comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
poͣm sem̃is qͣ ⁊ aĩa aĩas reparet ⁊ carne
oĩum nr̃m carñe udito ĩminẽte resuscitet
suscepti hom̃is grano ĩnum̃abiłẽ pr̃i redditur
est messem tũc seꝑatur a ⁊ iranũs segetẽ cũ
iustis ceperit retribuere m̾cedem.

Expanded text:
m seminis, qua et anima animas reparet: et carne omnium nostrum carnem judicio imminente resuscitet,suscepti hominis grano, innumerabilem Patri redditurus est messem. Tunc separaturus est a zizaniis segetem , cum justis coeperit retribuere mercedem.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝑdidit ¶Ne adhue ĩ morte fai dĩ aluꝙͣ
insensibilitũte nos credatis acciꝑe ĩportuñ
ñ est q̃ de eiꝰ morte sensa sint uestigare.
in quã sñ dubio ẽ Reaitutũ corpꝰ uita aĩa¬
nram ñ pnint dũ discedẽs aĩa ñ iuitã suã¬

Expanded text:
 Sed ne adhuc in morte Filii Dei aliquam insensibilitatem nos credatis accipere, importunum non est quae de morte sensa sint vestigare: in qua sine dubio destituit corpus vita nostra, non perit; dum discedens anima non vim sua
Abbreviated transcription (Latin):
dõ subicit᷑ aliqͣ u̾o ĩ hõb ita creata e ut ĩse
di bñsm̃ nõ pessit agnosłe nͥ altius uiddõ sup¬
p̾sicũt. ut ñ astum sapiat s timeat .i. ñ de se p᷑¬
fid̾at s confidat in diñ quis recte itłłigẽs ⁊i¬
cat. tał eẽt ista qͣlis ilsa. nͨ udeat sẽ alꝗ asis¬

Expanded text:
o in hominibus ita creata est, ut in se dei beneficium non possit agnoscere nisi alterius uidendo supplicium, ut non altum sapiat, sed timeat, id est non de se praefidat, sed confidat in deum: quis recte intellegens dicat: ntalis esset ista qualis ill nec uideat se ni
Abbreviated transcription (Latin):
nrm̃ u̾tit᷑ ⁊ nos refocti tibo ab exiłitate atq lã¬
gore in robur atq ualeutiã ꝯmutam̃. t̾tiũ genꝰ
est cũ ip̃a q̃ accidunt mutant᷑ ut hitũ faciant
⁊ qͦd ãmodo formant᷑ ab eis qͣb hĩtum facũt fit ẽ
formã ꝙͣ simut cũ iuduit᷑ m̃bris gͦ induta acap̃¬
Hitimi nͨ mutat qͥb accidt nec ab ois ipa nu¬
tant᷑ sic̃ sinuluis digito si ñ mius sub̾t̾ist riten¬

Expanded text:
r; et nos refecti cibo, ab exilitate atque languore in robur atque valentiam commutamur. Tertium vero genus est, cum ipsa quae accidunt, mutantur ut habitum faciant, et quodam modo formantur ab eis quibus habitum faciunt, sicuti est formahabitum, nec ea mutant quibus accidunt, nec ab eis ipsa mutantur: sicuti annulus digi
Abbreviated transcription (Latin):
scire nos qͦ pie iuuendo uentĩ sumꝰ ⁊ si nestiamꝰ cuñ
uen̾imus aut si ñ impudent̾ estuat aĩa tõalis ⁊̃ hec
nosse de se ipã. absit ꝑ uitacia otendendi. assit dili¬
gentia reffrendi. hũisitas petend. ꝑseu̾antia pullãdi
ut si nõb̃ hcc expedire nouit si melius ꝙͣ nos ꝙ̃ nob
epediat utiq nouit det ⁊̃ scc q dat bona data fiłus¬

Expanded text:
 pie vivendo venturi sumus, etsi nesciamus unde venerimus: aut si non impudenter aestuat anima rationalis etiam hoc nosse de seipsa, absit pervicacia contendendi, adsit diligentia requirendi, humilitas petendi, perseverantia pulsandi; ut si nobis hoc expedire novit, qui melius quam nos quid nobis expediat utique novit, det etiam hoc, qui dat bona data fi
Abbreviated transcription (Latin):
eo ip̃o alus utibes eẽnt ¶ S p̃stiebat ꝙ eorũ
futura ẽẽt uolũtas mala. Presciebat sane ⁊ ⁊ qr
⁊ mala. ¶Cur gͦ eos creauit qͦs tabes futuros
ẽẽ p̃stiebat:. Quia sit p̃uidit ꝙ mali ẽent fcũri
sicc ⁊̃ p̃uidit. dẽ mał̾ fcĩs eoĩt᷑ quid bom ẽẽt ip̃ẽ¬

Expanded text:
eo ipso aliis utiles essent? Sed praesciebat quod eorum futura esset voluntas mala. Praesciebat sane, et qui mala. Cur ergo eos creavit, quos tales futuros esse praesciebat? Quia sicut praevidit quid mali essent facturi, sic
Abbreviated transcription (Latin):
uiolẽto dñatu s suꝑans oũ lege iusticie. Ut qm̃ fe¬
mina decepta ⁊ toieto ꝑ fomnĩa uiro. oñ ꝓsẽ
pͥmi lomũs tanꝗͣ poccatͥtẽ segibus mortis malicio¬
sa quidem necendai cupdoitate s tñ uite efissmo uẽ¬
dicabat cãdu pot̃as eius uaseret doñ int̾fic̾et
uistũ in qͦ nicħ dignũ morte posset ostendẽ. ñ solũ
est cui sidiugau̾at . Ne quos ceꝑar ut qa inde¬

Expanded text:
uiolento dominatu, sed superans eum lege iustitiae, ut, quoniam femina decepta et deiecto per feminam uiro omnem prolem primi hominis tamquam peccatricem legibus mortis malitiosa quidem nocendi cupiditate sed tamen ut aequissimo dicabat, tamdiu potestas eius ualeret, donec interficeret iustum, in quo nihil dignum morte posset ostendere, non solus, cui subiugauerat ille quos ceperat, ut qui
Abbreviated transcription (Latin):
corrigendo uehemtem. in amando ardentẽ. in
sustinendo pacientẽ / qui pro eis quib p̾fuit
deo se int̾posunt cõsulonti opposuit rrascent
hunc itaqi talẽ ac tantũ uirũ absit a nõb̃ ut ex
maledito fausti ore pensemus ¶Reuo pccã homn¬

Expanded text:
corrigendo vehementem, in amando ardentem, in corrigendo vehementem, in amando ardentem, in sustinendo patientem; qui pro eis quibus praefuit, Deo se interposuit consulenti, opposuit irascenti: hunc itaque talem ac tantum virum, absit a nobis ut ex maledico Fausti ore pensemus; sed ex o
Abbreviated transcription (Latin):
qui Ragrant ingent amore ꝑẜpntue ĩutatio. nõ et¬
smprodtandim studiũ s ad̾ oddm̃ reuorandl̃. ut a fide
¶Nunquid ciuiꝰqͣm mbra distorta deprauant lucẽ
qua cuncta demirant᷑ ssic nec ciu̾ꝑiam malestã. mała
Scriptũrã facũt. qua prodentẽ legentib ĩ nocescũt
¶e ⁊ iñ uodatur etat ad nuptias bonos ⁊ malos/.
ĩ nasti uotunt de uonio ⁊ małis ut ꝓphĩam pasche
qua p̃captꝰ est matiducari Agnus acceptꝰ ex ouib
di caprio tanqͣm ustis⁊ ĩuistio ecd se p̾figurãd
p̾cossisse firmaret/ docam̃ta quippe dei ⁊ homono
ubiqi conẜuas parẽtes ⁊ uonos ⁊ malos ꝓpr cõ¬
uẽnientĩa humanitatis nõ spreuit partũ aut̃
cose plis placent agri qui spmnis ⁊ͥ magnis er¬
radicatis fructũ centenũ prosu̾nt qͣm qui nullas
¶R oysen hiuũsẽ in recusando tam mag̃nũ mini¬
sterium subditit in suscipiendo fidelem in ẜuãde
strenũũ in exeqndo in regenido ppłd iugilant᷑e in

Expanded text:
qui flagrant ingenti amore perspicuae ueritatis, non eimprobandum studium, sed ad ordinem reuocandum, ut a fide numquid cuiusquam membra distorta deprauant lucem, quae cuncta demonstrat? sic nec cuiuspiam malefacta malam scripturam faciunt, qua prodente legentibus innotescunt qui vocaturus erat ad nuptias bonos et malos , etiam nasci voluit de bonis et malis: ut prophetiam Paschae qua praeceptus est manducari agnus acceptus ex ovibus et capris , tanquam justis et injustis, ad se praefigurandum praecessisse firmaret. Documenta quippe Dei et hominis ubique conservans parentes et bonos et malos propter convenientiam humanitatis ncolae plus placent agri, qui spinis etiam magnis eradicatis centenum proferunt, quam qui nullas oysen, humilem in recusando tam magnum ministerium , subditum in suscipiendo, fidelem in servando, strenuum in exsequendo; in regendo populo vigilantem, in
Abbreviated transcription (Latin):
disciplõs suos quib tñ ait si uos pssituti fũmt
ĩ una ciuitate fugite ĩ aliã. cuiꝰ rei pͥor exͣ p̃buit
Nam cũ pot̾atem ur̃ẽt ponendi aĩam suam nec eã
pon̾et insi cũ uellet. ĩ egiptũ tñ infans portãtib
parẽtib fugit.⁊ ad die festum nõ euident᷑ si latent̾

Expanded text:
 Si vos persecuti fuerint in una civitate, fugite in aliam . Cujus rei prior exemplum praebuit. Nam cum potestatem haberet ponendi animam suam, nec eam poneret nisi cum vellet, in Aegyptum tamen infans portantibus parentibus fugit. Et ad diem festum non evidenter, sed latenter
Abbreviated transcription (Latin):
õcodrillus: a croceo colore dictus. Gignit᷑ in nuilo. quadrupes alł in t̾ra ⁊ in aquit
ualens. longitud̾ie plerũq .xx. cubitoꝵ. dentiũ ⁊ unguiũ ĩ manitate armatꝰ.
tanta q est cutis duricia. ut qͣmius fortiũ ictꝰ lapidũ reꝑcuciat tergore. Nocte
aquis. die humi qͥescit. Oua in terra fouet. masculus ⁊ femina uices seruant.
hunc pisces qͥdam serratas hñtes cristas. uentriũ tenera dissecantes inti̾munt

Expanded text:
ocodillus, a croceo colore dictus, gignitur in Nilo, animal quadrupes in terra et aquis valens, longitudine plerumque viginti cubitorum, dentium et unguium inmanitate armatum, tantaque cutis duritia ut quamvis fortium ictus lapidum tergo repercutiat. Nocte in aquis, die humi quiescit. Ova in terra fovet: masculus et femina vices servant. Hunc pisces quidam serratam habentes cristam tenera ventrium desecantes interimunt
Abbreviated transcription (Latin):
iconie a soͣno quo crepitant quasi cicanie. Quẽ sonũ oris potiꝰ ẽẽ qͣm uocis con¬
stat. quia eũ rostro quatiente faciũt. hee ueris nuntie. societatis comites ser¬
pentiũ hostes. maria tnͣsuolant. in asiã collecto agmine ꝑgunt cornices eas¬
duces p̾cedunt ⁊ ip̃e eas quasi exercitꝰ sequũt᷑. eximia illis cura filios pietas. Nã
adeo uidos ꝓpensuis fouent ut assiduo incubitu plumas exuant. Qntũ enĩ tem¬
pus impend̾int in fetib eclucandis: tm̃ ⁊ inuicẽ ã pullis suis alunt᷑. Nam auti n¬

Expanded text:
oris potius esse quam vocis, quia eum quatiente rostro faciunt. Hae veris nuntiae societatis comites, serpentium hostes maria transvolant, in Asiam collecto agmine pergunt. Cornices duces eas praecedunt, et ipse quasi exercitus prosequitur. Eximia illis circa filios pietas. Nam adeo natos impensius fovent, ut assiduo incubitu plumas exuant. Quantum autem tempus impenderint in fetibus educandis, tantum et ipsae invicem a pullis suis aluntur.
Abbreviated transcription (Latin):
accubant qd greci chami humile ⁊ breue dicunt siue qd̃ curuus est dorso. Cha¬
mur enĩ greco ubo curuũ sig̃cat hos licet ⁊ alie regiones mittant: s arabia
plurimos. Differunt aũ sibi. Nam arabici tub̾a in dorso hñt reliqͣꝵ regio¬
qͣm solita spacia ire uolunt. ⁊ rei gestũ cupidine effrenant᷑. adeo ut sernant
cũ uenerẽ requirunt. Odio hñt equinũ genus. Sitim ꝑ triduũ tołant. uerũ¬

Expanded text:
accubant, quia Graeci χαμαὶ humile et breve dicunt; sive quia curvus est dorso. Καμουρo enim verbo Graeco curvum significat. Hos licet et aliae regiones mittant, sed Arabia plurimos. Differunt autem sibi; nam Arabici bina tubera in dorso habent, reliquarum regioquam solita spatia egredi nolunt. Geniturae cupiditate efferuntur adeo ut saeviant cum venerem requirunt. Oderunt equinum genus. Sitim etiam per
Abbreviated transcription (Latin):
erastes serpens dictꝰ eo qd i capite cornua ħeat. simłia arietũ. Cerasta enĩ grece
cornua uocant᷑. Sunt enĩ illi quadrigemina cornua. quoꝵ ostensione ueluti es¬
cas illiciens sollicitata aĩalia ꝑunit. Totũ enĩ corpus tegit harenis nec ullũ indi
ciũ sui prebet nisi ex ea parte qua inuitatas aues uł aĩalia capit. Est enĩ flexu¬
osus plus qͣm alii serꝑentes. ita ut spinam ñ habere uideat᷑.¬

Expanded text:
erastes serpens dictus, eo quod in capite cornua habeat similia arietis. Cerasta enim Graeci cornua vocant. Sunt autem illi quadrigemina cornicula, quarum ostentatione volatilia illicit atque sollicitat, et animalia perimit. Totum enim corpus tegit arenis, nec ullum sui indicium praebet, nisi ex ea parte qua invitatas aves vel animalia capit. Est autem flexuosus plusquam alii serpentes ita ut spinam non habere videat
Abbreviated transcription (Latin):
uina p̾cepta hõĩ non prodessent n hret aerũ
uoluntatis ardidum. quo ẽa faciens ad ꝓmissa p̾mia
ꝑueniret᷑ . dẽ .ii. data sunt Rt hõ excusatõm de igno
Ait. Seruus qui nescit uoluntatẽ tm̃ sui ⁊ facit
digna plagis uapudabit pauta. ẜuus aũ qui scit
uoluntate dñ sui ⁊ fat̃ digna plagis uapulabit
multa. Ecce ułi astendat grauiꝰ peccare homme scien¬
tẽ quam nescientẽ. ¶Net tñ ideo confugiand t̃ ato
ig̾norantie tenebras ut in eis quisq req̾rat extu¬
satom̃. aliud ẽ enĩ nescisse aliud scire noluisse.
tno igne nõ ardeat si ꝓpea nõ credidit qr nõ au¬
diuit oĩo quid crederet ¶ S dẽi dõna sunt m̾ita¬

Expanded text:
ina praecepta homini non prodessent, nisi haberet liberum voluntatis arbitrium, quo ea faciens ad promissa praemia perveniret. Ideo enim data sunt, ut homo excusationem de ignoait: seruus, qui nescit uoluntatem domini sui et facit digna plagis, uapulabit pauca; seruus autem, qui scit uoluntatem domini sui et facit dmulta. Ecce ubi ostendit gravius peccare hominem scientem quam nescientem: nec tamen ideo confugiendum est ad ignorantiae tenebras, ut in eis quisque requirat excusationem; aliud est enim nescisse, aliud scire noluisse.terno igne 65 non ardeat, si propterea non credidit quia non audivit omnino quid crederet, sed fortasse ut mit
Abbreviated transcription (Latin):
eges a regendo uocati. Non aũ regit qͥ ñ corrrigit. Recte sͥ faciendo nom̃ re Rege¬
gis tenet᷑ p̾cando amittit᷑. uñ ⁊ apub uete̾s tale erat ꝓũbiũ. Rex eris si recte fa¬
cias si ñ facias ñ eris. Regif uirtutis p̾cipue due. Iusticia ⁊ pietas. plus autẽ in
regib laudat᷑ ꝑietas. Nam iusticia ꝑ se seuera est. Reges aps grecos ob hanc car
Qͣnto enĩ quisq magis p̃ponit᷑. tanto ampliꝰ laboꝵ ponde qͣuat᷑. Reges purpu¬

Expanded text:
em a regendo vocati sunt; non autem regit, qui non corrigit. Recte igitur faciendo regis nomen tenetur, peccando amittitur: unde et apud veteres tale erat proverbium: rex eris si rectem facias, si non facias non eris. Regie virtutes precipue due sunt: iustitia et pietas. Plus autem in regibus laudatur pietas, nam iustitia per se severa est. Reges autem ob hanc causam apQuanto enim quisque magis preponitur, tanto amplius pondere laborum g
Abbreviated transcription (Latin):
inoceros: a grecis uocat᷑. latine int̾pretat᷑ in nare cornu. Idẽ ⁊ monoceron .i. uni᷑¬
çornis eo qd unũ cornu ħeat in media fronte pedũ qͣtuor ita acutũ ⁊ ualidĩ
ut quicqͥd impetierit aut uentilet aut ꝑforet. Nam ⁊ cũ elephantis seꝑe cͥta¬
men ħt ⁊ in uentre uulnatũ ꝓst̾nit. Tante aũ est fortitudinis: ut nulla uenan¬
tiũ uirtute capiat᷑. S sicut asser̃t qui naturas asaliũ sc̃pserunt. urgo puella ꝓ¬
ponit᷑ q̃ uenienti sinũ aꝑit. in quo omni feritate deposita. caput ponit. Sic q so

Expanded text:
inoceros a Graecis vocatus, Latine interpretatur in nare cornu. Idem et monoceros, id est, unicornis, eo quod unum cornu in media fronte habeat pedum quatuor, ita acutum, et validum, ut quidquid impetierit, aut ventilet, aut perforet. Nam et cum elephante saepe certamen habet, et in ventre vulneratum prosternit. 13. Tantae autem est fortitium virtute capiatur; sed, sicut asserunt qui naturas animalium scripserunt, virgo puella praeponitur, quae venienti sinum aperit, in quo ille omni ferocitate deposita cap
Abbreviated transcription (Latin):
anther dictꝰ᷑ siue qd̾ omniũ aĩaliũ sit amicꝰ excepto dracone. siue qͥa ⁊ sui
geni̾s societate gaudet ⁊ ad eand̾e simłitudinẽ doquid accipit redoit pan
nigͣ uł alba distinguat᷑ uarietate ħ semel omĩno ꝑturit cuiꝰ cause rõ mani¬
festa est. Nã cũ in ut̾o matris ooaluere catuli maturis q ad nascendũ uiribꝰ pol¬
lent. ocdiũt tẽpoꝵ moras. Itaq on̾ata fetib uuluã tanqͣm obstantẽ partui la

Expanded text:
anther dictus, sive quod omnium animalium sit amicus, excepto dracone, sive quia et sui generis societate gaudet et ad eandem similitudinem quicquid accipit reddit. Πᾶνnigra vel alba distinguatur varietate. Haec semel omnino parturit; cuius causae ratio manifesta est. Nam cum in utero matris coaluere catuli maturisque ad nascendum viribus pollent, odiunt temporum moras; itaque oneratam foetibus vulvam tamquam obstantem p
Abbreviated transcription (Latin):
halamũ: hac ex hac uocatũ ferunt. st enĩ rapte fuissent a romanis Thalamꝰ¬
sabine. ex quib cũ una añ alias spẽ nobłis. cũ magna omniũ admiratione
reꝑiret᷑ ta lamoni diui oraeulo responsũ est dari et qm̃ hec nuiptie feliciter
cesserant inssitutũ est t in omli inptiis talami nomen iteret᷑ Egipctii q
lingua sua loca illa in quib nubentes succedunt ⁊ incubant chalamũ nomi¬

Expanded text:
halamum hac ex causa vocatum ferunt. Cum enim raptae fuissent a Romanis Sabinae, ex quibus cum una ante alias specie nobilis cum magna omnium admiratione raperetur, Thalamoni duci eam oraculo responsum est dari; et quoniam hae nuptiae feliciter cesserant, institutum est ut in omnibus nuptiis thalami nomen iteretur. Aegyptii quoque lingua sua loca, in quibus nubentes succedunt et cubant, 'thalamum' nomi
Abbreviated transcription (Latin):
Corꝑis sensus q̃nq sunt. uisus. auditꝰ. odoratus. gustus. ⁊ tactꝰ. Ex quib duo
aꝑiunt᷑ ⁊ claudunt᷑. duo semꝑ patentes sunt. Sensus deĩ: qͥa ꝑ eos aĩa subui¬
lissime totũ corpus agitat uigore sentiendi. uñ p̾sentia nuncupant᷑ quod
sint ꝑre sensib uisus est qui a pħis humor uitrtꝰ appellat᷑. uisũ aũ fieri qͥ¬
dam asseuerant. aut extrema etherea luce. aut int̾no sꝑũ lucido. ꝑ tenues uias a
cerebro uenientes. atq penetratis tunicis in aere exeuntes. ⁊ cõmixtione simi¬
lis matĩei uisũ dantes uisus dictꝰ qd̾ inuatior sit ceti̾s sensib ac prestantior. si¬
ue uelocior. ampliꝰ ꝙ iugeat qͣntũ memoria int̾ cetem mentis officia uicini¬
or est cerebro uñ oĩa manant Auditꝰ appellat᷑ qd̾ uoces hauriat. hoc est ilberato
aere suscipiat sonos. Odoratꝰ quasi odorib aeris attactꝰ. Tacto enĩ aere sentit᷑. Sͦ

Expanded text:
nque sunt: visus, auditus, odoratus, gustus et tactus. Ex quibus duo aperiuntur et clauduntur, duo semper patentes sunt. Sensus dicti, quia per eos anima subtilissime totum corpus agitat vigore sentiendi. Unde et praesentia nuncupantur, quod sunt oculis. Visus est qui a philosophis humor vitreus appellatur. Visum autem fieri quidam asseverant aut extrema aetherea luce, aut interno spiritu lucido per tenues vias a cerebro venientes atque penetratis tunicis in aerem exeuntes, et tunc commistione similis materiae visum dantes. Visus dictus, quod vivacior sit caeteris sensibus, ac praestantior sive velocior, ampliusque vigeat, quantum memoria inter mentis officia. Vicinior est cerebro, unde omnia manant. Ex quberato suscipiat sonos. Odoratus, quasi aeris odoris attactus. Tacto enim aere sentitur. Sic
Abbreviated transcription (Latin):
regione potiti sunt. etiã latissimis collib ꝓpagata est stirpe: simłis uiti. foliis si¬
milis rute. s albiorib semꝑ q manentib. arbor aũ balsamũ. lignũ eiꝰ xilobalsa¬
mũ d̾r. fructꝰ siue semen: carpobalsamũ Succꝰ: opobalsamũ. Qd̾ id̾o cum adietio¬
ne sig̃cat᷑. eo qd ꝑcussus ferreis ungulis cortex ligni ꝑ caunas eximii odoris gut¬
tas distillat. Cau̾na enĩ greco nomĩe: ope d̾r. cuiꝰ guttã adulterant admixto ey¬
prino oleo uł melle. s sincerũ ꝓbat᷑ a melle: si cum lacte coagulaui̾t. ab oleo si in¬
stillatꝰ aque aut admixtus facile sui̾t resolutꝰ. precea ⁊ lanee uestes ex ip̃o pol
lute ñ maculant᷑ adulta̾tũ qͥdem nͨ cum lacte coagulat. ⁊ ut oleũ in aqͣ suꝑna¬
tat. ⁊ uestẽ maculat. Balsama si pura fui̾nt: uim tantã habent. ut si sol excan¬
duerit: sustineri in manu non possunt.

Expanded text:
 regione Romani potiti sunt, etiam latissimis collibus propagata est. Stirpe similis viti, foliis similis rutae sed albioribus semperque manentibus. Arbor autem balsamum, lignum ejus xylobalsamum dicitur; fructus sine significatur, eo quod percussus ferreis ungulis cortex ligni per cavernas eximii odoris guttam distillat; caverna enim Graeco sermone ὀπὴ dicitur. Cuius guttam adulterant admixto Cyprino oleo vel melle. Sed sincerus probatur a melle si cum lacte coagulaverit, ab oleo, si instillatus aquae aut admixtus facile fuerit resolutus, praeterea et si llutae non maculantur. Adulteratus quidem neque cum lacte coagulat, et ut oleum in aqua supernatat, et vestem maculat. Balsama autem si pura fuerint, tantam vim habent, ut si sol excanduerit, sustineri in manu non possint.
Abbreviated transcription (Latin):
iliuis longũ ꝓ mane secutus. dictꝰ a quodã u̾bo greco ab eo qd ferat d̾ram. uel
quia ferat᷑ ab eo. hic enĩ partim ad t̾renam. partim ad celestẽ maceriã ꝑtinet.
siam ills subtilis abi uentosi ac ꝓcellosi motꝰ ñ possunt existere: ad celestẽ ꝑtinet
q ex se multas species reddit. Nam cõmotꝰ uentos facit uehementiꝰ concitatus
ignes ⁊ tonitrua. contractus nubila conspissatꝰ pluuiã congelantil nebilis
niuẽ. tubulentꝰ congelantib densiorib nubib: gͣndinẽ. distentꝰ serenũ esfi¬

Expanded text:
ilius: Longum per inane secutus. Aer dictus ab eo quod ferat terram, vel quod ab ea feratur. Hic autem partim ad terrenam, partim ad coelestem materiam pertinet. Nam ille subtilis, ubi ventosi ac procellosi motus non possunt existere, ad coelestem pertinet que ex se multas species reddit. Nam commotus ventos facit, vehementius concitatus ignes et tonitrua, contractus nubila, cum spissatus pluviam, congelantibus nebulis nivem. Turbulentus congelantibus densioribus nubibus grandine
Abbreviated transcription (Latin):
lefantũ greci: a magnitudie corꝑis uocatũ putant. qd formã martis ꝑferat.
drece enĩ mons elefio d̾r apud indos. a uoce barro uocat᷑. uñ ⁊ uox eiꝰ barri¬
bula. ⁊ est angui similis. uallo munitꝰ eburneo. hos boues lucas dcõs ab anta¬
quis romanis. Soues: qͥa nullũ aĩal gͣndius uidebant lucas: quia in lucania
ulos pͥmus pitrus in p̾uo obiecit romanis. Nam hoc genus aiãntis in bello
dimicant Intłcu aũ ⁊ memoria multa uigent gregatim incedunt. motu.
fetũ apt dracones. quia inimici sũt ⁊ ab eis impliciti necant᷑. Bientuo em̃
portant fetus nͦ ampliꝰ qͣm semel gignunt si plures s tm̃ unũ uiuũt aũ

Expanded text:
antem Graeci a magnitudine corporis vocatum putant, quod formam montis praeferat. Graece enim mons λὸφος dicitur. Apud Indos autem a voce barro vocatur. Unde et vox ejus barrii admovet, et est angui similis vallo munitus eburneo. Hos boves lucas dictos ab antiquis Romanis. Boves, quia nullum animal grandius videbant; lucas, quia in Lucania illos primus Pyrrhus in proelio obiecit Romanis. Nam hoc genus animantis in rebusdimicant. Intellectu autem et memoria multa vigent. Gregatim incedunt; motu, fetus propter dracones, quia inimici sunt et ab eis inplicati necantur; biennio autem portant fetus, nec amplius quam semel gignunt nec plures, sed tantum unum; vivunt autem
Abbreviated transcription (Latin):
ellũ: antea duellũ uocatũ ex eo qd due sint partes dimicantiũ. uł qd̾ alterũ¬
faciat uictorem. alterũ uictũ. postea mutata .d. ⁊ detracta .ii. litta̾. dcm̃ ẽ bellũ
alii per antifrasim putant dcm̃ eo qd sit horridũ. Disferunt p̾lia. bellũ pug¬
na. Niam bellũ uniuersũ d̾r ut punicum. huiꝰ ꝑtes sunt pugne. ut canensis ter¬
minensis. Bursũ in una in una pugna multa sũt p̾lia. alrud enĩ in cornib
aliud in medio. aliud in extrema acie gerit᷑. Bellũ gͥ est totũ pugna uniꝰ diei.
p̾liũ pars pugne. Prelia dicunt᷑ ab impͥmendo hostis hostẽ. uñ ⁊ prela ligna qͥ¬
b nua p̾mit᷑. Pugna uocata eo qd̃ ĩ initto. eo qd̾ usus fuit in bello pugnis conten

Expanded text:
ellum antea duellum vocatum eo quod duae sint partes dimicantium, vel quod alterfaciat victorem, alterum victum. Postea mutata et detracta littera dictum est bellum. Alii per antiphrasin putant dictumeo quod sit horridum; unde illud . Nam bellum universum dicitur, ut Punicum. Huius partes sunt pugnae, ut Cannensis, Thermensis. Rursus in una pugna multa sunt proelia. Aliud enim in cornibus, aliud in media, aliud in extrema acie geritur. Bellum igitur est totum, pugna unius diei, proelium pars pugnae ibus uva premitur. Pugna vocata, eo quod in initio usus fuisset in bello pugnis contend
Abbreviated transcription (Latin):
ute uegetare s alm̃ita donare. Melꝰ .n. iuidicauit de¬
bafãe malis bñ fac̾e̾ ꝙͣ mala nulla ẽẽ ꝑmut̾e. ¶ Si quitẽ¬
refor̃ ĩ melius hontm reformatom̃ nulsam ꝓrsus ẽe uoluiss¬
ͤ q̃ dm̃ deẜuit q̃ p̃ceptum sui c̾atoris ꝙ custodire facis¬
nlgd lime potuit sua male utens poͣ calcauit atq tnsgres¬
uale sa est. q̃ in se sui ꝯ̃ditoris ymagim ab eiꝰ łiue cõ¬

Expanded text:
 vegetare sensus, alimenta donare. Melius enim judicavit de malis bene facere, quam mala nulla esse permittere. Et si quidem in melius hominum reformationem nullam prorsus esse voluiss deseruit, quae praeceptum sui Creatoris quod custodire facillime posset sua male utens potestate calcavit, atque transgressa est; quae in se sui Conditoris imaginem ab ejus lumine co
Abbreviated transcription (Latin):
eunons. nicħ grã equale ut uult echiꝰ. nitħ
ant̾ius postlus ue aut inniꝰ ut arriꝰ. nicħ exͣ¬
neũ aut officiase ati ut macedoniꝰ. Nich ꝓsua¬
pomorfꝰ ⁊ uad̾ian. nicħ sibi ĩiusibise ut orige¬
nes ancħ creat᷑is iusibise ut fortunatus. nichil
morib aut uoslc̃tate diusum. ut marcion. nicħ¬
ex t̾intatis ẽentia ad creaturar nͥm deduccũ
ut płaton ⁊ t̾tulsianͦ. nicħ dfficõ singlr̃e nͦ asti

Expanded text:
aequale, ut vult Ethius: nihil anterius posteriusve, aut minus, ut Arius: nihil extraneum aut officiale alteri, ut Macedonius: nihil persuaropoformus et Vadianus: nihil sibi invisibile, ut Origenes: nihil creaturis visibile, ut Fortunatus: nihil moribus vel voluntate diversum, ut Marcion: nihil Trinitatis essentia ad creaturarum naturam deductum, ut Plato et Tertullianus: nihil officio singulare, n
Abbreviated transcription (Latin):
math .i. suꝑsanguis. anima est sp̃c substantia incorꝑea. corꝑis fui uita innusibilis.
sensibilis. mutãbilis. illocalis. passibilis. nec qͣntitate mensure. nͨ qͣlitate farme
uł coloris susceptibilis. memorialis. rationalis. intelleqtualis ĩ mortalis. Anima¬
cat corpus: aĩa est. dum uult: animus est. dum scit: mens est. dũ recolit: me¬
moria est. dũ recte iudicat: ratio est. dũ spirat: spiritus est. dũ sentit: sensus

Expanded text:
 est substantia incorporea, corporis sui vita, invisibilis, sensibilis, mutabilis, illocalis, passibilis, nec quantitatum mensurae, nec qualitatum formae vel coloris susceptibilis: memorialis, rationalis, intellectualis, immortalis. cat corpus anima est, dum vult, animus est, dum scit, mens est, dum recolit, memoria est, dum rectum judicat, ratio est, dum spirat, spiritus est, dum aliquid sentit, sensus
Abbreviated transcription (Latin):
yrundo dcã: qd cibos ñ sumat residens. s in aere capiat escas ⁊ edat auis garrula.
⁊ ꝑ tortuosos orbes ⁊ flexuosos circuitꝰ circũuolans ⁊ in idis construendis. edu¬
candis q fetib sollertissima. hñs etiã qͥddã presciũ qd̾ lapsura deserat. si appetat
culmina. aliis quoq auib ñ impetit᷑. nec unqͣm p̾da est maria tnͣsuolat ibi q
cõponit. legit festucas ore. eas q luto linit ut glutinare possit. qͥa lutũ pedib fr̾e
ñ potest. sũmitates alaꝵ aqͣ infundit ut faciliꝰ hiis puluis adhereat ⁊ fiat limus
quo paulatim festucas uł modicos surculos colligat atq adherere faciat. Et sic ni¬

Expanded text:
rundo dicta, quod cibos non sumat residens, sed in aere capiat escas, et edat, garrula avis, et per tortuosos orbes et flexuosos circuitus pervolans, et in nidis construendis educandisque fetibus solertissima, habens etiam quiddam praescium, quod lapsura deserat nec appetat culmina, a diris quoque avibus non impetitur, nec unquam praeda est, maria transvolat, ibique componat. legit enim festucas ore easque luto inlinit. ut conglutinare possit. sed quia lutum pedibus deferre non potest, summitates pinnarum aquae infundit, ut facile his puluis adhaereat et fiat limus, quo paulatim festucas uel minutos surculos sibi colligat atque adhaerere faciat. eo gen
Abbreviated transcription (Latin):
quentat᷑ exomologesis. qua delictũ nr̃m clnõ consitem᷑. ñ qͥdẽ ut ignaro
cuiꝰ cognitioni nich il occultũ est. sed confessio est rei .s. eiꝰ q̃ ignorat᷑ ꝓfessa cog¬
nitio. Confessio aũ erroris: ꝓfessio est desinendi. Desinendũ gͦa pecc̾is est. dum
confessio est. Confessio añcedit. remissio sequit᷑. Ceterũ extͣ ueniã est qͥ peccm̃
cognoscit nͨ cognitũ confitet᷑. Itaq exomologesis. ꝓst̾nendi ⁊ humiliãdi hoĩs
disciplina est habitu atq uidu. sacco ⁊ cinẽ incubare. corpus sordib obscurare.
animũ merorib deice̾. illa q̃ peccauit tͥsti tractatione mutare. U̾ Sit discreta.¬

Expanded text:
quentatur exomologesis, qua delictum nostrum Domino confitemur, non quidem ut ignaro, cujus cognitioni nihil occultum est, sed confessio est rei, scilicet, ejus quae ignoratur professa cog. Confessio autem erroris professio est desinendi: desinendum ergo a peccatis est, dum confessio est. Confessio autem antecedit, remissio sequitur. Ceterum extra veniam est qui peccatum cognoscit nec cognitum confitetur. Itaque exomologesis prosternendi et humilificandi hominis disciplina est, habitu atque victu, sacco et cinere incubare, corpus sordibus obscurare, animum maeroribus deicere, illa, quae peccant, tristi tractatione mutare. Litaniae a
Abbreviated transcription (Latin):
Nam pͥma die .uii. oꝑa fecit .i. materiã informẽ angłos lucẽ celos suꝑiores. t̾rã.
aquas atiꝑ aerẽ. Scd̾a die firmamentũ solũ. Tercia die quatuor. maria. semĩa
sationes. atq plantaria. Quarto die iii. Solem. lunã stellas. Oenta die iii. ꝑisces
⁊ reptilia aquaꝵ ⁊ uolatilia. Sexta die quatuor. bestias. petudes. reptlia terre
⁊ honutm Et fc̃ã sunt omĩa xxii. oꝑa in dieb sex. Et xxii. gna̾tiones st̃ ab adan
usq ad iacob. ex cuiꝰ semĩẽ nascit᷑ om̃e genus ⁊ xxu libri uetis testam̃tiusq ad hest̾¬
⁊ axei elem̃ta littãꝵ quib constat diuine legis doctͥna. Hĩis gͥ exemplis modiꝰ xxii.

Expanded text:
Nam prima die septem opera fecit: id est materiam informem, angelos, lucem, caelos superiores, terram, aquam atque aerem. 305 Secunda die firmamentum solum. Tertia die quatuor: maria, semina, sationes, atque plantaria. Quarta die tria: solem, et lunam, et stellas: quinta die tria: pisces, et reptilia aquarum, et volatilia. Sexta die quatuor: bestias, pecudes, reptilia terrae, et hominem. Et facta sunt omnia XXII genera in diebus sex. Et XXII generationes sunt ab Adam usque ad Jacob, ex cujus semine nascitur omnis gens Israel. Et sunt elementa quibus constat divine legis doctrina. His igitur exemplis modius vigin
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hic ẽ amina cui nũciat ñ illa q̃ nũciat Et c̃¬
ꝑ afflictões cõret moleste seittt accõm suã qua
illi regendõ ades. tͥbato .n. remꝑam̃tõ ipẽdiri
offendr̃. ⁊ ħ offensio dosor uocat᷑ Et aer qͥ uer¬
uis infusus ẽ paret uoluntatĩ ut m̃bra moueat
ñ at̃ ipe uolluntas ẽ Et illa ꝑs iredia motũ¬

Expanded text:
 haec est anima, cui nuntiat, non illa, quae nuntiat. et cum adflictiones corporis moleste sentit, actionem suam, qua illi regendo adest, turbato eius temperamento inpediri offenditur, et haec offensio dolor uocatur. et aer, qui neruis infusus est, paret uoluntati, ut membra moueat, non autem ipse uoluntas est. et illa pars media motu
Abbreviated transcription (Latin):
qͣntitates suas qͥb occupẽt spacia lccor suõr ꝗͣto mag̃
ip̃e aĩe nutus cui m̃bra deẜuiũt iut ꝙ płacu̾it figatur
uñ id̾ ꝙ mouend̾ ẽ mitat᷑: cũ aiã nõ sit nꝰ corͣa nͨ locali
spacio corꝰ impseat sic̃ aqͣ utre siue spongia. s miris
mõis ip̃o inccrꝑeo nitu omixta sit uiuificando cor̃¬

Expanded text:
quantitates suas, quibus occupent spatia locorum suorum, quanto magis ipsae animae nutus cui membra deserviunt, ut quod placuerit figatur, uod mouendum est innitatur, cum anima non sit natura corporea nec locali spatio corpus impleat sicut aqua utrem siue spongiam, sed miris modis ipso incorporeo nutu commixta sit uiuificando cor
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ fortase Aiꝙ̃ moueat si alia noria uiuos hoĩẽs
Aut penalr ledut qut salubrit᷑ exc̾cẽt aut itiłi
ꝓbãt aut ignorant̾ nocẽt cͦ in escas suas diba
ꝓfunda secreta ꝑ qͥs dnsitꝰ eat. U̾ñ mirabłi om¬
potentia c̾atoris reformanda rͣsus ẜuat᷑. qͣ ⁊ h̃c¬

Expanded text:
noxia uiuos homines aut poenaliter laedunt aut salubriter exercent aut utiliter probant aut ignoranter docent, cur in escas suas dilacprofunda secreta per quos transitus eat, unde mirabili omnipotentia creatoris reformanda rursus eruatur. q
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑhibr̃⁊ c̾to ãñoꝵ int̾uado sic eos iundare ut tot̃ istã
regiõm rigẽt. cũ asio tp̃r ex astis puteis ad potand
amaris fluctib t̾ras ambit ĩ ea soła ꝑte ꝙͣ recon¬
ditis sinib t̾ra continet uñ se om̃s fontes añes ꝙ
diu̾sis tractib uenis ꝙ dist̾buũt ⁊ sius qͣꝓ locis erũ¬
punt fonte uoluit appssare scͥpt᷑a ñ fontes ꝑꝑ nare̾¬

Expanded text:
perhibetur, certo annorum intervallo sic eos inundare, ut totam illam regionem rigent, cum alio tempore ex altis puteis ad potanduamaris fluctibus terras ambit, in ea sola parte quam reconditis sinibus terra continet, unde se omnes fontes amnesque diversis tractibus venisque distribuunt, et suis quique locis erumpunt, fontem voluit appellare Scriptura, non fontes, pr
Abbreviated transcription (Latin):
uesꝑam ⁊ mane dies t̾cuis ac sic ust ad mane sert dici
Uñ incipit septimꝰ qͥetis dei. ꝙͣuis cũ suis natib dies tũ ñ
nates narrant᷑. Tunc .n. nor ad diẽ ꝑtinet ñ dies
ad̾ noctẽ cũ sublimes ac stĩ angłi id̾ ꝙ creatuiã in ppã
cͥatura nou̾unt reflint ad ilsius honore ⁊ amorem¬

Expanded text:
 ac sic usque in mane sexti diei, unde incipit septimus quietis Dei, quamvis cum suis noctibus, dies tamen non noctes narrantur. Tunc enim nox ad diem pertinet, non dies ad noctem, cum sublimes et sancti Angeli id quod creaturam in ipsa creatura noverunt, referunt ad illius honorem
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ ang̃sis uiuãt. s nẽcẽ est ut cũ m̃bris t̾renis atꝙ
mortali maxĩe ꝙ de pc̃ci carne ꝓpagatis miro mͦ
coaptant᷑ Ut ea pͥmitꝰ uiũficare. post ⁊̃ etatis ac¬
cessu rege possint tanꝗͣ obsuuõe pͥgrauent᷑. qͥ si
eẽt qͣdã mͦ indigestibilis c̾atori e̾bueret᷑ Tũ uͦ
pausati ab huius obluuois torpore aĩa respiciens

Expanded text:
cum Angelis vivant. Sed necesse esse ut, cum membris terrenis atque mortalibus, maximeque de peccati carne propagatis, miro modo coaptantur, ut ea primitus vivificare, post etiam aetatis accessu regere possint, tanquam oblivione praegraventur. Quae si esset quodammodo indigestibilis, Creatori tribueretur: cum vero paulatim ab hujus oblivionis torpore anima resipiscens
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ om̃ia fił ds̃ c̾ailit s uicina testificatõ pagnie
seqͣntis ex hac re nos ãmonet dicẽs. c factꝰ
Ut istum diẽ ⁊ septies intssigas repent̃ũ ut f¬
erent Sn. dies. ⁊ ⁊ cũ audis tũt fc̃a omĩa cũ
fattꝰ est dies. illã senariã repetitom sñ intͥuałł
moraꝵ spacioꝵ ꝙ tp̃aliũ ftam̃ si possis apphendas
i at nond̾ possis ħ relmqͣs conspicienda ualẽ¬
tib. tu aut̃ cũ scͥptuta ñ deẜente infmitatẽtia
⁊ mat̾no iñcessu tetũ tardius ambłante ꝓficias¬
te atcentos t̃reat. uitate maqnos pascat ⁊

Expanded text:
 omnia simul deus creauerit, sed uicina testificatio paginae consequentis ex hac re nos admonet dicens: cum factus ut istum diem et septies intellegas repetitum, ut fierent septem dies et, cum audis tunc facta omnia, cum factus est mporalium factam, si possis, adprehendas, si autem nondum possis, haec relinquas conspicienda ualentibus, tu autem cum scriptura non deserente infirmitatem tuam et matte attentos terreat, veritate magnos pascat,
Abbreviated transcription (Latin):
mult tnsputat de hus reb qͣs miore prudẽtia
nrĩ accoros omiserũt ad bam̃ uitã nõ ꝓfuturas
discentib ⁊ occupantes ꝙ peiꝰ ẽ multu ptiosa
⁊ teb salubrib impendenda tempoꝵ spacia q̃d
enĩ ad me ꝑtinet utrũ cełũ sꝑa imdiq ꝯdudat

Expanded text:
um disputant de his rebus, quas maiore prudentia nostri auctores omiserunt ad beatam uitam non profuturas discentibus et occupantes, quod peius est, multum pretiosa et rebus salubribus inpendenda temporum spatia. quid enim ad me pertinet, utrum caelum sicut
Abbreviated transcription (Latin):
pace coungr ⁊ eiꝰ uocab̾sõ onũcupat᷑. In qͣ for¬
tassis ꝑte si funit añ tͣnsgte ssom suã tͦnsgresso¬
res anq̃łi cũ pͥncipe suo nũc diabolo pc̃ archan¬
geso. nã nõ nussi nr̃i nõ eos putãt celestes uel
suꝑcedestes angłos fuisse. Nõ mirũ si pꝰ poomã¬

Expanded text:
cabulo connuncupatur. in qua fortassis parte si fuerunt ante transgressionem suam transgressores angeli cum principe suo, nunc diabolo, tunc archangelo — nam nonnulli nostri non eos putant caelestes uel supercaelestes angelos fuisse —, non mirum, si po
Abbreviated transcription (Latin):
indicat aeris naturã socũ pct̃e st orẽ roide᷑¬
uas ñ ꝑmitit intͣre. cũ dut̃ uas iͣ collocat᷑ ut
inf̾us . exeunte Aere suꝑius Itẽꝙ si uasis erecti
os patuat in cesũ cuni infundis aꝙͣ euadio aer
sursũ u̾sus ex alũs ꝑtib qͣ ñ infuñdis ⁊ si sit locꝰ

Expanded text:
indicat aeris naturam locum petere supeuas non permittit intrare. cum autem uas ita conlocatur, ut inferius, exeunte aere superius. Itemque si vasis erecti os pateat in coelum, cum infundis aquam, evadit aer sursum versus, ex aliis partibus qua non infundis, et fit loc
Abbreviated transcription (Latin):
icte infior q̃ exttp adalatones humuidas manio
alitũ corꝑa q̃ ita nitũt᷑ penis uolantes q̃madm̃
pisces quib dam suis alis natantes ¶ Spo dei qui
nat᷑ã biꝑtitũ locĩs sortita est. inf̾iorẽ .s. ĩ unda
bili. suꝑiore u̾o in aura flabili. illũ teputatu

Expanded text:
inferior qui excipit exhalationes humidas maris alitum corpora, quae ita nituntur pennis volantes, quemadmodum pisces quibusdam suis alis natantes. CAPUT VInatura bipartitum locum sortita est; inferiorem scilicet in unda labili, superiorem vero in aura flabili: illum deputatum
Abbreviated transcription (Latin):
cerent unguentũ quo pungi possent qui nocabant᷑ ad sacͥtotiũ uł ad rxonũ et
sicut minc regib indumentũ purpure insigne est regie dignicatas. sic illis ancio
sacri imnguetiti noitien ac potestatẽ regiã conferebat. Et inde xp̃i dei a crismate
qs est unctio. slam crisma grece: latine unctio nuncupat᷑ q̃ etiã dño nomen accomo¬
dauit fcã spetialis. quia spũ est unctus a deo patre.

Expanded text:
cerent unguentum quo perungi possent ii qui vocabantur ad sacerdotium, vel ad regnum; et sicut nunc regibus indumentum purpurae insigne est regiae dignitatis, sic illis unctio sacri unguenti nomen ac potestatem regiam conferebat, et inde christi dicti a chrismate, quod est unctio. 3. Nam chrisma Graece, Latine unctio nuncupatur, quae etiam Domino nomen accommodavit facta spiritualis, quia spiritu unctus est a Deo Patre,
Abbreviated transcription (Latin):
quas ardere dicunt Inuenit᷑ etiã in aliis locis essossũ. Huiꝰ genã quatitor. unũ
qd estodit᷑. cc̃ lucet ꝙr ⁊ nitet. quo solo ex omĩb genib medici utunt᷑ alterum
ꝗd appellant glebam usib tm̃ fullonũ familiare. Terciũ liquor ẽ usus eiꝰ ad la¬
nas susfundendas. qm̃ candorẽ molliciem ꝙ prestat. Qt̃tũ ad losctitia maxĩe con¬
ficienda aptũ Sissphuris tanta uis est: ut mortos cõmitiales depͥhendat nitdre
suo. Impositꝰ ignib arcens in calice uimi prua ꝙ suboita cucũtens ex artescen¬

Expanded text:
nt. Invenitur et in aliis locis effossum. Hujus genera quatuor: unum, quod foditur translucetque et viret, quo solo ex omnibus generibus medici utuntur; alterum, quod appellant glebam, usibus tantum fullonum familiare; tertium liquor est, usus ejus ad lanas suffiendas, quoniam candorem mollitiemque praestat. Quartum ad lychnia maxime conficienda aptum. Sulphuris tanta vis est ut morbos comitiales deprehendat nidore suo inpositus ignibus ardescens. In calice vini prunaque subdita circumferens exardescen
Abbreviated transcription (Latin):
ypressus: grece d̾r. qd̾ caput eiꝰ a rotunditate in acumen erigit᷑. uñ ⁊ cono uocat᷑.¬
.i. alta rotunditas. hinc ⁊ fructꝰ euis conos. qͥa rotunditas eiꝰ conũ unitat᷑. uñ ⁊ co
bus aptũ impenetrabłi soliditate. slunqͣm oneri cedit. s ea qͣ in pͥncipio fuit fir¬
mitate ꝑseuerat. antiqui cypressi ramos ꝓpe rogũ constituere solebant ut odorẽ
cadauerui dũ urerent᷑. oppͥmẽnt iocunditate cordis sui. folia eius. lignũ poma st̃

Expanded text:
ypressus Graece dicitur, quod caput ejus a rotunditate in acumen erigitur: unde et alta rotunditas. Hinc et fructus eius conus, quia rotunditas eius talis est ut cobus aptum, inpenetrabili soliditate numquam oneri cedit, sed ea qua in principio fuerit firmitate perseverat. Antiqui cypressi ramos prope rogum constituere solebant, ut odorem cadaverum, dum urerentur, opprimerent iucunditate odoris sui. Iuniperus Graece
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Dcm̃ est ad hoc relinqͥ anime exꝑiment ñ sꝑatõis¬
a corpore qͣmius absato iam cͥminis nexii: qm̃ si rege¬
neratõnis sacͣmencã contio seg̃ret᷑ur ĩmortalitat
torporis ip̃a fid̾es enuaret᷑ q̃ tune ẽ fĩea qñ expͣtat᷑¬
tamine ĩ maioribus duͣtaxat etatibus ⁊̃ mortis fuerat
suꝑandus timor qd̾ in scĩs martiribꝰ maxime eminuit
Cuiꝰ ꝓfecto cͥtaminis eẽt nussa nictoria nulla gloria
t᷑reret ne a corpore solueretur. Atq ita nõ muisibili
p̾mio probaret ͦ fideo sed nec iam fides eet̃ confestut
sui oꝑis q̃rendo ⁊ sumendo m̾cedem. Nũt u̾o̾ maiore ⁊
ueris. nunc dr̃ martyri. motere ne pocces. tunc dcm̃
ẽ si mandatũ tͣngressi fueritis mõrte moriemitli
nunt dr̃ si mortem retusau̾itis mandatũ tͣnsgͤ diemini.
qd̾ tũt timendum fu̾at ut nõ petraretur mĩt suscipi¬
endumẽ ne peccerui. git ꝑ meffabilem dei mĩam ⁊¬

Expanded text:
m est ad hoc relinqui animae experimentum separati corpore, quamuis ablato iam criminis nexu, quoniam, si regenerationis sacramentum continuo sequeretur inmortalitas corporis, ipsa fides eneruaretur, quae tunc est fidetamine, in maioribus dumtaxat aetatibus, etiam mortis fuerat superandus timor, quod in sanctis martyribus maxime eminuit; cuius profecto certaminis esset nulla uictoria, nulla gloria rea potius curreret, ne a corpore solueretur? Adque ita non inuisibili praemio probaretur fides, sed iam nec fides esset, confestim sui operis quaerendo et sumendo mercedem. Nunc uero maiore et ueris: nunc dicitur martyri: Morere, ne pecces. Tunc dictum est: Si mandatum transgressi fueritis, morte moriemini; nunc dicitur: Si mortem recusaueritis, mandatum transgrediemini. Quod tunc timendum fuerat, ut non peccaretur, nunc suscipiendum est, ne peccetur. Sic per ineffabilem Dei mi
Abbreviated transcription (Latin):
fuit semꝑ hiũt cͥaturã suo dñatui seruientem. uer̃
tn s sd ipo qenitam sed ab ipo de nichilo stam̃ nͨ ei cõe¬
tnam. erat quippe ance illam qͣmuis nulso tempore.
sine illa ñ cã spãtio tͣnscurrente s manente ꝑpẽtuita¬
ant qͣm creata e ⁊ non ppotiꝰ c̾atori coet̾na ẽ si sꝑ
fuit uereor ne facilius iudicer affirmare quod
fiet ut crescendo plus capiat ssi au̾ uires sue capacitꝙ¬
tis excedat deficiet an̾ qmͣ crescat. ¶ sion dufito nuicħ¬

Expanded text:
fuit, semper habuit creaturam suo dominatui seruientem; uerum tamen non de ipso genitam, sed ab ipso de nihilo factam nec ei coaeternam; erat quippe ante illam, quamuis nullo tempore sine illa; non eam spatio transcurrente, sed manente perpetuitaaut quo modo creata est et non potius creatori coaeterna est, si semper fuit: uereor ne facilius iudicer adfirmare quod fiet, ut crescendo plus capiat; si autem uires suae capacitatis excedat, deficiet antequam crescat. CAPUT XVII. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
dolet in supplicio qͣm leratꝰ est in delicto. sic̃ gͦ leticia desert
boni in ꝓct̃õ testis ẽ uoluntatis male ita dolor. amissi mal
te fit ut iniqui ⁊ imꝑii nsturalium bo̾noꝵ decmpna in crucia¬
tibꝰ defleant sentientes eoꝵ ablatorem ustissimũ dt̃ quẽ
ytemꝑserũt benignissum̃ sargitorem ¶ Ad hoo uelle deo⁊¬

Expanded text:
dolet in supplicio, quam laetatus est in delicto. Sicut ergo laetitia deserti boni in peccato testis est uoluntatis malae, ita dolor amissi boni te fit, ut iniqui et inpii naturalium bonorum damna in cruciatibus defleant, sentientes eorum ablatorem iustissimum Deum, quem contemserunt benignissimum largitorem. Deus e
Abbreviated transcription (Latin):
quend obtatiuit cõsuetudo ut si cupidicas uł ꝯcupiscẽ¬
tia dicat᷑ ñ addat᷑ tꝰ rei sit nõ si ĩ malo possit ĩtlłigi¬
de uino adepto ẽ ꝙ ubiq adipiscit᷑ sapiens. cautio de
posse accid̾ẽ sapienti suthł in eiꝰ aĩo ꝑ ilła ẽẽ posse dix̾ũt¬
¶ Sit gͦ illi legũtui⁊ ut uelle gaud̾e can̾e negent si
sapienoẽ. stultũ au nõ nͥ cupere letari metuere tõtͥsta¬
.ri. ⁊ ilsas tres ẽẽ cons antias. ħas aũ qͣtuer ꝑo̾batõnes¬

Expanded text:
quendi obtinuit consuetudo, ut, si cupi- ■ ditas uel concupiscentia dicatur nec addatur cuius rei sit, non nisi in malo possit intellegide bono adepto est, quod ubique adipiscitur sapiens; cautio deuposse accidere sapienti, nihil in eius animo pro illa esse posse dixerunt. Sic ergo illi loquuntur, ut uelle gaudere cauere negent nisi sapientem; stultum autem non nisi cupere laetari, metuere contristari; et illas tres e
Abbreviated transcription (Latin):
uit in de supplebitur. ⁊ quod plus ẽ qmͣ decet mat̾ie su̾ata
incegͥtite decrahet᷑. coloris porro suauitas qͣnta irit ũ iusti
surrexit ab oculio discipuiloꝵ potiꝰ abscondica fuisse gmͣ defu¬
isse credendaẽ. nõ .n. eam ferret humanꝰ acꝙ ĩfumꝰ aspectus
qñ ille a suis ĩ deberet acceñdi ut posset agnosci. qͦ ꝑtinuit ⁊̃ ut
ꝯtͤccantibꝰ ostendet suoꝵ uulnoꝵ cicat̾tes ut ⁊̃ cibum potũ q su¬
meret no alim̃toꝵ indigencia s ea qͣ ⁊ hoc pot̾at porestar e.¬

Expanded text:
uit, inde subplebitur, et quod plus est quam decet, materiae seruata integritate detrahetur. Coloris porro suauitas quanta erit, ubi iussti corpore, cum resurrexit, ab oculis discipulorum potius abscondita fuisse quam defuisse credenda est. Non enim eam ferret humanus adque infirmus adspectus, quando ille a suis ita deberet adtendi, ut posset agnosci. Quo pertinuit etiam, ut contrectantibus ostenderet suorum uulnerum cicatrices, ut etiam cibum potumque sumeret, non al
Abbreviated transcription (Latin):
cd̾ente nõ credit ¶POreius ẽ nr̃a complexio. Aut incre dibsis
rei q̃ nõ uidebat᷑ ałis incredibuia q̃ tu fieb̾at ⁊ uideb̾ant᷑ fec̾¬
ut̃ fidem aut c̾te res ita c̾dibu̾s ut nullis qͥbꝰ ꝑsuaderet᷑ mĩ¬
raculis indig̾it istoꝵ nimiam redarguit ĩfidelitatẽ ħ ad
refellendos uanissimos dix̾im ¶ Aristociles quintũ corꝰ aiam¬
nLm̃ e̾ multomag̾ suꝑat om̃ia. In t̾reno gͦ ꝙ facit corꝑe:
In hac mole qͣd agit subtiliorõĩb :. In ħ ponde quid agĩt le
eiꝰ leuet᷑ in celum: ⁊ cũ ualeat nũc naͣ trenoꝵ corꝑũ acas de¬

Expanded text:
credunt? breuis est igitur nostra complexio: aut incredibilis rei, quae non uidebatur, alia incredibilia, quae tamen fiebant et uidebantur, fecerunt fidem; aut certe res ita credibilis, ut nullis quibus persuaderetur miraculis indigeret, istorum nimiam redarguit infidelitatem. hoc ad refellendos uanissimos dixerim. nam facta esse multa miranullum est, multo magis superat omnia. In terreno ergo quid facit corpore? In hac mole quid agit subtilior omnibus? In hoc pondere quid agit leviejus levetur in coelum? Et cum valeat nunc natura cor
Abbreviated transcription (Latin):
dar quisqͥs ab uuaid pudicis ꝑmans alb illo regit᷑ ⁊ qͥsqͥs ib ĩpudico¬
lrtin pͥudicus fit al iłls e iigitur ⁊ q̃squis usq uifenem ⁊̃ pudicꝰ
damii ħ cũ auibe sunt obedientes p̃ceptis dei ita ue trepi¬
dabit scũm iurgitatatẽ ⁊̃ castis nuptus ⁊ ꝯtinẽtũ pro¬
ferre cõnubio: Fructũ centenũ pire centeno ł uims ilo

Expanded text:
 quisquis ab initio pudicus permanet, ab illo regitur; et quisquis ex inpudico pudicus fit, ab illo corrigitur; et quisquis usque in finem inpudicus dam? sed cum ambae sunt oboedientes praeceptis dei, itane trepidabit sanctam uirginitatem etiam castis nuptiis et continentiam praeferre conubio, fructum centenum praeire triceno? immo uero
Abbreviated transcription (Latin):
bs̃ põt qui timore afficit᷑ ues dolore. ¶Q ud̃
tim̾e auc dolere poterant illi pͥmi hoiẽs in tancoꝵ
tanta affluentiã bonoꝵ  nͨ mors metuebat᷑ ñ ułła
bat᷑ ad fruendũ. erat deuitatõ tͣnquilla pcc̃i qͣ ma¬
nente nllm̃ oĩo aliunde malũ ꝙ ꝯt statet uruebat
¶ Qͣ in felices erant ẜͥmi hõies ⁊ nullis agitabant᷑
quitatẽ ꝯmnt̾et q̃ dampnatom̃ reciꝑet. atq ista ꝑ¬
manente felicitate don᷑ ꝑ illam bñdcom̃ qͣ dtm̃ ẽ cres

Expanded text:
s potest, qui timore afficitur, vel dolore? Quid autem timere aut dolere poterant illi homines in tantorum tanta affluentia bonorum, batur ad fruendum. Erat deuitatio tranquilla peccati, qua manente nullum omnino ali felices erant primi homines, et nullis agitabanturquitatem committeret, quae damnationem reciperet. Atque ista permanente felicitate, donec per illam benedictionem, qua dictum, es
Abbreviated transcription (Latin):
in ꝓrogenie tͥ ansiturũ uniu̾sum genꝰ humanum fuit s humañ¬
qͣ tlla coniugũ copula diuinam sniem sue dapnatois
c̾aret. ⁊ puniretur hoc genuit qͣntũ quidem actinet al
ꝓcc̃i ⁊ mortis origiẽm. non enim ad infantilem hebetu¬
dim ⁊ infirmitatẽ animi ⁊ corporis̃ qͣm uidemꝰ in ꝑ¬
ores cernimꝰ ĩn usu motuq m̃b̾torũ. ⁊ sensu appetendi¬
acq uitand̾i qmͣ sunt aliorum tenerrin fetꝰ animasiũ¬

Expanded text:
in progeniem transiturum uniuersum genus humanum fuit. quando illa coniugum copula diuinam sententiam suae damnationis ccaret et puniretur, hoc genuit, quantum quidem adtinet ad peccati et mortis originem. Non enim ad infantilem hebetudinem et infirmitatem animi et corporis, quam uidemus in ores etiam cernimus in usu motuque membrorum et sensu adpetendie uitandi, quam sunt aliorum tenerrimi fetus animaliu
Abbreviated transcription (Latin):
tubꝵ ilse intllĩgende sunt q̃ quoce sint dici potest:
sicut dimidia tꝰcia qͣrta ⁊ deinceps ab aliquo nuo dentĩ¬
ndite. Neq .n. ex empli grã qr iͨ nouenario nũo qͣcuor ꝑs
aliqͣ eius est : io̾ dici potest quota eius sit donã aut̃
potest nam nona eiꝰ est. ⁊ t̾a potest nam t̾tia eua ẽ

Expanded text:
um illae intellegendae sunt, quae quotae sint dici potest; sicut dimidia, tertia, quarta et deinceps ab aliquo numero denominatae. Neque enim exempli gratia quia in nouenario numero quattuor pars aliqua eius est, ideo dici potest quota eius sit; unum autem potest, nam nona eius est: et tria potest, nam tertia eius est.