comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpinqua sanguine. sic̃ etiã loth eadẽ. propinqͥtate cũ fr̃is eiꝰ eẽt filiꝰ fr̃ eiꝰ ẽ
dictꝰ: Itaq urorem tatuit. ñ negauit sororẽ: Coniugis tuendã pudicitiã
cõmittens deo. & humanas insidias cauens ut homo: Qm̃ siꝑiculũ ꝗͣtũ
caueri poterat. Honcaueret. magis temptaret dñ ꝗͣ sꝑaret in eũ: Deniq¬
factum ẽ quod de dño p̃sumpsit abrahã. Nam pharao rex egipti qͥ eam
sibi uxorẽ acceꝑat gͣuit̃ afflctus marito reddidit: Uabsit ut eam
credamus alieno ꝯcubitu fuisse pollutã. Quia multo ẽ credibiliꝰ
hoc pharaonẽ facere afflictionib magnis ñ fuisse ꝑmissum: Potest¬
& hoc dici quod iuxta librum ester ubi quecumq mulierum
placuisset regi. sex mensibꝰ oleo ungebatur myrtino. et aliis
sex quibꝰlam pigmentis et aromatibus utebatur. et tunc
demũ ingrediebatur ad regem: Poterat fieri ut sarai post¬

Expanded text:
propinqua sanguine, sicut etiam Loth eadem propinquitate, cum fratris ejus esset filius, frater ejus est propinqua sanguine, sicut etiam Loth eadem propinquitate, cum fratris ejus esset filius, frater ejus est dictus. Itaque uxorem tacuit, non negauit, coniugis tuendam pudicitiam committens Deo et humanas insidias cauens ut homo; quoniam, si periculum quantum caueri poterat non caueret, magis tentaret Deum, quam speraret in Deum. De qfactum est quod de Domino praesumpsit Abraham, nam Pharao rex Aegypti, qui eam sibi uxorem acceperat, graviter afflictus, marito reddidit: ubi absit ut eam credamus alieno concubitu fuisse pollutam, quia multo est credibilius hoc Pharaonem facere afflictionibus magnis non fuisse permissum. Potest et hoc dici, quod juxta librum Esther ubi quaecunque mulierum placuisset regi, sex mensibus oleo ungebatur myrtino, et aliis sex quibusdam pigmentis et aromatibus utebatur, et tunc demum ingrediebatur ad regem. Poterat fieri ut Sarai post
Abbreviated transcription (Latin):
fames. morbi. captiuitas. iusti cum rȩpbis in hac uita subituri:
uerum etiam speciales ab ipsis reꝓbis essent tribulationes pas¬
suri: Pro quibus omnib̾. ca quȩ reꝓbi non norunt premia. infu¬
turo ꝑciꝑent. Sequit᷑ Cumq ꝓpe eẽt ut ingrederetur egy¬
ptum: dixit sarai uxori suȩ. Noui qđ pulcbra es. uel sis mulier.
et qđ cum uiderint egyptii. dicturisunt qđ uxor ipsius ẽ: et
interficient me et te re seruabunt. Dic ergo obsecro qđ
soror mea sis. ut bene sit  mͥ ꝓpter te: et eȩtã usq dum
dictum ẽ Fagellauit au l.tẽ dñs pharaonem plagis
maximis et domum eĩ ꝓpt̃: sarai uxorem abra ham Uoc¬
uit pharao abram: et dixit ei Quid namẽ qđ. fecistimͥ.
quare indicasti qđ uxor tua eẽt ĩ quam ob causam dixisti eẽ
sororem tuam. ut tollerem eã mͥ muxorem: Nl m̃titus est
abraham: quia uxorem suam dixit sororem: Erat enĩ & hoc quia

Expanded text:
fames, morbi, captivitas, justi cum reprobis in hac vita subituri, fames, morbi, captivitas, justi cum reprobis in hac vita subituri, verum etiam speciales ab ipsis reprobis essent tribulationes passuri, pro quibus tantum omnibus ea quae reprobi non norunt praemia in futuro perciperent. Sequitur. Cumque prope esset ut ingrederetur Aegyptum, dixit Sarai uxori suae: Novi quod pulchra sis mulier, et quod cum viderint te Aegyptii, dicturi sunt quod uxor ipsius est, et interficient me, et te reservabunt: dic ergo, obsecro, quod soror mea sis, ut bene sit mihi propter te, et caetera usque dum dictum est, flagellavit autem Dominus Pharaonem plagis maximis et domum ejus propter Sarai uxorem Abram; vocavitque Pharao Abram, et dixit ei: Quidnam est quod fecisti mihi? quare non indicasti quod uxor tua esset? quam ob causam dixisti esse sororem tuam, ut tollerem eam mihi uxorem. Nihil mentitus est Abraham quia uxorem suam dixit sororem. Erat enim et hoc, quia
Abbreviated transcription (Latin):
an in possessionem sit ꝓmissa abrahe ac semini eius: ut hec
magis hereditatem patrie celestis significet. De qua scriptũ
scłm scłi et a iustis solis possidenda narratur: Promittitur
ergo terra chanaan abraham et semini eius: ac post longum
laborem egyptie seruitutis ihesu duce redditur: ut insimi¬
etur mystice. quia ꝓmissa nobis olim patria cęlestis. post
afflictionem exilii p̃sentis sit reddenda ꝑ iħm xp̃m dñm
nunquã alaborando siue contra hostes eertando cessabarł.
ut intelligerent sicut p̃fatisumus. aliam sibi magis patriã
post hanc eẽ querendam. in qua ueraciter benedictione ee¬
lesti. et requiȩ fruerentur eterna Cui nimirum dispensa¬
tioni diuiȩ ꝓuidentie congruit etiam hoc: qđ ꝑegrinans
in egypto Sabraham. ꝑielitatus ẽ ꝓpter uxorem. S ꝑteli¬
tanti ne lederetur diuina ꝓtectione subuentum ẽ. ut iude¬
licet patesceret. quia non solum generalia mundi mala. ut est

Expanded text:
an in possessionem sit promissa Abrahae ac semini ejus, ut haec an in possessionem sit promissa Abrahae ac semini ejus, ut haec magis haereditatem patriae coelestis significet, de qua scriptum saeculum saeculi et a justis possidenda narratur. Promittitur ergo terra Chanaan Abraham et semini ejus, ac post longum laborem Aegyptiae servitutis Jesu duce redditur, ut insinuetur mystice quia promissa nobis olim patria coelestis post afflictionem exsilii praesentis sit reddenda per Jesum Christnunquam a laborando sive contra hostes certando cessabant, ut intelligerent, sicut praefati sumus, aliam sibi magis patriam post hanc esse quaerendam, in qua veraciter benedictione coelesti et requie fruentur aeterna: cui nimirum dispensationi divinae providentiae congruit etiam hoc quod peregrinans in Aegypto Abraham periclitatus est propter uxorem; sed periclitanti ne laederetur divina protectione subventum est, ut videlicet patesceret quia non solum generalia mundi mala, ut est
Abbreviated transcription (Latin):
abram in egyptum: ut ꝑegrinaret᷑ ibi. Post accepta ꝓmis¬
sa benedictionis: post ingressam t̾ram ꝓmissionis: poste¬
lificatum in ea altare dño: post inuocatum nom̃ illius:
fame temptatur abraham. et tanta fame: euiꝰ grã eã quã
inꝓmissione acceꝑat. mox ut uidit et adiit terrã relinqueret. s
et ysaac et iacob ac filii eius simili eogente necessitate. eandẽ
ꝓmissionis terram relinquebant. Et sieut psalmista canit.
ꝑtransierunt degente in gentem: et de regno ad popłin al¬
terum. Qđ non casu. s suꝑna utiq ꝓuisione factum ẽẽ cre¬
dendum ẽ. ut et ipsi iudelicet et om̃s eiusdẽ ꝓmissionis he¬
redes intelligerent. Ita se diuine benedictionis dona susce¬
pisse: ut in hac tamen urta labor sibi et afflictio sustinenda
temporalis: s in futuro sit requies ac beatitudo expectanda ꝑ¬
hennis Ubi et hoc quoq darctur intelligi. qđ ita terra chana¬

Expanded text:
Abram in Aegyptum ut peregrinaretur ibi. Post accepta promisAbram in Aegyptum ut peregrinaretur ibi. Post accepta promissa benedictionis, post ingressam terram promissionis, post aedificatum in ea altare Domino, post invocatum nomen illius, fame tentatur Abraham, et tanta fame, cujus gratia eam quam promissione acceperat, mox ut vidit et adiit, terram relinqueret; sed et Isaac, sed et Jacob, ac filii ejus, simili cogente necessitate, eamdem promissioo ad populum alterum : quod non casu, sed superna utique provisione factum esse credendum est, ut et ipsi videlicet, et omnes ejusdem promissionis haeredes intelligerent, ita se divinae benedictionis dona suscepisse, ut in hac tamen vita labor sibi et afflictio sustinenda temporalis, sed in futuro sit requies ac beatitudo exspectanda perennis, ubi et hoc quoque daretur intelligi, quod ita terra Chana
Abbreviated transcription (Latin):
mia uirtutum oꝑa faciamus: utrumq diuine dignatio¬
nis ẽ donum: Proutroq grãrum laudes debemus offerre:
et quia semꝑ in uirtutibus eẽ debet ad altior a ꝓgressus: ap¬
te subditur. Perrexitq abram: uadens et ultra ꝓgredi¬
ens ad meridiem. Meridianam quippe plagam unde sol
ardentior mundum illustrare consueuit. feruorem dilee¬
tionis mysticȩ demonstrat: qua corda electoꝵ ne in rerũ
infimarum appetitu ac desideriis torpeant. sole iusticiȩ.
abraham uidere ac nosse desiderans terram quã acceptu¬
rus erat in possessionem: humana quidem curiositate ꝑ¬
rexit. uadens et ultra ꝓgrediens ad meridiem Mystica sig¬
nificatione aũt docuit. se esse ascendentem deuirtu te
inuirtutem. Continuũ diui one dilectionis sicut et oms
electos semꝑ agere ꝓfectum: donec ipsum iudere donetur
dm̃ doꝵ in syon. Tacta ẽ aut̃ fames interra descenditq

Expanded text:
mia virtutum opera faciamus, utrumque divinae dignatiomia virtutum opera faciamus, utrumque divinae dignationis est donum: pro utroque illi gratiarum laudes debemus offerre. Et quia semper in virtutibus esse debet ad altiora progressus, apte subditur: Perrexitque Abram vadens, et ultra progrediens ad meridiem. Meridiana quippe plaga, unde sol ardentior mundum illustrare consuevit, fervorem dilectionis mystice demonstrat, qua corda electorum, ne in rerum infimarum appetitu ac desideriis torpeant, Sole justitiae dAbraham videre ac nosse desiderans terram quam accepturus erat in possessionem, humana quidem curiositate perrexit, vadens et ultra progrediens ad meridiem: mystica autem significatione docuit sese ascendentem de virtute in virtutem continuum divinae dilectionis, sicut et omnes electos, semper agere profectum, donec ipsum videre donetur Deum deorum in Sion. Facta est autem fames in terra, descenditque
Abbreviated transcription (Latin):
lis corde. et inuenietis requiem animabus ur̃ĩs. Iugum
enim meum suaue ẽ. et omis meum leue ẽ Cuius oneris
portationi. congruit mystice locus sichem: quia hie con
ualle illustri pariter nominatur: Sichem quippe. latine
in humeros transfertur: quia nimierum cum humilita¬
te mentis bonorũ nos oꝑm oportet onera gestanda susci¬
ꝑe. Quod cum agere sollicite curamus: mox domini
paulatĩ ad sublimiores uirtutum gradꝰ ualeamꝰ ascendere
Unde recte de ꝓcessibus itinerũ abrahȩ. quȩ bonoꝵ
operum ꝓfectus designant: adiungicur:
Et inde transgrediens ad montem qui erat contra orien¬
tem bethel. tetendit ibi tabernaculũ suũ: ab occidente. ha¬
conscendit: quia ꝑ humilitatem ꝓprie dispectionis ad sublimi¬
tatem debemus deo deuote actionis ascendere: et ibi quoq:
sieut et in conualle edificauit altare dño. ac nom̃ eius in uo¬
cauit: quia et ut humiliemur in conspectu dnĩ. et ut subli¬

Expanded text:
lis corde, et invenietis requiem animabus vestris: jugum lis corde, et invenietis requiem animabus vestris: jugum enim meum suave est, et onus meum leve est . Cujus oneris portationi congruit mystice locus Sychem, quia hic cum valle illustri pariter nominatur: Sychem quippe Latine in humeros transfertur, quia nimirum cum humilitate mentis bonorum nos operum oportet onera gestanda suscipere: quod cum agere sollicite curamus, mox dominicpaulatim ad sublimiores virtutum gradus valeamus ascendere. Unde recte de processibus itinerum Abrahae quae bonorum operum profectus designant, adjungitur: Et inde transgrediens ad montem qui erat contra orientem Bethel, tetendit ibi tabernaculum suum, ab occidente haconscendit, quia per humilitatem propriae despectionis ad sublimitatem debemus Deo devotae actionis ascendere. Et ibi quoque, sicut et in convalle, aedificavit altare Domino, ac nomen ejus invocavit, quia et ut humiliemur in conspectu Domini, et ut subli
Abbreviated transcription (Latin):
ham. dñs allocutus ẽ. tumq multiplici benedictione ꝓmissa
exinde abire. et interram qiam ipse monstraret uenire pre¬
cepit. Qđ ubi fecit. et diuinis libenter obediunt preceptis: mor
maiore dei grã dignus efficitur ita ut non solum allo cutio¬
ne eus sicut prius: s et uisione frui mereretur: Qui cum ea¬
dem atq allocutione diuina cognouisset hanc ẽẽ t̾ram
quam sibi possidendam ꝓmiserat: confestim eam quasi uir
deo deuotus posito altari ei actitulare. atq offerendas ei
uictimas conseerare curauit. uerum quia saera bistoria
mysteriis t picis ẽplena: Notandum qđ eadem dni appari¬
tio atq altaris erectio. in loeo sichem et inconualle illustri
facta ẽẽ memoratur:. Que conuallis illustris figurate. nisi
humilitas intelligenda ẽ.: quam uocati adnõ a laboribus
et oneribus scłi huius primam inter uirtutes habere de¬
bemus dicente ipso. Discite ame quia mittis sum et humi¬

Expanded text:
Dominus allocutus est, eumque multiplici benedictione promissa, Dominus allocutus est, eumque multiplici benedictione promissa, exinde abire, et in terram quam ipse monstraret, venire praecepit: quod ubi fecit, et divinis libenter obedivit praeceptis, mox majore Dei gratia dignus efficitur; ita ut non solum allocutione ejus, sicut prius, sed et visione frui mereretur. Qui cum eadem visione atque allocutione divina cognovisset hanc esse terram, quam sibi possidendam promiserat; confestim eam quasi vir Deo devotus posito altari ei attitulare, atque ad offerendas ei victimas consecrare curavit. Verum quia sacra historia mysteriis typicis est plena, notandum quod eadem Domini apparitio atque altaris erectio in loco Sychem et in convalle illustri facta esse memoratur, quae convallis illustris figurate, nisi humilitas intelligenda est? quam vocati a Domino a laboribus et oneribus saeculi hujus primam inter virtutes habere debemus, dicente ipso: Discite a me quia mitis sum et humi
Abbreviated transcription (Latin):
c̃. Anima que peccauerit: ipsa morietur. Carnis. ut inpsal¬
mo. Adte omnĩs caro ueniet: Cum neq caro sine anima ad
dm̃ uenire. neq sine carne possit anima peccare: s ꝓpter u¬
nam partem totus homo signẽtur: neq ex hac sententia
quicquam habent auxilii qui sicut carnem ex carne: ita
ex anima animam estimant ꝓcreari. cum uocabulo animȩ ut
diximus totus homo designetur: Nnimas aut̃ fecisse. idẽ animas
pereasse in aran: non abraham et loch. s familiȩ eoꝵ. et uer¬
naculi in telligendi sunt. Nam ipsos patriarchas ad hue¬
sienim absq liberis ꝑmansisse. sequentia saere historie
testãtur. Cumq uenissent in eam. ꝑtransunt abram t̃¬
ram usq ad locum sichem. usq ad conuallem illustrem
bananeus aut̃. tuncerat int̾ra. Apparuitq dñs ab ramet
dixit ei. Semini tuo clabo tram hane: qui ȩclificant ibi alta¬
re dno. Supra legit᷑ quia commorantẽ ad huc in aran abra

Expanded text:
est: anima quae peccaverit, ipsa morietur ; carnis, ut in Psalest: anima quae peccaverit, ipsa morietur ; carnis, ut in Psalmo: at te omnis caro veniet , cum neque caro sine anima ad Deum venire, neque sine carne possit anima peccare, sed propter unam partem totus homo signetur. Neque ex hac sententia quidquam habent auxilii qui sicut carnem ex carne, ita ex anima animam aestimant procreari: cum vocabulo animae, ut diximus, totus homo designetur. Animas autem fecisse, id est, animas procreasse in Haran non Abraham et Loth, sed familiae eorum et vernaculi intelligendi sunt: nam ipsos patriarchas adhuc absque liberis permansisse sequentia sacrae historiae Chanaan. Cumque venissent in eam, pertransivit Abram terram usque ad locum Sichem, usque ad convallem illustrem: Chananeus autem tunc erat in terra. Apparuitque Deus Abram, et dixit ei: Semini tuo dabo terram hanc. Qui aedificavit ibi altare D
Abbreviated transcription (Latin):
chanaan. s et omnes electi cum iram primi reatus inuite
suȩ statu ab dicata consuetudine uitioꝵ. uirtutibꝰ oꝑ am
dant. et felicissimo commercio tempor alibus insistant
laboribus. ut ȩt̾na premia consequantur: terrenas diui¬
tias sꝑnuit. ut possint accipe celestes. hum ani gaudia re
gui contempnant: ut in regno dei partem habere mereantur.
onum bonarũ uia. incęndum potest in uestigari. s illius
ẽ in omĩbus ducatus expetendus. cu dicit psalmista. Tenu¬
istimanum dexteram meam: et inuoluntate tua deduxisti
et lotħ filium frĩs sui. uniuersamq substantiã quam pos¬
sederant. et animas quas fecerant in aran: et egressi sunt
ut irent in terram chanahan. Qđ dixit animas quas fe¬
cerant ꝓ eopositum ẽ: ut diceret filios quos genuerant
Solet enum inscripturis homo aliquando animȩ solius: ali¬
quando carnis nomine solius indicari anime. sicut dietũ

Expanded text:
Chanaan; sed et omnes electi cum iram primi reatus in vitae Chanaan; sed et omnes electi cum iram primi reatus in vitae suae statu, abdicata consuetudine vitiorum, virtutibus operam dant, et felicissimo commercio temporalibus insistunt laboribus, ut aeterna praemia consequantur; terrenas divitias spernunt, ut possint accipere coelestes; humani gaudia reggni contemnunt, ut in regno Dei partem habere mereantur. onum bonarum via incedendum, potest investigari, sed illius est in omnibus ducatus expetendus, cui dicit Psalmista: Tenuisti manum dexteram meam, et in voluntate tua deduxisti et Loth filium fratris sui universamque substantiam quam possederant et animas quas fecerant in Haran et egressi sunt ut irent in terram Chanaan cerunt pro eo positum est, ut diceret filios quos genuerant. Solet enim in Scripturis homo aliquando animae solius, aliquando carnis nomine solius indicari. Animae, sicut dictum
Abbreviated transcription (Latin):
et nos sumus. constat imitandum. Egredimur quiipe de
terra nr̃a: cum carnis uoluptates abdicamus. De cogna¬
tione nr̃a: cum uiciis omĩbus cum quibus uati sumus. in
quantum hominibus possibile ẽ. nos exuere studemus. De
domo patris nr̃i: cum ipsum mundum relinquere cũ prin¬
cipe suo diabolo. uite celestis amore contendimus. Omnes
enim ꝓpter reatum primȩ preuaricationis filii diaboli
nascimur inmundum. s ꝑ grãm regenerationis. qui c̃ĩq
ad semen abrahȩ ꝑtinemus. filii dei efficimur: Dicente
et inclina aurem tuam: et obliuiscere popłm tuum. et do¬
mum patris tii .U. nde bene aran de qua egressus ẽ abra¬
ham: ira in terpretatur: Chanaan ad cuius t̾ram inuitat᷑.
mutatus. siue negociator dicitur. Non ergo solus abrahã
cum frẽ suo loth egressus ẽ de aran. ut ueniret in terram
chanaan:s omnes electi quinatisunt lauachro regene¬
rationis. exeunt ꝓfecto de aran. exeunt ueniuntq in t̾ram

Expanded text:
et nos sumus, constat imitandum. Egredimur quippe de et nos sumus, constat imitandum. Egredimur quippe de terra nostra, cum carnis voluptates abdicamus; de cognatione nostra, cum vitiis omnibus cum quibus nati sumus, in quantum hominibus possibile est, nos exuere studemus; de domo patris nostri, cum ipsum mundum relinquere cum principe suo diabolo vitae coelestis amore contendimus. Omnes enim propter reatum praevaricationis primae filii diaboli nascimur in mundo; sed per gratiam regenerationis quique ad semen Abrahae pertinemus, filii Dei efficimur, dicente et inclina aurem tuam, et obliviscere populum tuum et domum patris tui : unde bene Haran, de qua egressus est Abraham, Ira interpretatur. Chanaan, ad cujus terram invitatur, Mutatus sive Negotiator dicitur. Non ergo solus Abraham cum fratre Loth egressus est de Haran, ut veniret in terram Chanaan, sed et omnes electi qui nati sunt lavacro regenerationis, exeunt profecto de Haran veniuntque in terram
Abbreviated transcription (Latin):
onis heredem reliquic moriens. De quo ut breuit̾ dicamus:
.lxx. quia septies denisunt. ꝑfectionem bone designaat ac¬
untur: ut in cunctis corporis nr̃i sensibus eadem diuina pre¬
cepta iuuante spẽ gr̃a faciamus Septuaginta et quinq
annoꝵ erat abraham. quando ad p̃ceptum. siue ꝓmissa dnĩ
exiens de aran. terram reꝓmissionis intrauit. St ostende¬
retur. quia et ipse ꝑ auxilium sp̃e anathematizatis errori¬
bus babyloniȩ conuersationis precepta dei seruaret. Et hoc
momĩ: qđ uel uitiendo. uel audiendo. uel gustando. uel¬
tangendo gerebat:Nequid ꝓrsus in suo corpore eẽt. qł non o¬
bedientiȩ preceptorum cęlestium dono sp̃c ipsius illustratus
et aduitus inpenderet: et omĩbus quoq eiꝰ dem ꝓmissionis
heredibus simili ordine uitam ducendam eẽ signaret.
Nam et hoc qđ ille uissus exiit de terra. et cognatione. et de
domo patris sui: uniu̾sis ꝓmissionis ipsius filii s in quibꝰ

Expanded text:
onis haeredem reliquit moriens: de quo ut breviter dicamus, onis haeredem reliquit moriens: de quo ut breviter dicamus, septuaginta quia septies deni sunt, perfectionem bonae designant acuntur, ut in cunctis nostri corporis sensibus eadem divina praecepta, juvante Spiritus gratia, faciamus. Septuaginta et quinque annorum erat Abram quando ad praeceptum sive ad promissa Domini exiens de Haran, terram repromissionis intravit; ut ostenderetur quia et ipse per auxilium Spiritus, anathematizatis erroribus Babyloniae conversationis, Dei praecepta servaret; et hoc in omni quod vel vivendo vel audiendo vel gustando veltangendo gerebat, ne quid prorsus in suo corpore esset, quod non obedientiae praeceptorum coelestium dono Spiritus ipsius illustratus et adjutus impenderet, et omnibus quoque eisdem promissionis haeredibus simili ordine vitam ducendam esse signaret. Nam et hoc quod ille jussus exiit de terra et cognatione et de domo patris sui, universis promissionis ipsius filiis, in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
um p̃dictus ẽ. Usq ad hoc enim tempus fideles et iusti oms
ila uite moralis scientia utebantur: quã uel natura duce
nouerant. uel parentum doctrina originaliter traxerunt:
N unc aut̃ cognitionem ꝑ oꝑum etiam uenturi in carne sal¬
uatoris inquo eeͬt benedictio et salus omĩbꝰ scĩs uentura. et
his udelicet qui in carnationem eius prius nascendo pre¬
cederent: et nobis qui posterius natiꝑ nomen eusdem dñi
iħu ut petrus ait. Credimus saluari. quemadmodũ et illi
gressus ẽ itaq abram sicut p̃ceꝑat ei dñs: et ibat cum eo
loth Septuaginta quinq annoꝵ erat abram: cum egrede¬
retur de aran. Claret ex hoc numero annoꝵ abrahe: quia
uiuente adhuc patre ut supra expositum ẽ. de aran exierat
Numerũ aut̃ istũ septuaginta et quinq annoꝵ mysticũ
esse non ẽ dubitandum: dum in eo et ipse ꝓmissionem diui¬
ne ben edictionis accepit: et ysaac filium eius dem benedicti¬

Expanded text:
um praedictus est: usque ad hoc enim tempus fideles et justi omnes um praedictus est: usque ad hoc enim tempus fideles et justi omnes illa vitae moralis scientia utebantur, quam vel natura duce noverant, vel parentum doctrina originaliter traxerunt: nunc autem cognitionem per operam etiam venturi in carne Salvatoris, in quo esset benedictio et salus omnibus sanctis ventura, et his videlicet qui incarnationem ejus prius nascendo praecederent, et nobis qui posterius nati per nomen ejusdem Domini Jesu, ut Petrus ait, credimus salvari quemadmodum et illi. Egressus est itaque Abram sicut praeceperat ei Dominus, et ivit cum eo Loth. Septuaginta quinque annorum erat Abram cum egrederetur de Haran. Claret ex hoc numero annorum Abrahae, quia vivente adhuc patre, ut supra expositum est, de Haran exierat. Numerus autem ille septuaginta et quinque annorum mysticus esse non est dubitandum, dum in eo et ipse promissionem divinae benedictionis accepit, et Isaac filium ejusdem benedicti
Abbreviated transcription (Latin):
gnationes terrȩ. Tale ẽ. ac si diceret. Et insemine tuo bent¬
dicentur familie terre: t enim apłi uerbis loquar in lum¬
bis abrahe erat maria. iam tune de qua nasciturus erat
xp̃e: quando hec dicebantur ad eum. Et mira suꝑnȩ dis¬
pensatio seueritatis ac pictatis: conuenienter ad opus
suꝑbum homines plurimi diuidi ab inuicem ꝑ diuersas
linguas et cognationes meruerunt:. Relinquens uero
ꝓuineiam illam unus. et sponte ad imꝑium dnĩ exultaus
Omnes inse gentes quȩ inuaruis erant ꝓuineiis. ac linguls
cdiuise communi benedietione recolligendas audiuit. No¬
tandum sane. qđ licet a natiuitate abrabe tercia ẽtas
mundi computari soleat. Hoc tam̃ or aculo dñi ad abra¬
ham specialiter sedm ipsam sufficientiam rerum tercie
etatis sunt conseerata primordia. Si quidem tunc sem̃ sem̃ ana¬
tionibus secretum: et nasciturus ex eo saluator omĩum genti¬

Expanded text:
gnationes terrae, tale est ac si diceret, et in semine tuo benegnationes terrae, tale est ac si diceret, et in semine tuo benedicentur familiae terrae: ut enim Apostoli verbis loquar, in lumbis Abrahae erat Maria jam tunc, de qua nasciturus erat Christus, quando haec dicebantur ad eum. Et mira supernae dispensatio severitatis ac pietatis. Convenientes enim ad opus superbum homines, plurimi dividi ab invicem per diversas linguas et cognationes meruerunt: relinquens vero provinciam illam unus, et sponte ad imperium Domini exsulans, omnes in se gentes, quae in variis erant provinciis ac linguis divisae, communi benedictione recolligendas audivit. Notandum sane quod licet a nativitate Abrahae tertia aetas mundi computari soleat, hoc tamen oraculo Domini ad Abraham specialiter secundum ipsam sufficientiam rerum, tertiae aetatis sunt consecrata primordia: siquidem tunc semen sanctum a nationibus secretum, et nasciturus ex eo Salvator omnium genti
Abbreviated transcription (Latin):
de aliarum generatione nationum quȩ de illo similiter eran
oriture ismahehtarũ uidelicet. idumeoꝵ. et eoꝵ qui de chetura
scda eius post sarram coniuge erant nascituri. popłoꝵ:
Dicit insequentibus ad eum: Faciamq te crescere uehem̃¬
tissime. et ponam ingentibus. atq inte benedicentur uniu̾¬
se cognationes terre. Hec ẽ maior suꝑiore: ac longe p̃stan¬
tior ꝓmissio benedictionis. Illa enim t̾rena. hec ẽ celestis:
quia nimirum illa ꝓpagationem carnalis isrł. ista sp̃ita¬
lis significat. Illa popłi eius qui de eo seđm carnem natus
ẽ: hȩc eius qui deuniuersis cognatiomibus terre in xp̃o sal¬
uatur: In quibus sunt et illi quicumq ex eo scđm carnem
nati: etiam pietatem fidei eius imitari uoluerunt: quibus
omnibꝰ. dieit apłs paulus. Si aut̃ uos xp̃i ergo abrabe se¬
m̃ estis. Qcł ergo ait atq inte benedicentur uniuerse co¬

Expanded text:
de aliarum generatione nationum quae de illo similiter erant de aliarum generatione nationum quae de illo similiter erant oriturae, Ismaelitarum videlicet, Idumaeorum, et eorum qui de Chettura secunda ejus post Sarram conjuge erant nascituri populorum, dicit in sequentibus ad eum: Faciamque te crescere vehementissime, et ponam in gentibus, atque in te benedicentur universae cognationes terrae. Haec est major superiore ac longe praestantior promissio benedictionis. Illa enim terrena, haec coelestis est: quia nimirum illa propagationem carnalis Israel, ista spiritalis significat: illa populi ejus qui de eo secundum carnem natus est; haec ejus qui de universis cognationibus terrae in Christo salvatur, in quibus sunt et illi quicunque ex eo secundum carnem nati, etiam pietatem fidei ejus imitari voluerunt: quibus omnibus dicit apostolus Paulus: Si autem vos Christi, ergo Abrahae semen estis . Quod ergo ait: atque in te benedicentur universae co
Abbreviated transcription (Latin):
unde iam recesserat. Cognatio eius. fr̃ nachor cum familia sua.
quem iam reliquerat᷑. Domus patris. in qua tunc manebat in
aran. Quomͦ ergo tunc cum domo patris de terra quoq et
cognatione de quaiam egressus eẽ uidebatur. nunc exire ui¬
betur: nisi forte intelligendum. qđ eo ꝓposito ut supra iam
diximus de terra et coguatione sua. Cum parente exierat. ut
adhanc reconciliatis chaldeis euo sequente rediret. euinune
adnõ p̃cipiatur ut arepetenda chaldea ꝓpositum mentis
auertat: nec non et ab inhabitatione mesopotamie mentẽ
simul et corpus auferat. relictaq terra in qua ciuitas supbie
facta ac dño iudicante confusa ẽ ueniret interrã in qua grãm
suꝑnȩ benedictionis acciꝑetꝰ: nouamq ex se ac meliorem ꝓge¬
nem fidei et obedientie suȩ merito ꝓcrearet: Qđ enĩ ait faci¬
amq te ingentem magnam: ad popłm isrl ꝓpriȩ ꝑtinet. Nam

Expanded text:
unde jam recesserat: coguatio ejus, frater Nachor cum familia sua, unde jam recesserat: coguatio ejus, frater Nachor cum familia sua, quam jam reliquerat: Domus patris, in qua tunc manebat in Haran. Quomodo ergo tunc cum domo patris de terra quoque et cognatione, de qua jam egressus esse videbatur, nunc exire jubetur? Nisi forte intelligendum quod eo proposito, ut supra jam diximus, de terra et de cognatione sua cum parente exierat, ut ad hanc, reconciliatis Chaldaeis, aevo sequente rediret: cui nunc a Domino praecipitur ut a repetenda Chaldaea propositum mentis avertat, nec non et ab inhabitatione Mesopotamiae mentem simul et corpus auferat, relictaque terra in qua civitas superbiae facta, ac Domino judicante confusa est, veniret in terram, in qua gratiam supernae benedictionis acciperet, novamque ex se ac meliorem progeniem fidei et obedientiae suae merito procrearet. Quod enim ait, faciamque te in gentem magnam, ad populum Israel proprie pertinet. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
te patris exunt de haran: sexaginta uidelicet ante obitum illiuis
annis. S scriptura mortem thare ante abscessum abrahȩ pre¬
oceupando aduentui ipsius et habitationi in aran conuiuxit:
ut deinceps ex quo cepisset liberum narrandi de abraham et
loth spatium haberet Haran aut̃ ciuitas ẽ mesop otainie trans
edissam. que usq hodie charra dicitur: Apud romanos erassi
consulis interitu. apud nos patriareharum habitatione insig¬
nis. Quȩ etiam in libro scĩ patris tobiȩ hospitio raphahelis
archangłi nobilitata refertur. Sixit aut̃ dns ad abraham:
Egredere deterra tua. et de cognatione tua. et domo patris tiu.
interrã quam monstrauero tibi.faciamq de ingentẽ magnã
et benedicam tibi. et magnificabo nom̃ tuum: erisq benedictꝰ.
Quia distincte loquens dñs. terrã. cognationem. et domum pa¬
tris dicit᷑: Terra abrahȩ intelligenda ẽ in regione chaldeoꝵ:

Expanded text:
ue. Hac ergo aetate patris exivit de Haran, sexaginta videlicet ante obitum illius ue. Hac ergo aetate patris exivit de Haran, sexaginta videlicet ante obitum illius annis. Sed Scriptura mortem Thare ante abscessum Abrahae praeoccupando adventui ipsius et habitationi in Haran conjunxit, ut deinceps ex quo coepisset liberum narrandi de Abraham et Loth spatium haberet. Haran autem civitas est Mesopotamiae trans Edissam, quae usque hodie Charra dicitur, apud Romanos Crassi consulis interitu, apud nos patriarcharum habitatione insignis: quae etiam in libro sancti Patris Tobiae hospitio Raphaelis archangeli nobilitata refertur. Dixit autem Dominus ad Abram: Egredere de terra tua, et de cognatione tua, et de domo patris tui in teret benedicam tibi, et magnificabo nomen tuum, erisque benedictus. Quia distincte loquens Dominus, terram, cognationem et domum patris dicit, terra Abrahae est intelligenda in regione Chaldaeorum,
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur ut irent in terram chanaan. statimq subiungitur
U eneruntq aran et habitauerunt ibi. Et facti sunt dies
tbare ducentoꝵ quinq annoꝵ. et mortuus ẽ in aran. Propo¬
situm mentis thare ostendit: quia cogitabat quidem cum
achaldeis ꝓfugeret.ire interram chanaan. S:. cum aran ꝑ¬
ueniens oportunam in ea sibi suisq actutam achaldeorum
insecutione sedem reꝑit: ulterius t̾ram chanaan ad ꝑegrinan¬
dum inuisere suꝑ sedit. S in ciurtate ad quã ꝑuenerat ad
mortem usq ꝑmiansit. Ita ut ne filio quidẽ abram ac nepo¬
te loth inde ad preceptum cdnũ exeuntibus ipse ex ea pedem
mouere curaret. Nam qđ dicitur ibidem eum habuerit du¬
centos et quinq annos eẽ defunctus: longo post abscessio¬
nem eoꝵ tempore factum eẽ constat. siquidem abram qui
septuagenario patre natus ẽ. septuaguita usq erat anno¬

Expanded text:
dicitur ut irent in terram Chanaan, statimque subjungitur dicitur ut irent in terram Chanaan, statimque subjungitur veneruntque usque Haran, et habitaverunt ibi, et facti sunt dies Thare ducentorum quinque annorum, et mortuus est in Haran, propositum mentis Thare ostendit, quia cogitabat quidem cum a Chaldaeis profugeret, ire in terram Chanaan: sed cum Haran perveniens, opportunam in ea sibi suisque ac tutam a Chaldaeorum insecutione sedem reperit, ulterius terram Chanaan ad peregrinandum invisere supersedit, sed in civitate ad quam pervenerat ad mortem usque pertransiit: ita ut ne filio quidem Abraham ac nepote Loth inde ad praeceptum Domini exeuntibus, ipse ex ea pedem movere curaret. Nam quod dicitur ibidem, cum habuerit ducentos et quinque annos, esse defunctus, longo post abscessionem eorum tempore factum esse constat. Si quidem Abraham, qui septuagenario patre natus est, septuaginta quinque erat anno
Abbreviated transcription (Latin):
sterilis: nec habebat liberos. Diiine ꝓ uidentiȩ consilio
gestum ẽ ut sterilis e̾et in adolescentia quatinus insenectute filiũ
re sterilis quȩ non paris: et cȩtera Dicebat enim ut qͤ infigurã
unicȩ fidei ac speinrẽ unum erat filium de ꝓmissione paritu¬
ra: Non hunc in chaldea. non in mesopotamia. s in terra ꝑmis¬
sionis generaret. Tulit itaq tbare abram filium suum
et loth filium aran filium aran filii sui. et sarai nurum suam
uxorem abram filii sui. et eduxit eos de ur chaldeoꝵ: ut irẽt
in terram chanaan. Uetus translatio habet. quia eduxit eos
de regione chaldeoꝵ: quod nullam omnino questionem habet
Qđ uero iuxta hebraicam ueritatem dicitur: quia eduxerit
eos de ur idẽ de igne uel in cendio chaldeoꝵ: potest ita recte
intelligi. qđ eduxerit eos de illa regione ubi ignis colebatur:
Pro eo ut diceretur: eduxit eos de idolatria chaldeoꝵ. Qđ uͦ

Expanded text:
sterilis, nec habebat liberos. Divinae providentiae consilio sterilis, nec habebat liberos. Divinae providentiae consilio gestum est, ut sterilis esset in adolescentia, quatenus in senectute filium re sterilis quae non paris , et caetera. Decebat enim ut quae in figuram unicae fidei ac spei nostrae unum erat filium de promissione paritura, non hunc in Chaldaea, non in Mesopotamia, sed in terra promissionis generaret. Tulit itaque Thare Abram filium suum et Loth filium Aran, filium filii sui, et Sarai nurum suam uxorem Abram filii sui, et eduxit eos de Ur Chaldaeorum, ut irent in terram Chanaan. Vetus translatio habet, quia eduxit eos de regione Chaldaeorum, quod nullam omnino quaestionem habet. Quod vero juxta Hebraicam veritatem dicitur, quia eduxit eos de Ur, id est de igne vel incendio Chaldaeorum, potest ita recte intelligi, quod eduxerit eos de illa regione ubi ignis colebatur, pro eo ut diceretur, eduxit eos de idololatria Chaldaeorum. Quod vero
Abbreviated transcription (Latin):
quierant in terra chaldeoꝵ. Deserentes itaq cerimoni¬
as patrum suoꝵ qui in multitudine deoꝵ erant: unum
dm̃ celi coluerunt. qui et precepit eis ut exirent inde: et
habitarent charram. Puxerunt aut̃ abram et na¬
chor uxores: Nomen uxoris abram sarai: et nom uxoris
nachor meleha. filia aran patris melche. et patris ieschȩ
Dicunt maiores nri iescham hanc ipsam eẽ sarram uxorẽ
abrahe: quia uidelicet idem fr̃s germani abram et na¬
chor duas sorores filias aran uxores habuerint. Qđ siita
ẽ. non potest aran pater earum idem intelligi qui fuit fr̃
iunior abrahȩ et nachor: s alter eiusdem nominis homo.¬
solum annis sarram coniugem suam p̃cessit: Dicente ipsi
coram dnõ. putasne centenario nascetur filius: et sarra
non agenaria pariet filium:. Et quomͦ frat eius iunior po¬
tuit habere filiam. quȩ illo decem annis minor ee̾t̾. se aut̃
ipso septem. aut ñ amplius quam octo. Erat aut̃ sarai

Expanded text:
qui erant in terra Chaldaeorum. Deserentes itaque cerimoniqui erant in terra Chaldaeorum. Deserentes itaque cerimonias patrum suorum, quae in multitudine deorum erant, unum Deum coeli coluerunt, qui et praecepit eis ut exirent inde, et habitarent in Haram . Duxerunt autem Abram et Nachor uxores. Nomen uxoris Abram Sarai, et nomen uxoris Nachor Melcha, filia Aran patris Melchae et patris Jeschae. Dicunt majores nostri Jescham hanc ipsam esse Saram uxorem Abrahae, quia videlicet iidem fratres germani Abraham et Nachor duas sorores filias Aran uxores habuerint. Quod si ita est, non potest Aran pater earumdem idem intelligi qui fuit frater junior Abrahae et Nachor, sed alter ejusdem nominis homosolum annis Saram conjugem suam praecessit, dicente ipso coram Domino: Putasne centenario nascetur filius, et Sara nonagenaria pariet filium ? Et quomodo frater ejus junior potuit habere filiam, quae illo decem annis minor esset, se autem ipso septem aut non amplius quam octo? Erat autem Sarai
Abbreviated transcription (Latin):
igni chaldeoꝵ consumptus sit: quia uidelicet dm̃i uerum
cum abraham maiore suo fratre cognoscens ignem quẽ
illi ad orabant ad orare ipse respuerit. Ideoq ambobus
in ignem missis achaldeis ipse flammis assumptus: abra¬
ham uero sublimioris fidei merito sit liberatus adño
nde in sequentibus ad eum loquitur: Ego dñs. qui edl¬
xite de igne chaldeoꝵ: et huius grã dissensionis abraham
quanius ignem euaserit. apud chaldeos tamen habitare
nequiuerit: s cum sua cognatione sit apparente aliam tͣns¬
latus in terrã. quibꝰ concordant uerba achior ducis omni¬
ũ moabitarum et ammonitarum: qui quasi uir melitus
quȩ inuicina et cognata sibi gente immo dequa ipse or¬
tus ẽ facta fuerant ignorare non potuit. Ait enĩ loquens
de popło isrł: ad holofernem prncipem militiȩ assyriorũ
Popłs istȩ: exꝓgeniȩ chaldeorum ẽ. hic primum habitauit
inmesopomia: qm̃ noluerunt sequi deos patrum suoꝵ

Expanded text:
igni Chaldaeorum consumptus sit: quia videlicet Deum verum igni Chaldaeorum consumptus sit: quia videlicet Deum verum cum Abraham majore suo fratre cognoscens, ignem quem illi adorabant, adorare ipse respuerit; ideoque ambobus in ignem missis a Chaldaeis, ipse flammis assumptus; Abraham vero sublimioris fidei merito sit liberatus a Domino: unde in sequentius ad eum loquitur: Ego Dominus, qui eduxi te de igne Chaldaeorum; et hujus gratia dissensionis Abraham quamvis ignem evaserit, apud Chaldaeos tamen habitare nequiverit; sed cum sua cognatione sit a parente aliam translatus in terram: quibus concordant verba Achior ducis omnium Moabitarum et Ammonitarum, qui quasi vir inclytus, quae in vicina et cognata sibi gente, imo de qua ipse ortus est, facta fuerant ignorare non potuit: ait enim loquens de populo Israel ad Holofernem principem militiae Assyriorum: Populus iste ex progenie Chaldaeorum est: hic primum habitavit in Mesopotamia, quoniam noluerunt sequi Deos patrum suorum
Abbreviated transcription (Latin):
abrahamt. Demide insĩgłis articulis similiter ponitur
ut dicatur. Hȩ sunt generationes tharȩ. Thare genuit.
abram. et nachor. et aran. Siquidem ibi scđȩ mudiȩta¬
tis: bie terciȩ patriarcha nascebatur Porro aran ge¬
nuit loth. Mortuusq ẽ aran ante thare patrem suum in
t᷑ra natiuitatis suȩ. inur caldeoꝵ Qd̃ dicitur ante thare:
et p̃sentiam potest et tempus. designare: Tempus uide¬
licet: quia ante moreretur quam pater suus. Presentiã
uero: quia et coram illo. idẽ p̃sente illo uita excederet.
Deniq quidam codices habẽt: quia mortuus ẽ ante con¬
spectum thare patris sui Qđ uero dicitur inur caldeoꝵ.
nomenuicletur eẽ loci in quo sepultus ẽ. cuuis hodie sieut
iosephus refert tumulus ostenditur: ex quo uidetur ma¬
gnȩ alicuius excellentiȩ ueldignitatis idem aran extits¬
se quia uero apud hebreos ur dicitur ignis: Narrant qd̃

Expanded text:
Abraham, deinde insignis articulus similiter ponitur, Abraham, deinde insignis articulus similiter ponitur, ut dicatur hae generationes Thare. Thare genuit Abram et Nachor et Aran. Si quidem ibi secundae mundi aetatis, hic tertiae patriarcha nascebatur. Porro Aran genuit Loth, mortuusque est Aran ante Thare patrem suum in terra nativitatis suae, in Ur Chaldaeorum. Quod dicit ante Thare et praesentiam potest et tempus designare; tempus videlicet, quia ante moreretur quam pater suus; praesentiam vero, quia et coram illo, id est, praesente illo, vita excederet. Denique quidam Codices habent quia mortuus est ante conspectum Thare patris sui. Quod vero dicitur in Ur Chaldaeorum, nomen videtur esse loci, in quo sepultus est; cujus hodie, sicut Josephus refert, tumultus ostenditur: ex quo videtur magnae alicujus excellentiae vel dignitatis idem Aran exstitisse. Quia vero apud Hebraeos, Ur dicitur Ignis, narrant quod
Abbreviated transcription (Latin):
re.: Thare genuit abram: et nachor. et aran na tbare do¬
mus erat. dequonatus ẽ abraham. in qua unius ueri dei
cultus et quantum credibile ẽ in qua iam sola etiam he¬
brea lingua remanserat:cum et ipse sicut iam manifesti¬
or dei popłs in egypto. itamme sopo tamia seruire diis
alienis ihesu naue narrante refertur Cȩteris exꝓgeniȩ
illius heber in linguas paulatim alias et innationes allas
defluentibus. ꝓinde sicut ꝑ aquarum diluuium una do¬
mus noe remanserat ad reparandum genus humanũ:
sic indiluiuo multarum suꝑsticionum ꝑ uniu̾sum mundũ
una remanserat domus thare. in qua custodita ẽ planta¬
tio eiuitatis dei. Deniq sicut illie enumeratis supra gene¬
rationibus usq ad noe simulcum annoꝵ numeris et expo¬
sita dilirui causaprius quam d̾s inciꝑet de archa fabri¬
cancda loqui ad noe dicitur. Hȩ generationes noȩ Ita et
hic enumeratis generationibus asem filio noe usq ad

Expanded text:
re. Thare genuit Abram et Nachor et Aran. Una Thare dore. Thare genuit Abram et Nachor et Aran. Una Thare domus erat, de quo natus est Abraham, in qua unius veri Dei cultus; et, quantum credibile est, in qua jam sola etiam Hebraea lingua remanserat, cum et ipse sicut jam manifestior Dei populus in Aegypto, ita in Mesopotamia servire diis alienis, Jesu Nave narrante, refertur; caeteris ex progenie illius Heber in linguas paulatim alias et in nationes alias defluentibus proinde sicut per aquarum diluvium una domus Noe remanserat ad reparandum genus humanum, sic in diluvio multarum superstitionum per universum mundum una remanserat domus Thare, in qua custodita est plantatio civitatis Dei. Denique sicut illic enumeratis supra generationibus usque ad Noe simul cum annorum numeris, et exposita diluvii causa, priusquam Deus inciperet de arca fabricanda loqui ad Noe, dicitur hae generationes Noe: ita et hic enumeratis generationibus a Sem filio Noe usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
xxx.annis et genuit nachor . Lxx. interpre tes habent centum
xxx. Uixit au̾t nachor uiginti nouẽ annis: et genuit tharẽ.
nis. et genuit abram: et nachor. et aran. Seꝑtuaginta int̃¬
pretes in hac sola generatione nichil aueritate different
hebraica. Et huc usq secła mundi ȩtas ꝑtingit. habens iux¬
ta hebraicam ueritatem annos excii. Iuxta septuagin¬
ta intͣpretes. mille septuaginta duos. Iuxta uero statuta
chronographoꝵ. dccec et xlii. Ita aut̃ dicitur thare cum
annis septuaginta uixisset genuisse abram: et nachor. et aran.
Sicut ante diluiuum noe tres filios cum eẽt annoꝵ quingen¬
toꝵ genuisse narratur: cumunus uir de una conuige uno
anno tres filios generasse non posset: Intelligitur enim quia
deinde fr̃s eius tempore sequente. S minus curauit scriptu¬
ra natiuitatis eoꝵ tempus ex primere: cum solã acinoticionẽ
temporis quo natus ẽ abram ad significantiam ȩtatis illius
exprimeret. et sufficere posset. He sunt generationes tha-¬

Expanded text:
annis, et genuit Nachor. Septuaginta interpretes habent centum triginta. Vixit autem Nachor XXVIIII annis, et genuit Thare. Sannis, et genuit Abram et Nachor et Aran. Septuaginta interpretes in hac sola generatione nihil a veritate differunt Hebraica. Et huc usque secunda mundi aetas pertingit, habens juxta Hebraicam veritatem annos CXCII, juxta Septuaginta interpretes mille septuaginta duos, juxta vero statuta chronographorum DCCCCXLII. Ita autem dicitur Thare cum annis septuaginta vixisset genuisse Abram et Nachor et Aran, sicut ante diluvium Noe tres filios, cum esset annorum quingentorum, genuisse narratur; cum unus vir de una conjuge uno anno tres filios generasse non posset. Intelligitur enim, quiadeinde fratres ejus tempore sequente; sed minus curavit Scriptura nativitatis eorum tempus exprimere, cum sola adnotatio temporis quo natus est Abraham ad significantiam aetatis illius exprimeret et sufficere posset. Hae sunt generationes Tha
Abbreviated transcription (Latin):
pietate dampnati: quia nimirum in nocte huius scłi et scĩ
gauident incubilibus suoꝵ cordium recipere illum qui dixa
ceee ego ueniam et habitabo in medio tui. et in .apocalypsi.
ecce sto ad ostium et pulso. si quis audierit uocem meam et
apuerit michi ianuam. introibo adillum et cenabo cũ illo

Expanded text:
pietate damnati, quia nimirum in nocte hujus saeculi et sancti pietate damnati, quia nimirum in nocte hujus saeculi et sancti gaudent in cubilibus suorum cordium recipere illum qui dixit: Ecce ego veniam et habitabo in medio tui , et in Apocalypsi: Ecce sto ad ostium, et pulso; si quis audierit vocem meam, et aperuerit mihi januam, introibo ad illum, et coenab
Abbreviated transcription (Latin):
de celo: et subuertit ciuitates has. et omnẽ cirea regionẽ.
Solis egressio suꝑ terram. cum qua subuerse sunt sodo
do iustis omnibꝰ ereptis. impios repentinus opprimit
interitus. Et recte utiq dei iudicio factum ẽ. ut qui bea¬
tum loth intenebris noctis multum laborantem ac re¬
nitentem suis flagitus ir retire temptauerunt: adueni¬
ente subito die hunc ereptum cernentes: ipsi ꝓrsus interi¬
rent. quiq ipsi infedis uoluptatibus carnis in denebris
arserant: Apparente subito mane. sulphure consumma¬
rentur et igne: Quia et om̃s qui incecitate mentis oc¬
culte uiciis in seruiunt: In cognitione sui sceleris palã
a districto iudice feriuntur. Item notandum. qđ una
eademq nocte et lotb hospite dño gaudebat. et defen¬
debatur ad hospitibus. et sodomite sua scelera aen¬
mulare etiam ipso loch cum hospitibus suis fedato habora¬
bant :Orto aut̃ sole hic liberatus ꝓsua iusticia. illi ꝓsua mi¬

Expanded text:
de coelo; et subvertit civitates has et omnem circa regionem. de coelo; et subvertit civitates has et omnem circa regionem. Solis egressio super terram, cum qua subversae sunt Sodomdo, justis omnibus ereptis, impios repentinus opprimet interitus. Et recte utique Dei judicio factum est ut qui beatum Lot in tenebris noctis multum laborantem ac renitentem suis flagitiis irretiri tentaverunt, adveniente subito die, hunc ereptum cernentes, ipsi prorsus interirent, quique ipsi foedis voluptatibus carnis in tenebris arserant, apparente subito mane, sulphure consumerentur et igne, quia et omnes qui in caecitate mentis occulte vitiis inserviunt, in cognitione sui sceleris palam a districto judice feriuntur. Item notandum quod una eademque nocte et Lot hospite Domino gaudebat et defendebatur ab hostibus; et Sodomitae sua scelera amulare, etiam ipso Lot cum hospitibus suis foedato, laborabant; orto autem sole, hic liberatus pro sua justitia, illi pro sua im
Abbreviated transcription (Latin):
alet socdoina ardens flammas intioꝵ et mons ad quem
ascendere loth iubetur. uirtutum culmen insimnuat: ita
segor quendam bonȩ conuersationis modum minus ꝑfectum
designat. Qui et si acelsitudine ꝑfectoꝵ adhuc longe ab est.
iam tamen a contagio sceleratoꝵ secretus ẽ.Uerbi grã. qui
conuigalem recte seruat uitam. forncationis quidem flã¬
mam sulphuream euasit. nec tamen montem continentiȩ
ascendit: qui a rapinis atq auaritia manum mentemq
auertit. ac de rebus habitis pauꝑibus dare consueuit: nec¬
dum tam̃ omĩa relinquere potuit: De incendio quidem so¬
domoꝵ effugit. moenia paruę ciuitatis in qua ꝑiculum
interitus euaderet. intrauit. S nec dum arcem uirtutis
in qua iam ꝑfectus emineret ascendit. et eet̾̃a huĩmodi.
Syl egressus ẽ suꝑ terram:. et loth ingressus ẽ segor. Igitur
dñs pluit᷑ sodomam et gomorram sulphur et ignem ad nõ

Expanded text:
autem Sodoma ardens flammas vitiorum, et mons ad quem autem Sodoma ardens flammas vitiorum, et mons ad quem ascendere Lot jubetur virtutum culmen insinuat, ita Segor quemdam bonae conversationis modum minus perfectum designat; qui etsi a celsitudine perfectorum adhuc longe abest, jam tamen a contagio sceleratorum secretus est. Verbi gratia qui conjugalem recte servat vitam, a fornicationis quidem flamma sulphurea evasit, nec tamen montem continentiae conscendit, qui a rapinis atque avaritia manum mentemque avertit, ac de rebus habitis pauperibus dare consuevit, necdum tamen omnia relinquere potuit; de incendio quidem Sodomorum effugit, moenia parvae civitatis in qua periculum interitus evaderet intravit, sed necdum arcem virtutis in qua jam perfectus emineret ascendit, et caetera hujusmodi. Sol egressus est super terram, et Lot ingressus est Segor; igitur Dominus pluit super Sodomam et Gomorrham sulphur et ignem a Domino