comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͥd mnꝰ quã nos dedimꝰ condes¬
cendant. &. qͥcqͥd de eisdẽ octoginta¬
solidis remanserit ipsi tͣde: ut cũ
filio suo ex inde uiuere ualeat. Si
eiꝰ debitũ incidere stude. ut possit
sibi libere pꝰmodũ laborare. hoc
tam̃ sollerter age: ut acceptis soli¬
dis ei plenariã munitionẽ scͥpto con¬
ficiant. Item gregoriꝰ castorio diaco¬
no.& cartulario rauennȩ. Int cet̃a
ualerianũ monachũ. quẽ em̃datũ
in monasterio beati ioħis inclasse po¬
sito tradidisti: meo eũ monastĩo si¬
ne dubio uolumꝰ ꝑmanere. Pretẽa
nequã necessitatẽ inexpensis tua ex¬
ꝑientia patiat᷑. de reditib scẽ roma¬
ne ȩccłiȩ ꝗ illic te ꝓuidente ag¬
gregati sunt om̃s expensas tuas te fa¬
cere uolumꝰ: ꝙ si qͥd suꝑfuerit nob̃
cũ ueneris defer. Itẽ gregoriꝰ roma¬
no defensori. Diuinoꝵ nos ãmonent
eloqͥa p̃ceptoꝵ: necessitatẽ patientib¬
ex eccłiasticis p̃bere subsidiũ. Qagͦ

Expanded text:
ad aliquid minus quam nos dedimus condesad aliquid minus quam nos dedimus condescendant. Et quidquid de eisdem solidis remanserit, ipsi trade, ut cum filio suo exinde vivere valeat. Si ejus summam incidere stude, ut possit sibi libere postmodum laborare; hoc tamen solerter age, ut, acceptis solidis, ei plenarium munitionem scripto conficiant. » Item Gregorius Castorio diacono, et chartulario Ravennae, inter caetera: « Valerianum monachum, quem emendatum in monasterio beati Joannis in Classe posito tradidisti, in eo eum monasterio sine dubio volumus permanere. Praeterea, ne quam necessitatem in expensis tua experientia patiatur, de reditibus sanctae Romanae Ecclesiae, qui illic, te providente, aggregati sunt, omnes expensas tuas te facere volumus; et si quid superfuerit, nobis, cum veneris, defer. » Item Gregorius Romano defensori: « Divinorum nos admonent eloquia praeceptorum necessitatem patientibus ecclesiasticum praebere subsidium. Quia ergo
Abbreviated transcription (Latin):
ad ẽẽ subsidiũ. Pro qͦ re exꝑientiȩ tuȩ
p̃senti auctoritate p̃cipimꝰ qͣtinꝰ albi¬
no pͥuato lumine. filio qͦndã marti¬
n coloni singulis annis duos tremis¬
ses sine aliqͣ dilatione p̃stare ñ desi¬
nat: ñ dubitat᷑a sius hoc sine clubio
rationib imputari. Item gregoriꝰ
fantino defensori. Lator p̃sentiũ cos¬
masyrus. in negotio qđ agebat: debi¬
tũ se ꝓtͣrisse ꝑhibuit. Qđ ex multis ali¬
is & lacͥmis eiꝰ attestantib uerũ eẽ
credimꝰ. Ꝙ qi centũ qͥnqͣginta solidos
debeat uolui ut creditores illiꝰ cũ eo
si res defuerint que possint eidẽ cde¬
bito addici. Creditores gͦ suos ut
asserit. ad octoginta solidos consen¬
tire possibile est.S qr multũ est
ut ad nichil habente homine octo¬
guita solidos ꝑ notariũ tuũ tͣnsmisi¬
mꝰ: ut tu cũ eisdẽ ereditorib subti¬
lit̃ loquaris. & rationẽ reddas qr fi¬
liũ eiꝰ quẽ tenere dicunt᷑ scđ̾m leges
tenere ñ possunt. E. si potest fieri

Expanded text:
re experientiae tuae praesenti auctoritate praecipimus, quatenus Albino, privato luminibus, filio quondam Martini coloni, singulis annis duos tremisses sine aliqua dilatione praestare non desinat, non dubitatura suis hoc sine dubio rationibus imputari. » Item Gregorius Fantino defensori: « Lator praesentium Cosmas Syrus in negotio quod agebat debitum se contraxisse perhibuit, quod et multis aliis, et lacrymis ejus attestantibus verum esse credimus. Et quia centum quinquaginta solidos debebat, volui ut creditores illius cum eo o teneatur, si res defuerint quae possint eidem debito addici. Creditores ergo suos, ut asserit, ad octoginta solidos consentire possibile est. Sed quia multum est ut a nil habente homine octoLX solidos per notarium tuum tibi transmisimus, ut cum eisdem creditoribus subtiliter loquaris, rationem reddas, quia filium ejus quem tenere dicuntur, secundum leges tenere non possunt. Et si potest fieri,
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscens de qͦuinqͣginta imo soli¬
dis quibꝰ redimm noscunt᷑. sic̃ iustũ
tͥ uisũ fuerit responsũ faciat. ita
ut res aliene iniuste nullomͦ acre¬
ditoriis defraudent᷑. Antonino me¬
dictas legati sui data ẽ: medietas
redimetur. Quã medietatẽ ex
cõmum substantia eis uolumꝰ ad¬
impleri. Et ñ solũ eis s etiã defen¬
sorib .&. ꝑegͥnis. quib legati titulo
net. Collecta gͦ ratione: ꝓ nr̃a par¬
te id ẽ ꝓ nouẽ untisꝑsolue. De so¬
lidis eccłiȩ canosine uolumꝰ rit
aliqͥd clericis eiꝰdem eccłiȩ largia¬
patiunt᷑. susteritationẽ aliquã ha¬
beant: & si illic uoluerit ds ordi¬
nar i ep̃m. habeat unde subsistat.
De lapsis sacer dotib uel qͦlibet ex
clero obseruare te uolumus. ut
in reb eoꝵ nulla contaminatione
miscearis .s pauꝑrima regularia
monasteria reqͥre que scdm dm¬

Expanded text:
cognoscens, de quinquaginta uno solicognoscens, de quinquaginta uno solidis qui reddi debere noscuntur, sicut justum tibi fuerit visum, responsum facias, ita ut res alienae injuste nullo modo a creditoriis defraudentur. Antonino medietas legati sui data est, medietas redimetur: quam medietatem ex communi substantia ei volumus adimpleri, et non solum ei, sed etiam defensoribus et peregrinis, quibus legati titulo net. Collecta ergo ratione pro nostra parte, id est pro novem unciis persolve. De solidis Ecclesiae Canusinae volumus ut aliquid clericis ejusdem Ecclesiae largiapatiuntur, sustentationem aliquam habeant; et si illic Deus voluerit ordinari episcopum, habeat unde subsistat. De lapsis sacerdotibus vel quolibet ex clero, observare te volumus ut in rebus eorum nulla contaminatione miscearis; sed pauperrima regularia monasteria require, quae secund
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cipimꝰ neptieupli conductoris qͣ¬
uis omne mobile eiusdẽ eupliꝑcep̃
exceptis dũ taxat solidis. Dare etiã
de solidis illius te uolumꝰ solidos ui¬
ginti qͥnq Sub pꝰtoriũ aliqͥd argen¬
teum ꝓ uno solido dr esse appositũ.
& calix ꝑ sex solidos dr esse a̾positꝰ. int̃¬
rogato dñico secretario uł aliis qui
scire possunt debitũ recipe. & uas¬
cula p̃fata restitue. Agimꝰ aut̃ gr̃as
sollicitudimi tuȩ: qr de causa fr̃is mei4
p̃cepitͥ ut argentũ illiꝰ transmitt̃e
debuisses. & sic obliuioni mandasti:
ac sitͥ aliqͥd ab extremo mancipio
tuo dicet᷑. Quod iã uel mͦ ñ ex ꝑien¬
tia. senegligentia tua stude adim¬
plere. uł quicqͥd eiꝰ apud antoniũ
fuisse cognou̾is: sub omĩ uelocitate
tͣnsmitte. De causa salpingi iudei
epła aliqͦ ẽ inuenta. quã tͥ fecimꝰ¬
retransmitti: ut eã rele gens & sub¬
tilit̃ causam eiꝰ uł uidue cuiꝰdam.
que in eodẽ negotio dr implicata

Expanded text:
praecipimus nepti Eupli conductoris, qupraecipimus nepti Eupli conductoris, quamvis omne mobile ejusdem Eupli perceperit, exceptis duntaxat solidis; dare etiam de solidis illius te volumus solidos viginti quinque. Suppostorium aliquod argenteum, pro uno solido dicitur esse appositum, et calix pro sex solidis dicitur esse appositus. Interrogato Dominico secretario, vel aliis qui scire possunt, debitum recipe, et vascula praefata restitue. Agimus autem gratias sollicitudini tuae, quia de causa fratris mei aecepi tibi ut argentum illius retransmittere debuisses, et sic oblivioni mandasti ac si tibi aliquid ab extremo mancipio tuo diceretur; quod jam vel modo non experientia, sed negligentia tua studeat implere, vel quidquid ejus apud Antoninum fuisse cognoveris, sub omni velocitate retransmitte. De causa Salpingi Judaei, epistola aliqua est inventa quam tibi fecimus transmitti, ut eam relegens, et subtiliter causam ejus, vel viduae cujusdam quae in eodem negotio dicitur implicata,
Abbreviated transcription (Latin):
Tua aut̃ quȩ cõparari iussimꝰ: ab
extraneis cõparent᷑. ⁊ uenit aut̃ ad
nos tres libras auri petro condu¬
ctori de subpatͥana iniusta ablatas.
e si manifeste iniuste & incõpetor¬
t̃ ablate sunt : sine aliqͦ tarditate re¬
stitue. Cognouimꝰ. etiã rusticos bur¬
dationẽ quã iã ab eis ex acta theo¬
dosius minime ꝑsoluit iterũ dedis¬
se: ita & induplo ex acti sunt. Qđ
ideo factũ ẽ: qr eiꝰ substantia ad debi
ipsũ dãpnũ sufficient̃ restaurari:
uolumꝰ quingentos septẽ solidos
eisdem rusticis sine aliqͣ imminuti¬
one restitui: ne induplo uideant᷑
quos apud te diceris habere: uolu¬
mus ut filie eius reddant᷑ ut res
suas qͦs inpignore dederat reciꝑe
debeat cui etiã pauciola patͥs sui
restitui uolumꝰ. Campaniꝰ głosus
magist̃ militũ duodecĩ soliclos annu¬
os ioħi notario reliquerat ex mas¬
sa uarroniana: quos dare te an¬
nis singulis sine aliqͦ diminutione

Expanded text:
tua autem quae comparari jussimus, ab tua autem quae comparari jussimus, ab extraneis comparentur. Pervenit autem ad nos tres libras auri Petro conductori de Subpatriana injuste ablatas: et si manifeste, injuste, et incompetenter ablatae sunt sine aliqua tarditate restitue. Cognovimus etiam rusticos burdationem quam jam ab eis exactam Theodosius minime persolverat iterum dedisse, ita ut in duplo exacti sint. Quod ideo factum est, quia ejus substantia ad debitipsum damnum sufficienter resarciri, volumus quingentos septem solidos eisdem rusticis sine aliqua imminutione restitui, ne in duplo videantur quos et apud te diceris habere, volumus ut filiae ejus reddantur, ut res suas, quas in pignore dederat, recipere debeat. Cui etiam batiolam patris sui restitui volumus. Campanianus gloriosus magister militum duodecim 537 solidos annuos Joanni notario suo reliquerat ex massa Varroniana: quos dare te annis singulis sine aliqua dubitatione
Abbreviated transcription (Latin):
sus fuerat ꝓficere possit. Cognouimꝰ
etiã qr qͦciens conluctor aliqͥd colon¬
no suo iniuste abstulerit. hoc qͥdẽ
cuilibet ex familia ablatũ fuerit.
ipsi restituat᷑ eui ablatũ ẽ: s. utilita¬
ti nr̃e ñ ꝓficiat. ne nos ipsi auctores
ut si quando eos qͥst̃ iobseqͥo exꝑi¬
entie tue in aliqͥbꝰ causis que st̃ extͣ
patͥmoniũ tͣnsmittis. parua qͥdẽ ex
eis cõmoda accipiant. s tam̃ ita in
eoꝵ utilitate ꝓficiant. ut nulla sibi
ex inde lucͥ cõmoda sub specie nr̃e
utilitatis reqͥrant: qr nos sacculũ
eccłiȩ ex luc̾s turpib nolumꝰ inqͥ¬
nari. Iubenꝰ etiã ut hoc exꝑientia
ne dũ cõmodũ querit᷑ conductores
frẽq̃nt̃ immutent᷑. Ex qua mutati¬
one quid aliud agit᷑: nͥ ut ȩccliasti¬
ca p̃dia nũquã colant᷑: S et ipsa
etiã libellatica ꝓ ut sũma pensio¬
nis fuerit moderent᷑. Res. cellas
&. cellaria. ñ plus de massis ȩccłie. i
ꝑe te uolumꝰ. nͥ quantũ consuetudo ẽ

Expanded text:
sus fuerit proficere possit. « Cognovimus etiam quia quoties conductor aliquid a colono suo injuste abstulerit, hoc quidemviolenter cuilibet ex familia ablatum fuerit, ipsi restituatur cui ablatum est, et utilitati nostrae non proficiat, ne nos ipsi auctores ut si quando eos qui sunt in obsequio experientiae tuae in aliquibus causis quae sunt extra patrimonium transmittis, parva quidem ex eis commoda accipiant, sed tamen ita in eorum utilitatem proficiant, ut nulla sibi exinde lucri commoda sub specie nostrae utilitatis requirant, quia nos sacculum Ecclesiae ex lucris turpibus nolumus inquinari. « Jubemus etiam ut hoc experientia ne dum commodum quaeritur, conductores frequenter immutentur. Ex qua mutatione quid aliud agitur, nisi ut ecclesiastica praedia nunquam colantur? Sed et ipsa etiam libellatica, prout summa pensionis fuerit, moderentur. Per cellas et cellaria non plus de massis Ecclesi quantum consuetudo est,
Abbreviated transcription (Latin):
nulli qͥ ea qͥdẽ que habent tͥbu¬
unt. s aliena que ñ habent raꝑe ñ
desistunt. &. dñ ualde uideri muni¬
fici appetunt. iuolent̃ ab habentib
auferunt. que quasi misedit̃ non
habentur largiuntur. duas hic
gregorii epłas insero: qͥbus libera¬
litatis eiꝰ in nocentia mirabiliter
cõmendat᷑. Ait enĩ in epła panta¬
leoni notario. Exꝑientia tua qđ
uel quale apud sacratissimũ corpꝰ
beati petͥi apłi iusiurandũ p̃biͣ¬
erit memor ẽ: unde nos qͦq secu¬
riei discutionis causas in patͥmo¬
nia partis siraciise cõmisimus.
Oportet gͦ te fidem tuã &. eiꝰdem
beati pet̾ apłi timorẽ semꝑ ante
oculos habere. atq ita agere. ut

Expanded text:
nulli qui ea quidem quae habent tribuunt, sed aliena quae non habent rapere non desistunt, et dum valde videri munifici appetunt, violenter ab habentibus auferunt, quae quasi misericorditer non habentibus largiantur, duas hic Gregorii epistolas insero, quibus liberalitatis ejus innocentia mirabiliter doceatur. Ait enim in epistola Pantaleoni notario: « Experientia tua, quod vel quale apud sacratissimum corpus beati Petri apostoli jusjurandum praebuerit, memor est. Unde nos quoque securi discussionis ei causas in patrimonio partis Syracusanae commisimus. Oportet ergo te fidem tuam et ejusdem beati Petri apostoli timorem semper ante oculos habere, atque ita agere ut
Abbreviated transcription (Latin):
subtrahat᷑. Si uͦ filios paruulos ali¬
ueniant ut substantiã suã rege¬
re ualeant. ꝑsone eligant᷑ caute:
quib parentes eos retradi debeant
ad eustodiendũ. Cognouimꝰ etiã
ut si qͥs ex familia culpã fecerit:
ñ in ipsos in eius substantia uin¬
dicat᷑. De qͣre p̾cipimꝰ: ut qͥsqͥs cul¬
pã fec̾it. in ipso qͥdem ut dignũ

Expanded text:
subtrahatur. Si vero filios parvulos alisubtrahatur. Si vero filios parvulos ali talem perveniant ut substantiam suam regere valeant, personae eligantur cautae quibus parentum eorum res tradi debeant ad custodiendum. Cognovimus etiam quod si quis ex familia culpam fecerit, non in ipso, sed in ejus substantia vindicatur; de qua re praecipimus ut quisquis culpam fecerit,
Abbreviated transcription (Latin):
tia publico det᷑. & a rusticis eccłiȩ
paulatĩ ut habuerint accipiat᷑.
ne dũ in tp̃r coangustant᷑: qđ eis
postmodũ sufficere minferendũ po¬
terat. pͥus cõpulsione uendant. &
hoc eis minime sufficiat. Peruente
etiã ad nos qđ de nuptiis rusticoꝵ
immoderata cõmoda accipiant᷑.
de qͥbꝰ p̃cipimꝰ ut omne cõmodũ
nuptiarũ onius solidi sũma nul¬
latenꝰ excedat. Si qͥ sunt pauꝑes:
etiã minus dare debent. Si qͥ aut̃
diuites: p̃fati solidi sumã nulla¬
tenus tͣnsgrediant᷑. Qđ nuptiale
cõmodũ. nulla tenꝰ uolumꝰ in nr̃a
ratione redigi: s utilitati condu¬
ctoꝵ ꝓficere. Cognonimꝰ etiã qd̵
quibꝰdã conductorib morientib
parentes sui ñ ꝑmittunt᷑ sueedẽ.
s res eoꝵ ad usus eccłie ꝑthunt᷑.
De qͥ re definimꝰ ut parentes mori¬
entiũ qđ in possessione ȩccłie deg̃t̃.
heredes eis succedere debeant.
ne aliqͥd de substantia morientiũ

Expanded text:
tia publico detur, et a rusticis Ecclesiae tia publico detur, et a rusticis Ecclesiae paulatim ut habuerint accipiatur; ne dum in tempore coangustantur, quod eis postmodum sufficere in inferendum poterat, prius compulsihoc eis minime sufficiat. « Pervenit etiam ad nos quod de nuptiis rusticorum immoderata commoda percipiantur. De quibus praecipimus ut omne commodum nuptiarum unius solidi summam nullatenus excedat. Si qui sunt pauperes, etiam minus dare debent. Si qui autem divites, praefati solidi summam nullatenus transgrediantur. Quod nuptiale commodum nullatenus volumus in nostra ratione redigi, sed utilitati conductorum proficere. « Cognovimus etiam quod, quibusdam conductoribus morientibus, parentes sui non permittuntur succedere, sed res eorum ad usus Ecclesiae pertrahuntur. De qua re definimus ut parentes morientium qui in possessione Ecclesiae degunt haeredes eis succedere debeant, nec aliquid eis de substantia morientium
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ debere ꝑsoluere. inibi abiectis
siliquis onerib uł granaticis. Quod
aut̃ ex his minutis in usu rectoris
accedebat: uolo ut hoc ex p̃senti ius¬
sione ur̃a ex sũma pensionis in usu
tuo subueniat. Ante omĩa hoc de
& recta constitue: qr & filiꝰ meus ser¬
uus di diaconꝰ ia talia inuenit. que
ipsi displicerent: s licentiã hec ĩã¬
mutare ñ habuit. S ꝑ iusta gͦ pon¬
dera p̃t̾ excepta &. ciuilia nichil¬
gi. Pretẽa cognouimꝰ. qđ pͥma illatio
burdationis rusticos ur̃os uehe¬
nĩter angustet: ita ut pͥusquã la¬
bores suos uenundare ualeant.
cõpellant᷑ tributa ꝑsoluere. Que
dũ de suo unde dare ñ habent. ab ac¬
tionariis publicis mutua accipi¬
unt: & grauia cõmoda ex eodem
beneficio ꝑsoluunt. Ex qͦ re fit. ut
dispendiis gͣuib coangustent᷑. Ande¬
p̃senti ãmonitione p̃cipimꝰ. ut onr̃e
qđ mutuũ ꝓ eadem causa ab extra¬
neis acciꝑe poterant a tua exꝑien¬

Expanded text:
e debere persolvere, inibi abjectis e debere persolvere, inibi abjectis siliquis, oneribus, vel granaticis. Quod autem ex his minutiis in usum rectoris accedebat, volumus ut hoc ex praesenti jussione nostra ex summa pensionis in usum tuum veniat. Ante omnia hoc te et recta constitue; quia et filius meus servus Dei Diaconus jam talia invenit quae ipsi displicerent, sed licentiam haec immutare non habuit. Super justa ergo pondera praeter excepta 535 et vilia cibgi. « Praeterea cognovimus quod prima illatio burdationis rusticos nostros vehementer angustet, ita ut priusquam labores suos venundare valeant, compellantur tributa persolvere. Quae dum de suo, unde dare non habent, ab auctionariis publicis mutua accipiunt, et gravia commoda ex eodem beneficio persolvunt. Ex qua re fit ut dispendiis gravibpraesenti admonitione praecipimus ut omne quod mutuum pro eadem causa ab extraneis accipere poterant, a tua experien
Abbreviated transcription (Latin):
guita urnas & semis qđ dici nefas ẽ.
conductores exigant᷑. &. adhuc neq
hoc fuffic̃: insuꝑ aliqͥd ex usu iã mul¬
toꝵ annoꝵ erigi dnr. Quã rẽ omimͦ
decestam᷑ : a. ãputari de patͥmonio
funditꝰ uolumꝰ. S ex tua erꝑientia
siue in hoc qđ ꝑlibrã ampliꝰ siue in
aliis minuti s onerib & quod ultͣ
iationis eqͥtatẽ a rusticis accipit᷑ pen¬
set: &. omĩa insũmã pensionis redi¬
gat.&. ꝓut uires rusticoꝵ portant
pensionẽ integra & pensantẽ ad sep¬
q siliquas extralibras. neq librã ma¬
iorẽ ȩxigere debeant. s ꝑ estimatio¬
nẽ tuã ꝓut uirtꝰ suffic̃. insũmã pen¬
sionis crestat: & sic turpis exactio
nequaquã fiat. Ne uͦ post obitũ meũ
hec ipsa onera que suꝑ pensũ ilłata
subtrarimꝰ. &. capite pensionis fecimꝰ¬
excrescere. iterũ in qͦlibet addant᷑
& inueniat᷑ sũma pensionis augeri.
&. onera adiectionis insuꝑ rustici cõ

Expanded text:
ginta terni semis, quod dici nefas est, ginta terni semis, quod dici nefas est, conductores exigantur; et adhuc neque hoc sufficit, sed insuper aliquid ex usu jam multorum annorum exigi dicuntur. Quam rem omnino detefunditus volumus. Sed tua experientia sive in hoc, quod per libram amplius, sive in aliis minutis oneribus, et quod ultra rationis aequitatem a rusticis accipitur, penset, et omnia in summam pensionis redigat, et prout vires rusticorum portant, pensionem integram et pensantem ad sepque siliquas extra libras, neque libram majorem exigere debeant, sed per aestimationem tuam, prout virtus sufficit, in summam pensionis crescat, et sic turpis exactio nequaquam fiat. Ne vero post obitum meum haec ipsa onera quae super pensum illata subtrahimus, et in capite pensionis fecimus crescere, iterum in quolibet addantur, et inveniatur summa pensionis augeri, et onera adjectionis insuper rustici pe
Abbreviated transcription (Latin):
rentes qualit̃ disposuerimꝰ inferius
agnosces. Cognouimꝰ rusticos eccłiȩ
uehem̃t̃ infrum̃toꝵ p̃tiis aggraua¬
ri. ita ut instituta sũma eis in cõꝑa¬
tione abundantiȩ tp̃r ñ seruetur.
Et uolumꝰ ut iurta p̃tia publica omĩ¬
tp̃r siue minus siue ãpliꝰ frum̃ta
nascant᷑: in eis cõparationis causa te¬
neat᷑. Frum̃ta aut̃ que naufragio ꝑc¬
unt ꝑ omĩa uolumꝰ reputari: ita
tam̃ ut ate negligentia ad tͣnsmit¬
tendũ minime fiat. ne dũ tͣnsint¬
tencli tepꝰ negligit᷑. dap̃nũ ex iucio
cłiȩ de sertanaticis aliqͥd accipiat᷑: & ad
maiorẽ modiũ dare copellant᷑ quã¬
moris eccłie infert᷑. Unde p̾senti ãmo¬
nitione p̃cipimꝰ : ut plusquã decẽ &
octo sextarioꝵ modia munquã aru¬
sticis eccłie frum̃ta debeant accipi:
nauib attestant᷑. Cognouimꝰ etiã in
aliquib mansis eecłiȩ ex actionẽ ual¬
de iniustissimã fieri: ita ut ad septua¬

Expanded text:
irentes, qualiter disposuimus inferius irentes, qualiter disposuimus inferius agnosces. Cognovimus rusticos Ecclesiae vehementer in frumentorum pretiis aggravari, ita ut instituta summa eis in comparatione abundantiae tempore non servetur. Et voluimus ut juxta pretia publica ta nascantur, in eis comparationis mensura teneatur. Frumenta autem quae naufragio pereunt, per omnia volumus reputari; ita tamen ut a te negligentia ad transmittendum minime fiat, ne dum transmittendi tempus negligitur, damnum ex vitio clesiae de sextariaticis aliquid accipiatur, et ad majorem modium dare compellantur, quanti admonitione praecipimus, ut plus quam decem et octo sextariorum modios nunquam a rusticis Ecclesiae frumenta debeant accipi. navibus attestantur. Cognovimus etiam in aliquibus massis Ecclesiae 534 exactionem injustissimam fieri, ita ut a septua
Abbreviated transcription (Latin):
meus dõnꝰ ulianꝰ debet adhiberi: ita
ut nullꝰ alius hoc cognoscat: s omĩno
dẽ colonis pauꝑib dari eadẽ continen¬
tia debeat. Qeqͥd uͦ cõmunit̃ stet̾it
pͥus descͥptionẽ sic̃ p̃diri facito: & pꝰ¬
modũ singłis uixta qualitatẽ suȩ paui¬
ꝑtatis distribuere stude. E go eni sic̃
magist̃ gentiũ testat᷑. habeo omĩa
&. abnindo : nec pecunias s mercedẽ
quero.Ita gͦ age. ut in die iudicii de
eadẽ causa mercedis que exꝑientiȩ
tuȩ cõmissa ẽ. mͥ fructũ quẽ feceris
ostendas. Quod sipure ac fideliter
& strenue egeris: &. hic illũ in filiis
tius rccipis &. postmodũ distbutio¬
nẽ plenariã meterni uidicis ex ami¬
ne habebis. Item idẽ de petͦ subdi¬
acono. Qđ responsalẽ tuũ tarde di¬
misimꝰ: paschalis festiuitatis occupa¬
tionib occupati. eũ relarare citiꝰ
minme ualuimꝰ. Causas uͦ in qͥbus
indicandũ curasti: om̃s subtilit̃ ꝑqͥ¬

Expanded text:
meus domnus Julianus debet adhiberi, ita meus domnus Julianus debet adhiberi, ita ut nullus alius hoc cognoscat, sed omnino sdem colonis pauperibus dari eadem continentia debeat. Quidquid vero communiter steterit, prius descriptionem, sicut praedixi, facito, et postmodum singulis juxta qualitatem suae paupertatis distribuere stude. Ego enim, sicut Magister gentium testatur, habeo omnia, et abundo, nec pecunias, sed mercedem quaero . Ita ergo age, ut in die judicii de eadem causa mercedis quae experientiae tuae commissa est mihi fructum quem feceris ostendas. Quod si pure et fideliter ac strenue egeris, et hic illum in filiis tuis recipies, et postmodum retributionem plenariam in aeterni judicis examine habebis. » Item idem Petro subdiacono: « Quod responsalem tuum tarde dimisimus, paschalis festivitatis occupationibus implicati, eum relaxare citius minime valuimus. Causas vero in quibus indicandum curasti omnes subtiliter perqu
Abbreviated transcription (Latin):
eundẽ modiũ te fregisse & iustũ fecis¬
se cõmemoras. gauisisumꝰ. S: qr p̃dictꝰ
chartulariꝰ sũmã qͦq nob indicare
studuit. que de fraudib conducto¬
rũ apud exꝑientiã tuã iã de duob
t̾ritoriis c̃. collecta. sic̃ te studiose
fecisse fracto iniusto modio gaude
t̃ conductores a rusticis abstulert̃
ad nos ꝑueniunt: peccata que abip¬
sis ꝑpetrata sunt ad nos trahantur.
& ideo uolumꝰ cũ omĩ fide omĩq pu¬
ritate considato timore oĩpotentis
dñi reducta ad memoriã distͥctiõe
beati petͥ apłi. ꝑ unã quãq massam
colonos pauꝑes & indigentes exꝑien¬
tiã tuã descͥbere: atq ex eis pecuni¬
is que in fraudib st̃ inuentȩ . uaccas
oues. porcosq cõparare. & singulis co¬
lonis pauꝑiorib eas distͥbuere. Qđ
facere te cũ consilio uiri reueren¬
tissimi dõn ioħis ep̃i: atq adriani
cartularii & rectoris uolumꝰ. Si aũ¬
necesse ꝓpt̾ consiliũ fuerit: etiã filiꝰ

Expanded text:
stum fecisse commemoras, gavisi sumus. Sed quia praedictus chartularius summam nobis quoque indicare studuit, quae de fraudibus conductorum apud experientiam tuam jam de duobus territoriis est collecta, sicut te studiose fecisse fracto injusto modio gaudemter conductores a rusticis abstulerunt ad nos perveniunt, peccata quae ab ipsis perpetrata sunt ad nos trahantur. Et ideo volumus cum omni fide, omni puritate, considerato timore omnipotentis Dei, reducta ad memoriam districtione beati Petri apostoli, per unamquamque massam colonos pauperes et indigentes experientiam tuam describere, atque ex eis pecuniis quae in fraudibus sunt inventae, vaccas, oves porcosque comparare, et singulis colonis pauperibus ea distribuere. Quod facere te cum consilio viri reverendissimi domni Joannis episcopi, atque Adriani chartularii nostri et rectoris volumus. Si aunecesse propter consilium fuerit, etiam filius
Abbreviated transcription (Latin):
sterio itaq ur̃o qđ a uob̃ in catiuen¬
si urbe constructũ ẽ. ꝑ adrianũ
notariũ &. rectorẽ patͥmonii emissa
p̃cepti pagina. decẽ annuos solidos
dare depittauimꝰ: qͦs petimꝰ sine in¬
iuria suscipi: q ñ hec uob̃ nr̃a obla¬

Expanded text:
sterio itaque vestro, quod a vobis in Catanensterio itaque vestro, quod a vobis in Catanensi urbe constructum est, per Adrianum notarium et rectorem patrimonii, emissa praecepti pagina, decem annuos solidos dari deputavimus, quos petimus sine injuria suscipi, quia non haec vobis nostra obla
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ eiꝰdẽ tis. sicut uo̾ p̃sume debetiᷤ.
iuliano. Głȩ ur̃e scripta suscipiens
Alegencda letꝰ aꝑui: s tͥstis ꝑlecta. T pli¬
caui. In his qͥppe dicebat᷑ qđ pudoris
causa fuerit: mͥ uos ea que dicenda
erant tp̃r longo tacuisse. Ꝙ. cer¬
tũ est qr minꝰ amat᷑. qͥ adhuc erubes
In hoc aut̃ ualde me continetis: si mer¬
cedis causas mͥ assidue ꝓuidendas
studiose reqͥritis. Nec debet ẽẽ uere¬
condie ei aliqͥd de elemosinis ĩportune
dicere. quẽ constat ñ res suas s addis¬
pensandũ res pauꝑũ habere. De cau¬
sis itaq mercedis apud epm libere
agere debuistis: etiã si meũ animũ
qualis in amore ur̃o erist̾e̾t nescire
diligimꝰ &. dispensationis locũ in re¬
b sic scitis pauꝑũ tenemꝰ: ur̃a fateor
uerecundia ualde accusabilis fuit.
Quã ideo tam̃ uerbis ierepando inse¬
quor: ut hanc a corde ur̃o funditꝰ re¬
pellã. &. in mercedis causis magnũ
solatiũ ur̃ẽ ꝓuisionis habeã. Sona¬

Expanded text:
. Gloriae vestrae scripta suscipiens, legenda laetus aperui, sed tristis perlecta replicavi. In eis quippe dicebatur quod pudoris causa fuerit mihi vos ea quae dicenda erant tempore longo tacuisse. Et certum est quia minus amatur qui adhuc erubescIn hoc autem valde me continetis, si mercedis causas mihi assidue providendas studiose requiritis. Nec vobis debet esse verecundiae ei aliquid de eleemosynis importune dicere, quem constat non res suas, sed ad dispensandum res pauperum habere. De causis itaque mercedis apud episcopum libere agere debuistis, etiamsi meum animum qualis in amore vestro existeret nesciretdiligimus, et dispensatoris locum in rebus, sicut scitis, pauperum tenemus, vestra, fateor, verecundia valde accusabilis fuit. Quam ideo tot verbis increpando insequor, ut hanc a corde vestro funditus repellam, et in mercedis causis magnum solatium vestrae provisionis habeam. Mona
Abbreviated transcription (Latin):
mitana in monastio scĩ adriani
in penitentiã deputatũ. ñ solũ
iuctꝰ necessitatẽ pati: s & nudi¬
tatis miniã sustinere molestiã.
ꝓ qͦ re necesse habemꝰ strenuitati
tuȩ p̃senti iussione p̃ciꝑe. ut ipsi
ꝓ uictu ac uestim̃to stratoq ad

Expanded text:
mitana in monasterio sancti Adriani, mitana in monasterio sancti Adriani, in poenitentiam deputatum, non solum victus necessitatem pati, sed et nuditatis nimiam sustinere molestiam. Pro qua re necesse habemus strenuitati tuae praesenti jussione praecipere, ut ipsi pro victu ac vestimento
Abbreviated transcription (Latin):
sitũ ẽ. s & duob monachis mora¬
torio sc̃i archangłi seruientibus¬
silicã ẽẽ dinoscit᷑. binos de tantũ¬
mͦ solidos dare p̃cipimꝰ: qͥ & ipsi
tuis rationib ĩputent᷑. Ita gͦ fac:
ut impense mercedis tu qͦq par¬
ticipiũ sortiaris. Item eidẽ. Si in
ꝓximoꝵ necessitatib habita cõpas¬
sione benigna mente concͣrimꝰ.
nr̃is ꝓculdubio petitionib cle¬
m̃itẽ dñm repꝑimꝰ. Palatina siqͥdẽ
illustͥis femina continua hostili¬
tate insinuauit: se plurimis ne¬
cessitatib subiacere. Apt̃ea ex¬
ꝑientie tuȩ p̃senti auctoritate
p̃cipimꝰ: ut ei ꝓsustentatione eiꝰ¬
annuos xrͣx solidos dare ñ dif¬
ferat. qͥ tuis possint pꝰmodũ ratio¬
nib imputari. Ita gͦ fac ut & du
bene ministrate mercedis cõmo
dũ ꝑcipias: & nr̃a ad effectũ p̃cep¬
ta ꝑducas. Itẽ petro subdiacono
Insinuatũ ẽ marcellũ barũtanȩ
eccłiȩ ibidem inciuitate panor¬

Expanded text:
situm est, sed et duobus monachis in orasitum est, sed et duobus monachis in oratorio ssilicam esse dignoscitur, binos te tantummodo solidos dare praecipimus, qui et ipsi tuis rationibus imputentur. Ita ergo fac ut impensae mercedis tu quoque participium sortiaris. » Item eidem: « Si in proximorum necessitatibus, habita compassione, benigna mente concurrimus; nostris proculdubio petitionibus clementem Dominum reperimus. Palatina siquidem, illustris femina, continua hostilitate insinuavit se plurimis necessitatibus subjacere. Propterea experientiae tuae praesenti auctoritate praecipimus ut ei pro sustentatione eannuos triginta solidos dare non differat, qui tuis postmodum possint rationibus imputari. Ita ergo fac ut et tu bene ministrando mdum percipias, et nostra ad perfectum praecepta perducas. » Item Petro subdiacono: « Insinuatum nobis est Marcellum Barunitanae Ecclesiae, ibidem in civitate Panor
Abbreviated transcription (Latin):
miunxisse me memini. ut curã
pauꝑũ gereres: &. si qͦs illic egere
cognosce̾s. scͥptis recułrentib indi¬
cares. & uix de paucis hec face cu¬
rasti. llol.o aut̃ ut done patͥ ci e
mee mox cũ p̃sentẽ iussioire sus¬
ceꝑis: offeras ad calciam̃ta puero
tos. Dõne palatinȩ relictȩ urbici
solidos uiginti: & tͥtici modios tre¬
centos. Dõne uiui ance relicte feli¬
cis solidos uginti: & tͥtici modios
trecentos. Qui om̃s simul octogin¬
dño auxiliante occurrite. Ite ei¬
dẽ. Insinuatũ nob ẽ. ancillas dĩ qͦs¬
dã nolane ciuitatis in ãboridana
domo cõmanentes: nimiã uictus
uestitꝰq penuriã sustinere. Qͥb ex
p̃cepto di subuenire nos conuenit.
xl in auro eis solidos dare debeas.
& deinceps succedentib indictionis:
annuos iuginti solidos ministrare:
qͥ tuis possint rationib imputari
Pretẽa paulino prb̃o monasterii scĩ
erasmi. qđ in lat̾e montis serapti

Expanded text:
injunxisse me memini, ut curam injunxisse me memini, ut curam pauperum gereres, et si quos illic egere cognosceres, scriptis recurrentibus indicares; et vix de paucis haec facere curasti. Volo autem ut domnae Pateriaee, mox ut praesentem jussionem susceperis, offeras ad calciarium puerortos; domnae Palatinae, relictae Urbici, solidos viginti et tritici modios trecentos; domnae Vivianae, relictae Felicis, solidos viginti et tritici modios trecentos qui omnes simul octoginDomino auxiliante, occurrito. » Item eidem: « Insinuatum nobis est ancillas Domini quasdam Nolanae civitatis, in Aboridana domo commanentes, nimiam victus vestitusque penuriam sustinere. Quibus ex praecepto Dei subvenire nos convenit, ctione, quadraginta in auro eis solidos dare debeas, et deinceps succedentibus indictionibus annuos viginti solidos ministrare, qui tuis possint rationibus imputari. Praeterea Paulino presbytero monasterii sancti Erasmi, quod in latere montis Soractis
Abbreviated transcription (Latin):
Itẽ marimiano ep̃o syracusano pꝰ¬
aliqͥ. Presbit̃os diaconos. cet̃osq cu¬
ilibet ordinis clericos. qͥ eccłiis
qͦdãmͦ militant. abbates fieri ꝑ
monast̾ia ñ ꝑmittas. s aut omis¬
sa clericatꝰ militia monacatꝰ ꝓue¬
hant᷑ ordinib ãut siin abbatis lo¬
co ꝑmanere decreuerint. elerica¬
tꝰ nullatenꝰ ꝑmittant᷑ habere mi
litiã.Satis enĩ in congrirũ ẽ si unũ
ex hisꝓ sui magnitudine diligent᷑
qͥs ñ possit explere: qđ ad utrũꝙ
uideat᷑ idoneus. Sicq in uicẽ & ec¬
cłiasticꝰ ordo uitȩ monachice: &
eccłiasticis utilitatib regula mo¬
nachatꝰ impendit. luu
ualit̃ sane gregoriꝰ ꝑ procuia¬
tores excłiasticoꝵ patͥmonio
uelut argͦꝰ qͥdã luminosissimꝰ ꝑ totiꝰ
mundi latitudiñe sue pastoralis sol¬
licitudinis oculos circũtulerit. ñ
ab re forsitan dixerĩ ꝑstringendũ.
lit enĩ inepła anthemio subdiaco¬
no. Descendenti tibi mandauimꝰ. &
postmodũ p̃ceptis discur entib

Expanded text:
ius Maximiano Siracusano episcopo. Presbiteros, diaconos ceterosque cuiuslibet ordinis clericos qui ecclesiis quoquo modo militant, abbates fieri per monasteria non permittas, set, aut omissa clericatus militia, monachicis proveantur ordinibus, aut si in abbatis loco permanere decreverint, clericatus nullatenus permittantur habere || militiam. Satis enim incongruum est, si cum unum ex his pro sui magnitudine diligenter quis non possit explere, ad judicetur idoneus, sicque invicem et ecclesiasticus ordo vitae monachiae, et ecclesiasticis utilitatibus regula monachatus impediatur. » 55. Qualiter sane Gregorius per procuratores ecclesiasticorum patrimoniorum, velut Argus quidam luminosissimus, per totius mundi latitudinem suae pastoralis sollicitudinis oculos circumtulerit, non ab re forsitan duxerim perstringendum. Ait enim in epistola Anthemio subdiacono: « Discenti tibi mandavimus, et postmodum praeceptis 67 discurrentibus
Abbreviated transcription (Latin):
benignitati uice simili respondentes
qͥnqͣginta transmisimꝰ. E ne forsitan
minꝰ eent: alioᷤ decẽ suꝑ addidinꝰ. Ne uͦ & hoc ad¬
huc mninꝰ ee̾t : alio. xͦii. iungi fecimꝰ. In hoc aut̃

Expanded text:
benignitati vice simili respondentes, benignitati vice simili respondentes, quinquaginta transmisimus. Et ne forsitan minus esset, alios decem superaddimus. Ne vero et hoc adh
Abbreviated transcription (Latin):
pi epłas dilectioniꝰ tuȩ. in qͥb mͥ in no¬
descere curauit quod uenabilis an¬
dreas prbr de hac luce migrauerit.
De cuius ereptione gauisus sĩrq ad ea
que semꝑ expetiit gaudia et̃na ꝑue¬
int. De solidis uͦ qui ꝓfaciendo xeno
cdochio a filio nr̃o ꝓbo abbate ihero¬
solimis relict sunt. hoc qđ delib̾atũ
fuerat ut fieri debuisset imitari ñ
potiui. s henedictionẽ paruulã sc̃ita¬
ti ur̃e qͥnaiginta solidos transinisi.
ongũ ẽ nimisq difficile: si lix¬
elemosinarũ eiꝰ saltẽ huiꝰmodi
ꝓseqͣr actiones. Hoc breuit̃ assero:
qr & non petentib ultro distͥbuit.
mancdasti tnͣsmisimꝰ. Et post pauca
Solidos aut̃ uob̃ uoluistis ꝓ necessitatib
celle qͥnqͥginta tͣnsinitti. qͦs multũ esse
estimantes ęr eis nob̃ decẽ donastis ut
qͥdraginta mitt̃emꝰ.S ne forsitan & hoc
graue esset. alios nob̾ ex eis adhuc dig¬
nati estis largiri. S qr uos ualde in con¬
tinentia ur̃a benignos inuenimꝰ: eidẽ

Expanded text:
pistolas dilectionis tuae, in quibus mihi innotescere curasti quod vir venerabilis Andreas, presbyter, de hac luce migraverit. De cujus ereptione gavisus sum, quia ad ea quae semper expetiit gaudia aeterna pervenit. De solidis vero qui pro faciendo xenodochio a filio nostro Probo abbate Jerosolymis relicti sunt, hoc quod deliberatum fuerat ut fieri debuisset immutare non potui, sed benedictionem parvulam sanctitati vestrae quinquaginta solidos transmisi. » 56. Longum est nimisque difficile, si eleemosynarum ejus saltem hujusmodi prosequar actiones; hoc breviter assero, quia et non petentibus ultro distribuit, mandastis, transmisimus. » Et post pauca. « Solidos autem vobis voluistis pro necessitatibus cellae quinquaginta transmitti quos multum esse existimantes, ex eis nobis decem donastis, ut quadraginta mitteremus. Sed ne forsitan et hoc grave esset, alios nobis ex eis adhuc dignati estis largiri. Sed quia vos valde in continentia vestra benignos invenimus, eidem
Abbreviated transcription (Latin):
ex qͦc̃q monastĩo. ad clericatꝰ offi¬
ciũ uł ordinẽ sacrũ acceserit: ñ
illi aliqu̾a habeant ut diximꝰ ul¬
occasioĩs uł aĩe ea quȩ ꝓhibemꝰ susti¬
nere on̾a cõpellant᷑. Hec itaq omĩ
uigilanticura em̃dare iã scđo cõmo¬
nita sc̃itas ur̃a ñ differat: ne si post
hec negligentes uos esse qđ ñ cre¬
cdimꝰ senserimꝰ: alt̃ monastioꝵ qͥeti
ꝓspice̾ cõpellam᷑. Nã notũ uob̾ sit.¬

Expanded text:
ex quocunque monasterio ad clericatus offiex quocunque monasterio ad clericatus officium vel ordinem sacrum accesserit, non illic aliquam ut diximuoccasionis velamine ea, quae prohibemus, sustinere onera compellantur. Haec itaque omnia vigilanti cura emendare jam secundo commonita sanctitas vestra non differat; ne, si post haec negligentes vos esse quod non credimus senserimus, aliter monasteriorum quieti prospicere compellamur. Na
Abbreviated transcription (Latin):
cłiastico cogitur ꝑmaner e. Pinde
frͣnitas tua hoc qͦlibet in locofa¬
ctũ ẽ. enĩdare Eistinet: qr ego nul
multoꝵ relatione ꝑuen̾at mo¬
nastĩa in rauennatib partib
constituta õmino dericoꝵ ur̃oꝵ¬
dĩ̃o p̃gͣuari: ita ut occͦisione
qͣsi regiminis. ea qđ dici gͣue ẽ.
uelut in ꝓpͥetate possideant Qb
ñ modicũ condolentes. decessori
re ꝑ õma debuisset. S qm̃ uite
ẽ t̃mino citiꝰ occupatꝰ: ne unꝰ mo¬
correptione cessatũ ẽ. hoc ad uos
it̃um p̃uidimꝰ scͥpta dirig̾e. Hor¬
tam᷑ gͦ. ut õi mora õiq excusatio
ne sumota: ita monast̾ia ipsa
ab huiꝰmodi studeatis qͣuamine
releuare: qͥtenꝰ nullã deinceps
in eis clerici uł qͥ in sacͦ ft̃ ordine
ꝯstituti. ob aliud habeant nͥ oran¬
di tantũmͦ causa accedendilicen¬
aut abbatis ꝓmonitionẽ onꝰ aliqđ
fortasse sustineant studendũ nob
ẽ: ut si qͥspiã abbatũ aut monacoꝵ

Expanded text:
clesiastico cogitur permanere. Proinde clesiastico cogitur permanere. Proinde fraternitas tua hoc quolibet in loco factum emendare festinet, quia ego nullo multorum relatione pervenerat, monasteria in Ravennatibus partibus constituta omnino clericorio praegravari, ita ut occasione quasi regiminis ea quod dici grave est velut in proprietate possideant. Quibus non modicum condolentes decessori re debuisset. Set quoniam vite est termino citius occupatus, ne hoc onus mocorreptione cessatum est, hec ad vos iterum previdimus scripta dirigere. Hortamur ergo ut, omni mora omnique excusatne submota, ita monasteria ipsa ab ejusmodi studeatis gravamine relevare, quatenus nullam deinceps in eis clerici, vel hi qui in sacro sunt ordine constituti, ob aliud habeant, nisi orandi tantummodo causa, accedendi licenaut abbatis promotione onus aliquod fortasse sustineant, studendum vobis est ut, si quispiam abbatum aut monachorum
Abbreviated transcription (Latin):
domꝰ .a. uice dñs ꝑmanebat: int̃
cetã p̃cipit dicens. Uolumꝰ aut̃ ut
ordinet .&. maiorẽ domꝰ: quatenꝰ
possit uel hospitib suꝑuenienti¬
b uł causis que ueniunt idoneꝰ s parat᷑
exist̾e. Si uͦ negligentẽ eũ ꝓspicis
uł ea que dicimꝰ implere differen¬
tẽ: om̃ĩs clerꝰ eiꝰ adhiberi debet.
ut cõmuni consilio ipsi eligant:
quoꝵ ꝑsone ad ea que p̃diximꝰ
ualeant ordinari. Itẽ rauenna¬
tib clericis ad monastĩoꝵ re¬
gim̃ importune tendentib res¬
Per uenit adme: qđ ineccłiis fr̃¬
nitatis tue aliqua dudũ monas¬
t̃iis consecrata nc̃ habitacłacle¬
ricoꝵ aut etiã laicoꝵ facta sint.
dũq hi qͥ st̃ ineccliis fingunt se re¬
ligiose uiue̾: monastĩis p̃poni ap¬
petunt &. ꝑ eoꝵ uitã monaster ia
destrunt᷑. Nemo & enĩ potest &. ec¬
cłiasticis obseqͥis deseruire .&. in¬
monachica regula ordinate per¬
sistẽ: ut ipse distͥctionẽ monastii
teneat. qͥ cotidie in ministĩo ec¬

Expanded text:
 vicedominus permanebat, inter caetera praecepit, dicens: « Volumus autem ut ordinet, et majorem domus, quatenus possit, vel hospitibus supervenientibus vel causis, quae eveniunt, idoneus et paratus existere. Si vero vel negligentem eum prospicis, vel ea quae dicimus implere differentem, omnis clerus ejus adhiberi debet, ut communi consilio ipsi eligant quorum personae ad ea quae praediximus valeant ordinari. » Item Ravennatibus clericis, ad monasteriorum regimina importune tendentibus, resPerveniat ad me quod in ecclesiis fraternitatis tue aliqua loca dudum monasteriis consecrata, nunc habitacula clericorum aut etiam laicorum facta sint. Dumque hi qui sunt in ecclesiis fingunt se religiose vivere, monasteriis preponi appetunt, et per eorum vitam monasteria destruuntur. Nemo etenim potest et ecclesiasticis obsequiis deserviremonachica regula ordinate persistere, ut ipse districtionem monasterii teneat, qui quotidie in ministerio ec
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsustentatione uite debeant minis¬
trari: qđ tuis pꝰmodũ possit rationi¬
b imputari. Ita gͦ fac ut p̾sentiũ la¬
acono. Cosmas exuariis ꝑiculoꝵ ne¬
cessitatib muttis se dic̃ debitis obli¬
gatũ. ita ut ꝓ eis acreditorib suis
suos dicat filios detineri. Que ressi
ita ẽ: nos omino cõmouit. Quãobrẽ
hortam᷑ dilectionẽ tuã: ut q de reb
pauꝑũ dandis agit᷑. causã eiꝰ cũ sum¬
ma subtilitate ꝑ qͦras: & si inueneris
eũ p̃dictis debitis ueracit᷑ in uolutũ.
ut ñ sit substantia unde possit hec
ipsa ꝑsolue̾. p̃dictos credi bores ui
deas. & ꝓpt̃ recolligendos fiuos eius
qͣͥnta cognoiu̾s qͥntitate cõponas. Et
ꝙ ipse sic̃ dictũ ẽ hic ñ habet unde resti¬
pensionib ẽẽ reputandũ. Itẽ eidẽ. Se¬

Expanded text:
tione vitae debeas ministrare, quod tuis postmodum possit rationibus imputari. Ita ergo fac ut praesentium laacono. Cosmas ex variis periculorum necessitatibus multis se dicit debitis obligatum, ita ut pro eis a creditoribus suis suos dicat filios detineri. Quae res si ita est, nos omnino commovit. Quamobrem hortamur dilectionem tuam, ut quia de rebus pauperum dandis agitur, causam ejus cum summa subtilitate perquiras; et si inveneris eum praedictis debitis veraciter involutum, ut non sit substantia unde possit haec ipsa persolvere, praedictos creditores ejus adeas, et propter recolligendos filios ejus, quanta cognoveris quantitate componas. Et quia, sicut dictum est, hic non habet unde restipensionibus esse reputandum. Mense
Abbreviated transcription (Latin):
nere. Qb qm̃ & possibile ẽ aliqđ desi¬
deramꝰ ferre consultũ. idcirco dilecti¬
onẽ tuã aute dicto frĩ nr̃o mille moͦ¬
dios tͥtici. aut si plus leuare potuerit:
usq ad duo milia scͥptis te dare p̃senti¬
b: deputamꝰ. Hortam᷑ gͦ ut his p̃bendis
nullã morã aut excusationẽ adducas:
rio sine ꝑiculo ad ꝓpͥa remeare: &
uenire. Item. Gregoriꝰ eusebio reli¬
gioso abbati. Credat mͥ caritas tua:
q ualde contͥstatꝰ sũ de tͥsticia tua &
cet᷑a. Pretẽa centũ solidos ꝑ petrũ
subdiaconũ dilectionitue dare feci

Expanded text:
 ut possibile est, aliquod desideramus ferre consultum, idcirco dilectionem tuam antedicto fratri nostro mille modios tritici, aut, si plus levare potuerit, usque ad duo millia scriptis te dare praesentibus deputamus. Hortamur ergo ut in his praebendis nullam moram aut excusationem adducas, rio sine periculo ad propria remeare, et venire. » Item Gregorius Eusebio, religioso abbati: « Credat mihi charitas tua, quia valde contristatus sum de tristitia tua, et caetera. Praeterea centum solidos per Petrum su
Abbreviated transcription (Latin):
excũmunicationis epitimio. Et scͥ¬
bens orationẽ in pitatio dedi uni
leqi eã. Erat aut̃ oratio: soluens
abercõmunicatione defunctum.
lladit gͦ diaconꝰ sic̃ p̃ceptũ eifuerat
suꝑ tumulũ fr̃is legit pittatium:
habens orationẽ. E ipsa nocte uidit
abbas frẽm defunctũ: & diẽ ei. Non
es mortuꝰ fr̃: Ille respondit. etiã.
& iterũ int̃rogauit eũ abbas. Ilbi
eras usq hodie: Respondit fr̃. lle¬

Expanded text:
excommunicationis epitimio; et screxcommunicationis epitimio; et scribens orationem in pyctatio, dedit uni legi eam. Erat autem oratio solvens ab excommunicatione defunctum. Vadit ergo diaconus, sicut praeceptum ei fuerat, et super tumulum fratris legit pyctatium, habens orationem. Et ipsa nocte vidit abbas fratrem illum defunctum, et dixit ei: Non es mortuus, frater? Ille respondit, etiam. Et iterum interrogavit eum abbas: Ubi eras usque hodie? Respondit fr
Abbreviated transcription (Latin):
int̃ alia toto orbe iã diffamata mi
erat᷑ reu̾entissimꝰ hic prb̃r. Is in¬
qͥt effectꝰ papa. edificauit monas¬
t̃iũ uiroꝵ magnũ: & dedit man¬
datũ. ut nullus monachoꝵ ꝓpͥum
aliqd haberet: usq ad unũ obolũ.
fr̃ gͦ de monast̾io habebat frẽm
scłarem: & postulauit eũ dicens.
Casula ñ habeo s fac raritatẽ eme mͥ
Diẽ ei scłaris fr̃. Ecce tͥa nũmismata
suscipiens cõpara qͣlẽ tͥ placet. Ac¬
ceptis itaq monacꝰ tͥb nũmismati¬
b habebat ea ap̃se. Aliꝰ aut fr̃ ui
dens eũ habentẽ tͥa nũmismata:
ꝑgens nuntiauit abbati. Abbas uͦ
audiens: retulit beatissimimo pa¬
pe. Beatꝰ aut̃ gregoriꝰ discens hoc
ab abbate. segregauit eñ a cõmu¬
nione: tanquã qͥ soluerat regulã
monasterii. Igit᷑ pꝰ modicũ tẽꝑis
morit᷑ fr̃ segregatꝰ: nesciente papa.
Sost duos gͦ aut tresdies ꝑgens abbas
nuntiauit ei: qr fr̃ reqͥenit. In hoc
criret de hac uita. ñ soluit eũ ab

Expanded text:
inter alia toto orbe jam diffamata mirerat reverendissimus hic presbyter: Is, inquit , effectus papa, aedificavit monasterium virorum magnum, et dedit mandatum ut nullus monachorum proprium aliquid haberet usque ad unum obolum. Frater ergo de monasterio habebat fratrem saecularem, et postulavit eum, dicens: Casulam non habeo, sed fac charitatem, eme mihi. Dicit ei saecularis frater: Ecce tria numismata suscipiens, compara, qualis tibi placet. Acceptis itaque monachus tribus numismatibus, habet ea apud se. Alius autem frater videns eum habentem tria numismata, pergens nuntiavit abbati. Abbas vero audiens, retulit beatissimo papae. Beatissimus autem Gregorius discens hoc ab abbate, segregavit eum a communione, tanquam eum qui solverat regulam monasterii. Igitur post modicum temporis moritur frater segregatus, nesciente papa. Post duos ergo aut tres dies pergens abbas nuntiavit ei quia frater requievit. In hoc exiret de hac vita, non solvit eum ab
Abbreviated transcription (Latin):
gregoriꝰ plangendo potuit exau¬
diri sicuti moyses cũ taceret po¬
tuit clamasse uideri. Cui dñs ta¬
centi labiis: qͥd clamas inqͥt ad me
Nimirũ ds omp̃c corda renesq
scrutat᷑: & frequent̃ ea misertꝰ
concedit. quȩ homo quãuis ut
carnalis desideret. tam̃ petere ñ
p̃sumit. Unde psalmista. Desidiũ
tandũ qr ñ legit᷑ gregorii p̃cib
traiam aĩa ab uiferno lib̾ata. &
in paradiso reposita qđ omĩno
incredibile uicłet᷑ ꝓpt̾ illud qd̾
scͥptũ ẽ . nͥ qͥs renatꝰ fuerit ex aqͦ¬

Expanded text:
Gregorius, plangendo potuit exaudiri, sicuti Moyses cum dolendo taceret, potuit clamasse videri, cui Dominus tacenti labiis: Quid clamas, inquit, ad me ? Nimirum Deus omnipotens corda renesque scrutatur, et frequenter ea misertus concedit, quae homo quamvis ut carnalis desideret, tamen petere non praesumit. Unde Psalmista: Desideriutandum quia non legitur Gregorii precibus Trajani anima ab inferno liberata, et in paradiso reposita, quod omnino incredibile videtur propter illud quod scriptum est: Nisi quis renatus fuerit ex aq
Abbreviated transcription (Latin):
git᷑ gregoriꝰ ñ solũ sarones in ꝓpͥisse¬
dib cõmanentes xp̃o dño dedicauit.
uerũ etiã pueros eoꝵ ꝑ ext̾as regi¬
ones diffusos. suis p̃cus cõparans.
annualit̃ ad cognitionẽ fidei de¬
ducebat. Uncde candidũ prb̃rm
tua ex solidis qͦs acceꝑit. uestim̃ta
pauꝑũ. uł pueros anglos qͥ sint ab
annis dec̃ẽ &. septẽ. uł decẽ & octo
ut in monasterus dati dõ ꝓficiant
cõparet: qͥtimis solidi galliarum
qͥ in t̾ra nr̃a expendi ñ possunt. ap̃
locũ ꝓpͥũ utilit̾ expendant᷑. Si qͥd uͦ
de pecuniis redituũ que dñr abla¬
te reciꝑe potueris. ex his qͦq uesti¬
m̃ta pauꝑũ cõparare te uolumus:
uł sic̃ p̃fati sumꝰ pueros qͥ in oĩpo¬
tentis di seruitio ꝓficiant. S qr

Expanded text:
n solum Saxones in propriis sedibus commanentes Christo Domino dedicavit, verum etiam pueros eorum per exteras regiones diffusos, suis pretiis comparans annualiter, ad cognitionem fidei deducebat. Unde Candidum presbyterum tua ex solidis quos acceperit vestimenta pauperum, vel pueros Anglos, qui sunt ab annis decem et septem, vel decem et octo, ut in monasteriis dati Deo proficiant, comparet, quatenus solidi Galliarum, qui in terra nostra expendi non possunt, apud locum proprium utiliter expendantur. Si quid vero de pecuniis redituum, quae dicuntur ablatae, recipere potueris, ex his quoque vestimenta pauperum comparare te volumus; vel, sicut praefati sumus, pueros qui in omnipotentis Dei ser
Abbreviated transcription (Latin):
nis te om̃ĩb esse uolumꝰ rationib
absolutũ. ut do nr̃o de his que tͥ
cõmisimꝰ rationẽ te noueris posi
turũ. hortam᷑ ut fidei in te since¬
ritas uigeat. sit mens in reb in¬
tentior. cura ꝓpensior. studiũ ui¬
gilantiꝰ. deuotio clarior. ex ibitio
efficatior: qͣtinus dũ diuino intꝰ
aurilio hoc opꝰ solert̃ impleueris.
& illi ꝓ quib sollicitudinẽ geris

Expanded text:
nis te omnibus volumus rationibus nis te omnibus volumus rationibus absolvi, ut Deo nostro de his quae tibi commisimus rationem te noveris posturum, hortamur ut fidei in te sinceritas vigeat, sit mens in rebus intentior, cura propensior, studium vigilantius, devotio clarior, exhibitio efficacior, quatenus dum, divino jutus auxilio hoc opus solerter impleveris, et illi pro quibus sollicitudinem geris,