comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
peccanti peccata dimitt̾e s opet
ut iustus misereat᷑ iuste. Gonside¬
li labore querit grãm. laborat eĩ
mens paciendo e rubescenciã et
qm̃ uereꝯdia magna ẽ pena qui
erubestit ꝓ xp̃o fit dignus mĩa:¬

Expanded text:
peccanti peccata dimittere. Sed oportet ut justus misereatur juste. Oporli labore quaerit gratiam. Laborat enim mens patiendo erubescentiam. Et quoniam verecundia magna est poena, qui erubescit pro Christo fit dignus m
Abbreviated transcription (Latin):
res appellantͤ. que non ad signifid̾
aliquid adlmñt᷑. Signa u̾o quorum
usus est in significando. eoꝵͦ ã ali¬
qua sunt quoꝵ oĩs usus ẽ in sig¬
nificando non in iustificando.i.

Expanded text:
res appellantur, quae non ad significandum aliquid adhibentur; signa vero, quorum usus est in significando. Eorum autem aliqua sunt, quorum omnis usus est in significando, non in justificando;
Abbreviated transcription (Latin):
res signum est. qr non adhibe¬
tur ad significand̾ aliquid seũ¬
q hiis intend̾it theologorum
speculatio studiosa atq mode¬
stꝰam disimam scripturã form
p̾scͥptam in doctrina tenere
au̾tet. De hiis gͥ nobis aditum
ad res diunras aliquatenus ĩ¬
telligendas deo duce apetire
uolentib diss̾ end̾ est. et pͥm̃
deͥ feo et postea de ligͣms disse¬
remus.
remus. de reb comunit̾ agit.

Expanded text:
res signum est, quia non adhibetur ad significandum aliquid. Cumque his intenderit theogolorum speculatio studiosa atque modesta, divinam Scripturam, formam praescriptam in doctrina tenere advertet. De his ergo nobis aditum ad res divinas aliquatenus intelligendas. Deo duce, aperire volentibus disserendum est: et primum de rebus, postea de signis disseremus. 2. De rebus co
Abbreviated transcription (Latin):
moysen de ppło ystł domnius ait.
magna est distancia. hoiẽs enĩ filii
dei sunt factura non natiuitatis
ꝓpͥetate. deus aũt filius orignis ꝓ¬
prietate filius est. et ueritare nati¬
uitatis. non fcũra. uł adoptõne. et
illi quid̃ ante sunt qmͣ cilii dĩ sunt
fiunt eñ filii qmͣius ñ nascantur
deum natum originis lutionẽ.¬
apͥetate dĩ filium ostendens. int̾
ip̃m et hoĩes filios dĩ euidentissiẽ

Expanded text:
Moysem de populo Israel Dominus ait:  Sed inter haec magna est distantia. Homines enim filii Dei sunt, factura, non nativitatis proprietate; Deus autem Filius originis proprietate Filius est et veritate nativitatis, non factura vel adoptione; et illi quidem ante sunt quam filii Dei sunt. Fiunt enim filii, non nascuntur Deum natum originis proprietate Dei Filium ostendens, inter ipsum et homines filios Dei evidentissime
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ adoptionẽ effectisimꝰ. post qmͣ nas¬
cimut. et qr om̃e qd̃ fit ante qmͣ fiat
non fuit. nos cum filii non fuissemꝰ
efficuur: ante eñ siui non eramus.
set per gram facti sumus. non nati
n ⁊ egñati set acquisiti: acquisunit¬
nuisse. Semiisse eniĩ dm̃ filios nũꝙͣ
cum ꝓprietatis signficatione cog¬
noscumis dici. ex adoptione enim
homo est filnis dei ñex gñatione.
n ei ꝓprietas ẽ set nuncupatõ. ac
ꝑ ħ non uere filius. qr ñ ꝓprie na
tus di. nec sempet filius fuit. uni¬
genitus aũt deus nec fuit abã ñ
nec quioqrͣ ip̃e nisi filiussit qr od
ica dm̃s eui semper ẽ filius. nastibłi¬
tatis ꝓprietate ac ueritate filius

Expanded text:
per adoptionem effecti sumus potius quam nascimur: et quia omne quod fit, antequam fiat non fuit, nos cum filii non fuissemus, efficimur. Ante enim filii non eramus, sed per gratiam facti sumus, non nati neque generati, sed acquisiti. Acquisinuisse. Genuisse enim Deum filios, nunquam cum proprietatis significatione cognoscimus dici. Ex adoptione enim homo factus filius Dei, non ex generatione; neque ei proprietas est, sed nuncupatio, ac per id non vere filius est, tus dicitur, nec semper filius fuit. Unigenitus autem Deus nec fuit aliquandnec quidquam ipse nisi Filius, atque ita qui semper est Filius nascibilitatis proprietat
Abbreviated transcription (Latin):
synodo. Si quis eoꝵ qui ad clerũ
accedunt uolu̾it nuꝑtiali lege
mulieri copularr hoc aute ordi¬
ne in subdiaconatus faciat. De ĩt̾

Expanded text:
. Si quis eorum qui ad clerum accedunt, voluerunt nuptiali lege muliebri copulari, hoc ante ordinem subdiaconatus faciant.
Abbreviated transcription (Latin):
tam sic loquit᷑. cong̾gabo om̃s
gentes et deducĩ eas in ualle
iosaplat et disceptabo ibi cum eis
in cinꝰ capituli expõne ita reperi
le que est in lat̾e montis oliuet i
descensurꝰ sit dominus ad iudiciũ.
qd̾ friuolũ est qr ũ in t̾ra s ĩ spa¬
cio huiꝰ aeris sedebit ctͣ locũ mon¬
ante eũ signũ crucis. uñ in euũ¬

Expanded text:
tam sic loquitur, c. 2: Congregabo omnes gentes, et deducam eas in vallem Josaphat, et disceptabo ibi cum eis. In cujus capituli expositione ita reperi: le quae est in latere montis Oliveti descensurus sit Dominus ad judicium, quod frivolum est, quia non in terra, sed in spatio hujus aeris sedebit contra locum monante eum signum crucis; unde in Evan
Abbreviated transcription (Latin):
meritis p̾cedentib gr̃am dĩ aduo¬
catatisic̃ pelagiana hesis tͣdioit
Nam ut ait ang̾ ili .i. retrctati.
noui hetici pelagiam libum sicas¬
serũt uoluntatis arbitͥũ ut gr̃c
dei non relinqnͣt locũ. qui ẜm merita¬
recͥent᷑issima a pelagio monacho est¬
exortasbii dei gr̃e qua p̾destinati sumꝰ
et qua merumꝰ de pocestate tenebͣr
erii. in tantũ inimicisuti ut siti

Expanded text:
edentibus gratiam Dei advocari, sicut Pelagiana haeresis tradidit. Nam, ut ait Aug. lib. 1 Retract.: Novi haeretici Pelagiani liberum sic asserunt voluntatis arbitrium, ut gratiae Dei nonrelinquant locum, quam secunis, omnium recentissima a Pelagio monacho exorta est. Hi Dei gratiae qua praedestinati sumus, et qua meruimus de potestate tenebrarum erui, in t
Abbreviated transcription (Latin):
inb alii rͣnͣdentes p̾missa
ũba aug̾ ita intelligenda
fore inquiunt. fides est c̾dere qd̾ nõ ui¬
des .i. fides est uirtus qua credit᷑ qd̾ nõ
indet᷑. ⁊t̾ caritas est motus animi .i.
gra qua mosiet ammus ad diligẽ¬
dum et ꝙ hec et hiis siłia ita accipi¬
in xiiii. de cͣti. alia sunt ea que c̾dũtͤ
aliud est fides qua credunt᷑. Ex qͣm¬
bus u̾bis sic argum̃tando ꝓcedunt
aliud est cred̾e aliud illud quo cre¬
dit᷑. predictum est aũt fidemesre
id quo credit᷑. Sic gͥ cred̾e non est
fides: quacred̾e non est id qͦd̾ credi¬
tur addunt qͦ. uirtus opus dei
tm̃ est. qͣm ip̃e solus facit ĩ nobis.
lĩquo examini: ad alia ꝓperans.
finitam assigͣtionẽ ponens de gr̃a

Expanded text:
ibus alii respondentes praemissa verba Augustini ita intelligenda fore inquiunt: Fides est credere quod non vides, id est, fides est virtus qua creditur quod non videtur. Item: Charitas est motus animi, id est, gratia qua movetur animus ad diligendum. Et quod haec et his similia ita accipiin., c. 2: Aliud sunt ea quae creduntur, aliud est fides qua creduntur. Ex quibus verbis sic argumentando procedunt: Aliud est credere, aliud illud quod creditur. Praedictum autem est fidem id esse quo creditur; sic ergo credere non est fides, quia credere non est id quo creditur. Addunt quoque: Virtus opus Dei tantum est, quam ipse solus facit in nobis; linquo examini, ad alia properansFINITAM ASSIGNATIONEM PONENS DE GRATIA
Abbreviated transcription (Latin):
cat ĩ eo qd̾ millo modogins ꝓ se¬
cauiꝰ potest: pectat᷑ aũt. caueri gͥ po¬
test. hoc testimoĩo augĩ pelagius
usus est disputant adu̾sus eũ mimo
adu̾sus gr̃am. sic̃ aug̃ in li. rett᷑
tat᷑ionũ illud et alia hiꝰ retractãs
ꝯmemorat niquiens. In his atq
non est de qua tẽ nonagebatur
putant pelagiani suam tios tenu¬
isse suĩam. s frustra hoc putant
pet an et recte uiuit᷑ qd̾ augͦtim.

Expanded text:
cat in eo quod nullo modo caveri potest? Peccatur autem. Caveri ergo potest. Hoc testimonio August. Pelagius usus est disputans adversus cum, imo adversus gratiam; sicut August. in libro Retract. illud et alia hujusmodi retractans commemorat, inquiens: In his atquenon est, de qua tunc non agebatur, putant Pelagiani suam nos tenuisse sententiam; sed frustra hoc putant. peccatur et recte vivit
Abbreviated transcription (Latin):
si seruatur forma a xp̃o tradita uͥm
bapm̃ dat et iõ qui iiũ simit non
deberet baptizari. unde bedaᷤ suuie
ħ̾etitus sine scismaticꝰ sire facmoro¬
sus quisqm̃ in ꝯfessione scẽ tͥntatis
baptizet: nõ ualet ilie quibaptiza¬
tus ẽ a bonis catholicis rebaptizari.
ne ꝯfessio et tͥnitatis ĩuocatõ uide¬

Expanded text:
si servatur forma a Christo tradita, verum baptismum dat; et ideo qui illum sumit non debet rebaptizari. Unde Beda: Sive haereticus, sive schismaticus, sive facinorosus, quisque in confessione sanctae Trinitatis baptizet; non valet ille qui baptizatus est a nobis Catholicis rebaptizari, ne confessio et Trinitatis invocatio
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e nõ had. ħ gͦ ex ignorancia eũ
dpcisse aug̃ insinuat dĩcͥens. maiͣ¬
ticos ur scismaticos datũ baptism̃
nolebat cognosc̾e dũ eos minis de¬
testaret᷑. tanta eiꝰ merita usq ad
tͥumphũ martyrii secuta st̃. ut ⁊
caritatis qua excellebat luce obũ¬
bratio illa fugaretur. et si qͥd pur¬
gand̾ erat passionis falce colleret᷑.
siec nos qui bapͥ m̃tatẽ et h̾eticoꝵ
nnquitatẽ cognoseiꝰ. iõ cẏpria

Expanded text:
gnorantia eum dixisse Aug. innuit dicens: Marreticos vel schismaticos datum Baptismum nolebat cognoscere, cum eos nimis detestaretur, tanta ejus merita usque ad triumphum martyrii secuta sunt, ut et charitatis qua excellebat luce obumbratio illa fugaretur, et si quid pugnandum erat, passionis falce tolleretur. Nec nos qui Baptismi veritatem et haereticorum iniquitatem agnoscimus, ideo Cypria
Abbreviated transcription (Latin):
h̾eticis baptuati sunt seruato ca¬
ractere xp̃i rebaptizandi ñ sunt
set tm̃ ĩpositione manus recõcili
ut cypͥamus et alii quidã qui dre
uident᷑ ab h̾eticis ñ posse cradi bap¬
tismũ et eos rebaptizandoscum

Expanded text:
haereticis baptizati sunt servato charactere Christi, rebaptizandi non sunt; sed tantum impositione manus reconciliaut Cyprianus et alii quidam, qui dicere videntur ab haereticis non posse tradi baptismum, et eo
Abbreviated transcription (Latin):
ecc̃ẽ catholicetũ qͣm fortis eccłiã
baptͣiant ᷑ ñ sumunt ad salutem
baptismũ set ad ꝑintiem. hñtes
formam sacramenti uirtute̾m aũ
eiꝰ ad negãtes et iõ eccłia nõ eos

Expanded text:
Ecclesiae catholicae, qui tamen foris Ecclesiam baptizantur, non sumunt ad salutem Baptismum, sed ad perniciem; habentes formam sacramenti, virtutem autem ejus abnegantes et ide
Abbreviated transcription (Latin):
filii nomen ad alt̾m transiret qui
non eẽt et̾na natiuitate filiꝰ. de i
gͦ filius. hoĩs factus est filius. natꝰ
Em ueritatem uature ex deo dei fi
lius. et ẜm ueritatem nature ex
hoĩe hoĩs filius. ut ueritas geniti
non adoptione ñ appllone set ra
utraq natiuitate filiy noniẽ na¬
stendo hrẽt et eẽt uerus deus ⁊ ue¬
rus homo unus filius. Non gͦ duos

Expanded text:
Filii nomen ad alterum nomen transiret, qui non erat nativitate Filius Dei. Dei ergo Filius hominis factus est filius, natus secundum veritatem naturlius, et secundum veritatem naturae ex homine hominis filius, ut veritas geniti non adoptione, non appellatione, sed in utroque nativitate filii nomen nascendo haberet, et esset verus Deus, verus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑxp̃i aduentum exhibet᷑ atq ꝑsi¬
citur humane redemptionis spon¬
sio factaᷤᷤ ab dntiqͦ sfilii gͦ missio est
ip̃a incarnatio. eo enĩ missus est
ꝙ in forma hoĩs mundo uisibił appa¬
Quare filius carnẽ assumpsit n᷑o pẽ¬

Expanded text:
i adventum exhibetur atque perficitur humanae redemptionis sponsio facta ab antiquo. Filii ergo missio est ipsa Incarnatio. Eo enim missus est, quod in forma hominis mundo visibilis appa est. 2. Quare Filius carnem assumpsit, non P
Abbreviated transcription (Latin):
sic pater genunt. filius genitus ẽ. Ita
ꝯgrue pater misit. filius missus ẽ.
ab illo eñ ꝯuement̾ mittit᷑ dei uer¬
bum cuius est u̾bum ab illo mittit᷑
tum est pat̾ u̾o qui misit a nullo
teret᷑ ab alio eẽ putaret᷑. Missus ẽ
g ͦ dei filius pͥmo qui a solo patre
lius. in hũantate fieret hoĩs filiꝰ
ne alius in diuinitate eẽt filiꝰ aliꝰ
in humanitate. et ne id̾ eẽt pater
et filiꝰ si deus pat̾ de hoĩe nasc̾et᷑.¬

Expanded text:
 Pater genuit et Filius genitus est, ita congrue Pater misit et Filius missus est. Ab illo enim convenienter mittitur Dei Verbum, cujus est Verbum; ab illo mittitur, tum est; Pater vero qui misit, a nullo teretur, ab alio esse putaretur. Missus est ergo primo Filius, qui a solo Patre lius, in humanitate fieret hominis Filine alius in divinitate esset Filius, alius in humanitate, et ne idem esset Pater et Filius, si Deus Pater de homine nasceret
Abbreviated transcription (Latin):
uł spc̃ sc̃s est ĩcarnatus. solus nãq
fecit ꝯgiliocut deus qui in sapien¬
cia sua mundum condid̾at ẜmuid̃
firmitatis luĩe sue diuiitatis ac¬
cendit. ꝑditum q hosem repara¬
uit noĩe regis et ẜmagme isig¬
nitum. deo ⁊̃ filius Scd̾a rac̾io.¬

Expanded text:
us sanctus, est incarnatus. Solus namquefecit consilio; ut Deus qui in sapientia sua mundum condiderat, secunumanae infirmitatis lumine suae divinitatis accendit, perditumque hominem reparavit nomine regis et imagine insignitum. Ideo
Abbreviated transcription (Latin):
sit in oĩ loco et in oĩ catura: S qr
oĩs natura atq om̃e qd̃ naturiłr
est in quoꝯ loco sit ꝑ eum ht̃ eẽ
sunt. nec mneis aliquid oꝑari ces¬
sant. siam et ip̃a loca et quiqͥd
ĩ eis est uͥ ip̃e ꝯseruet. mane non
possunt. In eis g ͦ ꝑ sub̾am dicit᷑¬

Expanded text:
sit in omni loco et in omni creatura, sed quia omnis natura atque omne quod naturaliter est, in quocumque loco sit, per eam habet esse; sunt, nec in eis aliquid operari cessat. Nam et ipsa loca, et quidquid in eis est, nisi ipse conservet, manere non possunt. In eis ergo per substantiam D
Abbreviated transcription (Latin):
biq totus est ꝑ eeñciam et ĩ su¬
sc̃is habitat ꝑ grãm. Cumq su¬
ꝑuis lic tenuit̾ ostensum sit qͥ
rõne dicatur hĩtare in quibd.ĩ
efflagicaret crdinis rõ Id ⁊̃ assig¬
nari quomͦ ubiq ꝑ eeñciã et totꝰ
sit. nͥ huiꝰ consid̾ationis sublum¬
tas atq ĩmensitaᷤ hũane mentis
sensus oĩo etrede̾t ut enĩ ait cͥso
deo intelligimus que loqͥ penitꝰ¬
ligere non sumus ydonei. ubi gr̃a ꝙ
au̾t ubiq sit: intellectu non capi¬
imus. It̃ qd̾ est incorporea q̃dã u̾ͥtꝰ
que oĩum est cã bonoꝵ Scimꝰ. qũo

Expanded text:
bique totus est per essentiam, et in sanctis habitat per gratiam. Cumque superius, licet tenuiter, ostensum sit qua ratione dicatur habitare in quibusdam, nunc efflagitaret ordinis ratio id etiam assignari, quomodo ubique per essentiam et totus sit; nisi hujus considerationis sublimitas atque immensitas humanae mentis seDeo intelligimus, quae loqui penitligere non sumus idonei: verbi gratia, modo ubique sit, intellectu non capimus; item: Quoniam est incorporea quaedam virtus, quae omnibus est causa bonorum, scimus; quo
Abbreviated transcription (Latin):
agit᷑e pͥnsm et baptiet᷑ unus¬
peccauiint ut excoĩcari et pꝰt re¬
couciliari mereant ͤ. Est ⁊̃ puĩa
bonoꝵ et humiliũ fideliũ pene co¬
tidiana in qua pectora tõdimus
nus que dimissa in bapõ nĩ du¬
gilitati ꝙͣuis ꝑua tñ crebra sur¬
re punt que si collecta contͣ nos
fu̾int ita nos grauabunt ⁊ oppͥ¬
ment sic̃ iniũ aliqd̾ grande pec¬

Expanded text:
itentiam, et baptizetur unuspeccaverint, ut excommunicari, et post reconciliari mereantur, sicut abonorum et humilium fidelium poena quotidiana, in qua pectora tundimus mus quae dimissa nobis in gilitati quamuis parua tamen crebra subrepunt. quae si collecta contra nos fuerint, ita nos grauabunt. et oppriment sicut unum aliquod grande pec
Abbreviated transcription (Latin):
tres sunt actiones pm̃e quas
mecum eruditio ur̃a recognos¬
millus sue uolũtatis arbit̾ nisi
peniteant eũ ap uet̾is inteꝰ nouã
inchoare non poti a qua ꝑuuli¬

Expanded text:
Tres sunt actiones poenitentiae, quas mecum eruditio vestra recognosnullus suae voluntatis arbiter, nisi poeniteat eum veteris vitae, novam inchoare pot
Abbreviated transcription (Latin):
mentũ euiͣgelitũ id efficit qd̾
figurat. Ext̾ior enĩ pnĩa nõ ef¬
ficit int̾iorem. ꝑotiꝰ int̾ioꝵ cau¬
sa est ext̾ioris set ad hoc inqui¬
unt hoc ẽẽ intelligend̾ de illis
sacram̃tis que ĩ nouo .t. ĩstitu¬
ta sunt ut est sacramentũ bapͥ
ꝯfirmationis et corporis xͥ. Sac̃¬

Expanded text:
amentum evangelicum id efficit quod figurat. Exterior enim Poenitentia non efficit interiorem; potius interior causa est exterioris. Sed ad hoc, inquiunt illi hoc esse intelligendum de illis sacramentis quae in novo Testamento instituta sunt: ut est sacramentum Baptismi, Confirmationis, et Corporis Christi. Sacr
Abbreviated transcription (Latin):
sufficiebat ad ł qd̾ dici pot̾ qm̃
luꝑx illa foerte suꝑiores ꝑtes illust ra¬
bat et ad illũationes infĩoꝵ solem
fiꝰ oportebat. uł pociꝰ iõ qr fcõ sole
diei fulgor auctus est. ampliori eĩ
młto luce radiauit dies postea ꝙ
ante. Si u̾o querit᷑ quid de illa
luce fem̃ sit cũ inꝰ ñ appateat po¬
cest dici aut de ea corpus sous fer¬
matũ aut in ea ꝑte celi eẽ ĩ qua
sol ẽ ñ qd̃ ip̃a sit sol s sic ei unitaut ars
disc̾m non ualeat. Qũo accipiẽ¬
dum sit illd̾ dixit d̾s ã a sono uo¬

Expanded text:
sufficiebat. Ad quod dici potest quoniam lux illa forte superiores partes illustrabat, et ad illuminationem inferiorum solem fieri oportebat. Vel potius ideo, quia facto sole diei fulgor auctus est. Ampliori enim multo luce radiavit dies postea, quam ante. Si autem quaeritur quid de luce illa factum sit, cum modo non appareat, potest dici aut de ea corpus soli formatum, aut in ea parte coeli non esse in qua sol est; non quod ipsa sit sol, sed sic ei unita ut discerni non valeat. 7. Quomodo accipiendum sit illud: Dixit Deus, an sono vo
Abbreviated transcription (Latin):
gue disserit. uidetur enĩ aꝓpbare
pcc̃a ꝑentum p̾cedenciũ ⁊̃ imputa¬
ri ꝑuulis. non oĩum cam̃ qui fu̾nt
ab adam. ne importabili et nimia
quarta gn̾atione p̾cesterũt. quod
confirmat illis u̾bis quib i exodoͣ¬

Expanded text:
ue disserit; videtur enim approbare peccata parentum praecedentium imputari parvulis, non omnium tamen qui fuerunt ab Adam, ne importabili et nimia quarta generatione praecesserunt. Quod confirmat illis verbis quibus in Exod
Abbreviated transcription (Latin):
pcem set ⁊̃ pła que in pco ade reꝑi¬
ri possunt. et alia ꝑentũ pcc̾a ꝑuu¬
lis imputari.
peccato plura tepetiuntur.

Expanded text:
ed etiam plura quae in peccato Adae reperiri possunt, et alia parentum peccata parvulis imputari. peccato plura reperiuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
tari oportet cum et simͥł.
tres ꝑsone coequales sibi sint uts.
tas. Deinde quid sit equalitas. Ad
latiue dt̃. dicit᷑ gͦ relatine fi¬
lius equalis peĩ et utͥq spt̃ .s. Ex¬

Expanded text:
ari oportet, cum tres personae coaequales sibi sint, utrutas; deinde, quid sit ipsa aequalitas: Ad lative dicitur. Dicitur ergo relative Filius aequalis Patri, et utrique Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
sit h̾eticus audi breuit̾ quid inde
stĩ doctores tradant. hylariꝰ ait. Ex¬
tit̾unt płes qui celestiũ u̾boꝵ sim¬
plicitatem non u̾itatis ip̃iꝰ ab sołõ¬
nem susciꝑent. Alr int̾pretantes ꝙͣ

Expanded text:
sit haereticus, audi breviter quid inde sancti doctores tradant. Hilar. ait: Extiterunt plures qui coelestium verborum simplicitatem, non veritatis ipsius absolutionem su
Abbreviated transcription (Latin):
est homo uł creata ĩ qua fc̃s est hõ
et ip̃o homini concreta. Increatã
enĩ ymaginẽ que deus ẽ intelle¬
xisse uidetͤ beda cũ dicit non esse
gelis fit ibi sermo. qm ꝓpͥe camẽ¬
ymago dicit᷑. qr ymago relatiue ad
aliud dicit᷑ cinus sili̾tudinẽ gerit
et ad qd̾ rep̾sentand̾ facta ẽ sicut
ymago cesaris que ip̃ius siłitudi¬
nẽ preferebat. ip̃mq qͦd̾mͦ rep̾sen¬
tabat. Imꝓpͥe aũt ymago dr̃ id ad

Expanded text:
t homo, et ipsa homini concreata. Increatam imaginem quae Deus est, intellexisse videtur Beda cum dicit non esse gelis fit ibi sermo. Improprie tamemago dicitur, quia imago relative ad aliud dicitur cujus similitudinem gerit, et ad quod repraesentandum facta est, sicut imago Caesaris quae ipsius similitudinem praeferebat, ipsumque quodammodo repraesentabat proprie autem imago dicitur id ad
Abbreviated transcription (Latin):
uia ip̃m bñdixit et scĩficauit
sic̃ subicit seriptura bñdixit
die .uiͦ. et scĩficauit illum. opus eͣ
est bũdictio et scificatio sic̃ salomo
aliquid operis fecit cũ templũ dedi¬

Expanded text:
uia ipsum benedixit et sanctificavit; sicut subjicit Scriptura: Benedixit diei septimo, et sanctificavit illum. Opus enim est benedictio et sanctificatio; sicut Salomon aliquid operis fecit, cum templum dedi
Abbreviated transcription (Latin):
bus. nisi maiori dilectione forẽt
diligendi . set ħ illi ref̾end̃ dicũt
ad ext̾iorem exhibitionẽ in qua
lponendi sunt ꝑentes. uñ hono¬
ra dixit ñ dilige. obuiat ⁊̾ illis ꝙ¬
ne caritatis sic̃ scͥptũ est ordina¬
int ĩ me caritatẽ. post oĩum pr̃em
deum. carnis qͦq pat̾ diligat᷑
et mat̾. et filius et filia. frat̾ et
nauit ĩ me caritatẽ capłm ait.
multoꝵ caritas ĩordinata ẽ qd̾ in
rentes. inde filu. post domestici
qui si bom funt malis filiis ppo¬
nendi sunt. ẜm ħ in euũgelio

Expanded text:
bus, nisi majori dilectione forent diligendi? Sed hoc illi referendum dicunt ad exteriorem exhibitionem, in qua praeponendi sunt parentes. Unde, honora, dixit, non dilige. Obviat etiam ne charitatis juxta quod scriptum est: Ordinate in me charitatem , post rerum parentem Deum, carnis quoque pater diligatur et mater; filius et filia; frater et navit in me charitatem. Multorum charitas inordinata est, quod in rentes; inde filii, post domestici, qui etiam, si boni sunt, malis filiis praeponendi sunt. Secundum hoc in Evangelio
Abbreviated transcription (Latin):
tris et fi. et s .s. baptismi sacramẽ¬
cũ acceꝑit. integrum sacrament᷑
accepit. set salutem que uͥtus ẽ ca¬
cram̃ti non habebit: si extͣ eccłiã
caͣt holicam ip̃m sacramentũ hu̾it¬
Debet gͥ ad eccliam redite ñ ut sc̾¬
qͣdͤ nemo cebet ĩ aliquo repet̾e. s
ut in societate cagholica uitam ac¬
cipiat. bapt̃s enĩ extͣ ẽccãm neqͥt
ꝓdesse. Ibi enĩ cii ^ ꝓ desse pot᷑ bap¬

Expanded text:
i et Spiritus santi baptismi sacramentum acceperit, integrum sacramentum accepit; sed salutem, quae virtus est sacramenti, non habebit, si extra Ecclesiam Catholicam ipsum sacramentum hDebet ergo ad Ecclesiam redire, non ut sacrquod nemo debet in aliquo repetere, sed ut in societate catholica vitam accipiat. Baptismus enim extra Ecclesiam nequit prodesse. Ibi enim cuique prodesse potest Bap
Abbreviated transcription (Latin):
ost hec sciend̾ no uł a ma
est sacramentũ lo datu¬
li ptismi a boins et a malis mi¬
nistris dari sic̃ a bonis ⁊ amalis
sumit᷑. sec melior ẽ bapt̃s qui per
meliorẽ dar᷑. uec minꝰ bonusqui
ꝑ minus bonũ dat ͤ. nec malꝰ qui

Expanded text:
ost haec sciendum est sacramentum Baptismi a bonis et a malis ministris dari, sicut a bonis et a malis sumitur. Nec melior est Baptismus qui per meliorem datur, nec minus bonus qui per minus bonum datur, nec malus qui
Abbreviated transcription (Latin):
puulis in baptismo iori etate¬
Bat ᷑ gr̃a quacũ tempus hũerunt
utendi lib̾o arbitͥo: possint uelle ⁊
curtere. D e adultis enĩ qui digne
accipiũt sacramentũ nõ ambigif
qͥn gr̾am oꝑantẽ et cooꝑantẽ perce.¬
perint. que inuacnũ eis cedit. si per
lib̾um arbitͥũ post mort ałr delique¬
rint. qui m̾ito pecĩ grãm appositã
ꝑdunt. unde dicunt᷑ ꝯtumeliã spũ
i scõ fac̾e et ip̃m a se fugare. De ꝑ¬
milis u̾o qui nũdũ rõne utuntur
qõ est an in baptõ receꝑĩt grãm.
qua ad maiorẽ uemientes ecatem
possiint uelle et opari bonũ. uide¬
tur ꝙ non receꝑint. qr gr̃a illa
caritas est et fides que uoluntatẽ
p̾parat et adiuuat. set si quis di¬
xerit eos accepisse fidem et carita¬
cem: Si uõ grãm non receperint
qua bñ oꝑari possunt cũ fu̾int
adulti: Non gͦ sufficit eis in hoc
statu gr̃a in baptõ data. aec per
et cooꝑantẽ cunctis ꝑuulis in
peccando. et eciã ita ex culpa eo¬

Expanded text:
rvulis in Baptismo datur gratia qua, cum tempus habuerint utendi libero arbitrio, possint bene velle et operari. De adultis enim qui digne recipiunt sacramentum non ambigitur quin gratiam operantem et cooperantem perceperint; quae in vacuum eis cedit, si per liberum arbitrium post mortaliter deliquerint, qui merito peccati gratiam appositam perdunt. Unde dicuntur contumeliam Spiritui sancto facere, et ipsum a se fugare. De parvulis vero qui nondum ratione utuntur, quaestio est an in Baptismo receperint gratiam, qua ad majorem venientes aetatem possint velle et operari bonum. Videtur quod non receperint, quia gratia illa charitas est, et fides quae voluntatem praeparat et adjuvat. Sed quis dixerit eos accepisse fidem et charitatem? Si vero gratiam non receperint, qua bene operari possunt cum fuerint adulti; non ergo sufficit eis in hoc statu gratia in Baptismo data, nec per et cooperantem cunctis parvulis in peccando; et ita ex culpa eo
Abbreviated transcription (Latin):
nos mimistros cu sit alius alio me¬
lior ñ est melior bapt̃s qui ꝑ me¬
liorẽ dat : nullo modo malus ẽ qui
et iõ ꝑ ministros dispares. dĩ mu¬
nus est equale qr nõ illoꝵ set esꝰ¬
datũ est unũ est. nec impar pp̃ im¬
pares iniistros. set par ⁊ equale:
ꝑp̃ hoc. hic est qͣui baptizat. It e¬
go dico et nos din̾s om̃s qr inst᷑os
oportet eẽ ꝑ quos baptizat᷑ stos
oportet ẽẽ tanti iudicis mninistros.
sint ministri iusti si uolunt. si aũ
nolu̾nt ẽẽ nuisti qui sedent in ca¬
thedra moysi securũ me fecit ma¬
Si quos gͦ baptirauit ebriosus. ho
t̾iũ noti ebriosũ not homucidam
baptismũ xp̃i qd̾ quid̃ sacramentũ
est tam scm̃. ut nec homicida mi¬
iustrante polluat ᷑. It̃ si mn hesi qͣcũ¬

Expanded text:
nos ministros cum sit alius alio melior, non est melior Baptismus qui per meliorem datur; nullo modo malus est qui et ideo per ministros dispares Dei munus est aequale, quia non illorum, sdatum est, unum est, nec impar propter impares ministros, sed par et aequale propter hoc, hic est qui baptizat. Item, ibid: Ego dico, et nos dicimus omnes, quia justos oportet esse per quos baptizatur; justos oportet esse tanti judicis ministros. Sint ministri justi si volunt. Si autem noluerint esse justi qui sedent in cathedra Moysi, securum me facit maSi quos ergo baptizavit ebriosus, homterum, nec ebriosum, nec homicidam, Baptismum Christi; quod sacramentum tam sanctum est, ut nec homicida ministrante polluatur. Item, in
Abbreviated transcription (Latin):
nos insus. nec fallitͤ. qd̾ ẽẽt. si cre¬
deret᷑ ita frangi ut uidet᷑. Nec illu¬
sio ẽ qr ad utilitatẽ fidĩ nõ ad de¬
ceptionẽ ita fit. sic̃ et xp̃c se osten¬
dit duob discipulis ĩ uia in specie
ꝑegͥm. nec ĩ eo tũ tał forma erat
set oculi eoꝵ tenebantͤ ne eum
agnosc̾ent. Ahorum opinio.

Expanded text:
nos visus, nec fallitur; quod esset, si crenos visus, nec fallitur; quod esset, si crederetur ita frangi, ut videtur. Nec illusio est, quia ad utilitatem fidei, non ad deceptionem. ita fit; sicut et Christus se ostendit duobus discipulis in via in specie peregrini; nec in eo tamen talis forma erat, sed oculi eorum tenebantur ne eum a
Abbreviated transcription (Latin):
qualis in uidicio apparebit. Re¬
manent gͦ illa accidencia ꝑ se
subsistentia ad mist̾eru titu. id
gͥuitus fidĩq suffragiu. quibus
corpus xp̃i hñs formã ⁊ naturã
suã tegit᷑. De fi actõne ⁊ ꝑtib
olet ⁊ queri de fractõne
et ꝑticione que ibi indent fr̃utrũ
uera sit. et si uera fractio est: cuiꝰ
rei fit uł in qua re fiat. cũq ñ sit
est illa fractio: in corpore xp̃i uide¬
tur eẽ. set eꝯtͣ. cum ip̃m corpus ĩ¬
corruptibile sit.qr ĩmortale ⁊ ĩpas¬
sibile. in xp̃o non posse eẽ uidecur.
Nam et xp̃c redarguit carnalem
sensũ discipuloͦꝵ qͣui putabant
carnem xp̃i. sic̃ aliam in ꝑtes dun¬
dendam: et morsib dilacerandã
ꝙ non sit ibi fractio sic̃ ndet᷑. set¬
obs qd̾ ait atib. sticħ falsi putãd̾
est in sacrificio uĩtatis uł sic̾ fit
ĩ magoꝵ p̾stigiis. ubi delusione qͣ¬
dam fallunt᷑ ocłi. ut uideant eẽ
qd̃ non ẽ. ad ħ illi dñt. son fallit

Expanded text:
qualis in judicio apparebit. Remanent ergo illa accidentia per se subsistentia ad mysterii ritum, ad gustus fideique suffragium; quibus corpus Christi habens formam et naturam suam tegitur. etiam quaeri de fractione et partitione quae ibi videtur fieri, utrum vera sit; et si ibi vera fractio est, cujus rei sit, vel in qua re fiat. Cumque non sit est illa fractio, in corpore Christi videtur esse. Sed e contra, cum ipsum corpus incorruptibile sit quia immortale et impassibile, in ipso non posse esse videtur. Nam et Christus redarguit carnalem sensum discipulorum, qui putabant carnem Christi sicut aliam in partes dividendam, et morsibus dilacerandam.  non sit ibi fractio sicut videtur; seod ait Ambros.: Nihil falsi putandum est in sacrificio veritatis; vel sicut fit in magorum praestigiis, ubi delusione quadam falluntur oculi, ut videant esse quod non est. Ad hoc illi dicunt: Non fallit
Abbreviated transcription (Latin):
testimoniis ꝑspicuũ fiat et indu¬
bitabiłr constet. pccm̃. primum
deo.denĩ sacerdoti eẽ confitend̾ ⁊
si ip̃e defu̾it ⁊̃ socio. Illud iohĩs qͥ¬
dum ẽ ut liceat alicui si tempus
hẽat sac̾doti ũ confit̾i. s qr suifi¬
cit ubi crimen occultũ est soli dõ
ꝑ sac̾dotem dic̾e et semł. nec opor¬
tet publicari corã multis qd̾ occł¬
tum est qd̾ notauit dicens. sion
tibi dico nt te ꝑdas ĩ publicum.
Sicut enĩ publica noxa publico
eget remedio: Ita occulta sec̾ta
confessione et occulta satisfacti¬
one purgat᷑. nec nitẽ est ut qd̃
sacerdoti semel confessi sumꝰ ite¬
rũ confiteam᷑. set liugua cordis
ũ carnis apud uerũ iudicem id
confiteri debemus. uñ id̾ iohes¬
ait. slunc aũt si recorderis pocõꝵ
tuoꝵ et frequent̾ ea ĩ cõspectu
dei ꝓmincies ⁊ ꝓ eis depreceris.
ciciꝰ illa delebis. Si u̾o obiustaris.
tẽ eoꝵ recordaberis nolens. qñ publi¬
cabunt᷑ et in conspectu oĩum am¬

Expanded text:
testimoniis perspicuum fiat et indubitabiliter constet peccata primum Deo, deinde sacerdoti esse confitenda, et, si ipse defuerit, etiam socio, illud Joan. dum, ut liceat alicui, si tempus habeat, sacerdoti non confiteri; sed quia sufficit ubi crimen occultum est, soli Deo per sacerdotem dicere, et semel. Nec oportet publicari coram multis, quod occultum est. Quod notavit dicens: Non tibi dico ut te prodas in publicum. Sicut enim publica noxa publico eget remedio, ita et occulta secreta confessione et occulta satisfactione purgatur. Nec necesse est ut quod sacerdoti semel confessi sumus, iterum confiteamur; sed lingua cordis, non carnis, apud verum judicem id jugiter confiteri debemus. Unde ideait: Nunc autem si recorderis peccatorum tuorum, et frequenter ea in conspectu Dei pronunties, et pro eis depreceris, citius illa delebis. Si vero obliviscaris, tunc eorum recordaberis nolens, quando publicabuntur, et in conspectu omnium am
Abbreviated transcription (Latin):
tutẽ eͥ t confessionis ostendens. sig¬
nficari uoluit ꝙ lacrime occulte
et confessio secreta sic̃ que fit so¬
li sacerdoti lauant delictũ ꝙ pu
lacrimas petͥ legisse ñ satisfacti¬
onem uł ꝯfessiotiẽ. ꝑ hoc nõ excł¬
dit illa: multa enĩ fcã st̃ que scrip¬
ta non sunt. uł forte nũdũ facta
erat institutio confessionis que
ces fiant. mucabunt et̾na suppli¬
cia. et illud faciliꝰ deũ platabunt
sibi qͥ aut ꝓpͥis confessionib cri¬
men ꝓdunt aut nescient ib aliis

Expanded text:
um et confessionis ostendens, significare voluit quod lacrymae occultae et confessio secreta, sicut quae fit soli sacerdoti, lavant delictum quod pudlacrymas Petri legisse, non satisfactionem vel confessionem, per hoc non excludit illa: multa enim facta sunt, quae scripta non sunt; et forte nondum facta erat institutio confessionis, quae ces fiant, mutabunt aeterna supplicia; et illud: Facilius Deum placabunt sibi, qui aut propriis confessionibus crimen produnt, aut nescientibus aliis
Abbreviated transcription (Latin):
factio oꝑis ꝓ confessionẽ ⁊ intlui¬
git sacerdos quałr debeat iudica¬
re de crimine. ꝑ eam qs pecõr fit
humilior et caucior. De remissio

Expanded text:
factio operis. Per confessionem etiam intelligit sacerdos qualiter debeat judicare de crimine. Per eam quoque peccator fit humilior et cautior. DISTI
Abbreviated transcription (Latin):
oẽs hoĩes ui nos ip̾̃os. ⁊ ampliꝰ
animã alicuiꝰ hoĩs ꝙͣ corpus nr̃m ĩ
nos est. Quarto qd̾ inifra nos est.

Expanded text:
 nos ipsos, et amplius animam alicujus hominis quam corpus nostrum? In nos est; quarto, quod infra nos est
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓximus nisi ꝓxĩo potest. uñ ꝯñs
gelos contini a quib canta nobis¬
x quo et dominus ꝓximũ
se nr̃m dici uoluit ut  ꝑ̃a¬
bola saucu significant et ĩ ꝓpha¬

Expanded text:
proximus, nisi proximo potest. Unde consequens gelos contineri; a quibus tanta nobisx quo et Dominus proximum se nostrum dici voluit, ut in parabola saucii ostendit; et in P
Abbreviated transcription (Latin):
aĩam et corpus. homo em̃ exaĩa¬
constat et corpore nululrez diligen¬
daꝵ genus in hiis duob p̾ceptis pre¬
termissum est. Cum enĩ precurrat
duectio dĩ enis q dilectionis modus
p̃seriptus appareat et sequatur di¬
ꝓximũ tuũ sic̃ te ip̃m. simł ⁊ tui
abste dilectio tua p̾termissa nõ
est. Eccͣe hic aꝑte dicit ĩ illo pre¬
cepto non modo ꝓximi set ⁊̃ mei
dilectionẽ contini et tociꝰ ꝓximi

Expanded text:
animam et corpus homo enim ex aconstat et corpore, nullum rerum diligendarum genus in his duobus praeceptis praetermissum est. Cum enim praecurrat dilectio Dei, ejusque dilectionis modus praescriptus appareat, et sequatur dioximum tuum sicut teipsum, simul et tui abs te dilectio praetermissa non est . Ecce hic aperte dicit in illo praecepto non tantummodo proximi, sed et tui dilectionem contineri, et toti
Abbreviated transcription (Latin):
tionis et ꝓximi ⁊̃ dilectio ꝑtine¬
at angłoꝵ. Nam qd̃ nullũ hoĩe m
exceꝑit qui p̾cepit ꝓxit̃ diligere
dũs ĩ ꝑabola semiuiui relicti ostẽ¬
dit. eũ dicens ꝓximũ qui erga illa
extitit misericors deñ subdit. ua¬
de et tu fac similiter.
uuot eun ꝓximũ intelliganus cui¬

Expanded text:
io pertineat angelorum. Nam quod nullum hominem exceperit qui praecepit proximum diligere, Dominus in parabola semivivi relicti ostendit, eum dicens proximum, qui erga illum extitit misericors. Deinde subdit: Vade, et tu fac similiter. um proximum intelliga
Abbreviated transcription (Latin):
bis impendat bñficia ñ tam̃ noĩe
ꝓxim includit᷑ in ilio p̾cepto. ꝙ̃
non sicut nos dilig̾e debemꝰ. s plus
debemus. eiusq ẜm hominem di¬
lectio illo continet᷑ mandato ꝙ̃¬

Expanded text:
ia impendat beneficia, non tamen nomine proximi includitur in illo praecepto; quem non sicut nos diligere debemus; sed plus debemus, ejusque secundum hominem dilectio illo continetur mandato
Abbreviated transcription (Latin):
scere agit. Nam scire quid facias ⁊
nescire ordinem faciendi. ñ est ꝑ¬
fecte cognitionis. Ordĩs namq ig¬
norancia conturbat m̾itoꝵ famã
dilectionem ne aut diligat qd̃ ñ
est diligend̾. aut ñ diligat qd̾ di¬
ligend̾ est. aut eque diligat qd
minus uł ampliꝰ diligend̾ ẽ. aut¬

Expanded text:
 enim qui praepostere agit. Nam scire quid facias, et nescire ordinem faciendi, non est perfectae cognitionis. Ordinis namque ignorantia conturbat meritorum formam. dilectionem, ne aut diligat quod non est diligendum, aut non diligat quod diligendum est; aut aeque diligat quod minus vel ampli
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cepto ñ est opus. ꝙͣt̾l enĩ hõ exci¬
dilectio corporis sui. qr nemõ unqmͣ
corpus suũ crutiant. nõ corpus etꝰ
set corruptiones eiꝰ et pondus oder̃t.
ex p̃cepto ñ tene᷑m dilig̾e nos ip̃os
uł corpus nr̃m. qd̾ si est: ñ om̃e genꝰ
diligendaꝵ reꝵ itis duob preceptis
ꝯtinet᷑. qs cũ et nos ip̃os et corpus
ceptũ nonerat dand̾ nec sp̃ali pre¬
cepto opus erat id tradi ut quisq
se uł corpus suñ dilig̾et. qr ħ ĩ iio

Expanded text:
aecepto non est opus. Quantumlibet enim homo excidilectio corporis sui: quia nemo unquacorpus suum cruciant, non corpus, sed corruptiones ejus et pondus oderunt. ex praecepto non teneamur diligere nosmetipsos vel corpus nostrum; quod si est, non omne genus diligendarum rerum illis duobus praeceptis continetur, quia cum et nos ipsos et corpus ceptum non erat dandum, nec speciali praecepto opus erat id tradi, ut quisque se vel corpus suum diligeret, quia ho
Abbreviated transcription (Latin):
nificabant. hec conferunt grãm.
alia. nam qnͣtũ ad moralia sunt ea¬
dem. set plenius in euuangelio cõ¬
tiuent Cudistis .x. cordas psalteru
utriq sexui impositas. que carita¬
te tangende sunt. ut uicioꝵ fere

Expanded text:
nificabant, haec conferunt gratiam. alia. Nam quantum ad moralia sunt eadem, sed plenius in Evangelio continentur. Audistis decem chordas Psalterii utrique sexui impositas, quae charitate tangendae sunt, ut vitiorum ferae
Abbreviated transcription (Latin):
sit cã reꝵ an res sint cã scĩe ur pre¬
idetur enim p̾scĩa dĩ cau¬
sa eẽ eoꝵ que ei subsunt
ac nccĩtatem euemendi eis facere.
qr nec aliqua futura fuissent.
nͥ ea deus prescisset. nec possũt
non euenire. cum deus ea pre¬
sciuerit. Si aũt impossibile ẽ ea
ñ euenire qr p̾scita st. uidetur gͥ
ip̃a prescĩa qua p̾scita st̃ eis eẽ cã
euemendi. Impossibile est aũ ea
ñ euenire cũ prescita sint. qr si
ñ euenirent cũ prescita sint: fal¬
leret ᷑ dĩ prescĩa. at dĩ prescĩa fil¬
li ñ potest. Impossibile ẽ gͦ ea ñ
euenire cum p̾scita sint. Si ͨ gͥ

Expanded text:
sit causa rerum, an res sint causa scieVidetur enim praescientia Dei causa esse eorum quae ei subsunt, ac necessitatem eveniendi eis facere, quia nec aliqua futura fuissent nisi Deus ea praescisset, nec possunt non evenire, cum Deus ea praesciverit. Si autem impossibile est ea non evenire quia praescita sunt, videtur ergo ipsa praescientia qua praescita sunt, eis esse causa eveniendi. Impossibile est autem ea non evenire, cum praescita sint, quia si non eveniret cum praescita sint, falleretur Dei praescientia. At Dei praescientia falli non potest. Impossibile est ergo ea non evenire, cum praescita sint. Sic ergo
Abbreviated transcription (Latin):
desit usqmͣ se oem ꝑ sua edocet. et
sua non aliud qmͣ se ẽẽ significat.¬
ica ut uͥ sua isint ipẽ esse ꝑ sua¬
intelligatur. Non aũt corpor ali iͦ.
cum aucubi sit non ⁊̃ ubiq cͣreda¬
tur cum per sua in omnib ẽẽ nõ
desinat. Non aũt aluid sunt: qmͣ
qd̃ est ip̃e que sua sunt. et hec pp̃
nature intelligenciam dicta sũt.
intelligis ħetice qr diuma natu¬
ra nou aliud est.ab hus que sua
sunt. ita ut insint et ꝑ illa iu oĩ
bus est suis que insunt. Sua enĩ
sunt. ⁊̃ que non insunt .i. oẽs crea¬
ture et sua st̃ que insunt ut tͤs
ꝑsone que sunt eiusd nature. et
ead̾ natura sicut supͣ augͥ testi¬
monio firmauiunis dicentis tͤs

Expanded text:
desit usquam, se omnem per sua edocet, et sua non aliud quam se esse significat: ut ubi sua insint, ipse esse intelligatur. Non autem corporali modo, cum alicubi insit, non et ubique esse credatur: cum per sua in omnibus esse non desinat; non aliud autem sint, quam quod est ipse, quae sua sunt. Et haec quidem ad naturae intelligentiam dicta sunt. intelligis, haeretice, quia divina natura non aliud est ab his quae sua sunt, ita ut insint; et per illa in omnibus suis est quae non insunt. Sua enim sunt etiam quae non insunt, id est, omnes creaturae; et sua sunt quae insunt, ut tres personae, quae sunt ejusdem naturae et eadem natura; sicut supra August. testimonio firmavimus, dicentis t
Abbreviated transcription (Latin):
d naturam gͦre¬
rũ creataꝵ respici¬
ens. inquit. Nonidem est natura.
qd̃ nature res subiciens exẽpla
de ip̃is c̾aturis. In de ostendẽs ẽẽ¬
erroris. sub mensura c̾aturaꝵ nie¬
tiri c̾atorem addit. et ẜm hoc ñ
idem est deus et qd̃ dei est. ac si di¬
ceret. si ad instar c̾aturaꝵ de crea¬
tore sentis cogeris fat̾iᷤ non idẽ
est deus. et qdͥ dei est. qd̃ dicere.
impium est. cum sit̃ dĩdeus sit
et dei filius deus sit.¬
zales modos. ut in
ead̾ serie subdit accipienda sunt
hec que de deodicunt᷑. uͥ euatuãs
opĩonem eoꝵ qui ita putant ali¬
ud ẽẽ deum et aliud qd̾ deiẽ. ali¬
ud q naturam dĩ et rem nature.
ut est in c̾aturis. aꝑte docet nõ¬
aliud eẽ deun et que sua sũt. ita
ut insint illi sic dicens. homo aut
aliquid ei simile cum alicubi ã¬

Expanded text:
d naturam ergo rerum creatarum respiciens, inquit: Non idem est natura quod res naturae, subjiciens exempla de ipsis creaturis. Inde ostendens erroris esse sub mensura creaturarum metiri Creatorem, addit: Et secundum hoc non idem est Deus et quod Dei est; ac si diceret: Si ad instar creaturarum de Creatore sentis, cogeris fateri quia non idem est Deus et quod Dei est; quod dicere impium est, cum Spiritus Dei Deus sit, et Dei Filius sitrales modos, ut in eadem subdit serie, accipienda sunt haec quae de Deo dicuntur; ubi evacuans opinionem eorum qui ita putant aliud Deum esse et aliud quod Dei est, aliudque naturam Dei et rem naturae, ut est in creaturis, aaturam Dei et quae sua sunt, ita ut insint illi, sic dicens: Homo aut aliquid ei simile cum alicubi
Abbreviated transcription (Latin):
sua illirminat: Ita et simł debi¬
tum et̾ne mortis relaxat. ⁊p̃e
eiũ ꝑ se ip̃m peccata penitenci¬
um tegit. et tc̃ tegit qũ ad pe¬
nam nõ reseruat. tc̃ gͦ tegit.
qñ debitũ pene soluit. Qd̾ aũt
ip̃e tegat. a ꝑte dicit aug̾. ex po
ta. Si enĩtexit petcata noluit
adu̾tere. si noluit adu̾tere: no¬
nosc̾e. Ita gͦ dicit a deo cecta
faciem a pectatis: ħ est ea ad penã

Expanded text:
 illuminat, ita et simul debitum aeternae mortis relaxat. Ipse enim per seipsum peccata poenitentium tegit; et tunc tegit quando ad poenam non reservat. Tunc ergo tegit, quando debitum poenae solvit. Quod autem ipse tegat, aperte dicit Aug. exponenta. Si enim texit Deus peccata, noluit advertere; si noluit advertere, nonoscere. Ita ergo dicit a Deo tecta,faciem a peccatis, hoc est ea ad poenam
Abbreviated transcription (Latin):
deũ non sac̾dotem de u̾or¬
bitũ et̾ne mortis dimitt̾e sic̃
⁊̃ aĩam int̾nis ꝑ se uinificat.
nec tñ diffitent᷑ sacerdotib tra¬
ditam potestatẽ peccata remit¬
tendi et retinendi quib dcm̃ ẽ¬

Expanded text:
Deum; non sacerdotem, debitum aeternae mortis dimittere, sicut et animam interius per se vivificat; nec tamen diffitentur sacerdotibus traditam potestatem peccata dimittendi et retinendi, quibus dictum e
Abbreviated transcription (Latin):
pectata hũt aliis deus imputat ali
is ꝑ mĩam non imputat. Ex hus
a ꝑte ostendi ͭ ꝙ d̾s ip̃e penitentẽ
soluit a debito pene. ⁊ tẽ soluit qñ
intus illiũat inspirando uerã cor¬
dis contͥtionẽ. cui siũe rõ suffraga

Expanded text:
peccata, aliis Deus imputat, aliis per misericordiam non imputat. Ex his aperte ostenditur quod Deus ipse poenitentem solvit a debito poenae; et tunc solvit quando intus illuminat, inspirando veram cordis contritionem. Cui sententiae ratio suffraga
Abbreviated transcription (Latin):
dit᷑ quid unum:
pot̾ aliquid sig¬
nificari ex płib
diu̾sis natura. sic̃
aĩa et corpus nõ
ciunũ. quid enĩ
tam diu̾sum nͥ
addatur uł sub¬
intelligat᷑. Quid

Expanded text:
ditur quid unum, potest aliquid significari ex pluribus diversis natura, sicut anima et corpus non unum, quid enim tam diversum? nisi addatur aut subintelligatur quid
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Ego et pr̃ unũ simiꝰ. utͣqͣr
audi et au̾te et unũ et sum᷑. et
a caripdi et a scilla lib̾ab̾is. qd̃ eĩ
dixit. unum lib̾at te ab arrio. ꝙ
dpeit sumus. lib̾at ce a sabeinio. Si
imũ gͦ non diu̾sum. si sumus gͦ
pr̃ et filius. sumus enĩ non dic̾et
de uno.⁊ iec unũ de diu̾so. Etube¬
scant gͦꝰ sadelliani qui dñt ip̃m
eẽ prem qui est suiꝰ ꝯf̾undentes
ꝑsonas. qui et dicti sunt prĩ passi¬
ami qr dũt prem fuisse passum.
artiam uõ dũt aliud prem eire.
aliud filiũ. non unam sub̾am sec
duas. ꝑatrem marorẽ. filiũ mmo¬
oli hoc dic̾e tu catholice.
in medio gͦ uauiga utẽa
ꝑiculosum latus deuita. et dic pat̾
pater est et filius. filius est. alius pr̃
alius filius. set non aliud. ĩmo hoc
ip̃m qr unus deus. Ecͣce ostensum
tres illi unum finta e det¬
una et sũma sit equalitas trium

Expanded text:
dicens: Ego et Pater unum sumus. Utrumque audi et adverte, et unum, et sumus: et a Charybdi et a Scylla liberaberis. Quod enim dixit unum, liberat te ab Ario; quod dixit sumus, liberat a Sabellio. Si unum, ergo non diversum; si sumus, ergo Pater et Filius. Sumus enim non diceret de uno, nec unum de diverso. Erubescant ergo Sabelliani, qui dicunt ipsum esse Patrem qui est Filius, confundentes personas; qui et dicti sunt Patripassiani, quia dicunt Patrem sui se passum. Ariani vero dicunt aliud Patrem esse, aliud Filium; non unam substantiam, sed duas: Patrem majorem, Filium minooli hoc dicere tu, catholice. In medio ergo naviga, utrumque periculosum latus devita: et dic: Pater Pater est, Filius Filius est; alius Pater, alius Filius, sed non aliud, imo hoc ipsum, quia unus Deus. Ecce ostensum tres illi unum sint. 10. Qsit una aequalitas trium
Abbreviated transcription (Latin):
It̃ aug̃. Nemo collit peccata nͥ
solus xp̃c qui ẽ agnus tollens pocã
mundi. Edllit aũt ⁊ dimittẽdo q̃
facta sunt ⁊ adiuuando ne fiant
et ꝑducendo ad utã uͥ oĩo fĩ nõ
possunt. hnͣs aliis q płib cestimo¬

Expanded text:
an.: Nemo tollit peccata, Deus, qui est Agnus tollens peccata mundi. Tollit autem et dimittendo quae facta sunt, et adjuvando ne fiant, et perducendo ad vitam, ubi omnino fieri non possunt, His aliisque pluribus testimo
Abbreviated transcription (Latin):
c̃. ħ est ego deus et oĩs celestis mi¬
litie ordĩes et oẽs scĩ in głia me¬
a laudant uobiscũ et ꝯfirmãt
qd̾ ligatis et solutis. nõ dixit
quos putatis ligare et solue
set ĩ quos exełcetis opus iustici¬
cit̾ ad deũ ꝯu̾so pcc̃a dumitũt᷑
ea dimittit qui datus est oĩb

Expanded text:
etc.; hoc est: Ego Deus, et omnis coelestis curiae ordines, et omnes sancti in gloria mea laudant vobiscum et confirmant quos ligatis et solvitis. Non dixit quos putatis ligare et solvere; sed in quos exercetis opus justiticiter ad deum conuerso peccata dimittuntur, ea dimittit, qui datus est omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
sũ facit ur ꝑ ip̃sꝰ colũbe menbra
quib ait. Si cui dimiseritis di¬
mittent᷑. Ecce qmͣ uaria a docto¬
tib tradunt᷑ suꝑ hiis. et ĩ hac tan¬
tauarietate quid tenend. hoc sa¬
ne dic̾e ac sentire possumꝰ ꝙ solꝰ

Expanded text:
sum facit, vel per ipsius columbae membra, quibus ait: Si cui dimiseritis, dimittetur. Ecce quam varia a doctoribus traduntur super his; et in hac tanta varietate quid tenendum? Hoc sane dicere ac sentire possumus
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ tũc ligatus debito et̾ne mor¬
tis. filiꝰ enĩ ie ẽẽ desut ex quo
gͥ solutus est ad ira q̃ nõ manet
sliꝑ illũ qui credit in xp̃m s suꝑ¬
illũ qui non credit. Non gͥ potest¬
modũ dñm ꝑ sac̾dotẽ cui ꝯfitet᷑
ab ira et̾na lib̾at᷑ a qua iã lib̾a¬
tus ẽ ꝑ dñm. ex quo dixit. cõfi¬
tebor. Solus gͥ deus hoĩem int̾sꝰ
et peccata ppłi. Itẽ amb̾. u̾bum
dĩ dimittit pcta sac̾dos ⁊ uidex.
Sac̾dos quid̃ officiũ siũ exhib:

Expanded text:
jam tunc ligatus debito aeternae mortis. Filius enim irae jam esse desiit, ex quo ergo solutus est ab ira quae non manet super illum qui credit in Christu. Non ergo postmodum per sacerdotem cui confitetur ab ira aeterna liberatur, a qua jam liberatus est per Dominum, ex quo dixit: Confitebor. Solus ergo Deus hominem interius et peccata populi. Item Ambr.: Verbum Dei dimittit peccata, sacerdos est judex. Sacerdos quidem offi
Abbreviated transcription (Latin):
rotest cũ nos saluatorẽ ratũ
ꝓficeamur cur apsu̾s eum fcm̃ dicat
ex semine daind et alio loco factimi
ex muliere cum aliud sit fr almdna¬
sci. aliud gͦ signficauit hoc dcõ /A
emm non ex humano semine ꝯcte¬
ta est caro domini in ut̾o uͥgnus et
admixto et sanguinis coa daind.¬
gulo gñare aliud est ñ ꝑmixtione
set u̾tute ꝓcreare. possunt hoĩet ge¬
nerare filios hoiẽs set non facere.

Expanded text:
otest, cum nos Salvatorem natum profiteamur, cur Apostolus eum factum dicat ex semine David , et alio loco factum ex muliere; cum aliud sit fieri, et aliud nasci? Aliquid ergo significavit hoc dicto. Quia enim non humano semine creata est caro Domini in utero Virginis, nec admisto, et sanguine coagulato generare; aliud non permistione, sed virtute procreare. Possunt utique homines generare filios, sed non facere.
Abbreviated transcription (Latin):
creatoris. p̾mus hõ habuisse
credit᷑. cognouit enĩ a quo creatꝰ
fuerat. ñ eo modo cognostendi quo
ex auditu solo ꝑcipit᷑ qũo a creden¬
tib absens querit᷑. set quadã int̾io
plabat᷑. non tam̃ ita excellent̾ sicut
post hant uitam sci uisuri sũt. neq
ita ĩ eiugͣmate quałr̾ in hac inta
orro sui cognitionẽ idem hõ
talem accepisse uidet᷑. ut et
quid deb̾et suꝑiori. et quid equali.
et inferiori: ñ ignoraret. ꝯdicõnẽ

Expanded text:
Creatoris primus homo habuisse creditur. Cognovit enim a quo creatus fuerat; non eo modo cognoscendi quo ex auditu solo percipitur, quo modo a credentibus absens quaeritur, sed quadam interiori plabatur; non tamen ita excelt hanc vitam sancti visuri sunt, neque ita in aenigmate qualiter in hac vita Porro sui cognitionem idem homo talem accepisse videtur, ut et quid deberet superiori, et quid aequali, et inferiori non ignoraret. Conditionem