comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
non tͥ dicitur ut peccata tua ho
mini non dicas. s ut inhis etiam
quȩ coram homine erubescenda
sunt. de di pietate confidas. Oppo¬
nis ad huc lacrimas illas petri qͥs
legis. confessionem non legis. lacri¬
mȩ lauant delictum quod ote
pudor ẽ confiteri. Has igitur la¬
crimas opponis. non quia ama ᷤ
compunctionem. s quia fugis
confessionem. Dicis ergo quia la¬
crimas petri legis. satisfactionem
non legis. audisti quia fieuerit. s
quid dixerit non audisti. Ideo la¬
crimȩ lauant delictum quod pu
dor ẽ ore confiteri. Quid ergo: Hoc
tͥ dici putas ut quia petrus la¬
crimatus legitur. confessus non
lgitur. tu si lacrimaris non con¬
fitearis. Nonne multo melius
ẽ ut illud pocius hic demonstͣ¬
ri intelligas. quia si illic tantum
lacrime ualuerunt. uͥ confessio¬
nem oris non habuerunt. quan
ubi cum cordis contritione etiam
oris confessionem habent:Hoc
enim tͥ demonstratur cum sub¬
ditur. Prius flendum postea con¬

Expanded text:
non tibi dicitur ut penon tibi dicitur ut pemini non dicas; sed ut in iis etiam quae coram homine erubescenda sunt de Dei pietate confidas. Opponis adhuc lacrymas illas Petri, quas legis confessionem non legis. Lacrymae lavant delictum quod ore pudor est confiteri. Has igitur lacrymas opponis non quia amas compunctionem; sed quia fugis confessionem. Dicis ergo quia lacrymas Petri legis, satisfactionem non legis. Audisti quia fleverit, sed quid dixerit non audisti. Ideo lacrymae lavant delictum quod ore pudor est confiteri. Quid ergo? Hoc tibi dici putas, ut quia Petrus lacrymatus legitur, confessus non legitur tu si lacrymeris non confitearis. Nonne multo melius est ut illud potius hic demonstrari intelligas, quod si illic tantum lacrymae valuerunt ubi confessionem oris non habuerunt, quantubi cum cordis contritione etiam oris confessionem habent? Hoc enim tibi demonstratur cum subditur: Prius flendum est, postea con
Abbreviated transcription (Latin):
contingat. In eo enim de quo erubes¬
cis cum homini dicis. erubescete te
non oportet cum deo dicis. quia
non improperat dicenti s condo¬
nat confitenti. Dic ergo homini ut
coram eo. ut ista confusio głam
tibi post modum adducat. & fidu¬
ciam prestet ne improperium ci¬
meas cum manifestari cȩperis co¬
ram deo. Tamen ne forte tͥ diceret
cogitatio tua si tam gͣue ẽ homini
reuelare peccata: & si ita erubescimꝰ
coram homine quid faciemus an¬
te dm̃ cuius maiestatẽ decdinare
non possumus. neq iudicium effu¬
gere. He igitur sic dedeo cogitando
ttimnet ipsum desperares: ostendit᷑
tͥ mansuetudo di erga penitenteᷤ
a confitentes. quod peccata om¬
nia penitentib condonat & confi¬
centibus non improperat. Sic ergo
accipe quod dictum ẽ. dic deo qui
non improperat. Quasi diceret.
itiam si erubescas coram homine.
mitior homine ẽ. & mansuetior. &
compatiens miseris. ut non impro¬
peret. Scđm hunc itaq modum.

Expanded text:
contingat. In eo enim de quo erubescontingat. In eo enim de quo erubescis cum homini dicis, erubescere te Deo non oportet cum Deo dicis; quia non improperat dicenti, sed condonat confitenti. Dic ergo homini ut  coram eo, ut ista confusio gloriam tibi postmodum adducat, et fiduciam praestet ne improperium timeas cum manifestari coeperis coram Deo; tamen ne forte tibi diceret cogitatio tua, si tam grave est homini revelare peccata; et si ita erubescimus coram homine, quid faciemus ante Dominum, cujus majestatem declinare non possumus, neque judicium effugere. Ne igitur sic de Deo cogitando temetipsum desperes, ostenditur tibi mansuetudo Dei erga poenitentes et confitentes, quod peccata omnia et poenitentibus condonat, et confitentibus non improperat. Sic ergo accipe quod dictum est. Dic Deo qui non improperat. Quasi diceret: Etiam si erubescas coram homine, mitior homine est et mansuetior, et est patiens miseris, ut non improperet. Secundum hunc itaque modum
Abbreviated transcription (Latin):
quod tibi sufficiat si tantum la¬
crimeris. etiam si non confitearis:
Nonne multo melius est ut scriptu¬
ram hoc pocius dicere uoluisse in¬
telligas quod lacrimȩ ex intima cor¬
dis contritione ꝓlatȩ. illa etiam
peccata lauare possunt quȩ sine
pudore ⁊ uerccundia ore proferri
non possunt: Quid cigo: Si pu¬
denda peccata lacrimȩ lauant.
ibi tacendum ẽ ubi diuinum au¬
xilium magis necessarium ẽ: Im¬
mo multo magis ibi confitendum
c̃ ut humilitas confessionis lacrima
adiuuet contritionis. Similiter
cum tͥ dicitur: si homini crubescis
dicere peccatum tuum ut dicas
deo qui non improperat. non tͥ
dicitur si crubescis dicere homini.
ut homini non dicas s deo. sed man¬
suetudo di tibi demonstratur. qui
tam mitis & suauis ẽ omnibus ad
se confugientibus ut ab ipso impro¬
perium aliquod te formidare non
oporteat. & si talia fuerint pecca¬
ta tua ut ea te homini manifes¬
tare sine erubescentia non posse

Expanded text:
quod tibi sufficiat, si tantum laquod tibi sufficiat, si tantum lacrymaris, etiam si non confitearis? Nonne multo melius est ut Scripturam hoc potius dicere voluisse intelligas quod lacrymae, ex intima cordis contritione prolatae illa etiam peccata lavare possunt, quia sine pudore et verecundia ore profiteri non possunt. Quid ergo? Si pudenda peccata lacrymae lavant, ibi tacendum est, ubi divinum auxilium maxime necessarium est. Imo multo magis ibi confitendum est, ut humilitas confessionis lacrymas adaugeat contritionis. Simcum tibi dicitur: Si homini erubescis dicere peccatum tuum, ut dicas Deo, qui non improperat, non tibi dicitur: si erubescis dicere homini ut homini non dicas, sed Deo. Sed mansuetudo Dei tibi demonstratur qui tam mitis et suavis est omnibus ad se confugientibus ut ab ipso improperium aliquod te non oporteat formidare, etsi, talia fuerint peccata tua ut ea te homini manifestare sine erubescentia non posse
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatem querant ineis: sed quia
maliciam suam defendere uolunt
exeis. Nicunt enim quid nos constrm¬
gitis. quid nos aitatis: Pudenda
sunt facta nr̃a. non nos permit¬
tit uerecundia eloqui. erubescimꝰ
confiteri quȩ fecimus. Quod pos¬
sumus tamen facimus. cor contri¬
tum & humiliatum offerimus. do¬
lemus pro eo quod male egimus.
lacrimas fundimus. carnis mace¬
ratione reatum punimus. Quid
u̾ba queritis ubi opera bona st̃
Habemus scripturam consolantẽ
nos & dicentem. Lacrimę lauant
delictum quod oie pudor ẽ con¬
fiteri: Non maliciam excusamus
s uerecundiȩ parrimus. Quod gͦ
dicere homini erubescimus. dicimꝰ
deo qui non impro perat. Eiusmo¬
di gͦ occasionibus querunt homi¬
nes excusationem torpori suo. & ꝑ¬
uertere conantur scripturas quia
ꝑuersi sunt ipsi. Quid enim.
Si scriptura dix̃ lacrimę lauant
delictum quod ore pudor ẽ confi¬
teri. Numquid ideo tͥ dixit si eru¬
bescis confiteri peccatum tuum.

Expanded text:
veritatem capiant in eis, sed quia veritatem capiant in eis, sed quia malitiam suam defendere volunt ex eis. Dicunt enim: Quid nos constringitis; quid nos arctatis? Pudenda sunt facta nostra, non nos permittit verecundia eloqui, erubescimus confiteri quod fecimus. Quod possumus tamen facimus, cor contritum et humiliatum offerimus, dolemus pro eo quod male egimus, lacrymas fundimus, carnis maceratione reatum punimus. Quid verba quaeritis, ubi opera bona sunt? Habemus Scripturam consolantem nos et dicentem: « Lacrymae lavant delictum, quod ore pudor est confiteri. » Non malitia excusamus, sed verecundiae parcimus. Quod ergo dicere homini erus, qui non improperat. Ejusmodi ergo occasionibus quaerunt homines excusationem torpori suo, et pervertere conantur Scripturas quia perversi sunt ipsi. Quid enim? Si Scriptura dicit: Lacrymae lavant delictum, quod ore pudor est confiteri, nunquid ideo dixit: Si erubescis confiteri, pec
Abbreviated transcription (Latin):
confessione inquit. nequeunt di¬
mitti peccata. S in hoc illa discre¬
tio eẽ debet. ut cotidiana leuiaq
pecrata alteutrum coequalibus con¬
ficeamur. ut orationibus inuicem
saluemur. Porro grauioris leprȩ im¬
mundiciam sacerdoti pandamus.
& ad eius arbitrium iustificari
curemus. Uidece quomͦ concordant
testimonia ueritatis. Est quȩdam
communis in ȩccłia penitentia quã
cotidie ad inuicem facimus. in qua
oratione fusa proinuicem. pro co¬
tidianis & leuioribus peccatis indul¬
gentiam & remissionem consequim᷑.
Grauioris autem culpȩ reatum sin¬
gulari confessione sacerdoti aperi¬
mus. & scđm eius consilium mu¬
nere satiffactionis oblato. indul-¬
gentiam peccati obtinemus. S di¬
cis. Si saluari non potest homo
nisi conficeatur peccata sua. quid
ẽ quod scriptum inuenitur. Lacri¬
mȩ lauant delictum quod ore pu¬
dor ẽ confiteri: Inueniuntur enĩ
quȩdam eiusmodi dicta & rapiũt
ea homines gaudentes. non quia

Expanded text:
confessione, inquit, nequeunt diconfessione, inquit, nequeunt dimitti peccata. » Si in hoc illa discretio esse dicitur, ut quotidiana leviaque peccata alterutrum coaequalibus confiteamur, ut orationibus invicem salvemur. Porro gravioris leprae immunditiam sacerdoti pandamus et ad ejus arbitrium justificari curemus. » Videte quomodo concordant testimonia veritatis. Est quaedam et communis in Ecclesia poenitentia, quam quotidie adinvicem facimus, in qua oratione fusa pro invicem pro quotidianis et levioribus peccatis indulgentiam et remissionem consequamur; gravioris autem culpae reatum singulari confessione sacerdoti aperimus, et secundum ejus consilium, munere satisfactionis oblato, indulgentiam peccati obtinemus. Sed dicis: Si salvari non potest homo nisi confiteatur peccata sua, quid est quod scriptum invenitur: « Lacrymae lavant delictum quod ore pudor est confiteri. Inveniuntur enim quaedam ejusmodi dicta, et rapiunt ea homines gaudentes, non quia
Abbreviated transcription (Latin):
lus confessionem acciperet. confessio¬
ncm non faceret. quia peccata non
haberet. hi autem qui confessionẽ
peccatoꝵ accipiunt. & confitentib
pecc̃a dimittunt. necesse habent &
ut ipsi peccata sua conficeantur.
ut penitentib & conficentibus pec¬
cata sua dimittantur. ꝓpterea
ugo confitemini alterutrum pecca¬
ta ur̃a. & orate proinuicem. Ad
quid: Ut saluemini. Confitemi¬
ni ut salucmini. Quid ẽ confitemi¬
ni ut saluemini: Hoc ẽ non salua¬
mini nisi confiteamini. Hoc fortas¬
sis tu audire noliuisti qui latebra ᷤ
queris. & abscondis scelera tua. ut
non iustificcris. Non tͥ placet qđ
ceri peccata sua saluari non posst̃.
ropterea fortassis conaris ad aliud.
dictum apłi intorquere. ut intelliga¬
tur confitentibus quidem promissis¬
se saluationem. tamen non confiten¬
tibus non negasse iustificationem.
Audi ergo. AuGustinus dicit. Non
ineadem epła iacobi dequa superiꝰ
testimonium sumpsimus. sine

Expanded text:
lus confessionem acciperet, confessiolus confessionem acciperet, confessionem non faceret quia peccata non haberet, hi autem qui confessionem peccatorum accipiunt, et confitentibus peccata sua dimittunt necesse habent, ut et ipsi peccata sua confiteantur, ut poenitentibus et confitentibus peccata sua dimittantur. Propterea ergo: Confitemini alterutrum peccata vestra, et orate pro invicem. Ad quid? Ut salvemini. Confitemini ut salvemini. Quid est confitemini ut salvemini? Hoc est non salvamini, nisi confiteamini. Hoc fortassis tu audire noluisti, quia latebras quaeris et abscondis scelera tua ut non justificeris. Non tibi placet quod lunt peccata sua salvari non possunt; propterea fortassis conaris ad aldictum apostoli intorquere, ut intelligatur confitentibus quidem promisisse salvationem, tamen non confitentibus non negasse justificationem. Audi ergo. Augustinus dicit: « Noin eadem epistola Jacobi, de qua superius testimonium sumpsimus: « Sine
Abbreviated transcription (Latin):
negligentes incuratione sua egro¬
tos inuenerunt. eos ad salutem
querendam ⁊ ammonitione sua
excitauerunt. & precepto attrare¬
runt. Conficemini inquit apls
iacobus alterutrum peccata ur̃a:
& orate proinuicem ut saluemi¬
ni. Quid ẽ alterutrum: Alt̾ alte¬
ri. homo homini. non solum ho¬
mo deo. sicut uerus ille confessor
ait. dixi confitebor adu̾sum me¬
facit qui seruo humiliatur ꝓpt̾
dominum. quam qui ipsi domi¬
no humiliatur. Ppt̾ea confitemi¬
ni alterutrum peccata ur̃a. Quid
ẽ alterutrum: Non tantum unus¬
quisq unicuiq s alterutrum hos
ẽ int̾ uos homines hominibus.
oues pastoribus. subiecti prelatiᷤ.
hi qui peccata habent his qui
peccata dimittere potestatẽ habent
Iiditum quidem erat ut confessio¬
nem facturi ad illum iretis qui ẽ
suꝑ uos. nunc autem proindulgen¬
ne dispensatione conceditur: ut pec¬
cata ur̃a ad inuicem uob̃ confitea¬
mini int̾ uos. Ille quidem quiso¬

Expanded text:
negligentes in curatione sua aegronegligentes in curatione sua aegrotos invenerunt, eos ad salutem quaerendam, et admonitione sua excitaverunt, et praecepto attraxerunt. Confitemini, inquit apostolus Jacobus, alterutrum peccata vestra, et orate pro invicem, ut salvemini. . Quid est alterutrum, alter alteri, homo homini? Non solum homo Deo, sicut verus ille confessor ait: Dixi, confiteor, efacit qui servo humiliatur propter Dominum, quam qui ipsi Domino humiliatur. Propterea: Confitemini alterutrum peccata vestra. Quid est alterutrum? Non tantum unusquisque unicuique, sed alterutrum, hoc est inter vos, homines hominibus, oves pastoribus, subjecti praelatis. Ii qui peccata habent, iis qui peccata dimittere potestatem habent. Debitum quidem erat ut confessionem facturi ad illum iretis qui est super vos; nunc autem pro indulgentiae dispensatione conceditur ut peccata vestra adinvicem vobis confiteamini inter vos. Ille quidem qui so
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m̃ sc̃m. quoꝵ remiseritis peccata
remitauntur eis. & quoꝵ retinu¬
eritis recenta erunt. Gͦ xp̃c homo
discipłis suis uicem eius agentib
int̾ra. potestatem dedit dimitten¬
di peccata. S dicis fortassis. Qua¬
re non similit̾ xp̃c pieceptum de¬
dit hominib peccata sua confiten¬
di. sicut discipłis potestatem de¬
dit confitentium peccata dimit¬
tendi: Audi quare. Uoluit xp̃c
ut atemet ipso surgeret. ut non
quasi extorta uel coacta. uidere¬
tur confessio tua. Idcuro quod
ad se ꝑtinuit officium suum.
discipłis ꝑ agendum iniunxit.
ut medicoꝵ more egros uenien¬
tes exciperent & sanarent. Medi¬
cis ergo dirit ut curarent. s infir¬
mis non dixit ut ad medicos curan¬
di uenirent. hoc quasi certum eẽ
uoluit quod egri libent̾ salutem
quererent. & se curandos offerrent.
si medicos inuenirent. Ppt̾erea solos
medicos monuit. Infirmum enim
ipse morbus suus sufficient̾ amino¬
net. neq opus precepto habet sido¬
let. Tamen ipsi medici postea quia

Expanded text:
sanctum. Quorum remiseritis peccata remittuntur eis; et quorum retinueritis retenta erunt . Ergo Christus homo discipulis suis vicem ejus agentibus in terra potestatem dedit dimittendi peccata. Sed dicis fortassis: Quare non similiter Christus praeceptum dedit hominibus peccata sua confitendi, sicut discipulis potestatem dedit confitentium peccata dimittendi. Audi quare voluit Christus ut a temetipso surgeret, ut non quasi extorta vel coacta videretur confessio tua. Idcirco quod ad se pertinuit officium suum discipulis suis peragendum injunxit, ut medicorum more aegros ad se venientes exciperent et sanarent. Medicis ergo dixit ut curarent, sed infirmis non dixit ut ad medicos curandi venirent. Hoc quasi certum esse voluit, quod aegri libenter salutem quaererent, et se curandos offerrent, si medicos invenirent. Propterea solos medicos admonuit; infirmum enim ipse morbus suus sufficienter admonet, neque opus praecepto habet si dolet. Tamen ipsi medici postea quia
Abbreviated transcription (Latin):
ni iungebatur. in eo uero qđ d̃i
erat potentius in homine opera¬
batur. ꝓpt̾ea dix̃ ut sciatis in¬
quit quia filius hominis potes¬
tatem habet interra dimittendi
peccata. tunc ait paralitico. Sur¬
ge & ambula. Ostendit quod
udere poterant. ut per hoc cre¬
derent quod uidere non pote¬
rant ꝓpter hoc ergo ds̃ factus
c̃ homo. ut se ad comfabulan¬
dum homini prorimum & fa¬
miliarem exhiberet. ut inuna ea¬
demq ꝑsona & suum genus homo
inueniret. cui fiducialit̾ infirmita¬
tem suam reuelaret. & suꝑͣ homi¬
nem deum credens. de accepta ab
illo remissione peccatoꝵ suoꝵ ñ
diffideret. Deinde ut dispensatio¬
nis gr̃a largius multiplicaretur:
ds homo homines qui puri ho¬
mines erant. participes secit suȩ¬

Expanded text:
ni jungebatur. In eo vero quod Dei ni jungebatur. In eo vero quod Dei erat potentius in homine operabatur. Propterea: Ut sciatis, inquit, quia Filius hominis potespotestatem in terra dimittendi peccata, tunc ait paralytico: Surge et ambula . » Ostendit quod videre poterant, ut per hoc crederent quod videre non poterant. Propter hoc ergo Deus factus est homo, ut se ad confabulandum homini proximum ac familiarem exhiberet, ut in una eademque persona et suum genus homo inveniret cui fiducialiter infirmitatem suam revelaret, et supra hominem Deum credens de accepta ab illo remissione peccatorum suorum non diffideret. DIVISIO. Ut dispensationis gratia largius multiplicaretur, Deus homo homines, qui puri homines erant, participes fecit
Abbreviated transcription (Latin):
sionem. Bixi confitebor ad uersum
me iniusticiam meam domino.
a tu remisisti impietatem peccati
mei. Quid facit homo: Audi quid
facit. Nonne ille homo fuit qui
dixit. fili remittuntur tibi pecca¬
a tua: Et uerum ẽ quia ille
homo fuit qui hoc dixit. Et prop¬
terea qui illum hominem ẽẽ uide¬
runt dm̃ autem non cognouerũt.
murmurauerunt intra se dicen¬
tes. Quis ẽ hic qui etiam peccata
dimittit: Sciebant enim quia pec¬
cata dimittere dĩ erat. s nesciebant
quia quod di erat homo a deo ac¬
ceperat. Et ille quidem homo qđ
habebat in quantum homo erat.
ideo habebat quia acceperat. inqͣn¬
tum uero ds erat. hoc idem ipsum
habebat. & non acceperat. Propte¬
rea autem uoluit accipere aliquan¬
do inhumanitate quod semper
habuit indiuinitate. ut euicino
homini appropinquaret inco qđ
hominis erat. & ineo ipso quod
hominis erat. homini exhiberet
quod d̃i erat. In eo namq quod
hominis erat. familiarius homi¬

Expanded text:
sionem: « Dixi: Confitebor adversum sionem: « Dixi: Confitebor adversum me injustitiam meam Domino, et tu remisisti impietatem peccati mei. » Quid facit homo? Audi quod facit. Nonne ille homo fuit, qui dixit: « Fili, dimittuntur tibi peccata tua . » Et verum est, quia ille homo fuit qui hoc dixit. Et propterea qui illum hominem esse viderunt, Deum autem non cognoverunt, murmuraverunt inter se dicentes: « Quis est hic qui etiam peccata dimittit? » Sciebant enim quia peccata dimittere Dei erat, sed nesciebant quia quod Dei erat, homo a Deo acchabebat inquantum homo erat, ideo habebat quia acceperat. Inquantum vero Deus erat, hoc idem ipsum habebat, et non acceperat. Propterea autem voluit accipere aliquando in humanitate, quod semper habuit in divinitate, uti vicino homini appropinquaret in eo quod hominis erat. Et in eo ipso quod hominis erat homini exhiberet quod Dei erat. In eo namque quod hominis erat, familiarius homi
Abbreviated transcription (Latin):
abscondere nͥ tacere & confiteri
nolle: Nam qui scelera sua per
impudentiam praue agendi ma-¬
nifestant. non iustificationem
merentur s dampnationem. Igi¬
tur tegenda sunt mala quantum
ꝑtinet ad impudentiam praui ope¬
ris & reuelanda sunt ꝑhumilita¬
tem confessionis. Uultis ad huc sci¬
re periculum taciturnitatis & u¬
cilitatem confessionis: Quoniam
tacui inquit psalmista inuetera¬
uerunt ossa mea dum clamarem
totadie. & iterum. Delictum meũ
cognitum tibi feci. & in iusticiam
meam non abscondi. Dixi confite¬
bor aduersum me iniusticiam
meam domino. & tu remisisti im¬
pietatem peccati mei. Uide ergo
& considera. Si taces. peocata tua
inueterantur. si confiteris condo¬
nantur. S dicis. Eece dico pecca¬
tum meum. s: deo non homini.
Scripturam sequor. Illa michi dicit
ut deo confitear peccatum meum.
non me ad hominem mittit in
quo salus non ẽ. s illuc trahit con¬
fessionem unde promittit temis¬

Expanded text:
abscondere nisi tacere, et confiteri abscondere nisi tacere, et confiteri nolle? Nam qui scelera sua per impudentiam prave agendi manifestant, non justificationem merentur sed damnationem. Igitur tegenda sunt mala quantum pertinet ad impudentiam pravi operis, et revelanda sunt per humilitatem confessionis. Vultis adhuc scire periculum taciturnitatis et utilitatem confessionis? Quoniam tacui, inquit Psalmista, inveteraverunt ossa mea, dum clamarem tota die Et iterum: Delictum meum cognitum tibi feci, et injustitiam meam non abscondi. Dixi: Confitebor adversum me injustitiam meam Domino, et tu remisisti impietatem peccati mei . Vide ergo et considera si taces peccata tua, inveterantur; si confiteris, condonantur. Si dicis: Ecce dico peccatum meum, sed Deo, non homini, Scripturam sequor. Illa mihi dicit: Ut Deo confitear peccatum meum, non me ad hominem mittit in quo salus non est, sed illuc trahit confessionem, unde promittit remis
Abbreviated transcription (Latin):
ulta ẽ malicia hominis.
Nemo quando male agere
uult auctoritatem querit.
Quando autem dicimus hominib¬
ut bona faciant. & ut confiteant᷑
mala quȩ fecerunt dicunt nob̃.
Bate auctoritatem. Quȩ scriptura
hoc prxcipit ut confiteamur peccata
nr̃a: Si ergo scriptura peccata con¬
fiteri non p̃cepit respondete modo
si scripturam habetis quȩ peccata
iubeat tacere. Si ergo confiteri ñ
uultis quia auctoritatem confiten¬
di non habetis. quare tacere uultis.
cum auctoritatem tacendi non ha¬
beatis: Tamen quia auctoritatem
queritis accipite auctoritatem.
Antiqua lex peccata confiteri iubet
& homines ad sacerdotes mittit ut
confiteantur peccata sua. ut indul¬
gentiam accipiant. Illic ergo pre¬
uacaritio legis confessione & obla¬
tione aboletur. quando adhuc
umbra fuit & ad huc confessione
quam miscdiam ex pectare. Si hec
auctoritas non sufficit. audite
scripturam alibi manifeste dicen¬
tem. Qui abscondit scelera sua
non iustificabitur. Quid ẽ enim

Expanded text:
ulta est malitia hominis. Nemo quando male agere vult auctoritatem quaerit, quando autem dicimus hominibus ut faciant bona, et ut confiteantur mala quae fecerunt, dicunt nobis: Date auctoritatem. Quae Scriptura hoc praecipit ut confiteamur peccata nostra. Si ergo Scriptura peccata confiteri non praecipit, respondete modo si Scripturam habetis quae peccata jubeat tacere. Si ergo confiteri non vultis, quia auctoritatem confitendi non habetis, quare tacere vultis cum auctoritatem tacendi non habeatis? Tamen quia auctoritatem quaeritis, accipite auctoritatem. Antiqua lex peccata confiteri jubet, et homines ad sacerdotes mittit ut confiteantur peccata sua, ut indulgentiam accipiant. Illic ergo praevaricatio legis confessione et oblatione aboletur, quando adhuc umbra fuit, et adhuc confessio crquam misericordiam exspectare. Si haec auctoritas non sufficit, audite Scripturam alibi manifeste dicentem: Qui abscondit scelera sua non justificabitur . Quid enim est
Abbreviated transcription (Latin):
enim ait nam si fuissent ex nob̃
ueram non fictam iusticiam te¬
nuissent utiq nobiscum: s sifu-¬
issent inquit ex nob̃. ꝑmansissent
id ẽ usq infinem non perseuera¬
uerunt. non erant inquit ex no¬
bis & quando erant nob̾cum. hoc¬
est non erant ex numero filior.
etiam quando erant in fide filior.
Qͥ m̃ qui uere filii sunt p̾sciti & pre¬
destinati. & scdm propositum uo¬
cati sunt ut sint ededi. Non enĩ
periit filius promissionis s per-¬
ditionis. Ac per hoc nullus pre¬
destinatorum ex bono in malum
mutatus. finit hanc uitam. Qm̃
sic ẽ ordinatus. & ideo xp̃o datuᷤ.
ut non pereat. s habeat iuitam
ȩtnam. De quib ait ioħs. Scimꝰ
quoniam omnis qui natus est
exdeo non peccat. Uauid grauit᷑
peccauit. s quia exdeo natus ad
societatem filioꝵ di pertinebat.
non peccauit usq ad mortem. s
ueniam penitendo meruit. De
hoc siquidem peccato ad mortẽ.
ante meminit idem iob̃s his uer¬

Expanded text:
enim ait, Nam si fuissent ex nobis, enim ait, Nam si fuissent ex nobis, veram, non fictam justitiam tenuissent utique nobiscum: sed, si fuissent, inquit, ex nobis, permansissent id est non usque in finem perseveraverunt, non erant, inquit, ex nobis, et quando erant nobest non erant ex numero filiorum, etiam quando erant in fide filiorum; quoniam qui vere filii sunt praesciti et praedestinati et secundum propositum vocati sunt, ut sint electi. Non enim periit filius promissionis, sed perditionis. Ac per hoc nullus praedestinatorum ex bono in malum mutatus finit hanc vitam, quoniam sic est ordinatus et ideo Christo datus, ut non pereat, sed habeat vitam aeternam. De quibus ait Joannes: Scimus quoniam omnis qui natus est  Non peccat. David graviter peccavit, sed quia ex Deo natus ad societatem filiorum Dei pertinebat, non peccavit, ad mortem, sed veniam poenitendo meruit. Sehoc siquidem peccato ad mortem, ante meminit idem Joannes his ver
Abbreviated transcription (Latin):
quid futuri sunt. non ab illo qui
eos nouit non habere perseueran¬
tiam. quȩ ad beatam uitam per¬
ducit electos. Scitq illos ita stare
ut prescierit cẽ casuros. Hic si a
me queratur cur eis ds ꝑseueran¬
lam non dederit. qui: eam qua
apianȩ uiuerent dilectionem de¬
dit. me ignorare respondeo. Res
pondeant & ipsi si possunt eur
illos d̾s cum fidelit & pie uiuerent.
non tunc deuitȩ huius periculis
rapuit. ne malicia mutaret intel¬
lectum eoꝵ & ne fictio deciperet
animas eoꝵ. Utrum hoc inpote¬
state non habuit. an eoꝵ mala fu¬
tura nesciuit: Nempe nichil hors
nisi peruersissime atq insanissi¬
me dicitur. De huiusmodi ait io¬
hannes. Ex nobis exierunt: ẜ ñ
erant ex nob̃. Quod si fuissent ex
nob̃: ꝑmansissent utiq nob̾cũ.
Et quid aliud dicit nͥ non erant
filii etiam quando erant in profes
sione & nomine filiorum: Non
quia iusticiam simulauerunt: s
quia mea non ꝑmanserunt. Neq

Expanded text:
quid futuri sunt, non ab illo qui quid futuri sunt, non ab illo qui eos novit non habere perseverantiam quae ad beatam vitam perducit electos, scitque illos ita stare, ut praescierit esse casuros . Hic si a me quaeratur, cur eis Deus perseverantiam non dederit, qui eam, qua Christiane viverent, dilectionem dedit, me ignorare repondeant et ipsi si possunt, cur illos Deus cum fideliter et pie viverent non tunc de vitae hujus periculis rapuit, ne malitia mutaret intellectum eorum, et ne fictio deciperet animas eorum? Utrum hoc in potestate non habuit, an eorum mala futura nescivit? Nempe nihil horum nisi perversissime atque insanissime dicitur. De hujusmodi ait Joannes: Ex nobis exierunt, sed non nt: « Quod si fuissent ex nobis, permansissent utique nobiscum , » quid aliud dicunt nisi non erant filii etiam quansione et nomine filiorum? non quia justitiam simulaverunt; sed quia in ea non permanserunt. Neque
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ. Firmum autem fundam̃¬
tum dĩ stat. habens signaculum hoc.
ciuit dominus qui sunt eius. Hoꝵ
fides quȩ ꝑdilectionem operatur. pro¬
fecto aut omnino non deficit. aut
siqui sunt quoꝵ deficit reparatur
intequam uita ista finiatur. &
deleta quȩ int̾currerat iniquitate.
usq infinem perscuerantia depuca¬
tur. Qui uero perseueraturi non
sunt ac sic afide xp̃rana & conuer¬
sacione lapsuri sunt. ut tales eos
uitȩ huius finis inueniat: procul
dubio nec illo tempore quo bene pie¬
q uixerunt. in istors numero com¬
putandi sunt. Non enim sunt a
massa illa perditionis prescientia
đi & predestinatione discreti. &
uđo non scđm propositum uocati¬
t̃ ac ꝑ hoc nec electi. S in eis uocati
de quibus dictum ẽ multi uocati.
non ineis de quibus dictum pauci
uero electi. Et tamen quis eos ne¬
get electos. cum credunt & bapti¬
tantur. & scđm dm uiuunt: Pla¬
ne dicuntur electi a nescientibus

Expanded text:
tum est: Firmum autem fundametum est: Firmum autem fundamentum Dei stat habens signaculum hoc; seivit Dominus qui sunt ejus . Horum fides quae per dilectionem operatur, profecto aut omnino non deficit, aut si qui sint quorum deficit, reparatur antequam ista vita finiatur, et deleta quae intercucurrerat iniquitate, usque in finem perseverantiae deputatur. Qui vero perseveraturi non sunt, ac sic a fide Christiana et conversatione lapsuri sunt, ut tales eos vitae hujus finis inveniat, procul dubio nec illo tempore, quo bene pieque vivunt, in istorum numero computandi sunt. Non enim sunt a massa illa perditionis praescientia Dei et praedestinatione discreti, et ideo nec secundum propositum vocati, ac per hoc nec electi, sed in eis vocati sunt, de quibus dictum est : « Multi vocati, et non in eis de quibus dictum est, pauci vero electi. » Et tamen qui eos neget electos cum credunt, et baptizantur, et secundum Deum vivunt? Plane dicuntur electi a nescientibus
Abbreviated transcription (Latin):
predestinatio impediri non potest.
nec prescientia falli potest. Si autẽ
prescientia peccandi non infert ne¬
cessitatem. nec p̃destinatio dampna¬
tionis tollit possibilitatem. Uis au¬
dire adhuc quid dicat augustinus
quia mͥ non credis: Audi qui st̃
qui diligunt. & qui sunt qui per¬
seueraturi sunt. & quȩ sit unitaᷤ
dilectionis. & quȩ sit unitas prede¬
stinationis. Scimus quoniam dili¬
gentibus dm̃ omnia cooperantur
inbonum his qui scd̾m propositũ
uocati sunt. propositum autem
non suum s di. Qui etiam prede¬
stinati atq presciti sunt. Usq ad¬
eo prorsus omnia ut etiam si qui
hoc ipsum eis faciat proficere in
bonum quia humiliores redeunt
atq doctiores. Hoꝵ siquisquam pe¬
rit fallitur ds. & uicio humano
uincitur. Sed nemo eoꝵ perit:
quia nulla re uincitur d̃s aut
fallitur. Isti significati sunt ad
thimoteum. Ubi cum dictum fu¬
isset ymeneum & filctum fidem
quoꝵdam subuertere. mox addi¬

Expanded text:
praedestinatio impediri non potest, praedestinatio impediri non potest, nec praescientia falli non potest. Si autem praescientia peccandi non infert necessitatem, nec praedestinatio damnationis tollit possibilitatem. Vis adhuc audire quid dicat Augustinus; quia mihi non credis, audi qui sunt qui diligunt, et qui sunt qui perseveraturi sunt; et quae sit unitas dilectionis, et quae sit unitas praedestinationis. Scimus quoniam diligentibus Deum omnia cooperantur in bonum iis qui secundum propositum vocati sunt sancti ; propositum autem non suum sed Dei. Qui etiam praedestinati atque praesciti sunt. Usque adeo prorsus omnia, ut etiam si qui , hoc ipsum eis faciat proficere in bonum; quia humiliores redeunt atque doctiores. Horum si quisquam perit, fallitur Deus; et vitio humano vincitur. Sed nemo eorum perit, quia nulla re Deus vincitur aut fallitur. Isti signati sunt ad Timotheum ubi cum dictum fuisset Hymeneum et Philetum fidem quorumdam subvertere, mox addi
Abbreviated transcription (Latin):
cium ẽ cumdeo. Et hoc solum si
bonum ẽ. non ẽ ad malum quic¬
quid in homine suie bonum sit
siue malum. & item. si malum ẽ
non ẽ adbonum. quicquid reliquũ
ẽ siue bonum siuie malum. Ad
hunc gͦ oculum ex quo solo totum
corpꝰ lucet respicere debuerunt.
qui inaffectionib nescio qualibus
quas & incredulis & iniquis aliquo¬
tiens siue ex natura. siue exusu in¬
ẽẽ uidemus. meritum hominis consti¬
tuunt. Poterant hic satis suꝑsticio¬
se questiones finem accipere. si
tamen finem accipere poterant.
N unc autem querunt. & semꝑ que¬
runt & numquam inueniunt.
Interrogant utrum dauid & petrꝰ
dampnari debuissent. si ante peni-¬
tentiam in peccatis suis mortui fuis¬
sent. Quȩ questio quali responsio¬
ne digna sit. utinam uidere pos¬
sent. Quare enim perire non de¬
buissent si in peccatis suis mortui
fuissent S perire inquiunt non
potuerunt. quoniam ad uitam
peccaturi presciti fuerunt: Sieñ

Expanded text:
cium est cum Deo, et hoc solum si cium est cum Deo, et hoc solum si bonum est non est ad malum quidquid in homine est sive bonum sit sive malum; item si malum est, non est ad bonum quidquid reliquum est, sive bonum sive malum. Ad hunc ergo oculum ex quo solo totum corpus lucet respicere debuerunt, qui in affectionibus nescio qualibus quas et incredulis et iniquis aliquoties sive ex natura sive ex usu inesse videmus, meritum hominis constituunt. Poterant his satis superstitiosae questiones finem accipere, si tamen finem accipere poterant. Nunc autem quaerunt et semper quaerunt, et nunquam inveniunt. Interrogant utrum David et Petrus damnari debuissent, si ante poenitentiam in peccatis suis mortui fuissent. Quae quaestio quali responsione digna sit utinam videre possent! Quare enim perire non debuissent si in peccatis suis mortui fuissent? Sed perire, inquiunt, non potuerunt quoniam ad vitam unt, quoniam peccaturi praesciti fuerunt? Si enim
Abbreviated transcription (Latin):
quam inpeccato suo excusationem
habere possunt. De affectu uero
pietatis quem huiusmodi peccan¬
tes non nũquam habere uidentur.
quando simul & peccare consenti¬
unt. & tamen quodammͦ in pecca¬
to quod non deserunt dolore quo¬
dam affici non desistunt. cauen
dum ẽ omnino ne caritatis siue di¬
lectionis di nomine dignus existi¬
metur. Si enim inhis qui ab iniqui¬
tate ad iusticiam conuertuntur.
affectus quidam & delectationes
pretericoꝵ maloꝵ remanent. qui
tamen in bono proposito constitu¬
tis adinquitatem non imputãtur.
quare non similit̾ in his qui ad in¬
iquitatem declinauerunt. ex usu
p̃teritę uirtutis etiam inmalo pro¬
posito affectiones quedam amissi
siue corrupti boni aliquando super¬
ẽẽ dicantur: quȩ quidem sine pro¬
posito bone uoluntatis ex usu siue
exnatura mẽe possunt. s sine ipso
Unum enim hoc ẽ. propositum scł
uoluntatis siue consensus animi
ex uoluntate surgens. cui soli uidi¬

Expanded text:
quam in peccato suo excusationem quam in peccato suo excusationem habere possunt. De affectu vero pietatis quem hujusmodi peccantes nonnunquam habere videntur, quando simul et peccare consentiunt, et tamen quodammodo in peccato quod non deserunt, dolore quodam affici non desistunt; cavendum tamen est omnino ne charitatis sive dilectionis Dei nomine dignus existimetur. Si enim in iis qui ab iniquitate ad justitiam convertuntur, affectus quidam et dilectiones praeteritorum malorum remanent; qui tamen in bono proposito constitutis ad iniquitatem non imputantur; quare non similiter in iis qui ad iniquitatem declinaverunt ex usu praeteritae virtutis etiam in malo proposito affectiones quaedam amissi sive corrupti boni aliquando superesse dicantur, quae quidem sine proposito bonae voluntatis ex usu sive ex natura inesse possunt; sed sine ipso Unum enim hoc est propositum scilicet voluntatis sive consensus animi ex voluntate surgens cui soli judi
Abbreviated transcription (Latin):
& uoluntatem creatoris preposuis¬
sent. Sed nun. dum magistrum
bonum imitabantur docentem & di-¬
centem. pat̾ non mea uoluntas
fiat s tua. Et fieri potest. quod
ipsam carnis uoluntatem cuius
uiolentiam senserunt. aut nul¬
lam. aut non tam uiolentam ẽẽ
uoluerunt. tamen quod eidem
temptanti & fatiganti consenserunt.
non nͥ uolentes fecerunt. quia ma¬
gis creatotem offendere quam ip¬
tgationem tolerare uoluerunt.
quod si noluissent omnino non
fecissent. Gͦ in hoc quod uolentes
il quod caro uoluit. fecerunt id
quod creator uoluit noluerunt.
quia si illud uoluissent ad istud
faciendum uoluntarie non con¬
sensissent. Cum enim eduobus
quȩ simul fieri non possunt. unũ
uoluntate eligitur. proculdubio
alterum inuoluntate nonẽẽ com¬
probatur. In ea ergo uoluntate
qua contra dm̃ carni consentire
elegerunt. caritatem utiq di nulla¬
tenus habuerunt. quamuis tamen
in eo ipso quod magnam intempta¬
tionem uiolentiam passi sunt. ali¬

Expanded text:
et voluntatem Creatoris praeposuiset voluntatem Creatoris praeposuissent. Sed nondum magistrum bonum imitabantur dicentem: Pater, non mea voluntas fiat, sed tua . Et fieri potest quod ipsam carnis voluntatem, cujus violentiam senserunt, aut nullam aut non tam violentam esse voluerunt; tamen quod eidem tentanti et fatiganti consenserunt, non nisi volentes fecerunt, quia magis Creatorem offendere quam ipigationem tolerare voluerunt; quod si noluissent omnino non fecissent. Ergo in hoc volentes id quod caro voluit fecerunt, quod Creator voluit, noluerunt; quia si illud voluissent, ad istud faciendum voluntarie non consensissent. Cum enim e duobus quae simul fieri non possunt unum voluntate eligitur, procul dubio alterum in voluntate non esse comprobatur. In ea ergo voluntate qua contra Deum carni consentire elegerunt, charitatem utique Dei nullatenus habuerunt, quamvis tamen in eo ipso quod magnam in tentatione violentiam passi sunt ali
Abbreviated transcription (Latin):
dicit anathema iħu. & nemo po¬
test dicere dominus iħc. nisi in sp̃u
scõ. Quod si forte dicere uoluerint
quia sp̃m di tunc quidem petrus
intus in corde habuit. s quod foris
loquebatur in sp̃u di non dixit:
audiant quod scriptum ẽ. ex ha
tus incorde dominabatur. Qui cor
regebat linguam mouebat. S di¬
cent forte. Sp̃c quidem dĩ recessit:
s caritas remansit. Considerate u¬
trum ueritas hoc dictum paciat᷑
dicunt. Quid ergo: Nulla scintilla
pietatis. nulla affectio dilectionis
indauid & inpetro remansit. quan¬
nalis uictus. alt̾ uero imminenti ᷤ
mortis timore fractus. quodammͦ
utq inuitꝰ peccauit: Inmo uolun¬
tariȩ ut̾q peccauit. quia si uoluis¬
sent utͥq non peccassent. S quia
semet ipsos magis quam dm̃ dilexe¬
runt. suam pocius quam di uo¬
luntatem impleuerunt. Caro ali¬
ud suadebat. & aliud d̃s precipi¬
ebat. & elegerunt magis obedire
carni quam ereatori. Si uoluissẽt
carnis uoluntatem contempsissent.

Expanded text:
 nemo potest dicere: Dominus Jesus, nisi in Spiritu sancto . Quod si forte dicere voluerint, quod spiritum Dei tunc quidem Petrus intus in corde habuit; sed quod foris loquebatur in spiritu Dei non dixit; audiant quod scriptum est: Ex abtus in corde dominabatur. Qui cor regebat, linguam movebat. Sed dicent forte: Spiritus quidem Dei recessit, sed charitas remansit. Considerate utrum veritas hoc dictum patiaturdicunt: Quid ergo? Nulla scintilla pietatis, nulla affectio dilectionis in David et in Petro remansit, quanntiae victus, alter vero imminentis mortis timore fractus, quodammodo uterque invitus peccavit. Imo voluntarie uterque peccavit; quia si voluissent utrique non peccassent. Sed quia semetipsos magis quam Deum dilexerunt, suam potius quam Dei voluntatem impleverunt. Caro aliud suadebat, et aliud Deus praecipiebat; et elegerunt magis obedire carni quam Creatori. Si voluissent, carnis voluntatem contempsissent,
Abbreviated transcription (Latin):
tina peccata locum ueniȩ ampliꝰ
non ẽẽ. ꝓpterea quod quędam
scripturarum testimonia his qui
post acceptam penitentiam ad pri¬
ora peccata redeunt. aditum salu¬
tis negare uidentur. Et sunt qui¬
dem ciusmodi quedam dicta inqͥ
sit sic ait. Impossibile ẽ inquit
eos qui semel sunt illuminatigus¬
tauerunt etiam donum celeste.
& participes sunt facti spc̃ scĩ gu

Expanded text:
um veniae amplius non esse; propterea quod quaedam Scripturarum testimonia iis qui post acceptam poenitentiam ad priora peccata redeunt, aditum salutis negare videntur. Et sunt quidem ejusmodi quaedam dicta in qusit, sic ait: Impossibile est eos qui semel sunt illuminati, gustaverunt etiam donum coeleste, et participes facti sunt Spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
& si aliquando ad tempꝰ dm̃ dili¬
gant. usq ad finem in dilectione di
non ꝑseuerant. Qui ꝓpterea amis¬
sa caritate pereunt. qm̃ cum ad
iniquitatem ceciderint ad carita¬
tem non resurgunt. P redestinati
autem post quam dm̃ diligere cepe¬
rint. uel perseuerant̾ diligunt. ut
adilectione non cadant uel cum
adilectione ceciderint. iterum ad
illam resurgunt ut non pereant.
Aiud tͥ iudetur: Credis ne ita ẽẽ ut
dico: Fortassis ñ tͥ sufficiet apłs :
qui hoc dicit. Proꝑterea quod non
ita existimes intelligendum ẽẽ quod
dicit. Apłs non om̃s diligentes dm̃
nnumero illoꝵ ponere uoluit. quibꝰ
omnia coopantur inbonum. nisi eos
tãtum qui scdm propositum uocati
sunt sc̃i. Manifesta ẽ ueritas isi illã
inpudent̾ negare uolueris. S dices

Expanded text:
etsi aliquando ad tempus Deum dilietsi aliquando ad tempus Deum diligant, usque ad finem in dilectione Dei non perseverant. Qui propter ea amissa charitate pereunt, quoniam cum ad iniquitatem ceciderint, ad charitatem non resurgunt. Praedestinati autem postquam Deum diligere coeperint, vel perseveranter diligunt, ut a dilectione non cadant, vel cum a dilectione ceciderint, iterum ad illam resurgunt, ne pereant. Quid tibi videtur? Credis ne ita esse ut dico? Fortassis non tibi sufficiet Apostolus qui hoc dicit, propterea non quod ita existimes intelligendum esse quod dicit Apostolus non omnes diligentes Deum in numero illorum ponere voluit, quibus omnia cooperantur in bonum, nisi eos tantum qui secundum propositum vocati sunt sancti. Manifesta est veritas, nisi illam impudenter negare volue
Abbreviated transcription (Latin):
ñ timet. Caueat ipse ne egrediãt᷑
foras. Intus positis perditio non ẽ.
sicut his qui foris sunt salus non
ẽ. Qui incipit exire incipit perire.
Cum autem foris positꝰ ad caritatẽ
reuertitur: ad salutem reparatur.
Quid amplius queris: Fortassis aliam
unitatem ȩccłi& interpretari uoles.
de qua ueraciter dicere possis. qͥa
idcuro in illa nullus peribit. qm̃
de illa nullus exibit. Est enim
unitas predestinationis de qua dici¬
tur Nouit dñs qui sunt eius.
Et uerum ẽ quia om̃s qui inbac
unitate sunt salui erunt. q̃m
exhis qui p̃uisi sunt ad uitam nul¬
lus peribit. Sicut enim dicit scrip¬
tura. quos predestinauit. hos &
uocauit. ⁊ quos uocauit. hos &
iustificauit. & quos iustificauit:
hos & głificauit. Isti sunt ergo dili¬
gentes dm̃ quib omnia cooperan¬
tur in bonum qui scđm proposi¬
tum uocati sunt scĩ. Nam qui se¬
cundum propositum uocatiᷤ sunt.
& qui ad uitam p̃destinati non st̃.

Expanded text:
non timet. Caveat ipse ne egrediatur non timet. Caveat ipse ne egrediatur foras. Intus positis perditio non est, sicut iis qui foris sunt salus non est. Qui incipit exire incipit perire. Cum autem foris positus ad charitatem revertitur, ad salutem reparatur. Quid amplius quaeris? Fortassis aliam unitatem Ecclesiae interpretari voles, de qua veraciter dicere possis, quod idcirco in illa nullus peribit, quoniam de illa nullus exibit. Est enim unitas praedestinationis de qua dicitur: Novit Dominus qui sunt ejus . Et verum est quod omnes qui in hac unitate sunt, salvi erunt; quoniam ex iis qui praevisi sunt ad vitam, nullus peribit. Sicut enim dicit Scriptura: Quos praedestinavit, hos et vocavit, et quos vocavit, hos et justificavit; et quos justificavit, hos et glorificavit . Isti ergo sunt diligentes Deum quibus omnia cooperantur in bonum, qui secundum propositum vocati sunt sancti . Nam qui secundum propositum vocati non sunt, et qui ad vitam praedestinati non sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
uult quod dictum ẽ. qui amicꝰ
ẽ semꝑ diligit. In stas ad huc qua¬
si maius aliquid adducturus ad
comprobandum. quia caritas
semel habita non recedat. Osten¬
dis integram tunicam xp̃i. quȩ
scindi non potuit. etiam quan¬
do xp̃c pati potuit. Corpus xp̃i
uulnerabatur. & tamen tunica
xp̃i non scindebatur. Magnum
ẽ quod affers sibene intelligas.
Quid enĩ ẽ tunica xp̃i. nisi ecccłia
xp̃i. & quid ẽ integritas tunicȩ
nisi unitas eccłie: Soce quam bo¬
num & quam iocundum habita¬
re fr̃s inunum. Quod unum:
Manete indilectione mea. Gcaritaᷤ
unitas eccłiȩ ẽ. Et dicit scriptura
qui in unitate eccłiȩ sunt: peri¬
re non possunt. hoc ẽ quod dicẽ
uoluisti. Qui in caritate sunt: ꝑe¬
rire non possunt. Siue caritatẽ
sine unitatem. nomines idem ẽ.
quia unitas ẽ caritas. & caritas uni¬
tas. nemo fidelis contradicit. Nul¬
lus incaritate petire potest. Ibi pe
test. Qui ibi manet ꝑditionem

Expanded text:
vult quod dictum est, qui amicus vult quod dictum est, qui amicus est semper diligit. Instas adhuc quasi majus aliquid adducturus ad comprobandum quod charitas semel habita non recedat. Ostendis integram tunicam Christi, quae scindi non potuit, etiam quando Christus pati potuit. Corpus Christi vulnerabatur, et tamen tunica Christi non scindebatur. Magnum est quod affers si bene intelligas. Quid est enim tunica Christi nisi Ecclesia Christi; et quid integritas tunicae nisi unitas Ecclesiae? Ecce quam bonum et quam jucundum habitare fratres in unum . Quod unum? Manete in dilectione mea . Ergo charitas, unitas est Ecclesiae. Et dicit Scriptura: Qui in unitate Ecclesiae sunt, perire non possunt, hoc est quod dicere voluisti: Qui in charitate sunt, perire non possunt; sive charitatem, sive unitatem nomines idem est, quia unitas est charitas, et charitas unitas. Nemo fidelis contradicit. Nullus in charitate perire potest. Ibi pertest. Qui ibi manet, perditionem
Abbreviated transcription (Latin):
s etiam in aduersitate. hoc ẽ semꝑ.
Non enim ẽ uerus amicus etiam quan¬
do amicus eẽ uidetur. qui scđ̃m
tempus nutat. & inutramq par¬
tem post fortunam mouetur. Non
talis ẽ ille qui semꝑ diligit. qui ho¬
minem amat non pecuniam.
amicum non lucrum. Qui enim
ꝓpter solam pecuniam amat. quã¬
du pecunia habundat. amat. Quan¬
do pecunia deficit: dilectio deficit.
& non ẽ amicus iam qui amicus
eẽ uidebatur. immo qui prius
amicus non fuit. s putabatur.
nunc manifeste amicus nec ẽẽ nec
fuisse comprobatur. Illi ergo uire
dicitur qui amicus ẽ semꝑ diligit.
Si amicus fuisti in prosperitate: dili¬
ge in aduersitate. Quid enim in ꝓs¬
peritate dilexeris: in aduersitate
ostendis. Si enim amicum dile¬
xisti. ad huc ipse ẽ dilige ipsum.
Cur cesset dilectio cum quod amat᷑
non auferatur: Si autem fortu¬
nam dilexisti non habes iam quod
diligas. quia fortuna dicessit &
re mansit homo solus. Hoc sibi

Expanded text:
sed etiam in adversitate, hoc est semper. sed etiam in adversitate, hoc est semper. Non enim est verus amicus etiam quando amicus esse videtur, qui secundum tempus nutat; et in utramque partem post fortunam movetur. Non talis est ille qui semper diligit, qui hominem amat non pecuniam, amicum non lucrum. Qui enim propter solam pecuniam amat, quandiu pecunia abundat, amat; quando pecunia deficit, dilectio deficit, et non est amicus jam qui amicus esse videbatur; imo qui prius amicus non fuit, sed putabatur, nunc manifeste amicus nec esse nec fuisse comprobatur. Illi ergo jure dicitur qui amicus est semper diligit. Si amicus fuisti in prosperitate: dilige in adversitate. Quid enim in prosperitate dilexeris, in adversitate ostendis. Si enim amicum dilexisti, adhuc ipse est, dilige ipsum. Cur cesset dilectio, cum quod amatur non aufertur. Si autem fortunam dilexisti, non habes jam quod diligas, quia fortuna discessit et permansit homo solus. Hoc sibi
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ semꝑdiligit: Sienim qui diligit
amicus ẽ. & qui amicus ẽ semper
lligit. profecto qui diligit semꝑ
liligit. Qui autem semꝑ diligit:
numquam caritatem amittit. Si
gitur uera ẽ scciptura. & qui di¬
It semꝑ diligit: qui semel cari¬
tatem habet. numquam
caritatẽ amittit. Sieͭ uidetur. Mul¬
ta sunt talia quę deduci quo uis
possint. s magnum non ẽ si aliqͥd
dicas. s si hoc quod dicis. utrũ
sic sit dicendum intelligas. Qui ami¬
cus ẽ semꝑ diligit. Uerum ẽ hoc
quia amicus semꝑ diligit. & inimi¬
cus semꝑ odit. Et tamen qui ami¬
cus ẽ inimicus ẽẽ potest. & odire.
& qui inimicus ẽ amicus ẽẽ potest.
& diligere. Quandui amicus est:
diligit. quandiu inimicus ẽ odit.
Sunt autem quidam ñ ueri amici
qui inprosperitate amare se simu¬
lãt. & in adu̾sitate probantur qua¬
les sunt. Propter eiusmodi dictũ
ẽ quia uerus amicus semꝑ dilig̃.
hoc ẽ non in prosperitate tantum.

Expanded text:
est, semper diligit? Si enim qui diligit est, semper diligit? Si enim qui diligit amicus est; et qui amicus est semper diligit; profecto qui diligit semper diligit; qui autem semper diligit, nunquam charitatem amittit. Si igitur vera est Scriptura et qui diligit semper diligit; qui semel charitatem habet, nunquam illam amittit. Sic tibi videtur: multa sunt talia quae possunt quovis deduci, sed magnum non est si aliquid dicas, sed si hoc quod dicis, utrum sic sit dicendum intelligas. Qui amicus est semper diligit. Verum est hoc quia amicus semper diligit, et inimicus semper odit; et tamen qui amicus est inimicus potest esse et odire; et qui inimicus est, amicus potest esse, et diligere. Quandiu amicus est diligit; et quandiu inimicus est, odit. Sunt autem quidam non veri amici qui in prosperitate amare se simulant, et in adversitate probantur quales sunt; propter ejusmodi dictum est, quod verus amicus semper diligit, hoc est non in prosperitate tantum,