comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
i nõ autem solam ꝑcutit iracundia crimni¬
nantis: uerum etiam conscientiam mor¬
det ueritas criminis: quid michi ꝓdest: si
me continuis laudid tonis mundus at tol¬
lat ⁊ ita nec malam conscientiam sanat lau¬
dantis p̾conium: nec bonam uulnerat con¬
deo quisq nostrum bonum opus suscipere.
agere. implere. ninc scit nunc nestit. nunc
delcãtur. nũc nõ delectatur⁊ ut nou̾it non
sue facultatis. s ditini mun̾is ẽẽ uel quod
sat uel quod delcãtur ac sic ab elationis ua¬
nitate sanetur et sciat quam uere non de
terta ista. s spũaliter dc̃m sit. dominus da¬
bit benignitatem et terra nostra dabit
fructum suum. Tanto autem magis delec¬
tat opus bonum quantomag̾ diligitur
deus summum atq in commutabile bo

Expanded text:
 non aurem solam percutit iracundia criminantis, uerum etiam conscientiam mordet ueritas criminis, quid mihi prodest, si me continuis laudibus totus mundus attollat? ita nec malam conscientiam sanat laudantis praeconium nec bonam uulnerat condeo quisque nostrum bonum opus suscipere, agere, inplere nunc scit, nunc nescit, nunc delectatur, nunc non delectatur, ut nouerit non suae facultatis, sed diuini muneris esse uel quod scit uel quod delectatur, ac sic ab elationis uanitate sanetur et sciat quam ucre non de terra ista, sed spiritaliter dictum sit: dominus dabit suauitatem et terra nostra dabit fructum suum. tanto autem magis delectat opus bonum, quanto magis diligitur deus, summum atque incommutabile bo
Abbreviated transcription (Latin):
uirginum xp̃i non eadem nõ uirginum: quã¬
uis xp̃i. Nam sunt aliis alia: s nullis talia
¶Mulco areentins diligere de bes eum qui
flagniosis ad seconuersis. quecumq dimisit
in ea te cadere non ꝑmisit. ¶ Omna pcc̃a¬

Expanded text:
uirginum Christi non sunt eadem non uirginum, quamuis Christi; nam sunt aliis alia, sed nullis taliamulto ardentius diligere debes eum, qui flagitiosis ad se conuersis quaecumque dimisit, in ea te cadere non permisit. a
Abbreviated transcription (Latin):
la sunt merita ut ne talib digni sĩt adu¬
uar. siue ꝓ eis quorum tã bona ut talib ñ
indigeãt ad ium̃tis. Genere igitur iute ꝙ
gessit quisq ꝑ corpus efficitur ut ꝓsint ł
nõ ꝓsint. quecumq ꝓillis pie fiũt cum reli¬

Expanded text:
la sunt merita, ut nec talibus digni sint adiuuari, siue pro eis, quorum tam bona, ut talibus non indigeant adiumentis. genere igitur uitae, quod gessit quisque per corpus. efficitur, ut prosint uel non prosint, quaecumque pro illo pie fiunt, cum reli
Abbreviated transcription (Latin):
memam. lib̾ .ii. Quisquis uel quod potest ar¬
guendo coirigit uel quod non potest corrigere
saluo pacis uĩculo exeludit uel quod saluo
pacis uinculo excludere nõ potest. equitate un¬
ꝓbat. sirmitate supportat: hic est pacificus.¬

Expanded text:
esciunt. quisquis ergo uel quod potest arguendo corrigit uel quod corrigere non potest saluo pacis uinculo excludit uel quod saluo pacis uinculo excludere non potest aequitate inprobat, firmitate subportat, hic est pacificus
Abbreviated transcription (Latin):
Pͥeanti obuugandi suscipiendum est negotium
tͥ cum int̾its incrogationid exammantes ntãm
conscientiam. liquito nodis coram d̾o tespond̾imus
dilectione nos fat̾e. ¶ Quticquid lacͥato animo¬
dix̾is punientis est impetus: ñ caritas corrigentis.
luptatem. Utimut ea quam refi̾mus ad idunde
uersio est: ꝙ etiam uicium uocatur fruendis itti
cum amantur: caritas propne dicitur. purgatis¬
siia et consummata: si nichil alind a matur.
¶Caritatis uenenum est: spes adipiscendoꝵ ant
retinendorum tp̃alua Nutrimentũ eꝰ est. inmni¬
nutio cupiditatis. ꝑfectio. nulia cupiditas. Signum
ꝓuestus eiꝰ est: inminutõ timoris. Signum ꝑ fec¬
tionis eiꝰ. nullus timor. Demendatio Geticquid
¶Quioquid ita fit ut nͥ fieret inste rep̃hendetur:
ñ est peccatum. Ex quo conficint. ut nec illa in¬
mimditia uocanda sit: quando enttandi eam nul¬

Expanded text:
peccati objurgandi suscipiendum est nogotium, nisi cum internis interrogationibus examinantes nostram conscientiam, liquido nobis coram Deo responderimus, dilectione nos facere. Quod si cdixeris, punientis est impetus, non charitas corrigentis. luptatem. Utimur ea quam referimus ad id unde erversio est, quod etiam vitium vocatur, fruendis uti cum amantur, ita proprie dicitur, purgatissima et consummata, si nihil aliud amatur.caritatis autem uenenum est spes adipiscendorum aut retinendorum temporalium. nutrimentum eius imminutio cupiditatis, perfectio nulla cupiditas. signum prouectus eius est imminutio timoris; si-, gnum perfectionis eius nullus timor, quia et radquidquid enim ita fit, ut, nisi fieret, iuste reprehenderetur, non est peccatum. ex quo conficitur, ut nec illa inmunditia uocanda sit, quando euitandi eam nul
Abbreviated transcription (Latin):
do que facta sunt. ubi et originale compre¬
henditur : et ad inuando ne fiant : et ꝑducẽ¬
do ad uitam ubi fieri omnino non possint.
¶Bonat gratia ut contra concupiscentiam
carnis. spiritus concupiscat : et si quando
fidelis homo in hoc certamine uemałr uin¬
citur debita dimittit oranti et quan do damp¬
nabiliter uincit᷑ dat humiliorem peniten¬
tiam cui tribuat indulgentiam donat post ͤ¬
mo uitam eternam et auime et corꝑi ubi
qͣlia et quanta bona sint cogitare qͥs possit.¬

Expanded text:
do quae facta sunt, ubi et originale compredo quae facta sunt, ubi et originale comprehenditur; et adjuvando ne fiant, et perducendo ad vitam ubi fieri omnino non possint.etiam gratia, ut contra concupiscentiam carnis spiritus concupiscat: et si quando fidelis homo in hoc certamine venialiter vincitur, debita dimittit oranti; et quando damnabiliter vincitur, dat humiliorem poenitentiam, cui tribuat indulgentiam. Donat postremo vitam aeternam et animae et corpori, ubi qualia et quanta bona sint cogitare quis possit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcurande salutis inique. si ad sunt delecta¬
bilia rapiendo abscondat et tͣnseat putan¬
tib nobis non ẽẽ quod satis est drmmi libent̾
eins ꝓuocationibus duciur existimantes
nos ad huc agere negotium ualitudinis
cum agamus potuis cruditatis : Quid
enim mali fecerinis : crapula penitendo
testatur. Quod metuentes : plerumq mi¬
nus quam eximende fami sufficit uescunur
Itanestit cupiditas : ubi finitur necessitas¬
bidimi continentia. Eam uero penam que
nec error est nec libido: de bet tolerare patientia
Qͣ propter. quando d̾o donante exuera uiuitur
fide. ipse dens adest. et menti illuminande et
concupiscentie suꝑande et molestie ꝑferende.¬
¶Cum dicitur homo tͣoi desideriis suis inde fit
reus : quia desertus ad̾o cedit eis atq consentit
uincitur capitur trahitur possidetur. aquo e¬
num quis demans est: huic et seriuis ad dre¬
tus est et fit ei peccatum consequens p̃ceden¬

Expanded text:
procurandae salutis, in quaeque, si adsunt, delectaprocurandae salutis, in quaeque, si adsunt, delectabilia rapiendo, abscondat et transeat; putantibus nobis satis non esse quod satis est, dum libenter ejus provocationibus ducimur, existimantes nos adhuc agere negotium valetudinis, cum agamus potius cruditatis? Quid enim mali fecerimus, crapula poenitenda testatur; quod metuentes, plerumque minus, quam eximendae fami sufficit, vescimur: ita nescit cupiditas, ubi finitur necessitasbidini continentia. Eam vero poenam quae nec error est nec libido, debet tolerare patientia. Quapropter, quando, Deo donante, ex vera vivitur fide, ipse Deus adest et menti illuminandae et concupiscentiae superandae et molestiae perferend dicitur homo tradi desideriis suis, inde fit reus, quia desertus a Deo cedit eis atque consentit, vincitur, capitur, trahitur, possidetur: A quo enim quis devictus est, huic et servus addictus est , et fit ei peccatum consequens, praeceden
Abbreviated transcription (Latin):
Iudicicia res est animi. uirguntas corꝑis deniq
illa integra in animo ꝑmanente: potest ista de
corꝑe molent̾ auferri: et cum ista integͣ ma¬
net corꝑi: potest illa in animo lascuia uolunta¬
te corrumpi. ¶Alimentorum sustentacłis
indigemus. si suauia nõ sit̾ q̃ ore sumutur
nec sumi possunt. et nause ando sepe respuũtur
et ꝑnitiosa sunt cauenda fastidia. Non solum
gͦ cibo s ⁊̃ cibisapore indiget infirmitas cor¬
ꝑis nostri: non propter satutandam libidinẽ
s propter tuendam salutem. Cum gͦ natura
quodamia poscit supplementa que de sũt : nõ
uocatur libido: set fames aut sitis. Cum uero
suppleta necessitate amor edendi animũ solli¬
citat:iam libido est. iam malum est. cui ce¬
dendum non est s resistendum ¶ Amor eden¬
di. non edendo: s continendo est comprimendꝰ¬
luptats ꝑ quam reficimus corpus. quis ubis
explicet. quemadmodum nos modum ne¬
cessitatis sentire nou sinat : et ipsum liitẽ

Expanded text:
udicitia res est animi; virginitas, corporis. Denique et illa integra in animo permanente, potest ista de corpore violenter auferri; et cum ista integra manet corpori, potest illa in animo lasciva voluntate corrumpi. Propteindigemus: si suavia non sint quae ore sumuntur, nec sumi possunt, et nauseando saepe respuuntur; et perniciosa sunt cavenda fastidia: non solum ergo cibo, sed etiam cibi sapore indiget infirmitas corporis nostri; non propter exsaturandam libidinem, sed propter tuendam salutem. Cum ergo natura quodam modo poscit supplementa quae desunt, non vocatur libido, sed fames aut sitis: cum vero suppleta necessitate amor edendi animum sollicitat, jam libido est, jam malum est, cui cedendum non est, sed resistendum. di non edendo, sed continendo est comprimenduluptatis, per quam reficimus corpora, quis verbis explicet, quemadmodum nos modum necessitatis sentire non sinat, et ipsum limitem
Abbreviated transcription (Latin):
suo. exultauit ut gigas ad tͣrendam iuam. Non
.ni. tardauit s cucurit : clamans dc̃is. fcĩs. morte.
uita. descensn. ascensu. clamans ut redeamus
ad eum et discessit ab ocłis ut rdeamus ad cor
et inueniamꝰ eum. abscessit .n. et ecce hic est ⁊ no¬
luit nob̾cum dui ẽẽ. et nõ reliquit nos. illuc .n.
abcessit: unde nunquam recessit. Lib̾ .U. Ecre es
incoide confitentium tͥ. et ꝓicientiũ se inte et plo¬
rantium insimi tuo postinas suas difficiles: et
tu facilis tͥges lacrimas eorum: ut magis plo¬
meluis habituram. u̾sa et rou̾sa iit̾gum et in
lat̾a et inuentrem. et dura sunt omnia. et tu
solus requies et ecce ades. lib̾. uiii. Suspita¬
bam. ligatus. nõ fr̾o alieno: s mea ferrea uolun¬
tate uellemeum tenebat inimitꝰ: et in de michi
cathenam fec̾at et consthxerat me. Quippe ex
uoluntate ꝑu̾sa fc̃a est libido: et dum s̾n̾itur li¬
bidini fc̃ã est consuetudo: et dum consuetudim nõ

Expanded text:
suo, exsultavit ut gigas ad currendam viam . Non suo, exsultavit ut gigas ad currendam viam . Non enim tardavit, sed cucurrit; clamans dictis, factis, morte, vita, descensu, ascensu; clamans ut redeamus ad eum. Et discessit ab oculis, ut redeamus ad cor, et inveniamus eum. Abscessit enim, et ecce hic est. Noluit nobiscum diu esse, et non reliquit nos. Illuc enim abscessit, unde nunquam recessit, quia mundusin corde confitentium tibi et proicientium se in te et plorantium in sinu tuo post uias suas difficiles: et tu facilis tergens lacrimas eorum, et magis plomelius habituram! uersa et reuersa in tergum et in latera et in uentrem, et dura sunt omnia, et tu solus requies. et ecce ades et liberasbam ligatus, non ferro alieno, sed mea ferrea voluntate. Velle meum tenebat inimicus, et inde mihi catenam fecerat, et constrinxerat me. Quippe ex voluntate perversa, facta est libido: et dum servitur libidini, facta est consuetudo; et dum consuetudini non
Abbreviated transcription (Latin):
a te placido ad te iratum ¶ Redite p̃uaricatores¬
ad cor ⁊et in herote illi qui fecit uos. State cum eo
et stabitis: requiescite in eo. et quieti eruis. Quo itis
in asꝑa: quo itis : Bonum ꝙ amatis ab illo ÷: s qͣn¬
tum est adilum. bonum est et suaue: s amaꝵ e
uit iuste: quia inuiste a matur desto illo quioqͥd
ab illo est. Quo uod̾ ad huc et ad huc ambłare
mas difficiles. et labouosas: Non est requies ubi
q̃ritis eam. querite ꝙ queritis: s ibi nõ est ubi
q̃ritis. Heatam uitam. queritis i regione moitis:
nõ est illic. Quomodo .ni. beata uita: ubi nequta ⁊
Et descendit huo ip̃a uita nt̃a et tulit mortem
mĩm : et occidit eam. de habundantia uite sue.
et tonuit clamans ut redeamus huic ad eura. in
illud secretum unde ꝓcessit adnos : ueniens in
ip̃m puͦm uirgina lem ut̾um. ubi ei impsit hu¬
mana creaura: caro mortal. ne semper eẽt mor¬
talis et inde uelut sponsus procedens de thalamo

Expanded text:
a te placido ad te iratum? Nam ubi noa te placido ad te iratum? Nam ubi noad cor et inhaerete illi, qui fecit uos. state cum eo et stabitis, requiescite in eo et quieti eritis. quo itis in aspera? quo itis? bonum, quod amatis, ab illo est: sed quantum est ad illum, bonum est et suaue; sed amarum erit iuste, quia iniuste amatur deserto illo quidquid ab illo est. quo uobis adhuc et adhuc ambulare uias difficiles et laboriosas? non est requies, ubi quaeritis eam. quaerite quod quaeritis, sed ibi non est, ubi quaeritis. beatam uitam quaeritis in regione mortinon est illic. Quomodo enim beata vita, ubi nec vita? 19. Et descendit huc ipsa Vita nostra, et tulit mortem nostram, et occidit eam de abundantia vitae suae: et tonuit clamans, ut redeamus hinc ad eum in illud secretum unde processit ad nos, in ipsum primum virginalem uterum, ubi ei nupsit humana creatura, caro mortalis, ne esset semper mortalis; et inde velut sponsus procedens de thalamo
Abbreviated transcription (Latin):
miẽ tue ꝙ poc̃a mea tamquam glaciem soluisti.
gratie tue de puto ⁊ qui cumq nõ feci mala. Quid
.n. ñ fac̾e̾ potui qui etiam gͣtuitum facinis amani
et omnia michi dimissa eẽ fateor. et que mea spõ¬
te feci mala: et que te duce ñ feci ¶ Te uolo iustitia
et innocentia pulcma et de cora honestis luminib
et insatiabu̾ satietate: quies est apud te ualde
et uita in ꝑturbabu̾s: qui intͤt inte. intͣt ingau¬
dium diũ sui ⁊ non timebit: et habebit se optime
amicicia reꝵ mortaluum. et dilamatur cum eas
amittit: et tunc sentit misi̾am qͣmis est et añ¬
quam amittat eas ¶ Beatus qui amat te.¬
et amicura inte: et inimicum ꝓpter te. Solus .ni.
nullum carsĩ amittit: cui omnes in ello cari sunt
qui ñ amittitur. Et quis est iste nͥ deus nostes
deus qui fecit celum et cerram. et unplet ea: qͥ a
implendo ea fecit ea ; Te nemo amnietit: nͥ qui di¬
mitiit: et qui dimitut : quo it. aut quo fugit : nͥ

Expanded text:
e, quod peccata mea tamquam glaciem soluisti. e, quod peccata mea tamquam glaciem soluisti. gratiae tuae deputo et quaecumque non feci mala: quid enim non facere potui, qui etiam gratuitum facinus amaui? et omnia mihi dimissa esse fateor, et quae mea sponte feci mala et quae te duce non feci. et innocentia, pulchra et decora honestis luminibus et insatiabili satietate. quies est apud te ualde et uita inperturbabilis. qui intrat in te, intrat in gaudium domini sui et non timebit et habebit se optime amicitia rerum mortalium et dilaniatur, cum eas amittit, et tunc sentit miseriam, qua miser est et antequam amittat eas. et amicum in te, et inimicum propter te. Solus enim nullum charum amittit, cui omnes in illo chari sunt, qui non amittitur. Et quis est iste, nisi Deus noster, Deus qui fecit coelum et terram, et implet ea, quia implendo ea fecit ea? Te nemo amittit, nisi qui dimittit: et qui dimittit, quo it, aut quo fugit, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
usus reꝵ s lobico utentis inculpa est. Confessio¬
nun lib̾ .i. Tu excitas ut laudare te delectet. quia
fecisti nos ad te : et inquietum est cor nr̃m. donec
requiescat inte. ¶ Qmis dabit michi ut uenias¬
in cor meum. et inebͥes illud. ut obliuusdar mala
mea. et unum bonum meum amplectarte:¶ Ne¬
et panis oris itꝰ anime mee. et uirtus maritans
mentem meam. et sinũ cogitationis mee. nõ te ama¬
bam: et fornicabar abite. et formcanti sonabat
in excelsis insilentio. deus solus magnus lege infati¬
gabłi sꝑgens penales cecitates supͣ illicitas cupidita
tes.lib .ii. Dulcescas michi duloedo ñ faliax dulce¬
do felix et secura et colligens me adisꝑsione inqua
frustͣtim discissus sum : dum ab uno te aũsus in
muata euanui ¶ Fornicatur anima cum aũtitur¬
abste et querit extͣte: ea que pura et liqͥda ñ in¬
uenit nͥ cum redit ad ce. ¶ Gratie tue drptito et

Expanded text:
usus rerum, sed libido utentis in culpa est. Et iusus rerum, sed libido utentis in culpa est. Et iuae. Tu excitas, ut laudare te delectet; quia fecisti nos ad te, et inquietum est cor nostrum, donec requiescat in te. Da miin cor meum et inebries illud, ut obliuiscar mala mea et unum bonum meum amplectar, teet panis oris intus animae meae et uirtus maritans mentem meam et sinum cogitationis meae? non te amabam et fornicabar abs te et fornicanti sonabat in excelsis in silentio, Deus solus magnus, lege infatigabili spargens poenales caecitates super illicitas cupiditat tu dulcescas mihi, dulcedo non fallax, dulcedo felix et secura, et colligens me a dispersione, in qua frustatim discissus sum, dum ab uno te auersus in multa euanui. abs te et quaerit extra te ea quae pura et liquida non inuenit, nisi cum redit ad te. peruerse te imitant
Abbreviated transcription (Latin):
ec̾na hoc int̾est quod temporale a liqͥd plus dili¬
giur añquam habeatur: iulescit autem cum
aduen̾it. Non satiat animam. cui uera est ⁊
c̾ta sedes eternitas. eternum autem ardentius
diligitur ad eptum qmͣ desid̾atum. Nulli . n. de¬
sid̾anti conceditur plus de illo exictimare qmͣ se
ht̃: ut ei uilescat cum minus inuem̾t: S qͣntũ
quisq ueniũs existimare potu̾it plus ꝑueniens
anum ad fruendun d̾o propter ipsum: ⁊ se atq
ꝓximo ꝓpt̾ diñ. Cupiditatem autem : motum
animi ad fruendum se et ꝓximo et quolibet
cupiditas. ad coirsipendum animum et corpus
suum: flagitisi uocatur. Qꝗ autem agit ut alt̾i
noceat: facmus dicitur. ¶ Quisquis reb p̃tereũ¬
tib restrictiꝰ utitur. quam sese hñt mores eoꝵ cum
quib utuit aut intemꝑans aut suꝑsticiosus est.
quisquis uo sic eis utitur. ut metas consuetudinis
bonorum int̾ quos u̾satur excedat: aut aliqͥd sig¬
nificat. aut flagitioiꝰ est. in omnib . i talib ñ

Expanded text:
erna hoc interest, quod temporale aliquid plus diligitur, antequam habeatur, uilescit autem, cum aduenerit — non enim satiat animam, cui uera est et certa sedes aeternitatis — aeternum autem ardentius diligitur adeptum quam desideratum. nulli enim desideranti conceditur plus de illo existimare quam se habet, ut ei uilescat, cum minus inuenerit, sed quantum quisque ueniens existimare potuerit, plus perueniens animi ad fruendum Deo propter ipsum, et se atque proximo propter Deum: cupiditatem autem, motum animi ad fruendum se et proximo et quolibet cupiditas ad corrumpendum animum et corpus suum, flagitium vocatur: quod autem agit ut alteri noceat, facinus dicitur. tibus restrictius utitur, quam sese habent mores eorum, cum quibus vivit, aut intemperans, aut superstitiosus est. Quisquis vero sic eis utitur, ut metas consuetudinis bonorum, inter quos versatur, excedat, aut aliquid significat, aut flagitiosus est. In omnibus enim talibus non
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ uoluntas nature congruit ut ꝑficiatur in
bono animus cum illud bonum diligitur con¬
uersione uoluntatis: unde est illud ꝙ nõ amit¬
titur nec auersione uoluntatis. auertendo .n.
se a summo bono. amittit animus ut sit bo¬
nus animus: nõ autem amitut tit sit animꝰ:
cum ⁊ hoc iam bonum sit corpore melius .ui.
Qui amat homines aut quia iusti sunt. aut
ut iusti sint amare debet. sic pet semet ip̃m
amare de bet. aut quia uistus est. aut ut
iustus sit : sic .n. diligit ꝓximum tamquam
diligere: quemadinodum cuꝑe abusiue dicun¬
tur qui diligunt. uii. Hec est uera diłctio ut
in herentes ueritati iuste uuamus et id̾o cõ¬
tempnamus omuia mortalia p̃amore homi¬
num: quo eos uolumus iuste uiu̾e ¶ Ext̾uis¬

Expanded text:
ergo voluntas naturae congruit ut perficiatur in ergo voluntas naturae congruit ut perficiatur in bono animus, cum illud bonum diligitur conversione voluntatis, unde est et illud quod non amittitur nec aversione voluntatis. Avertendo enim se a summo bono, amittit animus ut sit bonus animus; non autem amittit ut sit animus, cum et hoc jam bonum sit corpore melius:  amat homines, aut quia iusti sunt aut ut iusti is sint amare debet. sic enim et se ipsum amare debet, aut quia iustus est aut ut iustus sit: sic enim diligit proximum tamquam gere, quemadmodum cupere abusiue dicuntur qui diligunt. haec est autem uera dilectio, ut inhaerentes ueritati iuste uiuamus et ideo contemnamus omnia mortalia prae amore hominum, quo eos uolumus iuste uiuere. i
Abbreviated transcription (Latin):
tenens. Quia .n. homo ad beatitudinem
sequi non de bebat uͥ dm̃. et sentire non po¬
terat difi: segũdo diã hominem fcũm. seq̃ret᷑¬
simul et quem sentire poterat. et quem se¬
quid tres: conferius nos. adinuemiendun
aliquod spetiale. uel generale nomen quo
complectamur hec tria. Neq occurrit ani¬
mo: quia excedit suꝑ eminentia diuinitatis
usitati eloquii facultatem. uerius .n. cogita¬
tur deus quam dicite: et ueruis est. quam
bonum illud. tolle hoc et illud:⁊ et uide ipsum
bonum si potes. Ita dm̃ uidebis nõ alio bono
bonum: s bonum omnis bomi ¶Amandus
deus non hoc et illud bonum: s ip̃m bonum.
Querendum .n. bonum anime. non cui st̃ uo¬
litet cogitando: s cui hereat amando et quid
hoc nͥ deuse Non bonus animus aut bonus
ãgelus aut bonum celum: s bonum bonun¬
¶Pudeat cum alia nõ amentur nͥ quia bona
sunt: eis in herendo. nõ amare bonum ipsum
ut bonus sit : a quo ht̃ ut animus sit. Tunc

Expanded text:
tenens: ut quia homo ad beatitudinem tenens: ut quia homo ad beatitudinem sequi non debebat nisi Deum, et sentire non poterat Deum; sequendo Deum hominem factum, simul sequeretur et quem sentire poterat, et quem sequid tres, conferimus nos ad inveniendum aliquod speciale vel generale nomen, quo complectamur haec tria, neque occurrit animo, quia excedit supereminentia divinitatis usitati eloquii facultatem. Verius enim cogitatur Deus quam dicitur, et verius est quam bonum illud, tolle hoc et illud et vide ipsum bonum, si potes, et Deum videbis, non alio bono bonum, sed bonum omnis boni. Satisc et illud bonum, sed ipsum bonum. Quaerendum enim bonum animae, non cui supervolitet judicando, sed cui haereat amando: et quid hoc, nisi Deus? Non bonus animus, aut bonus angelus, aut bonum coelum; sed bonum bonuutem, cum alia non amentur nisi quia bona sunt, eis inhaerendo non amare bonum ipsum ut bonus sit, a quo habet ut animus sit. Tunc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuinitur. ¶ Una mors nostri saluatoris dua¬
bus mortibus nostris saluti fuit: et una eiꝰ
resurrectõ duas nobis resurrectiones p̾stitit
lib̃. U. Ca .i. Quo intellectu homo dñ ca¬
pit qui ipsum intellectum suum quo eum
uult caꝑe nõdum capit. ¶ Intellgamus
dm̃ si possumus qͣntum possumus sine qͣlita¬
te bonum: sine qͣntitate magnum sine indi¬
gentia creatorem sine situ p̾sentem sine ha¬
bitu omnia continentem: sine loco ubiq to
tum. sine tempore sempiternum. sine ulla sui
mutatione mutabilia facientem. nichelq
tace cantum est una: quantum tres simul
sunt et nec plus aliquid sunt due. quam
una res. et uise infinita sunt. ita et singła¬
in hunc mundum. qui in hoc mundo erat
quia mundus ꝑ eum fcũs est ⁊ ut exemplũ
sur sum uidentib dm̃. exemplum deorsũ
mirantibus hominem: exemplum sanis
ad ꝑmanendum : exemplum in firmis ad
conualescendum exemplum morituris ad
nõ timendum exemplum mortius ad re¬
surgendum eẽt: in omnibus ipse primatum

Expanded text:
una ergo mors nostri saluatoris duabus mortibus nostris saluti fuit et una eius resurrectio duas nobis resurrectiones praestitit. Nam quo intellectu homo Deum capit, qui ipsum intellectum suum, quo eum vult capere nondum capit? Intelligamus autem Deum si possumus et quantum possumus sine qualitate bonum, sine quantitate magnum, sine indigentia creatorem, sine situ praesentem, sine ambitu omnia conttum, sine tempore sempeternum sine ulla sui mutatione mutabilia facientem, nihili tatem tantum esse unam, quantum tres simul sunt, nec plus aliquid sunt duae quam una res, et in se infinita sunt, et singin hunc mundum, qui in hoc mundo erat, quia mundus per ipsum factus est , ut exemplum sursum videntibus Deum, exemplum deorsum mirantibus hominem: exemplum sanis ad permanendum, exemplum infirmis ad convalescendum; exemplum morituris ad non timendum, exemplum mortuis ad resurgendum fieret: ipse in omnibus primatum
Abbreviated transcription (Latin):
tons est ¶ Substantiam d̾i sine ulla si cõ¬
mutatõne nuitabilia facientem. et sine ullo
sui temporali motu. temporalia creantem:
imeri et plene nosse difficile est et ideo est
necessaria purgatio mentis nostre. qͣ illud
in effabile iueffabiliter uideri possit. iII. Ubi¬
labonosus aliquid queritur: neq fructuosins
dium nostrum quo ampluis ñ est frui trmi¬
tate d̾o: ad cuiꝰ imaginem facti sumus.
In illa contemplatione deus erit omnia in
omnibus: quia nicħ ab illo aliud requiretur
s solo ipso illustrari ꝑfruiq sufficiet. Lib̾.¬
binum. pulchertãna et modestissima caritas.
Dentem autem caninũ uł euitat cantissima
humilitas: uel retundit solidissima ueritas
Magisq optabo a qͦlibet rep̾hendi: quam
siue aberrante. suie ab ad ulante laudari.
Nullus .n. rep̾hensor formidandus est: ama¬
tori ueritatis. et enim aut inimicus rep̃hen¬
surus est. aut amicus. Si gͦ numicus insul¬
tat: ferendus est. amicus autem si errat

Expanded text:
nde substantiam Dei sine ulla sui commutatione mutabilia facientem, et sine ullo suo temporali motu temporalia creantem, intueri et plene nosse difficile est: et ideo est necessaria purgatio mentis nostrae, qua illud ineffabile ineffabiliter videri possit; qua nonlaboriosius aliquid quaeritur, nec fructuosius dium nostrum, quo amplius non est, frui Trinitate Deo, ad cujus imaginem facti sumus.igitur contemplatione Deus erit omnia in omnibus; quia nihil ab illo aliud requiretur, sed solo ipso illustrari perfruique sufficiet. Idebinum pulcherrima et modestissima charitas; dentem autem caninum vel evitat cautissima humilitas, vel retundit solidissima veritas: magisque optabo a quolibet reprehendi, quam sive ab errante, sive ab adulante laudari. Nullus enim reprehensor formidandus est amatori veritatis. Etenim aut inimicus reprehensurus est, aut amicus. Si ergo inimicus insultat, ferendus est: amicus autem si errat,
Abbreviated transcription (Latin):
ternm: maĩ aliqͥd q̃rit qmͣ est uoluntas d̾i
nichil aũt maiꝰ inueniri potest. Conpescat gͦ se
humana te nu̾tas. et id ꝙ ñ est ñ q̃rat neid ꝙ est
ñ imieniat et si uoluntatem dei nosse quisq de¬
sid̾at : fiat amitus d̾o: quia si uoluntatem hoĩs

Expanded text:
t? majus aliquid quaerit quam est voluntas Dei. Nihil enim majus inveniri potest. Compescat ergo se humana temeritas, et id quod non est non quaerat, ne id quod est non inveniat; et si voluntatem Dei nosse quisquam desiderat, fiat amicus Deo. Certe si voluntatem hominis
Abbreviated transcription (Latin):
creatur omnis potꝰ: et qri spĩtaliter panis
est esurientium. fonsq sitientium. ab itinere
t̾rest̾ fatigatus est qui se ipsum nob̾ uiam
fecit uicelum. Nelut obmutuit et obsur¬
duit coram conuitiantib : ꝑ quem mutus lo-¬
quiitus est. et surdus audunt. uinatus est: qui
de infirmitatum unculis nos soluit. fla¬
gellatus est qui omnium flagella doloꝵ¬
de hominum corporili expulit. Crucifixus
est: qui cruciatus nostros fimuit. Mortuus
est qui mortuos suscitauit. S et ressirrexit
rrunquam moriturus: ne ab illo quisquam
sic disceret mortem cõtempne̾ qͣi nusquam

Expanded text:
creatur omnis potus, et qui spiritualiter panis est esurientium fonsque sitientium: ab itinere terrestri fatigatus est, qui se ipsum nobis viam fecit in coelum: velut obmutuit et obsurduit coram conviciantibus, per quem mutus locutus est et surdus audivit: vinctus est, qui de infirmitatum vinculis solvit: flagellatus est, qui omnium dolorum flagella de hominum corporibus expulit: crucifixus est, qui cruciatus nostros finivit: mortuus est, qui mortuos suscitavit. Sed et resurrexit nunquam moriturus, ne ab illo quisquam sic disceret mortem contemnere, quasi nunquam
Abbreviated transcription (Latin):
¶Amisit iob omnes diuitias et faans repen¬
te pauꝑrimus. tam in concussum animũ te¬
nuit et infixum d̾o: ut satis demonstrͣ nõ illas
S fuisse magnas. s se ilł. sͥ autem dis̃. ¶ Nõ¬
diligis proximum tanquam te ipsum si non
ad id bonum. ad quod ipse tendis ad ducis.¬

Expanded text:
amque ille omnes divitias, et factus repente pauperrimus, tam inconcussum animum tenuit et infixum Deo, ut satis demonstraret, non illas sibi fuisse magnas, sed se illis, sibi autem Deum . diligis tanquam teipsum, si non ad id bonum ad quod ipse tendis, adduc
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃a aliqd̾ bonum est. non .n. posset ei nocere
corruptõ: nͥ adimendo. et mimendo ꝙ bonum
deserenti bsi sit. et in reb ad̾o factis tam mag¬
num bonum est natura ratõuałt ut nullum
sit bonum qͦ beata sit: nisi deus. Peccantes gͥ
inssipliciis ordinantur: que ordinatõ quia eoꝵ
nature non competit : id̾o pena est. s quia cul¬
pe competit: sd̃o iustitia est. ¶ Ubi nulius modꝰ¬
la natura est. ¶ Si custodiant omnes natu
lumbum tuum. Signͣt ad hoc pati dura et a¬
mara d̾i seruos in hoc scło. ut omnes affcĩones
suas a t̾renauim delectatõnum fluru colligãt
Dulla est maior. ad amorem inuitatõ: qmͣ
p̃uenire amando. et nimis duous est animꝰ
qui dilcõem sinolebat ipendere: nolit re¬

Expanded text:
ipsa aliquod bonum est: non enim posset ei nocere ipsa aliquod bonum est: non enim posset ei nocere corruptio, nisi adimendo et minuendo quod bonum deserenti bene sit: et in rebus a Deo factis tam magnum bonum est natura rationalis, ut nullum sit bonum quo beata sit nisi Deus. Peccantes igitur in suppliciis ordinantur: quae ordinatio quia eorum naturae non competit, ideo poena est; sed quia culpae competit, ideo titur. Proinde si custodiant omnes naturlumbum tuum: significat ad hoc pati dura et amara dei seruos in hoc saeculo, ut omnes affectiones suas a terrenarum delectationum fluxu colligant ulla est enim major ad amorem invitatio, quam praevenire amando; et nimis durus est animus qui dilectionem si nolebat impendere, nolit re
Abbreviated transcription (Latin):
eorum. nec ꝓlicatur lib̾ eorum: quia ipse ilui
Sũmum bonum quo suꝑiꝰ nõ est : deus est ac
ꝑ hoc incõmutabłe̾ bonum est ⁊ id̃o uere et̾num
et uere immortale. Cetͥa omnia dona. nõ nͥ ab
illo st̃. s ñ de illo. deillo .n. qd̾ est: hoc est quod
de innum̃iabiuib taceam. que ad ista ta paine
monstrantur hec gͦ tͥa. mod̾. spẽs et ordo tan¬
quam generalia bona sunt in reb a d̾o fcĩs. siue
qmͣ corruptõ. uel modi uel spẽi. uł ordinis na¬
tumlis. mala itaq natura dicitur: que corrupta
est. Nam incorrupta utiq bona est. s etiam
ip̃a corrupta. in quantum natura est bona est:
inquantum cortupta est mala est ¶ Corruptõ
si omnem modum omnem spẽm. omnem or¬
dinem reb corruptibłibus aufat: nulia natutu
remanebit. ac ꝑ hoc omnis natura que corrũpi
nĩ potest slummũ bomun est ⁊ sicut deus est. Om¬
nis autem natura que corrumpi potest: etiam

Expanded text:
eorum, nec plicatur liber eorum; quia tu ipse illis eorum, nec plicatur liber eorum; quia tu ipse illis Summum bonum. quo superius non est, deus est; ac per hoc incommutabile bonum est; ideo uere aeternum et uere inmortale. cetera omnia bona nonnisi ab illo sunt, sed non de illo. de illo enim quod est, hoc quod de innumerabilibus taceam, quae ad ista tria pertinere monstrantur; haec ergo tria, modus, species, ordo, tanquam gquam corruptio uel modi uel speciei uel ordinis naturalis. mala, itaque natura dicitur, quae corrupta est; nam incorrupta utique bona est. sed etiam ipsa corrupta, in quantum natura est, bona est; in quantum corrupta est, mala est. Fieri si omnem modum, omnem speciem, omnem ordinem rebus corruptibilibus auferat, nulla natura remanebit. Ac per hoc omnis natura quae corrumpi non potest, summum bonum est, sicut Deus est. Omnis autem natura quae corrumpi potest, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
moris ad id quod sat est. ut currat uita mea
in amplexus tuos: nec au̾tatur donec ab scondat ᷑
in abscondito uultus tui. hoc tm̃ scio. quia male
est egestas est ¶ In dono tuo requiescimus: ibi
te fruimur ⁊ requies nostra. locus nost᷑. amor
illuc actollit nos: et sp̃c tnus bonus exaltat
humilitatem nostram de portis mortis ¶ Mi
nus ordinata inquieta sunt : ordinantur. et
quiescunt. pondus meum. amor meus : eo fetor
qͦ cumq feror. Dono tuo accendimur ⁊ et sursum
ferimuir. mardescimus et imus: ascendimus
a señsiones incoide et cantamus canticum g¬
duum. Igne tuo. igne tuo bono in ardescimus
ec imus: qmĩ supsum imus ad pacem iherłm¬
¶uident angu̾ faciem tuam semꝑ: et ibi le¬
gunt sine sillabis tempoꝵ: quid uelit ecerna
noluntas tua. legunt: eligunt: et daigunt:
semꝑ legunt: et numquam p̾tit quod legunt
E ligendo .n. et diligendo legunt: ipsam in com¬
mutabilitatem consilni tui. Non clauditur codex

Expanded text:
moris ad id quod sat est, ut currat uita mea moris ad id quod sat est, ut currat uita mea in amplexus tuos nec auertatur, donec abscondatur in abscondito uultus tui. hoc test, egestas mihi te fruimur. Requies nostra, locus noster. Amor illuc attollit nos, et Spiritus tuus bonus exaltat humilitatem nostram de portis mortis . Inus ordinata, inquieta sunt; ordinantur et quiescunt. Pondus meum amor meus; eo feror quocumque feror. Dono tuo accendimur, et sursum ferimur. Inardescimus et imus. Ascendimus ascensiones in corde , et cantamus canticum graduum. Igne tuo, igne tuo bono inardescimus et imus; quoniam sursum imus ad pacem Jerident enim faciem tuam semper , et ibi legunt sine syllabis temporum, quid velit aeterna voluntas tua. Legunt, eligunt et diligunt; semper legunt, et nunquam praeterit quod legunt. Eligendo enim et diligendo legunt ipsam incommutabilitatem consilii tui. Non clauditur codex
Abbreviated transcription (Latin):
eripietur dampnãte te. ¶ Cotidiana fornar¬
mi morieor in laudib meis: cur minus moue¬
or si quisquam alius iniuste intuꝑetur. qm si
ego: cur ea contumelia magis mordeor. que
in me qmͣ que in alium eadem iquitate
coram me iacitur. ¶ Sepe homo de iꝑso¬
Libꝰ. xi. Conãtur et̾na saꝑe: S ad huc in
p̃t̾itis. et futuris reꝑ motib cor eorum uolitat
et ad huc uanum est. quis tenebit illud: et
affiget illud ut paululum stet: et paululum
rapiat splendorem semper stantis ec̾nitatis
et comparet cum temporib nunquam stan¬
tionalem creaturam fec̾is cui nullo modo suffi¬
cit ad beatam requiem : quicquid te minus :
ac ꝑ hoc nec ip̃a sͥ. Tu .n. deus noster illumina¬
bis tenebras nostras: exte oriuntur uestimen¬
ca nostra: et tenebre nostre erunt sicut meri¬
dies. Da michi te deus meus ⁊ redde michi te:
en amo. ⁊ si parum est amem ualidius. Non
possum metiri ut sciam qͣntum desit michi a¬

Expanded text:
eripietur damnante te. cum autem noneripietur damnante te. cum autem nonmi moueor in laudibus meis, cur minus moueor, si quisquam alius iniuste uituperetur quam si ego? cur ea contumelia magis mordeor, quae in me quam quae in alium eadem iniquitate coram me iacitur? fiunt, et conantur aeterna sapere, sed adhuc in praeteritis et futuris rerum motibus cor eorum uolitat et adhuc uanum est. quis tenebit illud et figet illud, ut paululum stet et paululum rapiat splendorem semper stantis aeternitatis et conparet cum temporibus numquam stantionalem creaturam feceris, cui nullo modo sufficit ad beatam requiem, quidquid te minus est, ac per hoc nec ipsa sibi. tu enim, deus noster, inluminabis tenebras nostras: ex te oriuntur uestimenta nostra, et tenebrae nostrae sicut meridies erunt. da mihi te, deus meus, et redde mihi te: en amo et, si parum est, amem ualidius. non possum metiri, ut sciam, quantum desit mihi a
Abbreviated transcription (Latin):
ruscasti explendusti: et fugasti oecitatem
meam. Fraglasti et duxi spm̃. et anelo tibi
Gustami: et esurio et sitio Tetigisti me ⁊ et exar¬
si in pacem tuam. Eam in hesero tibi ex omĩ
me. nusquam erit michi labor ⁊ dolor: et uiua
erit uita mea tota plena te. Nanc auten
quoniam qͦm tu imples subleuas eum: qñ
tui plenus non sum. oneri michi sum ¶ Uẽh¬
ꝓsꝑitanbus scli semel et it̾um: atimore ad¬
uersitatis et acorruptione letite. ueh aduer¬
sitatib scli semel et tt̾um et tetrio: a desiderio
ꝓsꝑitatis: et quia ipsa aduersitas dura est: et
ne frangat colerantiam. ¶ ꝑcontinentiam col¬
liginur et rediginuir in unum: a qͦ in multa
defluxiniuis. Muitis .n. te amat. qui tecum a¬
liquid amat: quod nõ ꝓpt̾ ce amat. O. amor
qui semper ardes et nunquam extingueris:
caritas deus mens accende me. continentiam
laudari uult ab hominib tutuꝑante te nõ
defendetur ab hominib iudicante ce nec

Expanded text:
ruscasti, splenduisti, et fugasti caecitatem ruscasti, splenduisti, et fugasti caecitatem meam; fragrasti, et duxi spiritum et anhelo tibi; gustaui, et esurio et sitio; tetigisti me, et exarsi in pacem tuam. Cum inhaesero tibi ex omni me, nusquam erit mihi dolor et labor et uiua erit uita mea tota plena te. nunc autem quoniam quem tu imples subleuas eum, quoniam tui plenus non sum oneri mihi sum. itatibus saeculi semel et iterum a timore aduersitatis et a corruptione laetitiae! uae aduersitatibus saeculi semel et iterum et tertio a desiderio prosperitatis, et quia ipsa - aduersitas dura est, et ne frangat tolerantiam. numquid noligimur et redigimur in unum, a quo in multa defluximus; minus enim te amat qui tecum aliquid amat quod non propter te amat. o amor, qui semper ardes et numquam extingueris, caritas deus meus, accende me. continentiam laudari uult ab hominibus uituperante te, non defenditur ab hominibus iudicante te nec
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ dam media que ignoramus quo animo fiant
quia et bono et malo fĩ possunt : dequib tem̾a¬
rium est uidicare. maxime ut condempnemus.
¶Duo strat in quib tem̾arium uditium caue¬
re debemus cum incertum est quo ammo quid
fastum sit: uel incertum est qͣus fatarus sit.
qui nunc uł malus uel bonus apparet. ¶ Ra¬

Expanded text:
a media, quae ignoramus quo animo fiant, quia et bono et malo fieri possunt, de quibus temerarium est judicare, maxime ut condemnemus. Duo sunt autem, in quibus temerarium iudicium cauere debemus: cum incertum est, quo animo quidque factum sit, uel cum incertum est, qualis futurus sit qui nunc uel malus uel bonus apparet.
Abbreviated transcription (Latin):
hac uita ab eo qui in his miseriis fidelis et
bonus est uentum fu̾it ad beatam: tunc erit
uere quodnunc eẽ nullomͦ potest. ut sic ho¬
mo iiuat quomͦ uult. Non enim uolet male
uiuere in illa felicitate aut uolet aliquid qͦd
deerit: aut deerit quod uolnerit. Quicquid
amabitur ad erit : nec desid̾abitur quod nõ
aderit. Omne quod ibi erit bonum erit
quod est omnino beatissimum ita semper
erat. qui nullum habuit omnino pecẽm:
ad remissionem nostrorum effusus est pec¬
cacoꝵ int quia eos diabolus merito tene¬
bat. quos pccĩ reos conditione mortis ob¬
struixit hos ꝑeum merito dunitteret:
quem nullius pcc̃ reum inm̾ito pena mor¬

Expanded text:
hac vita ab eo qui in his miseriis fidelis et bonus est, ventum fuerit ad beatam, tunc erit vere quod nunc esse nullo modo potest, ut sic homo vivat quomodo vult. Non enim volet male vivere in illa felicitate, aut volet aliquid quod deerit, aut deerit quod voluerit. Quidquid amabitur, aderit: nec desiderabitur quod non aderit. Omne quod ibi erit, bonum erit,quod est omnino beatissimum, ita semper erat qui nullum habuit omnino peccatum, ad remissionem nostrorum fusus est peccatorum, ut quia eos diabolus merito tenebat, quos peccati reos conditione mortis obstrinxit, hos per eum merito dimitteret, quem nullius peccati reum immerito poena mor
Abbreviated transcription (Latin):
catere. in quem conuerti resurgere. in qͦ ma¬
nere consitere est. Dens aquo exire emori in qͣm
redire reninsde̾. in quo habitare inere est. Seus ꝙͦ
nemo amitit nͥ deceptus ꝙͦ nemo q̃rit nͥ admo
alind scio uͥ fluxa et caduca eẽ sꝑnenda: certa
et eterna requitenda. hoc facio pr̾: quia ħ solum
noui. S mni adte ꝑueniatur  ignoro. Tu michi
suggere: tu ostende. tu iaticum p̃be. Si fide
te mueniunt. qui ad te refugint: ficem da.
Si urcute uirtutem. Si scĩa scientiam. ¶ ¶Erẽti
iine suꝑflui alicuiꝰ appeticio: tu ipse me mĩ¬
da. et fac idoneum adindendum te. Ceterum
di salute huiꝰ mortał corꝑis mei qmͣ dinescio

Expanded text:
cadere; in quem converti, resurgere; in quo manere, consistere est. Deus a quo exire, emori; in quem redire, reviviscere; in quo habitare, vivere est. Deus quem nemo amittit, nisi deceptus; quem nemo quaerit, aliud scio nisi fluxa et caduca spernenda esse; certa et aeterna requirenda. Hoc facio, Pater, quia hoc solum novi; sed unde ad te perveniatur ignoro. Tu mihi suggere, tu ostende, tu viaticum praebe. Si fide te inveniunt qui ad te refugiunt, fidem da; si virtute, virtutem; si scientia, scientiam. Auge iin me superflui alicujus appetitio, tu ipse me munda, et fac idoneum ad videndum te. Caeterum de salute hujus mortalis corporis mei, quamdiu nescio
Abbreviated transcription (Latin):
noscant ce uerum disi. et quem misisti ih̾m
xp̃m. et eñ anima quam uis sit immortalis
tñ quia mois eiꝰ rite dicitur ad̾i cognitione a¬
u̾sio: cum se conuerut ad dm̃. m̾itum est et̾ne
uite conseqũde: ut sit eterna uita sicut dcm̃ est
ip̃a cognitõ. ꝯuerti aut̃ ad diũ. nemo. nͥ se ab
hoc mundo au̾t̾it potest.¶ uoluntas est ammi¬

Expanded text:
olum et uerum deum et quem misisti Iesum Christum. etenim anima quamuis sit inmortalis, tamen quia mors eius rite dicitur a dei cognitione auersio, cum se conuertit ad deum. meritum est aeternae uitae consequendae, ut sit aeterna uita, sicut dictum est, ipsa cognitio. conuerti autem ad deum nemo, nisi ab hoc mundo se auerterit, potest. hoc e
Abbreviated transcription (Latin):
tam timẽt ab euis amplexui seꝑari: ut nichꝰ
eis sit labonosins quam si laborare. ¶ His¬
reb quib quisq beatus uult effici: seruiat
necesse est: uelit nolit. nam quocumqi du¬
xerint sequiturꝰ: et quisqͥs esnisus fuerit
aułte posser metuitur. Possunt aũt auf̾re
ista: ⁊ scintilla ignis et aliqͣ parna bestio

Expanded text:
tam timent ab ejus amplexu separari, ut nihil tam timent ab ejus amplexu separari, ut nihil eis sit laboriosius, quam non laborare. rebus, quibus quisque beatus uult effici, seruiat necesse est, uelit nolit; nam quocumque duxerint sequitur, et quisquis ea uisus fuerit auferre posse metuitur. possunt autem auferri ista et scintilla ignis et aliqua parua bestio
Abbreviated transcription (Latin):
querimus quo simpliciis nichil est: gͦ in simpli¬
citate coidis queramus illum. agite ociũ inqͥt ret
agnoscetis quia ego sum dñs. ñ ociũ desidie s oci¬
um cogitatõis: ut alocis ac temporib uacetis. hec
.n. fantasmata tumonis et uolubeitatis: constã¬
tẽ unitatem uidere nõ sinũt. Loca offerunt
ꝙ amemus tpr̃a subripũt ꝙ amamus. et uelin¬
qñt in anima turbas fantasmatũ. quib in a¬
luid atq alud cupiditas incicetur. Ita sto i¬
quietus atq erũpnosus animus: frustͣ tenere
a quib tenetir exoptans. uocatur gͦ ad ocisi
.i. ut ista ñ diligat: que diligi sine labore ñ
possunt. Sic .n. eis dominabitur⁊ sic ñ tene¬
bitur. s tenebit. Iugum enim inquit meum
lene est. Huic uigo qui subiestus est: subiesta
ht̃ cet̾a. Non gͦ laborauit: ñ .n. resiftit ꝙ sub¬
iectum est. S misi̾ amici huiꝰ mundi. cuius
dnĩ erunt. si filii d̾i eẽ nolur̾at. qr̃ dedit eis
pocestatem filios d̾i fieri. Amici gͦ huiꝰ mundi

Expanded text:
quaerimus, quo simplicius nihil est. Ergo in simplicitate cordis quaeramus illum. Agite otium, inquit, et agnoscetis quia ego sum Dominus : non otium desidiae, sed otium cogitationis, ut a locis et temporibus vacet. Haec enim phantasmata tumoris et volubilitatis, constantem unitatem videre non sinunt. Loca offerunt quod amemus, tempora surripiunt quod amamus, et relinquunt in anima turbas phantasmatum, quibus in aliud atque aliud cupiditas incitetur. Ita fit inquietus et aerumnosus animus, frustra tenere a quibus tenetur, exoptans. Vocatur ergo ad otium, id est, ut ista non diligat, quae diligi sine labore non possunt. Sic enim eis dominabitur, sic non tenebitur, sed tenebit. Jugum meum, inquit, leve est . Huic jugo qui subjectus est, subjecta habet caetera. Non ergo laborabit; non enim resistit quod subjectum est. Sed miseri amici hujus mundi, cujus domini erunt, si filii Dei esse voluerint, quoniam dedit eis potestatem filios Dei fieri ; amici ergo hujus mundi
Abbreviated transcription (Latin):
amittat unus quisq qͦ bñ iti noluit cum sine ul¬
nõ facit. amittat scire quid rectum sit ⁊ et qui rec¬
uelit. ¶ Ex quo incipit homo precepti ẽẽ capax e
ex illo incipit ꝑsse poc̾are. Dnob autem modis
poõat añquam sit sapiens: si aut se nõ accom¬
modet ad accipiendum preceptum: aut cum ac¬
ceꝑit nõ obsuet. Sapiens autem poc̃at: si se a¬
cie tanta est iocunditas lucis eterne: hoc est
in conmitta dais ueritatis atq sapientie ut ⁊̃ si
ñ lice̾t in ea ampluis manere quam unuis diei
uite pleni delitiis et curumfluentia temꝑalium

Expanded text:
amittat unusquisque quo bene uti noluit, cum sine ulnon facit, amittat scire quid rectum sit: et qui recae. Ex quo autem incipit homo praecepti esse capax, ex illo incipit posse peccare. Duobus autem modis peccat antequam fiat sapiens; si aut se non accommodet ad accipiendum praeceptum, aut cum acceperit non observet. Sapiens autem peccat, si se atiae, tanta jucunditas lucis aeternae, hoc est, incommutabilis veritatis et sapientiae, ut etiamsi non liceret in ea amplius manere quam unius diei vitae pleni deliciis et circumfluentia bonorum
Abbreviated transcription (Latin):
Iua est spẽs que rapit omnem animam ratõ¬
nalem desiderio sui tanco ardentiorem: qͣnto
mundiorem: et tanto mundiorem: quanto
ad sp̃italia resuingentem: tanto autem ad
sp̃italia resurgentem. quanto a carnalions
lestium t̾restriumq rerum: magni estimare
solet genus humanum. In quo ꝓfc̃o meliores
sunt qui huic scientie p̾ponũt nosse semet i põs
laudabiliorq ÷ animus. emi nota est uel infir¬
mitas sua: quam qui ea ñ respc̃a mas sid̾um
serutatur etiam cogi. aurus. aut qui iam cog¬
uitas tenet ignorans ipse qͣ ingrediatur ad
salutem ac firmitatem suam. Ca .i. ꝑ sua¬

Expanded text:
Ipsa enim species quae rapit omnem animam rationalem desiderio sui, tanto ardentiorem, quanto mundiorem; et tanto mundiorem, quanto ad spiritalia resurgentem; tanto autem ad spiritalia resurgentem, quanto a carnalibus rrestrium coelestiumque rerum magni aestimare solet genus humanum: in quo profecto meliores sunt qui huic scientiae praeponunt nosse semetipsos; laudabiliorque est animus cui nota est vel infirmitas sua, quam qui ea non respecta, vias siderum scrutatur etiam cogniturus, aut qui jam cognitas tenet, ignorans ipse qua ingrediatur ad salutem ad firmitatem suam. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Cum eternitas delectat suꝑus: et tempals¬
boni uoluptas retentat in f̾i̾us eadem anima
est. nõ tota uoluntate illud. aut hoc uolens
et id̾o disc̾pitur graui molestia dum illud ueri¬
tace p̃ponit. hoc familiaritate nõ ponit. lib̾ .ix.¬
Quam suane michi subito factum est carere
suauitatibus nugaꝵ: et quas amittere metꝰ
fu̾at: iam duitt̾e gaudium erat. Eiciebas
.n. eas ame. Tuuera et summa suauitas eicie¬
bas et intͣbas ꝑ eis omni uoluptate dulcior: s
nõ carn et sanguini : omĩ luce clarior: s omni
secreto int̾ior. omni honore sublimior s non
sublimib inse. ¶ Holentes gaudere formsecꝰ
facile uanescunt: et esfunduntur in ea que
iudentur ⁊ et temporalia sunt: et imagines eoꝵ
famelica cogitatione lambunt ¶ Sicut

Expanded text:
 cum aeternitas delectat superius et temporboni uoluptas retentat inferius, eadem anima est non tota uoluntate illud aut hoc uolens et ideo discerpitur graui molestia, dum illud ueritate praeponit, hoc familiaritate non ponit. Sic quam suaue mihi subito factum est carere suauitatibus nugarum, et quas amittere metus fuerat, iam dimittere gaudium erat. eiciebus enim eas a me, uera tu et summa suauitas, eiciebus et intrabas pro eis omni uoluptate dulcior, sed non carni et sanguini, omni luce clarior, sed omni secreto interior, omni honore sublimior, sed non sublimibus in se. iam liber facile evanescunt; et effunduntur in ea quae videntur et temporalia sunt, et imagines eorum famelica cogitatione lambunt. Et
Abbreviated transcription (Latin):
uis bñ seispiciens. ñ exꝑtꝰ : tanto se aliquid
intellexisse sinciͦ: quanto remouere atq
subduce̾ intentionẽ mentis a corꝑis sensib po¬
tuit. ¶ Tanc est animꝰ sapientuslintis cum
ueritatem que semper eodem modo est intuetur:
eiq immobilis inheret duno amore ꝯuinstus

Expanded text:
im bene se inspiciens, non expertus est tanto se aliquid intellexisse sincerius, quanto removere atque subducere intentionem mentis a corporis sensibus pous. Tunc est animus sapientis, cum veritatem, que semper eadem est, intuetur eique immobilis inheret divino amore coniunctus