comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cumq timetur ds̃ &laudatur . Ibi est ȩclefiu xp̃i: Videte fratres mei : sihis
diebus pertotum orbem terrarum sine causa dicitur. amen & allelua:
totus mundus perit. Sine causa dicis totus mundus perut : Ergo modica
pars remansit in africa. ⁊ Ergo nondicit aliquid xp̃s. unde obduret ista ora:
Nondicit aliquid unde eradicet linguas ista dicentium: Videamus neforte
inueniamus: adhuc nobis dicitur. in medio aecclesiae: De ȩcclesia nostra dixit:
quitimetis dnm̃ laudate eum: Uideamus sulli laudant dnm̃: et intellega¬
mus si de ipsis dixit: Et si inmedio ecclesiae ipsorum laudatur: quomodo
laudant xp̃m quidicunt. perdidit totum orbem terrarum: Diabolus illi
totum abstulit. & in parte ipse remansit.: Sed uideamus apertius dicat a
sumus semen isra hel per mittamus dicant: quõ nonspreuit neq dispexit
deprecationem pauperum: quorum pauperum .& Nondese presumentium

Expanded text:
cumque timetur Deus et laudatur, ibi est Ecclesia Christi. Videte, fratres mei, si his cumque timetur Deus et laudatur, ibi est Ecclesia Christi. Videte, fratres mei, si his diebus per totum orbem terrarum sine causa dicitur, Amen et Alleluia. totus mundus periit. Sine causa dicis: Totus mundus periit. Ergo modica pars remansit in Africa? Ergo non dicit aliquid Christus, unde obturet ista ora? non dicit aliquid, unde eradicet linguas ista dicentium? Videamus, ne forte inveniamus. Adhuc nobis dicitur, In medio Ecclesiae: de Ecclesia nostra dicit. Qui timetis Dominum, laudate eum: videamus si illi laudant Dominum, et intelligamus si de ipsis dicit, et si in medio Ecclesiae ipsorum laudatur. Quomodo laudant Christum, qui dicunt: Perdidit totum orbem terrarum, diabolus illi totum abstulit, et in parte ipse remansit? Sed adhuc videamus, apertius dicat, asumus semen Israel; permittamus, dicant. Quoniam non sprevit neque despexit precem pauperum: quorum pauperum? Non de se praesumentium
Abbreviated transcription (Latin):
leo rugiens Nostis quisit: cirtuiens & quaerens quem deuoret: a cornibus
unicorni um humilitatem meam: Unicornes nondiceret nisi superbas.
uteruatur abistis: Attendamus modo quare passus est: Iam modo uidete
fratres. quia non est in ea sorte: propter quam passus est xp̃s: Quare xp̃i¬
anus est &iam intellegamus quae passus est: dinumerata sunt ossa eius.
in risus est: Diuisa sunt uestimenta eius: Missa est sors super uestimentũ
ipsius .: Circum dederunt illum. furentes & sȩuientes. & dispersa sunt omnia
ossa eius. Et hic audiamus. et in euangelio legimus: Videamus quare
omnes xp̃i filiidĩ : Nolis non patereris:: ostende. nobis fructum passionis tuȩ:
Audi inquit fructũ : Egoñtaceo sed surdis̃ homines: Audiinquit fruc: Narrabo nomen
amus ipsa ȩcclesia quae est Nam dixit inmedio ȩcclesi& cantabote: Ecde¬

Expanded text:
de ore leonis: leo rugiens nostis quis sit, circumiens et quaerens quem devoret . Et a cornibus de ore leonis: leo rugiens nostis quis sit, circumiens et quaerens quem devoret . Et a cornibus unicornium humilitatem meam: unicornes non diceret, nisi superbos;ut eruatur ab istis: attendamus modo quare passus est. Modo jam videte, fratres, qui non est in ea sorte, propter quam passus est Christus, quare christianus est? Ecce, intelligimus quae passus est: dinumerata sunt ossa ejus, irrisus est, divisa sunt vestimenta ejus, insuper missa est sors super vestem ipsius, circumdederunt illum furentes et saevientes, et dispersa sunt omnia ossa ejus, et hic audimus et in Evangelio legimus. Videamus quare. O Christe Fili Dei, si nolles, non patereris, ostende nobis fructum passionis tuae. Audi, inquit, fructum: ego non taceo, sed surdi sunt homines. Audi, inquit, fructum quare passus amus ipsa Ecclesia quae est. Nam dixit: In medio Ecclesiae cantabo te. Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
ses : Sederat ibi uestimentum quod nemo diuisit: & super uestimentum meum
miserunt sortem: Frat ibi tunica dicit euangelista desuper textu. Ergo de
caelo: Ergo apatre : Ergo aspũ scõ.: Quae est ista tunicã. nisi caritas. quam¬
nemo potest diuidere. Quae est ista tunica nisi unitas: In ipsam sors mitti¬
tur. Nemo illam diuidit. Sacramentu sibi heretici diuidere potuerunt.
caritatem non diui serunt : et quia diuidẽ non potuerunt. recesserunt: illu aũt
manet integra: sorte obuenit quibusdam: qui habet hanc securus est Nemo il¬
lum mouet de ęcclesia catholica: Etsiforis illam incipiat habere: intromitti
est: Et per gladium mortem intellegi uoluit.: Etdemanu canis unicam me¬
am animam meam: unicam meam: Capuđ & corpus Vnicam dixit ȩc
nec intellegunt contra quos: nihil illifit & latrant: quid fęcit canis. transi¬
ens uia suu: Tamen illi latrant: qui latrant caecis oculis. non discernen¬

Expanded text:
nt dividi per haereses: sed erat ibi vestimentum quod nemo divisit. Et super vestimentum meum nt dividi per haereses: sed erat ibi vestimentum quod nemo divisit. Et super vestimentum meum miserunt sortem. Erat ibi tunica, dicit evangelista, desuper texta . Ergo de coelo, ergo a Patre, ergo a Snemo potest dividere? Quae est ista tunica, nisi unitas? In ipsam sors mittitur, nemo illam dividit. Sacramenta sibi haeretici dividere pocaritatem non diviserunt: et quia dividere non potuerunt, recesserunt: illa autem manet integra. Sorte obvenit quibusdam. Qui habet hanc, securus est. Nemo illum movet de Ecclesia catholica. Et si foris illa incipiat habere, intromiest, et per gladium mortem intelligi voluit. Et de manu canis unicam meam. Animam meam, unicam meam, caput et corpus: Unicam dixit, Eccnec intelligunt contra quos. Nihil illis fit, et latrant. Quid fecit cani transiens viam suam? Tamen ille latrat. Qui latrant caecis oculis, non discernen
Abbreviated transcription (Latin):
meum de tribulatione: quo modo enim testa. ante ignem mollis est.
Post ignem fortis: sic dñi nomen ante passionem contemnebatur: Post p¬
sionem honorificatur: Et lingua meu adhesit faucibus meis. quo modo¬
membrum illud in nobis non ualet nisi adloquendum. Sic praedicatores
suos linguam suam dixit adhesisse faucibus suis. ut de interioribus eius
caperent sapientiam: & inpuluerem mortis deduxistime. Quoniam circũ¬
dederunt᷑ canes multi. concilium malignantium circum dedit me: &¬
iam uidete euangelium : Foderunt manus meas. & pedes meos Tune facta
sunt uulnera. Quorum uulnerum cicatrices. dubitans discipulus contrec¬
tauit ille quidixit : Nisi misero digitos meos incicatrices eius uulnerũ
non credam. Quando dixitei. ueni. mitte manum tuam incredule.
erat inligno: Nõ potuit melius describi extensio corporis in ligno. quam
& conspexerunt me: Considerauerunt. & non intellexerunt: Conspexe¬
fratres uestimenta ipsius: Sacramenta ipsius potuer

Expanded text:
meum de tribulatione. Quomodo enim testa ante ignem mollis est, post ignem fortis; sic Domini nomen ante passionem contemnebatur, post passionem honorificatur. Et lingua mea adhaesit faucibus meis: quomodomembrum illud in nobis non valet nisi ad loquendum; sic praedicatores suos, linguam suam, dixit adhaesisse faucibus suis, ut de interioribus ejus caperent sapientiam. Et in pulverem mortis deduxisti me. 17. dederunt me canes multi, concilium malignantium circumdedit me: etiam videte Evangelium. Foderunt manus meas et pedes meos. Tunc facta sunt vulnera, quorum vulnerum cicatrices dubitans discipulus contrectavit, ille qui dixit: Nisi misero digitos meos in cicatrices vulnerum ejus, non credam. Quando ei dixit, Veni, mitte manum tuam, incredule; erat in ligno. Non potuit melius describi extensio corporis in ligno, quam  consideraverunt, et conspexerunt me: consideraverunt, et non intellexerunt; conspexefratres. Vestimenta ipsius, sacramenta ipsius potueru
Abbreviated transcription (Latin):
Vi deamus si pauperes sunt : quidicunt nossumus iusti.: Xp̃s clamat longe asa¬
lute mec uerba delictorum meorum: Sed ad huc dicant quod uolunt: Neq
auertit faciem suam ame cumclamarem adeum exaudiuit me: Vt quid ex¬
docuit non praesumi inhomine. Ad hucdicant quod uolunt: iam quidem
coeperunt uri: Coepit propinquare ignis : Non est quise abscondat aca¬
lore eius.: Sed ad huc dicant : & nos apud illum laudem nram posuimus.
etnos non in nobis prȩsumimus: Dicant adhuc. In ȩcelesia magna confi

Expanded text:
Videamus si pauperes sunt, qui dicunt: Nos sumus justi. Christus clamat, Longe a salute mea verba delictorum meorum. Sed adhuc dicant quod volunt. Neque avertit faciem suam a me, et cum clamarem ad eum, exaudivit me. Utquid exdocuit non praesumi in homine. Adhuc dicant quod volunt. Jam quidem coeperunt uri, coepit propinquare ignis; non est qui se abscondat a calore ejus . Sed adhuc dicant, Et nos apud illum laudem nostram posuimus, et nos in nobis non praesumimus; dicant adhuc. In Ecclesia magna confi
Abbreviated transcription (Latin):
Dñs pars hereditatis maeȩ & calicismei: Possidebunt enim mecum heredi¬
tatem. ipsum dm̃: Eligant sibi alii pastes quib fruantur terrenas. & car¬
nales & temporales. Propitius scõrum dñs est aeternus. ⁊ Bibebant alii
mostiferas uoluptates. Postio calicis mei dñs est. Quod dico mei: adiungo
ecclesiam : quia ubi caput. ibi& corpus.
Nam inhereditatem con¬
gregabo conuenticula eorum. & per
calicis hebri&utem obliuis¬
caruetera nomina eorum.: Tues qui restitues mihi hereditatem meam :
notasit ut his quos libero claritas: qua eram aputt
fier&: non enim restitues mihi quod non amisi. sed restitues his. qui amise¬
ritatem: In quam sostem ceciderunt: uel ut possessio sacerdotum & leui¬
tarum ds̃ est Et enimhereditas mea precdara ẽmihi.: Non enomnibus.¬

Expanded text:
ominus pars haereditatis meae et calicis mei, etc. Possidebunt enim mecum haerediominus pars haereditatis meae et calicis mei, etc. Possidebunt enim mecum haereditatem ipsum Dominum. Eligant sibi alii partes, quibus fruantur, terrenas et temporales: portio sanctorum Dominus aeternus est. Bibant alii mortiferas voluptates: portio calicis mei Dominus est. Quod dico, mei, adjungo Ecclesiam, quia ubi caput ibi et corpus. Nam in haereditate congregabo conventicula eorum, et per calicis ebrietatem obliviscar nomina vetera eorum. Tu es qui restitues mihi haereditatem meam: ut nota sit et his quos libero, claritas qua eram apud te, prius quam mundus fieret : non enim restitues mihi quod non amisi, sed restitues his qui amiseritate, tanquam sorte ceciderunt, velut possessio sacerdotum et Levitarum Deus est. Etenim haereditas mea praeclara est mihi: etenim ha
Abbreviated transcription (Latin):
estu. quõ bonorum meorum non eges.: Quo bonis meis non expectus
suam posuerunt. ciuib hierusalem caelestis. quorum conuersatio spĩ taliter
per anchorã spei in illa figitur patria: quae recte dĩ terra nominatur .:
Quamuis adhuc & in his terris carne uersentur.: Mirificauit om̃s uolunta¬
tes meas in illis: his ergo scĩs miras fec̃ om̃s uoluntates meas. in ꝓfectu eorum :
Quosenserunt quid eis profuerit. & humanitas meȩ diuinitatis ut more
tates eorum: non adpernitiem. sed ut medicum desiderarent. Post eu ac¬
celerauerunt.: Itaq: postmultiplicatas in firmitates. accelera uerunt ut
sanarentur.: Non congregabo conuenticula desanguinib:: Frunt ergo¬
conuenticula eorum non carnalia: nec desanguinib: pecorum propitiatus
congregabo eos: nec memor ero nominum eorum ꝑ lubia meu Sed spĩtali
mutatione oblus centur quid fuerint: nec ameiam ł peccatores. uel inimi¬
ci uel homines : sed iusti & fratres mei. & filiidĩ uocabuntur ꝑpacemmeã :

Expanded text:
es tu, quoniam bonorum meorum non eges: quoniam bonis meis non exspectas suam posuerunt, civibus Jerusalem coelestis, quorum conversatio spiritualis per anchoram spei in illa patria figitur, quae recte Dei terra nominatur; quamvis adhuc et in his terris carne versentur. Mirificavit omnes voluntates meas in illis. His ergo sanctis miras fecit omnes voluntates meas in provectu eorum, quo senserunt quid eis profuerit et humanitas meae divinitatis ut morersunt infirmitates eorum: non ad perniciem, sed ut medicum desiderarent. Postea acceleraverunt: itaque post multiplicatas infirmitates acceleraverunt, ut sanarentur. Non congregabo conventicula eorum de sanguinibus: erunt conventicula eorum non carnalia, nec de sanguinibus pecorum propitiatus congregabo eos. Nec memor ero nominum illorum per labia mea: sed spirituali mutatione obliviscentur quid fuerint; nec a me jam vel peccatores, vel inimici, vel homines, sed justi et fratres mei et filii Dei vocabuntur pe
Abbreviated transcription (Latin):
Dedit quod amabant : sed dampnando : Habes rursum negantem petitum :
Propter quodter dñmrogaui inquit ut auferr& eumame : stimulum uide¬
lic& carnis & dixitmihi : Sufficittibi gratiamea namuirtus in infirmitate
perficitur: Ecceillos dedit in concupiscentiam cordis corum : paulo apo¬
stolo negauit quod orauit : Illis dedit ad dampnationem : huic negauit ad sani¬
tatem i Cum autemidamamus quoduult dr̃ ut amemus procul dubiodaturus
est nobis : Haec est illa una quae deb& amari. ut habitemus indomo dñi perom¬
nes dies uitae nostracꝰ & quia inistis terrenis habitationibur diuersis dilitur
& uoluptatibus homines oblectantur : & unus quisq in eauult domo habitare:
ubinon habeat quod offendat animum & habeat multa quae delectant : Si aũt
sub trahantur ea quae delectabant : uult homo undecumq migrare : In terro¬
gemus quasicuriosius & dicatiste : quid nor ipsi quidacturus est inilla domoubicu

Expanded text:
ergo quod amabant, sed damnando. Habes rursum negantem petitum: Propter quod ter Dominum rogavi, inquit, ut auferret eum a me stimulum videlicet carnis, et dixit mihi: Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur . Ecce illos dedit in concupiscentiam cordis eorum; Paulo apostolo negavit quod oravit: illis dedit ad damnationem, huic negavit ad sanitatem. Cum autem id amamus quod vult Deus ut amemus, procul dubio daturus est nobis. Haec est illa una, quae debet amari, ut habitemus in domo Domini per omnes dies vitae nostrae. 8. Et quia in istis terrenis habitationibus, diversis deliciis et voluptatibus homines oblectantur, et unusquisque in ea vult domo habitare, ubi non habeat quod offendat animum, et habeat multa quae delectent; si autem subtrahantur ea quae delectabant, vult homo undecumque migrare: interrogemus quasi curiosius, et dicat iste, quid nos ipsi, quid acturus est in illa domo, ubi cu
Abbreviated transcription (Latin):
Eẽ autem adlucem ꝑtinet noneẽ ad tenebras. Quiergo deseriteum a quo fac¬
tus ẽ. et inclinat in id unde factumẽ. Id .ẽ. innihilum: et in hoc peccato te¬
nebratur. et tamen non penitusperit. sed infimis ordinauit.: Itaq post¬
quam dixitelnõ confitebor. Ne peccatorum confessionem intellegeremus.
subicit᷑ ultimum Et psallam nomini dnĩ altissimi.: Psallere autẽ
ad gaudium pertinet. penitentia uero peccatorum adtristitiã.: Totestiste
psalmus. etiam in persona dominici hominis intellegi: simodo ea quae
ibi humiliter dictas̃ ad nram̃ infirmitatem referantur quam ille gestabat
INFINEM PROTORCULA RE BUS
SALM U SIPSIDA UID

Expanded text:
esse autem, ad lucem pertinet; non esse, ad tenebras. Qui ergo deserit eum a quo facesse autem, ad lucem pertinet; non esse, ad tenebras. Qui ergo deserit eum a quo factus est, et inclinatur in id unde factus est, id est in nihilum, in hoc peccato tenebratur; et tamen non penitus perit, sed in infimis ordinatur. Itaque postquam dixit, Confitebor Domino, ne peccatorum confessionem intelligeremus, subjicit ultimum: Et psallam nomini Domini altissimi. Psallere autem ad gaudium pertinet, poenitentia vero peccatorum, ad tristitiam. 20. Potest iste psalmus etiam in persona Dominici hominis intelligi; si modo ea quae ibi humiliter dicta sunt, ad nostram infirmitatem referantur, quam ille gestabat. In finem pro torcularibus, Psalmus ipsi David
Abbreviated transcription (Latin):
Quodinisto psalmo intellegi potest : siquisq: piamente dnõ adui uante
distinguat. uideri iustorum proemia. et supplicia peccatorũ quẽ a dm¬
dum his duobus. uniuersa creatura quam ds̃ ase conditam regit : mirifica
et pacis condita pulcritudine decoratur: Itaergo ait. Confitebor
dño scdm̃ iustitiã eius. Tam quam ille quiuiderit non factas tenebras
adõ: sedornatas tamen.: Ds̃ enim dixit fiat lux et facta ẽ lux: Ndix̃
fiant tenebrae et factes̃ tenebrae : tamen et ipsas ordinauit. Etideo dicitꝰ
Diuisiteds̃ interlucem ettenebras. etuocauit ds̃ lucem diem. et tenebras uocauit
noctem.: Ista distinctio aliud fec̃ et aliud ordinauit : aliud autẽ non fec̃
sed tamen etiam hocor dinauit : Iam uero tenebris significari peccata. Et in
propheta inuenitur quidicit. et tenebraetuae tam quã meridies er̃ :
Et in apostolo dicente: Quiodit fratrem suum in tenebrisẽ: et illud p̃cipuae :
anus opera tenebrarũ. & induamus armalucis: Non

Expanded text:
sque pia mente, Domino adjuvante, distinguat inter justorum praemia et supplicia peccatorum, quemadmodum his duobus universa creatura, quam Deus a se conditam regit, mirifica et paucis cognita pulchritudine decoratur. Ita ergo ait, Confitebor Domino secundum justitiam ejus, tanquam ille qui viderit non factas tenebras a Deo, sed ordinatas tamen. Deus enim dixit: Fiat lux, et facta est lux . Non dixit: Fiant tenebrae, et factae sunt tenebrae; et tamen ipsas ordinavit. Et ideo dicitur: Divisit Deus inter lucem et tenebras, et vocavit Deus lucem diem, et tenebras vocavit noctem . Ista distinctio: aliud fecit, et ordinavit; aliud autem non fecit, sed tamen etiam hoc ordinavit. Jam vero tenebris significari peccata, et in propheta invenitur, qui dixit, Et tenebrae tuae tanquam meridies erunt , et in apostolo dicente, Qui odit fratrem suum, in tenebris est , et illud praecipue: Abjiciamus opera tenebrarum, et induamur arma lucis . No
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit quinos fecit: autaliam naturam inducunt. quae non sit exdõ.
fluctuantes miseri.  & errantes potius quam confitentes dõ ut eis
ignoscat. Non enim o portet ignosti. nisi dicenti. peccaui.: Qui ergo
uidit merita animarum sicordinari adõ : ut dum sua cuiq tribuuntꝰ
pulchritudo uniuersitatis nulla exparte uioletur : In omnibus
laudatdm̃: Et istaest non peccatorum sediustorum confessio : Nonenĩ
peccatorum confessioẽ dumdic̃ dñs. Confitebor tibi dnẽ caeli et terre
qui abscon disti haec a sapientibus. et reuel astiea paruulis. Item in

Expanded text:
voluit qui nos fecit; aut aliam naturam inducunt, quae non sit ex Deo, voluit qui nos fecit; aut aliam naturam inducunt, quae non sit ex Deo, fluctuantes miseri et errantes, potius quam confitentes Deo, ut eis ignoscat. Non enim oportet ignosci, nisi dicenti: Peccavi. Qui ergo videt merita animarum sec ordinari a Deo, ut dum sua cuique tribuuntur, pulchritudo universitatis nulla ex parte violetur, in omnibus laudat Deum: et ista est non peccatorum, sed justorum confessio. Non enim peccatorum confessio est, dum dicit Dominus: Confiteor tibi, Domine coeli et terrae, quia abscondisti haec
Abbreviated transcription (Latin):
quod innocentes etiusti dicunt. Cloria mea et ex altans caput meum.
Itaergo ipse inferior erit ut eius inĩquitassit superior. Et in illũ des¬
cendat quia parauit illum et onerat. et adrequiem scõrũ reuolare
nonsinit. Hocsit cum in homine peruerso seruitratio: et libido domi
sio petcatorumẽ: Ille enim haecdicit: qui superius uerissimae dice¬
bat Siẽ iniquitas in manibus meis: sed confessio iustitia ednĩ. quaita
loquimur: Vere dnẽ iustuses quando etiustos sic protegis. ut ꝑte
ipsum eos inlumines et peccatores si cordinas. ut non tua. sed sua ma¬
litia puniantur.: Ista confessio Itadnm̃ laudat. ut nihil possit im¬
piorum ualere blasphemia: qui uolentes excusare facinora sua
nolunt suae culpetribuere quod peccant : Hocẽmolunt suae culpe
tribuere culpam suam. Itaq aut fortunam. aut fatum inueniunt
quod accusent. aut diabolum: cui non consentire. in potestatenrã eẽ

Expanded text:
quod innocentes et recti dicunt: Gloria mea et exaltans caput meum . quod innocentes et recti dicunt: Gloria mea et exaltans caput meum . Ita ergo ipse inferior erit, ut ejus iniquitas sit superior, et in illum descendat; quia gravat illum, et onerat, et ad requiem sanctorum revolare non sinit. Hoc fit, cum in homine perverso servit ratio, et libido dominsio peccatorum est: ille enim hoc dicit, qui superius verissime dicebat, Si est iniquitas in manibus meis; sed confessio justitiae Dei, qua ita loquimur: Vere, Domine, justus es, quando et justos sic protegis, ut per te ipsum eos illumines, et peccatores sic ordinas, ut non tua, sed sua malitia puniantur. Ista confessio ita Dominum laudat, ut nihil possint impiorum valere blasphemiae, qui volentes excusare facinora sua, nolunt suae culpae tribuere quod peccant, hoc est, nolunt suae culpae tribuere culpam suam. Itaque aut fortunam, aut fatum inveniunt quod accusent; aut diabolum, cui non consentire in potestate nostra esse
Abbreviated transcription (Latin):
quo alius cadat : quemuult decipere iniustus. ⁊ Aperitur autem hiclacus.
cum consentitur male suggestioni terrenarum cupiditatum:. Effoditur
uero cum post confessionem: operationis fraudis instat᷑  sedunde fieri
Itaq fraudator pecuni uerbi gratia. dumcupitalium damnolace¬
rare : ips. e a uaritiae uulnere sauciatur: Quis aũ ueldemens non ui¬
deat. quantum in terhos distet. cum ille patiatur damnũ pecuniae.
illae in nocentiae᷑: Inciditergo infoueam quam fecit: Quod in alio
psalmodicitur Cognoscetur dñs iudicia faciens in operibus manuũ
suarum. comp̃hensusẽ peccator : Conuertetur labor eius incaputei
et iniquitas eius inuerticem eius descendit .: Nonenim uoluit ipse pec¬
catum euadere. sed factusẽ subpetcato tam quam superbus. dicente
dño. Omnis quipeccat superbusẽ . Eritergo eius iniquitas suꝑ ipsũ.
cumipse iniquitatis suae mole leditur. qui a non potuit dicered nõ.

Expanded text:
quo alius cadat quem vult decipere injustus: aperitur autem hic lacus, quo alius cadat quem vult decipere injustus: aperitur autem hic lacus, cum covero, cum post consensionem operationi fraudis instatur. Sed unde fieri Itaque fraudator pecuniae verbi gratia dum cupit alium damno lacerare, ipse avaritiae vulnere sauciatur. Quis autem, vel demens, non videat quantum inter hos distet, cum ille patiatur damnum pecuniae, ille innocentiae? Incidit ergo in foveam, quam fecit. Quod in alio psalmo dicitur, Cognoscetur Dominus judicia faciens: in operibus manuum suarum comprehensus est peccet iniquitas ejus in verticem ejus descendet. Non enim voluit ipse peccatum evadere; sed factus est sub peccato tanquam servus, dicente Domino: Omnis qui peccat, servus est . Erit ergo iniquitas ejus super ipsum, cum ipse iniquitati suae subditur: quia non potuit dicere Domino,
Abbreviated transcription (Latin):
quod inuito non posset auferri. : Nam cumea diliguntur: quae possumus
contrauoluntatem amitere: necesseẽ ut prohis miserrime laboremus: et
ut haec adipiscamur in angustiis terrenarũ erumnarũ . Cũ sibiquisq illa
rapere: quaeuenire alterum autextorquere alterum cupit . in iustitias ma¬
chinemur .: Recte ergo et prorsus exordine : parturiuit in iustitiã qui con¬
cipit laborem .: Paritautem quid nisi quod parturiuit . : Quamuis non hoc
parturierit : quod concepit .. Non enĩ hocnascitur. quod concipitur: sed
concipitur semen : nascitur quod formatur exsemine: Labor est igitur.
semen iniquitatis : peccatũ aũ conceptio laboris. Id .ẽ. illud primum peccatũ.
a postatare adõ : Parturiuit ergo iniustitiã. qui concepit laborẽ. et pepe¬
rit iniquitatem. : Iniquitas hocẽ quodiniustitia: Hocergo peperit qđ
Lacum aperireẽ. interrenisrebus : Idest tamquãm in terra fraudem parar.

Expanded text:
quod invito non possit auferri. Nam cum ea diliguntur quae possumus quod invito non possit auferri. Nam cum ea diliguntur quae possumus contra voluntatem amittere, necesse est ut pro his miserrime laboremus; et ut haec adipiscamur, in angustiis terrenarum aerumnarum, cum sibi quisque illa rapere et praevenire alterum, aut extorquere alteri cupit, injustitias machinemur. Recte ergo et prorsus ex ordine parturivit injustitiam, qui concepit laborem. Parit autem quid, nisi quod parturivit, quamvis non hoc parturierit quod concepit? non enim hoc nascitur quod concipitur; sed concipitur semen, nascitur quod formatur ex semine. Labor est igitur semen iniquitatis; peccatum autem conceptio laboris, id est illud primum peccatum, apostatare a Deo : parturivit ergo injustitiam qui concepit laborem. Et peperit iniquitatem: iniquitas, hoc est quod injustitia; hoc ergo peperit quod Lacum aperire, est in terrenis rebus, id est, tanquam in terra fraudem parare,
Abbreviated transcription (Latin):
inter homines. cũ manifesti sintdõ.  Anforte eadem sagnta: seduasa
mortis disposuit ad pernitiem infidelium. etardentes uel ardentibus.
operatusẽ ad excitationem fidelium. Nonenim falsumẽ quod apłs dic̃
Aluis sumus odor uitae inuitam: Aliis odor portis in mortem. &ad
haec qui sidoneus . Nonergomirum sudem apłi. etua samortis s̃ eis a
quibus persetutiones passisunt . et igneȩ sagitae ad inflãmanda
corda credentium. Posthanc autem disputationem iustum ueniet
depeccatosuo: & eius iniquitatem inpoenã conuerti: neputemus illã tran¬
quillitatẽ. etineffabile lumendĩ. deseproferre. unde peccata puniantꝰ:¬
sedipsa peccata sicordmari. ut quae fuerunt delectam̃ta homini peccanti
sint instrumenta dnõ punienti. Ecceinquit parturiuit in iustitiã
Quidenim conceperat. ut in iustitiã parturiret: Concepit inquit
laborem. Hincẽ ergo illud: in laboremanducabis panẽtuũ Hinc

Expanded text:
inter homines, cum manifesti sint Deo. An forte easdem sagittas et vasa inter homines, cum manifesti sint Deo. An forte easdem sagittas et vasa mortis disposuit ad perniciem infidelium, et ardentes vel ardentibus operatus est ad exercitationem fidelium? Non enim falsum est quod Apostolus dicit: Aliis sumus odor vitae in vitam, aliis odor mortis in mortem. Et ad haec quis idoneus? Non ergo mirum si iidem apostoli et vasa mortis sunt eis in quibus persecutionem passi sunt, et igneae sagittae ad inflammanda corda credentium. Post hanc autem dispensationem justam  al. de peccato suo, et ejus iniquitatem in poenam converti. Ne putemus illam tranquillitatem et ineffabile lumensed ipsa peccata sic ordinare, ut quae fuerunt delectamenta homini peccanti, sint instrumenta Domino punienti. Ecce, inquit, parturivit injustitiam. Quid enim conceperat, ut injustitiam parturiret? Concepit, inquit, laborem . Hinc est ergo illud, In labore manducabis panem tuum; hinc
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ quaeẽ in xp̃oihũ dnõnrõ. ⁊ Sic ardentibus sagittas suas opera¬
tusẽ.: Nam ingrecis exemplaribus ita inuenitur : sagiitas suas
irdentibus operatus ẽ: Latina autẽ pleraq ardentes habent :
Sedsiue ipsae sagittae ardeant. siue ardere faciant. quod utiq: non
possint nisi etipse ardeant : integersensus ẽ ⁊ sed quia non sagitas
tantum. sed etiam uasa mortis dicit in arcu dnm̃ parasse. Nuaer
potest quae sint uasa mortis ⁊ anforte heretici.: Nam etipsi ex eo¬
dem artu. id .ẽ. exeisdem scripturis. in animas non caritate in flã¬
mandas. sed uenenis perimendas insiliunt .: Sed hoc non continget
nisi promeritis: sed interea diuinae prouidentiae. etiam ista po¬
cum pectauerint. , Malo enim uoto perpetcatum legentes. malae co¬
guntur intellegere : ut ipsasit poena peccati: quorum tamen morte:
filii catholicae ecclesiae: tamquam quibusdam spinis a somno excitantur.
enim ethereses eẽ : ut probati inquit manifesti fiant interuos : hoc est

Expanded text:
 Domino nostro . Sic ardentibus sagittas suas operatus est. Nam in Graecis exemplaribus ita invenitur: Sagittas suas ardentibus operatus est; Latina autem ardentes pleraque habent. Sed sive ipsae sagittae ardeant, sive ardere faciant, quod utique non possunt nisi et ipsae ardeant, integer sensus est. Sed quia non sagittas tantum, sed etiam vasa mortis dicit Dominum in arcu parasse, quaeri potest quae sint vasa mortis? An forte haeretici? Nam et ipsi ex eodem arcu, id est ex eisdem Scripturis in animas non charitate inflammandas, sed venenis perimendas insiliunt, quod non contingit nisi pro meritis. Propterea divinae providentiae etiam ista dispocum peccaverint. Malo enim voto per peccatum legentes, male coguntur intelligere, ut ipsa sit poena peccati; quorum tamen morte filii catholicae Ecclesiae, tanquam quibusdam spinis, a somno excitantur, enim et haeresse, ut probati, inquit, manifesti fiant inter vos ; hoc est
Abbreviated transcription (Latin):
tror. ultimum dominicae claritatis aduentũ: Quando quidem ex ipsius
persona intelligitur. quod alius psalmus habet. libera dnẽ ab impus
animã meam. frameã tuã ab inimicis manustuae: Artum suum te¬
tendit et parauitillũ.: Non passim uerborũ tempora p̃tereunda s̃.
quod gladiũ defuturo dix̃ uibrabit. artũ Dep̃terito tetendit .
Deinde p̃teriti temporis consecuntur uerba: Et in ipso parauit

Expanded text:
tror ultimum Dominicae claritatis adventum; quandoquidem ex ipsius tror ultimum Dominicae claritatis adventum; quandoquidem ex ipsius persona intelligitur quod alius psalmus habet: Libera, Domine, ab impiis animam meam, frameam tuam ab inimicis manus tuae . Arcum suum tetendit, et paravit illum. Non passim verborum tempora praetereunda sunt, quod gladium de futuro dixit, vibrabit; arcum de praeterito, tetendit: deinde praeteriti temporis consequuntur verba. 14. vers. 14. Et
Abbreviated transcription (Latin):
angeli iracundiae adpunienda peccata : quosiã ñ propt̃ iustitiã qua
non gaudent. sed propt̃ malitiã paena humana delectat. Nonergo
ds̃ irã adducet ꝑsingulosdies . Id .ẽ. ñ ꝑ singulos dies aduindictã congre¬
gat ministrossuos : Nunc enim patientia dĩ ad penitentiã inuitat.
Vitimo uero tempore : cumibi homines propt̃duritiã cordissui &
gladiũ suũ uibrabit.: Potestipse homo dominicus gladius dĩ intellegi
bis acutus : id .ẽ. framea. quae. non uibrabit᷑ primoaduentu. sed
tã quã inuagina humilitatis abscondit.  Nibratur autẽ cũ secundo
aduentu. ueniens ludicare uiuos et mortuos. inmanifesto splendore
claritatis suae iustissuis lumen. et terrores impiis coruscabit. Nã
in aliis exemplaribus. proeo quodẽ gladiũ suũ uibrabit: frameã suã
splendi ficabit positũ ẽ quo uerbo conuenientissime significari arbi¬

Expanded text:
angeli iracundiae, ad punienda peccata, quos jam non propter justitiam, qua angeli iracundiae, ad punienda peccata, quos jam non propter justitiam, qua non gaudent, sed propter malitiam poena humana delectat. Non ergo Deus iram adducit per singulos dies, id est, non per singulos dies ad vindictam congregat ministros suos: nunc enim patientia Dei ad poenitentiam invitat; ultimo vero tempore, cum sibi homines propter duritiam suam gladium suum vibrabit. Potest Ex Augustino ipse homo Dominicus gladius Dei intelligi bis acutus, idest, framea, quam non vibravit primo adventu: sed tanquam in vagina humilitatis abscondit. Vibrabit autem cum secundo adventu veniens judicare vivos et mortuos in manifesto splendore claritatis suae justis suis lumen, et terrores impiis coruscabit . Nam in aliis exesplendificabit positum est: quo verbo convenientissime significari arbi
Abbreviated transcription (Latin):
Ds̃ iudex iustus et fortis et longanimis: Quisds̃ iudex᷑: nisi dñs qui iu¬
dicat populos : Ipse iustus qui reddit unicuiq secundum opera suc.
Ipse fortis qui etiam persecutores suos. cum sit potentissimus. pronrã sa¬
litte tolerauit: Ipse longanimis. qui etiã ipsos qui ꝑsecuti s̃ non statĩ presur¬
rectionẽ ad suppliciũ parauit : sed sustinuit ut sealiquando ad salutẽ ab
illa impietate conuerterent : et ad huc sustinet. seruans ultim
ultimã paenã. et nunc usq inuitans peccatores ad paenitentiã ñ irã ad¬
ducens. Persingulos dies : Significantius fortassedicitur. iram ad¬
ducens quã irascens : Etita in exemplarib: grecis inuenimus. ut non sit
inipso ira quapunit : sed in animis eortĩ ministrorum qui p̃ceptis ueritatis
obtemperant : ꝑ quos iubetur etiã inferiorib: ministerus quiuo cantꝰ

Expanded text:
s judex justus, fortis et longanimis. Quis Deus judex, nisi Dominus, qui jus judex justus, fortis et longanimis. Quis Deus judex, nisi Dominus, qui judicat populos? Ipse justus, qui reddet unicuique juxta opera sua . Ipse fortis, qui etiam persecutores impios, cum sit potentissimus, pro nostra salute toleravit. Ipse longanimis, qui etiam ipsos qui persecuti sunt, non statim post resurrectionem ad supplicium rapuit, sed sustinuit, ut se aliquando ad salutem ab illa impietate converterent: et adhuc sustinet, servans ultimo judicio ultimam poenam, et nunc usque invitans peccatores ad poenitentiam. Non iram adducens per singulos dies. Significantius fortasse dicitur, iram adducens, quam irascens et ita in exemplaribus graecis invenimus: ut non sit in ipso ira qua punit, sed in animis eorum ministrorum qui praeceptis veritatis obtemperant; per quos jubetur etiam inferioribus ministeriis qui vocantur
Abbreviated transcription (Latin):
Non tamen cordi haec delectatio sed renibus tribuendaẽ: quia ill eoms̃
imaginationes de inferioribus hocẽ terrenis carnalibusq: rebus ad irac¬
tes. Itaq fit scrutans corda etrenes ds̃ et ꝑspiciens in corda rectas cogi¬
tationes : in renibus nullas delectationes : Iustũ auxilium p̃beat rectis
corde : ubi mundis cogitationibus supernae delectationes sotiantur :
&ideo inpsalmo alio cum dixisset : insuꝑ etusq ad noctẽ increpuerme
renes mei : subiec̃ deauxilio dicens : Proui debam dnm̃ in conspectum eo
semper quõ addextrisẽmihi ne cõmouear. Ubi ostendit suggestiones
Dixit autem : adextrisẽmihi ds̃ ne commouear: Deinde subiungit
Propt̃ hoc delectatũ ẽ cormeũ utrenes eũ increpare potuer̃. non delet¬
tare : Nonitaq inrenibus. sedibi facta ẽ delectatio : ubi aduersus
renum increpationẽ prouisusẽ ds̃ ad extris eẽ. Id .ẽ. in corde

Expanded text:
non tamen cordi haec delectatio, sed renibus tribuenda est; quia illae omnes non tamen cordi haec delectatio, sed renibus tribuenda est; quia illae omnes imaginationes de inferioribus, hoc est terrenis carnalibusque rebus, attractae sunt. Ita fit, ut scrutans corda et renes Deus, et perspiciens in corde rectas cogitationes, in renibus nullas delectationes, justum auxilium praebeat rectis corde, ubi mundis cogitationibus supernae delectationes sociantur. Et ideo in alio psalmo cum dixisset, Insuper et usque ad noctem increpaverunt me renes mei, subjecit de auxilio, dicens: Providebam Dominum in conspectu meo semper, quoniam a dextris est mihi ne commovear . Ubi ostendit suggestiones Dixit autem, A dextris est mihi Dominus, ne commovear; deinde subjungit, Propter hoc delectatum est cor meum : ut renes eum increpare potuerint, non delectare. Non itaque in renibus, sed ibi facta est delectatio, ubi adversus renum increpationem provisus est Deus a dextris esse, id est, in corde
Abbreviated transcription (Latin):
auxiliũ meũ adñõ qui saluos fac̃ rectos corde: dirigit iustum scrutans
corda etrenes ds̃. Iusto autem auxilio saluos fac̃ rectos corde: Non
sicut scrutat᷑ corda etrenes : Ita ec saluos fac̃ rectos corde etrenibus
quia cogitationes etmalesunt in prauo corde. ethone in recto corde :
Delectationes autem non bonae adrenes ꝑtinent quia inferiores atq
terrenȩs̃ Bo nae uero non adrenes seda dipsumcor : propt̃ea non
ita dici possunt rectirenib: sicut dicuntur recti corde : Cum iam ubi co¬
gitatio ibi et delectatioẽ: quod fieri non potest: nisi cum diuina atqae
tna cogitantur: dedisti inquit laetitiam in cordemeo.: Cum dixiss&
signatum ẽ suꝑnos lum̃ uultus tuidnẽ  Nam fantas mata rerũ tem poraliũ
quaesibi animus fingit cũ speuana mortaliq lactatur : quã uis
inanibus imaginationibus afferant saepe deleram insanamq: letitiam

Expanded text:
auxilium meum a Domino, qui salvos facit rectos corde. Dirigit justum, scrutans auxilium meum a Domino, qui salvos facit rectos corde. Dirigit justum, scrutans corda et renes Deus: justo autem auxilio salvos facit rectos corde. Non sicut scrutatur corda et renes, ita salvos facit rectos corde et renibus: quia cogitationes et malae sunt in pravo corde, et bonae in recto corde; delectationes autem non bonae ad renes pertinent, quia inferiores atque terrenae sunt, bonae vero non ad renes, sed ad ipsum cor. Propterea non ita dici possunt recti renibus, sicut dicuntur recti corde, cum jam ubi cogitatio, ibi et delectatio est: quod fieri non potest, nisi cum divina atque aeterna cogitantur. Dedisti, inquit, laetitiam in corde meo, cum dixisset, Signatum est super nos lumen vultus tui, Domine . Nam phantasmata rerum temporalium, quae sibi animus fingit, cum spe vana mortalique jactatur, quamvis inanibus imaginationibus afferant saepe deliram insanamque laetitiam,
Abbreviated transcription (Latin):
onem petit: luxta illud dicitur : Saluum me fac dñẽ secundum mi¬
seri cordiã tuã . Iuxta hocdicitꝰ : Iustum auxiliũ meũ ad nõ. quisal¬
uos fac̃ rectos corde: Etilleenĩ et ista saluos fac̃. sed illa exegritudin
adsalutẽ transfert. Hast in ipsa salute conseruat. Itaq ibi
misericors auxiliũ ẽ qui anullum habet meritum peccator. qui ad¬
huc iustificaridesiderat Credens in eum quiiustificat impium: hic
aũ iustum auxiliũ ẽ. quiaiã iusto tribuetur: Dicatergo ibi pec¬
cator qui dixit infirmus sum: saluum me facdnẽ secundum miam̃
Iustum auxiliũ meũ ad nõ. qui saluos facit rectos corde : Si enĩ medici¬
nã ex hibet quasanemur infirmi : quanto magiseam qua tustodiam ur
sani : : Quõ sicum ad huc peccatores essemus. xp̃s pronobis mortuus ẽ
quanto magis nunc iustificati saluierimus abira peripsum . Iustum

Expanded text:
onem petit. Juxta illud dicitur, Salvum me fac, Domine, secundum mionem petit. Juxta illud dicitur, Salvum me fac, Domine, secundum misericordiam tuam; juxta hoc dicitur, Justum auxilium meum a Domino, qui salvos facit rectos corde. Et illa enim et ista salvos facit; sed illa ex aegritudine ad salutem transfert, haec in ipsa salute conservat. Itaque ibi misericors auxilium est, quia nullum habet meritum peccator, qui adhuc justificari desiderat, credens in eum qui justificat impium ; hic autem justum auxilium est, quia jam justo tribuitur. Dicat ergo ibi peccator qui dixit, Infirmus sum, Salvum me fac, Domine, propter miJustum auxilium meum a Domino, qui salvos facit rectos corde. Si enim medicinam exhibet, qua sanemur infirmi, quanto magis eam qua custodiamur sani? Quoniam si cum adhuc peccatores essemus, Christus pro nobis mortuus est, quanto magis nunc justificati, salvi erimus ab ira per ipsum 11. Justum
Abbreviated transcription (Latin):
rerum sustolli : quaenulla commutatione uiolantur : Dirigitiustũ
scrutans corda etrenes ds̃. O pera enim nra quae factis etdictis opera¬
mur. possunteẽ nota hominibus. sed quo animofiant. et quo perilla
Duo sofficia medicinae. unum quosanatur infirmitas. alterũ quo
sanitas custoditur : Iuxta illud primũ. dictũ ẽ in superi psabno
Miserere mei dñe quõ infirmus sum: Iuxta hocalterum. In hoc psalmo
dicitur : Siest iniquitas inmanibus meis: sireddidi retribuentib
mihimala : decidam ergo ab inimicis meis inanis: Ibi enim infirmus
ut liberetur. hiciam sanus netorrum patur Orat iuxta illud ibi
dicitur. saluum mefac secundum miseri cordiamtuã. Iuxta illud
hicdicitur : Iudi camedñe secundum iustitiam meam Ibienim ut a
morbo euadat adremedium hic autem ne in morbum recidat tuiti¬

Expanded text:
 ad gaudia rerum aeternarum sustolli, quae nulla commutatione violantur, dirigat justum,  ad gaudia rerum aeternarum sustolli, quae nulla commutatione violantur, dirigat justum, scrutans corda et renes Deus. Opera enim nostra, quae factis et dictis operamur, possunt esse nota hominibus; sed quo animo fiant, et quo per illa Duo sunt officia medicinae; unum quo sanatur infirmitas, alterum quo sanitas custoditur. Juxta illud primum, dictum est in superiore psalmo, Miserere mei, Domine, quoniam infirmus sum: juxta hoc alterum, in hoc psalmo dicitur, Si est iniquitas in manibus meis, si reddidi retribuentibus mihi mala, decidam ergo ab inimicis meis inanis; ibi enim infirmus ut liberetur, hic jam sanus ne corrumpatur, orat. Juxta illud ibi dicitur, Salvum me fac propter misericordiam tuam: juxta istud hic dicitur, Judica me, Domine, secundum justitiam meam; ibi enim ut a morbo evadat, remedium, hic autem ne in morbum recidat, tuiti
Abbreviated transcription (Latin):
tio renibus tribuitur. quia etipsa parsẽ inferior hominis. et ea
regioẽ ubi carnalis generationis uoluptas habitat : perquam in
hanc erumnosam et fallacis laetitiae uitam persuccessionem pro¬
lis natura humana trans funditur: Scrutans ergo cor nrm̃ ds̃ &
renes. et perspiciens nonnos adquiescere carni. et sanguini. sedelec¬
tarundnõ. Dirigit iustum in ipsa conscientia coramse. ubinul¬
lus hominum uidet. sed solus ille qui respicit. quid quisq cogitet
et quidquemq delectet. Finis enim curae delectatio ẽ. quia eo
quisq curis et cogitationibus nititur. ut ad suam delectationem
perueniat. Uidetigitur curas nrãs quiscrutatur cor: uidet
aũ finem curarum. Id .ẽ. delectationes. qui per scrutaturrenes.
ut cum inuenerit. non ad concupiscentiam carnis. neq ad concu¬
piscentiam oculorum. neq ad ambitionem seculi. quaeo mãtran¬

Expanded text:
tio renibus tribuitur; quia et ipsa pars est inferior hominis, et ea tio renibus tribuitur; quia et ipsa pars est inferior hominis, et ea regio est ubi carnalis generationis voluptas habitat, per quam in hanc aerumnosam et fallacis laetitiae vitam, per successionem prolis natura humana transfunditur. Scrutans ergo cor nostrum Deuid est in coelis; scrutans etiam renes, et perspiciens non nos acquiescere carni et sanguini , sed delectari in Domino, dirigit justum in ipsa conscientia coram se, ubi nullus hominum videt, sed solus ille qui perspicit quid quisque cogitet, et quid quemque delectet. Finis enim curae delectatio est; quia eo quisque curis et cogitationibus nititur, ut ad suam delectationem perveniat. Videt igitur curas nostras, qui scrutatur cor: videt autem fines curarum, id est delectationes, qui perscrutatur renes; ut cum invenerit, non ad concupiscentiam carnis, neque ad concupiscentiam oculorum, neque ad ambitionem saeculi, quae omnia tran
Abbreviated transcription (Latin):
atur ad summam nequitiam: ut possit iustum iam uenire iudi¬
cium : Sed quõ non solum dictumẽ sordidus sordeseat ad huc
sed dictumẽ etiam iustus iustior fiat: ad nectit etdicit
St dirigeiustum scrutans corda etrenes ds̃ Quomodo ergo
iustus dirigi potest. nisi in occulto: quando etiam illa quaẽ ini¬
tium temporũ xp̃ianorũ cumad huc persecutione seculariũ
hominum scĩ premerentur : miranda uidebantur hominibus
Nuncꝰ post quam intanto culmine nomen coepiteẽ xp̃ianum.
creuit ypocrisis. Id .ẽ. dissimulatio: eorum scilicet. qui nomine
xpĩano malunt hominibus placere quamdõ.: Quamodo ergo
dirigitur iustus intanta confusione simulationis. hisi eius scru¬
tatur corda etrenes dr̃. uidens omnium cogitationes. quae nomine
cordis significatȩ sunt : et delectationes. quae nomine renium intel¬
leguntur.: Recte quippe temporaliũ et terrenarũ rerum delecta¬

Expanded text:
atur ad summam nequitiam, ut possit justum jam venire judiatur ad summam nequitiam, ut possit justum jam venire judicium. Sed quoniam non solum dictum est, Sordidus sordescat adhuc, sed etiam dictum est, Justus justior fiat, annectit et dicit: Et diriges justum, scrutans corda et renes Deus. Quomodo ergo justus dirigi potest, nisi in occulto; quando etiam per illa quae initio temporum christianorum, cum adhuc persecutione saecularium hominum sancti premerentur, miranda videbantur hominibus, nunc postquam in tanto culmine nomen coepit esse christianum, crevit hypocrisis, id est simulatio, eorum scilicet qui nomine christiano malunt hominibus placere quam Deo? Quomodo ergo dirigitur justus in tanta confusione simulationis, nisi dum scrutatur corda et renes Deus, videns omnium cogitationes, quae nomine cordis significatae sunt, et delectationes, quae nomine renum intelliguntur? Recte quippe temporalium et terrenarum rerum delecta
Abbreviated transcription (Latin):
meam dñe : & de io hannedicitur. quia nonerat ille sedtesti¬
monium perhibebat delumine : Iueerat lucerna ardens &
lucens : Lum̃ ergo illud unde animae tamquã lucerne accendun¬
tur : ñ alieno sed proprio splendore p̃fulget. quodẽ ipsa ueri¬
tas. Itaergodicitur secundum iustitiam meã. et in nocentiã
meam su perme : Tam quam silu cerna ardens etlucens diceret
sudicame secundũ flammã meã quae supermeẽ : Id .ẽ. non que
sumego sed quae fulgeo accensadete. Consum metur autẽ
nequitia peccatorum.: Consum metur inquit perficiatur. se¬
cundum illud quod ẽ in a pocalypsi : iustus iustior fiat: & sor¬
didus sordescatadhuc. Mideturenim consũmata nequitia ho¬
minum qucruci fixerunt filium dĩ : sed eorũ maior ẽ. qui noluer
recteuiuere &oder̃ p̃cepta ueritatis. proquibus crucifixus ẽ fi¬
lus dĩ : Consum metur inquit nequitia peccatorũ. Id .ẽ. ꝑ ueni¬

Expanded text:
meam, Domine ; et de Joanne dicitur, quia non erat ille lumen, sed testimeam, Domine ; et de Joanne dicitur, quia non erat ille lumen, sed testimonium perhibebat de lumine . Ille erat lucerna ardens et lucens . Lumen ergo illud unde animae tanquam lucernae accenduntur, non alieno, sed proprio splendore praefulget, quod est ipsa veritas. Ita ergo dicitur, secundum justitiam meam, et secundum innocentiam meam super me, tanquam si lucerna ardens et lucens diceret: Judica me secundum flammam quae super me est, id est, non qua sum ego, sed qua fulgeo accensa de te. 9. vers. 10. Consummetur autem nequitia peccatorum. Consummetur, inquit, perficiatur, secundum illud quod est in Apocalypsi: Justus justior fiat, et sordidus sordescat adhuc . Videtur enim consummata nequitia hominum qui crucifixerunt Filium Dei; sed eorum major est qui nolunt recte vivere, et oderunt praecepta veritatis pro quibus crucifixus est Filius Dei. Consummetur ergo, inquit, nequitia peccatorum; id est, perveni
Abbreviated transcription (Latin):
uenia tregnumtuũ : Iudica in quitine dnẽ secundũ iustitiã meã: Insupe¬
rioripsalmo infirmus dep̃cabatur. miseri cordiam potius implorans dĩ quã
commemorans ullũ meritum suũ : quõ filius dĩ peccatores uenit uocare
inpenitentiã : Itaq ibi dixerat. saluum me facdnẽ propt̾miam̃ tuam:¬
id .ẽ. non propter meritum meũ: Nunc aũ quõ uocatus uenit . & ser¬
uauit p̃cepta quae accepit: Audet dicere . Iudi came dnẽ secundũ¬
iustitiam meam: et setundum in nocentiam meã superme: Illa ẽ uera
in nocentia: quaenec inimico nocet : Itaq bene se iudicari postu¬
lat secundum in nocentiã suam quiueredicere potuit: sireddi
di retribuentibus mihimala .: Quod autem addidit suꝑme.
non ad innocentiam tantum. sed adiustitiam quoq subaudiri
meẽ : quo additamento demonstrat : Id ipsum quod anima iusta
ẽ etmn nocens: non ꝑse habere. sed per inlustrantẽ etinluminantẽ¬
dnm̃ : De hacenim dicit in alio psalmo : tuinluminabis lucernã

Expanded text:
eniat regnum tuum . Judica me inquit Domine secundum justitiam meam. In superiore psalmo infirmus deprecabatur, misericordiam potius implorans Dei, quam commemorans ullum meritum suum. Quoniam Filius Dei peccatores venit vocare in poenitentiam , itaque ibi dixit, Salpropter meritum meum. Nunc autem quoniam vocatus tenuit, raecepta quae accepit, audet dicere, Judica me secundujustitiam meam, et secundum innocentiam meam super me. Illa est vera innocentia, quae nec inimico nocet. Itaque se bene judicari postulat secundum innocentiam, qui vere dicere potuit: Si reddidi 36 retribuentibus mihi mala. Quod autem addit, Super me, non ad innocentiam tantum, sed ad justitiam quoque subaudiri me est. Quo additamento demonstrat idipsum quod anima justa est et innocens, non per se habere, sed per illustrantem et illuminantealmo, Tu illuminabis lucernam