comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Bexta ĩchoãte setuli etate dñs ĩ car¬
ne apparẽs. octaua die natiuitatis
iuxta legẽ circũtisꝰ est: tricesia et ter¬
tia post hec ad templũ delatꝰ et le¬
grilia ꝓeo sũt mimera oblata.: Hec
ĩtuẽtes ad litterã aꝑte discimꝰ qͣn¬
ta nobis diligẽtia sũt euãgelite fi¬
dei subeũda mysteria: q̃ndo ip̃e bñ¬
dictionẽ grẽ afferẽs qͥ legẽ lute̾ dedit:
ueterũ pͥmo terioniaꝵ ritu ꝯserra¬
ua gr̃e saccamẽta suscipẽ simul et
tradẽ curauit. Ecte hydria sexta ad
te gaudia mũdiorẽ ceteris afferens
te resurrectiõĩs a pctoꝵ nos morte
redemit ĩtelligis: in ĩductione in
templũ et oblacione hostie purificã¬
tis. figuratũ cognostis fideles quos¬
q de baptisterio ad altare scm ĩgre¬
di ⁊ ac dr̃ci coeꝑis et sangiũs uicti¬
ma singulari debere ꝯsetrati: uino
quidẽ de aqua facto et quidẽ mera¬
cissiõ donatꝰ es. Porro si circũcisioĩs
die ad genalẽ hũam generis resur¬

Expanded text:
exta inchoante saeculi aetate, Dominus in carne apparens, octava die nativitatis, juxta legem circumcisus est. Tricesima et tertia post haec ad templum delatus, et legalia pro eo sunt munera oblata. Haec intuentes ad litteram, aperte discimus quanta nobis diligentia sunt evangelicae fidei subeunda mysteria, quando ipse benedictionem gratiae afferens, qui legem litterae dedit, veterum primo caeremoniava gratiae sacramenta suscipere simul et tradere curavit. Ecce hydria sexta, adtae gaudia, mundiorem caeteris afferens nicae resurrectionis a peccatorum nos morte redemit, intelligis, in inductione in templum, et oblatione hostiae purificantis, figuratum cognoscis, fideles quoque de baptisterio ad altare sanctum ingredi, ac dominici corporis et sanguinis victima singulari debere consecrari; vino quidem de aqua facto, et quidem meracissimo, donatus est Porro si circumcisionis diem ad generalem humani generis resur
Abbreviated transcription (Latin):
int: et cũ mebriati fuerĩt tũc id qd
deteriꝰ est. tu aũt seruasti uniũ bo¬
nũ usq adhuc: qr doctoꝵ est cognos¬
cere distanciã legis et euãgelii. ue¬
ritatis et umbre: cũitisq ueterib
ĩstitutis. cũctis regni trem ꝓmissis.
nouã euãgelite fidei grã et ꝓpetu-¬
a celestis patrie dona ꝓferre. Hoc¬

Expanded text:
ebriati fuerint, tunc id, quod deterius est. Tu autem servasti bonum vinum usque adhuc. Quia doctorum est cognoscere distantiam Legis et Evangelii, veritatis et umbrae, cunctisque veteribus institutis, cunctis regni terreni promissis, novam evangelicae fidei gratiam, et perpetua coelestis patriae dona praeferre
Abbreviated transcription (Latin):
recepti parata. Grete em̃ ciqua
hydor dicit᷑. Aqua aũt sc̃pture sa¬
tre stienciã designat: que suos au-¬
ditores et a pctoꝵ sorde diluere: et
diũe cognicioĩs solet fonte potare
dei exemplũ recte credendi at uiuẽ¬
di ꝓposita ẽ generi hũanor ꝑ sex se¬
culi labẽtis etates: id est usq ud tẽ¬
pus dm̃ce p̃dicatioĩs. Et bene lapi¬
dea sũt uasa qr forcia sũt p̃cordia
iustoꝵ: utpote illiꝰ fide et dilectioẽ
solidata lapidis.quẽ uidit damel
p̃scisũ de mõte sine manib ⁊ sactũ¬
qz in montẽ magnũ. et ĩplesse oẽz¬

Expanded text:
receptui parata: Graece enim aqua receptui parata: Graece enim aqua hydor dicitur. Aqua autem scripturae sacrae scientiam designat: quae suos auditores et a peccatorum sorde abluere, et divinae cognitionis solet fonte potaredei exemplum recte vivendi ac credendi proposita est generi humano per sex saeculi labentis aetates, id est, usque ad tempus Dominicae passionis. Et bene lapidea sunt vasa: quia fortia sunt praecordia justorum, ut pote illius fide et dilectione solidata lapidis quem vidit Daniel praecisum de monte sine manibus, factumque in montem magnum, et implesse o
Abbreviated transcription (Latin):
mulier: significat se diuĩtatis qua
miratulũ erat patrandũ. nõ pͥnci
michi in q̃t et tibi ẽ mulier: Non¬
quã ex pr̃e semꝑ habiu. tũ tua tar¬
ne ex qua carnẽ suscepi cõmime nõ
est. Nondũ ueiit hora mea. ut fra¬
gilitatẽ sũpte ex te hũanitatis mo¬
riẽdo demõstrem: prius ẽ ut potẽ¬
ciã et̾ne deitatis u̾tutes oꝑando pa¬
tefaciã. Uent aũt horst ut quid
sibi et matri cõmune ess ostendet:
cũ eã meriturꝰ ĩ trute discipulo u̾¬
gin u̾giẽ cõmẽdare curabat. Car¬
ins nãq ĩfirma ꝓpeciẽs. matrẽ de
qua hec suscepit pie cognitã. ei quẽ
maxĩe diligebat discipulo cõmẽda¬
uit: quã diĩa facturꝰ qͣsi incogni¬
tã se nosse dissimulat. qr hãc duũe
natiuitatis auctorẽ nõ esse cognos
cit. Erant aũt ibi lapidee hydrie sex
posite scdm purificationẽ uideoꝵ:
capiẽtes singule metretas biuas
uł ternas. Hydrie uocãt᷑ uasa aqͣꝵ

Expanded text:
mulier? significat se divinitatis, qua mulier? significat se divinitatis, qua miraculum erat patrandum, non princimihi, inquit, et tibi est, mulier? Nonquam ex Patre semper habui, cum tua carne, ex qua carnem suscepi, communis non est. Nondum venit hora meo, ut fragilitatem sumptae ex te humanitatis moriendo demonstrem: prius est ut potentiam aeternae deitatis virtutes operando patefaciam. Veniet autem hora ut quid sibi et matri commune esset ostenderet, cum eam moriturus in cruce discipulo virgini virginem commendare curavit. Carnis namque infirma perpetiens, matrem, de qua haec suscepit, pie cognitam, ei, quem maxime diligebat, discipulo commendavit, quam divina facturus quasi incognitam se nosse dissimulat, quia hanc divinae nativituit, lapideae hydriae sex positae secundum purificationem Judaeorum, capientes singulae metretas binas vel ternas . Hydriae vocantur vasa aquarum
Abbreviated transcription (Latin):
credentiũ in eũ fides aucta ꝓficeret.
lis sensus suauitas: paulatĩ cepe¬
int obcarnalẽ phariseoꝵ in tp̃tationẽ
a prista sua u̾tute defice. Qui mox ea
que tarnalia uidebãt᷑ mãdata adspĩ¬
talẽ ꝯuertit doctrinã: cũctãq littere
legalis suꝑfiriẽ. euãgelica celestis gr̃e
u̾tute mutauit: qđ est uinũ fecisse de
sit qd̾ tũ deficiẽte umo dicẽt mater¬
ih̾u ad eũ uniũ nõ habẽt respondit.
qd michi et tibi ẽ mulier. nondũ ue¬
int hora mea. Neq em̃ matrẽ suã
ĩhonoraret qͥ nobis iubet honorare
patrẽ et matrẽ: aut eã sibi esse ma¬
trẽ neguret. ex tuiꝰ carne ugiea
carne suscipe nõ despexit: etiã apło
teste qͥ ait. Nui factꝰ est ei ex semi-¬
ne duiud scdm carnẽ. Quomõ enĩ
ex semnie daiud scdm carnẽ : si non
ex corꝑe marie sdm carnẽ que ex
daiud sennẽ descẽdit: Es ĩ eo qd im
raculũ facturꝰ ait q̃d inͥ et tibi est

Expanded text:
credentium in eum fides aucta proficeret. credentium in eum fides aucta proficeret. lis sensus suavitas paulatim coeperat, ob carnalem Pharisaeorum interpretationem, a prisca sua virtute deficere. Qui mox ea, quae carnalia videbantur, mandata ad spiritalem convertit doctrinam, cunctamque litterae legalis superficiem evangelica coelestis gratiae virtute mutavit, quod est vinum fecisse de sit quod, deficiente vino, dicit  BeJesu ad eum: Vinum non habent. Respondit: Quid mihi et tibi est, mulier? nondum venit hora mea. Neque enim matrem suam inhonoraret, qui nobis jubet honorare patrem et matrem: aut eam sibi esse matrem negaret, ex cujus carne virginea carnem suscipere non despexit, etiam Apostolo teste qui ait: Qui factus est ei ex semine David secundum carnem . Quomodo ex semine David sMariae secundum carnem, quae ex David semine descendit? sed in eo quod, miraculum facturus, ait: Quid mihi et tibi est,
Abbreviated transcription (Latin):
miptiaꝵ lotꝰ uidea extitit: ĩ qua filiꝰ
fide ꝯfirmare dignatꝰ est. ꝑ uocatis
ad fidẽ gentib: usq ad fines orbis t̾re
earundẽ niptiaꝵ uotiua gaudia ꝑue
mũ quippe secłi tempꝰ aute legẽ pa¬
triarchaꝵ exemplo: sidm sub lege
ꝓphetaꝵ scriptis: tertiũ sub gra p̃to¬
mis euãgelistaꝵ quasi tertie diei lu¬
te mũdo refulsit: in quo dñs et sal-¬
uator nr̃ ꝓ redẽptione generis hũa¬
n ĩ carne natꝰ apparuit. E et hoc
qd ĩ chana galilee id est ĩ delo trãs¬
migratõis ꝑpetrate. ẽẽdẽ nuptie fac¬
te phibent᷑: typice denũtiat eos ma¬
xime qͥ grã xp̃i digni existere: qui
zelo feruere deuotiõis. et emulari
carismata maiora ac de uitiis ad u̾¬
tutes bona oꝑando: de trens ad et
na norũt sperãdo et amãdo tñsim¬
grare. Discũbente aũt ad nipuas
dño uinũ defecit: ut meliore uino¬
ꝑ ip̃m mirabili ordine facto⁊ mam¬
festaret᷑ głia latentis i hõĩe dei: ⁊

Expanded text:
ptiarum locus Judaea exstitit, in qua Filius fide confirmare dignatus est, sed vocatis ad fidem gentibus, usque ad fines orbis terrae, earumdem nuptiarum votimum quippe saeculi tempus ante legem patriarcharum exemplis, secundum sub lege Prophetarum scriptis, tertium sub gratia praeconiis evangelistarum, quasi tertia diei luce mundo refulsit, in quo Dominus et Salvator noster, pro redemptione generis humani in carne natus apparuit. Sed et hoc quod in Cana Galilaeae, id est in zelo transmigrationis perpetratae, eaedem nuptiae factae perhibentur, typice denuntiat eos maxime gratia Christi dignos existere qui zelo fervere piae devotionis, et aemulari charismata majora, ac de vitiis ad virtutes, bona operando, de terrenis ad aeterna norunt sperando et amando transmigrare. Discumbente autem ad nuptias Domino vinum defecit, ut, vino meliore per ipsum mirabili ordine facto, manifestaretur gloria latentis in homine Dei, et
Abbreviated transcription (Latin):
di remediũ ꝯfugit: aqua hydrie pu¬
rificãtis ablutꝰ est. Si uõ ĩtelligere
didicerit ihrłm et templũ dei eccłia
chodonosor diabolũ iħm sacerdote
magnũ. uerũ etm̃iq pontifitẽ esse
largiũt᷑ uidelit ꝓpt̾ decalogũ et sep¬
tiformẽ eiusdẽ spũs gr̃a: uideritq
hoc cotidie fieri aliis miniꝵ a diabo¬
lo de eccłici pettãdo raptis. aliis grã¬

Expanded text:
di remedium confugit, aqua hydriae purificantis ablutus est. Si vero intelligere didicerit Hierusalem et templum Dei Ecclesiam chodonosor diabolum, Jesum sacerdotem magnum, verum aeternumque pontificem esse largiuntur, videlicet propter decalogum et septiformem ejusdem Spiritus gratiam, videritque hoc quotidie fieri, aliis nimirum a diabolo de Ecclesia peccando raptis, aliis gra
Abbreviated transcription (Latin):
telligis benedictionẽ que ꝓmissa est
abrihe ĩte de gentib credẽte muus
esse ꝯpletũ. mumꝵ tibi de aqua ui¬
nuĩ fecit: qr spitale sensũ cuiꝰ noua
fraglãtia debriaris aperuit. Quar¬
te etatis mitiis dauid ꝓsaule regnũ
ifrahelitite gẽtis sortit᷑. hũilis m̃otẽs
et mitis: exul ꝓ illo tui ꝰ ĩiusta diu
ꝑsetutioe cruticibat᷑. Eite hydria qͣrta:
salutari fonte repleta. Quisqs hec
cudiẽs hũilitati atq m̃otentiestu¬
duerit: et suꝑbiã ceꝑit atq ĩudiã
suo de corde repelle: quasi haustũ a¬
que limpidissiẽ quo reficiat᷑ ĩuenit.
At si ĩ saule iudeos ꝑsequẽtes. ĩ da

Expanded text:
telligis benedictionem, quae promissa est telligis benedictionem, quae promissa est Abrahae, in te de gentibus credendis munus esse completum, nimirum tibi de aqua vinum fecit, quia spiritualem sensum, cujus nova fragrantia inebriaris, aperuit. Quartae aetatis initiis David pro salute regnum Israeliticae gentis sortitur, humilis, innocens et mitis, exsul pro illo cujus injusta diu persecutione cruciabatur. Ecce hydria quarta fonte salutari repleta. Quisquis haec audiens humilitati atque innocentiae studere, et superbiam coeperit atque invidiam suo de corde repellere, quasi haustum aquae limpidissimae, quo reficiatur, invenit. At si in Saule Judaeos persequentes, in
Abbreviated transcription (Latin):
lũba que post diluiũ ramũ oliue
ĩtulit ĩ arthã. unctionẽ spussc̃ qua
baptizati ĩbuũt᷑ intellexerit: uiuũ
ꝓfecto de aqua factũ mirat᷑. qr ĩ ue¬
teris historia facti suã ablutionẽ
scificationẽ iustificationẽ ꝓphetari
tans obedienciã abruhe: filiũ eiꝰ un¬
cũ eũ quẽ diligit ĩ holotaustũ sibi
offerri p̃cepit. Nõ differt abrahã
face que iubet᷑. s ꝓfilio ĩmolat᷑ a¬
ries. ip̃e tñ ꝓ obediẽtie u̾tute exinna
ꝓpetue benedictiõĩs hereditate dona
tur. Ette habes hydriã tertiã. Audi¬
ens emĩ qͣnta sit u̾tus obediẽtie. quã¬
ta mercede remimeret᷑: et ip̃e obediẽ¬
ciã disce atq habere satagis. Qdsi
ĩmolacionẽ filii unici dilecti. passio¬
nẽ eiꝰ ĩtelligis de quo dicit pat̾:. hic
est filiꝰ meus dilectꝰ ĩ quo ni bene tõ¬
platiui : ĩ quo qr diĩtate ĩpassibili
ꝑmanẽte sola hũanitas mortẽ pas¬
si filiꝰ offert᷑ ẜ aries mactat᷑. Si in¬

Expanded text:
iluvium ramum olivae intulit in arcam, unctionem Spiritus sancti qua baptizati imbuuntur, intellexerit, vinum profecto de aqua factum miratur, quia in veteris historia facti suam ablutionem, sanctificationem, justificationem prophetari tans obedientiam Abrahae, filium unicum, quem diligebat, in holocaustum sibi offerre praecepit . Non differt Abraham facere quae jubetur, sed pro filio immolatur aries; ipse tamen, pro obedientiae virtute eximia, perpetuae benedictiodiens enim quanta virtus obedientiae quanta mercede remuneretur, et ipse obedientiam discere atque habere satagis: quod si in immolatione filii unici dilecti passionem ejus intelligis de quo dicit Pater: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi complacui ; in qua quia divinitate impassibili permanente, sola humanitas mortem passi filius offertur, sed aries mactatur. Si in
Abbreviated transcription (Latin):
Uerbis enĩ legis ꝓmutebat᷑ u̾gnus
partꝰ: et uere sc̃us qr ĩmatulatus.
Demq ip̃m esse q̃ lege signet᷑. in eũ¬
dẽ moduab ãgelo repetita uerba de¬
clarãt: qr qd nascet᷑ inqͥt stm̃ uota¬
bit᷑ filiꝰ dei. Nõ em̃ uirilis coitꝰ uul¬
ue ugnialis secreta reserauit: s ĩ¬
matulatũ semẽ ĩuolabili uterox
nouitate nõ senserit et celesti maies¬
tate depulerit. Nã si literã seqͣm.
quomõ stũs oĩs maisculꝰ ⁊ cũ multos
sceleratissios fuisse nõ lateat. Nun¬
quidstus achab: Nũqͥd sc̃i ꝑseudo ꝓ¬
phete: quos ad helie p̃tes ultor cele¬
stis ĩuirie ignis absũpsit: S ille sãc¬
tus ꝑ quẽ figurã futuri mysterii pia
legis diuĩe p̃sĩpta signabãt: eo qd
pulos dei ĩmaculate fecũditatis a¬
periret genitale secretũ. Hic ergo
solꝰ aperuit sibi uuluã. Net miꝵ.
Qui em̃ dixerat ad ꝓphetã pͥusꝙͣ
te formarẽ in utero noui te. et ĩ uul¬
ua m̃ris scĩficaui te: q̃ ergo uuluã

Expanded text:
uerbis enim legis promittebatur uirginis partus. et uere sanctus, quia inmaculatus. denique ipsum esse qui lege signetur in eundem modum ab angelo repetita uerba declarant: quia quod nascetur inquit sanctum uocabitur filius dei. non enim uirilis coitus uuluae uirginalis secreta reserauit, sed inmaculatum semen inuiolabili utero snouitate non senserit et caelesti maiestate depulerit. nam si litteram sequamur, quomodo sanctus omnis masculus, cum multos sceleratissimos fuisse non lateat? numquid sanctus Achab? numquid sancti pseudoprophetae, quos ad Heliae preces ultor caelestis iniuriae ignis absumsit? sed ille sanctus, per quem figuram futuri mysterii pia legis diuinae praescripta signabant, eo quopulos dei inmaculatae fecunditatis aperiret genitale secretum. hic ergo solus aperuit sibi uuluam. nec mirum; qui enim dixerat ad prophetam: priusquam te formarem in utero, noui te et in uulua matris sanctificaui te, qui ergo uuluam
Abbreviated transcription (Latin):
emĩ uiciis dĩto dignꝰ uditabat᷑ op¬
tutiui. q oculi dm̃ suꝑ iustos. Bides
om̃ez legis ueteris seriem fuisse typũ
futuri: nã et cirtũtisio purgationẽ
significat delictoꝵ. S qm ꝓua qua¬

Expanded text:
enim vitiis, Dominico dignus judicabatur obtutu, quia oculi Domini super justos . Vides omnem legis veteris seriem fuisse typum futurae, nam et circumcisio purgationem significat delictorum. Sed qu
Abbreviated transcription (Latin):
suos ãmoneat ditẽs. Cũ plage mũ¬
di rrebrestũt cũ tror iuditii u̾tutib
cõmotis ostendit᷑: leuate capita id
est exhilarate corda: qr dũ funtur
mũdꝰ cui cauna nõ estis. ꝓpe fit re¬
dẽptio quã quesistis. In scriptura
etem̃ sacra sepe caput ꝓmẽte pom¬
tur: qr sũ capite regũt᷑ mẽbea. ita
cogitatiões mẽte disponũt᷑. Lena
gaudia patrie celestis erige. Qui
ergo deũ diligũt ex mũdi fine gau¬
dere atq hilarescẽ iubẽt᷑: qr uide¬
lit eũ quẽ amãt mox ĩuemunt:
dũ tñsit is quẽ nõ amanerunt.
Absit emĩ ut fidelis quisq qͥ deu
uide̾ desiderat. de mũdi ꝑcussiõib
lugeat: quẽ finiri eisdẽ ꝑcussiõib
nõ ignorcit. Scriptũ nãq est. Q̾
cũq uolu̾it amicꝰ esse seculi huiꝰ:

Expanded text:
suos admoneat, dicens: Cum plagae mundi crebrescunt, cum terror judicii virtutibus commotis ostenditur, levate capita, id est exhilarate corda, quia dum finitur mundus, cui amici non estis, prope fit redemptio quam quaesistis. In Scriptura etenim sacra saepe caput pro mente ponitur, quia sicut capite reguntur membra, ita et cogitationes megaudia patriae coelestis erigere. Qui ergo Deum diligunt ex mundi fine gaudere atque exhilarescere jubentur, quia eum quem amant mox inveniunt, dum transit is quem non amaverunt. Absit enim ut fidelis quisque, qui Deum videre desiderat, de mundi percussionibus lugeat quem finiri eisdem suis percussionibus non ignorat. Scriptum namque est: « Qui voluerit amicus esse saeculi hujus
Abbreviated transcription (Latin):
tute uiguit. ad ꝓpagandã hũam
genis ꝓlẽ robustꝰ fuit ⁊ salute cor
poꝵ uiridis opuletia rerũ pĩgłus.
At nũc ip̃a sua senectute depͥmit᷑:
et q̃si ad uitinã mortẽ molestiis
trebrescẽtib ueget᷑. Nolite ergo frẽs
mei dilige̾: quẽ uidetis du stare
nõ posse. Precepta apłica in aĩo ꝓo¬
nite: quib nos admonet dicẽs. No
dosũt: qr si qͥs diligit mũdũ non
est caritas patris ĩ eo. Nudiꝰ tertiꝰ
frẽs agnoiustis. qd subito turbine ã¬
nosa arbusta eruta: destructe domꝰ
atq eccłie a fundgmẽtis euse sũt. Nũ¬
ti ad uespũ sam et ĩcolumes acturos
se ĩ crastinũ aliqͥd putabãt: et tñ noc¬
te eadẽ repẽtina morte defũcti sũt ĩ
laqueo rume dephensi. S ꝯsiderã¬

Expanded text:
tute viguit, ad propagandam humani tute viguit, ad propagandam humani generis prolem robustus fporum viridis, opulentia rerum pinguis. At nunc ipsa sua senectute deprimitur, et quasi ad vicinam mortem molestiis crescentibus urgetur. Nolite ergo, fratres mei, diligere quem videtis diu stare non posse: praecepta apostolica in animo ponite, quibus nos admonet, dicens: Nodo sunt, quia si quis diligit mundum, non est charitas Patris in eo . Nudius tertius, fratres, agnovistis quod subito turbine annosa arbusta eruta, destructae domus, atque Ecclesiae a fundamentis eversae sunt. Quanti ad vesperum sani atque incolumes acturos se in crastinum aliquid putabant, et tamen nocte eadem repentina morte defuncti sunt, in laqueo ruinae deprehensi? 6. Sed consideran
Abbreviated transcription (Latin):
possũt. Ait ergo. Celũ et t̾ra tran¬
sibũt: uerba aũt mea nõ tnͣsient.
At si aꝑtedicat. Om̃e qd apud uos
durabile est et smne mutaciõe dura¬
bile ad et̾ntatẽ nõ est: et õe qd̵ apd̾
me tñsire cerint᷑ fixũ et sine tnͣsitu
tenet᷑. qr sine mutabilitate manẽtes
sentẽtias exp̾mt meꝰ sermo qͥ tran-¬
sit. Et eite frẽs mei iã cerminꝰ: qd̾
audiebaniꝰ. Noius cotidie et trebees¬
centib malis mũdꝰ reget᷑. Ex illa
plebe ĩnumera quãti remũseritis
aspicitis: et tñ adhuc cotidie flagel¬
la uegent repẽtim casus oppĩnũt:
noue nos et ĩꝓiuise clades totidie cif¬
coepus foete et ĩcolume manet pet
ia⁊ in ãnis nũt semlib staturu tur¬
uat᷑ teruix exsictata deponit᷑. frequẽ¬
tib suspiriis pectꝰ ueget᷑: u̾tus defi¬
cit loquẽtis uerba anhelitꝰ ĩterti¬
dit: nã et si lãguor desit plerũq
semb ip̃a sua salꝰ egritudo est: ita
mũdꝰ in ãnis p̾orib uelut ĩ iuuẽ¬

Expanded text:
t. Ait ergo: Coelum et terra transibunt, verba autem mea non transibunt. Ac si aperte dicat: Omne quod apud vos durabile est, sine immutatione durabile ad aeternitatem non est; et omne quod apud me transire cernitur, fixum et sine transitu tenetur, quia sine mutabilitate manentes sententias exprimit meus sermo qui transit. 5. Ecce, fratres mei, jam caudiebamus. Novis quotidie et crebrescentibus malis mundus urgetur. Ex illa plebe innumera quanti remanseritis aspicitis, et tamen adhuc quotidie flagella urgent, repentini casus opprimunt, novae nos et improvisae clades afflicorpus, forte et incolume manet pectia; inanis autem senilibus statura curvatur, cervix exsiccata deponitur, frequentibus suspiriis pectus urgetur, virtus deficit, loquentis dit; nam etsi languor desit, plerumque sensibus ipsa sua salus aegritudo est: ita mundus in annis prioribus velut in juven
Abbreviated transcription (Latin):
tauit: et casura tot edificioꝵ funda¬
mẽta ꝯcussit. Quid ergo iudex iste
tati nõ potest. tũ nos ꝑ tenussimã
nbẽ ferit: Inire eiꝰ p̾sentia que ca-¬
rosubsistet. si uentũ mouit et terraz
subruit: ꝯtitauit aera et tot edifitia
strauit: Hãc districtionẽ uẽturi iu¬
dicis paulꝰ ꝯsiderãs ait. Horreudũ
est ĩcide ĩ manꝰ dei uuetis. Hũc ꝓsal¬
mista expunt dicẽs. Deꝰ maĩfestus

Expanded text:
uit, casura tot aedificiorum fundamenta concussit. Quid ergo judex iste tari non potest cum nos per tenuissimam nubem ferit? In irae ejus praesentia quae caro subsistet, si ventum movit, et terram subruit, concitavit aera, et tot aedificia stravit? Hanc districtionem venturi judicis Paulus considerans, ait: Horrendum est incidere in manus Dei viventis . Hanc Psalmista exprimit, dicens: Deus manif
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯspt̃u eiꝰ ardebit et ĩ circuitu eius
tẽpestas ualida. Districtionẽ quippe
tãte iusticie tẽpestas ignisq comi¬
tant᷑. qr tẽpestas exaimĩat qđ ignis
exurit. Illũ ergo diẽ fr̃es kãm illũ
ante oculos ur̃os ponite: et quitq̃d
mõ graue credit᷑. ĩ eiꝰ ꝯꝑacione leui¬
gatur. De illo etem̃ diẽ ꝑ ꝓpheta
dicit᷑. Iuxta est dies dm̃ magnus:
iuxta et uelox muns. Dox diei dñ a¬
mara: tribulabit᷑ ibi fortis. Dies ire

Expanded text:
s ignis ardebit, et in circuitu ejus tempestas valida . Districtionem quippe tantae justitiae, tempestas ignisque comitantur, quia tempestas examinat, quos ignis exurat. Illum ergo diem, fratres charissimi, ante oculos ponite, et quidquid modo grave creditur in ejus comparatione levigatur. De illo etenim die per prophetam dicitur: Juxta est dies Domini magnus, juxta et velox nimis. Vox diei Domini amara, t
Abbreviated transcription (Latin):
bus enĩ malis: iã mũdꝰ nõ uege¬
tur: Que nos tristicia: q̃ adu̾si¬
tas nõ angustat. Quid est uita
mortalis insi uia: Et quale sit
frẽs mei ppendite ĩ laboee uie las¬
sesce̾: et tñ eandẽ uiã nolle finire.¬

Expanded text:
bus enim malis non mundus urgetur? Quae nos tristitia, quae adversitas non angustat? Quid est vita mortalis, nisi via? Et quale sit, fratres mei, perpendite, in labore viae lassescere, et tandem eamdem viam nolle finir
Abbreviated transcription (Latin):
scitis quã frequẽt audiuimꝰ. Pesti¬
lẽtias sine cessatiõe patim᷑. Digna u̾o
ĩ sole et luna et stellis. adhuc aperte
nũme uidimꝰ: s qr et hec nõ longe
sint. ex ip̃a iam ueris ĩmutacioẽ tol¬
ligimꝰ. Quãius p̾usꝙͣ italia gen¬
tili gladio feriẽda traderet᷑. igneas
ĩ telo acies uidimꝰ: et ip̃m q̃ postea
hũam genis fusꝰ est sanguĩe cho-

Expanded text:
scitis, quam frequenter audivimus. Pestilentias sine cessatione patimur. Signa vero in sole, et luna, et stellis adhuc aperte minime vidimus; sed quia haec non longe sint, ex ipsa jam aeris immutatione colligimus. Quamvis prius quam Italia gentili gladio ferienda traderetur, igneas in coelo acies vidimus, ipsumque qui postea humani generis fusus est, sang
Abbreviated transcription (Latin):
est estas. Ita et uos cũ uideritis hͨ
fieri: sutote qm̃ ꝓpe est regnũ dei.
tu arboꝵ uitina estas agnostit᷑:i
ta ex riuna mũdi ꝓpe esse cognoscit
regnũ dei. Quib ꝓfecto uerbis os¬
tendit᷑: qr fructꝰ mũdi ruma est.
Ad hoc enĩ crescit ut tadat: ad hoc
gerim̃at ut que germĩnuerit cla¬
dib ꝯsumat. Bene aũt regnũ dei
bule tͣnseũt et uite dies et̾m solis
claritate fulgestũt. Que oĩa sub

Expanded text:
ideritis haec fieri, scitote quoniam prope est regnum Dei. tu arborum ventura aestas agnoscitur, ita ex ruina mundi prope esse cognoscitur regnum Dei. Quibus profecto verbis ostenditur quia fructus mundi ruina est, ad hoc enim crescit ut cadat, ad hoc geminat ut quaecunque germinaverit cladibus consumat. Bene autem regnum Dei bila transeunt, et vitae dies aeterni solis claritat
Abbreviated transcription (Latin):
mouit: et tra nõ subsistit. Quis ge
fercit: tũ celũ mouerit: Quid aũt
trores quos terminꝰ ⁊ nisi sequẽtisi¬
re p̃cones dixerim: Unde et osidera¬
re necesse est qr ab illa tribulacione
ultima. tantũ sũt tribulaciões iste¬
dissmmiles: quantũ a potẽtia iuidi¬
cis ꝑsona p̃conis distat. Illũ ergo
tẽptancia resistendo uĩcite ꝓpetra¬
ta aũt fletib punite. Aduentũ nã¬
q etm iudicis tãto securiores quãdo¬
q uidebitis: qnͣto nĩt districtionẽ il¬
lius timẽdo p̾̃uenitis.

Expanded text:
subsistit; quis ergo ferat, cum coelum moverit? Quid autem terrores quos cernimus, nisi sequentis irae praecones dixerimus? Unde et considerare necesse est quia ab illa tribulatione ultima tantum sunt, istae tribulationes dissimiles quantum a potentia judicis persona praeconis distat. Illum ergo tentantia resistendo vincite, perpetrata autem fletibus punite. Adventum namque aeterni judicis tanto securiores quandoque videbitis, quanto nunc districtionem illius timendo praevenitis.
Abbreviated transcription (Latin):
tatis ĩsamũt. Aln nõ oĩa que a mĩ¬
stris demonũ illis agũt᷑ dieb falsa
sũt et ĩsana: cũ uir urrui suarũ ui¬
gore mollito. totũ se frangit ĩ femĩa.
tãtoq illud ãbitu atq arte agit. qͣ¬
si peniteat illũ esse qd̾ uir est: Nun¬
quid nõ uiuisa ibi falsa sũt et ĩsanar
cũ se a deo formati hoĩes aut ĩ petu¬

Expanded text:
n non omnia quae a ministris daemonum illis aguntur diebus falsa sunt et insana, cum vir, virium suarum vigore mollito, totum se frangit in feminam, tantoque illud ambitu atque arte agit, quasi poeniteat illum esse, quod vir est? Nunquid non universa ibi falsa sunt et insana, cum se a Deo formati homines, aut in pecu
Abbreviated transcription (Latin):
tis mendatiũ: Graue utiq eoꝵ tor ẽ.
atq oĩ ĩpietate dep̃ssũ. qͥ ꝑ sacrilogos
iocos diuinis monitis illudẽtes uana
diligũt et falsa sectãt᷑. Et post oĩa
ad offensioms plenitudĩez dies ip̃os
ment̾ sc̃dm se nouũ appellãt annũ
quã ꝑ nefandas ferias honestate de¬
flexa turpitudo et ꝑuersitas m̃ouat᷑.
Nouũ uocant ãnũ: q̃si noui aliqͥd
aut celũ tũc ostendat aut t̾ra. No¬
uũ annũ ianuarias appellãt kalẽ¬
das: cũ uetusto semꝑ errore et horro¬
re soedestãt. Auspitia etiã uanissi¬
mi collige̾ se dicũt ac statũ uite sue
manib ĩdiciis estimãtes ꝑ ĩcerta a¬
uiũ ferarũq signa ĩmmẽtis ãm
fut᷑a rimãt᷑: tũ utiq apud deũ so¬
lũ sit ẜ notitia futõꝵ et legalis aut¬
toritas ista ꝓhibent dicẽs. Ne auspi¬
tenũ: ne auguriis ĩtendatis. Pximi¬
seri at miserãdi hoĩes rapti errorib
paganoꝵ et minꝰ ꝓuidotorde ceta¬

Expanded text:
tis mendacium ? Grave utique eorum cor est, atque omni impietate depressum, qui per sacrilegos jocos divinis monitis illudentes et vana diligunt, et falsa sectantur; et post omnia, ad offensionis plenitudinem, dies ipsos nienter secundum se novum appellant aonestate falsa turpitudo et per versitas innovantur. Novum vocant annum, quasi novi aliquid aut coelum tunc ostendat, aut terra. Novum annum Januarias appellant 47 calendas, cum vetusto semper errore et horrore sordescant. Auspicia etiam vanissimi colligere se dicunt, ac statum vitae suae inanibus indiciis aestimavium ferarumque signa imminentis anni futura rimantur; cum utique apud Deum solum sit notitia futurorum, et legalis auctoritas ista prohibeat dicens: Ne auspiceminí, ne auguriis intendatis . Sed miseri ac miserandi homines rapti erroribus paganorum, et minus provido corde caeca
Abbreviated transcription (Latin):
seruatis et mẽses et tꝑa et ãnos: ti¬
meo ne forte sine tausa labor auerĩ
ĩ uobis. Widete kãm: in quo laborẽ
erga se aplitũ ꝑdiderũt. Uos autẽ
sĩt huc usq ꝓdei timore fecistis ab¬
horrete uana refugite falsa ĩpia de¬
ilmate: ut et ad domũ dei ꝯfidenti
semꝑ corde uenire possitis: et ĩ fide
ur̃a genciũ magister et iudex doctri¬
nẽ sue fruitũ paulꝰ ĩuemat. Eodẽ¬

Expanded text:
servatis, et menses, et tempora, et annos: timeo ne forte sine causa laboraverim in vobis . Videte, carissimi, in quo laborem erga se apostolicum perdiderunt. Vos autem, sicut huc usque pro Dei timore fecistis, abhorrete vana, refugite falsa, impia declinate; et ut ad domum Dei confidenti semper corde venire possitis; et in fide vestra gentium magister, et judex doctrinae suae fructum Paulus inveniat. HO
Abbreviated transcription (Latin):
sũ se fecit: si quidẽ hoc ip̃m uerbũ dũs
est. Uideamꝰ igit᷑ quõ hoc ip̃m uerbũ
hoc est dñs ip̃e feterit: et ostenderit no¬
bis carnẽ suã. Qd̃ em̃ uide nõ potera¬
mus dũ erat uerbũ: uideamꝰ carnẽ

Expanded text:
fecit: siquidem hoc ipsum Verbum Dominus est. Videamus igitur quomodo hoc ipsum Verbum, hoc est Dominus ipse se fecerit, et ostenderit nobis carnem suam. Quod enim videre non poteramus dum erat Verbum, videamus factum
Abbreviated transcription (Latin):
nã sollicitudĩe ĩstruitiõe
diuini sermois edoctos: uiusas ka¬
lendaꝵ suꝑuementiũ uanitates de¬
cdinare penitꝰ et horrere: ad ꝑfectioris
tñ emẽdatiõis augmentũ ⁊ nõ me
piguit usitatũ uẽis aurib ĩserẽ ser¬
monẽ: sic̃ at beatissimꝰ paulꝰ. Frẽs
eadẽ uobis scribe mnͥ quidẽ nõ pigrũ:

Expanded text:
inem instructione divini sermonis edoctos universas calendarum supervenientium vanitates declinare penitus et horrere: ad perfectioris tamen emendationis argumentum non me piguit usitatum vestris auribus inferre sermonem, sicut ait beatissimus Paulus: Fratres, eadem vobis scribere mihi quidem no
Abbreviated transcription (Latin):
Itaq qͥ sperat in deũ at toto corde
ĩ eius gloriã luminũ suoꝵ defigit
aspectũ: ad ĩsanssias uanitates
ꝯsetratos semel deo nõ deb oculos
retorq̃re⁊ qr ut ait dñs nemo mit¬
tens manũ ad aratrũ et respitiẽs
respiciẽs retro: aptus est regno dei. Mĩs
em̃ arans si retro respiciat aut tortuo¬
sũ et ĩutilẽ faciet sulcũ: aauit crantũ
boũ suoꝵ uestigia uulnabit. Ita qui
directo trannte ac spĩtali uomẽ uicia
mũdana ꝑsultãs incedit ad regnuz¬
dei. si aspectũ suũ ad ĩpia et uana cõ¬
uerterit. et iuges suos hoc est corpꝰ at¬
q nĩa uulnerabit. et optu itme¬
ris ꝑiculosũ minis ĩtrit errorẽ. Et nõ
respexit inqͥt ĩ uanitates et ĩsamas
falsas. Quomõ beatꝰ dauid falsas
ĩsamas dicit: cũ uere ĩsamãt qͥ abiet¬
to retroesũ timore dei ad demonũ re¬
spicũt uanitates: B uir fidelis ꝓprie
naturã ĩpie falsitatis expressit: qr ĩ¬

Expanded text:
Itaque qui sperat in Deum, ac toto corde Itaque qui sperat in Deum, ac toto corde in ejus gloriam luminum suorum defigit aspectum; ad densissimas vanitates consecratos semel non debet oculos retorquere; quia, ut ait Dominus: Nemo mittens manum ad aratrum, et respiciens retro aptus est regno Dei . Omnis enim arans, si retro respiciat. aut tortuosum, aut inutilem faciet sulcum, aut 46 arantum boum suorum vestigia vulnerabit. Ita et qui directo tramite ac spirituali vomere vitia mundana persulcans incedit ad Dei regnum, si aspectum suum ad impia et vana converterit, et juges suos, hoc est corpus atque animam, vulnerabit, et optimi itineris periculosum incurret errorem. Et non respexit, inquit, in vanitates et insanias falsas. Quomodo beatus David falsas insanias dicit; cum vere insaniant, qui abjecto retrorsum timore Dei, ad daemonum respiciunt vanitates? Sed vir fidelis proprie naturam impiae falsitatis expressit: quia in
Abbreviated transcription (Latin):
lãssum nec suꝑfiuũ reor si ꝓi cõmõi¬
cione scã dudũ habita p̃cedentiũ pa¬
trũ uobis repetãt᷑ alloq̾a. Et reue¬
ra quid fastidii q̃doneris hab pro
salutis ꝓfectu utilia at deo placita
sepe dice: frequẽt᷑ audire: Et ideo
kĩm fide at deuociõe solita religio¬
si itmeris uias. at ueritatis semitas
gradiẽtes: magis magisq erroꝵ de¬
uia et diabolita caltare figmẽta.
Net em̃ deb fidelis ña que angłoꝵ
ꝯsortia ꝯcupiscit demonioꝵ lusibus¬
seruos ylla potest esse coĩo: sirut
nos eccłiaꝵ doctor ĩstruit dicẽs. Que
sus tẽplo dei cũ idolis: Quitũq ergo
credenciũ uel est tẽplũ dei uł esse de¬
siderat: sollicite cauent ne mortua
et uana sectãdo desmẽs esse templũ
dei ⁊ fiat habitatio tenebraꝵ: fiat
demoĩs monumentũ. Ait głosissi-¬
mus ꝓphetaꝵ dauid. Beatꝰ uirtuiꝰ
est nomẽ dm̃ spes ip̃iꝰ: et nõ respe¬
xit ĩ uanitates et ĩsamas falsas.

Expanded text:
nec superfluum reor, si pro commonincta dudum habita, praecedentium Patrum vobis repetantur alloquia. Et revera, quid fastidii, quid oneris habet pro salutis profectu utilia, ac Deo placita saepe dicere, frequenter audire? Et ideo, carissimi, fide ac devotione solita religiosi itineris vias, ac veritatis semitas gradientes, magis magisque errorum devia, et diabolica calcate figmenta. Nec enim debet fidelis anima, quae angelorum consortia concupiscit, daemonioservos ulla potest esse communio, sicut nos Ecclesiarum doctor instruit dicens: Quae sus templo Dei cum idolis ? Quicunque ergo credentium vel est templum Dei, vel esse desiderat, sollicite caveat, ne mortua et vana sectando, desinens esse templum Dei, fiat habitatio tenebrarum, fiat daemonis monumentum. Ait gloriosissimus propheta David: Beatus vir cujus est nomen Domini spes ipsius, et non respexit in vanitates et insanias falsas .
Abbreviated transcription (Latin):
dixit illis. Cõfidite ego sũ: nolite ti¬
mere. Et ascẽdit ad illos ĩ nauĩ: et
cessauit uentꝰ. P̾ma trepidanciũ et
ꝑiditantiũ subuẽtio est. ĩcussũ cordi¬
bus expelle timorẽ: sid̾a tẽpestatũ
furias sue p̃sentie utute ꝯpesce. Nec
mirandũ si ascendẽte in nauiculã
drĩo uentꝰ cessauit. In quotũq em̃ cor¬
de deꝰ ꝑ grũz sui adest amoris: mox
unui̾sa uicioꝵ et adusũtis mũdi. si¬
ue spituũ malignoꝵ bella p̃ssa qͥes¬
tũt. Et plus magis ĩtra se stupebãt.
Nõ emĩ intellexerũt de panib: erat
em̃ toe illoꝵ obretatũ. Dñs quidẽ et

Expanded text:
dixit illis: Confidite, ego sum, nolite timere. Et ascendit ad illos in navem, et cessavit ventus. Prima trepidantium et periclitantium subventio est, incussum cordibus expellere timorem. Secunda tempestatum furias suae praesentiae virtute compescere. Nec mirandum si, ascendente in naviculam Domino, ventus cessavit. In quocunque enim corde Deus per gratiam sui adest amoris, mox universa vitiorum, et adversantis mundi, sive spirituum malignorum bella compressa quiescunt. Et plus magis intra se stupebant. Non enim intellexerant de panibus. Erat enim cor illorum obcaecatum. Dominus quid
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̾ solaciũ uidemꝰ ĩiustis ĩ hac uita
et pct̃orib cõit exhiberi. Nõ aũt aut
qͥ facit solẽ oeiri suꝑ bonos et malos s
addidit suũ: id ẽ quẽ ip̃e fecit atq cõ¬
stituit. et a nullo aliqͥd sũpsit ut fa¬
ceret: sĩc in genesi de oĩb lumĩarib
scribit᷑ qͥ ꝓprie potest dice̾ sua esse oĩa
q̃ de nichilo creauit: ut hĩc admoue¬

Expanded text:
is in hac vita et peccatoribus communiter exhiberi. Non autem ait, qui facit solem oriri super bonos et malos; sed addidit, suum, id est, quem ipse fecit atque constituit, et a nullo aliquid sumpsit ut faceret, sicut in Genesi de omnibus luminaribus scribitur ; qui proprie potest dicere sua esse omnia quae de nihilo creavit: ut hinc admo
Abbreviated transcription (Latin):
tis corã hoĩb ut uideamĩ ab eis. id
est hoc aĩo tene ut cũ iuste uiuatis
siue aliqͥd bomi oꝑis faciatis ibi bo¬
nũ urm ne ꝯstituatis : ut uos uideãt
hoĩes illisi placeatis. laudẽq ab eis

Expanded text:
 hominibus, ut videamini ab eis . » Id hoc animo tenere, ut cum juste vivatis, sive aliquid boni operis faciatis, ibi bonum vestrum constituatis, ut vos videant homines; illisque placeatis, laudemque ab eis
Abbreviated transcription (Latin):
põdẽ ataonẽ corꝑali ĩcede suꝑ aquas
nõ ĩfusis pedib. Nã dionisiꝰ egregiꝰ
int̾ ecclesiasticos sc̃ptores: in opustulis
de dnũs nõib hoc mõ loquit᷑. Inora¬
mus enĩ qualit̾ de u̾gineis sangiũb
alia lege p̃t̾ nat᷑alẽ formabat᷑: et qua¬
lit nõ ĩfusis pedib corꝑale pondꝰ ha-¬
bẽtib et materiale on ꝯ deãbulabat
ĩ humidã et ĩstabilẽ substanciã. Mo¬
alienos: ad quos de ꝑitulo naufragii
liberãdos aduenerat ⁊ nsi ut ad hocũ
turbati et pauẽtes s ꝯtimuo liberati.
ãpliꝰ ereptiõis sue miratulũ stuperẽt.
at maiores ereptori suo grãs referrẽt:¬

Expanded text:
e onere corporali incedere super aquas non infusis pedibus. Nam Dionysius, egregius inter ecclesiasticos scriptores, in opusculis de divinis Nominibus, hoc modo loquitur: Ignoramus enim qualiter de virgineis sanguinibus alia lege praeter naturalem formabatur, et qualiter infusis pedibus corporale pondus habentibus, etin humidam et instabilem substantiam. Quoalienos, ad quos de periculo naufragii liberandos advenerat, nisi ut ad horam turbati et paventes, sed continuo liberati, amplius ereptionis suae miraculum stuperent, ac majores ereptori suo gra
Abbreviated transcription (Latin):
esse frĩ petẽti. ut sibi frat̾ ignoscat:
s qr illi ꝯ pct̃i tarta labes est. ut de¬
p̃candi hũilitatẽ subire nõ possit:
etiã si pctm suũ mala ꝯsuẽtia ag-
nostẽ et enũtiare cognt᷑. Cũ em̃ di

Expanded text:
esse fratri petenti ut sibi frater ignoscat : sed quia illius peccati tanta labes est, ut deprecandi humilitatem subire non possit, etiam si peccatum suum mala conscientia et agnoscere et enuntiare
Abbreviated transcription (Latin):
angustiaꝵ et estꝰ ceruit hostiũ ⁊fli¬
gentiũ. Cũ uo̾ mentẽ ad suꝑm lu¬
mẽ p̾sidii et ꝑpetue dona retribucoĩs
erexerit: qͣsi int̾ umbras noctis repẽ¬
te ortũ luciferi ospicit qui diẽ ꝓximũ
nũciet. Iucifer nãq cũ plurimũ tres
horas noitis id ẽ totã uigiliã matuti¬
nã illumñare ꝑhibet᷑: aderitq dñs:

Expanded text:
angustiarum, et aestus cernit hostium confliangustiarum, et aestus cernit hostium confligentium. Cum vero mentem ad superni lumen praesidii, et perpetuae dona retributionis erexerit: quasi inter umbras noctis repente exortum Luciferi conspicit, qui diem proximum nuntiet. Lucifer namque cum plurimum, tres horas noctis, id est totam vigiliam matutinam ill
Abbreviated transcription (Latin):
do. Bidet quippe dñs suos laborãtes
ĩ mari ꝙͣuis ip̃e positꝰ ĩ t̾ra: qr et si
ad horã differre uidet᷑ auxiliũ tribu¬
latis ĩpende: nichiloĩꝰ eos ne ĩ tribu¬
lacõe deficiãt sue respectu pietatis cor¬
roborat: et aliqñ etiã maĩfesto adiu¬
torio uictis adusitatib qͣsi talcatis se¬
datisq fluctuũ uolum̃ĩb liberat. sit
hic quoq subsequẽt᷑ ĩsiuat᷑ tũ dicit᷑.
ad eos: ambulãs suꝑ mare. ꝓtacio¬
nes et uigilie militares int̾ horarũ
spatia diuidũt᷑. Qñdo ge dicit quar¬
ta uigilia nottis uenisse ad eos dum:
ostẽdit tota nocte ꝑiditatos. et extre¬
mo noctis tꝑe eis auxiliũ p̃bitũ. La¬
borabãt ergo toto noctis opate tpe:
s dilutulo appropĩqnte et luciferoso¬
lis dieiq exortũ ꝓmittẽte ueuit dñs ÷
et suꝑ ambulãs tumnda freti terga
ꝯp̾mit. qr cũ p̃ssuris obsita fragilitas
hũana pusillaminitatẽ uiriũ suaꝵ
ꝯsiderat: inl erga se aliud ꝙ̃ tenebeas

Expanded text:
nus laborantes in mari, quamvis ipse positus in terra, quia etsi ad horam differre videatur auxilium tribulatis impendere, nihilominus eos ne in tribulationibus deficiant, suae respectu pietatis corroborat, et aliquando etiam manifesto adjutorio, victis adversitatibus, quasi calcatis, sedatisque fluctuum voluminibus, liberat, sicut hic quoque subsequenter insinuatur cum dicitur: ad eos ambulans super mare. Stationes et vigiliae militares in terna horarum spatia dividuntur. Quando ergo dicit, quarta vigilia noctis venisse ad eos Dominum, ostendit tota nocte periclitatos, et extremo noctis tempore eis auxilium praebitum. Laborant ergo toto noctis opacae tempore, sed diluculo appropinquante, et Lucifero solis dieique exortum promittente, venit Dominus, et superambulans, tumida freti terga comprimit. Quia cum pressuris obsita fragilitas humana, pusillitatem virium suarum considerat, nihil erga se aliud quam tenebras
Abbreviated transcription (Latin):
uersionẽ iitit᷑ apłs dicẽs. Nõ ergo
regnet pitm in ur̃o mortali corꝑe.
Destruit᷑ aũt et euertit᷑ pt̃ti reg-¬
nũ: ꝑtim correitioẽ hom ut caro
sp̃itiũ subiiciat᷑: ꝑtĩ deprauatiõe
ꝑseueranciũ in pct̃o ut ita ordinẽt᷑:
ut iustis cũ xp̃o regnũtib molesti
esse nõ possit. Niuis ergo cõunuit
scõs : nõ talẽ suã uindictã a dño
esse dep̃catos: Sine ulla ergo dubi¬
taciõe diligamꝰ ĩnnitos nr̃os: be¬
nefatiamꝰ eis q̃ oderũt nos. et oremꝰ¬

Expanded text:
go regnet peccatum in vestro mortali corpore . Destruitur autem et evertitur peccati regnum, partim correctione hominum, ut caro spiritui subjiciatur; partim depravatione perseverantium in peccato, ut ita ordinentur, ut justis cum Christo regnantibus molesti esse non possint. Quis ergo convincit sanctos, non talem suam vindictam a Domino s ordinator. Sine ulla ergo dubitatione diligamus inimicos nostros, benefaciamus his qui oderunt nos, et oremu
Abbreviated transcription (Latin):
ciã honoris rapia ꝑtinet nequa q̃
paulꝰ de uingeĩto filio dicẽt: nõ ra¬
pinã arbitratꝰ ẽ esse se equalẽ deo.
In hoc ergo diabolꝰ parentẽ nr̃m
ad suꝑbiã traxit: quo eũ ad auari¬
ciã sublimitatis excitauit. S q̃b
modis pͥmũ hoĩez strauit: eisdẽ mo¬
dis sido hoĩe tẽptato suctubuit. P

Expanded text:
is rapina pertineret, nequaquam Paulus de unigenito Dei filio diceret: 'Non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo'. In hoc ergo diabolus parentem nostrum ad superbiam traxit, quo eum ad avariciam sublimitatis excitavit. Sed quibus modis primum hominem stravit, eisdem modis secundo ho
Abbreviated transcription (Latin):
etnã mortẽ. Unde q̃situ dignũ ui¬
det̾ quomõ cũ dñs eos q̃ diligẽtes se
solũ diligũt bñfaciẽtes sibi benefa¬
cuit amicis fenerãt᷑: nõ modo ꝑfet¬
equiꝑari testet᷑ ille pectoris dm̃ici re¬
cubitor ÷ epła de dei et ꝓximi dilet¬
tione ꝯsũmãs nõ uspiã ĩnnitos mo¬
nuerit esse diligedos: s absolute di¬
xerit qr si diligamꝰ ĩuitẽ: deꝰ ĩ nob̾
manet: et caritas eiꝰ ĩ nobis ꝑfecta
ẽ. Eꝵ si quẽ mouet stiat eũ nõ dẽn¬
mitoꝵ amore dociusse ẜ illos fratrũ
noĩe ꝯp̃hendisse: frmq amoris ĩtui¬
tu diligi et ꝓ eis p̃cepisse orare : stz
ut nõ semꝑ minici remaneãt ẜ resi¬
piscãt a diaboli laqueis: nobisq ger-¬
mano fede̾ sociẽt. Nec durũ uideat᷑
qr nondũ credẽtes: ꝓpt̾ spem tñ credẽ¬
di frẽs appellari posse dicimꝰ. Nã idẽ

Expanded text:
mantes? Unde quaesitu dignum videtur quomodo cum Dominus eos qui diligentes se solum diligunt, benefacientibus sibi benefaciunt, amicis fenerantur, non modo perfecaequiparari testetur, ille pectoris dominici recubitor Epistolam de Dei et proximi dilectione consummans, non uspiam inimicos monuerit esse diligendos, sed absolute dixerit: Quia si diligamus invicem, Deus in nobis manet, et charitas Dei in nobis perfecta est . Quod si quem movet, sciat eum non de inimicorum amore tacuisse, sed et illos fratrum nomine comprehendisse fraternique amoris intuitu diligi, et pro eis praecepisse orari. Scilicet, ut non semper inimici remaneant, sed resipiscant a diaboli laqueis, nobisque germano foedere socientur. Nec durum videatur, quod nondum credentes, propter spem tamen credendi fratres ap
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstãcia fidei a ꝑfidis ĩgetũt᷑ : talis nõ¬
fideles ita ĩ tribulacioẽ positos suꝑna
pietas deserusse uisa ẽ: ut qͣsi laborã¬
tes ĩ mari discipłos p̃terire iħs uoliuis¬
se putaret᷑. Unde ẽ illud eccłie marti¬
rii tertamĩa desudãtis. Quare obli¬
tus es me qͣre me reppulisti. et q̃re tri¬
stis ĩcedo: dũ affligit me ĩmincꝰ dũ
ꝯfringũt᷑ oĩa ossa mea: Et cet̾a. E
si uaufragio fessis minitãtes apłis.
Dicit ip̃e deꝰ eoꝵ. Cũ tnͣsieris ꝑ aquas
tecũ ero: et flumĩa nõ oꝑient te. Cũ
abulaueris ĩ igne nõ ꝯbureris: et

Expanded text:
untur talis nonfideles in tribulatione positos superna pietas deseruisse visa est, ut quasi laborantes in mari discipulos praeterire Jesus voluisse putaretur. Unde est illud Ecclesiae martyrii certamine desudantis. Quare tus es, quare me repulisti, et quare tristis incedo dum affligit me inimicus? Dum confringuntur omnia ossa mea, etc. Sed si naufragium fessis minitantes apostolis. Dicit ipse Deus eorum: Cum transieris per aquas tecum ero, et flumina non operient te. Cum ambul
Abbreviated transcription (Latin):
ĩtelligit᷑: ꝙ multi hoĩes eos eriã a q̃¬
bus diligũt᷑ oderũt sĩt luxuriosi filii
parẽtes coertiores luxurie sue. Asten¬
dit ergo aliquẽ gradũ q̃ ꝓximũ dili¬
git: ip̃iuis adhuc oderit ĩninitũ. eius
aũt ĩꝑio q̃ uenit legẽ implẽ nõ solue:
ꝑficiet beniuolentiã et benignitatẽ:
cũ eã usq ad ĩnici dilectionẽ ꝑduxe¬
rit. Nã ille gradꝰ ꝙͣuis nõnullis sit
tã paruꝰ: est tñ ut cũ publicanis
possit esse cõmus. Nec ꝙ ĩ lege dic¬
tũ est oderis ĩmntũ tuũ uox iubẽtis
iusto est accipiẽda: s ꝑmuittẽtis ĩfirmo.
ꝓuenire qd̾ tibi id est ut ad regnũ cor¬
rectꝰ reuocatusq ꝑueniat. ꝓximus
est aũt oĩs hõ. Omẽs ꝓximi sumus
cõdicione t̾rene natiuitatis et morta¬
litatis. et eciã spe celestis heditatis: qr
nestanꝰ qͥs quid futurũ sit qm̃ aut
iudeꝰ aut hereticꝰ aut paganꝰ ⁊ forte

Expanded text:
intelligitur, quod multi homines eos etiam a quibus diliguntur oderunt; sicut luxuriosi filii parentes coercitores luxuriae suae: ascendit ergo aliquem gradum qui proximum diligit, quamvis adhuc oderit inimicum. Ejus autem imperio, qui venit Legem implere, non solvere, perficiet benevolentiam et benignitatsque ad inimici dilectionem perduxerit. Nam ille gradus quamvis nonnullus sit, tam parvus est tamen, ut cum Publicanis possit esse communis. Nec quod in Lege dictum est, Oderis inimicum tuum, vox jubentis justo est accipienda, sed permittentis infirmo. provenire, quod tibi; id est, ut ad regnum correctus revocatusque perveniat. Proximus est autem omnis homo. Omnes proximi sumus conditione terrenae nativitatis et mortalitatis, et etiam spe coelestis haereditatis; quia nescimus quis quid futurus sit, quoniam Judaeus, aut h
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃i q̃ in telis est. qͥ solẽ suũ oeiri facit
suꝑ bonos et malos. et pluit super
iustos et ĩiustos. Pma pars huiꝰ sẽ¬
tẽtie ex illa regula ĩtelligẽda est: q̃
et iohes dicit. Dedit illis pt̃atẽ fili-¬
ea q̃ ab illo p̃cipiũt᷑ ĩplemꝰ. Unde
et apłica disciplina adoptiõe appel¬
lat qua ĩetuã hereditatẽ potam᷑:
ut cohẽdes xp̃i esse possimꝰ. Filii ergo
efficim regenaciõe sp̾itali ut adop¬
tem̾ in regnũ dei nõ tanꝙ̃ aliem: ẜ
tanꝙͣ ab illo facti et treati hoc est cõ¬
diti: ut unũ bñficiũ sit quo nos fecit
esse ꝑ oĩpotentiã suã cũ ante nichil
essemꝰ: alteꝵ quo adoptauit ut cũ
tiõe fruerem᷑. Itaq nõ ait facite ista
qr estis filii: s facite ista ut sitis filii.¬

Expanded text:
olem suum oriri facit super bonos et malos, et pluit super justos et injustos. Prima pars hujus sententiae ex illa regula intelligenda est qua et Joannes dicit: Dedit illis potestatem filiea quae ab illo praecipiuntur, implemus. Unde et apostolica disciplina adoptionem appellat, qua in aeternam haereditatem vocamur, ut cohaeredes Christi esse possimus. Filii ergo efficimur regeneratione spiritali, et adoptamur in regnum Dei, non tanquam alieni, sed tanquam ab illo facti et creati, id est conditi, ut unum beneficium sit, quo nos fecit esse per omnipotentiam suam, cum ante nihil essemus; alterum, quo adoptavit, ut cum tione frueremur. Itaque non ait, Facite ista, quia estis filii; sed, Facite ista, ut sitis filii.
Abbreviated transcription (Latin):
to dm̃ nõ sit adu̾sũ: ꝙ et ĩ ꝓphetis ĩ¬
mitos: que maledictões putãt᷑: situ¬
ti ẽ illud. Fiat mẽsa illoꝵĩ laqueũ:
et tet̾a que ibi dicũt᷑. Et illud. Fiãt
alia usq quaq ĩ sc̃pturis reperiũt᷑:
q̃ uident᷑ esse ꝯtraria et huic p̃cep-
te et nolite maledic̾e. cũ et de dũoseͥptũ

Expanded text:
et in Prophetis inimicos, quae maledictiones putantur: sicut est illud, Fiat mensa eorum in laqueum ; et caetera quae ibi dicuntur: et illud, Fiant alia usquequaque in Scripturis reperiuntur, quae videantur esse contraria et huic praecepto te, et nolite maledicere : cum et de Domino scriptum