comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
desperanti. adte uiam patere
remanserat. S ueniebat in a¬
nimũ meum simul cũ uerbiᷤᷤ
que diligebam. res ettam qͣs.
negligebam. Neq enim eara
dirimere poteram. Et dum cor
aperirem ad excipiendũ quã
diserte diceret: pariter intrabat
et quã uere diceret gradatim
quidẽ. Nam pͥmo etiam ip̃a
defendi posse michi tam cepe¬
rant uideri. et fidem catholicã
pro qua nichil posse dici adu̾¬
sus oppugnantes maniche¬
os putauerã. iam non impu¬
denter asseri existimabã: max¬
une audito uno atꝙ altero.
et sepuis enigmate soluto de
scripturis ueteribus. ubi cũ
ad litterã acciperẽ: occidebar
spũaliter. Itaq plerisq illoꝵ
p̃hendebam desperatõem
meam: illam dum taxat. qͣ
credideram legem. et ꝓphas
decestantibus atꝙ uridentib re¬
sisti omuno non posse. Non ta¬
men iam ideo mnͥ catholicam
uiam tenendam ẽẽ sentiebã
quia et ipsa poterat habere
doctos assertores suos qui co¬
piose et non absurde obiecta

Expanded text:
desperanti ad te uiam patere desperanti ad te uiam patere remanserat — ueniebant in animum meum simul cum uerbis, quae diligebam, res etiam, quas neglegebam. neque enim ea dirimere poteram. et dum cor aperirem ad excipiendum, quam diserte diceret, pariter intrabat et quam uera diceret, gradatim quidem. nam primo etiam ipsa defendi posse mihi iam coeperunt uideri et fidem catholicam, pro qua nihil posse dici aduersus oppugnantes manichaeos putaueram, iam non inpudenter asseri existimabam, maxime audito uno atque altero et saepius aenigmate soluto de scriptis ueteribus, ubi, cum ad litteram acciperem, occidebar. spiritaliter itaque plerisque illorum prehendebam desperationem meam illam dumtaxat, qua credideram legem et prophetas detestantibus atque irridentibus resisti omnino non posse. nec tamen iam ideo mihi catholicam uiam tenendam esse sentiebam, quia et ipsa poterat habere doctos adsertores suos, qui copiose et non absurde obiecta
Abbreviated transcription (Latin):
dei. et peregrinatõem meam
satis episcopaliter dilexit: et
eum amare cepi. pͥmo quidẽ
non tamquã doctorem ueri
qͦd in ecclĩa tua prorsus despe¬
rabam. sẽd tamquã hominem
benignũ inie. Et studiose au¬
diebam disputantẽ in pplõ.
non intentione qua debiu. sed
quasi explorans eus facundiã.
utrũ cõueniret fame sue. an
maior minor ue ꝓflueret quã
predicabatur. et uerbis eus
suspendebar intentus. Rerũ
autem incuriosus et contẽp¬
tor astabam: et delectabar su¬
eruditioris. minus tamen
hilarescentis atq mulcentis
quam fausti erat. qͦd attinet
addicendimodum. Cetertun
rerum iparũ nulla cõꝑatio.
Nam ille ꝑmantcheas falla¬
cias aberrabat: iste autem
saluberrime docebat salutẽ.
Sed longe ẽ apecratorib sa¬
lus. qualis ego tunc aderam:
et tamen ꝓpinquabã sensim
et nesciebam. Cum enun non
satagerẽ discere que dicebat. sed
tantum quẽadmodũ dicebat
audire: ex̃ michi quippe iam¬

Expanded text:
dei et peregrinationem meam dei et peregrinationem meam satis episcopaliter dilexit. et eum amare coepi primo quidem non tamquam doctorem ueri, quod in ecclesia tua prorsus desperabam, sed tamquam hominem benignum in me. studiose audiebam disputantem in populo, non intentione, qua debui, sed quasi explorans eius facundiam, utrum conueniret famae suae an maior minorue proflueret, quam praedicabatur, et uerbis eius suspendebar intentus, rerum autem incuriosus et contemptor adstabam et delectabar seruditioris, minus tamen hilarescentis atque mulcentis, quam Fausti erat, quod attinet ad dicendi modum. ceterum rerum ipsarum nulla conparatio: nam ille per manichaeas fallacias aberrabat, ille autem saluberrime docebat salutem. sed longe est a peccatoribus salus, qualis ego tunc aderam. et tamen propinquabam sensim et nesciens. Cum enim non satagerem discere quae dicebat, sed tantum quemadmodum dicebat audire — ea mihi quippe
Abbreviated transcription (Latin):
odio prauos. et distortos. qirã¬
us eos corrigendos diligam.
ut pecunie dotrinam iplam
quam discunt p̃ferant: ei uͦ
te deum ueritatẽ. et ubertatẽ
certi boni et pacem castissimã.
Sedtunc magis eos pati no¬
lebam malos ꝓpter me: quã
fieri ꝓpter te bonos uolebam.
Itas postea quam missum ẽ.
a melodiano romam ad prẽ¬
fectum urbis. ut illi cuutati
rethorice magister ꝓuideret᷑.
imꝑtita etiam euectione pub¬
lica. ego ipse ambiuii ꝑ eosdẽ
ipsos manicheis uanitatibus
ebrios quibus ut carerẽ ibã:
led utriq nesciebamꝰ ut dic¬
tione ꝓposita me ꝓbatum p̃¬
fectus tunc summachꝰ mitte¬
ret. Et teni mediolanũ ad
ambrosiũ epm̃ in optimis
notum orbi terre. piũ culto¬
rem tuũ: cuius cunc eloqͤn¬
lia strenue ministrabat a-¬
dipe frumenti tui. et leticiã
olei ͭ sobriam iuni ebrietatẽ
ppłõ tuo. Ad eum autẽ du-¬
cebar abste nesciens: ut ꝓ
eum adte sciens ducerer Dus¬
cepit me paterne ille homo

Expanded text:
odi prauos et distortos, quamodi prauos et distortos, quamuis eos corrigendos diligam, ut pecuniae doctrinam ipsam, quam discunt, praeferant, ei uero te deum ueritatem et ubertatem certi boni et pacem castissimam. sed tunc magis eos pati nolebam malos propter me, quam fieri propter te bonos uolebam. Itaque posteaquam missum est a Mediolanio Romam ad praefectum urbis, ut illi ciuitati rhetoricae magister prouideretur inpertita etiam euectione publica, ego ipse ambiui per eos ipsos manichaeis uanitatibus ebrios - quibus ut carerem ibam, sed utrique nesciebamus — ut dictione proposita me probatum praefectus tunc Symmachus mitteret. et ueni Mediolanium ad Ambrosium episcopum, in optimis notum orbi terrae, pium cultorem tuum, cuius tunc eloquia strenue ministrabant adipem frumenti tui et laetitiam olei et sobriam uini ebrietatem populo tuo. ad eum autem ducebar abs te\', nesciens, ut per eum ad te sciens ducerer. suscepit me paterne ille homo
Abbreviated transcription (Latin):
dam et simplicẽ respirare
non poterã. Sedulo gͦ agẽ
ceperam ꝓpter qͦd ueneram.
ut docerem rome arcẽ rechori¬
cam et pͥus domi cõgregare
aliqͦs quibꝰ et per quos uno¬
tescere ceperam: et ecce cognos¬
co alia rome fieri. que non pa¬
tiebar inafrica. Nam reuera
illas euersiones. a ꝑditis ado¬
lescentibus ibi non fieri ma
conspirant multi adolescentes.
et tranferunt se ad alios. de¬
sertores fidei: et quibꝰ pre pe¬
cunie caritate iusticia uilisẽ.
Oderat etiam istos cormeum:
quãuis non ꝑfecto odio. Qd
enu abeis passurꝰ eram
magis oderam fortasse: qͣm
id quod culibet illicita facie¬
bant Certe tamen turpes
sunt tales: et fornicantur
abste amatido uolatica lu¬
dibria tempoꝵ. et lucrũ lu¬
teum qͦd cũ apprehenditur
manũ inquinat. et amplec¬
tendo mundũ fugientem.
contẽpnẽdo te manentẽ. et
reuocantẽ. et ignoscentẽ re¬
deunti ad ce merecrici ani¬
me humane. Et nunc tales

Expanded text:
dam et simplicem respirare dam et simplicem respirare non poteram. Sedulo ergo agere coeperam, propter quod ueneram, ut docerem Romae artem rhetoricam, et prius domi congregare aliquos, quibus et per quos innotescere coeperam. et ecce cognosco alia Romae fieri, quae non patiebar in Africa. nam re uera illas euersiones a perditis adulescentibus ibi non fieri manconspirant multi adulescentes et transferunt se ad alium, desertores fidei et quibus prae pecuniae caritate iustitia uilis est." oderat etiam istos cor meum quamuis non perfecto odio. quod enim ab eis passurus eram, magis oderam fortasse quam eo, quod cuilibet inlicita faciebant. certe tamen turpes sunt tales et fornicantur abs te amando uolatica ludibria temporum et lucrum luteum, quod cum adprehenditur manum inquinat, et amplectendo mundum fugientem, contemnendo te manentem et reuocantem et ignoscentem redeunti ad te meretrici humanae animae. et nunc tales
Abbreviated transcription (Latin):
spũales tiu blande ⁊ amãt
ridebũt me: si has cõfessio¬
nes meas legerint. S tam
talis eram. Deinde que illi
inscripturis tius rep̃henderẽt
defendi posse non existimabã:
sed aliqñ sane cupiebam. cum
aliquo illorũ libroꝵ. doctissi¬
mo conferre singula. et expe¬
riri quid inde sentiret. Iam e¬
nim helpidii cuiusdã. adu̾sꝰ
eosdem manicheos coram lo-¬
quentis ⁊ disserentis sermo¬
nes. etiam apd̃ carthaginem
mouere me ceperãt: cum ta¬
lia de scripturis ꝓferret. quibꝰ
resisti facile non posset. et ĩ¬
becilla michi responsio usce¬
batur istorum. Quam qui¬
dem non facile palam ꝓme¬
bant: sed nobis secretius cũ
dicerẽt. Ccripturas noui testa¬
menti falsatas fuisse. anes¬
cio quibus uideoꝵ legem in¬
gerere xp̃iane fidei uoluer̃t.
atq ipsi incorrupta exem¬
plarta nulla ꝓferrent. sed
me maxime captũ et offo¬
catũ. quodãm depͥmebãt
corporalia cogitantẽ moles
ille sub quib anhelans. ĩ
aurem tue ueritatis liqui¬

Expanded text:
les tui blande et amanter ridebunt me, si has confusiones meas legerint; sed tamen talis eram. Deinde quae illi in scripturis tuis reprehenderant defendi posse non existimabam, sed aliquando sane cupiebam cum aliquo illorum librorum doctissimo conferre singula et experiri, quid inde sentiret. iam enim Elpidii cuiusdam aduersus eosdem manichaeos coram loquentis et disserentis sermones etiam apud Carthaginem monere me coeperant, cum talia de scripturis proferret, quibus resisti non facile posset. et inbecilla mihi responsio uidebatur istorum; quam quidem non facile palam promebant, sed nobis secretius, cum dicerent scripturas noni testamenti falsatas fuisse a nescio quibus, qui Iudaeorum legem inserere Christianae fidei noluerunt, atque ipsi incorrupta exemplaria nulla proferrent. sed me maxime captum et offocatum quodam modo deprimebant corporalia cogitantem moles illae, sub quibus anhelans in auram tuae ueritatis liqui
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ nr̃oꝵ peccatoꝵ ꝓpitiato est.
s ⁊ totius mũdi. Mũdi dicit:
onũũ fideliũ ꝑ orbem sparsoꝵ.
Mũdꝰ aut̃ in malo amatores
mundi sunt. Qͥ amant mun¬
dum: frem amare ñ possunt.
Si odit nos mundus. nos sci¬
mus. Quid nos scimꝰ: Qauia
tͣnsiuimꝰ de morte aduitant. Un¬
de seuĩ q̃: diligimnꝰ frẽs. Nemo
iut̾roget hominẽ redeat unꝰqͥsq
ad cor suũ. Si ibi inuenerit cari¬
tatẽ frat̾nã: securus sit qr tnsiit
de morte ad uitã. Iam in dextera
ẽ non attendat quia mͦ gloria
eius occulta ẽ. Cum uenerit dñs:
tunc apparebit gloria. Uiget enĩ.
sz adbut in hieme uiget radix.
s quasi aridi sunt rami. initꝰ ẽ
medulla q̃ iuget. intꝰ sunt folia
ctant. Ergo nos scimꝰ qr trãsiui¬
mus de morte ad uitã: qr dili¬
gimus fres. Qui non diligit.
manet in morte. Ne putetis fͣ¬
tres leue esse odisse aut dilig̾ẽ:
audite qd̃ sequit᷑. O mĩs qͥ o¬
dit frẽm suũ. honucida ẽ. Iam gͦ¬

Expanded text:
trorum peccatorum propitiator est, sed et totius mundi . Mundi dicit omnium fidelium per orbem sparsorum. Mundus autem in malo, amatores mundi sunt. Qui amant mundum, fratrem amare non possunt. 10. Si odit nos mundus: nos scimus. Quid nos scimus? Quia transivimus de morte ad vitam. Unde scimus? Quia diligimus fratres. Nemo interroget hominem; redeat unusquisque ad cor suum: si ibi invenerit charitatem fraternam, securus sit, quia transiit a morte ad vitam. Jam in dextera est: non attendat quia modo gloria ejus occulta est: cum venerit Dominus, tunc apparebit in gloria. Viget enim, sed adhuc in hieme; viget radix, sed quasi aridi sunt rami: intus est medulla quae viget, intus sunt folia ctant. Ergo nos scimus quia transivimus de morte ad vitam, quia diligimus fratres. Qui non diligit, manet in morte. Ne putetis, fratres, leve esse, odisse aut non diligere, audite quod sequitur: Omnis qui odit fratrem suum, homicida e
Abbreviated transcription (Latin):
mus simul. ⁊ corde pulsemus.
Uigilat ip̃a caritas. quia ip̃a
pulsatura ẽ. ip̃a aꝑtura. Mo
in carne uenisse hic est antixͦ.
⁊ ibi quesiuimus quis neget.
quia nec nos negamus nec il¬
li negant. ⁊ inuenimus qͦsdã
fcĩs negare. ⁊ adhibuimus testi¬
monium de aplło qui ait. cõfi¬
tent᷑ enim se nosse d̾m fcĩs aũ
negant. Sic gͦ ⁊ modo q̃ramꝰ
in fcĩs non in linguis. Quis

Expanded text:
mus simul corde, et pulsemus. mus simul corde, et pulsemus. Vigilat ipsa charitas, quia ipsa pulsatura est, ipsa apertura: modin carne venisse, hic est antichristus . Et ibi quaesivimus, quis neget; quia nec nos negamus, nec illi negant. Et invenimus quosdam factis negare ; et adhibuimus testimonium de Apostolo, qui ait, Confitentur enim se nosse Deum, factis autem negant . Sic ergo et modo quaeramus in factis, non in
Abbreviated transcription (Latin):
confitetur ih̃m xp̃m in carne
uenisse ex deo non est. ⁊ hic ẽ ã¬
tixp̃c. de quo audistis qd̃ uentu¬
rus sit. ⁊ nunc in isto mundo ẽ.
Quasi erigunt᷑ aures ad discer¬
nendos sp̃s:⁊ tale qͥddã audi¬
uimus unde nichilominus ñ
discernamꝰ. Quro enĩ ait Oĩs¬
uenisse. Iã hic erigunt se for¬
te adu̾sum nos. ⁊ dicũt. Uos ñ
nisse. Iste aũ illos negauit spi¬
ritũ dei habere. qͥ non confitẽt᷑
ih̾m xp̃m in carne uenisse. Q¬
re ab arrianis cõfitent᷑ ib̃m .xͫ.
in carne uenisse. Q̾re ab eno¬
carne uenisse. Int̾roga catafri¬
gas confitent᷑ ih̃m xp̃m in car¬
ne uenisse. Int̾roga nouatia no̾.
confitent᷑ ih̃m xp̃m in carne
uenisse. Omnes gͦ iste hereses spi¬
ritum dei habent: Nũ gͦ pseu
do ꝓphe sunt: Nulla est gͥ ibi
deceptio: Nulla est ibi seductio:
Certe antixp̃i sunt: qui ex no¬
bis exierunt. s non erant ex
nobis. Quid gͦ facimus: Un¬
de discernimus: Intendite. La¬

Expanded text:
confitetur Jesum Christum in carne confitetur Jesum Christum in carne venisse, ex Deo non est, et hic est Antichristus, de quo audistis quod venturus sit; et nunc in isto mundo est. » Quasi eriguntur aures ad discernendos spiritus; et tale quiddam audivimus, unde nihilominus non discernamus. Quid enim ait? Ovenisse? Jam hic erigunt se forte adversus nos, et dicunt: Vos non hnisse: iste autem illos negavit Spiritum Dei habere, qui non confitentur Iesum Christum in carne venisse. Quaere ab Arrianis, confitentur Iesum Christum in carne venisse; quaere a Macedoarne venisse; interroga Catafrigas, confitentur Iesum Christum in carne venisse; interroga Novatianos, confitentur Iesum Christum in carne venisse. Omnes ergo istae hereses spiritum doprophetae sunt? nulla est ergo ibi deceptio, nulla est ibi seductio? Certe antichristi sunt, qui ex nobis exierunt, sed non erant ex nobis. 13. Quid ergo facimus? unde discernimus? Intendite; ea
Abbreviated transcription (Latin):
dam locis populos significat.
quibꝰdam locis consilium sig¬
nificat. Habes quodã loco di¬
ctum. Fons uite consiliũ pos¬
sidentib eum. E rgo ꝑ diu̾sa lo¬
ca scͥpturarum nomen aque
turi hi qui in eũ erãt credituri.
nolite omĩ sp̃ui credere s ꝓba¬
te sp̃s si ex deo sunt: intelliga¬
mus inde dictum ẽẽ. ab aqua
aliena abstine te. ⁊ de fonte ali¬
eno ne biberis. Quid est de fõ¬
te alieno ne biberis: Spũi ali¬
eno ne credideris. Restat gͦ ex
tasse difficile. Uideamus tñ.
Ad illã caritatem redituri su¬
mus. Ip̃a ẽ q̃ nos docet. quia
ip̃a ẽ unctio. Tamen hic quid
ait: ꝓbate sp̃s si ex deo sunt. qr
multi pseudo ꝓphete exierunt
in istũ mũdum. Iã ibi sunt om
heretici. ⁊ om̃s scismatici. Qͦ mͦ¬
gͦ ꝓbabo sp̃m: Sequit᷑. In hoc
cognoscit᷑ sp̃c dei. Erigite aureᷤᷤ
cordis. Laborabamꝰ ⁊ dicebamꝰ.
Quis nouit: Quis discernit:
Ecce dicturꝰ ẽ signum. In hoc cog¬

Expanded text:
dam locis populos significat, dam locis populos significat, quibusdam locis consilium significat. Habes quodam loco dictum, Fons vitae consilium, possidentibus eum . Ergo per diversa loca Scripturarum nomen aquaeturi hi qui in eum erant credituri. Nolite omni spiritui credere, sed probate spiritus si ex Deo sunt; intelligamus inde dictum esse, Ab aqua aliena abstine te, et de fonte alieno ne biberis . Quid est, de fonte alieno ne biberis? Spiritui alieno ne credideris. 12. Restat ergo exatasse difficile; videamus tamen. Ad illam charitatem redituri sumus; ipsa est quae nos docet, quia ipsa est unctio. Tamen hic quid ait? Probate spiritus si ex Deo sunt: quia multi pseudoprophetae exierunt in istum mundum. Jam ibi sunt omnes haeretici et omnes schismatici. Quomgo probo spiritum? Sequitur, In hoc cognoscitur Spiritus Dei. Erigite aures cordis. Laborabamus, et dicebamus, Quis novit? quis discernit? Ecce dicturus est signum. « In hoc cog
Abbreviated transcription (Latin):
eius fluent. Quid ẽ flumina
aque uiue: Quid est illa aqͣe
Nemo me interroget. Eungeli¬
um int̾roga. Hoc aũ dicebat
ait de sp̃u. quẽ accepturi erãt
hi qͥ in eum erãt credituri. Ali¬
ud ẽ ergo aqͥ sacͣmẽti. aliud aqͣ
q̃ significat sp̃m dei. Aqua sa¬
cramenti uisibilis ẽ. aqͣ sp̃c ĩui¬
sibilis. Ista abluit corpus ⁊ sig¬
nificat illud ꝙ fit in anima.
Pillũ sp̃m ip̃a anima mũda¬
tur ⁊ saginat᷑. Ip̃e ẽ sp̃c dei. quẽ
non possunt habere heretici
s ꝑ miquitatem p̃cisi sunt. ⁊¬
intus tanqͣm palea uoluun¬
tur ⁊ gͣna non sunt: ñ hñt il¬
tũ sp̃m. Iste sp̃c nomine aque
a dño significatus ẽ. ⁊ audi¬
uimus ab hac epła. nolite om¬
ni sp̃u credere. Attestant᷑ u̾ba
illa salomonis. Ab aqͣ aliena
abstine te. Quid ẽ aqua: Sp̃e.
Nũquid semꝑ aqua sp̃m sig¬
nificat. Non semꝑ s quibdã
locis sp̃m significat. quib dã
locis baptismũ significat. qͥbꝰ¬

Expanded text:
ventre ejus. Quid est, flumina ventre ejus. Quid est, flumina aquae vivae? quid est illa aqua? Nemo me interroget; Evangelium interroga. Hoc autem dicebat, ait, de Spiritu quem accepturi erant hi qui in eum erant credituri. Aliud est ergo aqua Sacramenti, aliud aqua quae significat Spiritum Dei. Aqua Sacramenti visibilis est; aqua Spiritus invisibilis. Ista abluit corpus, et significat quod fit in anima, per illum Spiritum ipsa anima mundatur et saginatur. Ipse est spiritus Dei, quem non possunt habere heretici, sed per iniquitatem praecisi sunt, et intus tanquam paleae volvuntur, et grana non sunt, non habent istum Spiritum. Iste Spiritus nomine aquae a Domino significatus est: et audivimus ab hac Epistola, Nolite omni spiritui credere; et testantur verba illa Salomonis, Ab aqua aliena abstine te. Quid est aqua? Spiritus. Numquid semper aqua Spiritum significat? Non semper: sed quibusdam locis Spiritum significat, quibusdam locis Baptismum significat, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
cturus ẽ. ne formidetis: s pͥmo
uidete. attendite. Uidete hinc
expͥmi illud. unde uani here¬
titi calũnantur. Attendite ui¬
dete quid ait. Dilectissimi no¬
lite omni fp̃ui credere. s ꝓba¬
te sp̃s si ex deo sũt. Sp̃c sanctus
nomine aque appellatus est in
eungłio. dño clamante ⁊ dicen¬
te. Si qͥs sitit. ueniat ad me. qͥ¬
credit in me. flumina aque
uiue fluent de uentre eius.
Eungłista aut̃ exposuit unde
diceret. Secutꝰ enim ait. Hoc aũ
dicebat de sp̃u quem acceptu¬
ri erant qͥ in eũ erant credi¬
turi. Quare non multos bap¬
tizauit dñs: S quid ait:
Sp̃c aut̃ nondum erat datꝰ.
qr ib̾c nondũ erat głificatus.
Quia gͦ illi baptismũ habe
sit dñs de celo ut daret᷑ sp̃s: ex¬
pectabat᷑ clarificatio diũ. ⁊ añ¬
qͣm clarificaret᷑. ⁊ añqͣm mit¬
teret eũ: ĩuitabat homines
ut se p̾pararẽt ad accipiendã a¬
qͣm de qua dixit. qͥ sitit ueni¬
at ⁊ bibat: ⁊ qui credit in me.
flumina aque uiue de uentre

Expanded text:
cturus est, ne formidetis; sed primo videte, attendite. Videte hinc exprimi illud unde vani haeretici calumniantur. Attendite, videte quid ait: « Dilectissimi, nolite omni spiritui credere, sed probate spiritus, si ex Deo sunt. » Spiritus sanctus nomine aquae appellatus est in Evangelio, Domino clamante, et dicente: « Si quis sitit, veniat ad me credit in me, flumina aquae vivae fluent de ventre ejus. Evangelista autem exposuit unde diceret: secutus enim ait, Hoc autem dicebat de Spiritu quem accepturi erant qui in eum erant credituri. Quare non multos baptizavit Dominus? Sed quid ait? Spiritus autem nondum erat datus, quia Jesus nondum erat clarificatus . Quia ergo illi Baptismum habebsit Dominus de coelo; ut daretur Spiritus, exspectabatur clarificatio Domini. Et antequam clarificaretur, et antequam mitteret eum, invitabat tamen homines ut se praepararent ad accipiendam aquam, de qua dixit, Qui sitit, veniat et bibat; et, Qui credit in me, flumina aquae vivae fluent de
Abbreviated transcription (Latin):
si alicubi ãpliꝰ qm in ista epła cõ¬
mẽdat᷑. Rogamus uos ⁊ obsetͣ¬
nuᷤ ĩ dño: ut ⁊ illa q̃ audistis
niemoria teneatis: ⁊ ad ea q̃ ad-¬
huc dicẽda sunt donec finiat᷑
ip̃a epła intẽti ueniatis: ĩtẽti au¬
diatis. Aperite añ cor ad semina
bona. exstirpate spinas ne offo¬
cet̾ in uob̾ qd̾ seminat᷑ s potius
crescat seges. ⁊ gaudeat agricola:
⁊ horreũ uobis p̾pararet. tãqͣm
frumẽtis. ñ igneni tãqͣm paleis.

Expanded text:
bi amplius quam in ista Epistola commendetur. Rogamus vos et obsecramus in Domino, ut et illa quae audistis memoria teneatis; et ad ea quae adhuc dicenda sunt, donec finiatur ipsa Epistola, intenti veniatis, intenti audiatis. Aperite autem cor ad semina bona: exstirpate spinas, ne effocetur in vobis quod seminatur, sed potius crescat seges; et gaudeat agricola, et horreum vobis praeparet tanquam frumentis, non ignem tanquam paleis.
Abbreviated transcription (Latin):
Soluis ih̾m ⁊ negas eñ in car¬
ne uenisse. non es ex deo. Ideo di¬
cit in eungłio. Qui soluerit u¬
num ex mandatis istis mini¬
nus ⁊ docuerit sic: minimus
uocabitur in regno celoꝵ. Qd
ẽ soluit᷑ : qͥd est docetur: Sol¬
uit᷑ fc̃is. ⁊ docet᷑ quasi u̾bis. Qͥ
p̾dicas non furandũ. furaris:
Soluit gͦ in facto qui furat᷑ qr
li docet sic. minimus uocabit᷑ ĩ
regno celoꝵ. idest in eccłia huiꝰ
temporis. De illo dictũ ẽ. Que
dicunt facite. que aũ faciunt
face̾ uolite. Qui aut̃ fecerit ⁊
sic docuerit. magnus uocabit᷑
in regno celoꝵ. Ex eo quod dix̃
hic fecerit. contra hoc ibi dixit.
soluerit. idest ñ fec̾it. ⁊ docuer᷑
sic. Ille gͦ soluit qͥ ñ facit. Qͥd
nos docet nͥ ut fc̃a interroge¬
mus non u̾bo credamus: Ob¬
scuritas rerum multa nos co¬
git dic̾e. maxime ut illud qd̃
dũs reuelare dignat᷑ etiam ad
tardiores fres ꝑueniat. quia
om̃s xp̃i sanguine cõparati
sunt. ⁊ uereor ne ip̃a epistola

Expanded text:
Solvis Jesum, et negas eum in carne venisse; non es ex Deo. Ideo dicit in Evangelio: Qui solverit unum de mandatis istis minimis, et docuerit sic, minimus vocabitur in regno coelorum. Quid est, solvitur? quid est, docetur? Solvitur factis, et docetur quasi verbis. Qui praedicas non furandum, furaris . Solvit ergo in facto qui furatur, et quasi docet sic; minimus vocabitur in regno coelorum, id est, in Ecclesia hujus temporis. De illo dictum est, Quae dicunt facite; quae autem faciunt, facere nolite . Qui autem fecerit, et sic docuerit, magnus vocabitur in regno coelorum . Ex eo quod dixit hic, fecerit, contra hoc ibi dixit, solverit, id est, non fecerit, et docuerit sic. Ille ergo solvit qui non facit. Quid nos docet, nisi ut facta interrogemus, non verba credamus? Obscuritas rerum multa nos cogit dicere: maxime ut illud quod Dominus revelare dignatur, etiam ad tardiores fratres perveniat; quia omnes Christi sanguine comparati sunt. Et vereor ne ipsa Epistola
Abbreviated transcription (Latin):
lumꝰ ostendere dilectionẽ qͣm
habemius. Uerũtũ de apło pau¬
lo qͥd mali sensuri sumus: Ip̃e
non diligebat frẽs: Apud ip̃m
non erat testimonium consciẽ¬
tie eiꝰ in conspectu dei: Non erat
in paulo radix illa caritatis. ũ¬
de omĩs boni fructus ꝓcedebãt:
Qͥs hoc demens dixerit: Nubi
gͦ inuenimus petisse apłm ⁊
non accepisse: Ait ip̃e. In mag¬
nitudine reuelationum ne ex¬
tollar: datꝰ ẽ mͥ stimulus carniᷤ
mee angelus sathane qͥ me co¬
lafizet. Propt̾ qd̾ ter dñm roga¬

Expanded text:
lumus ostendere dilectionem quam habemus. Verumtamen de apostolo Paulo quid mali sensuri sumus? Ipse non diligebat fratres? Apud ipsum non erat testimonium conscientiae ejus in conspectu Dei? Non erat in Paulo radix illa charitatis, unde omnes boni fructus procedebant? Quis hoc demens dixerit? Ubi ergo invenimus petisse Apostolum et non accepisse? Ait ipse: In magnitudine revelationum ne extollar, datus est mihi stimulus carnis meae, angelus satanae, qui me colaphizet: propter quod ter Dominum roga
Abbreviated transcription (Latin):
corporalis norunt se: Nam ut
uoueritis qr in coniunctione
caritatis se nouerunt: qñ ãbo
patent non licet ut aliquid at¬
tendat dext̾ qd̾ non attendat si¬
nister. Dirige radium dextrũ
sine altero si potes. Simul coe¬
unt. simul dirigunt᷑. Intentio
una ẽ. Loca diu̾sa sunt. Sic gͦ om¬
nis qui tecũ diligit deũ. unam
d̾e quia corpore in loco separatꝰ
est aciem cordis simul fixistis
in lumine ueritatis. Ergo siuis
nosse quia accepisti sp̃m sanctũ.
interroga cor tuũ ne forte sacͣ¬
mentum habeas. ⁊ uirtutẽ sacͣ¬
menti non habeas. Interroga
cor tuum si est ibi dilectio frĩs:
securus esto. Non potest esse di¬
lectio sine sp̃u dei. quia paulus
clamat. Caritas dei diffusa ẽ
nolite onuĩ sp̃ui credere. Quia

Expanded text:
corporalis non norunt se? Nam, ut corporalis non norunt se? Nam, ut noveritis quia in conjunctione charitatis se norunt: quando ambo patent, non licet ut aliquid attendat dexter, quod non attendat sinister. Dirige radium dextrum sine altero, si potes. Simul coeunt, simul diriguntur; intentio una est, loca diversa sunt. Si ergo omnes qui tecum diligunt Deum, unam dere quia corpore in loco separatus es; aciem cordis simul fixistis in lumine veritatis. Ergo si vis nosse quia accepisti Spiritum, interroga cor tuum; ne forte sacramentum habes, et virtutem sacramenti non habes. Interroga cor tuum, si est ibi dilectio fratris, securus esto. Non potest esse dilectio sine Spiritu Dei: quia Paulus clamat, Charitas Dei diffusa est n
Abbreviated transcription (Latin):
loqͣnt᷑: Aut qñ ĩposuimus ma¬
num istis infantib attendit
unusquisq ur̃m utrum lin¬
gus loquerent᷑. ⁊ cũ uideret e¬
os linguis non loqui ita ꝑũso
corde aliquis ur̃m fuit. ut diceret
non acceperunt isti sp̃m sanctũ.
nam li accepissẽt linguis loq̃rẽ¬
tur quẽadiodum tunc fc̃m ẽ:
Si gͦ ꝑ hec miracła mͦ testimoni¬
de cognoscet quisq accepisse se
sp̃m sc̃m: Interroget cor suũ Si
diligit frẽm: manet sp̃c dei in il¬
lo. Uideat ꝓbet se ip̃m corã ocłis
dei. uideat si est in illo dilectio
pacis. ⁊ unitatis. dilectio eccł̃ie to¬
to terrarũ orbe diffuse. Non at¬
tendat eum solũ diligere frẽm
quẽ attendit añ se. Multos e¬
nim non uidemus fr̃es nr̃os. ⁊
in unitate sp̃c ilł copulamͦ. Qͥd
mirũ qr nob̾cũ non sunt: In
uno corpore sumꝰ. unũ caput
habemus in celo. Frẽs oculi no¬
stri non se uident. qͣsi non se no¬
runt. An in caritate cõpaginis

Expanded text:
loquantur? Aut quando imposuimus maloquantur? Aut quando imposuimus manum istis infantibus, attendit unusquisque vestrum utrum linguis loquerentur; et cum videret eos linguis non loqui, ita perverso corde aliquis vestrum fuit ut diceret: Non acceperunt isti Spiritum sanctum; nam si accepissent, linguis loquerentur quemadmodum tunc factum est? Si ergo per haec miracula de cognoscit quisque accepisse se Spiritum sanctum? Interroget cor suum: si diligit fratrem, manet Spiritus Dei in illo. Videat, probet seipsum coram oculis Dei; videat si est in illo dilectio pacis et unitatis, dilectio Ecclesiae toto terrarum orbe diffusae. Non attendat eum solum diligere fratrem quem attendit ante se: multos enim non videmus fratres nostros, et in unitate Spiritus illis copulamur. Quid mirum quia nobiscum non sunt? In uno corpore sumus, unum caput habemus in coelo. Fratres, oculi nostri non se vident, quasi non se norunt. An in charitate compaginis
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ nob̾: De caritate enĩ loq̃bat᷑.
⁊ dicebat quia in conspectu dei
debemus interrogare cor no¬
strum. qd̾ si non male sense¬
rit cor nr̃m. idest si confiteat᷑
qr dilectione frĩs fit quicqͥd
fit in bono opere. Accessit etiã
qd̃ de mandato cum diceret ħ
ait. Hoc ẽ mandatũ eius ut
credamus nomini filii eius ihe¬
su .xͥ. ⁊ diligamus inuitẽ. ⁊ qui
facit mandatum eius in ipso
manet. ⁊ ip̃e in eo. In hoc cog¬
noscimus qr manet in nobis.
de sp̃u quẽ dedit nob̾. Si enim
inueneris te habere caritatem:
habes sp̃m dei ad intelligendũ.
Ualde enim necessaria res est.
Primis temporib cadebat su
linguis quas non didicerant
qͦmodo sp̃c sc̃s dabat eis pro¬
nũtiare. Signa erant tẽpori
oportuna. Oportebat enim ita
significari in omnib lingius
linguas curlurũ erat toto or¬
be terraix. Significatũ est illd̾
⁊ tͣnsiit. Nũquid mͦ quib ĩpo¬
nitur manꝰ ut accipiant sp̃m
sc̃m. hoc expectat᷑ ut linguis

Expanded text:
est nobis? De charitate enim loquebatur, et dicebat quia in conspectu Dei debemus interrogare cor nostrum. Quod si non male senserit cor nostrum: id est, si confiteatur quia de dilectione fratris fit, quidquid fit in bono opere. Accessit etiam quod de mandato cum diceret, hoc ait: Hoc est mandatum ejus, ut credamus nomini Filii ejus Jesu Christi, et diligamus invicem. Et qupso manet, et ipse in eo. In hoc cognoscimus quia manet in nobis de Spiritu quem dedit nobis. Si enim inveneris te habere charitatem, habes Spiritum Dei ad intelligendum: valde enim necessaria res est. 10. Primis temporibus cadebat supuebantur linguis quas non didicerant, quomodo Spiritus dabat eis pronuntiare. Signa erant tempori opportuna. Oportebat enim ita significari in omnibus linguislinguas cursurum erat toto orbe terrarum. Significatum est illud, et transiit. Numquid modo quibus imponitur manus ut accipiant Spiritum sanctum, hoc exspectatur, ut linguis
Abbreviated transcription (Latin):
bis. ⁊ securi estote. Et qñ non
uobis dat᷑ qđ petitis: ex auduni¬
ni s nescitis. Multi dati sũt
in manus suas. s malo suo de
quib dicit apłs. Tradidit illoᷤᷤ
deus in desideria cordis eorũ.
Pecit aliquis magnã pecuniã.
accipit malo luo. Quando il¬
lam non habebat. parũ time¬
bat. Habere illam cepit. precda
factus estpotentiori. Nonue
malo suo exauditus est. qui
mo querebat: Discite rogare
dñi ut medico cõmittatis qd̾
ip̃e nouit faciat. Tu morbũ cõ¬
fitearis. ille medicamentum
adhibeat. Tu tãtũ caritatem
tene. Nã ille secare uult. ille¬
utere uult. tu si clamas ⁊ non
tre ẽ. Tu iam uis reuocare ma¬
nus. ⁊ ille uulueris sinũ attẽ¬
dit. Scit quousq ꝑueniat. ñ te
exaudit ad uoluntatẽ. sed ex au¬
dit ad sanitatem. Certi gͦ esto¬
te fres mei. quia quod ait apl̃s
uerũ est. Quid enim oremuᷤ
sicut oporteat nescimus. s ip̃e
sp̃c interpellat ꝓ nobis gemi¬

Expanded text:
bis, et securi estote: et quando non bis, et securi estote: et quando non vobis datur quod petitis, exaudimini; sed nescitis. Multi dati sunt in manus suas malo suo: de quibus dicit Apostolus, Tradidit eos Deus in desideria cordis eorum . Petiit aliquis magnam pecuniam; accepit malo suo. Quando illam non habebat, parum timebat; habere illam coepit, praeda factus est potentiori. Nonne malo suo exauditus est, qui mo quaerebat? Discite rogare Deum, ut medico committatis, quod ipse novit faciat. Tu morbum confitearis, ille medicamentum adhibeat. Tu tantum charitatem tene. Nam ille secare vult, urere vult; tu si clamas, et non tre est. Tu jam vis revocet manus, et ille vulneris sinum attendit; scit quo usque perveniat. Non te exaudit ad voluntatem, sed exaudit ad sanitatem. Certi ergo estote, fratres mei, quia quod ait Apostolus verum est: Quid enim oremus, sicut oportet, nescimus; sed ipse Spiritus interpellat gemi
Abbreviated transcription (Latin):
ut ire ꝑnutterent᷑ in porcos. Nõ
eis posset dice dñs. ut nec illuc
accederent: Non enĩ si nollet
rebellaturi erant contͣ regẽ ce¬
li ⁊ terre. Certi tñ mysterii gr̃a
⁊ certa dispensatione dimisit
ire demones in porcos. ut osten¬
deret diabolum in eis domi¬
nari qͥ uitã porcoꝵ gerunt. De¬
mones gͦ exauditi sunt. apłs ñ
ẽ exauditus. An potiꝰ qd̃ ueriꝰ
ẽ dicimus. ĩmo apłs exauditꝰ
ẽ. demones non sunt exaudi¬
ti: Illoꝵ uoluntas fc̃a ẽ. huiꝰ
sanitas ꝑfecta ẽ. Sccdm hoc in¬
telligere debemꝰ qr ds ⁊ si uolũ¬
tati nr̃e non dat. saluti dat. Qͥd
si enĩ hoc petieris qd̾ tͥ obest. ⁊
medicꝰ nouit qͥa obest tͥ: Non
enĩ non te exaudit meditus. qñ¬
tu forte frigidã aqͣm petis. ⁊ si
ꝓdest statim dat. si ñ ꝓdest ñ
dat non exaudiuit. An potiꝰ
ad sanitatem exaudiuit. qr
uoluntati contradixit: Sit gͦ
in uobis caritas frẽs. sit in uo¬

Expanded text:
ut ire permitterentur in porcos. Non ut ire permitterentur in porcos. Non eis posset dicere Dominus, ut nec illuc accederent? Non enim, si nollet, rebellaturi erant contra regem coeli et terrae. Certi tamen mysterii gratia et certa dispensatione dimisit daemones in porcos , ut ostenderet diabolum in eis dominari, qui vitam porcorum gerunt. Daemones ergo exauditi sunt, Apostolus non est exauditus? An potius quod verius est dicamus, I no Apostolus exauditus est, daemones non sunt exauditi? Illorum voluntas facta est, hujus sanitas perfecta est. 8. Secundum hoc intelligere debemus quia Deus etsi voluntati nostrae non dat, saluti dat. Quid si enim hoc petieris quod tibi obest, et medicus novit quia obest tibi? Non enim non te exaudit medicus, quando forte tu frigidam aquam petis, et si prodest, statim dat; si non prodest, non dat. Non exaudivit, an potius ad sanitatem exaudivit, quia voluntati contradixit? Sit ergo in vobis charitas, fratres; sit in vo
Abbreviated transcription (Latin):
esset. a deo non exaudiret᷑. Talẽ
ꝓpositurus sum. de cuius iniqͥ¬
tate ⁊ ĩpietate nemo dubitet.
Diabolus ip̃e petiit iob. ⁊ accepit.
Nonne ⁊ hic de diabolo audistiᷤ.
quia qͥ facit peccatũ ex diabolo ẽ:
Non quia ille creauit. s quia
iste imitat᷑. Nonne de illo dictũ
ẽ. in ueritate non scetit: Nõne
ip̃e ẽ antiquus ille serpens. qͥ ꝑ
feminã uenenũ pͥmo homini ꝓ¬
pinauit. qͥ ad ip̃m iob feminã
solaretur s temptaret᷑: Ip̃e dia¬
bolꝰ petiit sc̃m uirũ tẽptandũ.
⁊ accepit. Petiit ⁊ apłs ut aufer¬
ret᷑ ab eo stimulꝰ carnis. ⁊ non
accepit. S apłs magis exauditꝰ
diabolus exauditꝰ est ad uolũta¬
tem. s ad damnationẽ. Ideo enĩ
concessus ẽ iste temptandus. ut
eo ꝓbato esset ille cruciandus.
S hoc fr̃es non tm̃ in ueterib
libris inuenimus. s ⁊ in euan¬
gelio. Petierũt demones a dño
cum eos excluderet ab homine.

Expanded text:
esset, a Deo non exaudiretur. Talem esset, a Deo non exaudiretur. Talem propositurus sum, de cujus iniquitate et impietate nemo dubitet. Diabolus ipse petiit Job, et accepit . Nonne et hic de diabolo audistis quia qui facit peccatum, ex diabolo est ? Non quia ille creavit, sed quia iste imitatur. Nonne de illo dictum est, In veritate non stetit ? Nonne ipse est antiquus ille serpens qui per feminam venenum primo homini propinavit ? Qui et ipsi Job feminam solaretur, sed tentaretur . Ipse diabolus petiit sanctum virum tentandum, et accepit: petiit Apostolus ut auferretur ab eo stimulus carnis, et non accepit. Sed Apostolus magis exauditusvoluntatem: diabolus exauditus est ad voluntatem, sed ad damnationem. Ideo enim concessus est iste tentandus, ut eo probato esset ille cruciandus. Sed hoc, tratres, non tantum in veteribus Libris invenimus, sed et in Evangelio. Petierunt daemones a Domino, cum eos excluderet ab homine,
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ exaudiunt᷑ ad salutem et̾¬
nam. Ip̃am desiderant. quia se¬
cudum hanc exaudiuntur sẽꝑ.
S discernamus exauditiones
dei. Inuenimus enim quosdã
ñ exauditos ad uoluntatẽ. et¬
exauditos ad salutem. ⁊ rursus
quosdam inuenimus exaudi¬
tos ad uoluntatẽ.⁊ ñ exauditoᷤᷤ
ad salutem. Hoc discernite. hoc
tenete exẽplum. eius qui non
ẽ exauditus ad uolutatẽ. sed
exauditꝰ est ad salutẽ. Audi apo¬
stolum paulũ. Nã ip̃am exau¬
ditionem ad salutem ostendit
illi deus. Sufficit tͥ inqͥt gr̃a
mea nã uirtus in infirmitate
ꝑfirit᷑. Rogasti. clamasti. ter cla¬
masti. ip̃m semel qd̃ clamasti.
audiui. Non aũti aures meas
a te. s noni quid faciam. Tu
uis auferri medicamentũ qͦ u¬
reris. ego noui infirmitatẽ qͣ
grauaris. Ergo iste ad salutem
pium exauditum a deo ad uo¬
luntatẽ non exauditum ad sa¬
lutem. Si aliciuꝰ hominis exẽ¬
plum posuero: forte dicturus
es mͥ. Tu illũ dicis iniquum:
Nã iustus erat Si iustus non

Expanded text:
er exaudiuntur ad salutem aeternam: ipsam desiderant; quia secundum hanc semper exaudiuntur. 7. Sed discernamus exauditiones Dei. Invenimus enim quosdam non exauditos ad voluntatem, exauditos ad salutem: et rursus quosdam invenimus exauditos ad voluntatem, et non exauditos ad salutem. Hoc discernite, hoc tenete exemplum ejus qui non est exauditus ad voluntatem, sed exauditus ad salutem. Audi apostolum Paulum; nam ipsam exauditionem ad salutem ostendit illi Deus: Sufficit tibi, inquit, gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur. Rogasti, clamasti, ter clamasti: ipsum semel quod clamasti audivi, non averti aures meas a te; novi quid faciam: tu vis auferri medicamentum quo ureris; ego novi infirmitatem qua gravaris. Ergo iste ad salutem , aliquem impium exauditum a Deo ad voluntatem, non exauditum ad salutem? Si alicujus hominis exemplum posuero, forte dicturus es mihi: Tu illum dicis iniquum, nam justus erat; si justus non
Abbreviated transcription (Latin):
tus ẽ nobis. Caritas ip̃a gemit.
caritas ip̃a orat. Contra hanc
aures claudere non nouit qͥ il¬
lã dedit. Securus esto. Caritas
roget. ⁊ ibi sunt aures dei. Non
fit quod uis. s fit qd̃ tͥ expedit.
Ergo quicquid postu laueri¬
mus inquit accipiemus ab eo.
Iam dixi. si ad salutẽ intelli¬
gas: nulla questio ẽ. Si non ad
salutẽ questio ẽ magna. q̃ te
calumniatorẽ facit paulo a¬
postolo. Quicquro postula¬
uerimus accipiemꝰ ab eo. qͥ mã¬
data eius seruamus. ⁊ q̃ pla¬
cẽt illi in conspectu eius faci¬
mus In conspectu eius. intus
ubi uidet. Et que illa manda¬
ta sunt: Hoc ẽ inquit manda¬
mandatum uidetis quia cõtͣ
hoc mandatũ qui facit: peccatũ
facit quo caret omĩs qui natꝰ
ẽ ex deo. Sicut dedit nobis
mandatum ut diligamus
inuicẽ. ł qui seruauerit mã¬
datũ eius. Uidetis quia nichil
aliud nobis precipitur. nͥ ut
diligamus inuicem. Et qui
seruauit mandatũ eius: in
ip̃o manebit. ⁊ ip̃e in eo. ⁊ in hoc¬

Expanded text:
tus est nobis . Charitas ipsa gemit, charitas ipsa orat; contra hanc aures claudere non novit qui illam dedit. Securus esto, charitas roget; et ibi sunt aures Dei. Non fit quod vis, sed fit quod expedit. Ergo quidquid postulaverimus, inquit, accipiemus ab eo. Jam dixi, si ad salutem intelligas, nulla quaestio est: si non ad salutem, quaestio est, et magna, quae te calumniatorem facit Paulo apostolo. Quidquid postulaverimus, accipiemus ab eo; quia mandata ejus servamus, et quae placent illi, in conspectu ejus facimus. In conspectu ejus, intus ubi videt. 9. Et quae illa mandata sunt? Hoc est, inquit, mandamandatum, videtis quia contra hoc mandatum qui facit, peccatum facit, quo caret omnis qui natus est ex Deo. Sicut dedit nobis mandatum: ut diligamus invicem. Et qui servaverit mandatum ejus: videtis quia nihil aliud nobis praecipitur, nisi ut diligamus invicem: Et qui servaverit mandatum ejus, in ipso manebit, et ipse in eo.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ non accepero: facile de me po¬
test dicere unusquisq non ha¬
bet caritatem. Et de quolibet
homine huiꝰ tẽporis facile di¬
ci potest. ⁊ sentiat qͥs ꝙ uult
homo de homine. Maiorem
scõs constat fuisse cũ scriberẽt.
⁊ mͦ esse cum deo. Qͥs habet ca¬
ritatẽ. si eã paulus ñ habebat
qͥ dicebat os nr̃m patet ad uos
o corinthii. cor nr̃m dilatatũ ẽ.
nou angustamini in nob̾. qͥ di¬
cebat impẽdat ꝓ animab urĩs.
⁊ tauta gr̃a in illo erat ut ma¬
nifestaret᷑ eum habere caritatẽ:
Inuenimus tñ eum petisse et
non accepisse. Eeͥ dicimus frẽs:
Questio ẽ. Intenti estote ad dm.
Magna ⁊ ista questio ẽ. Quo¬
modo de peccato ubi dictum est
qͥ natꝰ est ex deo non peccat in¬
uenimus hoc esse peccatũ uio¬
lare caritatẽ. ⁊ hoc ꝓprie desig¬
natũ esse. in hoc loco: sic ⁊ nũc
q̃rimus quid dixerit. Si enuim
uerba attendas: planũ uidet᷑.
postulauimꝰ ait. accipiemus

Expanded text:
et non accepero, facile de me poet non accepero, facile de me potest dicere unusquisque, Non habet charitatem; et de quolibet homine hujus temporis facile dici potest; et sentiat quis quod vult homo de homine: majorem iri, quos sanctos constat fuisse cum scriberent, et modo esse cum Deo. Quis habet charitatem, si eam Paulus non habebat, qui dicebat, Os nostrum patet ad vos, o Corinthii, cor nostrum dilatatum est; non angustamini in nobis ; qui dicebat, Impendar pro animabus vestris : et tanta gratia in illo erat, ut manifestaretur eum habere charitatem? Invenimus eum tamen petisse, et non accepisse. Quid dicimus, fratres? Quaestio est; intenti estote ad Deum Magna et ista quaestio est. Quomodo de peccato ubi dictum est, Qui natus est ex Deo, non peccat ; invenimus hoc esse peccatum violare charitatem, et hoc proprie designatum esse in hoc loco: sic et nunc quaerimus quid dixerit. Si enim verba attendas, planum videtur;postulaverimus, » ait, « accipiemus
Abbreviated transcription (Latin):
non ficta s sincera. salutẽ frat̾¬
nã q̃rens. nullũ emolumentũ¬
⁊ qͥcquid postulauimꝰ accipie¬
mus ab eo qui mãdata eiꝰ ser¬
uamꝰ. Ideo non inconspectu ho¬
minum. s uͥ ip̃e d̾s uidet in
corde. Fiduciam gͦ habenus ad
dm̃. ⁊ quicquid postulaii̾mus
ab eo accipiemꝰ. S qui: Qͥ mã¬
data eiꝰ seruamꝰ. Q̾ sunt mãda¬
ta eius: Nũꝙͥ semꝑ repetendũ
ẽ: Mandatũ nouum do uob̾.
ut uos inuicẽ diligatis. Ip̃am
caritatẽ loquit᷑ ip̃am cõmẽdat.
Quisquis ergo habu̾it caritatẽ
fraternam ⁊ corã deo habuerit
uͥ deus uidet corq eiꝰ interroga¬
tum sub iusto examine non
ei aliud responderit qͣm germa¬
nam esse ibi radicẽ caritatis
unde boni fructus existant: ha¬
bet fiduciã apd̃ d̃m. ⁊ qͥcquid
postulau̾it ab eo accipiet. quia
mandata eius seruat. Incurrit
questio quedani. qr non ille aut
ille homo aut tu aut ego. qͥ si
petiero aliquid a dño deo nr̃o

Expanded text:
non ficta, sed sincera; salutem fratenon ficta, sed sincera; salutem fraternam quaerens, nullum emolumentuet quidquid postulaverimus, accipiemus ab eo, quia mandata ejus servamus. Ideo non in conspectu hominum, sed ubi ipse Deus videt in corde. Fiduciam ergo habemus ad Deum; et quidquid postulaverimus, ab eo accipiemus: sed, quia mandata ejus servamus. Quae sunt mandata ejus? Numquid semper repetendum est? Mandatum norum do vobis, ut vos invicem diligatis . Ipsam charitatem loquitur, ipsam commendat. Quisquis ergo habuerit charitatem fraternam, et coram Deo habuerit, ubi Deus videt, corque ejus interrogatum sub justo examine, non ei aliud responderit, quam germanam ibi esse radicem charitatis, unde boni fructus existant; habet fiduciam apud Deum, et quidquid postulaverit, ab eo accipiet, quia mandata ejus servat. 5. Occurrit quaestio quaedam, quia non ille aut ille homo, aut tu aut ego, qui si petiero aliquid a Domino Deo nostro,
Abbreviated transcription (Latin):
tuo. ⁊ a facie tua quo fugiam:
Querebat qua fugeret. ut eua¬
deret iudiciũ dei. ⁊ ñ inuenie¬
bat. Ubi enĩ non ẽ d̾s: Si ascẽ¬
dero inqͥt in celum ibi est. si
descendero in infernum adest. Qͦ
iturꝰ es: Quo fugies: Uis audi¬
re consiliũ: Si uis ab illo fugere:
ad ip̃m fuge. ad ip̃m confitendo.¬
ñ ab ipso latendo. Latere enim
ñ potes. s confiteri potes. Dic il¬
li. Refugiũ meũ tu es. Et nutri¬
atur in te dilectio. q̃ sola ꝑducit
ad uitam. Pbibeat tibi testimo¬
nium conscientia tua. quia ex
deo est. Si ex deo est. noli illam
uelle ante homines iactare. qr
nec laudes hominũ te leuant
in celum. nec uituperationes
ude te deponũt. Ille uide at qͥ
coronat. ille sit testis a quo in¬
dice coronaris. Maior est d̾s
simi. si cor non male senserit.
fiduciã habemꝰ ad dm̃. Quid
ẽ cor non male senserit: Uerũ
nob̾ responderit qr diligimus
⁊ germana dilectio ẽ in nobis.

Expanded text:
tuo? et a facie tua quo fugiam? tuo? et a facie tua quo fugiam? Quaerebat qua fugeret, ut evaderet judicium Dei, et non inveniebat. Ubi enim non est Deus? Si ascendero, inquit, in coelum, ibi es: si descendero in infernum, ades . Quo iturus es? quo fugies? Vis audire consilium? Si vis ab illo fugere, ad ipsum fuge. Ad ipsum fuge confitendo, non ab ipso latendo: latere enim non potes, sed confiteri potes. Dic illi, Refugium meum es tu ; et nutriatur in te dilectio, quae sola perducit ad vitam. Perhibeat tibi testimonium conscientia tua, quia ex Deo est. Si ex Deo est, noli illam velle ante homines jactare; quia nec laudes hominum te levant in coelum, nec vituperationes inde te deponunt. Ille videat qui coronat; ille sit testis quo judice coronaris. Major est Deus simi, si cor non male senserit, fiduciam habemus ad Deum. Quid est, cor non male senserit? Verum nobis responderit, quia diligimus, et germana dilectio est in nobis:
Abbreviated transcription (Latin):
bebitis: apd̃ prẽm ur̃m qͥ in ce¬
lis ẽ.⁊ quid ẽ nesciat sinistra
tua quid faciat dext̾a tua: nͥ
qr dext̾a pulchra conscientia
est. sinistra mundi cupiditas:
Multi ꝑ cupiditatẽ mundi mł¬
ta mira faciunt: sinistra opera¬
tur non dext̾a. Dext̾a debet ope¬
rari nesciente sinist᷑. ut nec mi¬
sceat se cupiditas scl̃i. qñ aliqͥd
boni de dilectione operamur. ⁊
ubi hoc cognoscimus: Aute dm̃
es. int̾roga cor tuum. Uide qͥd
fecisti.⁊ quid ibi appetisti. salu¬
tẽ tuam. an laudẽ hominũ uẽ¬
tosam. Intꝰ uide. Nã homo iu¬
dicare non potest. quẽ uid̾e ñ po¬
test. Si ꝑsuademꝰ cordi nr̃o. corã
ip̃o ꝑsuademꝰ. qr si male senti¬
at cor nr̃m. idest accuset nos ĩtꝰ
qr ñ eo animo facimꝰ quo faci¬
endũ ẽ. maior ẽ d̾s corde nr̃o ⁊
nouit omĩa. Cor tuũ abscondiᷤ
ab homine: a deo absconde si po-¬
tes. Qͦ mͦ abscondes ab eo cui di¬
ctum est a peccatore quodã tim̃¬
te ⁊ confitente. quo ibo a sp̃u

Expanded text:
 in coelis est. Et quid est, Nesciat sinistra tua quid faciat dextera tua : nisi quia dextera, pura conscientia est; sinistra, mundi cupiditas? Multi per cupiditatem mundi multa mira faciunt; sinistra operatur, non dextra. Dextra debet operari, et nesciente sinistra, ut nec misceat se cupiditas saeculi, quando aliquid boni dilectione operamur. Et ubi hoc cognoscimus? Ante Deum es, interroga cor tuum: vide quid fecisti, et quid ibi appetisti; salutem tuam, an laudem hominum ventosam. Intus vide: nam homo judicare non potest quem videre non potest. Si persuademus cordi nostro, coram ipso persuadeamus. Quia si male sentiat cor nostrum, id est, accuset nos intus, quia non eo animo facimus quod faciendum sit; major est Deus corde nostro, et novit omnia. Cor tuum abscondis ab homine; a Deo absconde si potes. Quomodo abscondes ab eo, cui dictum est a peccatore quodam timente et confitente: Quo ibo a spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̾ peccatũ: Qđ in eũ non
crediderũt. ꝙ presentẽ contẽp¬
serũt. Siciit gͦ ibi peccatũ dix̃.
⁊ non ẽ consequens ut omne
peccatum intelligamus. sed̾
certum peccatum: sic ⁊ hic ñ
omne peccatum. ne contͣrius
sit illi loco. uͥ ait. si dixerimus
quia peccatum ñ habemꝰ nos¬
metip̃os seducimꝰ. ⁊ ueritas in

Expanded text:
um? Quo in eum non crediderunt, quo praesentem contempserunt. Sicut ergo ibi peccatum dixit, et non est consequens ut omne peccatum intelligamus, sed certum peccatum: sic et hic non omne peccatum, ne contrarius sit illi loco ubi ait, Si dixerimus quia peccatum non habemus, nosmetipsos seducimus, et veritas in
Abbreviated transcription (Latin):
suũ ꝓbet unꝰquisq nr̃m: utrũ
de uena caritatis emanetꝰ. utrũ
de radice dilectionis rami bonoꝵ
operũ pullulent. Opus aut̃ su¬
um ꝓbet unꝰquisq ait:. ⁊ tunc
in semetip̃o głiam habebit ⁊ ñ
in altero: ñ qñ illi ꝑhibet. testimo¬
niũ lingua aliena: s qñ ꝑhibet
conscientia ꝓpria. Hoc ergo hic
cõmendat. In hoc cognoscitur
qr ex ueritate sumꝰ qñ opere ⁊
uitate ñ u̾bis ⁊ lingua tantũ
diligimꝰ. ⁊ corã ip̃o ꝑsuademus

Expanded text:
suum probet unusquisque nostrum, utrum de vena charitatis emanet, utrum de radice dilectionis rami bonorum operum pullulent. Opus autem suum probet unusquisque, ait, et tunc in semetipso gloriam habebit, et non in altero: non quando illi perhibet testimonium lingua aliena, sed quando perhibet conscientia propria. 3. Hoc ergo hic commendat. In hoc cognoscimus quia ex veritate sumus, quando opere et veritate, non verbis et lingua tantum diligimus: et coram ipso
Abbreviated transcription (Latin):
exẽplũ de eungłio. manifestũ
qͣndo dominus ait. Si non ue¬
nislem peccatũ ñ haberent. Qͥd
gͦ: Ad innocentes indeos uene¬
rat. quia sic loquebat᷑: Ergo si
ip̃e ueniret peccatum non ha¬
berent. Presentia gͦ medici fecit
egrotum: Febrem non abstulit:
Quis hoc uł demẽs dicat: Ille
non uenit nͥ curare ⁊ sanare e¬
grotos. Quare gͦ dixit si non
uenissem peccatũ non haberẽt:
nͥ quia certũ quoddã peccatũ
uoluit intelligi᷑ Quoddã enĩ¬

Expanded text:
festum, quando ait Dominus, Si non venissem, peccatum non haberent . Quid ergo? ad innocentes Judaeos venerat, quia sic loquitur? Ergo si ipse non veniret, peccatum non haberent? Praesentia ergo medici fecit aegrotum, febrem non abstulit? Quis hoc vel demens dicat? Ille non venit nisi curare et sanare aegrotos. Quare ergo dixit, Si non venissem, peccatum non haberent, nisi quia certum quoddam peccatum voluit intelligi