comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ima trib a insepurabilis ẽ. mitomig̃ debemꝰ hiuꝰ unta¬
tis seruare comsequentiã de qua supͣloaitꝰ sũ. cũ eam
nulla aut scripto aut sensu negat auctoritas. nec pro¬
fert aliquio qd̾ contͣriũ sit aut aliqͦ mͦ reprignet. F ligr̃
itaq greci unũ de duob si aꝑte ueritati nolunt resisten.
aut scilicet sp̃m scm̃ ñ nosse patrẽ & filiũ nͥ reuelante fi¬
lio aut ꝓpt̾ea qi in hoc ꝑ qd̾ se cognoscunt pat̾ ⁊ filꝰ unĩ
a uerb̾ ueritatis penitꝰ abdicare. Que utͣq execrat᷑ uera
confessio.Sic enĩ ait ueritas. Demo nouit filit̃ ñ pater.
neq patrẽ qͥs nouuit nͥ filius. ⁊ cui uoluent filiꝰ reuelare.
Si quidem eligunt spm scm̃ nosse patrẽ a filiũ ꝑreuelati¬
tem noticie: cũ legunt illũ apatre ꝓcelere de qͦ ait
filius. Ego. & pat̾ unũ sumꝰ. Confiteant̃ nob̾cũ ꝓpt eͥentialem
pentitate perͥs a fili. illũ afilio qͦ ꝓcul dubio ꝓcełe. s Si uꝰ

Expanded text:
inseparabalis est; multo magis debemus hujus unitatis servare consequentiam, de qua supra locutus sum, cum eam nulla aut scripto, aut sensu negat auctoritas; nec profert aliquid, quod contrarium sit, aut aliquo modo repugnet. Eligant itaque Graeci unum de duobus, si aperte vot Spiritum sanctum non nosse Patrem et Filium, nisi revelante Filio; aut propterea quia in hoc per quod se cognoscunt Pater et Filius, a verbis veritatis penitus abdicare. Quae utraque exsecratur vera confessioneque Patrem quis novit nisi Filius, et cui voluerit Filius revelare? Siquidem eligunt Spiritum sanctum nosse Patrem et Filium per revelatitem notitiae: cum legunt illum a Patre procedere, de quo ait Filius: Ego et Pater unum sumus, confiteantur nobiscum, propter essentialem identit
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ datur ł mitait᷑: frin congrae dñm sic dixisse intelliginus.
Spc tibi uult spi̾rat & uoce eius audis. & nescis unde ueniat
aitt qͥ uadat dic enĩ hoc potuisse dici uidet̾. Fescis unde
ꝓcedat aut qͦ re̾cedat. Cũ enĩ dat᷑ quasi de occulto uenit
& ꝑcedit. cĩt uͦ subtrahit᷑ uelut ad occultũ uadit ⁊ recedit.
De hic ꝓcessionerpot̃ dici. qi idem ẽ illi ꝓcedere qd mitti. Siue¬
gͥ ñ ꝓcedat nͥ existendo de patre. fiuie ñ nͥ cũ datur aut mitat᷑
& ꝓcedit ad scĩficantã creaturã. siue ittͦq mͦ ꝓcedat. sequi¬
tur ut ꝓcebat de filio. Si enĩ ẽ expatre. ds̃ ẽ dsdõ. unde ꝓ¬
buat᷑ ut dictũ ẽ ẽẽ qͦ de filio. ⁊ ꝓcedere. Ab illo nãq ꝓcedit
mittitur uel datur. ꝓcedit a filio a qͦ datur & mitatur.
qm hoc in eodem simbolo ñ inueniunt. at dicent. Satis ibi
de filio. cũ dr̃ ꝓcedere de d̾õ: qi filius ẽ cs. lnt̾rogo enĩ utt̃

Expanded text:
ntelligimus: Spiritus ubi vult spirat, et vocem ejus audis, et nescis unde veniat, aut quo vadat . Sic enim hoc potuisse dici videtur: Nescis unde procedit, aut quo recedat. Cum enim datur, quasi de occulto venit et procedit; cum vero subtrahitur, velut ad occultum vadit, et recedit. De hac processione potest dici quia idem illi est procedere, quod mitti. on procedat, nisi existendo de Patre; sive nonnisi cum datur, aut mittitur, et procedit ad sanctificandam creaturam; sive utroque modo procedat, sequitur ut procedat de Filio. Si enim est de Patre, Deus est de Deo: unde probatur, ut dictum est, esse quoque de Filio et procedere. Ab illo namque procedit mittitur vel datur, procedit a Filio, a quo datur et mittitur. re de Filio; quoniam hoc in eodem symbolo non inveniunt. At dicent: Satis ibi de Filio, cum dicitur procedere de Deo, quia Filius est Deus. Interrogo enim utrum
Abbreviated transcription (Latin):
aliũ ee̾ a patre. aut in existendo ht̃ unde aliꝰ ẽ. Contingit ti.
do fieri. Priꝰ aũ quẽꝗ̃ eẽ aliũ ꝗͣ sit hoc qd̾ ẽ ñ ⁊ possibile. Nãq
pͥmꝰ homo pꝰ qͣ de illo eet homo aliqͥs. Erat ipse homo s. ñ erat
aliꝰ. Cũ u pͥmũ exritit de illo aliqͥs ⁊ ille de qͦ extint postquã
fuit factꝰ est aliꝰ. & qͥ de illo extitit simul habuit ⁊ ẽe. ⁊ aliũ¬

Expanded text:
ntigit illi alium esse a Patre, aut in existendo habet unde alius est. Contingit enim ri: prius autem quemquam esse alium, quam sit hoc quod est, non est possibile. Namque primus homo, priusquam de illo esset homo aliquis, erat ipse homo, sed non erat alius: cum vero primum exstitit de illo aliquis; et ille de quo exstitit postquam fuit, factus est alius; et qui de illo exstitit, simul habuit et esse, et aliu
Abbreviated transcription (Latin):
sẽs de patre. qđ quendam ep̃m¬
grecis forsitan fauentẽ in barensi euitate sensi nolle sentire.
Nam si ñ ẽ hoc ipsũ de patre qd̾ ẽ. cũ sit unꝰ itemq ds̃ qͥ pater.
inueniri neqͥt iunde aliꝰ sit a patre. Nõ eñi inde aliꝰ ẽ qr pat̾¬
ht̃ filiũ. łꝰ hoc enĩ ꝓbari possunt qr alu sunt ab inuicẽ. ñ
tñ hec ẽ causa ut diu̾se sint ꝑsone. Quippe si duo sint homi¬
nes quoꝵ alt̃ habeat filtũ. ait̃ ñ: qu̾auis ꝑ hoc ostendi pos¬

Expanded text:
sit de Patre: quod quemdam epGraecis forsitan faventem, in Barensi civitate sensi nolle sentire. Nam si non est hoc ipsum de Patre, quod est: cum sit unus idemque Deus, qui Pater; inveniri nequit unde t Filium. Per hoc enim probari possunt quia alii sunt ab invicem; non tamen haec est causa ut diversae sint personae. Quippe si duo sint homines, quorum alter habeat filium, alter non, quamvis per hoc ostendi pos
Abbreviated transcription (Latin):
si quecũq audiet loquetur. dea est ñ loquetur a semet p¬
so ñ ab alio habebit qd̾ loquet᷑: . qͥd ẽ ab alio habebit qs
loquet᷑. ñ ab alio habebit scientiã eoꝵ que loquet᷑ Un¬
de postꝗ̃ dic̃ Nloquet᷑ a semet ipso: addit .s. quecũq ati¬
diet loquetur. Qd est audire sps̃u sc̃o. nͥ quasi discere. ae qͥd
ẽ discere nͥ scientiã acciꝑe : Si gͦ scientia eius ñ ⁊ aliud

Expanded text:
loquetur a semetipso nisi ab alio habebit quod loquetur? Et quid est, ab alio habebit quod loquetur, nisi: ab alio habebit scientiam eorum quae loquetur? Unde postquam dixit: Non loquetur a semetipso, addidit: Sed quaecunque audiet, loquetur. Quid est audire Spiritui sancto nisi quasi discere? Et quid est discere, nisi scientiam accipere? Si ergo scientia ejus non est aliud
Abbreviated transcription (Latin):
simul nequit eẽ pat̾: ꝓpt̾ eandem oppositionis t̃ationẽ. Fliũ
ũ dm̃ necesse ẽ ẽe de patre dõ. qi pat̃ ñ ẽ de illo. De silio li
hoc est de se ipso eẽ neqͥt: qr ñ ẽ idem existens de aliquo
quidem neceẽ ẽ eũ ee: qi ntilla obiuat oppositio. Non÷
em̃ pat̃ de illo. De se ipso uͦ imnpossidile ẽ eũ eẽ: qr nors¬
pot̾ existens de aliquo ⁊ de quo ẽ idem eẽ. ln his om̃ib
nicha obuiat consequentie uniꝰ identitatis: nͥ aliquã de
pdietis oppositio. Quod uł in his cognoscit᷑: in om̃b que de
ds dñr immutabilit̾ euenire necẽe ẽ. Nunc querendũ est¬
ẽ de filio. aut filius de patre. & similit̾ aut ẽ de spũ scõ pa¬
sc̃s de filio. Quod qui negat: neget etiam necc̾e ẽ unũ so¬

Expanded text:
ionis rationem. Filium vero Deum necesse est esse de Patre Deo, quia Pater non est de illo; de Filio vero, hoc est de seipso esse nequit; non est idem existens de aliquo, quidem necesse est eum esse; quia nulla obviat oppositio: non enim est Pater de illo. De seipso vero impotest existens de aliquo, et de quo est, idem esse. In his omnibus nihil obviat consequentiae unius identitatis , nisi aliqua de supradictis oppositio. Quod vero in his cognoscitur, in omnibus, quae de Deo dicuntur, immutabiliter evenire necesse est. CAPUT est de Filio, aut Filius de patre: et similiter aut est de Spiritu sancto Pat Spiritus sanctus de Filio. Quod qui negat, neget etiam necesse est unum so
Abbreviated transcription (Latin):
de riuo. De ꝓcessionis namq u̾bo questio ẽ int̾ nos: quam
uos asseritis eẽ de filio. & nos negamꝰ. Foce enĩ uidetis ruiũ
de fonte ꝓced̾e. quasi de originali pͥncipio. Lacꝰ aũ ñ ꝓce¬
dit s colligitur de ruio: qͣuis habeat e̾e̾ de illo. Ita gͥ ⁊¬
tre quasi de pͥncipio. Hoc forsitan drẽtur recte: si filus
nascens de patre. ꝓcederet extͣ patrẽ. ⁊ medio quotam
eut colligt᷑. & pꝰ ẽ lacꝰ de fonte q̃ de riuo. ⁊ io ẽ de fonte ꝑ rutuł.
ñ de tiuo ꝑfontẽ. Uerũ cũ filiꝰ nascens de pat ñ exeat ext̃ rãtres
s imipso manens nec loco nec tpr. neo centia clitiss sit apat᷑ ⁊ eumm

Expanded text:
o est inter nos, quam vos asseritis esse de Filio, et nos negamus: ecce enim videtis rivum de fonte procedere, quasi de originali principio; lacus autem non procedit, sed colligitur de rivo, quamvis habeat esse de illo. Ita tre quasi de principio. Hoc forsitan diceretur recte, si Filius nascens de Patre procederet extra Patrem, et medio quodam cum colligitur, et prius est lacus de fonte quam de rivo: et ideo est de fonte per rivum, non de rivo per fontem. Verum cum Filius nascens de Patre non exeat extra Patrem; sed in ipso manens, nec loco, nec tempore, nec essentia divisus sit a Patre; et cum
Abbreviated transcription (Latin):
a sie sẽs. ꝑ hoc solũ eẽnt diu̾si. Cũ aũ dico ex eo qi pat̃ ẽ unus
sem̃ de filio nulla ibi pluralitas generat᷑ que obuer unititis
conscquentiȩ qi ñ utrũq dico ẽẽ si alterũ tantũ. Om̃ĩmoda
gͥ uinexpugnabili necessitate concluditur.qr si uera sunt que
fite. Non eñ ẽ ds̃ de dõ: nͥ aut nascendo ut filics. aut ꝓceden

Expanded text:
sanctus, per hoc solum essent diversi. Cum autem dico ex eo quia Pater unus  Spiritum sanctum esse de Filio: nulla ibi pluralitas generatur, quae unitatis obviet consequentiae; quia non utrumque dico esse, sed alterum tantum. Omnimoda igitur et inexpugnabili necessitate concluditur, quia si vera sunt quae fide. Non enim est Deus de Deo, nisi aut nascendo, u
Abbreviated transcription (Latin):
clebitũ qd debent pecc̃ores ꝓ satiffactione. Si enĩ inter¬
fectio illtus suꝑat omẽm multitudinẽ & magnitudinem
peccoꝵ que cogitari possunt extͣ ꝑsonã dĩ. palam ẽ. quia¬
uita eĩ magis ẽ bona. ꝗͣ sunt oia peccã mala. que extͣ ꝑsonã
dĩ sunt. Hanc uitã hõ ille cũ ex lebito mori ñ deberet
qm̃. Peccor ñ erat. sponte dedit de suo ad honorẽ patris
cũ eã sibi aufferri ꝓpt̾ iusticiã ꝑmisit. ut exẽplũ om̃ib
alis claret. uifticiã dĩ ab ilis ñ ee. deserentã ꝓpt̾ mor

Expanded text:
ebitum, quod debent peccatores pro satisfactione. Si enim interfectio illius superat omnem multitudinem et magnitudinem peccatorum, quae cogitari possunt extra personam Dei; palam ea ejus magis est bona quam omnia peccata sint mala, quae extra personam Dei sunt. Hanc vitam homo iste, cum ex debito mori non deberet, quoniam peccator non erat, sponte dedit de suo ad honorem Patris: cum eam sibi auferri propter justitiam permisit, ut exemplum omnibus aliis daret, justitiam D
Abbreviated transcription (Latin):
dĩtate patͥs ⁊ filui. ñ possũ clĩtatẽ sp̃e scĩ ab hac patͥ̾s ⁊ filii dĩ¬
tate seꝑare. qm̃ una ⁊ eadẽ ÷ dĩtas triũ. ⁊ idd sequi si de di̾ta¬
se ipso ꝓcedere: ad hoc iam supͣ me sufficient᷑ memini respon¬
disse. qi nulla ꝑsona ex se ipsa ee̾ pot̃. Nam sic̃ filiꝰ cũ ẽ de
pałs e̾entia ꝗͣuis ñ sit alia s eadẽ filii ee̾ntia que ẽ.
patͥs. ñ tñ ẽ de se ipso s de patre solo: tta spc̃ sc̃s cũ ẽ de¬

Expanded text:
um deitatem Spiritus sancti ab hac Patris et Filii deitate separare; quoniam una et eadem est deitas trium: et ideo sequi, si de deitaum sanctum de seipso procedere. Ad hoc jam supra me sufficienter memini respondisse quia nulla persona ex seipsa esse potest: nam, sicut Filius, cum est de Patris essentia, quamvis non sit alia sed eadem Filii essentia quae est Patris, non tamen est de seipso, sed de Patre solo; ita Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
eo catate treligiosa uoluntate ñ aureo resistere:. inuo co
eundem sp̃m scm̃ ut adnoc me dignetur dirigere. Hc ita¬
ꝙ sye ꝓmor scientie humilitate scientiorib altiora relmn¬
quens quos postulant agretiar. ⁊ grecoꝵ fide atq ui qui
credunt in dubitant̃ ⁊ confitentur. ꝓ certissimis arguñtis
solum ac ꝑfectum ẽe dm̃. nec ullũa eum habere partem.
filius aut sp̃c̃ sc̃s. siue duo simul pat̾ ⁊ filius. aut pat¬

Expanded text:
charitate et religiosa voluntate non audeo resistere; invoco eumdem Spiritum sanctum ut ad hoc me dignetur dirigere. Hac itaque spe pro meae scientiae humilitate, scientioribus altiora relinquens, quod postulant aggrediar; et Graecorum fide atque his, quae credunt indubitanter et confitentur, pro certissimis argumentis solum ac perfectum esse Deum, nec ullam eum habere partem, Filius, aut Spiritus sanctus; sive duo simul, Pater et Filius, aut Pat
Abbreviated transcription (French):
u ipere: las ouerere: da mnuenire. docs pusate. apen puisant.
Cus uias si negs petenti: des uuent. si querens frustiat e ui apes
nado desit᷑ar. ate habeam impet̾te. Athere illi adiere impoi¬
rore anma mea. Ponc bone dũe ne reicias catn. famet omones
cri anquet refso cilla eam. Saciet eam dilectio tua un pinguet
em asectus cuus. unpleat eam amor tuus. Seupet enotĩ¬

Expanded text:
ere. Das quaerere, da invenire. Doces pulsare, aperi pulsanti. Cui das, si negas petenti? Quis invenit, si quaerens frustratur? Cui apehabeo desiderare, a te habeam impetrare. Adhaere illi, adhaere importune, anima mea. Bone, bone Domine, ne rejicias eam; fame amoris tui languet, refocilla eam, satiet eam dilectio tua, impinguet eam affectus tuus, impleat eam amor tuus, occupet me t
Abbreviated transcription (Latin):
s indigebat homo ut ita reconeiliarȩtur. ł lec egebat
ds ut sic humiliaret᷑. s indigebat ut sic de ꝓfundo
inferni erueretur. Diuina natrira humiliari auit
laborare nec eguit nec potuit. hec omĩa humaniã¬
pecepta petc̃oꝑ rensissidnt que ñ fit nͥ p̃cedente integra sa.¬
tisfaotione. m̃ sãtisfaenonẽ talem oportet ẽẽ ut pecc̃or
aut siliqͥs ꝓ illodet aliqͥd dõ dessu̾o qd elebitũ ñ lĩt: qd supae
omẽ qd̾ as̾ ñ .ẽ. Si enĩ peccare ẽ c̾m exhonorare. & hoc hõmo

Expanded text:
sed indigebat homo ut sic Deo reconciliaretur ; nec egebat sed indigebat homo ut sic Deo reconciliaretur ; nec egebat Deus ut sic humiliaretur, sed indigebat homo ut sic de profundo inferni erueretur. Divina natura humiliari aut laborare non eguit, nec potuit. Haec omnia humanapercepta peccatorum remissione, quae non fit, nisi praecedente integra satisfactione: quam satisfactionem talem oportet esse, ut peccator, aut aliquis pro illo det aliquid Deo de suo, quod debitum non sit, quod superet omne quod Deus non est. Si enim peccare est Deum exhonorare
Abbreviated transcription (Latin):
Nam ñ peccauit apu̾ss diabolũ. s adu̾sꝰ dm̃. nec homo
diaboli erat. s & homo & diabolꝰ dĩ erant. S & qd̾
diabolꝰ uexabat hominẽ. ñ hoc faciebat ⁊elo iusticie
s nequitiȩ. nec iubente dõ: s ꝑmittente. ñ diaboli
s dĩ iusticia exigente. Hichil gͥ erat indiabolo. cur
ds adiis eũ adsaluandũ hominẽ fortitutinẽ suam
celare aut differre deberet. An aliqͣ necessitas coe¬
git ut altissimꝰ sic se humiliaret. & omips ad facien¬
dũ aliqͥd tantũ laboraret: S om̃is necessitas & un¬
possibilitas eius subiacet uoluntati. Qiuppe qd̾ uult
necet. ẽ. ee. & qd ñ uult impossibile ẽ e̾e. Sola gͥuo
luntate. & qm̃ uoluntas eiꝰ semꝑ bonia ẽ: sola hoc fec̃
bonitate. Non enĩ ds̃ eggebat ut hoc mͦ hominẽ saluũ
faceret. s hitmana natura indigebat ut hoc mͦ dõ sa¬
tisfaceret. N on egebat ds̃ ut tam laboriosa peteret.

Expanded text:
Nam non peccavit adversus diabolum, sed adversus Deum; nec homo Nam non peccavit adversus diabolum, sed adversus Deum; nec homo diaboli erat, sed et homo et diabolus Dei erant. Sed et quod diabolus vexabat hominem, non hoc faciebat zelo justitiae, sed nequitiae; nec jubente Deo, sed permittente: non diaboli, sed Dei justitia exigente. Nihil ergo erat in diabolo cur Deus adversus eum ad salvandum hominem fortitudinem suam celare aut differre deberet. An aliqua necessitas coegit ut Altissimus sic se humiliaret, et Omnipotens ad faciendum aliquid tantum laboraret? Sed omnis necessi as et impossibilitas ejus subjacet voluntati. Quippe quod vult necesse est esse; et quod non vult, impossibile est esse. Sola ergo voluntate: et quoniam voluntas ejus semper bona est, sola fecit hoc bonitate. Non enim Deus agebat ut hoc modo hominem salvum faceret; sed humana natura indigebat ut hoc modo Deo satisfaceret. Non egebat Deus ut tam laboriosa pateretur;
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ ueritas nullũ fallit: ita ũ intendit cit aliqͥs se fallat.
q̃muis hoc dicat᷑ facere cũ ꝑmittit. Non enĩ assũpsisti
fuit oceulta. ñ studio occultata. Nõ sic facta ut abscon¬
deret᷑. s ut suo ordine ꝑficeret᷑. Nec ut aliquẽ deciꝑet.
s ut quẽ admodũ oportebat: fieret. Et si dr̃ occultata:
ñ ẽ aliud ꝗͣ ñ ẽ om̃ib retielata. Nam & si ueritas ñ oĩb
se manifestat: ntilli tñ se negat. Ergo chñe nec ut falle¬
res nec ut aliqͥs seifalleret sic fecisti: s ut faceres qd̾
tate. An diabolo habeat uiste aliquit aqͥuers cleura:
dum ipse ustũ homuse inuiste ꝯcorõent : iuste pote¬
state ꝗ̃ suꝑ iniustos habeat ꝑderet : S certe diabosor
que aomodt̃i ab illo se facile ꝑmisit iunci peecando:
ita illũ uinceret usq at difficultatẽ mortis iusticiã
uitegram seruando. S & hoc ñ nͥ dõ debebat homo.

Expanded text:
sicut veritas nullum fallit, ita non intendit ut aliquis se fallat, sicut veritas nullum fallit, ita non intendit ut aliquis se fallat, quamvis hoc dicatur facere, cum permittit. Non enim assumpsisti occulta fuit, non studio occultata; non sic est facta ut absconderetur, sed ut suo ordine perficeretur; nec ut aliquem deciperet, sed ut quemadmodum oportebat fieret. Et si dicitur occulta; non est aliud quam non est omnibus revelata. Nam, etsi veritas non omnibus se manifestat, nulli tamen se negat. Ergo, Domine, nec ut falleres, nec ut aliquis se falleret, sic fecisti; sed ut faceres quodtate. An diabolus habebat juste aliquid adversus Deum, dum ille justum hominem injuste occideret, juste potestatem, quam super injustos habebat, perderet? Sed certe diabolo quemadmodum ab illo se facile permisit vinci peccando, ita illum vinceret usque ad difficultatem mortis, justitiam integram servando. Sed et hoc nonnisi Deo debebat homo.
Abbreviated transcription (Latin):
Que altitudo in tanta hilmilitate: Quit uenerabile in tanto
oelatũ qi inhumilitate. Ideo oocultũ qr in contẽptu. O for¬
titudo abscondita. hominẽ in cruor pendentẽ suspendere
moitẽ ęcũã genus humanũ p̾mentẽ. hominẽ ligno con¬
fixũ. diffigere mundũ ꝑpetue morti affixũ. Ocelata pote¬
stas hominẽ clãpnatũ cũ latronib saluare homines dãp¬
natos cũ satronib. hominẽ in patibulo extensũ om̃ia
trahere adse ipsũ. O uirtꝰ occulta unã aninã enrissam
in torm̃to innumabiles extrahere de inferno. hominẽ
dnẽ pie redẽptor. potens saluator. cur tantã uirtutem
oꝑuisti tanta humilitate : An ut falleres diabolũ qͥ fallen¬
do homuiẽ eiecit de paradiso: S utiq ueritas nullũ fallit.
Aui ignorat. qͥ ñ credit ueritatẽ: ipse se fallit. Qui uidit ue¬
ritatẽ & odit uel contẽpnit: ipse se fallit. Ueritas itaq
nullũ fallit. An idõ ut ipse diaboł se fallerets S utiq

Expanded text:
Quae altitudo in tanta humilitate? Quid excelsum in tanto celatum, quia in humilitate; et ideo occultum, quia in contemptu. O fortitudo abscondita! hominem in cruce pendentem, suspendere mortem aeternam genus humanum prementem, hominem ligno confixum, defigere mundum perpetuae morti affixum. O celata potestas! hominem damnatum cum latronibus salvare homines damnatos cum daemonibus! Hominem in patibulo extensum omnia trahere ad seipsum! O virtus occulta! unam animam emissam in tormento, innumerabiles extrahere de inferno, hominem Domine, pie Redemptor, potens Salvator, cur tantam virtutem operuisti tanta humilitate? An ut falleres diabolum, qui fallendo hominem dejecit de paradiso? Sed utique veritas nullum fallit. Qui ignorat, qui non credit veritatem, ipse se fallit: qui videt veritatem, et odit vel contemnit, ipse se fallit. Veritas itaque nullum fallit. An ideo, ut ipse diabolus se falleret? Sed utique
Abbreviated transcription (Latin):
rettat aliquit dõ ꝓhonore ablato. maius ꝗͣ sit hoc ꝓ quo
dm̃ exhonorare ñ clebuit. Quod qm̃ humana natura so¬
la ñ habeat nec sine debita satisfactione reconeiliari po¬
terat. nec iusticia clĩ in regno suo pecẽm mordinatũ relin¬
queret. subuenit bonitas dĩ & eã insciã ꝑsonã assumpsit
filius dĩ. ut in ea ꝑsona eet hõ ls̃. qui haberet qd fuparet
ñ solũ omẽm iusticiã ẽentiã que ds̃ ñ ẽ. s etiã om̃e debitũ
qd̾ pecc̃ores soluere clebent. & hoc cum nichil ꝓse deberet

Expanded text:
reddat aliquid Deo pro honore ablato majus, quam sit hoc, pro quo illum exhonorare non debuit. Quod quoniam humana natura sola non habebat, nec sine debita satisfactione reconciliari poterat. Ne justitia Dei in regno suo peccatum inordinatum relinqueret, subvenit bonitas Dei, et eam in suam personam assumpsit Filius Dei ut in ea persona esset homo Deus, qui haberet quod superaret non solum omnem essentiam, quae Deus non est; sed etiam omne debitum, quod peccatores sol
Abbreviated transcription (Latin):
patre a de filio. qm̃ uiꝰ ẽ as̃ pat̃ a fill. quõuus ñ sit filius
de spũ scõ. consid̾e̾t q cũ ẽ ds̃ de do̾. aut ⁊ totꝰ de toto. aut pars
de parte.ãt cotꝰ de parte. aut pars de toto. S. ds̃ nullã ht̃ parcẽ
Impossibile gͥ ẽ ut sit ds de dõ. at totꝰ de parte. aut ut pars
de toto. aut ut pars de parte. Necẽe̾ ẽ gͥ ut si ẽ ls̃ de dõ. totꝰ sit

Expanded text:
Pater et Filius; quamvis non sit Filius de Spiritu sancto: consideret, quia cum est Deus de Deo, aut est totus de toto, aut pars de parte, aut totus de parte, aut pars de toto. Sed Deus nullam habet partem: impossibile igitur est ut sit Deus de Deo, aut ut totus de parte, aut ut pars de toto, aut ut pars de parte. Necesse est igitur ut, si est Deus de Deo, totus sit
Abbreviated transcription (Latin):
anori etus. In tenebra. in lubrico. in desceusi. sup irtemea¬
Me ci dos inferui erais Imimensũ ⁊ quali plambeñ ponio ã
rer teo p aerut. hostes mntusibiles te coto conaru irapelieere.¬

Expanded text:
amori ejus. In tenebris, in lubrico, in descensu super irremeaamori ejus. In tenebris, in lubrico, in descensu super irremeabile chaos inferni eras; immensum, et quasi plumbeum pondus uper te premebat, hostes invisibiles te toto conatu impel
Abbreviated transcription (Latin):
Quomͦ gaudebo de uita mea que ñ ẽ nͥ de moite tua : An
gaudebo de his que passꝰ es ⁊ de crudelitate illoꝵ. qui ea
tibi fecerunt. qm̃ nisi illi fecissent tu passiis ñ ees. ⁊ si cu
pa̾ssus ñ eẽs. hec mea bona ñ ee̾nt : Aut si de illis dole
sent gaudebo: S ceite illoꝵ nequitia nichil facere potuit
nͥ qr ta sponte ꝑmisisti. nec cu pass̾ es nͥ ꝙ pie uolusti. Illo¬
rum itaq debeo crcitelitatẽ execrari. mortẽ ⁊ labores tuos
comꝑatiendo imitati. piam uoluntatẽ tuã grãs agento
amare. ac sic secure de bonis mͥ collatis exultare. Ergo ho¬
muncio illoꝵ crudelitatẽ dinite dĩ uidicio. ⁊ tracta de hi
que dehes saluatori tuo. Considera quro tͥ erit ⁊ qͥd tͥ factum
st &̃ pensa qͥ hoc tͥ fẽ quo amore dligꝰ sit. Intuere necestate
tũꝰ ⁊ oonitatẽ eitis. ⁊ uide quas gãs teteas & quiantal dereas

Expanded text:
Quomodo gaudebo de vita mea, quae non est nisi de morte tua? An Quomodo gaudebo de vita mea, quae non est nisi de morte tua? An gaudebo de his quae passus es, et de crudelitate illorum, quia ea tibi fecerunt? Quoniam nisi illi ea fecissent, tu passus non esses: et si tu passus non esses, haec omnia bona non essent. Aut si de illis dolebsent, gaudebo? Sed certe illorum nequitia nihil facere potuit, nisi quia tu sponte permisisti, nec tu passus es, nisi quia pie voluisti. Illorum itaque debeo crudelitatem exsecrari, mortem et labores tuos compatiendo imitari, piam voluntatem tuam gratias agendo amare, ac sic secure de bonis mihi collatis exsultare. Ergo, homuncio, illorum crudelitatem dimitte Dei judicio, et tracta de his quae debes Salvatori tuo. Considera quid tibi erat, et quid tibi factum sit, et pensa qui hoc tibi fecit, quo amore dignus sit. Intuere necessitatem tuam, et bonitatem ejus, et vide quas gratias reddas, et quantum debeas
Abbreviated transcription (Latin):
computat ꝓdebito qd illi debelunt. Quo p̾cio ũ semel tm
aculpis homo redimitur. s. etiam quotixens eũ digna pe¬
nitentia redietit. recipitur que tã penitentia peocanti non
saluantũtiqͥ ti allant conteprunt qu debitũ qd debent noꝵ
reddut. recte lampnant᷑ i i. Eced linima xpiana. hec est¬
initus saluationis. tuȩ hec ẽ causa libertatis tuȩ. hoc ẽ p̃ti¬
ũ. Redemptionis daȩ. Captiua eris siboc mͦ es redempta. An¬
cilla eras ⁊ sic liluta es. Sic es exul redueta. ꝑdita restituta.
& mortua resuscitata. Hoc mandat o. homo. hoc ruminet.
hoc fugat. hoc glutiat. coi tuũ. cũ eiusdẽ redemptoris cui
carnẽ ⁊ sanguinẽ. accipit os tuũ. Hoc fac in hac uita coti
gaudiũ tuũ. S o cu dñe tn qͥ ut ego uiuerem morte susce¬
pisti. qͦmͦ letabor de libertate mea. que ñ ẽ. nͥ de uincłis tuis:
Qualit̃ gratulabor de salute mea. cũ si sitͣ de laboribus tiuis:

Expanded text:
computat pro debito quod illi debebant. Quo pretio non semel tantum computat pro debito quod illi debebant. Quo pretio non semel tantum a culpis homo redimitur, sed etiam quoties cum digna poenitentia redierit, recipitur: quae tamen poenitentia peccanti non salvantur; qui vero illam contemnunt, quia debitum quod debent non reddunt, juste damnantur. tionis tuae, haec est causa libertatis tuae, hoc est pretium redemptionis tuae. Captiva eras; sed hoc modo es redempta. Ancilla eras, et sic es liberata. Sic es exsul, reducta; perdita, restituta, et mortua, resuscitata. Hoc mandat, o homo, hoc ruminet, hoc sugat, hoc glutiat cor tuum cum ejusdem Redemptoris tui carnem et sanguinem accipit os tuum. Hoc fac in hac vita quotigaudium tuum. Sed, o Domine, tu qui ut ego viverem, mortem suscepisti quomodo laetabor de libertate mea, quae non est nisi de vinculis tuis? Qualiter gratulabor de salute mea, cum non sit nisi de doloribus tuis?
Abbreviated transcription (Latin):
dem ailioꝵ hominũ. qde illrmala cioluntite. fant illata. Pacida¬
bilit᷑ ⁊ misericordit sustincut. Nec ulla eogente obedientia. s.
potenti disponente sapientĩa. T Un enĩ illi homini pat̾ ut mo¬
ieretur cogendo p̃cepit. s ille qd patͥ placiturũ ⁊ hominib ꝓfu¬
cogere qd̾ ab eoexigere ñ debuit. nec patͥ tantꝰ honor ñ potu¬
it ñ placere: quẽ tam bona uoluntate. filus sponte obtulit.
Sic itaq pat̾ obedientiam liberam exhibuit: cum hoc qd̾ patͥ
placiturũ sciuit sponte facere uoluit. Deniq qm̃ pater illi
diens fuit patͥ usq at mortem. ⁊ sic̃ mandatũ dedit illi patͣ
sic fec̃. & calicẽ quẽ dedit illi patͣ þibit. Hec ẽ enĩ ꝑfecta &
liberrima humane nature obedientia. cũ uoluntatẽ suam
lib̾am sponte uoluntati clĩ subdit. & cũ acceptam bona uo¬
luntatẽ sine om̃i exactione spontanea libertate oꝑe ꝓsicit.
Sic homo ille redemit om̃s alios. cũ hoc qd̾ sponte dedit dõ.

Expanded text:
 hominum, quae illi mala voluntate sunt illata, laudabiliter et misericorditer sustinuit; nec ulla cogente obedientia, sed potenti disponente sapientia. Non enim illi homini Pater ut moreretur cogendo praecepit; sed ille quod Patri placiturum et hominibus profuit Pater, quod ab eo exigere non debuit; nec Patri tantus honor potuit non placere, quem tam bona voluntate Filius sponte obtulit. Sic itaque Patri liberam obedientiam exhibuit, cum hoc, quod Patri placiturum scivit, sponte facere voluit. Denique quoniam Pater illi diens fuit Patri usque ad mortem. Et sicut mandatum dedit illi Pater, sic fecit. Et calicem, quem dedit illi Pater, bibit. Haec est enim perfecta et liberrima humanae naturae obedientia, cum voluntatem suam liberam sponte voluntati Dei subdit, et cum acceptam bonam voluntatem sine omni exactione, spontanea libertate opere perficit. Sic homo ille redimit omnes alios, cum hoc, quod sponte dedit Deo,
Abbreviated transcription (Latin):
Supdicta uͦ relationis oppositio que ex hoc nascit᷑ qi sip̃clictis
huiꝰ relationis consequentiȩ se contempant: ut nec plurali:¬
tas que sequit᷑ relationẽ tͣnseat ad ea in quiib p̃dictȩ suupli¬
citas sonat. unitatis. nec unitas cohibeat pluralitatẽ. tibi ea¬
dem relatio sig̃catur. Quatinꝰ nec unitas amittat. iliqriando
suũ consequens ubi ñ obuiat aliq̃ relationis oppositio. nec re¬
latio peat quos suũ ẽ nͥ ubi obsistit unitas insepabilis. Quoc
si perempla consideremꝰ: clarius apparebit. Qualit̃ quidem
unitatis simplicitas a se excludat pluralititẽ. que ẽ in reliti¬

Expanded text:
Supradicta vero relationis oppositio, quae ex hoc nascitur quia supradictis hujus relationis consequentiae se contemperant; ut nec pluralitas quae sequitur relationem transeat ad ea in quibus praedictae simplicitas sonat unitatis; nec unitas cohibeat pluralitatem, ubi eadem relatio significatur; quatenus nec unitas amittat aliquando suam consequentiam, ubi non obviat aliqua relationis oppositio; nec relatio perdat quod suum est, nisi ubi obsistit unitas inseparabilis. Quod si per exempla consideremus, clarius apparebit qualiter quidem unitatis simplicitas a se excludat pluralitatem, quae est in relati
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ eius amouisti. ⁊ malignos sp̃c ne iũ anime mee ficerẽt
ꝓhibiusti.: Apiantĩ me fecisti uocari de noĩe tuo. ꝑ quod̾ et
ego confiteoi ⁊ tu cognoscis me: int̾ redemptos tuos. ⁊ erexłsti ⁊
leuasti me at noticiam ⁊ amorẽ tuũ. Fecisti me confidere de
salicte anime mee. ꝓ qua dedisti animã tuã. ⁊ mͥ si de sequeꝰ¬
rer ꝓmisisti głam tuã. Et ecce cũ ñdũ sequar te sic̃ consu¬
liusti .s. insuꝑ multa pecc̃a fecerĩ que ꝓhibiusti: adhuc ex.¬
pectas ut te sequar. ⁊ cdones qd ꝓmissti. Considera auima
Quia redemisti me. debeo me ipsũ totũ. qi tanta ꝓmittis debeo
me ipsũ totx̃. Immo tantũ debeo amori tuo plusꝗ̃ me ipsũ.
qͣntũ tu es maior me ꝓ quo cdedisti te ipsy. ⁊ cui ꝓmittis
te ipsũ. Fac p̃cor dñe me gustare ꝑamorẽ. qd̾ gusto ꝑ cogni¬
tionẽ. Sentiã ꝑ affectũ. qd sentio ꝑ intellectũ. Plus debeo ꝗͣ¬

Expanded text:
i, et malignos spiritus, ne vim animae meae facerent, i, et malignos spiritus, ne vim animae meae facerent, prohibuisti. Christianum me fecisti vocari de nomine tuo, per quod et ego confiteor, et tu cognoscis me inter redemptos tuos, et erexisti et levasti me ad notitiam et amorem tuum; fecisti me confidere de salute animae meae, pro qua dedisti animam tuam, et mihi, si te sequerer, promisisti gloriam tuam. Et ecce, cum nondum sequar te, sicut consuluisti, sed insuper multa peccata fecerim quae tu prohibuisti, adhuc exspectas ut te sequar, et dones quod promisisti. Considera, anima quia me redemisti, debeo meipsum totum; quia tantum promittis, debeo meipsum totum, imo tantum debeo amori tuo plusquam meipsum, quantum tu es major me, pro quo dedisti teipsum, et cui promittis teipsum. Fac, precor, Domine, me gustare per amorem quod gusto per cognitionem; sentiam per affectum quod sentio per intellectum; plus debeo
Abbreviated transcription (Latin):
heret̾im neidti tͥ sic̃ consułisti. nondũ tñ in infernũ me
cadere pmisisti. s adhuc expectas ut adhereã. & facias qd
ꝓmisisti. Certe añe sic erã ⁊ hec fecisti mͥ. In cenebris eram
qr nichil nec me ipsũ sciebam. In lubrico. qr imbecillis ⁊ fragi¬
lis adlapsũ pecc̾i erã. In descensu. suꝑ chaos inferni. qr in pri¬
mis purentib descenderam de uis. eia ad incusticiam. ꝓqͣm
descenditur ad infernũ. ⁊ de beatudme ad temporalem miseri am
de qua caditur inet̾nam. Pondus originalis pecc̃i deorsũ me t̃he¬
bat. ⁊ ouus inpossibile iudicu dĩ me p̾mebat. & inunici mei
clenones ut me aliis peceĩs dampnabiliorẽ facerent qͣntũ in
ipsis erat uehement̾ insistebant. Sic destituto omĩ auxilio
illuiristi m̃.⁊ q̃pnꝰ eram ostendisti. qr ⁊ cũ ego ñ cuĩ hoc nosse po¬
om̃ia docuisti. Pumbũ t̾hens ⁊ onũs geuuians ⁊ hostes ĩpel¬
lentes reiecisti. ꝙ pecẽm in qͦ natꝰ ⁊ conceptus eram ⁊ etampna

Expanded text:
haeserim tibi, sicut consuluisti, nondum tamen in infernum me cadere permisisti, sed adhuc exspectas, ut adhaeream, et facias quod promisisti. Certe, Domine, sic eram, et haec fecisti mihi. In tenebris eram, quia nihil nec meipsum sciebam; in lubrico, quia imbecillis et fragilis ad lapsum peccati eram; in descensu super chaos inferni, quia in primis parentibus descenderam de justitia ad injustitiam, per quam descenditur ad infernum, et de beatitudine ad temporalem miseriam, de qua caditur in aeternam. Pondus originalis peccati deorsum me trahebat, et onus importabile judicii Dei me premebat, et inimici mei daemones, ut me aliis peccatis damnabiliorem facerent, quantum in ipsis erat, vehementer insistebant. Sic destituto omni auxilio illuxisti mihi, et quomodo eram ostendisti. Quia et cum ego nondum hoc nosse poomnia docuisti. Plumbum trahens, et onus gravans et hostes impellentes rejecisti, quia peccatum, in quo n
Abbreviated transcription (Latin):
mando & gaudendo. Letare mandendo. & gratulare su¬
gendo. locundare glutiento. Ubi gͦ & que est uirtꝰ & for¬
titudo saluationis cuȩ : Certe xp̃c te resuscitauit. ile bo¬
nus samaritañ te sanauit. ille bonꝰ amicꝰ anuna suã te

Expanded text:
mando et gaudendo. Laetare mandendo, gratulare sumando et gaudendo. Laetare mandendo, gratulare sugendo, jucundare glutiendo. Ubi ergo, et quae est virtus et fortitudo salvationis tuae? Certe Christus te resuscitavit. Ille bonus Samaritanus te sanavit; ille bonus amicus anima sua te
Abbreviated transcription (Latin):
cognatis de alia cognatione qd nulla ꝓhibet auctoritas ł
ratio. aut impossibile ẽ ut dixi seruare qd pͣcipiunt. ut
scł tot̾ cognationes exquirant᷑. ad uniꝰ cognationis conu¬
bia: quot sunt inisla uiri & mulieres petentes coniugia.
Quod aui sine onii aueloritate & ratione fit contͣ rationẽ
absq dub̃o rationabiliter repudiandum uidicatur.
MORE Resuscitata amoia ue onsena
seruitute sanguine dĩ reclempta & liberata. excita
mentem tuam. mem̾to resucitationis tue. recogita redẽp¬
tionem &e lib̾ationẽ tuã. Retracta ubi a que sit uirtus¬
tue saluitionis. uersare in meditatione eius. delectare in
contẽplatione eius. Excute fastidiũ tuũ. fac uim cordi
cuo. Intende in hoc m̃tẽ tuã. Gusta bonitatẽ redempto¬
ris tui. Accendere in amorẽ saluatoris tui. Mande fa¬
uũ iboꝵ. Suge plusꝗ̃ mellitũ saporem. oluti salubrẽ
dulcorẽ. Mande cogitando. Suge intelligendo. glict a¬

Expanded text:
cognatis de alia cognatione, quod nulla prohibet auctoritas vel cognatis de alia cognatione, quod nulla prohibet auctoritas vel ratio; aut impossibile est, ut dixi, servare quod praecipiunt; ut scilicet, tot cognationes exquirantur ad unius cognationis connubia, quot sunt in illa viri et mulieres petentes conjugia. Quod autem sine omni auctoritate et ratione fit contra rationem, absque dubio rationabiliter repudiandum judicatur.morte resuscitata, anima de misera servitute sanguine Dei redempta et liberata, excita mentem tuam, memento resuscitationis tuae: recogita redemptionem et liberationem tuam. Retracta ubi et quae sit virtus salvationis tuae, versare in meditatione ejus, delectare in contemplatione ejus, excute fastidium tuum, fac vim cordi tuo, intende in hoc mentem tuam; gusta bonitatem Redemptoris tui; accendere in amorem Salvatoris tui. Mande favum verborum, suge plusquam mellitum saporem, gluti salubrem dulcorem. Mande cogitando, suge intelligendo, gluti a
Abbreviated transcription (Latin):
ant suũ ferm̃tũ .&. fiant arimite. arit si nec illut ualent.
uec istud uolunt: saltem ñ rep̃hendant armitas. Ni t̾cia
questione sic̃ intelligo mantustis qr greci detestant᷑ nr̃a
conubia. ubi cognati cognatis de alia cognatione copłant᷑.
Quod cur faciant: nullam uideo auctoritatẽ aut rationem.
Nam si hoc in siuis fieri ꝓhibent conubis. aut ñ extendunt
cognationes usq ad septimam gen̾ationem sic̃ nos. aut un¬
possibile uidetur seruari qd p̃cipiunt. Sunt enĩ sepe ui
una cognatione plusꝗͣ centũ uiri a& mulieres egentes
comugio. cõtidem gͥ cognationes inuenire necesse ẽ. de qͥb:
sui gt e singli efigantur uari & mulieres. quib ili de
una cognatione singłi singłis copłentur. Aut itaq detestabi s¬
lia sunt in dubitant̃ eoꝵ conubia simt septẽ. gnationes sunt.
nec debent rep̃hendere nr̃a quando cognati coniungunt᷑

Expanded text:
ant suum fermentum, et fiant azymitae: aut si nec illud valent, ant suum fermentum, et fiant azymitae: aut si nec illud valent, nec istud volunt, saltem non reprehendunt azymitas. CAquaestione, sicut intelligo, mandatis quia Graeci detestantur nostra connubia, ubi cognati cognatis de alia cognatione copulantur. Quod cur faciant, nullam video auctoritatem aut rationem. Nam si hoc in suis prohibent fieri connubiis, aut non extendunt cognationes usque ad septimam generationem, sicut nos; aut impossibile videtur servari, quod praecipiunt. Sunt enim saepe in una cognatione plusquam centum viri et mulieres egentes conjugio. Totidem igitur cognationes invenire necesse est, de quibus singulis singuli eligantur viri et mulieres, quibus illi de una cognatione singuli singulis copulentur. Aut itaque detestabilia sunt indubitanter eorum connubia, si intra septem generationes sunt; nec debent reprehendere nostra, quando cognati conjunguntur
Abbreviated transcription (Latin):
spũ. Ido habentes hanc ministrationẽ uixta qd misedlam
consequiti sumꝰ: ñ deficimꝰ. De occisione littere & uiuificati
gͥ patet qr nec grecis prodest nec nob̾ obẽ. qd̾ de occidente
& impie agite & sacrificate de ferm̃tato laudẽ: intelligen¬
dũ est eẽ dictũ aut aꝓpbando tale sacrificiũ aut repban¬
do. S si hoc p̾cipit ꝓpħa: ut sccłm eos loquar illos occidit
litera. qui litteram seruando deferm̃tato sacrificant. At
si hoc exꝓbrando dictũ est: qua fronte sacrifican. quos
ꝓpħa insacrificiũ execratur. aut qua ratione hoc in aueto¬
ritatẽ sibi assumunt: Quod aũ hoc ꝓpb̃a ñ uibendo. sed
reprehentendo dix̾it dubiũ ñ ẽ. cũ hoc impie actioni as¬
sotiauerit. Dix̾at enĩ. uenite at bethel: & impie agite.
Et paulo pꝰ continuata in crepatione ait. Et sacrificate de
ferm̃tato laurem. Aut gͦ tanta ratione partẽ suã ferm̃ta¬
ri defendant. quanta suam roborant azimite. aut rerti¬

Expanded text:
u. Ideo habentes administrationem, juxta quam misericordiam consecuti sumus, non deficimus De occisione litterae, et vivificaigitur patet quia nec Graecis prodest, nec nobis obest, quod de occidente  jubeat sacrificari de fermentato laudem. dum est esse dictum aut approbando tale sacrificium, aut reprobando. Sed si hoc praecipit propheta, ut secundum eos loquar, illos occidit littera, qui litteram servando, de fermentato sacrificant. At si hoc exprobrando dictum est, qua fronte sacrificant quod propheta in sacrificium exsecratur: aut qua ratione hoc in auctoritatem sibi assumunt? Quod autem hoc propheta non jubendo, sed reprehendendo dixerit, dubium non est; cum hoc impiae actioni associaverit. Dixerat enim: Venite ad Bethel, et impie agite. Et paulo post, continuata increpatione ait: Et sacrificate de fermentato laudem. Aut ergo tanta ratione partem suam fermentarii defendant, quanta suam roborant azymitae: aut rejici
Abbreviated transcription (Latin):
fonte ñ de lacu. lacꝰ aut̃ de fonte & de ruio. & ita ut totꝰ ri¬
uiis de toto fonte. & totꝰ lacꝰ de toto fonte & de torto riuo: sic̃
dm̃s in patre & filio & spũ scõ. &. qi alio mͦ riuiis ẽ. de fonte.

Expanded text:
fonte est, non de lacu; lacus vero de fonte, et de rivo: et ita totus rifonte est, non de lacu; lacus vero de fonte, et de rivo: et ita totus rivus de toto fonte, et totus lacus et de toto fonte, et de toto rivo; sicut dicimus in Patre et Filio et Spiritu sancto. Et quia alio
Abbreviated transcription (Latin):
pot qͥd tres. Num neq aut nili aut fluuii. aut aque auit
si et fingłm quẽq aut fontẽ aut ruũ aut lacũ. aut binõ
ꝑfectũ uulũ s partes nili: cogitet totũ hẽ nillĩ ex quo incepit
usq dũ desinet ee in tota quasi etate sua. qi nec ipse dotꝰ est
simul aut loco aut tp̃r s ꝑ partes. nec ꝑfectꝰ erit donec desinat
dui quasi ex oris fonte ꝓcedit perfecta ñ ẽ. & eũ ꝑfecta est
iã ñ est. Si qͥs enĩ sic consit̾et & diligent̃ untelligat: egnos¬
cet totũ nilũ ee̾ fontẽ. totũ eẽ riuũ. totũ ee̾ lacũ. nec fontem
ee ruiũ aut lacũ. nec ruũ ee lacũ aut fontẽ. nec lacũ esse
fontẽ aut ruũ. Nõ enĩ ẽ idem ipse fons qͥ ruuis aut laus.
fecto. e unũ ꝑfectũ totũ de tͥb nec tñ ipsa tria demilieem
& ab oĩ loci ł tpĩs ł ꝯpositionis partiũ lege liberrima. uerĩtñ
si ħ aliqͣtenꝰ uidet᷑ in re quȩ par tͥ ꝯposita localis & tp̃ał est:

Expanded text:
potest quid tres. Nam neque tres, aut Nili, aut fluvii, aut naturae, aut non esse singulum quemque, aut fontem, aut rivum, aut lacum, aut binos, perfectum Nilum, sed partes Nili; cogitet totum hunc Nilum, ex quo incoepit, usque dum desinet esse, in tota quasi aetate sua, quia nec ipse totus est simul aut loco, aut tempore, sed per partes; nec perfectus erit, donec desinat m, quae, quandiu quasi ex oris fonte procedit, perfecta non est; et cum perfecta est, jam non est. Si quis enim sic consideret, et diligenter intelligat, cognoscet totum Nilum esse fontem, totum esse rivum totum esse lacum; nec fontem esse rivum, aut lacum; nec rivum esse fontem, aut lacum; nec lacum esse fontem, aut rivum. Non enim est idem ipse fons, qui rivus aut lacus; erfecto, et unum perfectum totum de tribus; nec tamen ipsa tria de invicemoris, vel compositionis partium liberrima. Verumtamen si hoc aliquatenus videtur in re, quae partibus composita, localis et temporalis est,
Abbreviated transcription (Latin):
S ue itaq in figura saenisicemꝰ. atimũ panẽ. siuie sine oni figura.
nullateñ nos greci rephensibiles ualent oftende. s aut soli nos bñ
agmꝰ illi ñ bene: aut nos meliꝰ aũt diligentiꝰ si ili bene. Nempe
satis ostendunt se nullam habere rationẽ adsuam partem cõ¬
firmandam & nrãm itfirmantuam cum hoc contͣ nos ꝓferunt.
qd̾ nullo mͦ aut contͣ nos aut cũ illis ee congnosett᷑. Obieuint
enĩ nob̾ sic̃ in ur̃a legi epła qd dic̃ apłs. litt̃a enĩ occidit.
spc̃ autẽ iuuuficat. & qđ amos ppħa sacriscare inquit de ferm̃¬
tato laudẽ. Unde intunt᷑ osfĩdere quia littera que uetus pis¬
terã eñĩ tẽ dic̃ occidere: quando illa iubens a pec̃co de¬
clinare: pecc̃m ostendit. qm nͥ adiuuet ga ut fiat qđ¬

Expanded text:
Sive itaque in figura sacrificemus azymum panem, sive sine omni figura, nullatenus nos Graeci reprehensibiles valent ostendere; sed aut soli nos bene agimus, illi non bene; aut nos melius et diligentius, si illi bene. Nempe satis ostendunt se nullam habere rationem ad suam partem confirmandam, nostram infirmandam: cum hoc contra nos proferunt, quod nullo modo aut contra nos, aut cum illis esse cognoscitur. Objiciunt enim nobis, sicut inspiritus autem vivificat ; et quod Amos propheta: Sacrificate, inquit, de fermentato laudem . Unde nituntur ostendere quia littera, quae vetus Pastera enim tunc dicitur occidere, quando illa jubens a peccato declinare, peccatum ostendit: quoniam, nisi adjuvet gratia,
Abbreviated transcription (Latin):
eui respondeo in hac epła nichil potui uidere pret̾ illud qd̾
supͣ posui. s puto sic rei patere ueritatẽ exiis que dixi: ut
nulli lateat intelligenti nicħ qł contͣ illam dr̃ in uerita¬
tis tenere.  S si retiocatꝰ a multitudine dõꝵ pluralitatẽ ab¬
negat in dõ ꝑsonaꝵ: hoc ĩo fac̃ qr nescit unte loquitur.
Nam nec dm̃ nec ꝑsonas euis cogitat: s tale aliqͥt quales sit̃t
plures humane ꝑsone. Et qi indet unũ hoĩem plures ꝑso¬
nas ee̾ ñ posse: negat hoc ipsũ de dõ. Non enĩ itxirco dñtur
tres ꝑsone qi sint tres res separate. sic̃ tres hoiẽs. s qr simili¬
litudinẽ hñt aut qͣndã cũ tͥb seꝑatis ꝑsonis. Consideremus
hoc in patre & filio. & id ipsũ intelligatur de spt̃ sc̃o. Pona¬
homines & separate ꝑsone sunt adam & abel. nec est euiꝰ filiꝰ
sit adam aut cuꝰ pat̾ abel. Sic itaq fatemur indõ qr pater
ñ ẽ filius aut filius pat̃. qͣuis atio dii ñ sint: qm̃ pat̃ ñ ht̃¬

Expanded text:
cui respondeo in hac epistola, nihil potui videre praeter illud quod supra posui; sed puto sic rei veritatem patet ex his quae dixi, ut nulli lateat intelligenti nihil quod contra illam dicitur, vim veritatis tenere. Sed si revocatus a multitudine deorum, pluralitatem abneget in Deo personarum: hoc ideo facit, quia nescit unde loquitur. Nam nec Deum nec personas ejus cogitat, sed tale aliquid: quales sunt plures humanae personae. Et quia videt unum hominem plures personas esse non posse, negat hoc ipsum de Deo. Non enim idcirco dicuntur tres personae, quia sint tres res separatae, sicut tres homines; sed quia similitudinem habent quamdam cum tribus separatis personis. Consideremus hoc in Patre et Filio, et idipsum intelligatur de Spiritu sancto. Ponahomines et separatae personae sunt Adam et Abel, nec est cujus filius sit Adam aut cujus pater sit Abel. Sic itaque fatemur in Deo quia Pater non est Filius, aut Filius Pater quamvis duo dii non sint; quoniam Pat
Abbreviated transcription (Latin):
ferñtati subia constet ẽe. celebrandũ. quẽ panẽ diguiorẽ esti¬
mamꝰ adfaciendã cdñi corꝑis ueritatẽ. n illũ quẽ ⁊ uetus lex
elegt ad sigiificantũ. s euangłm adexhibentã eandem ueri¬
itatẽ: Si gͦ respondemꝰ grecis nos hoc de arimo ñ ꝓpt̃ figuram
ħ ꝓpt̾ p̃dictas cuuisas facete: mehil bic intelligi ualet eur nõ
greci anatematrantos. autt saltẽ reyhenden dos iete utoicent.

Expanded text:
fermentati, substantia constet esse celebrandum, quem panem digniorem aestifermentati, substantia constet esse celebrandum, quem panem digniorem aestimamus ad faciendam Dominici corporis veritatem, nisi illum quem et vetus lex elegit ad significandam, et Evangelium ad exhibendam eamdem veritatem? Si ergo respondemus Graecis nos hoc de azymo, non propter figuram, sed propter praedictas causas facere, nihil hic intelligi valet, cur nos Graeci an
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ nos panẽ aciũ saerificamꝰ. ñ ut ꝑ atimi figutã talem dñm¬
itĩm futurũ significemꝰ. s ut ipsũ panẽ ui corpꝰ eius diuina uir¬
tute opunte sic̃ ipse fec̃ sc̃ĩficemꝰ.: neq̃qͣ in hoc legis uetustatẽ
seruamꝰ. s euangłi ueritatẽ celebramꝰ. Peniq quaud oͣ ipse hoc
fec̃ e ait discipłis suis. Hoc facite in meã ꝯmemoratiȩone. si nolu¬
isset ut nos quib hoc nob̾ in aptis p̃cepit hoc de atimo faceremꝰ
p̃moniusset nos meis & dixisset. ne facitis hoc de arimo. Qua¬
re cũ dicens hoc facite: atimũ ñ excepit. Qis est cuĩ intellectus
audet exxipe qd ipse fec̃. & hoc ꝓlibere qd ipse ñ solũ nullo set̃¬
qd̾ ego. sic in dubitant᷑ sit subaudiendũ. s ñ de hoc unde
ego: Item. Si durina ꝑea que dignora cognoscimꝰ exequi
debemꝰ: eũ sacrisiciũ de quo agitur de panis siue arimi siue

Expanded text:
ergo nos panem azymum sacrificamergo nos panem azymum sacrificamificemus, sed ut ipsum panem in corpus ejus, divina virtute operante, sicut ipse fecit, sacrificemus: nequaquam in hoc Legis vetustatem servamus, sed Evangelii veritatem celebramus. Denique quando idem ipse hoc fecit, 136 et ait discipulis suis: Hoc facite in meam commemorationem ; si noluisset ut nos, quibus hoc in apostolis praecepit, hoc de azymo faceremus, praemonuisset nos in eis; et dixisset: Ne faciatis hoc de azymo. Quare cum dicens, Hoc facite, azymum non excepit, quis est cujus intellectus audet excipere quod ipse fecit, et hoc prohibere quod ipse non solum nullo serquod ego: sic indubitanter sit subaudiendum, sed non de hoc, unde ego. Item si divina per ea, quae digniora cognoscimus, exsequi debemus; cum sacrificium, de quo agitur, de panis sive azymi, sive
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ nos uocant: anatematirant xp̃m. Si aũ dicunt quia
uiddaitamꝰ. dicant similtt̃ xp̃m uidaizasse. ẜt si audent as
cũ illsĩ tam sincerã nouitatẽ infecisse ferm̃to uetustatis
existimant. Patet gͥ qr cũ usꝰ ẽ adrimo ad illud opus:
ñ hoc fec̃ ut p̾ceptũ de arimo seruaret. s aut ut ferm̃ta¬
rios qͦs ꝓ̃uidebat repbans arimitas aꝓpbaret. aut erte
ut si etiã ferm̃tarii aꝑpbarent᷑: atimitas q. aꝓꝓbaret.
Qd autẽ aiunt nos uidaitare ñ ẽ uerũ q ñ sacrificamꝰ de arimo
ut legem ueterem seruemꝰ. s ut hoc diligentiꝰ fiat. & dñn qui
mũ. s ꝓpt̾ aliani causam hoc agimnꝰ. Si enĩ in dieb pasche ati¬
mũ ꝑanẽ aliqͥs comedit. siue quia ñ habet aliũ. siuie quia ma¬
gis illo delectat᷑: quã ferm̃tato. aut siqͥs ꝓpt̾ infiruntatẽ p̃puti¬
ũ cucũcidere cogitur. aut si boui suo trituranti ne esuriat os
ñ obturat. uuillꝰ nͥ insipiens hec agentẽ uitaizare indicabit. Cũ

Expanded text:
im nos vocant, anathematizant Christum. Si autem dicunt quia judaizamus; dicant similiter Christum judaizasse. Et si audent asscum illum tam sinceram novitatem infecisse fermento vetustatis existimant. Patet igitur quia, cum usus est azymo ad illud opus, non hoc fecit ut praeceptum de azymo servaret, sed ut fermentarios, quos praevidebat, reprobans azymitas ae. Quod aiunt nos judaizare, non est verum: quia non sacrificamus de azymo, ut legem veterem servemus: sed ut hoc diligentius fiat, et Dominum, qui mum, sed propter aliam causam, hoc agimus. Si enim in diebus Paschae azymum panem aliquis comedat, sive quia non habet alium, sive quia illo magis delectatur quam fermentato; aut si quis propter infirmitatem, praeputium circumcidere cogitur; aut si bovi suo quis trituranti, ne esuriat, os non obturat, nullus nisi insipiens haec agentem judaizare judicabit. Cum