comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iscipuli illo
ad huc tempore misteria dñi nes¬
cientes: uel misericordia commo¬
ti rogabant ꝓcananea muliere
quã alter euangelistã si rophenissã
appellat : uel in portunitatẽ ei :
carere cupientes quia non ut
clemente sed ut durũ medicum
crebrius inclamar&¬

Expanded text:
iscipuli illo adhuc tempore mysteria Domini nescientes, vel misericordia commoti, rogabant pro Cananaea muliere, quam alter evangelista Syrophoenissam appellat, vel importunitate ejus carere cupientes, quia non ut clementem, sed ut durum medicum crebrius inclamar
Abbreviated transcription (Latin):
Iaimiocnine meo hoc pa¬
ciam et relaqua y¬
agnam spem dĩ suis ꝓmisit
orantibus dicens quod cũquae
petieritis in nomine meo hoc fa¬
ciam. Ipsũ enim qđ cũq nonait
petieritis ut cũq sed in nomine
meo Ilĩs enĩ int̃pratatur saluator
qua ꝓpt̃ quando uolum ut faciat
quodcũq petimus. Monut cũquae
sed in nomine saluatoris petam:
Non ergo contra salutẽ nr̃am pe¬
tamus. sic ergo ꝑrexit ad patrom
ut ñ relinquer& indigontes. sod
exaudir& potentes.
sidilaqi¬
tis me manidata mea ser

Expanded text:
in nomine meo hoc faciam, et reliqua. Magnam spem Dominus suis promisit orantibus, dicens: Quodcunque petieritis in nomine meo, hoc faciam. Ipsum enim quodcumque, non ait petieritis utcunque, sed in nomine meo, Jesus enim interpretatur Salvator, quapropter quando volumus ut faciat quodcunque petimus, non utcunque, sed in nomine salvatoris petamus. Non ergo contra salutem nostram petamus. Sic ergo perrexit ad patrem, ut non relinqueret indigentes, sed exaudiret petentes. Si diligitis me, mandata mea ser
Abbreviated transcription (Latin):
Sgabat secus sgaquũ qenẽ
Stagnũ genes ar&h idẽ dicunt.
ee qđ & mare galileae uł mare
tyberiadis. Sed mare galileae
ab adiacente ꝓuintia dictum
Mare trberiadis aꝓxima ciui¬
tate ꝗolim cenereli uocata sed
abherode tetharca instaurata
in honorẽ tiberii caesaris trbe¬
rias. ẽ. appellata. Porro genesar.
alaci ipsius natura quac rispan¬
tib aquis deipso sibi excitare
aurã ꝑhibetur greci uecabulo
quasi generans sibi aurã dicitur
Neꝗ eñi instagni morẽ sternit̾
& ad potandũ habilis. Sed hebreȩ
linguae consu&udine omnis.
aquarũ congregatio. siue dulois.
siue salia. mare nuncupatur.
qui lacus interfluenta iordanis.
centũ quad raginta stadiis in
longitudinẽ. & quad raginta
ergo stagnũ siue mare. praesens
seculũ designat. dñs secus ma¬
re stat post quam uite labentis
mortalitatẽ deuincens. inea qua
passus est carne stabilitatẽ per¬
p&ua qui&is adit turbarum
conuentus ad eũ gentiũ infide
concurrentiũ trpus. ẽ. de quib

Expanded text:
stabat secus stagnum Genesareth. Stagnum Genesareth idem dicunt esse quod mare Galilaeae, vel mare Tiberiadis. Sed mare Galilaeae ab adjacente provincia dictum, mare Tiberiadis a proxima civitate, quae olim Chennereth vocata, sed ab Herode tetrarcha instaurata, in honorem Tiberii Caesaris Tiberias est appellata. Porro Genesar a laici ipsius natura, qua crispantibus aquis de seipso sibi excitare auram perhibetur, Graeco vocabulo, quasi generans sibi auram dicitur. Neque enim in stagni morem sternet ad potandum habilis. Sed Hebraeae linguae consuetudine, omnis aquarum congregatio, sive dulcis, sive salsa, mare nuncupatur. Qui lacus inter fluenta Jordanis, centum quadraginta stadiis in longitudinem, et quadraginta ergo stagnum sive mare praesens saeculum designat, Dominus secus mare stat. Postquam vitae labentis mortalitatem devincens, in ea qua passus est carne, stabilitatem perpetuae quietis adiit, turbarum conventus ad eum, gentium in fide concurrentium typus est, de quibus
Abbreviated transcription (Latin):
Scdm opus carnis ininunditia
nuncupatꝰ terciũ uero luxoria.
Sequit̾ꝰ eñi inmunditiã comes
luxoria. Quomodo enĩ inu&ere
lege denefandis criminib ꝗ inoc¬
culto fiunt & ea nominar& tur¬
pissimũ ẽ. ne & dicentis os &au¬
res audientiũ polluerentꝰ. Gene¬
ralit̃ scriptura conplexa. ẽ. dicens
uerecundos uł reuerentes facite
filios isrł ab anini inmunditia. sic
in hoc loco e&eras extra ordinari¬
as uoluptates ipsarũ quoq opera
nuptiarũ si ñ uerecundȩ &cũ ho¬
nestate quasi suboculis dĩ fiant.
ut tantũ liberis seruat in mun¬
ditiã & luxoriã nominauit.

Expanded text:
m opus carnis immunditia nuncupatur. Tertium vero luxuria, sequitur enim immunditia comes luxuriae. Quomodo enim in vetere lege de nefandis criminibus, quae in occulto fiunt, et ea nominare turpissimum est, ne et dicentis os et aures audientium polluerentur, generaliter scriptura compleVerecundos, vel reverentes facite filios Israel ab omni immunditia: sic in hoc loco caeteras extraordinarias voluptates, ipsarum quoque opera nuptiarum, si non verecunde et cum honestate quasi sub oculis Dei fiant, ut tantum liberis serviatur, immunditiam, et luxuriam nominavit.
Abbreviated transcription (Latin):
qui escit cũ aliqui s̃ fideliũ erbi¬
ter missa ad tẽpus sollicitudine
externa sibi m& uacare sp̃italit̃
incipit & uellectionib sacris uł
orationib sc̃is uł lacrimis secre¬
tis exercendo securare ñcessat:
Nã coniurgit de nocte cũ adagen¬
dã &iã ꝓximoꝵ curã se sollicite
acingit adque cõponit. Dat nãq
p̃da domesticis suis cũ eos quos
abantiquo hoste docendo eripere
potuit. soci&ati illoꝵ qui nnifide
p̃cesser̃ reconciliat. Dat& ancillis
cibaria cũ humiles quosq & debito
timore sua iussa seruentes nem
labore lassescant suꝑne mercedis
cominemoratione reficit.
conisiderauaqnũ et einit.

Expanded text:
quiescit, cum aliquis fidelium intermissa sollicitudine externa sibimet vacare spiritualiter incipit, et vel lectionibus sacris, orationibus sanctis, vel lacrymis secretis, exercendo se curare non cessat. Nam consurgit de nocte, cum ad agendam etiam proximorum curam se sollicite accingit atque componit. Dat namque praedam domesticis, cum eos quos ab antiquo hoste potuit, societati illorum qui in fide praecessere, reconciliat; dat et ancillis cibaria, cum humiles quosque, debito timore sua jussa servantes, ne sub pio labore lassescant, supernae mercedis commemoratione reficit. Consideravit agrum et emit
Abbreviated transcription (Latin):
incapite nr̃o p̃cessit exemplũ. Sur¬
rex̃ & uolaũ in alto & ꝓ nob unicus
int̃pellat in celo prestat cũ patre
qđ postulat a patre: quia mediator
est & creator mediator ut poscat:
Creator ut tribuat. F. idelissimo igił
& fidissimo affectu ei oradionẽ quã
docuit alligemus ut qđ faciendũ
iussit ipso ad iuuante ualeamus.
quod accipiendũ pinisit ipso dante
sumamuf.
egdedit eũ manipes tũ pi¬

Expanded text:
it exemplum. Surrexit et volavit in altum, et pro nobis unicus interpellat in coelo. Praestat cum Patre, quod postularat a Patre, quia mediator est et creator. Mediator ut poscat, creator ut tribuat. Fidelissimo igitur et fidissimo affectu ei orationem quam docuit allegemus, ut quod faciendum jussit, ipso adjuvante, facere valeamus, quod accipiendum promisit, ipso dante, sumamus. Et dedit eum manifestum fi
Abbreviated transcription (Latin):
Hinc & enim pat& quia cũ dixis¬
s&x iłis petro sequere me surrex̃
de loco conuiuii. &coepit abire
Secutus est autẽ eũ petrus secu¬
tus & ille discipulus quẽ dilige¬
bat iłis. Iohannes uidelic& ipse
qui hoc scripsit euangeliũ dilige¬
bat autẽ eum iłis non exceptis
ceteris singulariter solum: sed
prȩceteris familiarius unum.
quẽ specialis ꝓ rogatiua castitas
ampliori dilectione fecerat dig¬
nũ om̃s quippe diligit: qui om¬
nib: dicit Sicut dilexit me pat̃
xego dilexi uos manete indilec¬
tione mea sed hunc pre omnib
diligit. qui uirgo electus ab ipso
uirgo in euum ꝑmansit tradunt
namq: historiȩ qđ eum denup¬
tiis uolentẽ nubere uocauerit.
& propterea quẽ acarnali uolun¬
tate retraxerat: potiore sui amo¬
ris dulcedine donauit

Expanded text:
Hinc etenim patet, quia cum dixisset Jesus Petro: Sequere me, surrexit de loco convivii, et coepit abire. Secutus est autem eum Petrus, secutus est et ille discipulus, quem diligebat Jesus, Joannes videlicet, ipse qui hoc scripsit Evangelium. Diligebat autem eum Jesus, non exceptis caeteris singulariter solum, sed prae caeteris familiarius unum, quem specialis praerogativa castitatis ampliori dilectione fecerat dignum. Omnes quippe diligit, qui omnibus dicit: Sicut dilexit me Pater et ego dilexi vos; manete in dilectione mea . Sed hunc prae omnibus diligit, qui virgo electus ab ipso, virgo in aevum permansit. Tradunt namque historiae, qtiis volentem nubere vocaverit, et propterea quem a carnali voluptate retraxerat, potioris amoris sui dulcedine donavit
Abbreviated transcription (Latin):
qigare alaquid aniopis
Id est nihil nr̃a sapientia uel
uirtute. in causa ur̃ȩ salutis.
operam᷑: Vult ostendere nihil
se suo sensu ac possibilitate. in.
salutandis gentib uł cogitare
uł facere. Cũ utiq pauci homi¬
nes. humiliti imperiti. &pene

Expanded text:
itare aliquid a nobis. Id est, nihil nostra sapientia vel virtute in causa vestrae salutis operamur. Vult enim ostendere nihil se suo sensu ac possibilitate in salvandis gentibus vel cogitare vel facere, cum utique pauci homines, humiles, imperiti, et pene
Abbreviated transcription (Latin):
Si mon nãq oboediens. ioħan
dicitꝰ dĩ gratia. Et ꝓpterea rec¬
te prim: apostoloꝵ cũ deamore
quido cunctis ostendat᷑ hoc qđ
maiore p̃c&xeris oboedientia dñi
iusis obsequitꝰ : qđ ardentiori illũ
caritate amplectit̾ ñ humani me¬
riti sednumeris. eẽ. diuini. Cau¬
te actẽperate: & simplici uoce
ait. Dñe tuscis qͥa amote : qđ ẽ
aꝑte dicere: Scio quidẽ qͥa ipse¬
te ut tumelius nosti integro cor¬
de diligo. quã uerote alii diligant
mͥ quiđẽ ignotũ sed tibi .ĩ. om̃a nota

Expanded text:
Simon namque Obediens, Joannes dicitur Dei gratia. Et propterea recte primus apostolorum, cum de amore quido cunctis ostendatur hoc quod majore prae caeteris obedientia Domini jussis obsequitur, quod ardentiori illum charitate amplectitur, non humani meriti, sed muneris esse dite ac temperate et simplici voce ait: Domine, tu scis quia amo te, quod est aperte dicere, Scio quia te, ut tu melius nosti, integro corde diligo: quantum vero te alii diligant, mihi quidem ignotum, sed tibi omnia sunt nota
Abbreviated transcription (Latin):
Sed si luero solimite ciui ñsa¬
cerdos ñleuita ex eadẽ gente
immo in eađe urbe nati &nu¬
triti sed ext̃re gentis accola
qr magis misertus .ẽ. factus ẽ.
ꝓximis. Sacratiore autẽ intel¬
lectu quõ nemo magis ꝓxim
quã qui uulnera nr̃a curauit.
Diligam: eũ quasi dñm dm̃ nr̃m

Expanded text:
sicut Hierosolymitae civi, non sacerdos, non Levita ex eadem gente, imo in eadem urbe nati et nutriti, sed externae gentis accola, quia magis misertus est, factus est proximus. Sacratiore autem intellectu, quoniam nemo magis est proximus quam qui vulnera nostra curavit, diligamus cum quasi Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
ex Siueq: intellex it
seuq: neo dũ intellegere uerba
euangelii potuit: om̃a suo parit̃
incorde quas ruminanda. & di¬
ligentius scrutanda recondebat
discamus ergo sc̃e uirginis.
inomnib castitateq non minus
ore pudica. quã corpora argum̃ta
fidei conseruabat in corde &si illa
ante precepta apostolica tac& cur
cũ post apostolica praecepta magis
cupis docere et iħs ꝓpicie

Expanded text:
e quae intellexit, seu quae necdum intelligere verba Evangelii potuit, omnia suo pariter in corde quasi ruminanda, et diligentius scrutanda recondebat. Discamus ergo sanctae virginis in omnibus castitatem, quae non minus ore pudica quam corpore, argumenta fidei conservabat in corde. Et si illa ante praecepta apostolica tacet, cur tu post apostolica praecepta magis cupis docere quam disce
Abbreviated transcription (Latin):
starũ duarum Corporis.
insacro scõ babtismate fit concor¬
dia lectionũ a postolus enimdicit.
& uos similis forme saluos facit bab¬
tisma euuangeliũ ait. Docete om̃s
gentes babtiz antes eos in nomine

Expanded text:
starum duarum in sacrosancto baptismate fit concordia lectionum. Apostolus enim dicit: Et vos similis formae salvos facit baptisma; Evangelium ait: Docete omnes gentes, baptizantes eos in nomine
Abbreviated transcription (Latin):
cilhe: cũ pilao his ere
N unc igit querendũ ẽ cur antea
sara uoluit maritũ de ancilla sus¬
cipere filiũ aut cur nunc cum
matre iub& expelli domo qđ non
zelo fecit accensa sed misterio
ꝓph&cie conpulsa agar quippe
nuit carnalẽ populũ Sarra uero
liberata populũ genuit: qui ñ est
secđm carnẽ : sed in libertate uocatꝰ
est qua libertate liberauit eũ xp̃s
hoc igitꝰ mysterio figurabat᷑ prio¬
rẽ populũ inseruitute peccatũ.
generatũ in domo rachel. idẽ eccle¬
siȩ ñ manere in ȩt̃nũ neq esse he¬
redẽ uel consortẽ cultorib xp̃i
nec cũ filio nobili id est fideli po¬
pulo regnũ cȩlestis gloriȩ pos¬
sessurũ qđ uero exiens agar in¬
fantẽ inumeros suos inposuit:¬
tris suȩ sina goge grauauit: dũ
dicit sanguis huius suꝑ nos & suꝑ
det̃ra sua sine sacerdotio & sacri¬
ficio in toto orbe errare & uiam

Expanded text:
cillae cum filio liberae. Nunc igitur quaerendum est cur antea Sara voluit maritum de ancilla suscipere filium, aut cur nunc cum matre jubet expelli domo, quod non zelo fecit accensa, sed mysterio prophetiae compulsa. Agar quippe,nuit carnalem populum. Sara vero liberum populum genuit, qui non secundum carnem, sed in libertate vocatus est, qua libertate liberavit eum Christus. Hoc igitur mysterio figurabatur, priorem populum in servitutem peccatorum generatum in domo Rachel, id est, Ecclesiae non manere in aeternum, neque esse haeredem vel consortem cultoribus Christi, nec cum filio nobili, id est, fideli populo, regnum coelestis gloriae possessurum. Quod vero exiens Agar infantem intris suae Synagogae gravabat, dum dicit: Sanguis hujus super nos et super de terra sua sine sacerdotio et sacrificio, in toto orbe errare, et viam
Abbreviated transcription (Latin):
¶ ui soluendo pullo contra dixe¬
rant audito dñi nom̃ quiescunt
qr uenientib: ad salutẽ gentiũ docto¬
rib olisistebant eatenus suas tene¬
brar defendex̃. donec miraculis atestan¬
tibr ueri possessoris ac dñi uirtus emi¬
cuit ad poit quã fidei dominice po¬
testas apparuit cedentib passĩ aduer¬
sario quere lis liber credentiũ
coecus addm̃ quẽ corde portar&
adducebatꝰ
eit imposuer suꝑ
eos ues gicnga sua eg eu

Expanded text:
uid solvendo pullo contradixerant, audito Domini nomine, quiescunt, qui venientibus ad salutem gentium doctoribus obsistebant, eatenus suas tenebras defenderunt, donec miraculis attestantibus, veri possessoris ac Domini virtus emicuit, ac postquam fidei dominicae potestas apparuit, cedentibus passim adversariorum querelis liber credentium coetus ad Deum, quem corde portaret, adducebatur. Et imposuerunt super eos vestimenta sua, et eu
Abbreviated transcription (Latin):
ritu uel nomine principẽ de¬
moniorũ cognominabant
& alai gẽpitarges sicaũ de
cȩlo quȩ resant babeo
Uel inmorem heliȩ ignẽ
aesublimi uenire cupiebant
uel insimilitudinẽ samu¬
helis tempore estiuo mugire
tonitrua coruscare fulgura
imber ruere quasi non possint
& illa calumniare & dicere.
ex occultis & uariis aeris pas¬
sionib accidisse at tu qui
calumniaris eaq oculis ui¬
des manu tenes ut ilitate
sentis quid facis de his que
decelo uenerint᷑ utiq res¬
pondebis & magos inȩgrpto
multa signa fecisse decelo
Ipse auctẽ urt uidit cocil¬
tatiortes eceũ dix̃ eis om¬
Re Recxũ use ipso diui¬
sũ desolasig & domus
suꝑ domũ cadet
Non addita sed ad cogitata
respondit: ut uel sic conpel¬
lerent᷑ credere potentiȩ ei:
qui cordis uidebat occulta
si autẽ omne regnũ inse ip¬
so diuisũ desolat᷑ ergo patris
& filui & sp̃ũ sc̃ĩ regnũ non ẽ
diuisum qđ sine ulla contra¬

Expanded text:
ritu vel nomine principem daeritu vel nomine principem daemoniorum cognominabant. Et alii tentantes, signum de coelo quaerebant ab eo. Vel in morem Heliae, ignem de sublimi venire cupiebant, vel in similitudinem Samuelis tempore aestivo mugire tonitrua, coruscare fulgura, imbres ruere, quasi non possint et alia calumniari et dicere, ex occultis et variis aeris passionibus accidisse. At tu qui calumniaris ea quae oculis vides, manu tenes, utilitate sentis, quid facis de his quae de coelo venerint? utique respondebis, et magos in Aegypto multa signa fecisse de coelo . Ipse autem ut vidit cogitationes eorum, dixit eis: Omne regnum in seipso divisum desolabitur, et domus supra domum cadet. Non ad dicta, sed ad cogitata respondit, ut vel sic compellerentur credere potentiae ejus, qui cordis videbat occulta. Si autem omne regnum in seipso divisum desolatur, ergo Patris et Filii et Spiritus sancti regnum non est divisum
Abbreviated transcription (Latin):
dem carnaliter factũ est: sed
& cotidie compl&ur in conuer¬
satione credentiũ ut ex pulso
primũ demone fidei lumen as¬
pitiant de inde ad laudes đi.
tacentia prius ora laxentur
quidã auttẽ ex eis dixer
it pel ⁊esus priacipẽ
demoniorũ eicit decoonia
Non hȩc aliquid e turba sed pha¬
risei calumniant᷑ & scribe : sicut
alii euangeliste testant᷑ turbis
quippe que minus erudite
uidebant᷑ dñi semꝑ facta miran¬
tib illi contra uel negare hȩc
uel que negare nequi uerant :
sinistra interprȩtatione ꝑ uer¬
tere laborabant quasi non hec
diuinitatis sed inmundi sp̃s ope¬
ra fuissent id est bel zebub qui
ds erat accaron nam bel quidem:
ipse ẽ baal ⁊ebub autẽ musca
uocat᷑ Mec iuxta quedam men¬
dosa exemplaria .l. littera uel d
infine est nominis legenda sed
b bel zebub ergo baal muscarũ idẽ
uirũ muscarũ siue habens muscas int̃pretat
obsordes uidelic& immolatii
cruoris excuius spurcissimo

Expanded text:
quidem carnaliter factum est, sed quidem carnaliter factum est, sed et quotidie completur in conversatione credentium, ut, expulso primum daemone, fidei lumen aspiciant, deinde ad laudes Dei tacentia prius ora laxentur. Quidam autem ex eis dixerunt: In Beelzebub principe daemoniorum ejicit daemonia. Non haec aliqui de turba, sed Pharisaei calumniabantur et scribae, sicut alii evangelistae testantur. Turbis quippe quae minus eruditae videbantur, Domini semper facta mirantibus, illi contra, vel negare haec, vel quae negare nsinistra interpretatione pervertere laborabant, quasi non haec divinitatis, sed immundi spiritus opera fuissent. Ideo in Beelzebub, qui deus erat Accaron. Nam Beel quidem ipse est Baal. Zebub autem, musca vocatur. Nec juxta quaedam mendosa exemplaria, l littera vel d in fine est nominis legenda, sed b. Beelzebub ergo Baal muscarum, id est, vir muscarum, sive habens muscas, interpretatur. Ob sordes videlicet immolatitii cruoris, ex cujus spurcissimo
Abbreviated transcription (Latin):
Si quidem fructus lucis non
solũ est inbonitate sed in iustitia
& ueritate ubi itaq bonitas ẽ
ibi & iustitia ubi iustitia ibi
consequenter & ueritas aput
bonũ ergo xp̃i patrẽ ut ipsi
quoq fatentur est bonitas
& ueritas ubi autẽ bonitas &
ueritas: aput ipsum & non aput
aliũ ut nunc apłs doc& iustitia
est. Intelligat quoq martion:
ipsum xp̃m bonitatẽ ueritatẽ
& iustitiã nuncupari bonitatẽ
in eo ciđ non secundũ opera sed
secđm misericordiã dec& gratiã
credentib inse Iustitiã : in eo
ut unicuiq retribuit qđ me¬
r&ur porro ueritatẽ: dũ ipse
solus causas creaturarũ omn
muctũ & cũ eiecisset demo¬
xiũ hocugus ẽ cutus et
admirate s̃ gurre Demo¬
niacus iste aput matheũ non
solũ mutus sed etiam cȩcus
fuisse narrat᷑ curatusq dicit᷑
ad ño: ita ut loquer& ur & ui¬
der& tria ergo signa: in uno
homine ꝑ petrata sunt cȩcus
uid&: mutus loquit᷑ possessus
ademonio liberatur: qđ & qui

Expanded text:
Siquidem fructus lucis non solum est in bonitate, sed in justitia et in veritate, ubi itaque bonitas est, ibi et justitia: ubi justitia, ibi consequenter et veritas. Apud bonum ergo Christi Patrem, ut ipsi quoque fatentur, et bonitas est et veritas: ubi autem bonitas et veritas, apud ipsum, et non apud alium, ut nunc Apostolus docet, justitia est. Intelligat quoque Marcion ipsum Christum bonitatem, veritatem et justitiam nuncupari. Bonitatem in eo, quod non secundum opera, sed secundum misericordiam det gratiam credentibus in se; justitia in eo, dum unicuique retribuit quod meretur; porro veritas, dum ipse solus causas creaturarum omnium mutum. Et cum ejecisset daemonium, locutus est mutus, et admiratae sunt turbae. Daemoniacus iste apud Matthaeum non solum mutus, sed et caecus fuisse narratur, curatusque dicitur a Domino, ita ut loqueretur et videret. Tria ergo signa simul in uno homine perpetrata sunt. Caecus videt, mutus loquitur, possessus daemone liberatur. Quod et tunc
Abbreviated transcription (Latin):
qđ nos possumus dicere bene¬
placitũ quia non statim omne
qđ plac& & bene placere potest
ubi qđ placuit recte placitum
conꝑbatur

Expanded text:
quod nos possumus dicere beneplacitum, quia non statim omne quod placuit, et bene placere potest,ubi quod placuit, recte placitum comprobatur
Abbreviated transcription (Latin):
uigagus ꝑueris ad rup¬
cias monidis cucnsas
inpricno loco ⁊rr
Aperta quidem ad litteram est
hȩc ammonitio saluatoris. do¬
cens humilitatẽ non solum apud
dm̃i sed exiam apud homines esse
laudabilem. Sed quo hanc euan¬
gelista non frustra parabołã uo¬
cat. breuiter intuendũ quid eciã
mistice sign&. Nuptias appel¬
lari xp̃i &xecclesie coniunetionẽ.
multis locis appar&. et quibus
unum est. Mumquid possunt
filii nuptiarũ quã diu sponsus
cum illis est ieunare. aliud.
Simile factum est regnum ce¬
lorũ homini regi qui fecit nup¬
tias filio suo. &misit seruos suos
uocare inuitatos adnuptias: has
ergo nuptias quis quis inuitatus
adierit. Id est ecclesiȩ se membris
fidei gratia coniunc serit. nondis¬
cumbat in primo loco. hoc est ñ
se demeritis gloriando quasi.
sublimior ceteris excollat. et
quidem studeat iuxta alterius
loci parabolam. uesteo nuptia¬
li uestitus. hoc est uirtutum
fulgore coruscus apparere sed
ipsarũ abitũ uircutũ loco de uo¬

Expanded text:
itatus fueris ad nuptias, non discumbas in primo loco. Aperta quidem ad litteram est haec admonitio Salvatoris, docens humilitatem, non solum apud Deum, sed etiam apud homines esse laudabilem. Sed quoniam hanc Evangelista non frustra parabolam vocat, breviter intuendum quid etiam mystice signet. Nuptias appellari Christi et Ecclesiae conjunctionem multis locis apparet, e quibus unum est: Nunquid possunt filii nuptiarum quandiu sponsus cum illis est jejunare ? Aliud: Simile factum est regnum coelorum homini regi, qui fecit nuptias filio suo, et misit servos suos vocare invitatos ad nuptias. Has ergo nuptias quisquis invitatus adierit, id est Ecclesiae se membris fidei gratia conjunxerit, non discumbat in primo loco, hoc est, non se de meritis gloriando, quasi sublimior caeteris extollat, et quidem studeat juxta alterius loci parabolam, veste nuptiali vestitus, hoc est, virtutum fulgore coruscus apparere, sed ipsarum ambitum virtutum loco devo
Abbreviated transcription (Latin):
Sobriȩ dicit. id est caute sapi¬
enter considerate & tẽperate
ponens ante oculos illud qđ
su no enim iohannes ait scitis
quia ds iustus est: & omnis qui
facit iustitiã ex ipso natus est
dicta autẽ iustitia: quasi iuris
status cuius partes sunt: timere
đm uenerare religionẽ habere
humanitatẽ & pietatẽ unde
sequitur et pie uiuamus
ithoc scło Iustitiȩ enim
ne in temperata sit pi&as ad¬
iungenda est pixas enim par
est iustitiȩq propriȩ ut ait
agustinus dĩ cultus intellegit᷑
Iustitia enim est: equitas uel
rectitudoq unicuiq sua tri¬
buit¬
uit ex pectanges Bea tã

Expanded text:
Sobrie dicit, hoc est, caute, sapienter, considerate, et temperate, ponens ante oculos illud quor, hinc enim Joannes ait: Scitis, quia Deus justus est, et omnis qui facit justitiam, ex ipso natus est . Dicta autem justitia, quasi juris status, cujus partes sunt, timere Deum, venerare religionem, habere humanitatem et pietatem, unde sequitur. Et pie vivamus in hoc saeculo. Justitia enim ne intemperata sit, pietas adjungenda est. Pietas enim pars est justitiae, quae proprie, ut ait Augustinus, Dei cultus intelligitur. Justitia enim est, aequitas vel rectitudo, quae unicuique sua tribuit. Exspectantibus beata
Abbreviated transcription (Latin):
liggeris pormata inila¬
pidis: purt incloia
Id est silex apud antiquos da¬
bat p̃sentẽ gloriã quieã secundũ
lit terã seqbant̾: quanto magis
eos nunc glorificat. qui eã spiri¬
talit̃ ex secunt᷑
ita ut onpos¬

Expanded text:
litteris deformata in lapidibus fuit in gloria. Id est, si lex apud antiquos dabat praesentem gloriam, iis qui eam secundum litteram sequebantur, quanto magis eos nunc glorificat, qui eam spiritualiter exsequuntur. Ita ut non pos
Abbreviated transcription (Latin):
putiũ in duob istis nominib
habes om̃s gentes bene metre¬
te ĩ his duob: parietib lapis
angularis. factus est xp̃m osten¬
damus eternas metretas in ip¬
sis gentib tres erant filii noe
ꝑ quos reparatũ genus homi¬
nũ quib apłs ait accipimus
m̃surã ꝑtingendi usq ad uos.
ecce habes &tres metretas
ingentib capientes singule
metretas binas uol ternas.
or scripture sc̃ȩ auctores mo¬
do detantes patre: tantũ locunt᷑¬
& filio modo &iam sp̃s sõi faci¬
unt m̃tionẽ in binis. uel ter¬
nis totãq unus ds̃ est intelle¬
illũ quo scripture ante aduentũ
saluatoris in tellegebant᷑ & eum
quẽ ueniens ipse reuelauit apłis
eorũq discipulis ꝑ petuo sequendũ

Expanded text:
putium, In duobus istis nominibus, habes omnes Gentes, binae metretae sunt. His duobus parietibus, lapis angularis factus est Christus, ostendamus et ternas metretas in ipsis gentibus. Tres erant filii Noe, per quos reparatum est genus hominum. Quibus Apostolus ait: Accepimus mensuram pertingendi usque ad vos. Ecce habes et tres metretas in Gentibus. Capientes singulae metretas binas vel ternas, quia Scripturae sanctae auctores, modo de Patre tantum loquuntur et Filio, modo etiam Spiritus sancti faciunt mentionem. In binis vel ternis, totamque, unus est Deus, intellillum quo Scripturae ante adventum Salvatoris intelligebantur, et eum quem veniens ipse revelavit apostolis eorumque discipulis perpetuo sequendum
Abbreviated transcription (Latin):
ut in euuangelio & actib aposto¬
lorũ legitur & hoc est qđ ait¬
quia uado ad patremm. Ac si
patenter dicat. quia post mo¬
dicũ auestris aspectib in monu¬
m̃to claustra abscondor. Et iterũ
post medicũ destructo mortis
imperio. uob intuendus appa¬
reo. quia tenipus est ut expleta
dispensatione ad supte mortali¬
tatis. cũ resurrectionis triũpho
iam reuertar ad patrẽ hec uero
uerba dñi uthxi illis speciatim.
qui ei: resurrectionẽ uidere non¬
potuer̃ conueniunt : quea postoli
tunc temporis ñ potuer̃ incellegere
Et hanc illorum ignorantiã
pius magister intelligens. sub¬
sequent̃ secundũ animȩ illorũ
dubitacionẽ respondit. quasi
ex positurus quid ess& quod dix̃.
modicũ & ñ uidebitis &x iterũ
modicũ &uidebitis me.
cocmouit erco ih̃s quia
uolepanit eũ interro¬
qare et dixit eis dehoc
queritis inger uos quia
dixi cnodicũ etaauidesins¬

Expanded text:
ut in Evangelio Lucae et Actibus apostout in Evangelio Lucae et Actibus apostolorum legitur: et hoc est qQuia vado ad Patrem, ac si patenter dicat: Quia post modicum a vestris aspectibus in monumenti claustra abscondor, et iterum post modicum, destructo mortis imperio, vobis intuendus appareo, quia tempus est, ut expleta dispensatione assumptae mortalitatis, cum resurrectionis triumpho jam revertar ad patrem. Haec vero verba Domini, ut dixi, illis speciatim, qui ejus resurrectionem videre potuerunt conveniunt, quae apostoli tunc temporis non potuerunt intelligere. Et hanc illorum ignorantiam pius magister intelligens, subsequenter secundum animae illorum dubitationem respondit, quasi expositurus quid esset, quod dixit: Modicum et non videbitis me, et iterum modicum et videbitis me. Cognovit ergo Jesus quia volebant eum interrogare, et dixit eis: De hoc quaeritis inter vos, quia dixi
Abbreviated transcription (Latin):
tentius quã sumũ conditione m
seruorũ glorific&: quos bone fa¬
cientes & absq culpa uapulan¬
tes ad ominis crudelib & in ꝓbis
imitatores esse dominice passio¬
pulis suis. modicũ eg iã moni
iidepins me et iterumn
modicum et uidepitisme.
Ad illos specialit̃ hec quedicta s̃.
p̃oinent : quiei: discipulatui p̃di¬
cantis in carne adherere: & post
tristiciam passionis uisa resur¬
rectione & ascensione ei: letifi¬
care meruer̃. modicũ &iã fuit
ab illa hora illius noctis quatra¬
ditus ẽ in horã passionis suae: qđ
eũ discipuli carnalit̃ uidebant.
Et iterũ modicũ fuit: qđ clausus
insepulchro tercia die resurreo¬
turus iacuit: & illorũ aspectib
uideri ñ potuit. hoc ẽ quod ait
modicũ & ñ uidebitis me. quod
uero ait: iterũ modicũ & uide¬
bitis me. significat tempus post
resurrectionẽ quo cũ discipulis
conuersatus ẽ Et illis multi¬
moda ostensione apparuit. usq
dũ ascendit incelũ illis uidentib

Expanded text:
tentius quam summe conditionem servorum glorificet quos bene facientes et absque culpa vapulantes a dominis crudelibus et improbis imitatores esse Dominicae passiopulis suis: Modicum et non videbitis me, et iterum modicum et videbitis me. Ad illos specialiter haec quae dicta sunt pertinent, qui ejus discipulatui praedicantis in carne adhaerere, et post tristitiam passionis visa resurrectione et ascensione ejus laetificari meruerunt. » Modicum etiam fuit ab illa hora illius noctis qua traditus est, in horam passionis suae, quod eum discipuli carnaliter videbant; et iterum modicum fuit quod clausus in sepulcro, tertia die resurrecturus jacuit, et illorum aspectibus videri non potuit. Hoc est quod ait: Modicum, et non videbitis me; quod vero ait: Iterum modicum, et videbitis me, significat tempus post resurrectionem, quo cum discipulis conversatus est, et illis multimoda ostensione apparuit, usque dum ascendit in coelum illis videntibus,
Abbreviated transcription (Latin):
nos infilios lucis mutauerit.
ut sicus inigiucmo ali¬
quod creature aeius.
Ne meo quodait geniit hoc
nos fieri putaremus quod
ipse est: ideo principatũ quen¬
dã increatura nobis hac adoptiꝰ¬
one concessũ ostendit. Hos &¬
enĩ uersiculos quidã ita trans¬
tulit: uolens genuit nos uerbo
ueritatis ut sim: primitiae cre¬
aturarũ eius. idẽ ut ceteris
quas cernim creaturis. sim:
meliores. primitias namq fru¬
gũ uelanimantiũ dño consecra¬
ri lex p̃cipit. primitias auri
& argenti adopus tabernaculi
iussit conferri Idẽ optima queq
in metallis. et deantiquo dĩ po¬
pulo: dixit ꝓphȩta hieremias.
sõi israħ dño primitiae frugũ
notissimũ inquid uob est: qđ
auob̵ ipsis habuistis aduitia labi.
ꝓuisione: ied suꝑna gracia uos
p̃ueniente contigio.
sit aũ ocinus homo uelox

Expanded text:
nos in filios lucis mutaverit. nos in filios lucis mutaverit. Ut simus initium aliquod creaturae ejus. Ne in eo quod ait, genuit, hoc nos fieri putaremus quod ipse est. Ideo principatum quemdam, in creatura nobis hac adoptione concessum ostendit. Hunc etenim versiculum quidam ita transtulit: Volens genuit nos verbo veritatis, ut simus primitiae creaturarum ejus, id est ut caeteris quos cernimus creaturis, simus meliores. Primitias namque frugum vel animantium, Domino consecrari lex praecipit. Primitias auri et argenti ad opus tabernaculi jussit conferri, id est, optima quaeque in metaliis . Et de antiquo Dei populo dixit propheta Jeremias: Sanctus Israel Domino primitiae frugum Notissimum inquit, vobis est, quod a vobis ipsis habuistis ad vitia labi: provisione, sed superna gratia vos praeveniente, contigit. Sit au
Abbreviated transcription (Latin):
donũ ꝑ pectũ desursũ ẽ
descendens a patre lucminũ
ost quam docuit uitia qui¬
bus temptamur ñ ado nob sed
a nobis ipsis in esse ostendit econtra
quicquid bomi agimus. hoc adõ
donante ꝑcepimus. Inde &x enĩ
patrẽ luminũ apellat . quia auc¬
torẽ nouit sp̃italiũ carismatũ
Cui consonat illut a postoli. quid
enĩ habes quod ñ accepisti:
apud quẽ monẽ arans cu¬
tacio mecucissigudinis
obuimBratio. Quia indĩ
natura mutabilitas non ẽ neq
lum̃ ei sicut lumen huius mun¬
di aliqua uicissitudinis umbra
intcedit. liqu& utiq quia sola
nobis dona lucis & non &iã te¬
nebras mittit errorum
uol. uiartarie qenurt nos
uerso ueritatis..
Et dñs in euuangelio. non uos
me elegistis. sed ego elegiuos.
Eo inosea propheta diligã eos
spontanea. quia ergo dixerat.
omne datũ optimũ & omne
sequenter astruit addendo
quia ñ nr̃is meritis sed sue be¬
neficio uoluntatis ꝑ aquã rege¬
nerationis defiliis tenebrarum

Expanded text:
donum perfectum desursum est, donum perfectum desursum est, descendens a patre luminum. Postquam docuit vitia, quibus tentamur non a Deo nobis, sed a nobis ipsis inesse ostendit; e contra, quidquid boni agimus, hoc a Deo donante percepimus. Inde etenim patrem luminum appellat, quia auctorem novit spiritalium charismatum. Cui consonat illud apostoli Pauli: Quid enim habes quod non accepisti ? Apud quem non est transmutatio, nec vicissitudinis obumbratio. Quia in Dei natura mutabilitas non est, neque lumen ejus sicut lumen hujus mundi aliqua vicissitudinis umbra intercidit. Liquet utique quia sola nobis dona lucis, et non etiam tenebras mittit errorum. Voluntarie genuit nos verbo veritatis. Et Dominus in Evangelio: Non vos me elegistis, sed ego elegi vos . Et in Osea propheta: Diligam eos spontanee . Quod ergo dixerat: Omne datum optimum, et omnendere, consequenter astruit addendo, quia non nostris meritis, sed suae beneficio voluntatis, per aquam regenerationis, de filiis ten
Abbreviated transcription (Latin):
Quod de ipsis quidẽ
discipulis facile intelligitur.
quia cristiciam habuer̃ passo
ac sepulto dño. Sed ꝑacta resur¬
recdionis gloria gauisi sunt uiso
dño: & gaudiũ eorũ nemo tulit
ab eis. lic& pressuras ac ꝑ secutio¬
nes passi essent in hoo mundo
semꝑ inspe gaudebant future
retributionis: ꝓeo qđ digni essent
ꝓnomine iliũ contumelias pati.
Iterũ autẽ uidebo uos & gaude¬
bit cor urm &gaudiũ uestrum
nemo toll& a uob. Videte itaq
eleccos post tristiciã dñs cum¬
eorũ patientiã dampnato inpug¬
natore remunerat: uidebo uos
idẽ cũ ad sumpsero uos ad me
ipsũ ut ubi sum ego & uos sidis
& in illa uisione ꝑpetuae glorie
gaudebit cor ur̃m Et gaudium
uestrũ nemo tollex a uob: quia
ibi nullus aduersarius. nullus per¬
secutor. nemo qui tristiciã in ge¬
rat animis ur̃is: dũ uidebitur dr̃
deorũ insion Et cũ apparuerit
xp̃s: tunc &uos apparebitis ut
apostolus ait. cum illo ingloria
docmianca ili post oc tabas
datũ opticnsũ et ocnne

Expanded text:
Quod de ipsis quidem discipulis facile intelligitur, quia tristitiam habuerunt, passo ac sepulto Domino, sed peracta resurrectionis gloria, gavisi sunt viso Domino. Et gaudium eorum nemo tulit ab eis, licet pressuras ac persecutiones passi essent in hoc mundo, semper in spe gaudebant futurae retributionis, pro eo quod digni essent pro nomine Jesu contumelias pati: Iterum autem videbo vos, et gaudebit cor vestrum, et gaudium vestrum nemo tollet a vobis. Videt itaque eleceorum patientiam damnato impugnatore remunerat. Videbo vos, id est, cum assumpsero vos ad me ipsum. Ut ubi sum ego et vos sitis, et in illa visione perpetuae gloriae gaudebit cor vestrum, et gaudium vestrum nemo tollet a vobis, quia ibi nullus adversarius, nullus persecutor, nemo qui tristitiam ingerat animis vestris, dum videbitur Deus deorum in Sion, et cum apparuerit Christus, tunc et vos apparebitis, ut Apostolus ait, cum illo in gloria. DOMINICA TERTIA POST OCT. datum optimum, et
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ cauderit. uos aũ coni¬
Et ipsorũ & tocius ecclesiae¬
E
statui congruit: plorabant
quipƿe &x flebant amatores
xp̃i cum illũ conp̃hendi ab hos¬
dib ligari ad concilium duci.
dampnari crucifigi mori. & se¬
peliri uider̃. C audebant mun¬
di amatores quos ob infimas co¬
gitaciones mundũ uocat dñs
cũ morte turpissima dãnarent
illũ. qui grauis eis erat &iam
aduidendũ Contristabantur
discipuli posito in morte: sed
agnita &iam resurrecdione
tristicia illorum uersa est ingau¬
dium uisa ascensionis potentia
iã maiore gaudio sub leuati. lauda¬
baut & benedicebant dñm ut lu¬
cas euuangelista testatur. sed
&cunctis fidelib hic dñi sermo
conuenit: qui ꝑ lacrimas pressu¬
rasq: p̃sentes ad gaudia aet̃na
ꝑuenire contendunt: qui soini¬
nant in lacrimis ingaudio me¬
tent. Euntes ibant & fleba nt
quatenus in eẽna beatitudine
laboris sui mercedẽ recipiant.
mundi amatores gaudebunt:
qui ad&xerna gaudia se p̃parare

Expanded text:
gaudebit; vos autem conipsorum et totius Ecclesiae statui congruit. Plorabant quippe et flebant amatores Christi, cum illum comprehendi, ab hostibus ligari, ad concilium duci, damnari, crucifigi, mori et sepeliri viderent. Gaudebant mundi amatores, quos ob infimas cogitationes mundum vocat Dominus, cum morte turpissima condemnarent illum, qui gravis erat eis etiam ad videndum. Contristabantur discipuli posito in morte, sed agnita etiam ejus resurrectione, tristitia illorum versa est in gaudium. Visa ascensionis potentia, jam majore gaudio sublevati, laudabant et benedicebant Dominum, ut Lucas evangelista testatur. Sed et cunctis fidelibus, hic Domini sermo convenit, qui per lacrymas pressurasque praesentes ad gaudia aeterna pervenire contendunt: Qui seminant in lacrymis, ut in gaudio metant: Euntes ibant et flebant , quatenus in aeterna beatitudine laboris sui mercedem recipiant. mundi amatores gaudebunt, qui ad aeterna gaudia se praeparare
Abbreviated transcription (Latin):
di temptacionib exerceri desistit.
mine ad palmã ꝑuenerit : iam
ñ meminit inquid pressure
p̃cedentis. propt̃ gaudiũ ꝑcepte
recributionis. Non sunt condig

Expanded text:
di tentationibus exerceri desistit, mine, ad palmam pervenerit, jam non meminit pressurae praecedentis propter gaudium perceptae retributionis. Non s
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectionẽ suã inȩt̃nũ iã uic¬
turus intrauit: qui moriturus ue¬
niens ñ aꝑto utero uirginis exiuit.
sed quia ad illud corpus qđ uideri
poterat : fides intuentiũ dubitabat
ostendit eis protinus manus &
latus. palpandã carnẽ praebuit:
quã ianuis clausis introduxit. cla¬
uis enim manus fixerat: lancea la¬
corda sananda uulnerũ sunt ser¬
uata uestigia quare duo mira et
iuxta humanã rationẽ sibi ualde
contraria ostendit: dũ post resur¬
rectionẽ suã corpus suũ & incor
ruptibile & tam̃ palpabile demons¬
trauit. Nam & corrũpi necesse ẽ
qđ palpatur: & palpari ñ potest qđ
ñ corrũpitur. Sed miromodo atq
inestimabile redemptor nost̃ & in¬
corruptibile postresurrectionẽ
&xpalpabile corpus ex hibuit: ut
monstrando incorruptibile in ui¬
tar& adp̃miũ p̃bendo palpabile
formar& ad fidẽ & incorruptibi¬
lẽ se ergo palpabilẽ demonstrauit.
ut ꝓfecto esse post resurrectionẽ
is pax uo I. Pacẽ offe¬

Expanded text:
ionem suam in aeternum jam victurus intravit, qui moriturus veniens non aperto utero virginis exivit? Sed quia ad illud corpus, quod videri poterat, fides intuentium dubitabat, ostendit eis protinus manus ac latus: palpandam carnem praebuit, quam clausis januis introduxit. » Clavus enim manus fixerat, lancea lacorda sananda vulnerum sunt servata vestigia. « Qua in re duo mira et juxta humanam rationem sibi valde contraria ostendit, dum post resurrectionem corpus suum amen palpabile demonstravit, nam et corrumpi necesse est quod palpatur, et palpari non potest quod non corrumpitur, sed miro modo atque inaestimabili redemptor noster, et incorruptibile post resurrectionem, et palpabile corpus exhibuit, ut monstrando incorruptibile invitaret ad praemium, praebendo palpabile formaret ad fidem. Et incorruptibilem sut profecto esse post resurrectionem is: Pax vobis. Pacem offe
Abbreviated transcription (Latin):
Omne qđ natũ
est ex dõ idẽ genus electum.
& spĩtale infide quã credit
quõ ihs̃ est xp̃s filius dĩ uincit
mundũ. Illũ utiq qui in mag¬
no positus est. dequo ait sal¬
uator confidite quia ego uici
mundũ. Hic est quiuenit per
ꝑaquã babtismi. & sanguinẽ

Expanded text:
Omne quod natum est ex Deo, id est, genus electum et spirituale, in fide, qua credit quoniam Jesus est filius Dei, vincit mundum. Illum utique, qui in maligno positus est, de quo ait salvator: Confidite, quia ego vici mundum. Hic est, qui venit per aquam baptismi et s
Abbreviated transcription (Latin):
descendit colũbe. Mã & ipse
dese dñs ait. Ego sum uia: ueritas
& uita Siue sic dicendũ sp̃s ẽ quites¬
tificat. quia iħs̃ est ueritas id est ue¬
rus homo: cui utrũq idẽ aqua &
sanguis testimoniũ uere ꝑ hibent
carnis. Et ñsolũ illã sed & sp̃s homi¬
nis qui in eo est. Dequo in euuange¬
lio dicit. Inclinato capite. emisit
sp̃m testificat idẽ demonstrat
qđ ihs est ueritas id est uerus ho¬
mo exanima constans & corpore.
utrũquae enĩ suscepit. ut rũqua
redimer&. quia dues s qui
testimoniiũ darat sp̃s
aqua etsaniquis. Idest
quer̃ fontẽ aquae uiuae. et sanguis
guis enĩ intelligitur homo. et hi
tres unũ sunt: id est pat̃ & filius
& sp̃s sc̃s. Non enim humanitate
indiuidua trinitas. alit̃. testimo¬
niũ ꝑhib& salutis humane aqua
babtismi sanguis martrrii: & ac¬
ceptio sp̃s scĩ. quo operante huma¬
no generi misteriũ salutis confi¬
citur unũ¬

Expanded text:
descendit columbae. Nam et ipse de se Dominus ait: Ego sum via, veritas et vita. Sive hic dicendus spiritus est, qui testificatur quia Jesus est veritas, id est, verus homo, cui utrumque, id est aqua et sanguis, testimonium vere perhibent carnis. Et non solum haec, sed et spiritus hominis, qui in eo est, de quo in Evangelio dicit: Inclinato capite, emisit spiritum. Testificatur, id est, demonstrat quod Jesus veritas est, id est, verus homo, ex animUtrumque enim suscepit, ut utrumque redimeret. Quia tres sunt qui testimonium dant, Spiritus, aqua, et sanguis. Id estquerunt fontem aquae vivae : et sanguis, guis enim intelligitur homo: Et hi tres, inquit, unum sunt, id est, Pater et Filius et Spiritus sanctus. Non enim humanitas Dindividua trinitas. Aliter: Testimonium perhibet salutis humanae, aqua baptismi, sanguis martyrii, et acceptio spiritus sancti, quo operante, eo humano generi mysterium salutis conficitur unu
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ ille ñ audeat acusarẽ. Misi
ipsũ solũ qui peccatũ fecit qui
& dicebat nunc uenit princeps
huius mundi & in me nihil inuenit.
Sed quã suis ille dixerat nequitiã
p̃finiti sui dõ iustificante & delen¬
te iniquitates olectoꝵ suoꝵ qui ꝑ¬

Expanded text:
nisi illum solum qui peccatum non fecit, qui et dicebat: Nunc venit princeps hujus mundi, et in me nihil invenit; sed quamvis ille exerat nequitiam praepositi sui, Deo justificante et delente iniquitatem electorum suo
Abbreviated transcription (Latin):
Abier̃ autẽ ñ abinsidus aliqua¬
tenus cessando. sed ad eorundẽ
insidiarũ fraudes occultando.
dinẽ uitȩ in mortalis ex uere
sed ñ seniũ rationis abolere ua¬
luer̃. Ex qua eñi parte sapere
& cognoscere dm̃ potest: uiuur
ẽ. homo ex qua uero peccatis
contabeseit &miseria deficit:
mortuus idẽ letifero quȩ .ẽ.
uulnere foedatus

Expanded text:
Abierunt autem non ab insidiis aliquatenus cessando, sed ad earumdem insidiarum fraudes occultando. dinem vitae immortalis exuere, sed non sensum rationis abolere valuerunt. Ex qua enim parte sapere et cognoscere Deum potest vivus est homo, ex qua vero peccatis contabescit et miseria deficit, mortuus idem, lethiferoque est vulnere foedatus
Abbreviated transcription (Latin):
uid est ergo quod ille tur¬
Abatus est:nisi quia infirmos
in suo corpore hoc est insua eccle¬
sia suae insirmitatis uoluntaria
similitudine consolatus est: quan¬
do turbatur quõ turbaretur: nisi
uolens eũ consolatur qui turbatur
& nolens
aspiciepanꝗ erco
adiauncẽ discipula hesi¬
gadiges dequo dicerenꝗ etr̃

Expanded text:
uid est ergo, quod ille turbatus est, nisi quia infirmos in suo corpore, hoc est, in sua Ecclesia, suae infirmitatis voluntaria similitudine consolatus est. Quando turbatur, qui non turbaretur nisi volens, eum consolatur qui turbatur et nolens. Aspiciebant ergo adinvicem discipuli, haesitantes de quo diceret, et
Abbreviated transcription (Latin):
Et hoc est maximũ innos diuine
caritatis inditiũ quia cũ neo dũ
ipsi propeccatis nrĩs eũ petere nos¬
semur misit ille filiũ suũ ad nos
qui nobis inse credentib: ultro
ueniã dar& nosq ad paternȩ glo¬
riȩ societatẽ uocar&. Inquib:dã
codicib: hic uersiculus ita legitur.
Et misit filiũ suũ litatorẽ ꝓpoc¬
catis nr̃is. I. itator autẽ . sacrificator
est. Sacrificauit enĩ filius dĩ pro
peccatis nr̃is. ñ hostias pecudũ sed
seipsũ offerendo unde bene pau¬
lus ammonens ait . estote ergo
immitatores dĩ sicut narissimi.¬

Expanded text:
Et hoc est maximum in nos divinae charitatis indicium, quia cum necdum ipsi pro peccatis nostris eum petere nossemus, misit ille Filium suum ad nos, qui nobis in se credentibus ultro veniam daret, nosque ad paternae gloriae societatem vocaret. In quibusdam CodicEt misit filium suum litatorem pro peccatis nostris. Litator autem, sacrificator est. Sacrificavit enim filius Dei pro peccatis nostris, non hostias pecudum, sed se ipsum offerendo. Unde bene Paulus admonens ait: Estote ergo imitatores Dei, sicut filii
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ẽ autẽ qđ tunc prudentib: aleũ
petunt nisi qđ in aduentu iudicis cũ
se intus uacuas inuenerit testimo¬
niũ foris quer̃ acsiasua fiducia decep¬
ta ꝓximis dicant. quia nos quasi sine
opere repelli conspicitis. dicite de
nr̃is operib: quid uidistis. Sed łapadas¬
opera ꝗclara hominib faras appa¬
ruer̃ in aduentu iudicis intus obscu¬
rantꝰ & ad r&ributionẽ ñueniunt¬

Expanded text:
Quid est autem quod tunc a prudentibus oleum petunt, nisi quod in adventu judicis cum se intus vacuas invenerint, testimonium foris quaerunt? Ac si a sua fiducia deceptae proximis dicant: Quia nos quasi sine opere repelli conspicitis, dicite de nostris operibus quid vidistis. Sed prude clara hominibus foris apparuerant, in adventu Judicis intus obscurantur, et a Deo retributionem non in
Abbreviated transcription (Latin):
re quecũquae manidaui
uosis. Ordo pracipuus. ius¬
sit apostolis ut primũ docerent
uniuersas gentes: deinde fidei
tinguerent sacram̃to & post
fidẽ ac babtisma quȩ ess&. ob¬
seruanda p̃ciperent. ac nepu¬
temus leuia esse quae iusser̃ &
pauca addit. Om̃a quecũque
mandaui uob. ut quicrederint
qui intrinitate fuerint babti¬
zati. om̃a faciunt que p̃ceptas.
ecce eꝗo uoriscũ sum

Expanded text:
 quaecumque mandavi vobis. Ordo praecipuus jussit apostolis ut primum docerent universas gentes, deinde fidei tingerent sacramento, et post fidem ac baptisma quae essent observanda praeciperent. At ne putemus levia esse quae jusserunt et pauca addit. Omnia quaecunque mandavi vobis, ut qui crediderint, qui in Trinitate fuerint baptizati, omnia faciant quae praecepta sunt. Ecce ego vobiscum sum
Abbreviated transcription (Latin):
isrł ingressus est ꝑ eam eritq
clausa principũ princeps in ea
sedebit: ut comedat panem corã
dño quam uis possit &iam mis¬
hunc masculũ incorporali dig¬
nitate dño sc̃m uocabitur.
et ut darent hostiã
secd̃co q̃d dietũ est ire
Leqe drr̃i parturturũ

Expanded text:
Israel ingressus est per eam, eritque clausa principi, princeps in ea sedebit, ut comedat panem coram Domino . Quamvis possit etiam myshunc masculum incomparabili dignitate Domino sanctum vocari. Et ut darent hostiam, secundum quod dictum est in lege
Abbreviated transcription (Latin):
non qđ dñs noster sacri uen¬
tris ospiciũ qđ in gressus sc̃ĩ¬
ficar& Egressus deuirgines¬
se credendus sit iuxta here¬
ticos qui dicunt beatã mariã
uirginẽ usq ad partũ non
uirginẽ esse post partũ sed
iuxta fidem catholicã clauso
uirginis utero quasi sponsus
suo ꝓcessiss& d&chalamo dequo
pulchre ꝓpheta & conuerte
me inquid aduiam porte scũ¬
arii ex terioris que respicie¬
bat ad orientẽ & erat clausa.

Expanded text:
Non quod Dominus noster sacri venNon quod Dominus noster sacri ventris hospitium quod ingressus sanctificarat, egressus devirginasse credendus sit, juxta haereticos qui dicunt beatam Mariam virginem usque ad partum non virginem esse post partum, sed juxta fidem catholicam clauso virginis utero, quasi sponsus, suo processisse de thalamo. De quo pulchre Propheta: Et convertit me, inquit, ad viam portae sanctuarii exterioris, quae respiciebat ad orientem,