comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mula crum sedefod idest unum desacramentis taber¬
naculi quod aduestem sacerdotalẽ pertiner&:
Quomodo fornicationem scriptura dicat. populi ista
sectantis atqueuenerantis: ideo scilic&. quod pr&er
tabernaculum dĩ ubi erant ista quae ibi fieri uisserat.
ds̃ extrasimile aliquid fierifas non erat: ied cosequi¬
tur. & dicit scriptura. Et factumẽ gedcon& domui
cius inscandalum idest ut ab offenso dõ disceder &: quia
& hoc quoddam genus idolt quodam modoerat: quod
extra dĩ tabernaculum quod lib& manũ factum. prodõ
coler&ur : Cum illa ipsa quae iussa sunt in taber na¬
culo fieri. ad dĩ potius cultum referrentur: qũã prodõ
aliquid eorum. aut prodĩ simulacro colendum habere¬
tur: quã quam per efud uele fod. ea locutione quae
significat aperte totum. omnia possint intellegi. quae
constituit gedeon insua ciuitate. uel uti ad colendum
dm̃ similia taberna culaͦ dĩ : & propter ea perhoc quia

Expanded text:
mulacrum, sed ephud, id est unum de sacramentis tabermulacrum, sed ephud, id est unum de sacramentis tabernaculi quod ad uestem sacerdotalem pertineret, quomodo fornicationem scriptura dicat populi ista sectantis atque uenerantis. ideo scilicet, quod praeter tabernaculum dei, ubi erant ista quae ibi fieri iusserat deus, extra simile aliquid fieri fas non erat. ideo sequitur et dicit scriptura: et factum est Gedeon et domui eius in scandalum, id est, ut ab offenso deo discederet, quia et hoc quoddam genus idoli quodam modo erat, quod extra dei tabernaculum quodlibet manu factum pro deo coleretur, cum illa ipsa quae iussa sunt in tabernaculo fieri ad dei potius cultum referrentur quam pro deo aliquid eorum aut pro dei simulacro colendum haberetur. Quamquam per ephud uel ephod ea locutione, quae significat a parte totum, omnia possint intellegi quae constituit Gedeon in sua ciuitate ueluti ad colendum deum similia tabernaculo dei: et propterea per hoc, quia
Abbreviated transcription (Latin):
erant super reges madian practer torques quȩ e¬
rant inceruicibus camelorum ipsorum. Et fecit illud
gedeon inefod. Et statuit illudinciuitate sua. in efra.
& fornicatus est omnis issł post illudibi : Et fac tumẽ
gedeon & domui eius. inscandalum Quomodo ergo
ista uestis detanto auro fieripotuit Nam & mater
samuhelis fecit filio suo sicut legimus estdbar. quod
non nulli interpr&ati sunt efodlincum. quando cum
dedit dño intemplonutriendum: ubi euidentius appa¬
r& hoc genus eẽ indumenti. Anideo dictumẽ. Sstatu¬
it illud inciuitate sua. Vt hinc intelleger&ur aure ũ
fuisse factum Non enim dictum est posuit. sed statu
it Qũo ita erat solidum & ualidum . ut statui poss&.
hoc est positum stare. Hloc ergo inlicitum cum seciss&
gedeon fornicatus est post illud omnis isrł id est sequen¬
do illud contra legemdĩ ubi non frustra queritur cum
idolum non fuerit: id est cuius quam dĩ falsi & alieni si¬

Expanded text:
erant super reges Madian, praeter torques quae eerant super reges Madian, praeter torques quae erant in ceruicibus camelorum ipsorum. et fecit illud Gedeon in ephud et statuit illud in ciuitate sua in Ephra. et fornicatus est omnis Israhel post illud ibi et factum est Gedeon et domui eius in scandalum. quomodo ergo ista uestis de tanto auro fieri potuit? nam et mater Samuelis fecit filio suo, sicut legimus, ephud bar, quod nonnulli interpretati sunt "ephud lineum", quando eum dedit domino in templo nutriendum: ubi euidentius adparet hoc genus esse indumenti. an ideo dictum est: statuit illud in ciuitate sua, ut hinc intellegeretur aureum fuisse factum? non enim dictum est "posuit", sed "statu it", quoniam ita erat solidum et uali- . dum, ut statui posset, hoc est positum stare. Hoc ergo inlicitum cum fecisset Gedeon, fornicatus est post illud omnis Israhel, id est sequendo illud contra legem dei. ubi non frustra quaeritur, cum idolum non fuerit, id est cuiusquam dei falsi et alieni si
Abbreviated transcription (Latin):
audiuit gedeon ut deuictoria futura confirma¬
r&ur dixit seuidisse mensam panis hor deacui
uoluentem in castris. & percutientem taberna culũ
madian & subuertentem. hoc intellegendum arbitror
quod decanibus quia percontemtibilia mundi quod
significat mensa panis hortdeacui. saluator supertos
fuerat confusurus
XLI.
uod ex clamari iussit gedcon a trecentis suis. gladils
dño & gedeon. Idest huic gedeon hoc significat qđ
gladius iderat operaturus. quod dño placer& & ge¬
deon :
ueri sol& quid sit efud uel efod: quod quidem sisa cer¬
dotale est indumentum. quod plerique dicunt. Nel
potius super indumentum. quod ependima grece
dicitur: uel epomis. quod magis super u merale in¬
ter pr& arisol& potest: Mcrito mou& quo modo
detanto auro gedeon id fecerit. Nam ita scriptum
est Et factum est pondus inaurium aurearum quas
petierat sicli . Mille septingenti auri praeter brachi¬
alia & torquens & operimenta purpdrea : Quac

Expanded text:
audiuit Gedeon, ut de uictoria futura confirmaaudiuit Gedeon, ut de uictoria futura confirmaretur, dixit se uidisse mensam panis hordeacei uoluentem in castris et percutientem tabernaculum Madian et subuertentem, hoc intellegendum arbquod de canibus, quia per contemptibilia mundi quod significat mensa panis hordeacei Salvator superbos fuerat confusurus. XL. Quod exclamari iussit Gedeon a trecentis suis: gladius domino et Gedeon, id est huic Gedeon, hoc significat, quod gladius id erat operaturus, quod domino placeret et Gedeon. aeri solet quid sit ephud" uel "ephod. quod quidem si sacerdotale est indumentum, quod plerique dicunt, uel potius superindumentum, quod £ zv5ui.a graece dicitur uel έπωμίς:, quod magis superhumerale interpretari latine potest, merito mouet quomodo de tanto auro Gedeon id fecerit. nam ita scriptum est: et factum est pondus inaurium aurearum quas petierat sicli mille septingenti auri praeter brachialia et torques et operimenta purpurea quae
Abbreviated transcription (Latin):
batisunt. per quos uincer& gedeon. ut similes inbiben¬
do canibus dicerentur. significat. quod contempti¬
bilia & ignobilia elegit ds̃. Pro contt̾mtu enim.
hab&ur canis. unde dicit. Non est bonum tolle¬
re panem filiorum & mittere canibus. Et da uied.
ut se tamquam contemltibile̾m abicer&. ca nem
se appella uit. loquens ad saul.
uid sibi uult quod scriptum est. gedeon descendit.
ipse & phara puer eius in partem quinquaginta.
quierant incastris: quod latini quidam codices
habent in eam partem inquaerant quinqua ge¬
ni custodes incastris. Alu uero in partem quin¬
quagesimã incastra. Obscurum quippe dictũ.
plures sententias inter pr&um fecit: sed aut ca
pars castrorum erat. quamseruabant quinqua¬
ginta cus todes. aut si quinquageni intellegen¬
disunt circumquaq seruasse : inuña par tem isti
descenderunt : ubi erant quinquaginta:
Quod ille qui proximo suo somnium narrauit. quod

Expanded text:
bati sunt, per quos uinceret Gedeon, ut similes in bibenbati sunt, per quos uinceret Gedeon, ut similes in bibendo canibus dicerentur, significat quod contemtibilia et ignobilia elegit dominus; pro contemtu enim habetur canis. unde dicit: non est bonum tollere panem filiorum et mittere canibus; et Dauid, ut se tamquam contemtibilem abiceret, canem se appellauit loquens ad Saul. Quid sibi uult quod scriptum est de Gedeon: descendit ipse et Phara puer eius in partem quinquaginta qui erant in castris? quod latini quidam codices habent: in eam partem in qua erant quinquageni custodes in castris, alii uero: in partem quinquagesimam in castra; obscurum quippe dictum plures sententias interpretum fecit. sed aut ea pars castrorum erat, . quam seruabant quinquaginta custodes, aut, si quinquageni intellegendi sunt circumquaque seruasse, in unam partem isti descenderunt ubi erant quinquaginta. Quod ille, qui proximo suo somnium narrauit, quod
Abbreviated transcription (Latin):
cat cumdicit. Edeo primum. & greco: & iudȩ is
& grecis: sepe ita commemorans circumcisionem &
preputium. quod in linguis gentium greca ita excellat :
Vt perhanc omnes decenter signific&ur: iste nume¬
rus & inuernaculis abrahȩ anim aduertendus est
per quos fratrem ab hostibus liberauit. quando cum
mel chisedech inmagno misterio benedixit. Quod
enim exuberant illic decem & octo : Nam decem &
trecenti & octo suisse referuntur : Uidetur mihi
significatum . quo &iam tempore fier&. Id est ter¬
tio. quod futurum erat sub gratia : Namprimum
est ante legem secundum sublege. Tertium sub
gratia : singula uero tempora. senario numero sig¬
nificata sunt propter perfectionem. Namter
seni decem & octo sunt: Unde & illa mulier decẽ
& octo annos habebat in infirmitate : quam curuã
saluator cumueniss& crexitꝰ adiaboli alligamento
ut euangelium indicat soluit. Nam quodita isti pro¬

Expanded text:
cat, cum dicit: Iudaeo primum et Graeco, et: Iudaeis cat, cum dicit: Iudaeo primum et Graeco, et: Iudaeis et Graecis, saepe ita commemorans circumcisionem et praeputium, quod in linguis gentium graeca ita excellat, ut per hanc omnes decenter significentur. iste numerus et in uernaculis Abrahae animaduertendus est, per quos fratrem ab hostibus liberauit, quando eum Melchisedec in magno mysterio benedixit. quod enim exuberant illic decem et octo — nam trecenti decem et octo fuisse referuntur — uidetur mihi significatum quo etiam tempore fieret, id est tertio, quod futurum erat sub gratia. nam primum est ante legem, secundum sub lege, tertium sub gratia. singula uero tempora senario numero significata sunt propter perfectionem; nam ter seni decem et octo sunt. unde et illa mulier decem et octo annos habebat in infirmitate, quam curuam saluator cum inuenisset erexit et a diaboli alligamento, ut euangelium indicat, soluit. nam quod ita isti pro
Abbreviated transcription (Latin):
bibunt sed lingua in os rapiunt: sicut &iam isti fecisse
intelleguntur : sed cum manu in õs aquam proicerens
quamlingua exciperent : Nam & inter pr&atio ex
hebreo. planius id hab&. his uerbis: fuit itaq nume¬
rus eorum quimanu inos proiciente. aquã lambu¬
erant : trecenti uiri .: Neꝙ enim solent homines
itabibere. ut sine opere manus. lingua sicut canes
a quam hauriant: Aut uero istis prȩceptum sue¬
rat. ut hoc facerent: sed cum adbibendum descen¬
dissent adaquam. multigenu flexo biberunt :
quod facilius &minore labore ficr& Pauci uero qui
non flexo genu se incuruauerunt. ut canes biberunt.
sed aquam manu inos iactam Quorum numerus quia
trecenti erant. signum insinuat crucis. propterlit
tẽram tau grecam: iste numerus significatur: per
quas &iam gentes magis incrucifixum credituras.
prae figuratũ est. quod littera greca ẽ. nde
grecorum nomine. a postolus omnes gentes signifi

Expanded text:
bibunt, sed lingua in os rapiunt, sicut etiam isti fecisse bibunt, sed lingua in os rapiunt, sicut etiam isti fecisse intelleguntur, sed cum manu in os aquam proicerent, quam lingua exciperent. nam et interpretatio ex hebraeo planius id habet his uerbis: fuit itaque numerus eorum qui manu in os proiciente aquam lambuerant trecenti uiri. neque enim solent homines ita bibere, ut sine opere manus lingua sicut canes aquam hauriant; aut uero istis praeceptum fuerat ut hoc facerent. sed cum ad bibendum descendissent ad aquam, multi genu fixo biberunt, quod facilius et minore labore fieret; pauci uero, quia non flexo genu se incuruauerunt, ut canes biberunt, sed aquam manu in os iactam. quorum numerus, quia trecenti erant, signum insinuat crucis pteram T graecam, qua iste numerus significatur; per quam etiam gentes magis in crucifixum credituras praefiguratum est, quod littera graeca est. Unde Graecorum nomine Apost
Abbreviated transcription (Latin):
donum peraquã. ubi ipse dñs ait siquis sitit. ueni¬
at & bibat. Quicredit in me. sicut dixit scriptura
flumina deuentre eius fluent aquȩ uiuȩ Ubi
cuangelista subiuxit. Hoc aũt dicebat de spũ. quẽ
accepturi erant credentes in eum: significatum est¬
& per ignem ubiueniente illo super congregatos. le¬
gatur: Uisȩ sunt illis linguȩ diuisȩ uelut ignis qui
& in sedit super unum quẽque eorum Et ipse dñs
ait. ignem ueni mittere super terra x
Et factus est numerus eorum qui ambuerunt ma¬
nu sua lingua sua trecenti uiri. Pleriq latini codi¬
ces non habent manu sua. sed tantum modo lingua
sua: qũo sic intellexcrunt quod supra dic tum est.
sicut canes: grecus aũt utrumq hab& manu sua lin¬
gua sua : ut intellegatur quod manu aquã raptam.
in os proiciebant. Et hoc erat simile bibentibus cani¬
bus. qui non ore opposito. sic ut boues a quam ducunt quã

Expanded text:
donum per aquam, ubi ipse ait: Si quis sitit, venidonum per aquam, ubi ipse ait: Si quis sitit, veniat et bibat. Qui credit in me, sicut dicit Scriptura, flumina de uentre eius fluent aquae uiuae; ubi euangelista subiunxit: hoc autem dicebat de spiritu quem accepturi erant credentes in eum. significatum est et per ignem, ubi ueniente illo super congregatos legitur: uisae sunt illis linguae diuisae uelut ignis, qui et insedit super unumquemque eorum; et ipse dominus ait: ignem ueni mittere super terram. Et factus est numerus eorum qui lambuerunt manu sua, lingua sua trecenti uiri. plerique latini codices non habent "manu sua", sed tantummodo "lingua sua", quoniam sic intellexerunt quod supra dictum est: sicut canes; graecus autem utrumque habet: manu sua, lingua sua, ut intellegatur quod manu aquam raptam in os proiciebant. et hoc erat simile bibentibus canibus, qui non ore adposito sicut boues aquam ducunt quam
Abbreviated transcription (Latin):
crificandi crebruerat : Ut &iam salomon in excelsis
sacrificasse inueniatur. nec cius sacrificium suisse
reprobatum: Et tamen notantur reges. qui inter o¬
pera laudabilia sua. non destruxerint excelsa. ubi con¬
tra legemdi populus sacrificare consueuerat
Et qui destruxit. maiore prȩdicatione laudatur :
ita ds̃ consu&udinem populisui. qui prȩter eius taber¬
naculum tamen nondiis alienis offerebant. sed d ño
dõ suo. sustinebat potius quamu&abat. &iam sic ex¬
audiens offerentes: Hoc aũt quod gedeon fecit. quis
non intellegat per angelum procuratum. ut prophe¬
tice fier&. inqua proph&ia. p&ra illa commenda¬
r&ur. Cui quidem p&rȩ non sacrificatum est. sed
de illa ignis commemoratur exisse . quos a crificiũ
consumer&ur: siue enim pera quã quam percus¬
sa p&ra effudit inheremo. siue perignem donum
sp̃s sci significatur: quodditissime dñs xp̃s effudit
supernos. Nam & in euangelio. significatum est. hoc

Expanded text:
crificandi crebruerat, ut etiam Salomon in excelsis crificandi crebruerat, ut etiam Salomon in excelsis sacrificasse inveniatur, nec ejus sacrificium fuisse reprobatum . Et tamen notantur reges, qui inter opera laudabilia sua non destruxerunt excelsa, ubi contra legem Dei populus sacrificare consueverat; et qui destruxit, majore praedicatione laudatur. Ita Deus consuetudinem populi sui, qua praeter ejus tabernaculum, tamen non diis alienis offerebat, sed Domino Deo suo, sustinebat potius quam vetabat, etiam sic exaudiens offerentes. Hoc autem quod Gedeon fecit, quis non intelligat per angelum procuratum, ut prophetice fieret, in qua prophetia petra illa commendaretur? cui quidem petrae non sacrificatum est, sed de illa ignis commemoratur exiisse, quo sacrificium consumeretur. Sive enim per aquam, quam percussa effudit in eremo, sive per ignem donum Spiritus sancti significatur, quod ditissime Dominus Christus effudit super nos. Nam et in Evangelio significatum est hoc
Abbreviated transcription (Latin):
cui tabernaculo templum postea successit. Tempo¬
re autem quo fuit gedeon.tabernaculum dĩ erat
insilo. At ꝙ ideo illic tantum legitime poss& sacrisi¬
cari Sed intellegendum est. quod illum angelum
primo proph&amputauerat & tamquam dm̃ in illo
consulerat. deosserendo sacrificio: Quod ille si pro¬
hibuis s& nonutiq fier&: sed quo ał probrauit & ut
fier& annuit: di auctoritatẽ gedeon infaciendo
secutus ẽ : ita quippe ds legitima illa constituit ut
leges non sibi sed hominibus dar& : Unde quod cum¬
ꝙ practer illa ipse pracepit : Non atrans gressorib
sed potius apus & oboedientib impl&um intellegen¬
dum est sicut abraham de immolando filio. Nam &
sic elias extratabernaculum dñi. ad conuincendos
sacerdotes idolorum sacrificauit : quod ex praccepto
dñi fecisse intellegendum est. quicitam quã proph&ȩ
reuelatione atꝙ inspiratione iussit Ut facer&: quã¬
quam tanta consuctudo. praeter tabernaculum sa¬

Expanded text:
cui tabernaculo templum postea successit. Tempocui tabernaculo templum postea successit. Tempore autem quo fuit Gedeon, tabernaculum Dei erat in Silo; atque ideo illic tantum legitime posset sacrificari. Sed intelligendum est, quod illum angelum primo prophetam putaverat, et tanquam Deum in illo consuluerat de offerendo sacrificio: quod ille si prohibuisset, non utique fieret; sed quoniam approbavit, et ut fieret annuit, Dei auctoritatem Gedeon in faciendo secutus est. Ita quippe Deus legitima illa constituit, ut leges non sibi, sed hominibus daret. Unde quodcunque praeter illa ipse praecepit, non a transgressoribus, sed potius a piis et obedientibus impletum intelligendum est, sicut Abraham de immolando filio . Nam et sic Elias extra tabernaculum Domini ad convincendos sacerdotes idolorum sacrificavit ; quod ex praecepto Domini fecisse intelligendum est, qui ei tanquam prophetae revelatione atque inspiratione jussit ut faceret: quanquam tanta consuetudo praeter tabernaculum sa
Abbreviated transcription (Latin):
sibi sumssit: sedait illi Accipe carnes & azimos. &
pone ad p&ram illam. & ius effunde Et cum hoc
fecis s& gedeon. extendit angelus dñi summum uir¬
gȩ quae inmanu cius. Et tetigit carnes azimos
& accensus est ignis dep&ra & comedit carnes &
a timos. lta &iam ipse angelus insacrificio quod
optulit gedeon. officium minis trantis impleuit
Ignem quippe homo minister ut homosine miracu¬
lo subicciss&. Quem mirabiliter ut angelus. iste
subiecit. Deniq tunc cognouit gedeon. quod angelus
dñi ess& Nam scriptura hoc continuo subdit. Etui¬
dit gedcon quõ angelus dñi ẽ Prius ergo tam quam
cum homine loquebatur. quẽ tamen hominem dĩ cre¬
didit. It coram ipsosa crisicium uell& offerre. uelut
aduuandus eius prȩsentia scĩtatis
ueri potest. quare gedeon ausus fuerit sacrificium of¬
ferre dõ practer locum ubi iusserat ds̃: prȩter tab¬
naculum quippe suum ds prohibuerat sacrificari sibi

Expanded text:
sibi sumsit, sed ait illi: accipe carnes et azymos et sibi sumsit, sed ait illi: accipe carnes et azymos et pone ad petram illam et ius effunde. et cum hoc fecisset Gedeon, extendit angelus domini summum uirgae quae in manu eius et tetigit carnes et azymos; et accensus est ignis de petra et comedit carnes et azymos. ita etiam ipse angelus in sacrificio quod obtulit Gedeon officium ministrantis inpleuit; ignem quippe homo minister ut homo sine miraculo subiecisset, quem mirabiliter ut angelus iste subiecit. denique tunc cognouit Gedeon quod angelus domini esset; nam hoc scriptura continuo subdidit: et uidit Gedeon quoniam angelus domini est. prius ergo tamquam cum homine loquebatur, quem tamen hominem dei credidit, ut coram ipso sacrificium uellet offerre uelut adiuuandus eius praesentia sanctitatis. Quaeri potest quare Gedeon ausus fuerit sacrificium offerre deo praeter locum ubi iusserat deus. praeter tabernaculum quippe suum deus prohibuerat sacrif
Abbreviated transcription (Latin):
ri: Ucrumtamen ut dixi ex pressum & manifestum
dehacre testimonium non occurrit: X
fortitudine : nominatiuus casus est non uocatiuus.
hoc est dñs potens tecum est nontu potens: XXXIII
Ad uertendum est dixisse angelum. tamquam ex
dñi auctoritate. nonne eooe misite. cum loquere¬
tur ad gede on. Quis enim cum misit. nisi qui ad cum
angelum misit: Deborra uerononait adbara ac non¬
ne mandauit dñs ds̃ isrł tibi: hic aut̃ nondic tum
in me intende. inquosaluabo isrł. Ecce mille mei
humiliores inmanasse: intellegitur prȩpositus fu¬
isse mille hominum. quos grece chiliarcos appellat
scriptura. anquid aliud
nim aduertendum est. quod ged connonait angelo
offeram tibi sacrificium. sedait offeram sacrificiũ
meum & ponam in conspectutuo:. Unde intelle¬
gendum est . non eum angelo. sedper angelum sacri¬
ficium offerre uoluisse: quod & ipse angelus e ui¬
denter ostendit. qui non ab eo sacrificium : Iam quã

Expanded text:
ri? uerum tamen, ut dixi, expressum et manifestum ri? uerum tamen, ut dixi, expressum et manifestum de hac re testifortitudine, nominativus casus est, non vocatibus. Hoc est, Dominus potens tecum est; non, tu potens. XXXIII. Ib. VI, 14. Advertendum est dixisse angelum tanquam ex Domini auctoritate, Nonne ecce misi te? cum loqueretur ad Gedeon. Quis enim eum misit, nisi qui ad eum angelum misit? Debbora vero ait ad Barac, Nonne mandavit Dominus Deus Israel tibi ? Hic autem non dictum in me intende — in quo saluabo Israhel? ecce mille mei humiliores in Manasse? intellegitur praepositus fuisse mille hominum, quos graece Xtl..tdPXłju; appellat scriptura. an quid aliud? Animaduertendum est quod Gedeon non ait angelo: offeram tibi sacrificium, sed ait: offeram sacrificium meum et ponam in conspectu tuo. unde intellegendum est non eum angelo, sed per angelum sacrificium offerre uoluisse. quod et ipse angelus euidenter ostendit, qui non ab eo sacrificium tamquam
Abbreviated transcription (Latin):
t factum est quando clamauerunt filii isrł ad dñm
propter madian. & misit dñs uirum proph&am adfili¬
os israhel: & dixit eis. Cur nondicatur nomen huius
proph&e. quod ualde scripturis inusitatum ẽ latens
causa est nonta men nullam esse arbitror. Sed quia
post uerba quibus ex probrauit in oboedientiam
populo sequitur scriptura dicens. Et uenit ange¬
lus dñi & sedit subquer cum quȩ erat inephra.
non absurde intellegitur iste angelus. significatus
nomine iuri. Ut posttea quam hȩx uerba dixit.
uenerit adquer cum memoratam & ibi sederit
Nomine enim uirorum solere appellari angelos.
notum est. Quamuis cum qui es s& angelus. appel¬
latum esse proph&am non facile nec e uidenter:
occurrat: cum sane qui proph&a ess&. dictuman¬
gelum legimus: sed siangelorum dicta prop&ica
nota sunt : id est quibus futura prȩnunti a uerunt :
Cur nonpossit angelus proph&ae nomine nuncupa¬

Expanded text:
t factum est quando clamauerunt filii Israhel ad dominum t factum est quando clamauerunt filii Israhel ad dominum propter Madian, et misit dominus uirum prophetam ad filios Israhel et dixit eis. cur non dicatur nomen huius prophetae, quod ualde scripturis inusitatum est, latens causa est; non tamen nullam esse arbitror. sed quia post uerba, quibus exprobrauit inoboedientiam populo, sequitur scriptura dicens: et uenit angelus domini et sedit sub quercum quae erat in Ephra, non absurde intellegitur iste angelus significatus nomine uiri, ut, posteaquam haec uerba dixit, uenerit ad quercum memoratam et ibi sederit. nomine enim uirorum solere appellari angelos notum est, quamuis eum, qui esset angelus, appellatum esse prophetam non facile nec euidenter occurrat; eum sane, qui propheta esset, dictum angelum legimus. sed si angelorum dicta prophetica nota sunt, id est quibus futura praenuntiauerunt, cur non possit angelus prophetae nomine nuncupa
Abbreviated transcription (Latin):
nem hordea cium deos nouos cumpanis ordiacius.
quamuis sit in comparatione triticei panis abicien
dus tamen &iam ipse pascat & uitale alimentum
sit Du aũt noui quos dicuntur elegisse quidefece¬
runt a dõ uiuo. non possint inalimentis animȩ de¬
putari. sed potius inuenenis: an hactenus accipien¬
da est similitudo. quatenus ual&. ut propter hoc
solum dictum intellegatur. quia sicut plerumq
faftidio fit. ut eligenda reiciantur. & aspernan¬
da delectent. Ita uitio prauȩ uoluntatis. tam¬
qũa languore fastidii: Cum ess& ds̃ eorum ue¬
rus. infalsis elegerunt: nihil aliud quamnouita¬
tem spr&a ucritate Atꝙ ita cibum mortife¬
rum tamquam panem hordiacium elegerunt
nonse arbitrantes inde perituros. sed &iam
inde uitam. ueluđ esca innoxia. lic& uiliore
sumturos. Secundum opinionem ergo eorum simi¬
litudo posita est. animi quȩ languorem non se¬
cundum ueritatem: nondi illi noui. nullissunt
cibis uitalibus comparandi¬

Expanded text:
nem hordeaceum deos novos; cum panis hordeaceus nem hordeaceum deos novos; cum panis hordeaceus quamvis sit in comparadus, tamen etiam ipse pascat et uitale alimentum sit; dii autem noui, quos dicuntur elegisse qui defecerunt a deo uiuo, non possunt in alimentis animae deputari, sed potius in uenenis. an hactenus accipienda est similitudo, quatenus ualet, ut propter hoc solum dictum intellegatur, quia, sicut plerumque fastidio fit, ut eligenda reiciantur et aspernanda delectent, ita uitio prauae uoluntatis tamquam languore fastidii, cum esset deus eorum uerus, in falsis elegerunt nihil aliud quam nouitatem spreta ueritate, atque ita cibum mortiferum tamquam panem hordeaceum elegerunt non se arbitrantes inde perituros, sed etiam inde uitam uelut esca innoxia licet uiliore sumturos? secundum opinionem ergo eorum similitudo posita est animique languorem, non secundum ueritatem. nam dii illi noui nullis sunt cibis uitalibus comparandi
Abbreviated transcription (Latin):
ncantico debborre dicitur: defecerunt habitan¬
tes in isrł. Desccerunt donec surrexit debborra:
donec surrexit mater in isrł. elegerunt ut panẽ
hordiactum deos nouos. Tunc expugnauerunt
ciuitates principum.. hic inter mixtus ordo uer¬
borum obscuritatem facit. & quȩ stionem mou&
Quomodo enim intellegatur. clegerunt ut panẽ
hordiacium deos nouos. tunc ex pugnauerunt ciui¬
tates principum. quasi tunc eis fauerit ds̃ ad expug¬
nandas ciuitates principum. quando elegerunt
ut panem hor diacium deos nouos: sed in aliis iã
scripturarũ locis sepe didicimus quem ad modũ
fiant yperbata. quorum directionẽ cum uerba
adordinẽ redeunt sensus explanatur. Iste er¬
go est ordo: defecerunt habitantes in isrł. defe¬
cerunt elegerent ut panem hordiacium deos
nouos. donec surrexit deborra. donec surrexit
mater in isrł. tunc expugnauerunt ciuitates prin¬
cipum XXIIII
uaeri potest quomodo dictum sit. elegerunt ut pa¬

Expanded text:
b. V, 7 et 8. In Cantico Debborae dicitur, Defecerunt habitanb. V, 7 et 8. In Cantico Debborae dicitur, Defecerunt habitantes in Israel, defecerunt donec surrexit Debbora, donec surrexit mater in Israel, elegerunt ut panem hordeaceum deos novos: tunc expugnaverunt civitates principum. Hic intermixtus ordo verborum obscuritatem facit, et quaestionem movet. Quomodo enim intelligatur, Elegerunt ut panem hordeaceum deos novos, tunc expugnaverunt civitates principum; quasi tunc eis faverit Deus ad expugnandas civitates principum, quando elegerunt ut panem hordeaceum deos novos? Sed in aliis jam Scripturarum locis saepe didicimus quemadmodum fiant hyperbata; quorum directione cum verba ad ordinem redeunt, sensus explanatur. Iste ergo est ordo: Defecerunt habitantes in Israel; defecerunt, elegerunt ut panem hordeaceum deos novos, donec surrexit Debbora, donec surrexit mater in Israel: tunc expugnaverunt civitates principum. XXX. Quaeri potest quomodo dictum sit, Elegerunt ut pa
Abbreviated transcription (Latin):
est. quia & angelorũ actus prosperantur. id est
adiuuantur ad ñõ. ut feliciter cedant: An locuti¬
onis est prosperat angelum mecum. idest facit me¬
cum prosperaperangelum Et paue fecit dñs
sisarram & om̃s curros eius: ecce quem ad modum
commendat scriptura. agere dm̃ in cor dibus.
ut d& exitum rebus quem constituit: utiq pͥaue fe¬
cit uel obstupe fecit sisarram. ut trader& eũ XUIIi
Ubi iahel mulier quȩ occidit si sara cum locuta es¬
s& adbaraac. qui eum quȩrebat. scriptum est de
ipsobaraac. quia intrauit ad cam : animaduerten¬
dum est non esse consequens. Ut cum scriptura¬
oicit deuiro quod intrauit adaliquam feminam.
iam &iam concubuisse credatur. Assidue quippe
sic loquitur scriptura intrauit ad cam. ut nolit in¬
tellegi. nisi quod cimixtus sit. hic ergo propric¬
dictum est. intrauit adcam. idest indomum cius
intrauit. non ut perhȩc uerba intellegatur
concubitus

Expanded text:
est, quia et angelorum actus prosperantur, id est est, quia et angelorum actus prosperantur, id est adiuuantur a domino, ut feliciter cedant? an locutionis est "prosperat angelum mecum," id est facit mecum prospera per angelum? Et pauefecit dominus Sisaram et omnes currus eius. ecce quemadmodum commendat scriptura agere deum in cordibus. ut det exitum rebus, quem constituit. utique enim pauefecit uel obstupefecit Sisaram, ut traderet eum. Vbi Iahel mulier, quae occidit Sisaram, cum locuta esset ad Barac qui eum quaerebat, scriptum est de ipso Barac, quia intrauit ad eam: animaduertendum est non esse consequens, ut, cum scripturadicit de uiro quod intrauit ad aliquam feminam, iam etiam concubuisse credatur. assidue quippe sic loquitur scriptura: intrauit ad eam, ut nolit intellegi nisi quod dictum est, intravit ad eam, id est in domum ejus intravit, non ut per haec verba intelligatur concubitus.
Abbreviated transcription (Latin):
oepulsum Sed quid sibi uelit. quod addidit prę¬
ter uitulos boum. obscurum est Anforte & boum
stragem pugnando fecit. & ita dictum est eum oc¬
cidisse sex centos uiros. prȩter illud quod fecit
debubus occisis. Sed quare uitulos. Angrece lo¬
cutionis consu&udo est. &iam uitulos eos a pe¬
pellare qui grandessunt. Nam ita loqui uulgo
in egrpto perhibentur. sicut apud nos pulli appel¬
lantur gallinȩ cuius lib& &atis. Non aũt hab&
interpr&atio ex hebreo prȩter uitulos boum. si¬
cut ista quȩ sccundum septuaginta est. sicut hab&
Illa ex hebreo. uomere occisos sexcentos uiros¬
quod ista non hab&.
uid est quod respondens barac deborae ait. siibis
& sinonieris mecum non ibo Qũo nescio diem in
qua prosperat angelum dñs mecum. quasia pro¬
ph&issa diem audire non potuerit. nec illa di ẽ
respondit. sed perrexit cum illo. Et quid est pro¬
sperat angelum dñs mecum: an hic demonstratũ

Expanded text:
depulsum. sed quid sibi uelit quod addidit: praedepulsum. sed quid sibi uelit quod addidit: praeter uitulos boum, obscurum est. an forte et boum stragem pugnando fecit et ita dictum est eum occidisse sexcentos uiros praeter illud quod fecit de bubus occisis? sed quare uitulos? an graecae locutionis consuetudo est etiam uitulos eos appellare, qui grandes sunt? nam ita loqui uulgo in Aegypto perhibentur, sicut apud nos pulli appellantur gallinae cuiuslibet aetatis. non autem habet interpretatio ex hebraeo "praeter uitulos boum," sicut ista quae secundum Septuaginta est; sicut habet illa ex hebraeo: uomere occisos sexcentos uirosquod ista non habet. Quid est quod respondens Barac Debborae ait: si ibis, ibo, et si non ieris mecum, non ibo, quoniam nescio diem in qua prosperat angelum dominus mecum, quasi a prophetissa diem audire non potuerit? nec illa diem respondit, sed perrexit cum illo. et quid est: prosperat angelum dominus mecum? an hic demonstratum
Abbreviated transcription (Latin):
Quomodo pueri regis eglom daui a peruerint.
quod aot claui non clauserat. potest mouere: aut
si ille claui clauserat. quomodo sccum eam nonau fer¬
r&. ut isti necclaui aperire possent: proinde aut alia
clauis inlata est. auttale dusure genus fuit. quod si¬
ne claui possit claudi. nec sine claue apperiri. Nam
sunt quȩ dam talia sicut eaquȩ uerruclata di X. cuntur
Sub iuidice aod. octoginta annos pacem habuit isra hel
in terra promissionis. Duplicato scilic& tempore:
quã fuit memorabile romanorum. subrege p̃opilio
Et post cum surrexit sa megar. filius anead.
& percus sit alienigenas insexcentos uiros practer
uitulos boum. & salua uit isrł. Quomodo postaod
iste proisrł pugnauerit. & dictus sit saluasse isrł.
potest esse questio. Non enim rursus fuerant captiua¬
ti. uel iugo seruitutis in nexi Sedintellegendum ita
dictum. saluauit. Non quia nocuerit. aliquid hostis
sed nepermit ter&ur nocere. quem credendumẽ
bello coepisse temptare: Et huius uictoria fuisse

Expanded text:
Quomodo pueri regis Eglom claui aperuerint quod Aod claui non clauserat, potest mouere, aut, si ille claui clauserat, quomodo secum eam non auferret, ut isti nec claui aperire possent. proinde aut alia clauis adlata est aut tale clusurae genus fuit, quod sine claui posset claudi nec sine claue aperiri. nam sunt quaedam talia, sicut ea quae ueruclata dicuntur. Sub iudice Aod octoginta annos pacem habuit Israhel in terra promissionis duplicato scilicet tempore quam fuit memorabile Romanorum sub rege Numa Pompilio. Et post eum surrexit Samegar filius Anath et percussit alienigenas in sexcentos uiros praeter uitulos boum et saluauit Israhel. quomodo post Aod iste pro Israhel pugnauerit et dictus sit saluasse Israhel potest esse quaestio; non enim rursus fuerant captiuati uel iugo seruitutis innexi. sed intellegendum ita dictum" saluauit," non quia nocuerit aliquid hostis, sed ne permitteretur nocere: quem credendum est bello coepisse tentare et huius uictoria fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
filiis. nonmnent indomo in &ernum¬
t dedit eis possessionẽ interra optima. Int̾ra ramessem. sic̃
p̃cepit pharao. Quȩrendum utrũ terra ramessem. ipsa sit
gessem ipsam eñ p&ierant & ipsã eis pharaodari p̃ceperat CLVIII.¬
It metiebatur triticũ patrisuo ioseph & tam̃ eum pater. nec quando uidit
adorauit naquando ab illo triticũ accipiebat : Quomodo ergo somnum
io seph modo implȩcũ putabimꝰ & ñ potius maioris rei coni

Expanded text:
filiis, non manent in domo in aeternumfiliis, non manent in domo in aeternumEt dedit eis possessionem in terra optima. in terra Ramessem, sicut praeceperat Pharao. quGessen. Ipsam enim petierant, et ipsam eis Pharao dari p Ib. XLVII, 12. Et metiebatur triticum patri suo Joseph; et tamen eum pater nec quando vidit adoravit, nec quando ab illo triticum accipiebat: quomodo ergo somnium Joseph modo impletum putabimus , et non potius majoris rei conti
Abbreviated transcription (Latin):
quando peregrinabatur sic̃ in mesopotamia. uerũ &iam quan¬
doibierat ubinatus ẽ : An potius secundũ io accipiendũ est
quod ait apostolus . quãdiu sum̃ incorpore. peregrinamur ad ño
Secundũ hoc & illud in psalmo dictũ intellegit᷑. inquilinus
egosũ interra & peregrinꝰ. sic̃ omnes patres mei Nam iterũ
dicit deipsis dieb uitȩ suȩ: Non ꝑuenerunt in dies annoꝵ uitȩ
patrũ meoꝵ. quos dies incoluerunt: Nonem̃ hic aliud uoluit
intellegi. quã id quod latini codices habent uixerunt
Ac ꝑ hoc significauit hanc uitã in colatus ẽẽ suꝑ terrã. idest
peregrinationis habitationẽ. Sed credo sc̃is hoc c̃uenire.
quib aliam patriam & ernam dñs pollic&ur. Unde uiden¬
dũ est. quẽ ad modũ dictum ẽ de inpiis. incolent & abscon¬
dent. ipsi calcaneum meũ obseruabunt . Dehis enĩ conuenen¬
tius accipitur. qui ut abscondant incolunt. io est ut insiant᷑

Expanded text:
quando peregrinabatur sicut in Mesopotamia, verum etiam quanquando peregrinabatur sicut in Mesopotamia, verum etiam quando ibi erat ubi natus est. An potius secundum id accipiendum est, quod ait Apostolus: Quandiu sumus in corpore, peregrinamur a Domino? secundum hoc et illud in psalmo dictum intellegitur: inquilinus ego sum in terra et peregrinus sicut omnes patres mei. nam iterum dicit de ipsis diebus uitae suae: non peruene runt in dies annorum uitae patrum meorum, quos dies incoluerunt. non enim hic aliud uoluit intellegi quam id quod latini codices habent ,"uixerunt "; ac per hoc significauit hanc uitam incolatum esse super terram, id est peregrinationis habitationem. sed credo sanctis hoc conuenire, quibus aliam patriam aeternam dominus pollicetur. unde uidendum est quemadmodum dictum est de inpiis: incolent et abscondent ipsi, calcaneum meum obseruabunt. de eis enim conuenientius accipitur, qui ut abscondant incolunt, id est: ut insidientur
Abbreviated transcription (Latin):
pharao rex ȩgypti. Et ait pharao ioseph dicens. Patertu¬
us & fratres tui uenerunt adte . ecce terra ȩgypti ante
te ẽ. Interra optima colloca patrẽ tuũ & fratres tuos
Hȩc repettio non p̃ter missȩ reiad quã sȩpe obscure
perrecapitulationẽ reditur. sed omnino apestaẽ lameñ
dixerat scriptura quomodo uenerint adpharaonẽ fr̃s
io seph. & qd eis dixerit. uł ab eis audierit: sed hoc nunc
uelut abinitio repetiuit . ut inde contexer& narrationẽ
abhis uerbis. quȩ soli ioseph pharao dix̃. Quorũ omnum in
codicib grecis. quia diligentiorib c̃scripti sunt. quȩdam
oboliscos habent. & significant ea quȩ in hebreo ñ inueni
habent hebrȩi. nec habent septuaginta CLUI.
incolo. sic eñĩ habent greci. qel latim habent ago uł habeo
uł siqͥd aliud. Utrũ ergo ideo dix̃ quos incolo. quia interra
natusẽ quã nondũ populus diuina ꝓmssione hereditatis
acceperat. & ibi uitã ducens. utiq in aliena terraerat. non solũ

Expanded text:
Pharao rex Aegypti, et ait Pharao ad Joseph dicens, Pater tuus et fratres tui venerunt ad te: ecce terra Aegypti ante te est, in terra optima colloca patrem tuum et fratres tuos. Haec repetitio non praetermissae rei, ad quam saepe obscure per recapitulationem reditur, sed omnino aperta est. Jam enim dixerat Scriptura quomodo venerint ad Pharaonem fratres Joseph, et quid eis dixerit, vel ab eis audierit ; sed hoc nunc velut ab initio repetivit, ut inde contexeret narrationem ab his verbis, quae soli Joseph Pharao dixit: quorum omnium in codicibus graecis, qui a diligentioribus conscripti sunt, quaedam obeliscos habent, et significant ea quae in hebraeo non invenhabent hebraei, nec habent Septuaginta. CLVI.incolo? Sic enim habent graeci, quod latini habent, ago, vel habeo, vel si quid aliud. Utrum natus est quam nondum populus divina promissione haereditatis acceperat; et ibi vitam ducens, utique in aliena terra erat, non solum
Abbreviated transcription (Latin):
delictis. semel inanno tangantur. cornua altaris in¬
censi non per tinere ad illam appositionem incensi
quam cottidie fieri iusserat Illa enim fiebat aroma¬
tis. non sanguine. & cottidie non semel inanno Non
ergo sumus intellecturi semel inanno intrare sacer¬
dotem solere in scm̃ scõrum. sed se mel in anno cum san¬
guine It ut cottidie quidem soleret intrare sine
sanguine causa incensi imponendi Cum sanguine
autem semel inanno: maxime quia sequitur &dicit.
semel inanno purificabit illud. scm scõrum est dño
Non ergo semel Inanno pon& illic incensum. quod cottidie
fieri iustum ẽ sed semel inanno purificatit illud. cum
sanguine fieri debere preceptum ẽ & post hoc adiungit:
sed intra velum erat. etiam illud profecto altare de quo
nunc agitur. quod poni iussit contra uelum intrinsecus iussit

Expanded text:
delictis, semel in anno tangantur cornua altaris indelictis, semel in anno tangantur cornua altaris incensi, non pertinere ad illam appositionem incensi, quam quotidie fieri jusserat. Illa enim fiebat aromatibus, non sanguine; et quotidie, non semel in anno. Non ergo sumus intellecturi, semel in anno intrare sacerdotem solere in sanctum sanctorum, sed semel in anno cum sanguine: et quotidie quidem solere intrare sine sanguine, causa incensi imponendi; cum sanguine autem semel in anno: maxime quia sequitur et dicit, Semel in anno purificabit illud; sanctum sanctorum est Domino. Non ergo semel in anno ponet illic incensum, quod quotidie fieri jussum est; sed semel in anno purificabit illud, quod cum sanguine fieri praeceptum est. Et post hoc adjungit, sed intra velum erat; etianunc agitur, quod poni iussit contra uelum, intrinsecus iussit
Abbreviated transcription (Latin):
cerentur: dicentes. Eterunt thecae amitibus. quasi
grecus hoc non poss& dicere. cum etiam thece grecũ
uerbum sit. Dixit autem psalides. qui arcus
Interpretatur.
ncendet super illud incensum continuationis In conspe¬
ctu dñi. in progenies eorum Continuationis incensum
dicit. quod continuatim fier&. Id est nullo die prȩtermit¬
teretur. cum de altari preciper& incensi Idest inquo in¬
censum tantum poneretur. non olochaustum. non sacri¬
ficium . non libatio: praedixerat id ipsum incensum cot¬
tidie poni debere Nunc autem dicit. &depropitia¬
bit aaron . uel ex oralit super cornua eius semel inan¬
no de sanguine purificationis delictorum depropiti
ationis: ab eo quod ẽ de propitiatio quae grece dicitur
exilas mos.nde & Intellegendum ẽ. hoc quod semel
in anno lub& adpropitiandum dm̃ super cornua
altaris incensi. Idest ut de sanguine purificationis de¬
lictorum. Uictimarum scilic& quae offeruntur. pro

Expanded text:
cerentur, dicentes: et erunt thecae amitibus. quasi cerentur, dicentes: et erunt thecae amitibus. quasi graecus hoc non posset dicere, cum etiam thecae graecum uerbum sit; dixit autem ψαλίδες, qui arcus interpretantur. ncendet super illud incensum continuationis in conspectu domini in progenies eorum. "continuationis incensum" dicit, quod continuatim fieret, id est nullo die praetermitteretur. cum de altari praeciperet incensi, id est in quo incensum tantum poneretur, non holocaustum, non sacrificium, non libatio, praedixerat id ipsum incensum cotidie poni debere. nunc autem dicit: et depropitiabit Aaron uel exorabit super cornua eius semel in anno de sanguine purificationis delictorum depropitiationis . depropitiationis ab eo quod est depropitiatio, quae graece dicitur ἐξιλασμός. unde intellegendum est hoc quod semel in anno iubet fieri ad propitiandum daltaris incensi, id est ut de sanguine purificationis delictorum, victimarum scilicet quae offeruntur pro
Abbreviated transcription (Latin):
latera sunt. & pleure latera sunt.Ande quidam lati¬
ni sic interpretatisunt. induas partes facies in duobus
lateribus Non autem ait grecus mere. quodẽ partes.
sed clite quod latera Nam hoc uerbum ẽ in illo psalmo
vbi scriptum ẽ. uxor tua sicut unea fertilis. Inlate¬
ribus domus tuae Ac perhoc tantum casus inter ẽ.
quia prius accusatiuum. post uero ablatiuum posuit
induo latera facies induobus lateribus. Quis autem
sit sensus. difficile ẽ assequi. Nisi forte ut sol& scriptu¬
ra amare elypsin ut aliquid desit. & sub audiatur etia.
hic sub audiatur. erunt. ut iste sit sensus. Induolate¬
ra facies. induobus lateribus erunt. Io est ad duo latera.
facies anulos. quõ induobus lateribus erunt CXXII
Et erunt arcus amitibus. Ita ut tollatur illudineis
Quos anulos dixerat. arcus dicit. Anulos quippe.
prõ rotundis ansis posuit Et quid ẽ aliud Anulus uel
circulus. nisi undiq: artus Ioeo quidam nolentes arcus
dicere. thecas interpretati sunt. quibus amites indu¬

Expanded text:
latera sunt et aafiUpa latera sunt. unde quidam Latini sic interpretati sunt: in duas partes facies in duobus lateribus. non autem ait Graecus lipt, quod est partes, sed κλίτη, quod latera. nam hoc uerbum est in illo psalmo, ubi scriptum est: uxor tua sicut uinea fertilis in lateribus domus tuae. ac per hoc tantum casus interest, quia prius accusatiuum, post uero ablatiuum posuit: in duo latera facies, in duobus lateribus. quis autem sit sensus difficile est adsequi. nisi forte, ut solet scriptura amare ellipsin, ut aliquid desit et subaudiatur, etiam hic subaudiatur "erunt", ut iste sit sensus: in duo latera facies, in duobus lateribus erunt, id est: ad duo latera facies anulos, quoniam in duobus lateribus erunt. Et erunt arcus amitibus, ita ut tollatur illud in eis. quos anulos dixerat, arcus dicit; anulos quippe pro rotundis ansis posuit. et quid est aliud anulus uel circulus nisi undique arcus ? ideo quidam nolentes arcus dicere "thecas" interpretati sunt, quibus amites indu
Abbreviated transcription (Latin):
Idest rationali inpectore sacerdotis posito. ludicia con¬
stituit Inlamina uero sc̃ĩficationem & ablationem
peccatorum. tamquam rationale sit inpectore. si mile
arcae Inqua lexerat. & lamina illa infronte. si mile
propitiatorio quod super arcam erat. & ut ut robique
seruaretur. quod scriptumẽ super exaltat misericordiã ludicio
uid est quod purificatum & scĩficatum altałe septem cxxc.¬
diebus dicit quod scm̃ scĩ erit altare Non quidem
dicit scm scõrum. sicut ẽ illud quod uelo separatur.
Ubi ẽ arca testimonii Uerumtamen & hoc altare
extra uelum positum. per scĩficationem septem dierũ
dici potius per unctionem fieri scm scĩ
t addit. omnis qui tetigerit altare. scĩficabitur
Cum de anulis loqueretur altaris incensi. quod alta¬
re non inaerari. sed in aurari iussit. & duos anulos aure¬
os puros facies inquit. sub tortili corona eius. Induo

Expanded text:
id est rationali in pectore sacerdotis posito iudicia conid est rationali in pectore sacerdotis posito iudicia constituit, in lamina uero sanctificationem et oblationem peccatorum, tamquam rationale sit in pectore simile areae, in qua lex erat, et lamina illa in fronte simile propitiatorio, quod super aream erat, et ut utrobique seruaretur quod scriptum est: superexultat misericordia iudicio. Quid est quod purificatum et sanctificatum altare septem diebus dicit quod sanctum sancti erit? altare non quidem dicit sanctum sanctorum, sicut est illud quod uelo separatur, ubi est arca testimonii; uerum tamen et hoc altare extra uelum positum per sanctificationem septem dierum dicit potius quam per unctionem fieri sanctum sancti. et addit: omnis qui tetigerit altare sanctificabitur. Cum de anulis loqueretur altaris incensi, quod altare non inaerari, sed inaurari iussit, et duos anulos aureos puros facies, inquit, sub tortili corona eius, in duo
Abbreviated transcription (Latin):
naculum testimonii deseruire inscĩs: Si enim dixiss& inseis
scõrum. nulla ess& quaestio Ad haec enim ubi est arca
testimonii solus unus intrabat summus sacerdos. quodetia
in epistola adhebreos diligentissime commendatur. Nisi
forte eo ipso quod unum dicit intrare in tabernaculum testi¬
monii deseruire inscĩs. Non vult utique intellegi nisi inscis
scõrum quia & ipsa utique scã utiq scã appellantur
Non enim omnia quae scã sunt. etiam scã scõrum dicipossunt
Unus autem iste qui semel in anno intrabat in scã scõrum
quoniam dñm xp̃m significabat. apertissime supra di¬
cta adhebreos epistola commendatur Q uod autem
praefiguratum ẽ in sco scõrum. ut super arcam quae legẽ
habebat. esse propiciatorium. ubi dĩ misericordia signifi¬
catur. intellegenda ẽ. qua propitius fit eorum peccatis
quilegem non implent. Hoc mihi uidetur etiam in ip¬
sa ueste sacerdotis significari Nam & ipsa quid aliud

Expanded text:
naculum testimonii deseruire in sanctis? si enim dixisset: deseruire in sanctis sanctorum, nulla esset quaestio. ad haec enim, ubi est arca testimonii, solus unus intrabat summus sacerdos: quod etiam in epistula ad Hebraeos diligentissime commendatur. nisi forte eo ipso quod unum dicit intrare in tabernaculum testimonii deseruire in sanctis, non uult utique intellegi nisi in sanctis sanctorum, quia et ipsa utique sancta appellantur. non enim omnia, quae sancta sunt, etiam sancta sanctorum dici possunt;unus autem iste qui semel in anno intrabat in sancta sanctorum, quoniam dominum Christum significabat, apertissime supra dicta ad Hebraeos epistula commendatur. quod autem praefiguratum est in sancto sanctorum, ut super arcam, quae legem habebat, esset propitiatorium, ubi dei misericordia significari intellegenda est, qua propitius fit eorum peccatis qui legem non inplent, hoc mihi uidetur etiam in ipsa ueste sacerdotis significari; nam et ipsa quid aliud
Abbreviated transcription (Latin):
tomnes qui sponte vellent ire adopera. ut consummarent ea. &
acceperunt. Amoyse omnes demptum aes. Innotitiam tantum
moyses pestulit: quae dñs fieri preceperit. tabernaculum scilic&.

Expanded text:
XX. Ib. XXXVI, 2 et 3. Et omnes qui sponte vellent ire ad opera, ut consummarent ea, et XX. Ib. XXXVI, 2 et 3. Et omnes qui sponte vellent ire ad opera, ut consummarent ea, et acceperunt a Moyse omnes demptiones. In notitiam tantum Moyses pertulit quae Dominus opera fieri praeceperit, tabernaculum scilic