comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
głistas designent: ipsa uniꝰcuiusq
libri eũnglici exordia testantur.
morem indeserto. recte ꝑ leonem
marcꝰ: qr a sacͥficio exorsus ẽ. bene
ꝑ uitulum lucas. qr uͦ adiuinitate
ũbi cepit. digne ꝑ aqͥlam significat᷑
iołs: qui dic̃ in pͥticipio erat u̾bum.⁊
u̾bum erat apud dm̃. ⁊d̾s erat u̾bum
Qui dum in ip̃am diuinitatis sub̾am
redemptoris nr̃i. ipse aũ redemptor
nr̃ caput ẽ omnium electoꝵ: ꝑ hoc qd̾
membra eiꝰ figurata sunt. nicħ obstat
si etiam in his omnib ⁊ ip̃e signetur.
p̃e enim unigenit᷑ di filiꝰ ueraciter
factꝰ ẽ homo: ip̃e insacͥficio nr̃e redẽp¬
tionis dignatus ẽ mori ut uitulus.
ip̃e ꝑuirtutẽ sue fortitudinis sur¬
rexit ut leo. Leo etiam aꝑtis oculis
dormire ꝑhibetur. qr imp̃a morte
in qua ex humanitate redemptor
ñr dormire potuit. ex diuinitate
sua iminortalis ꝑ manendo uigila¬
uit. Ip̃e etiam pꝰt resurrectionẽ suã
ascentlens in cclos: insuꝑiorib ẽ ele

Expanded text:
gelistas designent, ipsa uniuscujusque libri evangelici exordia testantur. quia per clamorem in deserto, recte per leonem Marcus; quia a sacrificio exorsus est, bene per vitulum Lucas; quia vero a divinitate Verbi coepit, digne per aquilam significatur Joannes. Qui dicens: In principio erat Verbum, Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . » Dum ipsam divinitatis substantiam Redemptoris nostri, ipse autem Redemptor r caput est 1201 omnium electorum, per hoc quod membra ejus figurata sunt, nihil obstat si etiam in his omnibus et ipse signetur. Ipse enim unigenitus Dei Filius veraciter factus est homo; ipse in sacrificio nostrae redemptionis dignatus est mori ut vitulus: ipse per virtutem suae fortitudinis surrexit ut leo. Leo etiam apertis oculis dormire perhibetur, quia in ipsa morte in qua ex humanitate Redemptor noster dormire potuit, ex divinitate sua immortalis permanendo vigilavit. Ipse etiam post resurrectionem suam ascendens ad c
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ẽ aũ qđ esau tarde ad patrẽ redit
nͥ qđ iudaicus ppł̃s ad placandum dũm
sero reu̾titur.: Cui ⁊ hoc inbenedictione
dr. Tempꝰq erit ut soluatur iugum
de collo tuo: qr aseruitute pecc̃i iuda icꝰ
ppłs in fine libãbit. sic̃ scͥptum ẽ. Bonec
plenitudo gentium introiret: isic omĩs

Expanded text:
Quid est autem quod Esau tarde ad patrem redit, Quid est autem quod Esau tarde ad patrem redit, nisi quod Judaicus populus ad placandum Dominum sero revertitur? Cui et hoc in benedictione dicitur: Tempusque erit cum solvatur jugum de collo tuo, quia a servitute peccati Judaicus populus in fine liberatur, sicut scriptum est: Donec plenitudo gentium int
Abbreviated transcription (Latin):
uant. rcelestis regni purpuram inm̃te
seruant. Alit̾ redolet spica cum ad
maturitatẽ ꝑducitur: qr bonorum
oꝑum ꝑfectio ad sacietatem eorum qͥ
iustitiam esuriunt p̃parat ar. Quia
gͦ gentilis ppłs in electis iuis u̾q per
mundum sparsus ẽ. ⁊ex eis uirtutib
qͣs agit. omnes qͥ intelligunt odore bo¬
ne opinionis replet: dicatur recre. odor
filui mei sic̃ odor agͥ pleni. S qr easdẽ
uirtutes ex semetip̃o non ħt: adiungat.
Cui benedixit dñs ds̃. Et qm̃ isdem elec¬
torum ppłs ꝑ qͦsdam etiam incontem¬
platione surgit. ꝑ quosdam uͦ in actuie
uite solumm oꝑa pinguescit: recte illic
additur. Det t̾ dñs de rore celi yde
pinguedine terre habundantiã. Ros
enim desuꝑ ꝯsubtilit̾ cadit. Et totiens
de rore celi accipimꝰ. qͦtiens ꝑ infusionẽ
contemplationis intime. de suꝑnis aliqͥd
tenuit᷑ uidemꝰ. Cum uͦ bona oꝑa ⁊̃ ꝑ corpꝰ¬
agimꝰ: de terre pinguedine ditamur.

Expanded text:
vant, et coelestis regni purpuram in mente vant, et coelestis regni purpuram in mente servant. Aliter redolet spica, cum ad maturitatem perducitur, quia bonorum operum perfectio ad saturitatem eorum qui justitiam esuriunt praeparatur. Quia ergo gentilis populus in electis suis ubique per mundum sparsus est, et ex eis virtutibus quas agit omnes qui intelligunt odore bonae opinionis replet, dicatur recte: Ecce odor filii mei, sicut odor agri pleni . Sed quia easdem virtutes ex semetipso non habet, adjungit: Cui benedixit Dominus Deus. Et quoniam iisdem electorum populus per quosdam etiam in contemplationem surgit, per quosdam vero in activae vitae solummodo opere pinguescit, recte illud additur: Det tibi Deus de rore coeli, et de pinguedine terrae abundantiam . Ros enim desuper subtiliter cadit, et toties de rore coeli accipimus, quoties per infusionem contemplationis intimae aliquid tenuiter videmus. Cum vero bona oagimus, de terrae pinguedine ditamur.
Abbreviated transcription (Latin):
cam ⁊ inpresenti ꝑ gr̃am non uidit. qr
tunc inerrore dereliquit. ⁊ tam̃ qr hanc
quandoq collecturas erat ꝑ benedictio¬
nis gr̃am p̃uidit: Unde ⁊eidem iacob
gentił ppłi figuram tenenti: in bene dic¬
tione dr̃. Ecce odor filii mei: sic̃ odor
agri pleni cui benedix̃ dñs ds. Sic̃ eñ
in euangłio u̾itas dic̃ : ager ẽ hic mun¬
dus. Et qr gentilis ppłs ad fidem ꝑduc¬
tus. ꝑ electos suos in uniu̾so mundo rur¬
tutib redolet: odor filii. odor ẽ agͥ pleni.
AIlit̾̃ namq redolet flos uue: qr magna
ẽ uirtꝰ ⁊opinio p̃dicatorum. qͥ debriant
mentes audientium. Alit̾ flos oliue:
⁊ lucet. Alit̃ flos rose: qr mira ẽ fraglan¬
tia que rutilat ⁊ redolet excruore mr̃m.
Alit̾ flos lilii: qr candida uita carnis ẽ de
incorruptione uirginitatis. Alit̃ flos
uiole: qr magna ẽ utrtus humilium
qͥ ex desidĩo loca ultima tenentes. se ꝑ
humilitatem aterra inaltum ñ suble¬

Expanded text:
eam et in praesenti per gratiam non vidit, quia eam et in praesenti per gratiam non vidit, quia tunc in errore dereliquit, et tamen quia hanc quandoque collecturus erat, per benedictionis gratiam praevidit? Unde et eidem Jacob, gentilis populi figuram tenenti, in benedictione dicitur: Ecce odor filii mei sicut odor agri pleni, cui benedixit Dominus Deus . Sicut enim in Evangdus ; et quia gentilis populus ad fidem perductus, per electos suos in universo mundo virtutibus redolet, odor filii odor est agri pleni. Aliter namque olet flos uvae, quia magna est virtus et opinio praedicatorum, qui inebriant mentes au lucet. Aliter flos rosae, quia mira est fragrantia, quae rutilat et redolet ex cruore martyrum. Aliter flos lilii, quia candida vita carnis est de incorruptione virginitatis. Aliter flos violae, quia magna est virtus humilium, qui ex desiderio loca ultima tenentes se per humilitatem a terra in altum non suble
Abbreviated transcription (Latin):
patricibum boni oꝑis offerret. ⁊ bñdic¬
tionem maioris fr̃is acciꝑet. Qui eosdẽ
cibos ex domesticis animalib prebuit:
qr gentilis ppłs placere deo de ext̾iorib
manꝰ ac brachia. ⁊collum edinis pellib
texit. nͥ qđ hedus ꝓpecc̃o offerri consue¬
uit. ⁊ gentił ppłs carnis qͥdem in se pec¬
cata mactauit. s cooptum se peccatis
carnalib ꝯfiteri ñ crubuit: Quid est
nisi qđ sacre scͥpture preceptis que maioꝵri
ppło data fuerant in bona oꝑatione ue¬
stitꝰ ẽ. ⁊eis minor indomo utitur. qͣ
maior foras exiens intus reliquit
Q uia illa gentilis ppłs precepta tenet in
mente: que uidaicus ppłs ħre ñ potuit
dum solam in eis bitt̾am attendit. Et
quid ẽ qđ isaac eundem filium nescit
quem bñdiẽ. nͥ hoc qđ de gentili ppło
dñs ꝑ psalmistam dic̃. ppłs quem nõ
cognoui serunut inͥ. ob aucditu auris¬
predic̃et gentilitati gr̃am pre rogandã.

Expanded text:
patri cibum boni operis offerret, benedicpatri cibum boni operis offerret, benedictionemque majoris fratris acciperet. Qui eosdem cibos ex domesticis animalibus praebuit, quia gentilis populus placere Deo de exterioribus manus ac brachia et collum haedinis pellibus texit, nisi quod haedus pro peccato offerri consuevit? Et gentilis populus carnis quidem in se peccata mactavit, sed coopertum se peccatis carnalibus confiteri non erubuit Quid est nisi quod sacrae Scripturae praeceptis, quae majori populo data fuerant, in bona operatione vestitus est? et eis minor in domo utitur, quae major foras exiens intus reliquit, quia ille Gentilis populus praecepta tenet in mente, quae Judaicus populus habere non potuit, dum solam in eis litteram attendit. Et quid est, quod Isaac eumdem filium nescit, quem benedicit, nisi hoc quod de Gentili populo Dominus per Psalmistam dicit: Populus, quem non cognovi, servivit mihi, ob ediceret gentilitati gratiam praerogandam,
Abbreviated transcription (Latin):
Et ip̃a que paruuli iuxta litt̾am intel¬
ligunt docti uiri ꝑ sp̃alem intelligen¬
tiam in altum ducunt. Quris namq
paruulorum infacto esau ⁊ iacob qd̃
alter aduenatum mittitur ut benedi¬
catur. alter uero ꝑ suppositionẽ matͥs
apatre benedicitur. mͥuxta sacre lecti¬
onis historiam pascitur: In qua ui¬
delices historia. si adintellectum paulo
subtiliꝰ astͥngatur: uidet qr iacob pͥmo¬
geniti benedictionẽ non ꝑfraudem sub¬
irpuit. s ut sibi debitam accepit: qͣm
concedente fr̃e date lentis mercede
emerat. At uͦ siquis altius sentiens ut᷑¬
rumq facta uelit ꝑ allegorie archana
discutere: ꝓtinus abhistoria inmist̾iũ
surgit. Quid ẽ enim qđ isaac de maioriᷤᷤ
filii sui uenatione uesci concupiscit. nͥ
pasci desidãuit: S illo tardante mino¬
rem rebecca sub posuit: quia dum iudal¬
cus ppłs bona oꝑa foras querit. gentilẽ
ppłm inat̾ gr̃a instruxit: ut omĩp̃nti

Expanded text:
et ipsa quae parvuli juxta litteram intelet ipsa quae parvuli juxta litteram intelligunt, docti viri per spiritalem intelligentiam in altum ducunt. Quis namque parvulorum in facto Esau et Jacob, quod alter ad venatum mittitur ut benedicatur, alter vero per suppositionem matris a patre benedicitur , nisi juxta sacrae lectionis historiam pascitur? In qua videlicet historia si ad intellectum paulo subtilius astringatur, videt quia Jacob primogeniti benedictionem non per fraudem subripuit, sed sibi debitam accepit, quam, concedente fratre, datae lentis mercede emerat. 3. At vero si quis altius sentiens utrorumque facta velit per allegoriae arcana discutere, protinus ab historia in mysterium surgit. Quid est enim quod Isaac de majoris filii sui venatione vesci concupiscit, nispasci desideravit? Sed illo tardante, minorem Rebecca supposuit, quia dum Judaicus populus bona opera foris quaerit, gentilem populum mater gratia instruxit, ut omnipotenti
Abbreviated transcription (Latin):
suis dicit. Que dico uobis in tenebriᷤ
dicite in lumine: id ẽ aꝑte exponite
que in allegoriarum obscuritatibus
auditis. Magne uͭ utilitatis ẽ ipsa
obscuritas el oquiorum dr. qr exercet
sensum. ut fatigatione dilatetur. ⁊ exer¬
citatus capiat. qđ capere non posset
ociosus. Habet qͦ adhuc maius aliud
quia seͥpture facre intelligentia. que sum
cunctis eẽt aꝑta uilesceret: in quib dã
locis obscuriorib tanto maiori dulce¬
dine inuenta reficit: quanto maiori
labore fatigat animum quesita. Rece
enim scĩ ezechielis nunc uoce dicitui:
Tumq aspicerem animalia: apparuit
rota una suꝑ terram. Quid aũ rota
nͥ sacram seͥpturam signat. que ex oĩ
parte adauditorum mentes uoluitur:
Et nullo erroris angulo. apredicotionis
sue uia retinetur: Ex omni aũ parte
ꝯhumilit̾ incedit. Circulus quippe
p̃ceptorum illius. mͦ sursum mͦ deorsũ
ẽ: qr ip̃a que ꝑfectiorib sp̃alit᷑ dicun¬
tur. infirmis iuxta litt̾am congruunt.

Expanded text:
is dicit: Quae dico vobis in tenebris, dicite in lumine ; id est, aperte exponite quae in allegoriarum obscuritatibus auditis. Magnae vero utilitatis est ipsa obscuritas eloquiorum Dei, quia exercet sensum ut fatigatione dilatetur, et exercitatus capiat quod capere non posset otiosus. Habet quoque adhuc aliud majus, quia Scripturae sacrae intelligentia, quae si in cunctis esset aperta vilesceret, in quibusdam locis obscurioribus tanto majore dulcedine inventa reficit, quanto majore labore fatigat animum quaesita. Ecce enim sancti Ezechielis nunc voce dicitur:umque aspicerem animalia, apparuit rota una super terram. 2. Quid autem rota, nisi sacram Scripturam signat, quae ex omni parte ad auditorum mentes volvitur, et nullo erroris angulo a praedicationis suae via retinetur? Ex omni autem parte et humiliter incedit. Circulus quippe praeceptorum illius modo sursum, modo deorsum est, quae perfectioribus spiritaliter dicuntur, infirmis juxta litteram congruunt;
Abbreviated transcription (Latin):
cens dñi adeiꝰ regnum ingreditur. n
bene pͥus opetur: Sine contemplatiua
g uita intrare possunt ad celestem pa¬
triam: qͥ boua que possunt opari non
neglegunt. Sine actiua au intrare
non possunt: si negligunt opari que
possunt. Illa gͦ in necessitate. hec i
uoluntate ẽ: illa in seruitute. ista in
libtate. Hinc ẽ enim qđ admoysen
qr. Si emeris seruum hebreum. ser
anins scruiet tͥ: septimo egredietur
liber gratis. Cum quali ueste intuerit.
cumtali exeat. Si habens uxorem.
uxor egrediauir simul. Sinautem Añs¬
dederit illi uxorem. ⁊ peperit filios
fillas mulier ⁊ lib̾i eiꝰ erunt dñi sui ap̃e
uͦ ex ibit cum uestimento suo. Qa st
dix̃it seruus diligo dñm meum et
uxoren ac lib̃os. ñ egrediar liber:
offeret eum dñs dnis. ⁊ applicabit᷑
ad hostium ⁊ postes. ꝑforabitq aurẽ
eiꝰ subula: herit ei seruus in scłm.¬

Expanded text:
cens Deum, ad ejus regnum ingreditur, nisi cens Deum, ad ejus regnum ingreditur, nisi bene operetur? Sine contemplativa ergo vita intrare possunt ad coelestem patriam, qui bona quae possunt operari non negligunt. Sine activa autem intrare non possunt, si negligunt bona operari quae possunt. Illa ergo in necessitate, haec in voluntate est. Illa in servitute, ista in libertate. Hinc est enim quod ad Moysen dicitur: Si emeris servum Hebraeum, sex annis serviet tibi, in septimo egredietur liber gratis. Cum quali veste intraverit, cum toli exeat. Si habens uxorem, et uxor egrediatur simul. Sin autem dedemulier et liberi ejus erunt domini sui, ipse vero exibit cum vestitu suo. Quod si dixerit servus: Diligo dominum meum et uxorem ac liberos, non egrediar liber: offeret eum dominus diis, et applicabitur ad ostium et postes, perforabitque aurem ejus subula, et erit ei servus in s
Abbreviated transcription (Latin):
martha scilicet y maria. Martha nenim
satagebat cura frequens ministium. ma¬
ria autem sedebat ad pedes dñi ⁊ u̾ba eiꝰ
audiebat. Erat una intenta opi: alcera
contemplationi. Una actiue seruiebat.
pexterius minist̾ium: altera contempla¬
tiue ꝑsuspensionem cordis in u̾bum.
Et q̃muis actiua bona sit. melior tamen
ẽ contemplatiua: qi ista cum mortali
uita deficit. illa uͦ in immortali uita
plenius ex crescit Unde đr. Maria op¬
timam partem elegit: que non aufere¬
tur abea. Quia gͥ actiua minor est
m̃ito qͣm contemplatiua: recte nunc
đr. Manus hominis sub pennis eoꝵ.
am ꝯsi ꝑ actiuam honi aliquid agimꝰ
adceleste tam̃ desid̾ium ꝑ contẽplati¬
uam uolamus. Unde ⁊apud moy sẽ
actiua seruitus: contemplatiua autẽ
lib̾tas uocatur. Et cum utreq uite
ex dono sint gre: quã diutam̃ inter
ꝓeimos uiuimus una nob in necessita¬
te ẽ. alta in uoluntate. Qͥs enun agnoᷤᷤ¬

Expanded text:
Martha scilicet et Maria. Martha etenim Martha scilicet et Maria. Martha etenim satagebat circa frequens ministerium; Maria autem sedebat ad pedes Domini, et verba ejus audiebat . Erat ergo una intenta operi, altera contemplationi. Una activae serviebat per exterius ministerium, altera contemplativae per suspensionem cordis in verbum. Et quamvis activa bona sit, melior tamen est contemplativa, quia illa cum mortali vita deficit, ista vero in immortali vita plenius excrescit. Unde dicitur: Maria optimam partem elegit, quae non auferetur ab ea . Quia igitur activa minor est merito, quam contemplativa, recte nunc dicitur: Manus hominis sub pennis eorum. Nam etsi per activam boni aliquid agimus, ad coeleste tamen desiderium vam volamus. Unde et apud Moysen activa servitus, contemplativa autem libertas vocatur. Et cum utraeque vitae ex dono sint gratiae, quamdiu tamen inter proximos vivimus, una nobis in necessitate est, altera in voluntate. Quis enim cognos
Abbreviated transcription (Latin):
denter intelligit qđ agat. ⁊ fortiter
agit qđ intellixerit. iam ꝓculdubio
iustus ẽ. S eius iustitiam tempantia
sequi debet: qr plerumq iustitia simo.¬
dum non habet. in crudelitatẽ cadit.
psa gͦ iustitia uere iustitia ẽ. que tempe¬
rantie freno moderatur: ut in zelo quo
quisq feruet. sit etiam temꝑans. ne li
plus ferueat ꝑdat iustitiam. Quuis ser¬
uare moderamina ignorat. Due autẽ
sunt scõrum predicatorum uite: actiua
seilicet ⁊ contemplatiua. S actiua por
ẽ tempore qͣm contemplatiua: ex bono
enu ope tenditur ad contemplationẽ.
Contemplatiua aũ maior ẽ merito qͣm
actiua: qr ħ inusu presentis opis labo¬
rat. illa uͦ sapore intimo uenturã iam
requiem degustat. Qͥd itaq ꝑmanus
nͥ actiua. ⁊ quid ꝑ pennas nͥ contem¬
platiua uita signatur: Manus ergo
hominis subpennis eorum ẽ: id ẽ uurtꝰ
opis subuolatu contemplationis. Qđ
bene in euangłio due mulieres designãt.

Expanded text:
dentedenteagit quod intellexerit, jam procul dubio justus est. Sed ejus justitiam temperantia sequi debet, quia plerumque justitia si modum non habet in crudelitatem cadet, ipsa ergo justitia vere justitia est, quae se temperantiae freno moderatur, ut in zelo quo quisque fervet sit etiam temperans, ne si plus ferveat perdat justitiam, cum servare moderamina ignorat. Duae autem sunt sanctorum praedicatorum vitae, activa scilicet, et contemplativa; sed activa prior est tempore quam contemplativa, quia ex bono opere tenditur ad contemplationem. Contemplativa autem major est merito quam activa, quia haec in usu praesentis operis laborat, illa vero sapore intimo venturam jam requiem degustat. Quid itaque per manus nisi activa, et quid per pennas nisi contemplativa vita signatur? Manus ergo hominis sub pennis eorum est, id est virtus operis sub volatu contemplationis. Quod bene in Evangelio duae illae mulieres designant,
Abbreviated transcription (Latin):
uacua uascula unguento sp̃s plena sũt.
que ex paucitate olei solum modo
infusa uidebantur. Qđ dum aliis
atq aliis datur. ⁊ abauditorib fides
accipitur: sarepta mulier uidelicet
scã eccła sub creditoris sui iam debito
hominis subpennis eorum: in qͣtuor
partes. Possunt hoc in loco q̃tuor par¬
oriens. occidens. meridieꝰ ⁊ septẽtrion:
qr sc̃orum predicatio auetore deo in
cunctis mundi partib ẽ egressa. Pos¬
sumus etiam ꝑ quatuor partes. pͥnci¬
pales .iiiͬ. uirtutes accipe. ex quib reli¬
que uirtutes oriuntur. uidelicet pru¬
dentiam. fortitudinẽ. iustitiã atq tẽ¬
ꝑantiam. Quas nimirũ uirtutes tẽ
ueracit̾ accipimꝰ: cum earum ordinẽ
custodimus. Prima quippe pruden.¬
tia. secła fortitudo. t̾cia uistitia. qͣrta
temꝑantia ẽ. Qͥd enim prodẽe pot̾
prudentia. si fortitudo desit e Scire
yenim cuiqͣm qd̾ non potest facere:
pena magis qͣm uirtus ẽ. S qui pru¬

Expanded text:
vacua vascula unguento spiritus plena sunt, vacua vascula unguento spiritus plena sunt, quae ex paucitate olei solummodo infusa videbantur. Quod dum aliis atque aliis datur, et ab auditoribus fides accipitur, Sareptana mulier, videlicet sancta Ecclesia, sub creditoris sui jam debito hominis sub pennis eorum in quatuor partes. 7. Possunt hoc in loco quatuor parOriens, Occidens, Meridies, et Septentrio, quia sanctorum praedicatio auctore Deo in cunctis mundi partibus est egressa. 8. Possumus etiam per quatuor partes principales quatuor virtutes accipere, ex quibus reliquae virtutes oriuntur, videlicet prudentiam, fortitudinem, justitiam atque temperantiam. Quas nimirum virtutes tunc veraciter accipimus, cum earum ordinem custodimus. Prima quippe prudentia, secunda fortitudo, tertia justitia, quarta temperantia est. Quid enim prodesse potest prudentia, si fortitudo desit? Scire etenim cuiquam quod non potest facere poena magis quam virtus est. Sed qui pru
Abbreviated transcription (Latin):
corde audientis ẽ. Et auditor bonus
inde profert post modum maguam¬
messem scientie: unde parum prius
acceꝑit semen lingue. Cui rei congru¬
it factum inuidua abhelisco ꝓpħa mira¬
culum que ne duos filios auferente
creditore amitteret ꝓpħe dictis obedi¬
uit. N ex eo qđ parum olei habebat.
ꝑ uasa uacua infudit: Que cuncta pꝰt
usq ad sũmum repleta sunt n ex eoꝵ
repletione mulier a creditoris sui de¬
bito ẽ soluta. Que uidelicet mulier.
qͣm aliam nisi sc̃ãm eccłam signat.
duorum ppłorum id ẽ iudaici ⁊genti¬
lis. quasi duorum filiorum matreme
a creditore acceꝑat: ⁊ duos qͦs infide
genuit amutere filios timebat. Sed
o bediens. ex paruo qd habebat oleo uasa
uacua infudit: qr dum ab unius ore doc¬
toris. parum quid de amore diinita
tis multoꝵ uacue mentes audiunt. ex¬
ub̾ante gr̃a unguento diuim amoris
usq ad summum replentur. Et iam
nunc multoꝵ corda que pͥus fuerant

Expanded text:
corde audientis est. Et auditor bonus corde audientis est. Et auditor bonus inde profert postmodum magmessem scientiae, unde parvum prius acceperat semen linguae. Cui rei bene concinit factum in vidua ab Elisaeo propheta miraculum, quae, ne duos filios auferente creditore amitteret, prophetae dictis obedivit, et ex eo quod parum olei habebat, per vasa vacua effudit, quae cuncta post usque ad summum repleta sunt, et ex eorum repletione mulier a creditoris sui debito est soluta . Quae videlicet mulier quam aliam nisi sanctam Ecclesiam signat, duorum populorum, id est Judaici et gentilis, quasi duorum filiorum matrem? a creditore acceperat, et duos quos in fide genuit amittere filios timebat. Sed e praeceptis, obediens, ex parvo quod habebat olei vasa vacua infudit, quia dum ab unius ore doctoris partis multorum vacuae mentes audiunt, exuberante gratia, unguento divini amoris usque ad summum replentur. Et jam nunc multorum corda quae prius fuerant
Abbreviated transcription (Latin):
qr eos quos incorde tetig̾int incendunt.
Considandum qͦ ẽ: qđ scintille subtiles
ualde ꝯtenues sunt: Quia cum predi¬
catores scĩ de celesti patria locuntur.
non tantum ualent. aꝑrre u̾bo: qͣntum
possunt ardere desidio. Ex eorum gͦ
lingua q̃si qͥdam ad nos scintille ueni¬
unt: qr de celesti patria ineorum uoce
uix tenue aliquid cognoscitur. qd tam̃
ab cis non tenuit amatur. Neq enim
celestem głam aut tantum uidere suf¬
ficiunt qntum ẽ: aut tantum loqui p̃¬
ualent qͣntum uident. Candens gͥ es
scintillas proicit: qͣndo uix tenuiter
p̃dicator loqui sufsicit hoc unde  fortit᷑
ignescit. Diundaũ pietate agitur:
ut ex eis scintillis tenuissimis audien¬
tis animus in flammet᷑: Quia sunt qͥ¬
dam qui dum parua audiunt. maio¬
ri desidĩo replentur. Et in de ꝑfecte
in di amore ardent: unde uix tenuis¬
simas u̾borum scintillas acceperint.
Uerbum quippe predicationis. semen in

Expanded text:
quia eos quos in corde tetigerint, incendunt. quia eos quos in corde tetigerint, incendunt. Considerandum quoque est quod scintillae subtiles valde et tenues sunt. Quia cum praedicatores sancti de coelesti patria loquuntur, non tantum valent aperire verbo, quantum possunt ardere desiderio. Ex eorum ergo lingua, quasi quaedam ad nos scintillae veniunt, quia de coelesti patria in eorum voce vix tenue aliquid cognoscitur, quod tamen ab eis non tenuiter amatur. Neque enim coelestem gloriam aut tantum videre sufficiunt quantum est, aut tantum loqui praevalent quantum vident. Candens ergo aes scintillas projicit, quando vix tenuiter praedicator loqui sufficit hoc unde ipse fortiter ignescit. Divina autem pietate agitur, ut ex ipsis scintillis tenuissimis audientis animus inflammetur. Quia sunt quidam, qui dum parva audiunt majore desiderio replentur, et inde perfecte in Dei amore ardent, unde vix tenuissimas verborum scintillas acceperint. Verbum quippe praedicationis, semen in
Abbreviated transcription (Latin):
in historia litteram suscipiunt. aliq̃n
uͦ ꝑ significationẽ litẽ sp̃m requirunt.
Et m bona facta patrum precedentium
sic̃ iuxta luteram inueniunt imitant᷑:
mͦ q̃dam q̃ iuxta historiã imitanda
non sunt. sp̾alit̾ in telligunt. ⁊ ad pro¬
fectum tendunt. Quid gͦ aliud p̃dica¬
tores sc̃ĩ in suo oꝑe facrunt. nͥ in pede
ungłam findunt: De quib apte ad¬
huc subditur. Et scintille qͣsi aspectus
eris candentis. Es metallũ ualde so¬
norum ẽ. Et recte uoces predicantium
eri comparant᷑: qr in omnẽ terram exi¬
uit sonus eorum. ⁊infines orbis t̾re
u̾ba corum. Bene aũ es candens dicit᷑.
qr uita p̾dicantium sonat ⁊ardet. Ar-¬
det enum desidio: sonat u̾bo. Es gͦ can¬
dens ẽ: p̃dicatio accensa. S de candẽ¬
ti ȩre scintille ꝓdeunt: qr de corum ex¬
hortationib u̾ba flammantia ad aureᷤᷤ
audientium ꝓcedunt. Recte aũ predi-¬
catorum u̾ba scintille appellate sunt:

Expanded text:
in historia litteram suscipiunt, aliquando in historia litteram suscipiunt, aliquando vero per significationem litterae spiritum requirunt, et modo bona facta patrum praecedentium, sicut juxta litteram inveniunt, imitantur, modo quaedam quae juxta historiam imitanda non sunt, spiritaliter intelligunt, et ad profectum tendunt. Quid aliud praedicatores sancti in suo opere, nisi in pede ungulam findunt, de quibus adhuc aperte subditur: « Et scintillae quasi aspectus aeris candentis. » Aeris metallum valde sonorum est. Et recte voces praedicantium aeri comparantur, quia « in omnem terram exivit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum . » Bene autem aes candens dicitur, quia vita praedicantium sonat et ardet. Ardet enim desiderio, sonat verbo. Aes ergo candens est praedicatio accensa. Sed de candente aere scintillae prodeunt, quia de eorum exhortationibus verba flammantia ad aures audientium procedunt. Recte autem praedicatorum verba scintillae appellatae sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
retur: recte subiungitur. Et plan¬
ta pedis eorum: planta pedis uituli.
Quia enim p̾dicatores scĩ boum nomi¬
ne designant᷑: docet paulus apłs
legis testimonium exponens.
Non obturabis os boui trituranti. In
scĩs predicatorib planta pedis ẽ uituli.
scilicet mature incedens. ⁊ fortis : di¬
iusa. Quia unusquisq p̃dicator et
uenationem habet inmaturitate. et
fortitudinem inope: ⁊diuisionem un¬
gule indiscretione. Non enim facile
predicatio eiꝰ accipitur: si leuis inno¬
rib ẽẽ uideatur. Et nulla erit maturi¬
tatis ostensio: si contͣ adu̾sa omnia ñ
affuerit oꝑis fortitudo. Uirtutis aũ
m̃itum ipsa fortitudo opis amittit:
si discreta in intellectu ñ fu̾it. Ecce
cnim sacram scͥpturam legimꝰ: si om̃a
ad litterã sentiamꝰ. uirtutẽ discretionis
amittimus. Si omnia adspãlem allego¬
riam ducimꝰ: similit̾ in discretionis
stultitia ligamur. legunt enim sa¬
cra eloquia predicatores sc̃: ⁊ aliqͣndo

Expanded text:
retur, recte subjungitur: « Et planta pedis eorum quasi planta pedis vituli. » Quia enim praedicatores sancti boum nomine designantur, docet Paulus apostolus, legis testimonium exponens: « Non obturabis os bovi trituranti . In sanctis ergo praedicatoribus planta pedis est vituli, scilicet et mature incedens et fortis et divisa. Quia unusquisque praedicator et venerationem habet in maturitate, et fortitudinem in opere, et divisionem ungulae in discretione. Non enim facile praedicatio ejus accipitur, si levis in moribus esse videatur. Et nulla erit maturitatis ostensio, si contra adversa omnia non adfuerit operis fortitudo. Virtutis autem meritum ipsa fortitudo operis admittit, si discreta in intellectu non fuerit. Ecce enim sacram Scripturam legimus, si omnia ad litteram sentiamus, virtutem discretionis amittimus, si omnia ad spiritalem allegoriam ducimus, similiter indiscretionis stultitia ligamur, legunt enim sacra eloquia praedicatores sancti et aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
Ad ueniet autem dies dñĩ ut fur:
inqua çȩli magno impetu transibt᷑.
elementa uͦ calore soluentur: Cum
hec gͥ omnia dissoluenda sunt. qͣles
opoitet uos ẽẽ in scĩs conuersationibr
& pietatib expectantes . ipperances
in aduentũ diei dñi ꝑquem cȩli arden
tes soluentur. elementa uͦ ignis ardo¬
re tabescent : Habet staturam: cũ
ꝑ paulum nos at̾renis de sideriis erigit
dicens: Mortificate m̃bra ur̃a q̃ sunt
suꝑ t̾ram : forncationẽ. in munditiam.
libidinẽ. concupiscentiam malam. &.

Expanded text:
Adveniet autem dies Domini sicut fur, in qua coeli magno impetu transibunt, elementa vero a calore resolventur. Cum igitur haec omnia dissolvenda sint, quales oportet nos esse in sanctis conversationibus et pietatibus exspectantes et properantes intes solventur, elementa vero ignis ardore tabescent? Habet staturam cum per Paulum nos a terrenis desideriis erigit, dicens: Mortificate membra vestra quae sunt super terram, fornicationem, immunditiam, libidinem, concupiscenti
Abbreviated transcription (Latin):
um quali ueste int̾uerit cum tali exe¬
at⁊ o omnino necesse ẽ ut unusqͥsq
nĩm in hoc qđ incipit ꝑseueret. atq
usq ad finem opis in ea qͣ in choauit
intentione ꝑduret. Ille quippe bene
ud contemplatiuã transit: q in acci¬
ua uita intentionis sue uestem ad
deteriora non mutau̾it. Et sunt non¬
nulli qͥ pͥusqͣm om̃ip̃ntis di seruitio¬
bona oꝑari diligunt. Sunt uero alii
ꝗͥ bona oꝑa postqͣm ad seruitium oĩ¬
potentis dĩ ueñint. discunt. Qui gͦ
oꝑationem bonam ⁊ pͥusqͣm add̃i ser.¬
uitium ueniret hab̾e studuit: hebreꝰ
seruus cum uxore emptꝰ ẽ. E plerũq
is qͥ tał ẽ potest ad contemplatiuam
uitam tͣnsire: ⁊ tam̃ actiuam᷑ deserere:
Unde ⁊ illic subditur. Si habens uxorẽ
⁊ uxor egrediatur simul. Cum eo enĩ
ad lib̾tatem nuxor egreditur: qͣndo
is qͥ ad contemplationẽ ꝑuenit etiã
foris actionem boni oꝑis q̃ prodesse
possit aliis non relinquit. Sin autem

Expanded text:
Cum quali veste intraverit, cum tali exeCum quali veste intraverit, cum tali exeat, quia omnino necesse est unostrum in hoc quod incipit perseveret, atque usque ad finem operis, in ea qua inchoavit intentione, perduret. Ille quippe bene ad contemplativam transit, qui in activa vita intentionis suae vestem ad deteriora non mutavit. Etennulli, qui priusquam omnipotentis Dei servitiobona operari diligunt. Sunt vero alii, qui bona opera postquam ad servitium omnipotentis Dei venerint, discunt. Qui ergo operationem bonam, priusquam ad Dei servitium veniret, habere studuit, Hebraeus servus cum uxore emptus est. Et plerumque is, qui talis est, potest ad contemplativam vitam transire, et tamen activam non deserere. Unde et illic subditur: Si habet uxorem, et uxor egrediatur simul. Cum eo enim ad libertatem et uxor egreditur, quando is, qui ad contemplationem pervenit, etiam foris actionem boni operis, qua prodesse possit aliis, non relinquit. Sin autem
Abbreviated transcription (Latin):
int̾p̃tatur. Et seruus hebreus emit᷑.
Qnunusquisq qui iam ab hoc sclo
mente tͣnsit. seruitio omĩpntis dñi
subditur. Ille yenim uere do serui¬
re appetit: qui abhoc scło mente tnͣ¬
sire didicerit. Sic moyses tͣnsiuit:
ut uidet uisum. Sic dauid cum ui¬
deret impium exaltatum neleuatũ
suꝑ cedros libani: tnsiuuit ꝯecce nõ
erat: Quia iniquorum potentias
ẽe magnum aliqͥd fortasse credimꝰ.
Seruus uͦ hebreus emptus. sex anuis
seruire precipitur. ita ut septimo li¬
ber exeat gratis. Qd enim ꝑsenariũ
numerum uͥ actiue uite ꝑfectio de¬
signatur: Quid ꝑseptenariũ. nͥ con¬
templatio expͥmitur: Sex gͦ annis
seruit ⁊ septimo egreditur liber: qͥ
pactiuam qͣm ꝓfecte exibuerit. add
contemplatiue uite lib̾tatem tͣnsit.
Et notandum qđ gratis liber eg̾dit᷑:
qr hi qui postqͣm omnia fecerint. di¬
cunt se inutiles seruos. eis ꝓculdu¬
bio sic̃ ipsa actiua fuit ex munere:
ita crit ex gra etiã contemplatiua.

Expanded text:
tatur. Et servus Hebraeus emitur quando unusquisque qui jam ab hoc saeculo mente transit servitio omnipotentis Domini subditur. Ille etenim vero Deo servire appetit, qui ab hoc saeculo mente transire didicerit. Sic Moyses transivit, ut videret visum . Sic David cum videret impium exaltatum et elevatum super cedros Libani, transivit, et ecce non erat . Quia iniquorum potentias esse magnum aliquid fortasse credimus, Servus vero Hebrservire praecipitur, ita ut in septimo liber exeat gratis. Quid enim per senarium numerum, nisi activae vitae perfectio designatur? Quid per septenarium, nisi contemplativa exprimitur? Sex ergo annis servit, et septimo egreditur liber, qui per activam, quam perfecte exhibuerit, ad contemplativae vitae libertatem transit. Et notandum quod gratis liber egreditur, quia hi, qui postquam omnia fecerint, dicunt se inutiles servos , eis procul dubio sicut ipsa activa fuit ex munere, ita erit ex gratia etiam contemplativa.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectorum singłos demonstremus.
S magna nob de eisdem eungłistis:
scĩs p̃dicatorib questio oritur: cur ho
leo adextris ip̃oꝵ qͣtuor. uitulus uõ
asinistͥs ip̃orum .iiii. eẽ ꝑhibetur. Neq
enim sine ammiratione ẽ. cur duo illa
adextͥs. ꝯunum hoc ẽe asinistͥs dicit᷑.
Et rursum querendum ẽ:cur aquila ñ
ẽẽ memoratur. Quas itaq questiones nob
obiecimꝰ: quas oportet ut aꝑiente dño
dissoluamꝰ. Homo gͥ ileo adextͥs: ui¬
tulus uͦ asinistris ẽẽ ꝑhibetur. Adex¬
tris ⁊enim leta: a sinistris uͦ tristia ha¬
bemus. Un de nsinistrum nobis ẽẽ
dicimus: hoc qđ adu̾sum ẽẽ deputa¬
mus. Et sic̃ p̃fatisumus: ꝑ hominẽ
incarnatio. ꝑ uitulum passio. ꝑleo¬
nem uͦ auctoris nr̃i resurrectio de¬
signatur.De incarnatione autem
unigeniti filii qͣ redemꝑti sumꝰ: om̃s
electi letati sunt. De morte uͦ illius.
ip̃i electorum pͥmi sc̃ĩ apłi contͥstati.:

Expanded text:
fectorum singulos demonstremus. Sed magna nobis de eisdem evangelistis et sanctis praedicatoribus quaestio oritur, cur homo et leo a dextris ipsorum quatuor, vitulus vero a sinistris ipsorum quatuor esse perhibetur: neque enim sine admiratione est, cur duo illa a dextris et unum hoc esse a sinistris dicitur. Et rursus quaerendum cur aquila non esse memoratur. Duas itaque quaestiones nobis objecimus, quas oportet ut aperiente Domino dissolvamus. Homo igitur et leo a dextris, vitulus vero a sinistris esse perhibetur; a dextris enim laeta, a sinistris vero tristia habemus. Unde et sinistrum nobis esse dicimus hoc, quod adversum esse deputamus: et sicut praefati sumus per hominem incarnatio, per vitulum passio, per leonem vero auctoris nostri resurrectio designatur. De incarnatione autem unigeniti Filii, qua redempti sumus, omnes electi laetati sunt. De morte vero illius ipsi electorum primi sancti
Abbreviated transcription (Latin):
nos frumenta deferantur. S &
sinos transmitt᷑e cessamꝰ: ipsas na¬
ues ꝓuide & ad nos aux iliante
frum̃ta transmitte: exceptis
dũ tuxat frum̃tis quȩ nẽ m̃se
septebrio uł octobrio uxta con¬
suctudinẽ tͣnsmitti p̃stolamur
Ita gͦ tua exꝑientia faciat: ut sine
alicuiꝰ ueratione coloni ȩccłiastici

Expanded text:
nos frumenta deferantur. Sed et nos frumenta deferantur. Sed et si nos transmittere cessamus, ipse naves provide, et ad nos, auxiliante transmitte, exceptis duntaxat frumentis quae nunc mense Septembrio vel Octobrio juxta consuetudinem transmitti praestolamur. Ita ergo tua experientia faciat, ut sine alicujus vexatione coloni ecclesiastici
Abbreviated transcription (Latin):
contͣ uiolentias ex auctoritate nr̃a
defendere debeant. eisq uel auten¬
tica uł exemplaria dent᷑. llide ut
omĩa absq immutione custodias.
qr de his quȩ tͥ ꝓseruanda iusticia
feribo ego absoluor: & tuꝰ negligis obli¬
gariꝰ. Terribilem uidicẽ uenientẽ con-¬
sidera: & de aduentu illiꝰ nc̃ tua con¬
sideratio contremiscat: ne tunc sine
causa iã timeat. cũ corã illo celũ
& t̾ra tremuerint. Audisti quid
uolo: uͥde quid agas.xii
actenus de gregoriane libera¬
litatis innocentia me retulisse
sufficiat: cet̾um qr famis tpr ut
uidelicet haberet unde xp̃i pau¬
ꝑib subueniret. frum̃ta cõpara¬
re studebat: nullomͦ pͣtermittã
A it enĩ inalia epła eidem petro sub¬
diacono int̾ cetã. Quinqͥgnnita
auri libris noua frum̾ta ab extͣ¬
neis cõpara. & in sicilia in locis
quib ñ ꝑeunt repone: ut m̃se
februario illuc naues quantas
possumꝰ dirigamꝰ: ut cadem ad

Expanded text:
contra violentias suas ex auctoritate nostra contra violentias suas ex auctoritate nostra defendere debeant, eisque vel authentica vel exemplaria eorum dentur. Vide ut omnia absque imminutione custodias, quia de his quae tibi pro servanda justitia scribo, ego absolvor, et tu si negligis, obligaris. Terribilem Judicem venientem considera, et de adventu illius nunc tua consideratio contremiscat, ne tunc sine causa jam timeat, cum coram illo coelum et terra tremuerint. Audisti quid volo, vide quid agas. » 59. Hactenus de Gregorianae liberalitatis innocentia me retulisse sufficiat. Caeterum, quia, famis tempore, ut videlicet haberet unde Christi pauperibus subveniret, frumenta comparare studebat, nullo modo praetermittam. Ait enim in alia epistola eidem Petro subdiacono inter caetera: « Quinquaginta auri libris nova frumenta ab extraneis comparata, et in Sicilia in locis in quibus non pereant repone, ut mense Februario illuc naves quantas possumus dirigamus, ut eadem ad
Abbreviated transcription (Latin):
Amulas onichinas requisita subti¬
lit̃ ueritate restitue: quas ꝑpor¬
titorẽ p̃sentium retransmisi. Sa¬
turniũ siuacat . &. occupatꝰ apud
te non est: ad nos dirige. felix
conditor domne campane quẽ libe¬
rũ reliquerat aut quẽ esse in discus¬
sũ iusserat: dixit sibi a maenno
diacono septuaginta duos solidos
tultos. Pro qͥb dandis asserunt
qr om̃s res suas quas in sicilia ha¬
buit. uel uenundauut. uel appo¬
suit: s scolastici dixerunt. qr de
frauidib indiscussus esse ñ potest.
Dũ tam̃ ad nos de cãpania reũtere¬
t᷑: facta tẽpestate mortiuis ẽ. suiꝰ
te uolumꝰ urorẽ &. filios requirere:¬
& quicqͥd uł apposuerat uł uendi¬
derat apposita absolue. De uendi
& uxori filiisq eius sine aliqua
mora restitue. Hec omĩa sollicite
relege: omnẽq illã familiarem
tuã negligentiã postpone. Scͥpta
mea ad rusticos que direri ꝑ om̃s
massas fac relegi: ut sciant qđ

Expanded text:
Amulas onychinas, requisita subtiAmulas onychinas, requisita subtiliter veritate, restitue, quas per portitorem praesentium retransmisi. Saturninum, si vacat, et occupatus apud te non est, ad nos dirige. Felix conductor Domnae Campanae, quem liberum reliquerat, atque esse indiscussum jusserat, dixit sibi a Maximo subdiacono septuaginta duos solidos ablatos, pro quibus dandis asseruit quia omnes res suas quas in Sicilia habuit, vel venundedit, vel apposuit. Sed scholastici dixerunt quod de fraudibus indiscussus esse non potest. Dum tamen ad nos de Campania reverteretur, facta tempestate mortuus est: cujus te volumuet quidquid vel apposuerat vel vendiderat, apposita absolve, de vendit uxori filiisque ejus sine aliqua mora restitue. Haec omnia sollicite relege, omnemque illam familiarem tuam negligentiam postpone. Scripta mea ad rusticos quae direxi, per omnes massas fac relegi, ut sciant quid
Abbreviated transcription (Latin):
ta ut potes exequere: inqua re etiã
largiri te aliquid uolumus. Et si
pocest fieri qđ ab aliis datũ est. ip¬
si relaretur. dum mͦ causa quã no¬
biscũ habet ne ꝑeat. Donationẽ an¬
cille di que lapsa ẽ &. in monasterio¬
monosteo data. omĩ pꝰposita tardi¬
tate restitue: quatemis ipse locus
ut suꝑiꝰ dixi rerũ eius stipendia
liabeat qͥ eiꝰ sollicitudinis labores
portat. S: &. quicqͥd ab aliis ex eius
substantia tenetur recollige: &. mona¬
stio fato trade. Pensiones xenodochii
de uia noua quantas indicasti mͥ
qͥcquid apud de habes nobis dirige.
Actionario autẽ qu̾ȩ in eodẽ patͥmo¬
nio deputasti ꝓut tͥ uidet᷑. ei aliqͥd
largire. De ancilla cłi que tecũ cũ
theodosio fuit. extranea nomine
uidet᷑ mͥ. ut ei continentias facias
siutile conspicis. aut certe quã fe
terii quam antonnuꝰ datis tͥgnita solidi
a monasterio tulerat: receptos soli¬
dos om̃i pꝰposita tarditate restitue

Expanded text:
ta, ut potes, exsequere. In qua re etiam ta, ut potes, exsequere. In qua re etiam largiri te volumus aliquid; et si potest fieri, quod aliis dandum est, ipsi relaxetur, dummodo causam quam nobiscum habet perexeat. Donationem ancillae Dei, quae lapsa est, et in monasterio data, omni postposita tarditate restitue, quatenus ipse locus, ut superius dixi, rerum ejus stipendia habeat, qui ejus sollicitudinis labores portat. Sed et quidquid ab aliis ex ejus substantia tenetur, recollige, et monasterio praefato trade. Pensiones Xenodochii de via nova, quantas mihi indicasti, quia apud te habes, nobis dirige. Actionario autem, quem in eodem patrimonio deputasti, prout tibi videtur, ei aliquid largire. De ancilla Dei quae cum Theodosio fuit, Extranea nomine, videtur mihi ut ei continentiam facias, si utile conspicis, aut certe donationterii, quam Antoninus datis triginta solidis a monasterio tulerat, receptis solidis omni postposita tarditate restitue.
Abbreviated transcription (Latin):
tionib cõputari. De p̃senti uͦ indi¬
ctione. iã a filio nr̃o seruo di diaco¬
no ꝑcepi. quod ioħs quidã monacꝰ¬
moriens in ser untias heredẽ di¬
misit. cui hoc qͥdẽ qđ dimissũ est
trade: s contestare xũ. ut hoc
facere ult̃ius ñ p̃sumat: s labore
suo statue qđ accipiat. ut ei uacuus
labor suus esse ñ debeat : &. hoc me¬
minerit. ut qui eccłie stipendiis
subsistit. ad luchra ꝓpͥa ñ anhelet.
Si qͥd uͦ sine peccato. sine appetitucon¬
cupiscentię ꝑ eos qui causas ȩccłiea¬
gunt ad eccłiã uenit. dignũ est
ut ipsi uacui ex labore suo esse ñ debe¬
ant. s nr̃o seruetur iudicio qualit̃
habeant remimerar i. De argento
rusticiani causam subtilit reqͥre:
& quicqͥd tͥ iustũ uidetur. ex sequere.
llexandrũ uirũ maginficũ ammone:
ut causã suã cũ ęccłia ducere debe¬
at. Qd si facẽ forte neglererit. eandẽ
causã cũ timore di honestate serua¬

Expanded text:
tionibus possit imputari. De praesenti vero Inditionibus possit imputari. De praesenti vero Indictione jam a filio nostro Servodei diacono moriens in sex uncias haeredem dimisit. Cui hoc quidem quod dimissum est trade, sed contestare eum ut hoc facere ulterius non praesumat, sed pro labore suo statue quod accipiat, ut ei vacuus labor suus esse non debeat; et hoc meminerit, ut qui Ecclesiae stipendiis subsistit, ad lucra propria non anhelet. Si quid vero sine peccato et sine appetitu concupiscentiae per eos qui causas Ecclesiae agunt ad Ecclesiam venerit, dignum est ut ipsi vacui ex labore suo esse non debeant, sed nostro servetur judicio qualiter debeant remunerari. « De argento Rusticiani causam subtiliter require, et quod tibi justum videtur exsequere. Alexandrum virum magnificum admone, ut causam suam cum sancta Ecclesia deat. Quod si facere forte neglexerit, eamdem causam cum timore Dei, honestate serva
Abbreviated transcription (Latin):
ut qͥ usũ ciꝰdẽ continentiȩ ñ inue¬
nit. neq castitatẽ ante ꝓposuit
cõpellat᷑ a sua urore separari. atq
ꝑ hoc qd̾ absit det̾iꝰ cadat. Unde ui¬
det᷑ mͥauit a p̾senti die epĩs om̃ĩb
dicat᷑. ut nulũ diaconũ facere p̃¬
sumant. nͥ qͥ se uictur ũ caste ꝓ¬
deant᷑. Qui uͦ pꝰ eandẽ ꝓhibitionẽ.
que ante tͥenniũ facta est continen¬
t̃ cum suis coniugib uixerunt. lau¬
dandi atq remunerandi sunt: & ut
in bono suo ꝑmaneant exhortandi.
Cos aut̃ qui pꝰ ꝓhibitionẽ factã sea
suis urorib continere noluerunt.
ꝓuenire ad sacrũ ordinẽ nolumus:
qr nullus debet ad ministeriũ al¬
taris accedere. nisi cuiꝰ castitas an¬
te susceptũ minist̾iũ fuerit appro¬
bata. Uiberato negotiatori qͥ se ec¬
cłiȩ cõmendauit. qui habitat in
massa cintiana: anͣuã continentiã
a te uolumꝰ fieri. Cinꝰ continentie
sumã ipse estima qualis esse debeat:
ut renuntiata nob intuis possit ra¬

Expanded text:
ut qui usum continentiae non invenit, neque castitatem promisit, compellatur a sua uxore separari, atque per hoc quod absit! in deterius cadat. Unde videtur mihi ut a praesenti die episcopis omnibus dicatur ut nullum subdiaconum facere praesumant, nisi qui se victurum caste peantur. Qui vero post eamdem prohibitionem, quae ante triennium facta est, continenter cum suis conjugibis vixerunt, laudandi atque remunerandi sunt, et ut in bono suo permaneant exhortandi. Eos autem qui post prohibitionem factam se a suis uxoribus continere noluerunt, pervenire ad sacrum ordinem nolumus, quia nullus debet ad ministerium altaris 76 accedere, nisi cujus castitas ante susceptum ministerium fuerit approbata. « Liberato negotiatori, qui se Ecclesiae commendavit, qui habitat in massa Cinciana, annuam continentiam a te volumus fieri. Cujus continentiae summam ipse aestima qualis esse debeat, ut renuntiata nobis, in tuis ra
Abbreviated transcription (Latin):
mis parentib dent᷑: ita ut eoꝵ sti¬
pendiũ qͥ inpenitentiã dati fuerĩt
sufficient̃ debeat ꝓcurari. Siuͦ ex
familia eccłiastica sacerdotes uelle¬
bet alii lapsi fuerint. cdari eos in
penitentiã uolumꝰ: s res eoꝵ ȩccłi¬
astico iuri ñ subͣthi. ad usũ cam̃
suũ accipiant unde ad peniten¬
dũ subsistant. ne si nudent᷑ locis
inquib dati fuerint onerosisint̃.
Si qͦs parentes inpossessione habent
ipsis res eoꝵ tͤdende st̃. ut ab ipsisi
ri eccłiȩ conseruent᷑. Ante tͥenniũ
diacones om̃iũ eccłiarũ sicilie ꝓhi

Expanded text:
 ut eorum stipendium, qui in poenitentiam dati fuerint, sufficienter debeat procurari. Si qui vero ex familia ecclesiastica sacerdotes, vel lebet alii lapsi fuerint, dari eos in poenitentiam volumus, sed res eorum ecclesiastico juri non subtrahi. Ad usum tamen suum accipiant, unde ad poenitendum subsistant, ne si nudentur, locis, in quibus dati fuerint, onerosi sint. Si qui parentes in possessione habent, ipsis res eorum tradendae sunt, ut in ipsis juri Ecclesiae conserventur. Ante triennium subdiaconi omnium Ecclesiarum Sicili
Abbreviated transcription (Latin):
creator nr̃ oꝑetur ignotũ ẽ. forsi¬
tan enĩ magnifice fii aliqͥd illũ in
ꝓsꝑis positꝰ offendisti. unde te cle¬
m̃ti amaritudine uult purgari:
& ideo nec tẽporalis te frangat affli¬
ctio nec rerũ muana discrutient. Ca
si in adu̾sis gr̃as referens dm tͥ pati¬
entia fecer is placabilẽ .&. ea que amis¬
sa st̃ multiplicata reddent᷑. &. suꝑ
hec gaudia eterna p̃stant᷑. Peto aut̃
ne inur iosũ ducatis qđ uignitian¬
nuos uestitꝰ a pueros ur̃os ꝑ romanũ

Expanded text:
Creator noster operetur, ignotum est. ForsiCreator noster operetur, ignotum est. Forsitan enim, magnifice Fili, aliquid illum in prosperis positus offendisti, unde te clementi amaritudine vult purgari. Et ideo nec temporalis te frangat afflictio, nec rerum damna discrucient, quia si in adversis gratias referens, Deum tibi patientia feceris esse placabilem, et quae amissa sunt, multiplicata reddentur, et super haec gaudia aeterna praestantur. Peto autem ne injuriosum ducatis quod viginti annuos vestitus ad p
Abbreviated transcription (Latin):
dilectissimꝰ filiꝰ nr̃ eypͥanꝰ diaconus
gaudiosũ cdefensorẽ sedis nr̃e qͥ sira¬
cusis deg̾e coꝓbat᷑ pauꝑtatis se asse¬
rit inopia constringi: idcirco exꝑi¬
entiȩ tuȩ p̾senti auctoritate manda¬
inꝰ. ut p̃senti scda indictione sex soli¬
dos annis singulis ei clare non diffe¬
ras: ut & ille huius remedii solatio
potiat᷑ &. tu qđ dedis cuis sine dubio
noueris rationib imputandũ. Item¬
gregoriꝰ libertino &. p̃tori. Quanta uos
scłi huius p̃mat angustia: incogni¬
tũ ñ habemus. S qr insũma tͥbula¬
tota uos mente conu̾tite: qͥ &. iuste
quẽ uult ꝑmittit affligi. & confi¬
dentẽ in se miscdit̃ liberabit. Ipsi gͦ gr̃as
agite: & patient̃ queẽq illata sunt
sustinete. Nã recte mentis ẽ: dm ñ
solũ in ꝓsꝑis benedicere: s etiã in
adu̾sitatib collaucdare. In his gͥ que¬
patimini nullũ contra dm murmͦ
cordi ur̃o subripiat: qr ad qͥd hoc

Expanded text:
dilectissimus filius noster Cyprianus diaconus, dilectissimus filius noster Cyprianus diaconus, Gaudiosum defensorem sedis nostrae, qui Syracusis degere comprobatur, paupertatis asserit inopia constringi, idcirco experientiae tuae praesenti auctoritate mandamus ut a praesenti secunda indictione sex solidos annis singulis ei dare non differas, ut et ille hujus remedii solatio potiatur, et tu quod dederis tuis sine dubio noveris rationibus imputandum. Gregorius Libertino expraetori: « Quanta vos saeculi hujus premat angustia, incognitum non habemus. Sed quia in summa tribulatota vos mente convertite, qui et juste quem vult permittit affligi, et confidentem in se misericorditer liberabit. Ipsi ergo gratias agite, et patienter quaeque illata sunt sustinete. Nam rectae mentis est Deum non solum in prosperis benedicere, sed etiam in adversitatibus collaudare. In his patimini nullum contra Dominum murmur cordi vestro subrepat, quia ad quid hoc