comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Laudẽs cũieci ĩ cõmunes leces. q̃ qr sut ani¬
rabilia etraq oguionẽ oĩum ab ipĩs q̃ pata¬
doxa appellant᷑ ⁊̃ ẽpture uolui possent ne ꝓfer
ĩlucẽ .i. ĩ forũ. ⁊ ita dici ut ꝓbarẽt᷑ an alia qͥda
ẽẽ erudita. alia ppłaĩs er̃o. tõq hos letos scͥpsi
libentiꝰ. qd̾ in ista pacadorca q̃ appelsãt marie ui¬
dẽt̾ eẽ socratica. longrq uecissima eħ. ieci pies

Expanded text:
s locos. quae quia sunt admirabilia contraque opinionem omnium ab ipsis etiam para/doca appellantur, temptare volui possentne proferri in lucem id est in forum et ita dici, ut probarentur, an alia quaedam esset erudita, alia popularis oratio, eoque hos locos scripsi libentius, quod mihi ista para/doca quae appellant maxime videntur esse Socratica longeque verissima. accipies
Abbreviated transcription (Latin):
discedã. ꝑficiscar eĩ nõ ad eos solũ uiros de
quib an̾ dixi. uerũ ⁊̃ ad catonẽ meũ quo nẽo
iuir melior natꝰ est.⁊ lemo pietate p̃stãcior. cinꝰ
ame corpꝰ ẽ crematũ qd̾ cõt᷑ decuit ab illo meñ.
Anmꝰ uoͣ ñ me deserẽs s respectãs ĩ ea ꝓfec¬
to loca discessit. quo mͥ ip̃e cernebat eẽ ueĩen¬
dũ. Quẽ ego meũ casñ fortit̾ ferre uissuo sũ
ñ quo equo aĩa ferrẽ. s me ip̃e ꝯsolabar exi

Expanded text:
discedam! Proficiscar enim non ad eos solos viros, de discedam! Proficiscar enim non ad eos solos viros, de quibus ante dixi, verum eciam ad Catonem meum, quo nemo vir melior natus est, nemo pietate prestancior; cuius a me corpus est crematum, quod contra decuit ab illo meum, animus vero, non me deserens sed respectans, in ea profecto loca discessit, quo michi ipse cernebat esse veniendum. Quem ego meum casum fortiter ferre visus sum, non quod equo animo ferr
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ quisq sapientissimꝰ equissimo aĩo moritur.
stultissimꝰ iniquissimo. ⁊ lõne uob̾ uidet᷑ is i¬
aĩniꝰ qui plus cernat. ⁊ longiꝰ iude̾ se ad meli¬
ora ꝑficisci. Ille aũt cuniꝰ obtusior sit aties nõ
indere. equidẽ efferor studio patres nrõs quos
colui ⁊ dilexi uidendi. Neqi eĩ eos solos ꝯueĩ¬
re hẽo. qͦs ip̃e cognom. s illos ⁊̃ d̾ quib audiui
et legi. ⁊ ip̃e oscrispsi. Quo ꝗdẽ me ꝓficiscenter¬
⁊Lec uͦ uelĩ qiͣ d̾ cuͣso spatio ad caͣceres acalce
¶ Nõ libet eĩ mͥ deplorare uitã ꝙ młti ĩ doctisepe
fecer̃t. ⁊leqr me uixisse peĩtet. qm̃ ita urxi.
ut ñ frustra me natũ existimẽ. ⁊ ex ita itadi¬
scedo. tãꝙͣ ex hospitio. ñ tamꝙͣ ex domo. Com¬
morãdi eĩ natura diu̾soꝵ nob̾ ñ hĩtandi de¬
dit. Op̃clarũ diẽ cũ ad illd̾ diuinũ aĩoꝵ ꝯciliũ.
cetũq ꝓficiscar. Cũqi. ee hac turba ⁊ cõliuuone

Expanded text:
 quisque equissimo <animo mo>ritur, stultissimus iniquissimo, nonne vobis videtur is <animus qui> plus cernat et longius, videre se ad meliora proficisci, <ille autem> cui obtusior sit acies, non videre? Equidem efferor stu<dio patres> vestros, quos colui et dilexi videndi, neque vere eos solos <convenire> aveo quos ipse cognovi, sed illos eciam de quibus audivi et legi, et ipse conscripsi. Quo quidem me proficiscentNec vero velim quasi decurso spatio, ad carceres a calce. Non libet enim michi deplorare vitam, quod multi indocti <sepe fe>cerunt, neque me vixisse penitet quoniam ita vixi ut non <frustra me> natum existimem et e vita ita discedo tamquam ex hospicio, <non tamquam> e domo. Commorandi natura diversorium nobis, non habitandi dedit. O preclarum diem, cum ad illud divinorum animorum concilium cetumque proficiscar cumque ex hac turba et conluvione
Abbreviated transcription (Latin):
Multa eĩ cũ remissi ⁊ lib̾i sũt futura ꝓspici¬
ũt. ¶ Ex quo ĩtelligit᷑ quales futĩ sint. cũ se
ĩt̾iturus aĩmꝰ cũ corpore. uos tam̃ deos ueren¬
tes qui hac cem pulcͥtudinẽ tuent᷑ ⁊ regñt.
memoi̾a nri. pie ĩmolateq ẜ̃uabitis. quidẽ
hec moriens.

Expanded text:
unt, futura prospiciunt; ex quo intellegitur quales futuri sint, cum se interiturus animus cum corpore, vos tamen, deos verentes, qui hanc omnem pulchritudinem tuentur et regunt, memoriam nostri pie inviolateque servabitis. Cyrus quidem haec moriens;
Abbreviated transcription (Latin):
ret ĩ se ꝯcꝙͣ ad mixtũ. dispar sui atq dissimi¬
le ñ posse eũ diuidi. De si nõ poss ñ posse int̾¬
ire. magnoq argum̃to eẽ hoĩes scire pleraq
añ ꝙͣ nati sint. Qd̾ iã puei̾ cũ artes difficiles
discãt. Ita celerit̾ res ĩnuãbiles arripiant.
ut eas ñ tũ pͥmũ accipe uideãt᷑. s reminisci ⁊
recordaiͣ. Hec platonis fere.
Pud xcenophontẽ aũt mories cymis
maior ħ dicit. ⁊ lolite arbittai̾ o michi
nit millũ fore. N eq eĩ dñ erã uob̾cũ aĩmũ
meũ uidebatis s eũ eẽ ĩ hoc corpe ex eis reb
quas gerebã ĩtelligebatis. Eandẽ gͥ ẽẽ c̾ditote.
⁊̃ si nullũ uidebitio.⁊ lec uo̾ claroꝵ uroꝵ pꝰ¬

Expanded text:
ui atque dissimile, non posse eum dividi, quod si non posset, non posse interire; magnoque esse argumento homines scire pleraque ante quam nati sint, quod iam pueri, cum artis difficilis discant, ita celeriter res innumerabilis arripiant, ut eas non tum primum accipere videantur, sed reminisci et recordari. haec Platonis fere. pud Xenophontem autem moriens Cyrus maior haec dicit: “nolite arbitrari, o mihi aut nullum fore. Neque enim, dum eram vobiscum, animum meum videbatis, sed eum esse in hoc corpore ex hiis rebus quas gerebam intelligebatis. Eundem igitur esse creditote, etsi nullum videbitis. 3 Nec vero clarorum
Abbreviated transcription (Latin):
aliꝗs eẽ pot. isqr ad exiguũ tp̃s p̃ẜtim se¬
Eni. Post mortẽ quidẽ sensus aut optãdꝰ
aut nullus ẽ. ¶ U hoc meditatũ ab adolescẽ¬
cia debet eẽ. a ortẽ ut negligamꝰ sine qua me¬

Expanded text:
aliquis esse potest, isque ad exiguum tempus, praesertim sealiquis esse potest, isque ad exiguum tempus, praesertim seni: post mortem quidem sensus aut optandus aut nullus est. sed hoc meditatum ab adulescentia debet esse, mortem ut neglegamus; sine qua me
Abbreviated transcription (Latin):
tior.¶Hilld̃ ẽ qd̾ pysistrato tyrano asalo¬
ne responsũ ẽ. cũ illi q̃renti q̃ tandẽ spe fretus
sibitã audact̾ resistẽt. Rendisse dr̃ senectute.
sensib op̾ ip̃a suũ eadeq coacm̃tauit natura
dissoluit. Ut nauẽ. ut edificui. idẽ destrunit fa¬
cilime. qui ꝯstrĩtit. sic hoĩer eadẽ optime q̃ ꝯglu¬
tinauit naf᷑a dissoluit. Iam oĩs ꝯglutinatio
retẽs egre inuet̾ata facille diuellit᷑. ¶ Ita fit
ut illd̾ breue uite reliquũ nͨ auide appetendũ se¬
nib. nec siñ cã desserendũ sit. Uetatq pyta¬
goras ĩiuissu impatoĩs id ẽ d̾i de p̃sidio asta¬
tioe ute decede̾. ¶ Solonis quidẽ sapiẽtis elo
giũ ẽ. quo se negat uelle suã morte dolore ami¬
coꝵ ⁊lam̃tis uatare. Uult c̾do se ẽẽ carũ suis.
s haud scio an meliꝰ. eiiꝰ. i lemo me lacͥmis
decoret. neq funera fletu faxit. Nõ censet
lugẽdã eẽ mortẽ quã inmo̾talitas ꝯsequat᷑.
Am sensus moriendi

Expanded text:
tior. Hoc illud est, quod Pisistrato tyranno, a Solone responsum est,cum illi quaerenti, qua tandem spefretus, sibi tam audacter obsisteret, respondisse dicitur, senecture. seruit facillime qui construxit, sic hominem eadem optime quae conglutinavit natura dissolvit. iam omnis conglutinatio recens aegre, inveterata facile divellitur. ita fit ut illud breve vitae reliquum nec avide appetendum senibus nec sine causa deserendum sit; vetatque Pythagoras iniussu imperatoris, id est dei, de praesidio et statione vitae decedere. Solonis quidem sapientis est elogium, quo se negat velle suam mortem dolore amicorum et lamentis vacare. volt, credo, se esse carum suis. sed haud scio an melius Ennius: nemo me lacrumis decoret, neque funera fletu faxit. non censet lugendam esse mortem, quam immortalitas consequatur. iam sensus moriendi
Abbreviated transcription (Latin):
sumꝰ ĩclusi ĩ his ꝯpagĩb corpis inunẽ quodã
necc̾itatis ⁊ gͣui ope ꝑ fungim̃. Est eĩ aĩmꝰ cele¬
stis exaltissimo domicilio d̾ p̃ssus ⁊ qiͣ dem̾sus
credo deos ĩmõtales spsisse aĩos i corpa huana
ut eẽnt qui t̾ras tuerent᷑. quiq celestũ ordĩe
cõtemplãtes. ĩmitarẽt᷑ eũ uite mͦ atq ꝯstãtia.¬
¶ Nec me solũ ratõ ac disputatõ ĩpulit ut ita
Audiebã pytagorã. pytagoreosq ĩcolas pe¬
delibatos aĩos hẽremꝰ. Demõstrabãt᷑ mͥ p̃t̾ea
q̃ socrates sup̃mo iute die de ĩmortalitate
aĩoꝵ deẜuissẽt. is qui eẽt oĩum saꝑiẽtissimꝰ
oraculo apollinis udicatꝰ. ¶ Qͥd młra. sic ꝑ
suasi mͥ. Sic sentõ cũ tãta celeĩtas aĩoꝵ sit i
tãta meõria p̃t̾itoꝵ futuroꝵq ꝓuidẽtia. tot¬

Expanded text:
sumus inclusi in his compagibus corporis, munere quodam necessitatis et gravi opere perfungimur; est enim animus caelestis ex altissimo domicilio depressus et quasi demerontrarium. sed credo deos immortalis sparsisse animos in corpora humana, ut essent qui terras tuerentur quique caelestium ordinem contemplantes imitarentur eum vitae modo atque constantia. nec me solum ratio ac disputatio impulit ut ita audiebam Pythagoram Pythagoriosque, incolas paedelibatos animos haberemus. demonstrabantur mihi praeterea quae Socrates supremo vitae die de immortalitate animorum disseruisset, is qui esset omnium sapientissimus oraculo Apollinis iudicatus. quid multa? Sic mihi persuasi, sic sentio, cum tanta celeritas animorum sit, tanta memoria p
Abbreviated transcription (Latin):
minuti pby censet̃. nicħ sentiã. nõ uereor. Ne
hũc errorẽ meũ philo sophi mortui rideant.
QQuod si nõ sumꝰ ĩ mortales futuri tamer
extingui hoĩ suo tp̃re obtabile ẽ. Nam ht̃
natura ut aliaꝵ oĩum rerũ. sic uiuendi mo¬
dui ¶enectꝰ añt etatis est pactio. tãꝙͣ fabu

Expanded text:
ilosophi censent, nihil sentiam, non vereor ne hunc errorem meum philosophi mortui irrideant. quod si non sumus immortales futuri, tamen exstingui homini suo tempore optabile est. nam habet natura, ut aliarum omnium rerum, sic vivendi modum. senectus autem aetatis est peractio tamquam fabu
Abbreviated transcription (Latin):
amnis post młto etiã assenerãciꝰ ĩ sy¬
nia tũ eẽt mecũ paulo añ quã ẽ mor¬
tiuis. s iã ꝯfĩmata cã ce hoĩem amicissi¬
nuuĩ. me aũt appellabat ut aliqͦt ãnis mi¬
norẽ natu nõ dubite monere ¶Tu ne cũ
dit u̾a cñ falsis spoliat nos iudic̾ã. p̾ͥnat ap¬
probatione. om̃ib orbat sensib. ⁊ cũ meru
quid̾ quid̾ aspert̃ soli siue deus aliꝗs siũ nat᷑a
ademerat. sũ eiꝰ loci quẽ incolebant sicus i¬
gnes tñ ad erant quoꝵ illis uti lũe licebat
Isti añt quos tu ꝓbas tantis ostensis tene¬
brie sentillã qde ullã nob̾ ad despici᷑ reliqͥrẽ.
ques si sequam̃ hiio uincłis simꝰ adstueti.

Expanded text:
etiam adseverantius, in Syria cum esset mecum paulo ante quam est mortuus. Sed iam confirmata causa te hominem amicissimum' me autem appellabat 'et aliquot annis minorem natu non dubitabo monere. Tune, cum dit vera cum falsis, spoliat nos iudicio, privat adprobatione omni, orbat sensibus? et Cimmeriis quidem, quibus aspectum solis sive deus aliquis sive na- tura ademerat sive eius loci quem incolebant situs, ignes tamen aderant quorum illis uti lumine licebat: isti autem quos tu probas tantis offusis tenebris ne scintillam quidem ullam nobis ad dispiciendum reliquerunt; quos si sequamur iis vinclis sim
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑis ⁊ ad ꝓc̾andũ ⁊ ad ꝯcipiend̾ aptissime.
et ĩ maiͣ ⁊ ĩfema cõmiscñdoꝵ corpoꝵ mire
libidines. Cũ aũ ĩ locis sem̃ ĩ sedit rap̃ cẽm fere
cibũ ad se. eoq septũ fing̃ aĩal. Qd̾ cũ exutero
elapsũ excid̾. ĩbis aĩantib q̃ lacte alũt᷑. oĩs fe¬
re cib matrũ lactesc̾e ĩcip̃. Eaq q̃ paulo añ

Expanded text:
corporis et ad procreandum et ad concipiendum aptissimae, et in mari et in femina commiscendorum corporum mirae libidines, cum autem in locis semen insedit rapit omnem fere cibum ad sese eoque saeptum fingit animal; quod cum ex utero elapsum excidit, in is animantibus quae lacte aluntur omnis fere cibus matrum lactescere incipit, eaque quae paulo a
Abbreviated transcription (Latin):
tã retinendã ñ necessariũ. ¶Dedit aũt ead̾
nat᷑ã belluis ⁊ sñsũ ⁊ appetitũ. ut alt̾o conatũ
bẽrent. ad nat᷑aleo pastus capescñdos. alto
aĩalia gͣcliendo. alia ẜpñdo ad pastũ acedũt.
alia uolando. alianando. cibũqr ꝑtim oris
iatu ⁊ dẽtib ipĩs capes sũt. partĩ ungniũ
tenacitate arripuit̾. ꝑtĩ aduncitate rostroꝵ.
Alia fugnĩt. alia cãpũt. alia uorãt. alia i¬
mãdt̃. atqr ⁊̃ alioꝵ alias humiliatas ut ci¬
bũ t̾restrẽ rost̾s facile c̾tingãt. q̃ aũ altiora¬

Expanded text:
 retinendam non necessarium. Dedit autem eadem natura beluis et sensum et appetitum, ut altero conatum haberent ad naturales pastus capessendos, alteranimalia gradiendo alia serpendo ad pastum accedunt, alia volando alia nando, cibumque partim oris hiatu et dentibus ipsis capessunt, partim unguium tenacitate arripiunt partim aduncitate rostrorum, alia sugunt alia carpunt alia vorant alia mandunt. atque etiam aliorum east humilitas ut cibu
Abbreviated transcription (Latin):
cula tãꝙͣ manib app̃bũdũt. atq ita se eng̾e
ut aĩantes ¶ Qͥn ⁊̃ acanlib brassicio si oppõ¬
tet sicti sit̃ ut apestifens ⁊ uocũtib refugere
dicũt᷑. nec eos ulla exꝑte ꝯtĩgere. ¶Aĩanti¬
um uͦ qnͣta uai̾etas ẽ. qnͣta ad eã rẽ ĩ suo qͦ¬
gnͣe ꝑmaneat. qͦꝵ alie corus tecte sũt. alie uulł
uestite. alie spimis hirsute. pluma alias: squa¬
ma alias uid̾mꝰ obductas. alias eẽ cõmb ar¬
matas. alias hr̃e effugia pennaꝵ. ¶Pastũ
aũt aĩantib. large ⁊ copiose. nat᷑a eñ ꝗ cui¬
qr aptꝰ eaͣt cõꝑauit. Enu̾are possũ ad eũ pa¬

Expanded text:
manibus adprehendunt atque ita se erigunt ut animantes; quin etiam a caulibus brassicae, si propter sati sint, ut a pestiferis et nocentibus refugere dicuntur nec eos ulla ex parte contingere. Animantium vero quanta varietas est, quanta ad eam rem vis ut ermaneat. Quarum aliae coriis tectae sunt aliae villis vestitae aliae spinis hirsutae; pluma alias alias squama videmus obductas, alias esse cornibus armatas, alias habere effugia pinnarum. Pastum autem animantibus large et copiose natura eum qui cuique aptus erat comparavit. Enumerare possum ad eum pa
Abbreviated transcription (Latin):
Ec gͥ lex ĩ amicitia sanctiat᷑. ut noq¬
rogemꝰ res turpes. nec faciamꝰ rognti.
Turpis eĩ excusatõ est ⁊ minime ac¬
cipienda. tũ in cet̾is peccatis. tũ siꝗd ꝯtra rẽ
publicã se amici cã fecisse fateat᷑. ¶ Et eĩ eo
loco fami ⁊ sceuola locati sumꝰ: ut longe
nos ꝓspicere oporteat futuros casus. reipnͤ.
Deflexit eĩ iã aliꝙͣtulũ de spacio curriculoq
ꝯsuetudo maioꝵ. ¶Tyberiꝰ gͣcchus regnur
occupare conatꝰ ẽ. uł regnauit is qdẽ ꝑ paucoᷤᷤ
mẽses.⁊ lũ ꝗd simile ppłs romanꝰ audierat aũ¬

Expanded text:
 lex in amicitia sanciatur, ut nequrogemus res turpes, nec faciamus rogati, turpis enim excusatio est, et minime accipienda cum in ceteris peccatis, tum si quis contra rem publicam se amici causa fecisse fateatur. etenim eo loco, Fanni et Scaevola, locati sumus, ut nos longe prospicere oporteat futuros casus rei publicae. deflexit iam aliquantulum de spatio curriculoque consuetudo maiorum. Tib. Gracchus regnum occupare conatus est, vel regnavit is quidem paucos menses. num quid simile populus Romanus audierat au
Abbreviated transcription (Latin):
ĩiuriã nõ tulit. quã ferre debuit. ¶ fecit idẽ
qd̾ uigĩti anis añ apd̾ nos fecerat Corio la¬
nus. his aduitor ⁊tͣ patͥam ĩuentꝰ ẽ nemo.
ꝯsensio. nõ mͦ excusatõe amĩcitie tegenda nõ
est. s poti oĩ supplicio iudicanda ẽ. Ut ne qs oͥ
ꝯcessũ putet amicũ bellũ pat̾e ĩferentẽ seq.
Ꝙ qde̾ ut res ire cep̾ haud scio an aliqñ fu¬
tire sit. ¶ Michi autẽ nõ minori cure ẽ. qͣlis
res publica post mortẽ meã futura sit. quã
qual̾ hodie sit.

Expanded text:
iniuriam non tulit, quam ferre debuit. Fecit idem, iniuriam non tulit, quam ferre debuit. Fecit idem, quod viginti annis ante apud nos fecerat Coriolanus. His adiutor contra patriam inventus est nemo. sensio non modo excusatione amicitiae tegenda non est, sed potius supplicio omni vindicanda est, ut ne quis oncessum putet amicum vel bellum patriae inferentem sequi. quod quidem, ut res ire coepit, haud scio an aliquando futurum sit; mihi autem non minori curae est, qualis res publica post mortem meam futura sit, quam qualis hodie sit.
Abbreviated transcription (Latin):
natu ꝗd expectẽ: nõ libet mͥ augurari. Ser¬
pit deind̾ res q̃ ꝓcluuiꝰ adpnitiẽ. cũ semel ce¬
pit labit᷑. ¶ Uidetis ĩ tabella iam añ quãta
facta sit labes. pͥmo gabin̾a lege. biennio
aũt post cassia. Uideor iã uidere ppłm a senatu¬
eẽ disuĩctũ. młtitudinis arbit̾o res maxĩas
agi. Pses eĩ discẽt quẽ ad modũ hec fia̾t. quã
quẽ ad modũ his resistat᷑. Quorsũ hec. qr siñ
socitus nemo ꝯcꝙͣ tale conat᷑.
Recipiendui ẽ gͥ bonis ut si in ei̾modi
amicitias ignari casu aliquo ĩciderint.
ne existiment se ita alligatos. ut ał a¬
micis ĩ maguã aliꝙͣ rẽ publicã peccãtib nõ
discedãt. ¶ In ꝓbis aũt pena statuẽda est.
Nec uõ inmor his qui secuti erũt alteꝵ. quã
his qui fuer̃t ipiꝰ impietatis duces. ¶ Quis
clarior ĩ g̾tia themistocles. quis potecior. Qͥ
cũ impator bello ꝑsico ẜuitute g̾ciã lib̾asset.¬
ꝓpt̾q ĩuidiã ĩ exiliũ expulsus eẽt. ĩgͣte pate

Expanded text:
natu quid exspectem non libet augurari; serpit deinde res, quae proclivis ad perniciem, cum semel coepit, labitur. videtis in tabella iam ante quanta sit facta labes, primo Gabinia lege, biennio autem post Cassia. videre iam videor populum a senatu disiunctum, multitudinis arbitrio res maximas agi. plures enim discent quem ad modum haec fiant, quam quem ad modum his resistatur. quorsum haec? quia sine sociis nemo quicquam tale conatur. praecipiendum est igitur bonis, ut; si in eius modi amicitias ignari casu aliquo inciderint, ne existiment ita se alligatos, ut ab amicis in magna aliqua re publica peccantibus non discedant; improbis autem poena statuenda est, nec vero minor eis qui secuti erunt alterum, quam eis qui ipsi fuerint impietatis duces. quis clarior in Graecia Themistocle, quis potentior? qui cum imperator bello Persico servitute Graeciam liberavissetpropterque invidiam in exilium pulsus esset, ingratae patriae
Abbreviated transcription (Latin):
&lia uigilantiactuendi doc& starecsi¬
der& miraculon dĩ futura misteria que
ꝑnubes racionales operacurus sit. Nu¬
operat. Nũqd nosti semitas nubium
tatis uias & subtiliu sensuu semitas. Dic
mͥqueso si cognoscere potuisti quesemite
innubib s. magne & ꝑfecte scientiae figu¬
rabat hȩc dĩcendo a postolicas nubes
quarũ una scientis sima nub̵: aitad
saluatorẽ. Cues xp̃s filius diuiui quequõm
suspensa t̃ra & ꝓxima eratcelo. respon¬
& sanguis sed pat̃ nis ꝗinaaeł: Alius uero
apłs tãꝗ nubes plenaaqͥs ꝑfoct scientiae
a tonitruo aeuangłii copiosũ imbre¬
cȩpit effundere. ita dic̃s. In principio
erat uerbũ &c&. Quoualidissimo toni¬
tuo ubiq resonante õne terrã ad fide
religionis tremore c̃teret. & alius iniu
dea ꝑuerata natiitate ex ore uelit pi¬
ut pluuias miysterio asdissurca p
cocius mundirigiones largis effusionibun
uencis aquas. Ponne uistenra di¬
flata fuerit tra dustro hioeqͥde ueri.q

Expanded text:
etiam vigilantia contuendi docetur stare: consideret miraculorum Dei futura mysteria, quae per nubes rationales operaturus sit. Nuoperatur. Numquid nosti semitas nubium  subtilium sensuum semitis. Dic mihi, quaeso, si cognoscere potuisti quae semitae in nubibus sunt magnae et perfectae scientiae? Figurabat, haec dicendo, apostolicas nubes, quarum una citissima nubes ait ad Salvatorem: Tu es Christus Filius Dei vivi, quae quoniam suspensa a terra, et proxima erat coelo, responet sanguis, sed Pater meus. Alius vero apostolus tamquam nubes plena aquis perfectae scientiae, a tonitruo Evangelii copiosum imbrem effundit ita dicens, In principio erat Verbum, etc. Quo validissimo tonitruo ubique resonante, ut omnem terram ad fidem religionis tremore concuteret: alius in Judaea per iteratam nativitatem exortus, velut pautotius mundi regiones largis effusionibus dentis aquas. Nonne vestimenta flata fuerit terra Austro
Abbreviated transcription (Latin):
quae loquor: &iã si locũt fuerit homo de¬
uorabit. Dixi quide tibioiob: ut osten¬
deresm qđ loquidõ possim. sed hȩcipsa
quadeeo dico quis ei ausus ÷ loqͥ certe silo
pso peccato temeritatis & in reuerentia
deuoribit. Et ut hichȩliuait ita in psalns
legim. deuoratis iuxta petrã iudiceseoꝵ u
bi intellenit peccata diffidentiae deuoratos.

Expanded text:
quae loquor? Etiamsi locutus fuerit homo, devorabitur. Dixi tibi quidem, o Job, ut ostenderes mihi quid loqui possem: sed haec ipsa quae de Deo dico, quis ei ausus est loqui? Certe si loedit, pro hoc ipso peccato temeritatis et irreverentiae devorabitur, ut hic Heliu ait. Ita in psalmis legimus: Devorati sunt juxta petram judices eorum: ubi intelligitur, peccato diffidentiae devoratos
Abbreviated transcription (Latin):
so udicudĩ potestatẽ accipit hominib do¬
minandi & in antroqđ suu fecit sibicstitu¬
it habitationẽ siue antrũ ł &iã latibulũ
diaboli om̃s peccatores intellegendisunꝰ.
Duriui delic& infidelitate ł sxei quosuitus

Expanded text:
su judicii Dei, potestatem accipit hominibus dominandi, et in antrum quod suum fecit, sibi constituit habitationem. Sive antrum vel etiam latibulum diaboli, omnes peccatores intelligendi sunt: duri videlicet infide
Abbreviated transcription (Latin):
potest. ꝑ quas utiq nubes suas fulgũ
rap̃dicationis auangłii resplenduer
& nominis xp̃i famadecaelo uelut lum
effulsit. maris &iã mundiuidelic&
hui cardiner occupauit. siue cardiner
mundi possum intellegere principes
& capita gentiũ diuersarũ: quoꝵ erro¬
rib ac prauis doctrinarũ suarũ suasi¬
onib munđ in loco suꝑstitionis demo¬
nioꝵ uelut incardine uertebat᷑. Per
haec enĩ iudicat popular & dataes cas cun¬
tis mortalib Istis enĩ ut p̃dictũ ÷ caeles

Expanded text:
as utique nubes sua fulgura praedicationis resplenduerunt, et nominis Christi fama de coelo velut lumen effulsit. Maris etiam, mundi videlicet hujus cardines occupavit: sive cardines mundi possumus intelligere principes, et capita gentium diversarum: quorum erroribus ac pravis doctrinarum suasionibus mundus in loco superstitionis daemoniorum velut in cardine vertebatur. Per haec enim judicat populos, et dat escas multis mortalibus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓp̃t p̃ceptor młtitudine. sicut & ipsemo¬
ises deeadẽ genteiudeoꝵ ait dics. Expec¬
t&ur sic̃ pluuia aeloquiũmtũ. Hui igit᷑
pluuia ffillas deillagente abstulit ds.
ut ẽ. ł de incarnatione łdepassione ł de
resurrectione xp̃i quae iudei credere excȩ¬
cato corde noluer. quȩs parua queda
mandata legalia utta adauangłii fidẽ
trans ferr& sic̃ aitapłs. Verbu aut̃ csumans¬
lis paruisq guttis tonante &uangło pdi¬
uise &obsciritatectinent misterioꝵ Im¬

Expanded text:
ipse Moyses de eadem gente Judaeorum ait, dicens; Exspectetur sicut pluvia eloquium meum. Hujus igitur pluviae stillas de illa gente abstulit Deus, ut est vel de incarnatione vel passione, vel de resurrectione Christi, quae Judaei credere excaecato corde noluerunt, quae sunt parva quidem mandata legalia, ut ea ad Evangelii fidem transferret, sicut ait Apostolus: Verbum enim consllis, parvisque guttis, tonante Evangelio, praediin se et obscuritatem continent mysteriorum
Abbreviated transcription (Latin):
quañ ꝓcredentib dolens flebat: ꝓuides
utiq ut dr̃. ob incra delitatis duritiam
perditionem eorũ. Etconpatiebatur
animamea pauperi. quomodo om̃s
scĩ inscripturis pccuperes appellant᷑.¬

Expanded text:
qua pro non credentibus dolens flebat: praevidens utique ut Deus ob incredulitatis duritiam perditionem eorum. Et compatiebatur anima mea pauperi. Quomodo animae sanctae in Scripturis pauperes appellant
Abbreviated transcription (Latin):
phemiae iniquitatẽ ĩa caueas sedreuer sisti¬
nes addm̃ Video enĩte p: hui. plagȩtua horren¬
damiseria ad interitũtuũ hanc impiȩtatis
sequi uelle ꝑneciem & uoluntatẽ tuã uelut
legationẽ ad uersariũ mittere pusillanimi¬
tate deiestũ Ecceds̃ excelsus inforaitudi¬
nesua&nullus eisimilir in legis latorib: Cog¬
nosceait: q nullus adõquisolus : & forur
& sapiens iniustepoterit c̃dẽpnari. Quis
poterit scrutari uiasei : quisutiq nisum¬

Expanded text:
 caveas, sed reverti festines ad Deum. Video enim te post hujus plagae tuae horrendam miseriam, ad interitum tuum, hanc impietatis sequi velle perniciem, et voluntatem tuam, et cogitationem, ad adversarium mittere pusillanimitate dejectum. Ecce Deus excelsus in fortitudine sua, et nullus ei similis in legislatoribnosce, ait, quia nullus a Deo, qui solus est et fortis et sapiens, injuste poterit condemnari. Quis poterit scrutari vias ejus. Quis utique, nis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ quauetustas nr̃a instaurar&ur. in me¬
lius: c̃tra hanc gratiã xp̃i tribulationis
ꝑsecutionũ futuras in pluuus hiemalib
uoluit indicare & ꝓpt̃ graues pressu¬
ras hiȩmales pluuias dix̃ quas tam̃ im¬

Expanded text:
per quam vetustas nostra instauraretur in melius. Contra hanc gratiam Christi, tribulationes persecutionum futuras in pluviis hyemalibus voluit indicare, et propter graves pressuras hyemales pluvias dixit: quas tamen im
Abbreviated transcription (Latin):
orans do aintauit. Paulus qq̃ apłs & silas uir¬
dõ. Canticũ ergo ad exultatio nẽ cordis ł ma¬
ximeꝑtinet. Proinde haȩc exultatio despefuctu¬
rigaudii nascit᷑. in cordecanti ũ & faciunt
more uiatorũ. Quia et ipsi ut uiatores & pe¬
regrini transeunt ꝑ hunc mundũ qͥ ut addes¬
tinatũ si bilocũ sine magnolabore ꝑueniant
Cantici fatigationẽ itineris c̃solant ac sub

Expanded text:
irur. Canticum ergo ad exsultationem cordis, vel maxime pertinet. Proinde haec exsultatio de spe futuri gaudii nascitur in corde canentium, et faciunt more viatorum, quia ipsi ut viatores et peregrini transeunt per hunc mundum, qui ut ad destinatum sibi locum sine labore perveniant, cantico fatigationem itin
Abbreviated transcription (Latin):
Oreaũt angusto inferi idõ appellant᷑
eo qđ ã plũsit ad recipiendũ. angustũ ad
dimittendũ: qm̃ mortuos intrase tene¬
ant. & eos aduitã ñ patiant᷑ exire. Dauid
qq̃ sc̃s similit̃ ait addm̃. Liberame ex
odientib me & deꝓfundo aquarũ ñ me¬
demergat tẽpestaraq: neq obsorbeat
me ꝓfudũ neq c̃tineat suꝓ me puteus
Etnsolũ in qt helui a tartareis angustus
liberaberis: ueru &iãmlatissimorefri¬
geru nemore uelutbicãpirspaciosis liber
incedes. Requies aũt mensetua eritple¬
quȩ eẽx ƿlenaubertatir pinguedine ac
lociillius felicis referta delicus uoluit
demonstrare cuiꝰ t̃rã scãm mansueti scđ¬

Expanded text:
Ore autem augusto inferi ideo appellantur, eo quod amplum sit ad recipiendum, angustum ad dimittendum, quoniam mortuos intra se teneant, et eos ad vitam non patiantur exire. David quoque sanctus similiter ait ad Dominum: Libera me ex odientibus me, edimergat tempestas aquae, neque obsorbeat me profundum, neque opereat super me puteus solum, inquit Heliu, a tartareis angustiis liberaberis, verum etiam in latissimo refrigerii nemore, velut in campis spatiosis liber incedes. Requies autem mensae tuae erit plequae esset plena ubertatis pinguedine, ac loci illius felicis referta deliciis, voluit demonstrare: cujus terram sanctam mansueti s
Abbreviated transcription (Latin):
fortitudine c̃terant᷑ iđ nec paruos nec mag¬
nos tua iniusta opprimar dominatione
ꝓeis. lã sufficit hucusq in hac cecitate ui¬
xisse lã ad lucẽ prudentiae aciustitiae ueni¬
rec̃tende siue noctẽ quã tibi ex diuersis pec¬
catis c̃texuisti. ut in eauelut in c̃tinuir & iu¬
gib ac ꝑpetuis tenebris ãbalaris. lãqueso
dendo peccata peccatis in longũ delecteris
extendere. Lum ineergo correptionis
huĩ iãsinẽtalib inponepeccatis. Nã ꝓtrac¬
tatione hac inȩm̃dabilis uitȩtuae fi&. ut ꝓ
õnib: malis operib: tuir popłoꝵ p̃ces asten¬
dantaddm̃. quos utiq: imquissime depͥ¬
mebas. int̃pellantiũ contrate suasq mise¬
rias sibi ad te in rogatas ante sedẽ diuinae
hanc enĩ cȩpisti sequi p miseriã Hoc inꝗͥt

Expanded text:
fortitudine. Id est, nec parvos nec magnos tua injusta opprimas dominatione, pro eis. Jam sufficit hucusque in hac caecitate vixisse. Jam ad lucem prudentiae ac justitiae venire contende: sive noctem quam tibi ex diversis peccatis contexuisti, ut in ea velut in continuis ac jugibus et perpetuis tenebris ambulares: jam quaeso, dendo peccata peccatis, in longum delecteris extendere: lumine ergo correptionis hujus jam finem talibus impone peccatis: nam protractione hac inemendabilis vita tua fiet, ut pro omnibus malis operibus tuis, populorum preces ascendant ab Deum: quos utique iniquissime deprimebas, interpellantium contra te, suasque miserias sibi a te irrogatas, ante sedem divinae hanc enim coepisti sequi post miseria
Abbreviated transcription (Latin):
carnib In hisfinib: posita regina sabaquȩ
typũgerebat acđe uerisalomonis meruit
audire sapientiã. Tales int̃ terminos dr̃ lu¬
mine gratiae suae. atq agnitionis inlustiat
Dosteum rugi& sonitur siueutalii dixer̃
fremebit uox tonabit uoce magnitudi¬
nis su&. &ñ inuestigabit᷑ cũ audita fuerit
uoxeiꝰ. cũ positis inextremotre hominib
ds̃ in memoriã uenerit ilico suꝑ infirim¬
tatẽ mortalitatis suaegem̃ter adeũ rugi¬
sonitũ in affectuorationis damantiũ
addm̃ quiꝑueniat usq: incaelũ. unde&
tonabit es ds̃ uoce p̃ceptoꝵ suoꝵ: uttime

Expanded text:
carnis. In his finibus posita regina Saba, quae typum gerebat Ecclesiae, veri Salomonis meruit audire sapientiam. Tales igitur terminos Deus lumine gratiae suae atque agnitionis illustrat. Post eum rugiet sonitus. Sive ut alii dixerunt; fremet vox. Tonabit voce magnitudinis suae, et non investigabitur cum audita fuerit vox ejus. Cum positis in extremo terrae hominibus, Deus in memoriam venerit, illico super infirmitate mortalitatis suae, gementes ad eum rugisonitum in affectu orationis, clamantium ad Deum, qui perveniat usque in coelum. Unde et tonabit eis Dominus voce praeceptorum suorum,
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ qͥfecitme : quandoutiq ad fligebant p̃dictus
itaut hi subtanta necessitate pressurarũ positi
qđ dõ creatorisuo & c̃ditori haecom̃a displicerent
non dix̃ inquã apud sem& ipsa illa multitudo
ds quifecitme. qui dedit carmina in noste: hoc
aitheliu. Cũ ergo iustos etrecte uiuenter a su¬
pradictis ds̃ cribulari ꝑmittat:. consolationẽ
tam̃eis in nocte cribulationũ concedit: Noxeni

Expanded text:
dixit. Quando utique affligebant praedictos, ita ut hi sub tanta necessitate pressurarum positi quod Deo conditori suo haec omnia displicerent. Non dixit, inquam, apud semetipsam talia multitudo Deus qui fecit me? qui dedit carmina in nocte. Hoc ait Heliu. Cum ergo justos et recte viventes a supra dictis Deus tribulari permittat: consolationem tamen eis in nocte tribulationum concedit. Nox
Abbreviated transcription (Latin):
Potest et diabolus homo iste intellegi quiꝑ
dita angelica dignitate hominis nom̃ sortit᷑ :
de quodñsait in euangło. Inimicus homo hoc
fecit. Hy pocrita uero etsimulator idõ ÷ ap¬
pellat᷑ : qm̃trans figurat se in angłmlucir cũip¬
sepotius auctorsit tenebrarũ iđomniũ criminũ

Expanded text:
Potest, et diabolus homo iste intelligi, qui, perdita angelica dignitate, hominis nomen sortitus est: de quo Dominus ait in Evangelio: Inimicus homo hoc fecit. Hypocrita vero et simulator ideo est appellatus, quoniam transfigurat se in angelum lucis: cum ipse potius auctor sit tenebrarum, id est, omnium criminum
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ ꝓpt̾nos pauꝑ fact᷑ ÷ qͥ indieb: carnis suȩ
preces suoplicationes patriobtulit qͥ por¬
liberatos. Et reuelabit in tribulatione
bulationib corroborante uisitatione
diuina quando adõ homo tribulari ꝑ¬
mittit᷑. Consolatione in aure cordis dm̃
illic audiendo ꝑcipi&. Igit᷑ saluabit te
deore angusto l&issimȩ & ñ habenter
fundamtũ subt̃se. hoc in loco infernoꝵ
habitacula ab halu describunt᷑ que p
inm̃sacapacitate sui fundam̃tũ n habe¬
ant: Ad quoꝵ tam̃ fundam̃ta in ꝓph&is
letimꝰ luciferũ qͥ maneoriebat de positũ
młtitudinẽqq̃ regũ & populos innume

Expanded text:
 nos pauper factus est, qui in diebus carnis suae, preces ac supplicationes Patri obtulit, ut posliberatos. Et revelabit in tribulatione bulatione, corroborante visitatione divina, quando a Deo homo tribulari permittitur, consolationem in aure cordis Domini, illic audiendo percipiet. Igitur salvabit te de ore angusto latissime, et non habente fundamentum subter se. Hoc in loco infernorum habitacula ab Heliu describuntur, quae immensa capacitate sui, fundamentum non habeant. Ad quorum tamen fundamenta in prophetis legimus, luciferum qui mane oriebatur depositum: multitudines quoque regum, et pop
Abbreviated transcription (Latin):
& seditiones aiebat. hos igiturut in fideles &
impios dñs ñ cegnoscit : quib:q &iã manifeste
dicturus ÷ ñ noui uos. disaedite ame om̃s qͥ ope¬
ramini iniquitatẽ . Seq̃t̃ dicente haeliudehis
brarũ . Cũ enĩ dixerint pax& securitas tt̃ repen¬

Expanded text:
et seditiones agebat. Hos igitur ut infideles et impios Dominus non cognoscet: quibusque etiam manifeste dicturus est: Non novi vos: discedite a me, omnes qui operamini iniquitatem. Sequitur dicente Heliu de his, brarum. Cum enim dixerit pax et securitas, tunc repen
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ ÷ causã iudiciũq recipier : Antiqͥ
accipiȩbant iniqͥtatib ubi sub pluralitate
daciorib ferire sermonib: Honteergo
super& ira. ut aliquẽ opprimas. nec mag¬
nitudo donorũ indin& te Doc& ab heliu
uirpacientiae & integritatis uirtute for¬
tissim̾ optimꝰ iudex :: qui his pessimis ira

Expanded text:
judiciumque recipies, alii accipiebant: ubi sub pluralitate detur ferire sermonibus. Non te ergo superet ira, ut aliquem opprimas; nec multitudo donorum inclinet te. Docetur ab Heliu vir patientiae et integritatis virtute fortissimus. Optimus judex est, qui his
Abbreviated transcription (Latin):
bonã notitia creatorir in ÷ cordib. ho¬
minũ. Et quã uis qͥsq tã paruus sit &fri¬
gidus ut alien. eẽ. studrat acreatore &idõ
suo nullus tam̃ ÷ qͥseabsc̃dat acalore
ei Etidõ unqͥsq: mortaliũ lic& delonge
sentit & intellegit dm̃. Dissimilit̃ quidẽ
creatũ ita sentit eẽ dm̃ siue utellenit:
Sedalio młto & in effabilimodo quod sacȩ
m̃tis ÷ intuenđ. ubi in ipso obtute corđ
intellegendo uid& homo qđ sup᷑ ipsũ ÷¬

Expanded text:
bonum, notitia creatoris inest cordibus hominum; et quamvis aliquis tam parvus sit et frigidus, ut alienus esse studeat a creatore suo Deo, nullus tamen est qui se abscondit a calore ejus. Et ideo unusquisque mortalium, licet de longe, sentit et intelligit, dissimiliter quidem creatum, ita sentit esse Deum, sive intelligit, sed alio multo et ineffabili modo, quo Deus acie mentis est intuendus: ubi in ipso obtutu cordis intelligendo, videt homo quod supra ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
lut reũcriminũ in hoc malupenarũ di
sententia ꝓpartecdepnatũ describit
cuirestent plurima quȩ ad hucsit pͥmodu
ꝑccpturus. Ergo iobfrustra aperuit
ossuũ & absq: sententia młtiolicat. lux¬
ta hac c̃uictũ scm iobhaeliu arbitratur
lulũ & indicabotibi. Adhuc eni abeo ꝗd
meũ ꝓbaboiustu. Uereenĩ absq: m̃da¬
cio sermones mei. & ꝑfectascientia
ꝓbabittibi. Etin hocquar tosermone
cana in obscuro sacram̃toꝵ recdita &
longeremota misteria dicere uid&ur.
Ds potentes ñ abicit. cu&ipsesit potens.

Expanded text:
lut reum criminum in hoc malum poenarum, Dei sententia pro parte condemnat. Unde scribit, cui restent plurima, quae adhuc sit postmodum recepturus. Ergo Job frustra aperit os suum, et absque scientia verba multiplicat. Juxta haec convictum sanctum Job Heliu arbitratur,lulum et indimeum probabo justum. Vere enim absque mendacio sermonis mei, et perfecta scientia probabitur tibi. Et in hoc quarto sermone cana in obscuro sacramentorum recondita, et longe remota mysteria dicere videtur. Deus potentes non abjicit, cum et ipse sis potens:
Abbreviated transcription (Latin):
potens. Haec est iustitiae ti inm̃sitas & pa¬
ture bona uoluntas. ut nulli inuideat
quianemociquauis potens sit potorte
diciũ pauperib tribuit luxta iustitia¬
& &quitatis sua tenore. scos aut & inno¬
centes uiros csueuit serptura. diuina
pauperes appellare. Non aufert
aiusto oculos suos. Hocait & lieat᷑ dauic
Et reges in solio collocat in ꝑpetuũ. & illi

Expanded text:
os. Haec est justitiae ejus immensitas, et naturae bonae voluntas, ut nulli invideat, quia nemo ei, quamvis potens sit, potest  tribuit. Juxta justitiae aequitatis suae tenorem. Sanctos autem et innocentes viros consuevit Scriptura divina pauperes appellare. Non auferet a justo oculos suos. Hoc ait, et beatus David: Et reges in solio collocat in perpetuum, et illic
Abbreviated transcription (Latin):
quȩitas. Etsisuerint incatenis &iun¬
ciant sunib pauꝑtatis. indicabiteis
operaeoꝵ & sceleraeoꝵ qui auiolenti fue¬
rint. Hugitur incatenis fortib: uide¬
lic& iudicusdi & pauꝑtatis sunib colli¬
gant᷑ iđ ope diuini auxilii n habentes
pȩnis tẽporalib qͥsi uinculir ad stringen¬
tur. om̃is reibone in opes effecti ꝓquali¬
tate meritoꝵ Reuelabitqq aurceoꝵ¬
utcorripiat & loq t̃. utreuertant ab
iniquitate. Aure inꝗt corđ adobȩdien¬
dũ sibi ds ꝑ castigationes & secretas inspi¬
rationes aperiet. Si audierint &obserua¬
dies suos ait inbono & annossuos ingła hoc:¬

Expanded text:
us. Et si fuerint in catenis, et vinciantur funibus paupertatis: indicabit eis opera eorum, et scelera eorum, quia violenti fuerunt. Hi igitur in catenis fortibus, videlicet judicis Dei, et paupertatis funibus colligantur: id est, opem divini auxilii non habentes, poenis temporalibus quasi vinculis astringentur, omnis rei bonae inopes effecti pro qualitate meritorum. Revelabit quout corripiat: et loquetur, ut revertantur ab iniquitate. Aurem, inquit, cordis ad obediendum sibi Deus per castigationes et secretas inspirationes aperiet. Si audierint et observadies suos in bono, et annos suos in
Abbreviated transcription (Latin):
Quicũuenerint in ꝓfundũ maloꝵ c̃cẽp¬
nent. &deiudeis & dehaereticir qͥficta
dogmata q̃si ueritatis uela mine operien¬
tes innodis ꝑfidiae obstinato & obdurato
animodecinent᷑. Mori&ur intẽ pestate
ꝑffeminatos uitiosos ł uitia. eẽ. nouerim
quaes icut deuirtutib animinihil inseha¬
bent qͥ &ũ uirile & rigidũ sed totũ turbu¬
lentũ remissũ& fraile. lta neces se ÷ utue¬
lut tẽ pestate animã sẽꝑsuis in lecebris inqͥ
&ent portũq uirtutũ hominẽ ñ sinant
adp̃hendere & sit istis calib: fluctib: qđ
salomonait ut iaceat anima tãꝗ in corde
maris & uelut gubernator in magnatẽ¬
pestate. Talit̃ tẽpestate intellegeaduentũ

Expanded text:
qui cum venerint in profundum malorum, contemnent: et de Judaeis, et de haereticis, qui ficta dogmata quasi veritatis velamine operientes, in noctis perfidia obstinato et obturato corde persistunt. Morietur in tempestate effeminatos. Vitiosos et vitia esse noverimus, quae sicut de virtutibus animi nihil in se habent quietum, virile, et frugi, sed totum turbulentum, remissum et fragile: ita necesse est ut velut tempestatietent, portumque virtutum hominem non sinant apprehendere, et fit istis talibus fluctibus, quod Salomon ait, ut jaceat anima tamquam in corde maris, et velut gubernator in magna tempestate. Vel aliter tempestas adventus
Abbreviated transcription (Latin):
qͥdm̃ corporalit̃ locisc̃tinere arbitrabat. qđ
in excelsis tantũ atq sublimib: ds̃ dñs cõmoretͥ.
Proindesi peccaueris inqͥd. qui deino cebis:
& simula plicate fuerint iniquitatestuae quidfacies
contraeũ. ꝗđita dixis se mihi uidetur. Nonenĩte pec¬
cante dõ dãpnialiquid inferet᷑: aut siꝓmulatudi¬
ne peccatorũtuoꝵ ulcsti inteuoluerit. nũqͥ deipo¬
teris contraire: porrosi iusteȩgeris quid donab
ei. autquid demanutua accipiet: sicut et dauidait.
addm̃ qm̃bonoꝵ eorũ noneges. Hominiqui si¬
milis turẽ. nocebit impietas tua & filiũ hominis
adiuuabit iustitiatua: dẽ homini nocere po¬
terit impietastua simaleagentẽ teȩmu latͥ suent
quẽ ad modũ filiũ hominis iustitiatua adiuua¬
bit siuias tuas cũrecte inaedis imitet᷑. Propt̃

Expanded text:
qui Deum corporaliter locis contineri arbitrabatur: quod qui Deum corporaliter locis contineri arbitrabatur: quod in excelsis tantum atque in sublimibus Deus Dominus commoretur. Proinde si peccaveris, quid ei nocebis? Et si multiplicatae fuerint iniquitates tuae, quid facies contra eum? Quod ita dixisse mihi videtur, non enim, te peccante, Deo damni aliquid infertur: aut si pro multitudine peccatorum tuorum ulcisci te voluerit, numquid poteris, aut quid de manu tua accipiet? Hinc David dicit, quoniam bonorum meorum non eges. Homini qui similis tui est, nocebit impietas tua, et filium hominis adjuvabit justitia tua. Id est, homini nocere poterit impietas tua, si male agentem te aemulatus fuerit: quemadmodum filium hominis justitia tua adjuvabit, si vias tuas, cum rect
Abbreviated transcription (Latin):
intellegenter loquantͥmͥ : & uirsapiens audi at
me. Haeliuscm̃iob despiciens c̃uerte sȩ ad eos
qui cõminꝰ adsistebant: & itadebeato iob defi¬
nita ꝓnuncians ait ad eos. lobaut̃ stultae lo¬
nifestũ ÷. pat̾mi  Ideopatrẽ uocat: qui ab ip¬
so ẽ. homocreat̃ & c̃dit̾. Prob& uriob inquid
heliu ñ ait examinet᷑ : qđ sol& adꝓbationẽ
neq desinas infligere pȩnas operantib iniqͥ¬
tatẽ. Quiad dit suꝑ peccata sua blasphȩmiã
atuũ sustinet: addit ad cumulũ peccatoꝵ
ut inblasphȩmiae crim̃ erũpat. Int̃nor
interĩ constringat: e tunc ad iudiciũ ꝑ uo¬
c& sermonib: suis dñc̃dẽpnetͥ int̾nos in¬
nes beati iob quib: amicissuis ad singulas
eoꝵ intlocutiones respondit nihilhorũ
egorespondebo sermonib: tuis: & ãmicistuis
tecũ. lđ ꝓeo quoñ potuerint eirationabilit̃
respondere. Sus cii ecelũ et intuere & ẽtẽ¬
plare. & aethera qđ altiortesit. iđ qđ fuꝑ aetherẽ¬
ds̃sit. cuite aequarep̃sumis. Hocait heliu

Expanded text:
intelligentes loquantur mihi, et vir sapiens audiat me. Heliu sanctum Job despiciens, convertit se ad eos qui cominus assistebant, et ita de beato Job definite pronuntians, ait ad eos: Job autem stulte loipso est homo creatus, et conditus. Probetur Job, inquit Heliu: non examinetur, quod solet ad probationem neque desinas infligere poenas operantibus iniquitatem. Qui addidit super peccata sua blasphemiam. ator est, addit ad cumulum peccatorum, ut in blasphemiae crimen erumpat, prgatur, et tunc ad judicium provocet sermonibus suis Deum. Condemnetur inter nos innes beati Job, quibus amicis suis ad singulas eorum interlocutiones respondit, nihil horum ego respondebo sermonibus tuis, et amicis tuis tecum. Pro eo quod non potuerunt ei rationabiliter respondere. Suspice ad coelum, et intuere ei, et contemplare aethera, quod altior te sit. Id est, cui te aequare praesumis? Hoc ait Heliu,
Abbreviated transcription (Latin):
trrannoꝵ ubi sub hac pluralitate disputatio¬
nissuae haeliu scmiobtalib ad miscet eisq simi¬
lẽ iudicat dũ calũ niatores & tyrannos iniꝗos
homines nominat quoꝵ calũniis & potentia
homo & filius hominis oppressi ingemes center¬

Expanded text:
tyrannorum. Sub hac qualitate disputationis suae, Heliu sanctum Job talibus admiscet: eisque similem judicat, dum calumniatores et tyrannos, iniquos homines nominat, quorum calumniis, et potentia, homo, et filius hominis oppressi ingemiscunt
Abbreviated transcription (Latin):
comutantur. Qm̃igitur expectauiet non sunt lo¬
cut: steterunt et ñ responderunt ultra. Respon¬
debo &egopartẽmea. & ostendãscientia meam.
uictos usq ddeo qui in suis concertationib stete¬
runt ponualentes ulterius ꝓgredi. etrespon¬
dere nequiuerint. Promde ethaelurait ꝓuiri¬
uanitatis dicere eũ satis appar&. cũ subiungit
Plenus sũ enĩ sermonibus & coartatmesiue an¬
mustũ absq spiraculo qđ langunculas nouar
disrũpit. Loquar etrespondebo paululum.:
aperiã labiamea etrespondebo Non accipiã
ꝑsonã pauperis & dm̃ homini ñ equabo: Nes¬
cio enĩ quãdius absistã : &iã si post modicum

Expanded text:
oniam igitur exspectavi et non sunt locuti, steterunt et non responderunt ultra. Respondebo et ego partem meam, et ostendam scientiam meam. victos, usque adeo qui in suis concertationibus steterunt, non valentes ulterius progredi, et respondere nequiverunt. Proinde et ego Elitantia vanitatis dicere eum satis apparet, cum subjungit: Plenus sum enim sermonibus, et coarctat spimustum absque spiraculo, quod lagunculas novas disrumpit. Loquar et respondebo paululum, aperiam labia mea, et respondebo. Non accipiam personam viri, et Deum homini non aequabo. Nescio enim quamdiu subsistam, et si post modicum
Abbreviated transcription (Latin):
Quẽ constituit aliũ suꝑt̾rã aut quẽ posuit suꝑ
orbẽ quẽ fabricat᷑: qđ est nũquidalium
restore posuit. quia creatoris iustitia discre¬
paret : ipse ergo qua potens c̃ditor tãpius:
moderator: quia opus suũ agnoscit & dili¬
git. Sidirexerit adeũ corsuu s p̃millius &
tur scđm regula iustitiȩ suae uoluerit in¬
tueri: deficiet acperibit. sed eũ pietate po¬
tius gubernat acsustinet : Nã suniquita¬
tes obsera eris quissustinebit: spmdiẽ
animã quaeuiuificat homine. & flatũ ipsã
p̃sente uitã qu&̧ corporib nris ꝑ anhelitũ ex
hocaere ministratur. Haecergo hae liu dicit
ad seitatrahȩre dm cũ aufert hominib
uitã qua eis creando tibuerat. scđm illud¬
uideri figurata: ut nc̃ in xpo c̃pleantur
quando ꝑ dispensatione carnis adsupte.
pateundẽ filiũ suũ ꝑque om̃a fecit. ad hunc

Expanded text:
Quem constituit alium super terram: aut quem posuit super orbem quem fabricatus est? Id est, numquid alium rectorem posuit, qui a creatoris justitia discreparet. Ipse ergo quam potens conditor, tam pius est moderator, quia opus suum agnoscit et diligit. Si direxerit ad eum cor suum, spiritum illius et tur, secundum regulam justitiae suae voluerit intueri, deficiet ac peribit; sed cum pietate potius gubernat ac sustinet. Nam si iniquitatem observaverit, quis sustinebit? Spiritum dixit animam, quae vivificat hominem, et flatum, ipsam praesentem vitam, quae corporibus nostris per anhelitum ex hoc aere ministratur. Haec ergo Heliu dicit ad se trahere Deum, cum aufert hominibus vitam, quam eis creando tribuerat. videri figurata, ut nunc in Christo compleantur, quando dispensatione carnis assumptae, Pater eumdem Filium suum, per quem omnia fecit
Abbreviated transcription (Latin):
rim cordesit cũꝑ dm̃bonũ conscientiȩ pos¬
sid&. Videbit aũt faciẽ dĩ ꝓpitiũ dĩ sibi
uultũ illius sentiens redditurus ei digna
satis factione uistitiã: cũ respici& homines
& dic&: peccaui et uere deliqui & uterã dig¬
ñ ñ recepi : Magnares ÷ dõq: plurimũ accep¬
tabilis: ut homoerrores suos c̃fiterineruber¬
cat: p̃sertim si ꝓ eis seintellegat castigari:
Et suta humili& ut quicꝗd castigationis
sustinuerit: ꝓmeritissuis parũ se passũ eẽ.

Expanded text:
rim corde fit, cum per Deum bonum conscientiae possideatur. Videbit autem Dei faciem, propitium sibi vultum illius sentiens, redditurus ei digna satisfactione justitiam. Respiciet homines, et dicet: Peccavi, et vere deliqui, et ut eram dignus non recepi. Magna res est, Deoque plurimum acceptabilis ut homo errores suos confiteri non erubescat: praesertim si pro eis se intelligat castigari, et ita se humiliet, ut quidquid castigationis sustinuerit, pro meritis suis parum se passum
Abbreviated transcription (Latin):
nouis sent dm̃: non sicut dm̃glorificauer¬
nisi in ipsa ratione &iudiciom̃tis. ubier¬
go dm̃glamsua habuer̃ c̃teptui. ubi ab
ea c̃tra sua c̃scientiã recesser. Om̃sq uias
mandatoꝵ dĩ quas suis cordib habeban
ingenitas. posse ecintellegere detractar̃.
C ũ hominib qq̃ itaimpiȩ atq in iuste age¬
r̃ ut addm̃ pauperũ oppressurũ damor
psonaret. Siue uideos impios atq in cre¬
dulos ꝑcussit ds̃ in loco uidentiũ iđ in
tralege mosaica : ubi ꝓph&e qͥuidentes
dicti sunt. habitabant in ipsa itaq spe
legis ꝓmissorũ c̃teplatione tãꝗ in quoda
uidentiũ loco iuste ꝑ cussi ađos. In tantũ
utoratio eĩ dẽ pauperis ihuxp̃i qͥ snobis

Expanded text:
 non sicut Deum glorificavernisi inspiratione et judicio mentis? Ubi ergo Deo gloriam suam habuerunt contemptui: ubi ab ea contra suam conscientiam recesserunt, omnesque vias mandatorum Dei, quas suis cordibus habent ingenitas, nosse et intelligere detrectarunt, cum hominibus quoque ita impie et injuste egerunt, ut ad Deum pauperum oppressorum clamor t. Sive Judaeos impios atque incredulos percussit Deus in loco videntium, id est, in lege Mosaica: ubi prophetae, qui videntes dicti sunt, inhabitant. In ipsa itaque spe legis, et promissorum compositione, tamquam in quodam videntium loco, juste percussi a Deo sunt: intantum ut or
Abbreviated transcription (Latin):
ȩtẽ ipsec̃cedit quando ñ consurgunt ad¬
uersus eã pugnȩ ꝑsecutionũ siue quan¬
dohaereticoꝵ lites & scandala c̃quies cunt
Necñ ctrauitioꝵ bella quiȩtẽ ac pacis silen¬
tiũ ipsedonat quando deuictis eis¬
& uelut a cerrimis hostib ex pugnatis pax
sit in homine sũm auirtutũ. Etquis : alius pt̃

Expanded text:
etem ipse concedit, quando non surgunt adversus eam pugnae persecutionum, sive quando haereticorum lites, et scandala conquiescunt. Nec non contra vitiorum bella, quietis et pacis silentium ipse donat: quando devictis eiset velut acerrimis hostibus expugnatis, pax fit in homine summa virtutum. Quod autem ait:
Abbreviated transcription (Latin):
iustus uindictã impiorũ. exẽplũ uidelic& pec¬
catoꝵ hominũ ꝑtimescens: man̾suas lauabit
iste corrigitur hocigit modo turbabuNT
populi quaturbatione trã sensibile le¬
gim̃ c̃turbata. sic̃ ꝓphaait addnm. Cõ¬

Expanded text:
justus vindictam impiorum, exemplum videlicet peccatorum hominum pertimescens, manus suas lavabit  Hoc igitur modo turbabuntur populi, qua perturbatione terram sensibilem legimus conturbatam: sicut propheta ait ad Deum: Com