comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
copiam ministrare. lñi. Ille ignis
qui suꝑ discipłes apparuit. pecc̃oꝵ ur̃oꝵ
sordes expurget. et sui luminis infusione
corda ur̃a ꝑlustret. et sui Amen.
Quiq dignatus est diu̾sitatem liugua¬
rum inuniꝰ fidei confessione adunare.

Expanded text:
donis exuberare. Amen. Ille ignis, qui super discipulos apparuit, peccatorum vestrorum sordes expurget, et sui luminis infusione corda vestra perlustret. Amen. Quique dignatus est diversitatem linguarum in unius fidei confessione adunare,
Abbreviated transcription (Latin):
eum desiderare felicit̾. agnoscere uera¬
citer diligere sinceriter. Amen.
Ee qualitatem atq in cõmutabilitatẽ
sue essentie. ita ur̃is mentib infigat.
ut ab eo nunqmͣ uos qͥb cunq fantasii
aberrare ꝑnuttat. am̃. Sicq uos in
sua fide et caritate ꝑseuerare concedat
ut ꝑ ea postmodum ad sui manifesta¬
tionem. uisionemiq int̾miuabilem in¬

Expanded text:
se desiderare fideliter, agnoscere veraciter, diligere sinceriter. Amen. Aequalitatem atque incommutabilitatem suae essentiae ita vestris mentibus infigat, ut ab ea nunquam vos quibuscunque phantasiis aberrare permittat. Amen. Sicque vos in sui fide, spe et charitate perseverare concedat, ut per ea postmodum ad sui manifestationem visionemque interminabilem in
Abbreviated transcription (Latin):
benedictionis. et repleat uos sp̃n
ueritatis et pacis am̃ Quatiñ sic ꝑ
iuam satutis deuota m̃te curratis. ut
subripientiũ delictoꝵ laqueos salubrit̾
lectone sinceri. ut ad celeste regnum ꝑ¬
uenire possitis securiam̃. Qd ip̃e .p.¬

Expanded text:
benedictionis, et repleat vos Spiritu veritatis et pacis. Amen. Quatenus sic per viam salutis devota mente curratis ut subripientium delictorum laqueos salubriterlectione sinceri, ut ad coeleste regnum pervenire possitis securi. Amen. Quod ipse.
Abbreviated transcription (Latin):
Ab om̃i uos prauitate defendat. et donis
celestib exuberare concedat. Amen.
Quo corpore mundati ac mente talem
ei exhibeatis seruitutem. ꝑ quam suam
consequi ualeatis ꝓpitiationem. Am̃

Expanded text:
mni vos pravitate defendat, et donis coelestibus exuberare concedat. Amen. Quo corpore mundati ac mente, talem ei exhibeatis servitutem, per quam suam consequi valeatis propitiationem. Amen
Abbreviated transcription (Latin):
oncedatqz uos mente ⁊
corpore castificatos. fieri ꝓp¬
rium templum. ⁊ habita¬
culum sp̃c sancti sempiter¬
num. amen.
Quatinus tali habitacõe
gaudentes. et spũ sancto fer¬
uentes. inter mundana dis¬
crimina semper celestia de¬
sid̾antes. et ad hec qñq pos¬
sidenda peruenire possitis.
am̃. Quod ip̃e. S ordina

Expanded text:
oncedatque vos mente et corpore castificatos, fieri proprium templum et habitaculum Spiritus sancti sempiternum. Amen. Quatenus tali habitatore gaudentes, et Spiritu sancto ferventes, inter mundana discrimina semper coelestia desideretis, et ad haec quandoque possidenda pervenire possitis. Amen. Quod ipse. B. IN
Abbreviated transcription (Latin):
frequentare. tribuat uob̾ et eadem de uotis
mentib celebrare. et sue benedrctionis
dona ꝑcipere. uñ. Et qui ꝓ legiseius
p̃conio carceralib est retrusus intenebriᷤ
in tͥcessione sua a tenebrosoꝵ oꝑuni
uos liberet incentiuis.
Et qui ꝓ ueritate que deus ẽ caput
ñ est cunctatus amittere. suo in t̾ͥuentu

Expanded text:
frequentare, tribuat vobis et eadem devotis mentibus celebrare, et suae Benedictionis dona percipere. Amen. Et qui pro legis ejus praeconio carceralibus est retrusus in tenebris, intercessione sua a tenebrosorum operum vos liberet incentivis. Amen. Et qui pro veritate, quae Deus est, caput non est cunctatus amittere, suo interventu
Abbreviated transcription (Latin):
sui passionem uetꝰ pascha. in nouũ
uoluit conu̾ti. concedatq nob̾ ut expur¬
gato ueteris ferm̃ti cõtagio. noua in
t qui ad celebrandã redemptoris
uarum dapium uob̾cum epulas. repor¬
tetis. lm̃. Ipiꝰ quoq opitulante clem̃¬
tia mundemini asordib pecc̃oꝵ. qui
ad insinuandũ humilitatis exemplũ.
pedes uoluit lauare discipulorum. añ
eus qui de eccłie sue intemerato
utero nouos popłos ꝓducens. eã
uirginitate manente noua semꝑ pro¬
le fecundat. fidei. spei. et caritatis uos
munere repleat. ꝙ sne uob̾ bñdictiomꝰ
dona infundat. am̃. Est qui hanc
sacratissimã noctem redemptoris nr̃i
resurrectione uoluit illustrare. m̃tes
ur̃as a pecc̃oꝵ tenebris mundatas. iur¬
tutũ copiis faciat cornscare. Anien.
Quo eoꝵ qui mͦ renati st̃ in nocẽntiam
imitari certetis. ⁊ uascła m̃tium ur̃aꝵ
exemplo p̃sentium lumipt̃ illustretis.
ut cũ bonoꝵ oꝑum lampadib adħuius
sponsi thalamum. cuiꝰ resurrestionem ce¬

Expanded text:
sui passionem vetus Pascha in novum voluit converti; concedatque vobis ut, expurgato veteris fermenti contagio, nova in Et quia ad celebrandam Redemptoris rnarum dapium vobiscum epulas reportetis. Amen. Ipsiusque opitulante clementia, mundemini a sordibus peccatorum, qui ad insinuandum humilitatis exemplum, pedes voluit lavare discipulorum. Amen. Deus, qui de Ecclesiae suae intemerato utero novos populos producens, eam in virginitate manentem nova semper prole foecundat, fidei, spei, et charitatis vos munere repleat, et suae vobis benedictionis dona infundat. Amen. Et qui hanc sacratissimam noctem Redemptoris nostri Resurrectione voluit illustrare, mentes vestras peccatorum tenebris mundatas, virtutum radiis faciat coruscare. Amen. Quo eorum qui modo renati sunt innocentiam imitari certetis, et vascula mentium vestrarum exemplo praesentium luminum illustretis, ut cum bonorum operum lampadibus ad ejus Sponsi thalamum, cujus Resurrectionem ce
Abbreviated transcription (Latin):
sui passione tribuit nob̾ hui dñi.¬
nulitatis exemplum. ꝯcedat uob̾ ꝑeãd̾
humnilitatẽ ꝑciꝑe sue bñdict̾ois u effa¬
bile donumi. Am̃i.piꝰ resurrectionis
ꝑcipiatis c̃sorcia. cuiꝰ pacientie uenera¬
mini documenta. lm̃. Quo ab eo sẽ¬
pit̾ne uite munꝰ ꝑcipiatis. ꝑ cuiꝰ tempo¬
ralem mortẽ et̾uam uos euad̾e creditis Añ

Expanded text:
tribuit vobis humilitatis exemplum, concedat vobis per eamdem humilitatem percipere suae benedictionis ineffabile donum. Amen. Ipsius Resurrectionis percipiatis consortia, cujus patientiae veneramini documenta. Amen. Quo ab eo sempiternae vitae munus percipiatis, per cujus temporalem mortem, aeternam vos evadere credi
Abbreviated transcription (Latin):
palmaꝵ cet̾arum ue frondium p̃sen¬
tari studuistis. ita cũ palma uictorie.
et stuctu bonoꝵ oꝑum ei p᷑ obitum
apparere ualeatis. Amen.
Quiq uigeniti filii eĩ passionem pu¬
ro corde creditis mente deuota uene¬
rari studetis. ad resurrectionis eiꝰ festa
et ur̃e remunerationis p̾mia. illiꝰ fulti

Expanded text:
palmarum caeterarumve frondium praesentari studuistis, ita cum palma victoriae et fructu bonorum operum post obitum apparere valeatis. Amen. Quique Unigeniti Filii ejus passionem puro corde creditis, mente devota venerari studetis, ad resurrectionis ejus festa et vestrae remunerationis praemia ipsius fulti
Abbreviated transcription (Latin):
eus qui est uita mortaliũ d. dñic.¬
sałq pecc̃oꝵ. auferat auob̾ om̃s ma¬
culas delictorum. am̃. Induat uos
decore uirtutum. sc̃lficet m̃tes purificet
uoliuitates. et det uob̾ scõꝵ consorcium

Expanded text:
eus, qui est vita mortalium salusque peccatorum, auferat a vobis omnes maculas delictorum. Amen. Induat vos decore virtutum, sanctificet mentes, purificet voluntates, et donet vobis sanctorum consortium
Abbreviated transcription (Latin):
seuerare in nouitate uirtutum.
Quo sic insenarii numeri ꝑfectione
in hoc scło uiuatis. et uiseptenario int̾
octauo resurrectione renoriati. iubelei
remissione ditati. ad gatidia siue fine
eus qui unigenitum suũ misit
salutis uos participes efficiat. et in ea
ꝑseuerabiles reddat. Amen.
Irã que suꝑ infideles manet. a uobis
a moueat. et ab ea uos imꝑꝓetuũ libe¬
ros clemeuter efficiat. Amen.

Expanded text:
erseverare in novitate virtutum. Amen. Quo sic in senarii numeri perfectione in hoc saeculo vivatis, et in septenario interoctavo resurrectione renovati, jubilaei remissione ditati, ad gaudia sine fine eus, qui Unigenitum suum misit salutis vos participes efficiat, et in ea perseverabiles reddat. Amen. Iram, quae super infideles manet, a vobis amoveat, et ab ea vos in perpetuum liberos efficiat. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
s̃ lum̾ uerum qͥ unigenitũ suũ.
hodierua die stella duce gentib
uoluit reuelare. sua uos lignetur
benedictionem ditare. Amen.
Quo exemplo magoꝵ mystica dño
iħu xp̃o munera offerentes. spreto
antiquo hoste. spretisq c̃tagiis uitior.
ad et̾nam patͥam redire ualeatis per
uiam uirtutum:Amen
Detq uob̃̾ ueram mentium in nocẽ¬
tiam. qui siꝑ unigenitum sium spi¬
ritũ scm̃ demonstrari uoluit ꝑ columbã.
eaq uirtute m̃tes ur̃e exerceant᷑. ad int̾l

Expanded text:
s lumen verum, qui Unigenitum suum hodierna die stella duce gentibus voluit revelare, sua vos dignetur benedictione ditare. Amen. Quo exemplo magorum mystica Domino Jesu Christo munera offerentes spreto antiquo hoste, spretisque contagiis vitiorum, ad aeternam patriam redire valeatis per viam virtutum. Amen. Detque vobis veram mentium innocentiam, qui super Unigenitum suum spiritum sanctum demonstrari voluit per columbam, eaque virtute me
Abbreviated transcription (Latin):
uos onsp̃s deus beati ioħ̃is
baptiste. int̾cessione. cuiꝰ hodie natalicia
celebratis. concedatq ut cuiꝰ sollempiua
colitis patrocinia senciatis. Amen.
lliꝰ obtentu ab om̃ib ad u̾sis tueamini
et bonis om̃ib ꝑfruamun. qͥ ad uentum
redemptoris mundi nec dũ natus cog¬
nouit. matris sterilitatem nascendo ab¬
stulit. patͥs lugnaui natꝰ ab soluit a
Quatinꝰ ip̃iꝰ agni quem ille digito ostendit.
tate possitis adiungieam̃. Qd̾ ip̃e pr̃aĩr¬
uos d̾s. qui nos beati petri salaber
scissima instrup̃ p̃dicatione. sua tueatur
gratissima defensione.Amen.
Quatinꝰ petrus claue. paulꝰ setmone.
utriq iut̾tessione ad illam nos certent pa¬
triam introdrcere. adquã illi alter cruce
alt gladio hodrena die ꝑuenere eñ. Qd̾ ip̃e.

Expanded text:
potens Deus, beati Joannis Baptistae intercessione, cujus hodie natalitia celebratis, concedatque ut cujus solemnia colitis patrocinia sentiatis. Amen. Illius obtentu ab omnibus adversis tueamini, et bonis omnibus perfruamini, qui adventum Redemptoris mundi necdum natus 110 cognovit, matris sterilitatem nascendo abstulit, patris linguam natus absolvit. Amen. Quatenus ipsius Agni, quem ille digito ostendit, tate possitis adjungi. Quod ipse praens Deus, qui vos beati Petri saluberrctissima instruxit praedicatione, sua tueatur gratissima defensione. Amen. Quatenus Petrus clave, Paulus sermone, utrique intercessione ad illam nos certent patriam introducere, ad quam illi, alter cruce, alter gladio, hodierna die pervenere. Amen. Quod ipse
Abbreviated transcription (Latin):
eterne deus. Cuiꝰ stm̃ ⁊
terribile nomen inter
ceteras insibiles creaturas.
ligna quoq fructifera lau¬
dare ac bñdicere non cessant.
Qui in figura uingenide sa¬
piencie tue ligno uite aprĩ¬
cipio paradisum uoluptati
ornasti. ut eiusdem fructus
uere et iutam admoneres
sericordit̾ reuocare dignatꝰ
es. Te supplices exoramus.
ut hoc singulare lignum
eris. ut om̃ib hic genu flec
compunctio. ⁊ indulgencia
concedatur admissoꝵ. atq ĩt̾¬
cedente uictoriosissima uni¬
geniti tui filui passione et tͥ
placita postulare. et cicius
ualeant postulata percipe.
da quesumus clementissime
pr̃ in quo uinimus moue¬
mur et sumꝰ. ut quociens
triuphũ diuine humilitatiꝰ
oculis intuemur quociens
mente recolimꝰ. et contra ho¬
stem ipm fiduciam fortitudi¬
nis et maiorem tͥ deuote hu¬
militatis gram consequam᷑.
quatinus in illo tremedo ip
illud glorificũ redempcionis
nie apparuerit ⁊̃ celo. ip̃i ce
morte ad uitam transire. ac
ꝓpetua beate resurrectionis ga

Expanded text:
terne Deus, cujus sanctum et terribile nomen inter caeteras visibiles creaturas ligna quoque fructifera laudare ac benedicere non cessant, qui in figuram unigeniti sapientiae tuae ligno vitae a principio paradisum voluptatis ornasti, ut ejusdem fructu sere, et vitam ammoneris sericorditer revocare dignatus es, te supplices deprecamur, ut hoc singulare signum, eris; ut omnibus hic genuflectecompunctio, et indulgentia concedatur admissorum; atque intercedente ipsa victoriosissima Filii tui passione et tibi placita postulare, et citius valeant postulata percipere. Da quaesumus clementissime Pater, in quo vivimus, movemur et sumus, ut quotiens triumphum divinae humilitatis, oculis intuemur, quotiens mente recolimus, et contra hostem ipsum fiduciam fortitudinis, et majorem tibi devotae humilitatis gratiam consequamur, quatenus in illo tremendae ignum illud glorificum redemptionis nostrae paruerit in coelo, ipsi de morte ad vitam transire, ac perpetua beatae resurrectio
Abbreviated transcription (Latin):
Placet confiteor. omnino quod dicis. E cce aperte cog¬
noui: quia uita et non signa querenda sunt. Sed quoniam
ipsa signa que fiunt. bonȩ uite testimonium ferunt: queso
adhuc siqua signa sunt referas: ut esurientem me ꝑ exem¬
pla bonorum pascas. Gregorius.
elim tibi in laudibus redemptoris. de uiri uenerabilis

Expanded text:
Placet, fateor, omnino quod dicis: ecce enim aperte novi, quia vita et non signa quaerenda sunt. Sed quoniam ipsa signa quae fiunt, bonae vitae testimonium ferunt, quaeso te adhuc si qua sunt referas, ut esurientem me per exempla bonorum pascas. GREGOR. Vellem tibi in laudibus redemptoris de viri venerabilis
Abbreviated transcription (Latin):
hereditatis nr̃e pignus accepimꝰ: de uita inuisibiliũ non dubi¬
tamius. Quisqͥs aut̃ in hac credulitate adhiic solidus non est:
puer. si matrẽ ideo estimat de luce mentiri: quia ipse nil ali¬
ud quam tenebras carceris agnouit. Petrus.
lacet ualde quod dicis. S qui ẽẽ inuisibilia non credit:
profecto infidelis est. Qui uͦ infidelis est: in eo quod dubitat.
fidem non querit. sed racionem.

Expanded text:
haereditatis nostrae pignus accepimus , de vita invisibilium non dubihaereditatis nostrae pignus accepimus , de vita invisibilium non dubitamus. Quisquis autem in hac credulitate adhuc solidus non est, a et stultus est puer si matrem ideo aestimet de luce mentiri, quia ipse nihil aliud quam tenebras carceris agnovit. PETR. Placet valde quod dicis. Sed qui esse invisibilia non credit, profecto infidelis est; qui vero infidelis est, in eo quod dubitat, fidem non quaerit, sed rationem.
Abbreviated transcription (Latin):
radisi gaudiis: hoc quod amiserat. qm̃ uiderat recolebat.
Hi aut̃ sentire uł recolere audita non possunt: qr eorũ nullũ
sic̃ ille saltim de p̃terito exꝑimentũ tenent. Si enĩ pregnais
mulier mittat᷑ in carcerem. ibiq puerũ pariat: qui natus
puer in carcẽre nutriat᷑ et crescat: cui si fortasse mat̾ quȩ
hunc genuit. solem. luñã. stellas. montes et campos. uolantes
aues. currentes equos nominet: ille uero qui est in carcere natꝰ
et nutritus. nichil alud qͣm tenebras sciat. c̃arceris et hȩc qui¬
dem eẽ audiat: s quia ea ꝑ exꝑimentũ non nouit. ueraciter
eẽ diffidat: ita in hac exilii sui cecitate nati homines. dũ eẽ
sũma et inuisibilia audiunt: diffidunt an uera sint: qui a
sola hȩc infima in quib nati sunt. uisibilia nouert̃. Unde
factum est. ut ipse inuisibilium et uisibilium creator. ad hu
quȩ ad huc scire ꝑ exꝑimentũ non possumꝰ. Quotqͦt gͦ hunc spm

Expanded text:
radisi gaudiis, hoc quod amiserat, quoniam viderat, recolebat. radisi gaudiis, hoc quod amiserat, quoniam viderat, recolebat. Hi autem sentire vel recolere audita non possunt, quia eorum nullum, sicut ille saltem, de praeterito experimentum tenent. Ac si enim praegnans mulier mittatur in capuer in carcere nutriatur et crescat; cui si fortasse mater quae hunc genuit, solem, lunam, stellas, montes et campos, volantes aves, currentes equos nominet, ille vero qui est in carcere natus et nutritus nihil aliud quam tenebras carceris sciat, et haec quidem esse audiat, sed quia ea per experimentum non novit, veraciter esse diffidat; ita in hac exsilii sui caecitate nati homines, dum esse summa et invisibilia audiunt, diffidunt an vera sint, quia sola haec infima in quibus nati sunt visibilia noverunt. 373 Unde factum est ut ipse invisibilium et visibilium Creator ad humaquae adhuc scire per experimentum non possumus. Quotquot ergo hunc spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
sequenti hoc quarto uolumine demonstrabo: Explic̃ lib̾ .ii¬
ost quam de paradisi gaudiis culpa exigente. pulsus est
primus humani generis parens: in huiꝰ exilii atq cecita
semet ipsũ fusus: iam illa celestis patriȩ gaudia quȩ prius con¬
templabat᷑. uidere non potuit. In paradiso quippe homo adsu-
dicia et celsitudine uisionis int̾esse: s postqͣm hiic cecidit: ab
illo quo implebatur mentis lumine recessit. Ex cuiꝰ uidelic&.
carne. nos in huiꝰ exilii cecitate nati. audiuimꝰ quidem ẽẽ cele
stem patriã. audiuimꝰ eiꝰ cuies angłos dĩ. audiuimꝰ eorũdẽ an¬
gelorũ socios. spũs iustorũ ꝑfectorũ: s carnales quiq qr illa
inuisibilia scire non ualent ꝑ exꝑimentũ: dubitant utrũ ne
sit quod corporalib oculis non uident. Quȩ nimirũ dubie¬
tas in pͥmo parente nr̃o eẽ non potuit: qui et exclusus a pa¬

Expanded text:
sequenti hoc quarto volumine demonstrabo. ΚΕΦΑΛ. ΛΗ'.sequenti hoc quarto volumine demonstrabo. ΚΕΦΑΛ. ΛΗ'.ostquam de paradisi gaudiis, culpa exigente, expulsus est primus humani generis parens, in hujus caecitatis atque esemetipsum fusus, jam illa coelestis patriae gaudia, quae prius contemplabatur, videre non potuit. In paradiso quippe assueverat  munditia et celsitudine visionis interesse; sed postquam huc cecidit, ab illo quo implebatur mentis lumine recessit . Ex cujus videlicet carne nos in hujus exsilii caecitate nati, audivimus quidem coelestem esse patriam, audivimus ejus cives angelos Dei, audivimus eorumdem angelorum sinvisibilia scire non valent per experimentum, dubitant utrumne sit quod corporalibus oculis non vident. Quae nimirum dubietas primo parenti nostro inesse non potuit, quia exclusus a pa
Abbreviated transcription (Latin):
tur: si reb ꝓsperis demulceret animũ. At postquã iam fla¬
gellis premit᷑ : tanta aduersitate fatigat᷑: tot nobis cotrdie
dolores ingeminat: quid nobis aliud. qͣm ne diligat᷑ clamat :
Multa aut̃ fuerant. quȩ adhiic de electorũ factis narrari
debuissent: s hȩc silentio subpͥmo. qr ad alia festino. Petrus.
endos a nobis qͣm multos intͣ sc̃ȩ eccłȩ gremiũ constitutos.
de uita animȩ pꝰ mort̾e carnis ꝑpendo dubitare: queso ut
debeas uł quȩ ex ratione suppetunt. uł siqua animarũ exem¬
pla animo occurrunt. ꝓ multorũ edificatione dicere: ut hi qͥ
suspicant᷑ discant. cũ carne animã nonfiniri. Gregorius.
abꝗriosũ ualde hoc opus ẽ: & maxime occupato animo. atq
ad ałia tendenti. S si sunt quib ꝓdesse ualeat: uoluntatem
meam ꝓculdubio postpono utilitati ꝓximorum: et in quantũ
deo largiente ualuero. quod anima post carnẽ uiuat. in sub¬

Expanded text:
tur, si rebus prosperis demulceret animum; at postquam tot flatur, si rebus prosperis demulceret animum; at postquam tot flagellis premitur, tanta adversitate fatigatur, tot nobis cotidiedolores ingeminat, quid nobis aliud quam ne diligatur clamat? Multa autem fuerant quae adhuc de electorum factis narrari debuissent, sed haec silentio supprimo, quia ad alia festino. PETR.no. PETR. Quia multos intra sanctae Ecclesiae gremium constitutos de vita animae post mortem carnis perpendo dubitare, quaeso ut debeas, vel quae ex ratione suppetunt, vel si qua animarum exempla animo occurrunt, pro multorum aedificatione dicere, ut hi qui suspicantur, discant cum carne animam non fiairi. GREGOR. Laboriosum valde hoc opus est, et maxime occupato animo atque ad alia tendenti. Sed si sunt quibus prodesse valeat, voluntatem meam procul dubio postpono utilitati proximorum, et, in quantum Deo largiente valuero, quod anima post carnem vivat sub
Abbreviated transcription (Latin):
secuta st̃. ut astȩ atq acies igneȩ ab aquilonis parte uide-¬
rent᷑: mox effera longobardoꝵ gens. de uagina suȩ habi¬
tationis educta: in nr̃am ceruicem crassata est: atq huma¬
num genus. quod in hac terra pre multitudine nimia quasi
pissȩ segetis more surrexerat. succisũ aruit. Nam depopulatȩ
urbes. euersa castra. concrematȩ eccłȩ. destructa st̃ monastĩa
uirorũ & feminarũ: desolata ab hominib p̾dia. atq ab om̃i
cultore destituta: in solitudine uacat terra: nullus hanc pos¬
sessor inhabitat. Occupauerunt bestiȩ loca: quȩ prius multi¬
tudo hominũ tenebat. & quid in aliis mundi partib agit᷑.
ignoro: nam hac in t̾ra in qua nos uiuimꝰ. finem suũ munoꝰ
non iã nunciat. s ostendit. Tantõ gͦ nos necesse est instantiꝰ
ȩt̾na querere: qͣnto a nobis cognoscimꝰ uelocit̾ temporalia fu¬
gisse. Despiciendus a nobis hic munoꝰ fuerat etiã si blandire¬

Expanded text:
secuta sunt, ut hastae atque acies igneae ab aquilonis parte viderentur. Mox effera Langobardorum gens de vagina suae habitationis educta in nos cervice grassata est, atque hominum genus, quod in hac terra prae multitudine nimia quasi spissae segetis more surrexerat, succisum aruit. Nam depopulatae urbes, eversa castra, concrematae ecclesiae, destructa sunt monasteria virorum atque faeminarum, desolata ab hominibus praedia atque ab omni cultore destituta; in solitudine vacat terra, nullus hanc possessor inhabitat; occupaverunt bestiae loca quae prius multitudo hominum tenebat. Et quid in aliis mundi partibus agatur, ignoro. Nam hac in terra, in qua nos vivimus, finem suum mundus non iam nuntiat, sed ostendit. Tanto ergo nos necesse est instantius aeterna quaerere, quanto a nobis cognoscimus velociter temporalia fugisse. Despiciendus a nobis hic mundus fuerat, etiam si blandire
Abbreviated transcription (Latin):
utrũ nõuerit qͣndo conceptus sit. uł uiderit qͣndo natꝰ: nichil
horũ se uł nosse. uł uidisse facebitur: & tam̃ quod non uidit
credit: nam illũ patrẽ. illamq se habere matrẽ. absq dubitati¬
one testatur. Petrus.ateor. quia nc̃ usq nesciui. quod¬
et infidelis haberet fidem̃.
Gregorius.

Expanded text:
eptus sit, vel viderit quando natus, nihil horum se vel nosse, vel vidisse fatebitur, et tamen quod non vidit, credit. Nam illum patrem illamque se habuisse matrem absque dubitatione testatur. PETR. Fateor quia nunc usque nescivi quodinfidelis haberet fidem. GREGOR.
Abbreviated transcription (Latin):
cesse est ut uiui lapides ad edificiũ celeste colligantur: quatinꝰ
hierłm nostra in mensurã suȩ constructionis excrescat. Nectam̃
ita electos om̃s subtrahi credimꝰ: ut soli in mundo ꝑuersi rema¬
neant: quia nunꝗͣ peccatores ad lamentũ penitentiȩ redirent:
si nulla eẽnt bonoꝵ exempla quȩ eoꝵ mentẽ trãherent. Pecrus
ncassum subtrahi bonos queror: qui cateruatim ꝑire & malos

Expanded text:
cesse est, ut vivi lapides ad aedificium coeleste colligantur, quatenus cesse est, ut vivi lapides ad aedificium coeleste colligantur, quatenus Jerusalem nostra in mensuram suae omnes constructionis excrescat. Nec tamen ita electos subtrahi credimneant, quia nunquam peccatores ad lamentum poenitentiae redirent, si nulla essent bonorum exempla, quae eorum mentem traherent. PETR. Incassum subtrahi bonos queror, qui perire catervatim et malos
Abbreviated transcription (Latin):
Comparemꝰ si placet. cũ hac nr̃a indocta scientia: alius doctã
ignorantiam. Ubi hȩc nr̃a iacet: ibi illius disciplina eminet.
Nos de uirtutib uacui loqͥmur: et quasi int̾ fructifera arbu¬
sta posici. odoram᷑ poma nec manducamꝰ: ille uirtutũ fructus
capere nouerat: qͣnuis hos in uerbis odorari nescisset. Petrus.
Du id nã queso te eẽ existimas. quod boni quiq subtrahunt᷑:
& qui uiuere ad edificationẽ multoꝵ poterant. aut penitꝰ inue¬
niri nequeunt. aut certe om̃imͦ rarescunt: Gregorius.
alicia remanentiũ meretur: ut hi qui ꝓdesse poterant. festi¬
ne subtrahant᷑: et cũ mundi finis appropinquat: electi collug᷑
qui intelligat. Hinc rursũ scriptũ est. Aꝑite ut exeant qͥ concul¬
cent eã: collite de uia lapides. Hinc salomon ait. Tempꝰ mitten¬
di lapides. & tempꝰ colligendi. Quo gͥ mundifinis urget: eo ne¬

Expanded text:
Comparemus, si placet, cum hac nostra indocta scientia illius doctam Comparemus, si placet, cum hac nostra indocta scientia illius doctam ignorantiam. Ubi haec nostra jacet, ibi illius disciplina eminet. Nos de virtutibus vacui loquimur, et quasi inter fructifera arbusta positi, odoramus poma, nec manducamus; ille virtutum fructus carpere noverat, quamvis hos in verbis odorare nesciebat. PETR. Quidnam, quaeso te, esse existimas, quod boni quique subtrahuntur; et qui vivere ad aedificationem multorum poterant, aut penitus inveniri nequeunt, aut certe jam omnimodo rarescunt? GREGOR. Malitia remanentium meretur, ut hi qui prodesse poterant festine subtrahantur: et cum mundi finis appropinquat, electi tolluntur,  quia non est qui intelligat . Hinc rursus scriptum est: Aperite, ut exeant qui conculcent eam, tollite de via lapides . Hinc Salomon ait: Tempus mittendi lapides, et tempus colligendi . Quo
Abbreviated transcription (Latin):
disponente: cũ se unus ꝓ uno morti obtulit: multos a morte
il in hac re in sanctulo mirtris.: Eregorius. suat᷑.¬
sed pensa si potes quis ille sp̃s fuerit. qui eiꝰ tam simplicem¬
mentem tenuit: atq in canto uirtutis culmine erexit. Ubi enĩ
eius animꝰ fuit: qͣndo mori ꝓ proximo tam constant̾ decreuerit:
et ꝓ temporali uita fr̃is unius. despęxit suã. atq sub gladio cerui¬
cem cetendit: Que gͦ uis amoris. illud cor tenuit: qd̾ mortẽ suã
ꝓ uniꝰ salute ꝓximi non expauit : Scimus certe qͥa isdem uene¬
rabilis uir sanctulus. ipsa qͦq elementa littarũ. bene non nõue¬
rat: legis p̃cepta nesciebat. S qr plenitudo legis. est caritas: le¬
gem totã in cłĩ ac ꝓximi dilectione seruauit. s qͦd foras in cogni¬
tione non nõuerat: ei intꝰ uiuebat in amore. Et qui nunꝗͣ. for¬
sublime apłicũ p̾ceptũ. faciendo magis qͣm sciendo nõuerat.

Expanded text:
disponente, cum se unus pro uno morti obtulit, multos a morte disponente, cum se unus pro uno morti obtulit, multos a morte novatur. GREGOR. Nihil in hac re in Sanctulo mireris, sed pensa, si potes, quis ille spiritus fuerit, qui ejus tam simplicemmentem tenuit, atque in tanto virtutis culmine erexit. Ubi enim ejus animus fuit, quando mori pro proximo tam constanter decrevit, et pro temporali vita fratris unius suam despexit, atque sub gladio cervicem tetendit? Quae ergo vis amoris illud cor tenuit, quod mortem suam pro unius salute proximi non expavit? Scimus certe quia idem venerabilis vir Sanctulus ipsa quoque elementa litterarum bene non noverat. Legis praecepta nesciebat; sed quia plenitudo legis est charitas , legem totam in Dei ac proximi dilectione servavit; et quod foris in cognitione non noverat, intus vivebat in amore. Et qui nunquam forsublime apostol cum praeceptum faciendo magis quam sciendo noverat.
Abbreviated transcription (Latin):
nificis. sanaret: negauit dicens. fgo ꝓ eo nullomͦ orabo: nisi
mͥ antea iuramentũ dederit: quia cũ manu ista xp̃ianũ ho¬
minem non occiderit. S longobardus isdem. qui ut ita dicã
brachiũ contͣ dm̃ cendendo ꝑdiderat: pena sua exigente. com¬
pulsus est iurare. se xp̃ianum hominẽ nunqͣm occidere. Tunc
uir dñi p̃cepit dicens. Depone manũ deorsũ. Qui stat̾i deposuit.
Atq ilico adiunxit. Remitte gladiũ in uaginã. Ꝙ stat̃i remi¬
sit. Om̃s gͥ tantȩ uirtutis hominẽ cognoscentes: boues & ium̃¬
ta quȩ depredati fuerant. certati ei offerre in munere uolebañ.
S uir dñi tale munꝰ suscipere renuit: munꝰ aut̃ bonȩ merce¬
dis quesiuit dicens. Si mͥ aliquid uultis concedere: om̃s captiuos
qͦs habetis. mͥ tribuite: ut habeam unde ꝓ uobis debeam orare.
Factũq est: & om̃s captiui cũ eo dimissi sunt. Atq suꝑna gratia

Expanded text:
nificis sanaret, negavit, dicens: Ego pro eo nullo modo orabo, nisi nificis sanaret, negavit, dicens: Ego pro eo nullo modo orabo, nisi mihi ante juramentum dederit quia cum ista manu Christianum hominem non occidat. Sed Langobardus idem, qui, ut ita dicam, brachium contra Deum tendendo perdiderat, poena sua exigente, compulsus est jurare se Christianum hominem nunquam occidere. 365 Tunc vir Domini praecepit, dicens: Depone manum deorsum. Qui statim deposuit. Atque illico adjunxit: Remitte gladium in vaginam. Et statim remisit. Omnes ergo tantae virtutis hominem cognoscentes, boves et jumenta quae depraedati fuerant, certatim ei offerre in munere volebant; sed vir Domini tale munus suscipere renuit, munus autem bonae mercedis quaesivit, dicens: Si mihi aliquid vultis concedere, omnes captivos quos habetis mihi tribuite, ut habeam unde pro vobis debeam orare. Factumque est; et omnes captivi cum eo dimissi sunt, atque, superna gratia
Abbreviated transcription (Latin):
strauit. & orauit. Qui dum paulo drutius oraret: hunc electꝰ
int̾fector calce pulsauit ut surgeret: dicens. Surge: & flexo
genu tende ceruicem. Surrexit aut̃ uir dñi: genuflexit:¬
ceruicem detendit. S tenso collo. ecluctã cont᷑ se spatã intũeis:¬
hoc unum fertur publice dixisse. Sancte ioħs suscipe illam. Tun
electus carnifex euaginatũ gladiũ tenens: annisu forti in altũ
brachium ꝑcussurus leuauit: s deponere nullomͦ potuit:
Nã repente diriguit: & erecto in celũ gladio. brachiũ inflȩxibi¬
le remansit. Tc̃ om̃is longobardorũ turba quȩ ad illud spec¬
taculum mortis aderat. in laudis fauore conu̾sa mirari cepit:
uirũq dei cũ timore uenerari: qr ꝓfecto claruerat cuiꝰ sc̃ita¬
tis eẽt: qui carnificis sui brachiũ in aere ligasset. Itaq postu
latus ut surgeret: surrexit. Postulatus ut brachiũ sui car¬

Expanded text:
stravit et oravit. Qui dum paulo diutius oraret, hunc electus stravit et oravit. Qui dum paulo diutius oraret, hunc electus interfector calce pulsavit ut surgeret, dicens: Surge, et flexo genu tende cercervicem tetendit; sed tenso collo eductam contra se spadam intuens,hoc unum fertur publice dixisse: Sancte Joannes Baptista, suscipe illam. Tunc electus carnifex evaginatum gladium tenens, adnisu forti, in altum brachium percussurus levavit, sed deponere nullo modo potuit: nam repente diriguit, et erecto in coelum gladio brachium inflexibile remansit. Tunc omnis Longobardorum turba quae ad illud mortis spectaculum aderat, in laudis pavorem conversa mirari coepit, virumque Dei cum timore venerari, quia profecto claruerat cujus sanctitatis esset, qui carnificis sui brachium in aere ligasset. Itaque poslatus ut surgeret, surrexit; postulatus ut brachium sui car
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Scio. Tui dixerunt. bonus homo es: nolumꝰ te ꝑ uarios
cruciatus mori: elige tibi mort̾ẽ quã uis. Quib uir dĩ res¬
pondit dicens. In manu dĩ sum: ea morte me occiclite: qua
me occidi ipse ꝑmiserit. Tc̃ om̃ib qui illic aderant longo¬
bardis placuit. ut eũ cãpite truncare debuissent: quatinꝰ
sine graui cruciatu. uitã eius cõpendiosa morte t̾minarent.
Cognito itaq quod sanctulus qui int̾ eos ꝓ scĩtatis reueren¬
tia. magni honoris habebat᷑. occidendus eẽt: om̃s qui in eo¬
dem loco inuenti sunt longobardi conuenerunt: sic̃ sunt
nimiȩ crudelitatis. leti ad spectaculũ mortis circũstetert̃.
tibꝰ electus est unus: de quo dubiũ non eẽt. quod uno ictu
caput eiꝰ abscideret. Uenerandus gͥ uir int̾ armatos deductus:
ad sua arma statim cucurrit. Nampetiit: ut sibi paululum
orandi licentia daret᷑. Cui dũ concessum fuisset: in t̾ram se

Expanded text:
ait: Scio. Cui dixerunt: Bonus homo es, nolumus te per varios ait: Scio. Cui dixerunt: Bonus homo es, nolumus te per varios cruciatus mori, elige tibi mortem quam vis. Quibus vir Domini respondit, dicens: In manu Dei sum, ea morte me occidite qua me occidi ipse permiserit. Tunc omnibus qui illic aderant Langobardis placuit ut eum capite truncare debuissent, quatenus sine gravi cruciatu vitam ejus compendiosa morte terminarent. Cognito itaque quod Sanctulus qui inter eos pro sanctitatis reverentia magni honoris habebatur occidendus esset, omnes qui in eodem loco inventi sunt Langobardi convenerunt  sicut sunt nimiae crudelitatis laeti ad spectaculum mortis. Circumsteterunttibus electus est unus, de quo dubium non esset quin uno ictu caput ejus abscinderet. Venerandus igitur vir inter armatos deductus, ad sua arma statim cucurrit; nam petiit ut sibi paululum orandi licentia daretur. Cui dum concessum fuisset, in terram se
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtinꝰ responderunt. Tibi quidem eũ ad custodiendũ damꝰ:
s ea conditione int̾posita: ut si iste fugerit. ꝓ eo ipse moriaris.
Qd̃ uir dñi libent̾ accipiens. p̃dictũ diaconẽ in suã suscepit
fidem. Quẽ nocte meclia cũ longobardos om̃s somno graui
dep̾ssos aspiceret excitauit: & ait. Surge: et concitus fuge:
mor: respondit dicens. Fugere pat̾ non possũ.: qr si eg̾o fugero
ꝓ me sine dubio ipse morieris. Quem uir dñi sanctulus. ad
fugiendũ compulit dicens. Surge et uade: te omp̃s ds̃ eripiat.
Nam ego inmanu eiꝰ sum: cantũ in me possunt facere. qͣntum
ipse ꝑmiserit. Fugit itaq diaconꝰ: & quasi deceptꝰ. in medio fi¬
deiussor remansit. facto gͥ mane: longobardi qui diaconem
ad custodiendũ dederant uenert̃: quẽ dederant petierun.
S hc̃ uenerandus p̾sbiter. fugisse respondit. Tc̃ illi inqͥuis.
Scis ipse melius quid conuenit. Sẽruus aut̃ dñi: constanter

Expanded text:
protinus responderunt: Tibi quidem eum ad custodiendum damus, protinus responderunt: Tibi quidem eum ad custodiendum damus, sed ea conditione interposita, ut si iste fugerit, pro eo ipse moriaris. Quod vir Domini libenter accipiens, praedictum diaconum in suam suscepit fidem; quem nocte media cum Langobardos omnes somno gravi depressos aspiceret, excitavit et ait: Surge, et concitus fuge, mor, respondit dicens: Fugere, Pater, non possum, quia si ego fugero, pro me sine dubio ipse morieris. Quem vir Domini Sanctulus ad fugiendum compulit, dicens: Surge, et vade, te omnipotens Deus eripiat; nam ego in manu ejus sum, tantum in me possunt facere, quantum ipse permiserit. Fugit itaque diaconus, et quasi deceptus in medio fidejussor remansit. Facto igitur mane Langobardi, qui diaconum ad custodiendum dederant, venerunt, quem dederant petierunt; sed hunc venerandus presbyter fugisse respondit. Tunc illi inquiunt: Scis ipse melius quid convenit. Servus autem Domini constanter
Abbreviated transcription (Latin):
in crastinũ suꝑesset: acsi fragmenta panis illiꝰ ꝑ esum cresce¬
rent: et cibũ comedentiũ in ora repararet. Petrus.
ꝑ seruũ: qui ex qͥnq panibꝰ. qͥnq milia hominũ saciauit per
semet ipsũ: qui pauca seminũ grana. In innumera segetũ fru¬
menta multiplicat: qui ipsa quoq semina ꝓduxit ex terra:
et simul omĩa creauit ex nichilo. S ne diutius mireris: quid
in uirtute dñi uenerandus uir sanctulus exterius fecerit:
audi ex uirtute dñi qualis interius fuit.
ie & enĩ quadam. a longobardis captꝰ quidã diaconꝰ. tenebat᷑
ligatus: eũq ipsi qui tenuerant int̾ficere cogitabant. Adues¬
perascente aut̃ die. uir dñi sanctulus. ab eisdem longobardis
petiit: ut relaxari eiq uita concedi debuisset. Quod posse se
facere: omino negauerunt. Cunq mortẽ illius deliberasse
eos cerneret: petiit ut sibi ad custodiã tradidebuisset. Cui

Expanded text:
in crastinum superesset, ac si fragmenta panis illius per esum crescein crastinum superesset, ac si fragmenta panis illius per esum crescerent, et cibum comedentium ora repararent. PETR. Mper servum, qui ex quinque panibus quinque millia hominum satiavit per semetipsum, qui pauca seminis grana in innumera segetum frumenta multiplicat, qui ipsa quoque semina produxit ex terra et simul omnia creavit ex nihilo. Sed ne diutius mireris quid in virtute Domini venerandus vir Sanctulus exterius fecerit, audi ex virtute Domini qualis interius fuit. Die etenim quadam a Langobardis captus quidam diaconus tenebatur ligatus, eumque ipsi qui tenuerant, interficere cogitabant. Advesperascente autem die, vir Dei Sanctulus ab eisdem Langobardis petiit ut relaxari eique vita concedi debuisset, quod posse se facere omnino negaverunt. Cumque mortem illius deliberasse eos cerneret, petiit ut sibi ad custodiam tradi debuisset. Cui
Abbreviated transcription (Latin):
traret. Puicinas itaq mulieres hc̃ detulit: eũq om̃ib osten¬
dit: ac necui earũ remansisset. inquisiuit. Om̃s aut̃ que
pridie panes cererant. suũ hunc ẽẽ negauerunt: atq panes
suos se integro numero a clibano retulisse ꝓfesse st̃. ẽc̃ letꝰ
uir dni. ꝑrexit ad multos artifices cũ uno pane: ut om̃ipo¬
tenti do grãs agerent ammonuit: a. qr eis annonã p̃buerat
indicauit: eisq ad refectionẽ ꝓtinꝰ inuitatis. imientũ panẽ
apposuit. Quib sufficient̃ plenẽq saciatis: plura ex eo quam
ipse panis fuerat fragmenta collegit. quȩ die quoq altero eis
ad refectionem intulit. S id quod ex fragmentis suꝑerat: ipsa
quoq quȩ apposita fuerant fragmenta suꝑabat. Factũq est:
uti ꝑ dies decem om̃s illi artifices atq oꝑaris ex illo uno pane
saciati. hc̃ & cotioie ederent: et ex eo cotidie quod ecli poss&

Expanded text:
traret. Per vicinas itaque hunc mulieres detulit, eumque omnibus ostentraret. Per vicinas itaque hunc mulieres detulit, eumque omnibus ostendit, ac ne cui earum remansisset inquisivit. Omnes autem quae pridie panem coxerant, suum hunc esse negaverunt, atque panes suos numero integro se a clibano retulisse professae sunt. Tunc laetus vir Domini perrexit ad multos artifices cum uno pane; ut omnipotenti Deo gratias agerent admonuit; et quia eis annonam praebuerat, indicavit; eisque ad refectionem protinus invitatis inventum panem apposuit. Quibus sufficienter pleneque satiatis, plura ex eo quam ipse panis fuerat, fragmenta collegit. Quae die quoque altero eis ad refectionem intulit; sed id quod ex fragmentis supererat, ipsa quoque, quae apposita fuerant, fragmenta superabat. Factumque est ut per dies decem omnes illi artifices atque operarii ex illo uno pane satiati, hunc et quotidie ederent, et ex eo quotidie quod edi posset
Abbreviated transcription (Latin):
rat incensa. Quã uir di restaurare cupiens: multos artifices.
ac plures subministrantes oꝑarios adhibuit: quib necesse erat
ut cotidiam sũptꝰ. laborantibꝰ si ne dilatione p̃berent᷑. S exigen
te esdem famis necessitate: panis defuit. Cepere laborantes in¬
stant᷑ uictũ querere: qr iures ad laborẽ. pre inopia ñ hab̾ent.
Quod uir dei audiens. eos uerbis consolabat᷑: foras ꝓmittendo
qđ deerat: s ipse gͣuiter anxiabat᷑ uitꝰ: exibere cibũ non ua¬
lens quẽ ꝓmittebat. Cũ uͦ huc illucq anxius ꝑgeret: deuẽ¬
nit ad clibanũ in quo uicinȩ mulieres pridie coxerant pa¬
nes: ibiq incuruatꝰ aspexit: ne fortasse panis coquentibus
remansisset. Tc̃ repente panẽ mirȩ magnicidinis. atq in¬
soliti candoris inuenit. Quẽ tulit quidẽ. s deferre artificibꝰ
uoluit. ne fortasse alienꝰ eẽt: & culpã uelut ex pietate ꝑpe¬

Expanded text:
rat incensa. Quam vir Dei restaurare cupiens, multos artifices rat incensa. Quam vir Dei restaurare cupiens, multos artifices ac plures subministrantes operarios adhibuit, quibus necesse erat ut cotidiani sumptus laborantibus sine dilatione praeberentur Die etenfuit; coeperuntque laborantes instanter victum quaerere, quia vires ad laborem per inopiam non haberent. Quod vir Dei audiens, eos verbis consolabatur foris, promittendo quod deerat; sed ipse graviter anxiabatur intus, exhibere cibum non valens quem promittebat. Cum vero huc illucque anxius pergeret, devenit ad clibanum, in quo vicinae mulieres pridie panes coxerant, ibique incurvatus aspexit, ne forte panis a coquentibus remansisset. Tunc repente panem mirae magnitudinis, atque insoliti candoris invenit: quem quidem tulit, sed deferre artificibus noluit, ne fortasse alienus esset, et culpam velut ex pietate perpe
Abbreviated transcription (Latin):
tati sunt. Quib uir dei. letiori adhiic uultu respondit diceis.
Sic ꝓ me oretis: istũ utrem sanctulo impleatis: & sic a uobis
reuertit᷑. Cunq illi ex oliuis oleum defluere non cernerent:
et uirũ dĩ ad implendũ utrẽ sibi insistere uiderent: uehem̃t
accensi. maiorib hc̃ uerborũ contumeliis detestari cepert̃. Uir
aut̃ di. uidens qđ ex p̃lo oleũ nullomͦ exiret: aqͣm sibi dari pe¬
tiit: qͣm cunctis uidentib benediyat: atq in p̾lo suis manib
iactauit. Ex qua ꝓtinꝰ benedictione. tanta ubertas olei erupit:
ut longobardi qui prius diu in cassum laborauerant. non solum
sua uascula omĩa. s utrẽ quoq quẽ uir dĩ detulerat. impleress:
grãs agentes. quia is qui oleũ petere uenerat: benedicendo dedte
quod postulabat. Alio quoq tp̃r. uehemens ubiq fames¬
incubuerat: & beati laurentii martiris ȩccła. a longobardis fue¬

Expanded text:
tati sunt. Quibus vir Domini laetiori adhuc vultu respondit, dicens: tati sunt. Quibus vir Domini laetiori adhuc vultu respondit, dicens: Sic pro me oretis, istum utrem Sanctulo impleatis, et sic a vobis revertetur. Cumque illi ex olivis oleum defluere non cernerent, et virum Dei ad implendum utrem sibi insistere viderent, vehementer accensi, majoribus hunc verborum contumeliis detestari coeperunt. Vir autem Dei videns quod ex prelo oleum nullo modo exiret, aquam sibi dari petiit, quam cunctis videntibus benedixit, atque in prelum suis manibus jactavit. Ex qua protinus benedictione tanta ubertas olei erupit, ut Langobardi, qui prius diu incassum laboraverant, non solum sua vascula omnia, sed utrem quoque quem vir Dei detulerat implerent, et gratias agerent, quia is qui oleum petere venerat, benedicendo dedit quod postulabat. Alio quoque tempore incubuerat, et beati Laurentii martyris ecclesia a Langobardis fue
Abbreviated transcription (Latin):
qui ad me ex mirsiȩ ꝓuincia. annis singłis uenire consueint.
S ex eadem ꝓuincia quidã monachus ante triduũ uenit:
qui grauis nuntii merore me ꝑculit: quia eundẽ uirũ obisse
nuntiauit. Huiꝰ ego uiri. et si non sine gemitu dulcedinis
recolo: ran tam̃ sine formidine uirtutes narro: quas a ui¬
cinis eiꝰ sacerdotib mira ueritate & simplicitate p̃ditis ag¬
noui. U. sic̃ int̾ amantes se animos. magnũ caritatis familia¬
ritas ausum p̾bet: a me plerũq ex dulcedine exactus: ipse
quoq de his quȩ egerat. excrema quedã fateri cogebatur.
ic nanq quodã tp̃r. cũ in prelo longobardi oliuam pre¬
merent. ut in oleo liquari debuisset: sic̃ iocundi erat & uultꝰ
et animi. utrẽ uacuũ ad prelũ detulit: laborantesq longo¬
bardos. leto uulti salutauit: utrẽ ꝓtulit: & iubendo pocus
non poterant: uerba illiꝰ moleste suscepert̃: eũq iniuriis insec¬

Expanded text:
qui ad me ex Nursiae provincia annis singulis venire consuevit. qui ad me ex Nursiae provincia annis singulis venire consuevit. Sed ex eadem provincia quidam monachus ante triduum venit, qui gravis nuntii moerore me perculit, quia eumdem virum obiisse nuntiavit. Hujus ergo viri, etsi non sine gemitu dulcedinis recolo, jam tamen sine formidine virtutes narro, quas a vicinis ejus sacerdotibus mira veritate et simplicitate praeditis agnovi. Et sicut inter amantes se animos magnum charitatis familiaritas ausum praebet, a me plerumque ex dulcedine exactus, ipse quoque de his quae egerat extrema quaedam fateri cogebatur. Hic namque quodam tempore cum in prelo Langobardi olivas premerent, ut in oleum liquari debuissent, sicut jocundi erat et vultus et animi, utrem vacuum ad prelum detulit, laborantesque Langobardos laeto vultu salutavit, utrem protulit, et jubendo potius non poterant, verba illius moleste susceperunt, eumque injuriis insec
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ corꝑa. in tã priuendam mortẽ tradiderat. S omp̃s
ds̃ qui eoꝵ mentes mirabilit̃ terruit: eoꝵ qͦq uitã mirabi¬
lius seruauit. Nã dieb octo. nauis eadem usq ad suꝑiores
tabulas aquis plena: iter ꝓpriũ ꝑagens enatauit: nono aiũ
die. in gotronensis castri portũ deducta est. Ex qua exie¬
runt om̃s in columes: qui cũ p̃dicto uenerabili uiro ma
mor in eiꝰdem portꝰ ꝓfundũ. nauis demersa est. acsi illis
egredientib ꝓ pondere subleuatione caruisset: & quȩ ple¬
na hominib in pelago aquas portauerat atq natãuerat:
marimiano cũ suis fr̃ib recedente. aquas sine hominib
in portu non ualuit portare: ut hinc omp̃s ds̃ ostendẽt:
quia hanc onustam sua manu tenuerat. quȩ̃ ab hõibus
uacua et derelicta. suꝑ aquas non potuit manere
ute dies quoq fere quadraginta. uidisti apud me eũ cuius
suꝑus memoriã feci. uenerabilis uitȩ prbm sanctulũ nomine:

Expanded text:
tam pavenda morte tradiderat. Sed omnipotens Deus, qui eorum mentes mirabiliter terruit, eorum quoque vitam mirabilius servavit. Nam diebus octo navis eadem usque ad superiores tabulas aquis plena, iter proprium peragens enatavit; nono autem die in Cotronensis castri portum deducta est. Ex qua exierunt omnes incolumes, qui cum praedicto venerabili viro Maxmox in ejusdem portus profundum navis demersa est, ac si illis egredientibus pro pondere sublevatione caruisset; et quae plena hominibus in pelago aquas portaverat, atque nataverat, Maximiano cum suis fratribus recedente, aquas sine hominibus in portu non valuit portare; ut hinc omnipotens Deus ostenderet quia hanc onustam sua manu tenuerat, quae ab hominibus vacua et derelicta super aquas non potuit manerete dies quoque fere quadraginta vidisti apud me eum, cujus superius memoriam feci , venerabilis vitae presbyterum Sanctulum nomine,
Abbreviated transcription (Latin):
cũ in eoꝵ mortẽ: uentoꝵ nimietatib eleuati fluctus seuirens:
ex naui clauo ꝑdito. arbor abscisa est: uela in undis ꝓiec¬
ta: totũq uas nauis quassatũ. nimiis fluctib ab om̃i fuerat
sua cõprige dissolutũ. Rimis itaq patentib intrauit mare:
atq usq ad suꝑiores tabulas impleuit naui: ita ut ñ tam
nauis int̾ undas. qͣm undȩ iam int᷑ naui ẽẽ uiderentur.
Tc̃ in eadem naui residentes: non ĩa ex mortis uicinia. s
ex ipsa eiꝰ presentra ac uisione turbati om̃s: sibim& pacẽ

Expanded text:
cum in eorum morte ventorum nimietatibus elevati fluctus saevirent, cum in eorum morte ventorum nimietatibus elevati fluctus saevirent, ex navi clavi perditi, arbor abscissa est, vela in undis projecta, totumque vas navis quassatum nimiis fluctibus, ab omni fuerat sua compage dissolutum. Rimis itaque patentibus intravit mare, atque usque ad superiores tabulas implevit navem, ita ut non tam navis intra undas quam undae jam intra navem esse viderentur. Tunc in eadem navi residentes non jam ex morte vicina, sed ex ipsa ejus praesentia ac visione turbati omnes, sibi
Abbreviated transcription (Latin):
re turbaret. Nec iam egritudinẽ auxit alienã: qui ꝑfec¬
te receꝑat mentẽ suã. E.x quo eius uno facto didicimꝰ:
ut de eo illa omĩa audita crederemꝰ. Petrus.
Uagna uitȩ edificatio est. uidere uiros mira facientes:
atq in ciuib suis. hierłm celestẽ in t̾ra conspicere.
eq hoc silendũ puto: quod omp̃s ds̃ Cregorius.
suꝑ maximianũ famulũ suũ. nc̃ siracusanũ ep̃m.
tc̃ aut̃ mei monasterii patrẽ : dignatꝰ est monstrare mi¬
raculũ. Nam dũ iussione pontificis mei. in constantino¬
politanȩ urbis palacio. responsis eccłasticis deseruirem:
illic ad me isdem uit uenerabilis maximianꝰ. caritate
exigente. cum fr̃ib uenit. Qui cũ ad monasteriũ romã redi¬
ret: in mari adriatico nimia tempestate dep̃hensus: inesti¬
mabili ordine. atq inusitato miracło. erga se cunctosq qui
cũ eo aderant. omĩpotentis dĩ & irã cognouit & gr̃am. Nam

Expanded text:
perturbaret; nec jam aegritudinem auxit alienam, qui perfecperturbaret; nec jam aegritudinem auxit alienam, qui perfecte receperat mentem suam. Ex quo ejus uno facto didicimus ut de eo illa omnia audita crederemus. PETR. Magna vitae aedificatio est, videre viros tam mira facientes, atque in civibus suis Jere hoc silendum puto, quod omnipotens Deus super Maximianum famulum suum, nunc Syracusanum episcopum, tunc autem mei monasterii Patrem, dignatus est monstrare miraculum. Nam dum jussione pontificis mei in Constantinopolitanae urbis palatio responsis ecclesiasticis deservirem, illuc ad me idem venerabilis Maximianus charitate exigente cum fratribus venit. Qui cum ad monasterium meum Romam rediret, in mari Adriatico nimia tempestate deprehensus, inaestimabili ordine atque inusitato miraculo erga se cunctosque qui cum eo aderant, omnipotentis Dei et iram cognovit, et gratiam. Nam