comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
oleo: ⁊̃ lucere fertur: ẽ ⁊ quidam lapis uindis
uehem̃ter igni resistens. Si finiꝰ. molł ⁊ candid̾.
seccalefactus oleo. nigͤsut atq durescit. Lapides
quoq medicinalium mortariorum ⁊ pigm̃toꝵ
usib apti. Edissius p̃cipuus.⁊ inde collaticus.
Thebaicus quoq ⁊ balsamites. lapides nichil ex
sese remutentes. Specularis lapis uocatus÷ q
uitri more transluceat. reꝑtus pͥmum in hilpo¬
nia citeriori eca segobrigam urbem. Inuent̃
enim subt̃ra. ⁊ effossus excidi
ad marmora. nam int̃ lapides ⁊ marmar
differentia ÷ Nam marmora dicuntur: exunis
lapides. qui maculis ⁊ colorib cõm̃dantiur. N¬
mor: sermo g̾cus ÷ auiriditate uocatus. ⁊ quꝰ¬
uis postea ⁊ alii colores inueniantur: nom̃to
pͥstinum aurriditate retinuerunt. Marin&ͤ
colores ⁊ genera: in num̾abilia sunt. ñ tam̃dl
erupib exciduntut. ẜ multa lubt̾ra ieiꝰ
supt. ⁊ preciosissimi gen̾is. sicut lac elemomũ:

Expanded text:
oleo etiam lucere fertur. Est et quidam viridis lapis oleo etiam lucere fertur. Est et quidam viridis lapis vehementer igni resistens. Siphnius mollis et candidus, excalfactus oleo nigrescit atque durescit. Lapides quoque medicinalium mortariorum et pigmentorum usibus apti: etesius praecipuus et inde chalazius; Thebaicus quoque et basanites lapides nihil ex sese remittentes. Specularis lapis vocatus est quod vitri more transluceat; repertus primum in Hispania citeriori circa Segobricam urbem. Invenitur enim sub terra et effossus exciditad marmora. Nam inter lapides et marmora differentia est. Nam marmora dicuntur eximii lapides, qui maculis et coloribus commendantur. Marmor sermo Graecus est a viriditate vocatus, et quamvis postea et alii coloris inveniantur, nomen tamen pristinum a viriditate retinuerunt. Marmorum colores et genera innumerabilia sunt. Non tamen omnia e rupibus exciduntur, sed multa sub terra sparsa sunt et pretiosissimi generis, sicut Lacedaemonium
Abbreviated transcription (Latin):
neus uͦ. pusillus acmollis. alligati: partus
cełitatem faciunt etiam aquioim alicoie
ue excindunt: nͥ cito parturientib ali  il
atq translucens. ex quo qͦndam templum ꝯstrae¬
tum÷: a quedam rege. forib aureis. quib clausis
claritas intꝰ diurna erat. Emites: ebori simił
in qͦ darium oditum ferunt. parioq simił cande¬
re. ⁊ duricia minus tantum pond̾osus. qui perus
uocatur. Ostracides uocatiis. qd similitudinem
teste hãt. usus euis ꝓpumice. Melanites lapis di¬
trisc. eo qd melleum ⁊ dulcem sucum emutat. his¬
miris lapis ⁊ indomitus. ꝙ oĩa adterens. ex quola¬
pide. gemme terunt᷑. Crisites colore sumł ocrreĩ¬
uenitur inegiptum. An Nites simił uitro: sidu¬
mordens uehem̃ter. Cor anus alb ÷. duriorq as
pario. Molotius ueluti uiridis ⁊ grãnlis mitn¬
tur in egipto. Tusculanus a loco italie dictul:
dissilire igni traditur. sabimis. fuscus. addit

Expanded text:
neus vero pusillus ac mollis. Alligati partus neus vero pusillus ac mollis. Alligati partus celeritatem faciunt, etiam aliquibus aliquid vulvae excidunt, niso cito parturientibus auferanatque translucens; ex quo quondam templum constructum est a quodam rege foribus aureis, quibus clausis claritas intus diurna erat. Chemites ebori similis, in quo Darium conditum ferunt, Parioque similis candore et duritia, minus tantum ponderosus, qui porus vocatur. Ostracites vocatus quod similitudinem testae habeat: usus eius pro pumice. Melanites lapis dictus est eo quod melleum et dulcem sucum emittat. Smyris lapis asper et indomitus et omnia adterens, ex quo lapide gemmae teruntur. Chrysites colore similis ochrae invenitur in Aegypto. Hammites similis nitro, sed duemordens vehementer. Coranus albus est duriorque Pario. Molotius veluti viridis et gravis invenitur in Aegypto. Tusculanus, a loco Italiae dictus, dissilire igni traditur. Sabinus fuscus addito
Abbreviated transcription (Latin):
co simił. cum leui fulgore. facile fricabił. armi¬
manthos appellatus a uet̾ib. eo qd̾ si ex ipso
uestis fu̾it ꝯtacta: ꝯtra ignem resistat. ⁊ igni
imposita: ñ ardeat. s splendore accepto nites¬
cat. ⁊ est scissi a luminis sumł. ueneficiis re¬
sistens om̃ib spetialit̾ magoꝵ. Ba tracites.si¬
milis ÷ tͦbe laminose. scissibił. Galactites. colo¬
re cinereus. gustu suaius. s iõ uocatꝰ. qd̃ qͥdam
dese lacteum adtritus dimutat. Obsius. la¬
pis niger ẽ. translucidꝰ. ⁊ uitrihñs similitudi¬
nem. ponitur inspecuł parietum: p̃p̃ imagi¬
nũ umbras reddendas. gemmnas multi exeo
faciunt: nasc̾r in india. ⁊ in samo italie. Mi¬
tridas lapis eufratis: sole reꝑcussus ⁊ colorib
micat uariis. Etitis lapides. inueniunt᷑. in ni¬
dis aquilaꝵ. aiunt binos inuenui: marẽ ⁊ fe¬
minam. nec sine his parere aquilas. horum
masculus durus. simił galle. subrucilus. Femi¬

Expanded text:
co similis, cum levi fulgore, facile friabilis. Amico similis, cum levi fulgore, facile friabilis. Amiantos appellatus a veteribus eo quod, si ex ipso vestis fuerit contexta, contra ignem resistat et igni inposita non ardeat, sed splendore accepto nitescat; et est scissi aluminis similis, veneficiis resistens omnibus, specialiter magorum. Batrachites similis est testae laminis scissibilis. Galactites colore cinereus, gustu suavis; sed ideo vocatus quod quiddam de se lacteum adtritus dimittat. Obsius lapis niger est translucidus et vitri habens similitudinem. Ponitur in speculis parietum propter imaginum umbras reddendas. Gemmas multi exfaciunt, nascitur in India, et in Samnio Italiae. Mitridax lapis Euphratis, sole repercussus coloribus micat variis. 22. Aethitae lapides reperiuntur in nidis aquilaminam, nec sine his parere aquilas: horum masculus durus, similis gallae, subrutilis; femi
Abbreviated transcription (Latin):
tritus. atq in his que urenda sunt. et secanda
ex aceto inlinitus: ita obstu pesc̃e faciãt corpꝰ:
ut ñ sentiat cruciatum s arcophagus lapisdic¬
tus: eo qd corpora defunctorum ꝯdita in eo. an¬
fra quadragunta dies absumuntur: sarcos enĩ
in troade. fissiliq uena scindit᷑ s̃ ⁊ eiusdẽ gen̾is
in oriente saxa. que etiam uiuentib alligataro¬
dunt corpora. mitiora aut̃ seritandis corꝑib.
nec absum̃tli. Ematiᷤtes appellatus. eo qd̾ cote
resolutus: incalorem uenrat sangͥnis. ẽ aut̃¬
at̃. ad modũ liuidus. ẽ ⁊ ferrugineus. nascitur
inultimaegipti babibonia ⁊ hispania. Andro¬
domãtus: ꝓcolore niger. pond̾e ⁊ duricia insig¬
nis. Uñ ⁊ nom̃ traxit. p̃cipirus reꝑitur in affrica.
trahere in se aut̃ aurum argentum. uelesd̾r.
quiq att̾rus ut ematites. incolorem redigit᷑ san¬
guinis. Isci̾toᷤᷤ inuenit᷑ inultima hispania. cro¬

Expanded text:
tritus atque in his quae urenda sunt et secanda tritus atque in his quae urenda sunt et secanda ex aceto inlinitus ita obstupescere facit corpus ut non sentiat cruciatum. Sarcophagus lapis dictus eo quod corpora defunctorum condita in eo infra quadraginta dies absumuntur; σάρξ enim Grin Troade, fissilique vena scinditur. Sunt et eiusdem generis in oriente saxa, quae etiam viventibus alligata erodunt corpora. Mitiores autem servandis corporibus nec absumendis haematites appellatus, eo quod cote resolutus in colorem veniat sanguinis. Est autem ammodum lividus; est et ferrugineus. Nascitur in ultima Aegypti, Babylonia et Hispania. Androdamantus colore niger, pondere et duritia insignis, unde et nomen traxit, praecipuus reperitur in Africa. Trahere autem in se argentum vel aes dicitur, quique adtritus, ut haematites, in colorem redigitur sanguinis. Schistos invenitur in ultima Hispania, cro
Abbreviated transcription (Latin):
tus ꝯteratur: uinũ flagrat. ⁊ qd̾ in illo mirũ
ẽ: ebrietati resistit. Traiciꝰ. niger ⁊ sonorus nas¬
citur influmine: cuiꝰ nom̃ ẽ pontus in equitia:
frigius lapis. ex loco trarit. uocabulum naset
enim infrigia. colore pallidus. mediocrit᷑. glis.
est aut̃ gleba pumicosa uritur: aña uinoꝑ
fusus. flatusq follib donec rubeseat. acrars
dulei umo extinguiturꝰ t̃nis uicib tigendis
uestib tm utilis. Syrius lapis asyria u̾ reꝑit᷑.
appellatus. hic integer fluctuari d̾r c̃mimit᷑:
mergi. Arabicus. simił÷ ebori sine ulla ma¬
cula. hic defricatus. ad cotem: succum dĩmit¬
tit. c roco similem. Iudaycus lapisalb ÷ atq
inscemate glandis. scͥpturis subinuicem mo¬
dulatus. quas greci gramas appellant. Samꝰ
a samo insula ubi reꝑitur: uocatus. ⁊ ẽ gͣuis.
et candidus . pͥoliend̾ aurũ utilis. Memphitis uo¬
catus. aloco egipti.⁊ ẽ gemtnantis nature. hic

Expanded text:
tus conteratur, vinum fragrat, et quod in illo mirum tus conteratur, vinum fragrat, et quod in illo mirum est, ebrietati resistit. Thracius niger et sonorus; nascitur in flumine cuius nomen est Pontus in Equitia. Phrygius lapis ex loco traxit vocabulum; nascitur enim in Phrygia, colore pallidus, mediocriter gravis. Est autem gleba pumicosa. Uritur antea vino perfusus flatusque follibus donec rubescat, ac rursus dulce vino extinguitur ternis vicibus, tinguendis vestibus tantum utilis. Syrius lapis a Syria, ubi reperitur, appellatus; hic integer fluctuari traditur, comminutus mergi. Arabicus similis est eboris sine ulla macula. Hic defricatus ad cotem sucum dimittit croco similem. Iudaicus lapis albus est atque in schemate glandis, scripturis subinvicem modulatus, quas Graeci γραμμὰς vocant. Samius a Samo insula, ubi reperitur, vocatus: et est gravis et candidus, poliendo auro utilis. Memphitis vocatus a loco Aegypti; et est gemmantis naturae. Hic
Abbreviated transcription (Latin):
arcadie lapis ferrei coloris. ab igne nom̃ sortita
eo qd̾ accensus semeł. mnꝗͣ extinguit᷑. Deqͦ lapi¬
de. mechanicũ aliqͥd ars humananditar qs
templo quodam fuisse uen̾is fanum. ibiq can¬
delabrum.⁊ in eoluc̾nam sub diuo sic ardentẽ:
ut eam nrulla tempestas. nullus hunb̃ extingu̾et
Pyritis: ꝑsicus lapis . fuliius aeris similans qua¬
litatem cuiꝰ plurimus ignis. siquidꝰ facile sein¬
tillas emitit. hic tenentis manũ si uehem̃tiꝰ
Est aut̃ alius piritis uulgaris. quem iuuum
lapidem appellant. qui ferro ł lapide ꝑcus.
scintillas emutit. que excipuntur fungiisuł¬
foliis. ⁊ dicto celenꝰ p̃bet ignem. hunc uulgus
focarem petram appellant. Selinitis qͥ latine lu¬
naris int̃pretatur. eo qd int̾iorem euis candorem
cũ luna crescere atq deficere aiunt. gignitur
in ꝑsida. dionisius lapisfuscus ⁊ rubentib no¬
tis sparsus. uocatur aut̃ ita: quia siaque mix¬

Expanded text:
Arcadiae lapis ferrei coloris, ab igne nomen sortitus Arcadiae lapis ferrei coloris, ab igne nomen sortitus eo quod accensus semel numquam extinguitur. De quo lapide mechanicum aliquid ars humana molita esenique in templo quodam fuisse Veneris fanum, ibique candelabrum et in eo lucernam sub divo sic ardentem ut eam nulla tempestas, nullus imber extingueret. Pyrites Persicus lapis fulvus, aeris simulans qualitatem, cuius plurimus ignis, siquidem facile scintillas emittit: hic tenentis manum, si vehementius Est alius pyrites vulgaris, quem vivum lapidem appellant, qui ferro vel lapide percussus scintillas emittit, quae excipiuntur sufoliis, et dicto celerius praebet ignem. Hunc vulgus focarem petram vocant. Selenites, qui Latine lunaris interpretatur, eo quod interiorem eius candorem cum luna crescere atque deficere aiunt, gignitur in Persida. Dionysius lapis fuscus et rubentibus notis sparsus. Vocatur autem ita quia, si aquae mix
Abbreviated transcription (Latin):
id magnes pascͥet. Postea et passim inuent᷑ ẽ aut
colore ferrigineus.s ꝓbatur. cum ferro adiuc¬
tus eiꝰ fecerit raptum: nam adeo app̃hendit fer¬
tum. ut cathenam faciat anulorum. Uñ eum
ulilgus ferrum uiuũ appellat.Liqu&remqͦ. ui¬
tri: ut ferrum t̾here creditur. cuius tanta uis
q suꝑ argentum posuerit. de iñ subt̃ mouente
manu cum lapide: ferrum cursii desuꝑ more¬
batur. Uñ factum ẽ ut qͦdam intemplo simila¬
chrum eferro pend̾e mnaere uid̾etur. est qͣie
⁊ alius i ethiopia magnes qͥ ferum abigit res¬
puit q Omnis aut̃ magnes tanto meliore. qͣn¬
to magis ceruleus÷. Gagates lapis pͥmiis inuentꝰ
st in si ciliagagãtis flumuns fluore reies lus
unde ⁊ nominatus. licet inbritamia fit pli¬
rimuis. Ẽ aut̃ niger. plantis. leuis. ⁊andens: gm
adiunctus: fictilia ex eo scͥpta ñ delentiu incens:
spẽtes fugat. demoniacõ ꝑdit augintate dephedt o it̃

Expanded text:
idem Magnes pasceret; postea et passim inventus. Est autem idem Magnes pasceret; postea et passim inventus. Est autem colore ferrugineus, sed probatur cum ferro adiunctus eius fecerit raptum. Nam adeo adprehendit ferrum ut catenam faciat anulorum: unde et cum vulgus ferrum vivum appellat. Liquorem quoque vitri ut ferrum trahere creditur; cuius tanta vis que super argentum posuerit, deinde subtermovente manu cum lapide ferrum cursim desuper movebatur. Unde factum est ut in quodam templo simulacrum e ferro pendere in aere videretur. Est quippe et alius in Aethiopia magnes qui ferrum omne abigit respuitque. Omnis autem magnes tanto melior est quanto magis caeruleus est. Gagates lapis primum inventus est in Sicilia, Gagatis fluminis fluore reiectus; unde et nominatus, licet in Brittania sit plurimus. Est autem niger, planus, levis et ardens igni admotus. Fictilia ex eo scripta non delentur; incensus serpentes fugat, daemoniacos prodit, virginitatem deprehendit;
Abbreviated transcription (Latin):
oleo indigent acuendo. s oleo leni. atq acist
acerrimam reddunt. pumex uocatur. eo qd spl¬
me densitare ꝯcretiil fiat. ⁊ ẽ aridus candere po¬
uis. tan tari& naturam refrigrrandi habens:
uiii. tn mulus: musta deferuere desinant. Ru
¶artifiees appellant lapides ꝯtusos ⁊ calce admi¬
xtos. qͦs inpauim̃tis faciendis suꝑ fundunt. uñ¬
et ruderadicuntur. Gipsus : cognatus calciest
pis: specularis. ẽ enim signis edificiorum ⁊ coro¬
dacura eus. mirũ aliqͥd facit. Postquam enim ar¬
serit: aquis incenditur. quib solet ignis extin¬
gui. oleo extinguitur: quosolet ignis accendi.
usus eiusstructuris fabrice necessariꝰ. Namla¬
tate dicta. ñ abherendo infabricis ut quidam
uolunt. huiꝰ ꝓbatio: ieta: simamii inp̃ssa stͥcat.
aut si iuestem candidam sparsa: nicħ sordis
agnes lapis indicus abinuentore uocatus
fuit aut̃ in india pͥmumm reꝑtus. clauis
crepidarum baculiq cuspidi herens cũ arm̃ta

Expanded text:
, aliae oleo indigent in acuendo, sed oleum lenem; aquae aciem , aliae oleo indigent in acuendo, sed oleum lenem; aquae aciem acerrimam reddunt. Pumex vocatur eo quod spumae densitate concretus fiat; et est aridus, candore parvus, tantamque naturam refrigerandi habens ut in vas missus musta fervere desinant. Rudus artifices appellant lapides contusos et calce admixtos, quos in pavimentis faciendis superfundunt; une coniunctus. Gipsum cognatum calci estpis specularis, est enim insigniis edificiorum et coroNatura ejus mirum aliquid facit: postquam enim arserit, aquis incenditur, quibus solet ignis exstingui: oleo exstinguitur, quo solet ignis accendi: usus ejus structuris fabricae necessarius. Nam latate dicta, non ab adhaerendo in fabricis, ut quidam volunt. Hujus probatio est, si manu impressa stridat, aut si in vestem candidam sparsa nihil sordis Magnes lapis Indicus ab inventore vocatus. Fuit autem in India primum repertus, clavis crepidarum baculique cuspide haerens, cum armenta
Abbreviated transcription (Latin):
b succitate litorib. afronitrum grece: la¬
qͥd greco nomine dicar. spuma uocor nitri.
grecis afronitsum. Colligit᷑ aut̃ inasia. in
speluncis distillans. de hinc siccatur sole: opti¬
mum putatui. siminime fu̾it pond̾osum.
⁊ maxime friabile. colore. pene purpureo.
nc̃ multis in regionib olim in hispanie puteĩ
res suꝑ eas restes. lapillis extenu.
alibi: inspeluncis. qd̾ liqͥde collectum. dehne
diffusum: inqͦdam botros solidatur. fit aut̃ et
in scrobib cauatis. quoꝵ elat̾ib decadentesgu¬
te cͤabescunt: fit ⁊ salis mͦ ex flagͤutisimo sole ꝙo¬
eo aut̃ ꝯstrictiue uirtutis ẽ: ut inleonũ ⁊ ursor¬
ora sparsum tantam uim hãt ad stͥngendum. ut
non ualeant mordere.
etiam uulgo discernit᷑. Lapis aut̃ dictus qdle¬
dat pedem. lapis mollis:⁊ sparsus. sax herent ã
montib exciduntur. Petra grecim:. Silerdir¬

Expanded text:
bus siccitate litoribus. Aphronitrum Graece, Labus siccitate litoribus. Aphronitrum Graece, Laquid Graeco nomine dicar: spuma vocor nitri. Graecus es? aphronitrum. Colligitur autem in Asia in speluncis distillans, dehinc siccatur sole. Optimum putatur si minime fuerit ponderosum et maxime friabile, colore pene purpureo. nunc multis in regionibus; olim in Hispaniae puteis per eas restes lapillis extentasalibi in speluncis, quod liquide collectum dehinc diffusum in quosdam botros solidatur: fit et in scrobibus cavatis, quorum e lateribus decadentes guttae coalescunt: fit et salis modo ex flagrantissimo sole. Adeo autem constrictae virtutis est ut in leonum ora sparsum tantam vim habeat ad stringendum, ut non valeant mordere. etiam vulgo discernitur. Lapis autem dictus, quod laedat pedem. Lapis mobilis est, et sparsus. Saxa haerent et a montibus exciduntur. Petra Graecum est. Sile
Abbreviated transcription (Latin):
eadem sicilia in pachumo: ad eo splendidus¬
⁊ lucidus: ut imagines reddat. In capadocia.
crocinus effoditur: salis natura. necessaria : ad
omnẽ escam. pulmentis enim saporemdat.
excitat auiditatẽ.⁊ appetitum in omĩb cibiᷤᷤ
facit. Ex eo qͥppe:om̃is uictus delectatio. ⁊ sũ¬
ma hilaritas. hinc ⁊ salus nom̃ accepisse pu¬
tatur. Nicħ erun utiliꝰ. sale ⁊ sole. Demq
cornea uidemꝰ corpora nauticorum. Quinetiã
pecudes. arm̃ta.⁊ ium̃ta.sale maxime ꝓuocã¬
tur ad pastum młtum largiores lacte. mł¬
toq graciores caseidote. Corpora ⁊̃. sal astͥng̃.
siccat. ⁊ alligat. defucta etiam aputrescen¬
di labe uindicat. ut durent. Nitrum abeo
sumpsit uocabulũ: qd̾ nascr̃ in oppido uł
regione egipti: nitria. ex quo. ⁊ medicine fi¬
unt.⁊ sordes corꝑm uestiumq lauant̾. huiꝰ
natura. non multum a sale distat. ht̃ enun
iurtutem salis. ⁊ similit̾ oritur: canescenti¬

Expanded text:
eadem Sicilia in Pachyno adeo splendiduseadem Sicilia in Pachyno adeo splendiduset lucidus ut imagines reddat; in Cappadocia crocinus effoditur. Salis natura necessaria est ad omnem escam. Pulmentis enim saporem dat, excitat aviditatem, et appetitum in omnibus cibis facit. Ex eo quippe omnis victus delectatio et summa hilaritas. Hinc et salus nomen accepisse putatur; nihil enim utilius sale et sole: denique cornea videmus corpora nauticorum. Quin etiam pecudes, armenta et iumenta sale maxime provocantur ad pastum, multo largiores lacte multoque gratiores casei dote. Corpora etiam sal adstringit, siccat et alligat. Defuncta etiam a putrescendi labe vindicat ut durent. Nitrum a loco sumpsit vocabulum; nascitur enim in oppido vel regione Aegypti Nitria, ex quo et medicinae fiunt et sordes corporum vestiumque lavantur. Huius natura non multum a sale distat; habet enim virtutem salis et similiter oritur canescenti
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ra harenosa.⁊ coloris nigri. ⁊ pondere gͣuis. Int̃¬
ueniunt ⁊ minuti calculi. maxime: etorrenti¬
b siccatis. lauant easharenas. ⁊ quod subsi¬
dit. coquunt infornacib. Inueniuntur eti
aurariis metallis aqua missa: calculi nigͥ
⁊ graues.⁊ dum aurum colligit᷑: cũ eo rema¬
nent. postea seꝑati conflantur. ⁊ inplimbũ
album resoluitntur. uñ ⁊ ead̃ grauitas
plumbi. q̃ et auri. Nigrum plumbũ eutd
cantabriam habundat. cuiꝰ origo ditplex et.
aut enun ex solum sua uena ꝑdit. aut cum
argento nascitur. mixtisq uenis conflatur
huiꝰ pͥmus infornacib liquor: stagnum:
sccds argentum. qd̾ remanet suꝑ addica ue¬
na: rursus q conflata: fit nigrũm plumbũ
India neq es neq plumbum habet. gemiis tm̃
et margaritis: hec ꝑmutat: nigro plumbo fistu¬
las lammasq utimur. Laboriosius in hispania
⁊ gallia eruitur plumbũ. Nam inbritania:. sũ¬
mo terre corio.

Expanded text:
terra harenosa et coloris nigri, et pondere gravis; inteterra harenosa et coloris nigri, et pondere gravis; interveniunt et minuti calculi, maxime torrentibus siccatis; lavant eas arenas, et quod subsidit, quoquunt in fornacibus. Inveniuntur et in aurariis metallis aqua missa calculi nigri et graves, et dum aurum colligitur, cum eo remanent; postea separati conflantur et in plumbum album resolvuntur. Inde et eadem gravitas plumbi quae auro. Nigrum plumbum circa Cantabria abundat. Cuius origo duplex est; aut enim solus ex sua vena prodit, aut cum argento nascitur mixtisque venis conflatur. Huius primus in fornacibus liquor stagnum est, secundus argentum; quod remanet, superaddita vena rursusque conflata, fit nigrum plumbum. India neque aes neque plumbum habet; gemmis tantum et margaritis haec permutat. Nigro plumbo fistulas lamminasque utimur. Laboriosius in Hispania et Gallia eruitur plumbum, nam in Brittania summo terrae corio.
Abbreviated transcription (Latin):
tiahit. Cum ferro magnes lapis concorduis
net ꝙ longo tempore. Ex eodem lapide arcg¬
tus quidam alexandrie templum concami.
uñ in eosimulac hrum ferro inaere pens ui¬
deretur. ferrum accessũ igni nisi ditret u
tib. corrumpitur. rubeum. ñ ÷ habile condẽ¬
dum. neq antequã albescere incipiaiceto
rodens ferrum. uel segetes. quasi rodimuta¬
ta una lutera. hec et eruga ab erodent nam
erugo: uicium ẽ ferri. ab erodendo dic: ñ ab
eramento. Scoria uͦ: purgam̃ta ⁊ sord s̃ que
igne excoquunt᷑. ⁊ dict̾a scoria: qr defeo excu
titur. Rubigine aut̃ caret ferrium: sicerusa
⁊gipso. ⁊ liquida pice ꝑunguit᷑. Ite mubigo
ferram̃ta ñ uiciat: si eadem medullaeruma
uel cerusa mixta rosatio ungu̾itur
quod ex eo pilis pͥmum factis naris alti¬
tudo temptata ẽ. huius duo gener sunt. ni¬
grum ⁊ candidum. s melius ẽ cadidunu qd
prius in insulis athlantici maris nuentumẽ.
Si quid̃ ⁊ inlusitania ⁊ ingallia gignit᷑. sũma

Expanded text:
trahit. Cum ferro magnes lapis concordiam retinetque longo tempore. Ex eodem lapide architectus quidam Alexandriae templum concameravit, ut in eo simulacrum ferro in aere pendere videretur. Ferrum accensum igni, nisi duretur ictibus, corrumpitur. Rubens non est habile ad tundendum, neque antequam albescere incipiat. Aceto, rodens ferrum ipsum, vel segetes, quasi rodigo mutata una littera: haec et aerugo ab erodendo. Nam aerugo vitium est ferri, ab erodendo dicta, non ab aeramento. 6. Scoria vero purgamenta et sordes sunt, quae igne excoquuntitur. Rubigine autem caret ferrum, si cerussa et gypso et liquida pice perunguitur. Item rubigo ferramenta non vitiat, si eadem medulla cervina vel cerussa mixta rosaceo unguitur. quod ex eo primum pilis factis maris altitudo temptata est. Huius duo genera sunt, nigrum et candidum; sed melius candidum, quod prius in insulis Athlantici maris inventum est. Siquidem et in Lusitania et in Gallicia gignitur, summa
Abbreviated transcription (Latin):
munitum reddat tue int̾cessionis gr̃a. Hac
ciat tͥnitas sacratissima. Et manu sua.
uia te incolumem
et utinam cuiꝰ cognoui salu¬
tem in hod corpore aspicerẽ
et uisionem. Quid aut̃ mͥ eue¬
nit ꝓpeccatis mĩs manifestabo. qr ñ fiu dig¬
mis tua ꝑ legere eloqͥa: statim enĩ ut acce¬
pi pictauium tuum puer retiꝰ adme ue¬
nt. Dedi cubiculario meo pittauium: et
ꝯfestim andbulaui ad pͥncipem ut postea
ꝑ legerem ⁊ rescͥberem. Reuersus de palatis¬

Expanded text:
munitum reddat tuae intercessionis gratia, ac, munitum reddat tuae intercessionis gratia, ac, ciat Trinitas sacratissima. Et manu sua. Quia te incolumem et utinam cujus cognovi salutem in hoc corpore aspicerem et visionem! Quid autem mihi evenit pro peccatis meis, manifestabo: quia non fui dignus tua perlegere eloquia, quia statim ut accepi pittacium tuum, puer regius ad me venit, dedi cubiculario meo illud pittacium, et confestim ambulavi ad principem, ut postea perlegerem, et rescriberem. Reversus e palati
Abbreviated transcription (Latin):
lum qͥ non obliuiscitur misereri nec repel-¬
lit infinem: quia exaudier p̃cem pauꝑis.
sane ⁊ omĩmoda supplicatione deposco: ut
librum ethimologiarum quẽ iam faciente
mores seruo ur̃o dirig̾e iubeatis. Quia ut
mͥ sum ꝯsciꝰ. magna ibi ex parte serui tui po¬
stusatione sudasti. ⁊ ideo pͥmum in me existes
munificꝰ sic in scõꝵ cetib ⁊ felix habearis ⁊
pͥmus. Gesta etiam sinodi inqͣ sinthariꝰ exa¬
minis ur̃ igne ⁊ siñpurificatꝰ inuenit᷑. tam̃¬
inde coctus. queso ut ur̃õ instinctu a filio
ur̃o dño rege nob̃ dirigat᷑ cito. ⁊ Iam ⁊ m̾̃a
eiꝰ sic frtigitauit głam suggestio. Quia mł¬
tum in ꝯcilio ꝓinuestiganda opꝰ÷ u̾itate.
Decetero creatoris altissimi pietatem efflagi¬
to. ut coronam beatitudinis ur̾e ꝓ incegri¬
tate fidei ⁊ statu eccłie sue longo tp̃r p̃cipi.¬
at ꝯseruare. Meq int̾ oblatrantia p̃sentis
mundi uaria ⁊ in num̃abilia discͥmina

Expanded text:
lum qui non obliviscitur misereri, nec repellum qui non obliviscitur misereri, nec repellit in finem, quia exaudiet precem pauperisane et omnimoda supplicatione deposco, ut librum Etymologiarum, quem jam, favente mores servo vestro dirigere jubeatis: quia, ut mihi sum conscius, magna ibi ex parte servi tui postulatione sudasti. Et ideo in me primum existe munificus, sic in sanctorum coetibus et felix habearis et primus. Gesta etiam synodi in qua Sintharius examinis vestri igni etsi non purificatus, invenitur tamen decoctus quaeso, ut vestro instinctu a filio vestro Domino rege nobis dirigantur cito. Nam et nostra ejus sic flagitavit gloriam suggestio, quia multum in concilio pro investiganda opus est veritate. De caetero Creatoris altissimi pietatem efflagito, ut coronam beatitudinis vestrae pro integritate fidei et statu Ecclesiae suae longo tempore praecipiat conservare, meque inter omundi varia et innumerabilia discrimina
Abbreviated transcription (Latin):
deus uotum
meum antequam moriar. Ad psens autem
dep̃cor: ut comm̃des do orationib tuis. ut
in hac uita spem meam impleat: E infu¬
tura beatitudinis tue ꝯsorcium mͥꝯce¬
dat. Et manu sua: Ora ꝓnob̾ beatissime
domine pat̾.¬
He domine ⁊ uirorum
p̃fantissime sera ÷ inqͥficio
& tarde data mͥ scriben¬
di otio: qr peccatis meiꝰ
ingruentib nom modo
sterilitatis ł in opie malo. uerum etiam
litis ⁊ hostilitatis. quo minꝰ inguirerem
hor᷑ribili sum p̃ditus incursu. ⁊ c̃ autẽ
⁊ si mille necessitatib mille curis atritus.
post longum miserie temyꝰ uelut abimꝑbi
soporis ut ita dixerim grauedine suscitatꝰ.
satiꝰ mee suggestionis affatib dependere
psumo salutis obsequium. ⁊ cordis ⁊ corꝑis
humilitate ꝓstratus imp̃cans excellentissi¬
mam tue bitudinis potestatem: ut pecu¬
liarem famulũ quem illo sacre dignatio¬
nis intuitu semꝑ habuisti susceptum:
non mereor uidẽre conspectum. s spero in il¬

Expanded text:
Deus votum meum, antequam moriar. Ad praesens autem deprecor ut commendes me Deo orationibus tuis, et, ut in hac vita spem meam impleat, et in futura beatitudinis tuae consortium mihi concedat. Et manu sua. Ora pro nobis, beatissime domine ete domine et virorum praestantissime, sera est inquisitio, et tarde data mihi scribendi optio, quia peccatis meis ingruentibus non modo sterilitatis vel inopiae malo, verum etiam luis et hostilitatis, quominus inquirerem, horribili sum praepeditus incursu. Nunc autem et si mille necessitatibus, mille curis attritus, post longum miseriae tempus, veluti ab improbi soporis, ut ita dixerim, gravedine suscitatus, istius meae suggestionis affatibus dependere praesumo salutis obsequium, et cordis et corporis humilitate prostratus, imprecans excellentissimam tuae beatitudinis potestatem, ut peculiarem famulum, quem pio illo sacrae dignationis intuitu semper habuisti susceptum, non mereor videre conspectum: sed spero in il
Abbreviated transcription (Latin):
pera celi ẽ spẽs quedam
in rotundum formata. cuiꝰ centrum
sono motu intͦduxerunt quoꝵ orbib con¬
nex cõmemorant omĩa. quos ͥ mimeros ⁊ ue¬
ferri arbitrantur.

Expanded text:
era coeli est species quaedam in rotundum formata, cujus centrum sono motu introduxerunt, quorum orbibus connexa memorant omnia, quos sibi innexos et veferri arbitrantur.
Abbreviated transcription (Latin):
stronomia est astrorum lex
que cursus syd̾um ⁊ figuras et
habitudines stellarum. circa se
astrologiam uͦ ⁊ natiuitatis obsuantiã:
primmi chaldei docuerunt. Abraham aut̃ in¬
struxisse egiptios in astrologiam iosephus auc¬
tor asseruit: Greci aut̃ dicunt hanc artem ab
halante pͥus excogitatam. Ideoq dictus: sus¬
tinuisse celum. Quisqͥs aut̃ ille fuit. motu
celi ⁊ rone anini excitatꝰ. ꝑ tp̃m uices ⁊ ast¬
nectens astͤlogiam repperit. Inutraq aut̃ lin¬
lumina. Int̾ quos tñ ptolomeus rex alexand̾e
aliquid differt. Ham astronomia celi ꝯu̾¬
sionem ortus. obitus motusq syd̃um ꝯtinet.
ułquia ex causa ita uocentur. Astrologia par-
tim nãlis partim suꝑsticiosa ÷. ⁊ Iaturalis dũ
exequitur soł ⁊ lune cursus uł stellarum certaᷤᷤ
thematici sequuntur qui instelł augurant᷑.
qͥ etiam duodecĩ celi signa ꝑ singła aĩe uel cor¬
poris membra disponunt syd̾umq cursuna¬
tiuitates hominũ ⁊ mores p̃dicare conantur.

Expanded text:
stronomia est astrorum lex, quae cursus siderum et figuras et habitudines stellarum circa se eAstrologiam vero et nativitatis observantiam Chaldaei primi docuerunt. Abraham autem instituisse Aegyptios Astrologiam Iosephus auctor adseverat. Graeci autem dicunt hanc artem ab Atlante prius excogitatam, ideoque dictus est sustinuisse caelum. Quisquis autem ille fuit, motu caeli et ratione animi excitatus per temporum vices, pnectens astlumina, inter quos tamen Ptolemaeus rex Alexandriae aliquid differt. Nam Astronomia caeli conversionem, ortus, obitus motusque siderum continet, vel qua ex causa ita vocentur. Astrologia vero partim naturalis, partim superstitiosa est. Naturalis, dum exequitur solis et lunae cursus, vel stellarum certas tthematici sequuntur, qui in stellis auguriantur, quique etiam duodecim caeli signa per singula animae vel corporis membra disponunt, siderumque cursu nativitates hominum et mores praedicare conantur.
Abbreviated transcription (Latin):
Dormatio mundi ita demonstrat᷑. N amꝙ̃¬
ad mod̾ erigitur mundꝰ in septemtͥonalẽ
plagam. ita declinatur inaustralem. cap̃ aut̃
eius ⁊ quasi facies orientał regioẽ. ultimapar̾
seꝑtemtͥonalis ÷.¬
elum pħi rotund̾. uolubile
atq ardens eẽ dixerunt. uocatumq:
hoc nomine. eo qd̵ tanꝗͣ uascelatum imp̃ssa
hãt signa stellarum. distinxit enĩ eũ ds̃ cla¬

Expanded text:
ormatio mundi ita demonstratur. Nam quemadmodum erigitur mundus in septentrionalem plagam, ita declinatur in Australem. Caput autem ejus, et quasi facies, orientalis regio est, ultima pars septentrionalis losophi rotundum, volubile, atque ardens esse dixerunt, vocatumque hoc nomine, eo quod tanquam vas coelatum impressa habeat signa stellarum.
Abbreviated transcription (Latin):
MNIBUs animantib: adam
primum uocabula indidit.
appellans unicuiq nomen: ex p̃senti ĩstitutione
iuxta ꝯditionem nature: cui seriuiret. Gentesa

Expanded text:
Omnibus animantibus Adam primum vocabula indidit, appellans unicuique nomen ex praesenti institutione iuxta condicionem naturae cui serviret. Gentes
Abbreviated transcription (Latin):
domũ dauid unguit᷑ in ꝓpħam. Ubiq
iħ̾c curat: ubiq sanat. In itinere. in
domo. in deserto. In itinere curat᷑ q̃
fimbriã tetigit. in domo: principis sy¬
nagoge filia resuscitat᷑. in deserto tͣba
sanatur. Deniq sic habes. Cum sol¬
autẽ occidisset. om̃s qui habebant
infirmos uariis languorib ducebãt
illos ad eum. At ille singulis his ma

Expanded text:
domum David ungitur in prophetam . Ubique domum David ungitur in prophetam . Ubique Jesus curat, ubique sanat: in itinere, in domo, in deserto. In itinere curatur quae fimbriam tetigit : in domo principis Synagogae filia resuscitatur : in deserto turba sanatur. Denique sic habes: Cum autem sol occidisset, omnes qui habebant infirmos variis languoribus, ducebant illos ad eum. At ill
Abbreviated transcription (Latin):
etiã pueri sequebant᷑ in deserto sic̃
legimꝰ q saturata sũt de .u. panib
quinq milia hominũ. exceptis in¬
quit pueris & mulierib. Nolite ergo
a xp̃o arcere infantes: qr & ipsi pro
xp̃i nomine subiere martyrium. La¬
lium ẽ enim regnũ cęloꝵ. Uocat eos
dñs: & tu ꝓhibes: De ipsis enĩ dñs
ait. Sinite eos uenire ad me. Holite
adolescentulas arcere: de quib scrip¬
tũ est. Propterea adolescentule dilex¬
erunt te: & induxerunt te in domũ
matris suȩ. Nolite postremũ a cari¬
tate. xp̃i etiam paruulos separare:
quẽ etiã intra matris uterũ adhuc
positi. exultatione ipħica fatebant᷑.¬
In ipsis adhuc eccłiȩ principiis. turbȩ
requirebant eum. Qua ratione: Quia
manꝰ inquit imponens curabat eos.
Ilec tempꝰ ad sanandũ: nec locus q̃rit᷑.
Om̃ib enĩ locis. om̃ibq temporib: ñ
est p̃termittenda medicina. Intra do-¬
mũ. Maria ab angło benedicit᷑: intͣ

Expanded text:
etiam pueri sequebantur in deserto; sicut etiam pueri sequebantur in deserto; sicut legimus quia saturata sunt de quinque panibus quatuor millia hominum, exceptis inquit, pueris et mulieribus . 41. Nolite ergo a Christo arcere infantes; quia et ipsi pro Christi nomine subiere martyrium: Talium est enim regnum coelorum . Vocat eos Dominus, et tu prohibes? De ipsis enim Dominus ait: Sinite eos venire ad me. Nolite adolescentulas arcere, de quibus scriptum est: Propterea adolescentulae dilexerunt te . Et induxerunt te in domum matris suae . Nolite postremo a Christi charitate etiam parvulos separare, quem etiam intra matris uterum adhuc positi exsultatione prophetica fatebantIn ipsis adhuc Ecclesiae principiis turbae requirebant eum. Qua ratione? Quia manus, inquit, imponens curabat eos . Nec tempus ad sanandum, nec locus quaeritur. Omnibus enim locis omnibusque temporibus non est praetermittenda medicina. Intra domum Maria ab angelo benedicitur ; intra
Abbreviated transcription (Latin):
Examinet grauitatis caniciẽ: moꝵ se¬
nectã: pudiciciȩ annos: animos cas-¬
titatis. Tum deinde sit matris custo-¬
dia: comitũ sobria sedulitas. Si hec
presto sunt: non deest uirgini longe¬
ua canicies. Si hȩc desunt: differat᷑
puella morib quã annis adolescen¬
tior. Non ergo etas reicitur florulen-¬
tior: s animꝰ examinat᷑. At certe
theclam non senectus: s uirtꝰ ꝓbauit.
Et hinc qͥd plura contexam. cũ om̃is
ȩtas habilis deo ꝑfecta sit xp̃o: Deniq
ñ uirtutẽ etatiꝰ ad pendicẽ dicimꝰ. s uir¬
tutis etatẽ. Nec mirere in adoleseentulis
lis ꝓfessionẽ: cum legeris in paruu-¬
lis passionem. Scriptũ est enĩ. Ex
ore infantiũ & lactentium: ꝑfecisti
laudẽ. An dubitamꝰ si eũ usq ad
continentiã sequat᷑ adolescentia. quẽ
usq ad mortem confitet᷑ infantia ͤ¬
¶ quasi incredibile putamꝰ si puelle
ndbiles. xp̃m sequant᷑ ad regnũ. quẽ

Expanded text:
examinet gravitatis canitiem, morum seexaminet gravitatis canitiem, morum senectam, pudicitiae annos, animos castitatis: tum deinde si matris tuta custodia, comitum sobria sedulitas. Si haec praesto sunt, non deest virgini longaeva canities: si haec desunt, differatur puella moribus quam annis adolescentior. 40. Non ergo aetas rejicitur florentior, sed animus examinatur. At certe Theclam non senectus, sed virtus probavit. Et hinc quid plura contexam, cum omnis aetas habilis Deo, perfecta sit Christo? Denique non virtutem aetatis appendicem dicimus, sed virtutis aetatem. Nec mirere in adolescentulis professionem, cum legeris in parvulis passionem; scriptum est enim: Ex ore infantium et lactentium perfecisti laudem . An dubitamus si eum usque ad continentiam sequatur adolescentia, quem usque ad mortem confitetur infantia? Et quasi incredibile putamus, si puellae nubiles Christum sequantur ad regnum, quem
Abbreviated transcription (Latin):
cilior fit uia adolescentib: ad nupti-¬
as impetrandas. Quid si forte cõmodi-¬
orͭ Quero enim cũ his aliquẽ habere
tractatũ: qui arcende uirginitatis
sententiã gerunt. Itaq qui sũt isti
discutere debemꝰ: utrum qͥ uxores ha¬
bent. an qui ñ habent. Si qͥ habent:
timere ñ debent. Urores eoꝵ: iam uir-¬
gines ẽẽ non possunt. Si qui ñ habẽt:
ñ sibi iniuriã faciant. qđ eiꝰ tantum
nuptias sꝑauerunt. quȩ nuptura ñ
eẽt. An fortasse patres pro filiarũ con-¬
iunctione solliciti. moleste ferunt uir¬
gines consecrari: Hec hii quod uere¬
antur habent: si sequant᷑ consilium.
Inter paucas: siuȩ citiꝰ eligent᷑. Aiũt
etiã pleriq: maturioris etatis uirgi-¬
nes ẽe uelandas. Neq ego abnuo sa-¬
cerdotalis cautiones ẽẽ debere: ut ñ
temere puella uelet᷑. Spectet plane
spectet etatẽ sacerdos: s fidei uel pu¬
doris: spectet maturitatẽ uerecundie.

Expanded text:
cilior fit via adolescentibus ad nupticilior fit via adolescentibus ad nuptias impetrandas. Quid si forte commodior? Quaero enim cum his aliquem habere tractatum, qui arcendae virginitatis sententiam gerunt. Itaque qui sunt isti, discutere debemus: utrum qui uxores habent, an qui non habent? Si qui habent, timere non debent; uxores enim eorum jam virgines esse non possunt. Si qui non habent, non sibi injuriam faciant, quod ejus tantum 223 nuptias speraverint, quae nuptura non esset. An fortasse patres pro filiarum conjunctione solliciti, moleste ferunt virgines consecrari? Nec hi quod vereantur, habent; si sequantur consilium. Inter paucas suae citius eligentur. 39. Aiunt etiam plerique maturioris aetatis virgines esse velandas. Neque ego abnuo sacerdotalis cautionis esse debere, ut non temere puella veletur. Spectet plane, spectet aetatem sacerdos, sed fidei vel pudoris. Spectet maturitatem verecundiae,
Abbreviated transcription (Latin):
petat᷑. Ista rei publicȩ semꝑ dampna
fuerunt. Ero urgine sacra nemo dãp¬
natus ẽ: qr castitatẽ non pena cohibet.
s religio auget: fidesq conseruat. Si
quis igit᷑ putat consecratione uirginũ
minui genꝰ hominũ: consideret qr ubi
paucȩ uirgines. ibi etiã homines pauci¬
ores. Ubi uirginitatis studia crebriora:
ibi numerũ quoq hominũ ẽẽ maiorẽ.
Discite quantas alexandrina totiꝰq ori¬
entis & affricana ecclia: quot annis sa-¬
crare consueuerit. Pauciores hic homi¬
nes ꝓdeunt: quã illic uirgines conse¬
crent᷑. Ex ipsiꝰ igit᷑ orbis terrarũ usu.
ñ inutilis uirginitas estimat᷑: p̃sertĩ
cũ ꝑ uirginẽ salus uenerit orbẽ fecun¬
dare romanũ. Quod si qͥs hoc ꝓhibet:
ꝓhibeat igit᷑ pudicas uxores degere. q
Hulla ꝑegrinante marito fidẽ seruet: ne
dampnũ faciat ꝓlis futurȩ: & partꝰ
frequentioris amittat etatem. S diffi-¬

Expanded text:
petatur. Ista reipublicae semper damno petatur. Ista reipublicae semper damno fuerunt. Pro virgine sacra nemo damnatus est; quia castitatem non poena cohibet, sed religio auget, fidesque conservat. 36. Si quis igitur putat consecratione virginum minui genus humanum, consideret quia ubi paucae virgines, ibi etiam pauciores homines: ubi virginitatis studia crebriora, ibi numerum quoque hominum esse majorem. Discite quantas Alexandrina, totiusque Orientis, et Africana Ecclesia quotannis sacrare consueverint. Pauciores hic homines prodeunt, quam illic virgines consecrantur. Ex ipsius igitur orbis terrarum usu non inutilis virginitas existimatur, praesertim cum per virginem salus venerit, orbem fecundatura Romanum. 37. Quod si quis hoc prohibet, prohibeat igitur pudicas uxores degere, quNulla peregrinanti marito fidem servet; ne damnum faciat prolis futurae, et partus frequentioris amittat aetatem. 38. Sed diffi
Abbreviated transcription (Latin):
condẽpnet coniugium. Damq huiꝰ
sentenciȩ aduersarios int̃pretes: iam¬
dãpnauit dudũ eccłia: eos scilicet qͥ
audeant soluere copulã coniugalẽ.
in castellis. diluculo surgamꝰ in uine¬
as. uideamꝰ si floruit uitis. Multos a-¬
cernas germina uirginitatis flore uer¬
nantia: illic tanquã in campis silue
iuduitatẽ grauitate pollentẽ. Alibi
tanquã uberis fruge coniugii eccłie
segetẽ replentẽ mundi horrea: ac ue¬
luti maritate uineȩ fetib torcularia
iħu dñi redundantia: in quib fide¬
lis coniugii fructus exuberat. Nec im¬
ꝓbũ igit᷑ nec nouũ integritatis ẽ stu¬
dium. Uideamꝰ: ne forte inutile iudi-¬
cet᷑. Nonnullos enĩ dixisse audiui:
qd̃ ꝑut mundꝰ. defecit genꝰ humanũ.
coniugia labefacta sunt. Quero qͥs tan-¬
dẽ quesiuit uxorẽ qui ñ inueniret.
quando fuerint bella pro uirgine:
qͥs uiquã pro uirgine sit ꝑemptus.
De coniugiis autẽ ista nascunt᷑. ut ꝑi-¬
mat᷑ adulter: uxoris raptor preliis ap¬

Expanded text:
condemnet conjugium. Namque hujus sententiae adversarios interpretes damnavit jamdudum Ecclesia, eos scilicet qui audeant solvere copulam conjugalem. in castellis, diluculo surgamus in vineas, videamus si floruit vitis . Multos acernas germina virginitatis flore vernantia, illic tamquam in campis silvae viduitatem gravitate pollentem, alibi tamquam uberi fruge conjugii Ecgii replentem mundi horrea, ac veluti maritatae vineae fetibus torcularia Domini Jesu redundantia, in quibus fidelis conjugii fructus exuberat. 18. probum igitur, nec novum integritatis est studium. Videamus ne forte inutile judicetur; nonnullos enim dixisse audivi quod periit mundus, defecit genus humanum, conjugia labefacta sunt. Quaero quis tandem quaesivit uxorem, qui non invenerit? Quando fuerint bella pro virgine? Quis umquam pro virgine sit peremptus? De conjugiis autem ista nascuntur, ut perimatur adulter uxoris, raptor praeliis ap
Abbreviated transcription (Latin):
pallitm auferat. hoc ẽ amictũ pruden¬
tiȩ. insigne pacientiȩ qͦ mollioris ãbi¬
cio uestis eruitur. Qui enĩ mollioribꝰ¬
tet. ut dimittas ei & palliũ. idẽ insig¬
ne philosophiȩ tuȩ tradas. & quasi a¬
mictu prudentiȩ tuȩ eum qui ante
celsorum sublimitate factoꝵ suauem
uite odorẽ ꝓ meritoꝵ uerticibꝰ exalãt.
fugit plateas. fugit conuentus ⁊ stre¬
pitus foris. iuxta quod scriptum est.
fuge fr̃nus meus. ⁊ simił efficere ser¬
uo. aut hinnulo cerui in montes aro
serpentibus: nescit habitare nͥ insub¬
limitate uirtutũ. nescit commorari
quibuscã bdor mortis in mortẽ in hi
qui pereunt. Quibusdã odor uite in
uitam. in his utiq qui odorẽ resurrec¬
tionis dnice uiuida fide sꝑant. Isti s̃¬

Expanded text:
pallium auferat, hoc est, amictum prudentiae, insigne patientiae, quo mollioris ambitio vestis exuitur: Qui enim mollioribtit, ut dimittas ei et pallium ; id est, insigne philosophiae tuae tradas, et quasi amictu prudentiae 1598 tuae eum qui ante celsorum sublimitate factorum suavem vitae odorem pro meritorum verticibus exhalant. Fugit enim plateas, fugit conventus, et strepitus fori, juxta quod scriptum est: Fuge, fraternus meus, et similis efficere cervo aut hinnulo cervi in montibus arserpentibus, nescit habitare nisi in sublimitate virtutum, nescit commorari quibusdam odor mortis in mortem, in iis qui pereunt: quibusdam odor vitae in vitam, in iis utique qui odorem resurrectionis Dominicae vivida fide spirant. 50. Isti s
Abbreviated transcription (Latin):
spes fides caritas. Cũ spes recesserit.
fides fundata fuerit. ordinat᷑ carias eccdã
disce ⁊̃ quẽadmodũ possis mereri. ut ille te
querat excita sp̃m scm dicens. exurge aqͥlo.
⁊ ueni aust̃ aspira ortũ meũ. ⁊ fluant aro¬
mata mea. Descendat fr̃nus meus in ortũ
suũ. ⁊ manducet fructũ pomiferaꝵ suaꝵ
adest dicẽs. Uenite manducate panes meo ᷤᷤ
⁊ bibite uinũ meũ. Siue ⁊̃ dormiaᷤ pul¬
sat ad ianuã. Uenit inꝗͣ frequent᷑.:⁊ ꝑ¬

Expanded text:
spes, fides, charitas, cum spes praecesserit, spes, fides, charitas, cum spes praecesserit, fides fundata fuerit, ordinatur charitas, Ecclesia disce etiam quemadmodum possis mereri, ut ille te quaerat. Excita Spiritum sanctum dicens: Exsurge, Aquilo, et veni, Auster; aspira hortum meum et profluant aromata mea . Descendat fraternus meus in hortum suum, et manducet fructus pomiferarum suaadest dicens: Venite, manducate panes meos, et bibite vinum meum ; sive etiam dormias, pulsat ad januam. Venit, inquam, frequenter,
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ pure m̃tis freqͤntat: i liliũ c̃ualliũ.
flos enĩ humilitatis ẽ. xp̃c. ñ luxuriȩ.
ñ uoluptatũ. atq lasciuiȩ. s flos sim¬
plicitaus. flos humilitatis. Tanꝗͣ liliũ
in medio spinaꝵ. Nonne inter asꝑita¬
tes laboꝵ. contricionesq animoꝵ.
bom flos odoris assurgit: Qͥa c̃t̃rito
corde ds̃ placat᷑. Hoc est desertũ filiȩ qd̃
duc̃ ad regnũ. Hoc ẽ etiã desertũ. quod
In hoc deserto filiȩ arbor illa bona fruc¬
tifera que bonos fructus facit. incipit
brachia factoꝵ suoꝵ diffundere u̾ticẽ
duuinitatis attollere. iuxta ꝗͣ nr̃e ligna
silue frutescant. qr sic̃ arbor mali inter
ligna siluȩ. ita fr̃nus m̃s int̾ mediũ folioꝵ.
Et iudẽs hȩc eccła. letet᷑ & gaudeat. dicens
in umbra eius concupiui. & sedi. ⁊ fruc¬
tus eiꝰ dulcis in faucibus meis Uidetiᷤᷤ
dicat. Inducite me in domũ uini. ⁊ ordi¬
nate in me caritatẽ. Raritas ñ potest
cẽ sine fide. Ires enĩ uelut uades s̃ eccłe

Expanded text:
lilium convallium; flos enim humilitatis est Christus, non luxuriae, non voluptatum, non lasciviae, sed flos simplicitatis, flos humilitatis. Tanquam lilium in medio spinarum. Nonne inter asperitates laborum, contritionesque animorum boni flos odoris exsurgit; quia contrito corde Deus placatur? 52. Hoc est desertum, filiae, quod ducit ad regnum, hoc est etiam desertum, quod In hoc deserto, filiae, arbor illa bona fructifera, quae bonos fructus facit , incipit brachia factorum suorum diffundere, verticem divinitatis attollere. Juxta quam nostrae ligna silvae frutescant; quia sicut arbor mali inter ligna silvae, ita fraternus meus inter medium filiorum . Et videns hoc Ecclesia laetetur et gaudeat dicens: In umbra ejus concupivi et sedi, et fructus ejus dulcis in faucibus meis. 53. Videdicat: Inducite me in domum vini et ordinitudo est charitatis. Charitas non potest esse sine fide; tres enim velut vades sunt Ecclesiae,
Abbreviated transcription (Latin):
uite huiꝰ habeas tuciorẽ: Reuer¬
tam᷑ ad seriẽ creaturȩ. ⁊ conside
mus qua ratione dñs aliis bestiis
angustiora colla formauerit. ut
leonib atq tygr̃ibꝰ. ursis quoq.
aliis ꝓlixiora ut elefantis. & ca¬
melis. Nonne euid̃ns causa est.
qr illis feris quȩ carne uescunt᷑
ñ erat opꝰ ꝓlixitate ceruicis:
Non enĩ in terras pascendi gr̃a
ceruicem atq ora deiciunt. s
aut ceruũ inuadunt. aut bouẽ
aut ouem discerpunt. Camelꝰ
uͦ cum sit altior quomͦ herbis
minutissimis pasceret᷑. nisi lon¬
giora usq ad t̾ram colla ad usũ
pastionis extenderet: Itaq ca-¬
melus ꝓ ratiõe ꝓceritatis
suȩ. ꝓlixiora colla
sortitꝰ ẽ. Equus ꝓ ratione: bosqͦq
simili mͦ. hec enĩ pascunt᷑ herbis.
Elefantꝰ autẽ. &̃ ꝓminentẽ pro¬
muscidẽ habet. qr cum. sit enu¬
nentior cunctis: inclinare se ad
pascendum ñ potest. Itaq eius
ad colligendum cybum utitur

Expanded text:
uitae huius habeas tutiorem? Sed reueruitae huius habeas tutiorem? Sed reuertamur ad senem creaturae et considmus qua ratione Dominus aliis bestiis angustiora colla formaverit, ut leonibus atque tigridibus, ursis quoque; aliis prolixiora, ut elephantis et camelis. Nonne evidens causa est; quia illis feris quae carne vescuntur, non erat opus prolixitate cervicis? Non enim in terras pascendi gratia cervicem atque ora dejiciunt: sed aut cervum invadunt, aut bovem ovemque discerpunt. Camelus vero cum sit altior, quomodo herbis minutissimis pasceretur, nisi longiora usque ad terram colla ad usum pastionis extenderet? Itaque camelus pro ratione proceritatis suae prolixiora colla sortitus est, equus pro ratione, bos quoque simili modo; hi enim pascuntur herbis. helefantus autem etiam prominentem promoscidem habet, quia, cum sit eminentior cunctis, inclinare se ad pascendum non potest. itaque eius ad colligendum cibum utitur
Abbreviated transcription (Latin):
teram amplexus ẽ. xp̃i. Quid dicã
homines allio delectari. & illud
ad escam sumere. quod ⁊ leopardꝰ
fugit: Deniq sicubi allium ali¬
quis ꝯfricandum putauerit. leo¬
pardus inde exilit nec resistit:
cuiꝰ uenenata fera odorẽ non pot̃
sustinere. id tu ꝓ cibo sumis: & uis
medicam̃to ñ ꝓ cybo sumat᷑ ab
egrotantib non ab epulantib.
Medicamentũ queris ⁊ ieuiniũ
fugis. quasi maius ali¬
ad remediũ re perire
possis: Ieiuni hominis spucũ si
serpens gustauerit morit᷑. Uides
quanta uis ieiunii sit. ut & spuco
suo homo t̾renum serpentẽ int̃¬
ficiat. & merito spiritalẽ. Quantã
dñs &̃ minusculiꝰ infudit pruden¬
tiam: turtur nidos suos ne pul¬
los suos incurset lupꝰ. gyllȩ folia
suꝑiacit. Nouit enĩ quod huiꝰmõi
folia lupi fugere consueuerint.
Nouit uulpecula quomͦ poste¬
ritatẽ foueat suam. & tu igno¬
ras. tu negligis quomͦ adu̾sum lu¬
pos nequitiȩ sp̃alis. posteritatẽ

Expanded text:
teram amplexus est Christi. quid dicam alio teram amplexus est Christi. quid dicam alio homines delectari et illud ad escam sumere, quod leopardus fugit? denique sicubi alium aliquis confricandum putauerit, leopardus inde exilit nec resistit. cuius uenenata fera odorem non potest sustinere, id tu pro cibo sumis et tuis medicamento, non pro cibo, sumatur ab aegrotantibus, non ab epulantibus. medicamentum quaeris et ieiunium fugis, quasi maius alid remedium repperire possis. ieiuni hominis sputum si serpens gustauerit, moritur. uides quanta uis ieiunii sit, ut sputo suo homo terrenum serpentem interficiat et merito spiritalem. quantam dominus etiam minusculis infudit prudentiam! turtur nido suo, ne pullos suos incurset lupus, scillae folia superiacit. nouit enim quod huiusmodi folia lupi fugere consuerunt. nouit uulpecula quomodo posteritatem foueat suam, et tu ignoras, tu neglegis quomodo aduersus lupos nequitiae spiritalis posteritatem