comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
.i. xp̃c ⁊ eccłia. tinum corpꝰ sunt.
Huiꝰ itaq altaris in hoc loco m̃¬
tio fit: cum dr̃. Uidi subtꝰ altare
animas interfect̾oꝵ. Iam enm ñ
fictum. Sac̃dos: qi ꝑ illum mim̾a
nr̃a deo patͥ dtrigimꝰ. Uñ ⁊ sac̾do¬
tes. insingłis orationib se ꝑ dño
exatidiri optantes. stib nomine
ipsiꝰ fuas finiunt orationes: dicen¬
Altare: qͥa semetipsum obtulit.
đoꝑat̾ mara crucis. Non gͦ iam
sunt duo altaria. s unum. pꝰꝗͣ
uerꝰ pontifex ingressꝰ ẽ sc̃ascõrium
cumparte corꝑis scii. & sic̃ illi st̃¬
iam cum illoinre. ita & isti ĩ sꝑe.
Itaꝙ iꝑse amme occisoꝵ funt al¬
omĩa coeqͣri capiti suo ñ possunt:
qr ipse ẽ ds. illi homines: ille
dñs. istiserui. Ideoq ⁊ altare st̃
capitisuo ꝯiuncti. ⁊ sub altare:
qr ñ illi ꝑ omĩa coȩquant᷑. Alit̃.
Ipsi qͥfunt altare. stibtꝰ altare ft̃.

Expanded text:
istus et Ecclesia, unum corpus sunt. Hujus itaque altaris in hoc loco mentio fit, cum dicitur, Vidi sub altare Dei animas interfectorum. Jam enim non ificium. Sacerdos quia per illum munera nostra Deo Patri dirigimus. Unde et sacerdotes in singulis orationibus se per Dominum exaudiri optantes, sub nomine ipsius suas finiunt orationes, dicenAltare, quia semetipsum obtulit Deo Patri in ara crucis. Non ergo jam sunt duo altaria, sed unum, postquam verus pontifex ingressus est Sancta sanctorum cum parte corporis sui, et sicut illi jam cum illo sunt in re, ita et isti in spe. Itaque ipsae animae occisorum sunt alomnia coaequari capiti suo non possunt: quia ipse est Deus, illi homines: ille Dominus, isti servi. Ideoque et altare sunt capiti suo conjuncti: et sub altare, quia non illi per omnia coaequantur. Aliter: Ipsi qui sunt altare, subtus altare sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ct̾ionem uerum corpꝰ ⁊ palpabi¬
le habens. clausis iantris intra
solidos parietes ad disciptilos in¬
trauit: Nullꝰ utiq qualiter adi
filio ꝯpleret᷑. ratione mentis po¬
terat ꝯp̃hende: sic̃ est illtd. Ge¬
nerationem eiꝰ qͥs en arrabie:
Et egoflebam multum: qr nemo

Expanded text:
ctionem verum corpus et palpabile habens, clausis januis, intra solidos parietes ad discipulos intravit? Nullus itaque qualiter a Dei Filio compleretur ratione mentis poterat comprehendere, sicut et illud: Generationem ejus quis enarrabit? . Et ego flebam multam qui a nemo
Abbreviated transcription (Latin):
pleuit. Uñ in eugłio legimꝰ : qͥa
cũ gustasset acętum dix̃ ꝯfũma¬
tum ẽ: omne scilicet qͦd in me
oportebat fieri usq admortem.
Acfidicerent ad comparationẽ
uict̾oriaꝵ nr̃aꝵ. Tua sola tudi¬
ri passione. de mortis pͥncipe.
a maledict̾o legis sumꝰ redemp

Expanded text:
plevit. Unde in Evangelio legimus, quia plevit. Unde in Evangelio legimus, quia cum gustasset acetum, dixit: Consummatum est , omne scilicet quod in me oportebat fieri usque ad mortem ac si dicerent, Ad comparationem victoriarum nostrarum tua sola diri passione, de mortis principe a maledicto legis redempti
Abbreviated transcription (Latin):
ticum notũ dicentes. Dignus es
⁊ dñe acciꝑe librum. et aꝑire sig¬
nactila esꝰ : qm̃ occisꝰ es. ⁊ redemi¬
⁊sti nos deo insangume tuo. Can¬
ticum nouum. nouũ ẽ testam̃tũ:
in qͦnouares ꝯtinet᷑: incarnatio
scił xp̃i. passio. mors. resurrectio.
ascensio ad cȩlos. missio sp̃e sẽi.
In qͦ etiam stĩb gemino p̃cepto. to¬
ta lex ꝯp̃henditur et ꝓpħe: ipso
dicente. Mandatum no. do. uob̃.
ticum scã eccłia cantat: qͥa hoc
iugit̃ recolit. ⁊ talia eum prose
egisse cognoseit. Ipsiᷤ qͦ oꝑib hoc
ꝯficetur: dumin nomine etus
baptismatis fonte regeneratur:
seq ẽ uitiis ce ꝯcupiscentiis mor¬
tificat: spe et fide cum illoresur¬
git. ⁊ ad celestia fubleuat᷑: dono
sp̃e sc̃i locupletatur. ad iudicrum
parit̃ se ẽ capite suo uenturam ꝓ¬
fitet᷑. Qͥd autem ipsa aĩalia ⁊ seni¬
et cȩt̃a. Accepit dñs librum ⁊ sig¬
nacula eiꝰ soluit: qñ factꝰ homo
ea q̃ de Se fuerant p̃dict̾a oꝑe im¬

Expanded text:
us es, Domine, accipere librum, et aperire signacula ejus, quoniam occisus es, et redemisti nos Deo in sanguine tuo. Canticum novum Novum est Testamentum, in quo nova res continetur, incarnatio scilicet ejus, passio, mors, resurrectio, ascensio ad coelos, missio Spiritus sancti, in quo etiam sub gemino praecepto tota lex comprehenditur et prophetae, ipso dicente: Mandatum novum do vobis . ticum sancta Ecclesia cantat quia hoc jugiter recolit, et talia eum pro se peregisse cognoscit. Ipsis quoque operibus hoc confitetur, dum in nomine ejus fonte baptismatis regeneratur, seque cum vitiis et concupiscentiis mortificat, spe et fide cum illo resurgit, et ad coelestia sublevatur, dono Spiritus sancti locupletatur, ad judicium pariter se cum capite suo venturam profitetur. Quid autem ipsa animalia et senietc. Accepit Dominus librum, et signacula ejus solvit, quando factus homo, ea quae de se fuerant praedicta, opere im
Abbreviated transcription (Latin):
diũsomͦ tendunt᷑ : qr ñ omnes
ȩqualit̃ patiunt᷑. dum aliꝰcru¬
cifigitar. aliꝰ decollat᷑. alius
huiꝰ mͦi discreta fustinent tor¬
menta Unum tñ sonum om̃s
reddunt: qr unam fidem om̃
so. ꝑphyalas autem: caritatiᷤᷤ
illoꝵ latitudinem debemꝰ intel¬
ligere. Uñ b̃n aromatib plene
fuisse referunt᷑. Odoram̃ta qͥp¬
phiyale ponunt᷑: qi pͥ ꝰ dñs passꝰ ẽ:¬

Expanded text:
tenduntur, quia non omnes aequaliter patiuntur, dum alius crucifigitur, alius decollatur, alius hujusmodi discrete sustinent tormenta, unum tamen sonum omnes reddunt, quia unam fidem omneso. Per phialas autem charitatis illorum latitudinem debemus intelligere. Unde bene aromatibus plenae fuisse referuntur. Odoramenta quipphialae ponuntur, quia prius Dominus passus e
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ t̾ram reges existunt: qͥa carna
lect̾oꝵ eccłia sic̃ redempta ẽ a
xp̃o: tea in illo qͥ eam redemit
potestatem ut librum apiret
⁊accepit. Et uidiet atduii uocẽ¬
⁊ angłoꝵ multoꝵ. incircuita thͦ¬
ni ⁊ animaltum ⁊ senioꝵ. Quod

Expanded text:
super terram reges existunt, quia carnalectorum Ecclesia, sicut redempta est a Christo, ita in illo qui eam redemit potestatem ut librum aperiret accepit. Et vidi et audivi vocem angelorum multorum in circuitu throni et animalium et seniorum. Quo
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. qͥoꝑa mortis hñit: ⁊ ẽ ipsi sint
Ipsi enimbn inferꝰ atpellant᷑: qͥa
siẽ inferꝰ nequaqͣm diẽ suifficit.
s semꝑ ad rectpiendas ammas
sinum laxat. ita et istimentem

Expanded text:
est, qui opera mortis habent: et cum ipsi sint Ipsi enim bene infernus appellantur, quia sicut infernus nequaquam dicit Sufficit, sed semper ad recipiendas animas sinum
Abbreviated transcription (Latin):
lingue: ex omĩb his ad fidem
sunt collecti. qui fuerant p̃de¬
stinati. Et popło: qr plures st̃
ƿopłi qm lingue. utpote cum
una lingua multe gs loqͣnt᷑.
sic̃ romani. itali. franci. bur¬
gundiones. aqͥtani. goti. licet
qͣslam una q̃q gens habeat ꝓpͥe¬
tates. Qͦd autem subiungit. et
p̃hendat᷑. Ñ enim est apud illũ
ꝑsonaꝵ distinctio: s in õĩ gente
qui timet dm̃ et oꝑat᷑ iusticiã
acceptꝰ ÷ illi: ⁊ hos ñ uili precio.¬

Expanded text:
linguae, ex omnibus his ad fidem sunt collecti, qui fuerant praedestinati. Et populo, quia plures sunt populi quam linguae, utpote cum una lingua multae gentes loquuntur, sicut Romani, Itali, Franci, Burgundiones, Aquitani, Gotthi, licet quasdam unaquaeque gens habeat proprietates. Quod autem subjungit, et omprehendatur. Non enim est apud illum personarum distinctio, sed in omni gente qui timet eum, et operatur justitiam, acceptus est illi . Et hos n
Abbreviated transcription (Latin):
teris testam̃ti ise fc̃s homo cõple¬
uit: unde ipse dic̃. ñ ueni soluere
legem. s adimplere : ⁊ sic demum
fargens a mortuis reserautt si¬
gilla: qñ disciplissuis aꝑuit que
scͥota erant de illo. in lege moysi:⁊
aꝓpħis. ⁊ psalmis. Et nemo pot̾at
neq in celo.i. in angłis. neq in der¬
ra.i. in hominib. neq ĩ inferno

Expanded text:
factus homo complevit, unde ipse dicit: Non veni solvere legem, sed adimplere . Et sic demum resurgens a mortuis reseravit sigilla, quando discipulis suis aperuit quae scripta erant de eo in lege Moysi et prophetis et Psalmis. Et nemo poterat, neque in coelo, id est in angelis, neque in terra, id est in hominibus, neque in inferno
Abbreviated transcription (Latin):
hominis ambtilantẽ in medio
de qͦd uidit sedentem: nẽ aut̃
subiungit qͦd uidit agnum stantẽ.
Es talit̃ est intelligendum. Am
rum: alii int̃pretationem sermo¬
num.⁊c̾. Sedet uͦ: qñ singulorũ
fact̾a digsudicat. Stat: q̃ncertan¬
tes adtuuat. Stare enm iuuare
ẽ. Uñ ⁊ stepħs int̃ manꝰ lapidant¬
um: stantem illã uidit in cęlo.
Rect̾e autẽ ñ occisꝰ s tanquam oc¬
cisus in eccłia cernit᷑: qr ⁊ si mor¬
titus ẽ ex infirmitate. uiuit exuͥ¬
tute di. Uł certe in medio elect̃oꝵ
cotidie in suis morit᷑ electis. qͥse
mortificant cum uitiis et conco¬
piscentiis. Habentem cormua.uͭii.⁊

Expanded text:
hominis ambulantem in medio nde quod viderit sedentem, nunc autem subjungit, quod viderit agnum stantem, quod taliter est intelligendum: Ambrum, alii interpretationes sermonum. Sedet vero quando singulorum facta dijudicat, stat quando eos certantes adjuvat. Stare enim adjuvare est, unde et Stephanus inter manus lapidantium stantem illum vidit in coelo. Recte autem non occisus, sed tanquam occisus in Ecclesia cernitur, quia etsi mortuus est ex infirmitate, vivit ex virtute Dei; vel certe in medio electorum quotidie in suis moritur electis, qui se mortificant cum vitiis et concupiscentiis. Habentem cornua septem,
Abbreviated transcription (Latin):
fecisti nos deonr̃o regnum et
sacerdotes: et regnabt̃ suꝑ t̾rã.
Om̃s elect̾i reges appellantur:
qr tyrannidem uitioꝵ in se cõ¬
surgere ñsinunt: luxuriȩ ap¬
petitum frenant⁊ ignem furo¬
ris extingunt. ⁊ cȩc̃a huiꝰ modi
temptam̃ta in se ꝯsurgere ualen¬
tia obruunt. Sacerdotes quoq
dñr : qr seipsos cotidie in ara cor¬
dis sacrificiũ ꝯtͥbulatum offer̃t.
ut hostia uiafiant:se cumui¬
tus ⁊ ꝯcupiscentiis mortifican¬
tes. Hinc paulꝰ dic̃. Obsec uos¬

Expanded text:
fecisti nos Deo nostro regnum et sacerdotes, et regnabimus super terram. Omnes electi reges appellantur, quia tyrannidem vitiorum in se consurgere non sinunt. Luxuriae appetitum frenant, ignem furoris exstinguunt, et caetera hujusmodi tentamenta in se consurgere volentia obruunt. Sacerdotes quoque dicuntur, quia seipsos quotidie in ara cordis sacrificium contribulatum offerunt, ut hostia viva fiant, se cum vitiis et concupiscentiis mortificantes. Hinc Paulus dicit: Obsecro
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ duo significant᷑ testam̃ta:
ex qͦ tot ꝓcetunt sagitte. quot
st̃ ditrina eloqͥa. Sagitus entm:
int̾ficiunt᷑ homines. Et his sagit¬
tis diuinaꝵ scͥpturaꝵ int̾fici¬
untur reprobi: ut moriantur
pecc̃õ.⁊ uiuant deo. Uñ psalmi
dicebat. Inuenert̃ me custodes
qͥ circumeunt etuitatẽ: ꝑ. me ⁊¬
ttul. me. ꝑcoronam uͦ q̃ illida¬
ta ẽ. possumꝰ intelligere credul¬
tatem omnium genttum: in
cireuida huiꝰ scłi ꝯmorantium.
Surrexit enĩ amortuis: p̃dicatꝰ
ẽ ab apłis: creditꝰ a toto mun¬
do. Et exiit. uñ: nͥ ex aꝑto sigil
pͥmum in seipso: ut uinceret de¬
inceps illum in memb̾s scus. Pos¬
sumus ꝑ equum album intelli¬
gere generalit̃ uniuersam ecele¬
siam. q̃ dealbata ẽ in baptifma¬

Expanded text:
ificantur Testamenta, ex quo tot procedunt sagittae, quot sunt divina eloquia. Sagittis enim interficiuntur homines, et his sagittis divinarum Scripturarum interficiuntur reprobi, ut moriantur peccato, et vivant Deo. Unde Psalmisdicebat: Invenerunt me custodes, qui circumeunt civitatem, t me. Per coronam vero quae illi data est, possumus intelligere credulitatem omnium gentium in circuitu hujus saeculi commorantium. Surrexit enim a mortuis, praedicatus est ab apostolis, creditus a toto mundo. Et exiit. Unde, nisi aperto sigillprimum in seipso, ut vinceret deinceps illum in membris suis. Possumus et per equum album intelligere generaliter universalem Ecclesiam, quae dealbata est in baptisma
Abbreviated transcription (Latin):
lutare .t. expect̾abo dñe. Dtm
emmista dicẽt: ostendebat uq¬
q librumillum ꝑ aduentum
a mortius resurrerit. Agnꝰ ꝓpter
tuctimationem: ꝙr oblatꝰ est pro
nob̾ incruce. De tͥbri iuda: quia
uidł̃ ex semine tude descendit dd
decuiꝰ stirpe fuit beatauirgoma
fernum. Ideoq librum aꝑuit ce
sigilla eiꝰ soluit: qr omnia ꝓricis
p̃nunciata de se. tieniens ĩ mu¬
dum impleuit. Nec moueat q̃

Expanded text:
lutare tuum exspectabo, Domine . Dum enim ista diceret, ostendebat utique librum illum per adventum a mortuis resurrexit. Agnus propter victimationem, quia oblatus est pro nobis in cruce. De tribu Juda, quia videlicet ex semine Judae descendit David, de cujus stirpe fuit beata virgo Mfernum. Ideoque librum aperuit, et sigilla ejus solvit, quia omnia prius praenuntiata de se veniens in mundum implevi
Abbreviated transcription (Latin):
in libro genesi. uł regum. ⁊ ince¬
teris historiis. Rrimum gͦ ierechi¬
manitatẽ filii di des cͥbit in tp̃re
dicens. Lib̃ generationis iħu xp̃i¬
⁊ c̃. Demde marcꝰ ꝑ leonem intel¬
ligit᷑. qr a clamore inchoat. tie¬

Expanded text:
in libro Genesis, vel Regum, et in caein libro Genesis, vel Regum, et in caeteris historiis. Primum ergo Ezechimanitatem Filii Dei describit in tempore, dicens: Liber generationis Jesu Christi. Deinde Marcus per leonem intelligitur, quia a clamore inchoat, ve
Abbreviated transcription (Latin):
hoc fulget in nouo. Uł certe
ammalia ante et retͦ ocłos ha¬
bent. qͥa om̃s electi redempto¬
rem fuũ. ⁊ iudicatũ in primo
humilitatis suȩ aduentu. et
iudicaturum in scdo. celsi¬
tadinis sue semꝑ attendunt.
Cum etiam qͥlibet elect̾iũbis
euangłistaꝵ edocti p̃t̾ita pec¬
cata recolentes deflent.⁊ q̃ sub¬
sequi possunt sollicite p̃eauẽt:
ante et ret aĩalia ocłos habeñ.
Multa hic dici possunt: q̃ breui¬
tati studentes omittimꝰ. Et aĩal
pͥmum: simile leoni. Et sed̾m a¬
nimal: simile uitulo. Et t̃cium
animal. hñs faciem qͣsi hoĩs. Ꝙ
.iiii. aĩal. simile aqͥle uolanti.
Mirum ualde ẽ quare ioħs alio
ordine hȩc aĩalia ordinat quã
ietechiel. pͥmum ponens leonem:
cum ille pͥmum faciem hominis
posu̾it. Ad qđ dicendum ẽ : qͥa
ꝓpħia ñ seruat ordinem hystorie.
onem regem egyꝑti .xiͦ. anno ean¬
dem ꝓpħiam ad se factam dicit.
ibi reqͥrendꝰ sermonis ordo: sict

Expanded text:
hoc fulget in Novo. Vel certe hoc fulget in Novo. Vel certe animalia ante et retro oculos habent, quia omnes electi redemptorem suum et judicatum in primo humilitatis suae adventu, et judicaturum in secundo celsitudinis suae semper attendunt. Cum etiam quilibet electi verbis Evangelistarum edocti, praeterita peccata recolentes deflent, et quae subsequi possunt, sollicite praecavent, ante et retro animalia oculos habent. Multa hinc dici possunt, quae brevitati studentes omittimus. Et animal primum simile leoni, et secundum animal simile vitulo, et tertium animal habens faciem quasi hominis, et quartum animal simile aquilae volanti. Mirum valde est quare Joannes alio ordine haec animalia ordinat quam Ezechiel, primum ponens leonem, cum ille primum faciem hominis posuerit. Ad quod dicendum est, quia prophetia non servat ordinem historiae:onem regem Aegypti undecimo anno eamdem prophetiam ad se factam dicit. ibi requirendus sermonis ordo, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
autem aĩalium: diuinarum
scͥpturarum sacram̃ta sig̾cant᷑.
Plena gͦ funt ocłis animalia:
qr quot funt scͥꝑturaꝵ eloqͥa.
quasi tot sunt scõꝵ lumina.
quib illi corda suors illumi¬
nant auditoꝵ. Ante et retro
ocłos hñt: quia tã. de his quȩ
facta sunt. quam de his q̃ faci¬
enda sunt loquunt᷑. Hec enĩ ora¬
tionis particła. aliq̃n ꝓ p̃terito
ponit᷑: ut ẽ iltd: antequam a¬
braham fieret ego fum: aliqñ
uͦ ꝓ fut᷑o. ut ẽ ilłs apłi: unum qd
retro ẽ obliuiscens: in ante me
extendo. Ante itaq et retͦ aĩa¬
lia plena sunt ocłis: qr ꝑfecte
uetis ac noui testam̃ti untu̾s a
ꝯtinent sacram̃ta : q̃ scilicet
pͥncipalit̃ tͥum tempoꝵ causa ᷤᷤ
turi: ⁊ alia qͥdem p̃dict̾a: alia
autẽ iam impleta. alia uͦ ad huc
implenda ꝓnunciant : p̃dict̾a
scilicet mistĩa dnĩcȩ inearna¬
tionis. impletam autẽ eidem¬
iam redemptoris nr̃i disposi¬
tionem: implendam uͦ itors
atq impioꝵ seꝑarationem.

Expanded text:
ivinarum Scripturarum sacramenta significantur. Plena ergo sunt oculis animalia, quia quot sunt scripturarum eloquia, quasi tot sunt sanctorum lumina, quibus illi corda suorum illuminant auditorum. Ante et retro oculos habent, quia tam de his quae facta sunt, quam de iis quae facienda sunt, loquuntur. Haec enim orationis particula aliquando pro praeterito ponitur, ut est illud: Antequam Abraham fieret, eg futuro, ut est illud Apostoli: Unum quod retro est obliviscens, in ante me extendo . Ante itaque et retro animalia plena sunt oculis, quia perfecte Veteris ac Novi Testamenti universa continent sacramenta, quae scilicet principaliter tturi. Et alia quidem praedicta, alia autem jam impleta, alia vero adhuc implenda pronuntiant: praedicta scilicet mysteria Dominicae incarnationis, impletam jam ejusdem Redemptoris nostri dispositionem, implendam vero justorum atque impiorum separationem.
Abbreviated transcription (Latin):
dexẽa sedentis librum. Sienĩnemo
neq ĩ celo. neq in t̾ra. neq fub t̃ra.
poterat respicere illam: quomͦ
ille potuit eumuidere: Auttubi
fuit: euit nunqͥd ei soli ꝯcessum
est. qͦd nemini aut hõiũ autan

Expanded text:
dextera sedentis librum. Si enim nemo neque in coelo, neque in terra, neque sub terra poterat respicere librum, quomodo ille poterat eum videre? Aut ubi fuerit, aut nunquid ei soli concessum est, quod nemini
Abbreviated transcription (Latin):
simplex. nicħ in semisticum reci¬
nens. totꝰ ẽ foris: scđs allegoricꝰ
totꝰ oĩo intꝰ. Terciꝰ uͦ utriꝰ q gemi¬
nam in se ꝯtinens formam: ex
parte foris. ex parte deputat᷑ intꝰ.
Quartꝰ uͦ de deo. apud quem ñẽ
omnem sensum: ⁊ eiꝰ clem̃tia q̃ de
se fuguratim multa narraut.
nullꝰ ꝯpetent̃ attingit. Qͥntꝰ uͦ
dam etiam gestum litcere imitars.
lium sensuum. multa p̃signans:
intꝰ modis oĩb ẽ reputandꝰ. Sertꝰ
etiam de gemino saluatoris ad¬
uentu certis claret destimoniis
foris in promptu positꝰ: certis
intꝰ latet occultꝰ: ut et dubitatio¬
nem atiferat.⁊ fideles exerceat.
Septimꝰ ad extremum in p̃ceptis
utce agende foris: in p̃ceptis autẽ
sigurandȩ intꝰ latet. Hos modos
ante redemptionis quidem tempꝰ
absꝯditos: ipso uͦ redemptoris tp̃r.¬

Expanded text:
ex, nihil in se mysticum retinens, totus est foris. Secundus allegoricus, totus omnino intus. Tertius vero utriusque geminam in se continens formam, ex parte foris, ex parte deputatur intus. Quartus quoque de Deo, apud quem non eomnem sensum , et ejus clementiam, quae de se figuratim multa narravit, nullus competenter attingit. Quintus porro dam etiam gestum litterae imitans, lium sensuum multa praesignans, intus modis omnibus est reputandus. Sextus etiam de gemino Salvatoris adventu, certis claret testimoniis, foris in promptu positus, certis intus latet occultus, ut et dubitationem auferat, et fideles exerceat. Septimus ad extremum in praeceptis vitae agendae foris, in praeceptis autem vitae figurandae intus latet. Hos modos ante Redemptionis quidem tempus absconditos, ipso vero redemptoris t
Abbreviated transcription (Latin):
hos angłos intelligere suꝑnossp̃s
qui meircuitu eccłe ꝯsistunt. tꝑ¬
samq custodiunt. iuxta illud
adpłi. Nonne om̃s sp̃c ministrato¬
rii sunt missi inmisteriũ: ꝓpter
eos qͥ hereditatẽ capiunt salutis:
tione humani gñis ipsi qͦ angħ
sint letati: qͥ priꝰ homines a suo
ꝯsortio deputabant extraneos.
Uñnato dño affuit multitudo

Expanded text:
hos angelos intelligere supernos shos angelos intelligere supernos squi in circuitu Ecclesiae consistunt, ipsamque custodiunt, juxta illud Apostoli: Nonne omnes spiritus ministratorii sunt, missi in ministerium, propter eos qui haereditatem capiunt salutis . tione humani generis ipsi quoque angeli sunt laetati, qui prius homines a suo consortio deputabant extraneos. Unde nato Domino, adfuit multitudo
Abbreviated transcription (Latin):
manifestissi me ioħs ostendit ẽ
dic̃: tudi ⁊ audiui uocem ange¬
lorum multoꝵ. Neq enm uox
uideripot̃ : s uidere positumẽ
ꝓ intelligere. fiẽ in exodo dicit᷑.
Uidebat popłs uoces dĩ .i. intel¬
ligebat. Sic enim solemꝰ dicere
et nos cuiqm aliqͥd ostendere
cupientes: utrum uideat. id ẽ
utrum intelligat ea q̃ dicimꝰ.
Totꝰ qͥppe uisꝰ uł auditꝰ ioħis in
sp̃u fuit: atq ideo sp̃tealis. In
hoc autẽ loco qͦd sig̃cant aĩalia
illi appellant᷑ angłi. qui alios
dent. Nam idem ioħs dicit in
euangłio suo: qr quotqͦt credi¬
derunt in cum. dedit eis pote
statem f.d.f. Et psalmista. Ego
dixi dii estis. Idem qͦ in eungłio
dñs. ate. Uos aut̃ qͥ dii estis: ꝗͣ
me ẽẽ dicitis: Si ergoscĩ filii
di uocant᷑. nec solum filii deis
c̃ẽ dii: qͥdmir̃ si appellant᷑ ange
charias. Labia sac̃dotis. custodi
Isti in circuitu throm ⁊ aĩalium
sunt: qr ipsisunt throni ⁊ aĩalia
ipsi qͦ angłi ⁊ seniores. Possumꝰ ce

Expanded text:
issime Joannes ostendit, cum dicit: Et audivi vocem angelorum multorum; neque enim vox videri potest, sed videre positum est pro intelligere, sicut in Exodo legitur, Videbat populus voces, id est intelligebat . Sic enim solemus et nos dicere cui quam aliquid ostendere cupientes, utrum videat, id est utrum intelligat ea quae dicimus. Totus quippe visus vel auditus Joannis in spiritu fuit, atque ideo spiritualis. In hoc autem loco quod significant animalia,illi appellantur angeli, qui alios dent: nam et idem Joannes dicit in suo Evangelio, quia quotquot crediderunt in eum, dedit eis s Dei fieri , et Psalmista, Ego dixi, dii estis . Idem quoque in Evangelio Dominus ait, Vos autem qui dii estis, quem me esse dicitis ? Si ergo sancti, filii Dei vocantur, nec solum filii Dei, sed etiam dii, quid mirum si appellantur angelcharias: Labia sacerdotis custodiuIsti in circuitu throni et animalium sunt, quia ipsi sunt throni et animalia, ipsi quoque angeli et seniores. Possumus et
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiam fuam p̃destinatione la¬
uachro aque in ũbo mundatã.
çatam sͥ ꝯtungeret. legitimus.
calcanda ꝓsternit᷑. Unde ⁊ ꝑ ecmͣ¬
gelium illis a dño dr. Eece dedi
uob̃ potestatem calcandi sciper
omem uircutem inimici. Sextꝰ
modꝰ ẽ de gemino saluatoris ad¬
uentu: qͦ tuigilans discretio est¬
adhibenda: ne aut pͥmꝰ accipi¬
atur ꝓ scdo: aut scd̾s ꝓ primo.
Cuiꝰ iuder ignari. ignorantiȩ
cecitate. nunc usq laborant:
mus itaq humilitatis sͥtuindi¬
dic̃. Accedam ad uos ĩ itidicio:
⁊ ero testis uelox maleficis. &e
adult̾is ⁊ ꝑturis: ⁊ reliq̃. Seꝑ¬
timus modꝰ ẽ. qͥ geminam p̃cepto

Expanded text:
a praedestinatione, lavacro aquae in verbo mundandam, catam sibi conjungeret legitimus. calcanda prosternitur. Unde et per Evangelium illis a Domino dicitur: Ecce dedi vobis potestatem calcandi super omnem virtutem inimici . Sextus modus est de gemino Salvatoris adventu, quo vigilans discretio adhibenda est, ne aut primus accipiatur pro secundo, aut secundus pro primo. Cujus Judaei ignari, ignorantiae caecitate nunc usque laborant, mus itaque humilitatis sibi vindidicit: Accedam ad vos in judicio, et ero testis velox maleficis et adulteris et perjuris Israel. Sept
Abbreviated transcription (Latin):
lia: q̃ iam nẽ euangelica auct̾o¬
ritate seruari iubentur. uitȩuͦfi
gurande manifestata ueritate
transiert̃: ut ẽ circumcisio. sabb̃m.
oblatiotuco̾maꝵs: q̃ sic̃ dico̾tm est
cessante umbra. inueritate sp̃ita¬
liter ꝑagant᷑. S qr hic liber int̾
et foris scͥptus fusse assertt̃: uiden¬
dum ẽ de his .uii. modis locutio¬
num. qͥdebeant intꝰ. qͥ foris repti¬

Expanded text:
ngelica auctoritate servari jubentur. Vitae vero figurandae manifesta veritate transierunt, ut est circumcisio, sabbatum, oblatio victimarum, quae sicut dictum est, cessante umbra, in veritate spiritualiter peraguntur. Sed quia hic liber intus et foris scriptus fuisse asseritur, videndum est de his septem modis, qui debeant intus, q
Abbreviated transcription (Latin):
omnib emundam᷑ ꝑeccatis. Q
btis duob misteriis. tota eccłia
cingit᷑. ⁊ ꝑ hec in nouitatem gr̃e
dđi renouat᷑. Uł ꝑ hos duos colores
possumꝰ intelligere duoiudicia:
untim qͦd fc̃m ẽ ꝑ aqͣm: atq aliud
qd faciendum ẽ ꝑ ignem. Siue ꝑ
nubem imbriferam. possumꝰ in¬
telligere scõs: qͥ pluunt uerbis:
chortiscant miracłis: & clarita¬
te fuꝑm luminis irradiati ⁊ il¬
lustrati ÷ pussimis supplicationi¬
b ꝓ nob̾ iusticiã ꝯditoris ad pieta¬
tem inflectunt: sic̃ moyses qͥ int̃¬
cedens ꝓ popło isrł. dicebat. Aut
dimitte eis hoc pecc̃m: aut dele
me de libro tuio. Qd aut̃ sequit᷑.
similis uisioni sma ragdinȩ: qr
smaragdꝰ lapis ẽ turidis coloris.¬

Expanded text:
omnibus emundamur peccatis. De quibus duobus mysteriis tota Ecclesia cingitur, et per haec in novitatem gratiae Dei renovatur. Vel per hos duos colores possumus intelligere duo judicia: unum quod factum est per aquam: atque aliud quod faciendum est per ignem. Sive per nubem imbriferam possumus intelligere sanctos, qui pluunt verbis, coruscant miraculis, et claritate superni luminis irradiati et illustrati piissimis supplicationibus pro nobis justitiam conditoris ad pietatem inflectunt, sicut Moyses, qui intercedens pro populo Israel, dicebat: Aut dimitte eis hoc peccatum, aut dele me de libro tuo . Quod autem sequitur: Similis visioni smaragdinae, quia smaragdus lapis e
Abbreviated transcription (Latin):
Et uidi in dext̃asedentis ĩ throno
librum scͥptum intꝰ et foris. signa¬
tum sigillis uii. Sedentem in hoc
loco. debemꝰ intelligere dm̃ patrẽ.
dext̃amuͦ illiꝰ filtum ꝑ quem oĩa
.f. st̃. De qͦ psalmista. Dext̾a dm̃i
f.ui. ⁊c̃. Lib̃ autẽ in dext̃a sedenti.
uetꝰ & noutũ testam̃tum sig̃cat. Qͥ
b̃n in dext̾a sedentis fuisse dicit᷑:
mortem. resurrectionem. ascen¬
sionem q et scđm aduentum ad
tudicium ꝯtinet. De quib om̃ib
ult᷑ se querentib exempla offert̃.

Expanded text:
Et vidi in dextera sedentis in throno librum scriptum intus et foris, signatum sigillis septem. Sedentem in hoc loco debemus intelligere Deum Patrem: dexteram vero illius Filium, per quem omnia facta sunt. De quo Psalmista c. Liber autem in dextera sedentis Vetus et Novum Testamentum significat. Qui bene in dextera sedentis fuisse dicitur, mortem, resurrectionem, ascensionemque et secundum adventum ad judicium continet. De quibus omnibus ultro se quaeren
Abbreviated transcription (Latin):
mint̃. intelligentia ẽ: aut ĩꝑ¬
sonali: ut qͥs loquet᷑ potentias
dñi. lpsa enim sacre scriptare
locutio septiformis qͣsi stib .uii.
sigillis intelligentie ꝯtinetur.
dum ꝑ.uii. modos distinguit᷑.
Inquirentib enim nob scrto¬
turas. pͥmꝰ gestȩ rei textus nobis

Expanded text:
minum intelligentia est. Aut impersonali, ut: Quis loquetur potentias Domini? Ipsa enim sacrae Scripturae locutio septiformis, quasi sub septem sigillis intelligentiae continetur, dum per septem modos distinguitur. Inquirentibus enim nobis Scripturas, primus gestae rei textus nobis
Abbreviated transcription (Latin):
uidł sca aĩalia cum tͥnitatem p̃¬
miserint subtungt̃. qͥ uenturꝰ
ẽ. Nrã qͥppe fides ht̃. qd iniudicio
solumm ꝑsona filii uidebitur:
qr in ea forma in qua tudicatꝰ:
tudicabit: ⁊ pat̾ ñ iudicat q̃ ꝗͣ:¬

Expanded text:
 animalia cum trinitatem praemiserint, subjungunt qui venturus est. Nostra quippe fides habet, quod in judicio solummodo persona Filii videbitur, quia in ea forma qua judicatus est judicabit: et Pater non judicat q
Abbreviated transcription (Latin):
moꝑe uisibil. Et quȩ pͫꝰ erant in
artificis uoluntate sine dempore:
creata sunt scđm qͦd in arte creato¬
ris disposita erant in tempore.
Tale quid et ioħs in eungłiosuo
ponit: qͥ c̃ dixisset. omĩa ꝑ tosum

Expanded text:
opere visibili, et quae prius erant in artificis voluntate sine tempore, creata sunt, secundum quod in arte creatoris disposita erant in tempore. Tale quid et Johannes in evangelio suo ponit, qui, cum dixisset: Omnia per ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
ỹdam fili mi ascendisti: reqͥesccis
accubuisti ut leo: ⁊ qͣsi catulꝰ leo¬
nis. Qͥs suscitabit cuma nam
ddict̃ qͥ de natura bestiarum dis.¬
putant: qͦd leo ñ clatisis ocłis dor¬
mit. Et xp̃c mortirus ẽ ex humani¬
tate: tam̃ tugilauit.⁊ impassibił
mansit ditunitate. Dormiens qͦ
leo nascit᷑: ad uocẽ patͥs excitat᷑.
mea. ⁊ c̃. Qͥa gͦ inde creditt᷑ unde
furrexit: bn ioħs pͥmtm leonẽ
ponit. Primꝰ itaq est in ordine
hõ et tutulꝰ. s pͥmꝰ in uirtute leo.
immertto ꝑ eum matheꝰ intelli

Expanded text:
ascendisti, requiescens accubuisti ut leo, et quasi catulus leonis, quis suscitabit eum? Nam dicunt qui de natura bestiarum disputant, quod leo non clausis oculis dormit, et Christus mortuus est ex humanitate, tamen vigilavit et impassibilis mansit divinitate. Dormiens quoque leo nascitur, et ad vocem patris excitatur, mea , etc. Quia ergo inde creditur unde surrexit, bene Joannes primum leonem posuit. Primus itaque est in ordine homo et vitulus, sed primus in virtute leo. immerito per eum Marcus intelli
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ c̾: qr p̃dicabant et latidabant
in his uerb̃ ditatem. magnificen¬
diam. ȩt̃nitatẽ. dñationem. Sed
qͦd illi faciebant. ammonent
utiq ut ⁊ nos faciamꝰ: laudan¬
des dm̃ ꝓ om̃ib q̃ ab ipso ꝑcepioꝰ:¬
ut qͥcqͥd uidł̃ habemꝰ in gloriã
fidei et honoris. oꝑationis et spei.
et in b̃ndictione suꝑne retbutio¬
nis adipsum referamꝰ. Patilꝰ apl̃s

Expanded text:
 praedicabant et laudabant in his verbis deitatem, magnificentiam, aeternitatem et dominationem. Sed quod illi faciebant, admonent utique ut et nos faciamus, laudantes Deum pro omnibus quae ab ipso percepiut quidquid habemus in gloria fidei et honoris, operationis et spei, et in benedictione supernae remunerationis ad ipsum referamus. Paulus apos
Abbreviated transcription (Latin):
storia. Cumgͦ ꝓ achis abimelec
ponit᷑: titiq ostendit᷑ ex ipsius
int̃p̃tatione nominis latens al¬
titis penetrare mist̾ium. Abime
auit semecipsum usq ad mor¬
tem crueis. Uidimꝰ etm ñ hñtẽ
spẽm neq decorem: et qͣsi abscon¬
ditus utiltꝰ eiꝰ ⁊ despectus: tinde
nec reptitauimꝰ eum. Dmmisit eũ
abimelech et abiit: qr indelicet
xp̃c a iudeis minime receptas.
ad g̃s cum apłis tͣnsitut. Unde
ipsis apłs dic̃. Uob̃ quidem o¬
portebat loqͥ uerbum di. s ꝙ

Expanded text:
Cum ergo pro Achis Abimelech Cum ergo pro Achis Abimelech ponitur, utique ostenditur ex ipsius interpretatione nominis latens altius penetrare mysterium. Abimelavit semetipsum usque ad mortem crucis. Vidimus eum non habentem speciem neque decorem, et quasi absconditus vultus ejus et despectus, unde nec reputavimus eum . Dimisit eum Abimelech et abiit, quia videlicet Christus a Judaeis minime receptus, ad gentes cum apostolis transivit. Unde ipsis Paulus dicit: Vobis quidem oportebat loqui verbum Dei, s
Abbreviated transcription (Latin):
tus. ligna sͥ baitlasse dr: singła¬
riter xp̃i passionem designans.
quem pat̾ ꝓ omnib tradidit.
ꝓpͥamq batulare passꝰ ẽ crucẽ.
Quo ẽ mͦ de lat̾e dormientis iuri
tis nr̃i diuunitas. sacͥo intimatur
ẽ gͣuia hotum peccata portare se in
parabolaꝵ: qͥ tam relata uerboꝵ.
quam act̾u conficit᷑ oꝑm: qui in
t̃atum ẽ multiplex atq occultus.
ut ñ solum multa q̃ iuxta litt̾am
ñ possunt admitat: uerum etiã
qͥb dam in locis mistica relaturꝰ.
mens. ipsum littere gestum im¬
mutet. Paraboł enim uerbortm
hic modꝰ ꝯficit᷑. ex qͥb est illud.
lert̃ ligna ut uingerent suꝑ se
regem: et cȩt̾a. Neq enim ligna
ambulare possunt aut sͥregem
ꝯstittiere: s aliud qͥddam ꝑ con¬
gruam sig̃cationẽ methaforice
talib scͥpturaꝵ sententiis ꝓfer
qñ ꝯmutauit uultum suũ corã
abimelech ⁊ dimisit eũ ⁊ abiit:
ẽ hoc fact̾um sit coram achis
rege geth. sic̃ regam narrat ho.

Expanded text:
tus, ligna sibi bajulasse dicitur, singulatus, ligna sibi bajulasse dicitur, singulariter Christi passionem designans, quem Pater pro omnibus tradidit, propriamque bajulare passus est crucem. Quo etiam modo de latere dormientis viri ris nostri divinitas sacris intimatur cum gravia hominum peccata portare se indparabolarum, qui tam relatu verborum quam actu conficitur operum, qui in tantum est multiplex atque occultus, ut non solum multa, quae juxta litteram non possunt, admittat, verum etiam quibusdam in locis mysteria narraturus, mens, ipsum litterae gestum immutet. Parabolis enim verborum hic modus conficitur, ex quibus est illud: Ierunt ligna ut ungerent super se regem , etc. Neque enim ligna ambulare possunt, aut sibi regem constituere, sed aliud quoddam per congruam significationem metaphorice talibus Scripturarum sententiis profertquando commutavit vultum suum coram Abimelech, et dimisit eum et abiit, cum hoc factum sit coram Achis rege Geth, sicut liber Regum narrat .
Abbreviated transcription (Latin):
d̾s unꝰ ẽ. Sed̾s. allegoricꝰ gestus oc¬
etterit: qͥlicet aliqd gestum narret
unde nec inusu frequentatur
Hinc ẽ qͦd in omnib finib israel
puella querit᷑ regi dd̃. et inuenit᷑
tam fertiens ut algentis senis m̃b̃
calefaciat: calefactum tam̃ ad li¬
bidinemñ ꝓuocet: ꝑ quam desig¬
uatur sapĩa: q̃ etiam in senib ñ
senes cit: s ĩsuꝑ eos diuim amo¬
ris igne accendit. Adhunc etiã
in deserto a serpentib ꝑctisscis.
aspectu enei serpentis sanabat᷑:
ꝑ quem redemptor nr̃ intelligit᷑
incruce scispensꝰ: qͥ nos a morsti
diaboli lib̾ans. beate immortali¬
tatis remedia fidelib łbuit. Hec
enim si ad litteram disctissa trac¬
tent᷑: ludic̃ ꝓ tp̃r putabunt᷑. Sin
ti imisteriis applicent᷑: magnaĩ¬
sinuant sacram̃ta. Terciꝰ modꝰ ẽ
goricꝰ q̃ scribit᷑ qm̃ abraham de¬
os filios habuit: qͥ sic̃ apłs scͥbit
duo sig̃cant testam̃ta. Intra hẽ
modum et illud ꝯcludit᷑. quod
ysaac pat̾na deuotione disposi¬

Expanded text:
Deus unus est . Secundus allegoricus gestus occurrit. Qui licet aliquid gestum narret, unde nec in usu frequentatur. Hinc est quod in omnibus finibus Israel puella quaeritur regi David, et invenitur tam fervens, ut algentis senis membra calefaciat, calefactum tamen ad libidinem non provocet. Per quam designatur sapientia, quae etiam in senibus non senescit, sed insuper eos igne divini amoris accendit. Ad hunc pertinet in deserto a serpentis percussu aspectu aenei serpentis sanabatur. Per quem Redemptor noster intelligitur in cruce suspensus, qui nos a morsu diaboli liberans, beatae immortalitatis remedia fidelibus tribuit. Haec enim si ad litteram discussa tractentur, ludicra pro tempore putabuntur. Si vero mysteriis applicantur, magna insinuant sacramenta. Tertius modus goricus, quo scribitur, quoniam Abraham duos filios, duo significant Testamenta. Intra hunc modum et illum concludit, quo Isaac paterna devotione disposi
Abbreviated transcription (Latin):
uetꝰ testam̃tum: intꝰ ꝓpt̃ nouum:
aꝓpt̃ allegoricos sensꝰ. Siue foris
& intꝰ. qr unum testamentum t̃
cȩlestis bitudinem. dum dicit.
nem obscuritatis ⁊ mist̾ioꝵ que
inuet̾e latebant testam̃to debe¬
intis acciꝑe. Unde abacue dic̃.
⁊ ꝯdenso. Mons qͥppe libanus
umbrosꝰ et ꝯdensꝰ. librisunt ue¬
teris testam̃ti. oꝑti figuris allego
qr ibi p̃dictus fuisse cognoscit᷑.
Siue septenariꝰ mis: ad septifor¬
mem sp̃m sc̃m refert᷑. Septem
ta legitur. Et dñs refurgens a
mortus. et aꝑiens senstim dis¬
ciptilis uit intelligerent scͥꝑt᷑as.
dic̃ eis. decipite sp̃m sc̃m. Possci¬
mus et in .uii. sigillis .uii. modoᷤ
locutionũ intellig̾e: qͥb omĩs
ꝯstat scͥptura. Aut enim indi¬
catiuo loquimͣ. ut iłłd: ego dr̃s
ds tutis. docens te utilia: aut
ꝓmissiuo: ut indicabo tͥ ohõ
qͥd sit bontm ⁊ c̾: aut imꝑati¬
uo: ut audi iacob serue metis.
et atidi isrł dñs d̾s tuus deus

Expanded text:
Vetus Testamentum, intus propter Novum, propter allegoricos sensus. Sive foris et intus, quia unum testamentum tercoelestis beatitudinem, dum dicit: nem obscuritatis et mysteriorum, quae in Veteri latebant Testamento, debemus accipere. Unde et Habacuc dicit: denso. Mons quippe Libanus umbrosus et condensus, libri sunt Veteris Testamenti operti figuris allegoquia ibi praedictus fuisse cognoscitur. Sive septenarius numerus ad septiformem Spiritum sanctum refertur. Septem ta legitur. Et Dominus resurgens a mortuis, et aperiens sensum discipulis ut intelligerent Scripturas, dicit eismus et in septem sigillis septem modos locutionum intelligere, quibus omnis constat Scriptura. Aut enim indicativo loquimur, ut illud: Ego Dominus Deus tuus docens te utilia . Aut promissivo, ut. Indicabo tibi, o homo, quid sit bonum , etc. Aut imperativo, ut: Audi Jacob, serve meus. Et: Audi Israel, Dominus Deus tuus
Abbreviated transcription (Latin):
diuimtate: & iꝑsa inuisibilis
tͥnitatis nat᷑a. ꝑ assumptã filii
humanitatẽ tudicabit reꝓbos.
Et cum darent illa ammalia ⁊¬
głam et honorem. ⁊ b̃ndictionẽ.
sedenti suꝑ thronũ uiuenti in

Expanded text:
divinitate, et ipsa invisibilis Trinitatis natura, per assumptam Filii humanitatem judicabit reprobos. Et cum darent illa animalia gloriam et honorem et benedictionem sedenti super thronum, viventi in
Abbreviated transcription (Latin):
ex suis oꝑib ñ suam. s illiꝰ głam¬
⁊ quert̃. Mittentes coronas suas ante
thronum. Qa coronam uiet̾ores.
accipiunt. ñ immerito hic ꝑ coro¬
nas scõrum tͥumphum et tuct̾oriã
debemꝰ acciꝑe. Hoc ẽ itaq coronas
ante thronum ponere: qͦd est in
faciem cadere et adorare. dnte thͦ¬
num qͥppe electi suas coronas mit¬
bolum ⁊ temptam̃ta sue carnis.
fortitudinem ꝑceꝑunt. Hoc deniq
figuratum ẽ: qñ dño ierosolimam
uemienti. turba q̃ illi obinam tie¬
nit. palmas qͥb uict̾oria sig̃catur
ante pedes asine cui sedebat pro¬
strauiss e legit᷑. Qͦdenim ꝑ palma¬
rum ramos inuia ꝓstratos: hoc
sig̃catur ꝑcoronas ante thronũ
positas. Mtitentes aut̃ coronas

Expanded text:
m, sed illius gratiam quaerunt. Mittentes coronas suas ante thronum. Quia coronam victores accipiunt, non immerito hic per coronas sanctorum triumphum et victoriam debemus accipere. Hoc est itaque coronas ante thronum ponere, quod est in faciem cadere et adorare. Ante thronum quippe electi suas coronas mitbolum et tentamenta suae carnis, fortitudinem perceperunt. Hoc denique figuratum est, quando Domino Hierosolymam venienti, turba quae illi obviam venit, palmas quibus victoria significatur, ante pedes asinae super quam sedebat prostravisse legitur. Quod enim per palmarum ramos in via stratos, hoc significatur per coronas ante thronum positas. Mittentes ante coronas
Abbreviated transcription (Latin):
eccłia int̾iora cordis sollicite in
ꝯspectu di mundare studet: et
ext̾iora etiam sua irrep̃hensibilia
sentertiã ⁊ aliis ptlchrasit foriᷤ.
et intꝰ sͥ. Uł in circuitu &e int̾ ple¬
ni sunt ocłis: qr fidem qmͣ hñt
in corde. foris manifestant inore.
iuxta iltd. Corde eredit᷑ ad .iͦ. ore¬

Expanded text:
esia interiora cordis sollicite in conspectu Dei mundare studet, et exteriora etiam sua irreprehensibilia sententiam, et aliis pulchra sit foris et intus sibi. Vel in circuitu et intus pleni sunt oculis, quia fidem quam habent in corde, foris manifestant ore, juxta illud: Corde creditur ad
Abbreviated transcription (Latin):
priꝰ natꝰ ẽ ut hõ: deinde p̃dicauit
et t̃ribilem uocem emisit ut leo:
a sic passꝰ ẽ ut uitulꝰ: ⁊ postmodũ
ascendit ad celos ut aqͥla. ldeoq
in hoc ordine: ordo sertiat᷑ histo¬
rie. loħs uͦ pͥmum ponit leonem:
passꝰ ẽ. ut uitulꝰ. s qr surrerit a
mortuis. ut leo. Hinc paulꝰ dicit.

Expanded text:
prius natus est ut homo, deinde praedicavit, et terribilem vocem emisit ut leo, et sic passus est ut vitulus, ac postmodum ascendit ad coelos ut aquila. Ideoque in hoc ordine ordo servatur historiae. Joannes vero primum ponit leonem, passus est ut vitulus, sed quia resurrexit a mortuis ut leo. Hinc Paulus dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
alibi dicẽt. Sapĩam loquimur
int̃ ꝑfect̾os. Uł in circuitu ⁊nitus
plena sunt ocłis: qͥa ⁊ in cogitati¬
one ⁊ oꝑe mundos se custoditñ:
aliosq de ꝑfectione fid̃i ⁊ oꝑis tn¬
formant. Qd utrumq psalmista
breuit̃ ꝯp̃hendit. dicens. Omnis

Expanded text:
 Sapientiam loquimur inter perfectos . Vel in circuitu et intus pleni sunt oculis, quia et in cogitatione et opere mundos se custodiunt, alios quidem perfectione fidei et operis informant. Quod utrumque Psalmista breviter comprehendit, dicens: Omnis
Abbreviated transcription (Latin):
t̃nario autem fides sc̃e tͥnitatis
intelligit᷑. in qͣternario. qͣtuor
mundi partes. Ducat᷑ gͦ duodenatꝰ
ꝑbinartum: et efficiunt᷑.xxiiͦii. Qe
nũo summa elect̾oꝵ expͥmit᷑. qͥb
fidem sc̃ȩ tͥnitatis ꝑ quadriꝑtitũ
orbem p̃dicantib totꝰ mundꝰ ad
celestia sustollit᷑. Possumꝰ et has
alas senas: alit̾ intelligere. Pxima
ala intelligit᷑ lex nat᷑alis: lex scd̃a.

Expanded text:
nario autem fides sanctae Trinitatis intelligitur. In quaternario autem quatuor mundi partes. Ducatur ergo duodenarius per binarium, et efficiuntur viginti emma electorum exprimitur, quibus fidem sanctae Trinitatis per quadripartitum orbem praedicantibus, totus mundus ad coelestia sustollitur. Possumus et has alas senas aliter intelligere. Prima ala intelligitur lex naturalis, secunda lex
Abbreviated transcription (Latin):
stib : ñ immerito ꝑ coronas
scõꝵs. regnum ⁊ remuneratio
intelligit᷑ eoꝵ qͥ de mortis au¬
ctore tͥumphant. S siẽ in illo
sedentes iudicant ÷ ita ꝑ illum
uictoriam possident. qui diẽ:
ꝯfidite. ego uici mundũ. Pot̃
ce fub alio intellectu eadẽ eccłia

Expanded text:
ito per coronas sanctorum regnum et remuneratio intelligitur eorum, qui de mortis auctore triumphant. Sed sicut in illo sedentes judicant, ita per illum victoriam possident, qui dicit: Confidite, ego vici mundum . Potest et sub alio intellectu eadem Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
plouet̃is testam̃ti meliꝰ uidebimꝰ:
in qͦ legimꝰ. Sͭiͦii. aĩas in archa.
dilauii tp̃r saluatas. Qͦ in loco
octo animȩ multitudinẽ sig̃cãt
fidelium: archa qͦ tintter salẽ
eccłiam. Sic̃ itaq ibi qͦd ẽ archa.
hoc sunt oct̾o amme. ⁊ qđ oct̾o
amme. hoc ẽ archa.i. generalis
eccłia: ita ⁊ hic qd̾ ÷ sedes hoc ẽ
celum: et qd celum hoc ẽ sedes.
Sic itaq dr. sedes posita erat in
cȩlo: quasi dicat᷑ eccłia in eccłia.
Et supͣsedem sedens. Confuetudo
intelligiuult. uͥ dic̃. uidi in dex¬
tera sedentis librum aꝑtum: dex¬
teram scił sedentis in throno. fili¬
um appellans. ꝑ quem fact̾a st̃
oĩa: ipstim uͦ sedentẽ. dm patrẽ
intelligens. Hic autem ꝑsedentẽ
debemꝰ intelligere dñm̃ iħm .xͣ:¬
legimꝰ qͦd uudit ambulantem si¬
milem filii hominis in medio.
uii. candelabroꝵ aureoꝵ. hic
autem łr. qͦd uidit eum seden¬
tem. Ambulat itaq dñs in me¬
scie illis diffundit: sedet uͦ. qñ

Expanded text:
plo Veteris Testamenti melius videbimus, in quo legimus octo animas in arca diluvii tempore salvatas. Quo in loco octo animae multitudinem significant fidelium, arca quoque universalem Ecclesiam. Sicut itaque ibi, quod est arca, hoc sunt octo animae, et quod octo animae, hoc est arca, id est, generalis Ecclesia, ita et hic, quod est sedes, hoc est coelum, et quod coelum, hoc est sedes. Sic itaque dicitur, sedes posita erat in coelo, quasi dicatur Ecclesia in Ecclesia. Et supra sedem sedens. Consuetudo intelligi vult, ubi dicit: vidi in dextera sedentis librum apertum, dexteram scilicet sedentis in throno Filium appellans, per quem facta sunt omnia, ipsum vero sedentem Deum Patrem intelligens. Hic autem per sedentem debemus intelligere Dominum legimus quod viderit ambulantem similem Filio hominis in medio septem candelabrorum aureorum, hic autem dicitur quod viderit eum sedentem. Ambulat itaque Dominus in mesuae illis diffundit, sedet vero quando
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃is eccłia q̃ inhis animalib de¬
signat᷑ hoc fac̃ die ac nocte: qr et
in ꝓsꝑis ⁊ in adu̾sis. siue etiam ꝑ
ꝯtinuum. laudes ereatori suo a¬
gere satagit. Notandum autem
redeunt dicentia. dñs ds om̃p̃s:

Expanded text:
ia quae in his animalibus designatur, hoc facit die ac nocte, quia et in prosperis et in adversis sive etiam per continuum laudes Creatori suo agere satagit. Notandum autem,redeunt, dicentia Dominus Deus
Abbreviated transcription (Latin):
dens altitudinẽ celi ⁊ ipsos etiã
choros angłoꝵ. dtumitatẽ filii
uno fonte xp̃o in eccłia manan
celosut aqͥla. Designant᷑ etiam ꝑ
hec animalia om̃s sc̃ĩ. Nam unꝰ¬
tolerat. leo: un scͥptum ẽ. iustus
quasi leo ꝯfidens. absq terrore
erit: in quantum se mortificat
cum uitus et concupiscentus.
uitulꝰ: in qͣntum ꝑ m̃tis ꝯtem¬
plationem cȩlestia petit aquila.

Expanded text:
dens omnem altitudinem coeli, et ipsos etiam choros angelorum, divinitatem Filii uno fonte Christi in Ecclesia manantcoelos ut aquila. Designantur etiam per haec animalia omnes sancti, nam unutolerat leo, unde scriptum est: Justus quasi leo confidens absque terrore erit . In quantum se mortificat cum vitiis et concupiscentiis vitulus. In quantum per mentis contemplationem coelest
Abbreviated transcription (Latin):
erat aspect̃us lapidis iaspidis
&e sardini. ꝑ lapidem iaspidem
qͥ ugridem utiq ht̃ colorem. de¬
bemus intelligere claritatẽ diuim
tatis filii di. in cuiꝰ ꝯtemplatione
ꝯstat sacietas. ⁊ sumina refect̾io oĩ¬
um scõꝵ. Uñ ẽ ilłd. ꝑme siquis in¬

Expanded text:
erat aspectui lapidis iaspidis et sardinis. Per lapidem iaspidem, qui viridem habet colorem, debemus inteitatis Dei Filii, in cujus contemplatione constat satietas et summa refectio omnium sanctorum. Unde est illud: Per me si quis in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ fidelium. lpsi qͥppe ert sedes.
in quoꝵ cordib d̾s sedebit: ipsi
&e sedebt̃. qr ⁊ alios iudicabunt.
Uñ psalmista. Illic sedert̃ .s. in .i.¬
⁊c̃. De qͥb adhuc fubdit̃. Cir¬
cum amictiuestim̃tis alb̃. Hoc eñ
nom̃ solum ad apł̃os ꝑtinet : sed
generalit̾ ad om̃s. qͥ uestimenta
baptismatis inuolata capitali¬
b criminib etistodiunt. Baptira¬
ti enim xp̃m sunt induti: iuxta
ilid̃ apłi. Quotqͦt baptitati estiͤ.
ta alba: si inuiolata seruant
baptismatis sacram̃ta. Et in ca¬
ꝑitib eoꝵ coronas aureas: ui¬
di fub̾. Qa uict̃ores accipiunt

Expanded text:
 fidelium. Ipsi quippe erunt sedes in quorum cordibus Deus sedebit, ipsi et sedebunt, quia et alios judicabunt. Unde et Psalmista: Illic sederunt sedes in judicio . De quibus adhuc subditur: Circumamicti vestimentis albis. Hoc enim non solum ad apostolos pertinet, sed et generaliter ad omnes qui vestimenta baptismatis inviolata a capitalibus criminibus custodiunt. Baptizati enim Christum sunt induti, juxta illud Apostoli: Quotquot baptizati estis, ta alba, si inviolata servant baptismatis sacramenta. Et in capitibus eorum coronae aureae. Vidi subaudis. Quia victo
Abbreviated transcription (Latin):
uo.t. Tub̃ qͦ iudei utebant᷑ inp̃lio.
ce nossacͣ scͥptura ammonet ĩ bel¬
lo.dum puignamꝰ contra diaboli
temptam̃ta.⁊ contra inçentitia
carnis nr̃e. S uideamꝰ. qͥd ipsa
uox dixerit. Ascende huc .i. ad
ostitim. Omnis scͥptura testam̃¬

Expanded text:
ubis quoque Judaei utebantur in praelio, et nos sacra Scriptura admonet in bello, dum pugnamus contra diaboli tentamenta et contra incentiva carnis nostrae. Sed videamus quid ipsa vox dixerit. Ascende huc, id est, ad ostium. Omnis enim Scriptura Veter
Abbreviated transcription (Latin):
stam̃ti quibutit᷑. scd̃m canoni¬
cam auct̾oritatem. in quib et
nouum destam̃tum et ea q̃ in ea
completa st̃. p̃nunciata cognos¬
cit. Uñ ⁊ eugłista dic̃ de duob
latronib quicum dño ft̃ cruci¬
fixi. ideo hoc fc̃m. tit impleretur
scͥꝑtura q̃ diẽ: et cum iniquis de
ẽ. Et de throno ꝓcedtunt fulg̃a.

Expanded text:
tur secundum canonicam auctoritatem, in quibus Novum Testamentum, et ea quae in eo completa sunt praenuntiata cognoscit. Unde et Evangelista dicit de duobus latronibus qui cum Domino sunt crucifixi: ideo hoc factum, ut impleretur Scriptura, quae dicit: Et cum iniquis deputatus est . Et de throno procedunt fulgura,
Abbreviated transcription (Latin):
que ex .iii. humorib constat. Qua¬
duor gͦ senis alis utunt᷑ scĩ: qͥa qmͣ¬
diu in hac uita ꝯsistunt. ea tantũ
scĩ neq ea q̃ fuerẽ ante mundi cõ¬
stitutionem. neq ea q̃ post finem
scłi fut᷑a sunt cognoscere possuñ.
Ierechiel adiungit. Una similitu

Expanded text:
quae ex quatuor humoribus constant. Quatuor ergo senis alis utuntur sancti, quia quandiu in hac vita consistunt, ea tantum sancti neque ea quae fuerunt ante mundi constitutionem, neque ea quae post finem saeculi futura sunt cognoscere possunt. Et Ezechiel adjungit, una similitud
Abbreviated transcription (Latin):
uidendam ẽ quẽad modũ sedes
sit incelo. Qd̃ ita simplicit̃ dice̾
possumꝰ. qi eccłia q̃ ẽ sedes d̃ĩ. li¬
cet in hac adhuc carne uerset᷑:
tñ iam m̃te cȩlum in habitat.

Expanded text:
videndum est quemadmodum sedes sit in coelo, quod ita simpliciter dicere possumus, quia Ecclesia quae est sedes Dei, licet in hac adhuc carne versetur, tamen jam mente coelum inhabitat.
Abbreviated transcription (Latin):
cͥstallo. Mare appellat luterem.
legimꝰ enim qđ salomonfecerit
bemtis intelligere baptismum.
ĩnube ⁊ ĩ mari. Uit autẽ compa¬
rat᷑ qͦd ꝑspicuum ẽ metallum.
ꝓpt̃ puritatem fidi. q̃ in baꝑtismo
demonstrat᷑. Cum baptiz andi
crede se indm patrem & filium
ce sp̃m sc̃m fatent᷑. mare uitreũ
intꝰ et foris splendet: qr corde
simile cͥstallo dr. Christallum e¬
nim ex aqͣ nascit᷑: & multo frigo¬
re durescit. ad lapidem: ita ⁊ sci
ꝑ tͥbulationẽ p̃sentis uite. ad fir¬
mitatẽ ꝑducunt᷑. Ante thronum

Expanded text:
 simile crystallo. Mare appellat luterem, legimus enim quod Salomon fecerit bemus intelligere baptismum, nube et in mari . Vitro autem comparatur quod perspicuum est metallum, propter puritatem fidei, quae in baptismo demonstratur, cum baptizandi credere se in Deum Patrem et Filium et Spiritum sanctum fateantur. Mare vitreum intus et foris splendet, quia cordsimile crystallo dicitur. Crystallum enim ex aqua nascitur, et multo frigore durescit ad lapidem; ita et sancti per tribulationem praesentis vitae ad firmitatem perducuntur. Ante thronum