comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
truere. ꝑ coct̃nã uͦ patͥ diuinitatẽ nos interiꝰ uiuificando
ad uidenda głam clarificatę suȩ̨ ꝑduceret humanitatis. s
⁊ inc̃mutabilẽ nob̾ eẽntiã suę diuinę maiestatis ostenderet.
in qͣ uiuit ⁊ regnat cũ patre in unitate sp̃s scĩ. ꝑ om̃ĩa scła

Expanded text:
truere: per coaeternam vero Patri divinitatem nos interius vivificando truere: per coaeternam vero Patri divinitatem nos interius vivificando ad videndam gloriam clarificatae suae perduceret humanitatis, sed et incommutabilem nobis essentiam suae divinae majestatis ostenderet, in qua vivit et regnat
Abbreviated transcription (Latin):
nata ẽ ñ aliqͥd suę substantię ut heretici uolt̃ infaciendã¬
hominis naturã c̃mutans.s ipsa apud patrẽ manens.
totũ qͦd erat. totã de semine dauid naturã ueri hõis qͣ
colimꝰ. ⁊ diuinã parit̃ ⁊ humanã eiꝰ naturã. ñ annuo s c̃ti¬
nuo sẽꝑ ãplectam᷑ amore. Diuinã ꝑ quã creati sumꝰ cũ ñ
ẽcmꝰ: humanã ꝑ quã recreati sumꝰ cũ ꝑditi ẽẽmꝰ. Et qͥdem
diuina c̃ditoris nr̃i uirtꝰ sine assũptione humanitatis nos
recreare erat adonea: humana aut̃ eiꝰdẽ redeptoris nr̃i
infirmitas sine assiũte se. ⁊ in habitante in se. ⁊ oꝑante ꝑ
se diuinitate nos recreare neqͥuit. Atq ido uerbũ caro
factũ ẽ. id ẽ ds̃ homo factꝰ ẽ. ⁊ habitaũ in nob̾: ut ꝑ cog¬
nitũ nob̾ hõis habitũ. nob cͣuersando eͣgruere. nos ad loquen¬
do instruere. nob̃ uiuendi uiã p̾bere. ꝓ nob̃ ẽtra hosten
c̃fligere. nr̃am mortẽ in oriendo ac resurgendo posset des¬

Expanded text:
ae divinae substantiae, ut haeretici volunt, in faciendahominis naturam commutans; sed ipsa apud Patrem manens, totum quod erat, totam de semine David naturam veri hominis, quam colimus, et divinam pariter et humanam ejus naturam non annuo, sed continuo semper amplectamur am quam recreati sumus, cum perditi essemus. Et quidem divina conditoris nostri virtus, sine assumptione humanitatis nos recreare erat idonea: humana autem ejusdem Redemptoris nostri infirmitas, sine assumente se, et inhabitante in se, et operante per se divinitate, nos recreare nequivit. Atque ideo Verbum caro factum est, id est, Deus homo factus est, et habitavit in nobis, ut per cognitum nobis hominis habitum nobis conversando congruere, nos alloquendo instruere, nobis vivendi viam praebere, pro nobis contra hostem confligere, nostram mortem moriendo ac resurgendo posset des
Abbreviated transcription (Latin):
lec̃ ⁊ uideamꝰ ħ uerbũ qͦd factũ ẽ. qͦd fec̃ dñs. ⁊ ostendit nob. Et
uener̃ festinantes: ⁊ inuener̃ mariã ⁊ ioseph. ⁊ infantẽ positũ
in p̃sepio. Pastores qͥđe illi felici gaudio festinart̃ uidere qͦd
audierant. Et qͥa ardenti amore quesier̃. cͣtinuo saluatorem
quẽ quesier̃ in uenire meruer̃. S intellectualiũ pastores gre¬

Expanded text:
nus, et ostendit nobis. Et venerunt festinantes, et invenerunt Mariam et Joseph, et infantem positum in praesepio. Pastores quidem illi felici gaudio festinarunt videre quod audierant: et quia ardenti amore quaesierunt, continuo Salvatorem quem quaesierunt invenire meruerunt. Sed et intellectualiu
Abbreviated transcription (Latin):
Uupietites aliqͥd de huiꝰ diei sollẽpnitate narrare.
simulq c̃siderantes illud unũ uerbũ de qͦ dicere uolu¬
mꝰ. nulla inuenimꝰ ũba qͥb sufficient̃ aliqͥd dicere ua¬
leamus. Est enĩ ħ uerbũ ñ qͦd desunit ꝓlatũ : s qͦd ꝑmanet na¬
tũ. Non transitoriũ s et̾nũ. ñ factũ a do patre s genitũ: nec

Expanded text:
upientes aliquid de hujus diei solemnitate narrare, simulque considerantes illud unum Verbum, de quo dicere volumus, nulla invenimus verba quibus sufficienter aliquid dicere valeamus. Est enim hoc Verbum non quod desinit prolatum, sed quod permanet natum; non transitorium, sed aeternum; non factum a
Abbreviated transcription (Latin):
hodierno t̃pri seruatũ ẽ. quando exortũ ẽ in tenebris lum̃
rectis corde : misericors ⁊ miserator dñs. Uerũ ne parua uiiꝰ
angłi uideret᷑ auctoritas: postquã unꝰ sacram̃tũ nouȩ na¬
tiuitatis edocuit statĩ multitudo cęlestiũ agminũ q̃ głã
atq ad głam diuinę laudationis ẽent c̃uertendi. Signifi¬
cant aut̃ mystice pastores isti gregũ doctores qͦsq ac rec¬
tores fideliũ animarũ. Nox cuiꝰ uigłias custodiebant suꝑ
gregẽ suũ. ꝑicula tẽptationũ indicat a qͥb se suosq sub¬

Expanded text:
n tenebris lumen rectis corde, misericors et justus Dominus. Verum ne parva unius angeli videretur auctoritas, postquam unus sacramentum novae nativitatis edocuit, statim multitudo coelestium agminum, quae gloriam atque ad gloriam divinae laudationis essent convertendi. Significant autem mystice pastores isti gregum doctores quosque ac rectores fidelium animarum. Nox, cujus vigilias custodiebant super gregem suum, pericula tentationum indicat, a q
Abbreviated transcription (Latin):
re desiderat. delectat᷑q a nob̾ hoc audire. Trahe me post te.
curremꝰ in odorẽ unguentoꝵ tuoꝵ. Citiꝰ gͦ uirtutũ gressib
sequam᷑. ut meream᷑ conseqͥ. Nemo tardet c̾uerti ad dñm. nemo
nr̃os dirigat scđm eloqͥum suũ: ⁊̃ dominet᷑ nr̃i om̃is iniusticia.
U identes aut̃ cognouert̃ de u̾bo qͦd dictũ erat illis de puero hoc.

Expanded text:
post te, curremus in odorem unguentorum tuorum. Citius ergo virtutum gressibus sequamur, ut mereamur consequi. Nemo tardet converti ad Dominum, nemo nostros dirigat secundum eloquium suum, et non dominetur nostri omnis injustitia. Videntes autem cognoverunt de verbo quod dictum
Abbreviated transcription (Latin):
nasceret᷑. discordiã cũ angłis habuimꝰ: a quoꝵ claritate
atq mundicia ꝑ pͥmę culpę meritũ. ꝑ cotidiana delicta
longe distabamꝰ. Quia enĩ peccando extranei eramꝰ ado:
extraneos nos a suo c̃sortio deputabant angłi ciues dei.
S qͥa nos cognouimꝰ regẽ nr̃m. cognouert̃ nos angłi ciues
suos. Quia enĩ rex cęli t̃rã nr̃e carnis assũpsit: infirmitatẽ
nr̃am illa iã angłica celsitudo ñ despicit. Ad pacẽ nr̃am an

Expanded text:
carnem, discordiam cum angelis habuimus, a quorum claritate atque munditia per primae culpae meritum, per quotidiana delicta longe distabamus. Quia enim peccando extranei eramus a Deo, extraneos nos a suo consortio deputabant angeli cives Dei. Sed quia nos cognovimus Regem nostrum, recognoverunt nos angeli cives suos. Quia enim coeli Rex terram nostrae carnis assumpsit, infirmitatem nostram illa jam angelica celsitudo non despici
Abbreviated transcription (Latin):
det᷑pant: Quomꝰ ñ sanũ sapientib patet. nicħ ibi in eẽ sam¬
tatis: uͥ ĩpia. uͥ uihonesta. inuersaq oĩa. ⁊ faciunt ⁊ locunt᷑.¬

Expanded text:
deturpant? Quomodo non sunum sapientibus patet, nihil ibi inesse sandeturpant? Quomodo non sunum sapientibus patet, nihil ibi inesse sanitatis, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥe naturã ĩpię falsitatis exp̃ssit: qͥa insana st̃ oĩa q̃cque¬
diaboli fallente m̃datio. d̃i in se ñ habent ueritatẽ. E
illoꝵ gͣuior atq in medicabił langor ẽ qͥ suꝑstitionũ furo¬
re. ⁊ ludoꝵ suauitate decepti. sub specie sanitatis insanunt
A nñ oĩa q̃ a ministͥs demonũ illis agunt᷑ dieb falsa st̃ ⁊ iisa¬
na. Cũ uur iuriũ suaꝵ uigore mollito totũ se frangit
in feminã. tantoq illuo ãbitu atq arte agit. qͣsi peniteat
illũ eẽ qͦd iuir ẽ. Hũqͥd ñ uniuersa ibi falsa st̃ & in sana. cũ se
ã do formati hoĩes. aut in pecudes. aut inferas. aut in por¬
tenta transformant:Nũqͥd ñ omnẽ excedit insaritã: cũ
decorẽ uultꝰ humani. dei specialit᷑ manib in omnẽ pul¬
chritudinẽ sig᷑atũ. sqͥlore sordiũ ⁊ adulterina feditate

Expanded text:
proprie naturam impiproprie naturam impit virtutem. Et illorum gravior atque immedicabilis languor est, qui superstitionum furore et ludorum suavitate decepti, sub specie sanitatis insaniunt. An non omnia quae a ministris daemonum illis aguntur diebus falsa sunt et insana, cum vir, virium suarum vigore mollito, totum se frangit in feminam, tantoque illud ambitu atque arte agit, quasi poeniteat illum esse, quod vir est? Nunquid non universa ibi falsa sunt et insana, cum se a Deo formati homines, aut in pecudes, aut in feras, aut in portenta transformant? Nunquid non omnem excedit insaniam, cum decorem vultus humani Dei specialiter manibus in omnem pulchritudinem figuratum, squallore sordium et adulterina foeditate
Abbreviated transcription (Latin):
spes eiꝰ: ⁊ ñ respex̃ in uanitates. ⁊ in sanias falsas. Itaq qͥ
sperat in dm̃. ac toto corde in eiꝰ głam luminũ suoꝵ de¬
figit aspectũ. ad insanissimas uanitates c̃secͥtos semel dõ¬
ñ debet ocłos retorquere: qͥa ut ait dñs. nemo mittens
manũ ad aratrũ ⁊ respiciens retro aptꝰ ẽ regno dđi. Om̃iꝰ
enĩ arans si retͦ respiciat: aut tortuosũ ⁊ inutile̾ faciet
sulcũ. aut arantiũ boũ suoꝵ uestigia uulnerabit. Itaq¬
⁊ qͥ directo tͣmite ac spiritali uomere uitia mundana
ꝑsulcans incedit ad regnũ di. si aspectũ suũ ad ĩpia ⁊ ua¬
na c̃uerterit. ⁊ niges suos hoc ẽ corpꝰ atq animã uulnera¬
bit. ⁊ optimi itineris picłosũ nimis incurret errorẽ. Et ñ
respex̾ inqͥt in uanitates ⁊ in sanias falsas. Quomͦ beatꝰ dauid
falsas insanias dic̃: cũ uere insaniant qͥ ab iecto retiorsũ ti¬
more di ad demonũ respiciunt uanitates: S uir fidelis

Expanded text:
s, et non respexit in vanitates et insanias falsas . Itaque qui sperat in Deum, ac toto corde in ejus gloriam luminum suorum defigit aspectum; ad densissimas vanitates consecratos semel non debet oculos retorquere; quia, ut ait Dominus: Nemo mittens manum ad aratrum, et respiciens retro aptus est regno Dei . Omnis enim arans, si retro respiciat. aut tortuosum, aut inutilem faciet sulcum, aut 46 arantum boum suorum vestigia vulnerabit. Ita et qui directo tramite ac spirituali vomere vitia mundana persulcans incedit ad Dei regnum, si aspectum suum ad impia et vana converterit, et juges suos, hoc est corpus atque animam, vulnerabit, et optimi itineris periculosum incurret errorem. Et non respexit, inquit, in vanitates et insanias falsas. Quomodo beatus David falsas insanias dicit; cum vere insaniant, qui abjecto retrorsum timore Dei, ad daemonum respiciunt vanitates? Sed vir fidelis
Abbreviated transcription (Latin):
c̃munio. sic̃ nos eccłaꝵ doctor instruit dicens. Quę cͣuen¬
tio xp̃i ad belial: qͥ autẽ c̃sensus tẽplo dĩ cũ ydolis: Qui
õq g credentiũ uel ẽ tẽplũ dĩ. uel eẽ desiderat. sollicite
caleat. ne mortua ⁊ uana sectando. desinens cẽ tẽplũ dĩ
fiat habitatio tenebraꝵ: fiat demonis monum̃tũ.

Expanded text:
communio, sicut nos Ecclesiarum doctor instruit dicens: Quae convencommunio, sicut nos Ecclesiarum doctor instruit dicens: Quae conventio Christi ad Beliat? Qui autem consensus templo Dei cum idolis ? Quio credentium vel est templum Dei, vel esse desiderat, sollicite caveat ne mortua et vana sectando, desinens esse templum Dei, fiat habitatio tenebrarum, fiat daemonis monumentum.
Abbreviated transcription (Latin):
sollicitudinẽ instructione diuini sermonis edoctos.
umuersas kalendarũ suꝑuenientiũ uanitates decli¬
nare. penitꝰ ⁊ horrere ad ꝑfectioris tam̃ cĩdationiᷤ
agñ¶tũ ñ me piguit usitatũ ur̃is aurib inferre sermo¬
nẽ. Qsic̃ ait beatissimꝰ paulꝰ. fr̃s eade uob̃ sebere mͥ qͥdẽ ñ
pigrũ: uob autẽ necessariũ. Necessariũ dilectissimi nec suꝑ
fluũ reor  si ꝓ c̃monitione scã. dudũ habita p̾̃cedentiũ pa¬
trũ uob reparant᷑ alloqͥa. Et reuera qͥd fastidii qͥd honers
habet. ꝓ salictis ꝓfectu utilia. ac do placita sepe dicere: fre¬
quent᷑ audire Et ido km̃i fide ac deuotione solita. reli¬
giosi itineris uias ac ueritatis semitras gradientes: magͣ
inag̃q erroꝵ deuia.⁊ diabolica calcate figm̃ta. Nec enĩ
debet fidelis anima q̃ angłoꝵ c̃sortia c̃cupiscit. demonioꝵ
lusib delectari. Neq uͦ luci ac tenebris. ueritati aq m̃da¬
rio. t᷑pitudini ⁊ honestati apud di seruos ulla potest eẽ

Expanded text:
ini sermonis edoctos universas calendarum supervenientium vanitates declinare penitus et horrere: ad perfectioris tamen emendationis argumentum non me piguit usitatum vestris auribus inferre sermonem, sicut ait beatissimus Paulus: Fratres, eadem vobis scribere mihi quidem non pi reor, si pro commonitione sancta dudum habita, praecedentium Patrum vobis repetantur alloquia. Et revera, quid fastidii, quid oneris habet pro salutis profectu utilia, ac Deo placita saepe dicere, frequenter audire? Et ideo, carissimi, fide ac devotione solita religiosi itineris vias, ac veritatis semitas gradientes, magis magisque errorum devia, et diabolica calcate figmenta. Nec enim debet fidelis anima, quae angelorum consortia concupiscit, daemoniorum lusibus delectari. Nequcio, turpitudini et honestati apud Dei servos ulla potest esse
Abbreviated transcription (Latin):
is ꝑdeunt. ⁊ cũ sacͥlegio reuertunt᷑. Aut qͦmͦ se xp̃ianũ
putat posse uel dici : qͥ in tali obseruatione uidet se ꝑfidis¬
re.manifesta relatione cognoui. Et reuera ñ st̃ a nob̃ pe¬
nitꝰ inqͥrenda. qͥ om̃ipotenti do credimꝰ: qͥ qͥlitate meritaꝵ

Expanded text:
is prodeunt, et cum sacrilegio revertuntur. Aut quomodo se Christianum is prodeunt, et cum sacrilegio revertuntur. Aut quomodo se Christianum putat posse vel dici, qre manifesta relatione 48 cognovi. Ac revera non sunt a nobis penitus inquirenda, qui omnipotenti Deo credimus, q
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ. ⁊ queritis m̃datiũ : Graue utiq eoꝵ cor ẽ. atq oĩ ĩpieta¬
te dep̾ssũ : qͥ ꝑ sacͥlegos iocos diunis mnonitis illudentes ua
na diligt̃.⁊ falsa sectaut᷑. & post oĩa ad offensionis pleni¬
tudinẽ dies ipsos annũ nouũ uocant. qͦmꝗͣ ñ inc̃uenient̃
scđm se nouũ appellent annũ: qmͣ ꝑnefandas ferias hone¬
state depulsa. turpitudo ⁊ ꝑuersitas innouat᷑. Nouũ uo¬
cant annũ: qͥsi noui aliqͥd aut celũ te̾ ostendat̾. aut t̾ra.
Houũ annũ ianurias appellant kalendas: cũ uetusto sẽꝑ
errore. ⁊ horrore sordescant. Auspicia etiã uanissum colli¬
gere se dict̃ : aut statũ uite suę manib indiciis estiman¬
tes. ꝑ incerta auiũ feraꝵq signa ĩminentis anni futura
rmant᷑. cũ utiq apud am solũ. sit notitia fut᷑oꝵ. ⁊ legalis
auctoritas ista ꝓhibeat dicens. ne auspicemini. ne auguris
intendatis. S miseri at miserandi hoĩes rapti errarib pa

Expanded text:
t loquuntur? Grave utique eorum cor est atque omni impietate depressum, qui per sacrilegos jocos divinis monitis illudentes et vana diligunt et falsa sectantur, et post omnia, ad offensionis plenitudinem, dies ipsos annum novum vocant. Quanquam non inconvenienter secundum se novum appellant annum, quoniam per nefandas ferias, pro honestate falsa turpitudo et perversitas innovantur. Novum vocant annum, quasi novi aliquid aut coelum tunc ostendat, aut terra. Novum annum Januarias appellant calendas, cum vetusto semper horrore et errore sordescant. Auspicia etiam vanissimi colligere se dicunt, ac statum vitae suae inanibus indiciis aestimantes, per incerta avium ferarumque signa, imminentis anni futura rimantur, cum utique apud Deum solum sit notitia futurorum, et legalis auctoritas ista prohibeat, dicens: Ne aruspicemini, ne auguriis intendatis. Sed miseri ac miserandi homines rapti erroribus pa
Abbreviated transcription (Latin):
pecc̃or ⁊ immundꝰ młtoꝵ ẽ. M ulti enĩ demones possident ẽũ ⁊ idõ comu
ad ihm. Q soltiendo pullo contͣdix̾ant. audito dñi nõie qͥesct̃. qͥa magi¬
st erroꝵ qui uenientib ad saltitẽ gentiũ doctorib obsistebant᷑ eatenꝰ
suaᷤ tenebras defende: donec miraculis attestantib u̾̃i possessoris ac dñ
uirtꝰ emicanit. At pꝰꝙͣ fidi adñice potestaᷤ apparuit: cedentib̾ passĩ ad ułsa¬
rior queret. ub credentiũ cetꝰ ad dñm quẽ corde portaret adducebat᷑.
uͥtutũ. ł dissertio scͥpt᷑aꝵ. ł certe eccłiasticoꝵ dogmatũ uarietates intel¬
ligi posst̃. qbꝰ illi corda hõinũ añ nuda⁊ frigida. qͦxꝰ sessore digna fiant
sim pliciorib dĩ famut uiã suo sanguine parant. ut uidelie ĩ offen¬
so gradu m̃tis ad suꝑne menia ciuitatis. qͦ ihe duc̃ incedant. Itẽ asellũ¬

Expanded text:
et immundus, multorum est. Multi enim daemones possident eum, et ideo communad Jesum. Qui solvendo pullo contradixerant, audito Domini nomine quiescunt, quia magistri errorum, qui venientibus ad salutem gentium doctoribus obsistebant, eatenus suas tenebras defendere, donec, miraculis attestantibus, veri posvirtus emicuit, ac postquam fidei dominicae potestas apparuit, cedentibus passim adversariorum querelis liber credentium coetus ad Deum, quem corde portaret, adducebatur. utum, vel edissertio Scripturarum, vel certe ecclesiasticorum dogmatum varietates intelligi possunt, quibus illi corda hominum ante nuda et frigida, quo simplicioribus Dei famulis viam suo sanguine parant, ut videlicet inoffenso gressu mentis ad supernae moenia civitatis, quo Jesus ducitur incedant. Item
Abbreviated transcription (Latin):
uocabit᷑. hoc testimoniũ ut diximꝰ in septuaginta int̃pret b ñ
habet᷑. Nonnulli enĩ de ęsayę ꝓpħȩ libro sũptũ eẽ uolunt:
ubi scriptũ ẽ. Exi& uirga de radice iesse: et flos de radice eius
ascendet. Nos aũt̃ dicimus. qr si fixũ de scripturis posuisset eu¬
angłista testimoniũ : non diceret ꝑ ꝓpħas: sed ꝑ ꝓpħam. Om̃s
enĩ ꝓpħȩ dnm nazareũ uocant : qr scm̃ eũ p̃dicant. Ip̃se ẽ enĩ.
de quo ꝑ danielẽ dr̃. Cũ uenerit scĩ scõꝵ: cessabit unctio. Ꝙ dauid.
Non dabis scm̃ tuũ. uidere corruptionẽ. Et iterũ. Scitote. qm̃ mirifi¬

Expanded text:
 diximus, in Septuaginta Interpretibus non habetur. Nonnulli enim de Isaiae prophetae libro scriptum esse volunt, ubi scriptum est: Exiet virga de radice Jesse, et flos de radice ejus ascendet ; nos autem diximus, quod si fixum de Scripturis posuisset evangelista testimonium, non diceret pee Dominum Nazaraenum vocant, qui Christum eum praedicant. Ipse est enim de quo per Danielem dicitur: Cum venerit Sanctus, cessabit unctio; et David: Non dabis Sanctum videre corruptionem . Et iterum: Scitote quoni
Abbreviated transcription (Latin):
ut nos qͦ nascimur. Habuit corpꝰ humanũ: ⁊ ħ signũ: cui contͣdicitꝰ᷑. Alui
enĩ dict᷑ eũ uenisse de cęlis: alii tale quale nos corpꝰ habuisse. ut ꝑ simili¬
tudinẽ corporis. etiã nrͣa coepora redimeret ã peccatis: ⁊ daret nob̃ spem.
stantiȩ corpꝰ resurrexerit. ⁊ ÷ infinita contentio: aliis dicentib figurã
corpꝰ habuit: qͦmͦ clausis ingͣssus : hostus ⁊ stetit.s llides gͥ ut argumͣ¬
tis uariis: etiã resurrectioni eiꝰ questio coneitet᷑ : ⁊ sit signũ qui contͣ

Expanded text:
ut nos quoque nascimur. Habuit corpus humanum, et hoc est signum cui contradicitur. Alii ut nos quoque nascimur. Habuit corpus humanum, et hoc est signum cui contradicitur. Alii enim dicunt eum venisse de coelis, alii tale quale nos corpus habuisse, ut per similitudinem corporis, etiam corpora nostra redimeret a peccatis, et daret nobis spem stantiae corpus resurrexit? Et est infinita contentio, aliis dicentibus: Thomaecorpus habuit, quomodo clausis ingressus est ostiis, et stetit? Vides igitur ut argumentis
Abbreviated transcription (Latin):
fueritł qͣm illud tẽpꝰ qͦ uidebar stare. Utabã enĩ pecato tẽ¬
pore qͦ peccato inuebã. ⁊ qͥa peccato stalũ: pͥma nͥ utilitas
suit ut caderẽ. ⁊ peccato morerer. Deniq ⁊ sciͣ ꝓpħe qͣndo¬
asigustiꝰ aliqͥd ẽtẽplabant᷑: cadelunt in faciẽ fuã. Iterea
cadat in te ethineus. Diligebas sartũ. p̾mũ in te scontatui
int̾eat. Peccator eras: cadat inte peccator: utt possis dͥehine
mortis c̃forines & resurectionis erimꝰ. Iste gͥ in ruinã. ⁊ in
resurrectionẽ multoꝵ positꝰ ÷ in isrł. ħ: in his qͥ plena posft̃ atie et ra
tione conspicere. Et in signũ cui contradicet᷑. Om̃ib ꝗ narrat historia
de saluatore: contradicit᷑. Llirgo mat̾ ẽ. signũ ÷ cui contͣdicit᷑. Marcio¬
nitȩ contͣclict̾ huic signo: ⁊ aiunt. penitꝰ eũ de muliere ñ eẽ generatũ.
ebionite contͣdict᷑ hiuc signo: dicentes ex uiro ⁊ muliere ita natũ eẽ:

Expanded text:
fuerit, quam illud tempus quo ante videbar stare. Stabam enim in peccato, tempore quo peccato vivebam. Et quia peccato stabam prius, mihi utilitas fuit ut caderem, et peccato morerer. Denique et sanaugustius aliquid contemplabantur, cadebant in faciem suam. Propterea cadat in te ethnicus. Diligebas scorta? primum in te scortator intereat. Peccator eras? cadat in te peccator, ut possis dehinc rmortis, conformes et resurrectionis erimus . Iste igitur in ruinam et in resurrectionem multorum positus tione conspicere. Et in signum cui contradicetur. Omnibus quae narrat historia de Salvatore, contradicitur. Virgo mater est, signum est cui contradicitur. Marcionistae contradicunt huic signo, et aiunt penitus eum de muliere non esse natum. Ebionitae contradicunt signo, dicentes eum ex viro et muliere ita natum esse
Abbreviated transcription (Latin):
t̃imisit ħ loco lucas. q̃ a matheo satis exposita nouerat᷑ dñm uide¬
licet pꝰ hȩc ne ab herode necandꝰ inueniret᷑ egyptũ ã parentib
eẽ delatũ. defunctoq herode sic demũ galileã reu̾sũmarareth
ciuitatẽ suã in habitare cepisse. Solent enĩ eugłiste singuli sic o¬
nuttere quęda. qͣ ł ab aliis cõmemorata uiderint: ł ab aliis c̃me¬
moranda in spũ p̾uiderint: ut continuata suȩ narrationis serit
qͣsi nulla p̾tͣmisisse uideant᷑ Quę tam̃ alteriꝰ eugłiste considerati
scͥptura.: ꝙ loco transilita fuert̾t: diligens lector inueniat. Puer
aut̃ crescebat ⁊ confortabit᷑ plenꝰ sapientia: ⁊ grã di eiat in il
Iotanda distinctio u̾boꝵ: qr dñs in eo qͦd puer erat .i. habitũ hu¬
habebat augeri. Unde rectissime plenꝰ sapientia ꝑhibet᷑. ⁊ grã.
apientia qͥdẽ. qr in ipso habitat om̃is plenitudo daunita: tis

Expanded text:
termisit hoc loco Lucas, quae a Mattheo satis exposita noverat, Dominum videlicet, post haec ne ab Herode necandus inveniretur, Aegyptum a parentibus esse delatum. Defunctoque Herode, sic demum Galilaeam reversum, Nazareth civitatem suam inhabitare coepisse. Solent enim evangelistae singuli sic omittere quaedam, quae vel ab aliis commerata viderint vel ab aliis commemoranda in spiritu praeviderint, ut continuata suae narrationis serie, quasi nulla praetermisisse videantur. Quae tamen, alterius evangelistae considerata Scriptura, quo loco transilita fuerint, diligens lector inveniat. Puer autem crescebat, et confortabatur plenus sapientia, et gratia Dei erat in illo. Notanda distinctio verborhabebat augeri: unde rectissime plenus sapientia perhibetur et gratia. Sapientia quidem, quia in ipso habitat omnis plenitudo divinitat
Abbreviated transcription (Latin):
titur: qr post int̾fectionẽ antixp̃i synagoga in eũ creditu¬
ra ẽ: ut ait apłs. Cũ plenitudo gentiũ intrauerit: tunc oñĩis
isrł saluus fiet. Sed qr in ęxcłia manet et manebit: audiamus
ubi habitauerit. Et ammonitus in somnis secessit in partes gali¬
leȩ : et ueniens habitauit in ciuitatẽ quę uocat᷑ nazareth. Quia
enĩ nazareth flos siue uirgultũ int̾pretat᷑. significat eccłiam:
quȩ et florẽ habet mundicię et uirgultũ uirtutũ. Cuius uir¬
gulti pulchritudinẽ aminirabat᷑ sponsus in canticis canticoꝵ: di¬
cens. Quȩ ẽ ista quȩ ascendit ꝑ desertũ sicut uirgula fumi ex

Expanded text:
synagoga in eum creditura est, ut ait Apostolus: « Cum plenitudo gentium intraverit, tunc omnis Israel salvus fiet . » Sed quia in Ecclesia manet et manebit, audiamus in ubi habitaverit. « Et admonitus in somnis, secessit in partes Galilaeae: et veniens, habitavit in civitate quae vocatur Nazareth. Quia enim Nazareth flos sive virgultum interpretatur, significat Ecclesiam, quae et florem habet munditiae et virgultum justitiae, cujus virgulti pulchritudinem admirabatur sponsus, in Canticis canticorum dicens: Quae est ista quae ascendit per desertum si
Abbreviated transcription (Latin):
ad ħ culmen ascend̾at. Uidete mulieres testimoniũ annę unita¬
mini illud si qn uob̾ euenerit. ut ꝑdatis uiros. Consid̾ate qd de
ea scͥptũ sit: septẽ annis uixit a uirginitate sua cũ uiro suo ⁊rłg
pt̃ea ꝓphetes fuit : neq enĩ ut libet ⁊ fortuito spẽ sc̃s habitauit
in ea. Bonũ ÷ ⁊ pͥmũ: si qͦ pot̃ uirginitatis grãm possidẽ. Si aut̃ ħ
ñ potuerit: s euenerit ei ut ꝑdat uirũ: uidua ꝑseueret. ¶oͦ qͥdẽ
ñ solũ pꝰ moetẽ uiriis etiã cũ ille uuit debet hab̃̾e in anino. ut
etiã si ñ euen̾it. uoluntas ipsiꝰ ⁊ ꝓpositũ a dño coronet᷑  ⁊dicat ħ
oueo atq ꝓmitto. si mͥ humanũ aliqͥd qͦd ñ opto contigerit. nich̃

Expanded text:
ad hoc culmen ascenderat. Videte, mulieres, testimonium Annae, et imitaad hoc culmen ascenderat. Videte, mulieres, testimonium Annae, et imitamini illud, si quando vobis evenerit ut perdatis viros. Considerate quid de ea scriptum sit: Septem annis vixit a virginitapterea prophetes fuit. Neque enim ut libet et fortuito Spiritus sanctus habitavit in ea. Bonum est et primum, si qua potest virginitatis gratiam possidere. Si autem hoc non potuerit, sed evenerit ei ut perdat virum, vidua perseveret. Quod quidem non solum post mortem viri, sed etiam cum ille vivit debet habere in animo, ut etiamsi non venerit voluntas ipsius et propositum, a Domino coronetur, et dicat: Hoc voveo atq
Abbreviated transcription (Latin):
me diũ: impossibile erat eas penitꝰ int̾fici. Unde ⁊ nos si peccauerimꝰ:
debemꝰ diceie. Peccatũ meũ notũ feci tͥ⁊ innqͥtatẽ meã ñ abscondi. bxxi.
annunciabo ̃ iusticiã meã dño. Si enĩ ħ fecerimꝰ. ⁊ reuelauerimꝰ peccata
nr̃a:ñ solũ dõ. s ⁊ his qͥ posst̃ mederi uulnerib nr̃is. atq peccatis: dele¬
bunt᷑ peccata nr̃a ab eo qͥ ait. Coce delebo ut nubẽ iniqͥtates tuas.
⁊ stcut caliginẽ peccata tua. pꝰ symeonis ꝓpłnam qr necesse erat ut
inulieres etiã saluarent᷑: uenit ꝓpħissa mulier. de qͥ scribit᷑. Et erit
anna ꝓpħissa filia phanuel: de tͥbu aser. Quã pulcher oedo
Iuenit ante uirũ mulier: s priꝰ uenit sy meon. qͥ apphendit
infantẽ: ⁊ tenuit in brachiis suis. Deinde mulier: cuiꝰ ñ st̃ qdẽ uͥ¬
om̃ib qͥ expectabant redẽptionẽ ihrsłm. Et iuste scã mulier

Expanded text:
medium, impossibile erat eas penitus interfici. Unde et nos si peccaverimus, medium, impossibile erat eas penitus interfici. Unde et nos si peccaverimus, debemus dicere: Peccatum meum notum tibi feci, et injustitiam meam non abscondi. Dixi, annuntiabo nostra non solum Deo, sed his qui possunt mederi uulneribus nostris, debuntur peccata nostra ab eo, qui ait: Ecce delebo ut nubem iniquitates tuas, et sicut caliginem peccata tua . Post Simeonis prophetiam, quia necesse erat ut mulieres etiam salvarentur, venit prophetes mullia Phanuel de tribu Aser. Quam pulcher ordo! non venit ante virum mulier, sed prius venit Simeon, qui apprehendit infantem, et tenuit in brachiis suis: deinde mulier, cujus non sunt quidem veromnibus qui exspectabant redemptionem Israel. Et juste sancta mulier
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑ ñ qͦ contͣdicant hi. qͥ credt in eũ: nos qͥppe om̃ia scimꝰ uera ẽẽ quę
scͥpta st̃. s qr apud incredulos uniu̾sa quȩ de eo sc̾pta st̃. signũ sit cui
contͣdicat᷑. Deinde symeon ait. Et tuã ipsiꝰ animã. ꝑtransibit gladiꝰ.
Nulla docet historia beatã martã mariã ex hac uita gladii occisione
migͣsse: pͣsertĩ cũ ñ anima s corpꝰ. ferro soleat int̾fici. Unde restat intel¬
motẽq ipsã ñ dubitaret eẽ deuicturũ. ut sua tam̃ carne̾ ꝓcreatũ.
ñ sine doloris affectu potuit uidere crucifigi. Nã ⁊ ferrũ qͦs animam
ioseph ꝑtransisse cantt᷑. nullũ meliꝰ quã dura tͥbulatio mentis in¬
telligitur. Ut reuelent᷑ ex multis cordib cogitationes. Cogitationes¬
tur ⁊ int̾fectȩ atq emortuȩ eẽ desinerent: ⁊ occidẽt eas ille qͥ pͥ nobis
mortuus ÷. Quãdiu enĩ abscondite erant cogitationes. nec platę in

Expanded text:
 contradicant hi qui credunt in eum. Nos quippe scimus omnia esse vera quae scripta sunt, sed quia apud incredulos universa quae de eo scripta sunt, signum sint cui contradicitur. Deinde Simeon ait: Et tuam ipsius animam pertransibit gladius. Nulla docet historia beatam Mariam ex hac vita gladii occisione migrasse, praesertim cum non anima, sed corpus soleat ferro interfici. Unde restat intelmortemque ipsam non dubitaret esse devicturum, ut sua tamen carne procreatum, non sine doloris affectu potuit videre crucifigi. Nam et ferrum, quod animam Joseph pertransisse canitur, nullum melius quam dura tribulatio mentis intelligitur. Ut revelentur ex multis cordibus cogitationes. Inctur, et interfectae atque emortuae esse desinerent, et occideret eas ille qui pro nobis mortuus est. Quandiu enim absconditae erant cogitationes, nec prolatae in
Abbreviated transcription (Latin):
e delissima suscepturi : totis uirib nos debemꝰ cũ ipsiꝰ
adiutorio pͣparare. ⁊ om̃s latebras animę nr̃e diligent᷑ aspicere:
ne forte sit in nob̃ aliqͦd peccatũ absconditũ. qͦd et consci¬
⁊ in cȩłu ascenderit. considerat tam̃ ut credimꝰ et diligent̃
attendit: qͣliter se unusqͥsq seruoꝵ eiꝰ sine auaricia. sine ira.
sine suꝑbra. atq lirruria ad celebrandũ eiꝰ nataliciũ studeat
p̃parare. atq cõponat. Et scdm qͦd unũ quẽq ornatũ bonis o

Expanded text:
delissima suscepturi, totis viribus nos debemus cum ipsius adjutorio praeparare, et omnes latebras animae nostrae diligenter aspicere; ne forte sit in nobis aliquod peccatum absconditum, quod et consciet in coelum ascenderit; considerat tamen, ut credimus, et diligenter attendit, qualiter se unusquisque servorum ejus sine avaritia, sine ira, sine superbia atque luxuria ad celebrandam ejus nativitatem studeat praeparare atque componere: et secundum quod unumquemque bonis o
Abbreviated transcription (Latin):
n natałe enĩ dm̃ fr̃s diłmi qͣsi in nuptiis spiritalib sponsę
suȩ eccłe. xp̃c adiunctus ẽ. Tc̃ ueritas de tͣra orta ẽ. tẽ iusticia
de celo ꝓspęxit. Tunc ꝓcessit sponsus de thalamo suo: hoc ẽ uer
bũ de utero uirginali. Pcessit eniͣ cũ sponsa sua .i. humanã car¬
uiuiũ patͥs & filii. ⁊ spẽ scĩ intraturi. uidete qͣlib indumͣtis
debeatis ornari. Et ideo mundemꝰ qͦntũ possumꝰ cũ dĩ adiu¬
torio corda simnul & corpora nr̃a. ut cęlestis ille inuitator
indignũ.

Expanded text:
atres dilectissimi, quasi in nuptiis spiritualibus sponsae suae adjunctus est. Tunc veritas de terra orta est, tunc justitia de coelo prospexit: tunc processit sponsus de thalamo suo, hoc est Verbum Dei de utero virginali. Processit enim cum sponsa sua Eccvivium Patris et Filii et Spiritus sancti intraturi, videte qualibus indumentis debeamus ornari. Et ideo mundemus, quantum possumus cum Dei adjutorio, corda simul et corpora nostra: ut coelestis ille invitator indignum.
Abbreviated transcription (Latin):
ab sp̃ũ scõ. colloqͥo discit angłico: nec dãpnũ pudoris dĩ ge¬
nitͥx mex fut᷑a. Cur enĩ de c̃ceptionis nouitate desꝑet cui
efficientia de altissimm uirtute ꝓmittit᷑ Confiriat᷑ cre¬
dentis sides etĩa p̾euntis attestatione miracłi: donat᷑ q he¬
lisabeth inopinata fecunditas ut qͥ c̃ceptũ dedat sterili.
pͥncipio erat apud đm. ꝑ quẽ facta st̃ om̃ia. ⁊ fine qͦ factũ
ẽ nicħ. ꝓptͣ liberandũ hominẽ ab ęt̃na morte factꝰ ẽ homͦ.
ita se ad susceptionẽ humilitatis nr̃e sine diminutione suę¬
maiestatis inclinans. ut manens qͦd erat assumensq qͦd ñe
rat. uerã. serui formã ei formę in qͣ dõ pat ẽ ęqͥlis uniret:
meret głificatio. nec suꝑͥorẽ minueret assũprio. Salua gͥ
ꝓpͥetate utriꝰq substantię ⁊ in unã coeunte ꝑsonã. suscipitꝰ
ã maiestate. humilitassa uirtute infirmitas. ab ęt̃nitate

Expanded text:
a Spiritu sancto, colloquio discit angelico. Nec damnum credit pudoris, Dei gea Spiritu sancto, colloquio discit angelico. Nec damnum credit pudoris, Dei genitrix mox futura. Cur enim de conceptionis novitate desperet, cui efficientia de Altissimi virtute promittitur? Confirmatur credentis fides etiam praeuntis attestatione miraculi, donaturque Elizabeth inopinata fecunditas; ut qui conceptum dederat sterili, ipio erat apud Deum, per quem facta sunt omnia, sine quo factum est nihil, propter liberandum hominem ab aeterna morte factus est homo, ita se ad susceptionem humilitatis nostrae sine diminutione majestatis suae inclinans, ut manens quod erat, assumensque quod non erat, veram servi formam ei formae in qua Deo Patri est aequalis uniret, meret glorificatio, nec superiorem minueret assumptio. Salva igitur proprietate utriusque substantiae, et in unam coeunte personam, suscipitur a majestate humi
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa inuitat᷑ ad ueniã. Animet᷑ gentilis. qͥi uocat᷑ ad uitã.
Aei nãq filiꝰ scđm plenitudinẽ t̃pris quã diuini c̃silii inscru¬
tabilis altitudo disposuit rec̃ciliandã actori suo. naturã ge¬
neris assũpsit humani. ut inuentor mortii diabolꝰ ꝑ ipsã
ꝗ uicerat uiceret᷑. In qͦ c̃flictu ꝓ nob intto magno ⁊ mira¬
bi eqͥtatis iure certãtũ ẽ. dũ om̃ipe d̃ĩs cũ seiu̾ssimo hoste
s peccati totiꝰ exꝑtẽ. Alienũ qͥppe ab hac natiuitate ẽ. qͦd
de oĩb legit᷑. Nemo mundꝰ a sorde: nec infans cuiꝰ ẽ uniꝰ die
uita suꝑ t̾rã icħ in istã singłarẽ natinitatẽ de carnis c̾cu¬
piscentia transiuit nicħ de pecaati lege manauit. Ulirgo
regia dauiticę stirpis eligitꝰ q̃ sacro grauidanda feru diui¬
nã humanãq ꝓlẽ pͥus c̃ciꝑet m̃te. quã corpore. Et ne suꝑni
ignara c̃silii ad ͥusitatos paueret effectꝰ qͦd in ea oꝑanđu eratt

Expanded text:
niam. Animetur gentilis, quia vocatur ad vitam. Dei namque Filius secundum plenitudinem temporis, quam divini consilii inscrutabilis altitudo disposuit, reconciliandum auctori suo naturam generis assumpsit humani, ut inventor mortis diabolus, per ipsam quam vicerat vinceretur. In quo conflictu pro nobis inito, magno et mirabili aequitatis jure certatum est: dum omnipotens Dominus cum saevissimo hoste, participem, sed peccati totius expertem. Alienum quippe ab hac nativitate est, quod de omnibus legitur: Nemo mundus a sorde, nec infans, chil ergo in istam singularem nativitatem de carnis concupiscentia transivit, nihil de peccati lege manavit. Virgo regi Davidicae stirpis eligitur, quae sacro gravidanda fetu divinam humanamque prolem prius conciperet mente quam corpore. Et ne superni ignara consilii ad inusitatos paveret effectus, 65 quod in ea operandum erat
Abbreviated transcription (Latin):
ut essemꝰ in ipio in ipso noua creat᷑a. nouũ q figmͣtũ. Depo¬
namꝰ gͦ ueterẽ hominẽ cũ actib suis: & ad epti participati¬
onẽ generationis xp̃i. carnis renuntiemꝰ oꝑib Agnosce o
xp̃iane dignitatẽ tuã. ⁊ diuinę c̃sors factꝰ nat᷑ę. noli in ue¬
terẽ uilitatẽ degeneri cuersatione recͥdere. Mem̃to cuiꝰ

Expanded text:
mus in ipso nova creatura, novumque figmentum. Deponamus ergo veterem hominem cum actibus suis ; et adepti participationem generationis Christi, carnis renuntiemus operibus. Agnosce, o Christiane, dignitatem tuam, et divinae consors factus naturae, noli in veterem vilitate
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cepit eis iħx. Et adduxert̃ asynã ⁊ pullũ. ⁊ ĩposuer̃ suꝑ eos
uestim̃ta sua. ⁊ eũ desuꝑ sedere fecert̃. Pullus iste ⁊ asina qͥb
apłi sternt̃ uestim̃ta sua ut iħc molliꝰ sedeat. ante aduentũ
saluatoris nudi erant: multisq sibi in eos dñatũ uendicanti¬
coꝵ doginatũ uarietates. qͥb nͥ anima instructa fuerit ⁊ orna¬
ta. sessorẽ hab̾e dñm ñ meret᷑. Pluruna aut̃ turba strauerunt
uestimta sua in uia. uidete dif ferentiã uniꝰcuiꝰq ꝑsonȩ. Apłi¬

Expanded text:
esus. Et adduxerunt asinam et pullum: et imposuerunt super eos vestimenta sua, et eum desuper sedere fecerunt. Pullus iste et asina, quibus apostoli sternunt vestimenta sua, ut Jesus mollius sedeat, ante adventum Salvatoris nudi erant, multisque sibi in eos dominatum vindicanticorum dogmatum varietates: quibus nisi anima instructa fuerit et ornata, sessorem habere Dominum non meretur. Plurima autem turba straverunt vestimenta sua in via. Videte differentiam uniuscujusque personae. Ap
Abbreviated transcription (Latin):
huꝰ eecdudit. Cadent stellȩ. illi utiq resurrectionis gła mican¬
tes: ali uiri sicut luminaria in scło uerbũ uitȩ c̃tinentes: illi
uri de qͥb abrahe dictũ ẽ qͥa sic̃ celũ fulgeret ⁊ stelleͥ sic ⁊ sem̃¬
e . Ercident gͦ hõib patͥarcheͥ & exeident ꝓphe. si ꝑsecutionis a cer¬
bitas conualescat quȩ opoetet sieri: donec eccła in om̃ib. uir̃tusũ
in singłis plenitudo cumulet᷑. Sic enĩ ꝓbant᷑ bom. Ni ꝓdunt̾ infir¬
mi Ergo ut uarii animoꝵ estus. ita graues ert̃. ut delietꝙ mul¬
ntudine male consei fucturi uidicii metusacri in nob ros fon¬
tis arescat. Aret enĩ ꝑfidia: sides rorat. Nã iurtutes in oelore¬
mouebunt᷑ Et tunc udebt̃ filiũ hõis uenientẽ in nubib fortẽ¬
se quẽa amodũ añi expectat᷑ aduentꝰ. ut eiꝰ p̃sentia ostctio suẽ

Expanded text:
huius excludit. cadent stellae, illi utique resurrectionis gloria iam micanhuius excludit. cadent stellae, illi utique resurrectionis gloria iam micantes, illi uiri sicut luminaria in saeculo uerbum uitae continentes, illi uiri, de quibus Abrahae dictum est quia sicut caelum fulgeret ejus . Excident ergo hominibus patriarchae, excident prophetae, si persecutionis acerbitas convalescat: quae oportet fieri, donec Ecclesiae in omnibus virtutum, in singulis plenitudo cumuletur; sic enim probantur boni, sic produntur infirmi. Ergo varii animorum aestus ita graves erunt, ut delictorum multitudine male consciis, futuri judicii metu, sacri in nobis ros fontis arescat; aret enim perfidia, fides rorat. Nam virtutes in coelo commovebuntur: et tunc videbunt Filium hominis venientem in nubibus. . 39. Fortasse quemadm
Abbreviated transcription (Latin):
senes ⁊ integ̾ causa mysterui: qͦd ⁊ captuu iuidei sođ̃o ane
alcabit᷑. Sadentib uideis in ore gladii: ⁊ iudea om̃is
ã natioĩb credit᷑is subiciet᷑ in ore gladii spiritalis. qͥ ẽ sermo b. sas¬
nati ⁊ fient aiersa signa in sole. ⁊ luna ⁊ stellis. quȩ scdm ma
bit lum̃ suũ: ⁊ stellȩ cadent. Płimis enĩ ã religione deficientib
cara fides obscurabit᷑ nube ꝑfidiȩ: qͥa mͥ sol ille celestis. mea fide
uł minutt᷑. ut auget᷑ uẽ admodũ si płimi radios mundani solis
aspiciant : ꝓ captu uidentis aut pallidior sol uidetͦ ait clariar
tto ꝑ deuotione credentis. unicuiq spiritale lum̃ infunditur
Et quẽ aamodũ m̃struis cursib luna ł t̾rȩ oppositu eũ fuerite
regione solis. uanescit: sic ⁊ scã eccła cũ lumini gelesti uicia car¬
nis obsistunt : fuigorẽ diuini luminis de xꝑi raduis ñ poteste
mutuari. Nã in ꝑsecutionib. lucẽ dĩ solus plerũq amor iitea

Expanded text:
s et integra causa mysterii quod et captiui Iudaei secundo in calcabitur cadentibus Iudaeis in ore gladii et Iudaea omnis a nationibus credituris subicietur in ore gladii spiritalis, qui est sermo bis acutus, et fient signa diuersa in sole et luna et stellis. quae signa bit lumen suum, et stellae cadent . Plurimis enim a religione deficientibus, clara fides obscurabitur nube perfidiae; quia mihi sol ille coelestis mea fide vel minuitur, vel augetur. Quemadmodum si plurimi radios mundani solis aspiciant, pro captu videntis aut pallidior sol videtur, aut clarior: ita pro devotione credentis unicuique set quemadmodum menstruis cursibus luna uel terrae oppositu, cum fuerit e regione solis, uanescit, sic et sancta ecclesia, cum lumini caelesti uitia carnis obsistunt, fulgorem diuini luminis de Christi radiis non potest mutuari. namque in persecutionibus lucem dei solus plerumque amor uitae
Abbreviated transcription (Latin):
soluĩ. Sic̃ enĩ uidemꝰ in istis mundialib regnis. qͣm in pͥmis quidẽ
nemo potest facere seipsum regẽ. s ppłs creat sibi regẽ quẽ eligitꝰ. s̃s
cũ rer ille fuerit factus ⁊ confirmat᷑ in regno. iã habet potestate in ho¬
ininib. ⁊ ñ potest popuł iugũ eiꝰ oc ceruice sua repellere. nã pͥmũ
quidẽ in potestate ẽ populi facere sibi regem quẽ uult. factũ aut̃ de
regno repellere. iã ñ ẽ in potestate ciꝰ. ⁊ sic uoluntas ppti in necessita¬

Expanded text:
 Sicut enim videmus in istis mundialibus regnis quomodo in primis quidem nemo potest facere seipsum regem, sed populus eligit sibi regem, quem vult: sed cum rex ille fuerit factus et confirmatus in regno, jam habet potestatem in hominibus, et non potest populus jugum ejus de cervice sua repellere. Nam primum quidem in potestate populi est facere sibi regem quem vult; factum autem de regno repellere, jam non est in potestate ejus, et sic voluntas populi postea in necessita
Abbreviated transcription (Latin):
quua ure ẽ esens. Diuerso qͥđe mͦ in unũ tam̃ c̃currere uiaet
eniuglest u sententia. Mitheꝰ eñ de sola dñ ficiuinca cũ iam᷑
erꝰ tenes f erit hic de arbocib om̃ib Ulerũ siue cũ sua in om̃¬
bo i irescitt arborib ⁊ siculnea fecunda iã fioret: ut onñis lugũa
tiduentuẽ q tanꝗͣ tempotib estiuis refurrectionis fruct meten¬
tur siue cũ leuẽ fragilẽq iactantiã homo iniqtaitis cant to
lia semagoge mamos induerit conicere debemꝰ appropinq̃it᷑
iidiciũ N ã reminerare fidẽ dñs ⁊ delinquendi erro fino aste¬
re sestiat Dũplice gͥ hibet sigurã he sicuanea: uecũ sura st¬
tescunt: uel cũ pecctta lixxuriant: osã ꝑside credent a ira ⁊
ardunt ante. floreb̃t. ⁊ ꝑ grãm delictoꝵ pecat̃ores głabent᷑. Ibi

Expanded text:
 tamen concurrere uidetur euangelistarum sententia. Matthaeus enim de sola dixit ficulnea, cum ramus eius tener fuerit, hic de arboribus omnibus. uerum siue cum fructus in omnibus uirescit arboribus et ficulnea fecunda iam floret, ut omnis lingua dventum, quo tamquam temporibus aestivis resurrectionis fructus metentur: sive cum levem fragilemque jactantiam homo iniquitatis tamquam folia Synagogae ramus, induerit, conjicere debemus appropinquare judicium: nam remunerare fidem Dominus, et delinquendi finem afferre festinat. duplicem igitur habet figuram hic ficulnea, uel cum dura mitescunt uel cum peccata luxuriant. nam per fidem credentium quae arebant ante florebunt et per gratiam delictorum peccatores gloriabuntur. ibi
Abbreviated transcription (Latin):
uictor incederet. Lurbȩ aut̃ quȩ p̃cedebant. ⁊ quȩ sequebant᷑.
clamabant dicentes. Osanna filio dauid bñdictꝰ qͥ uenͣ in no¬
mine dñi. osanna in excelsis. Quia manifesta ẽ hystoria. spi¬
ritałe sequam᷑ ordinẽ disserendi. Turbȩꝰ egressȩ suerant de ihe¬
richo ⁊ secutȩ saluatorẽ. ac discipłos eiꝰ. Postqͣm pullũ asinę
solutũ uider̃t qͥ ante ligatꝰ fuerat. ⁊ apłoꝵ uestib exorna
tũ. ⁊ sedentẽ suꝑ eũ dñm iħ̾m: sulposuert uestim̃ta sua: ⁊ stra¬
uetĩ uiã ramis arboꝵ. Cũq oꝑe cuncta fecissent. uocis qͦ tͥbuunt
testimoniũ.: ⁊ p̃cedentes ac sequentes ñ breui ⁊ filenti c̾sessione
s clamore plenissimo resonant. Osanna silio dauid bñdict qͥ

Expanded text:
sequebantur, clamabant, dicentes: Osanna filio David: benedictus qui venit in nomine Domini; osanna in excelsis. Quia manifesta est historia, spiritualem sequamur ordinem disserendi. Turbae quae egressae fuerant de Jericho, et secutae sunt Salvatorem ac discipulos ejus, postquam pullum asinae sotum, et sedentem super eum Dominum Jesum, supposuerunt vestimenta sua, et straverunt viam ramis arborum. Cumque opere cuncta fecissent, vocis quoque tribuunt testimonium: et praecedentes atque sequentes non brevi atque silenti confessione, sed clamore plenissimo resonant: Osanna filio David, benedictus qui
Abbreviated transcription (Latin):
iit.:uo lentes uerũ dñm ⁊ seruos eiꝰ uenisse qͥ ad solinat
lis aiine sirent iñ audent resistere. Qus sit autẽ asina ipni¬
ius asins: dicemꝰ in subditis. Hoc autẽ tetũ factũ ÷ ur iplent᷑¬
qͦd dictũ ẽ ꝑ propħam dicentẽ. Dicite filie syon. Eoce rex tuus uen̾
tͥ mansuetus: sedens suꝑ asinã. ⁊ pullũ filiũ subiugalis. Hoc in ꝓ¬
pħa ⁊acharia scͥptũ ẽ : de qͦ pleniꝰ si uitę spaciũ fuerit in suo di¬
cet᷑ loco. Nc̃ stͥngendũ breuit̃. qͦd scđm litterã in paruo itineris
spacio suꝑ utrũq animal sedere ñ qͥuerit. Aut enĩ asinȩ se
dit. ⁊ pullus absq sessore fuit: aut si pullo qͦd mag̃ q̃petit
usus ẽ ad sedendũ. asina ducta ẽ libera S cũ hystoria uel im¬
possibilitatẽ habeat uel turpitudinẽ. ad altiora transiittur.
ut asina ista q̃ subiugalis fuit.⁊ edomita.⁊ iugũ legis traxerit
sy. nagoga intelligat᷑. Puliꝰ asinę lascuiꝰ ⁊ lib̃. gentiũ popłs.ẽ.

Expanded text:
identes verum Dominum, et servos ejus venisse, qui ad solvendum missi fuerant, non audent resistere. Quae sit autem asina, et pullus asinae, dicemus in subditis. Hoc autem factum est, ut adimpleretquod dictum est per prophetam, dicentem: Dicite filiae Sion, Ecce rex tuus venit tibi mansuetus, sedens super asinam et pullum filium subjugalis. Hoc in propheta Zacharia scriptum est: de quo plenius, si vitae spatium fuerit, in suo dicetur loco. Nunc stringendum breviter, quod secundum litteram in parvo itineris spatio super utrumque animal sedere non quiverit. Aut enim sedit asinae, et pullus absque sessore fuit: aut si pullo, quod magis competit, usus est ad sedendum, asina ducta est libera. Ergo cum historia vel impossibilitatem habeat, vel turpitudinem, ad altiora transmittimur: ut asina ista quae subjugalis fuit, et edomita, et jugum legis traxerat, Synagoga intelligatur; pullus asinae, lascivus et liber, Gentium populus,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑeos uicedit̾. ⁊ gͣtissimũ fit incedenti do ex ramis infec̃as iadi
die dauuid. benedictus qͥ uentt in nomine dni. S crucisigendũ
qm tͦri collaudat : aut qͦmͦ odiũ merut ex fauore Dlerun
bsudationis uerbi redeptionis in eo expͥmunt potestatẽ
osanu. bebraieo sermone. significit᷑ redẽptio domꝰ dauio
Dernde daud filiũ nuncupant.: in qꝰ agnoscerent iegn etͣiu

Expanded text:
eos inceditur, et gratissimum fit incedenti Deo ex ramis infecundae radicfili David, benedictus qui venit in nomine Domini . Sed crucifigendum quomodo turba collaudat, aut quomodo odium meruit ex favore? Verum laudationis verba, redemptionis in eo exprimunt potestatem. Nam hosanna hebraico sermone significatur redemptio domus David. Deinde David filium nun
Abbreviated transcription (Latin):
pleuꝰ. infirmitatib assuetũ corpꝰ eiꝰ malo u̾sans dñs. fiat castus.
humilis ⁊ modestꝰ. De qͦ stratu spũalit̾ ad paraliticũ oictũ ẽ a dñõ.
Surge tolle grabatũ tuũ ⁊ ambula. Non enĩtam in co admmirõus
aliqd fuit.ix ẽfracti lectuli ligneũ grabatũ portaret paraliticus q ᷤ
nt resoluti corꝑis m̃bra.⁊ debilitate efracti. uelud amme sue ne¬
cessariũ lectulũ paralicꝰ ipse gestaret:⁊ coram positis uideis pro¬
priis abiret pedib. qͥ manib al latꝰ fuerat alienis. In hͥ plane sic̃
diri completa ẽ ꝓpħica illa sententia. u̾sasti stratũ eiꝰ in infirmi¬
tatẽ eiꝰ ut u̾sa uice portaret lectũ. in qͦ fu̾at pauloante portatus:
⁊anma illiꝰ q̃ pͥus uascło corꝑis ferebat᷑. postea corpꝰ suũ ipsa
utiliꝰ circũ ferret. Potest etiã accipi qd̃ ait. erc̃ duo in lecto. unꝰ
lectulo. hoc ẽ una mandatoꝵ lege tenent᷑. ⁊̃ uelut simili resurrecti¬

Expanded text:
plenus, assuetum corpus ejus malo versans Dominus, fiat castus, humilis et modestus: de quo strato spiritualiter ad paralyticum dictum est a Domino: Surge: tolle lectum tuum, et ambula . Non enim tam in eo admirationis aliquid erat, ut confracti lectuli ligneam cratem portaret paralyticus, quam ut resoluti corporis membra, et debilitate confracti, velut animae suae necessarium lectulum paralyticus ipse gestaret, et coram positis Judaeis propriis abiret pedibus, qui manibus allatus fuerat alienis. In hoc plane sicut dixi completa est prophetica illa sententia: Versasti stratum ejus in infirmitate ejus; et versa vice portaret lectum in quo fuerat paulo ante portatus, et anima illius, quae prius vasculo corporis ferebatur, postea corpus suum ipsa utilius circumferret. Potest etiam accipi, quod ait: Erunt duo in lecto uno, unus lectulo, hoc est una mandatorum lege tenentur, et veluti simili resurrecti
Abbreviated transcription (Latin):
uo discipłi ad uicũ missi st̃ ut asinã ligatã cũ pul¬
io eiꝰ absoluant atq ad eũ ꝑoucant: ⁊ si qͥs int̾roget
cur ita fiat. respondeant oño necessarios. ac statĩre¬
mittendos. Post suꝑiorẽ sermonẽ qͦo in duobꝰ filiis &¬
bedei duplicẽ ex ifrł uocationẽ significat. tẽ mertinanꝰ s̃ peuen¬

Expanded text:
i ad vicum mittuntur, ut asinam ligatam cum pullo ejus absolvant, atque ad eum perducant: et si quis interroget cur ita fiat, respondeant Domino necessarios, ac statim remittendos. Post superiorem sermonem, quo in duobus filiis Zebedaei duplicem ex Israel vocationem significatam memin
Abbreviated transcription (Latin):
Mouet fortasse uos fr̃s cur dñs aduentũ suũ indicans. noctis se tp̃r
ostñdit aduenturũ: cũ utiq eiꝰ aduentꝰ magna cũ claritate diei mag¬
uo cũ nitore ⁊ timore suscipi debeat a cunctis. freqñt̾ audiuimꝰ sacͥs¬
teuebras humano gen̾i sue prauitatis infundet. ut lucẽ u̾itatis
nemo pene respiciat: ⁊ caligine ꝓpͥa oꝑiens m̃tes hominũ cecitatẽ
qͣnoã sp̃ualib ocłis exhibebit. Nec mir̃ si diabolꝰ emittat inqͥtatis̃
tenebras. cũ ipse ner sit om̃iũ peccatoꝵ. Ao huiꝰ gͥ tetrã caligi

Expanded text:
Movet fortasse vos, fratres, cur Dominus adventum suum indicans noctis se tempore ostenderit adventurum, cum utique ejus adventus magna cum claritate diei, magno cum nitore, et timore suscipi debeat a cunctis. Frequenter natenebras humano generi suae pravitatis infundet, ut lucem veritatis nemo pene respiciat, et caligine 7 propria operiens mentes hominum, caecitatem quamdam spiritualibus oculis exhibebit. Nec mirum si diabolus emittat iniquitatis tenebras, cum ipse nox sit omnium peccatorum. Ad hujus igitur tetram cal