comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ropos greco nomine gram matici uo cant: q uilatine modilo cutionũ
Inter p̃tantur. łiunt autem apro pria significatione ad non propriam simi¬
litudinem quorũ omnium nomina difficillimum est ad notare. Sed exomnib:
danatus tredecim usui tradidenda conscripsit. M&a fota est. uerbi ali¬
cuius usur pata translatio: sicut. cũ dicimus flustuare seg& es. gemmare
uites dum in his rebus flustus & gemmas non inuenimus: In quibus haec
uerba aliunde : tranf feruntur: Sed hae atq: aliae tropice locutiones adea qua
intellegenda sunt propterea figuratis amistibus obteguntur & sensum
degentis exerceant: & nc nuda atq in prũptũ posita uilescant. fiunt aũ¬
m & a fore modis quattuor. abanimali ad animale : ut aligeros conscndit
sesta p&iuerit miscuit uolatili cut sum quadrupedis Ab animali ad
in animalẽ : ut pontũfinus arat sulcum p̃mit alta carina : miscuit
usũ terrae aquis dum arare & sulcum p̾mere ad terrã pesteneat

Expanded text:
ropos Graeco nomine Grammatici vocant, qui Latine modi locutionum nterpretantur. Fiunt autem a propria significatione ad non propriam similitudinem. Quorum omnium nomina difficillimum est adnotare, sed ex omnibus Donatus tredecim usui tradenda conscripsit. Metaphora est verbi alicuius usurpata translatio, sicut cum dicimus 'fluctuare segetes', 'gemmare vites', dum in his rebus fluctus et gemmas non invenimus, in quibus haec verba aliunde transferuntur. Sed hae atque aliae tropicae locutiones ad ea, quae intellegenda sunt, propterea figuratis amictibus obteguntur, ut sensus legentis exerceant, et ne nuda atque in promptu vilescant. Fiunt autem metaphorae modis quattuor: ab animali ad animate, ut: Aligeros conscendit serta petiverit; miscuit volatili cursum quadrupedis. Ab inanimali ad inanimale, ut Pontum pinus arat, sulcum premit alta carina. Miscuit usum terrae aquis, dum arare et sulcum premere ad terram pertineat,
Abbreviated transcription (Latin):
istoriae autem ideo monumenta dicuntur: eo quod memoriam tribuãnt
rerum gestarum Series autem dista pertrans lationem asestis florum
mundi conscripsit. Apud gentiles uero primus dares frigius degrecis & troias¬
degrecis historiam edidit: quam in folus palmarum ab eo conscripta messȩ ferus
postdar&em in grecia hero dotus historogn primus habitus est: postquẽ fert

Expanded text:
istoriae autem ideo monumenta dicuntur, eo quod memoriam tribuant rerum gestarum. Series autem dicta per translationem a sertis florum mundi conscripsit. Apud gentiles vero primus Dares Phrygius de Graecis et Troianis historiam edidit, quam in foliis palmarum ab eo conscriptam esse ferunt. Post Daretem autem in Graecia Herodotus historiam primus habitus est. Post quem Pher
Abbreviated transcription (Latin):
tantum libros legis recipiunt pro ph&arum uaticinia re¬
spuunt Efnei dicunt ipsum esse xpm̃ quido cuit illos abf
nentiam omnem Marbonei dicunt ipsum esse xpm̃ quido¬
cuit illos in omni re sabbatizare. Genistei difti ea quod de
genere ab rahae esse se glorientur. Nam cum in babiloniã
ueniss& populus dĩ pleriq relinquentes uxores suas. babilo¬
nicis mulieribus ad heser̃. Quidam autem is raheliticis tantũ¬

Expanded text:
tantum libros legis recipiunt, prophetarum vaticinia respuunt. Efnei dicunt, ipsum esse Christum, qui docuit illos omnem abstinentiam. Marbonei dicunt, ipsum esse Christum, qui docuit illos in omni re sabbatizare. Genistae dicti, eo quod de genere Abrahae se esse glorientur. Nam cum in Babylonia venisset populus Dei, plerique relinquentes uxores suas, Babylonicis mulieribus adhaeserunt. Quidam autem Israeliticis tantu
Abbreviated transcription (Latin):
nnis numerus autse cundum se consideratur aut adaliqua sistẽ diuditursic Alii
num sunt aequales alii inequales IRediuiditur sie alisunt naiores lusunt mi

Expanded text:
nis numerus, aut secundum se consideratur, aut ad aliquid. Iste dividitur sic: alii enim sunt aequales, alii inaequales. Iste dividitur sic: alii sunt majores, alii sunt mi
Abbreviated transcription (Latin):
sanus Vinolentus quia satis bibit & difficile in ebriatur gexatus id est
postatus. abeo quod est ueho uesto uexo : ut & uex asse sit postasse
Veneficus eo quoduenenum mostis causa parauit aut p̃stitit. aut uen¬
didit uestor quasi uehitor: estautem uestor &qui uehit & qui uelitus
Venator quasi uena liblator. Auenatione scilic& quabestias premit
Quattuor autem sunt uenatorum officia: uestigatoris. indagators
alatorłs. pressorłs

Expanded text:
sanus. Vinolentus, qui et satis bibit et difficile inebriatur. Vexatus, id est portatus; ab eo quod est veho, vecto, vexo, ut vexasse sit portasse. Veneficus, eo quod venenum mortis causa paravit, aut praestitit, aut vendidit. Vector, quasi vehitor. Est autem vector et qui vehit et qui vehitur. Venator, quasi venabulator, a venatione scilicet, quo bestias premit. Quattuor autem sunt venatorum officia: vestigatores, indagatores, alatores, pressores
Abbreviated transcription (Latin):
atq inuentorem uolunt: bucolicum idest pastorale carmen pleriq siracusis
primum conpositum a pastoribus opinantur : non nulli lacedemone: nãquae
transeunte in tracfã xerse rege ꝑ sarum. cum spastane uirgines sub hostili
m&u neq egredi urbem seeq pompã charũq agrestem diane. de moste exer

Expanded text:
atque inventorem volunt. Bucolicum, id est pastorale carmen, plerique Syracusis primum conpositum a pastoribus opinantur, nonnulli Lacedaemone. Namque transeunte in Thraciam Xerxe rege Persarum, cum Spartanae virgines sub hostili metu neque egredi urbem neque pompam chorumque agrestem Dianae de more exer
Abbreviated transcription (Latin):
casus ex quibus crux uel patibulum in quo homines ad pensi cruciantus
uel patiuntur unde & nomina habent Patibulum enimuulgo furca dico
quasi ferens caput. Sus pensumenim & ftranguilatum haec exeo exanima
Sed patibuli minor poenaꝰ quam crucis. Nam patibulum ad pensos statim
ex animat : cruxautem suffixos diueruciat Vnde & ineuangelio ante la¬
tronibus ut morerentur & deligno ante sabbatum deponerentur erusa
confrasta sunt quia ligno suspensi cito mori non goterant in ipso quoq gonere
necis diffest : Crudelius estenim in aquã spms torquentis extingui ignib uri.
frigore & fame necari. canibus & befliis exponi. Namferro mori: a& asquoq
maior optauit Gladius enim sine grauiore cruciatu conpendiosa morte ui¬
tam finire nouit Culleum est parricidale uasculum : ab occulendo id est
claudendo distum. Est autem uter excorio fastus. inquo parricidae cũ simia

Expanded text:
casus, ex quibus crux vel patibulum, in quo homines adpensi cruciantur casus, ex quibus crux vel patibulum, in quo homines adpensi cruciantur vel patiuntur; unde et nomina habent. Pquasi ferens caput, suspensum enim et strangulatum ex eo exanimat; sed patibuli minor poena exanimat, crux autem subfixos diu cruciat; unde et in Evangelio latronibus, ut morerentur et de ligno ante sabbatum deponerentur, crura confracta sunt, quia ligno suspensi cito mori non poterant. In ipso quoque genere necis differt. Crudelius est enim in aqua spiritum torquentes extingui, ignibus uri, frigore et fame necari, canibus et bestiis exponi. Nam ferro mori aetas quoque maior optavit. Gladius enim sine graviore cruciatu conpendiosa morte vitam finire novit. Culleum est parricidale vasculum ab occulendo, id est claudendo dictum. Est autem uter ex corio factus, in quo parricidae cum simio
Abbreviated transcription (Latin):
A nominibus hominum sidera nuncupata : & a sideribus dies sunt
appellati. A fando autem feriae nuncupatȩ sunt quod sit in eis
nobis tempus distionis. id est indiuino uel humano officio fari : sed ex his festos
tres sunt : Mane meridus & suprema. Mane lux matura & plena nec iam
repusculum & diflum mane amanu. Manũ enim antiqui bonũ dicebant :
quidenim melius luce  Aii mane aexistimant uocari amanibus quorum
imuersatio aluna ad terram est Aliiputant abaere quia manus id clarus

Expanded text:
a nominibus hominum sidera nuncupata, et a sideribus dies sunt a nominibus hominum sidera nuncupata, et a sideribus dies sunt appellati. 12. A fando autem feriae nuncupatae sunt, quod in eis sit tempus dictionis, id est, in divino, vel humano officio fari; sed ex iis festi tres sunt: mane, meridies et suprema. 14. Mane, lux matura et plena; nec jam repusculum. Et dictum mane a mano: manum enim antiqui bonum dicebant. Quid enim melius luce? Alii mane existimant vocari a manibus, quorum conversatio a luna ad terram est. Alii putant ab aere, quia manus, id es
Abbreviated transcription (Latin):
curiidies dicitur apaganis Quinta sabbate quinta feria est id est quintꝰ
adie dominico quia pudgentiles iouis uocatur Sexta sabbati sexta feriaẽ:¬
dr̃ quiapud eosdem paganos ueneris nuncupatur. Sabbatũ autem septinꝰ
adominico dies est quem gentiles satur nodicauerunt & saturni nomi¬
nauerunt. Sabbatum autem ex hebreo in latinum requies interp̃tat᷑
eo quodd s̃ in eo requieuis s& ab omnibus operibus suis Melius autem in uo¬
cabulis dierum deore christiano: Ritus loquendi ecclesiasticus ꝓcediti
tamen siquem foste consu&udo traxerit. ut illud exeat oxore. quod in¬
probat corde intelligat illo s om̃s dequorũ nominibus appellati san
hiidies homines fuisse & ꝓpebene ficia quaedam mostalia quia pla¬
rimum potuerunt & eminuenerunt in hoc scło. delati sunt eis ab
amatoribus suis diuini honores. & indiebus & insid eribus Sed prim

Expanded text:
curii dies dicitur a paganis. Quinta sabbati quinta feria est, id est quintus curii dies dicitur a paganis. Quinta sabbati quinta feria est, id est quintus a die dominico, qui apud gentiles Iovis vocatur. Sexta sabbati sexta feria dicitur, qui apud eosdem paganos Veneris nuncupatur. Sabbatum autem septimus a dominico dies est, quem gentiles Saturno dicaverunt et Saturni nominaverunt. Sabbatum autem ex Hebraeo in Latinum requies interpretatur, eo quod Deus in eo requievisset ab omnibus operibus suis. Melius autem in vocabulis dierum de ore Christiano ritus loquendi ecclesiasticus procedit. Tamen si quem forte consuetudo traxerit, ut illud exeat ex ore quod inprobat corde, intellegat illos omnes, de quorum nominibus appellati sunt hi dies, homines fuisse: et propter beneficia quaedam mortalia, quia plrimum potuerunt, et eminuerunt in hoc saeculo, delati sunt eis ab amatoribus suis divini honores et in diebus, et in sideribus, sed prius
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ab stella iouis quam fa&ontem aiunt sextum aueneris stella : quamlu
sum suum Pro inde autem exhis septem stellis nomina dierũ gentiles de
ostendit p̃conium quando & mesonistids afflatus fit dies disti adiis quorũ no
est cundiorum dierum Secundum aluna quae soli & splendore & magnitudine
ciferum adserunt quae inter omnia sidera plus lucis hab& Septimũ ab
stella saturni quae sexto caelo locata triginta anuis festur explerecur
a sole spm̃ aluna corpus a mercurio ingenium & linguam: A uenere uolu ptatẽ.
Amaste sanguinem. Aioue tem perantiam a saturno humorem Talis quip¬
pe extitit gentilium stultitia : qui sibi finexerunt tam ridicule sa figm̃ta
A pud haebreos autem dies prima una sabbatidr̃ qui apud nos dies domi¬
nicus est quem gentiles soli s dicauerunt. Secunda sabbati secunda feru
quam s aeculares diem lunae uocauerunt uocant. Tefla sabbati teftia
feria : quamdiem illi mafiis uocant Quasta sabbati quasta feria qui mer¬

Expanded text:
tum ab stella Iovis, quam Phaethontem aiunt. Sextum a Veneris stella, quam Lusum suum. Proinde autem ex his septem stellis nomina dierum gentiles deostendit praeconium, quando et mesonyctius afflatus fit. Dies dicti a diis, quorum nest cunctorum dierum. Secundum a Luna, quae Soli et splendore et magnitudine ciferum asserunt, quae inter omnia sidera plus lucis habet. Septimus ab stella Saturni, quae sexto caelo locata triginta annis fertur explere cura Sole spiritum, a Luna corpus, a Mercurio ingenium et linguam, a Venere voluptatem, a Marte sanguinem, a Iove temperantiam, a Saturno humorem. Talis quippe extitit gentilium stultitia, qui sibi finxerunt tam ridiculosa figmenta. Apud Hebraeos autem dies prima una sabbati dicitur, qui apud nos dies dominicus est, quem gentiles Soli dicaverunt. Secunda sabbati secunda feria, quem saeculares diem Lunae vocant. Tertia sabbati tertia feria, quem diem illi Martis vocant. Quarta sabbati quarta feria, qui Mer
Abbreviated transcription (Latin):
fugit iuus non est Gloriosus d frequentia claritatis dictus proc .g. lit¬
tera commutata Gloriosus alaurea distus quae datur uitoribus Gnarus
sciens. cui contrarius ignarus nesciens Graubs uenerabilqs. unde & con¬
tem tibiles leues dicimus Grauis proconsilio & constantia distus : quia non
leui motu dissilit . sed fida constantiae grauitate consistit Grandis:
gracilis : Grandaeuus : quod sit grandisaeuo Gratus gratiam seruans :
sed gratus tantum animo gratissimus & animo & corpore dicitur
ratificus ãbeo quod gratis faciat bonum Gratiosus quod plus unicuiq
quã mer&ur tribuit. Garrolus propriae dr̃ quiuulgo uerhosus ap¬
pellatur accedente la& itia nec ualens nec uolens tacere : sumptum
nomen a gracculis auibus qui in postunaloquacitate semꝑstrepunt
nec usquam quiescunt Ganeo luxorio sus: & quam quam : in oc cultis locis

Expanded text:
fugitivus non est. G Gloriosus a frequentia claritatis dictus, pro C G litfugitivus non est. G Gloriosus a frequentia claritatis dictus, pro C G littera conmutata. Gloriosus a laurea dictus quae datur victoribus. Gnarus, sciens; cui contrarius ignarus, nesciens. Gravis, venerabilis. Unde et contemptibiles leves dicimus. Gravis pro consilio et constantia dictus, quia non levi motu dissilit, sed fixa constantiae gravitate consistit. Grandis. Gracilis. Grandaevus, quod sit grandis aevo. Gratus, gratiam servans. Sed gratus tantum animo: gratissimus et animo et corpore dicitur. Gratificus, ab eo quod gratis faciat bonum. Gratiosus, quod quam meretur tribuit. 115. Garrulus proprie dicitur, qui vulgo verbosus appellatus, accedente laetitia, nec valens, nec volens tacere. Sumpnomen a graculis avibus, qui inportuna loquacitate semper strepunt nec usquam quiescunt. Ganeo, luxuriosus, et quamquam in occultis locis
Abbreviated transcription (Latin):
potentem & quasi magnae factionis. Facino rosus a fasticom¬
misso nominatus : facit enim quod alteri noceat. fe mellarius
feminis deditus quemantiqui mulierarium appellabant fla¬
gitiosus eo quod frequentius flagit& atq app&at libidinem
Furcifer dicebatur olim qui obleuede listg̃ cogebatur ad hominis
ignominiã magis quam supplicii causa furcam circauiam fer¬
re p̃dicans peccatum suum : & monere c&eros ne qͥdsimilȩ pecca¬
rent Fut ilis uanus suꝑ fluus loquax : & est m&afora &uasis fic¬
tilibus quae cassa & rimosa nontenent eaquae inieceris for¬
nicarius : fornicatrix est : cuius corpus publicum & uulgare est:
haec sub arcuatis prostrabatur : quae loca fornices dicuntur
a f& udicta quasi f&unda : estenim parlu frequens F&a flens
quasi lacrimas fluens Fugitiuus nemo recte dr̃ : nisi qui dominũ
fugit: nam sipar uulus puer anutrice aut abscola discesserit :

Expanded text:
potentem et quasi magnae factionis. Facinorosus a facti compotentem et quasi magnae factionis. Facinorosus a facti commisso nominatus: facit enim quod alteri noceat. Femellarius, feminis deditus, quem antiqui mulierariun appellabant. Flagitiosus, eo quod frequentius flagitet atque adpetat libidinem. Furcifer dicebatur olim qui ob levi delicto cogebatur ad hominis ignominiam, magis quam supplicii causa, furcam circa viam ferre, praedicans peccatum suum, et monere ceteros ne qui simile peccarent. Futilis, vanus, superfluus, loquax. Et est metaphora a vasis fictilibus, quae cassa et rimosa non tenent quae inieceris. Fornicarius. Fornicatrix est cuius corpus publicum et vulgare est. Haec sub arcuatis prostrabantur, quae loca fornices dicuntur,. Fecunda a fetu dicta, quasi fetunda. Est enim partu frequens. Feta. Flens, quasi lacrimas fluens. Fugitivus nemo recte dicitur nisi qui dominum fugit. Nam si parvulus puer a nutrice aut ab schola discessit,
Abbreviated transcription (Latin):
guis Namtimor sanguinem gelat. qui co astus gͥignit for midinem :
unde est illud. gelidusq coit formidine sanguis Formidolosus autẽ
cum sit timidus &timendũ significat. Fatuus ideo ex istimatur distus.
quia neq quod fatur ipse. neq quodalii dicunt intellqͥgit fatuas
origine: duci quidã putant amiratoribus. fatuae fauni uxoris
fatidicȩ eosq primum fauos ap pellatos quod p̃ter modum obstupe¬
fasti sunt uaticinii sillius usq adamentiam Fautor. abeo quod faueat
& consentiat. Fiftor appellatus afingendo & conponendo aliquid:
sicut capilli mulierum lłnit & ꝑtrastatꝰ. unguit & nitidat: Fallax
quod fando idest loquendo decipiat Ferui dus: iracundus: ira enim
in flam mat. Frendens quodminando frangatdentes & conprimat
fremens Ferox abeo quod feritatem exerceat ut bestia: Fura furuo
dictus est iđ a fusco: nam nostis utitur tempore: Factiosus inter ob¬
probria cum seditio sum accipi uolumus : Cum uerogratio sum ac

Expanded text:
guis; nam timor sanguinem gelat, qui coactus gignit formidinem, unde est illud: Gelidusque coit formidine sanguis. Formidolosus autem cum sit timidus, et timendum significat. 104. Fatuus ideo existimatur dictus, quia neque quod fatur ipse, neque quod alii dicunt, intelligit. Fatuus originem ducere quidam putant a miratoribus Fatuae Fauni uxoris fatidicae, eosque primum fatuos appellatos, quod praeter modum obstupefacti sunt vaticiniis illius, usque ad amentiam. 105. Fautor, ab eo quod faveat et consentiat. Fictor, appellatus a fingendo, et componendo aliquid, sicut qui capillos mulierum lenit et pertractat, ungit et nitidat. Fallax, quod fando, id est, loquendo decipiat. 473 106. Fervidus, iracundus, ira enim inflammat. Frendens, quod minando frangat dentes, Fremens. Ferox, ab eo quod feritatem exerceat, ut bestia. Fur a furvo dictus est, id est a fusco. Nam noctis utitur tempore. Factiosus, inter opprobria, cum seditiosum accipi volumus: cum vero gratiosum ac
Abbreviated transcription (Latin):
onae caeli quinq sunt : quarũ distinstionibus quaedam pastes. temperiae sua in coluntu
quaedam in manitate frigoris aut caloris in habitabilis exsiflunt quaeideo ⁊ onae uel¬
circuli appellantur eoquod incircum ductione spherae ex siftunt. Quorũ primuscirculis
facit & ultra eum circulum nontransit. sed statim reuestitur. & inde tropicus appellat
Testius circulus ehi merinus qui a latinis ideo Ae qui noflialis appellatur. co quod sol. cũ adeũ
orbem ꝑuenerit ae qui nostium facit Fhimeri nõs enimlatine dies dicitur atq nox quo
circulo dimedia spherae pars constituta ꝑspicitur. Quaftus circulus antafticus uocaitꝰ:
eo quod contrarius sit circulo quem arsticon nominamus. Quintus circuluscimerinas¬
tropicus. quia latinis hiemalis si ue brum alis appellatur id eo quia solcumadeũ circulũ
ꝑ uenerit. hie mem his quiada quilonem sunt facit : Aestatem autem his quiađ austri
paftibus commorantur

Expanded text:
onae caeli quinque sunt, quarum distinctionibus quaedam partes temperie sua incoluntur, quaedam inmanitate frigoris aut caloris inhabitabiles exidicuntur vel circuli, quia in circumductione sphaerae existant. Quorum primus circulus faciens ultra eum circulum non transit, sed statim revertitur; et inde tropicos appellatur. Tertius circulus hiemerinas, qui a Latinis ideo aequinoctialis appellatur, eo quod sol cum ad eum orbem pervenerit, aequinoctium facit. Hiemerinos enim Latine dies dicitur atque nox, quo circulo dimidia sphaerae pars constituta perspicitur. Quartus circulus antarcticos vocatur, eo quod contrarius sit circulo, quem arcticon nominamus. Quintus circulus cimeronostropicos, qui a Latinis hiemalis sive brumalis appellatur, ideo scilicet quia sol cum ad eum circulum pervenerit, hiemem his qui ad aquilonem sunt, facit, aestatem vero his qui austri partibus commorantur
Abbreviated transcription (Latin):
& ubi materia cumdõ aequatur. ⁊ enonis disci plina est: & ubi
quid de igneo dõ legitur. eraclitus interuenit. Fadẽ materia
apud her&icos & philo sophos uolutatur.:idem & re trastatus
inplicantur
UII. DE PO ETIS

Expanded text:
 ubi materia cum Deo aequatur, Zenonis disciplina est; et ubi  ubi materia cum Deo aequatur, Zenonis disciplina est; et ubi quid de igneo Deo legitur, Heraclitus intervenit. Eadem materia apud haereticos et philosophos volutatur, iidem retractatus implicantur. CAPUT VII. De poetis
Abbreviated transcription (Latin):
dm ut non nuenerunt ex posuer̃ : quia euanuerunt in cogi¬
tationibus suis: dicentes enim seesse sapientes stulti facti
sunt ltem platonici quidem dm̃ curatorem & arbitrium
& iudicem adserunt. Epicurei otio sum & in exercitatum:
demundo autem plataniciad firmant incorporalem. Ntoici
corporalem Epicurus a tomis phitagorus exnumeris ł raclit᷑¬
exigne: Vnde & uarro ignem mundianimum dicit : Pro inde quod
in mundo ignis omnia gubern&. sicut animus in nobis. quã ua¬
nissime : qui cum est inquiđ in nobis ipsi sumus.cum exite mori¬
mur Ergo & ignis cum de mundo ꝑfulgd ra proficiscitur : munđ
emoritur Hui filo sophorum errores &iam & apud ecł induxer
hereses Inde eonas & formȩ nescio quae. inde apud arriumtr¬
nitas nominis & aꝑud ualentinum platonicus furor. Inde i ar¬
cionis ds̃ melior d& ran quillitate. ab foicis enim uenerat. & ut
anima interire dicatur epicurus obseruatur & ut carnis re¬
Nitutio neg& ur. deuana omnium philoso phorũ scola sumit᷑.¬

Expanded text:
 quia evanuerunt in cogitationibus suis; dicentes enim se esse sapientes, stulti facti sunt. 20. Platonici quidem Deum curatorem, et arbitrum, et judicem asserunt. Epicurei otiosum et inexercitatum. De mundo autem Platonici affirmant incorporalem, Stoici corporalem, Epicurus ex atomis, Pythagoras ex numeris, HeraclituUnde et Varro ignem mundi animum dicit, proinde quod in mundo ignis omnia gubernet, sicut animus in nobis. Quam vanissime: Qui cum est, inquit, in nobis, ipsi sumus; cum exit, emorimur. Ergo, et ignis cum de mundo per fulgura proficiscitur, mundus emoritur. 22. Hi philosophorum errores etiam apud Ecclesiam induxerunt haereses. Inde αἰῶνες, et formae, nescio quae, inde apud Arium Trinitas nominis, et apud Valentinum Platonicus furor. 365 23. Inde Marcionis Deus melior de tranquillitate, a Stoicis enim venerat; et ut anima interire dicatur, Epicurus observatur; et ut carnis restitutio negetur, de una omnium philosophorum schola sumitur; et
Abbreviated transcription (Latin):
ritis urbi incensae: moriamur. & in media arma ruamus: ordotalis est fostissima
iuuenes pestora frustra suc curritis urbi incense: quia excesserunt dii. quibes
hoc imperium st& erat: unde siuobis cupido cesta est mesequi audentem ad ex trema
ruamus in media arma : & moria muryperbole est ex colsitas fidem excedens
ultra quam credendum est: ut sideta uerbetat undas. & ter ram interflostus
aperit: hoc enim modo ultra fidem aliquid aug& ur. nec tamen atramite signift¬
candȩ ueritatis erratus : quam uis uerba quibus indicat᷑ur excedant :ut uoluntas
loquentis ñ fallentis appareat: quo tropo non solum aug&ur aliquid sed minui
tur Aug&ur. ut uel ocior aura: minuitur. ut mollior pluma durior saxo Alle

Expanded text:
ritis urbi incensae; moriamur, et in media arma ruamus. Ordo talis est: Juvenes fortissima pectora frustra succurritis urbi incensae, quia excessere dii, quibus hoc imperium steterat. Unde si vobis cupido certa est me sequi audentem extrema, ruamus in media arma, et moriamur. 21. Hyperbole est excelsitas fidem excedens ultra quam credendum est, ut, sidera verberat unda, et, terram inter fluctus aperit. Hoc enim modo ultra fidem aliquid augetur, nec tamen a tramite significandae veritatis erratur, quamvis verba quibus indicatur excedant, ut voluntas loquentis tur: augetur, ut 'velocior Euro': minuitur, ut 'mollior pluma', 'durior saxo'. Alle
Abbreviated transcription (Latin):
Gecm&ricae & uocabulo eiꝰ
Eeo merica disciplina primum ab egiptiis repeftadicitur. quodinundante
nilo & omnium possessionibus limo obdulis in itiumterrae diuidende
puiecas & mensuras nomen astidedit quac de inde longius a cumine sapientũ
sfedla & maris & caeli & aeris spatiam&iuntur. Nam prouocati studio sic
lieperunt pofiterrae dimensionem & caclis patia quaerere quanto inter¬
interuallo lana aterris. aluma sol ipsedastarit & usq aduesticem cacdli quanta se mensura
diflendert. hicq inter ualla ipsacaeli orbisq ambitum ꝑ numer ũ stadiorũ ratione pro¬
labili disfinxerunt Sed quia exterrae dimensione haec disciplina aecepit exinitiosui
& nomen seruabit. Ham geo m&tica d&erta & demensura nun cupata est terra enin
grice ge uocatur m&ra mensuta huius disciplinae arsi contin& in selinea menta inter
dalla magnitudines & figura f& in figuris de mensiones & numeros

Expanded text:
geometriae et vocabulo eius. Geometriae disciplina primum ab Aegyptiis reperta dicitur, quod, inundante Nilo et omnium possessionibus limo obductis, initium terrae dividendae per lineas et mensuras nomen arti dedit. Quae deinde longius acumine sapientium profecta et maris et caeli et aeris spatia metiuntur. Nam provocati studio sic coeperunt post terrae dimensionem et caeli spatia quaerere: quanto intervallo luna a terris, a luna sol ipse distaret, et usque ad verticem caeli quanta se mensura distenderet, sicque intervalla ipsa caeli orbisque ambitum per numerum stadiorum ratione probabili distinxerunt. Sed quia ex terrae dimensione haec disciplina coepit, ex initio sui et nomen servavit. Nam geometria de terra et de mensura nuncupata est. Terra enim Graece γῆ vocatur, μήτρα mensura. Huius disciplinae ars continet in se lineamenta, intervalla, magnitudines, figuras, dimensiones, numeros
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsecutor non semꝑ promalo intellegitur : unde & ꝑsecutor ꝑfeste se¬
quutos. Publicanus est qui uectigalia publica exigit. uelquiꝑ publica
negotia sđi lucra sec tantur. unde & cognominati sunt Peccator a pe¬
lice iđ ãme r&rice uocatus quasi pelicator quod nomen apud anti quos
tantum flagitiosũ significabat postea transuit hoc uocabulum in ap¬

Expanded text:
secutor non semper pro malo intellegitur; unde et persecutus, perfecte secutus. Publicanus est qui vectigalia publica exigit. Vel qui per publica negotia saeculi lucra sectantur, unde et cognominati sunt. Peccator a pelice, id est meretrice vocatus, quasi pelicator; quod nomen apud antiquos tantum flagitiosum significabat, postea transiit hoc vocabulum in ap
Abbreviated transcription (Latin):
praedones maritimi ab incendio nauium transeuntium. quas
capiebant dicti: nam pir ignis est: Pugillator: quide manu in manũ
num morum aliquid subtrahit. Peculator proeo quod sit pecu¬
niae publicae defrudator. Proditor pro eo quod d& egit: Item
lentus est & sine fide quasi ꝑdens fidem ꝑiurus quia perpere
iurat iđ maleiurat : periurus autem in uerbo .R. non hab& nam
peiero & degero dicimus Prae uaricator male fidei aduocatus.
& qui uel in accusando noc&ur uel indefendendo profutura p̃¬
tereat. aut in ut iliter dubieq ponat. merc edis gratia: Lic & obru¬
ut fallat arridet. sed ne. quitiam intus gerit. Profanus quasi
porro a fano: sacris enim illi nonlic& interesse. Parricida pro¬
prie dr̃ interfestor parentis. quamuis quidam u&eres hune
parenticidam dixerint qͣm̃ parricidium & homicidiũm inqus¬
cumq inteliigi possit cumsit homines hominibus pares Prosti¬

Expanded text:
praedones maritimi, ab incendio navium transeuntium quas praedones maritimi, ab incendio navium transeuntium quas capiebant dicti. Nam πυρά ignis est. Pugillator, qui de manu in manu nummorum aliquid subtrahit. Peculator, pro eo quod sit pecuniae publicae defraudator. Proditor, pro eo quod detegit. Item lentus est et sine fide, quasi perdens fidem. Periurus, quia perpere iurat, id est male iurat. Periurus autem in verbo R non habet. Nam peiuro et deiero dicimus. Praevaricator, malae fidei advocatus, et qui vel in accusando nocitura, vel in defendendo profutura praetereat aut inutiliter dubieque ponat mercedis gratia liceut fallat, arridet, sed nequitiam intus gerit. Profanus, quasi porro a fano. Sacris enim illi non licet interesse. Parricida proprie dicitur interfector parentis, quamvis quidam veteres hunc parenticidam dixerunt, quoniam parricidium et homicidium quocumque intellegi possit, cum sint homines hominibus pares. Pers
Abbreviated transcription (Latin):
p& ulantes uocati. Procax proprie idẽ : quod petax Nam pro¬
care est p&ere : unde & nuptiarum ꝑ&itores procidicuntur Pro¬
porro ait & quasi proicit Profugus pro prie dr̃: qui procula sedibus
suis uagatur. quasi porro fugatus Peregrinus longe apatria positus
quasi alie nigena Pro iectus quasi longe & proculiactatus. sicut & pro¬
duxit quasi porro illum duxit : & prouocauit quasi porro illum uo
scribuntur. Prae scriptus ordinem significat : sicut & prae scrip¬
tiones apud iuris consultos Procinctus expeditus & armatus
unde & in pro cinstu idest cumbelli causa arma sumebant Prae¬
cinstus eo quodante se ponat aliquid quo praecingitur : unde & de
dño diftum est. Praecinstus est linteo & lauit pedes discipulorũ suorũ¬
Praedo est qui populando aliȩnam inuadit prouintiam. Praedo ab
abigendo praedas dictus & praedo qui praedam hab& Praedator
quod non certa uia grassatur sed pelliciendo dolis. Piratae sunt

Expanded text:
petulantes vocati. Procax, proprie idem quod petax. Nam propetulantes vocati. Procax, proprie idem quod petax. Nam procare est petere; unde et petitores nuptiarum proci dicuntur. Proporro agit et quasi proicit. Profugus proprie dicitur qui procul a sedibus suis vagatur, quasi porro fugatus. Peregrinus, longe a patria positus, sicut alienigena. Proiectus, quasi longe et procul iactatus; sicut et produxit, quasi pscribuntur. Praescriptus, 490 ordinem significat, sicut et praescriptiones apud jurisconsultos. 219. Procinctus, expeditus et armatus; unde: Et in procinctu, id est, cum belli causa arma sumebant. Praecinctus, eo quod ante se ponat aliquid, quo praecingitur. Unde et de Domino dictum est: PraecinPraedo est qui populando alienam provinciam invadit: praedo ab abigendo praedas dictus; et praedo qui praedam habet. Praedator,  oblico, quod non certa via grassatur sed pelliciendo dolis. Piratae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
quam quam uelit & nemo intercludat: nullus obsistere ualeat
Prae opimus p̃e& eris opibus copiosus Pecuniosos tullius primũ
eos distos refest. qui pluri mam habuissent pecuniam iđ pecora :
lta enim & antiqui eos appellabant. Paulatim autem ꝑ abusionem
nomen aliud deuolutum est ꝑuicax propriae dr̃. qui in pro posi¬
to suo aduistoriam ꝑ seuerat: Antiqui enim uiciam dicebant: quã
nos uiftoriam : Credo quod inde dicatur herba uicia iđ uictorialis¬
ꝑnix a ꝑnitendo traflum est: iđ in conatibus ꝑseue rando: Alii ꝑ¬
nicem uelocem in telle gunt pedibus: nam ꝑnicitas pedumest
fuga subsidera lapsȩ Piger quasi pedibus aeger: est enim tardus ad
incedendum : quod nomen ꝑusum transiit ad animam. Fnox ꝑ¬
uigilans noste ꝑ seuerans. Pertinax inpudentertenens quasi p¬
tinens P&ulans nunc quidem pro audacȩ & in proboponitur : Olim
autem acerbi flagitatoris & proprie argent ariorum coactoꝵ
pueri quod p̃tia rerum crebrius & asperius exigebant . ã p&endo

Expanded text:
quaqua velit, et nemo intercludat, nullus obsistere valeat. Praeopimus, prae caeteris opibus copiosus. 210. Pecuniosos Tullius primum eos dictos refert, qui plurimam habuissent pecuniam, id est, pecora. Ita enim antiqui eos appellabant. Paulatim autem per abusionem nomen in aliud devolutum est. 211. Pervicax proprie dicitur qui in proposito suo ad victoriam perseverat. 489 Antiqui enim viciam dicebant, quam nos viPernix a pernitendo tractum est: id est in conatibus perseverando. Alii pernicem velocem intellegunt pedibus. Nam pernicitas pedum est 3, 243: Celerique fuga sub sidera lapsae. Piger, quasi pedibus aeger. Est enim tardus ad incedendum: quod nomen per usum transiit ad animum. Pernox, pervigilans nocte. Perseverans. Pertinax, inpudenter tenens, quasi pertinens. Petulans nunc quidem pro audace et inprobo ponitur: olim autem acerbi flagitatores et proprie argentariorum coactorum pueri, quod pretia rerum crebrius et asperius exigebant, a petendo
Abbreviated transcription (Latin):
innu mero deorum suorum eum greci transtulerunt. & in nomine
tatur uir mus carum. Zebub enim musca uocatur: spurcis si¬
brea uoce in latinam linguam animalsonat: propter quod
de excelsis adterrena cecidit & promerito suo ut animalbru¬
tum effestussit Ipse est & leuiathan idest serpens deaquis :
quiꝰ in huius saeculi mari uolubili uersatur astutia. leuiathan
autem inter p̃tatur additamentum eorum: quorum scilic&

Expanded text:
in numero deorum suorum eum Graeci transtulerunt, et in numen in numero deorum suorum eum Graeci transtulerunt, et in numen tatur vir muscarum; ZEBUB enim musca vocatur. Spurcissibraea voce in Latinam linguam animal sonat, propter quod de excelsis ad terrena cecidit, et pro merito suo ut animal brutum effectus sit. Ipse est et Leviathan, id est, serpens de aquis, quia in hujus saeculi mari volubili versatur astutia. 28. Leviathan autem interpretatur additamentum eor
Abbreviated transcription (Latin):
uenerit : & contra eum dimi cabitur & aduersabitur sacra¬
mentis xp̃i ut ueritatis eius euangelium soluat nã & tẽplu
hiero solimis reparare & om̃s u& eris legis cerimonias re¬
staurare temptabit. Sed & ille antixp̃s est. quinegat esse
clesia & abunitate fidei p̃ciduntur : & ipsi antixp̃i sunt. Bel ido¬
lum babilanium est: quod interp̃tatur u&us: fuit enimhic belus
paternini primus rex assiriorum : quem quidam saturnum ap¬
pellant quod nomen & apud assirios & apud afros postea cultũ
est: uinde & apud lingua punica bal ds̃ dr̃ apud assirios autem
beł uocatur quadam sacrorum suorum ratione. & saturnus & sol
Bȩel fegor interp̃tatur simulacrum ignominiae. idolum enim
fuit moab cognomentobaal. suꝑ montem fegor: quem latini pri¬
apum uocant dm̃ ostorum: fuit autem delapsaco ciuitate elles¬
ponti dequa pulsus est: & propter uirilis membrimagnitudinẽ

Expanded text:
ur, dum venerit, et contra eum dimicabit, et adversabitur sacraur, dum venerit, et contra eum dimicabit, et adversabitur sacramentis Christi, ut veritatis ejus Evangelium solvat. 22. Nam et templum Hierosolymis reparare, et omnes veteris legis caeremonias restaurare tentabit; sed et ille Antichristus est qui negat esse clesia, et ab unitate fidei praeciduntur, et ipsi Antichristi sunt. Bel idoest Babylonicum, quod interpretatur vetus. Fuit enim hic Belus pater Nini, primus rex Assyriorum, quem quidam Saturnum appellant: quod nomen et apud Assyrios et apud Afros postea cultum est. Unde et lingua Punica Bal Deus dicitur. Apud Assyrios autem Bel vocatur, quadam sacrorum suorum ratione, et Saturnus et sol. Beelphegor interpretatur idolum ignominiae. Idolum fuit Moab cognomento Baal super montem Phegor, quem Latini Priapum vocant deum hortorum. Fuit autem de Lampsaco civitate Hellesponti, de qua pulsus est, et propter virilis membri magnitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
Hii sunt prae uacicatores angeli quorum diabolus princepsest
Diabolus hebraice dr̃ deorsum fluens: quia qui&us in caelicul¬
mine stare contemsit. sed superbiȩ pondere deorsum corruens
cecidit. Grece uero diabolus criminatoruecatur quodueleri¬
mina in qua ipse inlicit addm̃ referat. uł quia elestorum in¬
nocentiam criminibus fictis accusat Onde & inapecalipsin
inlatinum sonat aduersarius siue trans gressor: Ipse est
enim aduersarius qui estueritatis inimicus. & semꝑ scõ rum
uiftutibus contraire nititur : Ipse & trans gressor. quia prae¬
uaricator effestus. inueritate qua conditus est non st&it:
ldem & temptator quia temptandam iustorum innocen¬
tiam postulat. sicut in iobscribitur. Anti chriftus appel
latur quia contra xpm uenturus est : non quo modo quidã
simplices intellegunt anti xpm̃ ideo dictum quod ante xpim̃
uenturus sit idest posteum ueniat xp̃s. non sic sed anti

Expanded text:
Hi sunt praevaricatores angeli, quorum Diabolus princeps est. Hi sunt praevaricatores angeli, quorum Diabolus princeps est. Diabolus Hebraice dicitur deorsum fluens, quia quietus in caeli culmine stare contempsit, sed superbiae pondere deorsum corruens cecidit. Graece vero diabolus criminator vocatur, quod vel crimina, in qua ipse inlicit, ad Deum referat, vel quia electorum innocentiam criminibus fictis accusat; unde et in Apocalypsin Latino sonat adversarius, sive transgressor. Ipse est enim adversarius, qui est veritatis inimicus, et semper sanctorum virtutibus contraire nititur. Ipse et transgressor, quia praevaricator effectus in veritate, qua conditus est, non stetit. Idem et temptator, quia temptandam iustorum innocentiam polatur, quia contra Christum venturus est. Non quomodo quidam simplices intelligunt, Antichristum ideo dictum, quod ante Christum venturus sit, id est, post eum veniat Christus; non sic, sed Anti
Abbreviated transcription (Latin):
aeq: apud nos for mulam facit Igituromnis forma uel
formula idolum sȩdici ex poscit Indeidolatria omniscirca
omne idolum famulatus & seruitus. Quidam uero latiniigno¬
rantes grectimperite dicunt idolum exdolo sumpsisse nomen.
quo diabolus creaturae cultum diuini nominis inuexit daemonas
agrecis distas aiunt. quasi demonans id est peritos acrerumscios
p̃sciunt enim futura multa. unde & solent responsa aliqua daro
inestenim illis cognitio rerum plus quam in firmitati humanae
pastim subtiliori sensus a cumine pastim ex perientia longissi¬
mae uitae pastim ꝑdĩ iussũ angelica reuelatione. Hui corpo¬
rum aerꝗorum natura uigent: ante trans gressionem quidẽ
caelestia corpora gerebant: lapsiuero in aertam qualitatem
conuersi sunt: necaeris illius puriora spatia sedista caliginosa
tenere ꝑmissi sunt quieis quasi carcer est usq ad tempus iodicũ

Expanded text:
aeque apud nos formulam facit. Igitur omnis forma vel aeque apud nos formulam facit. Igitur omnis forma vel formula idolum se dici exposcit. Inde idolatria omnis circa m idolum famulatus et servitus. Quidam vero Latini ignorantes Graece inperite dicunt idolum ex dolo sumpsisse nomen, quod diabolus creaturae cultum divini nominis invexit. Daemonas a Graecis dictos aiunt, quasi δαήμονας, id est peritos ac rerum scios. Praesciunt enim futura multa, unde et solent responsa aliqua dare. Inest enim illis cognitio rerum plus quam infirmitati humanae, partim subtilioris sensus acumine, partim experientia longissimae vitae, partim per Dei iussum angelica revelatione. Hi corporum aeriorum natura vigent. Ante transgressionem quidem caelestia corpora gerebant. Lapsi vero in aeriam qualitatem conversi sunt, nec aeris illius puriora spatia, sed ista caliginosa tenere permissi sunt, qui eis quasi carcer est usque ad tempus iudicii.
Abbreviated transcription (Latin):
õluto fecerit Gentiles autem primum prom& heum simulacra
hominum deluto finxisseꝑhibent. ab eoq natam esse astem.
simulacra & statuas fingendi. Vnde & po&ae ab eo homines
primum fastos esse confingunt Figurae proptereffigies
Apud grecos autem ceͥcrobs. sub quo primum in arte oliua or¬
ta est & atheniensium urbs exminerue appellatione nomen
sostita est : Hic primus omnium iouem appellauit. simulacra
repperit. aras statuit. uictimas immolauit. nequa quam
istius modi rebus ingreciaum quam uisis Idolatria idolorũ
tin&: non nisiuni & solidõ deb&ur Hanc sicutimpia suꝑbia
siue hominum siue dae monum sibi ex hiberi uel iub& uel cu¬
pit. ita pia humilitas uel hominum uel angelorum sc̃orum
sibi oblatam recusat & cui deb&urostendit. Idolum autem
est simulacrum: quod humana effigie fastum & consecra¬
tum est iuxta uocabuli inter p̃tationem. ldos enim grece
formam sonat & ab eo ꝑdiminutionem idolum deduddum

Expanded text:
luto fecerit. Gentiles autem primum Prometheum simulacrum hominum de luto finxisse perhibent, ab eoque natam esse artem simulacra et statuas fingendi. Unde et poetae ab eo homines primum factos esse confingunt figurate propter effigies. Apud Graecos autem Cecrops, sub quo primum in arce oliva orta est, et Atheniensium urbs ex Minervae appellatione nomen sortita est. Hic primus omnium Iovem appellavit, simulacra repperit, aras statuit, victimas inmolavit, nequaquam istiusmodi rebus in Graecia umquam visis. Idolatria idolorum tinet, nonnisi uni et soli Deo debetur. Hanc sicut inpia superbia sive hominum sive daemonum sibi exhiberi vel iubet vel cupit, ita pia humilitas vel hominum vel angelorum sanctorum sibi oblatam recusat, et cui debetur ostendit. Idolum autem est simulacrum quod humana effigie factum et consecratum est, iuxta vocabuli interpretationem. Εἶδος enim Graece formam sonat, et ab eo per diminutionem idolum deductum
Abbreviated transcription (Latin):
rigo quorudã nominum. id est unde ueniant
nomina : ñ pene om̃ib patet: proinde quedã nosoendi
gratia huic operi interiecimus ꝯ̨

Expanded text:
rigo quorundam nominum, id est unde veniant, non pene omnibus patet. Proinde quaedam noscendi gratia huic operi interiecimus.
Abbreviated transcription (Latin):
plum dñi idem reaedificauer̃ : & muro rum ac turriũ opus ipsi¬
restau rauerunt. Annanias gratiadĩ: Idem & sidrac lingua chaldea. Amanias. Sidiuc¬
quod interp̃tatur decorus meus. Araria auxilium dñi : Idem & abdeatamas. Aidena¬
nago quod in latinum uestitur. seruiens taceo Misa hel. quia populus maaha¬
dñi : Ipse & misac : quod interp̃tatur risus uł gaudium. atia frater

Expanded text:
plum Domini iidem reaedificaverunt, et murorum ac turrium opus ipsplum Domini iidem reaedificaverunt, et murorum ac turrium opus ipsrestauraverunt. Ananias gratia Dei. Idem et Sidrac lingua Chaldaea, quod interpretatur decorus meus. Azarias auxilium Domini. Idem et Abdenago, quod in Latinum vertitur serviens taceo. Misahel, qui populus Domini. Ipse et Misac, quod interpretatur risus vel gaudium. Ahia frater
Abbreviated transcription (Latin):
helias locutus est ille qui suscit᷑atus est. filius nuncupatus estue¬
ritatis ł acharias memoria dñi : septuagesimoenim anno de¬
solationis templi conpl&o: ⁊acharia p̃dicante memoratus est
dñs populi sui iussuq darii. reuersus estdĩ populus & reaedifi¬
cata est &urbs & templum Aggeus in latinum festiuus & la&us¬
resonat: diflruflum enim templum aedificandum proph&at
& post lufium captiuitatis regressionis la&itiã praedicat
Malachias interp̃tatur angelus dñi iđ nuntius : quid quid enim
loquebatur. quasi ad ño essent mandata itacredebantur:¬
& ita inde eius nom̃ septua ginta tranflulerunt dicentes Ad¬
sum ptio uerbidñi suꝑ israhel in manu angeli eius Esdras ad¬
iutor Neemias consolator adño: quodam enim p̃sagio futur
nomina ista sostiti sunt Euerunt enim in ad iutoriũ & conso¬
lationem omni illi populo redeuntiad patriam Nã & tem¬

Expanded text:
Helias locutus est, ille, qui suscitatus est, filius nuncupatus est veHelias locutus est, ille, qui suscitatus est, filius nuncupatus est veritatis. Zacharias memoria Domini. Septuagesimo enim anno desolatioDominus populi sui et iussu Darii reversus est Dei populus et reedificata est urbs et templumresonat. Destructum enim templum aedificandum prophetat, et post luctum captivitatis regressionis laetitiam praedicat. 22. Malachias interpretatur angelus Domini, id est, nuntius; quidquid enim loquebatur, quasi a Domino essent mandata, ita credebantur, et inde ita nomen ejus Septuaginta transtulerunt, dicentes: Assumptio Verbi Domini super Israiutor. Nehemias consolator a Domino. Quodam enim praesagio futuri nomina ista sortiti sunt. Fuerunt enim in adiutorium et consolationem omni illius populo redeunti ad patriam. Nam et tem
Abbreviated transcription (Latin):
causam simula crorum illo modo de quo heliu dr̃ quis est iste in uol¬
uens sententias Sofonias speculum uł archanũ dñi interp̃tat᷑¬
utrumq ad proph&am conuenit. Ipsienim sciunt mysteriadĩ
Abdias seruus dñi : sicut enim morses famulus dñi &apostolus
seruus xp̃i: ita iste legatds ad gentes mis sos uidit & p̃dicat.
quae pro ph& ali dignã sunt ministeria & seruituti: in de
seruus dñi : lonas inter p̃tatur columba siue dolens. columba
progemitu quando inuentre co&i triduo fuit : Dolensautem
uł propter tristitiã quã habuit desalute nine uitarum ł proptꝰ
ederam subito ariscentem cuius umbraculo tegebatur contra
solis ardorem: Ipse est & eͥmathi saraptenȩ uiduae filius ut iu¬
dei adfirmant: quem resuscitauit helias. matre postea adeũ
ueritatis ob hanc causam ipsum puerũ a mathi uocitatum
Amathi ex hebreo in latinã linguã ueritas dr̃ : & exeo quod uerũ

Expanded text:
causam simulacrorum illo modo, quo de Eliu dicitur: Quis est iste involcausam simulacrorum illo modo, quo de Eliu dicitur: Quis est iste involvens sententias JoUtrumque ad prophetam convenit; ipsi enim sciunt mysteria Dei. Abdias servus Domini. Sicut enim Moyses famulus Domini et apostolus servus Christi, ita iste legatus ad gentes missus venit et praedicat, quae prophetali digna sunt ministerio et servitute: inde servus Domini. Ionas interpretatur columba, sive dolens. Columba pro gemitu, quando in ventre ceti triduo fuit. Dolens autem vel propter tristitiam, quam habuit de salute Ninivitarum, vel propter hederam subito arescentem, cuius umbraculo tegebatur contra solis ardorem. Ipse est et Amathi, Sareptanae viduae filius, ut Iudaei adfirmant, quem resuscitavit Helias, matre postea ad eumveritatis.' Ob hanc causam ipsum puerum Amathi vocitatum. Amathi enim ex Hebraeo in Latinam linguam veritas dicitur; et ex eo quod verum
Abbreviated transcription (Latin):
du enim iram dĩ inpo pulum isrl oberimen idolatriae pro ph&as¬
s& domui iudae salutem p̃nuntiauit propter quod e⁊ echiasrex
iuda sub latis idolis quos p̃cedentes reges consecrauerantitem¬
plum dñi purgasse ac purifficasse monstratur lo hel dñs ds̃ siue
in cipien sdõ. ł fuit dĩ : haec enimeius uo eabulum resonat a& hi¬
mologia in cesta. Amos populus auulsus: pro ph& ia enim eius¬
ad populum fuit isrł quia iam auulsus erat adño. & aureis uitu¬
lis seruiebat. siue auul sus aregno stirpis dauid Naũ germen¬
siue consolator: in crepat enim ciuitatem sanguinum & post
caturam plexatio : uł quod inceftamen cum dño ingre dituram¬
olexantis ł lustantis softitus est nomen. Nullus enim tapa
audaci uoce ausus est dm̃ ad disꝓceptationem iuftitiae probare:
cur in rebus humanis & mundiistius. tanta rerum uersatur¬
Iniquitas Micheas quis hic ł quis iste. comminatur sa mariȩ obhane

Expanded text:
Dum enim iram Dei in populum Israel ob crimen idolatriae prophetasDum enim iram Dei in populum Israel ob crimen idolatriae prophetasset, domui Iudae salutem pronuntiavit. Propter quod Ezechias rex Iuda, sublatis idolis, quos praecedentes reges consecraverant, templum Domini purgasse ac purificasse monstratur. Iohel Dominus Deus, sive incipiens Deo, vel fuit Dei. Haec enim eius vocabulum resonat etymologia incerta. Amos populus avulsus. Prophetia enim eiuad populum fuit Israel, quia iam avulsus erat a Domino, et aureis vitulis serviebat, sive avulsus a regno stirpis David. Nahum gemensive consolator. Increpat enim civitatem sanguinum, et post catur amplexatio, vel quod in certamen cum Deo congreditur, amplexantis, id est, luctantis sortitus est nomen. Nullus enim tam audaci voce ausus est Deum ad disceptationem justitiae provocare, cur in rebus humanis, et mundi istius πολιτεία tanta riniquitas. 15. MICHEAS, quis hic, vel quis iste? Comminatur enim Samariae ob
Abbreviated transcription (Latin):
orius nomen accepit proeo quod ꝑeum postea cogno uerit populus
dnm̃ dm̃ Idem & fostis dñs interp̃tatur. uel prop̾ter quod interfec̃
eosdem sacerdotes : uł propter quod achab aduersitatẽ tolera uit
Heliseus. dñi salus interp̃tatur Vocabulum autem &idem ex fu¬
turi p̃sagio suscepit deniq & multas uiflutes fecit. & fame m pel¬
lens populum a moste saluauit. Nathan dedit siue dantis Esaias
interp̃tatur saluator dñi : & merito : saluatorem enim uniuer¬
sarum gentiũ eiusq sacramenta amplius quam c&erip̃dicat. Hie¬
quia in p̃s bite rorum iudicio sententiam diuinae examinationis
exhibuit dũ reꝑta eorum falsitate susannam ab interitu liberaũ
siue quod uisiones & somnia quibus ꝑ singula quaedam & enigmata
futura monftrabantur. sagaci mente discernens aperuit. Hic & de¬
si deriorum uir appellatus est: quia panem deside rii non mandu¬
cauit & uinum concupiscentia nonbiberit ose saluator aut saluans: Osce¬

Expanded text:
prius nomen accepit, pro eo quod per eum postea cognoverit populus Dominum Deum. Idem et fortis Dominus interpretatur, vel propter quod interfecit eosdem sacerdotes, vel propter quod Achab adversitatem toleravit. Helisaeus Domini salus interpretatur; vocabulum autem et idem ex futuri praesagio suscepit. Denique et multas virtutes fecit et famem pellens populum a morte salvavit. Nathan dedit, sive dantis. Esaias interpretatur salvator Domini. Et merito; Salvatorem enim universarum gentium eiusque sacramenta amplius quam ceteri praedicat. Iequia in presbyterorum iudicio sententiam divinae examinationis exhibuit, dum reperta eorum falsitate Susannam ab interitu liberavit; sive quod visiones et somnia, quibus per singula quaedam et aenigmata futura monstrabantur, sagaci mente discernens aperuit. Hic et desideriorum vir appellatus est, quia panem desiderii non manducavit et vinum concupiscentiae non bibit. Ozec salvator, aut salvans.