comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad nõ tenetur: semper ab soluitus atq
liberatur. Si cut petro mergenti dexte¬
ram tenuit dñs. eum que fecit elem̃tũ
liquidum fixo calcare uestigio
Hicquoque gratia dnĩ significatur.
quaredemit peccatores. Non
enim dixit meritis meis: sed uolunta¬
tetua deduxistime. Ad intellectum
scilic& saluberrimum: atquem post
mortiferas cogitationes tam quam
deloco sepulcri dnõ uiuificante reuer¬
sus ẽ : Sequitur & cumgloria ad sup̃¬
sistime. Hicdenuntiat dnĩ incarna¬
tionem futuram: in quahominem
ad sum ere suapietate dignatus. ẽ
Quid enim mirabilius quam mortalẽ
naturam incarnatione uerbi ad pa¬
tris dexteram collo catam: Eteam
uiuos & mortuos iudicaturam. quȩ
post delictum primi hominis. diaboli¬
cis temptationibus subi acebat: unde
&iam probatissime atq expresse.
iohannes constantino politanus ep̃s
ait. Cognos camus quȩnatura est c̃ui
dixit. Estomeac particeps sedis illa na¬
LO HATE QUID UOLUI SUPIRTEARA

Expanded text:
a Domino tenetur, semper absolvitur atque a Domino tenetur, semper absolvitur atque liberatur; sicut Petro mergenti dexteram tenuit Dominus, eumque fecit elementum liquidum fixo calcare vestigio.Hic quoque gratia Domini significatur, qua redemit peccatores. Non enim dixit, meritis meis, sed voluntate tua deduxisti me; ad intellectum scilicet saluberrimum, ad quem post mortiferas cogitationes tanquam de loco sepulcri, Domino vivificante, reversus est. Sequitur, et cum gloria assumpsisti me. Hic denuntiat Domini incarnationem futuram, in qua hominem assumere pietate sua dignatus est. Quid enim mirabilius quam mortalem naturam incarnatione Verbi ad Patris dexteram collocatam, et eam vivos et mortuos judicaturam, quae post delictum primi hominis diabolicis tentationibus subjacebat? Unde etiam probatissime atque expresse Joannes Constantinopolitanus episcopus ait : Cognoscamus 248 quae natura est, cui dixit: Esto meae particeps sedis; illa nalo, et a te quid volui super terram?
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. Ipsa est enim profunda ignoran¬
tia: nescire quopecces. Unde in alio
psalmodictum. ẽ. Delictaquis intel¬
ligit : Sequitur. Vtiumentum fac¬
tussum apudte lure. se iumentũ
dicit: quem carnalis emulatio. qua¬
si in rationabile animal insidebat.
Apuddm̃ enim inuicem sunt pecudũ:
qui eius prȩceptis resistunt. & cliud
sentire uolunt: quam scĩs regulis conti¬
netur. Sicut in alio psalmo dictum. ẽ
Nolite fieri sicut equus & mulus: qui
TICUM. TENUISTI MANU DEXTERAMIA
umdicit & ego semper tecum: os¬
tendit sẽ abidolis alienum aucto¬
ridnõ puramente credidisse. Sed
in hoc errabat: qui a depeccatorum
felicitatednĩ iudicia discernere nesci¬
ebat. Qua propter hic distinctio ple¬
naponenda est: qm̃ est completa
sententia. Sequitur: Tenuistimanũ
dexteram meam. Dixit tenuisti manũ:
&neputares sinistram. quia &ipsa
pars hab& corporis manum : addidit
dexteram meam. Cuius enim hȩcpars

Expanded text:
dicit. Ipsa est enim profunda ignorandicit. Ipsa est enim profunda ignorantia nescire quod pecces: unde in alio psalmo dictum est: Delicta quis intelligit ? Sequitur, ut jumentum factus sum apud te. Jure se jumentum dicit, quem carnalis aemulatio quasi irrationabile animal insidebat. Apud Deum enim in vice sunt pecudum, qui ejus praeceptis resistunt, et aliud sentire volunt quam sanctis regulis continetur; sicut in alio psalmo dictum est: Notecum; tenuisti manum dexteram meam. Cum dicit, Et ego semper tecum, ostendit se ab idolis alienum auctori Domino pura mente credidisse. Sed in hoc errabat, quia de peccatorum felicitate Domini judicia discernere nesciebat. Quapropter hic distinctio plena ponenda est, quoniam est completa sententia. Sequitur, tenuisti manum dexteram meam. Dixit, tenuisti manum; et ne putares sinistram quia et ipsa pars habet corporis manum, addidit, dexteram meam. Cujus enim haec pars
Abbreviated transcription (Latin):
retinere possum. decuius beatitu dine
nilhabebunt. Imago est enim ali cuius
rei: existentis similitu do formata
ETRENES MEI RESOLUTISUNT
Cuperius prophetauit impios a reg
Onodnĩ submouendos. nunccausa
reddit. qui aperipsos factum fuerua :
utcor eius noxia delectatione munda¬
nis felicitatibus inuider&. Vnde cp¬
par& grauissimum eẽ. peccatum :
quando aliquis occasionem prębuerit :¬
unde alterius conscientia polluatur
Sicut nec illa res praua est: quȩ iuuan¬
tednõ bonis prestat exemplum. Ad¬
didit. Etrenes mei resolutisunt Renes.
frequenter diximus promentis cons¬
tantia poni Namsicut isti corpus
continent. ita animȩ stabilitatem &
illa custodit. Renes ergosuos dixit
esse resolutos quia mundanarum
rat. quitalibus desiderus inhȩre¬
bat: ut peccatoribus inuidendo aucto¬
risuo facere uideretur in iuriam
Ad nihilum enimperuenit: qui fruc¬
tu uere intellegentiȩ uacuatus ag¬
noscitur. Et hoc quoq nescisse. se

Expanded text:
retinere possunt, de cujus beatitudine retinere possunt, de cujus beatitudine nil habebunt. Imago enim est alicujus rei existentis similitudo formata. et renes mei resoluti sunt. Superius prophetavit impios a regno Domini submovendos, nunc causam reddit quia per ipsos factum fuerat, ut cor ejus noxia delectatione mundanis felicitatibus invideret. Unde apparet gravissimum esse peccatum, quando aliquis occasionem praebuerit unde alterius conscientia polluatur; sicut nec illa res parva est, quae juvante Domino bonis praestat exemplum. Addidit, et renes mei resoluti sunt. Renes frequenter diximus pro mentis constantia poni. Nam sicut isti corpus continent, ita animae stabilitatem et illa custodit. Renes ergo suos dixit esse resolutos, quia mundanarum rat, qui talibus desideriis inhaerebat, ut peccatoribus invidendo, auctori suo facere videretur injuriam. Ad nihilum enim pervenit qui fructu verae intelligentiae vacuatus agnoscitur. Et hoc quoque nescisse se
Abbreviated transcription (Latin):
nos peruenire somniamur: quȩnimia
cupiditate perquirimus. Ptcper enĩ
subito diues efficitur: criminosus
honorabilis inuenitur fruitur alter
optato coniugio: nonnullus desider¬
to potitur imperio: Et his omnibus
subito derelictis: patentibus oculis non
respicimus: quȩ clauso lumine cerne¬
bamus. Ecce illa miranda felicitas
impiorum: peruenit ad somnium
Sicenim iam mortui diuitias possidere
non possunt: sicut euigilantes sua gau¬
dia perdiderunt. In hocautem com¬
mate distintio plenafigenda est: qm̃
desuperi oribus pend&. Sequitur.
dnẽ inciuitate tua imaginem eorum
cadnihilum rediges. Hiciam dicit quẽ¬
admodum in illa hierusalem cęlesti
impii diuinis non possint apparere
conspectibus: Sedsicut inisto sęculo
imaginem insednĩ polluerunt: Ita
in illa futura patria eorum effigies
non uidebitur: quungehennȩ seques¬
tratione mittendisunt Peribit ergo
imago: quandose eis ipsa ueritas ali¬
enata subtraxerit. Nec similitudinẽ

Expanded text:
nos pervenire somniamus, quae nimia nos pervenire somniamus, quae nimia cupiditate perquirimus. Pauper enim subito dives efficitur, criminosus honorabilis invenitur, fruitur alter optato conjugio, nonnullus desiderato potitur imperio. Et his omnibus subito derelictis, patentibus oculis non respicimus, quae clauso lumine cernebamus. Ecce illa admiranda felicitas impiorum pervenit ad somnium. Sic enim jam mortui divitias possidere non possunt, sicut evigilantes sua gaudia perdiderunt. In hoc autem commate distinctio plena figenda est, quoniam de superioribus pendet. Sequitur, Domine, in civitate tua imaginem eorum ad nihilum rediges. Hic jam dicit quemadmodum in illa Jerusalem coelesti impii divinis non possint apparere conspectibus; sed sicut in isto saeculo imaginem in se Domini polluerunt, ita in illa futura patria eorum effigies non videbitur, qui in gehennae sequestratione mittendi sunt. Peribit ergo imago, quando se eis ipsa veritas alienata subtraxerit; nec similitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
OUOMODO FACTISUNT INDESOLATI¬
ONEM SUBITO DEEECERUNT EERIE¬
RUNT PROETER INIQUITATEM SUAM
uomodo admirantis est: ut subito
desolatus appareat. qui tanta
felicitate pollebat. Desolatus utiq
desertus ab illis rebus. quaecum tam¬
quam numerosa familia circum ibtnt:
Nocenim contingere malis posse nondu¬
bium est: quando debitum pauende
mortis incurrunt. Sequitur. subi to
defecerunt. Exponit &iam quem ad¬
modum ad esolationem peruenerint
qui prius feliciamalis euenisse mira¬
batur Nam quod dicit subito defecer̃ :
significat repentinȩ mortis aduentum
Et neillos crederes communiter mori:
addidit Perierunt propter iniquita.¬
temsuã Qui amali sic in hoc sȩculo defi¬
ciunt. ut tamen iterum in illa damna.¬
tione perpetua clade moriantur
UILUT SONNIUM SURCENTIS DÑE
IN CIUIIATETUA IMAGINEMEORU
ADNIHILUM REDIGES
Sulchra comparatione talem dic̃
esse felicitatem malorum: quale
somnium uigilantium. Prȩstigiis enĩ.
quibusdam elusi: frequenter ad illa

Expanded text:
uomodo facti sunt in desolationem! subito defecerunt; perierunt propter iniquitatem suam. Quomodo admirantis est, ut subito desolatus appareat, qui tanta felicitate pollebat. Desolatus, utique desertus ab illis rebus quae eum tanquam numerosa familia circuibant. Hoc enim contingere malis posse non dubium est, quando debitum pavendae mortis incurrunt. Sequitur, subito defecerunt. Exponit etiam quemadmodum ad desolationem pervenerint, qui prius felicia malis evenisse mirabantur. Nam quod dicit, subito defecerunt, significat repentinae mortis adventum. Et ne illos crederes communiter mori, addidit, perierunt propter iniquitatem suam: quia mali sic in hoc saeculo deficiunt, ut tamen iterum in illa damnatione Velut somnium surgentium: Domine, in civitate tua imaginem ipsorum ad nihilum rediges. C Pulchra comparatione talem dicit esse felicitatem malorum, quale somnium evigilantium. Praestigiis enim quibusdam elusi, frequenter ad illa
Abbreviated transcription (Latin):
Illo scilic& tempore. cum agnos seques¬
trat ab haedis: cum totius gentium po¬
pulos momentanea ȩquitate discernit.
cum impios ingehennam᷑ fideles mittit
in requiem sempiternam. Tuncenim
uere memor erit. iustitiȩ solius dnĩ :

Expanded text:
illo scilicet tempore cum agnos sequesillo scilicet tempore cum agnos sequestrat ab haedis, cum totos gentium populos momentanea aequitate discernit, cum impios in gehennam, fideles mittit in requiem sempiternam. Tunc enim vere
Abbreviated transcription (Latin):
cob patriarchȩ. facultatibus quoque
fuerint affluentes : Negotiatores
ergo illi ab om inabiles aestimantur.:
quiiustitiam dnĩ minime consideran¬
tes. perinmoderatum pecuniȩ amb: tũ
polluuntur. mercessuas plusiuris
onerando quam pretiis: Tales dñs eiec̃
detemplodicens. Nolite facere domum
patrismei domum negotiationis. &spe¬
luncam latronum. Ergo sensus iste talit̃
complectendus est: utputamus: Osm eũ
pronuntiabit iustitiamtuam : quia non
cognoui negotiationes: Illasscilic&.
quaemalis actibus inquinantur
negotiationes adquirere: & in hoc
mundo fieri preminentes Istebeatus
neglecto tali propositaͦ introire se dic̃
inpotentiam dnĩ idest ad regna cęles¬
tia: ubi reuera peruenisse certa felici¬
tas . ẽ: In troiboautem dixit: ut osten¬
der& hierusalem supernam clausam
perfidis: aꝑtam eẽ. fidelibus. Et quid
ibi facturus sit. subsequenter en arrat
Dnẽ memorabor iustitiȩ tuȩ solius.

Expanded text:
cob, patriarchae facultatibus quoque cob, patriarchae facultatibus quoque fuerint affluentes. Nogotiatores ergo illi abominabiles aestimantur, qui justitiam Domini minime considerantes, per immoderatum pecuniae ambitum polluuntur, merces suas plus perjuriis onerando quam pretiis. Tales Dominus ejecit de templo dicens: Nolite facere domum Patris mei domum negotiationis, speluncam latronum . Ergo sensus iste taliter complectendus est, ut putamus: Os meum pronuntiavit justitiam tuam, quia non cognovi negotiationes, illas scilicet quae malis actibus inquinantur.negotiationes acquirere, et in hoc mundo fieri praeminentes. Iste beatus, neglecto tali proposito, introire se dicit in potentiam Domini, id est ad regna coelestia, ubi revera pervenisse certa felicitas est. Introibo autem dixit, ut ostenderet Jerusalem supernam clausam perfidis, apertam esse fidelibus. Et quid ibi facturus sit subsequenter enarrat: Domine, memorabor justitiae tuae solius;
Abbreviated transcription (Latin):
Addidit. salutaretuum: Quidenim
aliud denuntiare potuit fidelis. nisi
unde fides xpĩana surrexit. undeecdȩ̃
intoio orbe fertiles pullularunt undđ
salus mundi gloriosa incarnatione
prouenit: Totauero die sicut sepe
dictum ẽ : continuum tempus ostendit:
Sequitur: Quia non cognoui negotiati¬
ones. Parsistauersus. nisibene requi¬
ratur : recipere cognoscitur quȩstionẽ :
Namsi omnis negotiator omnino
damnandus. ẽ: nec illihanc poenam¬
refugiunt. qui artes reliquas exercere
noscuntur. Quid est enim aliud negoti¬
atio. nisi quȩ possunt uilius constare.
carius uelle distrahere: Deniq inui¬
tas patrum paphnutium illum scĩssi¬
mumuirum. perreuelationem nego¬
tiatorilegimus comparatum: &inueni¬
mus hodieq in eccładĩ. tractantes qui¬
dem merci monia. sed sum ma fide pol¬
lentes. Actus enim pessimus. non res
honesta damnatur Sicut & diuitem
legimus non introire in regnum cęlorũ
Cum tamen. iob. abraham. isaac. &ia¬

Expanded text:
addidit salutare tuum. Quid enim addidit salutare tuum. Quid enim aliud denuntiare potuit fidelis, nisi unde fides Christiana surrexit? unde Ecclesiae in toto orbe fertiles pullularunt? unde salus mundi gloriosa incarnatione provenit? Tota vero die sicut saepe dictum est continuum tempus ostendit. Sequitur, quia non cognovi negotiationes. Pars ista versus, nisi bene requiratur, recipere cognoscitur quaestinem. Nam si omnis negotiator omnino damnandus erefugiunt, qui artes reliquas exercere noscuntur, quid est enim aliud negotiatio, nisi quae possunt vilius constare, carius velle distrahere? Caeterum in Vitis patrum Paphnutium illum sanctissimum virum, per revelationem negotiatori legimus comparatum, mus hodieque in Ecclesia Dei tractantes quidem mercimonia, sed summa fide pollentes. Actus enim pessimus, non res honesta damnatur; sicut et divitem legimus non introire in regnum coelorum, cum tamen Job, Abraham, Isaac, Ja
Abbreviated transcription (Latin):
uertitur. utsicut illi dediuina potentia
dsperabant᷑ Ita iste sperare sesemper
dicat indnõ: quȩ figura dicitur syncrisis
idest collatio: Quando quismeliorem
causamsuam. quam aduersarii esse
demonstrat. Sequitur: & adiciam suꝑ
laudemtuam: Hocplane nisi diligen¬
tius intucamur. obscurum.ẽ Nam quã¬
uis diuinis laudibus nihil possit adici.
quando augmentum non recipit ad¬
miranda perfectio: tamen est quod ab
hominibus possit noua predicatione
celebrari. Nam cum dixero uerbum
patris fecissecȩlum & terram & omnia
quȩ in eis sunt: perfecta dnm̃ deuotione
laud aui: Sed cum adiunxero in carna¬
tum eẽ prosalute cunctorum: adieci
cumulum laudibus plenis. Sicenim
inferiora testantur: quodista laudis ad¬
iectio. ad incarnationem omnipotentis
uerbi. ab solute pertineat.
QUIA NONCOGNOUINEGOTIATIONES
ustitiapatris. saluator est dñs: quem se
Ipronuntiaturum gentibus pollicetur :
Etneforte aliam crederes eẽ iustitiam :

Expanded text:
vertitur; ut sicut illi de divina potentia vertitur; ut sicut illi de divina potentia desperabant, ita iste sperare se semper dicat in Domino. Quae figura dicitur syncrisis, id est collatio, quando quis meliorem causam suam quam adversarii esse demonstrat. Sequitur, et adjiciam super omnem laudem tuam. Hoc plane nisi diligentius intueamur obscurum est. Nam quamvis divinis laudibus nihil possit adjici, quando augmentum non recipit admiranda perfectio, tamen est quod ab hominibus possit nova praedicatione celebrari. Nam cum dixero Verbum Patris fecisse coelum et terram et omnia quae in eis sunt, perfecta Dominum devotione laudavi. Sed cum adjunxero incarnatum esse pro salute cunctorum, adjeci cumulum laudibus plenis. Sic enim inferiora testantur, quod ista laudis adjectio ad incarnationem omnipotentis Verbi absolute pertineat. quia non cognovi negotiationes. Justitia Patris Salvator est Dominus, quem se pronuntiaturum gentibus pollicetur. Et ne forte aliam crederes esse justitiam,
Abbreviated transcription (Latin):
obloquentes in aniter : qui institu tum
rectum. mordacibus solent derogatio¬
nibus oblatrare. Ad mon& enim tales
patientiȩ uirtute superari: quostantũ
praecepit sustinere. ut ipsi magis insuis
oblocutionibus deficere uideantur
Quatinus saltim cessent suanimietate
fatigati. sinequeunt desinere ratione
conuicti: Sequitur: Operiantur con¬
fusione &pudore : Pulcherrimis uerbis
depingitur: iniquorum uentura correc¬
tio. Operiantur dix̃ : quasi quodam
ueloros eouerecundiȩ eorum facies ob¬
tegantur: Quod sol& acciderehis : qui
actiones pristinas uita meliore condẽ¬
nant. Addidit quiquerunt malamihi
sicut illa muli erpericlitanti iob pro¬
prio uiro dicebat. dicuerbum in dm̃
& morere: Quod praui solent facere
suasores: quiblandimento salutis carneȩ
oculto uulnere. animas uidentur im
RABO ETADICIA SUẼOMNE LAUDETUAM
Hecursa emendatione quam pecca¬
toribus est deprecatus accidere :
ad suam delectationem bonumq con¬

Expanded text:
obloquentes inaniter, qui institutum obloquentes inaniter, qui institutum rectum mordacibus derogationibus solent oblatrare. Admonet enim tales patientiae virtute superari, quos tantum praecepit sustinere, ut ipsi magis in suis oblocutionibus deficere videantur; quatenus saltem cessent sua nimietate fatigati, si nequeant desinere ratione convicti. Sequitur, operiantur confusione et pudore. Pulcherrimis verbis depingitur iniquorum ventura correctio. Operiantur dixit, quasi quodam velo roseo verecundiae eorum facies obtegantur; quod solet accidere his qui actiones pristinas vita meliore condemnant. Addidit, qui quaerunt mala mihi, sicut illa mulier periclitanti Job proprio viro dicebat: Dic verbum in Deum, et morere . Quod pravi solent facere suasores, qui blandimento salutis carneae occulto vulnere animas videntur imprabo, et adjiciam super omnem laudem tuam. Decursa emendatione, quam peccatoribus deprecatus est accidere, ad suam delectationem bonumque con
Abbreviated transcription (Latin):
uisuale uenire nonputauit auxiliũ.
dum credidit non existere quem arbi¬
trabatur humanis conspectibus non
redm̃: quando ei uenire tardat
auxilium. Illeen im nec motu progre¬
ditur. nec deloco ad locum transfertur.
sed omnia in effabiliter replens. uni uer¬
sa uoluntatis sue uirtutibus adminis¬
trat petitergo negratia eius ab ipso
discedat: Et grauioribus iniquorum
exponatur insidus: Addidit. ds̃in ad¬
iutorium meum respice: Quia senoue¬
rat affligendum : orat utperadiutoriũ
dnĩ. ei digna patientia tribuatur. Nã
quem ille adiuuat. malorum contritio¬
ne nondeficit: Sed tunc spepotius eri¬
gitur. quando tribulationum fasce
DEFICIANT DETRAHENTES ANIMAE
MEAE DPERIANTUR CONEUSIONE
ETEUDORE QUIQUAERUNT MALAMIHI
enit ad increpationes saluberrimas :
Uquales catholica facere consueuit
ecclesia: Confundantur enimdicit :
cum tua uiderint disposita non mutari:
Deficiant detrahentes animȩmeȩ. id .ẽ.

Expanded text:
suis visuale venire non putavit auxilium, suis visuale venire non putavit auxilium, dum credidit non existere quem arbitrabatur humanis conspectibus non Deum, quando ei venire tardat auxilium. Ille enim nec motu progreditur, nec de loco ad locum transfertur; sed omnia ineffabiliter replens, universa voluntatis suae virtutibus administrat. Petit ergo ne gratia ejus ab ipso discedat, et gravioribus iniquorum exponatur insidiis. Addidit, Deus, in adjutorium meum respice. Quia se noverat affligendum, orat ut per adjutorium Domini ei digna patientia tribuatur. Nam quem ille adjuvat, malorum contritione non deficit; sed tunc spe potius erigitur, quando tribulationum fasce deficiant detraentes animae meae  operiantur pudore, et confusione, qui quaerunt mala mihienit ad increpationes saluberrimas, quales catholica facere consuevit Ecclesia. 237 Confundantur enim dicit, cum tua viderint disposita non mutari. Deficiant detrahentes animae meae, id est
Abbreviated transcription (Latin):
Iocquoduir ille fidelissimus siue
in afflictionibus positus. siue inse¬
nilietate metuebat. Hostes carna¬
les mundana potius contuentes: cum ui¬
derint hominem crebra calamitate
fatigatum. credunt adõ desertum. qui
diuinam putat gratiam in solis corpo¬
reis uiribus constitutam Persequimi¬
ni eum dixerunt. quia fugere non po¬
terat. Conprehendite qui areluctari
uiolentis simis non ualebat. Exeo enim
ad nõ derelictd̃ arbitratisunt. quia eũ
truculentię suę traditum eẽ senserunt
Quodquidam &d nõ saluatori applican¬
dum eẽ. putauerunt: Seddecentior
ordo est dictionis. nepersonam quam
in medium deduximus. in congrua subi¬
to uarietate mutemus. Sequitur quia
non est qui cripiat eum. Dementes pror¬
sus. qui hoc ȩstimabant potius qđ ui¬
debant : Quasids̃ deserat pręmiis. quos
exponit iniuriis: Et non magis corona¬
re uelit. quos probare deberi permit¬
tit. Sicdeliberat. q̃ui ad oculum iudicat
Negauit prȩsentem dnm qui fidelibus

Expanded text:
quod vir ille fidelissimus sive in afflictionibus positus, sive in senili aetate metuebat. Hostes enim carnales mundana potius contuentes, cum viderint hominem crebra calamitate fatigatum, credunt a Deo desertum, qui divinam putant gratiam in solis corporeis viribus constitutam. Persequimini eum, dixerunt, quia fugere non poterat. Comprehendite, quia reluctari violentissimis non valebat. Ex eo enim a Domino derelictum arbitrati sunt, quia eum truculentiae suae traditum esse senserunt. Quod quidam et Domino Salvatori applicandum esse putaverunt. Sed decentior ordo est dictionis: ne personam quam in medium deduximus, incongrua subito varietate mutemus. Sequitur, quia non est qui eripiat eum. Dementes prorsus, qui hoc aestimabant potius quod videbant, quasi Deus deserat praemiis, quos exponit injuriis, et non magis coronare velit, quos probari debere permittit. Sic deliberat qui ad oculum judicat. Negavit praesentem Dominum qui fidelibus
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s tribus terrȩ. Et quia tribus nomina¬
uit: nehoc depaucis gentibus intellegere
potuisses quȩ sub hoc nomine populum
habuerunt diuisum: addidit Om̃s gen¬
tes magnificabunt eum. Magnificabi
cum dicit: laudabunt utiq significat.
Nam illum quis potest facere grandiorẽ
cui om̃s uirtutes summitatesq deserui¬
unt: Sed illum praedicando nos magni¬
ficamur : quia ipsius laude proficimus
Hocenim ad praeconium ditatis eius dici
nulla potest peruersitas diffiteri
Ditur ubi decursis omnibus dñsxp̃s mag
prȩdi camus benedicere quidem illum
dicimur : non quod pernos autscĩ ficetur
autcrescat. sed cum nos ille suabenedictione
scĩficat. tunc &uitioperuenit & augmento
procedunt. Et quisit istedñs perquintam
speciem definitionis euidenter insinuat.
dĩ isrł. idest ds̃ uniuersȩ terrę. Sicut ali¬
us propheta dicit. Quieruit teds̃ isrł:
Ipseds̃ uniuersȩ terrȩ uocabitur. Addidit
qui facit mirabilia magna solus: quia nul¬
lo indig& aediutore. Namlic& & angeli

Expanded text:
 XXII, 18. Et quia tribus nominavit, ne hoc de paucis gentibus intelligere potuisses, quae sub hoc nomine populum habuerunt divisum, addidit, omnes gentes magnificabunt eum. Magnificabunt eum dicit, laudabunt utique significat. Nam illum quis potest facere grandiorem, cui omnes virtutes summitatesque deserviunt? Sed illum praedicando nos magnificamur, quia ipsius laude proficimus. Hoc enim ad praeconium Deitatis ejus dici nulla potest perversitas diffiteri.itur, ubi decursis omnibus Dominus Chrispraedicamus, benedicere quidem illum dicimur, non quod per nos aut sanctificetur, aut crescat; sed cum nos ille sua benedictione sanctificat, tunc et tuitio provenit, et augmenta procedunt. Et qui sit iste dominus per quintam speciem definitionis evidenter insinuat: Deus Israel, id est Deus universae terrae; sicut alius propheta dicit: Qui eruit te, Deus Israel, ipse Deus universae terrae vocabitur . Addidit, qui facit mirabilia magna solus, quia nullo indiget adjutore. Nam licet et angeli
Abbreviated transcription (Latin):
memoratione omã eum debeant lauda¬
re cȩlestia. terrȩ quoq: terrestria. ma¬
ris uniuersa natantia. Et ut fier& per¬
fecta conclusio: dictum . ẽ. & omã quȩ
in eis sunt Sicaddnĩ laudes inuitatur.
quid quid creaturarum eẽ cognoscitur
Sic& apostolus conpletitur dicens: ut
innomineihũ omne genu flectatur
caelestium terrestrium & infernorum.
& omnis lingua confiteatur. quia dñs

Expanded text:
memoratione omnia eum debeant laudamemoratione omnia eum debeant laudare coelestia, terrae quoque terrestria, maris universa natantia. Et ut fieret perfecta conclusio, dictum est, et omnia quae in eis sunt. Sic ad Domini laudes invitatur quidquid creaturarum esse cognoscitur; sic et Apostolus complectitur dicens: Ut in nomine Jesu omne genu flectatur coelestium, terrestrium et infernorum, et omnis lingua confiteatur quia
Abbreviated transcription (Latin):
Illud autem lic& uiuct mori iuste puta¬
mus. quod perpetua tristitia & grauis¬
simis doloribus oneratur
audimus sed quisint isti pauperes
diligentius inquiramus. Pauperess̃
xpĩ sicut sȩpediximus. quimundi istius
diuitias uoluptates qued espiciunt. &¬
eligunt indigentiam humanarum re¬
rum utspirita libus epulis farcantur
tia mundi repletisunt: & tam quam si
totum possideant sic paupertatis suȩ
securitate laetantur. Sicut a postolus
mon&: tam quam nihilhabentes & omã
possidenter  Nam quoddicit. & uinc¬
tos suos nonspreuit: omnes quidem com¬
muniter uinctisumus legepeccati. & qui¬
busdam conpedibus in retiti. quiadesi¬
deria humanaperquirimus. Sed dñs¬
suos uinctos non spernit. id est qui cius
legibus uinciuntur. Ipsos enim liberat
alaqueis carnalibus. quos suis regulis
conexos agnouerit
LAUDENT EUM CAELI ETTERRA MARE
FIOMNIA QUAE INEIS SUNT
Iatur magnarum rerum breuis
& absoluta sententia. ut caeli com¬

Expanded text:
Illud autem licet vivat, 232 mori juste putaIllud autem licet vivat, 232 mori juste putamus, quod perpetua tristitia et gravissimis doloribus oneratur.audimus; sed qui sint isti pauperes diligentius inquiramus. Pauperes sunt Christi, sicut saepe diximus, qui mundi istius divitias voluptatesque despiciunt, et eligunt indigentiam humanarum rerum, ut spiritualibus epulis farciantur.ndigentia mundi repleti sunt, et tanquam si totum possideant, sic paupertatis suae securitate laetantur; sicut Apostolus monet: Tanquam nihil habentes, et omnia possidentes . Nam quod dicit, et vinctos suos non sprevit, omnes quidem communiter vincti sumus lege peccati, et quibusdam compedibus irretiti, quia desideria humana perquirimus. Sed Dominus vinctos suos non spernit, id est qui ejus legibus vinciuntur. Ipsos enim liberat a laqueis carnalibus, quos suis regulis connexos agnoveritLaudent eum coeli et terra, mare et omnio quae in eis sunt. Datur magnarum rerum brevis et absoluta sententia, ut in coeli com
Abbreviated transcription (Latin):
uitȩ munera secutura. quaedefensio¬
nem haber& incornibus: pedum uero
munimen inungulis. perquassȩculi
istius aspera. conuersatione scĩssima
calcaremus: producentem quod ait cor¬
nua: illud significat quaxpĩ anorum
Post quam dixit plus eẽ. sacrificia lau¬
Idis. quam pecudum immolationes.
conuertitur ad pauperessuos. commo¬
nens ut debeant lȩtari. quando iam non
insolis facultatibus oblatio posita est.
sed inmentis affectu ubi & pauperpotest
esse ditissimus. Noli te ergo diuites glo¬
riari. qui potestis habere uitulos cornua
producentes &ungulas. qui a ds̃ ista respu¬
it & mundissimum correquirit : quod
illi magis habent. qui diuitias urãs ob¬
res mon&. utes cam mentis quȩrant non
corporis. & illum panem desiderent
angelorum. unde potius anima saginet᷑
Respiciamus quod dicit uiu& animaura.
dum & peccatorum uiuit anima. Sed
illud proprie uiueredicimus. quod in
beatitudinis iacunditate consistit

Expanded text:
vitae munera secutura, quae defensiovitae munera secutura, quae defensionem haberet in cornibus, pedum vero munimen in ungulis, per quas saeculi istius aspera conversatione sanctissima calcaremus. Producentem, quod ait, cornua, illud significat, quia Christianorum Postquam dixit plus esse sacrificia laudis quam pecudum immolationes, convertitur ad pauperes, commonens ut debeant laetari, quando jam non in solis facultatibus oblatio posita est, sed in mentis affectu, ubi et pauper potest esse ditissimus. Nolite ergo, divites, gloriari, qui potestis habere vitulos cornua producentes et ungulas, quia Deus ista respuit, et mundissimum cor requirit, quod illi magis habent qui divitias vestras obres monet ut escam mentis quaerant, non corporis, et illum panem desiderent angelorum, unde potius anima saginetur. Respiciamus quod dicit, vivet anima vestra, dum et peccatorum vivat anima. Sed illud proprie vivere dicimus, quod in beatitudinis jucunditate consistit.
Abbreviated transcription (Latin):
Salus uultus tui forma unigeniti filii
in qua ęqualis ẽ. patri: quȩ saliitaris rec¬
tedicitur. perquam fidelibus medicina
confertur. Suscipi dicitus a parte.
quaminor est patre: ut collocatus ad
dexteram eius. & paupertatem depone
Icommutatisunt. idest a parte mẽ¬
brorum. Laudat enim in ecclesia nom̃
dnĩ caputnrm̃ cum cantico. quando
hymnica exultatione fitadunatio
magna fidelium: ipssenim in nobis &
laudat & magnificat. quod nos uera¬
citer laudare cognoscit. Namsi nobis
esurientibus esurit. sin obis sitientib
sitit. quem ad modum &nobis laudan¬
tibus. non ipse non laudat
FTPLACEBIT DO SUPERUITULUM NO¬
UELLUM CORNUAPRODUCENTEETUNGULAS
Iiepsalmodie uirtus exponitur.
quia multo acceptiorẽ. laus puro
corde fusadõ. quam potest pecudum
placere mactatio. Isteenim prioris ob¬
lationis mos fuit. ut propeccatis offer¬
retur nouellus uitulus. Significabat
enim haecuictima innocentis acnouę

Expanded text:
Salus vultus tui, forma unigeniti Filii, Salus vultus tui, forma unigeniti Filii, in qua aequalis est Patri; quae salutaris recte dicitur, per quam fidelibus medicina confertur. Suscepit me, dicitur a parte qua minor est Patre, ut collocatus ad dexteram ejus, et paupertatem deponercommutati sunt, id est a parte membrorum. Laudat enim in Ecclesia nomen Domini caput nostrum cum cantico, quando hymnica exsultatione fit adunatio magna fidelium. Ipse enim in nobis et laudat et magnificat, quod nos veraciter laudare cognoscit. Nam si nobis esurientibus esurit, si nobis sitientibus sitit, quemadmodum et nobis laudantibus non ipse collaudatplacebit Deo super vitulum novellum, cornua producentem et ungulas. Hic psalmodiae virtus exponitur: quia multo acceptior est laus puro corde fusa Deo, quam potest pecudum placere mactatio. Iste enim prioris oblationis mos fuit, ut pro peccatis offerretur novellus vitulus. Significabat enim haec victima innocentis ac novae
Abbreviated transcription (Latin):
sicut titulus ait piissatis factionibus
ostquam iudȩis quȩ fuerant emersura
Iprophetiȩ prȩdicatione conpetenter
optauit. uenit ad quintam partem. ubi
multis modis exponit adispensatione
incarnationis sui propositi scĩtatem
Dicitenim: pauper & dolens egosum
Pauper. sicut dicit a postolus. Qui pro
nobis pauperfactus. ẽ. cum ess& diues.
ut illius in opia nos diuites essemus
Dolens: quia sicut es aras dicit. infirmi¬
tates nras ipse portauit . & pro omnibus
dol&. Et quare dicitegosũ. dum multi
pauperes sintdolentes : Sed dõ sibi hanc
proprietatem deputauit : qui a nemo alt̃
huncdolorem prototius mundiculpa
sustinuit. Sed hoc perfiguram dicitur
metrias mon Idest. medi ocritatem:
quando rem magnam humiliato uoto
deicimus. Quod personȩ dnĩ xpĩ fre¬
quenter aptatur. Sequitur. Etsalus
uultus tuids̃ suscepitme. suscepit utiq
humanitatẽ. omnipotens uerbum : quan¬
domundũ dõ reconciliare dignatus. ẽ

Expanded text:
sicut titulus ait, piis satisfactionibus sicut titulus ait, piis satisfactionibus Postquam Judaeis quae fuerant emersura prophetiae praedicatione competenter optavit, venit ad quintam partem, ubi multis modis exponit a dispensatione incarnationis sui propositi sanctitatem. Dicit enim: Pauper et dolens ego sum. Pauper, sicut dicit Apostolus: Qui pro nobis pauper factus est, cum esset dives, ut illius inopia nos divites essemus Dolens, quia, sicut Isaias dicit: Infirmitates nostras ipse portavit, et pro omnibus doluit . Et quare dicit: Ego sum, cum multi pauperes sint dolentes? Sed ideo sibi hanc proprietatem deputavit, quia nemo alter hunc dolorem pro totius mundi culpa sustinuit. Sed hoc per figuram dicitur metriasmon, id est mediocritatem, quando rem magnam humiliato voto dejicimus; quod personae Domini Christi frequenter aptatur. Sequitur, et salus vultus tui, Deus, suscepit me. Suscepit utique humanitatem omnipotens Verbum, quando mundum Deo reconciliare dignatus est.
Abbreviated transcription (Latin):
dedõ dicifrequentilectione notissi¬
mumest Nam delere & scribere & li¬
brum habere datum est homini causa
memoriȩ : Vt quod mentis infirmitate
retinere non poterat. adiumento scrip¬
turȩ. cum res poscer& potuiss& agnoscere:
Si cenim &morses dicit addñm. Sihuic
populo non parcis deleme delibro uiuen¬
tium Sedliber istȩ notitiȩ dnĩ est. inuio¬
labilis firmaq: sententia. Dicitur ergo
deiudȩis. Deleantur delibro uiuentiũ.
Non qui ascriptierant. sed qui a scriptos
se eẽ iudicabant. Ibienim qđ scribitur
deleri non potest: quia totum in prędes¬
tinationesoli datumest & nullus euent᷑
mutare poterit. quod illa prouidentia
superna decreuit:. Sequitur Et cumius¬
tis nonscribantur Idem ipse locutionis
estmodus. utscribere di catdm̃. quod . ẽ.
in illa iudicatione facturus. sicut in euan¬
gelio dicit Sed potius in hogaudete
qui a nomina ura scripta sunt in caelis.
Hocenim accidere negateis. qui non suN

Expanded text:
de Deo dici frequenti lectione notisside Deo dici frequenti lectione notissimum est. Nam delere, et scribere, et librum habere datum est homini causa memoriae, ut quod mentis infirmitate retinere non poterat, adjumento scripturae, cum res posceret, potuisset agnoscere. Sic enim et Moyses dicit ad Dominum: Si huic populo non parcis, dele me de libro viventium . Sed liber iste, Domini notitia est inviolabilis firmaque sententia. Dicitur ergo de Judaeis: Deleantur de libro viventium, non quia scripti erant, sed quia scriptos se esse judicabant. Ibi enim quod scribitur deleri non potest, quia totum in praedestinatione solidatum est; et nullus eventus mutare poterit quod illa providentia superna decrevit. Sequitur, et cum justis non scribantur. Idem ipse locutionis est modus, ut scribere dicat Deum, quod est in illa judicatione facturus, sicut in Evangelio dicit: Sed potius in hoc gaudete, quia nomina vestra scripta sunt in coelis . Hoc enim accidere negat eis qui non sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ut prophetas ad semissos extinguereN:
Apposita est autem iniquitas super ini
& uineȩ parabola dictatestatur
Quidam habuit uineam: & sepe circũ¬
dediteam. usq ad illum locum ubi ait.
Eteicientes eum extrauineam. occider̃
Sicenim dicitur. Ad pone iniquitatẽ
pertropicam locutionẽ : quem ad modũ
lectum . ẽ : indurauit dñs corpharaonis.
non quia remm alam dñs ad posuit. sed
quia fieri ꝑmisit. quod salute multorũ
expedire iudicauit. Additur. poena
peccati non intrent iniustitiam dnĩ
Idestneparticipes xpõ fiant. in illo regno
iustitiȩ. Illi enim adiustitiam. hoc est ad
regnum dñi ꝑueniunt. quihiceam sereno
mentis lumine contuentur Quod perfi¬
dis accidere non potest. qui cordis obsti¬
natione caecatisunt. Velsicappone ini¬
quitatem super ini quitatem eorũ. qmͣ
occiderunt prophectas. &d nm̃ necauer̃¬
OELIANTUA DELIBRO UIUENTIU. ET
CUMIUSTIS NONSCRIBANTUR
Terba talia. pertropicam locutionẽ

Expanded text:
ut prophetas ad se missos exstinguerent. ut prophetas ad se missos exstinguerent. Apposita est autem iniquitas super iniqet vineae parabola dicta testatur: Quidam habuit vineam, et sepe circumdedit eam , usque ad locum ubi ait: Et ejicientes eum extra vineam occiderunt. Sic enim dicitur, Appone iniquitatem, per tropicam locutionem, quemadmodum lectum est: Induravit Dominus cor Pharaonis ; non quia rem malam Dominus apposuit, sed quia fieri permisit, quod saluti multorum expedire judicavit. Additur poena peccati, ne intrent in justitiam Domini, id est ne participes Christo fiant in illo regno justitiae. Illi enim ad justitiam, hoc est ad regnum Domini perveniunt qui hic eam sereno mentis lumine contuentur. Quod perfidis accidere non potest, qui cordis obstinatione caecati sunt. Vel sic, Appone iniquitatem super iniquitatem ipsorum, quoniam occiderunt prophetas et Dominum necavereleantur de libro viventium, et cum justis non scribantur. Verba talia per tropicam locutionem
Abbreviated transcription (Latin):
Inter infidelium iustissimas poenas
causa ponitur dominicȩ passionis:
quia percus sum persecutis sibiq traditũ.
detes tabili feritate necauerunt sicut ipse
dicit. Non haberes inme potestatem.
nisi tibi dataess& desuper. Legitur &iam:
qui proprio filio non pepercit. sed prono¬
bis omnibus tradidit illum. Scriptum .ẽ.
quoq: cbsolutius. quia ds̃ frequenter
percutit adsalutem. ut est illud deutero¬
nomii: ego occidam &uiuere faciam.
percutiam &egosanabo Qua propter
tabiles extiterunt : qm̃ quod oportuit
promundo ficri. peripsos crudeliuoto
probatur impletum. Sequitur. Etsuper
dolorem uulnerum meorum addider̃
Codem modo dicta est &istasententia
Dolor erat uulnerum piodnõ. curnonde
infideli populositim suam esuriemq
satiabat Addiderunt iudȩi gloriosa
quidem dnõ sed sibi pernetiosissimam
passionem : utilli detes tabile inferrent
ERENE INTUAM IUSTITIAM
Iniquitas prima fuit iudaicȩ nationis.

Expanded text:
Inter infidelium justissimas poenas Inter infidelium justissimas poenas causa ponitur dominicae passionis, quia percussum persecuti sunt, sibique traditum detestabili feritate necaverunt, sicut ipse dixit: Non haberes in me potestatem, nisi tibi data esset desuper . Legitur 231 etiam: Qui proprio Filio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum . Scriptum est quoque absolutius, quia Deus frequenter percutit ad salutem, ut est illud Deuteronomii: Ego occidam et vivere faciam, percutiam et ego sanabo . Quapropter tabiles exstiterunt, quoniam quod oportuit pro mundo fieri, per ipsos crudeli voto probatur impletum. Sequitur, et super dolorem vulnerum meorum addiderunt. Eodem modo dicta est et ista sententia. Dolor erat vulnerum pio Domino, cur non de infideli populo sitim suam esuriemque satiabat. Addiderunt Judaei gloriosam quidem Domino, sed sibi perniciosissimam passionem, ut illi detestabile inferrent trent in tuam justitiam. Iniquitas prima fuit Judaicae nationis,
Abbreviated transcription (Latin):
Numdicitur effunde iagnitudo irȩ
significatur. quacinmorem fluminis
copiosadescendit. Hoc&iam designat.
supereos: ut non tantum eospossit con¬
tingere. sed &iam probetur obruere
Sequitur. & indignatio irȩtuȩ Indigna¬
tio est irȩ. quando uindicta uehemens
inpeccatoris nece consurgit Et illud
consequitur quod timetur. Adiecit
ad prehendat eos. Quasi damnatos &
territos. quibus dam manibus ad prȩ¬
hendat utnon liceat effugere. quod
datur prosceleribus sustinere¬
RONSII QUI INHABITET
Iocutrumq iudȩis contigisse ma¬
Inifestum ẽ. cum ciuitas illa hieru¬
salem frequenti captiuitate deleta est
Factum est enimut & domus priuatę
fierent desertȩ . &tabernacula id est
dnĩ tem plum. uel regis palatium. sine
cultore remanerent. Etnota quod in
domibus priuatis. habitationem posu¬
it indnĩ templum in habitationem
Ibienim habitamus mansione corpo¬
rea: hi cautem inhabitamus. ubi fre
MEORUM ADDI DERUNT

Expanded text:
Cum dicitur, Effunde, magnitudo irae Cum dicitur, Effunde, magnitudo irae significatur, quae in morem fluminis copiosa descendit. Hoc etiam designat, super eos, ut non tantum eos possit contingere, sed etiam probetur obruere. Sequitur, et indignatio irae tuae. Indignatio est irae, quando vindicta vehemens in peccatoris nece consurgit, et illud consequitur quod timetur. Adjecit, apprehendat eos, quasi damnatos et territos quibusdam manibus apprehendat; ut non liceat effugere, quod datur pro sceleribus sustinerenon sit qui inhabitet. Hoc utrumque Judaeis contigisse manifestum est, cum civitas illa Jerusalem frequenti captivitate deleta est. Factum est enim ut et domus privatae fierent desertae, et tabernacula, id est Domini templum, vel Regis palatium sine cultore remanerent. Et nota quod in domibus privatis habitationem posuit, in Domini templum inhabitationem. Ibi enim habitamus mansione corporea; heorum addider
Abbreviated transcription (Latin):
in qua iudȩialios astringere conabantur.
ipsi in eam potius caderent obligati.
Additum est & inretributionem. quia
subtracta illamensa & gentibus tradita
malorum retributio fuit: Quippe.
quando in ea epulari nolentes ab eame¬
rito uidentur excludi. Adicitur &inscan¬
dalum : quiadeserentes pacis auctorẽ
ipsisibi etrixas. & prauastudia concita¬
uerunt. Vindicta grauis ultio uehe¬
mens. humani generis refectionem
ieiunis faucibus amisisse
isseiudeorum ut obscuratis oculis.
solem uerissimum non uiderent Nam
quiintendere noluerunt. ipsa illis optat᷑
poena neuideant: Adicit &dorsum illorũ
semper incurua. Hoc illis euenit. quinimi¬
odelictorum pondere pregrauati cerui¬
cemsuam in terram cernuli semper incur¬
uant. nec eis ad caclum respiciendi posi i¬
bilitas datur. qui grauati sunt onere pec¬
catorum. Dorsum enim dictum . ẽ: qua¬
si descendens deorsum. Nam quod dixit
semper: significat impios quinullasatis
IRETUE ADPREHENDATEOS¬

Expanded text:
in qua Judaei alios astringere conabantur, in qua Judaei alios astringere conabantur, ipsi in eam potius caderent obligati. Additum est, et in retributionem, quia subtracta illa mensa et gentibus tradita malorum retributio fuit; quippe quando in ea epulari nolentes, ab ea merito videntur excludi. Adjicitur, et in scandalum, quia deserentes pacis auctorem, ipsi sibi et rixas et prava studia concitaverunt. Vindicta gravis, ultio vehemens, humani generis refectionem jejunis faucibus amisisse.isse Judaeorum, ut obscuratis oculis Solem verissimum non viderent. Nam qui intendere noluerunt, ipsa illis optatur poena, ne videant. Adjecit, et dorsum illorum semper incurva. Hoc illis evenit qui nimio delictorum pondere praegravati, cervicem suam in terram cernuli semper incurvant; nec eis ad coelum respiciendi possibilitas datur, qui gravati sunt onere peccatorum. Dorsum enim dictum est, quasi descendens deorsum. Nam quod dixit, semper, significat impios, qui nulla satiirae tuae apprehendat eos
Abbreviated transcription (Latin):
Mensadnĩ est utriusq legis intellectu¬
alis acpulatio: in qua conuiuarũ more
pascuntur. quidelicias dnĩ auiditate
mens esuriunt. & scĩ sp̃s saluberrima
ebriȩtate complentur. Ipsamensa est
quam a postolorum corona prȩcingens.
dapes cȩlestis mnuneris absumebat
Mensaenim &inbono &in malo ponit᷑:
Si cut dicit a postolus. Non potestis
mensȩdnĩ participes eẽ. & mensȩdȩ mo¬
niorum. Illam ergo scam̃ habuerunt
iudei. quando mandatadnĩ sub integri¬
tate coluerunt. Postquam uero afide
ieiunare coeperunt: mensa eorum corã
ipsis gentibus tradita est: ut grauius do¬
ler& ipsis uidentibus adempta felicitas.
sicut eos in euangelio dñs increpat di¬
cens Auferetur a uobis regnumdĩ. &
dabitur genti facienti fructum eius.
Sedne quemmoueat quod dicit mensa
eorum. quaereueradnĩ eẽ cognoscit᷑.
sed quia ipsis constat fuisse prolata. Se¬
quitur inlaqueum Scilic& ut delittera

Expanded text:
Mensa Domini est utriusque legis intellectuMensa Domini est utriusque legis intellectualis epulatio, in qua convivarum more pascuntur, qui delicias Domini aviditate mentis esuriunt, et sancti Spiritus saluberrima ebrietate complentur. Ipsa mensa est quam apostolorum corona praecingens, dapes coelestis muneris absumebat. Mensa enim et in bono et in malo ponitur, sicut dicit Apostolus: Non potestis mensae Domini participes esse et mensae daemoniorum . Illam ergo sanctam habuerunt Judaei, quando mandata Domini sub integritate coluerunt. Postquam vero a fide jejunare coeperunt, mensa eorum coram ipsis gentibus tradita est, ut gravius doleret ipsis videntibus adempta felicitas, sicut eos in Evangelio Dominus increpat, dicens: Auferetur a vobis regnum Dei, et dabitur genti facienti fructum ejus . Sed ne quem moveat quod dicit, mensa eorum, quae revera Domini esse cognoscitur, quia Judaeorum erat, sed quia ipsis constat fuisse prolatam. Sequitur, in laqueum, scilicet ut de littera,
Abbreviated transcription (Latin):
faciunt. In illorum enim tristitiam
sotium non habuit. quosscelus perage¬
re obstinata mente cernebat. Adiẽc̃
& consolantem me & non inueni. Doc¬
tores scõs illepopulus consolatur.
in quo praedicationum uerba profici¬
unt Sed quia iudȩorum pertinacia
resi stebatd nõ saluatori. iustedicit
non se inuenisse quicius animum con
randam dnĩ passionem Matheus
enim refert cum dñs dixiss& sitior
oblatum illi felcum a caeto permixto
utreuera facta iudȩorũ. amaritudo
potionis ipsius. & austeritas indicar&:
Illeenim dixit sitio: quiafidem in ipsis
desideratam non poterat in uenire.
Istiobtulerunt amarissimos mores
suos. quinulla conpunctione conuer¬
sisunt FATMENSAEORUM CORAM
IESIS INLAQUAEUM ETIN RE TRIBU¬
TLONEA ETINS. CANDALUM
Post quam in orationesua futuram
Iexposuit passionem: ueniens ad
quartum modum. non maledicendi
uoto. sed quod erat emersurum prędi¬
cens: Pertotam diuisionem. iudȩis
digna factis pronuntiat eẽ uentura

Expanded text:
faciunt . In illorum enim tristitia faciunt . In illorum enim tristitia socium non habuit, quos scelus peragere obstinata mente cernebat. Adjecit, et consolantem me, et non inveni. Doctores sanctos ille populus consolatur, in quo praedicationum verba proficiunt. Sed quia Judaeorum pertinacia resistebat Domino Salvatori, juste non se invenisse qui ejus animum consrandam Domini passionem; Matthaeus enim refert , cum Dominus dixisset, Sitio, oblatum illi fel cum aceto permixtum; ut revera facta Judaeorum amaritudo potionis ipsius et ausIlle enim enim dixit, Sitio: quia fidem in ipsis desideratam non poterat invenire: isti obtulerunt amarisssuos, qui nulla compunctione conversi sunt. 27 Fiat mensa eorum coram ipsis in laqueum: Et in retributionem, et in scandalum. Postquam in oratione sua futuram exposuit passionem, veniens ad quartum modum non maledicendi voto, sed quod erat emersurum praedicens, per totam divisionem Judaeis digna factis pronuntiat esse ventura.
Abbreviated transcription (Latin):
coreius : quando iniquitates iudȩo¬
rum & diuersa quȩ passus est prosua
uoluntate sustinuit. & consideratione
humani periculi. passionem suam be¬
nignus excepit . Sicut in euangelio
legitur: Desi derio desideraui hoc pas¬
cha manducare uobiscum. Aliter
enim illa crucifixio. prouenire non
potuit. nisullius desiderium fuiss&:
insaniaminime prȩualere potuiss&:
Sequitur. Et sustinui quisimul con¬
tristaretur & non fuit. Si passionem
dnĩ quȩras & discipulos eius contrista¬
tos inuenies. quando traditus. ẽ. pilato.
& multos alios fidelium quando duce¬
batur ad crucem Sedhic nonistam con¬
tristationem fidelium debemus acci¬
pere. quando illieam modis omnibus
habuerunt proqua petrus audiuit:
Redi retrosatanas : Sed hic magis per¬
secutorum tristitiam debemus aduer¬
tere. quam in deuotȩ mentes concor¬
diter respuerunt quando laeti scelus
suum uidebantur implere. proquib
&iam dni inpassione positus exorabat
Pater ignosceillis. quia nesciunt quid

Expanded text:
quando iniquitates Judaeorum, et diversa quae passus est, pro sua voluntate sustinuit, et consideratione humani periculi passionem suam benignus excepit, sicut in Evangelio legitur: Desiderio desideravi hoc pascha manducare vobiscum . Aliter enim illa crucifixio provenire non potuit, nisi illius desiderium fuisset;insania minime praevalere potuisset. Sequitur, et sustinui qui si nul contristaretur, et non fuit. Si passionem Domini quaeras, et discipulos ejus contristatos invenies quando traditus est Pilato, et multos alios fidelium quando ducebatur ad crucem. Sed hic non istam contristationem fidelium debemus accipere, quando illi eam modis omnibus habuerunt, pro qua Petrus audivit: Redi retro, Satanas : sed hic magis persecutorum tristitiam debemus advertere, quam indevotae mentes concorditer respuerunt, quando laeti scelus suum videbantur implere; pro quibus etiam Dominus in Passione positus exorabat dicens: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid