comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ueni&. & quasitem pestas currus eius reddere in furo¬
re ultionẽ suã. & increpationem inflãma ignis.
Inigne enim. dñĩ uidicabitur omnis terra. & ingladi¬
egerint paenitentiã sustineant quȩ secuntur. Ecce
enim inquit dñs migne ueni&. & quasi turbo siue
tempestas currus eius. Quas debemus intellegere an
Quando uentur ẽ dñs ingloria
patris cumangelis suis iudicare uiuos & mortuos.
Non quoddns ignissit. sed quo sustinentibus pae
Ꝙ lic& mor̃ses dixerit
ipsum a postolo confirmante. dr̃ ignis consumens ẽ.
legentiã corporalem . multa diuersitas ẽ. Quod si
ignis aut sps ẽ. Quomodo oculos. & aures. & manis.
& pedes. & uentrem & cetera corporis menbra. habere
dicitur. Cum haec sps ignisq non habeant. Ignis
ergo consumens appellatur ds̃. Ut quic quid in nob
uitiorũ ẽ. foenũ ligna stipulãq: consumat. et spi¬
nas. idẽ sollicitudines. scłi huius. quas probono semine.
terra adtulit infecunda. Dequa adhebreos dicitur.

Expanded text:
eniet, et quasi tempestas currus ejus, reddere in furore ultionem suam: et increpationem in flamma ignis. In igne enim Domini judicabitur omnis terra: et in gladiegerint poenitentiam, sustineant quae sequuntur: Ecce enim, inquit, Dominus in igne veniet, et quasi turbo sive tempestas currus ejus. Quas debemus intelligere Anquando venturus est Dominus in gloria Patris cum Angelis suis, judicare vivos et mortuos: non quo Dominus ignis sit, sed quo sustinentibus poenas,  Moyses dixerit , idipsum Apostolo confirmante : Deus ignis consumens est. ligentiam corporalem, multa diversitas est. Quod si ignis, aut spiritus est, quomodo oculos, et aures, et manus, et pedes, et ventrem, et caetera corporis membra habere dicitur, cum haec spiritus ignisque non habeant? Ignis ergo consumens appellatur Deus, ut quidquid in nobis vitiorum est, fenum, ligna, stipulamque consumat, et spinas, id est, sollicitudines saeculi hujus, quas pro bono semine terra attulit infecunda, de qua ad Hebraeos dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
sicut lampas ardeat. quaedicebat meuangelio. Egosi
Nequa quã in sola splendebit iudȩa. seddic& ur adeam
lum̃ quodinte accensũ ẽ quod egressum ex parte. expa¬
tre intius caepit ardere finibus. Oms gentes in luminabit
& cuncti reges uidebunt inclitum tuũ. Ohierłm etsion
quid&ua stirpe generatus ẽ quunte exaltatus patibulo
Om̃s traxit adse ita utgentes uideant iusticiã eius
quia cunctorum creator misertus ẽ gentibus. etreges
gloriã illius quaglorificatus incruceest. et omã suo im¬
perio regna subiecit. Deniq: nequaquã uocabitur. hrłm
& sion. sed nouũ nom̃ cccepit. quod ei dñs inpofuerit
dics adapostolum p&rũ. Tues p&rus & suꝑ hanc p&ram

Expanded text:
sicut lampas ardeat. Quae dicebat in Evangelio: Ego sum sicut lampas ardeat. Quae dicebat in Evangelio: Ego sum nequaquam in sola splendebit Judaea, sed dicetur ad eam: Lumen quod in te est, accensum est; quod egressum est ex Patre, in tuis coepit ardere finibus, et omnes gentes illuminabit . Et cuncti reges videbunt inclytum tuum, o Jerusalem et Sion: qui de tua stirpe generatus est, qui in te exaltatus patibulo, omnes traxit ad se: ita ut gentes videant justitiam ejus, qua cunctorum Creator misertus est gentibus: et reges gloriam illius, qua glorificatus in cruce est, et omnia suo imperio regna subjecit. Denique nequaquam vocabitur Jerusalem et Sion, sed nomen novum accipiet, quod ei Dominus imposuerit, di
Abbreviated transcription (Latin):
& diadema regni inmanu dr̃tui. Dixerat du atq saluator
sps̃ dñi superme propt̃ quod unx it me usq: ad eum locũ
ubi scriptum ẽ. Omnis quider int eos cognoscent. quia isti
sunt sem̃ cui benedixit dns̃. Post quã repromissionẽ respon¬
dit edesiae. gaudens gaudebo in dnõ. que int̃tio graduum
psalmum. Expersona populi penitentis l&a cantauit.
l&atus sum in his quae dictas mihi indomem dnĩ ibimus.
Nunc proph&e interducitur persona dicentis. propt̃sion
non tacebo & propt̾ hierłm non quiescã. Diebus inquit ac
noctibus ora non claudam. Nec mea um quã r&icebit oratio
fedtam dit clamo & precibus iungam. preces. donec ueni¬
at qui promis fusẽ. & splendore suo cunctum orbem inlu¬
min&. Quis est iste quemquerit quẽ uenire defiderat.
Ponit manifestus donec egrediatur ut splendor iustus eiꝰ
& saluatoreius ut lampas accendatur. Siuetuxta lxx
donec ex ecet sicut lux iniusticia eius: & salutare illi us

Expanded text:
 diadema regni in manu Dei tui. Dixerat Dominus atque Salvator, Spiritus Domini super me, propter quod unxit me , usque ad eum locum ubi scriptum est: Omnes qui viderint eos, cognoscent, quia isti sunt semen cui benedixit Dominus . Post quam repromissionem, respondit Ecclesia: Gaudens gaudebo in Domino, quae in tertio graduum psalmo, ex persona populi poenitentis, laeta cantavit: Laetatus sum in his quae dicta sunt mihi, in domum Domini ibimus ; nunc prophetae introducitur persona dicentis: Propter Sion non tacebo, et propter Jerusalem non quiescam. Diebus, inquit, ac noctibus ora non claudam, nec mea umquam reticebit oratio; sed tamdiu clamabo, et precibus jungam preces, donec veniat qui promissus est, et splendore suo cunctum orbem illuminet. Quis sit iste quem quaerit, quem venire desiderat, ponit manifestius: Donec egrediatur ut splendor justus ejus, et salvator ejus ut lampas accendatur. 739 Sive juxta LXX: Donec exeat sicut lux justitia ejus, et salutare illius
Abbreviated transcription (Latin):
Etsicut habitans iuuenis. & habitabunt filirtui. et erit
quomodo l&at᷑. sponstis suꝑsponsa sicletabitur suꝑte dns.
Dicit & apostolus uiri diligite uxores urãs sicut & xp̃r ede¬
siã Cumq: in alio loco posuiss& exemplum propt̃ hoc re¬
linquet homo patrẽ & matrem & adhesebit uxori suae
&erunt duo incarne una. Intulit. sacram̃tum hoc mag
breuitatem temporis quod in arto ẽ sic debent uiri habere
uxores suas quasi non habeant. Quanto magis inter
sponsum & sponsã erit scã coniunctio. Iste ẽ sponsus de

Expanded text:
Et sicut habitans juvenis cum virgine, sic habitabunt filii tui. Et erit Et sicut habitans juvenis cum virgine, sic habitabunt filii tui. Et erit quomodo laetatur sponsus super sponsa, sic laetabitur super te Dominus. Dicit et Apostolus: Viri, diligite uxores vestras, sicut esiam . Cumque in alio loco posuisset exemplum: Propter hoc relinquet homo patrem et matrem, et adhaerebit uxori suae, et erunt duo in carne una, intulit, Sacramentum hoc magbrevitatem temporis, quod in arcto est, sic debent viri habere uxores suas, quasi non habeant: quanto magis inter sponsum et sponsam erit sancta conjunctio? Iste est sponsus de
Abbreviated transcription (Latin):
habitatã possessãq significant. hocẽ tcũ hebraice
consu&udinis ut exrebus uocabula semꝑ inponant sicut
abraham quiprius dicebatur pat̾ ex celsus quando audinit
re promissionẽ. & in semin&uo benedicentur om̃s gentes
appollatus ẽ pat̃ multarũ gentiũ idẽ abrahã & dñõ sal¬
uatori supra nom̃e supra nomine ipontur. cito spo¬
lia detrahe. uelocit̃ p̃dare. filii quoq ⁊eb&hei quoꝵ
unus uocem tonitrui emittere poterat . In principio erat ũbũ
& uerbum erat apud dm̃. & ds̃ erat uerbum. appellati s unt
banere hem. quod int̃p̃tatur. fili tonitrui. Quod aũ sequit᷑.
Quia pconplacuit dño inte. Etterra tua in habitabitur
sion & terra ipsius habitabilem fecerit quaeprius iudaico
fuerat horrore deserta. Siue hoc iprum referamus adeclesiã
quae possessa prius abidolis deserta fuerat adõ. habitabit
enim iuuenis cum uirgine & habitabunt inte filii tui. et gau¬
debit sponsus suꝑsponsa gaudebit suꝑte ds̃ tuus. Lxx.

Expanded text:
habitatam, possessamque significant. Hoc est autem Hebraicae consuetudinis, ut ex eventu rebus vocabula semper imponant: sicut Abram, qui prius dicebatur, pater excelsus: quando audivit repromissionem: Et in semine tuo benedicentur omnes gentes appellatus est pater multarum gentium, id est, Abraham. Et Domino Salvatori supra nomen imponitur: Cito spolia detrahe, velociter praedare . Filii quoque Zebedaei, quorum unus vocem tonitrui emittere poterat : In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum , appellati sunt BANEREEM  , quod interpretatur, filii tonitrui. Quod autem sequitur: Quia complacuit Domino in te, et terra tuaSion, et terram ipsius habitabilem fecerit, quae prius Judaico fuerat errore deserta. Sive hoc ipsum referamus ad Ecclesiam, quae possessa prius ab idolis, deserta fuerat a Deo. Habitabit enim juvenis cum virgine, et habitabunt in te filii tui. Et gaudebit sponsus super sponsa, gaudebit super te Deus tuus. LXX:
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur. c̃s̃⁊us̃ uocaberis ep̃ hrb̃a. quod int̾ p̃tatur uo¬
luntas mea inea. et terratua que prius uocabitur. sem̃ema
desolata siue deserta. post ea uocabitur. buba. q uod aquila
int̃ praetatus ẽ. ec̃xit menñ. Simmachus &theo dotio

Expanded text:
dicitur AZUBA , vocaberis EPESI-BA , quod interpretatur vodicitur AZUBA , vocaberis EPESI-BA , quod interpretatur voluntas mea in ea; et terra tua quae prius vocabatur SEMEMA , desolata sive deserta, postea vocabitur BULA , quod Aquila interpretatus est ἐσχημένη; Symmachus et Theodotio
Abbreviated transcription (Latin):
lebunt. Quae uocabulum a nomine dnĩ diriuauit. ut
dicatur dominicum. Etpopulus illius nequaquã ueteri
quasi corona decoris inmanu dnĩ & quasi diadema regni
inmanu dĩ sui. Quando eã coro nauerit turba credentiũ
& diademco imperii . quod martr̃ res gemmarũ suarũ
uari& ate distinxerit. fuerit inmanudĩ ut filiũ suum
eorum coron& uictoriis. unde & aposto lus paulus¬
loquebat᷑ adrcõs gaudium & corona mea. Non uoca¬
beris ultra derelicta terratua non uocabitur amplius
desolata. seduocaberis uo luntas mea inea. & terra tua
habitata. qui a conplacuit dño inte. etterratua in ha¬
bitabitur. Lxx etnequaquã ultra uocaberis derelicta
etterra tua non uocabitur adhuc deserta. uoca beris
enim uoluntas mea & terratua habitata. prosion &
hrłm. uocaberis aeclesia & dominicum pronideis appella¬
buntur. xp̃iani. Nec hoc eris uocabuloꝵ fine contenta:
sedqueprius uocabaris aeclesia relicta. quo dhebraice

Expanded text:
eam . Quod vocabulum a nomine Domini derivavit, ut dicatur Dominicum. Et populus illius nequaquam veteri quasi corona decoris in manu Domini, et quasi diadema regni in manu Dei sui, quando eam coronaverit turba credentium, et diadema imperii, quod Martyres gemmarum suarum varietate distinxerint, fuerit in manu Dei ut filium suum eorum coronet victoriis. Unde et apostolus Paulusloquebatur ad Sanctos: Gaudium et corona mea. Non vocaberis ultra derelicta, et terra tua non vocabitur amplius desolata: sed vocaberis voluntas mea in ea, et terra tua habitata, quia complacuit Domino in te: et terra tua inhabitabitur. LXX: Et nequaquam ultra vocaberis derelicta, et terra tua non vocabitur adhuc deserta. Vocaberis enim voluntas mea, et terra tua habitata. Pro Sion et m vocaberis Ecclesia, et Dominicum: pro Judaeis appellabuntur Christiani. Nec hoc eris vocabulorum fine contenta; sed quae prius vocabaris relicta, quod Hebraice
Abbreviated transcription (Latin):
quas auferendas aiudeis dñs comminatur dicens. Auferetur a uo¬
bis regnum dĩ. Et tradetur genti facienti fructus eius.
ut inueniant in eis illum monentem dequo in hoc eodem ꝓph&a
Et inmichea legimus. Erit in nouissimis dieb manifestus mons
dñi Et ipse dñs praecepit apostolis cunctisq doct orib: at¬
clesiae. Ut quic quid asperum uidetur atq difficile suu
interpr&etatione dissoluant. Et intellegentiae uiam
p̃beant. Omniaq: tollant de medio scandala ut po¬
pulus dñi absq: ullo inpedimento quod legie inteblegat. Et
indĩtimore ꝓficiat. De his uiis & iohannes baptista dicebat.

Expanded text:
quas au ferendas a Judaeis, Domino comminatur, dicens: Auferetur a voquas au ferendas a Judaeis, Domino comminatur, dicens: Auferetur a vobis regnum Dei, et tradetur genti facienti fructus ejus ; ut inveniant in eis illum montem, de quo in hoc eodem Propheta , et in Michaea legimus: Erit in novissimis diebus manifestus mons Domini . Et ipse Dominus praecepit Apostolis cunctisque doctoribus Ecclesiae, ut quidquid asperum videretur atque difficile, sua interpretatione dissolvant, et intelligentiae viam praebeant, omniaque tollant de medio scandala ut populus Domini absque ullo impedimento quod legit intelligat, et in Dei timore proficiat. De his viis et Joannes Baptista dicebat:
Abbreviated transcription (Latin):
tendunt. Nos autem iungentes superiorib: quaȩ dicuntur. hoc
ad serimus quod omnia idola quae eos non potuerant liberare
Tollatuentus atq tempestas. Et sin quasi pubuis quem ꝓ¬
icituentus a facia terrae. Eos aũt qui habuerint in dño
fiduciam possessuros terram. De qua in hoc eodem ꝓph&a
lecturi sumus El euabit te ad bonaterrae. Ex quo ꝑspicuumẽ
hanc terram Non deorsum esse sed sursum. ad quam sc̃s dño ele¬
uante conscend& dequa crebro diximus. beatimites quõ ipsi
possidebunt t̃ram. Et credo uidere bona dñi interautuentiũ
ons aũt sc̃s dĩ. ille intellegendus est dequo adhe brȩos loquĩt
qui scribit epłam. Accessistis ad sionmontẽ &ciuitatem dĩiuuen¬
tem hierus alem caelestem. Et multamilia angeloꝵ &ecclesiã
primitiuoꝵ qui scripti sunt incaelis possumus t̃ram & montẽdñ
quiem scĩ possessurisunt & scripturas scãs intel legere

Expanded text:
tendunt. Nos autem jungentes superioribus quae dicuntur, hoc tendunt. Nos autem jungentes superioribus quae dicuntur, hoc asserimus, quod omnia idola quae eos non poterant liberare, tollat ventus atque tempestas, et sint quasi pulvis, quem projicit ventus a facie terrae. Eos autem qui habuerint in Domino fiduciam, possessuros terram, de qua in hoc eodem Propheta lecturi sumus: Elevabit te ad bona terrae. Ex quo perspicuum est, hanc terram non deorsum esse, sed sursum. Ad quam sanctus, Domino elevante, conscendet, de qua crebro diximus: Beati mites, quoniam ipsi possidebunt terram ; et Credo videre bona Domini in terra viventium . Mons autem sanctus Dei, ille intelligendus est, de quo ad Hebraeos loquitur, qui scribit Epistolam: Accessistis ad Sion montem, et civitatem Dei viventis Jerusalem coelestem, et multa millia Angelorum et Ecclesiam primitivorum qui scripti sunt in coelis . Possumus terram et montem Domini, quem sancti possessuri sunt, et Scripturas sanctas intelligere,
Abbreviated transcription (Latin):
te synagogȩ tuae. Ergo ꝓpriae loquitur aduideos quod eos
synago garum su arum turba tempore obsidionis laberare ñ¬
t omnes eos aufer& uentus toll& aura. ualeant.¬
Qui autem fiduciam hab& mei heredit abit terram. Et pos¬
I si debit montem sc̃m meum. Et di camuiã facite p̃b&eiter
declinate desemita. auferte offendicula deuia populi mei.L.xx
stos enim omnes toll& uentus. Et aufer & tempestas qui autem spe¬
rant in me possidebunt t̃ram. Et hereditate consequentur montẽ
scm̃ meum. Et dicent mundas facite a faciȩ eius uias. Et auferte
offendicula deuia popubimei. Iudei debabylonis haec adserunt ꝓphe¬
tari quod illis dĩ urtute superatis populus redeat in iude am
Et possideant montemsion. Et omnia itineris inpedimenta tollant
Nec ullius gentis paciantur insidias. qui a dñs planam fecerit
uiam popubo suo. Et haec sub tor obabel & etra impleta con¬

Expanded text:
te synagogae tuae. Ergo proprie loquitur ad Judaeos, quod eos te synagogae tuae. Ergo proprie loquitur ad Judaeos, quod eos synagogarum suarum turba tempore obsidionis liberare nt omnes eos auferet ventus: tollet aura: Qui autem fiduciam habet mei, haereditabit terram, et possidebit montem sanctum meum. Et dicam: Viam facite, praebete iter, declinate de semita, auferte offendicula de via populi mei. LXX: Istos enim omnes tollet ventus, et auferet tempestas. Qui autem sperant in me possidebunt terram, et haereditate consequentur montem sanctum meum, et dicent: Mundas facite a facie ejus vias et auferte offendicula de via populi mei. Judaei de Babyloniis haec asserunt prophetari, quod illis Dei virtute superatis, populus redeat in Judaeam, et possideat montem Sion, et omnia itineris impedimenta tollantur, nec ullius gentis patiatur insidias: quia Dominus planam fecerit viam populo suo. Et haec sub Zorobabel et Ezra impleta con
Abbreviated transcription (Latin):
te congregatitui. L .XX. Et ego ad nuntiabo iustitiã
tuã Et mala tua non ꝓderunt tibi Cum lam aberis
eruente in tribulationetua. Qui semꝑtacui et quasi
non uderem tua peccata negleci Nequaquam ultrareti¬
cebo seddicam quod ante iamdixi Tacui. numquid sem ꝑ
tacebo & annuntiabo iustitiam tuam etopera tua qđ
ꝑ ipoNian. legendum est llel ut siquis inscelerib: doprae¬
bensodicat. Vside bona operatua . Propter quodsiquan¬
dotibi tribulationis tempus aduenerit. Et coepe¬
ris non adidola quaȩ colusti sed ad caelum manus
tendere. Et dĩ implorare auxilium. Audi ant te
illi & liberent depericulo quos secura coluistr:
Q uod& ꝑ hieremiam ad eandem loquitur ds̃. Vbis
dii tui quos fecoras resurgant. Et saluam te faci¬
ant in tempore maloꝵ tuoꝵ. Proeo quod lx x
transtulerunt
Eruant te in tribulatione tua. Et nos dixim̾
liberent te congregatitui. Symmachus transtulit eruant

Expanded text:
te congregati tui. LXX: Ego annuntiabo justitiam te congregati tui. LXX: Ego annuntiabo justitiam tuam et mala tua, quae non proderunt tibi. Cum clamaveris, eruant te in tribulatione tua. Qui semper tacui, et quasi non viderem tua peccata, neglexi, nequaquam ultra reticebo, sed dicam quod ante jam dixi: Tacui, numquid semper tacebo? Et annuntiabo justitiam tuam, et opera tua. Quod per ironiam legendum est, velut si quis in sceleribus deprehenso dicat: vide bona opera tua. Propter quod si quando tibi tribulationis tempus advenerit, et coeperis non ad idola quae coluisti, sed ad coelum manus tendere, et Dei implorare auxilium, audiant te illi, et liberent te de periculo quos secura coluisti. Quod et per Jeremiam ad eamdem loquitur Deus: Ubi sunt dii tui quos feceras? Resurgant, et salvam te faciant in tempore malorum tuorum . Pro eo quod LXX transtulerunt: Eruant te in tribulatione tua; et nos diximus: Liberent te congregati tui, Symmachus transtulit: Eruant
Abbreviated transcription (Latin):
& si contra mentis tuae conscientiam dicere aliquando
uoluisti mentita es. Quomodo enim me poteras in uocare.
que mei non habebas memoriam. neq: cogitastium quã
p̃cept adicens. Honora dñm & confortaberis & absq illo
nullum m&uas. Egoenimsum qui uixta symmachum
& aquilam semꝑ tacui. pec catatua & scelera quacum¬
q: facebas quasi nonuiderem. Dissimulatione neglexi
Vt sinntimorem ei sal timpatientia ad me redires qui
non oculis. sed palpebris. Interrogo filios hominum.
attu e contrario. oblita es mei. Et audire meruisti. obli¬
taes legis dĩtui. Etego ob liuiscar filiotuoꝵ. et i¬
terum : Ipsi ambul auerunt contrame ꝑ uersi. Et ego
ambul abo contra eos infurore ꝑ uerso mens quae
in .Lxx. cum corde sociatur. Non est scripta inhebra¬
ico sed quasi in terp̃tatio addita qui in scriptur iscor in¬
tellegi debeat. Ego adnuntiabo iustitiam tuam
& operatua non pderunt tibi cum clamaueris liberent

Expanded text:
et si contra mentis tuae conscientiam dicere aliquando et si contra mentis tuae conscientiam dicere aliquando voluisti, mentita es. Quomodo enim me poteras invocare, quae mei non habebas memoriam, neque cogitasti unquam praecepta, dicentis: Honora Dominum, et confortaberis, et absque illo nullum metuas ? Ego enim sum qui, juxta Symmachum et Aquilam, semper tacui peccata tua, et scelera quaecumque faciebas, quasi non viderem, dissimulatione neglexi, ut si non timore mei, saltem patientia ad me redires. Qui non oculis, sed palpebris interrogo filios hominum. At in econtrario oblita es mei, et audire meruisti: Oblita es legis Dei tui, et ego obliviscar filiorum tuorum . Et iterum: Ipsi ambulaverunt contra me perversi, et ego ambulabo contra eos in furore perverso. Mens quae in LXX cum corde sociatur, non est scripta in Hebraico, sed quasi interpretatio addita, quid in Scripturis cor intelligi debeat. Ego annuntiabo justitiam tuam, et opera tua non proderunt tibi. Cum clamaveris, liberent
Abbreviated transcription (Latin):
diuitias & salomon habere detrectat. Neobliuis catur dĩ Et
sodomam ꝑ ez echiel dicit᷑ quia saturata sit panib ꝓpt̃ ea su¬
ꝑbisse. Nonsolum aũt diuitiae sed & pauꝑtas ꝓbat hominẽ.
Vnde supra scriptum est. ꝓbauite in cãmino pauꝑtatis.
In quo & laza ꝓbatus est pauꝑ qui egestatẽ simul debilita¬
temq: sust inuit. Pro quo sollicita timuisti. quia menti¬
taes & mei nonesrecor data neq cogitasti incorde tuo quia
egotacens & quasi nonuidens & mei oblitaes Lxx. Quẽ
timens ꝑterrita es & mentita es mihi . Nec recordata es
inmei neq: posuistime inmentaetua & in corde tuo
Et egote uidens despiciam & me nontimuisti. Quia plenis
horreis habes fiduciam in diuitiis merogare nol uisti idcir¬
co timuisti plurimos Non enim poteras dicere. dñsauxi¬
liator meus & ego despiciam inimicos meos. Et iterum.
dñs inluminatiomea & saluator meus quei timebo. quod

Expanded text:
divitias et Salomon habere detrectat, ne obliviscatur Dei Et divitias et Salomon habere detrectat, ne obliviscatur Dei Et ad Sodomam per Ezechiel dicitur: quia saturata sit panibus, propterea superbivisse . Non solum autem divitiae, sed et paupertas probat hominem. Unde suprascriptum est: Probavi te in camino paupertatis , in quo et Lazarus probatus est pauper, qui egestatem simul debilitatemque sustinuit . Pro quo sollicita timuisti: quia mentita es, et mei non es recordata, neque cogitasti in corde tuo? quia ego tacens et quasi non videns, et mei oblita es. LXX: Quem timens perterrita es: et mentita es mihi, nec recordata es mei. Neque posuisti me in mente tua, et in corde tuo. Et ego te videns despiciam, et non me timuisti. Quia plenis horreis habes fiduciam in divitiis, rogare me noluisti, idcirco timuisti plurimos. Non enim poteras dicere: Dominus auxiliator meus, et ego despiciam inimicos meos ; Et iterum: Dominus illuminatio mea, et salvator meus, quem timebo ? Quod
Abbreviated transcription (Latin):
Notam mihi fac dñe uiam in qua ambulem quo adte leuaui
oculos meos. Istius modiuiã & alibi scriptura com memorat.
ꝗ uerit uiam bonam. & ambulate in ea. Et inuenietis puri¬
ficationem animarum uestrarum. Hierus alem ergo ꝓpt̃ ea
humiliataest usq ad inferos quia in multis uiis labora¬
uit. Neq: dixit emendabor errorem̃ paenitentia sed
e contrario confortabor incoepto nec curabo sententi am
cõmonentis. Conuerte pedemtuum auia aspera &guttur tuũ
a sisti. Deniq: sequitur. at illa respondit ANApIVMΑΙ Id est
agam uiriliter. quod nunc a uerbo alio dicitur confortabor
Et quia fecit haec quae p̃teritus sermo narrauit. Ideo non est dñm
dep̃cata in suis magis uirib: quam in dõ habenfidutiã. porro
quod iuxta hebraicũ ponitur. uitam manustuae in uenisti.
habundasti et afluxisti diuituis. ideo dñm neglexisti quas

Expanded text:
Notam fac mihi, Domine, viam in qua ambulem; quoniam ad te levavi Notam fac mihi, Domine, viam in qua ambulem; quoniam ad te levavi oculos meos . De istiusmodi via et alibi Scriptura commemorat: Quaerite viam bonum, et ambulate in ea, et invenietis purificationem animarum vestrarum . Jerusalem ergo propterea humiliata est usque ad inferos, quia in multis viis laboravit, neque dixit: Emendabo errorem poenitentia; sed e contrario, confortabor incoepto, nec curabo sententiam commonentis: Averte pedem tuum a via aspera, et guttur tuum a siti . Denique sequitur: At illa respondit, ἀνδρίσομαι, id est, agam viriliter, quod nunc verbo alio dicitur: Confortabor. Et quia fecit haec quae praeteritus sermo narravit, ideo non est Dominum deprecata, in suis magis viribus quam in Deo habens fiduciam. Porro quod juxta Hebraicum ponitur: Vitam manus tuae invenisti, Quia rebus omnibus abundasti et affluxisti divitiis, ideo Dominum neglexisti: quas
Abbreviated transcription (Latin):
res sunt filus lucis. Ad sinistramq deuertimus quando
stultisumus. & minus sapimus. quamnecesse est. De quib:
dictum est dixit stultus incorde suo non ds̃. Pi& as quoq:
& uera rel igioui a regia est. Declinat addexteram qui
suꝑstiosus est & meretur audire. nesis multum iustus.
Ad sinistram qui neglegit cultum dĩ. Et inter haedos hir cosq
numeratur liberalitas quoq: & dispensatio uirtus maxi¬
ma est. Aqua declinat addex teram qui ꝑ cussus est. Et non solũ
aliis. sed ne sibi quidem tribuit quod necesse est Adsinistrã
qui comed& substantiam suam cũ meretricib & dicit cũ isrł.
manducemus & bibamus cras enim moriaemur. fortitudo
&iam atq constantia uia regiaest. Aqua declinat ad
dex teram qui temerarius est & ꝑtinax. Ad sinistram qui
formidolosus & pauidus. Vnde uirscs ꝑ uiam ret am gradi
cupiens dep̃catur. Deducme dñe inuia recta. Et in alio loco

Expanded text:
res sunt filiis lucis . Ad sinistramque divertimus, quando res sunt filiis lucis . Ad sinistramque divertimus, quando stulti sumus, et minus sapimus quam necesse est. De quibus dictum est: Dixit stultus in corde suo, non est Deus . Pietas quoque et vera religio, via regia est. Declinat ad dexteram, qui superstitiosus est, et meretur audire, Ne sis multum justus . Ad sinistram, qui negligit cultum Dei, et inter haedos hircosque numeratur. Liberalitas quoque et dispensatio virtus maxima est, a qua declinat ad dexteram, qui parcus est, et non solum aliis, sed ne sibi quidem tribuit quod necesse est. Ad sinistram, qui comedit substantiam suam cum meretricibus, et dicit cum Israel: Manducemus et bibamus; cras enim moriemur . Fortitudo etiam atque constantia via regia est, a qua declinat ad dexteram, qui temerarius et pertinax est: ad sinistram, qui formidolosus et pavidus. Unde vir sanctus per viam rectam gradi cupiens deprecatur: Deduc me, Domine, in via recta . Et in alio loco:
Abbreviated transcription (Latin):
laborasti & non dix isti desinam conforta fec isti haec ꝓp¬
terea non rogastime. Qui ambulat unauia & regia nonl abo¬
rat de qua ꝑ morsen p̃cipit ds̃ uia regia ambulabis. Et non decli¬
nabis addexteram neq ad sinistram. Vn auia ẽ ueritatis quie do¬
uit in duangolio ego uia & inta & ueritas. Et mul tie m̃ dacioꝵ
uiae ꝑ quas nunc ambulasse arguitur hierusalem. Quarum
uiarum ds̃ sciens differentiam supra loquitur aderrantes
non sicut uiȩ meae uiae ũrae quaedicunt confitentes declinare
fecisti uias nr̃as auiis tuis. Cognit aigitur unia uia regia uide¬
amus quae dextrae uiae sint & sinistrae ꝑ quas ꝓhibemus in cae¬
dere. Uia regia temperata est nec plus ha bens nec minus.
Verbigratia uiarecta & regia. prudentia est. Declin amus
addexteram siplus sapiamus quamo port& sapere. Et pruden
omnib: bestiis inparadyso. Et filii prudentiarum prudentio¬

Expanded text:
laborasti, et non dixisti, desinam: confortata fecisti haec: proplaborasti, et non dixisti, desinam: confortata fecisti haec: propterea non rogasti me. Qui ambulat in via una et regia, non laborat, de qua per Moysen praecepit Deus: Via regia ambulabis, et non declinabis ad dexteram neque ad sinistram . Una via est veritatis, quae dicit in Evangelio: Ego sum via, veritas et vita : et multae mendaciorum viae, per quas nunc ambulasse arguitur Jerusalem, quarum viarum Deus sciens differentiam, supra loquitur ad errantes: Non sicut viae meae, viae vestrae , quae dicunt Domino confitentes: Declinare fecisti vias nostras a viis tuis . Cognita igitur una via regia, videamus quae dextrae viae sint et sinistrae, per quas prohibemur incedere. Via regia temperata  Al. temperantia est, nec plus in se habens nec minus. Verbi gratia, via recta et regia, prudentia est. Declinamus ad dexteram, si plus sapimus quam oportet sapere, et pro pruomnibus bestiis in paradiso : Et filii tenebrarum prudentio
Abbreviated transcription (Latin):
& canesmit os quidormientes uident somnia uanitatis. Et multiplicauit
fornicationem suam ut non semel nec cumuno sed frequenter
& cumplurimis misceretur. propter quod multos fecit a selonge
recedere uel angelos qui in eius praesidus erant uel scõs uiros
qui ab huius cemodi mer&ricis consortio recesserunt. Quod qui¬
dem & deher&icis possumus dicere qui derel icto dõ suo secunt᷑
errores & putant se aliquid plus habere. Cum sequentesmen¬
dacia ꝑdiderunt ueritatem Et multiplic auerint fornicatio¬
nem suam. Nec in uno dogmate sed in plurib: Et fecerint a se
ecclesiarum presides angelos recedere. quinon contenti forni¬
catione uicina mittunt legatos ultra terminos suos ad gen¬
tilium dogmata. & errores gentium barbararum ut nouitate
sermonum decipiant audientes. In multitudine uiaetu&e
laborasti & non dixisti qui escam llitam manustuae inuenis¬
ti ꝓpter ea non rogastime. Ixx. Multis itinerib tuis

Expanded text:
et canes mutos, qui dormientes vident somnia vanitatis. Et multiplicavit et canes mutos, qui dormientes vident somnia vanitatis. Et multiplicavit fornicationem suam, ut non semel cum uno, sed frequenter et cum plurimis misceretur. Propter quod multos fecit a se longe recedere: Angelos qui in ejus praesidiis erant, vel sanctos viros qui ab hujuscemodi meretricis consortio recesserunt. Quod quidem et de haereticis possumus dicere, qui derelicto Deo, suos sequuntur errores, et putant se aliquid plus habere cum sequentes mendacia, perdiderint veritatem, et multiplicaverint fornicationem suam, non in uno dogmate, sed in pluribus, et fecerint a se Ecclesiarum praesides Angelos recedere: qui non contenti fornicatione vicina, mittunt legatos ultra terminos suos ad gentilium dogmata et errores gentium barbararum, ut novitate sermonum decipiant audientes. In multitudine viae tuae laborasti, et non dixisti: Quiescam: vitam manus tuae invenisti, propterea non ro
Abbreviated transcription (Latin):
uici narum gentium idolis. sed & in longe positarum haber esstu¬
dium fornicandi. Dignificat autem baby lonios deos & ȩgypti¬
os. Et humiliataes ait usq ad inferos. Non ea humilitate que
in laude est. sed quo ammon sororem suam thamar humili¬
auerat. Et reuera grandis humilitas immo usq ad infe¬
ros precipitatio de & culmine castitatis intenebras lupana¬
ris immo inbaratrum libi dinum praecipitari Cui dicitur in alio
loco usq ad inferos deduceris luxta. Lxx inhis qua dissonant hic
mihi sensus uidetur. put asti mer &rix quod si amerecisses E dunxis ses
amatorib: tuis plus aliquid inuenires. Cui & pe ⁊echiel loquitur ds̃
Non solum enimnihi accepisti ab anatorib: tuis. Sed &ia mea que auiro
acceperasꝑ didisti. Quodq sequitur. dilat asti cubile tuum & pepigisticumes
Ilxx non hab&ur. haec dilexit dormientes secum speculatores caecos

Expanded text:
vicinarum gentium idolis, sed et in longe positarum haberes stuvicinarum gentium idolis, sed et in longe positarum haberes studium fornicandi. Significat autem Babylonios deos et Aegyptios. Et humiliata es, ait, usque ad inferos. Non ea humilitate quae in laude est, sed qua Ammon sororem suam Thamar humiliaverat . Et revera grandis humilitas, immo usque ad inferos praecipitatio, de luce et culmine castitatis in tenebras lupanaris, immo in barathrum libidinum praecipitari. Cui dicitur in alio loco: Usque ad inferos deduceris. Juxta LXX, in his quae dissonant, hic mihi sensus videtur: Putasti, meretrix, quod si a me recessisses et junxisses te amatoribus tuis, plus aliquid invenires? Cui et per Ezechiel loquitur DeusNon solum enim nihil accepisti ab amatoribus tuis, sed etiam ea quae a viro acceperas, perdidisti. Quodque sequitur: Dilatasti cubile tuum, et pepigisti cum eis, in LXX non habetur. Haec dilexit dormientes secum speculatores caecos,
Abbreviated transcription (Latin):
quasi uxorem adulteram arguit atq confutat. Quod dormi
erit pallium immodilat auerit stratum suum & fece¬
rit pastum quasi dotis instrumenta conficiens cum ad¬
ul teris. hoc aut dicit ut ostendat quod non solum in agris
& domib: idola coluerint. sed in templo quoq posuerint
simulacrumbaal. quod ez echiel quoq ꝑfosso pariete
uidisse sedicit. Dilex isti inquit stratum eoꝵ manu
aꝑta ut non erubesceres in peccatotuo. Nec fornica¬
tionis cuper& abscondere tur pitudinem. sed tota li¬
bertate peccares. Et ornastite regi unguento & mul¬
tipli casti idolatua. Et est sensus uaria ornamenta quae¬
sisti. Vt & uisu & odore adulteros ꝓuocares. Quod autem
dum his ornaris quae ille dederat. Et idolis ꝓstitueris Aut
ceste regiidolo ammanitarum . qui appellatur moloch. Et in lin¬
guã nostram regem sonat quem iuxta lx x. in alus locis
mel chom legimus. Et misisti legatos tuos ꝓcul. ut non solum in

Expanded text:
quasi uxorem adulteram arguit atque confutat, quod dormiequasi uxorem adulteram arguit atque confutat, quod dormieerit pallium, immo dilataverit stratum suum, et fecerit pactum, quasi dotis instrumenta conficiens cum adulteris. Hoc autem dicit, ut ostendat quod non solum in agris et domibus idola coluerint, sed in Templo quoque posuerint simulacrum Baal, quod Ezechiel quoque perfosso pariete vidisse se dicit. Dilexisti, inquit, stratum eorum manu aperta , ut non erubesceres in peccato tuo, nec fornicationis cuperes abscondere turpitudinem, sed tota libertate peccares. Et ornasti te regi unguento, et multiplicasti idola tua. Et est sensus: Varia ornamenta quaesisti, ut et visu et odore adulteros provocares. Quod autem dum his ornaris quae ille dederat, et idolis prostitueris: aut certe regi idolo Ammonitarum, qui appellatur Moloch, et in lingua nostra, regem sonat: quam juxta LXX in aliis locis Melchom legimus . Et misistis legatos tuos procul, ut non solum in
Abbreviated transcription (Latin):
to pedib: conculcentur. Quam obrem mon& dñs in eu¬
angelio. Vt qui ara tristituam ten&. postergum non respiciat.
uia nexta me disco operuisti & suscepistiadul terium
Dilat asti cubile tuum . & pepigisti cumeis. dilexisti eoꝵ
manu aꝑta. Et ornastite regi unguento. et multiplicas¬
tipigmenta tua. misisti legatos tuos ꝓcul. & humiliata
es usq ad inferos. Ixx. Putabas quia siame recessisses
plus aliquid haberes dilexisti dormientes & mult ipli¬
casti fornicationem tuam cumeis. Multosq fecisti ꝓeul
ate. Et misisti legatos ultraterminos tuos. Et humilia¬
taes usq ad inferos. Primum hebratcum disseramus quõ o¬
in hoc loco multum distat alxx. ad quam supra dixerat
Suꝑ montem excelsum & sublimem posuisti cubiletuum. Et qua¬
simer&ricem arguerat in introitudomoꝵ. Et locis tenebro¬
sis post ostia ꝓstituam. Vt quicumq aedes uell& intrare
haber& ante oculos expositam uoluptatem. Candem nunc

Expanded text:
torum pedibus conculcentur. Quamobrem monet Dominus in Evtorum pedibus conculcentur. Quamobrem monet Dominus in Evangelio, ut qui aratri stivam tenet, post tergum non respiciat . Quia juxta me discooperuisti, et suscepisti adulterum: dilatasti cubile tuum: et pepigitum eorum manu aperta et ornasti te regi unguento et multiplicasti pigmenta tua misisti legatos tuos procul et humiliata es usque ad inferos. LXX: Putabas quoniam si recessisses a me, plus aliquid haberes. Dilexisti dormientes tecum, et multiplicasti fornicationem tuam cum eis, multosque fecisti procul a te, et misisti legatos ultra terminos tuos, et humiliata es usque ad inferos. Primum Hebraicum disseramus, quod in hoc loco multum distat a LXX. Ad quam supra dixerat: Super montem excelsum et sublimem posuisti cubile tuum, et quasi meretricem arguerat, in introitu domorum et in locis tenebrosis, post ostia prostitutam, ut quicumque aedes vellet intrare, haberet ante oculos expositam voluptatem: eamdem nunc
Abbreviated transcription (Latin):
idola ponerent. quos domesticos appellant lares. Et tam
publice quam priuatim animarum suarum sangui nem funde¬
rent. Hoc errore & pessima consu&udine uetustatis multarũ
ꝓunciarum urbes laborat. ipsaq: roma orbis domina
in singulis insulis domib:q tutelae simal acrum cereis uene¬
rans aclucernis. quam ad tuitionem aedium isto appellant
nomine. Vttam intrantes quamexeuntes domos suas inolit i
semꝑ commeant ur erroris. Haer&ici quoq quoꝵ cor eleuãt
insuꝑbiam & qui ecclesiastica humilitatem contempta
sibi eccel sã ꝓmittunt. ascendunt dogmatum suoꝵ. mon¬
tes sublimissimos. Et illic suum de monib cubile ꝓstituunt.
Et quia secundum ꝓph&am conuersi sunt r&rorsum imitan¬
tes uxorem loth. mutantur instatuam salis habentesima¬
ginem ecclesiasticȩ conditurae. Et saporem penitus non ha¬
bentes . qui piciunt ur foras. Et innihil utilessunt. Nisiut cunc¬

Expanded text:
idola ponerent, quos domesticos appellant Lares, et tam idola ponerent, quos domesticos appellant Lares, et tam publice quam privatim animarum suarum sanguinem funderent. Hoc errore et pessima consuetudine vetustatis multarum provinciarum urbes laborant: ipsaque Roma orbis domina in singulis insulis domibusque, Tutelae simulacrum cereis venerans ac lucernis, quam ad tuitionem aedium isto appellant nomine, ut tam intrantes quam exeuntes domos suas, inoliti semper commoneantur erroris. Haeretici quoque, quorum cor elevatur in superbiam, et qui Ecclesiastica humilitate contempta, sibi excelsa promittunt, ascendunt dogmatum suorum montes sublimissimos, et illic suum daemonibus cubile prostituunt. Et quia secundum Prophetam, conversi sunt retrorsum, imitantes uxorem Lot , mutantur in statuam salis, habentes imaginem Ecclesiasticae conditurae, et saporem penitus non habentes: qui projiciuntur foras, et in nihil utiles sunt, nisi ut cunc
Abbreviated transcription (Latin):
lacob funiculus hereditatis eius isrł. Et inactib: a postoloꝵ
refertur. quod in partem sortemq pauli & silaeae
plurimi sed ederint. quiergo fuerint pars & sors dñisi
cut leuitae habebunt partem dñi. Et dicere pot er̃
mina de fundunt. facientes absconditae quaetur pe
est dicere. Et captiuas ducentes mulier culas onera¬
tas peccatis. quaȩ ducuntur uariis desidesideriis
semꝑ discentes Etnumquam adscientiam uerita¬
tis ꝑuenientes. Cum igitur ista in utraq: impi&a¬
te faciant impii. Nonne iustum est dĩ contraeos ira
tias. Et post hostium & r&ro postem posuisti memoria¬
letuum. EX X Simi liter quod in ex celsis montib
collibq dus gentium isrł hostias immolar&. Et qua¬
si ꝓcacissima meretrix cunct is dȩ monib: diuaricarit pe¬
dessuos sacra narrat historia nullusq fuerit locus qui non
ido latriaȩ sordib: inquinatus sit. Intantum ut post fores domoꝵ

Expanded text:
Jacob: funiculus haereditatis ejus Israel . Et in Actibus Apostolorum Jacob: funiculus haereditatis ejus Israel . Et in Actibus Apostolorum refertur, quod in partem sortemque Pauli et Silae plurimi se dederint. Qui ergo fuerint pars et sors Domini, sicut Levitae, habebunt partem Domini et dicere poterunt mina effundunt, facientes abscondite, quae turpe est etiam dicere, et captivas ducentes mulierculas oneratas pecsemper discentes, et numquam ad scientiam veritatis pervenientes . Cum igitur ista in utraque impietate faciant impii, nonne justum est Dei contra eos iractias. Et post ostium, et retro postem posuisti memoriale tuum. LXX similiter. Quod in excelsis montibus collibusque diis gentium Israel hostias immolarit, et quasi procacissima meretrix cunctis daemonibus divaricarit pedes suos, sacra narrat historia: nullusque fuerit locus qui non idololatriae sordibus inquinatus sit, intantum ut post fores domorum
Abbreviated transcription (Latin):
xx. Faec est pars tua haec est sorstua Et illis effudisti
li bamina: Et his p̃parasti hostias. suꝑ his ergo non irascar.
saiae temporib conueniunt quae dicuntur. Omnes
enim montes ualles atq torrentes pleni erant cul¬
tu demonum dequib: loquit ur hieremias. quod pa¬
tres ac filii ligna conportent. Ignemq succendant
ut faciant chauonas. militiae caeli conterent ib feminis
rent. Nulliq dubium qui placentas significent siue crus¬
tubas manu artificis praeparatas. Hoc enim in lingua nostra
morses incantico de utero nomii. irrit auerunt me in alienis
Et in ab ominationib: suis adiracundiam ꝓuoca uerunt. Im¬
mol auerunt demoniis & nondõ. Et hoc fecer unt ꝓpria uo¬
buntate quia in nostro consistit arbitrio. bonum malum¬
q eligere. Deniq his quise do uir tutib obtulerunt dicit
elegit nobis hereditatem suam . pul chritudinem iacobquã
dilexit. Et in alio loco facta est pars dñi populus eiꝰ

Expanded text:
LXX: Haec est pars tua, haec est sors tua: et illis effudisti LXX: Haec est pars tua, haec est sors tua: et illis effudisti libamina et his praeparasti hostias. Super his ergo non irascar? Isaiae temporibus conveniunt quae dicuntur: Omnes enim montes, valles, atque torrentes pleni erant cultu daemonum, de quibus loquitur Jeremias: Quod patres ac filii ligna comportent, ignemque succendant, ut faciant chavonas militiae coeli, conterentibus feminis rent . Nullique dubium quin placentas significent, sive crustulas in manu artificis praeparatas. Hoc enim linMoyses in Cantico Deuteronomii: Irritaverunt me in diis alienis, et in abominationibus suis ad iracundiam provocaverunt: immolaverunt daemoniis et non Deo . et hoc fecerunt propria voluntate, quia in nostro consistit arbitrio bonum malumve eligere. Denique his qui se Deo virtutibus obtulerunt, dicitur: Elegit nobis haereditatem suam: pulchritudinem Jacob quam dilexit . Et in alio loco: Facta est pars Domini populus ejus
Abbreviated transcription (Latin):
filuipditionissunt. et semen pessimum siue mendacii. Ab initio
enim menda cessunt. sicut diabolus qui est pat̾ ei qui est pat᷑
omnis mendacii. Istiuocant eos quos deceperunt adidola
siue adsimul acra dogmatum suoꝵ subter frondos arbor es
peccauerat abscondit se in para drso subterarborem neđi
pater& aspectui Nec dubium est qui in istius modi ꝑditio¬
nis filii & semen iniquum habeant plurimos filios. quos
cumq deceperint. Etoccidant in ꝑfundis uallib¬
Et inbaratro impi&atis sub¬
ter inminentes
p&ras. Quae semꝑ minantur
ruinas. Quae ꝓ
diuersitate mendacii. Et
uarietatȩ dog¬
matum ꝑ uersoꝵ plures appe¬
llantur p&rae
Nos autem unam habemus petram. quae semꝑ sequit᷑
populum dĩ. De quabibebat quondam populus isrł quan¬
do famil iaritate dñi fruebatur inparib: torrentis.
ars tua hec est sorstua & ipsis effudistis libamen.
obtulistis sacrificium numquid suꝑ his non indignabor

Expanded text:
filii perditionis sunt, et semen pessimum, sive mendacii. Ab initio filii perditionis sunt, et semen pessimum, sive mendacii. Ab initio enim mendaces sunt, sicut diabolus, qui est pater ejus, qui est pater omnis mendacii. Isti vocant eos quos deceperunt ad idola, sive ad simulacra dogmatum suorum, subter frondosas arbores peccaverat, abscondit se in paradiso subter arborem, ne Dei pateret aspectui . Nec dubium est, quin istiusmodi perditionis filii, et semcumque deceperint, et occidant in profundis vallibet in barathro impietatis subter imminentes petras, quae semper minantur ruinas, quae pro diversitate mendacii, et varietate dogmatum perversorum, plures appellantur petrae. Nos autem unam habemus petram, quae semper sequitur populum Dei, de qua bibebat quondam populus Israel, quando familiaritate Domini fruebatur. In partibus torrentis pars tua: haec est 671 sors tua, et ipsis effudisti libamen, obtulisti sacrificium: numquid super his non indignabor?
Abbreviated transcription (Latin):
ergo manifestasit histori
quod filiisint in
occur rite questio.
quo modo filii dicantur filuiꝑdi¬
tionis aduersum eos qui uolunt diuersas esse naturas.
Alia quae ꝑ ditasit. et mala & sal uarinequeat. Et aliã
bonam quae perire non possit. Sienim ut illi putant fibu
ꝑditionis. naturae pessimȩ sunt. Quomodo inuentum est
quad prius ꝑ ditum fuerat. Deniq: in parabolis peni¬
tentiam & ouis ꝑdita. Decentum ouib: & dragma qua
de decem perierat repperiuntur. Et ꝑditus filius inuenitꝰ
de quo ad maiorem natu dixerat pater idest fratertuus
perierat &inuentus est mortuus erat & reuixit Nũ¬
quam enim perit nisi quodprius saluum fuit. Et num¬
quam moritur nisi quod ante uixerat. Ergo isti qui
nunc appelbantur filii ꝑditionis siue in iquitatis ac scele¬
tionis esse coeperunt. dicente ad eos hoc eodem ꝓpheta de¬
reliquistis dñm. Et ad iracundiam ꝓuocastis sc̃misrahel. Possu¬
mi haec secundum tropologiam & suꝑhereticis accipere qui

Expanded text:
ergo manifesta sit historia, quod filii sint intoccurrit quaestio, quomodo filii dicantur filii perditionis, adversum eos qui volunt esse diversas naturas: aliam quae perdita sit et mala, et salvari nequeat; et aliam bonam, quae perire non possit. Si enim, ut illi putant, filii perditionis naturae pessimae sunt: quomodo inventum est quod prius perditum fuerat? Denique in parabolis poenitentium, et ovis perdita de centum ovibus, et drachma quae de decem perierat, reperiuntur, et perditus filius invenitur, de quo ad majorem natu dixerat pater: Iste frater tuus perierat, et inventus est: mortuus erat, et revixit . Numquam enim perit, nisi quod prius salvum fuit; et numquam moritur, nisi quod ante vixerat. Ergo isti qui nunc appellantur filii perditionis, sive iniquitatis ac sceleilii perditionis esse coeperunt, dicente ad eos hoc eodem Propheta: Dereliquistis Dominum, et ad iracundiam provocastis Sanctum Israel . Possumus haec secundum tropologiam, et super haereticis accipere, qui
Abbreviated transcription (Latin):
esse fecisti Nam cum anterioris libri prae¬
testimonia. quaȩ cum hebraico consonarent. Siqua aũt ab alis
addita sunt. Omnino neglegere. Ilicomihi non paruam quȩsti¬
unculam de tulisti. Quod scilic& octo uersus qui leguntur
in ecclesus & in hebraico non habentur. Tertu decimipsal¬
mi aposto lus usurpar& scribens ad romanos. Sepulchrum
paten est guttur eoꝵ. lingiuis suis dolose agebant uenenum aspidum

Expanded text:
esse fecisti; nam cum anterioris libri praeesse fecisti; nam cum anterioris libri praetestimonia, quae cum Hebraico consonarent: si qua autem ab aliis addita sunt, omnino negligere: illico mihi non parvam quaestiunculam detulisti, quod scilicet octo versus, qui leguntur in Ecclesiis, et in Hebraico non habentur, tertii decimi psalmi, Apostolus usurparit, scribens ad Romanos: Sepulcrum patens est guttur eorum: linguis suis dolose agebant: Venenum aspi
Abbreviated transcription (Latin):
tionem nec ꝑ mansit in sepul chro. qui est inter mortuos liber
Dicente angelo admulieres. quemq: ritis. iħmnon ẽ hic Venite
& uidete locum ubi positus fuit dñs iudei & hac & caeteraqua
seniuntur. Vel general it̃ de omnib: iustis arbitrantur
intellegi Quoꝵ manasses fudit sanguinem & impleuit hiȩ¬
rusalem a porta usq ad portam Vel certe isaiam desua
ꝓphe are morte quod serrandus sit amanasse serralig¬
nea qua apud eos certissima traditio est. Vnde & nostrog
plurumi illud quod de passione scõꝵ in epistola adhebreos
ponitur serratisunt adisaiae referunt passionem
ORESIA DISSERTISSIMI ORATORIS SeN¬
tentia est. felices esse artes side illis soli
artifices iudicarent. acne apro fanis tantũ
sumere iudear exemplum nimirum hoc illudẽ
quod aliis uerbis ꝓpheta de monstrat. Be¬
atus qui in aures loquitur audientium. Qua
felicitate tufilia eusto chium me compotẽ

Expanded text:
tionem, nec permansit in sepulcro, qui est inter mortuos liber, tionem, nec permansit in sepulcro, qui est inter mortuos liber, dicente Angelo ad mulieres: Quem quaeritis Jesum, non est hic: Venite, et videte locum ubi positus fuit Dominus . Judaei et haec et caetera quae sequuntur, vel generaliter de omnibus justis arbitrantur intelligi, quorum Manasses fudit sanguinem, et implevit Jerusalem a porta usque ad portam; vel certe Isaiam de sua prophetare morte, quod serrandus sit a Manasse serra lignea, quae apud eos certissima traditio est. Unde et nostrorum plurimi illud, quod de passione Sanctorum in Epistola ad Hebraeos ponitur: Serrati sunt , ad Isaiae referunt passionemgregia disertissimi oratoris sententia est, Felices essent  Al. esse artes, si de illis soli artifices judicarent. Ac ne a profanis tantum sumere videar exemplum, nimirum hoc illud est quod aliis verbis Propheta demonstrat: Beatus qui in aures loquitur audientium : Qua felicitate tu, filia Eustochium, me compotem