comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
anobis calcatoq diaboli capite. et angłorũ ministeria
et urtutũ in nos cȩlestium officia non defutura. Cũ¬
audisset aũt iħc quod iohannes tra¬
ditus eẽt: secessit in galileam. Traditus
in cafarnaum: et ꝓpħȩ ysaiȩ rei gestȩ ordo ẽ. Inpis¬
catorũ uero allectione ex hominũ arte futuri eorum
officii opus ꝓditur. ut piscibꝰ e mari. ita hominibus
deinceps escło in locũ suꝑiorem id est in lumen cęle-¬
stis habitaculi ꝓtrahendis: quibus et artem et patri
as domos relinquentibꝰ docemur xp̃m secuturi et se¬
cularis uitȩ sollicitudine et pat̾nȩ domus consue¬
tudine non teneri. In quatuor uero primũ apłis eli-¬
gendis preter rerum fidem quia et ita gestum est:
futuroꝵ euangłistarũ numerus p̃siguratur. Galileam igi¬
tur curcuit: et in synagogis p̃dicat regni ȩuangłm. et
om̃ium egritudinum infirmitates medendo factis

Expanded text:
nobis victo calcatoque diaboli capite, et Angelorum ministeria, nobis victo calcatoque diaboli capite, et Angelorum ministeria, et Virtutum in nos coelestium officia non defutura. s traditus esset, secessit in Galilaeam . Transitus in Capharnaum, et prophetia Esaiae, rei gestae ordo est. In piscatorum vero electione, ex hominum arte futuri eorum officii opus proditur; ut piscibus e mari, ita hominibus deinceps e saeculo in locum superiorem, id est, in lumen coelestis habitaculi protrahendis. Quibus et artem et patrias et domos relinquentibus, docemur Christum secuturi, et saecularis vitae sollicitudine, et paternae domus consuetudine non teneri. In quatuor vero primum Apostolis eligendis, praeter rerum, fidem, quia et ita gestum est, futurorum Evangelistarum numerus praefiguratur. Galilaeam igitur circuit, et in synagogis praedicat regni Evangelium: et omnium aegritudinum infirmitates medendo, factis
Abbreviated transcription (Latin):
xerat. tercio diuini nominis ambitione corruꝑat dis
futurũ similem pollicendo. Igitur aduersus dñm to¬
ta iam scłi potestate pugnatur. et creatori suo pos¬
sessio huiꝰ uniuersitatis offertur. ut tenens ordinem
fraudis antiquȩ quẽ neq cibo pellexerat nec loco mo¬
uerat. nunc uel ambitione corrumꝑet: sed responsio dñi
dignũ de suꝑioribꝰ gradũ fȩcit. Ait eñi. Uade sathanas.
Scriptũ est enĩ. Diim dm̃ tuũ adorabis: et illi soli serui¬
es. Temeritatis tantȩ congruũ exitum tulit: cum et cri¬
minũ suoꝵ in sathana nom̃ audiuit. et dñm dm̃ suũ
adorandũ in homine cognouit. Prebuit etiã huiꝰ respon¬
sionis effectumagnũ nobis dñs exemplũ: ut contempta
humane potestatis gła et scłi ambitione post posita. so¬
lum meminissemus dm̃ et dñm adorandum. quia om¬
nis scłi honor diaboli sit negotium. Post hanc ergo di¬
aboli fugam angłi xp̃o ministrant: ostendens uicto

Expanded text:
xerat: tertio divini nominis ambitione corruperat, diis xerat: tertio divini nominis ambitione corruperat, diis futurum similem pollicendo. Igitur adversus Dominum tota jam saeculi potestate pugnatur, et Creatori suo possessio hujus universitatis offertur: ut tenens ordinem fraudis antiquae, quem neque 679 cibo pellexerat, nec loco moverat, nunc vel ambitione corrumperet, Sed responsio Domini dignum de superioribus gradum fecit. Ait enim: Vade satana. Scriptum est enim, Dominum Deum tuum adorabis, et illi soli servies . Temeritatis tantae congruum exitum tulit, cum et criminum suorum in satana nomen audivit, et Dominum Deum suum adorandum in homine cognovit. Praebuit etiam hujus responsionis effectu magnum nobis Dominus exemplum: ut contempta humanae potestatis gloria, et saeculi ambitione postposita, solum meminissemus Deum et Dominum adorandum; quia omnis saeculi honor diaboli sit negotium. Post hanc ergo diaboli fugam, Angeli Christo ministrant ; ostendentes, a
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑiora memorando uult quo quomodo obedientiã lice¬
re temptato: relaturus. Hinc głam si sibi dñs maiestatis
licet ꝑ confidentiã paruisset. Sed nulla diabolo conti¬
git tante fraudis occasio: id ipsum dño tempore poste¬
riore testante cum dicit. Uenit princeps huiꝰ scłi. et
non inuenit in me quicquã. Digna igitur hanc eius pe¬
tulantiam dĩi est secuta responsio. Non temptabis dm̃
et dñm tuũ. Diaboli conatus et temptam̃ta contundens
et dm̃ se ꝓtestatur. et dñm. docens afidelibꝰ ab eẽ oporte¬
re iactantiam: quia cũ om̃ia possibilia dõ sint. nichil
tam̃ intemptationẽ eius audendum sit. Sed iam ter
Consticuto igitur dño inmonte excelso. uniuersa or¬
bis terrarũ regna eoꝵq głam obtulit. si modo adora¬
retur. Ipse iam gemina responsione opinionẽ suspicionis
excesserat: cibo adam pellexerat. et de paradisi gła in
peccati locũ id est in regionem uetitȩ arboris dedi¬

Expanded text:
superiora memorando, vult quoquo modo obedientiam elicesuperiora memorando, vult quoquo modo obedientiam elicere tentato; relaturus hinc gloriam, si sibi Dominus majestatis, licet per confidentiam, paruisset. Sed nulla diabolo contigit tantae fraudis occasio, idipsum Domino tempore posteriore testante, cum dicit: Venit princeps hujus saeculi, et non invenit in me quidquam . Digna igitur hanc ejus petulantiam Domini est secuta responsio: Non tentabis Deum et Dominum tuum . Diaboli conatus et tentamenta contundens, et Deum se protestatur et Dominum: docens a fidelibus abesse oportere jactantiam, quia cum omnia possibilia Deo sint, nihil tamen in tentationem ejus audendum sit. 5. TentationConstituto igitur Domino in monte excelso, universa orbis terrarum regna, eorumque gloriam obtulit, si modo adoraretur ipse . Jam gemina responsione opinionem suspicionis excesserat. Cibo Adam pellexerat, et de paradisi gloria in peccati locum, id est, in regionem vetitae arboris dedu
Abbreviated transcription (Latin):
agnosceret: et in homine oblectamento cibi patientiã
esurientis illuderet. Sed dĩis non panẽ potius quam
salutem hominũ esuriens: ait. Non in pane solo uiuit
homo quia ipse non solum homo sed et ds̃. licet usq
intemptationis diem cibo hominis abstineret. dĩ tam̃
sp̃u alebatur: ostendens non in pane hoc solitario sed
in uerbo dĩ alimoniam ȩternitatis eẽ sꝑandam. Sequens¬
etiã interrogatio talis est: cum eũ in summũ templi
sustulisset. Si filius dĩ es mitte te deorsum et reliqua.
Laborat temptatione dñm de excelsis ad inferiora
deducere: et positum in templi summo id est suꝑ leges
et ꝓpħas eminentem in humilibus continere. Sciebat
quidẽ et ministeria angłorũ prompta eẽ dĩ filio neq
in lapidẽ posse offensionis incidere: quippe suꝑ aspi¬
dem et basiliscum ambulaturum et conculcaturũ leonẽ
et draconẽ. Dehis eñi quȩ inse dicta sunt tacuit. sed

Expanded text:
agnosceret; et in homine, oblectamento cibi, patientiam agnosceret; et in homine, oblectamento cibi, patientiam esuritionis illuderet. Sed Dominus non panem potius, quam salutem hominum esuriens, ait: Non in pane solo vivit homo : quia ipse non solum homo, sed et Deus, licet usque in tentationis diem cibo hominis abstineret, Dei tamen Spiritu alebatur: ostendens non in pane hoc solitario, sed in Verbo Dei alimoniam aeternitatis esse sperandam. etiam interrogatio talis est, cum eum in summum templi sustulisset: Si filius Dei es, mitte te deorsum, et reliqua . Laborat tentatione Dominum de excelsis ad inferiora deducere: et positum in templi summo, id est, super leges et prophetas eminentem, in humilibus continere. Sciebat quidem et ministeria angelorum prompta esse Dei filio, neque in lapidem posse offensionis incidere : quippe super aspidem et basiliscum ambulaturum, et calcaturum leonem et draconem. De his enim quae in se dicta sunt tacuit; sed
Abbreviated transcription (Latin):
non mota ieunio: nature suȩ hominem dereliquit. Non
eñi erat adõ diabolus: sed a carne iuncendus. Quam utiq
temptare ausus non fuisset: nisi in ea ꝑ esuritionis in¬
firmitatem que sunt hominis recognouisset. Qua re
rum ratione indicat post quadraginta dierũ conuer¬
sationẽ quibus post passionem in scło erat cominoratu¬
rus esuritionem se humanȩ salutis habiturum: quo in
tempore expectatum dõ patri munus hominẽ quem
assumpserat reportauit. Contuendum itaq nunc illud¬
est: quibus tandẽ interrogationibꝰ usus sit. Ait. Si filius
dĩ es dic ut lapides isti panes fiant. Fallax diabolus et
ad traducendũ artifex callidissimus posse omia xp̃m
sciebat. et esuritionem in homine ex ipso ieunii tempo¬
re sentiebat: ignarus quidnam esuriretur. Eam ergo in
temptando condicionẽ oꝑis ꝓposuit ꝑ quã et indeo
ex demutatione lapidũ in panes uirtutem potestatis

Expanded text:
non mota jejunio, naturae suae hominem dereliquit. Non non mota jejunio, naturae suae hominem dereliquit. Non enim erat a Deo diabolus, sed a carne vincendus: quam utique tentare ausus non fuisset, nisi in ea per esuritionis infirmitatem quae sunt hominis recognovisserum ratione indicat, post quadraginta dierum conversationem, quibus post passionem in saeculo erat commoraturus, esuritionem se humanae salutis habiturum. Quo in tempore, exspectatum Deo patri munus, hominem quem assumpserat reportavit. est, quibus tandem interrogationibus usus sit. Ait: Si 678 filius Dei es, dic ut lapides isti panes fiant. Fallax diabolus, et ad traducendum artifex callidissimus, posse omnia Christum sciebat, et esuritionem in homine ex ipso jejunii tempore sentiebat, ignarus quidnam esuriretur. Eam ergo in tentando conditionem operis proposuit, per quam et in Deo, ex demutatione lapidum in panes, virtutem potestatis
Abbreviated transcription (Latin):
habituq mansit hunc numerũ expletum fuisse. Igitur
istius temporis metu intemptando eo quem hominem
contuebatur: sumpsit temeritatem. Adam eñi pellex¬
erat et inmortẽ fallendo traduxerat: sed ita dignũ ne¬
quitia eius et scelere erat ut in eo cuiꝰ morte et calami¬
tatibus głabatur. homine uinceretur. Et qui dĩ bene¬
ficia homini inuidisset. ante temptationẽ dm̃ in homi¬
ne intelligere non posset. Temptatur igitur statim pꝰ
baptismum dñs temptatione sua indicans in scĩficatis
nobis maxime diaboli temptam̃ta gassari: quia uicto¬
num esuriit: sed salutẽ. Nam post quadraginta dies
non in quadraginta diebꝰ esuriit: sed quam utiq in
tem uideret quadraginta tam̃ dierũ in eo ieiuinium
ꝑtimescebat: moyse et elia in eodem ieiunii tempo¬
re non esurientibꝰ. Igitur cum esuriit dñs non inediȩ
subrepsit oꝑatio: sed uirtus illa quadraginta dierum

Expanded text:
habituque mansit, hunc numerum fuisse expletum. Igitur habituque mansit, hunc numerum fuisse expletum. Igitur istius temporis metu, in tentando eo, quem hominem contuebatur, sumpsit temeritatem. Adam enim pellexerat, et in mortem fallendo traduxerat. Sed ita dignum nequitia ejus et scelere erat, ut in eo, cujus morte et calamitatibus gloriabatur homine vinceretur; et qui Dei beneficia homini invidisset, ante tentationem Deum in homine intelligere non posset. Tentatur igitur statim post baptismum Dominus, tentatione sua indicans in sanctificatis nobis maxime diaboli tentamenta grassari: quia victonum esuriit, sed salutem: nam post quadraginta dies, non in quadraginta diebus esuriit , Moyse et tem videret, quadraginta tamen dierum in eo jejunium it , Moyse et Elia in eodem jejunii tempore non esurientibus. Igitur cum esuriit Dominus, non inediae subrepsit operatio: sed virtus illa, quadraginta dierum
Abbreviated transcription (Latin):
unctione ꝑfundi. et pat̾ne uocis adoptione dĩ filios
fieri: cum ita dispositi in nos sacram̃ti imnaginẽ ipsis re¬
rum effectibꝰ ueritas p̃figurauerit. Tunc ib̾c ductus ẽ.¬
indesertũ aspũ: ut temptaretur azabulo et reliqua.
Et indesertũ traductio. et quadraginta dierũ ieiuni¬
um. et post ieuinium faines et sathane temptatio. et
responsio dñi: magni celestisq consilii effectibus ple
na sunt. Flam quod in desertum ductus ẽ: significat᷑
libertas sp̃s scĩ. hominẽ suũ iam diabolo offerentis. et
ꝑmittentis temptandi assumendi occasionẽ. quam
non nisi datam temptator habuisset. Erat igitur in
diabolo de metu suspicio: non de suspitione cogni¬
tio. Mouebatur enĩ quadraginta dierũ ieuinio: scie¬
bat totidem diebꝰ aquas abyssi effusas. exploratam
reꝓmissionis terrã. moysi legem adõ scriptam: an¬
noꝵ quoq quibus plebs in heremo uita angłorum

Expanded text:
unctione perfundi, et paternae vocis adoptione Dei filios unctione perfundi, et paternae vocis adoptione Dei filios fieri; cum ita dispositi in nos sacramenti imaginem ipsis rerum effectibus veritas praefiguraverit. CAPUT III. De tein desertum ab Spiritu, ut tentaretur a diabolo , et reliqua. Et in desertum traductio, et quadraginta dierum jejunium, et post jejunium fames, et satanae tentatio, et responsio Domini, magni coelestisque consilii effectibus plena 677 sunt. Nam quod in desertum ductus est, significatur libertas Spiritus sancti, hominem suum jam diabolo offerentis, et permittentis tentandi et assumendi occasionem, quam non nisi datam tentator habuisset. Erat igitur in diabolo de metu suspicio, non de suspicione cognitio: movebatur enim quadraginta dierum jejunio. Sciebat totidem diebus aquas abyssi effusas , exploratam repromissionis terram, Moysi legem a Deo scriptam, annorum quoque, quibus plebs in eremo vita angelorum
Abbreviated transcription (Latin):
tem habuit abluendi. sed ꝑ illũ in aquis ablutionis
nie erat scĩficanda purgatio. Deniq et aiohanne
baptizari ꝓhibetur ut ds̃: et ita in se fieri oportere
ut homo edocet. Erat eñi ꝑ eum om̃is implenda iusti¬
cia: ꝑ quem solum lex poterat impleri: atq ita et
ꝓpħȩ testimonio lauachro non eget. et exempli sui au¬
ctoritate humane salutis sacram̃ta consummat:
hominẽ. et assumptione scĩficans et lauachro. Ordo
columbȩ uisibilis agnoscitur: et istiusmodi pat̾ne pie¬
tatis unctione ꝑfunditur. Uox deinde de cęlis ita loqui¬
tur. Filius m̃s es tu ego hodie genui te. Filius dĩ auditu
conspectuq monstratur: plebiq infide et ꝓpħis inobe-¬
dienti. testimoniũ de dño suo mutitur et contemplatio¬
nis et uocis. Acsimul ut ex eis quȩ consummabantur in
xp̃o cognosceremus post aquȩ lauachrũ et de celesti¬
bus portis scm̃ innos sp̃m inuolare: et cȩ̨lestis nos glorie

Expanded text:
tem habuit abluendi, sed per illum in aquis ablutionis tem habuit abluendi, sed per illum in aquis ablutionis nostrae erat sanctificanda purgatio. Denique et a Joanne baptizari prohibetur, ut Deus : et ita in se fieri oportere, ut homo edocet . Erat enim per eum omnis implenda justitia, per quem solum lex poterat impleri. Atque ita et prophetae testimonio lavacro non eget, et exempli sui auctoritate humanae salutis sacramenta consummat, hominem et assumptione sanctificans et lavacro. 6. Bapcolumbae visibilis agnoscitur, et istius modi paternae pietatis unctione perfunditur. Vox deinde de coelis ita loquitur: Filius meus es tu, ego hodie genui te . Filius Dei auditu conspectuque monstratur, plebique infidae et prophetis inobedienti testimonium de Domino suo mittitur et contemplationis et vocis: ac simul ut ex eis quae consummabantur in Christo cognosceremus, post aquae lavacrum, et de coelestibus portis sanctum in nos Spiritum involare, et coelestis nos gloriae
Abbreviated transcription (Latin):
labrũ in manu purgabit areã suã et congregabit tri¬
ticum suũ in horreum: paleas aũt comburet igni in¬
extingiubili. Uentilabri opus est ab infructuosis
fructuosa discernere: quod inmanu dñi sit arbitrium
indicat potestatis. Triticũ suũ ꝑfectos scilicet credentium
fructus horreis recondendum: paleas uero inutilium atq
infructuosoꝵ hominum inanitatem igne iudicii con¬
danem ad iohannẽ ut baptizaretur ab eo et reliqua.
Erat in iħu xp̃o homo totus: atq ideo infamulatum
sp̃s corpus assumptũ. om̃e inse sacram̃tũ nr̃ȩ salutis
expleuit. Adioħem igitur uenit ex muliere natus.
constitutus sub lege: et ꝑ uerbũ caro factus. ipse qui¬
dem lauachri egens non erat: quia de eo dictum est.
Peccatũ non fecit. Ꝙ ubi peccatũ non ẽ: remissio qͦq
eius ẽ ociosa. Sed assumptum ab eo creationis nr̃e
fuerat et corpus et nomen: atq ita. non ille necessita¬

Expanded text:
labrum in manu, et purgabit aream suam, et congregabit trilabrum in manu, et purgabit aream suam, et congregabit triticum suum in horreum; paleas autem comburet igni inexstinguibili . Ventilabri opus est, ab infructuosis fructuosa discernere. Quod in manu Domini sit, arbitrium indicat potestatis, triticum suum, perfectos scilicet credentium fructus, horreis recondentis; paleas vero, id est, inutilium atque infructuosorum hominum inanitatem, igni judicii condanem ad Joannem, ut baptizaretur ab eo ; et reliqua. Erat in Christo Jesu homo totus; atque ideo in famulatum spiritus corpus assumptum, omne in se sacramentum nostrae salutis explevit. Ad Joannem igitur venit ex muliere natus, constitutus sub lege, et per Verbum caro 676 factus. Ipse quidem lavacri egens non erat, quia de eo dictum est, Peccatum non fecit ; et ubi peccatum non est, remissio quoque ejus est otiosa. Sed assumptum ab eo creationis nostrae fuerat et corpus et nomen: atque ita non ille necessita
Abbreviated transcription (Latin):
Et ut oꝑantes digno fructu penitentiȩ nter sint
admonentur: ut qui diabolũ patrẽ habere cȩꝑant cum
eis qui de lapidibꝰ excitarentur rursum abrahȩ filii fi
utilis ꝑfidie excidium conflagrationi uidicii p̃parari.
et quia legis opus eẽt iam inefficax ad salutem. et io¬
hannes baptizandis inpenitentiã nuntius extitisset.
Propharũ enĩ officiũ erat apeccatis reuocare: xp̃i uero
ꝓpriũ saluare credentes. Si quidẽ baptizare in peniten¬
tiam dicit. sed forciorẽ eẽ uenturũ cuiꝰ ferendorũ calci¬
amentoꝵ sit indignus officio: Apłis circumferendȩ p̃¬
dicationis głam derelinquens. quibus speciosis pedi¬
bus pacẽ dĩ erat debitum nuntiare. Salutis igitur nr̃e
et uidicii tempus designat in dño dicens. Ipse bapti¬
⁊abit uos in spũ scõ et igne. quia baptizatis in sp̃u scõ
reliquũ sit consuminari in igne uidicii. Habens uenti¬

Expanded text:
et ut operantes dignos fructus poenitentiae sint et ut operantes dignos fructus poenitentiae sint admonentur: ut qui diabolum patrem habere coeperant, cum eis, qui de lapidibus excitarentur, rursum Abrahae filii perutilis perfidiae excidium conflagrationi judicii praeparari. Et quia Legis opus esset jam inefficax ad salutem, et Joannes baptizandis in poenitentiam nuntius exstitisset prophetarum enim officium erat a peccatis revocare, Christi vero proprium, salvare credentes; se quidem baptizare in poenitentiam dicit, sed fortiorem esse venturum, cujus ferendorum calceamentorum sit indignus officio : apostolis circumferendae praedicationis gloriam derelinquens, quibus speciosis pedibus pacem Dei erat debitum nuntiare . Salutis igitur nostrae et judicii tempus designat in Domino, dicens, Ille baptizabit vos in Spiritu sancto et igni: quia baptizatis in Spiritu sancto, reliquum sit consummari igne judicii. Habens venti
Abbreviated transcription (Latin):
arborũ prebituri. Tali igitur iohannes habitu p̃dicaus.¬
uenientes phariseos et saduceos adbaptismũ. ꝓgenies
nuncupat uiꝑarũ. Fructũ ut dignũ penitentiȩ faci¬
ant monet: ne ue abraham patrem habere se glorien¬
tur. quia ex lapidibꝰ ds̃ potens ẽ. abrahȩ filios exci¬
tare. Non eñi successio carnis queritur: sed fidei he¬
reditas. Dignitas igitur originis in oꝑum consistit
exemplis: et ꝓsapie gła fidei imitatione retinetur.
Tabulus infidelis: abraham fidelis. Nam ille in homi¬
nis transgressione fuit ꝑfidus: hic uero iustificatus
ex fide ẽ.Igitur unius cuiꝰq mores atq uita ꝓpinqui¬
tate cogi ationis adquiritur. ut qui fideles sunt abraȩ
ꝓpago ꝑ fidem sant: qui aũt. infideles sunt in zabuli pro¬
geniem infidelitate mutentur. quando et pharisei iuꝑa¬
rum natio nuncupantur. et głatio scĩficati parentis inhi¬
betur: et ex saxis ac rupibus abrahȩ filii excitantur.

Expanded text:
arborum praebituri. 3. Filioarborum praebituri. 3. Filiovenientes Pharisaeos et Sadducaeos ad baptismum, progenies nuncupat viperarum: fructum ut dignum poenitentiae faciant monet, neve Abraham patrem habere se glorientur, quia ex lapidibus Deus potens est Abrahae filios excitare . Non enim successio carnis quaeritur, sed fidei haereditas. Dignitas igitur originis in operum consistit exemplis: et prosapiae gloria fidei imitatione retinetur. Diabolus infidelis, Abraham fidelis. Nam ille in hominis transgressione fuit perfidus, hic vero justificatus ex fide est. Igitur uniuscujusque mores atque vita propinquitatem cognationis acquirit: ut qui fideles sunt, Abrahae propago per fidem sint; qui autem infideles sunt, in diaboli progeniem infidelitate mutentur: quando et Pharisaei viperarum natio nuncupantur, et gloriatio 675 sanctificati parentis eis inhibetur, et ex saxis ac rupibus Abrahae filii excitantur,
Abbreviated transcription (Latin):
confessione purgasset. Pilis etiã cameloꝵ uestis attex¬
ta ꝑegrinũ ꝓpħice istius p̃dicationis habitum de¬
signat: cum ex uiuis inmundarũ pecudũ quibus pa¬
res existimamur xp̃i p̃dicator indiutur. Fitq scĩficatum
habitu ꝓpħali: quicquid in nobis uł inutile fuerat ante
uł sordidũ. Tone aũt p̃cinctio efficax inom̃e opus bo¬
nũ est apparatus: ut ad om̃e ministeriũ xp̃i uoluntate
simiis accincti. In esum etiã eliguntur locuste fugaces
hominũ. et ad om̃em aduentus nr̃i sensum euolan¬
tes: nos scilicet qui ab om̃i sermone et congressu ꝓpha¬
rum ipsis quibusdam corpoꝵ saltibꝰ efferebamur. uo¬
luntate uagi. inoꝑibꝰ inutiles. inuerbis quęruli. sede ꝑe¬
grini: nunc sumuis scõꝵ alimonia et sacietas ꝓpħarum
electi simul cum melle siluestri. dulcissimũ ex nobis
cibũ non ex alueariis legis. sed ex truncis siluestriũ

Expanded text:
confessione purgasset. Pilis etiam camelorum vestis adtexconfessione purgasset. Pilis etiam camelorum vestis adtexta, peregrinum propheticae istius praedicationis habitum designat: cum exuviis immundarum pecudum, quibus pares existimamur, Christi praedicator induitur; fitque sanctificatum habitu prophetali, quidquid in nobis vel inutile fuerat ante, vel sordidum. Zonae autem praecinctio, efficax in omne opus bonum est apparatus: ut ad omne ministerium Christi voluntate simus accincti. In esum etiam eliguntur locustae, fugaces hominum, et ad omnem adventus nostri sensum evolantes: nos scilicet, qui ab omni sermone et congressu prophetarum ipsis quibusdam corporum saltibus efferebamur. Voluntate vagi, operibus inutiles, verbis queruli, fide peregrini, nunc sumus sanctorum alimonia et satietas prophetarum electi simul cum melle silvestri: dulcissimum ex nobis cibum, non ex alveariis legis, sed ex truncis silvestrium
Abbreviated transcription (Latin):
& cȩtera. In ioħ̃e locus. p̃dicatio. uestitus. cibus est contu¬
endus: atq ita ut meminerimus gestorũ ueritatem non
ic circo corrumpi. si regendis rebus interioris intelligen¬
tiȩ ratio subiecta sit. Fuerat enĩ p̃dicanti et locus opor¬
tunior et uestitus utilior: et cibus aptior. Sed sub est
gestis rebus exemplũ: et in eo oꝑatio ipsa meditatio
est. Nam et addesertam uideam uenit: desertam dei
frequentatione non populi. et uacuam scĩ sp̃s habita¬
tione. non hominum: ut p̃dicationis locus eoꝵ quibus
p̃dicatio erat missa solitudinem ꝓtestaretur. Penitentiã
quoq regno cęloꝵ ꝓpinquante ꝓnuntiat: ꝑ quã est re¬
ditus ab errore. et recursus acrimine. et post uitiorũ
pudorẽ ꝓfessio desinendi: ut deserta iudȩa meminis¬
set eum se suscepturam in quo cęloꝵ ẽ regnũ non uacu¬
am deinceps futuram. si se aueteribꝰ uiciis penitentie

Expanded text:
m, etc. . In Joanne locus, praedicatio, vestitus, cibus est contum, etc. . In Joanne locus, praedicatio, vestitus, cibus est contuendus: atque ita, ut meminerimus gestorum veritatem non idcirco corrumpi, si gerendis rebus interioris intelligentiae ratio subjecta sit. Fuerant enim praedicanti et locus opportunior, et vestitus utilior, et cibus aptior: sed subest gestis rebus exemplum, et in eo operatio ipsa meditatio est. Nam et ad desertam Judaeam venit, desertam Dei frequentatione, non populi; et vacuam sancti Spiritus habitatione, non hominum; ut praedicationis locus, eorum quibus praedicatio erat missa, solitudinem protestaretur. Poenitentiam quoque regno coelorum propinquante pronuntiat, per quam est reditus ab errore, et recursus a crimine, 674 et post vitiorum pudorem professio desinendi: ut deserta Judaea meminisset eum se suscepturam, in quo coelorum est regnum; non vacuam deinceps futuram, si se a veteribus vitiis poenitentiae
Abbreviated transcription (Latin):
lium regnare audisset. timuit eo uenire. Et ꝑ ange¬
lum monetur ut in galileam transeat: et in regionis
eius ciuitate nazareth inhabitet. Reuerti ergo ad
iudȩam monetur. et reuersus timet: et rursum ui¬
su admonitiis transire ad regionem gentium iubet᷑.
Sed aut timere eum qui admonitus sit non oportu¬
it: aut ꝑ angłm deferri admonitio mox mutanda
non debuit. Uerum typica ratio seruata ẽ. loseph
eni apłoꝵ habet spetiem: quibus xp̃s circumferendus
ẽ creditus. Hi tanquã herode mortuo id est populo
eius in passione dñi deꝑdito: uidȩis p̃dicare sunt uis¬
si. Missi enĩ erant ad oues ꝑditas domus isrł. sedia¬
nente hereditarie infidelitatis dominatu mnetuunt et
recedunt. admoniti ꝑuisum scĩ scilic&a sp̃s donũ ingen¬
tibus contemplantes ad eas transferunt xp̃m uidee
missĩ: sed uitam et salutem gentiũ nuncupatũ. In diebꝰ¬
cens. Penitentiam agite apꝓpinquabit enĩ regnũ cęloꝵ.¬

Expanded text:
lium regnare audisset, timuit eo venire : et per angelium regnare audisset, timuit eo venire : et per angelum monetur, ut in Galilaeam transeat, et in regionis ejus civitate Nazareth inhabitet. Reverti ergo ad Judaeam monetur: et reversus timet. Et rursum visu admonitus, transire ad regionem gentium jubetur. Sed aut timere eum qui admonitus sit non oportuit, aut per angelum deferri admonitio mox mutanda non debuit. Verum typica ratio servata est. Joseph enim apostolorum habet speciem, quibus Christus circumferendus est creditus. Hi tamquam Herode mortuo, id est, populo ejus in passione Domini deperdito, Judaeis praedicare sunt jussi; missi enim erant ad oves perditas domus Israel: sed manente haereditariae infidelitatis dominatu metuunt et recedunt. Admoniti per visum, sancti scilicet Spiritus donum in gentibus contemplantes, ad eas transferunt Christum, Judaeae missum, sed vitam et salutem gentium nuncupatum. 2. Jocens, Paenitentiam agite; appropinquavit enim regnum coeloru
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħam neci eoꝵ honor redditur dicentẽ. uox in rama
audita ẽ. ploratus et ululatus multus: rachel plorans
filios suos. et noluit consolari quia non sunt. Ra¬
chel iacob uxor fuit. diu sterilis sed nullos exhis qͦs
genuit amisit uerum hȩc ingenesi eccłȩ typum p̃tu¬
lit. Non igitur illius uox et ploratus auditur. quȩ nullũ
habuit amissorum filioꝵ dolorẽ. sed huiꝰ eccłe du sterilis
nunc uero fecunde huiꝰ ploratus ex filiis. non idcirco
quia ꝑemptos dolebat auditur. sed quia ab his ꝑime¬
bantur. quos primũ genitos filios retinere uoluisset. De¬
niq consolari se noluit que dolebat. Non eñi non erãt
hi: qui mortui putabantur. In ȩt̾nitatis enĩ ꝓfectum:
ꝑ martyrii głam efferebantur. Consolatio aũt rei amis¬
se erat prestanda: non aucte. Postq mortuo hȩrode
ꝑ angłm monetur ut inuidȩam cum puero et matre
ipsius redeat: et reuertens cũ archelaum herodis fi¬

Expanded text:
in Rama in Rama audita est, ploratus et ululatus multus, Rachel plorans filios suos: et noluit consolari, quia non sunt . Rachel Jacob uxor fuit diu sterilis; sed nullum ex his quos genuit amisit. Verum haec in Genesi Ecclesiae typum praetulit. Non igitur illius vox et ploratus auditur, quae nullum habuit amissorum filiorum dolorem, sed hujus Ecclesiae diu sterilis, nunc vero fecundae. Hujus ploratus ex filiis, non idcirco quia peremptos dolebat, auditur; sed quia ab his perimebantur, quos primum genitos filios retinere voluisset. Denique consolari se noluit quae dolebat. Non enim non erant ii, qui mortui putabantur; in aeternitatis enim profectum per martyrii gloriam efferebantur. Consolatio autem rei amissae erat praestanda, non auctae. 673 CAPUT II. De Angelum monetur, ut in Judaeam cum puero et matre ipsius redeat . Et revertens cum Archelaum Herodis fi
Abbreviated transcription (Latin):
In auro regem: in thure dm̃. in myrra hominẽ confi¬
tendo atq ita ꝑuenerationẽ eorũ. sacram̃ti omis est
consummata cognitio. In homine mortis. in dõ resur¬
rectionis: in rege iudicii. Quod uero repetere iter. atq
ad hȩrodem in iudeam redire ꝓhibentur nichil auidȩa
preter scientie agnitionisq ꝑmitimur. sed in xp̃o sa¬
lutem omẽm et spem locantes ad monemur prioris
necem: ioseph ꝑ angłm monetur ut eum in egiptum
transferat. Egiptum idolis plenã et om̃ĩgenum dm
monstra uenerantẽ: iam post uideoꝵ insectacionem
et in ex tinguendo eo ꝓfane plebis assensum xp̃s
ad gentes in anissimis religionibus deditas transit:
et uideam relinquens ignorantium scło colendus
infertur. bethleem id est uidea martyrũ sanguine
redundante. Herodis uero furor et infantum mors po
mantes se beatoꝵ martyrũ cede posse in omĩum fidẽ
et ꝓfessionẽ xp̃i nomen extiuguere sed głosus ꝑ¬

Expanded text:
in auro regem, in thure Deum, in myrrha hominem confiin auro regem, in thure Deum, in myrrha hominem confitendo. Atque ita per venerationem eorum, sacramenti omnis est consummata cognitio: in homine mortis, in Deo resurrectionis, in rege judicii. Quod vero repetere iter, atque ad Herodem in Judaeam redire prohibentur : nihil a Judaea petere scientiae agnitionisque permittimur, sed in Christo salutem omnem et spem locantes, admonemur prioris necem, Joseph per Angelum monetur, ut eum in Aegyptum transferat : Aegyptum idolis plenam, et omnigenum deum monstra venerantem. Jam post Judaeorum insectationem, et in exstinguendo eo profanae plebis assensum, Christus ad gentes inanissimis religionibus deditas transit: et Judaeam relinquens, ignoranti eum saeculo colendus infertur, Bethlehem, id est, Judaea, martyrum sanguine redundante. Herodis vero furor et infantium interfemantis se beatorum Martyrum caede posse in omnium fide et professione Christi nomen exstinguere. 7. Eccles
Abbreviated transcription (Latin):
et conuigis nomen sponsa suscipit. et post partum in
conuigem recognita tantũ iħu mater ostenditur. ut
quẽadinodũ uisto ioseph deputaretur eiusdẽ mariȩ ui
uirginitate conuigium: ita uenerabilis eius ostende¬
retur in iħu matre uirginitas. Uerum homines pra
uissimi hinc p̃sumunt opinionis suȩ auctoritatem:
quod plures dñm nr̃m fratres habuisse sit traditum.
Qui si mariȩ filii fuissent et non potius ioseph ex
priore coniugio suscepti nunquã in tempore pas¬
sionis ioħi apło transscripta eẽt in matrẽ. dño ad
utrumq dicente. mulier ecce filius tuus. et iohan
ni. ecce mater tua: nisi quod ad desolatȩ solacium
caritatem filis in discipulo relinquebat. Stellȩ autẽ
in xp̃o crecuituras: et homines ꝓfessionis longe asei¬
entia diuinȩ cognitionis auerse. lumen quod statim
in ortu eus extitit cognituros. Deniq oblatio mu¬
nerum. intelligentiam in eo tocius qualitatis expressit.

Expanded text:
et conjugis nomen sponsa suscepit, et post partum in et conjugis nomen sponsa suscepit, et post partum in conjugem recognita tantum Jesu mater ostenditur: ut quemadmodum justo Joseph deputaretur ejusdem Mariae in virginitate conjugium, ita venerabilis ejus ostenderetur in Jesu matre virginivissimi hinc praesumunt opinionis suae auctoritatem, quod plures Dominum nostrum fratres habuisse sit traditum. Qui sit Mariae filii fuissent, et non potius Joseph ex priore conjugio suscepti; numquam in tempore passionis Joanni apostolo transcripta esset in matrem, Domino ad utrumque dicente: Mulier, ecce filius tuus ; et Joanni: 672 Ecce mater tuas nisi quod ad desolatae solatium, charitatem filii in discipulo relinquebat. 5. Magorum fidin Christum credituras, et homines professionis longe a scientia divinae cognitionis aversae, lumen quod statim in ortu ejus exstitit cognituros. Denique oblatio munerum intelligentiam in eo totius qualitatis expressit:
Abbreviated transcription (Latin):
dantes desponsatam fuisse. et dictum hoc ioseph uolen¬
ti eam abicere quia iustus ipse nollet in eam lege decer¬
ni. Igitur ne qua de partu eius ambiguitas existeret
ipse concepti ex sp̃u scõ xp̃i testis assumitur: dehinc
quia desponsata eẽt in coniuge reciꝑetur. Cognoscitur
itaq post partum: id est transit inconiugis nomen.
Cognoscitur enĩ: non admiscetur. Deniq cum transi¬
ret ioseph ad egyptum admonetur ita. diciturq
Accipe puerũ et matrẽ euis: et reuertere cum pue¬
ro et matre euis. Et rursum inlucam. & erat ioseph et
mater euis. Et quociens cumq de utroq fit sermo. inat̃
potius xp̃i quia id erat. non uxor ioseph est nuncu¬
pata quia non erat. Sed hȩc quoq ab angło ratio serua¬
ta est. ut cum desponsatam eam usto ioseph significa¬
bat. conuigem nuncuparet. Flam ita ait. Iosepħ fili da¬
ud noli timere acciꝑe mariã coniugem tuam. Ergo

Expanded text:
dantes desponsatam fuisse, et dictum hoc Joseph volendantes desponsatam fuisse, et dictum hoc Joseph volenti eam abjicere; quia justus ipse nollet in eam lege decerni. Igitur ne qua de partu ejus ambiguitas existeret, ipse concepti ex Spiritu sancto Christi testis assumitur: dehinc quia desponsata esset, in conjugem recipitur. Cognoscitur itaque post partum id est, transit in conjugis nomen. Cognoscitur enim, non admiscetur. Denique cum transire Joseph ad Aegyptum admonetur, ita dicitur: Accipe puerum et matrem ejus; et, Revertere cum puero et matre ejus ; et rursum in Luca : Et erat Joseph et mater ejus. Et quotienscumque de utroque fit sermo, mater potius Christi, quia id erat; non uxor Joseph est nuncupata, quia non erat. Sed haec quoque ab angelo ratio servata est: ut cum desponsatam cum justo Joseph significabat, conjugem nuncuparet. Nam ita ait: Joseph fili David, noli timere accipere Mariam conjugem tuam. Ergo
Abbreviated transcription (Latin):
teritȩ sunt. Nam ioras genuit ochoriam: ochorias ue¬
ro genuit ioam. ioas deuide amasiam: amasias autẽ
oriam. Et in matho ioras oriam genuisse scribitur:
rationem in throno regni isrłis quenquã de domo
achab eẽ sessurum. Purgata igitur labe familiȩ genti¬
lis. tribusq preteritis. iam regalis in quarto generati¬
onum consequentium origo numeratur: usq ad mariã
mero tredecim reꝑiantur. nullus error eẽ poterit scien¬
ceꝑit ex maria: sed in ꝓcreatione corporea natiuitatis
eternę significantiam comp̃hendi. Generationis aũt¬
ratio simplex ẽ. Nam conceptum ex sp̃u scõ. natum
ex maria uirgine: omĩum opus ꝓpħarũ est. Sed plu¬
res irreligiosi & aspiritali doctrina ad modũ alieni oc¬
casionem ex eo occupant turpit̃ de maria opinandiqđ
dictum sit: iIi. Pruis quam conuenirent inuenta est in
am. & illud. non cognouit eam donec peꝑit: non recor¬

Expanded text:
teritae sunt. Nam Joras genuit Ochoziam, Ochozias veteritae sunt. Nam Joras genuit Ochoziam, Ochozias vero genuit Joam, Joas deinde Amasiam, Amasias autem Oziam . Et in Matthaeo Joras Oziam genuisse scribitur, ione in throno regni Israel quemquam de domo Achab esse sessurum. Purgata igitur Achab familia gentili, tribusque praeteritis, jam regalis in quarto generationum consequentium origo numeratur. Quod vero usquemero tredecim reperiantur; nullus error esse poterit scienem, quae coepit ex Maria; sed in procreatione corporea, nativitatis aeternae significantiam comprehendi. 3. In eos quratio simplex est. Nam conceptum ex Spiritu sancto, natum ex Maria virgine, omnium opus prophetarum est. Sed plures irreligiosi, et a spiritali doctrina 671 admodum alieni, occasionem ex eo occupant turpiter de Maria opinandi, quod dictum sit, Priusquam convenirent, inventa est in ugem tuam : et illud, Non cognovit eam donec peperit ; non recor
Abbreviated transcription (Latin):
tribus sit ioseph et maria: dum ꝓfectus eẽ. ex abrabe
genere ioseph ostenditur. profecta quoq docetur et
maria. Hec enĩ in lege ratio seruata ẽ: ut si mortu¬
us sine filiis familie princeps fuisset. defuncti uxorẽ
posterior frat̃ eiusdẽ cognationis acciꝑet. susceptosq
filios in familiã eius qui mortiuis eẽt referret. Maneretq
ita in primogenitis successionis ordo: cum patres eoꝵ
qui post nati eẽnt aut nomine haberentur aut gene
generationis istius ordinem nec numero sibi nec succes¬
sione constare. huiꝰ quoq rei ratio adferatur. Non eni
leuis causa ẽ. ut aliud innarratione sit. aliud fuerit
ingestis. et aliud referatur in summa. aliud uero tene¬
atur innumero. Nlamq ab abraham usq ad dauid
quatuordecim generationes enumerate sunt: et in¬
aliis libris . xuii. dep̃henduntur. Sed in hoc non men¬
dacii aut negligentie: uitium est. Tres enĩ rationes pre¬

Expanded text:
tribus sit Joseph et Maria; dum profectus esse ex Abrahae tribus sit Joseph et Maria; dum profectus esse ex Abrahae genere Joseph ostenditur, profecta quoque docetur et Maria. Haec enim in lege ratio servata est, ut si mortuus sine filiis familiae princeps fuisset, defuncti uxorem posterior frater ejusdem cognationis acciperet, susceptosque filios in familiam ejus qui mortuus esset 670 referret : maneretque ita in primogenitis successionis ordo, cum patres eorum, qui post nati essent, aut nomine haberentur, aut genegenerationis istius ordinem nec numero sibi nec successione constare; hujus quoque rei ratio afferatur. Non enim levis causa est, ut aliud in narratione sit, aliud fuerit in gestis; et aliud referatur in summa, aliud vero teneatur in numero. Namque ab Abraham usque ad David quatuordecim generationes enumeratae sunt, et is decem et septem deprehendantur. Sed in hoc non mendacii aut negligentiae vitium est. Tres enim ratione prae
Abbreviated transcription (Latin):
quem dum uterq dinumerat: et agnitio¬
nem in dño utriusq tribus uterq signifi¬
cat. Recteq generationis gradus ponitur:
quia sacerdotalis et regiȩ tribus societas ꝑ dauid ex
conuigio inita iam a salathiel in zorobabel confirme¬
tur ex genere. Atq ita dum matħs paternam origi¬
nem que ex iuida ꝓficiscebatur recenset: lucas uero ac¬
ceptum ꝑ nathan ex tribu lȩui genus ȩdocet: suis qͥsq
cerdos. etiã incarnati ortu utriusq generis głam ꝓ¬
bauerunt. Quod uero ioseph potius quam marie nati¬
uitas recensetur.: nchil refert. Cadem enĩ est tocuis
tribus: atq una cognatio. Exemplũ aũt etiã ma¬
theus et lucas dederunt. patres inuicem appellantes
non tam genere quam gente: quia ab uno tribus cep¬
ta. sub unius successionis et originis familia contine
dauid filii abrahȩ: non differt quis in originis nu¬
mero atq ordine collocetur. dum modo uniuersorũ
familia cepta eẽ. intelligatur ab uno: ita. cũ eiusdẽ

Expanded text:
Quem dum uterque dinumerat, cognationem in Domino utriusque tribus uterque significat. Recteque generationis gradus ponitur: quia sacerdotalis et regiae tribus societas per David ex conjugio inita, jam a Salathiel in Zorobabel confirmetur ex genere. Atque ita dum Matthaeus paternam originem, quae ex Juda proficiscebatur, recenset, Lucas vero acceptum per Natham ex tribu Levi genus edocet ; suis quibucerdos, etiam in carnali ortu utriusque generis gloriam probaverunt. Quod vero Joseph potiusquam Mariae nativitas recensetur, nihil refert: eadem enim est totius tribus atque una cognatio. Exemplum autem etiam Matthaeus et Lucas dederunt, patres invicem appellantes, non tam genere quam gente: quia ab uno tribus coepta, sub unius successionis et originis familia continetDavid, filii Abrahae : non differt quis in originis numero atque ordine collocetur, dummodo universorum familia coepta esse intelligatur ab uno. Ita cum ejusdem
Abbreviated transcription (Latin):
necesse ẽ. odiũ sit. in alterũ amor quia idem opus
diuersȩ dñorũ non conueniat uoluntati. nec pauꝑes
sp̃u. dõ placentes. ambiciose scłi huiꝰ possint apti eẽ.

Expanded text:
necesse est odium sit, in alterum amor: quia idem opus necesse est odium sit, in alterum amor: quia idem opus diversae dominorum non conveniat voluntati, nec pauperes spiritu Deo placentes ambitiosae saeculi hujus possint apti esse
Abbreviated transcription (Latin):
utrum sit secutus habituro. intelligentiȩ nr̃e lumine
aut cum pecunia dampuoso futuro. aut cum dõ sem
piterno. Lucerna corporis tui ẽ. oculus tuus. Conti¬
nens sensus est. De oculi enĩ officio: lumen cordis ex¬
pressit. Quod si simplex et lucidũ manebit. claritatem
eterni luminis corpori tribuet: et splendorẽ originis
suȩ corruptioni carnis infundet. Si aut̃ obscurum pec¬
catis et uoluntate erit nequam: uiciis mñtis. natura cor¬
poris subiacebit. Et si lumen quod innobis ẽ. tenebrosũ
sit. quantas necesse ẽ. ipsarũ tenebras eẽ tenebrarũ: Qͥa
iam ꝑiculose solet animi generositati terrenȩ carnis ui¬
tiosa origo dominari. longeq magis peccata corporũ
ingrauescere. Si etiam cupiditatibus adiuuentur ani¬
morũ: ex eoq fieri preter naturam suã corpora nr̃a te¬
nebrosa: si illuis mentiũ lumen extinctum sit. Quod
si ꝑ simplicitatem sp̃s retinuerimus: lumine suo necesse

Expanded text:
utram sit secutum habituro, et intelligentiae nostrae lumine utram sit secutum habituro, et intelligentiae nostrae lumine aut cum pecunia damnos Lucerna corporis tui est oculus tuus . Continens sensus est. De oculi enim luminis officio lumen cordis expressit. Quod si simplex et lucidum manebit; claritatem aeterni luminis corpori tribuet, et splendorem originis suae corruptioni carnis infundet. Si autem obscurum peccatis, et voluntate erit nequam; vitiis mentis natura corporis subjacebit. Et si lumen, quod in nobis est, tenebrosum sit; quantas necesse est ipsarum tenebras esse tenebrarum ? quia jam periculose soleat animi generositati terrenae carnis vitiosa origo dominari, longeque magis peccata corporum ingravescere, si etiam cupiditatibus adjuventur animorum: ex eoque fieri praeter naturam suam corpora nostra tenebrosa, si in illis mentium lumen exstinctum sit; quod si per simplicitatem spiritus retinuerimus, lumine suo necesse
Abbreviated transcription (Latin):
ponendũ. Oleum eñĩ fructum miscdie eẽ: cȩlestis et ꝓ¬
pħicus sermo ẽ. Ergo bonitatis oꝑibꝰ caput nr̃m id est
uitȩ nr̃ȩ sensus ornandus ẽ: quia intelligentię om̃is in
capite ẽ. sordesq in facie abluende. ne quid sit horro¬
ris exiuicus. sed magis gratia candoris sit in occursu. Atq
ita nos insplendorem bone conscientie elutos. et in grãm
misericordis oꝑis delibiitos: dõ ieuinia nr̃a commendent.
Ceterum fugientes ieuiniis hominum conscientiã. unctis
tur humane głȩ et opulentiȩ sollicitudine. omnẽ pla¬
cendi deo curam summoꝑe demonstrat: quia huma¬
nam laudem. uł corporũ uitia. uł obtrectatio inuden¬
tium corrumpat. Et hic thesaurus pecunie. aut detri¬
mento sit ꝑiculosus aut furto. Cȩterum laus celestis
eterna ẽ. nec subrepentis furto subtrahenda. nec tinea. nec
rubigine inuidiȩ exedenda. corde nr̃o sedẽ thesauri

Expanded text:
ponendum. Oleum enim fructum misericordiae esse, coelestis et pponendum. Oleum enim fructum misericordiae esse, coelestis et propheticus sermo est. Ergo bonitatis operibus caput nostrum, id est, vitae nostrae sensus ornandus est; quia intelligentia omnis in capite est: sordesque in facie abluendae, ne quid sit horroris ex vitiis, sed magis gratia candoris sit in occursu: atque ita nos 690 in splendorem bonae conscientiae elutos, et in gratiam misericordis operis delibutos, Deo jejunia nostra commendent. Caeterum fugientes in jejuniis hominum conscientiam unctis tur humanae gloriae et opulentiae sollicitudine, omnem placendi Deo curam sumi oportere demonstrat: quia humanam laudem vel corporum vitia, vel obtrectatio invidentium corrumpat; et hic thesaurus pecuniae, aut detrimento sit periculosus, aut furto. Caeterum laus coelestis aeterna est, nec subrepentis furto subtrahenda, nec tinea aut rubigine invidiae exedenda: corde nostro sedem thesauri
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ nr̃a sunt atq nobiscũ sunt conscientia arceatur.
loco precẽ fundere ȩdocemur: et scõꝵ oratio iter fe¬
ras. carceres. flammas et de ꝓfundo maris ac bestiȩ uen-¬
tre suscepta ẽ. Ergo non occulta domus. sed cordis nr̃i
cubiculũ ingredi. et clauso mentis nr̃e secreto orare ad
dnm non multiloquio sed conscientia admonemur:
quia dictoꝵ uerbis opus om̃e p̃cellat. De orationis aũt
sacram̃to necessitate nos commendandi cyprianus
uir scȩ̃ memoriȩ liberauit: quamquam et tertulianꝰ
hinc uolumen aptissimũ scripserit. sed consequens error
hominis detraxit scriptis ꝓbabilibꝰ auctoritatẽ. Cũ aũt¬
enĩ facies suas: ut pareant hominibꝰ ieuinantes. Ieiuni
orũ ꝓfectum docet extra iactantiam confecti corporis
eẽ. oportere: neq de iniuriȩ ostentatione fauorẽ gentiũ
consectandũ. sed om̃e ieunium in sc̃e oꝑationis decore

Expanded text:
quae nostra sunt atque nobiscum sunt conscientia arceatur quae nostra sunt atque nobiscum sunt conscientia arceatur loco precem fundere edocemur : et sanctorum oratio inter feras, carceres, flammas, et de profundo maris ac bestiae ventre suscepta est . Ergo non occulta domus, sed cordis nostri cubiculum ingredi, et clauso mentis nostrae secreto orare ad Deum, non multiloquio, sed conscientia admonemur, quia dictorum verbis opus omne praecellat. De orationis autem sacramento necessitate nos commentandi Cyprianus vir sanctae memoriae liberavit. Quamquam et Tertullianus hinc volumen aptissimum scripserit: sed consequens error hominis, detraxit scriptis probabilibus auctoritatem. 2. eorum profectum docet extra jactantiam confecti corporis esse oportere, neque de injuriae ostentatione favorem gentium consectandum; sed omne jejunium in sanctae operationis decore
Abbreviated transcription (Latin):
et sp̃u sacram̃ti et solem tribuentis et pluuiam itanos
ad ꝑfectam uitã ꝑ hanc publicȩ bonitatis concordiã
quia nobis incęlo ꝑfectus pater sit imitandus. institu
nibus et reliqua. Omnẽ curã rerũ p̃sentiũ amouet. et acto¬
nitos tantũ eẽ in spem futuri iubet: neq sectari uł homi¬
num fauorẽ ostentatione bonitatis. uł iactantiam religio¬
nis orationis publicȩ copia. sed intra conscientiã fidĩ fruc¬
tum boni oꝑis continendum: quia humanȩ laudis conse¬
ctatio eam tantũ quam ab hominibus expectet mercedẽ
sit receptura. Cȩxerũ ꝓmerendi dĩ expectatio: p̃miũ sit
longe patientiȩ consecutura. Sinistra quoq manus: ut
ignoret opus dexterȩ. Sed nunquid istud natura cor¬
poris sinit. ut intelligentiȩ sensum manuũ ministe¬
ria sorciantur: Uerũ ut indĩ scientia oꝑa nr̃a consistant:
cũ sub nuncupatione m̃broꝵ inhis quȩ geramus eorum

Expanded text:
et Spiritus sacramentis et solem tribuentis et pluviam . Ita nos et Spiritus sacramentis et solem tribuentis et pluviam . Ita nos ad perfectam vitam, per hanc publicae bonitatis concordiam, quia nobis in coelo pater sit perfectus imitandus, instituinibus, etc. . Omnem curam rerum praesentium amovet, et attentos tantum esse in spem futuri jubet, neque sectari vel hominum 689 favorem ostentatione bonitatis, vel jactantiam religionis orationis publicae copia, sed intra conscientiam fidei fructum boni operis continendum: quia humanae laudis consectatio eam tantum, quam ab hominibus expetit, mercedem sit receptura; caeterum promerendi Dei exspectatio, praemium sit longae patientiae consecutura. Sinistra quoque manus ut ignoret opus dexterae . Sed numquid istud natura corporis sinit? aut intelligentiae sensum manuum ministeria sortiuntur? Verum ut in Dei scientia opera nostra consistant: cum sub nuncupatione membrorum, in his quae geramus, eorum
Abbreviated transcription (Latin):
expleantur: et eorũ uł sitim potii. uł famẽ cibo. uł nudi¬
tatem uestitu indulto arceamus. Ac sic bonoꝵ eoꝵ quib
adõ indigeinus digni repꝑiamur: cum obtinendi meritũ
indulgendi consuetudo conciliet. lnofficio quoq dis¬
pendendȩ eius quam accepimus grẽ pronos ẽẽ opor¬
tere demonstrat: ut boni gratuiti sit dispensatio gratu¬
ita. et mutuari uolentibꝰ non negemus quod mutuamur
adõ.: semꝑ sine habendi dampno inꝑtiendi ministerio
tate ꝑfecta. Amari enĩ lex ꝓximũ exigebat: et ini¬
mict licentiam odii dabat. Diligi uero inimicos fides
caritatis frangit affectui. Non solũ iram ab ultione de¬
pellens. sed etiã in amorẽ mitigans iniuriosi: quia genti
um sit amantes amare. et cominune sit diligere diligen¬
tes. Uocat igitur nos indĩ ut hereditatẽ. ita et imita¬
tionem: bonis et iniustis xp̃i sui aduentu inbaptismi

Expanded text:
expleantur, et eorum vel sitim potu, vel famem cibo, vel nudiexpleantur, et eorum vel sitim potu, vel famem cibo, vel nuditatem vestitu indulto arceamus: ac sic bonorum eorum, quibus a Deo indigemus, digni reperiamur; cum obtinendi meritum indulgendi consuetudo conciliet. In officio quoque dispensandae ejus quam accepimus gratiae, pronos esse oportere demonstrat; ut boni gratuiti sit dispensatio gratuita, et mutuari volentibus non negemus quod mutuamur a Deo, semper sine habendi damno impertiendi ministerio tate perfecta. Amari enim lex proximum exigebat, et in inimicum licentiam odii dabat. Diligi vero inimicos fides charitatis frangis affectu, non solum iram ab ultione depellens, sed etiam in amorem mitigans injuriosi: quia geum sit amantes amare, et commune sit diligere diligentes. Vocat igitur nos in Dei ut haereditatem, ita et imitationem: bonis et injustis, Christi sui adventu, in baptismi