comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bo meo: Ideo manseritis. quia initiati estis.
quia eẽ ibi cepistis : Si manseritis. hoc est infi¬
de quȩ in uobis credentibus eẽ coepit: quoꝑ
ueni&s : Hide quale initium : quo per ducit.
Amasti fundamentum: culmen attende: Ue
re discipuli mei eritis: Et quid uobis prodestꝰ
It cognosc&is ueritatem: Quid prõmittit cre¬
dentibus fratres: It cognosc&is ueritatem
Quid enimꝰ. Non illam cognouerant. quando dñs loque¬
batur : Si non cognouerunt. quo modo crediderunt᷑:
Non quia cognouerunt crediderunt : sed ut cognoscerent
crediderunt : Credimꝰ enim ut cognoscamꝰ: ñ cognoscimꝰ ut
credamꝰ: Qd enĩ cognituri sumꝰ nec oculus uidit. nec auris
audiuit. nec incor hominis ascendit : Quid ẽ enim fides: nsi
credere qđ ñ uides : lides ergo ẽ qđ ñ iuides credere : Ve¬
Vid&ur : Si maneatur in eo qđ creditur ꝑuenitur ad

Expanded text:
bo meo. Ideo manseritis, quia initiati estis, quia et ibi esse coepistis. Si manseritis, hoc est in fide quae in vobis esse credentibus coepit; quo pervenietis? Vide quale initium, quo perducit. Amasti fundamentum, culmen attende, ere discipuli mei eritis. Et quid nobis prodest? Et cognoscetis veritatem. 9. Quid promittit credentibus, fratres? Et cognoscetis veritatem. Quid enim? non illam cognoverant, quando Dominus loquebatur? si non cognoverant, quomodo crediderunt? Non quia cognoverunt crediderunt, sed ut cognoscerent crediderunt. Credimus enim ut cognoscamus, non cognoscimus ut credamus. Quod enim cognituri sumus, nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit . Quid est enim fides, nisi credere quod non vides? Fides ergo est, quod non vides credere; vevidetur. Si maneatur in eo quod creditur, pervenitur ad
Abbreviated transcription (Latin):
Sentiunt lamergo Istam mercedem : quigaudent in corde:
Dñs ait opost& semper orate & non deficere : Et apłs sine inter¬
missione orate : Quod sanissime sic accipitur. Ut nullodie intermit¬
tantur cesta tempora orandi: sit desi derium tuum ante illum:¬
& pater qui vid& in occulto redd & tibi Ipsum enim desiderium
tuum oratio tua est : &si continuum desiderium: Continua ora¬
flectimus corpus prosternimus : aut manus leuamus : ut
interrogatio : sine intermissione oratio:. Quȩ est desiderium:
quic quid aliud agis si desideras illud sabbatum : non inter¬
mittit orare : Si nonuis intermittere orare : noli inter¬
mittere desiderare: Continuum desi derium tuum conti¬
nua uox tua est : Iacebis siamare destiteris. Quia tacue

Expanded text:
Sentiunt jam ergo istam mercedem, qui gaudent spiritalibdixerit, Oportet semper orare, et non deficere ; et Apostolus, Sine intermissione orate : quod sanissime sic accipitur, ut nullo die intermittantur certa tempora orandi: isti et Pater qui videt in occulto, reddet tibi . Ipsum enim desiderium tuum, oratio tua est: et si continuum desiderium, continua oraflectimus, corpus prosternimus, aut manus levamus, ut interior sine intermissione oratio, quae est desiderium. Quidquid aliud agas, si desideras illud sabbatum, non intermittis orare. Si non vis intermittere orare, noli intermittere desiderare. Continuum desiderium tuum, continua vox tua est. Tacebis, si amare destiteris. Qui tacue
Abbreviated transcription (Latin):
Qũa multi dormiunt diuites. & uenentib latronib: & cuncta
auferentib: eiuigilant pauperes : Ergo ñsperare in incerto
diuitiarũ sed indõ uito. qui prestat nobis omna abundant̃
adfruendũ Temporalia &erna Sed magis ad fruendũ ẽt̃ na
Acerna unde boni efficiamur: Ergo hoc faciant dictes
Nonsuperbe sapiant . neq speren in incerto diuitiarũ. sed in
dõ viuo qui prestat nob omnia abundanter adfruendum
pertas difficultas ẽ: facile tribuant. habent unde : Com¬
municent : Idest pares suos mortales agnoscant: Commu¬
nicent. thesaurilent sibi fundamentum bonum infuturum:
Non enim quia dico inquit facile tribuant. communicent. expo¬
liare illos uolo. nudare illos uolo. In anes relinquere uolo. Do¬
ceo lucrum. cum ostendo thesauritent sibi: Non enim uolo uvt
pauperes remaneant. Thesaurilent sibi: Nonut ꝑdant dico.

Expanded text:
Quam multi dormiunt divites, et venientibus latronibus et cuncta Quam multi dormiunt divites, et venientibus latronibus et cuncta auferentibus, evigilant pauperes? Ergo non sperare in incerto divitiarum, sed in Deo vivo, qui praestat nobis omnia abundanter ad fruendum: temporalia, et aeterna. Sed magis ad fruendum, aeterna;aeterna, unde boni efficiamur. Ergo hoc faciant divites: non superbe sapiant, neque sperent in incerto divitiarum, sed in Deo vivo, qui praestat nobis omnia abundanter ad fruendum: pertas difficultas est. Facile tribuant, habent unde. Communicent, id est, pares suos mortales agnoscant. Communicent, thesaurizent sibi fundamentum bonum in futurum. Non enim quia dico, inquit, Facile tribuant, communicent, exspoliare illos volo, nudare illos volo, inanes relinquere volo. Doceo lucrum, cum ostendo, Thesaurizent sibi. Non enim volo ut pauperes remaneant. Thesaurizent sibi. Non ut perdant, dico
Abbreviated transcription (Latin):
uccessit ignis. purpurȩ & bysso ła tunica ardebat. quase
expoliare ñ poterat. Pro epulis ariditas. & desideriũ gut¬
te dedigito pauperis. sicut ille micarũ demensa diuitis
Sed illius egestas p̃teriens. huius poena ꝑmanens Hlocat¬
tendan diuites huius mundi. & non suꝑbe sapiaN Iacile
tribuant. cõmunicent. thesauritent sibi fundamentu bo
uerã uitã Vuinolunt diuites fieri. uel qui noncurant.
eñĩ qđ sic generent diuitiȩ. quomodo suꝑbiã. Omne pomũ
omne granũ. omne frumentũ. omne lignũ. hab& uerme suũ
Etalius ẽ uermis mali. alius prri. alius fabȩ. alius tritici. Verms
sapere. Excludit uitiũ. doceat usũ Non suꝑbe sapere. Unde
aũt suꝑbe sapere : Deco qđ sequitur: Nec sperare in in¬
certo diuitiarũ Quiñ sperant in incerto diuitiarũ. non su¬
perbe sapiunt: Sinon altũ sapiunt timeant Sitiment . Ñ
altũ sapiunt Qũa multi heri diuites. hodie pauperes

Expanded text:
Successit ignis purpurae et bysso: ea tunica ardebat, qua se Successit ignis purpurae et bysso: ea tunica ardebat, qua se exspoliare non poterat. Pro epulis ariditas, et desiderium guttae de digito pauperis, sicut illi micarum de mensa divitis. Sed illius egestas praeteriens, hujus poena permanens . Hoc attendant divites hujus mundi, et non superbe sapiant. Facile tribuant, communicent: thesaurizent sibi fundamentus. Nam qui nolunt divites fieri, vel qui non curant, est quod sic generent divitiae, quomodo superbiam. Omne pomum, omne granum, omne frumentum, omne lignum habet vermem suum. Et alius est vermis mali, alius pyri, alius fabae, alius tritici. Vermis sapere. Exclusit vitium, doceat usum. Non superbe sapere. Unde autem non superbe sapere? De eo quod sequitur, Neque sperare in incerto divitiarum. Qui non sperant in incerto divitiarum, non superbe sapiunt. Si non altum sapiunt, timeant. Si timent, non altum sapiunt. Quam multi heri divites, hodie pauperes?
Abbreviated transcription (Latin):
xediceren diuites ñ se habere ꝗd faciant dediuitiis suis.
admonuit timotheũ. ut eos &iã consilio reger&. Ñsolum
p̃cepto cohiber&. cũ dixiss& neq sperare in incerto diuita rũ.
Nespem se ꝑ didisse arbitrarent᷑. subiecit: Sedindõ uiuo. qui
prȩstat nobis omia abundant̃ ad fruendũ Temporalia ad
utendũ erna adfruendũ. Sed dediuitiis suis ꝗd faciant .:
Diuites sint inquit in operib bonis facile tribuañ Hoc ꝓ¬
sint diuitiȩ. pesit tibi difficultas tribuendi. Uult enĩ pauꝑ
Thesaurirent sibi fundamentũ bonũ infuturo. vtapp̃hen¬
dant uerã uitã. Nã ista uita. falsa ẽ Huius uitȩ falsitate
deceptus ille inpurpura & brsso. iacentẽ ulcerosũ pauperẽ
ante suã iunuã contẽnebat: Sed ille linctus a canib thesau¬
rũ sibi &ernũ. In abrahȩ gremio cõparabat. Et siñabundan¬
ti facultate. pia tam̃ & optima uoluntate Ille aũt diues qui
sibi magnus uidebat᷑ inpurpura & brsso. mortuus ẽ & sepul

Expanded text:
dicerent divites, non se habere quid faciant de divitiis suis, admonuit Timotheum, ut eos etiam consilio regeret, non solum praecepto cohiberet: cum dixisset, Neque sperare in incerto divitiarum; ne se spem perdidisse arbitrarentur, subjecit, Sed in Deo vivo, qui praestat nobis omnia abundanter ad fruendum: temporalia ad utendum, aeterna ad fruendum. Sed de divitiis suis quid faciant? Divites sint, inquit, in operibus bonis, facile tribuant. Hoc prosint divitiae, ne sit tibi difndamentum bonum in futurum, ut apprehendant veram vitam . Nam ista vita falsa est. Hujus vitae falsitate deceptus ille in purpura et bysso, jacentem ulcerosum pauperem ante suam januam contemnebat. Sed ille linctus a canibus, thesaurum sibi aeternum in Abrahae gremio comparabat, et si non abundanti facultate, pia tamen et opima voluntate. Ille autem dives, qui sibi magnus videbatur in purpura et bysso, mortuus sepultus es
Abbreviated transcription (Latin):
diuitib. huius mundi s̃suꝑbe sapere Et fi& in eis qđ audiuimꝰ
in ꝓuerbio salomons Sunt quise humiliant. cũ sun diuites
Et secđm istas diuitias tẽporales fieri potest. ut sit humilis:
Plus gaudeat . quia xp̃ianus ẽ qua quia diues ẽ: Non inflet
non extollat᷑. Attendat pauperẽ Non de dign&ur frat̃
pauperis appellari : Quantũ cumq enĩ diuessit : ditior

Expanded text:
divitibus hujus mundi non superbe sapere: et fiet in eis quod audivimus divitibus hujus mundi non superbe sapere: et fiet in eis quod audivimus in proverbio Salomonis, Sunt qui se humiliant, cum sint divites. Et secundum istas divitias temporales fieri potest. Sit humilis: plus gaudeat quia christianus est, quam quia dives est. Non infletur, non extollatur: attendat pauperem fratrem, non dedignetur frater pauperis appellari. Quantumcumque enim dives sit, ditior
Abbreviated transcription (Latin):
lis ess& effectus ideo pauꝑ factus ẽ. cũ ess& diues: Hlisuns¬
di. contẽpti sunt: It ipsos lucratus ẽ sua pauꝑtate . qui
cũdiues eẽt ꝓpt̃ nos pauꝑ effectus ẽ : Nam si eos contẽpsissae
& innumero suorũ habere noluiss& Nontimotheo sicut
diuitib huius mundi: Inter eos quifide sunt diuites. sun
quidã diuites huius mundi: Precipe illis. Quia & ipsi m̃ebra
illius pauperissacti suis. Precipe illis ꝗd illis timeas adiuitis
Non suꝑbe sapere neq sperare in incerto diuitiarũ : Na si
incerta diuitiarũ prudent̃ attender& Numqu̾a suꝑbir&.
sed semꝑ timer&. Quanto ess& ditior tanto fier& sollicitior
Et secđm hanc uitã. non solũ secundũ illã : Multi eñĩ in istis
scłi ꝑturbationib securiores pauperes fucrun: Multi aũt
ꝓpt̃ suas diuitias. quȩsiti & correpti sunt: Multi se habuisse
planxer̃. qđ semp habere mime potueruns . Precipe ergo¬

Expanded text:
lis esset effectus; ideo pauper factus est, cum dives esslis esset effectus; ideo pauper factus est, cum dives essdi contempti sunt. Et ipsos lucratus est sua paupertate, qui cum dives esset, propter nos pauper effectus est. Nam si eos contempsisset, et in numero sanctorum habere noluisset, non Timotheo, sicut uperbe sapere. Inter hos qui fide sunt divites, sunt quidam divites hujus mundi. Praecipe illis, quia et ipsi membra illius pauperis facti sunt. Praecipe illis quid in illis timeas a divitiis. Non superbe sapere, neque sperare in incerto incerta divitiarum prudenter attenderet, nunquam superbiret, sed semper timeret: quanto esset ditior, tanto fieret sollicitior, et secundum hanc vitam, non solum secundum illam. Multi enim in istis saeculi perturbationibus securiores pauperes fuerunt. Multi autem propter suas divitias quaesiti et correpti sunt. Multi se habuisse planxerunt, quod semper habere minime potuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ergo diues. qui nonse ideo magnũ putat. quia diues est
quiaũt ideo se magnũ putat. suꝑbus & egenus ẽ Incarne
crepat. in corde mendicat. inflatus ẽ nonplenus. Utres
aũt duos siuideas. unũ plenũ. alterũ inflatũ. in utroq
eadẽ est magnitudo. sed non in utroq: eadẽ plentudo
Siattendis falleris Si appendis. inuenies. Quiplenus ẽ dif¬
ergo inquit diuitib huius mundi: Non ad der& huius
mundi nisi quia sunt diuites. & ñ huius mundi: Quisund
diuites non huius mundi: Quorũ princeps & caput ẽ ille
dequo dictũ est. Pauꝑ ꝓnobis factus ẽ. cũ diues eẽt Sed
siille solus quid ꝓfuit: Uide ꝗd sequit᷑ Ut illius pauꝑ¬
tate uos ditaremini : Puto quia pauꝑtas xẽi. Non nobis
attulit pecuniã. sed iustitiã : Pauꝑtas aũt illius unde.
quia mortalis effectus ẽ: Ergo diuitiȩ uerȩ. immorta¬
litas : Ibi enĩ uera copia ubi nulla indigentia : Quia ergo
nos immortales fieri ñ possemus. nisi ꝓnobis xp̃c morta¬

Expanded text:
ergo dives, qui non se ideo magnum putat quia dives est: qui autem ideo se magnum putat, superbus et egenus est; in carne crepat, in corde mendicat; inflatus est, non plenus. Utres autem duos si videas, unum plenum, alterum inflatum; in utroque eadem est magnitudo, sed non in utroque eadem plenitudo. Si attendis, falleris; si appendis, invenies: qui plenus est, difergo, inquit, divitibus hujus mundi. Non adderet, hujus mundi, nisi quia sunt et divites non hujus mundi. Qui sunt divites non hujus mundi? Quorum princeps et caput est ille, de quo dictum est, Pauper pro vobis factus est, cum esset dives. Sed si ille solus, quid profuit? Vide quid sequitur: Ut illius paupertate vos ditaremini . Puto quia paupertas Christi non nobis attulit pecuniam, sed justitiam. Paupertas autem illius unde? Quia mortalis effectus est. Ergo divitiae verae immortalitas: ibi enim vera copia, ubi nulla indigentia. CAPUT III. Quia ergo nos immortales fieri non possemus, nisi pro nobis Christus morta
Abbreviated transcription (Latin):
Apł̃s paulus quem certe inuenimus. sine ullis meritis bonis.
lmmo cum multis meritis malis. dĩ gratiam consecutum.
bens adtimotheum. ista utiq: lam merita. sua bona comme¬
morat. Vt post bona merita consequatur coronam. qu
post mala merita consecutus ẽ gratiam : Deniq suꝑ ẽ
la die. iustus iudex: Cui redder& coronam iustus iudex.
si non donass& gratiam misericors pater : Et quomodo
eẽt ista corona iustitiȩ. nisi p̃cessiss& gratia. quȩ iustifi

Expanded text:
 Paulum, quem certe invenimus sine ullis meritis bonis, imo cum multis meritis malis, Dei gratiam consecutum nstitutus. Ita utique jam merita sua bona commemorat, ut post bona merita consequatur coronam, qui post mala merita consecutus est gratiam. Denique attendela die justus judex. Cui redderet coronam justus judex, si non donasset gratiam misericors Pater? et quomodo esset ista corona justitiae, nisi praecessisset gratia, quae justifi
Abbreviated transcription (Latin):
nes occultos libenter attingite. & aquȩ furtiuȩ dulcedinẽ.
pruritum facit audientib . In aurib spiritalit̃ fornican¬
tib:: Sicut quodam pruritu libidinis : etiam incarne cor¬
rumpitur. Integritas castitatis : Audite itaq a płm talia
p̃uidentẽ. & ea uitanda salubrit̃ ad monentem : Profa¬
nas inquit uerborum nouitates euita: Multum enim ꝓ¬
ficient adimpietatem. & sermo eorum sicut cancer serpit

Expanded text:
nes occultos libenter attingite, et aquae furtivae dulcedinem, pruritum facit audientibus in auribus spiritualiter fornicantibus, sicut pruritu quodam libidinis etiam in carne corrumpitur integritas castitatis. Audite itaque Apostolum talia praevidentem, et ea vitanda salubriter admonentem: Profanas, inquit, verborum novitates evita: multum enim proficiunt ad impietatem, et sermo eorum sicut cancer serpit
Abbreviated transcription (Latin):
deb& spiritalem crescere ardorem. ut uincat etiam mor¬
tis naturalem timorem. Qui mori nolumus. & quando
cum xp̃o uiuere uolumus : Nam & apłs paulus. dicit se ha¬
bere concupiscentiam. dissolui & eẽ cum xũo. Ingemiscit
tamen grauatus. & non uult spoliari sed suꝑ uestiri. ut ab¬
sorbeatur mortale auita Et huic dñs dilectori suo. cum

Expanded text:
debet spiritualem crescere ardorem, ut vincat etiam mortis naturalem timorem, quo mori nolumus, et quando cum Christo vivere volumus. Nam et apostolus Paulus dicit se habere concupiscentiam dissolvi et esse cum Christo: ingemiscit tamen gravatus, et non vult spoliari, sed supervestiri, ut absorbeatur mortale a vita . Et huic Dominus dilectori suo. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
Qualem salutẽ : Nisi ut discerent homines a &er¬
na disiderare : non semꝑ temporalib: inhȩrere
te tẽ pora: Motus enĩ sinullus ess&. uel spirita¬
lis uel corporalis creaturȩ. quo ꝑ presens prȩ¬
teritis futura succederent: tẽpus ullũ omni¬
no non ess&: Moueri autẽ creatura. ñutiq
poss& si non ess&: Potius ergo tepus acreatura.
quã creatura coepit atempore : Utrumq autẽ
e dõ exipso enĩ & ꝑ ipsũ. & in ipso sunt om̃a¬

Expanded text:
tus est Christus; nisi ut discerent homines aeterna desiderare, non semper temporalibus inhaerere? te tempora. Motus enim si nullus esset vel spiritualis, vel corporalis creaturae, quo per praesens praeteritis futura succederent, tempus nullum omnino esset. Moveri autem creatura utique non posset, si non esset. Potius ergo tempus a creatura, quam creatura coepit a tempore. Utrumque autem ex Deo. Ex ipso enim, et per ipsum, et in ipso sunt om
Abbreviated transcription (Latin):
de uirgine intelligimꝰ ante luciferũ noctũ. sicut euan¬
gelia c̃testant᷑ : ꝓculdubio inde exutero ante luciferv.
ut eẽt sacerdos inadernũ. scđm ordinẽ mel chisedech:
Na scđm id qđ natu depatre. d̃s apud dm̃. co&ernus gignex¬

Expanded text:
de virgine intelligimus; ante luciferum, noctu, sicut Evande virgine intelligimus; ante luciferum, noctu, sicut Evangelia contestantur; procul dubio inde ex utero ante luciferum, ut esset sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedec. Nam secundum id quod natu
Abbreviated transcription (Latin):
uitas fuit antea: illa quȩ postea sicut docti ꝓdider
hierusalẽ dicta ẽ: Ergo ante qua ibi regnarent
iudei . ubi erat ille sacerdos mel chisedech: qui scribit᷑
ingenesi sacerdos dĩ excelsi : Ipse occurrit abrahȩ
quando liberauit loth demanu ꝑsequentiũ: & pstra¬
uit eos aquib ille tenebat᷑. & liberauit fratr̃e
Post liberationẽ fratris. occurrit ei melchi sedech:¬
Tantus erat melchsedech: a quo benediceret᷑ abrahã ꝓtu¬
lit pane & uinũ : & bened ixit abrahã : & dedit ei decimas
abrahã: Vid&e ꝗd ꝓtulit . & que benedĩx Et dictũ ẽ postea
Tues sacerdos in&ernũ scđm ordinẽ melchsedech Dauid
hoc inspu dĩx. longe postabrahã : Temporib aũ abrahȩ.
fuit mel chisedech: Dequo alias dicitif Tues sacerdos ine¬
ternũ. scđm ordinẽ melchsedech: p̃isi de illo. cuius nostis
sacrificiũ : Sublatũ ẽ enĩ sacrificiũ aaron. & coepit ẽẽ
sacrificiũ . scđm ordine melchsed ech Cinatũ exutero.

Expanded text:
vitas fuit antea, illa quae postea, sicut docti prodiderunt, Jerusalem dicta est. Ergo antequam ibi regnarent Judaei, ibi erat ille sacerdos Melchisin Genesi sacerdos Dei excelsi. Ipse occurrit Abrahae, quando liberavit Loth de manibus persequentium, et prostravit eos a quibus ille feriebatur, et liberavit fratrem. Post liberationem fratris occurrit ei MelchisedechTantus erat Melchisedech a quo benediceretur Abraham. Protulit panem et vinnm et benedixit Abraham, et dedit ei decimas Abraham. Vide quid protulit et quem benedixit, et dictum est postea: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech. David hoc in spiritu dixit longe post Abraham. Temporibus autem Abrahae fuit Melchisedech. De quo ergo alio dicit: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech, nisi de illo cujus novimus sacrificium? 3. Sublatum est enim sacrificium Aaron, et coepit esse secundum ordinem Melchisedec. Si natum ex utero,
Abbreviated transcription (Latin):
Est qđ facias : Quiodit iniquitate: Nũꝗd te : sed in
te ẽ iniquitas. Odit illã ds oderis &tu : Et si unã rẽ
ambo oderitis eris do amicus. si o disti qđ odit : Ita & si
Et uide quomodo ait: ꝓpterea unxit te dsd̃s tuus:
Otu ds unxit te dstuus : Ds unguitur ado: Et enĩ
inlatino putatur idẽ casus ita ut unus rep&itus in
greco aut̃. euidentissima distinctio ẽ: Quia unũ no¬
men ẽ qđ cõpellatur. & alterũ ab eo qđ cõpellat:¬

Expanded text:
Est quod facias. Quid odit? Iniquitatem: numquid te? Sed in Est quod facias. Quid odit? Iniquitatem: numquid te? Sed in te est iniquitas? Odit illam Deus, oderis et tu: ut unam rem ambo oderitis. Eris enim Deo amicus, si odisti quod odit. Ita et Et vide quomodo ait: Propterea unxit te, Deus, Deus tuus. O tu Deus, unxit te Deus tuus. Deus ungitur a Deo. Etenim in latino putatur idem casus nominis repetitus: in graeco autem evidentissima distinctio est, quia unum nomen e
Abbreviated transcription (Latin):
torti erant: Sibi regnare cupiebant se amabant.
facta sua multũ diligebant: Non uoluntatẽ suã dõ
subdebant: sed uoluntatẽ dĩ ad suas c̃cupiscentias flec¬
ua ẽ : Propterea tibi uidet᷑ praua illa. quia tu illi co¬
aptari Ñpotes : Dirige adillã te : & noli illã uelle cur¬
uari adte : quia ñ potest : Frustra conaris: Illa sẽꝑ
directa ẽ: Uis illi adhȩrere Corrige te & erit uir¬
ga ipsius quite dirigit. uirga directions: Dilexisti¬
iustitia. & odisti in quitat᷑ȩ. Accede ad istã uirgã: Sit
tibi rex xp̃s: Regat te uirga ista. nefrangat te
Virga enĩ ferrea ẽ illa. inflexibilis: Et ꝗd dictũ ẽ: Re¬
ges eos in uirga ferrea: & t̃aqũa uas figuli. c̃fringes
eos : Alios regit alios conterit : Regit sp̃itales con¬
terit carnales : Ergo accede ad uirgã ista: Quid in
eatimes : Haec ẽ recta uirga : Dilexisti iustitia &
odisti iniquitatẽ: Quid times. si forte iniquus eras:
Audis enĩ rege tuũ. quia odisti iniquitatẽ & times

Expanded text:
torti erant: sibi regnare cupiebant, se amabant, facta sua mala diligebant; non voluntatem suam Deo subdebant, sed voluntatem Dei ad suas concupiscentias flecva est: propterea tibi curva videtur illa, quia tu illi coaptari non potes: dirige ad illam te, ne illam velis curvare ad te; quia non potes, frustra conaris: illa semper directa est. Vis illi haerere? Corrigere. Erit virga ipsius qui te regit, virga directionis. Inde etjustitiam, et odisti iniquitatem. Accede ad istam virgam, sit tibi rex Christus: regat te virga ista, ne frangat te. Virga enim ferrea est illa, inflexibilis. Et quid dictum est? Reges eos in virga ferrea, et tanquam vas figuli conteres eos . Alios regit, alios conterit: regit spirituales, conterit carnales. Ergo accede ad istam virgam. Quid in ea times? Haec est tota virga: Dilexisti justitiam, et odisti iniquitatem. Quid times? Sed forte iniquus eras: audis enim regem tuum, quia odit iniquitatem, et times.
Abbreviated transcription (Latin):
inuictims pecorũ. & hoc in mysterio : Nondũ erat sa¬
crificiũ corporis & sanguins dñi : qđ fideles norunt.
& qui eugłm legerunt: Quod sacrificiũ. nunc diffusũ
ẽ toto orbe terrarũ: Proponite ergo vobis ante o¬
culos duo sacrificia. Et illud scđm ordinẽ aaron: &
hoc scđm ordinẽ melchisedech Scriptũ ẽ enĩ Iura¬
uit dñs & non penitebit eũ. tues sacerdos in&ernũ.
scđm ordinẽ melchi sedech: De quo dicit᷑. Tues sacer

Expanded text:
in victimis pecorum, et hoc in mysterio: nondum erat sacrificium corporis et sanguinis Domini, quod fideles norunt, et qui Evangelium legerunt, quod sacrificium nunc diffusum est toto orbe terrarum. Proponite ergo vobis ante oculos duo sacrificia, et illud secundum ordinem Aaron, et hoc secundum ordinem Melchisedech. Scriptum est enim: Juravit Dominus, et non poenitebit eum, tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedec . D
Abbreviated transcription (Latin):
scłorũi deuener̃: Deinde quia tunc ꝑ angelos. punc
aũ ꝑfiliũ sermo factuẽ : consequenter aꝑteq: demonstran:
Propterea inquit abundantius o port& attendere nos
ea que audiuimus. ne forte defluamus : Si enim inquit¬
qui per angelos dictus ẽ sermo. factus ẽ firmus. & om̃is
p̃uaricatio & in oboedientia. iustã accepit mercedis
r&ributionẽ : Quomodo nos effugiemus tantã ne¬
gligentes salutẽ: Et quasi quȩreres quã salutem :
Vt ostender& se denouo testam̃to ĩa dicere: iđ sermo¬
ne qͥ non ꝑangelos. sed ꝑdm̃ dictus ẽ : quȩ c̃u initiũ acce¬

Expanded text:
Deinde quia tunc per Angelos, nunc autem per Filium sermo factus est, consequenter aperteque demonstrans: Propterea, inquit, abundantius oportet attendere nos ea quae audivimus, ne forte defluamus: si enim qui per Angelos dictus est, sermo factus est firmus, et omnis praevaricatio et inobedientia justam accepit mercedis retributionem; quomodo nos effugiemus, tantam negligentes salutem? Et quasi quaereres quam salutem, ut ostenderet se de Novo Testamento jam dicere, id est, sermone q
Abbreviated transcription (Latin):
mat ꝓmissa sua: ꝑseipsũ c̃firmat minas suas: Ne¬
modicat incorde suo. Uerũ ẽ qđ ꝓmittit. falsũe qđ
minatur : Sicut uerũ ẽ qđ ꝓmittit. sic certũ ẽ qđ mi¬
quiẽ ipsius. & tam̃ oport& aliquos intrare in reqͥem ip¬
sius: Non enĩ nulli dabit᷑ requies ipsius: Illis reꝓbatis.
nos intrabimus: Quia & sialiqui exramis fracti s̃: ꝓpt̃¬
dissim litudinẽ . & infidelitatẽ : nos ꝓpt̃ fidẽ & humli¬
tatẽ inseremur: Nos ergo intrerv. in requiẽ eius:
Inde aũi intraruN illi qui intrauer̃. illi quielecti sunt:
qui ñcorde obdurato restiter̃ : Quia uerũ est. qđ
non repulit dñs plebem suam

Expanded text:
mat promissa sua, per semetipsum confirmat minas suas. Nemo dicat in corde suo: Verum est quod promittit; falsum est quod minatur. Sicut verum est quod promittit, sic certum est quod miquiem ipsius: et tamen oportet aliquos intrare in requiem ipsius; non enim nulli dabitur requies inos intrabimus; quia si aliqui ex ramis propter dissimilitudinem et infidelitatem, nos propter fidem et humilitatem inseremur . Nos ergo intremus in requiem ejus. Unde autem intrarunt illi qui intrarunt, illi qui electi sunt, qui non corde obdurato restiterunt? Quia verum est quod «non repellet Dominus plebem suam
Abbreviated transcription (Latin):
ctus ẽ deceptor: Et ꝗd fecit redemptor iste. capti¬
uatori nr̃o: Ad p̃ciũ nr̃um tetendit muscipulã crucẽ¬
suã: Posuit ibi quasi escã. sanguinẽ suũ: Ille aũt potuit
sanguinẽ istũ fundere : ñ meruit bibere : Etineo qđ fu¬
dit sanguinẽ non debitoris. iussus ẽ reddere debitores
Fudit sanguinẽ in nocentis . & iussus ẽ recedere anocen¬
tib: Ille quippe sanguinẽ suũ adhoc fudit. ut peccata
nr̃a deler&: Unde ergo ille nos tenebat: del&ũ ẽ san¬
guine redẽptoris : Non enĩ tenebat nos. nsi uinculis
peccatorũ nr̃orũ : Istȩ erant catenȩ captiuorũ Ue¬
nit ille. alligauit forte uinculis passionis suȩ: Intra¬
uit indomũ eius. iđ incorda eorũ. ubi ipse habitabat:
&uasa eius eripuit : Nossumus uasa: Ista impleuerat
ille amaritudine sua: Hanc amaritudinẽ &iã nr̃o
nedẽptori infelle ꝓpinauit: Impleuerat ergo nos

Expanded text:
ctus est deceptor. Et quid fecit Redemptor noster captictus est deceptor. Et quid fecit Redemptor noster captivatori nostro? Ad pretium nostrum tetendit muscipulam crusuam: posuit ibi quasi escam sanguinem suum. Ille autem potuit sanguinem istum fundere, non meruit bibere. Et in eo quod fudit sanguinem non debitoris, jussus est reddere debitores; fudit sanguinem innocentis, jussus est recedere a nocentibus. Ille quippe sanguinem suum ad hoc fudit, ut peccata nostra deleret. Unde ergo ille nos tenebat, deletum est sanguine Redemptoris. Non enim tenebat nos nisi vinculis peccatorum nostrorum. Istae erant catenae captivorum. Venit ille, alligavit fortem vinculis passionis suae: intravit in domum ejus, id est, in corda eorum ubi ipse habitabat, et vasa ejus arripuit . Nos sumus vasa. Ista impleverat ille amaritudine sua. Hanc amaritudinem etiam nostro Redemptori in felle propinavit. Impleverat ergo nos
Abbreviated transcription (Latin):
laborare & mori: Hȩc sunt mercimona regionis nr̃e
Ad tales merces. mertator ille descendit : Et quo
om̃is mercator: dat & accipit. dat hab& & accipit
qđ non hab& Etiã xp̃c in ista mercatura dedit & ac¬
cepit : Sed ꝗͥd accepit: Qđ hc abundabat : Nasci labo¬
rare & mori : Et quid dedit : Renasci resurgere
& in&ernũ regnare : O bone mercator : eme nos Vcđ
dicã eme nos : cũ gratias agere debeamꝰ. qͥa emsti nos.
Pretiũ nr̃m eroga nobis : Sanguinẽ tuũ bibimus.¬
euangeliũ legimꝰ in strumentũ nr̃m : Seruitui sumꝰ: Cre¬
atura tua sumꝰ : łecistinos redenstinos : Emere potest
quisq seruũ suũ creare ñ potest : Dñs aut̃ seruos suos
& creauit & redent: Creauit ut ẽẽnt: redent ne
semꝑ captiui ẽent: Incidimꝰ enĩ in principẽ huius
scłi : qui seduxit adã & seruũ fecit : & coepit nos tãquã
uernaculos possidere: Seduent redemptor : & ui¬

Expanded text:
laborare et mori? Haec sunt mercimonia regionis nostrae. laborare et mori? Haec sunt mercimonia regionis nostrae. Ad tales merces mercator ille descendit, et quia omnis mercator dat et accipit, dat quod habet et accipit quod non habet, etiam Christus in ista mercatura dedit et accepit. Sed quid accepit? Quid hic abundabat, nisi nasci, laborare et mori? Et quid dedit? Renasci, resurgere et in aeternum regnare. O bone Mercator, eme nos. Quid dicam, eme nos, cum gratias agere debeamus, quia emisti nos? Pretium nostrum erogas nobis, sanguinem tuum bibimusEvangelium legimus, instrumentum nostrum. Servi tui sumus, creatura tua sumus: fecisti nos, redemisti nos. Emere potest quisque servum suum, creare non potest: Dominus autem servos suos et creavit et redemit: creavit, ut essent; redemit, ne semper captivi essent. Incidimus enim in principem hujus saeculi, qui seduxit Adam et servum fecit, et coepit nos tanquam vernaculos possidere. Sed venit Redemptor, et vi
Abbreviated transcription (Latin):
mortis ꝑ totã uitã rei erant seruitutis: Hoc testimono
satis &iã illud monstrat᷑ : & mortẽ istã corporis. prin¬
cipe atq auctore diabolo. hocẽ expeccato accidisse:
qđ ille ꝑ suasit : Neq enĩ ob aliud potestatẽ habere
mortis. uerissime dicer&ur: Unde ille qui sine ullo
peccato. uel originali. uel ꝓprio moriebatur : dixit
Ecce uen& princeps mundi. id ẽ diabolus: qͥ potestatẽ
habebat mortis . & in me nihl inueni& : Id ẽ peccati
ꝓpt̃ qđ homines morifecit : Et quasi dicer&ur ei
riar ñ habens mortis causã depeccato. sub aucto re
peccati: Sed oboedientia & iustitia : factus oboediens
usq ad mortẽ : Et hoc ergo illo testimonio demon¬
stratũ ẽ : & qđ timorẽ mortis fideles uincunt. ad ago¬
nem ipsius fidei ꝑtinere : Qui ꝓfecto defuiss& simox
ẽ& credentes immostalitas consecuta
Quomodo nob non dabit bona sua qͥ passus ẽ mala nr̃a
Interris istis. in isto scło maligno : ꝗͥd abundat nsinasci

Expanded text:
tis per totam uitam rei erant seruitutis. hoc testimonio satis etiam illud monstratur et mortem istam corporis principe atque auctore diabolo, hoc est ex peccato, accidisse, quod ille persuasit; neque enim ob aliud potestatem habere mortis uerissime diceretur. unde ille qui sine ullo peccato uel originali uel proprio , moriebatur dixitecce ueniet princeps mundi,— idest diabolus, qui potestatem habet mortis in me nihil inucniet, id est peccati, propter quod homines mori fecit. et quasi diceretur ci: riar non habens mortis causam de peccato sub auctore peccati, sed de oboedientiae iustitia factus oboediens usque ad mortem\'. et hoc ergo illo testimonio demonstratum est et, quod timorem mortis fideles uincunt, ad agonem ipsius fidei pertinere, qui profecto defuisset, si mox et credentes inmortalitas consecutaQuomodo non dabit nobis bona sua qui passus est mala nostra? In terris istis, in saeculo isto maligno, quid abundat nisi nasci
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ patiat᷑ in hoc scło: Sedunde ẽ ille consolator Quia
dĩx Ecce ego uobiscu sũ usq ad consũ mationẽ scłi Et
dixi . sẽꝑ isti erranN corde : Ad hoc cũ illis fui .xlannis:
bat usq infinẽ scłi : Quia ꝑ illos quadraginsa annos
displicuit isericordia dĩ : qui restiteruN dõ. corde
indurato: Illis imꝓbatis. nũꝗd ꝑdidit ds̃ populũ suũ:
Nonerit uerũ: potens ẽ ds̃ delapidib istis. suscita re

Expanded text:
consolator qui dixit: «Ecce ego vobiscum sum usque in consummationem saeculi» . «Et dixi, Semper isti errant corde.» Ad hoc cum illis fui quadragintbat usque in finem saeculi: quia per illos quadraginta annos,displicuit misericordia Dei, qui restiterunt Deo corde indurato; illis improbatis, numquid perdidit Deus populum suum? Non erit verum, «Potens est Deus de lapidibus istis suscitare
Abbreviated transcription (Latin):
diẽ tẽptations. indeserto. Ubi tẽptauer̃ me patres
Vri : Iam tales ñ sint patres ur̃i: Nolite eos imitari:
Patres ur̃i erant : Sed siñ imitati fueritis. patres vr̃i
Niderunt opera mea. quad raginta anns & exacer¬
bauer̃ me: Ante illos mracula in manu moysi fa¬
ciebã & ipsi magis magisq: corda obdurabant: Qua¬
draginta anns ꝓximus fui generatior huic. & dixi.
integritatẽ scłorũ : taquã ꝑficiant᷑ sȩcula ꝑhunc

Expanded text:
diem tentationis in deserto, ubi tentaverunt me padiem tentationis in deserto, ubi tentaverunt me pargo tales non sint patres vestri, nolite eos imitari. Patres vestri erant, sed, si non imitati fueritis, patres vestri viderunt opera mea, quadraginta annis exacerbaverunt me: ante illos miracula in manu Moysi faciebam, et ipsi magis magisque corda obdurabant. draginta annis proximus fui generationi huic; et dixi, integritatem saeculorum, tanquam perficiantur saecula per hunc
Abbreviated transcription (Latin):
Hodie siuocẽ eius eiꝰ audieritis : polite obdurare corda
ura: Aliquando audistis uocẽ illius ꝑ morsen: obdu¬
rastis corda ur̃a: Perp̃conẽ locutus ẽ. quando obdu¬
rastis corda ur̃a: ꝑse nunc loquit᷑. mollescant corda
ura : Qui prȩcones ante se mittebat: ipse uenre digna¬
tus ẽ: Ore suo hic loquit᷑. qͥloquebat᷑ ꝑ ora ꝓphetarũ
Hodie ergo siuocẽ ers audieritis. nolite obdurare cor
da ur̃a : Quare dixisti : nolite obdurare corda ur̃a
Quia memnistis ꝗd soleant facere patres uri. Nolite
obdurare corda vr̃a: qũe admodũ in illa in amarica¬
tione : scđm diẽ tẽptations in deserto : Recolite certe
fr̃s: qđ ille populus quitẽptauerat dm̃ acceperit. di¬
sciplina : & rectus sit indeserto : taqũa optimo sessore.
frenis legũ frenis p̃ceptorũi: Nec sit desertus tamen
adõ &iã indomitis: Non solũ beneficiis p̃sentib: sed &ia
Virga emendationis ñdesistente: Nolite ergo obdu¬
rare corda ur̃a: sicut in illa in a maricatione. scđm

Expanded text:
corda vestra.» Aliquando enim audistis vocem illius per Moysen, et obdurastis corda vestra. Per praeconem locutus est, quando obdurastis corda vestra; per se nunc loquitur, mollescant corda vestra. Qui praecones ante se mittebat, ipse venire dignatus est; ore suo hic loquitur, qui loquebatur per ora Prophetarum. «Hodie» ergo «si vocem ejus audieritis, nolite obdurare cor 9. Quare dixisti, «Nolite obdurare corda vestra?» Quia meministis quid soleant facere patres vestri. «Nolite obdurare corda vestra: quemadmodum in illa amaricatione, secundum diem tentationis in deserto.» Recolitis certe, fratres, quod ille populus tentarit Deum , acceperit disciplinam, et rectus sit in deserto tanquam ab optimo sessore, frenis legum, frenis praeceptorum; nec sit desertus tamen a Deo etiam indomitus, non solum beneficiis praesentibus, sed etiam virga emendationis non desistente. «Nolite» ergo «obdurare corda vestra: sicut in amaricatione, secundum
Abbreviated transcription (Latin):
fieri poluit : Carnales filios magnũ bonũ putabañ
tale conu luũ ꝓlemq contẽpsit: Contumelias suꝑbis¬
sime horrebans omne genus c̃tumeliarũ sustinuit:
In iurias intolerabiles eẽ arbitrabat᷑. quȩ maior iniuria
quã iustũ innocentẽq dãnari Dolores corporis execra
bant᷑ flagellatꝰ atq cruciats ẽ: Mori timebans, morte
multatus ẽ Ignominiosissimũ mortis genus crucẽ pu¬
tabant : crucifixus ẽ : Om̃a que habere cupientes. ñ recte
viuebamus: carendo uilefecit: Omnia quȩ uitare cupi¬
entes. abstadio deuiabamus. ꝑp&iendo deiecit: Non
enĩ ulsũ peccatũ cõmitti potest: nisi duapp&unt᷑ ea
quȩ ille contẽpsit: aut fugiunt᷑ quȩ ille sustinuit

Expanded text:
fieri noluit. Carnales filios magnum bonum putabant: fieri noluit. Carnales filios magnum bonum putabant: tale conjugium prolemque contempsit. Contumelias superbissime horrebant: omne genus contumeliarum sustinuit. Injurias intolerabiles esse arbitrabantur: quae major injuria quam justum innocentemque damnari? Dolores cobantur: flagellatus atque cruciatus est; mori metuebant: morte multatus est; ignominiosissimum mortis genus crucem putabant: crucifixus est; omnia quae habere cupientes non recte uiuebamus carendo uilefecit; omnia quae uitare cupientes ab studio deuiabamus ueritatis perpetiendo deiecit. non enim ullum peccatum commiquae ille contempsit, aut fugiuntur quae ille sustinuit
Abbreviated transcription (Latin):
umꝗd enĩ angelos app̃hendit : sed semen abrahȩ¬
ũ omnib modis medeat᷑ anins ds̃. ꝓteporũ oportu¬
nitatib: quȩ mira sapientia eius ordinant᷑. nullomo¬
do beneficientius consuluit generi humano: quã cũ
ipsa dĩ sapientia: id est uvncus filius consubstantialis pa¬
tri & co&ernus: totũ homnẽ suscipere dignatus ẽ
Vt uerbũ caro factũ ẽ & habitabit in nobis: Ita enĩ de¬
monstrauit carnalib: & ñualentib in tueri mente
ueritatẽ corporeisq: sensib dediti .s. quã excelsũ
locũ intercreaturas habeat humana natura : Qđ non
solũ uisibilit̃ : ña id poterat & in aliquo a&herio cor¬
pore : ad ñrorũ aspectũ᷑ tolerantiã tẽperato. sed
homnib: inuero homne apparuit : Ipsa enĩ natura
suscipienda erat. quȩ liberanda: Et nequis forte
sexus a suo creatore se c̃temptũ putar&. uiru susce¬
uoluptatũ : diuitias ꝑ neciose populi app&ebant.
pauꝑ eẽ uoluit: Honorib &imperuis inhiabant. rex

Expanded text:
m statim angelos suscepit, sed semen Abrah omnibus modis medeatur animis Deus pro temporum opportunitatibus, quae mira sapientia ab ipso ordinantur, nullo modo beneficentius consuluit generi humano, quam cum ipsa Dei sapientia, id est unicus Filius consubstantialis Patri et coaeternus, totum hominem suscipere dignatus est, et Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Ita enim demonstravit carnalibus, et non valentibus intueri mente veritatem, corporeisque sensibus deditis, quam excelsum locum inter creaturas habeat humana natura, quod non solum uisibiliter — nam id poterat et in aliquo aetherio corpore ad nostrorum aspectuum tolerantiam temperato — sed hominibus in uero homine apparuit. ipsa enim natura suscipienda erat quae liberanda. et ne quis forte sexus a suo creatore se contemtum putaret, uirum suscevoluptatum divitias perniciose populi appetebant: pauper esse voluit. Honoribus et imperiis inhiabant: rex
Abbreviated transcription (Latin):
mnes incredendo p̃ma uisibilia sequerentur : Hocẽ si
fidelib merces immortalitatis. In hoc sȩculo redderet᷑:
Hinc & ipse dñs. moriuoluit: Ut quẽ ad modũ deillo
scriptũ ẽ ꝑ mortẽ euacuar& eũ. qui potestatẽ habe

Expanded text:
mines in credendo praemia visibilia sequerentur, hoc est, si mines in credendo praemia visibilia sequerentur, hoc est, si fidelibus merces immortalitatis in hoc saeculo redderetur. 51. Hinc et ipse Dominus mori voluit, ut, quemadmodum de illo scriptum est, per mortem evacuaret eum qui pot
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o inaere : & sic semꝑ cũ dño uiuant: Etrecte illis.
Quia noneruN ia posteri : qui ꝓpt̃ hoc credans Non spe¬
rando qđ non uident : sed amando qđ uiden: Que fides
ẽ e neruis & debilis. nec fides omnno dicenda Quap¬
doquidẽ fides. ita definita ẽ. Fides ẽ sperantiũ substan¬
tia. c̃uictio rerũ. quȩ ñ uident᷑: Unde &iã & in eadẽ.
vbi & hoc seriptũ ẽ adhebreos epła : cũ consequent enu
merass& quosdã. quidõ fide placuer̃ Secundũ fidẽ in¬
quit mortui s̃ hi om̃s cũ nonaccepissens ꝓmissiones: Sed
longe eas uidentes & salutantes. & c̃fitentes. quia hospi¬
tes & peregrini sunt suꝑ terrã: Et paulo post: eandẽ fidei
laudẽ ita conclusit. Etom̃s inquit testimoniũ conse¬
cuti per fidẽ. non tulerunt ꝓmissiones d̃i : Pro nobis enm
meliora ꝓuiderunt : ne sine nobis ꝑfecti ꝑficerent᷑: Hec
laus fidei non ẽ& nec omnno utiã dixi fides ẽ& si ho¬

Expanded text:
Christo in aera, et sic semper cum Domino vivant . Et recte illis, Christo in aera, et sic semper cum Domino vivant . Et recte illis, quia non erunt iam posteri, qui propter hoc credunt non sperando quod non uident, sed amando quod uident. quae fides est eneruis et debilis nec fides omnino dicenda, quando quidem fides ita definita est: fides est sperantium substantia, conuictio rerum quae non uidentur. unde etiam in eadem, ubi et hoc scriptum est, ad Hebreos epistola, cum consequenter enumerasset quosdam, qui Deo fide placuerunt: Secundum fidem, inquit, mortui sunt hi omnes, cum non accepissent promissiones, sed longe eas videntes et salutantes, et confitentes quia hospites et peregrini sunt super terram. Et paulo post eamdem fidei laudem ita conclusit: Et omnes, inquit, testimonium consecuti per fidem, non tulerunt promissiones Dei: pro nobis enim meliora providerunt, ne sine nobis perfecti perficerentur . Haec laus fidei non esset, nec omnino, ut jam dixi, fides esset, si ho
Abbreviated transcription (Latin):
donare credentib ut nec istius experirent᷑ corpo¬
ris mortẽ: Sed sihoc feciss&: carni quȩdã felicitas ad¬
der&ur : minueret᷑ aũt fidei fortitudo: Sic enĩ hom¬
nes mortẽ istã ut non obaliud felices diceren ẽẽ ap̃ia¬
nos: nisi qđ mori omnino ñpossent: Ae ꝑhoc nemo
ꝓpt̃ illã uita : quȩ post istã mortẽ beata futura ẽ. Per
uirtutẽ &iã contenende ipsius mortis. ad xp̃i grãm
festinar& : Sed ꝓp̃t remouendã mortis molestiã. deli
catius creder&ur in xp̃m : Plus ergo gr̃ȩ prȩstitit : plu
fidelib suissine dubitatione donauit. Quid enĩ magnũ
erat. videndo ñmori eos quicrederent. credere se ñ
moriturũ. Quanto ẽ maius. quanto fortius. quanto
laudabilius. ita credere. ut se sper& moriturus. sine
fine uicturũ: Deniq: hoc quibu sdã infine largi&ur:
ut mortẽ istã repentina cõmutatione nonsentiant
Sedsimul cũ resurgentib rapiant᷑ innubib in obuiã

Expanded text:
donare credentibus, ut nec istius experirentur corporis mortem; sed si hoc fecisset, carni quaedam felicitas adderetur, minueretur autem fidei fortitudo. sic enim homines mortem istam timent, ut non ob aliud felices dicerent esse Christianos, nisi quod mori omnino non possent, ac per hoc nemo propter illam uitam, quae post istam mortem beata futura est, per uirtutem etiam contemnendae ipsius mortis ad Christi gratiam festinaret, sed propter remouendam mortcatius crederetur in Christum. Plus ergo gratiae praestitit, plus fidelibus suis sine dubitatione donavit. Quid enim magnum erat, videndo non mori eos qui crederent, credere se non moriturum? Quanto est majus, quanto fortius, quanto laudabilius, ita credere, ut se speret moriturus sine fine victurum? Denique hoc quibusdam in fine largietur, ut mortem istam repentina commutatione non sentiant, sed simul cum resurgentibus rapiantur in nubibus obviam
Abbreviated transcription (Latin):
catholica: quȩ toto orbe copiosa diffundit᷑ : quȩ usq
adultimas gentes crescendo porrigitur: Unde
in euangelio dicit. Et p̃dicabit᷑ hoc euangeliũ Inu¬
niuerso orbe: intestimoniũ omnib gentib : & tunc
uen& finis : Narrabo ergo inquit nom̃ tuũ fr̃ib meis Nar¬
rabo nomen tuũ humlib & se inuicẽ diligentib: sicut ame
dilecti sunt fr̃ib meis : In medio ecđȩ laudabo te: In
medio ecclesiȩ. gaudens prȩdicabo te

Expanded text:
catholica, quae toto orbe copiosa diffunditur, quae usque ad ultimas gentes crescendo porrigitur, unde in euangelio dicit: Et praedicabitur hoc euangelium in uniuerso orbe in testimonium omnibus gentibus et tunc ueniet finis. rabo nomen tuum humilibus, et se invicem diligentibus sicut a me dilecti sunt fratribus meis. In medio Ecclesiae cantabo te: in medio Ecclesiae gaudens praedicabo te
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ susceptus: hominẽ leuaturus ad patr̃e: quando dice¬
bat : Si diliger&is me gauderdis utiq quia uado ad pa-¬
tr̃e . quia pat̃ maior me ẽ non carnisuȩ solũ sed&iã
menti qũa gerebat humanȩ : dm̃ patre utiq p̃ferebat

Expanded text:
Dei susceptum hominem levaturus ad Patrem quando diceDei susceptum hominem levaturus ad Patrem quando dicebat, Si diligeretis me, gauderetis utique, quia vado ad Patrem; quia Pater major me est ; non carni suae solum, sed etiam menti, quam gerebat, humanae Deum Patrem utique praeferebat
Abbreviated transcription (Latin):
magnũ dedõ patre dici. si forma serui maior ẽ qua
maiores videntur &angeli non recte cogitas. que locũ
in reb: habeat humana natura: quȩ condita ẽ adima.¬
ginẽ dĩ Maiores angeli dici possun homne : quia maio¬
res suN homnis corpore : maiores sua &animo. Sed infor¬
ma qũa peccati originalis merito: corruptibile aggra¬
uat corpus: Natura uero humana : qualẽ natura xẽc
humanȩ mentis assũpsit : quȩ nullo peccato potuit de¬
prauari : solus maior ẽ ds̃ : Deniq ꝓpt̃ qđ dictũ sit . mi¬
norasti eũ modico minus qua angelos : Aperuit scriptu¬
ra. ubi legitur : cũ ait modico minus quã angelos inora¬
tũ uidimi itim ꝓpt̃ passionẽ mortis Nonergo ꝓpt̃na¬
turã honns sed ꝓpt̃ passionẽ mortis : Natura uero
hominis: quȩ mente rationali & intellectuali: c&eras c̃re¬
aturas ante cedit : d̃ssolus ẽ maior : Cui utiq in iuria facta
ñ est. Vbi scriptũ ẽ Maior ẽ ds̃ corde nr̃o Filius ergo

Expanded text:
magnum de Deo Patre dici, si forma servi major est; qua majores videntur et Angeli: non recte cogitas quem locum in rebus habeat humana natura, quae condita est ad imaginem Dei. Majores Angeli dici possunt homine, quia majores sunt hominis corpore: majores sunt et animo, sed in forma quam peccati originalis merito corruptibile aggravat corpus. Natura vero humana, qualem naturam Christus humanae mentis assumpsit, quae nullo peccato potuit depravari, solus major est Deus. Denique propter quid dictum sit, Minorasti eum modico minus quam angelos ; aperuit Scriptura, ubi legitur, Eum autem modico minus quam angelos minoratum vidimus Jesum propter passionem mortis . Non ergo propter naturam hominis; sed, propter passionem mortis. Natura vero hominis, quae mente rationali et intellectuali creaturas caeteras antecedit, Deus solus est major: cui utique injuria facta non est, ubi scriptum est, Major est Deus corde nostro . Filius ergo
Abbreviated transcription (Latin):
accipimus unigenitũ filiũ : quẽ minoratũ paulon nꝰ
ab angelis. ꝑ humilitatẽ carnalis generationis atq
iecisti sub pedib eius: Nihil excipit. cũ dicit
om̃a: Et ne alit̃ licer& intelligi Sic apłs credi
iub& cũ dicit Excepto eo. qui ei subiecit om̃a. Et itauult¬

Expanded text:
accipimus unigenitum Filium, quem minutum paulo minus accipimus unigenitum Filium, quem minutum paulo minus ab Angelis per humilitatem carnalis generationis atque jecisti sub pedibus ejus. Nihil excipit, cum dicit omnia. Et ne aliter liceret intelligi, sic Apostolus credi jubet, cum dicit, excepto eo qui ei subjecit omnia ; et
Abbreviated transcription (Latin):
uisitas eũ: Minuisti eũ paulominus abangelis : gloria
& honore coronasti eũ: &cstitiusti eũ suꝑ opera ma¬
nuũ tuarũ : Om̃a subiecisti subpedib eius: In eo enĩ
qđ dicit. om̃a subiecit. nihil dimisit. non subiectũ ei
Omns filius honns homo. qũauis ñ omnis homo. filius
hominis possit intelligi : Adam quippehomo sed non fi¬
nouus: Homo igitur hoc loco terrenus ẽ łilius autẽ
hominis cȩlestis: Et ille. longe selunct᷑ ado hic aut̃
prȩsens dõ : Et propt̃ ea illius memor ẽ tam quã in¬
longinquo positi Hunc uero uisitat: quẽ p̃sens illustrat
uultu suo : ł ilius igitur hominis. primũ uisitatus ẽ in ipso
dignata ẽ : & passionis humilitatẽ. recte dicitur
Minuisti eũ paulominus ab angelis : Sed ad dit de illa
clarificatione : qua resurgens ascendit incȩlũ: ulo¬
ria inquit & honore coronasti eũ : & confaituisti eũ
suꝑ opera manuũ tuarũ : Quando quidẽ & angeli
opera manuũ sunt dĩ : &iã suꝑ angelos costitutum

Expanded text:
gloria et honore coronasti eum et constituisti eum super opera manuum tuarum omnia subiecisti sub pedibus eius in eo enim quod ei omnia subiecit nihil dimisit non subiectum ei filius hominis homo, quamvis non omnis homo Filius hominis possit intelligi. Adam quippe homo, sed non finis. Homo igitur hoc loco terrenus est; filius autem hominis, coelestis; et ille longe sejunctus Deo, hic autem praesens Deo; et propterea illius memor est tanquam longe positi, hunc vero visitat quem praesens illustrat 6, 7. Filius igitur hominis primo visitatus est in ipso dignata est, et passionis humilitatem recte dicitur: Minuisti eum paulo minus ab Angelis. Sed additur illa clarificatio qua resurgens ascendit in coelum: Gloria, inquit, et honore coronasti eum; et constituisti eum super opera manuum tuarum. Quandoquidem et Angeli sunt opera manuum Dei, etiam super Angelos constitutum