comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc factum ẽ michi. quia p̃cepta tua custodiui.¬
ars mea dnẽ. dixiut custodiã uerbum tuum:
Dep̃catus su uerbũ tuũ in cotocorde: miserere
mei scđm eloquium tuum: smonia tua.
Recogitauiuias meas. &e coruerti pedes meos ad testi
I.unes impioꝵ implicauer̃ me: legẽ tuã ñ sũ oblit᷑
Medio noctissurgebã ad confitendũ tͥ: suꝑ uidicia
Particeps ego sumomĩum tim̃tium te: & custodi
iscdia tua dnẽ cõpleta ẽ t̾ra: p̃cepta tua doce me:
ene fecisti seruo tuo dñe: scđm uerbũ cuum:¬
Bonum sermonẽ ce scientiã doce me: qͥa
Applicabant mͥ m̃dacium suꝑbi. ego autemin to¬
to corde seruabã p̃cepta tua. s tua delectabar:

Expanded text:
Hoc factum est mihi, quia praecepta tua custodivi.ars mea, Domine, dixi, ut custodiam verbum tuum. Deprecatus sum vultum tuum in toto corde; miserere mei secundum eloquium tuum. Recogitavi vias meas, et converti pedes meos ad testimFunes impiorum implicaverunt me; legem tuam non sum oblitus. Medio noctis surgebam ad confitendum tibi, super judicia iceps ego sum omnium dia tua, Domine, completa est terra, praecepta tua doce me. Benefecisti cum servo tuo, Domine: secundum verbum tuumBonum sermonem, et scientiam doce me: quia Applicabant mihi mendacium superbi, ego autem in toto corde servabam praecepta tua. Incrassatum
Abbreviated transcription (Latin):
Beat᷑ homo qui audit me: qui uigilat ad fores
meas cotidie. & obseruat ad postes ostii mei. Qui
me inuenerit. inueniec uitã: & hauriec salutẽ
adñõ. Qui autẽ in me peccauerit: ledet anunã
suã. Omnes qui me oderunt: diligunt mortẽ

Expanded text:
Beatus homo, qui audit me, qui uigilat ad fores meas cotidie et obseruat ad postes ostii mei. qui me inuenerit, inueniet uitam et hauriet salutem a domino. qui autem in me peccauerit, laedet animam suam. omnes qui me oderunt diligunt morte
Abbreviated transcription (Latin):
qi fobito inconsilio: &eeruditis int̾sum cogitatio¬
nib simor domini: odit malum. Arrogantiã et
suꝑbiam ce uiã prauã & os bilingue: decestor.
Oreum ẽ consilium & equitas: mea prudentia.
mea ẽ fortitudo.ꝑ me reges regnant: & legum con¬
ditores uista decernunt. ẜ me principes imꝑant:¬

Expanded text:
 habito in consilio et eruditis intersum cogitationibus timor Domini odit malum arrogantiam et superbiam et viam pravam et os bilingue detestor meum est consilium et aequitas mea prudentia mea est fortitudo per me reges regnant et legum conditores iusta decernunt per me principes im
Abbreviated transcription (Latin):
dereliquit diligens hoc scłm: & abiit thes¬
salonicã. crescens ingalathiã. titus indalmaciã.:
lucas ẽ mecum solus. Marcum assume: &e adduc
cecum. Est enun michi utilis in ministerium:
Lithicum autẽ misi ephesum. Penulã quã reliqͥ
troadȩ apud carpum. ueniens affer tecum. & li¬
bros: maxime autẽ membranas. Alexander era¬
rius multa mala mͥostendit. Reddet illi dñs se¬
cundum oꝑa eius. Quẽ & tu deuita. Ualde enim
tauit me: ut ꝑme p̃dicatio impleret᷑. & audiant
om̃s gentes. & lib̾atus sum de ore leonis. Lib̾abit
me dominus ab omi oꝑe malo: &e saluĩi faciet
in regnum suum cȩleste: cuigła in scla scłorum
amen. Saluta priscam &e aquilã. & onesifori do¬
mum. Erastus remansit cornithi: trophimum
autẽ reliqui in firmum mileti. Festina ante me-¬
mẽ uenire. Salutant te eubolus. & pudens. & li¬

Expanded text:
quit, diligens hoc saeculum, et abiit Thessalonicam: Crescens in Galatiam, Titus in Dalmatiam. Lucas est mecum solus. Marcum assume, et adduc tecum: est enim mihi utilis in ministerium. Tychicum autem misi Ephesum. Penulam, quam reliqui Troade apud Carpum, veniens affer tecum, et libros, maxime autem membranas. Alexander aerarius multa mala mihi ostendit: reddet illi Dominus secundum opera ejus, quem et tu devita: valtavit me ut per me praedicatio impleatur et audiant omnes gentes et liberatus sum de ore leonis liberabit me Dominus ab omni opere malo et salvum faciet in regnum suum caeleste cui gloria in saecula saeculorum amen saluta Priscam et Aquilam et Onesifori domum Erastus remansit Corinthi Trophimum autem reliqui infirmum Mileti festina ante hiemem venire salutat te Eubulus et Pudens et Li
Abbreviated transcription (Latin):
mero apłoꝵ. primȩ sint etiã eius epłẽ inordine
ceterarum. Sed sicut euangłistas dudum ad
ueritatis lineã correximꝰ: ita has ꝓprio ordini
dõ nos iuiuante reddidimꝰ. Est enim prima earũ
una iacobi: petriduȩ: iohannis tres: & uide una:
Quȩ si ut ab eis digestę sunt ita quoq ab int̃¬
nec ambiguitatẽ legentib facerent. nec sermo
num sese uarietas impugnaret: illo p̃cipus lo¬
co. ubi de unitate trinitatis in prima iohannis
epła positum legimus. in qua etiã ab infideli¬
bus translatorib multũ erratũ eẽ a fidei ueri¬
tate cõpimꝰ. triũtantũmuocabula  hoc ẽ aquȩ. sanguinis.

Expanded text:
mero apostolorum, primae sint etiam ejus Epistolae in ordine caeterarum. Sed sicut evangelistas dudum ad veritatis lineam correximus: ita has proprio ordini, Deo nos juvante, reddidimus. Est enim prima earum una Jacobi, Petri duae, Joannis tres, et Judae una. Quae si, ut ab eis digestae sunt, ita quoque ab intenec ambiguit Al. varietates impugnarent: illo praecipue loco ubi de unitate Trinitatis in prima Joannis Epistola positum legimus. In qua etiam ab infidelibus translatoribus multum erratum esse a fidei veritate comperimus: trium tantum vocabula, hoc est, aquae, sangui
Abbreviated transcription (Latin):
tum a nr̃a aliorum distet editio: lectoris pruden¬
tiȩ derelinquo. Sed tu uirgo xp̃i eustochium.
dũ ame impensius scripturȩ ueritatẽ inquiris: me¬
am quodã modo senectutẽ inuidoꝵ dentib corro¬
dendã exponis: qui me certe falsarum corrupto¬
rẽq scãrum ꝓnunciant scripturarum. Sed ego

Expanded text:
tum a nostra aliorum distet editio, lectoris prudentiae derelinquo. Sed tu, virgo Christi Eustochium, dum a me impensius Scripturae veritatem inquiris, meam quodam modo senectutem invidorum dentibus corrodendam exponis; qui me falsarium corruptoremque sanctarum pronuntiant Sc
Abbreviated transcription (Latin):
Rci pascens ł pastus ẽ. Sictra. ebrietas. Om̃e enĩ
qd inebriare potest: apd̃ hebreos sicera dt̃. Simeon.
audiens ł audiuit tristiciã. Sedi. ex lat̾e meo. Semi.
audicns Salathiel. petitio mea ds̃. Salman. pax.
Scruch. lorũ ł corrigia. ł dependens. siue ꝑfectio.
Salc̃ misit. Sem. nom̃. Sech posit᷑. ł ponens ł po¬
suit. aut poculũ. siue germ̃. ł resurrectio. Saraptha.
incensa ł angustia panis. nom̃ ex hebreo siroq
compositũ. Symon. pone. merorẽ. ł audi tristiciã.
Susanna. lilium. ł grã ciꝰ. s meliꝰ si femininũ no¬
men figuret᷑ a lilio Samarite. custodes. Sodoma.
pastio silens. ł declinatio eoꝵ ł fulua. Sathan.
adusarĩ. ł t̾nsgressor Saba. captiuitas. Saducei.
iustificati.
De iohanne.

Expanded text:
Reu, pascens, aut pastus est. Sicera, ebrietas. Omne enim quod inebriare potest, apud Hebraeos Sicera dicitur. Simeon, audiens, vel audivit tristitiam. Sedi, ex latere meo. Semi, audiens. Salathiel, petitio mea Deus. Salman, pax. Seruch, lorum, sive corrigia, vel dependens, sive perfectio. Salem, misit. Sem, nomen. Seth, positus, aut ponens, vel posuit, aut poculum, sive germen, vel resurrectio. Seraptha, incensa, sive angustia panis. Nomen ex Hebraeo Syroque compositum. Simon, pone moerorem, vel audi tristitiam. Sosanna, lilium, aut gratia ejus: sed melius si femininum nomen figuretur a lilio. 97 Samaritae, custodes. Sodoma, pastio silens, vel declinatio eorum, aut fulva. Satan, adversarius, sive transgressor. Saba, captivitas. Sadducaei, justificati. DE JOANNE.
Abbreviated transcription (Latin):
ixit scelus impii in medio
Et filii adam inumbra alarum tuarum sꝑabunt:
Inebriabunt᷑ de pinguedine domꝰ tuȩ: & torrente
deliciarum tuarum potabis eos slumen¬
Q m̃ tecum ẽ fonsuitȩ in lumine tuo uidebimus
Attrahe miscdiam tuã scientib te: & iusticiã tuã

Expanded text:
ixit scelus impii in medio Et filii Adam in umbra alarum tuarum sperabunt. Inebriabuntur de pinguedine domus tuae et torrente deliciarum tuarum potabis eos. Quoniam tecum est fons vitae, et in lumine tuo videbimus lumen. Attrahe misericordiam tuam scientibus te, et justitiam tuam
Abbreviated transcription (Latin):
Quia qui benedicti suerint ab edhereditabunt crã.
&e qui maledicti interibunt: s manum eius.
Adomino gressus uiri firmant᷑: & uiã eiꝰ uolit.
Cumcetidit ñ collidet᷑. quia dominus sustentat
ꝑ uet fui. si quidẽ senui. & ñ uidi uistũ derelictum
neq sem̃ eius querens panẽ: stione.

Expanded text:
Quia qui benedicti fuerint ab eo, haereditabunt terram. et qui maledicti, interibunt. Mem. A Domino gressus viri firmantur, et viam ejus volet. Cum ceciderit, non allidetur: quia Dominus sustentatuer fui siquidem et senui, et non vidi justum derelictum: neque semen ejus quaerens panem.
Abbreviated transcription (Latin):
S alus aut̃ iustoꝵ a domino: fortitudo eoꝵ in tẽ¬
pore tribulationis:
Et auxiliabit᷑ eis &e saluabit eos: & eripiet eos ab

Expanded text:
Salus autem justorum a Domino: fortitudo eorum in tempore tribulationis. Et auxiliabitur eis Dominus, et salvabit eos: eripiet eos ab
Abbreviated transcription (Latin):
Ibi ceciderunt oꝑantes iniquitatẽ: expulsi sunt
& non potuerunt surgere.
ris facientes iniquitatem. s marcescent:
Et delectare indnõ. & dabit tͥ pecitiões cord̾tui s ftoe
Noli contendere aduersumeũ qui ꝓficit in uiasua.
aduersum uirum quifacit quȩ cogitat: s facias:
Q m̃ qui malefaciunt interibunt: expectantes autẽ
Adhuc enĩ modicũ &e ñ eritimpiꝰ & cogitab deloco
Mites autẽ hereditabunt t̾rã. & delectabuntur in

Expanded text:
Ibi ceciderunt operantes iniquitatem: expulsi sunt, et non potuerunt surgere. ris facientes iniquitatem. Quoniam sicut et delectare in domino, et dabit tibi petitiones cordis tui. noli contendere adversus eum, qui proficit in via sua. adversus virum, qui facit quae cogitat. He. malefacias. Quoniam qui malefaciunt, interibunt: exspectantes autem Adhuc enMites autem haereditabunt terram: et delectabuntur in
Abbreviated transcription (Latin):
Iustꝰ. partens. ł ipse alleuatꝰ. Iohel. incipiente dõ. ł ẽ.
ds̃. Ionathan. colũba dans. ł columba ueniens. Ioppe.
Iasonis. desid̾antis. ł qui mandatũ fecerit. Iulium.
incipientẽ. Iconũ. p̃paratio ł c̃solatio. Libiã. ueni¬
entes ł introit᷑. numero plurali. Leuites. addit᷑ lib̃¬
tinoꝵ facientiũ paleas. Lidda. utilitas. Luciꝰ. ipse
suscitans. Licaonia. ad suscitandũ. Lustra. decorã
gce meliꝰ appellat᷑. u ꝙͥcausica. Lisias. gen̾at᷑. Licie.

Expanded text:
se allevatus. Joel, incipiente Deo, sive est Deus. Jonatha, columba dans, sive columba veniens. Joppe, lae oblatio. Jasonis, desiderantis, sive qui mandatum fecerit. Julium, incipientem. Iconium, praeparatio, aut consolatio. 102 Libyam, venientes, sive introitus: numero plurali. Levites, additus. Libertinorum, facientium paleas. Lydda, utilitas. Lucius, ipse suscitans. Lycaonia, ad suscitandum. Lystra, generans melius appellatu
Abbreviated transcription (Latin):
cuei ł decuriones coꝵ sephas petiꝰ. sirũ ẽ. E cispi.
scientẽ. Cloes inuestigantes. ł om̃s. s meliꝰ c̃clusio.
ł consũmatio. Damascus. sanguinis potꝰ. Epheso.
uoluntas mea in ea ł anma mea in ea. Eua. utas
bo. supplantatori. Maranatha. dñs nr̃ uenit. Sy¬
rũ ẽ. Prisca. cognoscens. Sostenes. saluans in tpt
Scephana regulã urãm. ł speculatorẽ ur̃m. ł ui

Expanded text:
Cephas, Petrus. Syrum est. Crispum, scientem. Chloes, investigantes, sive omnes: sed melius conclusio, sive consummatio. Damascus, sanguinis potus. voluntas mea in ea, sive anima mea in ea. Eva, vita, orientalis. Maranatha, Dominus noster venit. Syrum est. Prisca, cognoscens. Sosthenes, salvans in tempore. Stephana, regulam vestram, vel speculatorem vestrum, sive
Abbreviated transcription (Latin):
dens. ł iugilans. Eria nomina q̃ sequunt᷑. ꝑ .h. litterã
legenda st̃ hesaias. salutare dñ. Helias. d̾s dns. ł for¬
ris dis̃. Hecodionẽ. formidinẽ. farao. discooꝑiens eũ:
febcn. ore glificantẽ. ł oris filiũ. flegon. dissitiens. ł
dundens. filologũ. ore p̃cipuũ. ł os meũ. ł iortum:¬
cissus ascensus lȩticiȩ ł luc̾na scindens. aut colli¬
dissoluentẽ cũ ł uidentẽ cũ. Quartꝰ. plangens.ł
suꝑflus. Rebecca. multa patientia. ł q̃ multũ ac¬
cepti. Rufũ. sanantẽ nos ł reficientẽ nos. Saba¬

Expanded text:
. I. L. M. Tria nomina quae sequuntur per H litteram legenda. Hesaias, salutare Domini. Helias, Deus Dominus, aut fortis Dominus. Herodionem, formidinem. Farao, discooperiens eum. Foeben, ore aedificantem, aut oris filius. Flegon, dissecans, sive dividens. Filologum, ore praecipuum, vel os meum ei in hortumcissus, ascensus laetitiae, sive lucerna scindens, aut collidissolventem eum, sive videntem eum. clangens superflue. Rebecca, multa patientia, sive quae multum acceperit. Rufum, sanantem nos, vel reficientem nos.
Abbreviated transcription (Latin):
ris. ł ꝯcuntẽ ad uocationẽ. Salaminã. utibrã
cõmotionis. aut fluctꝰ. ł saluationẽ uidicii Sctge
pͥncipi uallis. ł hortuli. Saul. expecitꝰ. ł peatio si¬
lã. missus. Siria. sub lunis uixta hebraicã edmno¬
logiã. nã siria hebraice arã dr̃ Samothracia. an¬
ditio icuclationis ł responsionis. Sostenes. sal¬

Expanded text:
ris, vel exeuntem ad vocationem. Salaminam, umbra commotionis, aut fluctus, vel salutationem judicii. Sergio, principi vallis, sive hortuli. Saul, expetitus, sive petitio. Silam, missus. Syria, sublimis juxta Hebraeam etymologiam: nam Syria   Hebraice ARAM dicitur. Samothracia, auditio revelationis, sive responsionis. Sosthenes, sal
Abbreviated transcription (Latin):
denudans eũ. ł dissipator eiꝰ. fenicis. annuert. ł nutꝰ.
pisidiã ꝑ.f. effert. felicẽ. ruinã facture. ł timorẽ eiꝰ.
latinũ ñ ẽ. festũ. ore multoꝵ. & hoc latinũ nom̃.
uiolent̃q hebraice figurat᷑. Galilei. uolubiles. uł
rotabiles. Gamaliel. retributio dĩ. Gara. fcetitudo
eiꝰ.G. littã addita ẽ. siqͥdẽ hebraice. ꝑam̃. scribitur
Gallionis. tͣnsferentis. Galatiã magnificã. ł tͣnsia¬
tã. Ganĩ. cõmotũ. s meliꝰ ualleus ẽ. Ierosolima. u

Expanded text:
denudans eum, sive dissipator ejus. Foenicis, annuerunt,  ruinam facturae, sive timorem ejus. Latinum nomen est. Festum, ore multorum: et hoc Latinum nomen violenterque Hebraice figuratur. Galilaei, volubiles, sive rotabiles. Gamaliel, retributio Dei. Gaza  , fortitudo ejus: G littera addida est: siquidem Hebraice per AIN scribitur. Gallionis, transferentis. Galatiam, magnificam, sive translatam. Gaium, commotum, sed melius vallensem. Jerosolyma,
Abbreviated transcription (Latin):
ł ut supͣ. Drusilla. geñis pacifici. Dioscori. pulchri ad
mitȩ. obiecti. oppositi. ł despecti. Hebrei tͣnsitores:
Hemor. asinꝰ. si ꝑ hẽch litterã scribat᷑. qd̾ si ꝑ alcph:
Ermes. anathema meroris. Erast᷑. fr̃ m̃s uidens satis.
ab sade uocabulũ figuratũ. ellada. scientiã ł ad ascen¬
sũ. ł dĩ scientia. Sira uͦ liugua dr̃ suꝑ hanc. Hellenon.

Expanded text:
sive ut supra. Drusilla, generis pacifici. , pulchri ad sive ut supra. Drusilla, generis pacifici. , pulchri ad mitae, objecti, oppositi, sive despecti. Ebraei, transitores. Emor, asinus, si per heth litteram scribatur  : Ermes, anathema moeroris. Erastus, frater meus videns: satis absurde vocabulum figuratum. Ellada, ad scientiam, vel ad ascensum, sive Dei scientia. Syra vero lingua dicitu
Abbreviated transcription (Latin):
lationis. Blastũ. habentẽ lucrũ. Barieu. maleficum
ł in malo. Nomulli bariesu corrupte legunt. Bithi¬
nia. filia speciosa ł inutił. Beroea. filiꝰ eiꝰ. Sirũ ẽ. Ber¬
nice eleggant᷑. ł elocte commota. siue filiꝰ umoctns.
&x siro bebreoq cõpositũ. Capadocia. manu redẽpta
dño. s iolentũ. Cirene heres. Creta. uocationis ł
uocate. int̾ sirũ & hebreũ. Caiphas. inuestigator:
ł sagax ł uomens ote. Cipriꝰ. tristis ł meror. Cirenen¬
ses. hcredes. Cilicia. cetꝰ ł luctꝰ. aut assumptio. ł uomi¬
tus eiꝰ. Cesarea. possessio pͥncipis. Candacis. cõmutate:
Corneliꝰ. intelligens circuncisionẽ. Claudiꝰ. spes tͣnqͥl¬
litatis Cis uomens uir ł durꝰ Colomiã. reuelationẽ¬
onis rci publice. Crispꝰ. sciens. ł cognoscens. Cencreas.
geu̾ationisfilium. ł loquentẽ. Diomisiꝰ diudicatus.
ł uehem̃t̃ fugiens. Damaris. silens capã. Demetriꝰ. ue¬
hem̃ter innectens ł nimiũ ꝑsequens. Derbous. loqͣx.

Expanded text:
lationis. Blastum, habentem lucrum. Berieu, maleficum, sive in malo. Nonnulli Bariesu corrupte legunt. Bithynia, filia speciosa, sive inutilis. Beroea, filius ejus. Syrum est. Berenice, eleganter, vel electe commota, sive filius innocens: ex Syro Hebraeoque compositum. Cappadocia, manu redempta Domino. Violentum. Cirenae, haeres. Creta, vocationis, aut vocatae. Inter Syrum et Hebraeum. Caiphas, investigator, aut sagax, vel vomens ore. Cyprius, tristis, aut moeror. Cyrenenses, haeredes. Cilicia, coetus, aut luctus, vel assumptio, aut vomitus ejus. Caesarea, possessio principis. Candacis, commutatae. Cornelius, intelligens circumcisionem. Claudius, spes tranquillitatis. Cis, vomens vir, aut durus. Coloniam, revelationeonem reipublicae. Crispus, sciens, vel cognoscens. Cenchreas, generationis filium, sive loquentem. Dionysius, dijudicatus, sive vehementer fugiens. Damaris, silens caput. Demetrius, vehementer innectens, sive nimium persequens. Derbaeus, loquax,
Abbreviated transcription (Latin):
clinausł tͥnsinigrans. Miletũ. generantẽ. Masũ
de infirimitate. ł mandatũ humilitatis. Narattũ
Nicholaũ. stultũ ecccłio languentis. sliger alccisdcis
Neapoli. cõmotionẽ mirabilẽ. Naason. augnrans:
Petrus. cognoscens ł dissoluens. Parchi. dinidentes
ꝑfecte. Pont᷑. inclinans. Pamphilia. conũsi arinua
⁊ diuusio cadens. Pontiꝰ. declinans consiliũ. Pllatis.
os malleatoris. Procoꝵ fructꝰ congragantes. Parme¬
niã. diuidentes plenitudinẽ. Pascha tͣnscensũ. at
tͣnsg̾ssũ. Paphũ. redẽptionẽ cadentiũ. Parion disco
oꝑientẽ. Egen. uoraginẽ. Phitonia. os abissi. Prisci¬
la. agnoscens. Pirt᷑. dissoluens. Patheta. separans.
Ptolomais. deducens ad m̃surã. Portiũ. diuidentem
ri. Romani. sublimes. ł tonantes. Raphaim. fact̃

Expanded text:
clinans, sive transmigrans. Miletum, generantem. Mnasonde infirmitate, sive mandatum humilitatis. Nazoraeum,  stultum ecclesiae languentis. Niger, ascendens. Neapolim, commotionem mirabilem. Nasson, augurans. 103 Petrus, cognoscens, sive dissolvens. Parthi, dividentes perfecte. Pontus, inclinans. Pamphylia, conversi a ruina, sive divisio cadens. Pontius, declinans consilium. Pilatus, os malleatoris. Procorum, fructus congregantem. Parmenam, dividentem plenitudinem. transcensum, sive transgressum. Paphientem. Perge, voraginem. Phytona, os abyssi. Priscilla, agnoscens. Pyrrhus, dissolvens. Patara, separans. Ptolemais, deducens ad mensuram. Portium, dividentem ri. Romani, sublimes, vel tonantes. Rapham  Rempha
Abbreviated transcription (Latin):
ager sanguinis. sirũ ẽ. Egiptũ. tenebre. ł tribulationes.
arabes. humiles. ł campestres. Annas. donans. Alexan¬
der. auferens angustias tenebrarũ. S & hoc iuolentũ
Ananias. grã dñi. Amos. potens. ł fortis. si tam̃ ab aleph
littera incipiat. & fimat᷑ in sade. Qd̃ si exordiũ sumit
logiã ht̃ ignis patruelis. Ascalon. ignis infamis. ł ig¬
nis ignobił. Aeneas. respondens aut pauꝑ. & mise
lis. popłs ore corruens. Apollonia. disciplina. ł sina¬
solennitas. S & hoc uiolentum. cũ ateniensis curiȩ
nom̃ sit: que a marte nom̃ accepit. Aqͥla. dolens
paturiens. achaia. soror laborans. Apelles. congit¬
gans eos S iuolentũ. Arthemis .i. diana. suscitans
egrotationes. s iuolentũ. Aristharcꝰ. suscitans cordnã
antipatridẽ. dantis laudationẽ. s uolentũ. Aggrip¬

Expanded text:
ager sanguinis. Syrum est. Aegyptus, tenebrae, sive tribulationes. Arabes, humiles, sive campestres. Annas, donans. Alexander, auferens angustiam tenebrarum; sed et hoc violentum. Ananias, gratia littera incipiat, et finiatur in sade: quod si exordium sumit logiam habet, ignis patruelis. , ignis insanus, aut ignis ignobilis. Aeneas, respondens, aut pauper, sive miserlis, populus ore corruens. Apollonia, disciplina, vel synasolemnitas: sed et hoc violentum est; cum Atheniensis curiae nomen sit, quae a Marte nomen accepit. Aquila, dolens, sive parturiens. Achaia, soror laborans. 99 Apelles, congregans eos. Violentum. Artemis, id est, Diana, suscitans aegrotationes. Violentum. Aristarchus, suscitans coronam. Antipatridem, donantis laudationem. Violentum. Agrip
Abbreviated transcription (Latin):
enom. ocłs aut fronscoꝵ. Anania. donauit
mͥ. Banercẽ. filii tonitrui. qd̾ corrupte boa¬
ncries usus obtinut. Barsemia. filiꝰ cęcꝰ quẽ & ip¬
Infine g nominis b. litt̃a legenda ẽ. ñ .i. Musca etũ
⁊ ehub uocat᷑. Baribba. filius patris. Cephas. petiꝰ
sitũ ẽ. Cana. possessio. ł possedit. Ephram. fertił.
ł auct᷑. quc̃ nos possumꝰ ab augendo. augentiũ di¬
It sichar legeret᷑ usus obtinuit. Siloe. missus:¬

Expanded text:
enon, oculus, aut fons eorum. Anani, donavit mihi. , filii tonitrui, quod corrupte Boanerges usus obtinuit. , filius caecus, quod et ipIn fine ergo nominis B littera legenda est, non L. Musca enim zebub vocatur. Barabba, filius patris. Cephas, Petrus, Syrum est. Cana, possessio, sive possedit. Ephraim, fertilis, sive auctus; quem non possumus ab augendo, Augentium, diut Sichar legeretur, usus obtinuit. Siloe, missu
Abbreviated transcription (Latin):
Et relinquent alienis diuitias suas. interiora sua
Tabernacula sua in generatione &e generatione:
Et subicient eos recti in matutino. & sigura eorũ
conteret᷑ in infernopost habitaculum suum
Ueruntam̃ ds̃ redimet animã meã de manu inferi
Meq enim moriens tollet omĩa: nec descendet post

Expanded text:
t alienis divitias suas. Interiora sua abernacula sua in generatione et generatione: et subjicient eos recti in matutino, et figura eorum conteretur in inferno post habitaculum suum, verumtamen Deus redimet animam meam de manu inferi jus neque enim moriens tollet omnia, nec descendet post
Abbreviated transcription (Latin):
S pecioso germuni. gaudio uniuersȩ t̃rȩ. monti sy¬
on. laterib aquilonis. ciuitatulȩ regis magni:
Ds̃ indomib eiꝰ agnitꝰ ẽ. in auxilianto. quia ecce
reges congregati sunt. uenerunt simul:
Ipsi uidentes sic obstupuerunt. conturbatisunt.
admiratisunt. horror. possedit eos:
S icut auduumꝰ ita & uidimꝰ in ciuitate dñi exerci¬
tuum. inciuitate dĩnr̃i. ds̃ fundauit eã usq in¬

Expanded text:
Specioso germini gaudio universae terrae, monti Sion lateribus aquilonis civitatulae regis magni. Deus in domibus ejus: agnitus est in auxiliando Quia ecce reges congregati sunt: venerunt h. transierunt simul. Ipsi videntes sic obstupuerunt: conturbati sunt, admirati sunt. Horror possedit eos iSicut audivimus, ita vidimus in civitate Domini exercituum, in ci
Abbreviated transcription (Latin):
Osmeũ loquet᷑ sapientias: &e meditatio cordis mei
Quare timebo indieb malis: iniquitas calcanei
mei cucundabit me.
Quifiduciã habent infortitudine sua: & in niultitu¬
dine diuitiarum suarum suꝑbiunt: stionẽ ꝓ eo¬
E rẽm redimens ñ redimet uir: nec dabit dõ ꝓpitia

Expanded text:
s Al. sapientiam , et meditatio cordis mei cithara aenigma meum. Quare timebo in diebus mali? iniquitas calcanei mei circumdabit me. Qui fiduciam habent in fortitudine sua, et in multitudine divitiarum suarum superbiunt. Fratrem redimens non redimet vir: nec dabit Deo propitia
Abbreviated transcription (Latin):
profunda uerba ex ore uiri: ce torrens redundans
fonssapientiȩ. Acciꝑe ꝑsonã impii m udicio ñ est
bonum: ut declines aueritate iuidicii. labia stulti
immiscent se rixis. & os eiꝰ uirgia ꝓuocat. Osstulti
contritio eiꝰ: & labia illius riuna animȩ ciꝰ. Uerba
bilinguis quasi simplicia: & ipsa ꝑueniunt usq
adinteriora uentris. Qui mollis & dissolutꝰ ẽ in
sima nom̃ dni: ad ipsam currit iustus. & exalta¬

Expanded text:
profunda verba ex ore viri et torrens redundans fons sapientiae accipere personam impii non est bonum ut declines a veritate iudicii labia stulti inmiscunt se rixis et os eius iurgia provocat os stulti contritio eius et labia illius ruina animae eius verba bilinguis quasi simplicia et ipsa perveniunt usque ad interiora ventris qui mollis et dissolutus est in sima nomen domini: ad ipsam currit iustus et exalta
Abbreviated transcription (Latin):
tantum uerba sectatur. nichil habebit: qui autẽ
possessor ẽ m̃tis. diligit animã suã :⁊ & custospru¬
dentiȩ. inueniet bona. Testis falsus ñ erit impu¬
nitꝰ: & quiloquit᷑ m̃dacia ꝑibit. Non decent stul¬
tum deliciȩ: nec setuum dominari principibus.
Doctrina uiri ꝑ patientiã noscitur.: & gła eiꝰ ẽ ini¬
qua p̃tergredi. Sicut fremitꝰ leonis. ita & regis ira.
&e sicut ros suꝑ herbã. ita hilaritas eiꝰ. Dolor patris
filius stultus: &e tecta iugit᷑ ꝑstillantia litigiosa
rẽ: & anima dissoluta esuriet: Qui custodit man¬
datum. custodit anmã suã: qui autẽ negligit
uias suas mortificabit᷑.

Expanded text:
tatur nihil habebit qui autem possessor est mentis diligit animam suam et custos prudentiae inveniet bona testis falsus non erit inpunitus et qui loquitur mendacia peribit non decent stultum deliciae nec servum dominari principibus doctrina viri per patientiam noscitur et gloria eius est iniqua praetergredi sicut fremitus leonis ita et regis ira et sicut ros super herbam ita hilaritas eius dolor patris filius stultus et tecta iugiter perstillantia litigiosa rem et anima dissoluta esuriet qui custodit mandatum custodit animam suam qui autem neglegit vias suas mortificabit
Abbreviated transcription (Latin):
tatos suum. querit runã. Quiꝑuersi cordis ẽ. non
inuemet bonum: ce qui uertit lingũa. incidet in
inalum. Natꝰ ẽ stultus. inignominiã suã: sed
nec pat̾ infatuo letabitur. Animꝰ gaudens etatẽ
flauidam facit: spẽ tristis exsiccat ossa. Munera de
sinu impius accipit: ut ꝑuertat semitas udicii:
Infacie prudentis luicet sapientia: ocłistultorum
infinib t̾re. Irapatris filius stultus: &e dolor matris
que genuit cum. Nonẽ bonum. dampnũ inferre
iusto: nec ꝑcutere principẽ qui recta uidicat: Qui
moderatur sermones suos doctus &e prudens est:
ce p̃ciosi sp̃c uir eruditus. Stultus quoq si tacuerit.
sapiens reputabitur: &e si compsserit labia sua. in¬
telligens. Occasiones querit qui uult recedere abu̾
amico: omĩcempore erit exꝓbrabilis. Non recipit
stultus uerba prudentie: nisi ea dyceris que uer¬
santur incorde eiꝰ.¬

Expanded text:
tat cor suum, quaerit ruinam. Qui perversi cordis est, non tat cor suum, quaerit ruinam. Qui perversi cordis est, non inveniet bonum: et qui vertit linguam, incidet in malum. Natus est stultus in ignominiam suam: sed nec pater in fatuo laetabitur. Animus gaudens aetatem floridam facit: spiritus tristis exsiccat ossa. Munera de sinu impius accipit, ut pervertat semitas judicii. In facie prudentis lucet sapientia: oculi stultorum in finibus terrae. Ira patris, filius stultus: et dolor matris quae genuit eum. Non est bonum damnum inferre justo, nec percutere principem, qui recta judicat. Qui moderatur sermones suos, doctus et prudens est: et pretiosi spiritus vir eruditus. Stultus quoque si tacuerit, sapiens putabitur et si conpresserit labia sua intellegens occasiones quaerit qui vult recedere ab amico omni tempore erit exprobrabilis non recipit stultus verba prudentiae nisi ea dixeris quae versantur in corde ei
Abbreviated transcription (Latin):
stultum uerba composita: nec principẽ labium
m̃tiens. Gemma gratissima expectatio presto¬
lantis: quocunq se uercerit prudent intelliget:
Qui celat delictum quent anicicias: qui altero
sermone repetit. separat sederatos. Plus ꝓficit
correptio apud prudentẽ: quã centũ plage a-¬
pudstultũ. Semꝑ uirgia querit malus: angelus
autemerudeł mitetur contra eũ. Expedit ma¬
gisurse occurrere raptis fȩtib: quã fatuo con¬
fidentisibi instulticia sua. Qui reddit mala ꝓ
bonis: ñ recedet malum de domo eiꝰ. Qui dimittit
aquã caput ẽ uirgioꝵ: & antequã patiatur con¬
tumeliã. uidicium deserit. Et qui ustificat im¬
prũ. cequi condempnat iustũ: abominabilis ẽ
uterq apud dñm. Quid ꝓdest habere diuitias
stulto. cum sapientiam emere ñ possit:¶ xxxui¬
nuĩ tempore diligit qui amicꝰ ẽ: & fr̃ in
angustiis compbatur. Homo stultus play¬
det manib: cum spoponderit ꝓ amico suo:
Qui meditatur discordias. diligit rixas. e qui exal¬

Expanded text:
stultum uerba conposita, nec principem labium mentiens. gemma gratissima expectatio praestolantis: quocumque se uerterit, prudenter intelleget. qui celat delictum, quaerit amicitias: qui altero sermone repetit, separat foederatos. plus proficit correptio apud prudentem, quam centum plagae apud stultum. semper iurgia quaerit malus: angelus autem crudelis mittetur contra eum. expedit magis ursae occurrere raptis fetibus quam fatuo confidenti sibi in stultitia sua. qui reddit mala pro bonis, non recedet malum de domo eius. qui dimittit aquam, caput est iurgiorum, et antequam patiatur contumeliam, iudicium deserit. et qui iustificat impium, et qui condemnat iustum, abominabilis est uterque apud dominum. Et stulto habere, cum sapientiam mereri non possit? Omni tempore diligit, qui amicus est: et frater in angustiis comprobatur. Homo stultus plaudet manibus, cum spoponderit pro amico suo. Qui meditatur discordias, diligit rixas; et qui exal
Abbreviated transcription (Latin):
beatus ẽ. Qi sapiens corde ẽ appellabit᷑ prudens:
&e qui dulcis eloquio. maiora ꝑcipiet. fons uite. cru¬
dicio possidentis: doctrina stultorum fatuitas. Cor
sapientis erudiet os eiꝰ: & labiis illius addet grãm:
fauus mellis uerba composita: dulcedo animȩ ẽ sa¬
nitas ossum. Est uia que uidetur homini recta.
& nouissimum eiꝰducit ad mortẽ. Ania laboran¬
tis laborat sibi: quia compulit eum os suũ. Uir im¬
pius fodit malũ: & in labiis eius ignis ardescit.
omo ꝑuersus suscitat lites: & uerbosus  xxxu¬
separat principes. Uir mniquns lactat ami¬
cum suum: ce ducit eũ ꝑuĩã ñ bonã. Qui actonitis
ocłis cogitat praua: mordens labia sua ꝑficit malũ
Corona dignitatis senectus: quȩ inuiis iusticiȩ rep¬
perietur. Melior ẽ patiens uiro forti: & qui dominat᷑
animo suo. expugnatore urbium. Sortes intitunt᷑
in sinu: sed adño temꝑantur. Melior ẽ bucella sic¬
ca cum gaudio: quã domꝰ plena uictunis cũ iurgio.

Expanded text:
beatus est. Qui sapiens corde est, appellabitur prudens: et qui dulcis eloquio, majora percipiet. Fons vitae eruditio possidentis, doctrina stultorum fatuitas. Cor sapientis erudiet os ejus: et labiis illius addet gratiam. Favus mellis, verba composita: dulcedo animae, sanitas ossium. Est via quae videtur homini recta: et novissima ejus ducunt ad mortem. Anima laborantis laborat sibi, quia compulit eum os suum. Vir impius fodit malum, et in labiis ejus ignis ardescit. Homo perversus suscitat lites: et verbosus separat principes. Vir iniquus lactat amicum suum: et ducit eum per viam non bonam. Qui attonitis oculis cogitat prcorona dignitatis senectus in viis iustitiae repperietur melior est patiens viro forte et qui dominatur animo suo expugnatore urbium sortes mittuntur in sinu sed a Domino temperantur melior est buccella sicca cum gaudio quam domus plena victimis cum iurgio
Abbreviated transcription (Latin):
odit munera uines. Mens usti mecditat᷑ obedi¬
entiã. os impioꝵ redundat malis. Longe ẽ dñs
abimpiis: & orationes iustoꝵ exaudiet. Luxo¬
culoꝵ letificat animã: famabona impinguat
ossa. Auris quȩ audit increpationesuitȩ: i
medio sapientium commnorabit᷑. Qui abicit
disciplinã despicit animã suã: qui autẽ ac

Expanded text:
ti meditabitur obedientiam: os impiorum redundat malis. Longe est Dominus ab impiis; et orationes justorum exaudiet. Lux oculorum laetificat animam: fama bona impinguat ossa. Auris quae audit increpationes vitae, in medio sapientium commorabitur. Qui abjicit disciplinam, despicit ani
Abbreviated transcription (Latin):
uir sapiens placabit eũ. Inhilaritate uultus
regis uita: & clem̃tia eiꝰ quasi imber serotinus.
Posside sapientiã quia auro melior est: & ac¬
quite prudentiã. quia p̃ciosior ẽ argento. Se¬
mita uistt declinat mala: custos anime suȩ

Expanded text:
uir sapiens placabit eam. in hilaritate uultus uir sapiens placabit eam. in hilaritate uultus regis uita, et clementia eius quasi imber serotinus. posside sapientiam, quia auro melior est: et adquire prudentiam, quia pretiosior est argento. semita iustorum declinat mala: custos Anim
Abbreviated transcription (Latin):
Ui litas. Hominis ẽ animũ p̃parare: &e dr̃ guber¬
nare linguã. Om̃s uiȩ hominum patent ocłis
eiꝰ spĩum ponderator ẽ dñs. Reuela domino
oꝑatua & dirigentur cogitationes tuȩ. Unuer¬
sa ꝓpt̃ semetipsum oꝑatꝰ ẽ dñs: impiũ quoq
ad diemmalũ. A bominatio ẽ dñi omĩs arrogas.
etiã si manu admanũ fuerit. ñ erti innocens.
Misccłia ce ueritate redimit᷑ iniquitas: & in
timore dñi declinat᷑ a malo. Cũ placuer int̃
domino iuȩ hominis: inunicos quoq eiꝰ con¬
uertet ad pacẽ. Alelius ẽ parum cũ iusticia:
quã multifructꝰcum iniquitate. Cor hominis
disponit uiã suã: s dñi ẽ dirigere gressus eius:¬
Diumatio in labiis regis: in udicio ñ errabit
osciꝰ. Pondus ce statera iudicia dñi sunt: ⁊ oꝑa
eius om̃s lapides scłi. Abominabiles regi qui
agunt impie: qm̃ iusticia firmat᷑ solium. uo¬
luntas regum labia uista: qui recta ioquitur
dirigetur. Indignatio regis nunciimortis: ce

Expanded text:
ilitas. Hominis est animum praeparare, et dei gubernare linguam. omnes uiae hominum patent oculis eius: spirituum ponderator est dominus. reuela domino opera tua, et dirigentur cogitationes tuae. uniuersa propter semet ipsum operatus est dominus, impium quoque ad diem malum. abominatio domini omnis adrogans: etiamsi manu ad manum fuerit, non erit innocens. misericordia et ueritate redimitur iniquitas, et in timore domini declinatur a malo. cum placuerint domino uiae hominis, inimicos quoque eius conuertet ad pacem. melius est parum cum iustitia quam multi fructus cum iniquitate. cor hominis disponit uiam suaerrabit os ejus. Pondus et statera judicia Domini sunt, et opera ejus omnes lapides saeculi. Abominabiles regi qui agunt impie; quoniam justitia firmatur solium. Voluntas regum labia justa: qui recta loquitur, dirigetur. Indignatio regis nuntii mortis; et
Abbreviated transcription (Latin):
exaltatur cor hominis: & antequã glorificetur hu¬
miliat᷑. Qui prius respondet quã audiat: stultũ
se ẽẽ demonstrat. & confusione dignum. Sp̃c ui
risustentat imbecillitatẽ suam: sp̃m uero ad
irascendum facilẽ. quis poterit sustinere: Cor
prudens possidebit scientiã: & auris sapientium
queret doccrinã. Donum hominis dilatat urã eiꝰ:
& ante principes spacium ei facit. Iustus prior
ẽ accusatorsui: uenit amicus eiꝰ & inuestigabit
eum. Contradictiones comprimit sors: & inter
potentes quoq duudicat. frat̃ qui adiuuat᷑ afrẽ
quasi ciuitas firma: &e iudicia quasi uectes ur
bium. De fructu oris sui replebitur uent̃ eius:
ce geniminalabioꝵ illiꝰ saturabunt eũ. Mors
ce uita in manu linguȩ: quidiligunt eã. comedent
fructus eiꝰ.
uiinuenit mulierẽ bonã: inuenit bonũ.
&e hauriet iocunditatẽ adomino. Qui expel¬

Expanded text:
uam glorificetur humiliatur qui prius respondit quam audiat stultum se esse demonstrat et confusione dignum spiritus viri sustentat inbecillitatem suam spiritum vero ad irascendum facilem quis poterit sustinere cor prudens possidebit scientiam et auris sapientium quaerit doctrinam donum hominis dilatat viam eius et ante prest accusator sui: uenit amicus eius et inuestigabit eum. contradictiones conprimit sors, et inter potentes quoque diiudicat. frater, qui adiuuatur a fratre, quasi ciuitas firma, et iudicia quasi uecbium de fructu oris viri replebitur venter eius et genimina labiorum illius saturabunt eum mors  uita in manu linguae: qui diligunt eam, comedent fructus eius. qui inuenit mulierem bonam, inuenit bonum et hauriet iocunditatem a domino. cum obse
Abbreviated transcription (Latin):
Nonẽ iur illius scđm filios hominũ. Qui possid&
mulierẽ bonã: inchoat possessionẽ. Adiutorium
sccłm illum ẽ. &e columna ut requies. Uubi ñ ẽ sepe ᷤᷤ
diripietur possessio: & ubi ñ ẽ mulier. gemiscet
egens. Cui credit qui ñ habet nidum. & deflectenᷤ
ubicunq obscurauerit: quasi succinctus latro.
exiliens de cuutate incitatem:
m̃ĩs amicus dicet. & ego amiciciã copulã
ui: sed÷ amicus solonomine amicus. Non¬
& amicus: ad immiciciã conuertent᷑. Op̃sump¬
tio nequissima unde creata es. cooꝑire aridam
maliciã & dolositatẽ illius: Sodalis amico con¬
iocundatur in oblectatione: & in tempore tri-¬
bulationis aduersarius erit. Sodalis amico
condolet causa uentris: & contra hostẽ accipio
scutum. Non obliuiscaris amici tui in animo
tuo: & ñ immemor sis illiꝰ in oꝑib tuis. Noli
consiliari cum socero tuo: & azelantib te
ab sconde consilium. Om̃ĩs consiliariꝰ prodit¬
confilium: sed est consiliarius in semetipso. Acon¬

Expanded text:
 filios hominum qui possidet mulierem inchoat possessionem adiutorium contra illum est et columna ut requies ubi non est sepis diripietur possessio et ubi non est mulier gemescit egens cui credit qui non habet nidum et deflectens ubicumque obscuraverit quasi succinctus latro exiliens de civitate in civitatem omnis amicus dicet et ego amicitiam copulavi sed est amicus solo nomine amicus nonet amicus ad inimicitiam convertentur o praesumptio nequissima unde creata es cooperire aridam malitiam et dolositatem illius sodalis amico coniucundatur in oblectatione et in tempore tribulationis adversarius erit sodalis amico condolet causa ventris et contra hostem accipiet scutum non obliviscaris amici tui in animo tuo et non inmemor sis illius in operibus tuis noli consiliari cum socero tuo et a zelantibus te absconde consilium omnis consiliarius proditconsilium sed est consiliarius in semet ipso a con
Abbreviated transcription (Latin):
tuum: & isrł quẽ coequasti pͥmogento tuo:
Miserere cuutati scĩficationis tuȩ. ierłm ciuitati
requiertuȩ. Reple syon inenarrabilib uerbis tuis:
ce gła tua popłin tuum. Da testimoniũ quia ab
inicio creaturȩ tuȩ sunt: & suscita p̃dicationes
quas locutisunt in nomine tuo ꝓpħȩ priores:¬
inueniantur: &e exaudiorationes seruoꝵ tuoꝵ.
Scd mbenedictionẽ aaron da popło tuo. & diri¬
ge nos in uiã iusticie: & sciant om̃s qͥ habitant
t̃ram quia tu es ds̃ conspector scłoꝵ. Omnẽ escã¬
manducabit uenter: & ẽcibus cibo melior. fau¬
ces contingunt cibum fere: &e cor insensatum
uerbamendacia. Cor prauum dabit tristiciã
oe homoꝑitus resistet illi. Omnẽ masculum
excipiet mulier: & ẽ filia melior filia. Species
mulieris exhilarat faciẽ iuri sui. ce suꝑ omnem
concupiscentiã hominis suꝑducet desid̃ium: sic¬

Expanded text:
quem quoequasti primogenito tuo. Miserere civitati sanctificationis tue: Iherusalem civitati requiei tue. Reple Syon inenarrabilibus virtutibus tuis: et gloria tua populum tuum. Da testimonium quia ab initio creature tue sunt: et suscita precationes quas locuti sunt in nomine tuo inveniantur: et exaudies orationes servorum tuorum. Secundum benedictionem Haaron da populo tuo: et dirige nos in viam iustitie. Ut sciant omnes qui inhabitant terram: quia tu es Deus conspector seculorum. XXV. CAmanducabit venter et est cibus cibo melior fauces contingit cibum ferae et cor sensatum verba mendacia cor pravum dabit tristitiam et homo peritus resistet illi omnem masculum excipiet mulier et est filia melior filiae species mulieris exhilarat faciem viri sui et super omnem concupiscentiam hominis superducit desid
Abbreviated transcription (Latin):
tes in siti. filii puellarum compuxer eos. & sicut pu¬
eros fugientesocciderunt eos: & ꝑierunt inp̃lio.
afacie domini mei. Imnũ cantemꝰ dño: ymnum
nouum cantemꝰ dõnrõ. Adonay dñe magnus es
tu & p̃clarus in uircute. & quẽ suꝑare nemo po¬
& facta sunt. misisti spm̃tuũ & creata sunt: & ñ ẽ
qͥ resistat uoci tuȩ. Montes afundam̃tis mouebim¬
tur cum aquis: petre sicut cera liquescent ante
faciẽ tuam: qui aut̃ timent te. magni erunt a¬
pud te ꝑ omĩa. Ue genti insurgenti suꝑgenus
meũ. Dominus enĩ omp̃s uindicabit meis: in¬

Expanded text:
tes in siti. Filii puellarum compunxerunt eos, et sicut putes in siti. Filii puellarum compunxerunt eos, et sicut pueros fugientes occiderunt eos: perierunt in praelio a facie Domini Dei mei. Hymnum cantemus Domino, hymnum novum cantemus Deo nostro. Adonai, Domine magnus es tu, et praeclarus in virtute tua, et quem superare nemo poet facta sunt: misisti spiritum tuum, et creata sunt, et non est qui resistat voci tuae. Montes a fundamentis movebuntur cum aquis: petrae, sicut cera, liquescent ante faciem tuam. Qui autem timent te, magni erunt apud te per omnia. Vae genti insurgenti super genus meum: Dominus enim om
Abbreviated transcription (Latin):
ctum. orans cum lacrimis & labioꝵ motu: insilen¬
tio dicens. Confirma me dnẽ ds̃ isrł. & respice in hac
hora adoꝑa manuum mearũ: ut sicut ꝓmisisti. ie
rusalẽ ciuitatẽ tuã erigas: & hoc qđ credens ꝑ te
posse fieri cogitaui ꝑficiã. Et cum hȩc dixisses: ac¬
cessit ad columnã que erat ad caput lectuli eiꝰ: &
pugionem eiꝰ quiincaligatus pendebat ex soluit:
Cumq euaginasset illũ: app̃hendit comã capi
Et ꝑcussit bis inceruice eiꝰ. & abscidit caput eus.
& abftulit conopeum eiꝰ acolumnis. & inuoluit
caput eius truncũ. & post pusillum exiuit. et
tͣdidit caput holofernis ancille suȩ: & ussit ut
mitteret illud in perãsuã. Et exierunt duȩ scđm
consuetudinẽ suã quasi ad orationẽ: & transier̃
castra. & gyrantes uallẽ. uenerunt ad portã ci¬
uitatis. Et dixit udith alonge custodib mu¬
roꝵ. Aꝑite portas. qm̃ nobiscum ẽ ds̃: qui fecit

Expanded text:
ctum orans cum lacrimis et labiorum motu in silenctum orans cum lacrimis et labiorum motu in silentio dicens confirma me Domine Deus Israhel et respice in hac hora ad opera matatem tuam erigas et hoc quod credens per te posse fieri cogitavi perficiam et haec cum dixisset accessit ad columnam quae erat ad caput lectuli eius et pugionem eius qui in ea ligatus pendebat exsolvit cumque evaginasset illud adprehendit comam capitac hora et percussit bis in cervicem eius et abscidit caput eius et abstulit conopeum eius a columnis et evolvit corpus eius truncum et post pusillum exivit et tradidit caput Holofernis ancillae suae et iussit ut mitteret illud in peram suam et exierunt duae secundum consuetudinem suam quasi ad orationem et transierunt castra et gyrantes vallem venerunt ad portam civitatis et dixit Iudith a longe custodibus murorum aperite portas quoniam nobiscum est Deus qui fecit
Abbreviated transcription (Latin):
optimumomĩb dieb uitȩ meȩ. Et surrexit & orna¬
uit se uestim̃to suo: & ingressa stetit ante faciẽ eiꝰ:
Corautẽ holofernis concussum est: erat autem ar¬
densinconcupiscentia euis. Et dixit ad eã holofer¬
nis. Bibe nunc. & accumbe in iocunditate. qm̃ grãm
inutnisticorã me. Et dixit iudith. Bibã dnẽ: qm̃
magnificata ẽ anima meahodie. p̃om̃ib diebus
meis. Et accepit. & manducauit & bibit corã ipso.
ea quȩ parauerat illi ancilla euis. & iocundus factus
ẽ holofernis adillã: bibitq uinũ multum nmis:
quantũ nunqu̾ã biberat inuita suã. Ut aut̃ sero
factum ẽ. festinauerunt seruiillius adhospitia sua:
&e conclusit uagao ostia cubituli & abiit. Erant aut̃
om̃s fatigati auino. Eratq iudith sola incubicło.
Porro holofernis iacebat inlecto: nimia ȩbrietate
soptiꝰ. Dixitq udich puelle sue. ut staret foras an¬
te cubiculum: & obseruaret. Stetitq rudith ante le¬

Expanded text:
optimum omnibus diebus vitae meae et surrexit et ornaoptimum omnibus diebus vitae meae et surrexit et ornavit se vestimento suo et ingressa stetit ante faciem eius cor autem Holofernis concussum est erat enim ardens in concupiscentia eius et dixit ad eam Holofernis bibe nunc et accumbe in iucunditate quoniam gratiam invenisti coram me et dixit Iudith bibam domine quoniam magnificata est anima mea hodie prae omnibus diebus meis et accepit et manducavit et bibit coram ipso ea quae paraverat illi ancilla eius et iucundus factus est Holofernis ad illam bibitque vinum nimis multum quantum numquam biberat in vita sua ut autem sero factum est festinaverunt servi illius ad hospitia sua et conclusit Bagao ostia cubiculi et abiit erant autem omnes fatigati a vino eratque Iudith sola in cubiculo porro Holofernis iacebat in lecto nimia ebrietate sopitus dixitque Iudith puellae suae ut staret foras ante cubiculum et observaret stetitque Iudith ante le
Abbreviated transcription (Latin):
exiret & introiret adorandum dm̃ suũ ꝑtriduũ.
Et exibat noctib in uallẽ bethuliȩ: ce baptitabat
se infontẽ aquȩ: & ut ascendebat orabat dñm
dĩnisrł. ut dirigeret uiã eiꝰ. adliberationẽ popli
sui & introiensmunda manebat in tabernacło.
usqdum acciꝑet escamsuã inuesꝑum. Et factũ
ẽ quartodie holofernis fecit cenã seruissuis &e dix̃
ad uagao eunuchum. Uade ce suado hebreã illã:
ut sponte consentiat. habitare mecum. Fedum ẽ
enim apud assyrios si femina itrideat uirũ: a¬
gendo ut mimunis cranseat ab eo. Tc̃ introuut
uagio ad iudith: & dixit. Nonuereat᷑ bona puella
introux addnm̃ meũ. ut honorificet᷑ ante faciẽ eius:
& manducet cũ eo. & bibat uinũ in iocunditate. Cui
iudith respondit. Que ego sum ut contradicã dnõ
meo: Omẽ qđerit ante ocłos eius bonũ & optimum:
faciã. Quicquid aut̃ illi placuerit: hoc michi erit

Expanded text:
exiret et introiret ad orandum Deum suum per triduum exiret et introiret ad orandum Deum suum per triduum et exiebat noctibus in vallem Bethuliae et baptizabat se in fontem aquae et ut ascendebat orabat Dominum Deum Israhel ut dirigeret viam eius ad liberationem populi sui et introiens munda manebat in tabernaculum usque dum acciperet escam suam in vesperam et factum est quarto die Holofernis fecit cenam servis suis et dixit ad Bagao eunuchum vade et suade Hebraeam illam ut sponte consentiat habitare mecum foedum est enim apud Assyrios si femina inrideat virum agendo ut inmunis transeat ab eo tunc introivit Bagao ad Iudith et dixit non vereatur bona puella introire ad dominum meum ut honorificetur ante faciem eius et manducet cum eo et bibat vinum in iucunditate cui Iudith respondit quae ego sum ut contradicam domino meo omne quod erit ante oculos eius bonum et optimum faciam quicquid autem illi placuerit hoc mihi erit
Abbreviated transcription (Latin):
nis. Benefecit ds̃ quimisit ce aute popłm: ut des
ulum tu inmanib nr̃is. Et q̃mbona ẽ ꝓmisfiotua.
nominabit᷑ in uniuersa t̾ra. Tunc uissit eã intro¬
ire ubi repositierant thesauri eiꝰ. & uissit illic ma¬
nere eã: & constituit quid daret᷑ ili de coniuino
suo. Cui respondit iudith. ce decit. Nunc ñpotero
manducare ex his quȩ michi p̃cipis tribur ne ue¬
niat suꝑ me offensio: ex his aut̃ que michi deculi
manducabo. Cui holofernis ait. Si defecerint cibi
ista quȩ tecum detulisti: quid faciemꝰ tibi : Et
dixit iudith. Uiuit anima tua dnẽ ms̃. qm̃ non
expendet omĩa hȩc ancillatua: donec faciat dĩ
in manumea hȩc quȩ cogitaui. Et induxerunt il¬
lam seruienism tabernaculũ quo p̃ceꝑat. ce peciri
dumintroiret. ut daret᷑ ei copia nocte. & ante lucẽ
egrediendiforas ad orationẽ &e dep̃candi dñm.
Et p̃cepit cubiculariis suis: ut sicut placeret ili

Expanded text:
nis bene fecit Deus qui misit te ante populum ut des nis bene fecit Deus qui misit te ante populum ut des illum tu in manibus nostris et quoniam bona est promissio tua snominabitur in universa terra tunc iussit eam introire ubi repositi erant thesauri eius et iussit illic manere eam et constituit quid daretur illi de convivio suo cui respondens Iudith dixit nunc non potero manducare ex his quae mihi praecipis tribui ne veniat super me offensio ex his autem quae mihi detuli manducabo cui Holofernis ait si defecerint tibi ista quae tecum detulisti quid faciemus tibi et dixit Iudith vivit anima tua domine meus quoniam non expendet omnia haec ancilla tua donec faciat Deus in manu mea haec quae cogitavi et induxerunt illam servi eius in tabernaculo quo praeceperat et petiit dum introiret ut daretur ei copia nocte et ante lucem egrediendi foras ad orationem et deprecandi Dominum et praecepit cubiculariis suis ut sicut placeret illi