comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
salomon ad hec ex ꝑsora xp̃i cõ¬
sentit et dicit: Oñs creauit me
in principio uiaꝵ suaꝵ. in opera
sua ante scłm formauit me.ini¬
tio pͥus qͣm tetram faceret pͥusꝙͣ
ꝓdirent fontes aquaꝵ. pͥusqͣm
montes stabilirentur. ante om̃s
autẽ colles genuit me. Ad u̾suᷤ
quos: ita respondemus: Multi
quidẽ doctissimi uiri ex ꝑsona il¬
lius sapientie dictum asserunt:
qͣm salomon ad udicandũ regen¬
dumq popłm acceperat: S qr
uos animo ꝑtinaci hoc anobis
ex xp̃i ꝑsona dictũ exigitis. nõ
reluctamur. neq renitimur: s
ip̃ius ueritatis auxilio roborati
ubicũq dixeritis sequimur: ꝑ¬
mo quidẽ ⁊ superiꝰ diximus: Li¬
cet unam ꝑsonam in xp̃o creda¬
mus: duas tamen substantias .i.
naturas ẽẽ fatemur. diuinitatiᷤ
scilicet et humanitatis: assump¬
tricis ⁊ assumpte. creatricis ⁊ create:
Que tñ substantie nõ sunt confuse.
s unite. atq in una eademq ꝑ so¬

Expanded text:
Salomon ad hoc ex persona Christi conSalomon ad hoc ex persona Christi consentit et dicit, « Dominus creavit me in principio viarum suarum in opera sua; ante saeculum fundavit me initio priusquam terram faceret, priusquam prodirent fontes aquarum, priusquam montes stabilirentur: ante omnes autem colles genuit me » ? Adversus quos ita respondemus: Multi quidem doctissimi viri, hoc ex persona illius sapientiae dictum asserunt, quam Salomon ad judicandum regendumque populum acceperat. Sed quia vos animo pertinaci hoc a nobis ex Christi persona dictum exigitis, non reluctamur, neque renitimur; sed ipsius veritatis auxilio roborati, ubicumque duxeritis sequimur. Primo quidem, ut superius diximus, licet unam personam in Christo credamus; duas tamen substantias, id est, naturas esse fatemur, divinitatis scilicet et humanitatis, assumptricis et assumptae, creatricis et creatae: quae tamen substantiae non sunt confusae, sed unitae, atque in una eademque perso
Abbreviated transcription (Latin):
Quis est gͦ ꝑ quem factus ẽ mũ¬
iħc: s in aĩa sola Quis resurrec¬
turus triduo iacuit in sepulchro:
gͦ et in his singłis xp̃c uerũ hec
om̃ia nõ duo uł tres. s unus est
xp̃c: Ideo gͦ dixit: Si diligeretis
me gauderetis utiq quia uado
ad patrem: qr nature humane
gratulandũ est: eo qd̃ sic assũp
ta est a uerbo unigenito. ut ĩmor¬
talis constitueret᷑ in celo: atqi¬
ta fieret terra sublimis. ut ĩ cor¬
ruptibilis pulius sederet ad dex¬
teram patris: Hoc enim mͦ se i¬
turum dexit ad patrem: sam ꝓ¬
fecto ad illum ibat: qui cum illo
erat. S hoc erat ire ad illum.
et recedere a nobis: mutare atep ĩ¬
mortalem facere. quod mortale sus¬
cepit ex nobis. ⁊ leuare in celum
quod fuit interra ꝓ nob Quis
non hinc gaudeat qui sic cliligit
xp̃m. ut et suam naturam iam
q id se speret futurũ. esse. per xp̃m:
Obitiunt nob̾ arriani creaturã
dei filium: asserentes quidẽ quod

Expanded text:
Quis est ergo per quem factus est munQuis est ergo per quem factus est muned in anima sola. Quis resurrecturus triduo jacuit in sepulcro? Cergo et in his singulis Christus. Verum haec omnia non duo, vel tres, sed unus est Christus. Ideo ergo dixit, Si diligeretis me, gauderetis utique, quia vado ad Patrem; quia naturae humanae gratulandum est, eo quod sic assuta est a Verbo unigenito, ut immortalis constitueretur in coelo: atque ita fieret terra sublimis, ut incorruptibilis pulvis sederet ad dexteram Patris. Hoc enim modo se iturum dixit ad Patrem: nam profecto ad illum ibat, qui cum illo erat. Sed hoc erat ire ad euet recedere a nobis, mutare atque immortale facere quod mortale suscepit ex nobis, et levare in coelum per quod fuit in terra pro nobis. Quis non hinc gaudeat, qui sic diligit Christum, ut et suam naturam jam que id se speret futurum esse per Christum? Objiciunt nobis Ariani, creaturam Dei Filium asserentes: Quid est quod
Abbreviated transcription (Latin):
et maior est. pater scd̃m id qd̃ uer¬
bum caro fc̃m. est Dicam etiam
quod arriani.⁊ eunomiani nega
siuis minor erat: qͣndo pͥus maiori¬
bus sicut scriptum est subditus
erat: Quid gͥ heretice cũ xp̃csit
ds̃ et homo. loquitur ut hõ ⁊ ca
lumpniaris deo: Ille in se natu¬
ram cõmendat humanam. tu
in illo audes deformare diuinams¬
Infidelis. ingrate. ideo ne tuminuiᷤ
eum qui fecit te.qura dicit ille qͥ
factus est ꝓpter te. Equalis enim
patri filius. per quẽ factus est hõ:
ut nunor ẽẽt patre factus est hõ:
Quod nͥ fieret quid est hõ: Dicat
plane dñs et magister nr: Si di¬
ligeretis me gauderetis utiq quia
uado ad patrem: quia pater maior
me est: Cum discipłis audiamꝰ uer¬
ba doctoris: non cum alienis astu¬
noscamus et geminam sub̾am
est. patri humanã qua maior. ẽ.
tas. nõ trinitas cłs Sicut enĩ
unus. est. hõ. anima rationalis et
caro: sic unus est xp̃c. ds̃ ⁊ homo:

Expanded text:
 major est Pater, secundum id quod Ver major est Pater, secundum id quod Verbum caro fatum est . Dicam etiam quod Ariani et Eunomiani negarntibus suis minor erat, quando parvus majoribus, sicut scriptum est, subditus erat . Quid igitur, haeretice, cum ChristDeus et homo, loquitur ut homo, et tu calumniaris Deo? Ille in se naturam commendat humanam, tu in illo audes deformare divinamInfidelis, ingrate, ideone tu minuis eum qui fecit te, quia dicit ille quid factus sit propter te? Aequalis enim Patri, Filius per quem factus est homo, ut minor esset Patre, factus est homo: quod nisi fieret, quid esset homo? 3. Dicat plane Dominus et Magister noster, Si diligeretis me, gauderetis utique, quia vado ad Patrem, quia Pater major me est. Cum discipulis audiamus verba doctoris, non cum alienis sequnoscamus geminam substanest Patri, humanam qua major est tas, non Trinitas Deus. Sicut enim unus est homo anima rationalis et caro, sic unus est Christus Deus et homo:
Abbreviated transcription (Latin):
est. nõ patre solo. s etiam sp̃u scõ
Neq id tantũ s etiam se ip̃o: quia
dei qd̵ etiam sola caro eius in sepul¬
chro meruit appellari Nlam quid
aliud conficem᷑ cum dicinꝰ credere
nos in unigenitũ filiũ dei. qui
sub pontio pilato. crucifixus ⁊ sepul¬
nisi caro sine aĩa: elc per hoc cũ
aedimus in filiũ dei. qui sepultꝰ
est ꝓfecto filium dei dicimꝰ ⁊ car¬
nem. que sola sepulta est: Ip̃e gͦ
xp̃e filus dei equalis patri ĩ forma
dei. quia semet ip̃m exinaniuit.
nõ forman dei amitiens s formã
serui accipiens:maior. est.⁊ se ip̃oz
Quia maior est. forma dei q̃ amis¬
sa nõ est: quam serui que accepta
est: ¶Quid itaq mirum. uł quid
indignum si scd̃m hanc serui for¬
mam loquens ait dei filius. pater
maior me est. et scd̾m dei formam
loquens ait idem ip̃e dei filius: ego
et pater unũ sumus: Unũ sũt
enim scd̃m id qd̃ d̾̃s erat uerbũ:¬

Expanded text:
est, non Patre solo, sed etiam Spiritu sancto: est, non Patre solo, sed etiam Spiritu sancto: neque id tantum, sed etiam seipso; quia Filius Dei, quod etiam sola caro ejus in sepulcro meruit appellari. Nam quid aliud confitemur, cum dicimus credere nos in unigenitum Dei Filium, qui sub Pontio Pilato crucifixus est et sepululta est sine anima? Ac per hoc cum credimus in Dei Filium qui sepultus est, profecto Filium Dei dicimus et carnem quae sola sepulta est. Ipse ergo Christus Filius Dei, aequalis Patri in forma Dei, quia semetipsum exinanivit, non formam Dei amittens, sed formam servi accipiens, major est et seipso; quia major est forma Dei quae amissa non est, quam servi quae accepta est. Quid itaque mirum, vel quid indignum, si secundum hanc formam servi loquens, ait Dei Filius, Pater major me est; et secundum Dei formam loquens, ait idem ipse Dei Filius, Ego et Pater unum sumus? Unum sunt enim, secundum id quod Deus erat Verbum:
Abbreviated transcription (Latin):
trem. qura pater maior me est:
Per quod gͦ filuis nõ est. equał
patri: per hoc erat iturus ad pa¬
trem. a quo ⁊ uenturus. est. uidi
inaquo est equalis gignenti u¬
nigenitus: nũ qͣm recedit a pr̃e.
s cum illo est ubiq totus paridi¬
iunitate qͣm nullus continet locꝰ
sum enim in forma dei eẽt sicut
apłs loquitur: nõ rapinam ar¬
bitiatus est. eẽ equalis deo: Quo¬
modo enim rapina posset. esse. nata᷑.
que non erat usurpata s nata:
Semetip̃m autẽ exmnaniuit for¬
niam serui accipiens: siongͦ amit¬
tens illam: s accipiens istam. Eo
modo se exinanitus. quo hic minor
apparebat: qͣm apud pattem ma¬
nebat: Forma quippe serui accessit:
nõ forma dei recessit: Hec est assũp¬
ta: nõ ila consũpta Propt̾ hanc
Dicit pater maior me. est ꝓ ꝓcer
illam u̾ͥo: ego et pater unũ sumꝰ:
ħ oc atcendat arrianus. ⁊ hac intẽ¬
tione sit sanus: ne contentione re
ma seriur: inqua dei filius minor

Expanded text:
trem; quia Pater major me est. trem; quia Pater major me est. Per quod ergo Filius non est aequalis Patri, per hoc iturus erat ad Patrem, a quo venturus est vivos in quo aequalis est gignenti Unigenitus, nunquam recedit a Patre; sed cum illo est ubique totus pari divinitate, quam nullus continet locus. Cum enim in forma Dei esset, sicut Apostolus loquitur, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo. Quomodo enim rapina posset esse natura quae non erat usurpata, sed nata? Semetipsum autem exinanivit, formam servi accipiens : non ergo amittens illam, sed accipiens istam. Eo modo se exinaniens, quo hic minor apparebat quam apud Patrem manebat. Forma quippe servi accessit, non forma Dei recessit: haec est assumpta, non illa consumpta. Propter hanc dicit, Pater major me est: propter illam vero, Ego et Pater unum sumus . 2. Hoc attendat arianus, et attentione sit sanus: ne contentione sitma servi, in qua Dei Filius minor
Abbreviated transcription (Latin):
dixi uobis quia uado ⁊ uenio ad
uos: Si diligeretis me gaude̾tiᷤ
utiq quia uado ad patrem: qr
pater maior me est. Huic ergo
turbari ⁊ formidare poterat cor
illoꝵ quod ibat ab eis qͣmius
uenturus ad eos: ne forsitan gre¬
gen lupus hoc interuallo inua¬
deret pastoris absentia: S eos
aquib homo abscedebat d̾s nõ
relinquebat: quia idem ipse xp̃e¬
qd̾ homo erat: et manebat ꝑ id
quod cłs erat: Ibat ꝑ id qd̾ uno
loco erat: manebat ꝑ id quod
ubiq erat Cur itaq turbaret᷑
et formidaret cor eoꝵ. qͣndo sic
deserebat oculos: ut nõ desere¬
ret cor: Quamuis d̾s etiam qui
nullo continetur loco. discedat
ab eoꝵ cordib qui eum relinqũt
morib. nõ pedibus: et ueniat ad
illos qui conu̾tuntur ad eum
nõ tacie s fide. ⁊ accedunt ad
eum mente nõ carne Ut autem
intellig̾ent scd̃m id qd̾ hõ erat
eum clixisse uado ⁊ uenio ad uos:
adiecit ⁊ ait Si diligeretis me.
gauderetis utiq quia uado ad pa¬

Expanded text:
do, et venio ad vos: si diligeretis me, gauderetis utique, quia ego vado ad Patrem; quia Pater major me est. Hinc ergo turbari et formidare poterat cor illorum, quod ibat ab eis, quamvis venturus ad eos: ne forsitan gregem lupus hoc intervallo invaderet, pastoris absentia. Sed a quibus homo abscedebat, Deus non derelinquebat: et idem ipse Chriquod homo erat, et manebat per id quod Deus erat: ibat per id quod uno loco erat, manebat per id quod ubique erat. Cur itaque turbaretur et formidaret cor, quando ita deserebat oculos, ut non desereret cor? Quamvis Deus etiam qui nullo continetur loco, discedat ab eorum cordibus, qui eum relinquunt moribus, non pedibus; et veniat ad eos qui convertuntur ad eum non facie, sed fide, et accedunt ad eum mente, non carne. Ut autem intelligerent secundum id quod homo erat eum dixisse, Vado et venio ad vos; adjecit, atque ait, Si diligeretis me, gauderetis utique, quia ego vado ad Pa
Abbreviated transcription (Latin):
Lost libros so lilohͥoꝵ Iam de agͦ mediolanũ¬
quia aminanda q̃ ĩꝑfecta remanserant. s
nescio qmͦ me ĩuito exut in manus homiã
et ntt̾ m̃a opuscula nuat᷑ Nus pͥmo r̃ocinac
nacõnũ cõtort̃one. Att bͤuitate. sic obscurꝰ ẽ:

Expanded text:
Post libros Soliloquiorum iam de agro Mediolaniuquia terminanda, quae inperfecta remanserant, sed nescio quo modo me inuito exiit in manus hominum etionum confortione atque brevitate sic obscurus est,
Abbreviated transcription (Latin):
Re statntĩ dñm insusflasse. fctũq esse
Adam in aĩam utctantem. Insufflauit
.ii. dictił est. ad expͥmendam oꝑis dig¬
nitatem: ut fignosc̾e̾t᷑ aliquid eximiũ.
ĩsufflare q̃ admodum pot̃. qui n sp̃m¬
resoluit. n buctas ht̃. q̃ cõstat esse cor¬
porea: hoc nõ nulli secuti dixerũt. mox
talem subãm illico cͤatas dminas corꝑi¬
bus dare discͤtas atq ꝑftas. Medendi ã

Expanded text:
est, statim Dominum insufflasse, factumque esse est, statim Dominum insufflasse, factumque esse Adam in animam viventem . Insufflavit enim dictum est ad exprimendam operis dignitatem, ut agnosceretur aliquid eximium insufflaresolvit, neque buccam habet quae constat esse corporea. Hoc nonnulli secuti dixerunt, mox ut talem substantiam, illico creatas animas corporibus dare discretas atque perfectas. Medendi aut
Abbreviated transcription (Latin):
ma ꝑtem cõsilium tͣnsennt᷑. ubi dum
mens ampłius occupat᷑. robustior u̾tute
adimacõnis efficitur S tem̾ desipiũt
cũ nutua debilitate deponũt᷑. qm dat̃
ẽ aĩabus ad tempus suoꝵ sequi corpor
uecossitates. Quartã uitalem .i. calorẽ¬
auc a uras echoruas hauriondo atq red¬
uendo. utam cͥhant ec salutẽ. Quintã
dolectõnem hoc est appetitũ cum maliq
q̃ sub iocũditate animus cõtupiscit. Ette
itm̃ quad̾ꝑtita subdiuisione ad susten¬
tacõnem iortoris eꝓplitandam ꝑsista
refundicur. Prima est accͣctuia rapiens
latiua. q̃ accepta in aliud cõu̾cit. at
tͣnsponit. Mrͣta expellatina. que ut nã
fr̃at lib̾a sibi nocitiua depellis. Soluimꝰ
ut datũ est. qͣi aliũ modũ inclinauimꝰ.
uelut sextũ. ut difficultatis cacumñe.
deplanatõ in offensead renqͣ gͣdiam.
Nunc ad originẽ amme qm̃ diffigul¬
tibus plena est : clutissime uemamꝰ.¬
eginus in cõdicõne
ror̃ mox de limo t̾re corpus effectã

Expanded text:
 in consilium transeunt: ubi dum mens amplius occupatur, robustior virtute adunationis efficitur. Sed iterum desipiunt, cum nimia debilitate deponuntur: quoniam datum est animabus ad tempus suorum sequi corporum necessitates. Quarta, vitalis, id eum, auras aethereas hauriendo atque reddendo, vitam tribuit et salutem. Quinta, delectatio, hoc est appetitus boni malique, quem sub jucunditate animus concupiscit. Ecce iterum quadripertita subdivisione ad sustentationem corporis explicandam, pars ista refunditur. Prima est attractiva, rapiens lativa, quae accepta in aliud convertit atque transponit. Quarta, expulsiva, quae ut natura fiat libera, sibi nocitura depellit. Solvimus ut datum est quasi alium nodum; inclinavimus velut sextum collem; ut difficultatis cacumine deplanato, inoffense ad reliqua gradiamur. Nunc ad originem animae, quoniam difficultatibus plena est, cautissime veniamLegimus in conditione rerum, mox ut de limo terrae corpus effectum
Abbreviated transcription (Latin):
eccłie. qr ⁊̃ ip̃e sunt dñicis regnate
sacram̃tis in adoptionẽ filioꝵ. qͣm
ait: De nobis exierunt: s ñ erãt
a. elẽas. afflictionem. ⁊ castimoniã
carnis. dtinentiã lingue. medita¬
tionẽ se̾pc᷑aꝵ. ⁊ çec̾a hiꝰ q̃ uere st̃

Expanded text:
 ipsae sunt dominicis renatae sacramentis, et adoptionem filiorum, quam ait, De nobis exierunt, sed non erana, eleemosynas, afflictionem, et castimoniam carnis: continentiam linguae, meditati
Abbreviated transcription (Latin):
ext̾ior iste corrumpit᷑. siue tastigat᷑one.¬
et abstinentia. siue aliqͣ morbi ualitudi¬
ne. siue quolib casu. uł certe qd̵ nece̾e ẽ.
etiam his qui sano corꝑe diu uiunt ip̃o
etatis actessu. Erige itaq sensum men¬
tis tue. qui renouatur scd̾m imagĩem¬

Expanded text:
exterior iste corrumpitur siue castigationexterior iste corrumpitur siue castigatione abstinentiae siue aliqua morbida ualitudine siue quolibet casu uel certe, quod necesse est etiam haetatis accessu. Erige itaque spiritum mentis tuae, qui renovatur in agniti
Abbreviated transcription (Latin):
teri ꝓlixe aliquid copiose q ad te scrbe
rem: nõ potui. ne scm̃ studium offende¬
rem. s ꝓmissum distuli: sine ꝓpt̾ a¬
lias occupatõnes meas: siue qd̾ a me id
elagellaret᷑. Unde aliqñ diutius cogi¬
tari oportebat. Set cum tanta res cẽt.
que cogitando nõ tam quidde ea senti¬
endimm. dicendum ue cẽt ꝙͣ quod̾ mõdo
psuatendum his qͥ diuersa entirent
fieret difficilior. fm̃e aliqñ dilatõni adhibend̾
putani: sperans diuinũ auxilium magis
mͥ scribenti qm̃ diffe̾n̾ti affuturum Qm
obrem pͥmũ michi uidet᷑. plus uałe in hac
inquisitõne. iudendi qͣm loqñdi modũ Nemmi
qui didicerunt a dño iħu xp̃o mites esse ⁊
humiles corde: pł cogitando ⁊ orando ꝓfici¬
unt. qͣm legendo ⁊ audiendo: Nec ideo tnͣ
agere ꝑtes suas ẜmo cessauit: s cũ plan¬
tator ⁊ rigator officium sui gesserit mu¬
neris. cetera illi qui dat incrementum
relinquit: Ille quipe etiam ip̃m plan¬

Expanded text:
deri, prolixe aliquid copioseque ad te scriberem, deri, prolixe aliquid copioseque ad te scriberem, negare non potui, ne sanctum studium tuum offenderem; sed promissum distuli o sine propter alias occupationes meas siue quod a me id flagitaretur, unde aliquanto diutius cogitari oportebat. sed cum tanta res esset, quae cogitando, non tam quid de ea sentiendum dicendumue esset, quam quonam modo persuadendum his, qui diuersa sentirent, fieret difficilior, finem aliquando dilationi adhibendum putaui sperans diuinum adiutorium magis mihi scribenti quam differenti adfuturum. quam ob rem primum mihi uidetur plus ualere in hac inquisitione uiuendi quam : loquendi modum. nam qui didicerunt a domino Iesu Christo mites esse et humiles corde, plus cogitando et orando proficiunt quam legendo et audiendo. nec ideo tamen agere partes suas sermo cessauerit, sed, cum plantator et rigator officium sui gesserit muneris, cetera illi, qui dat incrementum, relinquit; ille quippe etiam ipsum plan
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ uite c̾tam̃. pꝰt trit᷑acionem
afflictionũ. terrestͥum ad celestiͤ
regni gaudia intͦducant: ad ui¬
tam inmortalem sͥ sociam ag¬
gregent. iuxͣ illua euͣngł̃m: Tri¬
ticum aũ ꝯgregate in horreum
meum: Late inquit ei de fru¬
ctu manuũ suarũ. qr fructum
sp̃c f̾re curauit. caricat᷑e. gau¬
diũ. pacem. benignitatẽ. boni¬
tatem. modestiam. ꝯcinentiam.
fidem. pat̾iam: ꝓ hoc ilłi debitam
repn̾dite m̾cedem: laudent eam
in portis hoc ẽ in uiditõ. siue in
gressu pr̃ie celestis. ñ hoĩum fa¬
examĩante. ꝓbante. ac remune¬
rante. ilło cuiꝰ hec donante gr̃a
ꝑfecit: A quo ut laudari m̾es¬
mur in futo. ꝯceoat ip̃e ꝓpitiꝰ
nos eũ dignis in p̃senti uita col¬
emor debiti quod ex tua
petone et mea ꝓmissione
stm̃ est. Eeligiosa famła
dei paulina ꝓ inde solutõ¬
nis quoq eiꝰ negligens ẽe
non debiui. Cum em̾ petiuisses. ut de in¬
nisibłi deo utrñ ꝑ ocłõs corꝑeos possit ui¬

Expanded text:
hujus vitae certamen, post triturationem afflictionemque terrestrium, ad coelestis regni gaudia introducant, ac vitae immortalis sibi sociam aggregent; juxta illud evangelicum, Triticum autem congregate in horreum meum . Date, inquit, ei de fructu manuum suarum; quia fructum spiritus ferre curavit, charitatem, gaudium, pacem, benignitatem, bonitatem, modestiam, continentiam, fidem, patientiam. Pro hoc illi debitam rependite mercedem, et laudent eam in portis, hoc est in judicio sive in ingressu patriae coelestis, non hominum faexaminante, probante ac remunerante illo, cujus haec donante gratia perfecit, a quo ut laudari mereamur in futuro, concedat ipse propitius nos eum dignis in praesenti vita colMemor debiti, quod ex tua petitione et mea promissione factum est, religiosa famula dei Paulina, persolutionis quoque eius neglegens esse non debui. cum enim petiuisses, ut de inuisibili deo, utrum per oculos corporeos possit ui
Abbreviated transcription (Latin):
mortalitate donati: ⁊ tũc ma¬
tre suam q̃ eos ex aqua ⁊ sp̃u sc̃o
d̾o genuit. ħissimã p̃dicauit: q̃
militamus: m̾ito cũ apparu̾it
quid erimꝰ: mre̾m nr̃am q̃ ex
om̃ib iustis collecta una xp̃i
colũba sponsa ⁊ amica uocatur.
bissimam p̃ oicabimus: Potest

Expanded text:
ortalitate donati: et tunc matrem suam, quae eos ex aqua et Spiritu sancto Deo genuit, beatissimam praedicant, quae militamus, merito cum apparuerit quod erimus, matrem nostram quae ex omnibus justis collecta, una Christi columba, sponsa et amica vocatur, beatissimam praedicabimus. Surget
Abbreviated transcription (Latin):
et̃ utͣm in ea udeas ulla locoꝵ spacia uł ĩ dualla
responde. nncħ ibi tale ut arbioͦr ĩuenis. si ingiłat̾
Abigis ab aspdri intimo ꝗͥtꝗͥ iiaginiũ corꝑaliũ
ext̾ioris hoĩs sensus ĩuerio. S force difficile ẽ.
Irruit enĩ de cõsuetudine cͣrnalis uite ĩ ip̃os ꝙͣ

Expanded text:
et utrum in ea videas ulla locorum spatia vel intervalla, responde. Nihil ibi tale, ut arbitror, invenis, si vigilanter abigis ab aspectu intimo quidquid imaginum corporalium exterioris hominis sensus invexit: sed forte difficile est. Irruit
Abbreviated transcription (Latin):
potest em̃ esse uissbius forma pal¬
mitis eciam preter uitem: sed muisi¬
bilem uitam radicis habere non pot̃
nisi inuite. Proide corꝑalia sacramẽ¬
ta que portant et celebrant etiam se¬
gregati ab initate corꝑis xp̃i formã
possunit exibere pietatis: uircus uero
pietatis inusibilis ⁊ spiritalis ita ĩ
eis non pocest esse qũe admodum sẽ¬
sus non sequitur hominis membrũ¬
quando amputat᷑ a corpore. Que cũ
eccłia dari potest que habet spm̃ scm̃¬
net in nobis ut eruti a potestate sp̃c
ĩmundi templũ deinceps efficiamur
sp̃c sancti. ⁊ a quo mundam accipien¬
do indulgenciam: ip̃m accipiamus
habitatorem. ad faciendam augen¬
dam ꝑficiendam q iusticiam. Nam ĩ
primo eius aduentu cum hi qui eũ
acceꝑant linguis om̃iũ gentium
loquerentur. ⁊ stupentes eos qui ad¬
erant alloqueretur petrus apłs:
compucti sunt corde ⁊ dixerunt ad
petrum ⁊ ad apłos. Qid gͦ faciemꝰ

Expanded text:
Potest enim esse visibilis forma palPotest enim esse visibilis forma palmitis etiam praeter vitem; sed invisibilis vita radicis haberi non potest, nisi in vite. Proinde corporalia Sacramenta, quae portant et celebrant etiam segregati ab unitate corporis Christi, formam possunt exhibere pietatis; virtus vero pietatis invisibilis et spiritualis ita in eis non potest esse, quemadmodum sensus non sequitur hominis membruquando amputatur a corpore. Quae cum Ecclesia dari potest, quae habet Spiritumnet in nobis, ut eruti a potestate spiritus immundi, templum deinceps efficiamur Spiritus sancti; et a quo mundamur accipiendo indulgentiam, ipsum accipiamus habitatorem ad faciendam, augendam, perficiendamque justitiam. Nam et in primo ejus adventu, cum hi qui eum acceperant, linguis omnium gentium loquerentur, et stupentes eos qui aderant, alloqueretur apostolus Petrus; compuncti sunt corde, et dixerunt ad Petrum et ad Apostolos: Quid ergo faciemus,
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c dei. habent tamen sp̃m cer: pau¬
lo post paulũ apłm intucam᷑ quam¬
admodũ eos ip̃os increpans ait. Nesci
sp̃m non hñtes. Sed nec ille dicen¬
dus est esse in eccłia. & ad istam so¬
miscetur. Sp̃c em̃ sanctus discipline
fugiet fictum. Qua pp̃ cruicũq insci¬
maticis uł hereticis congregatonib
uel potius seg̾gat̾onib baptirantur.
qũauis non sint renati sp̃u tanqũa
ismaeli similes. qui scd̃m carnem na¬
tus est abrahe non scd̃m ysaac qui
scd̃m sp̃m quia ꝑ promissionem ta¬
men ad catholicam ueniunt. ⁊ soci¬
etate sp̃c ag̾gantur quem foris pro¬
culdubio non habebant non ei rep¬
petitur lauacrum carnis. Non em̃
defuit etiam foris positis ista forma
pietatis. sed accedit ei quem si intꝰ
non potest dari unitas sp̃c in uin¬
culo pacis. Tales quippe erant ante¬
quam catholici essent: de qualibus
dicit apłs habentes formam pieca¬
tis: uirtutem aũ eius ab uegantes

Expanded text:
Spiritus Dei, habent tamen Spiritum Dei; pauSpiritus Dei, habent tamen Spiritum Dei; paulo post Paulum apostolum intueamur, quemadmodum eos ipsos increpans ait: NescitSpiritum non habentes. dus est esse in Ecclesia, et ad istam somiscetur. Sanctus enim Spiritus disciplinae fugiet fictum . Quapropter quicumque in schismaticis vel haereticis congregationibus, vel potius segregationibus baptizantur, quamvis non sint renati Spiritu, tanquam Ismaeli similes, qui secundum carnem natus est Abrahae, non sicut Isaac, quiritum, quia per repromissionem ; tamen cum ad Catholicam veniunt, et societati Spiritus aggregantur, quem foris procul dubio non habebant, non eis repetitur lavacrum carnis. Non enim defuit etiam foris positis ista forma pietatis: sed accedit eis, quae nisi intus non potest dari, unitas Spiritus in vinculo pacis. Tales quippe erant, antequam catholici essent, de qualibus dicit Apostolus: Habentes formam pietatis, virtutem autem ejus abnegantes .
Abbreviated transcription (Latin):
pellantur iñ xͦ. Quos utiq uł angłos uł
ceos esse cupiebat quos arguebat quia
homines erant: id est in his ꝯtemptio¬
nibus non que dei sunt sed que homi¬
num sapiebant. de illis uero qui sunt
ab eccł̃ia segregati non dẽm est ea qiue
sunt sp̃c non ꝑcipientes ne ad sciencie
ꝑceptõnem referentur: sed dcm est sp̃m
non habentes. Non est autem conseqũẽs
ut qui habet eciam sciendo percipiat qd̃
stituti pariuili in xp̃o adhuc animales
atq carnales quid nabeant ꝑcpere uon
ualentes: id est intelligere ⁊ nosse. Nam
ciũo essent pariuuli in xp̃o. nisi renati ex
sp̃u sancto: Nec mirũ uideri debet quod
quisq aliquid h̃t. & quod ht̃ ignorat.
Ut em̃ taceam de om̃i potenti diuinitate
atq incõmutabilis crinitatis unitate:
quis facue sciam ꝑcipiat quio sit aĩa:
Et quis non habet animam: Postre¬
mo ut cercissime nouerimus quod ꝑ¬
uuli in xp̃o non ꝑcipientes que sunt

Expanded text:
pellantur in Christo; quos utique vel angelos vel pellantur in Christo; quos utique vel angelos vel deos esse cupiebat, quos arguebat quia homines erant, id est, in his contentionibus non quae Dei sunt, sed quae hominum sapiebant. De illis vero qui sunt ab Ecclesia segregati, non dictum est, Ea quae sunt Spiritus non percipientes; ne ad scientiae perceptionem referretur: sed dictum est, Spiritum non habentes. Non est autem consequens ut qui habet, etiam sciendo percipiat quodstituti parvuli in Christo, adhuc animales atque carnales, quid habeant percipere non valentes, id est, intelligere et nosse. Nam quomodo essent parvuli in Christo, nisi renati ex Spiritu sancto? Nec mirum videri debet, quod quisque aliquid habet, et quod habet ignorat. Ut enim taceam de omnipotentis divinitate atque incommutabilis Trinitatis unitate; quis facile scientia percipiat quid sit anima? et quis non habet animam? Postremo ut certissime noverimus quod parvuli in Christo non percipientes quae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
tutos paruulos dicit nũdum spiritales
sed adhuc carnales. ⁊ lacte alendos non
esca. Quasi paruulis in xp̃o incͥt lac
uobis potum cedi. non escam. Nondũ
cm̃ poteratis: sed nec adhuc quidem po¬
testis. Ubi dicitur nõdum ueladhuc:
profecto non desꝑatur si eocendit᷑ ut
sit aliquando quod nũdũ est. Ad huc
em̃ estis inquit carnales. Q ostendens
unde sint caruales. cum em̃ sit inqͥt
plantus aperiens cum em̃ quis dicat ego
quidem inciut sum pauli. alius autem e¬
go appollo. nonne hommes estis. Quid est¬
ergo appollo quid autem paulus: Minis¬
tri per quos credidistis. hi ergo id est pau¬
lus et appollo: concordes erant munita¬
de sp̃t et uinculo pacis. Et camen ci eos
inter se isti diuicere ⁊ pro alt̾o inflari
aduersus alt̾m ceꝑant: dicuntur noĩes
et caruales et animales non ualentes ꝑ¬
cipere que sunt sp̃c dei.  tamen ciuia
non sunt ab eccłia seg̾gati pariuili ap¬

Expanded text:
tutos parvulos, dicit nondum spirituales, tutos parvulos, dicit nondum spirituales, sed adhuc carnales, et lacte alendos, non esca. Quasi parvulis, inquit, in Christo lac vobis potum dedi, non escam: nondum enim poteratis; sed nec adhuc quidem potestis. Ubi dicitur, nondum, vel, non adhuc, profecto non desperatur; si eo tenditur, ut sit aliquando quod nondum est. Adhuc enim estis, inquit, carnales. Et ostendens unde sint carnales: Cum enim sit, inquplanius aperiens: Cum enim quis dicat, Ego quidem, inquit, sum Pauli; alius autem, ego Apollo; nonne homines estis? Quid ergo Apollo? quid autem Paulus? Ministri, per quos credidistis . Hi ergo, id est, Paulus et Apollo, concordes erant in unitate Spiritus et vinculo pacis; et tamen quia eos isti inter se dividere, et pro altero inflari adversus alterum coeperant, dicuntur homines et carnales et animales, non valentes percipere quae sunt Spiritus Dei: et tamen quia non sunt ab Ecclesia segregati, parvuli ap
Abbreviated transcription (Latin):
filii sui in corda nra. clamantem alba p̃r
ho est clamare facientem. Nos em̃ clamamꝰ
sed in illo id est ip̃o diffiidente caritatem
in cordibus nr̃is: sine qua inanit̾ clamat
quicũq clamat. Unde item dicit. Quis cuis
autem sp̃m xp̃i non habet: hic est non
euis. Adciuem ergo in trinicate ꝓprie ꝑ¬
tineret huiꝰ ꝯminuo societatis. nisi ad cũ
sp̃m qui est pr̃i filloq communis: hunc¬
sp̃m quod illi non habeant cuisunt ab
eccłia segregati: uidas apł̃s aꝑtissime de¬
clarauit dicens. Qui se ip̃os segregant a¬
nimales sp̃m non habentes. Unde in ip̃a
ecclia eciam ip̃os qiui ꝑ nomina homi¬
nũ ciũauis in euis unitate constitucoꝵ
ciuedam scismata moliebant᷑: paulus
apss arguens intercet̾a ait. Animalis
autem nomo: non ꝑcipit ea cue sunt
sp̃c dei. Stuiticia est em̃ illi. ⁊ non pocest
scire qm̃ spiritaliter diudicatur. Osten¬
dit ciui oix̾it non ꝑcipit: id est scientie
non capit uerbum. Hos in eccłia consti¬

Expanded text:
filii sui in corda nostra clamantem: abba pater, hoc est clamare facientem; nos enim clamamus, sed in illo, id est ipso diffundente caritatem in cordibus nostris, sine qua inaniter clamat quicumque clamat. unde item dicit: quisquis autem spiritum Christi non habet, hic non est eius. ad quem ergo in trinitate proprie pertinet huius communio societatis nisi ad eum spiritum, qui est patri filioque communis? nm quod illi non habeant, qui sunt ab Ecclesia segregati, Judas apostolus apertissime declaravit, dicens: Qui se ipsos segregant, animales, Spiritum non habentes . Unde in ipsa Ecclesia etiam illos qui per nomina hominum, quamvis in unitate ejus constitutorum, quaedam schismata moliebantur, Paulus Apostolus arguens, inter caetera ait: Animalis autem homo non percipit quae sunt Spiritus Dei; stultitia enim est illi, et non potest scire, quoniam spiritualiter dijudicatur . Ostendit quid dixerit, non percipit, id est, scientiae non capit verbum. Hos in Ecclesia consti
Abbreviated transcription (Latin):
palea trituratur sic oꝑatur ut nutꝰ
ueram confessionem aspernetur. nullꝰ
simulatione fallatur: atci ita reproros
fugiat. ut etiam per eoꝵ minist̾ium
protoc colligat. Unum ergo suffragiũ
est ne sit inremisibilis blasphemia cor
impenitens caueatur. Nec aliter peni¬
tencia prodesse credatur: nisi teneatur
eccłia ubi remissio peccatorum datur¬
onem si tamen aliciuatenuis pocuido¬
mino miserante atq iuance tracta¬
ui. Nuicquid camen in eins difficulta¬
te app̾hendere non preualui non ĩ¬
putetur ip̃i ueritati que salubriter
pios etiam cum occultatur exercet
sed infirmitati meẽ qui uel inteni¬
genda cognoscere. uel intellecta ex¬
plicare non potui. De his autẽ que
forte potuimus et cogitando uesti¬
gare. ⁊ expedire dicendo illi sunt
agende gracie a quo quesiuimus
a quo petiuimus. ad quen puisa¬
uimus. ut haberemus. Unde et
nos meditando aleremur. et uob̾
ioqiuendo ministraremus. łyplic siuo¬

Expanded text:
palea trituratur, sic operatur, ut nullius palea trituratur, sic operatur, ut nullius veram confessionem aspernetur, nullius simulatione fallatur, atque ita reprobos fugiat, ut etiam per eorum ministerium probos colligat. Unum ergo sufffugium est, ne sit irremissibilis blasphemia, ut cor impoenitens caveatur, nec aliter poenitentia prodesse credatur nisi ut teneatur Ecconem, si tamen aliquatenus potui, Domino miserante atque adjuvante, tractavi. Quidquid tamen in ejus difficultate apprehendere non valui, non imputetur ipsi veritati, quae salubriter pios, etiam cum occultatur, exercet; sed infirmitati meae, qui vel intelligenda conspicere, vel intellecta explicare non potui. De his autem quae forte potuimus et cogitando vestigare, et dicendo expedire, illi sunt agendae gratiae, a quo quaesivimus, a quo petivimus, ad quem pulsavimus, ut haberemus unde et nos meditando aleremur, et vobis loquendo ministraremus. SERMO LX
Abbreviated transcription (Latin):
autem sp̃c illa blasphemia qua fit ut
cordis impeintenti huic tanto dei cono
usq in finem uite istius: resistatur non
remittatur. Nam ⁊ si quisciũa ita fit con¬
trarius ueritati ut deo loquenti non ĩ
ut nobis loqueritur ieo filium hõĩs
esse uoluit relucteretur. remittecur ei
cum peuicendo conu̾sus fu̾it ad dei beni¬
let qiuantũ ut reuercatur ⁊ uiuar: de¬
dit eccłie sue sp̃m sanctum ut cuiq in
eo peccata oiicteret. dmictentur ci. Ni
uͦ huic dono extiterit inmicꝰ ut non¬
illud per penicenciam petat. sed ei per
impenitenciam concradicat: fic inremis¬
sibile non ciuodcũq pcc̃m sed ꝯtempta
uł imoppugnata ip̃a remissio pecracoꝵ
uenitur qiuc ad remetenda peccata
accepit sp̃m sanctum. Ad cmam cong¬
gat̾onem etiam si per malum cłicum¬
sed tamen catholicũ ministrũ reprobũ
et fictum alienus accesserit corde non
ficto: in ipso sp̃u sancto remissionem
etiam isto tempore qno uelut area cũ

Expanded text:
autem Spiritus blasphemia illa, qua fit ut autem Spiritus blasphemia illa, qua fit ut corde impoenitenti huic tanto Dei dono usque in finem vitae istius resistatur, non remittetur. Nam etsi quisquam ita sit contrarius veritati, ut Deo loquenti, non in ut nobis in eo loqueretur, Filium hominis esse voluit, reluctetur; remittetur ei cum poenitendo conversus fuerit ad Dei benilet, quantum ut revertatur et vivat, dedit Ecclesiae Spiritum sanctum, ut cuicunque in eo peccata dimitteret, dimitterentur ei. Qui vero huic dono extiterit inimicillud per poenitentiam petat, sed ei per impoenitentiam contradicat, fit irremissibile; non quodcumque peccatum, sed contempta vel etiam oppugnata ipsa remissio peccatoruvenitur, quae ad remittenda peccata accepit Spiritum sanctum. Ad quam congregationem etiamsi per malum csed tamen catholicum ministrum, reprobum et fictum aliquis accesserit corde non ficto, in ipso Spiritu sancto remissionem etiam isto tempore quo velut area cum
Abbreviated transcription (Latin):
compulit: non alibi intelligere fieri
posse remissiouem om̃is peccati om̃ist
blasphemie nisi mn xp̃i cong̾gatone
que non spargit. Congregatur cnuppe
in sp̃u cancto qui non est contra se pꝑ¬
sura diuisus sicut ipse i̾undus sp̃c:
et p̃p̃ ea omnes congregatones nel pociꝰ
disꝑsiones que se xp̃i eccł̾ias applłant
et sunt inter se ouuse atep concrarie
et unitatis congregatoni qiue uera est ecc
eus immice. Non quia uidentur euis habe¬
re nomen: id crrco ꝑtinent ad euis congͥ¬
gatbnem ꝑtinerent autem si sp̃c sanctus
iñ ciuo consociatur hec congregat̾o ad¬
uersus se ip̃m dinisus esfet. hoc autem qr
non est cuii em̃ non est eum xͦ contra ip¬
sum est. & cuii cum illo non congͥgat sꝑ¬
git: ideo pcc̃m omine atq om̃is blasphe¬
nua dintcetur hominibus in hac con¬
g̾gatõne quam in spũ sancto ⁊ non ad¬
uersus se ip̃m diuiso congregat xͦ. Ipsiꝰ

Expanded text:
com pulit non alibi intelligere fieri com pulit non alibi intelligere fieri posse remissionem omnis peccati omnisque blasphemiae, nisi in Christi congregatione, quae non spargit. Congregatur quippe in Spiritu sancto, qui non est contra se ipsum divisus, sicut ille immundus spiritus. Et propterea omnes congregationes, vel potius dispersiones, quae se Christi Ecclesias appellant, et sunt inter se divisae atque contrariae, et unitatis congregationi, quae vera est Ecclesia ejus, inimicae; non quia videntur ejus habere nomen, idcirco pertinent ad ejus congregationem. Pertinerent autem, si Spiritus sanctus, in quo consociatur haec congregatio, adversum se ipsum divisus esset. Hoc autem quia non est qui enim non est cum Christo, contra ipsum est; et qui cum illo non congregat, spargit, ideo peccatum omne atque omnis blasphemia dimittetur hominibus in hac congregatione, quam in Spiritu sancto, et non adversus se ipsum diviso, congregat Christus. Ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
portances atry cractantes ab eius cong̾ga¬
tione seuuicti sunt. Nam ubi dixit de di¬
uisione sathanc aduersus sathanam et
uticiue in sp̃u qiui non est aduersus se
ip̃m sicut ille oiusus. ibi continuo ne
per uios qui sub nominc xp̃i extra eiꝰ
ouile conuenticula sua cong̾gant qͥs¬
quam putaret eciam regnum xp̃i ad¬
uersum se esse duusunr qui non est
mecum inciuit contra me÷. ⁊ ciui nõ
cong̾gat mecum spargit: ut illos ostẽ¬
deret ad se non ꝑtinere cui extra con¬
gͥgando nollent congregare: sed spar¬
gere. Denide subuinxit. Ideo dico uobis
onine peccatum ⁊ blasphemia remutet᷑
hominibus sp̃c autem blasphemia nõ
remittetur. Quid est hoc. Idõ sola spiri¬
cus uiasphemia non remicretur cm̃i qͥ
non est cuni xp̃o contra ip̃m est. et ciui
non cum illo congregat spargit. Ideo
utiq. Qui em̃ non cum illo cong̾gat
qũolib sub eus nomine congreget: nõ
hacet sp̃m sanctum. Hic om̃ino hic nos¬

Expanded text:
portantes atque tractantes, ab ejus congregaportantes atque tractantes, ab ejus congregatione sejuncti sunt. Nam ubi dixit de divisione satanae adversus satanam, et utique in spiritu qui non est adversus se ipsum, sicut ille, divisus; ibi continuo, ne per illos qui sub nomine Christi extra ejus ovile conventicula sua congregant, quisquam putaret etiam regnum Christi adversum se esse divisum, Qui non est mecum, inquit, contra me est; et qui non congregat mecum, spargit: ut illos ostenderet ad se non pertinere, qui extra congregando nollent congregare, sed spargere. Deinde subjunxit, Ideo dico vobis: Omne peccatum et blasphemia remittetur hominibus; Spiritus autem blasphemia non remittetur. Quid est hoc? Ideo sola Spiritus blasphemia non remittetur, quoniam qui non est cum Christo, contra ipsum est; et qui non cum illo congregat, spargit? Ideo utique. Qui enim non cum illo congregat, quomodolibet sub ejus nomine congreget, non habet Spiritum sanctum. C
Abbreviated transcription (Latin):
ferretur facta ment̾one sp̃c innunndi
ciuem adu̾sum se ip̃m oiuisum domi¬
nus ostendit propter sp̃m sanctun
qui non solum aduersũs se dunsus
non est sed eciam quos colligie efficit
indiuisos peccaca cine adu̾sum se di¬
uisa sunt omictendo eosq munda¬
cos inhabitando. ut sit qũeadmodũ
Cui cono remissionis non resistit: nisi
cun ouriciam cordis impenicentis ha¬
buerit. Nam alio loco oixerunt uidei.
de dño quod demoniũ haberet: Nͨ tamẽ
ibi aliquid dixit de blasphemia sp̃c scĩ
dum ut inse diuisus ex ore ipsorum
possit ostendi sieut beelrebub a quo
demones eici posse oixerunt. In hac uͦ¬
lectione scd̃m matħma multo mani¬
festius aperuit oñs quid hic uellet
intelligi: id est quod ip̃e dicat u̾bum
contra sp̃m sanctum qui unitati ec¬
clesie corde impenitenti resistit. ubi
in spũ sancto fit remissio peccatoꝵ
Hinic em̃ sp̃m non harent ut iam
dem̃ est qiui eciam xp̃i sacramenta

Expanded text:
ferretur, facta mentione spiritus immundi, ferretur, facta mentione spiritus immundi, quem adversum se ipsum divisum Dominus ostendit, propter Spiritum sanctum, qui non solum adversum se divisus non est, sed etiam quos colligit efficit indivisos, peccata quae adversum se divisa sunt dimittendo, eosque mundatos inhabitando; ut sit, quemadmodum. Cui dono remissionis non resistit, nisi qui duritiam cordis impoenitentis habuerit. Nam et alio loco dixerunt Judaei de Domino, quod daemonium haberet , nec tamen ibi aliquid dixit de blasphemia Spiritus sspiritum immundum, ut in se divisus ex ore ipsorum possit ostendi, sicut Beelzebub a quo ejici daemones posse dixerunt. CAPUlectione secundum Matthaeum, multo manifestius aperuit Dominus quid hic vellet intelligi: id est, quod ipse dicat verbum contra Spiritum sanctum, qui unitati Ecclesiae corde impoenitenti resistit, ubi in Spiritu sancto fit remissio peccatorum. Hunc enim Spiritum non habent, ut jam dictum est, qui etiam Christi sacramenta
Abbreviated transcription (Latin):
di. qui nise ip̃m duusus est. Dictum em̃
erat de oño: quod in principe cemonioꝵ
in se duusus enm qui in se dunsus ẽ nin¬
cat atque eiciat. Ille autem homo in eiꝰ
ꝑdit̾one remaneat: qui in nꝰ qui in se
diuisus non est pacem ꝑ impenitenei¬
ami transire cetractat. Hoc em̃ marcus
ita narrat. Amen dico nobis quia om̃ĩa
dimictentur hominib peccata ⁊ blas¬
phemia quibus blasphemauerint. Qͥ¬
autem blasphemau̾it in sp̃m sanctũ.
non habet remissionem ineternũ: sed
reus erit ecerni celicti. Hec uerba dñi
cum dixisset: sua deinde conuinxit di¬
cens. Qm̃ dicebant sp̃m immunidum
haret. ut ostenderet hinc fuisse exor¬
cam causam ut noc oiceret eo quod oi¬
xerant eum in beelrebub principe de mo¬
nũ demones pellere: non quia esset
blasphemia que non remutitur cum
hec remictatur. Si recta penitencia ꝯ¬
sequatur. Sed quod hinc ut dixi can¬
sa exticit ut a dño illa sentencia pro¬

Expanded text:
di, qui in se ipsum divisus est. Dictum enim di, qui in se ipsum divisus est. Dictum enim erat de Domino, quod in principe daemonum in se divisus, eum qui in se divisus est vincat atque ejiciat; ille autem homo in ejus perditione remaneat, qui in hujus qui in se divisus non est, pacem per impoenitentiam transire detrectat. Hoc enim Marcus ita narrat: Amen dico vobis, quia omnia dimittentur hominibus peccata, et blasphemiae quibus blasphemaverinthemaverit in Spiritum sanctum, non habet remissionem in aeternum, sed reus erit aeterni delicti. Haec verba Domini cum dixisset, sua deinde conjunxit dicens, Quoniam dicebant, Spiritum immundum habet : ut ostenderet, hinc fuisse exortam causam, ut hoc diceret, eo quod dixerant eum in Beelzebub principe daemoniorum daemones pellere. Non quia esset blasphemia quae non remittitur, cum et haec remittatur, si recta poenitentia consequatur: sed quod hinc, ut dixi, causa exstitit ut a Domino illa sententia pro
Abbreviated transcription (Latin):
minibus: & falius hominis conficebit᷑
in illo coram angelis cei. Qui autem
negauerit me coram hominib: de ne¬
gapitur coram angelis. Et ne ex hoc a
coram hominibus ter negauit: conti¬
nuo subiecit. s om̃is cin dicit uerbũ
in filium hominis: remictecur illi. Pi
autem ciu in sp̃m sc̃m̃ blasphemaue¬
rit non remittetur. Illa seilz blasphe¬
mĩa corois impenitentis cuia resisitur
renussioni peccatorum que fit in eccłia
per sp̃m sc̃m. Quam blaspheniam petrꝰ
non habuit: quem mox penituit quan¬
do amare fleuit. Uictoq sp̃m qui in se
ip̃m diuisus est. ⁊ qui eum uexandũ
poposcerat contra quem pro illo dñs
rogauit ne deficeret fides eius: accepit
etiam ip̃m cui non resticit sp̃m sanctũ
ut non solum ei remitceretur peccatũ
sed ꝑ eum predicaretur et daretur remis
euanglistas quos narratur ut de blas¬
phemia sp̃c hec sentencia diceretur:
causa excitit ex ꝯmemoratone sp̃c ĩmun¬

Expanded text:
minibus, et Filius hominis confitebitur minibus, et Filius hominis confitebitur in illo coram Angelis Dei: qui autem negaverit me coram hominibus, denegabitur coram Angelis Dei Et ne ex hoc apcoram hominibus ter negavit, continuo subjecit: Et omnis qui dicit verbum in Filium hominis, remittetur illi: ei autem qui in Spiritum sanctum blasphemaverit, non remittetur : illa scilicet blasphemia cordis impoenitentis, qua resistitur remissioni peccatorum, quae fit in Ecclesia per Spiritum sanctum. Quam blasphemiam Petrus non habuit, quem mox poenituit quando amare flevit ; victoque spiritu qui in se ipsum divisus est, et qui eum vexandum poposcerat, contra quem pro illo Dominus rogavit ne deficeret fides ejus ; accepit etiam ipsum cui non restitit, Spiritum sanctum, ut non solum ei remitteretur peccatum, sed per eum praedicaretur et daretur remissevangelistas quod narratur, ut de blasphemia Spiritus haec sententia diceretur, causa exstitit ex commemoratione spiritus immun
Abbreviated transcription (Latin):
amborum. Et filius non quumicer
tus ꝯmuniter haret᷑ a patre ⁊ filus:
ciua sp̃t est unus amborum. Quisciuis¬
igitur reus fu̾it impenitencie contra
sp̃m in quo unitas et societas ꝯmuni¬
onis cong̾gatur eccłie numqͣ illi re¬
mictetur quia noc sibi clausit ubi re¬
mittitur. et merito dampnabit᷑ cum
sp̃u qui in se ip̃m diuisus est diuisus
et ipse contra sp̃m sanctum: qiui in se
ip̃m diuisus non est. Hoc ex ipsa euan¬
glica testimonia nos ammonent: si ea
ꝑscrupcemur attenciꝰ. Non scd̾m lucã
qiuidem non ibi hoc dicit dñs. ubi res¬
pondet eis qui dixerunt. ciuod in pͥn¬
cipe demonioꝵ eicit demones: non ei
renatti qui blasphemau̾it inspiritũ
scm. Unde apparet non semel hoc a do¬
mino oictum. sed ibi ciuoq non ne¬
gligenter pret̾eundum quo loco dic¬
tum sit. Loquebatur em̃ ce his ciui
eum confessi non negarent coram ho¬
minibus udi ait. Dico autem uobis qͥ¬
cunc confessus fuerit ĩ me coram ho¬

Expanded text:
amborum. Et Filius non communiteamborum. Et Filius non communitetus communiter habetur a Patre et Filio: quia Spiritus est unus amborum. Cigitur reus fuerit impoenitentiae contra Spiritum, in quo unitas et societas communionis congregatur Ecclesiae, nunquam illi remittetur; quia hoc sibi clausit, ubi remittitur: et merito damnabitur cum spiritu qui in se ipsum divisus est, divisus et ipse contra Spiritum sanctum qui in se ipsum divisus non est. Hoc et ipsa evangelica testimonia nos admonent, si ea perscrutemur attentius. Nam secundum Lucam quidem non ibi hoc dicit Dominus, ubi respondet eis qui dixerunt quod in principe daemoniorum ejicit daemones, non ei remitti qui blasphemaverit in Spiritum sanctum. Unde apparet, non semel hoc a Domino dictum: sed ibi quoque non negligenter praetereundum quo loco dictum sit. Loquebatur enim de his qui eum confessi essent, vel negassent coram hominibus, ubi ait, Dico autem vobis, Quicumque confessus fuerit me coram ho
Abbreviated transcription (Latin):
pietis conum sp̃c. Utiq in eccłia
utrũq fc̃m est: id est ⁊ poccacorũ
remissio & dom huius accept̾o in qͣ
erat spiricus sanctus. Ideo autem in
inquit in nomine meo. seq eñi ha¬
bitat in quociũa sp̃t sanctus sine pa¬
cre ⁊ filio: sicut nec filius sine patre
et sp̃u sancto: nec sine illis pat̾. Inse
tim plerumq per creature signifi¬
catones non per suam substanciam
demonstrantur sicut sua tempoꝵ
spacia sillabis occupantibus seꝑatim
uoce pronunciantur: nec tamen a
se ip̃is ullis interuallis momentis¬
q tempoꝵ seꝑantur. Non em̃ unqͣ
dici possunt simul cum esse non pos¬
sint nisi semper simul: sed ut iam
non semel diximus. ideo remissio pͤ¬
catorum qua inse diuisi sp̃c euercit᷑
et expellitur regnum. Ideo sociecas
unitatis eccłie dei extra qiuam non
fit ip̃a remissio peccatoꝵ. tamciuani
ꝓprium opus est spiricus saucti. patre
sanc ⁊ fiuo cooꝑ antibus quia societas
a filio. ⁊ sp̃u sancto: quia non est p̃r

Expanded text:
in Ecclesia utrumque factum est; id est, et peccatorum remissio, et doni hujus acceptio, in qua erat Spiritus sanctus. Ideo autem in inquit, Pater in nomine meo . Neque enim habitat in quoquam Spiritus sanctus sine Patre et Filio: sicut nec Filius sine Patre et Spiritu sancto, nec sine illis Pater. Insetim plerumque per creaturae significationes, non per suam substantiam demonstrantur; sicut sua temporum spatia syllabis occupantibus separatim voce pronuntiantur: nec tamen a se ipsis ullis intervallis momentisque temporum separantur. Non enim unquam dici possunt simul, cum esse non possint nisi semper simul. Sed ut jam non semel diximus, ideo remissio peccatorum, qua in se divisi spiritus evertitur et expellitur regnum, ideo societas unitatis Ecclesiae Dei, extra quam non fit ipsa remissio peccatorum, tanquam proprium est opus Spiritus sancti, Patre sane et Filio cooperantibus, quia societas a Filio et Spiritu sancto: quia non est Pater
Abbreviated transcription (Latin):
seꝑabilia sint oꝑa patris et filii qͥd
credendum est de sp̃u sancto insi er
et ipse pariter oꝑatur. Nam in eo ip̃o
loco unde exorta est ista questio qũa
oiscutimus: eum filius eieceret demo¬
nia ipse tamen ait. Sicgo inspirttu
sancto eicio demonia: igitur ꝑue¬
nit in uos regnũ dei. Hic forte enus

Expanded text:
separabilia sint opera Patris et Filii; quid separabilia sint opera Patris et Filii; quid credendum est de Spiritu sancto, nisi quia et ipse pariter operatur? Nam in eo ipso loco, unde exorta est ista quaestio quam discutimus, cum Filius ejiceret daemonia, ipse tamen ait, Si ego in Spiritu sancto ejicio daemonia, igitur pervenit in vos regnum Dei. CAPUT XVI.