comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tem significari uel totius orbis gentes. uel edesias in toto &be
dispersas crebro diximus
Etadnuntiabunt gloriam meam
gentibus. Et adducent omnes fratres uestros decuuctis gentib:
donum dño in equis et inqua drigis. et in lectis. et inmulis. et
in carrucis. ad montem scm meum inierusalem dicit dñs. Et
adnuntiabunt gloriam meam ingentibus. Et adducent fra¬
tres uestros decunctis nationibus. donum domino. Cum equis
etredis. in lampenis multorum cumumbraculis. in scãm ci¬
uitatem. hierusalem. dicit dñs. Hi qui saluati fuerint et mis¬
si aduamas nationes ad eos qui non audierant primum. Neq:
uiderant gloriam dñi. Adnuntiabunt eam cunctis gentib:
etadducent fratres papuli iudaii. quorum roliqui e sal¬
ue facte sunt. Munus dño deuniuersis gentibus. uel ipsos
qui ido latriae errore contempto. ueri dĩ noticiam sunt
inquadrigis et inlecticis et in mulis et in carrucis. procarrucis.
quas solus interpretatus est symmachus. quem nos in hoc loco

Expanded text:
tem significari, vel totius orbis gentes, vel Ecclesias in toto orbe dispersas crebro diximus. Et annuntiabunt gloriam meam in 821 gentibus, et adducent omnes fratres vestros de cunctis gentibus donum Domino, in equis, et in quadrigis, et in lecticis, et in mulis, et in carrucis, ad montem sanctum meum Jerusalem, dicit Dominus. LXX: Et annuntiabunt gloriam meam in gentibus: et adducent fratres vestros de cunctis nationibus donum Domino, cum equis et rhedis, in lampenis mulorum, cum umbraculis in sanctam civitatem Jerusalem, dicit Dominus. Hi qui salvi fuerint, et missi ad varias nationes, et ad eos qui non audierant primum, neque viderant gloriam Domini, annuntiabunt eam cunctis gentibus, et adducent fratres populi Judaici, quorum reliquiae salvae factae sunt, munus Domino de universis gentibus: vel ipsos qui idololatriae errore contempto, veri Dei notitiam sunt  et in mulis, et in carrucis. Pro carrucis, quas solus interpretatus est Symmachus, quem nos in hoc loco
Abbreviated transcription (Latin):
aedificator maceriarum murorũ que & sepium. conuert&
semitas iniquitatem. ut nequaquã dĩ ira desae uiat. sed pla¬
catussit eis dñi . & om̃s indignationis saemite conquies cant.
iauerteris asabbato pedemtuum facere uoluntatẽ tuã.

Expanded text:
aedificator maceriarum murorumque et sepium, convertet aedificator maceriarum murorumque et sepium, convertet semitas in quietem, ut nequaquam Dei ira desaeviat, sed placatus sit eis Dominus, et omnes indignationis semitae conquiescant. Si averteris a sabbato pedem tuum, facere voluntatem
Abbreviated transcription (Latin):
ut omniũ bestiarum inuineã dĩ ꝓhibeatur accessus. Iste
ẽ aũ coluber tortuosus quidecepit exiam mpara dr̃so. quae
quia dĩ p̃cepta destruxerat. Propt̾ ea morsibus eius patuit:
& audi& adnõ. Tu obserucobis eius caput. & ille obserua¬
tis umus. nequid in nouare uidere mur quia uulgatum ẽ
testimoniũ. & uocaberis aedificator sepium. in hebraico
legitur. & uocabitur inte. goder fereso. quoda quila in¬
iuxta sensum dicere. qui se opponit dĩ iracundiae seuienti
Deniq: sr̃mmachus transtulit murum opponens caedenti.
Qualis fuit morses. & aaron & samuhel. qui iraedm̃ restiter̃
& quasi edificato muro Indignationi eius posui terminum.
Quod& hieremiae dicitur neoccurrat dnõ. neire eius ue¬
lit resistere. & in dignationẽ ita p̃cibus quasi quodã muro
inter cludere. & mor̃si quasi tener&ur ab eo hns. Bimitte¬
me inquit & percutiã populum istum. Istius modi ergo

Expanded text:
ut omnium bestiarum in vineam Dei prohibeatur accessus. Iste ut omnium bestiarum in vineam Dei prohibeatur accessus. Iste est autem coluber tortuosus, qui decepit Evam in paradiso, quae quia Dei praecepta destruxerat, propterea morsibus ejus patuit, et audivit a Domino: Tu observabis caput ejus; et ille observaterpretati sumus, ne quid innovare videremur, quia vulgatum est testimonium, et vocaberis aedificator sepium, in Hebraico legitur, et vocabitur in te, GODER PHERES quod Aquila injuxta sensum dicere, qui se opponit Dei iracundiae saevienti. Denique Symmachus transtulit, murum opponens caedenti , qualis fuit Moyses et Aaron, et Samuel, qui irae Domini restiterunt, et quasi aedificato muro, indignationi ejus posuerunt terminum. Quod et Jeremiae dicitur: Ne occurat Domino, ne irae ejus velit resistere, et indignationem ita precibus quasi quodam muro intercludere : et Moysi, quasi teneretur ab eo Dominus: Dimitte inquit, et percutiam populum istum . Istiusmodi ergo
Abbreviated transcription (Latin):
idest induabus generationibus suscitanda. Vnde dicebat
apostolus quasi sapiens architectus pdndamentũ posui.
Alius supedificat unusquisq aũ uideat quid ruꝑ edific&.
rum edificati suꝑ fundam̃tũ a postolorũ
& uocandã eã suie eum quinatus ẽ in ea edificatorẽ¬
sepiũ. de quo in psalmo legimus. homo natus ẽ inea. & ip¬
se fundauit eã altis simus. Quas sepes . atq macerias hoc enim
grecus sermo significat. Opat Morc. agro & uineis circum¬
dari scriptura cõmemorat. Vineã dexgrpto transtulisti.
e iecistigentes & planta sti eã. & post paululũ . quaredex¬
truxisti maceriã eius. & uindemiant eam omnes quitranseunt
uiã. & in hoc eodem proph&a. uinea factaẽ dilecto. quam
pulchro sermone describens intulit. aedificaui turrem.
& maceriã circum dedi. quamqui destrux erit iuxta ecle¬
siasten mordebit eum coluber. Que ideo circum data est

Expanded text:
id est, in duabus generationibus suscitanda. Unde dicebat id est, in duabus generationibus suscitanda. Unde dicebat Apostolus: Quasi sapiens architectus fundamentum posui: alius superaedificat: unusquisque autem videat quid superaedificat orum et vocandam eam, sive cum qui natus est in ea, aedificasepium. De quo in psalmo legimus: Homo natus est in ea: et ipse fundavit eam Altissimus . Quas sepes atque macerias, hoc enim Graeco sermone significat φραγμοῦς, agro et vineis circumdari Scriptura commemorat: Vineam de Aegypto transtulisti: ejecisti gentes, et plantasti eam; et post paululum: Quare destruxisti maceriam ejus: et vindemiant eam omnes qui transeunt viam ? Et in hoc eodem Propheta: Vinea facta est dilecto; quam pulchro sermone describens, intulit: Aedificavi turrem, et maceria circumdedi . Quam qui destruxit, juxta Ecclesiasten, mordebit eum coluber. Quae ideo circumdata est,
Abbreviated transcription (Latin):
ris aedificator maceriae. & semitas inmedio quies cere facus.
Nonsolũ inquit oriet᷑ intenebris lum̃tuũ & tenebrae tuae
erunt quasi meridies. et dabit dñs requiemtibi semꝑ. eteris
quasi ortus inriguus & cetera. Sededificabunt inte que lon¬
gotempore deserta fuerant. Et inmultis generationibus
ꝑmans ura edium tuarũ fundam̃ta iacentur. Ita ut uel tu
ipse uocaberis aedificator sepium : & auertat semitas inqui¬
caller inmeclio faciat conquiescere. haec iudȩi & a mici
tantũ occidentis litere ad instaurationẽ urbĩ referuntur
palestinoꝵ. & uel facta sub Zorobabel & ezra. et neemia.
uel inultimotem pore futura contendunt. & ad instau¬
rationem hierł & incircuitũ ciuitatũ altirsima fundam̃ta
iaciendae. tam excelsos muros aedificandos. ut nullus hos¬
tium possit intrare . & omniũ in eas inimicorum ꝓhibeat᷑ in
tempus sed inperp&uũ. & fundam̃ta illius ex utroq populo

Expanded text:
ris aedificator maceriae, et semitas in medio quiescere facies. ris aedificator maceriae, et semitas in medio quiescere facies. Non solum, inquit, orietur in tenebris lumen tuum, et tenebrae tuae erunt quasi meridies, et dabit tibi Dominus requiem semper, et eris quasi hortus irriguus, et caetera; sed aedificabuntur in te quae longo tempore deserta fuerant; et in multis generationibus permansura aedium tuarum fundamenta jacientur: ita ut vel tu ipse voceris aedificator sepium atque maceriarucalles in medio faciat conquiescere. Haec Judaei et amici tantum occidentis litterae, ad instaurationem referunt urbium Palaestinae. Et vel facta sub Zorobabel et Ezra, et Neemia, vel in ultimo tempore futura contendunt: et ad instaurationem Jerusalem et in circuitu civitatum altissima fundamenta jacienda, et tam excelsos muros aedificandos, ut nullus hostium possit intrare, et omnium tempus, sed in perpetuum, et fundamenta illius ex utroque populo,
Abbreviated transcription (Latin):
lis tibi. Dequibus in prouerbus scriptumẽ. fama bona inpin¬
guat ossa . & quibus p̃mia promittunt᷑. sanitas erit corpori
tuo. &curatio ossibustuis. De quibus russum scriptum est
dñs custodit omnia ossa eoꝵ unũ ex his non conter& ur. E con¬
trario q uipeccator ẽ & animae robur perdidit atq uirtutem
plangit & loquit᷑. dissipatas ossanrã secus infernum. neque
enim credere possumus quod ossa peccatorũ. non in in ferno
sunt sed uixta infernum. & fama bona inpinguat ossa. que
ad corporis saginã non pertin&. Sequit. & eris siue erit.
tum ẽ. fons egrediebatur & inrigabat omnẽ faciem paradisi
proquo in hebraioo hortus legitur quẽ fontem non alium pos¬
sumus dicere. nisi ei ciudicitur. aput te ẽ fons uite. qui
indesinent̃
rigat eclesiã suã & cunctorum corda
credentium
Et edificabunt᷑ inte deserta seculoꝵ
funda m̃ta generationis & generationis. suscitabis. & uocabe¬

Expanded text:
lis tibi ? De quibus et in Proverbiis scriptum est, Fama bona impinlis tibi ? De quibus et in Proverbiis scriptum est, Fama bona impinguat ossa . Et quibus praemia promittuntur, Sanitas erit corpori tuo, et curatio ossibus tuis . De quibus rursum scriptum est, Dominus custodit omnia ossa eorum, unum ex his non conteretur . Econtrario, qui peccator est, et animae robur perdidit atque virtutem, plangit, et loquitur: Dissipata sunt ossa nostra secus infernum . Neque enim possumus credere quod ossa peccatorum non in inferno sint, sed juxta infernum. Et fama bona impinguat ossa , quae ad corporis saginam non pertinet. Sequitur: Et eris, sive erit, tum est: Fons egrediebatur, et irrigabat omnem faciem paradisi , pro quo in Hebraico hortus legitur. Quem fontem non alium possumus dicere, nisi eum cui dicitur, Apud te est fons vitae : qui indesinenter rigat Ecclesiam suam, et cunctorum corda credentium. Et aedificabuntur in te deserta saeculorum: fundam
Abbreviated transcription (Latin):
laus mea semꝑ. & infine. & ossatua quasi herba orient᷑
& pinguescent & hereditate possidebunt ingeneratione
dem emendatis & ueris exemplaribus. Vnde oboelo pre¬
notandũ ẽ. Cum tenebre inquit peccatoristui orta luce fue¬
rint dissolutae. e tp̃ nocte palpacbili meridier fuerit ex¬
orta. tunc semꝑ habitatorẽ habebis h̃. quiimpleat
splendoribus animã tuã dequibus in psalmo dicit᷑. tecum
Quia & ipse saturasti animã esurienem. & dicere poteris
bene die ani mamea dño. ꝗ uirepl& in bonis desiderium tuũ.
& ossatua libesabunt᷑ deinteritu & igne ꝑp&euo. Siue in¬
pinguescent ut pristinã crassitudinẽ recipiant. quae fa¬
me sermonis dñi ad tenuata fuerant. quod quidem &iux¬
ta literam deresurrectione eorũ quae casura s̃ corporum
Intellegere possumus & deuirtutibus animȩ quas significans
sps̃ ses. loquit inpsalmo. Omnia ossamea dicent dnẽ quisimi¬

Expanded text:
laus mea semper; et in fine et ossa tua quasi herba orientur, laus mea semper; et in fine et ossa tua quasi herba orientur, et pinguescent, et haereditate possidebunt in generationem dem emendatis et veris exemplaribus: unde obelo praenotandum est. Cum tenebrae, inquit, pectoris tui, orta luce, fuerint dissolutae, et pro nocte palpabili meridies fuerit exorta, tunc semper habitatorem habebis Deum, qui impleat splendoribus animam tuam. De quibus in psalmo legitur: Tecum quia et ipse saturasti animam esurientem, et dicere poteris: Benedic, anima mea, Domino, qui implet in bonis desiderium tuum ; et ossa tua liberabuntur de interitu et igne perpetuo. Sive impinguescent, ut pristinam crassitudinem recipiant, quae fame sermonis Domini attenuata fuerant. Quod quidem et juxta litteram de resurrectione eorum quae casura sunt corporum, intelligere possumus, et de virtutibus animae, quas significans sanctus loquitur in psalmo, Omnia ossa mea dicent, Domine, quis simi
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a . Illequidic̃. ego luxueni inmundum. ut omnis qui
credit inme intenebris non maneat sedhabeat lume nuitae.
Lucerna enim corporis nr̃i ẽoculus. Simplex fuerit totũ
corpus nr̃merit lucidũ. Siaũ quilux eẽ deber& uersus
fuerit intenebris. tunc omne corpus tenebro sum erit.
Etdicetur nobis silux inte ẽ tenebrer̃. quante sunt. Con¬
sideremus quantis uirtutibus ꝑueniamus adlucem dĩ. ut
tenebre nrae uertantur in meridiem. licamusq: cũspon¬
sa ubi pacis ubi cubas in meridie. Etrequiem dabittibi
quasi ortus inriguus. & sic fons
aquarum cuius nondeficient aque. L.XX. eterit dr̃ tuus
tecũ semꝑ & impleberis sicut desiderat animatua & ossa
tua pinguescent. & erunt sicut ortus ebrius & sicut fons
cui non defici& aqua. Quod in colexandrinis exemplari¬
bus in premio huius capituli ad ditũ ẽ. & ad huc inteerit

Expanded text:
nostra, ille qui dicit: Ego lux veni in mundum: ut omnis qui nostra, ille qui dicit: Ego lux veni in mundum: ut omnis qui credit in me, in tenebris non maneat: sed habeat lucem vitae . Lucerna enim corporis nostri est oculus: si simplex fuerit, totum corpus 696 nostrum erit lucidum. Si autem qui lux esse deberet, versus fuerit in tenebras; tunc omne corpus tenebrosum erit, et dicetur nobis: Si lux quae in te est, tenebrae sunt, sideremus quantis virtutibus perveniamus ad lucem Dei, ut tenebrae vertantur in meridiem, dicamusque cum sponsa: Ubi pascis, ubi cubas, in meridie ? Et requiem dabit tibi quasi hortus irriguus, et sicut fons aquarum, cujus non deficient aquae. LXX: Et erit Deus tuus tecum semper: et impleberis sicut desiderat anima tua, et ossa tua pinguescent. Et erunt sicut hortus ebrius: et sicut fons, cui non deficiet aqua. Quod in Alexandrinis exemplaribus in principio hujus capituli additum est: Et adhuc in te erit
Abbreviated transcription (Latin):
nationibus malorũ partic ipes est peccatorum quita les con¬
uerbũ aũ murmurationis ẽ. quando contranos loquit᷑ ds̃.
Desinat ame murmuratio populi huius. & non morientur
nostra que peccauerimus ad dm̃. cdexcusandas excusationes
in peccatis. & dicimus corporis mesuperauit ardor. adules¬
centiae incentiua uicer̃ adõ talis creatussum. pauꝑtas co¬
egit adfurtum. Itaq: sic non fecerimus ista quedicta sun
& fecerimus ea quaedicenda s̃. utesuri enti non sicut
supra demus panem nrm̃ sedanimã nram. Vteum
in quibus cumq possumus adiuuemus. & nonquasi ex
tristiciae necessitate. sed ex animo tribuamus accipien¬
tes magis quã dantes beneficium. hilarem enim datorẽ
diligit dr̃. ut animã esu rientẽ siue afflictã non rore focile¬
mus exparte. sed saturemus & doleamus cumdolentibus.
lugeamusq cumdolentibus. tunc orietur intenebris lux

Expanded text:
nationibus malorum, particeps est peccatorum qui tales connationibus malorum, particeps est peccatorum qui tales conVerbum autem murmurationis est, quando contra nos loquitur Deus: Desinat a me murmuratio populi hujus, et non morietur; nostraque peccata referimus ad Deum, ad excusandas excusationes in peccatis, et dicimus: Corporis me superavit ardor, adolescentiae incentiva vicerunt, a Deo talis creatus sum: paupertas coegit ad furtum. Itaque si non fecerimus ista quae dicta sunt, et fecerimus ea quae dicenda sunt, ut esurienti, non sicut supra, demus panem nostrum, sed animam nostram, ut eum in quibuscumque possumus adjuvemus, et non quasi ex tristitia et necessitate, sed ex animo tribuamus, accipientes magis, quam dantes beneficium: Hilarem enim datorem diligit Deus , ut animam esurientem sive afflictam non refocillemus ex parte, sed saturemus: et doleamus cum dolentibus, lugeamusque cum lugentibus , tunc orietur in tenebris lux
Abbreviated transcription (Latin):
sores considerans accipies quemsequens sermo sub nectit.
plerque nostrorũ . citi sotoniam. id est ordinationem
dericorum. quae non solum ad inp̃cationẽ uocis. sedad mn
positionẽ implet᷑ manur. Nescilic& utinquibus dã risim
uocis. in pretatio clandestina clericos ordin& nesciente :
sic intellegunt adsumant testimoniũ pauli scribentis
adthimotheũ. Manus cito nemini in posueris neq: cõmu¬
nicaueris peccatis alienis. non ẽ enim peccatũ leue mit
tere margaritas ante porcos. & dare scm̃ canibus. & ordina¬
tionẽ clericatus nequa quã scis. & inlegedĩ doctissimis sed
a seculis suis tribuere. & uilium officiorum ministris. quod
q his decorosius est. mulier cularum precibus in quoconsi¬
deranda loquentis in sexpi apostoli sapientia. Qui ut ordi¬
nationis periculum de monstrar& iun&̃ torm̃ta peccantiũ.
neq cõmunicaueris peccatis alienis. Sicut ergo in ordi¬

Expanded text:
rores considerans: accipies quae sequens sermo subnectit. rores considerans: accipies quae sequens sermo subnectit. Plerique nostrorum χειροτονίαν, id est, ordinationem clericorum, quae non solum ad imprecationem vocispositionem impletur manus ne scilicet, ut in quibusdam risimus, vocis imprecatio clandestina clericos ordinet nescientes, sic intelligunt, ut assumant testimonium Pauli scribentis ad Timotheum: Manus cito nemini imposueris, neque communicaveris peccatis alienis . Non est enim peccatutere margaritas ante porcos, et dare sanctum canibus, et ordinationem clericatus nequaquam sanctis et in lege Dei doctissimis, sed asseclis suis tribuere, et vllium officiorum minique his dedecorosius est, muliercularum precibus. In quo consideranda loquentis in se Christi Apostoli sapientia, qui ut ordinationis periculum demonstraret, junxit tormenta peccantium: Neque communicaveris peccatis alienis. Sicut ergo in ordi
Abbreviated transcription (Latin):
paulus dolebat obligatã cernens idolatriae atheniensiũ
ciuitatem. Funibus enim peccatorũ suoꝵ unus quisq con¬
stringitur. Dequibus anime uinculis. & dauid p̃c̃abatur.
in psalmo. Abocultis meis mundame dñe & ab alienis par¬
ce seruotuo. Difficile reperitur qui his non stringatur cate¬
nis. Raro inuenitur anima quegrauissimã torquem
non habeat suo collo circũdatam ad terrena seopera depri¬
mentem. Nequaquã caelũ sed terrã aspiciat. quod & de
euuangelica refertur muliere quã iix erat sattenas ꝑ an¬
nos decem &octo . & incuruata caelestia nonuider&. Sier¬
go ait . tuleris demedio cordistui hanc catenã & istius modi
tes uoce consona extentum. digitum transtulerunt solũ
malum ipse non cogites & non facias. sedne detrahas qui¬
dem prox imotuo. Singulos quasi digito notes. loquaris
quod non prodest anime tuae. nontua mala sed aliorum er¬

Expanded text:
Paulus dolebat, obligatam cernens idololatriae Atheniensium Paulus dolebat, obligatam cernens idololatriae Atheniensium civitatem. Funibus enim peccatorum suorum unusquisque constringitur . De quibus animae vinculis et David precabatur in psalmo: Ab occultis meis munda me, Domine, et ab alienis parce servo tuo . Difficile reperitur qui his non stringatur catenis. Raro invenitur anima quae hanc gravissimam torquem non habeat suo collo circumdatam, ad terrena se opera deprimentem, ut nequaquam coelum, sed terram aspiciat. Quod et de Evangelica refertur muliere, quam vinxerat Satanas per annos decem et octo, ut incurvata, coelestia non videret . Si ergo, ait, tuleris de medio cordis tui hanc catenam, et istiusmodi tes voce consona, extentum digitum transtulerunt: ut non solum malum ipse non cogites, et non facias, sed ne detrahas quidem proximo tuo, et singulos quasi digito notes, et loquaris quod non prodest animae tuae, non tua mala, sed aliorum er
Abbreviated transcription (Latin):
errorem. srmmachus declinationem Theodotio ΚAuΟΝ iđ
torquem transtuler̃. Rurrum inp̃senti loco ubi nos uertimus
siabstuleris demedio catenc̃. & procatena lxx CΥΑ ΕΟ ΜΟΝ
idest conligationẽ suie uinculum transtulerunt. Aquila Nc̃
supra diximus errorem interp̾tatus ẽ. Sr̃mmachus intheo¬
dotionis scita concidens torquem posuit hoc de interp̃tatio¬
nis uarietate sit dictum. Alioquinsensus siccum superioribur
iungitur. Oriet tibi matutina lux & sanitatestue cito orient᷑.
Et preced&te iusticiatua. & gloria dnĩ coronabit te. Dep̃¬
cantemque statim exaudi&. & se ostendit eẽ p̃sentem. lta
dumtax at siad superiora opera haec quoq addi deris. ut
tollas dete obligationẽ & catenã. quatua anima colliga¬
ta est. dequa & p&rus loquebatur ad sỹmonẽ. infelle eñĩ
amaritudinis & obligatione iniquitatis iuideo te eẽ. &

Expanded text:
errorem, Symmachus declinationem, Theodotio κλοιὸν, id errorem, Symmachus declinationem, Theodotio κλοιὸν, id est, torquem, transtulerunt. Rursum in praesenti loco ubi nos vertimus: Si abstuleris de medio tui catenam, et pro catena Septuaginta συνid est, colligationem, sive vinculum transtulerunt; Aquila, sicut supra, errorem, interpretatus est; Symmachus in Theodotionis scita concedens  Al. concidens, torquem posuit. Hoc de interpretationis varietate sit dictum. Alioquin sensus sic cum superioribus jungitur: Orietur tibi matutina lux, et sanitates tuae cito orientur: et praecedet te justitia tua, et gloria Domini coronabit te. Deprecantemque statim exaudiet, et se ostendet esse praesentem. Ita dumtaxat, si ad superiora opera haec quoque addideris, ut tollas de te obligationem et catenam qua tua anima colligata est. De qua et Petrus loquebatur ad Simonem: In felle enim amaritudinis, et obligatione iniquitatis video te esse . Et
Abbreviated transcription (Latin):
mea. Iudiciũ ingentibus ꝓfert. sequitur. uiae eorũ
ꝑuersae. nonnatura sed propria uoluntate. Quicquid eñ
ꝑuertitur atq: cur uatur derectotorquetur in prauum.
Omnis doctrina pharis eorum subuersio uertatis est.
ꝑquã quiam bulauerit non solum inueni& pacem. Sed
net cognos cit quidem eã. ut scuet quidquesere debeat
Propt̾ hoc elongatum ẽ iudicium a nobis. & non adp̃hend&¬

Expanded text:
mea, judicium gentibus proferet . Sequitur: Viae eorum perversae, non natura, sed propria voluntate. Quidquid enim pervertitur atque curvatur, de recto torquetur in pravum. Omnis doctrina Pharisaeorum subversio veritatis est, per quam qui ambulaverit, non solum non invenit pacem; sed nec cognoscit quidem eam, ut sciat quid quaerere debeat. Propter hoc elongatum est judicium a nobis: et non apprehend
Abbreviated transcription (Latin):
reretur . hoc ostendit quod fetorẽ peccatorum. & iniquita¬
taes eorum ferre non potuerit. Sed a uerter& faciem suã
ne eorum turpitudinem cerner&. & statim percutere
coger&ur. Vnde peccator dñi uultum uidere desiderans
dic̃ inpsalmo. usquequo dnẽ obliuis ceris me infinem
us que quo auertis faciem tuã ame. & alibi. Ostende fa¬
ciom tuã & saluierimus. Manus enim urãe polluter̃
sanguine. & digitiurĩ iniquitate. labia urã locutas unt¬

Expanded text:
reretur, hoc ostendit, quod fetorem peccatorum et iniquitareretur, hoc ostendit, quod fetorem peccatorum et iniquitates eorum ferre non potuerit, sed averterit faciem suam, ne eorum turpitudinem cerneret, et statim percutere cogeretur. Unde peccator Domini vultum videre desiderans, dicit in psalmo: Usquequo, Domine, oblivisceris me in finem, usquequo avertis faciem tuam a me ? Et alibi: Ostende faciem tuam, et salvi erimus . Manus enim vestrae pollutae sunt sanguine, et digiti vestri iniquitate: labia
Abbreviated transcription (Latin):
poterã que nunc facturã eẽ medixi. eris confidesis indño
& eleuabitte adbonat̾re. & ciba bitte hereditatem iacob
patristui. & ante conplere : neque enim adbreuiata ẽ manus
mea atq: contracta ut eam adliberandum populũ meũ.
extendere nequeam. aut surdas aures habeo ut exatidire
non possim. Ex quo extenditur auresdm̃ quae iustos audi¬
unt . & non audiunt peccatores. Nequaquã eẽ nostrarum
aurium similes que emissam uocẽ suae iusticiae siue in uis¬
ticiae equalit̃ audiunt. sed peccata inquid urã quasi qua¬
dam in medio muros oppositus . uos &dm̃ diuidunt. Vnde
& saluator inpassione sua fecit utrumq unum & mediũ
pari&em maceriae soluens inimicitiã instia carne dex¬
struxit. ut quos paries diuererat peccatorum xp̃i sanguinis
coniunger& Quia peruit para dỹsi anuam que multo tẽ¬
pore clausa erat &igneum gladium suo cruore restrinx it.
Vt audir& latro hodie mecum eris inparadiso. quodq sequit᷑

Expanded text:
ris confidens in Domino, et elevabit te ad bona terrae, et cibabit te haereditate Jacob patris tui, et ante complere. Neque enim abbreviata est manus mea, atque contracta, ut eam ad liberandum populum meum extendere nequeam: aut surdas aures habeo, ut exaudire non possim. Ex quo ostenditur aures Domini, quae justos audiunt, et non audiunt peccatores, nequaquam esse nostrarum aurium similes, quae emissam vocem sive justitiae, sive injustitiae, aequaliter audiunt; sed peccata, inquit, vestra, quasi quidam in medio murus oppositus, vos et Deum dividunt. Unde et Salvator in passione sua fecit utrumque unum , et medium parietem maceriae solvens, inimicitiam in sua carne destruxit, ut quos paries diviserat peccatorum, Christi sanguis conjungeret. Qui aperuit paradisi januam, quae multo tempore clausa fuerat , et igneum gladium suo cruore restinxit, ut audiret latro: Hodie mecum eris in paradiso . Quodque sequit
Abbreviated transcription (Latin):
turis triplicit̃ ponitur. Aut intemptationum magni¬
tudinẽ. aut inperuersitate doctrinae. aut simplicit̃
uentus quo nubia contegantur. Eter innubes cogit᷑.
Detemptationibus illudẽ euangelicum. Uenerunt
Flumina flauerunt uenti. Et inꝑgerunt domum
illam. & non potuerunt subuertere eam. quia suꝑ p&tam
stabili erat mole fundata. Deꝑuersitate doc trinae¬
inmalitia hominũ. Vt non circum feramur omniuento
doctrinae inmalitia hominũ. Deuento simplicit̃. et
non poterant nauigare. Erat enim uentus contrarius
Non quo & hoc non possit sentiri. tropologiae sed quo
p̃senti sensui. Tantum similitudinẽ p̃beat. Auerten¬
te enim dnõ faciem fuam a nobis allidimur in manu
iniquitatis nrae siue thratmur. temptationibus propt̃
peccata nr̃a. Ex quo discimus quod & iniquitas man
habeat. Etomnia peccata que nos foruiter strictos
tenere desiderant. Vnde & inmanu linguae mors

Expanded text:
turis tripliciter ponitur; aut in tentationum magnituris tripliciter ponitur; aut in tentationum magnitudine, aut in perversitate doctrinae, aut simpliciter ventus, quo nubila congregantur, et aer in nubes cogitur. De tentationibus, illud est Evangelicum: Venerunt flumina, flaverunt venti, et impegerunt in domum illam, et non potuerunt subvertere eam: quia super petram stabili erat mole fundata . De perversitate doctrinae: Ut non circumferamur omni vento doctrinae in malitia hominum . De vento simpliciter: Et non poterant navigare, erat enim ventus contrarius : non quo et hoc non possit sentiri tropologice, sed quo praesenti sensui tantum similitudinem praebeat. Avertente enim Domino faciem suam a nobis, allidimur in manu iniquitatis nostrae, sive tradimur tentationibus propter peccata nostra. Ex quo discimus, quod et iniquitas manus habeat, et omnia peccata, quae nos fortiter strictos tenere desiderant. Unde et in manu linguae mors
Abbreviated transcription (Latin):
Cui & hester diadema suum quoderat regiae potesta¬
tis insignae cõparat quodnequa quã uoluntate sed ne¬
cessitate portabat. Tuscis necessitatẽ meã quõ detestor
signum suꝑbiae maee. quodẽ suꝑ caput meum indieb:
ostensionis meae. Ab hominor illud sic ut pannũ m̃struũ
nec porto indiebus qui & is meae.
Ionẽ qui in uoc& nom̃tuum qui consurgat & teneat
te Abscondisti faciemtuã ambis a nobis. et alis isti
nos in manu iniquitatis nrae. Lxx et non ẽ qui muo¬
c& nom̃tuum. etqui record& ur & adp̃hendatte. Q uõ
auertisti faciem tuã anobis. & tradidistinos propt̃ ini¬
quitates nrãs Quia instar filiorum dear boribus¬
fluximus quae ueñtus are facta disꝑgit. Propt̾ ea nul¬
lus inuentus est qui inuocar& nomentuũ. Et consurgeis
deruina iniquitatum suarũ adp̃hender& uel tener&
dicer& que cums ponsa. Inueni quem quesiuit anima
mea Tenebo eum & non dimittã illum. Cientus inscrip¬

Expanded text:
cui et Esther diadema suum, quod erat regiae potestacui et Esther diadema suum, quod erat regiae potestatis insigne, comparat, quod nequaquam voluntate, sed necessitate portabat: Tu scis necessitatem meam: quoniam detestor signum superbiae meae, quod est super caput meum in diebus ostensionis meae: abominor illud sicut pannum menstruum: nec porto in diebus quietis meae . Non est qui invocet nomen tuum, qui consurgat et teneat te. Abscondisti faciem tuam a nobis, et allisisti nos in manu iniquitatis nostrae. LXX: Et non est qun tuum, et qui recordatus apprehendat te. Quoniam avertisti faciem tuam a nobis, et tradidisti nos propter iniquitates nostras. Quia instar foliorum de arboribfluximus quae ventus arefacta dispergit, propterea nullus inventus est qui invocaret nomen tuum, et consurgens de ruina iniquitatum suarum, apprehenderet vel teneret te, diceretque cum sponsa: Inveni quem quaesivit anima mea: tenebo illum, et non dimittam illum . Ventus in Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
estis qui uos m& ipsos iustificatis coram hominibus quod
paulus fugens ait. Nihil mihi consciussum nec tamen
in hoc iustificatus sum. Expeccato a ũdĩ iusticia dequa
idem salomon loquitur. intellegite iustitiã uram. Ergo
ẽ alia iusticia que non hab& ueritatem. &t hec ẽ uera
iusticia dequa rursum in euangelio dicitur. Beati qui
esuriunt & sitiunt iusticiã. Quam multi proph&e
& iusti desi derauerunt uidere & nonuiderunt. Abra¬
ham aũ uidit istã iusticiã & I&atus ẽ. ne qua quam se¬
quens occidentem litteram. sed spm̃ uiuificantem nec
mirdm haec de hominibus dicere. Cum astra quoquedĩ
iusticiae cõparata non sint munda. & aduersũ an¬
angelossuos ꝑuersum quod ex cogiauerit. Siquis igitur
post euangelium xpĩ & aduentum filudĩ peda goge
legis obseruat caerimonias. Audiat populum confitentẽ
quod omnis illa tusticia panno sordidis simo cõpar&ur.

Expanded text:
estis qui vosmetipsos justificatis coram hominibus . Quod estis qui vosmetipsos justificatis coram hominibus . Quod Paulus fugiens ait: Nihil mihi conscius sum, nec tamen in hoc justificatus sum . Ex peccato autem Dei justitia, de qua idem Salomon loquitur: Intelligite justitiam veram. Ergo est alia justitia quae non habet veritatem, et haec est vera justitia, de qua rursum in Evangelio dicitur: Beati qui esuriunt et siliunt justitiam . Quam multi prophetae et justi desideraverunt videre, et non viderunt . Abraham autem vidit istam justitiam, et laetatus est, nequaquam sequens occidentem litteram, sed spiritum vivificantem. Nec mirum haec de hominibus dicere, cum astra quoque Dei justitiae comparata, non sint munda, et adversum Angelos suos perversum quid excogitaverit . Si quis igitur post Evangelium Christi, et adventum filii Dei paedagogae Legis observat caeremonias, audiat populum confitentem, quod omnis illa justitia panno sordidissimo comparetur,
Abbreviated transcription (Latin):
testimoniorum. quando sanguis. in primo coitu mari¬
tali uirginis. ad probatus. &defluximus inquit qua¬
si folia de arboribus quae propt̃ iniquitates nr̃as. uen¬
torum flatibus disperguntur. In quo considerandum
quod iusticia que in lege ad conparationẽ euange licae
puritatis. inmunditia nomin&ur. et enim non ẽ glo¬
rificatum quod prius glorificatũ fuit propt̾ excellen¬
tem gloriã. Cinde & paulus apostolus qui secundum
iusticiã que inlege ẽ uniuersa cõpleue rat dicit se om̃a
tur quasi stercora. ut xpm̃ lucri faciat. &inueniatur ineo
non habens suã iusticiã que exlege ẽ sed ꝑfidẽ xpĩ. quae
ẽ. ex dõ iusticia. Est enim tustus quiperit iniusticia sua.
sipost euangelu ueritatem umbras uelit exercere legales
& non iuste quod iustumẽ ꝑsequi. unde iuxta sapientis¬
simum salamonem. Omnis uirtud&ur sibi iustus cũ in
lege uersatur. Ad quod dñs loquitur in euangelio. uos

Expanded text:
testimoniorum: quando sanguis in primo coitu maritestimoniorum: quando sanguis in primo coitu maritali virgini approbatur. Et defluximus, inquit, quasi folia de arboribus, quae propter iniquitates nostras, ventorum flatibus disperguntur. In quo considerandum, quod justitia quae in Lege est, ad comparationem Evangelicae puritatis immunditia nominetur. Etenim non est glorificatum quod prius glorificatum fuit, propter excellentem gloriam. Unde et apostolus Paulus, qui secundum justitiam, quae in Lege est, universa compleverat, dicit se omnia tur quasi stercora, ut Christum lucrifaciat, et inveniatur in eo non habens suam justitiam, quae ex Lege est, sed per fidem Christi quae est ex Deo justitia. Est enim justus qui perit in justitia sua , si post Evangelii veritatem umbras velit exercere legales, et non juste quod justum est persequi. Unde juxta sapientissimum Salomonem, omnis vir videtur sibi justus, cum in lege versatur: ad quos Dominus loquitur in Evangelio: Vos
Abbreviated transcription (Latin):
quasi pannus menstruate. uniuersae iusticia nr̃a ẽ
& cecidimus quasi folium uniuersi & iniquitates
nraẽ. quasi uentus ab stulerunt nos
Lxx. Ecce iratus e & oms̃ peccaui mus ideirco erra¬
uimus & factisumus quasi in mundi om̃s nos ut pannus¬
edentis omis iusticia nr̃a & defluximus quasi folia
propt̃ iniquitates nras. sicut uentus aufer& nos.
Ordo praeposterus non quia tu iratus es nos peccauim
sed quia nos peccauimus tuiratuses. Et quia peccauim̃
nobis iratus es dnẽ propt̾ ea errauimus. & rectã reliqui¬
mus uiã. Siue iuxta hebraicum qui semꝑ fuimus in pec¬
catis tua tantum saluemur misericordia. quiꝑnos in¬
mundi sumus. etquicquid uidemur habere iusticiae
pannosedentis siue menstruate mulieris cõparatur
Proquo theo dotio ipsum uerbum hebraicum posuit
eđdim quod symmachus int̃ praetatus ẽ. RYI COUN
idest parientium. A quila maptipi cΟΝ hocẽ

Expanded text:
quasi pannas menstruatae universae justitiae nostrae. quasi pannas menstruatae universae justitiae nostrae. Et cecidimus quasi folium universi, et iniquitates nostrae quasi ventus abstulerunt nos. LXX: Ecce tu iratus es, et omnes peccavimus: idcirco erravimus, et facti sumus quasi immundi omnes nos, ut pannus sedentis omnis justitia nostra: et defluximus quasi folia propter iniquitates nostras: sicut ventus auferet nos. Ordo praeposterus. Non quia tu iratus es, nos peccavimus; sed quia nos peccavimus, tu iratus es. Et quia peccavimus, nobis iratus es, Domine: propterea erravimus, et rectam reliquimus viam. Sive juxta Hebraicum, qui semper fuimus in peccatis, tua tantum salvabimur misericordia, qui per nos immundi sumus; et quidquid videmur habere justitiae, panno sedentis, sive menstruatae mulieris comparatur. Pro quo Theodotio ipsum verbum Hebraicum posuit EDDIM   quod Symmachus interpretatus est κυουσῶν id est, parientium; Aquila μαρτυριῶν, hoc est,
Abbreviated transcription (Latin):
paniarum nobiles feminas deciperunt. miscentes fabu¬
lis uoluptatem & inperitiae suae nom̃ scientia e suae¬
uindicantes. Quod aũ dicit populus inp̃senti hoc est
num quã senec auribus nec oculis cognouiss& quae
ds̃ scĩs suis praepar& in futurum. quod occurrat his
qui faciunt iusticiã & uiarum illius rec ordantur.
porro uixta lxx. dicunt senumquã dm̃ alium cog¬
nouisse p̃tereum quiuere ds̃ ẽ. Nec alterius talia
opera tantaq uidisse quefacturus sit his qui exspectant
misericordiã eius faciantq uisticiã & uiarum illis
recordentur. etquomodo scriptumẽ dm̃nemo uidit
umquã. &iterum. Nemo uid& faciem meã & tuu&
ergo ds̃. Nequa quã sermonibus explicatur. nec oculis
contempla bilis est. Sed abhis uid&ur dequibus scrip¬
tum ẽ. beatimundo corde quõ ipst dm̃ uidebunt
Eccetu iratuses & peccauimus. in ipsis fuimus semper
& salua uimur. Et factis umus ut inmundi omnes nos

Expanded text:
paniarum nobiles feminas deceperunt, miscentes fabupaniarum nobiles feminas deceperunt, miscentes fabulis voluptatem, et imperitiae suae nomen scientiae vindicantes . Quod autem dicit populus in praesenti, hoc est, numquam se nec auribus, nec oculis cognovisse, quae Deus sanctis suis praeparet in futurum: quod occurrat his qui faciunt justitiam, et viarum illius recordantur. Porro juxta Septuaginta dicunt, se numquam Deum alium cognovisse, praeter eum qui vere Deus est, nec alterius talia opera tantaque vidisse, que facturus sit his qui exspectent misericordiam ejus, faciantque justitiam, et viarum illius reumquam . Et iterum: Nemo videt faciem meam et vivet ? Ergo Deus nequaquam sermonibus explicatur, nec oculis contemplabilis est, sed ab his videtur, de quibus scriptum est: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Ecce tu iratus es, et peccavimus; in 762 ipsis fuimus semper, et salvabimur. Et facti sumus ut immundus Al. immundi omnes nos,
Abbreviated transcription (Latin):
ad seribas dicitur. & phariseos. uos estis quiustificatis
uos m& if sos coram hominibus. Dr̃ aũ cognoscit corda
urã. In quo considerandum quod nondix erit pateriuxta
her& icoꝵ blasphemias. nefilium uider&ir exdude¬
re. sed dr̃. quod patri filioq cõmune ẽ. In principio em̃
erat uerbum & uerbum erat apud dm̃ & dc̃ erat ũ¬
bum. hoc erat in principto apuddm̃. Pequo idem

Expanded text:
ad Scribas dicitur et ad Pharisaeos: Vos estis qui justificatis vosmetipsos coram hominibus: Deus autem cognoscit corda vestra . In quo considerandum, quod non dixerit, Pater, juxta haereticorum blasphemias, ne Filium videretur excludere, sed Deus: quod Patri Filioque commune est. In principio enim erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: hoc erat in
Abbreviated transcription (Latin):
abscondistitimentib te. : Quae omnia replicans ad firmare
cupientes post cruciatus atq tormenta. futura refrigeria
quaenimc ab scondenda sunt. ab his quib timorutilis a
ut dum supplicia reformidant peccare desistant. Quod
nos dĩ solius debemus scientiue derelinquere. Cuius non solũ
misericordiae sed & tormenta in ponderesut. & nouit que.
quomodo aut quam diu. debeat iudicare. solumq dicamꝰ
quodhumanae conuenit fragilitati. Dñe nemfurore tuo ar¬
guas me neq in ira tua corripias me. : Et sicut diabolo &
omnium negatorum. atq impiorum qui dixerunt in cordesuo.
non est ds̃. ⁊ Credimus acerna torm̃ta sic peccatorũ atq
impiorum. & tamen xp̃ianorum quorum opera igni probao¬
disuno atq purgandu . Mod eratã arbitramur & mixtam¬

Expanded text:
abscondisti timentibus te. Quae omnia replicant, asseverare abscondisti timentibus te. Quae omnia replicant, asseverare cupientes, post cruciatus atque tormenta, futura refrigeria, quae nunc abscondenda sunt ab his, quibus timor utilis est: ut dum supplicia reformidant, peccare desistant. Quod nos Dei solius debemus scientiae derelinquere, cujus non solum misericordiae, sed et tormenta in pondere sunt; et novit quem, quomodo, aut quamdiu debeat judicare. Solumque dicamus, quod humanae convenit fragilitati: Domine, ne in furore tuo arguas me: neque in ira tua corripias me . Et sicut diaboli et omnium negatorum atque impiorum, qui dixerunt in corde suo: Non est Deus , credimus aeterna tormenta: sic peccatorum atque impiorum et tamen Christianorum, quorum opera in igne probanda sunt atque purganda, moderata
Abbreviated transcription (Latin):
sua Titania. quae inimicus homo dormiente patre familias suꝑ¬
seminauit. Haec ignis ecur& haec uorabit incendiũ & omniũ
scorum oculis eorũ supplicia monstrabuntur. qui pro auro
& argento & lapide p̃tioso aedificauerumt suꝑ fun¬
damentũ dñi faenum ligna stipulum ignis pabulũ
sempiterni ⁊ Porro qui uolunt supplicia aliquando frairi. et
lic& postmulta tempora. tamen terminum habere tormenta.
hisutuntur testimoniis cum in trauerit plenitudo gentium tunc
omnis israhel saluus fiet. Etiterum. Condusit dsomnia sub
peccato Vt omnibus misereatur ⁊ & in alio loco sc̃sloquitur
iram dñi sustinebo qm̃ peccaui ei. donec iudicet causam meam
Benedicam te dñe qũo iratos es mihi. a uestisti faciemtuã a me
& misestus esmei : dñs quoq loquitur ad peccatorem. cum
ira furores mei fuerit . rursum sanabo . ⁊ Ethoc est quod in alio
loco dicitur . quã grandis multitudo bonitatis tuae dñe. quã

Expanded text:
sua zizania, quae inimicus homo, dormiente patrefamilias, supsua zizania, quae inimicus homo, dormiente patrefamilias, superseminavit, haec ignis exuret, haec vorabit incendium. Et omnia al., omnium sanctorum oculis eorum supplicia monstrabuntur, qui pro auro, et argento, et lapide pretioso, aedificaverunt super fundamentum Domini, fenum, ligna, stipulam, ignis pabulum sempiterni. Porro qui volunt supplicia aliquando finiri, et licet post multa tempora, tamen terminum habere tormenta, his utuntur testimoniis: Cum intraverit plenitudo gentium, tunc omnis Israel salvus fiet . Et iterum: Conclusit Deus omnia sub peccato, ut omnibus misereatur . Et in alio loco sanctus loquitur: Iram Domini sustinebo, quia peccavi Benedicam te, Domine: quoniam iratus es mihi. Avertisti faciem tuam a me, et misertus es mei . Dominus quoque loquitur ad peccatorem: Cum ira furoris mei transierit, rursum sanabo . Et hoc est quod in alio loco dicitur: Quam grandis multitudo bonitatis tuae, Domine, quam
Abbreviated transcription (Latin):
gendus ẽ quo & supra legimus. manus mea fecit haec
omnia. quã notam faci& dñs seruis suis. & colentibus
& comminabitur incredulis inimicis suis. Utalis¬
promittat p̃mia. alis supplicia comino ur. In quo con¬
sideranda uerboꝵ propri&as. quod non dixerit in¬
fert inimicisstus sed cõmi nabitur ut cõminatione de¬
territi. & ipsi ad dnĩ trans eant seruitutem. Quio
ecce dñs inigneueni&. & quasi tarbo quadrigae ei.
reddere in indignatione furorem suũ. & increpationẽ
suã inflamma ignis. Quia inigne dns iudicatur. et¬

Expanded text:
gendus est, de quo et supra legimus: Manus mea fecit haec gendus est, de quo et supra legimus: Manus mea fecit haec omnia. Quam notam faciet Dominus servis suis et timentibus et comminabitur incredulis et inimicis suis, utpromittat praemia, aliis supplicia comminetur. In quo consideranda verborum proprietas, quod non dixerit: Inferet inimicis suis; sed comminabitur, ut per comminationem deterriti, et ipsi ad Domini transeant servitutem. Quia ecce Dominus in igne veniet: et quasi turbo quadrigae ejus, reddere in indignatione furorem suum, et increpationem suam in flamma ignis. Quia in igne Dominus dijudicatur
Abbreviated transcription (Latin):
queuera l&iciaẽ. O equibus dnr̃ loquebatur. beatimun¬
do corde quõ ipsi dm̃ uidebunt. Cuius uisio ꝑ fectumẽ
gaudiðm. quod inplenae fidei corde uersatur. etos¬
stũ germintetio subsequitur. De quibus iam diximus.
Quorum silector oblitus ẽ recurrat adex planationẽ
pristinã. melius est enm illum scripta relegere. quã
nos dicta seplicare. & nota inquit erit manus onĩ ser¬
uis eius. ueltimentibus eũ. Et cõminabitur inimicis
siue incredulissuis. Manus aũ uel propotentia accipitur
Quodpossit dr̃ omnia facere que promittit. Iuxta illud
ex ꝑsonadĩ mor̃ses loquitur adpharaonẽ. Nunc mit¬
tam manum & ꝑcutiamte & populum tuũ int̾ficiam.
& deleberis det̾ra. & rursum. ipse adeundem tr̃ ran¬
num. Eccemanus dñi erit suꝑ ium̃tasua dequa ad
dm̃ psalmista dicebat. manustua gentes int̾̃fecit
& plantastieos. autcerte manus dnĩ xp̃s intelle¬

Expanded text:
quae vera laetitia est. De quibus Dominus loquebatur: Beati munquae vera laetitia est. De quibus Dominus loquebatur: Beati mundo corde; quoniam ipsi Deum videbunt . Cujus visio perfectum est gaudium, quod in plenae fidei corde versatur: et ossium germinatio subsequitur, de quibus ante jam diximus. Quorum si lector oblitus est, recurrat ad explanationem pristinam. Melius est enim illum scripta relegere, quam nos dicta replicare. Et nota, inquit, erit manus Domini servis ejus, vel timentibus eum, et comminabitur inimicis, sive incredulis suis. Manus autem vel pro potentia accipitur, quod possit Deus omnia facere, quae promittit, juxta illud quod ex persona Dei Moyses loquitur ad Pharaonem: Nunc mittam manum, et percutiam te, et populum tuum interficiam, et deleberis de terra . Et rursum ipse ad eumdem tyrannum: Ecce manus Domini erit super jumenta tua ; de qua ad Deum Psalmista dicebat: Manus tua gentes interfecit, et plantasti eos . Aut certe manus Domini Christus intelli
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑerentur. si hoc uerum est recte affectus dĩ insuas
craeaturas aliquis conparatus sit. Quiemni custodia
protegit liberos suos. nedraco & coluber. antiquus diabo¬
lus & satanas obrepat. no uellis f&ibus. ut ad nom̃
lapidis qui ponitur infundam̃tission. Oms aduersari&
frangantur insidiae. haec aũ hierł. in qua conso labunt᷑
amatre filii. & ingentibus palpabuntur. Illa ẽ de qua
ratur. consolabatur c&eros qui eius sermonibus indige¬
bant dic̃r. Benedictus ds̃. pat̃ misericordiarum. & ds̃
omnis consolationis. qui consolatur nos in omnitribula¬
tione. ut & nos possimus consolarieos qui inomnis unt
tribulatione. ꝑ consolationẽ qua ipsi conso lamur
adõ. Qui post quã fuerint consolati dicetar adeos. et
uidebitis & gaudebit corurm̃. etossa ur̃a quasi herba
germinabunt. siue orientur. a ut iuxta sỹmmachũ
florebunt. Videbunt autem haud dubiũ quin dm̃

Expanded text:
superentur. Si hoc verum est, recte affectus Dei in suas superentur. Si hoc verum est, recte affectus Dei in suas creaturas aquilis comparatus est, qui omni custodia protegit liberos suos, ne draco et coluber antiquus, diabolus et Satanas obrepat novellis fetibus, ut ad nomen lapidis, qui ponitur in fundamentis Sion, omnes adversariorum frangantur insidiae. Haec autem Jerusalem, in qua consolabuntur a matre filii, et in genibus palpabuntur, illa est, de qua ratus, consolabatur caeteros, qui ejus sermonibus indigebant, dicens: Benedictus Deus, Pater misericordiaromnis consolationis, qui consolatur nos in omni tribulatione, ut et nos possimus consolari eos, qui in omni sunt tribulatione, per consolationem, qua ipsi consolamur a Deo . Qui postquam fuerint consolati, dicetur ad eos: Et videbitis, et gaudebit cor vestrum, et ossa vestra quasi herba germinabunt, sive orientur, aut juxta Symmachum, florebunt . Videbunt autem, haud dubium quin Deum,
Abbreviated transcription (Latin):
trientes omnem superant caritatem. Deniq uolens dĩ
ostendere. quomodo diligat quos creauit. Num quid
obliuis c&c ur. aut mulier ut misereatur sobo lis uteri sui
Sed & su lla fuerit oblita. Ego tam̃ nonobliuis cartui.
quem sensum & illudhab& euangelicum in quodns̃ loquit
adhierusalẽ. quoties uolui congregare filiostuos sicut
gallina congregat pullos subeclas suas & noluisti. et
deutero nomiũ in quotale quid resonat. sicut aqui la
proteg& nidum suum. & pullos suos desideraut. ex¬
pandens alas suscepit eos. & portabit in humeris suis.
Aunt quide animantiũ. scripsere naturis. Omnium
quidem bestiarum & iumentoꝵ & pecudum auium q
ingentẽ esse infilios pullosq: suos affectum. sedmaximũ
eẽ amorẽ aqui larum. Quae in excelsis & in accessis lo¬
cis nilos conlocant. Neco luber f& tis uiol&. am̃ etitem
quoq: interpullos lapidem reperiri. Que omnia uenena

Expanded text:
trientes, omnem superant charitatem. Denique volens Deus trientes, omnem superant charitatem. Denique volens Deus ostendere, quomodo diligat quos creavit: Numquid obliviscetur, ait, mulier, ut misereatur sobolis uteri sui? sed et si illa fuerit oblita, ego tamen non obliviscar tui . Quem sensum et illud habet Evangelicum, in quo Dominus loquitur ad Jerusalem: Quoties volui congregare filios tuos, sicut gallina congregat pullos suos sub alas suas, et noluisti ? Et Deuteronomium, in quo tale quid resonat: Sicut aquila protegit nidum suum, et pullos suos desideravit: expandens alas, suscepit eos, et portavit in humeris suis . Aiunt qui de animantium scripsere naturis, omnium quidem bestiarum, et jumentorum, et pecudum aviumque ingenitum esse in filios pullosque suos affectum, sed maximum esse amorem aquilarum, quae in excelsis et inaccessis locis nidos collocant, ne coluber fetus violet. Amethisten quoque inter pullos ejus lapidem reperiri, quo omnia 811 venena