comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
re. Non solũ u uirando. s
tia sollicitiꝰ obseruanda. ut
si in talẽ forte lapsũ u̾suti
hostis merd̾imꝰ insidiis. ex
qͦ sine aliqͦ pcc̃i ⁊tagio surge¬
re ñ possumꝰ. illũ potiꝰ eua¬
dendi adiũ petamꝰ in qͦ mi¬
nꝰ ꝑicłi nos ꝑpessuros ẽẽ ceg¬
re ꝯtig̾it. qd̾ obseruatũ pe¬
lubriori ꝯsilio mutandiĩ

Expanded text:
. Non solum in jurando, sed tio solertius observanda, ut si in talem fortasse lapsum versuti hostis incideremus insidiis, ex quo sine aliquo peccati contagio surgere non possumus, illum potius evadendi aditum petamus in quo minus periculi nos perpessuros esse cerre contigerit, quod observatum pelubriori consilio mutandum n
Abbreviated transcription (Latin):
si eosdẽ qͥ eas uiolau̾nt mari¬
tos acceꝑint. es qd̃ solas nupti
rint uiros eo qd̾ mechate sũt
qͥnq̃nmo peniteant. ⁊ sic ad
cõionẽ accedant. de mollare¬
ĩ auis pamuit in mollitie

Expanded text:
si eosdem qui eas violaverint maritos acceperint, eo quod solas nuptiarint viros, eo quod moechatae sunt, quinquennio poeniteant, et sic ad communionem accedant. De his
Abbreviated transcription (Latin):
Pirguub sacris temere se qͣs¬
dã sociare cognorumꝰ. ⁊ p
dicatũ deo ꝓpositũ ineutta fe¬
dera sacrilegaq miscere quõ
ꝓtiuꝰ ẽ equũ a sacra cõione de¬

Expanded text:
ibus sacris temere se quosdam sociare cognovimus et post dicatum Deo propositum incesta federa sacrilegaque miscere; quos protinus aequum est a sacra communione de
Abbreviated transcription (Latin):
ac donet᷑ ⁊ a panĩphis custodiat᷑.¬
⁊ publice sollẽpuit̃ accipiat᷑.
biduo etiã ac triduo abstineãt¬
se ⁊ doceant᷑ ut castitatẽ int̾ se
custodiant. c̾tisq tp̃rib uubãt.
ut filios ñ spurios s heredita¬
rios d̾o ⁊ scło gen̾ent. P er sin¬
głos nũses grauia atq torpen¬
tia młierũ corꝑa ĩmundi san¬
gͥnis effusione reuelant᷑ qͦ tp̃r
herei ita ut leꝓsi ⁊ elephantiei

Expanded text:
a dotetur, et a paranymphis custodiatur; et publice solemniterque accipiatur. Biduo etiam ac triduo abstineatur; et doceatur eis ut castitatem inter se custodiant, certisque temporibus nubant, ut filios non spurios, sed haereditarios Deo et saeculo generent. gulos menses gravia atque torpentia mulierum corpora immundi sanguinis effusione relevantur. Quo tempore here, ita ut leprosi et elephantiosi
Abbreviated transcription (Latin):
tus nescit ardere. cũ uͦ ñ
amor ꝓcreande sobolis s uo¬
luptas dũat᷑ in oꝑe ꝯmix¬
tionis. habent etiã ꝯiuges
qd̾ de sua ꝯmixtione defle¬
oiuigis lotꝰ aqͥs funt. etiam
sacre cõĩonis nunst̾iũ ualet
trare.  aueat uxor ne forte

Expanded text:
tus nescit ardere. Quum vero non amor procreandae sobolis, sed voluptas dominatur in opere commixtionis, habent conjuges etiam de sua commixtione quod defleconjugis lotus aqua fuerit, etiam sacrae communionis mysterium valet t ergo et uxor ne forte
Abbreviated transcription (Latin):
citi ꝓuulgamꝰ. qͥ cũ ea quã de
sacro fonte baptismatis suscep̃.
aut cũ illa qũa añ epm tenue¬
rit cũ sacꝰ cͥsmate fu̾it uncta
foruicatõis ꝑpetrau̾it celꝰ. legit¬
tunã tñ si habuerit ñ dumit¬
tere cogat᷑ uxorẽ. D adultis.¬

Expanded text:
ea quam de sacro fonte baptismatis susceperit aut cum illaquam ante episcopum tenuerit, cum sacro chrismate fuerit uncta, fornicationis perpetravit scelus, legitimam tamen, si habuerit, non dimittere cogatur uxorem. Quos
Abbreviated transcription (Latin):
ũ decrudat᷑. Si qͥs sac̾dos cũ fili¬
a spũali fornicatꝰ fu̾it. sciat se
graue adultiũ ꝯmisisse. iccͥco
femina si laica ẽ oĩa d̾elinquat.¬
⁊ res suas pauꝑib tͥbuat. ⁊ u̾¬

Expanded text:
us. Si quis sacerdos cum filia spirituali fornicatus fuerit, sciat, se grave adulterium commisisse. Idcirco femina si laica est, omnia derelinquat et res suas pauperibus tradat,
Abbreviated transcription (Latin):
i qua monacharũ uł per
antiorẽ licentiã. uł ꝑ ĩpuni¬
tatis prauã ꝯsuetudinẽ ad
lapsum adult̾ii deducta fu̾it.
ta scoraginẽ hanc pꝰ ꝯpeten¬

Expanded text:
i qua monacharum vel per anteriorem licentiam, vel per impunitatis pravam consuetudinem ad lapsum adulterii deducta est, ta voraginem, hanc post competen
Abbreviated transcription (Latin):
uino ⁊ sagrauẽ ouis ⁊ caseo
iuxta conõieã m̃surã uti
pot̾it. Fincto aũ pͥmo auno
⁊ diuudio corꝑis ⁊ sangͥnis
diũ ne indurescat ꝑticeps
fiat. ⁊ ad panẽ ueniat psal¬
mos cũ fr̃ib in choro ultimꝰ
cauat. ad cornu altaris ñ ac¬
cedat. iuxta b̾i clenĩtis uocẽ
inmora gerat officia. dem̃
lib dieb tres legittimas
ferias in unaꝗͣq ebdomada
in pane ⁊ aqͣ ieumet exple¬

Expanded text:
 caseo juxta canonicam mensuram uti poterit. Finito primo anno et dimidio, corporis et sanguinis Domini, ne indurescat, particeps fiat, et ad pacem veniat, psalmos cum fratribus in choro ultimus canat, ad cornu altaris non accedat, juxta B. Clementis vocem minora gerat officia. Deindlibus diebus, tres legitimas ferias in unaquaque hebdomada in pane et aqua jejunet. Exple
Abbreviated transcription (Latin):
spictam̃tis oblunitꝰ in facie. iun¬
cłisq artatꝰ ferreis. carcerali au
ł custodia segregatꝰ in tͣricła de¬
tentꝰ. iugiliis ⁊ fletib subiectꝰ
⁊ sub custedia semꝑ duoꝵ fr̃m

Expanded text:
sputamentis obliniatur in facie; vinculisque arctatus ferreis, carcerali sexis custodia segregata in curticula deintentus, vigiliis et fletibus subjectus, et sub custodia s
Abbreviated transcription (Latin):
Iulier qͦcũq mo¬
luine aut in se ip̃a aut
cũ alta fornicans. dues an
alis cũ sc̃imoniali alta. per
Mulier si cũ młiere forni¬
cata fu̾it .uii. annos peni¬
teat. sic illa q̃ sem̃ iiri sui
cibo miscet ut inde plꝰ etꝰ
accipiat amorẽ peniteat.

Expanded text:
ulier quocunque molimine, aut in se ipsa, aut cum altera fornicans, duos annalis cum alia sanctimoniali per Mulier si cum alia muliere fornicata fuerit, tres annos poeniteat. Sic et illa quae semen viri sui cibo miscet, ut inde plus ejus accipiat amorem, poeniteat.
Abbreviated transcription (Latin):
Fili serpentis. minister di¬
aboli. uolator uͥginis .i. tẽ
pli dei qͥ in uno scele duo
crimina ꝑpetrasti. ad ultiũ
utiq ⁊⁊ sacrilegiũ. Sacͥlegiũ
dedicatũ dem̃ti tem̾itate por

Expanded text:
fili serpentis, minister diaboli, violator virginis, id est templi Dei, qui in uno scelere duo crimina perpetrasti, adulterium utique et sacrilegium. Sacrilegium Deo dicatum, dementi temeritate p
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsequant᷑. qd̾ si mexplebilit hiis
hesere criminib ad agendam
piriam plixius tẽpꝰ insiuant.
qͦtqͦt aũ pꝰ .xx. annos etatis uxo¬
ad oronis cõionẽ recipiaut᷑. in
qͣ qͥnquino ꝑdurantes tẽ ob¬
lationis sacraũita ꝑcrpiant. qd̾

Expanded text:
sequantur. Quod si inexplebiliter his haesere criminibus, ad agendam poenitentiam prolixius tempus insumant. Quotquot autem post XX annos aetatis, uxoad orationis communionem recipiantur. In qua, quinquennio durantes, tunc oblationis sacramenta percipiant. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
adqͥrunt. dũ ꝑ ex̾ciciũ bonoꝵ
operũ corpꝰ mac̾ant ⁊ nun¬
dificant. Scd̾a aũ tunica se
⁊ ꝑuuli sunt. castitatem de¬
monstrant. ⁊ humilitatem.
erat iacinctina. ⁊ ꝯcolor la¬
pidi iacincto. qͥ etheris sere¬
nitatẽ imnitat᷑. scõs signifi¬
cat cogitantes ⁊ imitantes

Expanded text:
acquirunt, dum per exercitium bonorum operum corpus macerant et mundificant. Secunda autem tunica seret parvi sunt, castitatem demonstrat et humilitatem. erat hyacinthina est; et color pidi hyacintho, qui aetheris serenitatem imitatur, sanctos significat cogitantes et imitantes
Abbreviated transcription (Latin):
planeta uł in fula dicit᷑: cari¬
tatẽ expͥmit. q̃ loco prudentie
ponit᷑ qr plenitudo legis ẽ di¬
lectio. Mamipła q̃ in smistra po¬
tib acciditi ⁊ pꝰ supͣdẽas uirtu¬
tes surrepit sepe remouenda
⁊ abstergenda ab ocłis ratoum
siue amme. Dalmatica qua
utuit᷑ leuite: latitudiue sui
idem significat qd̵ casula .i. ca
ritatẽ. ⁊er duas lineas coccineaᷤ
quib ip̃i ante ⁊ retro a siuumo
usq deorsũ dedorat᷑. utruisq
testam̃ti p̃dicatio. d̾i ⁊ ꝑximi

Expanded text:
planeta vel infula dicitur. Haec charitatem exprimit, quae loco prudentiae ponitur, quia plenitudo legis est dilectio. Manipula quae in sinistra potibus accidit, et post supradictas virtutes subrepit saepe removenda est et abstergenda ab oculis rationis sive animae. Dalmatica etiam qua utuntur levitae, latitudine sui idem significat quod casula, id est charitatem. Per duas lineas coccineas, quibus ipsa ante et retro a summo usque deorsum decoratur, utriusque Testamenti praedicatio Dei
Abbreviated transcription (Latin):
liter ⁊ ꝓpͥe decet ep̃m gaud̾e
cũ gaudentib. ⁊ flere cum
flentib. Mitra pontificis cor¬
nicłata: duo p̃rendit testa
uales integra sunt inferuis.
qr ñ debent iurare tr̃enis. De
suꝑ sunt ꝑforata. qr oculos
m̃tis debent aꝑire ad ea q̃ sur¬
sũ sunt. qd̾ enĩ in quib dã lo¬
cis sunt aꝑta. in quibdã sũt
integra. monstrant aꝑte qd̾
celestia sacram̃ta quib dam
sunt reuelanda ⁊ quib dam¬

Expanded text:
liter et proprie decet episcopum gaudere cum gaudentibus et flere cum flentibus. Mitra pontificis corniculata, duo praetendit Testam cardinales, integra sunt inferius, quia non debent inhiare terrenis, et desuper sunt forata, quia oculos mentis debent aperire ad ea quae sursum sunt. Quod autem in quibusdam locis aperta et in quibusdam sunt integra, monstratur aperte quod coelestia sacramenta quibusdam sunt revelanda, et quibusdam
Abbreviated transcription (Latin):
rit ep̃e. docet qd̾ fidem in opere
monstrare debet. per cirotecas
in manib. exẽpla scõꝵ q̃ in ope¬
rib habenda sunt intltigunt᷑.
⁊ qd̾ oꝑa ab om̃i inquinam̃to
inundanda surit. ne modicũ fer¬
iñti totam massã corrũpat. Ba¬
culus pastoris rectitudinẽ siue
rectũ regun significat. qd̾ aũ
una pars curua ⁊ altã acuta:
monstrat ꝑcere subieenis ⁊ debel¬
hit urtttes pars pungit acuta
rebelles. ⁊ it̾m. Curua trahit
qͦs iuirga regit pars ultima pun
ge sustenta. stunło. uaga. inor¬
bida lenta. hoc ẽ pastoris. hoc uͭ¬

Expanded text:
docet quod fidem in opere monstrare debeat. Per chirothecas in manibus, exempla sanctorum, quae in operibus habenda sunt, intelliguntur, et quod opera ab omni inquinamento munienda sunt naturae, ne modicum fermentum totam massam corrumpat . Baculus pastoralis rectitudine sui rectum regimen significat. Quod autem una pars curva est, altera acuta, monstrat praeesse subjectis et debelahit mites, pars pungit acuta rebelles. Et iterum: Curva trahit quos virga regit, pars ultima pungge, sustenta, stimula: vaga, morbida, tenta. Hoc est pastoris: hoc vi
Abbreviated transcription (Latin):
na ẽ. ⁊c̃. Tercia linea que int
duas ẽ. trib fimbriis añ ⁊ ret᷑
nisignit᷑. caritatẽ fide sc̃e trini¬
tatis decoratã de monstrat Pꝰ fĩ¬
brias in sinistro latere sollier
Perdextrũ latus qd̾ caret fim¬
briis ꝯtẽplatio celestiũ sine
multitudine ꝑturbatõum¬
significat᷑. Qͦd aũ pontificẽ
ittunt᷑ du ab tuneis p̃terꝗͣ
pod̾is qͣ oeteri cõiter utunt᷑

Expanded text:
xcidit . Tertia linea, quae inter duas est et tribus fimbriis ante et retro insignitur, charitatem, fide Trinitatis condecoratam, demonstrat. Per fimbrias in sinistro latere, solliciper dextrum latus, quod caret fimbriis, contemplatio coelestium sine multitudine perturbationum. Quod autem pontifices utuntur duabus tunicis praeter poderem, qua caeteri co
Abbreviated transcription (Latin):
ra capilloꝵ ni clicis docet omĩa su¬
ꝑflua eẽ resecanda. ut libere pos¬
snt audire: ⁊ uidere legẽ dei. co¬
rona moustiat cłicos sp̃alit᷑ ẽẽ re¬
giũ dei. qd manꝰ sacerdotis uiui¬
guit᷑ oleo. significat eos habere

Expanded text:
ra capillorum in clericis, docet omnia superflua esse resecanda, ut libere possint audire et videre legem Dei. Corona monstrat clericos specialiter esse regnum Dei. Quod manus sacerdotum ungantur oleo, significat eos habere
Abbreviated transcription (Latin):
entiam hr̃e duoꝵ testam̃toꝵ.
ut sciant de thesauro suo
pũ gerit ꝓpͥum. fod̾is uͦ in
diciam significat. qr sicut¬
in bysso uł lino candor qui ñ¬

Expanded text:
entiam habere duorum Testamentorum, ut sciant de thesauro suo pum gerit proprium. Poderis enim in ditiam indicat. Quia sicut bysso
Abbreviated transcription (Latin):
ponere. Ad acolitã ꝑtinet
ad subdiatonũ ꝑtinet cali¬
cẽ ⁊ patenã ad altare xp̃i de¬
ferrei ⁊ leuitis tradere. eisꝙ
ininistrare. Urceolũ quoq ⁊

Expanded text:
ponere. Ad acolythum pertinet Ad subdiaconum pertinet calicem et patenam ad altare Christi deferre, et levitis tradere, eisque ministrare; urceolum quoque et
Abbreviated transcription (Latin):
diũ ꝯficere: orationes dicere⁊
benedicere dona dui. Ad ep̃m
ꝑtinet basilicarũ ꝯseeratio. une¬
tio altaris. ꝯ fectio crismatis. ip̃e
pdcã officia ⁊ ordines eccłiasticoͬᷤ
distribuit. ip̃e sacras uirgines be

Expanded text:
Dei conficere, et orationem dicere, et benedicere dona Dei. Ad episcopum pertinet basilicarum consecratio, unctio altaris et confectio chrismatis. Ipse praedicta officia et ordines ecclesiasticos di
Abbreviated transcription (Latin):
cet. s int̃ audientes stet.
sus fiuitus coĩcandi ei lioẽ¬
cia ꝯcedat᷑ ⁊ eqͥtandi tͥbuat᷑
remissio. maneat tñ iure¬
liqͥs obseruatõib .i. duos di¬
es ꝑ ebdomadã. ut ꝑfecrius

Expanded text:
cet, sed inter audientes stet. sus finitus, communicandi ei licentia concedatur, et equitandi tribuatur remissio. Maneat autem in reliquis observationibus tres dies per hebdomadam, ut perfectius
Abbreviated transcription (Latin):
dat in adultium. ⁊ ꝑ occasio¬
ne uniꝰ delicti p̃cipitet᷑ fragili¬
tate carius in peiꝰ. xessimꝰ enĩ
ei calciatũ ad uos ꝑuenire. ac
dem̃ tͥemino discaleiatũ ne de¬
bere. ⁊ uestim̃tis scõm qͣlitatẽ
tp̃ris ⁊ aeris tp̃riem uidui
ac lacte ꝑfrui. Cet̾m uͦ ita
cat᷑ ⁊ canõica auctoriras ser¬

Expanded text:
dat in adulterium, et pro occasione unius delicti praecipitetur fragilitate carnis in pejus. Concessimus etenim ei calceatum ad vos pervenire, ac debere, et vestimentis secundum quantitatem temporis et aeris temperiem indui, atque lacte perfrui. Caeterum vero ita catur, et canonica auctoritas conser
Abbreviated transcription (Latin):
urre ualeatis utrũ ꝑcussione.
iã noĩati p̃sb̾ri. an ceruicis frac¬
tione idẽ diaconꝰ ut fert᷑ extĩc¬
tus ẽ. ⁊⁊ siquidẽ a sepedc̃o pbro
ñ ad mortẽ ꝑcussus ẽ. s ex qͣ
cadens ceruice fracta int̾iit. se¬
cundũ arbitriũ nr̃m ꝑ ꝑcussi¬
one incaute agenti p̃sbro pñi
pendat᷑. denuo ad sacdotis pꝰ ħ
ror tñ ⁊ indignatio. ex quib
motio illa mortifera ꝓdiit in
om̃ib. ⁊ p̃cipue in d̾i ministriᷤ
multiplicit̃ ihibent᷑. atq u̾q

Expanded text:
nire valeatis utrum percussione jam nominati presbyteri, an cervicis fractione idem diaconus, ut fertur exstinctus est. Et si quidem a saepefato presbytero non ad mortem percussus est, sed ex equo cadens cervice fracta interiit, secundum arbitrium vestrum pro percussione incaute agenti presbytero ppendatur, denuo ad sacerdotale poror tamen et indignatio ex quibus motio illa mortifera prodiit, in omnibus, sed praecipue in Dei ministris multipliciter inhibentur, atque ubique
Abbreviated transcription (Latin):
homicidiũ sponte ꝯmise¬
rit. ⁊ ñ uiolento resistens.
s uim faciens innocentẽ.
⁊ simplicit̃ gradientẽ int̃¬
fec̾it usq ad fine̾ uite sue
grauit᷑ peniteat. sic tñ ut

Expanded text:
homicidium sponte commiserit, et non violento resistens, sed vim faciens, innocentem et simpliciter gradientem interfecerit, usque ad finem vitae suae graviter poeniteat, sic tamen, ut
Abbreviated transcription (Latin):
occidit. ⁊ laq̃o suspendit ꝯsi¬
d̾atum ẽ ut si qͥs ꝯ patiens ue¬
lit elemosmnas dare. tͥbuat.⁊
orõnes in psalmodiis faciat.
biationib tñ ⁊ missis careat.
aut in aqua iactau̾it aut
collũ ligauit aut de arbore
p̃cipitau̾it aut furiose ꝑcus¬
serit. aut qͣlib oocõne sponte
sua se morti tradid̾it. istoꝵ ob¬

Expanded text:
occidit, aut laqueo se suspendit, consideratum est ut, si quis compatiens velit eleemosynam dare, tribuat, et orationes in psalmodiis faciat, oblationibus tamen et missis careat.aut in aquam iactaverit, aut collum ligaverit, aut de arbore praecipitaserit, aut qualibet occasione sponte sua se morti tradiderit, istorum ob
Abbreviated transcription (Latin):
hibentes p̃cipimꝰ. ut cũ domũ
medio pauꝑib tribuat. alt̾iꝰ
qͦ hereditatis sue portionẽ n¬
chilounnꝰ ꝑ eadẽ cã distribu¬
ens usũ fr̾actũ necc̃itati sue
obseruet. ⁊ sic om̃ib ordina¬
tis siuis liber monastiũ ingͤ¬

Expanded text:
hibentes, praecipimus ut cum domum medio pauperibus tribuat: alterius quoque haereditatis suae portionem nihilominus pro eadem causa distribuens, usum fructumque necessitati suae reservet. Et sic omnibus ordinatis suis liber in monasterium ing
Abbreviated transcription (Latin):
ta focũ infantẽ posuerit.⁊
aliꝰ homo aquã in caldaria
sus mortuus fu̾it. ꝓ ueg̾r¬
gentia. mat̾ puniat᷑. ⁊ ille
homo securꝰ sit. De eo qͥ patre

Expanded text:
ta focum infantem posuerit, et alius homo aquam in caldariam sus mortuus fuerit, pro negligentia mater poeniteat, et ille homo securus sit. De eadem re
Abbreviated transcription (Latin):
Resentiũ portitor litt̾arũ
ad nos ꝑueniens la crunabi¬
ut᷑ ⁊ fessus ẽ se fr̃ĩcidii crim̃
incurrisse. qͥ lie tanti faci
s ⁊ ip̃m ut secũ iret ꝑcussiõe
capraensis coegiss ꝯ sobrinus
qͥ dẽ suus secũ ꝑueniens. sine
ꝯsiuo ⁊ p̃meditatõe sine etiã¬

Expanded text:
Praesentium portitor litterarum ad nos perveniens lacrymabiliter confessus est se fratricidii crimen incurrisse. Qui licet tanti facinset, et ipsum ut secum iret percussione capuli ensis coegisset, consobrinus quidam suus secum perveniens sine consilio et praemeditatione sine
Abbreviated transcription (Latin):
enti eadẽ faciat. s si fecit ecdẽ
die excepto umo ⁊ carne ⁊ sagi¬
mine sumat qͥd uelit. D Ro¬
una ebdomada quã in pane ⁊
aqͥ ierinare debet.ccc. psalmo
genib fiexis in eccłia decantet.
si aũ facere ñ pot̾ tria psaltia
in eccłi̾a uł in loco ꝯuenianti
intente decanteri ⁊ pꝰꝗͣ psalle¬
rit. excepto uino ⁊ carne ⁊ sagi¬
miune sumat qͥcqͥd uolierit.
ꝑ fio uuo m̃se quẽ in pane.⁊
aqͣ ieuinare debet. psalmos mil¬
leducentos flexis genib decan¬
ret. si aũ hoc facere ñ pot: sine
stando faciat si fiert pdo anaĩ¬

Expanded text:
enti eadem faciat; si sic fecerit, eo die excepto vino, carne et sagimine, sumat quod pluna hebdomada quam in pane et aqua jejunare debet, CCC psalmos genibus flexis in ecclesia decantet. Si autem hoc facere non potest, tria Psalteria in ecclesia, vel in loco convenienti intente decantet. Et postquam psallerit, excepto vino, carne et sagimine, sumat quidquid velit. Pro uno mense quem in pane et aqua jejunare debet, psalmos mille ducentos genibus flexis decantet. Si autem hoc acere non potest, sine stando in Ecclesia si fieri po
Abbreviated transcription (Latin):
unaqͣq ebdomada ieiunet¬
usq ad uesꝑam. ⁊⁊ tẽ reficiat᷑
nib siccis. s coctis. aut pomiꝰ
aut olerib crudis. unũ eli
am bibat ⁊ sobrie. ⁊ iciũ diẽ

Expanded text:
ebdomada jejunet ad vesperam, et tunc reficiatur nibus siccis, sed coctis, aut pomis, aut oleribus crudis, unum eligam bibat, sed sobrie. Et tertium diem,
Abbreviated transcription (Latin):
duos dies in ebdomada ad no¬
nã ⁊⁊ sic de eibo sicoo comedat
ut supͣnotatũ ẽ. ⁊ .ui. feriã
ieiunet i pane ⁊ aqͣ. ⁊ in
dieb dtũcis ⁊ in nataledñi

Expanded text:
duos dies in hebdomada ad nonam, et de sicco cibo comedat, ut supra notatum est, et VI feriam jejunet in pane et aqua. Et in diebus Dominicis, et in Natali
Abbreviated transcription (Latin):
ha quib
sangͥne agitare ñ licet. ⁊ ideo
magnoꝑe talis excessus ꝓhiben¬
dꝰ ẽ. ne indiscrete p̃sũptõis mo¬
infe̾ndas p̃cipiant. qd̾ si qͥsquã
hoꝵ ũnemor p̃ceptoꝵ. aut in
eccłia sua fauiłs aut in quib

Expanded text:
a quibus sanguinis agitare non licet. Et ideo magno opere talis excessus prohibendus est; ne indiscretae praesumptionis moinferenda praecipiant. Quod si quisquam horum immemor praeceptorum, aut in ecclesiae suae familiis aut in quib
Abbreviated transcription (Latin):
at. cũ aũ fu̾it duodeni aumi
cireulus finitꝰ. cõĩcandi ei li¬
centia ꝯoedat᷑.⁊ eqͥtandi tͥbu¬
at᷑ remissio. maneat tñ ur
reliqͥs obseruatõib ꝑtres di¬
es in ebdomada ut ꝑfẽs pu¬
rificari mereat᷑.¬

Expanded text:
t. Cum autem fuerit duodecim anni cursus finitus, communicandi ei licentia concedatur, et equitandi tribuatur remissio. Maneat autem in reliquis observationibus tres dies per hebdomadam, ut perfectius purificari mereat
Abbreviated transcription (Latin):
doñ uix̾it ieiunet. ħ om̃ia
ita illi inuiuximꝰ. ut si ꝑ¬
infirmitatẽ eiꝰ ħ minime
rico ꝓ prĩcidio morte uide¬
lic filiĩ sponte ñ ꝯmisso aue¬
ob dieb in ebdomada ieui¬

Expanded text:
donec vixerit, jejunet. Haec omnia ita illi injunximus, ut si infirmitatem ejus minime rico pro parricidio, morte videlicet filii sui non sponte commisso, aucduobus diebus in hebdomada jeju
Abbreviated transcription (Latin):
arma gerere ñ audeant
⁊ uͥcũq ire uoluerut nlło
uehicło deducant᷑. s pede¬
stri more ꝓficisei studeant.
ab uxorib si ha S buerint
ñ sepent᷑. si aũ ñ habuerint

Expanded text:
arma gerere non audeant et ubicunque ire voluerint nullo vehiculo deducantur, sed pedestri more proficisci studeant. ab uxoribus, si habuerint, non separentur. Si autem non habuerint
Abbreviated transcription (Latin):
inisceat᷑ nͨ ad ꝓpͥã uxorẽ accedat.
nͨͦ cũ aliqͦ hõĩe dormiat. untͣ ee¬
cłiam fit aute cuiꝰ ianuas pcc̃a
sit. ⁊ si forte habuerit insidia¬
tus fit ita ut ñ possit digne pe¬

Expanded text:
 nec ad propriam uxorem accedat, nec cum aliquo homine dormiat; juxta ecclesiam sit, ante cujus januas peccata diebus sit. Et si forte habuerit insidiatus fuerit, ita ut non possit digne poe
Abbreviated transcription (Latin):
rel accensa flagellis u̾¬
berau̾it ancillã suã ut infra
effundat. eo qd̾ me̾tũ sit si
uoluntate an casri occid̾it.
si uoluntate. pꝰ.uii. annos.
iufra tpr̃a ostituta fu̾it in¬
firmata. accipiat coĩonem.

Expanded text:
re accensa flagellis verberaverit ancillam suam, ita ut intra effundat, eo quod incertum sit, voluntate, an casu occiderit: si voluntate, post septem annos, intra tempora constituta fuerit infirmata, accipiat communionem.
Abbreviated transcription (Latin):
Igit᷑ qͥ xp̃i pecunias ⁊ eccłie au¬
fert. rapit aut defraudat homi¬
cidaẽ. atq añ dm̃ homicida de¬
putat᷑. qͥ enĩres eccłie abstułi̾t
sacrilegiũ facit. ⁊ ut sacrilegꝰ
infringunt. ⁊ deposita uł alia q̃¬
lib ex inde abstrahunt. dãpnũ
nouies ⁊ponant. ⁊ enumnitatẽ
tͥplieit̃. ⁊ uelut sacrilegi siue̾¬

Expanded text:
i Christi pecunias et Ecclesiae aufert, rapit, aut fraudatur, homicida est, atque ante Deum homicida deputatur. Qui enim res Ecclesiae abstulerit, sacrilegium facit, et ut sacrilegus infringunt, et deposita vel alia quemlibet exinde abstrahunt, damnum novies componant, et emunitatem tripliciter, et velut sacrilegi canon
Abbreviated transcription (Latin):
dia tulerit. uł casas freg̾it
ratũ ẽ reddat.
Si quis uͦ de minorib semel
aut bis furtũ fec̾it. reddat
qͦd tulit. ⁊ unũ anuũ penite¬
at. uł si qͥs sepulchrũ uiola¬
u̾it .uii. annos penigeat. tres¬

Expanded text:
dia tulerit, vel casas effregerit, ratum est, reddat. Si quis vero de minoribus semel aut bis furtum fecerit, reddat quod tulit, et annum unum poeniteat, vel si quis sepulchrum violaverit, VII annos p
Abbreviated transcription (Latin):
diripiendo uł aufe̾ndo. seuqͥ
inuiriã uł ablatõem rerũ
tib ⁊ monachis siue deo de¬
uotis om̃ib eccłiasticis ꝑso¬
nis. Capelle qͥ sunt ifra ãbr¬
tum muroꝵ castelloꝵ ñ po¬
nunt᷑ in hac .xxx. passuũ ob¬
seruatione. Si qui mona¬

Expanded text:
diripiendo vel auferendo, seu qui injuriam vel ablationem rerum tibus vel monachis sive deo devotis omnibusque ecclesiasticis personis. Capelle que sunt intra ambtum murorum castellorum, non ponuntur in hac XXX passuum observatione. Sim
Abbreviated transcription (Latin):
tꝰ fu̾it alios ad faisa testumuo¬
cũq corruptõe sollicitasse.
ipẽ quidẽ usq ad exitũ uite¬
ab om̃i testimonio sunt re¬
mouendi.⁊ scdm̃ legem
infamia notabunt᷑. Qd̾ ui¬

Expanded text:
ictus fuerit alios ad falsa testimoacunque corruptione sollicitasse, ipse quidem usque ad exitum ab omni testimonio sunt removendi, et secundum legem infamia notabuntu
Abbreviated transcription (Latin):
nis cessere tm̃ penarũ. aut
pͥuatõe facultatũ tͣriti. aut de¬
nꝰ penitudinis negligentes neq
lia capientes. placuit usq ad
magnũ diẽ ees uit̃ audientes

Expanded text:
ere poenarum, aut privatione facultatum territi, aut denus poenitudinis negligentes nequee consilia capientes, placuit usque ad magnum diem eos inter audientes
Abbreviated transcription (Latin):
osuiendũ me existimasti fr̾
nobiscũ coĩcare: puto nͦ ma¬
iestati diuine nͨ eungłice dis¬
cipline ꝯgruere ut pudor ⁊

Expanded text:
sulendum me existimasti fratnobiscum communicare: puto nec majestati divinae, nec Evangelicae disciplinae congruere, ut pudor
Abbreviated transcription (Latin):
gemius. De clicis qͥ ui de mo¬
i qͥs cł̾icus in demolendis
sepulcͥs fu̾it dep̃hensus. qr
facinꝰ hoc ꝓ sacrilegio legib
tali scelere ꝓditũ a cłicatus

Expanded text:
I. De clericis sepulcra demois clericus in demoliendis sepulcris fuerit deprehensus, quia facinus hoc pro sacrilegio legibustali scelere proditum a clericatus
Abbreviated transcription (Latin):
ri uł abstrahi surripiq sacrilegi¬
ũ ẽ. om̃s enĩ ꝯtralegẽ facienteᷤᷤ
resq ecclie diripientes. uł eccle¬
sias. sac̾dotesq otra diuitias sane¬
tiones uexantes. sacrilegi uocã¬
tur. atq indubnint᷑ infames
sacrilegiq sunt habendi. De¬

Expanded text:
ri vel abstrahi surripique sacrilegium. Omnes enim contra legem facientes, resque Ecclesiae diripientes, vel Ecclesias sacerdotesque contra divinas sanctiones vexantes sacrilegi vocantur, atque indubitanter infames, sacrilegique habendi
Abbreviated transcription (Latin):
uno anno extra eccłiam di ꝯsi¬
stere cuiꝰ sacratissima uasa extͣ
ritũ fidi xp̃iane diripiendo au¬
ferre ñ dubitauer̃t. Scdo aũ
anno añ fores eccłie sine cõione
maneant tcio aũ anno eccłiam
di intrent ⁊ it audientes stẽt.
sñ oblatõe. ñ manducantes car¬
nes neq bibentes uinũ p̃ter
labor. coĩoni fideliũ restituant᷑.
tota m̃tis intentõe spondentes
talia se ult̾ius ñꝗͣ fact᷑os. ⁊ corpꝰ

Expanded text:
uno anno extra ecclesiam Dei consistere, cujus sacratissima vasa extra ritum fidei Christianae deripiendo auferre non dubitaverunt. Secundo vero anno ante fores ecclesiae sine communione maneant. Tertio vero anno ecclesiam  inter audientes astent sine oblatione, non manducantes carnem, neque bibentes vinum, praeter labor, communioni fidelium restituantur, totaque mentis intentione spondentes talia se ulterius nunquam facturos, corpus
Abbreviated transcription (Latin):
abiuat tͥb ncib cauice subtꝰ¬
ui euomuerit sacͥficiũ
⁊ a canib ꝯsumet᷑. annũ
pꝰ mediã noctẽ duos. si post
niteat. si in ignẽ piecit .c.
psalmos cantet. si u caneslã¬
buerint talẽ uomiitũ.c. di¬
es qͥ enomut peniteat. om̃e¬

Expanded text:
at. Si super altare stui evomuerit sacrificium et a canibus consumitur, annum post mediam noctem, duas. Si post niteat. Si in ignem projecit, centum psalmos cantet. Si vero canes lambuerint talem vomitum, centum dies qui evomuit, poeniteat.
Abbreviated transcription (Latin):
i quis eccłi asticas oblatões
⁊ qd̾ d̾o ꝯsecratũ fu̾it ra¬
puerit uł ꝯsenserit facienti¬
b ut sacrilegiis didicet᷑.
⁊ dapnũ inquadruplũ resti¬

Expanded text:
i quis ecclesiasticas oblationes, et quod Deo consecratum fuerit, rapuerit vel consenserit facientibus, ut sacrilegus dijudicetur, et damnum in quadruplum resti
Abbreviated transcription (Latin):
iii. dies peniteat. monachꝰ
uł sac̾dos a iinisti̾o dutino
suspensi aliqͥd tale fec̾int᷑.
.xx. dies̃ peniteant. scͥptũ ẽ
enĩ. ne tetig̾is neq obtrecra¬
iu̾s tͣpitudinẽ femunarũ.

Expanded text:
es dies poeniteat. Monachus vel sacerdos a ministerio divino suspensi, si aliquid tale fecerint, 20 dies poeniteant. Scriptum est enim: Neque tetigeritis neque obtrectaveritis turpitudinem feminarum.
Abbreviated transcription (Latin):
aconi aut su bdiaconi qͥ incͥmĩe
fornicatõis iaceant: int̃diennꝰ
petri auctoritate intͦttũ eccłie
usq dũ peniteant nem̃dent.
si qui uͦ in poc̃o suo ꝑsen̾are
tio eoꝵ u̾tt᷑ in maledictõem.

Expanded text:
aconi, vel subdiaconi, qui in crimine fornicationis jaceant, interdicimus Petri auctoritate introitum, usque dum poeniteant et emendent. Si qui vero in peccato suo perseverare tio eorum vertitur in maledictionem,
Abbreviated transcription (Latin):
nia. couectis maliere sue seqͥ¬
cib iniqͥtatis ꝯplicib. nephari¬
as inuasiones ⁊ dep̾datões au¬
duĩci corꝑis ⁊ sangͥnis uasa.
insuꝑ ⁊ scm̃ crisma pollutis ac¬
ciꝑe manib qͣsi uilia ⁊ ad ufũ¬

Expanded text:
re, collectis malitiae suae sequacibus, et iniquitatis complicibus, nefarias invasiones, et depraedationes viDominici corporis et sanguinis vasa, insuper et sanctum chrisma pollutis arripere manibus, quasi vilia et ad
Abbreviated transcription (Latin):
si eosdẽ qͥ eas uiolau̾nt mari¬
tos acceꝑint. es qd̃ solas nupti
rint uiros eo qd̾ mechate sũt
qͥnq̃nmo peniteant. ⁊ sic ad
cõionẽ accedant. de mollare¬

Expanded text:
si eosdem qui eas violaverint, maritos acceperint, eo quod solas nuptiarint viros, eo quod moechatae sint, quinquennio poeniteant, et sic ad communionem accedant. CA
Abbreviated transcription (Latin):
głiste qͥ ilid̃ scͥpserint sic
adiuuent qd̃ pͥrenoĩatam
actõẽm ira ñ ꝑpetrarat sic̃
ei de illo oblatũ ẽ ⁊ in hac
fatisfactõe purgatꝰ deincepͤ
secure suũ exerceat mini¬
st̾i̾ũ quã satisfactõem ñ¬
papã leonẽ in basilica sci
petri apłi corã reu̾entissimo
oxsare carolo ac clero ⁊ plebe
ita fecisse ꝯiemorant: atq
ita mox uen̾andũ pͥncipẽ ꝯt᷑
eiꝰdẽ sci pp̃ adu̾sarios digne
ultõis iundictã exereuisse.

Expanded text:
istae qui illud scripserunt, sic adjuvent quod ille praenominatam actionem ita non perpetrarit, sicut ei de illo oblatum est. Et in hac satisfactione purgatus, secure deinceps suum exerceat ministerium. Quam satisfactionem nopapam Leonem in basilica sancti Petri apostoli, coram reverendissimo Caesare Carolo, ac clero, et plebe ita fecisse commemorant, atque ita mox venerandum principem contra ejusdem sancti papae adversarios, dignae ultionis vindictam exercuisse.
Abbreviated transcription (Latin):
burgũdie ducis. friti osilio. auctontate roborati inisẽ¬
tã heremũ i ablatiam cõstruere cepert̃ꝰ p̾sato abla¬
te Nob̾to. ab illiꝰ diocesis ep̾o uidelicet cabilonẽse sus¬
cipiente curã. uͥgam ꝙ pastorasẽ. cec̾is sub ip̃o in eo¬
dẽ loco firmantib stabilitatẽ. At uͦ pꝰ ñ inst̾ũ tẽpus
factũ ÷ ut isdẽ abb̾s Rob̾tꝰ reqͥrẽtib eũ monachis mc

Expanded text:
Burgundie ducis, freti consilio, auctoritate roborati, invenBurgundie ducis, freti consilio, auctoritate roborati, inventam heremum in abbatiam constituere ceperunt, prefato abbate Roberto ab illius diocesis episcopo, videlicet Cabilonense, suscipiente curam virgamque pastoralem, ceteris sub ipso in eodem loco firmantibus stabilitatem. At vero post non multum temporis factum est, ut idem abbas Robertus, requirentibus eum monachis
Abbreviated transcription (Latin):
N episcoratu linguonensi Sitũ uoscit᷑ esse cenobium
nomine molismis. fama celeberrinũ. religione oꝑi¬
enum. Hoc a sui ercidio magnis Sub breui tp̃r diui
Solet e̾ẽ societas. hoc qͥdatia ex illa sc̃a cõg̾gatione iibi
nimiũ sapientes. altiꝰ int̾ligñtes elegerũt potꝰ studiis
celestib occupari : ꝙͣ t̾renis imꝑ icari negotiis. Unde
et mor uͥtutib ui amatores. de. paupertare fecuda
uiroꝵ cogitare ceperũt. Siniulꝙ aduertent es ibidera
et si sc̃e. honeste ꝙ uiueret᷑. minꝰ t̾u ꝓ sui desilerio atx
lit̾ illũ u̾siculũ ad impleant. Rediim tͥ uota mea q̃
distirerũt labia mea. Eed plura: Niguiti et uuꝰ ruo¬
nachi una cũ pr̃e ipsiꝰ monastu. beate iudelicat runo¬
rie Roberto egressi: omuui. ꝯsilio. ꝯtrxini. ꝑficere ui¬
tũt᷑ assensu. qd̾ uno sꝑn oceperũt. Igit᷑ pꝰ młtes labo¬
res. ac nimias disficsttes. q̃s om̃is in xͦ pie uinere uo¬
ltetĩ cabilonensis ep̃i. uͨ ñ et clarissimi pͥcipis odouis

Expanded text:
n episcopatu Lingonensi situm noscitur esse cenobium nomine Molismus, fama celeberrimum, religione conspicuum. Hoc a sui exordio magnis sub brevi tempore disolet esse societas, hoc quidam ex illa sancta congregatione viri nimirum sapientes altius intelligentes, elegerunt potius studiis celestibus occupari, quam terrenis implicari negotiis. Unde et mox virtutum amatores de paupertate facunda virorum cogitare ceperunt. Simulque advertentes, ibidem, etsi sancte honesteque viveretur, minus tamen pro sui desiderio atque aliter illum versiculum adimpleant, Reddam tibi vota mea, quae distinxerunt labia mea. Quid plura? Unus et viginti monachi, una cum patre ipsius monasterii, beate videlicet memorie Roberto, egressi, communi consilio, communi perficere nituntur assensu, quod uno spiritu conceperunt. Igitur post multos labores ac nimias difficultates, quas omnes in Christo pie vivere volterii Cabilonensis episcopi, nec non et clarissimi principis, Odonis
Abbreviated transcription (Latin):
por aut qui teuet loeũ ipꝰ stuidiose frͥes admorettsi
endũ: uł cũ fc̃m fuerit egre ferat: Eaueat ne in p̾snͣtia
iusitatoris. ł post eiꝰ discessũ cuiꝙͣ fr̃m aliꝗͣ iũdictã inferat:
ne ĩpperet. ne indignet᷑ Quin ⁊̃ si minꝰ caute. minꝰ ue
discrete fu̾it qͥs locutꝰ : benigna facilitate ad ꝯsiliũ uisita¬
toris indulgeat: Ipͣm enĩ uisitatorẽ talem fore ꝯuenit. ut
ñ credat om̃ispũi: S causã ꝙͣ nescierit diligñt᷑ iuqͥrat:¬

Expanded text:
or, aut qui tenet locum ipsius, studiose fratres ammoneat, endum, vel, cum factum fuerit, egre ferat. Caveat in presentia visitatoris vel post eius discessum, ne cuiquam fratrum vindictam inferat, nec improperet, nec indignetur, quin etiam si minus caute minusve discrete fuerit quis locutus, benigna facilitate ei ad consilium visitatoris indulgeat. Ipsum enim visitatorem talem fore convenit ut non credat omni spiritui, set causam, quam nesciverit, diligenter i
Abbreviated transcription (Latin):
affectii. Prohibeat ⁊̃ ne incipiãt
retractare q̃ nou̾int digne correcta: ne sibi sugg̾ant in¬
ꝑta: ne uanis suspitõib turbet animos patrũ. siue
frͣm suoꝵ Qd̾ si qͥs fec̾it: digne eũ uisitator increpet
et castiget: Prohibeat ⁊̃ ne qͥs frm ea q̃ cognou̾it emẽ¬
danda. qͣsi ad maiꝰ scãdalũ qd̾ neqͥssimũ est usq ad ui

Expanded text:
affectu. Prohibeat etiam ne incipiant reiterare que noverint digne correcta et ne sibi suggerant incomperta nec novis suspicionibus turbent animos patrum sive fratrum suorum. Quod si quis fecerit, digne eum visitator increpet et castiget. Prohibeat etiam ne quis ea, que noverit emendanda, quasi ad maius scandalum, quod nequissimum est, usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
rare pot̾ant fructñ. Unde ⁊ scͥptũ uid̾ cartã carita¬
tis cõpetuit᷑ uoluit nominari: ad ea tiũ q̃ st̃ carita¬
uis tit̾a eiꝰ series redoleat: ita ui pene uil aliud uli
diligatis. Que qͥd̃ carta sicut ab eod̾ pr̃e digesta
olici ancteurate munita est

Expanded text:
 scriptum illud cartam caritatis competenter voluit nominari, quod ea tantum, que sunt caritatis, tota ejus series redoleat, ita ut pene nil aliud ubique diligatis. Que quidem carta, sicut ab eodem patre digesta olici auctoritate munita est
Abbreviated transcription (Latin):
sẽtñtiis minime ad qͥescãt: ab ip̃o abb̾e matͥs eccłe. et
a cet̾is coabb̾ib eiꝰ excõraunicatõi subdãt᷑: ac de inceps
gere. ⁊ ad mrẽm suam redire uolu̾it. tãꝗꝙͣ filiꝰ peni¬
tẽs recipiat᷑ Nam sñ causa hac młto sẽꝑ studio deui¬
tãda : ulłs abbs monachũ alt̾iꝰ cuiꝰcũꝙ albi̾s ordinis
odẽ ⁊̃ mͦ si focte qd̾ absit abbe̾s. nr̃i oidĩs rat̃em nr̃ãm
cist̾ciensẽ eccłam in sc̃o ꝓposito languesc̾e. ⁊ ab ab obł¬
uatõne regłe. uł ordĩs nr̃i exorbitare cognou̾int: abbẽm
eidẽ loci ꝑ qͥtuor pͥmos abłes. scł de firmicate. de ꝓõtini¬
aco de claraualle. ⁊ de morimũdo. sub cet̾oꝵ abbr̾m

Expanded text:
acquiescant, ab ipso abbate matris ecclesiae, et a caeteris coabbatibus ejus, excommunicationi subdantur: ac deinceps gere, et ad matrem redire voluerit tanquam filia multo semper studio devitanda, nullus abbas monachum alterius cujuscunque abbatis ordinis odo si forte, quod absit, abbates nostri ordinis matrem nostram Cisterciensem Ecclesiam in sancto proposito languescere, et ab observatione Regulae vel ordinis nostri exorbitare cognoverint, abbatem ejusdem loci per quatuor primos abbates, scilicet de Firmitate, de Pontiniaco, de Claravalle,
Abbreviated transcription (Latin):
ta ꝓuĩcius ad cist̾oiẽsem ecclam.⁊ qd̾ ibi de obsernatõs
sc̃e regłe. ⁊ ordine dociꝰ uite sue. ac ĩdissolubili it̾ se
pace custodenda diligẽtissime tͣctent: ut tenor uiuẽdi
sepiꝰ peplicatꝰ. as diuinarũ scͥptarũ auctontate corrobo¬
pass a facile tepere: s ꝑ diutͣna płimoꝵ ãnoꝵ spacia
possit uigere Nac gͦ ratone in p̾dc̃o loco ogͥgati hec¬

Expanded text:
ta provinciis, ad Cisterciensem ecclesiam, et quod ibi de observatione sanctae Regulae et ordine totius vitae suae ac indissolubili inter se pace custodienda, diligentissime tractent: ut tenor vivendi saepius replicatus ac divinarum Scripturarum auctoritate corroboratus, non facile tepere, sed per diuturna plurimorum annorum spatia possit vigere. Hac ergo ratione in loco prae
Abbreviated transcription (Latin):
nouella oliuaꝵ in cireuitu mẽse sue leta mat̾ ospi¬
ceret. Non .i. arbitrata ÷ ĩcõgruũ. si seĩ pr̃is bñ¬
dẽi cuiꝰ amplectebat᷑ inslituta. imitaret᷑ ⁊ erẽpla.
pullulare plantatio: uen̾abłis pr̃ stephatiꝰ. sagacita¬
re ꝑuigsi mire ꝓuid̾at discretõis scͥptũ tãꝙͣ putati

Expanded text:
novella olivarum in circuitu mense sue leta mater conspiceret. Non enim arbitrata est in congruum, si sancti patris Benedicti, cujus amplectebatur instituta, imitaretur et exemplapullulare plantatio, venerabilis pater Stephanus sagacitate pervigili mire providerat discretionis scriptum, tamquam putati
Abbreviated transcription (Latin):
Si ił ꝓ diu̾sitate snͣtẽtiaꝵ i discordiã causa deuen̾it: ilid̾
tñ irrefragabilr teneat᷑  qd̾ abb̾s cist̾cieñ. ⁊ hii qͥ sani¬
otis ꝯsilii. ⁊ magis idonei apparue̾int uidic̾abt̃. Hoc
obseruato ut nemo eoꝵ ad qͦs specialr causa respex̾it:
capło hanc cãm intimare studeat. Tũc singli abbes
marĩo caritatis igne succẽsi: illiꝰ ecclie penuriã reb

Expanded text:
ausa devenerit, illud inde irrefragabiliter teneatur, quod abbas Cisterciensis, et hi qui sanioris consilii, et magis idonei apparuerint, judicabunt: hoc observato, ut nemo eorum, ad quos specialiter causa respexerit, capitulo hanc causam intimare studeat. Tunc singuli abbates maximo charitatis igne succensi, illius Ecclesiae penuriam rebus
Abbreviated transcription (Latin):
N episcoratu linguonensi Sitũ uoscit᷑ esse cenobium
nomine molismis. fama celeberrinũ. religione oꝑi¬
enum. Hoc a sui ercidio magnis Sub breui tp̃r diui¬
bilitauit. nec miuꝰ amplũ possessionib. ꝙͣ clarũ uͥtutib
reddidit. Ceterũ ꝯuia possessionib u̾tutib ꝙ dinina nõ
Solet e̾ẽ societas. hoc qͥdatia ex illa sc̃a cõg̾gatione iibi
nimiũ sapientes. altiꝰ int̾ligñtes elegerũt potꝰ studiis
celestib occupari : ꝙͣ t̾renis imꝑ icari negotiis. Unde
et mor uͥtutib ui amatores. de. paupertare fecuda
uiroꝵ cogitare ceperũt. Siniulꝙ aduertent es ibidera
et si sc̃e. honeste ꝙ uiueret᷑. minꝰ t̾u ꝓ sui desilerio atx
nachi una cũ pr̃e ipsiꝰ monastu. beate iudelicat runo¬
rie Roberto egressi: omuui. ꝯsilio. ꝯtrxini. ꝑficere ui¬
res. ac nimias disficsttes. q̃s om̃is in xͦ pie uinere uo¬
ltetĩ cabilonensis ep̃i. uͨ ñ et clarissimi pͥcipis odouis

Expanded text:
n episcopatu lingonensi situm noscitur esse cenobium nomine Molismus, fama celeberrimum, religione conspicuum. Hoc a sui exordio magnis sub brevi tempore divibilitavit, nec minus amplum possessionibus, quam clarum virtutibus reddidit. Ceterum quia possessionibus virtutibusque diuturna non solet esse societas, hoc quidam ex illa sancta congregatione viri nimirum sapientes altius intelligentes, elegerunt potius studiis celestibus occupari, quam terrenis implicari negotiis. Unde et mox virtutum amatores de paupertate facunda virorum cogitare ceperunt. Simulque advertentes, ibidem, etsi sancte honesteque viveretur, minus tamen pro sui desiderio atque nachi una cum patre ipsius monasterii, beate videlicet memorie Roberto, egressi, communi consilio, communi perficere nires ac nimias difficultates, quas omnes in Christo pie vivere volterii Cabilonensis episcopi, nec non et clarissimi principis, Odonis
Abbreviated transcription (Latin):
seruos untiles ẽẽ cognoscimꝰ: idcireo albatib
et ꝯfratͥb nr̃is monachis. qͦs ꝑ diu̾sa loca dĩ pie¬
tas ꝓ nos miserrimos hõĩtũ. sub regłari disci¬
pliua oidinau̾it: nullam t̾rene ꝯmoditatis. seu re¬
rũ tꝑaliũ ȩractõem imponiuꝰ. P rodesse N. illis õib ꝓ
sc̃ẽ ecclie filus cupientes: uil ꝙ eos gͣnet. tul ꝙ eoꝵ¬

Expanded text:
tiles, cognoscimus, idcirco abbatibus et confratribus nostris monachis, quos per diversa loca Dei pietas per nos miserrimos homines sub regulari disciplina ordinaverit, nullam terrenae commoditatis, seu rerum temporalium exactionem imponimus. Prodesse enim illis, omnibusque sanctae Ecclesiae filiis cupientes, nihil
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃i licẽtia. et assensli molismũ reducet᷑. e albericꝰ ui
religiosus. ⁊ sc̃s. in ip̃iꝰ laco substitueret᷑. Hoc sane. in
tate ofirmato. ut er eo iam tẽpe neutra illeꝵ utͥus li¬
bet morachũ ad habitãdu sũ regłari mmẽdatione sus
ciperet. Qͦ fc̃o nonũ monast᷑iuͣ noui pr̃is sollicitudine

Expanded text:
ia et assensu, Molismum reduceretur, et Albericus, vir religiosus et sanctus, in ipsius loco substitueretur; hoc sane intetate confirmato, ut ex eo jam tempore neutra illarum utriuslibet monachum ad habitandum sine commendatione regulari susciperet. Quo facto, novum monasteriu
Abbreviated transcription (Latin):
iitadi gr̃a uu̾i : illiꝰ loci alb̾s ut ecclĩam noui mo¬
nast̾i sue eẽ ex ł̾e matrem recognosoat. oedat ei ĩ oĩb
locis monasłii. ⁊ ip̃t alb̾s adueniens locũ illiꝰ loci abbĩs
ꝙͣdiũ ibi mãserit teneat: excepto qd̾ ñ ĩ hospicio. s in
refectotio cũ fr̃ib ꝓpt̾ disciplitiã seruãdam comedat

Expanded text:
visitandi gratia venerit, illius loci abbas, ut ecclesiam Novi Monasterii suae Ecclesiae esse matrem recognoscat, cedat ei in omnibus locis monasterii, et ipse abbas adveniens locum illius abbatis, quandiu ibi manserit, teneat: excepto, quod non in hospitio, sed in refectorio cum fratribus, propter disciplinam servandam, comedet,
Abbreviated transcription (Latin):
t quia õs monachos ip̃oꝵ ad nos renientes in clau¬
tro nr̃o recipimꝰ. ⁊ ix̃i simłr nr̃os in clanstͥs suis:
ideo oportum̃ nob̾ uidet᷑. ⁊ hoc ⁊̃ uolumꝰ. ut moies.⁊
cãtũ. ⁊ om̃s libros ad horas diurnas. ⁊ noctͣnas ⁊ ad
missas necessarios sedia formã moꝵ ⁊ libpoꝵ noui mo¬
nas̾u possideat. qͣtmꝰ in actib nr̃is tilła sit discoidia.

Expanded text:
Et quia omnes monachos ipsorum ad nos venientes in claustro nostro recipimus, et ipsi similiter nostros in claustris suis, ideo oportunum nobis videtur, et hoc etiam volumus, ut mores et cantum et omnes libros ad horas diurnas et nocturnas, et ad missas necessarios, secundum formam morum et librorum Novi Monasterii possideant: quatenus in actibus nostris nulla sit discordi
Abbreviated transcription (Latin):
y. sue se ũ posse relinq̃re pauꝑtatis hedes: iuicinis
qrpe hõib nite qͥd̃ in eis honoĩãtib sc̃itatẽ. s alh¬
orrẽtib auss̾itatẽ. ⁊ ita resilientib ab illoꝵ unita¬
cõe qͥb apppinqͥbãt deuctõs. Ic cui facile ÷ de exigius
nouicioꝵ tam clerici. ꝙͣ laici. ⁊ ip̃i sedm sclm̾ nobłẽs

Expanded text:
edes. Vicinis quippe hominibus vite quidem in eis honorantibus sanctitatem, sed abhorrentibus austeritatem, et ita resilientibus ab illorum imitatione, quibus appropinquabant devotione; Deus, cui facile est de exiguis noviciorum, tam clerici quam laici, et ipsi secundum seculum nobiles
Abbreviated transcription (Latin):
pic̾ne bt̃a. Obi est gaudiũ suie me¬
rore requies suie labore diguitas
suiẽ tremore spes suie aiissisne
sanitas sine languore habutarn suiẽ
doft̃õne uitã suiẽ morte ꝑpetuitas

Expanded text:
piterne beata, ubi gaudium sine moerore, requies sine labore, dignitas sine tremore, opes sine amissione, sanitas sine languore, abundantia sine defectione, vita sine morte, perpetuitas
Abbreviated transcription (Latin):
Iusticis uias
non ope Regia
net morte diza
linauere trauitẽ
ueri coactus
non licz ait tibi
unorem hr̃e
frĩs adulieriam
int Ira regis
senaq fuuera
saltalioms
immuere uẽdita
mẽsas tyrane¬

Expanded text:
ustitiae vias. non ope regia Nec morte dura linquere tramitem Veri coactus: Non licet, ait, tibi Uxorem habere fratris adulteram. Hinc ira regis saevaque funera Saltationis munere vendita, Me
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ̃ tui gr̃a accepi retmente ⁊ ꝯsuante
p̾rogatĩam. tu qũo ñ ꝯfunderis ami¬
fisse tuã cur suã mũdi ꝯditor ĩ tuer̾
oblitam fili̾tudinẽ cũtuã ĩme fibiꝯ
seruet assidue. uñ ĩ decens est curu̾¬

Expanded text:
 tui gratia accepi, retinente et servante praerogativam; tu quomodo non confunderis amisisse tuam? Cur suam in te Conditor intuetur abolitam similitudinem, cum tuam in me tibi conservet, assidue
Abbreviated transcription (Latin):
uñ .b. xp̃c ut uidi ficare possẽ
ĩ foramĩb petre manus ⁊ pedes
⁊ latus ꝑforari sibi tulit et se
mͥ totũ aꝑuit ut ĩgrediar ad
locũ tab̾nacłĩ admarabił ⁊ ꝓtegar
ĩabscondito tab̾nacłi sui. Nõ qnͣdo¬

Expanded text:
us qui, ut nidificare possem in foraminibus petrae, manus, pedes et latus perforari sibi tulit, et se mihi totum aperuit, ut ingrediar in locum tabernaculi admirabilis, et protegar in abscondito tabernaculi sui. O
Abbreviated transcription (Latin):
splendore choruscans. ñꝙͣ nr̃ talem
excepit t artarꝰ. ñ ꝙͣ ĩ nr̃am cameram
talẽ emomuit ĩndus ĩuasor est iste
tĩ debitor. esftactor est ñpcc̃or. iudicẽ
cũbere. eriꝑe ũ mañe. uñ potuit dͥ¬

Expanded text:
splendore chorus? Nunquid noster talem excepit tartarus, nunquid in nostram cavernam talem evomuit mundus? Invasor est iste, non debitor; exfractor est, non peccator; judicem cumbere; er
Abbreviated transcription (Latin):
inter magnos duces exercituum xp̃i. tuo me
addixi ducatui. quanuis imbecillẽ militem:
tuo me subdidi magisterio. licet ignauũ disci¬
pulum: scđm tuam regulam deuoui me uiue¬
re. quanꝗ̃ carnalem monachum. E uersum
nanq cor meũ ad ploranda ꝑpetrata peccata
lapideum est & aridum. qresistendũ uero
instantib. est molle et luteũ. De prauata
mens mea. adinutilia et noxia tractanda
uelox est & infatigabilis: ad cogitanda salubria.
fastidiosa et immobilis. Obeecata et distorta
anima mea ad precipitandũ et uolutandum
se inuicuis. facilis est et prõpta: ad saltẽ remi¬
niscendum uirtutes. difficilis et pigra. on¬
gũ est nimis carissime pater: cõmemorare sin¬
gula. Nimis inquã longumẽ enumerare c̃ã¬
strumargiam. sonolentiã. leuitatẽ. ĩpatientiã

Expanded text:
inter magnos duces exercituum Christi, tuo me inter magnos duces exercituum Christi, tuo me addixi ducatui, quamvis imbecillem militem. Tuo me subdidi magisterio, licet ignavum discipulum. Secundum tuam regulam devovi me vivere, quanquam carnalem monachum. Perversum namque cor meum ad ploranda perpetrata peccata lapideum est et aridum; ad resistendum vero instantibus est molle et luteum. Depravata mens mea, ad inutilia et noxia perpetranda velox est et infatigabilis; ad vel cogitanda salubria, fastidiosa et immobilis. Obcaecata et distorta anima mea ad praecipitandum et volutandum se in vitiis facilis est et prompta; ad saltem reminiscendum virtutes, difficilis et pigra. Longum est nimis, charissime Pater, commemorare singula. Nimis, inquam, longum est enumerare gastrimargiam, somnolentiam, levitatem, impatientia