comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mogra fidon inquinq uoluminibus edidit quod penta teucum
nominatur Penta teucus autem aquinq uoluminibus dicitur
Penta enim grece. quinq: teucus uolumen uocatur. Genesis liber
inde appellatur eo quod exordium mundi & generatio saeculi in eo
contineatur Ex odus uero exitum ab aegipto uelegressum populi
isrł digerit & ex eacausa nomen accepit. Leuiticus appellatur
eo quod leuitarum ministeria & diuersitatem uistimarum ex sequit
totusq inco ordo leuiticus ad notatur Numerorum liberuocatur
eo quod in eo egressae de aegipto tribus denumerantur & qua¬
draginta duarum ꝑheremum mansionum ineo discriptio
contin& ur. Deutero nomium greco sermone appellatur quod
latine inter p̃tatur secunda lex id est rep&itio & euange lice legsi
figuratio qussic ea hab& quae priora sunt ut tamen noua sinti
quae uneo replicantur losue liber nomen accepit abhie suflion
cuius hiftoriã contin&. Scriptorem uero eius eundem iosteua

Expanded text:
mographiam in quinque voluminibus edidit, quod Pentatichum nominatur. Pentateuchus autem a quinque voluminibus dicitur; πέντε enim Graece quinque, τεῦχος volumen vocatur. Genesis liber inde appellatur, eo quod exordium mundi et generatio saeculi in eo contineatur. Exodus vero exitum ab Aegypto, vel egressum populi Israelis digerit, et ex ea causa nomen accepit. Leviticus appellatus eo quod Levitarum ministeria et diversitatem victimarum exequitur, totusque in eo ordo Leviticus adnotatur. Numerorum liber vocatur eo quod in eo egressae de Aegypto tribus dinumerantur, et quadraginta duarum per eremum mansionum in eo discriptio continetur. Deuteronomium Graeco sermone appellatur, quod Latine interpretatur secunda lex, id est repetitio et evangelicae legis praefiguratio; quae sic ea habet quae priora sunt, ut tamen nova sint omnia quae in eo replicantur. Iosue liber nomen accepit a Iesu filio Nave, cuius historiam continet; scriptorem vero eius eundem Iosue Hebraei
Abbreviated transcription (Latin):
raeterea purum & onestũ oratoris eloquium carere deb& omnibus ui¬
tus. tam in litteris quam in uerb quam &iam insententus. In litteris ut iune¬
tura apta & conueniens sit : & sic obseruandũ ne p̃cedentis uerbi extrema uo¬
calis in eãdem uocalem primã in cedat uerbi sequentis iut feminae aegrp¬
& quasi rixari uidentur. uitanda Iunstura est id est . R. s.X: ut ars studiosori
rex xerses. error romuli fugienda est & consonans n illisa uocalibus: ut

Expanded text:
raeterea purum et honestum oratoris eloquium carere debet omnibus vitiis tam in litteris, quam in verbis, quam etiam in sententiis. In litteris, ut iunctura apta et conveniens sit; et sic observandum, ne praecedentis verbi extrema vocalis in eandem vocalem primam incidat verbi sequentis, ut 'feminae Aegypet quasi rixare videntur, vitanda iunctura est, id est, R, S, X, ut: 'ars studiorum,, 'rex Xerxes, 'error Romuli'. Fugienda est et consonans M inlisa vocalibus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ugiis sunt: & caelebs diftus quasi caelobeatus Caelicola eo quod caelũ
colat : est enim angelus continens non solum incastitate dr̃ sed & in
abo & potu. In ira quoq & uexatione mentis. &d & rahendi libidine :¬
& continens quod se multis malis abstineat Clemens misericors abẽ

Expanded text:
iugiis sunt. Et caelebs dictus quasi caelo beatus. Caelicola, eo quod caelum iugiis sunt. Et caelebs dictus quasi caelo beatus. Caelicola, eo quod caelum colat; est enim angelus. Continens non solum in castitate dicitur, sed et in cibo et potu, in ira quoque et vexatione mentis et detrahendi libidine. Et continens, quod se a multis malis abstineat. Clemens, misericors, ab
Abbreviated transcription (Latin):
diuitias & prudentiam ab auunculo fuerat occisus. ut ilem temporis
sultitiam simulauit unde &iambrutus est cognominatus. dum uo¬
car&ur iunius : Burrus balbus abalando potius quam loquendo
distus : uerba enim non explicat. Inde & blesus qua uerba frangn
Bucco garrulus : quod c&erosoris loquacitate non sensu exsuper&
Bilio sus quod sit semꝑ tristis. ab humore nigro quibilis uocatur
Baburrus stultus ineptus Biothanatus quod estbis mostuus t ha¬
natos enim greco sermone mors dr̃ Clarus a çaelo quod splendeat:
unde & clara dies prosplendore caeli Celsus acaelo dictus quod sit sub¬
limis & altus quasi caelestis castus primum a castratione nuncu¬
patus postea placuit u& eribus &iam eos sic nominari qui ꝑp&uan
ubidinis abstinentiam pollicebantur Caeles ditus. quia iter sibi facit
adcaelum caelebs conubii exꝑs qualia sunt nomina in caclo qui absq con¬

Expanded text:
divitias et prudentiam ab avunculo fuerat occisus, utilem temporis divitias et prudentiam ab avunculo fuerat occisus, utilem temporis stultitiam simulavit. Unde etiam Brutus est cognominatus, dum vocaretur Iunius. Burrus. Balbus a balando potius quam loquendo dictus. Verba enim non explicat. Inde et blaesus, quia verba frangit. Bucco, garrulus, quod ceteros oris loquacitate, non sensu exsuperet. Biliosus, quod sit semper tristis, ab humore nigro qui bilis vocatur. Baburrus, stultus, ineptus. Biothanatus, quod sit bis mortuus. Θάνατος enim Graeco sermone mors dicitur. Clarus, a caelo, quod splendeat. Unde et clara dies pro splendore caeli. Celsus a caelo dictus, quod sit sublimis et altus, quasi caelestis. Castus primum a castratione nuncupatus: postea placuit veteribus etiam eos sic nominari qui perpetuam libidinis abstinentiam pollicebantur. Caeles dictus, quia iter sibi facit ad caelum. Caelebs, conubii expers, qualia sunt numina in caelo, quae absque con
Abbreviated transcription (Latin):
endum paratus & dulcis allo quio: Non autem multum distat benignus
aliono : quia & ipse adbene faciendum uid&ur expositus: sed ineo dif¬
fest: quia potest bonus esse & tristior & bene quidem facere & p̃stare
quod poscitur non tamen suauisesse nouit consostio. benignus
autem sua cunstos nouit inuitare dulcedine: bene ficus abene faci¬
endo alteridictus. unde & bene ficientia uocatur quae prox imo ꝓdest
Beniuolus quia bene uult: non tamen dicimus beneuolus sicut nec ma¬
leuolus Sae pe enim exduabus pastibus compositum nomen. aut pri¬
orem aut sequentem litteram corrumpit. Nam bene uolentia
ab sordum sonat Blandus dulcis & inuitans ad familiaritat ẽ sui
Brutus quasi obrutus quia sensu car& : Estenim sine ratione. sine
prudentia: unde & ille iunius brutus exsorore tarquinii superbi
genitus . cumeundem casum timer& quem frater inciderat. qui ob

Expanded text:
endum paratus, et dulcis alloquio; non autem multum distat benignus endum paratus, et dulcis alloquio; non autem multum distat benignus a bono, quia, et ipse ad benefaciendum videtur expositus. Sed in eo differt, quia potest bonus esse, et tristior, et bene quidem facere, et praestare quod poscitur, non tamen suavis esse novit consortio. Benignus autem sua cunctos novit invitare dulcedine. 25. Beneficus a benefaciendo alteri dictus; unde et beneficentia vocatur, quae proximo prodest. 462 26. Benivolus, quia bene vult. Non tamen dicimus benevolus, sicut nec malevolus. Saepe enim ex duabus partibus compositum nomen, aut priorem, aut sequentem litteram corrumpit; nam benevolentia absurdum sonat. 27. Blandus, dulcis et invitans ad familiaritatem sui. 28. Brutus, quasi obrutus, quia sensu caret. Est enim sine ratprudentia. Unde et ille Iunius Brutus ex sorore Tarquinii Superbi genitus, cum eundem casum timeret quem frater inciderat, qui ob
Abbreviated transcription (Latin):
aconitrui strepitu. quasito nitruo obstupe factus. & uicino ful¬
gbre aut tastu proximus Alleflus quod sit palam elestus a bac¬
tus quod sit ab aftu remotus Ab oftiuus eo quod non oriatur sed
aboriatur & excidat Adoptiuus quia est palam optatus infilium:
Ambo abeo quod est amđo nomende grecolatinum factum. lit tera ter¬
tia demutata. Alius emultis dicitur: Alter uero eduobus uocatur. Aequi¬
manus appellatur : quiut raq manu gladium in cunctanter utitur¶ Be
atus diflus quasi bene austus: scilic& ab habendo quoduelit & nihił pati¬
endo quod no.lit Ille autem uere beatus est : qui & hab& omnia quae
uultbona & nihil uult malb: ex his enim duobus beatus homoefficitur
Bonus a uenustate corporis creditur dictus . postea & ad animum trans¬
latum nomen: eum autem dicimus bonum. cui non p̃ual& malum: eũq
optimum qui peccat minimum. Benignus estuirsponte ad bene faci¬

Expanded text:
a tonitrui strepitu, quasi tonitruo stupefactus, et vicino fula tonitrui strepitu, quasi tonitruo stupefactus, et vicino fulgori, aut tactu proximus. 20. Allectus, quod sit palam electus. Abactus, quod sit ab actu remotus. Abortivus, eo quod non oriatur, sed aboriatur, et excidat. Adoptivus, quia est palam optatus in filium. 21. Ambo ab eo quod est ἄμφω, nomen de Graeco Latinum factum, littera tertia demutata. Alius de multis dicitur, alter vero de duobus. Aequimanus appellatus qui utraque manu gladio incunctanter utitur. B 22. Beatus dictus, quasi bene auctus, scilicet ab habendo quod velit, et nihil patiendo quod nolit. Ille autem vere beatus est, qui et habet omnia quae vult bona, et nihil vult male. Ex his enim duobus beatus homo efficitur. 23. Bonus a venustate corporis creditur dictus, postea et ad animum translatum nomen. Eum autem dicimus bonum, cui non praevalet malum; eumque optimum, qui peccat minimum. 24. Benignus est vir sponte ad benefaci
Abbreviated transcription (Latin):
quod aues capiat. Astro sus ab astro dictus. quasi malo siderenatus
Nenormis eo quod normam & mensuram excedat Ab astor est fur
iumentorum & pecorum: quemu ulgo ab iestum uocant ab abigen¬
doscilic& Atramus & albatus : ille aueste nigra. iste ab alba. Ad¬
uena eo quodaliunde adueniat. Alie nigena quod aliȩnȩ regionis
sit. & non eius ubi est. Item aliae nigena. quaͥ ex alia gente genitus
est & non ex ea ubiest Accola eoquod adueniens terram colat
Agricola acolendo agro sicut siluicola. Assecla eo quod sequatur
aliquem lucri causa: Assiduus dicebatur apud antiquos qui assibus
adaerarium expensum conferendis erat. & inne gotus quoq pub¬
licis frequens: unde & ꝑ .s. non ꝑd. scribendus est : Ad paritor
nominatus : quod appareat & uideatur & p̃sto sit ad obise quium
Adtentus ut aliquid audiens teneat. Ad tonitus ueluti furore
quodam instinctus atq. stupe factus : diclus autem adtonitus

Expanded text:
quod aves capiat. Astrosus ab astro dictus, quasi malo sidere natus. quod aves capiat. Astrosus ab astro dictus, quasi malo sidere natus. Aenormis, eo quod normam et mensuram excedat. Abactor est fur iumentorum et pecorum, quem vulgo abigeium vocant, ab abigendo scilicet. Atratus et albatus: ille a veste nigra, iste ab alba. Advena, eo quod aliunde adveniat. Alienigena, quod alieni generis sit, et non eius ubi est. Item Alienigena, qui ex alia gente genitus est, et non ex ea ubi est. Accola, eo quod adveniens terram colat. Agricola, a colendo agro, sicut silvicola. Adsecula, eo quod sequatur aliquem lucri causa. Assiduus dicebatur apud antiquos qui assibus ad aerarium expensum conferendis erat, et in negotiis quoque publicis frequens; unde et per S, non per D scribendus est. Adparitor nominatus, quod appareat et videatur et praesto sit ad obsequium. Adtentus, ut aliquid audiens teneat. Adtonitus, veluti furore quodam in
Abbreviated transcription (Latin):
distus. ab habendo habere enim cupłre est hinc & auarus. Namquid¬
est auarum esse : progredi ultra quam sufficit: Auarus exeo dictus quod
sit auidus auri. & numquam opibus expleatur & quantum plus ha¬
buerit. tantum pluscupiat: Flacci suꝑ hoc concordante sententia
enim in suauis. nec nouit quemquam ad consostium suum aliqua in ui¬
tare dulcedine. Adulter uiolator maritalis pudoris. eo quod alte¬
rius totum polluat. Anceps huc & illuo flutuans acdubius istud. an
illud capiat & in quapaste declin& anxius Atrox quod sit tetris mo¬
ribus Abstemius ate m&o idẽ uino quasi abstinens auino. Ab lastatus
quod sit alaste ablatus Aeger quodagatur infirmitate uł tristitia
ad tempus. Aegrotus quod sit aeger frequentius. sicut iratus & iracun
dus Aerum nosus arumine dictus quod ꝑ in opiam miser fastus. esu¬
riat & sitiat. Auspex eo quo dauium auspicia intendat. sicut auceps

Expanded text:
dictus ab avendo; adictus ab avendo; aest avarum esse? progredi ultra quam sufficit. Avarus ex eo dictus, quod sit avidus auri, et nunquam opibus expleatur, et quantum plus habuerit, tantum plus cupiat, Flacci super hoc concordante sententia,enim insuavis, nec novit quemquam ad consortium suum aliqua invitare dulcedine. Adulter, violator maritalis pudoris, eo quod alterius thorum polluat. 11. Anceps, huc illucque fluctuans, ac dubius, istud an illud capiat, et in quam partem declinet anxius. Atrox, quod sit tetris moribus. Abstemius, a temeto, id est, vino, quasi abstinens a vino. Ablactatus, quod sit a lacte ablatus. 12. Aeger, quod agatur infirmitate, vel tristitia ad tempus. Aegrotus, quod sit aeger frequentius, sicut iratus et idus. Aerumnosus a rumine dictus, quod per inopiam miser factus esuriat et sitiat. Auspex, eo quod avium auspicia intendat, sicut auceps
Abbreviated transcription (Latin):
Acer inunam quãq formam ueg& us acnim ius alacer auelocitate
& cursu quasi dicer& aliger armiger quod ar magerat. alacris la&u
alacer gestiens & nullius rei nouitate turbatus Agilis abagendo ali¬
quid celeriter sicut docilis Aemulus eius dem rei studiosus quasi imita¬
tor & amabilis : aliãs in imicus inuenitur. Aequus est secundum naturã
iustus distus abaequalitate. hoc est abeo quod sit aequalis: unde & equitas
appellata. abae qualitate quadam scilic&: aeque uus eo quod sit alteri
aequalis aeuo id estcoa&aneus Adrogans eo quod multum rog& us
& ille fastidio sussit. Audax proprie pro adrogante ponitur. Ani¬
mosus eo quod sit animis & uiribus plenus Animatus quasi animgaue¬
tus uel quasi animo firmatus Aelatus proeo quod se ipsum suꝑmen¬
suram suam eleu& dum magnus sibi uid& ur de his quae agit. Adtol¬
lens quod se eleu& & erigat Ambitiosus quod honores ambiat. Auidus

Expanded text:
Acer, in unamquamque formam vegetus ac nimius. Alacer, a velocitate Acer, in unamquamque formam vegetus ac nimius. Alacer, a velocitate et cursu, quasi diceret aliger. Armiger, quod arma gerat. Alacris, laetus: alacer, gestiens et nullius rei novitate turbatus. Agilis, ab agendo aliquid celeriter, sicut docilis. Aemulus, eiusdem rei studiosus, quasi imitator et amabilis. Alias inimicus invenitur. Aequus est secundum naturam iustus dictus, ab aequitate, hoc est ab eo quod sit aequalis; unde et aequitas appellata, ab aequalitate quadam scilicet. Aequaevus, ab eo quod sit alteri aequalis aevo, id est coaetaneus. Adrogans, eo quod multum rogetur, et ille fastidiosus sit. Audax proprie pro adrogante ponitur. Animosus, quod sit animis et viribus plenus. Animatus, quasi animo auctus, quasi animo firmatus. Aelatus, pro eo quod se ipsum super mensuram suam elevet, dum magnus sibi videtur de his quae agit. Adtollens, quod se elevet et erigat. Ambitiosus, quod honores ambiat. Avidus
Abbreviated transcription (Latin):
Licet origo nominum unde ueniat ãphilo sophis eam teneat:atinuo¬
acionemut ꝑ de nominationem homo ab humanitate. sapiens ã sapien¬
tia nomin&ur qr prius sapientia de inde sapiens : tamen
clar& alia specialis origine quorundam nominum causa. sicut homo ab
umo unde proprie homo est apꝑellatus c Exquibus exempli gratia
posse
Nam quaedam sunt quae infeminino flesti non possunt ut cursor: Alum¬
nus abalendo uocatus lic& & qui al& & qui aldur: Aum nus dicipotest :
idest & qui nutrit & quinutritur. sed melius tamen qui nutrit. Amicus
ꝑ diriuationem quasi animi custas: dictus autem proprie amatortur¬
pitudinis quia amore torqultur libidinis amicus ab amo idestaca¬
tena caritatis unde & ami quod teneant. Amabilis autem quod sit
amore dignus amasius eo quod sit pronus ad amorem. Astutus ab astu
uocatus quod est callidi & cauti nominis qui possit sine periculo fostit᷑
aliquid facere. Argutus qr argumentum cito inuenit in loquendo

Expanded text:
Licet origo nominum, unde veniant, a philosophis eam teneat rationem, ut per denominationem homo ab humanitate, sapiens a sapientia nominetur, quia prius sapientia, deinde sapiens; tamen claret alia specialis in origine quorundam nominum causa, sicut homo ab humo, unde proprie homo est appellatus. Ex quibus exempli gratia posse. Nam quaedam sunt quae in feminino flecti non possunt, ut cursor. Actor, ab agendo. Alumnus ab alendo vocatus, licet et qui alit et qui alitur alumnus dici potest; id est et qui nutrit et qui nutritur; sed melius tamen qui nutritur. Amicus, per derivationem, quasi animi custos. Dictus autem proprie: amator turpitudinis, quia amore torquetur libidinis: amicus ab hamo, id est, a catena caritatis; unde et hami quod teneant. Amabilis autem, quod sit amore dignus. Amasius, eo quod sit pronus ad amorem. Astutus ab astu vocatus, quod est callidi et cauti nominis, qui possit sine periculo fortiter aliquid facere. Argutus, quia argumentum cito invenit in loquendo.
Abbreviated transcription (Latin):
tellȩ interse diuersis inter uallis distant aterra propterea disparidaritate
magis minusue nr̃is oculis apparent. Nam multae maiores sunt hifquas uidemus
conspicuas sed longius positae parue uidentur a nobis
LXU DECIRCULARI NUMERO SIELLARUM

Expanded text:
tellae inter se diversis intervallis distant a terra, propterea dispari claritate magis minusve nostris oculis apparent. Nam multae maiores sunt his quas videmus conspicuas, sed longius positae parvae videntur a nobis. § 66 De circulari numero stellarum
Abbreviated transcription (Latin):
cendo quasi condistiones quia nonibi testis unus iurat sed uelduo uel plures
Nonenim inunius ore. sed induorum aut trium teslium statomne uerbum
lem condistiones quod interse conueniat sermo testium quasi condilliones
Supulatio est quasi promissio uel sponsio: unde & sponsores promis sores
sipulatores uocantur. Dista autem stipulatio abstipula. V&eresenim
quando sibi aliquid promittebant . sti pulam tenentes frangebant : Quã
iterum iungentes. sponsiones suas agnoscebant Siue quod stipulum iux
ta paulũ iuridicum firmum appellauerunt. Sacramentũ est pignus
sponsionis : uocatum autem sac ramentum. quia uiolare quod quis que
promittit. ꝑ fidiȩ est¬
creditas est res quae moste alicuius ad quem piamꝑuenit . uellegato testa

Expanded text:
cendo, quasi condiciones, quia non ibi testis unus iurat, sed duo vel plures. cendo, quasi condiciones, quia non ibi testis unus iurat, sed duo vel plures. Non enim in unius ore, sed in duorum aut trium testium stat omne verbum. Item condiciones, quod inter se conveniat sermo testium, quasi condictiones. Stipulatio est promissio vel sponsio; unde et promissores stipulatores vocantur. Dicta autem stipulatio ab stipula. Veteres enim, quando sibi aliquid promittebant, stipulam tenentes frangebant, quam iterum iungentes sponsita Paulum juridicum firmum appellaverunt. 31. Sacramentum est pignus sponsionis, vocatum autem sacramentum, quia violare quod quisque promittit, perfidiae esereditas est res quae morte alicujus ad quempiam pervenit, nec legata testa
Abbreviated transcription (Latin):
est firmum atq ꝑ p&uum Rite autem esse non reste sed exmore. Cr¬
grafum. cautio : engcio & uenditio estrerum commutatio atq con¬
trastus ex conuenientia ueniens Emptio autem difta quod a me tibisit̃
uenditio quasi uenundatio id est ãnundinis : donatio est cuilib& rer trans¬
actio Difłam autem dicunt donationem quasi doniastionem : & dotem
qua s idoitem: p̃cedente enim innuptiis donationem dos sequitur N
Antiquitus nuptiarum eratritus. quose maritus &uxor inuicem ens¬
bant neuider&ur uxor ancillã sicut habemus iniure: Inde est quodus
pacedente donatione uiri. sequiturdos uxoris. donatio usufrustuan
ideo dicitur : quia donator exea usum fruduum ad hec r&in& serum
cuido natum est iure. Donatio diresta ideo nuncupatur : quia &io
&usustatim t ransiit in alterum nec ultra aliquid inde adius donatoris re¬
torqu&ur . Conditiones propriae testium sunt : & disto conditiones a condi¬

Expanded text:
est, firmum atque perpetuum. Rite autem esse non recte, sed ex more. Chirest, firmum atque perpetuum. Rite autem esse non recte, sed ex more. Chirographum. Cautio. Emtio et venditio est rerum commutatio atque contractus ex convenientia veniens. Emtio autem dicta, quod a me tibi sit: venditio quasi venundatio, id est a nundinis. Donatio est cuiuslibet rei transactio. Dictam autem dicunt donationem quasi doni actionem, et dotem quasi do item. Praecedente enim in nuptiis donatione, dos sequitur. Nam antiquus nuptiarum erat ritus quo se maritus et uxor invicem emebant, ne videretur uxor ancilla, sicut habemus in iure. Inde est quod praecedente donatione viri sequitur dos uxoris. Donatio usufructuaria ideo dicitur, quod donator ex ea usum fructum adhuc retinet, servato cui donatum est iure. Donatio directa ideo nuncupatur, quia et usu statim transit in alterum, nec ultra aliquid inde ad ius donatoris retorquetur. Condiciones proprie testium sunt, et dictae condiciones a condi
Abbreviated transcription (Latin):
ille heres mihi esto. additurq: cernitoꝰ ꝗquae in fradies tot : ad eundarũ auten
hereditatum centssimusn statutusn erat dies. quibus non ess& cr&lo addita
F idei commissum dictum : ut fiat quod ãdefunto committitur. Nam fides difti
eo quod fiat : quod tamen non direstis uerbis. sed p̃catiuis exposcitur Pastum
dicitur inter pastes expace conueniens scriptura legibus ac moribus conpr¬
bata: Et dictum est pastum quasi expace fastum. ab eo quod est pago unde
& pe pigit foedus Placitum quoq similiter ab eo quod placeat. Alii dicum
pastum es se. quod uolensquis facit : placitum uero &iam nolens conpellitur.
ueluti quando quisq paratus sit in iudicio ad respondendum. quod ne mo
potest dicere pasium sed placitum Mandatum distum quod olim in com¬
missio negotio alter alterum manũ dabat. Ratum uero quasi ratio¬
nabile & relum: unde & qui pollic& ur dicit. ratumesse profiteor. hoc

Expanded text:
'ille heres mihi esto': additurque, 'cernitoque infra dies tot.' Adeundarum autem 'ille heres mihi esto': additurque, 'cernitoque infra dies tot.' Adeundarum autem hereditatum centesimus statutus erat dies, quibus non esset cretio addita. Fideicommissum dictum, ut fiat quod a defuncto committitur. Nam fides dicta eo quod fiat; quod tamen non in directis verbis, sed precativis exposcitur. Pactum dicitur inter partes ex pace conveniens scriptura, legibus ac moribus conprobata; et dictum pactum quasi ex pace factum, ab eo quod est paco, unde et pepigit. Placitum quoque similiter ab eo, quod placeat. Alii dicunt pactum esse quod volens quisque facit; placitum vero etiam nolens conpellitur, veluti quando quisque paratus sit in iudicio ad respondendum; quod nemo potest dicere pactum, sed placitum. Mandatum dictum, quod olim in commisso negotio alter alteri manum dabat. Ratum vero, quasi rationabile et rectum, unde et qui pollicetur dicit: 'Ratum esse profiteor', hoc
Abbreviated transcription (Latin):
mihi ꝑhib&e : & hoc dicitur nunc upatio nuncupare est enim : palã nomi¬
nare & confirmare lus. liberorum est : coniugium sine liberis inuicem
proloco pignerum hereditatis alternȩ conscriptio codicillum ut u&eres¬
aiunt sine dubio ab austore dictum quihoc scripturȩ genus instituit Estautem
scriptura nulla indigens solemnitate uerborum sed sola testatoris uoluntati
qualtincumq: scripturȩ significatione ex p̃ssa cuius bene ficio uoluntatibus
de funtiorum constat esse sub uentum. propter legalium uerborum difficus¬
tatem. aut ceste propter necessitatem adhibendorum solemnium: Ita utꝰ
qui scribit titulum. eiusdem scripture codicellum uoc&. Sicut autem codiel
fit uicetestamenti : ita epistala uice codicillorum Cr&io est ceftus dierum
numerus in quo institutus heres aut adet̃ hereditatem aut finito temporss
cr&ionis excluditur : Nec liberum illi est ultra capiende hereditatis Er&io
autem appellata qua si decr&io id est decernere uel constituere Vt puta

Expanded text:
mihi perhibete,' et hoc dicitur nuncupatio: nuncupare est enim palam nominare et confirmare. Ius liberorum est coniugum sine liberis invicem pro loco pignorum hereditatis alterna conscriptio. Codicillum, ut veteresaiunt, sine dubio ab auctore dictum, qui hoc scripturae genus instituit. Est autem scriptura nullam indigens sollemnitatem verborum, sed solam testatoris voluntatem qualicumque scripturae significatione expressam. Cuius beneficio voluntatibus defunctorum constat esse subventum propter legalium verborum difficultatem, aut certe propter necessitatem adhibendorum sollemnium, ita ut qui scribit titulum eiusdem scripturae codicillum vocet. Sicut autem codicillus fit vice testamenti, ita epistola vice codicillorum. Cretio est certus dierum numerus, in quo institutus heres aut adit hereditatem, aut finito tempore cretionis excluditur, nec liberum illi est ultra capiendae hereditatis. Cretio autem appellata quasi decretio, id est decernere vel constituere, ut puta:
Abbreviated transcription (Latin):
quod auri fulgor heb & &t & eucharisti uiriditas reficiat oculos
Nam & qui numam ularium discunt. denariorũ formis in in yfleos¬
pannos subiciunt. & gem marum sculptores scara beorum terga quib:
nihil efi uiridius sub inde respiciunt. & pitores idem faciunt. ut la¬
borem uisus eorum uiriditate recreent Membrana autem aut can¬
dida aut lutea. aut purpđ rea sunt Candida naturaliter exsistunt
uteum mem branum bi color est quod a confestore una tinguitur past
dest crocatur dequo ꝑsius Iam liber& positis bicolor membrana
capillis Pur porea uero inficiuntur colore purporeo. Inquibus au¬
pum & argentum liquiscens patescat in litteris XII. Quaedã
noa ra librorum apud gentiles cestis modulis conficiebantur.
breuiorł forma carmina atq epiftalae. At uero historiae maiori
modulo scribe bantur & non solum incasta uel membranis sed &iã in cõmentis¬
& in omentis elefantinis textilibusq maluarum foliis atq palmarũ.

Expanded text:
quod auri fulgor hebetet, et Carysti viriditas reficiat oculos. 3. Nam et qui nummularipannos subiciunt, et gemmarum sculptores scarabaeorum terga, quibus nihil est viridius, subinde respiciunt, et pictores idem faciunt, ut laborem visus eorum viriditate recreent. Membrana autem aut candida aut lutea aut purpurea sunt. Candida naturaliter existunt. Luteum membranum bicolor est, quod a confectore una tinguitur parte, id est crocatur. De quo Persius3, 10: Iam liber et positis bicolor membrana capillis. Purpurea vero inficiuntur colore purpureo, in quibus aurum et argentum liquescens patescat in litteris. § 12 De libris conficiendis. Quaedam nomina librorum apud gentiles certis modulis conficiebantur. Breviori forma carmina atque epistolae. At vero historiae maiori modulo scribebantur, et non solum in carta  in omentis elephantinis textilibusque malvarum foliis atque palmarum.
Abbreviated transcription (Latin):
ceptam axp̃o disciplinam fideliter nationibus ad signauerunt¬
ltaq &iam siangelus decelis aliter euangeliza uerit a nat hemauo¬
cabitur Secta a sequendo & tenendo nominata. Nam sectasdic

Expanded text:
ceptam a Christo disciplinam fideliter nationibus adsignaveruntItaque etiamsi angelus de caelis aliter evangelizaverit, anathema vocabitur. Secta a sequendo et tenendo nominata. Nam sectas dic
Abbreviated transcription (Latin):
abeo quod sit lingua clarus & sermone splendidus lector dr̃ alegen¬
do iđ ꝑcurrendo : unde & nauis dr̃ legere. quicquid transit: name

Expanded text:
ab eo quod sit lingua clarus et sermone splendidus. Lector dicitur a legendo, id est percurrendo. Unde et navis dicitur legere quicquid transit. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
forismus est sermo breuis. integrum sensum proposite rei scribens
Prognoflica p̃uisio egritudinum uocata ãp̃ noscendo Opost& enim
medicum & p̃terita agnoscere . & p̃sentia scire & futura p̃ uidere
Dina media potestas est herbarum iđuis & possibilitas : nã in herbarũ
cura Vis ipsa dinamis dicitur. unde & dinamedia nuncu pantur.
Vbi eorum medicinae sciebantur butani cum herbarium dicitur. q̃uod

Expanded text:
forismus est sermo brevis, integrum sensum propositae rei scribens. Prognostica praevisio aegritudinum, vocata a praenoscendo. Oportet enim medicum et praeterita agnoscere, et praesentia scire, et futura praevidere. Dinamidia, potestas herbarum, id est vis et possibilitas. Nam in herbarum cura vis ipsa δύναμις dicitur; unde et dinamidia nuncupatur, ubi eorum medicinae scribuntur. Butanicum herbarum dicitur quod
Abbreviated transcription (Latin):
lic& ut & trinitas sit & unus dñs ds̃ sit fides apud grecos detri¬
nitate hoc modo est na usia : Ac sidicat . unã naturã aut unã es¬
sentiã Tres ipostasis. quod resonat in latinum uł tres ꝑsonas uł
tres substantias Nam latinitas propriae non dicit de dõ nisi es
substantia apud grecos ꝑsona intellegitur non natura¬

Expanded text:
licet ut et Trinitas sit, et unus Dominus Deus sit. Fides apud Graecos de Trinitate hoc modo est: Una οὐσία, ac si dicat una natura, aut una essentia, tres hypostases, quod resonat in Latinum, vel tres personas, vel tres substantias. Nam Latinitas proprie non dicit de Dsubstantia apud Graecos persona intelligitur, non natura
Abbreviated transcription (Latin):
n breuiculis quoq quibus militum nomina continebantur propria not
erat apud u&eres qua inspicer&ur. quanti ex militibus super essent
quantiq inbello cecidissent . T. tau nota in capite uersiculi posita
superstitem de signabat. Θ. th&a uero ad unius cuiusq defunsti nomen appone¬
batur : unde & hab& per mediũ telum : idest mostis signum : dequa persius ait & po
tis es nigrum uitio p̃figere th&a: cũ autem inpceritiã significare uellent : lapida a
lit tera usi sunt : sicut mostem significabant. cũ pone bant th&ã ad c̃apud. Instipen¬
diorum quoq largitixone. pro priae erant notae
DENOTISLITTERARŨ

Expanded text:
n breviculis quoque, quibus militum nomina continebantur, propria nota erat apud veteres, qua inspiceretur quanti ex militibus superessent quantique in bello cecidissent. T Tau nota in capite versiculi posita superstitem designabat; Θ Theta vero ad uniuscuiusque defuncti nomen apponebatur. Unde et habet per medium telum, id est mortis signum. De qua Persius ait4, 13: Et potis est nigrum vitio praefigere theta. Cum autem inperitiam significare vellent, Labda littera usi sunt, sicut mortem significabant, cum ponebant Theta ad caput. In stipendiorum quoque largitione propriae erant notae. § 25 De notis litteraru
Abbreviated transcription (Latin):
tellae proeo quod diuerso orbecaelestium plan& arũ feruntur quaedam caelerius
exoste serius occidunt quaedam tardius exoste citius ad occasum ꝓueniunt. aliae
pariter oriuntur & non simul occidunt. Omnes autem suotempore ad cursum pro¬

Expanded text:
tellae pro eo, quod per diversos orbes caelestium planetarum feruntur, quaedam celerius exortae serius occidunt: quaedam tardius exortae citius ad occasum perveniunt: aliae pariter oriuntur et non simul occidunt: omnes autem suo tempore ad cursum pro
Abbreviated transcription (Latin):
ubũue agreste uocamus: Astericu s ab asticulorum passionȩ uocabulũ sum ost
Cauculus pe ra est quae inuessica fit unde & nomen accepit. g̃ignitur aut fui ips
materia flegmatica St rangiuiria difta est eo quod stringatur urinarum
difficultate Satiriasi siuge de siderium ueneris cum extensione naturalũ
locorum difta passio a satiris : diarra iugis uentris cursus sine uomitu disen¬
teria est diuisio continuationis. id efi ulteratio intestini : disenim diuisio est
interra intestina : fit autem antecedenti fltiore quem grecidiarriam uocam
Lenteria dsta. quod cibum tam quam ꝑlineam inteftine nollis obflantibus
faciat prolabi colica passio nonten sumpsit ab intestino quem grecicolum
appellant Ragadie dicuntur eo quod fissure sint rugis colleste uirta orificiũ:
hae &omor roide a senguinis. fluore difte: grecienim sanguinem emathocos
UIII DE MOR BIS QUI IN SUPFICIT CUTIS UIDENTUS

Expanded text:
usive agreste vocamus. Artriticus morbus ab articulorum passione vocabulum sumpsit. Cauculus petra est quae in vesica fit, unde et nomen accepit. Gignitur autem ex materia phlegmatica. Stranguria dicta est, eo quod stringat urinarum difficultatem. Satiriasis iuge desiderium Veneris cum extensione naturalium locorum. Dicta passio a Satyris. Diarria iugis ventris cursus sine vomitu. Disinteria est divisio continuationis, id est ulceratio intestini. Dis enim divisio est, intera intestina. Fit autem antecedente fluore, quem Graeci διάρροιαν vocant. Lienteria dicta, quod cibum tamquam per lenia intestinae nullis obstantibus faciat prolabi. Colica passio nomen sumpsit ab intestino, quem Graeci κῶλον appellant. Ragadiae dicuntur, eo quod fissurae sint rugis collectae circa orificium. Haec et emorroidae a sanguinis fluore dictae. Graeci enim sanguinem αἷμα dicunt. § 8 De morbis qui in superficie corporis videntu
Abbreviated transcription (Latin):
primus modus tripestitus est secundus qua triꝑtitus: Testius quinq pestitus
Triptitus est epicere maticus sillogifmus est: qui constat modis tribus idẽ
propositione ad sumptione condusione Quadriꝑtitus est qui constat ex mem¬
bris quat tuor: prima. pro positione : secunda ad sumptione : & una pro posit¬
onis siue ad sumꝓtionis. coniunsta probatione & conclusione. Quinq ꝑ

Expanded text:
Primus modus tripertitus est, secundus quadripertitus, tertius quinquepertitus. Primus modus tripertitus est, secundus quadripertitus, tertius quinquepertitus. Tripertitus epichirematicus syllogismus est, qui constat membris tribus, id est propositione, adsumptione, conclusione. Quadripertitus est, qui constat ex membris quattuor: prima propositione, secunda adsumptione et una propositionis sive adsumptionis coniuncta, tertia probatione et conclusione. Quinq
Abbreviated transcription (Latin):
one euentum similẽ comminatus sicut cicero inphi lippicis temiro san¬
toni quorũ exem pla imitaris eorum exitus non permitiscere. Collestiuũ
est cum inunum quae argument᷑a sunt colliguntur: sicut ait cicero promi¬
lone Quẽ igitur cum gratia noluit: hunc uoluit cumaliquorũ quae re la
Quem iure. quem loco quem tempore non est ausus: hunc in iniuria. a lieno
tempore cum periculo capitis non dubitauit occidere: pr&erea. secun¬
dum uisto rinum Enthimematis est altera definitio. exsola proposi¬
tione sicut iam distum est: quae ita constat: sitem pestas uitanda esti non
est nauigatio requirenda: ex sola adsumptione: ut est illud. si in imicus
Sequitur epi cerema descendens deratiacinatione latior & executior r& ho¬
ricis sillogismis latitudine distans & produstione sermonis adialesticis
syllogismis propter qb̵ r&thoribus datur : hic aut̃ c̃stat modis tribus

Expanded text:
one euentum simile comminatur, sicut Cicero in Philippicis, 'Te miror, Anone euentum simile comminatur, sicut Cicero in Philippicis, 'Te miror, Antoni, quorum exempla imitaris, eorum exitus non pertimescere.' Collectiuum est cum in unum quae argumentata sunt colliguntur, sicut ait Cicero pro Milone: 'Quem igitur cum gratia noluit, hunc uoluit cum aliquorum querella, quem iure, quem loco, quem tempore non est ausus, hunc iniuria, alieno tempore, cum periculo capitis non dubitavit occidere'. Praeterea secundum Victorinum enthymematis est altera definitio ex sola propositione, sicut iam dictum est, quae ita constat: Si tempestas vitanda est, non est navigatio requirenda. Ex sola adsumptione, ut est illud: Si inimicus Sequitur epichirema, descendens de ratiocinatione latior et executior rhetoricis syllogismis, latitudine distans et productione sermonis a dialecticis syllogismis, propter quod rhetoribus datur. Hic autem constat modis tribus.
Abbreviated transcription (Latin):
constat esse ꝑ fectum. Onde magis r& horibus quam dia lesticis conue¬
nire iudicatum est. Ratiocinationis modo sunt duo. primus enthime ma
qui est in ꝑfectais sillogismus atq r& horicus : Secundus epicͥerema qui
est in r&thorids & latior sillogismus. Enthi me matis. membra sunt quinq
primum conuincibile. secundum ostentabile. tertium sententiale:
Quastum exem plabile : Quintum collestiuum: Conuincibile est: quod eui¬
denti ratione conuincitur. sicut fecit cicero promilone: eius igitur mostis
sed &isultoris cuius uitam siput &is ꝑ uos restitui posse nolltis osten¬
tabile est : quod cesta rei de monstratione constringit. sicut cicero incati¬
lena: hic tamen uiuit immoatiam in senatũ uenit. Sententiale est quod
sententia generalis addicit. ut apud terentium : obsequium amicos: ueri¬
tas odium parit. Exemplabile est: quod alicuius exempli comparati¬

Expanded text:
constat esse perfectum; unde magis rhetoribus quam dialecticis conveconstat esse perfectum; unde magis rhetoribus quam dialecticis convenire judicatum est. 8. Ratiocinationis duo sunt modi. Primus enthymema, qui est imperfectus syllogismus, atque rhetoricus. Secundus epicherema, qui est in rhetoricis latior syllogismus. 9. Enthymematis membra sunt quinque: primum convincibile, secundum ostentabile, tertium sententiale, quartum exemplabile, quintum collectivum. 10. Convincibile est quod evidenti ratione convincit, sicut fecit Cicero sedetis ultores, cuius uitam si putetis per uos restitui posse, nolitis. Ostentabile est quod certa rei demonstratione constringit, sicut Cicero in Catilinam: 'Hic tamen uiuit. Viuit? Immo etiam in senatum uenit.' Sententiale est quod sententia generalis adicit, ut apud Terentium: 'Obsequium amicos, ueritas odium parit.' Exemplabile est quod alicuius exempli comparati
Abbreviated transcription (Latin):
sio: Industio est quae res non dubiis captat ad sensionem ȩius cu instituta
est siue inter philosafos siue inter r&thores siue inter sermacinantes :¬
Prapositio industionis estiquae similitudines concedendȩ rei. necessario
unius inducit aut plurium. I latio induftionis est quae & ad sumptio
dicitur quaerem dequa contenditur & cuius causa similitudinis habit&: stin¬
troducit: Conclusio industionis est quae aut concessionem ih lationis confirmat
Aut quid exea conficiat undeclarat: Ratiacinatio est oratio: quia id de quo est
quaestio conprobatur. Enthi meni igitur. latine inter p̾tatur mentis con¬
ceptio : quae im ꝑfestum sillogismum solent astigrafi nuncupare Nam in
duabus pastibus eius argumenti forma consistit : quando id quod ad fidem
ꝑtin& faciendam utitur sillogis morum lege p̾terita. ut est illud: S item¬
pestas uitanda est: non est igitur nauigandum: ex sola enimpropositione

Expanded text:
sio. Inductio est, quae rebus non dubiis captat adsensionem eius, cum instituta sio. Inductio est, quae rebus non dubiis captat adsensionem eius, cum instituta est, sive inter philosophos, sive inter rhetores, sive inter sermPropositio inductionis est quae similitudines concedendae rei necessario unius inducit aut plurium. Illatio inductionis est, quae et assumptio dicitur, quae rem de qua contenditur, et cuius causa similitudines habitae sunt, introducit. Conclusio inductionis est quae aut concessionem illationis confirmat, aut quid ex ea conficiatur ostendit. Ratiocinatio est oratio, qua id de quo est quaestio comprobamus. Enthymema igitur est quod Latine interpretatur mentis conceptio, quam imperfectum syllogismum solent artigraphi nuncupare. Nam in duabus partibus haec argumenti forma consistit, quando id quod ad fidem pertinet faciendam utitur, syllogismorum lege ppestas vitanda est, non est igitur navigandum. Ex sola enim propositione
Abbreviated transcription (Latin):
illogis mus grece : latine argumentatio appellatur. Argumentatio
autem dista est quasi argumentisoratio qua inuentum probabile exe¬
quimur Sillogis mus igitur est . pro positionis & ad sumptionis confir¬
mationisq extrema conclusio: aut ex ambigentis in cesto aut exfiducia
compro bantis constat enim tribus pastibus. propositione. ad sumptione
conclusione Propositione : ut puta quod bonum est turpe usu habere non
potest: consensit audiensz ad sum ꝓsit ille: pecunia turpem usũ hab&:
concluditur: ergo pecunia bonum non est. Sillo gismis autem non solum
r&thores. sed maxime dia letici utuntur  lic& a postolus saepe praponat
adsumat confirm& atq concludat : quae ut diximus propriae astis dialec¬
tice & r&thoricae sthit. Sillogis morum apud r&thores principalia genera
duo sunt : industio & ratiacinatio: Industionis membra sunt trea: prima
prapositio : secunda ihlatino : quaȩ & ad sumptio dicitur. Testia conclu¬

Expanded text:
llogismus Graece, Latine argumentatio appellatur. Argumentatio autem dicta est, quasi argutae mentis oratio, qua inventum probabile exequimur. Syllogismus igitur est propositionis et adsumptionis confirmationisque extrema conclusio aut ex ambigentis incerto, aut ex fiducia conprobantis. Constat enim tribus partibus: propositione, adsumptione, conclusione. Propositione, ut puta, quod bonum est, turpem usum habere non potest'. Consensit audiens; adsumpsit ille 'pecunia turpem usum habet'. Concluditur, 'ergo pecunia bonum non est'. Syllogismis autem non solum rhetores, sed maxime dialectici utuntur, licet Apostolus saepe proponat, adsumat, confirmet atque concludat: quae, ut diximus, propriae artis Dialecticae et Rhetoricae sunt. Syllogismorum apud rhetores principalia genera duo sunt: inductio et ratiocinatio. Inductionis membra sunt tria: prima propositio, secunda inlatio, quae et adsumptio dicitur, tertia conclu
Abbreviated transcription (Latin):
nter iestio est uocata quia sermonibus inter iesta idest interposita
affetum commotianimi ex primit: Sicut cũ dicitur ab exultante uua.

Expanded text:
nteriectio vocata, quia sermonibus interiecta, id est interposita, affectum commoti animi exprimit, sicut cum dicitur ab exultante 'va
Abbreviated transcription (Latin):
tumȩq: ad caput litterae ponimus & uocatur distinctio idest disiunstio
quia in tegram separauit sentemiã: hoc quidem apud oratores : c&erũapud
po&as. ubi inuersu postduos pedes syllaba reman&. Com ma est: quia
ibi post scansionem p̃cisio uerbi fasta est Vbi uero postduos podes de
paste orationis nihil super est : colon est : totus autem uersusperiodus
SEN TEN IIARUM

Expanded text:
tumque ad caput litterae ponimus; et vocatur distinctio, id est disiunctio, quia integram separavit sententiam. Hoc quidem apud oratores. Ceterum apud poetas ubi in versu post duos pedes syllaba remanet, comma est, quia ibi post scansionem praecisio verbi facta est. Ubi vero post duos pedes de parte orationis nihil superest, colon est. Totus autem versus periodussententiarum
Abbreviated transcription (Latin):
ialestica est disciplina ad diseernendas rerum causas inuenta: ipsa est phi¬
lo sophiae speciesi quae logica dicitur idest ratio nalis: diffiniendi. quae¬
rendi & disserendi potens: doc& enim in pluribus generibus quaestianum :¬
quem ad modum disputando uera & falsa duudicentur: hanc quidem primi phi¬
losofi in suis ditionibus habuerunt : non tamenadastis redegere peritiam: post
hos aristotiles ad regulas quasdam argumenta huius dostrine augmenta ꝑduxit :¬
& dialesticam nuncupauit: pro eo quod in eade dictis disputatur Nam leston
distio dicitur: ideo autem post r&thoricam displinam dialestica sequitur: qua
in multis utraq communia ex istunt
XXIII DE DIEFERENLIA

Expanded text:
ialectica est disciplina ad discernendas rerum causas inventa. Ipsa est philosophiae species, quae logica dicitur, id est, rationalis, definiendi, quaerendi, et disserendi potens. Docet enim in pluribus generibus quaestionum quemadmodum disputando vera et falsa dijudicentur. 2. Hanc quidem primi philosophi in suis dictionibus habuerunt, non tamen ad artis redegere peritiam. Post hos Aristoteles ad regulas quasdam hujus doctrinae argumenta perduxit, et dialecticam nuncupavit pro eo quod in ea de dictis disputatur; nam λεκτὸν dictio dicitur. 99 Ideo autem post rhetoricam disciplinam dialectica sequitur, quia in multis utrique communia existunt. CAPUT XXIII. De differentia
Abbreviated transcription (Latin):
in prumptu sit comprehendere impossibile Nam membranis r&entis quas
Adherescit memoriaes distionis. ac mox repositis recordatio nominis eleua

Expanded text:
in promptu sit, comprehendere impossibile. 2. Nam membranis retentis, quasi adhaerescit memoriae series dictionis; ac mox repositis, recordatio omnis ela
Abbreviated transcription (Latin):
herentes humo cairuatos interrã. & ea quae inimo sunt cogitan¬
tes & in rebus transe untibus spem ponentes. transiliuit canendo
iste quiuo caturtransiliens Eman accipiens uł formido eorũ
Ethã

Expanded text:
erentes humo, curvatos in terram, et ea quae in imo sunt cogitantes, et in rebus transeuntibus spem ponentes transilivit canendo iste, qui vocatur transiliens. Eman accipiens, vel formido eorum. Etha
Abbreviated transcription (Latin):
sae pe enim in probi ex sistunt &iam mulieribus & earum ꝑagunt
concubitum : quos daemones gallidusios nuncupant. quia assiduge
hanc ꝑ agunt in munditiam iquem autem uulgus incubanem uocaN
Hunc romani faunum st carium dicunt. Adquem oratius dicit :
faunenim pharum fugientium amator. ꝑ meos fines & a prica
rura lenis incaedas EXPLICIT UBER OCTAUUS

Expanded text:
Saepe enim improbi existunt, etiam mulieribus, et earum peragunt Saepe enim improbi existunt, etiam mulieribus, et earum peragunt concubitum, quos daemones Galli Dusios nuncupant, quia assidue hanc peragunt immunditiam. 104. Quem autem vulgo Incubonem vocant, hunc Romani Faunum Ficarium dicunt, ad quem Horatius dicit: Faune Nympharum fugientum amator, Per meos fines, et aprica rura Lenis incedas. LIBER NONUS
Abbreviated transcription (Latin):
& penates dictiquodessent inpenetrabilibus idest insecr& is
Hii dii quo modo uocabantur uelquae nomina habuerint igno¬
ratur Manes deos mostuorum dicunt: q̃ uorum potestatem In¬
ter lunam & terram ad serunt a quibus & mane dictum existi¬
siue quia late manant perauras. siue quia mites sunt in mani¬
bus contrario nomine hoc appellantur Apbleius autem ait.¬
eos cata antifra sindicimanes hoc est mites ac modestos. cum sint
terribiles & in manes. ut parcas & eumenidas. Laruas ex homi
nibus factos daemones aiunt : qui meriti mali fuerint: quarum
natura esse dicitur. terrere paruulos. & in angulis garriretene¬
brosis. Lamias quas fabulae tradunt infantes corripere ac
laniare solitas. alaniando specialiter dictas Pilosi quigrece pani¬
te : Latine in cubi appellantur siue in uii ab in eundo passimcũ
animalibus unde & incubi dicuntur ab incubendo hoc est stu prando

Expanded text:
 penates dicti, quod essent in penetralibus, id est, in secretis.  penates dicti, quod essent in penetralibus, id est, in secretis. Hi dii quomodo vocabantur, vel quae nomina habuerint, ignoratur. Manes deos mortuorum dicunt, quorum potestatem inter lunam et terram asserunt: a quibus et mane dictum existisive quia late manant per auras, sive quia mites sunt immanibus, contrario nomine hoc appellantur. Apuleius autem aieos cata antiphrasin dici manes, hoc est, mites ac modestos, cum sint terribiles et immanes, ut Parcas, ut Eumenides. Larvas ex hominibus factos daemones aiunt, qui meriti mali fuerint. Quarum natura esse dicitur terrere parvulos, et in angulis garrire tenebrosis. 102. Lamias, quas fabulae tradunt infantes corripere, ac laniare solitas, a laniando specialiter dictas. 103. Pilosi, qui Graece Panitae, Latine Incubi appellantur; sive Invi ab ineundo passim cum animalibus: unde, et Incubi dicuntur ab incumbendo, 395 hoc est, stuprando.
Abbreviated transcription (Latin):
feriant. & qui& am essȩ nonsinant. Nimfas deas aquarum. pu¬
tant dictas anubibus : Nam ex nubibus aquae unde diriuatũ est
Nim fasdeas aquarum quasi noͣminalimfarum : Ipsas autemdicunt¬
& musas quas & nimfas: nec in merito: namaquaemotus musicem
efficit. Nimfarum apud gentiles uaria sunt uocabula. Nimfas
quippe montium. oreades dicunt: siluarum. driades. fontium
ama driades. camporum maides. maris naides ero as dicunt aiu-¬
none traxisse nomen: grece enim iuno gera appellatur: & ideo
nescio quis filius eius secundum grecorum fabulam eros fuit nun¬
cupatus : Hoc ui delic& uelut mistic& significante fabula. quod
aeriunoni deput &ur. ubi uolunt eroas habitare: quo nomin eap
pellant alicuius meriti animas de functorum quasi ero as. id est
uiros aerios & caelo dignos: propter sapientiam & fostitudinem :¬
dicunt: penates gentiles dicebant omnes :ꝰ quos domicolebant:¬

Expanded text:
feriant et quietam esse non sinant. Nymphas deas aquarum puferiant et quietam esse non sinant. Nymphas deas aquarum putant, dictas a nubibus. Nam ex nubibus aquae, unde derivatum est. Nymphas deas aquarum, quasi numina lympharum. Ipsas autem dicunt et Musas quas et nymphas, nec inmerito. Nam aquae motus musicen efficit. Nympharum apud gentiles varia sunt vocabula. Nymphas quippe montium Oreades dicunt, silvarum Dryades, fontium Hamadryades, camporum Naides, maris Nereides. Heroas dicunt a Iunone traxisse nomen. Graece enim Iuno Ἥρα appellatur. Et ideo nescio quis filius eius secundum Graecorum fabulam ἥρως fuit nuncupatus; hoc videlicet velut mysticum significante fabula, quod aer Iunoni deputetur, ubi volunt pellant alicujus meriti animas defunctorum, quasi aeroas, id est, viros aerios et coelo dignos propter sapientiam et fortitudinem. Penates gentiles dicebant omnes deos, quos domi colebant: et