comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tͥbulationẽ ẽẽ medicam̃tũ ad sa¬
lucẽ: ñ pęnam ad dãpnationẽ Sub
medicam̃to positꝰ ureris. secaris. cla¬
mas: ñ audit medicꝰ ad uoluntatẽ.
s audit ad sanitatẽ. Tu autẽ ĩ scõ
habitas laus isrł. In illis habitas qͦs
scĩficasti. N enim habitas in corpore
casti.⁊ puri.⁊ scĩ. ipsi st̃ habitaculũ
dĩ. Talẽ gͦ de exhibe. ut ince habit&
ds̃. M unda cortuum: scĩfica demos¬
ipsum. ut ex his ẽẽ merearis deqͥb
t̃p̃tatur. uidens dm̃. Illi dm̃ lauda¬
re nesciunt: qui eũ ñ uident. ñ in¬
telligunt. Nec ẽ speciosa laus in ore
peccatoris. S ab his ueracit᷑ laudat᷑¬
a quib sp̾alit uidr: id ẽ credit᷑. indel¬
ligit᷑. amat᷑. Esto ⁊ tu sp̃alit̃ isrł: ut
laus dua sit ds. In de sꝑauer̃ patres
nr̃i: nec eos fefellit spes. Ñ enim in se

Expanded text:
 tribulationem medicamentum esse ad salutem, non poenam ad damnationem. Sub medicamento positus ureris, secaris, clamas: non audit medicus ad voluntatem, sed audit ad sanitatem: 4. Tu autem in sancto habitas, laus Israel. In illis habitas, quos sanctificasti. Non enim habitas in corpore casti, et puri, et sancti ipsi sunt habitaculum Dei. Talem ergo te exhibe, ut in te habitet Deus. Munda cor tuum, sanctifica temetipsum, ut ex his esse merearis, de quiterpretatur videns Deum. Illi Deum laudare nesciunt, qui eum non vident, non intelligunt: nec est speciosa laus in ore peccatoris . Sed ab his veraciter laudat creditur, intelligitur, amatur. Esto et tu spiritualiter Israel, ut laus tua sit Deus. 5. In te speraverunt patres nostri. Nec eos fefellit Spes. Non enim in se
Abbreviated transcription (Latin):
miliis. siue in pͥncipib. qͥ dm̃ ñ co¬
lat: s in om̃i parte trarũ. ab om̃i
gn̾e familiaꝵ. ab om̃i gen̾e potesta¬
tum accipiendũ ẽ. credi.⁊ adorari
dm̃. Nam qd̃ multi debeant reꝑ¬
bari: ostendit᷑ cum subĩfert᷑. In con¬
spectu eiꝰ cadent om̃s qui descendt̃
in t̾ra. In t̾ram descend̾e ẽ: stacum

Expanded text:
ive in principibus, qui Deum non colat: sed in omni parte terrarum, ab omni genere familiarum, ab omni genere potestatum accipiendum est credi et adorare Deum. Nam quod multi debeant reprobari, ostenditur, cum subinfertur: In conspectu ejus cadent omnes qui descendunt in terram. In terram descendere, est
Abbreviated transcription (Latin):
uer̃. bñ st̃ confusi. Sꝑauer̃. ut dares
eis t̾ram ꝓmissionis. ⁊ acceꝑunt. No¬
uimꝰ ⁊ legimꝰ qmͣ mltos patres nrõs
sꝑantes inse eruit dñs. Eruit ppłm
isrł de t̃ra egypti: eruit tres pueros
de camino:eruit damelẽ de lacu leo¬
num: eruit susannã de falso cͥmine.
Sꝑauer̃. clamauer̃. ⁊ salui facti sunt.
& illi peccatores ⁊ puri homines fuer̃.¬

Expanded text:
usi. Speraverunt ut dares eis terram promissionis, et acceperunt. Novimus et legimus, quam multos patres nostros sperantes in se eruit Dominus. Eruit populum Israel de terra Aegypti : eruit tres pueros de camino : eruit Danielem de lacu leonum : eruit Susannam de falso crimine . Speraverunt, clamaverunt, et salvi facti sunt. Et illi peccatores et puri homines fuer
Abbreviated transcription (Latin):
ipsius laudẽ nos inuitat: cũ subiũ¬
git. Qͥ timetis dñm laudade eũ:
uniu̾sum sem̃ iacob glificate eũ.
Timeat eum ome sem̃ isrł. Tres ordines
comp̃hendit hic. Inchoantiũ. ꝓfici¬
entium. ꝑfectoꝵ. St̃ ñ nulli qui pec¬
catoꝵ suoꝵ magnitudine t̃riti. di¬
uino iudicio pauefacꝰti multa quȩ
gessert̃ corrigt̃.:⁊ plus timore pene

Expanded text:
laudem nos invitat, cum subjungit: Qui timetis Dominum, laudate eum, universum semen Jacob glorificate eum. Timeat eum omne semen Israel. Tres ordines comprehendit hic, inchoantium, proficientium, perfectorum. Sed nonnulli qui peccatorum suorum magnitudine territi, divino judicio pavefacti, mala quae gesserunt, corrigunt: et plus ti
Abbreviated transcription (Latin):
in me quare me dereliqͥsti.
longe a salute mea u̾ba
delictoꝵ meoꝵ. Istud u̾bũ
in cruce audiuimꝰ. Ibi dix̃ dñs. heli
heli. lamazabactani: Int̾ p̃tatusẽ
illud eugłista: & dix̃ eũ hebraice
dixisse. ds̃ m̃s. ds ms̃: qͣre me dere¬
liqͥsti: Qͥã uoluit dic̃e dñs: Nõ
enim dereliquerat eũ ds̃: qͥa sẽꝑ
filius ẽ in patre. ⁊ pat̾ in filio. sic̃
scͥptum ẽ. In pͥncipio erat u̾bum.
⁊ uerbũ erat ap̃ dm̃. ⁊ ds erat ũbũ.
Ipsum gͦ u̾bum qd̾ ds erat: caro fas¬
tum ẽ. Suscepit mordẽ ꝓ nob̾. ⁊ nos
fec̃ corpꝰ suum: ꝓ quo orat ad pãi
cum dic̃. Ds̃ d̾s m̃s respice in me.
qͣre me dereliqͥsti : Ac si dic̾et. Od̾s
omĩum ꝑ potntiã. spaecialit̃ aus
ds m̃s ꝑ grãm: respice inme. idẽ in
meos. respectu duc miscd̃ie. Qͣ reme
idẽ meos dereliqͥsti: Longe a salu¬
te mea. u̾ba mea delictoꝵ meoꝵ.
Quomͦ dic̃ delict̾oꝵ meoꝵ. qͥ pecca¬

Expanded text:
in me, quare me dereliquisti? in me, quare me dereliquisti? longe a salute mea verba delictorum meorum. Istud verbum in cruce audivimus. Ibi dicit Dominus, Heli, Heli, lamasabactani . Interpretatus est illud Evangelista, et dixit eum Hebraice dixisse, Deus meus, Deus meus, quare me dereliquisti ? Quid voluit dicere Dominus? Non enim dereliquerat eum Deus, quia semper Filius est in Patre, et Pater in Filio: sicut scriptum est, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Ipsum ergo Verbum quod Deus erat, caro factum est. Suscepit mortem pro nobis, et nos fecit corpus suum, pro quo orat ad Patrem, cum dicit, Deus, Deus meus, respice in me, quare me dereliquisti? ac si diceret, O Deus omnium per potentias per gratiam, respice in me, idest, in meos, respectu tuae misericordiae. Quare me, idest, meos dereliquisti? Longe a salute mea verba delictorum meorum. Quomodo dicit delictorum meorum, qui pecca
Abbreviated transcription (Latin):
faciemus mirabilia dua. I. XXI
tutina. Iste p̃s atcͥbuendus ẽ dauid.
idẽ manuforti xp̃o: qͥ diabolum
expugnauit. ⁊ mortẽ deuic̃. Qͥ iõ
dictus ẽ dd̃: qr factus ẽ nob̾ ex semi¬
ne dd̃. scdm carnẽ. & ipse nos dirig̃
in finẽ: id ẽ in sue resurrectionis głi¬
ficationẽ. E ẽ p̃s ꝓ assũptione. ma¬
tutina: id ẽ ꝓ resurrectione mane
fact᷑a. Matutina enĩ fuit pͥma salb̃i
resurrectio eiꝰ. qͣ susceptus ẽ in et̃¬
nam uitã: cui mors ultra ñ dñabit᷑.
Dicunt᷑ autẽ ista in ꝑsona crucifixi.
Nam de capite psalmi hꝰ st̃ uerba
Indendit aut̃ nos inuitare nos suo
exemplo ad passionem & pacientiã.
nob̃. relinqñs nob̃ exemplũ: ut seqͣ¬
mͣ uestigia eiꝰ. Orat autẽ ꝓse ⁊ pro
m̃bris suis: dic̃ qm despectus fuit
a uideis: passionẽ suam narrat᷑. li¬
b̾ari animam suã postulat: inuitat
nos add̃i laudẽ: p̃dic̃ gentium cõ¬
apłi iusticiam eiꝰ ppło qui nascetur
d̃s̃ m̃s respice

Expanded text:
faciemus mirabilia tua. TITULUStutina. Iste psalmus attribuendus est David, Id est, manu forti Christo, qui diabolum expugnavit, 94 et mortem devicit . Qui ideo dictus est David, quia factus est nobis ex semine David secundum carnem. Et ipse nos dirigit in finem, id est, in suae resurrectionis glorificationem. Et est psalmus pro assumtione matutina, id est, pro resurrectione facta mane. Matutina enim fuit prima sabbati resurrectio ejus, qua susceptus est in aeternam vitam: cui mors ultra non dominabitur . Dicuntur autem ista in persona crucifixi. Nam de capite psalmi hujus sunt veIntendit autem nos invitare suo exemplo ad passionem et patientiam. nobis relinquens nobis exemplum, ut sequamur vestigia ejus . Orat autem pro se et pro membris suis: dicit quam despectus fuerit a Judaeis: passionem suam narrat: et liberari animam suam postulat. Invitat nos ad Dei laudem, praedicit gentium conADeus meus, respice
Abbreviated transcription (Latin):
sticiam suam. nram facere: Ds̃ m̃s
claniabo ꝑ diem ⁊ ñ exaudies.:⁊ no¬
cte. ⁊ ñ ad insipientiam mͥ. Dixit
hoc de me. de de. de illo. Corpꝰ enim su¬
meoꝵ ad te clamabo. E nocte. id est
in adu̾sis huiꝰ uitȩ clamabo. ut ꝓsꝑ¬
entur: ⁊ similit̃ ñ exaudies. Neq ħ
facis ad insipientiam mͥ: s potiꝰ ut sa¬
piam ꝗd me clamare uelis. Ñ u̾bis de
Multi clamant. ⁊ ñ exaudiunt᷑. s ad
salutẽ ñ adinsipientiã. Clamauit
paulus. ut auftrret᷑ ab eo stimulus
carnis. ⁊ ñ ẽ exauditꝰ. ⁊ dictum ẽ ei.
Suffic̃ tͥ grã mea. Nã uirtꝰ in ĩfirii

Expanded text:
itiam suam nostram faceret? 3. Deus meus, clamabo per diem: et non exaudies: et nocte, et non ad insipientiam mihi. Dixit hoc de me, de te, de illo. Corpus enim sumeorum ad te clamabo. Et nocte, idest, in adversis hujus vitae clamabo, ut prosperentur: et similiter non exaudies. Neque hoc facis ad insipientiam mihi, sed potius ut sapiam, quid me clamare velis. Non verbis dMulti clamant et non exaudiuntur; sed ad salutem, non ad insipientiam. Clamavit Paulus, ut auferretur ab eo stimulus carnis: et non est exauditus. Dictum est ei, Sufficit tibi gratia mea. 95 Nam virtus in
Abbreviated transcription (Latin):
cͣmenti res ẽ: ut . xp̃iani appellent᷑ filii
chore. Dicti st̃ enim xͥani. filii crucifixi.
uaria appellatꝰ ẽ: qr rei solebant ibi de¬
caluari ⁊ decapitari. Igit᷑ intells iste
quem seqñtis psmñi uoces nob̃ gen̾ant.
atcͥbuit᷑ filiis chore. id ẽ filiis crucis.
directis in finẽ: idẽ ad sũmã beatitudi¬
nem ꝑuenire desidantib. Mat̾ia iustꝰ

Expanded text:
no res est ut Christiani appellentur filii Chore. Dicti sunt enim Christiani filii Crucifixi. varia appellatus est, quia rei solebant ibi decalvari et decapitari. Igitur intellectus isto quem sequentis psalmi voces nobis generant, attribuitur filiis Chore, id est, filiis crucis: directis in finem, id est ad summam beatitudinem pervenire desiderantibus. Materia justus
Abbreviated transcription (Latin):
fut᷑e b̾atitudinis c̃solandium: ⁊ tͥbula¬
tionẽ hꝰ uite patient̃ tolerantiũ. Attẽ¬
dunt enim ñ eẽ c̃dignas passiones ħ
tpr̃ĩs. ad fut᷑am głam que reuelabit᷑
innob̾. Hoꝵ intentio ẽ. noshortari.
ut in tͥbulationib positi exemplo suo
nosipsos ꝯsolemur.atq in p̃ssura spe
fut᷑e remuneratioĩs ñ deficiamus.
desid̾ium suum in pͥncipio psalmi
quo ĩ finẽ tendẽ desid̾ent: sic expont̃.
Uox ꝑfectorum.

Expanded text:
e beatitudinis consolantium, et tribulationem hujus vitae patienter tolerantium. Attendunt enim, non esse condignas passiones hujus temporis ad futuram gloriam quae revelabitur in nobis . Horum intentio est nos hortari, ut in tribulationibus positi, exemplo suo nos ipsos consolemur, atque in pressura spe futurae remunerationis non deliciamus. Desiderium suum in principio psalmi, qui in finem tendere desiderant, sic exponunt: Vox perfectorum
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s inimici mei:adu̾sum me rogi¬
tabant mala mͥ. Quȩ adu̾sa mͥerãt
⁊ nociua: sec̾tis consiliis ⁊ cogitatioĩ¬
bus exqͥrebant. Timebant enĩ ne for¬
de tumultꝰ fierae. in ppło. Sciendum
aut̃ ẽ: qr susurrare magnũ peccadõ
ẽ. Hinc ꝑ qñdam sapientẽ dr̃. Susur¬
ro ⁊ bilinguis maledict᷑. muldos enĩ
turbauit. pacẽ habntes. U̾bũ iniqũ

Expanded text:
sum me cogitabant mala mihi. Quae adversa mihi erant et nociva, secretis consiliis et cogitationibus exquirebant. Timebant enim, ne forte tumultus fieret in populo . Sciendum autem est, quia susurrare magnum peccatum est. Hinc per quemdam sapientem dicitur: Susurro et bilinguis maledictus: 194 multos enim turbavit p
Abbreviated transcription (Latin):
catori. descend̃ iustificatꝰ. O beata cõ¬
fessio. qͣnti ꝑ te mundant᷑. sanant᷑:
iustificant᷑. lgit᷑ unꝰ qͥsq nr̃m dicat
humilit̃. dicat lacͥmabilit̃: dicat ex
affectu. dicat ex corde: ego dixi dñe mi¬
serere mei: sana animã meã qr pecca
uitͥ. Qͥd ẽ peccaui tibi: Peccaui corã
de uł contra te. Qͥd ẽ peccauitͥ : Rati¬
onẽ tibi reddit᷑us ꝓpeccato. Talia di¬
cunt amici c̃fitendo: audiamꝰ qͥd dix
capt̃. Ac sidicat. Ego ueni mediator
di ⁊ hominũ. s inimici hoc ñ atten¬
dendes. ⁊ me hominẽ tant̃ ñ dm̃ esse
credentes dixer̃ hec mala mͥ: id ẽ deme.
Qnͣdo moriet᷑ ⁊ ꝑibit nom̃ eiꝰ: Optabãt

Expanded text:
ndit justificatus . O beata confessio! quanti per te mundantur, sanantur, justificantur? Igitur unusquisque nostrum dicat humiliter, dicat lachrymabiliter, dicat ex affectu, dicat ex corde: Ego dixi, Deus, miserere mei: sana animam meam, quia peccavi tibi. Quid est, Peccavi tibi? peccavi coram te, vel contra te. Quid est peccavi tibi? rationem tibi redditurus pro peccato. Talia dicunt amici confitendo. Audiamus quid dicaput, Ac si dicat, Ego veni, mediator Dei et hominum . Sed inimici hoc non attendentes, et me hominem tantum non Deum esse credentes, dixerunt haec mala mihi, id est, de me: Quando mor
Abbreviated transcription (Latin):
meos. id ẽ cui ego intinctũ panẽ por¬
rexi. ł panes meos sp̃ales edebat. qr
cotidie p̃dicadionẽ meã audiebat:
maiorẽ supplantationẽ suꝑ me mag¬
nificauit. qm alii: qr ⁊̃ oscło tdidit.¬
Nolide estimare fr̃s. ut illi qͥ ad ꝯu̾sio¬
nem ueniunt. ⁊ habitũ sc̃ẽ religioĩs
assumt̃. om̃s sint scĩ: om̃s sint religi
si nos aliqͦs habemꝰ simuladores. qui
sedeant ad m̃sam nr̃am. qͥ sint nob̾
coniuncti in oscło pacis. eqͣnimiter

Expanded text:
meos, ides, cui ego intinctum panem pormeos, ides, cui ego intinctum panem porrexi: vel panes meos spirituales edebat, quia quotidie praedicationem meam audiebat. Majorem supplantationem super me magnificavit, quam alii: qmare, fratres, ut illi qui ad conversationem veniunt, et habitum sanctae religionis assumunt, omnes sint sancti, omnes sint religiosi nos aliquos habemus simulatores, qui sedeant ad mensam nostram, qui sint nobis conjuncti: in osculo pacis aequanimiter
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ut adu̾sus iħm. ut falsũ diceret᷑
destimoniũ. U̾bum ⁊̃ iniquũ fuit.
qͣnͣdo dixer̃. crucisigat᷑. ⁊ reus ẽ mor¬
as. lpsi de me ita fecer. s nunqͥd qͥ
dormit ñ adici& ut resurgat: Ille
qui dam facile pot̾ resurgere a mor¬
te. qm facile pot̾ dormiens excita¬
ri a somno: ñqͥd ñ adici& morti suȩ
ut resurgat: Nunqͥd resurg& ille qui
ait. potestatem habeo ponendi aĩam
meam᷑. ⁊ it̾um sum̃di eam: & adam
dormissa. xp̃c in cruce. de lat̾e eiꝰ sacͣm̃ta
eccłȩ ꝓfluxer̃. & unde dormiuit: Ex¬
Ex illo qui ing̾ssus ẽ ut uidas. E enim
homo pacis meȩ in qͦ sꝑaui: qui edebat
panes meos. magnificauit suꝑ me sup¬
plantationẽ. Ñ fuit mir̃ siimmici mĩ
cogitabant adu̾sum me malam: qr
⁊ hõ pacis meȩ. id ẽ uidas cum qͦ pacẽ
babebam.⁊ qͥ se pacificũ simulabat. in
qͦ sꝑaui qnͣtum ad estunationẽ hõinũ:
putabant enim qd̃ ei młtũ credem.⁊
in eomultũ c̃fidem: qͥ edebat panes

Expanded text:
falsum diceretur testimonium . Verbum etiam iniquum fuit, quando dixerunt. Crucifigatur. Et, Reus est mortis . Ipsi de me ita fecerunt. Sed, Numquid qui dormit non adjiciet ut resurgat? Ille qui tam facile potest resurgere a morte, quam facile potest dormiens excitari a somno, numquid non adjiciet morti suae ut resurgat? Numquid non resurget ille, qui ait, Potestatem habeo ponendi animam meam, et iterum sumendi eam ? Et Adam dormisset Christus in cruce, de latere ejus sacramenta Ecclesiae fluxerunt . Et unde dormivit? Ex illo qui ingressus est ut videret. 10. Etenim homo pacis meae, in quo speravi, qui edebat panes meos, magnificavit super me supplantationem. Non fuit mirum, si inimici mei cogitabant adversum me mala mihi: quia et homo pacis meae, idest, Judas, cum quo pacem habebam, et qui se pacificum simulabat: in quo speravi, quantum ad aestimationem hominum. Putabant enim quod ei multum crederem, et in eo multum confiderem, qui edebat panes
Abbreviated transcription (Latin):
tatem. sine peccato. suscepisti sanan¬
dum: ꝗ̃ admod̾u medicꝰ egͦtum. E c̃¬
firmasti me. dando ĩmortalitadem
⁊ impassibilitadẽ: in c̃spectu tuo.in
maiestate.⁊ diumitate dua in et̾nũ.
Qa rp̃c resurgens ex mortius iam ñ
morit᷑. mors illi ultͣ ñ dñabit᷑. Coce

Expanded text:
itatem, sine peccato, suscepisti sananitatem, sine peccato, suscepisti sanandum, quemadmodum medicus aegrotum. Et confirmasti me, Dando immortalitatem et impassibilitatem. In conspectu tuo. In majestate et divinitate tua. In aeternum. Quia Christus resurgens ex mortuis jam non moritur, mors illi ultra
Abbreviated transcription (Latin):
ce pendendẽ. mouer̃ capd̃ dicentes:
si filius di es. descende c̃e cruce. Nõ
descedebat qui pot̾at. ñ impotñtiã
demonstrabat: s pacientiam doce¬
bat. Si enim hȩc illis dicentib decru¬
ce descend&. his qͣsi insultantib ces¬
sisse uidet᷑. ⁊ uictus obꝓbria dolerare
ñ potuisse credet᷑. Magis mnansit inqu¬
ce illis insultantib: fixꝰ illis nutan¬
tib. Id̾o enim caput agitabant: qi
capiti ñ herebant. Docuit nos pla¬
ne patientiam. Nam qd̃ ẽ fortuis
fec̃: qui noluit fac̾e qd̾ indei ꝓuoca¬
bant. Al ulto ẽ enim podentius de
sepulchro resurg̾e: qm de crucede¬
scende. Qm̃ ñ gaudebit inimicus
m̃s suꝑme. Gauisi st̃ gͦ. s resurrex
.xͦ. glificat᷑ ẽ xp̃s. Uident mͦ in noĩe
eiꝰ ꝯuerti genꝰ humanũ: mͦ insultũ.
mͦ cap̃ agitent̃. ĩmo iam caput figil.
Me autẽ ꝓpt̃ innocentiã suscepisti.
Me flagellatum sñ merito. occisum
si debito. ꝓpt̃ innocentiã. ꝓpt̃ in degͥ¬

Expanded text:
ce pendentem, moverunt caput, dicentes: Si Filius Dei es, descende de cruce . Non descendebat, qui poterat. Non impotentiam demonstrabat, sed patientiam docebat. Si enim haec illis dicentibus, de cruce descenderet, his quasi insultantibus cessisse videretur, et victus, opprobria tolerare non potuisse crederetur. Magis mansit in cruce illis insultantibus, fixus illis nutantibus. Ideo enim caput agitabant, quia capiti non haerebant. Docuit nos plane patientiam. Nam quod est fortius, fecit, qui noluit facere quod Judaei provocabant. Multo est enim potentius de sepulcro surgere, quam de cruce descendere. Quoniam non gaudebit inimicus meus super me. Gavisi sunt ergo, sed resurr glorificatus est Christus. Vident modo in nomine ejus converti genus humanum: modo insultent, modo caput agitent, imo jam caput figant. 13. Me autem propter innocentiam suscepisti. Me flagellatum sine merito, occisum sine debito, propter innocentiam, propter integr
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ: qr m̃bra eiꝰ a bonoꝓposito studu¬
it ꝑu̾so exemplo suo supplantare.
tołat ⁊ orat: in fut᷑o tam̃ mala quȩ
faciunt. nͥ mͦ resipuerint mał ẽ red¬
rere mei. ⁊ resuscita me. ⁊ recͥbuã
eis: ut hoc sit misereri. ut me a mor¬
te resuscites.÷ retͥbuam eis in fut᷑o.

Expanded text:
tionem, quia membra ejus a bono proposito studuit perverso exemplo suo supplantare. tolerat et orat. In futuro tamen mala quae faciunt, nisi modo resipuerint, malis est redmiserere mei, et resuscita me, et retribuam eis. Ut hoc sit misereri, ut me a morte resuscites: et retribuam eis in futuro.
Abbreviated transcription (Latin):
explorator: tanqm insidiator: ñ ut
imitaret᷑. s ut uid̃ae qͥd possit repre¬
tus ñ fuss&e hõ ille. Qd passumẽ cap̃:
patiunt᷑ ⁊ m̃bra. Sime inqͥt ꝑsecu¬
rare lib̾tatẽ nr̃ãm. hi s̃ ypocͥte simulatores
mali. adiungentes se ficta caritate :
captantes om̃s motus. omĩa u̾ba scõꝵ
in om̃ib laqueos q̃rentes. Tales st̃
qͥ sp̃alia studia relinqñtes. torpentes
otio. appetunt cotidie audire. uide.
⁊ loqui uanitatẽ: totũ diem expen¬
dunt in fabuł. in curiositate. ĩstul¬
dicia. Prauis ⁊̃ c̃cupiscentiis atq illi¬
citis cogitatioĩb anmũ subiugã¬
des corde ẽgregant iniqͥtatẽ sibi. id¬
ẽ ad detͥm̃tum suũ. Sibi ẽg̾gauer̃
ñ michi: qͦ mͦ iudas sibi ñ xͦ. Egredi¬
ebat᷑ foras. ⁊ loquebat᷑ in id ipsum.
Egrediebat᷑ ad iudõs.⁊ loq̃batur ĩ
idipsum. idẽ uno c̃silio. una c̃spira¬
dionẽ. De talib dic̃ apls. A nob̾ exier
s ñ erant ex noħ. Siue intͦ sind siue¬

Expanded text:
explorator, tamquam insidiator: non ut imitaretur, sed ut videret quid posset repretus non fuisset homo ille . Quod passum est caput, patiuntur et membra. Si me inquit persecurare libertatem nostram . Hi sunt hypocritae, simulatores mali, adjungentes se ficta caritate, captantes omnes motus, omnia verba sanctorum, in omnibus laqueos inquirentes. Tales mult, qui spiritualia studia relinquentes, torpentes otio, appetunt quotidie audire et videre et loqui vanitatem: totum diem expendunt in fabulis, in curiositate, in stultitia. Pravis etiam concupiscentiis atque illicitis cogitationibus animum subjugantes, corde congregant iniquitatem sibi, idest, ad detrimentum suum. Sibi congregaverunt, non mihi, quomodo Judas sibi, non Christo. Egrediebatur foras, et loquebatur in idipsum. Egrediebatur ad Judaeos , et loquebatur in idipsum, idest uno consilio, una conspiratione. De talibus dicit Apostolus: A nobis exierunt, sed non erant ex nobis . Sive int
Abbreviated transcription (Latin):
te se ñ aꝑuit ossuum. Rec̾te gͦ ait.
me aut̃. ꝓpt̾ innocentiã suscepisti:
⁊ ido merito ꝯfirmatꝰ ẽ in ȩt̾̃num.
Hoc fec̃. hoc docuit. hanc eiꝰ innocẽ¬
dam ꝓut possumꝰ imitem. ut ñ reg¬
n&e in nob̃ peccatũ: ut cum capite
nr̃o suscipi a d̾o patre ⁊ c̃firmari
meream᷑ in ȩc̃num. & ne ingͣti si¬
nus agamꝰ ei grãs ꝓ tantis siuis bene¬
ficuis. ⁊ coto corde. tota deuotione dica¬
mus qd subdit᷑. Benedictꝰ dñs d̾s isrł.
Inde. sit. bñdictus ⁊ laudat᷑. tanꝗͣ dña¬
dor ⁊ creador isrł. idẽ uidñtiũ eũ ꝑfidẽ.
⁊credñdium uide eũ ꝑ sp̃ẽm: qui indel¬
ligĩt filium eiꝰ dm̃ ẽẽ ⁊ hoĩem. ⁊ istabñ¬
dictio incipiat ab hoc scło. ⁊ dur& usq
in scłm subsecutiuũ: fiat fiat. Hic habet᷑
in hebreo. am̃ am̃. Quȩ u̾bi replicatio ĩ¬
dissolubiłe sigẽat ꝯfirmationẽ. Qua
u̾bi repeticioe ipse dñs usus ẽ ĩ eugłio
ubi ait. Am̃ am̃ dico uob̃: ad ꝯfirman¬

Expanded text:
ecte ergo ait, Me autem propter innocentiam suscepisti, et ideo merito confirmatus est in aeternum. Hoc fecit, hoc docuit, hanc ejus innocentiam prout possumus, 196 imitemur: ut non regnet in nobis peccatum , ut cum capite nostro suscipi a Deo Patre et confirmari mereamur in aeternum. Et ne ingrati simus, agamus ei gratias pro tantis suis beneficiis, et toto corde, tota devotione dicamus quod subditur: Benedictus Dominus Deus Israel. Inde sit benedictus et laudatus, tamquam dominator, creator et credentium videre eum per speciem: qui intelligunt Filium ejus Deum esse et hominem. Et ista benedictio incipiat ab hoc saeculo, et duret usque in saeculum subsecutivum. Fiat, fiat. Hic habetur in Hebraeo, Amen, amen. Quae verbi replicatio indissolubilem significat confirmationem. Qua verbi repetitione ipse Dominus usus est in Evangelio, ubi ait: Amen, amen dico vobis : ad confirman
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ eẽ int̾ malos: ita e ꝯtͣrio ualde
detestabile ẽ.⁊ ad magnã ꝑu̾sitadẽ
ꝑtina: malum ẽẽ int̃bonos. O quam
głosum ẽ ⁊ acceptabile d̾o.simc̃ mul¬
tos suꝑbos unꝰ ẽ humił: int̾ multos
iracundos. unꝰ ẽ mitisꝰ. int̾ młtos lux¬
uriosos unus ẽ castas:int̾ muldos in¬
ordinatos. unꝰ ẽ religiosus. Itanimis
tͣpe ẽ ⁊ uehem̃t̃ dõ displict. cum int̃
muldos humiles. unꝰ ẽ suꝑb:. int̾ mul¬
tos castos unꝰ ẽ ĩmund. int̾ multos mã¬
suetos unꝰ ẽ iracundͦ: int̾ młdos religi¬

Expanded text:
onum esse inter malos: ita econtrario valde detestabile est, et ad magnam perversitatem pertinet malum esse inter bonos. O quam gloriosum est et acceptabile Deo, si intra multos superbos unus est humilis, intra multos iracundos unus est mitis, intra multos luxuriosos unus est castus, intra multos inordinatos unus est religiosus! Ita nimis turpe est, et vehementer Deo displicet, cum intra multos humiles unus est superbus, intra multos castos unus est immundus, intra multos mansuetos unus est iracundus, intra multos religi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ uihac t̾ra iam partẽ p̃mii posside¬
mus. Pars utiq magne felicitatis ẽ.
scłm potuisse despic̾e. ⁊ omp̃ti dõ ser¬
uire cepisse. E uasissẽ uicioꝵ infelicis¬
simũ dñatũ. lib̃um eẽ amisera ser¬
uidude diaboli.⁊ peccati. Uanaꝵ rer̃
cupiditatib ñ excruciari. scelerib
ñ ĩmisceri. Innocent̃ uiu̾ẽ. beate
castitati oꝑam dare. głosȩ pauꝑta¬
tis sufficientiã possidẽ. nicħ extͣdm̃
querere. in ipsiꝰ amore ⁊ c̃tẽplatioẽ
suauit̃ quiescere. Pensemꝰ qnͣtũ
nob̃ dñs pia uocatioe c̃tułit: de ꝗͣ¬
tis fraudib. adult̾us. rapinis. ꝑui¬
riis. sacͥlegiis. imundicus. iuciis ⁊

Expanded text:
 hac terra jam partem praemii possidemus. Pars utique magnae felicitatis est, seculum potuisse despicere, et omnipotenti Deo servire coepisse, evasisse vitiorum infelicissimum dominatum, liberum esse a misera servitute diaboli et peccati , vanarum rerum cupiditatibus non excruciari, sceleribus non immisceri, innocenter vivere, beatae castitati operam dare, gloriosae paupertatis sufficientiam possidere: nihil extra Deum quaerere, in ipsius amore et contemplatione suaviter requiescere. Pensemus quantum nobis Dominus pia vocatione contulerit, de quantis fraudibus, adulteriis, rapinis, perjuriis, sacrilegi
Abbreviated transcription (Latin):
que dolz infirma. Qͦ mͦ aliqͥs iacet
⁊ reqͥescit in lerto suo. ita arus infir¬
mus iac& ⁊ reqͥescit in carne sua. In
carnalib enim delectat᷑ uoluptati¬
bus. humana qͥppe nat᷑a ẽo ipso qͦ
creata ẽ in ĩfirmitate. sẽꝑ hab⁊ defi¬
cere: atq indesinent̃ ad det̾iora la¬
bit᷑. nͥ ope diuine grẽ sustendet᷑.

Expanded text:
quae dolet infirma. Quomodo aliquis jacet et requiescit in lecto suo, ita animus infirmus jacet et requiescit in carne sua. In carnalibus enim delectatur voluptatibus. Humana quippe natura eo ipso quod creata est in infirmitate, semper habet deficere, atque indesinenter ad deteriora labitur: nisi ope divinae gratiae sustententur.
Abbreviated transcription (Latin):
originale peccatũ ꝓpt̃ qd̃ punitꝰ ẽ re¬
mittat᷑. ne it̾m possit suꝑbire. ⁊ cul¬
pam ꝗͣ fec̃ ualeat obliuisci. Malus
seruus ẽ: semꝑ oport&. deneri sub fla¬
gello. S iã flagellatꝰ pꝰtulat miscd̾iã.
postulat sanitatẽ.: de suꝑbia adhu¬
militatẽ redit. c̃fidet᷑ peccatũ suũ
dic̃s. Ego dixi dñe miserere mei. sa¬
na aiãm meã qr peccaui tͥ. Ego dixi

Expanded text:
inale peccatum, propter quod punitus est, remittatur: ne iterum possit superbire, et culpam quam fecit, valeat oblivisci. Malus servus est: semper oportet teneri sub flagello. Sed jam flagellatus postulat misericordiam, postulat sanitatem, de superbia ad humilitatem redit. Confitetur peccatum suum, dicens: 5. Ego dixi, Deus, miserere mei: san
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑignorantiã . ꝑ stulticiã: ꝑ hebitu¬
głam: ꝑ inuidiã. ꝑ irã. ⁊ modis aliis
multis. Hec aũ infirmitas pęnaẽ
peccati. Qͥa homo noluit fortis ẽẽ
in do. infirmatꝰ ẽ in se ipso. Qͥa in
carne ⁊ spũ delectatus ẽ: carne ⁊ sp̃u
punitꝰ ẽ. dicat᷑ gͦ. Uniu̾sũ stratũ ciꝰ

Expanded text:
orantiam, per stultitiam, per hebetugloriam, per invidiam, per iram, et modis aliis multis. Haec autem infirmitas poena est peccati. Quia homo noluit fortis esse in Deo, infirma est in seipso. Quia carne et spiritu delectatus est, carne et spiritu punitus est. Di
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ oport&. qr pauꝑtas ⁊ infirmicas nr̃i
saluatoris exemplũ nob̾ tͥbuit. humi¬
litatis. pacientiȩ. obȩdientiȩ. mansu¬
etudinis. caritacis. Hec intelligere.
⁊ cogitare: credẽ ⁊ imitari. uera beati¬
tudo ẽ. & qͣsi qͥs q̃rer&. quis fructus e¬

Expanded text:
infirmitas nostri Salvatoris exemplum nobis tribuit humilitatis, patientiae, obedientiae, mansuetudinis, caritatis. Haec intelligere et cogitare, credere et imitari, vera beatitudo est. Et quasi quis quaereret, Quis fructus e
Abbreviated transcription (Latin):
extidert̃: qr ⁊ si potuer̃ corꝑalit̃ occi¬
di. nunꝗͣ dñ aĩo potuer̃ frangi. liui
implere minime potuer. Hĩc ẽ qd̃
in mortib mr̃m ñ ploramꝰ. s canta¬
mus: qr iudelic& de tͥumpho exul¬
tamꝰ. Nec anñciamꝰ mortes s nata¬
licia: qr martyrio felicit᷑ renati cȩ¬
ꝑunt beate uiuere ingła. Dicat᷑ gͦ
recte. & ñ tͣdat eũ in aiãm ĩimicoꝵ

Expanded text:
oraliter occidi, nunquam tamen animo potuerunt frangi. Illi implere, minime potuerunt. Hinc est, quod in mortibus Martyrum non ploramus, sed cantamus, quia videlicet de triumpho exultamus. Nec annuntiamus mortes, sed natalicia: quia martyrio foeliciter renati, coeperunt beate vivere in gloria. Dicatur ergo recte, Et non tradet eum in animam
Abbreviated transcription (Latin):
culam ñ habae. Dicere aliqͥs pote¬
rat. ñ habeo macłam: ñ fecimalũ.
Nõ suffic̃ nob̾ malum ñ facere: nisi
fecerimꝰ ⁊ bonũ. S qͥs potest esse sñ
macula. cum apłs dicat. in multis
offendimus om̃s: ⁊ si dixerimꝰ qͥa
peccatum ñ habemꝰ. nos ipsos seduci¬
mus: ⁊ ueritas in nob̃ ñ ẽ: S apd̃¬
miscdem dñm sñ macła reputat᷑:
eui iam culpa ꝑ delectationẽ ñ dñat᷑.
Unde id̾e ꝓpħa. cum ab occultis ⁊ ab
alienis delictis mundari exorar&: ad¬
iungit. Si mei ñ fuerint dñati: dunc
immaculat᷑ ero. Primꝰ gͦ ing̾ssus ad
iusticiam ẽ: ĩmacłatum se custodire
a peccato. ꝑ uentio autẽ: ꝑfectum ẽẽ
in bono. Studeamꝰ gͦ ing̾di sine ma¬
cula peccati: atq exercere oꝑa iusti¬
ciȩ. Iusticia ñ nouit padr̃e. ñ nouit
matrem: ueritatẽ nouit. ꝑsonã ñ

Expanded text:
culam non habet. Dicere aliquis poterat: Non habeo maculam, non feci malum. Non sufficit nobis malum non facere, nisi fecerimus et bonum. Sed quis potest esse sine macula? Cum Apostolus dicat, In multis offendimus omnes . Et, Si dixerimus, quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobm Dominum sine macula reputatur, cui jam culpa per delectationem non dominatur. Unde idem propheta, cum ab occultis et ab alienis delictis mundari exoraret, adjunxit: Si mei non fuerint dominati, tunc immaculatus ero . Primus ergo ingressus ad justitiam est, immaculatum se custodire a peccato: praeventio autem perfectum esse in bono. Studeamus ergo ingredi sine macula peccati, atque exercere opera justitiae. Justitia non novit patrem, non novit matrem: veritatem novit, personam n
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃õ tuo: Nõ prius ĩ monte. ⁊ pꝰea
in tab̾nacło: s priꝰ intab̃nacło. ⁊ pꝰ¬
ea in monde. Tab̃̾nacłi ñ ẽ firma
domus: ñ habae fundam̃tũ. Belli res
ẽ. Huc illucq mutatur: ⁊cũ tͣnsmi¬
gͣnte migrat. Significat ȩcclam p̃sen¬
tis scłi. Nõ enim hic ꝑmanemꝰ habi¬
tantes: s alio migͥturi sumꝰ. Mondẽ
autẽ firma habent fundam̃ta. Nõ¬
tis gͦ nomine. soliditas patͥe fut᷑e de¬
signatur. Qm gͦ de tab̃nacłis ad
montẽ migͣturi sumꝰ: debemꝰ disc̾e̾
qui st̃ isti qui migͣturi st̃ in montẽ
scm dĩ. Audiamus itaq int̾rogan¬

Expanded text:
o? Non prius in monte, et postea in tabernaculo: sed prius in tabernaculo, et postea in monte. Tabernaculum non est firma domus, non habet fundamentum: belli res est, huc illucque mutatur, et cum transmigrante migrat. Significat Ecclesiam praesentis seculi. Non enim hic permanemus habitantes , sed alio migraturi sumus. Montes autesoliditas patriae futurae designatur. Quoniam ergo de tabernaculis ad montem migraturi sumus, debemus discere, qui sunt isti, qui migraturi sunt in montem sanctum Dei. Audiamus itaque, interrogan
Abbreviated transcription (Latin):
quis ostendat uiam. sciens in ea eẽ
latͦnes ⁊ dicat: si hac ieris. tutus e¬
ris a latͦnib: ⁊ contingat ut uere
ñ inueniant᷑ latrones : uerum ille
locudus ẽ. s ñ incorde suo. Aliud
enim putabat: ⁊ nesciens uerum
dix̃. Ergo parum ẽ uerum loqui:
nͥ ⁊̃ in corde ita sit. Qui ñ egit dołu
in lingua sua. Lingua agitur dol̾.
cum aliud ore ꝓfertur. aliud corde
tegitur. Dolum in lingua ñ agit:
qui id qd̾ m̃te tͣct᷑auit. sermone. ꝓ¬
ni faciamus malũ: qd utiq nobis
ab aliquo fieri nolumus. & obꝑbri¬
um ñ accepit adu̾sus ꝑximos suos.
Grandis res dicit᷑. Nunꝗͣ inqͥt ucinꝰ
murmuratꝰ ẽ ꝯtra eum: nunꝗͣ. inue¬
nid aliqͣm occasionẽ det᷑hendi ei.

Expanded text:
ostendat viam, sciens in ea esse latrones, et dicat, Si hac ieris, tutus eris a latronibus, et contingat, ut vere non inveniantur latrones: verum ille loquutus est, sed non in corde suo. Aliud enim putabat, et nesciens verum dixit. Ergo parum est, verum loqui, nisi etiam in corde ita sit. Qui non egit dolum in lingua sua. Lingua agitur dolus, cum aliud ore profertur, aliud corde tegitur. Dolum in lingua non agit, qui id, quod mente tractavit, sermone proni faciamus malum, quod utique nobis ab aliquo fieri nolumus . Et opprobrium non accepit adversus proximos suos. Grandis res dicitur. Nunquam, inquit, vicinus murmuratus est contra eum . Nunquam invenit aliquam occasionem detrahendi ei
Abbreviated transcription (Latin):
Dixistis enĩ. Confidit in do: lib̾& eũ
nc̃ si uult. Contẽpsistis humilẽ ad¬
uentum filii dĩ: qͥa in eo ñ uidistis
pompã scli. Qͥa sꝑauit in dõ despec̃¬
dus ẽ a uob̃: quib t̾rena mag̃ placẽt.
qͣm celestia. Qͥs dabit ex syon salu
tare isrł. sub audit᷑ nͥ ille. cuiꝰ humi¬
licatẽ concẽpsistis: Ipse enim in cla¬
ritate uent᷑us ẽ ad iudicium uiuoꝵ
⁊ mortuoꝵ: regnumq iustoꝵ. Ut
qm̃ isto humili aduentu facta ẽ ce¬
citas ex parte in isrł. ut plenicudo
gentium intͣrae: illo alio fiat qd̃
sequit. ⁊ sic omĩs isrł. saluus fiere.

Expanded text:
Dixistis enim, Confidit in Deo, liberet nunc eum si vult. Contemsistis humilem adventum Filii Dei, quia in eo non vidistis pompam seculi. Quia speravit in Deo, despectus est a vobis, quibus terrena magis placent, quam caelestia. 8. Quis dabittare Israel? subauditur, nisi ipse cujus humilitatem contempsistis? Ipse enim in claritate venturus est ad judicium vivorum et mortuorum, regnumque justorum; ut quoniam isto humili adventu facta est caecitas ex parte Israel, ut plenitudo Gentium intraret , in illo alio fiat quod sequitur, et sic omnis Israel salvus fieret:
Abbreviated transcription (Latin):
pħa: cum subiung̃. Nonne cognoscẽt
om̃s qui oꝑantur iniquitatẽ: qui de¬
uorant plebem meã sic̃ escam panis:
Nesciebant quid faciebant: qui dnm
occidebant. Unde ipse orans ait. Pat̃
ignosce illis: quia nesciunt qͥd faciũt.
S cognoscent in iudicio: qͣndo uidebt̃
in quem pupugert̃. Qnͣdo ꝯspiciẽt
martyres scõs qͦs occidert̃: qͦs tanꝗͣ
cibum panis deuorare descͥbuntur.
ut illoꝵ affectus denocetur. Qͦ mͦ
enim dulcis ẽ panis ad comedendũ:
ita dulcis erat illis ꝑsecutio scõrum.
Unde ñ manducare. s deuorare desc̃¬
pti st̃: ut in hoc designet᷑ eoꝵ ñ solũ
uoluntas. s etiam auiditas. Dnm
ñ inuocauert̃: illic trepidauert̃ timo¬
re. ubi ñ erat timor. Qͥd mirũ si illi
trepidauert̃: qui dñm ñ inuocauer̃:
Qͥs securꝰ sine dño: Dixer̃ enim. Si di¬
mictimꝰ eũ sic. om̃s credent in eũ: &
uenient romani: ⁊ dollent nob̾ locũ
⁊gentẽ. Timuert̃ regnũ t̾renũ amit

Expanded text:
a, cum subjungit: 5. Nonne cognoscent omnes qui operantur iniquitatem, qui devorant plebem meam sicut escam panis? Nesciebant quid faciebant, qui Dominum occidebant. Unde ipse orans ait: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Sed cognoscent in judicio, quando videbunt in quem pupugerunt . Quando conspicient martyres sanctos, quos occiderunt , quos tanquam cibum panis devorare describuntur, ut illorum affectus denotetur. Quomodo enim dulcis est panis ad comedendum, ita dulcis erat illis persecutio Sanctorum. Unde non manducare, sed devorare descripti sunt; ut in hoc designetur eorum non solum voluntas, sed etiam aviditas. 6. Dominum non invocaverunt, illic trepidaverunt timore, ubi non erat timor. Quid mirum si 63 illi trepidaverunt, qui Dominum non invocaverunt ? Quis securus sine Domino? Dixerunt enim, Si dimittimus eum sic, omnes credent in eum, et venient Romani, et tollent nobis et locum et gentem . Timuerunt reg
Abbreviated transcription (Latin):
imus. Deinde legi¬
mus in exodo. qͥa qͣrtadecima die
agnus immolet᷑. qͣndo luna ple¬
na ẽ. qͣnͣdo ei nich de ẽ de lumi¬
ne. Qndam gͦ lucis plenitudi¬
nem. qͣndam bcatã sacietatẽ nob̃
significat iste p̃s. Ciuiꝰ intentio ẽ
nob̾ ostñdere regiam uiam: qͣ per
xp̃ianam miliciã dendamꝰ ad patͥã.
Aĩ aut̃e de ꝑfec̾tis mandatis usti¬
cre. quib nos docae ad celestia posse
intͦire: quib ⁊̃ minora adiungit᷑: ut
ineis se infirmitas inchoantiũ exer¬
cere atq ad altiora. tendere possit.
S iam ꝗd ꝓpħa dicat audiamꝰ.¬

Expanded text:
imus. Deinde legimus in Exodo, quia quartadecima die agnus immolatur, quando luna plena est , quando ei nihil deest de lumine. Quandam ergo lucis plenitudinem, quandam beatam satietatem nobis significat iste psalmus, cujus 64 intentio est nobis ostendere regiam viam, qua per Christianam militiam tendamus ad patriam. Ait autem de perfectis mandatis justitiae, quibus nos docet ad coelestia posse introire : quibus etiam minora adjungit ut in eis se infirmitas inchoantum exercere atque ad altiora tendere possit. Sed jam quid propheta dicat, audiam
Abbreviated transcription (Latin):
litatẽ: ⁊ dc̃ erit exultacio in corꝑe
⁊ in anima. his qͥ fuerit sp̃aliter
iacob. id ẽ qui uicia supplantaue¬
rint:⁊erit leticia in m̃de his qui
⁊ contẽplatione diuinitatis exar¬
serint. Ibi finiet᷑ iustoꝵ labor: ꝑfi¬
cietur amor. Ibi contẽplatiua ui¬

Expanded text:
re et in animo, his qui fuerint spiritualiter Jacob, id est, qui vitia supplantaverint. Et erit laetitia in mente his, quiet contemplatione divinitatis exarserint. Ibi finietur justorum labor, perficietur amor. Ibi activa
Abbreviated transcription (Latin):
sõs sp̃s ad ꝑfecta mandata ⁊̃ minima
adiungit: nͥ qd̃ in hoc infirma nr̃a
cet si adhuc ad ꝑfecta ñ possumꝰ at¬
tingere: uł parua ꝓut possumꝰ stu¬
deamus exercere. Sienim ꝓposse nr̃o
a paruis ad maiora dendimus:⁊si ad
ea ꝑtingere statim q̃ desideramꝰ nõ
possumus: ñ tñ deesse pot̾it merces
laborantib. Unde ⁊ sequit᷑. Qͥ facit
hec: ñ mouebit᷑ in et̃num. Id ẽ ꝑue

Expanded text:
s perfecta mandata, etiam minima s perfecta mandata, etiam minima adjungit, nisi quod in hoc infirma nostrcet si adhuc ad perfecta non possumus attingere, vel parva prout possumus, studeamus exercere. Si enim pro posse nostro a parvis ad majora tendimus, et si ad ea pertingere statim, quae desideramus, non possumus: non tamen deesse poterit merces laborantibus. Unde et sequitur: Qui facit haec, non movebitur in aeternum. Id est E
Abbreviated transcription (Latin):
nitades: quic̃q malus ẽ in c̃spectu
sc̃i. ꝓ nichilo cõpudatur. & statim
sequit᷑. Tĩdes autẽ dñm głificat.
Iste sc̃s qui ing̾dit᷑ sine macula. qui
potentes despicit quia mali st̃: si ꝗͤ
uid̾it tim̾e dm̃. licoe pauꝑ sit. tam̃
illum głificat. Sic̃ suꝑiora ꝑtinent¬
ad ꝑfectos. ita ea quȩ nc̃ dicturꝰ ẽ. ꝑti¬
nent ad incipiendes. Qui uirat. ꝓr¬
imo suo ⁊ ñ decip̃: qui pecuniã suã
ñ dedit ad usuram:. ⁊ mun̾a suꝑ in¬
nocentes ñ accep̃. Om̃ino ñ uirare.
ꝑsect̾oꝵ ẽ. Fallaciam cauere in iura¬
m̃to. ⁊ si ñ ẽ ꝑfecta uirtus: ẽ tam̃ ali¬
qͥs ꝓfectus ꝑtinens ad incipientes.
Simiłr pecuniam suã ñ cdare ad u¬
suram. ñ ẽ magna uirtꝰ: s tñ incho¬
atio uirtutis ẽ. Nam si ꝑfecti eẽ uo¬
lumus: omiã nra largiri debemus.
Rursus ñ ẽ magnũ mun̾a suꝑ inno¬
centes ñ acciꝑe: nam debemꝰ si possu¬
mus ⁊ unocendes lib̾are. Qͥd ẽ gͦ qd̾¬

Expanded text:
es, quicunque malus est, in conspectu Sancti pro nihilo computatur. Et statim sequitur: Timentes autem Dominum glorificat. Iste sanctus qui ingreditur sine macula, qui potentes despicit, quia mali sunt: si quem viderit timere Deum, licet pauper sit, tamen illum glorificat. Sicuad perfectos, ita ea quae nunc dicturus est pertinent ad incipientes. 5. vers. cuniam suam non dedit ad usuram, et munera super innocentes non accepit. Omnino non jurare perfectorum est . Fallaciam cavere in juramento, et si non est perfecta virtus, est tamen aliquis profectus pertinens ad incipientes. Similiter pecuniam suam non dare ad usuram, non est magna virtus, sed tamen inchoatio virtutis est. Nam si perfecti esse volumus, omnia nostra largiri debemus . Rursus: Non est magnum, munera super innocentes non accipere; nam debemus, si possumus, et innocentes liberare. Quid e
Abbreviated transcription (Latin):
Corrupti sunt ⁊ abominabiles fac¬
ti sunt in studiis suis: ñ ẽ qui faci¬
at bonum. ñ ẽ usq ad unum. Cor¬
rupti sunt in uiciis ⁊ peccatis: ⁊ ab¬
hominabiles facti sunt. mutando
nat᷑alem usũ. in eũ usum qͥ ẽ cont̾
nat᷑am. & bene uicia eoꝵ. ⁊ pecca¬
ta uocat studia: qͥa ñ exignorandia
aut ex infirmitate tantum. s qd̃
gͣuius ẽ ex studio ⁊ex uoluntate
ea ꝑꝓetrabant. Ex his ñ ẽ unꝰ qui
faciat bonum: qui nolt̃ credere
in unum dm. Qm̃ absq fide. un¬
possibile ẽ placere dõ. Unde ipsa
ueritas dicit. Sine me nicħ pote¬
stis facere. Quia priꝰ peccauert̃ in
corde. idõ postmodum peccauert̃
in oꝑe: ⁊ex merito erroris puniti
sunt pena corruptionis. Seruan¬
Ida ẽ itaq omi custodia mens nr̃a.
Ine a quolib& uicio corrumpat᷑:
I qm̃ ande di ocłos neqͥquam uacue
Itnͣsuolant cogitationes nr̃x. Int̾
uid&. qd̃ foris punit. Occtiliam
uidelic& culpam sequit᷑ aꝑta ꝑ¬
cussio: ut malis ext̾iorib int̾na

Expanded text:
Corrupti sunt, et abominabiles facti sunt in studiis suis: non est qui faciat bonum, non est usque ad unum. Corrupti sunt in vitiis et peccatis, et abominabiles facti sunt, mutando naturalem usum in eum usum qui est contra naturam . Et bene vitia eorum et peccata vocat studia, quia non ex ignorantia, aut ex infirmitate tantum, sed quod gravius est ex studio et ex voluntate ea perpetrabant. Ex his non est unus qui faciat bonum, qui nolunt credere in unum Deum . Quoniam absque fide impossibile est placere Deo . Unde ipsa Veritas dicit: Sine me nil potestis facere . Quia prius peccaverunt in corde, ideo postmodum peccaverunt in opere, et ex merito erroris puniti sunt poena corruptionis. Servanda est itaque omni custodia mens nostra, ne a quolibet vitio corrumpatur: quoniam ante Dei oculos nequaquam vacuae transvolant cogitationes nostrae. Intus videt quod foris punit: occultam videlicet culpam sequitur aperta percussio, ut malis exterioribus interna
Abbreviated transcription (Latin):
clinauer simul inuciles fac̾ti fc̃: ñ ẽ
qui faciat bonũ. ñ ẽ usq ad unum.
Nõ ẽ intelligñdum ita om̃s declinas¬
se. ut in humano genere. ñ ess&e uł
unus qui bonũ agerae: cũ paulopꝰ
dicat. dñs in gn̾atione uista ẽ: s
coꝵ uidelic& qui st̃ imitatores car¬
nalium quoꝵ corrupta ẽ uita. &

Expanded text:
ul inutiles facti sunt: non est qui faciat bonum, non est usque ad unum. Non est intelligendum, ita omnes declinasse, ut in humano genere non esset vel unus qui bonum ageret: cum paulo post dicat, Dominus in generatione justa est. Sed eorum videlicet, qui sunt imitatores carna
Abbreviated transcription (Latin):
intelligiꝰ. ut honoratius eos dixerit
filios hominũ ꝓpt̃ cultum di. ad
diffr̾am gentilium: qͥ ꝓpt̾ cultũ
lapidum. corruꝑti ⁊ abhominabi¬
les facti st̃. ꝓspicit gͦ dñs suꝑ filioᷤᷤ
hominum ꝑ animas scãs suas. qd̃
significat hoc qd̃ ait de celo: ut ui¬
deat. idẽ ut uideri faciat. si ẽ aliqͥs
dm̃ utelligens corde. aut reqͥrens
oꝑe. Uł ꝑfilios hominũ possumus
imitatores i. filii di nuncupant᷑.
ꝑ iustos enim homines ꝓspicit ds
peccatores: ⁊ ꝑbonos redarguit ma

Expanded text:
intelligi, ut honoratius eos dixerit filios hominum propter cultum Dei, ad differentiam gentilium, qui propter cultum lapidum, corrupti et abominabiles facti sunt. Prospicit ergo Dominus super filios hominum per animas sanctas suas, quod significat hoc, quod ait, de coelo, ut videat, idest, videri faciat, si est aliquis Deum intelligens corde, aut requirens opere. Vel per filios hominum possumus imitatores Dei filii Dei nuncupantur. Per justos enim homines prospicit Deus peccatores, et per bonos redarguit ma
Abbreviated transcription (Latin):
tem condẽnarent. Recte autẽ aspi¬
di cõꝑantur: qͥa sic̃ aspis obturat au¬
rem suam ad uocẽ incantantis. ita
ipsi obturabant aures suas ad uocẽ
p̃dicationis. Quoꝵ os maledictione
⁊ amaritudine plenũ ẽ: ueloces pe¬
des eoꝵ ad effundendũ sanguinem.
Maledictione os eoꝵ plenum fuit:
qͣndo dixert̃. Nõne bñ dicimꝰ nos.
quia samaritanꝰ es tu.⁊ demoniũ
habes: A maritudine qͦq repleti fuer̃
cũ dixer̃ ad pilatum. crucisige eũ. reus
ẽ mortis. Ueloces pedes fuer̾eoꝵ ad ef¬
fundendum sanguinẽ. qͣndo eũ extra
ciuitatẽ duxert̃.⁊ occider. Unde contͥci
sunt. ab inimicis:⁊ ad infelicitadem
captiuitatis ꝑducti. & id̾o subditur.
Cont̾cio ⁊ infelicitas in uiis eoꝵ: ⁊ iuã
pacis ñ cognouert̃. Sienim cognouis¬
sent: nunqm dnmn glȩ crucifixissent.

Expanded text:
tem condemnarent . Recte autem aspitem condemnarent . Recte autem aspidi comparantur, quia sicut aspis obturat aurem suam ad vocem incantantis , ita ipsi obturabant aures suas ad vocem praedicationis . Quorum os maledictione et amaritudine plenum est: veloces pedes eorum ad effundendum sanguinem. Maledictione os eorum plenum fuit, quando dixerunt, Nonne bene dicimus nos, quia Samaritanus es tu, et Daemonium habes ? Amaritudine quoque repleti fuerunt, cum dixerunt ad Pilatum, Crucifige eum, Reus est mortis . Veloces fuerfundendum sanguinem, quando eum extra civitatem duxerunt et occiderunt. Unde contriti sunt ab inimicis, et ad infelicitatem captivitatis perducti. Et ideo subditur: Contritio et infelicitas in viis eorum, et viam pacis non cognoverunt. Si enim cognovissent, nunquam Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
Quãdui enĩ hõ malꝰ ẽ: bonũ facere
ñ potest. Qnͣtum audẽ aiua uerita¬
dis declinauerĩt: u̾ba que secuntur
ostent᷑. Dr̃ enim. Sepulchrũ patens
ẽ gutt᷑ eoꝵ. lingͥs siuis dolose agebant:
uenenũ aspidum sub labiis eoꝵ. Be¬
ne patenti sepulchro comꝑant᷑: quia
sic̃ sepulcrũ pat&. ut mortua cadaue¬
ra recipiat: ita illi inhiabant. ut sĩ¬
plices animas sibi attͣherent: atq ꝑ
errorem extinctas. sibi incorporarẽt.
Bene autẽ pꝰquã dixit lingͥs. addidit
suis: ut significar& malis. Malis aut̃
malas linguas habent. Tc̃ iudei lin¬
guis siuis dolose egerunt: qͣndo dnm̃
int̾rogauert̃. utr̃ licer& censum da¬
ri cesari anñ. Dolum quidẽ habe¬
bant in ore̾.s maliciȩ uenenũ occul¬
tabant incorde: ut si dicer&e. licet.
statim eum redarguerent. de lege in
qua p̃cipit᷑ ut soli dño seruiatur.
Rursum si dicer&. ñ lic&: adduxerãt
herodianos qui eum statim appre¬
hendent: ⁊ regale tributum ꝓhibẽ¬

Expanded text:
 bonum facere non potest. Quantum autem a via veritatis declinaverint, verba quae sequuntur, ostendunt. Dicitur enim: Sepulcrum patens est guttur eorum: linguis suis dolose agebant, venenum aspidum sub labiis eorum. Bene patenti sepulcro comparantur: quia sicut sepulcrum patet, ut mortua cadavera recipiat: ita illi inhiabant, ut simplices animas sibi attraherent, atque per errorem extinctas sibi incorporarent. Bene autem postquam dixit, linguis, addidit, suis: ut significaret malis. Mali enim malas linguas habent. Tunc Judaei linguis suis dolose egerunt, quando Dominum interrogaverunt, utrum liceret censum dari Caesari, an non . Dolum quidem habebant in ore, sed malitiae venenum occultabant in corde: ut si diceret, Licet: statim eum redarguerent de lege, in qua praecipitur, ut soli Domino serviatur . Rursum si diceret, Non licet: adduxerant Herodianos, qui eum statim apprehenderent, et regale tributum prohiben
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ bono oꝑe remunerare. Id̾o ait.
qͥa tureddes unicuiq iuxta oꝑa
sua: bonis uidelicae bona. ⁊ mał
mala. Ergo anceqͣ noc fiat. Aude¬
amus declinare amalo ⁊ facere
bonum: studeamꝰ cnsire de mun¬
do ad dm̃. de uicio ad uirtudem.
hic ẽ fructus nꝰ psalmi. ⁊ intñtio
transilientis. I LXII.

Expanded text:
 bono opere remunare. Ideo ait, Quia tu reddes unicuique juxta opera sua: bonis videlicet bona, et malis mala. Ergo antequam hoc fiat, studeamus declinare a malo, et facere bonum. Studeamus transire de hoc mundo ad Deum, de vitio ad virtutem. Hic est fructus hujus psalmi, et intentio transilienti
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝓ iusticia mori desid̾ans. ad passio¬
nẽ enĩ alacer fui. Beadi enim qͥ esu¬
riunt ⁊ siciunt iusticiã: q̃m ipsisa¬
t᷑abunt᷑. Int̾ hc̃ cͣsum ⁊ sitm oresuo
bñdicebant. ut adulationis me u̾b
deciꝑent:. ⁊ corde suo maledicebant.
iniqͥtatem ⁊ mortẽ machinandes.
Hoc faciunt ad huc iniqui ⁊ dolosi
qnͣdo aꝑte bonos ñ audent ꝑsequi:
ore doloso locunt᷑ bonum: s intus
in corde latoe uenenum. S qm̃itis
hec faciant. hec cogicent: qmuis
impellãt. insidient᷑. ꝑseqnͣdur. ca¬
lũnient᷑: ego tam̃ fixus in dõ ꝑma¬
nebo. Id̾o aiãm suam int̃ dot ꝑicł̃a
exhortans subdit. Uer̃tam̃ dõ sub¬
iecta esto anima mea sic̃ cȩpisti. re¬
cognosce de ab ipso accepisse bona
quȩ habes. humilia de illi qͣntum
potes. & re uera ista facies. qm̃ ab ip¬
so pacientia mea. uł qͥa ipse xp̃c ex¬

Expanded text:
et pro justitia mori desiderans. Ad passioet pro justitia mori desiderans. Ad passionem enim alacer fui. Beati enim, qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur . Inter hunc cursum et sitim, Ore suo benedicebant. Ut adulationis me verbis deciperent. Et corde suo maledicebant. Iniquitatem et mortem machinantes. Hoc faciunt iniqui, et dolosi, quando aperte bonos non audent persequi. Ore doloso loquuntur bonum, sed intus in corde latet venenum. Sed quamvis hoc faciant, haec cogitent, quamvis impellant, insidientur, persequantur, calumnientur: ego tamen fixus in Deo permanebo. Ideo animam suam inter tot pericula exhortans subdit: 6. Veruntamen Deo subjecta esto anima mea. Sicut cepisti, recognosce te ab eo accepisse bona, quae habes. Humilia te illi quantum potes. Et re vera ita facies: Quoniam ab ipso patientia mea. Vel quia ipse C