comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Agnoscebat enĩ figurãbatilli. & ignis. & incensi: & qualis offerenda essẽt dõ hostia
abeo qͥ medius uiuoꝵ mortuorũq constiterat p̃uidebat. Et illos qͥdem tunc
imago p̃figurata saluauit : ad nos aut̃ salutis ueritas ipsa ꝑuenit. Neq enĩ
indum̃ta pontificis purpura ac lana. hissoq contexta erubuiss et angelus
ille uastator : sed ista quȩ futura erant indum̃ta magni pontificis intellexit.¬
& his cessit: quib utiq uniuersa creatura inferior erat. Puto aut̃ qͦd ñ solũ
pͥmo aduentu dnĩ & saluatoris nr̃i forma ista cõpleta sit: sed eadẽ fortassis
seruabit᷑ & in scđo. Ueniet enĩ iterũ filius hominis: & cũ uenerit sine dubio
inueniet quosdã qͥdem mortuos. quosdã aut̃ uiuentes. Qd possumꝰ quidem
& sic intelligere: quia ñnulli adhuc in hoc uite statu quo nunc sumꝰ inueniant᷑.

Expanded text:
Agnoscebat enim figuram batilli, et ignis, et incensi, et qualis offerenda esset Deo hostia Agnoscebat enim figuram batilli, et ignis, et incensi, et qualis offerenda esset Deo hostia ab eo qui medius mortuorum vivorumque constiterat, praevidebat. Et illos quidem tunc imago praefigurata salvavit; ad nos autem salutis veritas ipsa pervenit. Neque enim indumenta pontificis purpura ac lana byssoque contexta erubuisset angelus ille vastator; sed iste quae futura erant indumenta magni pontificis intellexit, et his cessit quibus utique universa creatura inferior erat. Puto autem, quod non solum primo adventu Domini et Salvatoris nostri forma ista completa sit, sed eadem fortassis servabitur et in secundo. Veniet enim filius hominis; et cum venerit iterum, sine dubio inveniet quosdam quidem mortuos, quosdam autem viventes. Quod possumus quidem et sic intelligere: quia nonnulli adhuc in hoc vitae statu quo nunc sumus inveniantur,
Abbreviated transcription (Latin):
puenerat: & stantẽ in eo loco inquo mors finẽ dederat pͥmis. & erat uicina pos-¬
tremis. Intuere stantẽ pontificẽ: & obiectione quadã sui uiuentes amortius
dirimentẽ. Uirtutẽ uͦ repropiciationis euis. & incensi mysteriũ erubuisse an-¬
gelũ uastatorẽ: & in hoc mortẽ quidẽ finitã. uitã uͦ reparatã. Si intellexisti hi-¬
storiȩ ordinẽ. & oculis ut ita dicã cernere potusti stantẽ pontificẽ mediũ int̾
uiuos & mortuos: ascende nunc aduerbi huiꝰ celsiora fastigia. & inde quomo¬¬
do uerus pontifex iesus xp̃s assumpto batillo carnis humanȩ & suꝑposito igni
altaris anima sine dubio illa magnifica cũqua natus est incarne. adiecto etiã
idest diabolũ. ut qͥ credit in eũ iam ñ moriatur. sed uiuat in ȩt̃nũ. hoc gͦ fuit
mysteriũ: qđ postea futurũ iam tunc ille angłs qͥ popłm uastabat expauit.

Expanded text:
pervenerat, et stantem in eo loco in quo mors finem dederat primis, et erat vicina pospervenerat, et stantem in eo loco in quo mors finem dederat primis, et erat vicina postremis. Intuere stantem pontificem, et objectione quadam sui, viventes a mortuis dirimentem, virtutem propitiationis ejus, et incensi mysterium crubuisse angelum vastatorem; et in hoc mortem quidem finitam, vitam vero reparatam. Si intellexisti historiae ordinem, et oculis ut ita dicam cernere potuisti stantem pontificem medium inter vivos et mortuos, ascende nunc ad verbi hujus celsiora fastigia, et vide quomodo verus pontifex Jesus Christus, assumpto batillo carnis humanae, et superposito igni altaris, anima sine dubio illa magnifica cum qua natus est in carne, et adjecto etiam id est, diabolum, ut qui credit in eum jam non moriatur, sed vivat in aeternum . Hoc fuit ergo mysterium, quod postea futurum, jam tunc ille qui populum vastabat, expavit.
Abbreviated transcription (Latin):
ore. ꝓpopulo lam enĩ uastari popłs ȩꝑat: In spũ uidebat morses quȩ gere¬
bantur. Uidit uirtutẽ exisse adeastra. & uastare ac ꝑimere peceatores. &e
ꝓpt̃ hoc hortatur pontificẽ assumere batilla & ignẽ dealtari imponere:
atq incenso suꝑiniecto exire & stare int̃ mediũ mortuoꝵ & uuoꝵ. neuit̾¬
pcedat uastatio. uelcerte ut uerius se habet scripturȩ sermo confractio
Sed primo si uidetur historiȩ ipsius imaginẽ describamꝰ: ut cũ rei geste
species apparuerit. tũ demũ etiã si qͥd est in loco mysticũ requirantus
Intellige ergo popłm illũ isrł incastris ꝑordines tribuũ familiarũq dispo-¬
sitũ : iurtutẽ uero quandã adõ missam. ñ sparsim sed expͥma aliqua
parte cȩpissẽ popłm morte uastare. & ꝓcedentẽ ꝑordinẽ mortis stragem:
onsidera posthȩc indutũ pontificẽ ueste pontificali ꝓcedere. & portare ba¬
eillũ atq ignẽ cũ incenso tendere adeũ locũ quoꝑ angłm uastantẽ mors illata

Expanded text:
at Moyses, quae gerebantur. Vidit virtutem exisse ad castra, et vastare ac perimere peccatores; et propter hoc hortatur pontificem assumere batillum, ignem de altari imponere, atque incenso super injecto, exire et stare inter medium mortuorum etcedat vastatio, vel certe, ut verius habet se Scripturae sermo, confractio. Sed primo si videtur, historiae ipsius imaginem describamus, ut cum rei gestae species apparuerit, tunc demum etiam, si quid est in loco mysticum requiramus. Intellige ergo populum Israel in castris per ordinem tribuum familiarumque dispositum; virtutem vero quamdam a Deo missam non sparsim, sed ex prima aliqua parte coepisse populum morte vastare, et procedentem per ordinem, mortis stragem considera. Post haec pontificem indutum esse pontificali, procedere, et portantem batillum atque ignem, cum incenso tendere ad eum locum quo per angelum vastantem mors illata
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ sacram̃ti ratio ꝑcurrit. Sic & sapientia monet ut describamꝰ ea nobis in
corde triplicit᷑ ad respondendũ inqͥr uerbũ ueritatis his qͥ ꝓposuerureo
nobis. Sic tres puteos fodtt isaac patriarcha: quoꝵ solus ille terciuis abeo
laitudo uel amplitulo nominatur. Quia aut sacramentũ sacerdotale est
disse uirgã nuceã & ꝓphasse de ea quȩ illic seripta sunt uel deuirga nucea.
uel delebete siue olla succensa: quasi ostenderet ꝑ hȩc. iniurga nucea esse
uitã : & in lebete succenso esse mortẽ. Uita enĩ & mors ponit᷑ ante faciem
nr̃am. Et est uita qͥdem xp̃s in sacram̃to nucis : mors aut̃ chabolus infigimi
lebetis succensi. Si gͦ peccaueris: portionẽ tuã pones cũlebete succenso. Si
aut̃ iuste egeris: efficietur portio tua inuirga nuc ea cũmagno pontifice.

Expanded text:
hujus sacramenti ratio percurrit. Sic et sapientia monet, ut describamus ea nobis in hujus sacramenti ratio percurrit. Sic et sapientia monet, ut describamus ea nobis in corde tripliciter, ad respondendum, inquit, verbum veritatis his qui proposuerint nobis. Sic tres puteos fodit Isaac patriarcha , quorum ille solus tertius ab eo latitudo vel amplitudo nominatur. Qui autem sacramentum sacerdotale, et disse virgam nuceam, et prophetasse de ea illa quae scripta sunt; vel de virga nucea, vel de lebete sive olla succensa, quasi ostenderet per haec in virga nucea vitam esse, et in lebete succenso esse mortem. Vita enim et mors ponitur ante faciem nostram. Et est vita quidem Christus in sacramento nucis, mors autem diabolus in figura lebetis succensi. Si ergo peccaveris, portionem tuam pones cum lebete succenso. Si autem juste egeris, efficitur portio tua in virga nucea cum magno pontifice.
Abbreviated transcription (Latin):
nentiȩ designant᷑: quȩ necess aria qͥdem sunt ad custodiã eoꝵ quȩ seruantuor
itrinsecus. frangenda tam̃ quandoq sine dubio & dissoluenda sunt : ut uer¬
bi causa dicamꝰ abstinentia ciboꝵ & castigatio corporis donec sumꝰ incorpore
isto corruptibili & passibili sine clubio necessari a est: cũ aut̃ confractũ fuerit &
resolutũ ae resurrectionis tẽpore in corruptibile ex ncorruptibili redditũ.
atq exanimali spiritale᷑ non iã labore afflictionis nec castigatione absti¬
nentiȩ sed ȩqualitate sui nulla iã corpori incorruptibili lex dominabitur
Sie gͦ & nunc necessaria abstinentiȩ ratio uidetur: & postmodũ nquȩrenda
futura. iste eñ est & pontificalis fructus: dequo ꝓmitiitur his qeruiunt
& sitiunt ustitiã qͥa saturabunt᷑ hoc gͥ modo in om̃ib scripturis triplicis

Expanded text:
nentiae designatur, quae necessaria sunt ad custodiam eorum quae servantur nentiae designatur, quae necessaria sunt ad custodiam eorum quae servantur intrinsecus, frangenda tamen quandoque, et sine dubio dissolvenda sunt. Ut si verbi causa dicamus, abstinentia ciborum, et castigatio corporis, donec sumus in corpore isto corruptibili et passibili, sine dubio necessaria est. Cum autem confractum fuerit ac resolutum, et resurrectionis tempore incorruptibile ex corruptibili redditum, atque ex animali spiritale, non jam labore afflictionis, nec abstinentiae castigatione, sed qualitate sui, nulla jam corpori corruptela dominabitur. Sic ergo et nunc necessaria abstinentiae ratio videtur, et postmodum non quaerenda. futura. Iste enim est pontificalis fructus, de quo promittitur his qui esuriunt et sitiunt justitiam, quia saturabuntur. Hoc igitur modo, in omnibus Scripturis, triplicis
Abbreviated transcription (Latin):
urant deuobis. Omĩs pͥnceps tribus & populi habet uirgã. Noneni pocest quus
raere popłm: nisi habeat uirgã. Unde & paulus apł̃s quia princepserat populi.
idcireõ dicebat. Qd uultis. inuirga ueniã aduos. aut incaritate. spũq mansuetu¬
dius : Om̃s gͦ principes tribuũ habeant necessẽ est uirgas suas. Sed unus solus est
sicutt scriptura refert pontifex aaron: cuiꝰ uirga germinauit. Uerũ qm̃ ut sȩpe
est fructus quẽ attulit: Nuces inqͥt. Qui fructus primo qͥdem indum̃to a marꝰ
est: sequenti munitur ac tegitur. t̾cio sumentẽ pascit ac nutrit. Talis gͦ est
in audi torio xp̃i doctrina legis ac ꝓpħarũ Prima litterȩ facies satis amara est.
quȩ circuncisionẽ carnis p̃cipit. quȩ desacrificiis mandat & cȩteris quȩ ꝑ
occidentẽ litterã designant᷑. Hȩc omĩa tanquã amarũ nucis corticẽ ꝓice
Scdo inloco ad munim̃ta testȩ ꝑuenies. in quo moralis doctrina uel ratio conti.¬

Expanded text:
rincipum. Omnis princeps tribus populi habet virgam. Non enim potest quis regere populum, nisi habeat virgam. Unde et Paulus apostolus, quia princeps erat populi, idcirco dicebat: Quid vultis? in virga veniam ad vos, an in charitate et spiritu mansuetudinis ? Omnes ergo princsicut Scriptura refert, pontifex Aaron, cujus virga germinavit. Verum quoniam, ut saepe iste fructus quem attulit? Nucis, inquit. Qui fructus quidem primo indumento amarus est, sequenti munitur ac tegitur, tertio sumentem pascit ac nutrit. Talis ergo est in auditorio Christi, doctrina legis et prophetarum. Primo litterae facies satis amara est, quae circumcisionem carnis praecipit, quae de sacrificiis mandat, et caetera, quae per occidentem litteram designantur: haec omnia tanquam amarum nucis corticem, projice. Secundo in loco ad munimenta testae pervenies: in quo vel moralis doctrina vel ratio conti
Abbreviated transcription (Latin):
formido sodaliũ. Neq enĩ tã magnifice in eis uirtus animi elarissset.
batillis eoꝵ qͥ condẽpnatisunt quȩ altari iubent᷑ affigi: qđ ex cõparatione
inferioꝵ iusti clariores appareant : simul ut & posteris daretur exemplũ.
ne quis prȩsũptione suꝑbi sp̃s ñ sibi adõ datũ munus pontificatus in ua¬
deret. sed ut illi cedat quẽ ñ ambitio humana. ñ fauor corruptus asci-

Expanded text:
d non enim tam magnifice in eis virtus animi claruisset, thuribulis eorum qui condemnati sunt, quae altari jubentur affigi, quod ex comparatione impiorum justi clariores appareant: simul ut et posteris daretur exemplum, ne quis praesumptione superbi spiritus non sibi a Deo datum munus pontificatus invaderet; sed ut illi cedat, quem non ambitio humana, non favor corruptus ascive
Abbreviated transcription (Latin):
gladii : &dominatisuN t̾rȩ eius. Historia qͥdẽ manifesta est : sed dep̃cemur dm̃
ut aliqͥd dignũ possimꝰ in interiorib eiꝰ sensib ꝑuidere. Seon duplicẽ habet in¬
p̃tationẽ: siue arbor infructuosa. siue elatus. Mitait igit᷑ isrł legatos adsem
mitut ad arborẽ infructuosa: mittit adelatũ & suꝑbũ. Hic aut̃ seon rex est amos.¬
reoꝵ : qui & ipsi int̾p̃tant᷑ in amaritudinẽ adducentes. uel loquentes : Mittit sͦ
adseon regẽ amorreoꝵ moy ses uerbis pacificis dicens Transibimꝰ ꝑterrã tuã.S
scđm spiritalẽ intelligentiã dixerimꝰ seon regẽ figurã tenere diaboli. qͥa ipse est
elatus & infructuosus : puto qͦd ñ debeas mirari qͦd eũ dixerim regẽ: cũ audias etã¬

Expanded text:
gladii. Historia quidem manifesta est, sed deprecemur Dominum, ut aliquid dignum possimus in interioribus sensibus pervidere. Seon duplicem habet interpretationem, sive arbor infructuosa, sive elatus. Mittit igitur Israel legatos ad Seon: mittit ad arborem infructuosam, mittit ad elatum et superbum. Hic autem Seon rex est Amorrhaeorum, qui et ipsi interpretantur in amaritudinem adducentes vel loquentes. Mittit ergo ad Seon regsecundum spiritalem intelligentiam dixerimus Seon regem figuram tenere diaboli, quia ipse est elatus et infructuosus, puto quod non habeas mirari quod eum dixerim regem, cum audis
Abbreviated transcription (Latin):
apłica scripta. simul omĩa unꝰ est puteus. Quẽ ñ possunt fodere uel excudere: nis
inueniant᷑ reges & pͥncipes. Uere enĩ reges & pͥncipes habendisunt: qui possunt
auferre terrã deputeo hoc. &amouere suꝑficiẽ litaerȩ & deinteriore petra ubi xi
est. spiritales sensus uelut aquã uiuã ꝓferre. hoc gͦ facere decet eos solos qͥuel
reges sunt uel pͥncipes. Reges exeo dicti. qͦd peccati regnũ excorpore suo
depulerint: & iustitiȩ regnũ parauerint inmembris suis. Decet enĩ eũ docere¬

Expanded text:
puteus; quem non possunt fodere neque excidere, nisi inveniantur reges et principes. Vere enim reges et vere principes habendi sunt, qui possunt auferre terram de puteo hoc, et amovere super faciem litterae, et de interiore petra, ubi Christus est, spiritales sensus velut aquam vivam proferre. Hoc ergo decet eos solos facere, qui vel reges sunt vel principes. Reges et ex eo dicto, quod peccati regnum de corpore suo expulerint, et justitiae regnum paraverint in membris suis. De solitudine
Abbreviated transcription (Latin):
inquit innemus qͦd est in campo moab: aduerticẽ montis cesi qͥ respic
addesertũ. Si hoc in itinere incedamꝰ. qͦd ñ tã locoꝵ uocabulis. quã anim
ꝓfectib constare ratio explanationis asseruit : postomĩa ista uenimꝰ inna
uertex montis . Perhȩc gͦ ꝑuenitur uel ad illũd famosissimũ diumi paradisi
nemus & amȩnas delicias habitationis antiquȩ: uel certe aduerticẽ ꝑfections
& beatitudinis sũmitatẽ: ita ut possis etiã ipse dicere : qͥa resusçitauit nos cũ ipso
& sedere fecit incȩlestib cũ xp̃o. Uides quousq ꝑuenit᷑ aputeo. Uides qͥb mansia¬
nib immo qͥb ꝓfectib iter animȩ paratur ad celũ. Quȩ si diligent̃ inspicias:
ipse apud temetipsũ quotidianos ꝓfectus tuos discutiens: qͥb in locis sis & quã
ꝓximus aregno cȩloꝵ hab earis aduertes: sicut & ille dequo chñs dixit: qͥ a ñ lon

Expanded text:
o Moab, a vertice montis caesi, qui respicit ad desertum. Si hoc itinero incedamus, quo non tam locorum vocabulis, quam animae profectibus constare ratio explanationis asseruit, post omnia ista venimus ad nvertex montis. Per haec ergo, vel ad illud famosissimum divini paradisi nemus, ad amoenas delicias habitationis antiquorum, vel certe ad verticem perfectionis et beatitudinis summitatem, ita ut possis etiam ipse dicere, quia resuscitavit nos cum ipso, et sedere fecit in coelestibus in Christo. Vides quousque pervenitur a puteo. Vides quibus mansionibus, imo quibus profectibus iter animae paratur ad coelum. Quae si diligenter inspicias, ipse apud temetipsum quotidianos profectus tuos discutiens, quibus in locis et quam proximus a regno coelorum habeatis, advertes, ut ille, de quo dix
Abbreviated transcription (Latin):
modũ : recte & xp̃s uirtutũ princeps: & diabolus malitiȩ ac totius iniqͥtatis
dicitur. Mitat igit᷑ legatos isrł ad regẽ amorreoꝵ : regẽ inamaritudinẽ ꝓuo¬
cantiũ : regẽ infructuosũ: regẽ suꝑbũ. Quomͦ suꝑbus. qͦmꝰ elatus docebitur
diabolus: Ipse est qͥ dixit: uir tute mea faciã. & sapientia intellectus mei
auferã fines gentiũ. & fortitudinẽ eoꝵ dep̃dabor: & cõmouebo ciuitates qu

Expanded text:
modum recte et Christus virtutum princeps, et diabolus malitiae, et totius iniquitatis modum recte et Christus virtutum princeps, et diabolus malitiae, et totius iniquitatis dicetur. Mittit itaque legatos Israel ad regem Amorrhaeorum, regem in amaritudinem provocantem, regem infructuosum, regem superbum. Quomodo superbus, quomodo elatus docebitur diabolus? Ipse est, qui dixit: Virtute mea faciam, et sapientia intellectus mei auferam fines gentium, et fortitudinem eorum depraedabor. Et commovebo civitates, qu
Abbreviated transcription (Latin):
mient in me nchil. Et terũ Ecce nunc pͥnceps huiꝰ mundi mitoet̃ foras. Sicͦ toꝰ¬
inuenti princeps ẽẽ meuangeliis dicitur: non debet absurdũ uderi si seon regi
mindie non qͥa creauerit mundũ÷ sed quia sunt in hoc mundo peccatores seccat
qun ai pseprinceps est: ideo etiã mundi pͥnceps appellatus est. inhis udelicet
q nonlũ relinquentes mundũ conuertunt᷑ adpatrẽ Scđm hoc etiã illud dicit̃
quor omĩs miunchus in maligno positus est. Qͥd enĩ nob̃ ꝓdest cdicere qͥ a princeps¬
cp sest si rebi de oꝑib arguamur qͥa diabolus pͥncipatũ tenet in nobis: Aut ñ
palam est sub quo principe agat impudicus incestus iniustus: Nunqͥd potesis
homo huiꝰmodi dicere. qͥa sub xp̃o positus hȩc ago. etiã si subxp̃i nomine cense¬
no mdenturs Inquo xp̃s principatũ gerit. nulla ibi immunditia nulla iniqͥtas
admitaitur: neq habere aliquẽ locũ potest inusta cupiditas. Scdm hunç itaq

Expanded text:
 Ecce nunc princeps hujus mundi mittetur foras . Si ergo totius mundi princeps esse in Evangeliis dicitur, non debet absurdum videri, si Seon regi mundi, non quia creaverit mundum, sed quia multi sunt in hoc mundo peccatores. Peccati autem, quia ipse princeps est, ideo etiam mundi princeps appellatus est. In his videlicet qui nondum relinquentes mundum, convertuntur ad Patrem. Secundum hoc enim etiam illud dicitur: Quia omnis homo in maligno positus est. Q est, si rebus et operibus arguamur quia diabolus principatum tenet in nobis; aut non palam est, sub quo principe agat impudicus, injustus? Nunquid non potest hujusmodi homo dicere, quia sub Christo positus haec ago, etiam si sub Christi nomine censeri videatur? In quo Christus principatum gerit, nulla ibi immunditia, nulla iniquitas admittitur. Nec habere aliquem locum potest injusta cupiditas. Secundum hunc itaque
Abbreviated transcription (Latin):
locoꝵ ẽẽ uocabula ex significantis sis quas in lingua ꝓpria designant. magis rerũ
mysticarũ consequentiã quã uocabuloꝵ appellationẽ uident᷑ ostende. Profecti
eni inqͥt aputeo: conueniunt in mathanam. Intp̃tatur aut̃ mathanaim. mune¬
raipsoꝵ. Uides gͦ. qͥa si quis deputeo hoc biberit quẽ foderunt regesae principes:
statĩ ꝓficit ad hoc ut habeat munera quȩ offerat dõ. Qͥd aut̃ est qͦd homo offerat
deos hoc ipsũ qͦd inlege scriptũ est : muneramea. hoc est data mea: Ex hisgͦ quȩ
ds dedit: offerunt nichilominꝰ homines deo Qd dedit ds̃ homini : Agnitionẽ su
&đ homo offert deo: fidẽ suã & affectũ. hoc est qͦd expetit ab homine as. Deniq¬

Expanded text:
locorum esse vocabula, et significantias suas in lingua propria designant, rerum magis mysticarum consequentiam quam vocabulorum appellationem videntur ostendere. Profecti enim, inquit, a puteo, veniunt in Mathana. Interpretatur autem Mathana munera ipsorum. Vides ergo, quia si quis de puteo hoc biberit quem foderunt reges et principes, statim proficit ad hoc, ut habeat munera quae offerat Deo. Quid autem est, quod homo offerat Deo? Hoc ipsum quod in lege scriptum est: Munera mea data mea. Et his ergo quae dedit Deus, offerunt nihilominus homines Deo. Quid dedit Deus homini? Agnitionem sui. Quid homo offert Deo? Fidem suam et effectum, hoc quod expetit ab homine De
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd int̃p̃tatur exdeo. Qͥdest exdeo : Postquã obtulerimꝰ nos quȩ ex nob sunt. uenimꝰ
adhoc ut consequamur ea quȩ exdeo suñ. Cũ enĩ fidẽ nr̃am ce affectũ obtulerimꝰ
deo sunt. Et anahaliel uenimꝰ inbamoth: qͦd int̃p̃tatur aduentꝰ mortis Cuiꝰ mortis
hic intelligimꝰ aduentũ: nisi illiꝰ qua xp̃o cõmorimur ut & conuiuamꝰ ei : &e qua de¬
bemus mortificare membra nr̃a quȩ sunt suꝑ terrã : & iterũ. Consepulti em̃ illi
sumꝰ ꝑbaptismũ in mortẽ. Siqͥs gͦ salutaris huiꝰ iuȩ ordinẽ tenet: ꝑhȩc singula
quȩ memoraumꝰ ter debet agere: & uenire postmulta adhunc locũ quẽ diximꝰ

Expanded text:
quod interpretatur ex Deo. Quid est ex Deo? Postea quam obtulerimus nos, quae ex nobis sunt, venimus ad hoc ut consequamur ea quae ex Deo sunt. Cum enim fidem nostram et affectum obtulerimus Deo sunt . Et a Nahaliel venimus in Bamoth, quod interpretatur adventus mortis. Cujus mortis hic intelligimus adventum, nisi illius, qui Christo commoritur, ut et convivamus ei, qua debemus mortificare membra nostra, quae sunt super terram? Et iterum: Consepulti sumus enim illi per baptismum in mortem . Si quis ergo saluus ita agere debet, et venire post multa ad hunc locum, quem diximus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuerbũ ipsoꝵ crediderunt: quanto magis ipsi reges habendisunt qͥ faciuis
qui eccłiã dĩ regunt reges merito appellant᷑: Multo aut̃ illi rectius: quio¬

Expanded text:
per verbum ipsorum crediderunt, quanto magis ipsi reges habendi sunt, qui faciunt per verbum ipsorum crediderunt, quanto magis ipsi reges habendi sunt, qui faciunt qui
Abbreviated transcription (Latin):
dixit excuderunt: ab excudendo ñ ab excidendo dictũ est. Excudi eñ dicitur: qͦd
in saxo uel cedit᷑ uel format᷑: Principes gͦ tanquã aliquantulo inferiores fodere di-¬
cuntur puteũ: hoc est quasi in t̾rȩ mollitie altitudinẽ quandã demergere. Isti uͦ
quos reges appellat quasi fortiores & eminentiores: ñ solũ t̾rȩ ꝓfundũ sed& saxi
duritiã penitrant: ut ꝑuenire possint ad pfundiores aquas: & ipsas si dicipotest¬
ineo uenas abyss̃i ꝑscrutent᷑: scientes uidicia dĩ esse abyssũ multã. Istosgͥ reges
qͥ tã ꝓfunda possunt & tã abscondita putei ꝑscrutari. merito apłos dixerimꝰ:
tei penitrare mysteria: idcirco reges eẽ dicunt᷑ qͥ puteũ ipsũ etiã inpetra excude¬
runt: ac dina & difficilia scientiȩ secreta penitrauerun. Qđ aut̃ reges dici pos¬
sunt etiã apl̃i: puto exeo facile ꝓbari posse. qͦd de om̃ib credentib dicit᷑ . Uos
engo genus regale. sacerdotiũ magnũ gens scã Si gͦ ilos dicunt reges qui

Expanded text:
reges excuderunt, quod ab excudendo, non excidendo dictum est. Excudi enim dicitur, quod in saxo caeditur vel formatur. Principes ergo tanquam inferiores foderunt, id est quasi in terrae mollitiem altitudinem quamdam demerserunt: hi vero quos reges appellat, quasi fortiores, non solum terrae profundum, sed saxi duritiam penetrant, ut perveniant ad profundiores aquas, et ipsas abyssi venas perscrutentur, scientes judicia Dei esse abyssum multam. Hi squi tam profunda possunt, et tam abscondita putei perscrutari, merito apostolos dixerimus, tei penetrare mysteria, idcirco reges esse dicuntur, qui puteum istum etiam in petra exciderunt, ac dura et difficilia scientiae secreta penetraverunt. Quod autem reges dici possint etiam apostoli, puto ex eo facile probari posse, quod de omnibus credentibus dicitur: Vos autem genus regale, sacerdotium magnum, gens sancta . Si ergo illos dicunt reges, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Sienĩ ueneris adhȩreticã sententiã si ueneris ada maritudinẽ peccati: uenisti ad pu-¬
teos bituminis Bitumen. esca & nutrim̃tũ est ignis. Sic gͦ & tu sigustaueris aquã de
istis puteis. si sũpseris hereticũ sensũ. si peccati amaritudinẽ cȩꝑis : fom̃ta inte ignis
& gehennȩ incendia p̃parabis . Et ꝓpterea adeos qͥ nolunt deillo puteo aquã bibe
quẽ principes foderunt & reges. sed existis qͥ inualle peccati sunt. & ignis materias
quȩrunt : dicitur. Incedite inlumine ignis : & flãmȩ quã uos accendistis. Qͥdgͦ canit᷑
aprid hunc puteũ : Initiate inqͥt ei puteũ: foderunt illũ principes: & excuderuÑ
reges: Possunt qͥdẽ reges & pͥncipes idem uideri. Siuͦ distingui necesse est: principes

Expanded text:
Si enim veneris ad haereticam sententiam, si veneris ad amaritudinem peccati, venisti ad puSi enim veneris ad haereticam sententiam, si veneris ad amaritudinem peccati, venisti ad puteos bituminis. Bitumen, esca et nutrimentum ignis. Si ergo et tum gustaveris aquam de istis puteis, si sumpseris haereticum sensum, si peccati amaritudinem coeperis, fomenta in te ignis et gehennae incendia praeparabit. Et propterea ad eos qui nolunt de illo puteo aquam bibere, quem principes fodiunt et reges, sed ex istis, qui in valle peccati sunt, et ignis materias alunt, dicitur: Incedite in lumine ignis vestri, et flamma quam vobis accendistis . Quid ergo canitur apud hunc puteum? Initiate ei, inquit, puteum. Foderunt illum principes, exciderunt eum reges. Possunt quidem principes et reges idem videri. Si vero distingui necesse est, principes
Abbreviated transcription (Latin):
initiũ cordi ur̃o: ut incipiat intelligere qͥ sit puteus dequo aquȩ spiritales hau
riendȩ sunt. & reficiendus est credentiũ popłs. Initiate gͦ ei hoc est israeli hunc
teũ ut moyses id est lex nos congreget: ñ frustra dictũ uidetur. Potest enĩ fieri.
ut aliqͥs uenire a distũ puteũ uideatur: sednisi ꝑmoysen congreget᷑. ñ est acceptꝰ dõ¬
Marcion uenisse sibi uidet᷑ adistũ puteũ. & basilides. && ualentinꝰ: sed qͥa ñ uenerunt
S etꝰ uultis ostendã uob descripturis ad quos isti puteos ueniunt : Est uallis quȩdam
salsai inqua ualle sunt putei bituminis. Omĩs gͦ heresis & om̃e peccatũ inualle est:
& inualle salsa. Peccatũ enĩ & iniqͥtates ñ ascendunt sursũ : sed semꝑ adima & infer̾a
descendunt. Est eͦ & inualle positus salsus atq amarus om̃is hȩreticus sensus : & om̃is
actus peccati. Qͥd enĩ dulce. qͥd suaue potest hab̾e peccatũ : Sed & ampliꝰ aliqͥd habet

Expanded text:
initium cordi vestro, ut incipiat intelligere quid sit puteus, de quo spirituales aquae hauriendae sunt, et reficiendus est populus credentium. Initiate ergo ei, id est Israeli, huncteum, ut Moyses, id est, lex nos congreget, non frustra videtur dictum. Potest enim fieri ut aliquis ad istum puteum venire videatur: sed nisi per Moysen congregetur, non est acceptus DeMarcion venisse sibi videtur ad istum puteum, et BasilidesSed vultis ostendam vobis de Scripturis ad quos isti putei veniunt? Est ergo vallis quaedam falsa, in qua valle sunt putei bituminis. Omnes ergo haereses et omne peccatum in valle est, et in valle falsa. Peccatum enim et iniquitas non ascendit sursum, sed semper ad ima et inferna descendit. Est ergo in valle positus et salsus atque amarus, omnis haereticus sensus, et omnis actus peccati. Quid enim dulce, quid suave potest habere peccatum. Sed amplius aliquid habet.
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ illȩ sunt animȩ uirtutes. & dicere qͦd desapientia dictũ est. hanc quȩsiui ac
ducere mͥ uxorẽ: esto frequens. esto assiduus circa puteos: & ibireperies huiꝰm
plurimi : qui singulis qͥbusq sermonib intelligunt᷑ & sensib Est tam̃ eminentor
cȩteris iste puteus & eximius: de quo inp̃senti loco scriptura dicit. qͥa foderuntũ
ñ quicũq cõmunes homines sed principes : cadhuc sublimiores ħorũ quos reges
appellauit. Propt̃ qͦd & ymnus canit᷑ deo: apud hunc eundẽ puteũ Et ideo sc̃ripi¬

Expanded text:
 virtutes, et dicere quod de sapientia dictum est: Hanc quaesivi mihi ducere uxorem , esto assidue circa puteos istos, et ibi reperies hujusmodi uibusque Scripturarum sermonibus intelliguntur et sensibus. Est tamen eminentior caeteris iste puteus et eximius, de quo et in praesenti loco Scriptura dicit, quia foderunt eum non quicunque communes homines, sed principes, et adhuc horum sublimiores, quos reges appellavit. Propter quod et canit
Abbreviated transcription (Latin):
scd̾m ea quȩ in ꝓuerbis scripta ꝓposuimꝰ. ubi putei simul cũ fonte nomi¬
nantur: accipiendũ est uerbũ dñi. Puteus qͥdem si ꝓfundi aliqͥdmysti¬
rii tegit: fons aut̃ si adpopulos abundat &effluit Sedñ ociose reqͥ.
larẽ defonte: quia in ꝓuerbiis dicit sapientia. bibe aquas deputeor ũ
tuoꝵ forite. Uideamus gͦ: quoꝵ puteoꝵ unũ dixerit fontẽ Ego puto qͥd
scientia ingenta patris unus possit intelligi puteus: sed& unigeniti filii es
agnitio. alius puteus intelligi debeat Alius enĩ apatre filius & ñidem filius¬
qui & pat̾: sicut ipse in euangelis dicit. Alius est qͥ deme testimoniũ dieit pat̃:
quirsus t̃ ciũ puto uideri puteũ posse: cognitionẽ sp̃is scĩ. Alius enĩ &ipse est apa

Expanded text:
secundum ea, quae in Proverbiis scripta proposuimus, ubi putei simul cum fonte nominantur, accipiendum est verbum Dei. Puteus quidem, si profundi aliquid mysteriis tegit: fons autem, si ad populos abundat et effluit. Sed non otio  Al.larem de fonte: quia in Proverbiis dicit Sapientia: Bibe aquas de puteorum tuorum fonte . Videamus ergo quorum puteorum unum dixerit fontem. Ego puto quod scientia ingeniti Patris, unus possit intelligi puteus: sed et unigeniti Filii ejus agnitio, alius puteus debeat intelligi. Alius enim a Patre Filius, et non idem Filiusqui et Pater, sicut et ipse in Evangelio dicit. Alius est quidem et testimonium dicit Pater. Et rursus, tertium puto videri posse puteum, cognitionem Spiri
Abbreviated transcription (Latin):
muliere samaritana & uolente haurire aquã deputeo: quȩ esset inscriptuns
putei uel puteoꝵ uirtus exponitur. & cõparatio fit aquarũ: ubi &ediuni
mysterii pandunt᷑ archana. Dicit᷑ enĩ : quia si quis bibat exhis aquis quas
continebat puteus ille t̾renus sitiat rursus. Qui aut̃ exillis biberit quas dat

Expanded text:
muliere Samaritana, et volente haurire aquam de puteo, quae esset in Scripturis muliere Samaritana, et volente haurire aquam de puteo, quae esset in Scripturis putei vel puteorum virtus exponitur, et comparatio fit aquarum, ubi et divina mysterii panduntur arcana . Dicitur enim: Si quis bibat ex his aquis, quas continebat puteus ille terrenus, sitiet rursus. Qui autem ex illis biberit, quas dat
Abbreviated transcription (Latin):
& labore congreget popłm adhauriendã putei aquã ᷤ Unde uilitas litterȩ
ad p̃ciositatẽ nos spiritalis remitat intelligentiȩ. Et ideo conuemens puto. etiã
dealiis scripturȩ locis. puteoꝵ congregare mysteria: ut ex comparatione plu.¬
rimoꝵ. si qͥd prȩsens sermo obscuritatis continet elucescat. Ait enĩ sp̃s dĩ ꝑ
salomonẽ in ꝓuerbus. Bibe aquas detuis uasis. & deputeoꝵ tuoꝵ fonte .: &¬
& nemo alienus participet ex eis. Habet gͦ ut inhis designatur unusquisq nr̃mn
puteũ sed puteos multos: & ñ unũ uas aquȩ. sed uasa multa. Non enĩ dixit
bibe aquas de tuouase : sed de tius uasis. Et ñ dixit deputei tui fonte: sed depite.¬
c isaac: Puto aut̃ habuisse & iacob. Et abistis puteis sũpto initio. ꝑcurre omnẽ
scripturã puteos reqͥrens. & ꝑueni usq adeuangelia. &ibi inuenies puteũ supra
que saluator nr̃ sedebat. requiescens post itineris laborẽ: Tunc conueniente

Expanded text:
proprio studio et labore congreget populum ad hauriendam putei aquam? Unde vilitas litterae ad pretiositatem nos spiritalis remittit intelligentiae. Et ideo conveniens puto, etiam de aliis Scripturae locis puteorum congregare mysteria, ut ex comparatione plurimorum, si quid praesens sermo obscuritatis continet eluceat. Ait ergo Spiritus Dei per summavit: Bibe aquas de tuis vasis, et de puteorum tuorum fonte et nemo alienus participet ex eis. Habet ergo, ut his signatur, unusquisque nostrum etipso non puteum unum, sed puteos multos, et non unum vas, sed vasa multa. Non enim dixit: Bibe aquas de tuo vase, sed de tuis vasis; et non dixit, de putei tui fonte, sed de pute Isaac puteos, habuit autem et Jacob. Et ab istis puteis sumpto initio, percurre omnem Scripturam puteos requirens, et perveni usque ad Evangelium, et invenies ibi puteum supra quem Salvator sedebat requiescens post itineris laborem; tunc cum veniente
Abbreviated transcription (Latin):
nitates dicit: ibi familias posuit latimus interpres: Sed unus atq idem sermo habetur in
greco: Istȩ st̃ gͦ pat̾nitates. uł familiȩ. quas paulus quidem iam ostendit in cȩlis. mor ses aut̃
sub figuris adhuc legalib describit in t̾ris: scđm quas incedere nos monet. ut possimus cȩ-¬
leftibs patͣnitatib sociari: Sicut enĩ ut paulus suꝑus ꝓnuntiauit. siue istȩ familiȩ dicen¬
de sunt siue pat̾nitates in cęlo: ex qͥb forte . ẽ. & illa quã in alio loco nominat idem paulus
eccłiam primitiuorũ asscriptã incelis. cui nos eueniet sociari. si scđm mandatũ dĩ inceda-
mus. & omĩa scdmꝰ geramus si nichil in ordinatũ. nichil inqͥetũ. nichil in honestũ inuenia-¬
tur in nobis: tunc & sic̃ firmam̃tũ resplendebimus. & sic̃ stellȩ. uł sol ipse refulgebimꝰ¬

Expanded text:
hic Paulus dicit, ibi familias posuit Latinus interpres. Sed unus atque idem sermo habetur in hic Paulus dicit, ibi familias posuit Latinus interpres. Sed unus atque idem sermo habetur in Graeco. Istae sunt ergo paternitates vel familiae, quas Paulus quidem jam ostendit in coelis, Moyses autem sub figuris adhuc legalibus describit in terris, secundum quas incedere nos monet, ut possimus coelestibus paternitatibus sociari. Sunt autem, ut Paulus superius pronuntiavit, sive familiae istae dicendae sunt, sive paternitates in coelo, ex quibus forte est, et illa quam in alio loco nominat idem Paulus, ecclesia primitivorum ascripta in coelis , cui nos eveniet sociari, si secundum ordinem incedamus, et omnia secundum ordinem geramus; si nihil inordinatum, nihil inquietum, nihil inhonestum inveniatur in nobis; tunc et sicut firmamentum resplendebimus, et sicut stellae et sol refulgebim
Abbreviated transcription (Latin):
ribi signis ad meliora & magnificentiora ueniamus. Sieni recte anobis incesret ab infegio
omĩa que in lege scripta sunt formas. eẽ futurorũ bonoꝵ. & illiꝰ scłi qđ exresurreeo¬
one mortroru. ubi sicut stella ab stella differt in glia. ita & umirciianas nentestri eca
dentiorib sy derib exequiri: atq in tantuĩ potest᷑ in hac uta naturahumnasa ꝓfice e.
ut in resurrectione mortuoꝵ. non solũ stellarũ głiȩ sed & solis splendori ualeat exequari:
sedm qđ scriptũ est: quia iust fulgebunt in regno dĩ sicut sol hinc ergo. ẽ. qđ & de inferiorib
dicit : sc đm signa sua ꝑdomos familiarũ suarũ: Qđ uͦ dic̃ ꝑ domos familiarũ suarũ: in greco
idem sermo positus. ẽ. quẽ & ibi apłs dicit ubi ait ħ uius rei gr̃a curuo genua mea ad patrẽ¬
anĩ nr̃i iħu xp̃i: ex quo om̃is pat̾nitas in cȩlo & in t̾ra nominatur: Iuas ergo hic paulus patͣ

Expanded text:
ad meliora, et ad magnificentiora veniamus. Si enim recte a nobis intellectum est, haec omnia quae in lege scripta sunt formas esse futurorum bonorum, et illius saeculi quod ex resurrectioione mortuorum, ubi sicut stella ab stella differt in gloria, ita et uniuscujusque merita redentioribus sideribus adaequari; atque in tantum potest in hac vita humana natura proficere, ut in resurrectione mortuorum, non solum stellarum gloriae, sed et solis splendori valeat exaequari, secundum quod scripdicitur, secundum signa sua per domos familiarum suarum. Quod dicit per domos familiarum suarum, in Graeco idem sermo positus est, quem et ibi Apostolus dicit, ubi ait: Hujus rei gratia curvo genua mea ad Patreristi, ex quo omnis paternitas in coelo, et in terra nominatur . Quas ergo paternitates
Abbreviated transcription (Latin):
sine corporali uisione cognoscatur Hoc mͦ arbitror. ẽẽ. etiam in animis signa diuersa: & alte¬
rius quidem animi motus lenior. ẽ. mitis. placidus. tranquillus. ȩqualis. alterius turbidus.
elatus. asperior. incitatior. petulantior: Aliis circunspectus. cautus. ꝓudus. sollicitus. impi¬
ger: alius desidiosus. remissus. neclegens. incautus. Et in his. alius plus: alius minus: Et au¬
deo ꝓnuntiare. qͥa fortassis quanta i specie uultus in est diũsitas hominib tanta & in a¬
nimis inueniatur. eẽ. differentia: sicut & sapientissimũ salomonẽ memini quodã loco di¬
centem: Sicut diuersi sunt uultus uultibus: ita & diuersa sunt corda hominũ: Sed unusqͥsq
ut ait moyses scd̾m signa sua incedat : id est ne his cuiꝰ uilis militiȩ despecta sunt signasia.
elatior incedat. & altior. quã ammorũ suors signa demonstrant: Et ut adhuc amplius

Expanded text:
sine corporali visione cognoscitur. Hoc modo arbitror esse etiam in animis signa diversa; et altesine corporali visione cognoscitur. Hoc modo arbitror esse etiam in animis signa diversa; et alterius quidem animi motus livor est, mitis, placidus, tranquillus, aequalis; alterius turbidus, elatus, asperior, incitatior, petulantior; alius circumspectus, cautus, providus, sollicitus, impiger; alius desidiosus, negligens, incautus. Et in his alius plus, alius minus. Et audeo pronuntiare, quia fortassis quanta speciei vultus inest diversitas hominibus, tanta et in animis invenitur esse differentia: sicut sapientissimum Salomonem memini quodam loco dicentem: Sicut diversi sunt vultus vultibus, ita et diversa sunt corda hominum . Sed unusquisque ut ait Moyses secundum signa sua incedat, id est, ne is cujus humilia et despecta sunt signa, elatior incedat et altior quam animorum suorum signa deposcunt. Potest autem
Abbreviated transcription (Latin):
ordinẽ suũ : & quid dignũ sit eo ordine quẽ suscepit intelligat: & ita libret actus suos.
ita etiam sermone̾ incessum quoq ipsũ. & habitũ moderetur. ut cũ ordinis sui ꝓfessione
conueniat. ne audiat dici ad se adõ: quia ꝓpter uos nom̃ meũ blasphematur int̾ gen-¬
tes: Quid autẽ sit qđ dicit. & scđm signa sua: uideamus: Ego puto signa. ẽẽ. ea quib
uniuscuiusq ꝓprietas designatur: Uerͣbi grã: Om̃s quidem homines s̾miles suinus:
sed est ꝓpria quȩdã uniuscuiusq distinctio. uel in ipso uultu. uł instatura. uł in positione. uł
in habitu. ꝑquȩ uerbi gr̃a paulus. quia paulus sit designetur: & petrus quia petrus sit. &¬
non sit paulus. Interdũ autẽ etiã non uidentib uniuscuiusq signi diuersitas datur. ut ex uo¬
ce & loquela agnoscat illũ. eẽ. uł illũ qui loquitur: & scd̾m suȩ ꝓpͥetatis signũ. unusquisq etiã

Expanded text:
ordinem suum, et quid dignum sit eo ordine quem suscepit intelligat, et ita liberet actus suos; ita etiam sermonem, incessum quoque ipsum et habitum moderetur ut cum ordinis sui professione conveniat, ne audiat dici ad se a Deo, Quia propter vos nomen meum blasphematur in gentibus . Quid autem est quod dicit, et secundum signa, videamus. Ego puto signa esse ea quibus uniuscujusque proprietas designatur. Verbi gratia, omnes quidem homines similes sumus, sed est propria quaedam uniuscujusque distinctio, vel in ipso vultu, vel in statura, vel in positione, vel in habitu per quem, verbi gratia, Paulus quia Paulus sit designetur, Petrus quia Petrus sit, et non sit Paulus. Interdum autem etiam non videntibus uniuscujusque signi diversitas datur, ut ex voce et loquela agnoscat illum esse, vel illum qui loquitur, et secundum suae proprietatis signum unusquisque etiam
Abbreviated transcription (Latin):
excelsum sacerdotii gradum. uel cathedram doctoris obsideat: & ille qui spiritalis est. &
a terrena conuersatione tam liber. ut possit examinare omĩa. oe ipse anerine diudicetur. uel
inferioris ministeris ordinẽ teneat. uł etiam in plebeia mnultitudine relinquatur. Sed hoc.ẽ.
& legis. & euangelii statuta contempnere: & nichil scd̾m ordinẽ gerere. sed & unusqͥsq
nrͣm. si de cibo & potu sollicitus sit. & omẽm euram in reb scłarib gerat. unã uͦ aut duas horas¬
ex integro die etiam dõ deputet. & ad orationẽ ueniat ineccłiam. uł in transitu uerbũ dĩ audiat.
precipuam uͦ curã erga sollicitudinẽ scł̃i. & uentris expendat: iste non complet mandatũ

Expanded text:
excelsum sacerdotii gradum, vel cathedram doctoris obsideat; et ille qui spiritualis est, et excelsum sacerdotii gradum, vel cathedram doctoris obsideat; et ille qui spiritualis est, et a terrena conversatione tam liber, ut possit examinare omnia, et ipse a nemine judicari, vel inferioris ministerii ordinem teneat, vel etiam in plebeia multitudine relinquatur. Sed hoc est et legis et Evangelii statuta contemnere, et nihil secundum ordinem gerere. Sed unusquisque nostrum si de cibo et potu sollicitus sit, et omnem curam in rebus saecularibus gerat, unam ex integro die etiam Deo deputet, et ad orationem veniat in ecclesiam, vel in transitu verbum Dei audiat, praecipuam vero curam erga sollicitudinem saeculi et ventris expendat: iste non complet mandatum
Abbreviated transcription (Latin):
uerso. & incircutu tabernaculi testimonis considant: Moyses dicit: Homo scđm ordinẽ sũum.
&e scđm signa sua. & scđm domos familiarũ suarũ: incedant in castris Et paulis dicit: Om̃ia ho¬
neste. & scd̾m ordinẽ fiant: Et nontͥ uidetur unus. eẽ. sp̃s dĩ. qui & in moyse loquitur & in
eccłia p̃cipit paulus Et moyses quidem qui legi ministrabat. in castris custodiri ordinẽ
uibet: paulus uͦ tanquã euangłii minister. non solũ in actib. sed in ipso habitu ordina-¬
tũ uult. eẽ. xp̃iam̃i: & ideo dicit: Mulieres similit̾ in habitu ornato: Unde ego arbitror
qđ non solũ in officus & in habitu seruari ordinẽ uolunt : sed dant intelligi qđ sit aliqͥs
etiam in anima ordo de quo dicatur. qđ uiusqͥsq incedere debeat scđm ordinẽ suum:
ui ordo pͣcipue quidem ex operũ fructib indicatur. Nichilominus autẽ: & exiagnificen-¬
tia sensus: Ham sepe accidit ut his qui humilem sensũ gerit & abiectũ. & qui tertena sapit.

Expanded text:
yses dicit: Homo secundum ordinem suum, et secundum signa sua, et secundum domos familiarum suarum incedat in castris; et Paulus dicit: Omnia honeste et secundum ordinem fiant . Et non tibi videtur unus esse Spiritus Dei qui et in Moyse loquitur et incta geri praecipit Paulus. Et Moyses quidem, qui legi ministrabat, in castris custodiri ordinem jubet; Paulus vero, tanquam Evangelii minister, non solum in actibus, sed et in ipso habitu ordinatum vult esse Christianum. Et ideo dicit: Mulieres similiter in habitu ordinato . Inde ergo arbitror quod non solum in officiis et habitu servari ordinem volunt, sed dant intelligi, quod sit aliquis etiam in anima ordo de quo dicatur quod unusquisque incedere debeat secundum ordinem suum. Qui ordo praecipue quidem ex operum fructibus indicatur, nihilominus autem ex magnificentia sensuum. Nam saepe accidit ut is qui humilem sensum gerit et abjectum et qui terrena sapit,
Abbreviated transcription (Latin):
en de magno illo mox se famulo & amicodei cui facie ad faciem locitus ẽ Añis ꝑuem
schna e mataitos nurifice ꝑpetrata surt. tã grauia. tã periculosa referuntur. Quuid enim
u &s ut apponeris inqͥt ad popłm tuũ &tu: sicut appositus ẽ aaron fr̃tuus in or
monte Et quas causa mortis exponens dic̃: ꝓpt̃ qđ transeres ñ estis uerbũ meũ indeser

Expanded text:
quod de magno illo Moyse famulo et amico Dei, cui facie ad faciem locutus est Deus, per quem quod de magno illo Moyse famulo et amico Dei, cui facie ad faciem locutus est Deus, per quem signa et virtutes mirificae perpetratae sunt, tam gravia, tam periculosa referuntur. Quid enim dicit ei Deus? Et apponeris, inquit, ad populum tuum et tu, sicut et positus est Aaron frater tuus in monte Hor. Et quasi causam mortis exponens di
Abbreviated transcription (Latin):
primo om̃iũ quomodo ꝑfectus o beatus ẽ ñ inualle. nec inaliqua t̾rȩ planitiȩ. aut s
colle aliquo: sed inmonte id ẽ in alto & arduo defungitur loco. Uitȩ nãq eus
cõsũmatio &e ꝑfictio habebatur in excelso. Sed & oculis suis contueri uibets
om̃em trã reꝓmissionis: & diligent̃ exeminenti: statione cuncta ꝓspiaere hpos¬
tet eni sũmnãꝑstbonis: consecituro. nicha incognitũ remanere: sed cunctos
que uidentur & audiuntur habe noticiã. Obhoc credo ut om̃iũ quȩ in carne
postus cor porali cepit aspectu.: in spũ effectus. cenuda m̃te ad audlitoria odis-¬
poui acõ sapientiȩ ꝓperans uelocit eoꝵ rationes assequatur cocausas Nã quid
cipuobitur utilitatis ut discessuro de scło. ce finẽ uitȩ huius ꝓtinus accepturo.:
uides derentur terrȩ &y loca. quorũ nec laborẽ ꝑpessus. eẽt. nec gr̃am suscepturus.
os terdet me sane sermo qui sequitur: & ad dicendũ timidũ reddit ac trepidũ.

Expanded text:
rfectus, qui et beatus est, non in valle nec in aliqua terrae planitie, aut in colle aliquo, sed in monte, id est, in alto et arduo defungitur loco. Vitae namque ejus consummatio et perfectio habetur in excelso. Sed in oculis suis contueri jubetur omnem terram repromissionis, et diligenter ex eminenti ratione cuncta tebat enim summam perfectionis consecuturo nihil incognitum remanere, sed cunctorum quae videntur et audiuntur habere notitiam. Ob hoc credo, ut omnium qui in carne positus corporali coepit aspectu, in spiritu effectus, et nulla mente ad auditoria et discipulatum sapientiae properans, velociter eorum rationes assequatur et causas. Nam quid videbitur utilitatis, ut discessuro de saeculo, et finem vitae hujus protinus accepturo, ostendantur terrae loca, quorum nec laborem perpessurus esset, nec gratiam suscepturus? Perterret sane me sermo qui sequitur, et ad dicendum timidum reddit ac trepidum,
Abbreviated transcription (Latin):
dici non potuit. Sed de iu hoc dr̃ meo dño: ñ illo naue. & atq. ut ina oridis
tra cenet abellis: & cessare possit. Siego ihu principi meo fidelit mlitarn
nec impugnaretur tra mea ab aduersariis gentib diuersis scilicet concuis¬
centiis stimulata. Oremus gͦ ut iħs regnet suꝑnos orcessec t̾ra nr̃a abelis :
cesset ab impugnationib: carnaliũ de sideriorũ. Et cũ ista cessa uerint : tunc
unus quisq requiescet subuite sua & sub ficu sua. & sub oliua sua: sib
uelam̃to enĩ patris &e filii oo sp̃s scĩ requiescet anima quȩ pacẽ inse recuꝑauerit

Expanded text:
ur meo Domino, non illo Nave. Atque utinam etiam mea terra cesset a bellis, et cessare posset! Si ergo Jesu principi meo fideliter militarem, um meum, nec impugnabitur terra mea ab adversariis gentibus diversis scilicet concupiscentiis stimulata. Oremus omnes ut Jesus regnet super nos, et cesset terra nostra a bellis, cesset ab impugnationibus carnalium desideriorum. Et cum ista cessaverint, tunc unusquisque requiescet sub vite sua, et sub ficu sua; et sub oliva sua. Sub velamento enim Patris et Filii et Spiritus sancti requiescet
Abbreviated transcription (Latin):
dantur inlege hec Sͦ ubi finẽ accipiunt ins suscipit principatli eo ses masega no
ad iusticiã om̃i credenti. Et sicut de priorib: dic tur e quia omniseni lege sup¬
tireti sunt in nube & inmari: ita &e de iħu dicatur. quia om̃s inmai babo¬
tit sunt in spu scõ ce aqua Iħs nãque ẽ qui transit aquas iordanis a in ipu s auo

Expanded text:
dantur in lege. Haec ergo ubi finem accipiunt, Jesus suscipit principatum. Finis enim legis, dantur in lege. Haec ergo ubi finem accipiunt, Jesus suscipit principatum. Finis enim legis, ad justitiam omni credenti. Et sicut de prioribus dictum est, quia omnes in Moyse baptizati sunt, in nube et in mari , ita et de Jesu dicatur, quia omnes in Jesu baptizati sunt, in Spiritu sancto et aqua. Jesus namque est, qui transit aqu
Abbreviated transcription (Latin):
pones manus tuas suꝑ eu : & statues eũ corã eleataro sacerdote & p̃cepta datocu
conspectu tocius sr̃ nagoge. & p̃cipe de ipso corã eis &dabis claritatẽ tuã suꝑii
ut audiant illũ filii nrł. Audis euuidert̃ ordinationẽ principis popłi tapiu¬
feste de scriptã : ut pene expositione ñegeat. Nulla hic popłi adclamatio u
consangiunitatis ratio. nulla ꝓpinquitatis habita contẽplatio ẽ Propinquiꝰ
agmrisoe p̃dioꝵ relinquatur hereditas. Gubernatio popłi illi tradatur que dsr¬
te referta funt: non possumus que ptiosiora sunt omittere . etiã ñ he. quȩ sudni
terd̃ mandantir necesiara uideantur & utilia. Consideremus ͦ quȩ st mouli
mors Finis sine dubio lecis Sed legis illius : quȩ scđm littera dr̃ Quts acitedui
finrs.ẽs. Suerificiorũ scilicet int̾ruptio cȩterorũq quȩ simili ob seriiantia mi¬

Expanded text:
impones manus tuas super eum, et statues eum coram Eleazaro sacerdote, et praecepta ei dato in impones manus tuas super eum, et statues eum coram Eleazaro sacerdote, et praecepta ei dato in conspectu totius synagogae, et praecipe de ipso coram eis, et dabis claritatem tuam super illum, ut audiant illum filii Israel. Audis evidenter ordinationem principis populi tam manifeste descriptam, ut paene expositione non egeat. Nulla hic populi acclamatio, nulla consanguinitatis ratio, nulla propinquitatis habita contemplatio est. Propinquis agrorum et praediorum relinquatur haereditas. Gubernatio populi illi tradatur, quem Dta referta sunt, non possumus quae pretiosiora sunt omittere, etiam si haec quae secundum litteram mandantur, necessaria videantur et utilia. Consideremus ergo quae sit Moysi mors. Finis sine dubio legis. Sed legis illius quae secundum litteram dicitur. Quis autem finis ejus? Est sacrificiorum scilicet interruptio, caeterorumque quae simili observantia man