comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bũ manasse. S qr oportebat eos qͥ erant ab aqͥlone aliqͥd sacerdotalis gr̃e
erat in aqͥlone. id est in dan. neptalĩ. aser. rursũ caathñ qͥdẽ int̾ sacerdoteᷤ
s uit̃ cetos pͥmã acepit sortẽ indan. Sedam uͥ gerson in aseri cr criaon¬

Expanded text:
bum Manasse. Sed quia oportebat eos qui erant ab aquilone aliquid sacerdotalis gratiae bum Manasse. Sed quia oportebat eos qui erant ab aquilone aliquid sacerdotalis gratiae erat in aquilone, id est, in Dan, Nepthalim, Aser, rursum Gad non quidem inter sacerdotes, sed inter caeteros primam accipit sortem in Dan; secundam vero Gerson in Aser, et terti
Abbreviated transcription (Latin):
& inistice ꝑqͥrende. Cũ quattuor partes sint orbt̾rȩ. caath accip̃ pͥmꝰ
tib certũ est orientale̾ pͥaga nobiliorẽ uideri. & qr nobilior omĩũ re¬
liquarũ uidę trib babeat᷑. & filii aaron sacerdotes pͥmã ducunt in pͥmis
&e trib orb̃ partib sortẽ cũ gerson & merari qͥ erant pͥmi int̃ filios leiti.
Si gͦ tres filii leui accipiunt orientẽ. occidentẽ uͦ ubi erat ruben & sy meon
& caath. sortitur scđa sorte caath & trib sy meonis. Merari uͦ pͥmũ sortit᷑
ruben. & iterũ merari t̾ciũ in numeris ab oriente accipit zabulon. ut iticia.
seruet᷑ in sorte q̃ scđm dm̃ ducit᷑. & credentiũ mentes ad mysteria futuri
familia esꝰ sortiti sc̃ effrẽ. Post hoc eos qͥ erant ex dimidia tribu manasse
qͥ fuit in t̾rac sortit᷑ gersoii. & iterũ ipse gerson sortit᷑ aliã diidia tri¬

Expanded text:
et mysticae perquirendae. Cum quatuor partes sint orbis terrae, Caath accipit sortet mysticae perquirendae. Cum quatuor partes sint orbis terrae, Caath accipit sorttibus certum est orientalem plagam nobiliorem videri. Et quae nobilior omnium reliquarum Judae tribus habeatur, et filii Aaron sacerdotes primam dicunt in primis e tribus orbis partibus sortem cum Gerson et Merari, qui erant primi inter filios Levi. Si ergo tres filii Levi accipiunt orientem; occidentem vero ubi erat Ruben et Simeon et Gad, sortitur secunda sorte Gad et tribus Simeonis. Meraris vero primum sortitur Ruben, et iterum Merari tertium in numeris ab oriente accepit Zabulon, ut justitia servetur in sorte quae secundum Deum ducitur, et credentium mentes ad mysterium futuri familia ejus sortiti sunt Ephraim. Post haec eos qui erant ex dimidia tribu Manasse, qui fuit in terra Gerson; et iterum ipse Gerson sortitur aliam dimidiam tri
Abbreviated transcription (Latin):
uiris. & in el etis tribub habitacła dispensant᷑: Quos autẽ
xtuit scđam sortẽ susciꝑe: Filios inqͥt caath qͥ reliqͥ erant. post
filios aaron. Ꝙ. Cis trib ipsi accipiunt: Intͥbu inqͥt effre. & intͥ¬
bu dan. & in dimidia tribu manasse. ciuitates decẽ ꝑ sortẽ. Qui sunt
autẽ ẽcii: Filii gerson. Ꝙ in qͥb tribub sortiunt᷑. In rsachar inquit¬
& aser or neptalĩ. ꝙ in dimidia tribii manasse. ꝗ est in baranitide. ciin¬
cates duodecĩ. Qui st iiltumi leuitis: Filii inqͥt merari. Isti nouissimi. &
in qͥb accipiuuui᷑ tribub uideamꝰ. Ex cribu inqͥt ruben trans iordane̾. ee tͥ
bu rabulon. qͥ & ipse ultimꝰ est int̾ filios liȩ. accipiunt sorte ciuitates
duodeci. S dii ea q̃ magis obseruanda st in locis continginiꝰ. de qͥb etiã¬
si pandere ꝓfundiora non possumꝰ: saltẽ sũma queq ꝑstringere non pi¬
gebit. ut ex his unꝰqͥsq auditoꝵ occasionẽ capiat intelligentiȩ altioriᷤ

Expanded text:
viris, et in electis tribubus habitacula dispensantur. Quos autem oportuit secundam sortem suscipere? Filios, inquit, Caath qui reliqui erant post filios Aaron. Et quas tribus ipsi accipiunt? In tribu, inquit, Ephraim, et in tribu Dan, et in dimidia tribu Manasse, civitates decem per sortem. Qui su tribus sortiuntur? In Issachar, et Aser, et Nephthalim, et in dimidia tribu Manasse, quae est in Paranitide civitates duodecim. Qui sunt ultimi in Levitis? Filii, inquit, Merari isti novissimi, et in quibus accipiunt tribus videamus. Ex tribu, inquit, Ruben trans Jordanem, et de tribu Zabulon, qui et ipse ultimus est inter filios Liae, accipiunt sortem civitates duodecim. Sed dum ea quae magis observanda sunt in locis contigimus, de quibus etiamsi pandere profundiora non possumus, saltem summa quaeque perstringere non pigebit, ut ex his unusquisque auditor occasionem capiat intelligentiae altioris
Abbreviated transcription (Latin):
treiꝰ thalamin. quod int̾p̃tat᷑ p̃cipiciũ uł suspensio. Qđ de¬
it inchuil in eo stabilitatis. s uaga omĩa. & in p̃ceps ruentia. Istoᷤ
ires filios enach ext̾minat & int̾fic̃ calepł: & post istos ascendit
in dabyr. Nomen erat dabyr pͥus ciuitas litterarũ. Dabsr int̃p̃tat᷑
loquela. S nomen dabyr. erat pͥus ciuitas litterarũ. Istã ciuitatẽ
litterarũ intelligo omẽ ueteris instrum̃ti testam̃tũ. & hanc ipsam
quã nc̃ disserere conam scͥpturã. intelligimꝰ eẽ. ciuitatẽ litterarum.
q̃ post modũ efficit᷑ dabrit quoa est loq̃la. Hec enĩ q̃ pͥus erat ciuitaᷤ

Expanded text:
tius Tholmai, quod interpretatur praecipitium vel suspensio: quod designat nihil in eo stabilitatis, sed vaga omnia et in praeceps ruentia. Istos ergo tres filios Enach exterminavit et interfecit Caleb, et post istos ascendit etiam in Dabir. Nomen erat Dabir prius civitas litterarum. Dabir interpretatur loquela, sed nomen Dabir erat prius civitas litterarum. Ita civitatem litterarum intelligo omne Veteris Instrumenti testamentum, et hanc ipsam quam nunc disserere conamur Scripturam intelligamus esse civitatem litterarum; quae postmodum efficitur Dabir, quod est loquela: h
Abbreviated transcription (Latin):
eos qͦsi unꝰ ex illis. Uide gͦ qͦmͦ dux erat popłi. ipse qͥ eos intro¬
duxerat int̾rã scãm. m trã ropinissionis. ipse erat successor
portiuncłam. Dignꝰ iħs hoc nomine. Edificat locũ ipsũ quẽ ac¬
cepit. & confruit eũ: ut uere dignũ faciat munere dĩ & here¬
ditate diuina. S qͣm ad dñm &e saluatorẽ ur̃m ea q̃ de iłiu sc̾bin¬
t refere consuenimꝰ : fortassis etiã nr̃ omis hic popłs dat aliꝗͥ por

Expanded text:
eos quasi unus ex ipsis . » Vide ergo quomodo duxerat populum, ipse qui eos introduxerat in terram sanctam, in terram repromissionis: ipse erat successor portiunculam. Dignus Jesus hoc nomine aedificat locum ipsum quem accepit, et construit eum, ut vere dignum faciat munere Dei et haereditate divina. Sed quoniam ad Dominum et Salvatorem nostrum ea quae de Jesu scribuntur referre consuevi
Abbreviated transcription (Latin):
cessare ostendens contradictiones. ubi mittit᷑ sors. S cũ hec in uet̾i testa
m̃to ũ pauca referri de sortib inuenirẽ: conuerti me etiã ad nouũ
cestam̃tũ. ut uiderẽ si forte uł ibi cõtẽnunt᷑ sortes. Aut ne ibi qͥde̾ ea¬

Expanded text:
cessare ostendens contradictiones, ubi mittetur sors. Sed cum haec in Testamento cessare ostendens contradictiones, ubi mittetur sors. Sed cum haec in Testamento Veteri non pauca referri de sortibus invenirem, converti me etiam ad Novum Testamentum, ut viderem si forte vel ibi contemnerentur sortes, aut ne ibi quidem ea
Abbreviated transcription (Latin):
eo. Deniq trib benianĩ pͥma accepit ibi sortẽ.ubi erat ierłm. P ost bed
bus symeon scd̾a. Post hecpsacar. deinde zabulon. deinde aser. Post etia
neptalĩ. deinde dan. in qͥb nouissime ueniunt tres ille tͥb q̃ ex concubi¬
nis descenderant iacob. Quȩ gͦ sit rõ sortiũ apua memetipsũ reqͥrebã.
ut ex multis cestimonus scͥpturarũ qđ latebat agnoscerẽ. Inueniebam
sane inscͥpturis etiã gentiles hominos usos eẽ. sortib. tc̾ cũ nauigarent.
& tẽpestas urgeret. Anint nanq illi qͥ nauigabant. Mittimꝰ sortẽ. ꝙ sci¬
amꝰ cuiꝰ causa hec tanta malicia sit. Quasi sors tantũ ualeret. ut ꝓdere
poss cuiꝰ causa ꝑicłm nauigantib ĩmiueret. Quanuis gentiles essent &¬
alieni a cognitione dĩ: ñ tam̃ in hac opinione fallunt᷑. s qđ uerũ erat
ꝓdidit ei sors suꝑ ionã. Querens gͦ de his. inrienio & salomonẽ in ꝓuer¬
biis dicentẽ. contradictiones cohibet sors & int̾ potentes definit. ueluti

Expanded text:
nique tribus Benjamin primam ibi accepit sortem ubi erat Jerusalem. Post haec tribus Simeon secundam: post haec Issachar, deinde Zabulon, deinde Aser, post haec etiam Nephthalim, deinde Dan : in quibus novissime veniunt tres illae tribus, quae ex concubinis descenderant Jacob. Quae ergo ratio sit sortium apud memetipsum requirebam, ut ex multis testimoniis Scripturarum quod latebat agnoscerem. Inveniebam sane in Scripturis etiam gentiles homines usos esse sortibus. Hinc cum navigaret Jonas, et tempestas urgeret; aiunt namque illi qui navigabant: « Mittamus sortem, et sciamus cujus causa haec tanta malitia , » quasi sors tantum valeret ut prodere posset cujus causa periculum navigantibus immineret. Quamvis gentiles essent et alieni a cognitione Dei, non tamen hac opinione falluntur, sed quod verum erat prodidit eis sors super Jonam. Quaerens ergo de his invenio et Salomonem in biis dicentem: « Contradictiones cohibet sors, et inter potentes definit , » veluti
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ t̾rã. S ce ibi eciã si sca̾m nunerũ angłoꝵ. aĩ dicant᷑ sorte genteᷤ
iste dnuse: tam̃ ilsa sors sic̃ in hominib diximꝰ. qr dĩ iudiciũ qã in
occulco est sors pandit in publico: ita etiã ibi fuisse credendũ est. ut
ꝓmerito ce uirtute unꝰqͥsq angłs illã & illã gentẽ in aiuisionem
gulos qͥdẽ nr̃m absq huiꝰmodi sorte.q̃ dĩ udicio dispensat᷑ eue¬
nire dicendũ est. uerbi causa. ut aliꝰ qͥdẽ nr̃m talẽ uł talẽ uitũ
nouitate sortiat᷑: Uel certe illud qđ erga homines geri exscͥptiᷤ
scĩs sepe dociumꝰ. qđ & boni angłi assuit hominib & contrarii. qđ
utiq fortuiti & ubsq iudicio sit ille augłs illiꝰ animȩ. uerbi cau¬
sa. ex petͥ eustos fortuitꝰ sit. & aliꝰ pauli uł aliꝰ uniꝰ infantis

Expanded text:
 terram. Sed et ibi etiam si secundum numerum angelorum Dei dicantur sorte gentes istae divisae, tamen illa sors sicut in hominibus diximus, quia Dei judicium quod in occulto est, sors pandit in publico: ita etiam ibi fuisse credendum est, ut pro merito et virtute unusquisque angelus etiam et illam gentem in divisione gulos quidem nostrum, absque hujusmodi sorte quae Dei judicio dispensatur, evenire dicendum est? Verbi causa, ut alius quidem nostrum talem vel talem vitam novitate sortitur; vel certo illud quod erga homines geri ex Scripturis sanctis saepe docuimus, quod et boni angeli adsint hominibus, et contrarii; quod utique fortuito et absque judicio sit ille angelus illius animae, verbi causa, et Petri custos fortuitu sit, et alius Pauli, vel alius unius infantis
Abbreviated transcription (Latin):
cũ effrẽ. & dedisse eã in dotẽ filiȩ suȩ. Gaxer autẽ. intp̃tatur
constructio. Si gͦ corpꝰ & anima a una atq eadẽ constructione
habitent. id est coniunctȩ sibi inuicẽ & sociȩ. ita ut & anima
carnalit̾ uuat.ut ñ festinet anima uelociꝰ sibi obȩdientẽ ꝙ sub¬
ditã facere carnẽ: uerendũ est ne forte ueniat pharao. ex
egipto & captuã ducat infelicẽ animã.ita ut tradat cã filie

Expanded text:
n dotem filiae suae. Gazer autem interpretatur constructio. Si ergo corpus et anima una atque eadem constructione habitent, id est, conjunctae sibi invicem et sociae, ita ut et anima carnaliter vivat, et non festinet anima velocius sibi obedientem et subditam facere carnem, verendum est ne forte veniat Pharao ex Aegypto, et captivam ducat infelicem animam, ita ut eam tradat filiae
Abbreviated transcription (Latin):
maneus pͥmo tͥbuta dependit. scd̃o obediens efficit᷑ ac
xisse. & uenisse ad agnitionẽ nr̃am q̃ seruabant᷑ obtecta. & conemur
scđm hec q̃ diximꝰ chananeũ qͥ nob̾cũ est citiꝰ subicere nob̾ & obedientẽ
facere: qr si dimittimꝰ eũ & neglegimꝰ. ueniet pharao rex egipti. & ac¬
cipiet locũ nr̃m in dotẽ filiȩ suȩ dare. & captiuos nos facere. & tradere¬
in legẽ peccati.S absit hoc ab isrłitica nobilitate. ut seruiat filię pha¬
raonis. Absit ut isrłita quẽ iã dñs edipẽ de t̾ra egipti. iterũ seruat u

Expanded text:
aeus primo tributa dependit, secundo obediens efficitur acxisse, et venisse ad agnitionem nostram quae servabatur obtecta, et conemur, secundum haec quae diximus, Chananaeum qui nobiscum est, citius subjicere nobis et obedientem facere: quia si dimittimus eum et negligimus, veniet Pharao rex Aegypti, et incipiet locum nostrum in dotem filiae suae dare, et captivos nos tradere legi peccati. Sed absit hoc ab Israelitica nobilitate, ut serviat filiae Pharaonis Israelita; quem jam Deus eduxit de terra Aegypti, iterum se
Abbreviated transcription (Latin):
rt̃ scͥpturã dicentẽ.q ñ potuert̃ filii uida disꝑdere iebuseos. s habitan¬
rt̃ cũ ipsis usq in hodieruũ diẽ. Unde dep̃cor uos qͥfideles estis ut uitao
aliis scandalũ faciatis. s sit uob̾ sũmi studii sũmeq. cauteł: neqͥs in hanc
scam conuersationẽ ur̃am pollutꝰ introeat neqͥs iebuseus inhabitet uob̾cũ.
Uides enĩ qi dic̃ scͥptura. quod ñ potuert filii uida eicere iebusesᷤᷤ ad̃e ierłm.
Lehusei. int̾p̃tant᷑ conculcatio. Oq ñ possumꝰ om̃s istos eicere qͥ nos concui

Expanded text:
ilii Juda disperdere Jebusaeos, sed habitaverunt cum ipsis usque in hodiernum diem. Unde precor vos qui fideles estis, ut ita valiis scandalum faciatis; sed sit vobis summi studii summaque cautela, ut ne quis in hanc sanctam conversationem vestram pollutus introeat, ne quis Jebusaeus inhabitet vobiscum. Vides enim quia dicit Scriptura quod non potuerunt filii Juda ejicere Jebusaeos de Jerusalem. Jebusaei interpretantur conculcatio. Ergo quia non possum
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ nos expellere qͥaqͥd ñ bene fructificat. & abscidere fruetuis
peccati. & purgare fructꝰ iticiȩ. S raphai inqͥt expelle. uł
potiꝰ expugna dete. Raphassinuenimꝰ int̾ptatii. resolutę matreᷤ
e ce m onuna nr̃a uirtꝰ quedã q̃ parit sensũ. q̃ uelut matͥ est eoꝵ
sensinĩ ut intellectuũ qͥ ꝓcedunt ex nob. scd̾m quod dr̃ in sac¬
mento de amina qͦsi de muliere. salua autẽ erit ꝑ filioꝵ. genera¬
cionẽ. si ꝑmanserit infide &e ueritate. Iste gͦ matres. hõc ost ista
uirtꝰ animȩ. sunt illi in qͥb fortis & ualida ac robusta generatio
generat sensus ualidos & potentes. & qͥ suꝑari a contradicente ñ
possunt. In aliis autẽ uirtꝰ ista resoluta est & remissa. q̃ indicatur
continentes. Hoc gͦ siginficat᷑ sub nomine raphaiꝰ & huiꝰcemodi
de nob̾ matres remissas eẽ. q sensus ineruditos & inutiles paruint.
U bene seruaint spũalis intelligentiȩ ꝓpͥetatẽ. Nec enĩ dix̃ ext̃minan¬

Expanded text:
ergo nos expellere quidquid non bene fructificat, et abscidere fructus peccati, et purgare fructus justitiae. Sed et Raphaim, inquit, expelle, vel potius expugna de te. Raphaim invenimus interpretatum resolutae matres. Est et in anima nostra virtus quaedam quae parit sensum, et velut mater est eorum sensuum vel intellectuum qui procedunt ex nobis, secundum quod dicitur in sacramento de anima quasi de muliere: Salva erit autem per filiorum generationem, virtus, animae illi in qua fortis et valida ac robusta generatio generat sensus validos et potentes, et qui superari a contradicente in te non possunt. In aliis autem virtus ista resoluta est et remissa, quae indicatur continentes. Hoc ergo significatur sub nomine Raphaim: et hujuscemodi de nobis matres remissas esse, quae sensus ineruditos et inutiles pariunt. Et bene servavit spiritalis intelligentiae proprietatem, nec est dixit exterminan
Abbreviated transcription (Latin):
N COnsuetudine qͥdẽ hominũ cũ aliqͥd sorte diudit᷑: fortuitu ui¬
det᷑ sors illa ad illũ uł alia ad aliũ cedere. Inscͥptura autẽ scã. ñ ita
est. Q aliqͦtiens q̃reba apud inemetipsũ. si de retanta ac tali patres
scĩ sortib iudiciũ cõmisissent. quod si eet. apuad scõs ita gestũ: iao
de alus hominib uł gentib nichil mirũ uideri. si nichil haberet᷑ exi¬
miũ in iis que a seĩs dnr̃ sorte diuisa. S uideamꝰ sortẽ in scͥpturis aliqͥd in
uenimꝰ ẽẽ. positũ. quod nob̾ qͥd uirtutis contineat᷑ in sortib manifestet.
ucipiamꝰ qͥ aleutico. ubi scͥptũ est. Q accipient inqͥt duas sortes. Sors
una dño & sors uia popõpeo. hoc est tramisori.  suꝑ quieneimq uene¬
ri sors popõpei. accipient hircũ illũ. & abaucent illũ in lociĩ heremi
uuiũ oe dimittent illũ in dunissionẽ suã. Aliũ uͦ hircũ ĩmolabt̃ año. ce
reliqua que ib sunt. qͥ utiq seunt qͥ legt. Q it̃m ibi morses sorte

Expanded text:
n consuetudine quidem hominum, cum aliquid sorte dividitur, fortuitu videtur sors illa ad illum, vel alia ad alium cedere. In Scriptura autem sacra non ita est: et aliquoties quaerebam apud memetipsum si dere tanta ac tali patres sancti sortibus judicium commisissent. Quod si esset apud sanctos ita gestum, jam de aliis hominibus vel gentibus nihil mirum videres, si nihil haberetur eximium in his quae a quod nobis quid virtutis contineatur in sortibus manifestet. Incipiamus igitur a Levitico, ubi scriptum est: « Et accipient, inquit, duas sortes, sors una Domino, et sors una Apopompaeo, hoc est transmissori. Et super quemcunque venerit sors, Apopompaei accipient hircum illum et abducent in locum eremi vivum, et dimittent illum in dimissionem suam, alium vero hircum immolabunt Domino, » et reliqua, quae ibi sunt, quae utique sciunt, qui legunt. Et iterum: ubi Moyses sorte
Abbreviated transcription (Latin):
unerositatẽ suã q plures erant ualidiorẽ acciꝑe etiã heredi¬
ncis sortẽ. & uihent᷑ ascendere in saltũ. & sibi ipsis ampliorem
locũ facere. ce ut possint latiora spacia occupare. iubent ext̾mi¬
uare chananeũ. Uid eamꝰ gͦ qͥd sibi uideat᷑ de chananeiᷤᷤ qͥꝑtica
diens nob. neq seruus. S cdo etiã seruus efficit᷑ &e obediens.
Chananeũ hic carnẽ nr̃am. accipiamꝰ. uł ea q̃ carnis sunt. Hec pͥmo
nob̾eũ est. hoc est ammę adiuncta.s ñ est ei obediens. nͥ tantũ
qđ tͥbieta dependit. & ministeriũ qͥdẽ exibet agendi aliqͥd uel
mouendi. Concupiscit tamen aduersũ sp̃m & ñ est obediens
anime. s suis desideriis cedit. Siuͦ iã aliquantũ ꝓfecerimꝰ. ef¬
ficiat᷑ nob̾ caro seruus. & obediens. ac parens animę nr̃e ꝓfeca¬
b. cũ sibi carnẽ &e obedire & seruire fecerit. Terciũ uͦ est qđ
ꝑfectũ est. Si eiũ iã ueniamꝰ ad ꝑfectũ. etiã ex t̾minardus nob̾

Expanded text:
numerositatem suam, quia plures erant, et validiorem etiam accipere sortem: et jubentur ascendere in saltum, et sibi ipsis ampliorem locum facere. Ut possint latiora spatia occupare, jubentur exterminare Chananaeum. Videamus ergo quid sibi videatur de Chananaeis tripartita diens nobis, neque servus. Secundo etiam servus efficitur, et obediens. Chananaeum hic carnem nostram accipiamus, vel ea quae carnis sunt: haec primo nobiscum est, hoc est animae, adjuncta, sed non est ei obediens, nisi tantum quod tributa dispendit; et ministerium quidem exhibet agendi aliquid vel movendi; concupiscit tamen adversus spiritum, et non est obediens animae. sed suis desideriis cedit. Si vero jam aliquantum profecerimus, efficitur nobis caro servus, et obediens ac parens animae nostrae profectus, cum sibi carnem et obedire et servire fecerit. Tertius vero est quod perfectum est; si enim jam veniamus ad perfectum, etiam exterminandus a nobis
Abbreviated transcription (Latin):
hodieruum diẽ. Quod uerbũ scͥptura ꝓ eo pouit. ut et̾nitatem
scłi ꝑ hoc significet sic̃ dic̃. nolite recedere a dnõ in hodiernũ
diẽ. q̃ hoc est donec scłm stat. Ostendant gͦ mͥ qͦmͦ iebusei do¬
nec scłm stat habitent cũ filiis uida in ierłm. qͥppe cũ ne ipsi
qͥdẽ filii uida habitent ierłm. Idõ gͦ net istua uerũ ec̃. pote

Expanded text:
Quod verbum Scriptura pro eo ponit ut aeternitatem saeculi per hoc significet; sicut dicit: « Nolite recedere a Domino in hodiernum diem ; » hoc est, donec saeculum stat. Ostendant ergo mihi quomodo Jebusaei, donec saeculum stat, habitent cum filiis Juda in Jerusalem, quippe cum ne ipsi quidem filii Juda habitent Jerusalem. Ideo ergo nec istud verum
Abbreviated transcription (Latin):
filii ruben &e filii gad. & dimidia tͥb qͥ eraut trans iordanen: edi¬
ficauerint arã ingentẽ. Filii uͦ isrł reliqͥ ignorantes qͦre hec̃ ara fu¬
erit constructa: mittunt fineẽ filiũ elearari. filii aaroti sacerdotis
cũ decẽ uiris de singłis tribub electis. ut si forte tanꝗͣ discedentes
a dõ hoc fecissent. uelut apostate effecti. & contra mandatũ dĩ ge¬
lli uͦ satisfaciunt de ara. & dicunt. Scimꝰ qr altare uerũ est. ubi¬
iħs apud uos habitat. Nos autẽ fecimꝰ altare hoc. ad similitudiuem
illi alcaris quod apua uos est constructũ. ut apud nos figura & i¬
mago ueri altaris habeat᷑. ne forte inqͥt erastino placeat uob̾ dr̃e. q
iordanis finitimꝰ est int nos & uos. & ipse discernit. & idõ ñ hab tiꝰ
portionẽ in altari nr̃o. Hec illis responsa misert᷑: s uideamꝰ qͥa sacti
huiꝰ continet sacͤm̃tũ. Prior popłs circuncisionẽ in ruben qͥ fuerat pͥ¬

Expanded text:
ns Jordanem, aedificarent aram ingentem; filii vero Israel reliqui, ignorantes quare haec ara fuisset constructa, mittunt Phinees filium Eleazar, filii Aaron sacerdotis, cum decem viris de singulis tribubus electis, ut si forte tanquam discedentes a Deo hoc fecissent, velut apostatae effecti, et contra mandatum Dei geIlli vero satisfaciunt de ara et dicunt: Scimus quia altare verum est, Jesus apud vos habitat; nos autem fecimus altare hoc ad similitudinem illius altaris quod apud vos constructum est, ut apud nos figura et imago veri altaris habeatur, ne forte crastino, inquit, placeat vobis dicere quia Jordanis finitimus est inter nos et vos et ipse decernit, et ideo non habetis portionem in altari nostro. Haec illis responsa miserunt. Sed videamus quid facti hujus continet sacramentum. Prior populus circumcisionis in Ruben, qui fuerat p
Abbreviated transcription (Latin):
de egipto. & nob̾cũ oppbria egipti circunferre s Qud ꝓdest am¬
bulare ꝑheremũ :. Hoc est. qͥd nos uuat in baptismo scło renunei¬
asse. & morũ nr̃oꝵ pͥstinas sordes ac utioꝵ carualiũ ĩmundiciaᷤ
retinere : Oportet gͦ post egresionẽ inaris rubri. id est post grãn
baptismi auferri a nob etiã carnalia uet̾is consuetudinis uicia pꝑ¬
ilim añi nr̃n. ut ita demũ egiptiacis carere possimꝰ obpbrus
Ponunt᷑ gͦ ille ipse macherȩ. & cultri lapidei. qͥb sedo circunciai¬
in ab iħu in eo loco quẽ petut & accipit iłis. in loco quẽ possidet
in anina iti. in ipso recondit & macheras. Sepe ostendimꝰ mache¬
rã uerbũ dĩ dictũ. quo uerbo absciaunt᷑ & expurgant᷑ peccata
de anua audienoni. Hec gͦ uirtꝰ uerbi diuini recondit in eo loco
cui dat᷑ sermo. seientię & sermo sapientię. ut oportuno tp̃re anima

Expanded text:
dest ambulare per eremum? hoc est, quid nos adjuvat in baptismo saeculo renuntiasse, et morum nostrorum pristinas sordes ac vitiorum carnalium immunditias obtinere? Oportet ergo post egressionem Rubri maris, id est, post gratiam baptismi, auferri etiam a nobis carnalia veteris consuetudinis vitia pinum nostrum, ut ita demum Aegyptiacis carere possimus opprobriis. Ponuntur ergo illae ipsae machaerae et cultri lapidei, quibus secundo circumcidimur ab Jesu, in eodem loco quem petit Jesus et accipit; in loco quem possidet in anima justi, in ipso recondit et machaeras. Saepe ostendimus machaeram verbi Dei dictum, quo verbo abscidantur et expurgentur peccata de anima audientium. Haec ergo virtus verbi divini reconditur in eo loco cui datur sermo scientiae et sermo sapientiae, ut opportuno tempore anima
Abbreviated transcription (Latin):
polis enach int̾p̃tat᷑ humilitas ui agnis. uł responsio in anis. Accepit gͦ
calepħ metropolĩ humnilitatis uianis. Duas eẽ. humilitates certũ est.
tissima manii dnĩ. Est enĩ ae alia humilitas culpabilis peccatoꝵ. sic̃ illa
ꝗͣ de illicito coitu dic̃ scͥptura. quod de amon scͥptũ est qe hunuiliauit
thamar sororẽ suã. Es gͦ humilitas manis. q̃ descendit ex peccato.¬
mit tres filios enach qͥ erant fuli manis humalitatis. Iilis int̾feeti

Expanded text:
polis Enach interpretatur humilitas inanis, vel responsio inanis. Accepit ergo Caleb metropolim humilitatis inanis. Duas esse humilitates certum est, tissima manu Domini . » Est enim et alia humilitas culpabilis peccatorum, sicut illa quam de illicito concubitu dicit Scriptura quod de Amon scriptum est, qui humiliavit Thamar sororem suam . Est ergo humilitas inanis. Cepmit tres filios Enach, qui erant filii inanis humilitatis. Illis interfecti
Abbreviated transcription (Latin):
Dat lex scđm quod scͥptũ est. Auferet᷑ a uob̃ regnũ dĩ. & dabit᷑
genti facienti fructũ eiꝰ. Sciendũ tam̃ est aliud eẽ. legem eiu
nc̃ ꝑsonã dedimꝰ caleph. aliud litterã ueteris testam̃ti. quã ciui¬
iunior. abduco eã de domo patͥs sui. Quȩ cũ ueniret mecũ se¬
dens siꝑꝑ asimĩ. illũ sine dubio quẽ soluerant discipłi saluatoriᷤᷤ:

Expanded text:
dabitur genti facienti fructum ejus . » Sciendum tamen est aliud esse legem, cui nunc personam dedimus Caleb, aliud litteram Veteris Testamenti, quam civi, ego frater ejus junior abduco eam de domo patris sui: quae cum veniret mecum sedens super asinum, illum sine dubio quem solverant
Abbreviated transcription (Latin):
spũalẽ loq̃lã. S & singłi qͦq doctores eccłarũ. licterã legis loqͥlare
disputationẽ suã euanglicã fecer̃t. Qui sunt autẽ tres
Filii enach. quos caleph in cuiꝰ ꝑsona uirtutẽ legis descͥpseramꝰ int̾ĩ¬
mit: In anis hunulitas accipienda est illa. qͦ om̃s scłi poete uł phi¬
losophi auiͥcatẽ sensert. qi & hunulia. & idõ indigna st̃ ꝗ sense

Expanded text:
am. Sed et singuli quoque doctores Ecclesiarum litteram legis, loquelam et disputationem suam illam evangelicam fecerunt. Qui sunt autem tres filii Enach quos Caleb, in cujus persona virtutem legis descripseramus, interimit? Inanis humilitas accipienda est illa, quam omnes saeculi poetae vel philosophi divinitatem senserunt, quia et humilia et Deo indigna sunt quae se
Abbreviated transcription (Latin):
minati st̃. qͥ o ipsi chananeos uagas & lubricas eogiationos semꝑ de¬
bent eicere de animab suis. Pot̃ autẽ ds iebuseos & cananeos a filiis ef¬
frẽ ꝓicere. Ipsũ gͦ dñm dep̃cem̾. ut eiciens a nob̾ malas cogitationes
bonas inserat & dignas in ierłm ciuitate celesti. in qͥb nichil pollutũ
inueniat᷑. aut sordidũ quod nos in die iudicu ex conscientię cogitati¬
onib arguat. s inueniat᷑ in nob̾ puritas cordis in xp̃o iłu dnõ nr̃o. cu¬

Expanded text:
minati sunt, qui et ipsi Chananaeos, vagas et lubricas cogitationes, semper deminati sunt, qui et ipsi Chananaeos, vagas et lubricas cogitationes, semper debent ejicere de animabus suis. Potest autem Deus Jebusaeos et Chananaeos a filiis Ephraim projicere. Ipsum ergo Dominum deprecemur, ut ejiciens a nobis malas cogitationes, bonas inserat et dignas in Jerusalem civitati coeleste, in quibus nihil pollutum inveniatur aut sordidum quod nos in die judicii ex conscientiae cogitationibus arguat, sed inveniatur in nobis puritas cordis. «
Abbreviated transcription (Latin):
ab omĩ fr̃e inqͥete ãbuilante. S qm salomon suadet hec gi
est aut minꝰ rectũ. De ierłm frequent̃ diximꝰ. qr uisio pacis intp̃tatur
Si gͦ incorde nr̃o ierłm ȩdificata est. ho est uisio pacis in corde nr̃o fun¬
data est. & sp̃m qͥ est pax nr̃a sẽꝑ intucamꝰ & seruemꝰ in corde. si qͥde
ita fixi & stabiles sumꝰ in hac uisione pacis. ut nunꝗͣ pͥorsus ulla cogi¬
tatio mala aut aliciuꝰ peccati consiliũ ascendat in corde nr̃o. si hoc ita
nͥ illi qͥ scĩ sc̃. Nc uͦ cũ si ad grandẽ ꝓuectũ ueniamꝰ. & sũmis nosmetip¬
re ut nunꝗͣ aduersȩ cogitationis contagio macłet᷑ certũ est es habi¬
tare iebuseos cũ filiis uida in ierłm. Non camen idõ diximꝰ hecut ne¬
glegamꝰ quantũ fieri pot̾ eicere ensi s satis agendũ est nob̾ &e tẽptandũ
cotidie eicere eos de ierłm. S sic̃ scͥptũ est ñ possumꝰ simul oms eicere:
hoc idẽ autẽ etiã in his qͥ fructificant sentiendũ est qr effrẽ filu no¬

Expanded text:
ab omni fratre inquiete ambulante . » Sed quoniam Salomon suadet haec qurectum est, aut minus rectum. De Jerusalem frequenter diximus quia visio pacis interpretatur. Si ergo in corde nostro Jerusalem aedificata est, hoc est, visio pacis in corde nostro fundata est, et spiritum, qui est pax nostra, semper intueamur et servemus in corde; si quidem ita fixi et stabiles sumus in hac visione pacis, ut nunquam prorsus ulla cogitatio mala et alicujus peccati consilium ascendat in corde nostro. Si hoc ita nisi illi qui sancti sunt. Nunc vero si ad grandem provectum veniamus, et summis nosmetipre, ut nunquam adversae cogitationis contagione maculetur. Certum est habitare Jebusaeos cum filiis Juda in Jerusalem: non tamen diximus haec ut negligamus, quantum fieri potest, ejicere eos, sed satis agendum nobis et tentandum quotidie ejicere eos de Jerusalem. Sed, sicut scriptum est, non possumus simul omnes ejicere. Hoc idem autem in his qui fructificant sentiendum est, quia Ephraim filii no
Abbreviated transcription (Latin):
una uiuũ habebat infantẽ. discussisse diligentiꝰ & dixisse. qr illa
meretͥx hec ẽẽt. cui salomon ñ hic s ille qui pacẽ uenit facere eoꝵ
que in celis st̃ & quȩ int̾ris. reddit uiuũ infantẽ. illa uͦ alia q̃ ha¬
ꝑe ꝓpħa. in figura sine dubio huiꝰ que ex gentib consecͦta ẽ. Tał
ptos in suꝑiorib collocat. atq in editis & ercelsis fidĩ constituit
sacmentis. Nemo enĩ qui ab iħu mittit᷑ inuenit᷑ deorsũ & humi

Expanded text:
una vivum habebat infantem, discussisse diligentius et dixisse quia illa una vivum habebat infantem, discussisse diligentius et dixisse quia illa meretrix haec esset cui Salomon non ille, sed hic qui pacem venit facere eorum qui in coelis sunt, et quae in terris reddi vivum jussit infantem, illa vero alia quae moccipere , in figura sine dubio hujus quae ex gentibus consecrata est. Talis ptos in superioribus collocat, atque in editis et excelsis fidei constituit sacramentis. Nemo enim qui ab Jesu mittitur, invenitur deorsum et humi
Abbreviated transcription (Latin):
ab ihu in iericho. & suscipunt᷑ a meretͥce raab. Exploratores
isti qui mittunt᷑ ante faciẽ iħu. possunt & angłi dĩ putari. sic̃
scͥptũ est. E cee mitto angłm meũ ante faciẽ tuã. qͥ preparabit
uias tuas ante te. Quod ꝑ alios qͥdẽ inuisibilit̃. in ioħe uͦ uisibili¬
t̃ complebat᷑. de qͦ & hoc scriptũ est. Deniq ae ioħis baptismo dr̃
cani credentes baptizati st̃. Sic gͦ etiã in hoc completur quod me¬
retͥx iħu exploratores susceꝑit. ꝑ quos de interitu tociꝰ ininuee
gentis refert᷑ erepta. S uideamꝰ tandẽ. que sit ista meretiux.
gustiis est mͥ locus. fac mͥ locũ ubi habitẽ. hos autẽ mͥ quis eniitͥuit.
& iterũ ad quã dicit᷑. dilata palos tuos. & extende tentoria tua:.
Ista est gͦ latitudo. que suscepit exploratores iħu. Scio me aliquanr¬
do in qͣdã ecłia disputantẽ de duab meretricib. de qͥb scͥptũ ẽ.
in t̾cio regnoꝵ libroꝵ. que ad iudiciũ uenerant salomonis. qͥrũ

Expanded text:
ab Jesu in Jericho, et suscipiuntur a meretrice Raab. Exploratores isti qui mittuntur ante faciem Jesu possunt et angeli Dei putari, sicut scriptum est: « Ecce mitto angelum meum ante faciem tuam, qui praeparat vias tuas ante te : » quod per alios quidem invisibiliter, in Joanne vero visibiliter comprobatur, de quo et hoc scriptum est. Denique de Joannis baptismo dicicani credentes baptizati sunt . » Sic ergo etiam in hoc completur quod meretrix Jesu exploratores susceperit, per quos de interitu totius inimicae gentis refertur erepta. Sed videamus tandem quae sit ista meretrix. Augustus mihi est locus, fac mihi locum ubi habitem. Hos autem mihi quis enutrivit? » Et iterum ad quam dicitur: « Dilata palos tuos et extende tentoria tua . » Ista ergo est latitudo quae suscepit exploratores Jesu. Scio me aliquando in quadam ecclesia disputantem de duabus meretricibus de quibus scriptum est in tertio libro Regum , quae ad judicium venerant Salomonis: quarum
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinis signũi: qr hec ẽ. purificatio que sanguine constat. Quod
autẽ in fenestra dependet hoc signũ: illud arbitror indicari. łe
toris ñ nob uerũ ingerit & integrũ dĩtatis aspectũ. s tanquã
ꝑ fenestrã fec̃ nos ꝑ icarnationẽ sirã lumen ditatis aspicere:

Expanded text:
per sanguinis signum, quia haec est purificatio quae per sanguinem constat. Quod per sanguinis signum, quia haec est purificatio quae per sanguinem constat. Quod autem in fenestra dependet hoc signum, arbitror illud indicari quiatoris non nobis verum ingerit et integrum deitatis aspectum, sed tanquam per fenestram fecit nos per incar
Abbreviated transcription (Latin):
ipsticũ dat & celeste. nichil habens terrenũ. Per montana inqͥt abi¬
te. & nolite ꝑ ualles incedere. humilia & deiecta refugite. q̃ excel¬
sa st̃ &e sublimia p̃dicate. Ipsa autẽ accepit signũ coccineũ. quod̃ san¬
guinis formã gerebat. Sciebat enĩ. qr in nullis ẽẽt. salus nͥ in san¬
erit de domo tua ꝑibit. & ĩmunes erimꝰ nos ab hoc iuramento tuo.
Si qͥs gͦ saluari uult: ueniat in hanc domũ eiꝰ q̃ quondã meretͥx fuit.
E̾ tiã si de illo popło uult aliqͥs saluari : ueniat ad hanc domũ. in qua
xp̃i sanguis in signo redẽptionis ẽ. Nã suꝑ illos qͥ dixert̃. sanguis
enĩ fuerat iłis in ruinã & resurrectionẽ multoꝵ: & idõ contͣdicentib
signo eiꝰ efficit᷑ sanguis eiꝰ ad pęnã.credentib ad salutẽ. Nemo gͦ sibi
ꝑsuadeat. nemo semet ipsũ decipiat: extra hanc domũ. id ẽ. extͣ ec¬
cłiam nemo saluat᷑. Si qͥs foras exierit. mortis suę reus fit. hoc est

Expanded text:
mysticum et coeleste, nihil habens terrenum. « Per montana, » inquit, « abite. » Nolite per valles incedere, humilia et dejecta refugite: quae excelsa sunt et sublimia praedicate. Ipsa autem accepit signum coceineum, quod sanguinis formam gerebat Sciebat enim quia in nullis esset salus, nisi in sanerit de domo tua, impunes sumus nos ab hoc juramento tuo. Si quis ergo salvari vult, veniat in hanc domum hujus, quae quondam meretrix fuit. Etiam si de illo populo vult aliquis salvari, ad hanc veniat domum, in qua Christi sanguis in signo redemptionis est. Nam super illos qui dixerunt: « Sanguis  ideo contradicentibus signo ejus efficitur sanguis ejus ad poenam, credentibus vero ad salutem. Nemo ergo sibi persuadeat, nemo semetipsum decipiat. Extra hanc domum, id est extra Ecclesiam, nemo salvabitur. Si quis foras exierit, mortis suae ipse reus sit, hoc est
Abbreviated transcription (Latin):
moysi fuerit etiã dñi nr̃ iħs. xp̃c filiꝰ dr̃. Quia cũ ueniss ple¬
nitudo temporis. misit dẽ filiũ suũ factũ ex muliere. factu̾ sub
lege. Per hoc quod factus ẽ. sub lege: minister moysi factꝰ ẽ. Dix̃
autẽ as̃ ut transeant in t̾rã. non quã dedit morses. s quã in qͥt
ego do uob̾. Uides gͦ qr moyseo mortuo. ds̃ dat t̾rã reꝓmssioniᷤ

Expanded text:
 Filius Dei. Quia cum venisset « plenitudo temporum, misit Deus Filium suum, factum ex muliere, factum sub lege . » Per hoc quod factus est sub lege, minister Moysi factus est. Dixit autem Deus ut transeant in terram, non quam dedit Moyses, sed quam, inquit, ego do vobis. Vid
Abbreviated transcription (Latin):
a mał ad bona. & det᷑ omib credentib remssio peccatoꝵ. & omĩa
quȩ ad ꝑfectionẽ de eodem uidentur cendere compleant᷑: tam̃
ꝑfectio & sũma cunctorũ bonorũ in eo consistit. si post hec omĩa
ses in duab & semis tribub adu̾brabat. non fuisse omnia ꝑfec¬
ta & integra s. Declamat etiã illa hystoria que in hoc ipso libro
iħu naue scripta est. qr altare quidem uerũ. mͣ illa t̾ra quã iħs
dispensabat. isti tamen qui erant trans iordanẽ. id est ruben & gad
& dimidia tͥb manasse fecert̃ sibi altare. s non uerũ altare. s qͣđ¬
tipũ & formã ueri altaris hab̾et qđ erat apud iħm. Nichil ergo
mireris. si ñ integram scientiã trinitatis acceꝑant illi. qͥ necue¬
rũ & integrũ altare construrerant. Iaõ deniq nec multi hostes.
neq plures reges contrarii uirtutũ ab illis anĩ eẽ. deiecta Seon

Expanded text:
a malis ad bona, et detur omnibus credentibus remissio peccatorum, et omnia a malis ad bona, et detur omnibus credentibus remissio peccatorum, et omnia quae ad perfectionem de eodem videntur tendere compleantur: tamen perfectio et summa cunctorum bonorum in hoc consistit, si post haec omniases in duabus et semis tribubus adumbrabat, non fuisse omnia integra et perfecta? Declarat etiam illa historia quae in hoc libro Jesu Nave scripta est: quia altare quidem verum erat in illa terra quam Jesus dispensabat; isti tamen qui erant trans Jordanem, id est, Ruben et Gad, et dimidia tribus Manasse, fecerunt sibi altare, sed non verum altare, sed qt formam veri altaris, quod erat apud Jesum. Nihil ergo mireris si non integram scientiam Trinitatis acceperant illi qui nec verum nec integrum altare construxerant. Ideo denique nec multi hostes, neque plures reges contrariarum virtutum ab illis dicuntur esse dejecti. « Seon,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥdẽ terciũ numerũ. & sic̃ dix̃ dñs. cupiebant uidere que uidemꝰ.
&e audire que audimꝰ. s minime potuert̃: qr nondũ filiꝰ hominis
fuerat exaltatꝰ. nec temporũ iam uenerat plenitudo. Hic me eti
ducat᷑ & comsũmet᷑ in omnib. nec si a mortuis resurgat. cuncta
nob̾ ꝑ semet ipsum que ꝑfecta st̃ pandit. Aliud adhuc opus habemꝰ.
quod nob̾ aꝑiat & reuelet uniuersa. Audi ipsũ dnm in euangłio
dicentem. Multa habeo adhuc quȩ uob̃ loquar dix̃. si ñ potestis il¬
la mͦ audire. Ueniet autẽ sp̃s ueritatis qͥ a patre ꝓcedit. & de ineo
accipiet. & ille uob̃ indicabit omĩa. Nides qr nonꝰ solũ apud moyses
iste teiꝰ numerus ñ demonstat᷑ impletꝰ. s adhuc & iħs dic̃ discipłis
ꝑ ipsũ & in ipso adimplet᷑ ꝑfectio trinitatis. Nã qđ nouẽ & semis tri¬
b sunt quȩ sub duce iħi agunt᷑. & non integ re decẽ. qui numeruᷤᷤ¬
diũ. Quanius enĩ ꝑ dñm saluatorẽ penitentia p̾dicet᷑. & conuersio

Expanded text:
 Dominus, cupierant videre quae vidimus, et audire quae audivimus; sed minime potuerunt, quia nondum Filius hominis fuerat exaltatus, nec temporum jam venerat plenitudo. Hic me etiaducatur, et consummetur in omnibus, nec si a mortuis resurrexerit, cuncta nobis per semetipsum quae perfecta sunt pandit. Aliud adhuc opus habemus, quod nobis aperiat et revelet universa. Audi ipsum Dominum dicentem: « Multa adhuc habeo quae vobis loquar, dixit, sed non potestis illa modo audire. Veniet autem Spiritus veritatis ides quia non solum apud Moysen iste tertius numerus non demonstratur impletus, sed adhuc et Jesus dicit discipulis s; » quia per ipsum et in ipso adimpletur perfectio Trinitatis. Nam quod novem et semis tribus sunt quae sub Jesu duce aguntur, et non integrae decem, qui numerudium. Quamvis enim per Dominum et Salvatorem poenitentia praedicetur, et conversio
Abbreviated transcription (Latin):
frm̃ suoꝵ. ut eoꝵ uoluminib instructi. diabolicas ñ ignoremꝰ
astutias Isti gͦ qͥ uiri fortes st̃. armati & p̃cincti lũboᷤ in uerita¬
te : exeunt in auxiliũ nostrũ. expugnant nobiscũ. Infantes autẽ
&e mulieres ñ exeunt ad p̃liũ nr̃m. Nec mirũ. Non enĩ dic̃. qͥ non¬
ueniat. ne confringat᷑ & ꝑeat. Sic enĩ ce de iħu dño in euangłũ¬
dr̃. qr quassatũ calanũ non confringet. Quia gͦ & mulieres a ui¬
ris suis domi doceri iubent᷑. & magis in discipłoꝵ quã in docen¬
tiũ ꝑsona ponunt᷑: in auxiliũ meũ ũ uenit qͥ me docere non
qr ex eo quod sibi non credunt. nec morseo credant dic̃. si crede

Expanded text:
fratrum suorum, ut eorum voluminibus instructi, diabolicas non ignoremus fratrum suorum, ut eorum voluminibus instructi, diabolicas non ignoremus astutias. Isti ergo qui viri fortes sunt, armati et praecincti lumbos in veritate, exeunt in auxilium nostrum: numerus adimpletur, et pugnant nobiscum. Infantes autem et mulieres non exeunt ad praelium nostrum. Nec mirum, non enim dicitur veniat, ne confringatur et pereat. Sic namque et de Jesu Domino in Evang quassatum non confringet . » Quia ergo mulieres a viris suis domi doceri jubentur, et magis in discipulorum quam in docentium persona ponuntur, in auxilium meum non conveniat qui me docere non ui ex eo quod sibi non credunt, nec Moysi credant, dicit: «
Abbreviated transcription (Latin):
os quã accepit ioseph. Nunquã ego mͥ ꝑsuadeo. ut fortutu
acciderit primogenitos esse oñs quib ꝑ mopsen discernebat᷑
hereditas. s magis hoc arbitror quod iã tc̃ inis adũbrabat for¬
ia popłoꝵ. uniꝰ quidẽ qͥ pͥmogenitꝰ ꝑ naturȩ ordinẽ uideret᷑
altersꝰ qͥ ꝑ fidĩ gr̾am. benedictionẽ hereditatis acciꝑet. Prłꝰ illi
qui ꝑ moysen accipiunt hereditatẽ. id est qͥ ꝑ legẽ placuere. &eo
reqͥes non datur: nͥ adiuuent in prelus fr̾s suos. Mulieres cu
& habenti certam̃ aduersus inimicos id ẽ. contrarias pocestares
quom in auixiliũ ueniunt illi qͥ ante aduentũ ihu epã mĩ mel¬
stificati scꝰ. Uide qͥmͦ isaias ꝓtestat᷑ auriliũ acme seriomi brsue lo¬
cutionis ulluminat. Uide accinctũ && expeditũ uenientẽ iuentẽ¬
ieremiã add auriliũ nr̃m. ce uoluminis sui spieulis hostes acerliũ
cedunt om̃s succincti lũbos in ueritate quã p̃dicant in auxilium

Expanded text:
os, quam accepit Joseph. Nunquam ergo mihi persuadeo ut fortuitu acciderit primogenitos esse omnes quibus per Moysen discernebatur haereditas; sed magis haec arbitror quod jam in his tunc adumbrabatur forma populorum: unius quidem, qui peditatis acciperet. Nec prius illis qui per Moysen accipiunt haereditatem, id est, qui per legem placuerunt Deo, requies non datur, nisi adjuvent in praeliis fratres suos. Mulieres tantum n agone vitae hujus, et habenti certamen adversus inimicos, id est, contrarias potestates, quomodo in auxilium veniunt illi qui ante adventum Jesu Christi stificati sunt. Vide quomodo Isaias praestet auxilium, ac me sermonibus suae lectionis illuminet. Vide accinctum et expeditum juvantem Jeremiam ad auxilium nostrum, et voluminis sui jaculis hostes acerrimosrocedunt omnes succincti lumbos in veritate quam praedicant in auxilium
Abbreviated transcription (Latin):
a  ꝑpħe usq ad ioħem. Uis autẽ de scripturis ꝓferã documenta. quođ
lex moyses appellat᷑ : Audi qͥt dic̃ in euangłio. Habent moysen cr ꝓpłi
audiant illos. morsen utiq sine dubio legẽ nominans. Defunctꝰ ẽ. Sͦ
morses famulus dĩ. defuncta ẽ. enĩ lex. & legalia p̃cepta iã cessant Aut

Expanded text:
ae usque ad Joannem . » Vis autem de Scripturis proferam documenta quod ae usque ad Joannem . » Vis autem de Scripturis proferam documenta quod lex Moyses appellatur? Audi quid dicit in Evangelio: « Habent Moysen et prophetas, audiant illos . » Moysen utique legem nominans. Defunctus est ergo Moyses famulus Dei, defuncta enim est lex, et legalia praecepta jam cessant.
Abbreviated transcription (Latin):
ue filiꝰ nominat᷑. cũ uͦ redit oꝑe expleto & ꝑt̾ritis omĩb: solus suble¬
uat lapsos. desꝑationẽq popłi solus erigit: tt̾ a mosse iħs nominatꝰ ẽ.
nec naue filiꝰ. dr̃. s ille ad quẽ dic̃ morses. educ exercitũ & conflige
cũ amalech. Illud enĩ intuentes magnitudinẽ eiꝰ ꝓuidemꝰ. quod cũ¬
ob tranffiguraficionẽ uultꝰ moysi omĩs filiorũ isrł hebetaret᷑ aspectꝰ.¬
nec aliqͥs poss intueri faciẽ uultꝰ eiꝰ: iħs ñsolũ faciẽ contuet᷑. uerũ etiã
in interiorib tabnacłi mỹsterioꝵ consciꝰ ꝑseuerat. Quo gͥ nutu cuncta
ꝑspiciunt  Nempe eo qđ liber hic ñ tã gesta nob̾ filii naue indicet. ꝗͣni
ani iħo nob sacram̃ta depingat. Ipse ẽ. q post mortẽ morsi suscepit im¬
piũ. ipse est qͥ duc̃ exercitũ. & confligit aduersũ amalech.  quoa ibi
adũbrabat in monte manib ertensis: affigit cruci suȩ. tũphans pͥnci¬

Expanded text:
ve filius nominatur. Cum vero redit opere expleto, et perterritis omnibus, solus sublevat lapsos desperationemque populi solus erigit, tunc a Moyse Jesus nominatur, nec Nave filius dicitur, sed ille ad quem dicit Moyses: « Educ exercitum et conflige cum Amalec. » Illud enim intuens, magnitudinem ejus pervideamus. Quod cum transfiguraiem contuetur, verum etiam in interioribus tabernaculi mysteriorum conscius perseverat. Quo igitur nutu haec cuncta perspiciunt? Nempe eo quod liber hic non tam gesta filii Nave indicet quam Domini Jesu nobis sacramenta depingat. Ipse enim qui post mortem Moysis suscepit imperium, ipse est qui ducet exercitum et cadumbratur in monte manibus extensis, affigit cruci suae triumphans princi
Abbreviated transcription (Latin):
in duas partes. ꝑ quã neq hic t̃ciꝰ numerꝰ adĩpleat᷑. neq ibi deciniꝰ¬
ꝑfecte & integre consummat᷑. In quo arbitror illud indicari. qd
de unigeniti in carnatione cognoscere. Nam licet de aduentu eiꝰ
non tantũ crederent. s etiã predicarent: non tamen etiã uide¬
reis & adipisci ea que crediderant potuert̃. sic̃ & dns discipłis

Expanded text:
uas partes, per quam neque hic tertius numerus adimpletur, neque ibi decem perfectae et integrae consummantur. In quo arbitror illud indicari, quia de Unigeniti incarnatione cognoscere. Nam licet de adventu ejus non tantum crederent, sed etiam praedicarent, non tamen etiam videre et adipisci ea quae crediderant potuerunt, sicut et Dominus discipulis
Abbreviated transcription (Latin):
bamina. nusquã sacerdotes. nusquã pontifices. nꝰͦquã
Uministeria lerutarũ. cũ hec omĩa uides cessare: dici¬
to qr moyses famulus dĩ defunctꝰ ẽ. Si uideris neminẽ ter in annoue¬
nire ad conspectũ dĩ. nec offerre munera in templo. nec iugulare ho¬
ftias. pascha eũ a rimis comedere. nec offerre pͥmicias. nec pͥmogeni¬
ca conseerare cũ hec omĩa uides ñ celebrari: dicito qr morses fami
altarian cruore pecudũ asꝑgi. s p̾cioso sanguine xp̃i conseteras eũ
ptt & obtinutt pͥncipatũ s non ille filiꝰ naue. s filiꝰ dei. Cũ uderis qͥa¬

Expanded text:
bamina, nusquam sacerdotes, nusquam pontifices, nusquam ministeria Levitarum. Cum haec omnia vides cessare, dicito quia Moyses famulus Dei defunctus est. Si videris neminem ter in anno venire ad conspectum Domini, nec offerre munera in templo, nec jugulare hostias, pascha nec azyma edere, nec offerre primitias, nec primogenita conservare: cum haec omnia non vides celebrari, dicito quia Moyses famaltaria non cruore pecudum respergi, sed pretioso sanguine Christi conservari; cum pit et obtinuit principatum: sed non ille Jesus fili
Abbreviated transcription (Latin):
sueti. qr hereditate possidebunt t̾rã. Omnẽ inqͥt locũ quenicunq
ascenderitis uestigus pedũ ur̃oꝵ: uob̾ dabo eũ. Que sunt loca q̃
ascendimꝰ uestigus peduĩ nr̃oꝵ. nͥ legis litterã humi positã. & de¬
orsũ iacentẽ :. Nusquã gͦ ascendit. qui legis litterã sequitur. Si uͦ
scendere celsiorẽ: tt̃ ascendisti locũ editũ & excelsũ. quẽ a dõ in he¬
reditatẽ accipies. Si enĩ in his scripturis trpicis intelligas formaᷤᷤ
eẽ. celestiũ. & mente ac sensu que sursũ sunt queras. ubi xp̃s ẽ. in
dextera dĩ sedens. tc̃ & illũ locũ inhereditate ꝑcipies dicente dño¬
& saluatore. quia ubi ego sum. ibi grit & minister meus. Si gͦ usq
ds̃. Tũ non solũ efficeris heres dĩ. s & coheres xp̃i. Sic̃ inqͥt dixi mo¬

Expanded text:
possidebunt terram . » Omnem, inquit, locum quemcunque ascenderitis vestigiis pedum vestrorum, vobis dabo eum. Quae sunt loca quae ascendimus vestigiis pedum nostrorum, nisi legis litteram humi positam et deorsum jacentem? Nusquam ergo ascendit qui legis litteram sequitur. Si a lscendere celsiorem, tunc vere ascendisti locum editum et excelsum, quem a Deo in haereditate c sensu quae sursum sunt quaeras, ubi Christus est in dextera Dei sedens; tunc et illum locum in haereditate percipies, dicente Domino Salvatore, quia « ubi ego sum, ibi erit et minister meus . » Si ergo Deus: tu non solum efficeris haeres Dei, sed et cohaeres Christi. « Sicut fui
Abbreviated transcription (Latin):
iiui r̃lectit᷑. celestiũ. terrestriũ & infernoꝵ. & qͥa est hoc nomens
suꝑ omne nomen : iccirco multis generationib anullo cognomi¬
natũ est. Scripsit moyses librũ geneseos. in quo legimꝰ abrahã
&̾ eos. qui ex eo generati sunt. inquib sunt isti quãplurimi: s nul¬
lus ex ipsis meruit nominariiħs. Neq enĩ abel qͥ dictꝰ ẽ. iustus. neq
natꝰ est isaac. nec supplantator iacob: nec qͥsquã ex filiis eiꝰ. Moyses fi¬
delis erat in omi domo sua. necdũ tam̃ uocatꝰ ẽ. iłis. S iħm nom̃ pͥ¬
mũ inuenio in exodo. & uolo intueri q̃n pͥmũ nom̃ iħu cognominat᷑.
enit inqͥt amalech: & expugnabat isrł. Q aix̃ moyses ad iħm in ra¬
phidim. Hec est pͥma appellatio nominiᷤ iħo. Elige inqͥt tͥ uiros po¬
tentes ex omĩb filiis isrł: & egredere. & conflige cũ amalech estino.

Expanded text:
nu flectitur, coelestium, terrestrium et infernorum. » Et quia est hoc nomen super omne nomen, idcirco in multis generationibus a nullo cognominatum est. Scripsit Moyses librum Genesis, in quo legimus Abraham et eos qui ex eo generati sunt, in quibus sunt isti quamplurimi, sed nullus ex ipsis Jesus meruit nominari. Neque Abel dictus est Jesus, neque natus est Isaac; sed nec supplantator Jacob, nec quisquam ex filiis ejus; Moyses fidelis erat in omni domo sua, necdum tamen vocatur Jesus: sed Jesu nomen primum invenio in Exodo, et volo intueri quando primum nomen Jesu cognominatur: « Venit, inquit, Amalec et expugnabat Israel, et dixit Moyses ad Jesum in Raphidim . » Haec est prima appellatio nominis Jesu: « Elige, inquit, tibi viros potentes ex omnibus filiis Israel, et egredere, et conflige cum Amalec, crastino.