comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Alii honorib gaudeant: et ho¬
norẽ in se diuine imaginis pre¬
mant. M satis ẽ mancipiũ ñ eẽ
uicioꝵ : mͥ salus gaudiũ. mͥ in
u̾tutib uoluptas. m xp̃c thes¬
aurꝰ sit. Pensabit mͥ gaudia
merorib. dabit ⁊ ĩ hac uitadis¬
cipline studiis oblectari ⁊ or¬
uari: ⁊ int̾ hȩc dignũ fieri ce¬
lestib regnis. Nec longas tał
meditatio moras ꝑtulit: sed
ilico in fłamam ꝯu̾sioĩs nutri¬
ta huiꝰmodi fomentis scintilla
ꝓrupit. Iugum dñicȩ seruitu¬
tis subdita ceruice suscipiens.
iugũ libertatis excussit. ĩtel¬
ligens sũmũ eẽ captiuitatis
genꝰ licentiam uiuentutis:
Transfert᷑ ad nitorẽ mentiᷤᷤ ue¬
stium splendor: ceruicis lactee
decus palliis rigentib occupa¬
tur. Transit leticia ĩ gͣuitatẽ.
Membroꝵ uigor animi uigo¬
re mutatur. Uirtꝰ corporis. ĩ
uͥtutem sp̃c migrat. Paues¬
cit ieiunio speciosa facies.⁊
pͥus succi plena: fit plena gͣ¬
uitatis. W qͥd plura: Totus

Expanded text:
alii, honoribus gaudeant, et honori in se divinae imaginis praeferant. Mihi satis est mancipium non esse vitiorum; mihi salus, gaudium; mihi in virtutibus, voluptas; mihi thesaurus sit. Pensabit mihi gaudia moeroribus: dabit et in hac vita, disciplinae studio oblectari, et ornari; et inter haec dignum fieri coelestibus regnis. » Nec longas talis meditatio moras pertulit, sed illico in flammam conversionis nutrita hujusmodi fomentis scintilla perrumpit. Jugum Dominicae servitutis subdita cervice suscipiens, jugum libertatis excussit, intelligens summum esse captivitatis genus licentiam juventutis. Transfertur ad nitorem mentis vestium splendor; cervicis lacteae decus palliis rigentibus occupatur; transit laetitia in gravitatem: membrorum vigor animi vigore mutatur. Virtus corporis in virtutem spiritus migrat: pallescit jejunio speciosa facies; et prius succi, fit plena gravitatis. Et quid plura? totus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ lib̾e gradiebat᷑ exultans. Con¬
finum dicit᷑ uilla nr̃is ꝓxima
finib ꝑ quã tͣnsiuimꝰ ipsa die.
Ibi qͦ scb ocłis om̃ium quicon¬
uenerant puerum claudum. Ꝙ
mulierem claudam ex ut̾o ma¬
tris suȩ signans uir dñi ⁊ at
trectans. amissum alt̾i reddidit.
gredienti deinde claranuallem
unus de nr̃is occurrit adducens
surdum ⁊ mutum puerum qui
in monasterio dieb iã quindecĩ
scĩ prestolabat᷑ aduentum. Nec
fraudatus est a desid̾io suopuer
fidelis. s ꝯcinuo ut signatus est
recepit auditum parit̾ ⁊ loque¬
lam. Et pͥmo qͥd̾e uix potuit no¬
minare d̾m. ac deinde p̃cipienti¬
b nob̾ inuocare cepit beate uir¬
ginis nom̃ tandemq soluto pe¬
nitꝰ oris uincło recte om̃ia loq̃¬
batur. ubertim gaudii lacri¬
mas fundens. Multi etiã fr̃m
qui eum nou̾ant priꝰ nec audi¬
entem penitꝰ nec loquentem.
locuti sunt in aurib eiꝰ ⁊ audi¬
erunt eum ad plenum uerba

Expanded text:
et libere gradiebatur exsultans. Conet libere gradiebatur exsultans. Confinium dicitur villa nostris proxima finibus, per quam transivimus ipsa die. Ibi quoque sub oculis omnium qui convenerant, puerum caecum et mulierem claudam ex utero matris suae signans Vir Domini et attrectans, amissum reddidit agredienti denique Claram-Vallem unus de nostris occurrit, adducens surdum et mutum puerum, qui in monasterio diebus jam quindecim Sancti praestolabatur adventum. Nec fraudatus est a desiderio suo puer fidelis, sed continuo ut signatus est, recepit auditum pariter et loquelam. Et primo quidem vix potuit nominare Deum; ac deinde praecipientibus nobis invocare coepit beatae Virginis nomen: tandemque soluto penitus oris vinculo omnia loquebatur, ubertim gaudii lacrymas fundens. Multi etiam fratrum qui eum noverant prius, nec audientem penitus nec loquentem, locuti sunt in auribus ejus, et audierunt eum ad plenum verba
Abbreviated transcription (Latin):
trib aliis eodem laborantibus
inrommodo ꝑ manumbnardi
sui bñficium p̃stitit d̾s. puelle
uidelicet ⁊senlori uiro ⁊mulie¬
ri. similiq ⁊ in eis probatumẽ
diligentia. Adhuc aũt in ipso
loco puellula debilis pedibus.
⁊ clauda ex utero matris sanata
est ꝑ manus imposicionem.⁊
exultabat mat̃ in gaudio qd
tunc primo stantem eam ⁊ am¬
bulantem cernere m̾eretur.
Feria quinta egredientem io¬
sismense cenobium hominem
d̃i deuotione debita prosequens
iinumerabilis multitudo que
de tota conuenerat regione mu¬
lierem claudam quȩ plaustro
subuecta fuerat. ubi signata
est ab eo. suis gradientem pedi¬
b gratulabunda reduxit. In
eodem itinere dum siluam in¬
grederem᷑ adolescens surdus
auditum. ⁊ mulier qued̾a amis¬
sum ab annis duodecim alt̾uis
rant singłoꝵ lumen adepti surt
ocłoꝵ. Nec longe ꝓcesseramus
⁊ ecce concurrentib curbis un¬
diq puer claudꝰ quẽ attułant
ad tactum beati uiri sanatꝰ ẽ.

Expanded text:
tribus aliis eodem laborantibus tribus aliis eodem laborantibus incommodo, per manum Bernardi sui beneficium praestitit Deus; puellae videlicet, et seniori viro et mulieri, similique et in eis probatum est diligentia. Adhuc autem in ipso loco puellula debilis pedibus et clauda ex utero matris, sanata est per manus impositionem, et exsultabat in gaudio mater, quod tunc primo stantem eam et ambulantem cernere mereretur 53. Feria quinta egredientem Molismense coenobium Hominem Dei, devotione debita prosequens innumerabilis multitudo, quae de tota convenerat regione, mulierem claudam quae plaustro subvecta fuerat, ubi signata est ab eo, suis gradientem pedibus gratulabunda reduxit. In eodem itinere dum silvam ingrederemur, adolescens surdus auditum, et mulier quaedam amissum ab annis duodecim alteriusrant, singulorum lumen adepti sunt oculorum. Nec longe processeramus, et ecce concurrentibus turbis undique puer claudus, quem attulerant, ad tactum beati Viri sanatus est,
Abbreviated transcription (Latin):
tia nominat᷑. Ipsa die molis¬
mum uenimꝰ. qd̾ est monasteri¬
um unde olim egressi sunc pa
tres nostri a quib cisterciensis
eccłia sumpsit exordium. Extat
liber usuum cist̾tiensium ubi
plenius id descriptum diligens
lector inueniet. Illie gͥut dictũ
est qͣrta feria uirum dñi mag¬
na cum deuotione susceperint.
Cunq in hospitio resedisset. uir
quidam cecus uno ocło ingres¬
sus ẽ.⁊ genu flexo miscd̾iam
precabatur. Ubi uͦ signauit eũ¬
⁊ sacratis digrtis cecum tetigit
ocłm. confestim illuminatus ẽ
o gr̃as egit d̾o. factum ẽ autem
post unam horam cum ad uespe¬
rasceret. essetq incliuata ĩã dies.
egressus est uir beatus ut signa¬
ret infirmos qui pro forib expe¬
ctabant. Primus illic conualuit
puer cecus ocło dextro. qui sig¬
natus sinistrum claudebat o¬
culum quo pͥus uidere solebat.¬
⁊ clare discernens om̃ia scisci¬
tantib nob̾. quicquid ostend̾et᷑
continuo respondebat. Id ip̃m

Expanded text:
tia nominatur. 52. Ipsa die Molistia nominatur. 52. Ipsa die Molismum venimus, quod est monasterium unde egressi sunt olim Patres nostri, a quibus Cisterciensis ecclesia sumpsit exordium. Exstat liber Usuum Cisterciensium, ubi plenius id scriptum diligens lector inveniet. Illic ergo, ut dictum est, quarta feria Virum Domini magna cum devotione susceperunt; cumque in hospitio resedisset, vir quidam caecus uno oculo ingressus est, et genu flexo misericordiam precabatur: ubi vero signavit eum sacris digitis, caecum tetigit oculum, et confestim illuminatus est, et gratias egit Deo. Factum est autem post unam horam, cum advesperasceret, essetque inclinata jam dies, egressus est Vir beatus ut signaret infirmos qui pro foribus exspectabant. Primus illic convaluit puer caecus oculo dextro, qui signatus sinistrum claudebat oculum quo prius videre solebat, et clare discernens omnia sciscitantibus nobis, quidquid ostenderetur continuo respondebat. Id ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
ti bñficium simile manus con
tulit bñdicta. Ipsa die chable¬
iam ꝑtͣnseunti.claudum pue¬
rum offerebant. quem sanatũ
protinꝰ ⁊ erectum. in beati marti¬
m eccłiam dedcixeit. Ad eum
uicus ipse: quem inbernardo
reuixisse mirabant᷑. Ad huc eñi
prosequentib eum turbis puel¬
la clauda ⁊ alteram manũ ha¬
bens inualidam. ab utroq in¬
commodo liberata ẽ coram eis.
n castro cornodorensi eadem
die uidentib nob̾ in hospitio
mulier ceca ocło uno ꝑsignũ
crucis illuminata ẽ. ⁊ exiit mag¬
nificans đm. In eccłia etiam
beati anani feria qͣrta dum ad
oblationem int̃ missarum sollem¬
nia. reserlisset. obtuleit puerum
cecum cuiꝰ statim ocłos sub manu
fidelis serui diuina uirtꝰ aperuit.
Similit̃ ⁊ puella ceca cum iam
egrederemur. castrum coram om¬
nib qui prosequebant᷑ beatum
uirum amissum ab annis mul¬
tis signante eo uisum recepit. &
altera ceca ocło uno illumina¬
ta est. ꝓpe fluuium qui armen¬

Expanded text:
ti beneficium simile contulit ti beneficium simile contulit manus benedicta. Ipsa die Cableiam pertranseunti claudum puerum offerebant, quem sanatum protinus, et erectum in beati Martini ecclesiam deduxerunt. Ad eum t, et vicus ipse, quem in Bernardo revixisse mirabantur. Adhuc enim prosequentibus eum turbis, puella clauda et alteram manum invalidam habens, ab utroque incommodo liberata est coram eis. In castro Tornodorensi, eadem die videntibus nobis in hospitio mulier caeca uno oculo per signum crucis illuminata est; et exiit magnificans Deum. In ecclesia etiam beati Aniani feria quarta, dum ad oblationem inter Missarum solemnia resedisset, obtulerunt puerum caecum: cujus statim oculos sub manu fidelis servi, divina virtus aperuit. Similiter et puella caeca, cum jam egrederemur castrum, coram omnibus, qui prosequebantur beatum Virum, amissum ab annis multis signante eo visum recepit, et altera caeca uno oculo illuminata est prope fluvium qui Arman
Abbreviated transcription (Latin):
dueniens gͥ autisiodoru
uir beatissimus orationis
causa. monachoꝵ basilicam in¬
trouuit: ubi precipsissimꝰ ille thes¬
aurus latet. ubi g̾mani głosicor¬
pus sacratissimum requiescit:
Regredienti uͦ mulier clauda quȩ
genib tm̃ ⁊ manib gradiebatur.
occitrrit inporta. tenensq uesti¬
gia eius. miscd̃ie uiscera misera¬
bili supplicatone pulsabat. Cuiꝰ
renes ⁊ genua signo crucis edito.
iur beatꝰ attrectans eleuauit eã.
in nomine dñi. ⁊ ad sc̃issimi con¬
fessoris altare misit suis pedibus
gradientem. Ipsitis ⁊ eñi nomen
dum mulier eleuaret᷑: uniu̾sus
qui conuenerat ppłs inuocabat.
hoc in ciuitate illa notissimum
celeberrimumq miracłm fuit.
Om̃ib siqͥdem nota erat mulier
illa: ⁊ trib ferme annis in gͣba¬
to eam uiderant deporcari. Hospi¬
tatus est aũt uir sc̃s in domo ep̃i.
⁊ illic qͦ uidentib multis aridam
manum mulieris excendit lib̾e
⁊ sanauit. Sic ⁊ mane cũ egrede¬
retur. simili incõmodo laboran¬

Expanded text:
dveniens igitur Autissiodorum Vir beatissimus, orationis causa monachorum basilicam introivit, ubi pretiosus ille thesaurus jacet, ubi Germani gloriosi corpus sacratissimum requiescit. Regredienti vero mulier clauda, quae genibus tantum et manibus gradiebatur, occurrit in porta, tenensque vestigia ejus misericordiae viscera miserabili supplicatione pulsabat: cujus renes et genua signo crucis edito Vir beatus attrectans, elevavit eam in nomine Domini, et ad sanctissimi Confessoris altare misit suis pedibus gradientem. Ipsius etenim nomen, dum mulier elevaretur, universus qui convenerat populus invocabat. Hoc in civitate illa notissimum celeberrimumque miraculum fuit. Omnibus siquidem nota erat mulier illa, et tribus ferme annis in grabato viderant eam deportari. Hospitatus est autem Vir sanctus in domo episcopi, et illic quoque videntibus multis aridam manum mulieris extendit libere, et sanavit. Sic et mane, cum egrederetur, simili incommodo laboran
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dictũ uirdi cũ comitatu
suo aduen̾at: cuiꝰ ut atidi¬
uit aduentũ infelix muli¬
er.se ad pedes eius treme¬
bunda ꝓiecit. Aꝑit ei lacri¬
mis ꝑfusa passionẽ horribi¬
lem. ⁊ ludificationẽ inue¬
teratam: & qd̾ nichil ei ꝓ¬
fecissent quecunq fecisset.
sibi a p̃sbiteris imꝑata. Ad¬
dit sibi ab oppressore suo
aduentũ eiꝰ predictũ. ⁊ mi¬
nacit̃ int̾dictũ. ne ante eiꝰ
ueniret p̃sentiam: quia nichil
ei ꝓdesset. ⁊ ipse recedente
abbate qͥ fuerat amator.
crudelissimꝰ fieret ꝑsecutor.
audiens hec uir dĩ. blan¬
dis u̾bis ꝯsolat᷑ mulierem.
ce de celo ꝓmittens auxiliũ:
p̃cep̃ ut die altera. iã enĩ
nox instabat. confidens in
dño reu̾tatur. Neu̾sa mane
cũ uiro dĩ blasfemias ⁊ mi¬
nas. quas eadem nocte ab
incubo suo audierat retu¬
lisset: ne cures inquit uir
dĩ minas eiꝰ. s uade tolle ba¬
culum hunc nr̃m. ⁊ pone ĩ
lectulo tuo: ⁊ si qͥd potest a¬
gat. Egit mulier qđ ussũ

Expanded text:
dictum Vir Dei cum comitatu suo advenerat: cujus ut audivit adventum infelix mulier, se ad pedes ejus tremebunda projecit. Aperit ei lacrymis perfusa passionem horribilem, et ludificationem inveteratam; et quod nihil ei profecissent, quaecunque fecisset sibi a presbyteris imperata. Addidit sibi ab oppressore suo adventum ejus praedictum, et minaciter interdictum ne ante ejus veniret praesentiam, quia nihil ei prodesset; et ipse, recedente Abbate, qui fuerat amator, crudelissimus fieret persecutor. Audiens haec Vir Dei, blandis verbis consolatur mulierem, et de coelo promittens auxilium, praecipit ut die altera, jam enim nox instabat, confidens in Domino revertatur. Reversa mane, cum Viro Dei blasphemias et minas, quas eadem nocte ab incubo suo audierat, retulisset: « Ne cures, inquit Vir Dei, minas ejus; sed vade, tolle baculum hunc nostrum, et pone in lectulo tuo, et si quid potest, agat. » Egit mulier quod jussum
Abbreviated transcription (Latin):
diuitib: iste sollicitat diuites
cuant subditoꝵ: iste ꝓpeccatis
eoꝵ altaria cumulat uotis ho¬
stiisq pacificis. Illi alta palatia
exigunt. turres ac menia ad ce¬
los leuãt: malachias ñ habens
ubi capũd reclinet. opus facit
euangeliste. Illi equos ascendunt
cum turba hominum gratis
manducantium panem et ñ
suum: malachias septus sc̃oꝵ
fr̃m collegio pedes circuit por¬
tans panes angłoꝵ quib saciet
animas efurientes. Illi plebes
ne agnoscunt quidem: iste
erudit. Illi potentes et tyran¬
nos honorant: iste punit. Oui¬
rum apłicum quem tot et ta¬
lia nobilitant signa apłatus
sui. Quid gͦ mirum si mira
est. oꝑatus sic mirabilis ipse.
Immo uͦ non ipse. s d̃s in ip̃o.
Alioquin tu es d̾s inquit qui
rat pro addicta: urget inuaso¬
rem: exit. Sed nondum exa¬
turata nequicia eius. miserã
inuadit mulierculam. que
forte ꝓpt̾ assisteret. Et mala¬
chias. Non ad hoc inquit tͥ
illam tuli ut hanc ꝑuaderes.

Expanded text:
divitibus: iste sollicitat divites divitibus: iste sollicitat divites cuant subditorum: iste pro peccatis eorum altaria cumulat votis, hostiisque pacificis. Illi alta palatia erigunt, turres ac moenia ad coelos levant; Malachias non habens ubi caput reclinet, opus facit evangelistae. Illi equos ascendunt cum turba hominum gratis manducantium panem, et non suum; Malachias septus sanctorum fratrum collegio, pedes circuit, portans panes Angelorum, quibus satiet animas esurientes. Illi plebes ne agnoscunt quidem: iste erudit. Illi potentes et tyrannos honorant: iste punit. O virum apostolicum, quem tot et talia nobilitant signa apostolatus sui! Quid ergo mirum, si mira est operatus, sic mirabilis ipse? Imo vero non ipse, sed Deus in ipso. Alioquin tu es Deus, inquit, quirat pro addicta, urget invasorem; exit. Sed nondum exsaturata nequitia ejus, miseram invadit mulierculam, quae forte prope assisteret. Et Malachias: « Non ad hoc, » inquit, « tibi illam tuli, ut hanc pervaderes:
Abbreviated transcription (Latin):
omnib omnium se seruum fe¬
cit. Illi autem non euangłizan¬
tes manclucant. aut euangłirant
ut manducent: malachias imi¬
tans paulum manducat ut euan¬
gelir et. Illi fastum et questum
estimant pietatem: Malachias
hereditate sibi uendicat opus
et onus. Illi felices se credunt si
dilatauerint t̾minos suos: Ma¬
lachias in dilatanda caritate glo¬
riatur. Illi congregant in horrea
et dolla replent. unde onerent
mensas: malachias colligit in
deserta et solitudines undeim¬
pleat celos. Illi cum accipiant de¬
cimas et pͥmitias. et oblationes.
insuꝑ et de cesaris bñficio telo¬
nea et tributa et alios recłoitꝰ
infinitos : solliciti sunt nichilo¬
minus quid manducent aut
quid bibant: malachias nichil
horum habens multos tamen
locupletat de promptuario fi¬
dei. Illis nec cupiditatis nec sol¬
licitudinis ullus ẽ finis: Ma¬
lachias cupiens nichil. ñ nouit
tamen cogitare de crastinoIlli
a pauperib exigunt quod deit

Expanded text:
omnibus, omnium se servum feomnibus, omnium se servum fecit. Illi aut non evangelizantes manducant, aut evangelizant ut manducent: Malachias imitans Paulum, manducat ut evangelizet. Illi fastum et quaestum aestimant pietatem: Malachias haereditate vindicat sibi opus et onus. Illi felices se credunt, si dilataverint terminos suos: Malachias in dilatanda charitate gloriatur. Illi congregant in horrea, et dolia replent, unde onerent mensas: Malachias colligit in deserta et solitudines, unde impleat coelos. Illi, cum accipiant decimas, et primitias, et oblationes, insuper et de Caesaris beneficio telonia, et tributa, et alios redditus infinitos, solliciti sunt nihilominus, quid manducent, et quid bibant: Malachias nihil horum habens, multos tamen locupletat de promptuario fidei. Illis nec cupiditatis, nec sollicitudinis ullus est finis; Malachias 677 cupiens nihil, non novit tamen cogitare de crastino. Illi a pauperibus exigunt quod dent
Abbreviated transcription (Latin):
cede sua. Nisi quod frequentius
ip̃m eu̾głium sine sumptu po¬
nens. de laborib suis suoꝵq
ferebat. unde se et eos qͥ secum
laborabant in oꝑe ministerii susten¬
taret. Porro si interdum quiescere
oporteret. in sc̃is hoc faciebat locis:
que ipse per hyberniam sparserat
uniuersam. A pud quos uͦ moram
facere libuisset illoꝵ se conforma¬
uit morib et obseruantiis com¬
muni contentus uita et mensa.
Non fuit in uictu. ñ fuit in uesti¬
tu in quo potuisset Malachias dig¬
nosci inter ceteros fr̃s: intantum
cum maior esset humiliauit ͤ ĩ õĩb.
Deniq cum exiret ad predicandum
cum peditib pedes et ip̃e ibat. ep̃c
et legatus. forma apłica hec: et in¬
de magis mira in Malacbia quo
rara nimis in aliis. Uerus ꝓfecto
apłoꝵ heres est iste: qui talia agit.
Sed aduertere est. quomͦ diuidat
hereclitatem cum fratͥb suis: eqͦ
nepotib apłoꝵ. Illi dominantur
in clero: iste dum esset liber ex

Expanded text:
cede sua . Nisi quod frequentius cede sua . Nisi quod frequentius ipsum Evangelium sine sumptu ponens, de laboribus suis suorumque ferebat, unde se et eos qui secum laborabant, in opere ministerii sustentaret. Porro si interdum quiescere oporteret, in sanctis hoc faciebat locis, quae ipse per Hiberniam sparserat universam: apud quos vero moram facere libuisset, illorum se conformavit moribus et observantiis, communi contentus vita et mensa. Non fuit in victu, non fuit in vestitu, in quo potuisset Malachias dignosci inter caeteros fratres: in tantum, cum major esset, humiliavit se in omnibus. 44. Denique cum exiret ad praedicandum, cum peditibus pedes et ipse ibat, episcopus et legatus. Forma apostolica haec: et inde magis mira in Malachia, quo rara nimis in aliis. Verus profecto apostolorum haeres est iste, qui talia agit. Sed advertere est, quomodo dividat haereditatem cum fratribus suis, aeque nepotibus Apostolorum. Illi dominantur in clero: iste dum esset liber ex
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ in malachia quis uiqͣm¬
eciam si curiosius obseruarit de¬
prehendit ociosum non dico u̾¬
bums nutum ͦ Quis manum pe¬
deinue mouentem frustra . Immo
quid non edificans in eius inces¬
sii. aspectu. habitu. uultuꝰ. Denq
uultus hylaritatem nec fuscauit
meror: nec leuigauit risus. To¬
tum in eo disciplinatum. totum
insigne uirtutis: ꝑfectionis for¬
ma. Per omnia serius. si non au¬
sterus. Remissus int̾dum: disso¬
lutus numquam. Negligens ni¬
chil: et si pro tempore multa dis¬
simulans. Quietus sepe:s mini¬
me aliquando ociosus. Adie pri¬
mo conuersionis sue usq ad
extremum uite sue. sine propͥo
uixit. Non seruos. ñ ancillas. ñ
uillas non uiculos. ñ deniq qͥc¬
quam reddituum eccłiasticoꝵ
secularium ue uel in ip̃o habuit
ep̾atu. Mense episcopali nichil
prsus constitutum. uel assigna
rat autem pene incessanter cir¬
cuiens parrochias omnes euan¬
gelio seruiens et de euangelio
uiuens sicut constituit erons:

Expanded text:
vero in Malachia quis unquvero in Malachia quis unquetiamsi curiosius observarit, deprehendit otiosum, non dico verbum, sed nutum? Quis manum, pedemve moventem frustra? Imo quid non aedificans in ejus incessu, aspectu, habitu, vultu? Denique vultus hilaritatem nec fuscavit moeror, nec levigavit risus. Totum in eo disciplinatum, totum insigne virtutis, perfectionis forma. Per omnia serius, sed non austerus. Remissus interdum, dissolutus nunquam. Negligens nihil, etsi pro tempore multa dissimulans. Quietus saepe, sed minime aliquando otiosus. A die primo conversionis suae usque ad extremum vitae, sine proprio vixit. Non servos, non ancillas, non villas, non viculos, non denique quidquam redituum ecclesiasticorum saeculariumve, vel in ipso habuit episcopatu. Mensae episcopali nihil prorsus constitutum, vel assignatrat autem pene incessanter circuiens parochias omnes, Evangelio serviens, et de Evangelio vivens sicut constituit ei Domi
Abbreviated transcription (Latin):
In conciliis que passim celebn¬
tur repetuntur antiquȩ
traditiones. quas tamen bonas
fuisse constiterit. abolitas uͦ ne
gligentia sacerdotum. Nec mͦ
uetera instaurantur. cudunt᷑
et noua. Et quecumq ꝓmul¬
gauerit. tamquam celitus e¬
dita acceptantur. tenentur:
scripto manclant᷑. ad memo¬
riam posteroꝵ. Quid ni celitꝰ
missa crederentur que tot ce¬
lestia confirmabant miracłaͣ
& ut ficlem dictis faciamr: ꝑ¬
stringam non nulla paucis.
Quis enim cuncta enumeret᷑.
Quamqͣm libentius fateor i¬
mitandis immorer. quam ad¬
dicio pͥmum et maximum
miracłm qđ dedit: ipse erat.
Ut enim taceam interiorem
hominem eius. cuius pulcͥh¬
tudinem. fortitudinem. pu¬
ritatem. sacis inlicabant mo¬
res ipsus et uita: ipsum ex¬
teriorem. ita uno semꝑ mo¬
do. ipsoq moclestissimo et
decentissimo gessit: ut nil
prorsus appareret in eo quod
posset offendere intuentes: &
quidem qui non offendit in
uerbo: ille ꝑfectus est uir. At

Expanded text:
In conciliis, quae passim celebranIn conciliis, quae passim celebrantur, repetuntur antiquae traditiones, quas tamen bonas fuisse constiterit, abolitas 676 vero negligentia sacerdotum. Nec modo vetera instaurantur, cuduntur et nova; et quaecumque promulgaverit, tanquam coelitus edita acceptantur, tenentur, scripto mandantur ad memoriam posterorum. Quidni coelitus missa crederentur, quae tot coelestia confirmant miracula? Et ut fidem dictis faciam, perstringam nonnulla paucis. Quis enim cuncta enumeret? Quanquam libentius, fateor, imitandis immorer, quam adVirtutquando et exteris circumquaque miraculum, quod fecit, ipse erat. Ut enim taceam interiorem hominem ejus, cujus pulchritudinem, fortitudinem, puritatem satis indicabant mores ipsius et vita, ipsum exteriorem ita uno semper modo, ipsoque modestissimo et decentissimo gessit, ut nil prorsus appareret in eo, quod posset offendere intuentes. Et quidem qui non offendit in verbo, ille perfectus est vir . At
Abbreviated transcription (Latin):
quando et exteris crrcum qͦq
gentib incredibilem mox leti¬
ciam uelox rumor inuexit. De¬
niq de tiuitatib et castellis et
uicis occurrerunt ei: et quocũq
diuertat suscipitur exultatione
uniuerse terre uerumtamen
non sapit honor: opus exercet᷑
legationis. Multis in locis ce¬
lebrantur conuentꝰ multi: ne
qua regio seu portio regionis
legationis fructu et utilitate
fraudetur. S eminatur suꝑ
omnes aquas: non est qui se
abscondat. ab oꝑa sollicitudi¬
nis eius. Non sexus. non etas.
ñ conlitio. non ꝓfessio reputa¬
tur.Ubiq semen spargitur
salutare: ubiq intonat tuba
celestis. Ubiq discurrit. ubiq
irrumpit: euaginato gladio
lingue ad faciendam uinclictã
in nationib increpationes in
popłis. Terror eius suꝑ facientes
mala. Clamat iniquis nolite
inique agere: et delinquentib
nolite exaltare cornu. Religio
ubiq plantatur. ꝓpagatui. fo¬
uetur. Oculi euus suꝑ eos: et
cura eius ad necessitates eorũ.

Expanded text:
quando et exteris circumquaque quando et exteris circumquaque gentibus incredibilem mox laetitiam velox rumor invexit. Denique de civitatibus, et castellis, et vicis occurrunt ei; et quocumque divertat, suscipitur exsultatione universae terrae. Verumtamen non sapit honor. Opus exercetur legationis: multis in locis celebrantur conventus multi, ne qua regio, seu portio regionis, legationis fructu et utilitate fraudetur. Seminatur super omnes aquas: non est qui se abscondat ab opera sollicitudinis ejus. Non sexus, non aetas, non conditio, non professio reputatur. Ubique semen spargitur salutare, ubique intonat tuba coelestis. Ubique discurrit, ubique irrumpit, evaginato gladio linguae ad faciendam vindictam in nationibus, increpationes in populis. Terror ejus super facientes mala. Clamat iniquis, Nolite inique agere; et delinquentibus, Nolite exaltare cornu . Religio ubique plantatur, propagatur, fovetur. Oculi ejus super eos, et cura ejus ad necessitates eorum.
Abbreviated transcription (Latin):
nius agi. Conuocatis ep̃is et cle¬
ricis et maiorib t̾re celebrabis
generale concilium:et sic coni¬
uencia et communi uoto uniũ¬
soꝵ ꝑ honestas ꝑsonas reqͥretis
pallcum et dabitur uobis. Dem̃
dollens mitram de capite suo.
imposuit capiti eiꝰ: s et stolam
Cmanipulo dedit illi quib
uti int̾ offerendum solebat.
Et salutatum in oscło pacis di¬
misit eum apłica fultum bene¬
dictione et auctoritate. Qui re¬
est. Et alta suspiria trahens quod
non liceret sibi ꝓsuo desiderio te¬
mane re: hos inquit interim ꝓ
me oro ut retineatis: qͥ a uobis
discant quod nos postmodum
doceant. q infeit. E runt nobis
in semen: et insemine.isto bene¬
dicentur gentes: et ille gentes
que adiebus antiquis mona¬
chi quidem nomen audiert̃
monachum ñ uiderunt. & di¬
missis quatuor alatere suo: a¬
biit. Qui probati et dignũuen¬
tu monachi facti sunt. Post
aliquod tempus crm iam sẽs¬

Expanded text:
tet solemnius agi. Convocatis episcopis, et cletet solemnius agi. Convocatis episcopis, et clericis, et majoribus terrae, celebrabis generale concilium: et sic conniventia et communi voto universorum per honestas personas requiretis pallium, et dabitur vobis. » Deinde tollens mitram de capite suo, imposuit capiti ejus: sed et stolam cum manipulo dedit, quibus uti inter offerendum solebat. Et salutatum in osculo pacis dimisit eum, apostolica fultum benedictione et auctoritate. 39. Qui redictionem. Et alta suspiria trahens, quod non liceret sibi pro suo desiderio remanere: « Hos, » inquit, « interim pro me, oro ut retineatis, qui a vobis discant, quod nos postmodum doceant. » Et infert: « Erunt nobis in semen, et in semine isto benedicentur gentes, et illae gentes, quae a diebus antiquis monachi quidem nomen audierunt, monachum non viderunt. » Et dimissis quatuor a latere suo, abiit: qui probati, et digni inventi monachi facti sunt. Post aliquod tempus, cum jam S
Abbreviated transcription (Latin):
cris potius uberiorib occupan¬
dum decerneret. Nec tamen om¬
nino frustratus ẽ. adesiderio
cordis sui: cui mori ibi et si ñ
uiuere donatum est. Mensem
integrum fecit in urbe: loca
sancta ꝑambulans et frequentais
causa orationis. Cumq per sd̃
temporis sepe ac diligent̾ ab eo
et ab his qui cum eo erant. sum¬
mus pontifex inquisisset esse
patrie. mores gentis. statum
eccłiaꝵ. et quanta in t̾ra per
eum d̾s oꝑatus fuisset: paran¬
ti iam repatriare commisit ui¬
ces suas ꝑ uniu̾sam hyberniã
legatum illum constituers. Sig¬
nificatum siquidem erat ei ab
ep̃o Gileberto qui ut supra me¬
morauimus tunc legatus ex¬
stiterat qd̃ iam non posset pre
senio et debilitate corporis uil¬
licare. Post hec petit malachias
confirmari noue metropolis
constitutionem: et utriusq se¬
dis sibi pallea dari. Et confirma¬
tionis quidem pͥuilegium mox
accepit: de palliis autem opor
tet ait summus pontifex solłep

Expanded text:
cris potius uberioribus occupancris potius uberioribus occupandum decerneret. Nec tamen omnino frustratus est a desiderio cordis sui, cui mori ibi, etsi non vivere, donatum est. Mensem integrum fecit in Urbe, loca sancta perambulans, et frequentans causa orationis. Cumque per id temporis saepe ac diligenter ab eo, et ab his qui cum eo erant, summus Pontifex inquisisset esse patriae, mores gentis, statum Ecclesiarum, et quanta in terra Deus per eum operatus fuisset: paranti jam repatriare commisit vices suas, per universam Hiberniam legatum illum constituens. Significatum siquidem erat ei ab episcopo Gilleberto, qui, ut supra memoravimus, tunc legatus exstiterat, quod jam non posset prae senio et debilitate corporis villicare. Post haec petit Malachias confirmari novae metropolis constitutionem, et utriusque sedis pallia sibi dari. Et confirmationis quidem privilegium mox accepit: « De palliis autem, » ait summus pontifex, « opor
Abbreviated transcription (Latin):
inueni grãm in ocłis eius. ex¬
tunc deinceps usq ad obitum
ipsius. sicut in proemio pre¬
fatus sum. Ipse etiam dignatꝰ
diuertere claramuallem uisis
fratrib compunctus est. & illi
non mediocrit̾ edificati ĩ pre¬
sentia et sermone eius. Et ac¬
ceptans locum et nos. atq in¬
timis uiscerib colligens uale¬
dixit nobis et abiit. Qui trans¬
alpinans cum uenisset ypori¬
am ciuitatem italie: hospitis
sui paruulum filium qͥ ma¬
le habens erat moriturus ꝯ
tinuo sanauit. Erat tunc
temporis in sede apłica felicis
papa qui eum benigne sus¬
cepit : humane satis illi suꝑ
lõga ꝑegrinatione compassus.
& primo quidem malachias
quod altius infixerat animo
cum multis lacrimis implora¬
bat: licere sibi uiuere et mori
in claraualle ꝑmissu et b̾ndicti¬
one summi pontificis. Et peti¬
it hoc ñ oblitus ad quod uene¬
rat: secd affectus qͣ uenerat de¬
siderio clareuallis. Non autem
obtinuit. quod uir apłicus lu¬

Expanded text:
inveni gratiam in oculis ejus exinveni gratiam in oculis ejus extunc, et deinceps usque ad obitum ipsius, sicut in prooemio praefatus sum. Ipse etiam dignatus divertere ad Claram-Vallem, visis fratribus, compunctus est: et illi non mediocriter aedificati in praesentia et sermone ejus. Et acceptans locum, et nos, atque intimis visceribus colligens, valedixit nobis, et abiit. Qui transalpinans, cum venisset Iporiam civitatem Italiae, hospitis sui parvulum filium, qui male habens moriturus erat, continuo sanavit. 38. Erat tunc temporis in Sede apostolica felicis papa: qui eum benigne suscepit, humane satis illi super longa peregrinatione compassus. Et primo quidem Malachias, quod altius infixerat animo, cum multis lacrymis implorabat, licere sibi vivere, et mori in Clara-Valle, permissu et benedictione summi Pontificis. Et petiit hoc, non oblitus ad quod venerat, sed affectus quo venerat desiderio Clarae-Vallis. Non autem obtinuit, quod virum Apostolicus lu
Abbreviated transcription (Latin):
tulit ei suum quo ip̃e uehebat᷑:
hoc solum dolere se inquiens
quod esset runcinus dure por¬
tans. Et addit. Libentius dedis¬
sem si melior fuisset: s si digna¬
mini ducite qͣlemcumq uo¬
bentius accipio quo predicas
uiliorem: ꝙr non potest michi
uile esse quioquid tam p̾ciosa
uoluntas obtulerit. Et conuer¬
sus ad suos hunc inquit sterni¬
te mͥ: quia commodus satis ꝙ
sufficiens erit in longum. Quo
facto ascendit: et pͥmo qͥdem
durum ut erat sentiens post¬
modum mira mutatione ual¬
de commodum sibi et suauit̾
ambulantem inuenit. Et ne
caderet suꝑ t̾ram de sermone
quem dixerat. usq ad nonũi
annum quo mortiuis est ip̃e.
non defecit ei: factus optimꝰ
et p̃ciosissimus palefridus. Qd̃¬
q euidentius miraculum cer¬
nentib fecit: de sub nigro cepit
albescere. et non multo post
uix inueniebatur albior illo. Mͥ¬
uerbo refectus sum & delectatꝰ
sum sicut in omnib duuciis.
Et ego uicissim peccator licet.

Expanded text:
tulit ei suum, quo ipse vehebatur, tulit ei suum, quo ipse vehebatur, hoc solum dolere se inquiens, quod esset runcinus dure portans. Et addidit: « Libentius dedissem, si melior fuisset: sed, si dignamini, ducite qualemcunque vos, « eo libentius accipio, quo praedicas viliorem: quia non potest mihi vile esse, quidquid tam pretiosa voluntas obtulerit. » Et conversus ad suos: « Hunc, » inquit, « sternite mihi, quia commodus satis, et sufficiens erit in longum. » Quo facto, ascendit: et primo quidem durum, ut erat, sentiens, postmodum mira mutatione valde commodum sibi et suaviter ambulantem invenit. Et ne caderet super terram de sermone quem dixerat, usque ad nonum annum, quo mortuus est ipse, non defecit ei, factus optimus et pretiosissimus palefridus. Quodque evidentius miraculum cernentibus fecit, de subnigro coepit albescere, et non multo post vix inveniebatur albior illo. CAverbo refectus sum, et delectatus sum, sicut in omnibus divitiis. Et ego vicissim, peccator licet,
Abbreviated transcription (Latin):
suo suoꝵq dicta sunt ei asyca¬
ro: que ita esse uel fuisse om¬
nia recognouit. S et sociis ma¬
lachie ꝑcunctantib de suo re¬
ditu respondit sycarꝰ incunctan¬
ter. quod post rei probauit e¬
uentus. paucos uidelicet admo¬
dum de numero illo cum ep̃o
reclituros. Illi audito hoc suspi¬
cati sunt mortem: s d̾s aliter
ad impleuit. Nempe rediens
ab urbe quibrdam apito nos.
quibusclam et in aliis locis at
discenlam conuersationis for¬
mam relictis: iuxta uerbum
sẏcari cum paucis admodum
repatriauit. Hec de sycaro In
ipsa urbe eboracensi accessit
ad eum uir nobilis sccłm se¬
culum. Uallenus nomine tẽ
fr̃m: nunc uͦ monachus et
monachors pater in mailros
monasterio ordinis nr̃r. qui
deuotus malachie se orationib
satis humilit̾ commendauit.
Is aduertens multos habere e¬
piscopum socios et equos paucos.
nam pret̾ ministros et clericos
alios. quinq cum eo erant p̃s¬
biteri. et equi non nisi tres. ob¬

Expanded text:
suo, suorumque dicta sunt ei a Sycasuo, suorumque dicta sunt ei a Sycaro, quae ita esse vel fuisse omnia recognovit. Sed et sociis Malachiae percontantibus de suo reditu, respondit Sycarus incunctanter quod post rei probavit eventus, paucos videlicet admodum de numero illo cum Episcopo redituros. Illi, audito hoc, suspicati sunt mortem: sed Deus aliter adimplevit. Nempe rediens ab Urbe, quibusdam apud nos, quibusdam et in aliis locis ad discendam conversationis formam relictis, juxta verbum Sycari, cum paucis admodum repatriavit. Haec de Sycaro. 36. In ipsa urbe Eboracensi, accessit ad eum vir nobilis secundum saeculum, Wallenus nomine, tunfratrum; nunc vero monachus, et monachorum pater in Mailros monasterio ordinis nostri, qui devotus Malachiae se orationibus satis humiliter commendavit. Is advertens multos habere Episcopum socios, et equos paucos nam praeter ministros, et clericos alios, quinque cum eo erant presbyteri, et equi nonnisi tres, ob
Abbreviated transcription (Latin):
anxius estuabat quisnam dig¬
nior ad hoc opus siue utilior
uidereiur. Et diligent̃ intuitꝰ
singulos. tu inquit o eclane.
sic enim uocabatur unus: sus¬
cipe onus. Illo cunctante et
flente: ne timeas ait. tu enim
mͥ a domino designatꝰ es. quia
anulum aureum qͦ desponsan¬
dus es.iam nunc preutoi iroi¬
gito tuo. Acquieuit ille: & ma¬
lachias eo consecrato ꝓficiscit᷑.
umq egressus de scotia per¬
uenissec eboracum: sacercdos
quidam sycarus nomine in¬
tuitus eum agnouit. Nec eñĩ
faciem eius uiderat ante: sed
cum haberet sp̃m ꝓphetiȩ. re¬
uelatum fuerat ei iam p̾dem
de illo. Et nunc incunctant̃
circunstantib digito eum
demonstrans: hic est inquit
de quo dixeram. q de hẏbernia
sc̃s ueniet pontifex qui scit co¬
gitationes hominum. Sic ñ
potuit latere lucerna sub mo¬
dio: prodente eam per os syca¬
ri sp̃u sc̃o. qui illam accend̾at.
Nam et multa secreta de esse

Expanded text:
anxius aestuabat, quisnam diganxius aestuabat, quisnam dignior ad hoc opus, sive utilior videretur. Et diligenter intuitus singulos: « Tu, » inquit, « o Edane » sic enim vocabatur unus, « suscipe onus. » Illo cunctante, et flente: « Ne timeas, » ait, « Tu enim mihi a Domino designatus es, quia annulum aureum, quo desponsandus es, jam nunc praevidi in digito tuo. » Acquievit ille, et Malachias, eo consecrato, proficiscitur. 35. Cumque egressus de Scotia, pervenisset Eboracum, sacerdos quidam, Sycarus nomine, intuitus eum agnovit. Nec enim faciem ejus viderat ante: sed cum haberet spiritum prophetiae, revelatum fuerat ei jampriden de illo. Et nunc incunctanter circumstantibus digito eum demonstrans: « Hic est, » inquit, « de quo dixeram, quia de Hibernia sanctus veniet pontifex, qui scit cogitationes hominum. » Sic non potuit latere lucerna sub modio, prodente eam per os Sycari Spiritu sancto qui illam accenderat. Nam et multa secreta de esse
Abbreviated transcription (Latin):
ipsius. Contigit interea mori
germanum eius. xp̃inum no¬
mine: uirum bonum. plenũ
uite sanctimonia. et iusticie
Zelo forte non impar.Huius
decessus magis t̾ruit uniu̾sos:
et discessum malachie reddi¬
dit molestiorem. Dicebant aũt
nullo mͦ assentiendum unici
peregrinationi patroni: ut ñ
desoletur omnis t̾ra si duab
tantis columpnis sub uno mo¬
mento temporis destituatur.
Ergo omnes parit̾ contradicurł.
Et ium faciebant: cũ ille diui¬
nam ultionem minatus est.
Nontamen destitere illi nisi
missa sorte prius d̾i uoluntas
suꝑ hoc interrogaret᷑. ꝓhiben¬
te illo nichilominus mittunt :
s illa ꝓ malachie parte ter res¬
pondisse inuenta est. Nec eñĩ
una contenti uice fuere cupidi
retinendi eum. Demum ceden¬
tes dimittunt illum: ñ tamen
sine ploratu & ululatu multo.
Sed ne quid imꝑfectum re¬
uinqueret: tractare cepit quomͦ
defuncti frat᷑ris semen suscitarae.
Wacc̾sitis ad se trib de discipłis suis:

Expanded text:
ipsius. 34. Contigit interea mori ipsius. 34. Contigit interea mori germanum ejus, Christianum nomine, virum bonum, plenum vitae sanctimonia et justitiae zelo forte non impar. Hujus decessus magis terruit universos, et discessum Malachiae reddidit molestiorem. Dicebant autem nullo modo assentiendum unici peregrinationi patroni, ut non desoletur omnis terra, si duabus tantis columnis sub uno momento temporis destituatur. Ergo omnes pariter contradicunt. Et vim faciebant, cum ille divinam ultionem minatus est. Non tamen destitere illi, nisi missa sorte, prius Dei voluntas super hoc interrogaretur. Prohibente illo, nihilominus mittunt: sed illa pro Malachiae parte ter respondisse inventa est. Nec enim una contenti vice fuere, cupidi retinendi eum. Demum cedentes, dimittunt illum, non tamen 673 sine ploratu et ululatu multo. Sed ne quid imperfectum relinqueret, tractare coepit, quomodo defuncti fratris semen suscitaret. Et accersitis ad se tribus discipulis suis,
Abbreviated transcription (Latin):
quam ex apłis unus. Et nemo
illi dicebat in qua potestate
hec facis: uidentib curictis
signa et ꝓdigia que faciebat:¬
satis actitari ista absq sedis apłice
auctoritate: ⁊ romam ꝓficisci
deliberat. Maximeq quod me¬
tropolice sedi deerat adhuc. et
defuerat ab initio pallei usus:
quod ẽ plenitutoo honoris. Et
uisum ẽ bonim in ocłis eius
si eccła pro qua tantum labo¬
rarat quem hactenus ñ habu¬
erat suo acquireret stuoio et
labore. Erat et altera metropo¬
lica sedes quam de nouo consti¬
tuerat celsus : pͥme tamen sedi
et illius arcbiep̾b subdita tanqͣ
primati: et huic quoq optabat
nichilominus palleum mala¬
chias confirmariq auctoritate
sedis apłice p̾rogatiuam quam
bñficio celsi adipisci meruerat.
Innotescente ꝓposito displicuit
fr̃ib. nec ñ et magnatib ⁊ ppło
t̾re. Omnes enĩ intolerabłem sͥ
iudicabant tam diutinam om¬
nium pii parentis absentiam:
et quod metuerent de morte

Expanded text:
quam ex Apostolis unus. Et nemo quam ex Apostolis unus. Et nemo illi dicebat, In qua potestate haec facis? videntibus cunctis signa et prodigia, quae faciebatsatis actitari ista absque Sedis apostolicae auctoritate, et Romam proficisci deliberat: maximeque quod metropolicae sedi deerat adhuc, et defuerat ab initio pallii usus, quod est plenitudo honoris. Et visum est bonum in oculis ejus, si Ecclesia, pro qua tantum laborarat, quem hactenus non habuerat, suo acquireret studio et labore. Erat et altera metropolica sedes, quam de novo constituerat Celsus, primae tamen sedi, et illius archiepiscopo subdita, tanquam primati. Et huic quoque optabat nihilominus pallium Malachias, confirmarique auctoritate Sedis apostolicae praerogativam, quam beneficio Celsi adipisci meruerat. Innotescente proposito, displicuit fratribus, necnon et magnatibus et populo terrae. Omnes enim intolerabilem sibi judicabant tam diutinam omnium pii parentis absentiam, et quod metuerent de morte
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e. Ubi sunt qui de t̾minis li¬
tigant pro uno uiculo ꝑpetes
ad inuicem inimicicias exercen¬
tes. Nescio si quod genus homi¬
num magis quam istos anti¬
quum uaticinium cangat: se¬
cuerunt pregnantes galaad ad
dilatandum t̾minos suos. Sed
hec alias. Malachias factus du¬
nensis ep̃c confestim more suo
curauit asciscere ad solatium
sibi de filiis suis: conuentum
regularium cleri corum. Et
ecce rursus accin git᷑ quasi
nouus xp̃i tyro ad A spiritale
certamen: rursus induit᷑ ar¬
ma potentia deo. sc̃ẽ pauꝑtatis
humilitatem. rigorem discipli¬
ne cenobialis. ocium contem¬
plandi. orandi assicluitatem.
Que tamen omnia uoto magis
ualuit duu tenere. quam actu.
Et enim uniuersi confluebart
ad eum: nec mͦ mediocres. s et
nobiles et potentes illrus se sa¬
pientie et sanctitati instruen¬
nabant. Et ipse int̾dum ibat
et exibat seminare semen suum:
disponens et decernens tota
auctoritate derebꝰ eccłiasticis tan¬

Expanded text:
ipse. Ubi sunt, qui de terminis liipse. Ubi sunt, qui de terminis litigant, pro uno viculo perpetes ad invicem inimicitias exercentes? Nescio si quod genus hominum magis, quam istos, antiquum vaticinium tangat: Secuerunt praegnantes Galaad ad dilatandum terminos suos . Sed hoc alias. 32. Malachias factus Dunensis episcopus, confestim more suo curavit asciscere ad solatium sibi de filiis suis conventum regularium clericorum. Et ecce rursus accingitur, quasi novus Christi tiro, ad spirituale certamen; rursus induitur arma potentia Deo, sanctae paupertatis humilitatem, rigorem disciplinae coenobialis, otium contemplandi, orandi assiduitatem: quae tamen omnia voto magis valuit diu tenere, quam actu. Etenim universi confluebant ad eum: nec modo mediocres, sed et nobiles et potentes, illius se sapientiae et sanctitati instruennabant. Et ipse interdum ibat, et exibat seminare semen suum, disponens et decernens tota auctoritate de rebus ecclesiasticis, tan
Abbreviated transcription (Latin):
religionis: uidens omnia in
pace esse: cepit cogitare et de
sua pace. Et memor ꝓpositisui.
consticuit pro se gelasium
uirum bonum et dignum
dali honore coniuente clero
popło quin potius sustinen¬
tibus ꝓpt̾ pactum. Nã alias
durum uisum omnino. Qͦ
consecrato regibq ac pͥncipi¬
bus attentius commendato:
ipse clarus miracłis et tͥum¬
phis ad suam parrochiam re¬
dit. Non tamemconnereth. &
audi causam dignam relatu.
Diocesis illa cluas fertur habu¬
isse antiquitus ep̃ales sedes:
et duõ extitisse episcopatus.
Io uisum melius malachie:
Itaq quos ambitio conflauit
in unum. malachias reuocauit
in duos. pareem alteri ep̃o cedens.
partem retinens sibi. Et propt̾ea
non uenit connereth quod inea
iam ep̃m ordinasset: s dunum
se contulit.disterminans parro¬
chias sicut indieb antiquis. O
purum cor. ocłm columbinũ.
Locum tradidit nouo ep̃o qui
uideretur ꝑatior pͥncipalior ha¬
beretur: locum in quo sederat

Expanded text:
religionis, videns omnia in religionis, videns omnia in pace esse, coepit cogitare et de sua pace. Et memor propositi sui, constituit pro 672 se Gelasium, virum bonum, et dignum tali honore, conniventibus clero et populo, quin potius sustinentibus propter pactum. Nam alias durum visum omnino. Quo consecrato, regibusque ac principibus attentius commendato, ipse clarus miraculis et triumphis, ad suam parochiam redit - non tamen Connereth. Et audi causam dignam relatu. Dioecesis illa duas fertur habuisse antiquitus episcopales sedes, et duos exstitisse episcopatus. Id visum melius Malachiae. Itaque quos ambitio conflavit in unum, Malachias revocavit in duos, partem alteri episcopo cedens, partem retinens sibi. Et propterea non venit Connereth, quod in ea jam episcopum ordinasset: sed Dunum se contulit, disterminans parochias, sicut in diebus antiquis. O purum cor! o oculum columbinum! Locum tradidit novo episcopo, qui videretur paratior, principalior haberetur; locum, in quo sederat
Abbreviated transcription (Latin):
mutiret aduersus eum ñ fuit:
dicentib qui de semine chana¬
am sunt. fugiamus malachiã
quia dñs pugnat pro eo. At
sero istud : quia zelus domi¬
ni ubiq occurrens eis. perse¬
cutꝰ est eos usq ad int̾nitionẽ.
Quomͦ intrapaucos dies periit
memoria eoꝵ cum sonitu. Quo¬
mͦ facti sunt in desolationem.
subito defecerunt. pperierunt
ꝓpt̾ iniquitatem suã. Grande
hodieq miracłm facit tam ue¬
lox generationis illius deletio:
his presertim qui eoꝵ nou̾ant
suꝑbiam atq potentiam. Mul¬
ta quidem et alia signa fuere
quib deus glorificauit nom̃¬
suum: et seruum suum int̾
sudores et pericła confortauit.
Quis digne commemoret. N
tamen omnia preterimꝰ. ce si
non sufficimus ad omnia. ꝓp¬
ter seriem autem narrationis
ne impediatur. aliqua que
dicturi sumus reseruamus
tra triennium reddita retribu¬
tione suꝑbis. et libertate eccłe
restituta pulsa barbarie. & re¬
formatis ubiq morib xp̃iane

Expanded text:
mutiret adversus eum, non fuit, mutiret adversus eum, non fuit, dicentibus qui de semine Chanaan sunt: Fugiamus Malachiam, quia Dominus pugnat pro eo. At sero istud: quia zelus Domini, ubique occurrens eis, persecutus est eos usque ad internecionem. Quomodo intra paucos dies periit memoria eorum cum sonitu? quomodo facti sunt in desolationem, subito defecerunt, perierunt propter iniquitatem suam! Grande hodieque miraculum facit tam velox generationis illius deletio, his praesertim qui eorum noverant superbiam atque potentiam. Multa quidem et alia signa fuere, quibus Deus glorificavit nomsuum, et servum suum inter sudores et pericula confortavit. Quis digne commemoret? Non tamen omnia praeterimus, etsi non sufficimus ad omnia. Propter seriem autem narrationis ne impediatur, aliqua quae dicturi sumus reservamus tra triennium reddita retributione superbis, et libertate Ecclesiae restituta, pulsa barbarie, et reformatis ubique moribus christianae
Abbreviated transcription (Latin):
tandem cum illis miseram ex¬
puit animam.
oquente coram aliquando
Malachia. et ppłm exhortante:
mulier quecdam infelix ausa
est int̾rumꝑe sermonem clamo¬
rib improbis: non deferens sa¬
cerdoti et spiritui qui loqueba¬
tur. Erat autem de ꝓgenie ini¬
pia: et sp̃m habens in narib
blasphemtas contumeliasq euo¬
mebat insc̃m: dicens hypo¬
critam et.:inuasorem aliene
heredita: tis: s et caluiciei il¬
lius improꝑans. At ille nichil res¬
pondit ei. sicut erat uerecun¬
dus et mitis: s dñs respondit
pro eo uersa illa minsaniam ẽ
dño iudicante: et crebris uoci¬
bus clamitans se suffocari a
malachia: morte demum hor¬
renda luit peccatum blasphe¬
mie. Sic misera assumens ad¬
uersus malachiam impperiũ
helysei: uere illum sibi alterũ
exꝑta est helẏseum. Porro quia
causa pestilentie cuiusclam orte
in ciuitate multitudinem cleri
ne hoc quidem p̃tereunõu qd̃
orante malachia. pestilentiai¬
lico conquieuit. Ex hoc iam qͥ

Expanded text:
tandem cum illis miseram exspuit animam. 29. Loquente coram aliquando Malachia, et populum exhortante, mulier quaedam infelix ausa est interrumpere sermonem clamoribus improbis, non deferens sacerdoti, et spiritui qui loquebatur. Erat autem de progenie impia, et spiritum habens in naribus, blasphemias contumeliasque evomebat in Sanctum, dicens hypocritam et invasorem alienae haereditatis, sed et calvitiei illius improperans. At ille nihil respondit ei, sicut erat verecundus et mitis: sed Dominus respondit pro eo. Versa illa in insaniam est, Domino judicante: et crebris vocibus clamitans se suffocari a Malachia, morte demum horrenda luit peccatum blasphemiae. Sic misera assumens adversus Malachiam improperium Elisaei , vere illum sibi alterum experta est Elisaeum. 30. Porro quia causa pestilentiae cujusdam ortae in civitate, multitudinem cleri ne hoc quidem praetereundum, quod orante Malachia, pestilentia illico conquievit. Ex hoc jam, qui