comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rabile ẽ nomen tuũ in uniu̾sa
t̾ra. Ac si dicer&e. O dne om̃iũ
magnum nom̃ tuũ. Apparuisti int̾
nos. mortuus ꝓpt̾̃ nos. surrexisti: ascen¬
disti incelum: spũ tuo ꝑfudisti corda dis¬
cipłoꝵ. quib p̃dicantib. in omẽm t̾rã
exiuit sonꝰ eorum:⁊ nom̃ tuũ głosum
Qd̾ erat notum in gñte una. factũ est
admirabile in uniu̾sa t̾ra. Qͣre admi¬
rabile: Qm̃ eleuata ẽ magnificentia
tua suꝑ cȩlos. A mortuis resurgens. in
celum ascendisti:⁊ qui humilis uide¬
baris. magnificus apariusti. Hinc enĩ
uisum ẽ. ⁊ a cet̾is creditum quo ascen¬
deris. Exore infantium ⁊ lactentium
ꝑfecisti laudẽ ꝓpt̾ inimicos tuos. Non
dentes. quam eos quib dicit apł̃s. tan¬
dñs hoc testimonio usus: cũ dicentib
uideis ut eos corriꝑet. respondit. Non
legistis. ex ore infantium ⁊ lacͦtentiũ
ꝑfecisti laudem: Bene audẽ ñ ait feci¬
sti:. s ꝑfecisti laudẽ. Sunt enim in ȩccłiiᷤᷤ

Expanded text:
rabile est nomen tuum in universa terra! Ac si diceret, O Domine omnium magnum nomen tuum . Apparuisti inter nos, mortuus propter nos, surrexisti, ascendisti in caelum, Spiritu tuo perfudisti corda discipulorum, quibus praedicantibus, in omnem terram exivit sonus eorum, et nomen tuum gloriosum, quod erat notum in gente una, factum est admirabile in universa terra . Quare admirabile? Quoniam elevata est magnificentia tua super caelos. A mortuis resurgens in caelum ascendisti, et qui humilis videbaris, magnificus apparuisti. Hinc enim visum est, et a caeteris creditum, quo ascenderis. 3. Ex ore infantium et lactentium perfecisti laudem propter inimicos tuos. Non tentes, quam eos quibus dicit Apostolus, TanDominus hoc testimonio usus est, cum dicentibus Judaeis, ut eos corriperet, respondit: Non legistis, Ex ore infantium et lactentium perfecisti laudem? Bene autem non ait, fecisti, sed, Perfecisti laudem. Sunt enim in Ecclesiis
Abbreviated transcription (Latin):
bis in ȩt̃no igne ꝑibit. & usq in
ȩt̃num ñ uidebit lum̃. Mitteas
enim in teneb̾s ext̾iores. ubi efl
fietus & stridor dentium. Om̃is qͥ
male agit: odit lucem. Qa gͦ dum
uiuer&. tenebͣs dilex. id̾o nunquã
lucẽ uidebit. & qd̾ lum̃ amiserit
cordis: ostendit cum sub infertur.
Homo cum in honore ess&e ñ intellex̃.
comparatꝰ ẽ ium̃tis insipientibus:

Expanded text:
ibit. Et usque in aeternum non videbit lumen. Mittetur enim in tenebras exteriores, ubi erit fletus et stridor dentium . Omnis qui male agit, odit lucem . Quia ergo dum viveret, tenebras dilexit, ideo nunquam lucem videbit. Et quod lumen amiserit cordis, ostendit cum subinfertur: 21. Homo cum in honore esset, non intellexit: comparatus est jumentis insipientibus
Abbreviated transcription (Latin):
tem. Qͥd hic habeat atcendis: aut
secum tollat atcende. Multum
auri hab&: multum argenti. mul¬
lia: cum int̾ierit ñ sum& omnia:
neq descend& cum eogla eius.
Quid habebit caro putrescens in
sepulchro: Qͥd habebit anima ꝑ¬
dita in inferno: Id̾o ñ descend& cũ
eo gła eius: qͥa in uita sua quesiuit
glam tp̃ralem. Hoc ẽ qd̃ subiũg.¬
Quia anima eiꝰ inuita ipsiꝰ benedict᷑.
Illi enim quustadpr̃alia ꝓ magnoha¬
bent. qͣnͣdo aliqͦs in hoc mundo ho¬
norib & diuitiis florere uident. so¬
lent eos laudare & beatificare: sic̃
alibi dr in psalmo. qm̃ laudadur
peccator in desidis animȩ suȩ. &
imquus benedicit᷑. & it̾m. Beatũ
dixer̃ ppłm cui hec st̃. Anima gͦeiꝰ
in uita ipsius bñdicct᷑. s in morte
torquebit᷑. & senti& et̃nam pęnam.
tem tantũ laudat in ꝓsꝑis. uenit
illi lucrũ: conficet᷑: uenit hereditas.
confidet᷑: uenit damnũ. blasphemat.
& id̃o subditur. Intͦibit usq in ꝓ¬

Expanded text:
em. Quid hic habeat attendis? an secum tollat attende. Multum auri habet, multum argenti, mullia. Cum interierit, non sumet omnia. Neque descendet cum eo gloria ejus. Quid habebit caro putrescens in sepulcro? Quid habebit anima perdita in inferno? Ideo non descendet cum eo gloria ejus, quia in vita sua quaesivit gloriam temporalem. Hoc est, quod subjungQuia anima ejus in vita ipsius benedicetur. Illi enim, qui ista temporalia pro magno habent, quando aliquos in hoc mundo honoribus et divitiis florere vident, solent eos laudare et beatificare: sicut alibi dicitur in psalmo: Quoniam laudatur peccator in desideriis animae suae , et iniquus benedicitur. Et iterum, Beatum dixerunt populum cui haec sunt . Anima ergo ejus in vita ipsius benedicetur, sed in morte torquebitur, et sentiet aeternam poenam, tem tantum laudat in prosperis. Venit illi lucrum? Confitetur. Venit haereditas? confitetur. Venit 246 damnum? blasphemat. Et ideo subditur: 20. Introibit usque in p
Abbreviated transcription (Latin):
nt. fi& qd̾ sequit᷑. Sic̃ oues in infer¬
no positi st̃ mors depasc& eos. Quia
grege facto. diitiis donsi.⁊ expolia¬
ti: a magna nigroꝵ sp̃uum multitu¬
dine in tenebͣs deducent᷑. & merito qͥ
xp̃m pastorem hab̾e noluer̃. a mor¬
te depascent᷑: & a lupo rapace deuora¬
bunt᷑. Ee dñabunt᷑ eoꝵ iusti in ma¬
tutino: qͥa iudices eoꝵ er̃ in uidicio:
⁊ auxilium eoꝵ qd̾ habent in hoc scło
uet̾asc&e. id ẽ defici& in inferno agła¬
eoꝵ. id ẽ ꝓpt̃ hoc qd̃ glati sc̃ in diuidiis
lum eis auxilium potert̃ p̾stare ue
runtam̃ ds̃ redim& animã meã
de manu inferi. idẽ de potestate in¬
feri: cum acceꝑit me. id ẽ meã hu¬
manitatẽ. Modo iustisẽ labor. p̃s¬
sura. tͥbuladio: in spe fut᷑a ẽ uerũ
gaudium. Mͦ qui ad leticiam scd̃ã¬
rem ocłos aꝑiunt. & cor claudunt:
tͣnsit eoꝵ felicitas. & uenit pena.
Quo contͣ. tͣnsit iustoꝵ pena tp̃ralis:
⁊ uenit ȩt̃na felicitas. Excitat gͦ nos

Expanded text:
tunc fiet, quod sequitur: Sicut oves in inferno positi sunt, mors depascet eos. Quia grege facto divitiis tonsi, et exspoliati a magna nigrorum spirituum multitudine in tenebras deducentur. Et merito, qui Christum pastorem habere noluerunt, a morte depascentur, et a lupo rapace devorabuntur. 15. Et dominabuntur eorum justi in matutino. Quia judices eorum erunt in judicio. Et auxilium eorum, quod habent in hoc seculo, veterascet, id est, deficiet, in inferno aest, propter hoc quod gloriati sunt in divitiis lum eis auxilium poterunt praestare. 16. Verumtamen Deus redimet animam meam, de manu, id est, de potestate, inferi, cum acceperit me. Id est, meam humanitatem. Modo justis est labor, pressura, tribulatio: in spe futura est verum gaudium. Modo qui ad laetitiam secularem oculos aperiunt, et cor claudunt, transit eorum foelicitas, et venit poena. Quo contra transit justorum poena temporalis, et venit aeterna foelicitas. Excitat nos
Abbreviated transcription (Latin):
& homoͬ redim& alius qui pur sit
homo: N utiq: unde ñ dabit deo
placationẽ suam. N potit dm pla¬
care malus: neq ꝑ oblationem. neq
ꝑorationẽ. neq psacͥficium. Hinc
paulus ait. Uoluntarie nob peccan¬
tib:iam ñ relinquit᷑ hostia ꝓpeccõ.
Quam diu enĩ homo ẽ in uoluntate
neplacita elemosina: cuiꝰ uoliuntas
retinet᷑ in culpa. Et laborabit in
bit enĩmori. s ñ pot̾it: adhoc tant̃
uiu&. ut semꝑ laborae. Ue tͥ mala
cupiditas: qmͣ male tuos decipis
amadores. Ñ uidebit int̾itũ cum ui¬
dit sapientes morientes. Uident sa¬
pientes mori: attendt̃ demporalem
mordem: s fut᷑um damnationis in¬
tidum ñ ꝓuident. Tał pler̃q solet
dicere. Ñne mortiis ẽ ille sapiens:
Si aliqͥd poss& qui aliqͥd sapuit. nõ
moreret᷑. faciam gͦ mͥ bene dũ uiuo.
Hi sc̃ qui uoluptatẽ sũmum bonũ

Expanded text:
t homo, redimet alius qui sit purus homo? Non utique. Unde Non dabit Deo placationem suam. Non poterit Deum placare malus, neque per oblationem, neque per orationem, neque per sacrificium. Hinc Paulus ait: Voluntarie nobis peccantibus jam non relinquitur hostia pro peccato . Quamdiu enim homo est in voluntate neplacita eleemosyna, cujus adhuc voluntas retinetur in culpa. Et laborabit in bit mori, sed non poterit. Ad hoc tantum vivet, ut semper laboret. Vae tibi, mala cupiditas, quam male tuos decipis amatores. 11. Non videbit interitum, cum viderit sapientes morientes. Vident sapientes mori. Attendunt temporalem mortem, sed futurum damnationis interitum non provident. Talia plerumque solet dicere: Nonne mortuus est 244 ille sapiens? Si aliquid posset, qui aliquid sapuit, non moreretur. Faciam ergo mihi bene, dum vivo. Hi sunt qui voluptatem summu
Abbreviated transcription (Latin):
ciunt: qͥa intellectum suũ amiser̃.
e hocẽ qd̃ subdit. Homo cũ in bo¬
nore essae: ñ indellex̃. Qͥs maior ho¬
nor homini dari potuit̾. qmͣ ratio
& intellectus. diq similitdudo:
Intanto honore positus ñ indellex̃
id ẽ ñ intelligent̾ egit. s comparatꝰ
ẽ ium̃tis insipientib. ñ scdm aliud
nͥ scđm insipientiam: ⁊ in actu si¬
milis factus ẽ illis. Qͥa sic̃ ium̃ta
ꝓna st̃ t̾re. & tantũ uentͥ obedienda.
ita amatores mundi t̾renis reb tan¬
tum st̃ dediti. Hȩc uua illoꝵ scanda
sis. id ẽ offensio: qͥa deduc& eos ad
int̾itum. Ipsis sit scandalũ. ñ tͥ.
tales. Si uͦ intelligas. qͥa ñ sunt beati.
ipsis erit scandalum uia ipsoꝵ. ñ xp̃o

Expanded text:
 quia intellectum suum amiserunt. Et hoc est quod subdit: 13. Homo cum in honore esset, non intellexit. Quis major honor homini dari potuit, quam ratio et intellectus, Deique similitudo? In tanto honore positus non intellexit, idest, non intelligenter egit: sed Comparatus est jumentis insipientibus. Non secundum aliud nisi secundum insipientiam, et in actu Similis factus est illis. Quia sicut jumenta prona sunt terrae, et tantum ventri obedientia, ita amatores mundi terrenis rebus tantum sunt dediti: 14. Haec via illorum scandalsis, id est, offensio, quae ducet eos ad interitum. Ipsis sit scandalum Ex Augutales. Si vero intelligas, quia non sunt beati, ipsis erit scandalum via ipsorum, no
Abbreviated transcription (Latin):
faciebant. Uel alit̃. Tab̾nacula eoꝵ.
idẽ domus lapidee qͣs de diuitiis
construxer̃. in qͥb adhorã habita¬
uert̃. manendia in ꝓgenie filiorũ
⁊ꝓgenie nepodum. uocauer̃ noĩa
sua. id ẽ fuer̃ causa qͣre nomina eoꝵ
habentur in memoria. & ñ ubiq
s in t̾rissuis: id ẽ in uicinio suo.
Noc dotũ ꝑtin& ad redarguendam
inanẽ diuidũ extollentiã. ut in ã¬
ylis ȩdificus oꝑam ñ insumant:
elm tandẽ p̃t̃ sepulchrum nich̾¬

Expanded text:
faciebant. Vel aliter: tabernacula eorum, faciebant. Vel aliter: tabernacula eorum, idest domus lapideae, quas de divitiis construxerunt, in quibus ad horam habitaverunt: manentia in progenie filiorum et progenie nepotum; vocaverunt nomina sua, idest, fuerunt caussa quare nomina eorum haberentur in memoria. Et non ubique, sed in terris suis, idest, in vicinio suo. Hoc totum pertinet ad redarguendam inanem divitum extollentiam, ut in amplis aedificiis operam non insumant: cum tandem praeter sepulcrum nih
Abbreviated transcription (Latin):
linquent alienis duncias suas.
Om̃s miqͥ relinquent alienis diui¬
cias suas. siue filii sint. siue parentes
siue uicini quib relinquat᷑. ⁊ ani
in hoc alieni sc̃. quia illis de suis
diuiciis subuenire ñ posst̃. & seꝑul¬
chraeoꝵ. idẽ pyramides & mauso¬
lea. quȩ qͣsi magnas edificant domo:
qͣsi illa sepulchra debeant ẽẽ domꝰ
illoꝵ in ȩt̾̃num. Excipiunt᷑ sepul¬
chris p̃ciosis.: ⁊ in uoluunt᷑ p̃ciosis
uestib. sepeliunt᷑ unguentis ⁊ aro¬
matib. Deinde memoriã qͣlem ha¬
bent: Tab̃nacła eoꝵ in ꝓgenie &
ꝓgenie: uocauer̃ nomina sua int̾ris
suis. Domꝰ & familie eiu̾s usq in
t̃ciam & qrtam gnãtionem cos
laudant. cisq sacͥficant. Tangit ẽ¬
suetudinẽ gentiliũ: qui constitu¬
tis dieb aliquos conducebãt: ut in¬
uocarent nomina mortuoꝵ.circa
sepult᷑am eoꝵ. In quo ꝓpħa notat
magnam eoꝵ stulticiam: qͥa cum
ipsi ꝑ hec memoriam et̃nã habere
putarent: tam̃ in soł t̾ris suis hoc

Expanded text:
linquent alienis divitias suas. Omnes iniqui relinquunt alienis divitias suas: sive filii sint, sive parentes, sive vicini, quibus relinquunt. Tamen in hoc alieni sunt, quia illis de suis divitiis subvenire non possunt. 12. Et sepulcra eorum, idest, pyramides et mausolea, quae quasi magnas aedificant domos, quasi illa sepulcra debeant esse domus illorum in aeternum. Excipiuntur sepulcris pretiosis, et involvuntur pretiosis vestibus: sepeliuntur unguentis et aromatibus. Deinde memoriam qualem habent? Tabernacula eorum in progenie et progenie, vocaverunt nomina sua in terris suis. Domus et famittae eorum usque in tertiam et quartam generationem eos laudant, eisque sacrificant. Tangit consuetudinem Gentilium, qui constitutis diebus aliquos conducebant, ut invocarent nomina mortuorum circa sepulturam eorum. In quo propheta magnam eorum notat stultitiam, quia cum ipsi per haec memoriam aeternam habere putarent, tamen in solis terris suis hoc
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ iniqͥtas calcanei circ̃dabit nos: c̃
timebimus in die mala: Habemꝰ
cimus ut em̃demus: & sic ñerit
qui nos cirẽdet: & in nouissima
die ñ timebimꝰ. s gaudebimus.
Qui st̃ gͦ quos circ̃dabit inqͥtas
calcanei sui: Qui c̃fidt̃ in uircute

Expanded text:
igitur iniquitas calcanei circumdabit nos, cur igitur iniquitas calcanei circumdabit nos, cur timebimus in die mala? Habemuscimus, ut emendemus. Et sic non erit qui nos circumdet. Et in die novissima non timebimus, sed gaudebimus. 7. Qui sunt ergo quos circumdabit iniquitas calcanei
Abbreviated transcription (Latin):
paradolã aur̃e i meam: neq de illis
t̃io ꝓpositionem meã. Audiuit enĩ
ipħa. & qͥd audiss& in hoc psalt̾io psal¬
mi manifestat dic̃s. Cur timebo in
die mala᷑:. id ẽ in die iudicii: dic̃ aliqͥs.
Qͥa fecisti furtum. homicidiũ: uł ali¬
ud gͣue peccatum. Ñ idõ in qͥt time¬
bo.Curgͥ timebis: Sequit᷑ ⁊ dic̃. Inqͥ¬
tas calcanei mei. id ẽ finał iniqͥtas
circ̃dabit me: id ẽ ex om̃i parte osten¬
dit me damnabilẽ. Ñ gͦ tam iniqͥtas
qmͣ finis unqͥtatis tim̃da ẽ. N enim
qui male uixerit.s qui mala uita fi¬
nierit: ꝑitͣus ẽ. Sigͦ uitae. iniqͥtadẽ
calcanei sui. & ambuloe in uiis deiñ
timebit ut ꝑueniat ad diẽ malã. Curgͦ ti¬
mebimꝰ in die mala: Aut qͣre nõ
nos em̃dabimꝰ. añqͣm ueniat dies
mala : Preceptum ẽ euȩ ut obser¬
uet cap̃ diaboli: qͥa diabolus calca¬
neum ipsiꝰ obseruat. Eua ẽ caro nr̃a:
ꝑ carnem facilius labit᷑ homo. Si

Expanded text:
parabolam aurem meam, neque de illis parabolam aurem meam, neque de illis terio propositionem 243 meam. Audivit enim propheta, et quid audisset in hoc psalterio psalmi manifestat, dicens: 6. Cur timebo in die mala? idest, in die judicii. Dicit aliquis, Quia fecisti furtum, homicidium, vel aliud grave peccatum. Non ideo, inquit, timebo. Cur igitur timebo? sequitur et dicit, Iniquitas calcanei mei, idest, finalis iniquitas circumdabit me. Idest, ex omni parte ostendit me damnabilem. Non ergo tam iniquitas, quam finis iniquitatis timenda est. Non enim qui male vixerit, sed qui mala vita finierit, periturus est. Si ergo vitet iniquitatem calcanei sui, et ambulet in viis Dei, non timebit, ut perveniat ad diem malam. Cur ergo timebimus in die mala? Aut quare non nos emendabimus, antequam veniat dies mala? Praeceptum est Evae, ut observet caput diaboli: quia diabolus calcaneum ipsius observat . Eva est caro nostra. Per carnem facilius labitur homo. Si
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑspecłm in enigmate. sic̃ dic̃ apłs.
Qmͣdiu hic ꝑegnamur a dño. ñdum :
illa uisio nr̃a facie ad faciẽ: ubi iam
ñ sunt parabole neq enigmata. neq
similitudines. Enigma ẽ obscura pa¬
rabola: q̃ difficile intelligit᷑. Si gͦ in
enignate uidemus. inclinemꝰ para¬
bolam aurẽ nram:⁊ sic aꝑiamus in
psalt̾io ꝓpositionem nram. Audiamꝰ
inqͥt ꝓpositionem meã in psalt̾io:
qͥa q ꝓpono manifestum in psal¬
mo. hoc faciam ñ solum in u̾bo. s
&̃ exemplo: ut qd̾ doceo ore. com¬
pleam oꝑe. Psalt̾ium enim in qͦ
manib feriunt᷑ corde ut audiat᷑
melos. id ẽ psalmus: bonam oꝑati¬
onem significare sepe iam diximꝰ.
Inpsalt̾io gͦ ꝓpositionẽ aꝑire ẽ: u̾ba
quȩ ꝓponunt᷑ oꝑib demonstrare.
Inclinabo inparabolam aurẽ meã.
desidicat. Audiam in me sp̃m scm̃
loqñtem: ⁊ ea quȩ fut᷑a sunt in pa¬
rabolis & ꝓposi tionib denũciantẽ.
Inclinabo gͦ & du humiliabo in hãc

Expanded text:
speculum in aenigmate, sicut dicit Apostolus. Quandiu hic peregrinamur a Domino, nondum est illa visio nostra facie ad faciem, ubi jam non sunt parabolae neque aenigmata, neque similitudines. Aenigma est obscura parabola. quae difficile intelligitur. Si ergo in aenigmate videmus, inclinemus in parabolam aurem nostram. Et sic aperiamus in psalterio propositionem nostram. Audiamus inquit propositionem meam in psalterio, quia quod propono manifestandum in psalmo hoc, faciam non solum verbo, sed etiam exemplo: ut quod doceo ore, compleam opere. Psalterium enim, in quo manibus feriuntur chordae, ut audiatur melos, idest psalmus, bonam operationem significare saepe jam diximus. In psalterio ergo propositionem aperire, est verba quae ponuntur operibus demonstrare. Inclinabo in parabolam aurem meam. Ac si dicat, audiam in me Spiritum sanctum loquentem, et ea quae futura sunt, in parabolis et propositionibus denuntiantem. Inclinabo ergo et humiliabo in hanc
Abbreviated transcription (Latin):
in cruce: & contẽpser̃ illũ dicentis.
Hic si filius dĩessae. descend& de cru¬
ce. ñ uidentes qͥd sic mnt̾itus. Ille mo¬
Illi uiuebant tp̃ralit: morit᷑i in et̃nũ.
De quib mox subinfert᷑. Simul in
sipiens & stultus ꝑibt̃. Insipiensẽ
qui ñ credit fut᷑am pęnã. stultꝰ qͥli

Expanded text:
in cruce, et contemserunt illum dicentes: Hic si Filius Dei esset, descenderet de cruce : non videntes quid sit interitus. Ille moIlli vivebant temporaliter, morituri in aeternum. De quibus mox subinsipiens et stultus. » Insipiens est, qui non credit futuram poenam: stultus, qui,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ñ audicor: alt̾i ꝓdest. sibi ñ ꝓael.
Qui autẽ faciunt ⁊ sic dic̃t. audiũt
qd̃ dicunt: ⁊ idõ fructuose dic̃t qd̾
audiunt. Talis erad iste uir sc̃s. qͥ
prius parabolam humilit̃. audit:
qͣtinꝰ instructus int̾iore magistro.
deinde aꝑiat ꝓpositionẽ suam in
psaltio. Parabole st̃ similitudines
rerũ: q̃ comparant᷑ reb de qͥb agit᷑.
Spositiones st̃ q̃stiones: in qͥb aliqͥd¬

Expanded text:
n auditor, alteri prodest, sibi non prodest. Qui autem faciunt, et sic dicunt: audiunt quod dicunt. Et ideo fructuose dicunt quod audiunt. Talis erat iste vir sanctus. Qui prius parabolam humiliter audit, quatenus instructus interiore magistro, deinde aperiat propositionem suam in psalterio. Parabolae sunt similitudines rerum, quae comparantur rebus de quibus agitur. Propositiones sunt quaestiones
Abbreviated transcription (Latin):
t̾rigenȩ & silii hominũ. Qd̃ aitt̾̃ri¬
genȩ: ad peccatores reculit. Qđ ait¬
& filii hominũ: ad fideles ⁊iustos.
Uidecis gͦ qͥa seruatur ista distinctio.
Qui st̃ gͦ trigene. nisi filii t̾re: Qui
sunt filii t̾rȩ: Qui ħeditades t̃renas
requir̃. Qui sc̃ filii hominum: Qui
ꝑdinent ad filium hois. Aliqndo iã
ista distinximꝰ sc̃itati urẽ: & inueni¬
mus qͥa adam homo erat. filiꝰ hoĩs ñ

Expanded text:
terrigenae et filii hominum. Quod ait, terrigenae, ad peccatores retulit; quod ait, filii hominum, ad fideles et justos. Videtis ergo, quia servatur ista distinctio. Qui sunt ergo terrigenae? Filii terrae. Qui sunt filii terrae? Qui haereditates terrenas requirunt. Qui sunt filii hominum? Qui pertinent ad filium hominis. Aliquando jam ista distinximus Sanctitati Vestrae, et invenimus quia Adam homo erat, filius hominis non
Abbreviated transcription (Latin):
Mores informant. cum docentħ
t̃rena ñ eẽ appetenda: & diuitum
diuitias negligendas. Hec autem
ñ puris labiis se dixisse ꝓnuntiat.
s meditade: ut auditores mag̃ at¬
tentos reddant. Hȩc &̃ ñ a seipsis
s int̾iore magistro uidelic& spũ
scõ. audire. ⁊ loqͥ se asseruit: cum
subiung̃. Inclinabo in parabolã
aurem meã: aꝑiam in psalt̾io ꝓpo¬
sitionem meã. In parabolam au¬
rem inclinare ẽ: eandẽ parabolã
humilit̾ audire. Qm ñ audiũt
qui ñ faciunt qd̾ dict̃: q̃les erant

Expanded text:
Mores informant, cum docent haec terrena non esse appetenda, et divitum divitias negligendas. Haec autem non puris labiis se dixisse pronuntiant, sed meditate, ut auditores magis attentos reddant. Haec etiam non a seipsis, sed interiore magistro, videlicet Spiritu Sancto, audire et loqui se asseruit, cum subjungit, 5. Inclinabo in parabolam aurem meam, aperiam in psalterio propositionem meam. In parabolam aurem inclinare, est eamdem parabolam humiliter audire . Quam non audiunt, qui non faciunt quod dicunt: quales erant
Abbreviated transcription (Latin):
rectȩ letificantes corda: p̃ceptũ dñi
lucidum illuminans ocłos. Recꝰtȩ
st̃ iusticiȩ dñi. idẽ inflexibiles. ñ de¬
clinant ad dext̾am siue ad sinistrã:
ñ flectunt᷑ in ꝓsꝑis. siue in adu̾sis:
corda obseruandium eas letificant.
cidum ẽ. sine uelam̃do carnalium
obseruationum: illuminans ocłos.
idẽ hominis int̾ioris aspectum i
poralia bona sibi subtrahi ꝑhorres¬
cens: quoꝵ dilectione anima forni¬
cat᷑. s castus quo eccł̃a sponsum su¬
um qͣnto ardntius dilig̃. tando
diligendius cau& offende. & idõ¬
ñ foras mittit c̃sũmata dilectio
quenꝗͣ s om̃e iudicium dedit fi¬
lio. Uere iustificata incõmutabi¬
lit̾: neq enim uł minatꝰ. ł polli¬
citus d̃s quenꝗͣ fallit: aut qͥsqͣm
uel impiis supplicium eiꝰ. uł pus
iustificata in sem& ipsa. idẽ ꝑunita¬
tem:. ñ ad rixas diuisionis. s ad ꝯgͥ̾ga¬
tionem unitatis. Idõ lingͥs omĩum
loqui fec̃. in qͦs pͥmo uenit: qr lingͣs

Expanded text:
e, laetificantes corda, praeceptum Domini lucidum, illuminans oculos. Rectae sunt justitiae Domini , idest, inflexibiles: non declinant ad dexteram sive ad sinistram, non flectuntur in prosperis sive in adversis: corda observantium eas laetificant cidum est, sine velamento carnalium observa hominis interioris aspectum. 1poralia bona sibi subtrahi perhorrescens, quorum dilectione anima fornicatur; sed castus, quo Ecclesia sponsum suum quanto ardentius diligit, tanto diligentius cavet offendere: et ideo non foras mittit consummata dilectio quenquam, sed omne judicium dedit Filio : vere justificata incommutabiliter. Neque enim, vel minatus, vel pollicitus Deus quenquam fallit, aut quisquam vel impiis supplicium ejus, vel piis justificata sunt in semetipsa, idest per unitatem, non ad rixas divisionis, sed ad congregationem unitatis. Ideo linguis omnium loqui fecit, in quos primo venit: quia linguas
Abbreviated transcription (Latin):
hoc uicium fr̃s mei. Huic uiciomn
his ꝑsonis qͣs uidetis amplas: displi¬
c& humilitas xp̃iana. Ppt̃ hoc uiciũ
dedignant᷑ subdere colla iugo xꝑi:
obligati artius iugo peccati. Ab hoc
eunte aiã in denebras. male utente
lib̾o arbitͥo: peccatis &̃ consecutis cȩ¬
teris. Apt̃ hoc uicium. ꝓpt̾ ħ magñ
suꝑbiȩ peccatum: ds humił uenit.
Hec causa. hoc peccatum magnũ. iste
pendit: ut ad saluandẽ medicinam
currerae hic tumor. Iã tandẽ erubes
c̃to maximo: qr ds suꝑbis resistit:
humilib dat grãm. Uere ille ĩ macła¬
tus ẽ. qͥ hoc delicto car&: qr hoc ẽ ul¬
timum redeuntib ad dm̃: qd̾ rece¬
dentib pͥmum fuit. W ert̃ ut com¬
placeant eloqͥa oris mei. ⁊ medicatio
cordis mei in ꝯspec̾tu tuo semꝑ. Sic ẽ¬
placebt̃ eloquia nr̃a ⁊ meditationes
in c̃spectu tuo semꝑ. si pͥus delict᷑a
fuerint edomita.⁊ extincta suꝑbia.
Exhis ꝓfecto u̾bis instrium᷑. ut dño
dõ nr̃o placere studeamꝰ: in nr̃is ser¬

Expanded text:
hoc vitium, fratres mei: huic vitio in his personis quas videtis amplas, displicet humilitas Christiana. Propter hoc vitium dedignantur subdere colla jugo Christi, obligati arctius jugo peccati. Ab hoc eunte anima in tenebras, male utente libero arbitrio, peccatis etiam consecutis caeteris. Propter hoc vitium, propter hoc magnum superbiae peccatum Deus humilis venit. Haec caussa, hoc peccatum magnum. Iste pendit, ut ad salvantem medicinam curreret hic timor. Jam tandem ERUBESCcto maximo, quia Deus superbis resistit, humilibus dat gratiam . Vere ille immaculatus est, qui hoc delicto caret: quia hoc est ultimum redeuntibus ad Deum, quod recedentibus primum fuit. 15. Et erunt ut complaceant eloquia oris mei, et meditatio cordis mei in conspectu tuo semper. Sic complacebunt eloquia nostra, et meditationes in conspectu tuo semper: si prius delicta fuerint edomita, et extincta superbia. Ex his profecto verbis instruimur, ut Domino Deo nostro placere studeamus, in nostris ser
Abbreviated transcription (Latin):
cato. ꝗͣdiu hic mortalit̾ uiuit: deste
apło qui ait. SSidixerimꝰ qr peccadum¬
ñ habemꝰ: nos ipsos seducimꝰ. ⁊ ueritas
in nob̃ ñ ẽ. Ergo ⁊ si habeamꝰ peccatũ
in carne. ⁊ si pungat nos carnał con¬
cupiscentia: si resistimꝰ qnͣtũ possumꝰ
ex uoluntate. si ñ ꝯsentimꝰ ex spũ. im¬
macłati sumꝰ ap̃ dm̃: nec imputabit᷑
qmdiu ñ dñabit᷑ nob̃ peccatum. S
qd̾ ẽ hoc maximũ delictũ de quo ait:
⁊ emundabor a delicto maximo: as cul
dubio suꝑbia. Hȩc tam magnũ ẽ ui¬
cium. qd̃ deiec̃ angłm. ⁊ ex angło fec̃
diabolum: eiq int̾clusit in ȩt̾num
regnũ cȩloꝵ. Magnum hoc delictũ
ẽ: & caput atq causa omĩum delic̃¬
toꝵ. Scͥpͥtum ẽ enim. Iniciũ omĩs
peccati suꝑbia. E ne qͣsi leue aliqͥd

Expanded text:
cato, quandiu mortaliter vivit, teste cato, quandiu mortaliter vivit, teste Apostolo qui ait, Si dixerimnon habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est . Ergo et si habeamus peccatum in carne, et si pungat nos carnalis concupiscentia, si resistimus quantum possumus ex voluntate, si non consentimus ex spiritu, immaculati sumus apud Deum, nec imputabitur, quandiu non dominabitur nobis peccatum. Sed quod est maximum delictum, de quo ait, Et emundabor a delictotino superbia haec tam magnum est vitium, quod dejecit angelum, et ex angelo fecit diabolum, eique interclusit in aeternum regnum caelorum. Magnum hoc delictum est, et caput atque caussa omnium delictorum. Scriptum est enim, Initium omnis peccati superbia . Et ne
Abbreviated transcription (Latin):
de ꝓͥis uir sc̃s uidr̃ expauesc̾e pecca¬
tis: cum subiung̃. Delic̾ta qͥs intelli¬
git : e idõ sequit᷑ oratio. Ab occul¬
tis meis munda me:⁊ ab alienis par¬
ce seruo tuo. Nẽ mirũ si delicta sua
qͥsq intelligat: quia ipsa tenebre st̃.
⁊ ocłm cordis impediunt: nec lucẽ
sinunt uidẽ nec se. Ergo dõ dica¬
mus qui nouit uidẽ qͥd pͣg&. nouit
inspice qͥd san&. illi dicamꝰ. ab occul¬
tis meis munda me.⁊ ab alienis par¬
ce seruo tuo. Delict̾a mea inqͥnant
me. delicta aliena affligunt me. Ab
his munda me:ab alienis parce. Tolle
mͥ ex corde malam cogitationẽ. repel¬
le a me malum suasore. Ista duo ge¬
nera delictoꝵ ꝓpria simul ⁊ aliena:
pͥmitꝰ in exordio claruert̃. Diabolus
suo delicto cecidit: adam alieno de¬
iecit. Simei ñ fuerint dñadi. dẽ im
inacłatus ero: ⁊ emundamͣ a delicto
maximo. Ñ ait. siñ fuerint in mede¬
licta: s si mei inqͥt ñ fuerint dñati.
Impossibile ẽ enim hoĩem ẽẽ sine pec¬

Expanded text:
is vir sanctus videtur expavescere peccatis, cujus subjungit: 13. Delicta quis intelligit? Et ideo sequitur oratio. Ab occultis meis munda me, et ab alienis parce servo tuo. Non est mirum si delicta sua quisque non intelligat, quia ipsa tenebrae sunt, et oculum cordis impediunt, nec lucem sinunt videre, nec se. Ergo Deo dicamus, qui novit videre quid purget, novit inspicere quid sanet. 14. Illi dicamus, Ab occultis meis munda me, et ab alienis parce servo tuo. Delicta mea inquinant me, delicta aliena affligunt me. Ab his munda me, ab alienis parce. Tolle mihi ex corde malam cogitationem, repelle a me malum suasorem. Ista duo genera delictorum propria simul et aliena, primitus in exordio claruerunt. Diabolus suo delicto decidit. Adam alieno dejecit. Si mei non fuerint dominati, tunc 88 immaculatus ero, et emundabor a delicto maximo. Non ait, si non fuerint in me delicta: sed, si mei inquit non fuerint dominati. Impossibile est enim hominem esse sine pec
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ dauid ꝓpħȩ. c̃sidationẽ suam di
rigenti infinẽ id ẽ xp̃m: qui ẽ finis
figͣa optandi canit̾. hoc intendñs
ut exposita nob̃ xꝑi resurrectione.
cui uent᷑e applaudit. c̃firm&e nos
ut credamꝰ nos resurrect᷑os. & in
celestib c̃sessuros: ut qͦ p̃cessit celsi¬
tudo pastoris. seqͣtur humilitas
gregis. E ꝑ hoc qd̾ sub figura optã-¬
di hoc fac̃: desidium ⁊ leticiam ꝗͣ
inde habuerit ostendit. Dic̃ itaq

Expanded text:
e David, considerationem suam 89 dirigenti in finem, id est Christum, qui est finis, figura optandi cavit: hoc intendens, ut exposita nobis Christi resurrectione, cui venturae applaudit, confirmet nos, ut credamus nos resurrecturos, et in coelestibus consessuros : ut quo praecessit celsitudo pastoris, sequatur humilitas gregis. Et per hoc quod sub figura optandi hoc facit, desiderium et laetitiam, quam inde habuerit, ostendit. Dixit itaq
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑhec duo scilic& aurum ⁊ lapidẽ p̾ci¬
osum. q̃ mag̃ desid̾ant᷑ in hoc scło.
uult comp̃hendẽ om̃s diuicias: &
ꝑ alia duo. id ẽ mel ⁊ fauũ. quib ni¬
cħ in hoc mundo ẽ dulciꝰ. uult intel¬
lig̾e om̃s dulcedines: ut du indelli¬
gas nicħ tam dulce. tã p̃ciosum. tã
amandum.tã appetñdum. ꝗͣ diui¬
na iudicia. & cum ea tã cara indel¬
lexeris. diligas ⁊ custodias illa: qͣtinꝰ
mercedem inde celestẽ reciꝑe mere¬
aris. ⁊ dicat᷑ de te qd̾ sequit᷑. E enim
seruus tuus custodit ea. in custodien¬
dis illis retͥbutio multa. Qͣm dulcia
ista st̃: custodiendo ꝓbat seruus tuꝰ.
N custodienti quid̾e amara st̃. ⁊ seq̃r
pęna. In custodiendis aut̃ retͥbutio¬

Expanded text:
licet aurum et lapidem pretiosum, quae magis desiderantur in hoc saeculo, vult comprehendere omnes divitias. Et per alia duo, idest, mel et favum, quibus nihil in hoc mundo est dulcius, vult intelligere omnes dulcedines: ut tu intelligas nihil tam dulce, tam pretiosum, tam amandum, tam appetendum, quam divina judicia. Et cum ea tam cara esse intellexeris: diligas et custodias illa: quatenus mercedem inde caelestem et recipere merearis, et dicatur de te quod sequitur: 12. Etenim servus tuus custodit ea, in custodiendis illis retributio multa. Quam dulcia ista sunt, custodiendo probat servus tuus. Non custodienti quidem amara sunt: et sequitur poena. In custodiendis autem Ex Au
Abbreviated transcription (Latin):
& laxure uicioꝵ. hinc ẽ qd̾ dñs nos
iub& lumbos nros p̃cing̾e: ut ante
sustentor: & ꝓficio ad tͣnscendñda
spinosa ⁊ umbrosa implicam̃ta huiͦ
scłi. E suꝑ excelsa statuens me. idẽ¬
in celestib regnis. ubi scõꝵ ẽ habi¬
tatio. Unde apłs ait. Nrã autẽ conu̾¬
satio in cęlis ẽ. Dic ꝓcul dubio debe¬
mus affectus nr̃os. & gressus oꝑum
ur̃oꝵ in hac t̾ra dispon̾e: ut calcatis
spmosis desideriis huiꝰ scłi. mñdem
nrãm in celestib studeamꝰ stabilire.
Qͥ doc& manus meas ad p̃lium: qͥ¬

Expanded text:
. Hinc est, quod Dominus nos jubet lumbos nostros praecingere , ut ante sustentor et proficio, ad transcendenda spinosa et umbrosa implicamenta hujus saeculi. Et super excelsa statuens me. Id est coelestibus regnis, ubi Sanctorum est habitatio. Unde Apostolus ait, Nostra autem conversatio in coelis est . Sic proculdubio debemus affectus nostros, et gressus operum nostrorum in hac terra disponere, ut calcatis spinosis desideriis hujus saeculi, mentem nostram in coelestibus studeamus stabilire. 35. Qui docet manus meas ad p
Abbreviated transcription (Latin):
audientiũ p̃dicanda st̃: recta subin¬
fert᷑. Dies diei eructat u̾bũ: ⁊ nox no¬
cti indicat scientiã. Dies diei. id ẽ sp̾a
carnalib. Utriq enim auduit.⁊ siñ
utͥq similit̾ sapiunt:. isti tanꝗͣ u̾bũ
ructuatũ. illi audiut tanꝗͣ scientiã
anñciatã. Qͥd enim ructuat᷑ p̃sen¬
tib ructuat᷑. qd̾ aut̃ ñciat᷑ longe po¬
sitis nunciat᷑. Dies diei u̾bum eru¬
ctat: cum dic̃ paulꝰ. Sapientiã loqͥ¬
mͦ int̾ ꝑfectos. Nox nocꝰti indicat sci
entiam: cũ se minꝰ intelligñtib tan¬
qͣm minꝰ indelligens tnsformat di¬
cens. Nicħ iudicaui me scire inter

Expanded text:
dientium praedicanda sunt, recte subinfertur: 3. Dies diei eructat verbum, et nox nocti indicat scientiam. Dies diei, idest spiricarnalibus. Utrique enim audiunt, etsi non utrique similiter sapiunt. Isti tanquam verbum ructuatum, illi audiunt tanquam scientiam annuntiatam. Quod enim ructuatur, praesentibus ructuatur, quod autem nuntiatur, longe positis nuntiatur. Dies diei verbum eructat, cum dicit Paulus, Sapientiam loquimur inter perfectos . Nox nocti scientiam indicat, cum se minus intelligentibus, tanquam minus intelligens transformat, dicens, Nihil judicavi me scire inter
Abbreviated transcription (Latin):
duo psalmũ dicã. Id ẽ ꝑ meos fide¬
les ubiq t̾raꝵ de laudabo: ⁊ in tuo
noĩe bona agent. In hoc loco c̃fessio
laudẽ significat: psalmꝰ uͦ bonam
oꝑationẽ. Ille dm̃ uere ⁊ in tegre lan¬
dat: cuiꝰ in laude ipsiꝰ lingua & urta
concordat. Adhuc unde laudandꝰ sit

Expanded text:
uo psalmum dicam. Idest, per meos fideles ubique terrarum te laudabo, et in tuo nomine bona agent. In hoc loco confessio laudem significat. Psalmus vero bonam operationem. Ille Deum vere et integre laudat, cujus in laude ipsius lingua et vita concorda
Abbreviated transcription (Latin):
demꝑaliũ erroꝵ belligerar&. ñ pacẽ s
gladium missurꝰ in t̾rã. in tp̃re posu¬
it tanꝗͣ militare habitacłm suum. Ñ
ẽ dispensationẽ incarnatioĩs. Uł in
sole. id ẽ in manifestatiõe posuit tab̃¬
nacłm suum. scilie⁊ ȩccłam suam: quȩ

Expanded text:
mporalium errorum belligeraret, non pacem, sed gladium missurus in terram : in tempore posuit tanquam militare habitaculum suum, hoc est dispensationem incarnationis. Vel in sole, idest, in manifestatione posuit tabernac
Abbreviated transcription (Latin):
tus ẽ. Uerbum enĩ caro factũ ẽ. ⁊ in
ut̾o uirginali chalamũ inuenit. atq
inde tanꝗͣ de castissimo ꝓcedens cubi¬
li. bumił miscdĩa infra om̃s. fortis
maiestade supͣ om̃s apparuit. Unde
seqr̃. Exultaũ ut gygas adc̾rendã
uiam. Exultauit sic̃ fortissimꝰ. ⁊ ce¬
t̾os homines incõꝑabili uͥtute p̃ce

Expanded text:
tus est: Verbum enim caro factum est , et in utero virginali thalamum invenit, atque inde, tanquam de castissimo procedens cubili, humilis misericordia infra omnes, fortis majestate supra omnes apparuit . Unde sequitur: Exsultavit ut gigas ad currendam viam. Exsultavit sicut fortissimus, et caeteros homines incomparabili
Abbreviated transcription (Latin):
Sillo hec dicunt᷑. In finẽ p̃s dd̃.
Negotiũ ẽ cõm̃dare statum
catholicȩ religionis. ⁊ p̃dicatores ec¬
cłȩ.⁊ illum a quo p̃dicationẽ acce¬
ꝑunt. E hoc fac̃ ut intelligantur

Expanded text:
illo haec dicuntur. In finem psalmus David. Negotium est commendare statum catholicae religionis, et praedicatores Ecclesiae, et illum a quo praedicationem acceperunt. Et hoc facit, ut intelligantur
Abbreviated transcription (Latin):
& subdit᷑. Qm̃ du ppłm humilẽ saluũ
facies: & ocłos suꝑboꝵ humiliabis. Ser¬
ua gͦ humilitatẽ: recognosce de. pul¬
uerem.⁊ cin̾em: conficere peccata tua:
esto uilis in ocłis tuis: ut cum ppło hu¬
mili saluari merearis. Caue ocłoꝵ
extollentiam. ne uidearis tͥ głosus:
tͥ sapiens. tͥ magnꝰ: ne uͥ te alcũ uid̾is:
ibi de deiciat. qui ocłos suꝑboꝵ hu¬
miliat. Inde scͥptum ẽ. Ue qͥ sapien¬
desestis in ocłis ur̃is. & corã uob̃m &¬
ipsis prudentes. Sit gͦ ocłs auis in de

Expanded text:
 Quoniam tu populum humilem salvum facies, et oculos superborum humiliabis. Serva ergo humilitatem, recognosce te pulverem et cinerem, confitere peccata tua, esto vilis in oculis tuis, ut cum populo humili salvari merearis. Cave oculorum extollentiam, ne videaris tibi gloriosus, tibi sapiens, tibi magnus, ne ubi te altum videris, ibi te dejiciat, qui oculos superborum humiliat. Unde scriptum est, Vae, qui sapientes estis in oculis vestris, et coram vobismetipsi
Abbreviated transcription (Latin):
di st̃. nec exaltandi. Nos aut̃ talẽ dñm
⁊ tałe dm̃ habemꝰ. qui in et̾nũ uiuit.
qui nos regit ut dñs:creauit ut ds :
qui seipsum nob̃ tͣdidit: qͥ saludis nr̃e
auctor extitit. Unde recte a nob̃ bñ¬
dicendus ẽ. ⁊exaltand: amandꝰ. colñ¬
m̃s de inimicis meis iracundis. &
ab insurgñtib in me. exaltabis me:
a uiro iniqͦ eripies me. Nõ solũ salu¬
tẽ p̃stat ds̃ electis suis. s ẽ uidic̃¬
tam tͥbuit de inimicis sĩ. Tantas
uindic̾tas dedit ds pat᷑ xp̃o filio suo
de in imicis suis iracundis. scilico
iudeis: qui tanto iracundiȩ. & furo¬
ris zelo accensi st̃. ut contͣ dm̃ suũ
insurgerent: tanꝗͣ. uir unꝰ ⁊ iniquꝰ
ct᷑as dedit. ut eos qͦs susceꝑat regen¬
dos ⁊ nutͥendos tanꝗͣ filios ꝓpt̃ ꝑfidã
⁊ uesaniam illoꝵ reꝓbarae. acq deice¬
tꝰ est. qñ u̾bum fidĩ qd̾ uidis ablatũ
dis ppłos submne. Cumenim unũ ui¬
daicũ ppłm ugũ fid̾i respuentẽ du¬

Expanded text:
di sunt, nec exaltandi. Nos autem talem Dominum et talem Deum habemus, qui in aeternum vivit, qui nos regit, ut Dominus, creavit, ut Deus: qui seipsum nobis tradidit, qui salutis nostrae auctor extitit. Unde recte a nobis benedicendus est, exaltandus, amandus, colenmeus de inimicis meis iracundis. Et ab insurgentibus in me exaltabis me, a viro iniquo eripies me. Non solum salutem praestat Deus electis suis, sed etiam vindictam tribuit de inimicis. Tantas vindictas dedit Deus Pater Christo filio suo de inimicis suis iracundis, scilicet Judaeis, qui tanto iracundiae et furoris zelo accensi sunt, ut contra Deum suum insurgerent, et tanquam vir unus et iniquus , inquam, vindictas dedit, ut eos quos susceperat regendos, et nutriendos tanquam filios, propter perfidiam et vesaniam illorum, reprobaret atque dejicetus est, quando Verbum fidei, quod Judaeis ablatum dis populos sub me. Cum enim unum Judaicum populum, jugum fidei respuentem, du
Abbreviated transcription (Latin):
de contͣdictionib ppłi. qͥ dixer̃. Si ddi¬
miserimꝰ illum uinũ: scłm seq̃tur il¬
lum. Constitues me in caput gñtiũ.
ut gt̃s in me credant᷑. ut sim illis ĩ
dm̃. ⁊ ipsi sint mͥ in ppłm. Cecitas ex
parte contigit in isrł. ut gñtium
multitudo saluaret᷑. Noluer̃ enĩ

Expanded text:
Qui dixerunt, Si dimiserimus illum vivum, seculum sequetur illum . 45. Constitues me in caput gentium. Ut gentes in me credant, ut sim illis in Deum, ipsi sint mihi in populum . Caecitas ex parte contingit in Israel, ut gentium multitudo salvaretur . Noluerunt enim
Abbreviated transcription (Latin):
bauert̃ me:im ei Qͥa ecce tͣba &e
qui uocabat᷑ uidas uenit. Uenit doe¬
rens ⁊ iniquoꝵ impet᷑ ad discipłoꝵ
feri circiundeder̃ me: id ẽ illi qͦs in¬
fernales dolores expectant. Preoccu¬
pauert̃ laq̃i mortis: qr cum gladiis
⁊ fustib undiq suꝑuenert̃. Laquei

Expanded text:
t me, » quia ecce turba, et qui vocabatur Judas, venit. Venit torrens, et iniquorum impetus ad discipulorum ferni circumdederunt me, » id est illi, quos infernales dolores exspectant. « Praeoccupabant me laquei mortis, » quia cum gladiis et fustibus undique supervenient. Laquei
Abbreviated transcription (Latin):
ligit dñs corripit: flagellat ome
filium quẽ recip̃. Hȩc aut̃ dni di¬
sciplina ad duo utił ẽ. Cortigit
mores. doc& scientiam. Bene morige¬
ratũ. bñ doc̾tum reddit hominem.
disciplina di. Sic aut̃ & corrigit &
doc&. ut mittat eũ in finẽ. id ẽ xꝑoo.
& doctus erat: qͥ dicebat. Głamͦ in
tͥbulationib: sciendes qr tͥbulatio
pacientiã oꝑat᷑. pacientia ꝓbationẽ.

Expanded text:
ligit Dominus, corripit: flagellat omnem ligit Dominus, corripit: flagellat omnem filium, quem recipit , Haec autem Domini disciplina ad duo est utilis: corrigit mores, docet scientiam. Bene morigeratum, bene doctum reddit hominem disciplina Dei. Sic autem corrigit et docet, ut mittat eum in finem, id est, in Cet doctus erat, qui dicebat: Gloriamur in tribulationibus, scientes, quia tribulatio patientiam operator, patientia probationem,
Abbreviated transcription (Latin):
eos ꝓtegat tanqm nudos: dat dex¬
teram suam. id ẽ fauorẽ gr̃e suȩ. qua
suscipiat eos tanꝗͣ medicꝰ egͦtos. Si
timueris estꝰ uicioꝵ. & dela inimicoꝵ
inuisibiliũ: siue adu̾sitates ꝑseqñ¬
tium hominũ: postula ꝓtec̾tionẽ
salutis dume. Si senseris te pecca¬
torẽ & infirmũ. muldis uiciis &
negligentiis corruptũ: postula d̾i
miscdiam. ⁊ subleuantẽ dexteram.
ut ab eo suscipiaris & saneris. Ipse
ext̾iore ꝑsecutione: ipse ẽ subleuãs
miscđia. qui suscip̃ & sanat a ꝓpͥa
infirmitate corporis & aĩe. E qr
eosdẽ qͦs ꝓtegit cͤurat aliqͣndo uti¬
lic̃ flagellat: rec̾te subinc̾tũ est.
& disciplina tua correx̃ me in finẽ:
& disciplina dua ipsa me docebit.
In hoc appar&. qd nos dilig̃ celestis
pat̃: qr nob dare dignatus ẽ disci¬
plinam. Hinc scͥpt᷑a sacͣ nos admo¬
net dicens. Fili. noli negligere dis¬
ciplinam patͥs tui. ⁊ ne fatigeris
cum abeo argueris. Quẽ enĩ di¬

Expanded text:
eos protegat, tanquam nudos. Dat dexeos protegat, tanquam nudos. Dat dexteram suam, id est favorem gratiae suae, qua suscipiat eos, tanquam medicus aegrotos. Si timueris aestus vitiorum, et tela inimicorum invisibilium, sive adversitates persequentium hominum: postula protectionem divinae salutis. Si senseris te peccatorem et infirmum, multis vitiis et negligentiis corruptum: postula Dei misericordiam, et sublevantem dexteram, ut ab eo suscipiaris et saneris. Ipse exteriore persecutione. Ipse est sublevans misericordia, qui suscipit, et sanat a propria infirmitate corporis et animae. Et quia eosdem, quos protegit et curat, aliquando utiliter flagellat, recte subjunctum est: Et disciplina tua correxit me in finem, et disciplina tua ipsa me docebit. In hoc apparet, quod nos diligit caelestis Pater, quia nobis dare dignatus est disciplinam. Hinc Scriptura sacra nos admonet dicens, Fili, noli negligere disciplinam patris tui, et ne fatigeris cum ab eo argueris. Quem enim di
Abbreviated transcription (Latin):
cito mutare ꝑsonam. Modo addm
Ad dm̃ uidelic&: a quo accepit qd̾ lo¬
quit᷑. ad primum cui expendat qd̾
accep̃. Nõ suffic̃ nob̃ hab̾e g̾ssus re¬
ctos ad sec̾tandam iusticiam: nisi
habeamus doctas manꝰ ad pugnã.
Neq enim retineri podest iusticia.
sñ pugna. St̃ autẽ multa genera
p̃lioꝵ. Nam ẽ nob̃ colluc̾tatio adu̾s
pͥncipes ⁊ potestates rectores tenebraꝵ: ẽ nob̃
pugna adu̾sus scłm: ẽ in nob̃ ipsis
discordia int̾ carnẽ & sp̃m. Contra
hec nos oport& doc̾tos esse ad p̃liũ.
& pugnare armis iusticie a dextͥ
& a sinistͥs. & hab̃e fortem ⁊ inflex¬
biłe intentionẽ tanꝗͣ arcum ereũ.
ad feriendum ⁊ ad fugandum ini¬
mieum. Ec recte indentiones bra¬
chiis comparant᷑: qr sic̃ ẽ in bracbis
fortitudo. & manꝰ adħent brachiis.
ita fortis deb&e esse intentio nr̃a
& ab ipsa ꝓcedere robusta oꝑatio.
S qr nos fragiles. & inimici nrĩ nob̾
Dat electis suis dñs salutẽ suã. qua

Expanded text:
tarum est, cito mutare personam. Modo ad Deum Ad Deum, videlicet a quo accepit, quod loquitur. Ad proximum, cui expendat, quod accepit. Non sufficit nobis habere gressus rectos ad sectandam justitiam, nisi habeamus doctas manus ad pugnam. Neque enim retineri potest justitia sine pugna. Sunt autem multa genera praeliorum: nam est nobis colluctatio adversus principes, et potestates rectores tenebrarum . Est nobis pugna adversus saeculum: est in nobis ipsis discordia inter carnem et spiritum . Contra haec nos oportet doctos esse ad praelium, et pugnare armis justitiae a dextris et a sinistris : et habere fortem et inflexibilem intentionem, tanquam arcum aereum, ad feriendum et fugandum inimicum. Et recte intentiones brachiis comparantur, quia sicut in brachiis fortitudo, et manus adhaerent brachiis: ita fortis debet esse nostra intentio, et ab ipsa procedere robusta operatio. Sed quia nos fragiles, et inimici nostri nobis Dat electis suis Dominus salutem suam, qua
Abbreviated transcription (Latin):
concupiscentias in corde tuo abomi¬
natꝰ fueris.:⁊ despex̾is: & in suꝑ affec̃¬
cus bonos & sꝑitales actiones appo¬
sueris. Unde alibi uir ꝑfectꝰ ait. In¬
quitatẽ odio habui & abominatus
sum: legẽ autẽ tuam dilexi. Hec duo

Expanded text:
concupiscentias in corde tuo abomiconcupiscentias in corde tuo abominatus fueris, et despexeris, et insuper affectus bonos et spirituales actiones apposueris. Unde alibi vir perfectus ait. Iniquitatem odio habui, et abominatus sum: legem autem tuam dilexi . Haec duo
Abbreviated transcription (Latin):
Quisqͥs gͦ tał ẽ ut supͣdictum ẽ. scilic&
liandum doctus. in disciplina erudit᷑:
ꝑfectus in caritate. inuic̾tus in t̾bu¬
latione. qui iam a nemine suꝑatur:
idoneꝰ ẽ ut iam ĩimicos suos ꝑseqͣt᷑.
Unde uoce ꝑfectoꝵ subiungit᷑. ꝑ seqͣr
inimicos meos. & cõp̃hendã illos: &
ñ conu̾tar donec deficiant. ꝑ secunt᷑
immicos suos sc̃ĩ uiri. cũ malignos
sp̃c siue carnales affec̾tus a se repeltt̃
⁊repͥmunt: orando. uigilando. car¬
nẽ suam domando. sꝑitalib studus
deseruiendo. Inimicos autẽ compre¬
hend̾e ẽ: ĩmundoꝵ sꝑuũ calliditates
subtilit inqͥrendo cognosc̃e: & cogni¬
tas euitare. Uł inimicos comp̃hen¬
dit:quisqͥs carnales animi motus
sub uire rõnis constngit. Nlec ẽñti
deb& ab hac intentione. ab hoc studio:
seris regnare peccatũ intuo morta¬
li corpore. si uires eis abstuleris ũt
ut senseris temptationẽ a de repu¬
leris. si statĩ ut uideris peccatum.
enĩdaueris. Confringe̾ inimicos

Expanded text:
Quisquis ergo talis est, ut supra dictum est, scilicet liandum doctus, in disciplina eruditus, perfectus in caritate, invictus in tribulatione: qui jam a nemine superatur, idoneus est, ut jam inimicos suos persequatur. Unde voce perfectorum subjungitur: 38. Persequar inimicos meon convertar donec deficiant. Persequuntur inimicos suos sancti viri, cum malignos spiritus, sive carnales affectus a se repellunt et reprimunt, orando, vigilando, carnem suam domando, spiritualibus studiis deserviendo. Inimicos autem comprehendere est, immundorum spirituum calliditates subtiliter inquirendo cognoscere, et cognitas evitare. Vel inimicos comprehendit, quisquis carnales animi motus sub jure rationis constringit. Nec converti debet ab hac intentione, ab hoc studio, seris regnare peccatum in tuo mortali corpore : si vires eis abstuleris, ut ut senseris tentationem, a te repuleris, si statim, ut videris peccatum, emendaveris. Confringere inimicos
Abbreviated transcription (Latin):
gustiȩ: qm̃ latã fecisti caritatẽ meã
oꝑantẽ hylarit᷑. & de ipsis quȩ subt̃
infirmata uestigia mea: idẽ signa
quȩ imp̃ssi ad imitandũ de. Dilata¬
tos g̾ssus hab& subtus se: qͥsqͥs głat᷑
intͥbulationib. Siforis ẽ angustiado¬
loris: intꝰ c̃ latitudo caritatis. In ser¬
uoꝵ d̾̃i cordib tando crescit amor dei.
qͣnto foris impugnat. adu̾sitas mun¬
di. Ciꝰ autẽ ñ st̃ infirmata uestigia.
qui c̃firmat cor suum ad toleranda
Qͥs nos seꝑabit a caritate xꝑi: Tribu¬
latio. an angustia. an ꝑsecutio. an

Expanded text:
meam, operantem hilariter, et de ipsis, quae subter infirmata vestigia mea. Id est, signa, quae impressi ad imitandum te. Dilatatos gressus habet subtus se, quisquis gloriatur in tribulationibus. Si foris est angustia doloris, intus est latitudo caritatis. In servorum Dei cordibus tanto crescit amor Dei, quanto foris impugnat adversitas mundi. Ejus autem non sunt infirmata vestigia, qui confirmat cor suum ad toleranda Quis nos separabit a caritate Christi? Tribulatio, angus
Abbreviated transcription (Latin):
ratam uicioꝵ congeriem suꝑamus.
Hic incip̃ d̾m suum eccła cõm̃dare
dicens. Ds̃ m̃s unpolluta uia eius:
eloquia dñi igne examinata: ꝓtec̃
dor ẽ om̃ium sꝑantiũ inse. Ac si di¬
cat. Hic m̃s ds̾. ñ ẽ sic̃ cet̾i. Nanq
uia eiꝰ impolluta. u̾ba eiꝰ in tͥbulatio¬
ne ꝓbata: spes illius certa & firma:
qui ꝓtegit sꝑantes in se. ne deficiãt
in t̾emptatiõe. Qͥd tam impollutũ.
xp̃c. qui ait. ego sum uia: Tencamꝰ
gͦ hanc uiam. & mundabim. custo¬
diamꝰ eiꝰ eloquia & ñ errabimꝰ: figamꝰ
in ipso spem nrãm: & securi sub eius
ꝓdectione ambulabimꝰ. & meritospe
creauit: dñs qui nos regit. Ds̃ quẽ
amamꝰ: dñs quem tunemꝰ. Si inueni¬
remꝰ talem. aut meliorẽ: fortassis in
illo eẽt sꝑandum. S qr cunctis me¬

Expanded text:
ratam vitiorum congeriem superamus. 31. ratam vitiorum congeriem superamus. 31. Hic incipit Deum suum Ecclesia commendare. dicens, Deus meus, impolluta via ejus: Eloquia Domini igne exse. Ac sic dicat, Hic meus Deus non est sicut caeteri: namque via ejus impolluta, verba ejus in tribulatione probata, spes illius certa et firma, qui protegit sperantes in se, ne deficiant in tentatione . Quid tam impollutum, i ait, Ego sum via . Teneamus ergo hanc viam, et mundabimur: custodiamus ejus eloquia, et non errabimus: figamus in ipso spem nostram, et securi sub ejus protectione ambulabimus. Et merito specreavit, Deus, qui nos regit, Deus quem amamus, Dominus quem timemus. Si inveniremus talem, aut meliorem, fortassis in illo esset sperandum. 80 Sed quia cunctis me