comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
expoinib restaurandi sunt: cot angłos cecidisse qͦt ꝑseuerauer̃t.
uod iñ si dr̃. inueniendũ erit qͦmͦ ratę non sint suprapositę ratio¬
nes. q̃ uidentur ostendere non fuisse in angłis pͥus quã qͥdã illoꝵ
caderent illũ ꝑfectũ numerũ quẽ sup̾dixi. & plures homines electoᷤ
futuros qua sint angłi mali .B. Non me penitet qr coegi te ut de an¬
głis hec diceres. Nam ñ frustra factũ est. Nunc redi adia unde digres

Expanded text:
 restaurandi sint, tot angelos cecidisse quot perseveraverunt. Quod tamen si dicitur, inveniendum erit quomodo ratae non sint supra positae rationes, quae videntur ostendere non fuisse in angelis, priusquam illorum quidam caderent, illum perfectum numerum, quem supra dixi; et plures homines electos futuros, quam sint mali angeli. BOS. Non me poenitet quia coegi te ut de angelis haec diceres; nam non frustra factum est: nunc redi ad id unde digres
Abbreviated transcription (Latin):
ris qͥ cransit: ñ nͥ sub uoluntate ꝑmittente. & hoc ipsũ quod ꝑuerse uult auc¬
agit in uniuersitatis p̃fatȩ ordinẽ & puletudinẽ sũma sapientia conuertit.
psa namiq ꝑuersitatis spontanea satistactio. uł a ñ satis faciente pęnȩ erac¬
cio. excepto hoc qr ac̃ de malis multis modis bona fac̃. in eadẽ uniuersitate
suũ cenent locũ & ordinis pulcͥtudinẽ. Quas si diuina sapientia ubi ꝑuer¬
sitas rectũ ordinẽ ꝑturbare nitit᷑ ñ adderet. fieret in ipsa uniuersitate
quã ds̃ debet ordinare quedã ex uiolata ordinis pulcͥtudine deformitas.
ce as in sua dispositione iuder et᷑ deficere. Que duo qm̃ sic̃ st̃ in conuenientia.¬

Expanded text:
aeris qua transit, nonnisi sub voluntate permittente : et hoc ipsum, quod aeris qua transit, nonnisi sub voluntate permittente : et hoc ipsum, quod agit, in universitatis praefatae ordinem et pulchritudinem summa sapientia convertit. Ipsa namque perversitatis spontanea satisfactio, vel a non satisfaciente poenae exactio excepto hoc quod Deus de malis multimodis bona facit in eadem universitate locum tenent suum et ordinis pulchritudinem. Quas si divina sapientia, ubi perversitas rectum ordinem perturbare nititur, non adderet, fieret in ipsa universitate, quam Deus debet ordinare, quaedam ex violata ordinis pulchritudine deformitas, et Deus in sua dispositione videretur deficere. 81 Quae duo quoniam sicut sunt inconvenientia
Abbreviated transcription (Latin):
debet dm̃ honorat. ñ q illi aliqͥd confert. s q sponte ei se uoliutati & dispositio¬
ni subdit. & in rerũ uniuersitate ordinẽ suũ & eiꝰd ẽ uniuersititis pulcͥtudinẽ
quantii in ipsa est seruat. Cũ uͦ ñ iult qđ debet: dm̃ quantũ ad illã ꝑcinet in ho
dinẽ quantũ i se est ꝑtͥbat. licet potestatẽ aut dignitatẽ dĩ nullatea ledat
auit decoloret. Si enĩ ea q̃ celi abitu continent᷑ uellent ñ eẽ. sub celo aut elonga¬
ri acelo. nullatenꝰ possent nͥ sub cȩlo esse. nec fugere celũ nͥ apppinquando celo.
ã  unde & qͦ & qͥ irent sub cȩlo essent. & quantomagis a qͣlibet celi partȩ elon¬
garent᷑: tantomagis oppositȩ parti ꝓpinquarent. Ita quanius hõ uł malus an¬
głs diuimę uoluntati & ordinationi subiacere nolit ñ cam̃ eã fugere ualet. q
siuult fugere de sub uoliuitate iubente. currit sub uoluntatẽ punientẽ. ꝙ si q̃¬

Expanded text:
rat; non quia illi aliquid confert, sed quia sponte se ejus voluntati et dispositioni subdit, et in rerum universitate ordinem suum, et ejusdem universitatis pulchritudinem, quantum in ipsa est, servat. Cum vero non vult quod debet, Deum, quantum ad illam pertinet, inhondinem, quantum in se est, perturbat, licet potestatem aut dignitatem Dei nullatenus laedat aut decoloret. Si enim ea, quae coeli ambitu continentur, vellent non esse sub coelo aut elongari a coelo, nullatenus possent nisi sub coelo esse, nec fugere coelum nisi appropinquando coelo. Nam et unde, et quo, et qua irent, sub coelo essent, et quanto magis a qualibet parte coeli elongarentur, tanto magis oppositae parti appropinquarent. Ita, quamvis homo, vel malus angelus divinae voluntati et ordinationi subjacere nolit, non tamen eam fugere valet; quia si vult fugere de sub voluntate jubente, currit sub voluntatem punientem. Et si qu
Abbreviated transcription (Latin):
si aut alii angłi ꝓillis possunt restitui. A. CuN uidebis
NRE restaurationis difficultatee. intelliges eto ꝑ reco¬
ciliationis impossibilitate. Alii autere angłi ꝓ illis re¬
stitu nor possunt. ideo ut tacean eoo mopo hoc repus naro
uideatur paincęereationis ꝑfectioni: ouia No debex
pigs Tales esse possuit quales illi fuisser ie sin ori
peccasseN⁊. cui illi Nulla uis a oidicta peceati ꝑseue¬
rasser⁊. e coo post illor or cas or alno : eoi

Expanded text:
lis possint restitui? ANS. Cum videbis nostrae restaurationis difficultatem intelliges eorum reconciliationis impossibilitatem. Alii autem angeli pro illis restitui non possunt, ideo ut taceam quomodo hoc repugnare videatur primae creationis perfectioni quia non debent; nisi tales esse possint, quales illi fuissent, si non peccassent; cum illi nulla visa vindicta peccati perseverassent: quod post illor
Abbreviated transcription (Latin):
nec alicubi inuenit᷑ ubi qͥd indubitant̃ tenendũ sit detinuent nõs
arbitror rep̃hendi debere. Illud autem qđ dixisti constitint cerini¬
nos popłoꝵ seu gentiũ iuxta numerũ angłoꝵ dĩ. qđ in alia tran¬
slatione legit᷑ iuxta numerũ filioꝵ isrł. qm̃ abe trauslationes aut
idẽ significant aut diersa sine repugnantia: ita intelligendum
licet illa ciuitas suꝑna. aut per angelos dĩ scĩ angłi tantũ. & per
Filios isrł soli stihomines. aut soli angłi ꝑ filios isrł: & iꝰci homine ᷤ¬
ꝑ angłos dĩ. Si angłi boni cantũ designant᷑ ꝑ utrunq: idẽ est qđ̃
si solũ ꝑ angelos aĩ. Si uͦ tota celestis ciuitas. hic est sensus. qr candui
ciuitatis nondũ ꝑfectꝰ cõpleat᷑. S ñc̃ non uideo qͦmͦ soli angłi aut simul.¬
&t angłi e homines seĩ ꝑfilios isrł intelligantiir. Sc̃os autẽ homineᷤᷤ
filios isrł sic̃ filios abrahȩ uocari non est alienũ. Qui angeli qͦqdĩ

Expanded text:
deantur, nec alicubi invenitur, ubi quid indubitanter tenendum sit determinent, non arbitror reprehendi debere. Illud autem quod dixisti: Constituit terminos populorum, seu gentium, juxta numerum angelorum Dei, quod in alia translatione legitur, juxtaidem significant, aut diversa sine repugnantia, ita intelligendum licet, illa civitas superna. Aut per angelos Dei, sancti angeli tantum; et per filios Israel, soli homines justi. Aut soli angeli per filios Israel, et justi homines per angelos Dei. Si boni angeli tantum designantur per utrumque, idem est quod si solum per angelos Dei; si vero tota coelestis civitas, hic est sensus, quia tandiu civitatis nondum perfectus compleatur. Sed non video nunc quomodo soli angi et homines sancti per filios Israel intelligantur: sanctos autem homines filios Israel, sicut filios Abrahae vocari non est alienum. Qui angeli quoque Dei
Abbreviated transcription (Latin):
dit ratio .A. Considera etiã in solo homine sine hoc qr aebet angłis
equari. utrũ eũ talit̾ dĩ adbeatitudinẽ ullã uel talẽ qͥlẽ habebat
antequã peccaret debeat ꝓuehere .B. Dictu quođ̃ cogitas. ꝙ ego con¬
siderabo ꝓut potero. A. Ponamꝰ diuitẽ aliquẽ in manu cenere marga¬
ritã p̃ciosã quã nulla unquã pollutio tetigit. ꝙ quã nullus possit alꝰ¬
amouere. de manu eꝰ nͥ ipso ꝑmittentȩ & eã disponat reconaere in
chesaurũ suũ ubi sint carisima &e p̃ciossisima q̃ possiaiet.s. sogito
hoc ueltit ante nos sit.A. Quid si ipse ꝑ

Expanded text:
dit ratio. ANS. Considera etiam in solo homine, sine eo quia debet angelis aequari, utrum eum taliter Deus ad beatitudinem ullam, vel talem qualem habebat antequam peccaret, debeat provehere. BOS. Dic tu quod cogitas ; et ego considerabo prout potero. ANS. Ponamus divitem aliquem in manu tenere margaritam pretiosam, quam nunquam pollutio ulla tetigit, quamque nullus alius possit amovere de manu ejus, nisi ipso permittente: et eam disponat recondere in thesaurum suum, ubi sunt charissima et pretiosissima quae possidet. BOS. Cogito hoc, velut ante no
Abbreviated transcription (Latin):
faeti in illo ꝑfecco numero. & plures futuri sint beati homun q
suit miseri angłi . B. Non uideo qua ratione hoc negari quiett. &
sĩ adhiic eiꝰdem sententiȩ posse dici puco rationẽ. SHane qͦq ⁊¬
ferre arbes. Aredimꝰ hanc inundi molẽ corporeũ mmȩliecto
renouanda. nec hoc fucurii esse donec ĩpleatur numerꝰ eleeto¬
rũ hominũ. & illa beata ꝑficiat᷑ cuuitas. nec post eiꝰ ꝑfectionem
aifferenaũ. Unde collis: pocest aͥñ ab inttio ꝓposusse ut uarrnq samu
ꝑficeret : quatiiꝰ &e minor q̃ dm̃ ñ sentiret natura aute maiore qeõ frin¬
aeueret nequa quõ ꝓficer t÷ &e in maioris ꝑfectione mittaca in mele Qno
qͣdlũ modo quasi congratiulartt. imo om̃is ereatura ae cã qł osa e&e cõ admi¬
⁊ asuionsumatione ipsi crectori & sibi &e inuicẽ q̃q suo mͦ et̾ne congau¬
dendo iocuindaret᷑. Quatinꝰ quod uoluntas mrationali natura sponce fa

Expanded text:
facti illo perfecto numero, et plures futuri sint beati homines, quam sint miseri angeli. BOS. Non video qua ratione hoc negari queat. ANS. Aliam adhuc ejusdem sententiae posse dici puto rationem. BOS. Hanc ferre debes. ANS. Credimus hanc mundi molem corpoream in melius renovandam; nec hoc futurum esse, donec impleatur numerus electorum hominum, et illa beata perficiatur civitas; nec post ejus perfectionem differendum. Unde colligi potest, Deum ab initio proposuisse ut utrumque simul perficeretdeberet, nequaquam perficeretur; et in majoris perfectione, mutata in melius, suo quodam modo quasi congratularetur; imo omnis creatura de tam gloriosa et tam admirabili sui consummatione ipsi Creatori, et sibi invicem, quaeque suo modo aeterne congaudendo jucundaretur; quatenus quod voluntas in ration
Abbreviated transcription (Latin):
sticia in qͥ erant uidetur q si uicissent ut non pͥeccassent. ita confirina¬
reut̾ cũ omĩ ꝓpagine sua ut ultra peccare ñ possent. quemaa modũ
qi ucti peceauert᷑ sic infirmati sunt: ut quantũ in ipsis est siue pecea¬
to eẽ. non possint. Quis eni audeat arẽ plus ualere intticraad ałli¬
gandũ in seruitute hominẽ in pͥma suassione sibi consentiente c
quã ualeret tticia ad eorfirmanduĩ eũ in libtate sibi in eadẽ prima
temptatione adhereuntẽ: Nã que madmodii qͣm humana natura
tota erat in pͥmis parentib tota in illis ucta est ut peccaret ercepto
senut a peccato ade secernere. ita in eisdem cota uiciss si n peccas¬
sent. Restat gͦ ut ñ completa in illo pͥmo anglor niero suꝑ
plures ert̾ electi homines quã sint angłi repbi .B. Rationabilia¬

Expanded text:
justitia, in qua erant, videtur quod si vicissent ut non peccarent tentati ; ita confirmarentur cum omni propagine sua, ut ultra peccare non possent: quemadmodum quia victi peccaverunt, sic infirmati sunt, ut, quantum in ipsis est, sine peccato esse non possint. Quis enim audeat dicere plus valere injustitiam ad alligandum in servitute hominem in prima suasione sibi consentientem, quam valeret justitia ad confirmandum eum in libertate, sibi in eadem prima tentatione adhaerentem? Nam quemadmodum quoniam humana natura tota erat in parentibus primis, tota in illis victa est ut peccaret excepto scivit a peccato Adae secernere; ita in eisdem tota vicisset, si non peccassent. Restat ergo ut non completa in illo primo numero angelorumplures erunt electi homines, quam sint reprobi angeli
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ cecisert̃ in hominib restauratos si ali stne hoc uitio ꝑmansuri erans
G non cecidissent. id est sine gratulatione de casu alioꝵ. isti uͦ sine illo
esse ñ potert̃ Immo qualit̃ ct̃ hoc uitio beati esse debebunt  Deniq
qͦ audacia dicemꝰ dm̃ ñ uelle aut ñ posse hanc restaurationẽ sine
hoc uitio facere : b. Ponne similit̾ est in gentib q̃ ad fidẽ uocatȩ st̃.
qi illã udei repulert̃: A. Non. Nã si uidĩ oms credidissent. gentes

Expanded text:
qui ceciderunt, ex hominibus restauratos ; si illi sine hoc vitio permansuri erant, qui ceciderunt, ex hominibus restauratos ; si illi sine hoc vitio permansuri erant, si non cecidissent, id est sine gratulatione de casu aliorum; isti vero sine illo esse non poterunt? Imo qualiter cum hoc vitio beati esse debebunt? Deinde qua audacia dicemus Deum non velle, aut non posse, hanc restaurationem sine hoc vitio facere? BOS. Nonne similiter est in gentibus, quae ad fidem vocatae sunt, quia illam Judaei repulerunt? ANS. Non; nam si
Abbreviated transcription (Latin):
rã auit ad complem̃tũ eiꝰdẽ ꝑfectionis esse factã. aut illi su¬
hulare. qđ đe minimi uermiculi natura dr̃e ñ audemꝰ. Quare ꝓ
eapsa ili facta est. & n solũ ꝓ restaurandis indiuiduis ałteriꝰ naturę.
nã pale est. qr etiã si angłi nullu ¶Iss. homines tam̃ in celesti ciuitate
locũ suũ babuissent. Seqͥt᷑ itaq qr in angłis antequã quida illoꝵ cade¬
rent: non erat ille ꝑfectꝰ numerꝰ Alioqͥn necesse erat ut aut homines
aut angłi aliqͥ caderent. qm̃ extra numeru ꝑfectũ ibi nuslus manere po¬
terat. Non nichil effecisti. A. Est & alia ratio ut mͥ uidet᷑ q̃ ñ parii suffra¬
gatur illi sententię ꝗ̃ angłos non esse factos in ꝑfecto numero existitiat.
cetidissent. homines ad illã ñ ascenderent.ẜ. Hoc constat. A. Si qͥs gͦ dixerit
q tantũ letabunt᷑ electi homines de ꝑditione angłoꝵ. quantũ de sua as¬
runt ab hac ꝑuersa gratulatione defendi : Aut qͦmͦ dicemꝰ angelos

Expanded text:
naturam aut ad complementum ejusdem perfectionis esse factam, aut illi superabundare: quod de minimi vermiculi natura dicere non audemus. Quare pro seipsa ibi facta estUnde palam est quia etiamsi angelus nullus periisset, homines tamen in coelesti civitate suum locum habuissent. Sequitur itaque quia in angelis, antequam quidam illorum caderent, non erat ille perfectus numerus: alioquin necesse erat ut aut homines, aut angeli aliqui caderent: quoniam extra numerum perfectum ibi nullus manere poterat. BOS. Nonnihil effecisti. ANS. Est et alia ratio, ut mihi videtur, quae non parum suffragatur illi sententiae, quae angelos non esse factos in perfecto numero existimat. cecidissent, homines ad illam non ascenderent. BOS. Hoc constat. ANS. Si quis vero dixerit quia tantum laetabuntur electi homines de runt ab hac perversa gratulatione defendi? Aut quomodo dicemus angelos,
Abbreviated transcription (Latin):
exeusaret atq diabolii confunderet si ille calũ siui infiruntati sus ĩpua¬
tetrcũ ipsa infir mior staret acsi ce cͥade ipsa cad et et multo magis am de¬
fender conera iabolũ & contra ieipsã. cũ ipia facta ualde intira io a

Expanded text:
excusaret, atque diabolum confunderet; si ille suum casum infirmitati suae imputaexcusaret, atque diabolum confunderet; si ille suum casum infirmitati suae imputaret, cum ipsa infirmior staret: ac, si et eadem ipsa caderet, multo magis Deum defenderet contra diabolum, et contra seipsam: cum ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
iinate. Potest enĩ ut puto ex̃. qd̾ angłi pͥus fuerint in nimero ꝑfecto. & po¬
stea factus sit hõ ꝓpt̾ restaurandũ iminutũ eoꝵ mimerii: & potest es se
quol non fuerint in numero ꝑfecco. qr differebat dc̃ sic̃ adbuc distea ⁊
airẽ cota creatura sunul facti est . & dies illi in qͥb monses istir̾ mundu ñ
dem istos dies in qͥb uiuimꝰ: intelligere ne queo quomꝰ facct sint angłi in illo
integro numero. Quippe si ita esset udet᷑ mͥ qr ex necessitate aut aliqui
angłi uel homines easuri eranti aut plures essent in illa celesti cunttite
quã illa ꝑaoꝗ ꝯumeri conuenieutia exigeret. Si gͦ omĩa simul facta suns.
si mullus angłs cadereti qͦd decrat solu ꝑficerti & si aliqͥs piret hoc qͦq
quod caderet restitueret & hominis natura q̃ infirmior erat quasi dm̃

Expanded text:
erminate. Potest enim ut puto esse quod angeli prius fuerint in numero perfecto, et poerminate. Potest enim ut puto esse quod angeli prius fuerint in numero perfecto, et postea factus sit homo propter restaurandum imminutum eorum numerum: et potest esse quod non fuerint in numero perfecto; quia differebat Deus, sicut adhuc differt, autem tota creatura simul facta est; et dies illi, in quibus Moyses istum mundum non am sicut videmus istos dies, in quibus vivimus: intelligere nequeo quomodo facti sint angeli in illo perfecto numero. Quippe si ita esset, videtur mihi quia ex necessitate, aut aliqui homines vel angeli casuri erant; aut plures essent in illa coelesti civitate, quam illa perfecti numeri convenientia exigeret. Si ergo omnia simul facta sunt; si nullus caderet angelus, quod deerat solum perficeretur, et si aliquis periret, hoc quoque, quod caderet, restitueretur: et hominis natura, quae infirmior erat, quasi Deum
Abbreviated transcription (Latin):
Ior ewir epauiter laudabiles sune si stan⁊ in ueritate.
ce qͥ uullae nouit peccati pena. & qͥ ean semꝑ aspieit
eterarc. Nam neqͥquan putandum est bonos
angłos esse confirmatos casu malorore s: suo meri ⁊o
ic̃  namq si boni ue cũ malis peccassent simul dãpnati ẽen :
ta insti si cũ itis sterissent. part¬
alioꝵ casu confirmandi erant
qr non ert̃ plures illis. Si autem ille numerus non erat in illis omib
angłis. complendũ est de hominib. & quod ꝑut & quoa pͥus acerati
& ert̃ electi homines plures reꝓbis angłis. & sic dicemꝰ. q ñ fueruis
homines facti tantũ ad restaurandũ numerũ ĩminutũ s etiã ad ꝑ¬
ficiendũ nondũ ꝑfectũ.B. Quid potiꝰ cenenaũ est an angłi pͥus facti
sunt in numero ꝑfecto annonsꝰ A. Quod mͥ iudet dicã.u. Non possu ei
ate plis exigere. A. Si homo factus est post casũ maloꝵ angłoꝵ sic
qͥdã intelligunt in genesi: nou uidõ posse me ꝑhoc ꝓbare alterii hoꝵ det¬

Expanded text:
i stans in veritate, et qui nullam novit peccati poenam, et qui eam semper aspicit aeternam. Nam nequaquam putandum est bonos angelos esse confirmatos casu malorum, sed suo merito. Sicut namque, si boni cum malis peccassent, simul damnati essent: ita injusti, si cum justis stetissent, paraliorum, confirmandi erant, perditorum; et palam est quia non erunt plures illis. Si autem ille numerus non erat in illis omnibus angelis, complendum est de hominibus, et quod periit, et quod prius deerat; erunt electi homines plures reprobis angelis: et sic dicemus quia non fuerunt homines facti tantum ad restaurandum numerum imminutum, sed etiam ad perficiendum nondum perfectum. BOS. Quid potius tenendum est: an quod angeli prius facti sint in numero perfecto, an non? ANS. Quod mihi videtur, dicam. BOS. Non possum a te plus exigere. ANS. Si homo factus est post casum malorum angelorum, sicut quidam intelligunt in Genesi; non video posse me per hoc probare alterum horum det
Abbreviated transcription (Latin):
cõmittat᷑ necessitas .B. Nichil in hac re accipio libentiꝰ. quã ut hoc paetũ inter
nos cõmunit̃ seruet᷑. A. De incarnatione tantũ dĩ. & de iis q̃ de illo assumpco
homine credimꝰ: q̃stio est .s. Ita est. A. Ponamꝰ gͦ dĩ incarnationẽ & q̃ de illo
dicimꝰ homine iunquã fuisse. & constet int̾ nos hominẽ ẽẽ. factũ adbea¬
titudinẽ q̃ in hac uita habi ñ pot̃. nec ad illã posse ꝑuenire quenquã
nͥ dimussis peccatis. nec ullũ hominẽ hanc uitã cransire sine peccato.
& alia qͦꝵ fides ad et̃̾uã salutẽ neressaria est .s. Ita fiat. q nichil inhiᷤᷤ

Expanded text:
ipio quam ut hoc pactum inter nos communiter servetur. ANS. De incarnatione Dei tantum et de his quae de illo assumpto homine credimus quaestio est. BOS. Ita est. ANS. Ponamus ergo Dei incarnationem, et quae de illo dicimus homine, nunquam fuisse: et constet inter nos hominem esse factum ad beatitudinem, quae in hac vita haberi non potest; nec ad illam posse pervenire quemquam, nisi dimissis peccatis; nec ullum hominem hanc vitam transire sine peccato: et alia quorum fides ad salutem aeternam necessaria est. BOS. Ita fiat; quia nihil in his
Abbreviated transcription (Latin):
quã ꝓmitit. Dic gͦ libent̃ qd q̃ro. A. Rationalẽ naturã ꝗ̃ dĩ cõtẽplatio¬
ne beata uł est uł futura est. in qͦdã rationabili & ꝑfecto numero p̃¬
scitã ex̃. adõ. ita ut nec maiorẽ nec minorẽ illũ eẽ. deceat. ñ est dubitan¬
dũ. dut enĩ nesẽ ds̃ in qͦ uumero meliꝰ eã deceat constitui qđ falsũ est.
aut si scit. in eo illã constituet. quẽ ad hoc decentiorẽ intelliget. Qua ꝓpt̃
aut angłi illi qͥ ceciderant facti grant ad hoc ut essent int̾ illũ nume
ro esse debuert̃: aut restaurandus est necesstiate numerus eoꝵ. aut in
ĩꝑfecto remanebit numero rationali. natura q̃ in nuniero ꝑfecto p̃sctta
est : qđ eẽ. ñ pot̃ . B. Restaurandi ꝓculdubio st̃. A. Llecesse est gͦ eos de bu

Expanded text:
quam promittit: dic ergo libenter quod quaero. ANS. Rationalem naturam, quae Dei contemplatione beata vel est, vel futura est, in quodam rationabili et perfecto numero praescitam esse a Deo; ita ut nec majorem, nec minorem illum esse deceat, non est dubitandum. Aut enim nescit Deus in quo numero melius eam deceat constitui, quod falsum est: aut si scit, in eo illam constituet, quem ad hoc decentiorem intelliget. Quapropter aut angeli illi qui ceciderunt, facti erant ad hoc ut essent intra illum numero esse debuerunt, aut restaurandus est ex necessitate numerus eorum; aut in imperfecto numero remanebit rationalis natura, quae in numero perfecto praescita est: quod esse n
Abbreviated transcription (Latin):
faceret: ñ utiq sapiens ab ullo iudicaret᷑. Quippe. qđ dicitis dm talit᷑ osten¬
disse quantũ uos diligeret : nulla ratione defendit᷑. si nullatenꝰ alit̃ homi¬
nẽ potiusse saluare: monstrat᷑. Nã si alit̃ ñ potuiss: te̾ forsitan necesse ẽet.

Expanded text:
faceret, non utique sapiens ab ullo judicaretur. Quippe quod dicitis Deum taliter ostenfaceret, non utique sapiens ab ullo judicaretur. Quippe quod dicitis Deum taliter ostendisse quantum vos diligeret, nulla ratione defenditur, si nullatenus hominem aliter potuisse salvare non monstratur. Nam si aliter non potuis
Abbreviated transcription (Latin):
i percatis & abira sua. & de inferno & de potestate diaboli. quem
qr nos ñ poteramꝰ ipse ꝓ nob̾ uenit expugnare. & redemit nob̾ regnũ
celoꝵ. &ͥ qr hec omĩa hoc mͦ fec̃. ostendit qͣntũ nos diligeret: respondeñ.
qr potuit. s ñ uoluit nͥ hoc modo: qͦmͦ sapientẽ illũ potestis osfendere. quẽ
sine ulla ratione tã indecentia uelle pati assertts: Omĩa hec q̃ obtenditis.
in eiꝰ uoluntate consistunt. Ira nanq aĩ: ñ est aliud quã uoluutas puniei¬
di. Si gͦ ñ uult punire peccata hominũ liber est hõ a peccatis & ab ira dĩ.ꝙ ab
inferno. & a potestite diaboli. q̃ omĩa ꝓpt̾ peccata patit᷑. & recipit ea qͥb ꝓpt̃
eade peccata pͥuat᷑. Nã in cuiꝰ potestate est infernꝰ. aut diabolus. aut cuinuis
re uoluit nͥ qͦmͦ diciti cũ sola uoluntate potuit ut mitꝰ dicã. uidete qͥmͦ sa
pientie eiꝰ repugnatis. Nã si hõ qđ facile poss. cũ graui sabore sine racione

Expanded text:
nos a peccatis, et ab ira sua, et de inferno et de potestate diaboli, quem quia nos non poteramus, ipse pro nobis venit expugnare, et redemit nobis regnum coelorum: et quia haec omnia hoc modo fecit, ostendit quantum nos diligeret. Respondent: quia potuit, sed non voluit nisi hoc modo, quomodo sapientem illum ostendere potestis quem sine ulla ratione tam indecentia velle pati asseritis? Omnia enim haec quae obtenditis in ejus voluntate consistunt: ira namque Dei non est aliud quam voluntas puniendi. Si ergo non vult punire peccata hominum, liber est homo a peccatis, et ab ira Dei, et ab inferno, et a potestate diaboli, quae omnia propter peccata patitur, et recipit ea quibus propter eadem peccata privatur. Nam in cujus potestate est infernus, aut diabolus, aut cujus es dicitis modo, cum sola voluntate potuerit, ut mitius dicam, videte quomodo ejus sapientiae repugnatis. Nam si homo, quod facile posset, id cum gravi labore sine ratione
Abbreviated transcription (Latin):
tis eũ uenisse expugnare ꝓ uob̾ diabolũ. qͦ sensu audetis ꝓferre: Nonne
dĩ omĩpocentia regnat ubiq  Quomͦ gͦ indigebat ds̃. ut adiuncendũ
diabolũ de celo descenderet: Hec nob̾ infidei es obicere posse udentur.
S: oe illua qđ drẽ solemꝰ. dm̃ scilicet debuisse pͥus ꝑiticiã contra diabolũ age
bat hominẽ quẽ ñ ipse molent̃ attrarerat. s idẽ homo ad illũ se sponte
contierãt non urdeo qua iñ habent. Naq si diabolus aut hõsiuo¬

Expanded text:
enisse expugnare pro vobis diabolum, quo sensu audetis proferre. Nonne Dei omnipotentia regnat ubique? Quomodo ergo indigebat Deus, ut ad vincendum diabolum de coelo descenderet? Haec nobis infideles objiceSed et illud quod dicere solemus, Deum scilicet, debuisse prius per justitiam contra diabolum agerbat hominem, quem non ipse violenter attraxerat, sed idem homo se sponte ad illum contulerat, non video qua
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntate. filiꝰ factꝰ est illi obediens usq ad mortẽ: & didic̃ exiis q̃ passus est obedien¬
tiã. id est quã magna res facienda sit ꝑ obȩdientiã. Na cẽ est simpler & uera obȩdi¬
entia: cũ rationabilis natura ñ necessitate s sponte seruat uoluntatẽ a do acceptã.

Expanded text:
em a Patre Filius factus est illi obediens usque ad mortem, et didicit ex his quae passus est, obedienem a Patre Filius factus est illi obediens usque ad mortem, et didicit ex his quae passus est, obedientiam, id est quam magna res facienda sit per obedientiam. Nam tunc est vera et simplex obedientia, cum rationalis natura, non necessit
Abbreviated transcription (Latin):
ri uoluit. ñ potuit hab̾e nͥ a patre luminũ. a qͦ est omẽ datũ optimũ. & omẽ
donũ ꝑfectũ. Ꝙ sic̃ pat̾ trahere dando uoluntatẽ dr̃: ita ñ in congrue fit si ĩpel¬
m̃ meii: nͥ pat̃ ĩpulerit aut trarerit eũ. Qm̃ namq uoluntate qͥsq ad id qđ in¬
declinabilit̾ uult trahit᷑ uł ĩpellit̾: ñ inconuenient̃ trahere aut ĩpellere dr̃ cũ
talẽ dat uoluntatẽ affirmat᷑. In qͦ tractu uł ipulsu. nulla intelligit᷑ molentie uece ᷤ¬
sitas: s acceptȩ bonȩ uoluntatis spontanea & ainata tenacitas. Si gͦ hoc mͦ neqͥt patrẽ nẽgari
uoluntatẽ illã dando ad mortẽ filiuĩ traxisse uł ipulisse. qͥs ñ uid̾eat eadẽ iatione
mandatũ illi ut mortẽ sponte sustineret. & calicẽ quẽ ñ inuitꝰ biberet dedisse :
Asi filiꝰ sibi ñ peꝑcisse. s ꝓ nob̃ spontanea uoluntate seppsũ tradidisse recte dr̃. qͥs ne¬

Expanded text:
n potuit habere nisi a Patre luminum, a quo est omne datum optimum, et omne donum perfectum : et sicut Pater trahere, dando voluntatem, dicitur; ita non incongrue fit, si impelmen meum, nisi Pater impulerit aut traxerit eum. Quoniam namque voluntate quisque ad id quod indeclinabiliter vult, trahitur vel impellitur; non inconvenienter trahere aut impellere dicitur Deus, cum talem dat voluntatem: in quo tractu vel impulsu nulla intelligitur violentiae necessitas, sed acceptae bonae voluntatis spontanea et amata tenacitas. Si ergo hoc modo nequit negari Patrem, voluntatem illam dando, Filium ad mortem traxisse vel impulisse, quis non videat eadem ratione mandatum illi, ut mortem sustineret sponte, et calicem, quem non invitus biberet, dedisse? Et si Filius sibi non pepercisse, sed pro nobis spontanea voluntate seipsum tradidisse, recte dicitur, quis ne
Abbreviated transcription (Latin):
hoc humana mu̾lto tolerabiliꝰ acciꝑet. Potuit enĩ dc̃ hominẽ aliquẽ
facere sine peccato. ñ de massa peccatre nec de alio hominesisic̃ fec̃
aia. ꝑ quẽ hoc ipsũ opus fieri potins suidet᷑ .A. An non intelligis
q qͥcunq alia ꝑsona horinẽ a morte et̾na redimeret eiꝰ seruus
ide boꝰ recce nidicaret: Qđ si eẽt: uuillagenꝰ restauratꝰ esset

Expanded text:
hoc multo tolerabilius acciperet. Potuit enim Deus hominem aliquem facere sine peccato, non de massa peccatrice, nec de aliquo homine, sed sicut fecit Adam per quem hoc ipsum opus fieri potuisse videtur. ANS. An non intelligis quia quaecunque alia persona hominem a morte aeterna redimeret, ejus servus idem homo recte judicaretur? Quod si esset, nullatenus restauratus esset
Abbreviated transcription (Latin):
ñ pot: ipsa sola ꝑse placet. qr nullũ opus sine illa placm
quã abstulit. Sic̃ enĩ qͥledit salutẽ alteriꝰ ñ suffic̃ si salutẽ restauit. nͥ ꝓ
illa doloris in uiria recõpenset aliqͥd: ita qͥ honorẽ alicuiꝰ uiolat ñ suffic̃
honorẽ reddere. si ñ scđm exhonorationis factã molestiã. aliqͥd qđ place¬
at illi quẽ exhonorauit restituit. Hoc qͦq attendendũ. qr cũ aliqͥs quod
iiꝰte abstulit soluit. hoc dare debet qͦd ab illo ñ poss exigi si alienũ ñ ra¬
puiss. Sic gͦ debet om̃is qͥ peccat honorẽ qͣuẽ rapuit soluere. &e hec est satiᷤ¬
factio quã om̃is peccator dõ debet facere.D. In his omĩb qͣm rationẽ seqͥ ꝑ¬

Expanded text:
n potest, ipsa sola per se placet, quia nullum opus sine illa placetquam abstulit. Sicut enim qui laedit salutem alterius non sufficit, si salutem restituit, nisi pro illata doloris injuria recompenset aliquid; ita qui honorem alicujus violat, non sufficit honorem reddere, si non secundum exhonorationis factam molestiam, aliquid quod placeat illi, quem exhonoravit, restituat. Hoc quoque attendendum, quod cum aliquis, quod injuste abstulit, solvit; hoc debet dare, quod ab illo non posset exigi, si alienum non rapuisset. Sic ergo debet omnis qui peccat, honorem, quem rapuit Deo, solvere; et haec est satisfactio, quam omnis peccator debet Deo facere BOS. In his om
Abbreviated transcription (Latin):
seat a me calix iste. ueruntam̃ ñ sic̃ ego uolo s sic̃ tu: & si ñ pot᷑ hic calix transi¬
re nͥ bibã illũ. fiat uoluntas tua: naturalẽ salutis ꝑ uoluntatẽ suã significat ap¬
petitũ. qͦ humana caro dolorẽ mortis fugiebat. Uoluntatẽ uͦ patͥs dic̃. ñ qͣm
maluerit pat̾ filii mortẽ quã uitã: s qr humanũ genꝰ restaurari nolebat
aliꝰ facere ñ pot̾at. iccirco dic̃ filiꝰ illũ uelle mortẽ suã. qͥuã ipse mauult
ationẽ mundi fieri: dico te hoc mͦ uelle mortẽ meã. Fiat gͥ hec uoluntas
nua. id est fiat mors mea: ut mundus tͥ reconciliet᷑. Nã sepe aliquem
nestrã ꝑ quã te uentꝰ intrat qͥ lucernã extinguit. Sic gͥ uoluit pat̃
mortẽ filii: qr ñ. alit̃ uoluit mundũ saluari

Expanded text:
te; verumtamen non sicut ego volo, sed sicut tu ; et: Si non potest hic calix transire, nisi bibam illum, fiat voluntas tua , naturalem salutis per voluntatem suam significat appetitum, quo humana caro dolorem mortis fugiebat. Voluntatem vero Patris dicit, non quoniam maluerit Pater mortem Filii quam vitam, sed quia humanum genus restaurari nolebat alius facere homo non poterat, idcirco dicit Filius illum velle suam mortem; quoniam ipse maluit m mundi fieri, dico te hoc modo velle mortem meam: fiat ergo voluntas tua, id est fiat mors mea, ut mundus tibi reconcilietur. Nam saepe aliquem er quam ventus intrat, qui lucernam exstinguit. Sic ergo voluit Pater, mortem Filii, quia non aliter voluit mundum salvari,
Abbreviated transcription (Latin):
uidetur tali natri de cali filio conuenire.A. Inmo maxiie decet calem
patrẽ cali filio consentire: siqͥd uult laudabilit ad honorẽ dĩ. & utili¬
t ad salutẽ hominũ quȩ alit̾ fieri ũ potint.B. In hoc adhuc uersam᷑.
qualit mors illa rationabilis & necessaria monstrari possit. Aliter
namq nec ipse filiꝰ eã uelle. nec pat̾ eogere aut ꝑmutere debuisse
uidetim. Queritur enĩ cur dẽ alit̾ hominẽ saluare ñ potuit. aut si
potuit. cur hoc modo uoluit. Nã & inconueniens uidet eẽ. dõ. homi¬
nẽ hoc modo saluasse: nec apparet quid mors ista ualeat ad saluan¬
dit̃ hominẽ. Mirũ enĩ est si dĩ sic delectat᷑ aut eget sanguine in¬
nocentis. ut n nͥ eo intfecto parcere possit aut uelit nocenti. A. Qnĩ accipiᷤ
pacisei ut nullũ uł minimũ inconueniens in dõ a nob̾ accipiat᷑. & nulla uł ini

Expanded text:
videtur tali Patri de tali Filio convenire. ANS. Imo maxime decet talem Patrem tali Filio consentire, si quid vult laudabiliter ad honorem Dei, et utiliter ad salutem hominum, quae aliter fieri non potuit. BOS. In hoc adhuc versamur, qualiter mors illa rationabilis et necessaria monstrari possit. Aliter namque nec ipse Filius eam velle, nec Pater cogere aut permittere debuisse videtur. Quaeritur enim cur Deus aliter hominem salvare non potuit; aut si potuit, cur hoc modo voluit. Nam et inconveniens videtur esse Deo hominem hoc modo salvasse; nec apparet quid mors illa valeat ad salvandum hominem. Mirum enim est, si Deus sic delectatur aut eget sanguine innocentis, ut nonnisi interfecto eo parcere velit aut possit nocenti. ANS. Quoniam accpacisci, ut nullum vel minimum inconveniens in Deo a nobis accipiatur, et nulla vel min
Abbreviated transcription (Latin):
ab illo exigebat pat̃ .s. Hoc muilli dubui .A. Ecce habes qͥd fec̃ exigente obe¬
dientia .S. Uerũ est. & iã ideo qͥa sibi illatũ qr obediendo ꝑseuerauit susti¬
nuit. Nã illata est illi mors: qi ꝑstitit in obedientia. & hanc sustinuit. S:
qͦmͦ hoc obedientia ñ exigat: ñ intelligo .A.Si hõ minquã peccass. deberet
pati mortẽ. aut ds̃ deberet hoc ab illo exigere: B. Quemadmodũ credimꝰ

Expanded text:
nte obedientia. BOS. Verum est; et jam video qui sibi illatum, quia obediendo perseveravit, sustinuit. Nam illata est illi mors, quia perstitit in obedientia et hanc sustinuit; sed quomodo hoc obedientia non exigat non intelligo. ANS. Si homo nunquam peccasset, deberet pati mortem; aut deberet Deus hoc ab illo exigere? BOS. Quemadmodum credimus,
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ hec ini̾ticia ess :. Quanuis enĩ hõ ite a diabolo corq̃ret: ipse cam̃ illũ in idi
corq̃bat. Hõ namq meruerat ut puniret᷑. nec ab ullo conuenientiꝰ.
ab illo cui consenserat ut peccaret. Diaboli uͦ meritũ nullũ erat ut uni
ĩmo tanto hoc faciebat iniꝰtꝰ quanto ñ ad hoc amore s̾ticię trahebat᷑. s instinc¬
tu maliciȩ ĩpellebat᷑. Nã ñ hoc faciebat dõ iubente : s in cõp̃hensibili sapi¬
entia sua qͦ etiã mala bene ordinat ꝑmittente. Ꝙ puto illos qͥ diabolur
aliquã opinant hab̾e in possidendo hominẽ fticiã. ad hoc inde adduci: qr
iccirco putant illã diabolũ ite inferre. Contingit eni idẽ aliqͥd diuer¬
sis considerationib eẽ iꝰtũ & iniꝰtũ. & obhoc anondiligent̃ iituentib co¬
tũ iꝰtũ aut iniꝰtũ uidicari. Euenit enĩ ut aliqͥs innocentẽ iniꝰte ꝑcutiat.¬
unde ipse iꝰte ꝑcuti mereat᷑. Si cam̃ ꝑcussus uindicare se debet. & ꝑcutit

Expanded text:
titia esset? Quamvis enim homo juste a diabolo torqueretur; ipse tamen illum injuste torquebat. Homo namque meruerat ut puniretur, nec ab ullo convenientius quam ab illo cui consenserat ut peccaret. Diaboli vero meritum nullum erat, ut puniret: imo hoc tanto faciebat injustius, quanto non ad hoc amore justitiae trahebatur; sed instinctu malitiae impellebatur. Nam hoc non faciebat, Deo jubente, sed incomprehensibili sapientia sua, qua mala etiam bene ordinat, permittente. Et puto illos, qui diabolum aliquam opinantur habere in possidendo homine justitiam, ad hoc inde adduci, quittere: et idcirco putant diabolum illam juste inferre. Contingit enim idem aliquid diversis considerationibus esse justum et injustum; et ob hoc a non diligenter intuentibus totum justum aut injustum judicari. Evenit enim ut aliquis innocentem percutiatcuti mereatur; si tamen percussus vindicare se non debet et percutit
Abbreviated transcription (Latin):
sa. s sic̃ est de spetioso forma p̃filus hominũ: sic etiã est spẽciosa rõ¬
ne suꝑ intellectꝰ hominũ. Unde timeo ne quemad modũ ego soleo in¬
dignari pͥuis pictorib. eũ ipsũ dñm informi figura pingi uideo: ita
mͥ contingat. si cã decorã materiã incõpto & cõtẽptibili dietamine exa¬
rare p̾sumo .B. Mec hoc te debet rethere. qr sic̾ tu ꝑmittis ut qͥ pot̾ me¬
liꝰ dicat: sic nulli p̾stituis. ut cui dictam̃ tuũ ñ placet.pulchriꝰ non scͥ¬
bat. U erũ ut om̃s excusationes tuas excludã: qđ postulo ñ facies do¬
ctis. s mͥ. & hoc ipsũ mecũ petentib. A. Qm̃ uidõ ĩportunitatẽ tuã & illoꝵ
qͥ hoc tecũ ex caritate & religioso studio petunt: tẽptabo ꝓ mea possibi¬
litate dõ adiuuante & ur̃is orationib. quas hoc postulantes sope mͥ pe¬
tenti ad hoc ipsũ ꝓmisistis. qđ q̃ritis ñ tã ostendere. quã cecũ q̃rere.

Expanded text:
sicut est de specioso forma prae filiis hominum , sic etiam est de speciosa ratione super intellectus hominum: unde timeo ne, quemadmodum ego soleo indignari pravis pictoribus, cum ipsum Dominum nostrum informi figura pingi video, ita mihi contingat, si tam decoram materiam incompto et contemptibili dictamine exarare praesumo. BOS. Nec hoc te debet retrahere; quia sicut tu permittis ut qui potest melius dicat, sic nulli praestituis ut, cui dictamen tuum non placet, pulchrius non scribat: verum, ut omnes excusationes tuas excludam, quod postulo non facies doctis, sed mihi, et hoc ipsum mecum petentibus. ANS. Quoniam video importunitatem tuam et illorum, qui hoc tecum ex charitate et religioso studio petunt, tentabo pro mea possibilitate Deo adjuvante et vestris orationibus, quas hoc postulantes saepe mihi petenti ad hoc ipsum promisistis, quod quaeritis non tam ostendere, quam tecum quaerere;
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmo q̃ deserendo ueritatẽ corrupta est. Cũ gͦ dr̃. si ds̃ uult mentiri: ñ est ali¬
uad quã si ds̃ est cał natura q̃ uelit m̃tiri. & iccirco ñ seqͥt᷑ i̾tũ eẽ. iñdacuimr.
isi ita intelligat᷑ sic̃ cũ de duob ĩpossilib dicimꝰ. si hoc est illud est: qr nec hoc
nec illud est. Ut siqͥs dicat. Si aqͦ est sicca. cẜ ignis est humidus. Neutrũ enimr
uerũ est. Itaq de illis cantũ uerũ est drẽ. si as̃ hoc uult stũ est: que dm̃ uel¬
le ñ est inconueniens. Si enĩ dĩ uult ut pluat. iͦtĩest ut pluat. & si uult ut
nate facere: ñ ꝑtinet ad eiꝰ lib̾tatẽ aut benignitatẽ aut uoluntatẽ. percant ũ
qͥ ñ soluit dõ qđ abstulit ĩpunitũ dimittere .s. Omĩa mͥ aufers q̃ putalã

Expanded text:
est aliud quam si Deus est talis natura, quae velit mentiri: et idcirco non sequitur, justum esse mendacium, nisi ita intelligatur, sicut cum de duobus impossibilibus dicimus: Si hoc est, illud est; quia nec hoc, nec illud est: ut si quis dicat: Si aqua est sicca, et ignis est humidus; neutrum enim verum est. Itaque de illis tantum est verum dicere: Si Deus hoc vult, justum est: quae Deum velle non est inconveniens. Si enim vult Deus ut pluat, justum est ut pluat; et si vult utnate facere, non pertinet ad ejus libertatem, aut benignitatem, aut voluntatem, peccantem qui non solvit Deo, quod abstul
Abbreviated transcription (Latin):
siĩ negare. A. Uide &e hoc. Iusticiã hominũ nenio nesõ eẽ. sublege. ut scđm
eiꝰ quantitatẽ inensura retributionis a dõ recõpenset᷑ .s. Ita credimꝰ.A.
Si autẽ peccatũ nec soluit᷑ nec punit᷑. nulli legi subiacet .D. Non possĩ alit̃
intelligere . A. Libior gͥ est int̾aicia. si sola misedia dimittit᷑. qua sticia qđ
ualae inconueniens inidet᷑. Ad hoc etiã extendit᷑ hec in conuenientia uet

Expanded text:
sum negare. ANS. Vide et hoc: Justitiam hominum nemo nescit esse sub lege, ut secundum ejus quantitatem, mensura retributionis a Deo recompensetur. BOS. Ita credimus. ANS. Si autem peccatum nec solvitur, nec punitur, nulli legi subjacet. BOS. Non possum aliter intelligere. ANS. Liberior igitur est injustitia, si sola misericordia dimittitur, quam justitia: quod valde inconveniens videtur. Ad hoc etiam extenditur haec inconvenientia, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ñ habet a se s adõ: hoc ñ tã suũ. quã dĩdr̃e debet. Nullus uͦ bõ ase habet in¬
tatẽ quã docet aut iꝰta uoluntatẽ s a do. Non gͦ uenit xp̃s uoluntatẽ suã fa

Expanded text:
non habet a se, sed a Deo, hoc non tam suum quam Dei dicere debet. Nullus vero homo a se habet venon habet a se, sed a Deo, hoc non tam suum quam Dei dicere debet. Nullus vero homo a se habet veritatem quam docet aut justam voluntatem, sed a Deo. Non ergo venit Christus voluntatem su
Abbreviated transcription (Latin):
int erbat᷑. qr ñ nͥ ꝑ illud fieri dispositũ erat. Nã si fluuũ quẽ eqͦ & na
Iansire possiĩ ꝓpono me ñ nͥ naui transiturũ. & iecireo differo transinea¬
re qr nauis abest: cũ iã p̃sto est nauis si transeo recte de me dr̃. nauis para¬
ta fuit. ꝓpt̾ea transunt. Q ñ solũ ita loqͥm̃ qñ ꝑ illud qđ p̃cedere uolumꝰ. sed
ꝓpt̃ qđ sumere differebas. Uulto gͥ minꝰ inusitata est locutio: cũ xp̃s ar̃ exal¬
catꝰ ꝓpt̾ea q mortẽ sustinuit. ꝑ quã & post quã illã ex altationẽ facere decre¬
int. Potest hoc q eo mͦ intelligi qͦ idẽ dñs legit᷑ ꝓfecisse sapienua & gr̃a apuã
dĩ. ñ qr ita erat: s qr ille sic se habebat. acsi ita eẽt. Nã sic post mortem
exaltatꝰ est quasi ꝓpt̃ illã lioc fieret. Qđ̃ aute ipse ait. ñ ueni uoluntatẽ ineĩ
facere s eiꝰ qͥ misit me : tale est qͦle est & illud. Mea doctͥna ñ est mea. Nã qđ qͥs

Expanded text:
spositum erat. Nam si fluvium, quem equo vel navi transire possum, propono me nonnisi navi transiturum; et idcirco differo transmeare, quia navis abest: cum jam praesto est navis, si transeo, recte de me dicitur: Navis parata fuit, propterea transivit. Et non solum ita loquimur quando per illud, quod praecedere volumus, sed am fecisti propter quod sumere differebas. Multo igitur minus inusitata est locutio, cum Chr post quam illam exaltationem decrevit facere. Potest hoc et eo modo intelligi, quo idem Dominus legitur profecisse sapientia et gratia apud Deum: non quia ita erat, sed quia ille sic se habebat, ac si ita esset. Nam sic post mortem exaltatus est, quasi propter illam hoc fieret. Quod autem ipse ait: Non veni voluntatem meam facere, sed ejus qui misit me , tale est, quale est et illud: Mea doctrina non est mea : nam quod quis
Abbreviated transcription (Latin):
grã p̾ueniente dĩ fidẽ nr̃e redẽptionis sic puto me tenere. ut etiã si
nulla possũ qđ credo ratione cõphendere. nichil tamen sit qđ ab eius
firmitate me ualeat euellere. ate peto mͥ aꝑiri. qđ̃ ut scis plures mecũ
a me supra me est. & iccirco altiora me tractare timeo. ne forte cũ puta¬
uerit aut etiã uiderit aliqͥs me ñ sibi satisfacere: plus estimet rei ueri¬
tatẽ mͥ deficere. quã intellectũ meũ ad eã capiendã ñ sufficere. Boso.
Non hoc tantũ timere debes. quantũ & reminisci. qr sepe contiagit in
colloq̃ndo de aliqͥ qͥstione. ut ds̃ aꝑiat qđ pͥns lacebat. &e spare

Expanded text:
raeveniente, fidem nostrae redemptionis sic puto me tenere, ut etiam si nulla ratione quod credo possim comprehendere, nihil tamen sit quod me ab ejus firmitate valeat evellere: a te peto mihi aperiri quod, ut scis, plures mecum a me, supra me est, et idcirco altiora me tractare timeo ne forte, cum putaverit, aut etiam viderit aliquis me non sibi satisfacere, plus existimet rei veritatem mihi deficere quam intellectum meum ad eam capiendam non sufficere. BOS. Non hoc tantum timere debes quantum et reminisci, quia saepe contingit in colloquendo de aliqua quaestione ut Deus aperiat quod prius latebat; et sperare
Abbreviated transcription (Latin):
in nob̾ est spe. Quã qͥstionẽ solent & infidelos nob̾ simplictetẽ xpĩanã
qͦsi fatuã deridentes obicere. & fideles multi in corde uersare. qͥ scilicet
rõne uł necessitate ds̃ hõ factꝰ sit. & morte sua sic̃ credimꝰ & confitemur
inundo utã reddiderit. cũ hoc aut ꝑ aliã ꝑsonã. siue angłicã siue huma¬
nã. aut sola uoluntate facere. potuerit. De qͥ q̃stione non solũ litterati. sed
etiã illiterati multi q̃rt. & rationẽ eiꝰ desiderant. Qm̃ gͦ multi de hac tͦcca¬
ri postulant. & licet in q̃rendo ualde uideat᷑ difficilis. in soluendõ tam̃ in

Expanded text:
in nobis est, spe. Quam quaestionem solent et infideles nobis, simplicitatem Christianam quasi fatuam deridentes, objicere, et fideles multi in corde versare: qua scilicet ratione vel necessitate Deus homo factus sit, et morte sua, sicut nos credimus et confitemur, mundo vitam reddiderit. Cum hoc aut per aliam personam, sive angelicam, sive humanam, aut sola voluntate facere potuerit, de qua quaestione non solum litterati, sed etiam illitterati multi quaerunt et rationem ejus desiderant, Quoniam ergo multi de hac tractari postulant, et licet in quaerendo valde videatur difficilis, in solvendo tamen
Abbreviated transcription (Latin):
rticas namq di nunꝗͥ est irrationabilis .u. Uerũ est: si constit dm̃
uesii init agit᷑. N equaquã enĩ adqͥescunt multi dñi aliqͥd uelle. si
tacio pugnare uidetur. A. Quid tͥ indet̾ repugnare rationi. euor
Ini ea uoluisse fatem̃. q̃ de eiꝰ incarnatione eredimꝰ:B. Ut breuit᷑ di¬
cã. altissimu adcabumilia inclimari. omĩpotentẽ uͦ aliqͥa facere cii
tanto labore.A. Quni hoc dicunt: ñ intelligunt qđ credimꝰ. Diuinã eni
nat᷑am absq dubio asseriniꝰ impassibilẽ. nec ullatenꝰ posse a sua celsitudine bu¬
miliari. nec in eo q facere uult laborare. Sed dnm xp̃m ib̃m dicimꝰ uerũ dñi

Expanded text:
tas namque Dei nunquam est irrationabilis. BOS. Verum est, si constat Deum id velle unde agitur: nequaquam enim acquiescunt multi Deum aliquid velle, si rationi repugnare videtur. ANS. Quid tibi videtur repugnare rationi, cum Deum ea voluisse fatemur quae de ejus incarnatione credimus. BOS. Ut breviter dicam: Altissimum ad tam humilia inclinari, omnipotentem aliquid facere cum tanto labore. ANS. Qui hoc dicunt non intelligunt quod credimus. Divinam enim naturam absque dubio asserimus impassibilem, nec ullatenus posse a sua celsitudine humiliari, nec in eo quod vult facere, labore. Sed Dominum Jesum Christum di
Abbreviated transcription (Latin):
creti qđ aduersũ nos dic̃ apłs fuisse. & ꝑ mortẽ. xp̃i deletũ ẽẽ. & putat
aliqͥs ꝑ illud significari q d̃iabolus qͣsi sub cuiꝰdã pacti errographo.
ab homine ite ante passionẽ. rp̃i peccatũ uelut usurã pͥmi petcati qđ
ꝑsuasit homini & penã peccati exigeret. ut ꝑ hoc i̾ticiã suã suꝑ homi¬
nẽ ꝓbare uide at̃: neqͦquã ita intelligendũ puto. Quippe eyrographũ
diaboli s dĩ. Iusto namq dĩ iudicio decretũ erat. & qͦsi errographo
confirmatũ: ut hõ qͥsponte peccauerat. nec peccatũ. nec penã peccati

Expanded text:
mortem Christi deletum esse , et putat aliquis per illud significari quia diabolus, quasi sub cujusdam pacti chirographo ab homine juste ante passionem Christi peccatum, velut usuram primi peccati quod persuasit homini, et poenam peccati exigeret, ut per hoc justitiam suam super hominem videatur probare, nequaquam ita intelligendum puto. Quippe chirographum diaboli, sed Dei. Justo namque judicio Dei decretum erat, et quasi chirographo confirmatum, ut homo qui sponte peccaverat, nec peccatum nec poenam peccati
Abbreviated transcription (Latin):
tur infidelib sufficere. cur am̃ ea q̃ dicimꝰ pati uoluisse credere debeamus
Ia qͥ pictura uult facere. eligit aliqͥd solidũ suꝑ quođ piguat: ut mane¬
at qđ pingit. Nemo eni pingit in aqͦ uł inaere. qr nulla ibi manent pro¬
ture uestigia. Quaꝓpt̃ cũ has conuenientias quas dicis infidelib qͣs qͥsdã
pieturas rei geste obtendimꝰ: q̃m non rẽ gestã. s figinentũ arbitrantur
eẽ. qđ eredimꝰ. quasi suꝑ nubem pingere nos existimant. Monstranda
p̃dicamꝰ debuisse aut potuisse humiliari. de¬
inde ut ipsii qͣsi corpus ueritatis plus intent: istę conuenientiȩ qͦsi
picture corporis st exponendę A. Nonne sacis necessaria ratio uidet̃
cur dc̃ ea q̃ dicimꝰ facere debuerit. qr genꝰ humanũ tã scilieet p̃ciosur
opꝰ eiꝰ omĩno ꝑierat. nec decebat ut qđ as de homine ꝓposuerat penitꝰ
ad nichilaretur. nec idẽ eiꝰ ꝓpositũ ad effectũ duci p̾oterat nͥ genꝰ huma¬

Expanded text:
icimus, pati voluisse credere debeamus. Nam qui picturam vult facere, aliquid eligit solidum super quod pingat ut maneat quod pingit. Nemo enim pingit in aqua vel in aere; quia ibi nulla manent picturae vestigia. Quapropter cum has convenientias, quas dicis, infidelibus quasi quasdam picturas rei gestae obtendimus, quoniam non rem gestam, sed figmentum arbitrantur esse quod credimus, quasi super nubem pingere nos existimant. Monstranda praedicamus, debuisse aut potuisse humiliari. Deinde, ut ipsum quasi corpus veritatis plus niteat, istae convenientiae quasi picturae corporis 76 sunt exponecur Deus ea, quae dicimus, facere debuerit; quia genus humanum, tam scilicet pretiosum opus, ejus omnino perierat; nec decebat ut quod Deus de homine proposuerat, penitus annihilaretur: nec idem ejus propositum ad effectum duci poterat, nisi genus huma
Abbreviated transcription (Latin):
uiriũ paruitate disserui. Tui sane nr̃i tẽporis beseleelis u¬
dicii sit in his que offerimꝰ etiã si nichil inuentt᷑ auripuri
lus ex his in illisꝰ lapidib inueniri pot̃ qͥ logio insertꝰ pontifi
ci cruoris intexitur. si qͥd puritatẽ byssi imitet᷑ & fortitudi¬
nẽ lini. & dignũ aliqͥd habeat sacerdotalib indumentis: po¬
dicio pendeat. ac si qͥd in eo est quod placere potest: hoc sit auctoris.
.Neq enĩ ea q̃ aliorũ labore portata sunt diriꝑe. &

Expanded text:
rum parvitate disseruimus. Tui sane nostri temporis Beselehelis judicii sit, in his quae offerimus, etiamsi nihil invenitur auri puri lus ex his in illis lapidibus inveniri potest qui logio insertus pontifici cruoris color intexitur: si quid puritatem byssi imitetur, et fortitudinem lini, et dignum aliquid habeat sacerdotalibus indumentis: podicio pendeat. Si quid sane est quod placere potest, hoc sit auctoris: neque enim quae aliis labore parta sunt diripere, et