comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i sunt. & ego. Iusti atq ꝑfecti głã
laudis fugientes. & aĩaꝵ luera q̃rentes.
aliqñ uͥtutes suas p̃dicant. bona q̃ dui¬
nitus acceꝑunt narrant. ñ ut iꝑsi apd̃
homines ostensione sua ꝓficiant. s ut
eos qͥb p̃dicant. exemplosuo ad uitam
trahant. Unde paulus apłs quotiens
fustib cesꝰ. qͦtiens lapidat᷑. quotiens
naufragium ꝑtulit. qͣnta ꝓu̾itate fu¬
stinuit. qͦd ad t̾cium cęlum raptꝰ. qͦd in
paradysum ductꝰ sit. corinthiis nar¬
rat. ut eoꝵs sensum a falsis p̃dicatoribꝰ
au̾tat: & dum se innotesceret qualis
ẽẽt. illi eiᷤ uiles cerent. qͦs ab eis cogno¬
uerat iniqͤ uen̾ari. Cisdem gͥ corithiiᷤ
honorem fugiens diẽ. N enim nosmet¬
sumoꝑe quantum ẽẽt uenerandꝰ osten¬
dit dicens. In qͦ qͥs audet. in insipĩa
dico audeo & ego. Hebrei funt. de ego.

Expanded text:
i sunt, et ego . Justi atque perfecti gloriam laudis fugientes, et animarum lucra quaerentes, aliquando virtutes suas praedicant; bona quae divinitus acceperunt, narrant: non ut ipsi apud homines ostensione sua proficiant, sed ut eos quibus praedicant exemplo suo ad vitam trahant. Unde Paulus apostolus quoties fustibus caesus, quoties lapidatus, quoties naufragium pertulit, quanta pro veritate sustinuit, quod ad tertium coelum raptus, quod in paradisum ductus sit, Corinthiis narrat , ut eorum sensum a falsis praedicatoribus avertat; et dum se innotesceret qualis esset, illi eis vilescerent quos ab eis cognoverat inique venerari. Eisdem igitur Corinthiis, honorem fugiens, dicit: Non enim nosmetsummopere, quantum esset venerandus ostendit, dicens: In quo quis audet, in insipientia dico, audeo et ego. Heb
Abbreviated transcription (Latin):
arethe regis. Si ad et̾ne uite de¬
siderium nr̃ animꝰ exarsit. si iamue¬
rum lumen intͥnsecꝰ respiẽ. sise in
flammam scĩ feruoris accendit: in¬
quantum locꝰ admitcit. in quantũ
causa exigit. debemꝰ ꝓ defensione
iusticie nosmetipsos obic̾e: & ꝑu̾si
eis ñ querim᷑ obuiare. Namcum iu¬
sticiam qͣm nos amam᷑ in aliis feri¬
unt. nos nichilominꝰ sua ꝑcussione
confoditint: &̃ si uenerar uideant.
Intuer libet qͣntꝰ paulum feruor ae¬
cenderat: qñ eum ephesi ad irrum¬
pendas theatͥ t᷑bas zeli flammara¬
piebat. Scͥptum quippe ẽ. Replet
sunt ira: & exclamauerunt dicenti.
Magna diana eybesiors. limplecaẽ
ciuitas ꝯfusione: & impetum fecert̾ uno

Expanded text:
Aretae regis . Si ad aeternae vitae desiderium noster animus exarsit, si jam verum lumen intrinsecus respicit, si in se flammam sancti fervoris accendit, inquantum locus admittit, inquantum causa exigit, debemus pro defensione justitiae nosmetipsos objicere, et pereis non quaerimur, obviare. Nam cum justitiam quam nos amamus in aliis feriunt, nos nihilominus sua percussione confodiunt, etiamsi venerari videantur. Intueri libet quantus Paulum fervor accenderat, quando eum Ephesi ad irrumpendas theatri turbas zeli flamma rapiebat. Scriptum quippe est: Repleti sunt ira, et exclamaverunt, dicentes: Magna Diana Ephesiorum. Et impleta est civi
Abbreviated transcription (Latin):
innocens fiat. cum ad iudicium
uenerit ex m̃ito remuneratur
Ex omnipotentis chielem.
dei gr̃a. ad bona quidem oꝑa cona¬
ripossumus: s hec si pse non add¬
iuuat qui iubet. implere ñ possu¬
mus. Sic paulus cum discipulos
admoneret dicens. cum metu qe
tremore ur̃amipsoꝵ salutemoꝑa¬
mini. ilico qͥs meis hec ipsa bona
oꝑaret᷑. adiungit dicens. Ds est
cere: ꝓbona uoluntate. Om̃ps qͥp¬

Expanded text:
innocens fiat, cum ad judicium innocens fiat, cum ad judicium venerit ex merito remuneraturEx omnipotentis gratia Dei ad bona quidem opera conari possumus, sed si haec et ipse non adjuvat qui jubet, implere non possumus. Sadmoneret, dicens: Cum metu et tremore vestram ipsorum salutem operamini , illico quis in eis haec ipsa bona operaretur adjunxit, dicens: Deus est cere pro bona voluntate.
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ gr̃a in extremo iudicio ita remu¬
neret in nob: ac si solis ꝓcessisset ex no¬
bis. Qa enim diuina nos bonitas. ut
innocentes faciat p̃uenit: paulus ait.
Grã dei sum id qͦdsum. Et qr eandem
grãm. nr̃m lib̃m arbitͥum sequitur:
fuit: s abundantꝰ illis omnib labora¬
ii. Qui dum se de se nichẽe conspice¬
ret: ne labores suos ⁊ͥ tͥbuisse uidẽtur:
ilico adiunxit. Non autem ego. Q
tamen quꝑa se ẽẽ aliquid cum gratia
inuenit. p̃uenientem enim di grãm.
etiam ipse ꝑlib̃m arbitͥum fuerat sub¬
secutus: aꝑte subiunxit. s gr̃a dei
mecum: ut & diuino mun̾i non eẽt
ingͣtꝰ: & tña m̾ito libi arbitrii non re¬
maneret extraneus. Non enimdice¬
ret. mecum: sicum p̃ueniente gr̃a
subsequens ubm arbitum ñ habet.
Ut gͦ se sine gr̃a nich ẽẽ ostenderet:
sime itaq tenendum ẽ. qͦd in omĩ
oꝑatione bona p̃ueniente diuina
gr̃a. nr̃m lib̃m arbitrium subseqͣt᷑:
ce quieunq hic dono p̃uenit᷑ ut

Expanded text:
tiam in extremo judicio ita remunerat in nobis, ac si solis processisset ex nobis. Quia enim divina nos bonitas, ut innocentes faciat, praevenit, Paulus ait: Gratia autem Dei sum id quod sum . Et quia eamdem gratiam nostrum liberum arbitrium sequitur, fuit, sed abundantius omnibus illis laboravi . Qui dum de se nihil esse conspiceret, ne labores suos sibi tribuisse videretur, illico adjunxit, Non autem ego. Et tamen quia se esse aliquid cum gratia invenit, praevenientem enim Dei gratiam, etiam ipse per liberum arbitrium fuerat subsecutus, apte subjunxit: Sed gratia Dei mecum; ut et divino muneri non esset ingratus, et tamen a merito liberi arbitrii non remaneret extraneus. Non enim diceret Mecum, si cum praeveniente gratia subsequens liberum arbitrium non haberet. Ut ergo se sine gratia nihil esse ostenderet, sime itaque tenendum est quod in omni operatione bona, praeveniente divina gratia, nostrum liberum arbitrium subsequatur; et quicunque hic dono praevenitur ut
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃. qr caro ⁊ sangͥs regnum di posside
ñ posst̃: carnem uult seđm culpam in
ostendit subdens. Neq corruptio incor¬
ruptelam possidebit. In illa gͦ celestis
regni gła caro scđm nat᷑am erit. s scõm¬
passionis desidia non erit: qr deuicto
mortis aculeo in et̾̃na incorruptione
ꝓbona oꝑatione palma uictorie retri¬
buet᷑. uͥ iam sine certamine & sine fine
gaudebit᷑. Ibi uictorie palma erit: ubi
mortis ꝯtentioñ erit. Nam p̃dicator
egͥgiꝰ tẽ aspexit palmam uincentibus
dari: cum resurrectionem preuidit
mortuorum fieri. sic̃ diẽ. Oportet i⁊
corruptibile hoc induere incorrup¬
tionem: & mortale hoc induere im

Expanded text:
dicit: Quia caro et sanquis regnum Dei possidere non possunt , carnem secundum culpam intostendit, subdens: Neque corruptio incorruptelam possidebit. In illa ergo coelesti gloria caro secundum naturam erit, sed s devicto mortis aculeo, in aeterna incorruptione bona operatione palma victoriae retribuetur, ubi jam sine certamine, et sine fine gaudium erit; ibi victoriae palma erit, ubi mortis contentio non erit. Nam praedicator egregius tunc aspexit palmam vincentibus dari, cum resurrectionem praevidit mortuorum fieri, sicut dicit: Oportet enim corruptibile hoc induere incorruptionem, et mortale hoc induere im
Abbreviated transcription (Latin):
noui ce scdi hominis similitudinẽ
non habent. Quicquid in eis de
iuscerib pietatis. quicquid de man¬
suetudine sp̃s. quicquid de zelo rec¬
titudims. qu. eqtud de custodia
humilitatis. quicquid de feruore
carttatis est: hoc ab ipso fonte mĩȩ.
ab ipsaradice mansuetudinis. abips a
uirtute iusticie. id est a mediatore dei
& hominum dũo deo traxerunt. Huiꝰ
tores mei estote: sic̃ ce ego xp̃i. Adeuis

Expanded text:
jus hominis similitudinem non haberent. Quidquid in eis de visceribus pietatis, quidquid de mansuetudine spiritus, quidquid de zelo rectitudinis, quidquid de custodia humilitatis, quidquid de fervore charitatis est, hoc ab ipso fonte misericordiae, ab ipsa radice mansuetudinis, ab ipsa virtute justitiae, id est, a mediatore Dei et hominum Deo Domino traxerunt. Hujustores mei estote, sicut et ego Christi . »
Abbreviated transcription (Latin):
cit quod fut᷑um ẽ: s ostendit qͦd ẽ.
Qua inre ammaduertendum
Rem quippe quamlibet sicut ab
ocłis nr̃is in fut᷑o subtrahunt tem¬
pora. tea ab ocłis nr̃is in p̃senti sub¬
trahit causa. Uent᷑a enim res occul¬
tatur in fut᷑o tempore: p̃sens autẽ
cogitatio abscondit᷑ in latenti cor¬
de. Est etiam ꝓpħra p̃sens. eum res
quelibet ñ ꝑ animum s ꝑ absentẽ¬
tegit᷑: que tamen ꝑ sp̃m denudat᷑.
Et ibi fit p̃sens ꝓpħantis animꝰ: ubi
ꝑp̃sentiam non ẽ corpꝰ. Nam giez
longe a ꝓpħa recesserat. cum naa¬
man syri muna ꝑcipiebat: cu tñ
idem ꝓpħa dic̃. Nonne cor meum
in p̃sentierat: qñ reu̾s ẽ homo de
curru suo m oceursum tibi: oͦ d sibu¬

Expanded text:
cit quod futurum est, sed ostendit quod est. Qua in re animadvertendum Rem quippe quamlibet, sicut ab oculis nostris in futuro subtrahunt tempora, ita ab oculis nostris in praesenti subtrahit causa. Ventura enim res occultatur in futuro tempore, praesens autem cogitatio absconditur in latenti corde. Est etiam prophetia praesens, cum res quaelibet non per animum, sed per absentenudatur. Et ibi fit praesens prophetantis animus, ubi per praesentiam non est corpus. Nam et Giezi longe a propheta recesserat, cum Naaman Syri munera percipiebat, cui tamen idem propheta dicit: Nonne cor meum in praesenti erat, quando reversus est homo de curru suo in occursum tibi ?
Abbreviated transcription (Latin):
portemus &e imaginem eius qͥ de cȩlo
descendit. Sc̃s etenim qͥsq. in tantũ
adsimilitudinem huiꝰ hominis du¬
citur: in quantum uitam sui redem¬
ptoris imitat᷑. Nam ab eiꝰ mandatis &
oꝑib discordare. qͥd ẽ aliud quama
similitudine longe recedere: Ad huiꝰ
stinabat ꝓpħa. cum diceret. In man¬
datis tuis me ex̃cebo: ce considãboui¬
as tuas. Qui enimuias domini tacitꝰ
inmente considat. ce ex̾cere sese in man¬
datis illiꝰ festinat: in semetipso imagi¬
nem cȩlestis & noui hominis refor¬
liter caro dr iuxta nat᷑am: atq alit̾
iuxta culpam uł corruptionem. Ca¬
ro qͥppe itxta nat᷑am. sic̃ scͥptum est.
Hoc nunc os ex ossib meis &e carode
carne mea. Q u̾bum caro fc̃m est &
habitauit in nob. Caro uͦ iuxta cul

Expanded text:
portemus et imaginem ejus qui de coelo descendit . » Sanctus enim quisque in tantum ad similitudinem hujus hominis ducitur, in quantum vitam sui redemptoris imitatur. Nam ab ejus mandatis atque operibus discordare, quid est aliud quam a similitudine longe recedere? Plangunt stinabat Propheta, cum diceret: « In mandatis tuis me exercebo, et considerabo vias tuas . Qui enim vias Domini tacitus in mente considerat, et exercere sese in mandatis illius festinat, in semetipso imaginem coelestis et novi hominis reforliter caro dicitur juxta naturam, atque aliter juxta culpam, vel corruptionem. Caro quippe dicitur juxta naturam, sicut scriptum est: Hoc nunc os ex ossibus meis, et caro de carne mea . Et: Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Caro vero juxta cu
Abbreviated transcription (Latin):
mutabiliter om̃ib p̃sidens. ⁊ semetipsũ
mutabilem insatisfactione infirmitatis
ostendens. Quietus gͦ in semetipso manen̾:
disposuit quicqͥd ꝓ ostendenda humani¬
tate quam susceperat etiã t̃bulentꝰ fecit.¬
Icce angłi accesserunt: ⁊ mi naturis.¬
mstrabant ei. Postꝗͣ unigenitus pa¬
tͥs minoratus paulominꝰ ab angłis incar¬
natus apparuit. mox ds̃ homo ꝑ huma¬
nitatem potestate sub angłis fuit: qui
⁊ pͥꝰ ꝙͣ ꝑ resurrectionis exaltarẽt᷑ głam.
diuinitate suꝑ angłos fuit. Deipso qͥppe
ante passionẽ scͥptum ẽ. Ecce angłi acces¬
serunt. ⁊ ministrabant ei. S tñ ut huma¬
nitatis eius infirmitas monstraret᷑: rarsũ
de eo septum ẽ. Apparuit illi angłs de cȩ¬
lo. confortans eũ. Indocum̃to gͦ utꝰ q nat᷑e:
huic ⁊ angłi ministare. ħc ⁊ angłs ꝯforta¬
fine scłorũ. sui tñ añ passionẽ suã ⁊ an¬
głi ministrant: ⁊hunc angłs confortat.

Expanded text:
mutabiliter omnibus praesidens, et semetipsum mutabiliter omnibus praesidens, et semetipsum mutabilem in satisfactione infirmitatis ostendens. Quietus ergo in semetipso manens, disposuit quidquid pro ostendenda humanitate, quam susceperat, etiam turbulentus fecit.Ecce angeli accesserunt, et ministrabant ei . Postquam Unigenitus Patris minoratus paulominus ab angelis, incarnatus apparuit, mox Deus homo per humanitatem potestate sub angelis fuit, qui et priusquam per resurrectionis exaltaretur gloriam, divinitate super angelos fuit. De ipso quippe ante passionem scriptum est: Ecce angeli accesserunt, et ministrabant ei. Sed tamen ut humanitatis ejus infirmitas monstraretur, rursum de eo scriptum est: Apparuit illi angelus de coelo confortans eum . In documento ergo utriusque naturae, huic et angeli ministrare, hunc et angelus confortafine saeculorum. Cui tamen ante passionem suam et angeli ministrant, et hunc angelus confortat,
Abbreviated transcription (Latin):
temptõnum argum̃ta Se ꝯũtit dicens.
Si filius dĩes: dic ut lapides isti panes fi¬
ant. Quia gͥ passibilem uidit. ñ hunc
ẽe cdm credens dubitando temptauit: s tẽp¬
tando ꝯscientiã eiꝰ penetrare. mentemq eiꝰ
temptõne tur bare ñ potuit. de eodem. uii.
inmontẽ excelsũ ualde. Nequaꝗͣ sicut
nos qui puri homines sumus irruente se¬
pe temptõne concutim̃: ita redemptoris
nr̃i anima tempt̾onis ẽ necessitate tͣbata.
Hostisnamq nr̃ cum dm̃ incarnatũ ẽẽ
dubitaret. & hoc ex petitis miraculis
temptando cognoscere uellet. & si in ex¬
celsum montẽ eũ ꝑmissus assumpsit: si
daturum se ei regna mundi ꝑhibuit: si
quasi in panẽ uertendos lapides ostendit:
mentem tñ mediatoris di ⁊ hominũ tẽpt̃o¬
ne quassare ñ ualuit. Sic enim dignatus ẽ
hȩc exterius cuncta suscipere: ut tam̃ eiꝰ
mens int̾ius diumitati sue inherens. in
bat. quantũ ipse humanitus t̃baret᷑: umn¬

Expanded text:
tentationum argumenta se convertit, dicens: tentationum argumenta se convertit, dicens: Si Filius Dei es, dic ut lapides isti panes fiant. Quia igitur passibilem vidit, non hunc esse Deum credens, dubitando tentavit, sed tentando conscientiam ejus penetrare, mentemque ejus tentatione turbare non potuit. CAP. VII.-- montem excelsum valde . Nequaquam sicut nos, qui puri homines sumus, irruente saepe tentatione, concutimur, ita Redemptoris nostri anima tentationis est necessitate turbata. Hostis namque noster cum Deum incarnatum esse dubitaret, et hoc ex petitis miraculis tentando cognoscere vellet, etsi in excelsum montem eum permissus assumpsit, si daturum se ei regna mundi perhibuit, si quasi in panem vertendos lapides ostendit, mentem tamen Mediatoris Dei et hominum tentatione quassare non valuit. Sic enim dignatus est haec exterius cuncta suscipere, ut tamen ejus mens, interius divinitati suae inhaerens, incbat, quantum ipse humanitus turbaretur: im
Abbreviated transcription (Latin):
amplius expugnare ꝯtendit: eos enim pul¬
sare negligit. qͦs quieto uire possidere se
sentit. C ontra nos uͦ eo uehem̃tius incita¬
t᷑: qͦ excorde nr̃o quasi ex iure ꝓpͥe habita¬
tionis erpellit̃. Hoc enim inscipso dñs sub
quadã dispensatione figurauit: qui dia¬
bolum ñ nͥ post baptisma se temptare per¬
misit: ut signum nobis qͦddã fut᷑e ꝯu̾sati¬
i filius łi es: dic ut lapides .ui.¬
isti panes fiant. Antiquus hostis re¬
demptorẽ humani gn̾̃is debellatorẽ suũ
in mundũ uenisse cognouit: uñ ⁊ ꝑ obsessũ
hominẽ in euuangłio dic̃. Qd nobis ⁊ tͥfili
d̾i. Uenistihuc añ tempꝰ torq̃re nos. Qui
tñ pͥꝰ cum hunc passibilem cerneret. cũ pos¬
se mortalia ꝑpeti humanitatis uideret:
õe quod de eius suspicatus ẽ diuinitate. ei
indubium uenit sue fastu suꝑbiȩ. Nil qͥp¬
pe nͥ suꝑbum sapiens. dũ hunc ẽẽ humi¬
lem conspic̃. dm̃ ẽẽ dubitauit: uñ ⁊ ad

Expanded text:
mplius expugnare contendit; eos enim pulmplius expugnare contendit; eos enim pulsare negligit, quos quieto jure possidere se sentit. Contra nos vero eo vehementius incitatur, quo ex corde nostro, quasi ex jure propriae habitationis expellitur. Hoc enim in seipso Dominus sub quadam dispensatione figuravit, qui diabolum nonnisi post baptisma se tentare permisit, ut signum nobis quoddam futurae conversii Filius Dei es, dic ut lapides isti panes fiant . Antiquus hostis Redemptorem humani generis debellatorem suum, in mundum venisse cognovit. Unde et per obsessum hominem in Evangelio dicit: Quid nobis et tibi, Fili Dei, venisti huc ante tempus torquere nos ? Qui tamen prius cum hunc passibilem cerneret, et posse mortalia perpeti humanitatis videret, omne quod de ejus suspicatus est divinitate, ei in dubium venit suae fastu superbiae. Nil quippe nisi superbum sapiens, dum hunc esse humilem conspicit, Deum esse dubitavit. Unde et ad
Abbreviated transcription (Latin):
pedũ tuoꝵ: ñ quo a dextͥs dm̃i nequaqũa
dñs sedeat. postquam inimicos illiꝰ feri¬
ens eius potestati substernit: s qͦ mȩt̃na
cunctis beatitudine p̃sidet: ⁊ pͥꝰquã re
rebellium suorũ corda conculcet. In qͣ
nimirum sententia constat: qr subiec¬
tis hostib sñ fine ⁊ posterius regnat. M̾.ł.
cognouert̃: quẽ inpassiõe sua post qͣsi
incognitum ꝯtempserunt. Nã nascitu¬
rũ xpm̃. nullus qͥplene legem didicit
ignorauit. Uñ ⁊ herodes rer magoꝵ ocẽ¬
sione ꝑt̃ritus. sac̃dotes ⁊ pͥncipes studu¬
it sollerter inqͥrere: uͥ xpm̃ nasciturũ
eẽ p̃scirent. Qui ꝓtinus responderunt.
Inbechleẽ uide. Priusgͦ nouerant: quẽ
passionis suȩ tẽpore dũ despicerent igno¬
trzatus ẽ a ioħe: ductus ẽ in desercũ
a spũ ut tẽptaret᷑ a diabolo. Hostis nr̃
adhuc inhac uita nos positos. quanto
magis nos s rebellare comspicit. tanto

Expanded text:
pedum tuorum . Non quod a dextris Domini nequaquam pedum tuorum . Non quod a dextris Domini nequaquam Dominus sedeat, postquam inimicos illius feriens, ejus potestati substernit, sed quod in aeterna cunctis beatitudine praesidet etiam priusquam rebellium suorum corda conculcet. In qua nimirum sententia constat quia subjectis hostibus sine fine et posterius regnat. CAP. cognoverunt, quem in passione sua, post quasi incognitum contempserunt. Nam nasciturum Christum, nullus, qui plene legem didicit, ignoravit. Unde et Herodes rex, magorum occursione perterritus, sacerdotes et principes studuit solerter inquirere, ubi Christum nasciturum esse praescirent. Cui protinus responderunt: In Bethlehem Judae. Prius ergo noverant quem passionis suae tempore dum despicerent ignotizatus est a Joanne, ductus est in desertum a spiritu, ut tentaretur a diabolo . Hostis noster adhuc in hac vita nos positos, quanto magis nos sibi rebellare conspicit, tanto
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ ⁊ eius bene imaginẽ tenuit. qͥ in ui¬
dea ortus gentilitatẽ colligons. qsi ab
iherosolymis babyloniam uenit: atq¬
hanc insemetipso fidei fabricam priꝰ
discordiȩ studiosam. arte caritatis ĩteruit:¬
ccepit ioseph mariam conugẽ suã:
iñ cognoiceoat cã do nae pcperit
filium suum pͥmogenitum: ⁊ uocauit
nomen eius iħm. Non cognouit eã do¬
nec peꝑit filium suũ pͥmogenitũ. ita
dictum debet intelligi᷑ ñ qͦd hanc post
natiuitatem dĩ cognou̾it. s quod neqͣꝗͣ
illam contigit: &ẽ cum conditoris sui ma¬
trem ẽẽ nesciuit. Nam qr eam nequaꝗͣ
conting̾e ualuit. postquã redemptioĩs
nĩs ex eius utero celebrari mysteriũ ag¬
nouit: de ilio ꝓfecto tempore necesse
erat ut ęuuangłista testimoniũ ferretꝰ
de quo ꝓpt̃ ios eph ignorantiam dubi¬
tari potuisset. Sic namq ⁊ ꝑps almi¬
tͥs meis. donec ponã inimicos tuos scabellũ

Expanded text:
unde et ejus bene imaginem tenuit, qui in Judunde et ejus bene imaginem tenuit, qui in Judaea ortus, gentilitatem colligens, quasi a Jerosolymis Babyloniam venit, atqhanc in semetipso fidei fabricam, prius discordiae studio scissam, arte charitatis intexuitccepit Joseph Mariam conjugem suam; et non cognoscebat eam, donec peperit filium suum primogenitum, et vocavit nomen ejus Jesum . Non cognovit eam, donec peperit filium suum primogenitum. Ita dictum debet intelligi: non quod hanc post nativitatem Dei cognoverit, sed quod nequaquam illam contigit, etiam cum sui Conditoris matrem esse nescivit. Nam quia eam nequaquam contingere valuit, postquam redemptionis nostrae ex ejus utero celebrari mysterium agnovit, de illo profecto tempore necesse erat ut Evangelista testimonium ferret, de quo propter Joseph ignorantiam dubitari potuisset. Sic namque et per Psalmitris meis: donec ponam inimicos tuos scabellum
Abbreviated transcription (Latin):
It post transmigrationẽ babylonis.ii.
iechonias genuit salathiel. Psalmi¬
sta de dño dicit. Lapidem quem rȩꝓba¬
uerunt ȩdificantes. hic factus ẽ incaput
quia inse hinc udaicũ. illinc gentilem
popłm suscipiens in una eccłȩ fabrica.
quasi duos parietes uungit: ur qͥa interra
plebi isrłitice nationes gendiũ copulans.
utramq simul angłis in celo sociauit. Hu¬
ius lapidis typum iechonias rex denuit:
quẽ matheus dum quat̃ denas gn̾ationes
des cͥberet. scd̃o numerauit. Quẽ enĩ fini
scd̃e: ipsum rursũ ininitio t̃cie gn̾atioĩs
inseruit. Ipse namq inbabyloniã cũ isrłi¬
tica plebe migratusẽ: qui dum ab alus
ad alia ducit᷑:÷ ꝓutͥꝰq parietis latere ñ
immerito scd̃o numerat᷑: cuius migrati¬
onis flerus angularem lapidem signat.
Ulbi enim ordo arectitudine flectit᷑ ut eat
indiu̾sum: tanquã angulũ facit. Recte gͦ¬
bis numerari potuit: qr ꝑ utrumq pa¬
rietem quasi duo inse latera ostendit.

Expanded text:
t post transmigrationem Babylonis, Jechonias genuit Salathiel . Psalmista de Domino dicit: Lapidem quem reprobaverunt aedificantes, hic factus est in caput citur, vel quia in se hinc Judaicum, illinc gentilem populum suscipiens in una Ecclesiae fabrica, quasi duos parietes jungit: vel quia in terra, plebi Israeliticae nationes gentium copulans, utramque simul angelis in coelo sociavit. Hujus lapidis typum Jechonias rex tenuit, quem Matthaeus, dum quaterdenas generationes describeret, secundo numeravit. Quem enim fini secundae, ipsum rursum initio tertiae generationis inseruit: ipse namque in Babyloniam cum Israelitica plebe migratus est qui dum ab aliis ad alia ducitur, pro utriusque parietis latere non immerito secundo numeratur: cujus migrationis flexus angularem lapidem designat. Ubi enim ordo a rectitudine flectitur, ut eat in diversum, tanquam angulum facit. Recte ergo numerari bis potuit, quia per utrumque parietem quasi duo in se latera ostendit,
Abbreviated transcription (Latin):
tis. quicquid de feruore caritatis ẽ: hoc
ab ipso fonte miscd̃iȩ. ab ipsa radice man¬
suetudinis. ab ipsa iurtute iusticiȩ. id:
a mediatore di ⁊ hominum dño deo trarert̃.
Huius se homnis similitudinẽ habere p̃
dicator eg̃gius ostendit dicens. Initatores mei
estote: sicut ⁊ ego. xp̃i. Ad eius nos similitu¬
dinem surg̃e ammonec cum dicit. Primus
homo de t̃ra t̃remis: scd̃s ħo de cȩlo celestis.
Sicut portauimus imaginem t̾reni: porte¬
mus ⁊ imaginem eius qͥ de cȩlo descendit.
Sc̃s ⁊ enim qͥsq intantũ adsimilitudinem
huiꝰ hominis ducit᷑: in quantum uitã sui
similitudinẽ hominis surg̃e festinabat
ꝓpħa: cum diceret. In mandatis tuis me¬
tacitus inmente uias dm̃i consid̾at. & sese¬
exercere inmandatis illius festinat: quid
aliud insemecipso nͥ imaginẽ noui homi¬
nis reformat. Qd̃ qͥa inscorũ cordib inces¬
santer agit᷑. recte de scĩs animalib dicit᷑.

Expanded text:
tis, quidquid de fervore charitatis est, hoc tis, quidquid de fervore charitatis est, hoc ab ipso fonte misericordiae, ab ipsa radice mansuetudinis, ab ipsa virtute justitiae, id est, a mediatore Dei et hominum Deo Domino traxerunt. Hujus homidicator ostendit dicens: « Imitatores mei estote, sicut et ego Christi . » Ad ejus nos similitudinem surgere, admonet cum dicit: « Primus homo de terra terrenus, secundus homo de coelo coelestis. Sicut portavimus imaginem terreni, portemus et imaginem ejus qui de coelo descendit . » Sanctus enim quisque in tantum ad similitudinem hujus hominis ducitur, in quantum vitam sui similitudinem hominis surgere festinabat Propheta, cum diceret: « In mandatis tuis tacitus in mente considexercere in mandatis illius festinat, quid aliud in semetipso nisi imaginem novi hominis reformat? Quod quia in sanctorum cordibus incessanter agitur, recte de sanctis animalibus dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
ũbũ inpͥncipio ñ uidiss. Qͥ gͦ ⁊ semecip¬
sum tñsg̃ssus ẽ: ñiam solummͦ suꝑta. sed
adiuncto & se. suꝑ quatuor fuit. Pret̾ea
de eisdem scĩs animalib querendum est.
cũ singuuis distincta imaginib descͥbant᷑.
ut aliud homini. aliuo leoni. aliud ui¬
tulo. aliud aquilȩ simile dicat᷑. qͥd sit
qͦd paulo suꝑius de om̃ib simul dicat᷑:
similitudo hominis ineis. S qͥs hic ħo de¬
scbit᷑. nͥ ille de quo s̾cptum ẽ. quicum in
forma dei eẽt. ñ rapinam arbitratus ẽ ẽẽ
sc ȩqualem deo. s semetipsum exinauit for¬
inam serui accipiens. insimilitudinẽ ho¬
mlinum factus. & habitu inuentus ut ħo
Hec itaq animalia ut surg̾e ualeant ad
scitatis uirtutẽ: ad huius hominis tendt̃
sumlitudinẽ. Sc̃a enim ñẽẽnt: si huiuis
hominis similitudinem ñ haberent. Q̾c
quid incis de uisceribus pietatis. quicqͥd
de mansuetudine sp̃c. qͥcqͥd de zelo recti¬
tudinis. quicquid de custodia humilita¬

Expanded text:
ncipio non vidisset. Qui ergo et semetipsum transgressus est, non jam solummodo super tria, sed adjuncto et se, super quatuor fuit. Praeterea de eisdem sanctis animalibus quaerendum est, cum singulis distincta imaginibus describantur, ut aliud homini, aliud leoni, aliud vitulo, aliud aquilae simile dicatur, quid sit quod paulo superius de omnibus simul dicatur: Similitudo hominis in eis? Sed quis hic homo describitur, nisi ille, de quo scriptum est: Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratuit, formam servi accipens, in similitudinem hominum factus, et habitu inventus ut homo . Haec itaque animalia, ut surgere valeant ad sanctitatis virtutem, ad hujus hominis tendunt similitudinem; sancta enim non essent si hujus hominis similitudinem non haberent, quia quidquid in ede mansuetudine spiritus, quidquid de zelo rectitudinis, quidquid de custodia humilita
Abbreviated transcription (Latin):
qͦs eius passio contͥstauit: hõ ⁊ leo a
clextͥs. uitulus uͦ a sinistris fuisse desc̾¬
bit᷑. Ipsi namq scĩ eiuangłiste de etꝰ
humanitate gauisi s̃t: de eiꝰ resurrecti¬
one confirmati: qͥ de eius passione fu¬
erant contͥstati. Homo gͦ ⁊ leo eis a dex¬
ts̃ ẽ: qͥa redemptoris nr̃i eos incarnatio
uiuificauit. resurrectio ofirmauit. S ui¬
tulus a sinistris: qr mors illius cos ad mo¬
mentum temporis ininfidelitate ꝓstrauit.
Iure autem locus aquilȩ ñ uicta s desuꝑ
ẽẽ descͥbit᷑: qͥa siue ꝑ hoc quod eius ascen¬
sionẽ signat. scu qͥa uerbum palͥs d̾m ap̃
patic̃ẽe denuntiat. suꝑ euuangłistas cet̾os
uirtute contemplationis excreuit: cum
quib & si simul de eius ditate loquit̃:
hanc tñ om̃ib subtilius ꝯtemplat᷑. S si
aquila cum altis tͥb adiuncta. quatuor
animalia ẽẽ memorant᷑: mirũ quomͦ de¬
suꝑ ipsorum quatuor ẽẽ des cͥbat᷑: nͥ qͥa io

Expanded text:
quos ejus passio contristavit, homo et leo a quos ejus passio contristavit, homo et leo a dextris, vitulus vero a sinistris fuisse describitur. Ipsi namque sancti evangelistae de ejus humanitate gavisi sunt, de ejus resurrectione confirmati, qui de ejus passione fuerant contristati. Homo ergo et leo eis a dextris est, quia Redemptoris nostri eos incarnatio vivificavit, resurrectio confirmavit. Sed vitulus a sinistris, quia mors illius eos ad momentum teJure autem locus aquilae non juxta, sed desuper esse describitur, quia sive per hoc quod de ejus ascensione signat, sive quia Verbum Patris Deum apud Patrem esse denuntiat, super evangelistas caeteros virtute contemplationis excrevit: cum quibus etsi simul de ejus deitate loquitur, hanc tamen omnibus subtilius contemplatur. Sed si aquila cum tribus aliis adjuncta quatuor animalia esse memorantur, nimirum quomodo desuper ipsorum quatuor describitur, nisi quia Jo
Abbreviated transcription (Latin):
ipsoꝵ quatuor: uitulusuͦ a sinistris ip¬
soꝵ quatuor eẽ ꝑhibet᷑. Neq enim sine
ãmiratione ẽ. cur duo illa a dextͥs. & unũ
hoc cẽ a sinistris dicat᷑. Et rursũ queren¬
dum ẽ. curaquila ñ adextͥs uł sinistris:
s desuꝑ ipsorum quatuor ẽẽ memorẽt᷑.
Duas itaq nobis q̃stiones obicimꝰ: qͣs¬
oportet ut aperiente dño dissoluamus.
Homo gͥ & leo a dextͥs iutulus uͦ asinistriᷤ
ẽẽ ꝑhibetur. A dextris ⁊ enim lȩta: a sini¬
stris uͦ tͥstia habemus. Añ & sinistrum no¬
bis ẽẽ dicimus: hoc quod adũsum ẽẽ de¬
putamus. Et sicut p̃fati sumus: ꝑ homi¬
nem incarnatio. ꝑutulum passio. ꝑ leo¬
nem uͦ auctoris nr̃i resurrectio designat᷑.
De incarnatione autem unigeniti filii qͣ
redempti sumus. om̃s electi letati sunt:
de morte uͦ illius ipsi electorum pͥmi sc̃ĩ
aplĩ conͥstati: qͥ iterum de eius resurtec¬
tione st̃ gauisi. Quia gͦ eiuis ⁊ natiuitas
& resurrectio leticiãm discipulis p̃brit.

Expanded text:
ipsorum quatuor, vitulus vero a sinistris ipsorum quatuor esse perhibeatur. Neque enim sine mira ratione est, cur duo illa a dextris, et unum hoc esse a sinistris dicatur. Et rursum quaerendum est cur aquila non a dextris, vel sinistris, sed desuper ipsorum quatuor esse memoretur. Duas itaque nobis quaestiones objecimportet ut aperiente Domino dissolvamus. Homo igitur et leo a dextris, vitulus vero a sinistris esse perhibetur; a dextris enim laeta, a sinistris vero tristia habemus. Unde et sinistrum nobis esse dicimus hoc, quod adversum esse deputamus: et sicut praefati sumus per hominem incarnatio, per vitulum passio, per leonem vero auctoris nostri resurrectio designatur. De incarnatione autem unigeniti Filii, qua redempti sumus, omnes electi laetati sunt. De morte vero illius ipsi electorum primi sancti Apostoli contristati, qui iterum de ejus resurrectione sunt gavisi. Quia ergo et nativitas ejus, et resurrectio laetitiam discipulis praebuit
Abbreviated transcription (Latin):
deserit. Ad semetipsam gͦ in ꝑcussione
mens redeat. & qͦd app̃hende ñ ualet ñ
requirat: ne si diuine ire causa discu
placare humilitas pot̾at. in extingui¬
biliter suꝑbia accendat. In omł. iiii.¬
omni credenti. Testamentum uetus
unum nob̃ mediatorem di ⁊ hominũ
nunciauit: & testam̃tum nouum eũd
nobnunciat. in et̾na claritate uentu¬
rum: quem iam ꝓ nob̃ cognouimus
incarnatum. finis autem utrorumq
apparuit: & idem ipse quem n̾e desta¬
mentum nouum loquit᷑. in gla maie¬
statis apparebit: & tc̃ utrorumq finis
erit. cum uisus indiuinitatis sue po

Expanded text:
deserit. Ad semetipsum ergo in percussione deserit. Ad semetipsum ergo in percussione mens redeat, et quod apprehendere non valet non requirat: ne si divinae irae causa discutplacare humilitas poterat inexstinguibiliter superbia accendat. CAP. XXIV.mni credenti . Testamentum Vetus unum nobis mediatorem Dei et hominum nuntiavit, et Testamentum Novum eumdem nobis nuntiat in aeterna claritate venturum, quem jam pro nobis cognovimus incarnatum. Finis autem utrorumqueapparuit, et idem ipse, quem nunc Testamentum Novum loquitur, in gloria majestatis apparebit: et tunc utrorumque finis erit,
Abbreviated transcription (Latin):
do ñ posse conuincit᷑. qͥ hõ nominat᷑.
qr ꝑ hoc qͦd de humosumptꝰ ẽ. iudi¬
cia fuꝑna discutere dignus non est.
Unde hoc qͦq apte subiungit᷑. Uel qͥs
dicere ei potest.cͣ ita facis: Auctoris
facta semꝑ indisctissa ueneranda st̃:
qm̃ iniusta nequaquam ẽẽ possunt.
Rationem qͥppe de occtilto eiꝰ confilio
querere: nicħ est aliud. quam contra
eiꝰ consilium suꝑbire. Cum gͦ factoꝵs
causa ñ dep̃hendit᷑. restat ut sub fac¬
tis illiꝰ eum humilitate taceat᷑: quia
nequaquam sufficit sensꝰ carnis. ut
secreta penetret maiestatis. Qͥ gͦ in
factis dirationem ñ uidet: infirmi¬
tatem suam considans cͣ ñ uideat ra¬
tionem uidet. Unde subsequenter
adiungit᷑. Nunqͥd dic̃ figmentum. ei
qͥ se finx̃. quare me fecisti sic: Qͦ enĩ
se cernit figmentum diuini oꝑis. eo
semetipsum redarguit. ne contra ma¬
num resultet oꝑantis: qi qͥ benigne
quod non erat fecit. qͦd est. inuste non

Expanded text:
Deo non posse convincitur qui homo nominatur, Deo non posse convincitur qui homo nominatur, quia per hoc quod de humo sumptus est, judicia superna discutere dignus non est. Unde hic quoque apte subjungitur: Vel quis dicere ei potest, cur ita facis ? Auctoris facta semper indiscussa veneranda sunt, quoniam injusta nequaquam esse possunt. Rationem quippe de occulto ejus consilio quaerere, nihil aliejus consilium superbire. Cum ergo factorum causae non deprehenduntur, restat ut sub factis illius cum humilitate taceatur, quia nequaquam sufficit sensus carnis, ut secretfactis Dei rationem non videt, infirmitatem suam considerans, cur non videat rationem videt. Unde subsequenter adjungitur: Nunquid dicit figmentum ei qui se finxit, quare me fecisti sic ? Quo enim secernit figmentum divini operis, eo semetipsum redarguit, ne contra manum resultet operantis, quia qui benigne quod non erat fecit, quod est injuste non
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽntialit dr. Nuncupatiue dr: sic̃ ad
moysen ait. Ecce constitui de dm pha
abraham. ds ysaac. ds iacob. Unde bea¬
tus paulus apl̃s de hoc nuncupatiuo
⁊ ẽentia li uocabulodi disctionem faẽ.
cum de antixp̃o ait. Qui adu̾sat᷑ ⁊ ex¬
tollitur suꝑomine quod đr d̃s aut qͦd
colit᷑. Ds enim aliquando dici & hõ po¬
test: ds uͦ coli purꝰ homo non potest.
Rursum alibi idem apls uolens nun¬
cupatiuum di nom̃ ab eẽntiali discer¬
nere: de redemptore nr̃o locutus ẽ di¬
nem: qͥ est suꝑ omnia dsbndictꝰ in scl̃a.
tenderet xp̃m nat᷑alit dm̃. non hunc
iusticie p̃rogando positꝰ. dici d̾s potest.
s int̾ omnia q̃m nuncupatiue deus.
xp̃s autem d̾s est suꝑ omnia. quia
homo. tuqͥs es qui respondeas do:
Cum om̃ps ds daris nos ꝑeussiõi¬
bus & adu̾sitatib pulsat: homo seipsũ
considans tacet.⁊ diuina iudicia diᷤᷤ¬
cutere metuit: qr se puluerem ẽẽ cog¬
noscit : unde ꝑpatilum dr. O homo
tu qͥs es qͥ respondeas do: Responde

Expanded text:
ter dicitur. Nuncupative dicitur, sicut ad Moysen ait: Ecce constitui te deum PhAbraham, Deus Isaac, et Deus Jacob . Unde beatus Paulus apostolus de hoc nuncupativo et essentiali vocabulo Dei discretionem facit, cum de Antichristo ait: Qui adversatur et extollitur colitur . Deus enim aliquando dici et homo potest, Deus vero coli purus homo non potest. Rursum alibi idem apostolus volens nuncupativum Dei nomen ab essentiali discernere, de Redemptore nostro locutus est, dinem, qui est super omnia Deus benedictus in saecula . tenderet Christum naturaliter Deum, non hunc justitiae praerogando positus dici Deus potest, sed inter omnia, quoniam nuncupative Deus; Christus autem Deus super omnia, quia homo, tu quis es, qui respondeas Deo ? Cum omnipotens Deus duris nos percussionibus et adversitatibus pulsat, homo seipsum considerans tacet, et divina judicia discutere metuit, quia se pulverem esse cognoscit. Unde per Paulum dicitur: O homo, tu quis es, qui respondeas Deo? Respondere
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃s iħs qͥ mortuus est ꝓ nob̾. immo qͥ ce
refurrex̃. qͥ ẽ in dext̾a di: qui etiam int̾¬
pellat ꝓnob̾. Unigenito enim filio pro
homine int̾pellare ẽ: apud coȩt̾num
patrem. seipsum hommẽ demonstre.
si qͥppe ꝓhumana nat᷑a rogasse ẽ: eand̾
naturam in diuinitatissue celfitudine

Expanded text:
i mortuus est pro nobis, imo qui et resurrexit, qui est in dextera Dei, qui etiam interpellat pro nobis . Unigenito enim Filio pro homine interpellare est apud coaeternum Patrem seipsum hominem demonstrare, eique pro humana natura rogasse est eamdem naturam in divinitatis suae celsitudine
Abbreviated transcription (Latin):
get: cunctosq reprobos in nece fideliũ
unanimit̾ & crudelit accendet. Moral¬
celsitudo suꝑ reꝑbas mentes hominum
ri. dm̃ se suꝑ homines mentiat᷑: unde
paulus apłs dic̃. Ita ut in templo dei se¬
deat: ostendens se tanquam sit deus.
Cuiꝰ ut tumorem pleniꝰ ostenderet:
p̃misit. Qui adu̾satur & extollitur

Expanded text:
get, cunctosque reprobos in necem fidelium get, cunctosque reprobos in necem fidelium unanimiter et crudeliter accendet. Sucelsitudo supeDeum se super homines mentiatur. Unde Paulus apostolus dicit: Ita ut in templo Dei sedeat ostendens se, tanquam sit Deus . Cujus ut tumorem plenius ostenderet, praemisit: Qui adversatur et extollitur
Abbreviated transcription (Latin):
fidelium multitudine & manifestatiõe
signoꝵs qͣsi destituit᷑. t̾ribili occulte dis¬
positionis examme. inde bonis mĩa
largior. unde malis ira iusta cumulat᷑.
Ante gͥ ex magna parte signa uirtutũ
& miracłoꝵs a fidelib in sc̃a eccłia fub¬
trahentur: & tẽ contra eos antiquus ho¬
stis in illo damnato homine scilicet an
nifestus ostendet᷑. ut qͦ ipse ꝑ signa extol¬
litur: eo a fidelib sine signis robustiꝰ
laudabiliꝰq tuncat᷑. Quamuis etiam
fidelib in eius certamine signa ñ de¬
erunt: s tanta ert̃ illiꝰ. ut nostrorum¬
aut pauca aut nulla uideant᷑. Quoꝵs
nimirum uirtꝰ omnib signis fit potior.
cumomne quod ab illo fieri derribilit
conspicit. ꝑ int̾ne constantie calcem p̃¬
init. S malignꝰ hostis tanto cc̃ eos acͥore
immanitate se exhibebit: quantose
despici etiam clarescentib miracclis
dolebit. Totum gͥ se in eoꝵs utt̾itu colli¬

Expanded text:
fidelium multitudine et manifestatione fidelium multitudine et manifestatione signorum quasi destituitur, terribili occultae dispositionis examine inde bonis misericordia largitur unde malis ira justa cumulatur. Ante igitur ex magna parte signa virtutum et miraculorum a fidelibus in sancta Ecclesia subtrahuntur, et tunc contra eos antiquus hostis in illo damnato homine, scilicet Annifestus ostendetur, ut quo ipse per signa extollitur, eo a fidelibus sine signis robustius laudabiliusque vincatur. Quamvis etiam fidelibus in ejus certamine signa non deerunt, sed tanta erunt illius ut nostrorum pauca aut nulla videantur. Quorum nimirum virtus omnibus signis fit potior, cum omne quod ab illo fieri terribiliter conspicitur, per internae constantiae calcem premit. Sed malignus hostis tanto contra eos acriore immanitate se exhibebit, quanto se despici etiam clarescentibus miraculis dolebit. Totum igitur se in eorum interitum colli
Abbreviated transcription (Latin):
sedebit. ostendens se tanquam sit ds̃.
Terribili ordine dispositionis oc¬
culte. priꝰquam hostis antiquus
in illo damnato homine udelic&e
antixp̃o quem assumet appareat:
uirtutum signa a sc̃a subtralient᷑
eccłia. Nam ꝓpħia abscondetur.
curationum gr̃a auferet᷑: ꝓlixio¬
ris abstinentie uirtꝰ imminuet᷑:
doct̾rine conticescent uerba : mi¬
raculorum tollentur ꝓdigia. Qe
quidem nequaquam suꝑna dis¬
pensatio funditꝰ subtrahet: s ñ
hec sicut pͥorib temporib aꝑte
ac multiplicit̾ ostendit. Quod
tamen mira dispensatione aget᷑.
ut ex unare diuina simul pietas
& iusticia compleatur. Dũ enim
subtractis signoꝵ uirtutibus
eccłia sc̃a uelut abiect̾ior apparet.
&e bonors p̃mium crescit. quu il¬
lam ꝓ spe celestium non ꝓpter p̃¬
sentia signa uenerant᷑.⁊ malorum
mens contra illam ciciꝰ ostendit᷑
qui seqͥ quȩ ꝓmitite inuisibilia
negligunt. dum signis uisibil¬
bus non tenentur. Dum gͥ humilitas

Expanded text:
sedebit, ostendens se tanquam sit Deus . Terribili ordine dispositionis occultae, priusquam hostis antiquus in illo damnato homine, videlicet Antichristo, quem assumet, appareat, virtutum signa a sancta subtrahentur Ecclesia. Nam prophetia abscondetur, curationum gratia auferetur, prolixioris abstinentiae virtus imminuetur, doctrinae conticescent verba miraculorum tollentur prodigia. Quae quidem nequaquam superna dispensatio funditus subtraheret, sed non haec sicut prioribus temporibus aperte ac multipliciter ostendet. Quod tamen mira dispensatione agetur, ut ex una re divina simul pietas et justitia compleatur. Dum enim subtractis signorum virtutibus, Ecclesia sancta velut abjectior apparet, et bonorum praemium crescit, qui illam pro spe coelestium, non propter praesentia signa venerantur, et malorum mens contra illam citius ostenditur, qui sequi quae promittit invisibilia negligunt, dum signis visibilibus non tenentur. Dum igitur humilitas
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid qͦd agamꝰ: unde it̾ fiat quo
ad eum nr̃e intelligentie ocłs ueni¬
agere: certum nob̾sit in eorum m̃tib
dm habitare. Dm̃ gͥ ac ꝓximum intet̾
mente diligamꝰ. Nec ds enim uere si¬
ne ꝓximo: nec ꝓximꝰ uere diligitua
sine deo. Hinc est quod isdem sp̃s sẽs
degente.postmodum a dño cȩlo p̾si¬
dente. In t̾ra quippe ut diligat᷑ ꝓximꝰ:
e cȩlo uͦ ut diligat᷑ ds. S cur prius in
t̾ra. postinodum e celo: nͥ qͦd patenter
dat᷑ intelligi. qi iuxta ioħis uocem. qͥ
frẽm non diligit quem uidet. deum
quem non uidet quomͦ potest dilig̾e:
Diligamꝰ gͦ ꝓximum fr̃s: amemꝰ eum
qui iuxta nos est: ut ꝑuenire ualeamꝰ

Expanded text:
aliquid quod agamus, unde iter fiat quo aliquid quod agamus, unde iter fiat quo ad eum nostrae intelligentiae oculus veniagere, certum nobis est eorum mentibus Dominum habitare. Deum igitur ac proximum integra mente diligamus, nec Deus enim vere sine proximo, nec proximus vere diligitur sine Deo. Hinc est quod idem Spiritus sadegente, postmodum a Domino coelo praesidente. In terra datus quippe, ut diligatur proximus, e coelo vero ut diligatur Deus. Sed cur prius in terra, postmodum e coelo, nisi quod patenter datur intelligi quia juxta Joannis vocem: Qui fratrem non diligit quem videt, Deum quem non vidit, quomodo potest diligere ? Diligamus ergo proximum, fratres; amemus eum qui
Abbreviated transcription (Latin):
Quatuor itaq ꝓpositionum exple¬
fecit.Certe qui in uno conclaui pro
iudeorum metu residebant. natiui¬
tatis sue singłi linguam nouerant:⁊
tamen nec ea ipsa lingua quam no¬
uerant aꝑte xp̃m loqui p̃sumebãt.
Uenit sp̃s. ⁊ in ore eos ꝑ diu̾sitatem
linguarum docuit: in mente uͦ ex
auetoritate roborauit. Ceperunt &
in aliena xp̃m eloqui: qͥ de illo priꝰ
& in sua lingua loqͥ metuebant.
Pret̾ea considemꝰ. post incarnationẽ
unigeniti filii: qualis sit sollemni¬
das de aduentu sp̃s sc̃i. Sicut enim
illa: ita qͦq ⁊ hec est honorabilis. In
illa qͥppe ds in se ꝑmanens.semetip¬
sum creauit hominem: inista uero
homines uenientem desuꝑ suscepe¬
runt dm̃. In illa d̾s naturalit̾ factꝰ
ẽ homo: inista homines facti sunt ꝑ
adoptionem dii. Sigͦ remanere car¬
carnali cogitatione apud se aliqͥs.
Quomͦꝰ diligere ualeo quem ignoro.
S cum uide dm̃ ñ possumꝰ. habemꝰ

Expanded text:
Quatuor itaque propositionum expleQuatuor itaque propositionum explefecit. Certe qui in uno conclavi pro Judaeorum metu residebant, nativitatis suae singuli linguam noverant, et tamen nec ea ipsa lingua quam noverant aperte Christum loqui praesumebant. Venit Spiritus, et in ore eos per diversitatem linguarum docuit, in mente vero ex auctoritate roboravit. Coeperunt et in aliena Christum eloqui, qui de illo prius et in sua lingua loqui metuebant. Praeterea consideremus post incarnationem unigeniti Filii qualis sit solemnitas de adventu Spiritus sancti. Sicut enim illa, ita quoque et haec est honorabilis. In illa, quippe Deus in se permanens semetipsum creavit hominem. In ista vero homines venientem desuper susceperunt Deum; in illa Deus naturaliter factus est homo, in ista vero homines facti sunt per adoptionem dii. Si ergo remanere carcarnali cogitatione apud se aliquis: Quomodo diligere valeo quem ignoro? Sed cum videre Deum non possumus, habemus
Abbreviated transcription (Latin):
ueniebat. ut peccata iam ꝑ zelum ꝑ¬
cuteret. s adhuc ꝑ mansuetudinem
toleraret. At contͣ suꝑ discipulos in
igne debuit sp̃s sc̃s demonstrari: ut
qͥ erant simplicit̾ homines ⁊ ideo pec¬
catores. eos contͣ semetipsos sp̃alis fer¬
tior accendet: & peccata que ds per
mansuetudinem parceret: ipsi in se
pe pot̾ant ẽẽ sine peccato. qui cȩlesti
adherebant magist̾i̾o: ioħe attestante
qͥ ait. Si dix̾imus qi pecc̃m ñ habemꝰ.
nosipsos se ducuis: & ueritas in no¬
bis ñ ẽ. In igne gͦ uenit in homines.
in columba uͦ apparuit indomino:
qr peccata nr̃a que pie dñs ꝑ man¬
suetudinem tolerat: nos ꝑ zelum rec¬
titudinis debemꝰ caute conspicere: &
ardore semper penitentie cremare.
Gꝑ columbam sp̃s in redemptore
monstratꝰ est. ꝑ ignemuͦ in homini¬
bus: qr quanto nob nr̃i iudicis fac¬
ta ẽ seu̾itas temperata: tanto ergase
debet fieri nr̃a infirmitas accens a.

Expanded text:
veniebat ut peccata jam per zelum pveniebat ut peccata jam per zelum percuteret, sed adhuc per mansuetudinem toleraret. At contra super discipulos in igne debuit Spiritus sanctus demonstrari, ut hi qui erant simpliciter homines, atque ideo peccatores, eos contra semetipsos spiritalis servos accenderet, et peccata, quibus Deus per mansuetudinem parceret, ipsi in se pe poterant esse sine peccato, qui coelesti adhaerebant magisterio, Joanne attestante, qui ait: Si dixerimus, quia peccacatum non habemus, nosipsos seducimus, et veritas in nobis non est . In igne ergo venit in homines, in columba vero apparuit in Domino, quia peccata nostra, quae pie Dominus per mansuetudinem tolerat, nos per zelum rectitudinis debemus caute conspicere, et ardore semper poenitentiae cremare. Igitur per columbam Spiritus in Redemptore monstratus est, per ignem vero in hominibus, quia quanto nobis nostri judicis facta est severitas temperata, tanto erga se debet fieri nostra infirmitas accensa.
Abbreviated transcription (Latin):
ato iob dr. Erat uir simplex rectꝰ. Qe
est autem rect̾itudosine simplicita¬
te: aut que simplicitas sine rectitu¬
dine: Qͥa gͦ & rectitudinem docet
iste sp̃s ⁊ simplicitatem: & in igne mon¬
strari debuit & in columba: quatinꝰ
ommne cor qͦd eiꝰ gr̃a tangit᷑. ⁊ mansue¬
tudinis lenitate tranqͥllum. ⁊ zeloiu¬
sticie fiat accensum. Ad extremum
uͦ querendum ẽ. c̃ in ipso redemptore
nr̃o mediatore di ⁊ hominum ꝑ colũ¬
bam apparuit: indiscipłis uͦ ꝑignem.
Certe unigenitꝰ filiꝰ. iudex est gen̾is
humani.S qͥs eiꝰ iusticiam ferret: si
priꝰqm nos ꝑmansuetudinem colli¬
geret. culpas nr̃as ꝑ zelum rectitudi¬
nis examinare uoluisset: Homo gͦ ꝓ
hominib factꝰ. mitem se hominibus
p̃buit. Noluit peccatores ferire: sed
colligere. Priꝰ uoluit mansuete cor¬
rigere: ut hab̾et quos postmodum
in iudicio saluaret. In columba gͦ su¬
per eum apparere sp̃s debuit: qui non

Expanded text:
ato Job dicitur: Erat vir simplex et rectus . Quae ato Job dicitur: Erat vir simplex et rectus . Quae est autem rectitudo sine simplicitate, aut quae simplicitas sine rectitudine? Quia ergo et rectitudinem docet iste Spiritus et simplicitatem, et in igne monstrari debuit et in columba, quatenus omne cor quod ejus gratia tangitur, et mansuetudinis lenitate tranquillum, et zelo justitiae accensum fiat. 6. Ad extremum vero quaerendum est cur in ipso Redemptore nostro 1579 Mediatore Dei et hominum per columbam apparuit, in discipulis vero per ignem? Certe unigenitus Dei Filius judex est generis humani. Sed quis ejus justitiam ferret, si priusquam nos per mansuetudinem colligeret culpas nostras per zelum rectitudinis examinare voluisset? Homo ergo pro hominibus factus, mitem se hominibus praebuit. Noluit peccatores ferire, sed colligere. Prius voluit mansuete corripere, ut haberet quos postmodum in judicio salvaret. In columba ergo super eum apparere debuit Spiritus, qui non
Abbreviated transcription (Latin):
quam frigido corde audiunt. s adhec
amoris intimi facib in ardescunt. Ser¬
mo ad aurem ducit᷑: ⁊ mens eorum si¬
bumet irata. ex int̾ne dtlcedinis flã¬
nra concremat᷑. In columba uͦ sp̃s ⁊ in¬
igne monstratꝰ est: qi om̃s qͦs repleu̾it
simplices & ardentes facit. Simplices
puritate:. ardentes emulatione. Neq ⁊¬
enim placeret deo aut simplicitas si¬
ne zelo: aut ⁊ elꝰ sine simplicitate. Hĩc
ipsa u̾itas dicit. Estote prudentes sic̃
serpentes: & simplices sic̃ columbe. Qͣ
inre notandum ẽ. qͦd discipłos suos
nec de columba sine serpente. nec de
serpente sine columba uoluit dñs ad¬
monere : quatinꝰ & columbe simpli¬
citatem astutia serpentis accendet:
& serpentis astutiam columbe simpli¬
citas temꝑarẽt. Mme paulus ait. No¬
lite pueri effici sensib. Ecce pruden¬
tiam serpentis audiuimꝰ: nc̃ de sim¬
plicitate columbe moneamur. S
malicia paruuli estote. Hinc debe¬

Expanded text:
aquam frigido corde audiunt, sed ad haec aquam frigido corde audiunt, sed ad haec amores intimi facibus inardescunt. Sermo ad aurem ducitur, et mens eorum sibimet irata ex internae dulcedinis flamma concrematur. In columba vero Spiigne monstratus est, quia omnes quos repleverit simplices et ardentes facit; simplices puritate, ardentes aemulatione. Neque etenim placeret Deo aut simplicitas sine zelo, aut zelus sine simplicitate. Hinc ipsa Veritas dicit: Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae . Qua in re notandum est quod discipulos suos nec de columba sine serpente, nec de serpente sine columba voluit Dominus admonere, quatenus et columbae simplicitatem astutia serpentis accenderet, et serpentis astutiam columbae simplicitas temperaret. Hinc Paulus ait: Nolite pueri effici sensibus . Ecce prudentiam serpentis audivimus, nunc de simplicitate columbae moneamur: Sed malitia parvuli estote . Hinc de be