comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tantibus somnum: alii iugilias cele¬
brantes. psalmis & orationib seulet¬
tionib in hȩrebant: Cumq: illos ac
soporemnaturȩ necessita ss in uita¬
ret. & perge factis adeorum quidor¬
mituri erant custodiam. similiter
ecubiae tradebantur.Unde du¬
bitari non potest unum eduob. hani
nunc securitatem uel confidentiã.
non solum nobis. quiuidemur pro
ex perientia senectutis aliquatenus
roborati s ed&iam unio ribus aeta¬
te conferre: Autenim uirtute
crucis. &iam deserta penetrante
& ubiq: eius gratia coruscante:
retuns a est nequitia demonum
aut neglegentia nr̃a illos ab
in pugnatione nostra pristina
reddidit lentiores: dum dedig¬
sum nos illa intentione
confligere. qua tunc contra
illos probatis si mos
xp̃imilites sȩuiebant: hac scilic&
fraudalentioc uisibilium temp¬
tationum: sinecessatione duri¬
us elidentes: In tantum enim
teporẽ uidemus corruisse non¬
nullos: ut necessesit eos etiam
remissiorib: monitis ad palpa¬

Expanded text:
tantibus somnum alii uigilias celetantibus somnum alii uigilias celebrantes psalmis et orationibus seu lectionibus inhaerebant. cumque illos ad soporem naturae necessitas inuitasset, expergefactis aliis ad eorum qui dormituri erant custodiam similiter excubiae tradebantur. unde dubitari non potest unum e duobus hanc nunc securitatem uel confidentiam non solum nobis, qui uidemur pro experientia senectutis aliquatenus roborati, sed etiam iunioribus aetate conferre: aut enim uirtute crucis etiam deserta penetrante et ubique eius gratia coruscante retunsa est nequitia daemonum aut neglegentia nostra illos ab inpugnatione pristina reddidit lentiores, dum dedigsum nos illa intentione confligere qua tunc contra illos probatissimos Christi milites saeuiebant, hac scilicet nos fraudulentia uisibilium temptationum cessatione dirius elidentes. in tteporem videmus corruisse nonnullos, ut necesse sit eos etiam remissioribus monitis ad palpa
Abbreviated transcription (Latin):
remo singulartt̃ habitare: siin ipsis
eẽt ꝓ uoluntate suce nocendi.
uel ad temptandi faculias atq
libertas: Quod euidentius etiã
dñi ac scel uatons nr̃i confirmat
sententia. quam ꝓhumilitate
hominis ad sumpti. pro tulit ad
pilatum itadicentis: Non hac¬
beres in me ullam potestatem.
nisi dectum tibi fuisset desuper
Satis tamen nobis experientia
nr̃c̃o & seniorum relatione
conpertum ẽ : Non eandem
uim habere nanc de mones
quam anteriore tempore.
inter a nachoretarũ dumtaxat
principia in quib: ad huc rari¬
tas monachorum inheremo
commanebat: Tantanamq erat
eorum feritas. utuix pauci & ad mo¬
dum stabiles. atq a &ate prouecti
tolerare habitationem solitudinis
possent: Si quidem in ipsis coeno¬
bis in quib cõmorabantur octo uel
decimita eorũ atrocitas crassabat.
& frequentes ac uisibrles sentieban¬
tur aꝗͥgressus: ut ñ aude¬
rent om̃s pariter noctib
obdormire: sed uicissim aliis degũr¬

Expanded text:
remo singularis habitare, si in ipsis remo singularis habitare, si in ipsis esset pro uoluntate sua nocendi uel adtemptandi facultas atque libertas. quod euidentius etiam domini ac saluatoris nostri confirmat sententia, quam pro humilitate hominis adsumpti protulit ad Pilatum ita dicens: non haberes in me ullam potestatem, nisi datum tibi fuisset de sursum. Satis tamen nobis et experientia nostra et seniorum relatione conpertum est non eandem uim habere nunc daemones quam anteriore tempore inter anachoretarum dumtaxat principia, in quibus adhuc raritas monachorum in heremo conmanebat. tanta namque erat eorum feritas, ut uix pauci et admodum stabiles atque aetate prouecti tolerare habitationem solitudinis possent. siquidem in ipsis coenobiis, in quibus conmorabantur octo uel decem, ita eorum atrocitas grassabatur et frequentes ac uisibiles sentiebantur adgressus, ut non auderent omnes pariter noctibus obdormire, sed uicissim aliis degus
Abbreviated transcription (Latin):
estfundere: Quȩ talisp̃uꝓlocutos¬
fuisse uiros scõs &amicos dĩ intel¬
legere ꝑ quã scelestũ est ac ꝓfanũ
quib ante aduentum xp̃i idcirco
non est lex posita eo qđ transcen¬
dentes mandata eius euangelicis
parere p̃ceptis. & a postolicȩ perfec¬
tioni studere. preuenientes dispen¬
quã hominũ ledendi &emplũ bea¬
ti iob manifesta ratione clemonstrat:¬
Tubi non amplius eum temptare aud&
inimicus: quam diuina ei dispensa¬
tione conceditur: Et confessio eo¬
rundem spirituum euangelicis mo¬
nimentis inserta testatur dicentiũ:
Sieicis nos mate nos in gregem porcoꝵ:
Quimultomagis credendi sunt innul¬
lũ hominũ quiadimaginem dĩ creati
sunt introire ꝓarbitrio suo posse :
cũ animalia in munda ac muta ingre¬
diendi. absq: dĩ ꝑmisso non habu¬
erint potestatem: C&erũ nemopos¬
s&. Nondicam iuuenũ quos uide
torum quidem tantis taliumq hos¬
tium agminibus circum septorũ irhe¬

Expanded text:
effundere. quae tali spiritu prolocutoeffundere. quae tali spiritu prolocutos uiros sanctos et amicos dei intellegere perquam scelesquibus ante adventum Christi idcirco non est lex posita, eo quod transcendentes mandata ejus, evangelicis parere praeceptis et apostolicae perfectioni studere, praevenientes dispenquam hominum laedendi, exemplum beati Job manifesta ratione demonstrat , ubi non amplius eum tentare audet inimicus quam divina ei dispensatione conceditur, et confessio eorumdem spirituum evangelicis monumentis inserta testatsi eicis nos, mitte nos in gregem porcorum. qui multo magis credendi sunt in nullum hominum qui ad imaginem dei creati sunt introire pro arbitrio suo posse, cum in animalia inmunda ac muta ingrediendi absque dei permissu non habuerint potestatem. ceterum nemo posset non dicam iuuenum, quos uidemrum quidem tantis taliumque hostium agminibus circumsaeptus in he
Abbreviated transcription (Latin):
tes me & pugna inpugnantes me :
A elp̃hende arma & scutũ & &urge
in aduito riũ mihi: Effunde frame¬
ã & c̃clude adũsus eos quiꝑseq̃untur
me : Dicanimȩ meae salus tua ego¬
sum: Quos cũ subditis & &tinctisum¬
uersis passionib uicerimus merebi¬
mur illã benedictionis uocẽ conse¬
quenter audire : Exaltetur manus
tua suꝑ hostes tuos. & om̃s inimicitui
peribunt: hȩc igitur omnia & hissi¬
milia. sacris inserta uoluminib: le¬
gentes siuecanentes : Nisi contraistas
nequitias spiritales. quȩ nobis insi¬
diantur dieb ac noctib accsperimus
fiusse conscripta : Non modo e eis edi¬
ficationem nullã leniatis ac patien¬
tiae c̃sequemur : sed &iã dirũ quen¬
dam atq: contrarium euangelicȩ ꝑ¬
factioni concipiemus affectum :
Non solũ enim docebimur ñ ora repro
inimicis nr̃is nec liligere cos: sed &iã
detestari illos inplacabiliodio ꝓuo¬
cabimur : & malecdicere eis atq: ora¬
tionem aduersus eos in desinent̃

Expanded text:
tes me, expugna inpugnantes me. adprehende arma et scutum: et exsurge in adiutorium mihi. effunde frameam, et conclude aduersus eos, qui persequuntur me: dic animae meae: salus tua egosum. quos cum subditis et extinctis uniuersis passionibus uicerimus, merebimur illam benedictionis uocem consequenter audire: exaltetur manus tua super hostes tuos, et omnes inimici tui interibunt. haec igitur omnia et his similia sacris inserta uoluminibus legentes siue cantantes nisi contra istas nequitias spiritales, quae nobis insidiantur diebus ac noctibus, acceperimus fuisse conscripta, non modo ex eis aedificationem nullam lenitatis ac patientiae consequemur, sed etiam dirum quendam atque contrarium euangelicae perfectioni concipiemus adfectum. non solum enim docebimur non orare pro inimicis nostris nec diligere illos, sed etiam detestari eos inplacabili odio prouocabimur et maledicere eis atque orationem aduersus eos indesinenter
Abbreviated transcription (Latin):
Haec dicit dñs uirdiuda. & habitato¬
rib: iħłm: Nouate noualem & noli¬
te serere super spinas: Deniq quod
pud& dicere : ita plerosq abnuntias¬
se conspicimus. utnihilam plius in¬
mutasse. deantenorib uitiis acmo¬
ribus conprobentur. nisi ordinem
tantum modo atq habitum secularẽ:
Nam & ad quirere peccunias gestiunt.
quas necante pos sederunt : uel certe
quas habuerunt. r&inere non de¬
sinunt: aut quod est lugubrius.
&iam ampli ficare desiderant. sub
hoc prȩtectu. uel famulos semꝑ ex¬
inde. uel fratres alere sedebere ius¬
tumesse contendunt. uel certe ob
optentũ congregandic&us reser¬
uant : quẽ uelut abbates instituere
se posse prȩsumunt.: Quod sun
ueritate uiã ꝑf&ctionis inquire¬
rent: hoc potius tota uirtute ꝑfice¬
re niterentur : Vt scilic& &uti non
solũ pecuniis. sed &iã affectionibus
pristinis & distentationib: unuier¬
sis. sem& ipsos singulares acnudos
ita subseniorum imperio colloca¬

Expanded text:
Haec dicit Dominus viro Juda et habitatoHaec dicit Dominus viro Juda et habitatorusalem: nouate uobis nouale, et nolite serere super spinas. Denique, quod pudet dicere, ita plerosque abrenuntiasse conspicimus, ut nihil amplius inmutasse de anterioribus uitiis ac moribus conprobentur nisi ordinem tantummodo atque habitum saecularem. nam et adquirere pecunias gestiunt quas nec ante possederunt, uel certe quas habuerant retinere non desinunt ant, quod est lugubrius, etiam amplificare desiderant sub hoc praetextu, quod uel famulos suos exinde semper uel fratres alere se debere iustum esse contendant, uel certe sub obtentu congregandi coetus reseruant, quem uelut abbates instituere se posse praesumunt. qui si in ueritate uiam perfectionis inquirerent, hoc potius tota uirtute perficere niterentur, ut scilicet exuti non solum pecuniis, uerum etiam affectionibus pristinis et distentionibus uniuersis semet ipsos singulares ac nudos ita sub seniorum imperio conloca
Abbreviated transcription (Latin):
legens ipse. monachise nomine prae¬
grauari: ac deprimi oppinione cunc¬
torum. quadum creditur ab omnib
sc̃s . & uelut dĩ famulus colitur.
Neces se est in futuro uehementiori
iuditio poenaq subdatur.
Postremo. quid diutius inmoramur
in his. quae nobis e perim̃to satis c̃ꝑ¬
ta sunt uc probata: Frequenter¬
enim uidimus. defrigidis atq: car¬
nalib. id est desȩcularib: ac pagans.
ad sp̃italem per uenise feruorem:
detepidis atq: animalib: omnino ñ
uidimus: Quos &iamperꝓphetã.
ita legimus dñm d&estari. Vt spirita¬
lib uiris atq doctorib p̃cipiatur.¬
Utabeis monendis docendisq disce¬
dant : & nequaquam uelut insterili
atq infructuosa terra. noxiisq sen¬
tib occupata. sem̃ uerbi salutaris ex¬
pendant: Sed ut contempnentes eã.
nouam potius excolant terram:
Idest erga paganos ac sȩculares omnẽ
doctrinȩ culturam. ac uerbi transfe¬
rant salutaris instantiam: qđ italegitꝰ.:

Expanded text:
legens ipso monachi se nomine praelegens ipso monachi se nomine praegrauari ac deprimi opinione cunctorum, qua dum creditur ab omnibus sanctus et uelut dei famulus colitur, necesse est ut in futuro uehementiori iudicio poenaeque subdatur. postremo quid diutius inmoramur in his quae nobis experimento satis conperta sunt ac probata? frequenter uidimus de frigidis atque carnalibus, id est de saecularibus ac paganis ad spiritalem peruenisse feruorem, de tepidis atque animalibus omnino non uidimus. quos etiam per prophetam ita legimus dominum detestari, ut spiritalibus uiris atque doctoribus put ab eis monendis docendisque discedant, et nequaquam velut in sterili atque infructuosa terra noxiisque sentibus occupata semen verbi salutaris expendant; sed ut contemnentes eam, novam potius excolant terram, id est, erga paganos ac saeculares omnem doctrinae culturam ac verbi transferant salutaris instantiam, quod ita legitur:
Abbreviated transcription (Latin):
perfectionis culmen quandoq
conpunctus adcurrit: horrescens
illum in quo est infidelitatis geli¬
dis simum statum sp̃s ardore succensus
adperfectionem facilius conuola¬
bit. Nam qui semel ut cdiximus. tepi¬
do exor sus initio. monachi cepit ab¬
uti uocabulo. nectamen humilitate
ac feruore quo debuit. Iter huius ꝓ¬
fessionis arripuit. infectus semel hac
miserabililue: & in ea quodam modo
resolutos. nec ex se ulterius perfecta
sapere. nec alterius poterit monitis
erudiri . Dicit enim incorde suo se¬
cundum illam sententiam: quia diues
sum & locuples. & nullius egeo:
Cui illud quoq quod subsequitur.
con sequenter aptatur. Tuautem
esmiser & miserabilis & pauper & cȩ¬
cus & nudus: In eo factus &iam sȩculari
d&erior: quod nec miserum se. nec
caecum. ac nudum. autemendatione
dignum. uel egere monitis alicuius.
aut institutione cognoscit : & obhoc.
nec &ortationem quidem ullam uer¬
bi salutaris admittit. Nonintel¬

Expanded text:
perfectionis culmen, quandoque perfectionis culmen, quandoque compunctus, accurrit, et horrescens illum, in quo est, infidelitatis gelidissimum statum, spiritus ardore succensus, ad perfectionem facilius convolabit. Nam qui semel, ut diximus, tepido exorsus initio monachi coepit abuti vocabulo, nec tamen humilitate ac fervore quo debuit iter hujus professionis arripuit, infectus semel hac miserabili lue, et in ea quodammodo resolutus, nec ex se ulterius perfecta sapere, nec alterius poterit monitis erudiri. Dicit enim incundum illam domini sententiam: quia diues sum et locuples et nullius egeo. cui illud quoque quod subsequitur consequenter aptabitur: tu autem es miser et miserabilis et pauper et caecus et nudus: in eo factus etiam saeculari deterior, quod nec miserum se nec caecum ac nudum aut emendatione dignum uel egere monitis alicuius aut institutione cognoscit et ob hoc ne exhortationem quidem ullam uerbi salutaris admittit, non intel
Abbreviated transcription (Latin):
nuntiat. Quicum salutarem quo¬
dam modo ei potuissent prȩbere
substantiam euelli abeius uis ceri¬
bus maluerunt. Tanto d&erio¬
res effecti illis quinũ quamori dñi¬
consolatisunt cibis. quanto id qđ
nausia conpellente proicimus odi¬
bilius detestamur. Quic quidenĩ
frigidum est &iam ore susceptum.
uertitur incalorem : & saluti fera
suauitate percipitur.: Quod autem
semel uitio teporis abiectum est.
non licam labus admouere: sed &iã
eminus intueri.sine ingenti horro¬
re non possumus. Rectissime ergo
pronuntiatur eẽ d&erior. quia fa¬
cilius ad salutarem conuersationẽ.
ac ꝑfectionis fastigium carnalisquis
idest secularis. uel gentilis accedit.
quamis qui professus monachum.
nec tam̃ uiam per fectionis arripi¬
ens. secundum regulam disciplinȩ.
ab illo semel spiritali feruore segnis
discessit : Ille namq: corporalib:
saltim uitus humiliatus. atq: inmun¬
dum se sentiens contagione carna¬
li ad fontem uerȩ purificationis. Ac

Expanded text:
nuntiat, qui cum salutarem quonuntiat, qui cum salutarem quodammodo ei potuissent praebere substantiam, auelli ab eius uisceribus maluerunt, tanto deteriores effecti illis qui numquam ori dominico inlati sunt cibis, quanto id quod nausea conpellente proicimus odibilius detestamur. quidquid enim frigidum est, etiam ore nostro susceptum uertitur in calorem et salutifera suauitate percipitur. quod autem semel uitio perniciosi teporis abiectum est, non dicam labiis admouere, sed etiam eminus intueri sine ingenti horrore non pospronuntiatur esse deterior, quia facilius ad salutarem conversationem ac perfectionis fastigium carnalis quis, id est, saecularis vel gentilis, accedit, quam is qui professus monachum, nec tamen viam perfectionis arripiens secundum regulam disciplinae, ab illo semel spiritalis fervoris igne discessit. Ille namque corporalibus saltem vitiis humiliatus, atque immundum se sentiens contagione carnali, ad fontem verae purificationis ac
Abbreviated transcription (Latin):
& abilla manifesta carnis pollutio¬
sum apprehendere tota uir tute
nͥtamur. Ne forte blandientes no¬
bis. quoduidemur scđm &teriorem
hominem huic renuntias se mun¬
do uel car naliũ fornicationum
deseruis se contagia : tã quã quis ũ mãm
per fectionem ꝑ hoc ad prehende¬
rimus : remissiores deinceps erga
emundationem cetaerarum passionũ¬
lentioresq: reddamur : & inter utraq
d&enti gradum spiritalis profectus
ad sequi nequeamus: &istimantes
adꝑfectionem nobis habunde suf¬
ficere: quod&teriore homine uidea¬
mur de conuersatione mundihuius
ac uoluptatib segregari: uel qđ in¬
munes simus acorruptela & cõmix¬
tione car nali : &ita inuenti in illo
tepido statu quid &errimus iudicatꝰ.¬
Utinam calidus esses aut frigidus.
N unc autem tepidus es. & incipiam te
euomere &core meo Nec in meri¬
to eos dñs quos iam uiscerib rece¬
perat caritatis. noxios & tepe fac¬
tos. Cum quadam conuulsione
pectoris sui. cuomendos esse pro¬

Expanded text:
et ab illa manifesta carnis pollutionus adprehendere tota uirtute nitamur, ne forte blandientes nobis, quod uidemur secundum exteriorem hominem huic renuntiasse mundo uel carnalium fornicationum deseruisse contagia, tamquam qui summam perfectionis per hoc adprehenderimus, remissiores deinceps erga emundationem cetlentioresque reddamur, et inter utraque detenti gradum spiritalis profectus assequi nequeamus, existimantes ad perfectionem nobis abunde sufficere quod exteriore homine videamur de conversatione mundi hujus ac voluptatibus segregari, vel quod immunes simus a corruptela et commixtione carnali, et ita inventi in illo tepido statu, qui utinam calidus esses aut frigidus. nunc autem tepidus es, et incipiam te e ex ore meo. nec inmerito eos dominus, quos iam in uisceribus receperat caritatis, noxie tepeactos cum quadam conuulsione pectoris sui euomendos esse pro
Abbreviated transcription (Latin):
Interperfectos autem & inperfectos
ista distantia est: Quod in illis quidem
fixa. & utita dicerim maturior caritas
todit. acfacilius facit inscĩtate durare:
In illis uero uelut infirmius collocata.
acfacilius refrigescens: citius faciteos
peccatorum laqueis acsepius inpli¬
can: Quibus auditis ita sermonib¬

Expanded text:
inter perfectos autem et imperfectos inter perfectos autem et imperfectos ista distantia est, quod in illis quidem fixa et ut ita dixerim maturior charitas todit, ac facilius facit in sanctitate durare; in his vero velut infirmius collata, ac facilius refrigescens, citius compellit eos peccatorum laqueis ac saepius implicari. Quibus auditis, ita n
Abbreviated transcription (Latin):
pater ipsius mendacii factus est: qui
deitatem homini repro mittens ac
dicens. eritissicut dii: inueritate
nonstetit. sed abinitio factus est
uel abel instigationesua permanum
fratris interimens: Sed iam dispu¬
tationem nr̃am duarum ferme noc¬
tium lucubratione confectam: diei¬
terti subsequens aurora concludit:
ac de profundissimo questionum pe¬
lago. nauiculam conlationis huius.
ad tutissimum silentii portum. com¬
pendio nrãe rusticitatis ad traxit:
In quodnos quidem profundum quan
tointerius flatus diuinisp̃s intro¬
duxit: tanto diffusior prȩcedens
oculorum aciem semper aperietur
mmensitas: ac secundum sententi¬
am salomonis. longius fiet a nobis
magis quamerat. & alta profundi¬
tas quis inuenieteam Quamob¬
rem dñm de prȩcemur : ut in nobis
ueltimoreius. uelcanitas quae cadere
nescit. Immobilis perseueret: Quȩ
conseruare: &adiabolitelis prote¬
His & enim custodibus. inpos sibile est
quempiam laqueos eius incurrore :

Expanded text:
pater ipsius mendacii factus est, quo pater ipsius mendacii factus est, quo deitatem homini repromittens ac dicens: eritis sicut dii, in ueritate non stetit, sed ab initio factus est uel Abel instigatione sua per manum fratris interimens. Sed iam disputationem nostram duarum ferme noctium lucubratione confectam subsequens aurora concludit, ac de profundissimo quaestionum pelago cymbam collationis hujus ad tutissimum silentii portum compendium nostrae rusticitatis attraxit. In quo quidem profundo quanto nos interius flatus divini Spiritus introduxit, tanto diffusior praecedens oculorum aciem semper aperietur immensitas, ac, secundum sententiam Salomonis, longius fiet a nobis magis quam erat; et alta profunditas, quis inveniet eam ? Quamobrem Dominum deprecemur, ut in nobis, vel timor ejus, vel charitas, quae cadere nescit, immobilis perseveret, quae et a diaboli telis proteHis etenim custodibus impossibile est quempiam laqueos mortis incurrere;
Abbreviated transcription (Latin):
teriam camis. quã puluerem no¬
minauit : quia de hominis semine
sumit exordium. eiusq uidetur
ministerio seminari. uelut e terra
sumptam: iterum reuerti pronun¬
tiaret ad terram :: Sp̃m uero qui non¬
percommixtionem sexus utrius que
procreatur: sed specialiter adõsolo
tribuitur. adauctorem suum redire¬
signaret: Quod &iam perillam dĩ
insufflationem quaadam primitus
animauit . euidenter exprimitur :¬
Quibus testimonis manifeste colligi¬
mus. patrem spirituum dici neminẽ
posse. nisi dm̃ solum. qui eos exnihilo
cum uoluerit facit sub sistere: homi¬
nes uero. carnis nrae patres tantũ mo¬
do nominari : Itaq: & diabolus secun¬
dum hoc quod uelsp̃s. uel angelusbo¬
nuscreatus est. patrem neminem ha¬
buit. nisidm̃ conditorem suum ⁊
Quicum superbia fuisset elatus. & dix¬
isset incordesuo : Ascendam super
altitudinem nubiumero similisaltis¬
quitiae thes auro mendacium pro¬
ferens. non solum mendax. sed etiã

Expanded text:
teriam carnis, quam pulverem noteriam carnis, quam pulverem nominavit, quia de hominis semine sumit exordium, ejusque videtur ministerio seminari, velut e terra sumptam, iterum reverti pronuntiaret ad terram; spper conmixtionem sexus utriusque generatur, sed peculiariter a deo solo tribuitur, ad auctorem suum redsignaret? quod etiam per illam dei insuffiationem, qua Adam primitus animauit, euidenter exprimitur. itaque his testimoniis manifeste colligimus patrem spirituum dici neminem posse nisi deum solum, qui eos ex nihilo cum uoluerit facit, homines uero carnis nostrae patres tantummodo nominari. igitur et diabolus secundum hoc quod uel spiritus uel angelus uel bonus creatus est patrem neminem habuit nisi deum conditorem suum. qui cum superbia fuisset elatus et dixisset in corde sao: ascendam super altitudinem nubium, ero similis altisquitiae thesauro mendacium proferens non solum mendax, sed etiam
Abbreviated transcription (Latin):
Quid hac diuisione
clarius potuit definire. ut carnis
quidem nrãe patres homines pro¬
nuntiaret. Animarum uero. dm̃
solum ẽẽ patrem constanter expri¬
meret: Quam quam & in ipsa cor¬
poris huius concretione. ministe¬
rium tantum modo hominisitad sori¬
bendum. summauero conditionis.
dõ omnium creatorum: Dicente da¬
uid: Manustuȩ fecerunt me. & plas¬
maueruntme: Et beatus iob non¬
nesicut lac inquit mulsistime: coago¬
lastime ut caseum ossibus &neruis
inseruistime: Et dñs adheremiã.
nouite: Ecdesiastes uero utriusq
substantiae naturam atqueoriginẽ.
examinatione ortus atque initii.
ex quo uidelicet unaquȩque proces
sit & consideratione finis. adquem
una quȩ que contendit : satis euiden¬
ter acpropne colligens. pariterq:
decorporis huius atque animȩ sepa¬
ratione disputans. Ita disseruit:
Pniusquam conuertatur puluis int̃¬
ram sicut fuit: & sp̃s reuertatur
addm̃ qui dediteum: Quida per¬
tius potuit dicere: quamut ma¬

Expanded text:
quid hac diuisione clarius potuit definire, ut carnis quidem nostrae patres homines pronuntiaret, animarum uero deum solum esse patrem constanter exprimeret? quamquam et in ipsa corporis huius concretione ministerium tantummodo at hominibus adscribendum, summa uero conditionis deo omnium creatori, dicente Dauid: manus tuae fecerunt me, et plasmauerunt me. et beatus Iob: nonne sicut lic, inquit, mulsisti me, coagulasti me ut caseum? ossibus et neruis inseruisti me. et dominus ad Hieremiam: noui te. Ecclesiastes uero utriusque substantiae naturam atque originem examinatione ortus atque initii, ex quo uidsit, et consideratione finis ad quem unaquaeque contendit, satis evidenter ac proprie colligens, pariterque de corporis hujus atque animae separatione disputans, ita disserit: Priusquam convertatur pulvis in terram sicut fuit, et spiritus revertatur ad Deum qui dedit eum . Quid apertius potuit dicere, quam ut ma
Abbreviated transcription (Latin):
telorum uulnera. proala paleiussi¬
ma rependebant : & prominimo
dente : percutientium animas expe¬
tebant: Sed necdici poterat illis.¬
Diligite inimicos uestros: Inquibus
magnus fructus &utilitas duceba¬
tur: ut amicossuos diligerent: de¬
clinarent uero inimicos. & solo abeis
odiodisside̾rent: nec opprimere illos
& interficere festinacrent:
llud uero quoduos dediabolo mouerat
quiamendaxest &patereius: quod
uidelicet tamipsequam patersuus
mendax pronuntiar uideatur a
dño: satis absurdum est hoc uelleuit̃
opinari: Ut enim paulo ante dixim
m̃a quidem potest anima procreare :
licet concretionem carnis nondu¬
bitemus humanosemine coalescere.
ita deutraque substantia. Idestcarnis
festius explanante: Demnde patres

Expanded text:
telorum uulnera pro alapa leuissitelorum uulnera pro alapa leuissima rependebant et pro uno dente percutientium animas expetebant. sed nec dici illis poterat: diligite inimicos uestros, in quibus magnus fructus et utilitas ducebatur, ut amicos suos diligerent, declinarent uero ab inimicis et solo ab eis odio dissiderent nec obprimere illos et interficere festinarent. IIIud uero quod uos de diabolo mouerat: quia mendax est et pater eius, quod uidelicet tam ipse quam pater suus mendax pronuntiari uideatur a domino, satis absurdum est hoc uel leuiter opinari. ut enim paulo ante diximumam quidem potest anima procreare, licet concretionem carnis non dubitemus humano semine coalescere, ita de utraque substantia, id est carnis festius distinguente: dein
Abbreviated transcription (Latin):
tiblasphemia haec deipsa he¬
retica insania proferentur. dicen¬
te ecclesiaste: Cognoui quõ omnia
quae fecitds abinitio: ipsaerunt
in aeternum: Super illa non est qđ
addatur :Et ab illis nonest quod
auferetur. Etidcrco iustis nonẽ
lexposita : Iniustis autem & non
subditis: impus & peccatoribus.
sceleratis & contaminatis: Illinamq
habentes naturalis illius atque insi
tae legis sanam atque in tegram
disciplinam: nequaquam lege hac
extrinsecus adhibita. litteris de
scripta quaeque in adiutorium
illinaturali da taest indigebant:
Ex quibus apertissima ratione col¬
ligitur: Neclegemistam perscrip¬
tam litteris. ab initio dani debuisse:
Erat enim hoc superfluum fieri :¬
stante adhuc naturalilege. &inte¬
cam perfectionem tradi: antelegis po¬
tuis fecustodiam: Non enim pote¬
rant audire: quite percus serit in
dextramaxillatua. praebeilli &
alteram: Qui contentinonerant
talionis aequalitate. iniurias pro¬
prias ultũiri: sed letales calces. ac

Expanded text:
ti blasphemia haec de ipso ab haeti blasphemia haec de ipso ab haeretica insania proferentur, dicente Ecclesiaste: cognoui quoniam omnia quae fecit dens ab initio ipsa erunt in aeternum: super illa non est quod addatur, et ab illis non est quod auferatur. et idcirco iustis lex non est posita, iniustis autem et non subditis, inpiis et peccatoribus, sceleratis et contaminatis. illi namque habentes naturalis atque tae legis sanam atque integram disciplinam, nequaquam lege hac extrinsecus adhibita litterisque descripta, quaeque in adjutorium illi naturali data est, indigebant. Ex quibus apertissima ratione colligitur, nec legem istam praescriptam litteris ab initio dari debuisse, erat enim hoc superfluum fieri stante adhuc naturali lege nec ad intecam perfectionem tradi ante legis potuisse custodiam. Non enim poterant audire: Qui te percusserit in dextera maxilla tua, praebe illi et alteram, qui contenti non erant talionis aequalitate iniurias proprias uindicare, sed letales calces ac
Abbreviated transcription (Latin):
in hunc modum nihil disciplinate.
necoportune recipiens ł emit¬
tens: uelut fortuitis aguudetur
incursibus. retinendiea quibus de¬
lectatur. uelin morandi in eis non
habens potestatem.: Necessariũ
ergo nobis est prae omnibus nosse
quemad modum haec spinta licc
competenter explere possimus
officia. uelcerte hunc eundẽ
uersiculum. quem nobis uice for¬
mulȩ tradidisti: immobilitercus¬
todire. Ut omnium sensuum or¬
tus acfinis: non in sua uolubilita¬
te fluctuent. sed in nr̃a dicione

Expanded text:
in hunc modum. nihil disciplinate in hunc modum. nihil disciplinate nec oportune recipiens uel. dimittens uelut fortuitis agi uidetur incursibus, retinendi ea quibus delectatur uel inmorandi eis non habens potestatem. necessarium ergo nobis est prae omnibus nosse quemadmedum haec spiritalia conpetenter explere possimus officia uel certe hunc eundem uersiculum, quem nobis uice formulae tradidisti, inmobiliter custodire, ut omnium sensuum ortus ac fines non in sua uolubilitate fluctuent, sed in nostra dicione
Abbreviated transcription (Latin):
prioris excludit: dehac quoq ad
alteram. subintrante aliamedita¬
tione trans fertur.:
Etita ani¬
mus semper depsalmorotatus ad
psalmum:. de euangelittextu. ad
a postolitransiliens lectionem: de
hac quoque. ad prophetica deuolu¬
tus eloquia. E tex inde adquas¬
dam spiritales delatus historias:
peromne scripturarum corpus.
in stabilis uagusq iactatur. nihil
proarbitriosuo prȩualens uelabi¬
cere uel tenere. necpleno quic¬
quam iudicio & examinatione fi¬
nire , Palpator tantum modo
spiritalium sensuum ac degustator
non generator nec posses sor effectus ⁊
Atq ita mens mobilis semper acua¬
ga. in tempore quoque synateos.
uelut ebria perdiuersa distraitur:
nullum officium competenter ex¬
soluens.: Uerbigratia. cum orat.
psalmum autaliquam recolit lec¬
tionem .
Cum decantat: aliud
quid meditatur. quam textus ipsi¬
us continet psalmi: Cumlectionẽ
recitat. faciendum aliquid uoluit
factumue reminiscitur.: Atq

Expanded text:
prioris excludit. de hac quoque ad prioris excludit. de hac quoque ad alteram subintrante alia meditatione transfertur, et ita animus semper de psalmo rotatus ad psalmum, de euangelii teitu ad apostoli transiliens lectionem, de hac quoque ad prophetica deuolutus eloquia et exinde ad quasdam spiritales delatus historias per omne scripturarum corpus instabilis uagusque iactatur, nihil pro arbitrio suo praeualens uel abicere uel tenere nec pleno quicquam indioio et examinatione finire, palpator tantummodo spiritalium sensuum ac degustator, non generator nec possessor effectus. atque ita mens mobilis semper ac uaga in tempore quoque synaxeos uelut ebria per diuersa distrahitur, nullum officium conpetenter exsoluens. uerbi gratia cum orat, psalmum ant aliquam recolit lectionem. cum decantat, aliud quid meditatur quam textus ipsius continet psalmi. cum lectionem recitat, faciendum aliquid uoluit faotnmne reminiscitur. atque
Abbreviated transcription (Latin):
nem spiritalis huius. quam
poposcimus disciplinȩ: sed ipsam ploc¬
ne perfectionem. satisa perte atque
dilucide putamus ex pressam
Q uidenim potest cẽ perfectius. quidue
sublimius: quam đĩmemoriam
tam compendiosa meditatione com¬
pleti atque unius uersiculi uolu¬
tatione: acunctis uisibilium
terminis emigrare. et quodã¬
modo affectus orationum cuncta¬
rum. breui sermone condudera ÷
Etidcirco unum quod super est. ad¬
huc nobis prȩcamur exponi: quemad¬
modum hunc eundem uersiculum
quem nobis uice formulȩ tradidis¬
ti: stabiliter retinere possimus:
Utsicut perdĩ gratiam sumus asȩcula¬
riũ cogitationum ineptus liberatis
ita spiritales quasque in mohiliter
retentemus
um enim capitulũ cuiuslibet
psalmi mens nostra conceperit.
insensibiliter eosubtracto. ad alteri¬
us scripturȩ textum. nesciens stu¬
pensque deuoluitur.: Cumque
illud insemet ipsa coepent uolitare.
necdum illo ad integrum uentilato.
oborta alterius testimonii me¬
mona. meditationem materiȩ

Expanded text:
nem spiritalis huius quam popoadmus disciplinae, sed ipsam plane perfectionem satis aperte atque dilucide putamus expressam. quid enim potest esse perfectius quidue sublimius quam dei memoriam tam conpendiosa meditatione conplecti atque unius uersiculi uolutatione a cunctis uisibilium terminis emigrare et quodammodo affectus orationum cunctarum breui sermone concludere ? et idcirco unum quod superest adhuc nobis precamur exponi, quemadmodum hunc eundem uersiculum quem nobis uice formulae tradidisti stabiliter retinere possimus, ut sicut per dei gratiam sumus a saecularium cogitationum ineptiis liberati, ita spiritales quasque inmobiliter retantemus. Cum enim capitulum cuiuslibet psalmi mens nostra conceperit, insensibiliter eo subtracto ad alterius scripturae textum nesciens stupensque deuoluitur. cumque illud in semet ipsa coeperit uolutare, necdum illo ad integrum uentilato oborta alterius testimonii memoria meditationem materiae
Abbreviated transcription (Latin):
c&eris quemadmodum peccati. itu
&iam poenȩ cacterroris gemplum:
utquisquis eadem deinceps affecta¬
re temptasset noss& sibi scđm ean¬
dem formum qua illi lamnati sunt.
&ium sunpresenti supplicium dif¬
feratur. in futuri iuditii eaminatio¬
ne reddendum: & quia uidemur
ecessum quendam dumgenera tẽp¬
tationum uelultionum ꝑcurrere
uolumus. apropositu narritione
fecis se: qua dicebumus uirum ꝑf&¬
tum in utraq: temptatione manere
semꝑ in mobilem ad eandem nunc
iterum reuertamur : Itaq mens uiri
iusti non deb& esse similis cerȩ.
uel altenus cuius quam ma¬
tenȩ mollions quȩ semper
ca rcteri signuntium cedens. proeius
forma atq imugine figuratur: quam¬
quam in setam diu retin& don& alio
rursus suꝑ in presso signaculo reforme¬
tur atq: itacfi&. ut num quam insucc
qualitate ꝑsistens ad formameorũ
quȩ inprimuntur. semꝑ conuertutier
ac transeat. Quin potius deb& uelut
quoddamesse adumantinum signic¬

Expanded text:
ceteris quemadmodum peccati, ita ceteris quemadmodum peccati, ita etiam poenae ac terroris exemplum, ut quisquis eadem deinceps adfectare temptasset, nosset sibi secundum eandem formam qua illi damnati sunt, etiam si in praesenti supplicium differatur, in futuri iudicii examinatione reddendum. et quia uidemur excessum quendam, dum genera temptationum uel ultionum percurrere uolumus, a proposita narratione fecisse, qua dicebamus uirum perfectum in utraque temptatione manere semper inmobilem, ad eandem nunc iterum reuertamur. Itaque mens uiri iusti non debet esse similis cerae uel alterius cuiusquam materiae mollioris, quae semper characteri signantium cedens pro eius forma atque imagine figuratur quamque in se tamdiu retinet, donec alio rursum superinpresso signaculo reformetur. atque ita fiet, ut numquam in sua qualitate persistens ad formam eorum quae inprimuntur semper conuertatur ac transeat. quin potius debet uelut quoddam esse adamantinum signa
Abbreviated transcription (Latin):
crimina. haec & coquere breuis
ue momenta nea poena susfice¬
rec. Sed ut c&er s quoq: qui fu¬
itura uel neglegentes uel penitus
noncredentes. consideratione
tantum modo presentium fran¬
gebuntur . terrorãsturum quas
metuebunt ultionum incuter&
eemplo. Nec apud illã summi
nominis maiestitemes sehuma¬
narum rerum & cottidiunȩ
dis pensationis incurium do¬
cum̃to huus seuerititis ugnos¬
cerent. Ac retributorem dm̃
cunctorum actuum ꝑhaecquȩ
gruiussime formidabunt.
manifestius ꝑuiderent. Inue¬
nimus sane &iumproleuiorib
culpis non nullos eandem mortis
adprȩsens eccepisse sententiam:
qua sunt & illipuniti. quos p̃diximus
& titis se sccrilege prȩuaricationis
auctores: ut fuctum est in illo qui
subbato ligna colligerit uel in ana¬
nia & saffira quiparum quod dum
desubstantia sua. infidelitactis ter¬
rore seruauerant . non quoe quulia
fuerint pondera peccatorum sed
quia reperti nouetrans gressionis
presumptores. debuerunt prebere

Expanded text:
crimina haec excoquere breuis crimina haec excoquere breuis ac momentanea poena sufficeret, sed ut ceteris quoque, qui futura uel neglegentes uel penitus non credentes consideratione tantummodo praesentium frangebantur, terror istarum quas , metuebant ultionum incuteretur exemplo, nec apud illam summi numinis maiestatem esse humanarum rerum et cotidianae dispensationis incuriam documento huius seueritatis agnoscerent ac retributorem deum cunctorum actuum per haec quae grauissime formidabant manifestius peroiderent. inuenimus sane etiam pro leuioribus culpis nonnullos eandem mortis ad praesens excepisse sententiam, qua sunt et illi puniti quos praediximus extitisse sacrilegae praeuaricationis auctores, ut factum est in illo qui sabbato ligna collegerat uel in Annania et Sapphira, qui parum quiddam de substantia sua infidelitatis errore seruauerant. non quo aequalia fuerint pondera peccatorum, sed quia reperti nonae transgressionis praesumptores debuerunt praebere
Abbreviated transcription (Latin):
metumq uiuentium: quȩ euident̃
iniheroboam filium nabaht.
Bacsanquoq: filium achia &a hab.
atql de zabel in lata cognosci¬
mus : ita pronuntiante diuina
censura. Ecce ego inducam suꝑ
temulum & deme posteriorictua
& interficiamdeahabm¬
gentem ad pari&em & lausum
& nouissimum inisrahel: &dabo
domumtuam sicut domumihe¬
roboam filuinabaht. & sicutdo¬
mumbuasa filiiachico qui cegisti
ut meadiracundiam ꝓuocares.
& peccare fecisti issł. Canes &ium
comedent ihe zabel inagro iezra¬
hel: simortuus fuerita hubin
ciuitate comedent eum canes
si autem mortuus fuenit incgro
comedent eum uolucres caeli:
& illud quod pingenti commi¬
nactione denuntiatur. non in¬
feretur cadauertuum insepul¬
chrum patrumtuorum non quo
uel illius tam profana commentu
quiuitulos aureos ad ꝑp&uam p̃¬
uari cationem plebis impiũq:
adño sepurationem primus in¬
stituit. uel illorum tam innume¬
ri tamq: nefuria sacrilegeorum

Expanded text:
metumque viventium, quae evidenter metumque viventium, quae evidenter in Jeroboam filium Nabath, Baasa quoque filium Achia, et Achab atque Jezabel, illata cognoscimus, ita pronuntiante divina censura: Ecce, ego inducam super te malum, et demetam posteriora tua, et interficiam de Achab mingentem ad parietem, et clausum et novissimum in Israel: et dabo domum tuam sicut domum Jeroboam filii Nabath, et sicut domum Baasa filii Achia, quia egisti ut me ad iracundiam provocares, et peccare fecisti Israel; canes etiam comedent Jezabel in agro Jezrahel: si mortuus fuerit Achab in civitate, comedent eum canes; si autem mortuus fuerit in agro, comedent eum volucres coeli . Et illud quod pro ingenti comminatione denuntiatur: Non inferetur cadaver tuum in sepulcrum patrum tuorum : non quod vel illius tam profana commenta qui vitulos aureos ad perpetuam praevaricationem plebis impiamque a Domino separationem primus instituit, uel illorum tam innumera tamque nefaria sacrilegiorum
Abbreviated transcription (Latin):
re sudatum est & non eciuit de eani¬
mia rubigo eius. neq perignem: in¬
munditiatua eecrabilis. quicmun¬
da reteuolui & non es mundata a sor¬
dib tuis: Quã obrem ut peritis¬
simus medicus. expensis omnibus
salutaribus curis nec ullum iamre¬
mediigenus. quod infirmitati eorũ
possit aptari: Dñs super esse conspi¬
ciens quomodo iniquitatum mag¬
nitudine superatur. ca discedere
ab illa sũa clementi castigatione com¬
pellitur. ita ei denuntiu dicens.
lam non irtas cartibi & Telus meus re¬
cessit ate : Declus uero. quorum non
predurcuit cor frequentia peccatoꝵ:
nec illa seuerissima. & utita dixerm
caustica ignis indigent medicina.
sederuditio salutaris uerbi sufficit
ad salutem dicitur emendabo eos
inauditu tribulationis suȩ.
Nonignoramus alics quoq: animad¬
uersiones siue ultionum causas.
quȩ inferuntur his qui graus sime
deliquerunt. non ad&pianda eoꝵ
crimina nec ad abolendi erita
peccatorum. sed adem̃dationem

Expanded text:
re sudatum est, et non exiuit ea nire sudatum est, et non exiuit ea nimia robigo eius, neque per ignem. inmunditia tua execrabilis: quia mundare te uolui, et non es mundata a sordibus tuis. quamobrem ut pertissimus medicus expensis omnibus salutaribus curis nec ullum iam remedii genus quod infirmitati eorum possit aptari dominus superesse conspiciens quodammodo iniquitatum magnitudine superatur, ac discedere ab illa clementi sua castigatione conpellitur itaque ei denuntiat dicens: iam non irascar tibi, et zelus meus recessit a te. de aliis uero, quorum non praedurauit cor frequentia peccatorum nec illa seuerissima et ut ita dixerim caustica ignis indigent medicina, sed eruditio salutaris uerbi sufficit ad salutem, dicitur: emendabo eos ioauditu tribulationis suae. non ignoramus alias quoqae animaduersionum siue ultionum causas, quae infdeliquerunt, non ad expianda eorum crimina, nec ad abolenda merita peccatorum, sed ad emendationem
Abbreviated transcription (Latin):
go marrum. Et factiestis sicut torris
riptus deincendio. & nec sic recdistis
adme dicit dñs. Etiheremias. Inter¬
feci & perdidi populum meum. & tu¬
m̃ auus suis non sunt reuersi: Etiterũ
ꝑcussistieos & nondo luerunt. attri¬
ustieos & resnuerunt accipere dis¬
ciplinam indurauerunt facies su
as suꝑ p&rtm. noluerunt reuerti:
erga quorim curationem.omnẽ tẽpo¬
ris istius medicinam uidens ꝓph&a
in cassum fuisse consũptũ. stiãffede¬
sperans quodã modo iam decorum
sclute ꝓclamat: defecit sufflactori¬
um inigne frustra conflauit con¬
flator . malitiae enimure sunt con¬
sũptae: argentũ reꝓbũ uocate eos.
quia dñs pieciteos. Hanc saluta¬
remignis purgactionem. circa eosqui
prȩdurati sunt scelerib suis. in anit̃
concrete profunda rubigine peccatorũ.
itc conquiritur. Pone inquiens eam su
ꝑprunas uucuam ut incalescat & li¬
que fict aes eius & confl&ur in medio
eius. inquinam̃tum eius multo labo¬

Expanded text:
Gomorram, et facti estis sicut torris Gomorram, et facti estis sicut torris raptus de incendio: et nec sic redistis ad me, dicit dominus. et Hieremias: interfeci et perdidi populum meum, et tamen a uiis suis non sunt reuersi, et iterum: percussisti eos, et non doluerunt: adtriuisti eos, et rennuerunt accipere disciplinam: indurauerunt facias super petram, noluerunt reverti . Erga quorum curationem omnem temporis istius medicinam videns propheta incassum fuisse consumptam, desperans quodammodo jam de eorum salute proclamat: Defecit sufflatorium in igne, frustra conflavit conflator; malitiae enim vestrae non sunt consumptae, argentum reprobum vocate eos, quia Dominus projecit illos . Hanc salutarem ignis purgationem circa eos qui praedurati sunt sceleribus suis, inaniter salem concretae profunda rubigine peccatorum ita conqueritur pone, inquiens, eam super prunas uacuam, ut incalescat, et liquefiat aes eius: et confletur in medio eius inquinamentum eius. multo labo
Abbreviated transcription (Latin):
usq: admortem sed progloriudi.
ut glorific&ur filius dĩ ꝑipsum.
Sunt autem & alia ultionum ge¬
nera. quib: non nulli. quimalitiue
suꝑ gressisunt cumulum ꝑcu¬
tiuntur adpresens. ut dathun&
abiron siue chore legimus fuis
se damnatos. & uel maxime
illos dequib: apłs dicit. Propter
quod tradidit illos ds̃ inpus sio¬
nes ignominiae . & inreprobum
sensum. Quod &ium cͦ&eris poe¬
nis grauius iudicandum est :
De ipsis namq: psalmista. In la¬
borib inquit hominum non sunt.
& cum hominib: non flagella¬
buntur. Non enim merentur su¬
lutari uisitatione dñi nec tempo¬
ralib plagis consequi medicinũ.
quidesperantes sem& ipsos trudi¬
derunt inpudicitiȩ inoperationẽ
omnis erroris. in in munditiam.
quiq: obduratione cordis & usu uefre¬
quentia delinquendi purgationem
breuissimi huius eui . & ultionem uitae
presentis &cedunt. Quibus ꝓprophe¬
tum sermo diuinus eprobrat: subuer¬
tiuos. sicut subuertit ds̃ sodomam &

Expanded text:
ad mortem sed pro gloria dei, ad mortem sed pro gloria dei, ut glorificetur filius dei per ipsum. sunt autem et alia ultionum genera, quibus nonnulli qui malitiae sapergressi sunt cumulum percutiuntur ad praesens, ut Dathan et Abiron siue se damnatos , et vel maxime illos de quibus Apostolus dicit: Propter quod tradidit illos Deus in passiones ignominiae et in reprobum sensum , quod etiam caeteris poenis gravius judicandum est. De ipsis namque Psalmista: In laboribus, inquit, hominum non sunt, et cum hominibus non flagellabuntur . Non enim merentur salvari visitatione Domini, nec temporalibus plagis consequi medicinam, qui desperantes semetipsos tradiderunt impudicitiae, in operationem omnis erroris, in immunditiam, quique obduratione cordis, et usu ac frequentia delinquendi purgationem brevissimi hujus aevi et praesentis excedunt. quibus etiam per prophetam sermo diuinus exprobrat: subuerti uos, sicut subuertit deus Sodomam et
Abbreviated transcription (Latin):
renes meos & cormeum: Esuias
quoq: utilitatem huius tempta¬
tionis intellegens. Corripe inquit
nos dñe uerumtameniniuditio.
& non infurore tuo: Euterum.
Confitebor tibi dñe. quõ iratus
es mihi. conuersus est furortuus.
& consolictus es me. Prome¬
rito cũ pecatorum. plaga temp¬
tictionis infertur. utibi plagas
populo is rłi in missurum sedñs
conminatur dicens : Dentes
besticrum inmittam in eos. cum
furore truhentium suꝑ terrm.
Etfrustra ꝑcussi filios ur̃os dis¬
ciplinam non recepistis: Inpsal.¬
mis quoq: Multa flugella poc.¬
catorum . Etineuangelio. Ecce
sanus factus es. iamnoli pecca¬
re. ned&erius tibi ali quid con¬
tingat. Inuenimus sane &quar¬
tum rationem qua obmanifes¬
tandam solum modo gloriam
& opercdi inferriquib: dẽc ali¬
quas passiones scripturarum
ccuctoritate cognoscimus : secundum
illud euuangelii. neq: hie peceaum ne¬
ut manifestentur opera dĩ in ipso:
Etiterum. Infirmitas hȩc non est

Expanded text:
renes meos et cor meum. Esaias renes meos et cor meum. Esaias quoque utilitatem huius temptationis intellegens corripe, inquit, nos domine, uerumtamen in iudicio: et non in furore tuo, et iterum: confitebor tibi domine, quoniam iratus es mihi: conuersus est furor tuus, et consolatus es me. pro merito autem peccatorum plagas temptationis infertur, ut ibi plagas populo Israheli inmissurum se dominus conminatur dicens : dentes bestiarum inmittam in eos, cum furore trahentium super terram, et: frustra percussi filios uestros, disciplinam non recepistis. in Psalmis quoque: multa flagella peccatorum, et in euangelio: ecce sanus factus es: iam noli peccare, ne deterius tibi aliquid contingat. inuenimus sane et quartam rationem, qua ob manifestandam solummodo gloriam et opera dei inferri quibusdam aliquas passiones scripturarum auctoritate cognoscimus secundum illud euangelii: neque hic peccauit neut manifestentur opera dei in ipso, et iterum: infirmitas haec non est
Abbreviated transcription (Latin):
uerbis proph&ȩ dicam scoriam quã
in occultis eorum ꝑuid& esse concre¬
tum: E coquens in prȩsenti uelut
cuurum purum futuro transmitut
ex amini nihilincis residere ꝑmit¬
nali cruciatu & purgicturus in ue¬
niat. secđm illud. Multȩ tribulu¬
tiones iustorum. &filinoli neglege¬
re disciplinam dñi. neq fatigeris
dum abeo increparis. Quemenim
diligit dñs corripit. flagellat aũ
omnem filium quem recipit. Quis
enim filius est: quem non corripit
pacter: Quod sietra disciplinum
estis cuius participes factisunt om̃s
ergo adulterini & non filuestis.
Et ina pocalypsi . Ego quos a moar¬
guo & castigo : Ad quos &iã subsi¬
gura hierus alem e persona dĩ ꝑ
iheremiam sermodirigitur : faciam
enim consum mationem in omnib:
gentib: inquib: dispersite : tecũñ
faciam in consum mationem : sed
castigabo te iniuditio ut non tibi ui¬
deuris innoxius. proqua saluttri
emendatione orat dauid dicens .:
Proba me dñe & tempta me ure

Expanded text:
uerbis prophetae dicam scoriam, quam uerbis prophetae dicam scoriam, quam in occultis eorum peruidet esse concretam, excoquens in praesenti uelut aurum purum futuro transmittat examini, nihil in eis residere permitnali cruciatu expurgaturus inueniat, secundum illud: multae tribulationes iustorum, et: fili, noli neglegere disciplinam domini, neque fatigeris cum ab eo increparis: quem enim diligit dominus corripit, flagellat autem omnem filium quem recipit. quis enim est filius quem non corripit pater? quodsiextra disciplinam estis, cuius participes facti sunt omnes, ergo adulterini et non filii estis. et in Apocalypsi: ego quos amo, arguo et castigo. ad quos etiam sub figura Hierusalem ex persona dei ita per Hieremiam sermo dirigitur: faciam enim consummationem in cunctis gentibus, in quibus dispersi te: te autem non faciam in consummationem: sed castigabo te in iudicio, ut non tibi uidearis innoxius. pro qua salutari emundatione orat Dauid dicens: proba me domine, et tempta me: ure