comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
illo uolũtas erat. ac tanto magis
ñ poterat. Multa autẽ queruntur
de illa anima rationali. equib u¬
num ẽ. utrũ uidelicet equalẽ cum
diuinitate scientiam habu̾it. dequa
questione in alio opusculo qd de
anima xp̃i intitulatũ ẽ plixius dis¬
putaui. Hic uͦ hoc solum cõmemo¬
rare sufficit. qđ eadem anima sicut
plenã & ꝑfectã dĩ sapientiã unitã
habuit. ita plene & ꝑfecte exipsa &
ꝑ ipsam sapientiam sapiens fuit.
nec tam̃ ipsi sapientiȩ natura eqͣt
fuit. qr longe aliud ẽ sapientia sa¬
ꝑe. atq aliud sap̃iam eẽ. Ex
quo enim humanitati diuinitas
coniuncta ẽ. exipsa diuinitate hu¬
manitas accepit ꝑ gr̃am. totũ qđ
diuinitas habuit ꝑ naturã. ita ut
scđm illam ineffabilem unionẽ. &
d̃i eẽt inhumanitate sua totũ qđ
tatis erat. Sic gͦ humanitatẽ u̾bi
in anima rationali a pͥma concep¬
tione sua ex ineffabili unione di¬
uinitatis plenam & ꝑfectam sapi¬

Expanded text:
illo voluntas erat, ac tanto magis illo voluntas erat, ac tanto magis non poterat. Multa autem queruntur de illa anima rationali, e quibus unum est utrum videlicet aequalem cum divinitate scientiam habuerit; de qua quaestione in alio opusculo, quod De anima Christi intitulatur, prolixius disputavi. Hic vero hoc solum commemorare sufficit, quia eadem anima sicut plenam et perfectam Dei sapientiam unitam habuit, ita plene et perfecte ex ipsa et per ipsam sapientiam sapiens fuit, nec tamen ipsi sapientiae natura aequalis fuit: quia longe aliud est sapientia sapere, atque aliud sapientiam esse. Ex quo enim humanitati divinitas conjuncta est, ex ipsa divinitate humanitas accepta per gratiam, totum quod divinitas habuit per naturam, ita ut secundum illam ineffabilem unionem et Dei esset in humanitate sua totum quod tatis erat. Sic ergo humanitatem Verbi in anima rationali a prima conceptione sua; ex ineffabili unione divinitatis plenam et perfectam sapi
Abbreviated transcription (Latin):
rationalem animã assumptã non nita¬
fuisse. S solam carnẽ u̾bo unitã. te in¬
& ipsã diuinitatẽ u̾bi carnẽ loco rico¬
animȩ uiuificasse. eandẽq diuini¬
tatẽ ab ipsa carne quando in cru¬
ce mortua ẽ recessisse. rursumq ad¬
ipsam quando resuscit᷑a ẽ. uiuifi¬
candã & resuscitandã redisse. Sed
catholica fides habet. totum qđ ho¬
minis erat p̃ter culpam dm̃ as¬
sumpsisse. qr nec alit̾ uerus homo
ẽẽ potuisset. nͥ totum qđ ad ucrita¬
tem humanȩ naturȩ ꝑtinebat as¬
sumpsisset. Accepit gͦ cum carne &
incarne.ipsam animã rationalem.
quȩ & carnem ipsam uegetaret. &.¬
sensificaret aduitam. & sc̃d̾m lib̃am
uoluntatẽ peccatum respueret & sec¬
taretur iusticiã. Cui & hoc ex soci¬
etate diuinitatis collatum ẽ. ut
spontanea quidẽ lib̾tate bonũ fa¬
ceret. s ad malum faciendũ nulla
ꝓrsus necessitate uł infirmitate de¬
clinare potuisset. Dicit quippe beatꝰ
cupidine. s solo dĩ munere. Lib̃a in

Expanded text:
ationalem animam assumptam non fuisse, sed solam carnem Verbo unitam, et ipsam divinitatem Verbi, carne loco animae vivificasse, eamdemque divinitatem ab ipsa carne, quando in cruce mortua est recessisse, rursumqipsam quando resuscitata est, vivificandam, et resuscitandara rediisse. Sed Catholica fides habet totum quod hominis erat, praeter culpam, Deum assumpsisse, quia nec aliter verus homo esse potuisset, nisi totum quod ad veritatem humanae naturae pertinebat, assumpsisset. Accepit ergo cum carne et in carne ipsa animam rationalem, quae et carnem ipsam vegetaret, et sensificaret ad vitam, et secundum liberam voluntatem peccatum respueret et sectaretur justitiam. Cui et hoc ex societate divinitatis collatum est, ut spontanea quidem libertate bonum faceret, sed ad malum faciendum nulla prorsus necessitate vel infirmitate declinare potuisset. Dicit quippe beatuscupidine, sed solo Dei munere. Libera in
Abbreviated transcription (Latin):
& creuit cum homo diuinitatieiꝰ
accessit. qd si inuna ꝑsona absur¬
qr sp̃uał. non corporał ẽ magni¬
tudo. Qui potest caꝑe capiat qͥ
credit intelligat. Pat̾ & filiꝰ & sp̃c

Expanded text:
et crevit, cum homo divinitati ejus accessit. Quod si in una persona absurritualis non corporalis est magnitudo. Qui potest capere, capiat credit, intelligat. Verum enim est
Abbreviated transcription (Latin):
ter ñ sit sapiens de se ipso s de fi¬
lio: nec sapientia genuĩt sapienti¬
ens ẽẽ quã genuit. Uͥ enĩ non est
intelligentia. nec sapientia eẽ potest.
ac ꝑ hoc si pat̾ non intelligit ipse
sibi. s filiꝰ intelligit patͥ. ꝓfecto filiꝰ
patrẽ sapientẽ facit. & si hoc ẽdõ

Expanded text:
ter non sit sapiens de seipso, sed de Filio; nec sapientia sapientiens esse, quam genuit. Ubi enim non est intelligentia, nec sapientia esse potest. Et ideo si Pater non intelligit ipse sibi, sed Filius intelligit Patri, profecto Filius Patrem sapientem facit; et si hoc Deo
Abbreviated transcription (Latin):
ne sui cõmutatione mutabilia faci¬
entem: nicħq pacientem. Quisqͥs dm̃
ita cogitat. & ñdum potest om̃im᷑
inuenire quid sit. piȩ tam̃ cauet
quãtum potest aliquid de illo sen¬
tire qd̾ ñ sit. Est sine dubitatione
substantia. uł simeliꝰ hoc appellatur¬

Expanded text:
ne ulla sui mutatione mutabilia facine ulla sui mutatione mutabilia facientem nihilque patientem. Quisquis Deum ita cogitat, etsi nondum potest omnimodo inuenire quid sit, pie tamen cauet, quantum potest, aliquid de illo sentire quod non sit. Est tamen sine dubitatione substantia, u
Abbreviated transcription (Latin):
qui de trinitate ante me scripse
nuent unitatẽ. ideoq ñ tres dii.
s unus ds. quãuis pater filiũ ge¬
nuĩt. & ideo filius non sit qui pat̾
est. filiusq apatre sit genitꝰ. & ido
pater non sit qui filiusẽ. Sp̃c sõs¬
patris & filii sp̃c. & patri & filio coȩt̾¬
nus ipse. coequał. & ad trinitatis
ꝑtinens unitatẽ. nec tam̃ eam tͥni¬
tatem natam de uirgine maria.
s tm̃ filium. nec eandẽ trinitatẽ
descendisse inspecie columbȩ. s tm̃¬
sp̃m sc̃m. nec eandẽ dixisse de
cȩlo. hic ẽ filiꝰ meus dilectꝰ. s tm̃
uocem patris ad filiũ fuisse. quãui
intellectu homo dm̃ capit. qui ip¬
sum intellectũ suum quo eũ uult
capere non dũ capit: Intelligamꝰ nõ
autẽ dm̃ si posumꝰ & quantũ pos
sumꝰ. sine qualitate bonũ. sine quã¬
titate magnũ. sine indigentia ere¬
atorem. sine situ p̃sentẽ. sine habi¬
tu omnia continentẽ. sine loco uͥq
totum. sine tempore sempit̾nũ. si¬

Expanded text:
ui qui ante me scripsernuent unitatem. Ideoque non sunt tres dii, sed unus Deus. Quamvis Pater Filium geerit, et ideo Filius non sit qui Pater est, Filiusque a Patre sit genitus, et ideo Pater non sit qui Filius est; Spirituss, et Patri et Filio coaeternus, ipse coaequalis; et ad Trinitatis pertinens unitatem, nec tamen eam Trinitatem natam de virgine Maria, sed tantum Filium. Nec eamdem Trinitatem descendisse in specie columbae, sed tsanctum. Nec eamdem dixisse de coelo. Hic est Filius meus dilectus ; sed tantum vocem Patris ad Filium fuisse, quamvisintellectu homo Deum capit, qui ipsum intellectum suum, quo eum vult capere nondum capit? Intelligamus autem Deum si possumus et quantum possumus, sine qualitate bonum, sine quantitate magnum, sine indigentia creatorem, sine situ praesentem, sine habitu omnia continentem, sine loco ubique totum, sine tempore sempiternum, si
Abbreviated transcription (Latin):
inignem quisq non mittat᷑ ęt̾nũ.
non ut cum fu̾it missus pꝰ quan¬
tum cumq tempꝰ inde eruatur.
crificiis sollempnit̾ supplicamus:
quamuis non ꝓͥ quib fiũt om̃ibus
ꝓsur: s his tantum ꝓ quibus ui¬
uunt conparat᷑ ut ꝓsint. S quia
non discernimus qui sint. oportet
ea ꝓ regeneratis omnib facere. ut nul¬
lus coꝵ p̃termittat᷑ ad quos hȩc bene¬
ficia possint & debeant ꝑuenire. Me¬
lius enim suꝑ erunt ista his quibus¬
nec obsunt nec ꝓsunt. quam eis de¬
erunt quib ꝓsint. Diligentius tam̃
facit hȩc quisq ꝓnecessariis sius qđ
ꝓ illo fiat similit̾ a suis. Corpori aũ
humano quicquid impendit᷑ ñ est
p̃sidium salutis. s humanitatis offi¬
cium. scđm affectum quo nemo un¬
quã carnẽ suam odio habet. Unde
oportet ut qui potest ꝓcarne ꝓxi¬
mi curam gerat. cum ille inde irceᷤs¬
serit qui gerebat

Expanded text:
in ignem non mittatur aeternum; in ignem non mittatur aeternum; non ut cum fuerit missus post quantumcunque tempus inde eruatur. crifiquamuis non pro quibus fiunt omnibus prosint, sed eis tantum quibus dum uiuunt conparatur, ut prosint. sed quia non discernimus, qui sint, oportet ea pro regeneratis omnibus facere, ut nullus eorum praetermittatur, ad quos haec beneficia possint et debeant peruenire. melius enim sunec obsunt, nec prosunt, quam eis deerunt quibus prosunt: diligentius tamen facit hoc quisque pro necessariis suis, quod pro illo fiat similiter a suis. Corpori autem humano quidquid impenditur non est praesidium salutis, sed humanitatis officium, secundum affectum quo nemo unquam carnem suam odio habuit. Unde oportet, ut quam potest pro carne proximi curam gerat, cum ille inde recesserit qui gerebat
Abbreviated transcription (Latin):
nacła. Nam cum elisios campos
poeta ille describeret. uͥ putant
habitare animas beatoꝵs. non so¬
lũ ibi posuit eos qui ppͥis meritiᷤs¬
ꝓmeruerunt alios eosq sui memo¬
res ꝓmerendo fecerunt. Prorsus tãquã
no. cum se cuiq scõrum humilis qͥsq
commendat. ⁊ dicit memor esto
mei. atq ut id ẽẽ possit ꝓmeren¬
do efficit. S quis iste sit modus:⁊
quȩ sint ista peccata quȩ ita impe¬
diunt ꝑuentionem ad regnum
ritis impetrent indulgentiã. difficil¬
limum ẽ inuenire. ꝑiculosissimũ
diffinire. Ego certe usq ad hoc tẽ¬
pus cum inde satagerem ad eoꝵ
indaginem ꝑuenire non potui.
Nunc gͦ dum uenialis iniquitatis ñ¬
si ꝑseueret ignoratur modus: pro¬
fecto ⁊ studium inmeliora ꝓficien¬
di. orando. ⁊⁊ instando uigilantiꝰ
ad hibetur: ⁊ faciendi de mammona
in iquitatis scõs amicos cura non
sꝑnit᷑. Uerum ista liberatio quę
fit siue suisquibusq orationib.
siue int̾cedentib scĩs id agit. ut

Expanded text:
 nam cum Elysios campos poeta ille describeret, ubi putant habitare animas beatorum, non solum ibi posuit eos qui propriis meritispromeruerunt alios, eosque sui memores promerendo fecerunt. Prorsus tanquam norum, cum se cuique sanctorum humilis quisque commendat et dicit: Memmei atque ut esse possit promerendo efficit. Sed quis iste sit modus et quae sint ista peccata quae ita impediunt perventionem ad regnum ritis impetrent indulgentiam: difficillimum est invenire, periculosissimum definire. Ego certe usque ad hoc tempus cum inde satagerem ad eorum indaginem pervenire non potui. Nunc vero dum venialis iniquitatis etiamsi perseveret ignoratur modus; profecto et studium in meliora proficiendi orando et instando vigilantius adhibetur et faciendi de mammona iniquitatis sanctos amicos cura non spernitur. Verum ista liberatio quae fit sive suis quibusque orationibus sive intercedentibus sanctis, id agit ut
Abbreviated transcription (Latin):
non hoc qđ dedit. Iudicio enim fe¬
cit. iudicio ⁊ patitur. quãuis dãp
natione fecerit qđ iniquum ẽ. pa¬
titur dampnatione qđ iustũ est.
Net quisquã existit qui cense at tã
cito nocentium finienda ẽẽ torm̃¬
ta. quã cito factum ẽ homicidiũ
uel adult̾ium uł sacrilegium. uł
qđ libet aliud scelus. ñ tempori ᷤ
longitudine s iniquitatis ⁊ impi¬
etatis magnitudine metiendum.

Expanded text:
non hoc quod dedit. Iudicio enim fenon hoc quod dedit. Iudicio enim fecit, iudicio patitur; quamuis fecerit damnatione quod iniquum est, patiatur damnatione quod iustum est.Nec quisquam exstitit qui censeret, tam cito nocentium finienda esse tormenta, quam cito factum est, vel homicidium, vel adulterium, vel sacrilegium, vel quodlibet aliud scelus, non temporis longitudine, sed impietatis et iniquitatis magnitudine metiendum.
Abbreviated transcription (Latin):
quidã ad animę pęnas non ad mx¬
poris ꝑtin̾e. quia scriptum ẽgic̃
tinea uestim̃tum. ⁊ u̾mis lignũ
sic meror ex cruciat cor uiri. Qui
uͦ penas animȩ ⁊ corporis in
illo supplicio futuras non dubitant.
igne uri corpus. animã autem
rodi quoͣ m u̾me meroris affirmant.
Qđ ⁊ si credibilius dicit᷑. quia utiq
absurdũ ẽ ibi dolorem aut corpo¬
ris aut animȩ defuturum. ego
tantũ facilius estimo ut ad corpꝰ
dicam utrumq ꝑtinere quã neu¬
trum. Legitur quippe inuet̾ibus
scriptis. Uindicta carnis impii igniᷤ
⁊u̾mis. Potuit breuius dici uindi¬
cta atiiilimpii. Cur gͦ dictum ẽ
Quomͦ gͦ uerum ẽ inquiunt qđ̃ ait
xp̃c ũr inqua m̃sura m̃si fueritis
in eadem remecietur uob̃. si tẽpora¬
le peccatum supplicio punitur ȩt̾¬
dinem mali. id ẽ ut qui mala fece¬
rit mala paciatur: dictam fuisse¬
roinde qui iudicat ⁊ condempnat
in iuste. ui iudicat᷑ .⁊ condempnãt᷑
iuste in eadẽ mensura recipit: ꝗuiᷤ

Expanded text:
ad animae poenas non ad corporis pertinere quia scriptum est: Sicut tinea vestimentum et vermis lignum, sic moeror excruciat cor viri . Qui vero poenas et animae et corporis in illo supplicio futuras non dubitant, igne uri corpus; animam autem rodi quodammodo verme moeroris affirmant. Quod etsi credibilius dicitur, quia utique absurdum est ibi dolorem aut corporis aut animae defuturum. Ego tamen facilius existimo ut ad corpus dicam utrumque pertinere quam neutrum. Legitur quippe in Veteribus Scripturis: Vindicta carnis impii vermis et ignis . Potuit brevius dici vindicta impii. Cur ergo dictum est Quomodo ergo verum est, inquiunt, quod ait  In qua mensura mensi fueritis, in ea remetietur vobis , si temporale peccatum supplicio punitur aeter vicissitudinem mali, id est, ut qui mala fecerit, mala patiatur, eamdem dictam fuissProinde qui iudicat et condemnat iniuste, si iudicatur et condemnatur iuste, in eadem mensura recipit, quamuis
Abbreviated transcription (Latin):
Seis insacro minist̾io habitꝰ attri¬
buitur: ut ꝑ id qd̃ foris apparet qͣ¬
les intus ẽẽ debeant ostendatur. Si¬
crariun autẽ uestium ritus par¬
tim auet̾i testam̃to assumptꝰ ẽ pas¬
tim apatrib nouis adiectꝰ ẽ. Legi¬
mus qđ moyses a aron frattẽ suum
cum filiis eius ad ostium tab̾nacłi
testimonii scĩficandum aplicuit &
lotũ aqua. tunica bissina uestiut
deinde zona p̾cuxit. & uestiuit
cũ tunicã int̾iorem. & imposu¬
it ei suꝑhumerale & cinx̃ eum

Expanded text:
itus attribuitur, ut per id quod foris apparet, quales intus esse debeant, ostendatur. Sacrarium autem vestium ritus: partim a Veteri Testamento assumptus est, partim a Patribus novis adjectus. Legimus quod Moyses Aaron fratrem suum cum filiis suis ad ostium tabernaculi testimonii sanctificandum applicuit, et lotum aqua, tunica byssina vestivit; deinde zona praecinxit, et vestivit eum tunicam interiorem, et imposuit ei superhumerale, et cinxit eum
Abbreviated transcription (Latin):
nant quoq que sint que neces¬
sario psbitos scire oportet. id ẽ li¬
brum sacram̃toꝵ lectionarium. bap¬
tist̾ium. cõpotum. canonem. peni¬
tentialẽ. psalt̾ium. omelias. ꝑcir¬
culum anni dñicis dieb & singłi
festiuitatib aptas. & multa alia
quȩ de uita & conu̾satione sacroꝵ
ordinum uł rationabilit̾ dicta st̃.

Expanded text:
nant quoque quae sint quae necesnant quoque quae sint quae necessario presbyteros scire oportet, scilicet librum sacramentorum, lectionarium, baptisterium, compotum, canonem, poenitentialem, psalterium, homilias, per circulum anni Dominicis diebus et singulis festivitatibus aptas, et multa alia quae de vita et conversatione sacrorum ordinum
Abbreviated transcription (Latin):
aut sacra contingant. Penitentes
dicimus eos qui post baptismum
ꝓhomicidio aut ꝓdiu̾sis crimini¬
bus aut grauissimis peccatis publi¬
cam gerentes penitentiã sub cilicio.
diuino fu̾int altario recõciliati.
Similit̾ tͣnsmarinos. & incognitoᷤᷤ
homines siue clericos aliarum ec¬
cłiarum. neq ordinari. neq or¬
dinatos recipi concedunt. sine
Utatio ep̃oꝵ de suis locis ad ali¬
lia loca nulla ratione debet
fieri nͥ ꝑ magna utilitate uł ne¬
cessitate cogente. & hoc quidem
non ꝑipsos fierr oportet. s consi¬
lio & inuitatione coep̃oꝵ atq au¬
ctoritate romani pontificis. Mu¬
tatio similit̾ clericoꝵ siue p̃sott̾oꝵ
non sine magna discretione fieri
debet. cum consilio & auctoritate
ep̃oꝵ suoꝵ. Ciericum etiam in
eccłiis duarum ciuitatum ascribi
sacri canones uetant. Presbitos qͦq
relicta curat eccł̃iarum suarum.
ꝑfectionẽ susciꝑe siue adoratio¬
nes siue quo libet inconsulto ep̃o
non oportere testantur. Det̾mina¬

Expanded text:
 sacra contingant. Poenitentes autem dicimus eos qui post baptismum pro homicidio, aut pro diversis criminibus, aut gravissimis peccatis, publicam gerentes poenitentiam sub cilicio, divino fuerint altario reconciliati. Similiter transmarinos et incognitos homines, sive clericos aliarum ecclesiarum, neque ordinari neque ordinatos recipi concedunt, sine utatio episcoporum de suis locis ad alia loca nulla ratione debet fieri, nisi pro magna utilitate vel necessitate cogente. Et hoc quidem non per ipsos fieri oportet, sed consilio et invitatione coepiscoporum, atque auctoritate Romani pontificis. Mutatio similiter clericorum sive presbyterorum non sine magna discretione fieri debet, cum consilio et auctoritate episcoporum suorum. Clericum etiam in Ecclesiis duarum civitatum ascribi sacri canones vetant. Presbyteros quoque relicta cura Ecclesiarum suarum profectionem suscipere, sive ad orationes sive quolibet, inconsulto episcopo non oportere testantur. Determi
Abbreviated transcription (Latin):
inuisibiliter creditur. atq aliud gr̃a
spualis quȩ cum corpore & sanguine
inuisibiliter & spualiter ꝑcipitur.
Q uod enim uidemus species ẽ panis
& uini. quod autem sub specie illa
panem & uinum corpus & sangui¬
nem tantum significari credimus.
s sub specie panis & uini uerũ corpus
& uerũ sanguinem consecrari. & spe¬
ciem quidem uisibilem sacram̃tum ẽẽ
ueri corporis & ueri sanguinis. corpꝰ
autem & sanguinem sacram̃tum ẽẽ
gr̃e sp̃ualis. E quem ad modum speci¬
es illic cernitur: cuius res uł substanti¬
a ibi ẽẽ non creditur. sic ibi res ueraci¬
ter & substantialiter p̃sens creditur.
cuius species non cernitur. Uidetur
enim species panis & uini & substan¬
cia panis& uini non creditur. credi¬
tur autem substantia corporis & san¬
guinis xp̃i & tam̃ species non cernit᷑.
Quod gͦ uidetur scdm speciem. sacram̃¬
scdm coporis ueritatem. & qd credit᷑
scdincorporis ueritatem. sacram̃tum

Expanded text:
atque aliud gratia spiritualis quae cum corpore et sanguine invisibiliter et spiritualiter percipitur. Quod enim videmus, species est panis et vini; quod autem sub specie illa panem et vinum corpus et sanguinem tantum significari credimus; d sub specie panis et vini verum corpus et verum sanguinem consecrari, et speciem quidem visibilem sacramentum esse veri corporis et veri sanguinis; corpus autem et sanguinem sacramentum esse gratiae spiritualis. Et quemadmodum species illic cernitur, cujus res vel substantia ibi esse non creditur; sic res ibi veraciter et substantialiter praesens creditur, cujus species non cernitur; videtur enim species panis et vini, et substantia panis et vini non creditur; creditur autem substantia corporis et sanguinis Christi et tamen species non cernitur. Quod ergo videtur secundum speciem sacramesecundum corporis veritatem; et quod creditur secundum corporis veri
Abbreviated transcription (Latin):
diuinos facit. & participes diuinita¬
tis eos quise digne participant. &
quia ipsa signum ẽ & ueritas inqͣ
uera caro xp̃i sub specie panis sumit᷑.
& incarne eius digne sumpta pi is
etiam diuinitatis sus ceptio & parti¬
cipatio & consorcium con donatur. ꝓp¬
terea diuinissima & scĩssima. & scĩfi¬
cans scĩficantia omnia. & sc̃ã. Qual¬

Expanded text:
divinos facit, et participes divinitadivinos facit, et participes divinitatis eos qui se digne participant. Et quia ipsa signum est et veritas, in qua vera caro Christi sub specie panis sumitur; et in carne ejus digne sumpta, ipsius etiam divinitatis susceptio et participatio et consortium condonatur; propterea divinissima et sanctissima et sanctificans sanctificantia omnia et sancta. CA
Abbreviated transcription (Latin):
& sangus meus uere ẽ potus. Quȩ tam̃
aoporis & sanguinis sumptio. quia sola
sine spiritali effectu salutem non con¬
ferat. ipse idem saluator manifestat
dicens. Caro nichil ꝓdest. sp̃c ẽ qui uiui¬
ficat. Uirtus gͦ & plenitudo spũalis re¬
fectionis quȩ incorpore & sanguine xp̃i
ẽ. ꝑ speciem quidem panis & uini sig¬
nificatur. inꝑcepitione autem gr̃ȩ
infusione int̾nȩ &e ȩt̾nȩ refectionis ꝑfi¬
citur. Et sic quidem cum tria in uno
ibi sint. inpͥmo quidem signum inue¬
nitur scdi. in scdo autẽ causa t̾cii. in
t̾cio uͦ uirtus scdi. & ueritas pͥmi  Et
bec tria muno sunt. & unum sacra¬
mentum. Claret itaq qm̃ diuinissimȩ
eucharistiȩ assumptio. sacramentum
ẽ. & imago participationis iħu quia
hoc qđ eius sacramentum uisibilit̾
ꝑcipimus signum ẽ quod ei spirita¬
liter uniri debemus. Ipsa autem eu¬
charistia id ẽ bona gr̃a. ipsa scilicet
hostia sacra diuinissima uocatur. qm̃

Expanded text:
et sanguis meus vere est potus . » Quae tamen et sanguis meus vere est potus . » Quae tamen corporis et sanguinis sumptio, quod sola sine spirituali effectu salutem non conferat, ipse idem Salvator manifesstat, dicens: « Caro nihil prodest; spiritus ficat . » Virtus ergo et plenitudo spiritualis refectionis, quae in corpore et sanguine Christi est, per speciem quidem panis et vini significatur; in perceptione autem gratiae, et infusione internae et aeternae refectionis perficitur. Et sic quidem, cum tria in uno ibi sint, in primo quidem signum invenitur secundi; in secundo autem causa tertii; in tertio vero virtus secundi, et veritas haec tria in uno sunt, et unum sacramentum. Claret itaque quod divinissimae Eucharistiae assumptio sacramentum est, et imago participationis Jesu; quia hoc quod ejus sacramentum visibiliter percipimus signum est quod ei spiritualiter uniri debemus. Ipsa autem Eucharistia, id est bona gratia; ipsa scilicet hostia sacra divinissima vocatur; quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
oluit enim sapientia dĩ que se ꝑ
uisibilia manifestat. ostendere qͣm
ipsa animarum cibus & refectio
est. & ꝓpter ea. carnem assumptam
medulium ꝓposuit. ut ꝑcibum carni
ad gustum inuitaret diuinitatis. S
ne rursum humana infirmitas con¬
tactum carns inassumptionem. Hor¬
reret. consueti & principalis edulii spe¬
cie illam uelauit. & sic sumendam ꝓ¬
posuit ut sensus inuno foueretur.
& fides in altero edificaretur. Fouetur
enim sensus inuno dum solita tantũ
& consueta ꝑcipit. Edificatur autemfi¬
des in altemo. dum ineo quod iudet
quale sit illud quod non uidet agnoᷤ¬
cit. Proponitur gͥ species panis & ui¬
ni. ut doccatur plena & ꝑfecta. refec-¬
tio ẽẽ insumptione corporis & sangui¬
nis xp̃i exdiuinitate xp̃i. Plena aũ
refectio cibus & potus ẽ. cibi autem &
potus panis & uinum pͥncipalis sub¬
stantia ẽ. & ꝓponitur species exprin¬
cipali substantia refectionis ut inea
testatur dicens. Caro mea uere ẽ cibus.

Expanded text:
oluit enim sapientia Dei, quae se per visibile manifestat, ostendere, quod ipsa animorum cibus et refectio est, et propterea carnem assumptam in edulium proposuit, ut per cibum carnis ad gustum invitaret Divinitatis. Sed, ne rursum humana infirmitas contactum carnis in assumptione horreret, consueti et principalis edulii specie illam velavit, et sic sumendam proposuit, ut sensus in uno foveretur, et fides in altero aedificaretur. Sensus enim fovetur in uno, dum solita tantum et consueta percipit; aedificatur autem fides in altero, dum in eo quod videt, quale sit illud quod non videt agnoscit. Proponitur igitur species panis et vini, ut doceatur plena et perfecta refectio esse in sumptione corporis et sanguinis Christi ex divinitate Christi. Plena autem refectio cibus et potus est; cibi autem et potus, panis et vinum principalis substantia est. Et proponitur species ex principali substantia refectionis, ut in eatestatur, dicens: « Caro mea vere est cibus,
Abbreviated transcription (Latin):
quens exemplum ut sequamini ues¬
tigia eius. Ergo mors xp̃i ȩxemplum
fuit ut peccato moriamur. & resurre¬
ctio eius exemplum fuit ut iusticiȩ
uiuamus. Numquid ido ueritas
& uere non surrex̃. si mors eius uł
resurrectio uera non fuit. Absit. nã
de ipso scriptum ẽ. Uere langores
nr̃os ipse tulit & dolores nr̃os ipse
portauit. Gͤ mors xp̃i uera fuit. & ta¬
men exemplum fuit. & resurrectio
xp̃i fuit. & exemplum fuit. Quare
non potest & ueritas. In alio quidem
similitudo. inalio ueritas. Tria ẽẽ in¬
ANe cum unum sit sacramen alem.¬
tum. tria ibi discreta ꝓponun¬
tur. species uidelicet uisibilis. &
ueritas corporis. & uirtus gr̃e sp̃uał¬

Expanded text:
quens exemplum, ut sequamini vestigia ejus . » Ergo mors Christi exemplum fuit ut peccato moriamur, et resurrectio ejus exemplum fuit ut justitiae vivamus. Nunquid ideo veritas et vere non surrexit, si mors ejus, vel resurrectio vera non fuit. Absit! Nam de ipso scriptum est: « Vere languores nostros ipse tulit, et dolores nostros ipse portavit » . Ergo mors men exemplum fuit, et resurrectio ejus vera fuit, et exemplum fuit. Quare n potest, et veritas? In alio quidem similitudo, in alio veritas. CAP.  cum unum sit sacramentum, tria ibi discreta proponuntur, species scilicet visibilis, et veritas corporis, et virtus gra
Abbreviated transcription (Latin):
sacram̃to altaris ueritatem corporis
& sanguinis xp̃i non eẽ. s imaginẽ
illius tantum & speciem & figuram:
Propterea quia scriptura aliquociens
dicat id qd̃ meucharistia altaris
sumitur imaginem ẽẽ illius uł spe¬
ciem quod in participatione iħu ꝑ
laqueum non inciderent si uel sacra¬
menta di recta & humili fide suscipe¬
rent. aut scripturas conuenienti intel¬
ligentia tractarent. Nunc autem qͥa
insacram̃tis di sensum suum fidei
p̃ferunt. inscripturis sacris sanam
int̾pretationis formam tenere contẽp¬
nunt. & fit ut sermo ueritatis am¬
plius eos caligare faciat. dum ñ re¬
cte intellectus errorem ꝓueritate
ministrat. Quod tam̃ scripturȩ uici¬
um non ẽ s legentium. & non intelli¬
gentium cecitas. neq sacram̃toꝵe dĩ
confusio. s p̃sumentium pͣuitas. Hic
autem ꝑiculose errauerunt tot ma¬
nifestis sententiis & asertionib non
dubiis quȩdam ambigua p̃ferentes.
& in ipsis magis mendacium quam
ueritatem eligentes. non quia hoc ibi

Expanded text:
acramento altaris veritatem corporis et sanguinis Christi non esse, sed imaginem illius tantum, et speciem, et figuram. Propterea, quia Scriptura aliquoties dicat id quod in eucharistia altaris sumit, imaginem illius esse vel speciem, quod in participatione Christlaqueum non inciderent, si vel sacramenta Dei recta et humili fide susciperent, aut Scripturas convenienti intelligentia tractarent. Nunc autem quia in sacramentis Dei sensum suum fidei praeferunt, in Scripturis sacris sanam interpretationis formam tenere contemnunt: et fit ut sermo veritatis amplius eos caligare faciat, dum non recte intellectus errorem per veritatem ministrat. Quod tamen Scripturae culpa non est, sed legentium et non intelligentium caecitas, neque sacrorum Dei confusio, sed praesumentium pravitas. Hic autem perniciose erraverunt tot manifestis sententiis et assertionibus non dubiis quidam ambigua praeferentes, et in ipsis magis mendacium quam veritatem eligentes, non quia hoc ibi
Abbreviated transcription (Latin):
speciem panis & uini inqua cernitur.
& res ẽ scd̾m substantiȩ suȩ ueritatẽ.
inqua creditur illic atq ꝑcipitur. Et
rursum quod nunc uisibiliter scđm
sacramenti speciem. Et corporaliter
scłm carnis & sanguinis xp̃i uerita¬
tem. xp̃m in altare sumimus. sacra¬
mentum ẽ &e imago quod̃ ipsumeũ¬
dem inuisibilit̾ & sp̃ualiter scđm gr̃ȩ
infusionẽ. & sp̃c scĩ participationem
incorde sumere debemus. Gͤ diuinis¬
sima eucharistia. quȩ in altari & scd̃m
& signum & imago inuisibilis & spũat
participationis iħuque intus in cor-
de ꝑfidem & dilectionem ꝑficitur. Qua¬

Expanded text:
speciem panis et vini in qua cernitur; et res est secundum substantiae suae veritatem, in qua creditur illic atque percipitur. Et rursum quod nunc visibiliter secundum sacramenti speciem et corporaliter secundum carnis et sanguinis Christi veritatem Christum in altari sumimus, sacramentum est et imago, quod ipsum eumdem invisibiliter et spiritualiter secundum gratiae infusionem, et spiritus sui participationem in corde sumere debemus. Ergo divinissima eucharistia, quae in altari et secunet signum, et imago invisibilis, et spiritualis participationis Jesu, quae intus in corde per fidem et dilectionem perficitur.
Abbreviated transcription (Latin):
corda. Hec sanguine tingimus ꝑ pas¬
sionis fidem. illa sanguine tingi¬
mus ꝑ passionis miitationem. cru-¬
cis signum intus & foris opponentes
contra adu̾sarias potestates. Deniq
carnẽ agni comedimus. quando in
sacram̃to uerum corpus eius sumen¬
do ꝑfidem & dilectionem xp̃o incor¬
poramur. Alibi quod manducat᷑
incorporatur. Quando autẽ xp̃i¬
caro manducatur. non qui manducat᷑.
s qui manducat ei que in manducat
incorporatur. Idcirco uoluit xp̃c a nos
manducari. ut nos sibi incorporaret.
Hocẽ sacram̃tum corporis xp̃i & tes sacra¬
menti corporis. xp̃i. Qui manducat q
incorporatur. sacram̃tum habet.¬
& rem sacram̃ti habet. Qui man¬
ducat & non incorporatur. sacram̃tũ
habet s tem sacram̃ti non habet.Sic̃
qui incorporatur etiam si manducate
non contingat. rem sacram̃ti habet.
quamius sacram̃tum non habeat.
Qui sumit sacram̃tum habet. qui cre¬
dit & diligit rem sacram̃ti habet. Ne¬

Expanded text:
corda. Haec sanguine tingimus per pascorda. Haec sanguine tingimus per passionis fidem, illa sanguine tingimus per passionis imitationem: crucis signum intus et foris opponentes contra adversarias potestates. Denique carnes agni comedimus, quando in sacramento verum corpus ejus sumendo, per fidem et dilectionem Christo incorporamur. Alibi quod manducatur incorporatur. Quando autem carChristi manducatur, non quod manducatur, sed qui manducat ei quem manducat incorporatur. Idcirco voluit Christus a nobis manducari, ut nos sibi incorporaret. Hoc est sacramentum corporis Christi, et res sacramenti corporis Christi. Qui manducat et incorporatur sacramentum habet, et rem sacramenti. Qui manducat et non incorporatur, sacramentum habet, sed rem sacramenti non habet. Sic qui incnon contingat, rem sacramenti habet quamvis sacramentum non habeat. Qui sumit sacramentum habet, qui credit et diligit, rem sacramenti habet. Me
Abbreviated transcription (Latin):
bono ingratũ non in merito ẽ secu¬
ta dampnatio. Et hȩc quidem sunt
u̾ba beati augustini suꝑ eo quod
quesitum ẽ si iuidas ibucella corpꝰ
xp̃i accepit. Exeo tamen quod tra¬
ditori suo dñs ad notandum eum
bucellam intinctam dedit: consuctu¬
do habet ut corpus xp̃i fideles in
ad effectum cemissionis peccatoꝵ
baptisii uicem gerebat. mare ru¬
brum autẽ eiusdem similitudinem
& figuram p̃ferebat. Ita agnus pascha¬
lis cuiuscarnes apopło edebantur.
& sanguine potes domoꝵ signaban¬
tur: infigura sacramenti corporis
xp̃i p̃cessit. Postquam autem ueritas
uenit signum emedio sublatum ẽ.
ex quo iam non erat res quȩ futura
significaretur s quȩ p̃sens ꝑciperetur.
Mansit tñ figura quam diu res non¬
dum fuit & exhibitum ẽ pͥus insimi¬
litudine qđ pꝰ modum complendũ
erat inucritate. Egiptus mundus.
ext̾minator diabolus. agnus xp̃c. san¬
guis agni passio xp̃i. domus anima¬
rum corpora. domus cogitationum

Expanded text:
bono ingratum non immerito est secubono ingratum non immerito est secuta damnatio. Et haec quidem verba sunt beati Augustini super eo quod quaesitum est, an Judas in buccella corpus Christi accepit. Ex eo tamen quod traditori suo Dominus, ad notandum eum, buccellam intinctam dedit, consuetudo habeat ut corpus Christi fideles intad effectum remissionis peccatorum baptismi vicem gerebat, mare Rubrum autem ejusdem similitudinem et figuram praeferebat, ita agnus paschalis cujus carnes a populo edebantur, et sanguine postes domorum signabantur, in figura sacramenti corporis Christi praecessit. Postquam autem veritas venit, signum e medio sublatum est, ex quo jam non erat res quae futura significaretur, sed quae praesens perciperetur. Mansit tamen figura quandiu res nondum fuit, et exhibitum prius est in similitudine quod postmodum complendum erat in veritate. Aegyptus, mundus; exterminator Deus, agnus Christus; sanguis agni, passio Christi; domus animarum, corpora; domus cogitationum,
Abbreviated transcription (Latin):
batur & non corrumpebatur. quid
miraris si meo quod dabat mortalis
dicitur. & ineo quod dabatur immor¬
talis & impassibilis fuisse p̃dicatur.
Hec tamen sic dicta sint ut nemini
xp̃i illud fuisse credendum sit
quod ipse traditori suo ꝑintin¬
ctam bucellam porrexit. Cum intin¬
xisset inquit iħc panem dedit iudȩ
symonis scariothis. S ut dicit bea¬
tus aug̃ non sicut putant quidam
negligenter legentes tunc iudas xp̃i
corpus accepit. Incelligendum ẽ enim
quod iam om̃ib eis distribuerat sa¬
cramentum corporis & sanguinis
sui uͥ & ipse iuidas erat sicut sc̃s lu¬
cas eiidentissime narrat. Ac dem̃
ad hoc uentum ẽ uͥ scd̃m narratio¬
nem ioħis aꝑtissime ꝑ bucellam tin¬
ctam atq porrectam suum expͥmit
traditotem. fortassis ꝑ panis tinc¬
tionem illius significans fictionẽ.
Non enim omnia quȩ tinguntur ab¬
luuntur. s ut inficiantur non nul¬
la tinguntur. Si autem bonum
aliquid significat hec tinc̾tio. eidem

Expanded text:
batur et non corrumpebatur: quid batur et non corrumpebatur: quid miraris si in eo quod dabat mortalis dicitur, in eo quod dabatur immortalis et impassibilis fuisse praedicatur? Hoc tamen sic dicta sint ut nemini Christi illud fuisse credendum sit quod ipse traditori suo per intinctam buccellam porrexit. Cum intinxisset, inquit, Jesus panem, dedit Judae Simonis Iscariotis . Sed, ut dicit beatus Augustinus, non sicut putant quidam negligenter legentes, tunc Judas Christi corpus accepit. Intelligendum est enim quod jam eis omnibus distribuerat sacramentum corporis et sanguinis sui, ubi et ipse Judas erat, sicut sanctus Lucas evidentissime narrat. Ac deinde ad hoc ventum est ubi secundum narrationem Joannis apertissime per buccellam tinctam atque porrectam suum exprimit traditorem: fortassis per panis tinctionem illius significans fictionem. Non enim omnia quae tinguntur abluuntur, sed ut inficiantur nonnulla tinguntur. Si autem bonum aliquod significat haec tinctio, eidem
Abbreviated transcription (Latin):
staret & discipłis sine corruptione sui
edendum distribueret. & tantum ip-¬
se qui dedit & quidabatur. qui porta¬
uit & qui portabatur. idem ẽẽ: quid̃
mirum ẽ sidicitur quia ipse ineo
quod dabat mortalis fuit. & meo quod
dabatur immortalis fuit & tamen
ipse qui mortalis dabat. & qui im mor¬
talis dabatur non duo ẜ unus ipse fu¬
it: Quomͦ enim immortalis nondabat᷑
qui inuisibilit̾ sumebatur. & incorrup¬
tibilit̾ manducabatur: Inuaisibiliter
sumebatur. quantum ad formam dico
ꝓpͥam corporis sui. non quantum adspe¬
ciem sacram̃ti sui. Inuisibiliter enim
sumebatur: quia in eo quod sumebat᷑.
qđ ipse erat non uidebatur. Xp̃c enĩ
sumebatur. & species panis ⁊ uini
tantum uidebatur. Idõ dico inuisi¬
biliter sumebatur: & qđ erat non
uidebatur. Si gͦ meo quod dabat. qđ
ipse erat uidebatur. & meo quod da¬
suneo quod dabat tenebatur &e cru¬
cifigebatur. & meo quod dabatur
frangebatur & non diuidebatur. ede¬

Expanded text:
staret, et discipulis sine corruptione sui staret, et discipulis sine corruptione sui edendum distribuit, et tamen ipse qui dedit et qui dabatur, qui portavit et qui portabatur, idem esse, quid mirum est si dicitur quia ipse in eo quod dabat mortalis fuit, et in eo quod dabatur immortalis fuit, et tamen ipse qui mortalis dabat, et qui immortalis dabatur, non duo, sed unus fuit ipse. Quomodo enim immortalis non dabat qui invisibiliter sumebatur, et incorruptibiliter manducabatur? Invisibiliter sumebatur, quantum ad formam dico propriam corporis sui, non quantum ad speciem sacramenti sui. Invisibiliter enim sumebatur quia in eo quod sumebatur quod ipse erat, non videbatur: Christus enim sumebatur, et species panis et vini tantum videbatur. Ideo dico invisibilitervidebatur. Si ergo in eo quod dabat, quod ipse erat videbatur, et in eo quod dain eo quod dabat tenebatur et crucifigebatur, et in eo quod dabatur frangebatur et non dividebatur, ede
Abbreviated transcription (Latin):
lorum transiens ibat. Quantum uo¬
luit tenebatur. & quantum uolut
non tenebatur. Quantum uoluit e
quando uoluit naturam mortalitati
admisit. Quantum autem eamsu¬
stinere uoluit. & quando uolutt.
camdem a se remouit potestatem.
Transiens inquit ꝑmedium illoꝵ ilit
Nunquid putas qđ xp̃c luctando se
de manib inimicoꝵs subtraxerit cũ
ab eis teneretur. ut transiens liber
ꝑmedium illoꝵ iret. Gͦ fortitudo e¬
poris sola in eo laudanda ẽ non uir¬
tus ditatis. Non ita conuenit. S &¬
hibuit se qualem uoluit. ad mittens
ad se exeo quod sponte portabat qual¬
tum uoluit. Sigͦ xp̃c naturam mo¬
cturus exueret. scd̃m tempus aliqui¬
do ex parte deposuit & iterum cum
tempus postulabat assumpsit. mirũ
ẽ si dicitur aliquando ꝓcausa & ratio¬
ne temporis. scđ̃m aliquod & totam
deposuisse. inquantum adhuc cum tẽ¬
pus postulabat passurus fuit. Sigͦ hoc
cẽ potuit ut ipse se ipsum manib ge-¬

Expanded text:
lorum transibat. Quando volorum transibat. Quando voluit tenebatur, et quando voluit non tenebatur. Quantum voluit et quando voluit naturam mortalitatis admisit. Quantum autem eam sustinere noluit, et quando noluit, eamdam a se potestate removit. Transiens, inquit, per medium illorum ibat . Nunquid putas quod Christus luctando se de manibus inimicorum subtraxerit, cum ab eis teneretur ut transiens liber per medium illorum iret? Ergo fortitudo corporis sola in eo laudanda est, non virtus Deitatis? Non ita convenit, sed exhibuit se qualem voluit admittens ad se, ex eo quod sponte portabat quantum voluit. Si ergo Christus naturam mocturus exueret, secundum tempus aliquando ex parte deposuit, et iterum cum tempus postulabat, assumpsit, mirum est si dicitur aliquando pro causa et ratione temporis, secundum aliquod, et totam deposuisse, in qua tamen adhuc, cum tempus postulabat, passurus fuit. Si ergo hoc esse potuit ut ipse seipsum manibus ge
Abbreviated transcription (Latin):
te mortał fuit. ipsius mortalitatis
ꝓpͥetatem scđm quod ratio & ordo
temporis postulabat. pͥusquam eam
ꝑmortem totam exueret. aliquando ex
parte quando uoluit deposuit. & rur¬
sum quando uoluit recepit. Ut in
hoc ipso ꝓbaret quia inquantum
eam sustinuit ex necessitate non ẽẽt.
qui sic ꝓ potestate inquantum uolu¬
it eam non haberet sustinere om¬
nino non posset. Legitur in euuan
tes. hostes quem ratione conuince¬
re non poterant furore extinguere
uolebant. Itaq quasi in eum quini¬
chil amplius mortali haberet. manꝰ
in iecerunt in ipsum. & duxerunt eũ
insuꝑcilium montis ut illinc eum
p̃cipitarent. Ipse autem ut ostendt¬
ret se quidem mortalem ẽẽ. sustinuit
ut teneretur. & ut iterum demon¬
straret. quia uoluntate non necessi¬
tate mortalitatem & passibilitatem
ferebat. non sustinuit ut p̃cipitat¬
tur. Cũ ⁊ eẽt ducendus teneri se pa¬
cienter tolerabat. cum autem eẽt
p̃cipitandus potenter ꝑ medium il¬

Expanded text:
te mortalis fuit, ipsius mortalitatis te mortalis fuit, ipsius mortalitatis proprietatem, secundum quod ratio et ordo temporis postulabat, priusquam eam per mortem totam exueret, aliquando ex parte quando voluit deposuit, et rursum quando voluit recepit. Ut in hoc ipso probaret, quod inquantum eam sustinuit, ex necessitate non esset, qui sic pro potestate inquantum voluit eam non habere, sustinere omnino non posset. Legitur in Evangetes hostes quem ratione convincere non poterant, furore exstinguere volebant. Itaque quasi in eum qui nihil amplius mortali haberet: Manus injecerunt in ipsum, et duxerunt eum in supercilium montis, ut illinc eum praecipitarent . Ipse autem ut ostenderet se quidem mortalem esse, sustinuit ut teneretur; et ut iterum demonstraret, quod voluntate non necessitate mortalitatem et passibilitatem ferebat, non sustinuit ut praecipitaretur. Cum esset ducendus, teneri se patienter tolerabat. Cum autem esset praecipitandus, potenter per medium il
Abbreviated transcription (Latin):
tum credatur quia alterum fuit.
Quod si alterum dicendumẽ. ego absq
p̃iudicio ueritatis magis sensuat
illud accedo ut illud impassibile
& immortale quantum scilicet. ꝑ¬
tinet ad scĩficationem sacramenti
tradidisse dicatur. Siquis autem
obiciendum putet. quod ante re-
mortale portabat. Et hoc ip̃i indubi
talem fuisse non crederemus:
mortuum negaremue. Hu¬
mana gͦ natura inxp̃o mortalis fuit
s uoluntate non necessitate. Ex eo
enim quod ꝑ gr̃am abomni pecca¬
to munda. ubo dĩ ininitatem ꝑ¬
sonȩ iuncta ẽ ab omni mortis neces¬
sitate & debito libera facta ẽ. ut ni¬
chil morti deberet. ꝓeo quod pecca¬
ti nichil haberet. Sustinuit. tam̃
sponte mortalitatem quia mortẽ
sustinere uolebat. quia si mortalita¬
tem non sustinuisset moriomnino
non potuisset. Sic gͦ sponte morta¬
litatem portauit: quo usq mortẽ
gustaret. & ita mortalitatem depone¬
ret. Quia gͦ uoluntate non necesfita¬

Expanded text:
en credatur quod alterum fuit. en credatur quod alterum fuit. Quod si alterum dicendum est ergo absque praejudicio veritatis magis sensu ad illud accedo, ut illud impassibile et immortale, quantum scilicet pertinet ad sanctificationem sacramenti tradidisse dicatur. Si quis autem objiciendum putet, quod ante resumortale portabat, et hoc ipsi indubittalem fuisse non crederemus, mortuum negaremus. Humana ergo natura in Christo mortalis fuit, sed voluntate, non necessitate. Ex eo enim quo per gratiam ab omni peccato munda verbo Dei in unitatem personae juncta est, ab omni mortis necessitate et debito libera facta est, ut nihil morti deberet pro eo quod peccati nihil haberet. Sustinuit tamen sponte mortalitatem, quia mortem sustinere volebat; qui si mortalitatem non sustinuisset mori omnino non potuisset. Sic ergo sponte mortalitatem portavit, quousque mortem gustaret, et ita mortalitatem deponeret. Quia ergo voluntate non necessita
Abbreviated transcription (Latin):
olent quidam querere quale cor¬
an inpassibile. mortale an immor¬
tale. & cetera quȩ adhanc ꝑtinent
questionem. Ego ineius modi sicut
& maliis ꝓfessus sum diuina secre¬
ta magis ueneranda quam discucien¬
da censeo. Simplicitati fidi hoc suf¬
ficere piuo sidicimus quia tale dedit
quale uoluit &e rursum quale de¬
dit ipse nouit. Ido enim tale dedit
quale uoluit. quia omp̃s erat. & po¬
tuit omne quod uoluit. Ido autem
ipse nouit quale dedit quia sapieneta
erat. & non potuit ignorare quod
fuit. Propterea leuius se questione
absoluit & fortassis tucius insemet¬
ipso subsistit. quinon dicit morta¬
le dedit ne iudeatur dicere contra
sacramenti dignitatem. nec dicit
im mortale dedit ne estimerur cre¬
dere contra eam quȩ in xp̃o ante
resurrecꝰtionem fuit mortalis corpo¬
ris ueritatem. Propt̾ hoc fortassis
melius ẽ ut neutrum diffinire p̃¬
sumamus quamuis tantum alterũ
fiusse credamus. Sic itaq nondica-¬
tur hoc uł hoc fuit. quãus tam̃¬

Expanded text:
olent quidam quaerere quale coran impassibile, mortale an immortale, etc., et alia quae ad hanc pertinent quaestionem. Ego in ejusmodi, sicut in aliis professus sum, divina secreta magis veneranda quam discutienda censeo. Simplicitati fidei hoc sufficere puto, si dicimus quia tale dedit quale voluit; et rursum quale dedit, ipse novit. Ideo enim tale dedit quale voluit, quia omnipotens erat, et potuit omne quod voluit. Ideo autem ipse novit quale dedit, quia sapientia erat, et non potuit ignorare quod fuit. Propterea levius se quabsolvit, et fortassis tutius in semetipse subsistit, qui non dicit mortale dedit, ne videatur dicere contra sacramenti dignitatem, nec dicit immortale dedit, ne existimetur credere contra eam quae in Christo ante resurrectionem fuit mortalis corporis veritatem. Propter hoc fortassis melius est, ut neutrum definire praesumamus, quamvis tamen alterum fuisse credamus. Sic itaque non dicatur hoc vel hoc fuit, quamvis tam
Abbreviated transcription (Latin):
Quis tͣdidit: Iħc. Quid tradidit:
Sp̃m. Cui tͣdidit : Patri. Non iu¬
deuseiecit. ñ ipse pat̾ extraxit.
s ipse sponte tͣdidit. Non uio¬
lenter ablatus ẽ. s sponte datꝰ.
Potestatem inquit habeo ponen¬
di animam meã. & it̾m sum̃di
eam. Ipsa anima. ipse ẽ sp̃c. Ipsa
gͦ anima emissa ẽ potestate mo¬
rientis. non uiolentia occidentis.
Emissa ẽ anima. Ille emisit cuius
fuit. Unde emisit. Ex carne. Qͦ
emisit. ad patrem. Recessit anima.
& mortua ẽ caro. Mortuns est
Sic̃ mortuus ẽ ds. quia mortua
ẽ humanitasdĩ. ita mortuus ẽ
homo. quia mortua ẽ caro homi¬
nis. Sola caro mortua ẽ. & incar¬
ne mortuus ẽ homo. cuiuscaro
mo fuit. Separatio animȩ. mors
carnis fuit. Sola caro mortuaẽ.
mortua non ẽ. nec diuinitas mor
insepulchro iacuit. diuinitascũ
utroq ꝑmansit. Neq enĩ caro &
anima ꝑsonam destruere potu¬
erunt separata. quam non fece¬
rant coniuncta. Uerbum ꝑsona

Expanded text:
Quis tradidit? Jesus. Quid tradidit? Quis tradidit? Jesus. Quid tradidit? Spiritum. Cui tradidit? Patri. Non Judaeus ejecit, neque pater extraxit, sed ipse sponte tradidit. Non violenter ablatus est, sed sponte datus: Potestatem, inquit, habeo ponendi animam meam, et iterum sumendi eam . Ipsa anima, ipse est spiritus. Ipsa ergo anima emissa est potestate morientis, non violentia occidentis. Emissa est anima. Ille emisit, cujus fuit. Unde emisit? Ex carne. Quo emisit? Ad Patrem. Recessit anima, et mortua est caro. Mortuus est Sicut mortuus est Deus, quia mortua est humanitas Dei, ita mortuus est homo quia mortua est caro hominis. Sola caro mortua est, et carne mortuus est homo, cujus caro mo fuit. Separatio animae mors carnis fuit. Sola caro mortua estmortua non est, nec divinitas mortin sepulcro jacuit, divinitas cum utroque permansit. Neque enim caro et anima personam destruere potuerunt separata, quam non fecerant et conjuncta. Verbum persona
Abbreviated transcription (Latin):
& irruens inermem&e resistere ñ
ualentẽ uulnerib afficit. Tume
plagari cernens nichil moueris.
s pacienter sustines. & stas iux¬
ta. quasi non curans uulnera me¬
a.Et dico. ut quid dereliquisti
me: Adhuc stas uixta me. & ego
causor te recessisse ame. Iuxta
es loco. s longe auxilio. Iuxta fuis¬
ti quando p̃sentẽ exibuisti indi¬
lectione. Longe factus es. quando
mꝑiculis constituto. te subtraxis¬
ti acõpassione. Sic gͦ humanitas
adiuinitate inpassione derelictã
se clamabat. quia eam inimicoꝵ
potestati adcrucifigendum conces¬
serat. sicut scriptũ est. Non habe¬
res inme potestatem. nͥ tͥ fuisset
quia non ꝓsua iniquitate. s ꝓnr̃a
redemptione sustinuit. incruce
pendens quare sit derclicta reqͥ¬
rit. non quasi adu̾sus dm̃ de pę¬
na murmurans. s nob̃ in nocen¬
tiam suam inpena demonstrãs.
Causam querebat. qui peccatũ nes¬
Scriptum est. Et ih̾c clamans
uoce magna tradidit sp̃m.

Expanded text:
et irruens inermem et resistere non et irruens inermem et resistere non valentem vulneribus afficit. Tu me plagari cernens nihil moveris, sed patienter sustines, et stas juxta quasi non curans vulnera mea, et dico: Utquid dereliquisti me? adhuc stas juxta me, et causor te recessisse a me. Juxta es loco, sed longe auxilio. Juxta fuisti quando te praesentem exhibuisti in dilectione. Longe factus es quando in periculis constituto, te subtraxisti a compassione. Sic ergo humanitas a divinitate in passione derelictam se clamabat, quia eam inimicorum potestati ad crucifigendum concesserat, sicut scriptum est: Non haberes in me potestatem ullam, nisi tquia non pro sua iniquitate, sed pro nostra redemptione sustinuit, in cruce pendens quare sit derelicta, requirit, non quasi adversus Deum de poena murmurans; sed nobis innocentiam suam in poena demonstrans causam quScriptum est: Et clamans Jesus voce magna, tradidit spiritum .