comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ñ urget᷑. Distributionẽ t̾renarũ rerũ ñ
timet asi cidẽ operi caritas desit: quia diui¬
tiarũ subsidio nec ipse eget: Ualde aut̃
in nobis caritatẽ uerã. idẽ. amorẽ humi¬
lẽ quẽ nob̾ uicissimimpendimꝰ timet: &.¬
nimis concordie m̃ę inuidet: quia hanc
nos tenemꝰ in t̾ra. quam ipse tenere uolenᷤ
amisit in cęlo. Bene ergo dicit᷑. t̾ribilis ut
castroꝵ acies ordinata : quia electoꝵ mul¬
titudinẽ eo maligni sp̃s ꝑtimescunt. quo
eos ꝑ caritatis concordiã munitos contra
se & conglobatos aspiciunt: Quanta aut̃¬
tur: Magna enĩ ẽ. iurtꝰ abstinentie: Sed
si qͥs ita ab alimentis abstineat. ut ceteros
incibo di rudicet. & alimenta eade̾ que
ds̃ creauit ad ꝑcipiendũ cũ gr̃arũ actio¬
ne fidelib etiam dãpnet: quid hiric uir¬
tꝰ abstinentie facta ẽ. nsi laqueus culpes
Unde psalmista quoq nullã c̾e̾ contine̾¬
tiã sine comcordia designans. ait: Lauda¬

Expanded text:
non urgetur. Distributionem terrenarum rerum non non urgetur. Distributionem terrenarum rerum non timet, si eidem operi charitas desit, quia divitiarum subsidiis nec ipse eget. Valde autem in nobis charitatem veram, id est amorem humilem, quem nobis vicissim impendimus, timet, et nimis concordiae nostrae invidet, quia hanc nos tenemus in terra, quam ipse tenere nolens amisit in coelo. Bene ergo dicitur: Terribilis ut castrorum acies ordinata, quia electorum multitudinem eo maligni spiritus pertimescunt, quo eos per charitatis concordiam munitos contra se et conglobatos aspiciunt. CAP. tur. Magna enim est virtus abstinentiae; sed si quis ita ab alimentis abstineat, ut caeteros in cibo dijudicet, et alimenta eadem, quae Deus creavit ad percipiendum, cum gratiarum actione fidelibus damnet; quid huic virtus abstUnde Psalmista quoque, nullam esse abstinentiam sine concordia designans, ait: Lauda
Abbreviated transcription (Latin):
Nã dũ ille mͥ uerbũ predicationis exibet
& lumine ueritatis ex corde meo ignorã¬
tie tenebras expellit: dũq illi ego quia
fortasse a mudi huiꝰ potente opprimi¬
tur: solatiũ mee defensionis imꝑtior. is¬
atq hunc de uiolentis manib euello: ui¬
cissim nobis pennas nras tendimꝰ. ut nos
affectu & ope uicaria ex bono qd̾ accepi¬
mꝰ tangamꝰ: Unde bene primꝰ pastor
amonet. dicens. Om̃iũ finis appropin¬
quabit: Estote itaq prudentes: & iugi¬
late in orationib: Ante omĩa inutuam
in uobismnet ipsis caritatẽ continã habentes: qͥa

Expanded text:
Nam dum ille verbum praedicationis exhibet, et lumine veritatis ex corde meo ignorantiae tenebras repellit, et dum illi ego quia fortasse a mundi hujus potente opprimitur, solatium meae defensionis impertior, atque hanc de violentis manibus evello, vicissim nobis pennas nostras tendimus, ut nos affectu et ope vicaria ex bono quod accepimus, tangamus. Unde bene primus pastor admonet, dicens: Omnium finis appropinquabit: Estote itaque prudentes, et vigilate in orationibus: ante omnia mutuam in vobismetipsis charitatem cont
Abbreviated transcription (Latin):
Qui rursũ cũ diceret. quia om̃e qđinos intra
ncoinquinat hominẽ: & tunc accedentes disci¬
puli. dixerunt. Scis quia pharisei audito hoc¬
uerboscandali rati sunt. Ille respondens. ait.
Om̃is plantatioquã ñ plantauit pat̾ m̃s cęlestis:¬
eradicabit. Sinite illos. Ceci st̃. ducescecorũ.
Ecee magistra ueritas ne inquorũdã cordib scan¬
dalũ gigneret᷑. & qđ ñdebuit tribittũ dedit :¬
& rursũ cũ generari scandalũ in quorunda cordib
contra ueritatẽ uidit : in suo eos scandalo
remanere ꝑmisit. Exqua re nobis c̃sidandũ
ẽ: quia inquantũ sine peccato possumus:
uitare ꝑximorũ scandalũ debemus. Si aut̃
de ueritare scandalũ sumit᷑: utilius ꝑmittit᷑
nasci scandalũ. quã ueritas relinquatur.
orporagͥ animaliũ plenast oculis: eũ se hinc
inde caute cirẽspiciunt. S sciendũ nob̃ est:
qͥa sepe dũ alios repbos intendimꝰ. fit ut alia¬

Expanded text:
Qui rursum, cum diceret, quia omne quod in os intrat, Qui rursum, cum diceret, quia omne quod in os intrat, non coinquinat hominem, et tunc accedentes dixerunt: Scis quia Pharisaei audito verbo scandalizati sunt; at ille respondens ait: Omnis plantatio quam non plantaeradicabitur: sinite illos, caeci sunt et duces caecorum . » Ecce magistra Veritas, ne in quorumdam cordibus scandalum gigneretur, et quod non debuit tributum dedit; et rursum, quia generari scandalum in quorumdam cordibus contra veritatem vidit, in suo eos scandalo remanere permisit. Ex qua re nobis considerandum est, quia in quantum sine peccato possumus, vitare proximorum scandalum debemus. Si autem de veritate scandalum sumitur, utilius permittitur nasci scandalum quam veritas relinquatur. Corpora ergo animalium plena sunt oculis cum se hinc inde caute circumspiciunt. 6. Sed sciendum nobis est quia saepe, dum aliis rebus intendim
Abbreviated transcription (Latin):
stant etiã & rote: quia in eis rectitudinẽ
suã sacri eloquii uerba confirmant cum
in eis audiunt: State & tenete traditiones
quas didicistis: & rursũ Aduersarius
urͣ diabolus tamquam leo rugiens circu¬
it querens quẽ deuoret. Cui resistite: forteᷤ
in fide: & sunt alii qͥ omĩa t̾rena despi¬
ciunt. nulla que pretereunt possidere
dignant᷑: in dĩ se ut predictũ ẽ contẽ pla¬
tione suspendunt. Cũ his ergo eleuatis
& rote parit᷑ leuant᷑: quia in quantũ qͥsq
ad alta ꝓfecerit. in tantũ ei & sacra eloqͥa
de altiorib locunt᷑. Uadunt ergoanima¬
lia ad utilitatẽ ꝑximi. stant ad custodiã
sui: ȩleuant᷑ ad contẽplationẽ dĩ. Sed &
rote parit᷑ uadunt. stant & eleuant᷑ . quia
quesita sacra lectio talis inuenit᷑. qualis
fit & ipse a quo querit᷑. Ad actiuã enĩ uitam
ꝑfecisti: ambulant tecũ: Ad immutabilita¬

Expanded text:
stant etiam et rotae, quia eis rectitudinem stant etiam et rotae, quia eis rectitudinem suam sacri eloquii verba confirmant, cum in eis audiunt: State et tenete traditiones quas didicistis . Et rursum: Adversarius vester diabolus, tanquam leo rugiens, circuit quaerens quem devoret, cui resistite fortes in fide . Et sunt alii qui omnia terrena despiciunt, nulla quae praetereunt, possidere dignantur, et in Dei se, ut praedictum est, contemplatione suspendunt. Cum his ergo elevatis et rotae pariter levantur, quia in quantum quisque ad alta profecerit, intantum ei et sacra eloquia de altioribus loquuntur. Vadunt ergo animalia ad utilitatem proximi, 1230 stant ad custodiam sui, elevantur ad contemplationem Dei. 16. Sed et rotae pariter vadunt, stant, elevantur, quia quaesita sacra lectio talis invenitur, qualis et fit ipse, a quo quaeritur. Ad activam enim vitam profecisti, ambulat tecum. Ad imm
Abbreviated transcription (Latin):
replicat: atq subiungit Cũ euntib ibant.
& cũ stantib stabant: & cũ eleuatis a terra
parit᷑ eleuabant᷑ & rote sequentes ea: quia
iterata de scriptione narrant᷑. Nec uos
itaq pigeat eadẽ breuit᷑ exponendo re
uarrare. Hoc enĩ solũ in his uerb̃ nouũ
addit᷑ qd̾̃ dictũ ẽ: cũstantib stabant:
Sunt aut̃ qͥdã qui usq ad hoc ꝓficiunt:
ut terrena que accipiunt bene dispen¬
sare noueruit. miscđie operib intendan
oppressis subueniant: Hi uidelicet uadunt.
in eo qd̾ se ad ꝓximi utilitatẽ tendunt
Cũ his ergo rote gradiunt᷑: quia sacra eloqͥa
dictoꝵ suoꝵ passus. in eiꝰ itinere dispo¬
nunt: Et sunt alii qͥ in fide quã accepe¬
runt ita ad tenendum fortes sunt: ut ad¬
uersis qͥbq resistere ualeant: & nͨ solum
mimme ad ꝑuersitatẽ trabunt᷑ ꝑfidie. sed
etiam ꝑuersa loquentes impu̾nent: eosq
ad recftitudinẽ ꝑtrahant: Cũ istis stantib

Expanded text:
replicat atque subjungit: « Cum euntibus ibant, replicat atque subjungit: « Cum euntibus ibant, et cum stantibus stabant, et cum elevatis a terra, pariter elevabantur et rotae, sequentes ea, quia sunt, sed iterata descriptione narrantur. Nec nos itaque pigeat eadem breviter exponendo repreplicando narrare. Hoc enim solum in his verbis novum additur, quod dictum est: Cum stantibus stabant. Sunt autem quidam qui usque ad hoc proficiunt, ut terrena quae acceperunt bene dispensare noverint, misericordiae operibus intendant, oppressis subveniant. Hi videlicet vadunt, in eo quod se ad proximi utilitatem tendunt. Cum his ergo rotae gradiuntur, quia sacra eloquia dictorum suorum passus in eorum itinere disponunt. Et sunt alii qui in fide quam acceperunt ita ad tenendum fortes sunt, ut adversis quibusque resistere valeant, et non solum minime ad perversitatem trahantur perfidiae, sed etiam perversa loquentes impugnent, eosque ad rectitudinem pertrahant. Cum istis stantibus
Abbreviated transcription (Latin):
mũ ad studiũ predicationis excitat statĩ
secunt᷑ & rote : quia in sacris eloquiis inue¬
nit. moyses iuibente dño contra egypti rege
in quantis se predicationis libere uerbis
timuit. quod petrus fustib cesus ne in no¬
imine iħu loquat᷑: cũ magna libertate res¬
pondit. obedire oportet dõ magis quã ho¬
minib qd̃ paulus cathenarũ uinculis sir¬
igit᷑: sed tamen uerbũ dĩ ñ est alligatũ:
Si iute sp̃s ad penitentie lamenta conpim¬
git. secunt᷑ ꝓtinis rote: cũ scripture sacre u̾er¬
ba. dauid penitentiã ꝓferunt. qd̾ rex repre¬
hensus a ꝓpheta quia subiectꝰ celesti regi ñ
fuit: subiectꝰ increpanti. ñ erubuit confite¬
ri qd̃ fecit. Qd̃ publicanꝰ qͥ reatũ sue neqͥcie
cognouit. & si iiustꝰ ad tẽplũ uenit. iusti¬
ficatꝰ a tẽplo rediit. Qđ petrus negationis
maculas lacrimis lauit: qd latro qui in
cruce cognouit culpã in ipsa iã morte inue¬
nit ueniã. De qͥb adhuc rotis idẽ ꝓpheta

Expanded text:
 statim sequuntur et rotae: quia in sacris eloquiis invenit quod Moyses jubente Domino contra Aegypti regem, in quantis se praedicationis libere verbis timuit. Quod Petrus, fustibus caesus, ne in nomine Jesu loqueretur, cum magna libertate respondit: « Obedire oportet Deo magis quam hominibus . » Quod Paulus catenarum vinculis stringitur , sed tamen verbum Dei e lamenta compungit, sequuntur protinus rotae, cum Scripturae sacrae verba David poenitentiam proferunt. Quod rex reprehensus a propheta, quia subjectus coelesti regi non fuit, subjecto increpanti non erubuit confiteri quod fecit . Quod publicanus, qui reatum suae nequitiae cognovit , etsi injustus ad templum venit, justificatus a templo rediit. Quod Petrus negationis maculas lacrymis lavit . Quod latro, qui in cruce cognovit culpam suam, in ipsa jam morte invenit veniam . De quibus adhuc rotis eadem propheta
Abbreviated transcription (Latin):
qui benigne suscepit foris: Quis illam
ad lacrinas urgebat. ꝑ conpunctionis
sp̃m̃. nisi qͥ hanc exteriꝰ coram simul
recunbentib recipiebat aduieniã : Re¬
dẽptor igit᷑ nrͣ peccatricis mulieris mͣ¬
tem exthrabebat. cũ de culpa conpun¬
geret: suscipiebat ut a culpa liberaret: Be¬
ne ergo iste alarũ sonꝰ. quasi sonꝰ sublimis
dĩ dicit᷑: quia quicqͥd in scõꝵ uirtutib
aꝓpheta. sublimis dĩ ẽe̾ memorat᷑. In scripp¬
tira &. eni sacra. aliquando ds nruncupa¬
tiue: aliquando essentialit᷑ dicit᷑. dicitur:
Nuncupatĩue enĩ dicit᷑ sicut seriptũ ẽ.
Ecce constitui te dm̃ pharaonis: &e sicut
moyses ait: Siqͥs hoc uel illud fecerit.
applicat illiis adꝰ eos. uidelicet sacerdotes:
Qui rursum dicit: Diis n detrahes: id
ẽ. sacerdotib: Et sicut psalmista ait:
Q stetit in sinagoga deorũ: ui mes io
aut̃ deos discernit: Essentialit̾ aut̃ deus
dicit᷑: sicut ad moysem dicit:. Ego sũ

Expanded text:
qui benigne suscepit foris? Quis illam qui benigne suscepit foris? Quis illam ad lacrymas urgebat per compunctionis spiritum, nisi qui hanc exterius coram 1236 simul recumbentibus recipiebat ad veniam? Redemptor igitur noster peccatricis mulieris mentem extrahebat cum de culpa compungeret, suscipiebat ut a culpa liberaret. Bene ergo iste alarum sonus quasi sonus sublimis Dei dicitur, quia quidquid in sanctorum virtutibus memoratur. In Scriptura etenim sacra aliquando Deus nuncupative, aliquando vero essentialiter dicitur. Nuncupative enim dicitur, sicut scriptum est: Ecce constitui te deum Pharaonis . Et sicut Moyses ait: Si quis hoc vel illud fecerit, applica illum ad deos, videlicet ad sacerdotes . Qui rursum dicit: Diis est, sacerdotibus. Et sicut Psalmista ait: « Deus stetit in synagoga deorum, in medio autem deos discernit . » Essentialiter autem Deus dicitur, sicut ipse ad Mosem dicit: Ego sum
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce alarũ sonitꝰ qͥ prius in paucis anim¬
malib fuit : iam nunc in popłis resonat.
iam nunc mundi multitudinẽ ad cȩles¬
te desideriũ penȩ uirtutũ leuant. Bene
ergo dicit᷑. & audiebam sonũ alarum. qua¬
si sonũ aquarũ multarũ: quia sicut
prefati sumꝰ ille uirtutũ somis. qui in
aure dĩ priꝰ ex paucis sc̃ĩs fatꝰ ẽ: postmo¬
dum ex aquis multis. idẽ. ex unume¬
rabilib ẽ popłis multiplicatꝰ. De quo so¬
.ẽ. qd̃ alarũ sonꝰ. in scĩs animalib quasi sonꝰ
sublimis dĩ dicit᷑. iusi qd̾ omip̃s d̃ .&. ipse
implet mentes scõꝵ celesti desiderio. &
ipse exaudit impletas : Ipse &. enĩ creat
in scoꝵ cordib amorẽ: & ipse ex amanti¬
petrus fleiit amare: sed tamen illic pre¬
iuittit᷑ quia dñs iħs respexit petrum:
Uenit maria magdalene post multas ma¬
culas culpe: ad pedes redẽptoris nr̃i cũ
lacrimis. Sed quis illã infũdit intꝰ. nisi

Expanded text:
Ecce alarum sonus, qui prius in paucis aniEcce alarum sonus, qui prius in paucis animalibus fuit, jam nunc in populis resonat. Jam nunc mundi multitudinem ad coeleste desiderium pennae virtutum levant. Bene ergo dicitur: Et audiebam sonum alarum, quasi sonum aquarum multarum, quia, sicut praefati sumus, ille virtutum sonus qui in aurem Dei prius ex paucis sanctis factus est, postmodum ex aquis multis id est ex innumerabilibus est populis multiplicatus. De quo soest quod alarum sonus in sanctis animalibus quasi sonus sublimis Dei dicitur, nisi quod omnipotens Deus et ipse implet mentes sanctorum coelesti desiderio, et ipse exaudit impletas? Ipse etenim creat in sanctorum cordibus amorem, et ipse ex amantiPetrus flevit amare, sed tamen illic praemittitur quia Jesus respexit Petrum . Venit Maria Magdalene post multas maculas culpae, ad pedes Redemptoris nostri cum lacrymis ; sed quis illam infudit intus, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
uero sunt popłi. Idcirco aut̃ aquis popłs de¬
signat᷑ : quia & in uita sonũ habet ex tumul¬
tu carnis. & cotidie defluit. ex cursu morta¬
litatis: Ut aut̃ sepe iã diximꝰ ale sunt ani¬
maliũ. uirtutes scõꝵ. Quidẽ. ergo qd̃ ꝓphe
ta alarsĩ sonũ audit quasisonũ aquarũ
multarũ. nsi qd̃ ex omĩptis dĩ pietate ille
ale uirtutũ que in paucis prius scis sona¬
bant. iam nunc predicatione diffusa. in
multoꝵ popłoꝵ conuersatione resonante
Incarnato enĩ passo. acresurrente dño.
pauca pennata animalia fuerunt: quia
rari ualde extiterunt qͥ celestia desidera¬
rent. & uirtutũ pennis se in alta suspende¬
rent Sed postquã diuiłatis eiꝰ predicatio
in mundo diffusa.e: quanti iam paruu¬
li. quanti grauiores. quanti fortes iuue¬
nes. quanti in becilles. quante conuerse
pecctrices. quante anus uirgines per
fidem. ꝑspẽ. ꝑ amorẽ ad celestia euolant.
quis dicere. quis estimare fufficiat. :¬

Expanded text:
vero sunt populi . » Idcirco autem per aquas populus designatur, quia et in vita sonum habet ex tumultu carnis, et quotidie defluit ex decursu mortalitatis. Ut autem saepe jam diximus, alae sunt animalium virtuteslarum sonum audit, quasi sonum aquarum multarum, nisi quod ex omnipotentis Dei pietate illae alae virtutum, quae in paucis prius sanctis sonabant, jam nunc praedicatione diffusa in multorum populorum conversatione resonant? Incarnato enim, passo ac resurgente Domino, pauca pennata animalia fuerunt, quia rari valde exstiterunt, qui coelestia desiderarent, et virtutum pennis se in alta suspenderent. Sed postquam divinitatis ejus praedicatio in mundo diffusa est, quanti jam parvuli, quanti graviores, quanti fortes juvenes, quanti imbecilles, quantae conversae peccatrices, quantae anus, virgines, per fidem, per spem, per amorem, ad coelestia evolant; quis dicere, quis aestimare sufficit?
Abbreviated transcription (Latin):
in rotis ẽẽ: quia scripture sacre duo sunt ces¬
tamenta. que utraq dĩ sp̃s scribi uoluit.
ut nos ab anime morte liberaret. Uel certe
quia duo sunt precepta caritatis: dilectio
udelicet dĩ & dilectio ꝓximi: ꝑ que utra¬
q nos sacre scripture dicta uiuificant:

Expanded text:
nopere est quod Scripturae sacrae duo sunt Testamenta, quae utraque Dei Spiritus scribi voluit, ut nos ab animae morte liberaret. Vel certe quia duo sunt praecepta charitatis, dilectio videlicet Dei, et dilectio proximi, per quae utraque nos sacrae Scripturae dicta
Abbreviated transcription (Latin):
tem qͣnos omp̃s ds late diligit: etiã longani¬
mit̃ portat. Hoc gͦ nos debemus ex hib̃e ꝑxi¬
mis: qđ indignis nob̃ acreatore nr̃o c̃spicimꝰ
ex hiberi. Latitudo itaq & longitudo ad sta¬
turã ꝑtinet: quia ꝑ amorẽ morẽs dilatat.
ut fr̃na mala caritas longanimit̃ portet.
Sublimitas aut̃. ẽ. et̃norũ illa remuneratio
p̃miorũ. decuiꝰ inm̃sitate dicit᷑. quia nec
scõꝵ gaudia. nulla nc̃ p̃ualent cogitatione pe¬
netrari. Profundũ qͦq ẽ. illa inȩstunabilis
dãpnatio suppliciorũ: quȩ eos qͦs susceperit
inima demergit. Inqͥb: sacra eloqͥa horribi¬
lem aspectũ habent: quia in ęstimabilem ter¬
rorẽ audientib in cutiunt: cũ supplicia in
feri locunt᷑. Bene gͦ d icit᷑. statura qͦq erat
rotis. & altitudo. &. horribilis aspectus: quia
scͥpt᷑a sacra in utroq testam̃to. & ãmonen¬
do recta. ẽ: & ꝓmittendo alta . & minando
largiente dño dixisse sufficiat: ut ad disseren¬

Expanded text:
eus omnipotens late diligit etiam longanimiter portat. Hoc ergo nos debemus exhibere proximis, quod indignis nobis a creatore nostro conspicimus exhiberi. Latitudo itaque et longitudo ad staturam pertinet, quia per amorem mores dilatat, ut fraterna mala charitas longanimiter portet. Sublimitas autem est aeternorum illa remuneratio praemiorum, de cujus immensitate dicitur: Quia nec  1223 sanctorum gaudia nulla nunc praevalent cogitatione penetrari. Profundum quoque est illa inaestimabilis damnatio suppliciorum, quae eos quos susceperit in ima demergit. In quibus sacra eloquia horribilem aspectum habent, quia inaestimabilem terrorem audientibus incutiuntferni loquuntur. Bene ergo dicitur: Statura quoque erat rotis, et altitudo, et horribilis aspectus, quia Scriptura sacra in utroque Testamento 1224 et admonendo recta est, et promittendo alta, et minando largiente Domino, dixisse sufficiat, ut ad disseren
Abbreviated transcription (Latin):
tendit᷑. recta ñ erit: si humilitate caruerit:
pus actio. ꝑ alas uero uirtutes signant᷑: su¬
pra iã diximꝰ. & cũ dicat subfirmamͣto au¬
tẽ pemię eoꝵ recte alterius ad alterũ. que¬
rendũ ẽ. qualit̾ subdit᷑ unũ qd̾q duabus
alis uelabat corpus suũ: Qua ire hoc pa¬
tent̃ indicatꝰ: quia & pennas alias ad alteruͣ
tendebant. & tam̃ duab alis corpꝰ ꝓprium
uelabant: Quid est hoc. nisi quia sic debemiꝰ
uirtutes quas accepimꝰ aliis impendere. ut¬
& ea in qͥb peccauimꝰ ñ desinamꝰ caupte co¬
gitare & reatũ urm cotidie ꝑtinore & ꝑe¬
nitentiam plangere:: Duas & enĩ alas superiꝰ

Expanded text:
tenditur, recta non erit, si humilitate caruerit. tenditur, recta non erit, si humilitate caruerit. pus actio, per alas vero virtutes signentur, supra jam diximus . Et cum dicat: Sub firmamento autem pennae eorum recte alterius ad alterum, quaerendum est qualiter subditur: Unumquodque duabus alis velabat corpus suum. Qua in re hoc patenter indicatur, quia et pennas alius ad alterum tendebant, et tamen duabus alis corpus proprium velabant. Quid est hoc, nisi quia sic debemus virtutes quas accepimus, aliis impendere, ut ea in quibus peccavimus, non desinamus caute cogitare, et reatum nostrum quotidie per timorem et poenitentiam plange
Abbreviated transcription (Latin):
sicut accepit grãm: in alterutrũ illã admi¬
nistrantes. Qd ergo apud hierechiele̾ penna
hoc apud petriĩ apłm accepta gra dicit᷑. Et
qd̃ ille ait recte pennȩ alterius ad alterũ.
hocȩccłȩ pastor dicit: imꝰqͥsq sicut accepit
grãm: in alterutrũ illã ad ministrantes:
irrãm solũ mͦ reflectunt᷑ Sed tunc recte suis
cũ initilitatẽ ꝓximi dirigimꝰ qd̾ habemus
hec accepimꝰ a quo factũ ẽ. ut essemꝰ: tanto
ea nobis ñ debemꝰ retinere priuata: quan¬
to ea nob̃  debem conspicimꝰ ab auctore
nr̃o ad communem utilitatẽ data:¬
sic Unde recte apłs petrus in exortatione
huiꝰ rei subdit dicens: Sicut boni
dispensatores: multisformis gr̃e dĩ. Atq adhuc
addit. Siquis loqͥt᷑: quasi sermones dĩ: Si
quis ministrat: tamquã ex uirtute quam
administrat ds̃. ac si aꝑte dicat: Humili¬
ter impendite bonũ ꝓximis: quia sciris
uobis ñ a uob̾ eẽ quod habetis: Quelibet
eñi penna uirtutis cũ ad ꝓximũ imꝑtiendo

Expanded text:
sicut accepit gratiam, in alterutrum illam administrantes . Quod ergo apud Ezechielem penna, hoc apud Petrum apostolum accepta gratia dicitur. Et quod ille ait: Rectae pennae alterius ad alterum, hoc Ecclesiae pastor dicit: Unusquisque sicut accepit gratiam, in alterutrum illam administrantes .nostram solummodo reflectuntur. Sed tunc rectae fiunt, cum in utilitatem proximi dirigimus quod habemus.haec accepimus a quo factum est ut essemus, tanto ea nobis non debemus retinere privata, quanto ea nobis conspicimus ab auctore nostro ad communem utilitatem data. Unde recte Petrus apostolus in exhortatione hujus rei subdit, dicens: Sicut boni dispensatores multiformis gratiae Dei . Atque adhuc adjicit: Si quis loquitur, quasi sermones Dei; si quis ministrat, tanquam ex virtute quam administrat Deus . Ac si aperte dicat: Humiliter impendite bonum proximis, quia scitis vobis non a vobis esse quod habetis. Quaelibet enim penna virtutis cum ad proximum impertiendo
Abbreviated transcription (Latin):
iã duci mnutabilit̾ ñ potest: quasi in mag¬
nitudine christali durata ẽ Qd̾ christa¬
lũ horribile extensui suꝑ capita anima¬
liũ dicit᷑. quia ille potestates angelice
que oim̃ptis dĩ conspectui assistunt᷑. nob̃
adhuc in hac corruptione positis. t̾ribiles

Expanded text:
jam duci mutabiliter non potest, quasi in magjam duci mutabiliter non potest, quasi in magnitudinem crystalli durata est. Quod crystallum horribile et extensum super capita animalium dicitur, quiaquae omnipotentis Dei conspectui assistunt, nobis adhuc in hac corruptione positis, terribiles
Abbreviated transcription (Latin):
ipse creauit & ipse aꝑuit: sp̃s uite erat¬
in rotis: Seqͥt᷑: Et similitudo suꝑ capita
anmaliũ firmam̃ti: quasi aspectꝰ christal¬
li horribilis. extenti suꝑ capita eoꝵ desu
ꝑ. Hec largiente dño duob modis exponi¬
mꝰ ut lectoris iudicio qͥd eligendũ. cense¬
at relinquamꝰ: Possunt enĩ firmamͣti no¬
mine: celestes potestates intelligi: Qd̾ fir¬
iamentũ recte quasi aspectꝰ christali dr̃
quia uidelicet christalũ forte qͥdẽ inmis ẽ.
sed ex aqua solidat᷑. Et natura angelica quã¬
do creata liberũ arbitriũ accepit. utrũ uel¬
let in humilitate ꝑsistere. & in omp̃tis dĩ
conspectu ꝑmanere: anad suꝑbiã laberet᷑.¬
& a beatitudine caderet: ꝑ similitudinem
aqua fuit: Sed quia cadentib aliis. scĩ
angeli in sua beatitudine ꝑstiterunt: atq
hoc acceperunt in munere. ut ętiã cadere
omͣino non possent. in eis natura sua quia

Expanded text:
ipse creavit, et ipse aperuit, spiritus vitae eraipse creavit, et ipse aperuit, spiritus vitae era capita animalium firmamenti, quasi aspectus crystalli horribilis, extenti super capita eorum desuper. 18. Haec, largiente Domino, duobus modis exponemus, ut lectoris judicio quid eligendum censeat relinquamus. Possunt enim firmamenti nomine coelestes potestates intelligi. Quod firmamentum recte quasi aspectus crystalli dicitur, quia videlicet crystallum forte quidem nimis est, sed ex aqua solidatur. Et natura angelica, quando creata est, liberum arbitrium accepit, utrum vellet in humilitate persistere, et in omnipotentis Dei conspectu permanere, an ad superbiam laberetur, et a beatitudine caderet, per similitudinem aqua fuit. Sed quia cadentibus aliis, sancti angeli in sua beatitudine perstiterunt, atque hoc acceperunt in munere, 1231 ut jam cadere omnino non possint, in eis natura sua, quia
Abbreviated transcription (Latin):
obliuiscar iustificationes tuas: quia in ipsis
iuuificasti mę. Iustificationes enĩ precepta dñi
dicunt᷑: in qͥb nos corrigendo iustificat: De
qͥb: psalimsta aꝑtius dicit. In tuis iustifi¬
cationib meditabor: ñ obliuiscar sermones
tuos. In eis itaq nos uiuificat. quia ꝑ hȩc
ra sacra un tenebris uite presentis: facta ẽ lum̃
itineris. hinc & emͣ petrus ait: Cui bene fa¬
citis intendentes quasi lucerne: luce̾ in ca¬
liginoso loco: hinc psalunsta dicit: Lucer¬
na pedib meis uerbũ tuũ dñe: & lumen
semitis meis. Scimꝰ tamen quia & ipsa no¬
bis nr̃a lucerna obscura ẽ: insi hanc nr̃is
mentib ueritas illustret: Unde iteruͣ psal¬
mista ait: Qm̃ tu illuminas lucernã in eam
dũe . ds̃ m̃s illumina tenebras meas. Qd
enĩ lucerna ardens. nisi lumen ẽ Sed
lumen creatũ nobis ñ lucet: nisi illuminet᷑
a lumine ñ creato: Quia ergo omps ds̃ ad
salutẽ nrãm. scõꝵ testamentoꝵ dicta: &

Expanded text:
uia in ipsis vivificasti me . » Justificationes enim praecepta Dei dicuntur, in quibus nos corrigendo justificat. De quibus Psalmista apertius dicit: « In tuis justificationibus meditabor, non obliviscar sermones tuos . » In eis itaque nos justificat, quia per haec nra in tenebris vitae praesentis facta est lumen itineris. Hinc etenim Petrus ait: « Cui benefacitis intendentes, quasi lucernae candenti in caliginoso loco . » Hinc Psalmista dicit: « Lucerna pedibus meis verbum tuum, Domine, et lumen semitis meis . » Scimus tamen quia et ipsa nobis nostra lucerna obscura est, si non hanc nostris mentibus veritas illustret. Unde iterum Psalmista ait: Quoniam tu illuminas lucernam meam, Domine, Deus meus, illumina tenebras meas . Quid enim lucerna ardens, nisi lumen est? Sed lumen creatum nobis non lucet, nisi illuminetur a lumine non creato. Quia ergo omnipotens Deus ad salutem nostram sanctorum Testamentorum dicta et
Abbreviated transcription (Latin):
cendamꝰ in ꝓximos: ut nunquã desinamꝰ
cogitare & plangere nosmetipsos: Pennȩ ten-
dant᷑ uxta pennas. cooꝑiant᷑ corpora: ut &¬
de bonis actib p̾beamꝰ exempla. & mala gͦͤ
egimꝰ abscondant in iudicio. timor & pe¬
nitentia In translatione aut̃ ueteri de his
alis dicit᷑. singulis due comuncte. & tegen¬
tes corpora eoꝵ. In qͥb uerbis intelligit᷑ quia
& ipse erant pennȩ que iungebant᷑ alteriꝰ
ad alterũ. & ipse que coꝵ corpora cooperi¬
ebant Qd̃ ꝑfiguram bene accipit᷑. quia
ille nos uirtutes apud omĩpotentẽ dm̃ ꝓ¬
tegunt. quas ex caritate ꝓximis inꝑti¬
mur atq conuingimꝰ: Cĩi qͥb dñ concordi¬
ter uiumꝰ: mala que fecimꝰ uelamꝰ. Possunt gͦ
ȩtiam ꝑ lus alas duo precepta caritatis in¬
telligi: amor scilicet dĩ & ꝑximi: Amando¬
uelamꝰ: Diligendo aũt ꝓximũ. ei in quo
ꝓdesse possimꝰ festinamis: id est alas ad al¬

Expanded text:
tendamus in proximos, ut nunquam desinamus cogitare et plangere nosmetipsos. Pennae autem tendantur juxta pennas, ut cooperiant corpora, ut de bonis actibus praebeamus exempla, et mala, quae egimus abscondant a judicio timor et poenitentia. In translatione autem veteri de his alis dicitur: Singulis duae conjunctae, et tegentes corpora eorum. In quibus verbis intelligitur quia et ipsae erant pennae quae jungebantur alterius ad alterum, et ipsae quae eorum corpora cooperiebant. Quod per figuram bene accipitur, quia illae nos virtutes apud omnipotentem Deum protegunt, quas ex charitate proximis impertimur atque conjungimus; cum quibus dum concorditer vivimus, mala quae fecimus velamus. Possunt ergo etiam per has alas duo praecepta charitatis intelligi, amor scilicet Dei, velamus. Diligendo autem proximum ei in quo possumus prodesse festinamus, id est alas ad al
Abbreviated transcription (Latin):
bimꝰ. Et rursũ. Honst̃ c̃ dignȩ passiones huiꝰ
temporis ad fiturã głam. q̃reuelabit᷑ in uob̃.
Ht̃ horribilem aspectũ. c̃minat᷑ dicens. Terri¬
bilis quȩdã expectatio uidicii. & ignis emu¬
latio: q̃ cũ sũptura ẽ. aduersarios. Qui rur¬
sus ait. Horrendũ. ẽ. incidere in manus di
uuentis. Quȩ omĩa breui quoq sententia
stringit dicens. Ut possitis cõp̾hendẽ cũ õĩb
seĩs. que sit latitudo. & longitudo: sublimi¬
tas: & ꝓfundũ. Lata qͥppe est. caritas. qͥ a¬

Expanded text:
 passiones hujus temporis ad futuram gloriam, quae revelabitur in nobis . Habet horribilem aspectum cum minatur, dicens: Terribilis quaedam exspectatio judicii, et ignis aemulatio, quae consumptura est adversarios . Qui rursus ait: Horrendum est incidere in manus Dei viventis . Quae omnia brevi quoque sententia stringit, dicens: Ut possitis comprehendere cum omnibus sanctis quae sit latitudo, et longitudo, et sublimitas, et profundum . Lata q
Abbreviated transcription (Latin):
expectantes & ꝓperantes in aduentũ diei dĩ.
ꝑquã cęli ardentes soluent᷑. elem̃ta uͦ ignis
ardore tabescent. Habet staturã. cũ per
paulũ nos at̃renłs desidiis erigit. di¬
cens. Mortificate m̃bra ur̃a q̃st̃ suꝑ t̾rã.: for

Expanded text:
pectantes et properantes in adventum diei Dei per quam coeli ardentes solventur, elementa vero ignis ardore tabescent? Habet staturam cum per Paulum nos a terrenis desideriis erigit, dicens: Mortificate membra vestra quae sunt super ter
Abbreviated transcription (Latin):
ti ft̃ inme. Uermes eorũ ñ morient᷑. & ignis
eoꝵ ñ extinguet̾. Quid enĩ horribilius dici.
qͥd cogitari pot̃. quã damꝑnationis uulne¬
ra susciꝑe. & dolores uulnerũ ñquã finire:
De hoc horribili aspectu rotarũ. bene perso¬
phoniã dicit᷑. cũ suꝑuenire duris m̃tibus
dies udicii deñtiatur. Iuxta ẽ dies dñi
magnꝰ: iuxta & uelox nimis. Uox diei dñi
amara. tribulabit᷑ ibi fortis. Dies irȩ¬

Expanded text:
ti sunt in me. Vermis eorum non morietur, et ignis eorum non exstinguetur . Quid enim horribilius dici, quid cogitari potest, quam damnationis vulnera suscipere, et dolores vulnerum nunquam finire! De hoc horribili aspectu rotarum bene per Sophoniam dicitur, cum supervenire duris mentibus dies judicii denuntiatur: Juxta est dies Domini magnus, juxta et velox nimis. Vox diei Domini amora
Abbreviated transcription (Latin):
dorsa eoꝵ plena ocłis. Que uidelic sententia
abedificationis intellectu ñ discrepat. Caenĩ
qͣst̃ in facie: sepe etiam pecca¬
tores homines custodire solent. Iusti aut̃ uiri
qͥa se & ineis custodiunt q̃ in prõptu & infacie
custodiunt q̃ latent: ꝓfecto ocłos indorso
habent. Qd tam̃ intelligi & alit̾ pot̾: quia
ea q̃ st̃ ante faciẽ nrãm uidemꝰ. dorsa aut̃
nr̃a aliꝰ in nob̃ uidet: & nos uide ñ possumꝰ.
Quia aut̃ scĩ uri sollert᷑ se aspiciunt inqͥ¬
bus ab aliis uidicari posst̃. & districte se ui¬
dent. sic̃ sepe districte ab aliis uident᷑. qͥ in se
nec ea q̃latere poterant ignorant: lum̃ in
ca. Et cũ eleuarent᷑ ammalia de t̾ra : ele¬
uabant̾ simul & rote. Ambulant animalia:
cũ scĩ uiri inscriptura sacra intelligunt.
quẽ ad modũ moralit uiuant. Eleuant᷑ uͦ
atra animalia: cũscĩ uiri se inc̾templatio¬
nẽ suspendunt. E quia unus qͥsq scõrũ qͣnto

Expanded text:
lena oculis. 1226 Quae videlicet sententia ab aedificationis intellectu non discrepat. Ea enim quae sunt in facie saepe etiam peccatores homines custodire solent. Justi autem viri, quia se et in eis custodiunt quae in promptu et in facie custodiant quae latent, profecto oculos in dorsis habent. Quod tamen intelligi et aliter potest, quia ea quae sunt ante nostra alius in nobis videt, et nos videre non possumus. Quia autem sancti viri solerter se aspiciunt in quibus ab aliis judicari possunt, et districte se vident, sicut saepe districte ab aliis videntur, qui in se nec ea quae se latere poterant ignorant, lumen in ea; et cum elevarentur animalia de terra, elevabantur simul et rotae. 8. Ambulant animalia cum sancti viri in Scriptura sacra intelligunt quemadmodum moraliter vivant. Elevantur vero a terra animalia, cum sancti viri se in contemplatione
Abbreviated transcription (Latin):
culpis hominũ resecarent᷑ aspex̃. Potest̃ qͦq
intelligi qđ quatuor facies rota habeat.
ꝓpt̃ hoc quod scriptura sacraꝑ gr̃ã p̾dicatiõĩs
extensa: in quatuor mundi partes in no¬
tuit. Unde & bene eadem rota una pͥus
iurta animalia apparuisse. & post modũ
qͥuatuor facies habuisse. describit᷑: quia
nisi lex euglio c̃cordaret. inquatuor mundi
partib ñ innotesceret. Seqͥtur. & aspectꝰ
rotarũ. & opus earũ: quasi uisio maris.
Recte sacra eloqͥa uisioni mari similia nar¬
rantur: quia meis magna st̃ uolumina
sententiarũ. cumuli sensuũ. Nec in merito
iari similis scriptura sacra dicit᷑. quia fir¬
mant᷑ inea sententię locutionis. sacram̃tũ
baptisinatis. Uel certe c̃siderandũ ẽ: quia
nauib in mare nauigamus. cũ ad desidera

Expanded text:
culpis hominum resecarentur aspexit. Potest quoque culpis hominum resecarentur aspexit. Potest quoque intelligi quod quatuor facies rota habeat, propter hoc quod Scriptura sacra per gratiam praedicationis extensa in quatuor mundi partes innotuit. Unde et bene rota eadem una prius juxta animalia apparuisse et postmodum quatuor facies habuisse describitur, quia nisi lex Evangelio concordaret, in quatuor mundi partibus 1218 non innotesceret. 13. Sequitur: Et aspectus rotarum, et opus earum quasi visio maris. Recte sacra eloquia visioni maris similia narrantur, quia in eis magna sunt volumina sententiarum, cumuli sensuum. Nec immerito mari similis Scriptura sacra dicitur, quia firmantur in ea sententiae locutionis, sacramento baptismatis. Vel certe considerandum est quia navibus in m
Abbreviated transcription (Latin):
cuũ głiũ legẽ didicimꝰ. Ubi uͦ. uel qͥlis rota ap¬
paruerit: adiung̃ cũ dic̃. Iuxta aĩalia. habers
qͣtuor facies. Ubi adhuc subdit᷑ur. Et as¬
pectus rotarũ. &opus earũ. quasi uisio ma¬
ris : & una similitudo ipsarũ quatuor. Etas¬
pectus earũ & opera: quasi si sit rota in medio
rote. Quid ẽ. hoc qđ cũ una rota diceret᷑. pau¬
lopost adiungitur. quasi si sit rota in medio
rote. nisi qđ intestamenti ueteris littera tes¬
tam̃tũ nouũ latuit ꝑallegouã. Unde & ro¬
ta eadem quȩ uxta animalia apparuit.
quatuor facies habere describitur: quia sc̃p¬
tura sacra ꝑ utraq testam̃ta. in quatuor par¬
tib est distincta. Uetus & enĩ testam̃tũ in
lege & prophis. nouũ uͦ in engłiis: atq in
aut̃: quia ubi faciem intendimus : ibi qđne
cesse ẽ uidemnus. Rota gͦ quatuor habet faci¬
es. quia pͥus resecanda mala in popłis uidit
ꝑlegẽ : postmodũ uidit ꝑꝓpħas. Subtilius

Expanded text:
ium legem didicimus. Ubi vero vel qualis rota apparuerit adjungit, cum dicit: « Juxta animalia habens quatuor facies. » Ubi adhuc subdit: « Et aspectus rotarum, et opus earum quasi visio maris, et una similitudo ipsarum quatuor et aspectus earum et opera quasi sit rota in medio rotae. » Quid est hoc quod cum una rota diceretur paulo post adjungitur, « quasi sit rota in medio rotae, » nisi quod in Testamenti veteris littera Testamentum novum latuit per allegoriam? Unde et rota eadem, quae juxta animalia apparuit, quatuor facies habere describitur, quia Scriptura sacra per utraque testamenta in quatuor partibus est distincta. Vetus etenlege et prophetis, Novum vero in Evangeliis atque autem quia ubi faciem intendimus, ibi quod necesse est videmus. Rota ergo quatuor habet facies, quia prius resecanda mala in populis vidit per legem, postmodum vidit per prophetas, subtilius
Abbreviated transcription (Latin):
dẽptori nr̃o. paulus ad testat᷑ dicens. Factꝰ
ꝓ nob̃ maledictũ. Per ꝓpħam qͦq ligñ ad¬
nunciat. cũ dicit. Dñs regnauit aligno.
uͦ lignũ crucis aperte ostenditur: ubi ipsa
dñi ꝑassio quȩ ꝓpħata. ẽ. declarat᷑. Per apłos
autt̃ hec eadem cruxetiã in u̾bis xoꝑib te¬
net᷑: cũ paułꝰ dic̃. Michi mund̾ crucifixusẽ.
et ego mundo. Etrursũ. Michi aut̃ absit
gͦ qͥ ad et̾nã patriã tendimus. sc ript᷑a sacra
perquatuor suas facies mare ẽ. que crucẽ
adnunciat. qͥa nos ad t̾rã iuuentiũ lignũ
portat. Nisi aut̃ mari seripturã saerã simi¬
lem cerneret ꝓpħa. minime dixisset. Reple¬
ta ẽ t̃ra scientia dñi: sic̃ aquę maris operi¬
or. & aspectus earũ & oꝑa: quasi si sit rota
in medio rotȩ. Una similitudo ipsarũ ẽ qͣtu¬

Expanded text:
attestatur, dicens: Factus pro nobis maledictum . Per prophetas quoque lignum annuntiat, cum dicitur: Dominus regnabit a ligno .vangelium vero lignum crucis aperte ostenditur, ubi ipsa Domini passio quae prophetata est declaratur. Per apostolos autem haec eadem crux etiam in verbis et operibus tenetur, cum Paulus dicit: Mihi mundus crucifixus est, et ego mundo . Et rursus: Mihi ergo qui ad aeternam patriam tendimus Scriptura sacra per quatuor suas facies mare est. Quae crucem annuntiat, quia nos ad terram viventium ligno portat. Nisi autem mari Scripturam sacram similem cerneret propheta, minime dixisset: Repleta est terra scientia Domini, sicut aquae maris operiaspectus earum et opera, quasi si sit rota in medio rotae. 14. Una similitudo ipsarum est quatu
Abbreviated transcription (Latin):
tura saera ꝑlegẽ ad corda hominũ uadit signa¬
ndo misteriũ. Per ꝓpħas uadit: paulo aꝑtius
ꝓpħando dnm̃. Per eugłm uadit: ex hibendo
quẽ ꝓpħauit. Per apłos uadit: p̃dicando eũ
que pat̾ in nr̃a redemptione exhibuit. Hñt gͦ
rote facies ⁊ unas: qͥa ostendunt sacra eloqͥa no¬
titiã p̃ceptorũ. cũ exhibitione oꝑtim. Et per
qͣtuor partes uadunt: quia distinctis ut ꝑ̃¬
diximus temporib locunt᷑: uel certe: quia
incunctis mundi regionib in carnatum
dñm p̃dicant. Deqͥb aꝑte mox subditur.
Et ñ reũtebant᷑. cũ ambularent. Hec suꝑi
de animalib dictast̃: s ñ eadẽ in telligi de
rotis. q̃ de animalib posst̃. Hotas qppe. sig¬
nare testam̃ta diximus. Et testam̃tũ uetus¬
qͥa uexta litterã in p̃ceptis suis & sacrificiis.
usq adfinẽ seruari ñ potuit. Non enĩ sine
immutatione ꝑmansit. cũ in eo sp̃italis in¬

Expanded text:
tura sacra per legem ad cor hominum vadit, signatura sacra per legem ad cor hominum vadit, signando mysterium. Per prophetas vadit, paulo apertius prophetando Dominum. Per Evangelium vadit, exhibendo quem prophetavit. Per apostolos vadit, praedicando eum quem Pater in nostra redemptione exhibuit. Habent ergo rotae facies et pennas, quia ostendunt sacra eloquia notitiam praeceptorum cum exhibitione operum. Et per quatuor partes vadunt, quia distinctis, ut praediximus, temporibus loquuntur, vel certe quia in cunctis mundi regionibus incarnatum Dominum praedicabant. De quibus aperte mox subditur: « Et revertebantur cum ambularent. » Haec superius de animalibus dicta sunt, sed non eadem intelligi de rotis, quae de animalibus possunt. Rotas quippe significare Testamenta diximus. Et Testamentum quia juxta litteram in praeceptis suis et sacrificiis usque ad finem servari non potuit. Non enim sine immutatione permansit, cum in eo spiritalis in
Abbreviated transcription (Latin):
inedificatione morũ. Ostendit altitudinem:
inꝓmissione p̃mioiũ. Ostendit horribilem.
aspectũ: in terrorib suppliciorũ. Recta ẽ enĩ
inp̃ceptis: alta in ꝓmissionib horribilis in
minis. Habet staturã: cũ ꝑ ꝓpħam dicit. Qͥ¬
escite agere ꝑuerse: discite benefacere. Quȩ¬
rite uidiciũ. subuenite oppsso. uidicate pu

Expanded text:
in aedificatione morum, ostendit altitudinem in aedificatione morum, ostendit altitudinem in promissione praemiorum, ostendit horribilem aspectum, in terroribus suppliciorum. Recta est enim in praeceptis, alta in promissionibus, horribilis in minis. Habet staturam cum per prophetam dicit: « Quiescite agere perverse, discite benefacere, quaerite judicium, subveni
Abbreviated transcription (Latin):
statura. q̃ altitudo. qͥ horribilis aspectus
dicit᷑. Sciendũ gͦẽ. qͥa stare ad uitã c̃ gruit
bene oꝑantis. Unde per paulũ dicit᷑. Qui
stat: iudecit necadat. Qui etiã discipulis
att. Uiuit dñs: in cuiꝰ conspectu sto. Alti¬
tudo uero ẽ: cȩlestis regni ꝓmissio: ad quã
tẽ ꝑtingit᷑. quando iam mortalis uitȩ om̃is
corruptio subuigat᷑. Horribilis uͦ aspectus ẽ.
terror gehenne: q̃sine fine reꝓbos cruciat. &
semꝑ incruciatu c̃seruat. Statura gͦ iurecti¬
tudine p̃ceptionis ẽ: altitudo incelsitudine
suꝑne ꝓmissionis. Horribilisuͦ aspectus: in
minis atq t̾rorib supplicii sequentis. Scͥpt̾a
gͥsacra staturã habet: quia mores ad standũ
dirigit. ut auditorũ m̃tes ad t̾renã c̃cupiscentiã
ñeuruent᷑. Altitudinẽ habet: quia incelesti
patria et̃nȩ uitȩ gaudia ꝓmittit. Horribilẽ
quoq aspectũ habet: quia om̃ib reꝓbisgehen¬
nȩ supplicia minatur. Ostendit gͥ staturã suã.

Expanded text:
statura, quae altitudo, qui horribilis aspectus dicitur. Sciendum est ergo, quia statura ad vitam congruit bene operantis. Unde per Paulum dicitur : « Qui stat, videat ne cadat. » Qui etiam discipulis ait: « Vivit Dominus, in cujus conspectu sto . » Altitudo est coelestis regni promissio, ad quam tunc pertingitur, quando mortalis vitae omnis corruptio subjugatur. Horribilis vero aspectus est terror gehennae, quae sine fine reprobos cruciat, et semper in cruciatu conservat. Statura ergo in rectitudine praeceptionis est. Altitudo in celsitudine supernae promissionis. Horribilis vero aspectus, in minis atque terroribus supplicii sequentis. Scriptura igitur sacra staturam habet; quia mores ad standum dirigit, ut auditorum mentes ad terrenam concupiscentiam non curventur. Altitudinem habet, quia in coelesti patria aeternae vitae gaudia promittit. Horribilem quoque aspectum habet, quia omnibus reprobis gehennae supplicia minatur. Ostendit igitur staturam suam
Abbreviated transcription (Latin):
rienti panẽ tuũ. & egenos uagosq induc in
domũ suã. Cũ uidis nudũ oꝑi eũ: et domes¬
sticos semius tui ne despexeris. Habet alti¬
tudinẽ: cũ ꝑ eundem ꝓpħam dicit. Nonerit
tͥ amplius sol ad lucendũ ꝑdiem: nec splen¬
dor lunȩ illuminabit te: sed erit tibi dñs in
lucẽ sempiternã. et d̾s tuus ingłiam tuã. Ht̃
horribilem aspectũ: cũ infernũ descͥbensdic̃.

Expanded text:
panem tuum, et egenos vagosque induc in domum tuam; cum videris nudum, operi eum, et domesticos seminis tui ne despexeris . Habet altitudinem cum per eumdem prophetam dicit: Non erit tibi sol amptius ad lucendum per diem, nec splendor lunae illuminabit te; sed erit tibi Dominus in lucem sempiternam, et Deus tuus in gloriam tuam . Habet horribilem aspectum 1221 cum, infernum de
Abbreviated transcription (Latin):
bilitas p̃dicationis : Spera aut̃ ex omĩ
parte uoluitur. A p̃dicatio quȩ nec ad¬
uersitate retineri potest. nec prosperita
tib eleuatur. spera ẽ : & int̃ aduersa tor¬
tis. et int ꝓspera humilis. Nec timo¬
ris habet̾ angulũ : nec elationis. Incur¬
su qͦ suo figi non ualet : quia ꝑcuncta
se uolubiliter trahit. Ut aũt hoc qđ
exempli causa ꝓtulimus exeqͣmur : bene
post calamos. scyphos & sperulas. in
candelabro lilia describunt᷑. qͥa posteã
qͣm diximus p̃dicationis grãm atq uolu¬
bilitatẽ. illa uirens patria seqͥtur: quȩ
animab scĩs. id . ẽ. florib uernat ęt̾nis.
Sperula gͦ ad laborem ꝑtinet. lilia ad retri¬
hiuonẽ. Itaq sicut apd̃ moysen sperula
doctrina p̃dicationis accipit᷑: ita hic per
rotam ipsa saera scriptura signat᷑. Pro¬
pheta igit̾ dũ scã an. i alia uideret: ad¬
iunxit. Cũq aspicerẽ animalia: appa

Expanded text:
bilitas praedicationis? Sphera enim ex omni bilitas praedicationis? Sphera enim ex omni parte volvitur. Et praedicatio, quae nec adversitate retineri ptibus elevatur sphaera est, quia inter adversa fortis, et inter prospera humilis, nec timoris habet angulum, nec elationis. In cursu ergo suo figi non valet, quia per cuncta se volubiliter trahit. Ut autem hoc quod exempli causa protulimus, exsequamur, bene post calamos, scyphos, et spcandelabro lilia describuntur, quia post eam quam diximus praedicationis gratiam atque volubilitatem, illa virens patria sequitur, quae animabus sanctis, id est floribus vernat aeternis. Sphaerulae ergo ad laborem pertinent, lilia ad retributionem. Itaque sicut apud Moysen sphaerula, doctrina praedicationis accipitur; ita hic per rotam ipsa sacra Scriptura signatur. Propheta igitur dum sancta animalia videret, adjunxit: Cumque aspicerem ani
Abbreviated transcription (Latin):
as hydrias. ualuit uinostatĩ replere. S:
impleri hydrias aqua iubet : quia pͥus ꝑ
sacrȩ lectionis historiã corda nr̃a replenda
st̃. Et aquã nob̃ inuinũ uertit. quando ip¬
sa historia ꝑ allegorie misteriũ in sp̃italem
nobis intelligentiã cõmutat᷑. Rota gͦ qͣsi ꝑt̾rã
trahit᷑ : quia paruulis humili sermone ẽ¬
cordat. Etam̃ magnis sp̃italia infundens.
quasi çirculũ in altum leuat. & inde sursũ
erigit᷑. unde t̾rã tangere paulo ante uideba¬
tur. Quia uͦ undiq ȩdificat: quasi ꝑcircu¬
lũ rota currit. Unde & in lege scriptũ est.
ł acies & candelabrũ ductilȩ de auro mundis
hastili prodeunt. p̃dicatoies ft̃: quidulcẽ
sonũ in mundo ediderunt: uidelicet can¬
ticũ nouũ. Seẏfi aut̃: uino repleri so¬
lent. Quid gͦ mentes auditorũ. nͥ scyphi
st̃. quȩ sc̃is p̃dicantib uino scientie replen¬
tur. Sperula aut̃ qͥdẽ. aliud. uisi uolu¬

Expanded text:
as hydrias valuit vino statim replere. Sed as hydrias valuit vino statim replere. Sed impleri hydrias aqua jubet, quia prius per sacrae lectionis historiam corda nostra replenda sunt. Et aquam nobis in vinum vertit, quando ipsa historia per allegoriae mysterium in spiritalem nobis intelligentiam commutatur. Rota ergo quasi per terram trahitur, quia parvulis humili sermone concordat, et tamen magnis spiritalia infundens, quasi circulum in altum levat; et inde sursum erigitur, unde terram tangere paulo ante videbatur. 8. Quia vero undique aedificat, quasi per circulum rota currit. Unde et in lege scriptum est: Facies et candelabrum ductile de auro mundishastili prodeunt, praedicatores sunt, qui dulcem sonum in mundo ediderunt, videlicet canticum novum. Scyphi autem vino repleri solent. Quid ergo mentes auditorum nisi scyphi sunt, quae a sanctis praedicatoribus vino scientiae replentur? Sphaerula autem quid est aliud nisi volu
Abbreviated transcription (Latin):
subtiliter cadit. Et ioties de rore celi acci¬
pimꝰ. qͦties ꝑ infusionẽ c̃ templationis in¬
timȩ desuꝑnis aliqͥd tenuit̃ uidemus. Cũ
uero bona oꝑa etiã ꝑcorpus aggimꝰ: de t̃rȩ
pinguedine ditam. Quid ẽ. aut̃ qđ esau tar¬
de adpatrẽ redit. nͥ qđ uidaicꝰ ppls ad pla-¬
cendũ dño sero reuertitur: Cui & hoc
in benedictione dicit᷑. Tempusq erit cũ sol¬
uetur iugũ de collo tuo: quia a seruitute
peccati uidaicꝰ ppls infine liberabit᷑. sicut
scriptũ ẽ. Donec plenitudo gentiũ introiret.
& sic om̃is isrł saluus fieret. Quẽ ñ paruu¬
lorũ ipsa eugłica historia in miraculi oꝑa¬
tione reficiat. qđ hy drias uacuas dñs aqua
impleri p̃cepit. eandemq aquã ꝓtinꝰ in ui¬
nũ uertit. S cũ hȩc uigilantiores ingenio
audiunt. & sacrã historiam credendo uene¬
rant᷑ : qͥd int̾ius innuat reqͥrunt. Qlenĩ
mutare aquã in uinũ potuit : etiã uacu¬

Expanded text:
r leniter venit, et subtiliter cadit; et toties de rore coeli accir leniter venit, et subtiliter cadit; et toties de rore coeli accipimus, quoties per infusionem contemplationis intimae de supernis aliquid tenuiter videmus. Cum vero bona opera etiam per corpus agimus, de terrae pinguedine ditamur. 6. Quid est autem quod Esau tarde ad patrem redit, nisi quod Judaicus populus ad placendum Domino sero revertitur? Cui et hoc in benedictione dicitur: Tempusque erit cum solvatur jugum de collo tuo . Quia a servitute peccati Judaicus populus in fine liberatur, sicut scriptum est: Donec plenitudo gentium introiret, et sic omnis Israel salvus fieret . 7. Quem non parvulorum ipsa evangelica historia in miraculi operatione reficiat, quod hydrias vacuas Dominus aqua impleri praecepit, eamdemque aquam protinus in vinum vertit ? Sed cum haec vigilantiores ingenio audiunt, et sacram historiam credendo venerantur, et quid interius innuat requirunt. Qui enim mutare aquam in vinum potuit, etiam vacu