comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
corporis. nunc cybũ. nunc potũ. nc̃ sonum suggerit. nc̃ etrã quantũ cũq
necessario uitȩ prȩsentis sollicitudinẽ mouet. quȩ omĩa interrimpunt sine
dubio continuationẽ festiuitatis dei. Cũ aut̃ uenerit illud qđ dictũ .ẽ. dehis
qui restituent᷑ in scã sitam̃ & nos edchis. eẽ. meream᷑ qui restituendi sunt. qui neq
esurient neq sitient neq dormitabunt neq laborabunt : s erunt ꝑiugiles sic̃
incorrupta festuutas. Cuiꝰ festiuitatis pͥnceps & sponsus & dñserit ipse ił s

Expanded text:
corporis, nunc cibum, nunc potum, nunc somnum suggerit, nunc etiam quantamcunque corporis, nunc cibum, nunc potum, nunc somnum suggerit, nunc etiam quantamcunque necessario vitae praesentis sollicitudinem movet; quae omnia interrumpunt sine dubio continuationem festivitatis Dei. Cum autem venerit illud, quod dictum est, de his qui restituentur in sancta, si tamen et nos et ex his esse mereamur qui restituendi sunt, qui neque esurient, neque sitient, neque dormitabunt, neque laborabunt, sed erunt pervigiles sicincorrupta festivitas, cujus festivitatis princeps, et sponsus, et dominus
Abbreviated transcription (Latin):
exparte sunt non exintegro. Sic eni diocit apłs quia exparte scimus
& exparte ꝓpħamꝰ: ita consequens. ẽ. ut exparte die festũ geramꝰ. Ut
aut̃ scias hȩc ita. eẽ: redeamꝰ ad ipsius pauli sermonẽ: quẽ de dieb festi
& neomeniis posuit : & uide quomͦ obseruant᷑. Dixit. Nemo gͦ uos
iudicet incybo aut in potu aut inparte iliei festi. Attende gͦ di
ligentius quomͦ ñ dixit indie festo. s inparte diei festi. Exparte em
& non edxeintegro diem festũ in hoc mundo positi celebramꝰ. Int̃pellam᷑¬
enĩ etrã sinolumꝰ ab onere carnis. pulsam᷑ a concupiscentiis eius cursq
& sollicitudinib terebram᷑. Corpus enĩ corruptibile ut ait illȩ sapier¬
tissimus ad grauat animã : & depͥmit sensũ multa cogitantẽ. Expo¬
te enĩ in hoc mundo scĩ agunt diẽ festũ. quẽ exparte sciunt & exparti

Expanded text:
ex parte sunt, non ex integro. Sicut enim dixit Apostolus, quia ex parte scimus, ex parte sunt, non ex integro. Sicut enim dixit Apostolus, quia ex parte scimus, et ex parte prophetamus , ita consequens est, ut ex parte diem festum geramus. Ut autem scias haec ita esse, redeamus ad ipsius Pauli sermonem, qui de diebus festis et de neomeniis posuit. Et vide quomodo observantem dixit: Nemo ergo, ait, judicet in cibo, aut in potu, aut in parte diei festiicet in cibo, aut in potu, aut in parte diei festi. Ex parte enim, et non ex integro, diem festum in hoc mundo celebramus. Interpellamur etiam si nolumus ab onere carnis, pulsamur a concupiscentiis ejus, curisque et sollicitudinibus terebramur. Corpus enim corruptibile, ut ait sapientissimus, aggravat animam, et deprimit sensum multa cogitantem . Ex parte enim in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
si potes sensus tuos a terra: & obliuiscere paulisꝑ hȩc quȩ habentur
infaciȩ. Describe uͦ tibi quomͦ cȩlũ & terra transeat. & transit om̃is
hic habitus mundi : celũ uͦ noiũi & noua terra fundet᷑. Amoue
de conspectib tuis etia solis huiꝰ lucẽ. & da illi mundo qui uenturus est
solis huiꝰ sꝑeculũ lum̃ immo potius scđm scripturȩ auctoritatẽ ipsum
ei dadñm lucẽ. Ponȩ astantes angłos głiȩ. pone uirtutes. potestates. seas
dñiationes. atq ome nom̃ clarissimarum irelestiũq uirtutũ non solũ quos
inprȩsenti sđo nominatur. sed quod etiã infuturo. Int̾ hos om̃s considera
te & conice quomͦ agi possint dies festi dñi. quȩ ibi festiuitas. quȩ gauda.
quȩ cȩlestiũ magnitudo. Nam de his quȩ supra digcimus spũalib festiuita¬
tib etia simagnȩ sint & uere precipue cũ spualit̃ cernunt᷑. in anima tam

Expanded text:
si potes sensus tuos a terra, et obliviscere paulisper haec quae habentur si potes sensus tuos a terra, et obliviscere paulisper haec quae habentur in facie. Describe vero tibi quomodo coelum et terra transeat, et transit omnis hic habitus mundi. Coelum vero novum et nova terra fundetur. Amove de conspectibus tuis etiam solis hujus lucem, et da illi mundo, qui venturus est, solis hujus septuplum lumen: imo potius secundum Scripturae auctoritatem ipsum ei da Dominum. Lucem pone, astantes angelos gloriae. Pone virtutes, potestates, sedes, dominationes, atque omne nomen clarissimum coelestiumque virtutum, non solum quod in praesenti saeculo nominatur, sed quod etiam in futuro. Item hos omnes considera, et conjice quomodo agi possint dies festi Domini, quae ibi festivitates, quae gaudia, quae laetitiae magnitudo. Nam de his quae supra diximus spiritalibus festivitatibus, etiam si magnae sunt et verae, praecipue cum spiritaliter geruntur in anima, tamen
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ quasi possesiorẽ ꝓpria cs ꝑpetua deputantẽ: set uelut intranisitu positũ.
& aduerã illã patriã unde egressus es paradisi festinantẽ ac dicen¬
tem : in cola ego sũ & peregrinus sic̃ ons padres mei. Intab̾naculis
eni habitauerunt & patres & abrahã in casulis id .ẽ. in taħnaculis
habitauit. cũ isaac & ia cob coheredib ꝓmissionis eiusde. Cũ ͦ
incola fueris & peregrinꝰ int̾ris & non .ẽ. mens tua fixa & radicatã in
desideriis terrenorũ. s paratus es ut cito transeas. & paratus es sem¬
extendere te semꝑ ad interiora usq qͦ ꝑuenias ad terrã fluentẽ lac
& mel & hereditatẽ capias futuroꝵ : site in quã positũ in his uidet
deus. lȩtat᷑ inte : & diẽ festũ aget suꝑ te. Hȩc quidẽ in presenti. Infi¬
turo uero suuis considerare quomodo agant᷑ dies festi: erige paululi

Expanded text:
hujus quasi possessionem propriam et perpetuam deputantem, sed velut in transitu positum, hujus quasi possessionem propriam et perpetuam deputantem, sed velut in transitu positum, d veram illam patriam unde egressus est, paradisi, festinantem ac dicentem: « Incola ego sum et peregrinus sicut omnes patres mei . » In tabernaculis enim habitaverunt et patres, et Abraham in casulis, id est, in tabernaculis habitavit cum Isaac et Jacob cohaeredibus remissionis ejusdem. Cum ergo incola fueris et peregrinus in terris, et non est mens tua fixa et radicata in desideriis terrenorum, sed paratus es, ut cito transeas, et paratus es extendere te semper ad anteriora, usquequo pervenias ad terram fluentem lac et mel , et haereditatem capias futurorum: si te, inquam, positum in his videat Deus, laetatur in te, et diem festum aget super te. Haec quidem in praesenti. In futuro vero, si vis considerare quomodo dies festi agantur, erige paululum
Abbreviated transcription (Latin):
afflictionis panẽ manducauerit. pascha cũ amaritudine. Manducabis enĩ inquit
azima cũ amaritudine siue pigredine. Uides gͦ quales sunt festuuitates dei Non recipi.¬
unt dulcedinẽ corporalẽ nichil remissũ. nichil uoluptuosũ. aut luxuriosũ uolunt: sed
afflictionẽ animȩ & a maritudinẽ humilitatẽq: de poscunt : quia qui se humiliat:
ipse exaltabit᷑ apud dm̃. Hoc gͦ deposcit & ꝓpitiationis dies. Cũ enĩ afflicta fuerit᷑
anima & humiliata inconspectu dñi. tunc ei reppitiabit᷑ dñs. Et t̃ ad eã uenit ille
dies festus dei qui sit quo di letat᷑ in homine : uideamus. Scenophegia inquit: Letat᷑ ergo
suꝑ te cũ uiderit inhoc mundo intabnaculis habitantẽ: cũ te uidit ñ haoe fixũ & fun.¬
datũ animũ ac ꝓpositũ suꝑ t̾ras. nec desidantẽ quȩ t̾rena sunt. nec umbrã uitȩ

Expanded text:
afflictionis panem manducaverit, et manducaverit pascha cum amaritudine. « Manducabitis enim, inquit, afflictionis panem manducaverit, et manducaverit pascha cum amaritudine. « Manducabitis enim, inquit, azyma cum amaritudine. » Vides ergo quales sunt festivitates Dei. Non recipiunt dulcedinem corporalem; nihil remissum, nihil voluptuosum, aut luxuriosum volunt, sed afflictionem animae, et amaritudinem, humilitatemque deposcunt: quia « qui se humiliat, ipse exaltabitur » apud Deum. Hoc ergo deposcit et propitiationis dies. Cum enim afflicta fuerit anima et humiliata in conspectu Domini, tunc ei propitietur Deus: et tunc ad eam venit ille, dies festus Dei qui sit, quo Deus laetatur in homine, videamus: Scensuper te, cum viderit in hoc mundo in tabernaculis habitantem, cum te viderit non habere fixum et fundatum animum ac propositum super terras, nec desiderantem quae terrena sunt, nec umbram vitae
Abbreviated transcription (Latin):
uitatẽ gerit memoriȩ tubarũ. Sed & siqui potest grãs illas sp̃s sc̃ĩ ꝓmereri. quib
inspirati sunt ꝓpħȩ. & psallens dicere : canite ininitio m̃nis tuba indie in signis
sollẽnitatis eiꝰ et qui scit in psalmis iubilare ei : digne deo agit sollẽnitatẽ tubarũ. Est
ad huc & alia festiuitascũ affligunt animas suas & humiliant sedeo : festa celebran¬
tes. Omira festiuitas. Dies festus: uocat᷑ afflictio animȩ Hic enĩ inquit dies ẽ ꝓpitia¬
tionis decima die m̃sis septimi. Uide gͦ siuis diem festũ agere. suuis ut letet᷑ ds̃ suꝑte ad¬
flige animã tuã & humilia eã. Nonei ꝑ mittas ex̃plere desideria sua. nec concedas ei
lasciuius euagari : sed inquantũ fieri potest afflige & humilia eã. Deniq & pasche
festiuitas & atimoꝵ panẽ afflictionis hab̃e dr̃. Nec potest quis agere diẽ festũ: nisi

Expanded text:
vitatem gerit memoriae tubarum. Sed et si qui potest gratias illas sancti Spiritus promereri, quibus vitatem gerit memoriae tubarum. Sed et si qui potest gratias illas sancti Spiritus promereri, quibus inspirati sunt prophetae, et psallens dicere: « Canite in initio mensis tuba, in die insignis solemnitatis ejus , et qui scit in Psalmis jubilare, digne Deo agit solemnitatem tubarum. Est adhuc et alia festivitas cum affligunt animas suas et humiliant, sed non festa celebrantes. O mira festivitas! Dies festus vocatur afflictio animae. « Hic enim, inquit, dies est propitiationis, decima die mensis septimi. » Vides ergo, si vis diem festum agere, si vis ut laetetur Deus super te, afflige animam tuam et humilia eam. Non ei permittas explere desideria sua, nec concedas ei lascivius evagari, sed in quantum fieri potest, afflige et humilia eam. Denique et Paschae festivitas et azymorum panem afflictionis habere dicitur. Nec potest quis agere diem festum, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
esipt fructũ sps tructus autẽ sp̃s primus om̃iũ ẽ gaudiũ. Et merito diẽ festũ
obiorũ fructuũ agit : qui gaudiũ metit. Precipue simul metat & pacem. &¬
paueotiã & bontatẽ & mansuetudinẽ. aliosq horũ simdes fructus si colligat dignis-¬
narũ. Souerenĩ int̃ dies septimus quiq dies obseruatur sabbatũ id ẽ. festiuitas: ita
& int̃ m̃ses septimus quisq m̃sis sabbatũ ẽ m̃siũ. Agitur ergo ineo festiuitas quȩ dr̃
sabbata sabbatoꝵ & fit indie prima mensis memoria tubarũ. Sed quis. ẽ. qui festiui-¬¬
tatẽ gerat memoriȩ &x tubarũ. nisi qui potest scripturas ꝓpħicas & euangłicas atq
apłicas quȩ ueluti cȩlestes quȩdã ꝑsonant tuba mandare memorie & intra thesaurũ
cordis sui recondere Qui ergo hec facit & inlege dei meditat᷑ die ac nocte.: iste festi-¬

Expanded text:
it fructus spiritus. Fructus autem spiritus primum omnium est gaudium. Et merito diem festum it fructus spiritus. Fructus autem spiritus primum omnium est gaudium. Et merito diem festum novorum fructuum agit, qui gaudium metit. Praecipue qui simul metat et pacem, patientiam et bonitatem, et mansuetudinem, aliosque horum similes fructus colligat, dignisnorum. Sicut enim inter dies, septimus quique dies observatur sabbatum, et est festivitas, ita ut inter menses septimus quique mensis sabbatum sit mensium. Agitur ergo in eo festivitas, quae dicitur Sabbata sabbatorum, et fit in die prima mensis memoria tubarum. Sed quis est qui festivitatem gerat memoriae tubarum, nisi qui potest scripturas propheticas et evangelicas atque apostolicas, quae velut coelesti quadam personant tuba, mandare memoriae, et intra thesaurum cordis sui recondere? Qui ergo haec facit et in lege Domini meditatur die ac nocte , iste festi
Abbreviated transcription (Latin):
& diligent̃ excultus. atq ad maturitatẽ ꝑ uenerit segetis: tunc in fructuũ ꝑfect¬
one festiuitas dñi geritur. Siergo & tu uis nouoꝵ diẽ festũ agere cũ deo : uide qͦmͦ
semines aut ubi semines. ut possis tales metere fructus exquib: lȩtari facias
dm̃ & agere diem festũ qđ alit̃ implere non pot̃is nisi audias apłm dicentẽ.
Qui seminat in spũ : de spũ metet uitã et̾nã. Si sic semines & sic metas: uere diẽ
sestũ agił nouorum. Proptea & ꝓpħa deniq: admonet dicens. In nouate ubs
noulia: & nolite seminare suꝑ spinas. Qui gͦ cor suũ interiorẽ hominẽ renouat de die
sniuier. iste sibi innouat noualia ceñ seminat suꝑ spinas: sed suꝑ t̾rã honã que reddat
enneñ: alt trige simũ aut sexagesimũ aut centesimũ. Iste gͦ.ẽ. qui in spũ seminat &

Expanded text:
 diligenter excultus, atque ad maturitatem pervenerit seges, tunc in fructuum perfect diligenter excultus, atque ad maturitatem pervenerit seges, tunc in fructuum perfectione festivitas Domini geritur. Si ergo et tu vis novorum diem festum agere cum Domino, vide quomodo semines, aut ubi semines, ut possis tales metere fructus, ex quibus laetari facias Deum, et agere diem festum. Quod aliter implere non poteris, nisi audias Apostolum dicentem: « Qui seminat in spiritu, de spiritu metet vitam aeternam . » Si sic semines, et sic metas, vere diem festum vere agis Novorum. Propterea et propheta admonet dicens: Innovate in vobis novalia, et nolite seminare super spinas . Qui ergo cor suum et interiorem hominem renovat de die in diem, iste sibi innovat novalia, et non seminat super spinas; sed super terram bonam, quae reddat ei fructum trigesimum, aut sexagesimum, aut centesimum. Iste ergo est qui
Abbreviated transcription (Latin):
ma d̃s. Et tale fermentũ nisi abiecerimꝰ de domo animȩ nr̃e merito ext̃minabimur.
Sed ne contẽpnas etiã si paruã inderis intra.  fermentari maliciã. Quia modicũ ferm̃tũ totã mi¬
sam corrũpit. Et ideo neq de paruo pecato negligas: qm̃ ex uno peccato generatur
& aliud. sicut exiustitia generatur iusticia : & excastitate castitas. Siquis enim primote¬
nuiter castus eẽ ceperit. ferm̃to accepto castitatis cotidie castior efficitur: ita & qui semel
intra se licet paruĩi malitie reposuerit ferm̃tũ cotidie insemet ipsõ nequior effictꝰ
ac deterior. Et ideo siuis agere azimorũ festiuitatẽ cũ deo : ne paruũ quidẽ malitię
ferm̃tũ intra te residerepatiaris. Post hanc sequitur sexta festiuitas quȩ dr̃ nouor
id .ẽ. cũ primitiȩ de nouis fructib offeruntur. Ubi enĩ iẽminatus fuerit ager.¬

Expanded text:
ima Deus, et tale fermentum nisi abjecerimus de domo animae nostrae, merito exterminabimur. ima Deus, et tale fermentum nisi abjecerimus de domo animae nostrae, merito exterminabimur. Sed ne contemnas, etiamsi parvam videris intra te fermentari malitiam, quia « modicum fermentum totam massam corrumpit . » Et ideo neque de parvo peccato negligas, quoniam ex uno peccato generatur et aliud. Sicut enim ex justitia generatur justitia, ex castitate castitas si enim primo tenuiter castus esse coeperit, accepto castitatis fermento, quotidie castior efficitur: ita et qui semel intra se, licet parvum malitiae reposuerit fermentum, quotidie semetipso nequior efficitur ac deterior. Et ideo si vis agere azymorum festivitatem cum Deo, ne parvum quidem malitiae fermentum intra te residere patiaris. Post hanc sequitur sexta festivitas, quae dicitur Novorum, id est, primitiae de novis offeruntur. Ubi enim seminatus fuerit ager,
Abbreviated transcription (Latin):
angłis dĩ. Post hȩc immo continuata hiuc festiuitas seqͥtur atimorũ. quã merito celeba¬
bis si ext̃mines om̃e fermentũ maliciȩ et nequiciȩ ab anima tua & atima sinceritatis u¬
ritatisq custodias. Neq enĩ putandũ ẽ. om̃ipotentẽ dm̃ leges hominib ꝓfermento sin
be. & ꝓpt̃ea iubere ext̾minari animã de popło. si qua forte parũ aliqͥd fermenti huus
ex farinula consꝑsi in domo sua habuisse dep̃hendet᷑ eãq curã magnoꝑe fuisse diui¬
nȩ maiestati qua fermenti huiꝰ causa in tantũ se dicat offendi. ut animã quã ipse ad
imaginẽ & similitudinẽ suã fecit. ext̾̃minari ꝓ hoc iubeat & euerti. Non mͥ uidetur
hȩc diuinis legib digna. eẽ. intelligentia. Sed illud magis. ẽ. qđ horrescit ds̃ . si malici̧
si irȩ si neqͥciȩ sp̃u infermentet᷑ anima & intumescat ad flagicia. Hȩc ñ uult. eẽ. inan¬

Expanded text:
angelis ejus. Post hanc imo continuata huic festivitas sequitur azymorum, quam merito celebraangelis ejus. Post hanc imo continuata huic festivitas sequitur azymorum, quam merito celebrabis, si extermines omne fermentum malitiae et nequitiae ab anima tua, et azyma sinceritatis veritatisque custodias. Neque enim putandum est omnipotentem Deum, leges hominibus pro fermento scribere, et propterea jubere exterminari animam de populo, si qua forte parum aliquid fermenti hujus ex farina conspersi in domo sua habuisse deprehenduntur, eamque curam magnopere fuisse divinae majestati, qua fermenti hujus causa in tantum se dicat offendi, ut animam quam ipse ad imaginem et similitudinem suam fecit, exterminari pro hoc jubeat et everti. Non mihi videtur haec divinis legsi irae, si nequitiae spiritu infirmetur anima et intumescat ad flagitia; haec non vult esse in an
Abbreviated transcription (Latin):
immolatus ẽ xp̃s. Iudei carnali sensu comedant carnes agni : nos aut̃ comedamꝰ carnẽ ũbi dĩ
ꝑse enĩ dix̃. Nisi comeditis carnes meas : ñ habebitis uitã in uob̾ ipsis. hoc qđ modo loqͥm
si ꝑfecta loqͥm᷑ si robusta. si fortia. carnes uobis uerbi dĩ apponimꝰ comedendas. Ubien
mesticꝰ sermo ubi dogmaticꝰ & trinitatis fide repletus ꝓfertur ac solidus : ubi futuri sei
amoto uelamine litt̃ȩ legis sp̃ualis sacramenta pandunt᷑ ubi spes animȩ auulsa deqr¬
ris iactat᷑ incȩlos. & in illis collocat᷑. quȩ oculus ñ uidit nec auris audiuit. nec in cor ho¬
minis ascendunt. hȩc om̃ia carnes st̃ ũbi dĩ. Iuib qͥ potest ꝑfecto intellectu uesci & cu
purificato : ille uere festiuitatis paschȩ immolat sacrificiũ & diem festũ agit cũ dño &cũ

Expanded text:
immolatus est Christus. Judaei carnali sensu comedant carnes agni: nos autem comedamus carnem verbi Dei. immolatus est Christus. Judaei carnali sensu comedant carnes agni: nos autem comedamus carnem verbi Dei. Ipse enim dixit: Nisi comederitis carnes meas, non habebitis vitam in vobis ipsis . Hoc quod modo loquimur si perfecta loquimur, si robusta, si fortia, carnes vobis verbi Dei apponimus comedendas. Ubi enim mysticus sermo, ubi dogmaticus et Trinitatis fide repletus profertur ac solidus, ubi futuri saeculi, amoto velamine litterae, legis spiritalis sacramenta panduntur, ubi spes animae a vulsa de terris jactatur in coelos, et in illis collocatur « quae oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit , haec omnia carnes sunt verba Dei. Qui potest perfecto intellectu vesci et corde purificato, ille verae festivitatis Paschae immolat sacrificium, et diem festum agit cum Deo et cum
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ lumine ipsius repletur uincta fuerit: & penitus ei adheserit ita ut scđm uerbũ apłi
merito innouationis sollẽnitatẽ quȩ ẽ neomeniȩ festiuitasgeret. T̃unc deniq ẽ quan-¬
do neq uidi neq cõp̃hendi humanis aspectib potest. Anima enĩcũ tota᷑ sotiauerit
dnõ &e splendorẽ lucis eius tota consenserit. nichilq om̃ino t̾renũ cogitat . nichil mun-¬
danũ requirit. nec hominib: placere studet. sed cotã se sapientiȩ lumini coloris scĩ sp̃s
conspectib: app̃hendi: Animalis nãq: homo intelligere eo discernere non potest spualẽ :
cideo dignissime diemfestũ aget & hostiã neomeniȩ dño ut pote ꝑipsũ inuocata iugulabit
Qurto mnlocoponitur int̃ festuuitates dei pasche ollenitas: inqua festuitate agnis ocidit᷑.
S̾ adinde tuagnũ uerũ ognũ dei: agnũ quitolit peteata munci. &e dicto quua pishua nrm̃

Expanded text:
quae lumine ipsius repletur, juncta fuerit, et penitus ei adhaeserit, ita ut secundum verbum quae lumine ipsius repletur, juncta fuerit, et penitus ei adhaeserit, ita ut secundum verbum merito innovationis solemnitatem, quae est neomeniae festivitas, gerit. Tunc denique est, quando neque videri neque comprehendi humanis aspectibus potest. Anima enim cum totam se sociaverit Domino, et in splendorem lucis ejus tota concesserit, nihilque omnino terrenum cogitat, nihil mundanum requirit, nec hominibus placere studet, sed totam se sapientiae lumini, totam calori sancconspectibus apprehendi? Animalis namque homo intelligere et discernere non potest spiritalem. Et ideo dignissime diem festum aget et hostiam neomeniae Domino, utpote per ipsum innovata jugulabit. Quarto in loco ponitur inter festivitates Dei Paschae solemnitas, in qua festivitate agnus occiditur. Sed vide tu Agnum verum, Agnum Dei, Agnum qui tollit peccata mundi, et dicito q
Abbreviated transcription (Latin):
hostia. Neo menia autẽ dr̃ noua luna. Est gͦ & ista festiuitas cũ luna in nouatur. Noua
autẽ dr̃ cũ sole ꝓxima fuerit effecta & ualde ei coniuncta. ita ut subclaritate eus lateat. Sed
adheret ei obseruare festiuitatẽ. hȩc si scđm litterã considerentur : ñ tã religiosã quã suꝑstitiosa uide-
buntur. Sed sciebat apłs paulus quia ñ dehis loquitur lex: neq illũ ritũ qui auideis
uos iudicet incybo aut potu. aut parte diei festi. aut neomenia aut sabbato quȩ sunt ũbra
futurorũ. Si gͦ ũbra futurorũ ẽ sabbatũ dequo ꝓuirib: supͣ explicauimus & neomenia ũbra¬
futurorũr ẽ : certũq & cetere festiuitates similit̃ umbre sunt futurorũ. Sed nunc de neo¬
menia uideamus. Diximus qđ neomeniȩ festiuitas appellatur cũ luna in nouari cȩꝑit :¬
& soliꝓxima fieri penitusq concuncta ẽ. Sol iustitiȩ xp̃s ẽ. Huic siluna id ẽ ecđia sua

Expanded text:
omenia autem dicitur nova luna. Est ergo et ista festivitas, cum luna innovatur. Nova autem dicitur cum soli proxima fuerit effecta et valde ei conjuncta, ita ut sub claritate ejus lateat. Sed adhaeret ei observare festivitatem. Haec si secundum litteram considerentur, non tam religiosa quam superstitiosa vibuntur. Sed sciebat apostolus Paulus quia non his loquitur lex, neque illum ritum, qui a Judavos judicet, aut in cibo, aut in potu, aut parte diei festi, aut neomenia, aut sabbato: quae sunt umbra futurorum . Si ergo umbra futurorum est sabbatum, de quo pro viribus supra explicavimustum est quia et caeterae festivitates similiter umbrae sunt futurorum. Sed nunc de neomenia videamus. Diximus quia neomeniae festivitas appellatur, cum luna innovari coeperit et soli proxima fieri penitusque conjuncta. Sol justitiae, Christus est. Huic si luna, id est, Ecclesia sua,
Abbreviated transcription (Latin):
indesinens de quo supra exposuimus melius offeretur. Tunc enĩ melius & indesinent̃
assistere amma poterit deo: & offerre sacrificiũ laudis ꝑpontificẽ magnũ qui ẽ. sacerdos in ȩt̾nũ

Expanded text:
indesinens, de quo supra exposuimus, melius offeretur. Tunc enim melius indesinenter indesinens, de quo supra exposuimus, melius offeretur. Tunc enim melius indesinenter assistere poterit Deus, et sacrificium laudis per pontificem magnum, qui est sacerdo
Abbreviated transcription (Latin):
in iustos: in quo ñ pucat in montib: fȩnũ & herbã seruituti hominũ In quo non
& dñs in euangłiis cũ iudei p̃scriberent sibi de oꝑatione. & curatione sabbati: respon
resquiescere dm̃ a dispensationib mundi : & a ꝓpuissonib generis humani. Nam &x creatu-¬
ras quidẽ fecit exinitio. & iubstantias ꝓtulit: quantas sbi sciebat ut pote rerũ conditor ad ꝑfecti¬
onẽ mundi posse sufficere : sed usq ad consũmationẽ scłi ab earũ ꝓuisione ce dispensatione ñ cessat.
oit ergo uerũ sabbatũ in quo requiescet ds̃ ab om̃ib oꝑib: suis scło futuro. tunc cũ aufugiet dolor
tristitie & gemitus & erit om̃ia & inom̃ib ds̃. In quo sabbato concedat etiã nobis ds̃ diem festũ
agere secũ. & cũ scĩs angłis suis & festa celebrare offerentes sacrificiũ laudis : & reddentes

Expanded text:
injustos . « In quo non pinjustos . « In quo non pet Dominus in Evangeliis, cum Judaei praescriberent sibi de operatione et curatione sabbati, respondrequiescere Deum a dispensationibus mundi, et a provisionibus generis humani. Nam creaturas quidem fecit ex initio, et substantias protulit quantas sibi sciebat, ut pote rerum conditor, ad perfectionem mundi posse sufficere. Sed usque ad consummationem saeculi, ab earum provisione et dispensatione non cessat. Et erit ergo verum sabbatum itristitia et gemitus, et erit omnia et in omnibus Deus. In quo sabbato concedat etiam nobis Deus diem festum agere secum, cum sanctis angelis suis festa celebrare; offerentes sacrificium laudis, et reddentes
Abbreviated transcription (Latin):
ut non legistis quia & sacerdote s intẽplo sabbatũ uiolant. & sine crimine sunt . Quiem̃
tũ agit sabbatorũ. neq onera portat inuia. Onus enĩ ẽ. ome peccatũ quẽ ad modũ
ignẽ de quo dr. Ite in lumine ignis ur̃i : o in flãma qua accendistis. In sabbato unusquisq
ut uera sabbata:a custodiat. & diem festũ in sacrificus exigat sabbatoꝵ: sicut co dñs dicebat
qui in me manet & ego ineo. Qđ autẽ diximus uera sabbata si altius repetamus quȩ
sint uera sabbata : ultra hunc modũ ẽ. ueri sabbati obseruatio. Qđenim scriptũ ẽ
inģenesi. quia requieuit dñs indie sabbati. ab oꝑib: suis: non uidemus uł tunc facbi
esse indie septima uł etiã nunc fieri. Sẽꝑ enĩ dm̃ uidemus oꝑari. & nullũ sabbatũ e.
in quo non ds̃ oꝑetur: in quo ñ ꝓducat solẽ suũ suꝑbonos comalos & pluat suꝑ iustos om.

Expanded text:
« Aut non legistis quia sacerdotes in templo sabbatum violant, et sine crimine sunt? » Qui er« Aut non legistis quia sacerdotes in templo sabbatum violant, et sine crimine sunt? » Qui erati et diem festum agit sabbatorum. Neque onera portat in via. Onus enim est omne peccatum, quemadmodum ignem de quo dicitur: « Ite in lumine ignis vestri, et in flamma quam accendistis in sabbato unusquisque . ut vera sabbata custodiat, et diem festum in sacrificiis exigat sabbatorum, sicut et Dominus dicebat: « Qui manet in me et ego in eo . » Quod autem diximus vera sabbata, si altius repetamus quae sint vera sabbata, ultra hunc mundum est vera sabbati observatio. Quod enim scriptum est in Genesi , quia requievit Deus in die sabbati ab operibus suis, non videmus vel tunc factum esse in die septima vel etiam nunc fieri. Semper Deum videmus operari, et nullum sabbatum est, in quo non Deus operetur, in quo non perducat solem suum super bonos et malos, et pluat super justos et
Abbreviated transcription (Latin):
castitati. Sed sunt & alii dies festi his qui forte ñ possunt indesinent̃ immolare sacrificu
dequa apłs dicit: Relinquitur enim sabbatissimũ hoc .ẽ sabbati obseruatio popło dei. Relin¬
quentes ergo udaicas sabbati obseruationes : qualis debeat. eẽ xp̃iano: sabbati obseruatio
uideamus. Die sabbati nichil ex om̃ib: mundi actib: oportet oꝑari. Siergo desinas
om̃ib secularib operib: & nichil mundanũ geras sed sp̃ualib: opib: uaces ad eccłiã conis¬
as. letionib: diuinis &e tractatib: aurẽ p̃beas. decelestib cogites. de futura spe sollicitudinꝰ
geras. uenturũ iudiciũ p̃oculis habeas ñ respicias ad p̃sentia & uisibilia sed futura : hec ẽ¬
obseruatio sabbati xp̃iano. Sedhȩc &x iudȩi obseruare deberent. Deniq: etiã apud ipsos si fabes
siinstructor & siquis huius modi opificũ fuerit : otiatur indie sabbati. Lector autẽ legis dun¬
nȩ uł doctor non desinit aboꝑe suo : & tam̃ sabbatũ non contaminat. Sic enĩ & dñs dicit ades

Expanded text:
ad sed sunt alii dies festi his qui non possunt indesinenter immolare sacrificium de qua Apostolus dicit: « Relinquetur ergo sabbatismus, hoc est sabbati observatio, populo Dei . » Relinquentes ergo Judaicas sabbati observationes, qualis debeat esse Christiano sabbati observatio videamus. Die sabbati nihil ex omnibus mundi actibus oportet operari. Si ergo desinas ab omnibus saecularibus operibus, et nihil mundanum geras, sed spiritalibus operibus vaces, ad ecclesiam conveas, lectionibus divinis et tractatibus aurem praebeas, de coelestibus cogites, de futura spe sollicitudinem geras, venturum judicium prae oculis habeas, non respicias ad praesentia et visibilia, sed ad observatio sabbati Christiano: sed haec et Judaei observare deberent. Denique etiam apud ipsos si faber, si structor, et si qui hujusmodi opificum fuerit, otiatur in die sabbati. Lector autem legis divinae vel doctor non desinit a bono opere, et tamen sabbatum non contaminat. Si enim dicit ad eos:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħis que matutinũ tẽpus ostendunt . & in anglica doctrina quȩ uesytinũ id ẽ. inue¬
ꝑa mundi saluatoris ostendit aduentũ indesinenti intentione ꝑsistat. hasgͦ tales
festiuitates dñs dic̃ : & obseruabitis diesfestos meos. Dies gͦ festus dnĩ ẽ. si ei sacrificiũ
in desinent̃ offeramus. sisine int̾missione oremus : ita ut ascendat oratio nr̃a sicut
incensũ inconspectu tuo mane . & eleuatio manuũ nr̃arũ faciat ei sacrificiũ uesꝑtinũ
st igitur prima sollẽnitas sacrificii indesinentis : quȩ acultorib: euangłii eo mͦ
catorũ conũtuntur inluctũ & cantica eoꝵ inplanctũ : certũ ẽ. quia qui peccat¬
&perauerit : certũ ẽ. qđ in illa die non offert sacrificiũ indesinens deo. Uereor.¬

Expanded text:
prophetis, qui matutinum tempus ostendunt, et in evangelica doctrina quae vespertinum, id est, inprophetis, qui matutinum tempus ostendunt, et in evangelica doctrina quae vespertinum, id est, inspera mundi Salvatoris ostendit adventum, indesinenti intentione persisteret. Has ergo tales festivitates Dominus dicit: « Et observabitis dies festos meos. » Dies ergo festus Domini est, si ei sacrificium indesinenter offeramus, si sine intermissione oremus; ita ut ascendat oratio nostra, sicut incensum in conspectu ejus mane, et elevatio manuum nostrarum fiat ei sacrificium vespertinum . Est igitur prima solemnitas jugis sacrificii vel indesinentis, quae a cultoribus Evangelii eo modo catorum convertuntur in luctum, et cantica eorum in planctum; certum est quia qui peccati, etet peccaverit, certum est quod in illa die non offert sacrificium indesinens Deo. Quae
Abbreviated transcription (Latin):
inde nunc sermo ẽ: requiramus diligentius quis sit ordo festiuitatũ . ut ex ipsis ordinib
& sacrificiorũ ritu colligere possimus qualit̃ unus quisq: exsuis actib: & conuersationib:
scĩs deo festiuitatẽ possit parare . Prima ergo ẽ. festiuitas dei quȩ appellatur indesinens.
ehis enĩ mandatur quȩ indesinent̃ &x sine ulla prorsus int̾ruptione matutinis & uesꝑtinis
sacrificus offerantur. Mandans igitur festiuitatũ ritus. non primo statim uenit adfestiuita:¬
tẽ paschȩ. neq ad atimoꝵ neq ad scenophȩgiȩ. aliasq de quib p̃cipitur.: sed hanc primã
posuit inqua sacrificiũ indesinens mandat offerri: Quo scilicet agnoscat quisq uult
ille. eẽ. ꝑfectus scĩ : quia non aliquando quidẽ agenda. ẽ. deo. Aliquando uero non
agenda festiuitas. sed sẽꝑ indesinent iustus agere debet diem festũ. Sacrificiũ nãq
qđ indesinent̃ &x in matutinis & uesꝑtinis mandat offerri : hoc indicat ut & in lege ac

Expanded text:
inde nunc sermo est, requiramus diligentius qui sit ordo festivitatum, ut ex ipsis ordinibus et sacrificiorum ritu colligere possimus qualiter unusquisque ex suis actibus et conversationibus sanctis Deo festivitatem possit parare. Prima ergo est festivitas Dei, quae appellatur indesinens. De his enim mandatur quae indesinenter, et sine ulla prorsus interruptione matutinis et vespertinis sacrificiis offerantur. Mandans igitur festivitatum ritus, non primo statim venit ad festivitatem Paschae, neque ad Azymorum, neque ad Scenopegiae, aliasque de quibus praecipitur, sed hanc primam posuit in qua sacrificium indesinens mandat oesse perfectus et sanctus, quod non aliquando quidem agenda est Deo, aliquando non agenda festivitas, sed semper et indesinenter justus agere debet diem festum. Sacrificium namque quod indesinenter et in matutinis et in vespertinis mandatur offerri, hoc indicat, ut in lege ac
Abbreviated transcription (Latin):
se moyses Sciebat eñi quia gens illa magna quȩ reꝓmittitur non ꝑ moysen
appellandus Id circo gͥ plurib exorat moyses ꝓ illo popło: dñs uͦ modũ
exierunt de ȩgypto. & temptauerunt me & in incredulitate ꝑmanserunt. ca¬
dent in deserto hoc : & non uidebunt inquit terrã qu̾a iuraui patrib eoꝵs.:
sed filii ipsorũ qui sunt mecũ hic. quicũq ignorant bonũ uel malũ: fit
fortassis aliqͥd etiam secretioris mẏsterii in uerbis dñi dicentis: filiiꝰ ip¬
sorũ qui sunt mecũ hic: Ubi hic aut quomͦ mecũ : Qui habet aures au¬
diendi : audiat Nos interim dicimus. quia patres ñm fuerunt popłs ille

Expanded text:
e Moyses. Sciebat namque quia gens illa magna, quae repromittitur, non per Moysen e Moyses. Sciebat namque quia gens illa magna, quae repromittitur, non per Moysen appellandus. Idcirco igitur pluribus exhortatur Moyses pro populo illo; exierunt de Aegypto, et tentaverunt me atque increduli permanserunt, cadent in deserto hoc: Et non vidSed filii ipsorum qui sunt hic mecum, quicunque ignorant bonum vel malum, etfortassis aliquid etiam secreti mysterii in verbis Domini dicentis: Filii ipsorum, qui sunt mecum hic. Ubi mecum hic? Aut quomodo mecum? Qui habet aures audiat. Nos interim dicimus, quia patres nostri fuerunt populus ille
Abbreviated transcription (Latin):
supra om̃em mentẽ. ẽ in notesceret Scribitur eñi ir ꝗsci ds̃ & cõminar
interitũ popło: quo doceatur homo tantũ sibi. eẽ. Qłm loci. tantumqu
fiduciȩ.  ut etiã si sit aliꝗͣ in dõ indignatio. obsecrationib mitigetur
humanis : tantũq adõ impetrare posse hominẽ. ut & ꝓpnia statuta
conuertat: Bonitas autẽ quȩ subsequitur iracundiam : & morsi fiduciam osten-¬
dit apud dm̃. & alienã ab iracundiȩ uitio diuinã docet. ẽẽ. naturã: Simul &
mysterium in scłis futuris explendũ continet sermo ꝑqu̾e ꝓmitãt ds̃ qđ ali¬
um popłm hoc abiecto resuscitet:. Ait eñĩ: Percutiam eos morte & ꝑdam eos:
& faciam te & domũ patris tui in nationẽ magn̾a multomagis qu̾a hȩc est:
Comminatio gͦ hec. non . ẽ. iracundia: sed ꝓphetia assumenda: Nanque erat
alia natio : id est popłs iste nationu̾̃: Sed non ꝑ morsen: excusauit nanque¬

Expanded text:
supra omnem mentem est innotescerent. Scribitur enim irasci Deus et comminari supra omnem mentem est innotescerent. Scribitur enim irasci Deus et comminari interitum populo, quo doceatur homo tantum sibi esse apud Deum loci tantumque fiduciae, ut etiam si sit aliqua in Deo indignatio, obsecrationibus mitigetur humanis, tantumque de eo impetrare posse hominem, ut et propria instituta convertat. Bonitas enim quae subsequitur iracundiam, et Moysi fiduciam ostendit apud Deum, et alienam ab iracundiae vitio divinam docet esse naturam: simul et mysterium in saeculi futuris explendum continet sermo, per quem promittit Deus quod alium hoc abjecto resuscitet. Ait enim: Percutiam eos morte et perdam eos, et faciam te et domum patris tui in nationem magnam, multo magis quam haec est. Comminatio enim haec, non est iracundia, sed prophetia. Assumenda namque erat alia natio, id est, populus iste nationum, sed non per Moysen. Excusavit se namqu
Abbreviated transcription (Latin):
uodecim missi sunt
inspectores ex filuis isrł. ad considerandam terñ
quȩ eis fuerat repromissa: hiq post quadragin¬
ta dies reuersi: diuersa renuntiant: Nam decẽ
ex his in desperationẽ popłm nititunt: ita ut ue¬
lint abiecto moyse eligere alium ducẽ. & reuer¬
ti in egẏptũ: Alii uͦ duo. bona nuntiant. & cohor¬
tant᷑ popłm ꝑmanere in fide: dicentes: Si dili
git nos dr̃: introducat nos ad terrã hanc: Sed popłs infidelitatis despe¬
ratione preces agitur : & ad lapidandos eos qui bona nuntiant ꝓsilit:
Maiestas uͦ dñi ꝓtegit eos in nubibus: & dicit dñs ad moysen: feriam eos mor¬
Ste & interimã eos: & faciam te & domũ patris tiu in nationes magnas
& multo maiores qu̾a hȩc est Fit gͦ tanta hȩc comminatio adño: non ut
passibilis &x iracundiȩ uitio subiacens ostendatur diuina natura. ⁊ sed
ut ꝑ hec & morsi caritas quã erga popłm habebat. & di bonitas. que

Expanded text:
uodecim missi sunt inspectatores ex filiis Israel, ad considerandam terram quae eis fuerat repromissa. Hique, post quadraginta dies reversi, diversa renuntiant. Nam decem ex his in desperationem mittunt populum, ita ut velint abjecto Moyse eligere alium ducem, et reverti in Aegyptum. Alii vero duo bona nuntiant, et cohortantur populum permanere in fide dicgit nos Deus, introducet nos in terram hanc. Sed populus infidelitatis desperatione praeceps agitur, et ad lapidandos eos, qui bona nuntiant, prosilit: Majestas Domini vero protegit eos in nubibus, et dixit Dominus ad Moysen: Feriam eos morte et interimam eos, et faciam te et domum patris tui in nationem magnam, et multo magis, quam haec est. Fit ergo tanta haec comminatio a Domino, non ut passibilis et iracundiae vitio subjacens ostenditur divina natura, sed ut per haec et Moysi charitas quam erga populum habebat, et Dei bonitas, quae
Abbreviated transcription (Latin):
ego puto malorũ partẽ dici non adintegrũ exinanietur Sed hȩc ut dixi¬
mus: in manu dĩ sunt: Nr̃m autẽ est ad emendationẽ citius festinare: & ad
pęnitentiam sine dissimulatione conuerti Lugere preterita cauere futura.
in uocare auxilium dĩ: Statim enĩ ut conuersus gemueris: saluus eris: inue-¬
nies enĩ aduocatũ qui ꝓ te int̾pellat patrẽ: dnm̃ iħm. multo prestantiorẽ¬
quã fuit moyses: Qui tam̃ orauit ꝓpopło illo: & exauditus est: & fortasse
ꝓpterea morses scribitur interuenisse ꝓpeccatis popłi prioris & impetrasse
ueniam ut multo magis nos confidamus qđ aduocatus nr̃ iħc indubitatã nob̃
ueniã p̃stabit apatre: si tam̃ conũtamur adeũ. & ñ recedat retro cor nr̃m: sicut
&e iohes inepła sua dic̃. Hȩc autẽ dico filioli. ut non peccetis. Quod & si peccauerit
aliquis ur̃m: habemus aduocatũ apud patrẽ iħm iustũ. qui interpellat

Expanded text:
ego puto malorum partem dici, non ad integrum exinanietur, sed haec, ut dixiego puto malorum partem dici, non ad integrum exinanietur, sed haec, ut diximus, in manu Dei sunt. Nostrum est autem ad emendationem citius festinare, ad poenitentiam sine dissimulatione converti, lugere praeterita, cavere futura, invocare auxilium Dei. Statim enim ut conversus in gemueris, salvus eris. Invenies enim advocatum, qui pro te interpellat Patrem, Domauditus est. Et fortasse propterea Moyses scribitur intervenisse pro peccatis populi prioris et impetrasse veniam, ut multo magis nos confidamus, quod advocatus noster Jesus indubitatam nobis veniam praestabit a Patre, si tamen convertamur ad eum, et non recedat retro cor nostrum, sicut Joannes in Epistola sua dicit: Haec autem dico, filioli, ut non peccetis . Quo si peccaverit aliquis vestrum, habemus advocatum apud Patrem justum, qui interpe
Abbreviated transcription (Latin):
present uita. & pęnitentia fructuose gesta. celerẽ conferet huiusmodi uul-¬
nerib medicinã : quia pęnitentia non solũ uulnus preteritũ sanat: sed &
ultra anima peccato non sinit uulnerari: Immo & illud adiciam: uerbi cau-¬
sa Si peccator sũ. nunquid eadem mͥ erit pęna si semel peccaui: quȩ & si sedo.
& tertio. & si frequentus peccem : Non ita erit : sed ꝓ modo & numero.
& mensura peccati. etiam pęnȩ quantitas metienda est ds eñĩ dabit nob̃
panẽ lacrimarũ : & potabit nos in lacrimis s&x in mensurã: Mensura autẽ
hȩc erit : qu̾ã sibi in hac uita unusquisq uel minus uel amplius peccando
quȩsierit: Sed & calix in manu dñi: uini meri plenus. eẽ. dicitur myxto:
Niscetur ergo sine dubio imicuiq & fiet udicium eius: non solũ ex malis
quȩ gessit. sed etiam ex bonis: Et tamen cũ utraq misceantur: fex eius qu̾a

Expanded text:
praesenti vita et poenitentia fructuosa gesta celerem conferet hujusmodi vulpraesenti vita et poenitentia fructuosa gesta celerem conferet hujusmodi vulneribus medicinam, quia poenitentia non solum vulnus praeteritum sanat, sed et ultra animam peccato non sinit vulnerari. Imo et illud adjiciam verbi causa: Si peccator sum, nunquid eadem erit mihi poena si semel peccavi, quae et si secundo et tertio, et si frequentius peccem? Non ita erit, sed pro modo, et numero, et mensura peccati, etiam poenae quantitas metienda est. Deus enim dabit nobis panem lacrymarum, et potabit nos in lacrymis, sed in mensura. Mensura autem haec erit, quam sibi in hac vita unusquisque vel majus, vel amplius peccando quaesierit. Sed et calix in manu Domini, vini meri plenus misto dicitur esse. Miscetur ergo sine dubio unicuique et fiet judicium ejus, non solum de malis quae gessit, sed etiam ex bonis; et tamen cum utraque misceantur, fex ejus quam
Abbreviated transcription (Latin):
uulneratur & ꝑ cogitationes. & ꝑ concupiscentias malas: frangitur autem
& conteritur ꝑͥ opera peccati: Quȩ si om̃ia uidere possemus. & uulneratȩ
animȩ sentire cicatrices: certũ est quod usq ad mortẽ ressteremus aduersum
pume ie Sed nunc sicut hi qui uel dȩmone repleti. uł mente alienati sunt
non sentiunt si uulnerentur. quia naturalib sensib carent: ita & nos uel cu-¬
poditatib scłi amentes effecti uel uiciis inebriati. sentire non possumus qͣnta
uulnera quantas contritiones animȩ peccando conquirimus: Et ideo consequen-¬
tissima ratio est pęne id est curȩ admedicationis tempus extendi: & ꝑ unũ¬
quoiq uulnus ꝓ qualitate plagȩ medendi quoq spacium ꝓpagari Sic gͦ
& diꝰ squitas ac benignitas. etiam in ipsis animi suppliciis euidens fiet: ut
hȩc audiens qui peccauit resipiscat. & ultra non peccet: Conuersio autẽ in

Expanded text:
vulneratur et per cogitationes et concupiscentias malas; frangitur autem vulneratur et per cogitationes et concupiscentias malas; frangitur autem et conteritur, per opera peccati. Quae si omnia videre possimus, et vulneratae animae sentire cicatrices, certum est, quod usque ad mortem resisteremus adversum peccatum. Si nunc sicut hi qui vel daemone repleti, vel mente alienati sunt, non sentiunt si vulnerantur, quia naturalibus sensibus carent, ita et nos vel cupiditatibus saeculi amentes effecti vel inebriati, sentire non possumus quanta vulnera, quantas contritiones animae peccando conquirimus. Et ideo consequentissima ratio est, poenae, id est, curae ac medicationis tempus extendi; et per unumquodque vulnus pro qualitate plagae, medendi quoque spatia propagari. Sic ergo et Dei aequitas ac benignitas etiam in ipsis animae suppliciis evidens fiat, ut haec audiens, qui peccavit resipiscat, et ultra non peccet. Conversio enim in
Abbreviated transcription (Latin):
ut uel debilitatẽ corporis uł fȩditatẽ cicatricis effugiat: Transi nunc ab
exemplo corporis : ad animȩ uulnera: Anima quotiens peccat : totiens ui¬
neratur: Et ne dubites peccatis eam uelut telis & gladiis uulnerari: audi
apłm monentẽ ut assumamus scutũ fidei in quo possitis in qͥt om̃ia iacula
maligni ignita extinguere: uides ergo peccata. maligni. ẽẽ. iacula. quȩ in
animã diriguntur: Patitur autẽ anima non solũ uulnera iaculorũ. sed &
fracturas pedũ : cũ laquei parantur. pedib eius. & supplantatur gressus
eus: hȩc gͦ & huiusmodi uulnera quanto tempore putas posse curari :
Osi possemus ꝑ unũ quodq peccatũ uidere quomͦ homo nͣr interior uulne¬
ratur : Quomodo sermo malus uulnus infligit. non legisti: Dicunt quia
uulnerant gladii : sed non ita ut lingua Wlneratur gͦ & ꝑ lingu̾a anima:

Expanded text:
ut vel debilitatem corporis, vel foeditatem cicatricis effugiat. Transi nunc ab ut vel debilitatem corporis, vel foeditatem cicatricis effugiat. Transi nunc ab exemplo corporis ad animae vulnera. Anima quoties peccat, toties vulneratur. Et ne dubites peccatis eam velut telis et gladiis vulnerari, audi Apostolum monentem: Assumite scutum fidei, in quo possitis omnia jacula maligni ignea exstinguere . Vides ergo peccata maligni esse jacula quae in animam diriguntur. Patitur autem anima non solum vulnera jaculorum, sed et fracturas pedum, cum laquei parantur pedibus ejus, et supplantantur gressus ejus. Haec ergo et hujusmodi vulnera, quanto tempore putas posse curari? O si possimus per unumquodque peccatum videre quomodo homo noster interior vulneratur, quomodo sermo malus vulnus infligit. Non legistis dicunt, quia vulneraverant gladii, sed non ita ut lingua? Vulneratur ergo et per linguam anima;
Abbreviated transcription (Latin):
recipienda uidetur similia designantur: Sed fortasse aliquis neget bonitati di
dicit: Etiam si diem ꝓ die reddat: quãuis iustus non tamen clemens udetur¬
eẽ. aut benignus. Audi ergo ad hȩc: si fortasse possimus difficultat̾ẽ rei exem¬
plis lucidiorib explanare : Si uulnus corpori infligatur aut os confringatur
aut neruorũ iunctura resoluatur: sub unius horȩ spacio huiusmodi uulnera
solent corporib accidere :÷ & plurimis postmodũ cruciatib ac dolorib ex¬
actis multo uix tempore sanari: Quanti enĩ tumores in loco. quanta tormenta
generantur: Iam uͦ si accidat ut in eodem uulnere. uel in eadem fractura.
iterũ & sepius quis uulneretur. frequentiusq frangatur. quantis hoc
potius curis. & quantis potest cruciatib medicari: Quanto autẽ tempo¬
re si tam̃ potuerit ad sanitat̾ẽ ꝑducitur: & uix aliquando ita curabitur:

Expanded text:
recipienda videtur, similia designantur. Sed fortasse aliquis neget bonitati Dei recipienda videtur, similia designantur. Sed fortasse aliquis neget bonitati Dei sse aliquis dicet etiam: Si diem pro die reddat, quamvis justum, non tamen clemens videtur aut benignum. Audi ergo adhaec, si forte possimus difficultatem rei exemplis lucidioribus explanare. Si vulnus corpori infligatur, aut nervorum junctura resolvatur, sub unius horae spatio hujus mundi vulnera solent corporibus accidere, et postmodum, cruciatibus ac doloribus exactis, multo vix tempore sanari. Quanti enim timores in loco, quanta tormenta generantur. Jam vero si accidat ut in eodem vulnere vel in eadem fractura, iterum et saepius quis vulneretur, frequentiusque frangatur, quantis hoc poenis curari, quantis potest cruciatibus medicari, quanto autem tempore, si tamen potuerit, ad sanitatem perducitur. Et vix aliquando ita curabitur,
Abbreviated transcription (Latin):
forte nobis qui cotidie peccamus. & nullum forte iutȩ nr̃ȩ diem absq pec-¬
cato transigimus ne ipsa forte scła scłorũ sufficere possint ad pęnas luendas:
In eo enim ꝗđ popłs ille ꝓ quadraginta dierũ delicto. quadraginta annis cru-¬
ciatur in deserto. nec terrã scãm introire ꝑmitaitur: similitudo quȩdã futuri
iudicii uidetur ostendi. ubi peccatorũ ratio discutienda. ẽ. nisi erit aliqua for-¬
tasse etiam bonorũ operũ compensatio. uel etiam eorũ quȩ in uita sua unusquisq
mala recepit. ut abraham de lazaro docuit: Sed hȩc nullius est ad integr̃u¬
nosse : nisi illius. cui om̃e iudicium tradidit pater: Id autẽ dies peccati in
annũ pene reputetur: non solũ in hoc libro in quo nichil om̃ino est quod
dubitari possit ostenditur : sed & in libello pastoris sicui tam̃ scriptura illa¬

Expanded text:
forte nobis qui quotidie peccamus, et nullum forte vitae nostrae diem absque pecforte nobis qui quotidie peccamus, et nullum forte vitae nostrae diem absque peccato transegimus, ne ipsa forte saecula saeculorum sufficere possint ad poenas luendas. In eo enim quod populus illo quadraginta dierum delicto, quadraginta annis cruciatur in deserto, nec Terram Sanctam introire permittitur, similitudo quaedam futuri judicii videtur ostendi, ubi peccatorum ratio discutienda est, nisi erit aliqua fortasse etiam bonorum operum compensatio, vel etiam eorum, quae in vita sua unusquisque mala recipit, ut Abraham de Lazaro docuit . Sed haec nullus est nosse ad integrum, nisi illius cui omne judicium tradit Pater. Quod dies peccati in annum poena reputatur, non solum in hoc libro, in quo nihil omnino est quod dubitari possit, ostenditur, sed et in libello Pastoris, si cui tamen scriptura