comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lignũ inpane eiꝰ. Bene panẽ dic̃ ꝓ car¬
ne eiꝰ. Ille alim̃tũ detulit: isti ꝓ bene¬
Etio retulere supplitiũ. Nõ mirũ gͦ
si esuriunt: qͥ sibi uite et̃nȩ alimoniã
de negarunt. Pulchre etiã duo ista
iunxer̃. ĩ nitiamꝰ lignũ in panẽ eiꝰ. Nes¬
ciebant ꝗd loquerent᷑ iudei. ⁊ myfti¬
ũ loquebant᷑. Paradisũ nob̾ crux reo¬
didit xp̃i. hoc ẽ lignũ qͦ ade dñs. demõ¬
strauit dicens De ligno uitȩ qđ ẽẽt
I medio paradisso edendũ: De ligno aut̃
scientiȩ boni ⁊ mali. ñ edendũ. Grra¬
uit adã mandata ñ tenuit. Interdic¬
tũ gu stauit. ꝑ lignũ cepimꝰ esurire.
q caro suũ accepit almm̃tũ. Idõ dñs in
xp̃o carnẽ iunxit ⁊ lignũ. ut fames an¬
tiquꝰ cessaret: urtȩ gr̃a redderet᷑. Beatũ
lignũ añi: qđ om̃ium peccata crucifix̃.
Beata caro dñi: quȩ uictũ om̃ib ministra¬
uit. De pauꝑtate gͥ ⁊ dolore dñi idonea

Expanded text:
lignum in panem eius\'. bene panem dicit pro carlignum in panem eius\'. bene panem dicit pro carne eius; ille alimentum detulit, isti pro beneficio retulere supplicium. non mirum ergo si esuriunt, qui sibi uitae aeternae alimoniam denegarunt. pulchre etiam duo ista iunxerunt: iniciamus lignum in panem eius; nesciebant quid loquerentur Iudaei et mysterium loquebantur. paradisum nobis crux reddidit Christi; hoc est lignum, quod Adae dominus demonstrauit dicens de ligno uitae, quod esset in medio paradisi, edendum, de ligno autem scientiae boni et mali non edendum. errauit Adam, mandata non tenuit, interdictum gustauit; per lignum coepimus esurire, quoad caro suum accepit alimentum. ideo dominus in Christo carnem iunxit et lignum, ut fames antiqua cessaret, uitae gratia redderetur. beatum lignum domini, quod omnium peccata crucifixit, beata caro domini, quae uictum omnibus ministrauit! De paupertate igitur et dolore domini idonea,
Abbreviated transcription (Latin):
tare nob̃ qua ratione dñs cęli atq t̾raꝵ
se pauꝑẽ dixerit: que sit ista pauꝑtas.
Tu certe illũ duitẽ dixisti: quomodo idẽ
diues ⁊ pauꝑ ẽ : Audiamꝰ testimoniũ
pauli. Scitis inquid gr̃am dñi nr̃i iħu¬
xp̃i. ꝙ ꝓpt̃ uos pauꝑ factꝰ ẽ.cũ diues
esset: ut uos eius inopia ditaremini.
U eni ⁊ tu ysayas. int̾pretare nob̃. quomodo
se dolentẽ dixerit. xp̃c. qͥ dolores uulnerũ
sanare cõsueuit. Medicꝰ uenit: ut citra¬
ret egrotos: quid ipse habuit qd̃ aole¬
ret: Audiamꝰ etiã testimoniũ ysayȩ.
Pro nob̾ in quic dolet: ⁊ nos estimauimꝰ
eũ eẽ in dolorib. Exp̃ssit medici affectũ:
qui etiã siupse nullũ uulnũ habuit
qđ doleret. tam̃ cõpassus ẽ uulneratis.
hoc igit᷑ inpsalmo dñs ex ꝓbrat udeis.
Ego ꝓpt̾ uos pauꝑ ego ꝓ uob̾ dolens. &
uos mͥ manꝰ impias intulistis dicentes.¬
Tollamꝰ iustũ. qr inutilis ẽ nob̃. initiamꝰ

Expanded text:
tare nobis, qua ratione dominus caeli atque terrarum tare nobis, qua ratione dominus caeli atque terrarum se pauperem dixerit, quae sit ista paupertas. tu certe illum diuitem dixisti; quomodo idem diues et pauper est? audiamus testimonium Pauli: scitis, inquit, gratiam domini ia propter uos pauper factus est, cum diues esset, ut uos eius inopia ditarem i ni. ueni et tu, Esaias, interpretare nobis, quomodo se dolentem dixerit Christus, qui dolores uulnerum sanare consueuit. medicus uenit, ut curaret aegrotos: quid ipse habuit quod doleret ? audiamus etiam Esaiae testimonium: pro n o b 1 s, inquit, dolet, et nos aestimauimus eum esse in doloribus. expresqui etiamsi ipse nullum vulnus habuit quod doleret, tamen compassus est vulneratis. Hoc igitur in psalmo Dominus exprobrat Judaeis: Ego propter vos pauper, ego pro vobis dolens, et vos mihi manus impias intulustum, quia inutilis est nobis. iniciamus
Abbreviated transcription (Latin):
diqnȩ sũt põtestatis. d qup̃d sibi uclt
qđ nõ seruo dñi dei psalmũ huncetulꝰ
declarauit. cũ orationẽ moy si honitius
dei maluerit. quã serui dñi in posteriore
titulo. nuncupare: Qd̃ gͦ consiliũ ꝓpħe
fuerit nõ intelligo. uł potꝰ ipsius añi
saluatons qͥ locutus ẽ inpħa. Uere iu¬
dicia eiꝰ sic̃ abyssus multa. Ut seruo ho¬
norificentiã reseruaret. sibi conditionẽ
seruitutis adscriberet. Uideor mͥ in telli¬
gere:. Uideor ausisse aliquid de gr̃a sp̃ali.
Aduersus in iusticiã ut cliximꝰ psalmꝰ hic
scriptus ẽ. Et idõ plus grauat᷑ in iusti
tẽ. o enĩ tã imqũ quã ingratos tantis
suisse beneficiis: ut qͥb ille salutẽ daret.
husanguinẽ eiꝰ effunderent. Deniq alibi
cũ desua passione loqueret᷑. ad aceruan-¬
dã iudaicȩ impietatis in uidi ã. sic
ait. Ne au̾tas faciẽ tuã apuero tuo:
qm̃ tribulor uelocit̾ exaudime. Pauꝑ¬
⁊ dolens ego sũ. Ueni paule. in ter p̃¬

Expanded text:
d quid sibi vult quod servo Domini dici psalmum hunc 766 titulus declaravit , cum orationem Moysi hominis Dei maluerit, quam servi Domini in posteriore titulo nuncupare? quod ergo consilium Prophetae fuerit non intellego uel potius ipsius domini saluatoris, qui locutus est in propheta. uere iudicia eius sicut abyssus multa, ut seruo honorificentiam reseruaret, sibi condicionem seruitutis adscriberet. uideor mihi intellegere, uideor hausisse aliquid de gratia spiritali. aduersus iniustitiam, ut diximus, psalmus hic scriptus est et ideo plus graua- tur iniusttem. quid enim tam iniquum quam ingratos tantis fuisse beneficiis, ut, quibus ille salutem daret, hi sanguinem eius effunderent? denique alibi, cum de sua passione loqueretur, ad acerbandam dudaicae impietatis inuidiam sic ait: n e auertas faciem tuam a puero tuo; quoniam tribulor, uelociter exaudi me. pauperetdolensegosum. Ueni, Paule, interpre
Abbreviated transcription (Latin):
pioꝵ ꝑibit. Aou̾te sensum. Nõ resurgũt
impii in iudicio. Qm̃ nouit dñs uiam
iustoꝵ. Uias eoꝵ utiq uias nouit.
quoꝵ dirigit gressus. Sunt enĩ gres¬
sus hominũ: qͥ a clño dirigunt᷑. diri¬
gunt᷑ a dño ⁊ iuiȩ uiri. has nouit dñs
uias quȩ sũt rectȩ: quȩ ad illã uitam
tendunt. dicentis. Ego sum uiã. ⁊ ue¬
ritas. ⁊ uita. Nec bona ẽ uia. Tortuo¬
sa ẽ aut̃ uia scłi. nõ dignat᷑ illã uiã
nosse. Illos enĩ cognoscit qͥsunt ipsiꝰ.¬

Expanded text:
on resurgunt impii in iudicio, quoniam nouit dominus uiam iustorum. uias eorum utique nouit, quorum dirigit gressus ; sunt enim gressus hominum qui a domino diriguntur. diriguntur a domino et uiae uiri. has nouit dominus uias quae sunt rectae, quae ad illam uitam tendunt dicentis: ego sum uia et ueritas et uita. haec bona est uia, tortuosa autem est uia saeculi; non dignatur illam uiam nosse. illos enim cognoscit qui sunt ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
dissoluit᷑: aerẽ turbat. solũ nudat:
ulut puluis ꝓicit᷑. deficit ut fumꝰ:
liquescit ut cera. Hinc̾ pleriq nõ
medio etẽ mouerunt. q̃uestionẽ.:
utrũ periturã naturã uideat᷑ asse¬
rere scriptura diumnaͥ. maxime
quia alibi dixit. Cõminuã eos ut
puluerẽ ante faciẽ uenti:⁊ ut lu¬
tũ platearũ delebo eos. Et alibi.
Ecce confundent᷑. ⁊ reuerebunt᷑
om̃s ad u̾sarii. Erunt enĩ tanquã
nõ sint. Primũ gͦ in t̾rogo utrum
ĩpietatẽ scd̾m naturã putent ẽẽ.
an p̃ter naturã. Si sccłm naturã
asserant: crrare eoꝵ opinionẽ cer¬
tũ est. Deniq dicant utrũ naturȩ
peccatũ conueniat: annon. S cer.¬
tũ est. peccare. deuiare eẽ. ab eo qđ
est scd̾m naturã. Qd gͥ tã in eptũ.
quã ut dicant minꝰ uideri ĩpiũ eẽ.
quã peccatorẽ. cũ om̃iũ acerbissi¬
mũ sit. qͥcꝗd in dei fieri iudet᷑ in¬
iuriã. Qđ si impie agere nõ est

Expanded text:
dissoluit, aerem turbat, solum nudat; dissoluit, aerem turbat, solum nudat; ut puluis proicitur, deficit ut fumus, liquescit ut cera. Hinc plerique non mediocrem mouerunt quaestionem, utrum perituram naturam uideatur asserere scriptura diuina, maxime quia alibi dicit: comminuam eos ut puluerem ante faciem uenti et ut lutum platearum delebo eos, etalibi: ecce confundentur et reuerebuntur omnes aduersarii; erunt enim tamquam non sint. primum ergo interrogo, utrum impietatem secundum naturam putent esse an praeter naturam. si secundum naturam asserant, errare eorum opinionem certum est. denique dicant, utrum naturae peccatum conueniat an non. sed certum est peccare deuiare esse ab eo quod est secundum naturam. quid igitur tam ineptum quam ut dicant minus uideri impium esse quam peccatorem, cum omnium acerbissimum sit quicquid in dei fieri uidetur iniuriam? quodsi impie agere non est
Abbreviated transcription (Latin):
egenos pasceres: utmã nõ iocoꝵ mini¬
stros. seduotoꝵ. Ad iitores iactas
quia prodeunt: ilico ceditur: & hões
te tãquã ferũ declinant. aut bestiam.
Nõ hȩc ẽẽ aliquid ñ audis. quia ea om̃ia
tãquã u̾bra p̃tant: Qdiuuant con¬
sulares pͣtexte annitentes aura tri¬
umphales palmate. nudus exhibis:
nemo illic consulẽ recognoscit. Qd
ꝓsunt innumere possessiones: Pu¬
blice sũt. nõ tue. Hodie tutenes:
cras alius. Cum tu exieris: alius in¬
trat. Uix mouisti pedẽ: alius gressũ
in tulit. Quanti anteͬ illic fuerunt:
quanti post te dñabunt᷑. Et hoc
putas ẽẽ priuatũ : Quẽ uiquam
amorte diuitiȩ redemerũt: Immo
quẽ nõ ad mortẽ diuitiȩ coegerũt.
Quẽ ab infernis suȩ reuocarũt opes:
Quẽ potentia excusauit a pęna  ᷑
Puluis ẽ impietas: sic̃ pulius ẽ impioꝵ.
Potentia caliginẽ infert: dare salutẽ
nõ potest. Simul ut uehemensu
flare ceꝑit sp̃s: spargit eam atq

Expanded text:
egenos pasceres, utinam non iocorum miniegenos pasceres, utinam non iocorum ministros, sed uotorum adiutores! iactas, quia prodeunti ilico ceditur et homines te tamquam ferum declinant aut bestiam. \'non haec esse aliquid?\' non audis, quia ea omnia tamquam umbra praetereant? quid iuuant consulares praetextae aut nitentes auro triumphales palmatae? nudus exibis, nemo illic consulem recognoscet. quid prosunt innumerae possessiones ? publicae sunt, non tuae; hodie tu tenes, cras alius. cum tu exieris, alius intrat; uix mouisti pedem, alius gressum : intulit. quanti ante te illic fuerunt, quanti post te dominabuntur! et hoc putas esse priuatum? quem umquam a morte diuitiae redemerunt, immo quem non ad mortem diuitiae coegerunt ? quem ab inferis suae reuocarunt opes, quem potentia excusauit a poena ? puluis est impietas, sicut puluis est impiorum potentia; caliginem infert, dare salutem non potest. simul ut uehemens flare coeperit spiritus, spargit eam atque
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ necessaria undent᷑. tutos deducat
inportus. S tũc iste uentꝰ aspirat:
siboreas ille grauis uentꝰ flare desi¬
erit. Ido uł eccła. uł amnia pia dicit.
Exurge borea. ⁊ ueni aust̃. Noc est tu
boreas recede ⁊ ueni auster. aspira
ortũ meur: ut flores nõ discutias seo
reserues. Anma gͥ plena florib pi¬
etatis ortũ habet. uł ipsa ortus est
qͥfructꝰ ferat. Anma quȩ impieta¬
t patet. puluerẽ habet: ꝗ ẽ infecũ¬
dus ad fructũ. Fructiferã illã qͥdẽ
bundas diuitiis: Non adu̾tis quia
puluis es. ⁊ tu dispgeris ⁊ dissipabenᷤ.:
uidi inꝗs impũi suꝑ exaltatũ. & eleua-¬
tũ suꝑ cędros libani. ⁊ transiui ⁊ ecce
ñ erat. Od głaris qr multa te serui¬
tia ambiunt. multi amici tegunt
lat̾a tua. plurimi eque secuntur quoꝵ
nobis e narres ꝓsapiam ⁊ tanquam
maioꝵ tuoꝵ genus p̃feras diuitias.
quia conuiuiis pascis sodales: Utinã

Expanded text:
eius necessaria uidentur, tutos deducat eius necessaria uidentur, tutos deducat in portus. sed tunc iste uentus aspirat, si boreas ille grauis uenterit. Ideo vel Ecclesia, vel anima pia dicit: Exsurge, borea, et veni, auster ; hoc est: Tu, borea, recede, et veni, auster: aspira hortum meum; ut flores non discutias, sed reserves. Anima igitur plena floribus pietatis hortum habet uel ipsa hortus est, qui fructus ferat, anima quae impietati patet puluerem habet, qui est infecundus ad fructum. fructiferam illam quidembundas diuitiis? non aduertis, quia puluis es et tu dispergeris et dissipaberis ? uidi, inquit, impium superexaltatum et eleuatum super cedros Libani et transiui, et ecce non erat. quid gloriaris, quia multa seruitia ambiunt, multi amici tegunt latera tua, plurimi te equi 15 secuntur, quorum nobis enarres prosapiam et tamquam maiorum suorum genus? praefers diuitias, quia conuiuiis pascis sodales. utinam
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ. mores resultent: sic̃ illoꝵ quor
inomnẽ t̾ram exiuit sonꝰ. Forte hic
sonꝰ doctrme hominũ exeat: illic
aut̃ ubi facie ad faciẽ dabit᷑ uidere.
plenior quedã u̾bi fieri uideat᷑ ex¬
pssio. Nõ gͦ sic̃ beatꝰ iste qͥ bec fe¬
cerit. ꝗ erit tanquã lignum plan¬
tatũ. cuiꝰ gesta om̃ĩa ꝓsꝑabuntur
ita erit ⁊ impiꝰ. Id̃o repetiuit. uł
qͥlripsit. uł ꝗ postea addioit ut ꝗdã
putant. qͦ confirmatior fieret sen¬
tentia repetit ita. dicendo. nõ sic un-¬
pu ñ sic: qͥ eritnt tanquã puluis.
Et enĩ t̾reniꝰ. ⁊ sic̃ pulius ꝓicttͤ. a facie
dȩ anime salutaris sic̃ uentꝰ aust as¬
pirare cõsueuit. Hinc uento dicit᷑ in
canticis. Ueni aust̾: ut clem̃tia aeris
mollioris cordis nr̃i arua laxent᷑. quȩ
brumali gelu stricta recipiendis gre¬
miũ seminib denegabãt. Bonũ ẽ no¬
bis ut hic uentꝰ asptret: qͥnaues thar¬
sis ferentet uͦ salomoni quȩ ad tẽplũ

Expanded text:
eius, mores resultent, sicut illorum quorum eius, mores resultent, sicut illorum quorum in omnem terram exiuit sonus. forte hic sonus doctrinae hominum exeat, illic autem, ubi facie ad faciem dabitur uidere, plenior quaedam uerbi fieri uideatur expressio. non ergo, sicut beatus iste qui haec fecerit, qui erit tamquam lignum plantatum, cuius gesta omnia prosperabuntur, ita erit et impius. ideo repetiuit uel qui scripsit uel qui postea addidit — ut quidam putant —, quo confirmatior fieret repetita sententia dicendo: non sic impii, non sic, qui erunt tamquam puluis. sunt enim terreni et, sicut puluis proicitur a facie dae animae salutaris sicut uentus auster aspirare consueuit. Huic uento dicitur in Canticis: ueni, auster, ut clementia aeris mollioris cordis nostri arua laxentur, quae brumali gelu stricta recipiendis gremium seminibus denegabant. bonum est nobis ut hic uentus aspiret, qui naues Tharsis, ferentes uero Salomoni quae ad templum
Abbreviated transcription (Latin):
oii. ut referat᷑ ad lignũ. cuiꝰ facta
om̃ĩa ꝓsꝑabunt᷑. In qͦ euidens testi¬
ficatio: qr de saluatore dictũ est.
Cuiꝰ enĩ nisi ipsuis facta possunt
uniu̾sa laudari: ⁊ ꝓsꝑos hab̾e exitꝰ:
Aꝗlas aut̃ dirigent᷑ qͥd ait. ad quẽ¬
cũq hominẽ referenoũ uidet᷑: quẽ
dirigit dñs fauore cęlesti. A dño
enĩ dirigunt᷑ gressus uiri. Et oratio¬
nẽ suã in cõspectu dĩ dauid ꝓpħa di¬
rigi postulauit. S ⁊ ipse dñs direx̃
oꝑa sua: ut nullo erroris curuaren¬
tur anfractu. Seqͥtur. Nõ sic impii
nõ fic: s tanquã puluis quẽ ꝓicit
uentꝰ a faciȩ t̃rȩ. Noc ẽ nõ fic̃ beatꝰ¬
uir. qͥ idõ beatꝰ qr nõ abitt in cõsilio
improꝵ q inpec̃co nõ stetit: incõsilio
ƿestilentiũ ñ sedit. uolentiũ uł creden¬
tes pie uł uiuentes ꝑ uertere.: qͥuo¬
luntatẽ habuit in lege. ⁊ meditabit᷑
in eã. Aut sic̃ aꝗlas posuit. resonauit
in lege. ut p̃cepta legis resonet uita

Expanded text:
ov, ut referatur ad lignum, cuius facta omnia prosperabuntur. in quo euidens testificatio, quia de saluatore dictum est; cuius enim nisi ipsius facta possunt uniuersa laudari et prosperos habere exitus ? Aquilas autem dirigentur ait, quod et ad quemcumque hominem referendum uidetur quem dirigit dominus fauore caelesti; a domino enim diriguntur gressus uiri et orationem suam in conspectu dei Dauid propheta dirigi postulauit. sed et ipse dominus direxit opera sua, ut nullo erroris curuarentur anfractu. Sequitur: non sic impii, non sic, sed tamquam puluis quem pr oicit uentus a f acie terrae, hoc est: non sic uir, qui ideo beatus, quia non abiit in consilio impiorum, quia in peccato non stetit, in concilio pestilentium non sedit uolentium uel credentes pie uel uiuentes peruertere, qui uoluntatem habuit in lege et meditabitur in ea aut, sicut Aquilas posuit, resonabit in lege, ut praecepta legis resonet uita
Abbreviated transcription (Latin):
entes me: ubi fundamta in mortib set̃.
ibi ⁊ alienigene: ꝙ ⁊ ipsim me putauer̃
ẽẽ credendũ. Ibi gͦ cecider.: ubi magis sta¬
te debuer̃. Quia ⁊ inparadisso cecidit
tionẽ. Ut ruina sit ꝑfidoꝵ. iustoꝵ auit̃
⁊ fideliũ resurrectio. Deniq expulsi sũt:
q in iusti uiri in loco scõ stare ñ pote¬
rant. Uñ ⁊ apłs dyxit. Et tu qͥstas u¬
de ne cadas. łi utiq dixit qͥ ñ eoipore:¬

Expanded text:
fundamenta in montibus sanctis, ibi et alienigenae, quia et ipsi in me putauerunt esse credendum. ibi ergo ceciderunt ubi magis stare debuerunt, quia et in paradiso cecidit tionem, ut ruina sit perfidorum, iustorum autem et fidelium resurrectio. Denique expulsi sunt, quia iniusti uiri in loco sancto stare non poterant. unde et apostolus dixit: et tu qui stas uide ne cadas, et utique ei dixit q
Abbreviated transcription (Latin):
zarũ. ⁊ ꝑ discipłos suos soluerit auin¬
cłis mortis. ⁊ induxerit in bethaniã ubi
erat lagarꝰ. hoc ẽ indomũ obeditionis.
qđ solus ꝓditor dolebat effusũ. Ergo
impii ñ resurgũt in iuditio. hoc ẽ inpor¬
tionẽ eoꝵ qͥ iuditiũ subituri sũt: nec
peccatores surgunt in cõsilio iustoꝵ.
Uides quia surgunt impii. ⁊ ñ surgunt
dicio. Uñ uident᷑ ꝗ bene credider. &
fidẽ suã etiã oꝑib executi sunt. ipsi ñ
iudicari s surgere in cõsilio iustoꝵ.
Peccatores aut̃ ꝗ nõ possunt in ter ui¬
stos surgere. surgent in uditio. ha¬
bes duos ordines. tertius suꝑ ẽ impi

Expanded text:
zarum, et per discipulos suos soluerit a uinzarum, et per discipulos suos soluerit a uinculis mortis et induxerit in Bethaniam, ubi erat Lazarus, hoc est in domum oboeditionis quod solus proditor dolebat effusum. 56. Ergo impii non resurgunt in judicio. hoc est, in portionem eorum qui judicium subituri sunt; nec peccatores resurgunt in consilio justorum. Vides quia surgunt impii, et non surgundicio. Unde videntur qui bene crediderunt, fidem suam etiam operibus exsecuti sunt, ipsi non judicari, sed surgere in consilio justorum: peccatores autem qui non possunt inter justos surgere, surgent in judicio. Habes duos ordines. Tertius superest impi
Abbreviated transcription (Latin):
nebunt. Idõ gͦ rogemꝰ ut inpͥma resur-¬
rectione partẽ habere meream᷑. Sunt
qui resurrexer̃ in passione. xp̃i. ⁊ isti
plane beati qͥ acceꝑunt xp̃i gr̃am. ⁊ au-¬
dier̃ uocẽ eiꝰ. de qua scriptũ est. Uenit
hora quando audient mortui uocẽ filii
deiꝰ. ⁊ qͥ audierint uiuent: & ingressi st̃
in scãm ciuitatẽ. Pitto qđ magis illã
significet suꝑnã. quã istã iherłm. quã
reliquit. quã  cusauit: Qđ inistã pe¬
dib millã aut̃ suꝑnã. merttis intraue¬
runt. S ⁊ illudcaueamꝰ. ut hic positi
surgamꝰ. de tumulo t̾rȩ. Sunt qͥuiuen¬
tes sepulchra sunt circũdati ⁊ repleti.
mortuis: quoꝵ guttur sepulchrũ ẽ
Nõ loquentiũ u̾ba uitȩ. s moitis. Si hic
resurrexerimꝰ a mortuis ⁊ ibi resur¬
gemꝰ. Si hic nõ fuerimꝰ ossa arida. s ac¬
illic itiuemꝰ. Si hic nos excitauerit
iħc uoce sua magna ut excitauit ⁊ la¬

Expanded text:
nebunt —, ideo ergo rogemus, ut in prima resurnebunt —, ideo ergo rogemus, ut in prima resurrectione partem habere mereamur. sunt qui resurrexerunt in passione Christi et isti plane beati, qui acceperunt Christi gratiam et audierunt uocem eius, de qua scriptum est: uenit hora quando audient mortui uocem filii dei et qui audierint uiuent, et: ingressi sunt in sanctam ciuitatem. puto quod magis illam signifreliquit, quam incusauit, quod in istam pedibus, in illam autem supernam meritis intrauerunt. .Sed et illud caueamus, ut hic positi surgamus de tumulo terrae. sunt qui uiuentes sepulchro sunt circumdati et repleti mortuis, quorum guttur sepulchrum est non loquentium uerba uitae, sed mortis. si hic resurrexerimus a mortuis, et ibi resurgemus; si hic non fuerimus ossa arida, sed acillic uiuemus; si hic nos excitauerit Iesus uoce sua magna, ut excitauit et La
Abbreviated transcription (Latin):
Qłͣ daniehl ait in uttã et̾nã: hoc sal¬
uator resurrectionẽ uitȩ dixit. Itẽ
qdđ ait daniehl mob ꝓbriũ ⁊ cõfusio¬
nẽ: saluator dixit in resurrecꝰtionẽ
iudicii. Uñ nõ expedit nobis ad uidi¬
ciũ uenire. ⁊ ñ expedit nõ uenire. ne
aut p̃ dãpnati uideam᷑ in hac labȩ uiti¬
ou: subeamꝰ tanti pondus iudicii. Pro¬
pħ̃a rogat ne intret dñs inuidiciũ cũ
seruo suo. quanto magis nos iudiciũ
dr̃ trmere debemꝰ: Pone qr misericors
dr̃s ignoscet. quanta ꝓdent quȩ late¬
re credebã. Qui pudor que conficsio
erit mͥ cũ his. qͥ alios ꝓfitebar docere.
ipse in eo dep̃hendar. in quo allos argue
si dixit. Beatꝰ qͥ habet partẽ in prima re¬
surrectione. Isti enĩ sine uidicio ueniũt
ad gr̃am. Qui aut̃ nõ ueniunt ad pͥmã
resurrectionẽ. s ad scd̾am reseruant᷑. isti
urent᷑ donec impleant tẽpora inter
pͥmã ⁊ sccłam resurrectionẽ: Aut si non
impleuerint. diutius insipplitio ꝑma-¬

Expanded text:
nam; hoc Salvator: in resurrectionem vitae, dixit. Item quod ait Daniel: in opprobrium et confusionem; Salvator dixit: in resurrectionem judicii. Unde non expedit nobis ad judicium venire, et non expedit non venire; ne aut praedamnati videamur, aut in hac labe vitiorum subeamus tanti pondus judicii. Propheta rogat ne intret Dominus in judicium cum servo suo ; quanto magis nos judicium Domini timere debemus? Pone quia misericors Dominus ignoscet: quanta prodentur quae latere credebam? Qui pudor, quae confusio erit mihi, cum is qui alios profitebar docere, ipse in eo deprehendar, in quo alios arguebsi dixit: Beatus qui habet partem in prima resurrectione , isti enim sine judicio veniunt ad gratiam: qui autem non veniunt ad primam resurrectionem, sed ad secundam reseruantur, isti urentur, donec impleant tempora inter primam et secundam resurrectionem, aut, si non im- pleuerint, diutius in supplicio perma
Abbreviated transcription (Latin):
numerabiliũ milũ Contẽplatione
gͦ hoꝵ gt̃s ut stillicidiũ deurceo estima¬
te sunt. cuiꝰ ẽ om̃is plenitudo ex illa
Igit᷑ plenitudine cȩlesti. tãquã guita.
cadens estimatȩ sunt gt̃s. Quomodo
enĩ poterant maxime uideri. cũ ipsa
t̃ra inqua sunt gr̃s minima mundi
portio sit. ⁊ om̃ium quȩ oꝑatꝰ ẽ ds̃. tan¬
quã stater& exigua in clinatio g̃s sint:
Simul cognosce ꝑ hanc sterã om̃ia dm̃
cũ iusticia condidisse. ⁊ in ipsis gentib
in ẽẽ quiddã naturalit. in quo iusticie
uideret᷑. uł exiguũ ẽẽ mom̃tũ: ⁊ sputũ
ipsũ tanquã ex uniu̾sitate totius corꝑis.
in t̾iorẽ existere portionẽ. Magis gͦ hic
ꝑierat. neᷤ stillicidiũ illud quasi uile
contẽpsit: ⁊ alleuauit mom̃tũ statere.
⁊ fpuit cũ illi substantiã honi corporis
donare dignatꝰ ẽid ẽ gẽteᷤᷤ om̃s in unũ
corpꝰ eccłs cõgregari. Inter gentes aut̃¬
pers diuiinȩ eiꝰ iusticiȩ: quia ipse moy¬

Expanded text:
merabilium millium; contemplatione ergo horum gentes ut stillicidium de urceo aestimatae sunt, cujus est omnis plenitudo. Ex illa igitur plenitudine coelesti tamquam gutta cadens aestimatae sunt gentes. Quomodo enim poterant maximae videri, cum ipsa terra in qua sunt gentes, minima mundi portio sit, et omnium quae operatus est Deus, tamquam staterae exigua inclinatio gentes sint? Simul cognosce per hanc stateram omnia Deum cum justitia condidisse, et in ipsis gentibus inesse quiddam naturaluideretur uel exiguum esse momentum, et sputum ipsum tamquam ex uniuersitate totius corporis interiorem existere portionem. Magis ergo hiperierat, nec stillicidium illud quasi uile contempsit et alleuauit momentum staterae et sputo illi substantiam boni codonans, dignatus est omnes gentes in unum corpus Ecclesiae congregari. Inter gentes auteexpers divinae ejus justitiae; quia ipse Moy
Abbreviated transcription (Latin):
ta gͦ ꝑibunt om̃s gentes sic̃ sfillicidi¬
ũ de urceo. ⁊ ut sputũ ꝑ it. & ad mil¬
los usus ꝓficit. S tri qui nosti quia
gentes nõ eo usq ꝓnichilo habuit
ds̃ ñr. ut & abrahȩ dixerit. benedicẽ¬
tur in te om̃s gentes. Et ꝑ dd̃ locu-¬
tus ẽ adfiliũ dicens. Dabo tibi gt̃s he¬
reditatẽ tuã. & infra. om̃s gt̃s serui¬
ent ei. Qui legisti. q obtulit filiũ suũ
ꝓ om̃i gente ut saluos faceret peccato¬
res: debes hoc loco uim diuinȩ senten¬
tiȩ cõsiderare. Contẽplatione & enĩ cre¬
atitrarũ cęlestiũ quę multȩ sunt. sic̃
cęluꝗ multiplicit̃ maius quã terraẽ.

Expanded text:
ibunt omnes gentes sicut stillicidiibunt omnes gentes sicut stillicidium de urceo et ut sputum perit et ad nullos usus proficit? sed tu, qui nosti quia gentes non eo usque pro nihilo habuit deus noster, ut et Abrahae dixerit: benedicentur in te omnes gentes per Dauid locutus sit ad filium dicens: dabo tibi gentes hereditatem tuam et infra: omnes gentes seruient ei, qui legisti quia optulit filium suum pro omni gente, ut saluos faceret peccatores, debes hoc loco uim diuinae sententiae considerare. contemplatione etenim creaturarum caelestium quae multae sunt, sicut caeli, quod multipliciter maius quam
Abbreviated transcription (Latin):
tuoꝵ. fec̃ animã ut sit. Creauit homi¬
nẽ in incorruptione. quẽ adimaginẽ
sui fec̃. S homines auature munere
deiuantes: obnoxios fecere se moiti:
bulationes ad penitentiã oogit᷑: ut ꝑ
penitentiã urat᷑ ⁊ consumat᷑ illud ac.¬
cidens malũ inꝓbitatis & pereat:
& locꝰ ille animȩ qui erat accidentis
impietatis possessio. pateat ad receptio¬
nẽ uirtutis ⁊ gr̃e. Certũ ẽ aut̃ animȩ
naturã ẽĩ p̃ciosam. que ad similitudinẽ
dei facta. receptionẽ om̃is uirtutis nõ¬
amittit: Utpote quȩ cognitionis suꝑ¬
ne nõ sit fraudata consortio. Nũc illuo
suꝑ eẽ arbitram᷑ qđ in multoꝵ ore u̾sat᷑:
qua ratione ds̃ ciuiꝰ sirre uoluntate. nec
passer uilissimꝰ cadit. & apud quẽ capil¬
li capttis numerati sunt. dixerit ꝑy sa
ẏtim. si om̃s gentes ut stillicidiũ de
urteo. & sic̃ mom̃tũ staterȩ extima¬
te sunt. & ut spictũ estimabuntur.

Expanded text:
um. fecit animam ut sit, creauit homium. fecit animam ut sit, creauit hominem in incorruptionem quem ad imaginem sui fecit; sed homines a naturae munere deuiantes obnoxios fecere se morti, bulationes ad paenitentiam cogit, ut per paenitentiam uratur et consumatur illud accidens malum inprobitatis et pereat et locus ille animae, qui erat accidentis impietatis possessio, pateat ad receptionem uirtutis et gratiae. certum est autem animae naturam esse pretiosam, quae ad similitudinem dei facta receptionem omnis uirtutis admittit, utpote quae cognitionis supernae non sit fraudata consortio. Nunc illud superesse arbitramur quod in multorum ore uersatur, qua ratione deus, cuius sine uoluntate nec passer uilissimus cadit et apud quem capilli capitis numerati sunt, dixerit per Esaiam: si om.nes gentes ut stillicidium de urceo et sicut momentum staterae aestimatae sunt et u
Abbreviated transcription (Latin):
in telligis qr erunt ꝑsub stantiã & ꝓfec¬
tũ cõu̾sionis. s nõ erunt quasi adu̾sa¬
rii qđ fuerũt. Itaq ꝑ imꝓbitatis defec¬
tũ nõ erunt: erunt fide ac deuotione
mutati. Deniq & alibi expeccatoris
ꝑ sona dicit᷑. Et irã dĩ sustinebo. qr pec¬
caui: donec iustificet iudiciũ meũ.
Conu̾tere enĩ cupiens peccatorẽ: punit
eũ &urit. ut purget. Uñ ait: & edu¬
cet me inlucẽ. Nã ⁊ cerã urit ignis. li¬
quescit. ut purget᷑. & nos ꝑ ignẽ ꝓbamͦ.
Et fumꝰ cõ sũpto om̃i materiali expur¬
gat: ⁊ neq natura transit. Itaq ⁊ ani¬
ma purgata ab om̃i labe in id qđ est
deficit: nõ in id qđ ñ est. Unͣ ait ba¬
laã: moriat᷑ anima mea ut anima iustoꝵ:
ut moreret᷑ lapsus eiꝰ.⁊ quidã in ꝓbi¬
tatis usus. Transiret aut̃ in cõsuctu¬
dinẽ uitãq iustoꝵ. Om̃ia enĩ ds̃ sal¬
ua uult eẽ. Uñ ⁊ salomon dixit. Os mor¬
tẽ nõ fecit: nec letat᷑ in ꝑditione mor¬

Expanded text:
 erunt per substantiam et profectum conuersionis, sed non erunt quasi aduersarii, quod fuerunt. itaque per improbitatis defectum non erunterunt fide ac deuotione mutati. denique et alibi ex peccatoris persona dicitur: et iram dei sustinebo, quia peccaui, donec iustificet iudicium meum; conuertere enim deus cupiens peccatorem punit eum et urit, ut purget. unde ait: e t educet me 1n 1ucem. nam et ceram urit ignis, liquescit ut purgetur, et nos per ignem probamur, et fumus consumpto omni materiali expurgatur et neque naturam transit. itaque et anima purgata ab omni labe in id quod est deficit, non in id quod non est, ut ait Balaam: moriatur anima mea in anima iustorum, ut moreretur lapsus eius et quidam improbitatis usus, transiret autem in consuetudinem uitamque iustorum; omnia enim deus salua uult esse. unde et Salomon dixit: deus mortem non fecit nec laetatur in perditione uiuor
Abbreviated transcription (Latin):
Dilexer enĩ magis tenebras quã lucẽ.
Et idõ iudiciũ eoꝵ pena ẽ: ⁊ forte pe¬
na tenebrarũ. Et poterat quidẽ in¬
telligi qđ hi qui mala oꝑa habent. cre¬
dentes tam̃ in xp̃m. uolentes qͥdem rec¬
te uniere s uicti illecebris peccatoꝵ. di¬
lexer̃ plus tenebras quã lucẽ: id est utrũ¬
q dilexer̃. s magis tenebras. S qr de
illis p̃misit qͥ nõ credider᷑. sic accipien¬

Expanded text:
dilexerunt enim magis tenebras quam lucem ; et ideo judicium eorum poena est, et forte poena tenebrarum. Et poterat quidem intelligi quod ii qui mala opera habent, credentes tamen in Christum, volentes quidem recte vivere; sed victi illecebris peccatorum, dilexerunt plus tenebras quam lucem: id est, utrumque dilexerunt, sed magis tenebras. Sed quia de illis praemisit qui non credider
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ cognitioni sic̃ mariȩ desit oꝑa¬
tio. ne uł folia sine fructu sint. uł
fructꝰ sine intinim̃tis naturalib sit
in tellectꝰ ⁊ pateat iniuriȩ. Possu¬
mꝰ etiã illud intelligere ꝙ folus tex¬
erũt se adã. atq eua. corporea uesti¬
sueuerat. peritura eẽt inxp̃o. Iusto¬
tionẽ ligni sapientiȩ nati ex uirgnie
uitã suã actq formarent. Nã grecꝰ
aut̃ qđ dicitut. ut sit quia beatꝰ
dabit fructũ in resurrectione sua.
qño pot̃ ꝓpetuũ dare pot̃ ⁊ sic:¬

Expanded text:
huius cognitioni, sicut Mariae, desit operahuius cognitioni, sicut Mariae, desit operatio, ne uel folia sine fructu sint uel fructus sine munimentis naturalibus sit intectus et pateat iniuriae? Possumus etiam illud intellegere, quia foliis se texerunt Adam atque Eua corporea uestisueuerat, peritura esset in Christo iustotionem ligni sapientiae nati ex uirgine uitam suam actusque formarent. nam Graecus autem \'qui\' dicitur, ut sit: \'qui beatus dabit fructum\' in resurrectione sua, quando potest perpetuum dare. pot
Abbreviated transcription (Latin):
Labunt᷑ cito folia: ubi uentꝰ flaue¬
rit. Et aliqͥ uidei habẽt castimoni¬
amͥ sedulitatẽ in lectione multã.
⁊ diligentiã. s sine fruc̾tu sũt. s
uersant᷑ ut folia. Nȩc forte sũt fo¬
lia. que saluator in illa ficu reꝑit.
s fructũ ñ repꝑit. mistica saluãt:
⁊ amorte lib̾ant. Moralia aut̃
ornam̃ta decoris sũt. ñ subsidia
redẽptionis. Pr̃are aut̃ mistica
moralib etiã ipse dñs docet in
eugłio suo:.dicens de maria quȩ
sedens secꝰ pedes dñi audiebat
u̾bũ illiꝰ. cũ marthã ctrca minift̾i̾ũ
festinaret. ⁊ quereret᷑ q soror eã
ꝓpͥa circa m̃se minisfium ñ niuar
Martha martha: maria optimã par¬
tẽ elegit sibi que ñ aiferet᷑ illi.
Si illa quȩ xp̃o ministrabat ad m̃sã
ñ ꝯfereþatur ei quȩ u̾bũ cupiebat.
audire: quẽ oꝑantẽ studio cogni¬
tionis ȩt̃ne cõferre pot̾imꝰ. Ita
tam̃ ut nec illiꝰ oꝑationi fides nec

Expanded text:
labuntur cito folia, ubi uentus flauelabuntur cito folia, ubi uentus flauerit. et aliqui Iudaei habent castimoniam, sedulitatem lectionis multam et diligentiam, sed sine fructu sunt, sed uersantur ut folia. haec forte sunt folia, quae saluator in illa ficu repperit, sed fructum non repperit. Mystica saluant et a morte liberant, moralia autem ornamenta decoris sunt, non subsidia redemptionis. praestare autem mystica moralibus etiam ipse dominus docet in euangelio suo dicens de Maria, quae sedens secus pedes domini audiebat uerbum illius, cum Martha circa ministerium festinaret et quereretur, quod soror eam propria circa mensae ministerium non iuuaret: Martha Martha, Maria optimam partem elegit sibi, quae non auferetur illi. si quae Christo ministrabat ad mensam non conferebatur ei quae uerbum cupiebat audire, quem operantem studioso cognitionis aeternae conferre poterimus, ita tamen, ut nec illius operationi fides nec
Abbreviated transcription (Latin):
tabim. Oportet enĩ corrutibile
hoc induere incorruptelã. ⁊ mor¬
tale hoc induere in mortalitatẽ.
Qd gͦ ꝓderat morituro acciꝑe qđ
ei mois habebat auferre: Nouit
gͦ sapientia quib qño dare debeat.
quȩ nec foliũ amittit ligni sui.
Etido ꝗd fructꝰ sit sapientie:. qđ fo¬
liũ ꝯsid̾emꝰ. Fructꝰ int̾ior ẽ. foliũ
quo fructꝰ uł asole torrenti. uł a
frigore defendant᷑. Fructꝰ uidet᷑
eẽ fides: pax. docꝰtrina. excellentia
uere cognitionis. Intentio. bona mist̾ioꝵ
ratio. Hos fructꝰ bona uita custo¬
dit: mala etiã si ꝑceꝑit amictit. Pec¬
catori aut̃ dĩx̃ ds. qͥuare tu enuarraᷤᷤ
iusticiaᷤᷤ meas. Inmisticis fructꝰ est.
In moralib folũ. cõtẽrlatione muftioꝵ
celestiũ. Nam uirtutes sine fide
folia sũt. Uident᷑ uirere. s ꝙ deẽ
ñ possunt. Agitant᷑ uento ꝙ nõ
habet̃ fundam̃tũ. Quanti gentilẽ
habẽt mĩam. habẽt̃ sobrietatẽ. sed
fructũ nõ habẽt: ꝙ fidẽ nõ habẽt.

Expanded text:
oportet enim corruptibile hoc induere incorruptelam et mortale hoc induere inmortalitatem. quid ergo proderat morituro accipere, quod ei mors habebat auferre? nouit ergo sapientia, quibus quando dare debeat, quae nec folium amittit ligni sui. et ideo, quis fructus sit sapientiae, quod folium, consideremus. Fructus interior est, folium, quo fructus uel a sole torrenti uel a frigore defendatur. fructus uidetur esse fides, pax, doctrinae excellentia, uerae cognitionis intentio, mysteriorum ratio. hos fructus bona uita custodit, mala, etiamsi percepit, amittit. peccatori autem dixit deus: quare tu enarras iustitias m e a s ? in mysticis fructus est, in moralibus folium contemplatione mysteriorum caelestium. nam uirtutes sine fide folia sunt; uidentur uirere, sed prodesse non possunt, agitantur uento, quia non habent fundamentum. quanti gentiles habent misericordiam, habent sobrietatem, sed fructum non habent, quia fidem non habent!
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ latinꝰ. quia ⁊ cdñs. egosũ uia dix̃.
Nõ dixit egosũ iter. Pexire aut̃ ĩt im¬
pioꝵ dix̃ nõ impios. Seruat eoꝵ fub¬
stantiã. qͥ si comitantur. solũ it̃ im¬
pietatis amittent. qł nec abinitio
fuerit nec erit. qđ accidens igitur
ẽ ꝑ it: qd sustantiuũ ẽ manet. Pereunt
aut̃ ita impii. quomodo dicit᷑. Anima
quȩ peccat. ipsa moriet᷑. Ut peccati a¬
culeo. nõ om̃i substantiȩ suȩ dissolu¬
tione moriant᷑. Ex plicit expositio

Expanded text:
tamen Latinus, quia et dominus ego sum uia dixit, non dixit \'ego sum iter\'. perire autem iter impiorum dixit, non impios; seruat eorum substantiam, qui si conuertantur solum iter impietatis amittent, quod. nec ab initio fuit nec erit. quod accidens igitur est perit, quod substantiuum, manet. pereunt autem ita impii, quomodo dicitur: anima quae peccat ipsa morietur, ut peccati aculeo, non omni substantiae suae dissolutione moriantur. EXPLANATIO
Abbreviated transcription (Latin):
cauerit in passione: uł intraditione
regni cõculcet qđ patri tradet. cũ
oinẽ euacuauerit pͥncipatũ. Pul¬
Hoc ẽ transplantatũ: eo qł pͥmo sit plan¬
tatũ in uirgine. p̾ea transplantatꝰ in
ĩ paradisũ. sic̃ dĩx̃ ad latronẽ. Am̃ am̃
dico tibi: hodie mecũ eris in paradiso.
Hoc lignũ igit᷑. fructũ dabit intẽpr̃
suo. ligna t̾rena fructũ ñ dare s fer¬
re dicunt᷑: s lignũ uitȩ. ac sapientiȩ
dat fructũ. hoc ẽ largit᷑ ⁊donat. Rur¬
sus illus eccurrit. Si lignũ ẽ sapientie.
cur in tẽpr̃ dabit ⁊ ñ semꝑ: Ne forte
graue sit nob̾ sentire de xp̃o. S tu
ꝗ legisti q dispensatorẽ fidelẽ ⁊ pru¬
Dentẽ cõstituet dñs suꝑ familiã suã.¬

Expanded text:
cauerit in passione uel in traditione cauerit in passione uel in traditione regni conculcet, quod patri tradet, cum omnem euacuauerit principatum. pulhoc est transplantatum, eo quod primo sit plantatus in uirgine, postea transplantatus in paradisum, sicut dixit ad latronem: amen dico tibi, hodie mecum eris in paradiso. Hoc lignum igitur fructum dabit in tempore suo. ligna terrena fructum non dare, sed ferre dicuntur, sed lignum uitae ac sapientiae dat fructum, hoc est largitur et donat. rursus illud occurrit: \'si lignum est sapientiae, cur in tempore dabit et non semper?\', ne forte graue sit nobis hoc sentire de Christo. sed tu, qui legisti, quia dispensatorem fidelem et prudentem constituet dominus supra famil
Abbreviated transcription (Latin):
mundi huiꝰ rectores tenebrarũ: adu̾¬
sus sp̃italia neqͥtiȩ quȩ sũt in cęlestib
Hi sũt fluiuii: qͥ deparadiso exeut̃. Uñ
puto qđ is ꝗ inparadisũ gestit redire
hos debeat transire decursus aqua
om̃s subirent. deberi sibi iã paradi¬
si reqͥem itaq sic ait. Decursus aqua¬
rũ: descender̃ oc łi mei. Sic̃ enĩ rũ¬
phea ẽ mingressu paradisi ignea. ut
qͥ redit ꝑignẽ reuertat᷑. urat peccata
sua. ꝓbet aurũ suu̾: ita qͥ redit. ꝑ hos
decursus redit. Meritoq dicut scĩ.
T ransiuimꝰ ꝑ ignẽ ⁊ aquã. De istis decur¬
sib: ⁊ ysixas dic̃. Si transeas ꝑaquã:
flumina te cõcludent. Quȩ fluminaͦ
ludi dicentẽ dauid. qͥ festinabat ad pa¬
radisũ. Forsitan ꝑ transisset anuna
nr̃a. aquã in tolerabilẽ. Nõ nulli de
istis quatuor tẽptationib etiã illud
accipiut. Suꝑ aspidẽ ⁊ basiliscũ am¬
bulabis. ⁊ ꝯculcabis leonẽ ⁊ draconẽ.
Ut ambulauerit in incarnatione. cõcul¬

Expanded text:
us rectores tenebrarum; adversus spiritualia nequitiae, quae sunt in coelestibus . Hi sunt fluvii qui de paradiso exeunt. Unde puto quod is qui in paradisum gestit redire, hos debeat transire decursus aquar tentationes omnes subirent, deberi sibi jam paradisi requiem. Itaque sic ait: Decursus aquarum descenderunt oculi mei . Sicut enim romphaea est in ingressu paradisi ignea; ut qui redit, per ignem revertatur, urat peccata sua, probet aurum suum: ita qui redit, per hos decursus redit. Meritoque dicunt sancti: Transivimus per ignem et aquam . De istis decursibus et Esaias dicit: Si transeas per aquam, flumina non te concludent . Quae flumina? Audi dicentem David radisum: forsitan pertransisset anima -nostra aquam intolerabilem. Nonnulli de istis quattuor temptationibus etiam illud accipiunt: super aspidem et basiliscum ambulabis et conculcabis leonem et draconem, ut ambulauerit in incarnatione, concul
Abbreviated transcription (Latin):
uitȩ irriguus et̃nȩ. descendit int̾ras ut
ariditates nr̃rpectoiᷤ irrigaret. ĩoẽ splen¬
dor głe dĩ patris. ⁊ iago substantiȩ eiꝰ. ⁊ idõ
inlumine eiꝰ uͦ. qđ illuminat omnẽ honiinẽ
uemientẽ inhric̃mundũ Udebimꝰ inquic
patrẽ qr ds lux ẽ. Recte etiã dicit᷑ inlu

Expanded text:
uitae inriguus aeternae descendit in terras, ut ariditates nostri pectoris inrigaret. idem splendor gloriae dei patris et imago substantiae eius, et ideo in lumine eius uero, quod inluminat omnem hominem uenientem in hunc mun dum, uidebimus, inquit, patrem, quia deus lux est. re
Abbreviated transcription (Latin):
turas inducit scriptura. cũ impie¬
tas ñ utiq naturał sit. s p̃ter na-¬
turã: Qd̃ enĩ nõ habet nõ amittit:
nec potest ea substantia ꝑire. quȩ ñ
fuit. Nã ⁊ pulus cõmotꝰ. aut maque sub¬
stantrã transfert᷑. aut inaerẽ. aut
inignẽ. Hoc ẽ in aliã uidet᷑ sepe
transire naturã. Nõ gͦ innichilũ
deficit: s in aliuo transit. Qdob¬
stat igit᷑ quin ⁊ ille qͥ u̾bi uirtute
& ratione cõminuit᷑. ut pulius. nõ
in nichilũ dissipet᷑. s cõmutet᷑ in meliꝰ.

Expanded text:
turas inducit Scriptura, cum impietas non utique naturalis sit, sed praeter naturam? Quod enim non habet, non amittit: nec potest ea substantia perire, quae non fuit. Nam et pulvis commotus, aut in aquae substantiam transfertur, aut in aerem, aut in ignem, hoc est, in aliam videtur saepe transire naturam. Non ergo in nihilum deficit, sed in aliud transit. 48. Quid obstat igitur quin et ille qui verbi virtute et ratione comminuitur ut pulvis, non in nihilum dissipetur, sed commu
Abbreviated transcription (Latin):
seat erubescit: a singulis carpitur:
Si flagiciosus. om̃iũ ore laudat᷑. et tã¬
quã morb transit in animas singu¬
loꝵ. Qđ enĩ inflagitus celebre. plu¬
rimos ad imutationẽ adducit erroriᷤ:
Itaq dũ peccatũ imitatur alienũ: su¬
um faciunt malũ: Non sedeas int̃
eos quos sc̃s ꝓpħa fugiebat Illum
imitare fugientẽ. utiq ñsedentem.
qͥ ait. Non sedi in c̃cilio malignanti¬
ũ: ⁊ cũ iniqua gerentib ñ introibo.
Qua ratione eos fugiebas dđ. explica
nobis. Demonstra has partes. ut et noᷤͤ
eas fugere possimus: ne inficiamur
eo contagio Corrupti sunt inquit:
⁊ ab hominabiles facti sunt: Nõ ẽ qui
faciat bonitatẽ. ñ ẽ usq ad unum:
aqͥlas. cheauastas dixit: qd isti uere
morbi sunt qui irridendo bonos plu¬
riniũ animis oꝑant᷑ errorẽ. mñtesq cor¬
rũpunt Quanta dixit a qͥb beatꝰ
iur debeat abstinere: Et adhuc adicit
alia:S in lege dnĩ fuit uoluntas

Expanded text:
seat, erubescit, a singulis carpitur; seat, erubescit, a singulis carpitur; si flagitiosus, omnium ore laudatur et tamquam morbus transit in animas singulorum; qui enim in flagitiis celebris, plurimos ad imitationem adducit erroris. itaque, dum peccatum imitantur alienum, suum faciunt malum. non sedeas inter eos quos sanctus propheta fugiebat; illum imitare fugientem utiquexnon sedentem, qui ait: non sedi in concilio malignantium et cum iniqua gerentibus non int rs o i b 0. qua ratione eos fugiebas , Dauid, explica nobis; de- monstra has partes, ut et nos eas fugere poSsimus, ne inficiamur earum contagio. corrupti sunt, inquit, et abominabiles facti sunt, non est qui faciat bonitatem, non est usque ad unum. Aquilas zAevaordg dixit, quod isti uere morbi sunt, qui inridendo bonos plurimum animis operantur errorem mentesque corrumpunt. quanta dixit, a quibus beatus uir debeat abstinere! et adhuc adicit alia. S ed in lege domini f uit uolunt as
Abbreviated transcription (Latin):
Unde. ait dñs ad huimodi. qd̾ dederit il¬
lis cor nͣeum: apedib usq ad caput. Ser¬
pit lues dira morboꝵ: quando laborãt
contagio quando compatiunt᷑ aliis:
Siqͥs effectu libidinis defraudetur. uiduȩ
pudorẽ expugnare ñ potuit. agrũ in¬
uadere: ⁊ egre cuncti inuicẽ atq languo¬
res transferunt: Quotiens ingemi¬
scunt seniores. qd̃ dui potare ñ posst᷑:
quotiens dolent. qd̾ scortari desieruit.
cũ scortandi habeant uoluntatẽ. Iuo¬
tiens it fabulas ehrioꝵ. u̾tutes ꝓbro
sunt. peccata laudi. hanestas ludrbrio.
continentia risui. miã uanitati Isti
sunt morbi. qui mala sua in multis
tranfferunt: A paucis. corruptela ad
om̃s ꝑuenit Sedent in conciliis. de¬
rogautes sobriis. ructantes crapulã.
Sedent intab̾nis. de ebrietate certan¬
tes int̾ hos meretͥx plena uino. huic
arridens: illũ adurens:: oñs ardore
inflãmans libidinis: Uerecundꝰ simͣ¬

Expanded text:
unde ait dominus ad huiusmodi, quod dederit ilunde ait dominus ad huiusmodi, quod dederit illis cor carneum. A pedibus usque ad caput serpit lues dira morborum, quando laborant contagio, quando compatiuntur aliis, si quis effectu libidinis defraudetur, uiduae pudorem expugnare non potuit, agrum inuadere, et aegri cuncti inuicem languores transferunt. quotiens ingemiscunt seniores, quod diu potare non possint! quotiens dolent, quod scortari desierint, cum scortandi habeant uoluntatem! quotiens inter fabulas ebriorum uirtutes probro sunt, peccata laudi, honestas ludibrio, continentia risui, misericordia uanitati! isti sunt morbi, qui mala sua in multos transferunt; a paucis corruptela ad omnes peruenit. sedent in conciliis derogantes sobriis, ructantes crapulam, sedent in tabernis de ebrietate certantes, inter hos meretrix plena uino, huic arridens, illum adurens et omnes ardore inflammans libidinis. uerecundus si tran
Abbreviated transcription (Latin):
delectatio scłaris ambitio: qui cito cor¬
rũpit salutẽ sobrietatis: Om̃is postre¬
mo mundi huiꝰ corruptela: pestilentia
ẽ Ne gͦ tetigeritis. ne attomunaueri¬
tis eã lues ẽ. c̾taminat Morb ẽ. pol¬
luit: Ne gustaueritis: que sunt omĩa
ad corruptelã. apsa usu. ut apłs di it:
qui zalibi clamat. Radix om̃iũ maloꝵ
ẽ cupiditas Morbos excitat: dolores ĩ¬
serit. Deniq qui eã appetier᷑: inseru¬
erunt se multis dolorib. Ista ẽ pesti¬
lentia q̃ plerũq neq calidos. neq fri¬
gidos. s qđ calidis ẽ deteriꝰ ⁊ frigidis
tepidos facit. ut euomant᷑ ex ore dnĩ
istũ: quos ꝓpt̾ grauia peccata reiecerit:
Ista ẽ q̃ ñ paucoꝵ. s om̃iũ excitat egͥ¬
tudines om̃e caput ĩ dolore: qͥtido sa
auaricie: Sensus enĩ sapientis in ea¬
sapimus q̃ st̃ carnalia: ⁊ corꝑabilib
uoluptatib aciem nr̃i cordi ᷤᷤ infodimꝰ:

Expanded text:
delectatio saecularis, ambitio, quae cito cordelectatio saecularis, ambitio, quae cito corrumpit salutem sobrietatis. omnis postremo mundi huius corruptela pestilentia est. ne ergo tetigeritis, ne attaminaueritis eam: lues est, contaminat; morbus est, polluit. ne gustaueritis quae sunt omnia ad corruptelam ipso usu, ut apostolus dixit, qui et alibi clamat: radix omnium malorum est auaritia. morbos excitat, dolores inserit; denique qui eam appetierunt, inseruerunt se multis doloribus. ista est pestilentia, quae plerumque neque calidos neque frigidos, sed, quod et calidis est deterius et frigidis, tepidos facit, ut euomantur ex ore domini Iesu quos propter grauia peccata reiecerit. ista est quae non paucorum, sed omnium excitat aegritudines. omne caput in dolore, omne cor avaritiae; sensus enim sapientis in casapimus quae sunt carnalia, et corporeis uoluptatibus aciem nostri cordis infodimus.
Abbreviated transcription (Latin):
antiũ passionũ miseranda crassatur:
Hinc letale se m̃tib uirus infundit. hic̃
subrepit egritudo corporib: langoreᷤᷤ
aninus Est enĩ malus langor. erroris
milus quẽ uidi sub sole: diuitias cu¬
stodiri in malũ possidentis eas Dic
mͥ õ ecclastes qua causa malus hic
langor sit Respondebit. qͥa multoᷤᷤ
auara spes deuorat: in saciabilis eda¬
ed acitas cupiditatis ẽ Nescit saciari
argento. qui c̃cupiscit argentũ: Disten.¬
dunt diuitie: ñ explent Et siꝗ sacia¬
tus fuerit diuitiis. ñ ẽ inquit qui sinat
eũ dormire Et qͥdẽ om̃s dies eiꝰ in te¬
nebris & luctu ⁊ iracundia multa.⁊
langore ⁊ ira: Quomͦ enĩ potest dor¬
mire. qui sollicitã auri exercet custo.¬
diã Qui dãpna. formidat. qui lucra
cogitat. qui usuras cõputat. qͥ apothe¬
cas numerat : Malus gͦ langor. qͥbo¬
nã aufert m̃tis quietẽ: Est langor
maliis luxuria : libido. c̃cupiscentia.

Expanded text:
antium passionum miseranda grassatur. antium passionum miseranda grassatur. hinc letale se mentibus uirus infundit, hinc subrepit aegritudo corporibus, languores animis. est enim malus languor erroris malus quem uidi sub sole, diuitias custodiri in malum possidentis eas. dic mihi o Ecclesiastes, qua causa malus hic languor sit. respondebit, quia multos auara spes deuorat. insatiabilis edacitas cupiditatis est; nescii satiari argento qui concupiscit argentum. distendunt diuitiae, non explent. etsi quis satiatus fuerit diuitiis, non e s t, inquit, qui sinat eum dormire. et quidem omnes dies eius in tenebris et luctu et iracundia multa et languore et ira. quomodo enim potest dormire, qui sollicitam auri exercet custodiam, qui damna formidat, qui lucra cogitat, qui usuras computat, qui apothecas numerat ? malus ergo languor, qui bonam aufert mentis quietem. est languor malus luxuria, libido, concupiscentia,
Abbreviated transcription (Latin):
semel insinu m̃tis flagitii flamam
feruentis adoleuerit. cito corꝑis sui
uestimñta cõburet Et ut istipulã
ignis absumet. ita uł exigua sintil¬
la peccati. si quo uitioꝵ fomite fuent.
excitata ĩ cẽdiũ gͣnde excitiͭ Noli gͦ stare
inpeccato: P osiusti postremo uestigiũ su-¬
pͣ uoraginẽ culpe: cito aufer pedem
ne suꝑ plantã tibi ascendat polutio. ⁊
lapsu faciliore deceptꝰ supͣ lutũ residas
Cauenda gͦ pͥma sunt uitia. ne in plura: ꝑ¬
de inde graui ura ꝓserpant: Et enĩ sic̃¬
luii qui se inluto uersant. quo magis
uolutant᷑. eo amplius inqͥnant᷑: ita qͥ se
semel luto imꝑbutatis asꝑserit. nͥ ab ea ue¬
locit̃ es iliat. grauuis sibi dedecoris sui
cenũ. ꝑ singulos dies lutulente c̃u̾sati¬
onis obliicit Ital graui odore tetrȩ illi
us flagitioseq uoraginis ẽtrahit᷑ q̃dã
animaꝵ pestilentia: corruptoq salu¬
briũ cogitationũ spiramine. lues estu¬

Expanded text:
semel in sinu mentis flagitii flammam semel in sinu mentis flagitii flammam ferventis adoleverit, cito corporis sui vestimenta comburet. Et ut in stipulam ipuit absumat, ita uel exigua scintilla peccati, si quo uitiorum fomite fuerit excitata, incendium grande excitat. noli ergo stare in peccato. postremo posuisti uestigium supra uoraginem culpae; cito aufer pedem, ne supra plantam tibi ascendat pollutio et lapsu faciliore deceptus supra lutum residas. Cauenda ergo prima sunt uitia, ne in plura deinde grauiora proserpant. etenim sicut hi, qui se in luto uersant, quo magis uolutantur, eo amplius inquinantur, ita, qui semel se luto inprobitatis asperserit, nisi ab eo uelociter exiliat, grauius sibi dedecoris sui caenum per singulos dies lutulentae conuersationis obducit. itaque graui odore taetrae illius ac flagitiosae uoraginis contrahitur quaedam animarum pestilentia corruptoque salubrium cogitationum spiramine lues aestu