comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pͥrdreb ũsabatur int̾eos. iudens cuncta quȩ gererent. int p̾easciret
quȩ corriperet. Meret aut̃ sue c̃ũ sat̾ inmẽdio eoꝵ. uidens sce¬
lera et uistã dĩ ꝓpeccatoꝵꝰ iniquitate sententiã. Proeo qđ n ios di¬
xiinꝰ merens. et in hebreo scͥptũẽ m̃asmin. theo dotio tnstulit ad¬
mirans. tit stuporem ꝓphȩ iniqͥtates eoꝵ cernentis expͥmeret

Expanded text:
diebus versatur inter eos, videns cuncta quae gererent, ut postea sciret quae corriperet. Moeret autem, sive conversatur in medio eorum, videns scelera, et justam Dei pro peccatorum iniquitate sententiam. Pro eo quod nos diximus, maerens, et in Hebraeo scriptum est MASMIM  , Theodotio transtulit, admirans, ut stuporem Prophetae iniquitates eorum cernentis exprimeret
Abbreviated transcription (Latin):
biũ. qͥuilocũ significet. Supͣenĩlegimꝰ. etueniadtransmigrationẽ
aceruũ nouarũ frugũ. ad cosqͥhabitabant uixta fluuiũ chobar. Rec¬
teq ei qͥ dixerat sede iubetur ut surgat: et qͥig̃ssus fuerat adtrans¬
sedincãpi latitudinẽ quȩ possit capere głam dnĩ. Unde et chorin
tihisdr̃. Dilatamini. Quando ing̾ditur ad captiuos. deqͥb dictũ¬
c̃ quodinsaniant et ꝑsequant᷑ eũ fortimani indiget inpossit re¬
sistere: etfurorẽ ꝑ seqͣntiũ sustinere. Quando aut̃ egredit᷑ incãpum:
sit qͥdem suꝑ eũ manꝰ dñi. qͥa absꝙ: illiꝰ adiitorio exire ñ pot̾at. S:
ñ additur. fołtis: aduidendũ enĩgiãm dĩ. ñ ad pugnandũ eggre¬
ditur. Et hoc anĩadũtendũ. qđ in medio captuioꝵ sedentiũ ipse

Expanded text:
 Supra enim legimus, « Et veni ad transmigrationem, ad acervum novarum frugum, ad eos qui habitabant juxta fluvium Chobar, » recteque ei cui dixerat « sedi, » jubetur ut surgat. Et qui ingressus fuerat ad transsed in campi latitudinem, quae possit capere gloriam Domini. Unde et Corinthiis dicitur: Dilatamini , quando ingest, quod insaniant et persequantur eum, forti manu indiget, ut possit resistere, et furorem persequentium sustinere. Quando autem egreditur in campum, fit quidem super eum manus Domini: quia absque illnon additur « fortis. » Ad videndam enim gloriam Dei, non ad pugnandum egreditur. Et hoc animadvertendum, quod in medio captivorum sedentium ipse
Abbreviated transcription (Latin):
suamorietur. tuaut̃ animã tuã lib̾asti. Duost̃ ĩpi siue iniqͥut box
tͣnstuler̃. Unꝰ qͥnichil audit abspeculzitore. et insua ĩpietate mori¬
at. et ille audire c̃tẽpnens suo uicio morit᷑. itadũtarat. unt specu¬
lator aculpa alienꝰsit. Ex qͦuitelligimꝰ idõ dnm impio cõminari
et dicere. morte morieris : ut aũtat᷑ auia sua ĩpia etuiuat. Cõmi¬
natio enĩ. ñ in homines. sed inpeccataẽ. Hȩc ineos qͥc̃uertunt᷑¬

Expanded text:
tu autem animam tuam liberasti. Duo sunt impii, sive iniqui, ut LXX transtulerunt. Unus qui nihil audit a speculatore, et in sua impietate moriat, et ille audire contemnens, suo vitio moritur: ita dumtaxat, ut speculator a culpa alienus sit. Ex quo intelligimus ideo Dominum impio comminari, et dicere: Morte morieris, ut avertatur a via sua impia, et vivat. Comminatio enim non in homines, sed in peccata  Al peccat
Abbreviated transcription (Latin):
ouiũ uocabulũ ꝑdidisse. etalia assũpsisse nomina. ut ñ quasioues ꝑie¬
rint sedquasiuꝑe. uulpes. et scorpiones. Etloquerisũba mea adeos. si for¬
te audiant ettimeant. uł quiescant. Nonẽ gͦcessandũ licet malisint qͥb
loqͥm᷑. quinscđm apłmoportune inportune ũbũ dnĩ p̃dicemꝰ. qͥa potest
fieriutetdurꝰ corrigatur admollitiem. etqͥobediensẽ mutata uoluntate
Nondebes eosimitari ad qͦscorrigendos imiteris. ne peccatũ simile si
dendũ comedat. Unde et ꝑsalmistã dñs loqͥtur. Aꝑiostuum et ego
refert. Aꝑiensossuũ. docebat disciplõs. Etiuidi etecce manꝰmissa adme.

Expanded text:
ovium vocabulum perdidisse, et alia assumpsisse nomina, ut non quasi oves perieovium vocabulum perdidisse, et alia assumpsisse nomina, ut non quasi oves perierint, sed quasi viperae, vulpes et scorpiones. Et loqueris verba mea ad eos: si forte lum , opportune, importune verbum Dei praedicemus, quia potest 26 fieri, ut et durus corrigatur ad mollitiem, et qui obediens est, mutata voluntate  Quod ergo dicit, hoc est: Non debes eos imitari, ad quos corrigendos mitteris, ne peccatum simile simdendum, comedat. Unde et Psalmistae Dominus loquitur: Aperi os tuum, et refert: Aperiens os suum, docebat discipulos . Et vidi, et ecce manus missa ad me.
Abbreviated transcription (Latin):
cesseẽ nosfacere qđ ille p̾sciuit: sed qͦd nosꝓpͥa sumnꝰ uoluntate facturi. ille
as. qm̃incredibiles et subũsoresst̃ tecũ. Lxx. Et tufili hominis netimeas
eos. necafaciȩ eoꝵ formides. qm̃ insanient etc̃gregabuntur contrate
incircuitu. licet dura ceruice suit et corde indomabili. tam̃mea p̃cepta
Eccep̃dico tͥ. qđinsanient etẽgregentur adũsũte. etcircũdent te. nullũ
ł essugiũ relinquentes. Nocaut̃ facient qͥaincreduli eclĩ ĩperia c̃tẽpnen¬
tes. Et cũscorpionib habitas. qͥpossint ferire. etarcuato ꝑcutẽ uul
nere. etaculeo fistulato. ut eadẽ plaga etcutem apertat. etuenenadif¬
fundat. Vnqͥsq ꝓmorib suis. sortit᷑uocabulũ. Seͥbisetphariseis
dr̃. generatio uituꝑarũ et deherode qͥu̾si pelliserat. ite etdicite uulpi
huic. Etpseudo propħȩ in hoceodẽ ꝓphauulpibus cõꝑant᷑. et nc̃

Expanded text:
cesse est nos facere quod ille praescivit. Sed quod nos propria voluntate sumus facturi, ille cesse est nos facere quod ille praescivit. Sed quod nos propria voluntate sumus facturi, ille as, quoniam increduli et subversores sunt tecum. LXX: Et tu, fili hominis, non timeas eos, nec a facie eorum formides: quoniam insanient, et congregabuntur contra te in circuitu. Licet dura cervice sint, et corde indomabili, tamen mea sunt fEcce praedico tibi quod insaniant, et congregentur adversum te, et circumdent te, nullum tibi effugium relinquentes. Hoc autem facient, quia increduli sunt, et Dei imperia contemnentes. Et cum scorpinere, et aculeo fistulato, ut eadem plaga et cutem aperiat, et venena diffundat. Unusquisque pro moribus suis sortitur vocabulum. Scribis et Pharisaeis dicitur: Generatio viperarum . Et de Herode qui versipellis erat: Ite et dicite vulpi huic . Et pseudoprophetae in hoc eodem Propheta vulpibus comparantur. Et nunc c
Abbreviated transcription (Latin):
stoc in łix ñ habet᷑. Alagneq clem̃tiȩ ẽ aidtalescdnmmttere. necdes¬
perare coꝵsalutẽ. et ẽsidentiȩ ꝓphetalis qđ adtalesꝗͦ. ire ñtimeat. Indo¬
mabili aut̃ corde eittura facię. iuxta illud debemꝰ acciꝑe: qõ peccatoridr̃.
Nleruꝰferreuscollũ tuũ. et fronstua ȩnea. Quietinconsequentib arguunt᷑
cord lapidei. qõd seuulsurũ eẽ sedicit. etpillocarneũ redditurũ. ut
mollitie sua dĩ p̃cepta suscipiat. Etdices ad eos. Hȩcdic̃dñs ils. si forte
Si forte audiant. etagant penitentiã. Et ineugł̃o. Forsitan filiũ meũ
uerebunt᷑. Leqͥtur aut̃ hȩcds̃ ambigentis affectu. ut lib̾ũ hominis
monstraret arbitriũ. nep̃scientia suturoꝵ. maliut boni ĩutabile
faciat. qđ ds̃suturũ nouerit. Nonenĩquia ille uentura cognoscit. ne¬

Expanded text:
Hoc in LXX non habetur. Magnaeque clementiae est ad tales Deum mittere, nec desHoc in LXX non habetur. Magnaeque clementiae est ad tales Deum mittere, nec desperare eorum salutem; et confidentiae prophetalis, quod ad tales quoque ire non timeat. Indomabili autem corde, et dura facie, juxta illud debemus accipere quod peccatori dicitur: Nervus ferreus collum tuum, et frons tua aenea . Qui et in consequentibus arguuntur cordis lapidei, quod Deus evulsurum esse se dicit, et pro illo carneum redditurum: ut mollitie sua, Dei praecepta suscipiat. Et dices ad eos: Haec dicit Dominus Deus: Si forte Si forte audiant et agant poenitentiam; » et in Evangelio: « Forsitan filium meum verebuntur. » Loquitur autem haec Deus ambigentis affectu, ut liberum hominis monstret arbitrium, ne praescientia futurorum mali vel boni immutabile faciat quod Deus futurum noverit. Non enim, quia ille ventura cognoscit, ne
Abbreviated transcription (Latin):
ũsitate audientiũ. uł lam̃ta ut carm̃. uł ue hominib loqͥmur.
Et tam̃ notandũ qd ante sermones dĩin nrõ corde c̃densit et audi¬
endiq et intellegendidiligentiꝰ: et sicadpopłm ꝑferendi. Uade
et ingredẽ ad iransimngrationẽ siue captuuitatẽ adfilios popłi

Expanded text:
sitate audientium vel lamenta, vel carmen, vel vae, hominibus loquimur, sitate audientium vel lamenta, vel carmen, vel vae, hominibus loquimur, et tamen notandum quod ante sermones Dei in nostro corde condendi sint, audiendique et intelligendi diligentius et sic ad populum proferendi. « Vade, inquit, ingredere ad transmigrationem sive ad captivitatem, ad filios populi
Abbreviated transcription (Latin):
dñs. ipse ad sũpsit ꝓphã qͥñerat incarne sedinspũ et ãbulans spũ car¬
nis oꝑa ñimplebat: spc̃ enĩdĩerat in eo. Quã obrẽ et t̾rena contemp¬
nens. rapit᷑ aspũ. etaudiuit pꝰse uocẽ cõmotionis magnȩ. p̃teritoꝵ
obliuiscens. et infuturũ se extendens. ut inmicoꝵ in sidias postergũ
relinqueret. Tale qͥd et inȩxodo legimꝰ. qͣndo pharao et omĩs exercitꝰ
eiꝰꝑseq̃bat᷑ isrł. et angłiincolũna mibis deseruit pͥora castroꝵ. uenito
postergũ. et tota nocte stetit int̾ inr łet egyptios. iꝑterritis adũsa¬
riis audiret isrł. bñdictaglã dm̃ deloco suo. locusaut̃ dnĩẽ omĩs. in
quib nospitiũ inuenit. autcerte filiꝰ locꝰ patris. sic̾etpat̃ locꝰ ẽ filii: di¬
cente dño saluatore. Egoinpatre. etpat̃ inme. Hocidẽ signisicat et
micheas. Ecce dñs eg̃dit᷑ deloco suo. et descendei suꝑ excelsa t̃re et cõmo¬
uebunt᷑ montes suꝑ eũ. etualles tabescent sicut cera afaciȩ ignis. et

Expanded text:
phetam, qui non erat in carne, sed in spiritu, et ambulans in spiritu, carnis opera non implebat, spiritus enim Dei erat in eo. Quamobrem et terrena contemnens rapitur a spiritu, et audit post se vocem commotionis magnae, praeteritorum obliviscens, et in futurum se extendens, ut inimicorum insidias post tergum relinqueret. Tale quid et in Exodo legimus , quando Pharao et omnis exercitus ejus persequebatur Israel, et angelus in columna nubis deseruit priora castrorum, venitque post tergum, et tota nocte stetit inter Israel et Aegyptios, ut perterritis adversariis, audiret Israel. « Benedicta gloria Domini de loco suo. » Locus autem Domini est omnis, in quibus hospitium invenit, aut certe filius locus patris, sicut et pater locus est filii, dicente Domino Salvatore: « Ego in Patre, et Pater in me » . Hoc idem significat et Michaeas: « Ecce Dominus egredietur de loco suo, et descendet supevebuntur montes subter eum, et valles tabescent sicut cera a facie ignis, et
Abbreviated transcription (Latin):
medio cor. Hc. Etinanꝰ dnĩfacta ẽ suꝑme fortis. et intraui ad cap¬
aiuitatẽ sublimis. ẽtcir cuui habitantes suꝑfluũ chobar. qͥerant
ibi et sedi ibi . uii dieb c̃uersansinmehio eoꝵ. Pro eo qõ nosuertimꝰ
aceruũ nouarũ frugũ. aqͥla. Sĩmachus et theodotio ipsaũba po¬
questionẽ. Nosaut̃ adhebreis didicimꝰ thel. ab ibsignificare qͣndo
noua fruñttaut horea c̃gregant᷑. et pꝰfanĩ etpenuriẽ anteqͣm terant᷑
inarea spemciboꝵs aliquã reꝑmittunt. Ita et urt paruus ettenus
qͥuabitabat uiripis chobar fluminisq̃s reuiuiscens. ortꝰꝙ det̾ra

Expanded text:
medio eorum. LXX: Et manus Domini facta est super me fortis, et intravi ad captivitatem sublimis. Et circuivi habitantes super fluvium Chobar, qui erant ibi: Et sedi ibi septem diebus conversans in medio eorum. Pro eo quod nos vertimus, acervum novarum frugum, Aquila, Symmachus, et Theodotio ipsa verba poquaestionem. Nos autem ab Hebraeis didicimus, Thel abib significare, quando nova frumenta, vel hordea congregantur, et post famem et penuriam, antequam terantur in area, spem ciborum aliquam repromittunt. Ita et Israel parvus et tenuis, qui habitabat in ripis Chobar fluminis, quasi reviviscens, ortusque de terra,
Abbreviated transcription (Latin):
u̾ͥq insidiȩ st̃. et sepediabolis transfigurat se in eugł̃m lucis melꝙ di¬
stillat delabiismulieris meretͥcisdulcia reꝓmittens. ut uenena int̾̃se

Expanded text:
ubique insidiae sunt, et saepe diabolus transfigurat se in angelum lucis, melque diubique insidiae sunt, et saepe diabolus transfigurat se in angelum lucis, melque distillat
Abbreviated transcription (Latin):
ĩplebit᷑. Principia lectionis et simplicis historiȩ. esus uoluminis
ẽ. Quando nꝰ assidua moditacione in memoriȩ thesaurolibrũ dñi
c̃diderimꝰ. impletur spĩtalit̃ uent̃ nr̃. et saturant᷑ uiscera: ut ha¬
iheremias loquitir. Uentrẽ meũ uentrem meũ egodoleo. et
sensus corł mĩctrbant me. Etcomediillud. et factũ ẽ more sicut meldulo
Loqͥtur̃ dauid. Quãdulcia guituri mõ eloqͥa
tua. suꝑ
mel orimeo. Et alibi. Iudicia dñĩuera. desidera
bilia suꝑ aurũetlapidem p̃ciosũ multũ. et dulciora
suꝑmeletfauũ. Et sansonfauũ mellisinoreleonisinuenit. Etdñspꝰ
resurrectionẽ partẽ assi piscis. comedit ei fauũ. Etinꝓũbiis de apedr̃
trix sit. etopꝰsiũ castũ faciat. cuiꝰ laborib reges et ĩꝑiti ꝑsanitate ab
rit cuiꝰcor inmanudĩẽ. dulcib fruat᷑ cybis. qͥuͦ simplexet absq serpen¬
tis astuera habet innocentiã colũbarũ simpli fide credat atq saluet᷑. qͥ

Expanded text:
etc. Principia lectionis et simplicis historiae esus voluminis est. Quando vero assidua meditatione in memoriae thesauro librum Domini condiderimus, impletur spiritaliter venter noster, et saturantur viscera, ut haJeremias loquitur: Ventrem meum, ventrem meum ego doleo: et sensus cordis mei conturbant me . Et comedi illud, et factum est in ore meo sicut mel dulce. Loquitur et David: Quam dulcia gutturi meo eloquia tua, super mel ori meo . Et bilia super aurum et lapidem pretiosum multum; et dulciora super mel et favum . Et Samson favum mellis in ore leonis invenit ; et Dominus post resurrectionem partem assi piscis comedit et favum . Et in Proverbiis de ape dictrix sit, et opus suum castum faciat: cujus laboribus reges et imperiti pro sanitate abrit, cujus cor in manu Dei est, dulcibus fruatur cibis. Qui vero simplex et absque serpentis astutia habet innocentiam columbarum, simplici fide credat atque salvetur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
his qͥł̃i dignist̃ testimonio. exqͥb ps almista p̃cipit. Cantate dño can
Deniq eitłauid pꝰquã ipsemisccłiam c̃secutꝰ ẽ docebo inqͥd iniqͦsiuastias.
ad nõ c̃ sequamꝰ. Nonẽ enĩuolentis neq currentis. sedmiserentis ẽdi.

Expanded text:
his, qui Dei digni sunt testimonio, et quibus Psalmista praecipit: Cantate Domino cahis, qui Dei digni sunt testimonio, et quibus Psalmista praecipit: Cantate Domino caDenique et David postquam ipse misericordiam consecutus est: Doca Domino consequamur, sed volentis neque curre
Abbreviated transcription (Latin):
prinassuas. suscep̃ꝙ discipłos. et portaũ illi eosinhumerissuis edocut᷑ꝰ
ẽ. Totadie expandimanꝰ meas adppłm ñcredentẽ. utt̾gregaret filios
Eterat scͥptꝰ intꝰ erdeforis. scͥptȩꝙ erant in eo lam̃taciones et carm̃¬
etuȩ. Promuoluto libro. łxc̃ capitulũ libri tranttuler̃ in manu
dñi sedentis suꝑthroñ. quȩ missaẽ etextenta. Deqͦet inpsalmis dr̃
Incapitulo libriseͥptũ ẽdeie. Capitulũ. intellegamꝰ ȩrordiũ. Istelib̃
poruerit neq incelo neꝙ interra. neq suꝑt̾ram.
apperire illũ uł legere. nͥsolꝰ leo detribuuida ra¬
dixdauid
etiesse. quẽ iosis in apocalypsi deuorasse sedir̃. ñtotũs
librihui thesaurosdeuoret. E texpandit illũ corã ꝓpħa. etlegendũ
etret᷑ defutis eidep̃teritis. ut certeforis inhistoriȩ littera intꝰ mintelle¬
erant ineo. tam intꝰ quã foris lamĩtaciones et carm̃ etie  ap̃tacio
atꝙ tugebant saul. etchor inthiosqͦssaluare cupiebant. Carm̃suꝑ

Expanded text:
os, et portavit illos in humeris suis. Et locutus est: « Tota die expandi manus meas ad populum non credentem » , ut congregaret filios Et erat scriptus intus et foris, scriptaeque erant in eo lamentationes, carmede. Pro involuto libro, Septuaginta capitulum libri transtulerunt. In manu Domini sedenti super thronum, quae missa est et extenta. De quo et in Psalmis dicitur: In capitulo libri scriptum est de me . Capitulum 27 intelligamus exordium. Iste liber potuerit neque in coelo, neque in terra, neque super terram aperire illum et legere, nisi solus leo de tribu Juda, radix David et Jessae, quem Joannes in Apocalypsi devorasse se dixit, non totulibri hujus thesauros devoret. Et expandit illum coram propheta, et legendum et retro. De futuris et de praeteritis, vel certe foris in historiae littera, intus, intellierant in eo tam intus quam foris lamentationes, et carmen, et vae. Lamentationatque lugebant Saul et Corinthios, quos salvare cupiebant . Carmen super
Abbreviated transcription (Latin):
secreta etin cõp̃hensibilia dĩsac̾m̃ta monstrant᷑. qͥposuit tenebras la¬
tibulũ suũ. et innubeudet᷑ et incaligie. Unde et in erodo sc̾bit᷑. Et
cęli mundissunt Unde et sponsa pulchritudinẽ sponsi desc̾bit in
cantico. WUentꝰ eiꝰ quasi tabula eburnea. suꝑ lapidem saphyrũ. Et
iniohis apocalipsi. pͥmũ fundam̃tũ iaspis. scđm saphyriscribitur.
Et inrationali pontisicis. inũsu et ordine lapidum singłoꝵ. scđ̾sordo
carbunculũ ht̃ et saphẏrũ et iaspidẽ. Deqͥb lapidib exparte inesaiȩ¬

Expanded text:
omprehensibilia Dei sacramenta monstrantur: « Qui posuit tenebras latibulum suum . » Et in nube videtur et caligine; unde et in Exodo scribitur: « Et caeli mundissimi . Unde et sponsa pulchritudinem sponsi describit in Cantico: Venter ejus quasi tabula eburnea super lapidem sapphirum . Et in Joannis Apocalypsi primum fundamentum jaspidis, secundum sapphiri scribitur . Et in rationali pontificis, in versu et ordine lapidum singulorum, secundus ordo carbunculum habet, et sapphirum, et jaspidem . De quibus ex parte la
Abbreviated transcription (Latin):
nȩ singłoꝵ ungebnt᷑. et duȩ tegebant corꝑa eoꝵ. Ei sup̃diximꝰ uincta
sibi ẽẽ eugłia. et temꝑa. et om̃s rationales creaturas. quatuorꝙ uirtu¬
tes: ita utqͥuna caruerit. omĩb careat. Nõ quȩ duȩ extentȩ sunt et in
altũ seeleuant. p̃dicationẽ cȩlestẽ significant: et omĩa ad dĩtendẽ ma¬
iestatẽ. Duab aut̃ qͥb tegunt᷑ corꝑa. humana excludit᷑ sapientia. nec
ꝑfectiis p̃betur intuitꝰ. dicente apło. Ex parte coͣgnoscimꝰ. et exparte
ꝓphetamꝰ. Cũ aut̃ uen̾it qd̃ ꝑfectũ ẽ. destruent᷑ ea quȩ expartȩ st̃.
Et unũ qd̃ꝙ corã faciȩ sua ãbulabat. Ubi erat ĩpetus spõ. illucgͣdie¬
bant᷑. nec reũtebant᷑ cũ ambularent. Qͥ aratristiuã tenet ñdebet
respicere: nec imitariuxorẽ loth. ne incidat inplagã deut̃o nomũ.
etꝑeat. OΠIESΟΕ ΟΠΩ Insanabili. qͦcecidit et heli qͥauitiofilioꝵ
offendãt dm̃. Quanto magis quatuor animalia quȩ plena erant lu

Expanded text:
et duae tegebant corpora eorum. » Et supra diximus juncta sibi esse Evangelia, et tempora, et omnes rationales creaturas quatuorque virtutes; ita ut qui una caruerit, omnibus careat. Quodque duae extentae sunt et in altum se elevant, praedicationem coelestem significant, et omnia ad Dei tendere majestatem. Duae autem quibus teguntur corpora, humana excluditur scientia, nec perfectus praebetur intuitus, dicente Apostolo: « Ex parte cognoscimus, et ex parte prophetamus. Cum autem venerit quod perfectum est, destrubatur. Ubi erant impetus spiritus, illuc gradiebantur, nec revertebantur, cum ambularent. Qui aratri stivam tenet, non debet respicere post tergum , nec imitari uxorem Loth , ne incidat in plagam Deuteronomii , et pereat ὁπιστοτόνῳ insanabili, quo cecidit et Heli, quia vitio filiorum offenderat Deum : quanto magis quatuor animalia quae plena erant lum
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc aut̃ inqͥd dix̃ isaias. quando uidit glam filiidi: sed qd̃ inpatre regnet
et filiꝰ. Omĩa aut̃ filii. patrisst̃ quie imago dĩ patrisimusibilis. Nam et
indaniheleds̃ pat̾ sedens inducitur. et offerturei filiꝰ hoĩs utaccipiat regñ
et ina pocalipsinioħis eadem defilio descͥbunt᷑. Et adpugnã pͥmimar¬
tiris stephani cernit̾ stans ad dext̾ampat̾s. deqͦcanit᷑ inpsalmis. Dixit
chĩsdño meo. sede ad dextrismĩs. donec ponã inmicostuos. scabellũ pe¬
dũ tuoꝵe. Sic̃ aut̃ inchristallo purissimaquęq atꝙ lucentia in cele¬

Expanded text:
ec autem, inquit, dixit Isaias, quando vidit gloriam Filii Dei , » sed quod in Patre regnet, et Filius, omnia enim Filii Patris sunt, « qui est imago Dei Patris invisibilis. » Nam et in Daniele : Deus Pater sedens inducitur et offertur ei filius hominis ut accipiat regnum. Et in Apocalypsi Joannis , eadem de Filio scribuntur. Et ad pugnam primi martyris Stephani , stans ad dexteram Patris, de quo canitur in psalmis: « Dixit Dominus Domino meo: Sede ad dexteram meam, donec ponam inimicos tuos, scabellum pedum tuorum . » Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtransissent uii dies. factũ ẽ ubũ dñĩ admedicens. Filinois. speculatorẽ
dedite domꝰ ifrł. etaudicsdeore mõ ũbũ. et adñtiabis eiserme. Qui spe¬
culator futurꝰ ẽ etdi ũba popłonaraturꝰ. multo tẽpr̃ debetqͥescere. etdo¬
lere adeaꝗ̃ uideat. nichilq habere eoꝵ inc̃scientia. quȩ in aliis correctu¬
rus ẽ. Sidicente me adĩpiũ morte morieris. ñ adñtiaueriseineq locĩ
fueris ut auertatur a. iuuia ĩpraetuiuat. ipse ĩpiꝰ iminiqͥtate sua mo¬
riet᷑. sanguinẽ aut̃ eiꝰ demanu tua reqͥtã. Si aut̃ adñtiaueris impio

Expanded text:
i ad me, dicens: Fili hominis, speculatorem dedi te domui Israel, et audies de ore meo verbum, et annuntiabis eis ex me. Qui speculator futurus est, et Dei verba populo narraturus, multo tempore debet quiescere, et dolere ad ea quae videat: nihilque habere eorum in conscientia, quae in aliis correptuex me. si dicente me ad impium: morte morieris, non adnuntiaueris ei, neque locutus fueris, ut auertatur a uia sua impia et uiuat, ipse impius in iniquitate sua morietur, sanguinem autem eius de manu tua requiram. si autem tu adnuntiaueris impio
Abbreviated transcription (Latin):
etfocepsisaie eeglacdibis acutꝰ ũt eugłia sibi coherentia quoꝵ cursus
etstatura tendit adcelũ paululũꝙ qd at tingit uit̾ra.: et semꝑ proꝑans
adercelsa festinat: qeqͥb etalibidicit᷑. Lapides sc̃ĩuoluunt᷑ suꝑt̃ram¬
enqͥb edificatur celestis iherłm. Nocipsũ puto significareetalud qđd̃
inpsalmocanit̾ ortonitrui tui in rota. Etalibi. Quȩ inflãmat
rotã natiuitatis nrẽ. Quȩ testimonia. quẽ sensũ insus locis habeant.
bulabant paritetrotȩ uirte̾a. Eccũ eleuarent᷑ animalia det̾ra. eleuabant᷑

Expanded text:
et forceps Isaiae, et gladius bis acutus: vel evangelia sibi cohaerentia, quorum rursus et statura tendit ad coelum, paululumque quid attingit in terra, et semper properans ad excelsa festinat. De quibus et alibi dicitaedificatur coelestis Jerusalem. Hoc ipsum puto significare et illud quod in psalmo canitur: Vox tonitrui tui in rota . Et alibi: Quae inflammat rotam nativitatis . Quae testimonia, quem sensum in suis locis habeant, bularen
Abbreviated transcription (Latin):
tes quatuor. prudentia. iusticia. fortitudo. tẽꝑantia. ut earũ gub̃nem᷑
arbitrio. Quȩ qͦmͦ uultib hominis. leonisuituliꝙ etaqͥlȩ coaptentur
omĩno tacuer̃. Suꝑ qͥb idẽ philosophus. etorator intrib ad filiũ of¬
ficiors librisdisputat. Legi et cuiꝰdã cãtitiae quẽ syri aeritorĩ
id ẽ acutũ etingeniosũ uocant breuẽ disputati unculã putantis
castroꝵ ordinẽ ri tribuũ desebi in solitudine. ad orientẽ occiden¬
t̃ septẽtrionẽ. et meridiõ: Iue sibi inuicẽ et caritate et consanguinitate socient᷑.
Et noceẽ rotãinrota quȩducant̾ aspĩetinube ꝓtegant᷑ inheremo. etcolũna
ignis insumient᷑ in nocte necreũtant᷑ inegyptũ. sedsẽꝑ adterrã reꝓmissiõĩs
hoisrefertadtonũ srł leonis adregale sceptrũ uidȩ uituli ads ac̃cdotalẽ etleui¬

Expanded text:
tes quatuor, Prudentia, Justitia, Fortitudo, Temperantia, ut harum gubernentur tes quatuor, Prudentia, Justitia, Fortitudo, Temperantia, ut harum gubernentur arbitrio. Quae quomodo vultibus hominis, leonis, vitulique et aquilae coaptentur, omnino tacuerunt. Super quibus idem philosophus et orator in tribus ad filium officiorum libris disputat. Legi et cujusdam Catinae, quem Syri λεπτὸν, id est, acutum et ingeniosum, vocant, brevem disputatiunculam, putantis castrorum ordinem duodecim tribuum describi in solitudine, ad Orientem et Occidentem, Septentrionem et Meridiem, quae sibi invicem, et charitate, et consanguinitate sociantur, et hoc esse rotam in rota, quae ducantur a spiritu, et nube protegantur in eremo, et columna ignis illuminentur in nocte; nec revertantur in Aegyptum, sed semper ad terram repromissionis faciemque hominis refert ad totum Israel; leonis ad regale sceptrum Judae; vituli ad sacerdotalem et levi
Abbreviated transcription (Latin):
dentiã demonstrari. Võꝙ. pedes mĩantiũ recti eẽdicant᷑. et planta peł
uituli seu rotunda. t̃renaquȩꝙ ad cȩlestia subuolare. et omib unguł ãpru¬
tatis rotunditatẽ seqͥquȩ omĩũ figurarũ pulcherrimasit scintillas ruti¬
lantescuncta plenĩ suminis indicare. Et manꝰ hoĩssubpennis tã ꝑpse
hõisquã leonis etuituli et aqͥlȩ ut ratio cumcta suflentet. acdehumilitate
t̃rena adcȩlestia subleuet. Hec et adeugłia et adcuncta que sup̾monst̃¬
umꝰ referre possumꝰ. Audisse me memini. quatuor ꝑt̾bationes. deqͥb:
plenissime cicero intusculanis disputat. gaudii. egritudinis. cupidinis
et timoris. quoꝵ duo p̃sentia duo futura st̃. ꝑquatuor significari aĩalia :
Deqͥb et uirgiliꝰ biut̃. Hinc metuunt cupiunꝙ: dolent gaudentꝙ quȩ
regidebeant ratione et potentia di. qͥb ꝙ oppositȩ sint. ĩ mo ĩposite u̾tu¬

Expanded text:
dentiam demonstrari, quodque pedes animantium recti esse dicantur, et planta pedis dentiam demonstrari, quodque pedes animantium recti esse dicantur, et planta pedis vituli seu rotunda, terrena quaeque ad coelestia subvolare, et omnibus angulis amputatis rotunditatem sequi, quae omnium figurarum pulcherrima est, scintillas rutilantes cuncta plena luminis indicare. « Et manus hominis sub pennis. » Tam ipsius hominis quam leonis et vituli et aquilae, ut ratio cuncta sustentet, ac de humilitate terrena, ad coelestia sublevet. Haec et ad Evangelia, et ad cuncta quae supra posuimus, referre possumus. Audisse me memini quatuor perturbationes, de quibus plenissime Cicero in Tusculanis disputat, gaudii, aegritudinis, cupidinis, et timoris, quorum duo praesentia, duo futura sunt, per quatuor significari animalia, de quibus et Virgilius breviter : Hinc metuunt, cupiuntque, dolent, gaudentque: quae regi debeant ratione, et potentia Dei; quibusque oppositae sint, immo impositae, virtu
Abbreviated transcription (Latin):
uneta uidra. it᷑ inucẽꝙ se tangart. et una ꝑsona animantiũ uũ
speueshabeat. acsiguras. ñẽ ꝓpositiopis. Quatuorq rotasdetrenis adsublima
c̃tepgentes. singlis & quadriformib iunctasaĩalib. ut coꝵdem elem̃toꝵ cõ¬
mixtionẽ estimant. ut quatuortẽpoꝵ circtilũ. qͥp̃nisc̃ficit̾ m̃sib annũq¬
rotainrota. annũ in anuo significari prtant. deqͥalius pͦta. Atq inse
sua ꝑuestigiauoluitur annꝰ. Firmam̃tietiã similitudinẽ quȩ christallo¬
c̃ꝑatur. cęlũ hoc qd̃ suspicimꝰ intelligiuolunt. sub qͦ uoluunt᷑ et transeunt
quatuor aĩantia. thronumq coloris sapphiri. et sedentẽ desuꝑ hominẽ
sub humana similitudine ĩꝑũcuncta regentis omĩaꝙ habentis subpe¬
dib suis omĩpotentiȩ descͥbi autumant. Dicitq adertremũ. hȩctusio
similitudiriisgłȩ dñi. Perquȩ quasi ꝑpicturã quandã et imaginẽ. ꝓui

Expanded text:
uncta videantur, invicemque se tangant, et in una persona animantium quatuor species habeant ac figuras, non est propositi operis. Quatuor quoque rotas de terrenis ad sublimia consurgentes singulis et quadriformibus junctas animalibus, vel eorumdem elementorum commistionem aestimant, vel quatuor temporum circulum quirota in rota, annum in anno significari putant. De quo alius poeta : Sua per vestigia volvitur annus. Firmamenti etiacomparatam, coelum hoc quod suspicimus intelligi volunt: sub quo volvuntur et transeunt quatuor animantia. Thronumque coloris sapphiri, et sedentem desuper hominem sub humana similitudine, imperium cuncta regentis omniaque habentis sub pedibus suis, omnipotentiae Dei describi autumant; dicique ad extremum: Haec visio similitudinis gloriae Dei: per
Abbreviated transcription (Latin):
siuĩ datũ sͥ dieit angłmisathane qͥse colaphizaret. neertouleretur.
Et abrahã cecidit infaciẽ. pꝰquã audiuit sermones dĩ. Et tam̃q
natiuitate ⁊saac. cecidit infaciẽ etrisit. heli aut̃ qͥpeccauerat. retͦrsũ
cecidit. Et dedaningenesi scͥptũ ẽ. Fiat dancolub̃ inuia. cerastes insem¬
ta. mordens plantã eqͥ ut cadat equester retͦr sũ: salutẽ expectansdĩ.
Quia enĩ admorsũ colubriceciderat ex eqͦ. ꝓpt̾eas aluatoris ex pectat ad¬
pꝰquã ille respondit egosũ. cecidunt retrorsũ int̾rã. sermonẽ eiꝰ qui
nẽ dĩ audire ñpot̾at. sed audit cũmoyse. Tuui. hic stamecũ. Qdetdani
hel accidisse sibicõmemorat. Et ingressusest ĩme sp̃c̃ postquã locutꝰ
ẽ mͥ. et statuit me supͣpedes meos. et audiui uocẽ loquentẽ adme et¬

Expanded text:
lium, datum sibi dicit angelum Satanae, qui se colaphizaret ne extolleretur ; et Abraham cecidit in faciem postquam audivit sermones Dei. Et tamen, quia nativitate Isaac, cecidit in faciem et risit . Heli autem, qui peccaverat, retrorsum cecidit ; et de Dan in Genesi scriptum est: « Fiat Dan coluber in semita, mordens plantam equi, et cadet eques retrorsum, salutem exspectans Dei. » . Quia enim ad morsum colubri ceciderat ex equo, propterea Salvatoris exspectat adpostquam ille respondit: Ego sum, ceciderunt retrorsum in terram ; sermonem ejus, qui nem Dei audire non poterat, sed audit cum Moyse: Tu vero hic sta mecum . Quod et Daniel sibi accidisse commemorat . Et ingressus est in me spiritus, postquam locutus est mihi, et statuit me supra pedes meos. Et audivi loquente
Abbreviated transcription (Latin):
aduentu. et suꝑ sac̃dotiũ qd̃ p̃terut. extͣ hecomĩa ẽdenatiuitate referens
spĩtali. qͦmͦ pat̃ ufilio et filiꝰ inpatre sit. dequarectissime dr̃. Generationẽ
eiꝰ qͥsenarrabit: litast̃ uixta apocalipsinut ante iam diximꝰ quatuor ani¬
iã diximꝰ quatuor anĩal simile leonis. et scd̾msimile uituli. et t̾ciũ habere
faciem quasi hor̃s: et quartũ simile aqͥlȩ uolantis. ibiꝙ dicunt᷑ ĩmodum
seraphim sena̾ habeala. duabꝰ faciẽ.: duabꝰ pede oꝑientia. duabꝰ aut̃ uolantia. et
nec indie nec in nocte cessantia atq dicentia. sc̃s. scs. scs. dnsdsomp̃s. qͥera

Expanded text:
adventu, et super sacerdotium quod praeteriit, extra haec omnia est, de nativitate referens spiritali, quomodo Pater in Filio et Filius in Patre sit, de qua rectissime dicitur: « Generationem ejus quis enarrabit? » Ista sunt juxta Apocalypsin, ut ante jam diximus, quatuor anirum unum animal simile leoni, et secundum simile vitulo, et tertium habere faciem quasi hominis, et quartum simile aquilae volantis. Ibique dicuntur in modum Seraphim senas habere alas, duabus faciem, et duabus pedes operientia, duabus autem volantia, et nec in die nec in nocte cessantia atque dicentia: Sanctus, sanctus, sa
Abbreviated transcription (Latin):
& cognacionẽ. & m̃tẽ. & consiliũ. eandẽ uirtutẽ atq sapientiã. uicerebri
arce ponentes. Feritatẽ uͦ et iracondiã atq uiolentiã in leone. quȩ con¬
sistat infelle. Porrolibidinẽ. luxuriã. et omĩũ uoluptatũ cupidinem.
iniecore. id ẽ inuitulo. qͥ terrȩ oꝑib inhereat. Quartãq pont̃. quȩsuꝑ
scientiȩ incainꝙͦ pectore pꝰ quã eiectusẽ deꝑadiso ñ ertinguitur. et uieti
uoluptatib ut furore. ipsaꝙ inĩdũ rationis decepti sumilitudime. nos
peccare sentimꝰ. quã ꝓpͥ̾ȩ aqͥle deputant. ñsemiscentẽ trib s triaerran¬
na corrigentem. Quedĩint᷑ n sc̃ptuerisuocari legiꝰ spm̃. qͥint̃ pellat

Expanded text:
 cognitionem et mentem et consilium eamdemque virtutemque atque sapientiam in cerebri arce ponentes, feritatem vero et iracundiam atque violentiam in leone, quae consistat in felle. Porro libidinem, luxuriam et omnium voluptatum cupidinem in jecore, id est, in vitulo, qui terrae operibus haereat. Quartamque ponunt quae super scientiae, in Cain quoque peccatore postquam ejectus est de paradiso, non extinguitur, et qua victi voluptatibus vel furore ipsaque interdum rationis decepti similitudine nos peccare sentimus, quam proprie aquilae deputant non se miscentem tribus, sed tria errantia corrigentem, quem in Script
Abbreviated transcription (Latin):
quactriformia. una similitudo ẽ hominis. ut omĩa in mundo ratio¬
nabilia demonstrentur. Faciamꝰ inqͥd hoiẽm adimaginẽ et similitudinẽ nrãm
lmago aut̃ & sumilitudo dĩ. non ẽ corꝑis forma s m̃tis: descͥpta ad similitu
dinẽ uerȩ unaginis api. qͥẽ imago dĩ inuisibilis. Ne racionales creat᷑ȩ
inquatuor uersantur locis. siue ꝓpt̾ uui cardines mundi. qͥb orbis in¬
cludit᷑. siue ꝓpt̃ quatuor loca. celestiũ. texrestriũ. & infernoꝵ. & suꝑ¬
cȩlestiũ dequib & paulus apłs loqͥt᷑. ut in noĩe iħu ome genu flectat᷑.

Expanded text:
quadriformia, una similitudo est hominis, ut omnia in mundo rationabilia demonstrentur: « Faciamus enim hominem ad imaginem et similitudinem nostram . » Imago autem et similitudo Dei non est corporis fordinem verae imaginis Christi, qui est imago Dei invisibilis. Haec rationales naturae in quatuor versantur locis. Sive propter quatuor cardines mundi, quibus orbis includitur, sive propter quatuor loca coelestium et terrestrium et infernorum et supercoelestium. De quibus et Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
pus cũ uenerit inꝑfundũ peccatoꝵ ẽtẽpnit.cernimꝰ p̃cipitari apud
q̾sdã. et suũ locũ amittere. Q ne pudorẽ qͥdem ȩtuerecundiã hñt inde¬
lictis. et merent᷑ audire. faciesmeretricis factaẽ tibi. nesciserubescere.
H ancgͥ quadrigã in aurige modũ dfregit. et inc̃positiscurrentẽ gradib
refrenat. docilẽꝙ facit. et suoparere cogit imꝑio. Quã disputacionẽ
partiũ animȩ idẽ hoĩs. qͥminor mundus abisdem philosophis appellat᷑.
etiã nos adtingemꝰ. Et̃ qͥsĩplicit̾ inquatuor aĩalibus uirta hypocratis
sententiã. quatuor arbitrantur el ẽta monstrari. deqͥb c̃stant

Expanded text:
pius cum venerit in profundum peccatorum contemnit , » cernimus praecipitari apud quosdam et suum locum omittere, qui ne pudorem quidem et verecundiam habent in delictis, et merentur audire: « Facies meretricis facta est tibi, nescis erubescere . » Hanc igitur quadrigam in aurigae modum, Deus regit, et incompositis currentem gradibus refrenat, docilemque facit, et suo parere cogit imperio. Quam disputationem partium animae, id est, hominis qui minor mundus ab iisdem philosophis appellatur, etiam nos attingemus. Sunt qui simpliciter in quatuor animalibus juxta Hippocratis sententiam, quatuor arbitrantur elementa monstrari de quibus constant
Abbreviated transcription (Latin):
quatuor. Et aspectusearũ et oꝑa. quasi sisit rota in medio rotȩ. Perqua¬
tuor partesearũ euntes ibant. et ñreũtebant᷑ cũ ambularent. Statura
quoꝙ erat rotis etaltitudo. et horribilis aspectus. et totũ corpꝰ plenũ ocłis
incircuitiupsarũ quatuor. lix. Etuidi. et ecce rotauna suꝑt̾rã seqñs
animalia quatuor. Et aspectus rotarũ et facturaearũ. quasi spe¬
cies tharsis. Et similitudo inquatuor et op̾earũ. erat sicut soletẽe
rotainrota. Inquatuor partes earũ ãbulabant. et ñreũtebant᷑ cũ
plena oculis incircuitu ipsarũ quatuor. Huc usq quatuor animan¬
tiũ. quequaternas habebant facies pictura descͥbit᷑. sequentiũ spm̃
rotȩ quȩ ñerant uinctȩ animantib sedsequebant᷑ ea. siue una rota
apparuit supt̾rã. quȩdiuisa ꝑquatuor. tothabebat facies. qͦt aĩalia
sequebat̾ tantaq sundtudo erat rotarũ quatuor soquentiũ antmaliaquanior

Expanded text:
medio rotae. Per quatuor partes earum euntes ibant, et non revertebantur cum ambularent. Statura quoque erat rotis, et altitudo, et horribilis aspectus, et totum corpus plenum oculis in circuitu ipsarum quatuor. LXX: Et vidi, et ecce rota una super terram sequens animalia quatuor. Et aspectus rotarum, et factura earum, quasi species tharsis. Et similitudo in quatuor: et opus earum sicut solet esse rota in rota. In quatuor partes earum ambulabant, et non revertebantur, cum plena oculis in circuitu ipsarum quatuor. Hucusque quatuor animantium quae 17 quaternas habebant facies, pictura describitur, sequentium spiritum, rotae, quae non erant junctae animantibus, sed sequebantur ea: sive una rota apparuit super terram, quae divisa per quatuor tot habebat facies quot animalia sequebantur, tantaque similitudo erat rotarum quatuor sequentium animalia quatuor,
Abbreviated transcription (Latin):
& planta pedis eoꝵ quasi planta pedis uituli. & scintillȩ quasi as¬
pectꝰ exiscandentis. & manꝰ hoĩs subpennis eoꝵ. inquatuor partib
Lxx. Etquatuor facies uni. & quatuor alȩ uni. & crura eoꝵ recta.
et pennati pedes eoꝵ. & scintillȩ quasi fulgorans exam̃tũ. & leues pen-¬
nȩ eoꝵ. & manꝰ hoĩssubpennis eoꝵ inquatuor partib eoꝵ. Dequatuor
aĩalib quoꝵ aspectꝰ erat similitudo hoĩs. itadũ taxat ut singuli habe¬
rent quaternas facies & quat̾nas alas pedesq rectos. & plantã pedis
quasi uestigiũ podis uituli. siue ut int̃pretatꝰ est aqͥla rotundũ. qd̃ Lix
penitꝰ omiserunt : de scintillis quoq erissplendore rutilantib & deleuib
pennis eoꝵ. qd in hebraico ñ habetur. demanu qͦ hominis subalis eoꝵ
ꝑquatuor partes. & reliqͥs quȩ ꝓpħicꝰ sermo descͥbit. conabim̃ qͥd nob̃ uide¬
atur dicere. cũ opiniones singłoꝵ b̃uit̃ strmn xerimꝰ. Quidã quatuor

Expanded text:
is vituli, et scintillae quasi aspectus aeris candentis. Et manus hominis sub pennis eorum in quatuor partibus. LXX: Et quatuor facies uni, et quatuor alae uni, et crura eorum recta, et pennati pedes eorum. Et scintillae quasi fulgurans aeramentum, et leves pennae eorum, et manus hominis sub pennis eorum in quatuor partibus eorum. De quatuor animalibus, quorum aspectus erat similitudo hominis ita dumtaxat ut singula haberent quaternas facies, et quaternas alas, pedesque rectos, et plantam pedis, quasi vestigium pedis vituli, sive, ut interpretatus est Aquila, rotundam, quod LXX penitus omiserunt, de scintillis quoque aeris splendore rutilantibus, et de levibus pennis eorum, quod in Hebraico non habetur, de manu quoque hominis sub alis eorum in quatuor partes, et reliquis quae propheticus sermo describit, conabimur quid nobis videatur dicere, cum opiniones singulorum breviter strinxerimus. Quidam quatuor
Abbreviated transcription (Latin):
sensum. Bereliqͥuite cogitationes ur̃as pristinas. et ma¬
la adinuentionum auferte. peccata. Et si posthȩc audieritis
me. et nom̃ meũ ñ pollueritis inmunerib urĩs atq simula¬
chris. tẽ in monte scõ meo offeretis mͥ uictimas. et seruietis
om̃is domꝰ isrł. Aquila uͦ sun macho exparte consentiens
inparte discordat. Ite inqͥt pꝰ idola ur̃a. et seruite eis. qͥa
indigni estis meo imꝑio. nec me urã cultura delectat. Qd
si et in hoc nequaꝗͣ audieritis me. sed nõm̃ scm meũ pollue¬
ritis. dũ mͥ offerre simulatisꝗͣ offertis idoł. et nomini meo
tantum blasphemiã facitis. ut qͥ idoloꝵ cultores estis. me¬
os uos eẽ dicatis. Hoc scitote qd̃ in monte scõ meo in mon¬
te excelso isrł ibi seruitura sit mͥ omĩs domꝰ isrł. q̃p̾ea cre

Expanded text:
sensum. Derelinquite cogitationes vestras pristinas, et masensum. Derelinquite cogitationes vestras pristinas, et malarum adinventionum auferte peccata: et si post haec audieritis me, et nomen meum non pollueritis in muneribus vestris atque simulacris: tunc in monte meo sancto offeretis mihi victimas, et servietis, o omnis domus Israel. Aquila vero Symmacho ex parte consentiens, in parte discordat: Ite, inquit, post idola vestra, et servite eis, quia indigni estis meo imperio, nec me vestra cultura delectat. Quod si et in hoc nequaquam audieritis me, sed nomen sanctum meum pollueritis, dum mihi offerre simulatis quae offertis idolis, et nomini meo tantum blasphemiam facitis, ut qui idolorum cultores estis, meos vos esse dicatis; hoc scitote, quod in monte sancto meo, in monte excelso Israel, ibi servitura sit mihi omnis domus Israe
Abbreviated transcription (Latin):
singłi pꝰ idola ur̃ã ambulate et seruite eis. Qd si et in hoc ñ
audieritis me. et nom̃ meũ scm̃ pollueritis ultra in mune¬
rib urĩs et inidoł urĩs dix. Etuos domꝰ isrł hȩc dicit ado
si uos audieritis me. et nom̃ meũ scm̃ ñpollueritis. ultra
in muerib urĩs. et instuduĩs ur̃ĩs. Hẽ locum manifestiꝰ
interp̃tatus ẽ. sỹmac̾. unꝰ qͥsq idolis sus euntes seruite.
qͥa noliustis audire me. Nom̃ aut̃ meũ scm̃ nolite ult̃
polluere. ꝑmunera urã atq simulachra. In monte uͦ scõ
meo in monte excelso isrł. aitdñs ds̃. ibi seruiet mͥ omĩs¬
m seruire ñuultis. ite seruite idoł et simulachroꝵ ur̃op
calcate uestigia. me enĩ audire m̃uultis. Nequaquã mͥ
hostras in moletis. nec ad oleatis in censũ. nec m̃s ꝓpłs ap¬
pellemini. Michi enĩ nequaꝗͣ in lucis et fanis et idoloꝵ
locis. seruient cultores mei qd̃ uosfacitis. sed in monte

Expanded text:
singuli post idola vestra ambulate et servite eis quod si et in hoc non singuli post idola vestra ambulate et servite eis quod si et in hoc non audieritis me et nomen meum sanctum pollueritis ultra in muneribusi vos audieritis me, et nomen meum sanctum non pollueritis ultra in muneribus vestris, et in studiis vestris. Hunc locum manifestius interpretatus est Symmachus: Unusquisque idolis suis euntes servite, quia noluistis audire me: nomen autem meum sanctum nolite ultra polluere per munera vestra atque simulacra. In monte vero sancto meo, in monte excelso Israel, ait Dmihi servire non vultis, ite et servite idolis, et simulacrorum vestrorum calcate vestigia. Me enim audire non vultis, ut nequaquam mihi hostias immoletis, 237 nec adoleatis incensum, nec meus populus appellemini. Mihi enim nequaquam in lucis, et fanis, et idolorum locis servient cultores mei, quod vos facitis: sed in monte
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ estis inbabilone. et nc̃ seruitis idoł. qd̃ feci patrib ur̃is
inegipto. ut educam uos indesertũ ppłoꝵ. et ibi iudicer
uobiscũ faciȩ ad faciẽ. sicut adũsũ illos iuditio contendi: qͣn¬
do egressisunt deegipto. Et pꝰquã uos iudicauero. subiciã uosscep¬
tro meo et imꝑio. et ͣibo pactũ uobiscũ: et inducã uos interrã
urãm iniunculis caritatis: ut ligati amore meo nequaquam
ame possitis discedere. Cransgressores aut̃ et impios. qͥcordis
duricia in malis operibus ꝑ seuerant. eligam deuobis: non
ad possidendum: sed ad abiciendum. Educã qͥdem eos det̃¬
ra in colatꝰ eore. ut educti ñ ingrediant᷑ terrã isrł: sed in
diuersis ꝑeant regionibus. Et distinctione bonoꝵ et ma¬
loꝵ cognoscatis. qd̃ ego sim dñs: qͥfacio cuncta iuditio. Ao
reliqͣ festinat oratio. buiterq ꝑcurrimꝰ. singula : ut sensũ

Expanded text:
 estis in Babylone, et nunc servitis idolis, quod feci patribus vestris  estis in Babylone, et nunc servitis idolis, quod feci patribus vestris in Aegypto, ut educam vos in desertum populorum, et ibi judicer vobiscum facie ad faciem, sicut adversus illos judicio contendi, quando egressi sunt de Aegypto. Et postquam vos judicavero, subjiciam vos sceptro meo et imperio, et inibo pactum vobiscum, et inducam vos in terram vestram in vinculis charitatis, ut ligati amore meo, nequaquam a me possitis recedere. Transgressores autem et impios, qui cordis duritia in malis operibus perseverant, eligam de vobis, non ad possidendum, sed ad abjiciendum. Et educam quidem eos de terra incolatus eorum, ut educti non ingrediantur terram Israel; sed in diversis pereant regionibus: et distinctione bonorum et malorum, cognoscatis quia ego sum Dominus, qui facio cuncta judicio. Ad reliqua festinat oratio, breviterque percurrimus singula, ut sensum
Abbreviated transcription (Latin):
etbrachio extento et infurore effuso regnabo suꝑ uos. Non
uos ait paciar eẽ ingentib nec ȩt̃na captiuitate retineri.
sed educã deppłis et congregabo deterris. in qua uos ad ser¬
uendũ hostilis necessitas huc illucq disꝑsit. Hȩc aut̃ faciam
ñut ꝑdamuos etdeleam. sed ut rexur̃ sim. Ex qͦ intellegimꝰ
etiã ea quã appellant heretici. creatoris crudelitatẽ sonare
clem̃tiã. dũ adhoc irascit᷑ et deseuit. et totũ effund̃ furorẽ ut
retrahat eos ad regnũ suũ. qui demoñ tyranndẽ et ad serui¬
endu elegerant. Et adducã uos indesertũ ppłor. et iudica¬
bor uob̃cum ibi faciȩ ad faciem. sicut uidicio contendi adũsus
patres urõs in deserto terrȩ egipti. sic iudicabouos dicit dñs.
Et subiciã uos sceptro meo. et inducã uos inuinculis fedis
et eligam deuob̃ transgressores. et deterra in colatꝰ eor.
educã illos. et t̾ram isrł. ñ ingredientur. Faciã ait uob¬

Expanded text:
extento, et in furore effuso regnabo super vos. Nec vos, ait, patiar esse in gentibus, nec aeterna captivitate retineri, sed educam de populis, et congregabo de terris in quas vos ad serviendum hostilis necessitas huc illucque dispersit. Haec autem faciam, non ut perdam vos et deleam, sed ut rex vester sim. Ex quo intelligimus etiam eam quam appellant haeretici Creatoris crudelitatem, sonare clementiam: dum ad hoc irascitur, et desaevit, et totum effundit furorem, ut retrahat eos ad regnum suum, qui daemonum tyrannidem ad serviendum elegerunt. Et adducam vos in desertum populorum, et judicabor vobiscum ibi facie ad faciem. Sicut judicio contendi adversus patres 236 in deserto terrae Aegypti, sic judicabo vos, dicit Dominus. Et subjiciam vos sceptro meo, et inducam vos in vinculis foederis, et eligam de vobis transgressores et impios: de terra incolatus eorum educam illos, et in terram Israel non ingredientur,
Abbreviated transcription (Latin):
ut om̃s incircuitii nationes. uidentes ppłm dñi eẽ saluatũ. głifi¬
cent dm̃. et cognoscant qͥa saluati st̃. qd ipsesit dñs. Cũ indixe
ro uos ad t̾ram isrł. int̾rã ꝓqua leuaui mañ meã utdarẽ eam
patribus ur̃is. tc̃ scietis qd̃ egosim dñs. Quando induxero ait int̾rã¬
isrł. proqua leuaui manũ meã ut inducerẽ meã patres uros.
quã illi suo uitio ꝑdider̃. et uos ñ tam ur̃o merito. quã mea
pectu ur̃o in omĩbus malitus urĩs quasfecistis. Ei scietis quia
malas. Nec scdm scelera urã. pessima. domꝰ isrł ait dñs ds̃. Non
possumꝰ recordari scelerũ nr̃õꝵ. atq uitioꝵ. nͥ induti fuerimꝰ
in conspectu urõ. in om̃ib malitiis ur̃is. quas fecistis. Siue ut

Expanded text:
ut omnes in circuitu nationes videntes populum Domini esse salvatum, glorifiut omnes in circuitu nationes videntes populum Domini esse salvatum, glorificent Deum, et cognoscaro vos ad terram Israel: in terram pro qua levavi manum meam, ut darem eam patribus vestris. Tunc scietis quod ego sim Dominus, quando induxero, aitpro qua levavi manum meam, ut inducerem in eam patres vestros, quam illi suo vitio perdiderunt, et vos non tam vestro merito, quam mea pectu vestro in omnibus malitiis vestris quas fecistis, et scietis quia malas, nec secundum scelera pessima domus Israel, ait Dominus Deus. » Non possumus recordari scelerum nostrorum atque vitiorum, nisi inducti fuerimus in conspectu vestro, in omnibus malitiis vestris quas fecistis; » sive, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃arum. In om̃ib scĩsicationib ur̃is. inodorẽ suauitatis
suscipiã uos. cũ edurero uos deppłis et cong̃gauero det̾ris.
inqͦs disꝑsi estis. et scĩficabor in uob̃ in ocłĩs nationũ. et
scieti qͥa egodñs. Dehoc monte in quo seruitura ẽ dõ om̃is
domꝰ ifrł. es ayas et micheas pari uoce ceciner̃. In nouis¬
simis dieb erit manifestus mons domꝰ dñĩ inũtice montiũ.
et eleuabitur suꝑ colles. et confluent adeũ om̃s gentes. et
ibunt ppłi multi etdicent. Wenite ascendamus admon¬
bulabimꝰ insemitis eius. Desion enĩ exibit lex. et uerbũ
dñi deiherłm. Et rursũ esaysas. In montẽ excelsum inqͥt¬
ascende. qͥ adñtias sion. E leua et ęxalta uocẽ tuã. qͥ euan¬
gezas iherłm. Quẽ montẽ sion. aut eccłiam intellegi-¬
mus. quȩ int̾pretat᷑ specula. et in altitudine scõꝵ dogma¬
tum constituta ẽ. aut ipsũ dñm saluatorem. inqͦ et pͥmitiȩ
aut decimȩ et omĩs cultura inodorem uertitur suauitatis.

Expanded text:
ris; in odore suavitatis suscipiam vos cum eduxero vos de populis et congregavero vos de terris in quas dispersi estis, et sanctificabor in vobis in oculis nationum, et scietis quia ego Dominus. » De hoc monte in quo servitura est Deo omnis domus Israel, Isaias et Michaeas pari voce cecinerunt: « In novissimis diebus erit manifestus mons domus Domini in vertice montium, et elevabitur super colles, et confluent ad eum omnes gentes, et ibunt populi multi, et dicent: Venite, ascendamus ad monenim exibit lex, et verbum Domini de Jerusalem . Et rursum Isaias: In montem, inquit, excelsum ascende qui annuntias Sion: eleva et exalta vocem tuam qui evangelizas Jerusalem . Quem montem Sion, aut Ecclesiam intelligimus 238 quae interpretatur specula, et in altitudine sanctorum dogmatum constituta est: aut ipsum Dominum Salvatorem, in quo et primitiae, et decimae, et omnis cultura in odorem vertitur suavitatis: