comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
peccataeoꝵ ipse portabit. Luxta hebraicũ hic sensus ẽ. Si posuerit
ꝓpeccato animã suã illequẽ dñs conterere uoluit. siue mundare
Videbit sem̃ longeuũ quod seminauit in bona t̾ra. De quo in euan¬
gelio spriptum ẽ. Ex iuut qui seminat seminare. Et iterum simi¬
le ẽ regnum cael&ꝵ homini. qui semina uit bonũ sem̃ inagrosuo
& uoluntas dnĩ in manu illius dirigetur. ut quicquid pat̃ uoluit
illius uirtutibus impleat᷑ dicentis ad patrẽ . Ego seruaui eos in no¬
min& uo quos dedisti mihi custodiui. et nemo ex his perut nisifi¬
lius ꝑditionis. Sem̃ aũ uidebit aet̃num. & uoluntas patris in ma¬
nuillius dirig&. Qua laborauit animaeius multo tempore req ui¬
em non inueniens iniudeis. Etdicens ine uangelio uulpas foueas
babent & uolueres caelinido s. filiũ aũ hominis non hab& ubi aũ
giẽ laborauit. ec lenas in toto orbe consurgere et tarũ saturabit᷑
fideiũ Deniq cumesuriens & sitiens sedisset suꝑ puteum iacob:

Expanded text:
Juxta Hebraicum hic sensus est: Si posuerit pro peccato animam suam ille quem Dominus conterere voluit, sive mundare, videbit semen longaevum, quod seminavit in bona terra. De quo in Evangelio scriptum est: Exivit qui seminat seminare; et iterum: Simile est regnum coelorum homini qui seminavit bonum semen in agro suo . Et voluntas Domini in manu illius dirigetur, ut quidquid Pater voluit, illius virtutibus impleatur, dicentis 621 ad Patrem: Ego servavi eos in nomine tuo quos dedisti mihi. Custodivi, et nemo ex his periit, nisi filius perditionis. . Semen autem videbit aeternum, et voluntas Patris in manu illius dirigetur: quia laboravit anima ejus multo tempore, requiem non inveniens in Judaeis, et dicens in Evangelio: Vulpes foveas habent: et volucres coeli, nidos: Filius debit Ecclesias in toto orbe consurgere, et earum saturabitur fide. Denique cum esuriens et sitiens sedisset super puteum Jacob ,
Abbreviated transcription (Latin):
ultra transiturũ pereã incircũ cisus & inmundum. hoc sigin¬
ficat quod & paulus apostolus dicens. Que participatio iusticiae
cũ iniquitate que soci&as luci ad tenebras que consensio xpĩ
adbelial. que prors fideli cum in fideli Qui consensus
intemplodĩ cum idolis. Quequidem ut ex ponere caepimus
& adanimae statum uniũsa feruntur. Quod si ꝑ penitentiã
pristinum robor receperit uocet᷑ habitaculũ scĩ. & fiat in¬
templum dĩ. &n equaquã pereã incircũ cistis & in mundus.

Expanded text:
ultra transiturum per eam incircumcisum et immundum, hoc signiultra transiturum per eam incircumcisum et immundum, hoc significat, quod et Paulus Apostolus dicit: Quae participatio justitiae cum iniquitate? Quae societas lupars fideli cum infidele? Quis consensus templo Dei cum idolis ? Quae quidem, ut exponere coepimus, et ad animae statum universa referuntur. Quod si per poenitentiam pristinum robur receperit, vocetur habitaculum Sancti, et fiat Templum Dei, et nequaquam per eam incircumcisus et i
Abbreviated transcription (Latin):
Rursum & in hoc loco nom̃sion ut supe ruir. alxx additũ ẽ
& idcirco iugulatum ueru. Cuiergo supra edixerat eleuare
eleuare consurge hierłm. Nunc eidem loquit. consurge con¬
surge induere fortitudin & uasion. Quesit aũ sion sequens
uersus ostendit. Induere uestim̃tis gloriae tuae hierusalem
hoc dix imus ut hierusalem & sion unã ꝓbemus urbem:
Precipiturq: ei ut lugubri auestim̃ta deponat & induatur
his que habuit antequã biberit demanudnĩ calicẽ furoris eiꝰ
appellaturq ciuitas scũ arii. hoc enim quoddesonat. propt̃
templum. quodinea conditum fuit siue scĩ propt̃ noticiã dĩ
uel scã quia sola in orbe t̾rarum. acceperat legem. Vnde
& postresurrectionẽ saluatoris apparuer̃ corpora mortuoꝵ
inciuitate scã que utiq propt̾ blas phemiã missas in dnm̃ ma¬
nus scã eẽ non poterat. Quodq promittitur sisurrexerit p̾
ruinã & induta fuerit fortitudine &gloria sua. Nequaquã

Expanded text:
Rursum et in hoc loco nomen Sion, ut superius a LXX, additum est, et idcirco jugulatum veru. Cui ergo supra dixerat: Elevare, elevare, consurge, Jerusalem: nunc eidem loquitur: Consurge, consurge, induere fortitudine tua, Sion. Quae sit autem Sion, sequens versus ostendit: Induere vestimentis gloriae tuae, Jerusalem. Hoc diximus, ut Jerusalem et Sion unam probemus urbem. Praecipiturque ei, ut lugubria vestimenta deponat, et induatur his quae habuit antequam biberet de manu Domini calicem furoris. Appellaturque civitas sanctuarii, hoc enim sonat CODES propter templum, quod in ea conditum fuit. Sive Sancti, propter notitiam Dei: vel sancta, quia sola in orbe terrarum acceperat legem. Unde et post resurrectionem Salvatoris apparuerunt corpora mortuorum in civitate sancta. Quae utique propter blasphemiam et missas in Dominum manus, sancta esse non poterat . Quodque promittitur, si surrexerit post ruinam, et induta fuerit fortitudine et gloria sua, nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
loco gaudete cumomne malũ dixerint aduersum uos meni¬
tientes: sicut enim uestim̃tũ consumitur uermes. ueltem¬
pore & sicut lanȩ atinea deuorantur. sic omne ꝑsecutoꝵ
opybriũ. cum ꝑsecutoribus ꝑtransibit: Vnde & aposto li
gloriabantur quod cdigni eeñt habiti ꝑ dño pati cotum elias
Gloriabant᷑ autem quodsalus & iustitia dñi queeis uictoriã
&e premia repromiserat. Idẽ dñs atq saluator ꝑmaneat¬

Expanded text:
sum vos mentientes . Sicut enim vestimentum consumitur verme, vel tempore; et sicut lanae a tinea devorantur: sic omne persecutorum opprobrium cum persecutoribus pertransibit. Unde et Apostoli gloriabantur, quod digni essent habiti pro Domino pati contumelias . Gloriabantur autem, quia salus et justitia Domini, quae eis victoriam et praemia repromiserat, id est, Dominus atque Sal
Abbreviated transcription (Latin):
machus posuerunt reprosum. Theodotio flagellatum. quod aliis uerbis
dehebraico idiomate lepra intellegitur. Iuxta illud quod in pralmo serp¬
tumẽ . & flagellum non ad propinquabit taber naculotuo. & ẽsensus. puta¬
uimus eum propeccatissuis dõ eẽ percussum. quihumiliatus ẽ propt̃ nos
escum latronibus cruci fixussi : Proeo quod srmmachus transtulit enaq
nonta: hocẽ in lepra. aquale posuit AGNMeΝON Idẽ leprosum:
Q uod multi intelle gentes putant relictũ & ali legunt Ror menions. idẽ
sedentem in principio capituli Inquo urxta bex dicit᷑. Dnẽ quis credidit

Expanded text:
machus posuerunt leprosum, Theodotio, flagellatum. Quod aliis verbis Hebraico idiomate lepra intelligitur, juxta illud quod in psalmo scriptum est: Et flagellum non appropinquabit tabernaculo tuo . Et est sensus: Putavimus eum pro peccatis suis a Deo esse percussum, qui humiliatus est propter nos, et cum latronibus crucifixus. Pro eo quod Symmachus transtulit Ἐν ἁφῇ ὄντα, hoc est, in lepra; Aquila posuit ἁφημένον, id est, leprosum: quod multi non intelligentes, putant relictum, et alii legunt καθήμενον, id est, sedentem. In principio capituli, in quo juxta Septuaginta dicit
Abbreviated transcription (Latin):
lus populimei percus nt eos & dibit impios ꝓsepultura & diuitẽ ꝓmorte
sua. Eo quod iniquitatem non fecerit neq dolus fuerit inoreerus
& dñs uolut conterere eum in infirmitate. Lxx. sicut ouis adiueti¬
mã ductus ẽ. & sicut agnus corã tundente mutus sic cona peruit ossuũ
In humlitate uidicium eius sublatumẽ generationẽ illius quis enarrauit
quia tollitur det̃rauita eius. ab iniquitatibus populimei ductur ẽ add
mortem & dabo pessimos ꝓsepultura eius & diuites ꝓmorte illius quia
iniquitatẽ nonfec̃ neq dolum in ore suo & dns uelt muncdare eum
apliga. Noc testimonium cuminactibus a postoloꝵ reginie candacis¬
e unuchus reda ueheretur &legens non intellegera. Int̃ practante
philippo superparsione & nomine saluatoris intellex & statim bapti¬
toatus inag a sanguine quem legebat. uir meruit apellari. Et a pos¬
tolos gentia & hiopũ missusẽ. Quiigit oblatis pilato quia ipe uoluit
ouis acdocensi one dueture. etouasi agnus cori tundente obumutiit

Expanded text:
e sua: eo quod iniquitatem non fecerit, neque dolus fuerit in ore ejus. Et Dominus voluit conterere eum in infirmitate. LXX: Sicut ovis ad victimam ductus est, et sicut agnus coram tondente mutus, sic non aperuit os suum. In humilitate judicium ejus sublatum est. Generationem illius quis enarrabit, quia tollitur de terra vita ejus? Ab iniquitatibus populi mei ductus est ad mortem; et dabo pessimos pro sepultura ejus, et divites pro morte illius. Quia iniquitatem non fecit, neque dolum in ore suo: et Dominus vult mundare eum a plaga. Hoc testimonium, cum in Actibus Apostolorum regineunuchus rheda veheretur, et legens non intelligeret, interpretante Philippo super passione et nomine Salvatoris intellexit, et statim baptizatus in agni sanguine quem legebat, vir meruit appellari et Apostolus genti Aethiopum missus est Qui igitur oblatus est Pilato quia ipse voluit, ovis ad occisionem luctus est, et quasi agnus coram tondente obmutuit;
Abbreviated transcription (Latin):
tius & munile collotuo & graui onere liberati. & recipientes
ornam̃ta pristina captiui eẽ cessemus redempta ab eo quiue¬
nit predicare captiuis remissionem. & de quo scriptum est
hic edificauit ciuitatem meã & captiuitatẽ populimei
reduc& noncump̃tioneq cumneribus. Cui sensui & p&rus
a postolus congruit. scientes quõ non corruptilibus argento
& a uro redemptiestis deuana urã conuersatione a patribus
tradita sediangune agni inmaculati. & c&era: Quia haec
dic̃ dñs ds̃ inȩgrptum descendit populus ms in principio
ut colonus eet ibi. & a surabsq: ulla causa calumniatus ẽeũ
tis dominatores eius iniq agunt dic̃ dns & iuigit̃ totadie no¬
mmeũ blas phemat᷑. Propt̃ quod sci& populus m̃s nom̃ meũ
ut peregrinar & ur ibi in asrrios uiolent̃ adductis et nunc quid

Expanded text:
tuis, et monile collo tuo; ut gravi onere liberati, et recipientes tuis, et monile collo tuo; ut gravi onere liberati, et recipientes ornamenta pristina, captivi esse cessemus: redempti ab eo, qui venit praedicare captivis remissionem. Et de quo scriptum est : Hic aedificabit civitatem meam, et captivitatem populi mei reducet, non cum pretio neque cum muneribus. Cui sensui et Petrus Apostolus congruit: Scientes quoniam non corruptibilibus argento et auro redempti estis de vana vestra conversatione, patribus tradita, sed sanguine agni immaculati dicit Dominus Deus: In Aegyptum descendit populus meus in principio, ut colonus esset ibi: et Assur absque ulla causa calumniatus est eutis? Dominatores ejus inique agunt, dicit Dominus, et jugiter tota die nomen meum blasphematur. Propter hoc sciet poput peregrinaretur ibi: et in Assyrios violenter abducti sunt; et nunc quid
Abbreviated transcription (Latin):
Pro nobis ille portar& qui oblatus ẽ quia ipse uoluit: nonenim neces¬
sitate etucẽ. seduo luntate sustinuit. Dicens in euangelio. Calicẽ
d̃ sunt sedq hominum. Alioquin si non porua uoluntate oblatus
quindicart & pclcare poterat proditorem. sa postolis loquebee ir
Qm̃s uos in hae nocte inme scandalum sustinebetis. pote uat eos uo
adse mssi fuerant declinare quibus occurrit intrepidos aoe ui ese di¬
talt dis: quẽ queritis: quistatim cecider rettorsã. cuoethi eium cli¬
lxx afflictus non aperuit os. A ut iuxta symmachum & theodotionẽ
audiens non aperuit os suũ.
Cicut ouis ad occisionẽ ducit᷑ & quasi agnus corã tundente obmutes¬

Expanded text:
qui oblatus est, quia ipse voluit. Non enim necessitate crucem, sed voluntate sustinuit, dicens in Evangelio: Calicem Dei sunt, sed quae hominum . Alioquin si non propria voluntate esset oblatus, qui indicare et praedicere poterat proditorem, et Apostolis loquebatur: Omnes vos in hac nocte in me scandalum sustinebitis, poterat eos qui ad se missi fuerant declinare, quibus occurrit intrepidus, et ultro se obtulit dicens: Quem quaeritis ? Qui statim ceciderunt retrorsum; vocem enim a Septuaginta: Afflictus non aperuit os. Aut juxta Symmachum et Theodotionem, audiens non aperuit os suum. Sicut ovis ad occisionem ducetur, et quasi agnus coram tondente Vu
Abbreviated transcription (Latin):
tus opt udlerantã. Vt factas ꝓno bis maledictum nor liberard densui ledito
Maledictus enim omnis homo quipend& in ligno. Vnde disciplina pacis
nr̃e supereumẽ. Quodenĩ nos ꝓnr̃is debamus sceleribus sustinere. Ille
ꝓ nobis passus ẽ pacificans ꝑ sanguinẽ crucis suae siueq̃ in t̾ra siueq̃ in caelis.
Ipse ẽ enim paxnra. Quifec̃ utraq unum. & medium pari&em maceriae
soluens inimicitiã in carnesua: Et liuoreeius sanatisumus. Ex quo ꝑspi¬
cuũ ẽ sicut corpus flagellatum atq laceratum. signa in iuriae inuibi¬
cibus acliuore portabat. Ista & animã uere doluisse ꝓnobis neparte ue¬
ritas & ex parte mendatium credatur inxp̃o. Omnes inquit sicut oues
etrauimus & indiguimus misericordia dĩ. Dicentes in psalmo. e traui
sicut ouis ꝑdita. que in euangelii parabula boni pastoris atq sollierti hua¬
meris reportataẽ. Quesint autẽ iste oues sequens uersus ostendit.

Expanded text:
ter scelera nostra, ut factus pro nobis maledictum, nos liberaret de maledicto. Maledictus enim omnis homo qui pendet in ligno . Unde disciplina pacis nostrae super eum est. Quod enim nos pro nostris debebamus sceleribus sustinere, ille pro nobis passus est, pacificans per sanguinem crucis suae, sive quae in terra, sive quae in coelis sunt. Ipse est enim pax nostra, qui fecit utraque unum, et medium parietem maceriae, solvens inimicitiam in carne sua, et livore ejus sanati sumus . Ex quo perspicuum est, sicut corpus flagellatum atque laceratum signa injuriae in vibicibus ac livore portabat: ita et animam vere doluisse pro nobis, ne ex parte veritas, et ex parte mendacium credatur in Christo . Omnes, inquit, quasi oves erravimus, et indiguimus misericordia Dei, dicentes in psalmo: Erravi sicut ovis perdita ; quae in Evangelii parabola boni Pastoris atque solliciti humeris reportata est . Qui sint autem istae oves, sequens versus ostendit.
Abbreviated transcription (Latin):
animã quisciens ferre infirmitates om̃s eas diuinitate supe¬
rauit. & absconditus uultus illius atq dis spectus. ut huma no
corpore di uina potentia celar&ur. Dequo supradictum est
Tues ds̃ ab sconditus & nesciebamus. quiuere languores nrõs
& peccata portauit & pronobis dol&. non putatiue. Idest

Expanded text:
animam, qui sciens ferre infirmitates, omnes eas divinitate supeanimam, qui sciens ferre infirmitates, omnes eas divinitate superavit. Et absconditus vultus illius atque despectus, ut humano corpore divina potentia celaretur. De quo supra dictum est: Tu es Deus absconditus, et nesciebamus. Qui vere languores nostros et peccata portavit, et pro nobis dolet, non pu
Abbreviated transcription (Latin):
re gladiotuo super femortuũ potentissime. Pulchritudine & deco¬
r&uo quod facile soluitur despectus erat & ignobilis quando pen¬
debat incruce: & factus pronobis maledictum peccata nr̃a. porta¬
bat & loquebatur patri. ds̃ ds̃ m̃s quaremedere liquisti. Inclitus aũ
erat & decorus aspectu quando ad passionẽ eius. terra contremuit.
saxadis ruptas̃ & fugiente sole aet̾̃nã noctem elem̃tatimuerunt.
Dequo & sponsa incantico canticorũ fratruelis ms̃ candiclus & subigun¬
dus electus demilibus. Candidus plenitudine acpuritate uirtutũ
rubigundus inpassione. Dequa post ea lecturi sumus. quis est
tus demilibus inresurrectione. ut quierat primogenitus om̃is
creature primogenitus fier& ex mortius. Quodaũ infret homi
indolore & sciens ferre infirmitatẽ siue uerbũ dolorũ & scien¬
tem infirmitatẽ. uerum corpus hominis & uerã demonstrat

Expanded text:
re gladio tuo super femur tuum, potentissime, pulchritudine et decore gladio tuo super femur tuum, potentissime, pulchritudine et decore tuo ? Quod facile solvitur. Despectus erat et ignobilis quando pendebat in cruce, et factus pro nobis maledictum, peccata nostra portabat. Et loquebatur Patri: Deus Deus meus, quare me dereliquisti ? Inclytus autem erat, et decorus aspectu, quando ad passionem ejus terra contremuit, saxa dirupta sunt, et fugiente sole, aeternam noctem elementa timuerunt. De quo et sponsa in Cantico Canticorum: Fratruelis meus candidus, et rubicundus, electus de millibus . Candidus plenitudine ac puritate virtutum, rubicundus in passione, de qua postea lecturi sumus: Quis est tus de millibus in resurrectionem; ut qui erat primogenitus omnis creaturae, primogenitus fieret ex mortuis. Quod autem infert: Homo in dolore et sciens ferre infirmitatem, sive virum dolorum, et scientem infirmitatem, verum corpus hominis, et veram demonstrat
Abbreviated transcription (Latin):
quis credidit auditui nr̃o. & brachium dñi cuiu reue latum est.
Raritatem credentium significat exiudeis. Quodq sequitur.
Ascend& sicut uirgultum corã eo. Proquo lxx transtulerunt ad¬
nuntiauimus sic̃ paruulum corãeo. porto uirgulto srmma chus
ramũ int̾p̃tatus ẽ ut ad sumptum ostender& hominẽ qui processit
deutero uirginali. De quo infert. sicut radix det̾ra sicienti. pro
sitienti aquila int̃ p̃tatus ẽ. Inuiã . ut uirginitatis priuilegium
demostrar& . quodabsq ullo humano semine det̾ra prius inuiase
creatus. Isteẽ de quo & supra logimus exiet uirga deradice iesse & flos
deradice ascend&. ut natiuitatem eius ascensum significar& in mun¬
do. Sinaũ non habebat speciem neq gloriã sed forma illius erat ig¬
nobilis & inde ficiens p̃filus hominũ. siue ut hab&tir in hebraico de¬
spectus & nouissimus uirorum. Quomodo in psalmis dicit᷑. Accinge¬

Expanded text:
Quis credidit auditui nostro, et brachium Domini cui revelatum est? Quis credidit auditui nostro, et brachium Domini cui revelatum est? raritatem credentium significat ex Judaeis. Quodque sequitur: Ascendet sicut virgultum coram eo; pro quo LXX transtulerunt, Annuntiavimus sicut parvulum coram eo: pro virgulto, Symmachus, ramum interpretatus est, ut assumptum ostenderet hominem qui processit de utero virginali. De quo infert: Sicut radix de terra sitienti. Pro sitienti, Aquila interpretatus est, invia, ut virginitatis privilegium demonstraret, quod absque ullo humano semine de terra prius invia sit creatus. Iste est de quo et supra legimus: Exiet virga de radice Jesse, et flos de radice ejus ascendet ; ut nativitatem ejus et ascensum significet in mundo. Sin autem non habebat speciem neque gloriam; sed forma ipsius erat ignobilis et deficiens prae filiis hominum, sive ut habetur in Hebraeo, despectus et novissimus virorum, quomodo in Psalmis dicitur: Accinge
Abbreviated transcription (Latin):
LxX. Dñẽ quis credidit audituinrõ. & brachiũ dñi cui reuelatũe¬
& adnuntiamus quasi puer in conspectuei sicut radix int̾rasiti¬
enti: non ẽ species ei neq gloria. & uidimus eum & non habebat
speciem decorem. sed species eius inhonorata & deficiens. p̃filus
hominũ homo inplaga & sciens ferre infirmitatem quia uersa est
facies eius. despecta & nonreputata. Iste peccata nr̃a portat. & pro
nobis dolet. & nos putauimus eum eẽ indolore & inplaga & in afflic¬
cione: Post uerba patris quibus filium suũ mundo nuntiauerat
eẽ uenturum: Sante scandalum crucis dequo dicturus erat inglo¬
rius erat. aspectus erat. & forma eius p̃filus hominũ. Gloriã p̃mise¬
rat resur rectionis ex altabitur & elenabitur . & sublimis erit ualde.
Vt humilitate crucis resurrectionis gloriã p̃uenir&. Respondit
ꝓph&carum chorus se implesse officium & quantũ insefuit brachi¬
um illius. atq uirtutem omnibus nuntiasse. Ineo aũ quod dicit

Expanded text:
quis credidit auditui nostro, et brachium Domini cui revelatum est? Annuntiavimus quasi parvulum in conspectu ejus: sicut radix in terra sitienti. Non est species ei neque gloria, et vidimus eum, et non habebat speciem neque decorem: sed species ejus inhonorata, et deficiens prae filiis hominum. Homo in plaga, et sciens ferre infirmitatem, quia aversa est facies ejus, despecta et non reputata. Iste peccata nostra portat, et pro nobis dolet, et nos reputavimus cum esse in dolore, et in plaga et in afflictione. Post verba Patris, quibus filium suum mundo nuntiaverat esse venturum; et ante scandalum crucis, de quo dicturus erat: Inglorius erit aspectus ejus, et forma ejus prae filiis hominum, gloriam praemiserat resurrectionis: Exaltabitur et elevabitur, et sublimis erit valde: ut humilitate crucis resurrectionis gloriam praeveniret, respondit Prophetarum chorus se implesse officium, et quantum in se fuit, brachium illius atque virtutem omnibus nuntiasse. In eo autem quod dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
calicem ruine demanibus eius. & craterẽ furoris dnĩ qui supli¬
cia continebat. De quo & ezechiel dic̃ adhie rusalẽ. Calicem
sororistuȩ samariae bibis profundum & latum ut inhebrie¬
ris tradendum inmanibus eoꝵ. qui eã humiliauerunt. haud
dubiũ quinaduersarias significet potestates quedixer uN
anime illius incuruare ut trans eamus. In quo parit̃ ad no¬
tandum quodnon eã Incuruauer̾ nec uim fecerint ut prius
erecta inclinar&ur int̾rã sed proprio arbitrio deliquerint
illa aũ uoluntate sua posuerit ceruices uel dorsum siue
totum corpus suũ. nonintus sed foris his quieã conculcaue¬
rit. Tale quid & in euangelio legimus quod clecĩ & octo
annis satanas incur uar& mulierẽ quã dñs ad statũ
pristinũ erexit ut possit dicere. leuaui oculos me¬
os inmontes unde ueni & auxiliũ mihi. & ad te¬

Expanded text:
manibus ejus, et craterem furoris Domini, qui supplimanibus ejus, et craterem furoris Domini, qui supplicia continebat, de quo et Ezechiel dicit ad Jerusalem: Calicem sororis tuae Samariae bibes profundum et latum, ut inebrieris , tradendum in manibus eorum, qui eam humiliaverant. Haud dubium quin adversarias significet potestates, quae dixerunt animae illius: incurvare, ut transeamus. In quo pariter annotandum, quod non eam incurvaverint, nec vim fecerint, ut prius erecta inclinaretur in terram: sed proprio arbitrio dereliquerint. Illa autem voluntate sua posuerit cervices vel dorsum, sive totum corpus suum, non intus, sed foris, his qui eam conculcaverint. Tale quid et in Evangelio legimus , quia decem et octo annis Satanas incurvaverat mulierem, quam Dominus ad statum pristinum erexit, ut posset dicere: Levavi oculos meos in montes
Abbreviated transcription (Latin):
uiarũ. Scito eẽ pauperculã & humiliatã & hebratm non uino
sedfurore dnĩ. Idcirco siegeris paenitentiã & eleuata surrex¬
eris. scias calicem soporis exruinȩ. Siue iuxta sẏmmachum &
theodotionẽ lacerationis & cõmotionis demanutua eẽ tollendũ
& condi. proquo & in hoc loco sr̃mmachus caterẽ int̾̃p̃tatus ẽ
te ultra noneẽ bibiturã: sed tradendũ aduersarustuis quidi¬
erunt anime tuae incuruare ut transeamus. Illisq: dicen¬
tibus uoluntate propria incuruataes. & posusti quasi
dictũ sit. quod hierus alẽ sieleuare uoluerit
atq consurgere. nequaquã bibat calem fu¬
roris dñi . nec patiatur ultra que prius sus¬
tinuit. Ceterum ut ueniamis iuxta
Lxx. ad intellegentiã spiritalẽ ani¬
me dicitur humiliate uitus & he
briae ꝑtur bationibus. ut sciat
dnm̃. habere se uidicem. & deom¬
nibus redditurã eẽ rationẽ.
quod si fuerit ad meliora
conuersa auferendum

Expanded text:
viarum; scito te esse pauperculam et humiliatam, et ebriam, non a vino, viarum; scito te esse pauperculam et humiliatam, et ebriam, non a vino, sed furore Domini. Idcirco si egeris poenitentiam, et elevata surrexeris, scies calicem soporis et ruinae: sive juxta Symmachum et Theodotionem, lacerationis et commotionis, de manu tua esse tollendum: et condy, pro quo et in hoc loco Symmachus craterem interpretatus est, te ultra non esse bibituram: sed tradendum adversariis tuis, qui dixerunt animae tuae, incurvare, ut transeamus: illisque dicentibus, voluntate propria incurvata es. Et posuisti quasi dictum sit, quod Jerusalem si elevare se voluerit, atque consurgere, nequaquam bibat calicem furoris Domini, nec patiatur ultra quae prius sustinuit. Caeterum ut veniamus juxta ad intelligentiam spiritualem, animae dicitur humiliatae vitiis, et ebriae perturbationibus, ut sciat Dominum habere se judicem, et de omnibus reddituram se esse rationem. Quod si fuerit ad meliora conversa, auferendum
Abbreviated transcription (Latin):
pugnauit propopulosuo. Ecce tuli demanutua calicẽ soporis
fundum calicis indignationis meae: non adicies ut bibas illum
ultra & ponã illũ inmanueoꝵ quite humilia uerunt & dixer
animetue incuruare ut transeamus. & posuisti ut terram
corpus tuũ. & quasiuiã transeuntibus. Lxx. propt̃ ea audi
humiliata & hebria non auino. sed dic̃ dñs ds̃ qui udicat popu¬
lum suũ. Ecce tuli demanu tua calicẽ ruine. cond. furoris
mei & non adicies illũ ultra & dabo eum inma nibus eoꝵ quite
iniq: obpresser̃ & humiliauer̃. quidixerunt anime tua e
inclinare ut trans eamus. & posiustiȩ qualia terre mediatua
consurge & age paenitentiã quia bibisti demanudnĩ calicem
furoris eius & epotastieum usq ad feces. & filittui qui in toto
orbe dispersis̃. ductiq captiui iacuer̃ inplateis & incapitibus

Expanded text:
pugnavit pro populo suo ecce tuli de manu tua calicem soporis pugnavit pro populo suo ecce tuli de manu tua calicem soporis fundum calicis indignationis meae non adicies ut bibas illud ultra. Et ponam illum in manu eorum, qui te humiliaverunt, et dixerunt animae tuae: incurvare ut transeamus, et posuisti ut terram corpus tuum, et quasi viam pertranseuntibus. LXX: Propterea audi, humiliata et ebria non a vino. Sic dicit Dominus Deus qui judicat populum suum: Ecce tuli de manu tua calicem ruinae, κόνδυ furoris mei: et non adjicies bibere illum ultra: et dabo eum in manus eorum, qui te inique oppresserunt, et humiliaverunt: qui dixerunt animae tuae, inclinare ut transeamus, et posuisti aequalia terrae media tuconsurge, et age poenitentiam: quia bibisti de manu Domini calicem furoris ejus, et epotasti eum usque ad feces: et filii tui, qui in toto orbe dispersi sunt, ductique captivi jacuerunt in plateis, et in capitibus
Abbreviated transcription (Latin):
herbarum cito decident. Est enim ȩgrotantiũ cibus. Quise mel
incredulusẽ appellatur beta. Quiaũ simplici. contentus fide
absq ratione & dogmatum ueritate facit opera iusticiae potest
dici beta cocta. Porro quiint̾ uitia atq uirtutes medius fluctu¬
at & duplicorde accedit ad seruitutẽ dĩ. Iste rectissime uocan¬
tur beta semi cocta. adquẽ & in apotalipsi iohannis loquitur dr̃.
utinã aut calidus esses. aut frigus. nuncaũ quia tepidur ẽs euo¬
mante. Quiatepidi & dormientes plenis furoris dnĩ & dissolu¬
ti. siue deficientes perdnm̃ dm̃ . Non quo dñs dissolutionis eoꝵ
causa sit. qui mortẽ non fec̃ nec l&at᷑ in ꝑditione uiuentium.
sed quo qui inlege peccauerint ꝑlegem iudicentur que operat᷑
irã dĩ his qui p̃uaricatores eius sunt. Idcirco audi hoc paupercula
& ebria non auino. haec dic̃ dominator tuus. dns & dr̃ tuus qui

Expanded text:
herbarum cito decident . Est enim aegrotantium cibus. Qui semel herbarum cito decident . Est enim aegrotantium cibus. Qui semel incredulus est, appellatur beta cruda. Qui autem simplici contentus fide, absque ratione et dogmatum veritate facit opera justitiae, potest dici beta cocta. Porro qui inter vitia atque virtutes medius fluctuat, et duplici corde accedit ad servitutem Dei, iste rectissime vocatur beta semicocta, ad quem et in Apocalypsi Joannis loquitur Deus: Utinam aut calidus esses aut frigidus: nunc autem quia tepidus es, evomam te . Qui tepidi et dormientes, pleni sunt furoris Domini, et dissoluti, sive deficientes per Dominum Deum: non quo Dominus dissolutionis eorum causa sit, qui mortem non fecit, nec delectatur in perditione viventium: sed quo qui in Lege peccaverint, per Legem judicentur, quae operatur iram Dei his qui praevaricatores ejus sunt. Idet ebria non a vino haec dicit Dominator tuus Dominus et Deus tuus qui
Abbreviated transcription (Latin):
nascentis inheremo int̾munda animalia in leuitico. & deutero no¬
mio ponitur. proquo lxx. sr̃ra lingua opinati sunt. thoret. que
dicitur. beta. hoc de nomine transeamus adsensum. filiitu sicut
orix uenatorũ laqueis in retitus dormierit in conp&is & plateis
& suꝑnudã humũ nudte m̃bra ponentes indignationẽ dñĩ & incre¬
pationẽ dĩ sui proprus miseriis indicarunt. porro luxta Lxx.
&operibus bonis. sed fuerint pauperes qui non sustinent cõmina¬
tionẽ nequaquã habita bunt indomibus que uirtutibus extruunt᷑.
sed in principiis uiarum & exitũ tangentes omnia & omnia relinquen¬
tes. qui recte dormire dicuntur. Illo somno dequodicit᷑. Dor mier̃
patantur baetae semi cocte. quod genus holeris est
uilis simi &fragilissimi. Dequibus holeribus puto illud in pral¬
mis dici. nezeleris inma lignantibus neq emuleris facientes ini¬
quitatem. Quõ sicut fenum uelocit̾ arescent & sicut holera

Expanded text:
nascentis in eremo, inter munda animalia in Levitico et Deuterononascentis in eremo, inter munda animalia in Levitico et Deuteronomio ponitur. Pro quo LXX Syra lingua opinati sunt thoreth, quae dicitur beta. Hoc de nomine transeamus ad sensum. Filii tui sicut oryx venatorum laqueis irretitus, dormierunt in compitis et plateis, et super nudam humum nuda membra ponentes, indignationem Domini et increpationem Dei sui, propriis miseriis indicarunt. Porro juxta Septuet operibus bonis; sed fuerint pauperes qui non sustinent comminationem, nequaquam habitabunt in domibus, quae virtutibus exstruuntur, sed in principiis viarum, et in exitu tangentes omnia, et omnia relinquentes. Qui recte dormire dicuntur illo somno, de quo scribitur: Dormparantur betae semicoctae, quod genus oleris est vilissimi et fragilissimi. De quibus oleribus puto illud in Psalmis dici: Ne zeleris in malignantibus, neque aemuleris facientes iniquitatem. Quoniam sicut foenum velociter arescent, et sicut olera
Abbreviated transcription (Latin):
duo occurrerunt hierłm ques igula bina habent. Ruinã
enim siue uastitatẽ. sequitur. contritio famis & gladium interitus
posumus hec iuxta anagogen & suꝑ anima intellegere peccatr ice
quenolens bibere calicem furoris dñi. Dic̃ in psalmo. Dnẽ ne in furo¬
r&uo arguas me neq: in iratua corripias me. Si aũ biberit bonũ ẽ
ei suarentire suplicia. & audire dnm̃ dicentẽ. cũ ira furoris mei
transierit. sursũ curabo: & alibi numquid quicadit non rȩsurgit
dicit dic̃ dñs. F ilii tui proiectis dormier̃ incapite omniũ iuarũ
sicut orrx in laqueatus pleni indignitate dnĩ increpatione dĩ
tui. Lxx. filiitui indigentes &dormientes in capite omnium
uiarũ sicut b&a. semicocta. pleni furoris dñi. & deficientes ad nõ
dõ. probeta semi cocta. reliqui int̾p̃tes orͣrgem̃. captũ. & in laque¬
atum transtule r̃. Qui hebraice apellat᷑. tho. quod genus bestia e

Expanded text:
duo occurrerunt Jerusalem, quae singula bina habent. Ruinam duo occurrerunt Jerusalem, quae singula bina habent. Ruinam enim, sive vastitatem sequitur contritio: famem et gladium interitus. Possumus haec juxta anagogen, et super anima intelligere peccatrice, quae nolens bibere calicem furoris Domini, dicit in psalmo: Domine, ne in furore tuo arguas me, neque in ira tua corripias me . Si autem biberit, bonum est ei sua sentire supplicia, et audire Dominum dicentem: Cum ira furoris mei transierit, rursum curabo. Et alibi: Numquid qui cadit non resurget, dicit Dominus ? Filii tui projecti sunt, dormierunt in capite omnium viarum, sicut oryx illaqueatus: pleni indignatione Domini, increpatione Dei tui. LXX: Filii tui indigentes et dormientes in capite omnium viarum: sicut beta semicocta, pleni furoris Domini, et deficientes a Domino Deo. Pro beta semicocta, reliqui interpretes, orygem captum et illaqueatum, transtulerunt, qui Hebraice appellatur THO , quod genus bestiae
Abbreviated transcription (Latin):
furoris eius. & non quebibis. simulq: considerandum quod non pro¬
ph&ca non a postolus ex inde fuerit iniudea quieã consolatussit. &
adp̃henderit manũ eius & iacentẽ eleuauerit. ex quo mani festũ ẽ
quod post ultimã captiuitatẽ istadicant᷑. At alioquin inbabrlone
& post babrlonẽ ez echiel & ceteros proph&as habuisse. eã narrat
historia. quodaũ dic̃. duos̃ que occurrer̃ tibi. siueduo e contrariatibi.
quis contristabitur superte . & produobus infert quat ubr. uasti¬
tas & contricio fames & gladius. Illi simileẽ quod inpsalterio canit᷑.¬
inpsalmo.lxi. Se mel locutus ẽ ds̃ duo haec audiui. quia potestas di
& ibi enim semel loquitur ds̃ quod omi potens sit. & duo audit ꝓph&a
quod õmni potentia illius. inutraque parte p̃ualeat. cit & peniten¬
tibus tribuat misericordiã. & permanentibus inpeccato. reddat¬
suplicia que merentur. luocta quod & inal io loco

Expanded text:
furoris ejus, et non quae bibis. Simulque considerandum, quod non profuroris ejus, et non quae bibis. Simulque considerandum, quod non propheta, non apostolus exinde fuerit in Judaea, qui eam consolatus sit, et apprehenderit manum ejus, et jacentem elevaverit. Ex quo manifestum est, quod post ultimam captivitatem ista dicantur: alioquin in Babylone, et post Babylonem, Ezechiel et caeteros prophetas habuisse eam narrat historia. Quod autem dicit, duo sunt, quae occurrunt tibi, sive duo e contrario tibi, quis contristabitur super te? Et pro duobus, infert quatuor: vastitatem et contritionem, famem et gladium: illi simile est quod in Psalterio canitur: Semel locutus est Deus, duo haec audivi: quia potestas || Et ibi enim semel loquitur Deus, quod omnipotens sit, et duo audit Propheta, quod omnipotentia illius in utraque parte praevaleat, ut et poenitentibus tribuat misericordiam, et permanentibus in peccato reddaquae merentur. Juxta quod et in alio loco
Abbreviated transcription (Latin):
& inclinauit ex hoc in illũ. uerũtam̃ fex eius. Nonẽ exinanita.
bibent omnes peccatores t̃re. De quo & adhieremiã dñs loquit᷑.
sume calicẽ uini meri demanumea. & ꝓpinabis cunctis gentib¬
adquas ergomittãte. & bi¬
bent & uoment & insanient a fa¬
cue gladu quemego mittã inmedio eoꝵ. Cumq: alus gentibus
di. que mego mitto inmedio urĩ . & notandum quod calixiste furo¬
ris dnĩ gladius eius sit . Quim medio mittitur peccatorum. In quo
questio nas citur. Quomodo post potum ebri&atẽ uomitumq & ru
inã in hieremia dicatur hierusalem non posse consurgere . & nẽ
esaias loquitur ad eã eleuare eleuare surge hierłm. Queita sol¬
corruit. non eũ posse consurgere. Necdum enim epota uit calicem
dnĩ nec ꝑuenit ad feces ut eum usq ad fundum biberit. nunc autẽ
ad hierusalem dep̃terito dic̃ tempore. que bibisti demanudnĩ calicẽ

Expanded text:
Et inclinavit ex hoc in illud, verumtamen fex ejus non est exinanita: Et inclinavit ex hoc in illud, verumtamen fex ejus non est exinanita: bibent omnes peccatores terrae . De quo et ad Jeremiam Deus loquitur: Sume calicem vini meri de manu mea: et propinabis cunctis gentibuad quas ego mittam te. Et bibent et voment, et insanient a facie gladii, quem ego mittam in medio eorum . Cumque aliis gentibus, dii, quem ego mittam in medio vestri . Et notandum quod calix iste furoris Domini, gladius ejus sit, qui in medio mittitur peccatorum. In quo quaestio nascitur: quinam in Jeremia dicatur Hierusalem non posse consurgere, et Isaias loquitur ad eam: « Elevare, elevare, consurge, Hierusalcorruit, non eum posse consurgere. Necdum enim epotavit calicem Domini: nec pervenit ad feces, ut eum usque ad fundum biberet: nunc autem ad Hierusalem de praeterito dicitur tempore: Quae bibisti de manu Domini calicem
Abbreviated transcription (Latin):
negotione corruerat. Dicens in dñĩ passione. Crucifige cruci¬
fige talem. non habemus regẽ nisicaesarem & agat pęnitentiã
& captiuitatis sentiat malis. cur suũ offenderit creatorem. Solens
medici amarissimũ antidotũ quȩ exgustu nom̃ accepit. dare sto¬
macho nausianti. ut noxios humores euomat. & possit coctos
cibos atq digestos in aluũ trans mittere. quos flegmatum mag¬
nitudo dirigeri nonsinebat. Igitur & hieruslm quebibit de
calicae furoris dñi . & de cond. eius quȩ sym machus craterẽ int̾¬
p̃tatus ẽ. & quem iuxta geneseos librum ioseph insaculo fratris
beniamin iussit abscondi lub&ur deebri&ate consurgere. eo
quodbiberit & uacua effecerit & potauerit eũ usq ad feces. qđ
res uno indicauere sermone. ez e⁊ pceticae. hicẽ calix. dequo¬
& in psalmis legimus. Calix in manudñĩ uinimeri plenus mixto.

Expanded text:
negatione corruerat, dicens in Domini passione: Crucifige, crucinegatione corruerat, dicens in Domini passione: Crucifige, crucifige talem: non habemus regem nisi Caesarem : et agat poenitentiam, et captivitatis sentiat malis, cur suum offenderit Creatorem. Solent medici amarissimam antidotum, quae ex gustu nomen accepit, dare stomacho nauseanti, ut noxios humores evomat, et possit coctos cibos atque digestos in alvum transmittere, quos flegmatum magnitudo digeri non sinebat. Igitur et Jerusalem, quae bibit de calice furoris Domini, et de κόνδυ ejus, quem Symmachus craterem interpretatus est, et quem juxta Geneseos librum, Joseph in sacculo fratris Benjamin jussit abscondi , jubetur de ebrietate consurgere, eo quod biberit, et vacuefecerit, et potaverit eum usque ad feces: quod tres uno indicavere sermone, Ἐξεστράγγισας. Hic est calix de quo in Psalmis legimus: Calix in manu Domini vini meri plenus mixto.
Abbreviated transcription (Latin):
Eleuare eleuare consurge hierusalẽ quebibisti demanu dnĩ
calicẽ ire eius usq ad fundum calicis soporis bibisti. & epotasti
usq ad seces non ẽ quis ustent& eã ex omnibus filiis quos genuit
triuit. Duos queoccurrer̃tibi quis contristabitur suꝑte
uastitas & contricio & fames & gladius. quis consolabit᷑ te
LXX. Ex surge ex surge eleuare hierusalem que bi¬
bisti demanu dnĩ calicẽ furoris eius. Calicem enim ruinȩ. cond.
furoris ebibisti & euacuasti & nonerat quic̃solar&ur. ex omnibus
nibus filustuis quos ex altasti. Duo haec contraria tibi quis con¬
tristabitur tecum. ruina & contritio fames & gladius quis conso¬
labiturte. hierłm &sion eẽ DIΩΝIMΟΝ. sepe docui quarũ sion
que int̃p̃tatur. specula . eo quod in monte sitasit. arx uocatur.
Reliqua aũ urbis pars hierusał dicitur. que prius appellabatus
iebus. & salem. Quã nunc ꝓph&a cohortat᷑ ut surgat: que prius

Expanded text:
levare elevare consurge Hierusalem quae bibisti de manu Domini calicem irae eius usque ad fundum calicis soporis bibisti et epotasti usque ad feces non est qui sustentet eam ex omnibus filiis quos genuit quae occurrerunt tibi, quis contristabitur super te? vastitas et contritio, et fames, et gladius: quis consolabitur te? LXX: Exsurge, exsurge, elevare Jerusalem, quae bibisti de manu Domini calicem furoris ejus. Calicem enim ruinae κόνδυ furoris ebibisti et evacuasti: et non erat qui consolaretur te ex omnibus m: neque ex omnibus filiis tuis, quos exaltasti. Duo haec contraria tibi: quis contristabitur tecum? ruina et contritio, fames et gladius: quis consolabitur te? Jerusalem et Sion esse δυώνυμον saepe docui: quarum Sion, quae interpretatur specula, eo quod in monte sita sit, arx vocatur: reliqua autem urbis pars, Jerusalem dicitur, quae prius appellabatur Jebus et Salem: quam nunc Propheta cohortatur ut surgat, quae prius
Abbreviated transcription (Latin):
& qui non habuerant legem & proph&as. & quibus deeo non fuerant
nuntiatum. Ipsi uidebunt & intellegent. De quibus loquit᷑ & sal¬
uator beati qui nonuiderunt & crediderunt. Inquoꝵ conparatio¬
ne iudeoꝵ. duritia rep̃hend&ur. qui uidentes & audientes. isaie
inse uaticinium conpleuerunt dicentis: Auditu audietis & non
intelleg& is & uidentes aspici&is & non uidebitis. Incrassatũ ẽ¬

Expanded text:
et qui non habuerant Legem et Prophetas, et quibus de eo non fuerat et qui non habuerant Legem et Prophetas, et quibus de eo non fuerat nuntiatum, ipsi videbunt et intelligent. De quibus loquitur et Salvator: Beati qui non viderunt et crediderunt . In quorum comparatione, Judaeorum duritia reprehenditur, qui videntes et audientes, Isaiae in se vaticinium compleverunt, dicentis: Auditu audietis, et non intelligetis: et videntes aspicietis
Abbreviated transcription (Latin):
Dequo & supra scriptum. ostendimus. Ego testis dicitdñs. & puerqus
quemelegi super ipsum stupebunt plurimi: cum illius signa ꝑspexe¬
rint & hinc erit maius miraculum. quia inglorius erit int̾homines
aspectus eius. Non quo forme signific& foeditatem. sed quo in hu¬
militate uenerit & pauꝑtate. Quicũ diues eet̃ & pronobis pauꝑ
factus ẽ. &credentibus dixit. Discite ame quia mitis sum. & humilis
corde. De quo & clemens uir. apostolicus . qui post p&rum romanã
te. Intantum ut uerberatus aministro sac̃ doti sesponderit sima¬
le locutus sum argue depeccato. sin aũbene quid me cedis. ha¬
bens luocdecim angeloꝵ milia. que illius nutibus oboedirent. Iste
asperg& gentes multas mundans eas. sanguinesuo & inbaptis ma¬
te dĩ consecrans. seruituti. super ipsum continebunt reges os suũ
principes st. Quo rũ omnis sapientia crucis p̃dicatione sub ũsaẽ

Expanded text:
, de quo et supra scriptum ostendimus: Ego testis, dicit Dominus, et puer , de quo et supra scriptum ostendimus: Ego testis, dicit Dominus, et puer quem elegi: super ipsum stupebunt plurimi , cum illius signa perspexerint. Et hinc erit majus miraculum, quod inglorius erit inter homines aspectus ejus: non quo formae significet foeditatem, sed quo in humilitate venerit et paupertate. Qui cum dives esset, pro nobis pauper factus est; et credentibus dixit: Discite a me, quia mitis sum et humilis corde : de quo et Clemens vir apostolicus, qui post Petrum Romanam te. Intantum ut verberatus a ministro sacerdotis, responderit: si male locutus sum, argue de peccato; sin autem bene, quid me caedis ? habens duodecim Angelorum millia, quae illius nutibus obedirent. Iste asperget gentes multas, mundans eas sanguine suo et in baptismate Dei consecrans servituti. Super ipsum continebunt reges os suum, et principes saeculi, quorum omnis sapientia crucis praedicatione subversa est:
Abbreviated transcription (Latin):
intellegent. Heulla legentibus ambiguitas relinquatur. qui
sit ille quidixerit. Ego quo loquebar aecce ad sum & quod sit bra¬
chium scm̃ dnĩ quod cunctis gentibus reue latum ẽ. ds̃ om̃ps pat̾ ꝑspi¬
cue doc&. Ecce intelleg& seruus m̃s siue puerms. decuius differentia
supra diximus. Intellegat aũ non ut uerbum dĩ atq sapientia sed
ut seruus &puer. Quicum informa dĩ eet̃ formã serui ẽ dignatus
accipere factus oboediens patri usq ad mortem & mortem crucis.
Quã obrem ex altauit eum & clonauit illi nom̃ super omne nomen.
Qui loquit᷑ impsalmo. Benedicam dnm̃ qui mihi tribuit intellectũ.
& dequo elauid canit. Quifeẽ caelos in intellectu. Ipse ẽ enim intelle¬
gentia atq sapientia. qui proficiebat quasi puer &ate atq sapientia¬
cauit filium suũ ihm̃. quem uos quidem tracdistis & negastis ante
faciem pilati. uolentis eum dimittere. uos aũ scm̃ & iustum negastis

Expanded text:
intelligent. Ne ulla legentibus ambiguitas relinquatur, quis intelligent. Ne ulla legentibus ambiguitas relinquatur, quis sit ille qui dixerit: Ego qui loquebar, ecce adsum; et quod sit brachium sanctum Domini, quod cunctis gentibus revelatum est, Deus omnipotensrvus meus sive puer meus, de cujus differentia supra diximus. Intelliget autem, non ut verbum Dei, atque sapientia; sed ut servus et puer. Qui cum in forma Dei esset, formam servi dignatus est accipere: factus obediens Patri usque ad mortem, et mortem crucis . Quamobrem exaltavit eum, et donavit illi nomen super omne nomen. Qui loquitur in psalmo: Benedicam Dominum, qui tribuit mihi intellectum ; et de quo David canit: Qui fecit coelos in intellectu . Ipse est enim sapientia atque intelligentia, qui proficiebat quasi puer aetate atque sapientiacavit Filium suum Jesum, quem vos quidem tradidistis, et negastis ante faciem Pilati volentis eum dimittere. Vos autem sanctum et justum negastis
Abbreviated transcription (Latin):
su. & eodem sententia. repugnantia int̾se uitia atq contraria
deserentes. unoem adp̃henderint
Neq enim uitia & pertur bationes inuicem sesequuntur. quod de
uirtutibus dicitur. In quibus. necitie parasi. sunt nec erriꝓ eiẽ
idẽ nec plus necminus. sed omnia temperata. Porro inuitus uniũ sa
contrarias ut pauor audaciae impi&ati superstitio. lux oria partitati.
Ecce intelleg& seruus ms̃ exaltabitur & eleuabitur & sublimis erit
filios hominũ. Iste asperg&. gentes multas suꝑ ipsum continebunt
non audierant contemplatisunt. Lxx. Ecce intelleg& puermeus¬
& ex altabitur & glorificabit᷑ ualde. sicut stupebunt suꝑte multi. sic
ingloria erit ab hominibus speciestue & gloriatua a filus hominum
sic mirabuntur gentes multe supereo & continebunt reges ossuum.
quia quibus nonẽ ad nuntiatum deeo uidebunt. & quinon audieruNt

Expanded text:
su et eadem sententia, repugnantia inter se vitia atque contraria su et eadem sententia, repugnantia inter se vitia atque contraria deserentes, unam apprehenderentNeque enim vitia et perturbationes invicem se sequuntur: quod de virtutibus dicitur, in quibus nec ὑπερβολαὶ sunt, nec ἐλλείψεις, id est, nec plus nec minus, sed omnia temperata. Porro in vitiis universa contraria sunt, ut pavor audaciae, impietati superstitio, luxuria parcitati. Ecce intelliget servus meus, exaltabitur, et elevabitur et sublimis erit filios hominum. Iste asperget gentes multas: super ipsum continebunon audierant, contemplati sunt. LXX: Ecce intelliget puer meusabitur, et gloriabitur valde. Sicut stupebunt super te multi: sic in gloria erit ab hominibus species tua, et gloria tua a filiis hominum: sic mirabuntur gentes multae super eo, et continebunt reges os suum, quia quibus non est annuntiatum de eo, videbunt, et qui non audierunt,
Abbreviated transcription (Latin):
te hoc dicendum. quoduasa dñi armaturasit spiritalis: De qua
& paulus apostolus loquebatur. Induite uos armatura dĩ. & per
singula enim erat. loricam iusticiae & clipeum fidei. et galeam sa¬
lutis & gladium sp̃s. quunt̾ pretatur uerbum dĩ. Adhec ad dit
cingulum ueritatis & caltiatos pedes inp̃paratione euange li pacis
et in alio loco. Deponentes ergo opera tenebrarum. induamur
armis lucis. Sequit᷑. non intumultu exibitis. neq properabitis
Neq enim ut uicti de hierłm. sed ut uictores recesser̃. Vtqui cot¬
tidie p̃dicantes intemplo euangelium dĩ multa milia uideorũ
xp̃i fidei subiecerant : & iã mundum illius euangelio subiugaren.¬
Preuium enim habebant dnm̃ qui congregar& eos dm̃ isrł.
Hocẽ deorbeterrarum unum gregem facerent. Vtimpler&¬
illud quod dñsDi neuangelio ad patrẽ loquit᷑. Da ut sicut
ego & tuimũ sumus. sit & isti innobis unum sint. uteodem sen¬

Expanded text:
te hoc dicendum, quod vasa Domini, armatura Dei sit spiritualis. De qua te hoc dicendum, quod vasa Domini, armatura Dei sit spiritualis. De qua et Paulus Apostolus loquebatur: Induite vos armatura Dei , et per singula enumerat: loricam justitiae, et clypeum fidei, et galeam salutis, et gladium spiritus, qui interpretatur verbum Dei. Ad haec addit, cingulum veritatis, et calceatos pedes in praeparatione Evangelii pacis. Et in alio loco: Deponentes ergo opera tenebrarum, induamur arma lucis . Sequitur: Non in tumultu exibitis, nec in fuga properabitis. Neque enim ut victi de Jerusalem, sed ut victores recesserunt: ut qui quotidie praedicantes in Templo Evangelium Dei, multa millia Judaeorum Christi fidei subjecerantPraevium enim habebant Dominum, qui congregaret eos, id est de orbe terrarum unum gregem faceret, deillud quod Dominus in Evangelio in Patrem loquitur : Da, ut sicut ego et tu unum sumus: sic et isti in nobis unum sint: ut eodem sen
Abbreviated transcription (Latin):
paruit qui protexit & congregauit nos. Ali quidebabr lone dixim
deromano regno int̃p̃tant᷑. Quod in aduentu xp̃i quieos libe¬
raturus sit. haecomnia conpleantur. nos aũ audientes supra: quã
pulchri super montes pedes adnuntiantis & p̃dicantis pacem.
& reue lauit dñs brachium suum in conspectu omniũ gentium.
&udebunt omnes finestre salutaredĩ nr̃i. Nequaquã hoc deuideis
sed deapostoloꝵ omniumq scorũ intellegimus choro. Quibus pcipit᷑
ut recedant de hierłm. & intoto mundo euangelium predicent.
tibus maneant Inquorum necem romanus par&ur exercitus. sed
pollutos dere linquant & separent᷑ ab eis atq: mundentur . qui por¬
& argentea. Qualis fuit apostolus paulus qui uas electionis dicitur
Preparauerat se inuas p̾ciosum. & captum inministeriodĩ. Uel cer¬

Expanded text:
paruit, qui protexit et congregavit vos. Alii quae de Babylone diximus, paruit, qui protexit et congregavit vos. Alii quae de Babylone diximus, de Romano regno interpretantur, quod in adventu Christi qui eos liberaturus sit, haec omnia compleantur. Nos autem audientes supra: Quam pulchri super montes pedes annuntiantis et praedicantis pacem. Et: Revelabit Dominus brachium suum in conspectu omnium gentium: videbunt omnes fines terrae salutare Dei nostri, nequaquam hoc de Judaeis, sed de Apostolorum omniumque Sanctorum intelligimus choro. Quibus praecipitur, ut recedant de Jerusalem, et in toto mundo Evangelium praedicent,  Judaeis blasphemantibus maneant, in quorum necem Romanus paretur exercitus; sed pollutos derelinquant: et separentur ab eis atque mundentur, qui pormus vasa aurea et argentea. Qualis fuit Apostolus Paulus, qui vas electionis dicitur , praeparaverat enim se in vas pretiosum et aptum in ministerium Dei. Vel cer