comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lucem habitat in accessibilem
quem nemo hominum uidit.
nec uidere potest. cui est honor
et gloria in scła scculoꝵ amen
Si ergo deus solus habet mimortalita¬
tem. certe anima mortalis est. Ec¬
ce quare dixi immortalem ẽẽ animã:
scđm modum suum. Ham potest¬
& mori. Intelligat caritas ur̃a: et
nulla guestio remanebit. Audeo
dicere. Anima potest mori: potest
occidi. Certe immortalis est Ecce
audeo dicere: & immnortalis est ce
potest occidi. & idco dixi. qm̃ est
quȩdam immortalitas. hoc est
om̃im in cominutabilitas quã
solus deus habet. de quo dictũ est
qui solus habet immortalitatẽ
Nam si anima non potest occidi
quomodo dixit ipse dñs cum
t̾reret nos. eum timete qui ha¬
mam occidere in gehennam:¬
Ad hue confirmaui. non solui
questionem. ꝓbaui quia potest
anuna occidi. Contradici euuan¬
głio non potest. nisi ab anima
impia. Ecce occurrit michi et
hic: & uenit in mentem quod di¬
cam Contradici non potest iite
uisi ab anima mortua. Eiuan¬

Expanded text:
inaccessibilem; quem nemo hominum vidit, sed nec videre potest: cui est honor et gloria in saecula saeculorum. Amen . Si ergo Deus solus habet immortalitatem, certe anima mortalis est. Ecce quare dixi immortalem esse animam secundum modum suum. Nam potest et mori. Intelligat Charitas vestra, et nulla quaestio remanebit. Audeo dicere, anima potest mori, potest occidi. Certe immortalis est. Ecce audeo dicere, et immortalis est, et potest occidi: et ideo dixi quoniam est quaedam immortalitas, hoc est, omnimoda incommutabilitas, quam solus Deus habet, de quo dictum est, Qui solus habet immortalitatem. Nam si anima non potest occidi, quomodo dixit ipse Dominus cum terreret nos, Eum timete, qui pomam occidere in gehennaAdhuc confirmavi, non solvi quaestionem. Probavi quia potest anima occidi. Contradici Evangelio non potest, nisi ab anima impia. Ecce mihi occurrit et hic, et venit in mentem quod dicam. Contradici non potest vitae, nisi ab anima mortua. Evan
Abbreviated transcription (Latin):
Potestis bibere calicẽ quẽ ego bibi¬
turus sum: Aititudinem que¬
ritis. ꝑ uallem uenitur ad mon¬
tem. Sedem quęritis claritatis.
prius bibite calicem humilitatis
De ipso calice dixerunt martires.
Calicem salutaris accipiam: et
nomen dñi inuocabo. Hon gͦ ti¬
mes. ne ibi deficias: Non inquit
Quare: Quia nomen dñi inuo¬
cabo. Quomͦ uincerent marty¬
res. nisi ille in martyribus uince¬
tem & linguam eor. & ꝑ eos dia¬
bolum in terra suꝑabat. & in
cȩlo martyres coronabat. Obea¬
ti qui sic biberunt calicẽ istum
finerunt dolores: & acceꝑunt
honores. Attendite gͦ carissimi
Quod oculis non potestis. mente et
animo cogitate. & uidete quia
p̃cio .x. d sa in conspectu dñi mors

Expanded text:
Potestis bibere calicem, quem ego bibiPotestis bibere calicem, quem ego bibiturus sum ? Altitudinem quaeritis? Per vallem venitur ad montem. Sedem quaeritis claritatis? Prius bibite calicem humilitatis. De ipso calice dixerunt martyres, Calicem salutaris accipiam, et nomen Domini invocabo. Non ergo times ne ibi deficias? Non, inquit. Quare? Quia nomen Domini invocabo. Quomodo vincerent martyres, nisi ille in martyribus vincetem et linguam eorum, et per eos diabolum in terra superabat, et in coelo martyres coronabat. O beati qui sic biberunt calicem istum! finierunt dolores, et acceperunt honores. Attendite ergo, charissimi: quod oculis non potestis, mente et animo cogitate, et videte quia pretiosa in conspectu Domini mors
Abbreviated transcription (Latin):
retribuit mͥ. Fon cribuit .s retri¬
buit Si retribuit. aliquid nos
impenderamus. Plane impen¬
deramus mala nr̃a: retribuit
bona sua. Retribuit enim bona
ꝓ malis: cum nos retribueri¬
niui mala ꝓ bonis. Querit ergo
quid retribuat. Angustias pa¬
titur: unde debitum soluat ñ
inuenit. Quid retribuam dño
ꝓ om̃ibus quȩ retribuit michi
& quasi inuenerit quid retri¬
buerit: calicem inquit salu¬
taris accipiam. & nomen dnĩ
inuocabo. Quid est hoc: Certe
reddere cogitabat: adhuc q̃rit
acciꝑe dicens Calicem salutaris acci¬
piam. Quis est calix iste: Calix pas¬
sionis. amarus & salubris. Calix
quem nisi prius biberet. medicus
tangere timeret egrotus. Ipse est
calix iste. Agnoscimus in ore xp̃i
calicem istum: dicentis. Pater si fie¬
ri potest. transeat a me calix iste
Nam & filii zebedei ꝑ matrem
suam quęsierunt excelsa loca
ut uinus eoꝵ sederet a dextris.
alius a sinistris. Quibus ille ait

Expanded text:
retribuit mihi? Non tribuit, sed retriretribuit mihi? Non tribuit, sed retribuit. Si retribuit, aliquid nos impenderamus. Plane impenderamus mala nostra, retribuit bona sua: retribuit enim bona pro malis, cum nos retribuerimus mala pro nobis. Quaerit ergo quid retribuat; angustias patitur, unde debitum solvat non invenit: Quid retribuam Domino pro omnibus quae retribuit mihi? Et quasi invenerit quod retribueret, Calicem, inquit, salutaris accipiam, et nomen Domini invocabo . Quid est hoc? Certe reddere cogitabat. Adhuc quaerit accipere: Calicem salutaris accipiam. Quis est calix iste? Calix passionis amarus et salubris: calix quem nisi prius biberet medicus, tangere timeret aegrotus. Ipse est calix iste: agnoscimus in ore Christi calicem istum dicentis, Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste . Nam et Filii Zebedaei per matrem suam quaesierunt excelsa loca, ut unus eorum sederet a dextris, alius a sinistris: quibus ille ait,
Abbreviated transcription (Latin):
nuntur tibi. qm̃ talia oportet
ubi epulȩ sunt ipse dñs mensȩ:
Nemo pascit conuiuas de seipso.
Hoc facit dñs xxp̃c. Ipse inuitator:
ipse cibus & potus Agnouerun
ergo martyres quid comederens.
& biberent: ut talia redderent.
ille daret un de redderent. qui
prior impendit: Unde ce psal¬
mus ubi scriptum cantauimꝰ
p̃ciosa in conspectu dñi mors
scõꝵ eius. quid nobis commen¬
dat: Considerauit illic homo
quanta accepit a deo. Circunspexte
quanta munera grẽ om̃ipotentis qͥ
eum creauit. qui ꝑditum quȩsi¬
uit. qui inuento ueniam dedit.
qui pugnantem infirmis uiribꝰ
iuuit. qui se ꝑiclitanti non sub¬
traxit. qui uincentem coronauit.
cui p̃mium seipsum dedit. Con¬
siderauit hec omnia &e exelama¬
uit: & dixit. Qindretribuã dño
ꝓ om̃ibus quȩ retribuit michi:
łsolebat eẽ ingratus rependere
uolebat: & quid rependeret non
habebat. Non dixit quid retri
buam dño ꝓ omnibus quę¬

Expanded text:
nuntur tibi, quoniam talia te oportet nuntur tibi, quoniam talia te oportet ubi epulae sunt ipse dominus mensae. Nemo pascit convivas de se ipso: hoc facit Dominus Christus; ipse invitator, ipse cibus et potus. Agnoverunt ergo martyres quid comederent et biberent, ut talia redderent. ille daret unde redderent, qui prior impendit? Unde et Psalmus, ubi scriptum cantavimus, Pretiosa in conspectu Domini mors sanctorum ejus, quid nobis commendat? Consideravit illic homo quanta accepit a Deo; circumspexit quanta munera gratiae Omnipotentis qui eum creavit, qui perditum quaesivit, qui invento veniam dedit, qui pugnantem infirmis viribus juvit, qui se periclitanti non subtraxit, qui vincentem coronavit, qui praemium se ipsum dedit: consideravit haec omnia, et exclamavit, et dixit, Quid retribuam Domino pro omnibus quae retribuit mihi? Nolebat esse ingratus, rependere volebat, et quid rependeret non habebat. Non buam Domino pro omnibus qu r
Abbreviated transcription (Latin):
martyrum gesta
guibus ubiq flor et
eccła. ipsis oculis nr̃is
ꝓbamus quam uerum sit quod
cantauimis: quia p̃ciosa in cons¬
pectu dñi mors scõri eius Quan¬
do & in conspectu nr̃o p̃ciosa est:
& in conspectu eius ꝓ cuius no¬
mine facta est. S p̃tium morti¬
um istarum: mors est unius. Qͣn¬
tas mortes emit: unus moriens.
Qui si non moreretur: granum
frumenti non multiplicaretur.
Audistis uerba eius cum apꝓpin¬
quaret passioni: id est cum nr̃ȩ
ꝓpinquaret redemptioni. Hisi
granum tritici cadens in terra
mortuum fuerit. ipsũ solum
manet Si autem mortuum fuerit:
multum fructum affert Egit
enim in cruce. grande commerci¬
um: Ibi solutus est sa cculus p̃cii
nr̃i: Quando latus eius aꝑtum
est lancea ꝑciissoris: emanauit
in de p̃cium totius orbis. Empti
sunt fideles & martyres: s marty¬
rum fides ꝓbata est. Testis est san¬
guis. Quod illis impensum est
Ad mensam magnam se distiꝰ
diligenter considera quȩ appo¬

Expanded text:
martyrum gesta, quibus ubique floret Ecclesia, ipsis oculis nostris probamus quam verum sit quod cantavimus, quia pretiosa in conspectu Domini mors sanctorum ejus: quando et in conspectu nostro pretiosa est, et in conspectu ejus, pro cujus nomine facta est. Sed pretium mortium istarum mors est unius. Quantas mortes emit unus moriens, qui si non moreretur, granum frumenti non multiplicaretur? Audistis verba ejus cum appropinquaret passioni, id est, cum nostrae appropinquaret redemptioni: Nisi granum tritici cadens in terram mortuum fuerit, ipsum solum manet: si autem mortuum fuerit, multum fructum affert . Egit enim in cruce grande commercium; ibi solutus est sacculus pretii nostri: quando latus ejus apertum est lancea percussoris, emanavit inde pretium totius orbis. Empti sunt fideles et martyres: sed martyrum fides probata est; testis est sanguis. Quod illis impensum est,Ad mensam magnam sedisti, diligenter considera quae appo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑemptum. dissipatum. cui redde¬
tur: Ei qui non timuit ponere
animam suam: cum non tim et
ne occidatur caro sua & enim
& est immortalis scđm quenidã
modum suum: quia est quedã
uita. quȩ potest p̃sentia sua car¬
nem uiuificare ꝑ animã qͥppe
caro uiuit. Hȩc uita morinon
potest: &e ideo anima immorta¬
lis est. Quare gͦ dixi scđm suũ
modum: Audite quare. Qm̃
est quedam immortalitas. ue¬
ra immortalitas. que est om̃imͦi
incommutabilitas. De gua di¬
eit apłs loquens de deo. Qui so

Expanded text:
peremptum, dissipatum? cui reddeperemptum, dissipatum? cui reddetur? Ei qui non timuit ponere animam suam, cum non timet ne occidatur caro sua. CAPUT Iet est immortalis secundum quemdam modum suum: quia est quaedam vita, quae potest praesentia sua carnem vivificare. Per animam quippe caro vivit. Haec vita mori non potest: et ideo anima immortalis est. Quare ergo dixi, Secundum suum modum? Audite quare. Quoniam est quaedam immortalitas vera, immortalitas quae est omnimoda incommutabilitas: de qua dicit A
Abbreviated transcription (Latin):
lem de terra fecit. inuisibilem
flatu suo inspirauit. Substantia
ergo inuisibilis hoc est anima.
quȩ iacentem terram erexit de
terra. non timet cum ꝑcutis t̾rã
Potes ferire habita culum. num¬
quid habitantem: Fugit ꝑcusso
uiculo colligatus. & erit in occul¬
to coronatus. Quid ergo minaris
qui animȩ nichil facere potes:
ꝑmeritum eius cui facere nichil
potes. resur get cui facere aliqͥd
potes. ꝑ meritum enim anime.
resurget & caro: & habitatori
reddetur. iam non ruitura. sed
mansura: Ecce uerba martyris
dico. Ecce ꝓpt̾ ipsam carnem me¬
am: timeo comininantẽ. Caro
mea subiacet potestati: s etiam ea¬
pilli capitis numerati sunt creato¬
ri. Quid timeo ne carnem ꝑdani᷑.
qui nec capillum ꝑdo: Quoniodo
non attendit carnem meamꝰ. cui
sic nota sunt uilia mea: Ipsum
corpus quod ꝑcuti & occidi potest.
ad tempus cinis erit. mortale erit
S cui hoc. eui reddetur corpus ad
uitam ȩternamꝰ etiam occi sum:

Expanded text:
lem de terra fecit, invisibilem lem de terra fecit, invisibilem flatu suo animavit. Substantia ergo invisibilis, hoc est, anima quae jacentem terram erexit de terra, non timet cum percutis terram. Potes ferire habitaculum, numquid habitatorem? Fugit percusso vinculo colligatus, et erit in occulto coronatus. Quid ergo minaris, qui animae nihil facere potes? Per meritum ejus cui facere nihil potes, resurget cui facere aliquid potes. Per meritum enim animae resurget et caro: et habitatori reddetur, jam non ruitura, sed mansura. Ecce, verba martyris dico, ecce nec propter ipsam carnem meam timeo comminantem. Caro mea subjacet potestati: sed etiam capilli capitis numerati sunt Creatori . Quid timeo ne carnem perdam, qui nec capillum perdo? Quomodo non attendit carnem meam, cui sic nota sunt vilia mea? Ipsum corpus quod percuti et occidi potest, ad tempus cinis erit, in aeternum immortale erit. Sed cui hoc? Cui reddetur corpus ad vitam aeternam etiam occisum,
Abbreviated transcription (Latin):
alterum metuentem. Quoꝵ¬
duoꝵ unus est potens. alt̃ in fur¬
mus. s ambo mortales Quid se
ergo extendit in honore inflati¬
or potestas. in carne ȩqualis in¬
firmitas: Securus minetur mor¬
tem: qui non tun et mortem:
Si uero unde terret timetꝰ. at¬
tendat se: & ei cui minatur cõ¬
paret se Inueniat in eo ciuimi¬
natur parem conditionem. &
a dño simul cum illo petat mise¬
rationem. Homo est enim et
homini minaturꝰ creatura cre¬
aturę s una inflata fub ereators
ergo fortissimus martyr. stans ho¬
mo ante hominen Fon tuneo quia
timeo. Iu quodminaris. si ille nolit
non facis. Quod autem ille minat᷑
ut faciat: a nullo impeditur. Dem¬
de tu quod minarisꝰ & si ꝑmitteris
quid facis: Usq ad carnem seuis.
anima tuta est. Non occides quod
non uides Uisibilis. insibilem t̃res
habenus ambo inuisibi lem crea¬
torem. quem simul timere debea¬
mus: qui hominem ipsum ex uisi¬
bili & inuisibili creauit: Uisibi¬

Expanded text:
alterum metuentem; quoalterum metuentem; quorum unus est potens, alter infirmus, sed ambo mortales. Quid se ergo extendit in honore inflatior potestas, in carne aequalis infirmitas? Securus minetur mortem, qui non timet mortem. Si vero unde terret, timet; attendat se, et ei cui minatur comparet se. Inveniat in eo cui minatur, parem conditionem; et a Domino simul cum illo petat miserationem. Homo est enim, et homini minatur, creatura creaturae: sed una inflata sub Creatore, ergo fortissimus martyr, stans homo ante hominem: Non timeo, quia timeo. Tu quod minaris, si ille nolit, non facis: quod autem ille minatur, ut faciat a nullo impeditur. Deinde tu quod minaris, et si permitteris, quid facis? Usque ad carnem saevis, anima tuta est. Non occides quod non vides: visibilis visibilem terres. Habemus ambo invisibilem Creatorem, quem simul timere debeamus; qui hominem ipsum ex visibili et invisibili creavit: visibi
Abbreviated transcription (Latin):
minonent nos eloqui a
diuina que lecta sunt.
timendo non tuere:
& non timendo tumere.
uoluisse. s ammonendo ne time¬
remus. & ammonendo ut time¬
reimus. Ait enu Nolite tinere
eos qui corpus occidunt: animam
autem non possunt occidere. Ecce
ubi monuit ne timerenus. in¬
dete ubi monucrit ut timere¬
mus. S eum inquitti mete.
qui potestatem habet corpus
&e animani occidere  inge¬
hennam. Ergo time amusut
non timeamus. Ti mor uide¬
tur ad ignauiam ꝑtinere:
non fortium: S uidete quid ait
scriptura:. Limor dni spes fortitu¬
dinis Tim eamus ne timeamus
Hoc est prudenter timeamus. ne
inanit̾ timeamus Martyres scĩ
ꝓpt̃ quoꝵ sollemꝑnitatem hoc
ex eiuianglio recitatum est. ⁊¬
mendo non timuerunt: quia dm̃
timendo. homines contempse
homini metuendum est: & quid
est unde terreat alterum. homo
hominem: Terret & dicit occi¬
do te: & non timet ne cum mi¬
natur. prius moriatur Occido
inquit:. Quis dicit. cui dicit:
Duos audioꝰ. unum terrentem.:

Expanded text:
monent nos eloquia divina, quae lecta sunt, timendo non timere, et non timendo timere. voluisse: sed admonendo ne timeremus, et admonendo ut timeremus. Ait enim: Nolite timere eos qui corpus occidunt, animam autem non possunt occidere. Ecce ubi monuit ne timeremus. Videte ubi monuerit ut timeremus. Sed eum, inquit, timete, qui potestatem habet et corpus et animam occidere in gehenna. Ergo timeamus, ut non timeamus. Timor videtur ad ignaviam pertinere: non fortium. Sed videte quid ait Scriptura: Timor Domini spes fortitudinis . Timeamus, ne timeamus: hoc est, prudenter timeamus, ne inaniter timeamus. Martyres sancti, propter quorum solemnitatem hoc ex Evangelio recitatum est, timendo non timuerunt: quia Deum timendo, homines contempserhomini metuendum est? Et quid est unde alterum terreat, homo hominem? Terret, et dicit, Occido te: et non timet, ne cum minatur, prius moriatur. Occido, inquit. Quis dicit? cui dicit? Duos audio: unum terrentem,
Abbreviated transcription (Latin):
est ds̃. ꝓpt̃ honorem peccas in dm̃.
honor tins erit ds̃. ꝓpt̾ amorẽ
uite temporalis peccas in dm̃.
ȩterna uita tibi erit ds̃. Noli ꝓp¬
ter aliquid in eum peccare: Ip¬
sum enim debes gratis amare
quia ipse te poterit ꝓ rebus om̃i¬

Expanded text:
est Deus. Propter honorem peccas in Deum? est Deus. Propter honorem peccas in Deum? honor tuus erit Deus. Propter amorem vitae temporalis peccas in Deum? aeterna vita tibi erit Deus. Noli propter aliquid in eum peccare. Ipsum enim debes gratis amare, qui ipse te poterit pro rebus omni
Abbreviated transcription (Latin):
michi dederis iule est. Iu esto he¬
reditas mea: Amo te totus. amo
te toto corde. tota anima. tota
mente amo te. Quid erit michi
quicquid dederis p̃ter te: Hoc
est dm̃ gratis amare. de dõ dm̃
sꝑareꝰ. de dõ p̃parare impleri
de ipso satiari. Ipse enim sufficit
tibi. Precer illum nichil tibi suffi
cit. Nouerat hoc philippus qͣn¬
do dicebat. Pñẽ ostende nobis pa¬
trem: & sufficit nobis. Quando
ergo erit quod apłs dicit. in fine
ut sit ds̃ omĩa in om̃ibus ut ip¬
se sit nobis quicquid hic sine
illo desi deramus. & ciuus rei de¬
siderio plerumq in illum pec¬
camus ꝓ om̃ibus ipse nobis erit
quando erit ds̃ omĩa in om̃ibꝰ.
Peccas in dm̃ ut manduces: pec¬
cas in dm̃ ut uestiaris: peccas
in dm̃ ut uiuas peceas in dm̃
ut honoreris & quando om̃ia
numerabo. Noli in dm̃ ꝓpter
ista peccare. ꝓpt̃ cibum pec¬
cas in dm̃. cibus tibi eternus
erit ds̃. ꝓpt̾ uestem peccas
in dm̃. immortalitate te uesti¬
turus

Expanded text:
mihi dederis, vile est. Tu esto haemihi dederis, vile est. Tu esto haereditas mea, amo te, totus amo te, toto corde, tota anima, tota mente amo te. Quid erit mihi, quidquid dederis mihi praeter te? Hoc est Deum gratis amare, de Deo Deum sperare, de Deo properare impleri, de ipso satiari. Ipse enim sufficit tibi; praeter illum nihil sufficit tibi. Noverat hoc Philippus, quando dicebat: Domine, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis . Quando ergo erit quod Apostolus dicit in fine, Ut sit Deus omnia in omnibus , ut ipse sit nobis quidquid hic sine illo desideramus, et cujus desiderio plerumque in illum peccamus? pro omnibus ipse erit nobis, quando erit Deus omnia in omnibus. Peccas in Deum ut manduces, peccas in Deum ut vestiaris, peccas in Deum ut vivas, peccas in Deum ut honoreris. Et quando omnia numerabo? Noli in Deum propter ista peccare. Propter cibum peccas in Deum? cibus tibi aeternus erit Deus. Propter vestem peccas in Deum? immortalitate te vestiturus
Abbreviated transcription (Latin):
ter homines ambularet: cautio¬
nem fecit. cum ȩuuangłium scri¬
beret: ad pignus ipsuis cotidie di¬
cimus amen. Pignus accȩpisti: co¬
tidie erogatur tibi. Noli desꝑare:
quia uiuis ex pignore. An forte¬
iniuria fit unigenito filio. cũ
dicitur quia donatus est nobis.
tamquam ipse futura sit nr̃a pos¬
sessio: Plan e ipse futurus est. Qͥd
enum si quispiam hodie tibi do¬
net uillam amenam & fertilẽ.
ubi te delectet semꝑ abitare
ꝓpter amenitatem. unde te
possis facile sustentare ꝓꝑter
felicitatem. nonne amplecte¬
reris do num. & danti magnas¬
gr̃as ageres. In xp̃o mansuri su¬
mus. Quomͦ non erit nr̃a posses¬
sio: ubi manebimus &e unde ui¬
uemus: Dicat & hoc scriptura.
ne nr̃is comecturis aliquid con¬
tra disciplinam uerbi dei usur¬
passe uideamur. Audi quid ei
dicat quidam qui nouerat.
quia si ds̃ ꝓ nobis quis contra nos.
Dñs inquit pars hereditatis meȩ
Hon dixit o dñe qui das michi
aliquam hereditatem. Quic qͥd

Expanded text:
inter homines ambularet; cautionem fecit, cum Evangelium scriberet. Ad pignus ipsius quotidie dicis, Amen. Pignus accepisti, quotidie erogatur tibi. Noli desperare, qui vivis ex pignore. 3. Chrinjuria fit unigenito Filio, cum dicitur quod donatus est nobis, tanquam ipse futurus sit nostra possessio? Plane ipse futurus est. Quid enim si quispiam hodie tibi donet villam amoenam et fertilem, ubi te delectet semper habitare propter amoenitatem, unde te possis facile sustentare propter fertilitatem; nonne amplecteris donum, et danti gratias agis? In Christo mansuri sumus. Quomodo non erit nostra possessio, ubi manebimus, et unde vivemus? Dicat et hoc Scriptura, ne nostris conjecturis aliquid contra disciplinam verbi Dei usurpasse videamur. Audi quid ei dicat quidam, qui noverat, quia si Deus pro nobis, quis contra nos? Dominus, inquit, pars haereditatis meae . Non dixit, O Domine, quid das mihi aliquam haereditatem? Quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
głe xp̃i confessio. Uiuit uero in
me xp̃c Quid est ergo nega te :
Noli tu ipse uiuere in te. Quid ẽ
noli tuipse uiuere i te. Noli face¬
re uoluntatem tuam: s illius qui

Expanded text:
i confessio, vivit vero in me Christus . Quid est ergo, Nega te? Noli tu ipse vivere in te. Quid est, Noli tu ipse vivere in te? Noli facere voluntatem tuam, sed illius qui
Abbreviated transcription (Latin):
iustificationes tuas: Cinus opꝰ
est ciprianus pastorꝰ. nisi eius qui
dixit. dabo uobis pastores scdin
cor meum. & pascent uos cum
disciplina: Cuiiis opus est cypri¬
anus confessorꝰ nisi eius qui dixit
dabo uobis os &e sapientiam cui
non poterunt resistere inumici
ur̃i: Cuius opus est cyprianus
tante illius ꝑ sequutionis ꝓ ue¬
ritate ꝑpessorꝰ nisi eius cũi dic¬
tum est. patientia isrł dñe. et
de quo dictum est. qm̃ ab ipso
patientia mea: Postremo ciuꝰ
opus cyprianus in om̃ibus
uictorꝰ. nisi euis de quo dictũ
est. in om̃ibus suꝑuincimus ꝑ eum
qui dilexit nos: Non gͦ recedimus
a laudibus dñi. quando laudamꝰ
oꝑa dm̃.: &e p̃lia dĩi in milite dñi

Expanded text:
justificationes tuas ? Cujus opus justificationes tuas ? Cujus opus est Cyprianus pastor, nisi ejus qui dixit, Dabo vobis pastores secundum cor meum, et pascent vos cum disciplina ? Cujus opus est Cyprianus confessor, nisi ejus qui dixit, Dabo vobis os et sapientiam, cui non poterunt resistere inimici vestri ? Cujus opus est Cyprianus tantae illius persecutionis pro veritate perpessor, nisi ejus cui dictum est, Patientia Israel, Domine ; et de quo dictum est, Quoniam ab ipso est patientia mea ? Postremo cujus opus est Cyprianus in omnibus victor, nisi ejus de quo dictum est, In omnibus supervincimus per eum qui dilexit nos ? Non ergo recedimus a laudibus Dei, quando laudamus opera Dei, et praelia Dei in milite Dei
Abbreviated transcription (Latin):
C̃SSIMUs &e sollemp¬
nissimus dies. atque
huic eccłȩ ornam̃to
familiarior. & precla¬
rior. lȩtificandis nobis hodier
nis cyprianus beatissimus illu¬
strauit. Cuius reuerendi ep̃i &
uenerandi martyris laudibus
nulla lingua sufficeret. nec
si se ipse laudaret. In hoc itaq
sermone nr̃o quem de illo de¬
bitum urĩs auribus reddimꝰ:
magis apꝓbate uoluntatis affec¬
tum: quam exi gite facultatis
effectum. Sic enim & laudibꝰ
dei quibus non solum oratio
s ne cogitatio quidem ulla satis
est: cum se sc̃s laudator minus
idoneum cerneret ait. Uoluntaria¬
oris mei beneplacita dñe. Hoc & ego
dixerim. Sit etiam ista mea deuo¬
tio. ut si par non sum ad explican¬
dum quod uolo: accepto feratur
quia uolo. Quid enim nisi dei¬
sunit laudes. tanti martyris lau¬
des: Aut cuius honor est cypͥa¬
nus ad dm̃ toto corde conuersus:
nisi eius cui dictum est. ds̃ iur¬
tutum conuerte nos: Cuius
opus est cyprianus doctorꝰ i¬
si eius cui dictum est doce me

Expanded text:
ssimus et solemnissimus dies, atque huic Ecclesiae ornamento familiarior et praeclarior, laetificandis nobis hodiernnis Cyprianus beatissimus illustravit. Cujus reverendi episcopi et venerandi martyris laudibus nulla lingua sufficeret, nec si se ipse laudaret. In hoc itaque sermone nostro, quem de illo debitum vestris auribus reddimus, magis approbate voluntatis affectum, quam exigite facultatis effectum. Sic enim et laudibus Dei, quibus non solum oratio, sed ne cogitatio quidem ulla satis est, cum se sanctus laudator minus idoneum cerneret, ait: Voluntariaoris mei beneplacita fac, Domine . Hoc et ego dixerim: sit etiam ista mea devotio, ut si par non sum ad explicandum quod volo, accepto feratur, quia volo. sunt laudes tanti Martyris laudes? Aut cujus honor est Cyprianus ad Deum toto corde conversus, nisi ejus cui dictum est, Deus virtutum, converte nos ? Cujus opus est Cyprianus doctor, nisi ejus cui dictum est, Doce me
Abbreviated transcription (Latin):
lȩticia te non caꝑes. exultares.
grãs ageres. Unde: Quia mise¬
riam non finires. Ipsa est maior
infelicitas: quȩ se amari cogit.
Minor eẽt. si non amaretur. Tan¬
to peior est: quanto plus amat᷑.
hanc uitam alia uita: credite
Ad eam uos p̃parate. p̃sentia
cuncta contempnite. Si habe¬
tis bene inde facite. si non habe¬
tis. nolite cupiditate in ardes¬
cere Migrate: transferte ante
uos. Quod hic habetis. illuc eat.
quo securi eritis Audite consili¬
um dñi ur̃i. Ne thesauriretis uo¬
bis in terra. ubi tinea & erugo
ext̃minant. & ubi fures effodi¬
unt & furantur. s thesaurira¬
te uobis thesaurum in cęlo. qͦ
fur non accedit: quo tinea non
corrumpit. Ubi est enim the¬
saurus tuus: ibi est & cortuum:
Audis cotidie homo fidelis. sur¬
sum cor: & quasi contrarium
audias. tu mergis in t̾ra cortuũ:
Migrate Habetis unde: facite
bene. ꝑon habetis unde: aduer¬
sus dm̃ nolite murmurare: Au¬

Expanded text:
laetitia te non caperes, exsultares, laetitia te non caperes, exsultares, gratias ageres. Unde? Quia miseriam non finires. Ipsa est major infelicitas, quae se amari cogit. Minor esset, si non amaretur: tanto pejor est, quanto plus amatur.hanc vitam alia vita, credite. Ad eam vos praeparate: praesentia cuncta contemnite. Si habetis, bene inde facite: si non habetis, nolite cupiditate inardescere. Migrate, transferte ante vos: quod hic habetis, illuc eat quo secuturi eritis. Audite consilium Domini vestri: Ne thesaurizetis vobis in terra, ubi tinea et aerugo exterminant, et ubi fures effodiunt et furantur; sed thesaurizate vobis thesaurum in coelo, quo fur non accedit, quo tinea non corrumpit. Ubi est enim thesaurus tuus, ibi est et cor tuum . Audis quotidie, homo fidelis, Sursum cor: et quasi contrarium audias, tu mergis in terram cor tuum. Migrate. Habetis unde? facite bene. Non habetis unde? adversus Deum nolite murmurare. Au
Abbreviated transcription (Latin):
derimꝰ. meliora pete a me. maiora
pete a me. sp̃alia pete a me. ipsũ
me pete a nie. S mala inquis fi
est. non ametur. Ecce talis est.: & sic
amatur. Ruinosa est domus et
piget migrare. Matres siue nu¬
trices. ne multum pueri suggañ.
ubi eos grandescere uiderint. &
non iam decere ut lacte nutrian¬
tur. illos tamen mo leste mãmis
inhiare. circumlinunt papillas
suas aliqua amaritudine: qua
offensus paruulus laculterius
non requirat Quid ergo ad huc
tam delectabiliter suggitur:
si amarus tibi factus. ẽ. mundꝰ:
Impleuit ds̃ amaritudinibus
mundum. & ihias tu. in cum¬
bis tu. suggis tu: non insi inde
&e inde uoluptatem capies
quamdui: Quid si dulcis eẽt. qͣmͦ
amaretur: Offendunt te ista: elige
aliam uitam Ama dm̃. contemp¬
ne ista Despice res humanas. qͣn¬
doq hinc iturus. Hon enim hic
futurus semꝑ. & tamen sic quomͦ
malus est. quomodo amarus est
mundus. quomͦ plenus est cala¬
mitatibus mundus. si dictum

Expanded text:
derim; meliora pete a me, majora derim; meliora pete a me, majora pete a me; spiritualia pete a me, ipsum me pete a me. osa. Foedus est, non ametur. Ecce talis est, et sic amatur. Ruinosa est domus, et piget migrare. Matres sive nutrices, ne pueri multum sugant, ubi eos grandescere viderint, et non jam decere ut lacte nutriantur, illos tamen moleste mammis inhiare, circumlinunt papillas suas aliqua amaritudine, qua offensus parvulus, lac ulterius non requirat. Quid ergo adhuc tam delectabiliter sugitur, si amarus tibi factus est mundus? Implevit Deus amaritudinibus mundum; et inhias tu, incumbis tu, sugis tu; non nisi inde et inde voluptatem capis. Quamdiu? Quid, si dulcis esset? quomodo amaretur? Offendunt te ista? elige aliam vitam. Ama Deum, contemne ista. Despice res humanas, quandocumque hinc iturus: non enim hic futurus semper. Et tamen sic, quomodo malus est, quomodo amarus est mundus, quomodo plenus est calamitatibus mundus, si dictum
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ meus. da michi diuitias Si dẽ
tibi aliquid boni te putas & mag
pisti: ecce fac inde bene Ante qͣm
haberes. humilis eras. Habere di¬
uitias cȩpisti: &e pauꝑes contemp¬
sisti. Quale bonum est. unde pei¬
or factus es: Peior factus es quia
malus eras. & quid te peiorem
posset facere nesciebas Ideo hec
a me petebas. Dedi. ce ꝓbaui. In¬
uenisti. & inuentus es. Latebas.
quando non habebas: Corrigere.
Euome cupiditatem: bibe cari¬
tatem. Quid est magnum quod
a me petis. dicit tibi ds̃ tuus:
Nson uides quibus ea dederim:
non uides qualibus ea dederĩ:
Si magnum bonum cet quod
a me petis. haberet hoc latro. habe¬
ret hoc ꝑfidus. haberet hoc blasphe¬
mator meus. haberet hoc infamis
munus. haberet meretrix impu¬
dica. Hii omnes haberent aurum.
si magnum bonum eẽt aurum:
aurum᷑ Inmo bonum ẽ. aurum
S mala faciunt de bono auro
mali. bona faciunt de bono auro
boni: Quia gͦ uides quibus ea de¬

Expanded text:
Deus meus, da mihi divitias? Si dem Deus meus, da mihi divitias? Si dem tibi, aliquid boni te putas, et magnpisti: ecce fac inde bene. Antequam haberes, humilis eras: habere divitias coepisti, et pauperes contempsisti. Quale bonum est, unde pejor factus es? Pejor factus es, quia malus eras: et quid te pejorem posset facere nesciebas; ideo haec a me petebas. Dedi, et probavi: invenisti, et inventus es. Latebas quando non habebas. Corrigere: evome cupiditatem, bibe charitatem. Quid est magnum quod a me petis, dicit tibi Deus tuus? Non vides quibus ea dederim? non vides qualibus ea dederim? Si magnum bonum esset quod a me petis, haberet hoc latro? haberet hoc perfidus? haberet hoc blasphemator meus? haberet hoc infamis mimus? haberet meretrix impudica? Hi omnes haberent aurum, si magnum bonum esset aurum?aurum? Imo bonum est aurum. Sed mala faciunt de bono auro mali: bona faciunt de bono auro boni. Quia ergo vides quibus ea de
Abbreviated transcription (Latin):
enim redis ad dm̃: si redieris ad
cor tuum: Nam quando te ista
offendunt: existi & a ce. Exul
factus es pectoris tui Moueris
rebus quȩ sunt foris a te: & ꝑdis
te d̾iuntus es. ista foris adiaceñ.
Foris bona sunt. s foris sunt.
Aurum. argentum. om̃is pecu¬
nia. uestis. dientela. familiȩ.
pecora. honores. foris sunt. Si
ista bona infirma. bona t̾rena.
bona temporalla. bona transi¬
toria. non donarentur & malis
magna crederentura bonis.
Ergo ds̃ qui dat malis istabona
te docet concupiscere meliora. ꝑcce
dico. Ista moderatione rerum hu¬
manarum quodam modo te allo¬
quitur ds̃ pater tius. & quasi puerũ
desipientem docet his uerbis. que
sicut possum ꝓfero ad te tanto fiden¬
tius. quantomagis ille dignatur.
manere in me Constitue tibi dicere
dm̃: qui te renouauit & adoptauit
Ofili quid est cotidie quod surgis.
& oras. & genu figis. & fronte t̃ram
ꝑcutis: & aliquando etiam lacri¬
maris: et dicis michi. Pader meus:

Expanded text:
enim redis ad Deum, si redieris ad enim redis ad Deum, si redieris ad cor tuum. Nam quando te ista offendunt, existi et a te: exsul factus es pectoris tui. Moveris rebus quae sunt foris a te, et perdis te. Tu intus es, ista foris adjacent; foris bona sunt, sed foris sunt. Aurum, argentum, omnis pecunia, vestis, clientela, familiae, pecora, honores, foris sunt. Si ista bona infima, bona terrena, bona temporalia, bona transitoria, non donarentur et malis, magna crederentur a bonis. Ergo Deus qui dat malis ista bona, te docet concupiscere meliora. Ecce dico, ista moderatione rerum humanarum quodam modo te alloquitur Deus pater tuus: et quasi puerum desipientem docet his verbis, quae, sicut possum, profero ad te, tanto fidentius, quanto magis ille dignatur manere in me. Constitue tibi dicere Deum, qui te renovavit et adoptavit: O fili, quid est quod quotidie surgis, et oras, et genu figis, et fronte terram percutis, et aliquando etiam lacrymaris, et dicis mihi: Pater meus,
Abbreviated transcription (Latin):
tum capio. quantum donare dig¬
natur. indico tibi quod fortasse
non sufficiat tibi: s est hic aliqͥs
cui sufficiat. Ego cantem. ñ enim
uere in ista tanta multitudine
poterit michi deeẽ qui saltet
Ecce audi sapiens. s a contrario.
audi. Quod ista bona dat deus
& malis. si uelis intelligere eru¬
ditio tua est: non ꝑuersitas dei
Adhuc scio de ñ intellexisse quod
dixi: Audi gͦ quod dicebam ille cui
dicebam qui rep̃hendis dm̃. & accu¬
sas dm̃i. quia bona ista t̾rena & tẽ¬
poralia dat etiam hominibꝰ malis.
que scđm tuum sensum non pu¬
tas dare debuisse nisi solis bonis
Hinc enim est iuide quibusdam
subrepsit letalis impietas. ut om¬
nino credant dm̃ non aspicere
res humanas. Dicunt enim & dis¬
putant. Humquid si ds̃ res hu¬
manas attenderet. haberet ille
diuitias. haberet ille honores.
haberet ille potestatem: Non cu¬
rat ds̃ res humanas. Ham si cura¬
ret:. ista solis bonis daret. Redi
ad cor: &e inde ad dm̃. De ꝓximo

Expanded text:
tum capio, quantum donare digtum capio, quantum donare dignatur, indico tibi, quod fortasse non sufficiat tibi, sed est hic aliquis cui sufficiat. Ergo cantem: non enim vere in ista tanta multitudine poterit mihi deesse qui saltet. Ecce audi, sapiens, sed a contrario: audi. Quod ista bona dat Deus et malis, si velis intelligere, eruditio tua est, non perversitas Dei. Adhuc scio te non intellexisse quod dixi: audi ergo quod dicebam, ille cui dicebam, qui reprehendis Deum et accusas Deum, quia bona ista terrena et temporalia dat etiam hominibus malis, quae secundum sensum tuum putas non dare debuisse nisi solis bonis. Hinc enim est unde quibusdam subrepsit letalis impietas, ut omnino credant Deum non aspicere res humanas. Dicunt enim et disputant: Numquid, si Deus res humanas attenderet, haberet ille divitias, haberet ille honores, haberet ille potestatem? Non curat Deus res humanas: nam si curaret, ista solis bonis daret. ad cor, et inde ad Deum. De proximo
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃e commendatur: mens ad
amorem in flamiatur. Sed
diuinum: non humanũ. Sp̃alẽ. ñ car-¬
nalẽ. Hec bona facit luigua Qͥre:
Quia bona est mens que utit᷑ lingua
Damalum hominem ad linguã:
erunt blasphematoris. liti¬
gatores calũpniatores. dela¬
tores. Om̃ia mala de lingua.
de rebiis. sint res. & assit usus
rerum bonarum. Alia sunt
aum bona que non sunt nisi in bonid:
& alia sunt bona quȩ comiunia
sunt nisi in bonis: pietas. fides. iusti¬
cia castitas. prudentia. modestia.
caritas. & cetera huiusmodi: Bona
pecunia. honor huius scłi. potestas.
amministratio salus ipsa corporis
rit semꝑ quod rep̃hendat. & hoc
in deo: qui utinam ad se rediret. se
uideret se rep̾henderet. se corrige¬
ret. ille gͦ rep̃hensor & argumen¬
tator. mox michi obiecturus est
uideo. & quare d̃s̃ qui omĩa gub¬
nat. bona ista dat malis. Fon illa
daret nisi bonis Expectas a me
audire confilium dei: Quis a quo
& quid: Iam̃ seđm meum quan¬

Expanded text:
Christus commendatur, mens ad Christus commendatur, mens ad amorem inflammatur; sed divinum, non humanum; spiritualem, non carnalem. Haec bona facit lingua. Quare? Quia bona est mens quae utitur lingua. Da malum hominem ad linguam: erunt blasphematores, litigatores, calumniatores, delatores. Omnia mala de lingua, de rebus humanis: sint res, et adsit usus rerum bonarum. Alia enim sunbona, quae non sunt nisi in bonis, et alia sunt bona quae sunt communia sunt nisi in bonis, pietas, fides, justitia, castitas, prudentia, modestia, charitas, et caetera hujusmodi. Bona pecunia, honor, hujus saeculi potestas, administratio, salus ipsa corporis. rit semper quod reprehendat; et hoc in Deo; qui utinam ad se rediret, se videret, se reprehenderet, se corrigeret: ille ergo reprehensor et argumentator mox mihi objecturus est in Deo, Et quare Deus, qui omnia gubernat, bona ista dat malis? Non illa daret nisi bonis. Exspectas a me audire consilium Dei? Quis, a quo, et quid? Tamen secundum meum, quan
Abbreviated transcription (Latin):
niessuit . qui ad aream congrega¬
uit. Nouit ibi eẽ unde horreum
repleatur quando fuerit uenti¬
latum: Modica qualiscũq uenti¬
latio fuit: tempore ꝑsequutionis.
Quȩ inde grana ꝓcesserunt. Inde
floruit uticensis massa candida:
inde tam magnum &e electum
granum. hic beatissimꝰ cypͥanꝰ:
Quam multi diuites tunc con¬
tempserunt quod habuerunt.
temptatione defererunt. Eoce
in temptatione illa tamquam in
uentilatione. diuitibus non ob¬
fuit habere aurumꝰ. pauꝑibus
quid ꝓfuit non habere aurum:
Illi uicerunt. illi defecerunt.¬
boni amores. Tollatur aurum
de rebus humanis. immo assit
aurum. ut ꝓbet res humanas
Precidatur lingua humana
ꝓpt̃ dei blasphematores. & un¬
de erunt dei laudatores: Quid
tibi fecit lingua: Sit qui bene
cantet: & bonum est organum.
Damentem bonam ad linguã.
bona dicuntur. discordes concor¬
dantur. lugentes consolant᷑:
luxuriosi. corripiunturꝰ ira¬
ciidi refrenantur. ds̃ laudat᷑.

Expanded text:
messuit, qui ad aream congregamessuit, qui ad aream congregavit: novit ibi esse unde horreum repleatur, quando fuerit ventilatum. Modica qualiscumque ventilatio fuit tempore persecutionis: quae inde grana processerunt? Inde floruit Uticencis Massa Candida: inde tam magnum et electum granum hic beatissimus Cyprianus. Quam multi divites tunc contempserunt quod habuerunt? tentatione defecerunt? Ecce in tentatione illa, tanquam in ventilatione, divitibus non obfuit habere aurum; pauperibus quid profuit non habere aurum? illi vicerunt, illi defecerunt.boni amores. Tollatur aurum de rebus humanis: imo adsit aurum, ut probet res humanas. Praecidatur lingua humana propter Dei blasphematores: et unde erunt Dei laudatores? Quid tibi fecit lingua? Sit qui bene cantet, et bonum est organum. Da mentem bonam ad linguam: bona dicuntur, discordes concordantur, lugentes consolantur, luxuriosi corripiuntur, iracundi refrenantur; Deus laudatur,
Abbreviated transcription (Latin):
untur opp̃ssi liberantur. capti¬
ui redimuntur Quanta bona
de auro quod habet bonus. qͣn¬
ta mala de auro quod habet
malus Ut quid ergo dicitis
aliquando stomachati o si non
ẽẽt ipsum aurum: Su noli
amare aurum: Si malus es. is
post aurum. Si bonus es. it
post te. Quid est it. post te: Tu
ducis ñ duceris. quia possides
uerba sacre scripturȩ Qui post
aurum non abiit. Qui potuit tͣns¬
gredi &e non est transgressus. Quis
est hic. & laudibimus eum: Quis
est hic. aut quis est hic: Quã mul¬
ti audiunt & quis est hic : & tam̃
absit ut desperem eẽ hic aliquem:
ummo non aliquem.s aliquos
Absit ut de area tanti patriffa¬
milias desꝑem Qui longe areã
uidet. paleam solam putat. In¬
uenit grana. qui nouit inspice¬
re. Ubi te offendit palea: ibi la¬
tet granor massa. Ubi te offen¬
dit quod triturando contundit᷑.
ibi est & quod tritura purgatur.
Ibi est certus esto. ibi est Postremo
ille certus est qui seminauit. qui

Expanded text:
untur, oppressi liberantur, captiuntur, oppressi liberantur, captivi redimuntur. Quanta bona de auro quod habet bonus? quanta mala de auro quod habet malus? Utquid ergo dicitis aliquando stomachati: O si non esset ipsum aurum? Tu noli amare aurum. Si malus es, is post aurum: si bonus es, it post te. Quid est, it post te? Tu ducis, non duceris: quia possides, verba sacrae Scripturae. Qui post aurum non abiit. Qui potuit transgredi, et non est transgressus. Quis est hic, et laudabimus eum Quis est hic, aut quis est hic? Quam multi audiunt: et quis est hic? Et tamen absit ut desperem esse hic aliquem, imo non aliquem, sed aliquos. Absit ut de area tanti patrisfamilias desperem. Qui longe aream videt, solam paleam putat: invenit grana, qui novit inspicere. Ubi te offendit palea, ibi latet granorum massa. Ubi te offendit quod triturando contunditur, ibi est, quod tritura purgatur: ibi est, certus esto; ibi est. Postremo ille certus est qui seminavit, qui
Abbreviated transcription (Latin):
lȩsit tempus Qui leduntur ho¬
mines sunt: a quibus leduntur
homines sunt. O magnus dolor:
bus. non a colubrisꝰ. non a scor¬
pionibus. s ab hominibus. Po¬
lent qui leduntur: Si possint¬
& non faciunt quod rep̃henduns:
Tunc inuenimus hominem qͥ
murmurabat. quando potue¬
frit
facere unde murmurabat. Lau¬
do. laudo. si non fecerit quod accu¬
potentes uidentur in scło. quomͦ
laudantur quando minus faci¬
unt quam possunt. Ipsum lau¬
dauit seriptura. qui potuit tͣns¬
gredi &e non est transgressus. qui
post aurum non abiit. Post te de¬
bet ire aurum: non tu post aurũ.
Nam bonum est aurum. Non
enim aliquid mali creauit deus:
Tu noli eẽ malus: & bonum est
aurum. Ecce aurum pono: int̃
bonum hominem & malum:
Tollat malus. inopes opprimun¬
tur. uidices corrumpunt᷑. leges
ꝑuertuntur. res humanȩ ꝑtur¬
bantur Quare hoc: Quia au-¬
rum tulit malus Sollat bonꝰ:
pauperes pascuntur. nudi uesti¬

Expanded text:
laesit tempus. Qui laeduntur, holaesit tempus. Qui laeduntur, homines sunt; a quibus laeduntur, homines sunt. O magnus dolor! bus, non a colubris, non a scorpionibus; sed ab hominibus. Dolent qui laeduntur. Si possint, non faciunt ipsi quod reprehendunt? Tunc invenimus hominem qui murmurabat, quando potuerit facere unde murmurabat. Laudo, laudo, si non fecerit quod accupotentes videntur in saeculo, quomodo laudantur quando minus faciunt quam possunt? Ipsum laudavit Scriptura, Qui potuit transgredi, et non est transgressus; qui post aurum non abiit . Post te debet ire aurum, non tu post aurum. Nam bonum est aurum. Non enim aliquid mali creavit Deus. Tu noli esse malus; et bonum est aurum. Ecce aurum pono inter bonum hominem et malum. Tollat malus; inopes opprimuntur; judices corrumpuntur, leges pervertuntur, res humanae perturbantur. Quare hoc? Quia aurum tulit malus. Tollat bonus; pauperes pascuntur, nudi vesti
Abbreviated transcription (Latin):
ditas nichil boni potest genera¬
re: caritas nichil mali & dicitur.
& laudatur: & nemo mutatur
Absit: Hon est uerum qdđ dixi.
Mutati sunt piscatores. nuitati
sunt postea etiam plurimi se¬
natores Mutatus est eypria¬
nus: cuius hodie memoriam
frequentamꝰ. Ipse scribit. ipse
testatur. cuius uitȩ fuerit ali¬
quando: quam nefariȩ. quam
impiȩ. quam imꝓbandȩ. ac detes¬
tande: Audiuit cantantem: exhi¬
buit se non corpore smente sal¬
tantem: Aptauit se cantico bono:
aptauit se cantico nouo. Apta¬
uit. amauit. ꝑseuerauit. certauit.
ra. grauia tempora misera tem¬
pora sunt. Uliuite bene: & muta¬
tis tempora uiuendo bene: Tem¬
pora mutatis: & non habetis un¬
de murmuretis Quid sunt enĩ
tempora fr̃s mei: Spacia &e uo¬
lumina scłoꝵ. Ortus est sol. ꝑ¬
actis horis duode cim ex alia
parte mundi occidit: Alia die
mane ortus: iterum occidit Nu¬
mera quotiens: Ipsa sunt tempo¬
ra Quem lȩsit solis ortus. quẽ

Expanded text:
ditas nihil boni potest generaditas nihil boni potest generare: charitas nihil mali. Et dicitur, et laudatur; et nemo mutatur. Absit, non est verum quod dixi. Mutati sunt piscatores, mutati sunt postea etiam plurimi senatores: mutatus est Cyprianus, cujus hodie memoriam frequentamus. Ipse scribit, ipse testatur, cujus vitae fuerit aliquando, quam nefariae, quam impiae, quam improbandae, ac detestandae . Audivit cantantem: exhibuit se, non corpore, sed mente saltantem. Aptavit se cantico bono, aptavit se cantico novo: aptavit, amavit, perseveravit, certavit, ra, gravia tempora, misera tempora sunt. Vivite bene, et mutatis tempora vivendo bene: tempora mutatis, et non habetis unde murmuretis. Quid sunt enim tempora, fratres mei? Spatia et volumina saeculorum. Ortus est sol, peractis horis duodecim ex alia mundi parte occidit; alia die mane ortus iterum occidit; numera quoties: ipsa sunt tempora. Quem laesit solis ortus? quem
Abbreviated transcription (Latin):
santur. qui non saltauerunt: Ab¬
sit ut redeat adhuc illa petulan¬
tia. Audite potius. quid uelit in¬
telligi sapientia. Cantat qui p̃ci¬
pit: saltat qui facit. Quid est enĩ¬
saltare. nisi motu menibroꝵ. can¬
tico consonare: Quod est canti¬
cum nr̃m: Non ꝓferam ego
Non sit meum. Meluis minist̃
sim. quã auctor. Dico cantieum
nr̃m. Holite diligere mundum.
nec ea quȩ in mundo sunt. Quis¬
quis dilexerit mundum: non ẽ.
caritas patris in illo. Quia om̃ia
quȩ in mundo sunt. concupiscen¬
tia caruis est. & concupiscentia
oculoꝵ: & ambitio scłi. Quȩ non
muidus transit. & concupiscen¬
tia eius Qui autẽ fecerit uolun¬
tatem dĩ manet in ȩternũ: sicut¬
canticum fr̃s mei: Audistis can¬
tantem: audiamus saltantes. Fa¬
cite uos congruentia moꝵ: quod
faciunt saltatores motu mẽbroꝵ
Intus hoc agite: mores consonent
Cupiditas extirpetur: caritas
plantetur. De ista arbore arbore¬
quicquid exit bonum est: Cupi¬

Expanded text:
santur, qui non saltaverunt. Absantur, qui non saltaverunt. Absit ut redeat adhuc illa petulantia: audite potius quid velit intelligi sapientia. Cantat, qui praecipit: saltat qui facit. Quid est saltare, nisi motu membrorum cantico consonare? Quod est canticum nostrum? Non proferam ego, non sit meum. Melius minister sum, quam actor. Dico canticum nostrum: Nolite diligere mundum, neque ea quae in mundo sunt. Quisquis dilexerit mundum, non est charitas Patris in illo: quia omnia quae in mundo sunt, concupiscentia carnis est, et concupiscentia oculorum, et ambitio saeculi, qumundus transit, et concupiscentia ejus: qui autem fecerit voluntatem Dei, manet in aeternum, sicut etcanticum, fratres mei? Audistis cantantem, audiamus saltantes: facite vos congruentia morum, quod faciunt saltatores motu membrorum. Intus hoc agite: mores consonent. Cupiditas exstirpetur, charitas plantetur. De ista arbore quidquid exit, bonum est. Cupi
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃m posset ferre dicentem. can¬
tauimus uobis. & non saltastis:
Humguiduã in hoc loco. & si
psalmus cantandus est. ab ali¬
quo saltandum est: Aliquan¬
do ante annos non ual de mul¬
tos: etiam istum locum inuase¬
rat petulantia saltatoꝵ. Istum
tam scm̃ locum. ubi iacet tam scĩ mar¬
tiris corpus. sicut meminerunt mul¬
tam sem̃ uiuaserat pestilentia et
petulantia saltatoꝵ. ꝑtotam no¬
ctem cantabantur hic nefaria.
& cantantibus saltabatur. Quan
uigilie cel ebrari. illa pestis aliqͣn¬
tulum reluctata. postea cessit di¬
ergo modo hic ista dõ ꝓpicio ñ fiats
qͥa ñ celebramus demoniis ludos.
ubi solent ita fieri. in eoꝵ delec¬
tationem qui coluntur. & ĩmun¬
dicia sua solent suos deprauare
cultores. s celebratur hic scĩtas
& sollempnitas martyrum: non
hic saltatur. & ubi non saltatur.
tamen de ęuuangłio legitur.
Cantauimus uobis: & non saltastis
Rep̃henduntur. increpant᷑ accu¬

Expanded text:
vestrum posset ferre dicentem, Canvestrum posset ferre dicentem, Cantavimus vobis, et non saltastis? Numquidnam in hoc loco, etsi Psalmus cantandus est, ab aliquo saltandum est? Aliquando ante annos non valde multos etiam istum locum invaserat petulantia saltatorum. Istum tam sanctum locum, ubi jacet tam sancti Martyris corpus, sicut meminerunt multam sanctum invaserat pestilentia et petulantia saltatorum. Per totam noctem cantabantur hic nefaria, et cantantibus saltabatur. Quandvigiliae celebrari, illa pestis aliquantulum reluctata, postea cessit diergo modo hic ista Deo propitio non fiant, quia non celebramus daemoniis ludos, ubi solent ista fieri in eorum delectationem qui coluntur, et immunditia sua solent suos depravare cultores, sed celebratur hic sanctitas et solemnitas martyrum; non hic saltatur, et ubi non saltatur, tamen de Evangelio legitur, Cantavimus vobis, et non saltastis. Reprehenduntur, increpantur, accu
Abbreviated transcription (Latin):
tus eius lancea ꝑforatum. Quid
inde manauit recole: & elige
qua possis intrarẽ. De latere do¬
mini pendentis & morientis
in ligno postea quã est lancea
ꝑforatum: aqua sanguisq pro¬
fluxit. In uno est mundatio
cua in altero redemptio tua
ama te: ad aliquid amare noli te
Est enuim quod ad ꝓfectũ ametur.
& est quod ad impedim̃tũ ametur
Noli amare impedimentũ: si ñ
uis inuenire torm̃tum: Quodamasᷤ
in terra impedimentũ est uiscũ
est pennarum sp̃alium. hoc est
uirtutum quibus uolatur ad dm̃
Capi non uis. & uiscum amas.
Numquid ideo non caꝑisꝰ. quia
dulcit̾ caperis: Quanto magis
delectat. tanto fortuis strangu¬
lat. Hec dico &e laudatis: & cla¬
matis. & amatis: Respondet tibi
non ego. s sapientia M ores uolo:
non uoces Sapientiam lauda
uiuendo. Hson sonando s conso¬
Quando hoc ego dicerem. si non
legerem: Irridet me uanitas: s
iuuat auctoritas. Si non p̃misis¬
sem quis hoc dixerit. quis me

Expanded text:
tus ejus lancea perforatum. Quid tus ejus lancea perforatum. Quid inde manavit recole; et elige qua possis intrare. De latere Domini pendentis et morientis in ligno, posteaquam est lancea perforatum, aqua sanguisque profluxit . In uno est mundatio tua, in altero redemptio tua.amate, et ad aliquid amare nolite. Est enim quod ad profectum ametur, et est quod ad impedimentum ametur. Noli amare impedimentum, si non vis invenire tormentum. Quod amas in terra, impedimentum est: viscum est pennarum spiritualium, hoc est virtutum, quibus volatur ad Deum. Capi non vis, et viscum amas? Numquid ideo non caperis, quia dulciter caperis? Quanto magis delectat, tanto fortius strangulat. Haec dico: et laudatis, et clamatis, et amatis. Respondet tibi, non ego, sed sapientia: Mores volo, non voces. Sapientiam lauda vivendo; non sonando, sed conso. Quando hoc ego dicerem, si non legerem? Irridet me vanitas, sed juvat auctoritas. Si non praemisissem quis hoc dixerit, quis me