comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ositura est figura adistinguendos sensos ꝑ cola & cõmata & periodos:
quaedum ordine suo ad ponitur. sensũ nobis lectionis ostendit Distae
autem positurat uelquia punstis positis ad notantur: quia ibi uox pro
inter uallo difunstionis deponitur. has greci thesłs uocant: latini posi¬
turas. ꝙ. prima positura sub distinstio dicitur: eadem & comina:
media distinctio sequens est: ipsa & cola: ultima distinctio quae totã sen¬
tentiã claudit ipsa est periodus cuius ut diximus pastes sunt cola & cõ¬
ma : quarũ diuersitas punctis diuerso loco positis de inonstratur: libi
enim inttiõ pronuntiationis necdũ plena pars sensus est. & tamen re¬
spirare opost&. fit cõma. id est pasticula sensus. punctusqu e adimam
litterã ponitur: uocatur subdistintio abeo quod pundũ subtus idestad
imã litterã accipit Ubi autem in sequentibus iã sententia sensum
praestat. sed ad huc aliquid superest desententiae plenitudine. fit

Expanded text:
ositura est figura ad distinguendos sensus per cola et commata et periodos, quae dum ordine suo adponitur, sensum nobis lectionis ostendit. Dictae autem positurae vel quia punctis positis adnotantur, vel quia ibi vox pro intervallo distinctionis deponitur. Has Graeci θέσεις vocant, Latini posituras. Prima positura subdistinctio dicitur; eadem et comma. Media distinctio sequens est; ipsa et cola. Ultima distinctio, quae totam sententiam cludit, ipsa est periodus; cuius, ut diximus, partes sunt cola et comma; quarum diversitas punctis diverso loco positis demonstratur. Ubi enim initio pronuntiationis necdum plena pars sensui est, et tamen respirare oportet, fit comma, id est particula sensus, punctusque ad imam litteram ponitur; et vocatur subdistinctio, ab eo quod punctum subtus, id est ad imam litteram, accipit. Ubi autem in sequentibus iam sententia sensum praestat, sed adhuc aliquid superest de sententiae plenitudine, fit
Abbreviated transcription (Latin):
est ꝑhibentur. lic& gentiles eos ex moribus itadictos existimant
quod sint truces Sae uissimi enim omnium gentium fuerunt
Vnde & multa de eis fabulosa memorantur: quod captiuos diis suis
litarent & humanum sanguinem in ossibus capitum postare soli¬

Expanded text:
est, perhibentur, licet gentiles eos ex moribus ita dictos existest, perhibentur, licet gentiles eos ex moribus ita dictos existquod sint truces. Saevissimi enim omnium gentium fuerunt, unde et multa de eis fabulosa memorantur: quod captivos diis suis litarent, et humanum sanguinem in ossibus capitum potare soli
Abbreviated transcription (Latin):
rege ad italiam transire p̃sumpserunt: Dorus neptuni & ellepis
filius fuit. unde dori& originem & no menducunt. Sunt autempars
greciae gentis ex quibus &iam cognominata est Testia linguagre¬
corum quae dorica appellatur ¶ Lacedemones a lacedemone słmilȩ
filio difti: hii diu ꝑseuerantes inbello contra messenios ueritine
diuturnitate proelii spem prolis amitterent. p̃ceperunt ut uir¬
gine seorum cum iuuenibus domi relictis concumberent. sicq ex
promiscuo uirginum & maritorum concubitu iuuenes de incer¬
tis parentibus nati ex notamaterni pudoris spastani uocatis
Nam ipsos esse spastanos quos & lace demonios Spastanos uero
pro repentinos aduersus cadmum quasi de terra contractos
& ex omni paste confluitos ita uocatos. Traces exfilio ia f&h
quiuocatus esttyras  & osti & cognominati ut superius dictũ

Expanded text:
rege ad Italiam transire praesumpserunt. 80. Dorus Neptum et Ellepis rege ad Italiam transire praesumpserunt. 80. Dorus Neptum et Ellepis filius fuit, unde Dori et originem et nomen ducunt. Sunt autem pars Graeciae gentis, ex quibus 410 etiam cognominata est tertia lingua Graecorum, quae Dorica appellatur. 81. Lacedaemones a Lacedaemone, Semelae filio, dicti. Hi diu perseverantes in bello contra Messenios, veriti ne diuturnitate praelii spem prolis amitterent, praeceperunt ut virgines eorum cum juvenibus domi relictis concumberent, sicque ex pro miscuo virginum et maritorum concubitu juvenes de incertis parentibus nati sunt, et ex nota materni pudoris Parthenii vocati sunt. Nam ipsos esse Spartanos quos et Lacedaemones. Spartanos vero propter repentinos adversus Cadmum quasi de terra contractus, et ex omnia parte conflictus, ita vocatos. 82. Thraces ex filio Japhet, qui vocatus est Thiras, et orti et cognominati, ut superius dictum
Abbreviated transcription (Latin):
& exeo argiui appellati sunt qui&iam ab eis post obitum ds̃ haberi
coepit tem plo & sacrificio honoratur: acei. qui & aciui ab aceo iouis
filio distii Pelasgi nominati: quia cum uelis pelagi uernotempore a d¬
uenisse italiamuisi sunt ut aues Primo enim eos uarro italiã appu¬
lis se com memorat : greciuero palasgosiouis & larissae filio ꝑ¬
hibent distos: Mirmido nes fuerunt achillis socu dolo pestiferi
dicti autem sunt mirmidones propterastutiam quasimqrmicae
mirmidono ducae iouis & euri medo sȩfilio Cae cropi. athenien¬
sium rege successit granus. cuius filia attis nomen & regioni & gen¬
ti dedit & ex ea attici cognominati qui sunt athenienses lon. uir
fostis ex suo nomine eosdem athenien ses uocauit iones. Mache do¬
nes. a nomine macionis regis antea emacani nuncupati sunt: posteu
machedones dicti amachedone rege deucalionis marterniͦ ne pote
łpirotae a pyrro achillis filio płi us pirridae. postea uero ẽpiͬro

Expanded text:
 ex eo Argivi appellati sunt; qui etiam ab eis post obitum ut deus haberi coepit, templo et sacrificio honoratus. Achaei, qui et Achivi, ab Achaeo Iovis filio dicti. Pelasgi nominati, quia cum velis passis verno tempore advenisse Italiam visi sunt, ut aves. Primo enim eos Varro Italiam adpulisse commemorat. Graeci vero Pelasgos a Iovis et Larissae filio perhibent dictos. Myrmidones fuerunt Achilli socii: Dolopes Pyrrhi. Dicti autem sunt Myrmidones propter astutiam, quasi μύρμηκεMyrmidone duce, Iovis et Eurymedusae filio. Cecropi Atheniensium regi successit Cranaus, cujus filia Atthis nomen et regioni et genti dedit. Et ex ea Attici cognominati, qui sunt Athenienses. 77. Ion, vir fortis, ex suo nomine eosdem Athenienses vocavit Iones. 78. Macedones a nomine Emathionis regis antea Emathii nuncupati sunt; postea Macedones dicti a Macedone rege, Deucalionis materno nepote. 79. Epirotae a Pyrrho Achillis filio prius Pyrrhidae, postea vero a Pyrrho
Abbreviated transcription (Latin):
auarum qua sicrudelium & auarorum: Istrorumgens originem ã colcs
ducit : qui missi adargo nautas persequendos ut aponto intra uerunt
istrum fluuium a uo cabulo amnis quo amare recesserunt appel¬
lati sunt : Romani aro muli nomine nuncupati qui urbem romã
condidit gentiq & ciuitati nomendedit hii. antea. a saturno
saturni alatino. latini uocati sunt Nam latinus italiae rex fuit
qui ex suo nomine latinos appellauit qui postea romani nuncu¬
pati sunt. Hii & qui rites dicti quia quirinus dictus est romulus
quod semꝑ asta ut ebatur quae sabi norum lingua quris dicitur
Italus quoq: & sabinus & sicanus fratres fuerunt ex quibus nomina
populis in posita & regionibus sunt Nam abitalo itali a sabino
sabini asicano sicani pognominati sunt Idẽ & sicilien ses Tusci

Expanded text:
avarum! quasi crudelium et avarorum. Istrorum gens originem a Colchis ducit, qui missi ad Argonautas persequendos, ut a Ponto intraverunt Istrum fluvium, a vocabulo amnis, quo a mari recesserunt, appellati sunt. Romani a Romuli nomine nuncupati, qui urbem Romam condidit, gentique et civitati nomen dedit. Hi ante a Saturno Saturnii, a Latino Latini vocati sunt. Nam Latinus Italiae rex fuit, qui ex suo nomine Latinos appellavit, qui postea Romani nuncupati sunt. Hi et Quirites dicti, quia Quirinus dictus est Romulus: quia semper hasta utebatur, quae Sabinorum lingua quiris dicitur. Italus quoque et Sabinus et Sicanus fratres fuerunt, ex quibus nomina populis imposita et regionibus sunt. Nam ab Italo Italia, a Sabino Sabinia, a Sicano Sicanii cognominati sunt, iidem et Sicilienses. Tusci
Abbreviated transcription (Latin):
Dupla. quotiens ex his unũ alterum duplo uincit. Sexcupla uero est: quo¬
tiens unus alterum sexcuplo superat. In simpla enim eius paste unus
plus inuenitur : Indupla unusminus hab&ur Sexcuplũ enim dimi¬
dium duplum dicitũ dupli dicitur triplum est quando maior pars
ter contin& totũ minus idest trea & unum: epitritai est quando
minus contin&ur amaiore & eius testia pars est seduntur uero pedum
membra uel peraequalitatem uel perduplum uelper sex cuplũ. uel
pestriplam uel per epitritum Pastimus ergo inaequa hos ssponde ũ¬

Expanded text:
Dupla, quotiens ex his unum alterum duplo vincit. Sescupla vero est, quoDupla, quotiens ex his unum alterum duplo vincit. Sescupla vero est, quotiens unum alterum sescuplo superat. In simpla enim eius parte unus plus invenitur: in dupla unus minus habetur. Sescum enim dimidium dicitur. Triplum est, quando maior pars ter continet totum minus, id est tria et unum. Epitritum est, quando minus continetur a maiore, et eius tertia pars. Caeduntur vero pedum membra vel per aequalitatem vel per duplum vel per sescuplum vel per triplum vel per epitritum. Partimus ergo in aequa hos: Spondeu
Abbreviated transcription (Latin):
pede conpositum carmen choris aptifsimum sit. lonicisane propternume¬
rorũ inaequalem sonum disti: habent enim binas longas syllabas binasq cor
tres habeant longas syllabas & unam breuem: Sin ⁊ ugiae aut̃ sunt penta¬
syllabi & exa syilabi pedes & distae apud grecos sintugie quasi quae dam
declinationes: selũ non sunt pedes : sed appellantur penta sillabi & exa srl¬
labi : quia ultra quinq & sex sillabas sprocedunt: unde non opost& in carmi¬
nehas syllabas quo lib& excedere nomen: ut cathaginiensium hierusolimi¬
tanorum & constantina politanorũ: accedunt unicuiq pediarsis. & thesis:
id est eleuatio & positio uocis Neq ehim iterpedes dirigere potzerunt
nisi alterna uice leuentur & ponantur ut arma: ar. eleuatio est : ma
positio : In his duobus perdiuisionem pedes legitimi colliguntur. Aequa
diuisio est : quotiens arsis & thesis aequalitem porũ diuisione ceduntur

Expanded text:
pede conpositum carmen choris aptissimum sit. Ionici sane propter numepede conpositum carmen choris aptissimum sit. Ionici sane propter numerorum inaequalem sonum dicti. Habent enim binas longas syllabas binasque cortres longas habeant syllabas, et unam brevem. 20. Syzygiae autem sunt pentasyllabi, et hexasyllabi pedes. Et dictae apud Graecos συζυγίαι, quasi quaedam declinationes. Sed hi non sunt pedes, sed appellantur pentasyllabi, et hexasyllabi, quia ultra quinque, et sex syllabas non procedunt; unde non oportet in carmine has syllabas quodlibet excedere nomen, ut Carthaginiensium, Hierosolymitanorum, et Constantinopolitanorum. 27 21. Accidunt unicuique pedi arsis, et thesis, id est, elevatio, et positio vocis. Neque enim iter pedes dirigere potenisi alterna vice leventur et ponantur, ut 'arma': 'ar' elevatio est, 'ma' positio. In his duobus per divisionem pedes legitimi colliguntur. Aequa divisio est quotiens arsis et thesis aequali temporum divisione caeduntur.
Abbreviated transcription (Latin):
latur dius tribrachis quia sit ext̃ribus breuibus &iolosus distus a saltatione
usi contrariꝰ¬
alongiore nodo in choans. de sinit induas breues: sic & iste pes iunsturam unam hab&
longam. & duas breues: Unde & manus oppansa palma dicitur : & pendentes digitidastili:
Amfibrachis. quod inutraq paste breuem habeat. longam in medio inter iacenten:
brachis enim breuis dicitur. Amfimacrus qͣuod duae hinc & inde longe habent in me¬
dio inclusam breuem. Macros enim grece longus dicitur: bachius appellatus
est eo quod eo pede bachia idest liberi sacra celebra bantur. Antibachius uel
palimbachius distus : quia iteratus abachic est: proce leumaticus eo quod sit acele¬
uma canendum aptus. Dispondeus autem & ditro cheus & diambus dicti quod
gemminis consistant iambis spondeis. uel trocheis. Antis pastus quod sit excontra¬
riis syllabis ex breui & longa. ex longa & breui. Coriambus uero qua ex hoc

Expanded text:
latur, dictus tribrachys, quia sit ex tribus brevibus. Molossus dictus a saltationelatur, dictus tribrachys, quia sit ex tribus brevibus. Molossus dictus a saltationeilli contraria longiori modo inchoans in duos desinit breves. Sic et iste pes iuncturam unam habet longam et duas breves. Unde et manus oppansa palma dicitur, et pendentes digiti dactili. Amphibrachys, quod in utraque parte brevem habeat, longam in medio interiacentem. Βραχύς enim brevis dicitur. Amphimacrus, quod duae hinc inde longae habent in medio inclusam brevem. Μακρός enim longus dicitur. Bacchius appellatus est eo, quod eo pede Bacchia, id est Liberi sacra celebrabantur. Antibacchius vel Palimbacchius dictus quia iteratus a Bacchio est. Proceleumaticus, quod sit ad celeuma canentium aptus. Dispondeus autem et ditrochaeus et diiambus dicti quod geminis constant iambis, spondeis vel trochaeis. Antispastus, quod sit ex contrariis syllabis, ex brevi et longa, ex longa et brevi. Choriambus vero, quia ex hoc
Abbreviated transcription (Latin):
pedibus incedimus: ita meta quasi pedibus gradiuntur : pedes autem omnes¬
C.xx. quatiuor. sunt. disyllabi quat tuor Trisyllabi osto: E&̾ra syllabi x ui.
pedes dicuntur. Reliqui sintugiȩ uocantur Ipsidutem pedes habent speciales
causas nominum quare ita uocentur: pirrichius distus est quia hic assiduȩ uel incer¬
trastim sonat: nam spondeus quidam tractus dicitur. id est sonus qui funde¬
batur circa aures sacrificantium. Vnde & hi quitubũs canebant in aeris gen¬
tilum spondiales nominabantur Trocheus uero abeo dictus est quod celerẽ
conuersionem faciat cantilenae: & quasi rota uelociter currat in m&ris. Trocho
enim grece. rota dicitur: lambus distus est eoquod iambuz imgreci de trahere
dyxerunt: huius modi enim carmine. omnes inuestiones uełde rastiones
po&ae implere sunt soliti. Distum autem nomen ab eo ueluti uenenum
quodam modo maledidi aut liuoris infundat. Tribra chis qui& chorius appel¬

Expanded text:
pedibus incedimus, sic metra quasi pedibus gradiuntur. 3. De numero pe quattuor sunt: disyllabi quattuor, trisyllabi octo, tetrasyllabi sedecimpedes dicuntur, reliqui syzygiae vocantur. Ipsi autem pedes habent speciales causas nominum, quare ita vocentur. Pyrrichius dictus est, quia hic assidue vel in certractim sonat. Nam spondeus tractus quidam dicitur, id est sonus, qui fundebatur circa aures sacrificantum. Unde et hi, qui tibias canebant in sacris gentilium, spondiales nominabantur. Trochaeus vero ab eo dictus est, quod celerem conversionem faciat cantilenae, et quasi rota velociter currat in metris. Τροχός enim Graece rota dicitur. Iambus dictus est eo, quod ἰαμβόζειν Graeci detrahere dixerunt. Huiusmodi enim carmine omnes invectiones vel detractiones inplere poetae sunt soliti. Dictum autem nomen ab eo, quod veluti venenum quodammodo maledicti aut livoris infundat. Tribrachys qui et chorius appel
Abbreviated transcription (Latin):
est ertoubii geminam iacentem : spondeus Nam nota breuis
inferior semicit culus est: NotaH iacens est M& ra mn pedibus
dec bidunt uit aeracheo trochaicũ adastilo dastilicũ a iambo iambi¬
cũ: dequibus paulo post dicendum est
UIII DE AC CERTIBCS

Expanded text:
est,  ̆ ̆; ubi I geminam iacentem, spondeus,  ̄ ̄. Nam nota brevis est,  ̆ ̆; ubi I geminam iacentem, spondeus,  ̄ ̄. Nam nota brevis inferior semicirculus est; nota longa I iacens est. Metra in pedibus accidunt, ut a trochaeo trochaicum, a dactylo dactylicum, a iambo iambicum, de quibus paulo post dicendum est. § 18 De accentibus
Abbreviated transcription (Latin):
UU II U III. Restant quo sepitrita pastitione diuidimus epitritus
primus .u. IIIIIII. epitritus secundus uii.iiii. epitritus
ae quidecem dupli uero sex: Triplus unus unus uero tantum est qui
tripla pastitione diuiditur sex cupli septem quae est maxima. atq id eo
minimis meritis ad est. epitrita .IIII. Numerus aut̃ syllabarum inpedi¬
bus aduobus usq ad ui. protenditur : ulterius enim non procedit qua
usq ad sex syllabas tenduntur pedes Tem pora in pedibus sunt ut
quanta unus quisq pes habeat : resolutio est pedum: quando prouna
longa duae breues ponuntur: aut produabus longis quattuor breues
lutio est spondei in proceleumaticũ: inquare solutione semꝑ sisalifã
sequitus uirgilius Exuna autem longa duae breuessiunt : ex duabus
Autem breuibus longa numquam fit Findi enim solida possunt so¬
lida riscissa nom possunt figura est cuius nota srllabae agnoscuntur
uibienim circuli pastem inferiorem bis positum aspicis. Sir tihus

Expanded text:
tus, ut celeritas. 27. Restant quos epitrita partitione dividimus: Epitritus primus, ut sacerdotes; Epitritus secundus, ut conditores; Epitritus gitur aequi decem, dupli vero sex, triplus unus, sescupli septem, epie dividitur, quae est maxima atque ideo minimis metris adest. Numerus autem syllabarum in pedibus a duabus usque ad sex protenditur; ulterius enim non procedit, quia usque ad sex syllabas tenduntur pedes. Tempora in pedibus sunt, ut quanta unusquisque pes habeat. Reslonga, due breves ponuntur aut pro duabus longis, quatuor breves lutio est spondei in proceleumatico, in qua resolutione semper synaloepham sequitur Vergilius. Ex una autem longa duae breves fiunt: ex duabus autem brevibus longa numquam fit. Findi enim solida possunt, solidari scissa non possunt. Figura est, cuius nota syllabae agnoscuntur. Ubi enim circuli partem inferiorem bis positam aspicis, pyrrhichius
Abbreviated transcription (Latin):
tenarius solã septimam his enim una pars sola est : compositi sunt qui non sol& unitate
m&iuntur s& &iam abalio numero procreantur ut nouem quindecim. & uiginti unũ

Expanded text:
tenarius solam septimam. His enim una pars sola est. Conpositi sunt, qui non solum unitate metiuntur, sed etiam alieno numero procreantur, ut novem, XXI, XV et
Abbreviated transcription (Latin):
morientis est Mer& rix dicta eo quod p̃tium libidinis mere atur
Inde & merł toriae tabernae. Nam & milites cum stipendia accipi¬
unt mereri dicuntur Morio a moste uocatus eoquod nonuige at
intellectu. Mulio dictus a mulis: eo quod p̃sed & isdem uehicglis
mo ab homine tractum iđ ne homo: quod est pronullo. Nullus
autem quasi neullus Nihili conpositum est exnihilo hilum autem
uarro ait significare medullam eius ferulae quam greci. Ac¬
ΦΟΕΠΟN uocant : & sic dici apud nos nihilum quomodo apud

Expanded text:
morientis est. 183. Meretrix dicta, eo quod pretium libidinis mereatur. morientis est. 183. Meretrix dicta, eo quod pretium libidinis mereatur. Inde et meritoriae tabernae; nam et milites cum stipendia accipiunt, mereri dicuntur. 184. Morio, a morte vocatus, eo quod non vigea intellectu. Mulio, dictus a mulis, eo quod praesit eisdem vehiculis. mo ab homine tractum est, id est, ne homo, quod est pro nullo. Nullus autem, quasi ne ullus. 186. Nihili, compositum est ex ne et hilo. Hilum autem Varro ait significare medullam ejus ferulae quam Graeci asphodelon vocant; et sic dici apud nos nihilum; quomodo apud
Abbreviated transcription (Latin):
terior Melior dictus quasi mollior non durus. aut ferreus : nã melius
quasi mollius Minax ã faciae oculorum quando furiosae ar descunt.
ut amplius uidens ꝑtimescat. Minator &monitor sed monitor dr̃
cum p̃nuntiatbona minator cum nuntiat aduersa. Mulcatos
eo quodblandis uerbis mulceat ad declinandum animum: trans latio
a mulso. iđ quod acceptum llnire sol& fauces dolentis aut oppl&um sor¬
dibus stomachum M&atores appellantur qui castra de signant a me¬
tiendo scilic& utlucanus: hesperics audax ueniat m&ator in agros
Mollis quoduigorem sexus eneruati corporis dedecor& & quasimu¬
lier molliatur. Macer amaciae & macies ãmacia : eo quod in mode
rata libido macros faciat siue amaceratione. Mancus manu ancus
Moribundus morienti similis: quando enim dicimus moriturus est.  sic̃ uitabundꝰ inu¬
uere moriturus est. Moribundus autem nonuere sed uerisimilis

Expanded text:
terior. Melior dictus quasi mollior: non durus aut ferreus: nam melius terior. Melior dictus quasi mollior: non durus aut ferreus: nam melius quasi mollius. Minax, a facie oculorum, quando furiose ardescunt, ut amplius videns pertimescat. Minator et monitor. Sed monitor dicitur cum praenuntiat bona: minator, cum nuntiat adversa. Mulcator, eo quod blandis verbis mulceat ad declinandum animum: translatio a mulso, id est quod acceptum lenire solet fauces dolentis aut oppletum sordibus stomachum. Metatores appellantur qui castra designant, a metiendo scilicet. Lucanus1, 382: Hesperios audax veniat metator in agros. Mollis, quod vigorem sexus enerviati corpore dedecoret, et quasi mulier emolliatur. Macer, a macie: et macies a moechia, eo quod inmrata libido macros faciat, sive a maceratione. Mancus, manu ancus. 182. Moribundus, morienti similis, sicut vitabundus, vitanti similis. Quando enim dicimus, moriturus est, vere moriturus est; moribundus autem non vere, sed verisimilis
Abbreviated transcription (Latin):
aut a&ate aut honore aut facundia. aut uiflute aut omnibus magis
ratus a modo scilic& & tem peramento. Medio cris. quod modicum illi
sufficiat. Miser proprie eo quod omnem felicitatem amiserit. Se¬
cundum autem ciceronem pro prie mostuus : qui in tusculanis miseros
mortuosuocat propter quodiam amiserunt uitam. Miserabilis qđ
sit miseriae habilis Mestus naturaliter tristis ñ casu: estenim anatura
animi & mentis unde & mestus. Mendicus diftus. quiaminus hab&
unde uitam degat : siue quia mos erat apud antiquos õs claudere
egena & manum extendere quasimanudicere. Men dax quod men¬
tem alterius fallat. Malignus qr malitiae uotum uł opus ꝑ agit
Malus appellatus anigro felle . quod greci me landicunt: undẽ &
me lancolici appellantur homines. qui& conuersationem huma nam
refugiunt & amicorum carorum suspesti sunt. Malitio sus de te¬
rior malo quia frequenter malus : amalo aut̃ peior dr̃ : abono. de¬

Expanded text:
aut aetate, aut honore, aut facundia, aut virtute, aut omnibus magis ratus, a modo scilicet et temperamento. Mediocris, quod modicum illi sufficiat. Miser proprie dicitur eo quod omnem felicitatem amiserit. Secundum autem Ciceronem proprie mortuus, qui in Tusculanis1, 5 miseros mortuos vocat, propter quod iam amiserunt vitam. Miserabilis, quod sit miseriae habilis. Mestus, naturaliter tristis, non casu. Est enim a natura animi et mentis, unde et mestus. Mendicus dictus quia minus habet unde vitam degat: sive quia mos erat apud antiquos os claudere egenum et manum extendere, quasi manu dicere. Mendax, quod mentem alterius fallat. Malignus, quia malitiae votum vel opus peragit. Malus appellatus a nigro felle, quod Graeci μέλαν dicunt: unde et melancholici appellantur homines qui et conversationem humanam refugiunt et amicorum carorum suspecti sunt. Malitiosus, deterior malo, quia frequenter malus. A malo autem peior dicitur: a bono de
Abbreviated transcription (Latin):
testiaide sexis & superant᷑ oflo ad duo decim quattuor monadibus teftia postione
Qua paste ergo superat eadem superaͥtur. Sed haecratio quem admodũ inmundo
est ex uolubilitate circulorum. Ita & in micros cosmos intantum p̃ter uocem

Expanded text:
tertia de VI, et superantur VIII a XII quattuor monadibus, tertia portione. tertia de VI, et superantur VIII a XII quattuor monadibus, tertia portione. Qua parte ergo superat, eadem superatur. Sed haec ratio quemadmodum in mundo est ex volubilitate circulorum, ita et in microcosmo in tantum praeter vocem
Abbreviated transcription (Latin):
luuenalis. isis uirato feriat mea lumina sistro Inde & hoc malier espcutiums
quia inuentrix huius mulier extitit Vnde & apud amaronas. si ftro adbellum femi¬
narum exercitus uocabatur Tintin nabulumi desono uocis nomen hab& : sicut &¬
plausus manuum stridor ualuarum. Simphonia uulgo appellatur lignũ cauũ
exutraq paste pelle extenta: quã uirgulis hinc & inde musici feriunt: fitq in ea
ex concordia grauis & acuti suauissimus cantus XXII. Numerus autem secun
dũ musicam ita quaeres positis extremis ut puta sex & decusdipondius: uides
quod mona dibus super&ur. sex adduo decim & est sex monadibus ducis ꝓquadra¬
tum. sexies seni faciunt xxxVI: coniunges extrema illa prima sex adduodecim
simul efficiunt decłm & osto Paflris tregies sexies ꝑ decusostus: efficit᷑ di¬
pondius hos iunges cũ sum maminore idest sexies erunt oflo &erit mediũ
inter sex & duo decim : Qua propter osto superant sex. duobus monadibus idest

Expanded text:
Juvenalis: Isis, et irato feriat mea lumina sistro. Inde et hoc mulieres percutiunt, quia inventrix hujus generis mulier. Unde, et apud Amazonas sistro ad bellum feminarum exercitus vocabatur. 142 13. Tintinnabulum de sono vocis nomen habet, sicut et plausus manuum, stridor valvarum. 14. Symphoniam vulgo appellatur lignum cavum, ex utraque parte, pelle extenta, quam virgulis hinc et inde musici feriunt. Fitque in ea ex concordia gravis, et acuti suavissimus cantus. CAPUT XXIII. dum musicam ita quaeris. Positis extremis, utputa VI et decas dipondius, vides quot monadibus superetur VI a XII, et est VI monadibus: ducis per quadratum, sexies seni faciunt XXXVI. Coniungis extrema illa prima, VI ad XII, simul efficiunt XVIII. Partiris tricies sexies per decas octo, efficit dipondius. Hos iungis cum summa minore, id est sexies, erunt VIII et erit medium inter VI et XII. Quapropter VIII superant VI duabus monadibus, id est
Abbreviated transcription (Latin):
menstrua spatia moderat᷑ quae ideo obliquo incedit cursu & non resto ut sol scilic&
ne incidat incentrum terrae . &. frequenter patiatur eclipsin: uicinusestenim eius cir¬
culus terrae : crescens autem orientem cornibus ex speflat decrescens occidentem mera
Nam iter quod indiebus trłcentis. sexaginta quinq sol ꝑ agit. ista ꝑtriginta dies
ꝑ currit. unde & antiqui menses in luna. annos autem in solis cursum posuerunt¬
ILUII. DE ECLIPSIN SOLIS

Expanded text:
menstrua spatia moderat. Quae ideo obliquo incedit cursu et non recto, ut sol, scilicet ne incidat in centrum terrae et frequenter patiatur eclipsim. Vicinus est enim eius circulus terrae. Crescens autem orientem cornibus spectat, decrescens occidentem: merito, Nam iter, quod sol in diebus trecentis sexaginta quinque peragit, ista per triginta dies percurrit. Unde et antiqui menses in luna, annos autem in solis cursum posuerunt. § 58 De eclipsi solis
Abbreviated transcription (Latin):
raepo sitio dista. quod nominibus praeponatur & uerbis Accusatiuae
autem & ablatiuae praepositiones aca sibus quibus seruiunt distae:
loque lares uero quia loquelis id est uerbis semꝑ choerent. neçali¬
quid ualent sole positae. ut didis Coniunstae uero uerbi figurã faciunt
ut diduco distraho
DE IN TER IECTIO NE

Expanded text:
raepositio dicta, quod nominibus praeponatur et verbis. Accusativae et ablativae praepositiones a casibus, quibus serviunt, dictae. Loquellares vero, quia loquellis, id est verbis semper cohaerent, nec aliquid valent solae positae, ut 'di', 'dis'. Coniunctae vero verbis figuram faciunt, ut 'diduco', distraho. De interiectione
Abbreviated transcription (Latin):
tudo nominumt coniunstorũ quodam anibitu copulata. ut nubila nix gran-¬
do procelle fulmina uenti Papa sino eon est multitudo uerborum.
ex una littera inchoantium : quale est apud ennium . o. tite tute ta tibi
tanta tyranne tulisti: Sed bene hoctem perat uirgilius. dũ non toto uersu
utitur hac figura ut ennius sed nunc in principio uersus tantũ ut estillud

Expanded text:
tudo nominum conjunctorum quodam ambitu copulata, ut nubila, nix, grando, procellae, fulmina, venti. 14. Paromoeon est multitudo verborum ex una littera inchoantium, quale est apud Ennium: O Tite tute Tati tibi tanta tyranne tulisti. Sed hoc bene temperat Virgilius, dum non toto versu utitur hac figura ut Ennius, sed nunc in principio versus tantum, ut est illud:
Abbreviated transcription (Latin):
unus : Coniunsuss aliis pinguius sonant : ut ianus uanus : solȩ enim aliter sonam
aliter iundaȩ. Iuero ꝓropterea interdum duplex dicitur. quia quotiens¬
cumq: interduas uocales inuenitur produabus consonantibus hab& ur¬
ut troia geminatur etumibi sonus eius : U quoq littera pro inde interdum nihil est :
quia alicubi neeuocalis nec consonans est. ut quis: liocalis enum nonest quuia .i sequitur:
consonans ⁊ onest quaq prae cedit. Ideoq quando nec uocalis nec consorans nonest.
sine dibio nhul est: eadem & digammon agrecis uocatut. quando sibinee alort lio¬
calibus ungitur. Quaȩ ideo digam mnon dicitur qͣuia diplex est insrar hoe est¬
in similitudinem I. quae duplicem gammam hab& lt tere ad cuius simlitudim

Expanded text:
unius'. Coniunctae aliis pinguius sonant, ut 'Ianus', 'vanus'. Solae enim aliter sonant, aliter iunctae. I vero propterea interdum duplex dicitur, quia quotienscumque inter duas vocales invenitur, pro duabus consonantibus habeturut 'Troia'. Geminatur enim ibi sonus eius. V quoque littera proinde interdum nihil est, quia alicubi nec vocalis nec consonans est, ut quis. Vocalis enim non est, quia I sequitur; consonans non est, quia Q praecedit. Ideoque quando nec vocalis, nec consonans est, sine dubio nihil est. Eadem et digammon a Graecis vocatur, quando sibimet aliisque vocalibus iungitur: quae ideo digammon dicitur, quia duplex est instar F litterae, quae duplicem Gammam habet, ad cuius similitudi
Abbreviated transcription (Latin):
oli sunt circuli quicurrunt ꝑ axem. horũ alter est septentrionalis. quinũquã
occidit appellaturq boreus alter australis quinũ quã uid&ur & astro nothus
dicitur : & didi poli quod sint axium eacli exusu plauftorũ a poliendo scilic&
nominati: sed polus boreus semꝑ uid&ur. Astro nothus numquã qui adextra
caeli altiora sunt pressa austri
XXXUII. DE CARDINIB CAELI
ardines caeli extreme pafles sunt axis & difli cardines eo quod ꝑ cõs uestitur
caelum. uelquia sicut cor uoluuntur¬
XXX UIII. DECONUEXISCAELI
onuexa autem caeli: extrema eius sunt. acuruitate dista. uđ est illud conuexum¬
E quotiens claudit nox limida caelum. Conuexum enimxuruum est. quasi conuersum.

Expanded text:
oli sunt circuli qui currunt per axem. Horum alter est septentrionalis, qui nunquam occidit, appellaturque boreas, alter vero australis, qui nunquam videtur, et austronotius dicitur. Poli dicti, quod sint axium cycli ex usu plaustrorum a poliendo scilicet nominati, sed polus boreas semper videtur, austronotius nunquam, quia dextra coeli altiora sunt pressa austrinibus caeli. Cardines caeli extremae partes sunt axis. Et dictae cardines eo, quod per eos vertitur caelum, vel quia sicut cor volvuntur. § 39 De convexis caeli. Convexa autem caeli extrema eius sunt, a curvitate dicta, ut est illud: Convexum quotiens cludit nox humida caelum. Convexum enim curvum est, quasi conversum
Abbreviated transcription (Latin):
uste quod uirides sint: uel quod uim habeant arguendi: quaȩsi lenisfuga
fuerit est: si ceste nodosa uel aculeata. scorpio restissimo nomine quiã
arcuato uulnere incorpus infigitur: Ius pro priae flagellorum sunt. Ie
mbagitando uocati Vngulae diflae quod effodiant hae: & fidiculas: quia Ungia
tumnum supplicigenus ad uerberandum aptum. inuentum a tarquinio surbo ad poe¬
nas scele ratorum. Iste emm prior lautemna tormenta fustes m& alla atq: exila
adinuenit Et ipse prior ex regibus exilium meruit. Ialio est similitudo uindidȩ :¬
ut taliter quis patiatur ut fecit. Hocenim & natura & lege est institutum: ut
ledentem similis uindista sequatur. Vnde & illud esi legis : oculum. prooculo:
dentem prodente : Talio autem non solum ad iniuriã referenda. sed &iam probe
neficio reddendo ponitur Estenim communis sermo & in iuriae & bene ficientiae
Ignominium eõquod desinat habere potestatis honestatis nomen is qui in aliquo

Expanded text:
 quod virides sunt, vel quod vim habeant arguendi: quae si lenis fuerit, virga est; si certe nodosa, vel aculeata, scorpio rectissimo nomine, quia arcuato vulnere in corpus infigitur. 19. Ictus proprie flagellorum sunt ab agitando vocati. 20. Ungulae dictae, quod effodiant; hae et fidiculae, quia iis  supplicii genus . . . . ad verberandum aptum inventum a Tarquinio Superbo ad poenam sceleratorum. Iste enim prior latomias, tormenta, fustes, metalla, atque exsilia adinvenit, et ipse prior ex regibus exsilium meruit. 24. Talio est similitudo vindictae, ut taliter quis patiatur ut fecit. Hoc enim et natura et lege est institutum, ut laedentem similis vindicta sequatur. Unde et illud est legis: Oculum pro oculo, dentem pro dente. Talio autem non neficio reddendo ponitur. Est enim communis sermo et iniuriae et beneficentiae. Ignominiu
Abbreviated transcription (Latin):
equuntur dehinc dialedici sillogismi. ubit̃otius eius astis utilitas
& uistus ostendit᷑: quorũ conclusio plurimũ ledorẽ adiuuat ad
ueritatem inuestigandamĩtantũ ut absit ille error decipiendi
duersatiũ ꝓsofismatas falsarũ conclusionũ : formole cathegoricor
idest p̃dicatiuorum sillogismorum sunt tres Primae formulae madisunt i

Expanded text:
equuntur dehinc Dialectici syllogismi, ubi totius eius artis utilitas et virtus ostenditur; quorum conclusio plurimum lectorem adiuvat ad veritatem investigandam tantum, ut absit ille error decipiendi adversarium per sophismata falsarum conclusionum. Formulae categoricorum, id est praedicativorum syllogis
Abbreviated transcription (Latin):
ltem pars est quae sub estgeneri. Quinta decima species diffinitionis est
quã greci cata & ilogian. latini secundum rei rationem uocant. ut dieso
sol supra terras.: nox estsolsubterris. Scire autem debemus p̃distas
species diffinitionũ topicis merito esse sociatas : qm̃ inter quaedam arguñta
sunt posit& & non nullis locis commemorantur intopicis Nunc̃ ad iopica
ueniamus: quae sunt argumentorum sedes fontes sensuum & origines dst¬
onum¬

Expanded text:
Item 'Pars est, quae subest generi'. Quintadecima species definitionis est, quam Graeci κατὰ αἰτιολογίαν, Latini secundum rei ratiosol supra terras, nox est sol sub terris.' Scire autem debemus praedictas species definitionum topicis merito esse sociatas, quoniam inter quaedam argumenta sunt positae et nonnullis locis commemorantur in topicis. Nunc ad topica ueniamus, quae sunt argumentorum sedes, fontes sensuum, et origines dictionum
Abbreviated transcription (Latin):
qus ordo ueceris testamenti eorum librorum qui in canone hebraie
uoh ont. Quorum primus sapientiae liber est. Secundus eccle¬
osucus. Teftius tobi. Quafius iudith Quintus & sextus macha¬
unrum quos lic& iudȩi interapocrifa. se parant ecclesia
anen xp̃i inter diuinos libros & honorat & predicant In nouo
sutem testamento duo sunt ordines. Primus euangelicus. in
quo sunt matheus marcus. lucas & iohannes Secundus apos¬
clicus in quo sunt paulus inquattuor decim epistolis P&rus
in duabus io hannis intribus. lacobus & iudas in singulis. adus
apostolorum. & a pocalipsis iohannis: Summa autem utriusq
tstamenti trifarie diflinguitur. iđ inhifloria. in moribus
nallegoria Rursus iftatria multifariae diuiduntur Idest
quidadõ quidab ange lis uel ab hominibus gefium didumq sit
Qud apro f&is p̃nuntiatum dexp̃o & corpore eius. Quid dediabolo

Expanded text:
nos ordo Veteris Testamenti eorum librorum qui in canone Hebraico nos ordo Veteris Testamenti eorum librorum qui in canone Hebraico non sunt. Quorum primus Sapientiae liber est; secundus Ecclesiasticus; tertius Thobias; quartus Iudith; quintus et sextus Macchabaeorum; quos licet Iudaei inter apocrypha separant, ecclesia tamen Christi inter divinos libros et honorat et praedicat. In Novo autem Testamento duo sunt ordines. Primus evangelicus, in quo sunt Matthaeus, Marcus, Lucas et Iohannes. Secundus apostolicus, in quo sunt Paulus in quattuordecim Epistolis, Petrus in duabus, Iohannes in tribus, Iacobus et Iudas in singulis, Actus Apostolorum, et Apocalypsin Iohannis. Summa autem utriusque Testamenti trifarie distinguitur: id est in historia, in moribus, in allegoria. Rursus ista tria multifarie dividuntur: id est quid a Deo, quid ab angelis, vel ab hominibus gestum dictumque sit; quid a prophetis nuntiatum de Christo et corpore eius; quid de diabolo
Abbreviated transcription (Latin):
quorum primus iosue bennun. qui latine ihũ nauedicitur Seus
sopthim quod est iudicum. Testius samuhel qui est regum primus
Quafius mala chim qui est regum secundus quintus esaias. Sextis
hiere mias Septimus etechiel: ostauus taresra quidicitur
duodecim pro f&arum. Qui libri quia sibi probreuitate adum¬
ꝓsalterium Testius mas loth quod est prouerbia salomonis
Quafius coel& h quod eft ecclesiastes Quintus sirassirimqu
esi cantica canticorum Sextus danihel : Septimus dabreuns
quod est uerba dierum. hoc est para li pome non: oftauus esdios
Nonus hester qui sim ul om̃ nesquinq ofto& nouem fiunt xx i duo
sicut superius conp̃ hensi sunt. Quidam autem ruth. &cinots¬
iod latine dicitur lamentatio heremiae. agio grafis adiciunt
quuiinti quattuor uolumina testamenti ueeris faciunt Iuetaxx
usuior seniores. qui ante con spestũ dĩ ad sistunt Qastus estapud

Expanded text:
quorum primus Iosuae Benun: qui latine Iesu Nave dicitur; secundus quorum primus Iosuae Benun: qui latine Iesu Nave dicitur; secundus Sophtim, quod est Iudicum; tertius Samuel, qui est Regum primus; quartus Malachim, qui est Regum secundus; quintus Esaias; sextus Ieremias; septimus Ezechiel; octavus Thereazar, qui dicitur Duodecim Prophetarum, qui libri, quia sibi pro brevitate adiuncPsalterium; tertius Masloth, quod est Proverbia Salomonis; quartus Coheleth, quod est Ecclesiastes; quintus Sir hassirim, quod est Canticum canticorum; sextus Daniel; septimus Dibre haiamim, quod est verba dierum, hoc est Paralipomenon; octavus Esdras; nonus Hester; qui simul omnes quinque, octo et novem fiunt viginti duo, sicut superius conprehensi sunt. Quidam autem Ruth et Cinothd Latine dicitur Lamentatio Ieremiae, Hagiographis adiciunt, et viginti quattuor volumina Testamenti Veteris faciunt, iuxta viginti quattuor seniores qui ante conspectum Dei adsistunt. Quartus est apud
Abbreviated transcription (Latin):
etus testamentum ideo dicitur quia ueniente nouo cessauits
dequo a postolus meminit dicens V&era transierunt eoce om̃ã
Fasta sunt noua. Testamentum autem nouum ideo nuncupatur qui
in nouat. Non enim illud discunt nisi homines renouati ex u&ufto
ꝑgratiam & pestinentesiam ad testamentum nouum quod estrer¬
num caelorum. Hebraei autem u&us teftamentũ esdra austore
iuxta numerum litte rarum suarum inuiginti duos libros accips¬
unt diuidentes eos intres ordines. legis scilic & prof&arum & ago¬
graforum Primus ordo legis inquinq libris accipitur. quorũ priu
eftbre sith. quod est genesis Secundus elles moth quod est exodi
leftius uaiecra quod est leuiticus Quaftius uaiedaber quod est
numerus Quintus addabarim quod eft deuteronomium. Hu
sunt quinq libri moysi. quos he brerchorat. latinilegem appe¬
lant. Pro prie autem lex appellatur quae ꝑ morsendata est se¬
cundus ordo est pro ph&arum in quo continentur libri uiii.

Expanded text:
etus Testamentum ideo dicitur, quia veniente Novo cessavit, de quo Apostolus meminit dicens: Vetera transierunt, ecce nova facta sunt omnia . Testamentum autem Novum ideo nuncupatur, quia innovat. Non enim illum discunt nisi homines renovati ex vetustate per gratiam, et pertinentes jam ad Testamentum Novum, quod est regnum coelorum. Hebraei autem Vetus Testamentum Esra auctore juxta numerum litterarum suarum in viginti duos libros accipiunt, dividentes eos in tres ordines, Legis scilicet, et Prophetarum, et Hagiographorum. Primus ordo legis in quinque lest Bresith, quod est Genesis; secundus Veelle Semoth, quod est Exodus; tertius Vaiicra, quod est Leviticum; quartus Vaiedabber, quod est Numerus; quintus Elleaddebarim, quod est Deuteronomium. Hi sunt quinque libri Moysi, quos Hebraei Thora, Latini Legem appellant. Proprie autem Lex appellatur, quae per Moysen data est. Secundus ordo est prophetarum, in quo continentur libri octo,
Abbreviated transcription (Latin):
Teter ab obscura tenebrosaq uita. Teterrimus profero nimium t&rũ
enim u&eres profero dixerunt : ut ennius : te
fantos Terribilis quia terrorem hab& & tu&ur Tergiuer sator

Expanded text:
Teter, ab obscura tenebrosaque vita. Teterrimus pro fero nimium. Tetrum Teter, ab obscura tenebrosaque vita. Teterrimus pro fero nimium. Tetrum enim veteres pro Fero dixerunt, ut Ennius: Tetrosque elephantos. Terribilis, quia timorem habet, et timetur
Abbreviated transcription (Latin):
sit sine suca. Sepultus dictus est: eo quod sine palpatione uel sine pulsuest.
idestsine motu. Sđio ab exigendo distus Sut orasuendis pellibus po¬
minatus Subulcus porcorum pastor sicut bdbulcus a curabouum: Iu
tor quia pupillum tu&ur hoc est intu&ur. dequo in consu& udine uul¬
garidr̃ : quid me mones & tutorem & pedagogum olim obrui Testes
dicti quodtestamento adhiberi solent sicut᷑ signatores quod testa men¬
tum signent. Tetricus mons insabinis asꝑrimus : unde & tristes ho¬
mines t&ricos dicimus. Tacitur nus intacendo diuturnus Trutina¬
tor examinator exiudicii libraꝑ pendens resta trans latione &tru¬
tina quae est gemina ponde rum lanꝰces. Tristis Tenax num mi cu¬
pidior quodteneat. Interdum & ꝑtinax, Truculentus. Toruus terri¬
bilis eo quod sit torta uultu & turbulento aspestu ut toruale ena &.
cernimus adstantes nequicquam lumine taruo. Turbidus terribilis

Expanded text:
sit sine succo. Sepultus dictus, eo quod sit sine palpatione, vel sine pulsu, id est, sine motu. 263. Sajo, ab exigendo dictus. Sutor, a suendis pellibus nominatur. Subulcus, porcorum pastor, sicut bubulcus a cura boum. T. 497 264. Tutor, qui pupillum tuetur, hoc est, intuetur, de quo in consuetudine vulgari dicitur: Quid me mones? Et tutorem, et paedagogum olim obrui. 265. Testes dicti, quod testamento adhiberi solent, sicut signatores, quod testamentum signent. 266. Tetricus, mons in Sabinis asperrimus. Unde et tristes homines tetricos dicimus. Taciturnus, in tacendo diuturnus. 267. Trutinator, examinator, ex judicii libra perpendens; recta translatione a trutina, quae est gemina ponderum lanx. 268. Tristis . . . Tenax, nummi cupidior, quod teneat. Interdum, et pertinax. Truculentus . . . 269. Torvus, terribilis, eo quod sit torto vultu, et turbulento aspectu, ut: Torva leaena; et: Cernimus astantes nequidquam lumine torvo. 270. Turbidus . . . Terribilis . . .
Abbreviated transcription (French):
solemnitatis urãe Encenia est noua templi aedificatio. Grece enimen¬
cenondicitur nouum. Quando enimaliquid nouum dedicatur encena
dicitur. Hanc dedicationes templi solem nitatem. iudaei octabrio mene

Expanded text:
 Encaenia est nova templi dedicatio. Graece enim καινὸν dicitur novum. Quando enim aliquid novum dedicatur, encaenia dicitur. Hanc dedicationis templi sollemnitatem Iudaei Octobri men
Abbreviated transcription (Latin):
&eris testamenti secundum hebreorum traditionem lu
phibentur austores. Primus moyses diuine hifloriae. chos

Expanded text:
eris Testamenti secundum Hebreorum traditionem hi perhibentur auctores. Primus Moyses divinae historiae cos
Abbreviated transcription (Latin):
ens est multitudo ab uno principio osta. siue ab alia natione
secundum propriam collestionem diftinsta. ut greciae asiae.
hinc & gentilitas dr̃ Gens autem appellata propter generati¬
ones familiarum iđ agignendo : sicut natio anascendo Gen¬
tes autem aquibus diuisa est terra : quindecim sunt deia f&h
uel potius ut ratio declarat. lxx duae. totidemq linguae quȩ
ꝑterras esse coeperunt quaeq crescendo prouintias& insulas
in pleuerunt ilii sem quinq singularitergentes singulas
procreauerunt: quorum primus elam : aquo elamite princi¬
pes ꝑsidis. Secundus assur: aquo assiriorum pullulauit imperiũ
sestius arfaxat : a quo gens chaldeorum exosta est quastus ludi
aquo lydii: quintus aram : a quosiri. quorum m&ro polis fuit
da mascus : Fili aram. ne potissem quattuor : us & ul. & gether
& mesahus tra conitidis conditor qui inter palestinam & coe¬
les syriam tenuit principatum. unde fuit iob. secundum quod

Expanded text:
ens est multitudo ab uno principio orta, sive ab alia natione secundum propriam collectionem distincta, ut Graeciae, Asiae. Hinc et gentilitas dicitur. Gens autem appellata propter generationes familiarum, id est a gignendo, sicut natio a nascendo. Gentes autem a quibus divisa est terra, quindecim sunt de Iaphet,inta tres, vel potius, ut ratio declarat, septuaginta duae; totidemque linguae, quae per terras esse coeperunt, quaeque crescendo provincias et insulas inpleverunt. Filii Sem quinque singulariter gentes singulas procreaverunt. Quorum primus Elam, a quo Elamitae principes Persidis: secundus Assur, a quo Assyriorum pullulavit imperium: tertius Arphaxat, a quo gens Chaldaeorum exorta est: quartus Ludi, a quo Lydii: quintus Aram, a quo Syri, quorum metropolis fuit Damascus. Filii Aram, nepotes Sem, quattuor: Hus et Ul et Gether et Mes. Hus Traconitidis conditor, qui inter Palaestinam et Coelesyriam tenuit principatum, unde fuit Iob, secundum quod
Abbreviated transcription (Latin):
crimine dep̃henditur diflum est autem ignominium quasi sine nomine : sicut
ignarus sine scientia. sicut ignobilis sine nobilitate hoc quoq & in famium
quasi sine bona fama: Fama autem difla quia fando idefi loquendo ꝑuagatur. ꝑ
traduces linguarum & aurium serpens Est autem nomen & bonarum rerum
& malarum Nam fama felicitatis interdũ estut illud. in lustris fama quod
laus est maldorum ut᷑ uirgilius : famamalum quo non aliud uelocius ullum

Expanded text:
crimine deprehenditur. Dictum est autem ignominium quasi sine nomine, sicut ignarus sine scientia, sicut ignobilis sine nobilitate. Hoc quoque et infamium, quasi sine bona fama. Fama autem dicta quia fando, id est loquendo, pervagatur per traduces linguarum et aurium serpens. Est autem nomen et bonarum rerum et malarum. Nam fama felicitatis interdum est, ut illud, 'inlustris fama,' quod laus est: malarum, ut Vergilius Aen. 4, 174: Fama, malum qua non aliud velocius ullum
Abbreviated transcription (Latin):
quoq apud grecos origens inscripturam labore tam grecos quãlatino
operum suorum numero superauit. Deniq hie ronimus sex milia libro¬
rum eius Plegi se fat&ur. Horum tamen omnium fludia agustinus
ingenio uel scientia sua uicit Namtanta scripsit ut diebus ac nodibis
non solum scribere libros eius ꝗuisquã sed nec glegere quidem occurrat
vIII. Opusculorum genera ense tria Primũ genus excerpta sunt quie

Expanded text:
quoque apud Graecos Origenes in scripturarum labore tam Graecos quam Latinos operum suorum numero superavit. Denique Hieronymus sex milia librorum eius legisse fatetur. Horum tamen omnium studia Augustinus ingenio vel scientia sua vicit. Nam tanta scripsit ut diebus ac noctibus non solum scribere libros eius quisquam, sed nec legere quidem occurrat. De generibus opusculorum . Opusculorum genera esse tria. Primum genus excerpta sunt, quae
Abbreviated transcription (Latin):
ra nomen dictum: quia prouice nominis ponitur: nẽfastidium faciat nomen
ipsũ dum iteratur. Nã cum dicimus uirgilius scripsit bucolica. addimus
pronomen ipse scripsit georgica Sicq uari& as significationis &
fastidium tollit &ornatum inducit: pro nomina aut̃. aut finita sunt aut
infinita. Finita pronomina dista: eo quod definiunt ceftam personam: ut ego:
me enim statim intellegis Infinita dicuntur. quia non sunt cesteꝑ sonae de
absentibus enim dicitur & incestis. utquis quae quod: Minus quã finita ap¬
pellantur : quia com memo rationem faciunt notȩ personae : ut ipse iste cestũ
est enim dequo dicitur. Pos sessiua uocantur: eo quod aliquid nos possidere
ostendunt Nam dum dico meus tuus : definio aliquid esse meum uel
tuum. Re latiua dicuntur. quia ad inter rogationem referuntur. ut quis est :
respond&ur.is. est : demonsiratiua eo quod habent de monstrantis significationẽ:

Expanded text:
ronomen dictum, quia pro vice nominis ponitur, ne fastidium faciat nomen ipsud dum iteratur. Nam cum dicimus, 'Vergilius scripsit Bucolica', addimus pronomen, 'ipse scripsit Georgica'; sicque varietas significationis et fastidium tollit et ornatum inducit. Pronomina autem aut finita sunt, aut infinita. Finita pronomina dicta eo, quod definiunt certam personam, ut 'ego'; me enim statim intelligis. Infinita dicuntur, quia non sunt certae personae. De absentibus enim dicitur et incertis, ut 'quis', 'quae', 'quod'. Minus quam finita appellantur quia commemorationem faciunt notae personae, ut 'ipse', 'iste'. Certum est enim de quo dicitur. Possessiva vocantur eo, quod aliquid nos possidere ostendunt. Nam dum dico 'meus', 'tuus', definio aliquid meum esse, vel tuum. Relativa dicuntrespondetur, is est. Demonstrativa, eo quod habent demonstrantis significatione
Abbreviated transcription (Latin):
VMERUS circularis stellarum est ꝑquem cognoscitur inquanto tempore
Uurculum suum una quaeq stella ꝑcurrat. siue ꝑ longitudinem siue ꝑlatitũ¬
dinem  Nam luna to annis feflur explere circulum suum. Mercurius annis
reuefluntur. Quaedam sidera radiis solis p̃pedita anomala fiunt. aut r&rograd
mutat noste diem radiisq potentibus astra. Ire u&atcursusq uago sratione
moratur
BISIELLIS PLA NETIS.

Expanded text:
merus circularis stellarum est, per quod cognosci dicitur in quanto tempore circulum suum unaquaeque stella percurrat, sive per longitudinem, sive pedinem. Nam Luna totannis fertur explere circulum suum, Mercurius annisrevertuntumutat nocte diem, radiisque potentibus astra ire vetat, cursusque vagos ratione moratur. De stellis planetis.