne dictum est, In spiritu et virtute Eliae . Non enim anima Eliae in eum fuerat revoluta. Quod si quidam haeretica perversitate opinantur, quid dicturi sunt in eo quod scriptum est, Spiritus Eliae requievit super Elisaeum ; cum jam ille utique haberet animam suam: nisi quia dictum est de Spiritu Dei, ut etiam per illum operaretur qualia per Eliam operabatur; non ab illo recedens, ut istum posset implere; aut dispertitus minus esset in illo, ut posset ex aliqua parte et in isto esse? Deus est enim qui possit esse in omnibus tantus, in quibus per illam gratiam esse voluerit. Nunc autem cum ita scriptum sit, Et auferam de spiritu qui est super te, nec dictum sit, de spiritu tuo, facilior est absolutio quaestionis: quia intelligimus
Abbreviated transcription (Latin):
t auferam despũ qui est inte & super ponam super eos
& sustinebunt te cum imp&um populi. & non postabis
illos tusolus pleriq latini interprȩtes non ut ingreco ẽ
trans tulerunt. Sed dixerunt auferam despũ tuo qui est
inte & ponam super eos aut ponam in eis & fecerunt sen¬
sum laboriosum ad intellegendum. Putari enim potest
de sp̃u ipsius hominis dictum quod humana natura comple¬
tur corpore ad iuncto. que conftat ex corpore & sp̃u
quam &iam animam dicunt. dequo & apostolus dicit
Quis enim scit hominum que sunt hominis. nisi sp̃s hominis
qui in ipso ẽ. sic & quȩ dĩ sunt nemo scit nisi spiritus dĩ

Expanded text:
t auferam de spiritu qui est in te et superponam super eos; et sustinebunt tecum inpetum populi, et non portabis illos tu solus. plerique latini interpretes non ut in graeco est transtulerunt, sed dixerunt: auferam de spiritu tuo qui est in te et ponam super eos aut ponam in eis, et fecerunt sensum laboriosum ad intellegendum. putari enim potest de spiritu ipsius hominis dictum, quo humana natura completur corpore adiuncto, quae constat ex corpore et spiritu, quem etiam animam dicunt: de quo\' et apostolus dicit: quis enim scit hominum quae sunt hominis nisi spiritus hominis qui in ipso
Abbreviated transcription (Latin):
.XII. Deeo qđ scriptũ est. post centũ quinquaginta dies ad duc¬
tũ esse spm suꝑ terra. & desisse aqu̾ã. & conclusos fontes
abrssi & cateractas celi & d&enta pluuia decelo
xIII. Deeo qđ scriptum ẽ dimissum ẽẽ coruũ. nec redisse. & di¬
missam postea columbam & ipsam redisse. qđ non inuenis¬
s& requiem pedibus suis

Expanded text:
. Quod scriptum est, post centum quinquaginta dies adductum esse spiritum super terram, et desiisse aquam, et conclusos fontes abyssi, et cataractas coeli, et detentam pluviam de coelo. Quod scriptum est dimissum esse coruum nec redisse et dimissam post eum columbam et ipsam redisse, quod non inuenisset requiem pedibus suis
Abbreviated transcription (Latin):
filiã suã ipsi uxoẽ : dedit aũ laban rachel filiȩ suȩ. balã ancillam suã ei
ancillã : & in trauit ad rachel : dilexit aũ rachel magis qũaliã. & seruiuit llli sep¬
tẽ annos alios : utiq: appar& quia postea quãdux̃ rachel. dum seruiuit ꝓea-
septẽ annos alios: nimis enm durũ & ualde iniquum fuit ut deceptũ ad huc
differret alios annos septẽ . & tunc eã trader& qũa primo debuit: septẽ dieb
solere nuptias celebrari &iã liber iudicũ ostendit insã son. quãdo fecit
potũ septẽ dieb & ad didit scriptura. qđ sic solere facere luuenes.⁊

Expanded text:
filiam suam ipsi uxorem. dedit autem Laban Rachel filiae suae Ballam ancillam suam ei ancillam . et intrauit ad Rachel: dilexit autem Rachel magis quam Liam; et seruiuit illi septem annos alios. utique adparet quia, posteaquam duxit Rachel, tunc seruiuit pro ea septem annos alios. nimis enim durum et ualde iniquum fuit, ut deceptum adhuc differret alios annos septem et tunc eam traderet quam primo debuit. septem autem diebus solere nuptias celebrari etiam liber Iudicum ostendit in Samson, quando fecit potum septem diebus. et addidit scriptura, quod sic solerent facere iuuenes
Abbreviated transcription (Latin):
non denudabitis : ubicerte ostendit cidaras tegmina ca¬
pitum fuisse. nisi quia illud faciebant lugentes. quȩ con¬
suetudini ornatus essent contraria: sicut enim in nr̃a¬
consuetudine. quia caput apestum magis hab&ur: operi¬
tur in luctu. sic quia illi operimento capitis ornabantur.
nudandum erat lugentib:. quod ideo prohib& nelugereN
eos inquoꝵ poena scĩ ficatus est dñs. id est commendatus
ẽ timor eius: neȩ ideo quia lugendinonerant: Namper¬
mittit alios lugere illos: sed quia illi lugere tunc non de¬
bebant. cum dies sc̃ĩfacationis eorũ agerentur: non dum
conpl&i septem. quibus eos precepit de tabernaculo non
abscedere: quam quam possit uideri. quia illo oleo fuerant
scĩficati. hoc dictum ẽẽ. quod numquam quem quam lu¬
gere deberent: Ita enim dicit. fratres autem uestri omnis
domus israhel. plorabunt incendium quo incensi sunt ad ño.
& abhostio tabernaculi testimonii non exhibitis. nemoria¬

Expanded text:
non denudabitis, ubi certe ostendit cidaras tegmina canon denudabitis, ubi certe ostendit cidaras tegmina capitum fuisse? nisi quia illa faciebant lugentes, quae consuetudini ornatus essent contraria. sicut enim in nconsuetudine, quia caput apertum magis habetur, operitur in luctu, sic, quia illi operimento capitis ornabantur, nudandum erat lugentibus. quod ideo prohibet, ne lugerent eos, in quorum poena sanctificatus est dominus. id est commendatus est timor eius. nec ideo, quia lugendi non erant — nam permittit alios lugere illos — sed quia illi lugere tunc non debebant cum dies sanctificationis eorum agerentur nondum completis septem, quibus eos praecepit de tabernaculo non abscedere. quamquam possit uideri, quia illo oleo fuerant sanctificati, hoc dictum esse quod numquam quemquam lugere deberent. ita enim dicit: fratres autem uestri omnis domus Israhel plorabunt incendium, quo incensi sunt a domino. et ab ostio tabernaculi testimonii non exibitis, ne moria
Abbreviated transcription (Latin):
Seruus qui non cognouerit uoluntatem domini sui & fa¬
cit digna plagis. uapulabit pauca. Seruus autem qui
cognouit uoluntatem domini sui. & non facit digna pla¬
gis. uapulabit multa: It illud. exiguo enim conced&ur
miseri cordia. potentes autem posteriora tormenta pact¬
entur : sed ubi hȩc dixerit dñs. quod eum dixisse moy¬
ses commemorauit : inscriptura quȩ r&ro est non inue¬
nitur. Tale ergo ẽ hoc. quale & in exodo. Ubi dicit
dño. tudixisti. Scio te prȩomnib: quod inuenitur
quidem dñs ei dixisse. Sed postea.: Sed quoniam men¬
daciter. Num quam hoc moses dicer&. Intellegitur
id ei &iam ante dixisse. quam uis scriptum non fuerit :
Ita & hoc: unde appar& non omnia scripta eẽ. quȩ ds̃
locutus ẽ eis. ꝑ quos nobis sc̃a scriptura eius inistrata ẽ
Qsuid est quod aaron & reliquos filios eius. mostem
duoꝵ illorum lugere prohibens. dicit : Caput urm cidara

Expanded text:
seruus, qui non cognouit uoluntatem domini sui et faseruus, qui non cognouit uoluntatem domini sui et facit digna plagis, uapulabit pauca; seruus autem qui cognouit uoluntatem domini sui et facit digna plagis, uapulabit multa? et illud: exiguo enim concedetur misericordia; potentes autem potentiora tormenta patientur? sed ubi hoc dixerit dominus, quod eum dixisse Moyses commemorauit, in scriptura quae retro est non inuenitur. tale ergo est hoc quale in Exodo, ubi dicit domino: tu dixisti: scio te prae omnibus, quod inuenitur quidem dominus ei dixisse, sed postea. sed quoniam mendaciter numquam hoc Moyses diceret. intellegitur id ei etiam ante dixisse, quamuis scriptum non fuerit; ita et hoc. unde adparet non omnia scripta esse quae deus locutus est eis, per quos nobis sancta scriptura eius ministrata est. Quid est quod Aaron et reliquos filios eius mortem duorum illorum lugere prohibens dicit: caput uestrum cidara
Abbreviated transcription (Latin):
eo loco ignis exit ubierat arca testimonii: non enim in
loco aliquo ita est dñs. quasi alibi non sit
Post ea quam ex eunte igne adño incensi mostiu sunt filii¬
aaron. qui ausisunt inuatillis suis adibito igni alieno in¬
censum imponere dño. quod ideo non licebat. quia ex illo
igne qui diuinitus in altare uenerat. de inceps custodito
omnia erant accendenda quȩ intabernaculo accendi
opostebat. Mortuis ergo illis. ait moyses. hoc ẽ quod
dixit dñs dicens. in eis quimihi appropinquant. scĩfica¬
bor & in omni sinagoga glorificabor : eos apꝓpinqua¬
re dño uolens intellegi. qui in tabernaculo sacerdotio
fungebantur: scificari autem in cis &iam uindicando sicut
factum ẽ. utrum ut hinc sciretur quamminus alias par¬
cat. si illis non parcit. quosensu dictum ẽ : Si iustus iuix sal¬
uus erit. peccator & impius ubi parebunt. An potius se¬
cundum illud. cui plus datur: plus ab eo exigitur. Et illud

Expanded text:
eo loco ignis exiit, ubi erat arca testimonii. non enim in eo loco ignis exiit, ubi erat arca testimonii. non enim in loco aliquo ita est dominus, quasi alibi non sit. Posteaquam exeunte igne aAaron, qui ausi sunt in batillis suis adhibito igne alieno incensum imponere Domino, quod ideo non licebat, quia ex illo igne qui divinitus in altare venerat, deinceps custodito omnia erant accendenda quae in tabernaculo accendi oportebat. Mortuis ergo illis ait Moyses: Hoc est quod dixit Dominus dicens: In eis qui mihi appropinquant sanctificabor, et in omni synagoga glorificabor eos: appropinquare Domino volens intelligi, qui in tabernaculo sacerdotio fungebantur. Sanctificari autem in eis etiam vindicando sicut factum est, utrum ut hinc sciretur quam minus aliis parcat, si illis non parcit. Quo sensu dictum est: Si justus vix salvus erit, peccator et impius ubi parebunt? An potius secundum illud: Cui plus donatur, plus ab eo exigitur ? Et
Abbreviated transcription (Latin):
dus . & ideo u&itum ẽ: hic uero ubi altaris tanta fuerat
minis trare non poss& : Intellegendumẽ quicquid illud
arat quod ad orã ministrationis ponebatur. & aufere¬
batur non fuiss& altaris pastem. & ideo non fuisse contra
prȩceptum. quod habere prohibitum ẽ: hoc autem quale¬
cumq fuerit tacuit scriptura. & ideo quȩstio facta est :
Sed nunc cum dicit scriptura. sacerdotem cum fecis s&
sacrificia descendisse. hoc est cum immolata imposuiss&¬
altari. Utiq manifestat . alicubi eum ftetisse. unde
descenderet . & quia ibi st&erat. Ideo trium cubitorũ
altari. ministrando deseruire potuisse.
pretes dixerunt . ex pauit . conantes trans ferre de greco.
Inscripturis latinis legitur mentis ex cessus.
Et exuit ignis adño. & deuorauit quȩ erant super altare
holo caustomata & adipes. quid dixerit adño. quȩri po¬
test. Utrum quia nutu & uoluntate dñi factum ẽ. Anab

Expanded text:
dus, et ideo uetitum est. hic uero, ubi altaris tanta fuerat dus, et ideo uetitum est. hic uero, ubi altaris tanta fuerat ministrare non posset, intelligendum est quidquid illud erat quod ad horam ministrationis ponebatur, et auferebatur, non fuisse altaris partem, et ideo non fuisse contra praeceptum quo gradum habere prohibitum est; hoc autem qualecunque fuerit, tacuit Scriptura, et ideo quaestio facta est. Sed nunc cum dicit Scriptura sacerdotem, cum fecisset sacrificia, descendisse, hoc est, cum immolata imposuissaltari, utique manifestat alicubi eum stetisse unde descenderet: et quia ibi steterat, ideo trium cubitorum altari ministrando deservire potuisse. pretes dixerunt, expavit, conantes transferre de graeco qepe in Scripturis latinis legitur mentis eEt exiit ignis a domino et deuorauit quae erant super altare, holocaustomata et adipes. quid dixerit "a domino" , quaeri potest: utrum quia nutu et uoluntate domini factum est an ab
Abbreviated transcription (Latin):
culum & brachium dextrum abstulit aaron oblatio¬
nem ante dm̃n. modo singulariter inferens. & peccusculũ
dicens. utiq utrumq ex utroq: animante. quae pectus cu
Quid ẽ quod ait . cum extuliss& aaron manus super popu¬
lum. benediait eos. & descendit cum feciss& quod pro
peccato . & holo caustomata & salutaris. Ubi autem ista
fecit. nisi super altare. idest ad altare stans eiq deserui¬
ens: Inde ergo descendit ubi stabat . nimirum illius solutio
quȩstionis. ad iuuari hoc testimonio uid&ur. ubi quȩ siera¬
mus in exodo. quomodo seruiri potuerit ad altare. quod
erat altum cubitis tribus: graduum quippe illic intelle¬
gere prohibebamur. quia id ds̃ u&uerat. ne super altare
pudenda uirilia minis trantis reuelarentur: quod utiq fi¬
er&. si pars altaris gradus essec . Idẽ si compactus adere¬
r&. Deniq: ibi hoc u&uit. ubi de altari ftructili loquebat᷑
Unum enim ess& altare cum gradu. cuius pars ess& gra¬

Expanded text:
culum et brachium dextrum abstulit Aaron ablatioculum et brachium dextrum abstulit Aaron ablationem ante Dominum: modo singulariter inferens, et pectusculum dicens, utique utrumque ex utroque animante, quae pectuscula. Ib. IX, 22. Quid est quod ait. Cum extulisset Aaron manus super populum, benedixit eos, et descendit, cum fecisset quod pro peccato et holocaustomata et quae salutaris? ubi autem ista fecit nisi super altare, id est ad altare stans eique deseruiens? inde ergo descendit. ubi stabat. nimirum illius solutio quaestionis adiuuari hoc testimonio uidetur. ubi quaesieramus in Exodo quomodo seruiri potuerit ad altare, quod erat altum cubitis tribus? gradum quippe illic intellegere prohibebamur, quia id deus uetuerat, ne super altare pudenda uirilia ministrantis reuelarentur, quod utique fieret, si pars altaris gradus esset, id est. si conpactus adhaereret. denique ibi hoc uetuit, ubi de altari structili loquebatur: unum enim esset altare cum gradu, cuius pars esset gra
Abbreviated transcription (Latin):
& adipe quȩ uitulo & abari&e lumbum. & adipem tegen¬
tem super uentrem . & duos renes . & adipem quȩ super
ipsos ẽ & pennam quȩ est in igcinore Et posuit adipem
suꝑ pectus cula: &iam posuit adipes ad altare: & pectus¬
culum & brachium dextrũ abstuli aaron oblationem
ante dñm. quomodo prȩcepit dñs moysi. Nunc singula¬
riter nunc pluraliter loquitur. cum deduob: Animalib:
loquatur. uitulo & ari&e. Quod ergo dicit. duo renes
ab utroq animante intellegendum ẽ. atq: ita quatuor
fiunt: Ita& c&era: quod uero ait & posuit adipes super
pectuscula. cum ipsa pectus cula non imposuerit altari.
sacerdoti enim debebantur cumbrachiis dextrisq quid
sibi uult : An intellegendum ẽ. et posuit adipes quȩ sunt
super peccuscula. Ipsa enim posuit quas imponer& altiri
a pectusculis demptas : Nam ita & superius prȩceperat
Deniq sequitur. & imposuit adipes super altare . & pectus¬

Expanded text:
et adipem qui a vitulo, et ab ariete lumbum, et adipem tegenet adipem qui a vitulo, et ab ariete lumbum, et adipem tegentem super ventrem, et duos renes, et adipem qui super ipsos est, et pinnam quae est in jecinore; et posuit adipem super pectuscula, et imposuit adipes ad altare: et pectusculum et brachium dextrum abstulit Aaron, ablationem ante Dominum, quomodo praecepit Dominus Moysi. Nunc singulariter, nunc pluraliter loquitur, cum de duobus animalibus loquatur, vitulo et ariete. Quod ergo dicit duos renes, ab utroque animante intelligendum est, atque ita quatuor fiunt; ita et caetera. Quod vero ait, Et posuit adipes super pectuscula, cum ipsa pectuscula non imposuerit altari, sacerdoti enim debebantur cum brachiis dextris; quid sibi vult? An intelligendum est, Et posuit adipes qui sunt super pectuscula? ipsos enim posuit, quos imponeret altari a pectusculis demptos. Nam ita et superius praeceperat. Denique sequitur, Et imposuit adipes super altare, et pectus
Abbreviated transcription (Latin):
lutaris. cũ sit debubus: ibi enim id prȩcepit. & insacrificio
ꝓpeccato. cum fit defemina ex ouibus: cȩtera uero siue sint
salutaris. siue ꝓpeccato. non ẽẽ necesse. ut suꝑ holocausta im¬
ponantur: Mou& &iam quod facer& aaron dona populi.
quȩ supra commemorauit . non omnia cõmemorata sunt im¬
molata. quȩ fuerant prȩdicta. sed tantum hircus ꝓpeccato
& holo caustum: ubitamen agnum illum non ex pressit: duo
uero alia.quȩ adsacrificia propeccato potius quam ad ho¬
lo caustum ꝑtinere diximus. tacuit. idest ari&em & uitu¬
lum : nisi forte . apste totum intellegi uoluit: Ut solo capro
commemorato . &iam illa subsecuta acciperemus: cum de
sa crificus salutaris populi narrar&. quem am̃modum ea fe¬
cerit aaron deuitulo &ari&e. ait Et occidit uitulum &
ari&em sacrificii salutaris populi & obtulerunt filii aa¬
ron sanguinem ad eum & effudit ad altare incircuitu.

Expanded text:
lutaris, cum fit de bubus — ibi enim id praecepit — et in sacrificio lutaris, cum fit de bubus — ibi enim id praecepit — et in sacrificio pro peccato, cum fit de femina ex ouibus; cetera uero siue sint salutaris siue pro peccato non esse necesse ut super holocausta inponantur. Mouet etiam, quod, cum faceret Aaron dona populi. quae supra commemorauit, non omnia commemorata sunt immolata, quae fuerant praedicta, sed tantum hircus pro peccato et holocaustum, ubi tamen agnum illum non expressit; duo uero alia, quae ad sacrificium pro peccato potius quam ad holocaustum pertinere diximus, tacuit, id est arietem et uitulum. nisi forte a parte totum intellegi uoluit, ut solo capro commemorato etiam illa subsecuta acciperemus. Cum de sacrificiis salutaris populi narraret, quemacerit Aaron, de vitulo et ariete ait: Et occidit vitulum et arietem sacrificii salutaris populi, et obtulerunt filii Aaron sanguinem ad eum, et affudit ad altare in circuitu,
Abbreviated transcription (Latin):
uade moueat. quod &iam ita narrat scriptura fecisse
aaron quod audiuit . ut prius cõmemorar & eum face¬
re propeccato. deinde holocauscum: quod utrũ & ip¬
se prius fecerit: Anprius hoc scriptura narrauerit quod
postea factum ẽ. sicut inmultis facere sol&. haberctur
incertum: nisi quod dixi superius leger&ur. cum ager&
desacrificio ꝓpeccato: Ita enim legitur . & super pon& illud
sacerdos super altare. suꝑ ho locaustum dñi : Et exorabut
proeo sacerdos propeccato qđ peccauit. & dimittetur
illi. Quomodo ergo poss& hoc super holo caustoma im¬
poni. nisi holocaustoma prius imponer&ur . prȩcepit aũ
hoc & desacrificio salutaris . ut super holo caustomaim¬
poner&ur: sed quia hoc non ubiq dicit. nonper omnia sa¬
crificia salutaris. necper omnia sacrificia ꝓpeccato. potest
forsitan dici. Non hoc regulariter fuisse prȩceptum. sed
illic tantũ modo ut fier& dictum ẽ. Id est insacrifio sa¬

Expanded text:
ualde moueat, quod etiam ita narrat scriptura fecisse ualde moueat, quod etiam ita narrat scriptura fecisse Aaron quod audiuit, ut prius commemoret eum facere pro peccato, deinde holocaustum. quod utrum et ipse prius fecerit an prius hoc scriptura narrauerit quod postea factum est, sicut in multis facere solet, haberetur incertum, nisi quod dixi superius legeretur, cum ageret de sacrificio pro peccato. ita enim legitur: et superponet illud sacerdos super altare super holocaustoma domini; et exorabit pro eo sacerdos pro peccato quod peccauit et dimittetur illi. quomodo ergo posset hoc super holocaustoma inponi, nisi holocaustoma prius inponeretur? praecepit autem hoc et de sacrificio salutaris, ut super holocaustoma inponeretur. sed quia hoc non ubique dicit, non per omnia sacrificia salutaris nec per omnia sacrificia pro peccato, potest forsitan dici non hoc regulariter fuisse praeceptum; sed illic tantummodo ut fieret dictum est, id est in sacrificio sa
Abbreviated transcription (Latin):
fungens. offerre ꝓse iussus ẽ uitulum propeccato. & arie¬
tem in holocustum. Non autem iussus est prose offerre con¬
summationis. Quia tunc ideo oblatum ẽ ut consũ mar&ur
scĩficatione. & sacerdotio fungi possit: quoiam quõ fun¬
gebatur . Non opus erat eũ iterũ cosũmari XUI¬
Et ait moyses adaaron. Accede adaltare. & fac quod
propeccato tuo. & holocaustũ tuum . & ex ora prote &
domo tua Mirum ẽ quomodo prius dicat faciendum
quod propeccato. deinde holocaustũ. cum sacrificia pro
peccatis suꝑ holocausta superius iubeat inponi. excepto
quod de auibus prȩcepit: Anforte hic quod prius fiebat.
idest holocaustumerius cõmemorauit: Non enim quẽ¬
ammodum de auibus dixit. fac prius illud & postea
illud. sed fac illud atq illud. Quid autẽ prius faciendũ
sit. indicat superius exposita instructio. Ubidicit suꝑ
holo caustum imponi sacrificium propecatis: quam qua

Expanded text:
fungens offerre pro se iussus est uitulum pro peccato et ariefungens offerre pro se iussus est uitulum pro peccato et arietem in holocaustum; non autem iussus est pro se offerre consummationis, quia tunc ideo oblatum est, ut consummaretur sanctificatione et sacerdotio fungi posset, quo iam quoniam fungebatur non opus erat eum iterum consummariEt ait Moyses ad Aaron: accede ad altare et fac quod pro peccato tuo et holocaustum tuum et exora pro te et domo tua. mirum est quomodo prius dicat faciendum quod pro peccato, deinde holocaustum. cum sacrificia pro peccatis super holocausta superius iubeat inponi excepto quod de auibus praecepit. an forte hic quod prius fiebat, id est holocaustum, posterius commemorauit? non enim quemadmodum de auibus dixit: fac prius illud et postea illud, sed: fac illud atque illud. quid autem prius faciendum sit indicat superius exposita instructio, ubi dicit super holocaustum inponi sacrificium pro peccatis. quamquam
Abbreviated transcription (Latin):
taris sui: quod forte intellegitur singulorum quorũq
priuatum. non publicum uniuersorũ. Nam & moyses
obtulit sacrificia salutaris. nec dictum ẽ ibisalutaris
sui: credo. qũo propopulo uniuerso obtulit. Ubi autem
uni uersi. ibi & singuli. Non aũt ubi singuli continuo ibi
uniuersi. Singula enim possunt eẽ sine uniuerso
Uniuersi autem non possunt. nisi ex singulis quibus constare
Nam singuli quiq congregati. uel insummam reputati fa¬
ciunt. uniuersos: notandum ẽ sane . cum propopulo offerun¬
tur sacrificia. & propeccato sacrificia iussa eẽ offerri.
& holocaustum & sacrificia salutaris : Prosacerdote aũt
oblatũ fuisse propeccato. & holocaustum. & consũmatio¬
nis. non autẽ salutaris. sed consum mationis. Tunc obla¬
tum ẽ quando sacerdotes scĩficati sunt. ut sacerdotio
fungerentur. Et hȩc obtulit moyses. proaaron & filus
cius. Post ea uero a aron ipse iam scificatus. & sacerdotio

Expanded text:
taris sui: quod forte intellegitur singulorum quorumque taris sui: quod forte intellegitur singulorum quorumque priuatum, non publicum uniuersorum. nam et Moyses obtulit sacrificia salutaris nec dictum est ibi "salutaris sui"; credo, quoniam pro populo uniuerso obtulit. ubi autem uniuersi, ibi et singuli: non autem ubi singuli, continuo ibi uniuersi. singula enim possunt esse sine uniuerso; uniuersi autem non possunt nisi ex singulis quibusque constare. nam singuli quique congregati uel in summam reputati faciunt uniuersos. Notandum est sane, cum pro populo offeruntur sacrificia, et pro peccato sacrificia iussa esse offerri et holocaustum et sacrificia salutaris; pro sacerdote autem oblatum fuisse pro peccato et holocaustum et consummationis, non autem salutaris. sed consummationis tunc oblatum est. quando sacerdotes sanctificati sunt, ut sacerdotio fungerentur, et haec obtulit Moyses pro Aaron et filiis eius. postea uero Aaron ipse iam sanctificatus et sacerdotio
Abbreviated transcription (Latin):
&em iub&. & iub& quȩ precipua sunt. Uniuersi enim po¬
puli causa est. precipiens autem antea desacrificus salu¬
taris. unde lib& iussit offerri. siue masculum siue femina
dum tamen nonnisi debubus & deouib & capris offerent᷑:
Si autem quȩritur. quare duo prȩcepit . uitulum & ari&em.
difficile ẽ inuenire. nisi foste uitulum uoluit sacrificium
salutaris uniuersi populi : Ari&em autem prouno quoq
tam quam ꝓsingulis quibq: qui a uid&ur &iam superius.
quasi duo genera salutaris sacrisicii prȩcepisse . unum qđ
uelut uniuersorum ess&. appellauit sacrificium salu¬
taris. alterum autem ubi dixit : Siquisq obtulerit sa¬
crificium salutaris sui: ubi &iam differentiam re perieba¬
mus quia in illo quod appella uit salutaris. non commemo¬
rauit ad ipem pectusculi offerandam dño. atq: ipsum
pectusculum. & brachium dextrum danda sacerdoti: sed
in illo hoc fieri iussit. quod postea dicit sacrificium salu¬

Expanded text:
etem iubet, haec iubet quae praecipua sunt; uniuersi enim poetem iubet, haec iubet quae praecipua sunt; uniuersi enim populi causa est. praecipiens autem antea de sacrificiis salutaris undelibet iussit offerri siue masculum siue feminam, dum tamen nonnisi de bubus et de ouibus et capris offerrentur. si autem quaeritur quare duo praecepit, uitulum et arietem, difficile est inuenire; nisi forte uitulum uoluit sacrificium salutaris uniuersi populi, arietem autem pro unoquoque tamquam pro singulis quibusque, quia uidetur etiam superius quasi duo genera salutaris sacrificii praecepisse: unum, quod uelut uniuersorum esset, appellauit sacrificium salutaris, alterum autem ubi dixit: si quisque obtulerit sacrificium salutaris sui. ubi etiam differentiam reperiebamus, quia in illo, quod appellauit salutaris, non commemorauit adipem pectusculi offerendum domino atque ipsum pectusculum et brachium dextrum danda sacerdoti: sed in illo hoc fieri iussit, quod postea dicit sacrificium salu
Abbreviated transcription (Latin):
iam adholocarposin pertinere dicerentur: quod uero
adiungit. sinemacula. ad omnia referri potest Cum
ergo ambiguum sit . quomodo aptius diftinguatur.
illares adducit ut tria superiora propeccato intelle¬
gantur . qũo superius propeccato principis. hircum
iussit offerri . & propeccato cuiusq ꝓprio. cum peccat
ante dñm. faciendo unum ex his quȩ non opost&. pre¬
cepit ari&em. propeccato uero uniuersȩ sinagogȩ. ui¬
tulum. O portebat ergo ut cũ senatui loquer&ur.
quid uniuersus populus offerre debeat. & hircus
iubeatur propt principes. & aries propter ꝓprium
unius cuiusq peccatum. & uitulus ꝓpt̃ peccatum uniuer¬
sȩ sinagoge Aliud est enim quod in populo hab& quisq
peccatum suũ proprium. & possunt habere omnes ꝓpria:
Aliud quando commune peccatum ẽ. quod uno animo
fit. & una uoluntate aliquid multi tudine conpara ta
committitur: quod uero sacrificia salutaris. uitulum & ari¬

Expanded text:
jam ad holocarposim pertinere dicerentur. Quod vero jam ad holocarposim pertinere dicerentur. Quod vero adjungit, sine macula, ad omnia referri potest. Cum ergo ambiguum sit quomodo aptius distinguatur, illa res adducit ut tria superiora pro peccato intelligantur, quoniam superius pro peccato principis hircum iussit offerri et pro peccato cuiusque proprio, cum peccat ante dominum faciendo unum ex his quae non oportet, praecepit arietem, pro peccato uero uniuersae synagogae uitulum. oportebat ergo, ut, cum senatui loqueretur quid uniuersus populus offerre debeat. et hircus iubeatur propter principes et aries propter proprium uniuscuiusque peccatum et uitulus propter peccatum uniuersae synagogae. aliud est enim quod in populo habet quisque peccatum suum proprium et possunt habere omnes propria, . aliud quando commune peccatum est, quod uno animo fit et una uoluntate aliquid multitudine comparata committitur. Quod uero sacrificia salutaris uitulum et ari
Abbreviated transcription (Latin):
de animalib superius commendauit. holo caus tum. pro
peccato. salutaris . & consummationis: sed consũ mationis.
ra reliqua. hic prȩcipiuntur offerri. Et dicitur hoc
seniorib: israha. ut pestineant ad uniuersum popu¬
lum: sed & hoc loco sacrificium propeccato. hab& tria
pecora. hsrcum & ari&em & uitulum: adholo caustum
uero agnus ꝑtin&. & ad sacrificium salutaris. uitulus
& aries: qua propter non ẽ sic diftinguendum. ut ꝓpec¬
cato non intellegatur nissircus : Tria uero. uel quod in
holo caustum. idest aries & uitulus & agnus. sed potius
tria prima propeccato. idest quod dictum ẽ Accipite
hircum ex capris. Unum ꝓpeccato. & ari&em & uitulum.
sub audiatur propeccato: & reliquus sit agnus inholocar
posin . Idest in holocaustum: quod ideo commouendum ano¬
bis fuit . quoniam poss& &iam ita distingui. ut cum dictũ
ess&. accipite hircum ex capris. unum propecato. reliqua

Expanded text:
de animalibus superius commendauit: holocaustum. pro de animalibus superius commendauit: holocaustum. pro peccato, salutaris et consummationis: sed consummationis ara reliqua hic praecipiuntur offerri et dicitur hoc senioribus Israhel. ut pertineat ad uniuersum populum. sed hoc loco sacrificium pro peccato habet tria pecora: hircum et arietem et uitulum; ad holocaustum uero agnus pertinet et ad sacrificium salutaris uitulus et aries. quapropter non est sic distinguendum. ut pro peccato non intellegatur nisi hircus. tria uero reliqua in holocaustum, id est aries et uitulus et agnus: sed potius tria prima pro peccato, id est, ut, quod dictum est: accipite hircum ex capris unum pro peccato et arietem et uitulum. subaudiatur pro peccato posim, id est in holocaustum. Quod ideo commonendum a nobis fuit, quoniam posset etiam ita distingui, ut cum dictum esset, Accipite hircum ex capris unum pro peccato, reliqua
Abbreviated transcription (Latin):
p̃tatisunt. gerusi an grecus hab&. Hoc est ergo secutus
interpres. quia & senatus a senio uid&ur dictus . Non aũt
apte in latino dicer&ur. Uocauit senectirtem israhel ꝓ
senibus uel seniorib. quam uis ea locutio ess&. sidice¬
r&ur. uocauit iuuentutem israhel prouiuenibus: sed hoc
usitatum ẽ in latina lingua. illud autẽ non est . Nam hoc
proprie dicer&ur. sidicer&ur sidice &ur uocauit sene¬
ctutem israhel: Unde quidam insolentes. putantes &iam
senatum dici. interpͣtati sunt ordinem seniorum: com¬
pendio tamenforsitan melius dicer&ur. uocauit seni¬
ores israhel¬
Moyses dicit adaaron. & senatuisrahel loquere di¬
cens: accipite: ex capris unum propeccato . & ar&em. &
uitulum & agnum agniculum. inholo arposin. sine
macula : & uitulum abubus. & ari&em. sacrificium saluta¬
ris ante dñm: Et similam consparsam in oleo. quo hodie
uidebitur dñs in nobis: quattior generasa crificiorum

Expanded text:
pretati sunt, Tepooa-lav graecus habet; hoc est ergo secutus pretati sunt, Tepooa-lav graecus habet; hoc est ergo secutus interpres, quia et senatus a senio uidetur dictus. non autem apte in latino diceretur: uocauit senectutem Israhel pro senibus uel senioribus. quamuis eadem locutio esset. si diceretur: uocauit iuuentutem Israhel pro iuuenibus. sed hoc usitatum est in latina lingua, illud autem non est. nam hoc proprie diceretur, si diceretur: uocauit senectutem Israhel. unde quidam insolenter putantes etiam "senatum" dici interpretati sunt "ordinem seniorum". conpendio tamen forsitan melius diceretur: uocauit seniores IsrahelMoyses dicit ad Aaron: et senatui Israhel loquere dicens: accipite hircum ex capris unum pro peccato et arietem uitulum et agnum anniculum in holocarposin sine macula et uitulum a bubus et arietem in sacrificium salutaris ante dominum et similam consparsam in oleo, quoniam hodie uidebitur dominus in uobis. quattuor genera sacrificiorum
Abbreviated transcription (Latin):
Quid est quod dicit moyses & aaron & filios eius cum sc̃ĩ¬
ficantur ad ineundem sacerdotium. adhostium taber¬
naculi testimonii sedebitis septem dies. die & nocte: nemo¬
riamini Numquid nam credibile est situ corporis uno
loco sedere prȩceptos perdies septem: die & nocte unde
se omnino non commouerent:. Nec tamen hinc tamquam
allegorice aliquid significatum. quod non fier& sed intel¬
legere cogendisumus accipere. sed potius agnoscere lo¬
cutionẽ scripturarum. ubi sessionẽ probabitatione . & cõ¬
noratione ponit: Non enim quia dictum ẽ desemei.
quod seder& inhierusalem annos tres: Ideo putandum ẽ
pertotum illud tempus in sella sedisse & non surrexisse :
hinc sedes dicuntur. ubi habent commemorationem quoꝵ
sedessunt: habitatio quippe. hoc nomen accepit X.
Et factum ẽ die octauo. uocauit moyses aaron & filios eius.
& senatum israhel. Quem quidem nostri senatum inter¬

Expanded text:
Quid est quod dicit Moyses ad Aaron et -filios eius. cum sanctiQuid est quod dicit Moyses ad Aaron et -filios eius. cum sanctificantur ad ineundum sacerdotium: ad ostium tabernaculi testimonii sedebitis septem dies die et nocte, ne moriamini? numquidnam credibile est situ corporis uno loco sedere praeceptos per dies septem die et nocte. unde se omnino non commouerint? nec tamen hinc tamquam allegorice aliquid significatum, quod non fieret, sed intellegeretur, cogendi sumus accipere, sed potius agnoscere locutionem scripturarum, ubi sessionem pro "habitatione" et "commoratione" ponit. non enim quia dictum est de Semei quod sederit in Hierusalem annos tres, ideo putandum est per totum illud tempus in sella sedisse et non surrexisse. hinc et sedes dicuntur, ubi habent commorationem quorum sedes sunt; habitatio quippe hoc nomen accepit. Et factum est die octauo uocauit Moyses Aaron et filios eius et senatum lsrahel. quem quidam nostri "sedatum" inter