comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rem uera cordis humilitate calcabis : ut illius intesponsi semperuiuat affectus:
qui semperest uiuus : Sicut eo demresurgente uocis angelicae at testatione firma¬
tur cummulieribus dicitur quid quaeritis iuuentem cum mortuis : de quo &iã
a postolica sicauctoritas loquitur : Viuus estenim sermo dĩ &efficax : Viuus est
ergoille quiest uerbum patris : &ideo ipse est fideliumuita . hunc seae uiduae cordis
contritione & corporis castigatione quaesierunt : huic cordis & corporis plenacon¬
tinentia deuotissimne seriuerunt : De uidithenim sic scriptum est : Eteratiudith
in domosua uidua annis tribus & mensibus quattuor : & fecit sibi tabernaculum supor
solarium domussuae : & in posuit super lumbos suoscilicium : &erant supeream uesti¬
menta uiduitatis suae : &ie iunabatiu dithomnibus diebus uiduitatis suae : Ac nequis

Expanded text:
rem vera cordis humilitate calcabis, ut illius in te sponsi semper vivat affectus, rem vera cordis humilitate calcabis, ut illius in te sponsi semper vivat affectus, qui semper est vivus: sicut, eodem resurgente, vocis angelicae attestatione firmatur, cum mulieribus dicitur: Quid quaeritis viventem cum mortuis ? De quo etiam apostolica sic auctoritas loquitur: Vivus est enim sermo Dei, et efficax . Vivus est ergo ille qui est Verbum Patris; et ideo ipse est fidelium vita. Hunc sanctae viduae cordis contritione et corporis castigatione quaesierunt, huic cordis et corporis plena continentia devotissime servierunt. 29. De Judith enim scriptum est: Et erat Judith in domo sua vidua annis tribus et mensibus quatuor; et fecit sibi tabernaculum super solarium domus suae, et imposuit super lumbos suos cilicium, et erant super eam vestimenta viduitatis suae, et jejunabat Judith omnibus diebus viduitatis suae . Ac, ne quis
Abbreviated transcription (Latin):
quae angelorum panem interioris hominis auiditate perquirunt : quae post sponsumtuũ
inod oreunguentorum eius currunt . quae suauitate dm̃ gustu interiore ꝑcipiunt : quae pu¬
ro affectue surunt sitiuntq istitiam : quȩ o perantur cibum non quiperit sed quiperma¬
n& inuitam a&cernam : Cunta libus & conloquiatibi conserenda sunt & frequentanda
conuiuia : utcumea scibis corporalibus pascis : ad meritum tibi scãe operationis accedat
Etcum earum uerbis spiritalibus pasceris : profectustibi scã conuerationis ad orescat :
Nec uelis talibus nune menantuam replere delicus qualibus eam replebis quando carnali
conubio seruebas: Audimagistrumgentium quid deiuduadicat. quae in delicuisest
quibus aedificeris exemplo: Inueteritestamento uidith anna consider&ur in nouo
quarum sid ñõ adiuuante imitatrix fueris : & delicia s carniis &iactantiam saecula¬

Expanded text:
quae angelorum panem interioris hominis aviditate perquirunt, quae post sponsum tuum quae angelorum panem interioris hominis aviditate perquirunt, quae post sponsum tuum in odore unguentorum ejus currunt, quae suavitate Deum gustus interioris percipiunt, quae puro affectu esuriunt, sitiuntque justitiam; quae operantur cibum, non qui perit, sed qui permanet in vitam aeternam. Cum talibus et colloquia tibi conserenda, et frequentanda convivia; ut cum eas cibis corporalibus pascis, ad meritum tibi sanctae operationis accedat; et cum earum verbis spiritalibus pasceris, profectus tibi sanctae conversationis accrescat, nec velis talibus nunc mensam tuam replere deliciis, qualibus eam replebas, quando carnali connubio serviebas. Audi Magistrum gentium, quid de vidua dicat: Quae in deliciis estquibus aedificeris exempla. In Veteri Testamento, Judith; Anna consideretur in Novo: quarum si, Domino adjuvante, imitatrix fueris, et delicias carnis, et jactantiam saecula
Abbreviated transcription (Latin):
Tibidicendum est cum propheta mihi autem adhareredõ bonumest : ponere bidõ spemmeã
Vnde & apostolusait : Qua e aute muere uiduaest & desolata : sperauit in dño & instat
obsecrationibus & orationibus nocte&die : Oratio ergotibisit in postulatione crebra:
in scã uero cogitatione atque operatione continua : Sic enim poteris implere quod a postolus
uibet : ut sine intermisione oremus : Orationam que est in conspectudĩ omne opusbonum
quode lectatur nihilindigens dr̃: &agnoscamus bono opera locum orationis apud dm̃ ha¬
bere: scriptura nosscã sic ammonet : Absconde elemostnam incorde pauperis : &ipaex¬
orauit prote: Cauene carniscuram indesideriis facias nesem pergulae quod poscit indul¬
geas Refectionetua non uoluptas expleatur : sed sustentetur infirmitas: Tales autem
conuiuii debes habere participes : quae non carnissolent delitias laudare sed cordis

Expanded text:
tibi dicendum est cum propheta: Mihi autem adhaerere Deo bonum est; ponere in Deo spem meam . tibi dicendum est cum propheta: Mihi autem adhaerere Deo bonum est; ponere in Deo spem meam . Unde et Apostolus ait: Quae autem vere vidua est et desolata, speravit in Domino, et instat obsecrationibus et orationibus nocte et die . Oratio ergo tibi sit in postulatione crebra, in sancta vero cogitatione atque operatione continua. Sic enim poteris implere quod Apostolus jubet , ut sine intermissione oremus. Oratio namque est in conspectu Dei omne opus bonum, quo delectatur nihil indigens Deus. Et ut agnoscamus bona opera locum orationis apud Deum habere, Scriptura nos sancta sic admonet: Absconde eleemosynam in corde pauperis, et ipsa exorabit pro te geas: refectione tua non voluptas expleatur, sed sustentetur infirmitas. Tales autem convivii debes habere participes, quae non carnis solent delicias laudare, sed cordis,
Abbreviated transcription (Latin):
uinonadiendat carnis concupis centiam sedextinguat qui non in licitet ad concubitũ
sedexcitet ad pro fectum ex quo cordis compunctio non carnis libido nascatur. ilido
filiodĩ placeas undete uere castam optutu sponsicaelestis ostendas: Ille &enumsponnis
carnemtuam mace ratam uultudere non nitidam : Animae conubio uttur ne carnis
danimue pulchritudine delectatur : Quo circicastigatione corporis: ad quiro pulehritu¬
dinemoordis: Vibibus carotegatur operimentis : & preuons anima uestibus induatur
ne oquaeras iut placoas eculi ommum : seditea pi non offendas a pectum: Ille hnte qđ diligit
uideat quod dedit inueniat quod delectatur agnoscat: Concupiuit enim rexspeciemtuã :
sed omnis gloria filiaeregis intrinsecus: Transiit tompus amplectendi : nunc tempus est
longefieri ab amplexu : Adhereant uiris : quae coniugali uinculo tenentur astrictae :

Expanded text:
qui non accendat carnis concupiscentiam, sed exstinguat; qui non illicitet ad concubitum, qui non accendat carnis concupiscentiam, sed exstinguat; qui non illicitet ad concubitum, sed excitet ad profectum; ex quo cordis compunctio, non carnis libido nascatur; unde Filio Dei placeas, unde te vere castam obtutui sponsi coelestis ostendas. Ille enim sponsus carnem tuam maceratam vult videre, non nitidam; animae connubio utitur, nec carnis, sed animae pulchritudine delectatur. Quocirca castigatione corporis acquire pulchritudinem cordis: vilibus caro tegatur operimentis, et pretiosis anima vestibus induatur; nec quaeras ut placeas oculis hominum, sed ut Christi non offendas aspectum. Ille in te quod diligit videat, quod dedit inveniat, quo delectatur agnoscat. Concupivit enim rex speciem tuam; sed omnis gloria filiae regis intrinsecus . 26. Transiit tempus amplectendi, nunc tempus est longe fieri ab amplexu. Adhaereant viris quae conjugali vinculo tenentur astrictae:
Abbreviated transcription (Latin):
intinore castam conuersationem quam sit non extrinsecus capillorum inplicatio aut
aurioircum positio autin habitu uestimorum ornatus sedille absconditus cordis homo
in in corruptibilitate quieti & mnodesti sps̃ quiest antedim̃ locuplex hoc preceptum beatꝰ
a postolus seã rum mulierum firmauit exemplodicens sicenim & a liquando mulieres
scũo quaes perabant in dm̃ ornabant se subiecte uirunus: Siergo scãt mulieres &iam con
iugatȩ non sunt mobilibus comendȩ redmoribus &eo magis humilite debentor nari
quamueste. qualis debetesse iuduae habitus & in cemis: quae non hominiuiro cupit
placero. odepo quae necentate corporalis ab soluta comubii spĩtaliatantum de¬
b& ornamenta sectari: Habitus ergotiuus talist qui non adlasciuiam exettet : sedͥ
ad continentiam prouoc&. Quimnon inlicita adlibidinom: redeon primat ad timorẽ:

Expanded text:
in timore castam conversationem; qua insit non extrinsecus capillorum implicatio, aut in timore castam conversationem; qua insit non extrinsecus capillorum implicatio, aut auri circumpositio, aut in habitu vestimentorum ornatus, sed ille absconditus cordis homo in incorruptibilitate quieti et modesti spiritus, qui est ante Deum locuples . Hoc praeceptum beatus apostolus sanctarum mulierum firmavit exemplo, dicens: Sic enim et aliquando mulieres sanctae, quae sperabant in Deum, ornabant se, subjectae viris suis . CAP. XII. Sanjugatae, non sunt monilibus commendandae, sed moribus, et magis humilitate debent ornari quam veste, qualis debet esse viduae habitus et incessus, quae non homini viro cupit placere, sed Christo? quae necessitate corporalis absoluta connubii, spiritalia tantum debet ornamenta sectari? Habitus ergo tuus talis sit, qui non ad lasciviam excitet, sed ad continentiam provocet; qui non illiciat ad libidinem, sed comprimat ad timorem;
Abbreviated transcription (Latin):
tiae uidualis non minore continentia cordis predita debesesse quamcorporis & post
obitum temporalis mariti. omnes incorde tuore liquiae debent mundanae cogitationis
extingui : Curenim uidua xpiana gerat animum uinculo cuius quam mundanȩ cogi¬
tationis inuexum quae mortuo uiro mundum debet estimare commertium: Causaigit᷑
mundane cogitationis desstente : debetipsa quoq cogitatiomundanacenare : Etncut
antea corporaliter ornabarisiuro quidelectaretur speciem corporis : Itanuno piritalit̃
ornandae stxp̃o : qui solam inte quaerit pulc hritudineminentis: Attende quidbeatus
petrus &am coniugatis mulieribus mand& : quibus exterioris habitus interdicit
ornatum haec loquens mulieressubditae sint uiris suis utsiqui noncredunt uerbodĩ
peruxorum suarum conuersationem sine uerbo lucrificentur. considerantes uestram

Expanded text:
tiae vidualis, non minore continentia cordis praedita debes esse quam corporis, et post tiae vidualis, non minore continentia cordis praedita debes esse quam corporis, et post obitum temporalis mariti omnes in corde tuo reliquiae debent mundanae cogitationis exstingui. 23. Cur enim vidua Christiana gerat animum vinculo cujusquam mundanae cogitationis innexum, quae, mortuo viro, mundum debet aestimare commortuum? Causa igitur mundanae cogitationis desistente, debet ipsa quoque cogitatio mundana cessare; et sicut antea corporaliter 157 ornabaris viro, qui delectaretur specie corporis, ita nunc spiritaliter ornanda es Christo, qui solam in te quaerit pulchritudinem mentis. 24. Attende quid beatus Petrus etiam conjugatis mulieribus mandet, quibus exterioris habitus interdicit ornatum, haec loquens: Mulieres subditae sint viris suis, ut si qui non credunt verbo Dei, per uxorum suarum conversationem, sine verbo lucrificentur, considerantes vestram
Abbreviated transcription (Latin):
ralia aeternis caduca permanentibus parua magnis a suis fidelibus postponenda
monstrauit : Nondam natbona sed meliora pluslaudat. Illa nonodit : sedistaplus
diligit . Illorumenim siue adeptio siue amissio : non estretributio fidei sed probatio:
electionis ad tollerantiam nos presentis tribulationis ex hortans precipitut a con¬
templatione temporalium rerum : cordis nostripenitus auertamus optutum dicens
idenim quod in presentiest momentaneum : & leue tribulationis nostrae supra mo¬
dum in sub limitate a &ernumgloriae pondus operatur nobis : Non templantibus
nobis quae iudentur sed quae noniudentur : Quac enim uidentur temporalia st̃
quae autem non uidentur a&erna sunt : Ambula igitur sicut scriptum est de uirtute
inuirtutem & animustuus ab intentione temporalium : ad contemplationem transeat
acternorum transiensq auirtute coniugalis pudicitiae : ad potiorem uirtutem continen¬

Expanded text:
ralia aeternis, caduca permanentibus, parva magnis, a suis fidelibus postponenda ralia aeternis, caduca permanentibus, parva magnis, a suis fidelibus postponenda monstravit. Non damnat bona, sed plus laudat meliora; illa non odit, sed ista plus diligit. Illorum enim sive adeptio, sive amissio, non est retributio fidei, sed probatio. electionis, ad tolerantiam nos praesentis tribulationis exhortans, praecipit ut a contemplatione temporalium rerum cordis nostri penitus avertamus obtutum, dicens: Id enim quod in praesenti est momentaneum et leve tribulationis nostrae supra modum in sublimitate aeternum gloriae pondus operatur in nobis, non contemplantibus nobis quae videntur, sed quae non videntur. Quae enim videntur temporalia sunt, quae autem non videntur, aeterna sunt . 22. Ambula igitur, sicut scriptum est, de virtute in virtutem , et animus tuus ab intentione temporalium ad contemplationem transeat aeternorum, transiensque a virtute conjugalis pudicitiae ad potiorem virtutem continen
Abbreviated transcription (Latin):
uirginali maria nesciuit : Non estigitur inter precipuadĩ dona coniugium aestiman¬
dum : licet non neg&ur donumesse diuinum : Nec est dicendum beatitudinis mnunus
quod cumbonopossit proposito teneri : potest &iam proposito meliore contempni:
Namsihoo interprecipuadĩdona aestimari oporter& : non ore saluatoris nostrilau¬
darentur : quise i psoscastrauerunt propterregnum caelorum : Neo prose purem
matrem fratressorores uxorem. filios agrosrelinqui s aluator ipse cumcentupla retri¬
butionis : & uitae a &ernae promissione iusisset dicens : Omnis quireliquerit domum
uel fratres aut sorores aut patrem aut matrem autuxorem aut filios autagros propt̃
nomenmeum : centuplum accipi& &uitam a &ernam possidebit : Hoc autem dicens
xp̃s non diuortium fieriius sit : sediusta discretione quamuis dĩ munera tamen tempo¬

Expanded text:
virginali Maria nescivit! 20. Non est igitur inter praecipua Dei dona conjugium aestimanvirginali Maria nescivit! 20. Non est igitur inter praecipua Dei dona conjugium aestimandum, licet non negetur donum esse divinum; nec est dicendum beatitudinis munus, quod cum bono possit proposito teneri, potest etiam proposito meliore contemni. Nam si hoc inter praecipua Dei dona aestimari oporteret, non ore Salvatoris nostri laudarentur, qui se ipsos castraverunt propter regnum coelorum ; nec pro se patrem, matrem, fratres, sorores, uxorem, filios, agros, relinqui Salvator ipse cum centupla retributionis et vitae aeternae promissione juberet, dicens: Omnis qui reliquerit domum, vel fratres, aut sorores, aut patrem, aut matrem, aut uxorem, aut filios, aut agros propter nomen meum, centuplum accipiet, et vitam aeternam possidebit . Hoc autem dicens Christus, non divortium fieri jussit, sed justa discretione, quamvis Dei munera, tamen tempo
Abbreviated transcription (Latin):
disunues iisan tate corporis quam familicus in rtur tate uenetr qtam misr in gaudus
qundeolatus liter amcorun conloquua qui mdenectus iter obrequi er uilorim
attende quo quelatarum in paupertatediuitem : in miseriabeatum in infelic itate felicem:
inuulneribussanum : Equidem sinedomo sed non sine dño sine ueste : sed nonsinefide: sine
bon aualitudine corporis : sed non sine robore caritatis : si ne cibo : sed non sine xp̃o: Canib:
expositum sed socium angelorum: Quinon accipiebat demicis quae cadebant demensa di¬
quam benehabentur. nonnumquam male. Nonnumquambene contemnuntur. non¬
num quammale : Bene quippe habentur cum ineorum usu timordĩ seruatur : Bene
autem conteminuntur cum ineorum contemptu. a summodõ gloria non ab hominibus
quaeritur : Talessunt &am nuptiae quae & bene suscipi possunt & bene contempni
quambe nen uptiarum opus in castitate coniugalissusanna seruauit : quam melius in
continentia uiduali iudith: at que anna contempsit : Quam optime in inte gritate

Expanded text:
 quam miser in gaudiis, quam desolatus inter amicorum colloquia, quam dejectus inter obsequia servulorum! Attende quoque Lazarum in paupertate divitem, in miseria beatum, in infelicitate felicem, in vulneribus sanum, et quidem sine domo, sed non sine domino; sine veste, sed non sine fide; sine 156 bona valetudine corporis, sed non sine robore caritatis; sine cibo, sed non sine Christo; canibus expositum, sed socium angelorum qui non accipiebat de micis quae cadebant de mensa diquam bene habentur, nonnunquam male; nonnunquam bene contemnuntur, nonnunquam male. Bene quippe habentur, cum in eorum usu timor Dei servatur; bene autem contemnuntur, cum in eorum contemptu a summo Deo gloria, non ab hominibus, quaeritur. 19. Tales sunt etiam nuptiae, quae et bene suscipi possunt, et bene contemni. Quam bene nuptiarum opus in castitate conjugali Susanna servavit! quam melius in continentia viduali Judith atque Anna contempsit! quam optime in integritate
Abbreviated transcription (Latin):
inius sueiꝰ x quo ille ẽ uobis datus
ex hominũ uita migrandũẽ. Ne
numꝰ himinũ ad signatũ ad eo
de fuisse uideamini: Sedsic scipi¬
genui. iusticiã cole &. pietatẽ
quȩ cũ magira inparentib & ꝓ
pinquis : tũ in patria maxima ẽ
Eauita uia ẽ incȩlũ &. in hunc
cortũ eoe. qui ia uixerunt &. cor¬
pore laxati. illũ incolunt locũ
que uides Erat aut̃ is splendi¬
dissimo candore int̃ flammas
circus elucens. quẽ uos ut a gra¬
is accepistis orbẽ lacteũ nuncu

Expanded text:
injussu ejus a quo ille est nobis datus, injussu ejus a quo ille est nobis datus, ex hominis vita migrandum est, ne munus humanum assignatum a Deo defugisse videamini. Sed sic Scipigenui, iustitiam cole et pietatem, quae cum magna in parentibus et propinquis, tum in patria maxima est; ea vita via est in caelum et in hunc coetum eorum, qui iam vixerunt et corpore laxati illum incolunt locum, quem vides, erat autem is splendidissimo candore inter flammas circus elucens quem vos, ut a Graiis accepistis, orbem l
Abbreviated transcription (Latin):
nimo uero inquit huuiuuit. qui e cor¬
porũ uinclis tamquã e carcere euo¬
lauerunt Ur̃a uero quȩ dicitur
uita mors ẽ. Quintu aspicias ad te
uenientẽ paulũ patrẽ Quẽ ut ui¬
di equidẽ ui lacrimarũ ꝓfudi ille
aut̃ me cõplexus atq osculans. Fle¬
re ꝓhibebat Atq ego ut primũ
fletu represso. loqui possẽ coepi
que so in quã pater ianctissime atq
optime qm hec ẽ uita ut africanũ
audio dicere. quidmoror interris
quiN huc ad uos uenire ꝓpero: Uon
istis tecorporis custodus liberaue¬
rit huc tibi aditꝰ patere non potest
Iomines enĩ sunt haclege gener
ti qui tuerent᷑ illd globũ que in
hoc tẽplomedio uides quȩ terra
dicitur. Hisq anim datus ẽ ex
illis sempiternis lgnib quȩ side¬
ra & stellas uocatis quȩ globose
&. rotundae diuinis animatae men¬
tib enculos suos orbesq conticiun
celeritate mirabili. Quare & .¬
tibi publi &. pus om̃ib retinendus
animꝰ ẽ incustodia corporis nec

Expanded text:
ivunt, qui e corporum vinculis tamquam e carcere evolaverunt, vestra vero, quae dicitur, vita mors est. Quin tu aspicis ad te venientem Paulum patrem? Quem ut vidi, equidem vim lacrimarum profudi, ille autem me complexus atque osculans flere prohibebat. Atque ego ut primum fletu represso loqui posse coepi, Quaeso, inquam, pater sanctissime atque optime, quoniam haec est vita, ut Africanum audio dicere, quid moror in terris? quin huc ad vos venire propero? Non istis te corporis custodiis liberaverit, huc tibi aditus patere non potest. Homines enim sunt hac lege geneati, qui tuerentur illum globum, quem in hoc templo medium vides quae terra dicitur, hisque animus datus est ex illis sempiternis ignibus, quae sidera et stellas vocatis, quae rotundae et globosae, divinis animatae mentibus, circulos suos orbesque conficiunt celeritate mirabili. Quare tibi Publi et piis omnibus retinendus animus est in custodia corporis, nec
Abbreviated transcription (Latin):
deinde octo. Ab altera uero parte tria
deinde noue᷑ . &. inde .XXVII. Et ex his
numeris facta contextio generatione
animae. imperio creatoris efficit. Non
parua ergo hinc potentia numeri hui
ostenditur quia mundanȩ animȩ origo
sẽprẽ finib continet᷑. Septẽ quoq ua¬
gantiũ sperarũ ordine᷑ illistelliferae
& om̃s contine iti. subiecit artifex fabri¬
catoris ꝓuidentia quȩ &. superioris rapi¬
dis motib: obuiarens &. inferiora om̃a gu¬
bernarei :Luna quoq quasi ex illis septi¬
mã numerꝰptenarius mor& cursũq
eius ipse dispensit. Qd cũ multis modis ꝓbe¬
t᷑ ab hoc incipit ostendr luna octo&. xx¬

Expanded text:
deinde octo, ab altera uero parte tria, deinde octo, ab altera uero parte tria, deinde nouem, et inde uigenti septem: ex his numeris facta contextio generationem animae imperio creatoris effecit. Non parua ergo hinc potentia numeri huius ostenditur quia mundanae animae origo septem finibus continetur, septem quoque uagantium sphaerarum ordinem illi stelliferae et omnes continenti subiecit artifex fabricatoris prouidentia, quae et superioris rapidis motibus obuiarent et inferiora omnia gubernarent. Lunam quoque, quasi ex illis septimam, numerus septenarius mouet cursumque eius ipse dispensat. Quod cum multis modis probetur, ab hoc incipiat ostendi: luna octo
Abbreviated transcription (Latin):
ipse quat᷑nũ. Ternariũ uero. ad signat
animã trib suis partibus ab solutã qua¬
rũ prima ẽ ratio. quã logisti con appel¬
lant. Iecunda animositas quã thymi¬
conuocant. Tertia cupiditas quȩ epr¬
thrm eticon nuncðpat᷑. Item nullus
sapientiũ Animã ex symphonias quoq
musicis constitisse dubitauit: Int̾has
suo loco planiũ exsequert: Ergexhis
phonia generat᷑. Unde uirgilius
nulliũ disciplinȩ expers. plene & ꝑom̃i¬
ab eatos exprimere uolens ait ot̃q
tenarii numeri sectances cõpendia dixerimꝰ
De ipso quoq pauca dicemꝰ Hic numerus
eptas nunc uocat᷑ antiquato usũ primae
litterae Apud ue teres enĩ septas uocita¬
bat᷑ qđ greco nomine testabat᷑ ueneratio¬
ne debitã numero. Nã primo omniũ hoc
numero anima mundana generata ẽ
sicut timeus platonis edocuit. Mona¬
de enĩ inuertice locat terninumeri ab
eadẽ ex utraq: parte fluxerunt. ab
hac pares. ab illa impares id est post
monadẽ a parte altera. duo. inde .iiIi.

Expanded text:
ipse quaternum». Ternarius uero adsignat animam tribus suis partibus absolutam, quarum prima est ratio quam λογιστικόν appellant, secunda animositas quam θυμικόν uocant, tertia cupiditas quae ἐπιθυμητικόν nuncupatur. Item nullus sapientum animam ex symphoniis quoque musicis constitisse dubitauit. Inter has suo loco planius exsequemur. Ergo ex his phonia generatur; unde Vergilius, nullius disciplinae expers, plene et per omnia beatos exprimere uolens, ait: ... tenarii numeri sectantes compendia diximus. De ipso quoque pauca dicemus. Hic numerus ἑπτάς nunc uocatur, antiquato usu primae litterae; apud ueteres enim σεπτάς uocitabatur, quod Graeco nomine testabatur uenerationem debitam numero. Nam primo omnium hoc numero anima mundana generata est, sicut Timaeus Platonis edocuit. Monade enim in uertice lοcata, terni numeri ab eadem ex utraque parte fluxerunt, ab hac pares, ab illa impares; id est post monadem a parte altera duo, inde quattuor,
Abbreviated transcription (Latin):
boni te socu. te latini intuebuntus
Tueris unus in quonitatur ciuita¬
mauiss& lelius ingemuissentq ue¬
hementius ceteri. Leuiter arriders
scipio .&. que so inquit neine e somno
excitetis &. parũ reb audite cete¬
ra Sed quosis africane a lacrior
qui patria conseruauerit ad iuue¬
ruit auxerint certũ ee incelo
diffinitũ locũ ubi beati aeuosempi¬
terno fruentur. Hichil ẽ enĩ illi
principi deo qui omnẽ mundũ regit.
qđ quidem interris fiat acceptius
quã concilia coetusq hominũ iure
sociati quae ciui tates appellantur
Harũ rectores &. conseruatores
hincꝓfecti huc reuertuntur Hic
ego et si erã ꝑterritꝰ ñ tã mortis me¬
tii quã insidiarũ a meis quȩ siui tam
uiuera. ne ipse .&. paulus pat̃ .&. ali

Expanded text:
boni, te socii, te Latini intuebuntur, boni, te socii, te Latini intuebuntur, tu eris unus, in quo nitatur civitamasset Laelius ingemuissentque vehementius ceteri, leniter arridens Scipio: St! quaeso, inquit, ne me e somno excitetis, et parumper audite cetera. Sed quo sis, Africane, alacrior qui patriam conservaverint adiuverint auxerint, certum esse in celo diffinitum locum, ubi beati evo sempiterno fruantur. Nichil est enim illi principi deo qui omnem mundum regit, quod quidem in terris fiat acceptius, quam concilia coetusque hominum iure sociati, quae civitates appellantur; harum rectores et conservatores hinc profecti huc revertuntur. Hic ego, etsi eram perterritus non tam mortis metu quam insidiarum a meis, quaesivi tamen, viveretne ipse et Paulus p
Abbreviated transcription (Latin):
renouae pristina hella necpo¬
test quiescert : Ostendebat. ut
carthagine de exceiso& ple io
stellarũ illustri& claro quađĩ¬
loco adqua tu oppugnandã nunc
uenis pene miles. hanc hoc biennio
consul euertes : Eritq cognomen
id tibi ꝑte partũ. qđ habes adhuc a
nob hereditariu᷑. Cũ aut̃ cartagi¬
nẽ deleueris. triũphũ egeris cen¬
sorq fueris .&. abieris legatꝰ ae¬
giptũ siriã asiã greciã delegere
iterũ consul absens. bellũq maxi¬
mũ conficies. numantiã excides
ne potis mei. Hic tu africane
ostendas oportebit patriȩ. lumꝰ
animi. ingenii consiliiq tui: Sed
eiꝰ teporis ancipitẽ uideo quasi
fatorũ uiã. Na cũ aetas tua sẽp¬
tenos octies solis anfractus redi¬
tusq conuerterit. duoq hunu¬
meri quoꝵ uterq plenꝰ alter al¬
tera de causa habetur. circui¬
tu naturali summã tibi fata¬
lẽ confecerint. Inte unũ atq
in tuũ nomen se tota conuer¬
t& ciuitas. Se senatꝰ te om̃is

Expanded text:
renovat pristina bella nec potest quiescere? ostendebat autem Karthaginem de excelso et pleno stellarum illustri et claro quloco ad quam tu oppugnandam nunc venis paene miles. Hanc hoc biennio consul evertes, eritque cognomen id tibi per te partum, quod habes adhuc a nobis hereditarium. Cum autem Karthaginem deleveris, triumphum egeris censorque fueris et obieris legatus Aegyptum, Syriam, Asiam, Graeciam, deligere iterum consul absens bellumque maximum conficies, Numantiam excindes.  perturbatam nepotis mei. Hic tu, Africane, ostendas oportebit patriae lumen animi, ingenii consiliique tui. Sed eius temporis ancipitem video quasi fatorum viam. Nam cum aetas tua septenos octiens solis anfractus reditusque converterit, duoque ii numeri, quorum uterque plenus alter altera de causa habetur, circuitu naturali summam tibi fatalem confecerint, in te unum atque in tuum nomen se tota convertet civitas, te senatus, te omnes
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ nũ quã suspicati sumꝰ Ex quib
erat ea minima quȩ ultima
celo c iumna terris luce lucebat
aueua Scellarũ aut̃ globi terrae
magniti dinẽ facile uincebant.
ũ ipsa terra ita michi parua uisa
ẽ. ut me imperii nr̃i quo quasi punc¬
tũ eiꝰ attigimꝰ penitera. Quã cũ
magis intuerer. quȩ so inquit a fri¬
canus quousq humi defixa tua
mens erit : Nonne aspicis quȩ
intẽpla ueneris : Nouẽ tibi orbi¬
b uel potius globis conexa sunt
om̃a quoꝵ unus ẽ cȩlestis extimꝰ
qui reliquos om̃s cõplectitur. sum¬
mꝰ ipse deus arcens &. continens
ceteros: in quo sunt infixi illi qui
uoluunt᷑ stellarũ cursus sempit᷑¬
ni. Cui subiecti septẽ qui uersan¬
t᷑ retro contrario motu atq cȩlũ
Equib: unũ globũ possidet illa quã
interris saturniã nominant. De¬
inde ẽ hominũ generi ꝓsperus &
salutaris. ille fulgor qui dicit᷑ louis
Tũ rutilus horribilisq terris quẽ

Expanded text:
cati sumus, ex quibus erat ea minima, quae ultima a caelo, citima a terris luce lucebat aliena. Stellarum autem globi terrae magnitudinem facile vincebant. Iam ipsa terra ita mihi parva visa est, ut me imperii nostri, quo quasi punctum eius attingimus, paeniteret. Quam cum magis intuerer, Quaeso, inquit Africanus, quousque humi defixa tua mens erit? Nonne aspicis, quae in templa veneris? Novem tibi orbibus vel potius globis conexa sunt omnia, quorum unus est caelestis, extumus, qui reliquos omnes complectitur, summus ipse deus arcens et continens ceteros; in quo sunt infixi illi, qui volvuntur, stellarum cursus sempiterni; cui subiecti sunt septem, qui versantur retro contrario motu atque caelum; ex quibus unum globum possidet illa, quam in terris Saturniam nominant. Deinde est hominum generi prosperus et salutaris ille fulgor, qui dicitur Iovis; tum rutil
Abbreviated transcription (Latin):
ratio tanta magnitudine. ut cuncta
sua luce lustr&. et cõpleat. Hunc
ut comites consequunt᷑ ueneris alt᷑
alt̃ mercurii cursus : in infimoq: or¬
be. luna iadis solis accensa conuer¬
titur . Infra aut̃ lã nichil ẽ nisi mnor¬
tale &. caducũ pret̃ animos mune¬
re deorũ hominũ generidatos. Su¬
pralunã sunt aeterna om̃a Nã ea
quȩ ẽ media & nona tellus neq:
mouet᷑ .&. infima ẽ .&. in eã ferun¬
t᷑ om̃a nutu suo pondera: Quȩ cum
intuerer stupens. ut me recepi
quid hic inquã quis ẽ qui cõplet aures
meas cantꝰe tã dulcissonꝰ Hic ẽ
inquit ille qui int̾uallis conlunctus

Expanded text:
magnitudine, ut cuncta sua luce lustret et compleat. Hunc ut comites consequuntur Veneris alter, alter Mercurii cursus, in infimoque orbe luna radiis solis accensa convertitur. Infra autem iam nihil est nisi mortale et caducum praeter animos munere deorum hominum generi datos, supra lunam sunt aeterna omnia. Nam ea, quae est media et nona, tellus, neque movetur et infima est, et in eam feruntur omnia nutu suo pondera. Quae cum intuerer stupens, ut me recepi, Quid? hic, inquam, quis est, qui conplet aures meas tantus et tam dulcis sonus? Hic est, inquit, ille, qui intervallis disiu
Abbreviated transcription (Latin):
iomno:ale quale dẽome
sepuiimis uigilans sole at +¬
re & loqui africanꝰ seoite in
eiꝰ quã exipso et uenorar: Que
ui agnoui equis ẽ horrui

Expanded text:
omno tale, quale de Homero saepissime vigilans solebat cogitare et loqui Africanus se ostendit eius quam ex ipso erat notior; quem ubi agnovi, equidem cohorrui
Abbreviated transcription (Latin):
ũ in afri uerasium a manlio:
I. le ad quartã legionẽ tribun
iitismilitũ nich il michi fuit
tius quã ut masirisĩam conueni¬
ẽ regẽ familiȩ i pae iustis de cau
Amicisiimũ Ad que ut ueni
cõplexus me senex conlacrimauit.
Aliquantoq postsuspexit ad cȩlũ
Et grates inquit tibi agosie
sol uobisq reliquis cęlites: Man
tequã ex hac uita migro c̃spicio
in meo regno a. his tectis . P. corne¬
liũ scipione cuiꝰ ego nomine ipso
recreor Itaq nunquã ex aninio
meo discedit. illius optimi atq in¬
uictisũmi uiri memoria De in¬
de egro illũ desuo regno. ille me
lenobis ẽ cõsuptꝰ dies. Postaut
apparatu regio accepti sermo¬
ne in multã noctẽ ciuximꝰ cũ¬

Expanded text:
um in Africam venissem M'. Manilio consuli ad quartam legionem tribunus, ut scitis, militum, nihil mihi fuit potius, quam ut Masinissam convenirem regem, familiae nostrae iustis de causis amicissimum. Ad quem ut veni, conplexus me senex conlacrimavit aliquantoque post suspexit ad caelum et: Grates, inquit, tibi ago, summe Sol, vobisque, reliqui Caelites, quod, ante quam ex hac vita migro, conspicio in meo regno et his tectis P. Cornelium Scipionem, cuius ego nomine ipso recreor; itaque numquam ex animo meo discedit illius optimi atque invictissimi viri memoria. Deinde ego illum de suo regno, ille me le nobis consumptus est dies. Post autem apparatu regio accepti sermonem in multam noctem produximu
Abbreviated transcription (Latin):
utaliquide orum possit diligi : Itaut hoc ipsum quod diligitur. nulla ex partehabeat᷑
est talequiddam &in plerisq spiritalibusdonis uelut si quisdiligat uerbi gratia
ut habeat prophetandidonum : quod nullus negat interdona spiritalia litteris
a postolicis contineri. Alii quippedatur peripm sermosapientiae sicut uaselecti¬
onis affirmat : alisermoscientiae secundum eundem sp̃m Alteri fides in eodem¬

Expanded text:
ut aliquid earum possit diligi, ita ut hoc ipsum quod diligitur nulla ex parte habeatur. ut aliquid earum possit diligi, ita ut hoc ipsum quod diligitur nulla ex parte habeatur. Est tale quiddam et in plerisque spiritalibus donis: velut si quis diligat verbi gratia ut habeat prophetandi donum, quod nullus negat inter dona spiritalia litteris apostolicis contineri: Alii quippe datur per Spiritum sermo sapientiae sicut Vas electionis affirmat, alii autem sermo scientiae secundum eumdem Sp
Abbreviated transcription (Latin):
disepi lilomitemaneut quamnuis ab eo quoduidobatur uius ipiedicedit atĩ
corasliligtur qua nonnisdilectione diligitur: non potes hometanquam oculio
corporis a quacurq reuisbilisiccartatebitentionem a uertere dilectionis uepos
tllurrnas eninondiligero de dilictionem habera Cartareiuppe idest clilctio
nullaonu dlligitur nincdilotio lubentur quiuipa la eruisigiiue te sit pdigtur¬
dilectio diligitur : quia tunc cumdi ligitur cum habetur: nec diligitur nin habeatur
ẽquidem potest diligi a nobis etiam cumpetimus ut augeatur innobis sed non diligit
aut aliquid eius modi: Potest enim quisq: unum non habere nummum: & multitudinẽ
diligere acdenderarenuminorum. Diligitergo iste nummorum multitudinem :
cum ne unus quidem nummihabeat facultatem : Apud seunum nummum noninuenit:¬
& foris num mos innumerabiles quaerit : Hoc & in o&eris tebuscorporis inuenimus

Expanded text:
ndi sensus in homine maneat, quamvis ab eo quod videbatur visus ipse discedat. At cum ndi sensus in homine maneat, quamvis ab eo quod videbatur visus ipse discedat. At cum caritas diligitur, quia non nisi dilectione diligitur, non potest homo tanquam oculum corporis a quacunque re visibili, sic a caritate intentionem avertere dilectionis, ut possit et caritatem non diligere, et dilectionem habere. Caritas quippe, id est dilectio, nullatenus ddilectio diligitur, quia tunc diligitur cum habetur, nec diligitur nisi habeatur. Et quidem potest diligi a nobis, etiam cum petimus ut augeatur in nobis, sed non diligit aut aliquid ejusmodi. Potest enim quisque unum non habere nummum, et multitudinem diligere ac desiderare nummorum. Diligit ergo iste nummorum multitudinem, cum ne unius quidem nummi habeat facultatem: apud se unum nummum non invenit, et foris nummos innumerabiles quaerit. Hoc et in caeteris rebus corporeis invenimus,
Abbreviated transcription (Latin):
tambona tam scã tam ininenisa est : ut eam &iam quihabet incorde: numquam possit
sermonibus explicare : Oqualis caritas multum miranda: multum lauddanda : mul
diligunt curitatem &ideonis eam quisq diligit nibilei proderit quodeam mratur & lau¬
dot : Tuncautem fructuo a est amminitio caritatir & laudatio si nonde it hammiraonte
nonladine lagondont eam diligere quiean necdim habent: nequaquam: Carita tiappr
ipa estdilatio: Quomodo autem dilectionem iamndiligit quidilortionem habertnor
eocpit : namercemulta uisicorporeo uidemur ubi non hocent ipre uisus quodeost illud
quodeo udemus quiu illudest sensus quo uudemus illudautem semibile que diudemus
Etoumillud quodiundetur ab oculis tollitur : sisantas hiese cculis: No llud quodindobat
asersu udentis aufertur: utipe sensus auidente nullatenus auseratur: Itasit utiude¬

Expanded text:
tam bona, tam sancta, tam immensa est, ut eam etiam qui habet in corde, nunquam possit tam bona, tam sancta, tam immensa est, ut eam etiam qui habet in corde, nunquam possit sermonibus explicare. O qualis caritas, multum miranda, multum laudanda, multudiligunt caritatem; et ideo, nisi eam quisque diligat, nihil ei proderit quod eam miratur et laudat. Tunc autem fructuosa est admiratio caritatis, et laudatio, si non desit in admirante i eam non habent, ita possunt eam diligere qui eam necdum habent? Nequaquam; caritas quippe ipsa est dilectio: quomodo autem dilectionem jam diligit, qui dilectionem habere non coepit? Nam ecce multa visu corporeo videmus, ubi non hoc est ipse visus, quod est illud quod eo videmus: quia illud est sensus quo videmus, illud autem sensibile quod videmus; et cum illud quod videtur ab oculis tollitur, si sanitas inest oculis, sic illud quod videbatur a sensu videntis aufertur, ut ipse sensus a vidente nullatenus auferatur: ita fit ut vide
Abbreviated transcription (Latin):
sufficientia repperirom: Quol dumuolo necualeo mirum enili aliquideuenise cogneso
uidens gaudium quod extuiserinonibus sumpsi. non posse meis sermonibus explicari
Nempe quod nili scripusti post quam cogitatione inuentum. dispositum que est sic hnilit¬
teras digenisti ut autipse manuseriberes autore dictares : Vndeigitur factumest ut os
ineum delectationem dictando parere non posit : quamcormeum extuioris dictatione
concepit : quae est ii opsopulentia uelopulenta inopia : ut eominus mihiser ino sf¬
ficiat quo me magis affectus instigat: & quo dideoloquor quia delector : minus
eloquar quam de lector : quid rogo est hoc quod eloquio significare uolo ne cualeo
nimirum aliquidest quod ic corporalieloquio stiloue significatur : ut tamen non cor¬
caritas: Vnde non in ordinate eamuas electionis ita posut. fructusauten piest

Expanded text:
sufficientia reperirem; quod dum volo, nec valeo, mirum mihi aliquid evenisse cognosco, sufficientia reperirem; quod dum volo, nec valeo, mirum mihi aliquid evenisse cognosco, videns gaudium quod ex tuis sermonibus sumpsi, non posse meis sermonibus explicari. Nempe quod mihi scripsisti, postquam cogitatione inventum dispositumque est, sic in litteras digessisti, ut aut ipse manu scriberes, auctore dictares. Unde igitur factum est ut os meum delectationem dictando parere non possit, quam cor meum ex tui oris dictatione concepit? Quae est inops opulentia vel opulenta inopia, ut eo minus mihi sermo sufficiat, quo me magis affectus instigat; et quod ideo loquor quia delector, minus eloquar quam delector? Quid rogo est hoc quod eloquio significare volo, nec valeo? Nimirum aliquid est quod sic corporali eloquio styloque significatur, ut tamen non corcaritas. Unde non inordinate eam Vas electionis ita posuit: Fructus autem spiritus est
Abbreviated transcription (Latin):
fiat subditumdo Tuncenimerit in nobis uera perfecta & ex colsa humilitas : cum &in
carne & inmente nr̃a nullaremanserit prauacupiditas : Nec cogitationibus fatigabit
sps nec laboribus macerabitur corpus : Nulla erit sollicitudo certaminis: sedporfecta
lbierimus enim perfecta celsitudinebeati : quia per foctaerimus dõcarnis & sps̃ ha
militate subiecti: Ibi necminor erit laudatione nostra dilectio : nec inferior dileo¬
tatione laudatio : Erit enimplena nostra laudatio : quiatuno in nobis erit dĩ proxi¬
mique perfecta dilectio: Tunc laudabimus & habebimus: tunc habebimus
&amabimnus  tunc satiabitur cumdilectatione : & delectabimurcum satioates¬
POMINOSEATISSIMO ET ELURIMŨ UENERADI UACTOTO CARITATIS
affectudesi deraliscõ fratri & conpres brtero eugipio. fulgentius soruorum x p̃isimulus
plicandum spiritalem quam extuarum litterarum lectione precopidulcedinem uerba

Expanded text:
fiat subditum Deo. Tunc enim erit in nobis vera, perfecta et excelsa humilitas, cum et in fiat subditum Deo. Tunc enim erit in nobis vera, perfecta et excelsa humilitas, cum et in carne et in mente nostra nulla remanserit prava cupiditas; nec cogitationibus fatigabitur spiritus, nec laboribus macerabitur corpus: nulla erit sollicitudo certaminis, sed perfecta Ibi erimus enim perfecta celsitudine beati, quia perfecta erimus Deo carnis et spiritus humilitate subjecti. Ibi nec minor erit laudatione nostra dilectio, nec inferior dilectione laudatio. Erit enim plena nostra laudatio, quia tunc in nobis erit Dei proximique perfecta dilectio. Tunc laudabimus et habebimus, tunc habebimus et amabimus, tunc satiabimur cum delectatione, et delectabimur cum satietateeatissimo, et plurimum venerabili, ac toto caritatis affectu desiderabili, sancto fratri et compresbytero EUGYPPIO, FULGENTIUS, servorum Christi famuplicandam spiritalem quam ex tuarum litterarum lectione percepi dulcedinem, verba
Abbreviated transcription (Latin):
ad p&ram eliditur : dumceleri recordatione at que opitulatione xp̃i superata cal
subiecit ut humilessimus: habemustamen unde continuis precibus diuinas aures pulsare
debeamus . Quia quam diu in hoc mortali corpore sumus sicut non possumus si nepeccato
esse : sic necdum ualemus perfectam humilitatem diuinis iussionibus ex hibere. Prop¬
ter quoda gende quidem sunt gratiaedõ : in quantum nobisdonat ut beneo peremur
nomuneribus eius existamus ingrati: Et danda est opera ut ad meliora proficiamus
nomortiferam incidamus su perbiam : si conuersi onem nostram putemus exomni par¬
teperfectam: Pro in de gemamus & fleamus coramd ño qui fecitnos : ut a concupiscen
tia carnis & aconcupiscentia oculorum & superbia saeculi quae nonest ex patre sed
exmundo est : liber&nos &ad illam nos subiectionem perducat : inqua nobis nihil
repugn& ex mortalitatis uitio sed ex mortalitatisdono. Totum quiequid in nobis est

Expanded text:
ad petram eliditur, dum celeri recordatione atque opitulatione Christi superata calcad petram eliditur, dum celeri recordatione atque opitulatione Christi superata calcsubjecit, ut humiles simus, habemus tamen unde continuis precibus divinas aures pulsare debeamus; quia quandiu in hoc mortali corpore sumus, sicut non possumus sine peccato esse, sic necdum valemus perfectam humilitatem divinis jussionibus exhibere. Propter quod agendae quidem sunt gratiae Deo, in quantum nobis donat ut bene operemur, ne muneribus ejus existamus ingrati; et danda est opera ut ad meliora proficiamus, ne mortiferam incidamus in superbiam, si conversationem nostram putemus ex omni parte perfectam. tia carnis, et a concupiscentia oculorum, et superbia saeculi, quae non est ex Patre, sed ex mundo est , liberet nos, et ad illam nos subjectionem perducat in qua nobis nihil repugnet ex mortalitatis vitio, sed ex immortalitatis dono totum quidquid in nobis est
Abbreviated transcription (Latin):
di utmente seriuamus legidĩ : habemustamen ex reliquiis peccati: inturne seruiamꝰ
lege peccati: Propterquod a posto lusdicit : Igitur ego ipse mente seruo legidĩ :
carne autem legipeccati: Omnisenim quinunc iusteuiuit : carne quidem seruit legi
peccati : dum inia iascicarnalem concupiscentiam sentit : Mente autem seruit legi
dĩ: quia eidem carnaliconcupiscentiȩ non conserut : Carne seruimus legipeccati :
dum filii babrlonis hascentes inquie tant animam nost ram. sed mente seruimus legidi
cumidem pariuili babrlonis eliduntur ad p&ram: Babrlonenim confuso interp̃¬
tatur: Euiusfilia est omnis carnalis eupiditar quam cordis confusiogenerat :
quamdiu autem bi corpore peregrinamur ad ño : partus suos nobis ingerit ista con¬
fusio: Exipsa quippe confusione omnis prauacogitatio nascitur : quae pariulatunc

Expanded text:
Dei ut mente serviamus legi Dei, habemus tamen ex reliquiis peccati ut carne serviamus Dei ut mente serviamus legi Dei, habemus tamen ex reliquiis peccati ut carne serviamus legi peccati. Propter quod Apostolus dicit: Igitur ipse ego mente servio legi Dei, carne autem legi peccati . 12. Omnis enim qui nunc juste vivit, carne quidem servit legi peccati, dum in se nasci carnalem concupiscentiam sentit: mente autem servit legi Dei, quia eidem carnali concupiscentiae non consentit. Carne servimus legi peccati, dum filii Babylonis nascentes inquietant animam nostram; sed mente servimus legi Dei, cum iidem parvuli Babylonis eliduntur ad petram. Babylon enim confusio interpretatur, cujus filia est omnis carnalis cupiditas quam cordis confusio generat. Quandiu 181 autem in corpore peregrinamur a Domino, partus suos nobis ingerit ista confusio. Ex ipsa quippe confusione omnis prava cogitatio nascitur, quae parvula tunc
Abbreviated transcription (Latin):
subiectumei : Nunc autem necdumuidemus omnia subiectaei: subiecti sumus
igiturdõ : ex eo quodipso in nobis operante condelectamur legidĩ: secundum in¬
teriorem hominem : Necdum auten sumus subiectiex eo quod uidemus aliam
legem in membris nostrisrepugnantem legimentis nostrȩ & captiuantem nos
inlege peccatiquae est in membris nostris subiecti sumurdõ : quia ipsius iniseratione
eripimur a temptatione : Ipsi enim cantamus : A teeripiar a temptatione: sed nec¬
dum sumus omnino subiecti quia temptatio est uita hominis super terram: subiec¬
tisuimus dõ in quo gressus nostros dirigit secundum uerbum suum : ut non dominetur
nobi somnis iniquitas: sed necdum sumus omnino subiecti : quia in multis offendimus
omnes: subiectisumus inquantum ipsodonante in carne ambulantes non secundũ
carnem ambulamus sed necdumsumus omnino subiecti: Quia & sihabemus exdono

Expanded text:
subjectum ei. Nunc autem necdum videmus omnia subjecta ei . Subjecti sumus subjectum ei. Nunc autem necdum videmus omnia subjecta ei . Subjecti sumus igitur Deo, ex eo quod, ipso in nobis operante, condelectamur legi Dei secundum interiorem hominem. Necdum autem sumus subjecti ex eo quod videmus aliam legem in membris nostris repugnantem legi mentis nostrae, et captivantem nos in lege peccati, quae est in membris nostris . Subjecti sumus Deo, quia. ipsius miseratione eripimur a tentatione; ipsi enim cantamus: A te eripiar a tentatione ; sed necdum sumus omnino subjecti, quia Tentatio est vita hominis super terram . Subjecti sumus Deo, in quo gressus nostros dirigit secundum verbum suum, ut non dominetur nobis omnis iniquitas ; sed necdum sumus omnino subjecti, quia in multis offendimus omnes . Subjecti sumus in quantum, ipso donante, in carne ambulantes, non secundum carnem militamus ; sed necdum sumus omnino subjecti, quia etsi habemus ex dono
Abbreviated transcription (Latin):
in quibusiuncendis id circo maiorest certaminis difficultas : quia non extrinsecus ex altero
sed intrinsecus exscipso : certanti homini concupiscentiae carnalis generatur aduersitas
quae fatigationem ingerit humanȩ in becillitatidum nascitur : quam uis diuinae uir¬
sus carnem : Haec enim inuicem aduersantur : ut non quaecumque uolumus illa faici¬
amus: hinc est quod nondumdõ sumus omnino subiecti : quia ex nobis nascitur quod
diuinae renititur uissioni : Nam lic& ex gratia disituoluntas innobisbona quae nos
dõ reddat humiles: non nobistamende est prauȩ cupiditatis exortus : qui nos faciat
contumaces: ꝑdiergo gratiam sumusiamdõ exparte subiecti : perculpam uero nram
sumus adhuc ex parte non sabditi: propter quod ad hebreos dicitur. Nondimnomnia
xp̃oesse subiecta : sic enimait : In eo enim quodei subiecit omnia : nihildimisit non

Expanded text:
in quibus vincendis idcirco major est certaminis difficultas, quia non extrinsecus ex altero, in quibus vincendis idcirco major est certaminis difficultas, quia non extrinsecus ex altero, sed intrinsecus ex seipso certanti homini concupiscentiae carnalis generatur adversitas, quae fatigationem ingerit humanae imbecillitati, dum nascitur, quamvis divinae virdversus carnem: haec enim sibi invicem adversantur, ut non quaecunque volumus, illa faciamus . Hinc est quod nondum Deo sumus omnino subjecti, quia ex nobis nascitur quod divinae renititur jussioni. Nam licet ex gratia Dei sit voluntas in nobis bona quae nos Deo reddat humiles, non nobis tamen deest pravae cupiditatis exortus, qui nos faciat contumaces. 11. Per Dei ergo gratiam sumus jam Deo ex parte subjecti, per culpam vero nostram sumus adhuc ex parte non subditi. Propter quod ad Hebraeos dicitur necdum omnia Christo esse subjecta; sic enim ait: In eo enim quod ei subjecit omnia, nihil dimisit non
Abbreviated transcription (Latin):
in exultatione portantes in anipulossuos : Quam bone autom sci proph&a semina bonorũ
operum riganda docet flumine lacrimarum : Ominia &enim semina non germinant :
nisi fuerint in rigata. nec de somine procedit fructus : si fuerita quarum iuuamine des¬
titutus: Proinde nos quoq siuolumus fructus nostrorum seminum capere : non desina¬
mus somina nostra lacrimis inrigare : quae magis orde sunt fundende quam corpore :
ldeonamq nobirdicitur ꝑ proph&am ut sindamus cordanr̃a & nonuestimenta nostra:
Iuodtunc facero possumus cuiscilic& recordamurnos inetipsos : & si non in opere
saltim in cogitatione frequenter delinquere : quia terrena i habitatio sensuminulta
cogitantem deprimit : & terra nostra germinarespinas nobis & tribulos nonquieseit :
Nec possumusperuenire a desum panis sostri : nisi fuerimus sudore uuu& fatigatione
confecti: fatigamurenm sldoribus dumpropriis cupiditatib: ripugnamus :

Expanded text:
in exsultatione portantes manipulos suos . Quam bene autem sanctus propheta semina bonorum in exsultatione portantes manipulos suos . Quam bene autem sanctus propheta semina bonorum operum riganda docet flumine lacrymarum! Omnia etenim semina non germinant, nisi fuerint irrigata; nec de semine procedit fructus, si fuerit aquarum juvamine destitutus. Proinde nos quoque, si volumus fructus nostrorum seminum capere, non desinamus 180 semina nostra lacrymis irrigare, quae magis corde sunt fundendae quam corpore. Ideo namque nobis dicitur per prophetam, ut scindamus nostra corda, et non vestimenta nostra ; quod tunc facere possumus, cum scilicet recordamur nosmetipsos, etsi non in opere, saltem in cogitatione frequenter delinquere. Quia terrena inhabitatio sensum multa cogitantem deprimit ; et terra nostra germinare spinas nobis et tribulos non quiescit , nec possumus pervenire ad esum panis nostri, nisi fuerimus sudore vultus et fatigatione confecti.