comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iunctum ẽ. Duos quoq cherubin aureos ⁊ ꝓductiles facies
ex utraq parte oraculi Cherribin unus sit in latere uno.
ialter in altero: utrumq latus ꝓpitiatorii tegant expan¬
dentes alas ⁊ oꝑientes oraculitm᷑: respiciantq se mutuo u̾¬
sis uultibꝰ in ꝓpiciatorium. Quid ꝑ ꝓpiciatorium: nisi ipse¬

Expanded text:
itudo duos quoque cherubin aureos et productiles facies itudo duos quoque cherubin aureos et productiles facies ex utraque parte oraculi cherub unus sit in latere uno et alter in altero utrumque latus propitiatorii tegant expandentes alas et operientes oraculum respiciantque se mutuo versis vultibus in propitiatorium
Abbreviated transcription (Latin):
ad offitium p̃dicationis excubant. a sacrȩ lectionis studio
ñ recedant. Adhoc namq uectes in circulis semꝑ iubent᷑¬
ẽẽ: ut cum portari archam oportunitas exigit. de intro¬
mittendis uectibꝰ portandi tarditas nulla generetur: quia
uidelic& cum sp̃uale aliquid a subditis pastor inquirit᷑:
ignominiosum ualde ẽ. si tunc querat discere. cum questi-¬
onem deb& enodare S circulis uectes inhereant: ut do¬
ctores semꝑ in siuis cordibꝰ eloquia sacra meditantes. testam̃¬
ti archam sine mora eleuent: & quicquid necesse ẽ. ꝓti¬
nus doceant Inde bene primus pastor ȩccłiȩ: pastores
cȩt̾os ammon& dicens Parati semꝑ ad satisfactionẽ om̃i
pętenti rationem. de ea quȩ innobis ẽ spe: Ac si aꝑte dicat:
Ut ad portandam archam mora nulla p̃pediat: uectes
um de concordia noui ac ueteris partis primȩ.¬
testamenti de mediatoris aduentu tractaret᷑: ad¬

Expanded text:
ad officium praedicationis excubant, a sacrae lectionis studio ad officium praedicationis excubant, a sacrae lectionis studio non recedant. Ad hoc namque vectes esse in circulis semper jubentur, ut cum portari arcam opportunitas exigit, de intromittendis vectibus portandi tarditas nulla generetur; quia videlicet cum spiritale aliquid a subditis Pastor inquiritur, ignominiosum valde est si tunc quaerat discere, cum quaestionem debet enodare. Sed circulis vectes inhaereant, ut doctores semper in suis cordibus eloquia sacra meditantes, testamenti arcam sine mora elevent, si quidquid necesse est, protinus docent. Unde bene primus pastor Ecclesiae pastores caeteros admonet, dicens: Parati semper ad satisfactionem omni poscenti vos rationem de ea quae in vobis est spe . Ac si aperte dicat: Ut ad portandam arcam nulla mora praepediat, vectes um de concordia novi ac veteris Testameti, et de mediatoris adventu tractaret
Abbreviated transcription (Latin):
arce lateribꝰ. ut portet᷑ in eis. qui semꝑ erunt in circulis: nec
umqͣm extrahentur ab eis Quid ꝑ archam: : nisi scã eccłia
figuratur.  Cui quatuor crrculi aurei ꝑ quatuor an¬
gulos iubent᷑ adiungi: quia in eo qͦd ꝑ quatuor partes
cincta p̃dicatur Nectesq de lignis sethim fuint. qui eis¬
dem ad portandum circulis inseruntur: quia fortes ꝑse¬
uerantesq doctores uelut imputribilia ligna quęrendi st̃.
qui instructioni sacrorum uoluminũ semꝑ inherentes
sc̃ȩ eccłiȩ unitat̾ẽ denuntient: & quasi intromissi circuli
archam portent: Uectibꝰ quippe archam portare ẽ: bonis do¬
ctoribus scãm ęccłiam ad rudes infidelium mentes p̃dican¬
do declucere. Qui auro quoq iubentur oꝑiri: ut cũ ser¬
mone aliis insonant. ipsi etiam uttȩ splendore fulgescant:
De quibꝰ apte subdit᷑. Qui semꝑ erunt in circulis. nec ui¬
quam extrahentur ab eis: quia nimtrum necesse ẽ. ut qͥ

Expanded text:
eis qui semper erunt in circulis, nec unquam extrahentur ab eis . Quid per arcam, nisi sancta Ecclesia figuratur? Cui quatuor circuli aurei per quatuor angulos jubentur adjungi, quia in eo quod per quatuor mundi cincta praedicatur. Vectesque de lignis sethim fiunt, qui eisdem ad portandum circulis inseruntur; quia fortes perseverantesque doctores velut imputribilia ligna quaerendi sunt, qui instructioni sacrorum voluminum semper inhaerentes, sanctae Ecclesiae unitatem denuntient, et quasi intromissi circulis arcam portent. Vectibus quippe arcam portare, est bonis doctoribus sanctam Ecclesiam ad rudes infidelium mentes praedicando deducere. Qui auro quoque jubentur operiri, ut dum sermone aliis insonant, ipsi etiam vitae splendore fulgescant. De quibus apte subditur: Qui semper erunt in circulis, nec unquam extrahentur ab eis. Quia nimirum necesse est ut qui
Abbreviated transcription (Latin):
in mont̾e descendit: Quid ꝑ montem: nͥ ipsa nr̃a contempla¬
tio designat᷑.  In qͣm nos ascendimus: ut ad ea quȩ ultra
infirmitatẽ nr̃am sunt uidenda subleuemur S in hanc
dñs descendit: quia nobis multum ꝓfitientibꝰ. parum de
se aliquid nr̃is sensibꝰ aꝑit. si tam̃ dici in illo uł parum. uł
aliquid potest: qͥunꝰ semꝑ & idem ꝑmanens intelligi par¬
ticipalit non potest: ⁊ tamen a suis fidelibꝰ participari dr.
cum in eiꝰ substantia pars nullatenꝰ admittat᷑. S quia hc̃
exprimere ꝑfecto sermone non possumꝰ: humanitatis nr̃ȩ mo¬
dulo quasi infantiȩ imbecillitate p̃pediti: eum aliqͣtenus

Expanded text:
 tendebatur. Quid per montem nisi ipsa nostra contemplatio designatur, in qua nos ascendimus ut ad ea quae ultra infirmitatem nostram sunt videnda sublevemur? Sed in hunc Dominus descendit, quia nobis multum proficientibus, parum de se aliquid nostris sensibus aperit; si tamen dici in illo vel parum vel aliquid potest, qui unus semper et idem intelligi particulariter non potest, et tamen a suis fidelibus participari dicitur, cum in ejus substantia pars nullatenus admittatur. Sed quia hunc exprimere perfecto sermone non possumus, humanitatis nostrae modulo, quasi infantiae imbecillitati praepediti, eum aliquatenus
Abbreviated transcription (Latin):
uxor egrediatur simul: sinaut̃e dñs dederit illi uxorem ⁊
pepererit filios ⁊ filias  mulier & liberi erunt dñi sui: ip¬
ret eum dñs diis. & applicabit᷑ ad ostium. & postes. ꝑfora¬
bitq aurem eiꝰ subula: ⁊ erit ei seruus in scłm. S ciendum¬
cognoscens dm̃ ad eius regnum in gredit᷑: nisi prius bene
opetur⁊  Sine contemplatiua gͦ uita intrare possunt ad
cȩlestem patriam. qui bona quȩ possunt oꝑari ñ negli¬
gunt: sine actiua autẽ intrare non possunt. si negligunt
bona oꝑari quȩ possunt. Illa gͦ in necessitate ẽ: hȩc in uo¬
luntate. Illa inseruitute: ista in libertate. Unde ⁊ ad mo¬

Expanded text:
autem dominus dederit illi uxorem, et peperit filios et filias: mulier et liberi ejus erunt domini sui, ipret eum dominus diis, et applicabitur ad ostium et postes, perforabitque aurem ejus subula, et erit ei servus in scognoscens Deum ad ejus regnum ingreditur, nisi prius bene operetur? Sine contemplativa ergo 1196 vita intrare possunt ad coelestem patriam, qui bona quae possunt operari, non negligunt; sine activa autem intrare non possunt, si negligunt bona operari quae possunt. Illa ergo in necessitate, haec in voluntate est. Illa in servitute, ista in libertate. Hinc est
Abbreviated transcription (Latin):
ligentiȩ magna discretio ẽ Sepe enĩ in quibusdã locis il¬
lius ⁊ historia seruanda ẽ ⁊ allegoria: & sepe in quibusdã
sola exquirenda ẽ allegoria. aliquando uͦ sola necesse ẽ. ut
teneatur hystoria Nam in quibusdã locis sicut diximus hy¬
storia simul tenenda ẽ ⁊ allegoria: ut & tardiores pascant᷑
ꝑ historiam: & uelociore̾s ingenii ꝑ allegoriam. Unde cum
loquente deo ppłs lampades ⁊ sonitum bucinȩ ⁊ montẽ fu¬
migantẽ cerneret. ꝑterritus petiit ut eis dñs ꝑ moysen lo
queret᷑: ⁊ scriptum ẽ. stetit ppłs delonge. moyses accessit
ad caliginem in qua erat ds: Turba quippe ppłi allegori¬
arum caliginẽ non ualet penetrare: quia ualde paucorũ
ẽ sp̃ualem intellectum rimnari. Q uia eñi mentes carnaliũ¬
sola sp̃e hẏstoriae pascunt᷑. loquente dño longe ppłs stetit: qr
uͦ spũales quiq allegoriarum nubem penetrant. ut sp̃ualit̃
uerba dei cognoseant: moyses accessit ad caliginẽ in qua

Expanded text:
ligentiae magna discretio est. Saepe enim in quibusdam locis illius et historia servanda est et allegoria: et saepe in quibusdam sola exquirenda est allegoria; aliquando vero sola necesse est ut teneatur historia. Nam in quibusdam locis, sicut diximus, historia simul tenenda est et allegoria: et ut tardiores pascantur per historiam, et velociores ingenio per allegoriam. Unde cum loquente Deo populus lampades et sonitum buccinae et montem fumigantem cerneret, perterritus petiit ut eis per Moysen Dominus loqueretur. Scriptum est: Stetit populus de longe: Moyses accessit ad caliginem in qua erat Deus. Turba quippe populi, allegoriarum caliginem non valet penetrare, quia valde paucorum est, spiritualem intellectum rimari. Quia enim mentes carnaliusola saepe historia pascuntur, loquente Deo, stetituales quique allegoriarum nubem penetrant, ut spiritualiter Dei verba cognoscant, Moyses accessit ad caliginem in qua
Abbreviated transcription (Latin):
tȩ nocte gaudere. S edendum gͦ prius ẽ. ut post recte sur¬
gamus: qͥuia quisquis ñc sese s ponte non humiliat: ne¬
quaqͣm hunc sequens gła exaltat: In codice regłe pastorał:

Expanded text:
tae nocte gaudere: sedendum ergo prius est, ut post recte surtae nocte gaudere: sedendum ergo prius est, ut post recte surgamus, quia quisquis nunc sese sponte non humiliat, nequaquam hunc sequens gloria exaltat. CAPUT VII. De variis
Abbreviated transcription (Latin):
Quando ingressi fueritis terram qͣm ego daturus sum
uobis. ⁊ plantaueritis in ea ligna pomifera: auferetis
p̃putia eorum: Poma quȩ germinant. immunda er̃t
uobis: nec edetis ex cis Ligna pomifera: sunt oꝑa uir¬
tutibꝰ fȩcunda Preputia itaq lignorũ auferimus: cũ
de ipsa inchoationis infirmitate suspecti primordia
nr̃orum oꝑm ñ approbamꝰ Poma aut̃e quȩ germinant
immunda ducimꝰ. nr̃isq esibꝰ non aptamus: quia cũ
pͥmordia boni laudant᷑ oꝑis : dignum ẽ. ut hoc animũ
non pascat oꝑantis: ne dum accepta laus suauit car¬
pit᷑. fructus oꝑis intempestiuȩ comedatur: Qui gͦ
inchoatȩ uirtutis ab humano ore laudem receperit:
quasi p lantati ligni ante tempus pomũ cõmedit. Hĩc
ꝑ psalmistam ueritas dicit: Uanum ẽ uobis ante luc̃e surge¬
re: surgite postqͣm sederitis Ante luc̃ẽ quippe surgere ẽ. pri¬
usqͣm claritas ęternę retributionis appareat: in p̃sentis ui¬

Expanded text:
Quando ingressi fueritis terram quam ego daturus sum vobis, et plantaveritis in ea ligna pomifera, auferetis praeputia eorum. Poma quae germinant, immunda erunt vobis, nec edetis ex eis . Ligna quippe pomifera sunt opera virtutibus fecunda. Praeputia itaque lignorum auferimus cum, de ipsa inchoationis infirmitate suspecti, primordia nostrorum operum non approbamus. Poma autem quae germinant immunda ducimus, nostrisque esibus non aptamus, quia cum primordia boni laudantur operis, dignum est ut hoc animum non pascat operantis; ne dum accepta laus suaviter 281 carpitur, fructus operis intempestive comedatur. Qui ergo inchoatae virtutis ab humano ore laudem recepequasi plantati ligni ante tempus pomum comedit. Hinc per Psalmistam Veritas dicit: Vanum est vobis ante lucem surgere, surgite postquam sederitis . Ante lucem quippe surgere, est priusquam claritas aeternae retributionis appareat, in praesentis vi
Abbreviated transcription (Latin):
biat: s. abore predicantis cuncta hȩc ꝑitura ee audiens
ea que possid& pauꝑibus disꝑgit. de ipsa uͦ distributiõe
elationem in corde habeat: quia prius hunc elatio ꝑ tena¬
ciami. post modum ꝑ largitatẽ tenuit: lepra ut diximus
inuestimentum locum mutauit. Alius inimoderatis in¬
disciplinatisq ineptȩ leticiȩ u̾bis est dedit̾: qui dũ fortasse
a p̃dicatore corripitur. graui se censura cohercere studet
ne dissolito gaudio letetur: s sepe dum plusqͣm debet a
gaudio restringit᷑. animꝰ in ira uertit: & sua ei tristicia
iracundiȩ stimulos excitat: atq constrictam ment̾e furo¬
ris aculeo ꝑturbat Quia gͦ uictum mepte lȩticiȩ ꝑ ĩmo¬
deratam continentiã ad iracundiȩ uicium transit: lep
uaga ⁊ uolatilis locum quẽ tenebat. deseruit: ⁊ quẽ non

Expanded text:
erbiat, sed ab ore praedicantis cuncta haec peritura esse audiens, erbiat, sed ab ore praedicantis cuncta haec peritura esse audiens, ea quae possidet pauperibus dispergat; de ipsa vero distributione elationem in corde habeat, quia prius hunc elatio per tenaciam, postmodum per largitatem tenuit, lepra, ut diximus, in vestimento locum mutavit. Alius immoderatis indisciplinatisque inepte laetitiae verbis est deditus, qui dum fortasse a praedicatore corripitur, gravitatis censura se coercere studet, ne dissoluto gaudio laetetur; sed saepe dum plusquam debet a gaudio restringitur, animus in iram vertitur, et sua ei tristitia iracundiae stimulos excitat, atque constrictam mentem furoris aculeo perturbat. Quia ergo vitium ineptae laetitiae per immoderatam continentiam ad iracundiae vitium transit, lepra vaga et volatilis locum quem tenebat destituit, et quem non
Abbreviated transcription (Latin):
do quȩdam nos mala egisse cognoscimus. atq hȩc a nr̃o
oꝑe uitamus: s ipsa nobis culꝑa in aliis actibus subri¬
pit. quȩ prius nos in aliis tenebat: Nam sunt sinuili.
qui carnali immundiciȩ subiecti. ad sem& ipsos consi¬
derantes redeunt: reatum suȩ pͣuitatis agnoscunt. Cũq
se ab ĩmunda actione correxerint. statim de castitatis
bono stulta elatione głantut: & quos prius immundi¬
cia oꝑis tenebat in corpore: hos post modũ ĩmundicia
elationis ten&e in cogitatione Quid itaq istos. n lepra
uolatilis possid& quȩ uestimentum plene non deseru¬
it .s: in eo locũ mutauit: Hestimentũ quippe sc̃e ȩccłiȩ
unꝰ quisq fidelis ẽ: unde ei ꝑ propħam dicitur: Nuio
ego ddicit dñs: quia om̃ibus his uelut or namento ue¬
stieris: Lepͣ gͦ uolatilis & uaga uestimentũ tenet: qͣn
eam animã quȩ ẽẽ fidelis cernit᷑: ꝑ immutatum uitiũ cus¬
pa possidet. Si quis enĩ in hoc mundo diuitiis fortasse suꝑ¬

Expanded text:
do quaedam nos male egisse cognoscimus, atque haec a nostro opere vitamus; sed ipsa nobis culpa aliis actibus surrepit, quae prius nos in aliis tenebat. Nam sunt nonnulli qui, carnali immunditiae subjecti, ad semetipsos considerantes redeunt, reatum suae pravitatis agnoscunt. Cumque se ab immunda actione correxerint, statim de castitatis bono stulta elatione gloriantur, et quos prius immunditia operis tenebat in corpore, postmodum immunditia elationis tenet in cogitatione. Quid itaque istos, nisi lepra volatilis possidet, quae vestimentum plene non deseruit, sed in eo locum mutavit? Vestimentum quippe sanctae Ecclesiae unusquisque fidelis est. Unde ei per prophetam dicitur: Vivo ego, dicit Dominus, quia omnibus his velut ornamento vestieris . Lepra ergo volatilis et vaga vestimentum tenet, quando eam animam quae esse fidelis cernitur per immutatum vitium culpa possidet. Si quis enim habitis in hoc mundo divitiis fortasse sup
Abbreviated transcription (Latin):
tationẽ bonã in abditis multiplicare Eructum uͦ sursum fa¬
cere est: efficatia oꝑis recta quȩ cogitauit ostendere Mittit gͦ
radicem deorsum: ut faciat fructum sursum: Ac si aꝑte dice¬
retur In imis cogitatio nascit᷑: ut in summnis retributio red

Expanded text:
tationem bonam in abditis multiplicare, fructum vero sursum fatationem bonam in abditis multiplicare, fructum vero sursum facere, est efficacia operis recta, quae cogitavit, ostendere. Mittit ergo radicem deorsum, ut faciat fructum sursum. Ac si aperte diceretur: in imis cogitatio nascitur, ut in summis retributio red
Abbreviated transcription (Latin):
Quid gͥ ꝓsunt qͥ ꝑ consilium p̃parant᷑: dũ ad p̃lium per
fortitudine non ꝓcedunt: ᷤ Afflictus gͦ atq turbatus et e¬
chias rex loquitur dicens Dies tribulatiõis dies iste ⁊ blas
parturiens Filii quippe usq ad partum ueniunt: qͣndo
apta consilia usq ad desidium efficiendi oꝑis ꝓcedunt: S
uirtutẽ non hab& parturiens: quia dum infirmꝰ quisq
consilia concipit: hec ad utilitatẽ aliqͣm ꝑ partum operis
tationibꝰ tractaret᷑: adiunctum ẽ. Quodcumq reli¬
hominũ cogitatio sua ẽ: quia in hoc qͦd exterius uidetur:
ꝑ illud tenetur. qͦd interius ñ uidct. Unde ⁊ nunc dicitur:
Mtit& radicem deorsum: & faciet fructum sursum Cum enĩ
cogitationẽ nr̃am ad cõpatiendum indigenti ꝓximo tendimꝰ :
quasi deorsum radicem mittimꝰ : ut retributionis fructum
uid hoc loco radicũ nõie ͥ nisi latentes cogitationes ac supͣ
oꝑm ꝑ aꝑtum surgunt: Radicem gͦ deorsum mittere ẽ: cogi¬

Expanded text:
tur prosunt qui per consilium praeparantur, dum ad praelium per fortitudinem non procedunt? Afflictus ergo, atque turbatus Ezechias rex loquitur dicens: Dies tribulationis, et blasphemiae dbet parturiens. Filii quippe usque ad partum veniunt, quando apta consilia usque ad desiderium efficiendi operis procedunt, sed virtutem non habet parturiens, quia dum infirmus quisque concipit consilia, haec ad utilitatem aliquam per partum operis nctum est: Quodcunque relihominum cogitatio sua est, quia in hoc quod exterius videtur, per illud tenetur quod exterius non videtur. Unde et nunc dicitur: Mittet radicem, deorsum, et faciet fructum sursum. Cum enim cogitationem nostram ad compatiendum indigenti proximo tendimus, quasi radicem deorsum mittimus, ut retributionis fructum uid hoc loco radicum nomine, nisi latentes cogitationes accipimueris per apertum surgunt? Radicem ergo deorsum mittere, est cogi
Abbreviated transcription (Latin):
fatet᷑ : lignis & lapidibꝰ uł cuilib& creature submitti in ad̾¬
orationem renuit: Securus gͦ iam ꝓpħam quilib& in fide
positus consulit: qr hoc auditurus est qͦd audire fidelem
dec&÷ fident̃ dicam si ab immunditiis aliis atq pͣuis acti¬
bus recessiss&. securus ẽẽt: Nam cũ paulus egregius p̃dica¬
tor clam&. & auariciã quȩ ẽ idolorum seruitus: quisqrus
adhuc auariciȩ subiectus est. a cultu idolorũ liber non ẽ.
Si gͦ is qui auariciȩ estibus anhelat. in fide quidẽ positus
ee uidetur. s aliena ambit acciꝑe. honores mundi desid̾at:

Expanded text:
fatetur, subdi lignis et lapidibus vel cuilibet creaturae in adfatetur, subdi lignis et lapidibus vel cuilibet creaturae in adoratione renuit. Securus ergo jam prophetam quilibet in fide positus consulat, quia hoc auditurus est, quod audire fidelem decet. Fidenter dicam si ab immunditiis aliis atque a pravis actibus recepisset, securus esset. Nam cum Paulus, egregius praedicator, clamet: « Et avaritia, quae est idolorum servitus , » quisquis adhuc avaritiae subjectus est, a cultu idolorum liber non est. Sic ergo is qui avaritiae aestibus anhelat, in fide quidem positus esse videtur, sed aliena ambit accipere, honores mundi desiderat
Abbreviated transcription (Latin):
menax sp̃c in ore omnium ꝓpħarum eius S quia achab
rex ex peccatis p̃cedentibꝰ dignus erat ut tali debuss& aecep¬
tione aampnari: quatinꝰ qui sepe uolens cecid̾at in culpa¬
quandoq nolens caperetur ad pęnam: occulta iusticia. licentia
malignis sp̃itibus dat᷑: ut qͦs uolentes in peccati laqueo stran¬
gulant. inpeccati penã etiam nolentes trahant. Ite unde supͣ
S qͥ uitam repbam non mutat. ⁊ a ꝑpetrandis peccatis animũ
nõ auertit: cum a ꝓpħa aliquid requirit. illa audit deo
disponente quȩ meretur audire dampnandus. Ecce enim¬
ut unũ uł duo ex multis loquamur : ab om̃ipotentis dei
cultu domus isrł sub idolorum seruitute recesserat: & ta¬
men ad ꝓpħas a quibꝰ decipi consueuerat sepe ueniebat ꝓs¬
ppłs in suo corde caperetur. quatinꝰ qui ꝑfidiã sequendo
post durus raꝑetur ad pęnam. qͣnto nunc securus uiui̾ce
in culpa. ᷤ S ecce iam largiente om̃ipotente deo ab idoloꝵ

Expanded text:
mendax in ore omnium prophetarum ejus. Sed quia Achab rex peccatis praecedentibus dignus erat, ut tali debuisset deceptione damnari, quatenus qui saepe volens ceciderat in culpaquandoque nolens raperetur ad poenam, occulta justitia licentia malignis spiritibus datur, ut quos volentes in peccati laqueo strangulant, in peccati poenam etiam nolentes trahant. Denique hic qui vitam reprobam non mutat, et a perpetrandis peccatis animum non avertit, cum a propheta aliquid requirit, illa audit Deo disponente, quae merebitur audire damut unum vel duo ex multis loquamur, ab omnipotentis Dei cultu domus Israel sub idolorum servitute recesserat, et tamen ad prophetas, a quibus decipi consueverat, saepe veniebat, prospopulus in suo corde caperetur? quatenus qui perfidiam sequendo post durius raperetur ad poenam, quanto nunc securius viveret in culpa. Sed ecce jam, largiente omnipotente Deo, ab idolor
Abbreviated transcription (Latin):
ris tu & ñ uiues Nulla quȩ in hoc mundo hominibꝰ fũit:
absq om̃ipotentis dei occulto consilio ueniunt: Nã cuncta
d̃s secutura p̃sciens. ante scła decreuit. qualit ꝑ scła dispo¬
nantur: Statutum quippe iam homini ẽ. uł qͣntum hunc
eius aut immod̾ata ꝓsꝑitas eleu&: aut nimia adu̾sitas gͣu&:
ei ꝑ ꝓpħam dicatur dispone domui tuȩ: quia morieris tu
& non uiues: Cui cũ mortis sententia dicta ẽ: ꝓtinus ad eiꝰ
lacrimas est uita addita: S ꝑ ꝓpħam dñs dixit᷑. quo tempr
mori ipse merebatur : ꝑ largitatem uͦ miscđiȩ illo eum tp̃r
a morte distulit. quo ante scła ipse p̾sciuit: Nec ꝓpħa igitur
fallax. quia tempus mortis innotuit. quo uir ille mori
merebatur. nec dñica instituta conuulsa sunt: quia ut
ex largitate dĩ anni uitȩ crescerent. hoc quoq ante scł̃a
p̃fixum fuit: atq spacium uitȩ qͦd inopinate foris ẽ additũ.
sine augm̃to p̃scientiȩ fuit intus statutum In exposit̾ libri¬

Expanded text:
s. Sed nulla quae in hoc mundo hominibus eveniunt, absque omnipotentis Dei occulto consilio fiunt: nam cuncta Deus futura praesciens, ante saecula decrevit qualiter per saecula disponantur. Statutum quippe jam homini est vel quantum hunc ejus aut immoderata prosperitas elevet, aut nimia adversitas gravet. modo ei per prophetam dicatur: Dispone domui tuae, quia morieris tu et non vives, cui mortis sententia dicta est, sed protinus ad ejus lacrymas mori ipse merebatur, per largitatem vero misericordiae illo eum tempore ad mortem distulit, quo ante saecula ipse praescivit. Nec propheta igitur fallax, quia tempus mortis innotuit, quo vir ifle mori merebatur; nec Dominica statuta convulsa sunt, quia ut ex largitate Dei anni vitae crescerent, hoc quoque ante saecula efixum fuit, atque spatium vitae quod inopinate foris est additum, sine augmento praescientiae fuit intus statutum. CAP. I
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ẽ gͦ. qͦd exercitus celi adextris ⁊ a sinistris eius stare ꝑ¬
hibetur as Ds enim qui ita ẽ intra om̃ia. ut etiã sit extra oĩa:
nec dextera nec sinistra concludit᷑ S dextera dĩ angłorum
pars electa: sinistra autem ci pars angłocum reꝓba designa¬
tur Non enĩ ministrant deo solum modo honi qui adiu¬
uent: s etiã mali qui ꝓbent: Non solum qͥ a culpa rede¬
untes subleuent: s etiam qui redire nolentes gͣuent. Nec qͦd
eeli exereitus dicit᷑. angłorum pars reꝓba in eo intelligi posse
phibetur. Quas enim suspendi in aere nouimꝰ: aues celi no¬
minamus: & de eisdem sp̃itibus paulus dicit: Contra spua¬
lia nequitiȩ in celestibus: Quorum capit enuntians dicte
Sec̃m principe potestatis aeris nuiꝰ. A dextera ͦ dei isinistͤ
angłorum exercitus stat: quia & uoluntas electorum sp̃uũ
qliuinȩ piȩtati concordat: & reꝑborum sensus suȩ malitie
seruiens. uidicio districtionis eius obtemꝑat: Unde ⁊ mox

Expanded text:
Quid est ergo quod exercitus coeli a dextris, et sinistris ejus stare perhibetur? Deus enim qui ita est intra omnia, ut etiam sit extra omnia, nec dextepars electa; sinistra autem Dei, pars angelorum reproba designatur. Non enim ministrant Deo solummodo boni, qui adjuvent; sed etiam mali, qui probent; non solum qui a culpa redeuntes sublevent, sed etiam qui redire nolentes gravent. Nec quod coeli exercitus dicitur, angelorum pars reproba in eo intelligi posse prohibetur. Quas enim suspendi in aere novimus, aves coeli nominamus. Et de eisdem spiritibus Paulus dicit: Contra spiritalia nequitiae in coelestibus . Quorum caput enuntians, ait: Secundum principem potestatis aeris ejus . A dextra ergo Dei et sinistra angelorum exercitus stat: quia et voluntas electorum spirituum divinae pietati concordat; et reproborum sensus suae malitiae serviens, judicio districtionis ejus obtemperat. Unde et mox
Abbreviated transcription (Latin):
aut renuit: que mox in suis p̃cibus exauduit. E cce pħa¬
riseus se iustificauit in opere: ezechias iustum se eẽ asse¬
ruit etiã in cogitatione: atq unde ille offendit  in de
iste dñm placauit: Cur itaq hoc. nisi quia omp̃e ds
singulorum u̾ba a cogitationibꝰ pensat: & in eius auri¬
bus suꝑba non sunt quȩ humili corde ꝓferuntur :o¬

Expanded text:
aut renuit, quem mox in suis precibus exaudivit. Ecce Phaaut renuit, quem mox in suis precibus exaudivit. Ecce Pharisaeus se justificavit in opere, et Ezechias justum se esse asseruit etiam in cogitatione, atque unde ille offendit, inde iste Dominum placavit. Cur itaque hoc, nisi quia omnipotens Deus singulorum verba a cogitationibus pensat, et in ejus auribus superba non sunt quae humili corde proferuntur
Abbreviated transcription (Latin):
ritate ⁊ in corde ꝑfecto: Plerumq uisti aliquibꝰ necessitatibꝰ
afflicti: sua oꝑa coguntur fateri S cum eorum dicta
iniusti audiunt: hec ꝑelationẽ potius qͣm ꝑ ueritate existi¬
mant ꝓlata: Ex suis enim cordibus u̾ba uistorum pensãt:¬
⁊ dici humiliter posse uera bona non existimant Sicitt
enim gͣuus culpa ẽ. sibi hoc hominẽ arrogare qͦd non est:
lia: s tamen cor semꝑ longe dissim ile & ex quibꝰ dictis
dñs ab inuistis offendit᷑: in eisdem quoq ã iustis placat᷑.
Na phariseus uigressus templum dicebat. Leiuno bis in
sabbato: decimas do omnium quȩ possideo S iustificatꝰ
magis publicanus qͣm ille exiuit: E zechias quoq rex cũ
molestia corporis afflictus ad extremitate ꝑueniss&e uitȩ
in oratione compunctus dixit. O bsecro dñe. mem̃to qͤso
quomͦ ambulauerim coram te in ueritate ⁊ corde ꝑfecto
Nec tamen dñs hanc confessionẽ ꝑfectionis eius despex̃

Expanded text:
nasciturum: plerumque enim justi aliquibus necessitatibus afflicti sua opera coguntur fateri, sed cum eorum dicta injusti audiunt, haec per elationem potius quam per veritatem existimant prolata: ex suis enim cordibus verba justorum pensant, et dici humiliter posse vera bona non existimant. Sicut enim gravis culpa est sibi hoc hominem arrogare quod non est, lia, sed tamen cor semper longe dissimile: et ex quibus dictis Dominus ab injustis offenditur, in eisdem quoque a justis placatis in Sabbato, decimas do omnium quae possideo ; sed justificatus magis publicanus, quam ille exiit. Ezechias quoque rex cum, molestia corporis afflictus, ad extremitatem pervenisset vitae, in oratione compunctus dixit: Obsecro, Domine, memento, quaeso, quomodo ambulaverim coram te in veritate et in corde perfecto . Nec tamen Dominus 406 hanc confessionem perfectionis ejus despexit,
Abbreviated transcription (Latin):
sententia contra ezechiam regem: nͥ arrogantiũ hy pochrita¬
rum cogitationes suas in exquirenda hominũ ammiratione
multiplicent: S Per omne enim qͦd hẏpochritȩ faciunt: oc
laudes suas cogitant: laudati aut̃e has se¬
secum taci

Expanded text:
sententia contra Ezechiam regem, nisi arrogantium hypocritarum cogitationes suas in exquirenda hominum admiratione significat? Per omne enim quod hypocritae faciunt, occlaudes suas cogitant; laudati autem secum taci
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ de muliere uidua. quȩ ne duos filios auferente creditore a¬
mitter&. helysei ꝓpħȩ dictis obȩdiuit: & ex eo qͦd parum olei
habebat. ꝑuasa uacua effudit: quȩ cuncta post usq ad sũ¬
mum repleta sunt. ⁊ ex eorum repletione mulier a creditoris
designat᷑ duorum ppłorum id ẽ iudaici ⁊ gentilis quasi du¬
orum filiorum mater   Auȩ prius ex ꝑuerso oꝑe ꝑ callidi
sp̃c ꝑsuasionẽ quasi quendam peccati nũmum a creditore
acceꝑat: ⁊ duos quos in fide genuit amittere filios timebat.
S ꝓpħȩ u̾bis id est scripturȩ sacrȩ p̃ceptis obȩdiens. ex paruo
qͦd habebat olei uasa uacua infundit: quia dũ ab unius
ore doctoris parum quid de amore diuinitatis multorum
uacuȩ mentes audiunt: exuberante gr̃a unguento diuini
quȩ ex paucitate olei solũm odo infusa uidebantur: Quod
dum aliis atq aliis datur: ⁊ ab auditoribꝰ fides accipitur:
erepta mulier uidelic& scã ȩccłia sub creditoris sui iam

Expanded text:
eta miraculum, quae, ne duos filios auferente creditore amitteret, prophetae dictis obedivit, et ex eo quod parum olei habebat, per vasa vacua effudit, quae cuncta post usque ad summum repleta sunt, et ex eorum repletione mulier a creditoris si sanctam Ecclesiam signat, duorum populorum, id est Judaici et gentilis, quasi duorum filiorum matrem? Quae prius ex perverso opere per callidi spiritus persuasionem quasi quemdam peccati nummum a creditore acceperat, et duos quos in fide genuit amittere filios timebat. Sed prophetae verbis, id est Scripturae sacrae praeceptis, obediens, ex parvo quod habebat olei vasa vacua infudit, quia dum ab unius ore doctoris parum quid de amore Divinitatis multorum vacuae mentes audiunt, exuberante gratia, unguento divini quae ex paucitate olei solummodo infusa videbantur. Quod 1195 dum aliis atque aliis datur, et ab auditoribus fides accipitur, Sareptana mulier, videlicet sancta Ecclesia, sub creditoris sui jam
Abbreviated transcription (Latin):
tu stõ Scienctum ẽ qͦd duobꝰ modis inconspectu dñi uenimꝰ:
uno quidem quo hic peccata nr̃a subtilit ꝑpendentes in eius
nos conspectu ponimus. ⁊ flendo diuidicamus: Alio quoq
mͦ in couspectu dñi uenimus: cum in extremo uidicio ante
tribunal eius assistimus: Nã quotiens conditoris nr̃i poten¬
tiam ad sensum redtucimus: totiens in conspectu illius stamꝰ:
Unae recte nunc ꝑ uirum dĩ helẏam dicitur: Uiuit dñs ds
isrł in cuiꝰ conspectusto In exposit libri beati iobꝰ libro¬

Expanded text:
tu sto. « Sciendum est quod duobus modis in conspectu Domini venimus, uno quidem, quo hic peccata nostra subtiliter perpendentes, in ejus nos conspectu ponimus, et flendo dijudicamus, alio vero modo in conspectu Domini venimus, cum in extremo judicio ante tribunal judicis adsistimus: nam quotiens conditoris nostri potentiam ad sensum reducimus, totiens in conspectu illius stamus. Unde recte nunc per virum Dei Heliam dicitur: Vivit Dominus Deus Israel, in cujus conspectu sto. » Heli
Abbreviated transcription (Latin):
ut maledicat iuxta p̃ceptum ddñi: si forte respiciat dñs afflicti¬
onem meam. ⁊ recidat michi bonum ꝓ maledictione hac ho¬
dierna Quibꝰ ꝓfecto u̾bis indicat. quia ꝑpetrato bersabee scelere
exurgentẽ contra se filium fugiens reduxit ad animũ malũ
qͦd ꝑpetrauit: & equanimtt̃ ꝑtulit qͦd audiuit: & contume¬
liosa u̾ba non tam conuitia quã adiutoria credidit: quibꝰ se
purgare sibiq misereri posse uidicauit: Tunc enim illata con¬
uitia bene toleramꝰ: cum insecreto m̃tis ad mala ꝑpetrata re¬
currimus: Leue quippe uidebit᷑ qͦd inuiria ꝑcutimur: dum
in actione nr̃a conspicimꝰ. quia peius ẽ qͦd meremur: Sicq. fit
ut contumeliis magis gr̃a quã ira debeatur: quarum intuen¬
tu deo uidice pęna grauior declinari posse confiditur: In ex¬

Expanded text:
ceptum Domini, si forte respiciat Deus afflictionem meam, et reddat mihi bonum pro maledictione hac hodierna. Quibus profecto verbis indicat quia pro perpetrato Bethsabee scelere, exsurgentem contra se filium fugiens, reduxit ad animum malum quod perpetravit, et aequanimiter pertulit quod audivit, et contumeliosa verba non tam convicia quam adjutoria credit, quibus se purgari sibique misereri posse judicavit. Tunc enim illata convicia bene toleramus, cum in secreto mentis ad mala perpetrata recurrimus. Leve quippe videbitur quod injuria percutimur, dum in actione nostra conspicimus quia pejus est quod meremur. Sicque fit ut contumeliis gratia magis quam ira debeatur, quarum interventu Deo judice poena gravior declinari posse confiditur.
Abbreviated transcription (Latin):
tͣnsiatus. atq in celum aerium helyas subleuatus. ascensionẽ
dñicam designauit: Ascensiõis gͦ suȩ dñs p̃nuntios.⁊ testes
habuit. unum ante legẽ. alium sub lege: ut qͣndoq uenir&
ipse qͥueracit̃ cȩlos penetrare potuss&e: Unde & ipse orddo in
eorum quoq utrorumq subleuatione ꝑ quȩdam increm̃ta
distinguit᷑. Nam enoch tͣnsiatus. helẏas uero ad cęlũ subuec̃¬

Expanded text:
um Elias sublevatus, Ascensionem dominicam designavit. Ascensionis ergo suae Dominus praenuntios et testes habuit, unum ante legem, alium sub lege, ut quandoque veniret ipse qui veraciter coelos penetrare potuisset. Unde et ipse ordo in eorum quoque utrorumque sublevatione per quaedam incrementa distinguitur. Nam Enoch translatus , Elias vero ad coelum subvec
Abbreviated transcription (Latin):
rio egebat alieno: ꝑ angłos quippe illa facta ⁊ ostensa sunt
adiumenta: quia nec ad cęlum quidem aerium ꝑse ascen¬
dere poterat : quẽ naturȩ suȩ infirmitas grauabat Redemptor
autem nr̃ non curru. non angłis. subleuatus legit᷑: quia is
qui fecerat om̃ia. nimirum suꝑ omĩa sua uirtute ferebatur:
llo enim reu̾tebat᷑ ubi erat: & inde redibat ubi manebat: qr
cum ꝑ humanitatẽ ascender& in cȩlum. ꝑ diuinitatẽ suam i¬
terram parit continebat ⁊ cęlum Sicut aute ioseph a fr̃ibus

Expanded text:
rio egebat alieno. Per angelos quippe illa facta et ostensa sunt rio egebat alieno. Per angelos quippe illa facta et ostensa sunt adjumenta, quia nec ad coelum quidem aereum per se ascendere poterat, quem naturae suae infirmitas gravabat. Redemptor autem noster non curru, non angelis sublevatus legitur, quia is qui fecerat omnia, nimirum super omnia sua virtute ferebatur. Illuc enim revertebatur ubi erat, et inde redibat ubi remanebat, quia cum per humanitatem ascenderet in coelum, per divinitatem et terram pariter continebat
Abbreviated transcription (Latin):
helẏa qͦd in cȩlum raptus sit: Quid ẽ qͦd helyas
ad celum raptus dicit᷑. Numquidnã eũ in hac carne corrupti¬
bili positum. ad illius sũmȩ quietis sinum. ante resurrectionẽ
ascensionẽq dñi credimus esse ꝑductum :  S aliud ẽ aerium
cȩlum: aliud cȩlum ethereum: Celum qͥppe aerium: terrȩ est
ꝑximum. Unde ⁊ aues cęli dicimus: qr eas uolitare in aera ui¬
demus. In celum itaq aerium helyas subleuatus ẽ: ut in secre¬
ta quadã terrȩ regione repente duceret᷑ꝰ ubi in magna iam
carnis ⁊ sp̃c quiete uiuer&: qͦ ad usq ad finẽ mundi redeat.
n mortis debitum soluat. Subleuatus namq helyas: ascensio
nem dnĩcam designauit: Ille enim mortẽ distulit. ñ euasit:
redemptor autẽ nr̃ qr non distulit. suꝑauit: eamq resurgen¬
do consumpsit: & resurrectiõis suȩ głam ascendendo ddecłara¬
uit: Notandum quoq ẽ. qͦd helyas in curru legit᷑ ascendisse:
ut uidelic& aꝑte monstraretur. quia homo purus adito¬

Expanded text:
Elia quod in coelum raptus sit. --Quid est quod Elias coelum raptus dicitur? Nunquidnam eum adhuc in carne corruptibili positum ad illius summae quietis sinum ante resurrectionem ascensionemque Domini credimus esse perductum? Sed aliud est coelum aereum, et aliud aethereum. Coelum quippe aereum terrae est proximum, unde et aves coeli dicimus, quia eas volitare in aere videmus. In coelum quippe aereum Elias sublevatus est, ut in secreta quadam terrae regione repente duceretur, ubi in magna jam carnis ac spiritus quiete viveret, quousque ad finem mundi redeat et mortnem Dominicam designavit. Ille enim mortem distulit, non evasit. Redemptor autem noster quia non distulit, superavit, eamque resurgendo consumpsit, et resurrectionis suae gloriam ascendendo declaravit. Notandum quoque est quod Elias in curru legitur ascendisse, ut videlicet aperte monstraretur quia homo purus adjuto
Abbreviated transcription (Latin):
S iur flagellis eruditus. sem& ipsum ꝓtinus cũ ꝑiculo militũ
aqͣm desiderasse rep̃hendit: eamq fundens dño libauit. sicut¬
illic scriptum ẽ. libauit eam dño. In sacͥficio quippe dñi effu
sa aqua conu̾sa est: quia culpã concupiscentię. mactauit ꝑ
pęnitentiam rep̃hensionis sue: Qui gͦ quondã concupiscere
alienam conuig̃e nequaqͣm timuit: post etiam quia aquã
concupiss& expauit. Quia enim se illicita ꝑpetrasse meminerat:
contra sem& ipsum iam rigidus etiam a licitis abstinebat In¬

Expanded text:
Sed vir flagellis eruditus, semetipsum protinus cum periculo militum Sed vir flagellis eruditus, semetipsum protinus cum periculo militum aquam desiderasse reprehendit, eamque Domino fundens, libavit: sicut scriptum est: libavit eam Domino. In sacrificio quippe Dsa aqua conversa est, quia culpam concupiscentiae mactavit per poenitentiam reprehensionis suae. Qui ergo quondam concupiscere alienam conjugem nequaquam timuit, post etiam, quia aquam concupisset, expavit. Quia enim se illicita perpetrasse meminerat, contra semetipsum jam rigidus etiam a licitis abstinebat.
Abbreviated transcription (Latin):
qui se illicita meminit cõmisisse : a quibꝰdam etiam licitis
studeat abstinere: quati nus ꝑ hoc conditori suo satisfaciat.
ut qui cõmisit ꝓhibita sibtm& ipsi abscidere debeat etiam
concessa: & se rep̃hendat inminimis. qui se meminit in ma¬
ximis deliquisse. Nimia sunt quȩ loquor: si bȩc ex sacri eloqͥi
testimonio non affirmo. Lex certe uet̾is testamenti alienã¬
uxorem concupisci ꝓhib&: a rege uͦ fortia iuberi militibꝰ uł deside¬
rari aquã non penaliter uetat. & cuncti nouimꝰ : qͦd dauid con¬
cupiscentiȩ mucrone tͣsfixus. alienã coniugẽ & appetiuit ⁊ abstu¬
lit: Cuiꝰ culpã digna u̾bera sunt secuta: ⁊ malum qͦd ꝑpettauit.
ꝑ penitentiȩ lamenta correxit: Qui cum longe post contra ho¬
stium cuneos seder&: aqͣm bibere ex betbleemitica cisterna ex
desidio uoluit:. Cuiꝰ electi milites int catuas adu̾santium medi¬
as erumpentes: aqͣm quã rex desiderauerat illesi detulerunt:

Expanded text:
qui se illicita meminit commisisse a quibusdam etiam licitis studeat abstinere, quatenus per hoc conditori suo satisfaciat, ut qui commisit prohibita sibimetipsi abscindere debeat etiam concessa, et se reprehendat in minimis qui se meminit in maximis deliquisse. Nimia sunt quae loquor, si haec ex sacri eloquii testimoniis non affirmo. Lex certe Veteris Testamenti alienauxorem concupisci prohibet , a rege vero fortia juberi militibus, vel desiderari aquam, non poenaliter vetat. Et cuncti novimus quod David, concupiscentiae mucrone transfixus, alienam conjugem et concupivit et abstulit . Cujus culpam digna verbera sunt secuta, et malum quod perpetravit per poenitentiae lamenta correxit. Qui cum longe post contra hostdesiderio voluit, cujus electi milites inter catervas adversantium medias erumpentes, aquam quam rex desideraverat, illaesi detulerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
dire in sacro eloquio noluit. ut t̾rena despicere. ⁊ cȩlestia
amar&  illud deo uidice ex ꝓpħȩ sui ore audiat. unde am¬
plius obligatus cadat: & dum spe t̾renȩ głȩ delectatus
pascit᷑: suis desidiis ad ima semꝑ ducitur: Neq aut̾e bonus
fuit ille sp̃e : qͥ m̃dax ẽe appetiit in ore ꝓpħarum Unde & p̃mis¬
sum est: qr exercitus cęli stetit ã dextrͣis ⁊ sinistris eiꝰ. Ds eñi
qui incireumscripta ẽ ueritas. in illa ęt̾na beatitudine quȩ dex-¬
tera etꝰ dictt sinistram ñ hab&: quia nichil ibi e̾e quod despici¬
at potest: s quia simul om̃ia contuet᷑. simul cuncta aspicit:
qͥd exercitus eȩli etiam repulsi angłi uocantur: quia ⁊ ipsi
qͣmuis ab ethereo cȩlo expulsi sint. adhuc tam̃ in aerio cȩlo
demorant᷑: sicut paulus ait: contra spũalia nequitiȩ in cę¬

Expanded text:
dire in sacro eloquio noluit, ut terrena despiceret, coelestia amaret, illud, Deo judice, ex prophetae sui ore audiat unde amplius obligatus cadat, dum spe terrenae gloriae delectatus pascitur, suisque desideriis ad ima semper ducatur. Neque enim bonus fuit ille spiritus qui mendax esse appetiit in ore prophetarum. Unde et praemissum est quia exercitus coeli stetit a dextris et sinistris ejus. Deus enim qui incircumscripta est veritas, in illa aeterna beatitudine, quae dextra ejus dicitur sinistram non habet, quia nihil esse quod displiceat potest. Sed quia simul omnia contuetur, simul cuncta aspicit equod exercitus coeli etiam repulsi angeli vocantur, quia ipsi quamvis ab aethereo coelo expulsi sunt, adhuc tamen in aereo coelo demorantur, sicut Paulus ait: contra spiritalia nequitiae in coe
Abbreviated transcription (Latin):
fingat: quȩ ubiq tota. ⁊ubiq incircum seripta ẽ. In ex po¬
al Certum ẽ. quod cordis sui ocłm ꝑ elatiõis tenebras ex¬
tinguit: qui cũ recta agit. considare merita aliorum ne¬
gligit: At contra magno humilitatis radio sua opera
illustrat. qui aliorum bona subtilit pensat: quia dum
ea quȩ ipse fȩcerit. facta foris & aliis conspicit: eum qui
de singularitate intus erumꝑe nititur suꝑbiȩ tumorem
p̃mit Hine ẽ qͦd uoce dñi ad helyam solum se estiman¬
tẽ dicitur: Reliqui mͥ septem milia utrorum qui non
curuauerunt genua ante baal: ut dũi non solũ se remã¬
sisse cognoscer&e. elationis głam quȩ ei de singularitate
surgere poterat. euitare poss&: P ropħa nempe erat: &
sepe mysteria suꝑna cognouerat: Quid gͦ difficile fuit
agnoscere: in hoc mundo fidelit dei famulos ⁊ alios
remansisse: S hinc sollerter intuendum ẽ. oculos cor¬

Expanded text:
fingat, quae ubique tota et ubique incircumscripta est. IXfingat, quae ubique tota et ubique incircumscripta est. IXm. » Certum est quod cordis sui oculum per elationis tenebras exstinguit, qui cum recta agit considerare, meliorum merita negligit. At contra magno humilitatis radio semetipsum illuminat, qui aliorum bona subtiliter pensat, quia dum ea quae ipse fecerit, facta foris et ab aliis conspicit, eum qui de singularitate intus erumpere nititur superbiae tumore premit. Hinc est quod vere Del ad Eliam solum se aestimantem dicitur: « Reliqui mihi septem millia virorum, qui non curvaverunt genua ante Baal, » ut, dum non solum se remansisse cognosceret, elationis gloriam, qua ei de singularisurgere poterat, declinaret. Propheta nempe erat, et saepe mysteria superna cognoverat. Quid ergo difficile fuit agnoscere in hoc mundo fideles Deo famulos et alios remansisse? sed hinc solerter intuendum est, oculum cor
Abbreviated transcription (Latin):
cum uocem ddñi secum loquentis audit in speluncȩ suȩ ostio
stat & faciem uelat: nͥ quia dũ ꝑ contemplatiõis grãm
uox suꝑnȩ intelligentiȩ fit in m̃te: totus homo int᷑ speluncã
non ẽ. quia animũ carnis cura ñ possid&. s stat in ostio.
quia mortalitatis angustias exire meditat᷑: s S iam qui in
ostio speluncȩ consistit & u̾ba dĩ in aure cordis ꝑcipit. neces¬
se ẽ ut faciem uelet: qi dum ꝑ suꝑnam grãm ad altiora intel¬
ligenda ducimur: quanto sublimtꝰ leuamur. tanto semꝑ
ꝑ humilitatẽ nosmi& ipsos in intellectu nr̃o p̃mere debemꝰ.
ne conemur plus saꝑe quã oportet saꝑe s saꝑe ad sobrie¬
tatem: ne dũ nimis inuisibilia discutimꝰ aberremus: ne
in illa natura uicorporea corporei luminis aliquiã quȩra¬
mus: Aur̃ẽ enun intende. ⁊ faciem oꝑire ẽ: uoce interioris
substantiȩ audire ꝑ mente: & tam̃ ab om̃i specie corporea
ocł̃os cordis au̾tere: ne quid sibi in illa corporale animus

Expanded text:
cum vocem Domini secum loquentis audivit, in speluncae suae ostio stat et faciem velat, nisi quia dum per contemplationis gratiam vox supernae intelligentiae fit in mente, totus homo jam intra speluncam non est, quia animum carnis cura non possidet? Sed stat in ostio, quia mortalitatis angustias exire meditatur. Sed jam qui in ostio speluncae consistit, et verba Dei in aure cordis percipit, necesse est ut faciem velet, quia dum per supernam gratiam ad altiora intelligenda ducimur, quanto subtilius levamur, tanto semper per humilitatem nosmetipsos in intellectu nostro premere debemus, ne conemur plus sapere quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem . Ne dum nimis invisibilia discutimus aberremus, ne in illa natura incorporea, corporei luminis aliquid quaeramus. Aurem enim intendere et faciem operire, est vocem interioris substantiae audire per mentem, et tamen ab omni specie corporea oculos cordis avertere, ne quid sibi in illa corporale animus
Abbreviated transcription (Latin):
riȩ ad ꝓpħandum directus. p̃sente rege auctoritate liberȩ¬
uocis exercuit: eusdem regis extensum brachiũ in rigo¬
re mirabilit̾ astruixit. qͦd tam̃ mox miscditer saluti re¬
stituit: cuiꝰ in domo inuitatus comedere noluit. quia ne in uia
comeder& ꝓhibitiõis dñicȩ p̃cepta seruauit: qui tam̃ in eadem
uia ⁊ seductus comẽdit. ⁊ pastus interiit: Qua in re qͥd subtili
considatione colligimꝰ. quid ut ita dixerim formidandũ suspi¬
camur : nisi qͦd forsitan apud sem& ipsum tacitus ⁊ ꝓ p̃ceptis
dñicis regem se contempsisse głatus. ab int̾na mox soliditate
quassatus ẽ. & inde ei in oꝑe culpa subripuit. unde gła in cor
qͣm ꝓpriȩ fortitudinis fuerit qͦd ad regis u̾ba restitiss& s Be-¬
ne autẽ ex eius ore sententiã mortis accepit. cuiꝰ seductione a
uttȩ p̃cepto deuiauit: ut inde ueracĩt pęnam sumer&. unde

Expanded text:
riae ad prophetandum directus, priae ad prophetandum directus, pvocis exercuit, ejusdemque regis extensum brachium in rigorem mirabiliter astrinxit, quod tamen mox misericorditer saluti restituit, cujus in domum invitatus comedere noluit, quia ne in via comederet, prohibitionis Dominicae praecepta servavit, qui tamen in eadem via et seductus comedit, et pastus interiit. Qua in re quid subtili consideratione colligimus, quid, ut ita dixerim, formidandum suspicamur, nisi quod forsitan apud semetipsum tacitus, et pro praeceptis Dominicis regem se contempsisse gloriatus, ab interna mox soliditate quassatus est, et inde ei in opere culpa subripuit, unde gloria in cquam propriae fortitudinis fuerit, quod ad regis verba restitisset. Bene autem ex ejus ore mortis sententiam accepit, cujus seductione a vitae praecepto deviavit,
Abbreviated transcription (Latin):
nebulam ministrare ñ poterant: qr dum ab intellectu in¬
carnati dei ꝑfidiȩ suȩ peste obscurati sunt. ueri sacerdotii
reuertentẽ inttinere leo occidit. Quid ẽ homo cuuslib& sit
meriti: si conditoris sui ꝓtectione deserat᷑ õ Quȩ nimirũ
ꝓtectio minꝰ necessaria creditur: si semꝑ habeatur: S uti¬
liter plerumq subtrahit᷑ : ut sibim& ipsi homo qͣm sine
illo nichil sit ostendatur: S anꝰ gͥ dei aliqͣndo nos nobis
ꝑ aduersa insinuat. quȩ etiam nescientes nos in ꝓsꝑis portat:
quia dũ destituti cadere incipimus  & tam̃ aduiti reti¬
nemur: & doctrina fit qͦd in lapsum trepidauimꝰ: ⁊ custo¬
dia qͦd instatu ꝑmanemus Nemo gͦ se alicuiꝰ uirtutis
estim& etiã cum quid fortĩt poterit: quẽ si diuina ꝓtecͤ¬
tio deserat. ibi repente eneruit obruit᷑. ubi se ualenter sta¬
re głabatur: Quid ẽ enim qͦd uir dei contra altare sama¬

Expanded text:
nebulam ministrare non poterant, quia dum ab intellectu innebulam ministrare non poterant, quia dum ab intellectu incarnati Dei perfidiae suae peste obscurati sunt, veri sacerdotii revertentem in itinere leo occidit. --Quid est homo, cujuslibet sit meriti, si a conditoris sui protectione deseratur? Quae nimirum protectio minus necessaria creditur, si semper habeatur. Sliter plerumque subtrahitur, ut sibimet ipsi homo, quam sine illa nihil sit, ostendatur. Manus igitur Dei aliquando nos nobis per adversa insinuat, quae nescientes nos in prosperis portat. Quia destituti dum cadere incipimus, et tamen adjuti retinemur; et doctrina fit, quod in lapsu trepidavimus, et custodia, quod in statu permanemus. Nemo ergo se alicujus virtutis aestimet, etiam cum quid fortiter poterit, quia si divina eum protectio deserat, ibi repente enervatus obruitur, ubi se valenter stare gloriatur. Quid est enim quod vir Dei, contra altare Sama
Abbreviated transcription (Latin):
uinctum ẽ: Nebula impleuit domum dñi:⁊ non pote¬
ritis. dum siꝑbi uidȩorum pontifices diuina mysteria ꝑ
ꝑabolas aucdiunt: sacerdotes in domo dñi quasi ꝓpt̃ ne¬
bulam ministrare neqͥuerunt: Qui & in testamento
uet̾i dum sensus misticos litterȩ uelamine cooꝑtos. int obscuras
allegoriarum caligines inuestigare despiciunt: debitum fidei
suȩ ministeriũ ꝓpter nebulã ꝑdiderunt. Quibꝰ & turnc in nebu¬
la doctrinȩ suȩ uoc̃e dñs ꝓtulit: cum de se etiã aꝑta narrauit:
Quid ẽ enim aꝑtius : qu̾am ego ⁊pãt unum sumꝰ : ᷤ Quid aꝑ¬
tius dicere : qͣm ante abraham ego sum:S quia auditorũ
m̃tes infidelitatis caligo impleuerat: quasi emissum solis ra¬
dium nebula intiacens abscondebat.
uid ꝑ nebulam: nͥ caligo intelli Unde supͣ.¬
gentiȩ designat᷑  s & quia apparente dño in carne.
sacerdotum sensus de eius intellectu caliginẽ ꝑtulit: nebu¬
la sẏnagogam id ẽ domum dñi impleuit. Et sacerdotes ꝓp̃t

Expanded text:
tum est: Nebula implevit domum Domini, eritis, dum superbi Judaeorum pontifices divina mysteria per parabolas audiunt, sacerdotes in domum Domini quasi propter nebulam ministrare nequiverunt, qui et in Testamento Veteri dum sensus mysticos litterae velamine coopertos inter obscuras allegoriarum caligines investigare despiciunt, debitum fidei suae ministerium propter nebulam perdiderunt. Quibus et tunc in nebula doctrinae suae vocem Dominus protulit, cum de se etiam aperta narravit. Quid est enim apertius quam: Ego et Pater unum sumus ? Quid apertius quam: Ante Abraham ego sum ? Sed quia auditorum mentes infidelitatis caligo compleverat, quasi emissum solis radium nebula interjacens abscondebat. Quid per nebulam, nisi caligo intelligentiae designatur? Et quia apparente in carne Domino, sacerdotum sensus de ejus intellectu caliginem pertulit, nebula Synagogam, id est, domum Domini implevit. Et sacerdotes propter