comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tib. q̃m hostile nichil existimarent. et idõ otiose uł insus¬
pecte segnes eẽnt. Qui cum sine labore ciuitatẽ app̃hendissec:
crudelit̾ eis dominabatur. Testis ẽ orationi mee ouidtus
satabarcides. qͥ successoꝵ alexandri facta conscribens suꝑsti
diceret. Est gens que uidea dicitur ciuitatẽ munitã et ma¬
gnam iherusolimam detinens: que contẽpsit sub ꝑtolomeo¬
stitionẽ seuissimũ dominũ ꝑtulit habere. Abatarchides qͥde¬
ħ de gente nr̃a conscripsit. Ptolomeus uͦ multos captiuios
a montana uideȩ. ł a uticinis locis iherusolimoꝵ id ẽ a sa¬
maria . ł a garidu trahens. ad egyptum cõmigrauit. Sed
cum cognouisset eos qui ᷤᷤ ab iherusolimis abstraxerat firmos
uiris iuirandi. ł di cultores existẽ: cum alexandro legationem¬
ad eos mittenti sic respondissent. dario uiuente contra eum
arma nequaquam sumerẽ. Unde post darii expugnationẽ
multos ad castella deputauit. et pariter cum macedonib alex¬

Expanded text:
il hostile existimaverunt et ideo otiosi et insuspecti segnes erant. Qui cum sine labore civitatem apprehendisset crudeliter eis dominabatur Testis est orationis meae Ovidius Sabatarcides, qui successorum Alexandri facta conscribens, supersdiceret: Est gens, quae Judaea dicitur, civitatem munitam et magnam Hierosolymam detinens, quae contra Ptholomerstitioneptivos a montanis Judaeae vel a vicinis locis Hierosolymorum, id est, a Samaria vel Agarizin trahens, ad Aegyptum commigravit: sed cum cognovisset eos quos ab Hierosolymis abstraxerat, firmos jurisjurandi et Dei cultores existere, cum Alexander ad eos legationem mitteret, sic respondissent, Dario vivente contra eum arma nequaquam sumere. Unde post Darii expugnationem multos ad castella deputavit, et partes cum Macedonibus Alex
Abbreviated transcription (Latin):
eius accubitum. nichil p̾t̾mittens quod ad eoꝵ honorifi¬
centiã ꝑtineret. Postquam aũ ita discubuert̃. uissit doro¬
theo solita ministrare: quib om̃s uidei ad eum uenientes
utebantur. Tunc itaq sacros p̾cones & immolatores. &
alios qui uota factunt recusauit: & unum de senioribus
nomine heliseum sacerdotẽ existentẽ. rex petiuit facere
orationẽ. Qui in medio stans: regi bona et subiectis eiꝰ opta¬
uit. Q post plausus cum gaudio & clamore om̃ium sur¬
rex̃: & deficientes ad epulationẽ. & delitias paratas se con
tulerunt. Premttens autem rex quautum satis ei usũ
ẽ. cepit philosophari: & unumquẽq eoꝵ naturales ꝑcun¬
ctari ser uiones. & ad contemplationẽ questionis accende¬
re. Caute illis ad om̃ia respondentib. que eis obiecta eẽnt.
struxit. Et qui uult singła cognoscere. que in conuuuo p̃¬
parata sunt. legat uolumina aristei. que ꝓpter hec conscͥpse¬

Expanded text:
ejus accubitum, nihil praetermittens, quod ad eorum honorifiejus accubitum, nihil praetermittens, quod ad eorum honorificentiam pertineret. Postquam autem ita discubuerunt, jussit Dorotheo solita ministrare, quibus omnes Judaei ad eum venientes utebantur. Tunc itaque sacros praecones et immolatores et alios qui vota faciunt recusavit, et unum a senioribus nomine Heliseum sacerdotem existentem repetivit facere orationem. Qui in medio stans, regi bona et subjectis ejus optavit, et plausus cum gaudio et clamore omnium surrexerunt, et desidentes ad epulationem et delicias, pariter secum epulari jussit. Praeterea autem rex, quantum satis ei visum est, coepit philosophari, et unumquemque eorum naturales percontari sermones, et ad contemplationem quaestionis accendere. Caute illis ad omnia respondentibus, quae eis objecta essent struxit. Et qui vult singula cognoscere quae in convivio praeparata sunt, legat volumina Aristaei quae propter haec conscripse
Abbreviated transcription (Latin):
solet accidere. Tunc uissit codices pͥmatib officii designari:
uiros autem osculatus. equũ duxit eẽ pͥmum ad eos facere
sermonẽ. p̃ro quib eẽnt uocati. unmo & diem quo ad eum
deducti suissent. clarũ singulis anuis per totũ uite sue tem¬
pus se celebrare ꝓmisit. Nam euenit eund̾e eẽ pͥmũ p̃sentiȩ
illoꝵ & uictonȩ diem: quo antigonũ nauali p̃lio uicerat. łpu¬
lari etiam secum eos p̾cepit: hospitiaq in arce denuntiauit
eis omĩa deputari. Nichanor auitẽ suꝑ susceptionẽ ꝑegͥnoꝵ
constitutus. donotheũ tiocans. qui de his curam habebat. ĩus¬
sit singulis necessaria p̾ꝑare. Nam ita dispositũ a rege fuerat.
ut alimenta quib singule ciuitates utuntur exhibetent᷑. in¬
dulgentiam consuetudine ꝑeg̾noꝵ ad eos uenientiũ. & eis
om̃ia parentur: quatinꝰ cibis solitis magis delectarent᷑. ne
forsitan corrupti extraneis gͣuarent᷑. Quod et eitra istos
tem quidẽ mediã eoꝵ ad dexteram suã: reliquos autẽ post

Expanded text:
et accidere. Et tunc jussit codices primatibus officii designari. Viros autem osculatus, aequum dixit esse primum ad eos facere sermonem de his pro quibus essent vocati. Imo et diem quo ad eum fuissent deducti, clarum singulis annis per totum vitae suae tempus se celebrare promisit. Nam evenit eumdem esse praesentiae illorum, et victoriae diem quo Antigonum navali praelio vicerat. Epulari etiam secum eos praecepit hospitiaque in arce denuntiavit eis omnia deputari. Nicanor autem, super susceptionem peregrinorum constitutus, Dorotheum vocans qui de his curam habebat, jussit singulis necessaria praeparare. Nam ita dispositum a rege fuerat ut alimenta quibus singulae civitates utuntur, exhiberentur indulgentia consuetudini peregrinorum ad eos venientium, et eis omnia pararentur, quatenus cibis solitis magis delectarentur, ne forsan corrupti extraneis gravarentur. Quod et circa istos tem quidem mediam eorum ad dexteram suam, reliquos autem post
Abbreviated transcription (Latin):
quuno iiuamine me dilectum: ariuiq uicisse. urtutẽq sa¬
uisse psaꝵ. ꝓptea et om̃ia que meo edich sꝑartur. ꝓ uentira¬
ostquam parmenio locutus ẽ pͥncipẽ UNU confido¬
sacendotum honorans: accuttentib reliqͥs sacerdotib ad
cuiitatẽ uiq ꝑuenit. & ad tẽplũ ascendens sacficauit do aem
sacerdotios osterisionẽ. Ipsi autem pͥntipi sacerlotũ. et reliquas
saderdotib ininuificent᷑ mite donauit. Allato ei uoluminẽ

Expanded text:
me divino juvamine delectum, Dariumque vicisse, virtutemque some divino juvamine delectum, Dariumque vicisse, virtutemque solvisse Persarum. Praetostquam Parmenioni locutus est, principem sacerdotum honorans, accurrentibus reliquis sacerdotibus, ad civitatem usque pervenit. Ad templum ascendens sacrificavit Deo, secundum sacerdotis ostensionem: ipsi autem principi sacerdotum et reliquis sacerdotibus muni
Abbreviated transcription (Latin):
stolam. suꝑ caput habentẽ cundarim. & suꝑ laminã auream
in qua scͥptum erat dđi nom̃: adiit soł ⁊ nom̃ꝰ adoraũ: ⁊ pͥncipẽ sac.¬
lutantib et cutũstantib regib syriȩ. et reliquis. hoc facientẽ
stupuerunt: corruptamq regis m̃tẽ putauerunt Parmenius
uͦ solus eũ int̾rogauit dicens. cur eũ om̃ib adorantib ipse ad¬
orasset pͥncipẽ sacerdotũ gentis iudeȩ. Cui ille: non hunc in¬
quit adoraui. s dm cuius pͥncipatuis sacerdotii functus est.
Nam ꝑ somniu̾ in hiuismodi eũ habitu consperi: adhuc
indio ciuitate macedonie constitutꝰ. Dũq metum cogitassẽ
posse asyam uincere: incitauit me ut nequaquã negligetem.
s confident̃ transirẽ. Nam se ꝑductutũ meum diceͥbat exex¬
cicũ: et ꝑsaꝵ tradit̾um potentiã. Idoq neminẽ aliũ in tali
stola uidens: cum hunc enim adu̾tissẽ. habens iusionis et
ꝓbationis nocturne menioriam salutaui. Erinde arbitro

Expanded text:
stola super caput habentem cydarim et lamminam auream, in qua scriptum erat dei nomen, adiit solus et nomen adoravit et principem sacelutantibus, et circumstantibus regibus Syriae et reliquis, hoc facientem stupuerunt corruptamque regis mentem putaverunt. Parmenius vero solus eum interrogavit dicens: Cur eum omnibus adorantibus, ipse adorasset principem sacerdotum gentis Judaeae. Cui ille, Non hunc, inquit, adoravi, sed Deum cujus principatu sacerdotii functus est. Nam per somnium in hujusmodi eum habitu conspexi, adhuc in Dio civitate Macedoniae constitutus. Dumque mecum cogitassem an possem Asiam vincere, incitavit me nequaquam negligere, sed confitenter transire. Nam se perducturum meum dicebat exercitum, et Persarum traditurum potentiam: ideoque neminem alium in tali stola videns cum hunc animadvertissem, habens visionis et probationis nocturnae memoriam, salutavi; exinde arbitror
Abbreviated transcription (Latin):
dam ꝓpha nomine micheas accedens ad uium isiłiraꝵ. pe¬
te ut eum in captte pro uoluntate dĩ ꝑeut̾et. Quo nolente. pre¬
dirit ei quia eo quod mobediens ẽẽt do. eiusq p̾cepto. leone oc¬
currente piteretur. Quod dum illi homini contigisset: as¬
cessit ꝓpħa rursus ad alium. et idem ut facet imꝑauit. Qui
dum ꝓcussisser eum et eiꝰ uerticẽ ctuentasset. alligato capite
accessit ad regem. dicens quia dum ẽẽt in exercitu constitu¬
tus accepisset a quodam tribuno seruandum captiuum.
sibiq ab eo dictum ut si captuuis fugeret ipse mioreretur. Quo
sugiente: ĩs qui eum tradiderat mortem ei minaretur ui ferre.
Timc respondente achab mortẽ ei imminere iustissimam. sol¬
uens capit agnitꝰ ẽ micheas eẽ ꝓpħa. Hac enim parabola utlu¬
tur ꝓ pter sermiones quos ei erat dicturus. Pto nãꝙ qͣm eum as
ei concessisset ute supplicium hostis euadetet. ipse mimieran
eiꝰ addadum qui cłm blasphemauerat dimisisset: et ꝓpt̾ea ds

Expanded text:
dam propheta, nomine Michaeas, accedens ad unum Israelitarum petiit ut eum in capite pro voluntate Dei percuteret. Quo nolente, praedixit ei quia eo quod inobediens esset Deo ejusque praecepto, leone occurrente perimeretur. Quod dum illi homini contigisset, accessit propheta rursus ad alium, et idem ut faceret imperavit. Qui dum percussisset eum, et ejus verticem cruentasset, alligato capite accessit ad regem, dicens ei: Quod dum esset in exercitu constitutus, accepisset a quodam tribuno servandum captivum, sibique ab eo dictum ut, si captivus fugeret, ipse moreretur; quo fugiente, is qui eum tradiderat mortem ei minaretur inferre. Tum, respondente Achab mortem ei imminere justissimam, solvens caput, agnitus est Michaeas esse propheta. » Hac enim parabola utebatur propter sermones quos ei erat dicturus. Ait namque, quoniam Deus ei concessisset ut supplicium hostis evaderet, ipse inimicum ejus Achabum, qui Deum blasphemaverat dimisisset, et propterea Deus
Abbreviated transcription (Latin):
parenti uideoꝵ fuisse domicilium postea quã mesopo-¬
tamiȩ sedes reliquit. eiꝰq posteros hinc ad egiptum
eẽ ꝓfectos. Quoꝵ etiam nunc monumenta extant
ineadẽ ciutate : ꝑ optimo marmore liberalit᷑ fabri¬
cata. Cernitͦ autͣ sexto ab oppido stadio arbor maxĩa
terebintꝰ. eamq memorant ab initio mundi creati nc̃

Expanded text:
ti Iudeorum fuisse domicilium post ea quod Mesopotamie sedes relinquit eiusque posteros huic ad Egiptum esse profectos quorum eciam nunc monumenta extant in eodem civitate per optimo marmore liberalium fabricata. Cernitur autem ab oppido stadio orbori maxima therebintus eamque memorant ab inicio mundi causatam nunc
Abbreviated transcription (Latin):
filius amadathi. & anuno et gente macedo alieuusꝙ ap
pegͥnus susceptus a nob̾ ẽ. et tantam ui se erptus hiuam.¬
tatẽ. ut pater nt̃ uocarettar. & ad oraretar ab om̃ib post it

Expanded text:
filius Amadathi, et animo et gente Macedo, alienusque afilius Amadathi, et animo et gente Macedo, alienusque aperegrinus susceptus est a nobis, et tantam in se expertus humanitatem, ut pater noster vocaretur, et adorar
Abbreviated transcription (Latin):
sunt in suꝑbia: et non solum subiectos regib uitunt᷑ op.¬
pͥmere. sed datam sibi głam non ferentes. in ipsos qui aͥe¬
derunt moliunt᷑ insidias agitare. Nec contenti sunt gr̾s
ñ agere beneficiis. & humanitatis in se uira uiolare. sel
di quoq cuncta cernentis arbitrant᷑ se fugere posse sen¬
tentiã. Ee in tantũ uesame ꝓruꝑunt: ut eos qui crali¬
ta sibi officia diligent̾ obseruant. & ita cuncta agunt. ue
omt̃iũ laude sint digna mendatioꝵ funiculis conentur
suibuertẽ. qu aures pͥncipũ sĩpliceᷤᷤ et ex sua nat̾a alios etili
liystoriis.: et ex his que geruntur cotidie. quom̃ malis quibs¬
dam suggestionib regum studia dep̃uantur. Unde ꝓui¬
dendum ẽ paci om̃ium ꝓuintiaꝵ: nec pittare debetis. si
dit̾isa uibeamus ex animi nr̃i uenite lenitate. s ꝓ qualta¬
te et necessitate tepoꝵ ut rei puiblice possit uti litas fitre sen¬
tentiã. Et ut manifestius quod dicimus intelligatis anes

Expanded text:
sunt in superbiam: et non solum subjectos regibus nituntur opprimere, sed datam sibi gloriam non ferentes, in ipsos, qui dederunt, moliuntur insidias. Nec contenti sunt gratias non agere beneficiis, et humanitatis in se jura violare; sed Dei quoque cuncta cernentis arbitrantur se fugere posse sententiam. Et in tantum vesaniae proruperunt, ut eos, qui credita sibi officia diligenter observant, et ita cuncta agunt ut omnium laude digni sint, mendaciorum cuniculis conentur subvertere, dum aures principum simplices, et ex sua natura alios aesti probatur historiis, et ex his quae geruntur quotidie, quomodo malis quorumdam suggestionibus regum studia depraventur. Unde providendum est paci omnium provinciarum. Nec putare debetis, si diversa jubeamus, ex animi nostri venire levitate, sed pro qualitate et necessitate temporum, ut reipublicae poscit utilitas, ferre sententiam. Et ut manifestius, quod dicimus, intelligatis, Aman
Abbreviated transcription (Latin):
O metoris ce luctus cis uerat in ganc̾aũ. uude & uos ut̃
cetos festos dies hanc habetote dicm. & celebrate eam ita
om̃ letitia: ut et in posterũ cognoscantt om̃s qui fidat᷑ p
obedtunt. dignam pro fide reciꝑe merede: qui aut us¬
tas que uoluerit sollepnitatis hiuiꝰ ẽẽ particeps. glada
iane de peat : &t ic deleatur ut ñ solum hontunb salea
beltiis auuna sit in sempituum. pro exemplo comeite

Expanded text:
oeroris et luctus, eis vertit in gaudium. Unde et vos, inter caeteros festos dies hanc habetote diem, et celebrate eam cum omni laetitia, ut et in posterum cognoscatur, omnes, qui fideliter Persis obediunt, dignam pro fide recipere mercedem: qui autem insitas, quae noluerit solemnitatis hujus esse particeps, gladio et igne pereat, et sic deleatur, ut non solum hominibus, sed etiam bestiis invia sit in sempiternum, pro exemplo conte
Abbreviated transcription (Latin):
o matummi sẽꝑq uiuentis dĩ cuiꝰ beneficio & patribu
nt̾is et nob ẽ tegnum traditũ. & usq hodie custoditui
Nnde & eas luteras quas sub nomine nt̾o ille dicererat
scatis ẽt iritas. Pro quo scelere ante portas huiꝰ itib̾ ilt
susis. &e ipse qͥ machinatus ẽ & om̃is coguatio eĩ peuli
u patibulis non nob̾ s d̾o ei reddertte qͦd merut. hos
aitem edictum quod ntinc inttutꝰ in cunctis trbi ponĩ

Expanded text:
i, cujus beneficio et patribus nostris et nobis regnum est traditum, et usque hodie custoditur. Unde eas litteras, quas sub nomine nostro ille direxerat, sciatis esse irritas. Pro quo scelere ante portas hujus urbis, id est, Susis, et ipse qui machinatus est, et omnis cognatio ejus pendet in patibulis: non nobis, sed Deo ei reddente quod meruit. Hoc autem edictum, quod nunc mittimus, in cunctis urbibus
Abbreviated transcription (Latin):
penscam intimi. Uude mͥ contigit mutari nom̃ di. et sapi¬
entia & iusticiã eius agnoscere. quod non solum maluior¬
sentiam aman quoꝙ pumiuit. s qͥd excogitata cont̃ alium
toranta in eum comitait: et cetos hoc sentire ꝑmiste. qͣm. qͥ
contra aliũ quenda molestus fuerat. hec in se pͥmu ꝑara

Expanded text:
uit, contingit mirari nomen dei et sapientiam iustitiamque eius agnoscere, non solum, quod malivolentiam Aman punivit, sed et quod excogitata contra alium tormenta in eum convertit et cęteros hoc sentire permisit, quoniam qui contra alium molestus fuerat, hęc in se primum parata
Abbreviated transcription (Latin):
ut absq Eemore uitam silentio transigentes. optata cũ¬
etis mortalib pace sruerent᷑. Querente aute me a con¬
siliarus meis quom̾ hoc posset impleri. unus qͥ sapien¬
dia ac ficle cetos p̃cellebat. et erat post. regẽ seds. amau
nomine. indicauit inͥ in toto oibe terraꝵ ꝑpłm eẽ
& uniusaꝵ concordiam nationũ sua dissensione uio¬
laret. Qd cũ didicissemus iudentes unã gentẽ rebelle
adu̾sus omne hominũ genus ꝑuecsis uti legib. nr̃isꝙ
iussionib contraire: e turbare subiectaꝵ nob ꝓiunteaꝵ

Expanded text:
transigentes, optata cunctis mortalibus pace fruerentur. Quaerente autem me a consiliariis meis, quomodo hoc posset impleri, unus qui sapientia et fide caeteros praecellebat, et erat post regem secundus, Aman nomine, indicavit mihi in toto orbe terrarum populum esse et, et universarum concordiam nationum sua dissensione violaret. Quod cum didicissemus, videntes unam gentem rebellem adversus omne hominum genus perversis uti legibus, nostrisque jussionibus contraire, et turbare subjectarum nobis
Abbreviated transcription (Latin):
diuitias cum eo recondidit. Magnitudinem ex his quȩ diets¬
sum pot̾ic quilibet agnoscere. Post tempꝰ enim annoꝵ mulle
trecentoꝵ hyitanus pontifex. dum ciuitas obsideret᷑ ab anthio¬
cho rege qui puis cognominatus ẽ filio demetrii. uolens ei da¬
re pecunias ut ab obsessione recederet. & exercitũ suũ aufer¬
ret. non habens unde hoc adimpleret. aꝑuit unum locum se¬
pulchroꝵ dauid. & sublatis exinde trib milib talentoꝵ. par¬
tem dedit antiocho. & ita nimietate obsessionis amouit. sic̃
etiam in aliis indicabimus. Post hȩc autem multo annoꝵ tera¬
pore transacto: rursus herodes rex alium locum aꝑiens. pluri¬

Expanded text:
Divitiarum vero ejus magnitudinem ex his quilibet poterit agnoscere. Post tempus enim annorum 1300 Hircanus pontifex, dum civitas obsideretur ab Antiocho rege, qui nobilis cognominatus est, filio Demetrii, volens ei dare pecunias, ut ab obsidione recederet, et exercitum suum auferret, sed non habens unde hoc implere posset, aperuit unum loculum sepulcrorum David, et sublatis exinde 3,000 talentorum, partem dedit Antiocho, et ita nimietatem obsessionis amovit, sicut etiam in aliis indicabimus. Post haec autem multo annorum tempore jam transacto, rursus Herodes rex alium loculum aperiens, pluri
Abbreviated transcription (Latin):
iherusolima. & sacerdotes et leuitas. & dinuimerans eos pͥmum
iudices autem ppłi et scribas eoꝵ. uĩ. iantores autem domꝰ
.iuĩ. & totidem qui ymnos dicerent do canente in oganis:
ithamar octo: & pretipiens ut uiaquaq generatio minist̃¬
ret do per dies. uiii. a sabbato usq ad sabbatum. Et ita oi-¬
umi generationies sortem acceꝑunt. psente daitd & sadoch
et abiathar sacerdotib & pͥnctpib uniu̾sis. E pͥma quide
generatio conscendens scripta ẽ pͥma: et sccła pariter et
tercia. et consequent̾ usq ad uicesunam quartam. Et hec
diuisio ꝑmansit usq ad p̃sentem diem. fẽcit autẽ et de tribu
leuitaꝵ partes uiguiti & .iiͦii. & sortiti eodem m conscende¬
runt: & ut scd̾m sacerdocium octo dieb ipsi quoq tunustra¬
per tricenos dies. a pͥma hora usq ad nouissiman salonionẽ
regem: cum millenariis et centenatiis. Constituit autẽ u
dicem uniustuiusq oohortis quem bonum uidicauit & u¬

Expanded text:
Hierosolymam, et sacerdotes et Levitas, et dinumerans eos, primum Judices autem populi et scribas eorum 6,000. Janitores autem domus Dei 4,000, et totidem qui hymnos dicerent Deo, cantantes in organis Ithamar octo, et praecipiens ut unaquaeque generatio ministraret Deo per dies octo a sabbato usque ad sabbatum: et ita omnium generationes sortem accepere, praesente David et Sadoch et Abiathar sacerdotibus et principibus universis. Et prima quidem generatio conscendens scripta est prima, et secunda pariter et tertia et consequenter usque ad vicesimam quartam. Et haec divisio permansit usque ad praesentem diem. Fecit autem ex tribu Levitarum partes viginti quatuor et sortiti eodem modo conscendere: utque secundum sacerdotium octo diebus ipsi quoque ministraper tricenos dies a prima hora usque ad novissimam Salomonem regem, cum millenariis et centenariis. Constituit autem in diem uniuscujusque cohortis, quem bonum judicavit et ju
Abbreviated transcription (Latin):
ost non multa siquide tempoia. palestim denuo congͣ¬
gati. et magnum suꝑ omne ᷤ ĩsrłitas exercitum colli¬
gentes: int̾ socoth et azecha castra metati sunt. Contra quoᷤᷤ
demio saul ꝓduxit exercitũ: et super quendam montem
castra ponens. coegit palestinos pͥora qͥdem castra relinque¬
te. et exdaluerso montis quẽ saul app̃henderat aduenut.
Oiuisitq eoꝵ exercitus medius mons qui erat positus int᷑

Expanded text:
ost non multa siquidem tempora Palaestini denuo congregati, et magnum super omnes Israelitas exercitum colligentes inter Socho et Azecha castrametati sunt. Contra quos denuo Saul produxit exercitum, et super quemdam montem castra ponens, coegit Palaestinos priora quidem castra relinquere, et ex adverso montis, quem Saul aprehenderat, advenire. Divisitque eorum exercitus medius mons, qui erat positus inter
Abbreviated transcription (Latin):
sauł. tãquam ei uictoriam designantẽ. tunc quidẽ ab
illo loco in quo hostib fuerant uisi recessit: nuitansꝙ locũ.
uenit ad petram que erat ꝓpt̾ munitiones locoꝵ desolata
custodib et exinde quasi repentes et trahentes senier ipsoᷤᷤ
cum multo labore naturã loci uicetunt. ut ad iimieoꝵ
castra conscenderent. Irruentesq eis dormientib. occide¬

Expanded text:
filius, tanquam ei victoriam designantem, tunc quidem ab illo loco, in quo hostes fuerant visi, recessit; mutansque locum venit ad petram, quae erat propter munitiones locorum desolata custodibus, et exinde quasi repentes et trahentes semetipsos cum multo labore, naturam loci vicerunt, ut ad inimicorum castra descenderent; irruentesque eis dormientibus, occide
Abbreviated transcription (Latin):
nire p̃cepit: ut de diuersis actib ad inuicẽ disceptarent. Ille
uͦ scdo in annum cutumiens ciuitatis uidicabat: et multo
tẽꝑe sub equitate om̃ia expleuit. Deinde senectute gͣuatus.
& agere sollempnia p̾peditus. filiis suis ppłi tribuit pͥnci¬
patũ: quoꝵ semor quidẽ dicebat᷑ iobel. iunior autẽ abina.
Preposuit autẽ aliuni quidẽ in bethleem ciuitate. ut illic

Expanded text:
cepit, et diversis artibus ad invicem operam dare. Ipse vero secundo in anno circumiens civitates judicabat, et multo tempore sub aequitate omnia explevit. Deinde senectute gravatus, et agere solemnia praepeditus, filiis suis tribuit principatum, quorum senior quidem dicebatur Joel, junior autem Abia. Praeposuit aut
Abbreviated transcription (Latin):
stes pariter ibant. Erant gͥ castra hostium super scopu¬
lum. habentẽ subtilissimã longitudinẽ. trib uerticib
acutissimis ꝓminentẽ. scopulis per circuitũ euntib. et
quasi ꝓpugnacłis inuasiones pugnantiũ ꝓ hibentib.
Unde contingebat. ut custodes minorem haberent sol¬
licitudinẽ castroꝵ: quod natura locus ille om̃ib iude¬
batur eẽ munitus. e ad capiendum ualde difficilis. eo
quod non solum ascendere illic. secl etiam accedere dif¬
ficile uideret᷑. Uum gͦ uenisset ad castra ionathas: armi¬
gerum confortabat. exacuens ut ad hostes accederent.¬

Expanded text:
s . « Erant, inquit, castra hostium super scopulum habentem subtilissimam longitudinem tribus verticibus acutissimis prominentem, scopulis per circuitum euntibus, et quasi propugnaculis invasiones pugnantium prohibentibus. Unde contingebat ut custodes minorem haberent solitudinem castrorum; quia natura locus ille omnibus videbatur esse munitus, et ad capiendum valde difficilis, eo quod non solum illic ascendere, sed etiam accedere difficile videretur. Cum ergo venisset ad castra Jonathas, armigerum confortabat. » Et paulo post: « Accedent
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc apud alexan¬
te. contigit etiam se¬
ditionẽ quȩ apud
berosolimã erat aucta trifariam diuidi. & alterã
eueniebat diri

Expanded text:
adhuc apud Alexante, contigit etiam seditionem quae apud Jerosolymam erat auctam trifariam dividi, ducibus e
Abbreviated transcription (Latin):
RAECEPTIS
tuis parui beatissime
pater augustice atq
utinam tam efficaciter quam
libenter quamqua mego in
utramuis partem parum de expli¬
citomouear rectene ansitus ego¬
rimTuenim iamisto iudicio l¬
porasti utrumne boc quod practi¬
peres possem: Ego autem solius
oboedientiae si tamen eam uoluntate
conatuque decoraui testimonio comn¬
tentus sum. Nam &in magnamag¬
nipatris familias domo cum sint
multa diuersi generis animalia ad¬
iumento familiaris c̃ommoda Nonẽ
tamen canum cura postrema Quib:
solis natura in situmẽ uoluntarie ad
id quod preparantur ureueri sep
ingenitam quandam oboedientiãt
formulam sola disciplinatitimoris
cxpectutione suspendi : donec adpe¬
agendi licentiam Nutu signoue mit¬
tantur: Habentenim proonio saps¬
petitus quantum brutis excellentio¬
res. tantum rationalibus propinquã¬
tes Hoc est discernere amare so¬
uire : Nam discernentes interdomi¬
nos atq: extraneos. Non eos quos in¬
sectantur oderunt. seđ bis quosa man

Expanded text:
Praeceptis tuis parui, beatissime pater Augustine; atque utinam tam efficaciter quam libenter. quamquam ego in utramuis partem parum de explicito mouear, rectene an secus egerim. tu enim iam isto iudicio laborasti, utrumne hoc, quod praeciperes, possem: ego autem solius oboedientiae, si tamen sam uoluntate conatuque decoraui, testimonio contentus sum. am et in magna magni patrisfamilias domo cum sint multa diuersi generis animalia adiumento rei familiaris commoda, non est tamen canum cura postrema; quibus solis natura insitum est, uoluntarie ad id quod praeparantur urgueri et per ingenitam quandam oboedientiae formulam sola disciplinati timoris exspectatione suspendi, donec ad peragendi licentiam nutu signoue mittantur. habent enim proprios appetitus, quantum brutis excellentiores tantum rationabilibus propinquantes, hoc est discernere amare seruire. nam discernentes inter dominos atque extraneos non eos quos insectantur oderunt sed iis quos aman
Abbreviated transcription (French):
RAECEPTIS
tuis parui beatissime
pater augustice atq:
utinamtam efficaciter quam
libenter. quamqua mego in
utramuis partem parum de expli¬
citomouear rectene ansitus ege¬
rim: Tuenim iamiseo uidicio l

Expanded text:
raeceptis tuis parui, beatissime pater Augustine; atque utinam tam efficaciter quam libenter. quamquam ego in utramuis partem parum de explicito mouear, rectene an secus egerim. tu enim iam isto iudicio l
Abbreviated transcription (Latin):
percussĩss& : hircanum sacerdotio
rescituit aristobolũ captiuũ romã duxit
Interea: coniuratio catiline
aduersus patriam per eosdem di¬
es inurbe prodita acprodita
ineturia uero ciuili bello ex¬
tincta ẽ romae conscicon¬
iurationis occisi sunt : Sed hac
historiam a gente cicerone
& describentes allustio satis
omnibus notam nunca nobis
breuiter fuisse perstrictam
sat ẽ : Motus etiam
in pelignis ortus amar¬
cellis patre & filio per
luciũ uectium proditus
patefacta catilinae con¬
iuratione quasi succisa ra¬
dice comprehensus est :
Edeutroque perbibulum
inpelignis percite ronem in
inbrutus uindicatumẽ ÷¬

Expanded text:
percussisset, Hyrcanum sacerdotio percussisset, Hyrcanum sacerdotio restituit, Aristobulum captiuum Romam duxitInterea coninratio Catilinae . aduersus patriam per eosdem dies in Vrbe habita et prodita, in Etruria uero ciuili bello extincta ejurationis occisi sunt. Sed hanc historiam agente Cicerone, et describente Sallustio, satis omnibus notam, nunc a nobis breviter fuisse perstrictam sat est. Motus etiam in Pelignis ortus a Marcellis patre et filio, per L. Vettium proditus, patefacta Catilinae conjuratione, quasi succisa radice compressus est: et de utroque per Bibulum in Pelignis, per Ciceronem in Brutiis vindicatum
Abbreviated transcription (Latin):
tur scisse deciue : ituq uic tor
tis finito mitridatico bello ege¬
rit paucis proferam :¬
NABURBE CONDITA
antonio consulibus pompeius
occisi mitridatis nuntio accepto
siriam cynen &phenicen bello
ad gressus iti reos primus ara¬
basque perdomuit : urbemque
eorum quam p&ram nominant᷑
cepit. linc adiudeos quibus
aristobolus expulso fratre hir¬
cano primus axsacerdoce rex
praeerat atque adhiero soli¬
manurbem eorum gabinium cũ
exercitu mittit : ipse continuo sub¬
secutus &a patribus susceptus¬
urbe sed a plebe muro templi
repulsus expugnationem eius
intendit : Id non solũ natura
loci uerum &iam ingentimuro
fossaque maxima munitum :
cum alias aliis legiones dies noc¬
tesque succedere sine requi¬
e coger&. uixtertiomense
expugnauit : Tredecimini¬
lia ibi iudeorum caesa
NarranturC&era
multita do: infidẽ uenit:
Pompeius muros ciuitatis euerti
equarique solo imperauit : Ecũ
aliquancos principes iudeorũ secun

Expanded text:
tur scisse de ciue. itaque uictor tur scisse de ciue. itaque uictor tis finito Mithridatico bello egerit, paucis proferam. Anno ab vrbe condita Antonio consulibus Pompeius occisi Mithridatis nuntio accepto Syriam Coelen et Phoenicen bello adgressus, Ituraeos primum Arabasque perdomuit urbemque eorum, quam Petram nominant, cepit; hinc ad Iudaeos, quibus Aristobulus expnlso fratre Hyrcano primus ex sacerdote rex praeerat, atque ad Hierosolymam urbem eorum Gabinium cum exercitu mittit. ipse continuo subsecutus et a patribus urbe susceptus sed a plebe muro templi repulsus expugnationem eius intendit. id non solum natura loci, uerum etiam ingenti muro fossaque maxima munitum, cum alias aliis legiones dies noctesque succedere sine requie cogeret, uix tertio mense expugnauit. tredecim milia ibi Iudaeorum caesa narrantur, cetera multitudo in fidem uenit. Pompeius mnros ciuitatis enerti aequarique. solo imperauit et, cum aliquantos principes Iudaeorum securi
Abbreviated transcription (Latin):
sertorius accepit. Illescilic& sesto¬
rius iam hic ciuilis belli incentor
& particeps : qui &iam hoc finito
aliud post in his pania bellum ex¬
citauit qđ ꝑmultos annos maximis
romanorũ cladib: trax̃ : Cuete¬
ra uero exercitus portiocinnam
secuta ẽ. Porro aut̃ gneus pom¬
peius quia senatu cũ exercitu arces¬
situs ut rei publicae opitularent᷑
&diusese nouarum rerũ aucupa¬
tione suspenderat: contemptus
amario ł cinna ad octiuũ alterũ
consulẽ sese contulit : & mox cũ
sertorio cõflex̃. infelicẽ pugnam
interuentus noctis diremit: Sexcen¬
teniex utraque partemilites tru¬
cidati sunt postera die cumm ixtim
corpora ad sepulturam discer¬
nerentur : miles pompeianus
fratris sui quemipse interfece¬
ratcorpus agnouit : In concur¬
suenimutrique cogninonem
uultus galea considerationem fu¬
ror ademerat. quãuis parũ sit cul¬
pae circa ignorantiã ut uideatur
nescisse de fratre quẽ non amibigi¬

Expanded text:
Sertorius accepit, ille scilicet SertoSertorius accepit, ille scilicet Sertorius, iam hic ciuilis belli incentor et particeps, qui etiam hoc finito aliud post in Hispania bellum excitauit, quod per multos! annos maximis Romanorum cladibus traxit. cetera nero exercitus portio Cinnam secuta est. porro autem Cn. Pompeius, qui a senatu cum exercitu arcessitus, ut reipublicae opitularetur, et diu sese nouarum rerum aucupatione suspenderat, contemptus a Mario, uel Cinna ad Octauium alterum consulem sese contulit et mox cum Sertorio conflixit. infelicem pugnam interuentus noctis diremit; sescenteni ex utrae parte milites trucidati sunt. postera die cum permixtim corpora ad sepulturam discernerentur, miles Pompeianus fratris sui, quem ipse interfecerat, corpus adgnouit: in concursu enim utrique cognitionem uultus galea, considerationem furor ademerat; quamuis parum sit culpae circa ignorantiam, ut uideatur nescisse de fratre quem non ambigi
Abbreviated transcription (Latin):
nare ausus tandẽ in capit oliũ conces¬
sit: sed cum eo syllanae cohortes
in ruissent magna suorũ caede dif¬
fugit. Ibi tunc sulpicius mari col¬
liga seruo suo prodente prostra¬
tus ẽ seruum uero ipsum qđ hos¬
tem iudicauerat manumitti
quod uero dominũ pro diderat
saxo tar peio deici consules de¬
creuerant: Marius fugiens cũ
ꝑ sequentũ instantia circũ septus
& inmynter nensium paludib
sese abdidit equib infelicit̃ luto ob¬
litus ignominioseq: pro tractus.
turpi aut̃ spectaculominturnas
deductus contrususque in carce¬
rempercussorem adsemissum
solo uultuexterruit : deinde
lapsus euinculis in africamtrans¬
fugit. sollicitatoque exutica
fili o ubiis custodia obseruabat᷑
continuo romam regressus cin¬
nȩ consulisoci& atescelerum
coniunctus est. Igitur adꝓfli¬
gandam uniuersamrem puo¬
blicam exercitum sibi inquat¬
tuor partes diuiserunt. tres
si qui dem legiones marioda¬
tue parti copiarum gneus
carbo prȩpositus est : partem

Expanded text:
nare ausus, tandem in Capitolium concessit. sed cum eo Sullanae cohortes inruissent, magna suorum caede diffugit. ibi tunc Sulpicius Marii collega seruo suo prodente prostratus est; seruum uero ipsum, quod hostem indicauerat, manumitti, quod uero dominum prodiderat, saxo Tarpeio deici consules decreuerunt. Marins fugiens cum persequentum instantia circumsaeptus esset, in Minturnensium paludibus sese abdidit; e quibus infeliciter luto oblitus ignominioseque protraetus, turpi autem spectaculo Minturnas deductus contrususque in carcerem percussorem ad se missum solo uultu exterruit. deinde lapsus e uinculis in Africam transfugit sollicitatoque ex Vtica filio, ubi in custodia obseruabatur, continuo Romam regressus Cinnae consuli societate scelerum coniunctus est. igitur ad profligandam uniuersam rempublicam exercitum sibi in quattuor partes diuiserunt. tres siquidem legiones Mario datae, parti copiarum Cn. Carbo praepositus est, partem
Abbreviated transcription (Latin):
posita hubi cdmminuer&
quioffender& quicreder&
saluar&ur: Vereignis
ardens quem qui sequitur
in luminatur qui temptat
anorum caput salua torbo¬
norum malarum punitor uidex
omnium qui formam subsecu¬
turis uerbo &opere statuens
quomagis docer& patientes in
persecutionib quaspuita adena
exciperentes seo porterẽ : Mox
ut uirginis partu editus mun¬
do apparuit de passionib: suis cae¬
pitnãq: eũ rexiudȩȩ haerodes si¬
mulut natum cõperit necare

Expanded text:
posita, ubi comminueretur posita, ubi comminueretur qui offenderet, qui crederet saluaretur; uere ignis ardens, quem qui sequitur inluminatur, qui temptat anorum caput, saluator bonorum, malorum punitor, iudex omnium, qui formam subsecuturis uerbo et opere statuens, quo magis doceret patientes in persecutionibus, quas pro uita aeterna exciperent, esse oportere, mox ut uirginis partu editus mundo apparuit, de passionibus suis coepit. namque eum rex Iudaeae Herodes simul ut natum conperit, necare
Abbreviated transcription (Latin):
Istiu sergo caesaris postea quã
imperare coepit em̃ so ꝓpe¬
modum annoqua dragesi¬
mo secundo: natus ẽ xp̃s
qui habrahae subnino pri¬
morege fuȩrat repromis
ianuarias cũ primum in¬
crementa om̃a anniueni¬
entis incipiunt: Ita factũ ẽ
utcũ habraham quadra¬
gesimo tertioanno natus
sit sub fine quadragesi¬
mi secundi natiuita sxp̃i
conuenir& utiam non ip¬
se in parte tertii anni sed
in ipso potius tertius annus
oreretur : Qui annus quan¬
tis quã nouisquam q in¬
usitatis bonis abunda uerit
satis &iam in me ꝓferente
comꝑtũ haberi arbitror:
Toto terrarum orbȩ una
paxomnium non cessatio¬
ne sedabolitione bellorũ
clausae ianigemini por¬
tae exstr̃rpaetis bellorũ
radicib: non repressus
caensus illȩ primꝰ & maximꝰ
cum in hoc unũ caesaris nom̃
uni uersa magnarũ gentiũ
creatura creauit simulq
ꝑcommunionẽ census unius
societatis effecta ẽ.
gITur ANN ABVRE C̃OITA
rem mundo afferens fidem:
Uere petra mediorerum

Expanded text:
istius ergo Caesaris, posteaquam imperare coepit, emenso propemodum anno quadragensimo secundo natus est Christus, qui Abrahae sub Nino primo rege fuerat repromisslendas Ianuarias, cum primum incrementa omnia anni uenientis incipiunt. ita factum est, ut, cum Abraham quadragensimo tertio anno natus sit, sub fine quadragensimi secundi natiuitas Christi conueniret, ut iam non ipse in parte tertii anni sed in ipso potius tertius annus oreretur. qui annus quantis, quam nonis quamque inusitatis bonis abundauerit, satis etiam me non proferente compertum haberi arbitror: toto terpax omnium, non cessatione, sed abolitione bellorum, clausae Jani Gemini portae, exstirpatis bellorum radicibus non repressis. Census ille primus maximus, cum in hoc unum Caesaris nomen uniuersa magnarum gentium creatura iurauit simulque per communionem census unius societatis effecta est. Igitur anno ab Vrbe condita rem mundo adferens fidem, uere petra medio rerum
Abbreviated transcription (Latin):
porasti utrum neboc quod practi¬
perespossem : Ego autem solius
oboedientiae si tamen eam uoluntate
conatuque decoraui testimoniocon¬
tentus sum. Nam &in magnamag¬
nipatris familias domocumsint
multa diuersi generis animalia ad¬
iumento familiaris commoda Nonẽ
tamen canum cura postrema Quib:
solis natura in situm ẽ uolunaricad
id quod preparantur urgueri &p
ingenitam quandamoboedientiat
formulam sola disciplinatitimoris
Cxpectitione suspendi : donec adpe¬
agendi licentiam nutu signoue nit¬
tantur: Habentenim proorio saps
petitus. quantum brutis excellentio¬
res. tantum rationalibus propinquã¬
tes Hoc est discernere amore so¬
uire : Nam dis cernentes interdomi¬
nos atq: extraneos. Non eos quosin¬
sectantur oderunt. sed his quosa mant

Expanded text:
orasti, utrumne hoc, quod praeciperes, possem: ego autem solius oboedientiae, si tamen sam uoluntate conatuque decoraui, testimonio contentus sum. am et in magna magni patrisfamilias domo cum sint multa diuersi generis animalia adiumento rei familiaris commoda, non est tamen canum cura postrema; quibus solis natura insitum est, uoluntarie ad id quod praeparantur urgueri et per ingenitam quandam oboedientiae formulam sola disciplinati timoris exspectatione suspendi, donec ad peragendi licentiam nutu signoue mittantur. hpetitus, quantum brutis excellentiores, tantum rationabilibus propinquantes; hoc est, discernere, amare, servire. Nam discernentes inter dominos atque extraneos, non eos quos insectantur, oderunt: sed his quos amant
Abbreviated transcription (Latin):
me lixi angłoꝵ pp̃ necẽ scĩ thome misit nũtios sollẽpnes ad ppͣm alexandrũ qui iurãtes ꝓ ip̃o ĩ ar̃am suã¬
ꝯ chari ut ip̃m excusarent de p̾dc̃o fcõ. S dñs alexand̾ ppͣ ĩ tusculanẽn curitate receꝑtis nũtiis ⁊ auditis
dcharii mlit duos cardĩales ad gallie ꝑtes ut ĩnocẽtiam regis ĩuestigarent corã quib rex iurauit ꝙ
mcliri nũꝙͣ de cõsilio suo uł iussũ fu̾it ĩt̾ fc̃s. S qr ex occõne turbatois qmͣ erga ip̃m hũat: occisus fuat
ꝓ illo moꝵ obtulit. Cc. milites ultͣ mure ꝑ ãnũ ibi moraturos se ip̃m cruce signãs infra trien¬

Expanded text:
m misit nuncios sollempnes ad papam Alexandrum, qui iurantes pro ipso in animam suam ipsum excusarent de predicto facto. Set dominus papa in Tusculana civitate receptis nunciis et auditis misit duos cardinales ad Gallie partes, ut inocentiam regis investigarent, coram quibus rex iuravit, quod numquam de conscilio suo vel iussu fuerit interfectus. Set quia occaxione turbationis, quam erga ipsum habuerat, occisus fuit, pro illo mox obtulit CC millites ultra marre per annum ibi moraturos. Set ipsum cruce signans infra trien
Abbreviated transcription (Latin):
¶ te uͥ ẽ stõ stepłs rotũdus fuit tẽ plũ faum¬
¶ tẽ ĩ elephanto tẽplũ sibille ⁊ tẽplũ cytho¬
us: uͥ nc̃ est domi filioꝵ petri leonis. Ibi ⁊ est
curt̃ tullianꝰ uͥ est eccͣa scĩ Nichi. Ibi ⁊ iuxͣ fint
tẽplũ iouis uͥ fut ꝑ gula aurea. ¶ Itẽ ad scm̃¬

Expanded text:
is. Ubi est Sanctus Stephanus rotundus, fuit templum Fauni. In Elephanto templum Sibillae, et templum Ciceronis ubi nunc est domus filiorum Petri Leonis. Ibi est carcer Tullianus, ubi est ecclesia Sancti Nicholai. Ibi iuxta templum Iovis, ubi fuit pergula aurea.
Abbreviated transcription (Latin):
einceps conabor regnoꝵ ac regum seriem
& nomina simul ordine quomodo ab incarnati uerbi usq ad
tempora nr̃a cucurrerunt explicare. Lineã namq cõputatio¬
nis qua presentis sclĩ cursum metimur in gemina partiti su
mus. superiorẽ eius parte ab exordio scłi usq ad incarnationẽ
uerbi porrigentes. subteriorẽ atq posteriore ab incarnati uer¬
bi deorsum ad nos usq extendimus. Suꝑiorẽ uero ꝑ patrũ¬

Expanded text:
einceps conabor regnorum ac regum seriem, et nomina simili ordine, quomodo ab incarnatione Verbi usque ad tempora nostra cucurrerunt explicare. Lineam namque computationis qua praesentis saeculi cursum metimur, in geminas partiti sumus partes; superiorem ejus partem ab exordio saeculi usque ad incarnationem Verbi porrigentes; subteriorem atque posteriorem ab incarnatione Verbi deorsum ad nos usque extendimus. Post tempor
Abbreviated transcription (French):
qui estoit ales en laide lemꝑeour auoet
san fil unit a la postolle si li dist que la
guerre nauenoit pas de luy et del em¬
peour mais feist pais Et li ap ostolles
dist quelle pais feraige Il ma tant mẽ¬
ty que apaiues poror Iou croire cose que
Il me deist ne sorment nuil quil me feist
Sire dist ly dns on uons en fera bien
certain la pour ꝑ lerent une pais entre
la postolle et les cardinans et le dur pour

Expanded text:
qui estoit alé en l' aide l' empereor avec son fils, vint à l' apostole, si li dist que la guerre n' avenoit pas à lui n' a l' empereor, mes feist pes, et li apostole dit: Quele pes feroie-je? Il m' a tant menti qu' à peine porroie-je croire chose qu' il me deist, ne serement qu' il me feist. Sire, dist li dus, l' en vos fera seur de la pes. Là porpalerent une pes entre l' apostole et les cardinaus e
Abbreviated transcription (French):
en lor pais Iehans de neele Robers de
bone li queus suuons de monfort et guis
ses fieres demourerent en la terre cilo
guis de monfort esponssa la dame de saiete
Quant li Rois ur̃t que li pelerui sen Raloiẽt

Expanded text:
Johan de Neele et Robert de Bouë, le cuens Simon de Montfort, et Gui son frere demorerent en la terre. Cil Gui espousa la Dame de Sajete. Quant le roi vit que li chevaliers s' en retornoient,
Abbreviated transcription (French):
lor auoit la terie rendue Quant ly
apostolles oy ces nouuelles Si nen
fu mie lres pour chou quil estoit
estumemes Et quil li estoit a bis
que li sarrasin tenoient le temple Et põ
che ne uolt Il sonffrir que on le senist
ꝑ luy en sainte eglise en feist feste ains
manda ꝑ toute cresthente que on estu¬
conquest fist sour lemꝑeour on le fist
sauoir lemꝑeour qui ontre mer estort

Expanded text:
erre renduë. Quant l' apostole oi ces noveles, si n' en fu mie lies, porce qu' il estoit excommenié, et qu' il li estoit avis que li Sarrazins tenoient le Temple, et por ce ne vout-il soffrir con le seust par lui, ne que sainte yglise en fist feste, ains commanda par toute Crestienté con escomconquest sor l' empereor. L' en fist à savoir à l' empereor, qui outre mer e
Abbreviated transcription (French):
si entra ens et passa mer s⁊ arrina en
puille quant Il fu arrures il enuoia ꝑ
tontes ses cites pour saissir les maisons
don temple et fist cachier tour les freres
hors de sa terre apres asambla grant
ost et a la coutre le roy iehan et manda
ron fil en alemaigne quil le secourust

Expanded text:
 et arriva en Puille. Quant il fu arrivé, si envoia par toutes ses cités por saisir toutes les maisons du Temple, et fist chacier tous les Templiers hors de sa terre, après assembla grant ost et ala encontre le roi Johan, et manda à son fil en Alemagne qu' il le secorust
Abbreviated transcription (French):
naisses don castel hormens ses filsi
Iehans de uirson oliuiers de Rochefort
heuris de monstruel paiiens doeliiens
pieres. de braituel hues ses freres guilles
de saint Iehan de friarse gantiers de
gandon uille hues de cormeray ioffroy
ses freres hermens de biauuoir robers
de frouille paiiens ses freres ourrie de
lisle robers dou quartier et mauit au¬

Expanded text:
vaises del Chastel, Hervils ses fils, Johans de Virsim, Olivers de Rochefort, Henris de Monsteroel, Paiens d'Orliens, Pierres de Braiecuel, Hues ses freres, Guillelmes de Sains, Jehans de Friaise, Gautiers de Gaudonville, Hues de Cormeroy, Joffrois ses freres, Hervils de Belveoir, Roberz de Froevile, Pierres ses freres, Oris de Lile, Robertz del Quartier, et maint hau
Abbreviated transcription (French):
sant martin en y uier iss henris hy
freres lempeour baudu de constanti¬
noble et sen ala contreual le brach ins¬
Regniers de trit de constantinoble Et
sen ala afmepople que l emꝑeros hy¬

Expanded text:
Sain Martin aprés, s'en issi Henris, li freres l'empereor Baudoin, de Costantinoble, et s'en ala contreval le Braz trosReniers de Trit de Costantinople, et s'en ala vers Finepople, que l'emper
Abbreviated transcription (French):
quenues de bechuue et milles li braibans
la tierche fist paiiens dorliiens et pieres
de brachuel la quarte fist ausi aus de beni
la quince bandims de brauuoir Et le sismue¬
fist hues de belume la setisie fist heurrs¬

Expanded text:
enes de Betune et Miles li Braibanz ; la tierce, Païens d'Orliens et Pierres de Braiecuel ; la quarte, Ansials de Kaeu ; la quinte Baudoins de Belveoir ; la siste, Hues de Belmés ; la septime
Abbreviated transcription (French):
amon qui ducs estoient des
terres prouchaumes dilleꝯet
ce peuple qui surprenoit les
montaignes et quelle force
et uertus quilz auoient Alchior
luy Respondist et dist que
cestoit ung peup le qui pre

Expanded text:
amon qui duc estoient des terres iluec prouchaines ssi eples estoit qui porprendoit les montaignes et quel force et quel uertu il auoient Achior li respondi et dist que cestoit uns pueples qui pre
Abbreviated transcription (French):
et combattre et sy les porras
a eulx sy ne te combatz mis
Car sil leur uouloit aidier
de ceste parolle eust olofernes
grant desdaing et sy grant
yre quil Respondist a alchiar¬

Expanded text:
elesse les porras cies ne ti combat mie quar sil lor ueaut aidier  ceste parole ot holofernes grant desdaing et grant ire et si respondi a achior
Abbreviated transcription (French):
et cila uie ceste loy et ce com¬
mandement au oit apporte
olofernes de nabucodonosor
Carquant il se partist de luy
il luy commanda que par
toitte la terre quil pourroit
concquerre quil le fist aourer
et en son nom faire fourmer
ymenges.

Expanded text:
es que ceste loi et cest comandament auoit aporte holofernes dou roi nabugodonosor quar quant il se departi de lui il li comanda que par tote la terre que il poroit conquerre le feist il aorer et en son `nom?´ faire former ymages
Abbreviated transcription (French):
que appollo luy auoit dit que
illeq orroit il nouuelles de
son pere et de sa mere il nala
pas le droit lehemin dins a la
uers la mer deles dungne
montaigne ou habitoit ung
quil auoit corps de lyon et

Expanded text:
qu apollo li avoit dit que  la oroit il noveles de son pere  et qui fu sa mere il n ala mie  le droiturer chemin ains ala  par devers la mer dejoste une  montaigne ou uns pui
Abbreviated transcription (French):
et parles grans flennes des
contrees naigiet Iusques au
grant occeain qui tout le mõde
enuironne et il eust touttet
les diuerses gens concquises
darremeres contrees quilz
feissent bonnes en samblance
meissent aulx darremeres terres

Expanded text:
s des contrees nagie dusques ou grant occean qui tot le mont auirone et il ot totes les diuerses gens conquises darraines contrees quil bousnes en samblance m
Abbreviated transcription (French):
ala porte ou les anchiens
hommes qui maistres estoiẽt
de la cite laittendoient quant
ilz la uirent uenir ilz sesmer¬
ueillerent forment de sa grãt
beaulte sy luy ouurirent les
quelle fut gardee de son corps
et de son amne Lors recloirent
les portes et la dame sen alla
uers les loiges et tentes du¬

Expanded text:
la porte o li anciein home qui maistre estoient de la cite latendoient Quant il la uirent uenir il sesmerueillerent forment de sa grand beaute si li ourirent la et fust garde de son cors et de sarme llors reclostrent les portes et la dame se torna uers les loges et
Abbreviated transcription (French):
contree pour auoir de meurãce
Ne nous ny uoulons que ung
pende terre ou nous puissont
habiter Ne Iane uous yferons
greuance ne Ia ne pesera a¬
uostre compaigne en la fin
dauoir acconitance a la nostre
Et saichies que en pluisent
lieulx nons eust on uoulentiers
detenus et liurer terre pour
auoir demourance, mais les

Expanded text:
r demorance. nne nos ni uolomes cun poi de terre ou nos puissons habiter ni ia ne uos i ferons agreuance ne ia ne pesera auostrea uostre gent en la fin a auoir compaignie a la nostre et saches bien quen pluisors ⸢lius⸣ nos eust on uolentiers retenus et liure terre por auoir demorance mais les
Abbreviated transcription (French):
luy dist quelle deisast a sa
quelle uouloit auoir pour sa
soustenance car il luy en feroir
baillier a grant plante Iudich
maingeoit daultres elle tres¬
trespassance en sa loy Tau tost
luy dist olofernes et quelle
chose te pourrons nous faire
ducolofernes que il luy fist don¬
ner congie dissir par nuyt de sa
tente pour farre ses oroisons a
son dieu a qui elle deuoit supplier
et faire ses prieres Olofernes

Expanded text:
li dist que ele deuisast les eles les uodroit auoir por sa soustenance quar il li feroit baillier a grant plante auoirs mangoit ne usoit autre ele trestrespassance Tantost li dist holofernes eet quel chose te porons nos faire  duc holofernes que il li feist doner congie dissir par nuit de sa tente por faire ses orisons a son deu a cui ele deuoit soploier et faire ses proieres Ce