comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ioues sũt qui in oꝑe dĩ strenue exercent᷑. qͥ¬
seminant in lacrimis s ingaudio metent.
Isti sane quecũq: sunt mundi huiꝰ: arbitrant᷑
ut stercora. Piger u̾cuiꝰ sabb̃a uiderites hosteᷤᷤ
derident. dehonestat᷑ ab hostib in ocio suo: sicut
boues strenui in laborib suis honestant᷑ a deo.
Quẽ enĩ maligni sꝑc pigrũ uident ad sp̃ita¬
lia exercicia: in cogitationib eiꝰ ingerunt im¬
portune terrena. uelut de stercorib boũ mas¬
sas coagulantes. & pigrũ sic̃ dignꝰ ẽ lapidantes.
res sunt status anime. In corꝑe. Posito cor¬
pore. Necepto corꝑe. Primꝰ datus est ei ad
agendam penitentiã. Reliqui duo ad haben¬
dam requiẽ uel penã scilici. ꝓ ut gessit in cor¬
ꝑe siue bonũ siue malum. Adagendam uero
penitentiã: tria sũt necessaria. Tempꝰ. Corpus.
& locus. Quod tempus sit necessariũ: dicit
det manifestari ante tribunal xꝑi: ut referat
quisq ꝓpͥa corꝑis ꝓut gessit. Sed & de loco lo¬

Expanded text:
oves sunt qui in opere Dei strenue exercentur; quseminant in lacrymis, sed in gaudio metent. Isti sane quaecunque sunt mundi hujus arbitrantur ut stercora. Piger vero, cujus sabbata videntes hostes derident, dehonestatur ab hostibus in olio suo, sicut boves strenui in laboribus suis honestantur a Deo. Quem enim maligni spiritus pigrum vident ad spiritualia exercitia, in cogitationibus ejus ingerunt importune terrena: velut de stercoribus boum massas coagulantes, et pigrum, sicut dignus est, lapidantes. res sunt status animae: in corpore, posito corpore, recepto corpore. Primus datus est ei ad agendam poenitentiam, reliqui duo ad habendam requiem vel poenam, scilicet prout gessit in corpore, sive bonum, sive malum. Ad agendam vero poenitentiam tria sunt necessaria, tempus, corpus, et locus. Quod tempus sit necessarium, dicit tet manifestari ante tribunal Christi, ut referat quisque propria corporis prout gessit . Sed et de hoc loco lo
Abbreviated transcription (Latin):
ituli quos dño immolare debemꝰ tres
sunt. Neue cõuersionis effectus: quasi
uitulus nouellus cornua ꝓducentes: & ungu¬
las Sacre religionis ꝓfectus: qui est uitulus
tenerrimꝰ de armento. Consumate uirtutis
affectus: qui est uitulus saginatus.

Expanded text:
ituli quos Domino immolare debemus tres sunt. novae conversationis affectus, quasi vitulus novellus, cornua producens et ungulas; sacrae religionis profectus, qui est vitulus tenerrimus de armento: consummatae virtutis effectus, qui est vitulus saginatus.
Abbreviated transcription (Latin):
riplex est ortus in quo electe anime spacian¬
tur. Molestia corruptibilis uite: que est ortus
& suauitas uisionis diuine: que est ortus cõ¬
clusus. in quo ioseph sibi statuit monum̃tũ
in petra excisum. Munda quoq: cõscientia:
ꝑ sui diuersitate. hos in se suscipit ortus.
& euangłii sacram̃tũ. in quo sumuntur
sapĩe dapes. Catholice institutionis misti¬
um. ubi accipit᷑ caro piscis assi & fauus mel¬
lis. Eterne sacietatis archanũ. quod intra
uelũ est & panes continet ꝓpositionis & uite.

Expanded text:
riplex est hortus in quo electae animae spatiantur: molestia corruptibilis vitae, quae est hortus et suavitas visionis divinae, quae est hortus conclusus, in quo Joseph statuit sibi monumentum in petra excisum. Munda quoque conscientia pro sui diversitate hos in se suscipit hortos.et Evangelii sacramentum, in quo sumuntur sapientiae dapes; Catholicae institutionis mysterium, ubi accipitur pars piscis assi, et favus mellis; aeternae satietatis arcanum, quod intra velum est, et con
Abbreviated transcription (Latin):
entiam nominari. Sic nimirũ: & in sanguine
corꝑis inuenire ẽ: ubi exext̾uerit nimis. noniã
nutrimentũ afferre corꝑi s detrimentũ. Qmob¬
rem si peccare delectat. adhuc sanguis uiciosus
est: & minuere festinato. Siuis agere penitenti
iudicare temetipsũ. ut non incidas in manus
dei uiuentis: iustũ id qͥdẽ s ne quid nimis Ali¬
oquin reprimendus est feruor immoderatus.
ne noceat unitati. seruiat indiscretioni.

Expanded text:
entiam nominari. Sic nimirum et in sanguine entiam nominari. Sic nimirum et in sanguine corporis invenire est, ubi excreverit nimis, non jam nutrimentum afferre corpori, sed detrimentum. Quamobrem si peccare delectat adhuc, sanguis vitiosus est, et minuere festinato. Si vis agere poenitentiajudicare temetipsum, ut non incidas in manus Dei viventis. Justum id quidem, sed ne quid nimis. Alioquin reprimendus est fervor immoderatus, ne noceat unitati, serviat indiscretioni.
Abbreviated transcription (Latin):
cũ discretione. ne sit de illis de quib scͥptũ ÷
inuendi sanguinis duplex est ¶ria.¬
causa. Interdũ qualitas. interdũ quan¬
titas obest. Nec minus ꝑnitiosa immołata ha¬
guis anime mee: uoluntas. Nat᷑e siquidẽ cog¬
natus precet̾is humorib sanguis dicit᷑. & ani¬
me uita in uoluntate ẽ. Minuat᷑ gͦ praua uolũ¬
tas: que morbi causa ẽ sp̃italis. Minuat᷑ inqͣm
dum penitus exhauriri exsiccariq non potest.
Scindat᷑ & aꝑiat᷑ uena ferro cõpunctionis ut
peccati & si om̃is sensus certe consensus efflu¬
at &e abiciat᷑. An dubitã inueniri & in anima
sanguinis non inutilis inutilẽ habundantiã.
Audi sapientẽ medicũ: qui &e ipsũ docet iusti¬
tie sanguinẽ minuendũ. Noli inquit nimiũ
egent minutione: Quis enĩ sanguis utilior:
llud tam̃ mem̃to. nec nimis iustũ. iustum:
nec ebriã ut ita loquar sapientiã. oportet sapi¬

Expanded text:
icet in discretione, ne sit de illis de quibus scriptum est: icet in discretione, ne sit de illis de quibus scriptum est: inuendi sanguinis duplex est causa. Interdum qualitas, interdum quantitas obest: nec minus perniciosa immoderata aguis animae meae, voluntastus prae caeteris humoribus sanguis dicitur, et animae vita in voluntate est. Minuatur ergo prava voluntas, quae morbi causa est spiritualis. Minuatur, inquam, dum penitus exhauriri exsiccarique non potest. Scindatur et aperiatur vena ferro compunctionis, ut peccati, etsi non omnis sensus, certe consensus effluat et abjiciatur. An dubitas inveniri et in anima sanguinis non inutilis inutilem abundantiam? Audi sapientem medicum, qui et ipsum docet justitiae sanguinem minuendum. Noli, inquit, nimium egent minutione? Quis enim sanguis utilior? Illud tamen memento, nec nimis justum, justum: nec ebriam ut ita loquar, sapientiam oportet sapi
Abbreviated transcription (Latin):
uantũ distat inter pastorẽ & gregẽ: tantũ
debet distare inter ep̃m & plebem. Stat ille
sublimis & rectus: curuat ille caput solo depres¬
sus. Unde poeta. pronaq cũ spectant aĩalia
cet̾a terrã. Os homini sublime dedit. Ille regit.
iste regitur: ille pascit. iste pascit᷑. ut ex. ipsa
forma & habitu utraꝙ discernat᷑. Habet ille
in manu uirgã. qua feriat. uł potiꝰ ducat & re¬
ducat ouem. Quid est autẽ habere in manu uir¬
gã. nisi in oꝑe disciplinã: ut subiectos suos exẽ¬
plo magis instruat quã uerbo: Erubescunt
enĩ suꝑbi esse discipuli: si eos in humilitate
precesserint magistri. Unde & de dño scͥpta :
Que cepit iħs facere & docere. Habet etiãbs:¬
culũ quo feriat lupũ. Uirga ouẽ: baculo lu¬
pum. Hoc est mites & obedientes debet leuiꝰ
corriꝑe. duros uͦ corde & imꝑbos. acrius argu¬
ere: cumq necesse fuerit etiã anathematis
sententia ferire. Genet canẽ in fune. zelũ. scł.¬

Expanded text:
uantum distat inter pastorem et gregem, tantum debet distare inter episcopum et plebem. Stat ille sublimis et rectus: curvat iste caput solo depressus. Unde poeta: Pronaque cum spectent animalia caetera terram, Os homini sublime dedit. Ille regit, iste regitur, ille pascit, iste pascitur: ut ex ipsa forma et habitu uterque discernatur. Habet ille in manu virgam qua feriat, vel potius ducat et reducat ovem. Quid est autem habere in manu virgam, nisi in opere disciplinam, ut subjectos suos exemplo magis instruat, quam verbo? Erubescunt enim superbi esse discipuli, si eos in humilitate praecesserint magistri. Unde de Domino scriptum est: Quae coepit Jesus facere et docere . Habet etiam baculum, quo feriat lupum: virga ovem, baculo lupum. Hoc est, mites et obedientes debet lenius corripere, duros vero corde et improbos acrius arguere; cumque necesse fuerit, etiam anathematis sententia ferire. Tenet canem in fune, zelum scil
Abbreviated transcription (Latin):
tatur. Ne igit᷑ male amaricet᷑ animꝰ. suam
impossibilitatẽ pacient̾ sustineat: ne autẽ
seruando gͣoilȩ dicta sint quo ad eum qͥ
sũme diligendus est ꝯtendentes: et ani¬
me salut ꝯsulimꝰ: et corpori debita nat̾e
diligi diuina tͣdit auctoritas: pͥmo necesse
est ut cui qͥs ordo ꝯueniat nos minime la¬
teat: de inde sũmoꝑe elaborand̾. ne qͥs in
cedat. Sed quia quosdã p̃esse. quosdã sub¬
esse. quosdã coesse manifestũ est: cũ a qͦli¬
bet hoꝵ legitima m̃sura transg̾dit᷑: deb
qͥdem infi̾or suꝑiori sugge̾ ÷ par parẽ cor¬
riꝑe. suꝑior inferiorem etiam si sit ne¬
cesse ꝯpelle. Ipsa sane fuggestio. sue corre¬
temꝑet᷑: ut in suggestione subiectio: et in
correptiõẽ dilectio: et in ꝯpulsione sentiat᷑
ꝯpassio.Qui in inferiori ordine legitime ob¬
seruat᷑: ut ad suꝑiora ꝯsendat moneri pͭ:
cogi aut̃ ñ potest.Qui suꝑiori sua sesponte

Expanded text:
tatur. Ne igitur male amaricetur animus, suam tatur. Ne igitur male amaricetur animus, suam impossibilitatem patienter sustineat, ne autem servando gradibus, dicta sunt: quo ad eum, qui summe diligendus est, contendentes, et animae saluti consulimus, et corpori debita naturadiligi divina tradit auctoritas, primo necesse est ut, cui quis ordo conveniat, nos minime lateat; deinde summopere elaborandum ne quis in cedat. Sed quia quosdam praeesse, quosdam subesse, quosdam coesse manifestum est, cum a quolibet horum legitima mensura transgreditur, debet quidem inferior superiori suggerere, par parem corripere, superior inferiorem etiam, si sit necesse, compellere. Ipsa sane correptio sive computemperetur; ut in suggestione subjectio, et in correptione dilectio, et in compulsione sentiatur compassio. Qui in inferiori ordine legitime conversatur, ut ad superiora conscendat, moneri potest, cogi autem non potest. Qui superiori sua se sponte
Abbreviated transcription (Latin):
no habeat. ut in cet̾is nondeficiat: illud tñ
in quo se magis ꝓficere sentit: maior fer¬
uore ex̾ceat. Habeo ad manũ de hac re cu¬
iusdam u̾ba sapientis. Meditatio inqͥt in mo¬
rib. pͥmo consid̾at que debita sunt siue ex
p̃cepto siue ex uoto⁊ et ea pͥmũ agenda
iudicat: que sic facta habent m̾itum. ut
ñ facta gñent reatum. ħ gͦ pͥmũ facienda
sunt. que sine culpa dimitti ñ possunt. pꝰ
hec si qͥd uoluntarie suꝑ addit᷑: sic faciend̃
est ut debitũ ñ impediat᷑. Alii uolunt qd
ñ debent qͥ ñ ualent id qd̃ debent: alii et
si ualent quod debent. uoluntaria ĩpedim̃¬
ta adducunt. uolendo quod ñ debent. Itẽ
duo mala in bona accione p̃cipue cauenda
st̃: afflictio.s. et occupatio. ꝑ afflictionẽ
dulcedo m̃tis amaricat᷑: ꝑ occupationẽ tͣnqͥlli¬
tas dissipatur. Afflicio est qͣndo ꝓ his que ñ
ualet ꝑ impatientiã urit᷑: occupatio qͣndo
in his que ualet agendis. ꝑ intẽꝑantiam agi¬

Expanded text:
no habeat, ut in caeteris non deficiat; illud tamen, in quo se magis proficere sentit, majori fervore exerceat. Habeo ad manuum de hac re cujusdam verba sapientis. « Meditatio, inquit, in moribus primo considerat quae debita sunt, sive ex praecepto, sive ex voto, et ea primum agenda judicat, quae sic facta habent meritum ut non facta generent reatum. Haec ergo primum facienda sunt, quae sine culpa dimitti non possunt. Post haec, si quid voluntarie superadditur, sic faciendum est, ut debitum non impediatur. » Alii volunt quod non debent, qui non valent id quod debent; alii et si valent quod debent, voluntaria impedimenta adducunt, volendo quod non debent. Item duo mala in bona actione praecipue cavenda sunt, afflictio scilicet et occupatio. Per afflictionem dulcedo mentis amaricatur, per occupationem tranquillitas dissipatur. Afflictio est, quando pro his quae non valet, per impatientiam uritur. Occupatio quando in his, quae valet, agendis, per intemperantiam agi
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑alis affectꝰ obduruit: sed cũ nat᷑alis quo fi¬
liũ. sꝑitalis quo dm̃ amplectebat᷑. in sc̃ĩ ui¬
ri pectore cõpugnarent: suꝑiorẽ infiori
p̃posuit: imino ob suꝑiorẽ infi̾orem con¬
tempsit. Ipse etiã apłs cũ ait optabam ali¬
traheret ad salutẽ : affectũ quidem quẽ¬
exp̃ssit. Qui si postea dixisset. mallem
ri: uerũ nichilominꝰ dixisset: quia ratio¬
nis consiliũ ꝓdidisset. Saluator etiã nr̃¬
cũ ex affectii nat᷑ali quo nemo unꝗͣ. carnẽ
suam odio habuit ꝓclamasset. pater si fi̾
potest. tͣnseat a me calix iste: spiritali qͦ
semꝑ patͥ inhesit. rationis eũ iure submi
uoluntarie suscepit ut tͣnsiret hora pas¬
sionis optauit: sed ex consilio rõnis ipse
ne tͣnsiret effecit. Yinde inhis affectib hec

Expanded text:
turalis affectus obduruit; sed cum naturalis quo fituralis affectus obduruit; sed cum naturalis quo filium, spiritalis, quo Deum amplectebatur, in sancti viri pectore compugnarent, superiorem inferiori praeposuit; imo ob superiorem inferiorem contempsit. Ipse etiam Apostraheret ad salutem, affectum quidem expressit. Qui si postea dixisset, mallem rari, verum nihilominus dixisset, quia rationis consilium cum ex affectu naturali, quo nemo unquam carnem suam odio habuit , proclamasset: Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste ; spiritali, quo Patri semper inhaesit, rationis eum sub jure submisvoluntarie suscepit, ut transiret hora passionis, optavit; sed ex consilio rationis ipse, ne transiret, effecit. Proinde de his affectibus haec
Abbreviated transcription (Latin):
nichominꝰ arbitrem. Abhis tam̃ qui ad huc
carnalib uicus appecunt᷑. ꝯsulte affectus
iste respuit᷑: a quib rarissime sine uicnt
tillatione senticur. nomde cũ affectꝰ nr̃
quãꝗͣ. rationał uel etiam spiritalis usq ad
suspectam etatẽ ues sexũ sese ꝓtenderit:
consultissimũ est ut infra ipsũ m̃tis sinũ
cohibeat᷑. nec ad mnania quedam blandim̃ta
mollesq ten̾itudines patiat᷑ effluere. nisi
forte obid aliqndo mature ac temꝑate ꝓg̾¬
diatur: ut uirtꝰ amata et laudata feruentꝰ
sepius mente luctentur:
icendũ adhuc de his affectib quod plu¬
res aliqͣndo inuna m̃te ꝯpugnent: ac qͦ¬
dam mͦ inuicem se expugnare contendars.
Quod cũ contig̾it: magna discretione opꝰ
est. ut quis cri p̃ponend̾ sit agnoscat᷑: uirt̾q
necessaria: ne ab inferiore suꝑior expella¬
tur. Deniq abraham ꝓpͥum filium ĩ mola¬
re iussus. nequaꝗͣ. ad ꝓpͥa uiscera exꝑs na¬

Expanded text:
m arbitremur. Ab his tamen, qui adhuc m arbitremur. Ab his tamen, qui adhuc carnalibus vitiis appetuntur, consulte affectus iste respuitur, a quibus rarissime sine vitii titillatione sentitur. Proinde cum affectus noster, quanquam rationalis, vel etiam spiritalis, usque ad suspectam aetatem vel sexum sese prodiderit, consultissimum est, ut infra ipsum mentis sinum cohibeatur, nec ad inania quaedam blandimenta, mollesque teneritudines patiatur effluere: nisi forte ob id aliquando mature ac temperate progrediatur, ut virtus amata et laudata ferventiusaepius mente luctentur. Dicendum adhuc de his affectibus, quod plures aliquando in una mente compugnent, ac quodammodo invicem se expugnare contendant. Quod cum contigerit, magna discretione opus est, ut quis cui praeponendus sit agnoscatur, virtusque necessaria, ne ab inferiore superior expellatur. Denique Abraham proprium filium immolare jussus, nequaquam ad propria viscera expers na
Abbreviated transcription (Latin):
magisqͣ. dei. hic itaq modꝰ in nat᷑ali seruet᷑
affectii: ut habeat᷑ quidẽ et sentiat᷑: s in
nino respuendꝰ. nec plene sit admittendꝰ.
ar nalis affectꝰ quẽ parcurit qͥdã ext̾ioriᷤ
hominis ornatꝰ. nec omnino respuendꝰ est.
nec ita ut se ꝓfud̾it admitcendꝰ. Uicinꝰ enim
illi est affectꝰ ille qui ducit ad uicia: ⁊ nͥ p̃ru¬
dentiꝰ iste caueat᷑: ille sine sensu pene patien¬
tis illabit᷑. Ad hoc gͥ affectꝰ iste salubrit̾ admit¬
titur. si tam̃ suspense et cemꝑate quodãmͦ
admittat᷑ : ut uideł si uirtͦ in eo claruerit
faciliꝰ amplectat᷑: si uͦ uicũ correctioni eiꝰ
uehem̃tꝰ insistant᷑. Sic̃ enĩ in suauiloqͥo ñ
est falsitas admictenda: sicut in duro rusti¬
coq sermone ñ est ueritas asꝑnanda: sim̃i¬
limodonec in hoĩe ext̾us ornato uiciũ
placeat: nec in homine duro ⁊ austero uir¬
tus displiceat. Quicqͥd enĩ de officiali affec¬
tu diximꝰ: de carnali quoq: sentiendum¬

Expanded text:
Dei . Hic itaque modus in naturali servetur affectu, ut habeatur quidem, et sentiatur, sed in nino respuendus, nec plene sit admittendus. Carnalis affectus, quem parturit quidam exterioris hominis ornatus, nec omnino respuendus est, nec ita ut se profuderit, admittendus. Vicinus enim illi est affectus ille, qui ducit ad vitia, et nisi prudentius iste caveatur, ille sine sensu pene parientis illabitur. Ad hoc igitur affectus iste salubriter admittitur, si tamen suspense et temperate quodammodo admittatur; ut videlicet si virtus in eo claruerit, facilius amplectatur; si vero vitium, correctioni ejus vehementer insistatur. Sicut enim in suaviloquio non est falsitas admittenda, sicut in duro rusticoque sermone non est veritas aspernenda; simili modo nec in homine exterius ornato vitium placeat, nec in homine duro et austero virtus displiceat. Quidquid enim de officiali affectu diximus, de carnali quoque sentiendu
Abbreviated transcription (Latin):
scd̃m affectum. utiq odit. quia qͥ diligit in¬
iqͥtatẽ odit animã suã. Qui uͦ odit scõm
affectũ: scd̃m rationẽ diligit. ad hoc enĩ ad¬
didit in hoc mundo: quia qͥcqͥd in mundo
est.aut concupiscentia carnis est. aue con¬
cupiscñtia ocłoꝵ. aut suꝑbia.iii. Q itaq
animã suã scd̃m affectũ amat: in hoc m̃¬
do amat: quia in concupiscentia carnis.
affectus sugg̾it amat. Distinguendi gͦ st̃
illi amores. de quib suꝑius locut sumꝰ:
alt̾ scd̃m affectũ: alt̾ scd̃m rationẽ. Nat᷑ale
quidẽ est quod homo erga se et suos affec¬
cũ habent: sed amorẽ scd̃m affectũ habe¬
re ñ debet: scd̃m rationẽ uero habere de
aut̃ scd̃m affectũ ipsiꝰ saluatoris uoce int̾¬
dicit᷑: qui ait. Qui uenit ad me et ñ odit
patrem suũ. ⁊ matrẽ adhuc autẽ et ani¬

Expanded text:
ique odit; quia qui diligit iniquitatem, odit animam suam . Qui vero odit secundum affectum, secundum rationem diligit. Ad hoc enim addidit: In mundo, quia quidquid in mundo est, aut concupiscentia carnis est, aut concupiscentia oculorum, aut superbia vitae . Qui itaque animam suam secundum affectum amat in hoc mundo, amat quia in concupiscentia carnis, affectus suggerit, amat. Distinguendi sunt ergo illi amores, de quibus superius locuti sumus, alter secundum affectum, alter secundum rationem. Naturale quidem est, quod homo erga se et suos affectum habet; sed amorem secundum affectum habere non debet, secundum rationem vero habere debautem secundum affectum, ipsius Salvatoris voce interdicitur, qui ait: Qui venit ad me, et non odit patrem
Abbreviated transcription (Latin):
ue sunt domꝰ dei. Exterior rerũ minist᷑
curiositas: que tabernacłm ẽ. suꝑ qͦd ap¬
paret głia dñi & recedit. Deo uacans &e serui

Expanded text:
e sunt domus Dei: exterior rerum ministra curiositas, quae est tabernaculum super quod apparet Gloria Domini et recedit; Deo vacans et servi
Abbreviated transcription (Latin):
ficatio ñ fruunt᷑. At hu qͥ se assentatorie fru¬
unt᷑. inuicem palpantes: inuicem consen¬
tientes: qui dũ alterutͣm cauent offensionẽ.
mutuã ineͬrt̃ ꝑniciem: quia ñ se in lib̾ta¬
te fruunt᷑ iusticie. in dño ñ fruunt᷑. frr¬
amur itaꝙ inuicẽ in sc̃ĩficatione: ut sciat
unusqͥsq ur̃m uassuũ possidere. idest
ꝓpͥum corpꝰ. in scĩficatione et honore: ñ
in passione de. fruam᷑ in iusticia: ut in
spũ lib̾tatis mutuo cobortemͣ. mutuo cor¬
ripiamꝰ: scientes quia meliora st̃ uuln̾a
amici. qͣ. fraudulenta immici oscula. Gͣ
si mutua delectat u̾boꝵ collatio. sit sermo
de morib. sit sermo de scͥptͣis: nẽ de mise¬
rus huiꝰ uitȩ congemiscamꝰ: nẽ in spe fut᷑oꝵ
bonoꝵ ꝯgaudeamꝰ: nc̃ mutui secreti re¬
uelatione recreem᷑: nc̃ simul ad illam be¬
atam uisionem ihu ac bona cȩlestia suspi¬
remꝰ. Si uͦ qd̾ ñ nunꝗͣ utile est tensũ aniũ

Expanded text:
ficatio non fruuntur. At hi qui se assentatorie fruficatio non fruuntur. At hi qui se assentatorie fruuntur, invicem palpantes, invicem consentientes, qui dum alterutram cavent offensionem, mutuam incurrunt perniciem, quia non se in libertate fruuntur justitiae, in Domino non fruuntur. Fruamur itaque invicem in sanctificatione, est proprium corpus in sanctificatione et honore, non in passione desiderii. Fruamur in justitia, ut in spiritu libertatis mutuo cohortemur, mutuo corripiamus; scientes quia meliora sunt vulnera amici, quam fraudulenta inimici oscula. Ergo si mutua delectat verborum collatio, sit sermo de moribus, sit sermo de Scripturis, nunc de miseriis hujus vitae congemiscamus, nunc in spe futurorum bonorum congaudeamus, nunc mutui secreti revelatione recreemur, nunc simul ad illam beatam visionem Jesu, ac bona coelestia suspiremus. Si vero, quod nonnunquam utile est, tensum animum
Abbreviated transcription (Latin):
ris quid sit frui in dño. Dicit de dño apłs¬
paulus. Qui factus est nob̾ a deo sapientia
in sapĩa : frui in scĩficatione: frui in iusti¬
cia. Sapĩa uanitas scl̃aris excludit᷑: scifi¬
catione spurcicia carnis abscidit᷑: iusticia
assentatio omnis adulatioq compescit᷑.
Tunc enĩ caritas est. si sit ut ait apłs de
corde puro. et conscĩa bona. et fide ñ ficca.
Purũ cor suscipit sapĩa: pudicitia serenat
consciãm: fides ñ ficta exornat iusticiã.
Sunt qͥ se fruunt᷑ in uanis et ludicris:
in scł pompis et mundi spectacłis: in
studio uanitatis. et gaudio falsitatis. hi
ñ se fruuntur in sapĩa: ac ꝓ inde ñ in
illo qͥ est dei uirtus et dei sapĩa. Ahi qͥ¬
b pene de homine nichil est quod obsce¬
na turpitudo tͣnsformauit in bestias. qui
se in luxuriosis comuiuiis et ĩmundis fru¬
unt᷑ desid̃iis. quia se ñ insc̃ificatione que
in castitatis suauitate consistit fruunt᷑:
utiq: in dnõ qui factus est nob̾ a deo sc̃i¬

Expanded text:
ris, quid sit frui in Domino? Dicit de Domino Apostolus: Qui factus est nobis a Deo sapientia, in sapientia, frui in sanctificatione, frui in justitia. Sapientia vanitas saecularis excluditur, sanctificatione spurcitia carnis absciditur, justitia assentatio omnis, adulatioque compescitur. Tunc enim charitas est, si sit, ut ait Apostolus, de corde puro, et conscientia bona, et fide non ficta . Purum cor suscipit sapientia, pudicitia serenat conscientiam, fides non ficta exornat justitiam. Sunt qui se fruuntur in vanis et ludicris, in saeculi pompis et mundi spectaculis, in studio vanitatis et gaudio falsitatis. Hi non se fruuntur in sapientia; ac proinde non in illo, qui Dei virtus est, et Dei sapientia. Alii, quibus pene de homine nihil est, quos obscena turpitudo transformavit in bestias; qui se in luxuriosis conviviis, et immundis fruuntur desideriis, qui se non in sanctificatione, quae in castitatis suavitate consistit, fruuntur, utique in Domino qui factus est nobis a Deo sancti
Abbreviated transcription (Latin):
ratio seruanda est: ut is quo animꝰ nr̃ ex
citatur in dm̃ cet̾is omnib p̃ponat᷑: deiñ
rationalis officiali: officialis naturali:
ctione dicia sunt diligent inspectis. pat
ni fallor que in illis sit querenda utlitas.
Illa nimirũ ut in eoꝵ desid̾iũ que diligñ¬
da sunt ipsis affectib quasi amoris qͥbus¬
dam aculeis excitem᷑: ut ipsũ amorem
ipsoꝵ affeccuũ infusa dulcedine. suauiꝰ
ac ꝑinde diligentiꝰ teneamꝰ ÷ ut actꝰ ipsos
qͥl ad desid̾ata tendimꝰ. qͣnto affectuosius.
tanto delectabiliꝰ. qͣnto aut̃ delectabilius.
tanto feruentiꝰ exerceamꝰ. Ipsũ sane desid̾i¬
um ⁊ si scd̃m affectũ excitari habet: raris¬
sime tam̃ ipsum affectũ sequi debet. Simi¬
liter ad bonoꝵ oꝑm ex̾citia. affectu exci¬
tari. et in ipsis oꝑib ex affectu teneri utilis¬
simũ est: sed ipsa oꝑa scd̃m affectũ ordinar:
p̃t̾ ordinem ẽ. Nam ipsum desid̃ium scd̾m
rõnẽ uniforme est: quod in eo tantũ amore

Expanded text:
ratio servanda est, ut is quo animus noster excitatur in Deum, caeteris omnibus praeponatur; deinde rationalis officiali, officialis naturali, ctione dicta sunt, diligenter inspectis, patet, ni fallor, quae in illis sit quaerenda utilitas. Ilia nimirum, ut in eorum desiderium, quae diligenda sunt, ipsis affectibus, quasi amoris quibusdam aculeis excitemur; ut ipsum amorem, ipsorum affectuum infusa dulcedine suavius, ac proinde diligentius teneamus; ut actus ipsos, quibus ad desiderata tendimus, quanto afftanto delectabilius, quanto autem delectabilius, tanto ferventius exerceamus. Ipsum sane desiderium, etsi secundum affectum excitari habet, rarissime tamen ipsum affectum sequi debet. Similiter ad bonorum operum exercitia affectu excitari, et in ipsis operibus ex affectu teneri, utilissimum est; sed ipsa opera secundum affectum ordinari, praeter ordinem est. Nam ipsum desiderium secundum rationem uniforme est; quod in eo tantum amore,
Abbreviated transcription (Latin):
sobrius. Actus iustus. Sensus pius. Uictus so¬
brius erit: si continenter. si socialiter. si obedi¬
ent̾ .i. caste. caritatiue. & bumilit̾ uixerimus.
Per continentiam enĩ castitas. ꝑ socialitatẽ cari¬
tas. ꝑ obedientiã humilitas acquirit᷑. Et hec est
uirtus que animam ꝑfecte deo subditam. sub
umbra alarũ ipsiꝰ secure facit uiuere. Actus
iustus erit: si fuerit rectus. discretꝰ fructuosus.
Rectus: ꝑ bonã intentionẽ. discretus: ꝑ mensurã
possibilitatis. fructuosus: ꝑ utilitatẽ ꝓximoꝵ.
Sensus pius erit: si fides nr̃a dm sentit sũme
potentem. summe sapientẽ. summe bonũ. ut
norantiã. ꝑ eiꝰ bonitatẽ nr̃am credamꝰ dilui ini¬
quitatẽ. Tria sunt que mortẽ scõꝵs faciunt pre¬
ciosã. quies ã labore. Gaudiũ de nouitate.Se¬
curitas de eternitate.

Expanded text:
sobrius, actus justus, sensus pius. Victus sobrius erit, si continenter, si socialiter, si obedienter, id est caste, charitative, humiliter vixerimus. Per continentiam enim castitas, per socialitatem charitas, per obedientiam humilitas acquiritur. Et haec est virtus, quae animam perfecte Deo subditam, sub umbra alarum 1195 ipsius secure facit vivere. Actus justus erit, si fuerit rectus, discretus, fructuosus. Rectus per bonam intentionem, discretus per mensuram possibilitatis, fructuosus per utilitatem proximorum. Sensus pius erit, si fides nostra Deum sentit summe potentem, summe sapientem, summe bonum: ut norantiam; per ejus bonitatem, nostram credamus dilui iniquitatem. Tria sunt quae mortem sanctorum faciunt pretiosam, quies a labore, gaudium de novitate, securitas de aeternitate.
Abbreviated transcription (Latin):
ria sunt necessaria puritati. Integritas
actionis. Simplicitas intentionis. Tranqͥlli-
titudine euanescunt. aliq̃n sicut puluis. quia
nullũ caritatis humorẽ ꝑferunt: aliq̃n sicut
cera. qͥa ad calorẽ. i impulsu temptationis fa

Expanded text:
ria sunt necessaria puritati: integritas actionis, simplicitas intentionis, tranquillittitudine evanescunt; aliquando sicut pulvis, quia nullum charitatis humorem proferunt; aliquando sicut cera, quia ad calorem, id est impul
Abbreviated transcription (Latin):
arnalis affectus duplex est. Plerũq
enĩm ñ quidem uirtꝰ aut uiciũ sed que¬
dam exh̾oris hominis habitudo animũ
sibi intuentis inchnat. facile qͥppe alicuiꝰ
et forma elegantior. et sermo suauior et
maturꝰ incessus. et uenustus aspectꝰ. etiã
ignorantis qualis ipse homo sit.ꝓuocat
et ꝑstͥngit affectum. Hec adeo in moyse
puero relucebat gr̃a. ut contͣ pharaonis
imꝑium a parentib tͥb m̃sib seruaret᷑.
ut ait apłs. eo quod uidissent elegantem
infantem. Expositꝰ quoq: ꝑicło. forme ele¬
gantia etiã filie pharaonis sibi pietatẽ
illexit: cui adoptatꝰ in filium magnus
effectꝰ est. coram uniu̾sis quoq seruis
pharaonis. Porro quẽ ad noxiam uolup¬
tatũ in qͣnlibet speciem suauitas male
blanda compungit. carnali mocũ affec¬
tu. nemo san capitis dubitabit. Hic car¬
nalis affectus ambulantẽ in solario dom̃¬
sue dauid. ad spẽm bersabee p̃uenit incau¬
tum: preuentũ dissoluit: obruit dissolu¬

Expanded text:
arnalis affectus duplex est. Plerumque enim non quidem virtus aut vitium, sed quaedam exterioris hominis habitudo, animum sibi intuentis inclinat. Facile quippe alicujus et forma elegantior, et sermo suavior, et maturus incessus, et venustus aspectus, etiam ignorantis qualis ipse homo sit, provocat et perstringit affectum. Haec adeo in Moyse puero gratia relucebat, ut contra Pharaonis imperium, a parentibus tribus mensibus servaretur, ut ait Apostolus , quod vidissent elegantem infantem. Expositus quoque periculo, formae elegantia etiam filiae Pharaonis sibi pietatem illexit, cui adoptatus in filium, magnus effectus est coram universis quoque servis Pharaonis. Porro quem ad noxiam voluptatem in quamlibet speciem suavitas male blanda compungit, carnali motum affectu, nemo sani capitis dubitabit. Hic carnalis affectus ambulantem in solario domusuae David, ad speciem Bethsabee praevenit incautum, praeventum dissolvit, obruit dissolu
Abbreviated transcription (Latin):
habet manna &e uirgam aaron.
tentie tẽporalis: cuiꝰ auriga est tumor pre¬
sũptõis & audatie. habens equũ. robur ꝓpͥe
confidentie. Rote eius preceps mobilitas ua¬
nitatis. & felix successio prosꝑitatis. Hic est
currus pharaonis in quo morit᷑ recab. Seqͣr
altitudo conuersationis & uite. Auriga eiꝰ
sermo cõmotionis diuine: habens uotũ ẽquũ.¬
ꝑseueratie. Note eiꝰ horrenda terribilitas torm̃¬
tors: & mira delectabilitas p̃mioꝵ. hic est cur¬
rus in quo legit cũ philippo eunuchꝰ. Sequi¬
tur celsitudo contẽplationis & gr̃e. Auriga

Expanded text:
habet manna et virgam Aaron. tentiae temporalis, cujus auriga est tumor praesumptionis et audaciae, habens equum robur propriae confidentiae. Rotae ejus praeceps mobilitas vanitatis, et felix successio prosperitatis, hic est currus Pharaonis in quo moritur Rechab. Sequitur altitudo conversionis et vitae; auriga ejus sermo commonitionis divinae, habens equum votum perseverantiae. Rotae ejus horrenda terribilitas tormentorum, et mira delectabilitas praemiorum. Hic est currus in quo legit cum Philippo eunuchus . Sequitur celsitudo contemplationis et gratiae; auriga
Abbreviated transcription (Latin):
instinctu diminuens. uł adulatoriꝰ. caput alicuiꝰ
falsi olei delinitione demulcens. In male fac̾e¬
qͦq. opus ẽ. uł simulatoriũ. cũ aliud intendi¬
mus qͣm oꝑe demonstramꝰ. uel impiũ. cũ ꝓxi¬
gittas quib hostes suos uulnerat: & in
brachio uirtutis expugnat. Sunt autẽ tres sa¬
gicte: quib hostes sauciant᷑ Stimulus amisse pe¬
cunie. quia ualde conterit᷑ qui instrumenta
uniendi. & satellites uoluptatũ ce diuitias a¬
misisse reminiscit᷑ Sequit᷑ pestis corꝑalis mo¬
lestie:. que ut eiꝰ uias ex om̃i parte sepiat. eũ
quẽ ad peccandũ festinare considerat. etiã cor¬
pis conttione Rlagellat. Sequit᷑ malleus infer¬
nalis memorie: quia cũ se homo undiq circũ¬
septũ pondẽ corꝑaliũ penarũ pensat. etiã aq̃
ilã que fine caret angustiã ocłos porrigens:
horribilẽ gehenne fornacẽ timida secũ con¬
sideratione tractat.

Expanded text:
rosione diminuens; vel adulatorius caput alterius falsa olei delinitione demulcens. In male faciendo opus est vel simulatorium, cum aliud intendimus et aliud demonstramus; vel impium, cum pgittas quibus hostes suos vulnerat, et in brachio virtutis impugnat. Sunt autem tres sagittae quibus hostes sauciantur. Stimulus amissae pecuniae, quia valde tristatur dum instrumenta vivendi, et satellites voluptatum et divitias amisisse reminiscitur. Sequitur pestis corporalis molestiae, quae ut ejus vias ex animi potestate sopiat, eum quem ad peccatum festinare considerat, per corporis contritionem flagellat. Sequitur malleus infernalis memoriae, quia cum se homo, undique circumseptum pondere poenarum corporalium pensat, etiam ad illam quae fine caret angustiam oculos convertens, horribilem gehennae fornacem timida secum consideratione pertractat.
Abbreviated transcription (Latin):
uatuor sunt quoꝵ in bac uita obsequĩs
deseruimꝰ. Caro. Mundus. diabolus. Deus
Carni militamꝰ: gule illecebris seruiendo.
luxurie stimulis obsequendo. Mundo mili¬
tamꝰ: auaricie estib anhelando. honoris alti¬
tudinẽ affectando. Diabolo militamꝰ: bonoꝵ
ꝑfectib inuidendo. & contͣ dm̃ suꝑbie sp̃u in¬
tumescendo. Deo militamꝰ: pietatis oꝑib hurni¬
liter insistendo. potestates aerias uirtute
sp̃s oppugnando. Habent &e singłi pͥncipes isti
donatiua ꝓpria. Caro suis tyronib elargit᷑
momentaneã uoluptatẽ. Mundus transito¬
riã sublimitatẽ. Diabolus ꝑpetuã captiui

Expanded text:
uatuor sunt quorum in hac vita obsequiis deservimus: Caro, mundus, diabolus, Deus. Carni militamus gulae illecebris serviendo, luxuriae stimulis obsequendo; mundo militamus avaritiae aestibus anhelando, honoris altitudinem affectando; diabolo militamus, bonorum profectibus iuvidendo, et contra Deum superbiae spiritu intumescendo; Deo militamus pietatis operibus humiliter insistendo, potestates aerias virtute spiritus oppugnando. Habent et singuli principes isti donativa propria. Caro suis tironibus elargitur momentaneam voluntatem, mundus transitoriam sublimitatem, diabolus cap
Abbreviated transcription (Latin):
ectus anime qͦ pausat triptitꝰ ẽ. Grauitas de¬
bilitatis corꝑee. quã sibi languidus sanatꝰ sub¬
sternit. Iranqͥllitas quiete cõscientie: in qua
fugiente dđ statua ponit᷑. Hec ẽ cui due culcitͤ
supponunt᷑ de preterito securitatis & fidutie
amplitudo. de fut᷑o remun̾ationis & premii
certitudo. Ceruical quod supponit᷑ capitr:di¬
uine familiaritatis & gr̃e largitudo. Lectus¬

Expanded text:
ectus animae quo pausat tripartitus est: gravitas debilitatis corporeae, quam sibi languidus sanatus substernit, tranquillitas quietae conscientiae, in qua fugiente David statua ponitur. Hic est cui duae culcitrae supponuntur: de praeterito securitatis et fiduciae amplitudo; de futuro remunerationis et praemii certitudo. Cervical quod supponitur capiti, divinae familiaritatis et gr
Abbreviated transcription (Latin):
itreẽ ꝑ quas solis radiꝰ infundit᷑ tres sũt
Caritatis integritas: ꝑ quã peccati remissio
se infundit. Humilitatis puritas: ꝑ quã marie
gr̃a celestis illapsa est. Intellectus subtilitas:
ꝑ quã radiꝰ sapientie cor illustrat.

Expanded text:
inae per quas solis radius infunditur, tres sunt. Charitatis integritas, per quam peccati remissio se infundit: humilitatis puritas, per quam Mariae gratia coelestis illapsa est; intellectus subtilitas, per quam radius sapientiae cor illustrat.
Abbreviated transcription (Latin):
ad eum: que sunt corrupta sensualitas. & mn
Ecesta cupiditas. Unde ẽ. Appropinquauer̃t usꝙ
ad portas mortis. Porte inferi: ceca desꝑatio .&
dura obstinatio. Unde ẽ. Porte inferi: non pre¬
ualebunt aduersus eã. Porte celi: humilis pa¬
tientia. que est porta ferrea ducens ad ciuita¬
tem. & amoris concordia. que ẽ porta orientalis.

Expanded text:
ad mundum sunt corrupta sensualitas, et caeca cupiditas, unde: « Appropinquaverunt usque ad portas mortis. » Portae inferi sunt caeca desperatio et dura obstinatio, unde: « Portae inferni non praevalebunt adversus eam. » Portae coeli humilis patientia, quae est porta ferrea ducens ad civitatem, et amoris concordia, quae est porta orientalis.
Abbreviated transcription (Latin):
bemꝰ. Habitu: ne sit notabilis. Actione: ne
sit reprehensibilis. Sermone: ne sit contẽptibi
Intentione recta.

Expanded text:
e: habitu, ne sit notabilis; actione, ne sit reprehensibilis; sermone, ne sit contemptibilintentione.
Abbreviated transcription (Latin):
illis annis qͥ sabb̃m hoc spũale p̃cedunt ali¬
qͥd misticũ uelis exculꝑe: scito sex esse ge¬
n̾a hominũ in quoꝵ dilectione necesse est
ne ad domesticos sanguinis nr̃i diriuat᷑.
Que dilectio ut habeatur quia ipsi naturȩ
est in situm: si ñ habeat᷑ nimis est inhuma¬
nũ. Unde apłs. Si qͥs suoꝵ et maxime do¬
mesticoꝵ curã ñ habet fidem negauit:⁊
est infideli det̾ior. hec aut̃ dilectio qm̃ ab
ipsa nat᷑a ꝓficiscit᷑ : in p̃ceptis que ad dilec¬
tionẽ ꝑtinent ꝓximi pͥmo loco sanccitur.
ita deo ꝓtestante.honora patrẽ et matrẽ.
hinc ad eos qͥ nobis specialis amicicie fed̾e
uel officii uicissitudine copulant᷑. dilectio
nr̃a ꝓgreditur: et quodã mͦ sinu ampliore
laxatur. Sane utͣq: hec dilectio quãꝙͣ par̃
p̃mii seruata conqͥrat qͥppe cum ad illam
lex nat᷑alis impellat. ad istam gr̃a imꝑtita
nos ꝓuocet. neglecta tñ cumulũ dãnatio¬
nis importat. De his dñs in eugłio. Si dil¬

Expanded text:
illis annis, qui Sabbatum hoc spirituale praecedunt, aliquid mysticum velis exsculpere, scito sex esse genera hominum, in quorum dilectione necesse est ne, ad domesticos sanguinis nostri derivatur. Quae dilectio ut habeatur, quia ipsi naturae est insitum, si non habeatur, nimis est inhumanum. Unde Apostolus: Si quis suorum, et maxime domesticorum curam non habet, fidem negavit et est infideli deterior . Haec autem dilectio, quoniam ab ipsa natura proficiscitur, in praeceptis, quae ad dilectionem pertinent proximi, primo loco sancitur; ita Deo protestante: Honora patrem tuum et matrem . Hinc ad eos, qui nobis specialis amicitiae foedere, vel officii vicissitudine copulantur, dilectio nostra progreditur, et quodammodo sinu ampliore laxatur. Sane utraque haec dilectio, quanquam parum praemii servata conquirat, quippe cum ad illam lex naturalis impellat, ad istam gratia impertita nos provocet, neglecta tamen cumulum damnationis importat. De his Dominus in Evangelio: Si dili
Abbreviated transcription (Latin):
suum: ut nimirũ possideat᷑ et possideat:
habeat᷑ et habeat: teneat᷑ et te neat. Ipsa est
possessio que distracta uili peccati p̃cio:¬
amore hominis defluente ab eo aquo fa¬
ccus est: et inherente rei que facta est. Huic
salb̾o ñ imm̾ito qͥnquagenariꝰ nũs dedica¬
tur. in quo seruilis timor expellit᷑: carmᷤ
non solũ concupiscentia s et memoria
consopitur. sp̃c plenitudo ꝯcipit᷑. Ante in¬
qͥt. id est ante pentecosten sp̃c ñ erat datꝰ.
quia iħc nondũ erat glorificat᷑. Non om¬
nino ñ datꝰ: s ñ tanta plenitudine: ñ
tanta ꝑfectione. datur ꝓfecto in sabb̃o pͥmo:
dat᷑ et in scd̃o: sed in sabb̾o sabboꝵ eius in¬
fundit᷑ plenitudo. Uerũ quia caritas dif¬
nũs custodit᷑: s in ipsius septenarii mul¬
tiplicatione. ꝓfectus ipsius caritatis dino¬
scitur. Nam septimꝰ dies. quasi caritatis
nus qui est post septies septem eius est
plenitudo. In singulis redͥes. in singhis

Expanded text:
suum, ut nimirum possideatur et possideat, suum, ut nimirum possideatur et possideat, habeatur et habeat, teneatur et teneat. Ipsa est possessio, quae distracta vili peccati pamore hominis defluente ab eo, a quo factus est, et inhaerente rei, quae facta est. Huic Sabbato non immerito quinquagenarius numerus dedicatur: in quo servilis timor expellitur, carnis non solum concupiscentia, sed et memoria consopitur, spiritus plenitudo concipitur. Ante, inquit, id est ante Pentecosten, Spiritus non erat datus, quia Jesus nondum erat glorificatus : non omnino non datus, sed non tanta plenitudine, non tanta perfectione. Datur profecto in Sabbato primo, datur et in secundo; sed in Sabbato sabbatorum ejus infunditur plenitudo. Verum quia charitas difnumerus custoditur; sed in ipsius septenarii multiplicatione profectus ipsius charitatis dignoscitur. Nam septimus dies quasi charitatis nus, qui est post septies septem, ejus est plenitudo. In singulis requies, in singulis
Abbreviated transcription (Latin):
quo seruus lib̾tati donatur. Qui enĩ nouit
etiam immicos simplici ocło intueri: ille est
qͥ u̾acit̾ dice̾ potest. dimitite nob̾: sic̃ ⁊ nos
dunittimꝰ. Omnis inqͥt qͥ facit pecc̃m. seruꝰ ẽ
pecc̃i. Cui deplorande seruituti tam diu qͥsq
addicit᷑. donec ipse dimittens ⁊ diligens. di¬
mittat᷑ et diligatur: et de seruo ñ modo li
erũ hac gemina dilectione purgata menꝰ.
tanto de uotꝰ qͣnto securiꝰ ad ipsius diuinita¬
tis felices gestit amplexꝰ: itaut nimio de¬
sid̾io succensa uelam̃ carnis excedat: iãq:
abillo ineffabili lumine. ab illa inusitata
dulceoine penitꝰ absorbeat᷑: factoq silentio
ab omnib corporalib ab omnib sensibili¬
b. ab omnib mutabilib. in id qd̃ ẽ ⁊ sic semꝑ
est et idipsũ est. in illud unũ ꝑspicacẽ figat
batizans sine dubio sabbm salboꝵ. hic an¬
nus iubileus. in quo homoad suam posses¬
sionem reu̾titur. ipsũ uidelicet auctorẽ

Expanded text:
quo servus libertate donatur? Qui enim novit quo servus libertate donatur? Qui enim novit etiam inimicos simplici oculo intueri, ille est qui veraciter dicere potest: Dimitte nobis, sicut et nos dimittimus . Omnis, inquit, qui facit peccatum, servus est peccati , cui deplorandae servituti tandiu quisque addicitur, donec ipse dimittens et diligens, dimittatur et diligatur; et de servo non modo libVerum hac gemina dilectione purgata mens, tanto devotius, quanto securius ad ipsius Divinitatis felices gestit amplexus; ita ut nimio desiderio succensa velamen carnis excedat, jamque ab illo ineffabili lumine, ab illa inusitata dulcedine penitus absorbeatur; factoque silentio ab omnibus corporalibus, ab omnibus sensibilibus, ab omnibus mutabilibus, in id quod est, et sic semper est, et ipsum est, in illud unum perspicacem figat batizans sine dubio Sabbatum sabbatorum. Hic annus jubilaeus, in quo homo ad suam possessionem revertitur, ipsum videlicet Auctorem
Abbreviated transcription (Latin):
facietis: Ut gͦ maliqͥd amplũ dilectio nr̃aten¬
dat᷑. amplectat᷑ et eos qͥ nobiscũ eidem iugo
ꝓfessionis subdunt᷑. hec plane dilectio p̃mio¬
ñ fraudabit᷑: quia ds̃ causa est cur exhibe¬
tur.Lestant aut̃ duo hominũ gnã. eoꝵ qui
foris sunt. gentilium uidelicet et iudeoꝵ.
hereticoꝵ uel scismaticoꝵ: quoꝵ necesse
ut ignorantiam doleamꝰ: cõpatiam᷑ infir¬
mitati: maliciam defleamꝰ: ac pio affectu
solaciũ illis nr̃e oronis imꝑtiam᷑: ut et ip¬
Inde ad illud tͣnseundũ est. in quo frat̾ne ca¬
ritatis sũma consistit. in quo homo dei filiꝰ
efficit᷑ : in quo diuine bonitatis similicu¬
do pleniꝰ reꝑatur. sicut ait saluator in eũ¬
gelio. diligite inimicos uros: benefacite his
qui odert̃ uos: et orate ꝓꝑsequentib ⁊ ca-¬
lumniantib uos: ut sitis filii patͥs ur̃i qui
in celis ẽ. Ex inde quid suꝑ erit ir annꝰ septi¬
mꝰ. in quo debitores repetere ñ ꝑmittim᷑: in

Expanded text:
facitis? Ut ergo in aliquid amplum dilectio nostra tendatur, amplectatur et eos, qui nobiscum eidem jugo professionis subduntur. Haec plane dilectio praemio non fraudabitur, quia Deus causa est, cur exhibetur. Restant adhuc duo hominum genera, eorum qui foris sunt, gentilium videlicet et Judaeorum, haereticorumque vel schismaticorum; quorum necesse est ut ignorantiam doleamus, compatiamur infirmitati, malitiam defleamus, ac pio affectu solatium illis nostrae orationis impertiamur, ut et ipInde ad illud transeundum est, in quo fraternae charitatis summa consistit, in quo homo Dei Filius efficitur, in quo divinae bonitatis similitudo plenius reparatur, sicut ait Salvator in Evangelio: Diligite inimicos vestros, et benefacite his qui oderunt vos; et orate pro persequentibus; et calumniantibus vobis, ut sin coelis est . Exinde quid supererit, nisi annus septimus, in quo debitores repetere non permittimur, in
Abbreviated transcription (Latin):
Porrosi ab hoc secretiori cubiculo in quo pͥmũ
hoc sabb̃m celebrauit ad illud pectoris sui diu̾so¬
rium sese contulerit. ubi solet gaudere cũ
gaudentib. flere cũ flentib. infirmari cum
infirmis. uri cũ scandalizatis. senseritq: ibi
animã suam cũ omniũ frm suoꝵ animab
glutino caritatis uniri: nullis inuidie stimu¬
lis agitari. nullis indignationũ estib inflã¬
mari: non iaculis suspicionũ atteri. ñ eda¬
ꝗs tͥsticie morsib ⁊sumi: sic q: ad qͦndam tͣn¬
qͥllissimũ m̃tis sue sinũ om̃s rapiat. ubi dul
ci quodã affectu om̃s amplectat᷑ et foueat.
ac secũ unũ cor ⁊ unã animã faciat. ad
huiꝰ mox dulcedinis suauissimũ gustum
omnis cupiditatũ silet tumultus. ac uici¬
oꝵ strepitꝰ conquiescit: et fit ib intꝰ ab oĩb
noxiis absoluta uacatio: et in frat̾ne dilec¬
tionis dulcedine gͣta ⁊ iocunda pausatio.
huiꝰ sabbi reqͥe ac dulcedine ꝓpħa dauid: in
sonũ gͣtulabunde sollemnitatis erupit di¬

Expanded text:
Porro si ab hoc secretiori cubiculo, in quo primum hoc Sabbatum celebravit, ad illud pectoris sui diversorium sese contulerit, ubi solet gaudere cum gaudentibus, flere cum flentibus, infirmari cum infirmis, uri cum scandalizatis; senseritque ibi animam suam, cum omnium fratrum suorum animabus glutino charitatis uniri, nullis invidiae stimulis agitari, nullis indignationum aestibus inflammari, non jaculis suspicionum atteri, non edacis tristitiae morsibus consumi; sicque ad quemdam tranquillissimum mentis suae sinum omci quodam affectu omnes amplectatur et foveat, ac secum unum cor et unam animam faciat; ad hujus mox dulcedinis suavissimum gustum, omnis cupiditatum silet tumultus, ac vitiorum strepitus conquiescit; et fit ibi intus ab omnibus noxiis absoluta vacatio, et in fraternae dilectionis dulcedine grata, et jucunda pausatio. Hujus Sabbati requie ac dulcedine, propheta David in sonum gratulabundae solemnitatis erupit di
Abbreviated transcription (Latin):
hesauri quos thesauritare debemꝰ s ft̃.¬
Desideriũ pietatis in corde: qui absconddi¬
tur in agro ut emat᷑. Doctrina ueritatis in ore:
que est thesaurus niuis & grandinis. Assidui¬
tas ꝑseuerans in hoie: que sunt frum̃tum &
ordeũ & oleũ & mel. Hii sũt thesauri magor
qui aurũ . thꝰ. & mirrã. nato dño optulerunt.
uatuor differentie panũ in scͥptͣis repꝑi¬
unt᷑ quib diuerse gñis humani deplorã¬
tur miserie.Panis coctus in stercore humano.
bouino.cinere.clibano: quib diuersi affectus
mentis humane exprimuntur.

Expanded text:
hesauri quos thesaurizare debemus tres suntdesiderium pietatis in corde, qui absconditur in agro ut ematur; doctrina veritatis in ore, quae est thesaurus nivis et grandinis; assiduitas perseverans in homine, quae habet frumentum et hordeum et oleum et mel. Hi sunt thesauri Magorum, qui aurum, thus et myrrham nato Domino obtulerunt.uatuor differentiae panum in Scripturis reperuntur, quibus diversae generis humani deplorantur miseriae: panis coctus in stercore humano, bovino, cinere, et clibano. Quibus diversi affectus mentis humanae exprimuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
alieni głent᷑. consultissime addidit pietatẽ:
que in fide sincera ⁊ pura intentione ꝯsi¬
stit. Porro ipsa intentio: in amoris electioẽ
de qua iam disputatũ est ꝯstare iuidet᷑. hic
fortasse lector exiget: ut uiuendi modũ¬
unicuiq: p̾scͥbamꝰ. Quod ꝗͣ. sit arduũ diffi¬
cileq tractatu qͥs ñ uideat. cũ tot sint ho¬
minũ qualitates qͦt hoies : ñ saltẽ duo in¬
ueniant᷑ quil cuncta eque conueniant:
Nã qd̾ uni satis est hoc alt̾i par̃ est: et qͦ iste
di modũ excedat. distͥcte possit rõne conice.¬

Expanded text:
alieni glorientur, consultissime addidit pietatem, quae in fide sincera, et pura intentione consistit. Porro ipsa intentio in amoris electione, de qua jam disputatum est, constare videtur. Hic fortasse lector exiget, ut ipsum vivendi moduunicuique praescribamus. Quod quam sit arduum, difficileque tractatu, quis non videat; cum tot sint hominum qualitates, quot homines: nec saltem duo inveniantur, quibus cuncta aeque conveniant? Nam quod uni satis est, hoc alteri parum est: quo iste di modum excedat, districta possit ratione conjice
Abbreviated transcription (Latin):
ipsam inficiunt anmã faciliꝰ absciduntur.
et int̾oris faciei sordes quasi confectione qͣ¬
dam asꝑiori plenꝰ diluunt᷑. Yinde sue pͣga¬
tionis sollicito. pͥmo necesse est. ut passioneᷤᷤ
qͥb impugnat᷑ attendat: deinde que sint qͥb
maxime fatigat᷑ inspiciat: postremo que in¬
strum̃ta qͥb passionib magis obuient. saga¬
cit̾ ꝑqͥrat. Quil inspectis congruũ instrum̃¬
tũ cuilibet passioni obiciat: ⁊ que magis ĩ¬
pugnat. feruentiori instantia ut ipsa obru¬
atur insistat. Deniq: passionẽ libidinis facile
ꝯpͥmit uentͥs restͥctio: uagũ cor ⁊ instabile
uigiliarũ ꝯfirmat afflictio: iram silentiũ
mitigat. tedium m̃tis. oꝑis sollicitudo cast¬
gat. Nec sic tñ unĩ passionis extinctioni to¬
tade hem̃tia insistendũ est. ut ad tet̾a cõpͥ¬
m̃da instrum̃tũ corporale deficiat: nec
inportunius laborandũ est. ut ñ quelib

Expanded text:
ipsam inficiunt animam, facilius abscinduntur, ipsam inficiunt animam, facilius abscinduntur, et interiores faciei sordes, quasi confectione quadam asperiore plenius diluuntur. Proinde suae purgationis sollicito primo necesse est, ut passiones, quibus impugnatur, attendat; deinde quae sint, quibus maxime fatigatur, inspiciat; postremo quae instrumenta quibus passionibus magis obvient, sagaciter perquirat. Quibus inspectis congruum instrumentum cuilibet passioni objiciat; et quae magis impugnat, ferventiori instantia; ut ipsa obruatur instat. Denique passionem libidinis facile comprimit ventris restrictio, vagum cor et instabile vigiliarum confirmat afflictio, iram silentium mitigat, taedium mentis operis sollicitudo castigat. Nec sic tamen unius passionis exstinctioni tota vehementia insistendum est, ut ad caetera comprimenda instrumentum corporale deficiat nec importunius laborandum est, ut non quaelibet