comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
oculus tuus inquit dñs scandalizat te: erue eũ & pi¬
ce abs te. hoc de oculo humane rationis non inconue.¬
nient̾ intelligit᷑. qui pietati fidei sepe scandalum est.
s cũ scandalizat eruendus ÷. Melius est enĩ unũ ocłim
sane fidei habentẽ ingrecdi ad uitã. qͣn duos oculos ha¬
bentẽ alterũ fidei alterũ racionis humane mitti in
gehennã. Quasi duos nempe oculos habet. qui huma¬
na sapientia ducit᷑. &. fideni ex ea tantũ parte recipit.
ubi humanis rationib consentanea esse uidet᷑. sides aũ
nrã maiꝰ testimoniũ habet qͣm ab humana rõne sub¬
nixa ÷ diuina auctoritate. que qͥdem sũma ratio ÷. om¬
nẽ humanã rõnẽ incomꝑabilit̾ suꝑans. Nec certiꝰ ha¬
bendum ÷ qd̃ humana rõ cordi suggerit qͣm qͦd sp̃c d̾i
qͥ sugg̾it omnẽ u̾itatẽ: occulta inspiratione suminit¬
tit. Reuelat eñi aurẽ cordis. leuiq susurrio simplicitatẽ

Expanded text:
oculus tuus, inquit Dominus, scandalizat te, erue eum, et projioculus tuus, inquit Dominus, scandalizat te, erue eum, et projice abs te . Hoc de oculo humanae rationis non inconvenienter intelligitur, qui pietati fidei saepe scandalum est, sed, cum scandalizat, eruendus est. Melius est enim unum oculum sanae fidei habentem ingredi ad vitam, quam duos oculos habentem, alterum fidei, alterum humanae rationis, mitti in gehennam. Quasi duos nempe oculos habet, qui humana sapientia ducitur et fidem ex ea tantum parte recipit, ubi humanis rationibus consentanea esse videtur. Fides autem nostra majus testimonium habet, quam ab humana ratione. Subnixa est divina auctoritate, quae quidem summa ratio est, omnem humanam rationem incomparabiliter superans. Nec certius habendum est, quod humana ratio cordi suggerit, quam quod spiritus Dei, qui suggerit omnem veritatem, et occulta inspiratione submittit. Revelat enim aurem cordis, lenique susurrio simplicitatem
Abbreviated transcription (Latin):
habet & fides suũ. Oculus qͥdem racionis lippus est.
& sepe uisibilia & ꝓpe posita uidere non potest. Oculus
aũ fidei acutus:: quo inuisibilia dei intellecta conspici¬
unt᷑. Circa uirtutẽ huiꝰ sacramenti mens hebet. ocds
rationis caligat. omnis sensus corꝑis obtundit᷑. manꝰ
curiosa & in contrectatione sedula nulla sua diligentia
explorare potest nͥ ea que huiꝰ modi panis ẽẽ solent.
Exꝑientia gustus & oculoꝵ intenta contemplatio ꝑsa
porẽ & colorẽ. suꝑscriptionẽ & formã. cet̾asq circumstã¬
tias: cogitationi suggerunt quia panis ÷ & ñ caro. Ratio
consulta respondet qͦd carnalib cogitationib ꝑsuasum
habet. & corporeis sensib exploratũ. Oculus enĩ huma.¬
ne rationis inuisibilia dei comprehendere non potest
nͥ collirio grẽ inunguat᷑. ueroq lumine illustret᷑. de qͦ
scͥptum ÷. Preceptũ dñi lucidũ illuminans oculos. Si

Expanded text:
habet fides suum. Oculus quidem rationis lippus est, habet fides suum. Oculus quidem rationis lippus est, et saepe visibilia et prope posita videre non potest. Oculus autem fidei acutus est: quo invisibilia Dei intellecta conspiciuntur. Circa virtutem hujus sacramenti mens hebet, oculus rationis caligat, omnis sensus corporis obtunditur. Manus curiosa et in contrectatione sedula, nulla sua diligentia explorare potest, nisi ea quae hujusmodi panis esse solent. Experientia gustus, et oculorum intenta contemplatio, per saporem et colorem, superscriptionem et formam, caeterasque circumstantias, cogitationi suggerunt, quia panis est, et non caro. Ratio consulta respondet quod carnalibus cogitationibus persuasum habet, et corporeis sensibus exploratum. Oculus enim humanae rationis invisibilia Dei comprehendere non potest, nisi collyrio gratiae inungatur, veroque lumine illustretur, de quo scriptum est: Praeceptum Domini lucidum illuminans oculos . Si
Abbreviated transcription (Latin):
lib: intremꝰ in sanctuariũ dei. & fide duce introe¬
mꝰ potentiã dei. apud quẽ non ÷ impossibile omne
pulis suis dixisse. Accipite: hoc ÷ corpus meũ. Si hu¬
mana sapientia in corde nr̃o remurmurat: murmu¬
rationẽ eiꝰ pietas sidei compescat. Exhibeamꝰ honor̃ẽ
u̾bis deiin humilitate fidei. deferamꝰ tam uenerabili
sacramento.tamq excellenti gre omnẽ reuerentiã
mmnundicia manuũ .⁊ puritate uite. hoc enĩ pignꝰ
dilectionis sue benignissimꝰ iħc nobis reliqͥt. cũ ue¬
niret hora eiꝰ ut transiret de hoc mundo ad patrẽ
uolensq ꝓbare fidem ⁊ taritatẽ suoꝵ qͣi quendam
locũ certaminis in hoc saciamento posuit. in qͦ exerte¬
ant᷑ qͣs ꝓbari uoluit. In primis fides humana ⁊ huma¬
na racio compugnant. & hoc agit᷑ int̾ eas ut altera
alteri oculum eruat: nec ÷ finis huiꝰ pugne citra alte¬
rius excecationẽ. habet enim humana racio oculũ suũ

Expanded text:
libus, intremus in sanctuarium Dei, apud quem nolibus, intremus in sanctuarium Dei, apud quem nosanctuarium Dei, apud quem non est impossibile omne ia, discipulis suis dixisse; Accipite; hoc est corpus meum . Si humana sapientia in corde nostro remurmurat, murmurationem ejus fidei pietas compescat. Exhibeamus honorem verbis Dei in humilitate fidei; deferamus tam venerabili sacramento, tamque excellenti gratiae omnem reverentiam, in munditia manuum et puritate vitae. Hoc enim pignus dilectionis suae benignissimut transiret ex hoc mundo ad Patrem; volensque probare fidem et charitatem suorum, quasi quemdam locum certaminis in hoc sacramento posuit, in quo exerceantur, quos probari voluit. In primis fides divina et humana ratio compugnant, et hoc agitur inter eas, ut altera alteri oculum eruat, nec est finis hujus pugnae extra alterius excaecationem. Habet enim humana ratio oculum suum,
Abbreviated transcription (Latin):
tauit iħm xp̃m a mortuis: uiuificabit ⁊ mortalia
corpora nra ꝑpt̾ in habitantẽ sp̃m eiꝰ in nobis. ⁊ ip̃e
dñs ait. Qui mandutat meam carnẽ & bibit meũ
sanguinẽ habet uitã et̾nam. In hoc itaq sacram̃to
uita nr̃a abscondita ÷ cum xp̃o in deo. hic abscon-¬
dita est uita nr̃ã et̾na. & salus uera que antiqͥs pro¬
missa ÷ & nobis data ÷ que reuelabit᷑ in nobis cũ
uenerit d̾s glorificari in sc̃is suis: & ammirabilis
fieri in omnib qui credidert̃. Magnificauit dñs
facere nobiscũ qͦd antiquis ꝓmisit: ex magna par¬
te iam nobis exhibuit. exhibita ÷ nobis in hoc sa¬
cramento ueritas antiqui consilii. de qͦ ꝓpłia dicit.
Dñr consiliũ tuũ antiquũ fiat uerũ. hec ÷ ueritas pro¬
missionum dei. ueritas signoꝵ. ueritas sacrificioꝵ. ueri¬
latus dicens. Quid ÷ u̾itas: Et exuit foras. Qui exnut
foras: foris maneat. & infidelis si discedit: disceaat.
At nos ne foris maneamꝰ. ne sit portio nr̃a cũ infide¬

Expanded text:
m a mortuis vivificabit et mortalia corpora nostra, propter inhabitantem spiritum ejus in nobis . Et ipse Dominus ait: Qui manducat meam carnem, et bibit meum sanguinem, habet vitam aeternam . In hoc itaque sacramento vita nostra abscondita est cum Christo in Deo. Hic abscondita est vita aeterna, et salus vera, quae antiquis promissa est, et nobis data est: quae revelabitur in nsuis, et admirabilis fieri in omnibus qui crediderunt. Magnificavit Dominus facere nobiscum quod antiquis promisit, ex magna parte jam nobis exhibuit. Exhibita est nobis in hoc sacramento veritas antiqui consilii, de quo propheta dicit: Domine, consilium tuum antiquum fiat verum. Haec est veritas promissionum Dei, veritas signorum, veritas sacrificiorum, verilatus dicens: Quid est veritas, et exivit foras . Qui exivit foras, foris maneat; et infidelis si discedit, discedat. At nos ne foris maneamus, ne sit portio nostra cum infide
Abbreviated transcription (Latin):
infigatur. Iste sermo quasi qͥdam clauus ÷ cordib
nr̃is infigendus. Namꝰ iuxta sententiã salomonis. uet¬
basapientiũ stimuli sunt. ⁊ qͣs clami in altũ defixi qͣn¬
to magis sermo dei stimulus ÷ ⁊tlauus. cũ sit unuis
⁊ efficax ⁊ penetrabilior omni gladio ancipit: hoc
dauo diuini sermonis. ⁊ dinni amoris uolens deus
dotũ cor nr̃m gͣssigere. ⁊ tͣnspenet̾re dicit. Diliges
dñm dm tuũ ex tõto corde tuo. ⁊ altĩ młigẽi addidit.
Et ex tota anima tua. Et ut interiꝰ adhuc admittat᷑ subdit.
& ex omnib uitib tuis. Et ut ad interioꝵ intima ꝑueni¬
at: nouissime adiungit. ⁊ ex omi mente tua. Et m¬
mis mandauit mandatum hoc qͦd uoluit custodiri
nimis. S ⁊ alia rõ huic distributiom uniꝰ mandati
congruere uidet᷑. Nam quia amor mundi totũ cor ñm
occupat. & omnes cellailas eiꝰ implet. de toto corde ein¬
endus amor mundi. ut & princeps mundi huiꝰ eiciat᷑

Expanded text:
infigatur. Iste sermo quasi quidam clavus est, cordibus infigatur. Iste sermo quasi quidam clavus est, cordibus nostris infigendus. Nam si juxta sententiam Salomonis, Verba sapientium stimuli sunt, et quasi clavi in altum defixi , quanto magis sermo Dei stimulus est et clavus, cum sit vivus et efficax, et penetrabilior omni gladio ancipiti? Hoc clavo divini sermonis et divini amoris volens Deus totum cor nostrum transfigere et transpenetrare, dicit: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo; et altius infigens addidit, et ex tota anima tua: et ut interius adhuc admittatur, subdit, et ex omnibus viribus tuis: et ut ad interiorum novissima perveniat, novissime adjungit, et ex omni mente tua: et nimis mandavit mandatum hoc quod voluit custodiri nimis. Sed et alia ratio huic distributioni unius mandati congruere videtur. Nam quia amor mundi totum cor nostrum occupat, et omnes cellulas ejus implet, de toto corde ejiciendus est amor mundi, et ut princeps hujus mundi ejiciatur
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd ociose ⁊ sine causa ħ cadiligent̾ scͥpta sunt ÷ Quis
hoc credit. nisi qui non recce credite Si foliũ de arbo¬
re non cadit sine consilio patris. qͣnto magis uerbum
dei. & illud nerbũ qđ int̾ uerba mandatoꝵ eiꝰ pͥmum
est ⁊ maximũ. sine dĩ consilio non dicit᷑. ut nec unus
apex nec unũ iota debeat p̾teriri: Querendum gͥ
nobis ÷ summoꝑe ⁊ diligentissime inuestigandum
qd̾ deus tam diligent᷑ uoluit ⁊ mandari ⁊ scribie Hil¬
chil enim salubrus querit᷑ nicħ utilius inuenit᷑
dum mͦ a querentib .⁊ inuementib ul faciat qͦd
rabet᷑. Sicut existimare possumꝰ ob duriciã cordis
nr̃i curauit ds̃ hoc u̾bum tam diligent̾ mandare.
& quasi mandando altiꝰ inprimere. sicut fieri solet.
in duriori ligno cui infigendus ÷ clauus. ꝓpt̾ dur¬
tiã ligni non totus clauus statim intͦmitcit᷑. seo
trebita ꝑcussione adigit᷑. ⁊ intrare cogit᷑ donec totꝰ

Expanded text:
quid otiose et sine causa haec tam diligenter scripta sunt? Quis quid otiose et sine causa haec tam diligenter scripta sunt? Quis hoc credit, nisi qui non recte credit? Si folium de arbore non cadit sine consilio Patris, quanto magis verbum Dei, et illud verbum, quod inter verba mandatorum ejus primum est et maximum, sine Dei consilio non dicitur; ut nec unus apex nec unum iota debeat praeteriri? Quaerendum igitur nobis est summopere, et diligentissime investigandum quod Deus tam diligenter voluit et mandari et scribi. Nihil enim salubrius quaeritur, nihil utilius invenitur, dummodo a quaerentibus et invenientibus id fiat quod jubetur. Sicut existimare possumus, ob duritiam cordis nostri curavit Deus hoc verbum tam diligenter mandare, et quasi mandando altius imprimere, sicut fieri solet in duriori ligno, cui infigendus est clavus, propter duritiam ligni non totus clavus statim intromittitur; sed crebra percussione adigitur, et intrare cogitur, donec totus
Abbreviated transcription (Latin):
luna in subditis. minꝰq nunc ꝑfectis. tunc erit in et̾¬
nuni. s ꝑfecta in ordine suo. Ad qͣm głiam nos ꝑ¬
ducat unumquẽq in oidine suo deus. qui ÷ suꝑ
omnia benedictus in secula. am̃. Diliges dũm d̾ui tuũ et
toto corde tuo. ⁊ ex tota anima tua . ⁊ ex omnib uiribus
ouere nos potest
& non inmerito mouere debet.quid sibi ue¬
lit hec uerboꝵ exaggeratio. hec inculcatio tam diligẽs
tam exquisita.tam exacta. tam ꝑpensa. & in uno m̃ã¬
dato Unũ ÷ enĩ mandatũ ⁊ non plura. de qͦ scͥptũ
est. hoc ÷ primum ⁊ maximũ manaatũ. Cñ cuiecũ
sit. diliges dñm d̃m tuũ ex toto corde tuo. quasi hoc
parũ sit addit᷑. & ex tota anima tua. & qͣsi adhuc ñ
satis dictusit. adiungit᷑: ⁊ ex omnib uirib tuis &
qͣsi nondum sufficiant omnia q̃ dicta sint. suꝑ addi¬
tur. ⁊ ex omni mente tua. Qͥa sibi uolunt ista: Num¬

Expanded text:
luna in subditis minusque nunc perfectis, tunc erit in aeteluna in subditis minusque nunc perfectis, tunc erit in aeternum, sed perfecta in ordine suo. Ad quam gloriam nos perducat, unumquemque in ordine suo, Deus, qui est super omnia benedictus in saecula. Amen. TRACTATUS Tota anima tua, et ex omnibus viribus overe nos potest, et non immerito movere debet quid sibi velit haec verborum exaggeratio, haec inculcatio tam diligens, tam exquisita, tam exacta, tam propensa, et in uno mandato. Unum est enim mandatum, et non plura. De quo scriptum est: Hoc est primum, et maximum mandatum . Cum dictum sit: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, quasi hoc parum sit, additur, et ex tota anima tua, et quasi adhuc non satis dictum sit, adjungitur, ex omnibus viribus tuis: et quasi nondum sufficiant omnia, quae dicta sunt, additur, et ex omni mente tua. Quid sibi volunt ista? Nun
Abbreviated transcription (Latin):
plinata. & tunc stabit luna in ordine suo. Ex tunc
erit uita subditoꝵ ordinata ⁊ disciplinata sinsq fi¬
nib contenta. Qͥa magis decet ordinatos qͣm ordi¬
nate uiueres Qͣnta enĩ abusio ÷ ⁊rerũ ⁊nominũ siqͥ
ordinati dicunt᷑. mordinati inueniant᷑: Cũ ꝓph̾a di¬
cat. luna stabit in ordine suo. Significat lunam
q̃ sole inferior÷ ordinẽ habere. Nam ⁊ iuita sub¬
ditoꝵ ordo discipline requirit᷑. qͣntomagis in uita rectoꝵ: Ad
hos qͥppt ꝑtinet omnia ordinate agere. ⁊ alioꝵ mores
suo iudicio ordinare. Thronus enĩ dei sunt in qͥb d̾s
sedet ⁊ iudicia sua dicernit. de qͦ throno pat̾ loquens
de filio ait. Et thronus eiꝰ sicut sol in conspectu meo. &
addit᷑. ⁊ sicut luna ꝑfecta in et̾num. hoc ordine cõsum¬
mabit ds̃ głi̾am iustoꝵ. hronus dĩ in p̾latis ⁊ ꝑfectis
erit sicut sol luna longe splendidior. longe suꝑior. &

Expanded text:
plinata; et tunc stabit luna in ordine suo. Ex tunc plinata; et tunc stabit luna in ordine suo. Ex tunc erit vita subditorum ordinata et disciplinata; suisque finibus contenta. Quid magis decet ordinatos quam ordinate vivere? Quanta enim abusio est, et rerum et nominum; si qui ordinati dicuntur, inordinati inveniantur? Cum dicat propheta, luna stabit in ordine suo, significat lunam, quae sole inferior est, ordinem habere. Nam et in vita subditorum ordo disciplinae requiritur, quanto magis in vita rectorum? Ad hos quippe pertinet omnia ordinate agere, et aliorum mores suo judicio ordinare. Thronus enim Dei sunt, in quibus Deus sedet, et judicia sua discernit: de quo throno Pater loquens de Filio, ait. Et thronus ejus sicut sol in conspectu meo . Et additur: Et sicut luna perfecta in aeternum . Hoc ordine consummabit Deus gloriam justorum. Thronus Dei in praelatis et perfectis erit sicut sol, luna longe splendidior, longe superior: et
Abbreviated transcription (Latin):
norabile nomen in contemptũ adducit᷑. hec omnia
ꝙ in io genus plurima a nobis requirenda surto. qͥa
peccatis nr̃is imputanda sunt. Nie enĩ nr̃e ⁊ iniqui¬
tates nr̃e fecerunt hec nobis. Potens ÷ aũ d̾s de manib
ꝑsequentiũ sponsam suã qͣm sibi ⁊elat cũ uoluerit
liberare ad modicum iratus ÷. ipsi uero ad iuni mus
in malunz. hoc agere uidet᷑ illa potestas ut eccłiam
habeat subiectã. nesit ei ipsa subiecta. S quid dicit scͥp¬
tura: Et erit inqͥt sicut sompniũ uisionis noct᷑ne: mul¬
titudo gentiũ dimicantiũ contͣ ariel. Stupor ⁊ mira¬
bilia facta sunt hodie suꝑ terrã. ꝑuerso enĩ ordine
rerũ luna supͣ sol̃em exaltata ÷: ⁊ nonstat in ordme
suo. S qͥa dicit scͥpt᷑a: Eleuatus ÷ sol ⁊ lima sterit in
ordine suo. Eleuetur sol ⁊ reuocet᷑ in locũ suũ. redeat
uita saceraotũ ad ordinẽ suũ. Sit ordinata. sit disci¬

Expanded text:
norabile nomen in contemptum adducitur. Haec omnia, norabile nomen in contemptum adducitur. Haec omnia, et in id genus plurima a nobis requirenda sunt, quia nostris peccatis imputanda sunt. Viae enim nostrae et iniquitates nostrae fecerunt haec nobis. Potens est autem Deus de manibus persequentium sponsam suam quam sibi zelat, cum voluerit, liberare. Ad modicum iratus est, ipsi vero adjuvimus in malum. Hoc agere videtur illa potestas, ut Ecclesiam habeat subjectam, ne sit et ipsa subjecta. Sed quid dicit Scriptura? Et erit, inquit, sicut somnium visionis nocturnae multitudo gentium dimicantium contra Ariel . Stupor et mirabilia facta sunt hodie super terram. Perverso enim ordine rerum luna supra solem exaltata est, et non stat in ordine suo. Sed quid dicit Scriptura? Elevatus est sol, et luna stetit in ordine suo. Elevetur sol, et revocetur in locum suum, redeat vita sacerdotum ad ordinem suum: sit ordinata, sit disci
Abbreviated transcription (Latin):
tit. Si peccare ꝑseueramꝰ: sicut existimare licet ñ erit hic
ampliꝰ nobis patronꝰ ad iusticiã. s accusator uel testis ad
uĩȩdictã non urc̾tessor ad ueniã. In malis q̃ iusto udicio
dei patimͣ. non ÷ cui uire succenseamꝰ nͥ nobismet ipsis:
ip̃i gͣuiora meriumꝰ. ⁊ nondũ meritis nr̃is condigna
sustinemꝰ. Nobis merito imputandũ ÷. ⁊ inꝑiculum
nr̃m redundat: qͦd scl̃aris potestas eccliastica iudicia
sibi uendicat: quod eccłiastica auitoritate non regit᷑
qͦd consilio eccłie non utit᷑ uel nitit᷑. s renitit᷑. qͦd gla¬
dius petri obtundit᷑. qͦd claues petri non reputantur.
qͥd saciamenta eccłie contempnunt᷑. qd̾ scm ⁊ t̾ribile
nomen di sub ꝑiurii contemptu in uanũ assumit᷑. qd̾
sac̃scĩs eccłiis debita reuerentia non defert᷑. qd̾ eccl̃iasti¬
cis ꝑsonis debitus honor ñ exhibet᷑. qd̾ sc̃ẽ religionis ho¬

Expanded text:
tit. Si peccare perseveremus, sicut existimare licet, non erit hic tit. Si peccare perseveremus, sicut existimare licet, non erit hic amplius patronus ad justitiam, sed accusator vel testis ad vindictam, non intercessor ad veniam. In malis quae justo judicio Dei patimur non est cui jure succenseamus, nisi nobismetipsis. Ipsi graviora meruimus, et nondum meritis nostris condigna sustinemus. Nobis merito imputandum est, et in periculum nostrum redundat, quod saecularis potestas ecclesiastica judicia sibi vindicat, quod ecclesiastica auctoritate non regitur: quod consilio Ecclesiae non utitur vel nititur, sed renititur: quod gladius Petri obtunditur, quod claves Petri non reputantur; quod sacramenta Ecclesiae contemnuntur, quod sanctum et terribile nomen Dei sub perjurii contemptu in vanum assumitur, quod sacrosanctis Ecclesiis debita reverentia non defertur, quod ecclesiasticis personis debitus honor non exhibetur, quod sanctae religionis ho
Abbreviated transcription (Latin):
disciplinã. ⁊ in omnib exhibeamꝰ nosmet ipõs sic̃
bis tanqͣm de malefactorib uidentes bonã conũ-¬
sationẽ nram edificent᷑ ⁊ ipsi ex nr̃o exemplo ad peni¬
tentiã. Si enĩ ip̃m lumen tenebre sunt. ipse tene¬
bre qͣnte erunt: Si nos ad hoc constituti in eccł̃ia dĩ
ut uita nr̃a aliis luceat in oꝑib bonis adhuc in tene¬
brarũ oꝑib ambulamꝰ: quid mirũ si subditi nr̃i nes¬
cientes:⁊ non intelligentes in tenebris ambulant ceci ⁊ nr̃o
exemplo magis excecati: Nonne sanguis eoꝵ de manib
nrĩs requiret᷑ : Nonne beatissimꝰ ille martir qͥ ꝓ nob̾
animã suã posuit deponet contͣ nos querimoniam :
N onne uox sanguinis eiꝰ de t̾ra clamabit contͣ nos. ⁊ añ
tribunal districti iudicis ⁊ti erimꝰ omnes nos: Honne
ꝓ culpa nt̃a mortuus ÷ ÷ Honne ꝑ culpã nrãm mortuus
est e Que si causam mortis non dedit. at otcasionẽ p̾sti¬

Expanded text:
disciplinam, et in omnibus exhibeamus nosmetipsos sicut disciplinam, et in omnibus exhibeamus nosmetipsos sicut bis, tanquam de malefactoribus, videntes bonam conversationem nostram, aedificentur et ipsi ex nostro exemplo ad poenitentiam? Si enim ipsum lumen tenebrae sunt, ipsae tenebrae quantae erunt? Si nos ad hoc constituti in Ecclesia Dei, ut vita nostra aliis luceat in operibus bonis, adhuc in tenebrarum operibus ambulamus: quid mirum, si subditi nostri nescientes et non intelligentes in tenebris ambulant, caeci, et nostro exemplo magis excaecati? Nonne sanguis eorum de manibus nostris requiretur? Nonne beatissimus ille martyr, qui pro nobis animam suam posuit, deponet contra nos querimoniam? Nonne vox sanguinis ejus de terra clamabit contra nos; et ante tribunal districti judicis rei erimus omnes nos? Nonne pro culpa nostra mortuus est? Nonne per culpam nostram mortuus est? Quae si causam mortis non dedit, at occasionem praesti
Abbreviated transcription (Latin):
ephot. Rememoramii pristinos dies. ⁊ sangui¬
nem zacharie filii barachie qui occisus ÷ int̾ templũ
⁊ altare. habent. ⁊ nr̃a tempora sacrilege crudelitatis
non nulla insignia. s multoꝵ scelerum magnitudo
uniꝰ oꝑis comꝑatione absoluit᷑. Nouit ds qͣnta ma-¬
lignatꝰ ÷ mimicus. in scõ. Omnis nequitia nr̃i tem¬
poris ⁊ si multa nunc habundet: ab uno facto iu¬
lrificata ÷ Unũ qͥdem factũ ÷ s in uno facto multa
sunt trimina. Artificiosa enĩ malignitas ⁊ in
suũ exiciũ ingeniosa: ut ꝑfecte nequitie nil deẽat
totũ negotiũ iniquitatis in extrema malitia con¬
summanit. Si aũ mordinata ⁊ indisciplinata cõuer-¬
satio nrã huic tanto malo occasionẽ prestitisse ꝓba¬
bili opinione. putanda ÷: qͥd consilii suꝑ ÷. nͥ ut cla
serator ÷ enĩ ⁊ multũ misericors. Qͥd salubriꝰ qͥdue
honestius nͥ ut uitã nrãm ad ordinẽ reuocemꝰ n

Expanded text:
ephod . Rememoramini pristinos dies, et sanguiephod . Rememoramini pristinos dies, et sanguinem Zachariae filii Barachiae, qui occisus est inter templum et altare . Habent et nostra tempora sacrilegae crudelitatis nonnulla insignia; sed multorum scelerum magnitudo unius operis comparatione absolvitur. Novit Deus, quanta malignatus est inimicus in sancto. Omnis nequitia nostri temporis, etsi multa nunc abundet, ab uno facto justificata est. Unum quidem factum est; sed in uno facto multa sunt crimina. Artificiosa enim malignitas, et in suum exitium ingeniosa, ut perfectae nequitiae nihil deesset, totum negotium iniquitatis in extrema malitia consummavit. Si autem inordinata et indisciplinata conversatio nostra huic tanto malo occasionem praestitisse probabili opinione putanda est, quid consilii superest, nisi utserator est enim, et multum misericors. Quid salubrius, quidve honestius, nisi ut vitam nostram ad ordinem revocemus et
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ xp̃i dñi beatissimũ thomã p̾sulem nr̃m ob insig¬
nt̃ eccłiastice uibertatis defensionẽ usq ad mortẽ
ꝑsecuti sunt. Et si uerũ ÷ qͦd causa huiꝰ rei fama spar.¬
sit. ⁊ multoꝵ conscientia metuit. uita nr̃a indisci¬
plinata tanti mali seminariũ fuit. tantiq odũ fo¬
mitẽ ministrauit. Non enim existimauit nos ho-¬
mo sicut ministros xp̃i. ⁊ dispensatores inmũterioꝵ
dei. s iudiciũ suũ portabit quic̾q ÷ ille. Indigni
forte uidebam᷑ antiquis pͥuilegiis que ꝑ maulgenti¬
am romanoꝵ pontificum. ⁊ antiquoꝵ regũ nobi¬
lium ꝓ pace. ⁊ libertate cdericoꝵ indulta sunt. Ab¬
sit reuerentia uero: nos certe indigni eramꝰ. sedm ui¬
te meritũ ommno indigni eramꝰ᷑ Uerumpt̃ñ in quo¬
cumq sacerdote : sc̃m ÷ semꝑ sac̾dotale minist̾iũ
ꝙ honorabile sacerdotii sacramentũ. Ueniat nunt
nobis in mentẽ. illius. temporis. quo doech ydume-¬
us gladio ꝑcussit octoginta qͥnq sac̾dotes uestitos

Expanded text:
 Domini beatissimum Thomam praesulem nostrum, ob insignem ecclesiasticae libertatis defensionem usque ad mortem persecuti sunt. Et si verum est, quod causa rei fama sparsit, et multorum conscientia metuit, vita nostra indisciplinata tanti mali seminarium fuit, tantique odii fomitem ministravit. Non enim existimavit nos homo, sicut ministros Dei, et dispensatores mysteriorum Dei, sed judicium Dei portabit, quicunque est ille. Indigni forte videbamur antiquis privilegiis, quae per indulgentiam Romanorum pontificum, et antiquorum regum nobilium pro pace et libertate clericorum indulta sunt. Adsit reverentia vero, nos certe indigni eramus, secundum vitae meritum omnino indigni eramus. Verumtamen in quocunque sacerdote sanctum est semper sacerdotale ministerium, et honorabile sacerdotii sacramentum. Veniat nunc nobis in mentem illius temporis, quo Doeg Idumaeus gladio percussit octoginta quinque sacerdotes vestitos
Abbreviated transcription (Latin):
lumen iusticie non illuxit nobis. & sol non ortus :
nobis. Signa quoq que diem iudicii preuentura.
sunt. p̾sentib morib nr̃is consigurabunt᷑. & qͣlia
uisibilit̃ futura sunt. talia spiritualit̾ in nobis iam
apparent. Scriptum ÷ Sol conuertet᷑ in tenebras
⁊ luna in sanguinẽ anteqͣm ueniat dies dñi magñ
⁊ t̾ribilis. Quod infirmamendo sunt sol ⁊ luna.
hoc in eccłia dĩ sunt ordo rectoꝵ ⁊ uita subditoꝵ
eccłiastica quoq auctontas ⁊ secularis potestas. lu¬
bent ⁊ illuminari. ad eos qͥꝑpe dictũ÷. Uos estis lix
mundi. In hiis aũ rectorib qui ignorant ⁊ errant. qui
ceci sunt ⁊ duces cecoꝵ: sol conuertit᷑ in tenebras. iõq
in uita subditoꝵ luna conuertit᷑ in sanguinẽ. in san

Expanded text:
Lumen justitiae non illuxit nobis; et sol intelligentLumen justitiae non illuxit nobis; et sol intelligentiae non ortus est nobis . Signa quoque, quae diem judicii praeventura sunt, praesentibus moribus nostris configurabuntur; et qualia visibiliter futura sunt, talia spiritualiter in nobis jam apparent. Scriptum est: Sol convertetur in tenebras, et luna in sanguinem; antequam veniat dies Domini magnus et terribilis . Quod in firmamento sunt sol et luna, hoc in Ecclesia Dei sunt ordo rectorum et vita subditorum; ecclesiastica quoque auctoritas, et saecularis potestas. Lubent et illuminari. Ad eos quippe dictum est: Vos estis lux mundi . In iis autem rectoribus, qui ignorant et errant, qui caeci sunt, et duces caecorum, sol convertitur in tenebras; ideoque in vita subditorum luna convertitur in san
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ. Ardent nc̃ iusti igne diuini amoris quẽ dñs ignẽ
uenit mitt̾e in terrã. & quẽ uult ut ardeat. Ignis
eñ ÷ in syon ⁊ cammꝰ ignis erit in ierłm. Ardebunt
iusti infuturo. s sicut seraphin. ardebunt ⁊ fulgebunt si¬
cut sol in conspectu dñi ⁊ lucebunt in splendorib scoꝵ.
Nec erit głia eoꝵ qui sicut lucerne ar̃dentes ⁊ lucentes ꝑ
caritatẽ sibi intus ardent ⁊ ad exemplum aliis foris lu¬
cent. Mali quoq in futuro ardebunt s dissimilit̾. de
quib ꝓpħa ad dñm loquit᷑. Pones eos ut clibanũ ignis
in tempore uultus tui. Ardent iã nc̃ de qͥb dicit᷑. Om̃s
adult̾antes qͣsi clibanꝰ corda eoꝵ. & de malis ꝑ psalmistam
dicit᷑. Suꝑ cecidit ignis ⁊ non uiderunt solem. Ignis
nempe quo ardent ñ illuminat s excecat. in tantũ
ut solem uidere ñ ꝑmittat. Unde ⁊ ipsi in nouissimis
pre angustia sp̃c intͣ semet gementes dicturi sunt.

Expanded text:
eorum. Ardent nunc justi igne divini amoris: quem Dominus ignem eorum. Ardent nunc justi igne divini amoris: quem Dominus ignem venit mittere in terram, sed et quam vult ut ardeat! . Ignis enim est in Sion, et caminus ignis erit in Jerusalem . Ardebunt justi in futuro, sed sicut seraphim ardebunt et fulgebunt sicut sol in conspectu Domini, et lucebunt in splendoribus sanctorum. Haec erit gloria eorum, qui sicut lucernae lucentes et ardentes per charitatem, sibi intus ardent, et ad exemplum aliis foris lucent. Mali quoque in futuro ardebunt, sed dissimiliter: de quibus Propheta ad Dominum loquitur: Pone eos ut clibanum ignis in tempore vultus tui . Aadulterantes, quasi clibanus corda eorum . Et de malis per Psalmistam dicitur: Supercecidit ignis, et non viderunt solem . Ignis nempe quo ardent, non illuminat, sed excaecat, in tantum ut solem videre non permittat. Unde et ipsi in novissimis prae angustia spiritus intra semet gementes, dicturi sunt:
Abbreviated transcription (Latin):
sibi homo ab aquis diliuii. timeat tñ. Aitũ enĩ suũ te¬
tendit ds ⁊ parauit illũ. dans metuentib se significatio¬
nẽ ut fugiant a facie arcus. In recordatione tͣnsacti nu¬
dicii. futuri terro acutit᷑. & cũ ip̃o arcu que d̾s innu¬
bib posuit in uarũs colorib apparet signũ federis ⁊ sig
num terroris. iudiciũ aque & iudiciũ ignis. A iudicio
aque nos absoluit. s t̾ribilis ÷ expectatio iudicii. ⁊ignis
emulatio que consumptura ÷ aduersarios. Ecce iã nũc
in morib hominũ futuri iudicii figura p̾cessit. Ignis
enĩ cupiditatis ⁊ libidinis ⁊ malignitatis accensus in
medio popłoꝵ & late depopulat᷑ habitatores terre qͣsi
iam uicina sit mundi conflagratio. Que cũ uenerit
configurabit᷑ pena culpe. Qualis enĩ nunc: culpa:ta¬
lis erit ⁊ pena. Hita enim maloꝵ ignis ÷ ⁊ pena maloꝵ
ignis erit. Nita quoq iustoꝵ ignis ÷ ⁊sic ignis erit głia

Expanded text:
sibi homo ab aquis diluvii, timeat tamen: arcum enim suum tesibi homo ab aquis diluvii, timeat tamen: arcum enim suum tetendit Deus, et paravit illum, dans metuentibus se signum, ut fugiant a facie arcus . In recordatione transacti judicii, futuri terror immittitur, et cum ipso arcu, quem Deus in nubibus posuit, in variis coloribus apparet signum terroris; judicium aquae et judicium ignis. A judicio aquae nos absolvit; sed terribilis est exspectatio judicii, et ignis aemulatio, quae consumptura est adversarios . Ecce jam nunc in moribus hominum futuri judicii figura praecessit. Ignis enim cupiditatis et libidinis et malignitatis accensus in medio populorum, et late depopulatur habitatores terrae, quasi jam vicina sit mundi conflagratio. Quae, cum venerit, configurabitur poena culpae. Qualis enim nunc est culpa, talis erit et poena. Vita enim malorum ignis est; et poena malorum ignis erit. Vita quoque justorum ignis est, et sic ignis erit gloria
Abbreviated transcription (Latin):
riore consilio compensemꝰ: redimentes tempus qm̃
dies mali sunt.
cce qͣm ꝑiculosa sunt tempora nr̃a. qͣm corrup¬
ti ⁊ abhominabiles facti filii hominum in stu¬
diis suis. Repleta ÷ terra inquitate ⁊ sicut in dieb
noe omnis caro corruperat uiani suanr:ita ⁊ nunc.
Et tunc anteqͣm uenirent aque diluuii suꝑ terrã:
in repbis morib hominũ spirituale diluuium p̾ces¬
sit. I figurabat᷑ in hominũ culpa: qualis futura erat
iudicii pena. Inundauerunt eñĩ torrentes iniqurauꝰ
& qui erant in diluino aquarũ multarũ ad deũ non ap¬
proximabant : ꝓpt̾ea abyssi oꝑuerunt eos. ⁊ descender̃t
in ꝓfundum quasi lapis. Et dum abyssus peccatoꝵ in-¬
uocaret abyssum iudicioꝵ dei. ⁊ clamor introiret mau¬
res dñi dei sabaoth: rupti fontes abyssi magne. ꝙ cata¬
racte celi aꝑte sunt. ⁊ deleuit dñs carnẽ de suꝑficie terre
posuitq arcum federis in nubib ut non ultra timeat

Expanded text:
riore consilio compensemus, redimentes tempus, quoniam riore consilio compensemus, redimentes tempus, quoniam dies mali sunt.cce quam periculosa sunt tempora nostra, quam corrupti et abominabiles facti filii hominum in studiis suis. Repleta est terra iniquitate: et, sicut in diebus Noe omnis caro corruperat viam suam , ita et nunc. Et tunc antequam venirent aquae diluvii super terram, in reprobis moribus hominum spirituale diluvium praecessit, et figurabatur in hominum culpa, qualis futura erat judicii poena. Inundaverunt enim torrentes iniquitatis; et qui erant in diluvio aquarum multarum ad Deum non approximabant: propterea abyssi operuerunt eos, et descenderunt in profundum quasi lapis . Et dum abyssus peccatorum invocaret abyssum judiciorum Dei, et clamor introivit in aures Domini Dei Sabaoth, rupti sunt fontes abyssi magnae, et cataractae coeli apertae sunt , et delevit Dominus carnem de superficie terrae, posuitque arcum foederis in nubibus, ut non ultra timeat
Abbreviated transcription (Latin):
grãm. Gili̾am .i. illif resurrectionis illis reꝓmittit᷑
reseruat᷑. cuiꝰ reparatio salutaris. ÷ huĩ sacramenti dig¬
na ꝑceptio. cuiꝰ uirtute reformabit ds corpus humilita¬
us nr̃e configuratũ corpori claritatis sue. Qͥd dignum
retribuemꝰ dũo ꝓ tanta grã nobis collata: Pro tanto
honore qͥd reconpensabimꝰ er. An ip̃e nos diligat frusta
qr̃. qui in signum inestimabilis dileccionis in se nobis
p̃bet panẽ uite et̾ne. ⁊ calicem salutis ꝑpetue. Iustum est
itaq ut qͣntum ꝑmittit humana infirmitas digne &
reuerent̾ accipiamꝰ. tam p̾darum donũ dei. tam exrimi¬
um beneficiũ: ut custodiamꝰ illud sicut pupillam ocui
immo plusqͣm pupillam oculi. sicut uitã nrãm. sicite
nr̃e. Quicqͥd ꝑ negligentiam cirta reuerentiã tanti
sacramenti haccenꝰ peccauimꝰ. exactiore ⁊ ꝓpensiore
diligentia in posterum emendemꝰ. & dampna prio¬
ris temporis. ⁊ ante acte uite. honestiore ꝓposito ii matu¬

Expanded text:
m gratiam . Gloria resurrectionis illius repromittitur et reservatur, cujus reparatio salutaris est hujus sacramenti digna perceptio, cujus virtute reformabit Deus corpus humilitatis nostrae configuratum corpori claritatis suae . Quid dignum retribuemus Domino, pro tanta gratia nobis collata? Pro tanto honore quid recompensabimus ei? An ipse nos diligat, frustra quaeritur, qui in signum inaestimabilis dilectionis, in se nobis praebet panem vitae aeternae, et calicem salutis perpetuae. Justum est itaque, ut inquantum permittit humana infirmitas, digne et reverenter accipiamus tam praeclarum donum Dei, tam eximium beneficium, ut custodiamus illud, sicut pupillam oculi; imo plusquam pupillam oculi, sicut vitam nostram, sicut nostrae. Quidquid per negligentiam, contra reverentiam tanti sacramenti hactenus peccavimus, exactiore et propensiore diligentia in posterum emendemus; et damna prioris temporis, et anteactae vitae, honestiore proposito, et matu
Abbreviated transcription (Latin):
quatuor affectiones cum ad certũ numerũ colligan¬
tur. innumerabiles tam̃ modoꝵ differentias. ⁊ affec.¬
tionũ diuisiones in se continent. Diligendus est ds
in benesiciis suis toto corde. diligendus ÷ in ꝓmissis
siis tota anima. diligendus ÷ mn iudiciis suis ex õĩb
uirib. diligendus ÷ ds in p̾ceptis suis ex omni men¬
ꝓte. Ex hiis quatuor generib beneficus i ꝓmissis.¬

Expanded text:
quatuor affectiones cum ad certum numerum colliganquatuor affectiones cum ad certum numerum colligantur, innumerabiles tamen modorum differentias, et affectionum divisiones in se continent. Diligendus est Deus in beneficiis suis, toto corde; diligendus est in promissis suis, tota anima; diligendus est in judiciis suis, ex omnibus viribus; diligendus est Deus in praeceptis suis, ex omni mente. Ex his quatuor generibus, beneficiis s
Abbreviated transcription (Latin):
in ueritate diligas. ⁊ cor tuũ qͣntũ in tua potestate et
deo offeras: dans deo tuũ facis. inimo cui das ille tuum
intentiones immobilit̾ posses in eũ dirigere. ⁊ un¬
mobilit̾ in eũ tenere recinere. ⁊ totis modullis ig¬
ne amous interius scmꝑ ardere: posses qͥdem ꝑfectiꝰ
deũ toto corde diuigere.S quia humana infirmitas
hoc non ꝑmittit. si non possis amare qͣntũ debes. qͣn¬
tum teneris amare. ama tamen qntũ potes. qͣmum
preuales. qͣntum sufficis. ut incipiens hic diligere di
diligas toto corde tuo. cũ ꝑfectius fuerit tuum. qͦd non¬
dum totum ÷ tuũ. Nec imitari uelis inquum debito¬
rem. qui si non sufficit totũ soluere qͦd debet⁊ de-¬
trectat soluere qnͣtum habet. quasi par culpa sit ni¬
chil̃ soluere  non totũ soluere. Deus autẽ benignus
creditor est.⁊ soluenti qͥntũ potest miscdĩt̾ impendit
ones amoris nobis insinuant᷑. siue quatuor modi. Que

Expanded text:
in veritate diligas, et cor tuum, quantum in tua potestate est, in veritate diligas, et cor tuum, quantum in tua potestate est, Deo offeras, dans Deo, tuum facis: imo cui das, ille tuum intentiones immobiliter posses in cum dirigere, et immobiliter in eum retinere, et totis medullis igne amoris interius semper ardere, posses quidem perfectius Deum toto corde diligere. Sed quia humana infirmitas hoc non permittit, si non possis amare, quantum debes, quantum teneris amare; ama tamen quantum potes, quantum praevales, quantum sufficis: ut incipiens hic diligere Deum Deum toto corde tuo, cum perfectius fuerit tuum, quod nondum totum est tuum. Nec imitari velis iniquum debitorem, qui si non sufficit totum solvere quod debet, detrectat solvere quantum habet, quasi par culpa sit, nihil solvere, et non totum solvere. Deus autem benignus creditor est; et solventi quantum potest, misericorditer impendit, ones amoris nobis insinuantur, sive quatuor modi. Quae
Abbreviated transcription (Latin):
potui ut uiderem. Multiplicate sunt suꝑ capillos ca¬
pitis mei. ⁊ cor meũ dereliquit me. Derelicti a corde
derdinquim᷑ qͣi sine corde. Interim non habemꝰ cor totũ
ad diligendũ dm. s nec cor habemꝰ ad adorandum ãm.
ut cor nobis restituat ad diligendũ eũ. hinc dd̾ in qͦdã
loco dicit. Inuenit seruus tuus cor suũ ut oraret te oa¬
tione hac. Ut de me loqͣr temꝑe orationis non inue¬
nio cormeũ. Ubi enim est : Immo ubi non ⁊: Dum
quero ubi sit. non inuenio ubi uͣt. Ita auolat. reno¬
lat. excurrit. discurrit:⁊ recurrit. cum reuerat᷑ non
manet. dum tenet᷑ retinet᷑. dum stringit᷑ ut lubri¬
cum: de manib tenentis elabit᷑. homo si hec forte¬
forte in corde tuo sentis. unmo quia es homo ꝓculau¬
bio ex aliqͥ parte sentis: habes in te exꝑimentũ tui qͥ
nondum ãm toto corde ꝑfecte diligas. secundũ illum
modum ꝑfectionis dico quo se uult diligia te. Si autẽd̾

Expanded text:
potui, ut viderem. Multiplicatae sunt super capillos capotui, ut viderem. Multiplicatae sunt super capillos capitis mei; et cor meum dereliquit me . Derelicti a corde, derelinquuntur quasi sine corde. Interim non habemus cor totum ad diligendum Deum: sed nec cor habemus ad orandum Deum, ut cor nobis restituat ad diligendum eum. Hinc David in quodam loco dicit: Invenit servus tuus cor suum, ut oraret te oratione hac . Ut de me loquar, tempore orationis non invenio cor meum. Ubi enim est? imo ubi non est? Dum quaero ubi sit, non invenio ubi non sit. Ita avolat, revolat, excurrit, discurrit et recurrit. Cum revertitur, non manet; dum tenetur, non retinetur; dum stringitur, ut lubricum est, de manibus tenentis elabitur. Homo, si haec forte in corde tuo sentis: imo quia es homo, procul dubio ex aliqua parte sentis; habes in te experimentum tui, quod nondum Deum toto corde perfecte diligas: illum modum perfectionis dico, quo se vult diligi a te. Si autem Deum
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̾ in presenti tempore. ꝑfecte ñ diligit᷑ deul.
etundum statum uite p̾sentis sicut ds imꝑfecte
e ex parte cognoscit᷑. sic imꝑfecte ⁊ non plene
diligit᷑. Qnͣtat̾q enĩ cognitio dei in p̾senti ad illam ple¬
nissimã cognitionẽ comꝑata. qñ ãs tudebit᷑ ingłia
sua. q̃n ostendet faciẽ suã ⁊ salui erimꝰ. sic ÷ ut mgres¬
sus lucis matutine in domo ꝑ tenuissimã rim̃a ac̃
meridianũ splendorẽ cum sollucet in uirtute fua. Si¬
milit̾ & dilectio dĩ qualis in p̾senti haberi pot̾. qͣi exigua
ignis serntilla ÷ ad magnũ amoris incendiũ. quo ar
est. in syon. s caminus ignis erit in ierłm. Secundum
modum imꝑfectionis tue int̾m diligendus ÷ ds toto cor¬
de fuo. S quom toto corde tuo: Quom᷑ hoc ẽẽ potest nqr
cor tuũ nondum totũ ÷ tuũ. s alieni diripurrit illud᷑
h inc qͥdam int̾ cet̾a q̃ plangit gemens dicit. Dissipate
dicit. Comp̾henderunt me iniquitates mee & non

Expanded text:
ligitur Deus. ecundum statum vitae praesentis, sicut Deus imperfecte et ex parte cognoscitur, sic imperfecte et non plene diligitur. Quantacunque enim cognitio Dei in praesenti, ad illam plenissimam cognitionem comparata, quando Deus videbitur in gloria sua, quando ostendet faciem suam, et salvi erimus, sic est, ut ingressus lucis matutinae in domo per tenuissimam rimam ad meridianum splendorem, cum sol lucet in virtute sua. Similiter et dilectio Dei, qualis in praesenti haberi potest, quasi exigua ignis scintilla est, ad magnum amoris incendium, quo ardest in Sion: sed caminus ignis erit in Jerusalem . Secundum modum imperfectionis tuae interim diligendus est Deus toto corde tuo. Sed quomodo toto corde tuo? Quomodo hoc esse potest, nisi quia cor tuum nondum totum est tuum; sed alieni diripiunt illud? Hinc quidam inter caetera quae plangit, gemens dicit: Dissipataedicit: Comprehenderunt me iniquitates meae; et non
Abbreviated transcription (Latin):
refrigescit caritas multoꝵ. ⁊ habundat inquitas.
A stendit sanguis de lacu usq ad frenos equoꝵ.usq ad
rectores popłoꝵ: ⁊ sanguis sanguinẽ tetigit. Non in¬
ueniunt laici in nobis qͦd debeant imitari. inue¬
munt qͦd uolunt ꝑsequi. ꝑsecunt᷑ nos calumpniis.
ꝑsecunt᷑ nes iniuriis. ꝑsecunt᷑ nos dampnis. detͣc

Expanded text:
frigescit charitas multorum, et abundat iniquitas. Ascendit sanguis de lacu usque ad frenos equorum , usque ad rectores populorum, et sanguis sanguinem tetigit . Non inveniunt laici in nobis quod debeant imitari; inveniunt quod volunt persequi. Persequuntur nos calumniis, persequuntur injuriis, persequuntur nos d
Abbreviated transcription (Latin):
dei ⁊ scõꝵ patrũ auctoritas nobis credendũ p̾scribit.
In hoc sacramento continet᷑ uirtus reparationis nr̃e
p̾cium redemptionis nr̃e: ueritas occulta ad excertti.¬
um fidei nr̃e. disciplina xͥ representat᷑ ad exemplũ uite
nr̃e. Unde cũ hoc sacͥficium xp̃c institueret ⁊ discipłis
traderet dixit. hoc facite in meã cõmemorationẽ. fa¬
cite qͦd facio. Offerte qͦd offero. sic uiuite ur ego do.¬
ceo. Uiuendi ⁊ moriendi formã hinc accipite: quã meo
exemplo uobis trado. Efficit hoc sacramentũ in nobis
ut uiuat xp̃t in nobis. ⁊ nos in ipso. Efficit in nobis

Expanded text:
Dei et sanctorum Patrum auctoritas nobis credendum praescribit. Dei et sanctorum Patrum auctoritas nobis credendum praescribit. In hoc sacramento continetur virtus reparationis nostrae, pretium redemptionis nostrae; veritas occulta ad exercitium fidei nostrae, disciplina Christi repraesentatur ad exemplum vitae nostrae. Unde cum hoc sacrificium Dominus institueret, et discipulis traderet, dixit: Hoc facite in meam commemorationem . Facite quod facio, offerte quod offero; sic vivite, ut ego doceo. Vivendi et moriendi formam hinc accipite, quam meo exemplo vobis trado. Efficit hoc sacramentum nobis, ut vivat Christus in nobis, et nos in ipso. Efficit in nobis
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotis ꝑiurio pollui. non falso testimonio. non
mendatio. non turpiloquio. aut uaniloquio. nõ
uerbis scurrilib que ad rem non ꝑtinent ͫ. fedari. nõ
obꝓbriis. ⁊ detractionib suꝑ minicos dilatari. In ore
sacerdotis sint grãrum actiones. ⁊ uox laudis. orationes
postulationes ⁊ obsecrationes. Omnis sermo malus ex¬
eo non ꝓcedat. s sermobonts qui grãm edificationis pre¬
stet auditorib ⁊fiat qͦd dñs loquit᷑ dicens. laude mea
infrenabo te ne intereas. hinc quidam laude infrenatꝰ
dicit. Benedicam dñm in omni tempore. semꝑ laus
eiꝰ in ore meo. Laude dĩ infrenandum ÷ os. ne ꝑ effri¬
natã loquendi licentiã ad turpia ⁊ inhonesta relaxet᷑. In¬
mundũ ⁊ cõmune non debet ẽẽ os: qd sacro conuiuio
contingi debet. fratres dilectissimi firmissime teneamꝰ
⁊ indubitant̾ credamꝰ qͦd de hac sacra comunione ipsiꝰ

Expanded text:
sacerdotis perjurio pollui, non falso testimonio, non sacerdotis perjurio pollui, non falso testimonio, non mendacio, non turpiloquio aut vaniloquio, non verbis scurrilibus, ad rem non pertinentibus foedari, non opprobriis et detractionibus super inimicos dilatari. In ore sacerdotis sint gratiarum actiones, et vox laudis, orationes, postulationes et obsecrationes. Omnis sermo malus eeo non procedat, sed sermo bonus, qui gratiam aedificationis praestet auditoribus, et fiat quod Dominus loquitur, dicens: Laude mea infrenabo te, ne intereas . Hinc quidam laude infrenatus, dicit: Benedicam Dominum in omni tempore; semper laus ejus in ore meo . Laude Dei infrenandum est os, ne per effrenatam loquendi licentiam ad inhonesta et turpia relaxetur. Immundum et commune non debet esse os, quod sacro convivio contingi debet. Fratres dilectissimi, firmissime teneamus et indubitanter credamus quod de hac sacra communione, ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
rriuali in celestib: qͥ benedixit domui aaron. Sanetifi¬
cet᷑ d̾s in uobis. ut in uobis talis appareat: qualis ÷ sc̃s.⁊
impollutus. ⁊ incontaminatꝰ. Non blasphemet᷑ nom̃
lis sic conuersatio ur̃a in medio nationis praue ⁊ ꝑu̾se.
ut qͥ uos uiderint dicant. Uere isti sunt sacerdotes dm̃
uere isti sunt ministri dei nr̃i. Nere istisunt disciplĩ¬
iħu xͥ. apłoꝵ uicarii. Nere isti sunt semen cui benedix̃
dñs. Attendite dignitatẽ sacramenti qͥd uobis con¬
traditũ ÷ conficiendum. dispensandum. Manus ur̃e
qͥb tam uenerabile sacrificiũ tractare dat᷑. munde
sint ab omni inquinam̃to sordidoꝵ munerũ. ne
yars ura sit cum hiis in quoꝵ manib iniquitates st̃
dextera eoꝵ repleta ÷ munerib. Lotis manib ingre¬
dientes ad altare accedite cum eo qͥ ait. Lauabo int̾
innocentes manus meas: & circumdabo altare tuũ
panẽ .s. uiuum qui de celo descendit. Non decet os

Expanded text:
rituali in coelestibus, qui benedixit domui Aaron. Sanctifirituali in coelestibus, qui benedixit domui Aaron. Sanctificetur Deus in vobis, ut in vobis talis appareat, qualis est, sanctus et impollutus, et incontaminatus . Non blasphemetur nomen lis sit conversatio vestra in medio nationis pravae et perversae, ut qui vos viderint, dicant: Vere isti sunt sacerdotes Domini, vere isti sunt ministri Dei nostri, vere isti sunt discipulire isti sunt semen, cui benedixit Dominus. Attendite dignitatem sacerdotii, quod vobis contraditum est conficiendum, dispensandum. Manus vestrae, quibus tam venerabile sacrificium tractare datur, mundae sint ab omni inquinamento sordidorum munerum, ne pars vestra sit cum iis, in quorum manibus iniquitates, dextera eorum repleta est muneribus . Lotis manibus accedentes ad altare, accedite cum eo, qui ait: Lavabo inter innocentes manus meas, et circumdabo altare tuum, panem scilicet vivum qui de coelo descendit . Non decet os
Abbreviated transcription (Latin):
ria sp̃c sc̃i. qd̾ grã contempnit᷑ Nos o sac̾dotes dñi attẽ¬
dite a uoluptatib carnis. a uana scł̃i conu̾satione.
honorisicate nusteriũ urm. qui lucetis sicut lumina¬
ria in medio inundi. Sectamim iusticiã. app̾hendi¬
te disciplinã: empti enĩ estis p̾cio magno. glorificate
& portate dm in corꝑe ur̃õ: cireumferentes mortisi¬
cationẽ iħi. In omnib exhibete uos sicut deimini¬
stros portantes stigmata iħu in corꝑe ur̃o. ⁊ caraiterẽ
milicie eiꝰ: ꝙ abstinentia & continentia. in castitate
& sobrietate. in pacientia ⁊ humilitate. ⁊m omn
sc̃imonia ⁊ sc̃ificatione: ut omnes qui uos uiderint cog¬
noscant cuiꝰ sitis. & compleat᷑ sermo ꝓpħicus in uobis. Nos
sacerdotes di: uocabimini ministri dei nr̃i. Et tt̃m. Om̃s
qui iuderint eos: cognoscent illos: quia isti sunt semen
cui benedixit dñs. benedicite sacerdotes dñi dño. bene¬
dicite illi qui benedixit uobis omni benedictione spi¬

Expanded text:
sacerdotes Domini, attendite a voluptatibus carnis, a vana saeculi conversatione. Honorificate ministerium vestrum, qui lucetis sicut luminaria in medio mundi. Sectamini justitiam, apprehendite disciplinam : empti enim estis pretio magno; glorificate et portate Deum in corpore vestro , circumferentes mortificationem Jesu. In omnibus exhibete vos, sicut Dei ministros, portantes stigmata Jesu in corpore vestro, et characterem militiae ejus, in abstinentia et continentia, in castitate et sobrietate, in patientia et humilitate, et in omni sanctimonia et sanctificatione , ut omnes qui vos viderint, cognoscant cujus sitis, et compleatur sermo propheticus in vobis: Vos sacerdotes Domini vocabimini, ministri Dei eos, cognoscent illos; quia isti sunt semen, cui benedixit Dominus . Benedicite, sacerdotes Domini, Domino ; benedicite illi, qui benedixit vobis omni benedictione spi
Abbreviated transcription (Latin):
aciamentum dommici
corporis & sanguinis ꝓ sua
dignitate ⁊ reu̾entia dignũ
est a dignis digne tͣctari. dig.¬
ne ꝯfici. digne ꝑcipi. digneq
dispensari. Magna ⁊ inestima¬
bilis ÷ dignitas huiꝰ sacram̃ti.
& qͥs pot̾it ad eã: Magna ÷ su¬
pra omnẽ modũ intelligen-

Expanded text:
acramentum Dominici corporis et sanguinis pro sua dignitate et reverentia dignum est a dignis digne tractari, digne confici, digne percipi, digneque dispensari. Magna et inaestimabilis est dignitas hujus sacramenti; et quis poterit ad eam? Magna est supra omnem modum intel
Abbreviated transcription (Latin):
t uulgo dici solet: non ex equo partitus ÷ ludus iste.
Passio certe xͥ nec ludus ÷ : nec ludo similis. At nos uitã
nrãm ludo similem estimamꝰ. ⁊ artẽ qnͣdam ad lu¬
dendum compositã. adhuc in mundo utrsam᷑. qͣsi
Eͥsqͥs ex hoc campo exierit non habens in se nec pla¬
gam. nec tumorẽ. nec liuorẽ: inglorius reputabit᷑.
Et nos qͥdem liuore ipsius sanati sumꝰ. Dño ꝓ nobis in
atie octiso si illesi enadimꝰ. si sani ⁊ integri corꝑe. ñ ne
rei ꝓditionis iudicam᷑ͣ. reiq mortis xͥ: Rei mortis

Expanded text:
Ut vulgo dici solet, non ex aequo partitus est ludus iste. Ut vulgo dici solet, non ex aequo partitus est ludus iste. Passio certe Christi nec ludus est, nec ludo similis. At nos vitam nostram ludo similem aestimamus, et artem quamdam ad ludendum compositam. Adhuc in mundo versamur, quasi sus est. Quisquis ex hoc campo exierit, non habens in se nec plagam, nec tumorem, inglorius reputabitur. Et nos quidem livore ipsius sanati sumus . Domino pro nobis in acie occiso, si illaesi evadimus, si sani et integri corpore, nonne rei proditionis