comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m: naaman syrus : simf̃. gentes : filia toẽ sinagoga:
geigi: idẽ & desia : habens demoniã : roẽ idolis creden¬
dum : Quid nobis & tibi : ioẽ nob̵ tormeta : & tibiglona:
& clesias : Duc in altum : ioẽ ad xp̃m ascendentem¬
& illum ad cȩlum: Totanote laborantes nihil cepi¬
mus : ioẽ ꝑu& erem leren : nullum diximus aduitam
&ernam : impleurunt ambas naues : toẽ quia & de

Expanded text:
m: Naëman Syrus, significat gentes: filia, id est nagoga: Giezi, id est Ecclesia: habens daemonium, id est idolis credendum: Quid nobis et tibi? id est nobis tormenta tibi gloriam: Ecclesias: duc in altum, id est, Christum ascendentem in coelum: tota die laborantes, nihil cepimus, id est, per veterem Legem nullum duximus ad vitam. Impleverunt ambas naves, id est, quia pe
Abbreviated transcription (Latin):
nȩ uita caritas occidit : his amoris hoc agere sol&
in animo. ut quan ipse sanꝑ cogitat : nullum alium ere¬
dat̃ imorare : Sca eum desideria dil&tione crescuo
si aũt dilatione deficiunt : desideria non fuerunt : quic

Expanded text:
ternae vitae charitas occidit. Vis amoris hoc agere solet ternae vitae charitas occidit. Vis amoris hoc agere solet in animo ut quae ipse semper cogitat nullum alium credat ignorare. Sancta enim desideria ex dilectione crescunt; si autem dilatione deficiunt, desid
Abbreviated transcription (Latin):
tunc diligim sicut nos : sinon ꝓp̃t ac cepta bereficia
Vel speata sed ꝓpta hoc tantum modo quod sunt naturae
nr̃ae pasticipes : ad quirit silium : cui fratrem ad quintꝰ
amor: Gregorius dix̃ ꝓbatio ergo dil&ctionis: & hibitio
est operis : Qui diligit dm̃ & qusmandataquis custodit
in illius corde & uenit : & mansionem facit: neque enim.
posit quis quam dm̃ diligere : sieum quendiligit non habe¬
r& : in proximi enim dil&tione discitur : qualite pe¬
uenire debeat ad amorem dĩ : Hu nimirum & ꝓximum
diligunt : & tamei illa sublimia dila&tionis proximia ñ
ad secuntur : qui amoren suũ non spĩtaliter sed carna¬
lite inpendunt: Sicut eum ignis amoristum aitem &i¬
nt : ita ignis maliciae mentem in uoluit: Amando enuim
dõ : nr̃a in nobis mala ꝑsequimur : Diligendo aũt ꝓxi¬
mo: & in quo ꝓdesse possumus festinamus: Sicut mors
corpus interimit : sic ab amore sbrum corporalium &e¬

Expanded text:
nostros tunc diligimus sicut nos, si non propter accepta beneficia nostros tunc diligimus sicut nos, si non propter accepta beneficia vel impetrata, sed propter hoc tantummodo, quia sunt naturae nostrae participes. Acquirit filium, qui fratrem acquirit amore. GREGORIUS. Probatio ergo dilectionis, exhibitio est operis. Qui diligit Deum, et ejus mandata custodit, in illius cor Dominus venit, et mansionem facit. Neque enim posset quisquam diligere Deum, si eum quem diligit, non haberet. In proximi enim dilectione dignoscitur, qualiter perveniri debeat ad amorem Dei. Hi nimirum et proximum diligunt, et tamen illa sublimia dilectionis praemia non assequuntur, qui amorem suum non spiritualiter, sed carnaliter impendunt. Sicut autem ignis amoris mentem erigit, ita ignis malitiae mentem involvit. Amando enim Deum, nostra in nobis mala persequimur. Diligendo enim proximum, in quo prodesse possumus, festinamus. Sicut mors corpus interimit, sic amorem rerum corporalium ae
Abbreviated transcription (Latin):
orabit ꝓp&catis : & continebit se abillis in oratione di¬
erum &x audi&ur. dilige eum qui f&it te : &ministros
non derelinquas : Dilige dm̃ & inuoca eum : in salute tua
Omnis animal diligit simile sibi : sic & om̃is homo ꝓxi¬
mum sibi: Omnis caro ad similem sibi coniungitur: &
om̃s homo simili sibi sociabitur : Dilige ꝓximũ tuum :¬
& coniunge side cum illo: sicut quidimit tit auan de
na felicitate : Diabulum aũt uincir inimici dil&tione:
Enutriatur inte l&tio : quȩ sola ducit aduitam:
Non aũt carnalir: sed spĩtalis interuor eẽ deb& dil&¬
tio : Nihil sp&ciosius dõ uistute dil&tionis: pihil desi
rabilius ẽ diabulo etinctio caritatir : Hieonimus dx̃¬
Sc̃s amor inpacientia non hab& : falsur rumor : cito
obpremitur Omnem hominem fratrem tuũ indica eẽ
Menento quod unur astif& condiditnos: Amor or¬
dinen nescit : facilius eum nglegetia emadari potest
quã amor nasci : Ambrosius dix̃ : Aꝓximor autem

Expanded text:
exorabit pro peccatis, et continebit se ab illis, et in oratione dierum exaudietur . Dilige eum qui fecit te, et ministros ejus non derelinquas . Dilige Deum, et invoca eum in salute tua . Omne animal diligit simile sibi, sic et omnis homo proximum sibi . Omnis caro ad similem sibi conjungetur, et omnis homo simili sui sociabitur . Dilige proximum, et conjungere fide cum illo . Sicut qui dimittit avem de na felicitate, diabolum vincis inimici dilectione. Enutriatur in te dilectio, quae sola ducit ad vitam. Non autem carnalis, sed spiritualis inter vos debet esse dilectio. Nihil pretiosius Deo virtute rabilius est diabolo exstinctione charitatis. HIERONYMUS. Sanctus amor impatientiam non habet, falsus rumor cito opprimitur. Omnem hominem fratrem tuum judica esse: memento quod unus artifex condidit nos. Amor ordinem nescit. Facilius enim negligentia emendari potest, quam amor nasci. AMBROSIUS. Proximos autem
Abbreviated transcription (Latin):
qui carnaliter homine moriturum plus diligit quã opon¬
t& : dum ron concupiscimus temporalan : Amit timur
ueam dilactionem: Amando eumdm̃ : nr̃a in nobis mala
ꝑ sequimur : Diligendo aut ꝓximum & in quo ꝓdes se pos

Expanded text:
qui carnaliter hominem moriturum plus diligit quam oporqui carnaliter hominem moriturum plus diligit quam oportet. Dum rem amore concupiscimus temporalem, amittimus veram dilectionem. Amando enim Deum, nostra in nobis mala persequimur. Diligendo
Abbreviated transcription (Latin):
gamus eum : & tanpla nr̃a ei seuemus : Vt ille sanꝑ in
nobis habit& : & nos in illo ꝑmaneamus : Hisidorus dix̃
&x corde toto xp̃m ñ diligit: qui hominem odit: Dil&ctio
dĩ morte conparatur : Dicente scc lomone ualida est
ut mors dil&tio: Sicut mors uiolete separat animã
a corpore : ita dil&tiodĩ uiolater sgregat hominem
amundono & carnali amore : Diligaido ꝓximo pur¬
gas oculum aduidendum dm̃ : Quidi p̃cepta contemp¬
nit : dm̃ non diligit : neque aum regan diligimurs si odio
lgis aius habemus : p& poteit dm̃ diligere quinoscitur
in ꝓximi dilectione errare : Bonorum discretionir est
non odire ꝑsonas sed culpas : & recta ꝓfalsis non spernoe
sed ꝓbase : qui in f&cti sunt indi amore : sepe uitus separa¬
se disponunt : sed pondere uitiorum grauati : rursus ad ea
uitia que optant requere reuoluuntur : Minus quã int̃
duor dil&ctio eẽ non potest : Multum interra dane sus est

Expanded text:
gamus eum, et templa nostra ei servemus: ut ille semper in gamus eum, et templa nostra ei servemus: ut ille semper in nobis habitet, et nos in illo permaneamus. ISIDORUS. Ex toto corde Christum non diligit qui hominem odit. Dilectio Dei morti comparatur, dicente Salomone: Valida est ut mors dilectio . Sicut mors violenter separat animam a corpore, ita dilectio Dei violenter segregat hominem a mundano et carnali amore. Diligendo proximum, purgas oculum ad videndum Deum. Qui Dei praecepta contemnit, Deum non diligit. Neque enim regem diligimus, si odio leges ejus habemus. Nec poterit Deum diligere qui noscitur in proximi dilectione errare. Bonorum discretio est, non odisse personas, sed culpas: et recta pro falsis non spernere, sed probare. Qui imperfecti sunt in Dei amore, saepe se a vitiis separare disponunt: sed pondere vitiorum aggravati, rursus ad ea vitia quae optant relinquere, revolvuntur. Minus quam inter duos dilectio Dei esse non potest. Multum in terra diversus est,
Abbreviated transcription (Latin):
Siquis quanlib& amat : sed ꝓpte dm̃ non amat : cari¬
teoten non hab&: sed habere seputat : Caritas autan
uera est : cum & indm̃ diligitur amicus : & ꝓp̃t dm̃
diligitur inimicus: ille eum ꝓpt dm̃ diligit eor quos
diligit : qui lam & eor diligere : aquibus non dilttur¬
scit: Basilius dicit : uña quaeque anima quantũ
lata sueit in amore ꝓximi : tantum alta erit in cogitatione
dĩ: qui diligit fratrem : in tranquillitate ẽ. cor eius: frater
uero odiens tempestate circumdatus ẽ : Ex tota igitur
mente tua diligedm̃ : ut in omnibus acti tibustiuis placeas
de puro & operib: iustis : Magis ego omnib: diligamus
dm̃: qui & nos & parentes nros ꝓpriis manibus fincxit:¬
& cuncta nobis bona quae eganos gruntur: cotidie qui
bene ficus ad scribamus : Xp̃r diligendus ẽ suꝑ parentes:
quia ñ nobis tribuunt parentes eaquȩ xp̃s: proximum
tuum hab&o: tamquam unũ &ebristuis: Cum nobir
dĩ magna baie ficia prest& nihil & init a nobis nisi ut dili¬

Expanded text:
s autem quemlibet amat, et propter Deum non amat, charitatem non habet, sed habere se putat. Charitas autem vera est, cum et in Deo diligitur amicus, et propter Deum diligitur inimicus. Ille enim propter Deum diligit eos quos diligit, qui etiam eos diligere scit a quibus non diligitur. BASILIUS. Unaquaeque anima, quantum lata fuerit in amore proximi, tantum alta erit in cogitatione Dei. Qui diligit fratrem, in tranquillitate est cor ejus. Fratrem vero odiens, tempestate circumdatus est. Ex tota igitur mente tua dilige Deum, ut in omnibus actibus tuis placeas de puro et operibus justis. Magis ergo omnibus diligamus Deum, qui et nos et parentes nostros propriis manibus finxit: et cuncta nobis bona quae erga nos geruntur quotidie ejus beneficiis ascribamus. Christus diligendus est supra parentes, quia non nobis tribuunt parentes ea quae Christus. Proximum tuum habeto tanquam unum ex membris tuis. Cum nobis Deus magna beneficia praestat, nihil exigit a nobis, nisi ut dili
Abbreviated transcription (Latin):
in domosua habitare prȩcipit : ut qui siliidi eẽ prȩ
cipimur indĩ pacemaneamus. & quibus ipr unus ẽ
unus sit animus & saisus : Sacrificium dõ magis est
pax nr̃a & fraterna concordia. Qui pacam xp̃i.
& concordiã rumpit : aduersus xp̃m facit : pacem¬
querere deb & silius pacis: Neq: enm potest accipi
do lorum & passionum coronam : nisi precessorit indolore
& parsionum pacir: Neque enuim potest ueaciter bonado¬
cendo inpendere siui uedo nesciat ȩquanimiter alicia

Expanded text:
in domo sua habitare praecepit. Ut qui filii Dei esse in domo sua habitare praecepit. Ut qui filii Dei esse coepimus, in Dei pace maneamus: et quibus spiritus unus est, unus sit animus et sensus. Sacrificium Deo majus est pax vera et fraterna concordia. Qui pacem Christi et concordiam rumpit, adversus Christum facquaerere debet filius pacis. Neque enim potest quis accipere dolorum et passionum coronam, nisi praecesserit in dolore et passione patientia. Neque enim potest veraciter bona docendo impendere, si vivendo nescit aequanimiter aliena
Abbreviated transcription (Latin):
lias arbitrȩcur : Qui enim ampl&tit pacan : in men¬
tibi intulerit mala : neuel iras caris : sed dolepocius ꝓ eo :
quia dr̃ illi irascitur : Hsidorus dix̃: pon potest autem
esse inpace : qui spem suam ponit in homine : Qui uitae
futurȩ ꝓximi a diligater & cogitat : mala omnia uitae
presentis euanimite postat: Grauius torqu& inpior
mundi &agitandi commoda: quam iustos tollerando
aduersa: Qui enim bonamundi diligit: uellit non uel¬
lit timoris & doloris poenae sub cumbit: Patienter
ab uno ferendum est : quod multis accedit tollerabile :
poeia huius uita breuis est : & qui ad flige & qui ad¬
fligitur mostalis est: Malorum prauitas nonte oc¬
cidit : sed erudit : hab&o pacietiam in aduersis &
prumtior esto adsus cipiendam quam inferendam
molestiam : Contu melias d&rabetium paciatia
supera : sagit tas contum eliae : patientia supera: sagit¬
cas : Ciprius dixit : pacificos enim & concordes : dĩ

Expanded text:
liam arbitratur. Qui enim amplectitur pacem in menliam arbitratur. Qui enim amplectitur pacem in mentibi intulerit mala, ne irascaris; sed dole potius pro eo, quia Deus illi irascitur. ISIDORUS. Non autem potest esse in pace qui spem suam ponit in homine. Qui vitae futurae diligenter excogitat praemia, mala omnia vitae praesentis aequanimiter portat. Gravius torquetur impius, mundi excogitando commoda, quam justus tolerando adversa. Qui enim bona mundi diligit, velit nolit, timoris poenae succumbit. Patienter ab uno ferendum est, quod multis accidit tolerabile. Poena hujus mundi brevis est: et qui affligit, et qui affligitur, mortalis est. Malorum perversitas non te occidit, sed erudit. Habeto patientiam in adversis: et promptior esto ad suscipienda, quam ad ferenda molesta. Contumelias detrahentium patientia superat. Sagittas contumeliae patientiae clypeus frangicas. CYPRIANUS. Pacificos enim et concordes Deus
Abbreviated transcription (Latin):
amat : si enim amas : postas : Si desistis amare : disistir
tolerare : Quem aumminus diligimus : minus &iã & to¬
leramus : Inruente fastidio : cicius facta ꝓximi : Addu¬
cuntur in grauitudinem ponderis : quȩ nobis non leuicat
tia angelorum merebitur : In uidus aũt : pasticeps de¬
moniorum sicitur: qui pacienter tolerat mala : infu¬
turo coronam merebitur: pax eum leffugat discor¬
dias : india autem copulat eas : Sicut paxsecr&a
mentis inluminat : ita inuidia occulta cordis obce¬
cat : homo pacificus s&uram possid& mentem:
Inuidus aut : intribulatione est semꝑ: Fili si cupir pa¬
ciaitiam habere : moneo primum te ipsum : ut man¬
data diuina & cites mentem tuam: & abundatia
l&itiae : pacisicus homo dinoscitur : & &x uultu marci
do furore plenus : inuidus demonstratur : uir bengnx
&iam sipatiatur in iuriam : ꝓnihilo ducit : Iniquus
aũt &iam paruum uerbum audieis a ꝓximo : contume¬

Expanded text:
amat. Si enim amas, portas; si desistis amare, desistis amat. Si enim amas, portas; si desistis amare, desistis tolerare. Quem enim minus diligimus, minus etiam toleramus, quia, irruente fastidio, citius facta proximi adducuntur in gravedinem ponderis quae nobis non levigat tium angelorum merebitur; invidus autem particeps daemoniorum efficietur. Qui patienter hic tolerat mala, in futuro gloriam merebitur. Pax enim effugat discordias, invidia autem copulat eas. Sicut pax secreta mentis illuminat, ita invidia occulta cordis obcaecat: homo autem pacificus securam possidet mentem. At invidus in tribulatione est semper. Fili, si cupis patientiam habere, moneo primum teipsum ut ad mandata divina excites mentem tuam. Ex abundantia laetitiae pacificus homo dignoscitur, et ex vultu marcido et furore pleno invidus demonstratur. Vir benignus etiamsi patiatur injuriam, pro nihilo ducit. Iniquus autem etiam parvum verbum audiens a proximo, contume
Abbreviated transcription (Latin):
sustinanus : Aꝓximonamq ꝑs&cutionis: damna & con¬
tumelias : Ab antiquo aduersario temptamenta: Adõ
aut flagella toleramus: Uregonurs dix ad pacis donum
suro remn rumpit: pacientia uera e alieia mala un ani¬
mite ꝑ p&ci: contra eum quoq: qui mala in rogat nullo
dolor morderi: Sine fero martyres esse possomus.
si pacientiam ueraciter in animo seuamus : tantum ego
quis quani nus ostenditur doctus : quantum minus con¬
uncitur paciens : Igitur cum pacieitia relinquitur:
&iam bona reliqua quȩ lam gesta sunt destruuntur:
Pacientia enim uera ẽ : quȩ & ipsum amat quen postat
nam tolerare & odisse : non est uistus man su&udinis:
sed uelamentum furoris: Cum resistere possimus.
iram suꝑbi eitium humilite declinemus: gloriosius ẽ
suꝑnus arbite noste & sipondus considerat in recribu¬
cione : tame uires pensat inpondere : Quantum lata
mens fuerit ꝑ amorem : tantum &it & patiens ꝑ longani¬
mitatem : Tantum quisquȩ postat ꝓximum : quantũ

Expanded text:
amna et contumelias. Ab antiquo adversario tentamenta, a Deo autem flagella toleramus. GREGORIUS. Ad pacis donum furore rumpit. Patientia vera est aliena mala unanimiter perpeti, et contra eum qui mala irrogat nullo dolore morderi. Sine ferro martyres esse possumus, si patientiam veritatis in animo servamus. Tanto ergo quisque minus ostenditur doctus, quanto minus convincitur patiens. Igitur, cum patientia relinquitur, etiam bona reliqua quae jam gesta sunt, destruuntur. Patientia enim vera est quae et ipsum amat quem portat. Non tolerare et odisse, non est virtus mansuetudinis, sed velamen furoris. Cum resistere possumus irae superbientium, humiliter declinemus. Gloriosius est nus arbiter noster, etsi pondus considerat in retributione, tamen vires pensat in pondere. Qumens fuerit per amorem, tantum erit et patiens per longanimitatem. Nam tantum quisque portat proximum quantum
Abbreviated transcription (Latin):
gubernatur prudentia : Qui aũt in patiens & altat
stuliciã suã : melior ẽ paciens uiro forti: & quido¬
minator animo suo : &pugnator ẽ u rbium : Doc̃¬
trina uiri: ꝑ patieitiã nascitur: pacientia lini&ur
principes & lingua mollis : confringit duritiam:
melior est ad roganti : Agustinur dĩx: quiego fue¬
rit patientior adiurgia : pacientior constitu&ur
ac tibus nr̃is: hiero inimx dix̃: Si aut̃ credatium.
pax xp̃r est : quicũ que sine pace ẽ : in consequeitꝰ
n& xp̃m hab& : Apud xp̃ianos eum non qui patitur : sed
qui facit sontumeliã miser ẽ: Grauius est sus tinere quem
nolis : quam desiderare quem diligis: Sicut ad ꝓprias in iu¬
rias pacieites eẽ debenus : ita sialiquẽ uiderimus egadm̃
tis reponsione damnare : Ambro siur dixit : Ad facien
publicam pacientiam finunt : & in animo iracundiȩ uirus
abscondunt: ad nocendum parati : cum nocendi tampus in¬
uenerint : Tribus modis iuistur pacientiae &ecerisol&

Expanded text:
patiens est, exaltat stultitiam suam . Melior est patiens viro forti: et qui dominatur animo suo, expugnatore urbium . Doctrina viri per patientiam noscitur . Patientia lenietur princeps, et lingua mollis confringet duritiam . Melior est patiens arrogante . AUGUSTINUS. Qui ergo fuerit patientior ad injuriam, potentior constituetur actibus nostris. HIERONYMUS. Si autem credentium pax Christus est, quicunque sine pace est, consequenter nec Christum habet. Apud Christianos enim non qui patitur, sed qui facit contumeliam, miser est. Gravius est sustinere quem nolis, quam desiderare quem diligis. Sicut ad proprias injurias patientes esse debemus, ita si aliquem viderimus erga Deum ritatis responsione damnare. AMBROSIUS. Ad faciem publicam patientiam fingunt, et in animo iracundiae virus abscondunt. Ad nocendum parati, cum nocendi tempus advenerit. Tribus modis virtus patientiae exerceri solet.
Abbreviated transcription (Latin):
simplicitate mansu&udo siguratur : Sȩpe eum quisque
nimiȩ mansu&udine studens subi&torum uiga aspicit
num quid ultra leuite agar : netemere aliquid facias
Ciprianur đ : Docibilis aut̃ ille ẽ. qui est ad discendi pa¬
cieitiam humilis & mitis : Basilius dix̃ : Heuitas cupit
senꝑ laudare : sicut nauis cum iactatur absquȩ gubena¬
tore cum iactatur afluctibus : ita & leuis circũ fertur
instabilis ꝑ omnes actos suos : Inuitas patrũ dic̃ : man¬
su&um diligit dñr : torbo lendum autem: sepellit ase
Sicut sum lucifer incelo : & sicutnix in paradiso: sic in
anima mitis mens. pura: Quantũ enim quis inlȩnitate:
ac patientia cordis fuerit : tantumꝰ corporis puritatẽ
ꝓfici& : Eusebiur d: Bestiarum feritas dĩ uistute masu¬
escit : Humana uero rapier p& ferarum mitircit & emplir
Iosqo: dix̃. In consulta temeitar iescit consilium sp&cta¬

Expanded text:
simplicitate mansuetudo figuratur. Saepe enim quisque simplicitate mansuetudo figuratur. Saepe enim quisque nimis mansuetudini studens, subjectorum vitia aspicit,US. Ne quid ultra leniter agas, ne temere aliquid facias. CYPRIANUS. Docibilis autem ille est qui est ad discendam patientiam humilis et mitis. BASILIUS. Levitas cupit semper laudari, sicut navis jactatur absque gubernatore. Sicut jactatur a fluctibus, ita et levis circumfertur instabilis per omnes actus suos. EX VITIS PATRUM. Mansuetum diligit Dominus, turbulentum autem repellit a se. Sicut enim lucifer in coelo, et sicut felix in paradiso, sic in anima miti mens pura. Quantum enim quisque in lenitate ac patientia cordis fuerit, tantum in cordis puritate proficiet. EUSEBIUS. Bestiarum feritas Dei virtute mansuescit. Humana vero rabies nec ferarum mitescit exemplis. JOSEPHUS. Inconsulta temeritas nescit consilium exspecta
Abbreviated transcription (Latin):
condompnatus : qui aduersur innocentem falsum testi¬
monium uel dic̃ uel dicentib: credit : in probi iudicis op¬
ponunt falsus testis: LxXI. Demran sueris:¬
& humilis corde : Beati mitir : qm̃ ipsi possedo¬
bunt terram : pauaepł dix̃: corripite inqui&or
consolamini pusillanimis. omnem ostendentes man¬
su&udinen ad omnef homines: Salomon dixit:
In lusores dñs derid& mansu&is dabit gratiam: Qui
mollis &dis solutus ẽ. in opere suo fratar est sua ope¬
ra dissipantes: Cum enim sit time danequitia dat testi¬
monium condanationis: semꝑ enĩ prȩsumit sȩua
turbate conscientia : Hisus filius sirach đ: homolin¬
guosus & tenerariis in uebo suo odibdir est : In man¬
geris esto mansu&us ad intellegendũ uebum : ut
intellegas : & cum sapietia ffesls responsum uerum
fili inman su&udinem seua animã tuã : & da illi
silio aliquid agit: Gregorius đ : In rectitudine iustitia in

Expanded text:
condemnatus, qui adversus innocentem falsum testicondemnatus, qui adversus innocentem falsum testimonium vel dicit, vel dicentibus credit. Improbi judices opponunt falsos testes. CAPUT LXX. De mansuetiset humilis corde . Beati mites, quoniam ipsi possidebunt terram PAULUS. Corripite inquietos consolamini pusillanimes, omnem ostendentes mansuetudinem ad omnes homines . SALOMON. Illusores Dominus deridet, mansuetis dabit gratiam . Qui mollis et dissolutus est in opere suo, frater est sua opera dissipantis . Cum enim sit timida nequitia, dat testimonium condemnationis . Semper enim praesumit saeva turbata conscientia . JESUS SIRACH. Homo linguosus et temerarius in verbo suo odibilis est. AUgeris. Esto mansuetus ad intelligendum verbum, ut intelligas: et cum sapientia profer verum responsum. Fili, in mansuetudine serva animam tuam, et da illi silio aliquid agit. GREGORIUS. In rectitudine justitia, in
Abbreviated transcription (Latin):
deflere deba inoratiu quod simorer suor adseipsum
conuersus aspiciat non requir& quod in aluis ipse sp&ciali¬
te rp̃hendat : sed inse ipso quod lugeat : Gregorius đ
pos ego tantum minus debemꝵ aliena corda audaciter
alinȩ cogitationes tenebras in lustrare: peprof&tu
deluere aliena delictir non ualeat quȩ adhuc propna
deuastat : Hysidorus đ : Denalo alieno os tuũ non co¬
inquinis: uitiatua: non aligia adtade: D&ua igtur
tione estu adtetus: quod ate quoq non ꝑtin& noli
inqui sere : quod interse locuntur hominis : cognosce
re numquam desiderir : poli quȩ rere quod quis dicat
uel faciat: Euita curiositatem obmit te curam.
quae ad causamtuam nonꝑtin& : Curiositas peiculosa
prȩsumptio est : Multi aliorum uitia discenunt : sua
pon aspiciunt : &cum ipsi maximis criminibus tenean¬
tur obnoxii : minima p&cata fratribus p̃demit tun
sȩpe quȩ ad uesa in aluis indicamus in nob̵ pociua eẽ
sed quiꝰ male gessit ꝑ scrutamur : Erit aũt ille apud dm̃

Expanded text:
aliena considerat. Quod si mores suos ad seipsum conversus aspiciat, non requirit quod in aliis ipse specialiter reprehendat, sed de seipso quod lugeat. GREGORIUS. Nos ergo tantum minus debemus aliena corda audaciter alienae cogitationis tenebras illustrare. Nec profecto diluere aliena delicta valet, quem adhuc propria devastant. ISIDORUS. De malo alieno os tuum non coinquines. Vitia tua, non aliena attende. De tua igitur tione esto attentus. Quod ad te non pertinet, noli inquirere. Qure nunquam desideres. Noli quaerere quod quisque dicat, vel faciat: evita curiositatem: omitte curam quae ad causam tuam non pertinet. Curiositas periculosa praesumptio est. Multi aliorum vitia discernunt, sua non aspiciunt: et cum ipsi maximis criminibus teneantur obnoxii, minima peccata fratribus non dimittunt. Saepe adversa in aliis indicamus, quae in nobis nociva esse sed quid mali gesserit perscrutamur. Erit autem ille apud Deum
Abbreviated transcription (Latin):
uteo nomio dicit: ponstabit testis unus contra
aliquam quic quid illud p&cati & facinoris fuerit
sed in oreduorum aut trium testium stabit omnen
uerbum: Salomon đ : qui aũt inuesticatur malo¬
rum et. opprȩmitur: Hiesus filius sirach đ Insuꝑ¬
neces sarium ea quoce abscondita sunt uidere oculis
Dere ea quȩ tibi non molestat n& c&eris : Agustinus dix̃
o quam lnr p̃ heisibilis eẽ poteramus sitam diligeter nostra
uitia cauerimus quam ferutamur aligia : sed hoc ẽ quod nr̃a
obliuis cemur: dum alieia curamus : Higronimus đ qui
ꝓficae studet non consideit : quid malum alii faciunt : sed
quidbonum ille facex debeat Caueat git̾ cõmittae qui

Expanded text:
tis . Non stabit testis unus contra aliquem, quidquid illud peccati et facinoris fuerit . Sed in ore duorum aut trium testium, stabit omne verbum . SALOMON. Qui autem investigator malorum est, opprimetur . JESUS SIRACH. In supculis De re ea quae te non molestat, ne certaveris . AUGUSTINUS. O quam irreprehensibiles esse poteramus, si tam diligenter nostra vitia caveremus, sicut scrutamur aliena. Sed hinc est quod nostra obliviscimur, dum aliena scrutamur. HIERONYMUS. Qui proficere studet, non consideret quod malum alii faciant, sed quod bonum ille facere debeat. Committere i
Abbreviated transcription (Latin):
ut iudeantur ab hominib: quilelunant : Vngecapud
tum & laua faciemtuã : ioẽ quod dno dareuis : qui
ẽ capudiuum proximotuoda : Nolite tes aurizare
interii : Idẽ in cȩlo : Neherugo : toẽ uanagloria
autim : tinea : Inuidia : aut suꝑbia ⁊ fures : Ioe¬
tum, Mancipibus : Idẽ p̃dicaciodiuina: Luterna
corporistui : Ioẽ doctor : uel princepstuus : Corporis¬
Idẽ. homines interiores: Si simplex fuerit : Ioẽ unius
rei : Nemo potest duobus dominis seruire Uibifu¬
erit tes aurustuus. & reliqr ⁊ Autunum odio habebit:
Idẽ quinec sibibonus : Necaliũ diligit : Quisibonus ẽ
Idẽ diabolum contemnere : dm̃amare qui diuiciisser¬
uit : diabulo seruit . : Mamona dicitur diuicias : siue
nomendiabuli : Non neanima plus ẽ qua mesca : &rlq
idẽ quia minoredõdat : & maiorediabuli : Respicite
uolatuliaceli & relqr Quiamos ẽ auiũ in altum uola¬

Expanded text:
ur ab hominibus quia jejunant: unge caput tuum, et lava faciem tuam, id est quod Domino dare vis, qui est caput tuum, proximo tuo da: noli thezaurisare in terra, id est in coelo, ne erugo, id est vana gloria, aut ira, tinea, invidia aut superbia, fures, datum, nam cibus, praedicatio divina. Lucerna corporis tui: id est doctor, vel princeps tuus; corporisid est hominis interioris, si simplex fuerit, unius rei: Nemo potest duobus dominis servire, ubi fuerit thesaurus tuus, et reliqua: aut unum odio habebit, id est qui nec sibi bonus; alium diligit, qui sibi bonus, id est diabolum contempnere, Deum amare, qui divitiis servit, diabolos eruit mammona dicitur divitias, sive nomen diaboli. Nonne anima plus est quam esca. Id est qui minora dat Deo, et majora diabolo. Respicite volatilia coeli
Abbreviated transcription (Latin):
meta aꝑta : idẽ corda adsidem: Monũmaitum idẽ
& clesia &cgentibus: Nouum ost quia non suit ante
predi catum uerbum dĩ gentibus: & cũ sum monumen¬
tum in p&ra : ostđ & cleiam scissam dediuitia gertili¬
tatis : Lapiden uolutum ad ostium monumati ost
duriciam incorde iudeorũ : uespere sab¬
bati: idẽ sinẽ mundi: Prima sabbati : ost dian sesur¬
r&tionis : Raio lutum lapiden ost reuolutam dunciã
iudȩorum in fliturum : Pe fulgoson ost teroren¬

Expanded text:
tum, id est, Ecclesia ex gentibus: novum, ostendit, quia non fuit ante praedicatum verbum Dei gentibus; excisum monumentum in petra, ostendit Ecclesiam scissam de duritia gentilitatis; lapidem volutum ad ostium monumenti, ostendit duritiam in corda Judaeorum. Vesper sabbati: id est, fine mundi; prima sabbati, ostendit diem resurrectionis; revoluto lapide, significat revolutam duritiam Judaeorum in futurum; per fulgo
Abbreviated transcription (Latin):
Altilia : Idẽ saginata abier̃ : Inuillam : idẽ incupiditatẽ :
Alii adnegociationem : Idẽ inmundo : Sicut ait apl̃s:
Nemomilitans dõ : Inplicat senegociis. secularibus. ut pla¬
Nuptiae fastesunt.  Ioẽ corda credentium. coniunta
aduentum : Homo Nonhabens uestem nuptialem : ost¬
quin onhabent caritatem. Ntait: F ides sine caritate
eptancum intellegitur.: Mulier defuncta : loẽ lit tera

Expanded text:
em fuderunt. Altilia, id est saginata: abierunt in villam, id est in cupiditatem: em fuderunt. Altilia, id est saginata: abierunt in villam, id est in cupiditatem: alii in negotiationem, id est, in mundo sicut ait Apostolus, Nemo militans Deo implicans se negotiis saecularibus ut planuptiae factae sunt, id est, corda credentium conjuncta adventum, homo non habens vestem nuptialem, ostendit caritatem, ut ait, fides sine caritate eptaticum intelligitur: mulier defuncta, id est littera
Abbreviated transcription (Latin):
legis : Agricule : doctores sunt : Cum autem tempus¬
ph& esunt quẽ primi occider̃ : Idẽ bieremias : &esaias ÷¬
Quem lapidauer̃ : Idẽ naboth : siuesta pͥanus : Eiecer eũ ex¬
turuineã : Ioc dehierus alem in montem caluarie : Hic
uinea : & aluicolonus : ost eclesiamgentum : Quireddunt
fructũ : Ioẽ confessionem penitentie. & fidq: Lapis : Ioẽ
xp̃s . Scis sum demontes inemanib: : hoẽ sine tactu uir uel
concubitu : De matres ine semine : De patresine tempore :¬
Suꝑquem uero ceciderit lapis : conter& eũ : ost iudeos suꝑ¬
stciosus: Homorex qui fec̃ nuptias filiosuo : homo ds̃ pat̃ ẽ
ꝑ nuptias : ost copolacionem xp̃i & eclesiae : sicut cuade
costa ade: sic ecdesia exlaterexp̃i redempta ẽ. ⁊ Q sicut
exuirgine teni proces sitadam: Ita &xp̃s exuirgine marie
natus: Misit seruos suos : Ioẽ patriarcas : Iterũ misit
alius : Idẽ proph&as Prendiũ panrium : toẽ scriptur̃e

Expanded text:
Legis: agricola, doctores suntLegis: agricola, doctores suntphetae sunt, quem primum occiderunt, est Jeremias et Isaias quem lapidaverunt, es me Barth, sive Stephanus: Ejecerunt eum extra vineam, id est Jerusalem, in montem Calvariae, hic vinea et alii colones ostendit Ecclesiam gentium, qui reddunt fructum, id est confessionem poenitentiae et fidei. Lapis, id est Christus: scissum de monte sine manibus, id est, sine actu virili et concubitu, de matre sine semine, de patre sine tempus. super quem vero ceciderit lapis conteret eum ostendit Judaeos superstitiosos. Homo rex qui fecit nuptiaper nuptias ostendit copulationem Christi et Ecclesiae. Sicut Eva ex costa Adae, sic Ecclesia ex latere Christi redempta est: et sicut ex virgine terra processit Adam: ita et Christus ex virgine Maria natus. Misit servos suos, id est, patriarchas; iterum misit alios, id est, prophetas. Prandium paratum, id est, Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
mandata legis Pueros clamantes : in templo : Ioẽ in ecle¬
sia: Pelistis illis habirtfor.s. ost relistis iudeos habuit ad gen¬
ies  B & hania : Ioẽ domus obediens Ibimansit
ost xpm̃incorde oboedientiũ manere.: Reuestit inciuitatẽ
Ioẽ in primo aduentu uenis seadiudȩos : Quidesurut :
xisi fidem iudeor  Arborem fici : loẽ sinagoga : Secus
uiã : Idẽ luxtalit tenrm: Nihil inuenit in eã nisi foliã.
hẽ suꝑsticionemiudeor̃. & doctrinam paternarum
Xresalta ficulnea: ost̃ sinagaga sine potentia: Mons
Ioẽ incorda credentiũ : Homo quihabebat duos filius  homi
quis exeis fec̃ uoluntatem patris : quidix̃ eo : ille non fec̃ :
gentium qui fec̃ ꝑ confesionem fidei: Pat̃ familias. plan¬
⁊auit uineam : homods̃ pater ẽ ⁊ uineã Ioẽ sina go gã
Sepecir cum dedit : boẽ custodia angelorum : Torcolar
toẽ templũ masti rii ÷ Turrem in medio : ost̃ doctrinam

Expanded text:
mandata legis: pueros clamantes in templo, id est, in Ecclemandata legis: pueros clamantes in templo, id est, in Ecclesia. Relictis illis, abiit foras, ostendit relictos Judaeos: abiit ad gentes. Bethania, id est, domus obediens. Ibi mansit, ostendit Christum in corde obedientium manere: revertitur in civitatem, ostendit in primo adventu venisse ad Judaeos. Quid esuriit nisi fidem Judaeorum? Arbor fici, id est, synviam, juxta litteram. Nihil invenit in ea, nisi folia, id est sustitutionem Judaeorum, et doctrinam paternarum: Arefacta ficulnea, ostendit synagogam sine poenitentia: Mens id est in corda credentium. Homo qui habebat duos filios: homo Quis ex eis fecit voluntatem Patris, qui dixit eo, et non fecit? gentium qui fecit per confessionem fidei. Paterfamilias plantavit vineam: homo Deus Pater est: vinea, synagoga. Sepe circumdedit, id est, custodia angelorum. Torcular, id est, templum martyrium; turrem in medio, ostendit doctrinam
Abbreviated transcription (Latin):
refeccio laboris : & consolacio operis ⁊ noticia uereluminis ⁊
Castellum quod contrr uos ẽ : Ioẽ hierusalem. que con¬
tiir legem euangelii repugnabans. : Soluite : & ad ducite
mihi : ost̃ conuersionem iudeor̃ siuegentium ꝑ puredicati¬
onema postolor : Dñs hisopus hab& : non aliut nisi fidẽ
insion : Idẽ speciesuite : Filia esion : Ioẽ congregatio fideliũ
Puestimenta : ost̃ doctrinã ⁊ fecer̃ eumdesuꝑ sedere : Idẽ¬
xp̃s incordae fideliũ .: St uruer̃ uestimenta in uia : ost con¬
uersionem humilitatis : Ramus de arboribus : Io ẽ dodtrina
gentes ⁊ Osanna : Idẽ saluum fac.
saluifica : Sicut salua iudȩos : salua & gentes: sicut saluas
angelos : saluahumanumgenus : Alit̃ ⁊ nmos dearborib:
Id ẽ simplices doctores: qui simplicriatem doctrinã patrũ
quasi sarculus ab scidrN.. Inturuit ihs̃ intemplum : Idẽ
sci uindunt Emund& quibaptis mũ uinidunt. uel quacũ ꝙ
sacur cionem. : Cathedur : idẽ doctrina : Mensa : Idẽ

Expanded text:
refectio laboris, consolatio operis, notitia veri luminis. Castellum quod contra vos est, id est, Jerusalem, quae contra legem Evangelii repugnabat. Solvite et adducite mihi, ostendit conversionem Judaeorum, sive gentium, per praedicationem apostolorum. Dominus opus habet, non aliud nad Sion, id est specula vitae filiae Sion, id est congregatio fidelium, per vestimenta, ostendit doctrinam, fecerunt eum desuper sedere, ids in corda fidelium; straverunt vestimenta in via, conversionem humilitatis ostendit. Ramos de arboribus, id est, doctrina gentes. Osanna, salvum me fac, sive salvifica: sicut salvas Judaeos, salva et gentes: sicut salvas angelos, salva humanum genus. Aliter ramos de arboribus, id est, simplices doctores, qui per simplicitatem doctrinam patrum quasi surculos abscindunt. Intravit Jesus in templum, id i vendunt et emunt, qui baptismum vel quamcumque sacrationem. Cathedra, id est, doctrina: mensa, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
n principio erat uerbum : idẽ quiꝰ in ipso omnia
inchoantur & siniantur: uerbum patris silius
apud dm̃ : quia filius apud patren semꝑ est : Dr̃ eat
uerbum : idẽ dĩ erat silius: hoc erat in principio
apuddm̃ : Om̃a ꝑ ipsum facto sunt : & sine ipso
facctum est nihil: hoc est idola: quod est in eo
uita erat: Hoc ẽ quia in illa om̃a ante quã fianT
uiuant:. uita erat lux hominũ : lux & uita xp̃r ẽ¬

Expanded text:
n principio erat Verbum, id est quia omnia in ipso inchoantur et finiuntur. Verbum Patris Filius apud Deum: quia Filius apud Patrem semper est, Deus erat Verbum, id est Deus erat Filius: hoc erat in principio apud Deum: omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil: haec idola: quod est, in eo vita erat, hoc est quia illi omnia antequam fiant vivant: vita erat lux hominum, lux et vita Chr
Abbreviated transcription (Latin):
tum: Sinix trum : aduersum siue penale : Quia pud
dm̃ nihil ẽ sinixtrũ: Cum aũt e&̃ inb&hania:
idẽ indomo oboedientiae: He dom&: promundo po¬
nitur : Mulia idẽ futura & desia : Alabastrum
idẽ corpus hominis ꝑ unguatum: ostđ siden confes¬
sionis capud xpͥi ds̃ pater Recumbeir : idẽ xp̃r supe
& desiam : pauperer senꝑ hab&is idẽ sp̃i talita¬
qui in digent doctrinam: siue corporalite : qui cibur
indigent : Me aũt non senꝑ habebitis : ostđ seundũ car¬
nen : Iosepli uinditus in egyptum : xx. argateos : ut sa¬
ciar & fam̃ corporis: xp̃m uinditus .xxx. argaiteos ꝓ
p& catis hominum & fame sidei opostunitas : idẽ tanp:

Expanded text:
nale, quia apud Deum nihil est sinistrum: cum autem esset in Bethania, id est in domo obedientiae, hic domus pro mundo ponitur. Mulier: id est futura Ecclesia: alabastrum, id est corpus hominis, per unguentum, ostendit fidem confessionis: caput Christi Deus Pater recumbens, idem Christus super Ecclesiam: pauperes semper habebitis, id est spiritualitqui indigent doctrinam, sive corporaliter qui cibos indigent: me autem non semper habebitis, ostendit secundum carnem: Joseph venditur in Aegyptum, XX argenteos ut satiaret famem corporis: Christus venditus XXX argenteos, pro peccatis hominum, et fame fidei: oportunitas, id est, tempus
Abbreviated transcription (Latin):
ernruerit : in quo emendatur : salsaporat : uer¬
mis occidit ⁊ Proiecitꝰ & conculc& ur ab hominib:
Iẽ exant extraecclesiam : & reputentur in paste
genalim. ⁊ Lios estis luxmundi idẽ qui lux abscon¬
dita reuelat : & tenebra s inluminat : Ita & uos
tenebre peccatorum in luminate : Aliasuero :
sicut sol semꝑ incelo man& : Ita & uos sibiman&e
subtimore uelamore : Quattuor similitudinis:
habent apłi : sal: sol : lucerna : ciuitas ⁊ suꝑcande¬
labrum : Idẽ ecclesiã. ⁊ litduceat omnibus ꝗ indomo
sunt. Idẽ ecclesia : uel inmundo : sicluceat luxunr̃
Iẽ doc trina siuebonaoperi. : Eiglorificent patrẽ¬

Expanded text:
erraverit in quo emendatur. Sal saporat, vererraverit in quo emendatur. Sal saporat, vermes occidit, projecit et conculcetur ab hominibus, id est, exeant extra Ecclesiam et reputentur in parte gentilium: Vos estis lux mundi: id est, quia lux absconsa revelat, et tenebras inluminat, ita et vos, tenebras peccatorum inluminate: alias vero, sicut sol semper in coelo manet, ita et vos ibi manete. sub timore vel amore. Quatuor similitudines habent apostoli: Sal, sol, lucerna, civitas: super candelabrum, id est Ecclesia, ut luceant omnibus qui in domo sunt: id est in Ecclesia, vel in mundo: sic luceat lux vestra, id est doctrina, sive bona opera, et glorificent patre
Abbreviated transcription (Latin):
bonifac̃ : Nisiamplius facere uult . ipsi sa turabuntur¬
demiseria libenrbuntur : & cumdominis uo in caelum
uadunt. : Beati mun do corde : hẽ quipuro corde
Non tangit ulla conscientia peccati : quia mundos ds̃
mundocorderesspic̃ ⁊ Beati pacifici : Iẽ inquattuor
pastes. int̃dm̃ & hominem : intercorpus : & amimam ÷¬
Pter hominẽ : & proximũ Interhominem & in imicũ
suum : o portet uiciũ odire : & hominem dilegere
in xp̃o has octo beatitudines: ad oc to homines ꝑtinent :
conplentur ⁊ Beatipauperes spũ : filius hominis
non habuit ubi capud reclinas s& : Beati mitss discite
ame : quia mitis sum : Beati quilugent : idẽ uidens
ciuitatem. fleuit suꝑ eã. ⁊ Beati quies uriunt : toẽ¬
meuscibus ẽ : ut faciam uolumatem patrifmei : : Beati
miseri cordes : Idẽ miseri cordiamuolo : & non sacri¬
& doctores dicuntur ⁊ Lenire : Idẽ huius mundi
dictiur: quod sisaleuanuerit. & relqr : Sidoctor

Expanded text:
boni facit, nisi amplius facere vult ipsi saturabunturboni facit, nisi amplius facere vult ipsi saturabunturde miseria liberantur, et cum dono suo in coelum vadent: beati mundo corde, id est, qui puro corde, non tangit ulla conscientia peccati, quia mundus Deus, mundo corde respicit. Beati pacifici: id est, in quatuor partes, inter Deum, et hominem, inter corpus et animam, inter hominem et proximuminter, hominem et amicum suum; oportet vitium odire, et hominem diligere.id est, in Christo: has octo beatitudines, ad octo homines pertinent, risto complentur: beati pauperes spiritu: filius hominis non habuit ubi caput reclinet; beati mites, discate a me, quia mitis sum: beati qui lugent, videns civitatem flevit super eam; beati qui esuriunt, meus cibus est ut faciam voluntatem patris mei: beati misericordes, id est, misericordiam volo et non sacriet doctores dicuntur: terrae hujus mundi dicitur, quod si sal evanuerit, et reliqua: si doctor
Abbreviated transcription (Latin):
Quando ascendebat in montem : signf̃ theoricã
Idẽ. contemplatiuã. : Quando descendebat : doc&
bra  ticã : Ioẽ autualẽ uitã : &cum sed iss& indi¬
cat.
incarnacionem eius Non a peruis se ⁊ Quia qui sedit¬
cumuestimentũ : corpus suum defendit Acces¬
ser adeumdis cipulieius : Idẽ corpus: & anima
Et aperiens os suum : idẽ qui a periton proph& arum
cum diuites eẽ. possunt.: Peatimitss : Idẽ quinulli
mulum: promalo reddit: qm̃ ipsȩpos sedebunt ternũ
Dequidicitur : Credouidere bone dnẽ. & relqr ⁊ Beaqi
quilugent Nunc : Non deomñ fl& uhocdix̃ : sed d&rib:
peccatum suũ.: H. propeccato proximi.:III. proamo¬
recȩlest: : Hacrimȩ : ⁊ resnatures habent : Amani :
propeccato flere : Calida : procalorem caritatis. &¬
proximi defleredelicta : Iacent acelo proeius amore
flere : Tribus causis lacrimas funditur Prore¬
cordacione : Alii protimore futuri : properegrinacione ⁊
Beatquie suriunt : & reliq idẽ cui non fuffic̃ quicquid

Expanded text:
Quando ascendebat in montem significabat theorica, id est, contemplativa: quando descendit, docet practica, id est, actuale. Et cum sedisset, indicat incarnationem ejus non apparuisse, quia qui sedit, vestimento corpus suum defendit. Accesserunt ad eum discipuli ejus: id est, corpus et anima. Et aperiens os suum, id est, qui aperuit ora prophetarum.cum divites esse possint. Beati mites, id est, qui nulli malum pro malo reddit; quoniam ipsi possidebunt terram, de qua dicitur, credo videre, et reliqua. Beati qui lugent nunc, non de omni fletu hoc dicit: sed de peccato suo: re coelesti: lacrymae tres naturas habent, amara, pro peccato non flere, calida, per calorem caritatis proximi deflere delicta, jacent a coelo pro ejus amore flere; tribus causis lacrymis funduntur, pro recordatione, alii pro timore futuri, pro peregrinatione. Beati qui esuriunt, et reliqua: id est, cui non sufficit quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
Disꝑgentur oues idẽ apłi: precedam uos ingalileam :
ostđ relictos iudeor: abiit ad gentes : Sipossibile est
transeat ame calix iste : idẽ passio : Hoc dixit ꝓpar¬
te carnis : pegladium : ostđ uerbum diuinum: Am¬
putat aun cula : idẽ amputatum auditũ iudeorum:
n munditiam iudeorum. accipit : in nr̃am inmunditiã
purgar& ilis̃: tlagellatur tenuit : ut nor deflagellis
p&catorum liberar& : Sicut adam & tardit pal¬
crucis: ut nos ab omni stimulo liberar& : pecantũ
ut uincula pacatorum nr̃orum soluer& : Corbana
rum custodia dicitur : pe effusionem sangiunis xp̃i
sedenptus ẽ humanum genus : pe precium sangunis
emptus ẽ age ad sepulturam pere grinorum : hycus

Expanded text:
d sunt apostoli, praecedam vos in Galilaeam, hoc est relictos Judaeos abiit ad gentes: si possibile est transeat a me calix iste, id est passio, hoc dixit pro parte carnis, per gladium ostendit verbum divinum. Amputa auriculam, id est amputatum auditum Judaeorum, in munditiam Judaeorum accepit ut nostram immunditiam purgaret, flagellatus tenuit, ut nos de flagellis peccatorum liberaret: sicut Adam extendit palcrucis ut nos ab omni stimulo liberaret, per cantum ut vincula peccatorum nostrorum solveret. Corbana rum custodia dicitur: per effusionem sanguinis Christi redemptum est humanum genus, per pretium sanguinis, emptus est ager ad sepulturam peregrinorum: Hyrus
Abbreviated transcription (Latin):
consumacio ꝗ sunt iniudea . Ioẽ in confessio nefidei.
Fugiunt admontes : to ẽ ad doctrinam a postolorum
qui sunt intecto.  loẽ in contemplaquauita.: Non
descendit indomũ : Idẽ in actiuauita : Inagrs : itẽ
in predicacione euangelii : Non toll& tunicam suã
Ioẽ pon reuest& ur ad pristinam conuersionem :
Vae pregnantibus : boẽ concupiscentibus res alienas

Expanded text:
consummatio: qui sunt in Judaea, id est in confessione fidei. consummatio: qui sunt in Judaea, id est in confessione fidei. Fugiunt ad montes, id est, ad doctrinam apostolorum, quis in tecto, id est, in contemplativa vita non descendant in domum, id est in activa vita: in agro, id est in praedicatione Evangelii. Non tollat tunicam suam, id est non revertatur ad pristinam conversationem suam. Vae praegnantibus, id est concupisc
Abbreviated transcription (Latin):
bus eius : Aut ꝑ uindiciampuniatur. ꝑsecutoresei:
infuturo: : Suꝑ cathedur morsi: hoẽ suꝑ doctrinã
ipsius filac teria : Itẽ decemuerba legis. In casto¬
laconscripia postantes pharisei infronte . : hierusa¬
lem: hierusalem geminans : ost affectum doloris
Sicuigallina congre gans pullus subalas suas: Irespr¬
ris pinnis : Hoẽ sub leuatis alis: Ita d xp̃s expands
palmas incruce : Ut congregar& filitis suos : sicut
canticum deutero nomio legitur : Extendit altes
suas. & ad sumpsit eos suꝑ scapulas suas ⁊ Ecce
relinqu&ur uobis domus unaes. desertas  ost qr de¬
relictsunt alegesua : & a proph&ia & a sucerdocio
Non meuidebitis amodo donecdicatis. benedictus qui
uenit in nomine dñi : ost quia in secundo aduentu:
uidebit eũ omnis caro : & plangent suꝑseomnes trib:
terre : quipupuncxer̃ eũ : Non relinquitur hic
lapis suꝑ lapidem : ost dispersione miudeorum : Tunc
statuta. antexp̃i. ꝓ positain templo ⁊ Desolacio : idẽ

Expanded text:
 aut per vindictam puniantur persecutores et in futuro, super cathedram Moysi, id est super doctrinam ipsius, philacteria, id est, X. verba legis in cartula conscripta portantes Pharisaei in fronte. Jerusalem, Jerusalem: geminans ostendit affectum doloris, sicut gallina congregans pullos sub alas suas, in spiris pinnis, id est sublevatis alis, ita et Christus expandit palmas in cruce ut congregaret filios suos, sicut canticum Deuteronomii adserit. Expandit alas suas et adsumpsit eos super scapulas suas: ecce relinquetur domus vestras, desertas ostendit, quia derelicti sunt a lege sua et a prophetia et a sacerdotio: non me videbitis donec dicatis, Benedictus qui venit in nomine Domnes tribus terrae qui pupunxerunt eum. Non relinquetur hic lapis super lapidem, ostendit dispersionem Judaeorum, tunc sstatua Antichristi posita in templo: desolatio, id est
Abbreviated transcription (Latin):
minauit idẽ ubi non suit p̃dicatio: Tollite talentum
idẽ intell&tum: Date ei quigani nauit in bono opere
Munq sdisus: Sicut ait &postulus: ipsi sunt sibil&x: ꝯui
ost dunt opus legis incordibus suis : Qui hab& siden &ca¬
rita ten: dabitur a intellatus. & operatio uistutum

Expanded text:
minavit, id est, ubi non fuit praedicatio: tollite talentum, minavit, id est, ubi non fuit praedicatio: tollite talentum, id est intellectum, date ei qui geminavit in bono opere: quinque sensus sicut ait Apostolus, ipsi sibi sunt lex, qui ostendunt opus legis in cordibus suis, qui habet fidem et caritatem dabitur ei intellectus et operatio virtutum,
Abbreviated transcription (Latin):
patrem: uocauit seuor suor: idẽ apostulos docto¬
ros: Dedit illis bonasua: idẽ doctrina euangelu
quinq: talaita : idẽ quinq: seisus corporis uisus
auditus : odoratus gustus & tactus : Quos ꝑcon¬
su&udinẽ solebat mouere : Aut causas transi¬
torias conuestant ad &enam: sicut deuisu.
dictum ẽ: aueste oculos meor : & seliqua
Deauditu sep aurestuas : ne audiant linguas blas¬
phidniae
Deodoratu : bonus odor sumus dõ in is quis alui fiunt :
Degusto polite maledicere sed benedicite : D& actu
qui surabatur lam non furetur : sed laborent manibus
unde tribuant indigeatibus: ideo fiunt .x. talenta
Duo talenta : idẽ intell&tus & operatio : Qui hab& li&
& impl& &anplis & uerbis doc&: saluat san& ipsum
& alios instruit: Ideo goninatur talentũ: unum.
te letum: ost intell&tum : Abscondit interram: idẽ
in p̃dicatione euangelii : proterenis doc& : Post mul¬
tum uero tenpus: idẽ in sinem mundi: m&o ubinonse¬

Expanded text:
patrem. Vocavit servos suos, id est doctopatrem. Vocavit servos suos, id est doctores, dedit illis bona sua, id est doctrinam Evangelii, quinque talenta, id est quinque sensus, visus, auditus, odoratus, gustus, tactus: quos per consuetudinem solebat movere, aut causas transitorias convertat ad aeternam: sic de visu dictum est averte oculos meos et reliqua: de auditu, saepi aures tuas nec audiant linguas blasphemiae: de odoratu, bonus odor sumus Deo, in his qui salvi fiunt: de gustu, nolite maledicere, sed benedicite: de tactu qui furabatur jam non furetur, sed laboret manibus unde tribuet et indigenti. Ideo fiunt decem talenta: duo talenta, id est intellectus et operatio, qui habet haec, et implet exemplis, et verbis docet, salvat semetipsum, et alios instruit. Ideo geminatur talentum: unum talentum ostendit intellectum: Abscondit in terra, id est qui praedicationem Evangelii pro terrenis rebus docet: post multum vero temporis, id est in fine mundi: Metit ubi non se