comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bus adornari : Ornatus autem uirginis est : uirginitatis bonum nonminus mente quam
carne seruare : Vt scilic& se m&i psam tanto nmuneri condignam semper exhibeat : & sic
ueritatis teneatuiam : ut nondiuertat addexteram uel sinistram: sinistram quippe obsid&
carnalium turba uitiorum : dextram tenet spĩ talium iactatio superba uirtutu: Illa carnẽ
publicis delectamentis oblectare contempnit : haec menti laudem propriaciurtutis in mur¬
murare nondesinit: Illanamq blandiens uirginipersuadoreconatur : ut tantum carnis
inte gritate seruata : quic quid pertin& addilitia s ciborum: nitoremuestium : fomenta
balnearum lenitatem : iocorum hilaritatem : subs pecie uitandȩ infirmitatis &custodien¬
decorporeȩ sospitatis: uirgodiligat appetat teneat & quasi mollioricliuo deuexum
latioris uiae monstrat gaudienti decensum : qua non conscendat ad caelum: sed deuol¬

Expanded text:
bus adornari. Ornatus autem virginis est, virginitatis bonum non minus mente quam bus adornari. Ornatus autem virginis est, virginitatis bonum non minus mente quam carne servare: ut scilicet semetipsam tanto munere condignam semper exhibeat, et sic veritatis teneat viam, ut non divertat ad dexteram vel sinistram. Sinistram quippe obsidet carnalium turba vitiorum, dexteram tenet spiritalium jactatio superba virtutum. Illa carnem publicis delectamentis oblectare contendit, haec menti laudem propriae virtutis immurmurare non desinit. Illa namque blandiens virgini persuadere conatur ut, tantum carnis integritate servata, quidquid pertinet ad delicias ciborum, nitorem vestium, fomenta balnearum, stramentorum mollitiem, unguentorum lenitatem, jocorum hilaritatem, sub specie vitandae infirmitatis, et custodiendae corporeae sospitatis, virgo diligat, appetat, teneat; et quasi 170 molliori clivo devexum latioris viae monstrat gradienti descensum, qua non conscendat ad coelum, sed devol
Abbreviated transcription (Latin):
quantomagis iuirginalis integritas iug& tanto magis i mortalis fecunditas poll&:
sicenimibinonest mortalis fructus ex corpore : ut in mortalis factus nonde sit ex corde
ibimaritalis accessus nonuitiat corpus : quia xp̃i spiritalis amplexus & animam seruat
&corpus Intaliconubio nullus effectus aestuanticupiditati conceditur : quascãe cari¬
tatis feruore refrigerio spiritalinutritur : Oangelicae imitationis non humana in ho¬
minibus uirtus. Oleffabile superni. sempiterniq muneris decus quod quiaccipiunt
hoo meditantur in carne mortali : quod sunt in in mortalitate sumpturi : Eliguntenim
bonam partem quae non aufer&ur abeis : sed ꝑfici&ur ineis. quod enim ab eis nunc hiui¬
olatum seruatur in opere. hoc eis gloria in mortalitatis cumulatum reddetur in munere
quo circa quae non est saeculi uirgo sed xpi : sicut nondebet monilibus : Ita debet iurtuti¬

Expanded text:
Quanto magis virginalis integritas viget, tanto magis immortalis fecunditas pollet. Quanto magis virginalis integritas viget, tanto magis immortalis fecunditas pollet. Sic enim ibi non est mortalis fructus ex corpore, ut immortalis fetus non desit ex corde. ibi maritalis accessus non vitiat corpus, quia Christi spiritalis amplexus et animam servat et corpus. In tali connubio nullus effectus aestuanti cupiditati conceditur, quia sanctae caritatis fervor refrigerio spiritali nutritur. O angelicae imitationis non humana in hominibus virtus! O ineffabile superni sempiternique muneris decus! quod qui accipiunt, hoc meditantur in carne mortali, quod sunt in immortalitate sumpturi: eligunt enim bonam partem, quae non auferetur ab eis , sed perficietur in eis. Quod enim ab eis nunc inviolatum servatur in opere, hoc eis gloria immortalitatis cumulatum reddetur in munereQuocirca, quae non est saeculi virgo, sed Christi, sicut non debet monilibus, ita debet virtuti
Abbreviated transcription (Latin):
carnali coniugio sae pemunda namentem cura sollicitat. Ad placendum uero spitali conu¬
bio : mensdulce dini cuelestis cogitationis in tenta corpussium sp̃itali pinguescens
delectatione castigat inopere corporalium nuptiarum uirgintus carnis amittitur
ut ad carnis faecunditatemueniatur : Vbita men nonnumquam sicinto: spei fructu
fraudatur humana delectati ͦ : ut quȩuirgo esse destitit materesse non posit:
&sterolitatis obstaculo cohercita: necincorpere quaeat reparare quod ꝑdidit:
nec excorpore ualeat habere quod cupit. plerumq quod est grauius grauiore dolore
factus carnis perdit : quos grauidolore suscepit : Et ad hoo pariens pericula gemitu
tolerat : ut amittens quoscum gemitu pepererat deterius gemat : In copula uero ma¬
trimoni spĩtalis cumsponsex p̃osic coniugatur anima : ut &iam caro seru&ur in tacta

Expanded text:
carnali conjugio, saepe mundana mentem cura sollicitat: ad placendum vero spiritali connucarnali conjugio, saepe mundana mentem cura sollicitat: ad placendum vero spiritali connubio, mens, dulcedini coelestis cogitationis intenta, corpus suum spiritali pinguescens delectatione castigat. 17. In opere corporalium nuptiarum virginitas carnis amittitur, ut ad carnis fecunditatem veniatur. Ubi tamen nonnunquam sic incertae spei fructu fraudatur humana delectatio, ut quae virgo esse destitit, mater esse non possit, et sterilitatis obstaculo coercita, nec in corpore queat reparare quod perdidit, nec ex corpore valeat habere quod cupit. Plerumque quod est gravius graviore dolore fetus carnis perdit, quos gravi dolore suscepit; et ad hoc pariens pericula gemitusque tolerat, ut amittens quos cum gemitu pepererat, deterius gemat. In copula vero matrimonii spiritalis, cum sponso Christo sic conjugatur anima, ut etiam caro servetur intacta.
Abbreviated transcription (Latin):
pensantes : tantum dicimus a scĩs nuptiis ubinubunt quise continere non possunt
scam uirginitatem merito potiore distare : quantum distant a nobis meliora : ab hu¬
milibus celsaaterrenis cȩlestia abeatis beatiora : Ascis seĩora : amundis mundiora
amortali conubio in mortale conubium a carne sps ab infirmitate uirtus a faetu
transiturae prolis permansurigerminis fructus a tribulatione securitas a perturba¬
tione tranquillitas : ab ono quod est cum angustia momentancum : meluis quodert
cum laetitia sempiternum: Nec dubitamus diceretantum a scã uirginitate crnis&s pr̃
sidelium coniugatorum licet adõ comncosum in firmȩ mortalisq carnis hiuus distare
concubitum : quantum similitudo pecorum abimitatione discernitur angelorum:
in uno quippe adterram sps̃terrona carnis uoluntate deprimitur : In altero autem
terrenacaro caelestidelectatione sp̃r ad caolestia subleuatur. Ad olacendum quippe

Expanded text:
pensantes, tantum dicimus a sanctis nuptiis, ubi nubunt qui se continere non possunt, pensantes, tantum dicimus a sanctis nuptiis, ubi nubunt qui se continere non possunt, sanctam virginitatem merito potiore distare, quantum distant a bonis meliora, ab humilibus celsa, a terrenis coelestia, a beatis beatiora, a sanctis sanctiora, a mundis mundiora, a mortali connubio immortale connubium, a carne spiritus, ab infirmitate virtus, a fetu transiturae prolis permansuri germinis fructus; a tribulatione securitas, a perturbatione tranquillitas, a bono quod est cum angustia momentaneum melius quod est cum laetitia sempiternum. fidelium conjugatorum licet a Deo concessum infirmae mortalisque carnis hujus distare concubitum, quantum similitudo pecorum ab imitatione discernitur angelorum. In uno quippe, ad terram spiritus terrena carnis voluptate deprimitur; in altero autem, terrena caro coelesti delectatione spiritus ad coelestia sublevatur. Ad placendum quippe
Abbreviated transcription (Latin):
rosiudicabitds̃: fatemur enim a dõ esse nuptiarum fidem : coniugum caritatem natu¬
rae fecunditatem : Sed quia unus quis que proprium habet donumadõ. alius quidẽ
sic alius autemsic. Nosquoq sicutriusque donigradum discernimus : ut utrum que
donum a dõ tribui fidelibus nonnegemus : Nonigitur inferius donumdĩ de uocamus
inculpam : cum potioris doniprae ferimus gratiam : neo cum primum pudicitiae donũ
praeponimus secundumtertium ue damnamus : Noc in eo quod integritatis uirgina¬
lis agnoscunus culmen pudicitiae conuigalis asserimus crimen: Nequesic uirginitatẽ
frumentis ad scribimus : ut coniugium interitaniam deputemus : Non est coniugiũ
nocturniseminis fruetus : quia hoc inagro dominicononsator inuidus super seminauit
sed dñs bonus instituit : Verumta menutriurq reicongrua discretione momenta

Expanded text:
ros judicabit Deus . Fatemur enim a Deo esse nuptiarum fidem, conjugum caritatem, naturos judicabit Deus . Fatemur enim a Deo esse nuptiarum fidem, conjugum caritatem, naturae fecunditatem; sed quia unusquisque proprium habet donum a Deo, alius quidem sic, alius autem sic , nos quoque sic utriusque doni gradum discernimus, ut utrumque donum a Deo tribui fidelibus non negemus. Non igitur inferius donum Dei devocamus in culpam, cum potioris doni praeferimus gratiam; nec cum primum pudicitiae donum praeponimus, secundum tertiumve damnamus; nec in eo quod integritatis virginalis agnoscimus culmen, pudicitiae conjugalis asserimus crimen; neque sic virginitatem frumentis ascribimus, ut conjugium inter zizania deputemus. Non est conjugium nocturni seminis fructus, quia hoc in agro dominico non sator invidus superseminavit , sed Dominus bonus instituit. 15. Verumtamen utriusque rei congrua discretione momenta
Abbreviated transcription (Latin):
P&rus quo que a postolus coniugatas fidelesscãs non ambigit appella redicens : Sicenim
aliquando mulieres scãe sperantes indõ : ornabant se subiectȩ iurissuis sicut sarra obse que¬
batur abrahȩ : dominum eum uocans: Nonergo a postolus paulus a scĩficatione corporis&
ipsfideles coniugatas separat : sed hos eas cogitaredicit : ubiearum cogitatione amplus
teneri cognoscit : Qui senim nesciat scamuirginum cogitationem magis adspiritalia
recurrere : & scãrum coniugatarum cogitationem magis coniugali necessetatiseruire :
Scimusergonuptias non essepeccatum : sed dio pus & dĩdonum quas i psedñs connexuit
fideiuinculo : gratificauit benedictionis dono multiplicauit ꝓpaginis augmento
Nouimus honorabile conubium in omnibus : &thorum in maculatum : Nouimus a dõ
non coniugia sed fornicationes & adulteria uidicanda: fornicatore senim& adulte¬

Expanded text:
Petrus quoque apostolus conjugatas fideles, sanctas non ambigit appellare, dicens: Sic enim Petrus quoque apostolus conjugatas fideles, sanctas non ambigit appellare, dicens: Sic enim aliquando mulieres sanctae, sperantes in Deo, ornabant se, subjectae viris suis: sicut Sara obsequebatur Abrahae, dominum eum vocans . Non ergo apostolus Paulus a sanctificatione corporis et spiritus fideles conjugatas separat, sed hoc eas cogitare dicit, ubi earum cogitationem amplius teneri cognoscit. Quis enim nesciat sanctarum virginum cogitationem magis ad spiritalia recurrere, et sanctarum conjugatarum cogitationem magis conjugali necessitati servire? Scimus ergo nuptias non esse peccatum, sed Dei opus et Dei donum: quas ipse Dominus connexuit fidei vinculo, gratificavit benedictionis dono, multiplicavit propagationis augmento. Novimus honorabile connubium in omnibus, et thorum immaculatum ; novimus a Deo, non conjugia, sed fornicationes et adulteria judicanda: Fornicatores enim et adulte
Abbreviated transcription (Latin):
ad scripat urginibus sci tatem corporis & ips: ut illamuel coniugatis de meret : uel ui¬
dius ab negaret: Preci pue quisuperiloco eius demepistolȩ fidelium corpora membra
Et paulo post: Annescitis quia membra ura templume st spr̃ sc̃ĩ qui in uobis est : que m ha¬
betis adõ & nonestis uestri : emptienim estis prȩtiomagno glorifiate & portate dm̃ incor
poreuro: Etut se coniugatis quoque scribere demonstrar&: continuo subiunxit
De quibus autem seripistis: bonumest hominimulierem nontangere : prepter fornica¬
tiones autem unus quis que suam uxorem habeat : & una quaeq suumuirum habeat:
Ine pistola quoque adephesios coniugatis utique lo quebatur: quibus dicebat: Viridiligi¬
teuxores ur̃as sicut & x p̃rdilȩ xit ecclesam : Et paulo post. Quisuam uxorem diligit
seipsumdiligit : Ne moenim uinquam carnem sua modio habuit : sed nutrit & fouet
eam sicut & x p̃secclesiam : quia mem bra sumus corpori s eius de carnecius & deossibus ẽ :

Expanded text:
ascripsit virginibus sanctitatem corporis et spiritus, ut illam vel conjugatis demeret, vel viduis abnegaret: praecipue qui superiori loco ejusdem Epistolae fidelium corpora membra isti sunt ? Et paulo post, An nescitis quia membra vestra templum est Spiritus sancti, qui in vobis est, quem habetis a Deo, et non estis vestripore vestro . Et ut se conjugatis quoque scribere demonstraret, continuo subjunxit: De quibus autem scripsistis: Bonum est homini mulierem non tangere; propter fornicationes autem unusquisque suam uxorem habeat, et unaquaeque suum virum habeat . In Epistola quoque ad Ephesios conjugatis utique loquebatur, quibus dicebat: Viri, diligite uxores vestras, sicut et Christus dilexit Ecclesiam . Et paulo post, Qui suam uxorem diligit, seipsum diligit. Nemo enim unquam carnem suam odio habuit; sed nutrit et fovet eam, sicut et Christus Ecclesiam, quia membra sumus corporis ejus de carne ejus, et de ossibus ejus .
Abbreviated transcription (Latin):
ternagloria nec aufertur neominuitur ne caugeur : Quisnon illius uituecde¬
siderio presentem uitam despiciat : quis non illius abunduntiae delecta nenito
diuitia stemporis labentis ex horreat : quis honillius regnidilectione om̃ater¬
renaregna contempnat : illa mergo uitam tunca ccipiemus : siu ho nosuctat
mortuos aestimnemus : &illa s diuitiastune posidebimus : sihic pauperespũuua
ura tunc &uios aꝓ parebitis cumillo ingloria: Dotalibur&iam pauperibus ipradĩs

Expanded text:
terna gloria nec aufertur, nec minuitur, nec augetur. Quis non illius vitae deterna gloria nec aufertur, nec minuitur, nec augetur. Quis non illius vitae desiderio praesentem vitam despiciat? Quis non illius abundantiae delectamento, divitias temporis labentis exhorreat? Quis non illius regni dilectione omnia terrena regna contemnat? 6. Humortuos aestimemus; et illas divitias tunc possidebimus, si hic pauperes spirivestra, tunc et vos apparebitis cum illo in gloria . De talibus etiam pauperibus ipse Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
lum romanus consulterrenorum contemptu festinat : uere irte illudq sod pro
phetacecinit opereuidemus in pleri : haecest mutatiodextero exsuues
le nouit regere acdispenare consiliũ: Quia ut singula prooportun
in conmnitabili consiliosit : quineomelioribus rebus nec deterioribus uommu¬
tatur: Noq enĩ habet ubi proficiat iore limelius aut unde in doterue ulefieior
ille quodest. smꝑert: Etrcutest : haest : Nonin se habet none ne posie quodet
quia nec his hubet impore quod inon est. Et hoo quod ncest non initio pient
non fine conduditur nontem poribus uoluitur non locis cominetur nou
tatibus uariatur: Nihil ibideest : quia totu inillo ert: Nih libia perent
quia nihd pretor illumere : Si quiergorerũ temporalium & mutabile alreto
i corecuri : in quomibil metuitur ine d uet semper glorior : cuiusuem & semi¬

Expanded text:
lum Romanus consul terrenorum contemptu festinat? 4. Conversio Dei oplum Romanus consul terrenorum contemptu festinat? 4. Conversio Dei oppheta cecinit opere videmus impleri: Haec est mutatio dexterae Excelsm incommutabile novit regere ac dispensare consilium? Quia, ut singula pro opportuillius incommutabili consilio fit qui nec melioribus rebus, nec deterioribus commutatur. Neque enim habet ubi proficiat ipse in melius, aut unde in deterius deficiat. Ille quod est, semper est, et sicut est, ita est, non in se habet non esse posse quod est, quia nec in se habet esse posse quod non est. Et hoc quod sic est, non initio praevenitur, non fine concluditur, non temporibus volvitur, non locis continetur, non aetatibus variatur. Nihil ibi deest, quia totum in illo est; nihil ibi superest, quia nihil praeter illum est. 5. Si qui ergo, rerum temporalium et mutabilium amore  securi, in quo nihil metuitur; in eo vere semperque gloriosi, cujus vera et sempi
Abbreviated transcription (Latin):
dientes & nbditi. noti pariter &ignoti. talium a uetoritate admundane dileo¬
tionis excitantur ardorem : &e omagisigne secularis concupiscentiae succendur¬
tur quo sub limes saeculidilectione mundana libenter captiuos teneri conspici¬
& fumigabunt : dumterrenis rebus intenta corda miseri corditer respicit :¬
& consideratione uidicusui tremere compellit : dumque contingit superba
corda sublimium. uelut altitudines montium ut confessione fumigent peo¬
catorum : in talium tremore plurimi contremescunt : & intalium conuernone
multiad subsidium mierationis diuinae confugiunt : Ita fit ut quis unt in sełi
culmine constituti aut plurimos secum ꝑdant : aut secũ multos inuia salutis
ad quirant : magnatales aut poenamanet simultis prebeant malelinitationis
enim non paruã despiciat cellã quandorenator domũ despicit marmoratam
quis nonterrena contemnens ad ad quirenda cȩlestia sibi consulat: quando a lor¬

Expanded text:
clientes et subditi, noti pariter et ignoti, talium auctoritate, ad mundanae dilectionis excitantur ardorem, et eo magis igne saecularis concupiscentiae succenduntur, quo sublimes saeculi dilectione mundana libenter captivos teneri conspicimontes, et fumigant al. fumigabunt , dum terrenis rebus intenta corda misericorditer respicit, et consideratione judicii sui tremere compellit, dumque contingit superba corda sublimium, velut altitudines montium, ut confessione fumigent peccatorum; in talium tremore plurimi contremiscunt, et in talium conversione multi ad subsidium miserationis divinae confugiunt. Ita fit ut qui sunt in saeculi culmine constituti, aut plurimos secum perdant, aut secum multos in via salutis acquirant. Magna tales aut poena manet, si multis praebeant malae imitationis enim non parvam despiciat cellam, quando senator domum despicit marmoratam? Quis non terrena contemnens ad acquirenda coelestia sibi consulat, quando ad coe
Abbreviated transcription (Latin):
÷÷ Mudiniꝰ ncultus uideri sermone : quamesse frigidus caritate domine biluseris
qui in diuit exibus nontenerir : & mundum contemnendo calcas : a quocuntum
lunt ais colcabaris: Nunc uero consulata proucheris: nuno feliaitriumphocer¬
tisimo sublimaris. Non cui populus ad plaudat romanus sodcui an gelicus coetus
ad gaudant ÷ Beatuses quia hoc non caro & sanguis non rsue lauit : sedille pater
quiest incuelis interquos uelos &tufacturestaelum : Quantumputas inenseluctũ
iabolo que date contemptum perspicit nuncdum & teconuor sum cognoscit
ionis in penderit dicente a postolo: Quienutipponun lreꝑo baptitatictis xpti

Expanded text:
vi, malens incultus videri sermone, quam esse frigidus caritate, domine illustris, vi, malens incultus videri sermone, quam esse frigidus caritate, domine illustris, dilectionis nexibus non teneris, et mundum contemnendo calcas, a quo, cum eum diligeres, calcabaris. Nunc vero consulatu proveheris, nunc felici triumpho certissime sublimaris: non cui populus Romanus applaudat, sed cui angelicus coetus adgaudeat: Beatus es, quia hoc non caro et sanguis revelavit tibi, sed ille Pater qui est in coelis , inter quos coelos et tu factus es coelum Quantum putas inesse luctum diabolo quod a te contemptum perspicit mundum, et te conversum cognoscit tionis impenderit, dicente Apostolo: Quicunque enim in Christo bapti
Abbreviated transcription (Latin):
uitatis oblatio : quam uobis faci& purita s uri cordis acceptam. suggestione frarris
cominunis acceptam : quae soad iutrix ad sit uestrȩ caritatis industria : Obe¬
crout libros quosopus habomus : seruitui describant de codicibus uestris
filio theodoro fulgentius seruorum xpĩ famulus. induo alutem : Vt ignotus¬
corpore uidearepistolaritibi meam notitiam in ferre sermone : quae sonebi puden¬
tiae deputes neue in portunitati opus caritatis ad ngnes: ad soribendunnamq
primum scĩ fratris romulidulcisepistola : de indefratrum ex inde uenientium
quia uobis in dño benigne suscepiisunt : eo me magis suasio compulit : quoue stri
sp̃italis propositi cognitio libentius inuitaui : Retulerunt quippe quod xp̃i
conpulsus affectu : nostrinominis in conloquio benigne feceris mentionem
dicenste nr̃a epistola delectari: libens igitur feci : quod te uel le libenter agno¬

Expanded text:
vitatis oblatio, quam vobis faciet puritas vestri cordis acceptam. Suggestione fratris vitatis oblatio, quam vobis faciet puritas vestri cordis acceptam. Suggestione fratris communis accepta, quaeso ut adjutrix adsit vestrae caritatis industria. Obsecro ut libros quos opus habemus, servi tui describant de codicibus vestris.filio THEODORO, FULGENTIUS, servorum Christi famulus, in Domino salutem. corpore audeam epistolari tibi meam notitiam inferre sermone, quaeso ne impudentiae deputes, neve importunitati opus caritatis assignes. Ad scribendum namque, primum sancti fratris Romuli dulcis epistola, deinde fratrum exinde venientium, qui a vobis in Domino benigne suscepti sunt, eo me magis suasio compulit, quo vestri spiritalis propositi cognitio libentius invitavit. Retulerunt quippe quod Christi compulsus affectu, nostri nominis in colloquio benigne feceris mentionem, dicens te nostra epistola delectari. Libens igitur feci, quod te velle libenter agno
Abbreviated transcription (Latin):
& dedit nobis caritatem quadiligatur anobis : sicut non habentibus ipsec ungra¬
tia praeueniente largitur : sic in nobis omnes reliquias mundane clipidititis
absumat : & nosspũ feruentes incaritate perficiat : Illiusq nor faciat bautio¬
dinis compotes inquasicut nulla est delectatio praua : sic nulla morstime tur
expoena ubinihil quis quam ex carnis fragilitate perp&itur : sed ab cmmuib:
scĩ indĩ & proximiperfeota semparcaritate regnatur: Orantem pronabus
sci tatemtuam clementia diuina cus todiat quodopto domine sancte acbeitissimeru
Domnus anuarius scĩ tatemtuam tota alutat puritatis & uenerationis affectu. beno¬
dictionem a uobis directam. totacum exultatione suscepi: libros sicut precepisti
admonimumdatos : in quaternionibus destinaui. in quibum naliquid placuerit:
utinam ueritatis & non solum amoris esse cognoscam : hi sunt igitur meae par¬

Expanded text:
, et dedit nobis caritatem qua diligatur a nobis, sicut non habentibus, ipse eam gra, et dedit nobis caritatem qua diligatur a nobis, sicut non habentibus, ipse eam gratia praeveniente largitur, sic in nobis omnes reliquias mundanae cupiditatis absumat, et nos spiritu servientes in caritate perficiat, illiusque nos faciat beatitudinis compotes, in qua sicut nulla est delectatio prava, sic nulla mors timetur ex poena: ubi nihil quisquam ex carnis fragilitate perpetitur, sed ab omnibus sanctis in Dei et proximi perfecta semper caritate regnatur. 12. Orantem pro nobis sanctitatem tuam clementia divina custodiat, quod opto, domine sancte ac beatissime frater. Domnus Januarius sanctitatem tuam toto salutat puritatis et venerationis affectu; benedictionem a vobis directam, tota cum exsultatione suscepi. Libros, sicut praecepisti, ad Monimum datos, in quaternionibus destinavi, in quibus, si aliquid placuerit, utinam veritatis, et non solum amoris esse cognoscam! Hi sunt igitur meae par
Abbreviated transcription (Latin):
carita sdiligatur : Ita fit ut & indõ. ipsum dm̃ : & in proximo dm̃ sine dubio dili¬
gamus: Neque enim frustra post dilectionein dĩ non alianisi proxini sola nobis
est mandata dilectio: scilic&ut agnostamus illamereaturam nos debere dilige¬
re : ubi caritatem ipsam possumus inuenire : Omnenamq animal inrationale :
sicut non habet rationem sic non habet caritatem: Nec aliudmihiuidetur esso
ratio p̃cipua quam competens atq: ordinata dilectio : quae ab homine solidõ
debetur & preximo : Videssaẽ frater quam prolixum tecum conserui de carta¬
te sermonem : dumnimis inte ipsum diligo caritatem quamutiq ipse quoq
in nobis diligis Nec obalud : nis quia hanc in nobis sc a inas quado nõdi plenuses
ut &iam quos diligis similiter plenosesse de sideres. hocergo super est : ut quia
nospure diligis : instanter pronobis orare digneris : ut ds̃quinos prior dilexit

Expanded text:
caritas diligatur. Ita fit ut et in Deo ipsum Deum, et in proximo Deum sine dubio dilicaritas diligatur. Ita fit ut et in Deo ipsum Deum, et in proximo Deum sine dubio diligamus. Neque enim frustra post dilectionem Dei, non alia nisi proximi sola nobis est mandata dilectio, scilicet ut agnoscamus illam creaturam nos debere diligere, ubi caritatem ipsam possumus invenire. Omne namque animal irrationale, sicut non habet rationem, sic non habet caritatem; nec aliud mihi videtur esse ratio praecipua, quam competens atque ordinata dilectio quae ab homine soli Deo debetur et proximo. 11. Vides, sancte frater, quam prolixum tecum conserui de caritate sermonem, dum nimis in te ipsam diligo caritatem, quam utique ipse quoque in nobis diligis; nec ob aliud, nisi quia hanc in nobis sic amas, qua dono Dei plenus es, ut etiam quos diligis, similiter plenos esse desideres. Hoc ergo superest, ut quia nos pure diligis, instanter pro nobis orare digneris, ut Deus, qui nos prior dilexit
Abbreviated transcription (Latin):
tilic& augustinus cumdo amorensuum quemut eum diliger&. abipso
accoperat consiter&urait : lamdixi &dicam : Amore amoristui facio istuo
pialmum quoque centesimum duo deuicesimum exponens : cum illius loci
intelligentiam explanar& ubidicitur : incola ego sum interra : ne abscondas
a memandatatua post aliquasic ait : Quid autem diligendum diligitur :
si ipsa dilectio non diligatur : Vnde consequenter iste incola interra : cum
dĩ mandata neabiconderontur orassent in quibus dilectio precipitur : uel solã
uel maxime & ipsius dilectionis dilectionem seuelle habere proclamat dicens
Concupiuit anima mea desiderare iustificationestuas in omnitempore. Non ne
aperte propheticis atqapostolicis dictis tractabeati augustim. dediligenda dilec
tiest & indõ caritatem diligit quaed s̃ert . & in proximo caritatem diligit quae
exdõ est: Tunceniin recteds̃ proximusq diligitur : si&indõ & in proximo i pa

Expanded text:
ilicet Augustinus, cum Deo amorem suum quem « ut eum diligeret ab ipso acceperat, confiteretur, ait: Jam dixi, et dicam: amore amoris tui facio istud . » Psalmum quoque centesimum duodevigesimum exponens, cum illius loci intelligentiam explanaret ubi dicitur: Incola ego sum in terra, ne abscondas a me mandata tua ; 185 post aliqua sic ait: « Quid autem diligendum diligitur, si ipsa dilectio non diligatur? Unde consequenter iste incola in terra, cum Dei mandata ne a se absconderentur orasset, in quibus dilectio praecipitur, vel sola, vel maxime, et ipsius dilectionis dilectionem se velle habere proclamat dicens: Concupivit anima mea desiderare justificationes tuas, in omni tempore . » Nonne tibi videtur aperte de propheticis atque apostolicis dictis tracta beati Augustini de diligenda dilectti est, et in Deo caritatem diligit, quae Deus est, et in proximo caritatem diligit, quae ex Deo est: tunc enim recte Deus proximusque diligitur, si et in Deo et in proximo ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
rit. Quando autom eã non inpenderit: non habebit: Pro priumest enimaiti¬
tatis quod adcursum prerantis attinetuitae : ut ineo quieam erogat eruilat
Abeo autom qui abitantum habere uoluerit: sinodilatione dicedat. Ilegituor
oam magis habobit: quilibenter i penderit: quia sicuto n nocdipende ra porest
neehabereo aliuolus senechabet eam quis quam nec hipendit ihuitur: homo ergobg¬
uolus est domcilium caritatis. Hoc autem nomen i destbem uolus: exbentecie d
compostumes: Siergo al teriquis quam male uelit : in quantum male uilt: ben¬
uolus nonest Aeperhoc maliuolusert : in mali uo lamautem animaon: nonintoro¬
ibitiapientia: Maliuolus autem homo ille propriedicitur: non omniguiued rbi
uel alteri contrarium a liquideupit aut poseit : sed qui nocendi uoluntardnt
plrio. siue bonum siuomalum posst esse quod eupit: Vloluntas autem uel bona

Expanded text:
rit; quando autem eam non impenderit, non habebit. Proprium est enim caririt; quando autem eam non impenderit, non habebit. Proprium est enim caritatis, quod ad cursum praesentis attinet vitae, ut in eo qui eam erogaverit crescat, ab eo autem qui sibi tantum habere voluerit, sine dilatione discedat. Ille igitur eam magis habebit, qui libentius impenderit: quia sicut eam nec impendere potest, nec habere malevolus, sic nec habet eam quisquam, nec impendit invitus. Homo ergo benevolus est domicilium caritatis. Hoc autem nomen, id est benevolus, ex bene et velle compositum est: si ergo alteri quisquam male velit, in quantum male vult benevolus non est, ac per hoc malevolus est: In malevolam autem animam non introibit sapientia ; malevolus autem homo ille proprie dicitur, non omnis qui vel sibi vel alteri contrarium aliquid cupit aut poscit, sed qui nocendi voluntatem gerit, sive bonum, sive malum possit esse quod cupit. 7. Voluntas bona
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃italibus donis pomtdiligi prophetianec haberi : caritas tamen neo habetur si non
diligatur : nec diligitur si non habeatur : Ideo c&era scis pr̃dona idest lingue
prophetia sacramentorum scientia : fides facultatem in pauperes distributio : cor¬
poris quoq ipsius exustio : possunt haeo haberi sino uoluntatebona ad hoosilic&
ut habentem onerent non honorent : Carita suero sinobonra uoluntate non potes
haberi qua uoluntatem in qua caritas fuerit malamfieri nomperiittit: Caritas
onimne cagit perperam: nec cogitat malum: & quia nongaud& super bn quitatẽ.
necono eit ut inquaest bonam faciat uoluntatem: Maliuolus ergo amimus non bi pendit
carua tomalteri : quia non habetibi: Cipi aute moeperit habore ex ordium utita
dixerimcaruatis: noo maliuolus poret ene nec sterilis : Et quia donoopermanet
in caritate indo permanet &ds̃ in illomanet: semper habebit sie am semper in pundeo¬

Expanded text:
spiritalibus donis, possit diligi prophetia, nec haberi; caritas tamen nec habetur si non diligatur, nec diligitur si non habeatur. Ideo caetera sancti Spiritus dona, id est, linguae, prophetia, sacramentorum scientia, fides, facultatum in pauperes distributio, corporis quoque ipsius exustio, possunt haec haberi sine voluntate bona, ad hoc scilicet ut habentem onerent, non honorent; caritas vero sine bona voluntate non potest haberi, quia voluntatem in qua caritas fuerit, malam fieri non permittit: Caritas enim nec agit perperam, nec cogitat malum; et quia non gaudet super iniquitate , necesse est ut in qua est bonam faciat voluntatem. 6. Malevolus animus caritcaritatem alteri, quia non habet sibi; cum autem coeperit habere exordium, ut ita dixerim, caritatis, nec malevolus potest esse, nec sterilis. Et quia donec permanet in caritate, in Deo permanet, et Deus in illo manet , semper habebit, 184 si eam semper impende
Abbreviated transcription (Latin):
fer. &den eo proptor quodia it qualitatem siuas quisquie uoluuituen ortendet
Nami & paulus gontrarium ibia liquiduolebat cumpordoro tutabeost imulus
nabureur quamalubritor aduersurs untium elationira ccoepore : necta iers
baburt mealiuoluo mentem quam uis iatilitatisias contrariam geres & uolua¬
uolorapie ulte umasestimulum quo colisi abatur rogare a uferri. salotor

Expanded text:
ropter quod facit, qualitatem suae quisque voluntatis ostendit. Nam et Paulus contrarium sibi aliquid volebat, cum posceret ut ab eo stimulus auferretur, quem salubriter adversus vitium elationis acceperat ; nec tamen habuit malevolam mentem, quamvis utilitati suae contrariam gereret voluntatem. Ut enim a se stimulum quo colaphizabatur rogaret auferri, salutem
Abbreviated transcription (Latin):
nisidatum fueritei decaelo: In becillitas audit : Reuela ad dnm̃uiamtuam : &s¬
pera ineum &ipse faci& : Audit etiam ab ipsa uirtute. sine menihil potertis facere
Audita propheta: Nisidñs custodierit ciuitatem : inuanum uigilant quicustodiunt
eam : Dicatergo egestas illa quae propter nos diuiteressemus: Dicat damihi bitel
lectum ut discammandatatua : Dicat &iam inbecillitas: Illiqui pronobis crucifixus
est ex infirmitate : sediuuit ex iurtutedi: Et qui sle in firmatuseist propter peccuta nr̃a¬

Expanded text:
nisi datum fuerit ei de coelo . Imbecillitas audit: Revela ad Dominum viam tuam, et snisi datum fuerit ei de coelo . Imbecillitas audit: Revela ad Dominum viam tuam, et spera in eum, et ipse faciet ; audit etiam ab ipsa virtute: Sine me nihil potestis facere ; audit a propheta: Nisi Deus custodierit civitatem, in vanum vigilant qui custodiunt eam . Dicat ergo egestas illi qui propter nos pauperlectum, ut discam mandata tua ; dicat etiam imbecillitas illi qui pro nobis crucifixus est ex infirmitate, sed vivit ex virtute Dei ; et qui sic infirmatus est propter pecc
Abbreviated transcription (Latin):
non mouebor ina&ernum: Et quia hocdicens adiutorio diuinae gratiae fuerat deser¬
tus &insua defecerat infirmitate turbatus. sequiturdicens : Dnẽ inbona uolunta¬
tetua praestitis tidecorimeo uirtutem: Auertisti faciemtuam ame & factussum con¬
turbatus. Et ut ostender& adiutorium diuinae gratiae quamuis iam habitu humi¬
literesr& sine intermissione poscendum: hoc quoq subnectit: Ad tedniẽ clamabo:
cognoscit minus habere : aut quod habet. sua tantum uirtute potest seruare :
Quis quisigitur & beneficium rogat. & adiutorium flagitat : Necesse est ut & eiu¬
dentiam suae in becillitatis &egestatis agnoscat: Qideo egestas nostra darisibiquoi
non hab& poscit : & in becillitas nir̃acustodiri sibi postulat quod accepit : Egestas
audit: Quidenim habes quod non accepisti: Et non potest homo accipere quicqua

Expanded text:
Non movebor in aeternum . Et quia hoc dicens adjutorio divinae gratiae fuerat deserNon movebor in aeternum . Et quia hoc dicens adjutorio divinae gratiae fuerat desertus, et in sua defecerat infirmitate turbatus, sequitur dicens: Domine, in bona voluntate tua praestitisti decori meo virtutem; avertisti faciem tuam a me, et factus sum conturbatus . Et ut ostenderet adjutorium divinae gratiae, quamvis jam habitum, humiliter esse sine intermissione poscendum, hoc quoque subnectit: Ad te, Domine, clamacognoscit minus habere, aut quod habet, sua tantum potest virtute servare. 33. Quisquis igitur et beneficium rogat, et adjutorium flagitat, necesse est ut et evidentiam suae imbecillitatis et egestatis agnoscat; et ideo egestas nostra dari sibi quod non habet poscit, imbecillitas nostra 175 custodiri sibi postulat quod accepit. Egestas audit: Quid enim habes quod non accepisti ? Et: Non potest homo accipere quidquam,
Abbreviated transcription (Latin):
metientes : & conparantes nosinetipsos nobis: sibiergose met ipram conpar& urgoxpi
Etut ad perfectam perueniat sanitatem : nondebet dealiorum ibi periculo grauiore
blandiri : seddesuacur& infirmitate tristari: dequa ille tristabatur iugitur quidicebat:
Totadie contristatus ingrediebar : qm̃ anima mea impletaest in lusionibus : & non est
sanitas in carnemea. & ut ostendor& liuic tristitiae humilitatem debere coniungi
statim secutus adiunxit : Incuruatus sum & humiliatus sumnimis: Etut desiderio a¬
nitatis hoca se fieri perdocer& adiunxit : Rugiebam agemitu cordismei: & antete
estomne de siderium meum. & gemitus ineus a tenonest absconditus : Iste autem qui hoc
dicebat fateturse aliquando tamquam de uirtute sanitatis elatum : & in eose periculũ
grauissime b firmitatis expertum : Dicitenim in alio psalno: Ego in abuncdantia mea :

Expanded text:
metientes, et comparantes nosmetipsos nobis . Sibi ergo semetipsam comparet virgo Christi, metientes, et comparantes nosmetipsos nobis . Sibi ergo semetipsam comparet virgo Christi, et ut ad perfectam perveniat sanitatem, non debet de aliorum sibi periculo graviore blandiri, sed de sua curet infirmitate tristari: de qua ille tristabatur jugiter qui dicebat: Tota die contristatus ingrediebar, quoniam anima mea impleta est illusionibus, et non est sanitas in carne mea . Et ut ostenderet huic tristitiae humilitatem debere conjungi, statim secutus adjunxit: Incurvatus sum, et humiliatus sum nimis. Et ut desiderio sanitatis hoc a se fieri perdoceret, adjunxit: Rugiebam a gemitu cordis mei; et: Ante te est omne desiderium meum, et gemitus meus a te non est absconditus . Iste autem, qui hoc dicebat, fatetur se aliquando tanquam de virtute sanitatis elatum, et in eo se periculum gravissimae infirmitatis expertum; dicit enim in alio psalmo: Ego dixi in abundantia mea,
Abbreviated transcription (Latin):
tuminus habeas quam habere iam debes: Nec ideoteputes iurtutibus porfectam:
si quam lib& aliam uideas criminibus deditam: Nec proptereatibi aliquidue locita¬
tis ad signes si quas lib& autretrore deuntes : aut segniter uideas ambulantes
Noque enim ideirco sanos oculos habere pronuntiandus ost lippus quia uidetur cȩcus
alumine penitus alienus: nec ideo anus dicendusest qui grauiiao& uulnere emi¬
uiuus: si alius grauiore uidnere repperiatur occiss : Nec ibi dob& tamquan uictor
uindicuregloriam: Quisquis lic& ab hostononat occisis Tunctur tamen ab hoste captiuis
Noliergo aluiste conparare sed tibi, Audia postolum hoc facientem : Et ut hoc faciamus
salubriter ammonentem: Adchorindiios quippe seribensdicit : Non enim audem us
inserere aut conparare nos quibusdam quise ipios commendant : sed ipsi no ismetipsos

Expanded text:
tu minus habeas quam habere jam debes; nec ideo te putes virtutibus perfectam, tu minus habeas quam habere jam debes; nec ideo te putes virtutibus perfectam, si quamlibet alium videas criminibus deditam; nec propterea tibi aliquid velocitatis assignes, si quaslibet, aut retro redeuntes, aut segniter videas ambulantes. Neque enim idcirco sanos oculos habere pronuntiandus est lippus, quia videtur caecus a lumine penitus alienus; nec ideo sanus dicendus est, qui gravi jacet vulnere semivivus, si alius graviore vulnere reperiatur occisus; nec sibi debet tanquam victor vindicare gloriam, quisquis, licet ab hoste non sit occisus, tenetur tamen ab hoste captivusNoli ergo aliis te comparare, sed tibi. Audi Apostolum hoc facientem, et ut hoc faciamus salubriter admonentem. Ad Corinthios quippe scribens, dicit: Non enim audemus inserere aut comparare nos quibusdam qui seipsos commendant, sed ipsi in nobis nosmetipsos
Abbreviated transcription (Latin):
fecit ancillam spotiosus sponsus quite castificauit sponsam : Idem tamen quia uerus
estdñs & sponsus est uerus utriusq potestatis partes ex sequitur : Exigit de ancilla hu¬
milem seruitutem : insponsa quaerit in te gram castitatem. seruiergo dño cumtimore:
& exultas ponso cumtremore : Nam quia dñsest territat : & quia sponsus est telat :
Timensigitur custodi dñm terrentis imperium : & tremens diliges sponsi zelantis af¬
fectum : In ancilla dñi nihilsuum predo repperiat. In sponsa xp̃i : nihil suum adulter
agnoscat. sicut incorpore iurginis non dominatur libido : siobicorde uirginis nulla
domin&ur elatio : Cumtimore &tremore tuam salute moperare : ds̃ est enimqui
operatur inte & uelle & perficere probona uoluntate : Quoties cogitas doperfecti¬
one uirtutum : noli coniderare quid aliaeminus habeant quamtu habes : sed quid

Expanded text:
fecit ancillam; speciosus sponsus, qui te castificavit in sponsam. Idem tamen, quia verus fecit ancillam; speciosus sponsus, qui te castificavit in sponsam. Idem tamen, quia verus est Dominus, et sponsus est verus, utriusque potestatis partes exsequitur. Exigit ab ancilla humilem servitutem, in sponsa quaerit integram castitatem. Servi ergo Domino cum timore, et exsulta sponso cum tremore. Nam quia Dominus est, territat; et quia sponsus est, zelat. Timens igitur 174 custodi Domini terrentis imperium, et tremens dilige sponsi zelantis affectum. In ancilla Domini nihil suum praedo reperiat, in sponsa Christi nihil suum adulter agnoscat. Sicut in corpore virginis non dominatur libido, sic in corde virginis nulla dominetur elatio. Cum timore et tremore tuam salutem operare. Deus est enim qui operatur in te, et velle, et perficere, pro bona voluntate . 31. Quotiens cogitas de perfectione virtutum, noli considerare quid aliae minus habeant quam tu habes, sed quid
Abbreviated transcription (Latin):
custodienda est humilitascordis : Siqua enim uere uirgo estxp̃i : non potestx p̃onisicor¬
dis humilitate coniungi: filudĩthalamuselatas non recipit : & humilis sponsus a co¬
nubiosuo superbas expellit : sitigitur studiumtuum sicut dec& urginem sacram sec¬
tariustitiam pi&atem fidem caritatem patientiam mansu&udinem : Nonta men
ut consideratione tiuiquas lib& xp̃ianas etiam in inferiori positas professione despicias :
aut tebibonis operibus praesumptione propriae uirtutus extollas: Quic quidenim
ipĩtalium donorum plus habueris quam habent aliae : non parua est iactura uirtutis
siinipia principali uirtute quae est humilitas non alias antecellas : Cum nonnescias
scriptum : quanto magnuse sliumiliate in omnibus. & coramdõ inuenies gratiam :¬
attendeigitur intesponsitiu amorem : considera dnĩ pi&atem: Puisest dñs quite sibi

Expanded text:
custodienda est humilitas cordis. Si qua enim vere virgo est Christi, non potest Christo nisi corcustodienda est humilitas cordis. Si qua enim vere virgo est Christi, non potest Christo nisi cordis humilitate conjungi. Filii Dei thalamus elatas non recipit, et humilis sponsus a connubio suo superbas expellit. Sit igitur studium tuum, sicut decet virginem sacram, sectari justitiam, pietatem, fidem, caritatem, patientiam, mansuetudinem; non tamen ut consideratione tui quaslibet Christianas, etiam in inferiori positas professione, despicias, aut te in bonis operibus, praesumptione propriae virtutis extollas. Quidquid enim spiritalium donorum plus habueris quam habent aliae, non parva est jactura virtutis, si in ipsa principali virtute, quae est humilitas, non alias antecellis, cum non nescias scriptum: Quando magnus es, humilia te in omnibus, et coram Deo invenies gratiam Attende igitur in te sponsi tui amorem, considera Domini pietatem. Pius est Dominus, qui te sibi
Abbreviated transcription (Latin):
sehumiliat : ex altabitur : In conspectuiudicis miseri cordis & iusti : non est accepta
su perba iactatio bonorum operum : sed humilis confessio peccatorum : Illi&i am quiuur¬
tutem bonae uoluntatis ai. bona eoperationis suisnituntur superbe uiribus ad signare :
ab a posto lotaliter denotantur : Quia ignorantes dĩ iustitiã : & suã quaerentes statuere :
iustitia e dĩ non sunt subiecti : insuaigitur iustitia profecto deficit : qui iustitiae disu perba
colla non subicit : in his itaq quattuor superbiae generibus quibus diabolus uelut quadri¬
gisuehitur & ad gehennam miserorum quibus insidet mortiferocursu raptatur
Duobus animas opprimit : quas in carne iacentes perspicit : Aliis diobus animas deicit
quas de carne uolare cognosit : Istas captiuat delectatione uitiorum: illa scircum¬
uenit elatione uirtutum: Illarum sic uirginitatem praeripit : ut sefornicarinon
tegra permaneat dõdicata uirginitas. sicut custoditur in tegritas corporis: multoam plius

Expanded text:
se humiliat exaltabitur . In conspectu judicis misericordis et justi non est accepta superba jactatio bonorum operum, sed humilis confessio peccatorum. Illi etiam qui virtutem bonae voluntatis aut bonae operationis suis nituntur superbe viribus assignare, ab Apostolo taliter denotantur: Quia ignorantes Dei justitiam, et suam quaerentes statuere, justitiae Dei non sunt subjecti . In sua igitur injustitia profecto deficit, qui justitiae Dei superba colla non subjicit. 29. In his itaque quatuor superbiae generibus, quibus diabolus velut quadrigis vehitur, et ad gehennam miserorum quibus insidet mortifero cursu raptatur, duobus animas opprimit, quas in carne jacentes perspicit, aliis duobus animas dejicit, quas de carne volare cognoscit. Istas captivat delectatione vitiorum, illas circumvenit elatione virtutum; illarum sic virginitatem praeripit, ut se fornicari non tegra permaneat Deo dicata virginitas, sicut custoditur integritas corporis, multo amplius
Abbreviated transcription (Latin):
cessus ut dumdõ adiuuante illum superauerint gradum inquo coniugalis
infirmitas ueniam postulat : celsi orem possint laud abiliter obtinere inquocor¬
tinentia e uirtus palmam uitae melioris expectat

Expanded text:
cessus: ut dum, Deo adjuvante, illum superaverint gradum, in quo conjugalis cessus: ut dum, Deo adjuvante, illum superaverint gradum, in quo conjugalis infirmitas veniam postulat, celsiorem 151 possint laudabiliter obtinere, in quo continentiae virtus palmam vitae melioris exspectat
Abbreviated transcription (Latin):
ed castitati actemperantiae proles debeat xp̃iana seriure. Nequeenim & demalis
operibus filiorum inilloterribiliexaminatione parentum negligentia iudican¬
da: cum& in hoc sacculo propterea heli sacerdos a d ño reprobatus fuerit & abiactus
non quia filios iniquitate consensit: edquia peccantes mansui&o quam uissermone
monuerit: prohiberitamen conpetenti se ueritatecessauit : magis autem parentes
quiue rediligunt filios bene operando eis consulant quandiuitias colligendeo
nedum filii stenaciter substantia colligitur oportunitas bonio peris omittatur
rac omnibusautem fideles meminerint coniugati semperorationibus at que ele¬
mosrnis in sistendum nec uelint iugiter inpra carnis infirmitate iacere : sed
fastinent gradum uitae potioris a scendere : Et ut adurtutem continentiae
perueniat animus magis inagisq carnalis concupiscentiae conprimatur ex¬

Expanded text:
sed castitati ac temperantiae proles debeat Christiana servire. Neque enim et de malis sed castitati ac temperantiae proles debeat Christiana servire. Neque enim et de malis operibus filiorum non erit in illa terribili examinatione parentum negligentia judicanda, cum et in hoc saeculo propterea Heli sacerdos a Domino reprobatus fuerit et abjectus, non quia filiis in iniquitate consensit, sed quia peccantes mansueto quamvis sermone monuerit, prohibere tamen competenti severitate cessavit. Magis autem parentes qui vere diligunt filios, bene operando eis consulant, quam divitias colligendo; ne dum filiis tenaciter substantia colligitur, opportunitas boni operis omittatur. 22. Prae omnibus autem fideles meminerint conjugati semper orationibus atque eleemosynis insistendum; nec velint jugiter in ipsa carnis infirmitate jacere, sed festinent gradum vitae potioris ascendere. Et ut ad virtutem continentiae perveniat animus, magis magisque carnalis concupiscentiae comprimatur ex
Abbreviated transcription (Latin):
fatar go quantum potest inelemosinis largur & hilaris & ad dimittendum pecu¬
tibus faclis aesuiauis nec tamen seputet ita peccantibus tribuereueniam: ut discipli¬
nam stuedomus existimet neglegendam : sediugoris retinens cdementiae que tem¬
periom. seruet in eorreptione modestiam. in remusione consrã. arguat. moueat
terreat increpet consoletur oblectet. Noctantum faciat in subditis peccantibus
quantum impetus furoris impellit : sed quantum modus consultationis exposeit
& siuerberandusest propeccato famulus non ulciscendi libido praeualeat : sed ae¬
quitas xpĩana potiusilliclementer consulat quem flagellat: Acsic & quando uis¬
titia persequitur culpam. nondesnit mieri cordia quae modestenouit tanuareiun¬
dictam : Nutriantur filii secundum a postoli praeceptum in disciplinam & correpti¬
one dñ nec permittantur inpudice aut luxorioae uiuere cum non lascuuae

Expanded text:
. Sit ergo quantum potest in eleemosynis largus et hilaris, et ad dimittendum pecc. Sit ergo quantum potest in eleemosynis largus et hilaris, et ad dimittendum peccantibus facilis ac suavis; nec tamen putet ita peccantibus veniam tribuendam, ut disciplinam suae domus existimet negligendam, sed vigoris retinens clementiaeque temperiem, servet in correptione modestiam, et in remissione censuram. Arguat, moneat, terreat, increpet, consoletur, oblectet; nec tantum faciat in subditis peccantibus quantum impetus furoris impellit, sed quantum modus consultationis exposcit; et si verberandus est pro peccato famulus, non ulciscendi libido praevaleat, sed aequitas Christiana potius illi clementer consulat quem flagellat; ac sic et quando justitia persequitur culpam, non desit misericordia, quae modeste novit tenuare vindictam. 21. Nutriantur filii, secundum Apostoli praeceptum, in disciplina et correptione Domini , nec permittantur impudice aut luxuriose vivere, cum non lasciviae,