comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qui auen̾abili uiro constantio eccłȩ eiꝰdẽ
antistite. ꝑ multa fuerat martyrũ loca
transmissus. ut sanari potiuss. S scĩ
deimartyres noluerunt ei sanitatis do¬
nũ tͥbuere: ut quanta eẽt inbenedicto
gr̃a demonstraret᷑. Ductꝰ itaq est adom
nipotñtis dei famulũ benedictũ. N iħu
de obsesso homine ꝓtinus expulit.Tui
sanato p̃cepit dicens. Nade & pꝰ hes carnẽ
non comedas: Adsacrum uero ordinem.
nũ quã accedere p̾sumas. Quacũq aut̃
die sacrum ordinem temerare p̃sũpseriᷤ:
sati iuri diaboli it̾um mancipaberis.
Discesit gͥ clerieus sanus. ꝙ sicut t̾rere
solet animũ pena recens: eaque uirdei p̃¬
ceperat intim custodiuit. Cum uͦ pꝰannoᷤ
inultos om̃s pͥores eiꝰ de hac luce migris¬
sent: & minores suos sibimet suꝑponi
in sacͥs ordinibus cerneret: u̾ba uiri dĩ
quasi ex longo tempore oblitꝰ. pꝰposuit:
atq ad sacrũ ordinẽ accessit. Quẽ mox

Expanded text:
qui a venerabili viro Constantio ejusdem Ecclesiae qui a venerabili viro Constantio ejusdem Ecclesiae antistite per multa fuerat martyrum loca transmissus, ut sanari potuisset. Sed sancti Dei martyres noluerunt ei sanitatis donum tribuere, ut quanta esset in Benedicto gratia demonstrarent. Ductus itaque est ad omnipotentis Dei famulum Benedictum: qui Jede obsesso homine protinus expulit. Cui sanato praecepit, dicens: Vade, et posthac carnem non comedas; et ad sacrum ordinem nunquam acceddie sacrum ordinem temerare praesumpseris, statim juri diaboli iterum mancipaberis. Discessit itaque clericus sanus, ac sicut terrere solet animum poena recens, ea quae vir Dei prceperat, interim custodivit. Cum vero post annos multos omnes priores illius de hac luce migrassent, et minores suos sibimet superponi in sacris ordinibus cerneret, verba viri Dei quasi ex longo tempore oblitus postposuit, atque ad sacrum ordinem accessit: quem mox
Abbreviated transcription (Latin):
Ireterea antistes canusine eccłe ad eũ¬
bem dñi famulũ uenire consueuerat:
puẽ uir dei ꝓuite suȩ m̃ito ualae dilige¬
bat. Is itaq dum cum illo de ingressu regiᷤᷤ
totilȩ . &. romane urbis ꝑditione. colloquiũ
haberet. dix̃. Phunc regem ciuitas ista
destruetur: ut iam amplius non in habi¬
tetur: Tuii uir dñi respondit. Roma agn̾¬
tibus non exterminabit᷑: s tempestatibꝰ.
&choruscis & turbinibus. ac t̾rȩ motu
fatigata. marces& in semet ipsa. Cuiiꝰ ꝓ¬
phetiȩ mysteria. nobis iam facta sunt
luce clariora: quia in hac urbe dissoluta
menia. euersas domos. destructaᷤᷤ ȩccłas.
turbine cernimus: eiꝰq edificia longo se¬
nio la̾cessita quia runis crebrescentib
ꝓst̾nant᷑. uidemus. Quãius hoc honoratꝰ
eiꝰ discipulus cuiꝰ mͥ raelatione comꝑtũ est.
nequaquã ex ore illius audisse se ꝑhibet.
s quia hoc dixerit. dictũ sibi a fratͥbus
fuisse testatuꝵ.¬
çlesiȩ clericus. ademonio uexabatur:

Expanded text:
s Canusinae ecclesiae ad eundem Domini famulum venire consueverat. Quem vir Dei pro vitae suae merito valde diligebat. Is itaque dum cum illo de ingressu regis Totilae et Romanae urbis perditione colloquio haberet, dixit: 'Per hunc regem civitas ista destruetur, ut iam amplius non habitetur'. Cui vir Domini respondit: 'Roma a gentibus non exterminabitur, sed tempestatibus, coruscis et turbinibus et terrae motu fatigata, marcescet in semet ipsa'. Cuius prophetiae misteria nobis iam facta sunt luce clariora, qui in hac urbe dissoluta moenia, eversas domus, distructas ecclesias turbine cernimus eiusque aedificia longo senio lassata, quia ruinis crebriscentibus prosternantur, vidimus. Quamvis hoc Honoratus eius discipulus, cuius mihi relatione conpertum est, nequaquam ex ore illius audisse se perhibet; sed quia hoc dixerit, dictum sibi a fratribus fuisse testatuclesiae clericus daemonio vexabatur,
Abbreviated transcription (Latin):
tanto iuiro illudere pͣsũpsiss ex pauit:
omsq qͥ cum eo ad dei hominẽ ueniebãt
terrȩ consternati sunt. Surgente̾ aũ
ad eum ꝓpinquare minime p̾sũpsert.
s ad suu dnm̃ reuersi. nuntiauerunt
trepidi. inquanta uelocitate fuerant
dep̾hensi. Tunc ꝑse idem totila. ad dei
hominẽ accessit. Quẽ cum longe sedñ¬
tẽ cerner&: non ausus accedere. sese in
t̾ram dedit. Cui dum uir dei bis terq¬
dicer&. surge: s ipse ante eum de t̾ra
erigi non auder&. benedictꝰ iħu xp̃i
dñi famulus. ꝑsemet ipsum dignatꝰ est
accedere ad regem ꝓstratum. Quẽ de t̾ra
leuauit: de suis actibus increpauit: atq
in paucis sermonibus. cuncta quȩ illierã
uentura p̾nuntiauit. dicens. Multa mi¬
la facis: multa mala fecisti: iam aliquande
ab iniquitate compescere. & quidẽ romã
ingressurus es: mare transiturꝰ: nouem
annis regnabis: decimo morieris. Nuid
auditis rex: uehement̾ territꝰ. oratiõe

Expanded text:
tanto viro illudere praesumpsisset, expavit: tanto viro illudere praesumpsisset, expavit: omnesque qui cum eo ad hominem Dei veniebant, terrae consternati sunt. Surgentes autem, ad eum propinquare minime praesumpserunt, sed ad suum regem reversi, nuntiaverunt trepidi in quanta veldepraehensi. 15. Tunc per se isdem Totila ad Dei hominem accessit; quem cum longe sedentem cerneret, non ausus accedere, sese in terram dedit. Cui dum diceret: Surge, sed ipse ante eum de terra erigi non auderet, Benedictus Christi Jesu famulus per semetipsum dignatus est accedere ad regem prostratum: quem de terra levavit, et de suis actibus increpavit, atque in paucis sermonibus cuncta quae illi erant ventura praenuntiavit, dicens: Multa mala facis, multa mala fecisti, jam aliquando ab iniquitate compescere. Equidem Romam ingressurus es, mare transiturus, novem annis regnabis, decimo morietis. Quibus auditis rex vehementer territus, oratione
Abbreviated transcription (Latin):
st̾io mandatum fuisset᷑ ut uenir&: ip¬
se sic̃ ꝑfidȩ mentis fuit. anuir dñi pro¬
phetia sp̃m haber&. explorare conatus ẽ.
Quidam uͦ eius spatarius riggo dice¬
bat᷑: cui calciamenta sua p̾buit. eũq
indui regalib uestibus fecit: quẽ quasi
inꝑsona sua ꝑgere ad dei hominẽ p̃cep̃.
Incuiꝰ obsequio. tresqui sibi p̾ceteris
adherre consueuerant. comites misit:
scilie uult ruderich. &blidin: ut ante
serui dei ocłos. ipsũ eẽ regẽ totilã simu¬
lantes. eius lateri obambularent. Cu¬
ialia quoq obsequia atq spatarios p̃¬
buit: ut tam exeisdem obsequiis. quã
ex pͣpureis uestibus rex esse putaretur:
Cũq isdẽ riggo decoratus uestib obse¬
quentiũ frequentia comitat᷑. monaft¬
ũ ingressus fuiss. uir dei eminꝰ sedebat.
Quẽ uenientẽ conspiciens. cũ iam ab eo
audiri potiuss. olamauit dicens. Pone
fili pone: hoc qd portas non est tuũ. Qͥ
riggo ptinus int̾ram cecidit. & quia

Expanded text:
sterio fuisset ut veniret, ipse, sicut perfidae mentis fuit, an vir Dei prophetiae spiritum haberet explorare conatus est. Quidam vero ejus spatharius Riggo dicebatur, cui calceamenta sua praebuit, eumque indui vestibus regalibus fecit, quem quasi in persona sua pergere ad Dei hominem praecepit. In cujus obsequio tres qui sibi prae caeteris adhaerere consueverant, comites misit, scilicet, Vult, Ruderic, et Blidin, ut ante servi Dei oculos ipsum regem Totilam esse simulantes, ejus lateribus obambularent; cui alia quoque obsequia atque spatharios praebuit, ut tam ex eisdem obsequiis quam ex purpureis vestibus rex esse putaretur. Cumque idem Riggo decoratus vestibus, obsequentum frequentia comitatus monast ingressus, vir Dei eminus sedebat. Quem venientem conspiciens, cum jam ab eo audiri potuisset, clamavit, dicens: Pone, fili, pone hoc quod portas: non est tuum. Qui Riggo protinus in terram cecidit, et quia
Abbreviated transcription (Latin):
portet petre. ut int̾im sileas: qua¬
tinus adhuc maiora cognoscas
Gotthoꝵ namq temꝑib. cũ rex eoꝵ toti¬
la. scm uirũ ꝓphetiȩ habere spm audis¬
s: ad eius monasterium ꝑgens. paulo

Expanded text:
Oportet, Petre, ut interim sileas, quatenus adhuc majora cognoscas. Gothorum namque temporibus, cum rex eorum Totila sanctum virum prophetiae habere spiritum audisset, ad ejus monasteriu
Abbreviated transcription (Latin):
uenit: ibiq nesciens. ingressa mansit.
Facto aut̾ mane. ita sanato sensu egres¬
sae̾: acsi eam uiquã insania capitis
nulla tenuiss. Quȩ om̾i uitȩ sue tem¬
pore. in eadẽ quã acceꝑat. salute ꝑman

Expanded text:
venit, ibique nesciens ingressa mansit. venit, ibique nesciens ingressa mansit. Mane autem facto ita sanato sensu egressa est, ac si eam nunquam insania capitis ulla tenuisset; quae omni vitae suae tempore in eadem quam acceperat salute perman
Abbreviated transcription (Latin):
conmanenti. alteri aut̃ longius posito:
reuelatio unius. atq indissimiliᷤᷤ uisioi̾s
apparuit. Uiderunt namq quia stra¬
ta pallus atq innumeris chorusca lam¬
padibus uia: recto orientis tramite. ab
eiꝰ cella. incęlum usq tendebatur. Cui
sistens: cuus esset uia quã ceruerent
tus dñi Benedictus celum ascendit.
Tunc itaq sc̃ĩ uiri obitũ sic̃ p̾sentes di¬
scipuli uiderunt. ita absentes. ex signo
quod eis predictum fuerat. agnouert᷑.
Sepultus uero est. inoratorio beati io¬
hannis baptistȩ. qd̾ destructa ara apol¬
linis. ipse construxit. Qͥ &. in eo specu.
tentum fides exigat: miraculis choru¬
narro: quia quedam mulier mente cap¬
ta. dũ sensũ fundit᷑ amisiss: ꝑ mon¬
tes & uaues. siluas. & campos. die noc¬
tuq uagabatur.: ibiq tantumͦ qͥesce¬
bat. ubi hanc qͥ escere lassitudo coegiss
Quadã uͦ die dũ uaga nimiũ erraret:
ad beati uiri benedicti patͥs specũ de¬

Expanded text:
commoranti, alteri autem longius posito, commoranti, alteri autem longius posito, revelatio unius atque indissimilis visionis apparuit. Viderunt namque quia strata palliis atque innumeris corusca lampadibus via recto orientis tramite ab ejus cella in coelum usque tendebatur. Cui sistens, cuius esset uia quam cernerent tus dei Benedictus asceTunc itaque sancti viri obitum sicut praesentes discipuli viderunt, ita absentes ex signo quod eis praedictum fuerat, agnoverunt. Sepultus vero est in oratorio beati Joannis Baptistae, quod destructa ara Apollinis ipse construxit. Qui et in eo specu ique si petentium fides exigat, miraculis corunarro; quia quaedam mulier mente capta, dum sensum funditus perdidisset, per montes et valles, silvas et campos die noctuque vagabatur; ibique tantummodo quiescebat, ubi hanc quiescere lassitudo coegisset. Quadam vero die dum vaga nimium erraret, ad beati viri Benedicti specum de
Abbreviated transcription (Latin):
sermone luculenta. Ciꝰ siquis uelit
sub tilius mores urstamq cognoscere.: po¬
test in eadem instititione regiuȩ. om̃s
magisterii illius actus inuenire: quia
sẽs uir nullomͦ potuit alit̾ docere quam
odem uͦ anno qͦ de bac uitas uixit.¬
erat eriturus. quibusdam discipłis
secum conuersantibus. quibusciã longe
manentibus. sci̾ssimi sui obit᷑ denunti¬
auit dem: p̾sentibus indicens. ut audita
ꝑsuentiũ tegerent: absentib indicans.
qd ł quale eis signũ fier&. quando eius
anuma de corpore exiret. Ante sertum
uͦ sui exitus diem: apꝑiri sibi sepulturã
uibet. Qͥ mox correptꝰ febͥbus: acͥ cepit
ardore fatigari. Cumq ꝑ dies singuloᷤᷤ
langoc ingrauescer&: sexto die portari
se ioratoriũ a discipulis fecit. ibͥq exi¬
tũ suũ. dominici eceporis & sanguinis
ꝑceptione muniuit: atq int̾ discipuloꝵ
manus inbecillia menbra sustentans.
e rectis incelum manibus stetit: ꝙ ulti

Expanded text:
sermone luculentam. Cujus si quis velit sermone luculentam. Cujus si quis velit subtilius mores vitamque cognoscere, potest in eadem institutione regulae omnes magisterii illius actus invenire: quia sanctus vir nullo modo potuit aliter docere quamodem vero anno quo de hac vita erat exiturus, quibusdam discipulis secum conversantibus, quibusdam longe manentibus, sanctissimi sui obitus denuntiavit diem: praesentibus indicens ut audita per silentium tegerent; absentibus indicans quod vel quale eis signum fieret quando ejus anima de corpore exiret. Ante sextum vero sui exitus diem aperiri sibi sepulturam jubet. Qui mox correptus febribus, acri coepit ardore fatigari. Cumque per dies singulos languor ingravesceret, sexta die portari se in oratorium a discipulis fecit, ibique exitum suum dominici corporis et sanguinis perceptione munivit, atque inter discipulorum manus imbecillia membra sustentans, erectis in coelum manibus stetit, et ulti
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ subleuatꝰ in meis ntis lumine extra mun¬
dum suit : Qd̃ aut̃ collectus mundꝰ ante
eiꝰ ociulos dicitur: non celum & t̾ra contiae¬
ta sunt. s uidentis aniiꝰ dilatatꝰ. qͥ inoeo
riptꝰ. uidere sine difficultate potuit
om̃e qd̾ infra dm̃ ẽ. In illagͦ luce que ex¬
tioribus oculis fulsit. lux int̾ior inmen¬
te fuit. quȩ uidñtis animũ illumina¬
uit: & quia ad suꝑiora rapuit: ei quam
angusta essent omnia inferiora monstra-
tarditate mea. tantũ creuit expositio
tua. S quia hȩc liquide meis sensibus
Indidisti: queso ut ad narrationis ordi
Gregoriss.
ibet petre adhuc de hoc uen̾abili
patre multa narrare: s quedameius
studiose p̾t̾eo: quia ad alioꝵ gesta euoluẽ¬
da festino. Hoc aut̾ nolo te lateat. quod
uir dei inter tot miracula quib in hoc¬
mundo claruit: doct᷑ne qͦ uerbo non
medioerit̾ fulsit. Nam scͥpsit mona¬
chor regulam: diseretione precipuami

Expanded text:
qui sublevatus in mentis lumine extra munqui sublevatus in mentis lumine extra mundum fuit? Quod autem collectus mundus ante ejus oculos dicitur, non coelum et terra contracta est, sed videntis animus est dilatatus, qui in Deo raptus videre sine difficultate potuit omne quod infra Deum est. In illa ergo luce quae exterioribus oculis fulsit, lux interior in mente fuit, quae videntis animum cum ad superiora rapuit, ei quam angusta essent omnia inferiora monstravitarditate mea tantum crevit expositio tua. Sed quia haec liquido meis sensibus infudisti, quaeso ut ad narrationis ordiGregorius. Libet, Petre, adhuc de hoc venerabili Patre multa narrare: sed quaedam ejus studiose praetereo, quia ad aliorum gesta evolvenda festino. Hoc autem nolo te lateat, quod vir Dei inter tot miracula, quibus in mundo claruit, doctrinae quoque verbo non mediocriter fulsit. Nam scripsit monachorum regulam, discretione praecipuam,
Abbreviated transcription (Latin):
ipfitis quasi sub uno solis radio collectus
om̃is mundus adductꝰ est: sic̃ nunquam
exꝑtus sum. ita nec conicere scio. Qͦ namq
ordine fieri potest: ut mundꝰ omĩs ab u¬
nohomine uideatur: Gregor
erum tene petre qd̾ loquor: quia am¬
Emȩ uidenti creatorem. angusta ẽ om¬
nisereatura. Quãlib&. etenim parũ de lu¬
ce creatoris aspexerit: breue ei fit omne qd
creatumẽ: quia ipsa luce uisionis intune.
mentis laratur sinus: tantũq ex pandit᷑
indeo. ut suꝑior existat mundo fit uͦ
ipsa uidentis anima: etiam super semet¬
ipsam. Cumq indei lumine rapit᷑. suꝑse
innt̾ioribus ampliat᷑. Et dum se conspicit
exaltata: comp̾hendit. quã breuesit quod
comp̃hendere humiliata non poterat. Uir
ergo qͥ int uebat᷑ globum igneum: ãgelos qͦ
ad celum redeuntes uidebat: h ec ꝓculdubio
cernere. nonnͥindei lumine poterat. Quid
itaq mir̃. si mundũ ante se collectũ uidit:

Expanded text:
ipsius quasi sub uno solis radio collectus ipsius quasi sub uno solis radio collectus omnis mundus adductus est, sicut nunquam expertus sum, ita nec conjicere scio quonam ordine fieri potest, ut mundus omnis ab homine uno videatur. Gregor. Fixum tene, Petre, quod loquor: quia animae videnti Creatorem angusta est omnis creatura. Quamlibet etenim parum de luce Creatoris aspexerit, breve ei fit omne quod creatum est: quia ipsa luce visionis intimae, mentis laxatur sinus, tantumque expanditur in Deo, ut superior existat mundo: fit vero ipsa videntis anima etiam super semetipsam. Cumque in Dei lumine rapitur super se, in interioribus ampliatur; et dum se sub se conspicit exaltata, comprehendit quam breve sit quod comprehendere humiliata non poterat. Vir ergo Dei, qui intuens globum igneum, angelos quoque ad coelum redeuntes videbat, haec procul dubio cernere nonnisi in Dei lumine poterat. Quid itaque mirum si mundum ante se collectum vidit,
Abbreviated transcription (Latin):
tã oculoꝵ aciem. in hoc splendore cho¬
rusce lucis infiger&: uidit germani
capuani ep̃i animã inspera ignea ab
angłis incȩlum deferri. Tunc tanti
seruandum diaconẽ iteiito iterato bis. terq
eius nomine cum clamoris mnagnidine uoca¬
uit. Cumq ille fuiss insolito tantiuiri cla¬
more turbatꝰ. ascendit: respex̃: partẽq iã
lucis exiguã uidit. Cui tantũ hoc obstu¬
pescenti miracłm: uii dei perordinẽ quȩ
fuerant gesta narrauit. Statimq incis¬
sinũ castrum religioso uiro theoprobo man¬
dauit. ut ad capuanã urbẽ sub eade̾ nocte
trans mitter&: & quid degermano ep̃o age¬
retur agnoscer&. & indicar&. Factumq ẽ.
& reu̾entissimũ uirum germanum epm
is qͥ missus fuerat iam defunctum reppit.
& requirens subtilit̾ agnouit eodem mo¬
mento fuisse illius obitum: quo ur domin
cognouit eius ascensum. Petrꝰ.
Uira res ualde. & uebement̾ stupenda.
S hoc qd̾ dictumẽ. quia ante esꝰocłos

Expanded text:
tam oculorum aciem in hoc splendore cotam oculorum aciem in hoc splendore coruscae lucis infigeret, vidit Germani Capuani episcopi animam in sphaera ignea ab angelis in coelum ferri. Tunc tanti Servandum diaconum iterato bis terque ejus nomine, cum clamoris magnitudine vocavit. Cumque ille fuisset insolito tanti viri clamore turbatus, ascendit, respexit, partemque jam lucis exiguum vidit. Cui tantum hoc obstupescenti miraculum, vir Dei per ordinem quae fuerant gesta narravit, statimque in Cassinum castrum religioso viro Theoprobo mandavit ut ad Capuanam urbem sub eadem nocte transmitteret, et quid de Germano episcopo ageretur agnosceret et indicaret. Factumque est, et reverentissimum virum Germanum episcopum is qui missus fuerat jam defunctum reperit, et requirens subtiliter agnovit eodem momento fuisse illius obitum quo vir Domini ejus cognovit ascensum. Petr. Mira res valde, et vehementer stupenda. Sed hoc quod dictum est, quia ante oculos
Abbreviated transcription (Latin):
funderent: & suauẽ cibum cȩlestis patͥ¬
ȩ. quia adhuc ꝑfecte gaudendo non po¬
terant: saltem suspirando gustarent.
Cum uͦ iam hora iamquietis exifter&:
incuiꝰdam turris suꝑiocibus se uen̾a¬
bilis Benedictus: in eius qͦ inferiorib
se seruandꝰ diaconus collocauit. Quo
uidelic& in loco: ab inferiorib ad suꝑi¬
ora ꝑuius continuabat᷑ ascensus: An¬
te eandem uͦ turrim larguis erat ha¬
turnȩ orationis tempora p̾uenisset:
ad fenestram stans. & om̾ipotñtẽ dñm
depͣcans. subito intempesta noctis hora
respiciens. uidit fusam lucem. desuꝑ
cunctas noctis tenebias effugasse: tan¬
toq splendore clarescere. ut diem uin¬
cem lux illa quȩ intenebͥs radiasset.
Mira au̾ ualde res. in hac speculatione
secuta ẽ: quia sicut postea ipse narni¬
uit. om̃is etiam mundus. uelut sub u¬
no solis radio collectꝰ. ante oculos eiꝰ ad¬
ductus ẽ. Q uen̾abilis pat̾ dum inten¬

Expanded text:
funderent, et suavem cibum coelestis patrfunderent, et suavem cibum coelestis patriae, quia adhuc perfecte gaudendo non poterant, saltem suspirando gustarent. Cumque hora jam quietis exigeret, in cujus turris superioribus se venerabilis Benedictus, in ejus quoque inferioribus se Servandus diaconus collocavit: quo videlicet in loco inferiora superioribus pervius continuabat ascensus. Ante eamdem vero turrim largius erat haturnae orationis tempora praevenisset, ad fenestram stans, et omnipotentem Deum deprecans, subito intempesta noctis hora respiciens, vidit fusam lucem desuper cunctas noctis tenebras effugasse, tantoque splendore clarescere, ut diem vinceret lux illa quae inter tenebras radiasset. Mira autem res valde in hac speculatione secuta est: quia, sicut post ipse narravit, omnis etiam mundus velut sub uno solis radio collectus, ante oculos ejus adductus est. Qui venerabilis Pater, dum inten
Abbreviated transcription (Latin):
uinq die alt̾o eadem uenabilis femi¬
na ad cellam ꝓpͥam recessiss&: uirdes
ad monast̾ium recdũt: cum ecce pꝰ tͥcluũ
incella consistens. eleuatis inaera oculis.
iudit eiusdem sororis suȩ animã de euis
corpore egressam. incolumbe specie.cȩli
secreta penetrare. Qͥ tantȩ eius gloriȩ
congaudens: om̾ipotñti deo in hymnis
&. laudibus grãs redlidit. esꝰq obitum
fribus denuntiauit. Quos etiã ꝓtinus
misit. ut eiꝰ corpꝰ ad monast̾ium defer¬
rent: atq in sepulchro qd̾ sibi ipse para¬
uerat ponerent. Qͦ facto: contigit. ut
quoꝵ mens una semꝑ indeo fuerat: eoꝵ
qͦ cceꝑora nec sepultura separaros.
lio qͦ tempore seruandꝰ diaconus.
atq abbas eius monast̾ii qd̾ incam¬
paniȩ partibus a liberio quodã pat̾cio
fuerat constructum: ad eum uisitationis
grã ex more conuenerat. Eius quippe
monast̾ium frequentabat: ut quia isdẽ
quoq uir doctrina grȩ cȩlestis influe¬
bat. dulcia sibi inuicem uite uerba tns¬

Expanded text:
ue die altero eadem venerabilis femina ad cellam propriam recessisset, vir Dei ad monasterium rediit. Cum ecce post triduum in cella consistens, elevatis in aera oculis vidit ejusdem sororis suae animam de ejus corpore egressam, in columba specie coeli secreta penetrare. Qui tantae ejus gloriae congaudens, omnipotenti Deo in hymnis et laudibus gratias reddidit, ejusque obitum fratribus denuntiavit. Quos etiam protinus misit, ut ejus corpus ad monasterium deferrent, atque in sepulcro quod sibi ipse paraverat, ponerent. Quo facto contigit ut quorum mens una semper in Deo fuerat, eorum quoque corpora nec sepultura separaret.oque tempore Servandus diaconus atque abbas ejus monasterii quod in Campaniae partibus a Liberio quondam patricio fuerat constructum, ad eum visitationis gratia ex more convenerat. Ejus quippe monasterium frequentabat; ut quia idem quoque vir doctrina gratiae coelestis influebat, dulcia sibi invicem vitae verba trans
Abbreviated transcription (Latin):
consueuerat: s eas ex uicina silua ueni¬
ens uulpis auferebat. Quadam uͦ. die d̃
ineodem uestibulo puer bonefaciꝰ stars.
uulpes exmore uenit: & gallinã abstult
Ipse aũ concitꝰ eccłam intrauit: & se ino¬
rationem ꝓsternens. aꝑtis uocibꝰ dixit
Placos tͥ dñe: ut de nutͥmento matͥs me¬
ȩ manducare non possim: Ecce enim
gallinas quas nutrit: uulpis comedit
Qͥ ab oratione surgens: ȩecłam egressus¬
ẽ. Mox aũ uulpis rediit: gallinã quam
ore tenebat dimisit: atq ipsa moriens

Expanded text:
consueverat: sed eas ex vicino rure vulpconsueverat: sed eas ex vicino rure vulpes veniens auferebat. Quadam vero die dum in eodem vestibulo puer Bonifacius staret, vulpes ex more venit, et gallinam abstulit. Ipse autem concitus Ecclesiam intravit, et se in orationem prosternens, apertis vocibus dixit: Placet tibi, Domine, ut de nutrimentis matris meae manducare non possim? Ecce enim gallinas quas nutrit vulpes comedit. Qui ab oratione surgens, Ecclesiam est egressus. Mox autem vulpes rediit, gallinam quam ore tenebat dimisit, atque ipsa moriens
Abbreviated transcription (Latin):
ut ipse inops pauꝑibus uestim̃ta lax¬
giretur. Quȩ die quadã horreũ ingͣs¬
sa. pene om̃e tͥticum qd sibi instipen¬
diũ totiꝰ anni parauerat: inuenit a fi¬
lio suo pauꝑibus expensum. Tũq se¬
m& ipsam alapis pugnisq tunderet.
qd̾ quasi anni subsidia ꝑdidiss: super¬
uenit bonefaciꝰ puer dei: eamq uerbi ᷤᷤ
qualib ualuit consolari cepit. Quȩ
cũ nil consolationis admitt̾&: hanc
rogauit ut abhorreo exire debuiss&
in quo exom̃i eoꝵ tͥtico parũ qͥd inuen¬
tũ ẽ. remansisse. Puer aũ dei sese illic
ꝓtinus in orationem dedit. Qͥ pꝰ pau¬
lulũ egressus: ad horreũ matre̾ re¬
duxit. Qd ita tͥtico plenũ inuentũ ẽ.
sicut ante plenũ non fuerat. cũ mat̾
illiꝰ totius anni sũptus se congregasse
gaudebat. Qͦ uiso mirrcło. conpiincta mat̾.
ipsa iam cepit agere ut dar&: qͥ sic celerit
posset que petiss& accipere. Hȩc itaq in
hospicii su uestibulo gallinas nit̾re

Expanded text:
ut ipse inops pauperibus vestimenta larut ipse inops pauperibus vestimenta largiretur. Quae die quadam horreum ingressa, pene omne triticum quod sibi in stipendio totius anni paraverat, invenit a filio suo pauperibus expensum. Cumque semetipsam alapis pugnisque tunderet, quod quasi anni subsidia perdidisset, supervenit Bonifacius puer Dei, eamque verbis quibus valuit consolari coepit. Quae cum nihil consolationis admitteret, hanc rogavit ut ab horreo exire debuisset, in quo ex omni eorum tritico parum quid inventum est remansisse. Puer autem Dei sese illic protinus in orationem dedit, qui post paululum egressus, ad horreum matrem reduxit, quod ita tritico plenum inventum est, sicut plenum ante non fuerat, cum mater illius totius anni sumptus se congregasse gaudebat. Quo viso miraculo cumpuncta mater, ipsa jam coepit agere ut daret, qui sic celeriter posset quae petiisset accipere. Haec itaque in hospitii sui vestibulo gallinas nutrire
Abbreviated transcription (Latin):
yꝑ quoq de eiusdẽ loci partib. se¬
ner quidam clericꝰ aduenit: qͥ ea q̃
de eo narrat. silentio non st̃ p̃menda: Nã
dicit. qd̾ quadam die ingressus ortũ mag¬
na hunc eruce multitudine inuenit es¬
se cooꝑtũ. Qͥ om̃e olus deꝑire conspiciens:
hinc: atq hȩc olera comedere nolite. Que
statim ad uiri dei uerbũ ita om̃s egres¬
se sunt: ut ne una quidem intra spra¬
ciũ orti remaner&. S qͥd mirũ qd̃: hec
de episcopatꝰ eiꝰ tempore narramꝰ. Quan¬
doiam ap̃ om̃ipotñtẽ dm ordine simł
ꝙ moribus creuerat: dũ illa magͥ mirã¬
dasint. que eũ hic senex clericꝰ adhuc
puerulum fecisse testatur: Nam ait.
qd̾ eo temꝑe qͦ cum matre sua puer habi¬
bat: egressus hospiciũ. nonnũquã sine
linea. crebro etiam sine tunica reu̾teba
set uestiebat hunc hic se expolians. ut
se ante dei oculos ilhꝰ m̾cede uestiret.
Quẽ mat̾ sua frequent̾ increpare con¬
sueuerat: dicens. qd iustũ non esset.

Expanded text:
 quoque de ejusdem loci partibus senex quidam clericus advenit, qui ea de illo narrat, quae silentio non sunt premenda. Nam dicit quod quadam die ingressus hortum, magna hunc erucae multitudine invenit esse coopertum: qui omne olus deperire conspiciens, hinc, atque haec olera comedere nolite. Quae statim ad viri Dei verbum ita omnes egressae sunt, ut ne una quidem intra spatium horti remaneret. Sed quid mirum quod haec de episcopatus ejus tempore narramus, quando jam apud omnipotentem Deum ordine simul et moribus creverat, dum illa magis miranda sint quae eum hic senex clericus adhuc puerulum fecisse testatur? Nam ait quod eo tempore quo cum matre sua puer habitabat, egressus hospitium, nonnunquam sine linea, crebro etiam sine tunica revertebatur, set, vestiebat hunc, se expolians, ut se ante Dei oculos illius mercede vestiret. Quem mater sua frequenter increpare consueverat, dicens quod justum non esset
Abbreviated transcription (Latin):
uia occasio apta se p̾buit: lib& inqͥ¬
pere. quidnamsit qd redemptor nr
cum duobus cecis lumen reddidit. ius¬
sit ut nemini dicerent: & illi ab eunteᷤ.
diffamauerunt eũ intotam t̾ram illã.
Nunqͥdnã unigenitꝰ filius. patͥ & spui
potuit implere: ut miracłm qd̾ taceri
qd̾ egit. hoc nobis in exemplũ actio¬
nis p̃buit: ut ꝓ nr̃arum uiriũ mo¬
dulo. eius uestigia sequentes. inoffenso pe¬
de oꝑis. p̾sentis uitȩ carpamꝰ uiam. Mira¬
łm namq faciens. & taceri uissit .&. tnͣ
taceri non potuit: ut uidelic&. electi eiꝰ
exempla doctͥnȩ illius sequentes. in mag¬
nis quȩ faciunt. latere quidem in uolũ¬
tate habeant: s ut ꝓsint alii. ꝓdantur
iniuti: quatinus & magnȩ humilita¬
tissit. qd̃ sua oꝑa taceri appetunt.
magnȩ utilitatis sit. qd eoꝵ opera tacen a
possunt. Nongͦ deris uoluit quioqua fie¬
ri & minime potuit: sed quid uelle eius
menbra debeant. qͥdue de eis etiam nolen¬
tibꝰ fiat. doctrinȩ magist̾io exemplũ dedit.

Expanded text:
uia occasio apta se praebuit, libet inquirere quidnam sit quod Redemptor noster cum duobus caecis lumen reddidit, jussit ut nemini dicerent, et illi abeuntes diffamaverunt eum in totam terram illam . Nunquidnam unigenitus Filius, Patri et potuit implere, ut miraculum quod taceri corpus omne quod egit, hoc nobis in exemplum actionis praebuit, ut pro nostrarum virium modulo ejus vestigia sequentes, inoffenso pede operis praesentis vitae carpamus viam. Miraculum namque faciens, et taceri jussit, et tamen taceri non potuit; ut videlicet et electi ejus exempla doctrinae illius sequentes, in magnis quae faciunt, latere quidem in voluntate habeant, sed ut prosint aliis, prodantur inviti; quatenus et magnae humilitatis sit magnae sublimitatis sit, quod eorum opera taceri non possunt. Non ergo Dominus voluit quidquam fieri et minime potuit, sed quid velle ejus membra debeant, quidve de eis etiam nolentibus fiat, doctrinae magisterio exemplum dedit.
Abbreviated transcription (Latin):
benigne susciꝑet: quoꝵ coepora intã pa¬
naui eadẽ usq ad suꝑiore ᷤᷤ tabulaᷤᷤ aquiᷤ
plena. it̾ ꝓpͥum ꝑagens. enatauit: no¬
no aut̃ die incotronensiᷤ castͥ portum
dedunctaẽ. Lac qͣ om̃s exierunt in colu¬
meᷤ. qͥ cũ p̃dicto uenerabili uiro maxi¬
miano naiuigabant. Cũq pꝰ eo ipse qͦ
fuisset egressus: mox in eiusdem portꝰ
ꝓfundũ nauiᷤᷤ demersa ẽ. acsi illiᷤ egre¬
dientib ꝓpondere subleuatione caru¬
iss &quȩ plena hominib inpelago a¬
quas portauerat atq natauerat: maxi¬
miano cũ suiᷤᷤ fr̃ibus recedente. aquas
sine hominib inpoetu non ualuit por¬
tare: ut hinc omp̃s ds ostend̾&. quia
hanc onustã. sua manu tenuerat. quȩ
ab hominib uacua & derelicta. suꝑ aqͣs
non potuit permanere.Ante dies¬

Expanded text:
benigne susciperet, quorum corpora in tam pabenigne susciperet, quorum corpora in tam panavis eadem usque ad superiores tabulas aquis plena, iter proprium peragens enatavit; nono autem die in Cotronensis castri portum deducta est. Ex qua exierunt omnes incolumes, qui cum praedicto venerabili viro Maximiano navigabant. Cumque post eos ipse quoque fuisset egressus, mox in ejusdem portus profundum navis demersa est, ac si illis egredientibus pro pondere sublevatione caruisset; et quae plena hominibus in pelago aquas portaverat, atque nataverat, Maximiano cum suis fratribus recedente, aquas sine hominibus in portu non valuit portare; ut hinc omnipotens Deus ostenderet quia hanc onustam sua manu tenuerat, quae ab hominibus vacua et derelicta super aquas non potuit manere.
Abbreviated transcription (Latin):
nerabilis maximianꝰ. caritate exigente
cũ fr̃ibus uenit. Qͥ cũ ad monast̾iũ me¬
ũ romã rediret: inmari adriatico ni¬
mia tẽpestate dep̃hensus. in estimabili
ordine. atq inusitato miracło. erga se.
cunctosq qui cum eo aderant. om̃ipotñ¬
tis dei. Siram cognouit & grãm. Nã cũ
in eoꝵ mortẽ uentoꝵ nimietatib eleua¬
ti fluctus seiurent: ex naui. clauo ꝑ¬
dito arbor abscisa est: uela in undis pro¬
iecta: totũq uas nauis quassatũ nimiiᷤ
fluctibus. ab om̃i fuerat sua cõpage dis¬
solittũ. Rimis itaq patentib intrauit
mare.: atq usq ad suꝑiores tabula ĩ pleuit
nauim: ita ut nontam nauiꝰ int̾ undas.
quã unde iã intra nauim ẽẽ. uiderentur.
Tunc in eadẽ naui residenteᷤ. non iã ex mor¬
ts uicinia. sed ex ipsa eiꝰ p̾sentia aciusiõe.
turbati om̃s sibimet pace̾ dederunt:
corpꝰ & sangͥnẽ redemptoriᷤ acceꝑunt. deo
se singuli conmendanteᷤ. ut eoꝵ animaᷤᷤ

Expanded text:
nerabilis Maximianus charitate exigente cum fratribus venit. Qui cum ad monasterium meum Romam rediret, in mari Adriatico nimia tempestate deprehensus, inaestimabili ordine atque inusitato miraculo erga se cunctosque qui cum eo aderant, omnipotentis Dei et iram cognovit, et gratiam. Nam cum in eorum morte ventorum nimietatibus elevati fluctus saevirent, ex navi clavi perditi, arbor abscissa est, vela in undis projecta, totumque vas navis quassatum nimiis fluctibus, ab omni fuerat sua compage dissolutum. Rimis itaque patentibus intravit mare, atque usque ad superiores tabulas implevit navem, ita ut non tam navis intra undas quam undae jam intra navem esse viderentur. Tunc in eadem navi residentes non jam ex morte vicina, sed ex ipsa ejus praesentia ac visione turbati omnes, sibimet pacem dederunt, corpus et sanguinem Redemptoris acceperunt, Deo se singuli commendantes, ut eorum animas
Abbreviated transcription (Latin):
uerba illius moleste susceꝑunt: eũq in¬
iuriis insectati st̃. Qͥbus uirdei letiori &¬
huc uultu respondit dicens. Sic ꝓmere¬
mini istum utr̃e sanctulo impleatiᷤ ssse
a uobiᷤᷤ reuertit᷑. Cũq illi exoliuiꝰ oleuto
defluere noncernerent: & uir̃ dei adim¬
plendum utrẽ sibi insistere uiderent:
uehementer accensi maiorib hunc uer¬
boꝵ contumeliis detestari ceꝑunt. Uir
aut̃ dei uidens qd̾ ex p̃lo oleũ nullomͦ ex¬
iret: aquã sibi dari petiit: quã cunc¬
ns uidentibꝰ benedix̃. atq inp̾lo sui manibꝰ
uetiuuit. Ex qua ꝓtinus benedictiõe. tan¬
aii in cassum laborauerant. ñ solũ sua
uascula om̃ia s utrem qͦ. quẽ uir dei de¬
tulerat implerent: gr̃as agentes. quia
is qͥ oleũ petere uenerat: benedicendo de¬
dt qd postolabat. Alio qͦ temꝑe uehemẽs
ubiq fames incubuerat: it beati laurẽ
incensa. Quã uir dei reftaurare cupienꝰ.¬

Expanded text:
verba illius moleste susceperunt, eumque inverba illius moleste susceperunt, eumque injuriis insectati sunt. Quibus vir Domini laetiori adhuc vultu respondit, dicens: Sic pro me oretis, istum utrem Sanctulo impleatis, et sic a vobis revertetur. Cumque illi ex olivis oleum defluere non cernerent, et virum Dei ad implendum utrem sibi insistere viderent, vehementer accensi, majoribus hunc verborum contumeliis detestari coeperunt. Vir autem Dei videns quod ex prelo oleum nullo modo exiret, aquam sibi dari petiit, quam cunctis videntibus benedixit, atque in prelum suis manibus jactavit. Ex qua protinus benedictione tandiu incassum laboraverant, non solum sua vascula omnia, sed utrem quoque quem vir Dei detulerat implerent, et gratias agerent, quia is qui oleum petere venerat, benedicendo dedit quod postulabat. Alio quoque tempore vehemens ubique fames incubuerat, et beati Laurent incensa. Quam vir Dei restaurare cupien
Abbreviated transcription (Latin):
cla annis singuliᷤ uenire consueuit.
S ex eadem ꝓuincia. qͥdam monacbꝰ ant
triduum uenit. qͥ graius nuncũ mero¬
re me ꝑculit: quia eundẽ uir̃ obisse nun¬
tiauit. Huiꝰ ego uiri. &si non sine gemi¬
tu dulcedinis recolo. iã tamen
sine formidine uirtute narro
quas a uiciniᷤᷤ eiꝰ sacerdotib mira ueriti¬
te ꝙ simplicitate p̾ditis agnoui. S sic it
amantes se animoᷤᷤ magnũ caritatiꝰ fa¬
miliaritas ausũ p̃bet: a me plerũꝙ ex
dulcedine exactus. ipse qͦ de hiis que ige¬
rat extrema quedã fateri cogebat᷑. Nie
nãq qͦdam temꝑe. cũ in p̾lo longobarei
oliuã p̾merent. ut inoleo liquari qͥebu¬
issꝙ sic̃ iocundierat & uultꝰ ꝙ animi u¬
trẽ uacuũ ad p̾lum detulit.: laborantes
longobardoᷤᷤ leto uultu salutauit: utre
ꝓtulit: & iubendo pociꝰ quã petendo eũ
sibi impleri dix̃. S gentile ᷤᷤ iuri qͥ tot
iam die frustra laborauerant: atq aboli¬
uis exigere oleũ toquendo non pot̾ant.

Expanded text:
enire consuevit. Sed ex eadem provincia quidam monachus ante triduum venit, qui gravis nuntii moerore me perculit, quia eumdem virum obiisse nuntiavit. Hujus ergo viri, etsi non sine gemitu dulcedinis recolo, jam tamen sine formidine virtutes narro, quas a vicinis ejus sacerdotibus mira veritate et simplicitate praeditis agnovi. Et sicut inter amantes se animos magnum charitatis familiaritas ausum praebet, a me plerumque ex dulcedine exactus, ipse quoque de his quae egerat extrema quaedam fateri cogebatur. Hic namque quodam tempore cum in prelo Langobardi olivas premerent, ut in oleum liquari debuissent, sicut jocundi erat et vultus et animi, utrem vacuum ad prelum detulit, laborantesque Langobardos laeto vultu salutavit, utrem protulit et iubendo potius quam petendo eum sibi impleri dixit. Sed gentiles viri, quia toto iam die frustra laboraverant atque ab olivis exigere oleum to
Abbreviated transcription (Latin):
mũ redibat infirmitaᷤᷤ. nichil inme ex
hiis quȩ meminerã recognoscebã. Cumq
indisposione monast̾ii occupata mens
ẽẽt. obliuiscebar funditꝰ egͥtudiniꝰ me¬
ȩ. Sinuͦ ut p̃dixi. rediret egͥtudo ad me¬
moriã: cum me tam fortẽ ẽẽ sentirẽ. mi¬
rabarsi non comedissem. Qͥ ad uesꝑum
ueniens tantȩ me fortitudiniᷤ inueni:
ut si uoluissẽ. ieiuniũ usq ad diẽ alt̾um
transferre potuissem. Sicq factũ ÷: ut
in me ꝓbarem. ea etiam de illo uera ẽẽ. qui¬
bus ipse minime int̾fuissem. Petuꝰ
Uia eundem uirum magnȩ cohpũc¬
tioniᷤᷤ fuisse dixisti: ipsam lacͥmar᷑
uim Ulargius ad discere cupio. Unde
queso: ut mͥ qͦt sunt genera conpunc¬
tionis edisseras. G egoruis.

Expanded text:
mum redibat infirmitas, nihil in me ex mum redibat infirmitas, nihil in me ex his quae memineram recognoscebam. Cumque in dispositione monasterii occupata mens esset, obliviscebar funditus aegritudinis meae. Si vero, ut praedixi, rediret aegritudo ad memoriam, cum tam fortem me esse sentirem, mirabar si non comedissem. Qui ad vesperam veniens, tantae me fortitudinis inveni, ut si voluissem, jejunium usque ad diem alterum transferre potuissem. 353 Sicque factum est ut in me probarem ea etiam de illo vera esse quibus ipse minime interfuissem. PETR. Quia eumdem virum magnae compunctionis fuisse dixisti, ipsam lacrymarum vim largius addiscere cupio. Unde quaeso ut quot sunt genera compunctionis mihi edisseras. ΚΕΦΑΛ.
Abbreviated transcription (Latin):
mom̾̃ta ad exitum ꝓpinquarẽ: quã medi¬
i molestiam greco sermone sincopin uo¬
ant: & nͥ me frequent̾ fr̃s cibo reficerẽt.
utalis mͥ sp̃s funditꝰ int̾cidi uideretur.
ischaliᷤ suꝑuenit dies. S cum sacratissi¬
dosabbato. inqͦ om̃s s paruuli pueri ie¬
unant. ego ieuinare non possẽ cepi plus
merore quã infirmitate deficere. Sed
tͥstis animꝰ consiliũ citius inuenit: ut e¬
undem uirum dei secreto inorator iũ
ducerem. eumq peterẽ. quatinꝰ mͥ ut
die illo ad ieuinandũ uirtus daret᷑. suiᷤ
ap̃ om̃ipotentẽ dñm p̾cibus obtineret.
Qs factumest. Nam mox ut oratoriũ
ingressi sumꝰ. a me numilit̾ postulatus.
sese cũ lacͥmis inorationẽ dedit. Sy pꝰ paulu¬
lũ. completa oratione exiit. S ad uocem
benedictionis illius uirtutẽ tantã sensi.¬
quã meus stomaoꝰ accepit: ut mͥ funditꝰ
a memoria tolleret᷑ cibus & egͥtudo. sepi
mirari qͥs eẽm: qͥs fuerim: qr &cũ adani¬

Expanded text:
momenta ad exitum propinquarem quam medimomenta ad exitum propinquarem quam medici molestiam Graeco eloquio syncopin vocant, et nisi me frequenter fratres cibo reficerent, vitalis mihi spiritus funditus intercidi videretur, paschalis supervenit dies. Et cum sacratissimo Sabbato, in quo omnes et parvuli pueri jejunant, ego jejunare non possem, coepi plus moerore quam infirmitate deficere. Sed tristis animus consilium citius invenit, ut eumdem virum Dei secreto in oratorium ducerem, eumque peterem quatenus mihi ut die illo virtus ad jejunandum daretur, suis apud omnipotentem Dominum precibus obtineret; quod et factum est. Nam mox ut oratorium ingressi sumus, a me humiliter postulatus, sese cum lacrymis in orationem dedit, et post paululum completa oratione exiit. Sed ad vocem benedictionis illius, virtutem tantam meus stomachus accepit, ut mihi funditus a memoria tolleretur cibus et aegritudo. Coepi mirari quis essem, quis fuerim, quia et cum ad ani
Abbreviated transcription (Latin):
iũpositis fribus. dix̃. Fr̾es: diabolus sibi
q̃ iliᷤ sororibus iocabatur. Ubi uͦ ad ser¬
usdei uentũ est. adhunc puerũ accede¬
t non pre¬
sumpsit. Pquam
uocẽ hora
eadem acmomen¬
tosdem puer cõram cunctiᷤᷤ fr̾ibus dia¬
holo se inuadente uexatꝰ est. Qͦ uiso senex:
si ꝓtinus in lam̃tũ dedit. Quẽ dũ lugñ¬
tĩ dui frẽs consolari uoluissent: respon¬
ore hodie panis ingredit᷑: nͥ puer iste ade¬
monio fuerit ereptus. Tunc se inoratio¬
nẽ cũ cunctis fr̾ibꝰ Ostrauit: & eousq
oratũ ẽ. quo usqꝗ a uexatiõe sanaret᷑. Qui
ñ ꝑfecte sanatꝰ ẽ: ut ad hunc malignꝰ sp̾c
utedendi ausum ult̾ius non haber& Petrꝰ
redo qd̾ ei elatio parua subrepserat.
taẽ. Nam pondꝰ miracłi solus portare non
totuit: duusit hoc cum fr̃ibus &. portauit.
ũ uiri oratio quante uirtutis ẽẽt: in me¬
met ipso exꝑtus sum. Nam cũ qͦdam tem¬
pe inmonast̾io positꝰ incisionẽ uitalium
paterer. crebͥsq angustiis ꝑ horarum

Expanded text:
positis fratribus dixit: Fratres, diabolus ibi cum illis sororibus jocabatur; at vero ubi ad servos Dei ventum est, ad hunc puerum accedere non praesumpsit. Post quam vocem, hora eadem ac momento, idem puer coram cunctis fratribus diabolo se invadente vexatus est; quo viso senex, se protinus in lamentum dedit. Quem dum lugentem diu fratres consolari voluissent, responore hodie panis ingreditur, nisi puer iste a daemonio fuerit ereptus. Tunc se in orationem cum cunctis fratribus stravit, et eo usque oratum est, quousque puer a vexatione sanaretur, Qui tam perfecte sanatus est, ut ad hunc malignus spiritus accedendi ausum ulterius non haberet. PETR. Credo quod ei elatio parva subrepserat, Ita est; nam quia pondus miraculi solus portare non potuit, divisit hoc cum fratribus, et portavit. Hujus viri oratio quantae virtutis esset, in memetipso expertus sum. Nam cum quodam tempore in monasterio positus incisionem vitalium paterer, crebrisque angustiis per horarum
Abbreviated transcription (Latin):
Io tactũ illiꝰ abscedat. Quẽ hoc etia habe¬
e miracłi adiunx. quia in qͦlib&. loco. ꝙͣ¬
ius inmanissime asꝑitatis ser¬
pentẽ reppererit: maxut eum
signo crucis signauerit. exfiguit.
ita ut uirtute cruciᷤ quã uir dei digito
ediderit. diruptiᷤᷤ iusceribꝰ moriat᷑. Quẽ
siquando serpens inforamine fugerit:
signo crucis os foraminiᷤᷤ bñdicit. statĩq
exforamine serpens iã moetuꝰ trahitur. en¬
Quẽ tantȩ uirtutis iurũ ip̃se etiã uidere
curaui: eũq ad me deductũ. in infirmoꝵ

Expanded text:
ad tactum illius abscedat. Quem hoc etiam habere miraculi adjunxit, quia in quolibet loco quamvis immanissimae asperitatis serpentem repererit, mox ut eum signo crucis signaverit, exstinguit, ita ut virtute crucis quam vir Dei digito ediderit, diruptis visceribus moriatur. Quem si quando serpens in foramine fugerit, signo crucis os foraminis benedicit, statimque ex foramine serpens jam mortuus trahitur. Quem tantae virtutis virum ipse etiam videre curavi, eumque ad me deduct
Abbreviated transcription (Latin):
bare potuissẽ. Ibi aut̃ qͥdam int̾ aliõ egͦs
mente captus iacebat. quẽ medici greco
eloqͥo freneticũ appellant. Qui nocte qͣ¬
dĩ cũ magnas uoces scilicos ut insanꝰ ede¬
rs. cunctosq egͦs inmensis clamoribus
ꝑturbar&: ita ut nulli illic caꝑe sõnuĩ
licer&. fiebat res ualde miserabilis. qui¬
a unde unꝰ male. inde om̃s det̾ius ha-¬
bebant. S sic̃ & pͥus a reuerentissimo
illic parit̾ manebat. & pꝰ apuero qͥ noc¬
i eadẽ egͦtantib seruiebat. subtiliter
moui: isdẽ uenerabilis p̾sbit̾. de ꝓpͥo
batii surgens. ad lectum frenetici silen
atissit.&. suꝑ eũ positiᷤᷤ manib orauit.
apillũ meluis habentẽ tulit: at insu¬
suꝑiora domꝰ. secũ adoratoriũ dux̃ uͥ ꝓeo

Expanded text:
uisset. Ibi autem quidam inter aegros alios mente captus jacebat, quem medici Graeco vocabulo phreneticum appellant. Qui nocte quadam cum magnas voces, scilicet ut insanus, ederet, cunctosque aegros immensis clamoribus perturbaret, ita ut nulli illic capere somnum liceret, fiebat res valde miserabilis, quia unde unus male, inde omnes deterius habebant. Sed sicut et prius a reverentissimo illic pariter manebat, et post a puero qui nocte eadem aegrotantibus serviebat, subtiliter agnovi, idem venerabilis presbyter de proprio stratu surgens, ad lectum phrenetici silenter accessit, et super eum positis manibus oravit. Moxque illum melius habentem tulit, atque in superiora domus se
Abbreviated transcription (Latin):
rere: siquid sibi puer quẽ dederant noct
eadem fecisset. Qͥ miratͦ cur ita querent
respondit. Nichil. Tunc illȩ eiusdẽ puiti
innotuerunt causam: &. qd̾ malignꝰ sp̃e
nulla abeo nocte recederet. inlicauerutt.
sũmopere postulante ᷤᷤ ut hunc sec̃ ad mo¬
nast̾ium tolleret: quia iam uexationem
illius uidere ipse non possent. Consenst

Expanded text:
rere, si quid ei puer quem dederant nocte rere, si quid ei puer quem dederant nocte eadem fecisset. Qui miratus cur ita requirerent, respondit: Nihil. Tunc illae ejusdem pueri innotuerunt causam, et quod malignus spiritus nulla ab eo nocte recederet indicaverunt, summopere postulantes ut hunc secum ad monasterium tolleret, quia jam vexationem 352 illius videre ipsae non possent.
Abbreviated transcription (Latin):
mec̃ ẽ. in bac urbe in ieo monast̾io conuer¬
satꝰ: ibiq de functꝰẽ. Quẽ sui discipuli fere
bant orando mortuum suscitasse. Uirant
tantȩ simplioitatis erat & compunctions
ut dubiũ non eẽt qd̾ illȩ lacͥmȩ extã hi¬
mili simpliciq mente editȩ. ap̃ om̃i poten¬
tẽ dm̃ multa obtinere potuissent. Huiꝰeg
aliqͦo miracłm narro: qd̾ inqͥsitꝰ mͥ simpli¬
cit̾ & ipse fatebat᷑. Qtam nãq die dũ iter
carꝑet : facto uesꝑe. cũ ad succedendũ loc
deeet. in monast̾iũ uirginũ deuenit. inqͥ
quidam paruulus puer erat:. quẽ malignuᷤ
sp̃c om̃i nocte uerare consueuerat. S scimo¬
niales feminȩ ut uirũ di susce ꝑunt. eum
rogauerunt dicentes. Tecum pat̾ hac noc¬
te puer iste maneat. Qu̾ẽ ipse benigne fu¬
scepit. secumq eum nocte eadẽ iacere ꝑ¬
misit. Facto aut̾ mane. ceꝑunt scimoni¬
ales femine eundem patrẽ uigilant᷑ mi¬

Expanded text:
mecum est in hac urbe in meo monasterio convermecum est in hac urbe in meo monasterio conversatus, ibique defunctus est. Quem sui discipuli rasse. Vir autem tantae simplicitatis erat et compunctionis, ut dubium non esset quod illae lacrymae ex tam humili simplicique mente editae apud omnipotentem Deum multa obtinere potuissent. Hujus ergo aliquod miraculum narro, quod inquisitus mihi simpliciter et ipse fatebatur. Quadam namque die dum iter carperet, facto vespere cum ad secedendum locus deesset, in monasterium virginerat, quem malignus spiritus omni nocte vexare consueverat. Sed sanctimoniales feminae ut virum Dei susceperunt eum rogaverunt, dicentes: Tecum, Pater, hac nocte puer iste maneat. Quem ipse benigne suscepit, secumque eum nocte eadem jacere permisit. Facto autem mane coeperunt sanctimoniales feminae eumdem Patrem vigilanter inqui
Abbreviated transcription (Latin):
Ylacet
quod dicis
temꝑe ꝓfugi ad con¬
stantinopolitanam urbẽ uenerunt:
ad pͥncipem ipse transmissus sum. senio¬
rẽ quendam ep̃m repperi: qͥ se adhuc eoꝵ
ora sine linguis loquentia uidisse testa¬
bat᷑. ita ut aꝑtis oribus clamarent. Ecce
uidete. quia linguas non habemꝰ s. loqui¬
mͦ. Hidebat᷑ enĩ a respicientibꝰ ut ferebat.
quia abscisis radicitus lingius. quasi qͦd¬
dam baratrũ patebat. inguture: ꝙ. tam̃
ore uacuo. plena ad integrũ uerba forma¬
bant᷑. Quor illic unus inluxuriã lapso.
max pͥuatꝰ ẽ dono miraculi: recto uide¬
licet om̃ipotentis dei iudicio: ut qͥ car¬
nis continentiã seruare neglexerat. sine
lingua carnea. non haberet uerba uir¬
tutis. S hȩc noᷤᷤ ꝓarriane heresis dãpna¬
tioẽ dixisse sufficiat. Nunc ad ea quȩ
nuꝑ initalia gesta st̃ signa: redeamus.
S aut̾ cuiꝰ suꝑius mentionẽ feci. eleuthe¬
xiꝰ pat monastii beati eiuangłitȩ mar¬
ci. qd̵ inspolitanȩ urbiᷤ pomeriis situmẽ duui

Expanded text:
lacet quod dicis. tempore profugi, ad Constantantinopolitanam urbem venerunt. ad principem ipse transmissus sum, seniorem quemdam episcopum reperi qui se adhuc eorum ora sine linguis loquentia vidisse testabatur, ita ut apertis oribus clamarent: Ecce videte, quia linguas non habemus et loquimur. Videbatur enim a respicientibus, ut ferebat, quia abscissis radicitus linguis, quasi quoddam barathrum patebat in gutture, et tamen ore vacuo plena ad integrum verba formabantur. Quorum illic unus in luxuriam lapsus, mox privatus est dono miraculi; recto videlicet omnipotentis Dei judicio, ut qui carnis continentiam servare neglexerat, sine lingua carnea non haberet verba virtutis. Sed haec nos pro Arianae haereseos damnatione dixisse sufficiat, nunc ad ea quae nuper in Italia gesta sunt signa redeamus.Is autem, cujus superius memoriam feci , Eleutherius Pater monasterii beati evangelistae Marci, quod in Spoletanae urbis pomeriis situm est, diu
Abbreviated transcription (Latin):
inferus conmemorari debuiss. Petr̾
Mlacet qd̾ dicis. S pꝰquã bunc uene¬
randȩ uitȩ eleutheriũ huiꝰ meriti
fuisse dixisti: libet inquirere sinunc in
mundo eẽ credendũ ẽ. aliqͦs taleꝰ Gregoe¬

Expanded text:
commemorari debuisset. PETR. Placet quod dicis. Sed postquam hunc venerandae vitae Eleutherium hujus meriti fuisse dixisti, libet inquirere si nunc in mundo esse credendum est aliquos tale
Abbreviated transcription (Latin):
tatis inuentũ panẽ apposuit. Quib suf¬
ficient̾ pleneq satiatis. plura ex eo quã
ipse panis fuerat fragmenta collegit.
quȩ die qͦ altero eis ad refectionẽ intu¬
ut. S id qd̾ ex fragm̃tis suꝑerat: ipsa
bant. factumq est. ut ꝑdies decem oͥs
illi atifices atq oꝑarii. ex illo uno pane
satiati. hunc & cotidie ederent: ꝙ ex eo
cotidie qd̾ edi posset incrastinũ suꝑeẽt:
acsi fragmenta panis illius ꝑ esũ cresce¬
rent: & cibũ ꝑedentium om repararent.

Expanded text:
tatis inventum panem apposuit. Quibus suftatis inventum panem apposuit. Quibus sufficienter pleneque satiatis, plura ex eo quam ipse panis fuerat, fragmenta collegit. Quae die quoque altero eis ad refectionem intulit; sed id quod ex fragmentis supererat, ipsa bat. Factumque est ut per dies decem omnes illi artifices atque operarii ex illo uno pane satiati, hunc et quotidie ederent, et ex eo quotidie quod edi posset in crastinum superesset, ac si fragmenta panis illius per esum crescerent, et cibum comedentium ora repararent.