comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ mortiñ et quasi uulu̾ata s bisi ẽ sint ce p Ifue¬
⁊ at uulnatũ qm̃ corpus no ex it s habebit instili¬
tudine cor poris eciã similitudinẽ uulneris. porio iute
in non uero corpore uera mistra fuit aiẽ q̃ significabis.
adũbrato corporis uulue̾ de qua sororir site oratioio
hit em̃ se ut dicis nẽ manꝰ ne ip̃a eciã cĩ mane tor¬
poris amputet᷑ et in alias se corporis partes dẽ senai¬

Expanded text:
est mortuum, et quasi uulnerata uisa est, sicut corpus fueest mortuum, et quasi uulnerata uisa est, sicut corpus fuerat uulneratumtudine corporis etiam similitudinem vulneris: porro autem in non vero corpore vera miseria fuit animae, quae significabatur adumbrato corporis vulnere, de qua sororis sanctae orationibus hit enim se, » ut dicis; « animae manus, ne ipsa etiam cum manu corporis amputetur, et in alias se partes
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ si se aĩa subduceret nec illa percussio sentiretur
dos inneni quod potis quid Inde Respondeas quameo
uã pates suis sis obripiat et Recondat Inticesa
ne ubi p̃saditier siue ꝑcuti᷑ corporis nẽbrũ ãpute᷑
et ip̃a atꝙ uexetur Omocraten ifpite et dit cur ei
aĩa se nõ subt uaxerit ab illo corporit loco qui mort fero
uulñt uastas atut ne in illa fieret iuod in ei ĩfaitie cetĩã
post p mortis ip̃i corporis apparẽt din forte iã tib pla¬
cet ut istas potius sumilitudines corporũ qͣ cõpora esse
credamꝰ ut quomodo apparet quasi uulnꝰ quod nõ est
unlius Ite quod nõ est iorpus quisi corpus a pareat
Nãsi aĩa uulũari potest ab eis iue uuluei ãt corp
nclil ne metuẽ dtũ ẽ ne possit occadi as eis quo corꝵ
occidũt. Iuod dñs appertissime fieri non posse coftat᷑
Et tñ aĩa dinocratis modi non potuit uñ tor pusei

Expanded text:
quod si se anima inde subduceret, nec illa percussio sentiretur. quod si se anima inde subduceret, nec illa percussio sentiretur. Sed inveni quod potueris, quid inde respondeas, quomodo anima partes suas abripiat, et recondat introrsus, ne ubi praeciditur seu percutitur corporis membrum, amputetur et ipsa atque uexetur, Dinoeratem aspice et dic, cur eius anima non se subtraxerit ah co corporis loco, qui mortifero uulnere uastabatur, nc in illa fieret quod in eius facie etiam post mortem ipsius corporis appareret. an forte iam tibi placet, ut istas potius similitudines corporum quam corpora esse credamus, ut quomodo apparet quasi uulnus, quod non est uulnus, ita quod non est corpus quasi corpus appareat? nam si anima uulnerari potest ab eis qui uulnerant corpus, nihilne metuendum est, ne possit occidi ab eis qui corpus occidunt? quod dominus apertissime fieri non posse testatur. et tamen anima Dinocratis mori non potuit, unde corpus eius
Abbreviated transcription (Latin):
suuisitudines corporũ quas liõm i in sompius et totuifte
causa funta sit si ras et sumles corporisz et nõ esse
corꝑi confiteris uerũ tonẽ Omocrates foiter eiis
mortuus erat hñc uidit cũ illo uulne quod uns
habuit et unde est prrductus ad mortẽ ubi ẽ ꝓ tã¬
uo conatib laborassi cũ ageres de p̃asione mẽbroꝵ
ne sius conscidi aiã putire᷑. Ecce unen ierat in
na dinoeratis quod tã ui sua ĩn erat in corpor e
exclu sit e corpore duomoᵒ ergo sedii tuã epimonẽ
q̃n mẽbra corporis p̃cidũtur ib ictuse subtrahit et
in auras ꝑtes dẽ psando se calligit ne aliqua parti
eius uulue corporis amputet᷑. eciã si dormiẽ t at qi
noscieti mẽ urorũ e quis p̃adat᷑᷑ duntã quippe ill¬
tubius uigilantiã ut eciã uisis occupata sompineꝵ
si plaga iiuent ignoranti qua caro ferut᷑ se ille
prouidenter permeiterq subducat ne possit ferri
et y uexeri sine ꝯsadi nec attendis homo prudens

Expanded text:
quas habemus in somnis. et tota ista causa finita sit, si eas et similes corporibus et non esse corpora confiteris. uerum tamen Dinocratcs frater eius mortuus erat; hunc uidit cum illo uulnere quod uiuus habuit et unde est perductus ad mortem. ubi est quod tantis conatibus laborasti, cum ageres de praecisione membrorum, ne simul concidi anima putarctur? ccce uulnus erat in anima Dinocratis, quod eam ui sua, quando erat in eius corpore, exclusit e corpore. quomodo ergo secundum tuam opinionem, \'quando membra corporis praeciduntur, ab ictu se subtrahit et in alias partes densendo se colligit, ne aliqua pars eius uulncre corporis amputetur\', etiamsi dormienti atque nescienti membrorum aliquid pratribuisti vigilantiam, ut etiam visis occupata somniorum, si plaga irruerit ignoranti, qua caro feriatur, se illa providenter perniciterque subducat, ne possit feriri atque vexari, sive concidi: nec attendis, homo prudens,
Abbreviated transcription (Latin):
uideamꝰ utͫ uã in spẽ an utrũsi E sicut te scͥpsis¬
Ic uideo ĩt̾iorẽ hoĩem aĩam dicis de uut em̃ ioque¬
saus cũ diceres et gelante substantia q̃ comp̃ixẽs
nõ poterat efficeret corpus aliud Intra corpus
naturre sue ui et spiranne conglobatũ exxinde ꝑ inti¬
peret homo ĩterior apptrere quẽ uelut in formã
uagine corporalur ĩceusum ad simmilitudinẽ sui delrut¬
auit extĩoris hpoĩs hariticulo deinde infere. Feato
ergo dei aram fecit ymo fratꝰ ex deo factus est¬
aĩa effigiata substantialit et sedm̃ naturã suã cor¬
poreã et sui corporis Iumlis ymagimi ꝓ cõforms Post
bet ĩcipiens lo qui de spũ hec in quis nã que exseit
dei habet origniẽ sine seusu ꝓp̃o at ir intellectu ĩtuo eẽ
non potuit quod est spũs Bieut erge uideo ĩ t̾ioiẽ hoier

Expanded text:
s an utrumque. sed, sicut te scripsisse uideo, interiorem hominem animam dicis. de hac enim loquebaris, cum diceres: et gelante substantia, quae conprehendi non poterat, efficeret corpus aliud intra corpus naturae suae ui et spiramine conglobatum exindeque inciperet homo interior apparere, quem uelut in formam uaginae corporalis inclusum ad similitudinem sui deliniauit exterioris hominis habitudo. deinde infers: flatus ergo dei animam fecit, immo flatus ex deo anima factus est, effigiata substantialis et secundum naturam suam corporea et sui corporis similis imaginique conformis. post haec incipiens loqui de spiritu: haec, inquis, anima, quae ex flatu dei haberet originem, sine sensu proprio atque intellectu intimo esse non
Abbreviated transcription (Latin):
illudsare natura est cur michi de hac Re ꝑfert
inib cred̃ testimõia sceuipturarũ nũ iuid sol diftat¬
a pocore e qui eas legñt Nõne ita creati sumus ut
distemꝰ a pecorib et anteꝙͣ ad a̾quas lras ꝑrer̾re
possimꝰ Suid est q̃ so quod tantũ nature nõstre ar¬
roras ut eo ip̃o quo distat a pecore Iã norit de
origine aĩa.u disquorẽ atq dissere facis huiris

Expanded text:
illud scire naturae est, cur mihi de hac re profers illud scire naturae est, cur mihi de hac re profers quibus credam testimonia scripturarum? numquid soli distant pecore qui eas legunt ? nonne ita creati sumus, ut distemus pecoribus et antequam ad aliquas litteras peruenire possimus ? quid est, quaeso, quod tantum naturae nostrae arrogas, ut co ipso quo distat a pecore iam norit de origine animarum disquirere atque disserere, et rurs
Abbreviated transcription (Latin):
uosse resierrecturĩ carire ac sine fine uicturã ꝙͣ. qͥcq̾d
in ea medici scrutuã do disce potuerãt quod nullo sensu
aiã percipit cũ pũcia sua uegetet ci̾tta q̃ nestit Et
longe ⁊̃ meliꝰ nosse nram que in xp̃o Renata et Renou¬
ta fuerit in ecnũ ueatã futurã ꝙͣ quicqͥd de illiꝰ mẽo¬
ua intelligẽtia et uolũ tate nestunꝰ. hec autẽ que
dixi p̃stanciora atq meliora Nullo modo nosse ualem
nsi dininis c̃demꝰ eloquiis. Hus ergo eloquus fidere
te fortassis existimas ne de origie aĩa ꝑsentẽciã diffĩtã
ꝑferre cidcteris. Primũ si Ita effet no ipã lumane
nature tͥbũe debuisei ꝙ scit homo de sua qualitate
at q natura disquire atqͣ disfere ẜ dei uineri di¬
uisti ẽm̃ eenid differt hõ pecore si hoc nesat Guid
igit᷑ opus ẽ aͥquid leg̾e ut hoc sciamꝰ si eo ip̃o quo
natura mea ut hoc nescere non possun Ita si et

Expanded text:
nosse resurrecturam carnem ac sine fine uicturam quam quicquid nosse resurrecturam carnem ac sine fine uicturam quam quicquid in ea medici scrutando discere potuerunt, quod nullo sensu anima percipit. cum praesentia sua uegetet cuncta quae nescit; et longe est melius nosse animam, quae in Christo renata et renouata fuerit, in aeternum beatam futuram quam quicquid de illius memoria, intellegentia, uoluntate nescimus. haec autem quae dixi praestantiora atque meliora nullo modo nosse ualeremus, nisi diuinis crederemus eloquiis. his ergo eloquiis fidere te fortassis existimas, ne de origine animarum sententiam definitam proferre cuncteris. primum si ita esset, non ipsi humanae naturae tribuere debuisti, quod scit homo de sua qualitate atque natura disquirere atque disquirere, sed dei muneri; dixisti enim: quid differt homo pecore, si hoc nescit ? quid igitur opus est aliquid legere, ut hoc sciamus, si eo ipso quo natura mea, ut hoc nescire non possim — ita, si et
Abbreviated transcription (Latin):
ficit ille utrq spñs Iue̾ deus misit in corda nostra
clamãtẽ abba pit et in quo clamamꝰ ibba pater
Wtiũq em̃ dictũ ẽ et acce pisse nos spm̃ clamãte
abba pater et accepisse nos spm in quo clamam
abba pater ut expone tur Iuomodo dixit clamã¬
tẽ hoc ẽ ceamare faciãtẽ ut ipso faciẽ te clamem¬
abba patos Doceat ergo et hoc me qn uoluerit
si hoc michi expedire nouit ut sciã unle sedin
aiãm origniẽ ducã Sed ille hoc me doceat spũs
qui altitudines dei scrutatier non hõ qui spm̃ nescit
unde uter i Flatur absit tñ ut hic ego te pecorib
cõparẽ. non em̃ loc quia nõ poterat s quia non
iduerter as uesciebas Uerũ tu fortasse pͣms alciora
suit que de aĩarũ ougine requirũtur ꝙͣ ẽ unde
ducimꝰ et Reddimꝰ fiatũ tamen ead̃ alciora de
scriptirris sanctis te didicisse confidis de quibus
ꝑ fidem didicmꝰ que hms nulla possint

Expanded text:
facit\', ille utique spiritus, quem deus misit in corda nostra facit\', ille utique spiritus, quem deus misit in corda nostra clamantem: abba, pater, et inquo clamamus: abba, pater; utrumque enim dictum est et accepisse nos spiritum clamantem: abba, pater et accepisse nos spiritum, in quo clamamus: abba, pater, ut exponeretur quomodo dixit \'clamantem\', hoc est \'clamare facientem\', ut ipso faciente clamemus. doceat ergo et hoc me quando uoluerit, si hoc mihi expedire nouit, ut sciam unde secundum animam originem ducam. sed ille hoc me doceat spiritus, qui altitudines dei serutatur, non homo, qui spiritum nescit, unde uter inflatur. absit tamen, ut ego hinc te pecoribus comparem; non enim hoc quia non poteras, sed quia non aduerteras nesciebas. Verum tu fortasse, quamuis altiora sint, quae de animarum origine requiruntur quam est unde ducimus et reddimus flatum, tamen eadem altiora de scripturis sanctis te didicisse confidis, de quibus per fidem didicimus, quae nulla possent
Abbreviated transcription (Latin):
rabiliꝰ. Cu em̃ Recto sanoq Iudio futura nostra
ptitis p̃feramꝰ et or̃o nobis non ꝓpt̃ quod fuimus
s ppt̃ suod erimꝰ sit necessaria multo ẽ utiq mo¬
restius nescrre iuid oremꝰ ꝙͣ que admodũ exorti fue¬
rmiꝰ/ S ueniat tibi in mẽte ubi hoc legeris
uel relegẽdo recole et noli in me huiꝰ cõmen la¬
pidẽ iacere ne ad quẽ non uis peruerat Ile ip̃e
Iuippe Doctor gencĩ a postolus dixit quid em̃ ore¬
mus sicut oportet nescunꝰ quos nõ tm̃ uerbo
docuit s suo Iuas demõstrait exe plo nã contra
utilitatem et salutis sue perfectione nesciendo oue¬
uat ut discedẽt ab eo stmulus carius quẽ sibi ditũ
Dixit ne magnitudine Reuelationũ sua extolłe¬
tud. Et iuia eũ dñs diligebat nõ fecit iuod igno¬
rãter petebit Sed tñ ubi ait quid ẽm oremus
Duiscruta᷑. antẽ corda sat quid spũs sapiat quia
scdim̃ deũ interpellat ꝑ sanctis id ẽ Int̾pellare secõs

Expanded text:
rabilius. cum enim recto sanoque iudicio futura nostra rabilius. cum enim recto sanoque iudicio futura nostra praeteritis praeferamus et oratio nobis non propter quod fuimus, sed propter quod erimus sit necessaria, multo est utique molestius nescire quid oremus quam quemadmodum exorti fuerimus. sed ueniat tibi in mentem, ubi hoc legeris, uel relegendo recole et noli in me huius conuicii lapidem iacere, ne ad quem non uis perueniat. ille ipse quippe doctor gentium apostolus dixit: quid enim oremus, sicut oportet, nescimus, quod non tantum uerbo docuit, sed suo quoque demonstrauit exemplo. nam contra utilitatem et salutis suae perfectionem nesciens orabat, ut discederet ab eo stimulus carnis, quem sibi datum dixit, ne magnitudine reuelationum suarum extolleretur. et quia eum dominus diligebat, non fecit quod ignoranter petebatscrutaturcorda, scit quid spiritus sapiat, quia secundum deum interpellat pro sanctis, id est \'interpellare sanctos
Abbreviated transcription (Latin):
uet ite comꝑau pecoribus pertiescit Sciebat e
spiritus euit esse in tercio celo esse in ꝑadiso et utru
esset in corporo nesaebat Et utiq tercũ celũ et
padisus nõ erat ipe apostolus corpus uero eius et
atq diuna que ipe non erat et hoe nesciebat
quod ad naturã ipi ꝑtinebat. Quis in tã ta occui¬
earũ rerũ suetia tãtã sui ip̃iꝰ ignorãtiã nõ nuretur
Ouis postremo crederet insi qui nõ fallit hoc dicẽt
quid oremꝰ sicut oportet uestumꝰ ubi eẽ nostra ma¬
xnna debet intr̾cio ut nos in ea que ante sũt exteda¬
uus et me si in eis que Retrosũt aͥ qua de mea origie
oblitꝰ sum pecorib comparas cũ audias eũ d applm
dicẽtem que ret᷑ oblitꝰ in et que ante sũt excẽt
scdm̃ Intẽtionẽ se quor ad palonã superne uocatioĩs
dei in xp̃o ilrũ an forte eciã in hoc quia dixi quid
oremꝰ ficut oportet nescumꝰ ceridendũ me arbitraris

Expanded text:
nec a te comparari pecoribus pertimescit. sciebat se nec a te comparari pecoribus pertimescit. sciebat se spiritus eius esse in tertio caelo, esse in paradiso et utrum esset in corpore nesciebat. et utique tertium caelum et paradisus non erat ipse apostolus Paulus; corpus uero eius et atque diuina, quae ipse non erat; et hoc nesciebat, quod ad naturam ipsius pertinebat. quis in tanta occultarum rerum scientia tantam sui ipsius ignorantiam non miretur? quis postremo crederet, nisi qui non fallit hoc diceret: quid oremus, sicut oportet, nescimus? ubi esse nostra maxime debet intentio, ut nos in ea quae ante sunt extendamus; et me, si in eis quae retro sunt aliquid de mea origine oblitus sum, pecoribus comparas, cum audias eundem apostolum dicentem: quae retro oblitus, in ea quae ante sunt extentus secundum i intentionem sequor ad palmam supernae uocationis dei in Christo Iesu! An forte etiam hoc quia dixi: quid oremus, sicut oportet, nescimus, inridendum me arbitraris
Abbreviated transcription (Latin):
inde uir tantꝰ qui ilrm filur̃ dei eẽ cognouerat se
eatebat Scimꝰ Itaq nos aliquid uelle seu nolle sed
uoiũtas nr̃a eciã cũ uona ẽ quãtũ ualeat pͣtũ uires
heat quibus temꝑptatioĩb redit iuibus ue non
cedait si nos nõ fallimꝰ fili di becte nescuꝰ uide
pertinet hoiem ignoremꝰ nec tñ pecorib cõparen
Ir tu quia p̃titã origiẽ ar̃e mes nõ omĩno nescio
s nõ plene scio nã stio michi datã esse a deo nec
It in possum de natura sps et aĩe nostre cõmemio¬
rare omia iue nescimꝰ ubi potiꝰ exclamare debenꝰ
ad deũ quod ille exoclamauit in psalmo. mirificata
ẽ sc̃iẽcia tua ex me ĩualuit nõ potero ad eẽ illam
Cur eñ adiecit ex me insi quia exserp̃o ꝓͣ ĩcomp̃¬
hensibilis esset dei sciencia comciebat rapitur
uerba q̃ non licet crõi lo qui et utrũ in corꝑe
hot illi ucidisset an extra corpus nescrie se dicit

Expanded text:
inde uir tantus, qui Iesum filium dei esse cognouerat, sc inde uir tantus, qui Iesum filium dei esse cognouerat, sc latebat. scimus nos itaque aliquid uelle seu nolle; sed uoluntas nostra, etiam cum bona est, quantum ualeat, quantas uires habeat, quibus temptationibus cedat quibusue non cedat, si nos non fallimus, fili dilecte, nescimus. Vide pertinet ignoremus nec tamen pecoribus comparemur; et tu, quia praeteritam originem animae meae non omnino nescio, sed non plene scio — nam scio mihi esse datam a deo nec asti I et quando possum de natura spiritus et animae nostrae commemorare omnia quae nescimus? ubi potius exclamare debemus ad deum, quod ille exclamauit in psalmo: mirificata est scientia tua ex in e; inualuit, non potero ad illam. cur enim adiecit \'ex me\' nisi quia ex seipso quam inconprehensibilis esset dei scientia coniciebat, quandouerba, quae non licet homini loqui, et utrum in corpore hoc illi accidisset an extra corpus nescire se dicit
Abbreviated transcription (Latin):
lãditatẽ et quid est hoc alund pͣ nstra natura Rẽc
potiui sepe nõ putu et tnnẽ potur Unes itaq ĩtel¬
ligẽtie̾ mee nõ sũt michi uti s cognite et credo qui
nec tibi Sed me cõtepis forsitan cõfitẽtẽ et ppt
ioc quoq pecorib comꝑabis. Ego intẽ mouere uel
si non dignaus certe admenere non desmo ut ignos¬
cas potiꝰ iemĩ infiriitatẽ in qua uirtꝰ perficitur
ne pro cognitis ĩcognita p̃sumẽdo id ueritatem
peruerre non possis. Puto em̃ esse aliquid iuos et
tu intelligere meris nec potes nes tamẽ freres
infi te posse spares. Ae ꝑ hoe at tu unres intelligetie
tue nescis quĩ natiere tue saẽtia profiteris nec me¬
cũ ignorãtiã confiteris. Quid dicrõ de uolũtate
uui certe liberũ a nobis p̃dica᷑. arbitũ Nempebea
piane uolebat Iq em̃ deũ id pollicendo fallebit
s quãtas uirer heretꝰ uolũtis ipã nesciebat Pro¬

Expanded text:
profunditatem? Et quid est hoc aliud quam nostra natura, nec profunditatem? Et quid est hoc aliud quam nostra natura, nec potui, saepe non putaui et tamen potui. uires itaque intellegentiae meae non sunt mihi utique cognitae et credo quia nec tibi. Sed me contemnis forsitan confitentem et propter hoc quoque pecoribus comparabis. ego autem monere uel, si non dignaris, certe ammonere non desino, ut agnoscas potius communem infirmitatem, in qua uirtus perficitur, ne pro cognitis incognita praesumendo ad ueritatem peruenire non possis. puto enim esse aliquid, quod et tu intellegere quaeris nec potes nec tamen quaereres, nisi te posse sperares. ac per hoc et tu uires intellegentiae tuae nescis, qui naturae tuae scientiam profiteris nec mecum ignorantiam confiteris. quid dicam de uoluntate, ubi certe liberum a nobis praedicatur arbitrium ? nempe bea ponere, plane uolebat; neque enim deum id pollicendo fallebat, sed quantas uires haberet uoluntas ipsa nesciebat: pro
Abbreviated transcription (Latin):
exper̃ tum Ita ꝙͣtũ ad memoriã ꝑtinet tut so ãm
enie didicit posse et quãdocũ q discr̃t insi teytdo
et exxeuedi non posset et utiar inte ꝑ temptaret
scribumrꝰ nec nobis postea cu uolum uenit in mere nolia
penitet credidisse uenturũ nec brĩs illigasse ne fuger.
et subite rursus cũ id nõ iueramꝰ occirrat uũ quis
nos nõ eramꝰ qñ cogitabamꝰ uec tñ hoc sunrꝰ quod
luimꝰ qñ id cogtit re non possumꝰ Quid est ergi quod
nestio inonoͦ subtrahm. negi᷑ i nobis Ite nestio qͦ¬
mode profermi: ad uos Reddim᷑ q nobis quasi aln
simꝰ et alib simꝰ p̃ñ querimꝰ nec ĩnerinꝰ quod in me¬
moria nostra posurnꝰ ne s nos ipsi ⁊ nos ip̃õs ue¬
inti alib positos ꝑuerre possimmꝰ et tuẽ perueram
qrimꝰ insi noti quasi nõ sun ꝰ in nobis et ali quo Reces¬
serimꝰ ⁊ nobis nõne attendis et exhorresae tãtãꝓ

Expanded text:
experimentum. ita, quantum ad memoriam pertinet, tunc se eius experimentum. ita, quantum ad memoriam pertinet, tunc se eius animus didicit et, quandocumque disceret, nisi temptando et experiendo non posset; et utique antequam temptaret, scribimus nec nobis postea cum uolumus uenit in mentem nosque paenitet credidisse uenturum nec litteris inligasse, ne fugeret; et subito rursus, cum id non quaeramus, occurrit: numquid nos non eramus, quando id cogitabamus ? nec tamen hoc sut ergo, quod nescio quomodo subtrahimur negamurque nobis itemque nescio quomodo proferimur ad nos reddimurque nobis, quasi alii simus et alibi simus, quando quaerimus nec inuenimus quod in memoria nostra posuimus, neque nos ipsi ad nos ipsos ueluti alibi positos peruenire possimus et tunc perueniamquaerimus nisi nos? quasi non simus in nobis, et aliquo recesserimus a nobis. Nonne attendis, et exhorrescis tantam
Abbreviated transcription (Latin):
quid scio utrũ id stierim oblitꝰ q sim an uero nec eut
qñ factiẽ est id sentire ac non posse potuerim Ecce
menuisse nos et intellige̾ et uelle certissims sun
qui nos nature nr̃e magnos cogintores esse Iactamꝰ quid
ualeat momoria noestra uel intelligẽtia uel uolũtas dmino
nescimꝰ Amncꝰ quid̃ meus Iam inde ab a dolescentia simplit
noĩe homo excellẽtis nrabilisq memorie cũ Interiogatꝰ
esset a nobis quos uersus uirgiiꝰ in om̃ib libris supri
ultimos dixerit cõmio celeriter memoriter s respondit
Cuesuum seciã supiores ut diceret dixit et credidimꝰ
eñ posse retrorsus recitare uirgilũ de quocũ i loco uolum
petuumꝰ ut faceret fecit Prosi eciã de quacũq orõne
eyteronis quã memorie cõmãr auerat id eũ face̾ uolui¬
mus quãtum uoluitꝰ firisum uersus secutꝰ est Cum adu¬
⁊uemur testatꝰ ẽ dñi uescisse se hoc posse añ illres

Expanded text:
quidem scio, utrum id scierim oblitusque sim, an uero nec tunc quidem scio, utrum id scierim oblitusque sim, an uero nec tunc quando factum est id sentire ac nosse potuerim. Ecce scimus. dum meminisse nos et intellegere et uelle certissimi sumus, qui nos naturae nostrae magnos cognitores esse iactamus quid ualeat memoria nostra uel intellegentia uel uoluntas omnino nescimus. amicus quidam meus iam inde ab adulescentia, Simplicius nomine, homo excellentis mirabilisque memoriae, cum interrogatus esset a nobis, quos uersus Vergilius in omnibus libris supra ultimos dixerit, continuo celeriter memoriterque respondit. quaesiuimus etiam superiores ut diceret: dixit. et credidimus eum posse retrorsus recitare Vergilium; de quocumque loco uoluimus, petiuimus ut faceret: fecit. prosa etiam de quacumque oratione Ciceronis, quam memoriae commendauerat, id eum facere uoluimus: quantum uoluimus sursum uersus secutus est. cum ammiraremur, testatus est deum nescisse se hoc posse ante illud
Abbreviated transcription (Latin):
Uerũ cũ om̃is seusus ab aiã insit et corpori cur eciã
in tenebris at oculis ceausis fenfu corporis qui uocat᷑
aĩe int̾ĩore presentia qua cũctis que uiuificat at si
aĩmat p̃seo est nulla int̾usecus uiscera nostri no¬
uermiꝰ nõ meditos ẽporicos nec anathomicos nec
Eteimaticos nec met hoticos s hoiẽm sare. nbitror
ueniinẽ Et quesquis fuerit conats hec dite nõ fru
penetrare et tñ non ẽ celũ coli nõ dinẽtio syderũ
nõ motꝰ maris atqr terrarũ nõ inferuꝰ inferior
nos sumꝰ nostra que cõpreliende̾ non ualemꝰ nos
modulũ sciẽcie nostre alciores forciores qz su ꝑam
nos non possum capẽ nos et corte nõ sum extra
penita iuueĩm et comparandos nos pecorib putas
i deo utrũ libet horũ fecerit tũc fecit in me creame
nõ eciã mit̾ in me uel de me facit. Actum illud atq
transaccũ est nec presens uichi ẽ nec Reces nec id

Expanded text:
uerum tamen cum omnis sensus ab anima insit et corpori, cur etiam uerum tamen cum omnis sensus ab anima insit et corpori, cur etiam in tenebris et oculis clausis sensu corporis, qui uocatur animae interiore praesentia, qua cunctis quae uiuificat atque animat praesto est, nulla intrinsecus nostra uiscera nouerimus, non medicos empiricos nec anatomicos nec dogmaticos nec methodicos, sed hominem scire arbitror neminem. Et quisquis fuerit conatus haec discere, non fruspenetrare; et tamen non est caelum caeli, non dimensio siderum, non modus maris atque terrarum, non infernus inferior, nos sumus, qui nos conprehendere non ualemus, nos modulum scientiae nostrae altiores fortioresque superamus, nos non possumus capere nos et certe non sumus extra penitus inuenimus; et comparandos nos pecoribus putasa deo: utrumlibet horum fecerit, tunc fecit quando me creauit, non etiam nunc de me uel in me facit; actum illud atque transactum est nec praesens mihi est nec recens. ne id
Abbreviated transcription (Latin):
est maxima questis aer arte nõ michi opus sit uteẽ
in celi sciã solem et lunã et alia sydera et arte miclii
opus sit ut sciã pñ digitũ moneo unde id maxiam
⁊corde an a ce̾bro an as utro qi an a uentio et doctore
nõ ege am ut sti m quid sit tam longe aciꝰ supet me
ab ilio autẽ hoĩe uste  expoctom unde igãtu
a me quod agit᷑ in me ¶ã cũ incorde cogitare dicaniur
et que ⁊ cogitanius nullo abio hõĩe saẽte sciantꝰ ip̃m
tamẽ cor ubi cogitamꝰ nescimꝰ in qua ꝑte corporis
habeamꝰ insi ab alio Siscaniꝰ qui nescit quod cogita¬
nus Net ignoro cũ audimꝰ ut ex toto corde dibigam
drũ non hoc dici de illa partioila carins nostre
q̃ sus costis nostris la tet de Illa ui iua cogitatires
fuit̃ mne nnͣto ippella᷑ hoc noĩe qui ⁊ sicut motus
non cessit in corde uñ Reput sus Siffundit usy qͣ n
uenaruẽ Ita nõ quiescims ali quid cogitando uersare

Expanded text:
est maxima quaestio, cur arte non mihi opus sit, ut esse est maxima quaestio, cur arte non mihi opus sit, ut esse in caelo sciam solem et lunam et alia sidera, et arte mihi opus sit, ut sciam quando digitum moneo, unde incipiam, a corde an a cerebro an ab utroque an neutro, et doctore non egeam. ut sciam quid sit tam longe altius super me, ab alio autem homine discere exspectem, unde agatur a me quod agitur in me. nam cum in corde cogitare dicamur et quod cogitamus nullo alio homine sciente sciamus, ipsum tamen cor ubi cogitamus nescimus in qua parte corporis habeamus, nisi ab alio discamus qui nescit quod cogitamus. nec ignoro, cum audimus, ut ex toto corde diligamus deum, non hoc dici de illa particula carnis nostrae, quae sub costis latet, sed de illa ui, qua cogitationes fiunt; quae merito appellatur hoc nomine, quia sicut motus non cessat in corde, unde se pulsus diffundit usquequaque uenarum, ita non quiescimus aliquid cogitando uersare.
Abbreviated transcription (Latin):
bus et si de cẽbro illa duo facit cur sengiat et si nolit
mẽbra uero non moueat unsi uelit Cũ igit᷑ hec ĩ
corpore insi ix fegat non faciat cier urescit iuos
ficit uel unde facit nec et tier pe ẽ quod isti nescit
et tierpe existumas si nescit unde uel inomode facee
sit cũ seip̃a nõ fecit den quia nõ null scuit inomode
hec et unde agat in corpore Ideo ad illa altiora at hi fai¬
mouer questionẽ ues pauassum nouerit unde agant
quod om̃es igñt fortasse dicturus es quii illi didicerut
ntẽ anathomicũ uel emperit̃ iuis medicinalis ꝯtiet
discipema iuã pauci asseut᷑. cet̾i uero ist discͤ no¬
luerãt cũ potuissent si uti ꝙ uoluissent ubi omitto dice
cur multi conẽtur uits discẽ ista nec possũt quratado
quod multũ mirũ est mredũt᷑. Ingemo ridiste ic
ins que agu̾t᷑ as eis ip̃is et in eis ipĩs Bed het ix̃i

Expanded text:
bus, et si de cerebro illa duo facit, cur sentiat etsi nolit, bus, et si de cerebro illa duo facit, cur sentiat etsi nolit, membra uero non moucat nisi uelit? cum igitur haec in corpore nisi ipsa non faciat, cur nescit quod facit uel unde facit ? nec ei turpe est ista quod nescit et turpe esse existimas, si nesciat unde uel quomodo facta sit. cum se ipsa non fecerit? an quia nonnulli sciunt, quomodo haec et unde agat in corpore, ideo ad illa altiora atque formoueo quaestionem, cur paucissimi nouerint unde agant, quod omnes agunt. fortasse dicturus es, quia illi didicerunt artem anatomicam uel empiricam, quas medicinalis continet disciplina, quam pauci assequuntur, ceteri uero ista discere noluerunt, cum potuissent, si utique uoluissent. ubi omitto dicere, cur multi conentur discere ista nec possint, quia tardo. quod multum mirum est, inpediuntur ingenio ea discere ab aliis. quae aguntur ab eis. ipsis et in eis ipsis. sed haec ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
possit ip̃hendẽ et absurdũ existis at qr ĩ cõgruũ
roĩ ut nesaat aiã ut ᵐͫ noua dinanitꝰ ĩ suffeita sit
an de parẽtib tracta sit cũ hoc iã p̃titũ nõ memue¬
ut et inter illa deputet que irreuo cabiliter sieut
ĩfantiã et cet᷑a Retẽtis ab utero etatis oblita est
Ui tñ ꝯsensu eius aliquo factũ ẽ iñ factũ est nec
putas absurdũ at s ĩ congonũ ut corpus sibi subditũ
uesciat et quod non est de p̃tr̾tis eius s de pñtib
prorsus ignoret. Utͫ uenas mouent ut uiuat in corpe
neruos autẽ utͫ in mẽbris corporis oꝑet᷑: Et si Iei
est cer noruos nõ noueat nisi uerit Puesus autẽ
uenarũ eciã si nobit Iie Intmsfine agit de qui
parte corporis cet̾is dñe tur iuod ege monicon uocant
utͫ de corde an de cẽbro an dispertite de corde motib
de cẽtro sensibus an de cerebro et sensibz et uolid̃taias
iuctib de corde autẽ nõ uolu̾taris uenarũ puesi¬

Expanded text:
it adprehendere ? et absurdum existimas atque incongruum rationi, ut nesciat anima utrum noua diuinitus insufflata sit an de parentibus tracta, cum hoc iam praeteritum non meminerit et inter illa deputet, quae inreuocabiliter sicut infantiam et cetera recentis ab utero aetatis oblita est, si tamen cum sensu eius aliquo factum est quando factum est, nec putas absurdum atque incongruum, ut corpus sibi subditum nesciat et quod non est de praeteritis eius, sed de praesentibus prorsus ignoret, utrum uenas moueat ut uiuat in corpore, neruos autem utres membris corporis operetur, et si ita est, cur neruos non moueat, nisi uelit, pulsus autem uenaruparte corporis ceteris dominetur quod ἡγεμονικόν uocant, utrum de corde an de cerebro an dispertite de corde motibus, de cerebro sensibus an de cerebro et sensibus et uoluntariis motibus, de corde autem non uoluntariis uenarum pulsi
Abbreviated transcription (Latin):
unde acceperat fornã tũ biene ẜuabitiu uitũẜ ser¬
uet᷑ puia perdidit formã cuiꝰ ĩeuemẽto potest parite.
crescẽ. Exit ergo aĩa Inuenis aut senis qui manũ cũ
esset pariuis atsit halens quid̃ duas manꝰ quia una
Refugient non est amputata cũ corpore s alterã Iune¬
niem uel semlem alterã uero siart pͥmĩ fuer it
fantilẽ tales aĩas crede mclu nõ fora facit corpis
s erroris de formitas finigit Non michi uideris ad iste
etrore posse qui insi deo aduiuãte diligenter ꝯsi dãm̃
uisa somxmantiũ et inde cognoueris esse quasq̃ que
nõ suit corpora sumlitudines corporũ Elgͣiis em̃ et en
que simalia carporib cogitamꝰ ex er gene᷑ suit ꝙ tamẽ
quod ad mortuos attinet aptior ꝯiectura de dormẽ tib
scu ptura dormiẽtes insi quia est quod̃ modo ꝯsangia¬
neus leti sopor Il romde si aĩa corpus esset et corpea
esset figura in qua se uidet in sopuis eo ꝙ de corporie
to sicnt eo caret Ita sine illo uideret in somxius ẜ¬

Expanded text:
unde ceperat formam, tam breve servabitur ubicumque servetur; quia perdidit formam, cujus incremento posset pariter crescere. Exit ergo anima juvenis aut senis, qui manum, cum esset parvus, amisit, habens quidem duas manus, quia una refugiens non est amputata cum corpore, sed alteram juvenilem vel senilem, alteram vero sicut primum fuerat, infantilem. Tales animas, cred erroris deformitas fingit. non mihi uideris ab isto errore posse erui, nisi deo adiuuante diligenter consideraueris uisa somniantium et inde cognoueris esse quasdam quae non sint corpora, sed similitudines corporum. quamuis enim et ea quae similia corporibus cogitamus ex eo genere sint, tamen, quod ad mortuos adtinet, aptior coniectura de dormientibusscriptura dormientes, nisi quia est quodammodo consanguineus leti sopor. Proinde si anima corpus esset et corporea esset figura, in qua se uidet in somnis, eo quod de corpore eius ato sicut eo caret, ita sine illo se uideret in somnis
Abbreviated transcription (Latin):
uera si eñ nõ hẽret nichil pͣtũ ad aiãs ꝓtinet pe¬
corib distaremꝰ Intellige quid nõ Intelligas ne
totũ non Intelligas et noli despics hoiem qui ut
ueratitor intelligrit qͦd nõ Intelligit hoc se non
intellig̾e intelligit unde autẽ diccũ sit in sacro
psalmo. Liomo in honore cũ esfet nõ intellexit
cõparatꝰꝰ ẽ pecorib insensatis et sum lis factii est
illis. lege et intellige ut hoc opprobuo hui liter
pociꝰ ipse careas ꝙͣ superbe alteri obicias. de hue
em dictũ ẽ qui istam solã uitã deputat uitam
sedr̃i naruẽ unẽteti et post mortẽ inichie spãtes

Expanded text:
uera si eam non haberet, nihil, quantum ad animas pertinet, peuera si eam non haberet, nihil, quantum ad animas pertinet, pecoribus distaremus. intellege quid non intellegas, ne totum non intellegas, et noli despicere hominem. qui ut ueraciter intellegat quod non intellegit hoc se non intellegere intellegit. unde autem dictum Psalmo, Homo in honore cum esset, non intellexit; comparatus est pecoribus insensatis, et similis factus est illis ; lege, et intellige, ut hoc opprobrium humiliter potius ipse caveas, quam superbe alteri objicias. De his enim dictum est, qui istam vitam solam deputant vitam, secundum carnem viventes, et post mort
Abbreviated transcription (Latin):
inisi diins testibus credat Deĩde et in lxoc fallers
Mec̃ diuui a testioia q̃ ad istã questionẽ Ioluẽ daui
Referre uoliusti nõ id a ꝑiunt aliud ẽ quod illa
demõstrãt sine quo uere non possumꝰ pie unrẽ ꝙ
salicet ãarũ nostrarũ deũ haleam ꝯ datoren
creatorẽ formatorẽ Sed quomodo faciat Ut non aas
eas flando an de parentib trahendo nõ ex pͥmint
insi de una illa quã p̃mo hõi dedit lege diligẽte
quod scripsi ad fratrẽ nestrũ dei ẜuũ Renatũ ib
em̃ quia id obemet non fuit necesse et hnc scbe
Welles autẽ me diffine quod ip̃e diffinsti ut in
tales angustias contruderer in quales ip̃e ꝯ trusa
aduersus catholicã fidem tot et tanta locutꝰ es
ut eas fidelr̃ ⁊ et huitr̃ atq Recolas atꝙ ꝯsideres
Uidear profecto pͣtũ tibi profuisset si saisser te nesa¬
re quod nesas et pͣtũ tibi prosit uel m̃t scias ilã
si intelligẽcia tibi placet in natura hoĩs qm̃ Re¬

Expanded text:
in hoc falleris. nam diuina testimonia, quae ad istam quaestionem soluendam referre uoluisti, non id aperiunt. aliud est quod illa demonstrant, sine quo uere non possumus pie uiuere, quod scilicet animarum nostrarum deum habeamus datorem, creatorem, formatorem. sed quomodo id faciat, utrum nouas eas flando an de parentibus trahendo, non exprimunt nisi de una illa quam primo homini dedit. lege diligenter quod scripsi ad fratrem nostrum dei seruum Renatum; ibi enim quia id ostendi, non fuit necesse et hic scribere. uelles autem me definire quod ipse definisti, ut in tales angustias contruderer, in quales ipse contrusus aduersus catholicam fidem tot et tanta locutus es, ut ea si fideliter et humiliter recolas atque consideres, uideas profecto quantum tibi profuisset, si scisses nescire quod nescis, et quantum tibi prosit, si uel nunc scias. nam si intellegentia tibi placet in natura hominis, quoniam re
Abbreviated transcription (Latin):
tibi uerũ nõ loquado et al tercã do sispirando et Respira¬
do reddentib. Proinde ignorĩtiã meam de origine aĩa
te corupiẽtem atq oburigãtẽ nõ moleste foriẽ ymo
ĩsuꝑ et grãs magnas agerẽ si eã michi nõ salũ ⁊ diris
percuteres ꝯuicns s⁊ ueris etiã excuteres Dictis. Si em̃
me posses docrre quod nescio nõ solũ te uerbiofi et pu¬
quiscedentẽ deberẽ pacrentissime sustinere uã fateor¬
Dilectiom tue ꝙͣtũ att met ad istã questionẽ unũ
duobz ualde cpio nosse si possu uel de arã patigie
quod ignoro uel .utͫ pertineat ad nos hoc nosse cũ
lric uinamꝰ Quid si ẽin ex illis Rebus est de quibus
Uerũ hoc nosse cipio aut ab ip̃o deo saiẽte quoderent
aut eciã is aliquo docto stie te quod dicat nõ ab hoie
uestũ te quod auhelat infanciã suã quess nõ Recolit
et putas hõdue insi deo docẽte posse cognostẽ uñ

Expanded text:
tibi verum, non loquendo et altercando, sed spirando et respirantibi verum, non loquendo et altercando, sed spirando et respirando reddentibus. Proinde ignorantiam meam de origine animarum te corripientem atque objurgantem non moleste ferrem, imo insuper et gratias magnas agerem, si eam mihi, non solum duris percuteres conviciis, sed veris etiam excuteres dictis. Si enim me posses docere quod nescio, non solum te verbis, sed et pugnis caedentem deberem patientissime sustinere. CAdilectioni tuae, quantum adtinet ad istam quaestionem, unum de duobus ualde cupio nosse, si possim, uel de animarum origine quod ignoro uel utrum pertineat ad nos hoc nosse cum hic uiuimus. quid si enim ex illis rebus est, de quibusuerum hoc nosse cupio aut ab ipso deo sciente quod creat aut etiam ab aliquo docto sciente quod dicat, non ab homine nesciente quod anhelat. infantiam suam quisque non recolit et putas hominem nisi deo docente posse cognoscere, unde
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩe et an corporis quod ab ea mouetur ut ĩd agat¬
et an ad huiꝰ aeris cuiꝰ Reciprocatu id agẽ deceãt᷑¬
et an potiꝰ ad omĩa tria ad aĩam sal que corpus
mouet et ad corxus quod motu featũ recipit et
Reddit et ad aurã nũ di circũ fusam que Intrando
scribebas et in ꝯuẽt multitudĩs corrogate legebas
ex natura nostra geͤ utrẽ inflare et in natuna
nostra nos mur / nclul ip̃re cũ hoc uñ faciani facis¬
lume posses non diuinas s huananas pagnias psscru¬
iando et in te aduertando nosse aĩ uelles/ E nomodo ur
cibi ꝯmilta ut me docras de origme aĩarũ quod mne
nescrre cõfiteor qui quod cuis narib atqz ore sine Iuter¬
messione facis unde facias ignorabas. Et p̃fert dñs It
i me cõmonitꝰ cedas potiꝰ ꝙͣ Resifras tã in xx prõytu
posite atq aꝑtissime ueritati Nõ de utre infrando sice
ħere infratos ꝙͣ eis acquiesc̾ẽ docẽtib et respondentib

Expanded text:
homine, an ad corporis, quod ab ca mouetur ut id ay;thomine, an ad corporis, quod ab ca mouetur ut id ay;t, an ad huius aeris, cuius reciprocatu id agere declaratur, an potius ad omnia tria, ad animam scilicet, quae corpus monet et ad corpus quod motu flatum recipit atque reddit et ad auram istam undique circumfusam quae intrando scribebas et in conuentu multitudinis conrogatae legebas, ex natura nostra nos utrem inflare et in natura nostra nos minus nihil habere, cum hoc unde faciamus facillime posses non diuinas et humanas paginas perscrutando, sed in te aduertendo nosse cum uelles. quomodo igitur tibi committam, ut me doceas de origine animarum, quod me nescire confiteor, qui quod tuis naribus atque ore sine intermissione facis unde facias ignorabas? et praestet dominus, ut a me commonitus cedas potius quam resistas tam in promptu positae atque apertissimae uerimalis inflatos, quam eis acquiescere te docentibus, et responsum
Abbreviated transcription (Latin):
corpus alrenare uult desipit Medici tñ qui appel¬
eant᷑. marthomici per mẽbra per urinas peruer¬
nos per ossa per medullas per int̾iora uitalia eciã
unos loĩes ꝙͣrdiu Inter manꝰ rnnãtiũ unie̾ potue¬
rũt dissitiendo secntatq serutati sũt ut naturã cor¬
poris nossent nec tñ nos quia ista nescumꝰ pecori¬
bus comparãt insi forte dicturus es ees pecorib
cõparã dut qui natiruã aĩe nõ qui corporis nescĩt
Nlon ergo ita p̃loqui debiusti neꝙ em̃ usti qued
differt homo pecore si nescit de aĩe sue iualitare
de hus quib constam I figgillatum singulis dissera :
uerũ ergo ꝙͣ multa possum de hoĩs natura sciẽt ssiẽ
disputare si explicrere uelim plura uolugn̾a Imple¬
uo multa me tamrẽ ignorare confiteor Tu autem
que uis pertiere quod in suꝑiore libro de feati spi
disputanim / ut ͫ ad aiẽ naturã quia ip̃a id agit m

Expanded text:
corpus alienare vult, desipit. Medici tamen qui appelcorpus alienare vult, desipit. Medici tamen qui appellantur anatomici, per membra, per venas, per nervos, per ossa, per medullas, per interiora vitalia, etiam vivos homines quamdiu inter manus rimantium vivere potuerunt dissiciendo scrutati sunt, ut naturam corporis nossent: nec tamen nos, quia ista nescimus, pecoribus compararunt. nisi forte dicturus es eos pecoribus comparandos, qui animae naturam, non qui corporis nesciunt. non ergo ita praeloqui debuisti. neque enim aisti: \'quid differt homo pecore, si nescit de animae suae qualitate de his quibus constamus singillatim singulis disseratur. uerum ego quam multa possim de hominis natura scientissime disputare, si explicare uelim. plura uolumina inplebo; multa me tamen ignorare confiteor. Tu autem quo uis pertinere, quod in superiore libro de flatu hominis disputauimus, utrum ad animae naturam. quia ipsa id agit in
Abbreviated transcription (Latin):
tuorũ mrer numerũ capilloꝵ si intẽ quãtũcũ¬
q proficiamꝰ in hac uita aliqua nos ad naturam no
stram ꝑtinẽcia nescere conerdis Queso id ꝙͣrtum qu a¬
cenus qe concedas ne forte et hoc ibi sit quod aĩe m̃e
esse nature remotis ambagib nouerimꝰ An forte luc¬
trmis putas naturã su ã cuiq nesciendã qu a tenus
eã nestis hactenus  stiendam quatenꝰ eã strie po¬
tueris. ut si paulo ampluis te quisqz nescierit enm
pecorib com pares quod scientior illo esse potust atqr
Ita si quis eã paulo plus tescierit rad̃ iusticia te
ille pecorib cõparabit. Dit ergo quatenus nobis na¬
turã nostram nescire cõcedas ut a petorib salua sit
nostra distancia et considera tñ ne plus a pecorilz
distet qui ens ad uescere le sat ꝙͣ qui se putrit
scrre quod nescit Itatura certe totr hõis est spe
nã et corpus. Quisquis ergo ⁊ natura numana

Expanded text:
tuorum numerum capillorum. si autem quantumcumtuorum numerum capillorum. si autem quantumcumque prstram pertinentia nescire concedis, quaero id quantum quatenusque concedas; ne forte et hoc ibi sit, quod animae nesse naturae, remotis ambagibus noverimus. An forte hactenus putas naturam suam cuique nesciendam, quatenus eam tu nescis; hactenusque sciendam, quatenus eam tu scire potueris: ut si paulo amplius te quis nescierit, eum pecoribus compares, quod scientio illo esse potuisti; atque ita si quis eam paulo plus te scierit, eadem justitia te ille pecoribus comparabit? Dic ergo quatenus nobis naturam nostram nescire concedas, ut a pecoribus salva sit nostra distantia: et considera tamen ne plus a pecoribus distet, qui ejus aliquid nescire se scit, quam qui se putat scire quod nescit. Natura certe tota hominis est spiritus, anima et corpus: quisquis ergo a natura humana
Abbreviated transcription (Latin):
lentissima castigatio omĩa que ad naturã hoĩs
ꝑtinet sic te scrre cõpellit ut si eorũ iliquid igno¬
aueris nõ meo s tuo Iudicio pecorib cõptreris
Dxis cm̃ nos Iasigi uidearis attingẽ qͦs dixisti
siomo cũ in honore esset nõ intellexit quia in quo
tu nõ es honore sumꝰ ecclesie tamẽ eciã tu ieo
es hponore naturre ut petoris p̃feraris quibues
scdm̃ tuũ Indinũ cõꝑandus es si a̾quid eorũ que as
naturã tu ã constatt pertinere nestieris ule qem̃ eos
esꝑsisti hac Rep̃hẽ siouo tm̃mado qui hoc nesciut iis
ego nescio hoc ẽ humane aiẽ orignre quĩ iui d nõ pei¬
me ip̃e scrre nõ possem s dixisti. Ouidantedi
hiõ pecore si nescit de sua qualitate natura q disie
atqi disserẽ Quod sensisse ita uideris tã ꝙͣ de uni¬
uersa sua qualitate atq nat᷑a sit homo disquenẽ
ac disferẽ debeat ut nichil en̾ sui lateat Euos
si Ita est iã te pecorib cõparibo si michi nõ Respõ

Expanded text:
sima castigatio, omnia quae ad naturam hominis pertinent, sic te scire compellit, ut si eorum aliquid ignoraveris, non meo, sed tuo judicio pecoribus compareris. Quamvis enim nos insignitius videaris attingere, eo quod dixisti, Homo cum esset in honore, non intellexit, quia in quo tu non es, honore sumus Ecclesiae: tamen etiam tu in eo es honore naturae, ut pecoribus praeferaris, quibus secundum tuum judicium comparandus es, si aliquid eorum quae ad naturam tuam constat pertinere, nesciveris. Neque enim eos aspersisti hac reprehensione tantummodo, qui hoc nesciunt quod ego nescio, hoc est, humanae animae originem quam quidem non penime ipse scire non possem; sed dixisti, Quid autem o pecore, si nescit de sua qualitate naturaque disquirere atque disserere? quod sensisse ita uideris, tamquam de uniuersa sua qualitate atque natura sic homo disquirere atque disserere debeat, ut nihil cum sui lateat. quod si ita est, iam te pecoribus comparabo, si mihi non responderis
Abbreviated transcription (Latin):
uine̾ faciliꝰ ea potuit ãa unuficare y uosse Au fote
ad eis cognitionẽ altiꝰ illa est corpus eues ꝙ̃ ip̃a et
duriri iuddo Incepiãt medull ir quot suit gu̾a uenaꝵ
atq ueruoꝵ quib discr sibus et enfractib totũ corp¬
ille irugent illi alligẽt ut ͫ in neruis de putãda sit
cutis ut ͫ in ossib dẽtes distant em̃ ẜ medulla carẽt
et quid ab utrisi differãt ungurs i nõ hur diericia
siules sunt p̃sadi autẽ et cresc̃e nuue ẽ uenaꝵ¬

Expanded text:
uiuere, facilius ea potuit anima uiuificare quam nosse. an forte uiuere, facilius ea potuit anima uiuificare quam nosse. an forte ad eius cognitionem altius illa est corpus eius quam ipsa et durari quando incipiant medullari, quot sint genera uenarum atque neruorum, quibus discursibus et anfractibillae irrigent, illi alligent; utrum in nervis deputanda sit cutis, utrum in ossibus dentes; distant enim, quod medulla carent; et quid ab utrisque differant ungues, quoniam his duritia similes sunt, praecidi autem et crescere,
Abbreviated transcription (Latin):
utinã ỹadmod̃ nescs unde origo sit aiã ⁊ sic ego sal¬
tẽ scirem utᵐͫ michi in hac uita sciendũ esset bi em
ex illis ẽ altiorib que ĩquire scrutari q phibem᷑ bine¬
quia non ad dei naturĩ ꝑtinet s ad nostrã quã
nõ nulla in oꝑib dei ꝙ deus ip̃e inꝙͣ cognosc
potest difficiliꝰ coguostunt᷑: Iã uidit didicumꝰ deũ
cẽ trinitatẽ. Quot autẽ aiãliũ genã creauerit saltĩ
sa pientie screptũ est Si em̃ tantũ potuorũt ualere
ut possent ⁊stumare seculũ quomodo eius dñm nõ faci¬
quasi uero corpus ip̃m nõ faciluis potuit aĩo nosse
extruisecꝰ per oculos ipiꝰ corporis ꝓͣ inteisecꝰ per
sẽ p̃m. ¶uid em̃ est ut Intestuus corporis ubi nõ ẽ
ipũ at tñ etiã queq interna atq uitalia oculus
corporis in quisunt Et quidid ex eis disc̃e potuit per
oculos corporis didict Et certe ibi erat eciã qũ illa nosc¬
uit Et cũ uiscera int̾usecꝰ nostra nõ possent sue ei

Expanded text:
utinam quemadmodum nescis unde origo sit animarum, sic ego saltem scirem utrum mihi in hac uita sciendum esset! si enim ex illis est altioribus, quae inquirere scrutarique prohibemur, timequia non ad dei naturam pertinet, sed ad nostram. Quid quod nonnulla in operibus dei potest, difficilius cognoscuntur ? nam didicimus deum esse trinitatem; quot autem animalium genera creauerit, saltemSapientiae scriptum est: si enim tantum potuerunt ualere ut possent aestimare saeculum, quomodo eius dominum non faciquasi uero corpus ipsum non facilius nosse potuit anima extrinsecus per oculos ipsius corporis quam intrinsecus per se ipsam. quid enim est in intestinis corporis, ubi non est ipsa? et tamen etiam quaeque interna atque uitalia oculis corporis inquisiuit et quicquid ex eis discere potuit per oculos corporis didicit. et certe ibi erat, etiam quando illa nesciebat. et cum uiscera intrinsecus nostra non possint sine anima
Abbreviated transcription (Latin):
et nõ esse spm/ Audi igit᷑ purgationẽ meã contra
repliensionẽ tuã et ex hat occasione qua me tib i
purgo disce in te ip̃o que pierges Recole uerbl
libr̃ tui ubime primitꝰ noĩsti Scio Inques
pleros et facile peritissimos urros suꝑ eo cõsultos
tenuisse silentũr aut nichie exp̃ssus elocutos
cũ diffinicionẽ dispotatiõi b suis Inchoata expõe
lectitam Modestiꝰ quid̃ ut Reor ac uerecũdi ħ̾ cere
archana riãtes Intra se ipõs tractatꝰ sui deuorasse
Indicũ nes se posse exlunt aͥuid detmiare ꝑpesIo
Sed nurhi crede Iatis su ꝑq uid̾et᷑ absurdũ atq ĩtoni

Expanded text:
et non esse spiritus. audi igitur purgationem meam contra et non esse spiritus. audi igitur purgationem meam contra reprehensionem tuam et ex hac occasione, qua me tibi purgo, in te ipso disce quae purges. recole uerba libri tui, ubi me primitus nominasti: scio, inquis, plerosque et facile peritissimos uiros super eo consultos tenuisse silentium aut nihil expressius elocutos, cum definitionem disputationibus suis inchoata expositlectitaui — modestius quidem, ut reor, ac uerecundius huiusce rei arcana rimantes intra se ipsos tractatus sui deuorasse iudicium neque se posse exhinc aliquid determinare professos. sed mihi, crede, satis superque uidetur absurdum atq