comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Stumatur dens iiusu acta nõ
cenere quia differt iuiste dã¬
nare. et maqua eius patietia
quasi quedã negligentia putatur
Iuiquus quoq ipse toties se in pecrat is fis
non uider a dco credit quoties mulle pec¬
cat. Cui per quendã sapiẽtẽ dicitur: Me
dicas peccam et quid accidit nuẜ tusteᶜ
Qmendare non uult nequitia pro qua
dignam non pertulit penã. Quo pie expe¬
ctatus est. eo est ad peccandũ nequiter
instigatus. Et patientiam suꝑne langaori¬
mitatis
ctoriõ suorũ reprehensione negligrnt, cul¬
pe sue exi gẽtibus mentis usq ad repre¬
hensionem conditoris excẽdunt. Cuint pro¬
fecto dispensatio inde ab humilibus io¬
ctior a gnoscitut uñ ad elati nõ cectu indi¬
catur.
O cculte et sponte perpetrate culye ex
gunt ut prana et a pastoribus e xempla
prebeatur quatius insto indicio ib qui
de uia dñi superbus expebitat in uia gua
graditur eliã per ducatũ pastoris offeu-¬
dat. Bude per prophetai quoq prenũti¬

Expanded text:
stimabatur Deus injusti acta non cernere, quia differebat juste damnare; et magna ejus patientia quasi quaedam negligentia putabatur. Iniquus quoque ipse toties se in peccatis suis non videri a Deo credidit, quoties inulte peccavit. Cui per quemdam sapientem dicitur: Ne dicas, peccavi, et quid accidit mihi triste ? Emendare non vult nequitiam, pro qua dignam non pertulit poenam; et quo pie exspectatus est, eo est ad peccandum nequiter instigatus; et patientiae supernae longanimitatem ctorum suorum 809 reprehensione negligunt, culpae suae exigentibus meritis, usque ad reprehensionem conditoris excedunt: cujus profecto dispensatio inde ab humilibus rectior agnoscitur, unde ab elatis non recta judicatur.Occulte namque et sponte perpetratae culpae gunt ut prava et a pastoribus exempla praebeantur, quatenus justo judicio is qui de via Dei superbus exorbitat, in via qua graditur etiam per ducatum pastoris offendat. Unde per prophetam quoque praenunti
Abbreviated transcription (Latin):
ni pedem in iete mittit non te᷑
uoluent expxit: sit qui in pctis
se deirat / non mox ut uoluent¬
⁊ surgibe Et qni in marulis retis
amibulat pressus sũos aiubulando imixlicat
Ies cum exꝑedie ad ambulandum intitur
Ine ambulet obligatur. Sexe nanꝙ cõtigit
ut quis huius nundi delectatione per suasus
eo ad ẜynoris gloriam pertingat / quo ad desiꝭ¬
denorum suotum effectum poruemat. et per¬
Iuenisse se ad ho tͥ guod expetit letetur. Bed quia
mundi bona non habita in amore sunt. et
plermq habita uilescunt. percipiondo discit
gͣ sit uile quod expetit. Ande renotatus
ad mentem exquint qualiter sie culxa fri¬
yrat quod se cum eulpa conspuit adextum bed
ipsa cum digiitas que iuplicauit tenet᷑. et sio
culxis aliis fugere non ualet hoc / udi non
sine culpa pernenit. Immisit ergo in iete
pedes et in maculis cuis aubulat: quia cum
expediu ntitur tunc ueraciter conspicit
ꝙ̃ duus nexibuis tenet᷑ Neq emm uerr
ebli pationem nosttam ioquoscimus uisi cum

Expanded text:
i pedes in rete mittit, non cum voluerit ejicit, sic qui in peccata se dejicit non mox ut voluerit surgit; et qui in maculis retis ambulat, gressus suos ambulando implicat, et cum expedire ad ambulandum nititur, ne ambulet obligatur. Saepe namque contingit ut quis, hujus mundi delectatione persuasus, in eo ad honoris gloriam pertingat, ut ad desideriorum suorum effectum perveniat, et pervenisse se ad hoc quod expetiit laetetur. Sed quia bona mundi non habita in amore sunt, et plerumque habita vilescunt, percipiendo discit quam sit vile quod expetiit. Unde revocatus ad mentem exquirit qualiter sine culpa fugiat, quod se cum culpa conspicit adeptum; sed ipsa eum dignitas quae implicavit tenet, et sine culpis aliis fugere non valet hoc ubi non sine culpa pervenit. Immisit ergo in rete pedes suos, et in maculis ejus ambulat, quia cum expediri nititur, tunc veraciter conspicit quam duris nexibus tenetur. Neque enim vere obligationem nost
Abbreviated transcription (Latin):
scientiam / ut print propria corngant/ et luc
aliena iepre hendant.
Ips prus purgandi sunt pet quos aliorũ culge
Senanture/ ut ipsi iam mundi por ultronem
ueniant / qui aliorum uirca corrigere fistinat.¬
dinuin exomiras cossot mestaa sartẽ sensanet¬

Expanded text:
scientiam, ut prius propria corrigant, et tunc scientiam, ut prius propria corrigant, et tunc aliena reprehendant. ipsi purgandi sunt, per quos aliorum culpę feriuntur, ut ipsi iam mundi per ultionem veniant, qui aliorum vitia corrigere festinadivini examinis cessat
Abbreviated transcription (Latin):
rdo erectionis iñ bono iste est ut primu᷑
contra nos/ et postinodum coutra malos
oniganur. Nam qui contra bonos engit
gec superbiam inflatut. Contra nosinetixõs
enm engnuut. quando mala propria recpe-¬
ynoscentes districta nosmetipõs penitetue¬
ultione ferimus quando neqͣp̃ nobis in xctis
parrimus / et mullis contra cogitationũ iller¬
bras. blandimentis melinauint. E ni si distante
prius nostra i nobis mala ansequinut / iustũ
quoq est / ut etiam contra aliena mala
utiliter engarunt et ea que in nobis pouiuir¬
Qni enum semetipsum prius non indicatꝭ quid
in alium iectum in dicet iguorat. Etsi nouit
fortasse per auditum guod cectum indican
debeat: iecte tamen indicare aliena merta
non uale̾t cui conscietia m̃ocentie peopris
nellam indicii regulam prebet. huict est enim
ꝙ insidiantibus guibusdam / et ꝓmiendã adul¬
teram deducentibus dicitur Qui sine pĩto
alitua guixpe peccata puinenda ibant ⁊ et sua
ieliguerant. Aenocentur itaꝙ intus ad conꝰ¬

Expanded text:
 erectionis in bono iste est, ut primum contra nos, et postmodum contra malos erigamur. Nam qui contra bonos erigitur, per superbiam inflatur. Contra nosmetipsos enim erigimur, quando mala propria recognoscentes, districta nosmetipsos poenitentiultione ferimus, quando nequaquam nobis in peccatis parcimus, et nullis erga nos cogitationum blandimentis inclinamur. Qui si districte prius nostra in nobis mala insequimur, justum quoque est, ut etiam contra aliena mala utiliter erigamur, et ea quae in nobis puniQui enim semetipsum prius non judicat, quid in alio rectum judicet ignorat. Et si novit fortasse per auditum quod rectum judicare debeat, recte tamen judicare aliena merita non valet, cui conscientia innocentiae propriae nullam judicii regulam praebet. Hinc est enim quod insidiantibus quibusquam, et puniendam adulteram deducentibus dicitur . Qui sine peccaliena quippe punienda peccata ibant, et sua reliquerant. Revocantur itaque intus ad con
Abbreviated transcription (Latin):
quod trauseat appetit / cmuctis psentis uile
desideriis contradicit. Et pone mortiue᷑ se tõ¬
sidetat quia se moritun̾ miuime ignorat.
Icerferta eiũ uita est /mortis mitatio. Qñã
Sum insti sollicite custediũt culgar̃ lag̃os¬

Expanded text:
seat appetit, cunctis praesentis vitae desideriis contradicit, et pene mortuum se considerat, quia se moriturum minime ignorat. Perfecta enim vita est mortis imitatio, quam dum justi sollicite custodiunt
Abbreviated transcription (Latin):
ctoruo metes qno amplius e ꝑtiemo indiuo
proxinquare se sentũt / eo ad Piscutiondos
semetipõs tembilius edtremistunt: Et si
quas in se caruales unqͣ eygil atiocs ĩuenius
penitentie ardoret consuuut : Inec cogitatio¬
nos suas dilatari carnali uolextat ꝓnullus /
quia eo semetipõs idicũtes sibtilus ferint:
quo districtum indice prestolãtur uicimitn
Uude fit ut propiquĩ sib. sempor editam
suspicentur. Nam regroborũ seentes idcar
arbitrantir Iũstorꝰ orgo altematur spintus

Expanded text:
amplius extremo judicio propinquare se sentiunt, eo ad discutiendas semetipsas terribilius contremiscunt, et si quas in se carnales unquam cogitationes inveniunt, poenitentiae ardore consumunt, nec cogitationes suas dilatari carnali voluptate permittunt, quia eo semetipsos dijudicantes subtilius feriunt, quo districtum judicem praestolantur vicinum. Unde fit ut propinquum sibi semper exitum suspicentur. Nam reproborum mentes idcirco arbitrantur. Jus
Abbreviated transcription (Latin):
minꝙ̃ profecto ĩneuit quem reminoret ĩuocetꝰ
Unde uendi ta morsi uoro ditur. Mullũs aũ
le per so m̃ocens est Ruperna exgo pietas
prins agit in nobis aliquid sue nob̾it: ut sub¬
sequẽt quoq nõ libero artitrio bonũ quod
iam appotimus agat nobiscum. quod tamon
prenenit paulus ait : Gratia autem dei scum
id quod sum. Et quia eandem gratiam nt
lborum arbiti soquitur adiũgit: Et gta
cuis in me uarua non fuit: sed habindãtuis¬
esse conspiceret ait : non autem e gde
uoro secum ꝯcatiam operatam esse per liber
arbitrum domonstraret adiungit / sẽd gratia
dei morum. Aunditia itaq manuum sũariꝰ
mocens saluabitur. guia gui hie prenenitur
dono ut ĩnocens fiat  cm ad indiciũ ducitur
ex merito pemiecatir
A Et tamen quia se esse aliquid tum gratia
ĩnenit adiuuxit: Sed yratia dei metumꝰ
Non enim diceret mecum, si cum preueniet
yratia subsegnens liberum arbit niam nõ haberer
Dt ergo se sine gratra nhil esse ostendeiẽt

Expanded text:
quem remuneret innocentem. Unde veridica Moysis voce dicitur: Nullusque apud te per se innocens est . Superna ergo pietas prius agit in nobis aliquid sine nobis, ut, subsequente quoque nostro libero arbitrio, bonum quod jam appetimus agat nobiscum, quod tamen centes faciat, praevenit, Paulus ait: Gratia autem Dei sum id quod sum . Et quia eamdem gratiam nostrum liberum arbitrium sequitur, adjungit: Et gratia ejus in me vacua non fuit, sed abundaesse ostenderet, ait: Non autem ego. Ut vero se cum gratia operatum esse per liberum arbitrium demonstraret, adjungit, Sed gratia Dei mecum. Munditia itaque manuum suarum innocens salvabitur, quia qui hic praevenitur dono ut innocens fiat, cum ad judicium ducitur, ex merito remuneratur Et tamen quia se esse aliquid cum gratia invenit, adjunxit: Sed gratia Dei mecum. Non enim diceret mecum si cum praeveniente gratia subsequens liberum arbitrium non haberet. Ut ergo se sine gratia nihil esse ostenderet,
Abbreviated transcription (Latin):
S. iuxii discipline iustidiam nossent / neqͣy
redemptitis nostri precepta cle̾̃nerent: posa
eos canus sue ⁊mortalitas ad amorõ soite ĩmor¬
tatis excitaret. hoc ip̃m nauq in hac uita
discipliue est. De stu enim et fugor / fame
sitiq turbari morbis a fiti quandoq eliam
extungui : quid sunt rec aliud ꝙͣ flagolla pet¬
tati: Sed sunt nõnulli quiet flugella tos¬
rant et taniẽ mentem ad flasellatis motũ
dirtut : Cor eorum longe fetisti ⁊ distiolina
quia etsi corpous sub disciplina cost col sus
uuscixema non est: dumi et flagedlabort

Expanded text:
Si enim disciplinae custodiam nossent, et nequaquam Redemptoris nostri praecepta contemnerent, ipsa eos carnis suae mortalitas ad amorem vitae immortalis excitasset. Hoc ipsum namque in hac vita disciplinae est. Aestu enim et frigore, fame sitique turbari, morbis affici, quandoque etiam exstingui, quid sunt haec aliud quam flagella peccati? Sed sunt nonnulli qui et flagella tolerant, et tamen mentem ad flagellantis metum dicitur: Cor eorum longe fecisti a disciplina. Quia etsi corpus sub disciplina est, cor sub disciplina non est, dum et flagellatur
Abbreviated transcription (Latin):
habundantiorem honestatẽ Rabent. Honesta
aut̾ nostra mllins egent. Bunt enĩ ĩ houesta
memibra in corpore ita quidã sunt int iu scti
ecclesiã potentes et protomi. Qui dum apota
iectione fenri nequeunt : quasi honoris legnu¬
ne utlantur. Bed hec de occultis polel
delictis loquiuint. Nam qñ et alis ꝓ agno /¬
scentibus peccant: iliis etiã cognoscetibus
increpandi sunt : ne si pr dicator taceat
culxam approbasse uideatur: atꝙ Iecca¬
scens in e xemplum ueriat quam pasteris
lingua non serat

Expanded text:
abundantiorem honestatem habent; honesta autem nostra nullius egent . Sicut enim inhonesta membra in corpore, ita quidam, sunt intra sanctam Ecclesiam potentes et protervi, qui dum aperta invectione feriri nequeunt, quasi honore tegminis velantur. Sed haec de occultis potentium delictis loquimur. Nam quando et aliis cognoscentibus peccant, aliis etiam cognoscentibus increpandi sunt, ne si praedicator taceat, culpam approbasse videatur, atque haec crescens in exemplum veniat, quam pastoris lingua non secat
Abbreviated transcription (Latin):
denegatur. Dis quippe et sũma loquetium
quadrifana qualitate distinguit᷑. Mam suñt
nõmilli quos sentrendi simul at dicendi ãplite :¬
do Silatat: sunt nõnilli quos sentiendi simul
et dicendi iopia agustat. Sunt nõnilli qui
de nõ ẜabent. Et sunt nõiilli qui acumi¬
ne sentiendi subuyi pon sunt/ sid ex ĩopia
In aliis os patens emanat quod largus ĩge¬
iiii fous ministrat: In aliis intellectum net
seusus porngit nec lingua fundit. In alis is
eguidẽ ad direndũ patet sed ad̾deddendr̃ paꝵ¬
rata/ a sensu lingna nl accipit. In aliis uero lat¬
gus sentiendi fous a corde exuberat sod hũc
quasi meatus tennis ĩpar lingna coãgustat.
In quibus ninit̾ quatuor dicendi qualitati¬
bus sola crimini tertia subiacet quo soc
sibi per locutionẽ ampit ad quod per ĩge¬

Expanded text:
nt. Vis quippe et summa loquentium quadrifaria qualitate distinguitur. Nam sunt nonnulli quos sentiendi simul ac dicendi amplitudo dilatat. Sunt nonnulli quos sentiendi simul ac dicendi inopia angustat. Sunt nonnulli qui  sentiendi non habent. Et sunt nonnulli qui acumini sentiendi subnixi sunt, sed ex inopia in aliis os patens emanat, quod largus ingenii fons ministrat. In aliis intellectum nec sensus porrigit, nec lingua fundit. In aliis os quidem ad loquendum patet, sed ad reddendum parata a sensu lingua nihil accipit. In aliis vero largus sentiendi fons a corde exuberat, sed hunc quasi meatus tenuis impar lingua coangustat. In quibus nimirum quatuor dicendi qualitatibus, sola crimini tertia subjacet, quae hoc sibi per locutionem arripit, ad quod per inge
Abbreviated transcription (Latin):
quasi pro prunis actibus protium damns. Unde
et per prop hetã de eo qui Ret non afil dint᷑¬
Non dabit deo propitiatione sua. nec p̃tũ
ie demptionis anime suer Nõmiñqͣ uero
diites elati / infenores oppriuñt / aliena
raxut et tñ quasi que dã aliis larguitur
Et cum mullos deptimant : a lignando qͥbrst
opem defeusionit fecunt, et pro inigtatibu
quas nũq deserunt dare pertnĩ uidotur
s ed tñc elemosine petut nos a culpis
liberat: cum perpetrata plangius et
abdicamius. Mam gni et semper pec̾tar
uult / et quosi sempot eleprosinã latgri :

Expanded text:
uasi pro pravis actibus pretium damus. Unde et per Prophetam de eo qui haec non agit dicitNon dabit Deo propitiationem suam, nec pretium redemptionis animae suae . Nonnunquam vero divites elati inferiores opprimunt, aliena rapiunt, et tamen quasi quaedam aliis largiuntur; et cum multos deprimant, aliquando quibusdam opem defensionis ferunt, et pro iniquitatibus quas nunquam deserunt dare pretium videntur. Sed tunc eleemosynae pretium nos a culpis liberat, cum perpetrata plangimus, et abdicamus. Nam qui et semper peccare vult, et quasi semper eleemosynam lar
Abbreviated transcription (Latin):
Sabeat qui Labere bonõ uitam iecusat: quatuꝰ
cum mens lercenarũ retũ amori intendit᷑
de tenens rebus semper loquatur unde
in enãgelio uentas dicit: Ex abundãtia cor¬
dis os loquitur. Bomis lomo de bono the¬
sanre profert boia / et malus homo de malo
chesauro prlfeit mala huic etiẽ ioẽs ait.
Apsi de nobudo sunt: ideo de murdo loquũl:
pene ergi dicit᷑. Cõmutans labiũ ueratiũ
et doctimõ senũ anferens: quia hi qui prius
celestia predicando uerateb erantꝰ dũ tepotalia
dibgentes ad teneã curcunt labiũ ueratus
cõmutatur. Et semd doctrina lollitut
quia diligeles tẽ potalia priorũ suoris pp̃cepta
muinme sequñtut ut locũ iegiuinis Isi ad fei¬
ctum uoluxtatis teneãt / non ad i sum laboris¬

Expanded text:
habeat, qui habere bonam vitam recusat, quatenus habeat, qui habere bonam vitam recusat, quatenus cum mens ejus terrenarum rerum amore incenditur, de terrenis rebus semper loquatur. Unde in Evangelio Veritas dicit: Ex abundantia cordis os loquitur: Bonus homo de bono thesauro profert bona, et malus homo de malo thesdo sunt, ideo de mundo loquuntur. Bene ergo dicitur: Commutans labium veracium, et doctrinam senum auferens , quia hi qui prius coelestia praedicando veraces erant, dum temporalia diligentes, ad terrena corruunt, labium veracium commutatur, et senum doctrina tollitur, quia diligentes temporalia priorum suorum praecepta minime sequuntur, ut locum regiminis quasi ad fructum voluptatis teneant, non ad
Abbreviated transcription (Latin):
et humilitatib ut sit represensibilia ngñꝵ
facta displireãt guatimis subditotũ menb
a semanda magisterii ieuereutia nõ recedat.
Euod bene Noe debriato exprimitur cuiꝰ
nudata uerecundiora boni filii auersi ueni/¬
endo texerũt. Auersan qui pxe dicuant
quod reprobamus. Quid est ergo quod fir
lii uerecunda patut superiect dorsis
pallio auersi ueniẽtes operũt inisi ꝙ bo-¬
nis sic prepositorũ suorud mala displicẽt
ut tamen hoc as aliis occultẽt. Exen-¬
neta auersi deferũt quia iundicates factuꝰ
et uenerãtes magisteriũ : nolũt uidere quod
quid de spuituali conuersatione nichoant
cum iectorss suos tẽpotalia agere et ter¬
rena considerãt moꝵ ordine superue dispo¬
ad regendũ prelati sunt. per quos cõner-¬
sationis infune exempla monstrãtue.
Sed hi niiine̾ dum temperare se a reor¬
ctor
docere subiectos incipit praua que agit : ut iusti
õmpotentis de indicio in bono iõ nec linguã

Expanded text:
et humilitatis, ut sic reprehensibilia magistrorum et humilitatis, ut sic reprehensibilia magistrorum facta displiceant, quatenus subditorum mens a servanda magisterii reverentia non recedat. Quod bene in Noe debriato exprimitur, cujus nudata verecundiora boni filii aversi veniendo texerunt . Aversari quippe dicimur qulii verecunda patris superjecto dorsis pallio aversi venientes operiunt, nisi quotis sic praepositorum suorum mala displicent, ut tamen haec ab aliis occultent? Operimentum aversi deferunt, quia dijudicantes factum, et venerantes magisterium, nolunt videre quod quid de spiritali conversatione inchoant, cum rectores suos temporalia agere et terrena considerant, mox ordinem supernae dispoad regendum praelati sint, per quos conversationis infimae exempla monstrantur. Sed hi nimirum dum temperare se a rectordocere subjectos incipit prava quae agit, ut justo omnipotentis Dei judicio, in bono jam nec linguam
Abbreviated transcription (Latin):
sunt sapietes arbitrãtur: et rursum qui sub¬
iecti uectorũ suorũ actiones indicant et si
ipsos regunen tenere cõtingeret , se potiusse
agere melus putant. Pude pleriiq fit
ut et rectores minus prudẽter ea que agẽda
sunt uideant quia corum oculos ipsa nobula
elationis obscurat: et nõnunqͣ is squi sub /¬
iectus est hoc cum prelatus fuent fauat
quod dudue fier subiectus arguebat: et
pro eo ꝙ illa que indicanerat perpetrat
saltem quia indicauit emubescat. Igitur
sicut prelatis curandĩ est ne eorũ corda
estimatione singulanit sapiẽtie locus suxe¬
nor extollat: ta subiectis proiidendũ est
ne sibi nectoris facta displiceant. B.
autẽ magistiorẽ uita mr̃e reprehenditur opor¬
tet ut eos subditi etiã cum displicẽt ueneretur
bed hoc est solerter intuendimꝰ / ne quem
ueuerar necesse est nutari appetas, aut
quem mitari desgicis uenerari cõtenas.
Subtilis etenim uia tenenda est rectitudis

Expanded text:
sunt sapientes arbitrantur; et rursum qui subsunt sapientes arbitrantur; et rursum qui subjecti sunt, rectorum suorum actiones judicant; et si ipsos regimen tenere contingeret, se potuisse agere melius putant. Unde plerumque fit ut et rectores minus prudenter ea quae agenda sunt videant, quia eorum oculos ipsa nebula elationis obscurat; et nonnunquam is qui subjectus est hoc, cum praelatus fuerit, faciat quod dudum fieri subditus arguebat, et pro eo quod illa quae judicaverat perpetrat, saltem quia judicavit, erubescat. Igitur sicut praelatis curandum est ne eorum corda, aestimatione singularis sapientiae, locus superior extone sibi Rectorum facta displiceant. Si autem magistrorum vita jure reprehenditur, oportet ut eos subditi etiam cum displicent venerentur. Sed hoc est solerter intuendum, ne aut quem venerari necesse est, imitari appetas, aut quem imitari despicis, venerari contemnas: subtilis etenim via tenenda est rectitudinis,
Abbreviated transcription (Latin):
Iostꝙͣ presens uita semper incecta est tãti
Dicitur/ qui in cõmuni republica nõ iure
principatur. Sod sc̃iendum est quia õnis
si perbus inxta madum propriñ tcãmdom
exercet. Mai quod neniur̃ꝙͣ alins ⁊ ig¬
publita / hec per acextã dignitatis pototiũ
alius in pronĩtia alius in conitate alius
in domo propria aluus per latentõ neqͥt iã
hoc et ercet apud se in cogitatione sua
ec intiretur dominis ꝙͣtum quisq mola
ualeat facer sc p̃tuxi uelit Et cum deest
potestas foris apũd se tyrãnus cui iniquitas
dominatut antus. nia et si extecous non
affligat progimos / intruiserut tamon habere
potestatem axͥpetit nt affligat. Et guia
õmxotens deus cordã pensãt iam in eius
oculis mĩpius fecit quod cogitauit. Qd hoc
autem conditor nostet‸ la tere nos u oluit
fuiem nostrum / ut dum incerti sumus quãdo
cboria nut / semper ad mortem parali ĩueniam᷑¬

Expanded text:
ostquam vita semper incerta est, tanto dicitur qui in communi republica non jure principatur. Sed sciendum est quia omnis superbia juxta modum proprium tyrannidem exercet. Nam quod nonnunquam alius in republica, hoc est per acceptam dignitatis potentiam, alius in provincia, alius in civitate, alius in domo propria, alius per latentem nequitiam hoc exercet apud se in cogitatione sua; nec intuetur Dominus quantum quisque mali valeat facere, sed quantum velit; et, cum deest potestas foris, apud se tyrannus est cui iniquitas dominatur intus; quia etsi exterius non affligit proximos, intrinsecus tamen habere potestatem appetit ut affligat: et quia omnipotens Deus corda pensat, jam in ejus oculis impius fecit quod cogitavit. Ad hoc autem conditor noster latere nos voluit finem nostrum, ut, dum incerti sumus quando moriamur, semper ad mortem parati inveni
Abbreviated transcription (Latin):
Dunt h qui adhre uiuentes sunt: mortuor̃
anime gno loco Iebeatut iguorant. ita mortin
uitam in tarue uientium post tos qualiter
disponatur nestiunt / quia et uita spñs lig
sest a uita rariũs / et sicut corporea et ĩ corpo¬
rea dinersa sunt genere it a etiã distincta
cogutione Quod tamẽ de animabus sitĩs
sentiendum non est quia que intus omni¬
potentit dei clantate uident, nullo modo
crẽdendum est quia sit foris aliquid ꝯuod
ignorent. Sed caruales quiq qui amorem
recipuũ filis impendunt 3c eos beatus
Ios nescue postinodĩ assent qued Ret behe¬

Expanded text:
 mortuorum animae quo loco habeantur ignorant, ita mortui vita in carne viventium post eos qualiter disponatur nesciunt, quia et vita spiritus longe est a vita carnis; et sicut corporea atque incorporea diversa sunt genere, ita etiam distincta cognitione. Quod tamen de animabus sanctis sentiendum non est, quia quae intus omnipotentis Dei claritatem vident nullo modo credendum est quia foris sit aliquid quod ignorent. Sed carnales quique, quia amorem praecipuum filiis impendunt, hoc eos beatus Job nescire postmodum asserit quod
Abbreviated transcription (Latin):
btatutum quoꝙ est ^ pͣtũ in ip̃a uita mortale
temporalitet uinitux. am et si ãnos quĩdece̾
E geche igi ad uita᷑ addidit omm potens deus
cum eum mori perinisit funit enm prestinit
esse moriturum. Qua in te questio orituie
quomodo ti per prophetam dicetor: Ssgeni
donini tue / quia moriens tu et non uines
Cui cum mortis sentontia dicta est / protinus
ad eius lachrimas et uita ost addita. Sed
per prophetam dominus dixit quo tempor
mori ipse merebatur. per lat gitatem uoro
misencordie illo eum tempor ad mortem
distulit quod aute secula ipse xrescunt
uoc prophetai giture fallax qui a tempus
mortis ĩnotuit quo uit ille mori me cebature
nec dominica statuta cõnulsa sunt quia ut
ex largitate dei ãni uite crescerent hoc
quoꝙ ante secula profixum fuit atq sya¬
cium uite quod t̃opinate foris est additum
sine angniẽto proscientie fant ĩtꝰ statutũ

Expanded text:
psa vita mortali temporaliter vivatur. Nam etsi annos quindecim Ezechiae regi ad vitam addidit omnipotens Deus , cum eum mori permisit, tunc eum praescivit esse moriturum. Qua in re quaestio oritur, quomodo ei per prophetam dicatur: Dispone domui tuae, quia morieris tu, et non vives; cui cum mortis sententia dicta est, protinus ad ejus lacrymas est vita addita. Sed per prophetam Dominus dixit quo tempore mori ipse merebatur; per largitatem vero misericordiae illo eum tempore ad mortem distulit, quod ante saecula ipse praescivit. Nec propheta igitur fallax, quia tempus mortis innotuit, quo vir ille mori merebatur; nec dominica statuta convulsa sunt, quia ut ex largitate Dei anni vitae crescerent, hoc quoque ante saecula praefixum fuit; atque spatium vitae quod inopinate foris est additum, sine augmento praescientiae fuit intus statutum.
Abbreviated transcription (Latin):
inter angustias epultatione̾ uocat fforis
quide̾ noxe erat m circundatione pressure
sed antus carmina resinabat de consolatiõs
letitie Ena eni ad eterna gandia redue
non possumuis nisi per teporalia detrimeta/
tola scuptine sacre nntentio est ut speyma¬
nẽutil letitie nos inter hec transitoria
aduersa corroboret. Unde et eze chiel propho¬
ta librũ se accepisse bestatur in quo scupt
erant lamotationes et carmẽ et uo. Eud
end libro hic inisi diuina eloquia figurat᷑.
Que quia nobis lachuias luctusq precipiũt
lamentationes in eo scupte refermitur.
Carmen quoq et sus continent , quia sit
de spe yandiũ predicant ut in presenti tñ
pressuras atq angustias indicent. cacinen
et ue continent quia et si illie dulcia apꝰ¬
petimus: prius necesse est ut hic aurara
coleremius. Carmen et ue discipulis demins¬

Expanded text:
inter angustias exsultationem vocat. Foris inter angustias exsultationem vocat. Foris quidem nox erat in circumdatione pressurae, sed intus carmina 823 resonabant de consolatione laetitiae. Quia enim ad aeterna gaudia redire non possumus, nisi per temporalia detrimenta, tota sacrae Scripturae intentio est ut spes manentis laetitiae nos inter haec transitoria adversa corroboret. Unde et Ezechiel propheta librum se accepisse testatur, in quo scriptae erant lamentationes, carmen et vae . Quid enim libro hoc, nisi divina eloquia figurantur? Quae quia nobis lacrymas luctusque praecipiunt, lamentationes in eo scriptae referuntur. Carmen quoque et vae continent, quia sic de spe gaudium praedicant, ut in praesenti tamen pressuras atque angustias incident. Carmen et vae continent, quia etsi illic dulcia appetimus, prius necesse est ut hic amara toleremus. Carmen et vae discipulis
Abbreviated transcription (Latin):
El non dixit ubi ẽ deus qͥ fent me
uisquis aduersitatũ tubulatiorr
frangitut / a quo factus est mis¬
nmne contemplatur. Nam qui
quod non erat fent factũ sine
gube ruatcone non desent. Et qui beiigue
horine condidit / neq̃ꝙ̃ iniuste ciuciari por¬
mullit: nec sunt neglecte perir quod est
qui hoc etiã quod noñ fuit curait ut essot¬
cum ergo causam tubulationis nr̃e requirimꝰ
ot fortasse tardius menimus / est ista conorta¬
ratio ꝙ nihil ministe patiamur quia si deo
authore sumus qui non fuimius deo regete
Qui dedit turmiã in noicte
Carmen in nocte est letitia in tubulatiõs
quia etsi pressuns lõxoralitatis affligimun᷑
spe iam tamen de eterntate gandemub
Carmina paulus in norte predicabet dicens:
Bpe gandentes in tabulatione patientes.
Sarmnen i nocte dauid sunipserat᷑ qui dice .¬
bat. Ln mihi es refugur̃ a pressura que nt¬
cundedit me / exultatio mea. eme me a
cictundantibus me. Ecce de nocte presi¬
suram nominatt et tamen liberatore̾ suis

Expanded text:
 Ubi est Deus qui fecit me. Quisquis enim adversitatum tribulatione frangitur a quo factus est minime contemplatur. Nam qui quod non erat fecit, factum sine gubernatione non deserit; et qui benigne hominem condidit, nequaquam injuste cruciari permittit; nec sinit neglecte perire quod est, qui hoc etiam quod non fuit creavit ut essCum ergo causam tribulationis nostrae quaerimus, et fortasse tardius invenimus, est ista consideratio, quod nihil injuste patiamur, quia si Deo auctore sumus, qui non fuimus, Deo regente Qui dedit carmina in nocte. - Carmen in nocte est, laetitia in tribulatione, quia et si pressuris temporaliter affligimur, spe jam tamen de aeternitate gaudemus. Carmina Paulus in nocte praedicabat, dicens: Spe gaudentes, in tribulatione patientes . Carmen in nocte David sumpserat, qui dicebat: Tu mihi es refugium a pressura quae circumdedit me, exsultatio mea, redime me a circumdantibus me . Ecce noctem pressuram nominat, et tamen liberatorem suum
Abbreviated transcription (Latin):
Augelitũ sqñs idcieto itremissibiliter pecra.¬
necunt / quia tuto robustius stare polerãt
q̃t eos carus admistio non tenebat. HNomo uero
id circo post culxã uoniã meripit: qr per carna.¬
le coexus aliquid quo se metip̃o minot eẽt
2 x ipã ñt bonorũ uita et labore cognosti¬
mus si emendari dũ txõ est nolumus/ ꝙͣta
post animaduersione feriaunt. Clictos qͥpxe
Dei cernimus et pia agere et crudelia mul¬
ta tolerare Hiic ergo colligitur distructꝰ
p̃ta illit fenat distructiõe q reprobat. si hic sic¬
cinciat quos amat.¬
Cum culxa aninue telat. mne̾s neressẽ est
ut branitate sue delectatiõis aspiciat / no ad
somacẽ mortem miquitas rapiat cũ cĩster
ficit et tñ non una õnes qualitat cõburit. qr
qd hic agit dispatt ualitudo corporo : hocillit es¬
Ribet dispoat causa meritorĩ Quomodo et go mills
auesse ordo supplicii dicilᵃ in quibus profecto q̃sẜ
iuxta modum culpe cruciatur

Expanded text:
itus idcirco irremissibiliter peccaverunt, quia tanto robustius stare poterant, quanto eos carnis admistio non tenebat. Homo vero idcirco post culpam veniam meruit, quia per carnale corpus aliquid quo semetipso minor esset Ex ipsa nunc bonorum vita et labore cognoscimus, si emendari, dum tempus est, nolumus, quanta post animadversione feriamur. Electos quippe Dei cernimus et pia agere, et crudelia multa tolerare. Hinc ergo colligitur districtus judex quanta feriat districtione quos reprobat, si hic cruciat quos amatcum culpa animum tentat, mens necesse est ut brevitatem suae delectationis aspiciat, ne ad vivacem mortem iniquitas rapiat, cum constet ficit, et tamen non una omnes qualitate comburit; quia quod hic agit dispar valetudo corporum, hoc illic exhibet dispar causa meritorum. Quomodo ergo nullus inesse ordo supplicii dicitur in quibus profecto quisque juxta modum culpae cruciatur
Abbreviated transcription (Latin):
Biueti cũ prudelui fitu consprtuit hec eib oĩa
esse repretẽ fibilia uidẽtur. qui sue ĩpentie
at infurmitatis obliti tato iletius de alieis
mitatis constii eos et si exstenius seuiendo tñ
ĩtemus cepatiendo ioprẜeudũt quia illuissieꝰ
est prda hominũ sus espassione discutore/ qri

Expanded text:
ulti cum prudentium facta conspiciunt, haec eis omnia esse reprehensibilia videntur, suaeque imperitiae atque infirmitatis obliti, tanto intentius de alienismitatis conscii, eos, etsi exterius saeviendo tamen interius compatiendo, reprehendunt; quia illius solius est peccata hominum sine compassi
Abbreviated transcription (Latin):
sod ꝙ st̃ ont delapsum /ib. manere nbi cendit
iuidicando permiltat. Bicnt ei in oeatrne
quop diimins. Et ne nos iductas in tokatir̃ẽm
I est induci minime potuittat¬
Et lenebil instus uiã sue̾. et mundil
maĩbus addet fortitũdinẽ.
Considerato syipo chuita / iustus uiõ suã tonet᷑
qũia dum illum ex perersa uolutate obtiner
ee que mundi sunt intuetur / ip̃ie ad amorꝰ
celestiũ cobustius stringitut / sciẽs qui a boiis
desideriis ꝯ̃mia eterna non deorũt/ dũ et pranis
et duplicibus cordibus bona teporalia non
Inibus addet fortitudinẽ. qm̃a conspities ꝑutises¬
obtinere tenenam gloriami / bona sua oper pro-¬
nehit ad profectionem /et tanto altius tem¬
poralia deseacit p̃to hec abundat e tiõ malis
cenut. Uue̾ enum suit despicionda cõsiderar:
que deus õmpotons euam pemorsis prestat
Si enim principaliter magna essent neqͣpͣ
sec conditor aduersanp suis tubueret. Unde
et indigunm sibi esse perpendit ut illa bona

Expanded text:
sed quod sponte delapsum ibi remanere ubi cecidit judicando permittat, sicut ei in oratione quoque dicimus. Et ne nos inducas in tentationem ; id est, induci minime permittaam suam, et mundis manibus addet fortitudinem. - Considerato quippe hypocrita, justus viam suam tenet, quia dum illum ex perversa voluntate obtinere ea quae mundi sunt intuetur: ipse ad amorem coelestium robustius stringitur, sciens quia bonis desideriis praemia aeterna non deerunt, dum et pravis et duplicibus cordibus bona temporalia non nibus addet fortitudinem. » Quia videns perversobtinere terrenam gloriam, bona sua opera provehit 432 ad perfectionem; et tanto altius temporalia despicit, quanto haec abundare etiam malis cernit. Quam enim sint despicienda considerat quae Deus omnipotens etiam perversis praestat. Si enim principaliter magna essent, nequaquam haec conditor adversariis suis tribueret. Unde et indignum sibi esse perpendit ut illa bona
Abbreviated transcription (Latin):
Penatores quidem nos esse sciuxer a guostimꝰ
esed tamen sepe in flagello posili pro qno
magis pcdi flagellarunt ignoramus. Et nos
ipsos subtili inuisitione distutimub ut si
quo modo possimius causã percussionis noste
mestigare ualeamus. Que dum pleruir q nos
latet / fit nobis oner centas nr̃a. et de es quõd
patiuue/ plus dolemius. Euisꝑ ueri cum
collega suo / ad idiciũ accedit /el quod sentit
ducit / et ir quid cotradict᷑ agnoscit / et quod uoꝵ¬
euent puesit et neuit sunde pulsatur Qui
enĩ dinina aĩaduersiono ꝑrutilur dũ nouit
quide qma uapulat / sed cr uaxulot iguerat᷑
quasi dict ip̃e quod seutit / sed guid contra
se dicitut nefait : quia ipse quidẽ in geruiscit
n uerbere / sod deus apecte non declart ꝑo
qua eum fenat ultione.

Expanded text:
Peccatores quidem nos esse semper agnoscimus; sed tamen saepe in flagello positi, pro quo magis peccato flagellemur ignoramus; et nos ipsos 428 subtili inquisitione discutimus, ut, si quo modo possimus, causam percussionis nostrae investigare valeamus. Quae dum plerumque nos latet, fit nobis oneri caecitas nostra, et de eo quod patimur plus dolemus. Quisquis vero cum collega suo ad judicium accedit, et quod sentit dicit, et quidquid contradicitur agnoscit, et quo voluerit pulsat, et novit unde pulsatur. Qui autem divina animadversione percutitur, dum novit quidem quia vapulat, sed cur vapulet ignorat, quasi dicit ipse quod sentit, sed quid contra se dicatur nescit, quia ipse quidem ingemiscit in verbere, sed Deus aperte non declarat pro qua eum feriat ultione.
Abbreviated transcription (Latin):
Nil simplici corde felicius, quia quo ĩuocebrã
ergu alios et hibet mhil ost quod pati as
aliis fornuidet. Habet enum et quasi arco
quandam fortitudis simpolicitutm suam
nec suspectus est pati quod se fecisse non
meniunt. Unde bene per salomonem dicitur
In timore domini fidutia firtitudinis. Qui et
cursam dicit : Secura mens quasi ngo cdui¬
mͥũm. Quasi enim continatio refectionĩs est
isa tranquillit is securitatis. At contra mẽs
pranã sempet in laboribus est quia autmolt᷑
mala que inferat aut metuit no hec sis.
as alit inferantur. Et quitquid tõtra predo¬
mos exrogitat boc coutra se etirogitati a
progimis formuidat Sit undiq suspocta uñdip
trepoda. Qninis qui ad memeriã uem̾it / ex qͣrero
ut tali ciilibet prexinius suas suxlintet
loquatur ihil aduexsum cogitet : sed cum
par sit ille insidias susdicature quia qui semꝑ
dolose agit ssanplicitor e ga se agi nõ estumat¬

Expanded text:
Nil simplici corde felicius quia quo innocentiam erga alios exhibet, nil est quod pati ab aliis formidet: habet enim quasi arcem quamdam fortitudinis simplicitatem suam, nec suspectus est pati quod se fecisse non meminit. Bene per Salomonem dicitur: In timore Domini fiducia fortitudinis ; qui et rursum ait: Secura mens quasi juge convivium . Quasi enim continuatio refectionis est ipsa tranquillitas securitatis. At contra mens prava semper est in laboribus, quia aut molitur mala quae inferat, aut metuit ne haec sibi ab aliis inferantur. Et quidquid contra proximos excogitat, hoc contra se excogitariproximis formidat. Fit undique suspecta, undique trepida. Omnis qui ad memoriam venit exquirere ut tali cuilibet proximus suus simpliciter loquatur, nil adversum cogitet. Sed cum pax sit, ille insidias suspicatur, quia qui semper dolose agit simpliciter erga se agi non aestimat
Abbreviated transcription (Latin):
ad iipietate trahunt. apto subiũgitur Sui
uorat ie igal impios. Ad uiã nanq pietatis
ducerẽt si subditorũ oculis hrmilitatis ꝙẽxla
dum ip̃e in preceps muit / ad abrupta sequeles
mitat. Uux est ĩpius qui per tumotis et ⁊¬
empla uiam ostendit enroris. Paulus duꝭ
calsitudine ieprimedat dicens: Nec querẽtes
al homimibus gloriã neq a uobis neq ab

Expanded text:
ad impietatem trahunt, apte subjungitur. Qui vocat duces impios. Ad viam namque pietatis ducerent, si subditorum oculis humilitatis exempla dum ipse in praeceps ruit, ad abrupta sequentes invitat. Dux est impius, qui per tumoris exempla viam ostendit erroris. Paulus impicelsitudinem reprimebat, dicens: Nec quaerentes ab hominibus gloriam, neque a vobis, neque a
Abbreviated transcription (Latin):
Nunc dum possimins a couspectu etemi i¬
dicis et male cogitata et peius perpetrata
dele amus. Renocemus aute oculos cordis
quicquid peruerse eguinis, per nequitiom
presumxtionis. Migil sibi nr̃o blandiatur
infirmitas, atq in his que recolit/ semetipã
delicate non palxet. sed quanto sibi male fit
conseia tanto in se benignins sit seuera.
Pdroponat contra se futurũ indicur̾ et queq
in se sentit distucte feneuda per sentetiã
indicis, hec in se pie fercat per penitõtia
cõuersionis.

Expanded text:
 dum possumus, a conspectu aeterni judicis et male cogitata, et pejus perpetrata deleamus; revocemus ante oculos cordis quidquid perverse egimus per nequitiam praesumptionis. Nihil sibi nostra blandiatur infirmitas, atque in his quae recolit, semetipsam delicate non palpet, sed quanto sibi mali sit conscia, tanto in se benignius sit severa, proponat contra se futurum judicium, et quaeque in se sentit districte ferienda per sententiam judicis, haec in se pie feriat per poenitentiam conversionis.
Abbreviated transcription (Latin):
muas presumende prorumpat: uoluntatum
suaru nequitias impleat aligna rapiat/ mp¬
centũ oppressione letetur satietur/ et quia
uecdũ percutitur utas suas a domiõ aut nõ
uideri estumnet, aut quod peius est approbani
Deniet profecto ueniet etera et repẽtina
percussio et tunt coguoscet cnucta a deo
couspici quando se iprouiso exitu soident
pro cũctotũ ietubutione dãnari. Tũt in pena
sua oculos aperit, quos duui tenut clausos
in culxa Tunc considexasse õma uerĩ andic̃
sentit quando malorã suorũ mentr̃ iam
enadere sentiendo non possit Iniquus ergo
qui diu expectatus est idcirco est iepẽte
sublatus, quia oculi domini super uias hoĩz
et õnes gressus eorũ considerat. Ac si diꝰ¬
ceret: Enia ea que diu patienter couspitt
quandoq mu̾lta non deserit
Nemo igitur dicat humana facta deum
Iuoni cerner cum iiquit quempna mniqui¬
tates suas libere prospicit cumulare. Bubito
enĩ tollitur. qui diu tolecatur

Expanded text:
tiam praesumendo prorumpat, voluntatum suarum nequitias impleat, aliena rapiat, innocentum oppressione satietur, et quia necdum percutitur, vias suas a Domino aut non videri existimet, aut, quod pejus est, approbari. Veniet profecto, veniet aeterna et repentina percussio, et tunc cognoscet cuncta a Deo prospici, quando se improviso exitu viderit pro cunctorum retributione damnari. Tunc in poena sua oculos aperit quos diu tenuit clausos in culpa. Tunc considerare omnia verum judicem sentit, quando malorum suorum meritum jam evadere sentiendo non qui diu exspectatus est, idcirco est repente sublatus, quia oculi Domini super vias hominum, et omnes gressus eorum considerat. Ac si diceret: Quia ea quae diu patienter conspicit, quandoque inulta non deserit. Nnon cernere, cum iniquum quempiam iniquitates suas libere prospicit cumulare. Subito enim tollitur, qui diu toleratur
Abbreviated transcription (Latin):
defiratur dicens. Et ne auferas de or
meo uerbũ uenitatitsq̃ qͣ ꝙ. Pergendit nãq
ꝙ õmpotens deus uentatis ubr̃ facietibus tri¬
buit et non faciotibus tollit. Eui ergo hoc
de ore suo non anferx petist : quid a lud ꝙ̃
gratiã bone operationis quesiuit. At si
aperte diceret A bono opere errare me
non sinas : ne dumi amitto ordinẽ bene uinẽd.
rectitudine̾ perdã loquendi. Et plonĩq
doctor qui dotere audet, quod negligit agere
cuin desient bona Eiqui que ꝓpau cõlemysi
mitatis despiciens : unde corrigere cubpam
sua Sebuit / inde cumulauit sient per enu¬

Expanded text:
eras de ore meo verbum veritatis usquequaque . Perpendit namque quod omnipotens Deus veritatis verbum facientibus tribuit, et non facientibus tollit. Qui ergo hoc de ore suo non auferri petiit, quid aliud quam gratiam bonae operationis quaesivit? Ac si aperte diceret: A bono opere errare me non sinas, ne dum amitto ordinem bene vivendi, rectitudinem perdam loquendi. Plerumque doctor qui docere audet quod negligit agere, cum desierit bona loqui quae operari contempsimitatis despiciens, unde corrigere culpam suam debuit, inde cumulavit. Saepe e
Abbreviated transcription (Latin):
ditor Ande bene exregius põdicator disa¬
pulis dinit. Que est enũ nr̃a sres art gau¬
diũ aut corona glorie: n̾ne uos ante dñzͤ
Bod cum sacerdoles uita discipulet̾ negli¬
gunt et nullũ do eoro ꝓrefertibus antado¬
minũ fructũ ferut᷑ quid aliud ꝙ̃ inflotii
dicuntur ͤ Qma ãte districtu indice̾ nimi

Expanded text:
r discipulis dicit: Quae enim est nostra spes, aut gaudium, aut corona gloriae? nonne vos ante Dominum Sed cum sacerdotes vitam discipulorum negligunt, et nullum de eorum provectibus ante Dominum fructum ferunt, quid aliud quam inglorii dicuntur? quia ante dist
Abbreviated transcription (Latin):
nuixotens deus humanũ cor
destruit cum relenquil edifi¬
cat dũ replet. Neq enĩ hu ma¬
sed iõcedendo: quia ad perditionẽ suam
suffuit sibi dimissa. Unde ꝓlerũq fit
ut cum audietis cos exigelibus culpis
diupotentis dei gratia non repleture-
ĩrassum extorius a predicatore moreat.
qr nutũ est os õne quod loquitur siille
linterius in corde non clamet qui aspirat
uerba que audiutur. Huic propheta ailisilis.
dominus edificanent domũ ĩ uanũ laborãt
qui e dificant eam. hinic salomon dicit: Cou-¬
sidera opera dei ꝙ nemo possil corugere quo̾
.a despexent Noc mirũsi a corde reprobo
nina uore admonon potuit / et mutan nõ
potuit: quia e xigele culya malitie / iã intus
deus cor ielisuerat cui foris ad testimonũ̃
uerla faciedat. E Unde et ad¬

Expanded text:
nipotens Deus humanum cor destruit cum relinquit, aedificat dum replet. Neque enim humased recedendo, quia ad perditionem suam sufficit sibi dimissa. Unde plerumque fit ut cum audientis cor exigentibus culpis omnipotentis Dei gratia non repletur, incassum exterius a praedicatore moneatur, quia mutum est os omne quod loquitur, si ille interius in corde non clamet, qui aspirat verba quae audiuntur. Hinc Propheta ait: Nisi Dominus aedificaverit domum, in vanum laborant qui aedificant eam . Hinc Salomon dicit: Considera opera Dei quod nemo possit corrigere quem ille despexerit . Nec mirum si a corde reprobo divina voce admoneri potuit, et mutari non potuit, quia exigente culpa malitiae, jam intus Deus cor reliquerat, cui foris ad testimonium verba faciebat. Bene a
Abbreviated transcription (Latin):
Mens cõcupiscotirt extenoribus occuxata/ ine
diuini amoris non calot: et idcuco ad super¬
ñ desiderũ / i flammare auditores sues neque¬
unt uecla, que fugido corde profenntur. Mes
enĩ res que in seipa non acsont alios accendit
Unde fit plem̃q ut hypochectarõ dicta, et aus¬
diotes non eiudiãt/ et eosdẽ ip̃os qui se prefat
elatos landibus deteriores reddant.

Expanded text:
Mens quippe exterioribus occupata, igne divini amoris non calet, et idcirco ad supernorum desiderium inflammare auditores suos nequeunt verba quae frigido corde proferuntur. Neque enim res quae et in semetipsa non arserit, aliud accendit. Unde fit plerumque ut hypocritarum dicta, et audientes non erudiant, et eosdem ipsos qui proferunt elatos
Abbreviated transcription (Latin):
istumat eẽ que tolorat. Unde et contrũ fla¬
gelli ntũ cogitatiõ reca cõquenitur / et quasi
infunta ealamitas creditut que diebus cursu
labetibus cofi die funtur. At si semol qͥsq
ad eterna se engat / atꝙ in hid que ĩidnullan¬
biliter permauẽt oculos cordis figat: pioa
nił esse hic conspirit quicq ad fmẽ currit
Presentis uite aduersa lolerat / sed quasinisil
esse õne quod labil᷑ pensat. Quo enm sa
temis gaudiss cobestuis insent / eo minus
ext̾cus dolores sentit.

Expanded text:
stimat esse quae tolerat. Unde et contra flagelli ictum cogitatio caeca conqueritur, et quasi infinita calamitas creditur, quae diebus cursu labentibus quotidie finitur. At si semel quisque ad aeterna se erigat, atque in his quae incommutabiliter permanent oculum cordis figat, prope nihil esse hic conspicit quidquid ad finem currit. Praesentis vitae adversa tolerat, sed quasi nihil esse omne quod labitur pensat. Quo enim se internis gaudiis robustius inserit, eo minus exterius dolores sentit.
Abbreviated transcription (Latin):
Quo mundũ desormt ad extonora officia pro¬
nehi non debont. nisi per Guilitat dutius, in
eiusdem mundi cõtempti solidentur: Citius nãq
bona dexerount, gue homimibus aute temgus
sinotescunt: quia arbusta plantata priusq it/¬
Iustolũ hostes in extiemo exomine confufio
induit / quia cum trasacta mala redũdar
sibi aute oculos motis aspexeriunt  sinis eob
undiq deprimes ceatus uertit ad penã. Hi¬
quippe tne factorũ suorũ memoriã tolerant

Expanded text:
 mundum deserunt, ad exteriora officia provehi non debent, nisi per humilitatem diutius in ejusdem mundi contemptu solidentur. Citius namque bona depereunt quae hominibus ante tempus innotescunt, quia et arbusta plantata prius ustorum hostes in extremo examine confusio induit, quia cum transacta mala redundare sibi ante oculos mentis aspexerint, suus eos undique deprimens reatus vestit. Ad poenam quip
Abbreviated transcription (Latin):
go mortis, que labet corcuptionis. Et certe
ipsi orant gui extollebantut honoribus labilis
iebus tumebant/ desprcrebant ceteros et quasi
solos se esse gaudebant : et dnm noñ p̃enpe̾deiẽr
quo tendebant nesciebãt᷑ quid ecãt. Wad in
eutum cerui ⁊ ie dacta est quĩa desperti nacẽt
Im putredine qui tumebant᷑ in uauitat. Un
lutum cermx codigitur/ quia quãtũ carius põ¬
tentia cucis ualeat tabet co e cuptiois rollr¬

Expanded text:
go mortis, quae tabes corruptionis. Et certe go mortis, quae tabes corruptionis. Et certe ipsi erant qui extollebantur honoribus, habitis rebus tumebant, despiciebant caeteros, et quasi solos se esse gaudebant; et dum non perpenderent quo tendebant, nesciebant quid erant. Sed in lutum cervix redacta est, quia despecti jacent in putredine, qui tumebant in vanitate. In lutum cervix redigitur, quia quantum carnis potentia valeat, tabes corruptio
Abbreviated transcription (Latin):
Cum sit natine ĩ cõrutabilis õmpotens dous
inira indicii ꝑturbebilis non est sed Reemano
uerso motusidei dintur ip̃a rectitudinis eies
districtio qua hrmana pranitas fent᷑ Isti
aut uni aute deũ metuũt ne eius cõtra cos
ira moneatur : et ne cõmotũ seutiãt trãqͥl
timent. At contra peruersi tunt iã feni
pertimescunt cũ fecimil᷑. Cosq tunc lerror
eius/ a somo sui torporis exsuscitat iñ uidicta
yetturbat. Uude et per prophetã dicitur: Et
cantũ sola uexatio intellectũ dabit auditui
Cum cnĩ de p̃cextis dei cõtemptis atq
tunt intelligũt guod audierũt. Et psalmmista
ait: Cum occidoret eos tunt ĩquirebãt eum
Et iedigel᷑ ⁊ lutum ceruices uestie.
Sicut per oculũ uisus / sic per cernitẽ solet
superbia designari. leriux ataq n lutum
redigitut cum su perbus quisꝙ hũiliatur. mort
et elata caro ẜ tabesat in prtre dine. Iutuo/¬
amnt bnĩ qualia in sepulcheis iareãt dinitũ
cadanora glie illa in extincta carue sit uia¬

Expanded text:
Deus, in ira judicii perturbabilis non est. Sed humano verbo motus Dei dicitur ipsa rectitudinis ejus districtio, qua humana pravitas feritur. Justi autem viri ante Deum metuunt quam ejus contra eos ira moveatur; et ne commotum sentiant, tranquillum timent. At contra perversi, tunc jam feriri pertimescunt, cum feriuntur; eosque tunc terror ejus a somperturbat . Per prophetam dicitur: Et tantum sola vexatio intellectum dabit auditui . Cum enim de praeceptis Dei contemptis atquetunc intelligunt quod audierunt. Et Psalmista ait: Cum occideret eos, tunc quaerebant eumEt redigentur in lutum cervices vestrae. 43. Sicut per oculum visus, sic per cervicem solet superbia designari. Cervix itaque in lutum redigitur, cum superbus quisque humiliatur in morte, et elata caro tabescit in putredine. Intueamur enim qualia in sepulcris jaceant divitum cadavera, quae illa in exstincta carne sit ima