comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ ut tantũ bonũ faceret mori uoluit. ñ potuit
habere nͥ a patre luminũ. a qͦ ẽ õe datũ optimũ
⁊ õe donũ ꝑfectũ. Qt sic̃ pat̾ trahere dando uolun¬
tatẽ dr̃: ita ñ inꝯgrue fit si ĩpellere asserit᷑. Sic̃
I⁊ filiꝰ dic̃ de patre nemo ueñ ad me nͥ pat̾ tͣͣcerit
eũ : ita dr̃e potuit nͥ ĩpulerit eũ. Simiłr qͦ ꝓ
ferre potuit. nemo currit ad mortẽ ꝓpt̾ nom̃ me¬
ũ : nͥ pat̾ ĩpulerit aut tͣͣcerit eũ. Qm̃ nãq uolun¬
tate qͥsq ad id qd in declicnabilt̾ uult tͣhit᷑ uel ĩpel¬
git᷑ uiolentie necessitas: s accepte bone uolun¬
tatis spontanea ⁊ amata tenacitas. Si gͦ ħ mͦ ne¬
tꝰ biberet dedisse. Et si filiꝰ sibi ñ peꝑcisse. s ꝓ
nobͦis spontanea uoluntate se ipsũ tradidisse
recte dr̃: qͥs neget recte dici qr pat̾ a qͦ talẽ uo¬

Expanded text:
t, non potuit habere nisi a Patre luminum, a quo est omne datum optimum, et omne donum perfectum : et sicut Pater trahere, dando voluntatem, dicitur; ita non incongrue fit, si impellere asseritur. Sicut enim dicit Filius de Patre: Nemo venit ad me, nisi Pater traxerit eum ; ita dicere potuit, nisi impulerit eum. Similiter quoque proferre potuit, nemo currit ad mortem propter nomen meum, nisi Pater impulerit aut traxerit eum. Quoniam namque voluntate quisque ad id quod indeclinabiliter vult, trahitur vel impelgitur violentiae necessitas, sed acceptae bonae voluntatis spontanea et amata tenacitas. Si ergo hoc modo netus biberet, dedisse? Et si Filius sibi non pepercisse, sed pro nobis spontanea voluntate seipsum tradidisse, recte dicitur, quis neget recte dici quia Pater, a quo talem
Abbreviated transcription (Latin):
ł angelꝰ diuine uolu̾ntati i ordinõi subiacere no¬
lit: ñ tñ eã fug̾e ualet q si uult fug̾e de sub uolũ¬
dinẽ ⁊ pulcͥtudinẽ sũma sapĩa ꝯu̾tit. Ipsa nãq ꝑ¬
uersitatis spontanea satis factio. ł a ñ satis faciente
pene exactio: excepto ħ qr dĩ de mał multis mo¬
uniu̾sitate ꝗͣ ds̃ debet ordinare q̃dã ex uiolata
c̃ uoluntatẽ suã uolũtati eiꝰ subicit aut subtͣhit

Expanded text:
 angelus divinae voluntati et ordinationi subjacere nolit, non tamen eam fugere valet; quia si vult fugere de sub volundinem et pulchritudinem summa sapientia convertit. Ipsa namque perversitatis spontanea satisfactio, vel a non satisfaciente poenae exactio excepto hoc quod Deus de malis multimouniversitate, quam Deus debet ordinare, quaedam ex violata cum voluntatem suam voluntati ejus subjicit, aut subtrahit
Abbreviated transcription (Latin):
tas placuit. nec ꝓhibuit eũ uelle aut ĩplere qͥ
uolebat: recte uoluisse ũ filiꝰ mortẽ tã pie tã u¬
tilit̾ sustineri. qͣuis penã eiꝰ ñ amaret affirma¬
t᷑. Non aũ potuisse calicẽ tͣnsire nͥ biberet illũ
dix̃. ñ qr ñ poss mortẽ uitare si uellet: s qm̃ si¬
c̃ dictũ ÷ mundũ erat alit̾ ĩpossibile saluari. ⁊ ip

Expanded text:
 placuit, nec prohibuit eum velle aut implere quod volebat recte voluisse ut Filius mortem tam 79 pie et tam utiliter sustineret, quamvis poenam ejus non amaret, affirmatur. Non autem potuisse calicem transire nisi biberet illum, dixit. Non quia non posset mortem vitare, si vellet; sed quoniam, sicut dictum est, mundum erat impossibil
Abbreviated transcription (Latin):
lo responsũ. Nã ẽ ds sic sit liber ũ nulli legi. nul¬
liꝰ subiaceat iudicio. ⁊ ita sit benignꝰ nicħ benig¬
niꝰ cogitari qͥat. ⁊ nicħ sit rectũ aut decẽs nͥ qd̾ ip¬
se uult: mirũ uidet᷑ si dm̃s qr nullatenꝰ uult aut
ñ ei licet suã ĩ iuriã dimittere. a qͦ ⁊̃ de his qͣs ali¬
is facimꝰ solemꝰ indulgentiã pete. A. uerũ ⁊ qd̾
dicis de lib̾tate ⁊ uoluntate ⁊ benignitate illiꝰ.s
sic eas debemꝰ rõab ilit̾ intelligere : ut dignitati
pedit aut qd̃ deoi nec benignitas dicenda ÷ q̃ aliqͥd

Expanded text:
bere responsum: nam, cum Deus sic sit liber ut nulli legi, nullius subjaceat judicio, et sit ita benignus ut nihil benignius cogitari queat, et nihil sit rectum aut decens, nisi quod ipse vult: mirum videtur, si dicimus quia nullatenus vult, aut non ei licet injuriam 80 suam dimittere, a quo etiam de his, quas aliis facimus, solemus indulgentiam petere. ANS. Verum est quod dicis de libertate, et voluntate, et benignitate illius; sed sic eas debemus rationabiliter intelligere ut dignitati pedit aut quod decet; nec benignitas dicenda est, quae aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
illiꝰ dispositioni. ⁊ uniu̾sitatis ordinẽ ⁊ pulcͥtudinẽ
qͣntũ in se ÷ ꝑtͣbat. licet potestatẽ aut dignitatẽ
dĩ nullatenꝰ ledat aut decoloret.Si i ea qͦ celi ãbi¬
tu ꝯtinent᷑ uellẽt ñ ẽẽ sub celo. aut elongari a ce¬
lo: nullatenꝰ possẽt nͥ sub celo ẽẽ. nec fug̾e celũ

Expanded text:
illius dispositioni, et universitatis ordinem et pulchritudinem, quantum in se est, perturbat, licet potestatem aut dignitatem Dei nullatenus laedat aut decoloret. Si enim ea, quae coeli ambitu continentur, vellent non esse sub coelo aut elongari a coelo, nullatenus possent nisi sub coelo esse, nec fugere coelum
Abbreviated transcription (Latin):
qr nullũ opꝰ sine illa placet.Hc̃ honorẽ debitũ
ledit salutẽ altrriꝰ ñ suffic̃ si salutẽ restituit. n¬
nͥ ꝓ illata doloris iniuria recõpenset aliqͥd: ita
qͥ honorẽ alicꝰ uiolat ñ suffic̃ honorẽ reddere.
si ñ scdm exhonorationẽ is factã molestiã. aliqͥd
qd̵ plac eat illi ꝗ echonoraũ restituit. ħ qͦ attẽ¬
dendũ. qr c̃ aliqͥs qd ĩiꝰte abstulit soluit: ħ deb
dare qd ab illo ñ poss exigi si alienũ ñ rapuiss
Sic gͦ debet oĩs qͥ peccat honorẽ dõ q̃ rapuit solue:¬

Expanded text:
quia nullum opus sine illa placet. Hunc honorem debitum laedit salutem alterius non sufficit, si salutem restituit, nisi pro illata doloris injuria recompenset aliquid; ita qui honorem alicujus violat, non sufficit honorem reddere, si non secundum exhonorationis factam molestiam, aliquid quod placeat illi, quem exhonoravit, restituat. Hoc quoque attendendum, quod cum aliquis, quod injuste abstulit, solvit; hoc debet dare, quod ab illo non posset exigi, si alienum non rapuisset. Sic ergo debet omnis qui peccat, honorem, quem rapuit De
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣ uentꝰ urtͣt. qͥ lucͥ̾nã extinguit. Sic gͥ uoluit̃
pat̾ mortẽ filii: q ñ alit̾ uoluit mundũ salua¬
ri. nͥ hõ tã magnũ aliqͥd faceret ũ dicci. Qd̃ filio
ille sic̃ mandatũ declit illi pat̾ sic fecit : ⁊ calioẽ
ꝗͣ dedit ei pat̾ bibit. obediẽs usq ad in ortẽ.
otest ⁊̃ recte intelligi.qr ꝑ illã piã uoluntatẽ
qua uoluit filiꝰ ꝓ salute mundi mori. dedit
illi pͥat̾ ñ tñ cogendo mandatũ ⁊ calicẽ passionis.
⁊ ñ peꝑcit illi s ꝓ nob̾ tradidit illũ. ⁊ mortẽ illiꝰ
uoluit᷑ ⁊ qr ipse filiꝰ obediẽs fuit usq ad mortẽ.

Expanded text:
 intrat, qui lucernam exstinguit. Sic ergo voluit Pater, mortem Filii, quia non aliter voluit mundum salvari, nisi homo tam magnum aliquid faceret, ut jam dixi. Quod Filio ille, sicut mandatum illi dedit Pater, sic fecit; et calicem, quem dedit ei Pater, bibit, obeotest etiam recte intelligi quia per illam piam voluntatem, qua voluit Filius pro salute mundi mori, dedit illi Pater non tamen cogendo mandatum et calicem passionis; et non pepercit illi, sed pro nobis tradidit illum, et mortem illius voluit; et quia ips
Abbreviated transcription (Latin):
tollit a me eã s pono eã ego a me ipso. ꝑ otesta¬
rũ sumendi eã Qd̃ gͦ id̾ ipse sua potestate ⁊ sua
uoluntate fac̃: nullatenꝰ ad ħ cogi recte dr̃ .B.¬
ñ uidr̃ tali patͥ de tali filio ꝯuenire .A. Immo
maxime decet talẽ patrẽ tali filio ꝯsentire:
siqͥd uult laudabiliter ad honorẽ dĩ ⁊ utilit̾ ad
salutẽ hominũ qͤ alit̾ fieri ñ potuit .B. In ħ ad¬
huc uersam᷑. qͣlit̃ mors illa rõabił ⁊ necessari¬
a monstrari possit. Alit̾ nãq nec ipse filiꝰ eã
uelle. nec pater cogere aut ꝑmittere debuis
aut si potuit. cur ħ mͦ uoluit. Nã ⁊ ĩ ꝯueniens
uidet᷑ ẽẽ dõ hõiẽ ħ mͦ saluasse: nec apparet qͥd
mors ista ualeat ad saluandũ hoĩẽ Mirũ it ẽ si
d̃s sic delecͥtatur aut eget sangũe ĩnocentis:
ũ ñ nͥ eo int̾fecto parcere uelit aut possit
a nob̾ accipiat᷑. ⁊ nulla ł minima rõ si maior
ñ repugnat reiciatur. Sic̃ it in dõ ꝗͣlib paruũ

Expanded text:
eam a meipso. Potestarum sumendi eam . Quod ergo idem ipse sua potestate et sua voluntate facit, nullatenus ad hoc cogi recte dnon videtur tali Patri de tali Filio convenire. ANS. Imo maxime decet talem Patrem tali Filio consentire, si quid vult laudabiliter ad honorem Dei, et utiliter ad salutem hominum, quae aliter fieri non potuit. BOS. In hoc adhuc versamur, qualiter mors illa rationabilis et necessaria monstrari possit. Aliter namque nec ipse Filius eam velle, nec Pater cogere aut permittere debuiaut si potuit, cur hoc modo voluit. Nam et inconveniens videtur esse Deo hominem hoc modo salvasse; nec apparet quid mors illa valeat ad salvandum hominem. Mirum enim est, si Deus sic delectatur aut eget sanguine innocentis, ut nonnisi interfecto eo parcere velit aut possit a nobis accipiatur, et nulla vel minima ratio, si major non repugnat, rejiciatur. Sicut enim in Deo quamlibet parvum
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ oĩpotentia :ͦ Si uͦ potuit s ñ uoluit. qͦmͦ d̾fen¬
ris intellig̾e hõiẽ illũ tͣctaũ aut ĩnocentẽ ꝓ nocen¬
te morti tradid̾. Non it eũ ĩuitũ ad mortẽ illeᷤᷤ coegit
aũ occidi ꝑmisit. s id ipse sponte sua mortẽ sustinu¬
it ũ hoĩes saluaret .ẜ. Etiã si ñ inuitũ qm̃ ñolunta

Expanded text:
 Si vero potuit, sed noluit, quomodo defenris intelligere, hominem illum tractavit, aut innocentem pro nocente morti tradidit. Non enim eum invitum ad mortem ille coegit, aut occidi permisit; sed idem ipse sponte sua mortem sustinuit, ut homines salvaret. BOS. Etiamsi non invi
Abbreviated transcription (Latin):
bolo torqͤretur: ipse tñ illũ ĩ iꝰte torqͦbat. hõ nãq me¬
ruerat ũ puniretur. nec ab ullo ꝯuenientiꝰ: ꝙͣ ab il¬
lo eui ꝯsenserat ũ peccaret. Di aboli uͦ m̾itũ nullũ
erat ũ puniret. ĩmo tanto ħ faciebat ĩꝰtiꝰ: qͣnto ñ
ad ħ amore iꝰticie tͣhebat᷑. s instinctu malicie impel¬

Expanded text:
bolo torqueretur; ipse tamen illum injuste torquebat. Homo namque meruerat ut puniretur, nec ab ullo convenientius quam ab illo cui consenserat ut peccaret. Diaboli vero meritum nullum erat, ut puniret: imo hoc tanto faciebat injustius, quanto non ad hoc amore justitiae t
Abbreviated transcription (Latin):
buit ag̾e d̃s c̃ suo de suo ñ suo. nͥ ũ seruũ suũ pu¬
niret. qͥ suo ꝯseruo cõmunẽ dñm deserere.⁊ ad se
tͣnsisse ꝑsuasiss. ac tͣditor fugitiuũ fur furẽ ẽ
furto dñi sui suscepisset Ut̾q nãq fur erat : cũ
alt̾ alt̾o ꝑsuadente seipsũ dño suo furabat᷑. Qͥ q
I iͨtiꝰ fieri poss si ħ d̾s fac̾et : aut si iudex oĩum
ds hoĩẽ sic possessũ de potestate tã iniꝰte possidͤn

Expanded text:
 ut servum suum puniret, qui suo conservo communem Dominum deserere, et ad se persuasisset transire, ac traditor fugitivum, fur furem cum furto Domini sui suscepisset? Uterque namque fur erat; cum alter, altero persuadente, seipsum Domino suo furabatur. Quid enim justius fieri posset, sic hoc Deus faceret? Aut si judex omnium Deus hominem sic possessum, de potesta
Abbreviated transcription (Latin):
uare noluit nͥ qͦmͦ dicitis. c̃ sola uoluntate potuit:
ũ mitiꝰ dicã. uidete qͦmͦ eiꝰ sapientie repugnatis. Nã
si hõ q̃ facile poss. c̃ gͣui labore sine rõe faceret: ñ
utiq sapiẽs ab ullo iudicaret᷑. & ppe. qͥ dicitis deũ
talit̾ ostendisse qͣntũ uos dilig̾et: nulla rõe defen¬
dit᷑. si nullatenꝰ alit̾ hoĩẽ potuisse saluare ñ mon

Expanded text:
uit, nisi eo quo dicitis modo, cum sola voluntate potuerit, ut mitius dicam, videte quomodo ejus sapientiae repugnatis. Nam si homo, quod facile posset, id cum gravi labore sine ratione faceret, non utique sapiens ab ullo judicaretur. Quippe quod dicitis Deum taliter ostendisse quantum vos diligeret, nulla ratione defenditur, si nullatenus hominem aliter potuisse
Abbreviated transcription (Latin):
fieri dispositũ erat. Nã nͥ si fluuiũ ꝗͦ eqͦ ⁊ naui tͣn¬
sire possũ ꝓpono me ñ nͥ naui tͣnsiturũ. ⁊ iccͥco
differo tͣnsieare ꝙ nauis abẽ: ẽ iã p̃sto ẽ nouis
si tͣnseo recte de me dr̃. nauis parata fuit ꝓpt̾ea
tͣnsiũ. Et ñ solũ ita loqͥm᷑ qñ ꝑ illud qd̾ p̃cedere

Expanded text:
positum erat. Nam si fluvium, quem equo vel navi transire possum, propono me nonnisi navi transiturum; et idcirco differo transmeare, quia navis abest: cum jam praesto est navis, si transeo, recte de me dicitur: Navis parata fuit, propterea transivit. Et non solum ita loquimur quando per illud, quod praecedere
Abbreviated transcription (Latin):
tebat nãq ũ sic̃ ꝑ hõis ĩobedientiã mors ĩ huma¬
nũ genꝰ ĩtͣuerat : ita ꝑ hoĩs obedientiã uita res¬
titueret᷑. Et qͦ ad modũ peccm qd fuit causa nr̃e
dãpnatiõis. ĩ itiũ hũit afemina: sic nr̃e iꝰticie
⁊ salutis auctor nasce̾t᷑ de femina. Et ũ diabolꝰ
qͥ ꝑ gustũ ligni ꝗ̃ ꝑuasit hoĩẽ uicerat : ꝑ passio¬
nẽ ligni ꝗͣ intulit ab hoĩe uinceret᷑. St qͦ mul
ta alia. que studiose ꝯsid̾ata ĩenarrabilẽ qͣndã
nr̃e redẽptionis ħ mͦ ꝓcurate pulcͥtudinẽ oftñd̾t᷑ .B.

Expanded text:
mors in humanum genus intraverat, ita per hominis obedientiam vita restitueretur; et quemadmodum peccatum, quod fuit causa nostrae damnationis, initium habuit a femina, sic nostrae justitiae et salutis auctor nasceretur de femina; et ut diabolus, qui per gustum ligni quem persuasit, hominem vicerat, ita per passionem ligni, quam intulit, ab homine vinceretur. Sunt quoque alia multa quae studiose considerata ineffabilem quamdam nostrae redemptionis,
Abbreviated transcription (Latin):
ne ulla rõe tã in decentia uelle pati asseritil:
Omĩa it ħ q̃ obtenditis: ĩ eiꝰ uoluntate ꝯsistũt. Ira
nãq dĩ: ñ aliud ꝗͣ uoluntas puniendi. Si gͦ ñ uult
punire peccã hoĩũ: lib̾ ẽ hõ a peccatis. ⁊ ab ira dĩ.
⁊ ab ĩferno. ⁊ apotestate diaboli. q̃ oĩa ꝑꝑ peccã pati

Expanded text:
ne ulla ratione tam indecentia velle pati asseritis? Omnia enim haec quae obtenditis in ejus voluntate consistunt: ira namque Dei non est aliud quam voluntas puniendi. Si ergo non vult punire peccata hominum, liber est homo a peccatis, et ab ira Dei, et ab inferno, et a potestate diaboli, quae
Abbreviated transcription (Latin):
oc ẽ qͣ ualde mirantur qr lib̾ationẽ hãc redẽp¬
tionẽ uocamꝰ. In qͣ nãq aiũt nob̾ captione. aut
ĩ qͦ carcere. aut ĩ cꝰ potestate tenebamin uñ uos
ds ñ potuit lib̾are. nͥ uos tot laborib ⁊ ad ultimũ
sangͥne suo redimeret: Qͥb c̃ dm̃s redemit nos a
peccatis ⁊ ab ira sua. ⁊ de ĩferno. ⁊ de potestate di¬
aboli. q̃ qr nos ñ potͥamꝰ ipse ꝑ nob̾ uenit expugnare.
do dicitis: repugnatis uob̾met ipsis. qr ĩpotentẽ il¬
lũ facitis. Aut si f

Expanded text:
oc est quod valde mirantur, quia liberationem hanc redemptionem vocamus. In qua namque, aiunt nobis, captione, aut in quo carcere, aut in cujus potestate tenebamini, unde vos Deus non potuit liberare nisi vos tot laboribus et ad ultimum suo sanguine redimeret? Quibus cum dicimus: Redemit nos a peccatis, et ab ira sua, et de inferno et de potestate diaboli, quem quia nos non poteramus, ipse pro nobis venit expugnare, se dicitis, repugnatis vobismetipsis, quia impotentem illum facitis. Aut si f
Abbreviated transcription (Latin):
Qm̃ ñ uis alitͥ recõciliationẽ mundi fieri.dico te
hoc mͦ uelle mortẽ meã. Fiat gͥ ħ uoluntas tua.
.i. fiat mors mea: ũ mundꝰ t̾ recõciliet᷑. Nã sepe
aliꝗͦ uelle dm̃s aliqͥd qr ñ uult aliud. qd̾ si uell:
ñ fieret illd̾ qd dicit᷑ uelle. Ut ẽ dm̃s illũ uelle

Expanded text:
m non vis aliter reconciliationem mundi fieri, dico te hoc modo velle mortem meam: fiat ergo voluntas tua, id est fiat mors mea, ut mundus tibi reconcilietur. Nam saepe aliquem velle dicimus aliquid, quia non vult aliud quod si vellet, non fie
Abbreviated transcription (Latin):
diciũt nob̾ deridẽtes simplicitatẽ nr̃am
ĩtideles. qr dõ facimꝰ ĩiuriã & ꝯtumeliã: ẽ eũ as¬
serimꝰ ĩ ut̾um mulieris descendisse. natũ ẽẽ ex
femina. lacte ⁊ alim̃tis humanis nutͥtũ cͤuisse. ⁊
ũ multa alia taceã qͤ dõ ñ uident᷑ ꝯuenire: lassi¬
tudinẽ. famẽ. sitĩ. uerb̾a. ⁊ ĩt̾ latͦnes crueẽ mor¬
tẽq sustinuisse. Anselmꝰ. Nos ñ facimꝰ dõ ĩiuriã
ullã aut ꝯtumeliã : s toto corde gr̃as agentes
tã debitis mał ĩ qͥb eramꝰ. ad tanta ⁊tã indebita
bona qͤ ꝑdid̾amꝰ restituit: tãto maiorẽ dilectio¬
nẽ gͣ nos ⁊ pietatẽ demonstrauit. Si it diligen

Expanded text:
tes simplicitatem nostram infideles; quia Deo facimus injuriam et contumeliam, cum eum asserimus in uterum mulieris descendisse, natum esse de femina, lacte et alimentis humanis nutritum crevisse, et, ut multa alia taceam, quae Deo non videntur convenire, lassitudinem, famem, sitim, verbera et inter latrones crucem mortemque subiisse. ANS. Nos non facimus Deo injuriam ullam aut contumeliam; sed toto corde gratias agentes,tam debitis malis in quibus eramus ad tanta et tam indebita bona quae perdideramus, restituit, tanto majorem dilectionem erga nos et pietatem monstravit. Si enim diligen
Abbreviated transcription (Latin):
ĩuemimꝰ: ũ nec maior nec iustior cogitari pos¬
sit. Nẽpe qͥd miscricordiꝰ intelligi ualet ꝗͣ cũ
peccõri tom̃tis etͥnis dãpnato ⁊ uñ se redimat
ñ hñti. dĩ pat̃ dic̃. accipe imigenitũ meũ ⁊ da
ꝓ te. ⁊ ipse filiꝰ tolle me ⁊ redime te: Quasi

Expanded text:
itari possit. Nempe quid misericordius intelligi valet, quam cum peccatori tormentis aeternis damnato, et unde se redimat non habenti, Deus Pater dicit: Accipe Unigenitum meum, et da pro te; et ipse Filius: Tolle me, et redime te? Quasi
Abbreviated transcription (Latin):
tuor aut̃ modis recaidant᷑ sidera. Aut quando mal¬
tissimis ab sidib currũt. Aut quando roe rograda sc̃.
Aut quando stationaria. Aut quando anomala. hoc:
quando ꝑ latitudinẽ uagant᷑ signiferi. Itẽ c̃citantur
tͥb modis. Ant quando ꝓpiuquant t̾ris. Aut quando
impellunt᷑ radio soł̃. ⁊ celeriꝰ curre uident᷑. Aut qͣndo

Expanded text:
tuor autem modis retardantur sydera: aut quando in altissimis absidibus currunt, aut quando retrograda sunt, aut quando stationaria, aut quando anomala, id est cum per latitudinem vagantur signiferi. Item concitantur tribus modis: aut quando propinquant terris, aut quando impelluntur radiis solis et celeres currere videntur, aut quando
Abbreviated transcription (Latin):
Lensile. Inflacile. ꝑcussionalia sunt. acitabula enea.⁊
argentea. ł alia q̃ metallico rigore ꝑcussa. red̾drit. cũ sua¬
cutate trunitũ. Tensibilia suut.cordarũ fila sub arte
religate: q̃ amodico plectro ꝑcrissa. mulcuit auriũ delec¬
tabilit̾ sensum. In qͥb st̃ speties cytharar diũsarũ. Infla¬
tilia st̃. q̃ spiritu reflante cõpleta. In sonũ uocis animãt᷑.
ut st̃ tube. Calami. organa. ꝑ audora. ⁊ cetera huiꝰce¬

Expanded text:
Tensibile, Inflatile. Percussionalia, ut sunt acitabula aenea et argentea, uel alia quae metallico rigore percussa reddunt cum suauitate tinnitum. Tensibilia sunt cordarum fila sub arte religata, quae ammoto plectro percussa mulcient aurium delectabiliter sensum, in quibus sunt species cythararum diuersarum. Inflatilia sunt quae spiritu reflante completa in sonum uocis animantur, ut sunt tubae, calami, organa, pandoria et cetera huiusce
Abbreviated transcription (Latin):
t seruabat illatas benigna patientia sustimuit
exẽplũ dedit hõĩb qͣtinus ꝓpt̾ nulla ĩ cõmoda qͦ
sentire posst̃ a iusticia quã dõ debent declinent.
qd minime dedisset. si secundũ potentiã suã
mortẽ ꝑ tali causa illatã declinasset : B. Uide
q̃m multi añ aduentũ eiꝰ.⁊ io ħes baptista pꝰ ad¬
uentũ añ mortẽ eiꝰ fortit̃ mortẽ ꝓ ueritate sus

Expanded text:
stinuit; exemplum dedit hominibus, quatenus propter nulla incommoda, quae sentire possunt, a justitia quam Deo debent declinent; quod minime dedisset si secundum potentiam suam mortem pro tali causa illatam declinasset? BOS. Videquoniam multi ante adventum ejus, et Joannes Baptista post adventum ante mortem ejus, fortiter mortem pr
Abbreviated transcription (Latin):
ñ iudicabis .B. Inmo neceẽ ẽẽ iudeo ũ ꝑat̃ filio
retͥbuat. Alioqͥn aut iniustꝰ uideret᷑ eẽ si nol
mittit qd̾ ab illo pͭ exigi. Priꝰ aũ ꝗͣ tantã rẽ fi¬
Niꝰ faceret: oĩa qͤ patͥs erãt sua erat. nec ũꝗͣ de¬
buit qd illi dimitti possit. Qd xͦ retͥbuet᷑ nulli
rei egenti. ⁊ cui ñ ẽ qd̾ dari aut dimitti possit
B. Ex uina parte uideo retͥbuendi necessitatẽ ⁊
ex alt̾a ĩpossibilitatẽ: qr ⁊ neceẽ ẽ dm̃ retͥbue¬
re qd debet. ⁊ ñ ⁊ qd̾ reddat. A. Si tanta ⁊ tã debi¬
ta merces nec illi nec alii reddit᷑: inuanũ filius
tãtã rẽ fecisse uidebit᷑ ħ. ħ nefas ÷ estimare. ã
re illũ ꝓhibere. aut illi cui dabit negareB.
Immo ⁊ iustũ ⁊ necessariũ intelligo. ut cui uo¬
luerit dare filiꝰ a patre reddat᷑ : ꝙ ⁊ filio qd̾ su¬
ũ ⁊ dare lici. ⁊ pat̃ qd debet ñ nͥ alii redd̾e pͥ. a¬

Expanded text:
non judicabis. BOS. Imo necesse esse video ut Pater Filio retribuat: alioquin aut injustus esse videtur, si nollmittit, quod ab illo potest exigi. Prius autem quam tantam rem Filius faceret, omnia quae Patris erant, sua erant, nec unquam debuit quod illi dimitti possit. Quid ergo retribuetur nullius rei egenti, et cui non est, quod dari aut dimitti possit? BOS. Ex una parte video retribuendi necessitatem, et ex altera impossibilitatem: quia et necesse est Deum reddere quod debet, et non est cui reddat. ANS. Si tanta et tam debita merces, nec illi, nec alii redditur; in vanum Filius 96 tantam rem fecisse videbitur. BOS. Hoc nefas est aestimare. ANS. ure illum prohibere; aut alii cui dabit negare? BOS. Imo et justum et necessarium intelligo, ut cui voluerit dare Filius a Patre reddatur: quia et Filio quod suum est dare licet, et Pater quod debet non nisi alii reddere
Abbreviated transcription (Latin):
curui limitis semitã. discrecioẽ mũdane fabrice coaceruãte coneretũ.
et ido ĩtuẽtis uisii admittere. reliqͦ igne celesti luce suã nuinia sub
tilitate diffusã. ñ subiciẽte ꝯspectui. Democritꝰ innum̃as stellas
breuesq os. que spisso tractu inunũ coacte spatꝰque angꝰtissima ĩt̃
iacet oꝑtis uicine fibi undiq Et id̾o passim diffuse lucis asꝑgine.
ꝯsesus accedit. aitlacceũ caloris esse sid̾ei fusionẽ. quã ido adu̾sa
⁊ odiaco curuitas obliqͣuit: ũ qm̃ sol uuꝗͣ ⁊ odiacit̾ minos eccedñdo.

Expanded text:
curvi luminis semitam, discretione mundane fabrice coacervante concretum, et ideo visum intuentis admittere, reliquo igtilitate diffusam non subiciente conspectui, Democritus innumeras stellas breuesque oriacent opertis, vicine sibi undique et ideo passim diffuse lucis aspergine consensus accessit, ait lacteum caloris esse siderei fusionem, quam ideo aduersa zodiaco curuitas obliquauit ut, quoniam sol numquam zodiaci excedendo
Abbreviated transcription (Latin):
id plem luniũ. Cũ est .xiiii. quãdo ⁊ amphicirtos dr̃. Pͥma gͦ formec
lune ẽ. ab ortu eiꝰ usq ad octanã qͣndo dr̃ cornicłaris. ⁊ ht̃ uersa cor¬
nua ad orietẽ. secũda ab octaria usq ad incesimã secũdã. in quo
spatio aut plena. aut ꝓpe plena ẽ. Tercia forma eiꝰ ẽ. auicefima
secunda. usq ad tͥcesimã. quãdo ẽ itẽ cormłaris. s u̾sis cornib ad¬

Expanded text:
 ampicirtos dicitur. Prima ergo forma lune est ab ortu eius ad octauam, quando dicitur cornicularis, et habet uersa cornua ad orientem; secunda ab octaua usque ad uicesimam secundam, in quo spatio aut plena aut prope plena est. Tertia forma eius a uicesima secunda usque in tricesimam, quando item est cor
Abbreviated transcription (Latin):
to ⁊ ñ subaudis si d̾s iubet: ñ ẽ sẽꝑ uerũ. Si
ꝙͣ ut dixi ñ debet hõ uirginitatẽ ex debito
s si mauult debet uti ꝯiuigio. Qd si te mouet
uerbũ qd̾ ⁊ debere nec potes illud intellig̾e
sine aliqͦ debito: scito qr sic̃ ꝯtigit posse ⁊̃ ñ
posse ⁊ necessitatẽ aliq̃n dici. ñ q st̃ in rebꝰ¬

Expanded text:
subaudis, si Deus jubet; non est semper verum. Si quidem, ut dixi, non debet homo virginitatem ex debito; sed si mavult, debet uti conjugio. Quod si te movet verbum, quod est, debere; nec potes illud intelligere sine aliquo debito: scito quia sicut contingit posse et non posse, et necessitatem aliquando dici, non quia sunt in reb
Abbreviated transcription (Latin):
qñ necessitate ꝑditurꝰ ñ erat. aut soluit qd̾ ñ de¬
bebat Ille uͦ sponte patͥ obtulit qd̾ nulla neces
exẽplũ ũ unꝰ qͥsq quod aliqñ incunctant̃ amis¬
surus ⁊ ꝓ se ipso reddere dõ c̃ rõ postulat ñ du¬
bitet. qr c̃ nullatenꝰ aut ꝓ se indigeret aut coge¬
retur : ꝓ aliis qͥb nichil nisi penã debebat. tam

Expanded text:
quando necessitate perditurus non erat; aut solvit, quod non debebat. Ille vero sponte Patri obtulit, quod nulla necessiexemplum, ut unusquisque, quod aliquando incunctanter amissurus est, pro seipso reddere Deo, cum ratio postulat, non dubitet: qui cum nullatenus aut pro se indigeret, aut cogeretur pro aliis quibus nihil nisi poenam debebat; tam
Abbreviated transcription (Latin):
moriendi ꝓpt̃ iusticiã dedit: Frustra qͥppe unitato¬
res eiꝰ ert̃: si meriti eiꝰ participes ñ ert̃. Aut qͦs
iustiꝰ faciet heredes debiti qͦ ipse ñ eget ⁊ exun
qͦs aspicit tot ⁊ tantis debitis obligatͦis egestate
tabeseere ĩ ꝓfundo miseriarũ. uͥ eis dimittat᷑ qd̾

Expanded text:
moriendi propter justitiam dedit: frustra quippe imitatores ejus erunt, si meriti ejus participes non erunt? Aut quos justius faciet haeredes debiti, quo ipse non eget, et exundanres, quos aspicit tot et tantis debitis obligatos egestate tabescere in profundo miseriarum; ut eis dimittatur quod
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa uult debet ẽẽ. Iñs itaq iħe ẽ mortẽ sic̃
dixcimꝰ sustin̾e uoluit.qm̃ suũ erat ⁊ pati ⁊ ñ
pati. debuit facere qd feẽ. qr qd̾ uoluit fieri
debuit. ⁊ñ debuit facere ꝙ ñ ex debito. llẽpe
habebat qd̾ habebat. ⁊ sic ꝑtecte sibĩ suffici¬
ens erat. lut nec aln qͥcꝗͣ recͥbuere. deberet.s
nec ũ ĩ retͥbueret᷑ dare indigeret .B. Aꝑte nẽ ui¬
deo qr nulla rõe se ipsũ morti ex debito sic̃ rõ
mea uidebat᷑ monstrare dedit ad honorẽ dĩ. ⁊ tñ
facere debuit qđ fec̃.a. honor utiq ille tociꝰ ÷

Expanded text:
sa vult, debet esse. Dominus itaque Jesus, cum mortem sicut diximus sustinere voluit, quoniam suum erat, et pati et non pati, debuit facere quod fecit, quia quod voluit fieri debuit; et non debuit facere, quia non ex debito. Nempe habebat quidquid habebat, et sic perfecte sibi sufficiens erat, ut nec alii quidquem retribuere deberet; nec, ut sibi retribueretur, dare indigeret. BOS. Aperte nunc video quia nulla ratione seipsum morti ex debito, sicut ratio mea videbatur monstrare, dedit ad honorem Dei; et tamen facere debuit quod fecit. ANS. Honor utique ille totius est
Abbreviated transcription (Latin):
uͥgo qͦ ꝑ fidẽ munda facta ÷ ut de illa posset as¬
sumi : neqͣꝗͣ credidit illũ moriturũ nͥ qr uellet
qͦ admodũ ꝑ ꝓphetã qͥ de illo dix̃ oblatꝰ qr ipse uo¬
t᷑bat qr dico nec ẽẽ erat: mem̃to q u̾itas fid̾i uͥ¬
ginis ñ fuit causa ũ ille sponte moreret᷑. s qi
ħ fut᷑m erat uera fuit fides. Qm obrẽ si dr̃ ne¬
cẽe erat uͥ uoluntate sola moreret᷑. q uera fuit
fides siue ꝓphetia qͦ de ħ p̃cesserãt: ñ ẽ aliud qͣ si
dicas necte fuisse ita fut᷑m ẽẽ. qm̃ sic fut᷑m erat.
hꝰ mͦi añ necessitas ñ cog̃ rẽ ẽẽ s ẽẽ rei fac̃ necessi¬
tatẽ ẽẽ. Est nãq uecelsitas p̃cedens. qͦ causa ⁊ ut¬

Expanded text:
Virgo, quae per fidem munda facta est, ut de illa posset asVirgo, quae per fidem munda facta est, ut de illa posset assumi, nequaquam credidit illum esse moriturum, nisi quia vellet: quemadmodum per prophetam, qui de illo dixit: Oblatus bat, quia dico, necesse erat: memento quia veritas fidei Virginis non fuit causa, ut ille sponte moreretur: sed quia hoc futurum erat, vera fuit fides. Quamobrem si dicitur, necesse erat ut voluntate sola moreretur; quia vera fuit fides, sive prophetia, quae de hoc praecesserant; non est aliud, quam si dicas necesse fuisse ita futurum esse, quoniam sic futurum erat: hujusmodi autem necessitas non cogit rem esse; sed esse rei facit necessitate
Abbreviated transcription (Latin):
te fec̃ ad ħ hoĩẽ ũ ĩ ead uoluntate ꝑseuerans mo¬
reret᷑. ⁊ qr nulla res potuit illã uoluntatẽ inuta¬
re. plꝰ i eẽt ĩpotentia ꝗͣ potentia: si poss uelle
m̃tiri aut fallere aut mutare uoluntatẽ ꝗͣ pꝰ un
mutabilẽ eẽ uoluit. Ꝙ si ꝗͦ admodũ supͣdiai ẽ a¬
liqͥs sponte se ꝓponit facturũ bonũ aliqd ⁊ ead̾
uoluntate pꝰea ꝑfic̃ qd ꝓposuit. ꝗͣuis cogi possit si
nolit ꝓmissũ soluere ñ tñ ẽ dicendꝰ necessitate
facerẽ qd fac̃. s ea qͣ ꝓposuit libera uoluntate ñ
it necessitate aut ĩpotentia fieri ł ñ fieri dici de¬
g̃ necessitas aut ĩpotentia neqͣꝗͣ nominande fc̃
in dõ. qͥ nicħ nͥ qd uult fac̃. ⁊ cꝰ uoluntatẽ nulla
uis cogere aut ꝓhibere ualet. Ad ħ it ualuit ĩ
eri ad hoĩũ restaurõnẽ si humana ñ poss nat᷑a
facet diuina. ⁊ si diuine minime ꝯueniret ex
debebat᷑. ⁊ ꝑ diuinã poss qd̾ expediebat. Neniq

Expanded text:
em ad hoc, ut in eadem voluntate perseverans moreretur; et quia nulla res potuit illam voluntatem mutare. Plus enim esset impotentia quam potentia, si posset velle mentiri, aut fallere, aut mutare voluntatem, quam prius immutabilem esse voluit. Et si quemadmodum supra dixi cum aliquis sponte se proponit facturum bonum aliquod, et eadem voluntate postea perficit quod proposuit; quamvis cogi possit, si nolit promissum solvere; non tamen dicendus est necessitate facere quod facit; sed ea, qua proposuit, libera voluntate. Non enim necessitate aut impotentia fieri, vel non fieri dici degis necessitas, aut impotentia nequaquam nominandae sunt in Deo, qui nihil, nisi quod vult, facit; et cujus voluntatem nulla vis cogere, aut prohibere valet. Ad hoc enim valuit in eri ad hominum restaurationem, si humana non posset natura, faceret divina; et si divinae minime conveniret, exdebebat; et per divinam posset, quod expediebat. Denique
Abbreviated transcription (Latin):
li ds aliqͥd licite facere ⁊ ñ facere. dat illi ita
suũ ẽẽ utrũq. ut licet alterũ sit meliꝰ. neu¬
trũ tñ exigat᷑ detͥminate : s siue faciat qd̵ meliꝰ
ẽ uͥginitas melior sit ꝯiugio: neutrũ tũ ab
hõie det̃m inate exigitur. s ⁊ qͥ coniugio uti
⁊ qͥ u̾ginitatẽ seruare m auult. qd̾ fac̃ debere
facere dr̃. Nemo i u̾ginitatẽ siue ꝯugiũ di

Expanded text:
us concedit aliquid licite facere et non facere; dat illi ita suum esse utrumque, ut licet alterum sit melius, neutrum tamen exigatur determinate: sed sive faciat quod melius cum virginitas melior sit conjugio, neutrum tamen ab homine determinate exigitur: sed et qui conjugio uti, et qui virginitatem servare mavult; quod facit, debere facere dicitur. Nemo en
Abbreviated transcription (Latin):
ł: nulla p̃cessit necessitas. Qrͣ si ñ fuert̃ nͥ qr ip¬
se uoluit : si ñ uoluiss ñ fuissent. Sic ita nemo
tulit aiãm eiꝰ ab illo. s ipse posuit eã ⁊ it̾m as
sũpsit eã. q potestatẽ habuit ponendi aĩam su¬
ã. ⁊ it̾ͥm suorendi eã sic̃ ipse dic̃ .B. Nestat nẽ

Expanded text:
ejus nulla praecessit necessitas. Quare, si non fuerunt nisi quia ipse voluit; si non voluisset, non fuissent. Sic itaque nemo tulit animam ejus ab illo; sed ipse posuit eam, et iterum sumpsit eam: quia potestatem habuit ponendi animam suam, et iterum sumendi eam, sicut ipse d
Abbreviated transcription (Latin):
facere posse u dũ loqueris ñ loquaris. ñ qͥ aliqͥd te
cogat ad loqͤndũ llã uiolentia nat᷑ał ꝯditionis cog̃
celũ uolui. te uͦ nulla necessitas fac̃ loqͥ s uͥcũq
ẽ p̃cedens necessitas ẽ ⁊ sequẽs. ñ aũ uͥ seqͣns ibi sta¬
tĩ ⁊ p̃cedens. Possumꝰ nãq dr̃e. necẽẽ ÷ celũ uolui

Expanded text:
facere posse, ut, dum loqueris non loquaris, non quod alius te cogat ad loquendum. Nam violentia naturalis conditionis cogit coelum volvi; te vero nulla necessitas facit loqui. Sed ubicunque est praecedens necessitas, est et sequens; non autem ubi sequens, ibi statim et praecedens. Possumus namque dicere, necesse est coelum volvi,
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͥd ñ posse : aut necessitate facereo ha¬
mĩs qͥpe necessitas ⁊ ĩ possibilitas eiꝰ subiace
uoluntati. illiꝰ aũ uoluntas nulli sudbdit᷑ ne¬
cessitati aut ĩpossibilitati. llicħ a ẽ necessaꝰ¬
riũ aut ĩpossibile nͥ ꝙ ipse ita uult ⁊ psũ uͦ al

Expanded text:
aliquid non posse, aut necessitate facere. Omnis quippe necessitas, et impossibilitas, ejus subjacet voluntati; illius autem voluntas nulli subditur necessitati aut impossibilitati. Nihil enim est necessarium aut impossibile, nisi quia ipse ita vu
Abbreviated transcription (Latin):
possibile. A. Si bñ qͦ supͣdicta st̃ ꝯsid̾a̾sses: hãc qͤstio¬
nẽ in ilł ut poͣto solutã intellexisses . B. ñ uid̾
erit. mõstrauimꝰ ĩ mentiendo duas ẽẽ potestates.
buit ũ ñ poss uelle m̃tiri. iccͥco de sua iustici¬
a qͣ u̾itatẽ seruaũ eũ laudandũ eẽ : ħ. Ita ẽ.A.

Expanded text:
possibile. ANS. Si bene, quae supra dicta sunt, considerasses, sane quaestionem in illis, ut puto, solutam intellexisses. BOS. Non viderit, monstravimus in mentiendo duas esse potestates; buit ut non posset velle mentiri; idcirco de sua justitia, qua veritatem s
Abbreviated transcription (Latin):
ut nec illi qͥ maleficio ⁊ scelere pascunt᷑. possũt sine ulla
particła iꝰticie uiu̾e. Nã qͥ eoꝵ cuipiã qͥ una lat̾cinãtur.
furat᷑ aliqͥd. aut eripit: is nec ĩ latͦcinio s locũ reliquie
archipirata. si ũ eqͣbilit̾ p̃dã disꝑciat: aut ĩt̾ficiatur
si sanguiẽ ⁊ spu carere ceꝑit. ⁊ nocet cet̾is: sic ista infiga
hõis seueritas ⁊ ĩ manitas belue. a ꝯmuni uita segregau¬
tat qͥs ĩ beluã. an sub hõis figͣa. ĩ mauitate belue gerat:

Expanded text:
ut ne illi quidem, qui maleficio et scelere pascuntur, possint sine ulla particula iustitiae vivere. Nam qui eorum cuipiam, qui una latrocinantur, furatur aliquid aut eripit, is sibi ne in latrocinio quidem relinquiArchipirata, nisi aequaliter praedam dispertiat, aut interficietur si sanguine et spiritu carere coeperint, et nocere caeteris; sic ista in figura hominis feritas et immanitas belluae a communi vita segregantat quis in belluam, an sub h
Abbreviated transcription (Latin):
Tormã de studiis. ł Si ꝯsiliũ uis: ꝑ mittes ipsis expend̾e.
numinib qͥd. Conueniat nob̃. rebq sit utile nr̃is. Nã ꝓ
cedũt. Ubi socordie atq ignauie te tͣdid̾is: ne qͥcꝗͣ deos
blandior hostia. mollibit adu̾sos peuates. Phiciis ne
mo stne nascit᷑. optimꝰ ille ẽ. Qui minimis urget᷑. Nemo
satis credat tantũ delĩq̃re. qͣntũ. ꝑ mittas. a d̾o ĩdulgñt

Expanded text:
oetae JUVENALIS: Si consilium vis, Permittes ipsis expendere numinibus, quid Conveniat nobis, rebusque sit utile nostris. Nam pro cedunt. ubi socordiae tete atque ignaviae tradideris, nequiquam deos blandior hostia Mollibit adversos penates. Hanc semo sine nascitur: optimus ille est Qui minimis urgetur. JUVENALIS: Nemo satis credit tantum delinquere, quantum Permittas; adeo indulgent
Abbreviated transcription (Latin):
.uii. dieb azima comedebat. nos uͦ simplicit᷑
⁊ pure uersemur. in hiis .un. dieb quib mũdꝰ
iste ꝑagit᷑ qui semꝑ ĩ suo ordine reuoliunt᷑ ⁊
cotidiẽ nob agnꝰ occidit᷑. ⁊ pasca cotidie ĩmolat᷑.
si ferm̃tũ malicie ⁊ nequicie ñ habeamꝰ. si i¬
nouati nichil ⁊ ex uet̾is corruptiõis malicia
delectem᷑. Nã quid÷ aliud ferm̃tũ nͥ corruptio
nat᷑e. qd̾ ⁊ ipm priꝰ anat᷑ali dułcedine. recedens.¬
ad ult̾ino angore corruptũ est

Expanded text:
septem diebus azyma comedebant, nos vero simpliciter et pure versemur in his septem diebus, quibus mundus iste peragitur, qui semper in suo ordine revolvuntur, et quotidie nobis agnus occidsi fermentum malitiae et nequitiae non habeamus, si innovati nihil ex veteris corruptionis malitia delectemur . Nam quid est aliud fermentum, nisi corruptio naturae, quod ipsum prius a naturali dulcedine recedens angore corruptum est
Abbreviated transcription (Latin):
testate sic erat ũ qͦs ille nat᷑alit᷑ erat. hoc illi ꝑ illum
ẽẽnt. ita qͦq ĩ eiꝰ eẽt arbitrii libͥtate ũ qͣlis erat ipse uis¬
ticia ⁊ felicitate tales eos ꝓpagaret: Hoc gͥ illi datũ:¬
Qm̃ itaq ĩtante gr̃e celsitudine positꝰ. bona qͥ sibi.
illis seruanda acceꝑat sponte deseruit: iccirco filii
uolũtate qͦ sepe ⁊ młtũ ĩpedit m̃tẽ ab ĩtellectu rec¬
ticudinis ipsa pura iusticia cõsideret᷑. Qualit̾ aũ pec¬
catũ idẽ mͥ uideat᷑ ad eos descendere. paucis expe¬
diã. Est peccatũ a nat᷑a u̾dixi. ⁊ ẽ peceatũ aꝑsona. Itaq
ita nat᷑ase ad ꝑsonã. hoc mͦ. Qd adã comedebat.
ħ nat᷑a exigebat: qͥa ita uͥ ħ  exigeret ereata erat
tur adãt nat᷑a qͦd hõ. Fcit gͥ ꝑ soã peccatricẽ na-¬

Expanded text:
at, ut quod ille naturaliter erat, hoc illi per illum essent: ita quoque in ejus esset arbitrii libertate, ut qualis erat ipse justitia et felicitate, tales eos propagaret? Hoc igitur illi datum itaque in tantae gratiae celsitudine positus bona, quae sibi et illis servanda acceperat, sponte deseruit: idcirco filii voluntate, quae saepe et multum impedit mentem ab intellectu rectitudinis, ipsa plura justitia consideretur. Qualiter autem peccatum idem mihi videatur ad eos descendere, paucis expediam. Est peccatum a natura, ut dixi : et est peccatum a persona. Itaque ita naturale ad personam hoc modo. Quod Adam comedebat, hoc natura exigebat; quia ut hoc ex geret, sic creata erat. tur Adam; natura, quod homo: fecit igitur persona peccatricem nat
Abbreviated transcription (Latin):
infantes dãpnari debere qͥ sine baptismo moriunt᷑
ob solã ĩuisticiã ꝗͣdixi ñ uult acciꝑe. qm̃ nuillus hõ
iudicat eos rep̃hendendos de peccato aliene ꝑsone.⁊
agere. alit̾ hõ. ħã hõ ñ debet exĩgere a nat᷑a qd ipse ñ
dedit. ⁊ qd̾ sibi ñ debet᷑. nec iustẽ redarguit hõ homi¬
sibi iuste debet᷑. Sed ⁊ ħ iudiciũ qͦ ĩ fantes dãpnant᷑.

Expanded text:
infantes debere damnari, qui sine baptismo moriuntur, ob solam injustitiam quam dixi, non vult accipere: quoniam nullus homo judicat eos reprehendendos de peccato alienae personae, et agere, aliter homo. Nam homo non debet exigere a natura quod ipse non dedit, et quod sibi non debetur. Nec juste redarguit homo homisibi juste debetur. Sed et hoc judicium, quo infantes damnantur,
Abbreviated transcription (Latin):
iusticie̾ nuditatẽ. qͣ ñ ualet ĩ infantes ab ade pecea¬
to maior descendere: ñ uidet᷑ possibile. ħã ubi nul.
la÷ iusticia: nulla potest auferri iusticia. Unde
aũ nulla potest absentari iusticia: ibi addi nulla
ualet ĩiusticia. Nullã gͦ ĩfantib siuis addere qtĩt
ĩ iusti parentes ĩiusticiã suꝑ p̾dictã nucditatem
iusticie. At uͥ nulla : iustitia: nil ꝓhibet aliꝗͣ poĩ¬

Expanded text:
justitiae nuditatem, qua non valet in infantes ab Adae peccator major descendere, non videtur possibile. Nam ubi nulla est justitia, nulla potest auferri justitia. Unde autem nulla potest absentari justitia, ibi addi nulla valet injustitia. Nullam ergo infantibus suis addere queunt injusti parentes injustitiam, super praedictam nuditatem justitiae. At ubi nulla est justitia, ni
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ ꝑ xp̃i diuinitatespecies illuis antiqui ħ ĩcipiẽ cis
cels quado pͥmꝰadam de limo materia figurde
Scce ia ne secñdꝰ adamꝰ quasi de intasta acxude tes
uure mca decarne format᷑ Eece in qua iter aces¬
ia cbnerature legib nouus uo ĩ noua uit᷑a selo.

Expanded text:
Christi diuinitatem species illius antiqui et incipientis saeculi, quando primus Adam de limi materia figuratur. ecce etiam nunc secundus Adam quasi de intacta ac rudi terra uirginea carne formatur. ecce, inquam, iterum cessantibus naturae legibus nonus homo in nou
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. ũillo fuert̃ ñ alii ab illo. ⁊ iõ longe alit̾ qͣ st̃ ĩ se ip-¬
sis. Uer̃ ꝗͣuis ꝯstet eos õs ĩillo fuisse. solus tam̃ filiꝰ uir¬
gnus ualde qui̾so mͦ ab aliis ĩ illo fuit. Om̃s qͥppe alii
sic fuert̃ ĩ illo. u̾ ꝑnat᷑am ꝓ pagandi qͦ ꝑ otestati
⁊ uoluntati eiꝰ subdita eratꝰ de illo ẽẽnt. solus uͦ
iste ñ sic ĩeo fuit ũ ꝑ nat᷑am aut uolũtatẽ eiꝰ de
illo fieret. De aliis n acceꝑat adã qͣndo peceauit

Expanded text:
illo fuerunt non alii ab illo, et ideo longe aliter, quam sunt in seipsis. Verum quamvis constet eos omnes in illo fuisse; solus tamen Filius Virginis valde diverso modo ab aliis in illo fuit. Omnes quippe alii sic fuerunt in illo, ut per naturam propagandi, quae potestati et voluntati ejus subdita erat, de illo essent: solus vero iste non sic in eo fuit, ut per naturam aut voluntatem ejus de illo fieret
Abbreviated transcription (Latin):
tris eccłẽ que ꝓ illisꝰ credit qͣsi iusti saluant᷑.
hec breuit᷑ de originali peccato ꝓcapacitate
ĩtellectꝰ mei. ñ tã affirmando qͣ coniectando
dixi. donee mͥ ds̃ meliꝰ aliqͦ mͦ reuelet. Si cui uͦ
alit̃ uisũ fuerit: nulliꝰ respuo sententiã si ue
ra ꝓbari pote R u̾. P Si quid int̃ ligit᷑ teporis
qd in nullas rã uel iminutissimas momtori partes
raptim afuturo ĩ pͣteritũ transuolat. ut nulla mo¬
rula extendat᷑: nã si extẽdit᷑. duudit᷑ ĩ nͣteritũ ⁊
futurũ p̃sens aut̾e nullũ ht spaciũ ẜ. anini :¬

Expanded text:
sti salvantur. Haec breviter de originali peccato, pro capacitate intellectus mei, non tamen affirmando quam conjectando dixi, donec mihi Deus melius aliquo modo revelet. Si cui vero aliter visum fuerit, nullius respuo sententiam, si verestat, futurum. Si quid intelligitur temporis, quod in nullas jam vel in minutissimas momentorum partraptim a futuro in praeteritum transvolat, ut nulla morula extendatur. Nam si extenditur, dividitur in praeteritum et futurum: praesens autem nullum habet spatium. Ubi
Abbreviated transcription (Latin):
litudinẽ p̾uaricatioĩs ade: aꝑte uidet᷑ significare qͥ
ñ illis ꝑsonalit̾ ĩptitet᷑ i psa ade p̃uaricatio aut au¬
qͥd tã magnũ. ꝗͣuis õs filios ade excepto agiis
filio peccãtores ⁊ filios ire ĩscriptis suis ꝓnũcis
ħã ecim ait ⁊̃ ĩ cos qͥ ñ peccauert ĩ similitadiie e¬
iarieattois ade: potest sic ĩtelligi ac si dicat
daret delictũ: aut ĩcelligem̃ peccatũ aute le¬
ge ĩ illis qͥ ñ peceauert ĩ similitudinẽ puarica

Expanded text:
litudinem praevaricationis Adae : aperte videtur significare quod non illis personaliter imputetur ipsa Adae praevaricatio, aut aliquid tam magnum; quamvis omnes filios Adae excepto Virginis filio, peccatores et filios irae in scriptis suis pronuntiet. Nam cum ait, etiam in eos, qui non peccaverunt in similitudinem praevaricationis Adae: potest sic intelligi, ac si dicatdaret delictum , aut intelligimus peccatum ante legem in illis, qui n
Abbreviated transcription (Latin):
qelres susdui uuso suo fons magaꝰ exorti
ladia omiũ de uirgulto suo nas crt demeie
ueda y almites sui fructꝰ esficir : Ad estecec
exoptatissimꝰ dies gracia geminata resplen¬
deus candore qͥdẽ cõsueti luminis illustratꝰ.
s pͥcipue radiantis uteri fulgore coruscus :
Ducite fi deles xp̃i festiuuissintia gaudia. res nobis hodie
ꝑ sedat noua que olim Euerat repiussa ut sine
nirgmerdeł nieto pudoris. filiũ lastarent ube sage¬

Expanded text:
de riuulo suo fons magnus exoritur, radix omnium de uirgulto suo nascitur et uitis uera palmitis sui fructus efficitur. Adest ecce exoptatissimus dies gratia geminata resplendens, candore quidem consueti luminis inlustratus, sed praecipue radiantis uteri fulgore coruscans. Ducite, fideles Christi, festivissima gaudia; res nobis hodie perfecta est nova, quae olim fuerat repromissa, ut sine virginei detrimento pudoris, filium lactarent ubera ge
Abbreviated transcription (Latin):
no rõnes ĩ oĩb ĩfantib nat᷑aliter ꝓ pagatis eẽ.
eqͣle. ⁊ õsqͥ ĩ illo solo moriũtur eqͣliter dãpnari
ita nat᷑a ꝑ ꝑsonã magis peccatrix reddit᷑. qr
c̃ peccat ꝑsona quelibet peccat hõ. Hoc pecca¬
tum qd̾ originale dico. aliud ĩtelligere neqͤ
iusticie desertio. nec ꝑsonas excusat u dictũ ÷ re¬
cuꝑandi ĩpotentia. Quam comitat᷑ beatitudinis qͦq
nuditas. uͥ sic̃ st̃ sine oĩ iusticia.ita sc̃t absq omt̃i
beatitudiẽ. ꝑ qͣs duas nuditates ĩ huiꝰ uite exilio

Expanded text:
mo rationes in omnibus infantibus naturaliter propagatis esse aequale, et omnes qui in illo solo moriuntur aequaliter damnari. ita natura per personam magis peccatrix redditur, quia cum peccat persona quaelibet, peccat homo. Hoc peccatum, quod originale dico, aliud intelligere nequeo justitiae desertio; nec personas excusat, ut dictum est , recuperandi impotentia, quam comitatur beatitudinis quoque nuditas, ut sicut sunt sine omni justitia, ita sint absque omni beatitudine:
Abbreviated transcription (Latin):
ñ poterat absentiã iusticie. qũ ipsa erat in
culpa: sic pͦ baptismũ illã õĩno excusat. qr
remanet sine õi culpa. Unde fit̾ ũ iusticia
que ante baptismũ debebat᷑ ab infantib¬
absq õi excusatione: post baptismũ ab illis ñ
exigat᷑ quasi ex debito. Quamdui gͦ sola origina¬
li impotentia ñ hñt iusticiã.ñ st̃ iniustr. qm̃¬

Expanded text:
n poterat absentiam justitiae, quoniam ipsa erat in culpa: sic post baptismum illum omnino excusat, quia remanet sine omni culpa. Unde fit ut justitia quae ante baptismum debebatur ab infantibus sine omni excusatione post baptismum ab illis non exigatur, quasi ex debito. Quandiu ergo sola originali impotentia non habent justitiam, non sunt injusti, quo
Abbreviated transcription (Latin):
fit ĩ infantib e cõu̾so. Nẽpe qͦd ĩ illis ñ ÷ iusticia ꝗͣ
debẽt habere. ñ ħ feẽ illoꝵ uolũtas ꝑsonalis sict᷑
ĩ adã: s egestas nat᷑alis. ꝗͣ ipsa nata accepit ab adã.
Inadã nãq extͣ ꝗͤ de illa nicħ erat .ẽ. nudata uis.¬
ticia ꝗͣ habebat. ⁊ ea sẽꝑ nͥ aduita caret. Hac rõe
fac̃ nat᷑a ꝑsenas ĩ fantũ peccatrices. Sic spoliauit
ꝑsona nat᷑am bono iusticie ĩ adã: & nat᷑a egens
facta õs ꝑsonas qͣs ipsa dese ꝓcreat. eadẽ egestate
peccatrices ⁊ ĩ iustas fac̃. hoc mͦ t̾nsit peccatũ ade
ꝑsonale ĩõs qͥ de illo nat᷑alit̾ ꝓpagantur. ⁊: ĩ illis¬

Expanded text:
 infantibus econverso. Nempe, quod in illis non est justitia, quam debent habere, non hoc fecit illorum voluntas personalis, sicut in Adam; sed egestas naturalis, quam ipsa natura accepit ab Adam. In Adam namque, extra quem de illa nihil erat, est nudata justitia quam habebat: et ea semper nisi adjuta cfacit natura personas infantium peccatrices. Sic spoliavit persona naturam bono justitiae in Adam: et natura egens facta omnes personas, quas ipsa de se procreat, eadem egestate peccatrices et injustas facit. Hoc modo transit peccatum Adae personale in omnes qui de illo naturaliter propagantur
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ cognitũ face̾. ⁊ aliud nafam aut etate aut aliqͦ ui¬
cio debilitatẽ sanare. ⁊ adsuũ opꝰ reuocare. Nã si adã
nͣ peccasset. sic̃ ipse nulla senectute. nulla causa
t̃ firmaret᷑: sic nat᷑a ꝓpagandi creata ĩ illo ⁊ aduten¬
dũ uͥ iã dictũ ÷ eiꝰ pͥotestati subdita. nullo casu a
suo cursu ĩpediretur. Nõ gͦ ĩ ioħe ⁊ similib ÷ ali¬
qd nouiũ nature ade sic̃ ÷ infilio u̾ginis datũ: s
qͦd suis causis ĩ firmatũ erat. cognoscit᷑ ẽẽ reparatũ.¬

Expanded text:
incognitum facere: et aliud naturam aut aetate aut aliquo viincognitum facere: et aliud naturam aut aetate aut aliquo vitio debilitatam sanare, et ad suum opus revocare. Nam si Adam non peccasset, sicut ipse nulla senectute, nulla causa infirmaretur: sic natura propagandi creata in illo et ad utendum, ut jam dictum est, ejus potestati subdita, nullo casu a suo cursu impediretur. Non ergo in Joanne, et similibus, est aliquid novum naturae Adae, sicut est in filio Virginis, datum; sed quod suis caus
Abbreviated transcription (Latin):
himiãi peccatrix nõiet᷑. ñ tam̃ ĩ ulla parte eiꝰ: per¬
catũ nͥ u dixi ĩuolũtate. ꝗ ĩ nulla hoĩs cõceptioe
sem̃ habe̾ cognoscit᷑. Quã obrẽ nulla rãone uera aui
ueri simili cõtra dicente si cõsiderent᷑ qͣ supͣ dicta
st̃ iã libere possumꝰ cõcludere. qͥa nulla ratio.
nulla ueritas nullus ĩtellectꝰ ꝑnitetit ad hãrem
exsola uirgĩẽ conceptũ de peccato masse pecca¬
t̾ricis ꝗͣ uis de illa sit assũptꝰ aliqͥd potuisse aut
debuisse accedere.etiã si ñ ẽẽt ds̃. Qu onͥ si obi
p̃senectute nat᷑a gen̾andi iã erat emortua ꝓpa¬
gati st̃. ⁊ qͣsi ꝑsimilẽ rãonẽ puitant᷑ debuisseatas¬
ci sine peccato ⁊ pena peccati.qͥa ꝑmitacł
cõcepti st̃: ualde utiq ĩtelligenda ⁊ ab istisi
aliena rão illa qͤ uirginalẽ cõ ceptionẽ libe¬
rã ab oĩ peceati mõstrat necessitate. Aliud
enĩ ÷ aliqͥd ĩauditũ ⁊ ĩ opinabile atq nuature

Expanded text:
humani peccatrix nominetur, non tamen in ulla parte ejus ein voluntate, quam in nulla hominis conceptione semen habere cognoscitur. Quamobrem nulla ratione vera aut verisimili contradicente, si considerentur quae supra dicta sunt, jam libere possumus concludere quia nulla ratio, nulla veritas, nullus intellectus permittit ad hominem ex sola Virgine conceptum de peccato massae peccatricis, quamvis de illa sit assumptus, aliquid potuisse aut debuisse accedere, etiamsi non esset Deus. CAPUT XVI. uibus, prae senectute, natura generandi jam erat emortua, propagati sunt, et quasi per similem rationem putantur debuisse nasci sine peccato et poena peccati, qui intelligenda est ab istis aliena, ratio illa quae virginalem conceptionem liberam ab omni peccati monstrat necessitate. Aliud est enim aliquid inauditum et inopinabile atque naturae