comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quãtũ ad uuitatẽ cuuitatis.
nã ꝯ dixit cuutatẽ deb̾e eẽ ma¬
xẽ unã forte uõ intelbexit de
res domꝰ uł płes uici nec de u¬
intate ar tificiũ ut ꝙ nõ eoñt
ĩ auitate diu̾se artes uł diu̾si

Expanded text:
quantum ad unitatem civitatis. Nam cum dixit civitatem debere esse maxime unam, forte non intellexit de res domus vel plures vici: nec de unitate artificium, ut quod non essent in civitate diversae artes, vel diversi
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatẽ ad unꝰ nulle ꝯtiu̾e bel¬
latores forte ꝑ uellatores ui¬
intendebat nobiles quoꝵ nou
est manib oꝑari. cũ .ni. ĩ cinita¬
te quidã manib oꝑentur ut
tollentes t̾rã ⁊ artifices quidã
u̾o nõ. ut nobiles. hn uidel
nobiles potissime debent de¬
fend̾e patriam. ⁊ eoꝵ magiẽ
est natare ccͣ armoꝵ nidustͥ¬
am uolebat gͦ socͣtes politiciã

Expanded text:
civitatem ad minus mille continere bellatores. forte per bellatores intendebat nobiles, quorum non est manibus operari. Cum enim in civitate quidam manibus operarentur ut colentes terram, et artifices: quidam vero non, ut nobiles: hi videlicet nobiles potissime debent defendere patriam, et eorum maxime est vacare circa armorum industriam. Volebat ergo Socrates politi
Abbreviated transcription (Latin):
sciẽ morales. alias gͦ sciãs ĩ tm̃
decet eos sare in quãtũ deser¬
mũt morali negosio. decet gͥ
quã deser iuiret negocio morali
decet reges ⁊ pͥncipes sare lit¬
t̾ale ydionia ut possint secreta
sua alus scrib̾e ⁊ leg̾e absq ali¬
oꝵ scitu EFilu gͦ uobiliũ quã¬
uatare uegocio politico debẽt
nisudare ut sciant ydioma li¬
tt̾ale. debent ⁊̃ aliquid addisce
de dẏaletita ⁊ recthorica ut es
hoc sb̾tiliores siaut ad itelligẽ¬

Expanded text:
e morales. Alias ergo scientias in tantum decet eos scire, inquantum deserviunt morali negocio. Decet igitur ica deserviret et negocio morali, decet reges, et principes scire idioma literale, ut possint secreta sua alii scribere et leger absque aliorum scitu. Filii ergo nobilium quanvacare negocio politico, debent insudare, ut sciant idioma literale. Debent etiam aliquid addiscere de dialectica et rhetorica, ut ex hoc subtiliores fiant ad intellige
Abbreviated transcription (Latin):
gͣ morale uegociũ scire expe¬
dit ab hus qui cupiũt pͥncipa¬
ri ut si oẽs alias sciãs ignorarẽt
ter instrint᷑ qualit̾ debeat pͥn¬
apari ⁊ quõ se ⁊ aues ĩduc̾e
debeat ad uͥtutes . C.ix. qualis

Expanded text:
ergo morale negocium scire expedit ab iis qui cupiunt principari: ut si omnes alias scientias ignorarent, tere instruitur, qualiter debeat principari, et quo se et cives inducere debeat ad virtutes. Qualis
Abbreviated transcription (Latin):
exponitur. nec tot modĩs h
dissolu. nã l tyrãtus satagat
ꝑ niribus n̾ũ regẽ oppͥm̾e nul¬
llus tñ u̾ns rex u̾o regi seop¬
ponit. nã nullus bonus ⁊ uir¬
tuosus insequitur alios bonos
⁊ iirtuosos s eos pro posse
saluat ⁊ ꝓmouet eo .n. ip̃o
ꝙ aliquis bonis ⁊ uͥtuosis se
tnosus. decet gͦ regiã maies¬
tatẽ sũmo studio cau̾e tytã¬
nidem ne pͥdcĩs ꝑiculis expo

Expanded text:
tot modis habet dissolvi. Nam licet tyrannus satagat pro viribus verum regem opprimere, nullus tamen verus rex vero regi se opponit: nam nullus bonus et virtuosus insequitur alios bonos et virtuosos, sed eos pro posse salvat et promovet: eo enim ipso quod aliquis bonis et virtuosis se rtuosus. Decet ergo regiam maiestatem summo studio cavere tyrannidem, ne
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑiã dcã detestabile ⁊ ꝑiculosum
est regie maie stati tynt̃nizare
⁊ nõ recte gub̾nare ppłm non pi¬
get adhuc nouas mas adducͥe ad
ostendend̾ hoc idem ¶uolumꝰ aũt
declarare ĩ hoc capitulo ꝙ qr uił
tis decãis sb̾diti usidiantur tỹ

Expanded text:
iam dicta detestabile et periculosum esse regiae maiestati tyrannizare, et non recte gubernare populum: non piget adhuc novas vias adducere ad ostendendum hoc idem. Volumus autem declarare in hoc capitulo quod quia multis de caus
Abbreviated transcription (Latin):
gib plus donatur. ex aniore ꝙͣty
exꝑti .N. siuñ tyrãnirãtes plus.
uixisse in egestate ꝙͣ alios u̾os re¬
ges. de lectauiẽta ⁊̃ corporea non
tot hũt tyrãni quot ui redes.
nã hre auncos ⁊ diligi a ppło est
maxiẽ deleccabile nõ ꝯfidere de
aliquo ⁊ c̾de se eẽ odiosum młti
tisdim est maxĩe tristabile pͥua¬
tar gͦ tyrãnus maxiã delectatõe
cũ iudeat se ẽẽ populis odiosum¬
¶ uiso tẏrãnidem cauẽdã eẽ qr¬
uala ñ qui pͥncipatus diuitũ ꝯ¬
g̾gant᷑ uiea restat uid̾e eã eẽ.
uiala ꝑu̾si pͥncipatus populi¬
nõ uitẽdit ꝙ̃ libet ꝯfu̾are in.
suo statu s satagit oppͥm̾e no¬
biles ⁊ ĩsignes. hoc ⁊̃ tprãius
fatit qr ut p ex habits ip̃e ꝓ
niribus intitur oppͥme ocesiẽ¬

Expanded text:
gibus plus donatur ex amore quam Experti enim sumus tyrannizantes plus vixisse in egestare, quam alios veros reges. Delectamenta etiam corporea non tot habent tyranni, quot veri reges. Nam habere amicos, et diligi a populo, est maxime delectabile: non confidere de aliquo et credere se odiosum esse multitudini, est maxime tristabile. Privatur ergo tyrannus a maxima delectatione, cum videat se esse populis odiosum. Viso tyrannidem cavendam esse, quia iniqui principatus divitum congregantur in ea: restat videre mala perversi principatus populinon intendit quodlibet servare in suo statu, sed satagit opprimere nobiles. et insignes. Hoc etiam tyrannus facit, quia ut patet ex habitis ipse pro viribus nititur opprime
Abbreviated transcription (Latin):
cia .ii. urbauitates su̾at. qr cũ
a iusticia recedit᷑ p̾ꝑatur ua
ut coꝵpat᷑ pͥncipatꝰ ille pollimna
gͦ ꝙͣto de se magis a iusticia rece¬
dit rãto ex se h ut faaluis cor¬
rũpatur. reges gͦ ⁊̃ pͥncpes si
uolũt suũ durare dñiũ sĩane
cau̾e debẽt ne a iusticia demãtes ĩ

Expanded text:
im urbanitatis . quare cum a iustitia receditur, praeparatur via ut corrumpatur principatus ille. Politia ergo quanto de se magis a iustitia recedit, tanto ex se habet ut facilius corrumpatur. reges ergo et principes si volunt suum durare dominium, summe cavere debent ne a iustitia deviantes in
Abbreviated transcription (Latin):
solliciatur cͣcͣ custodiã cot̾po¬
ris eo ꝙ nideat se płimos offẽ¬
disse. legitur .n. de quodã ty¬
iãno ꝙ cũ a fr̃e suo cotidie in
⁊ qr̾ ñquã hplarẽ uultũ ostẽ¬
d̾et tyrãuus ille uolens redde
cãm q̃siti eũ exspoliari fecit
⁊ ligari. ⁊ suꝑ caput accutis¬
simũ gladiũ pẽdentẽ temns¬
simo filo apponi fecit etͣ ip̃m
quidem hoĩes cũ tallistis saga¬
tis appoĩtis stare faciebut et
aĩ frat̾ eiꝰ tuore horribili ĩ¬
uad̾etur tnuens ab acuto gla¬
dio uulu̾ari ⁊a balistis ꝑ fodi
ait tẏrãnꝰ gaude fr̃ plarem ostẽ¬
de uultũ. Rade illo ꝑ ꝙ nõ pos
s pp̃ mimẽcia ꝑicula ĩquit ty¬
rãnus ꝙ uet ip̃e gaudere po¬
t̾at eo ꝙ ĩ maiori ꝑiculo exi¬
de gͦ cau̾e expedit regi ne
ꝯu̾tatur ĩ tyrãnũ. nã tyrãn

Expanded text:
ca custodiam corporis, eo quod videat se plurimos offendisse. Legitur enim de quodam tyranno, qui cum a fratre suo cotidie incet quare nunquam hylarem vultum ostenderet. Tyrannus ille volens reddere causam quaesiti, eum expoliari fecit, et ligari: et supra caput eius acuitissimum gladium pendentem tenuissimo filo apponi fecit: circa ipsum quosdam homines cum ballistis, sagittis appositis, stare faciebat. Et cum frater eius timore horribili invaderetur, timens ab acuto gladio vulnerari, et a ballistis perfodi, ait Tyrannus, Gaude frater, hylarem ostende vultum. Respondente illo quod non pos imminentia pericula: inquit Tyrannus quod nec ipse gaudere poterat, eo quod in maiori periculo exide ergo cavere expedit regi ne convertatur in tyrannum. nam tyranni
Abbreviated transcription (Latin):
iuende sũt passiones irascibi¬
les. diff̾unt ã hee passiones
ab illis qr passiones ꝯcupiscibi¬
les respioũt bonũ uł malũ
ab ͭ ͤ sup̃tũ. s passiones trasci¬
bił respiciũt bonũ uł malum

Expanded text:
sumendae sunt passiones irascibiles. Differunt autem hae passiones ab illis, quia passiones concupiscibiles respiciunt bonum et malum absolute sumptum: sed passiones irascibiles resp
Abbreviated transcription (Latin):
siones ꝓpͥeeẽ nõ hñt insi ĩ appe¬
titu sensitino. apetitꝰ .n. ĩtelle¬
ctmus qr nõ ẽ lͥitus in corpore si¬
uenõ ÷ uͥtus affexa organo ab
õis passio ut hic de passione lo qͥ¬
mur ĩ appetitu sensitino. setisi¬
tinus & appecitus ut supta dif¬
fusius diximꝰ duidit᷑ ĩ itascibi

Expanded text:
in appetitu sensitivo. Appetitus enim intellectivus quia non est virtus in corpore, sive non est virtus affixa organo, ab omnis passio ut hic de passione loquimur in appetitu sensitivo. Sensitivus autem appetitus ut supra diffusius diximus dividitur i
Abbreviated transcription (Latin):
u̾iii quot sũt huiꝰ passiones.
⁊ q̃ illaꝵ sũt magis pͥncipales
bales. io de hus pͦ tractabimus
accipiendo ã num passionum
dic̾e possumus ꝙ sũt .xii. passio¬
nes uideħ. uidel. amor. odium
desid̾iũ. ab hoĩatõ. delectatõ. tͥ¬

Expanded text:
passiones, et quae illarum sunt magis principales, biles: ideo de his primo tractabimus. Accipiendo autem numerum passionum,dicere possumus quod sunt duodecim passiones. videlicet, amor, odium, desiderium, abominatio, delectat
Abbreviated transcription (Latin):
dcam̃ ⁊ sic ⁊̃ ira uł a tali uin¬
dcã deficiins ⁊ sic ẽ mãsue¬
tudo. cũ. gͦ nõ possuit płib
modis uariari ur̃i motus et
erũt passiones sex ꝑtinẽtes
ad Ꝯcupisabilẽ ⁊ ser ad nasci

Expanded text:
ira: vel a tali vindicta deficimus, et sic est mansuetudo. Cum ergo non possint pluribus modis variari nostri motus et erunt passiones. sex pertinentes ad concupiscibilem, et sex ad irasci
Abbreviated transcription (Latin):
lentibus. cuui .ii. homines dis¬
ꝑsi morabautur pot̾at quis ĩ¬
surg̾e per tyramudem et
per moleucian et domma¬
ri eis et ut facilius eis do¬
ninaretur potent eos in¬
olenter ꝯgregate ĩ uinuy ⁊
ꝯstituere inde cintatẽ sic ⁊̃ et reg¬
nũ per molenciã ⁊ ꝑ tyrãtudem
ꝯstitui poss. ut si quis dñans ali¬
leni potẽtiam oppͥmat cuntates
alias ⁊ faciat se regẽ ꝯstui super
illas ¶Uiso diu̾sos eẽ modos ge¬
u̾ atõnis cuutatis ⁊ regni. restat
uid̾e ĩ quot ꝑtes o hũc t̾cium
lihtũ dimid̾e ĩ qͦ de huiꝰ regimĩe
tractaturi sumꝰ. p .i. ex dcis na¬
turalem gen̾atõm cinitatis ⁊ reg¬
in rdinari ad bene uiu̾e ⁊ ad
pacifice uiu̾e. ⁊ ad resistẽd̾ uo¬
lentib t᷑bare pacẽ ⁊ ĩpugna¬
re quies. ostendend̾ ÷ gͦ qualit̾
possit bene regi ciuitas siue reg

Expanded text:
s. Cum enim homines dispersi morabantur, poterat quis insurgere per tyrannidem et per violentiam, et dominari eis: et ut facilius eis dominaretur, poterat eos violenter congregare in unum, et constituere inde civitatem. Sic etiam et regnum per violentiam et per tyrannidem constitui posset, ut si quis dominans alilem potentiam opprimat civitates alias, et faciat se regem constitui super illas. Viso diversos esse modos generationis civitatis et regni, restat videre in quot librum dividere, in quo de huiusmodi regimine tractaturi sumus. Patet enim ex dictis naturalem generationem civitatis et regni ordinari ad bene vivere, et ad pacifice vivere, et ad resistendum volentibus turbare pacem, et impugnare cives. Ostendendum est ergo qualiter possit
Abbreviated transcription (Latin):
gat eõ ab exͣneis inpugnari pp̃
fa ciliorẽ tefensionem ⁊ tuitõm
utile fiit ex pluribus ꝯuunu¬
tatibus politicas ꝯstituere unõ¬
si sunt modi gu̾ouis ciuitatis

Expanded text:
gat eam ab extraneis impugnari, propter faciliorem defensionem et tuitionem utile fuit ex pluribus communitatibus politicis constituere commdiversi sunt modi generationis civitatis
Abbreviated transcription (Latin):
circa finẽ elenchoꝵ̾ nullus sibi
sufficit ĩ iiueniendo artẽ ali¬
quã s m̾ ad hoc iiuari ꝑ auxili¬
iu p̾cedenciũ tradencium noti¬
ciam aliquã de arte illa i̾o o pp̃
tatis ⁊ regu recitare qͥd sense¬

Expanded text:
circa finem Elenchorum, nullus sibi sufficit in inveniendo artem aliquam, sed oportet ad hoc iuvari per auxilium praecedentium tradentium notitiam aliquam de arte illa: ideo oportitatis et regni citare quid sense
Abbreviated transcription (Latin):
iidustriã facilit̾ hãe possit.
ex̾cetur ars fabͥlis ĩdiget iu¬
to alio in quo eccet᷑ ars tegto¬
ria eo qd̾ homines ad sufficienci¬
ani uite indigeaut tã operibus
fabroꝵ quãtextoꝵ. sic qr ꝯͭ cun
tates aliquas habũdare ĩ unco
qr sic̃ ntile ẽ uite huãue ĩ ead̾
ciuitate ꝯg̾gari diu̾sos uicos.
ut facilius habeantur que re¬
quirũt᷑ ad intã. sic utile est
cuutates plures ꝯgregari sb̃
uno pͥncipatu aut so̾ uno reg¬
uo ut facilus ⁊ melius sibi in¬
indigemꝰ inuita. nõ sic̃ diu̾sa

Expanded text:
ustriam faciliter habere possit exercetur ars fabrilis, indiget vico alio, in quo exercetur ars textoria, eo quod homines ad sufficientiam vitae indigeant tam operibus fabrorum quam textorum: sic quia conbundare in vino,Quare sicut utile est vitae humanae in eadem civitate congregari diversos vicos, ut facilius habeantur quae requiruntur ad vitam: sic utile est civitates plures congregari sub uno principatu aut sub uno regno, ut facilius et melius sibi inindigemus in vita. Nam sic
Abbreviated transcription (Latin):
oĩm ẽẽ oꝑatmos. s ut possit
lib̾iuis intend̾e expeditõm
pauca t̾ebent alia nuõra.
negocia alus ꝯtuitt̾e q̃ sũt
iuulta. ¶quarto decet eẽ
regisla alioy q̃ obligari et
falsificari nõ debet  dec
⁊eos eẽ mainfestos oditores
⁊ amatores ut iuaiuf este odi¬
ant incia ꝓsequãtur malos
et nõ ꝑunitãt maleficos ui¬
uere ⁊ aꝑte diligant bonos
⁊ honor ẽt eos qr hoc mͦ maxi¬
me iuducet totũ populum
sibi ꝯnuissũ ut sit ustus et
uͥtuosus ¶qĩto decet reges
⁊ pͥncipes nõ curare ut lau¬
dentur ab hoĩb. nã pdĩti in
dignitatib młtos hñt adu¬
latores ⁊ loꝙ̃tes eis platẽ¬
⁊a. si ã̾ talib adulatoribus
credant ꝯtĩgit eos nõ ag̾e

Expanded text:
ativos; sed ut possit liberius intendere expeditioni pauca, debet alia minora negocia aliis committere, quae sunt multa. Quarto decet esse regula aliorum, quae obliquari, et falsificari non debet. Decet etiam eos esse manifestos oditores, et amatores, ut manifeste odiant vitia, persequantur malos, et non permittant maleficos vivere; et aperte diligant bonos, et honorent eos: quia hoc modo maxime inducent totum populum sibi commissum, ut sit iustus, et virtuosus. Quinto decet reges, et principes non curare, ut laudentur ab hominibus. Nam positi in dignitatibus multos habent adulatores, et loquentes eis placentia. Si autem talibus adulatoribus credant, contingit eos non age
Abbreviated transcription (Latin):
etħ. ẽ quidã ornatus oñn
uirtirtũ. nã sic̃ magnifitẽ¬
cia ẽ quidã ornatus lib̾ali¬
tatis qr magnificus oꝑa li¬
beralitatis facit excellẽtõri
iodo. sic magnaunuutas ÷
quidã oruatus oĩm uͥtutum
nã oꝑa oĩm uͥtutũ fũt ho¬
nore digna. qr magnani¬

Expanded text:
est quidam ornatus omnium virtutum. Nam sicut magnificentia est quidam ornatus liberalitatis, qua magnificus opera liberalitatis facit excellentiori modo: sic magnanimitas est quidam ornatus omnium virtutum. Nam opera omnium virtutum sunt honore digna. Quare magnani
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ÷̃ actus prudẽcie nec fa¬
d̾e ĩiusta ꝙͣ ꝑtinet ad ĩni¬
sticiã oꝑatur gͦ magnaui¬
faciet excellent᷑. nã cũ ho¬
nor ĩt̾ ext̾iora bona sit bo
excellentõri mͦ facit ea qm
si ag̾et talia oꝑa qr dese¬
ctaretur ĩ illis. recte gͦ ma¬
gnaninutas dicitur cẽs ua

Expanded text:
 actus prudentiae. nec facere iniusta, quood pertinet ad iniustitiam. Operatur ergo magnanifaciet excellenter. Nam cum honor inter exteriora bona sit bonexcellentiori modo facit ea, quam si ageret talia opera, quia delectaretur in illis. Recte ergo magnanimitas dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
re de laude hom̃n quãto ptu¬
res hñt adulatores qͥ coslau¬
¶ Sexto qr reges ⁊ pͥncipes de¬
bent sibi eẽ sufficientes in
o̾iorib bonis ut declarabi¬
tur ĩ .iiͦ. libro ubi aget᷑ de
regnuie regni. nõ cecet
eos eẽ plãgitiuos uł dep̾ca¬
tiuos ꝑ eeiorib bonis. oẽs

Expanded text:
hominum, quanto plures habent adulatores, qui eos lau. Sexto quia reges, et principes debent sibi esse sufficientes in exterioribus bonis,ut declarabitur in tertio libro, ubi agetur de regimine Regni, non decet eos esse plangitivos, vel deprecativos
Abbreviated transcription (Latin):
pes decet ẽẽ maguificos et
lik̾ales. sit decꝰ eos eẽ mag¬
nauios ⁊ honoris amati¬
uos. reges .i. ⁊ pͥncipes dec
honores dilig̾e modo quo di¬

Expanded text:
pes esse magnificos, et liberales: sic decet eos esse magnanimos, et honoris amativos. reges enim et principes decet honores diligere modo quo di
Abbreviated transcription (Latin):
magna ut cc᷑ ea ex quibus
ꝯsurg̾e possũt magni ho¬
nores. talia ã nõ młtociẽs
occurrũt iõ decet magna¬
quarto decẽt magnaui¬
⁊ sit mauifestus oditor et
amator ⁊ magis curare de
u̾itate ꝙͣ de opiõne ut uult
t̾cat ad magnauinũ ut nõ
sit ei cure ꝙ landetur nec

Expanded text:
magna, ut circa ea, ex quibus consurgere possunt magni honores; talia autem non multotiens occurrunt, ideo decet magnaQuarto decet magnaniet sit manifestus oditor, et amator, et magis curare de veritate, quam de opinione, ut vult ctat ad magnanimum, ut non sit ei curae
Abbreviated transcription (Latin):
¶sõ decet reges ⁊ pͥncipes eẽ
płiũ retributiuos qr quãto
sũt ĩ altõri gradu ꝙͣ alii ⁊ ꝙͣ¬
to plus afflirũt diuicus quã
alii tãto ĩ oꝑib uͥtutũ ⁊ in
retributõuib debent alios
suꝑare. ¶ t̾cio decet eos eẽ¬
paucoꝵ oꝑatinos nogocia .ii.

Expanded text:
o decet reges, et principes esse plurimum retributivos: quia quanto sunt in altiori gradu quam alii, et quanto plus affluunt divitiis quam alii: tanto in operibus virtutum, et in retributionibus debent alios superare. Tertio decet eos paucorum operativos. negocia enim
Abbreviated transcription (Latin):
eth. Iuctepitunis .n. aliquos
dicentes eos nõ curare de
honore suo ⁊ rursus qr intu¬
ꝑamiis auibitõsos laudais
nõ curãtes de honore suo.
curare gͥ de ꝓpͥo honore uno
mͦ ẽ laudabile ⁊ alio intuꝑa¬
bile. nã uõ curare de honõre
qr nõ uult fac̾e oꝑa honore
digna. uitu ꝑabile est nobis
gͥ debet eẽ cure de honore.
na. oꝑa a̾ honore digna du¬
pliciter ꝯsid̾ari possũt uł
ut sũt ꝓpoxtõnata nobis uł
ut dign̾a magno honore sic̃
.ii. c̾ca sũptꝰ sũt due uͥtutes
uidelicet lib̾alitas q̃ respi¬
cit sup̃tus ut fũt medio¬
rcres ⁊ ut sũt ꝓportõuati no¬

Expanded text:
. Increpamus enim aliquos, dicentes eos non curare de honore suo, et rursus quia vituperamus ambitiosos laudamus non curantes de honore suo. Curare igitur de proprio honore, uno modo est laudabile, et alio vituperabile. Nam non curare de honore, quia non vult agere opera honore digna, vituperabile est. Nobis igitur debet esse curae de honore, na. Opera autem honore digna dupliciter considerari possunt. Vel ut sunt proportionata nobis. Vel ut sunt digna magno honore. Sicut enim circa sumptus sunt duae virtutes. videlicet, liberalitas, quae respicit dumptus, ut sunt mediocres
Abbreviated transcription (Latin):
bouoꝵ qui .n. ꝯquerit᷑ de ex¬
t̾iorib borus uł alios depre¬
catur sit ea adquirat quo¬
dãmͦ pusillanimꝰ ẽ qr niiis
app̾ciatur es iora bona dicẽ¬
te seneta ꝙ nichil caruis caui

Expanded text:
um. Qui enim conqueritur de exterioribus bonis, vel alios deprecatur, ut ea acquirat, quodammodo pusillanimus est: quia nimis appretiatur exteriora bona, dicente Seneca, quod nihil carius emi
Abbreviated transcription (Latin):
pͦ poł. nult uenatiuã ⁊ piscatiuã
talia cape ⁊ ordiuare ea ĩ usum
ꝓpͥũ E furatiua aut̃ nita per
se loꝙ̃do ⁊ illicita qr hoĩm ad ho¬
mines ⁊ se nõ ÷ iustũ bellũ. si
.ni. hoĩes aliqui ꝯͣ aliquos iꝰte bel
iͦ forefaciũt uł forẽfet̾ũt in
ip̃os ¶ Delinquit gͦ hõ offenden
redinidat ĩ offensam hoĩs ut
bestias s ⁊̃ hoĩs ad barbaros
sit iustũ bellũ. hoĩes .n. barba¬
ri ⁊ si luestres qr ab usurõis defi¬
ciũt filit̾ debent õe sb̾iecti hõi

Expanded text:
. vult venativam et piscativam talia facere, et ordinare ea in usum proprium. Furtiva autem vita per se loquendo est illicita, quia hominum ad homines per se non est iustum bellum. Si enim homines aliqui contra alios imodo fore faciunt vel forefecerunt in ipsos. Delinquit ergo homo offendendredundat in offensam hominis, bestias, sed etiam hominis ad barbaros sit iustum bellum: homines enim barbari sylvestres, quia ab usu rationis deficiunt, naturaliter debent esse subiecti
Abbreviated transcription (Latin):
cienda ꝑ se loꝙ̃do iuta furatiua
uł p̾datiua debet illicita iudica¬
ri. debet .n. quis de ꝓpͥo uiu̾e nõ
de usur patõne alieni qr gͦ dec
ip̃os cuies ⁊ młto magis reges
⁊ pͥncipes iuu̾e uita iͥtuosa. si
uolũt domꝰ ꝓpͥas debite gub̾na

Expanded text:
cienda, per se loquendo, vita furativa vel praedativa debet illicita iudicari debet enim quis de proprio vivere, non de usurpatione alieni. Quia igitur decet ipsos cives, et nullo magis reges, et principes vivere vita virtuosa; si volunt domus proprias debi
Abbreviated transcription (Latin):
S
gen̾a reducũtut quaꝵ u
na ẽ ꝯmutatõ tex ad res ut fru¬
mẽti adunũ uł ad ordeũ uł ad
alia supplẽcia indigenciã corpo¬
ralem alia ÷̃ ꝯmutatõ reꝵ ad
ut ꝯ deuarũ argẽtiei ꝯniutau¬

Expanded text:
s genera reducuntur. Quarum una est commutatio rerum ad res. ut frumenti ad vinum, vel ad ordeum, vel ad alia supplentia indigentia corporalem. Alia est commutatio rerum ad ut cum denar
Abbreviated transcription (Latin):
etħ. ꝙ hectorẽ fecit audatem. di¬
cebat .n.⁊ hecto si es pugna fugi¬
au polumdas mͥ redargutões po¬
uet. sic ⁊̃ ⁊ dẏomedes hoc moto
effectꝰ fuit strenu̾s. qr dicebat si
in bello terga n̾tã hector cũ ꝯtio¬
uabitur in troianis dic ad me
denictꝰ est dyomedes. qr cũ uelle
houorari ⁊ erubescͥe de aliquo t᷑¬

Expanded text:
 Hectorem fecit audacem. Dicebat enim Hector, Si ex pugna fugiam, Polydamas mihi redargutiones ponet. Sic etiam et Diomedes hoc modo effectus fuit strenuus. quia dicebat, Si in bello terga vertam, Hector cum concionabitur inter Troianos,dicet, A me devictus est Diomedes. Quare cum velle honorari
Abbreviated transcription (Latin):
liores eẽ pugnãtes. uidentur
.ii. ħ duo maxĩa eẽ ad optinẽdã
uictoriã. idel erubescencia fu¬
giendi ⁊ sagacitas bellandi.
¶ot gͦ scarur quid sit de q̃sito.
bellatores potest .n. eẽ pugna
pedestris ⁊ eq̃stris in pedestri
itaq c̾taune magis eligẽdi st̃
rurales ꝙͣ nobiles eo ꝙ ibi ma¬
dĩe ualet assuefactõ ad porta¬
Iu eq̃stri uͦ magis eligẽdi sunt
nobiles eo ꝙ equoꝵ fortitudo su
pplet defectũ ꝙ paciũt᷑ uobiles
n nõ posse tautos sustin̾e labo¬
res ꝙͣtos ꝯsueu̾ũt sustin̾e ru¬
ralẽs. In huiꝰ .n. pugna unuũ
uallet bellandi sagatitas socia¬
tu erubescencie fugiendi. sciẽ¬
dũ tñ ꝙ ut nobiles ex oĩ ꝑde ef¬
ficiautur strenu bellatores as¬
suefaciendi sunt ad poxtãd̾ ar¬
moꝵ põd̾a ⁊ ad sustinend̾ labo¬
broꝵ corporis ut requirit oꝑa¬

Expanded text:
 pugnantes. Videntur enim haec duo maxima esse ad obtinendam victoriam. videlicet erubescentia fugiendi, et sagacitas bellandi. Ut ergo sciatur quid sit de quaesitolatores. Potest enim ese pugna pedestris, et equestris. In pedestri itaque certamine magis eligendi sunt rurales, quam nobiles: eo quod illis maxime valet assuefactio ad portaIn equestri vero magis eligendi sunt ipsi nobiles: eo quod pplet defectum, quem patiuntur nobiles in non posse tantos sustinere labores, quantos consueverunt sustinere rurales. In huiusmodi enim pugna nimium valet bellandi sagacitas sociata erubescentiae fugiendi, Sciendum tamen quod ut nobiles ex omni parte efficiantur strenui bellatores, assuefaciendi sunt ad portandum armorum pondera, et ad sustinendum labombro
Abbreviated transcription (Latin):
rustiti assueti ad inagnitudiuẽ
põderũ. nõ .u. ĩ bellis gͣnabit
eos armoꝵ sarcina qui assidue
tempore pacis assueti sũt ad ia¬
iora pond̾a nec ⁊̃ eos fatigabit
cur. sus uł ductõ brachioꝵ uł ali¬
oꝵ inembroꝵ motus qui ad hos¬
⁊ ad maiores labores sunt ꝯti¬
nue assueti. Rursus eos nõ affli¬
get parcitus quib potus aque.
satifaciebat iu siti ⁊ gͦssus ꝑaius
sufficiebat ad esum ¶Aupluis
rurales uou affligãtur ex inꝯ¬
moditate iacendi uł staridi qui¬
solis ardorẽ nõ timent uiubras
nõ curãt balueoꝵ solacia nesciuĩt
In solida t̾ra iacentes suauiꝰ dor¬
uuũt ꝙͣ urbaui ⁊ nobiles requi¬
escãt᷑ in fultris. hos ⁊̃ ꝓbabile
est nõ młtũ tri̾ne morcem. nam

Expanded text:
im rustici assueti ad magnitudinem ponderum non enim in bellis gravabit eos armorum sarcina, qui assidue tempore pacis assueti sunt ad maiora pondera. Nec etiam eos fatigabit cursus vel ductio brachiorum, vel aliorum membrorum motus, qui ad hoset ad maiores sunt continue assueti. Rursus, eos non affliget parcitas victus, quibus potus aquae satisfaciebat in siti, et grossus panis sufficiebat ad esum. Amplius, rurales non affliguntur ex incommoditate iacendi vel standi, quimsolis ardorem non timent, umbras non curant, balneorum solatia nesciunt, in solida terra iacentes suavius dormiunt, quam urbani et nobiles requiescant in fulcris. Hos etiam probabile est non multum timere mortem. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ qͥrere qui suit iuelo¬
res bellautes. au urbani ⁊ uobi¬
les uł rurales. iudet᷑ a̾ si ꝯsid̾en¬
tur p̾dcã rurales meliores eẽ.
bitari aptõrem aruus ẽẽ rusti¬

Expanded text:
rere, qui sunt meliores bellantes, an urbani an nobiles, an rurales. Videtur autem si considerentur praedicta, rurales meliores esse.bitari aptiorem armis esse rusti
Abbreviated transcription (Latin):
rales. nã sic̃ qr fortitudo płꝰ
oppoiutur tuuori quã auda¬
cie faciunis nos ipõs fortes
decliuãto ad audaciã. ita ꝓ po¬
cius plus audeaunis quã u̾ꝰ
sic qr lib̾alitas magis oppoͥnt᷑
auaricie quã ꝑdigalitati de¬
chiuãd̾ ÷ uagis ad ꝓdigalita¬
tẽ quã ad auariciauͦ ⁊ iuagis
debenius siꝑhabũdare ĩ dãco

Expanded text:
rales. Nam sicut quia fortitudo plus opponitur timori quam audaciae, facimus nosipsos fortes, delcinando ad audaciam; ita quod potius plus audeamus, quam minus. Sic quia liberalitas magis opponitur avaritiae quam prodigalitati, declinandum est magis ad prodigalitatem quam ad avaritiam, et magis debemus superabundare in dando
Abbreviated transcription (Latin):
ti. usur pãs .n. boua utilia ⁊
res de u̾ntͥcio expoliatores.
mortuoꝵ ⁊ aleatores dͭ eẽ
turpia lucra. ⁊ oẽs tales ap¬
pellat illibales. aleator .i. ⁊
oĩs ilusor tagilloꝵ illibalis
ẽ. lucratinr .ii. ab auicis quib¬

Expanded text:
ti. Usurpans enim bona utilia, et es de meretricio, expoliatores mortuorum, et aleatores, dicit esse turpia lucra: et omnes tales appellat illiberales. Aleator enim et omnis lusor taxillorum illiberalis est: lucratur enim ab amicis, quib
Abbreviated transcription (Latin):
miẽsirari possũt uł sũt ho¬
nesta ict honores. pͦ gͦ dice¬
nius de uͥtutib respiciẽtib
boua utilia ⁊ postea de res¬
picientib bona honesta. ĩci¬
pͥit .ii. nrã coguitõ a sensu
cũ g ͦ bona utilia sensibiliora
suit ꝙͣ honesta pͥus det̾uimã¬
d̾ ẽ de uͥtutib respicientibus
bona utilia ccͣ ã bona utilia
ut det̾imuari h .iini᷑. eth. est
duplex uͥtus liberalitas ⁊ ma¬
gnificẽtia. hee .ii. due uͥtutes
res piciuĩt fup̃tꝰ ⁊ peccunam
s nõ eodem mͦ. nã lib̾alitasq̃
alio inͦ largitas nũcipat᷑ dicit᷑
resꝓit̾e sup̃tꝰ mediocres. ma¬
gnificẽcia u̾o dicitur respi¬
t̾e magnos suptus ꝙ quõ sit
intelligẽd̾ ĩ ꝓsequẽto pctebit
si gͥ ĩ faciendo sup̃tus ꝯtingͭ¬

Expanded text:
rari possunt: vel sunt honesta, ut honores. Primo ergo dicemus de virtutibus respicientibus bona utilia: et postea de respicientibus bona honesta. Incipit enim nostra cognitio a sensu. cum ergo bona utilia sensibiliora sint honestis, prius determinandum est de virtutibis respicientibus bona utilia. Circa autem bona utilia ut determinari habet 4. Ethic. est duplex virtus. liberalitas, et magnificentia. Hae autem duae virtutes respiciunt sumptus, et pecuniam: sed non eodem modo: nam liberalitas quae alio modo largitas nuncupatur dicitur respcere sumptus mediocres: magnificentia vero dicitur respicere magnos sumptus. quod quomodo sit intelligendum, in prosequendo patebit. Si igitur in faciendo sumptus con
Abbreviated transcription (Latin):
debet. spettat .ii. ad lib̾alen
tũ ut possit debitos sup̃tus
ditus alieuos hr̃e debitã curã
te ꝓpͥis ⁊ ex eis debitos sup̃tꝰ
fãt̾e sũt illa tͥa cͥca q̃ iuͣ eẽ

Expanded text:
debet. Spectat autem ad liberalem tamen ut possit debitos sumptus ditus alienos, habere debitam curam de propriis, et ex eis debitos sumptus facere: sunt illa tria circa quae
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ p qr cũ lib̾ales maxie a¬
uiẽtur ccͣ illud maxĩe ꝯsistit
libalitas ꝙ quis agendo maxĩe
aiuatur uõ ã maxĩe amiatur
quis si alieria bona nõ sb̾ripi¬
at uł si ꝓpͥos redditus custo¬
diat . s maxĩe diligit᷑ si ex
ꝓpͥis redditib debitos sup̃tus¬

Expanded text:
ia cum liberales maxime amentur, circa illud maxime consistit liberalitas, quod quis agendo maxime amatur. Non autem maxime amatur aliquis, si aliena bona non surripiat, vel si proprios redditus custodiat. Sed maxime diligitur si ex propriis redditib
Abbreviated transcription (Latin):
recte ⁊ ĩmediate uni᷑ ordĩa¬
ri ad ꝯsernatõni nrãu ut de¬
lectabilia gustus ordinãtur
ad ꝯseruatõmꝰ ĩd̾idui s delec¬
tabilia tact᷑ ut mat̾uomia or¬
dinãtur ad ꝯseruatõm spẽi

Expanded text:
recte et immediate videntur ordinari ad conservationem nostram: ut delectabilia gustus ordinantur ad conservationem individui: sed delectabilia tactus, ut matrimonia, ordinantur ad conservationem speci
Abbreviated transcription (Latin):
ta malũ aliqd̾ paciãtͦ fugiũt
¶Sexta fortitudo d ͦᷤ eẽ besti¬
alis ut cũ aliquis ignorõs for¬
titudmẽ adu̾saru bellat ut pu¬
ta si habitãtes in seꝑtẽtͥone
sũt fortes ⁊̃ audates ĩu̾ndie
u̾o sũt debiles ⁊ dnidi. agg̾¬
dientes pugnã cũ septẽtrioni

Expanded text:
ta malum aliquod patiantur, fugiunt. Sexta fortitudo dicitur esse bestialis, ut cum aliquis ignorans fortitudinem adversarii, bellatur. utputa si habitantes in septentrione sunt fortes, et audaces, in meridiano vero sunt debiles, et timidi, aggredientes pugnam
Abbreviated transcription (Latin):
fortitudo qr młta talia ex¬
occurrũt nobis delectabilia
a quib ab stinẽdo disponimiͦ
ut scimus temꝑati. nõ a̾ sic
÷ de fortitudine. nã nõ q̃l a
gressio belloꝵ facit nos for¬
tes msi bella illa sint iusta
ninus nõ occurret ei unũ
iustũ bellũ . nõ .n. sic possu¬
nuis assueri ad oꝑa fortitu

Expanded text:
fortitudo: quia multa talia exoccurrunt nobis delectabilia, a quibus abstinendo disponimur, ut simus temperati. Non autem sic est de fortitudine: nam non quaelibet aggressio bellorum facit nos fortes, nisi bella ista sint iusta. minis, non occurrit ei unum iustum bellum. Non ergo sit possumus ass
Abbreviated transcription (Latin):
capitulo de fortitu
litaris. quarta furiosa. qͥuta
ꝯfuetudinalis. sexta besti alis
norẽ adipisci agg̾dit ᷑ aliqd̾
t̾ribile. Uñ ait pħs ꝙ sꝰ hãc¬

Expanded text:
Fortitudlitaris. Quarta, furiosa. Quinta, consuetudinalis. Sexta, bestialis. Et norem adipisci, aggreditur aliquod terribile. unde ait Philosoph
Abbreviated transcription (Latin):
rauit ut gutur eiꝰ lõguis g
is fi̾et. nõ .n. orauit ut lĩgua
eiꝰ eẽt lacior lingaua bouit.
ut magis delectaretur ꝑ gu¬
stũ s ut gutur eiꝰ ẽẽt lõguis
guture gruis ut comedẽto
⁊ bibẽco diuciꝰ delectaret᷑ ꝑ
tactũ. ut gͥ p ex ħ̾itis tẽꝑan¬
cia pͥncipalit̾ ẽ ccͣ tactũ. ex ꝯ

Expanded text:
ravit, ut guttur eius longius quam gruis fieret. Non enim oravit, ut lingua eius esse latior lingua bovis, ut magis delectaretur per gustum, sed ut guttur eius esset longius gutture gruis, ut comedendo, et bibendo diutius delectaretur per tactum. Ut ergo patet ex habitis, Temperantia principaliter est circa tact
Abbreviated transcription (Latin):
tes delectatõnes nutͥmẽta¬
les ut sobͥetas ⁊ abstinẽcia
⁊ due refrenãtes delecta¬
tõnes ueu̾eas ut castitas ⁊̃
honestas sine pudicicia.¬
¶ quarto u̾o declaratũ fuit
qũo possum᷑ nos ipõs fac̾e tẽ¬

Expanded text:
tes delectationes nutrimentales, ut sobrietas, et abstinentia. et duae refraenantes delectationes venereas, ut castitas, et honestas sive pudicitia. Quarto vero declaratum fuit, quomodo possumus nosipos facere te
Abbreviated transcription (Latin):
o nos tẽꝑari a potu ⁊ cibo¬
⁊ tẽꝑando nos a potu sumꝰ
sobru fic̃ qui excedũt ĩ po¬
tãdo sũt ebru. tẽꝑãdo u̾o.
nos acibo sumꝰ abstinẽtes.
abstinẽcia gͦ ⁊ sobͥetas des¬
uũt in repͥmẽdo delecta¬
rõues nutrimẽtales. s ca

Expanded text:
 nos temperari a potu, et cibo. Temperando nos a potu, sumus sobrii: sicut qui excedunt in potando, sunt ebrii. Temperando vero nos a cibo, sumus abstinentes. Abstinentia ergo, et sobrietas deserviunt in reprimendo delectationes nutrimentales. Sed ca
Abbreviated transcription (Latin):
les q̃ fũit ꝑgustũ Imuo ĩ ip̃is
delectatõnib nutͥuiẽtalibus
magis delectami᷑ in tactu quã
ĩgustu. comedẽto .n. ⁊ bibẽ¬
do ut unusquisq ĩ se ip̃õ exꝑt¬
tur delectaunur ĩ lingua ubi
regnat gustus ⁊ ĩguture uͥ
nõ ẽ gustus s gactus ⁊ ut ma¬
nifeste exꝑnuͣ magis delecta¬
uiur cũ cid aut potus atrĩgit
credendũ ÷ .ii. ĩ talib iudicio
gulosoꝵ. recitat ã pħs .iii. e¬

Expanded text:
les quae fiunt per gustum. immo in ipsis delectationibus nutrimentalibus magis delectamur in tactu, quam in gustu. Comedendo et bibendo ut unusquisque in seipso experitur delectamur in lingua ubi regnat gustus, et in gutture ubi non est gustus, sed tactus. et ut manifeste experimur magis delectamur, cum cibus aut potus attingit Credendum est enim in talibus iudicio gulosorum. Recitat autem Phi
Abbreviated transcription (Latin):
natura si ĩ oꝑib mat moma¬
lib ueheniẽtões delectatõnes
posuit quã ĩ oꝑib nutͥuĩẽti.
uł forte hoc i̾o fecit natura
qr uiiusquisq magis solicitꝰ
ẽ de bono ꝓpͥo quã te bouo altiꝰ¬

Expanded text:
natura: Si in operibus matrimonialibus vehementiores delectationes posuit, quam in operibus nutrimenti. Vel forte hoc ideo natura fecit: quia unusquisque magis solicitus est de bono
Abbreviated transcription (Latin):
cipalior quã usticia ⁊ de iu
iusticia q̃ est pͥncipalior for¬
tridine ⁊ de forcitudine q̃
ẽ pͥncipalior tẽꝑancia. res¬
tat dic̾e de ipã tẽꝑancia q̃
int̾ nͥtutes principales ulti¬
niũ grodũ tenet. sciend̾ gͦ¬

Expanded text:
cipalior quam Iustitia: et Iustitia, quae est principalior Fortitudine: et de Fortitudine, quae est principalior Temperantia. Restat dicere de ipsa Temperantia, quae inter virtutes principales ultimum gradum tenet. Sciend
Abbreviated transcription (Latin):
ĩsenfibilẽ ⁊ ag̾stẽ qui oẽs de¬
lectatõnes corporales fugit
Insensibilitas gͦ ẽ ultra ꝙͣͣ
qui a̾ oẽs fugit insenfi¬
bił ⁊ ag̾stis ẽ. qui gͦ fugit

Expanded text:
insensibilem et agrestem, qui omnes delectationes corporales fugit. Insensibilitas ergo est ultra, quam Qui autem omnes fugit, insensibilis et agrestis est. Qui vero fugit
Abbreviated transcription (Latin):
qr alliciũt nos ad illud ꝙ rõ
uetat uł ut supͣ dicebaturob¬
sistũ ei qr recrahant nos ab
eo ꝙ rõ dictat. Int̾ cet̾a aũt
q̃ possũt nos tetraħe a bono
rõius sũt timores belli ⁊ ꝑr¬
cula mortis ccͣ q̃ ẽ fꝯrtitu¬
nos ad illud ꝙ rõ uetat sũt
uen̾ea ⁊ deleccabilia s gustũ

Expanded text:
et alliciunt nos ad id quod ratio vetat: vel ut supra dicebatur obsistunt ei, quia retrahunt nos ab eo quod ratio dictat. Inter caetera autem, quae possunt nos retrahere a bono rationis, sunt timores belli, et pericula mortis, circa quae est Fortitunos ad id quod ratio vetat, sunt venerea, et delectabi
Abbreviated transcription (Latin):
ma fortrtudo dͦ uirtuosa. ut
cãt qualit̾ populus siuis for¬
tis ÷̃ ⁊ quõ possut ꝯ adu̾sariis
bellare ip̃i tñ debent eẽ for¬
tes fortitudine uͥtnosa ut nõ
exponãt gẽtẽ suã ꝑiculis bel¬
licis nifi hẽant insta bella et
nisi uideant inagnũ bonũ pa¬
t̾e uł regni ꝙ ex tali bello ꝯ¬
sequi possit:
cardinales ultimũ gͣ¬
iusticia pͥncipaliores sũt uͥtu¬
tib moralib qr pͥdencia ÷ in
ĩtellectu iusticia ĩ uolũtate.
¶ Ututes u̾o morales sũt ĩ

Expanded text:
ma Fortitudo dicitur virtuosa. ut cant qualiter populus suus fortis est, et quomodo possunt cum adversariis bellare: ipsi tamen debent esse fortes fortitudine virtuosa, ut non exponant suam gentem periculis bellicis, nisi habeant iusta bella, et nisi videant magnum bonum patriae vel regni, quod ex tali bello consequi possit. cardinales ultimum grIustitia principaliores sunt virtutibus moralibus; quia Prudentia est in intellectu, Iustitia in voluntate. Virtutes vero morales sunt
Abbreviated transcription (Latin):
si ex furore quis puguã agg̾¬
diatur ĩueniẽs resistẽciaui
pugnã nõ sustinet qr qͥ fit
lato furore ĩapit tim̾e ⁊ nõ
sustiuet bellũ s arripit fu¬
gã ¶ Enĩta fortitudo ẽ ꝯfu¬
etudinalis. aliqui .n. qr ĩ płi¬
b bellis fuerũt ĩ quib for¬
te bñ accidit eis ex hac ꝯsue¬
tud ine assimiũt quãdẽ spem
uictorie ⁊ accipiũt ꝙͣdã auda¬
ciã bellandi. tales s  fortes

Expanded text:
am aggrediatur, inveniens resistentiam, pugnam non sustinet; quia qui sit lato furore, incipit timere, et non sustinet bellum, sed arripit fugam. Quinta Fortitudo est consuetudinalis. Aliqui enim. quia in pluribus bellis fuerunt, in quibus forte bene accidit eis, ex hac consuetudine assumunt quandam spem victoriae, et accipiunt, quandam audaciam bellandi. Tales ergo fort
Abbreviated transcription (Latin):
pħs ait. ecthor fortis erat qui
timẽs ĩcrepatõnes polyma¬
dis agg̾diebatur t̾ribilia. di¬
cebat .i. ꝙ si fug̾et polyma¬
das qui erat exꝑte adu̾sa pͫ¬

Expanded text:
s ait Hector fortis erat, qui timens increpationes Polydamantis, aggrediebatur terribilia. Dicebat enim quod si fugeret, Polydamas, qui erat ex parte adversa, p
Abbreviated transcription (Latin):
loquia aĩ baronib regni fu
s cẽs coltocutõnes eł erant
intcebat baronib ⁊ ducibus
quid uelł eos fac̾e. accidit aũt
ꝙ cũ quidã dux ecitus diu
ei fuiss ⁊ fidelit̾. rex ille uol¬
lens ꝯplacere illi duci p̾cepit
le assuetus redus bellicis indẽs
regẽ suũ eẽ totũ uuliebrem

Expanded text:
loquia cum baronibus regni sui; sed omnes collocutiones eius erant mittebat Baronibus et Ducibus, quid vellet eos facere. Accidit autem, quod, cum quidam Dux exercitus diu ei servivisset, et fideliter, rex ille volens complacere illi Duci, praecepit le assuetus rebus bellicis, videns regem suum esse totum mul
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtẽptũ ⁊ ĩdignatus deturpi¬
tudine eiꝰ uoluit eũ ĩuadere
debat se posse fug̾e iauꝰ illiꝰ
ducis clausit se ĩ cono quadã
suꝑseccilib sus se ꝯbussit.
uoluptatib sensibilib ꝯtẽp¬
nũtur ĩmo qr intẽꝑati ĩi¬
riautur alus ĩ ꝑsoms magi¬

Expanded text:
turpitudine eius, voluit eum invadere. edebat se non posse fugere manus illius Ducis, clausit se in quadam domo, supellectilibus suis, se combussit. voluptatibus sensibilibus, contemnuntur. Immo quia intemperati iniuriantur al
Abbreviated transcription (Latin):
ue tẽꝑatũ nõ ex̾cere oꝑa
uen̾ea nꝰ gestus put gͦ ab¬
stinet ab oꝑib uen̾eis dici¬
tur eẽ castus s ꝓut horret
⁊̃ ipõs gestus ĩcit᷑antes ad
uenerea dicitur ẽẽ honest᷑
sũ pudicꝰ ¶Hus iusis de le¬
ui p quõ nos ipõs fac̾e po¬
ssumus tẽꝑatos. nã tẽꝑan¬

Expanded text:
emperatum non exercere opera venerea, neque gestus. Prout ergo abstinet ab operibus venereis, dicitur esse castus. Sed prout horret etiam ipsos gestus incitantes ad venerea, dicitur esse honestus, sive pudicus. His visis de levi patet, quomodo nosipsos facere possumus temperatos. Nam Te
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ statinsse ꝙ si quis troiano¬
rũ siue bello fug̾et talit̾ ap¬
taretur ꝙ nõ eẽt sufficiẽs
fugare caues. Ad hanc for¬
titudinẽ ĩducũt ꝓpłm du¬
ces e̾citus statuẽtes penã
fugientib faciẽto foneas
ue possit ex̾citꝰ fug̾e. s qua¬
dã ucĩtate bellare cogatui
didinem.nã cũ nauigris cũ
toto suo excitu crãffreta
ta agg̾diũtur q̃ itẽtur eẽ
t̾ribilia. nã ut d᷑ uegeciꝰ
ĩ libro de re militari nullꝰ
attẽptare dubitat ꝙ se be¬
ue didicisse ꝯfidit. Uidenꝰ
n. aliquos audiẽtes solũ stͤ¬
pitũ armoꝵ fugiũt nesci¬
entes disc̾uere q̃ sunt ꝑi¬
culosa ĩ bellis ⁊̃ q̃ nõ. nulites
de fua exꝑiencia ⁊ cognos¬
cẽs belloꝵ ꝑicula agg̾diũt᷑
cit bellũ ꝙ excedat eoꝵ exꝑi¬
ta foxtitudo dicit᷑ furiosa. nã
aliqui pp̃ furorẽ ⁊ passionẽ

Expanded text:
rem statuisse, quod si quis Troianorum sine bello fugeret, taliter aptaretur quod non esset sufficiens fugare canes. Ad hanc Fortitudinem inducunt populum Duces exercitus, statuentes poenam fugientibus, faciendo foveas, ne possit exercitus fugere, sed quadam necessitate bellare cogatur.tudinem. Nam, cum navigiis, et cum toto suo exercitu transfretarlta aggrediuntur, quae videntur esse terribilia. Nam ut dicit Vegetius in libri De re militari. Nullus attentare dubitat, quod se bene didicisse confidit. Videmus enim aliquos audientes solum strepitum armorum fugiunt, nescientes discernere quae sunt periculosa in bellis, et quae non. Milites de sua experientia, et cognoscentes bellorum pericula, aggrediuntur cit bellum, quod excedat eorum experito Fortitudo dicitur furiosa. Nam aliqui pr
Abbreviated transcription (Latin):
regnume tẽpore belli ¶Sciẽd̾
gͥ ꝙ sic̃ tẽpore belli defendenda est
Mtitas ꝑ arma sic tẽpore pacis gub¬
nãda est ꝑ leges iustas et ꝑ ꝯsuctudi¬
nes appbatas q̃ uunlegũ optinẽt in

Expanded text:
regimine tempore belli. Sciendum igitur, quod tempore belli defendenda est civitas per arma; sicut tempore pacis gubernanda est per leges iustas, et per consuetudines approbatas, qu
Abbreviated transcription (Latin):
nã ad hoc ꝙ per leges recta gubuatã
habratur quãtũ ad p̾sens spectat.iiiͦi
reqͥrũt᷑. primo ut leges ꝓ sapĩam
suit recte iudicata. quarto et ulti¬
no ut pp̃pacificũ statũ ppłi q̃ tradũ¬
tar ni legib suit debite obseruata
bene ã custodire leges ꝑ oaulem po
iusti .i. iustaꝵ legũ t̃ statutoꝵ. naui
ipã statuta legalia leges q̃dã dici.
post bene qͥdẽ inuenire leges ꝑ sapi¬
enciã spectat ad ꝯsiliũ decet .ii. pͥu¬
cipes adeo sapiẽtes ꝯsibiat ios hr̃e
ut debite ĩueĩre possint q̃ ppłs obsꝰ¬
uentas ꝑ ꝯsiliarios ⁊ custoditas ꝑ
acta ciĩ iudicare debẽt s beue
obseruare leges spectat ad cẽs
ques fũ ad totũ pepulũ. qr̃ si ꝯsi¬
derentur q̃ requirũt᷑ ad hoc ꝙ
tõpore pacis ꝑ leges bene guber¬

Expanded text:
per leges recta gubernatio habeatur, quantum ad praesens spectat, quatuor requiruntur. Primo ut leges per sapientiam sint recte iudicata. Quarto et ultimo ut propter pacificum statum populi quae traduntur in legibus sint debite observata. Bene autem custodiiusti, idest iustarum legum et statutorum: nam statuta ipsa legalia leges quaedam dici possunt. Bene quidem invenire leges per sapientiam spectat ad consilium: decet enim princeps adeo sapientes consiliarios habere, ut debite invenire possint quae populus obseventas per per consiliarios, et custoditas per acta civium iudicare debent. Sed bene obsaervare leges spectat ad omnes cives, sive ad totum populum. Quare si considerentur quae requiruntur ad hoc quod tempore pacis
Abbreviated transcription (Latin):
est ꝑsona pͥuata nõ hñs potes¬
tatẽ sic̃ coguosat᷑ postquã ad
aliquã p̾pot̃turã uł ad aliquẽ ma¬
gistratum assiui qt᷑ cũ deceat regiã
nosc̾e quales p̾ficiat p̾põĩtos ⁊ ma¬
sicuras ⁊ iuagistratus suꝑ ques pͥ¬
us exꝑiri quales sint quos p̾ficit
in p̾poĩtos uł magistros ⁊ postea
oxꝑunẽto assup̃to debet cos in di¬
ctis officus affiruare uł ad ma¬
iora assuiu̾e ꝓut ei uiͦ expedire¬

Expanded text:
sona privata non habens potestatem, sicut cognoscitur postquam ad aliquam praeposituram vel ad aliquem magistratum assumitur. Quare cum deceat regia mnoscere quales praeficiant praepositos et masituras et magistratus, super cives prius experiri quales sint, quos praefecit in praepositos vel magistratos, et postea experimento assumpto debet eos in dictis officiis affirmare, vel ad maiora assumere prout ei videbi
Abbreviated transcription (Latin):
9plexiones tẽpora ⁊ etates nã
habeutes ꝯplexiones magis
dẽsas ⁊ inmus porosas nõ sic
ledũtur a calore ⁊ frigore sic̃
habentes ꝯplexiones raras.
uũ ⁊ mulieres quia sunt ma¬
gis fleuinatice ⁊ habentes ꝯ¬
plexionẽ deusã ⁊ nuimꝰ poro¬
sam ꝙ p ex carẽcia pilox mi
nus offendũt᷑ a calore ⁊ frigo¬
re quã iuri sic̃ ⁊̃ distinguen¬
dũ est inter tempora nã tẽ¬
poribus srigidis et flaute bo

Expanded text:
plexiones, tempora, et aetates. Nam habentes complexiones magis depressas et minus porosas, non sic laeduntur a calore et frigore, sicut habentes complexiones raras. Unde et mulieres, quia sunt magis phlegmaticae, et habentes complexionem densam et minus porosam, quod patet ex carentia pilorum; minus offenduntur a calore et frigore, quam viri. Sic etiam distinguendum est inter tempora: nam temporibus frigidis, et flante bor
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ .⁊. honestũ tonũ honorabi¬
hõnons status ¶si gͦ uestitẽ¬
ta q̃rũtur pp̃ bonũ delectabile
sic q̃rũtur delicata ⁊ molłi a
s p̃p ntile. sic q̃rũtut calida ad
repellend̾ frigus tẽpore yema¬
li uł nõ calido tẽpore estiuo si
d̾o q̃rãtur pp̃ bonũ honorabile
sic q̃rũtur pulcra ⁊ decora ĩ dẽ

Expanded text:
norabihonoris status. Si ergo vestimenta quaeruntur propter bonum delectabile: sic quaeruntur delicata, et mollia. Si propter utile: sic quaeruntur calida ad repellendum frigus tempore hyemali, vel non calida tempore aestivo. Si vero quaerantur propter bonum honorabile: sic
Abbreviated transcription (Latin):
gũt hũos uł faciũt alia que
ad locitõmꝰ nichil deserui¬
ũt sic gͦ disciplinãdi fũt
iuuenes ut habeãt tales
gestus ⁊ ut sic utãt᷑ motibꝰ
mẽbroꝵ ut deserunĩt ad
motus mẽhroꝵ ag̾e nõ de¬
seruentes oꝑi intẽto uł
ꝓcedit ex infipiẽcia men¬
aliquo alio nitõ ¶hus iu

Expanded text:
gunt humeros, vel faciunt alia, quae ad locutionem nihil deserviunt. Sic ergo disciplinandi sunt iuvenes, ut habeant tales gestus, et ut sic utantur motibus membrorum, ut deserviant ad motus membrorum non deservientes operi intento, vel procedit ex insipientia menal
Abbreviated transcription (Latin):
alia ex nͣli ĩstiuctu agõcia nõ
sic indigent disciplina. ut
hõ qui utit᷑ rõue ⁊ ĩtellectu
sinficienter inclinatur ex nͣ
disciplina a̾ q̃ est dãda ui gesti¬
bus ẽ ut qd̾ħ mẽbrũ ordiue¬
tur ad opus sibi debitũ. hõ.
frustra gͦ ꝯ quis uult audi¬
realiũ retinet os aꝑtũ sic
⁊̃ hõ nõ loquit᷑ pedib nec
manib nec spaculis s ore
sic̃ gͦ hñt in disciplinatos
gestus. qui ꝯuolunt alios

Expanded text:
animalia ex naturali instinctu agentia non animalia ex naturali instinctu agentia non sic indigent disciplina, ut homo, qui utitur ratione et intellectu; sufficienter inclinatur ex natura. Disciplina autem, quae est danda in gestibus, est, ut quodlibet membrum ordinetur ad opus sibi debitum. Homo Frustra ergo, cum quis vult audire alium, retinet os apertum. Sic etiam homo non loquitur pedibus, nec manibus, nec spatulis, sed ore. Sicut ergo habent indisciplinatos ge
Abbreviated transcription (Latin):
pt̃ sꝑ requiesc̾e ĩ fĩne. adep¬
to. ⁊̃ qr alũ quis ꝯstituit sibi
finẽ ĩ quo diulaborat aũquã
ꝯsequatur illũ. ĩo o int̾pon̾e
aliquos ludos ⁊ aliquas dele¬
ctatõnes ne deficiat a ꝯseoi¬
tõne finis. sic gͦ instruendi
sunt pu̾i erga ludos ut non
oĩo ꝓhibeantur a ludis. s ut
nicderate habeãt ludos hone¬
stos s lib̾ales. nã ludi turpes
⁊ eloquia turpia ⁊ deductõ¬
nes inhoneste phibende sũt
poł ¶ uiso qualit̾ iniuenes
senẽ debent cͣcͣ ludos.restat
iud̾e qualit̾ sehẽ debeant
uuis .n. prudentes ⁊ bonos ha¬
bere gestus ordinatos ⁊ ho¬
nestos cohibent .ii. tales sua
in emubra ne aliquẽ motum
habeant ex quo quis ꝯiectu¬
rari possit elatõm aĩ uł ĩsi¬
appetitus. est .ii. hõi nccͣia dis¬
ciplina ingestib nã qr ipẽ in¬
tẽtus ÷̃ cͥca rõm ⁊ ĩtellectum
nõ sic ꝑcipit nͣles impet᷑ uec
sic agit ex nͣli iustinctu. ut
aues ⁊ bestie. aues .n. ⁊ alia

Expanded text:
potest requiescere in fine adepto, et aliquando quis constituit sibi finem, in quo diu laborat, antequam consequatur illum, ideo oportet interponere aliquos ludos, et aliquas delectationes, ne deficiat a consecutione finis. Sic ergo instruendi sunt pueri erga ludos, ut non omnino prohibeantur a ludis: sed ut moderate habeant ludos honestos, et liberales. Nam ludi turpes, et eloquia turpia, et deductiones inhonestae prohibendae sunt  Viso qualiter iuvenes se habere debeant circa ludos. Restat videre, qualiter se habere debeant mus enim prudentes et bonos habere gestus ordinatos et honestos: cohibent enim sua membra, ne aliquem motum habeant, ex quo quis coniecturari possit elationem animi, vel insidisciplina in gestibus. Nam quia ipse intentus est circa rationem et intellectum, non sic percipit naturales impetus, nec sic agit ex naturali instinctu, ut aves et bestiae. Aves enim et alia