comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Aut acrem dubites in pelia poscere turnũ . m̃ tullius
prima secunde actionis inuerrem poscunt maiorib:
sicposcere uentor lamdudũ & frustra cernotẽ
tendere contra. Proferre palam facere lucilius
lib xxuii. ꝓfera tergo iamur̃ ordos celera que in
diuitias Pen&ra recũ ui in gredi sicut plerum que
pen&rare exirȩ ꝓripere plautus trinum mo quo
illic homo fostas se penarauit aedibus Pariter e
aequo nouius decum a qđ profanari modo sitris
mense simine deut parit̃ disꝑtiã a franius abduta
disꝑticntur patrisbona. Pariter conuenienter
parit̃ ut dignus fuit. Parit̃ similit̃ a franius ho¬
teerga scio plautus aulu lariahis exsehunc reliquit
qui hic habitat filium pacrit̃ mortrcũ ut pat̃ atque
auus eits fuit. Posterius dr̃ tardius uel secundo
Posterius minus : plautus inasinaria posterius istiic
dicis quam credotibi. Postulcre intellegitur aꝑ¬
tissime quã habeat significantiã ut ẽ. poscere

Expanded text:
aut acrem dubites in proelia poscere Turnum. M. Tullius prima secundae actionis in Verrem 66: 'poscunt maioribussic poscere ventos iandudum et frustra cerno te tendere contra. PROFERRE, palam facere. Lucilius lib. XXVII 5: proferat ergo iam, vester ordo scelera quae in divitias'. PENETRARE, cum vi ingredi, sicuti plerumque. Penetrare, exire, proripere. Plautus Trinummo 276: quo illic homo foras se penetravit aedibus? PARITER, ex aequo. Novius Decuma 14: quód profanaví modo, sí tris mensae sínt in aede, út pariter dispértiam. Afranius Abducta 2: dispertiantur patris bona. Pariter, convenienter.pariter ut dignus fuit. Pariter, similiter. Afranius Oted ergá scio. Plautus Aulularia 21: is ex se hunc reliquit, qui hic habitat filium, paritér moratum ut páter atque avus eiús fuit. POSTERIVS dicitur tardius vel secundo. Posterius, minus. Plautus in Asinaria 63: postérius istuc dícis quam credó tibi. POSTVLARE intellegitur apertissime quam habeat significantiam, ut est poscere.
Abbreviated transcription (Latin):
quae cliquid ꝑtendunt ut sucepe. Postentadnania
quaedã & inridenda. Cicerotusculanorũ lib .i.
aut quid negotii ẽ. haec po&arx & pictorum
postenta conuincere. Protinus ubicumq lectũ
ẽ contracusũ intellectus cõmunis quostatim
significare creditur positũ inuenitur ut sit ꝓtinus
porro acsine iter missione continua qđiunctũ
tenus eius significantiã confirmat aduerbi uirg
namq inquocumq loco ꝓtinus posuit sub hoc sonsu
intellegendũ reliqui đ &x qũo non nulliu&erũ peo
qđ protinus ẽ ꝓtinã uel ꝓtenis conuerterunt
exempla de his necessaria decerpenda sunt
dediquasi in longam fugã neuius incolace ubiuidi
exanimabilit̃ tamedus pedib ꝓtinã mede di
uel futurate longitudinis dicit & tam̃ quõ ut mihi
uid&ur potesteius aduerbu enuntiatia uaria signi¬
ficantia eius mutata ꝓ locis exemplirtestib designan¬

Expanded text:
quae aliquid portendunt, ut saepe. Portenta, inania quaedam et inridenda. Cicero Tusculanarum lib. I 11: 'aut quid negoti est haec poetarum et pictorum portenta convincere?' PROTINVS ubicumque lectum est contra usum intellectus conmunis, quo statim significare creditur, positum invenitur ut sit protinus porro ac sine intermissione, continuo; quod iunctum tenus eius significantiam confirmat adverbii. Vergilius namque in quocumque loco protinus posuit, sub hoc sensu intellegendum reliquit. et quoniam nonnulli veterum pro eo quod protinus est protinam vel protinis converterunt, exempla de his necessaria decerpenda sunt.dedi; quasi in longam fugam. ― Naevius in Colace 35: ubi vídi, exanimabíliter timidus pédibus protinam mé dedi; vel futurae longitudinis dicit. et tamen quoniam, ut mihi videtur, potest esse eius adverbii enuntiatio varia, significantia eius mutata pro locis exemplis testibus designan
Abbreviated transcription (Latin):
Prȩstringere obtenebrtre plcutus inmilite glori
magnitudo nebreuit̃ p̃stringire ⁊ trocitatẽ criminis
ñ sinit p̃stringere radere m̃tullius in filippicir
lib .ii. cuius quidem uomere postã capucce pene prae¬
strinxi. Poscere accipere Varro parmenone In quib:
pastib in argumentir caccilius poscit parmã in ae¬
desin Terentius insermonib plccutus poscere
tues ante ore frementis plictus inculularia ubi
siquid poscasusq ad rabimposcam prius u arro

Expanded text:
praestrictis luminibus Plautus in Milite gloriomagnitudo me breviter praestringere atrocitatem criminis non sinit'. Praestringere, radere. M. Tullius in Philippicis lib. II 102: 'cuius quidem vomere portam Capuae paene praestrinxti'. POSCERE, accipere. Varro Parmenone 399: 'in quibus partibus, in argumentis Caecilius poscit palmam, in ethesin Terentius, in sermonibus Plautus'. Poscere tuens ante ora frementis. Plautus in Aulularia 336: ubi síquid poscam usque ád ravim poscám prius. Varro
Abbreviated transcription (Latin):
parcere possint. Passum extensum patensunde
& passus dicimur qđ gressib mutuis pedes pates¬
cunt ennius annadiũ lib x: egro corde comis
passis late palmis paterpass late pcdin is
quae multatedenta natis parc&us : lucilius lib
xxuii. parcat illimadus cui possit cui fidem esse
eximent. Pcx significantiã hab& notc̃ : uirg
hispatronis sed fortuna &iã p̃stiterunt

Expanded text:
passúm domi. Passum, extensum, patens: unde et passus dicimus, quod gressibus mutuis pedes patescunt. Ennius Annalium lib. X 364: aegro corde, comis... passis late palmis "pater"... passis ait palmis quae multa talenta, natis parce tuis. Lucilius lib. XXVII 31: párcat illi málu', cui possit, cuí fidem esse eximent. PAX significantiam habet notam. Vergihis patronis, sed fortuna etiam praestiterunt
Abbreviated transcription (Latin):
porticũ sitũ erat doliũ sisemna hist. lib .iii. pestẽ
cohostium ꝓpt̃ mare conlocat in litore.
ferocia poni corda uolentedeo. Ponere consu
metantũ opere & temporis ponere
idem & in uen. lib.i. man& altamente repostum
cumuenti posuere omnisq repente resedit flatus
turbabat caelo. uarro legem aenicdos adminiandos
ad mirantes qđ sereno ut inde tenuiss& oculis ceciri¬
mariplagas. Plcge sunt & in r&ib: quib. capta in
deofficus lib .iiii. sunt nelgitur insidiȩ tendere
plagis &icã siexataturus ñsis. Putare colligere con
animo miseratus iniquã enniur theste ibi quidagat
fecum cogitat parat putat caetilius exule ñ hacec
treone quo id malũ pacto potest nã meũ argum̃¬
tus puttt. Putare ccestimare: terentius in andria
recte putas m̃tullius in epistolis adcaescorẽ lib .i.
qđ sccpientis homines acboni puttont lucilius lib
xxuiiii. perge ambo acsipotes face dignã meut
duc nigras petudes eacprima piaculas unto

Expanded text:
porticum situm erat dolium'. ― Sisenna Hist. lib. III 22: 'partem cohortium propter mare conlocat in litore'.ferocia Poeni corda volente deo. Ponere, consumme tantum operae et temporis ponere'idem et in Aen. lib. I 26: manet alta mente repostum II 27: cum venti posuere omnisque repente resedit flatus. turbabat caelo. Vano Lege Maenia 233: nos ádmirantes, quód sereno lúmine tonuísset, oculis caéli rimarí plagas.de Officiis lib. III 68: 'suntne igitur insidiae tendere plagas, etiamsi excitaturus non sis?' PVTARE, colligere, confanimo miseratus iniquam. Ennius Thyeste 297: ibi quíd agat, secum cógitat, curát, putat. Caecilius Exsule 41: itryone 592: quo íd, malum, pactó potest nam? mécum argumentís puta. Putare, aestimare. Terentius in Andria 141: recté putas. M. Tullius in Epistulis ad Caesarem lib. I 6: 'quod sapientis homines ac boni putant'. ― Lucilius lib. XXIX 71: pérge, amabo; ac sí potes, face dígnam me ut . VI 153: duc nigras pecudes. ea prima piacula sunto.
Abbreviated transcription (Latin):
pulscondos uerbertendosq hominis exercita tissi
referens in fecto foedere diuos:
r&inere hunc uoles si longiuste ꝓductura &diutius
m̃tullius desenectute conuiuiumq uicinora cottidie
extinguerem ipsiqui illud ꝓduxit scelus. lucilius

Expanded text:
pulsandos verberandosque homines exercitatissim: pulsatos referens infecto foedere divos. retinere húnc voles, si lóngius te próducturum et díutius. M. Tullius de Senectute 46: 'conviviumque vicinorum cotidie am primum extínguerem ipsi, qui íllud produxít scelus. Lucilius
Abbreviated transcription (Latin):
prius quã in stois uacinus oculi uescunturtui. Ved ere ẽ¬
legare pomponius pannuceatis nunc regis quid ficat
restisbiles ẽ uel&gylam Vola ẽ media manus
in quam ubi mane ante p&i eorũ quorũ in sepulcris
suorũ institutorũ necuolã nec uestigiũ appacrere
auguriũ uconi docuere pccrentes sallustius in uigurdȩ¬
ꝓficicont nisi cedmodũ mentiantur nec uero ẽ quicquã
turpius uanitate Cicere cusculcnorũ lib .iii. tumita
uariis inbuimur errorib: ut uanitati ueritas & opiniomi
confirma tenatun ipsacedat : Nanũ insidiosũ subdolũ

Expanded text:
prius quam infans facinus oculi vescuntur tui. Varro Eligare. Pomponius Pannuceatis 98: núnc roges quid fíat? restis vílis est: velét gylam. VOLA est media manus.inquam, ubi maneant epitaphia eorum, quorum in sepulcris suorum institutorum nec volam nec vestigium apparere'. augurium vani docuere parentes. Sallustius in Iugurproficiant, nisi admodum mentiantur; nec vero est quicquam turpius vanitate'. ― Cicero Tusculanarum lib. III 2: 'tum ita variis inbuimur erroribus, ut vanitati veritas et opinioni confirmatae natura ipsa cedat'. Vanum, insidiosum, subdolum.
Abbreviated transcription (Latin):
lib .uiii. sunt nob̵ fortibello pectora sunt animi
specttore atq adea rectisstudiis debent contor
ram ꝑ fecti homines ut ñ modo eosspectemussed
hicubi densas agricolae stringunt frondes: &
ingeorg. lib Ii. tunc stringe comas tuncbrchia
gere tempus & lauribaccas : Varro dererustica
uiii. hunc primo leuis a statã illestrinxerat
intereasoror alma mon& succedere lccusoturnũ
ficiat ut ueros heredes moueat in eorum locum

Expanded text:
I 150: sunt nobis fortia bello pectora, sunt animi spectare atque ad ea rectis studiis debent contendram perfecti homines, ut non modo eos spectemus, sed icis IX, 60: hic ubi densas agricolae stringunt frondes. et in Georg. lib. II 368: tunc stringe comas, tunc brachia gere tempus et lauri bacas. Varro de Re Rustica  lib. IX 576: hunc primo levis asta Themillae strinxerat.us lib. X 439: interea soror alma monet succedere Lauso Turnum. ficiat, ut veros heredes moveat, in eorum locum
Abbreviated transcription (Latin):
tuenter decrdanidȩ pacuuius teu cro quamte post
multis tueor tempestatib: Tergoradicuntur coria
hastas intergũ lucilius lib xxuiii. orationẽ facore
compendi postes saluidũ saluo in tergo & terginolic&
tergum sulminus Idem lib .x. dentib: in frendens
x tergo deutit hastas Trrns mittere trahere de¬
relinquere lucilius lib . xxuiii. polemo & amauit
mostem huictrans misit suam scolem quã dicunt
Temercoriũ sicut plerumq a temeritatem. Teme¬
rariũ m&uendũ & sollictũ plcatus in asincria
A trieisis aureae Teg&es a tegendo Varrodere
scerpout funes restes teg&es quaeq fundo sumiñ potert̃
Tileas scissiones lignorũ uel p̃segmina arro dicit dere
rusticalib.i nũ &iã nunc rusticauoce intertidia dicitꝰ

Expanded text:
tuentes Dardanidae. Pacuvius Teucro 319: quam té post multis túeor tempestátibus! TERGORA dicuntur coria.hastas in tergum. Lucilius lib. XXIX 38: orátionem fácere conpendí potes, solví dum salvo in térgo et terginó licet. tergum Sulmonis. idem lib. X 718: dentibus infrendens et tergo decutit hastas. TRASMITTERE, tradere, derelinquere. Lucilius lib. XXVIII 13: Polemónem amavit, mórte huic transmisít suam scholén, quam dicunt. TEMERARIVM, sicut plerumque, a temeritate. Temerarium, metuendum et sollicitum. Plautus in Asinariaátriensi Saúreae. TEGETES a tegendo. Varro de scirpo, ut funes, restes, tegetes; quae e fundo sumi non poterunt'. TALEAS scissiones lignorum vel praesegmina Varro dicit de Re Rustica lib. I nam etiamnunc rustica voce intertaliare dicit
Abbreviated transcription (Latin):
iustis aut soste trahebut. Temptare ẽ exerceri: uirg in
fuga canit aequore calchas. Temptare p&reꝰ uirg aen.
ciuitatib: regnandi existunt cupiditatir. quib. nihil
nect &rius nec foediur ex cogitari potest. I&rum dr̃¬
int̃odorẽ Idẽ lib .x. lauit in ꝓbat auerora cruor
m̃ tullius inuerrẽ actione secunda quã multis istũ ingoniis
quã multis matrib familiis in illatera atq in pura
legationeuim ad tulisse eustimatis. luciliur lib xox¬
quae ñ spectuns spectandi studiose ab ominis t&ri
inpulsu ingressus. Terũ amarx lucr& iuslib .iiii.
acue lut pueris absenthi at &ra medentes cũ dare
conantur T&rũ impiũ crudelẽ m̃tulldeoff. lib .ii.¬

Expanded text:
iustis aut sorte trahebat. TEMPTARE est exercere. Vergilifuga canit aequora Calchas. Temptare, petere dare. Vecivitatibus regnandi existunt cupiditatis, quibus nihil nec taetrius nec foedius excogitari potest'. Taetrum dinter odorem. idem lib. X 727: lavit inproba taeter ora cruor. M. Tullius in Verrem, actione II I, 62: 'quam multis istum ingonuis, quam legatione vim attulisse existimatis? ecquo in o82: quae non spectans spectandi studio, sed ab omini' taetri inpulsu ingressus. Taetrum, amarum. Lucretius lib. IV 11: ac veluti pueris absinthia taetra medentes cum dare conantur. T
Abbreviated transcription (Latin):
spargens umida mella. Signare ẽ designare
ostendere lucilius lib .xxuiiii. si soc rates in amore¬
& inadulescentulis meliore pcculo facte signant
discernere separare. lucilius lib .xuiiii. namut
discrimen ñ facit neq signat lima alba. Solidi
annos solidoserrasse. Subnixũ subditũ uirg. in di.
lib .iiii. meonia mentum n tram crinemq: madentẽ¬
subnixus rapto postitur subnixũ sublime hoc ẽ
ergo in sperata tandem tellure potiti
T amen ipsum significat statim. plautus rudente

Expanded text:
spargebat lumine terras. SIGNARE est designare, ostendere. Lucilius lib. XXIX 6: sic Sócrates amórem in adulescéntulis melióre paulo fácie signat discernere, separare. Lucilius lib. XXIX 8: némut discrimen nón facit, neque sígnat linia álba. SOLIDI annos solidos errasse'. SVBNIXVM, subditum. Vergilius in Aen. lib. III subnixus rapto potitur. Subnixum, sublime, hoc es. lib. III 278: ergo insperata tandem tellure potiti.TAMEN ipsum significat statim. Plautus Rudente
Abbreviated transcription (Latin):
subit desert a creusa a scaniusq omnisq domos
quit liminauictor alei alcides subiit lucilius
lib xxuiii: pueri p̃terea nr̃ĩs qui sub eant iub&
Subire succedere. uarro sex agesi inquarũ locũ
subierunt inquiline impi&as ꝑfidia in pudi¬
citia subire subdere sub ponere i uirg. lib.x.an.
subit mucro ipsumq mortndo sustinuit
herbe neupuluere uicta fatiscat. Subi readgredi
Subirerespondere resistere m̃tullius in uerrẽ
diuinatione poteris neeius orationi subire Secare
& galatea secant spumantem pectore pontum
Secare sequi funde & sectatores bonorũ sectatores
quamquisq secat spem S quadidũ sicuti plerumq¬

Expanded text:
subiit deserta Creusa Ascaniusque omnisque domus. quit, limina victor Alcides subiit. Lucilius lib. XXVIII 38: puerí praeterea nóstris qui subeánt iubet. Subire, succedere. Varro Sexagesi 495: 'in quarum locum subierunt inquilinae inpietas, perfidia, inpudicitia'. Subire, subdi, subponi. Vergilius lib.subiit mucronem ipsumque morando sustinuit. herbae neu pulvere victa fatiscat. Subire, adgredi,Subire, respondere, resistere. M. Tullius in Verrem, Divinatione 46: 'poterisne eius orationi subire?' SECARE ia Doto et Galatea secant spumantem pectore pontum. Secare, sequi: unde et sectatores bonorum sectores diquam quisque secat spem. SQVALIDVM, sicuti plerumq
Abbreviated transcription (Latin):
uirg lib .x. ꝑ tunicã squalentem auro latum aurit
aꝑtũ. Scitum elegans Terentius in andria pere¬
castor scitus puer. ẽ. natus pampilo : m̃tullius in
rerum sumus intellegere possimus scite facta &
Sustulit abstulit. m̃tulliur filippicarũ. lib .x. eos qui
regni nom̃ sustulerint deserendos putatis : uirg. in

Expanded text:
r tunicam squalentem auro latus aurit apertum. SCITVM, elegans. Terentius in Andria 486: per ecástor scitus púer est natus Pámphilo. M. Tullius in rerum sumus, intellegere possimus, scite facta etSustulit, abstulit. M. Tullius Philippicarum lib. X 7: 'eos, qui regni nomen sustulerint, deserendos putatis'. Vergilius
Abbreviated transcription (Latin):
tristis lupini sustuleris fragilis calamos
tristitia dita reportat. Tristegraue : m̃
& principium optulitis uocis & grauitatis
sue linquit illũ tristem & plenũ dignitatir
tingunt corpus a murga. Tristis iratus

Expanded text:
 75: tristisque lupini sustuleris fragilis calamos.tristia dicta reportat. Triste, grave. M.et principum optulit is vocis et gravitatis suae linquit illum tristem et plenum dignitatis tingunt corpus amurca. Tristis, iratus
Abbreviated transcription (Latin):
utinã fortunã nunccanutinamterent eũ
Tamen significat tandem. pacuuius peri¬
boea tamen obfirmato animomites cie
conati fuerant icti scepe frumentis ncauũ
ut adflicti a suis undarũ uimulcato fide cor¬
ldem inbucolicis triste lupus stabulis
maturis frugibus imbres: terentius in an
hostensio aliud ex siluis seuere tristes.
Triste seuerũ .c. a franius priuigno deo ff.¬

Expanded text:
utinam fortunam nunc anatinam uterer! cum Tamen significat tandem. Pacuvius Periboea 293: tamen obfirmato animo mitescit conati fuerant, icti saepe fragmentis navium aut adflicti alveis undarum vi mulcato foede cor 80: triste lupus stabulis, maturis frugibus imbres. Terentius in AndHortensio 90: 'aliud ex silvis severum et triste'. Triste, severum. C. Afranius Privigno
Abbreviated transcription (Latin):
cerecuras. Ten& sicuti .ẽ usu signifa cat comp̃hendit
d&in & uirg uirg. georg. lib.iiii. uerũ ubi correptum
nonte sed hunc li̵ eẽ. responsurũ quem monitor tuus
hicten&. Ten& in habitat possid& : uirg. ingeorg

Expanded text:
e piget cognoscere curas. TENET, sicuti est usu, significat conprehendit, e piget cognoscere curas. TENET, sicuti est usu, significat conprehendit, detinet. Vergilius Georg. lib. IV 405: verum ubi correptum one 52: 'non te, sed hunc librum esse responsurum, quem monitor tuus hic tenet'. Tenet, inhabitat, possidet. Vergilius in Georg
Abbreviated transcription (Latin):
quodã meae ut ego nonm&uã pamẽ ñ aruspicem
tristem simul acdici quaero lucilius lib. xXuiii.
huic ceruixq comȩq trachuntur ꝑtenirm: Trachere
ẽ rursum leuare. m̃ tullius dedeorũ natura lib .ii.
& regem qui fossione terrã fumare calentem atque
&icom exputeis lugibus aquam calidam trahit
bitare tabernacula & hospitia ponerẽ uirg aen. lib.ii.
hic dolopum manus hic seuus tendebat achilles
Tendere in sidicori decerperedictum atendicula
noti Idem lib .vI. tendebantq manus ripȩ ultorioris
ad celũ tentens ardenticdumina lucr&ius lib .÷.
Primũ grauis homo mostidistendere contra est
Idem georg lib .iii. scabiemq ferat turpisq podagrar
subgurgite focas. Tenerũ significat gracilelentũ : uirg
ptatur apedesolim uincturaq linguã. Tenue in fecundũ
diuae potentia solis acrior Idem lib .iii. tũ tenuesdare
rursus aquas. Tenue paruũ ex iguũ m̃tullius in hor¬

Expanded text:
quodam meae ut égo non metuam fúlmen, non arúspicem tristem, simul ac dici non quaero. Lucilius lib. XXVIII 12: huic cervixque trahuntur per terram. Trahere est rursus levare. M. Tullius de Deorum Natura recenti fossione terram fumare calentem atque etiam ex puteis iugibus aquam calidam trahi'.bitare, tabernacula et hospitia ponere. Vergilius Aen. lib. II 29: hic Dolopum manus, hic saevus tendebat Achilles. Tendere, insidiari, decipere: dictum a tendicula.noti. idem lib. VI 314: tendebantque manus ripae ulterioris ad caelum tendens ardentia lumina. Lucretius lib. I 66: primum Graius homo mortalis tendere contra est idem Georg. lib. III 299: scabiemque ferat turpisque podagrassub gurgite phocas. TENERVM significat gracilentum. Vergiliulageos, temtatura pedes olim vincturaque linguam. Tenue, infecundum.dive potentia solis acrior. idem lib. III 335: tum tenues dare rursus aquas. Tenue, parvum, exiguum. M. Tullius in Hor
Abbreviated transcription (Latin):
ludis acsermonib: nr̃ir uirginis hoc p̃tiũ atque
hunc reddimus honorem Patibalũ ẽ cruxȩ
sallustius hist. lib .iii. inquis notissimusquis que
& medo deꝑdens uerberabatur. aut in muti lato
corpore in ꝓbi patibulo emnens ad figebatur
Pcctibulũ sera quahostia o bduduntur qđ acremota
patibulo hoc& caput de fringã. Patere sig¬
auxiliũ lucilius lib .XXII. ferritantũ curip&it

Expanded text:
ginis hoc pretium atque hunc reddebamus honorem. PATIBVLVM est crux. Sallustius Hist. lib. III 9: 'in quîs' notissimus quisque ex malo dependens verberabatur aut inmutilato corpore in prori patibulo eminens adfigebatur'. Patibulum, sera qua ostia obcluduntur; quod hac remota pátibulo hoc ei cáput diffringam. PETERE sigauxilium. Lucilius lib. XXVI 92: férri tantum sí roget
Abbreviated transcription (Latin):
tenere uirg. cen. lib i submissi p&imus terrã
& uoffertur a dcures. Propter significat
gentes nom adumq tyraniodere Propter
alicuius rei causa. uarro sesq ulix&e qđ minerua ꝓpt᷑¬
st&it significare eũ ꝓpt̃ doctrinã. Propter iuxta

Expanded text:
en. lib. III 93: submissi petimus terram et vox fertur ad aures. PROPTER significat gentes Nomadumque tyranni odere. Propter, alicuius rei causa. Varro Sesqueulixe 470: id significare eum propter doctrinam'. Propter, iuxta
Abbreviated transcription (Latin):
seu animũ periclitentur sumuident quid seputent : ẽẽ
facturos. Terentius in eunucho fac periculum in
litteris i m̃tullius dedeorũ natura lib .ii. sicut lex
quib dã stirpus & hebis quorũ utilitats longinqui
temporis usu periclitatione ꝑcipimus. lucilius lib¬

Expanded text:
suum animum periclitentur. sum vident quid se putent esse facturos'. ― Terentius in Eunucho 476: fác periclum in lítteris. M. Tullius de Deorum Naquibusdam stirpibus et herbis, quarum utilitatis longinqui temporis usu et periclitatione percepimus. PARATUS
Abbreviated transcription (Latin):
p̃mimus & lib .xi. quossimois p̃mat ille uiros
Varro modio capitis coronauacitis liuei face
ut labore flatiliuiri disp̃mit. Smer&&ium
remouere uel excidere uirg. georg lib .i. &¬
uirg. lib x. numina nulla p̃munt mostocli
upguemur ab hoste mostides. P̃mere calcare
huminitois. Pmere deponere : uirg. georg

Expanded text:
ib. XI 257: quos Simois premat ille viros. Varro Modio 307: capitís corona uaccitis liuei face út labore flátili viridís premat. Premere etiam removere vel excidere. Vergilius Georg. lib. b. X 375: numina nulla premunt; mortali urguemur ab hoste mortales. Premere, calcarehumi nitens. Premere, deponere. Vergilius Georg.
Abbreviated transcription (Latin):
lenis ꝓpt̃ peccatũ pausillulũ indignissime patri
aaꝓtelatũ eẽ seuitia patris si sennahist. lib .iiii.
ducae cohostes desubsidio ꝓcedunt atq equites ꝓ¬
telant. Prodere significat deferre uirg. ab.
Prodere rursus differre uel ex cludere uirg aer.
nauibus in fandum amissis unius obira ꝓdimur
Atq ltedis longe diiungimuroris : Lucilius satyrarx
Italiam reger& genus alto scnguine teueri ꝓderat
m̃ tullius desupplicus inuerem iussis magnis ad¬

Expanded text:
um paúsillum indigníssime patriá protelatum ésse saevitiá patris. Sisenna Hist. lib. IV 69: 'duae cohortes de subsidio procedunt atque equites protelant'. PRODERE significat deferre. VergiliusProdere rursus differre vel excludere. Vergilius navibus, infandum! amissis unius ob iram prodimur atque Italis longe diiungimur oris. Lucilius Satyrarum ib. IV 230: Italiam regeret, genus alto a sanguine Teucri proderet. M. Tullius de suppliciis in Verrem II, V,
Abbreviated transcription (Latin):
& triste uirg. lib .uIi. qui tetricaeorentis rumpes
montemq seuerũ Sueuerũ scceiũ inplacidũ uitabile
uirg ingeorg. lib .iii. inuidia infelix furias amnẽq
seuerũ cocytimetu& im̃tullius deo fficiis lib .iii. &¬
qui ꝑ indulgens in patrem idem acerbe seuerus in
quofiliũ Soluereusu significat enod areiuirg lib

Expanded text:
s lib. VII 713: qui Tetricae horrentis rupes montemque Severum. Severum, saevum, inplacidum, vitabile. Vergilius in Georg. lib. III 37: Invidia infelix Furias amnemque severum Cocyti metuet. M. Tullius de Officiis lib. III qui perindulgens in patrem, idem acerbe severus in filium'. SOLVERE usu significat enodare. Vergilius
Abbreviated transcription (Latin):
patris respectabit patrice scdutẽ ante ponã¬
spectabis aceruũ lucr&ius lib II. & terrie
magnũ alterius spectare laborem uirg. lib .xii.
sed eant spectentq lactni m̃ cullius inhortoi
sio caeli signorũ admirabilem ordinem insa¬
tiabilem qua epulchritudinẽ incegis speccat
Spectcre inspicere cauere. plcatus incsinaria

Expanded text:
patriae res spectabit, patriae salutem anteponespectabis acervum. Lucretius lib. II 2: e terra magnum alterius spectare laborem. Vergilius lib. XII 15: sedeant spectentque Latini. M. Tullius in Hortensio 53: 'caeli signorum admirabilem ordinem insatiabilemque pulcritudinem magis spectat'. Spectare, inspicere, cavere. Plautus in Asinaria
Abbreviated transcription (Latin):
seg&is agricolae subigunt patris multo contequã
serant & desenectute sed &iã ipsius terrae uis ac
nacura delectat quaecũ grtmio mollito & subactos par¬
sum sem̃ ex coepit Varro sesq ulix e ante quã mitia sub¬
actus aliqđ annis erat . Subigere cogore uirg. ingtorg
fubgitq fateri lucilius lib .xxx. Tune iugo iugitns
mecnte & succedere aratro inuitũ & glebas subi¬
idem lib .xii. apicem tamen in summũ hesta fulit
summasq extra uertice cristus. Summũ ꝑximũ

Expanded text:
segetes agricolae subigunt aratris multo ante quam segetes agricolae subigunt aratris multo ante quam serant'. ― et de Senectnatura delectat. quae cum gremio mollito ac subacto sparsum semen excactus aliquot annis erat'. Subigere, cogere. Vergilius in Georg. subigitque fateri. Lucilius lib. XXX 63: tune iugo iungas me ante et succedere aratro invitum et glebas subiidem lib. XII 492: apicem tamen incita summum hasta tulit summasque excussit vertice cristas. Summum, proximum.
Abbreviated transcription (Latin):
demoniorũ quae subducta. eẽ ad cita eũ clam incendi
in os expure uitam. Suspicere susum aspicere uirg
pueri inaedib. saepius pedibus offensumdũ recentes
museos incarncrio fluitare suspiciunt. Suspi
bomil carcuius inpulsuiugurtha deditionẽ quãc
m&ũ deseruit inceperat suspectus regi& eum suspiceir
Noucsres aipere ac ꝑnitemeius dolum quaerere
gunt qu e incate secures. Subigee ex ecere mollire
Cicoro deoratore lib .ii. subactomihi ingenioopus ẽ
ut a gro ñ semel anito sed nouato &lteraito Subige e
hist lib .iiii. terrore ꝑturbatã multitudinem subigunt
Subige ẽsuperare . m̃ tullius deseret tute cum cutem ad¬
mis ter&urlysando ꝓceritatem arborum & deretos
ordines & hominũ & subactam atq purã Subicere
mand& mutata subactis : lucilius lib xxx. a nego te
acuam atq animosã tessadã ut indomitã frenis
subigam antedomemq: m̃tullius in hostensio ut en ĩ

Expanded text:
daemoniorum, quae subducta esset ad Gytheum, clam incendi in os spuere vitam ?' SVSPICERE, est susum aspicere. Vergpueri in aedibus saepius pedibus offensant, dum recentes, musteos in carnario fluitare suspiciunt'. Suspic 'per idem tempus Bomilcar, cuius inpulsu Iugurtha deditionem, quam metu deseruit, inceperat, suspectus regi et eum suspiciens, novas res cupere, ad perniciem eius dolum quaerere'guntque in cote secures. Subigere, exercere, mollire. Cicero de Orat. lib. II 131: 'subacto mihi ingenio opus est, ut agro non semel arato, sed novato et iterato'. Subigere Hist. lib. IV 96: 'terrore perturbatam multitudinem subigunt'. Subigere, exarare. M. Tullius de Senectute 59: 'cum autem admiraretur Lysander proceritatem arborum et derectos ordines et humum subactam atque puram'. Subigere, mandet mutata subactis. Lucilius lib. XXX 61: an ego te equam atque animosam Thessalam et indomitam frenis subigam ante domemque? M. Tullius in Hortensio 24: 'ut enim
Abbreviated transcription (Latin):
pere lucilius lib .xxvi. hunc laborẽ sumas liudẽ qui
tibi ac fructuferat. Cicero definib bonorũ & medo rx
lib ii. uerũ hoc loco sumo de uerbis his eendem uim
uoluptatis. Sumere &ic̃ significat eligere lucibus
crebesalictu o pl&u sibi suminã locũ lucilius seqͥ¬
rarũ lib.x. honorum ẽ iudicum crassirut discribimꝰ
ante hoc ẽ quid summã quid non in quo quae loce mus &
lib .xviiii. sumediem qui ẽ uisus tibi pulcherimur
omnium trepide festinat sumat aliquem expopulo¬
nitorem officii sui m̃tullius in hortensio quare uelim
sufferreudent : Accius myrmidonib: egome ñ pec¬
casse plane ostendã aut poenas sufferc̃ Suffore
signi ficat dedere uel sub ponere : plautus ea sinuintro
idem penulo ut enimubimihi uarulandũ sit tusoriũ
sufferas. accius nypte gressia: aut ergo illũ cripiam
ut illi poena sufferã a franius prodigonã mepud&
idem cen. lib .iiii. ascaniũ surgertẽ & sperheredis
iulirespice Surgere crigi sall hist libv sella sur¬

Expanded text:
pere. Lucilius lib. XXVI 10: húnc laborem súmas, laudem quí tibi ac fructúm ferat. Cicero de Finibus Bonorum et Malorum lib. II 8: 'verum hoc loco sumo de verbis his eandem vim voluptatis'. Sumere etiam significat eligere. Luciliu locum. Lucilius Satyrarum lib. X 7: honorum est iudicium Crassis, sicut descripsimus ante. hoc est: quid sumam, quid non? in quoque locemus? et lib. XIX 10: sume diem, qui est visu' tibi pulcherrimusomnium trepide festinet, sumat aliquem ex populo monitorem officii sui'. ― M. Tullius in Hortensio 48: 'quare velim sufferrecásse plane osténdam aut poenas súfferam. Sufferre significat dedere vel subponere. Plautus Casina 949: íntro idem Poenulo 855: út enim ubi mihi vápulandum sít tu corium súfferas. Accius Nyctegresia 486: aut égo illum eripiam aut ílli poena súfferar. Afranius Prodigo 272: namidem Aen. lib. IV 274: Ascanium surgentem et spes heredis Iuli respice. Surgere, erigi. Sallustius
Abbreviated transcription (Latin):
deniq quis sanus ẽ. Aurus cuist& terra id traditus
orbis furando tamen ac morbo stimulatus eodẽ
ex sese ipse aliquid quaerat cogatq peculi sisenna
caecilius tardano nihilrei ego credo omnis resspissar
lamdudũ dari Idẽ mat̃ tera quod defena spectaondo
domi sedi quod spisso ueni re uisum ẽ manimihi
plccutus poenulo eheu quã ego habui hacriolos arus¬
pices quia quid benȩ ꝓmittunt ꝑ spes soeuit id quid
madi ꝓmittunt p̃sentari ẽ. neuius gemmastico
caneforo lto ẽ uerũ aut facile ẽ uenire illiubisi
enim spissius quã memorimur uix duo homines
decemmensib: edolatũ unum reddunt puerum
contrcuna pestilentia austica acies punctatem¬
esse multas omnino totum eẽ sed spessũ iter
ut edesims ad sedio continuo uenir&. Stectĩ ꝓducta

Expanded text:
denique avarus quî sanust? cuii stet terrai traditus orbis: furando tamen, ac morbo stimulatus eodem, ex sese ipse aliquid quaerat cogatque peculi. Sisenna ecilius Dardano 25: nihil speí ego credo: ómnis res spissásiamdudúm dari. idem Matertera 210: quod deféssa expectandó domi sédi, quod spissó venire vísu's tu, Maní, mihi. Plautus Poenulo 791: eheú, quom ego habui háriolos, arúspices? quia quid bene promittunt, perspisso evenit; id quód mali promíttunt, praesentáriumst. Naevius Gymnastico st enim spissius quam emorimur. vix duo homines decem mensibus edolatum unum reddunt puerum; contra una pestilentia aut hostica acies puncto temesse multas; omnino tutum esse, sed spissum iter'. ut Alesinus ad se Dio continuo veniret'. Statim producta
Abbreviated transcription (Latin):
gatur. Supplicũ dicebatur damnatio poena uirg
a bausurũ scopulir. Suppliciũ rursũ supplicatio
ploitens obsecrans nequiquã def&igarem. Samiũ ÷
habemus in manibus quã simpuia ponti ficum duis
in mostalib gratas instamice quaeut his cribit
cappudines : Samium rursum acutũ unde & sa¬
polleat. Lucilius satyparũ lib .vii. hancubiuult
samiam ibi anunotelo inquit p̃cedit caulem t&isq
una amputat ambo. Spernere fastidire uirg
riens Terentius in andria totmodis contemtus
spretur factatruns acta om̃a. Spernererursũ
segregare ennius haectoris lystris melius ẽ
uistute eius nã sicepe uistutem malinancis cum¬

Expanded text:
gatur'. SVPPLICIVM dicebatur damnatio vel poena. cia hausurum scopulis. Supplicium rursum supplicatio.plorans, óbsecrans, nequíquam defetígarem. SAMIVM est habemus in manibus, quam simpuia pontificum dis inmortalibus grata sint Samiaeque, uti scribit, capudines'. Samium rursum acutum. Vnde et sapolleat. Lucilius Satyrarum lib. VII 21: hanc ubi vult Samiam; ibi "anu noceo" inquit; praeceidit caulem testisque una amputat ambo. SPERNERE, fastidire. Verriens? Terentius in Andria 248: tót modis contémtus, spretus! fácta, transacta ómnia. Spernere rursum segregare. Ennius Hectoris Lytris 160: mélius est virtúte ius: nam saépe virtutém mali nánciscu
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ceperit qđ ñ subducta utilitatis ratione effici
ignoro famulis subducere : m̃tullius in hortensio
ancũ uidecet me & meos comites fostitudinem
magnitudinẽ animi patientiã constanti ã graui¬
tatẽ fidem ipsa sesubducat. Subducere &iam¬
susum ducere leucre : Turpilius paratelusa cũ ante¬
hac uidebcc̃ stare tristis turbido uultu subductis cũ¬

Expanded text:
pse ceperit? quod non subducta utilitatis ratione effici ignaro famuli subducere. M. Tullius in Hortensiocum videat me et meos comites, fortitudinem, magnitudinem animi, patientiam, constantiam, gravitatem, fidem, ipsa se subducat?' Subducere etiamsusum durare, levare. Turpilius Paraterusa 167: cum antehác videbam stáre tristis
Abbreviated transcription (Latin):
uirg .aor. lib .iii. sub missi p&imus terrã & uox
fertur. Submittere subdere sub ponere : Iucilus
lib xxuiii. submittas alios si quos possis censeas
sy nlob pueri & submittite & curos. Idem ingeorg lib
IIi. tumodo quos inspem statuis submit teregeras
Seuerũ triste : Vcrro eumenidib: testia poencrũ
in famia sttons nexc inuulgi pectore fluctuanti in

Expanded text:
us Aen. lib. III 93: submissi petimus terram et vox fertur. Submittere, subdere, subponere. Lucilius lib. XXVIII 11: submíttas alios, síquos possis, cénseo.bovis, pueri, et submittite tauros. idem in Georg. lib. III 73: tu modo quos in spem statues submittere gentis. SEVERVM, triste. Varro Eumenidibus 123: tertía Poenarum Infámia stans nixa, ín vulgi pectóre, fluctan
Abbreviated transcription (Latin):
plautus a sinaria totnostes reddat spurcas qđ pu¬
nubere poterant equites sperent spurcae. Spurcum
catur nasum odore inlutibili lucr&ius lib .vi. dein¬
deuidere lic& quam multe homini s acriter in festu
sensu spurtae grauisq: idem lib .vI. ad contre nobis
caenũ teterrima cum sit spurcitiis idem subrutenda
adunum Idem lib xxuiii. quaeq aspectus spurca
ercitum lucilus lib. xxui cũ stadio ingymnasio indu¬
plicicorpus siccas sempilas. Siccum dr̃ & sobrium
maditum placutus a sinaria siccũ frugi continentem
amantem uxoris incxime Idem pseudulo uinomodo
cupidae estis eo uos urorq adeo panticis made factatis
adultis alius lentib: alius eugris alius siccis alius uinu¬
sic citatem ut neq: es puerentur neq: emugerentur suflato¬
ue corpore eẽtit. Siccũ firmũ m̃tullius desenec¬
tute nullo imbri nullo frigore ad duci ut capit e oꝑto
sit summã eẽ in eo corporissiccitatẽ Seges ẽ fru

Expanded text:
Plautus Asinaria 807: tot noctes reddat spurcas, quot puPlautus Asinaria 807: tot noctes reddat spurcas, quot pué peditibus núbere póterant, equites spérant spurcae. Spurcum catur násum odore inlútili. Lucretius lib. VI 781: deinde videre licet quam multae sint homini res acriter infesto sensu spurcaeque gravisque. idem lib. VI 976: at contra nobis caenum taeterrima cum sit spurcities, eadem subus iucad unum! idem lib. XXVIII 60: quaeque aspectu sunt spurca ercitum. Lucilius lib. XXVI 94: cúm stadio in gymnásio in duplici córpus siccassém pila. Siccum dicitur et sobrium, modicum. Plautus Asinaria 857: síccum, frugi, cóntinentem, amántem uxoris máxime. idem Pseudolo 184: vino modo cupidae estis: eo vos vestrosque adeo pantices madefactatis, adultis, alius valentibus, alius aegris, alius siccis, alius vinusiccitatem, ut neque spuerent neque emungerentur sufflatove corpore essent'. Siccum, firmum. M. Tullius de Senectutsit; summam esse in eo corporis siccitatem, itaqu
Abbreviated transcription (Latin):
statim a franius augure quam quã ñ istis exerc&ur
In locis hic nr̃ delaborat cumpuerstatim. Suꝑstites
dicimus qui suꝑ sint mortuis: Suꝑstites u& eres
ponebant in columes terentius andriccdeos quece so
ut sit suꝑstis. Plccutus a sinaria sicut tumius unicũ¬
lib .x. liceat suꝑ eẽ nepotem accius alcemeo ne
suos deseruit liberos suꝑ stitessunt : Spur cũ sctuũ
uel scnguinariũ A franius diuostio muliernio¬
uerc&e nom̃ huc adde impium spurcagingi uestigi
aut dici potest lucilius satyrtrũ lib.iiii. aserninur
fuit flacchorũ unae quidem samnisspurtus homo
uita illa dignus loco quace cum pace deiano componitꝰ
optimus multo post homines natus glecdictor
entes concordes cumui res repente uiducos facias
necquis lectorem spurcũ hominẽ liberũ p̃herdere
adhiquilam claternã tempestate spurtissima
spem habeo quirem spurcissi mã gustare noluerĩ
Spurcum significat obscenũ & impurũ & lutulentũ

Expanded text:
statim. Afranius Augure 10: quamquám non istis éxercetur ín locis, hic nóster delabórat cum pueró statim. SVPERSTITES dicimus qui supersint mortuis. Superstites veteres ponebant incolumes. Terentius Andria 487: deos quaéso ut sit supérstes. Plautus Asinaria 16: sic liceat superesse nepotem. Accius Alcimeone 59: suós deseruit líberos supérstites sunt. SPVRCVM, saevum vel sanguinarium. Afranius Divortio 57: muliér; novercae nómen huc adde ímpium: spurca gingi vestigia aut dici potest. Lucilius Satyrarum lib. IV 15: Aeserninu' fuit Flaccorum munere quidam Samnis, spurcus homo, vita illa dignu' locoque: cum Pacedeiano conponitur, optimu' multo post homines natos gladiator entes, concordes cum vireis, repénte viduas fáctas  'nequis lictorem spurcum hominem liberum prehendere ad Aquilam Claternam tempestate spurcissima'spem habeo, qui rem spurcissimam gustare nolueris'. Spurcum significat obscenum et inpurum et lutulentum.
Abbreviated transcription (Latin):
commada baccho & in .uon. lib .iii. arebant herbȩ
&uictum seges aegra negabat. Plautus cailularia
tibi ego rationem reddã stimulorũ seges id est
inqua stimuli eripi possunt. accius oenomo feste
Ante aurorã radiorũ urdentẽ indicẽ cũ summo inse¬
g&em agrestis cornuto scient utrorulentus terrã ferro
fidas ꝓscindant glebas quae aruo ex molli excitent
te obesse intellegis Lucilius satyrarũ lib .uii. solem
aurt̃ aduersac̃ seg&em in mutusse statumq: uarro¬

Expanded text:
commoda Baccho. et in Aen. lib. III 142: arebant herbae et victum seges aegra negabat. Plautus Aulularia 45: tibi égo rationem réddam, stimulorúm seges? id est, in qua stimuli eripi possunt ― Accius Oenomao 493: forte ánte auroram, rádiorum ardentum índicem, cum sómno in segetem agréstis cornutós cient, ut rórulentas térras ferro fidas proscíndant glebasque árvo ex molli éxcitent.te obsesse intélleges. Lucilius Satyrarum lib. VII 28: solam auram adversam segetem inmutasse s
Abbreviated transcription (Latin):
Ao lib .xii. lam puluere cadũ stareuid&. Sture
solidum inuenies hic stare papyllas pectore mar¬
moreo Stare fidem habere mar tullius deoff̃
reddere deposita. Stareuedere & constare
& fixũ eẽ. Vcrro flaxtabulis ΠΕΡΙΕΠΑΡΧΩN¬
atq sicddã quanta miseri cordicmea heredib:
Stut &iam plenum ẽ : lucilius satyrarũ lib .v. Int̃ta
stat sentib: pectus : uirg. Inbucolicis stant & iuni

Expanded text:
 XII 407: iam pulvere caelum stare videt. Stare, solidum invenies, hic stare papillas pectore marmoreo. Stare, fidem habere. M. Tullius de Offireddere deposita'. Stare, valere et constare et fixum esse. Varro Flaxtabulis, περὶ ἐπαρχatque si addam, quanti misericordia mea heredibus Stat etiam plenum est. Lucilius Satyrarum lib. V 4: interea stat sentibu' pectus. Vergilius in Bucolicis VII
Abbreviated transcription (Latin):
afferri historias & anna les priorum temporum quidũ corameo
legrentur ꝑ uentum ẽ ad locum ubimardo cheus eunuchos insidi¬
atores ꝓdidit obquodeũ rex uocato amanstola regali & diade¬
mate decorari p̃cepit. & e quo regio suꝑpositum amicum regis.
per ipsum aman p̃dicari. unde aman tristis domũ reuersus ẽ¬
Secundo die conuiuii regina ꝓpopulo suo dep̃ cante aman in ligno
quod mardo cheo p̃parauerat suspensus ẽ.

Expanded text:
afferri historias et annales priorum temporum, qui dum coram eo legerentur, perventum est ad locum ubi Mardochaeus eunuchos insidiatores prodidit, ob quod cum rex, vocato Aman, stola regali et diademate decorari praecepit, et equo regio superpositum amicum regis per ipsum Aman praedicari. Unde Aman tristis domum reversus eecundo die convivii regina pro populo suo deprecante, Aman in ligno quod Mardochaeo praeparaverat, suspensus est
Abbreviated transcription (Latin):
Deuas thi regina quae uocata adregem uenire noluit ob quod
adignitate regali deposita & a marito repudiata ẽ.
Quod ad assueri regis Imperium ex diuersis ꝓ uinciis puellȩ uirgi¬
nes congregatesunt interquas erat hester filia fr̃is mardo chei
iudei quam ipse patruus eius diligenti cura Nutriebat.
proditi digne punicisunt. & hoc ipsum historus in sertum.¬
A man pro eo qđ illum mardo cheus adorare noluit iudȩorum
genus odio habens ad regẽ accussauit quos ille uniuersos uno die iussit int̃fici
Quod conperiens mardo cheus sacco IN dutusẽ misitq adhester
ut apud regem pro iudȩorum nece supplicar&.¬

Expanded text:
De Vasthi regina quae, vocata ad regem, venire noluit, ob quod a dignitate regali deposita et a marito repudiata est. Quod ad Assueri regis imperium ex diversis provinciis puellae virgines congregatae sint, inter quas erat Esther, filia fratris Mardochaei Judaei, quam ipse patruus ejus diligenti cura nutriebat. proditi, digne puniti sunt. « Eo igitur temAman, pro eo quod illum Mardochaeus adorare noluit, Judaeorum genus odio habens, ad regem accusavit, quos ille universos uno die jussit interficiQuod comperiens Mardochaeus sacco indutus est, misitque ad Esther, ut apud regem pro Judaeorum nece supplicar
Abbreviated transcription (Latin):
INDOADCIUITATEM SCITARUM ABIERUNT QuEABHIC¬
Rosolimis sesceNtIS STADIIS ABERAT CONTOSTAN¬
TIB AŨhis quiapud serthopolatas CRAUTiudo¬
IS QUODBENIENGAB EIS HABERENTETIAM TEMpO¬
RIB INPELicrtatis quodmo deste secumtcerint
GRATIAS AGENTESEIS ETEXORTATUS OTIAM
DECETERO ERGAGENUS SUUM BENIGNOS ESSE
UE NERUNT NIEROSOLIMAM. ET CETERA
Aiuda gratiam & laudem ꝑmeruerunt. significant eos quidoc¬
toresscõs & confessores rectȩ fidei digne recipiunt. & solacis
corporalib: ꝓuirib: adiuuant. quorum merces inuacuum
non peribit̃ Maxime cum ipse dñs in euangelio de talibus
ad apostolos dicat ÷ Quir ecipit uos merecipit qui recipit pr¬
ph&am in nomine ꝓph&e mercedem ꝓph&e accipi&. & qui

Expanded text:
inde ad civitatem Scytarum abierunt quae ab Hieinde ad civitatem Scytarum abierunt quae ab Hierosolymis sescentis stadiis aberat contestantibus autem his qui apud Scytopolitas erant Iudaeis quod benigne ab eis haberentur etiam temporibus infelicitatis quod modeste secum egerint gratias agentes eis exhortati etiam de cetero erga genus suum benignos esse venerunt Hierosolymam die apud Judam gratiam et laudem promeruerunt, significant eos qui doctores sanctos et confessores rectae fidei rapiunt excipiunt, et solatiis corporalibus pro viribus adjuvant: quorum merces in vacuum non peribit; maxime cum Dominus in Evangelio de talibus ad apostolos dicat: Qui recipit vos me recipit; qui recipit prophetam in nomine prophetae mercedem prophetae accipiet: et qui
Abbreviated transcription (Latin):
Amarum hab&is & contentiones in cordib ur̃is. Nolite gloria¬
ri & mendaces eẽ: Aduersus ueritatem: nonẽ: ista sapientia
de sursum descendens apatre luminum. sed terrena animalis
& diabolica cuius sec tatores princeps apostolorum fontes sine
aqua & nebulas turbinib exagitatas appellat. quib: caligo
tenebrarum reseruat᷑ Sunt enim uanitates loquentes pellicent
in desideriis carnis luxoriȩ eos quipaululum effugiunt qui iner¬
rore conuersantͥ liber tatem illis ꝑmittentes. cum ip̾si serui sint cor¬
ruptionis Iudas enim cum suis usquequaq: hostium turbas strauit
& uictoriam habuit. quia doctores sc̃ĩ ueritatis assertores & uni¬
uersi erroris expugnatores diuino ope adiuti. ubiq dehostib suis
tropheum uictoriȩ capiunt. Vndedicere cum paulo possunt
dõ aũ gratias qui semꝑ triumphat nos in xp̃o itiu. &odorem
notitiae suae manifestat pernos in omni loco

Expanded text:
amarum habetis et contentiones sint in cordibus vestris, nolite gloriaamarum habetis et contentiones sint in cordibus vestris, nolite gloriari et mendaces edesursum descendens de Patre summo, sed terrena, animalis et diabolica. Cujus sectatores princeps praeliorum apostolorum fontes sive aqua et nebulas turbinibus exagitatas appellat, quibus caligo tenebrarum reservatur: sunt enim vanitates loquentes, pellicientes in desideriis carnis luxuriae eos qui paululum effugiunt, qui in errore conversantur: libertatem illis promittentes, cum ipsi servi sint corruptionis . Judas enim cum suis usquequaque hostium turbas stravit et victoriam habuit, quia doctores sancti veritatis assertores, et universi erroris expugnatores, divina ope adjuti, ubique de hostibus suis tropaeum victoriae capiunt. Unde dicere cum Paulo possunt: Deo autem gratias qui semper triumphat nos in Christo Jesu, et odorem notitiae suae manifestat per nos in omni loco
Abbreviated transcription (Latin):
iximus in prioris libri expositione ubi de timoth eo tractatum
est quod eius exercitus significar& turbam hereticorum similiter
& de efron urbis habitatorib quod illos figuraliter ex primerent
qui ritum iudaismi temporib gratiȩ sequi estimauerunt. ut fuer̃
ipsi iudei &ebionite heretici & c&eri qui cum eu angelio legis
cerimonias seruare uolebant. sed quia isti carnaliter sentientes
spiritalem scientiam discere nolebant. Nec intellegere poterant
sicut inbello illo quod in carnion confectum ẽ quia sapientia
huius mundi stultitia est apud dm̃. & prudentia carnis mors est
Littera enim occidit. sp̃s aũ uiuificat. Unde item ꝑpaulum
dicitur. Stultam fecit ds̃ sapientiam huius mundi. & iterum
Animalis homo non ꝑcipit ea quaesunt sp̃s dĩ Stubatia ẽ. enĩ
illi & non potestea intellegere qui spirita liter Examinantur
Hinc &ia cobus apostolus scribens ad disꝑsos ait Quodsi ⁊elum

Expanded text:
iiest, quod ejus exercitus significaret turbam haereticorum; similiter et de Ephron urbis habitatoribus, quod illos figuraliter exprimerent, qui ritum Judaismi temporibus gratiae extenuaverunt, ut fuerunt ipsi Judaei et haeretici, qui cum Evangelio legis caeremonias servare volebant: quia isti carnaliter sentientes spiritualem scientiam discere volebant, nec intelligere poterant sicut in illo bello quod in carmen Carnion confectum est, quia sapientia hujus mundi stultitia apud Deum est, et prudentia carnis mors est ; Littera enim occidit, spiritus autem vivificat . Unde item per Paulum dicitur: Stultam fecit Deus sapientiam hujus mundi . Et iterum, animalis homo non percipit ea quae sunt spiritus Dei: stultitia enim est illi, et non potest ea intelligere quae spiritaliter examinantur . Hinc Jacobus apostolus, scribens ad dispersos, ait : Quod si zelum
Abbreviated transcription (Latin):
ageret᷑. ubi ita scriptum. ꝑtractatis & consideratis omnib quȩ
utilitati eclẽ conuenire uidebat᷑ adnuente atq ad monente spũ
dĩ ẽ legimus cum memoratis hominib quamuis dedominicicor¬
poris unitate inqui&a dissensione precisis leniter & pacifice agere
ut quantum in nobis ẽ. omnib qui eorum communione & soci&a¬
te in retiti sunt ꝑ uniuersas ꝓuincias affricanas poenitus in notes¬
cat quam miserabili errore deuinctisunt. Ne forte sicut dic̃
apostolus nobis. in mansu&udine corripientib diuersa sen¬
tientes. D& illis ds̃ penitentiam ad cognoscendam ueritatem¬
EXORCITUM ADEPRON CIUITATEM MUNITAM IN QUA
MULTITUDO DIUERSARUM GENTIUM HABITABATET
ROBUSTIIUUENES PROMURIS CONSISTENTES FORTIT̃
REPUGNABANT IN HAGAUMACHINEMULTE ETTELO¬
RuM ERΛTAΡPARATUS. SEDCUMOMUIPOTENTEM
IN UOEASSENT QUIPOT ESTATEUIRES HOSTIUM CON¬
PRINGIT COEPERUNT CIUITATEM ET EXEIS QUIINTUS

Expanded text:
ageretur, ubi ita scriptum est: Pertractatis et consideratis omnibus quae ageretur, ubi ita scriptum est: Pertractatis et consideratis omnibus quae utilitati Ecclesiae convenire videbantur, annuente atque admonente spiritu Dei, eligimus cum memoratis hominibus, quamvis de dominici corporis unitate inquieta dissensione praecisis, leniter, et pacifice agere: ut quantum in nobis est, omnibus qui eorum communione et societate irretiti sunt, per universas provincias Africanas penitus innotescat, quam miserabili errore devincti sunt: ne forte, sicut dicit Apostolus, nobis in mansuetudine corripientibus diversa sentientes, det illis Deus poenitentiam ad cognoscendam veritatemexercitum ad Efron civitatem munitam in qua multitudo diversarum gentium habitabat et robusti iuvenes pro muris consistentes fortiter repugnabant in hac autem machinae multae et telorum erat adparatus sed cum Omnipotentem invocassent qui potestate vires hostium confregit ceperunt civitatem et ex eis qui intu