comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Qui te uiderint adte inclinabuntur: teq ꝓspici¬
ent. Hunqͥo iste ẽ. uir. qui conturbauit terram. qui
concussit regna: qui posuit orbem desertũ. et ur¬
bes euis destruxit: Hinctis eꝰ non aꝑuit carcerem.¬
RBethleem ciuitas dei summi exte exiet. dñator isrł et
egressus eiꝰ sic̃ a principio dierum ȩc̾nitatis ⁊ magnificabitur
imedio uniu̾se terre ⁊ pax erit interra nr̃a dum uenerit . Loqͥt᷑¬

Expanded text:
qui te viderint ad te inclinabuntur teque prospicient numquid iste est vir qui conturbavit terram qui concussit regna qui posuit orbem desertum et urbes eius destruxit vinctis eius non aperuit carceremBethlehem civitas Dei summi, ex te exiet dominator Israel, et egressus ejus, sicut a principio dierum aeternitatis. Et magnificabitur in medio universae terrae. Et pax erit in terra nostra dum venerit.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓficiscit᷑ seruos uocat: eisq ad negotiũ talen¬
ta partitur.
ost multũ uero
temporis positurus rationẽ reuertit᷑. bene
oꝑantes ꝓaportato lucro remun̾at: seruũ u̾
a bono oꝑe torpentem damnat. Quis itaq iste
homo ẽ. qui ꝑegre ꝓficiscit᷑ nͥ redemptoi nr̃. qͥ
in ea carne quam assumpserat abiit in celũ:

Expanded text:
proficiscitur, servos suos vocat, eisque ad negotium talenta partitur. Post multum vero temporis positurus rationem revertitur, bene operantes pro apportato lucro remunerat, servum vero a bono opere torpentem damnat. Quis itaque iste homo est qui peregre proficiscitur, nisi Redemptor noster, qui in ea carne quam assumpserat abiit in c
Abbreviated transcription (Latin):
tuum ẽ. Lc .U. Serue male et piger. sciebas
quia meto ub ñ semino: et congrego ub ñ spar¬
go. Oportuit gͦ te dare pecuniam meã nũmula¬
riis: et ego ueniens recepissem utiq qd̃ meũ ẽ. cũ
usura. Le. Ex uerbis suis seruus constringi¬
tur: cũ dñs dicit. Meto ubi non semino: & con¬
grego ubi ñ sparsi. Ac si aꝑte dicat. Si iuxta
tuam sententiã et illud exquiro qd ñ dedi: ꝗͣto
magis ate exquiro qd̃ ad erogandũ dedi: Le.
ecuniam uͦ nummulariis dare ẽ. eis scientiam
citis. si dñica pecuniã teneamꝰ⁊ ita ur̃m fũs km̃i¬
sollicite pensate: quia cũ usuris auob exigitur
nusura quippe pecu¬
nia &̃ ñ data recipitur. Cum enim hoc reddit᷑
qd̾ acceptum fuerat. & illud suꝑ impenditur:
ta hac u̾b pecunia usuras soluetis: et curate ut
ex eo qd̾ audistis. etiã alia studeatis intellig̾e
quȩ ñ audistis: quatinꝰ alia ex aliis colligentes.
etiã illa discatis ex uob̃met ipsis agere. quȩ nec¬

Expanded text:
t, dicens: Serve male et piger, sciebas, quia meto ubi non semino: et congrego ubi non sparsi: oportuit ergo te dare pecuniam meam nummulariis, et ego veniens recepissem utique quod meum est cum usura. Ex verbis suis servus constringitur cum dominus dicit: Meto ubi non semino, et congrego ubi non sparsi. Ac si aperte dicat: Si juxta tuam sententiam et illud exquiro quod non dedi, quanto magis a te exquiro qmmulariis dare, est eis scientiam citis si dominicam pecuniam teneamus, ita vestrumsollicite pensate, quia a vobis cum usura exigitur n usura quippe pecunia etiam non data recipitur. Cum enim hoc redditur quod acceptum fuerat, illud etiam superimpenditur ta hac verbi pecunia usuras solvetis, et curate ut ex eo quod auditis etiam alia studeatis intelligere quae non auditis, quatenus alia ex aliis colligentes, etiam illa discatis ex vobismetipsis agere quae nec
Abbreviated transcription (Latin):
onfractione confringet᷑ terra: cõmotione cõmone¬
bitur terra. agitatione agitabit᷑ terra. sic̃ ebrꝰ: et au¬
ferecur quasi tabnacłm unius noctis. Et grauabit
eam iniqͥtas
sua et corruet: et ñ aditiet ut re-

Expanded text:
ontritione conteretur terra commotione combitur terra agitatione agitabitur terra sicut ebrius et auferetur quasi tabernaculum unius noctis et gravabit eam iniquitas sua et corruet et non adiciet ut resu
Abbreviated transcription (Latin):
deat accepisse cognomen: et hoc usq ad finẽ
firmum intemeratumq seruare contendant.
gaudentes in se illud ysaiȩ uaticiniũ ẽẽ com¬
pletum. et seruos suos uocabit alio nomine
hoc ẽ. nomine xꝑiano. quo nunc om̃s serui xꝑi
eq enim aliud nomen sub celo datũ ẽ. hõĩb
in quo oporteat nos saluos fieri. Uñ ꝓpħ̃a conse¬

Expanded text:
nt mutuasse cognomen, et hoc usque ad finem firmum intemeratumque servare contendant, gaudentes in se illud Isaiae vaticinium esse completum: Et servos suos vocabit nomine alio , hoc est nomine Christiano, quo nunc omnes servi Christi nomen aliud sub coelo datum est hominibus, in quo oporteat eos sal
Abbreviated transcription (Latin):
quit uxorẽ tuam ñ uocabis sarai. s sarani: id est¬
ñ uocab̾ pͥncipẽ meã s pͥncipẽ: uidelicet aꝑte docẽs.
ut eam quȩ cante fidei particeps. & socia facta
ẽ. non ꝓpriȩ pruicipẽ suȩ domus. s absolute prin¬
cipem. id est omnium recte credentium femi-¬
narum uocaret et intelligeret eẽ parentem.¬
credentes degentib feminas adhumilitatis casti¬
tatis. et modestie uirtutẽ ꝓuocans: eiusdẽ ma¬
tris tire sare. debita cũ laude meminit. Sic̃
sara inquit obediebat abrahe dnm eũ uocans.
cuius estis filiȩ benefacientes. et ñ tim̃tes ullam

Expanded text:
arai, sed Saram, id est, non principem meam, sed principem: videlicet aperte docens ut eam quae tantae fidei particeps et socia facta est, non proprie principem suae domus, sed absolute principem, id est, omnium recte credentium feminarum vocaret, et intelligeret esse parentem.credentes de gentibus feminas ad humilitatis, castitatis et modestiae virtutem provocans, ejusdem matris nostrae Sarae debita cum laude meminit. Sicut Sara, inquit, obediebat Abrahae, dominum eum vocans, cujus estis filiae benefacientes, et non timentes ullam
Abbreviated transcription (Latin):
erbum qd̃ semꝑerat. uideamus quomodo ꝓ
nob factũ ẽ: qd̃ fecit ds̃ et ostendit nob̃. Uerbum
hoc ipsum se fecit. Siquidem hoc ipsum u̾bũ
dñs ipse se fecerit: et ostenderit nobis carnẽ
suam. Qd̃ enim uid̾e ñ poteramus dũ erat
uerbum: uideamus factum qi caro est.

Expanded text:
erbum quod semper erat, videamus quomodo pro nobis factum est, quod fecit Dominus et ostendit nobis. Verbum hoc, ipsum se fecit: siquidem hoc ipsum VerbumVerbum, hoc est Dominus ipse se fecerit, et ostenderit nobis carnem suam. Quod enim videre non poteramus dum erat Verbum, videamus factum quia caro est.
Abbreviated transcription (Latin):
deamus hoc uerbum qd̃ factum ẽ: qd̃ fecit dñs
erba pastoꝵ. quam sint rationabilia. et
pastorib ȩcclȩ digna: diligent̾ inspice. Uere enĩ
quasi uigilantes non dixerunt. uideamꝰ puerũ.
uideamus quid dr̃: sed uideamus uerbũ qd̃
factum ẽ. In principio erat uerbum. et uerbũ

Expanded text:
bum quod factum est, quod fecit Dominus, erba pastorum quam sint rationabilia, et pastoribus Ecclesiae digna, diligenter inspice. Vere enim quasi vigilantes non dixerunt: Videamus puerum, videamus quid dicitur, sed: Videamus verbum quod factum est: In principio erat Ver
Abbreviated transcription (Latin):
Adiordanis enim fluenta positus: quia ipse redẽp¬
tor esset asseruit. Missus uͦ in carcerem an ipse ue¬
niat reqͥrit: ñ quia ipsum ẽẽ mundi redemptorẽ
dubitat: sed querit ut sciat siis qui ꝑse inmundũ
uen̾at. ꝑse etiam ad inferni claustra descendat.
Quem enim p̃currens mundo nuntiauerat: hũc
moriendo et adinferos precurrebat. RDocebit nos dñs¬

Expanded text:
Ad Jordanis enim fluenta positus, quia ipse Redemptor mundi esset asseruit; missus vero in carcerem, an ipse veniat requirit, non quia ipsum esse mundi Redemptorem dubitet, 1453 sed quaerit, ut sciat si is qui per se in mundum venerat per se etiam ad inferni claustra descendat. Quem enim praecurrens mundo nuntiaverat, hunc moriendo et ad inferos praecurrebat. Ait
Abbreviated transcription (Latin):
gentib apłi p̃dicant. eumq paruulũ ⁊ nec dũ
ꝑhumani corporis officiũ loquentẽ stella gen¬
tib denuntiat: quia nimirũ rationis ordo pos¬
cebat. ut loquentẽ iam dnm̃ loquentes nob̾
predicatores innotescerent: & nec dum loquẽ¬

Expanded text:
i praedicant, eumque parvulum, et necdum per humani corporis officium loquentem, stella gentibus denuntiat, quia nimirum rationis ordo poscebat ut et loquentem jam Dominum loquentes nobis praedicatores innotescecent,
Abbreviated transcription (Latin):
ste unus discipłs defuit. reu̾sus qd̃ gestum ẽ. audi
it credere renuit. Uenit iterum dñs. et ñ creden¬
ti discipło latus palpandum prebuit. manus
ostendit: et ostensti sua suoꝵ cicatrice uulnerũ.
infidelitatis illius uulnus sanauit. Nnomnem¬

Expanded text:
ste unus discipulus defuit, reversus quod gestum est audivit, audita credere renuit. Venit iterum Dominus, et non credenti discipulo latus palpandum praebuit, manus ostendit, et, ostensa suorum cicatrice vulnerum, infidelitatis illius vulnus sanavit. Quid, f
Abbreviated transcription (Latin):
post ab eodẽ principe. ꝓpt̾ insuꝑabilẽ euangłitan¬
d constantiam. in pathinos insulam exilio rele¬
gat᷑us. ubi humano destitutꝰ solatio. diuine tñ
uisionis et allocutionis meruit crebra consolati¬
one releuari. Deniq ibidem apocalipsin ꝗͣ ei
dñs de statu ȩccłȩ presenti. uł fut᷑o reuelauit.
manu sua scripsit. Uñ constat ꝓmissionem
sic manendi donec ueniret dñs ñ eo ꝑtinere.
qd̃ sine labore certaminis uict᷑us in mundo:
s illo potius qd̾ sine dolore passionis tͣnsit᷑us

Expanded text:
post ab eodem principe, propter insuperabilem evangelizandi constantiam, in Pathmos insulam exsilio relegatur, ubi humano licet destitutus solatio, divinae tamen visionis et allocutionis meruit crebra consolatione relevari. Denique ibidem Apocalypsin, quam ei Dominus de statu Ecclesiae praesenti, vel futuro revelavit, manu sua conscripsit. Unde constat promissionem sic manendi, donec veniret Dominus, non eo pertinere quod sine labore certaminis victurus in mundo, sed illo potius, quod sine dolore passionis transiturus
Abbreviated transcription (Latin):
titer prandendum tercio petrũ anse amaret
interrogauit: ac tercio amorẽ confitenti.
qr eum ter negauerat. e tercio pascendas.
suas oues cominisit. ac deinde qr ꝓearundẽ
ouium. id ẽ. animarum fideliũ cura pasto¬
rali usq ad martirium crucis eẽt ꝑuentu¬
rus. intimauit dicens. Am̃ am̃ dicotͥ. cũ
ẽẽs iunior cingebas te.⁊ ambulabas ubi uo¬
lebas. Cum autẽ senueris extendes manus

Expanded text:
ter prandendum tertio Petrum an se amaret, interrogavit; ac tertio amorem confitenti, quia ter eum negaverat, ei tertio pascendas suas oves commisit: ac deinde quia pro earumdem ovium, id est, animarum fidelium cura pastorali usque ad martyrium crucis esset perventurus, intimavit dicens: Amen amen dico tibi, cum esses junior, cingebas te, et ambulabas ubi volebas: cum autem senu
Abbreviated transcription (Latin):
ectio scĩ ȩuangłii quȩ nob̾ lecta est fr̃s mei.
tomagna gr̃e suꝑne dulcedine tota redun¬
dat. Commendat enim nobis beatissimus
domino: cõmendat testimoniũ euͣgłice de¬
scriptionis. qd ueritate diuina subnixum.
nullus fidelium dubitare ꝑmittitur: com¬
mendat placidam sue carnis absolutionem.
quam domino specialit̾ se usitante ꝑcepit.

Expanded text:
ectio sancti Evangelii quae nobis lecta est, fratres mei, ta magna gratiae supernae dulcedine tota redundat. Commendat enim nobis beatissimus Domino: commendat testimonium evangelicae descriptionis, quod veritate divina subnixum nullus fidelium dubitare permittitur: commendat placidam suae carnis absolutionem, quam Domino specialiter se visitante percepit.
Abbreviated transcription (Latin):
n manuũ nanq extensione designauit. qd̃ Lc¬
ꝑ mortem crucis martirio coronandus. in cinctioe
alterius qd̃ uinetiendus aꝑsecutore: inductu qͦ
nollet. qd̃ tormenta passionis contra uolunta¬
tem ẽẽt passurus humane fragilitatis. Sed
ne grauis forte uideret᷑ petro predicta ad nõ
passio crucis. hanc suo confestim lenire curauit
exemplo: ut cruciatum martyrii eo leuius fer¬
ret. quo se meminisset similẽ suo redẽptori

Expanded text:
n manuum namque extensione designavit quod per mortem crucis martyrio coronandus; in cinctione alterius, quod vinciendus a persecutore; in ductu quo non vellet, quod tormenta passionis contra voluntatem esset passurus humanae fragilitatis. Sed ne gravis forte videretur Petro praedicta a Domino passio crucis, hanc suo confestim lenire curavit exemplo, ut cruciatum martyrii eo lenius  Al., levius ferret, quo se meminisset similem suo Redemptori
Abbreviated transcription (Latin):
quia factus es fortitudo pauꝑi. fortitudo egeno in
tribulatione sua spes aturbine. umbracłm ab estu.
Sp̃s enim robustoꝵ. quasi turbo impellens parie¬
tem: sic̃ estus insiti. Tumultum alienoꝵ humi¬
hab̃: et quasi calore subnube corrente. ꝓpagines
fortium marcescere facies. Ruraus dicit dominꝰ ut ultͣ iã¬

Expanded text:
factus es fortitudo pauperi, fortitudo egeno in tribulatione sua. Spes a turbine, umbraculum ab aestu. Spiritus enim robustorum, quasi turbo impellens parietem; sicut aestus in siti, tumultum alienorum humiliabis; et quasi calore sub nube torrente, propagines fortium marcescere facies. Et faciet Dominus exerci
Abbreviated transcription (Latin):
N illa die uisitabit dñs suꝑmilitiam celi in excelso:
& suꝑ omnes reges terre qui sunt suꝑ terram. Et con¬
gregabuntur in congregatione unuis fasciᷤ in lacũ:
et claudentur ibi in carcere. et pꝰmultos dies uisi¬
tabunt᷑. et erubescet luna. et confundet᷑ sol. cum reg¬
nau̾it dominus exercituũ in monte syon. et in ierłm:
et in conspectu senum suoꝵ fuerit glificatus. Nccciã¬

Expanded text:
 illa: visitabit Dominus super miliciam celi in excelso: et super reges terre qui sunt super terram. Et congregabuntur in congregatione unius fascis in lacum: et claudentur ibi in carcere: et post multos dies visitabuntur. Et erubescet luna et confundetur sol, cum regnaverit Dominus exercituum in monte Sion, et in Jerusalem, et in conspectu senum suorum fuerit glorificatus. Ca
Abbreviated transcription (Latin):
on ẽ. putandum qđ. discipłs ille ñsit mor le .iii.¬
dixit: et psalmista ait: quis ẽ. hõ qui uiuit &
ñ uidebit mortẽ: S ita potiꝰ intelligendũ. quod
pace ȩccłiȩ aduentum uocationis expectau̾it:
et hoc ẽ. quod ait dñs. Sic eum uolo manere
donec ueniã. Non quia ñ et ipse multos antea
labores ꝓ dño p̾ssurasq maloꝵ tollerauerit: sed
quia ultimum in pace seniũ finierit. ut pote ec¬
clesiis xꝑi ꝑasiam quam regebat iam longe la¬

Expanded text:
on ergo putandum, quia discipulus ille non sit mordixit. Et Psalmista ait: Quis est homo, qui vivit, et non videbit mortem ? Sed ita potius intelligendum quod e vocationis exspectaverit, et hoc esse quod ait Jesus: Sic eum volo manere, donec venio, non quia non et ipse multos antea labores pro Domino pressurasque malorum toleraverit, sed quia ultimum in pace senium finierit; ut pote ecclesiis Christi per Asiam quam regebat, jam longe la
Abbreviated transcription (Latin):
onfluebat gͦ adiordanẽ desiderio lauacͥ diu̾soꝵ
copiosissima multitudo: quoꝵ erant tã scelerati actꝰ.
tam ꝑdita uita: ut eos uen̾abilis baptista iuꝑeo
semini cõpararet. Int̾ huiuscemd homines ille
iuirtutũ celestiũ dñs. ille qui respicit terrã. ⁊ facit
ad seruili sui baptismum ꝓꝑare. Ruenit lum̃.¬

Expanded text:
onfluebat ergo ad Jordanem, desiderio lavacri, diversorum copiosissima multitudo, quorum essent tam scelerati actus, vita tam perdita, ut eos venerabilis Baptista vipereo semini compararet. Inter hujusmodi homines ille virtutum coelestium Dominus, ille qui respicit terram, et facitad servuli sui baptismum properare. Sed qu
Abbreviated transcription (Latin):
teferri: de quib nunc dicit. Eoce ego mitto
ad uos ꝓpħas et sapientes et scribas: et ex illiᷤᷤ
occidetis.⁊ crucifigetis. et flagellabitis in sina¬
gogis ur̃is: et ꝑsequanins de ciuitate inciui¬
tatẽ: ut compleatis mensuram patrũ ur̃oꝵ.¬

Expanded text:
uibus nunc dicit: Ecce mitto ad vos prophetas, et sapientes, et scribas, et ex illis occidetis, et crucifigetis, et flagellabitis in synagogis vestris, et persequemini de civitate in civitatem, ut impleatis mensuram patrum
Abbreviated transcription (Latin):
ie agit ma¬
gister mali: minister doli: ire artiferx: inuentor
sceleris: impietatis auctor: et pietatis predo:
immicus innocentie: hostis nat᷑e: suis peior
pessimus sibi. Quẽ xꝑc ñ ut euaderet: s ne
uideret᷑ anfugit. In altũ tendens: cadit ab
alto. Celum pulsans: intrat ꝓfundũ. In se ua¬
dit: cum uadit indm̃. Se occidit qui uitam
conatur occid̾e. quia caꝑe ñ pot̾ ꝑditionem
salus: occisionẽ uita et̾nitas finem Rldora

Expanded text:
ic agit magister mali, minister doli, irae artifex, inventor sceleris, impietatis auctor, pietatis praedo, inimicus innocentiae, hostis naturae, suis pejor, pessimus sibi, quem Christus non ut evaderet, sed ne videretur, aufugit. In altum tendens, cadit ab alto. Coelum pulsans, intrat profundum, et in se vadit cum vadit in Deum. Se occidit, qui vitam conatur occidere: quia capere non potest perditionem salus, occisionem vita, aeternitas finem. O a
Abbreviated transcription (Latin):
du incedebant. De caluabit dñs uerticẽ filiarũ syõ.
et dñs crinẽ eaꝵ nudabit. In die illa auferet dñs
ornatum calciam̃toꝵ. ⁊ limulas. et torques. et
monilia. ⁊ armillas.⁊ initras discriminalia. ⁊ pys¬
celidas.⁊ murenulas. ⁊ olfactoriola.⁊ maures. et
anulos. ⁊ geminas infronde pendendes. ⁊ mutatoria.

Expanded text:
bant decalvabit Dominus verticem filiarum Sion et Dominus crinem earum nudabit in die illa auferet Dominus ornatum calciamentorum et lunulas et torques et monilia et armillas et mitras discriminalia et periscelidas et murenulas et olfactoriola et inaures et anu
Abbreviated transcription (Latin):
on enim ꝓutandum
quia sine cert ratione misterii. hoc relaturus euangłista.
p̃miserit. stetisse ioh̃em cum discipuł. iħm uͦ ambulasse:
et illo utiq ambulasse ubi sequentib se discipuł tħis
iohannis mansionem inqua habitabat ostenderet.¬

Expanded text:
on est putandum quia sine certi ratione mysterii hoc relaturus evangelista praemiserit, stetisse Joannem cum discipulis, Jesum vero ambulasse, et illo utique ambulasse, ubi sequentibus se discipulis Joannis mansionem in qua habitabat ostenderet
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatem uida. et intrauit in domum ⁊ararie. et
predicat: et salutaria semꝑ imitande humilitatiᷤᷤ
remedia commendat. Nam quia peste suꝑbie
attactum genus humanũ ꝑierat: decebat ut
medi cam̃tum humilitatis quo sanaret᷑. pͥma
mox incipientis salutis tem pora p̃tenderent.¬

Expanded text:
da, et intravit in domum Zachariae, et raedicat, et salutaria semper imitandae humilitatis remedia commendat. Nam quia peste superbiae attactum genus humanum perierat, decebat ut medicamentum humilitatis quo sanaretur, prima mox incipientis salutis tem
Abbreviated transcription (Latin):
iquidem gloria
uirgines et intemerati corporis. quał sit uita
suꝑne cuitatis. ad quam suspiramus insinuat.
ubi nec nubent neq nubentur: s st̃ sic̃ angli des
in celis: atq uirtute mentis eximia. qua ad hãc

Expanded text:
iquidem gloria virginei et intemerati corporis qualis sit vita supernae civitatis, ad quam suspiramus, insinuat, ubi neque nubent neque nubentur, sed sunt sicut angeli Dei in coelis, ac virtutem mentis eximiam, qua ad hanc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ demeritatem seducte mulieris mors in mundũ
introierat: congruum fuit ut in indicũ uite
reu̾tentis. muleres se deuote humilitatis inuicẽ
ac pietatis preuenirent obsequiis. Prior gͦ nob̃
beata dei genitrix. ad sublimitatẽ patrie celestiᷤᷤ
it̾ ostendit humilitatis. ñ minus religions. ꝗͣ

Expanded text:
per temeritatem seductae mulieris mors in mundum introierat, congruum fuit  Al., fuerat ut in indicium vitae revertentis mulieres se devotae humilitatis invicem ac pietatis praevenirent obsequiis. Prior ergo nobis beata Dei genitrix ad sublimitatem patriae coelestis iter ostendit humilitatis, non minus religionis, quam
Abbreviated transcription (Latin):
more xꝑi nobilis et filius tonitrui. xmiiꝰ¬
archana ioħs dei fatu reuelauit sacro. Captis
solebat piscib patris senectam pascere turbante
dum natat salo iminobilis fide stetit. H amũ
ꝓfundo merserat. piscatus ẽ. uerbum dei iacta¬
uit undis retia uitam leuauit omniũ. Piscis
bonus pia est fides mundi suꝑnatans salum.
sub nixa xpist pectͥore sco locata spũ. In prin-¬
cipio erat uerbum. et uerbum erat apud dm̃
et dm̃ erat uerbum hoc erat inprincipio apd̾
dm̃. Omnia ꝑ ipsum facta sunt. s laude ipse
se sonet. ⁊ laureatus spũ scriptis coronet᷑ siuis. Cõ¬
mune multis passio cruorq delictum lauans.
hoc morde prestat martirum. qd̃ fec̃ ẽẽ mar¬
tires. Uinctus camen abimpiis. calente
oliuo di cit᷑. tersisse mundi puluerẽ stetisse

Expanded text:
risti nobilis Et Filius tonitrui, Arcana Joannes Dei Fatu revelavit sacro. Captis solebat piscibus Patris senectam pascere, Turbante dum natat salo Immobili fide stetit. Hamum profundo merserat, Piscatus est verbum Dei, Jactavit undis retia, Vitam levavit omnium. Piscis bonus pia est fides, Mundi supernatans salum, Subnixa Christi pectore Sancto locuta Spiritu. « In principio erat Verbum Et Verbum erat apud Deum, Et Deus eratDeum « Omnia per ipsum facta sunt; » Sed ipse laude resonet Et laureatus spiritu Scriptis coronetur suis. Commune multis passio, Cruorque delictum lavans: Hoc morte praestat martyrum Quod fecit esse martyres. Vinctus tamen ab impiis Calente olivo dicitur Tersisse mundi pulverem, Stetisse
Abbreviated transcription (Latin):
eloꝵ regnum fr̃s knĩi id cireo terrenis reb simile dr̃
ut his ex que animus nouit surgat ad incognita. qͣti¬
nus exemplo uisibilium se ad iniusibilia rapiat: et ꝑ ea
que usu didicit quasi confricatꝰ incalescat ut ꝑ hoc qd̃
scit notum diligere: discat et in cognita amare.

Expanded text:
circo terrenis rebus simile dicitur, ut ex his quae animus novit surgat ad incognita, quatenus exemplo visibilium, se ad invisibilia rapiat, et per ea quae usu didicit quasi confricatus incalescat, ut per hoc quod scit notum, diligere discat et incognita amare.
Abbreviated transcription (Latin):
nat ub̾tatẽ. iiͤii. ¶Iũ pluit. trã cordis nri irrigati
dũ uͦ colit. de ip̃a t̃ra.spinas ⁊ tͥbulos mundane cupiditats
extieꝑat. Dedem̃ gͦ fecundari celestib pluuiis. debemꝰ con-¬
grua fructificatõe. manib suꝑni respondere cultoris. uͭ.
i ñ pꝰsũt om̃s arbores eqͣles fructꝰ affr̾e. nulla tñ deb
ĩ agro dñĩco sterił ꝑman̾e. Sĩs nãq q̃ ñ fac̃ fructũ boñ.

Expanded text:
nat ubertatem; dum pluit, terram nostri cordis irrigat; dum vero colit, de ipsa terra spinas et tribulos mundanae cupiditatis exstirpat. Debemus itaque fecundari coelestibus pluviis, debemus congrua fructificatione manibus superni respondere cultoris. Et si non possunt omnes arbores aequales fructus afferre, nulla tamen debet in agro dominico sterilis permanere.
Abbreviated transcription (Latin):
Quomodo dñs pecata mun¬
di tollat. quo ordine iustificet impios: apłs petr
ostendit qui ait. Non corruptibilib argento uel
auro: redempti estis de uana ur̃a conu̾satione
pat̾nȩ craditionis: s p̃cioso sanguine. quasi ag

Expanded text:
Quomodo autem peccata mundi tollat, quo ordine justificet impios, apostolus Petrus ostendit, qui ait: Non corruptibilibus argento vel auro redempti estis de vana vestra conversatione paternae traditionis, sed p
Abbreviated transcription (Latin):
t faciet dominus exercituum om̃ib popłis in
monte hoc coniuuiũ pinguium. coniuuum
uindemie pinguiũ. medullatoꝵ uindemie de¬
fecate. Et precipitabit in monte isto faciẽ iuncłi
colligati suꝑ om̃s popłos: et celam ꝗͣ orditꝰ ẽ.¬

Expanded text:
t faciet Dominus exercituum omnibus populis in monte hoc convivium pinguium, convivium vindemie: pinguium medullatorum, vindemie defecate. Et precipitabit in monte isto faciem vinculi conligati super omnes populos: et telam quam horditus e
Abbreviated transcription (Latin):
lamor
factus ẽ. ecce sponsus uenit. surgite obuiam eĩ: In ictu
ocħ. innouissima tuba om̃s resurgemus. E rgo surrexer̃
om̃s uirgines ille. et aptauert̃ lampades suas: id est
adratione reddendam oꝑum suoꝵ. Oportet enim noᷤ

Expanded text:
lamor factus est: ecce sponsus uenit, surgite obuiam ei: in ictu oculi, in nouissima tuba omnes resurgimus. ergo surrexerunt omnes illae uirgines et aptauerunt lampades suas, id est rationes reddendas operum suorum. oportet enim nos
Abbreviated transcription (Latin):
bũ. Hoc erat in principio apd̃ dm̃. Onnia
ꝑ ipsum facta sunt: & sine ipso factum ẽ. nich.
In hoc aut̃ qd̃ ꝑ illud uerbũ ds̃ pat̾ omnia
fecit: ostenditur qi hoc uerbum genuit ip¬
bum de deo ds̃ est. de creatore creator ẽ: unde
de patre deo filius ds̃: alter in ꝑsona. ñ alius
in natura. Semꝑ apud patrẽ: semꝑ cũ patre:
emꝑ apd̃ patrem ẽ. filius: cũ quo illi ł .iiii.¬
una est naturalis immensitas. Semꝑ cũ patre:
cum quo illi una est naturał et̾nitas: Semꝑ
de patre: de quo illi ẽ. nat᷑alit̾ ȩt̾na natiuitas.
Semꝑ impatre: cum qͦ illi ẽ. naturalit̾. una eqͣ¬
lisq diuinitas. Et alt̾ quidem ille qd̾ pater.ẽ:
alt̾ ille qd̃ filius est. Nec tamen alter ds̃: quia

Expanded text:
m. Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil . In hoc autem quod per illud Verbum Deus Pater omnia fecit, ostenditur quia hoc Verbum genuit ipbum de Deo Deus est, de creatore creator est. Unde de Patre Deo Filius Deus, alter in persona, non alius in natura: semper apud Patrem, semper cum Patre, er apud Patremuna est naturalis immensitas; semper cum Patre cum quo illi una est naturalis aeternitas; semper de Patre, de quo illi est naturaliter aeterna nativitas; semper in Patre, cum quo illi est una naturaliter aequalisque divinitas: et alter quidem ille qui Pater est, alter ille qui Filius est; neuter tamen alter Deus, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ic̃ enim quondam rub comburi uidebatur.
et ignis eum ñtangebat: et sic̃ tres pueri in
camino inclusi habebant᷑. et tam̃ eos ñ lede¬
bat incendium. nec odor fumi erat in eis:
cluso claustris ñ aꝑtis allatũ ẽ. ei prandiũ
ababacuc: ita et hȩc scã uirgo genuit dñm.
s intacta ꝑmansit. Mater effecta est: s uir¬

Expanded text:
icut enim quondam rubus comburi videbatur, et ignis eum non tangebat , et sicut tres pueri in camino inclusi habebantur, et tamen eos non laedebat incendium, nec odor fumi erat in eis: cluso, claustris non apertis, allatum est ei prandium ab Abacuc : ita et haec sancta virgo genuit Dominum, sed intacta permansit. Mater effecta est, sed vir
Abbreviated transcription (Latin):
deo pastores ist sine mora inuenerunt. qi ad illũ
fide nonficta rurrebant: ad quẽ festinanter
ire ẽ. ñ pedum gressus accelerare. s infide sẽꝑ
ac iurtute ꝓficere. Inuenerunt inquit mariã
et ioseph: et infantem positũ in p̃sepio: S luc̃.

Expanded text:
deo pastores isti sine mora invenerunt, quia ad illum fide non ficta currebant, ad quem festinanter ire est non pedum gressus accelerare, sed in fide semper ac virtute proficere. Invenerunt, inquit, Mariam et Joseph, et infantem positum in
Abbreviated transcription (Latin):
mundi dnm ⁊ regni celestis ad eẽ tempꝰ osten¬
magi. Uidimus stellam eiꝰ: & uenimꝰ ad¬
orare eum. Ecce xꝑm qui ñ habent habe
Iudeus dñm suũ refugit: paganus inqͥrit.
Qđ ꝓximus ñ agnoscit: alienus intelligit.
Gentilis stellam xͥ uidet ⁊ uenit: iudeus xꝑi
uidet ⁊ inuidet : sic̃ lectum ẽ. In sua uenit:
⁊ sui eum ñ receꝑunt. R Magi ueniũ.¬

Expanded text:
s adesse tempus ostenmagi: Vidimus stellam ejus, et venimus adorare eum. Ecce Christum qui non habent habere Judaeus Deum suum refugit, paganus inquirit: quod proximus non agnoscit, alienus intelligit: gentilis stellam videt, et venit; Judaeus Christum videt, et invidet, sicut lectum est: In sua venit, et sui eum non rece
Abbreviated transcription (Latin):
idimus stellam eiꝰ: ⁊ uenimꝰ ad orare eũ. Le.u.¬
Eius inquiunt stellam uidimꝰ. Bene eiꝰ: qͥa
quamius omnes ab eodem create stelle ipsius
fint: hec tñ ꝓrie ꝓprie xꝑi erat. quȩ specialiter
eiꝰ nuntiabat aduentum. Cet̾e quidẽ facte¬

Expanded text:
idimus stellam ejus, et venimus adorare eum. Ejus, inquiunt, stellam vidimus. Bene ejus: quia quamvis omnes ab eodem creatae stellae ipsius sunt, haec tamen proprie Christi erat, quae specialiter ejus nuntiabat adventum. Et
Abbreviated transcription (Latin):
precipius ysaias sic̃ audistis km̃i. illuminare
illuminare ierłm : ad est enim lum̃ tuũ. et ma¬
iestas dñi inte orta ẽ. Ierłm uͦ manifestũ ẽ. ẽẽ
fideliũ ciuitatẽ. Unde nos fr̃s qui portas celes¬
tis ierłm cepimus introire: illuminati salutarib
sacram̃tis. in conspectu dei nr̃i nouo gaudio neces¬
se ẽ. exultemꝰ: quia noua hodie stella nouo mũ¬
homo. natꝰ e femina sub speciȩ ad orantiũ cal¬
deoꝵ. fidem gentiũ dedicauit:. Qui quã uis¬
xꝑc cuuinitatẽ suã nr̃i corꝑis adumbratioe
xꝑc s mirabił uenit. ut parit̾ in eo ⁊ assumpte
carnis u̾itas. et in effabił deitatis nat᷑a fulgeret.
& quanꝗͣ nascentẽ illum cunabula terrena
susceꝑint: non tũ ẽẽ terrenũ. celeste signacłm
testabatur. In cunis nanq iacebat: s radiabat
ecelo. Uagiebat apd̃ iudeos: apud gentiles
lactabatur amatre: et in chaldeã ad orabat᷑
a magis. Ait enim beatissimus ȩuangłista¬

Expanded text:
praecipuus Isaias , fratres carissimi: Illuminare, illuminare Jerusalem; adest enim lumen tuum et majestas Domini in te orta est. Jerusalem vero manifestum est esse fidelium civitatem. Unde nos, fratres, qui portas coelestis Jerusalem coepimus introire, illuminati salutaribus sacramentis in conspectu Dei nostri novo gaudio necesse est exsultemus, quia nova hodie stella novum munhomo natus e femina sub specie adorantium Chaldaeorum fidem gentium dedicavit: qui quamvis divinitatem suam nostri corporis adumbratione m, sed mirabilis venit: ut pariter in eo et assumptae carnis veritas, et ineffabilis Deitatis natura fulgeret. Et quanquam nascentem illum cunabula terrena susceperint, non tamen esse terrenum coeleste signaculum testabatur. In cunis namque jacebat, sed radiabat in coelo; vagiebat apud Judaeos, et apud gentiles lactabatur a matre, et in Chaldaea adorabatur a magis. Ait namque beatissimus Mat
Abbreviated transcription (Latin):
quia patrem inqͥt multarũ gentiũ constitui te.
tam late ꝑorbem iam patet impleta: ut etiam
nos ipsi de gentib ad fidei illius deuotionẽ uoca¬
t: ipsum nos patrẽ sp̃aliter habere gaudeamꝰ:
dicente ȩtiam nob̃ apło. Si autẽ uosxꝑi. gͦ sem̃¬

Expanded text:
quia patrem, inquit, multarum gentium constitui te. quia patrem, inquit, multarum gentium constitui te. tam late per orbem jam patet impleta, ut etiam nos ipsi de gentibus ad fidei illius devotionem vocati, ipsum nos patrem spiritualiter habere gaudeamus, dicente etiam nobis Apostolo: Si autem vos
Abbreviated transcription (Latin):
qui solam carnis naturam. nullam peocĩ conta-¬
munere gr̃ȩ renascentis: utrumq genus pu¬
rificationis subire dignatus est: ⁊ udelicet
immo & tertiũ saluatoris hostiȩ munꝰ. ipse
templi dñs ꝓse ñ respuit offerri: cuiꝰ diȩ de¬
hinc tricesima tercia. dño opitulante ur̃a ca-¬
ritas audit᷑a simul ẽ. et celebratura misteriũ.
Cuncta inquam et legał R hodie nob̃.¬
et ȩuangłicȩ purificationis gen̾a. qui nullo
mande iam legis decreta suo tempore doceret
ẽẽ saluberrima. et aduenientis euangłii cunc¬
tis fidelib ostend̾et. ȩquȩ sub eunda remedia.
sue circumcisionis nomen ut iħc uocaret᷑ ac¬
cepit. adimitationẽ pͥsce fec̃ obseruationis: ꝗͣ
ex eo credimꝰ sumptam. qd̃ abrahã patriarcha
qui primus circuncisionis sacramentum in-
cestimoniũ suȩ magne fidei. ⁊ diuine adeũ
ꝓmissionis accepit: eodẽ die sue suorũq
circiuncisionis etiam nõĩs amplificatione simul
cũ sua coniuge benedic ꝓmeruit: ut qui

Expanded text:
qui solam carnis naturam, nullam autem peccati contamunere gratiae renascentis: utrumque genus purificationis subire dignatus est, et circumciimo etiam tertium salutaris hostiae munus ipse templi Dominus pro se non respuit offerri. Cujus die dehinc tricesima tertia, Domino opitulante, vestra charitas auditura simul est et celebratura mysterium. Cuncta, inquam, et legalis et evangelicae purificationis genera, qui nullo l., ut consummandae jam legis decreta suo tempore doceret esse saluberrima, et advenentis Evangelii cunctis fidelibus ostenderet aeque subeunda remedia. suae circumcisionis nomen ut Jesus vocaretur, accepit, ad imitationem priscae fecit observationis, quam ex eo credimus sumptam quod Abraham patriarcha, qui primus circumcisionis sacramentum in testimonium suae magnae fidei et divinae ad eum promissionis accepit, eodem die suae suorumque circumcisionis etiam nominis amplificatione simul cum sua conjuge benedici promeruit, ut qui
Abbreviated transcription (Latin):
tis timore. ingerit nob̃ de ꝓmissa et̾uitate le¬
ticiã. Nemo ab huiꝰ alacritatis participati¬
one secernitur. Una cunctis leticiȩ cõmuniᷤᷤ
ẽ. ratio: qr dñs nr̃ peccati mortisq destructor:
sic̃ nullum a reatu liberum repperit. ita libe-¬

Expanded text:
is timore ingerit nobis de promissa aeternitate laetitiam. Nemo ab ejus alacritatis participatione secernitur, una cunctis laetitiae communis est ratio: quia Dominus noster peccati mortisque destructor, sicut nullum a reatu liberum reperit, ita libe
Abbreviated transcription (Latin):
multos exgentib redemptͣus erat: ꝑ reges gentiũ
et principes iudeoꝵ p̃dicationis eꝰ tempora desig¬
nant᷑. Quia autem gentilitas colligenda erat. et
iudea ꝓ culpa ꝑfidie repellenda. ipsa qͦ descriptio
terreni principatus ostendit: qm̃ et in romana re¬
publica unus p̃fuisse describit᷑.: et in iudee regno
ꝑ quartam partem plurimi principabant᷑. RHermmi

Expanded text:
ex gentibus redempturus erat, per regem gentium et principes Judaeorum praedicationis ejus tempora designantur. Quia autem gentilitas colligenda erat, et Judaea pro culpa perfidiae dispergenda, ipsa quoque descriptio terreni principatus ostendit, quoniam et in Romana republica unus praefuisse describitur, et in Judaeae regno per quartam partem plurimi principabantur. Voce enim
Abbreviated transcription (Latin):
lluminãs
altissimus micantium astroꝵ globos pax ui¬
ta. lumen. ueritas. iħu faue precantib. Seu
mistico baptismate fluenta iordanis retro con¬
uersa quondam tercio p̾senti sacra ris die. Seu
stella partum uirginis cȩlo micans signaueris.
zac adoratum die presepe magos duxeris. Uel
ydriis plenis aque uini saporẽ infuderis. hau¬
sit minister consciꝰ qd̾ ipse ñ impleuerat.
Aquas colorari uidens in ebriare flumina mu¬
tata elementa stupent. transire in usus alt̾os.
Sic quinq milibꝰ uiris dũ quinq panes diui¬
dis edentiũ subdentib. in ore crescebat cib.
multiplicabatur magis dispendio panis suo quis
hec uidens mnirabitur. iuges meatꝰ fontium
n ter manus frangentium panis rigat᷑ ꝓfluus
intacta que non fregerant fragnenta subre¬
In ex. a̾ Magiuiderunt stellam dixerunt adinuicẽ hoc signũ
magni regis est eamus & inquiramus eũ ⁊ offeramus ei munera
aurum thus & mirram.

Expanded text:
lluminans Altissimus Micantium astrorum globos, Pax, vita, lumen, veritas, Jesu fave precantibus. Seu mystico baptismate Fluenta Jordanis retro Conversa quondam tertio Praesente sacraris die. Seu stella partum Virginis Coelo micans signaveris; Et hac adoratum die Praesepe Magos duxeris. Vel hydriis plenis aquae Vini saporem infuderis: Hausit minister conscius, Quod ipse non impleverat. Aquas colorari videns, Inebriare flumina; Mutata elementa stupent Transire in usus alteros. Sic quinque millibus viris Dum quinque panes dividis, Edentium sub dentibus In ore crescebat cibus. Multiplicabatur magis Dispendio panis suo: 1222 Quis haec videns mirabitur Juges meatus fontium? Inter manus frangentium Panis rigatur profluus: Intacta quae non fregerant, Fragmenta subrent. Magi viderunt stellam, dixerunt ad invicem: hoc signum magnum magni Regis est, eamus et inquiramus eum, et offeramus ei munera, aurum, thus, et myrrham.
Abbreviated transcription (Latin):
et ab omni peccato ĩmnunis: ut pote quios qͥdẽ
ne peccatͥce trax̃ macłam culpȩ. Ecce qui tollit
peccata mundi. Ecce qui iustus int̾ peccatores mitiᷤᷤ
in t̾impios. hoc est quasi agnus inter lupos. appa¬
rens: & peccatores et impios tꝰtificandi ht̃ potesta¬
tem.

Expanded text:
et ab omni peccato immunis, ut pote qui os quidene peccatrice traxit maculam culpae. Ecce qui tollit peccata mundi; ecce qui justus inter peccatores, mitis inter impios, hoc est, quasi agnus inter lupos apparens, etiam peccatores et impios justificandi habet potestatem.
Abbreviated transcription (Latin):
redemptorẽ nr̃m cũ iam ꝑfecte ẽẽt etatis. isdẽ
gentib apłi p̃dicant. eumq paruulũ ⁊ nec dũ
ꝑhumani corporis officiũ loquentẽ stella gen¬
tib denuntiat: quia nimirũ rationis ordo pos¬
cebat. ut loquentẽ iam dnm̃ loquentes nob̾
predicatores innotescerent: & nec dum loquẽ¬

Expanded text:
Redemptorem nostrum cum jam perfectae esset aetatis eisdem gentibus apostoli praedicant, eumque parvulum et necdum per humani corporis officium loquentem stella gentibus denuntiat. Quia nimirum rationis ordo poscebat ut et loquentem Dominum loquentes nobis praedicatores innotescerent,
Abbreviated transcription (Latin):
ompleta est ueridica saluatoris Le. uiii.
sententia: quia sic eum uoluerit manere.
donec ipse ueniret. Possumus autẽ mistice
in his quȩ petro ⁊ iohanni a dño p̃dicta.
atq in eis sunt gesta: duas ȩccłȩ uitas
quib in presenti exercetur. actuiam scił & con¬
templatiuam designatas acciꝑe. Quarũ ac¬
tua cõmunis. popło dei uia uiuendi est:ad
ores quiq pꝰ resurreetionẽ pie actionis accen¬

Expanded text:
ompleta est veridica illa Salvatoris sententia, quia sic eum voluerit manere, donec ipse veniret. Possumus autem mystice in his quae Petro et Joanni a Domino praedicta atque in eis sunt gesta, duas Ecclesiae vitas, quibus in praesenti exercetur, activam scilicet et contemplativam, designatas accipere, quarum activa communis populo Dei via vivendi est: adores quique post perfectionem piae actionis ascen
Abbreviated transcription (Latin):
on ẽ. putandum qđ. discipłs ille ñsit mor le .iii.¬
tuus in carne. quia nec dñs de illo futurũ pre¬
dixit: et psalmista ait: quis ẽ. hõ qui uiuit &
ñ uidebit mortẽ: S ita potiꝰ intelligendũ. quod
pace ȩccłiȩ aduentum uocationis expectau̾it:
et hoc ẽ. quod ait dñs. Sic eum uolo manere
donec ueniã. Non quia ñ et ipse multos antea
labores ꝓ dño p̾ssurasq maloꝵ tollerauerit: sed
quia ultimum in pace seniũ finierit. ut pote ec¬
clesiis xꝑi ꝑasiam quam regebat iam longe la¬

Expanded text:
on ergo putandum quia discipulus ille non sit mortuus in carne, quia nec Dominus hoc de illo futurum praedixit, et Psalmista ait: Quis est homo qui vivit, et non videbit mortem? Sed ita potius intelligendum quod, entum vocationis exspectaverit. Et hoc est quod ait Dominus: Sic eum volo manere donec veniam, non quia non et ipse multos antea labores pro Domino pressurasque malorum toleraverit, sed quia ultimum in pace senium finierit, utpote Ecclesiis Christi per Asiam quam regebat jam longe la
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ et scientiȩ absconditi: n̾to supra pectus eius¬
beatꝰ iohannes recubat. quem maiore cet̾is sapien¬
tiȩ et scientiȩ singłaris mun̾e donat. Cet̾os qͥp¬
pe euangłistas nouimus plura de miracłs nr̃i
saluatoris. pauciora de diuinitate locutos: io¬
hannes autẽ aut̃ ꝑ pauca de humanis scribẽs
actib. potius se exponendis diuinȩ naturȩ in¬
didit archanis patenter insinuans quanta de
peccore ihũ fluenta doctrine cȩlestis quȩ nobis

Expanded text:
tiae et scientiae absconditi, merito supra pectus ejus recubat quem majore caeteris sapientiae et scientiae singularis munere donat. Caeteros quippe evangelistas novimus plura de miraculis nostri Salvatoris, pauciora de divinitate locutos: Joannes autem perpauca de humanis scribens actibus, potius se exponendis divinae naturae indidit arcanis, patenter insinuans quanta de pectore Jesu fluenta doctrinae coelestis, quae nobis
Abbreviated transcription (Latin):
anc dñi responsionẽ fr̃s tunc temporis ita
tractabant: quasi ioħs nunquã ẽẽt moriturus.
Qͦl ñ ita eẽt intelligendum. ipse ioħs aminonere
curauit: qui cũ ꝑmisisset exisse sermonẽ astum
int̾ fr̃s. quia discipłs ille ñ moritur. sollerter
adierit atq ait. Et ñ dixit ei iħc ñ morit᷑: sed

Expanded text:
anc Domini responsionem fratres tunc temporis ita tractabant, quasi Joannes nunquam esset moriturus. Quod non ita esse intelligendum ipse Joannes admonere curavit, qui cum praemisisset exisse sermonem istum inter fratres, quia discipulus ille non moritur, solerter adjecit atque ait: Et non dixit
Abbreviated transcription (Latin):
Qua se beatus petrus audierat ꝑ passionẽ crucis
clarificaturum eẽ dm̃. uoluit &̃ de frẽ & condis¬
cipulo cognoscere. qua ẽẽt ipse morte ꝑpetuã¬
transiturus ad uitam. Dic̃ ei iħc. Sic eum uolo
manere. donec ueniã. Quid ate: Tu me
sequere. Non inquit iħc ꝑpassionẽ martirii uolo¬
ioħem consummari. s abq uiolentia ꝑsecutoris
diem expectare nouissimum: quando ipse ueni¬
ens eum inȩt̾ne beatitudinis mansione recipiã.
& quid hoc adte: Cu tantum crucis patibulũ
sub eundo: mea te uestigia sequi debere mem̃to.

Expanded text:
Quia se beatus Petrus audierat per passionem crucis clarificaturum esse Deum, voluit etiam de fratre et condiscipulo cognoscere qua etransiturus ad vitam. Dicit ei Jesus: Si eum voto manere donec veniam, quid ad te? Tu me sequere. Non, inquit, eum per passionem martyrii volo consummari, sed absque violentia persecutoris, diem exspectare novissimum, quando ipse veniens, eum in aeternae beatitudinis mansionem recipiam, et quid hoc ad te? Tu tantum crucis patibulum subeundo, mea vestigia sequi debere memento.
Abbreviated transcription (Latin):
eniens ad¬
iudicium dñs: qͥo uigilantib seruis exhibeat
audiamus. Amen dico uob̃. qd̾ preciuget se et fa¬
ciet illos discumb̃e: et transiens ministrabit illis.
Precinget se: id ẽ. ad retribitionẽ preparat. Faciet.
illos discumbe: id .ẽ. in et̾na quiete foueri M cce¬

Expanded text:
eniens Dominus quid vigilantibus servis exhibeat, audiamus: Amen dico vobis quod praecinget se, et faciet illos discumbere, et transiens ministrabit illis. Praecinget se, id est, ad retributionem praeparat; facit illos discumbere, id est, aeterna quiete refoveri.
Abbreviated transcription (Latin):
audiens iudeoꝵ principẽ natũ. successorẽ sus¬
picatus expauit: et molitus necẽ salutis
auctori. falsum spopondit obsequiũ. Quã
felix foret. simagoꝵ imitaret᷑ fidẽ: ⁊ conuer-¬
teret ad religionẽ qd̃ disponebat ad fraudẽ.
Oceca stulte emulationis impietas: quȩ ꝑ¬
turbandũ putas diuinũ tuo furore consi¬
lium. Dñs mundi temporale ñ querit reg¬

Expanded text:
audiens Judaeorum principem natum, successorem suspicatus expavit; et molitus necem salutis auctori, falsum spopondit obsequium. Quam felix foret, si magorum imitaretur fidem, et 113 converteret ad religionem quod disponebat ad fraudem! O caeca stultae aemulationis impietas, quae perturbandum putas divinum tuo furore consilium! Dominus mundi temporale non quaerit reg
Abbreviated transcription (Latin):
incorrupta: mat̾ intacta. Mat̾ eiꝰ. Cuiꝰ eiꝰ: Mat̾
dei unigenit dnĩ. ⁊ regis omniũ: plasmatoris et
creatoris cunctoꝵ. Illius qui in excelsis sine ma¬
tre. et interra ẽ. sine patre. ipsius qͥ in cȩł scđm dei¬
tatẽ insinu ẽ. patͥs: et in terris scd̾m corporis
susceptionẽ insinu est matris. RConstantes estote¬

Expanded text:
Mater Dei unigeniti, Domini et regis omnium, plasmatoris et creatoris cunctorum: illius qui in coelis est sine matre, et in terris est sine patre; ipsius qui in coelis secundum deitatem in sinu est Patris, et in terris, secundum corporis susceptionem, in sinu est matris. O magnae
Abbreviated transcription (Latin):
cõmenta adu̾sus desponsatã uirginẽ nulla pe¬
nitus inuenisset. Uel ideo fuit desponsata io¬
seph: ut nato infanti uł ipsi mariȩ curã uide-¬
retur gerere ioseph. siue in egrptũ iens. uel in¬
de denuo rediens. Ideo fuit desponsata
ioseph: ñ tam̃ in concupiscentia iuncta:

Expanded text:
a penitus invenisset? Vel ideo fuerat desponsata Joseph, ut nato infanti, vel ipsi Mariae curam videretur gerere Joseph, sive in Aegyptum iens, vel inde denuo veniens: ideo desponsata fuit Joseph, non tamen in concupiscentia juncta.
Abbreviated transcription (Latin):
Iudistis fr̃s km̃i quia adunius uissionis uocem.
petrus ⁊ andreas relictis retib secut st̃ redemptorẽ.
Hulla uͦ hunc facere adhuc miracła uiderant. ni¬
chil ab eo de p̃mio et̾ne retributionis audierant:
et tam̃ ad unũ dñi p̃ceptum. hoc qd̃ posside uidebant᷑

Expanded text:
issimi, quia ad unius jussionis vocem Petrus et Andreas, relictis retibus, secuti sunt Redemptorem. Nulla vero hunc facere adhuc miracula viderant, nihil ab eo de praemio aeternae retributionis audierant; et tamen ad unum Domini praeceptum hoc quod possidere videbantur
Abbreviated transcription (Latin):
ptum ꝑfecto humane resta¬
urati onis principium. ut angls a dõmitteret᷑ ad uir¬
ginem partu consecrandam diuino: qr pͥmo ꝑditioĩs
humane fuit causa. cum serpens adiabolo mittebat᷑
ad muli erẽ. spũ suꝑbie decipiendã : immo ipse inser-¬
pente diabol mntcebat᷑. qui genus humanum decep

Expanded text:
ptum profecto humanae restaurationis principium, ut angelus a Deo mitteretur ad virginem partu consecrandam divino, quia prima perditionis humanae fuit causa, cum serpens a diabolo mittebatur ad mulierem spiritu superbiae decipiendam: imo ipse in serpente diabolus veniebat, qui genus humanum, decep
Abbreviated transcription (Latin):
p̃uaricationis metꝰ: quem diabolicis dudum
fraudib incurrit circumuenta mortalitas Ad¬
ẽ. enim nob̃ celi derreq uidex: qͥ reciso cyrogͣ¬
pho delictoꝵ. reatũ nr̃m miseratus absoluit.
Ad est ille dñs: qui iugum captiuitatis antiq
nr̃is aceruicib soluens. merorẽ mundi ȩt̾na
lib̾tate letificat. R In principio. Le.ii. Ad est
ille rex mansuetus: qui ꝑspacia docius orbis ce¬
lestis iusticie gressib incedens. suꝑbientem
furentis inimici conterat tirannidẽ. Hodie
parturiente maria. natꝰ ẽ. nobis dez filius:
ut germane carnis nr̃e conceptione ꝓductus.
creato a se homini. et pietatẽ pat̾nam ⁊ fr̃nã
parit̾ et hominem testaret᷑ partus humanus:
et dm̃ ꝓbaret ȩt̾na uirginitas. Nam sic̃ ñ pote¬
rat nͥ caro de carne naci: ita ñ pot̾at dei caro
de femineo ut̾o. nͥ sine generante ꝓdire. Ait¬

Expanded text:
praevaricationis metus, quem diabolicis dudum fraudibus incurrit circumventa mortalitas. Adest enim nobis coeli terraeque judex qui rescisso chirographo delictorum, reatum nostrum miseratus absolvit. Adest ille Dominus, qui jugum captivitatis antiquae nostris cervicibus solvens, moerorem mundi aeterna libertate laetifiille mansuetus, qui per spatia totius orbis, coelestis justitiae gressibus incedens, superbientem furentis inimici conterat tyrannidem. Hodie namque, parturiente Maria, natus est nobis Dei Filius; ut germana carnis nostrae conceptione productus, creato a se homini et pietatem paternam et fraternum pariter et hominem testaretur partus humanus, et Deum probaret aeterna virginitas. Nam sicut non poterat nisi caro de carne nasci; ita non poterat Dei caro de femineo utero, nisi sine generante prodire.
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutem sp̃c sc̃i angłicus sermo p̃tex̃: ne
coniecturis carnał disputati onis hebetatꝰ.
celeste ipse tͥ mysterium terrena argum̃tatione
in aluo uirginis potuisse formare: quicũ
primum conderet hominẽ. nec sem̃ patri

Expanded text:
virtutem sancti Spiritus angelicus sermo praetexit, ne conjecturis carnalis disputationis hebetatus, coeleste tibi ipse mysterium terrena argumentationein alvo Virginis potuisse formare, qui cum primum conderet hominem, nec semen patris,
Abbreviated transcription (Latin):
dilexit nos inqͥt. et lauit nos apeccatis nr̃is in san¬
guine suo. Hon solum iħc lauit nos apeocatis
nr̃is in sanguine suo. qñ sanguinẽ suũ dedit
rum &̃ cotidie tollit peccata mundi. lauatq noᷤ
apeccatis nr̃is cotidianis insanguine suo: cum
eiusdem beatȩ passionis ad altare memoria re-¬
plicat᷑ : cũ panis ⁊ uni creat᷑a insacram̃tũ carniᷤᷤ
⁊ sanguinis eiꝰ in effabili sp̃c scĩficatione tͣnsferc᷑.

Expanded text:
ris in sanguine suo. Non solum autem lavit nos a peccatis nostris in sanguine suo, quando sanguinem suum dedit rum etiam cotidiae tollit peccata mundi lavatque nos a peccatis nostris cotidianis in sanguine suo, cum eiusdem beatae passionis ad altare memoria replicatur, cum panis et vini creatura in sacramentum carnis et san
Abbreviated transcription (Latin):
cuius queso naturȩ ẽ. qd̃ in parente gen̾is
nr̃i caro sine carne formata ẽ: Quȩ ista
est ratio. immo quam ceca contentio: ut
ñ credatur ds̃ facere hominem posse de fe-¬
mina. quẽ creditur fecisse de puluere: Si
omnipotentis o homo tali in negotio ẽẽ ꝑ¬
spicis uoluntatẽ: de oꝑe cur retractas:¬

Expanded text:
cujus, quaeso, naturae est, quod in parente generis nostri caro sine carne formata est? Quae ista est ratio, imo quam caeca contentio, ut non credatur Deus facere hominem posse de femina, quem creditur fecisse de pulvere? Si Omnipotentis, o homo, tali in negotio esse percipis voluntatem: de opere ejus cur retractas