comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Doua laborate cerens bachũ q nĩstrant
Uescitur eneas siuiuil et troiaua iuuẽtus
Perpetin tergo bonis oe hustralib extis
Postꝙͣ exempta fames et amor cõpressus edeudi
Rex enander ait non hec sollẽmia nobis
Has ex miere dapes hauc tanti anuus̃ aram
Uaua fupersaitio ueterũ ueignara deorũ
Ampofuit seius hospes troiaue peridis
Seruati faciuius meritosq nouanꝰ houores
Iãpͥuiũ saxis sustensã hat̃ aspice rupẽ
Disiecte ꝓcul ut molles deẜta q mõtis
Stac douuis et stoprili ingentẽ traxere rumã
Hec spelũca fuit uasto submota recessu
Seuuhoĩs caai facios quã dira tegebat
Sotis ĩ accessam radiis. semper q recenti
Cete tepebat humiꝰ forib q affixa supertas
Ora uirũ custi pendebant pallida tabe
Hinc monstro uulcauus eiat pr̃ illius atros
Ore uouiẽs igues magua se mole ferebat
A ctulit et nobis aliĩ eptautib etas
Auxiliũ aductũ q dei nã maximꝰ ultor
Ter genũ nece gerionis spolus qz sapbais

Expanded text:
rant. Vescitur Aeneas simul et Troiana iuventus perpetui tergo bovis et lustralibus extis. Postquam exempta fames et amor compressus edendi, rex Euandrus ait: Non haec sollemnia nobis, has ex more dapes, hanc tanti numinis aram vana superstitio veterumque ignara deorum inposuit: saevis, hospes Troiane, periclis servati facimus meritosque novamus honores. Iam primum saxis suspensam hanc aspice rupem, disiectae procul ut moles desertaque montis stat domus et scopuli ingentem traxere ruinam. Hic spelunca fuit, vasto summota recessu, semihominis Caci facies quam dira tenebat solis inaccessam radiis; semperque recenti caede tepebat humus, foribusque adfixa superbis ora virum tristi pendebant pallida tabo. Huic monstro Volcanus erat pater: illius atros ore vomens ignis magna se mole ferebat. Attulit et nobis aliquando optantibus aetas auxilium adventumque dei. Nam maximus ultor, tergemini nece Geryonae spoliisque superbus
Abbreviated transcription (Latin):
Sortiti. fluit es ruũs auriqz metaltũ
Butuificusqz calibo uasta fornaste li questit
Ingentẽ dipeũ informãt unũ oiã cõtra
Tela latiuorũ septeries q oibib orbes
Impediũt aliĩ uentosis foltib auras
iA ccipiũt reddũtq aliĩ stude̾tia tingũt
Era lacugeunt ĩposttis incudib aucaã
Illi inter sese multa ui brachia coltũt

Expanded text:
sortiti. Fluit aes rivis aurique metallum, sortiti. Fluit aes rivis aurique metallum, volnificusque chalybs vasta fornace liquescit. Ingentum clipeum informant, unum omnia contra tela Latinorum, septenosque orbibus orbes impediunt. Alii ventosis follibus auras accipiunt redduntque, alii stridentia tingunt aera lacu. Gemit impositis incudibus antrum. Il
Abbreviated transcription (Latin):
Ferrũ exercebant uasto allotes in autro
B routes q steropes ꝙ et uudus mẽbra pragiõ
His informatũ manib iã parte polita
Ffutiuẽ erati toto geĩtor q ptãma cels
Deicit in terras pars ĩperfectus maẽbat
Tris mibris torti radios tris nibis aquose
o diderant ⁊ utuli tas iguis et alitis austa
Fulgores nũc terrificos sonitũq inctũq
Mistebant operi stamisq sequatib iras
Parte alia marti currũq rotasqz uoluces
Iustabãt quibz ille uiros quib excitat urbes
Egidaqz horrificã turbate palladis arma
Certatĩ scanui serpẽtũ auroqz potibant
Cõnexos qz augues ipam̃ q ĩ patore diue
Corgoua desecto uertente liuimã collo
Tollite cũcta inqͥt ceptosq anfferte labores
Ethuei ciclepes et huc aduertite mẽtem
A rina aca facienda uiro ñt uirib usus
Mũt manibz rapidis oĩ ut̃ artemagrã
Precipitate moras nec plã effatus at ilti
O tiuis incubuere om̃s pariterq laborẽ

Expanded text:
Ferrum exercebant vasto Cyclopes in antro, Ferrum exercebant vasto Cyclopes in antro, Brontesque Steropesque et nudus membra Pyragmon. His informatum manibus iam parte polita fulmen erat, toto genitor quae plurima caelo deicit in terras, pars inperfecta manebat. Tris imbris torti radios, tris nubis aquosae addiderant, rutili tris ignis et alitis austri: fulgores nunc horrificos sonitumque metumque miscebant operi flammisque sequacibus iras. Parte alia Marti currumque rotasque volucris instabant, quibus ille viros, quibus excitat urbes; aegidaque horriferam, turbatae Palladis arma, certatim squamis serpentum auroque polibant conexosque anguis ipsamque in pectore divae Gorgona, desecto vertentem lumina collo. Tollite cuncta, inquit, coeptosque auferte labores, Aetnaei Cyclopes, et huc advertite mentem: arma acri facienda viro. Nunc viribus usus, nunc manibus rapidis, omni nunc arte magistra. Praecipitate moras. Nec plura effatus; at illi ocius incubuere omnes pariterque laborem
Abbreviated transcription (Latin):
Quãtũ ignes aĩe q dalẽt alsite precande
Urubus indubitare tius. ea uerba locutus
Ortatos cedit amplexuo placidũ q petuũt
Calugis infusus gremnio per mẽbea soporẽ
Inde uti p̾ma quies medio iã noctis ab acte
Curriculo expulerat souinũ cũ fenniã p̾mũ
Cui tollerare colo uitã tenui qminerna
Impositũ couecẽ et sepitos slistitalat ignes
N octẽ addeus oꝑi famlãsq ad lumã longo
Exercet penso castũ ut seruare cubile
Cẽnigis et possit parnos educere natos
Haud secus ignipotẽs nec ep̃ẽ seginor il lo
¶otibus e stratis oꝑa ad fabrilia surgit
Insula sicaniũ nixta latus eoliãq
Erigr liparẽ fumãtib ardia faxis
Quã subter spetus et ciclopũ exesa canũs
Autra ethuea touãt ualidiq nicudib ictus
Auditi referũt geuntus stadũtqz cauerius
S tatture calibũ et fornacibz ignis ahelat
Wulcani domus et uulcamia noĩe tellus
Moc tũt ignipotẽs celo destendit ab alto

Expanded text:
quantum ignes animaeque valent, absiste precando quantum ignes animaeque valent, absiste precando viribus indubitare tuis. Ea verba locutus optatos dedit amplexus placidumque petivit coniugis infusus gremio per membra soporem. Inde ubi prima quies medio iam noctis abactae curriculo expulerat somnum, cum femina primum, cui tolerare colo vitam tenuique Minerva impositum, cinerem et sopitos suscitat ignes, noctem addens operi, famulasque ad lumina longo exercet penso, castum ut servare cubile coniugis et possit parvos educere natos: haud secus Ignipotens nec tempore segnior illo mollibus e stratis opera ad fabrilia surgit. Insula Sicanium iuxta latus Aeoliamque erigitur Liparen, fumantibus ardua saxis, quam subter specus et Cyclopum exesa caminis antra Aetnaea tonant validique incudibus ictus auditi referunt gemitus striduntque cavernis stricturae Chalybum et fornacibus ignis anhelat, Volcani domus et Volcania nomine tellus. Hoc tunc ignipotens caelo descendit ab alto.
Abbreviated transcription (Latin):
Nũc iouis imprais rutrdorũ cõsticit ous
Et go eadẽ sinclex uenio et sctĩ mchi uuiẽ
Ariua rogo genitax nato te filia neri
Te potiit lacis ticona flecteᷤ quĩe
A spice qui cooãt ppłi q̃ menia clausis
Ferxũ acuãt portis ĩme extidiũ q meceũ
Dixerat et iiueis huit atz hic diua lacertis
Cũctantẽ ãplexu molli fouet ille repẽte
Accepit sotitã flãmã uotusqz medullas
Intrauit calor et labestr̃a perossa cucurrit¬
M on secus atz olun touitai cũrupta corusto
Iguoirima micaus percurat iuẽ m̃tos
Seusit leta dolis et forme coustia cõms
Tũ pr̃ eterno fatur deuictus amore
Quid causa petis ex alto fiducia cessit
Quo tibi diua uiei sĩis si cura fuissẽt
Tũ quoz fas nobis tencros amare fuisset
Mec pater omps̃ troiã nec fata uetabant
Etare decẽ q alios pauiũ suꝑesse por ãuos
Et uc̃ si tellare paras atz hec tibi uieus est
Quidqͥd in arte moa possũ ꝓuuctere cure
Quod fieu ferro liquido ue potestur aselectro

Expanded text:
ovis imperiis Rutulorum constitit oris: ergo eadem supplex venio et sanctum mihi numen arma rogo genetrix nato. Te filia Nerei, te potuit lacrimis Tithonia flectere coniunx. Aspice qui coeant populi, quae moenia clausis ferrum acuant portis in me exscidiumque meorum. Dixerat et niveis hinc atque hinc diva lacertis cunctantem amplexu molli fovet. Ille repente accepit solitam flammam, notusque medullas intravit calor et labefacta per ossa cucurrit: non secus atque olim tonitru cum rupta corusco ignea rima micans percurrit lumine nimbos. Sensit laeta dolis et formae conscia coniunx. Tum pater aeterno fatur devinctus amore: Quid causas petis ex alto? Fiducia cessit quo tibi, diva, mei? Similis si cura fuisset, tum quoque fas nobis Teucros armare fuisset: nec pater omnipotens Troiam nec fata vetabant stare decemque alios Priamum superesse per annos. Et nunc, si bellare paras atque haec tibi mens est, quidquid in arte mea possum promittere curae, quod fieri ferro liquidove potest electro,
Abbreviated transcription (Latin):
Paudentẽqz suius et tota ueste uocãtem
Ceruleũ ĩ grennũ latebrosa q fluĩa untos
At cesar tupliti fimectus romana taũpho
¶Mema diis itatis uotũ ĩmuortale sacrabat
Maxima ter cõtũ totã delubra per urbom
Leticia ludisqz uie plausti qz stemebant
Om̃b in tẽplis nr̃m chorus omĩb are
Aute arasterrã cesi stranere Iunenci
I pẽ cedens iineo candẽtis lumẽ phebi
Doua recognosat populoꝵ aptat q suporbis
Postibi incedũt unte lougo ordiue gentes
Qͣ uarie lingnis hĩtu tã uestis et armis
Mic nuimandũ genus et distructor mulcibei affos
Hic lelogas caras qz sagictiseros qz gelones
Euixerat enfrates ibat iã mollior undis

Expanded text:
 sinus et tota veste vocantem caeruleum in gremium latebrosaque flumina victos. At Caesar, triplici invectus Romana triumpho moenia, dis Italis votum inmortale sacrabat, maxuma tercentum totam delubra per urbem. Laetitia ludisque viae plausuque fremebant; omnibus in templis matrum chorus, omnibus arae; ante aras terram caesi stravere iuvenci. Ipse, sedens niveo candentis limine Phoebi, dona recognoscit populorum aptatque superbis postibus; incedunt victae longo ordine gentes, quam variae linguis, habitu tam vestis et armis. Hic Nomadum genus et discinctos Mulciber Afros, hic Lelegas Carasque sagittiferosque Gelonos finxerat; Euphrates ibat iam mollior undis,
Abbreviated transcription (Latin):
P eccora fũt aĩ et reb spectata iuuẽtus
Dixerat euois ille os oculos q loquẽtis
Dãdudũ et cotũ lustrabat lumuẽ corpus
Tũ sic pauta refere ut te fortisstiue tencrũ
Accipio a guosto q libens ut uerba parentis
Et uocẽ auchise magni uultũ qz recordor

Expanded text:
pectora, sunt animi et rebus spectata iuventus. pectora, sunt animi et rebus spectata iuventus. Dixerat Aeneas. Ille os oculosque loquentis iamdudum et totum lustrabat lumine corpus. Tum sic pauca refert: Ut te, fortissime Teucrum, accipio agnoscoque libens! Ut verba parentis et vocem Anchisae magni voltumque recordo
Abbreviated transcription (Latin):
Qq a scirpefores genũs ꝯuĩctus atadis.
Te moi me uritus et sancta oratula dinã
Coguati q prẽs tua terris dedita fama
Cõuĩxere titi et fatio egere uoleritem
Dardanus iliace famnis pr̃ urbas et actor
Clectia ut grañ perhitẽt athlantide ceetus
A duchitur tencros electrã maximꝰ achsas
E didit et hereos hũero qui sustin et ortes
Bobis mercuriꝰ pĩ est quã candida mara
Cilleue gelido cõceptũ uertice fudit
At maiã anditis si quicos ccediniꝰ achłas
Ideuz achlas guat celi qui sidera tollit
Sic genus ãtorã sciidie se sangiĩe ab uno
His fectus nõ legatos ner p̾ma ꝑ artẽ
Tentamẽta tui pepica meinz ipe meñ q
O biea caput et sinplex ad hauiã ueni
Cens eadem q̃ te crudeli dauinpa bello
Iusequitur nos si pellantnchil affore cre dũt
Qiuĩ ocr̃ hesteriã renieus lub sua iuga mittãt
Et mare qdͤ snpra tenoãt qdqz abluit infra
A cape da q fidem sunt nobis fortia bello

Expanded text:
quodque a stirpe fores geminis coniunctus Atridis; quodque a stirpe fores geminis coniunctus Atridis; sed mea me virtus et sancta oracula divom cognatique patres, tua terris didita fama, coniunxere tibi et fatis egere volentem. Dardanus, Iliacae primus pater urbis et auctor, Electra, ut Grai perhibent, Atlantide cretus, advehitur Teucros; Electram maxumus Atlas edidit, aetherios umero qui sustinet orbes vobis Mercurius pater est, quem candida Maia Cyllenae gelido conceptum vertice fudit; at Maiam, auditis si quicquam credimus, Atlas, idem Atlas generat, caeli qui sidera tollit. Sic genus amborum scindit se sanguine ab uno. His fretus non legatos neque prima per artem temptamenta tui pepigi: me, me ipse meumque obieci caput et supplex ad limina veni. Gens eadem, quae te, crudeli Daunia bello insequitur; nos si pellant, nihil afore credunt, quin omnem Hesperiam penitus sua sub iuga mittant et mare quod supra teneant quodque adluit infra. Accipe daque fidem: sunt nobis fortia bello
Abbreviated transcription (Latin):
Terrentur uisu subito cũcti qz relictis
Cõfurrgũt mẽsis audax quos rũpere pallas
Sacra uetat rapto qz uolat telo obuꝰ ip̃e
Et ꝓcule cumulo uiuenes q̃ cã subegit
Sgnotas tentare uias quo tenditis inquit
Qui genus unde done pacẽ ne hur fertis an arma
Tũpr̃ eneas puppi sic fatus ab alta
P acifere qz manu r amũ protendit oluie
Tromgenas ac tela uides ĩmucas latiuis
Ques illi bello profugos egere superto
En audrũ petimiꝰ ferte hec et dicite lectos
Dardame uenisse uires sona arma rogãtes
O bscupuit tanto ꝑculsus noĩt pallas
E gretere o quicũz es ait corã qz parentẽ
A uoquere et nr̃is succede penatib hostro
Excepit q mauu dextrã q ãplixus inhesit
Progie̾ssi futeũt luco finmnũ q ⁊ eliuquũt
Tũ regẽ encas dictis affatis anucis
Doptime gramgenũ cui me fortua p̾cari
Et uicta compos uoluit pretendere r amos
Non cquid extinum danaũ ꝙ ductor et archas

Expanded text:
terrentur visu subito cunctique relictis terrentur visu subito cunctique relictis consurgunt mensis. Audax quos rumpere Pallas sacra vetat raptoque volat telo obvius ipse et procul e tumulo: Iuvenes, quae causa subegit ignotas temptare vias, quo tenditis? inquit. Qui genus? Unde domo? Pacemne huc fertis an arma? Tum pater Aeneas puppi sic fatur ab alta paciferaeque manu ramum praetendit olivae: Troiugenas ac tela vides inimica Latinis, quos illi bello profugos egere superbo. Euandrum petimus. Ferte haec et dicite lectos Dardaniae venisse duces socia arma rogantis. Obstipuit tanto percussus nomine Pallas: Egredere o quicumque es ait coramque parentem adloquere ac nostris succede penatibus hospes. excepitque manu dextramque amplexus inhaesit. Progressi subeunt luco fluviumque relinquunt. Tum regem Aeneas dictis adfatur amicis: Optume Graiugenum, cui me Fortuna precari et vitta comptos voluit praetendere ramos, non equidem extimui, Danaum quod ductor et Arcas
Abbreviated transcription (Latin):
Mitis ut in morẽ stagiu placide q paludis
E terneret equor aquis emo ut luctamẽ abessẽt
Er grtter inceptũ celerant riuuore scdõ
Labitur uucta uadis a bies mirantur et uude
Miratur nenus insuetũ fulgentia louge
E cuta uirũ flumo pitas q iuuae carmas
Ou remigio noctẽ qz diem qz fatigant
Et lougos superant flexus uariis q tegũtur
Ar torib uiudes q secãt placido equore siluas
Sol mediũ celi consten deiat ignens ortem
Cñ muros arcẽ q ꝓcul etrara demiorũ
Tecta uident q̃ nc̃ romana potencia celo
Equauit cũ res mopes en cander hẽbat
Ocus auertũt pieras urbi qz ꝓpuiquãt
Forte die sollenem illo ex archas houorẽ
Amphitaemade maguo duns qz ferebat
Ante uibem in suco pallas huic filius una
Ona oũs Iuuenũ primui pauꝑ q senatus
Thura dabant tepidus caor fumabat ad aras
Ut celsas uidere rates atq nter opatũ
Auata uenius et tacitis incũbere reuns

Expanded text:
mitis ut in morem stagni placidaeque paludis mitis ut in morem stagni placidaeque paludis sterneret aequor aquis, remo ut luctamen abesset. Ergo iter inceptum celerant rumore secundo; labitur uncta vadis abies; mirantur et undae, miratur nemus insuetum fulgentia longe scuta virum fluvio pictasque innare carinas. Olli remigio noctemque diemque fatigant et longos superant flexus variisque teguntur arboribus viridisque secant placido aequore silvas. Sol medium caeli conscenderat igneus orbem, cum muros arcemque procul ac rara domorum tecta vident, quae nunc Romana potentia caelo aequavit, tum res inopes Euandrus habebat: ocius advertunt proras urbique propinquant. Forte die sollemnem illo rex Arcas honorem Amphitryoniadae magno divisque ferebat ante urbem in luco. Pallas huic filius una, una omnes iuvenum primi pauperque senatus tura dabant, tepidusque cruor fumabat ad aras. Ut celsas videre rates atque inter opacum adlabi nemus et tacitis incumbere remis,
Abbreviated transcription (Latin):
Ima petens nox eneã sonniꝰ qz reliquit
Eurgit et erei spectans orientia solit
Lumuiã rite caiis undã de fliuẽ palinis
Eubstinet ac tatis effiĩdit ad ethera uoces¬
I uuphe laurẽtet nỹphe geuꝰ ãnib uñ est
Tn q o tibu tuo genitor cũ fliuẽ sc̃o
Accipite encã et tandĩ arcete peritlis
Quo te cũz lacus miserãtẽ incõmoda urã
Foute tenet istriz solo pulcherrmsꝰ ers
Semper honore neo semꝑ celebrabere donis
Coringer hespidĩ flnuiꝰ reg̃tor aqnaꝵ
Eit ueõrat gẽnias q legit de classe birenuis
Remugioq aptat socios simul iustant armis
Ecceaũt subitũ at oculis mirabile monstiũ
Candida per siluã cũfetu cõtolor albo
Procubuit uradiqz in lictore conspicitur sus
Quã paus eneas tibi cĩ tibi maxiã iuuo
¶Mactat sacra ferens et cl geoge sistit ad aiam
Tibris ea fluuisi quã longa necte tumontem
Leuiit et tacita reflueus ita su bstitit unda

Expanded text:
ima petens; nox Aenean somnusque reliquit. ima petens; nox Aenean somnusque reliquit. Surgit et aetherii spectans orientia solis lumina rite cavis undam de flumine palmis sustinet ac talis effundit ad aethera voces: Nymphae, Laurentes nymphae, genus amnibus unde est, tuque, o Thybri tuo genitor cum flumine sancto, accipite Aenean et tandem arcete periclis. Quo te cumque lacus miserantem incommoda nostra fonte tenet, quocumque solo pulcherrimus exis, semper honore meo, semper celebrabere donis corniger hesperidum fluvius regnator aquarum. sic memorat geminasque legit de classe biremis remigioque aptat, socios simul instruit armis. Ecce autem subitum atque oculis mirabile monstrum; candida per silvam cum fetu concolor albo procubuit viridique in litore conspicitur sus. Quam pius Aeneas tibi enim, tibi, maxuma Iuno, mactat sacra ferens et cum grege sistit ad aram. Thybris ea fluvium, quam longa est, nocte tumentem leniit, et tacita refluens ita substitit unda,
Abbreviated transcription (Latin):
Hic lotus uibis erit requios ea certa laborũ
Ex quo ter deiis uibem redeñtib anis
A scimꝰ clari condet cognonũs alban
Maud incerta cauo nc̃ qua rõe quid iustat
E xredias uictor paucis aduerte doccho
IA rchades hio oris gens a pallati prifeitũ
Qui regẽ ouãdrũ conutes qui signa seꝯuti
Telegere locũ et postiere i mõtib uibem
Pallantis proaui de noĩe pallanteũ
Hi balũ assidue ducũt cũ gente latiua
Mos castus adhibe socios et federa iũge
Irã ego te rupis et recto fliuinẽ ducã
A duersũ renus superes subuectus ut amuẽ
Surge agenate dea pͥmie qz tadentib astus
Innom fer rite preces. irãqi ninasqz
Supplicib supa uotis huichi uictor honorẽ
P ersolues egro sũ pleuo quẽ fliuẽ cernis
S tringrentẽ rippas et piugia culta segatem
Cerulens tibris celo gratissiuns ainis
Hic mchi magna donius celsis capͭ bebib exit
Dixit. deuide lacu flimiꝰ se cendidit alto

Expanded text:
Hic locus urbis erit, requies ea certa laborum Hic locus urbis erit, requies ea certa laborum ex quo ter denis urbem redeuntibus annis Ascanius clari condet cognominis Albam. Haud incerta cano. Nunc qua ratione quod instat expedias victor, paucis adverte docebo. Arcades his oris, genus a Pallante profectum, qui regem Euandrum comites, qui signa secuti, delegere locum et posuere in montibus urbem Pallantis proavi de nomine Pallanteum. Hi bellum adsidue ducunt cum gente Latina; hos castris adhibe socios et foedera iunge. Ipse ego te ripis et recto flumine ducam, adversum remis superes subvectus ut amnem. Surge age, nate dea, primisque cadentibus astris Iunoni fer rite preces iramque minasque supplicibus supera votis. Mihi victor honorem persolves. Ego sum pleno quem flumine cernis stringentem ripas et pinguia culta secantem, caeruleus Thybris, caelo gratissimus amnis. Hic mihi magna domus, celsis caput urbibus, exit. Dixit, deinde lacu fluvius se condidit alto,
Abbreviated transcription (Latin):
Sole repeicussi aut radiantis ymagie luẽ
Omia peruolitat sate sont iãs sub atras
Erigitur sũnu qz ferit laguearia tecti
Nox erat et terras aiãlia fessa per oĩs
Alituũ pecudũqz genus soror altus hẽbat
ꝑ ueas tristi tubatus pectora uello
Procubuit serãq dedit per mẽbra quietẽ
Hunc deue ipẽ loci flicꝰ tibermꝰ ameno
Populeas uiter semer seattollere fiondes
Uisus eñ tenus glanco uelabat a mictu
Caribasus et cauis umbrosa terebat harũdo
Tũt sic affari et curas his donere dictis
Osate gente deũ troianã ex hostib uibem
Qui reuchis nobis etua qz ꝑgania seruas
E xpectate solo laurẽti ariusq laturs
Hie tibi certa doius certi ue abfiste penates
Neu belli terrere nuns tumor oĩs ire q
Ianqz tibi ne uana prtes hec fuigere souinũ¬
Littorais iugens ĩliẽta sub ilicib sus
Tragĩta caritũ fetus enixa iacebit
Alba solo ⁊erubans albi cucũ ebera nati

Expanded text:
sole repercussum aut radiantis imagine lunae sole repercussum aut radiantis imagine lunae omnia pervolitat late loca iamque sub auras erigitur summique ferit lacuaria tecti. Nox erat, et terras animalia fessa per omnis alituum pecudumque genus sopor altus habebat: Aeneas, tristi turbatus pectora bello, procubuit seramque dedit per membra quietem. Huic deus ipse loci fluvio Tiberinus amoeno populeas inter senior se attollere frondes visus; eum tenuis glauco velabat amictu carbasus, et crinis umbrosa tegebat harundo, tum sic adfari et curas his demere dictis: O sate gente deum, Troianam ex hostibus urbem qui revehis nobis aeternaque Pergama servas, exspectate solo Laurenti arvisque Latinis, hic tibi certa domus, certi, ne absiste, penates; neu belli terrere minis: tumor omnis et irae  tibi, ne vana pingens inventa sub ilicibus sus, triginta capitum fetus enixa, iacebit, alba, solo recubans, albi circum ubera nati.
Abbreviated transcription (Latin):
Telli signũ laurenti tirruus ab arce
Extilit et rauco stiepueuĩt corua cãtu
tq atas ꝯcussit equos utq hmpulit aaua
Ex templo tiribata aliuit fił omẽ tumuleu
Cõuirat trepido latiũ seuit q iuuc̃tus
Effera ductores primi messapus et useus
Ed tentor q deũ merdtius undiq eogũt
Auxiba et latos uastant cultorib agros
Mittitur et magni ueruub diomeis ad uidem
Qui potat auxiliũ et lacio cousistere tencros
A duectũ encã classi uictosq periates
Inferre et fatis regẽ se distere posti
E doceat. multasq uno se adiũgere guites
Saidanio et late lacio intrebrestere nomẽ
Quid stuuiat his ceptis quẽ si fortuã scq̃tur
Euc̃tũ pugne cupiet manifestius ic̃ĩ
Qͣ turuo regi aut regi apparere latino
Talia per latiũ que lacmiedõtius heios
Cũcta uideus magno curaꝵ fluctuat estu
Atz am̃ nũc huc celerẽ nt̃ diuidit illut
In partisqz rapit uarias per q oiã uersat
Eicit aque tremulũ labris ubi luiuẽ aeuis

Expanded text:
elli signum Laurenti Turnus ab arce extulit et rauco strepuerunt cornua cantu, utque acris concussit equos utque impulit arma, extemplo turbati animi, simul omne tumultu coniurat trepido Latium saevitque iuventus effera. Ductores primi Messapus et Ufens contemptorque deum Mezentius undique cogunt auxilia et latos vastant cultoribus agros. mittitur et magni Venulus Diomedis ad urbem, qui petat auxilium et Latio consistere Teucros, advectum Aenean classi victosque penatis inferre et fatis regem se dicere posci edoceat multasque viro se adiungere gentis Dardanio et late Latio increbrescere nomen. Quid struat his coeptis, quem, si Fortuna sequatur, eventum pugnae cupiat, manifestius ipsi quam Turno regi aut regi apparere Latino. Talia per Latium. Quae Laomedontius heros cuncta videns magno curarum fluctuat aestu, atque animum nunc huc celerem, nunc dividit illuc. In partisque rapit varias perque omnia versat: sicut aquae tremulum labris ubi lumen aenis
Abbreviated transcription (Latin):
Muic ad tarpeiã sedẽ et capitotia ducit
mei ñt olim siluestrub horrida diuuis
Iã tũ celligio pauidos torrebat a grestes
Oria loci iã tũ siluã saxũ q tiemebant
Hoc uenius hauic ĩquit frondost uertice collẽ
Quis deus nicertũ ẽ hĩtat deus archados iprñ
Credũt se uidisse iouẽ cũ sepe ingiantẽ
Egida cõcuteret dextra mbos qz cieret

Expanded text:
Hinc ad Tarpeiam sedem et Capitolia ducit, Hinc ad Tarpeiam sedem et Capitolia ducit, aurea nunc, olim silvestribus horrida dumis. Iam tum religio pavidos terrebat agrestis dira loci, iam tum silvam saxumque tremebant. Hoc nemus, hunc, inquit, frondoso vertice collem quis deus incertum est habitat deus: Arcades ipsum credunt se vidisse Iovem, cum saepe nigrantem aegid
Abbreviated transcription (Latin):
Deterior doner paulatĩ ac decolor etas
Et belli rabies et amor successit habendi
Ta manue ausome et gẽtes ueuere ficane
Sepuis et ueniẽ posut saturma tellus
Tai reges asper q anaui corpore tibris
A quo post itali fliuinĩ cognoiẽ tibr̃
Diximꝰ amifit uerĩ uetus albula nouẽ
Me pulsũ prĩa pelagi qz extrema sequẽtẽ
Fortuua omp̃o et leluctabłe fatum
Mie posuere lotis nrãs q egerctenenda
Carmict̃is iñphe mouita et deus auctor apollo
Uix ea dicta dehĩc ꝓgressus mõstrat et arã
Et caruẽtalẽ ⁊ omano neĩe portain
Quã meõrant nĩphe prstũ carmẽtis hougẽ
Datis fatidice cecunt que rͥiia futuros
En eadao maguos et nobile pallanteũ
Hinc batũ ingentẽ quẽ rouuuilus acer afillũ
Retulit et grelida mõstrat sub anꝑe haꝑtal
Parchasio dictũ pauos de more licer
Nocuõ et sacra mõstrat neuius argileti
Testatur q locũ et letũ decit hospitis argi

Expanded text:
deterior donec paulatim ac decolor aetas deterior donec paulatim ac decolor aetas et belli rabies et amor successit habendi. Tum manus Ausonia et gentes venere Sicanae, saepius et nomen posuit Saturnia tellus; tum reges asperque immani corpore Thybris, a quo post Itali fluvium cognomine Thybrim diximus, amisit verum vetus Albula nomen; me pulsum patria pelagique extrema sequentem Fortuna omnipotens et ineluctabile fatum his posuere locis matrisque egere tremenda Carmentis nymphae monita et deus auctor Apollo. Vix ea dicta: dehinc progressus monstrat et aram et Carmentalem Romani nomine portam quam memorant, nymphae priscum Carmentis honorem, vatis fatidicae, cecinit quae prima futuros Aeneadas magnos et nobile Pallanteum. Hinc lucum ingentem quem Romulus acer Asylum rettulit et gelida monstrat sub rupe Lupercal, Parrhasio dictum Panos de more Lycaei. Nec non et sacri monstrat nemus Argileti testaturque locum et letum docet hospitis Argi.
Abbreviated transcription (Latin):
Cõsouat omẽ uenius screpitu colleo q destileãt
Exin se cũcti dĩnis rebz ad urbem
Perfectis referũt ibat rex obsitus eus
Et conutẽ euoĩ iuxta uatũ qz tenebat
Ingrediens uario q uiã ẜuuoue leuatut
Miratur facilesqz oculos fert oiã circũ
Encas capiturqz locis et suigula letus
Exquiritq audit q uirũ monimẽta priorũ
Tñ rex euandrus romane conditor arcis
Mec nemera udigent fanui iupheqz tenebant
Geus qz uirũ taĩas et duro robore nata
Quis nez mos nez cultus erat uec ĩgere tauros
Aut cõpouete opes u oeãt aut parcere parto
Sed raui atz asper uictu uenatus alebat
Prmius ab ethereo uenit saturius oluupo
Arua Iouis fugieus et regnis exul a demptis
Io geuis iudocile at disporsũ mõtib altis
Cenigosiut leges a dedit latisi q eocari
Ma liut ie qũi lanuiss tutus ĩ aruis
Auroa q ue peribent illo subrege friere
Eecula sic placida ppłos ĩ pace regebat

Expanded text:
Consonat omne nemus strepitu collesque resultant. Consonat omne nemus strepitu collesque resultant. Exim se cuncti divinis rebus ad urbem perfectis referunt. Ibat rex obsitus aevo et comitem Aenean iuxta natumque tenebat ingrediens varioque viam sermone levabat. miratur facilisque oculos fert omnia circum Aeneas capiturque locis et singula laetus exquiritque auditque virum monimenta priorum. Tum rex Euandrus, Romanae conditor arcis: Haec nemora indigenae fauni nymphaeque tenebant gensque virum truncis et duro robore nata, quis neque mos neque cultus erat, nec iungere tauros aut componere opes norant aut parcere parto, sed rami atque asper victu venatus alebat. Primus ab aetherio venit Saturnus Olympo, arma Iovis fugiens et regnis exsul ademptis. Is genus indocile ac dispersum montibus altis composuit legesque dedit Latiumque vocari maluit, his quoniam latuisset tutis in oris. Aurea quae perhibent illo sub rege fuere saecula. Sic placida populos in pace regebat,
Abbreviated transcription (Latin):
Tñ sallii ad tãtus incẽsa altaria circũ
P opulus adsũt euĩcti tempora ramis
Hic iuuenũ chorus ille seuũ q̃ carmuẽ laudes
Herculeas et facta ferũt ut p̾ma nouerce
Aonstra manu gennõs qz pmens elifat augnes
Ut bello egregias itẽ disieterit urbes
Troiãqz oechaliãq ut duros nulle labores
Rege sub euristeo fatis iunoius mĩque
Pertulerit tu nubigenas ĩuicte binẽbres
Hyleũq pholoũq manuu tu cresia mactas
Prodigia et uastũ nemee sub ruppe leonẽ
Testigũtrenuere lacus te Ianitor orci
Ossa surer recũbans antro semesa cruẽto
Mec te ulle facies nõ terruit i pẽ tipheus
Ardius ariua teneus nõ te rõius egentem
Lerueus tuiba capitũ cirelistocit auguis
Salue uera Ioino ples detus ad dite diuis
Et nos et cua dexter adi pote sacra secuuido
Talia carmĩbus celebrãt super oiã cati
E pelũcã adiciũt spirãtẽ q iguib ipm̃

Expanded text:
tum Salii ad cantus incensa altaria circum tum Salii ad cantus incensa altaria circum populeis adsunt evincti tempora ramis, hic iuvenum chorus, ille senum; qui carmine laudes Herculeas et facta ferunt: ut prima novercae monstra manu geminosque premens eliserit angues, ut bello egregias idem disiecerit urbes, Troiamque Oechaliamque, ut duros mille labores rege sub Eurystheo fatis Iunonis iniquae pertulerit. Tu nubigenas, invicte, bimembris Hylaeeumque Pholumque, manu, tu Cresia mactas prodigia et vastum Nemeae sub rupe leonem. Te Stygii tremuere lacus, te ianitor Orci ossa super recubans antro semesa cruento; nec te ullae facies, non terruit ipse Typhoeus, arduus arma tenens; non te rationis egentem Lernaeus turba capitum circumstetit anguis. Salve, vera Iovis proles, decus addite divis, et nos et tua dexter adi pede sacra secundo. Talia carminibus celebrant; super omnia Caci speluncam adiciunt spirantemque ignibus ipsum.
Abbreviated transcription (Latin):
Pauditur extemploforib domꝰ at̾ remulsis¬
N bstracte qz boues abuirate qz rapme
Celo ostendũtur pedibz q ĩferme cadauer
P trahitur ueq̃ũt expleri corda tuendo
Terribilos oculos uultũ uillosa q setis
Pectora semaferi at eetuctos fatiab igues
Ex illo celebratus houos leti q midres
Seruauere diẽ pͥmusqz potitius auctor
Et conuis hercula custos pmaria saca
Quare agitt o iuuenes tãtarũ ĩ nmuẽ laudũ
Cuigite froude comas et pocula porgite dextus
Cocm̃ q uocate deũ et date unia uolentes
Dixerat herculea bicolor cũ ppłs uiubra
Uelauit qz comas foliis qz r̃nexa pepeudit
Et sacer ĩpleuit dextrã ciphus otius oiũs
Numuẽsli leti libãt diues q pͤcantur
Deuexo interea propior fit uesper olimpo
Icl sacerdotes pͥnius qz potitius ibant
Pellibz d̃ uorẽ ciuci flãmas q ferebũt
Iustaurãt epulas et iuense grata secũde
Doua ferũt cumulãt q oueratis lãcbz aras

Expanded text:
Panditur extemplo foribus domus atra revolsisPanditur extemplo foribus domus atra revolsis, abstractaeque boves abiurataeque rapinae caelo ostenduntur, pedibusque informe cadaver protrahitur. Nequeunt expleri corda tuendo terribilis oculos, voltum villosaque saetis pectora semiferi atque extinctos faucibus ignis. Ex illo celebratus honos, laetique minores servavere diem, primusque Potitius auctor et domus Herculei custos Pinaria sacri. Quare agite, o iuvenes, tantarum in munere laudum cingite fronde comas et pocula porgite dextris communemque vocate deum et date vina volentes. Dixerat, Herculea bicolor cum populus umbra velavitque comas foliisque innexa pependit et sacer implevit dextram scyphus. Ocius omnes in mensam laeti libant divosque precantur. Devexo interea propior fit Vesper Olympo, iamque sacerdotes primusque Potitius ibant, pellibus in morem cincti, flammasque ferebant. Instaurant epulas et mensae grata secundae dona ferunt cumulantque oneratis lancibus aras.
Abbreviated transcription (Latin):
Tisfultãt rippe restinit qz exterritus auiuis
At statuo et cari defecta uipauut nitue
Regia et uibrose peuitus patuere cautrnre
N on secus ac si qua penitrs ui terra de histens
Ui feruas reseret sedes et rogna recludes
P allida dñs ĩuisa superq ĩmane uaratrũ
Cernatur tepitent ĩ miss huiẽ manes
Ergo insperata depr̃esũ luce repente
Anctusũ q cauo saxo atz insueta rudentẽ
Desuper alcides telis pͥmt onuã qz arcua
Euocat et ramis uastis qz molarib instat
Faucib ingente fumũ muirablẽ dictu
Euount ĩ uotuitq domũ caligiẽ cera
Prospectũ eripiens oculis glemierat ꝙ sub antro
Fuiniferã uoctẽ ꝯuuxtis igne tenebris
Mon culit alcides aĩs seqz irẽ per iguem
Precipiti uecit saltu qua plurimꝰ uudã
Fuuꝰ iagit nebula q iigens spocus estuiat atia
Hic cacũ ĩ tenebris iitẽdia uaua uorũtem
Corripit ĩ nodũ cõplexus et auguit iuhereus
Eli soo oculos et siccũ saugniẽ guttur

Expanded text:
ant ripae refluitque exterritus amnis. At specus et Caci detecta apparuit ingens regia, et umbrosae penitus patuere cavernae: non secus ac siqua penitus vi terra dehiscens infernas reseret sedes et regna recludat pallida, dis invisa, superque immane barathrum cernatur, trepident inmisso lumine manes. Ergo insperata deprensum luce repente inclusumque cavo saxo atque insueta rudentem desuper Alcides telis premit omniaque arma advocat et ramis vastisque molaribus instatfaucibus ingentem fumum mirabile dictu evomit involvitque domum caligine caeca, prospectum eripiens oculis, glomeratque sub antro fumiferam noctem commixtis igne tenebris. Non tulit Alcides animis seque ipse per ignem praecipiti iecit saltu, qua plurimus undam fumus agit nebulaque ingens specus aestuat atra. Hic Cacum in tenebris incendia vana vomentem corripit in nodum complexus et angit inhaerens elisos oculos et siccum sanguine guttur.
Abbreviated transcription (Latin):
Bant iauus pr̃ hãc saturatus cõdidit urrlem
Iauiculũ huic illi fliciat satirrana noinẽ
Talib initer se dictis ad tecta subibant
P auteris euaudri. passim q armẽta uidebãt
Romauoqz foro et lautis iingire cariis
Ut uentũ ad sedes hec inquit limina uictor
Alcidoosubut haoc illũ regia cepit.
Au de hospes cõtẽniere opes et te quoz dignũ
Finge deo rebz qz ueni non asper egenis
Dixit. et augusti subter fastigia tecti
Iugentẽ eueã duxit. stratieqz locauit
Effultũ fotus et pelle libistidis uist¬
M ex ruit et fustis testurem ã plactitur alis
Et uenus haud aiõ nequicꝙͣ exterrita mater
Laurc̃cũ q namis et diro mota tumultu
Bulcanũ allost chalauioqz hec ꝯuigis auto
Uncipit et dictis diuuinũ aspiat amorẽ
Dũ bello agncolici uastabãt ꝑgama retes
Debita cafuras q ĩnuicis ignib ar ces
Non ullũ anxibiũ mipio nẽ arma rogaui
Artis opie q tue noc te caussumne quĩx
In cassũ ue tues uolui excercere labores

Expanded text:
anc Ianus pater, hanc Saturnus condidit arcem: Ianiculum huic, illi fuerat Saturnia nomen. Talibus inter se dictis ad tecta subibant pauperis Euandri passimque armenta videbant Romanoque foro et lautis mugire Carinis. Ut ventum ad sedes: Haec, inquit, limina victor Alcides subiit, haec illum regia cepit. Aude, hospes, contemnere opes et te quoque dignum finge deo rebusque veni non asper egenis. dixit et angusti subter fastigia tecti ingentem Aenean duxit stratisque locavit effultum foliis et pelle Libystidis ursae. Nox ruit et fuscis tellurem amplectitur alis. At Venus haud animo nequiquam exterrita mater Laurentumque minis et duro mota tumultu Volcanum adloquitur thalamoque haec coniugis aureo incipit et dictis divinum adspirat amorem: Dum bello Argolici vastabant Pergama reges debita casurasque inimicis ignibus arces, non ullum auxilium miseris, non arma rogavi artis opisque tuae nec te, carissime coniunx, incassumve tuos volui
Abbreviated transcription (Latin):
Tñ michi pͥma genas uestibat fiore buuẽtus¬
Il iratus qz duces tencros murabar et ipm̃
Lanuiecontiadem et cñctis altior ib at
Auchises michi mens tuuenili ardebit amere
Cõtellaie urrũ et dextre ꝯuĩgẽ dextrain
Accessi et cupidus phenci sub menia duxi
Freua .s uina meus q̃ nt̃ hẽ aurea pallas
Er go et quã petitio nũcta est michi federe dexta
Et lux cũ terris pͥmũ se crastina reddet
iAuxilio letã diutã opib qr lunato
Interea facra het qñ huc uenistie auuti
Anua q̃ differre nephas celebrate fauães
Nobistũ et iã ut̃ sociocũ assuestite nidtie
Hit ubi dicta dapes nibet et sublata repom
Pocula gͣmimeo q uiros locat ipe sedai
Precipuũqz chore et uillosi relle leouis
Accipit encã solioqz l̃iuitat a cerus
Tñ lecti iuuenes certati are q sacerdes

Expanded text:
i prima genas vestibat flore iuventas, mirabarque duces Teucros, mirabar et ipsum Laomedontiaden, sed cunctis altior ibat Anchises: mihi mens iuvenali ardebat amore compellare virum et dextrae coniungere dextram. Accessi et cupidus Phenei sub moenia duxifrenaque bina meus quae nunc habet aurea Pallas. Ergo et quam petitis iuncta est mihi foedere dextra, et lux cum primum terris se crastina reddet, auxilio laetos dimittam opibusque iuvabo. Interea sacra haec, quando huc venistis amici, annua, quae differre nefas, celebrate faventes nobiscum et iam nunc sociorum adsuescite mensis. Haec ubi dicta, dapes iubet et sublata reponi pocula gramineoque viros locat ipse sedili praecipuumque toro et villosi pelle leonis accipit Aenean solioque invitat acerno. Tum lecti
Abbreviated transcription (Latin):
Tela teuet seuit med io ĩ certanuẽ maners
Celatus ferro tustes q ex ethere dite
Et scissa gaudens uadit distordia palla
Quã cõsangiuc̃o sequitur bellona flagello
A ctins hec cernẽs arcũ tendebat apollo
Desupei onĩs eoterroie egiptus et indi
Omũs arabs om̃s uertobãt terga saber
Ipã uidebatur uentis regnia uotatis
Uela dare et lapsos iã iãz ĩnutdeͤ fimes
Inai inter cedes pallante morte fitura
fecerat ignigotẽs uudis et iapige ferui

Expanded text:
tela tenent. Saevit medio in certamine Mavors tela tenent. Saevit medio in certamine Mavors caelatus ferro tristesque ex aethere Dirae, et scissa gaudens vadit Discordia palla, quam cum sanguineo sequitur Bellona flagello. Actius haec cernens arcum tendebat Apollo desuper: omnis eo terrore Aegyptus et Indi, omnis Arabs, omnes vertebant terga Sabaei. Ipsa videbatur ventis regina vocatis vela dare et laxos iam iamque inmittere funis. Illam inter caedes pallentem morte futura fecerat Ignipotens undis et I
Abbreviated transcription (Latin):
Wuit angustus agens Italos in p̾tia cesar
Cũ pr̃b ipło q penatib etmagnis dis̃
Etans celsa in pupigennãs cui epã stãnus
Leta uenũt prĩu q aperitui uertice sydus
Parte alia uentis et diis aggupa secũdis
Ardnus aguien agens an belli infigne suꝑpbũ
Tempora nauali fulgent rostrata corona
Hinit ope barbarica uariisqz anchourꝰ armis
Uictoi ab aurore populis et littoie rubro
Egiptũ uiresqz oriẽtis et ultima secũ
Bactra uehit soquitur q uefas egiptia cõmt̃
Una omĩs ruere ac totis spumare reductis
Cõuulsũ remus rostasqz stadentibz equor
Alta petunt pelage credad s mare reuulsos
Cicladas aut mõtes cõturreie mõtib altos
Epargitur arna noua neptunia cede rubestũt
Regnia ĩ mediis prĩo uotat aginã fitro
Met dũ ctiã geiõs a tergo respicit auguos
Omĩgenũqz deũ mõstra et latrator amibis
Contia neptiuni et ueuorẽ coͣqz iineruã

Expanded text:
Hinc Augustus agens Italos in proelia Caesar Hinc Augustus agens Italos in proelia Caesar cum patribus populoque, penatibus et magnis dis, stans celsa in puppi; geminas cui tempora flammas laeta vomunt patriumque aperitur vertice sidus. Parte alia ventis et dis Agrippa secundis arduus agmen agens; cui, belli insigne superbum, tempora navali fulgent rostrata corona. Hinc ope barbarica variisque Antonius armis, victor ab Aurorae populis et litore rubro, Aegyptum viresque Orientis et ultima secum Bactra vehit, sequiturque nefas Aegyptia coniunx. Una omnes ruere, ac totum spumare reductis convolsum remis rostrisque tridentibus aequor. alta petunt: pelago credas innare revolsas Cycladas aut montis concurrere montibus altosspargitur, arva nova Neptunia caede rubescunt. Regina in mediis patrio vocat agmina sistro necdum etiam geminos a tergo respicit anguis. omnigenumque deum monstra et latrator Anubis contra Neptunum et Venerem contraque Minervam
Abbreviated transcription (Latin):
Poctitib gaillos ĩ lumẽ a desse cauebat
Galli per dumos aderant arcẽq tenebãt
Defensi teurbris et douo noctis opace
Aurea cesaries ollis atq aurea uestis
Uirgatis lucent sagullis tũ lactea colla
Auro ĩnectũtur duo quisq alpma coerstat
Gesa manu scutis ꝓtecti corpora lougis
Mic grultantes salios midos q luꝑtos
Laigeros qz apices et lapsa ãsilia celo
Excuderat caste dicebãt sac̃ per urlem
Pillentis nr̃ẽs ĩ mollib hñt ꝓculaddit
Tartareas etiã sedes alta ostia ditis
Per scelerũ penas et te catilia minaci
P endentem scepulo furiaꝵq ora tremiẽtem
Secietos qz pios hiis dautẽ iira tathonẽ
Hec inter tirudi late maris ibat nuago
Aurea sed fluctu spumabant equora cauo
Et cricũ argẽto tlati delphines Iorbem
Equoia uertebant candio sius estũ q setabãt
In medio classes eratar actia bella
Ceruere erat totũq instructomarte uideres
eruere lencatẽ amo qz effulgerestuctus

Expanded text:
porticibus Gallos in limine adesse canebat. porticibus Gallos in limine adesse canebat. Galli per dumos aderant arcemque tenebant, defensi tenebris et dono noctis opacae: aurea caesaries ollis atque aurea vestis, virgatis lucent sagulis, tum lactea colla auro innectuntur, duo quisque Alpina coruscant gaesa manu, scutis protecti corpora longis. Hic exsultantis Salios nudosque Lupercos lanigerosque apices et lapsa ancilia caelo extuderat, castae ducebant sacra per urbem pilentis matres in mollibus. Hinc procul addit Tartareas etiam sedes, alta ostia Ditis, et scelerum poenas et te, Catilina, minaci pendentem scopulo Furiarumque ora trementem, secretosque pios, his dantem iura Catonem. Haec inter tumidi late maris ibat imago aurea, sed fluctu spumabant caerula cano; et circum argento clari delphines in orbem aequora verrebant caudis aestumque secabant. In medio classis aeratas, Actia bella, cernere erat, totumque instructo Marte videres fervere Leucaten auroque effulgere fluctus.
Abbreviated transcription (Latin):
Nepeul huic romam et raptas sme merte sabmas
Edcessu cauee magnis circẽsib actis
Ad diderat subitoq nouũ cõfnegere bellũ
Ronuilidis taceoq scur caribz qz seueris
Pesti ilem inter se poĩto certannẽ reges
A riati iouis ante arã pateras qz tenõtes
Stabant q et cesa nĩgobãt febera porca
Maud ꝓcul inde cite metiũ ĩ diuersa quadrige
Distulerant at tu dictis albane maueres
Raptabatqz ura mẽdacio uiscera tullus
Per suuã et spersi rorabant sangniẽ uepres
Necuo tarq̃mũ eiectũ po̾stenua iubebat
Accipete ingenti q urbẽ obfidiene pͦmebut
Euoide in ferrũ pro libertate r uebant
Iuũ indignãti file stleqz ninanti
Aspiceres poute auderet qz auellere cocles
Et fluinũ unclis t̃uaret choetia ruptis
In fũmo custos tarpeie maulius arcis
Stabat ꝓtemplo et capitolia celsa tenebat
Romuleoq recens horrebat regia culiuo
¶tqz hic auratis uolitans argẽteus auser

Expanded text:
Nec procul hinc Romam et raptas sine more Sabinas Nec procul hinc Romam et raptas sine more Sabinas consessu caveae magnis circensibus actis addiderat subitoque novum consurgere bellum Romulidis Tatioque seni Curibusque severis. Post idem inter se posito certarmati Iovis ante aram paterasque tenentes stabant et caesa iungebant foedera porca. Haud procul inde citae Mettum in diversa quadrigae distulerant, at tu dictis, Albane, maneres, raptabatque viri mendacis viscera Tullus per silvam, et sparsi rorabant sanguine vepres. Nec non Tarquinium eiectum Porsenna iubebat accipere ingentique urbem obsidione premebat: Aeneadae in ferrum pro libertate ruebant. Illum indignanti similem similemque minanti aspiceres, pontem auderet quia vellere Cocles et fluvium vinclis innaret Cloelia ruptis. In summo custos Tarpeiae Manlius arcis stabat pro templo et Capitolia celsa tenebat, Romuleoque recens horrebat regia culmo. Atque hic auratis volitans argenteus anser
Abbreviated transcription (Latin):
Ue ꝓcul e gelido secretũ fiuẽ uidit
Talib affata est dictis seq obtulit ultro
En perfecta mei ꝓmissa cõnigis arte
Mimera nec morũ aut lairiẽtes nate superbos
Aut aciẽ dubites ĩ pretia postere turrnũ
Dixit et amplexus nati citherea petuũt
Arma sub aduersa posint radiantia qr̃tu
Ille dee donis et tanto letus houore
Explgii nequit alz ocules per singlã uoluit
M rratir q niter q aauꝰ et brachia ueisat
Futistrũq ensem loritã ex exe rigentem
Sangmõi ingentẽ qualis cũ cerula mibes
Solis mardestit Radiis louge qz refulget
Tñ lenes ocreas anro electre q recotto
Mastã q ecclipei non euarrabile textũ¬
E tupas ab ascamia pugnata q ĩordine bella
Ffecerat et uiridi fetã mauortis in autre
P rocubuisse lupã gem̃os q huit ubera tritũ
Lu dere pendentes puers et lambere intẽro
Impanidos uiã tereti ceruite reflexã
¶ ulcex alteros et corꝑa fingere liuigna

Expanded text:
ut procul egelido secretum flumine vidit, ut procul egelido secretum flumine vidit, talibus adfata est dictis seque obtulit ultro: En perfecta mei promissa coniugis arte munera, ne mox aut Laurentis, nate, superbos aut acrem dubites in proelia poscere Turnum. Dixit et amplexus nati Cytherea petivit, arma sub adversa posuit radiantia quercu. Ille, deae donis et tanto laetus honore, expleri nequit atque oculos per singula volvit miraturque interque manus et bracchia versat fatiferumque ensem, loricam ex aere rigentem sanguineam ingentem, qualis cum caerula nubes solis inardescit radiis longeque refulget; tum levis ocreas electro auroque recocto hastamque et clipei non estirpis ab Ascanio. pugnataque in ordine bella. Fecerat et viridi fetam Mavortis in antro procubuisse lupam, geminos huic ubera circum ludere pendentis pueros et lambere matrem impavidos, illam tereti cervice reflexa mulcere alternos et corpora fingere lingua.
Abbreviated transcription (Latin):
Inde aliĩ troie ꝓteres ip̃e agunẽ pallas
In medio clauade et pictis cõspectus ĩ arius
Qualis ubi occeam perfusus iucqfer unda
Qũe uenus aute alios astiorũ diligit igues
Extutit os sacrũ celo tenebras qz resotuit
Etant painide nrmucis nr̃es ocutiaq seguũt᷑
Pulueream mibem et ful gẽtes ere caternas
Olli per dumos qua penna meta uiarũ
Ariuati tendũt ie clamior et agnũe fito
Quadrupedãte pittcẽ sonitu qͣtit ungula cãpũ
Est ingens gelidũ lucus ꝓpe centis auiuẽ
R elligioue patrã la te sacer undiqz tolles
Inclusere caui et ingra ueniꝰ abiete cugũt
Siluauo fama est ueteres saciasse pelasgos
Castra lotis celso q or̃s de colle uidea
Nam poterat legio et latis tẽdebat ĩ arius
Hnc pater eneas et bello lecta iuuẽtris
Succedũt fessiqz et eques et corꝑa curant
Ac uenus etherees nitei dea candida m̃tos
Doua fereus aderat natuq ĩ ualle reducta

Expanded text:
inde alii Troiae proceres, ipse agmine Pallas inde alii Troiae proceres, ipse agmine Pallas in medio chlamyde et pictis conspectus in armis: qualis ubi Oceani perfusus Lucifer unda, quem Venus ante alios astrorum diligit ignis, extulit os sacrum caelo tenebrasque resolvit. Stant pavidae in muris matres oculisque sequuntur pulveream nubem et fulgentis aere catervas. Olli per dumos, qua proxuma meta viarum, armati tendunt; it clamor, et agmine facto quadrupedante putrem sonitu quatit ungula campum. Est ingens gelidum lucus prope Caeritis amnem, religione patrum late sacer; undique colles inclusere cavi et nigra nemus abiete cingunt. Silvano fama est veteres sacrasse Pelasgos,castra locis, celsoque omnis de colle videri iam poterat legio et latis tendebat in arvis. Huc pater Aeneas et bello lecta iuventus succedunt fessique et equos et corpora curant. At Venus aetherios inter dea candida nimbos dona ferens aderat; natumque in valle reducta