comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
na ñ ꝓficit. quia cessante iusticie sti¬
mulo: ppłs se in illicita resoluit. Ne¬
ditat᷑ gͦ iugit̾ sapienciam. ⁊ de ea
sit iusticiam oꝑatur: quod lex dem̃¬
mencie semꝑ ẽ in lingna eius. ⁊ sic
clemenciam temꝑat uigore iustici¬
e: qd̾ lingna eiꝰ indiciũ loquitur.
Officio namq ei iusticia in iudiciũ
u̾titur. ea quidem ncci̾tate: ut uaca¬
re ñ liceat. qn se ipm sͥ collato desti¬
tuat honore. honor ⁊ em̃ regis: iu¬
diciũ diligit. ⁊ delincqn̾cium cłpas
trancqͥlla mentis mod̾atione cõpescit¬
c̃ magistratuu̾ motłeratione
librum fert᷑ scͥpsisse plutartus
qui inscͥbitur archigramaton. ⁊ ma¬
gistratum sue nrbis ad pacienciam
⁊ iusticie cultum u̾bis instituisse cłr
⁊ exemplis. hic aut̃ seruũ habebat
hominem nequam: ⁊ contumacem. s
lib̾alib clisciplinis eruditum egregie
⁊ ext̾citatum satis inclisputatõnib
phĩtis. Contigit ut obnescio quam nox¬

Expanded text:
na non proficit, quia cessante justitiae stina non proficit, quia cessante justitiae stimulo, populus se in illicita resolvit. Meditatur ergo jugiter sapientiam, et de ea sic justitiam operatur, quod lex clementiae semper est in lingua ejus: et sic clementiam temperat rigor justitiae, quod lingua ejus judicium loquitur. Officio namque ejus justitia in judicium vertitur, ea quidem necessitate, ut vacare non liceat, quin se ipsum sibi collato destituat honore. Honor etenim regis judicium diligit, et delinquentium culpas tranquilla mentis moderatione compescitDe magistratuum moderatione librum fertur scripsisse Plutarchus, qui inscribitur Archigrammaton, et magistratum suae urbis, ad patientiam et justitiae cultum, verbis instituisse dicitur et exemplis. Hic autem servum habebat, hominem nequam et contumacem, et liberalibus disciplinis eruditum egregie, et exercitatum satis in disputationibus philosophicis. Contigit ut ob nescio quam nox
Abbreviated transcription (Latin):
rupta est: nullo artificio reparatur. P¬
fecto si sonꝰ exigitur quem ñ hñt. frustra
tenclutur: ⁊ sepe ciciꝰ uenitur ad nuillũ
quam ad eum qͥ nimis exigit᷑. Ait ethi¬
cus. Eat pig̾ ad penas pͥnceps. ad p̾mi¬
a uelox: Quiq colet qͦtiens cogit᷑ ẽẽ fe¬
rox. Ait̾m namq iusticie. alt̾m pieta
tis ẽ. q̃ adeo pͥncpi neccie sũt: ut qͥcqͥt
sine ilł ñ mͦ pͥncipatũ. s qũelib ma¬
gistratum uendicat: frustra seip̃m ir¬
ricliat. s ⁊ alioꝵ in se ꝓuocat risum.
contẽptum. ⁊ odiu̾. ¶isericordia ĩquid
⁊ u̾itas ñ te cleserant. circumla eas
gut tͣi tuo. ⁊ scͥbe eas in tabuł cordlis
tui. ⁊ inuenies grãm. ⁊ disciplm̃a bo¬
nam. coram cło ⁊ hominib. Gr̃a ñac
debetur mise̾icordie: iustitie cliscipła.
Utiq gr̃a ⁊ amor subditoꝵ. quam dliuina
ꝓducit gr̃a optimũ instrumentum ẽ
omniũ gerencloꝵ. s ⁊ amor sinc iliscipli¬

Expanded text:
rupta est, nullo artificio reparatur. Prorupta est, nullo artificio reparatur. Profecto si sonus exigitur, quem non habent, frustra tenduntur, et saepe citius venitur ad nullum, quam ad eum, qui nimis exigitur. Ait ethnicus: Est piger ad poenas princeps, ad praemia velox, Quique dolet, quoties cogitur esse ferox adeo principi necessariae sunt, ut quisquis sine illis, non modo principatum, sed quemlibet magistratum vindicet, frustra se ipsum irrideat, sed et aliorum in se provocet risum, contemptum et odium. Misericordia, inquit, et veritas non te deserant circumda eas gutturi tuo, et scribe eas in tabulis cordis tui, et invenies gratiam, et disciplinam bonam coram Deo et hominibus . Gratia namque debetur misericordiae, justitiae disciplina. Utique gratia et amor subjectorum, quam divina producit gratia, optimum instrumentum est omnium gerendorum. Sed et amor sine discipli
Abbreviated transcription (Latin):
Hic & a senatu dãpnat᷑ est. igno¬
rante traiano. Dicebat em̃ ĩsanũ
ẽe. qui oculos si hẽat lippientes:
eos malit effocde quam curare.
Aiebat. ⁊ ungues si aiͥores fuerint:
resecandos ec̃ ñ aueltendos. Si eĩ
cytharedus. aliiq fidicines młta
diligencia ꝓturent. qͦmͦ ob erran¬
tis corde compescant iitiũ. ⁊ eãd̾
aliis unanimem redilant. faci¬
ant ꝙ ddulcissimam lissidenciũ
consonanciam cordis ñ ruptis.
s tensis ꝓportionalit̾ ł remissis:
quanta sollicitudine oꝑtet pͥnci¬
pem moderari. nũc rigore iusticie
nũc remissione clemencie. ut sb̃di¬
tos faciat qͣi unanimes eẽ ĩ domo.
⁊ qͣi discordanciũ in minist̾io pa¬
cis ⁊ caritatis oꝑib unam faciat
ꝑfc̃am. ⁊ maximam armonĩam:
Hoc aũ certũ est: qr tuci est cordas
remitti intensi ꝙ̃ ꝓtendi. Bemissaꝵ
namq intẽsio artifitis ꝑicia conualescit¬
⁊ debitam soni reddit grãm. s q̃ semel

Expanded text:
Hic autem a senatu damnatus est, ignoHic autem a senatu damnatus est, ignorante Trajano. Dicebat enim insanum esse eum, qui oculos si habeat lippientes, eos malit effodere, quam curare. Aiebat etiam, ungues si acriores fuerint, resecandos esse, non avellendos. Si enim citharoedus, aliique fidicines, multa diligentia procurant, quomodo oberrantis chordae compescant vitium, et eamdem aliis unanimem reddant, faciantque dulcissimam dissidentium consonantiam, chordis non ruptis, sed tensis proportionaliter, vel remissis: quanta sollicitudine oportet principem moderari, nunc rigore justitiae, nunc remissione clementiae, ut subditos faciat quasi unanimes esse in domo, et quasi discordantium in ministerio pacis et charitatis operibus, unam faciat perfectam et maximam harmoniam? Hoc autem certum est, quia tutius est chordas remitti intensius, quam protendi. Remissarum namque intensio, artificis peritia convalescit, et debitam soni reddit gratiam; sed quae semel
Abbreviated transcription (Latin):
gregie quidem traiamis gẽ¬
tilium optimͦ augͦtoꝵ argu¬
entib eum amicis qd̃ in om̃s ni¬
miũ ⁊ ultra qmͣ imꝑatorẽ deceat
ꝯmunis ẽẽt: respondit se talem
uelle imꝑatorem ẽẽ pͥuatis: qͣles
⁊ relatu plinii scłi ammonitꝰ qui
tũc int̾ cet̾os indices ꝑsecutor eccĩe
destinat᷑ erat: a nece martirum
ꝑlecutionis gladium renocans
edictum temꝑauit. Et forte cum
fidelib egiss miti. ñ decessoꝵ suoꝵ
legib ⁊ exemplis. ⁊ pruclentum
ut putabat᷑ ꝯsisio ⁊ auctoritate
iudic ũ ad delendam sectam ho¬
minum opinione publica suꝑsti¬
ciosam ⁊ nere religionis ĩimitam
s culꝑam ĩpiꝰ extenuo qui alioꝵ.
excedebat inpulsu. ⁊ ad bñficium
miserendum ꝓpͥe pietatis agebat᷑
instinctu. natura clemens ĩ om̃s
ansterus ĩ pancos qͥb ꝑce̾ nephas
ẽẽt. adeo ut tociꝰ imꝑis sui curri¬
culo unꝰ dãpnat᷑ si ienatoꝵ nobi¬
linm ue urbis. licet inueniantur
plurum ĩ ip̃m grauit̾ cdeliquisse.

Expanded text:
gregie quidem Trajanus, gentilium optimus Augustorum, arguentibus eum amicis, quod in omnes nimium, et ultra quam imperatorem deceat, communis esset, respondit: « Se talem velle imperatorem esse privatis, quales ex relatu Plinii Secundi admonitus, qui tunc inter caeteros judices persecutor Ecclesiae destinatus erat, a nece martyrum persecutionis gladium revocans, edictum temperavit. Et forte cum fidelibus egisset mitius, nisi decessorum suorum legibus et exemplis, et prudentum, ut putabatur, consilio, et auctoritate judicum, ad delendam sectam hominum, opinione publica superstitiosam, et verae religionis inimicam, sed culpam ipsius extenuo, qui aliorum excedebat impulsu, et ad beneficium miserendumque propriae pietatis agebatur instinctu, natura clemens in omnes, austerus in paucos, quibus parcere nefas esset; adeo ut, totius imperii sui curriculo, unus damnatus sit senatorum nobiliumve urbis, licet inveniantur plurimi in ipsum graviter deliquisse.
Abbreviated transcription (Latin):
exced̾e. Ommnis uͦ uehementia salu¬
tis inimica est. ⁊ excessus om̃is in l̾¬
pa. bonaꝵ ꝙ reꝵ ꝯsuetudo nimia: peͤ¬
sima est. Unde echicꝰ. In sani sapiẽs
nom̃ feret. Equus ĩiqui: ułtra qu̾a
satis ẽ uͥtutem si petat ip̃am. Et phi
tela: mocdestiam deserit: eo ip̃o a
tramite uͥtutis ĩcaute recelit. Sa¬
lomon ꝙͦ. noli inquit. ẽe̾ nimis iꝰtꝰ.
Quil gͦ nimium ꝑdest. si regina
uͥtutũ iusticia in sui nimietate.
obest: alibi qͦ nimia humilitas:
ad sinistram: qui in sb̃ditoꝵ culpis.
nimis ꝓnꝰ est acl uinclictam. ⁊ ad
dext̾am gressum torquet: qͥ delincquen¬
tib ex mansuetudine nimis inclulget
Item aũ utͣmq deuiũ est. s qd̾ ad sinistm¬

Expanded text:
excedere. Omnis vero vehementia saluti inimica est, et excessus omnis in culpa; bonarumque rerum consuetudo nimia, pessima est. Unde ethicus: Insani sapiens nomen feret, aequus iniqui; Ultra quam satis est, virtutem si petet ipsam. Et philtela modestiam deserit, eo ipso a tramite virtutis, incaute recedit. » Salomon quoque: Noli, inquit, esse nimis justus . Quid ergo nimium prodest, si regina virtutum justitia, in sui nimietate obest? Alibi quoque: « Nimia humilitas, ad sinistram, qui in subjectorum culpis nimis pronus est ad vindictam, et ad dextram gressum torquet, qui delinquentibus ex mansuetudine nimis indulget. Iter autem utrumque devium est, sed quod ad sinist
Abbreviated transcription (Latin):
tuisse par ẽe sortorio: msi se ⁊ milites
luos freqñtib ext̾ciciis p̾parass ad p̾lia.
Recedendi. assultandi. insiliencdi: ars ñ
mediotris est. cuiꝰ beneficio illa s̾uatur
cartela: ut miles ad infe̾nd̃ nlłus sic ĩsur¬
gat in hostem. ut eidenz ex aliqua ꝑte
ñ pateat ad plagan. Ext̾citiũ natandi
ꝑcõmodum est. cũ int̾estͥ pͣlio uł nauali
qͥ cui nec̃citas paret. nemini ꝑspicuũ
sit. nͨ est ꝓmptum quempiam arte ꝙͣ
ñ didicit a ꝑicłis expediri. Missilliũ

Expanded text:
tuisset par esse Sertorio, nisi se et milites tuisset par esse Sertorio, nisi se et milites suos frequentibus exercitiis praeparasset ad praelia. Recedendi, assultandi, insiliendi ars non mediocris est, cujus beneficio illa servatur cautela, ut miles ad inferendum vulnus, sic insurgat in hostem, ut eidem ex aliqua parte non pateat ad plagam. Exercitium natandi percommodum est, cum in terrestri praelio vel navali, quod cui necessitas paret, nemini perspicuum sit, nec est promptum quempiam arte quam non didicit a periculis expediri. Missilium
Abbreviated transcription (Latin):
tissim᷑ ⁊ diligens imꝑator. Quia quo
semel ẽ imbuta recens seruabit odo¬
ꝑfecti ĩmibuunt᷑ que discunt᷑ a. pueris.
Deinde nlitaris alacritas. saltꝰ. ⁊ cur¬
sus. añ comꝑanda est ⁊ temꝑanda. ꝙͣ¬
quam corpꝰ etate pigrescar. Uelocitas
em̃ que ꝑtepta ⁊ firmata est ext̾utio:
strennũ efficit bellatorem. Nec multũ
refert. si cet̾a ꝓbitatis concurrant insig¬
nia. ꝓceri sint an stat᷑e breuioris. uti¬
liꝰ em̃ est milites fortes ẽẽ: quam gnͣdes.
Delectori suo fert᷑ dixisse pirrus. Bir gnͣ¬
cdes elige. ego eos fortes fortes redlani.
ã timulum artherori añ ludos so¬
lẽpnes grecia celebraret: tideũ capa¬
tapaneo p̾stitisse ꝑcelebre ẽ. quia maior
ĩ eriguo regnabit᷑ corꝑe uͥtus. De exc̾cicio
magni pompeii memorat salustiꝰ. qd̾ cum
a latrib saltii. cũ uelocib curlii. cũ ua¬
ludis ueste certabat. Neq em̃ ille alit̾ po¬

Expanded text:
tissimus et diligens imperator, quia Quo tissimus et diligens imperator, quia Quo semel est imbuta recens servabit odofectius imbuuntur, quae discuntur a pueris. Deinde militaris alacritas, saltus, et cursus, ante comparanda est, et temperanda, quam corpus aetate pigrescat. Velocitas enim quae percepta et firmata est exercitio, strenuum efficit bellatorem. Nec multum refert si caetera probitatis concurrant insignia, proceri sint, an staturae brevioris. Utilius est enim milites fortes esse, quam grandes. Delectori suo fertur dixisse Pyrrhus: « Tu grandes elige, ego eos fortes reddam. » Ad tumulum Archemori dum ludos solemnes Graecia celebraret, Tydeum Capaneo praestitisse percelebre est, quia Major in exiguo regnabat corpore virtus. De exercitio Magni Pompeii memorat Sallustius, quod cum alacribus saltu, cum velocibus cursu, cum validis vecte, certabat. Neque enim ille aliter po
Abbreviated transcription (Latin):
gregie quidem cipio. affricanꝰ
situt in libro ftrategemantum
uniul frontinꝰ refert. cum soutũ ele¬
gancꝰi cuisclam uidisset ornatum:
dixit non mirari se qd̃ tanta cura or¬
nasset. in quo plus p̾sidii quam in
gladio hr̃et. Set ñ fastum illoꝵ ꝑfer¬
re pot̾is: nͥ fu̾is paciencie: grandioris
Nam ut ĩepcias eoꝵ non rideas: ulła
modestia pot̾it cohib̾e. Quis octoui¬
anno augnsto felitior aut maiorꝰ
filios ⁊ si non genuerit: ail optauit.
quib ⁊ si susfic̾e posset clarꝰ sangnis
ad głiam. ⁊ bona heditaria magis ad
copiam quam ad usum: ea tñ dili¬
gencia ĩstituti sũt: ac si sua retine¬
ri. uł aliena adqͥri nequaqͣmͣ pos¬
sĩt: nͥ ꝑ uirtutem. Cos gͦ ad gͣdũ
militarem ÷ cursũ ⁊ saltum. fecͤ
exc̾citari. usũq natandi. ⁊ cesim. ⁊
pũctim feriendi ⁊ iaciendi missilia.
⁊ lapides mani uł funla clocuit. ⁊
qualit̾ bellum om̃e aut sustin̾e de¬
beat aut inferri. Nouit ẽi prudlen¬

Expanded text:
gregie quidem Scipio Africanus, sicut in libro Stratagematum Julius Frontinus refert, cum scutum elegantius cujusdam vidisset ornatum, dixit non mirari se quod tanta cura ornasset, in quo plus praesidii, quam in gladio haberet. Sed nec fastum illorum perferre poteris, nisi fueris patientiae grandioris. Nam ut ineptias eorum non rideas, nulla modestia poterit cohibere. Quis Octaviano Augusto felicior aut major? Filios etsi non genuerit, adoptavit, quibus etsi sufficere posset clarus sanguis ad gloriam, et bona haereditaria magis ad copiam, quam ad usum, ea tamen diligentia instituti sunt, ac si sua retineri, vel aliena acquiri nequaquam possint, nisi per virtutem. Eos ergo ad gradum militarem, et cursum, et saltum fecit excitari, usumque natandi, et caesim et punctim feriendi, et jaciendi missilia, et lapides manu vel funda docuit, et qualiter bellum omne aut sustineri debeat, aut inferri. Novit enim pruden
Abbreviated transcription (Latin):
St aute clux us qͣs ĩutilis.
apd̾ qũe cliscipłina ñ iuget ⁊
frust᷑ sꝑat uictorĩa: qͥ amnios manꝰ¬
q militũ assidue ũ exercet. Miles sb̾¬
itus lubito deserit cluc̃e ⁊ labore ferre
nõ sustinet: quẽ ꝯtinuis ñ exercuit
labor. Cosaris aminũ fiducia roborañ.
qd̃ ei res orat a du̾sus militẽ subitũ.
ducẽq oiñitũ. ⁊ qͥ longa pacis qͥete de¬
didicet̾at ducẽ. S ⁊ uͥ uictoria desꝑ¬
atuiad spem iundicte enigendꝰ ẽ. am¬
mus. Est em̃ r̃t̾dũ una salus uictis:

Expanded text:
ilis, apud quem disciplina non viget; et frustra sperat victoriam, qui animos manusque militum assidue non exercet. Miles subitus subito deserit ducem, et laborem ferre non sustinet, quem continuus non exercuit labor. Caesaris animum fiducia roboravit, quod ei res erat adversus militem subitum, ducemque emeritum, et qui longa pacis quiete dedidicerat ducem. Sed et ubi victoria desperatur, ad spem vindictae erigendus est animus. Est enim interdum Una sa
Abbreviated transcription (Latin):
bor cũ gentis ad ultos. elucũt fitus.
aut cũ liq̃ncia mella stipãt. ⁊ clulci dis¬
teudunt uectare cellas. aut ou̾a ac¬
cipiũt uemenciũ. aut agunne fc̃o
ignauos fucos ꝓetus ap̾sepib ar¬
cent feruent opꝰ redolentq. thimo

Expanded text:
bor, cum gentis adultos educunt fetus, aut cum liquentia mella stipant et dulci distendunt nectare cellas, aut onera accipiunt venientum, aut agmine facto ignavom fucos pecus a praesepibus arcent: fervet opus, redol
Abbreviated transcription (Latin):
Isus ad qͥrit᷑. Hoc autẽ tanti ex¬
cercitis assiclua meditatio ꝯfe̾bat.
ut ĩ tumłtu bellico utilit̾ u̾sarentur.
intrepidi. qui ĩ pace fuerant tam stufli

Expanded text:
usus acquiritur. Hoc autem tanti exercitii assidua meditatio conferebat, ut in tumultu bellico utiliter versarentur intrepidi, qui in pace fuerant tam studi
Abbreviated transcription (Latin):
S ic facit: ut uͥtus flectere nulla queat.
¶umib fortasse tuis placabis auarum.
Neclere quo cesset ĩuidus: esto miser.
Alt̾ius misera gaudet m̃s ĩuida sorte.
Qunctaq uitina ꝯmoda: dampna putas
t nͥ festinꝰ fug̾es: te plura mouerem.
ir pat̾is diti pauca. uł ista tenez
Loannes SariSbERIENCIS

Expanded text:
Sic facit, ut virtus flectere nulla queat. Muneribus fortasse tuis placabis avarum, Laedere quo cesset invidus, esto miser. Alterius misera gaudet mens invida sorte, Cunctaque vicina commoda, damna putat. Et nisi festinus fugeres, te plura monerem Vix pateris dici pauca: vel ista tene. JOANNIS SARESBERIENSIS
Abbreviated transcription (Latin):
exagitati in easdem cdomos sub mom̃to
temꝑis it̾m ac sepiꝰ irruebãt. Omma
tñ necessitaᷤ u̾tebat incibum. ⁊̃ illa q̃ ne
mutis qͥdem aĩalib ecłe usus fuit. ad
ultimũ ne loris quidem uł tingłis
ant ip̃is ⁊̃ caltiamentis abstinuert.
Portaꝵ qͦ inclũta ddethentes confiti¬
encla dentib ingerebant. Non nulłi
⁊ feni uet̾is festutas edebant. s ⁊ de qͥs

Expanded text:
exagitati in easdem domos sub momento exagitati in easdem domos sub momento temporis iterum ac saepius irruebant. Omnia tamen necessitas vertebat in cibum, etiam illa, quae ne mutis quidem animalibus edere usus fuit; ad ultimum ne loris quidem, vel cingulis, aut ipsis etiam calciamentis, abstinuerunt. Portarum quoque indumenta detrahentes, conficienda dentibus ingerebant. Nonnulli et feni veteris festucas edebant. Sed et de q
Abbreviated transcription (Latin):
lum manib clm̃ inuocat testem. ħ sui
causa ñ ꝓuenire. s se ista sustinere ĩuitũ.
⁊ pꝰ aliquãta it̾m iosepħꝰ talia quecła
stut hyatu t̾re aut agne cliluuio. aut
sodomitanis ignib. ⁊ fulminib celitꝰ
tortis suplitiũ ciuitas dependiss. que
⁊ nequiorem uiroꝵ p̾sentem bant ꝓtu¬
liss etatem. ꝓ quib omnis gens parit̾
meretur extĩgni. S in .ui. libro de eisdẽ
.coniis tatem famis mecdia corrũppebant᷑
m̃ultitudo innum̾abilis erat. Quoꝵ tͦ
explicari mniseria pot̾it. ꝑ sigłas namꝙ
bella contimio ⁊ cedes int̾ caros ipõsop
parentes ac liberos nascebant᷑ : dũ
ñ solum manib s ex ip̃is eciam fau¬
cib inuicem cibũ raꝑe certabant.
fides & nͨ mortuis erat. S ⁊ ip̃i t̾ iam
sp̃m ex halarent: ꝑscrutabantur a
p̾donib. ne tui forte intra gremiũ ci¬
bi aliguid resideret. Alii & ꝑ mediã
illut ferebantur. ⁊ quasi insania qͣd̾a

Expanded text:
lum manibus: « Deum invocat testem, hoc sui lum manibus: « Deum invocat testem, hoc sui causa non provenire, sed se ista sustinere invitum. » Et post aliquanta iterum Josephus talia quaedam aut hiatu terrae, aut aquae diluvio, aut Sodomitanis ignibus, et fulminibus coelitus tortis, supplicium civitas dependisset, qua nequiorem virorum praesentem hanc protulisset aetatem, pro quibus omnis gens pariter mereretur exstingui. » Sed in sexto libro de eisdem vitatem famis inedia corrumpebantur multitudo innumerabilis erat, quorum nec explicari miseria potest. Per singulas namque bella continuo et caedes inter charos ipsosque parentes ac liberos nascebantur; dum non solum e manibus, sed ex ipsis etiam faucibus invicem cibum rapere certabant. Fides autem nec mortuis erat; sed et ipsi cum jam spiritum exhalarent, perscrutabantur a praedonibus, ne cui forte intra gremium cibi aliquid resideret. Alii autem per iilluc ferebantur, et quasi insania quadam
Abbreviated transcription (Latin):
tam p̾dam petentes. quam scelus irri¬
sione cumulantes. ⁊ aciem glaclioꝵ
tes. Int̾dum ⁊̃ in nõulłos adhuc spiran¬
tes mnucro examinandus agebatur. qd̃
alii semineces cũ uiderent supplices
clext᷑as ꝓtendebãt. ut in se qͦ bñficii
loco ꝯuerterent scelus qͦ .s. cruciatib
famis .ł. lociꝰ absoluerentur. S nouo
trudelitatis get̾ie necem quam sp̃ote
inferebant si rogarentur negabãt.
Cum tantũ unꝰquisq deficienciũ cũ
gemitu retorqueret ocłos ad templũ
tĩ cde morte ꝓpͥa clolens: s cle impuni¬
tate p̾donum qͦs suꝑstites relĩtquebãt
Et pͥmo qͥdem sũptu publico sepelire
mortuos iusserant fetoris intollerancia:
Ut uͦ omnem sũptum cepit uincere
młtitudo morienciũ: de muro cadau̾a
p̾cipitabant: At tñ titus circumiens ꝑus¬
diss repletas mortuoꝵ caclau̾ib ualles
⁊ humani corꝑis tabo pat̾am t̾ram ri¬
gari: cũ ingenti gemitu eleuatis ad ce-¬

Expanded text:
tam praedam petentes, quam scelus irritam praedam petentes, quam scelus irrisione cumulantes, et aciem gladiorum tes. Interdum etiam in nonnullos adhuc spirantes, mucro examinandus agebatur, quod alii semineces cum viderent, supplices dextras praetendebant, ut in se quoque beneficii loco, converterent scelus, quo scilicet cruciatibus famis velocius absolverentur; sed novo crudelitatis genere, necem quam sponte inferebant, si rogarentur, negabant. Cum tamen unusquisque deficientium cum gemitu retorqueret oculos ad templum, non de morte propria dolens, sed de impunitate praedonum, quos superstites relinquebant. Et primo quidem sumptu publico, sepelire mortuos jusserant, fetoris intolerantia. Ut vero omnem sumptum coepit vincere multitudo morientium, de muro cadavera praecipitabant. At cum Titus circumiens pervidisset repletas mortuorum cadaveribus valles, et humani corporis tabo patriam terram rigari, cum ingenti gemitu, elevatis ad coe
Abbreviated transcription (Latin):
ficii loco cesserat. si comp̾hensũ uiuum
lituiss eundem. his & post aliqnta ad¬
iungit dicens. Iucleis uͦ c̃ egressui urbis
omnis parit̾ spes exludebat᷑ salutis
⁊ inualescens acbitas famis domꝰ simł
⁊ familias gentemq uastabat. ita ut
inpenetrabilib strata iacerent. muli
etate consũpta. uuienes uͦ atq omis etas
robustior. uelud simulatra quedam
muiis ⁊ egressib obeirabant corruentes
quocumq loci gresum subripiuss mecdia
uerebatur. Beniq alignͣti supra eos q̃s
sepeliebant. aminas emisere. młti eciam
dinmi ꝓsecuntur fim̾a: pͥusquam ad sepł¬
erum ueniretur efflabant. S n plãct
er mort defunttis exibebatur aut luct᷑.
reliquerat lacͥmaꝵ. Obsederant ciui¬
tatem ꝓfuncla silentia. et nox plena
morns cunita contexerat: quib mał
omnib gͣuiores soli uigebant p̃cdone̾:
qui ne sepulcra quidem diriꝑe ⁊ spoli-¬
are cadau̾a illititum ducebant. non

Expanded text:
ficii loco cesserat, si comprehensum vivum ficii loco cesserat, si comprehensum vivum licuisset evadere. His autem post aliqua adjungit, dicens: Judaeis vero de egressu urbis omnis pariter spes excludebatur salutis; et invalescens acerbitas famis, domus simul et familias gentemque vastabat, ita ut in penetralibus strata jacerent mulieraetate consumpta. Juvenes vero atque aetas omnis robustior velut simulacra quaedam in viis et egressibus oquocunque loci gressum subripuisset inedia.verebatur. Denique aliquanti super eos quos sepeliebant, animas emisere; multi etiam dum prosequuntur funera, priusquam ad sepulcrum veniretur, efflabant. Et, ut nec planctus ex more defunctis exhibebatur, aut luctusreliquerat lacrymarum. Obsederant civitatem profunda silentia, et nox plena mortis cuncta contexerat. Quibus malis omnibus graviores soli vigebant praedones, qui ne sepulcra quidem diripere et spoliare cadavera illicitum ducebant, non
Abbreviated transcription (Latin):
los miseratio: s in exigno panĩs tp to
puulos iaherentes ⁊ ex ip̃o cui inheserãt
inspensos elilebant in tram. In eniqͣ
beaptores cibo pͥueniss asũpto crucdelius
seiuebant ⁊ ercogtabant clira suplitia
obturantes ĩ felicib nat᷑ales digestionũ
ineatꝰ. Aliis uͦ p̾acutas sudes ꝑ eadem nerẽ¬
da adigentes. horesco que gesta sinit re¬
Nam ip̃i tortores ñ patiebant᷑ famem
ẽẽt eĩ quodam mͦ tollerabilius: si hec
ꝯpulsi media fac̾e uiderent᷑. S ut uł
ppararent sͥ inpost̾um cibos. Put tru¬
cdelitas ex̾cicio conualesc̾et. In hũs ⁊̃ si
qui forte furtĩ ꝑ stacõnes hostium ꝓcolli¬
gendis erbis erupissent : occurentes eis
qui se hostium manus esffugisse gauclerẽt
diripiebant qͥcquid attulerãt suplitau¬
tib a ⁊ t̾ribile qͦddam sͥ nomen li mn¬
uocantib ut ł partem aliquam ex hiĩs
que secum mortis ꝑicło quesierant incle¬
gerent: uitbil ꝓrsus p̾bebant. s ħ bene¬

Expanded text:
los miseratio, sed in exiguo panis fragmento parvulos inhaerentes, ex ipso cui inhaeserant, suspensos elidebant in terram. In eum vero qui raptores cibo praevenisset absumpto crudelius saeviebant, et excogitabant dira supplicia, obturantes infelicibus naturales digestionum meatus, aliis praeacutas sudes per eadem verenda adigentes. Horresco quae gesta sunt reNam ipsi tortores nec patiebantur famem. Esset enim quodammodo tolerabilius, si haec compulsi inedia facere viderentur, sed ut vel praepararent sibi in posterum cibos, vel ut crudelitas exercitio convalesceret. In his etiam si qui forte furtim per stationes hostium pro colligendis herbis erepsissent, occurrentes eis qui se hostium manus effugisse gauderent, diripiebant quidquid attulerant. Supplicantibus autem ac terribile quondam sibi nomen Dei invocantibus ut vel partem aliquam ex his quae cum mortis periculo quaesierant indulgerent, nihil prorsus praebebant, sed et hoc bene
Abbreviated transcription (Latin):
absconditos nspiam tegerent cibos. Si
qͦs sane tabescentes macie uidissent:
hos tum uenia p̾t̾ibant. suꝑfluũ putan¬
tes ꝑimere: qͦs paulopost absum̾et fames.¬
multi tũ in occultis omni sensu suo m̾cati
sunt unũ metrum. si diuites: frumenti
hordei. Si inferiores fuerĩt. ⁊ conludentes
se ĩ int̾iorib quib q penetͣsib domͦ. non¬
nulli nͦ in panes confectas fruges edebãt
ret excoquebant. ⁊ uiensam quidem nullꝰ
exp̾tabat apponi. s ex ip̃o semiust a igni
rapientes. ꝓpria uelud furtiua deuorabãt¬
⁊ erat infelitis ip̃ius cibi spͤtałm misera¬
bile. cum ualichiores quiq ñuenta diriꝑ¬
ent. Imbecillib uͦ nithil p̾t̾ luctum suꝑ¬
ẽẽt ac lacͥmis. ⁊ om̃iũ licet acͥbitates reꝑ
suparet fames: uich̃ tũ ita sb̾ripuit atos

Expanded text:
absconditos uspiam tegerent cibos. Si absconditos uspiam tegerent cibos. Si quos sane tabescentes macie vidissent, hos cum venia praeteribant, superfluum putantes perimere quos paulo post absumMulti tamen in occultis omni censu suo mercati sunt unum metrum, si divites frumenti, et hordei si inferiores fuerunt, et concludentes se in interioribus quibusque penetralibus domus, nonnulli nec in panes confectas fruges edebant:ret, excoquebant. Et mensam quidem nullus exspectabat apponi, sed ex ipso semiusta igni rapientes, propria, velut furtiva, devorabant; et erat infelicis illius cibi spectaculum miserabile, cum validiores quique inventa diriperent; imbecillibus vero nihil praeter luctum superesset ac lacrymas: et omnium licet acerbitates rerum superaret fames, nihil
Abbreviated transcription (Latin):
intlłigant. quantum piacłi sit audere
aliquid in xp̃m. ⁊ quem grauib ausa
suppliciis expientur. Age itaq qu̾intꝰ
iosephi hystoriaꝵ lib̾ ponatur in medio
ex quo omnis eoꝵ luctuosa tragedia ꝑ noᷤ¬
scatur. Diuitib & ꝑmanere inqͥt aut
ꝑire. unũ atq idem erat. Si em̃ in urbe
ꝑmansissent: facultatum suarũ cã tͥmi¬
ne obiecto. qr qͥ detransfugiendo cogitarẽt
ꝑ imebantur. Necessitas uͦ famis factio
simul mecdia cũ tem̾aritate crescebat.
Publice quidem frumentũ nusquam
omnino erat. s irruentes urbis p̾dones
ꝑscrut abant᷑ͦ domꝰ. ⁊ si qͥd inuenisẽt : tãt¬
quam de hiis qͥ fefellerant penas sume¬
bant. Si uͦ ñ mnuenissẽt. nithilominꝰ tãc¬
quam eos qui occultꝰ ⁊ diligentꝰ abscõ¬
derint cruciabant. Indiciũ uͦ hẽri ab
eis pabula capiebant ab ip̃o: qd̵ adhuc
iuerent: ⁊ subsistere corꝑib uidebant᷑
tantquam qͥ ꝓfecto iam int̾issent: nisi

Expanded text:
intelligant quantum piaculi sit audere intelligant quantum piaculi sit audere aliquid in Christum, et quam gravibus ausa suppliciis expietur. Itaque quintus Josephi Historiarum liber ponatur in medio, ex quo omnis eorum luctuosa tragoedia pernoscatur. Divitibus autem permanere, inquit, aut perire, unum atque idem erat. Si enim in urbe permansissent, facultatum suarum causa crimine objecto, quasi qui de transfugiendo cogitarent, perimebantur. Necessitas vero famis factiosos simul inedia cum temeritate crescebat. Publice quidem frumentum nusquam omnino erat; sed irruentes urbis praedones perscrutabantur domos, et siquidem invenissent, tanquam de his qui fefellerant, poenas sumebant; si vero non invenissent, nihilominus, tanquam eos qui occultius et diligentius absconderent, cruciabant. Indicium vero haberi ab eis pabula capiebant, hoc ipso quod adhuc vivere et subsistere corporibus videbantur, tanquam qui profecto jam interissent, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
cdesolacionis in ip̃o qnͣdam dei famosissi¬
mo collocata sint templo. usq ad ultimũ
cunta ignis ppłatꝰ sit. ⁊ flama consũpserit.
Siquis plemꝰ nosse uult: historiara iosepbi
relegat. nos uͦ ea ex hiis tm̃. que ad expla¬
nacõm suscepti oꝑis sufficiunt assmemꝰ
in quib refert qͦd ex om̃i iudea ppłi ĩ cłie
solẽpni pasce ierosolimam uelua exiciali
qͣdam manu cogente ꝯuen̾ant. Qͦs t̾tieᷤ
centena milia dit̃ hõinũ fuisse iusto filii
cdei iudicio. temꝑe ħ ulcionis electo. ut qͥ
clieb pasche saluatorem suũ. ⁊ saluatorẽ
xp̃m dñi cruentis manib ⁊ sacͥlegis uo¬
cib immolatum in ip̃is dieb uelud in unũ
carc̾e pene omnis młtitudo ꝯdusa ferałe
excitiũ qd̾̃ m̾ebatur exciꝑet. Pret̾ibo sane¬
q̃ in eos uł gladii cede uł aliis belli mathi¬
nis collata sunt explicare. ea tm̃mͦ q̃ dire
famis exicio ꝑtulerunt: supͣ dicti histori¬
ographisermonib ꝓferam qͦ legentes hec

Expanded text:
desolationis in ipso quondam. Dei famosissimo collata sit templo, utque ad ultimum cuncta ignis populatus sit, et flamma consumpserit, si quis plenius nosse vult, historiam Josephi relegat. Nos vero ex his ea tantum, quae ad explanationem suscepti operis sufficiunt, assumemus: in quibus refert, quod ex omni Judaea populi, in die solemni Paschae Hierosolymam, velut exitiali quadamcentena millia hominum dicit fuisse justo, scilicet Dei judicio, tempore hoc ultionis electo, ut qui in diebus Paschae Salvatorem suum et salutare Christum Domini cruentis manibus et sacrilegis vocibus violaverant, in ipsis diebus velut in unum carcerem omnis multitudo exitium quod merebatur exciperet. Praeteribo quae in eos vel gladii caede, vel aliis belli machinis collata sunt, explicare; ea tantummodo quae dirae famis exitio pertulerunt supradicti historiographi sermonibus proferam, quo legentes haec
Abbreviated transcription (Latin):
ad maimsteriaͤ more ꝯplenda pͥmo quide
uuotꝰ quosclam strepitus ꝙ senserunt. tũ
de sude uoces subitas audiunt dicentes
igremꝰ hinc: migremꝰ a sedib istis. Aodit᷑
bĩc t̃ aliud t̾ribilius. Eteĩ quiclam anauiẽ
filiꝰ iesus nõie uir pebleius ⁊ rusticꝰ ante
quartum belli aniũ c̃ ciuitas in pace ⁊
habundantia ꝑduraret: in cdie festo tab̾¬
te. uox ab occidente. uox a q̃tuor uentis.

Expanded text:
ad ministeria ex more complenda, primo quidem ad ministeria ex more complenda, primo quidem motus quosdam, strepitusque senserunt, tum deinde voces subitas audiunt dicentes: « Migremus hinc, migremus ex sedibus istis. » Additur his etiam aliud terribilius: « Etenim quidam Ananiae filius Jesus nomine, vir plebeius et rusticus, et ante quartum belli annum, cum civitas in pace et abundantia perduraret, in die festo tabete, uox ab occidente, uox a IIII uentis, uo
Abbreviated transcription (Latin):
it erituiale portentum. In eaddem qc feli
est aciamam. S i ianua sntioris eais q̃
respiciebat ad drientem cum eẽt lereꝰ
solido mdluta. ac ꝑmã miensi ponderis.¬
que uix .xx. uiris sũmo conatu impel¬
lentib claudiret᷑. feneis ꝙͦ uestib. ⁊ seois
mimita. ac pessulis. mñ ałtum demissis te¬
neretur obsccta: repente hora noctis fexta
pͥma ⁊ uicesima die mensis apparuit sp̃o¬
te patefacta. S trãfacto die festo pͥ aliqͥt
ddies. pͥma ⁊ uicesima die mensis artemesi ẽ
⁊m apd̃ nos maius uocat᷑: ꝓcligiosus appa¬
ruit uilus. ⁊ fidem pene excedens. Qd̃ uere
falsum putaret᷑. ñ ocłoꝵ fidem ꝯfirmasset
uialoꝵ consecuta ꝑnicies. Et ẽi ꝓpe solis occa¬
sum uisi sũt curru̾s ⁊ quadrige in omni
regione ꝑ aerem ⁊ armatoꝵ cohortes misce¬
ri mubib. ⁊ urbes cirtinndari angmimb
impunsis. In alio item die festo qui pentecostẽ
apellat᷑. noctu sac̾dotes ingressi templum

Expanded text:
it exitiale portentum. In eadem quoque fesit exitiale portentum. In eadem quoque fesest agnum. Sed et janua interioris aedis, quae respiciebat Orientem, cum esset aere solido induta, ac quae vix viginti viris summo conatu impellentibus clauderetur, ferreis quoque vectibus et seris munita, ac pessulis in altum demissis teneretur obstricta, repente hora noctis sexta, prima et vicesima die mensis apparuit sponte patefacta. Sed et transacto die festo, post aliquot dies, prima et vicesima die mensis Artemisii, qui apud nos Maius vocatur, prodigiosus apparuit visus, et fidem pene excedens. Quod vere falsum putaretur, nisi oculorum fidem confirmasset, malorum consecuta pernicies. Etenim prope solis occasum, visi sunt currus et quadrigae in omni regione per aerem, et armatorum cohortes misceri nubibus, et urbes circumdari agminibus improvisis. In alio item die festo, qui Pentecostes appellatur, noctu sacerdotes ingressi templum,
Abbreviated transcription (Latin):
diuina magestas signis ⁊ ꝓdigiss celitꝰ da¬
tis t̾rores. q̃ simł ⁊ minacem dext̾am oftẽ¬
dendo poti quam iñferendo. De qͥbut sup̃¬
dicti hutoriog tphi fides ut incet̾is. ⁊̃ in
hes sufficiens erit. Relegamꝰ gͦ quid in
mi quidam hõĩes ⁊ deceptores. falsa ua¬
ticinantes suadebant ut euilentib sig¬
nis ⁊ indicus ĩratundie ⁊ indignatõme
diuine ñ crederent. quib apte fut m ⁊
urbis ⁊ gentis p̾sagabatur excidium
S uelud afclati ⁊ amentes ⁊ qui neq
ocłos neco animas in se bẽrent: spnebãt
orinis que celitꝰ nũciabant᷑. Et em̃ stella
mensis xantithi qui es apͥlis. noctis
temipe. hora nona. tantꝰ luminis fulgos
sram templumq circũdelit ut pu¬
taieut om̃s diem clarissimũ factum
⁊ ꝑmansit spacio hore dimidie. Qs ĩꝑ¬
dis quidem ⁊ ignaris ꝓspum uĩctebat᷑.
S legis ꝑitos ⁊ ꝓbos qͣsꝙ datores ñ latu¬

Expanded text:
divina majestas, signis et prodigiis coelitus dadivina majestas, signis et prodigiis coelitus datis, terroresque simul et minacem dexteram ostendendo potius quam inferendo. De quibus supradicti historiographi fides, ut in certis, etiam in hoc sufficiens erit. Relegamus ergo quid mi quidam homines, et deceptores falsa vaticinantes, suadebant ut evidentibus signis et indiciis iracundiae et indignationis divinae non crederent, quibus aperte futurum et urbis et gentis praesagiebatur excidium. Sed velut afflati et amentes, et qui neque oculos neque animas in se haberent, spernebant omnia quae coelitus nuntiabantur. Etenim stella mensis Xanthici, qui est Aprilis, noctis tempore, hora nona tantus luminis fulgor aram templumque circumdedit, ut putarent omnes diem clarissimum factum, et permansit spatio horae dimidiae. Quod impis quidem et ignaris prosperum videbatur, sed legisperitos et probos quosque doctores non latu
Abbreviated transcription (Latin):
i̾minente ierosolimoꝵ excidio: eclipsis
lune. ꝑ .xii. noctes continuas. ⁊ ĩ remotis¬
simis locis ꝑtcta est. forte significans ꝑfi
cescente redtissime contigit. Scͥptum
est eĩ. Stultꝰ mutatur ut luna: sapiẽs
uͦ cum sole ꝑmanet. Alia qͦ quam płi¬
ma diuino suꝑ incredulos m̃niminente
iudicio acciderunt. q̃ suꝑ sĩgła ꝓut¬
ab auctorib cligesta sunt ceꝑo enarra¬
re: uł sola hec ꝓpͥum tempꝰ desiderabũt
⁊ ocium. Pauecĩ tñ autore iosepho
compendiõso sermone ꝑcurram eo
sum piacłm continuis ꝑtracta annis
rosolimis ep̃t constitutꝰ indesinent̾ ppłm
cõmisse impietatis ⁊ feralis ausi de
scelẽ cõmonebant. si forte possẽt ꝯmissi¬
pemitudmem gerere. Si possent flere ꝓ
tate restĩguere. Ostendebat namq ei d̾s
ꝑ suam pacientiam. qd̃ ip̃oꝵ quereret pe¬
intenciam. qr ñ uult tm cteus mortem p̾ca¬
toris: quantum ut conu̾tatur ⁊ uiuat. sol¬
liie & adhuc mentis eoꝵ cluricia. intebatᷤ

Expanded text:
imminente Hierosolymorum excidio, eclipsis lunae per duodecim noctes continuas etiam in remotissimis locis protracta est, forte significans Judacescente, rectissime contigit. Scriptum est enim: Stultus mutatur ut luna, sapiens vero cum sole permanet . Alia quoque quam plurima, divino super incredulos imminente judicio, acciderunt, quae si ibus digesta sunt, coepero enarrare, vel sola haec proprium tempus desiderabunt, et otium. Pauca tamen auctore Josepho compendioso sermone percurram, eo sum piaculum, continuis protracta annis,rosolymis episcopus constitutus, indesinenter populum commissae impietatis, et feralis ausi, de scelere commonebant, si forte possent commissienitudinem gerere: si possent flere pro tate restringere. Ostendebat namque eis Deus per suam patientiam, quod ipsorum quaereret poenitentiam; quia non vult tantum Deus mortem peccatoris, quantum ut convertatur et vivat. Mollire autem adhuc mentis eorum duritiam nitebatur
Abbreviated transcription (Latin):
uecessitate ꝯtẽpuit᷑. Deniq ⁊ uxores de ui¬
roꝵ manib ⁊ filis cle parentũ ⁊ qd est
ĩfeliti mrẽs cibos cle ꝑuuloꝵ manib atc
ore rapiebant. ⁊ cũ dultissims libi ĩ ua.¬
nib atq añ ora poiti tabescerent: exi¬
gua uite subsiclia a cdentib ip̃is exm̃e
nemo parcebat. Uerum ne ip̃os quicłe
infelices. ⁊ ꝑ exiguos sumentes latebãt
cibos. S ꝯtinuo aderat p̾donũ qͥs ⁊ sta¬
tim ut clausas cuiꝰpiam corsperis fores:
nicdiciũ credebat ħ ec̃ qd̾ int̾nset᷑ positi
ederent. ⁊ repente despicatis forib p̾ci¬
pites irruebant. atq ab ip̃is ut ita clicã
fautib expͥmentes: siqͥo forte insũptũ
iara fuerat reuocabant. Uerebant᷑ senes

Expanded text:
 uxores de virorum manibus, et filii de parentum, et quod est infelicius, matres cibos de parvulorum manibus atque ore rapiebant, et cum dulcissimi liberi, in manibus atque ante ora positi tabescerent, exigua vitae subsidia a dentibus ipsis eximere nemo parcebat. Verum ne ipsos quidem infelices, et perexiguos sumentes latebant cibos: sed continuo aderat praedonum quis, et statim ut clausas cujuspiam conspexisset fores, indicium credebat hoc esse, quod intrinsecus positi ederent; et repente despicatis foribus, praecipites irruebant, atque ab ipsis, ut ita dicam, faucibus exprimentes, si quid forte insumptum jam fuerat, revocabant. Verberan
Abbreviated transcription (Latin):
lerabilem. extidiũ irreꝑabile. reꝓbate ⁊ ex¬
cecate gentis manditam. ⁊ cunctis scłis ĩ ꝗg¬
nitam seruitutem fuccinctꝰ sermo ꝑcur¬
rat. Quantis ꝙͦ malis tñc umiu̾sa mulcta
ta sit. ut que ip̃a iudee t̾ra. bello. fame. igni.
c xdibq uastata sit. quanta ppłoꝵ milia
patres simulq t̾ coniugib. ac ꝑuulis lib̾is
absq mut̾io ⁊ absq cscretione trucidati sĩt
que ⁊̃ diu̾saꝵ urbiũ obsidiones. s ⁊ ĩpi mag¬
nifice ⁊ famosissime tinitatis ierłm quanta
uastitas. ⁊ quanta fu̾it clit̾saꝵ morcium

Expanded text:
abile, reprobatae et excaecatae gentis inauditam et cunctis saeculis incognitam servitutem, succinctus sermo percurrat. Quantis ergo malis tunc universa multitudo tacta sit, utque ipsa Judaeae terra bello, fame, igni caedibusque vastata sit, quanta populorum millia, patres simul cum conjugibus, ac parvulis liberis, absque numero, et absque discretione trucidati sint, quae etiam diversarum urbium obsidiones, sed et ipsius magnificae et famosissimae civitatis Hierusalem quanta vastitas, et quanta fuerit diversarum mortium
Abbreviated transcription (Latin):
correptum hõiem młtis u̾berib afficiunt.
Ar ille uequagͣ ꝓ se aliqͥo loquens s ñ eos
quidem qui cutumsteterant dep̾cans easdẽ
uoces pari obstinacione ⁊ clamore repete¬
bat. Eum pͥncipes intelligentes ut res erat
numinis ẽẽ ĩ uiro motꝰ: ꝓclucunt hõiem ad
iudicem romanoꝵ. apd̃ qm̃ flagris ad
ossa usce lauiat᷑. neꝙ preces. neq lacͥmas
fudit. S eandem uocem mise rabiliter
⁊ cũ quodam cui lam enittens ꝑ sĩgła pene
ratłm qddam in sac̃s litt̾is reꝑtum. qd̾ ꝑ id̾e
tempꝰ uirũ designaret ex eoꝵ regione ꝓcessu¬
rum qͥ toci orbis potiretur imꝑio. Emͦ ora¬
culi p̃sagium idem hystoriogradħꝰ. uaspa¬
sianũ declarare suspicatur. S uespaliamꝰ
ñ alius quam illis solis gentib q̃ romano
imꝑio uidebant᷑ subdite dñiatꝰ est. Uñ
iustius ad xp̃m hec responsa refermitur
ad quem eaxerat pat̾. Pete a me ⁊ dabo
tͥ gentes heclitatem tuam. ⁊ possessionem
tuam t̾minos tͥre. Et cuꝰ ꝑ idem tempris

Expanded text:
reptum hominem multis verberibus afficiunt. At ille nequaquam pro se aliquid loquens, sed nec eos quidem, qui circumsteterant deprecans, easdem voces pari obstinatione et clamore repetebat. Tunc principes intelligentes, ut res erat, numinis esse in viro motus, perducunt eum ad judicem Romanorum, apud quem flagris ad ossa usque laniatus, neque preces neque lacrymas fudit; sed eamdem vocem miserabiliter, et cum quodam ejulatu emittens, per singula pene raculum quoddam in sacris litteris repertum, quod per idem tempus virum designaret ex eorum regione processurum, qui totius orbis potiretur imperio. Cujus oraculi praesagium, idem historiographus Vespasianum declarare suspicatur. Sed Vespasianus non aliis, quam illis solis gentibus quae Romano imperio videbantur subditae, dominatus est. Unde justius ad Christum haec responsa referuntur, ad quem dixit Pater: Pete a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos
Abbreviated transcription (Latin):
qui ita uocat᷑. qͦusq alas hẽat. Exĩde
succrescentib alis cũ ceꝑit uolitare:
nocat᷑ athelab. ẜum eĩ plenissime
uolare pot̾it: efficitur lotusta it̾m᷑
⁊ multo gͣuior est brntꝰ: quam locta
⁊ athelab quia ei desunt ale. nͨ cito
potest abcede. ideoq quocũq uen̾it: fru¬
ges ominno consumit. Locusta tñ ⁊ ache¬
lab quocumq ueu̾int: nocẽt. ⁊ forte
in locis plurib. s tñ minꝰ bruco. qui cũ
inledit non mouet᷑ doñ labores hõĩũ
omnino exhauriat. At ĩ officialib: eund̾
brucum. atthelebum inuenies. ⁊ locussa
qui ꝓpinquis noceat ⁊ remotis. ⁊ illꝰ cui
semel insed̾it: fortunam deuoret. nec
snte abcedat : quam omnes eiꝰ auferat
facultates. Quis mum̾are potest qͦt
pupillos offisciosissime circunscͥpserit
⁊ qͦt uenales iniuria fec̾it agros. ⁊
quot apd̃ nos licencis istoꝵ suis nuda¬
tos bonis sub ĩmagine religiõis alio¬
ue p̾textu ñ tam romipetas ⁊ ꝑegͥnos

Expanded text:
Exinde sucrescentibus alis, cum coeperit volitare, vocatur athelebus. Cum enim plenissime volare poterit, efficitur locusta. Iterum et multo gravior est bruchus, quam locusta, et athelebus, quia ei desunt alae, nec cito potest abscedere. Ideoque quocunque venerit, fruges omnino consumit. Locusta tamen et athelebus quocunque venerint nocent, et forte in locis pluribus, sed tamen minus brucho, qui cum insederit non movetur, donec labores hominum omnino exhauriat. At in officialibus eumdem bruchum, athelebum invenies, et locustam, qui propinquis noceat et remotis, et illius cui semel insederit, fortunam devoret, nec ante abscedat, quam omnes ejus auferat facultates. Quis numerare potest quot pupillos officiosissime circumscripserit, et quot venales injuria fecerit agros, et quot apud nos licentia istorum suis nudatos bonis, sub imagine religionis aliove praetextu, non tam Romipetas et peregrinos,
Abbreviated transcription (Latin):
eis cẽ. uiuend̾: qr carnes ⁊ exqͥsite
epule ingenti cura ⁊ misera p̃pa¬
rentur. maiorẽq ꝑcũa hanͣt in
q̾rcudo: ꝙͣ uoluptat̾e in abutendo.
digͥere. U aqͣ ⁊ pauis sit. ⁊ cet̾a his
similia ĩbi nature satisft̃m. Eͥc¬
qͥd supͣ fu̾it. ñ ad iite necessita¬
tem spͤtare. s ad inciũ uoluptatis
Bib̾e ⁊ comedc. ñ deliciaꝵ ardoreui:
s sitim famẽq restriig̾t. Qibꝰ car¬
nibus uescãtur. indigere. ⁊̃ his q̃ ũ

Expanded text:
esse vivendum, quia carnes et exquisite esse vivendum, quia carnes et exquisite epule ingenti cura et miseria prentur, majoremque poenam habeant in quaerendo, quam voluptatem in abutendo. digere. Ubi aqua et panis sit, et caetera his similia, ibi naturae satisfactum. Quidquid supra fuerit, non ad vitae necessitatem spectare, sed ad vitium voluptatis. Bibere et comedere, non deliciarum ardorem, sed sitim famemque restringere. Qui carnibus vescuntur, indigere
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝯtumeliosa cb̾etas. Omñs aũt
qui cũ his miscet᷑: ño erit sapies
Nec tales accipiamꝰ cibos quos
aut difficult̃ digerere: aũ cõmes¬
tos magno partos ⁊ ꝑditos labo¬
re dolcamꝰ. Olerũ ⁊ pomor ac
leguminũ. ⁊ facilior apparatꝰ:
⁊ arte inpenclisq cocor nõ m̃¬
diget. ⁊ sine cura sust̾e̾tat huma¬
num genꝰ mod̾a teq sumptꝰ. qr
uiͦ auide deuorat᷑ ꝙ irritam̃ta
gule nõ ht̃: leuiori degestione
ꝯcoqͥtur. Nemo i uno ⁊ duobꝰ
cibił. hisq uilibꝰ us ad iuflati¬
oñe uentris onerat᷑. Qͥ ͤ cluisitate
caruiu̾ ⁊ saporis delectaciõe ꝯcipi¬
tur cũ uariis indoribꝰ fumant
patine.⁊ ad esum sni expleta
osurie qi captiuos tͣhunt. uñ
⁊ morbi ex saturitate nima ꝯ¬
citant᷑. multiq ĩpacienciã gu¬
le uomitu remediantur. ⁊ ꝙ
tici. dũ ł eꝙpiturꝰ uo luptatis as¬
sercior audiatur. Testant᷑ it uͥ de nrĩs
taceam scueta ⁊ młti alii clari ĩt̾

Expanded text:
et contumeliosa ebrietas. Omnis autem qui cum his miscetur, non erit sapiens. Nec tales accipiamus cibos, quos aut difficulter digerere, aut comesos magno partos et perditos labore doleamus. Olerum, et pomorum, ac leguminum, et facilior apparatus est, et arte impendiisque coquorum non indiget, et sine cura sustentat humanum genus. Moderateque sumptus, quia nec avide devoratur, quod irritamenta gulae non habet, leviori digestione concoquitur. Nemo enim uno et duobus cibis, hisque vilibus, usque ad inflationem ventris oneratur. Quae diversitate carnium, et saporis delectatione concipitur, cum variis nidoribus fumant patinae, et ad esum sui expleta esurie quasi captivos trahunt. Unde et morbi ex saturitate nimia concitantur, multique impatientiam gulae vomitu remediantur, et qtici, dum vel Epicurus voluptatis assertor audiatur. Testantur enim, ut de nostris taceam, Seneca, et multi alii clari inter
Abbreviated transcription (Latin):
uelit. ⁊ͥ estimacione sui alioꝵ errare
iudicia. Nã ũ bonꝰ sit: ñ como di qͥdẽ
s iusti amor efficiet. Qͤrit᷑ gͦ reu̾encia
dat᷑ leuit̾ euanescit. At illa q̃ gli̾am
parit ⁊ ꝓ rogat. ex mltis surgit articu¬
lis. s maxime auͥtutũ ex̾citio ꝯualescit.
p̾atet gͦ ꝙͣ laboriosus sit tͣnsitꝰ ad boa¬
titudine ꝑ uoluptates q̃ suffiencie can¬
sa cliuicias ꝯgerũt uͥ pot̾entia nitãt᷑
amplitudines q̃ rũt. dignitates. ad re¬

Expanded text:
velit, et in aestimatione sui aliorum credit errare judicia. Nam ut bonus sit, non commodi quidem, sed justi amor efficiet. Quaeritur ergo reverentia ndatur, leviter evanescit. At illa quae gloriam parit et prorogat, ex multis surgit articulis, sed maxime a virtutum exercitio convalescit. Patet ergo quam laboriosus sit transitus ad beatitudinem per voluptates. Qui sufficientiae causa divitias congerunt, ut potentia nitantur, amplitudines quaerunt, dignitates ad re
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmenclũ ꝙͣ lib exulcerate m̃tis dolorẽ
ꝯgrua cuiq modicam̃ta ꝯficiat. Nec
uideus qͥdẽ nͨ gretꝰ sub p̾textu religio¬
nismedicine declinat usũ. cũ sapienti¬
ulła religio ꝙ miscet ab ommnari au¬
ꝯspicuus orator uehemc̃s. efficax de¬
moustrator. adid ꝙ seq̃ndũ ẽ: nc̃ ꝓba¬
bilit̾ suadẽs. nc̃ qi stumilo necessitatis
indebis ista labonose minis q̃ri obaliud
a id cuiꝰ q̃ runt᷑ gr̃a: ex eis minime ꝓ¬
⁊ ꝯpendiosiꝰ poterat inueniri. si ñ
aliunde ꝙͣ. ase q̃ reretur. S iam fere
malicia inualescente ũ q̃ rit᷑ s neg¬
lectu clucitur p̃istis ⁊̃ si occurrat᷑.
Nã c̃ oĩa bona sapĩe accessoria s ĩt. ip̃ã¬
apetend̾a: ip̃a cet̾oꝵ collacione uilesẽ.

Expanded text:
 exulceratae mentis dolorem, congrua cuique medicamenta conficiat. Nec Judaeus quidem, nec Graecus sub praetextu religionis, medicinae declinet usum, cum sapientinulla religio quod miscet abominari auconspicuus, orator vehemens, efficax demonstrator. Ad id quod sequendum est, nunc prolabitur suadens, nunc quasi stimulo necessitatis videbis ista laboriose nimis quaeri ob aliud et id cujus quaeruntur gratia, ex eis minime ppendiosius poterat inveniri, si non aliunde quam a se quaereretur. Sed jam fere malitia invalescente non quaeritur, sed neglectui ducitur prae istis, etiam si occurrat. Nam cum omnia bona sapientiae accessoria sint, ipsamappetendam, ipsa caeterorum collatio
Abbreviated transcription (Latin):
qr ad sũũ ũ ÷ it̾ nͥ ꝑ ardna. Inspe
lãboris pousat᷑ utilitas: m̾es ad oĩa
roboratur. Et qͥd̃ ad sũmũ cendũt
om̃s. s uia dispari. Nemo cñ nͥ opł¬
uor illuc sine labore ꝑtingit aũ
ceudit. Cũ .u. sint tres phautiũ¬

Expanded text:
 per ardua. In spe laboris pensatur utilitas, mens ad omnia roboratur. Et quidem ad summum tendunt omnes, sed via dispari. Nemo tamen, ut opinor, illuc sine labore pertingit, aut tendit. Cum enim sint tres phi
Abbreviated transcription (Latin):
ũ phe qͥ ppia ꝯferant. Dco .n. ⁊ mai¬
mone fidełr̃ ñ seruit᷑. Ne uerearis ũ
quis pat̾am deserat. ũ paupertatẽ
sp̃otanea amplectat᷑. ut studiouac:
fructꝰ opulencie ꝯseqͣt᷑. Alios u̾ sciãt:
curiositas excitat alios ũ scirenide¬
ant᷑ elacionis stimulo nauitas urg.

Expanded text:
e quidpiam conferant. Deo enim et Mammonae fideliter non servitur. Ne verearis ut quis patriam deserat, ut paupertatem spontaneam amplectatur, ut studio vacet: fructus opulentiae consequatur. Alios ut sciant, curiositas excitat. Alios, ut scire videantur, elationis stimulo vanitas urget.
Abbreviated transcription (Latin):
ca uita aũ eor qͥ epulaut᷑ cotidie
spledide qui uino estuant. splẽdidis
utuntur uestibꝰ demnq oĩa. q̃ mes
lingͣ manꝰ appetit cogitare loqͥ ⁊ fa¬
cere: ⁊ ĩ ulło ꝯͣire sibi. aũ motũ repͥm̾e.
felicitate gandentis. S nũqͥt huc sñ
ladore uenit᷑. Q uot obices nesicui.¬
uat᷑ uarietas humãe sortis ĩt̾iacit.
u rebꝰ nãꝙ utaris adlibitũ: opulu̾ci¬
a necessaria ÷. his .ii. ꝯgenꝰ itañ ntit᷑¬

Expanded text:
ca vita, aut eorum qui epulantur quotidie splendide, qui vino aestuant, splendidis utuntur vestibus: denique omnia quae mens, lingua, manus appetit, cogitare, loqui, et facere, et in nullo contraire sibi, aut motum reprimere felicitate gaudentis. Sed nunquid huc sine labore venitur? Quot obices, ne sic vivatur, varietas humanae sortis interjacit? Ut rebus namque utaris ad libitum, opulentia necessaria est. His enim egenus non utit