comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Iicut homo epaerior in
refectio matĩali. ad hora
cibo potuq reficitur sic homo
interior. in refectorio sce medi¬
tationis. Pota tue uno cõpũttio¬
nis. et dui̾sis exemplorĩ. sa¬
gniatur ferculis. In hoc ititur¬
refectorio. tres ponũtur mese
idest tres intellectꝰ diuine strix¬
ture. uidelicz historialis. miẜaitꝰ
et moralis. ꝯprima mẽsa sixli¬
cibus. sc̃dã Docnoribus. Tertia
comuius est utrisꝙ In uma cibꝰ¬
est grossior in stda fubcilior In
tercia Dulcior. Pprima saxorem
continet exemplorũ scda uimi
miseriorĩd. Tercia dulcedine
morũ In una xx̃s uinũ mĩstaat.
in alia frangit panẽ. in t̾cia
docet pprima pascit mirailid̃
srdã figuris. tertia uerbis. Res
iiranilorũ coroborat Ridẽ. Im¬
pletio siguraruõ. spẽ doctrma
morũ caritatẽ Dũ enĩ aqua
in uinũ mutatr. dĩ lazarus
illuãtur tuc simplicior turba
nuratue. sed fides inde succreftiti
quia hec fetissi. Deus cridimo
Dũ uero discixulis panit franit᷑

Expanded text:
icut homo exterior in refectorio materiali ad horam cibo potuque reficitur, sic homo interior in refectorio sanctae meditationis potatur vino compunctionis, et diversis exemplorum saginatur ferculis. In hoc refectorio tres ponuntur mensae, id est, triplices intellectus divinae Scripturae, videlicet historialis, mysticus et moralis. Prima mensa simplicibus, secunda doctoribus, tertia communis est utrisque. In prima cibus grossior, in secunda subtilior, in tertia dulcior. Prima saporem continet exemplorum, secunda vim mysteriorum, tertia dulcedinem morum. In una Christus vinum ministrat, in secunda frangit panem, in tertia docet. Prima pascit miraculis, secunda figuris, tertia verbis. Res miraculorum corroborat fidem, impletio figurarum spem, doctrina morum charitatem. Dum er, dum Lazarus illuminatur, tunc simplicior turba miratur: sed fides inde crescit, quia Deus hoc fecisse creditur. Dum vero discipulis panis frangitur,
Abbreviated transcription (Latin):
caruit luxuria. Ox uinieis en gaddi
uinũ bonũ. ex uincis sorite unuẽ
oxtimũ. illo mebriantur. cari. ifto
Barissinu. Illud aqua nuxtid. istug
uero purisẜmmiũ. Iliud ad huc tarba¬
tur fece naturali. idest noluxtatr᷑
carnali. Ĩ stud uero non tuobatur ferre¬
nantoti. etiã qualibet tribulatiã
temꝑali Illud ueterũ uasorũ ret¬
net saporem. idest memoriã xctĩ
Istud nouor redolet nuuddiciã. idest
Dulcedinẽ cordis purificatt uinũ
igitur de uineis engad̃di. et de
uiea soreteꝰ condinio uigmientio
et melle Unnũ de uinea sodo morũ.

Expanded text:
carnis luxuria. Ex vineis Engaddi carnis luxuria. Ex vineis Engaddi vinum bonum, ex, vineis Soreth vinum optimum; illo inebriantur chari, isto charissimi. Illud aqua mistum, illud est purum. Illud adhuc turbatur faece naturali, id est voluptate carnali; istud vero non turbatur etiam qualibet tribulatione temporali. Illud veterum vasorum retinet saporem, id est, memoriam peccati; istud redolet munditiam, id est, dulcedinem cordis purificati. Vinum igitur de vineis Engaddi, et de vinea Soreth conditur pigmentis et melle, vinum de vine
Abbreviated transcription (Latin):
exultacio est aiẽ. nuddũ habere
sub xadibus Cũ uiro feder sux
audiat a mce a stende sũxerue᷑. ne
cũ rubore descendat. et audiat. da
huic locũ. Qui hudatatẽ sequitur
ad suxeriora nocatur. qui uero supio¬
ra elipit. ad inferiora descendit
Iuxer cathedrã sedent. nõ iusticie.
sed pestilentie. de quibus dicitur
Que dicũt facite. que autr facũe.
facere nolite. Ppost pausatiomne
quietẽ. iterũ suogit a ninoꝰ ad laborẽ
ut cosligati botros. de uenrio engaddi
non decuinea sodomorũ. de uiner
serech. non de suburbanie gomore.
ut niter ub̃rra sua portet᷑ nurre
fasticulos. ut magro booz. recixiat
spicas. que messorũ manus effuge¬
rant. De umea engaddi. et de uinea
sorech. animiꝰ bottros colluit. ad
fructde penitentiũ uel electorũ p̃¬
mia requirit Engaddi sons edi.
In hoc fonte qui descendũt edi. as¬
cendũt agni nouelli In forte et¬
enĩ conixuctionie. abluũtur sordes
carnis. iabliutur fetor edi. idest uo¬
luxtas pctĩ. Edi penilannã. idest

Expanded text:
exsultatio est animae, mundum habere sub pedibus. Cum vero sedet super audiat: Amice, ascende superius , ne cum rubore descendat et audiat: Da huic locum . Qui humilitatem sequitur, ad superiora vocatur; qui vero superba eligit, ad inferiora descendit. Super cathedram sedent non justitiae, sed pestilentiae, de quibus dicitur: Quae dicunt facite, quae autem faciunt, facere nolite . Post pausationis quietem iterum surgit animus ad laborem, ut colligat botros de vineis Engaddi , non de vinea Sodomorum; de vinea Sorec, non de suburbanis Gomorrhae: ut inter ubera sua comportet myrrhae fasciculos, ut in agro Boos recipiat spicas, quae messorum manus effugerant . De vineis Engaddi, et de vinea Sorec animus botros colligit, cum fructus poenitentium vel electorum praemia requirit. Engaddi, fons haedi; In hunc fontem qui descendunt haedi, ascendunt agni novelli. In fonte etenim compunctionis abluuntur sordes carnis, abluitur fetor haedi, id est voluptas peccati, haedi petulantia, id est
Abbreviated transcription (Latin):
nonabilia aialia. minferiorib
ordinar homines et uolacilia. d
suxiori parte locat. idest motus
carnales subhiçitz. spuãles sux¬
xonit. Epi autẽ mudaui̾t dilu¬
mẽtis. et licet circũ fluãt torrẽ¬
tes irracũdie. Fluenta luxxurie.
uoragines gule. licet ebuliãt fõtes
delectationũ. abissus cuxiditatũ
maria conturbanionid. intrat ñ
noe securus archam. idest quiens
possidet aiam. Sed et la mech d¬
tes seasse caymi legitur. ¶ayn autẽ
possessio mi̾ pretatur. cuꝰ. Dr̃ato¬
li non dei sui. nõ magistri. propo.
nõ cõmunis. Inter folia. Iacens
eam occiditur. quia peruersꝰ̃ in
leuitate cordis. et in multiplica¬
te uerborũ uolutatur. Sic igit᷑
ꝑ lamech cam occiditur cet ex
unt. qui se ixõs possident. qui exẽ¬
plũ prane operationis. srĩb ostrᵈ dũt
quid aliud quã fr̃ĩs aiãm propriis
manibus. idest propriis actibus occidat
etuid igitur utilius discixlina. que
quietem geperat ꝑuersos necat

Expanded text:
tionabilia animalia in inferioribus tionabilia animalia in inferioribus ordinat, homines et volatilia in superiori parte locat, id est, motus carnales subjicit, spiritales superponit. Si autem inundaverit dilumentis; et licet circumfluant torrentes iracundiae, fluenta luxuriae, voragines gulae, licet ebulliant fontes delectationum, abyssus cupiditatum, maria conturbationum, intrat tamen Noe securus arcam, id est, quietus possidet animam. Sed et Lamech interfecisse Cain legitur . Cain autem possessio interpretatur. Cujus? diaboli non Dei, sui non magistri, proprii non communis. Inter folia jacens Cain occiditur, quia perversus in levitate cordis et multiplicitate verborum volutatur. Sic igitur per Lamech Cain occiditur, et ex unt, qui seipsos possident, qui exemplum pravae operationis fratribus ostendunt, quid aliud quam fratris animam propriis manibus, id est propriis actibus, occidunt? Quid igitur utilius disciplina, quae quietem generat, perversos necat
Abbreviated transcription (Latin):
honestis. sed eciã uolux tuosis.
Monestas uero accusat hũolitat.
quod niimã diligat pauꝑcatẽ.
quod nõ imxendat corxobi mec¬
cessitatem fed amet nuditatem.
crudelius. huilitas parcuis. honistas
nut̾ esse uirtutes. licet inꝑfecte
suit. Quᵈ autẽ accusantur quasi
ad suscixiendã discixlinã demi¬
dantur Sed quomͦ denudãtur:
Quando ꝑ confessionẽ uiciorum
siquidem foetues distipliure. dterior
salitet et exterior Interior discyoliã
est. ꝑ districtionem cordis. corrie¬
tio morũ. Exterior uero. ꝑ afflic¬
tionẽ carnis. correctio actionum
quia dũ mens. non fpargitur adex¬
teriora. reuertitur ad quietis a¬
morẽ. Ad hoc ꝑtiner. quod la¬
meci. genuit noe . idest discipli¬
na requiẽ. Incerpretatur eteñ
discixline. Noe uero. reqmies di̾¬
pertatur. qui tuc̃ nascitur. qũ
meł ab exterioribus ꝑ disciplinã
repͥmitur. Mic est noe. qui cõsiruit
archam .i. edificat aiãm. qui irra¬

Expanded text:
honestis, sed etiam voluptuosis. honestis, sed etiam voluptuosis. Honestas vero accusat humilitatem, quod nimiam diligat paupertatem, quod non impendat corpori necessitatem, sed amet nuditatem, crudelius, humilitas parcius, honestas nunt esse virtutes, licet imperfectae sint. Dum enim accusantur, quasi ad suscipiendam disciplinam denudantur. Sed quomodo denudantur? Quando per confessionem vitiorum siquidem sunt species disciplinae, interior scilicet et exterior. Interior disciplina est per districtionem cordis, correctio morum; exterior vero per afflictionem carnis, correctio actionum.quia, dum mens non spargitur ad exteriora, revertitur ad quietis amorem. Ad hoc pertinet quod Lamech Noe genuit , id est, disciplina requiem. Interpretatur enim disciplinae: Noe vero requies interpretatur, quae tunc nascitur, quando mens ab exterioribus per disciplinam reprimitur. Hic est Noe, qui construit arcam , id est, aedificat animam, quae irra
Abbreviated transcription (Latin):
icut fr̃m multitudo. ut rorata
Scorrigat statuns horis. ad
capituliõ confluit. sic mẽtis ratio.
cogitationes du̾sas. ad secretũ cordis
qñ conuocat. ut: incorrigibiles ei¬
ciat. corrigat inquietas. negligetes
emender. instruat simxliciores
mictiger irracũdas. nolux tuosas res¬
tringat. pigras excitet. consoletur
pusillanimer. doceat in Sistretar̃
In hoc spilali capitulo. abbatis loai
ranio posfider. consciencia cuhxas
accusat. ꝑu̾sitas excusat suꝑbia
reatũ defendit. iuocentia confi¬
tetur. Hĩlitas se ixãm iudicat.
arrogantia uero alienas iudicat.
ayore peruer sorũ faũ fratrũ. uicia
precextis contradicũt. S ipãs
delitatem extenderit. quod iranõdie
uerba protulerit. quod mãsuenu¬
dinis nultũ mutauerit. Iusticia
uero. miãm accusar quod seuerita¬
tis nultũ. non induerit. quod pcne
imxugnitũ dimiserit. quod salã¬
Accusar huilitas honestarẽ. quod
excedat mediocritatẽ. quod sequat᷑
suxfluitatẽ. quod nõ cantũ utat᷑

Expanded text:
icut fratrum multitudo, ut errata corrigat, statutis horis ad capitulum confluit, sic mentis ratio cogitationes diversas ad secretum cordis quandoque convocat, ut incorrigibiles ejiciat, corripiat inquietas, negligentes emendet, erudiat simpliciores, mitiget iracundas, voluptuosas restringat, pigras excitet, consoletur pusillanimes, doceat indiscretas. In hoc spirituali capitulo abbatis locum ratio possidet, conscientia culpas accusat, perversitas excusat, superbia reatum defendit, innocentia confitetur, humilitas seipsam judicat, arrogantia vero alienos. More perversorum fratrum vitia praeceptis contradicunt, more delitatem extenderit, quod iracundiae verba protulerit, quod mansuetudinis vultum mutaverit. Justitia vero misericordiam accusat, quod severitatis vultum non induerit, quod peccatum impunitum dimiserit, quod delinAccusat humilitas honesatem, quod sequatur superfluitatem, quod non tantum utatur
Abbreviated transcription (Latin):
bitatat. proxt̾ resurrecnonis
dilationẽ. Tũ autẽ cognostit
opnũ. colligit sructũ Qruod eiũ
prodesset seme compue̾nonis.
quid flos natuntatis. quid ma¬
tritas passionis. ini si sequerẽtu
fructus sperate resueretnonis :
Eccreditur itm animꝰ ut cieciõ¬
fodiat ficulneã. ut que sterilis
erat. fructũ serat. ut coxhinũ
scercoris mittat idest ut menio¬
riã pcũ. secente̾ ueddat Ii ntrat
in uineam et ortũ. ur fodiat
ut quod luxiuiat. in palmitis
habũdet in fructibus. Mnde
in canticis canticorũ dicitur.¬
eni dilecti mi egredian᷑ magiũ.
cõmorem᷑ in ullis mane suo
ruit uinea. si flores fructus
ꝓturuĩt E gredianur inquid
magrũ. E geditur anim a
contemx latione. ad sui cirnõspec¬
sione̾. egreditur a cura sui. rad
agcendam curã proxime ut cõ¬
sõle tur pusilla nimes. corrixiat
inquietos. ut fiat ager iurtutũ.¬
narũ. Cõmoreni᷑ inquid in uil¬
lis .i. in illis qui sũi uillam.
idest rudes et tardi ad xcixie da

Expanded text:
bitabat propter resurrectionis dilationem. Cum autem cognoscit Christum, colligit fructum. Quid enim prodesset semen corruptionis, quid flos nativitatis, quid maturitas passionis, nisi sequeretur fructus speratae resurrectionis? Egreditur iterum animus, ut circumfodiat ficulneam, ut quae sterilis erat, fructum ferat , ut cophinum stercoris mittat, id est, ut memoriam peccati fetentem reddat. Intrat et in vineam, ut circumfodiat ut quod luxuriat in palmitibus, redundet in fructibus. Unde in Canticis canticorum: Veni, dilecte mi, egrediamur in agrum, commoremur in villis, manruerit vinea, si flores fructus parturiunt . Egrediamur, inquit, in agrum. Egreditur animus a contemplatione ad sui circumspectionem, egreditur a cura sui ad agendam curam proximi, ut consoletur pusillanimes, corripiat inquietos, ut fiat ager narum. Commoremur, inquit, in villis, id est in illis qui sunt villani, id est rudes et tardi ad percipienda
Abbreviated transcription (Latin):
quasi auico magrũ. In contẽ̾pla¬
lasor. In meditatione scrixturarũ
laboramꝰ.timentes ne premia
iustorũ ã mittaniꝰ. in memoriã
delictorũ. gemimꝰ laboranus.
ne condemxnati sini AIn cõpassioẽ¬
uero proximorũ. labor est cordis
magenda cura eorũ. labor opãtiors
In uno monem᷑. in alio docen.
in tercio moueni ᷑ in quarte me¬
remͬ. Msionet scrix tura qͥd age᷑
debeamꝰ. docet memoria delictor
ut peniteanrꝰ. Msouemi compas¬
sione ut diligamꝰ. Gous uroo
bonũ meretur. ut nobis qui aliie
animꝰ in ortũ. ut uidert orchola¬
nũ indelicet xpñ. qui plãtat
germina mrtutũ. Exit et obera
rigare. idest fragilitatẽ carnis.
post/ plumiã. clarior fulget. sic p.
post ierigationẽ lat̾marũ. beni¬
gnor axxaret extendẽt radios
sue to gnitionis illuminãs corda
uerbo consolationẽ. Epierat nͣ
magdalena d sepulcoũ. quasi in
ornõ. ut plantaret et rigaret In¬
uenit eũ qui dat incremẽtĩ. et
audit mulur quid plorass Q uẽ

Expanded text:
agrum. In contemplalaboramus; in meditatione enim Scripturarum laboramus, timentes ne praemia justorum amittamus; in memoria delictorum laborantes gemimus, ne condemnati simus; in compassione proximorum, labor est cordis; in agenda cura eorum, labor est operis. In uno monemur, in alio docemur, in tertio movemur, in quarto meremur. Monet Scriptura quid agere debeamus; docet memoria delicti, ut poeniteamus; movemur compassione, ut diligamus. Per opus vero bonum meremur, ut nobis qui aliis animus in hortum, ut videat hortulanum, videlicet Christum, qui plantat gramina virtutum. Exit et olera rigare, id est, fragilitatem carnis post pluviam clarior fulget: sic Christus post irrigationem lacrymarum benignior apparet, extendens radios suae cognitionis et illuminans corda verbo consolationis. Exierat Maria Madalene ad sepulcrum quasi in hortum, ut plantaret et irrigaret; invenit eum qui dat incrementum, et audit: Mulier, quid ploras? Quem
Abbreviated transcription (French):
conuersus doceatuo. Affert et
honoracus pistem de montr exe¬
plũ indelicer sobrietatis ⁊ absti-¬
nẽtie Affert et moyses duõsas
ferculoruͬ spẽs mel salicet de
petra Mleũq de saxo durissimo.
sꝑutirũ de armẽto et lac de omib.
cũ adipe agnor et arietũ filiorũ

Expanded text:
conversus doceatur. Affert et conversus doceatur. Affert et Honoratus piscem de monte, exemplum scilicet sobrietatis et abstinentiae. Affert et Moyses diversas ferculorum species, mel scilicet de petra, oleumque de saxo durissimo, butyrum de armento, et lac de ovibus cum adipe agnorum, et arietum filior
Abbreviated transcription (Latin):
idest sui et moribus et uita mmui¬
tandi Imitandus est eni corneliꝰ
fide et oꝑe sclaribus. Paulus
uicta et doctrina doctoribus.
Maurus huĩlitate et obedientia
claustra libus. Quod enĩ aqua¬
se maurs. caltabilem prebuit.
uirtus obedientie. et ingrõ mai¬
tũ fuit. Quod uetutẽ nuiracio
magr̃o ascribit. hiuilitans offi¬
ciũ docuit. AAsserunt. et alii a¬
lios pistes. afferut eno pistes
de mari iacobus et andreas.
de fluiẽ thobias. de mõte hono¬
ratus. Iacobus supolantator.
operationis. piscre de mair idest
stlares. ad licius conuersionis
trahut. Tobias nero qui destr̃̾¬
descendit ad mũdũ. Iustus ad
lacrimas. Tobias ut lauarxr
pedis. xx̃s ut abluere pccã.
iustus ut carnales muodarer
affectus. Inuemit tobias piscẽ
ris eiciendo. Non carent isti
sale. quo piscis suos asꝑgunt
igitur nen caret. Iale materiali
que piscis condiatur. xp̃s sale sa¬
pientie. quo dyabolus caueatus
Iustus sale doctrine. quo nouiter

Expanded text:
id est, vita et moribus imiid est, vita et moribus imitandi. Imitandus est enim Cornelius fide et opere saecularibus, Paulus vita et doctrina doctoribus, Maurus humilitate et obedientia claustralibus. Quod enim aqua Mauro se calcabilem praebuit, virtus obedientiae, et magistri meritum fuit. Quod virtutem miraculi magistro ascripsit humilitatis officium docuit. Afferunt et alii alios pisces. Afferunt enim pisces de mari Jacobus et Andreas, de flumine Tobias, de monte Honoratus. Jacobus supplantator, operationis pisces de mari, id est, saeculares ad littus conversionis trahunt. Tobias vero, qui descendescendens ad mundum, justus ad lacrymas. Tobias, ut lavaret pedes, Christus ut ablueret peccata, justus ut carnales mundaret affectus. Invenit Tobias piscem, ris ejiciendo. Non carent isti sale, quo pisces suos asperganigitur non caret sale materiali quo piscis condiatur; Christus sale sapientiae, quo diabolus caveatur; justus sale doctrinae, quo noviter
Abbreviated transcription (Latin):
uanitatẽ mortificati designat
In agno simplicitas cordis. ĩ
uriete. sortitudo operis in uacc
uac predica tionis. Non sit aute
in nobis simplicitas sine discre¬
tione. nec distrens sine lacte
doctrine. sed simꝰ sicut illi.
qui ut nubes uolant prude¬
tes sieut serxentes. ⁊ simplicis
sicut colube. Ilec sic nbes
sine pluuia. serxẽ̾s sine pru¬
dentia. colũbe sine simplicita¬
te. sed careat tolumba selle.
serpens uenens. nubes siccitate
ut sit simpliatas iusti. sine
a maritudine. prudencia sine
malignitate. Doctrina imne ua¬
pisces de mari. de flumine et
de stans. piscrs de mari secularẽs
de fsumiẽ y doctores A stanno
claustrales. Tales tñ axxo¬
nantur. qui stamos ⁊ pemuilas
habeant adest asperitatẽ recte᷑
conu̾sationis. et alas contem¬
plationis. ꝑpiscis de mari cor¬
neluis. de fluie paulus. De
petrits ad mẽsũ cornelũ. ana¬
mias paulid. bene dictꝰ manur̾
qũ em̃ leguntur oꝑa cornelii
coni̾sio pauli. Uita mauri qͥd

Expanded text:
vanitatem mortificari designat. In agno simplicitas cordis, in ariete fortitudo operis, in vacca lac praedicationis. Non sit autem in nobis simplicitas sine discretione, nec discretio sine lacte doctrinae, sed simus sicut illi, qui ut nubes volant, prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae , ne sit nubes sine pluvia, serpens sine prudentia, columba sine simplicitate: sed careat columba felle, serpens veneno, nubes siccitate, ut sit simplicitas justi sine amaritudine, prudentia sine malignitate, doctrina sine va, scilicet pisces de mari, de flumine, de stagno. Pisces de mari saeculares, pisces de flumine doctores, de stagno claustrales. Tales tamen apponantur, squamas et pinnulas habeant, id est, asperitatem rectae conversationis et alas contemplationis. Piscis de mari Cornelius, de flumine Paulus, de Petrus ad mensam Cornelium , Ananias Paulum, Benedictus Maurum. Cum enim leguntur opera Cornelii, conversio Pauli, vita Mauri,
Abbreviated transcription (Latin):
floreat. si bom oꝑis frucnd gi¬
gnat Quid. nõne mi oxerã
quiescendũ: Dicat ergo anin
sicut malus. mter ligna siluar
sic dilectus meus. mi filiat sub
umbra illuis quã de si derauerã
sedi. Eria sũt n malo considra¬
ta. salitet uintra grata. fruito
bonus. odor suauis: Dat enõ po
dit ab estu uitiorũ. ut n ꝑ dis
non urat. sol. neqr luna per
noctri eabet frucnd it folia
idest bonid oxus intꝰ uerba Eep¬
tũ est enĩ de eo. fecit quoᵈ docuit
Odor nero fructus illis suais¬
est. idest sama bone opanome

Expanded text:
floreat, an boni operis fructus gignat. Quid? Nonne inter opera quiescendum? Dicat igitur animus: Sicut malus inter ligna silvarum, sic dilectus meus inter filios. Sub umbra illius quem desideravi, sedi . Tria sunt in malo consideranda, videlicet umbra grata, fructus bonus, odor suavis. Dat enim Christus dit ab aestu vitiorum, ut per diem non urat sol, neque luna per noctem . Habet fructum inter folia, id est, bonum opus inter verba. Scriptum est enim de eo: Fecit quod docuit . Odor vero fructus illius est suavis, id est, fama bonae ope
Abbreviated transcription (Latin):
Audis petrã et saxũ durissi mũ
ꝑpetra erati xp̃s ante passionẽ.
saxũ durissimũ post resurrectionẽ
Petra pruis propter patienter¬
infirmitatẽ saxũ durissi nũ pos¬
litatis etermtatem. Petra end̾
erat frangi poterat quia dhuc
mortalis suerat/. nut autẽ saxĩo
durissimũ est. quia factue dmerta¬
lis iterũ mori non potest. Per
mel igicur de petrori desugnatur
melliflue doctrma pridicationis
Pper oleũ uero de saxo durissimo
aberdem procedens sꝑiritus conso-¬
lationis ihec est eni effusio oler.
te uis nur̾diõ õmo quia habes mel
de petra dt eni Tisate a me
quia nuttis sid: ⁊ huolie᷑ cor dẽ
et inuemetis re quiẽ alab ur̃is¬
Scce mel hudlitatis c̃ dulte diẽ
anansuetudimie. Sicut mel con¬
cordat in confectionibus medi-¬
ci̾ne aĩ om̃ib du̾sitatibus spẽꝵ¬

Expanded text:
xum durissimum. Petra erat Christus ante passionem, saxum durissimum post resurrectionem. Petra prius propter patientiae firmitatem; saxum vero durissimum poslitatis aeternitatem. Petra enim erat, frangi poterat, quia adhuc mortalis fuerat; nunc autem saxum durissimum est, quia factus immortalis, iterum mori non potest. Per mel igitur de petra, designatur melliflua doctrina praedicationis, per oleum vero de saxo durissimo, ab eodem procedens spiritus consolationis. Haec est enim effusio olei, te vas mundum, imo quia habes, accipe mel de petra. Ait enim, Discite a me quia mitis sum et humilis corde, et invenietis requiem animabucce mel humilitatis cum dulcedine mansuetudinis. Sicut mel corcordat in confectionibus medicinae cum omnibus diversitatibus spe
Abbreviated transcription (Latin):
asfiguat Tres pueri uers legu
seruande sobyietatis Pecũtur
aute tria genalia fercula. scilic.
caro agnina. arietina et uatina.
Abel agnũ. Abraham arietem
Iosur uaccam axxont Agnuẽ ob¬
murestens coram tendente xx̃s
est huilis in passione. Nos pasfio¬
prieientes in cribulatone Ilries
ad herens inter uexres cormbus.
ppus in crute manbus nos obrdiẽ

Expanded text:
pueri vero per servandae sobrietatis. Sequuntur autem tria generalia fercula, scilicet caro agnina, arietina et vaccina. Abel agnum, Abraham arietem, Josue vaccam apponit. Agnus obtumescens coram tondente, est Christus humilis in passione, nos patientes in tribulatione. Aries adhaerens inter vepres cornibus, Christus in cruce manibus, nos ob
Abbreviated transcription (Latin):
est caximilũ. ad laborẽ ma¬
nũ frẽs egredi solent. sic
post quietẽ contemolationis. eg¬
ditur animꝰ ad prouidendũ labo¬
rem. corporee neccessitatis Egredit᷑
a contemplatione. qui celesti iiue¬
batur de lectatione. Egreditur. et
descendit. quo. et qñ. ¶ gredit᷑
a contemplatione celestiũ ad medi¬
tationẽ scuipturarũ et abidẽ morũ
faciens. audit uite pñtis miserias
future uero beatitudinẽ. considerat
p̃mia iustorũ actendit et penã dax̃¬
natorũ. deinde amore premiorũ
tractus. et penarũ timore tactus.
descendit ad suorũ memoriã delic¬
torib Qui dũ iulxam propriam
cognoset. aliene citus iguoscit
et ideo post/ memoriã delictorum
descendit ad compassionẽ pximorũ
Inde uero progreditur ad agẽdã
curam eorũ. Potest et hoc ꝑ sum¬
litudinẽ de mõstrari. cũ aliquis e¬
gredicur athalamo in doniũ. a
domo in porticũ. axorticu in uicũ.
a uico in agrũ. E greditur siquidẽ
acontemplatione celestũ ad nidi¬

Expanded text:
st capitulum ad laborem manuum fratres egredi solent: sic post quietem contemplationis egreditur animus ad providendum laborem corporeae necessitatis. Egreditur a contemplatione, qui coelesti fruebatur delectatione. Egreditur, et descendit, quo, et quomodo? Egreditur a contemplatione coelestium ad meditationem Scripturarum, et ibidem moram faciens audit vitae praesentis miseriam, futurae vero beatitudinem, considerat praemia justorum, attendit et poenam damnatorum. Deinde de praemiorum amore tractus et poenarum timore tactus, descendit ad suorum memoriam delictorum. Qui dum culpam propriam cognoscit, alienae citius ignoscit, et ideo post memoriam delictorum descendit ad compassionem proximorum, inde vero progreditur ad agendam curam eorum. Potest et hoc per similitudinem demonstrari, cum aliquis egreditur de thalamo in domum, a domo in porticum, a porticu in vicum, a vico in agrum. Egreditur siquidem a contemplatione coelestium ad medi
Abbreviated transcription (Latin):
otionis sctorũ pr̃im discrete. uecire
pertarũ. stanita rorũ. Nectes
sui. quia portas uehũt. In uectib
porre pendent. nec sic tñ quin
mourri possint uectib inher ẽt
In uectibus porte mouẽtur. Ut
clause teneantur uel ut axiãtur
E muliter stanita prm aliqu̾ siric¬
sationc̃ temꝑata laxantur. Notͣ
eciam quod sere portis inherẽt¬
semꝑ. Porte uero circa uecter
mobilitatẽ tenẽt. epic auctorita¬
tes sanctorũ patrid ĩ mobiles ẽẽ
debent Statuta uero aliquociẽs¬
pio ipe et loco. et ꝑsonna

Expanded text:
orum Patrum discretae. Vectes portarum, statuta eorum. Vectes sunt, quia portas vehunt. In vectibus portae pendent, nec sic tamen, quin moveri possint, vectibus inhaerent. In vectibus portae moventur, ut clausae teneantur, vel ut aperiantur. Similiter statuta Patrum aliquando stricsationem temperate laxantur. Nota etiam, quod serae portis semper inhaerent; portae vero circa vectes mobilitatem tenent. Sic auctoritates sanctorum Patrum immobiles esse debent; statuta vero pro tempore, et loco, et persona
Abbreviated transcription (Latin):
Clausos ne exeant prohibet.
Exclusos ne intrẽt ab ingressu
potentꝰ arcet Moraliter autem
iuã in portis feras habet. quia
sensus corporis. ne patrãt hosti¬
bus. idest uiciis. clausos tenet.
Aꝑit quociẽs uemiẽti dilecto cordis
secrend pandit  Onde in cãtins
dicitur. Pessulũ ostii mei oꝑu
ab ingressu mc̃tis arceat. quod
uenlr. ne qͣꝙͣ intrare possit cet se
ratio que clauẽ gerit accedat ĩtra¬
re nõ ualeat. Soc aurẽ fit. quo¬
cienr animꝰ modũ discretionis

Expanded text:
gressos ne exeant prohibet; exclusos ne intrent ab ingressu potenter arcet. Moraliter autem anima in portis seras habet, quia sensus corporis, ne pateant hostibus, id est, vitiis, clausos tenet. Aperit, quoties venienti dilecto cordis secretum pandit. Unde in Canticis dicitur: Pessulum ostii mei aperab ingressu mentis arceat, quod venerit nequaquam intrare possit, et si ratio quae clavem gerit accedat, intrare non valeat, Hoc autem fit, quoties animus discretionis
Abbreviated transcription (Latin):
Dinũ. sauda deũ tuũ syon. Quo
confortauit seras portarũ muarum
Seras portarũ confortat/. qui quod
Docet auctoritate confirmat. Sau¬
det igitur ihr̃lm dñm. Land d.¬

Expanded text:
inum, lauda Deum tuum, Sion, quoniam confortavit seras portarum tuarum . Seras portarum confortat, qui quod docet, auctoritate confirmat. Laudet igitur Jerusalem Dominum, laud
Abbreviated transcription (Latin):
ectes ꝑ cirailos inducit. qui
quatuor euangeliorũ uerbis
mc̃tẽ accentius apponit. nec ab
eis nuꝙͣ extrahitur sed in lege

Expanded text:
ectes per circulos inducit, qui quatuor Evangeliorum verbis mentem attentius apponit. Nec ab eis unquam extrahitur, sed in lege
Abbreviated transcription (Latin):
iducesq per arculos qui sũt ĩ
la teribus arche. ut porcetur i
eis qui semper in erũt in circuuis
et nũꝙͣ extraheniur ab eis.
Archa est/ eccliã. uectes su̾t eccle¬
sie doctores. Te lignt sethin
Cuetes fuit. quod genus ligni al¬
be spine simile esse dicidtũr de
lignis mixutribilibus uecces iuẽt¬
scilicet de uiris qui corruxtiomi

Expanded text:
inducesque per circulos, qui sunt in inducesque per circulos, qui sunt in lateribus arcae, ut portetur in eis: qui semper erunt in circulis, nec unquam abstrahentur ab eis . Arca, est Ecclesia: vectes, Ecclesiae doctores. De lignis setim vectes fiunt, quod genus ligni albae spinae simile esse dicunt. De lignis igitur imputribilibus vectes fiunt, id est, de viris qui corrupt
Abbreviated transcription (Latin):
sua procul eiecit Consiliũ eorũ
contrunt. Dũ dui̾sis gẽtibus sub-¬
iectos. ꝑ dui̾sas regiones disꝑsit
Moraliter autẽ. Et contrunt uecies
eius uectes sur̃ quedam a nime uir¬
tutes. que portas sustinẽt. ne sẽsꝰ
corporis. a sua stabilitate ualicent
Wectes ꝑdidit et con triuir. qũ uir¬
niat uitiis sublato rabore mẽtis
Diuina promissione subiecit e Sed
et de uectib alibi Dicitur. quia
contrunt portas ereas. et uectes¬
firreos confregit. Un capriõdonis
suꝑ salterud. Porre inqͥt eree.
suĩ hominũ consuetudines uiciose
Uectes uero ferreos. spũs dnũdos
non imiprole indem᷑ accixe. het
em̃ duo metalla prr fortitudine
Desictorũ. uidentur adhibita. apted
ista iurib hominõ desperata
mrns diuina confergit. qũ ꝑi
lita utes edur̃tus sui lumine mi¬
siruta respexit Detns etiã . Suu¬
na stripxtura uossũ accixi. quibus
ꝑheremũ afiliis israri solebat
Deportari Ffacirs inquit uettes
De lignis fethim et oxitus̃ auri

Expanded text:
a procul ejecit. Consilium eorum contrivit, dum diversis gentibus subjectos per diversas regiones dispersit. Moraliter. Et contrivit vectes ejus. Vectes sunt quaedam animae virtutes, quae portas sustinent, ne sensus corporis a sua stabilitate vacillent. Vectes perdidit et contrivit, quando virtutes vitiis sublato robore mentis divina permissione subjecit. Sed et de vectibus alibi dicitur: Quia contrivit portas nfregit . Unde Cassiodorus super psalterium. « Portae, inquit, aereae, sunt hominum consuetudines vitiosae. Vectes vero ferreos, spiritus immundos non improbe videmur accipere. » Haec enim duo metalla pro fortitudine delictorum videntur adhibita. Sed ista viribus hominum desperata, virtus divina confregit, quando periclitantes adventus sui lumine miserata respexit. Vectes etiam in divina Scriptura possunt accipi, quibus arca per eremum a filiis Israel solebat deportari. Facies, inquit, vectes de lignis setim, et operies auro,
Abbreviated transcription (Latin):
est desideriũ contemplandi drum¬
di qua grã qui ducius dicitur regis
esse. idest orõnis. suo iudicio tũtra
regentis. Et non erat inquit
locus uimẽto cui sedebã ut trãsiret
Qũ ad aqueductũ irgis peruenirer
nõ erat iumc̃to socus ut ndẽsire¬

Expanded text:
est desiderium contemplandi Deumest desiderium contemplandi Deum. Aqua, gratia. Aquaeductus dicitur esse regis, id est, rationis suo judicio cuncta regentis. Et non erat, inquit, locus jumento cui sedebam, ut transiret. Cum ad aquaeductum regis perveniret, non erat jumento locus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Ante fontẽ ighitur deachonis trãsit
qui ruinas angeli et laxsũ hom̃is
ad memoriam reducit. Et ad
porcam stercoris. Porta sterco¬
ris est motus confessionis Sacur
end ꝑ portã fimꝰ extra cuitatẽ
uehitur sic ꝑ confessionr̃ pectati
fetor necesse est ut eicatur a iucte
et cirmit. qui lapsus carnis ⁊ scs¬
suras mẽtis Diligenteo accendit.
Considerat portas igne exustas.
sensus indelicet corporis igne luxu¬
rie. et flãmis irratũdie cõsux̃tas
Et transiui ad portam pontis.
Pons ibi consteuitur ubi de uno
ad alud transitur. Pontẽ facimꝰ
cũ penitẽtiam agimꝰ In ponte
ligna ponimꝰ. Sũ transeñti aie
carne̾ subicimꝰ. Pontiᵈ trãsimus
qñ de uiciis ad urtutes trãs migra¬
nrꝰ Si uero porta pontis legitur
sicut in quibusdam codicibus scrixtid
reperitur, non est mirũ si portd
strrtoris se quatur porta fontis ut
fetor crimĩs middetur lacrinuis Et
ad aqueductũ regis Iqueductus

Expanded text:
Ante fontem igitur draconis transit, Ante fontem igitur draconis transit, quia ruinam angeli, et lapsum hominis ad memoriam reducit. Et ad portam stercoris. Porta stercoris, est virtus confessionis. Sicut enim per portam fimus extra civitatem vehitur, si per confessionem, peccati fetoet circuit, qui lapsus carnis, et scissuras mentis diligenter attendit. Considerat portas igni exustas sensus videlicet corporis igne luxuriae et flammis iracundiae consumptos. Et transivi ad portam pontis. Pons ibi construitur, ubi de uno loco ad alterum transitur. Pontem facimus, cum poenitentiam agimus. In ponte ligna ponimus, dum transeunti animae carnem subjicimus. Pontem transimus, quando de vitiis ad virtutes transmigramus. Si vero porta fontis legitur, sicut in quibusdam codicibus scriptum reperitur, non est mirum si portam stercoris sequitur porta fontis, ut fetor criminis mundetur lacrymis. Et ad aquaeductum regis. Aquaeductus,
Abbreviated transcription (Latin):
non erat locus iumẽco cui sedebam
et transiret. Et asrendi ꝑ torrẽ¬
teni necte et consideraba inurum
et reueosus ueni ad portã uallis ⁊
redii Porta uallis est iurtus hũdlita¬
tis. Per portam uallis ihr̃im in¬
greditur. cũ aliquis corde hũilis.
ad patem rediens mẽte deo rẽcõ¬
cilia tur. Per portam uallis egre¬
ditur.ut destructionẽ niuitatis ui-¬
deat qui ruinas ecclie. uel laxsus
aiẽ huiliter rexare sestat. Et
ante fontẽ drachons. Sons est
origo flumiinis et dyarolus miai¬
ũ angelice et hucdne de fluctioĩs
Perfontem dyabalus intelligiur.
Unde et Dyabolus deorsũ fluens
miꝰ pretatur. Teorsũ fluiiz qui a
deo corde et opere recedit Est
aucẽ dyabolus fons drachonis.
idest miciũ elationis As ip̃o enĩ
dyabolo culxa suꝑbie sumxsit ex¬
ordiũ Unde post elationis inu̾da¬
cionẽ. ruine meruit lapsum. Dra¬
cho ceteris serpentibus dicitur¬
maror esse. quia caput Iuprobie
eciam celũ tengisse memoratur

Expanded text:
non erat locus jumento, cui sedebam, non erat locus jumento, cui sedebam, ut transiret: et ascendi per torrentem Cedron, et considerabam murum, et reversus veni ad portam vallis, et redii . Porta vallis, est virtus humilitatis. Per portam vallis Jerusalem ingreditur, cum aliquis corde humilis ad pacem rediens, mente Deo reconciliatur. Per portam vallis egreditur, ut destructionem civitatis videat, qui ruinas Ecclesiae, vel lapsus animae humiliter reparare festinat. Et ante fontem draconis. Fons est origo fluminis, et diabolus initium angelicae et humanae defluxionis. Per fontem diabolus intelligitur. Unde diabolus deorsum fluens interpretatur. Deorsum fluit, qui a Deo corde et opere recedit. Est autem diabolus fons draconis, id est, initium elationis. Ab ipso enim diabolo culpa superbiae sumpsit exordium. Unde post elationis inundationem, ruinae meruit lapsum. Draco caeteris serpentibus major esse dicitur, quia caput superbiae etiam coelum tetigisse memoratur,
Abbreviated transcription (Latin):
Dicitur. Porta inquit respiciebat
uiam aquilonis. Dia aquilons est
uita pccõris Uiã aquilonis porta
respicit. qñ quilibet doctor spiri¬
talis considerata rexrrhendit uic ã
pctoris Porta eñ doctor esse dicit᷑
quia ꝑ ipĩ ad eternam uitã recto
tra mite ꝑuenitur. Sed et ꝑ portas
aic̃ designare possumꝰ diuersos
corporis sensus yporte end sunt.
qui ꝑ eas iitrant et exeñt. qui
ciuitatẽ subu̾tũt E xen̾t ⁊ intrãt
qui cuies eiuisdem ciuitatis. qñz
muniunt et confiruant lgee
siquidem porte. tuc̃ in t̾ra de fixe
iacent. qn fensus corxis t̾rems
de sideriis penitꝰ inheret. In uecib
uero erecre pendent. quociẽt᷑ sẽsꝰ
corporis diuine contrplatrom para¬
legisse. quod huic operi ad edifica¬
tiouẽ claustralũ inserere uolo E
trressus sum inquit ꝑ partã ualtis
nocte. et ance fonte Draconis ⁊ ad
portam stercorist. et considerabã nu¬
uõ dissipatum. et portas eus con¬
bustas igni. Et transim ad portã
pontis et aque ductũ regis et

Expanded text:
dicitur: Porta, inquit, respiciebat viam aquilonis . Via aquilonis est vita peccatoris. Viam aquilonis porta respicit, quando quilibet doctor spiritualis considerat, et reprehendit vitam peccatoris. Porta enim doctor esse dicitur, quia per ipsum ad aeternam vitam recto tramite pervenitur. Sed et per portas animae designare possumus diversos corporis sensus. Portae enim sunt, quia per eas intrant, et exeunt, qui civitatem subvertunt. Exeunt et intrant, qui cives ejusdem civitatis quandoque muniunt et conservant. Hae siquidem portae tunc in terra defixae jacent, quando sensus corporis terrenis desideriis penitus inhaerent. In vectibus vero erectae pendent, quoties corporis sensus divinae contemplationi pa, quod huic operi ad aedificationem claustralium inserere volo. Egressus sum, inquit, per portam vallis nocte et ante fontem draconis, et portam stercoris: et considerabam murum dissipatum, et portas ejus combustas igni. Et transivi ad portam pontis, et aquaeductum regis, et
Abbreviated transcription (Latin):
currũ. que suꝑeminent alias iurꝰ¬
tutes discrete cucũspectiones motum̃
In manꝰ igitur inimici muri tur¬
ruiꝰ traduntur. cũ uel dectores eccłie
hereticis. uel sidme iuirtuites anime.
detur. Sũ Siuine scrixture uerbis.
eccliã nullo contradicente munitur
Stant etiam muri turriũ. dũ uita
et moribus prelatorũ doctrina cõ¬
exhortanones indelice̾t sct̃oꝵ
p̃atrũ discretas ꝑ quas ingredimi
in eccliam. et egredim᷑ ad eternan
uitam Attollur inquit portas prici-
pes urãs et eleuamini porte ei̾na¬
les et introibit rex glorie. Ipriti¬
pes suĩt boni uel mali doctorrs.
Mialorũ pate sũt ꝑurose fuggesto¬
nes. bonorũ uero sance exhortationes
pper iftas itur ad celũ. per illas
ad eternitatem ꝑpetue felicitatis
ducũt. Ille sunt porte morus quia
ꝑ ducũt ad abissũ perpenie damxna¬
nonis. Per istas purgibit rex głie
⁊Per illas Dyabolus rix superbis.

Expanded text:
turrium, quae supereminent alias virturrium, quae supereminent alias virtutes, discretae circumspectiones virtutum. In manus ergo inimici muri turrium traduntur, cum vel doctores Ecclesiae haereticis, vel summae virtutes animae citur, dum divinae Scripturae verbis Ecclesia, nullo contradicente, munitur. Stant etiam muri turrium, dum vita et moribus commendatur doctrina prexhortationes videlicet sanctorum Patrum discretas, per quas ingredimur in Ecclesiam et egredimur ad aeternam vitam. Attollite, inquit, portas principes vestras, et elevamini portae aeternales, et introibit Rex gloriae . Principes sunt boni vel mali doctores. Malorum portae sunt perversae suggestiones; bonorum vero sanctae exhortationes. Per istas itur in coelum, per illas atem perpetuae felicitatis ducunt; illae sunt portae mortis, quia perducunt ad abyssum perpetuae damnationis. Per istas introibit rex gloriae, per illas diabolus rex superbiae.
Abbreviated transcription (Latin):
putant. Clamant ad dinũ nou
contritione cordis. sed coudelitate ini¬
quitans. Eux muros herenci sũt
dũ preualent et destruidt Cor eoꝵ
ad dinũ clamat. qũ ꝑ elationem
cordis diuine potentie derogat. Mo¬
ralitꝰ autẽ ꝑ hostes. anime carnales
affectus possumrꝰ intelligẽ̾ ꝑ cor
hostur̃ delectationẽ carnaliũ. ꝑ muiꝵ
ordinẽ uirtutum. Corigitur eorum¬
ad dominũ clamat quia delectano carnis
ad hoc laborat ut ordiunẽ uirtutũ int̾¬
uñxat ħ̾put̃ murũ pro culpa cuium
dũs dissipare permutit dũ uel eclłiã
heticis uel que liber anima uiciis
non resistitz. Unde Iherenar Conita¬
uir inquit dñs dissiꝑe murũ filie
sỹon. Murũ filie syon dñs dissipa-¬
re cogitat quãdui precantiũ culpas
ꝑ pacientiam portat. Cogitat et
cient̾ pumendos hostibus relinquit
etiam muros tuerũ in mamus mi-¬
mitorũ tradit. Unde predictꝰ ꝓphã
Tradidit inquit dñs in manus ini¬
mice muros turriũ euis. Murri

Expanded text:
putant. Clamant ad Dominum non in contritione cordis, sed crudelitate iniquitatis. Super muros haeretici sunt, dum praevalent et destruunt. Cor eorum ad Dominum clamat, quando per elationem cordis divinae potentiae derogat. Moraliter autem per hostes, animae carnales affectus possumus intelligere; per cor hostium, delectationem carnalium; per murum, ordinem virtutum. Cor igitur ad Dominum clamat, quia delectatio carnis ad hoc laborat, ut ordinem virtutum interrumpat. Hunc murum pro culpa civium Dominus dissipare permittit, dum vel Ecclesia haereticis, vel quaelibet anima fidelis vitiis non resistit. Unde Jeremias: Cogitavit, inquit, Dominus dissipare murum filiae Sion . Murum filiae Sion Dominus dissipare cogitat, quandiu peccantium culpas per patientiam portat. Cogitat et ctaverat, puniendos hostibus relinquit. etiam muros turrium in manus inimicorum tradit. Unde praedictus propheta: Tradidit, inquit, Dominus in manus inimici muros
Abbreviated transcription (Latin):
sualitas carns nõ est mirĩd se
sensualitas carns tam nto non
uanseat. ad er̃d contemplanonis
Et ascendi inquir ꝑ torrentr̃. P¬
torrentr̃ forsitan cedron. Cedr̃on
int̾pretatur tristis uel meror al¬
nima ititur de caxtiuitate de ducta
idest nõuiter ad deũ conu̾sa. minico
conu̾satioiis me deus et tristis as¬
cendit per torrẽtẽ comxnc̾tionis
Lhic est en ordo conuemẽs ut
pruis defleat quod male gesserat.
et post ad gandud diuine contem¬
plationis asiendat. Et considera¬
bam murũ. It̾m considerat murĩd
Murũ desiructũ iterũ considerat
qui lapsus corporis et aiẽ ruinas.
in inc̾tr̃ ꝑ recordationẽ sexius retiat¬
tat. Et reuersus ueni ad portam
uallis et redii. Per portã uallis¬

Expanded text:
sualitas carnis, non est mirum si sensualitas carnis tam cito non transeat ad gratiam contemplationis. Et ascendi, inquit, per torrentem Cedron. Cedron interpretatus tristis vel moeror. Anima de captivitate reducta, id est, noviter ad Deum conversa, in initio conversionis moerens et tristis, ascendit per torrentem compunctionis. Hic est enim ordo conveniens, ut prius defleat quod male gesserat et post ad gaudium divinae contemplationis ascendat. Et considerabam murum. Iterum considerat murum. Murum destructum iterum considerat, qui lapsus corporis, et animae ruinas in mente per recordationem saepius retractat. Et reversus veni ad portam vallis
Abbreviated transcription (Latin):
Discrenonis axxont monẽdo
uertit nec tũ aniinũ conũtit
¶uꝰ autẽ mtrare nõ ualeat qui
claur̃ portat neceste est ut pes¬
sulud obstinationis Sisuixline
securis frangat. ut quod momi
consueuit. Oportet igit᷑ ut hiis
qui clauẽ distretionis sepiꝰ ãmit¬
tut̾ quia curam sui geri nestiuĩt
aliquis discretus prouideat. qui de
secrens eorũ cũ temxꝰ aduenert

Expanded text:
discretionis apponit, monendo vertit, nec tamen animum convertit. Cum autem intrare non valet, qui clavem portat, necesse est ut pessulum obstinationis, disciplinae securis frangat; ut quod monitconsueverit. Oportet igitur ut iis, qui clavem discretionis saepius amittunt quia curam sui gerere nesciunt aliquis discretus provideat, qui de secretis eorum, cum tempus advenerit,
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur habrre diuine scrip¬
ture murũ. ꝑ quẽ rexellat¬
bunt dir ac nocte laudare nomen
dñ. Custodes murorum. Imir
doctores scrixturarũ. qui niuros
custodiũtz quia diuine legisuigilatrs¬

Expanded text:
dicitur habere divinae Scripturae murum per quem repellbunt die ac nocte laudare nomen Domini . Custodes murorum sunt doctores Scripturarum. Qui muros custodiunt
Abbreviated transcription (Latin):
Ihs̃ autẽ saluator int̾pretatur
Qui end nomẽ saluatoris inuocant
hn sunt qui defiderant ut omines
cionis. Custodes muroiũ. solleres
custodie circũspectionũ. que in nocte
negligentie ꝑ prouidentiã iugilant
In die uers discrenonis. munitiones
parant. Nome donini laudare nõ
cessant. qz pro salute aiẽ assiduis
desideriis ad deũ clamant etlamant
aies. clamant et hostes. longe nĩ
d udsus est clamor hostiũ ciuium a
clamore ¶lamant end catholiei. sla¬
mant et heretici. Glamauit inquit
theremias cor eorũ ad dnin super
muros filie syon. Clamaiit cor
eorũ. Quorum: Hereticorid. Murus
uero filie sion sunt qui ueritatem

Expanded text:
s autem salvator interpretatur. Qui enim nomen Salvatoris invocant, hi sunt, qui desiderant ut omnes hotionis; custodes murorum, solers custodia circumspectionum. Quae in nocte negligentiae per providentiam vigilant, in die vero discretionis munitiones parant. Nomen Domini laudare non cessant, quia pro salute animae assiduis desideriis ad Deum clamant. Clamant cives, clamant et hostes. Longe tamen diversus est clamor hostium a clamore civium. Clamant enim Catholici, clamant et haeretici. Clamavit, inquit Jeremias, cor eorum ad Dominum super muros filiae Sion. Clamavit cor eorum . Quorum? haereticorum. Murus vero filiae Sion sunt qui veritatem
Abbreviated transcription (Latin):
ota quoq ut legimꝰ.
quod sol lequinoc̃tialis.
directis radiorĩ suorũ liueis.
ꝑder illa tria hostia. uidelitrt
porticus. temxliet oracło. ar¬
cani testamenti illuiãre solebat
A sole end intelligencie. directꝰ
radiuis consideranonis. nubes
cogitationũ penetraus. que
discurrũt ꝑ aerẽ meditationis.
ꝑ Iuxradicta tria ostia. illiuiãt
archam. idest constientiã. Hoc
autẽ fit quoniens equi nociud.¬
cũ dies nocubus et noctes diebz
equales fuit. Haber ddmꝰ noctes
et dier morales. prospera sale
et aduersa. Damxna ⁊ lucra.
tristicia et leta. mẽtis puritatẽ.
et ꝑ turbationẽ. licẽ contem¬
plationis. et caligmẽ temx ta¬
tionis. Dũ hec admꝰ deliberat
quasi sub equali mẽ sura. Dies
temꝑa. uer. estas. anmhõnus.
et hyenis. In uere intelligitur.
tempantia mẽnis. In estate
fernor caritatis. In antũpno.
texor. In hyeme. torpor. texor
i me̾te. torxor in opere.
puĩt crescẽ nocres. a uernali
dies. In hyme eni torxons.

Expanded text:
ota quoque, ut legimus, quod sol aequinoctialis directis radiorum suorum lineis per illa tria ostia videlicet porticus, templi et oraculi, arcam testamenti illuminare solebat. A sole enim intelligentiae directus radius considerationis, nubes cogitationum penetrans, quae discurrunt per aerem meditationis, per supradicta tria ostia illuminat arcam, id est, conscientiam. Hoc autem fit quoties aequinoctiucum dies noctibus et noctes diebus aequales fiunt. Habet animus noctes et dies morales, prospera scilicet et adversa, damna et lucra, tristia et laeta, mentis puritatem et perturbationem, lucem contemplationis et caliginem tentationis. Dum haec animus deliberat, quasi sub aequali mensura dies tempora, ver, aestas, autumnus et hiems. In vere intelligitur temperantia mentis; in aestate fervor charitatis; in autumno tepor; in hieme torpor: tepor in mente, torpor in opere. piunt crescere noctes, a vernali dies. In hieme enim torporis
Abbreviated transcription (Latin):
hoc facis sus moyse. sed sub
salonione. nec elam in prime
regnn sui amno. sed in quarto
ne uite sunt dist ietones.
haret end quelibet fidelis aũd
et noctes. quib suas de sugnat
actiones. Primꝰ igitur dnus
regis salomonis. suꝑ isrl est.
abiectio sui. scds abiectio mũdi.
tercius eiectio dyaboli. quartꝰ
dilectio proximi. In primo hu¬
ideso mundũ In tertio eicit hostẽ
dy abolũ. In quarto acquirit pacĩ.
Dũ Siligit proxiiũ In tritꝰ pri¬
mus materiam prexarat᷑. In quarto
edificat.Ason eciã in primo meͬ se
anni sed in scdo erimꝰ mensis
siquidem inuonatur terra. In eo¬
dem fiebat pasqua. id est phase
quod int̾ p̾ta tur. transitꝰ domini
Dũ enõ de uiciis ad iurtutes no¬
uirer transis. Sũ adhuc nouell̃
es indilectione. nondũ potest fu̾da¬
menta templi ponere. ¶ũ autẽ
Diligis inimicũ tuc quasi ĩ secũdo
mense ponis fundamentĩ. Pmrꝰ
end̾ me̾sis. in dilectionis anno est

Expanded text:
hoc facis sub Moyse, sed sub hoc facis sub Moyse, sed sub Salomone. Non etiam primo regni sui anno, sed in quarto. nae vitae sunt distinctiones. Habet enim quaelibet fidelis anima , noctes, quibus designat suas actiones. Primus igitur annus regis Salomonis super Israel, est abjectio sui, secundus subjectio mundi, tertius ejectio diaboli, quartus dilectio proximi. In primo huid est, hunc mundum. In tertio ejicit hostem, id est, diabolum. In quarto, acquirit pacem, dum diligit proximum. In tribus primis materiam praeparat, in quarto aedificat. Nec etiam in primo mense anni, sed in secundo. Primus mensis siquidem innovatur terra: in eodem fiebat Pascha, id est, phase, quod interpretatur transitus. Dum enim de vitiis ad virtutes recenter transeas, dum adhuc novellus sis in dilectione, nondum potes fundamenta templi ponere. Cum autem diligis inimicum, tunc quasi in secundo mense ponis fundamentum. Primus enim mensis in dilectione anno est