comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ impno rẽ puͣ. ãplificatã. ꝗ religionibus
paruisset. Et si cũferre nolumꝰ nrã cũ ext̾nis. i¬
Cet̾is reb aut pares aut ⁊̃ ĩferiores repigniur.
religio ẽ .i. cultu d̾oꝵ multo supiores.n at¬
tinauii linus ille qͦ ad ĩnestigãdũ suẽ ĩregicẽs
hostiliꝰ maxĩa bella gesiss. G negligẽtia nobi¬
litatis angurii disciplina omissa. u̾itas ausp¬
pãtes. ĩ his bellis aqbr rei pu . salus c̃tinetur.

Expanded text:
is rem publicam amplificatam qui religionibus paruissent. et si conferre volumus nostra cum externis, ceteris rebus aut pares aut etiam inferiores reperiemur, religione id est cultu deorum multo superiores. An Atti Navi lituus ille, quo ad investigandum suem regiones Hostilius maxima bella gessisset. Sed neglegentia nobilitatis augurii disciplina omissa veritas ausppartes, in is bel
Abbreviated transcription (Latin):
motionib. nicħ de hõium morib. nicħ dera¬
scite cõuince̾nt. ⁊ cũ uniu̾si inte impetũ fe¬
cissẽt: tũ singłe familie. litẽ tibi ĩtendẽnt¶ t¬
putasses adnum̃ta atq ornam̃ta dicendi
ase peti uince̾nt oportere ¶Ac nõ solũ ma¬
liora s q̃ młto pła aristotilẽ theophrastiã¬
qr de istio reb quã omĩs dicendi in agit̃.
scripsisse ostende̾nt. ¶Missos facio matre¬
maticos. gͣmaticos. musicos quoꝵ artib i¬
nr̃a ista dicendi uis ne minima societate

Expanded text:
m moribus, nihil de rascire convinceret? et cum universi in te impetum fecissent, tum singulae familiae litem sibi intenderent. iputas esse adiumenta, atque ornamenta dicendi, ab se peti, vincerent, oportere; ac non solum meliora, sed etiam multo plura Aristotelem Theophrastumque de istis rebus, quam omnis dicendi magistros scripsisse ostenderent. Missos facio mathematicos, grammaticos, musicos, quorum artibus vestra ista dicendi vis ne minima quidem societate
Abbreviated transcription (Latin):
ones i cerimonie. qd hec uira ciulia q̃ i mmi
pridẽ ĩ nr̃a familia sm̃ ulla eloqñtie lande
dem ⁊ sgiũ galbã memoria teneo diuinum
carbonẽ qm̃ tu adolescẽtulus ptulisti ignaꝵ
gio studio quã ꝓptio munere aliq dis torũ
ius a nobis cuule didicisti. qd̾ int̾dũ pudeat
tuo nite sũpfisti oratorẽ ĩ omĩs ẜmoĩs dis¬
putatõe copiosissime u̾sari posse. id nist hic
a tuo regno eẽmus ñ tulissẽ. młtisq p̾ce̾m
qui aut int̾dicto tecũ contende̾t. aut te ex
nas possessiones tã teme ĩruisses. Ageͣnt eĩ¬
tecũ lege pͥmũ pictagore om̃s atq democri¬

Expanded text:
ones et ceremoniae, quid? haec iura civilia, quae iam pridem in nostra familia, sine ulla eloquentiae laudedem et Ser Galbam, memoria teneo, divinum Carbonen, quem tu adolescentulus perculisti, ignarum gis studio, quam proprio munere aliquo disertorum, ius a nobis civile didicisti quod interdum pudeat, tuo iure sumpsisti, oratorem in omnis sermonis disputatione copiosissime versari posse, id, nisi hic in tuo regno essemus, non tulissem multisque praeessem, qui aut interdicto tecum contenderent aut te ex nas possessiones tam temetecum lege primum Pythogorei omnes, atque Democri
Abbreviated transcription (Latin):
assumũt ¶Hoc ẽ ꝓpͥũ oratoi̾s quo sepe iã
dix̾at oro grauis ⁊ ornata ⁊ hõib. sensib.
ac mentib accõmodata. Quib de rebus
Maristotilẽ ⁊ theophrastũ scͥpsisse futeor.
d uide ne hoc sceuola

Expanded text:
t proprium Oratoris, quod saepe iam dixi, oratio gravis, et ornata, et hominum sensibus, ac mentibs accom modata. Quibus de rebus Aristotelem, et Theophrastum seripsisse fateor. Sed vide, ne hoc, Scaevola
Abbreviated transcription (Latin):
nobis duob eloquẽtissimos andisse te Eaio
sempromos quor pat̾ hõ prudens ⁊ grauis
haut quĩꝙͣ eloquẽs ⁊ sepe alias ⁊ maxime
censor saluti rei .p. fuit. atq ui nõ accurata
quidã or̃onis copia. s midã atq u̾bo libẽtino
ĩ urbanus crib tñstulit. Qd̾ nisi feciss. rc̃.p.¬

Expanded text:
ssimos audisse Tib et C. Sempronios, quorum pater, homo prudens, et gravis haud quaquam eloquens, et saepe alias, et maxime censor, saluti reipublicae fuit. Atque is non accurata quadam orationis copia, sed nutu, atque verbo libertinos, in urbanas tribus transtulit. Quod nisi fecisset, remp
Abbreviated transcription (Latin):
pestis incũbite. ut ⁊ nob̾ honori. ⁊ amicis uti¬
litati. ⁊ rei .p. emolum̃to eẽ possitis.
lm scenola comit̾ ut solebat cetera¬
inquit assentior crasso. aut ne de.G.
lelu soceri mei. aut de huiꝰ gñis aut
arte aut gła detraham. G duo crasse uereor.
Mand tibi possim ꝯcede̾ unũ qd̾ aboratorib ci
senatu statiusti oratorẽ ĩgn̾e ẜmonis ⁊ hn

Expanded text:
estis, incumbite, ut et vobis honori et amicis utilitati et rei publicae emolumento esse possitis.' Tum Scaevola comiter, ut solebat, 'ceterainquit 'adsentior Crasso, ne aut de C. Laeli soceri mei aut de huius generi aut arte aut gloria detraham; sed illa duo, Crasse, vereor ut tibi possim concedere: unum, qsenatu, statuisti, Oratorem in omm gen
Abbreviated transcription (Latin):
aristotiles si theophrastus. si carneades. in
reb his de quib disputauer̃t eloquẽtes ⁊ in
dicendo suanes atqr ornati fuerũt. sint hec
qua loquim᷑ ⁊ q̃rimꝰ. Et enĩ uidemꝰ hisdem
qui hac dicendi uarietate ⁊ elegãtia ñ u¬
tunt᷑. Unũ eĩt ꝓfecto qd̾ hi qui bñ dicũt.
tificio quodã ⁊ expoĩtõe distĩctã ¶ Hec aũt
oro si res nõ sub est ab oratore pcẽpta ⁊
cognita. aut nulla sit necesse est. aut oĩ¬
um ĩrisione laudat᷑. Quid est eĩ tã furiofũ
quã u̾boꝵ uł optimoꝵ atq ornatissimoꝵ
sonitus ĩ anis. ⁊ lulla sb̾iecta sm̃a nͨ scĩa¬
Quicqd eĩt gͥ qͣcũqr ex arte qͦcũqr de gn̾e o¬
rator id sit. tãꝙͣ clientis cãm didiceĩt. dicet
meliꝰ ⁊ ornatiꝰ quã ip̃e ille eiꝰ rei ĩuẽtor atq
artifex. ⁊ lam siquis eit qui hoc dicat ẽẽ. qͣs¬

Expanded text:
Aristoteles, si Theophrastus, si Carnea des in Aristoteles, si Theophrastus, si Carnea des in rebus iis, de quibus disputaverunt, eloquentes et in dicendo suaves at que ornati fuerunt: sint hae qua loquimur, et quaerimus. Etenim videmus, iisdem qui hac dicendi varietate, et elegantia non utuntur? unum erit profecto, quod ii, qui bene dicunt, tificio quodam, et expolitione distinctam. 1. Haec autem oratio si res non subest ab Oratore percepta, et cognita: aut nulla sit necesse est, aut omnium irrisione laudatur. Quid est enim tam furiosum, quam verborum, vel optimorum; atque ornatissimorum sonitus inanis, nulla squid erit igitur quacumque ex arte, quocumque de genere, orator id, si tamquam clientis causam didicerit, dicet melius et ornatius quam ipse ille eius rei inventor atque artifex. Nam si quis erit qui hoc dicat, esse quas
Abbreviated transcription (Latin):
ce repelli oratorẽ agub̾natuł cuntatũ. ex
hec maxĩe admirabir platonẽ qd̾ m oratori¬
uerbi enĩ ꝯtron̾sia iã dii torquet greculos.
ose leq tam̃ huic ip̃i insta tribuat ⁊ ꝯcedat
necõe ẽ.⁊ leq enĩ sine multa ptͣcͣtatic ne
oĩum rex publicaꝵ. neq sine legũ moꝵ.
iuiris scĩa. neq nͣaͣ hõtum ĩcrgnita ac mo
rib. ĩhio ipĩo reb satis callide ñsari ⁊ peri¬
ne illa quidẽ minima ĩcausis quisꝙͣ recte
tueri potest. quid huic ab ẽẽ potͣit de maci
ꝯpoĩte ornate copiose loqui. quero id ip̃
qui possit assequi sine ea scĩa quã ei nõs
D̾am obrem si
ornate locutus eẽt sic̃ ⁊ fert᷑ ⁊ mͥ ni
detur phisicus ille democritus matei̾es
illa fuit physice de qua dixit. ornatꝰ ip̃e uero
uerboꝵ oratoꝵ putãdus ẽ ¶ Et si plato de
reb abciuilib controu̾sus remotisins
diuintꝰ est locutꝰ᷑. quid̾ ego cõcedo. si ĩstẽ

Expanded text:
ce repelli oratorem a gubernaculis civitatum, excce repelli oratorem a gubernaculis civitatum, excin hoc maxime admirabar Platonem, quod mihi in oratoriVerbienim controversia iam diu torquet Graeculos ose loqui, tamen huic ipsi multa tribuat, et concedat necesse est. Neque enim sine multa pertractione omnium rerum publicarum, neque sine legum, moris, iuris scientia, neque natura hominum incogaita, ac lide versari et perine illa quidem minima in causis quisquam recte tueri potest, quid huic abesse poterit de maximcomposite, ornate, copiose loqui, quaero, id ipsum qQuamobrem si ornate locutus est, si cut fertur, et mihi videtur, Physicus ille Democritus: materies illa fuit Physici, de qua dixit: ornatus vero ipse verborum, Oratoris putandus est, et, si Plato de rebus a civilibus controversiis remotissimis divimtus est locutus, quod ego concedo: si item
Abbreviated transcription (Latin):
canse. nõ censco satio ide̾ magnuĩ qd̾ põt p̾¬
stare ut ĩ iudicus ea cansa q̃cũq tn dicis
melior ⁊ ꝓbabilior ẽe̾ indeatur. ut ĩcontioni¬
b ⁊ insentẽtus dicendis. ad ꝑsuadendu
tua płimũ ualeat or̃o. demq ut prudẽtib
disserte. stultis ⁊̃ nere uideat᷑ edice̾. Hoc ã¬
plius si ꝗd potit. ñ id mͥ udebit᷑ orator. s¬
crassus sua quadã ꝓpna nõ coĩ oratoꝵ fa
la ista ĩt grecos dici ⁊ disceptari so¬
lere. Audini enĩ sũmos hoĩes cum
questor ex macedoma uenissẽ athenas flo¬
cũ ea charmadas ⁊ clitomicus ⁊ aschines
optinebãt. Erat ⁊̃ metrodorus. qͥ cũ illis.
una ip̃m illũ charneadẽ diligentius audic¬
rat hoĩe oĩum ĩ dicendo ut ferebat acerri¬
mũ ⁊ copiosissimũ. iugebatq auditor pa¬
netii illĩ tui. Onĩs archus ⁊ ꝑ ipathetici cri¬
stoludi diodoruo. ꝯ ulti erãt p̃terea clan¬
ĩpħya ⁊ nobiles. quib omĩb un⁊ pene uo¬

Expanded text:
asse, non censeo; satis id est magnum, quod potes praestare, ut in iudiciis ea causa, quamcumque tu dicis, melior et probabilior esse videatur, ut in contionibus et in sententiis dicendis ad persuadendum tua plurimum valeat oratio, denique ut prudentibus diserte, stultis etiam vere videare dicere. Hoc amplius si quid poteris, non id mihi videbitur orator, Crassus sua quadam propria, non communi oratorum fala, ista inter Graecos dici et disceptari solere; Audivi enim summos homines, cum quaestor ex Macedonia venissem Athenas, flocum eam Charmadas et Clitomachus et Aeschines obtinebant; erat etiam Metrodorus, qui cum illis una ipsum illum Carneadem diligentius audierat, hominem omnium in dicendo, ut ferebant, acerrimum et copiosissimum; vigebatque auditor Panaeti illius tui Mnesarchus et Peripatetici Critolai Diodorus; multi erant praeterea claia et nobiles, a quibus omnibus una paene vo
Abbreviated transcription (Latin):
stoꝵ oronẽ delentũ. se oppidis menib q
sepisse ¶At noͣ reliquas utilitates. aut in
ant pastores ⁊ conuenas ꝯgregasse. aut sa¬
binoꝵ ꝯiugia cõmnxisse. aut fuitimoꝵ nĩ
rep̃sisse eloquẽtia indet᷑ nõ ꝯfilio ⁊ sapĩa sin¬
głari. Quid eĩ ĩnũma pompilo. qd ĩsermo
tullio. quid incet̾is regib quoꝵ ista sũt
ecimia ad ꝯstituendã rẽ .p. nũ eloqñtie nesti¬
giũ apparet. qd exactis regib tã ⁊ si ipãm

Expanded text:
rtorum oratione delenitum se oppidis moenibusque saepsisse? aut vero reliquas utilitates aut in aut pastores et convenas congregasse aut Sabinorum conubia coniunxisse aut finitimorum vim repressisse eloquentia videtur, non consilio et sapientia singulari? Quid? in Numa Pompilio, quid? in Servio Tullio, quid? in ceteris regibus, quorum multa sunt eximia ad constituendam rem publicam, num eloquentiae vestigium apparet? Quid? exac
Abbreviated transcription (Latin):
rus ꝯferendio. ⁊ cũ his qui disceptãt aliqͣ
ꝯiuratõis aut cĩ añ spe sigͥficanda. ⁊ sim
nos aliq odiũ offensiõe sit collata ea tollen¬
da minuẽdaue. aũ diluẽdo. Ant extenuando
aũ ipẽsando. aũ dep̃cãdo. ¶Intelligent᷑. m̃t

Expanded text:
isceptant aliqua coniunctionis aut causa aut spe significanda; et si in nos aliquod odium offensiove conlata sit, ea tollenda minuendave aut diluendo aut extenuando aut compensando aut deprecando. intellegenter autem
Abbreviated transcription (Latin):
aũ int̾pellatõ. añ ab adu̾sai̾o dictũ aͥd. ⁊ ma¬
xĩe ĩpor̃do dederit ocrisionẽ nob̾ ut dicamꝰ
qͥd ad tp̃s apte ne derelinqͣm. ⁊ q̃ de suo loco
ad pͥncipioꝵ p̾cepta tnͣsferri. Ci.

Expanded text:
aut interpellatio aut ab adversario dictum aliquod et maxime in perorando dederit occasionem nobis, ut dicamus aliquid ad tempus apte, ne relinquamus; et, quae suo loco ad principiorum praecepta transferri. C.
Abbreviated transcription (Latin):
natii nõ enĩ plebis inritata nrĩs reb in¬
uidit s nĩcula soluta sũt ⁊ uitia ĩcitata ad¬
ĩcto errore. Etiã nulitare n nob̾cũ illa
tempeste certim̃ fuit. S cũ grauissimo rei
sus fuiss reꝵ quas ꝓ salute rei pu ͤ gessimꝰ.
nõ ut oĩb gratus eẽt ⁊ si nos młtitudinis
furẽtis ĩflãmata ĩuidia repuliss trim̃tia.i¬
Quis ĩ me ppłm sic̃ grachus ĩ lenitem satũ¬
niuꝰ ĩ inetallũ ĩcitasset. ¶ Ferremꝰ o quinte
ftater ꝯsularent᷑ q̃ nos nõ tam pħx qui athe
qd̃ una ista ĩre nõ ita ualde ꝓbas uix satis
iichi illd̾ inderes attendere nõ so ñ ei quid¬

Expanded text:
natu. Non enim plebes incitata nostris rebus invidit, sed vincula soluta sunt et servitia concitata, adiuncto terrore etiam militari. Neque nobis cum illa tum peste certamen fuit, sed cum gravissimo rei sus fuisset rerum quas pro salute rei publicae gessimus, ut non omnibus gratus esset, et si nos multitudinis furentis inflammata invidia pepulisset, tribuniciaque vis in me populum, sicut Gracchus in Laenatem, Saturninus in Metellum incitasset, ferremus o Quinte frater, consolarenturque nos non tam philosophi qui Athenquod una ista in re non ita valde probas, vix satis mihi illud videris attendere, no
Abbreviated transcription (Latin):
oĩb semꝑ amplissimis sũmisq ⁊ fero lau¬
dib de tribunitia potestate tacto nͨ eĩ rep̾hẽ¬
dere libet. nec laudare possũ uitia quidem
tribunatus.
Reclare quinte pspicio s c̃ mniqua ̃ oĩ
tre accusanda p̃termissio bõis maloꝵ enu¬
ul cõsolatus intupet si ꝯsulũ quos enũare¬
uolo peccata collegeris. Ego enĩ fateor ĩ ip̃a
ista potestate ĩesse ꝗddã mialis s bonũ qd̾ ẽ
q̃sitũ ĩ ea siñ isto malo nõ he̾remꝰ nimia pote¬
stas ẽ tribum plebis ꝗs negat. S uis ppłi
msto semor młtoq uehem̃tior q̃ duce cu¬

Expanded text:
omnibus semper amplissimis summisque ecfero laudibus, de tribunicia potestate taceo. Nec enim reprehendere libct, nec laudare possum. X 23 Marcus: Vitia quidem tribunatus praeclare Quinte perspicis, sed est iniqua in omni re accusanda praetermissis bonis malorum enuvel consulatus vitupenolo peccata collegeris. Ego enim fateor in ista ipsa potestate inesse quiddam mali, sed bonum, quod est quaesitum in ea, sine isto malo non haberemus. 'Nimia potestas est tribunorum plebis.' Quis negat? Sed vis populi multo saevior multoque vehementior,
Abbreviated transcription (Latin):
dũ pauci honc̾e̾ ⁊ gła ãplficati us corrũpe
mores ciuitatis uł corrige̾ possũt. O hoc ⁊
nũc satis ⁊ ĩ ilhio libris tractata sũt diligẽtiꝰ.
re difficili ac mstũ ut sepe q̃sita suffra
ate rursus dissentũ.
n facies quinte. Nam ego ĩ ista sũ
snĩa qua te fuisse semp scio nicħ ut fu

Expanded text:
et gloria amplificati vel corrumpere mores civitatis vel corrigere possunt. Sed haec et nunc satis, et in illis libris tractata sunt diligentius. re difficili ac multum et saepe quaesita, suffraa te rursus dissentiam. Marcus: Non facies Quinte. Nam ego in ista sum sententia qua te fuisse semper scio, nihil ut fu
Abbreviated transcription (Latin):
Quecũq mutatõ moꝵ ĩpͥncipib extitei̾t
candẽ ĩ ppso secuturã. ¶ Idq aut paulo est
uetiꝰ quã qd̾ platom nr̃o placet qui musicoꝵ
cõtib ait mutatis. mutari ciuitatũ statuo.
Ego aut nobiliũ inta intioq initatos maẽs

Expanded text:
orum in principibus extiterit, eandem in populo secutam. 32 Idque haud paulo est verius, quam quod Platoni nostro placet. Qui musicorum cantibus ait mutatis mutari civitatum status: ego autem nobilium vita victuque mutato mores
Abbreviated transcription (Latin):
gare omite ista actõe nõ eĩ de hoc senatu.
nec hus de hoĩb qui nũc sũt s de futuris¬
hus qui forte hiis legib parere uoluerũt
hec hẽtur oronẽ. ¶Cu oĩ nitio carere lex iu¬
beat ne ueniet quidẽ ĩ eũ ordinẽ quisꝙͣ in¬
tii ꝑticipes id aut difficile fc̃m ẽ nisi educa¬
tõe quadã ⁊ disciplina de qua dicimꝰ aliquid

Expanded text:
 Omitte ista Attice! Non enim de hoc senatu nec his de hominibus qui nunc sunt, sed de futuris, si qui forte his legibus parere voluerint, haec habetur oratio. Nam cum omni vitio carere lex iubeat, ne veniet quidem in eum ordinem quisquam vitii particeps. Id autem difficile factu est nisi educatione quadam et disciplina; de qua dicemus aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
exprtiss qui posset carere cognitos sapiẽtis
uut cuus fuit cãm nec pnitiosã ⁊ ita ppłirẽ
ut nõ posse obsisti ꝑnitiose ppłiri cui nõ
ielmõre scis. solere frat̾ ĩ huiꝰ moĩ ẜmone ut
ur̃o dissentio. s ei q̃ restãt andiamꝰ. Deincep¬
⁊÷ oĩb magrãtib anspicia ⁊ iudicia dantur.
tur anctoi̾tas. Sequit᷑ eiũ eiꝰ decreta sunto
nã ita se res ht̃. ut si senatꝰ dñs sit publici
ꝯsilii qͦ hus creu̾it defedat om̃s. ⁊ si ordi¬
nes reliqui pͥncipes ordince ꝯsilio rei pu  ⁊
gub̾nari ueluit posut extẽꝑatõe uiris cum
potestas ĩppło aucto̾i̾tas ĩsenatꝰ sit tenere.
ille moderatus ⁊ concors ciuitatis status
carcat ordo ⁊ censorẽ q̃rat int̾p̃teni. Ille¬

Expanded text:
s autem civis fuit, causam nec perniciosam et ita popularem ut non posset obsisti, perniciose populari civi non relinquere. — Scis solere frater in huius modi sermone, ut nostro dissentio. Sed ea quae restant audiamus. XIibus magistratibus auspicia et iudicia dantur: tur auctoritas. 28 Sequitur enim: 'Eius decreta rata sunto.' Nam ita se res habet, ut si senatus dominus sit publici consilii, quodque is creverit defendant omnes, et si ordines reliqui principis ordinis consilio rem publicam gubernari velint, possit ex temperatione iuris, cum potestas in populo, auctoritas in senatu sit, teneri ille moderatus et concors civitatis status, careat ordo, et censorem quaerit interpretem.
Abbreviated transcription (Latin):
dito panetio. na̾ uet̾es u̾botenꝰ acutẽ illi
quide̾ s nõ ad hũc usũ ppłarẽ atq cuulẽ de
re pu dissebant ad hanc familiã magis ista
manerẽt platone pͥncipe. ¶ Post aristote¬
leo illustrauit cẽm hũd euulẽ ĩ disputãdo
loco cũ eraclides q̃ ponticꝰ ꝓfectus ab eodẽ
platone theophrastus uo̾ ĩstitutꝰ ab aristo¬
cele hĩtabit ut scitis ĩ eo gnͣe reꝵ ab eodẽ¬
qr aristotele dectus diochintꝰ huic rõni stu¬
dioq nõ defuit. Post atheophrasto phateu
silendẽ ⁊ rius de quo feci supra m̃tionem
mimbiłr dectͥnã exũbracullis eruditoꝵi
od̾ioq̃ nõ mͦ ĩsolem atq ĩpuln̾em s ipm̃¬
discrimẽ aciẽ q̃ ꝓducit. na ⁊ mediocrter
dictos magnos ĩre pu iuros. ⁊ dectissim
hoĩeo. nõ miiꝰ in re puꝰ uersatos multos
ꝯmemorare possumꝰ.¶Qui uoͣ utraq
re excelleret ut ⁊ doct̾ne studuis ut ⁊ rege¬
da ciuitate pͥnceps eẽt quis facile p̃t̾ hc¬

Expanded text:
dito Panaetio. Nam veteres verbo tenus acute illi quidem, sed non ad hunc usum popularem atque civilem, de re publica disserebant. Ab Academia magis ista manarunt Platone principe. Post Aristoteles inlustravit omnem hunc civilem in disputando locum, Heraclidesque Ponticus profectus ab eodem Platone. Theophrastus vero institutus ab Aristotele habitavit ut scitis in eo genere rerum, ab eodemque Aristotele doctus Dicaearchus huic rationi studioque non defuit. Post a Theophrasto Phalereus ille Demetrius, de quo feci supra mentionem, mirabiliter doctrinam ex umbraculis eruditorum otioque non modo in solem atque in pulverem, sed idiscrimen aciemque produxit. Nam et mediocriter doctos magnos in re publica viros, et doctissimos homines non nimis in re publica versatos multos ommemorare possumus: qui vero utraque re excelleret, ut et doctrinae studiis et regenda civitate princeps esset, quis facile p
Abbreviated transcription (Latin):
Quid enĩ illd̾ aliud ꝑtulit nͥ qd̾ potestate
ĩt̾cedẽdi college abrogait. S tu sapiã ma¬
iori nichilo uide ꝯcessa plebe ista patrib ista
equari se putarĩt ĩquo unꝰ fuit ciuitatio sa¬
lus ad du grachi fuert ⁊ p̃ter eos ꝙͣuis enu¬
mẽs multos licet cũ dent creant᷑ nillus ĩ oĩ
memoria repia ꝑuitiosus tribunos leues
⁊̃ nõ bonos fortasse plures. Inuidia quidez
sũmus ordo caret. plebs de suo iure ꝑiculo¬
sas ꝯtentõnes nullas facit. ¶Quã obrẽ
aut exigendi reges nõ fuerut. aut plebi
re nõ u̾bo danda lib̾tas. Que tñ sic data ẽ.

Expanded text:
llum aliud perculit, nisi quod potestatem intercedenti collegae abrogavit? Sed tu sapientiam maiorum in illo vide: concessa plebei a patribus ista cum principibus aequari se putarent, in quo uno fuit civitatis salus. 'At duo Gracchi fuerunt.' Et praeter eos quamvis enumeres multos licet, cum deni creentur, ‹non›nullos in omni memoria reperies perniciosos tribunos, leves etiam, non bonos, fortasse plures: invidia quidem summus ordo caret, plebes de suo iure periculosas contentione nullas facit. 25 Quam ob rem aut exigendi reges non fuerunt, aut plebi re, non verbo, danda libertas. Quae tamen sic data est,
Abbreviated transcription (Latin):
uoͣ tite si parebãt hus legib nicħ erit hus
urbe nich domo sua dulcius nec liboriosi
quit lex q̃ sancit eã tribunoꝵ i
plebis ꝑ potestatẽ q̃ in re puͫ nrã
frat̃ q̃ro dede ista potestate ꝗd sentias.
lã mͥ quidẽ pestifera uidet᷑ quippe q̃ ĩsidio¬
ne ⁊ ad seditõem nata sit cuiꝰ pͥmũ si recorda¬

Expanded text:
o Tite si parebunt his legibus, nihil erit iis urbe, nihil domo sua dulcius, nec laboriosius tur lex quae sancit eam tribunorum plebis potestatfrater quaero, de ista potestate quid sentias. Nam mihi quidem pestifera videtur, quippe quae in seditione et ad seditionem nata sit. Cuius primum or
Abbreviated transcription (Latin):
q̃r neces hori lacedemone siue cã. Ad hec¬
pompo oppositi regib nec apud nos ꝯsu¬
lib tribuno. nã illd̾ quidẽ ip̃e ut qd̾ mi uin
positũ ẽ hẽt ꝯsul ut ei reliq magrãtus õs
pareãt excepto tribuno ꝙ post extitit ne id
qd̾ fui̾t ẽẽt hoc enĩ pͥmũ minuit ꝯsulate ⁊¬
ius ꝙ extiti ip̃e qui eo nõ tenẽtur. Demide

Expanded text:
 nec ephori Lacedaemone sine causa a Theopompo oppositi regibus, nec apud nos consulibus tribuni. Nam illud quidem ipsum quod in iure positum est habet consul, ut ei reliqui magistratus omnes pareant, excepto tribuno, qui post exstitit ne id quod fuerat esset. Hoc enim primum minuit consulare ius, quod exstitit ipse qui eo non teneretur, deinde
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ si tenemꝰ oĩa. Ut enĩ cupiditatib ⁊
pcipłi ⁊ uitus ĩfici solet tota cinitas. sic em̃¬
dari ⁊ cõrigi ꝯtinẽt ꝯtiñtia ¶Uir magnꝰ
et oĩb nob̾ amicꝰ. Luciꝰ lucullus ferebat᷑
qi comodissime respondiss cũ eẽt obiecta
magͥficẽtia uille tusculane duos se ht̃ iu
Quoꝵ cũ eẽnt magͥfice ulle concedi sibi
oportere qd̾ hus qui int̾ioris ordinis eẽnt
liceret. N Iõ iudes locũ cadere id ip̃m mitũ
nt illi cupent. quib id si tu nõ faceres nõ
licẽt. Quisq enĩ ferret istos cũ uidẽt eoꝵ
uillis signis ⁊ tabus reptio. ꝑtĩ publicio ptĩ
⁊ sacris ⁊ religiosis. Quis nõ frãge̾t eoꝵ li¬
bidines nisi illi ip̃i qui eas frãgẽ deberent.
xupiditatib eistem tene̾nt᷑. ⁊ lec enĩ tãti
mali est peccari pͥncipes quãꝙ ẽ magnũ ħ¬

Expanded text:
 ‹tenemus› omnia. Ut enim cupiditatibus principum et vitiis infici solet tota civitas, sic emendari et corrigi continentia. vir magnus et nobis omnibus amicus L. Lucullus ferebatur, quasi commodissime respondisset, cum esset obiecta magnificentia villae Tusculanae, duo se habere quorum cum essent magnificae villae, concedi sibi oportere quod iis qui inferioris ordinis essent liceret. Non vides Luculle a te id ipsum natum ut illi cuperent quibus id si tu non faceres non liceret? 31 Quis enim ferret istos, cum videret eorum villas signis et tabulis refertas, partim publicis, partim etiam sacris et religiosis, quis non frangeret eorum libidines, nisi illi ipsi qui eas frangere deberent cupiditatis eiusdem tenerentur? XIV Nec enim tantum mali est peccare principes, quamquam est magnum
Abbreviated transcription (Latin):
nobis quide egregiũ ⁊ ad ĩmortalitatem
memorie glo̾sũ uenunẽ ĩ nos m̾cedem
ulla tribuũ potuisse repiri nisi cui nec ẽẽ
ꝯdẽ licuiss tribuno s ille quas trages edi¬
dit eas uidelicet quas siñ rõne ac sine spe
bona futura redde potuit impure uł bre
młtoꝵ ĩ flamatꝰ furorib. Quãobrẽ ista¬

Expanded text:
nobis quidem egregium et ad inmortalitatem memoriae gloriosum, neminem in nos mercede ulla tribunum potuisse reperiri, nisi cui ne esse quidem licuisset tribuno. 22 Sed ille quas strages edidit! Eas videlicet quas sine ratione ac sine ulla spe bona furor edere potuit inpurae beluae, multorum inflammatus furoribus. Quam ob rem i
Abbreviated transcription (Latin):
ephyoꝵ scolis tales fere euadẽt. Et nͥ coraz
eĩt cõꝑatꝰ ille fortior ꝑse hic qd̾ dico ꝓbit᷑. Est
eĩ ꝙdã ⁊̃ ĩsigne ⁊ florẽo oronis pictũ ⁊ expoli¬
ꝵ lepores. hoc totũ esophistaꝵ fõtib defluxit
ĩ forũ. S sũptũ asuptilib. Repulsũ igͣuib
mea de qua loquor mediocritate consedit ¶⁊¬

Expanded text:
phorum scholis tales fere evadunt; et nisi coram erit comparatus ille fortior, per se hic quem dico probabitur. est insigne et florens orationis pictum et expolir lepores. Hoc totum e sophistarum fontibus defluxit in forum, sed spretum a subtilibus, repulsum a gravibus in ea de qua loquor mediocritate consedit
Abbreviated transcription (Latin):
teq robustus quã hoc humile de quo dic¬
tũ est. Gũmissius enĩ quã illd̾ de quo iam
illd̃ ornitũ copiosũq sũmisius. hnic oĩa¬
nis
dicendi orn mĩta cõuenuĩt. płmñq est ĩ hac
ornam̃ti formi suanitatio: In qui młti florn¬
erũt apud grecos. G phalereus demetrius
placideq liquit᷑. Tum illustrẽt eã qiͣ stelle q̃¬
dam tnslata u̾ba atq imutata. Translata dico
ut sepe iã que ꝑsimilitudinẽ ab alia re. int
suauitatio aut ĩopie cã tnͣfferunt᷑ mutata
cem dixiss ⁊ horridã affricã t̾ribilẽ tremẽ
tumultu cũ dicit ꝙ afris ĩmutate affricã.
¶Hanc hypallagen rethores qr qiͣ sumũt i

Expanded text:
ue robustius quam hoc humile de quo dictum est, summissius autem quam illud de quo iam illud ornatum copiosumque summissius. huic onia dicendi ornamenta conveniunt plurimumque est in hac orationis forma suavitatis. In qua multi floruerunt apud Graecoplacideque liquitur, tum inlustrant eam quasi stellae quaedam translata verba atque immutata. Translata dico, ut saepe iam, quae per similitudinem ab alia re aut suavitatis aut inopiae causa transferuntur; immutata,cem dixisset; et horridam Africam terribili tremere tumultu cum dicit pro Afris immutate Africam : hanc upallagh/n rhetores, quia quasi
Abbreviated transcription (Latin):
plexus ẽ es ex celentẽ fore.
⁊ crassus fore dicis inquit. Ego
me cõsule ĩsenatu cãm defendit a¬
frice. nuꝑq ⁊̃ magis. cũ ꝓ bithynie rege
dicit. Quãobrẽ recte uides catule. ⁊ lichil
enĩ isti adolescenti neq anatura neq adoc¬
trina de eẽ sentio quo magis est tibi cotta
⁊ tibi sulpici uigilandũ ac laborandũ. Non
enĩ ille mediocris orator ur̃a qiͣ succrescit
etatẽ. s ⁊ ingenio ꝑicri ⁊ studio flagͣnti.
et doctrina eximia ⁊ memoria singłari.
cui quãꝗͣ faueo tam̃ illũ etati sue p̾stare
cupio. Uerũ illũ tãto minorẽ p̃cure̾ iux
honestũ est. S um surgamꝰ inquit nos q
curemꝰ. ⁊ aliquãdo ab hac ꝯtentioe disputa¬
tionis aĩos nros curaniq laxemus:¬

Expanded text:
plexus es, excellentem fore.' Et Crassus 'fore dicis?' inquit, 'ego me consule in senatu causam defendit Africae nuperque etiam magis, cum pro Bithyniae rege dixit. Quam ob rem recte vides, Catule; nihil enim isti adulescenti neque a natura neque a doctrina deesse sentio: quo magis est tibi, Cotta, et tibi, Sulpici, vigilandum ac laborandum; non enim ille mediocris orator in vestram quasi succrescit aetatem, sed et ingenio peracri et studio flagranti et doctrina eximia et memoria singulari; cui quamquam faveo, tamen illum aetati suae praestare cupio, vobis vero illum tanto minorem praecurrere vix honestum est.' 'Sed iam surgamus' inquit 'nosque curemus et aliquando ab hac contentione disputationis animos nostros curamque laxemus
Abbreviated transcription (Latin):
tioẽ orõnis acerbiꝰ ⁊ cõtumeliosius ĩneha¬
re. nõ ne ate uidices ab alieues. quid si
qua uitia aut ĩcõmoda sũt ĩ aliquo iuidice
uno aut płib ea tu ĩ adu̾sarus ex probãdo
nõ ĩtelligas te ĩuidices ĩuehi mediocte
peccatũ ẽ. quid ei cũ ꝓ altõ dicas litẽtuã
facias. aut lesus efferare iracũdia cãm re¬
linquas nichil ne noceas. In quo ego nõ
quo libent̾ male audiã. s quia cãm ñ libẽt᷑
relĩquo miniũ patieo ⁊ lentus existimor.
¶ Ueꝵ te ip̃m sulpici oburgabã ꝙ mistrato¬
rem pete̾s nõ adu̾sinĩ. ex quo ⁊̃ illud as¬
sequor ut siquis mͥ male dicat petulmo. ut
plane ĩsanis eẽ uideat᷑. In ipĩs aũt argum̃¬
Diq nuĩc illuc redeo catule ĩ quo tu
q̃ oratoꝵ iuditio ⁊ prudẽtia ꝯpat᷑.i lã ut
aliqd̃ ante rẽ dicam᷑. dem̃ ut rem expona¬
mus. post ut eam ꝓbemꝰ nrĩs p̾sidus cõ¬

Expanded text:
itione orationis acerbius et contumeliosius invehaitione orationis acerbius et contumeliosius invehare, nonne a te iudices abalienes? Quid, si, quae vitia aut incommoda sunt in aliquo iudice uno aut pluribus, ea tu in adversariis exprobrando non intellegas te in iudices invehi, mediocrene peccatum est? Quid, si, cum pro altero dicas, litem tuam facias aut laesus efferare iracundia, causam relinquas, nihilne noceas? In quo ego, non quo libenter male audiam, sed quia causam non libenter relinquo, nimium patiens et lentus existimor; ut, cum te ipsum, Sulpici, obiurgabam, quod ministratorem peteres, non adversarium; ex quo etiam illud adsequor, ut, si quis mihi male dicat, petulans aut plane insanus esse videatur. In ipsis autem argumtaque nunc illuc redeo, Catule, in quo tu orum iudicio et prudentia comparatur: nam ut aliquid ante rem dicamus, deinde ut rem exponamus, post ut eam probemus nostris praesidiis con
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ꝯmittit. ideo ñ młti ⁊ seꝑe ꝯmittũt. Do
quidẽ mͥ turpius inderi nichil solet. quã
ꝙ ex oratoris dicto aliquo aut responso
aut rogatu ẜmo ille sequitur occidit ad
cide̾ posse. ¶ Ego aũt sepissime uideo in
causis aliqd mali fac̾e̾ hõies nemimi ma¬
los. Quid illud qd̾ supͣ dixi sole̾ me cedẽ
⁊ ut planius dicã fugẽ̾ ea q̃ ualde causã
meã p̃merẽt. cũ id nõ faciũt alii. u̾sant᷑q
in hostiũ castris ac sua predia dimittunt.¬
a dediccrit̾ ne causis nocent. cum aut adn¬
sariũ ad adium̃ta cõfirmãt. aut eaq̃ sam¬
re neq̃unt exulcerãt: ꝗd cũ ꝑsonaꝵ quas
defendũt rõnem nõ hñt sique sũt ĩ his
ĩuidiosa nõ mitigant extenuando s lau¬
dãdo ⁊ efferendo ĩuidiosiora faciunt᷑: quã¬
tũ est ĩ eo tandẽ mali: quid sim hoĩes ca¬
ros udicibq iocundos sine ulla p̾mum¬

Expanded text:
committit, ideo non multi et saepe committunt. Quo committit, ideo non multi et saepe committunt. Quo quidem mihi turpius videri nihil solet, quam quod ex oratoris dicto aliquo aut responso aut rogato sermo ille sequitur: "occidit."cidere posse; ego autem saepissime video in causis aliquid mali facere homines minime malos. Quid, illud, quod supra dixi, solere me cedere et, ut planius dicam, fugere ea, quae valde causam meam premerent, cum id non faciunt alii versanturque in hostium castris ac sua praesidia dimittunt, mediocriterne causis nocent, cum aut adversariorum adiumenta confirmant aut ea, quae sanare nequeunt, exulcerant? Quid, cum personarum, quas defendunt, rationem non habent, si, quae sunt in eis invidiosa, non mitigant extenuando, sed laudando et efferendo invidiosiora faciunt, quantum est in eo tandem mali? Quid, si in homines caros iudicibusque iucundos sine ulla praemun
Abbreviated transcription (Latin):
aĩo qd̾ semł eẽt ĩfusum ũquã efficẽ potuisse.
cũ quidẽ ei fui̾t optabiliꝰ oblisci posse po¬
theomistocli responsũ memoria nobio
opanda no est. neq illa mea cantio ⁊ ti¬
miditas ĩ causis ꝓpt̾ p̃stãtẽ prudẽtiam
crassi neglegenda est. Ut eni istoꝵ ñ mͥ
attulit aliquã s suã significauit faculta¬
tẽ. ⁊ enĩ ꝑ multa sũt ĩ causis ĩ oĩ ꝑte orat̃o¬
no cutuspicienda. neqd offendas. ne quo
ĩruas. sepe alitestis aut nõ ledit. aut mimi¬
us ledit. isilacessatur. orat reus. ingẽt
aduceati ut ĩucham̃ aut maledicamus.
demqr ut int̾rogemꝰ. nõ moueor. ñ obtẽpo.
nõ satisfacio. neq tam̃ nullã assequor lau¬
dẽ. Hoĩes enĩ imꝑiti faciliꝰ qd stulte dixe:¬
ris rep̃hende̾ quã qd̾ sapienter tacueris.
landare possũt. Hic quãtũ fit mali si ira¬
tũ siue stultũ siue leuẽ testẽ leseris. ħt eĩ
et nolũtatẽ nocendi iracũdia ⁊ uĩ ĩgemo
nec si hoc crassus¬

Expanded text:
od semel esset infusum, umquam effluere potuisse; cum quidem ei fuerit optabilius oblivisci posse popter hoc Themistocli responsum memoriae nobis opera danda non est neque illa mea cautio et timiditas in causis propter praestantem prudentiam Crassi neglegenda est; uterque enim t aliquam, sed suam significavit facultatem. Etenim permulta sunt in causis in omni parte orationis circumspicienda, ne quid offendas, ne quo inruas: saepe aliqui testis aut non laedit aut minus laedit, nisi lacessatur; orat reus, urgent advocati, ut invehamur, ut male dicamus, denique ut interrogemus: non moveor, non obtempero, non satis facio; neque tamen ullam adsequor laudem; homines enim imperiti facilius quod stulte dixeris reprehendere quam quod sapienter tacueris laudare possunt. Hic quantum fit mali, si iratum, si non stultum, si non levem testem laeseris! Habet enim et voluntatem nocendi in iracundia et vim in Nec, si hoc Crassus
Abbreviated transcription (Latin):
ut uenustati uł maxĩe ẜuiãt ⁊ reliquis. in¬
rib suis ꝯsulant. ¶⁊Lec ẽ dubiũ qu exor¬
diũ dicendi uehemes ⁊ pugnax nõ sepe ẽẽ
debeat. Sr ĩ ip̃o illo gladutoi̾o inte certami¬
ne quo ferro decernitur. tam̃ añ ꝯg̾ssunt i¬
uideat᷑. Quinto hoc magis ĩ oratõe expec¬

Expanded text:
ut et venustati vel maxime serviant et reliquis viut et venustati vel maxime serviant et reliquis viribus suis consulant. Nec est dubium, quin exordium dicendi vehemens et pugnax non saepe esse debeat; sed si in ipso illo gladiatorio vitae certamine, quo ferro decernitur, tamen ante congressum mvideantur, quanto hoc magis in oratione e
Abbreviated transcription (Latin):
si q̃ritur mediocria .⁊ lã uitiosis uusquã
ẽẽ oportet locũ atq ĩmediã turbã atq ĩ
grege cõĩciunt᷑.
sce omĩb reb ꝯsideratis. tũ demq
d qd̾ pͥmũ est dicendũ. postremũ
soleo cogitare quo utar ex ordio.⁊ lã
łi qnͣ id pͥmũ ĩuẽĩre uolui. ⁊ lullũ mͥ occur¬
¶frit isi aut exille aut nugatoriũ aut uul¬
gare aut comune. ¶Pricipia aũt dicẽdi
semꝑ cũ accurrata ⁊ acuta ⁊ ĩstructa sẽten¬
tus apta u̾bis. tũ uõ causaꝵ ppria ẽẽ debẽt.¬
inpͥncipio q̃q cõtinuo eũ qui audit ꝓmulc̃e
atq allice̾ debet. Inqua ad mirari soleo nõ
equidẽ istos qui nullĩ huic rei opã dederũt
s hoĩem ĩprimis diẜtũ atq eruditũ philip¬
pũ. ꝗ ita solet surge̾ ad dicendũ. ut quidẽ¬
ꝙ bacchũ cõcalefeceit. tũ se solere pugnare.¬
i leqr attendit eos ip̃os. unde hoc simile di¬
cat primas illas hastas ita iactare lemt̾.

Expanded text:
si quae erunt mediocria, nam vitiosis nusquam esse oportet locum, in mediam turbam atque in gregem coniciantur. Hisce omnibus rebus consideratis tum denique id, quod primum est dicendum, postremum soleo cogitare, quo utar exordio. Nam si quando id primum invenire volui, nullum mihi occurrit nisi aut exile aut nugatorium aut vulgare aut commune. Principia autem dicendi semper cum accurata et acuta et instructa sententiis, apta verbis, tum in principio, quaeque continuo eum, qui audit, permulcere atque allicere debet; in quo admirari soleo non equidem istos, qui nullam huic rei operam dederunt, sed hominem in primis disertum atque eruditum, Philippum, qui ita solet surgere ad dicendum, ut quod bracchium concalfecerit, tum se solere pugnare; neque attendit eos ipsos, unde hoc simile ducat, primas illas hastas ita iactare leniter,
Abbreviated transcription (Latin):
Ilichil est demq in nat᷑a reꝵ omĩum qd̾ se
uinu̾sũ pfũdat ⁊ qd̾ totũ repente uluat. Sic
oĩa q̃ fũt. queq agunt᷑ acerrime leniorib
Spͥncipus natã ip̃a p̃texuit.
Ec añt indicendo nõ ex tͥnsecus ali¬
cũde q̃renda. s ex ipĩs insce̾i̾b cause
simĩda sũt. Id cuto tota causa ꝑtẽpta¬
ta atq ꝑspecta. locis omĩb ĩnẽtis ⁊tq ĩ¬
structis. Consid̾andũ ẽ pͥncipio sit utendũ.
sic ⁊ facile repperict᷑. sumet enĩ ex his reb
q̃ erũt uberrime uelut ĩ argum̃tis uł ĩ his
ꝑtib ad quas dixi degredi sepe oportere.
Itaq ⁊ monenti aliꝗd afferent cũ er̃t pene
ex intima defesione deprõpta. et apparebit
eis nõ mõ ẽẽ cõmunis nec ĩ alias causas
posse tnͣsferri. s ꝑetitus ex ea cã q̃ritur et
floruisse. ¶Om̃e aũt pͥncipiũ aut re̾to¬
tiꝰ q̃ agit᷑ sigͥficatõnẽ hr̾e debebit aut aditũ
ad cãm ⁊ ad cõmutatõe. aut q̃dam ornam̃¬

Expanded text:
natura rerum omnium, quod se universum profundat et quod totum repente evolvat; sic omnia, quae fiunt quaeque aguntur acerrime, lenioribus principiis natura ipsa praetexuit. Haec autem in dicendo non extrinsecus alicunde quaerenda, sed ex ipsis visceribus causae sumenda sunt; idcirco tota causa pertemptata atque perspecta, locis omnibus inventis atque instructis considerandum est quo principio sit utendum. Sic et facile reperientur; sumentur enim ex eis rebus, quae erunt uberrimae vel in argumentis vel in eis partibus, ad quas dixi digredi saepe oportere; ita et momenti aliquid adferent, cum erunt paene ex intima defensione deprompta, et apparebit ea non modo non esse communia nec in alias causas posse transferri, sed penitus ex ea causa quae tum agatur, effloruisse. Omne autem principium aut rei totius, quae agetur, significationem habere debebit aut aditum ad causam et communitionem aut quoddam orname
Abbreviated transcription (Latin):
Ed tam̾ ego de mei
nũc de alioꝵ facultate disputo. cõ¬
ficeorq me si p̾mat res uehemẽtiꝰ
ita cedẽ solere. ut nõ mͦ nõ abiecto s ne
reiecto quidẽ scuto fuge̾ iiderr. s adhibẽ
quãdã ĩdicendo spem atq põpã et pugne
similẽ fugã. Consistẽ uõ ĩeo p̃sidio sicut
d ñ fugiendi hostis s capiendi loci causa
accessisse uidear. ¶Alteꝵ ẽ illd̾ qd̾ ego
maxime oratori cauendũ ⁊ ꝓuidendum
puto. qd̾q me sollicitare sũme solet. nõ
tã ut ꝓsim causis elaborare soleo. quam
ut neꝗͥd obsim. nõ ꝗd eintendũ sit ĩ utro¬
qr. S tam̃ młto ẽ turpi᷑ oratori nocuisse
uideri cause. quã nõ ꝓfuisse. ¶S ꝗd hoc
loco nos int̾ uos catulle. anhec ut sũt
contẽnẽda ꝯtẽpnimꝰ: ¶ & inime inꝗt¬

Expanded text:
ed tamen ego de mea nunc, non de aliorum facultate disputo confiteorque me, si quae premat res vehementius, ita cedere solere, ut non modo non abiecto, sed ne reiecto quidem scuto fugere videar, sed adhibere quandam in dicendo speciem atque pompam et pugnae similem fugam; consistere vero in meo praesidio sic, ut non fugiendi hostis, sed capiendi loci causa cessisse videar; alterum est illud, quod ego maxime oratori cavendum et providendum puto quodque me sollicitare summe solet: non tam ut prosim causis, elaborare soleo, quam ut ne quid obsim; non quin enitendum sit in utroque, sed tamen multo est turpius oratori nocuisse videri causae quam non profuisse. Sed quid hoc loco vos inter vos, Catule? An haec, ut sunt contemnenda
Abbreviated transcription (Latin):
grecos fertur ĩcredibili quadã magnitudi¬
ne consilu atq ĩgenii athemensis ille
fuisse theomistocles. ad quẽ quidã doctus
hõ atq ĩprimis eruditus accessisse dicit᷑.
eiq artẽ memorie qͥ tũ pͥmũ ꝓferebatur
pollicitũ ẽẽ traditrirũ. Cũ ille q̃siss quid

Expanded text:
Graecos fertur incredibili quadam magnitudiGraecos fertur incredibili quadam magnitudine consili atque ingeni Atheniensis ille fuisse Themistocles; ad quem quidam doctus homo atque in primis eruditus accessisse dicitur eique artem memoriae, quae tum primum proferebatur, pollicitus esse se traditurum; cum ille quaesisset quid
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt ñ dicẽs. Tum illũ mͥ respondẽ memini.
cet᷑a ĩte sũme eẽ laudanda . Illud uõ imꝓbi
ce̾ ei ꝑ quo quisq dicẽt. Quare nõ sibi eũ
distũ qui id nõ facet uideĩ. s imꝑbũ qui
face̾t. ¶i lũc si tibi uidet᷑ antom demon¬
stres uelĩ quare tu hoc ita magnũ putes.
nichil causa mali face̾. ut mebil tibi ĩ orato¬
ne magis ẽẽ uideatur. Dicã equidẽ cesar
ꝗd ⁊ tu ⁊ uos hec omĩs ĩquit menĩtote. nõ
me ꝑfecti oratoris diuinitate quadam lo¬
qui. s de ex̾citatõis ⁊ ꝯsuetudimo mee me¬
digritate. crassi quidẽ responsũ ex cellẽtis
ciiꝰdam est ingenii ac singulaĩs. cui quidem
portẽti simile eẽ uisũ est posse aliquẽ ĩueniti
q ei. ꝙ̃ defendẽt. fucit enĩ de se comecturã
cuiꝰ tanta ius ingenii est. ut neminẽ uisi
ꝯsulto putet qd̾ cont̃ se ip̃m sit dice̾. ¶ G
ego nõ dep̾stanti quadã a exumia. s ꝓprie
de uulgari ⁊ coi lingua disputata. apud

Expanded text:
esset non diceres; tum illum mihi respondere memini, cetera in te summe esse laudanda, illud vero improbi ceret ei, pro quo quisque diceret; qua re non sibi eum disertum, qui id non faceret, videri, sed improbum, qui faceret. Nunc, si tibi videtur, Antoni, demonstres velim, qua re tu hoc ita magnum putes nihil in causa mali facere, ut nihil tibi in oratore maius esse videatur.' 'Dicam equidem, Caesard et tu et vos hoc omnes,' inquit, 'mementote, non me de perfecti oratoris divinitate quadam loqui, sed de exercitationis et consuetudinis meae mediocritate. Crassi quidem responsum excellentis cuiusdam est ingeni ac singularis; cui quidem portenti simile esse visum est posse aliquem inveniriquem defenderet; facit enim de se coniecturam; cuius tanta vis ingeni est, ut neminem nisi consulto putet, quod contra se ipsum sit, dicere; sed ego non de praestanti quadam et eximia, sed prope de vulgari et communi vi nunc disputo. Ita apud
Abbreviated transcription (Latin):
modi ut insit in his aliqd ucii. ⁊ leq tã¬
ti sit illd̾ qd̾ ꝓdẽe uideatur. ut quã aliquo
malo comngat᷑. Que aũt utilia sũt atq
firma. si ea tam̃ ut sepe fit ualde multa st̃.
Ex que exhis aut leuissima sũt aut ali¬
is grauiorib ꝯsimilia. se cerni arbitror
oporte̾ atq ex orõne remoueri. Et ꝗdẽ
cũ colligo argum̃ta causaꝵ. nõ tã ea mĩa¬
re soleo quã expendẽ.

Expanded text:
modi, ut insit in eis aliquid viti neque tanti sit illud, quod prodesse videatur, ut cum aliquo malo coniungatur; quae autem utilia sunt atque firma, si ea tamen, ut saepe fit, valde multa sunt, ea, quae ex eis aut levissima sunt aut aliis gravioribus consimilia, secerni arbitror oportere atque ex oratione removeri: equidem cum conligo argumenta causarum, non tam ea numerare soleo quam expen
Abbreviated transcription (Latin):
uit docendo. aut cc̃ciliando. aut ꝑ¬
monendo. una extrib his rebr res p̾no
bis ẽ ferenda. ut nicħ aliud nisi docere
uelle indeamĩ. Reliq̃ due sicuti sanguis ĩ
debebũt.⁊ lã ⁊ prncipia ⁊ ceteͣ ꝑtes or̃o¬
nis de quib paulo post pauca dicemꝰ hr̃e¬

Expanded text:
aut docendo aut conciliando aut permovendo, una ex tribus his rebus res prae nobis est ferenda, ut nihil aliud nisi docere velle videamur; reliquae duae, sicuti sanguis in debebunt; nam et principia et ceterae partes orationis, d
Abbreviated transcription (Latin):
cause sũt ad agendũ ⁊ ad orãdũ grauissiẽ
atq plenissime. q̃ płimos exitus dãt ad
eiꝰ modi digressionẽ. ut his locis uti licent
hendo eos qui q̃ mumine firma sũt. eapri¬
ma collocãt. In quo qͦ illos errare arbitror.
bent patronos uti quoq eoꝵ minimũ pu¬
tãt ẽe. Ita eũ pͥmũ uolũt doce̾. res enĩ hoc

Expanded text:
causae sunt ad augendum et ad ornandum gravissimae atque plenissimae, quae plurimos exitus dant ad eius modi digressionem, ut eis locis uti liceat,hendo eos, qui, quae minime firma sunt, ea prima conlocant; in quo illos quoque errare arbitror, bent patronos, ut in quoque eorum minimum putant esse, ita eum primum volunt dicere: res enim hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Sbis ꝑtib orõnis q̃ ⁊ si nichil docent ar¬
gum̃tando ꝑsuadendo tam̃ ⁊ ꝯmonendo
ꝑficiunt plurimũ. Quãꝙͣ maxime ꝓprius
ẽ locus. et ĩecordiendo ⁊ ĩꝑorando. ¶Degre¬
di tñ ab eo qd̾ pposueris atq agas ꝑmonẽ

Expanded text:
bus orationis quae, etsi nihil docent argumentando, persuadendo tamen et commovendo perficiunt plurimum, quamquam maxime proprius est locus et in exordiendo et in perorando, digredi tamen ab eo, quod proposueris
Abbreviated transcription (Latin):
quĩ ut hoc udeiͣtis. si laudatoẽs eẽnt ĩ ora¬
toris officio. qd̾ nemo negat oratori uĩtutũ
oĩum cognitionẽ si nequa lauditõ effici nõ
possit ẽẽ necciam. ¶ Lam uitup indi p̃cepta
ꝯtrarus ex utus sumenda ẽẽ ꝑspicuũ est.
simł ẽ illud ante oculos. nec bomĩ irũ pͥe ⁊
copiose laudari sine uirtutũ. nͨ impbñ no¬
tari ac intuꝑari sm̃ intioꝵ cognitõe. satis ĩ¬
sigͥte atqr aspere posse.Atq his locis ⁊ lan

Expanded text:
quam ut hoc videretis, si laudationes essent in oratoris officio, quod nemo negat, oratori virtutum omnium cognitionem, sine qua laudatio effici non possit, esse necessariam. Iam vituperandi praecepta contrariis ex vitiis sumenda esse perspicuum est; simul est illud ante oculos, nec bonum virum proprie et copiose laudari sine virtutum nec improbum notari ac vituperari sine vitiorum cognitione satis insignite atque aspere posse. Atque his locis et la
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾sas quis ignorat. ⁊lã ⁊ cũ ꝓspo flatu
s utim̃ adexitus ꝑuehim̃ optatos. ⁊ cum
reflauit. afligĩ. ¶ Hec gͥ ip̃a fortuna ceteroᷤᷤ
casus ranores h̃t. pͥmũ ab ĩ aniͣs. Sellas. tẽpe¬
states. naufragia. rumas incendia. deinde abe¬
stus ictus. morsus. impetus ¶ Hec gͦ ut dixi ra¬
nom. At nͦ int̾itus ex̾cituũ ut ꝓxime t̾ͥũ. sepe
multoꝵ. clades impatoꝵ ut nup sũmi ⁊ singła

Expanded text:
at? Nam et, cum prospero flatu eius utimur, ad exitus pervehimur optatos et, cum reflavit, affligimur. Haec igitur ipsa fortuna ceteros casus rariores habet, primum ab inanimis procellas, tempestates, naufragia, ruinas, incendia, deinde a bestiis ictus, morsus, impetus; haec ergo, ut dixi, rariora. At vero interitus exercituum, ut proxime trium, saepe multorum, clades imperatorum, ut n
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtra aqb aliꝗd expectãt. ut cũ rege  ppłaresi¬
ue hoĩes largiticẽs aliquas ꝓpom̃t. aut postre¬
mo p̃tio aut m̾cede ducũt᷑. q̃ sordidissima est.
illa quidẽ ratio ⁊ ĩquatissima. ⁊ bis qui ea tenẽ¬
tur. ⁊ illis qui ad ea cõfugere conant᷑. ¶ Male i¬
enĩ. se res ħt. cũ qd̾ uirtute effici debet. id tẽpta¬
riuĩ ẽ. quẽ ad modũ sit utendũ eo dicemꝰ. si pͥus
his de reb q̃uĩtuti ꝓpriores sũt dixerimus. At
qr ⁊̃ subicĩt se hoĩes impio alt̾us ⁊ potestati.
de causis plurib ducũt᷑ enĩ aut bñiuolentia.
aut bñficioꝵ magnitudine. aut dignitatis
p̾stantia. aut spes sibi id utile futire. aut me¬
tu ne ui parere cogant̾. aut spe lãgitionis ꝓ¬
missionisq capti. aut postremo ut sepe ĩ nra

Expanded text:
tra, a quibus aliquid exspectant, ut cum reges popularesve homines largitiones aliquas proponunt, aut postremo pretio ac mercede ducuntur, quae sordidissima, est illa quidem ratio et inquinatissima et iis, qui ea tenentur, et illis, qui ad eam confugere conantur; male enim se res habet, cum, quod virtute effici debet, id temptarium est, quem ad modum sit utendum eo, dicemus, si prius iis de rebus, quae virtuti propiores sunt, dixerimus. Atque etiam subiciunt se homines imperio alterius et potestati de causis pluribus. Ducuntur enim aut benivolentia aut beneficiorum magnitudine aut dignitatis praestantia aut spe sibi id utile futurum aut metu ne vi parere cogantur, aut spe largitionis promissisque capti aut postremo, ut saepe in nostra
Abbreviated transcription (Latin):
atq ĩstitucio inte: adum̃ta hõm̃ d̾sid̾at.
Inprimisq ut hãt qb cũ possit familia
q ĩ agro uitã agenti opimo iusticie necessa¬
cũt. locant᷑. contͣhendisq negotus inplicant᷑.
lusticia adrẽ gerendã necessaria est. Cuiꝰ tan¬
ta ius est: ut ne illi ꝗdem qui maleficio a sce¬
lere pascunt᷑. possit srñ ulla ꝑticula iusticie
uiuere. Nã qui eoꝵ cui piã qui una latroci¬
nãt᷑ furat᷑ aliꝗd aut eripit. is sibi ne ĩ latroci¬
mo quidẽ relinꝗd locũ. ¶ Ille aũt qui archi
latronũ ẽẽ dicũt᷑. Quib pareant. quas obs
magnas opes hũit. ⁊ multo maiores uiria¬
tur p̃tor fregit ⁊ c̃minuit. ferocitatẽq eiuo¬
ita rep̾ssit: ut facile bellũ. reliꝗs traderet. Cũ
gͥ tãta ius iusticie sit. ut eac̃ latronũ opes fir

Expanded text:
atque institutio vitae adiumenta hominum desiderat, in primisque ut habeat, quibuscum possit familiarque in agro vitam agenti opinio iustitiae necessamunt, conducunt locant contrahendisque negotiis implicantur, iustitia ad rem gerendam necessaria est, cuius tanta vis est, ut ne illi quidem, qui maleficio et scelere pascuntur, possint sine ulla particula iustitiae vivere. Nam qui eorum cuipiam, qui una latrocinantur, furatur aliquid aut eripit, is sibi ne in latrocinio quidem relinquit locum, ille autem, qui archiplatronum esse dicuntur, quibus pareant, quas obsemagnas opes habuit et multo maiores Viriatur, praetor fregit, et comminuit; ferocitatemque eiusita repressit,ut facile bellum reliquis traderet. Cum igitur tanta vis iustitiae sit, ut etiam latronum opes fir