comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
esum. Ibi lactis ⁊ mellis uinlos ¶⁊ aips
splede̾ cũ. Ibi pulcheriuuaꝵ mulierum
⁊ uirgim̃ ãplexus ⁊ luxus in quibus
tota eis paradisus fung feccatoribus
suis ꝓmitcit Ant̃ ista oĩum pene ãtiꝙ ⁊ hẽ¬
sum feces quas dyabolo nbuẽte sorbuerat
ie nomẽs cum sabellio t̾ntatẽ abnegat
cum suo nistorio xpĩ dectatẽ abic᷑. cum
maͣcheo morte dñi difficet᷑ licet Reg̾ssus
eus non neget ad celos. ¶uie ⁊ similihz
nõ adq̃ͥsicõis sed perdicõis pplm imbues̾
a deo plenissime au̾eit ⁊ ne ennãglĩtꝰ
siuno uocra in eix posset hẽue locum uel

Expanded text:
esum, ibi lactis, & mellis riuulos, & aquarum esum, ibi lactis, & mellis riuulos, & aquarum splendentium: ibi pulcherrimarum mulierum, & virginum amplexus & luxus, in quibus tota eius Paradisus finitur, sectatoribus suis promittit. Inter ista, omnium pene antiquarum hęresum fæces, quas diabolo imbuente sorbuerat, reuomens: cum Sabellio Trinitatem abnegat, cum suo Nestorio Christi Deitatem abiicit, cum Manichæo mortē Domini diffitetur, licet regressum eius non neget ad cœlos. His & similibus non adquisitionis, sed perditionis populum imbuens, a Deo plenissime auertit: & ne Euangelicus sermo vltra in eis posset habere locum, vel
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse. xp̃m dñm iuaiorẽ onb extitisse
dei. uerbum dei. sp̃m dei facet᷑. nec /nĩ̾tiũ
uerbũ et sp̃m sc̃n ut nos aut intelrigit
aut cõfitet᷑ silñ desdici aut credi prsa
deridet. Et de luãne genezacoĩs silĩtu dinẽ
uaccinus lomo filn dei et̾nã dõnc natiuita¬
tuisse ꝙͣto ꝑt̾ insu de negat ⁊ subsenat
Resurieccoux carns sepe Replicã u afcruit
indicue̾ cõe in fine selĩ nõ a xpo seda
deo excẽdum eẽ nõ negat Illi tamẽ xi
dicio xpo ut dñm dñmi ac sepp̃m ad gẽtis
sus p̃s dñ affuturũ uesanit Inferm cor¬
meta qualia sibi libint ⁊ qualia adine¬
mre magnũ ꝑsendo ꝓpħam decuit desc̾be
Paradisũ nõ societatis aglĩce iuec ui¬
sionis dĩne. nec sũmi plis bomi qued
nec oclũs uidit nec auris audunt. necz
in cor eois astedit. sed uere elẽm quolẽ
caro ⁊ sangnis ymo fexecarnis ⁊ sãgñis
cõcupistebat. q̃ẽ q fibi parari optabat
depĩxit Ibi carmũ ⁊ oñigenoꝵ fuictuũ

Expanded text:
fuisse, Christum Deum majorem omnibus exstitisse Dei, Verbum Dei, Spiritum Dei fatetur; nec nuntium, Verbum, aut Spiritum, ut nos, aut intelligit, aut fatetur. Filium Dei dici, aut credi, prorsus deridet. Et de humanae generationis similitudine vaccinus homo Filii Dei aeternam nativitatuisse, quanto potest nisu, denegat, & subsannat. Resurrectionem carnis sæpe replicādo adstruit. Iudicium esse in fine seculi nō a Christo, sed a Deo exercendum esse non negat. Illi tamen iium post Deum maximum ac seipsum ac gentis suae praesidium adfuturum, vesanit. Inferni tormenta, qualia sibi libuit, et qualia adinvenire magnum pseudoprophetam decuit, describit. Paradisum non societatis angelicae, nec visionis divinae, nec summi illius boni, quod nec oculus vidiis ascendit: sed vere talem, qualem caro & sanguis, immo fæx carnis, & sanguinis concupiscebat, qualemque sibi parari optabat, depinxit. Ibi carnium, & omnigenorum fructuum
Abbreviated transcription (Latin):
ad utrũq ñm atcinet. flatu collequeois
eã recalescere ⁊ in mutm affectus solitas
uel maiores flãmas eruꝑe cogem Rstat
ut uos quẽ lacreũ fortẽ q colũpnã cui
p̃panit ⁊ uelud rutilũ sida exẽplo ubo a
nõ solũ mõchis. feꝰ ⁊ eoti latine eccliẽ
nr̃o cẽpore insiguit̾ lucẽ donauit. Restat
inquã. ut totã quã potueritis quic dĩno
operi detis oꝑam  uniꝰ nois ⁊ ordim̾e
maxĩas cõgregacões mqͣꝙ᷑ ult᷑ dissi dere
pacianũ. Etudin egto sẽper ut scõs illos¬

Expanded text:
ad vtrumque nostrum attinet, flatu colloquutionis eam recalescere, & in mutui affectus solitas vel maiores flammas erumpere cogerem. Restat vt vos quem lacteam fortemque columnam, cui tilum sidus exēplo verboque non solum Monachis, sed & toti Latinæ Ecclesiæ nostro tēpore insigniter lucē donauit: restat, inquā, vt totam quam potueritis huic diuino operi detis operā, & vnius nominis & Ordinis maximas Cōgregationes nequaquā vltra dissidere patiamini. Studui ego semper
Abbreviated transcription (Latin):
cuis rdanũ infude ad nemꝰ liggna
cõnehere At nichil horũ ego facio. Eel
ergo. Unũ ẽ quod ntẽdo unũ qued spe̾¬
cialissimo ⁊ scissimo amico suggero Ere¬
dit forte uel exiscunat dum liec legit
curari Nlõ fui nõ sum nec eẽ possem.
tortor eoꝵ lim licet fũb suis/ maligne
detral e. susrriã do obloquẽo multum
deliq̃rit. liget carnes eoꝵ dents tamno
lamouerit᷑ ipã sua uiscera ungutõi
ems menbus neqͥter ut ego nom cacira¬
uerunt. hẽant si fic uobis ũtile uidetur

Expanded text:
 ad nemus ligna convehere. At nihil horum ego facio. Quid ergo? unum est quod intendo, unum quod specialissimo et sanctissimo amico suggero. Credit forte vel existimat, dum haec legit, turari. Non fui, non sum, nec esse possum tortor eorum qui, licet fratribus suis maligne detrahendo, susurrando, obloquendo, multum deliquerint, licet carnes eorum dente canino laniaverint, ipsa sua viscera unguibus ejus membris, nequiter, ut ego novi, laceraverint, habeant, si sic vobis utile videtur,
Abbreviated transcription (Latin):
uilit᷑ ita ut q̃ri nõ possẽ negatũ. Hoc di¬
cens nõ glorior sed urã uota in me per
ip̃m impleta declaro. Et nouũ qdem non
. ceumatẽse monasteriũ in qualitũq pa¬
store suo a sũmo põtifice honorari. sed
nonũ ẽ nichil sist̾ in eis actu. nichil
in uerbis nchil in ipo gestu erga ipm
potuisse necari. Widerã eũ p̾mo ãno apo¬
scolatus ipĩus rome. post uiderã climiaci
uiderã antisiodori. uiderã catalanui uidam
remis uiderã alib. sed talis nnt̾ appa¬
uint quasi nas uidiffẽ. Cu ualẽ de inde
tocius romane curie erga me ac mã sta¬
tum m̃em̾m succincte reffero. ut amicorum
fideliũ. ut dulcissimoꝵ frm̃. ut ex / mero
Esincero corde ꝙptũ agnosti potint fami¬
liariũ d ñ om̃s. maxiẽ singlãris ilł.
uir dñe oftiẽsis nõ nurꝰ nõ inferius iñ
ascitit. ꝙ uobis si pñe eẽtis astaret
Ad Illum explicãdũ qͥa brems simo nõ

Expanded text:
biliter, ita vt queri non possem, negatum. Hæc dibiliter, ita vt queri non possem, negatum. Hæc dicens non glorior, sed vestra vota in me per ipsum impleta declaro. Et nouum quidem non est, Cluniacense Monasterium in qualicumque Pastore suo a summo Pontifice honorari: sed nouum est nihil sinistri in eius actu, nihil in verbis, nihil in ipso gestu erga ipsum potuisse notari. Videram eum primo anno Apostolatus ipsius Romæ, post videram Cluniaci, videram A apparuit, quasi nunquam vidissem. Qualem deinde totius Romanae curiae erga me ac nostra statum invenerim, succincte refero, aut amicorum fidelium, ut dulcissimorum fratrum, ut ex mero, et sincero corde, quantum agnosci potuit, familiarium. Vestri omnes, maxime singularis ille vir dominus Hostiensis, non minus, non inferius mihi astitit, quam vobis si praesens essetis astaret. Ad illum explicandum, quia brevis sermo non
Abbreviated transcription (Latin):
induere aliis de caĩa cogebat᷑ speciem.
ip̃mm aut p̾nat aut publice me alloiuẽ¬
Rauẽnas adeẽt. p̾ire me ip̃m plerũq
impeler̃te siebat᷑. Denatui romanor
sed ⁊ qũ adiũgi cogebar. Excendebãt᷑
unu̾si nõ romai a Romanis confiliis solꝰ
aut pene solus ad inist̾ia iurata uocabar
Ista in publico. Iam se creciora ⁊ Rmota
as aliis colloq̾a qͥs explicet. Dico dico
quod uerũ ẽ. Ilemo me putet aliter
loqui ꝙ sentio. Ut a ꝙ arrogãcius dicã
hoc apud me fas nõ ẽ Nũ amicũ fiᵈe¬
liorẽ mĩꝙ fr̾m sinceriorẽ. nũꝙͣ patrem
puriorẽ in lymodi collon̾is exꝑcus sum. Au¬
ris paciẽe ad audiẽdum. lingna ꝓmpta
⁊ efficax ad responde dum. nou ut maior
iiori sed ut aut par pari. aut qm̃i ut inf̾ior
superiori. Aichil fastr nichil dnium. mile
marestas sed totum sib hoiem eg̃tas. eotũ
hñil itas cotum racio uendicabãt. Si qᵈ
ibi uel abi pecii. aut indultũ eant racoã¬

Expanded text:
induere aliis de causis cogebatur, speciem: induere aliis de causis cogebatur, speciem: ipsum aut priuatim, aut publice me alloquenRauennas adesset, præire meipsum plerumque impellente sinebatur. Senatui Romanorused & quandoque adiungi cogebar. Excludebantur vniuersi non Romani a Romanis consiliis: solus aut pene solus ad mysteria iurata vocabar. Ista in publico. Iam secretiora, & remota ab aliis colloquia, quis explicet? Dico, dico quod verum est. Nemo me putet aliter loqui quam sentio. Vt aliquid arrogantius dicam, hoc apud me fas non est. Numquam amicum fideliorem, numquam fratrem sinceriorem, numquam Patrem puriorem in huiusmodi colloquiis expertus sum. Auris patiens ad audiendum, lingua prompta & efficax ad respondendum: non vt maior minori, sed vt aut par pari, aut quandoque vt inferior superiori. Nihil fastus, nihil dominium, nihil maiestas: sed totum sibi hominem æquitas, totum humilitas, totum ratio vendicabant. Si quid ibi vel alibi petij, aut indultum est, aut rationa
Abbreviated transcription (Latin):
mule mee pides tenacissimo Rtrahete
luto. in subiacẽtem eidẽ ponti quãdam
abyssum pene ꝓlapsus sum Sed dei uirente
mule uires adente. subito me cum dadẽ
sr̃ pontẽ ĩneni. sic q p̃ter tnnorẽ. iichil
Este passus e nasi. Qud multa. Talis
nos in eundo. calis Rdeundo non fortuma
de fectu uel morte uestiax de qb deo cura
non est. Leta plane in uia cuicta Reperi
sed leciora apud pr̃em d̾nem. Bonũ Illũ
habm in p̾ncipio meliorẽ in ꝓcessu. optimũ
in finre. ymo ut quod ueruis ex corde laurio
fatrar: optimũ semper. Cumq uulcus
Ille Illins in quo uere aplẽea uigor et
forma Relucet. ꝓ uarietate cansarum
personarũ. ⁊ enẽtuũ mutaret᷑. ⁊ aliis
acq aliis unt̾ Iocundũ. nñt imbilũ. discri¬
cissime sese preberet. miclui eñ nimꝙͣ in
diu̾sa mutatꝰꝰ ẽ. Eeuale ueniens Reꝑꝑi
calem Recedens Reliqui. Notabã sepe̾
hauste norẽ uel mestiorẽ quã frequẽt

Expanded text:
mulae meae pedes tenacissimo retrahente mulae meae pedes tenacissimo retrahente luto, in subjacentem eidem ponti quamdam abyssum pene prolapsus sum. Sed Dei virtute mulae vires addente, subito me cum eadem super pontem inveni, sicque praeter timorem, nihil triste passus, evasi. Quid multa? Talis non in eundo, talis in redeundo, non fortuna, defectu, vel morte bestiarum, de quibus Deo cura non est. Laeta plane in via cuncta reperi, sed laetiora apud Patrem inveni. Bonum illum habui in principio, meliorem in processu, optimum in fine, imo ut quod verius ex corde haurio fatear optimum semper. Cumque vultus ille illius, in quo vere apostolicus vigor et forma relucet, pro varietate causarum, personarum, & euentuum mutaretur, & aliis atque aliis nunc iocundum, nunc nubilum discretissime sese prębet: mihi tamen numquam in diuersa mutatus est. Qualem veniens reperi, talem recedens reliqui. Notabam sæpe austeriorem vel mœstiorem, quam frequenter
Abbreviated transcription (Latin):
nob̃is scdm̃ cor surm ⁊ implent peticoes
uras Facta sut̾ nobis eciã ad licteram p̃¬
na in directa ⁊ aspera in uias planas.
Aexes ipe gelide ⁊ ꝑpetius niuib cõdẽp¬
nati scopuli. Illius sin ãciq horroris pene
obliti sunt. Aer ip̃e q̃ ut post Reditum m̃m
importumorẽ solito iiniis ymbrib p̃b̃uit
quq solis dieb exceptis. eogo quo in ytalia
demoratus sum tẽpore tã t̾reno Itnere ꝙ
flmuali. nõ aliquãtis dieb ac noctib padꝰ
nos naigãtes detinuit. Iocũdum se semꝑ
ac serenũ exhibuit. Lutosas uias quib
maxiẽ ãgi. ymo cinittis id minãtib infigi
merebamur fere laꝑideas siccitate u̾nem¬
mus. Fratres quosda Itineris socios. pure
ac simplicis uite uiros. flnctib mersos. et
iã Iãq extingĩdes. as ipis ut sic loquar
fantib uinos Recepimꝰ: Ipẽ̾ plns solito
andax. dum pontẽ quẽdam ꝯ̾a peditẽ ire
pigeuat. constẽdere eques conarer. ultiões

Expanded text:
nobis secundum cor nostrum, & impleuit petitiones nobis secundum cor nostrum, & impleuit petitiones nostras. Facta sunt nobis etiā ad literam praua in directa, & aspera in vias planas. Alpes ipsę gelidæ, & perpetuis niuibus condemnati scopuli, illius sui antiqui horroris pene obliti sunt. Aer ipse, qui vt post reditum nostrum importuniorem solito nimiis imbribus præbuit: quinque solis diebus exceptis, toto, quo in Italia demoratus sum, tempore, tam terreno itinere, quam fluuiali nam aliquantis diebus ac noctibus, Padus nos nauigantes detinuit iocundum se semper ac serenum exhibuit. Lutosas vias, quibus maxime angi, immo cunctis id minantibus infigi verebamur, fere lapideas siccitate inuenimus. Fratres quosdam itineris socios, puræ ac simplicis vitæ viros, fluctibus mersos, & iam iamque extinguendos, ab ipsis vt sic loquarfaucibus, vivos recepimus. Ipse plus solito audax, dum pontem quemdam, quia peditem ire pigebat. conscendere eques conarer, ultimos
Abbreviated transcription (Latin):
P himlis clim̃ Abbas. Sulutẽ et̾nam.
¶inomiã sc̃ĩtati ur̃e michi tã dulcit tam
ueingne sebeti. got dub Rest̾bere difeuli
nolite mirari Irruerat forte tnc tãtur
negocioꝵ eubo tanta q cãrs cõgeries
nre undiq suffocabat. ut nõ dicã se̾bere.
ses uix michi uinere tux liceret. Soie¬
uat disrupto obice ĩmesa uis aqua¬
⁊ quas romanũ Iter me absẽt paubatum
cõcregãs. scagm more aliꝙͣ dii cõcimerat
in p̃sẽtẽ bargissime ꝓfundebat. Excea¬
mare gñt nu̾to poteram. Salnũ me fac
meã Mec fuit cã. qua Ill cnii me totũ
debeo. debitũ respondẽdi pancis licet
diebus subtraxi Ane̾ tãdẽ respirans
oceurro ut possum uerbis tãto tãt aune
affectui. post uerba in ꝓxio per dei ctram
occursurus ⁊ ip̃e. i ragnificam᷑ uere dñs
facere nobistum ⁊ ut uerba illa urã hua¬
nũ pene es excedẽtia sonãt. ꝓsperum fecͭ.
iter nr̃m ⁊ grã sua sendio urõ. p̃cibus
urõꝵ duxit ⁊ Reduxit incolumes. Euut

Expanded text:
salutem aeternam. Quoniam sanctitati vestrae, mihi tam dulciter, tam benigne scribenti, tot diebus rescribere distuli, nolite mirari. Irruerat forte tunc tantus negotiorum turbo, tantaque causarum congeries me undique suffocabat, ut non dicam scribere, sed vix mihi vivere tunc liceret. Exundabat, disrupto obice, immensa vis aquarum: quas, Romanum iter, me absente paulatim congregans, stagni more aliquandiu continuerat, in praesentem largissime profundebat. Exclamare tunc merito poteram: Salvum me fac meam. Hæc fuit causa qua illi, cui me totū debeo, debitū respondendi, paucis licet diebus, subtraxi. Nunc tandem respirans, occurro, vt possum verbis, tanto tanti amici affectui: post verba in proximo, per Dei gratiam occursurus & ipse. Magnificauit vere Dominus facere nobiscum, & vt verba illa vestra, humanum pene os excedentia sonant, prosperum fecit iter nostrum: & gratia sua, studio vestro, precibus vestrorum, duxit & reduxit incolumes: tribuit
Abbreviated transcription (Latin):
gna Utrũqz hoc uequa lance nacura po¬
ita ut precer uim quãdam umo ĩnatam
simoni, ml ultra citritqz il plus mina¬
ue. ip̃e a cer e emulus scructator ĩueiãt
ut isde ista. Miia eraxit fateor ĩa
non parũ traxit. ꝓmie Rapuit cor meũ
eplã tua. Illa plane eplã que ex ha¬
uiidancia cordis logunta ẽ. q̃ de młto
adipe ⁊ pignedine amoris ꝓcessit. quã
cum stberes. ut de Illo ⁊̾ noto diccũ est
nõ quidẽ calamũ. sed pẽmulã in mente
ciuxisti. Stillabat dina legẽt᷑ michi.
illa dulcedm̃e ⁊ cordi mes infunde bat
per uerba singula lac ⁊ mel Cogitabã
ea silĩtudine. ꝙͣ uerũ eẽt quod a damid
deo dictum ẽ. Eiuã dulcia fim. e. t.s. m efi
gu̾tula. ꝙ dulcior celescis ymber. Si
adeo nretem lent ros hiñam ẜmonis.
ꝓͣtomagis delunt corrẽs ueeuptatis.¬
Il lulta siliã ox hus comcredã ⁊ totũ
teneberis: nec ulera Iter tnũ ad nos
patris tmn lrnĩ mei. sentencia / remorabit᷑
Repsi e de te quod ip̃e uidebis. Repse

Expanded text:
nce natura poita ut praeter vim quamdam vivo innatam sermoni, nil ultra citraque, nil plus minusve, ipse acer et aemulus scrutator inveniat. Ut quid et ista? Quia traxit, fateor, quia non parum traxit, imo rapuit cor meum epistola tua, illa plane epistola, quae ex abundantia cordis locuta est, quae de multo adipe, et pinguedine amoris processit. Quam cum scriberes, ut de illo tibi noto dictum est, non quidem calamum, sed pennulam in mente tinxisti. Stillabat, dum legeretur mihi, illa dulcedinem, et cordi meo infundebat per verba singula lac et mel. Cogitabam ea similitudine, quam verum esset, quod a David Deo dictum est: Quam dulcia faucibus meiguttula, quam dulcior coelestis imber? Si adeo mentem lenit ros humani sermonis, quanto magis delinit torrens voluptatis? Multa similia ex his conjiciebam, et totum, teneberis, nec, ultra iter tuum ad nos, Patris tui charissimi mei sententia remorabitur. Scripsi ei de te quod ipse videbis. Scripsi
Abbreviated transcription (Latin):
inquã suo, mer ut a uobis hẽs. uel apus
dimonem uel apud ipãm clarauallem.
Aguesco eñ ⁊ uere agnosto quod dixi¬
stis. ꝙ ꝙtum pepercero uobis parcam E
michi. amm quod pro magno uos hieurũ
sepsistis. uobis concessi. donec optablõ
collono ꝑfrui me̾ar. De g̾mano quod mag
diustis. ꝙ dixistis facio ytum ualeo . Ce¬
tã diei exptate resuo. De sup̾ore ea que
subiuxistis. ut legi nõ modice miratus
sum cõnem statim hõiem ⁊ cuncca fere
q̃ de eo nobis suggesta fuerat. as ip̃o fal¬
sissima ẽẽ audii ueritꝰ sum meoꝵ sibi¬
los sipe̾ciũ ne siliã hnis q̃ lĩ ano ꝓfude:

Expanded text:
is habeo, vel apud Divionem, vel apud ipsam Claramvallem. Agnosco enim, et vere agnosco quod dixistis, quia quantum pepercero vobis, parcam et mihi. Munus quod pro magno vos habiturum scripsistis, vobis concessi, donec optabili colloquio perfrui merear. De Germano quod magis innuistis quam dixistis, facio quantum valeo. Caetera diei exspectatae reservo. De subpriore ea, quae subjunxistis, ut legi, non modice miratus sum. Conveni statim hominem, et cuncta fere quae de eo vobis suggesta fuerant, ab ipso falsissima esse audivi. Veritus sum meorum sibilos serpentium, ne similia his, qua
Abbreviated transcription (Latin):
menisse ⁊ gladũ iã ad ꝑencuẽdũ exertẽ
in uaggnã pixtatis eẽ ĩpositum s Reliq̃
in line modũ. Id hec ego. Nlõ ẽ non o
luc labor difficilis aut insuetꝰ apus
me Natura ixã sagis ad indulgẽ du
na ꝓnocat usus ipe indulg di instigat
assuetue sum pati. assueta ⁊ / indulgere
declarat hoc quol tñ nõ suꝑbe iaccito
ponclanũ cisma. in quod cũ ĩnuimeri
de clmau̾int. ac nefanda ⁊ in ordine mõte¬
co mandita fecerunt nũꝙ gladiũ meñ.
Seci hoc tunc. feci e poscea sepe. Esi non
de tã gͣnib. tamẽ de gnib. ⁊ iuste forsã
nccil collerãcia int̾cessisset gmt̾ puni¬
endis excessib facio ⁊ adlnc frequẽter
uec ut sic dicũ facere hoc assidue cesso.
ursericordiã deo cãtabo. ⁊ nuĩꝙ indiciũ.

Expanded text:
endum exertum, in vaginam pietatis esse repositum, & reliqua in hunc modum. Ad hæc ego. Non est, non est hic labor difficilis, aut insuetus apud me. Natura ipsa satis ad indulgendum me prouocat, vsus ipse indulgendi instigat. Assuetus sum pati, assuetus & indulgere. Declarat hoc, quod tamen non superbe iactito, de Pontiano schismate, in quod cum innumeri declinauerint, ac nefanda, & in ordine Monastico inaudita fecerint: numquam gladium meum, Feci hoc tunc, feci et postea saepe, et si non de tam gravibus, tamen de gravibus, et juste forsan nisi tolerantia intercessisset, graviter puniendis excessibus. Facio et adhuc frequenter, nec, ut sic dicam, facere hoc assidue cesso. misericordiam Deo cantabo, et nunquam judicium?
Abbreviated transcription (Latin):
cua Retraxit Quorsĩ ista: Qrma sic
te semꝑ mecũ eẽ / nec datũ ẽ uolui salte̾
sepe nec concessum ẽ mhanet adhuc ꝑuax
in hoc odioso statu fortua. ⁊ q̃ uariare
uices nõ cessat. cõtra morẽ sũ ĩariabil
ꝑfenerat Sed credo deo. qͥa rumpet᷑
male fixa stabilitas ⁊ q̃ meã de te estiẽ
saciare nequeo. saltẽ hãt ure ni tp̃e iocũ¬
do ac dulci tus colldiio Rele nabo. uere
Iocundo. uere dulci. Nã si talis scilus
tuus qnabis ẽ añiꝰ cuus. Si talis lrã
tus. quallis lingna tua Nõ es enĩ nõ
es tłis. quilles qdã loquaces stilo. muti
elsq̃o. uel ecõnio ꝓfusi loquetes muti st̃¬
bẽtes. Et si conferie miorẽ maiorib lic
nõ solũ tnũ sequeris tulliũ tullianus.¬
de quõ sẽpsisti ꝙ pectus in liungnã facilliã
trafferebat fucilitate. sed quos ẽ digniꝰ
mitaris aplũm apostoltꝰ Dicebat Iole
cebat hoc se sed alr̾ se feturũ ꝓmitcebat¬

Expanded text:
cura retraxit. Quorsum ista? Quia sic cura retraxit. Quorsum ista? Quia sic te semper mecum esse, nec datum est. Volui saltem saepe, nec concessum est. Manet adhuc pertinax in hoc odioso statu fortuna, et quae variare vices non cessat, contra morem suum invariabilis perseverat. Sed credo Deo, quia rumpetur male fixa stabilitas, et qui meam de te esuriem satiare nequeo, saltem hanc brevi tempore jucundo ac dulci tuo colloquio relevabo. Vere jucundo, vere dulci. Nam si talis est stylus tuus, qualis est animus tuus? Si talis littera tua, qualis lingua tua? Non es enim, non es talis, quales quidam loquaces stylo, muti eloquio, vel econverso profusi loquentes, muti scribentes. Et si conferre minorem majoribus licet, non solum tuum sequeris Tullium Tullianus, scripsisti, quod pectus in linguam facillima transferebat facilitate, sed quod est dignius, imitaris Apostolum apostolicus. Dicebat ille cebat hoc, sed aliter se facturum promittebat
Abbreviated transcription (Latin):
dicãe Te det aĩãm meã uite mee. Qua¬
re. Qnia itõ quod uolo hoc ago. sed
quod adi illud facio Datum ẽ in hoc ⁊
nescio si desuper ac ueund infeꝑabile acci¬
dens fers a puero in inhesit ut pene sẽꝑ
ipellar ad hec q̃ nolo. ⁊ Repellar able
q̃ uolo Et licet uec dicã nõ sum camen
de illis q̃ nõ st̾ cõcenti sorte sua. qui
ꝓp̾a fastiduit. alrena ambuit̾ Nõ sum
de plris de qbi qͥdã satis notus. ¶ felices
incatores guis ãins miles ait Et Iterũ
mercator nanẽ Iaccãtib aust̾s. milicia
⁊̃ potior Nõ in quã sũ de his uel sigs
q̃ semper ãpie mẽtis aut dubie uniũsos¬
in ie qe. se solos in labore uersari causat᷑
Ques si forte ãmiꝰ noxiis iuluaret agere
grras seꝑieti uias meas spinis. oseruẽti
maceria At si bona si ueillia optãt᷑.
quare non dant. Bi uolni silere opor¬
tuit / me loqui. Si uolui uacare. oportuit
lauorare Si celo quãdoq difigere ocliñ
libuit. statim Illũ ad Roam tẽporalnõ

Expanded text:
dicam? Tædet animam meā vitæ meæ. Quare? Quia non quod volo, hoc ago: sed quod odi, illud facio. Datum est mihi hoc, & nescio si desuper, ac velut inseparabile accidens fere a puero mihi inhæsit: vt pene semper impellar ad hæc quæ nolo, & repellar ab his quæ volo. Et licet hæc dicam, non sum tamen de illis, qui non sunt cōtenti sorte sua, qui propria fastidiunt, aliena ambiunt. Non sum de illis, de quibus quidam satis notus, O felices mercatores, grauis annis. — Miles ait. Et iterum, Mercator nauem iactantibus austris, — Militia est potior. Non, inquam, sum de his, vel similibus, qui semper anxiæ mein requie, se solos in labore versari causantur. Quod si forte animus noxiis inhiaret, agerem gratias sepienti vias meas spinis, obstruenti maceria. At si bona, si utilia optantur, quare non dantur? Si volui silere, oportuit me loqui. Si volui vacare, oportuit laborare. Si coelo quandoque defigere oculum libuit, statim illum ad terram temporalium
Abbreviated transcription (Latin):
tis. ꝙͣ quod uerũ ẽ cõfitẽtis uerba fuerut᷑
Duplex uere tnc̾ fui nestio quo casia. quod
eẽ sepe nõ soleo. duplex plane tne fui in
uerbo Allid euc̾ corde sinatũ ẽ. alind
lingna deꝓmptũ ẽ. Ita c̾te mẽs tarita
suggessit. Eiuid qued uis ⁊tociẽs ꝓfiteris
sortassis ut iã bis Ita ⁊ nnt̾ t̾tio petitis
feuserarerisi Rogasti nec auditus es Qu
iterũ p̃ces funderes. Respondere uolui quod
cecꝰas utero phariseis. Dixi uobis ia¬
⁊ andistis Clud iterũ uulcis audire.
Despondere hoc uorni ẜ nolui. Ecte cõfi
teor p̾sit quod confessus fũ. psit quia
uitacẽ falsitaris cegmine non uelam
Iosit ut qu sicut dĩ ^int̾ amicos omĩa insa
dolum nubilo pectoris teccũ corã amico
mdaui. Dico ꝑsit. ħ ad qd Ut horreis
ens ãqmd̃ mei cã demas: Ut cellariis
aq suberahas. ut de argegi auri q thi¬

Expanded text:
quod verum est confitentis verba fuerunt. Duplex vere tunc fui, nescio quo casu, quod esse saepe non soleo, duplex plane tunc fui in verbo. Aliud tunc corde servatum est, aliud lingua depromptum est. Ita certe mens tacita suggessit. Quid quod vis toties profitereris? Fortassis ut jam bis, ita et nunc tertio petitis frustrareris. Rogasti, nec auditus es. Quid iterum preces funderes? Respondere volui quod caecus ab utero Pharisaeis: Dixi vobis et audistis. Quid iterum vultis audire? Resposus sum. Prosit quia veritatem falsitatis tegmine non velavi. Prosit ut quia, sicut dicitur, inter amicos omnia nuda, dolum nubilo pectoris tectum coram amico nudavi. Dico, prosit. Sed ad quid? Ut horreis tuis aliquid mei causa demas? Ut cellariis aliquid subtrahas? Ut de argenti aurique the
Abbreviated transcription (Latin):
oculata perciperem. ꝙͣ sis et tu mitis
et luilis corde. Uerum si pergo facere
tibi quod a te michi factum queror. et¬
si ueritatẽ dic̾ã. ueritatis cñ legi nõ
cõcorabo. in qua legit᷑ quod t nõ uis
fieri alii ne feceris Ita Iamn respondeamꝰ peti¬
cinle qua eplãm conclusistie Is quẽ mitti
uebis inbetis. mecũ modo nõ x̃. sed cum dõ ͤ
autisiedorensi. ⁊ Ita infirmꝰ ut sine ii¬
mio icõmado sin. nec ad nos usq posse

Expanded text:
oculata perciperem, quam sis & tu mitis oculata perciperem, quam sis & tu mitis & humilis corde. Verum si pergo facere tibi quod a te mihi factum queror: etsi veritatem dicam, veritatis tamen legi non concordabo, in qua legitur, Quod tibi non vis fieri, alij ne feceris. Itaque iam respondeamus petitiunculæ, qua epistolam conclusistis. Is, quem mitti vobis iubetis, mecum modo non est: sed cum Domino Antisiodorensi, & ita infirmus, vt sine nimio incommodo sui, nec ad nos vsque posse
Abbreviated transcription (Latin):
Landas pccore: nniserũ btĩficas. Reseat¬
ut ores ne inducar in eriorẽ. Inducor aute
si tantis deleccatus p̃conis. ignorare me
ceꝑo porope modum id michi contigerat
uisie licteris utĩeudins tue ⁊ ocĩficacois
mee. ¶ uã beatus nũt eẽm. si uerbis beari
possem Bentum tamẽ me dixerĩ sed fa¬
nore tuo. nõ meis landib. Deatũ quod
diligor a ce. quod diligo te. Quãꝙ̃ et
hant inĩ dulcẽ licet bncellam liquãdai
arbitror. nec õmo plenis ut aint̾ buccis
ad mittẽdã. I liraris curh Nlempe
non uides in me. unde mernerĩ tãtum
diligi prefitu a tãto Gtis aut̾ quia pla
iusto uelle diligi. minꝰ ẽ a nsto. Quis
michi tãte huilitatis insigne. eã mutari
posse. ꝙͣ admirari. Eus mich. euuat
scã ⁊ desiderata pñcia gna. non dico
semper nõ dico sepe. uel semel in ãno
frii. pouto nulla uice Reu̾tier uatuns
ls̃ foustra in qũa cõspice̾m. uireutis
exeplar. discipline sumam. speculum
didicisse me faceor. nõ incassum fide

Expanded text:
Laudas peccatorem, miserum beatificas. Restatvt ores ne inducar in errorem. Inducor autem, si tantis delectatus pręconiis, ignorare me cœpero. Propemodum id mihi contigerat, visis literis beatitudinis tuæ, & beatificationis meæ. Quam beatus nunc essem, si verbis beari possem! Beatum tamen me dixerim, sed fauore tuo, non meis laudibus. Beatum quod diligor a te, quod diligo te. Quanquam & hanc mihi dulcem licet buccellam, liquandam arbitror: nec omnino plenis, vt aiunt, buccis admittendam. Miraris cur hoc? Nempe non video in me unde meruerim tantum diligi, præsertim a tanto. Scis autem quia plus iusto velle diligi, minus est a iusto. Quis mihi tantæ humilitatis insigne, tam imitari posse quam admirari? Quis mihi tribuat sancta & desiderata præsentia tua, non dico semper, non dico sæpe, sed vel semel in anno frui? Puto nulla vice reuerterer vacuus. Non frustra, inquam, conspicerem virtutis exemplar, disciplinæ summam, speculum hristo didicisse me fateor: non incassum fide
Abbreviated transcription (Latin):
si quao plus hoc petiero Ilã canebo si
potero ne qd postulẽ que iure netfadum
sit uel quos tibi ne dicã michi in aliquo
obsit. Fiat ergo .iii. fiat quod uolo ut hoc
pascha ꝓxinũ inchelans apud nos faciat

Expanded text:
 quādo post hæc petiero. Nam cauebo si potero, ne quid postulem quod iure negandum sit: vel quod tibi, ne dicam mihi, in aliquo obsit. Fiat ergo mihi, fiat quod volo, vt hoc pascha proximum Nicolaus apud nos faciat,
Abbreviated transcription (Latin):
uel negligẽter Rspondere impur̃ ⁊
amori mutuo i̾mucũ putam Tnm ne
alienus ⁊ fescinãs ad Rditũ cursor. non
plene mec ut uellẽ iussa exsequeretur
Unde lũt scati fere ut hãs Illas accepi.
cũ urenib istis Remisi ulictã e nestigio
ꝓpũ. qͥ ml negligere de ĩm̃ctis audeat
te q ac dõnũ ac dõmõ clarenalle̾sem. quo¬
ne uel frstra scpfers. uer ip̃e dõno add̃i
airsu ut imꝑ cr̃rigit de tuo ad nos tadiu
optato aduentu incassũ rest̾bam. Ad brm¬
honore de bito noiando dõno/ As¬

Expanded text:
vel negligēter respondere, impium & amori mutuo inimicum putaui. Timui ne alienus & festinans ad reditum cursor, non plene, nec vt vellem, iussa exequeretur. Vnde hunc statim fere vt litteras illas accepi, cum breuibus istis remisi. Mittam e vestigio proprium, qui nil negligere de iniunctis audeat, teque ac domnum Clareuallensem, quone vel frustra scrursum ut nuper contigit, de tuo ad nos tandiu optato adventu, incassum rescribam. EPIShonore debito nominando domino
Abbreviated transcription (Latin):
pe absẽtib ꝓuenire Si hoc sicut arbitror
ex rbue non ex offectõe loquntus e pee ro¬
mane eloquẽcie splẽdor cũ eloquẽtia nata
⁊educta in lucẽ. Tullius hic ẽ de q
actu bigrebat. arte exfequebat᷑. pectue in
lingnã facillima tranfferẽs facultate. Quid
facio. Enagatus sum a negocio meo. nec
digressio. sed trãsgressio ẽ quad feci. Qus
michi recõpẽsabit quod nõ uidi pariter
illa duo magna lũaria. ⁊ in firmameto
celi. uidelicet loco Illo quẽ elegit dñs
ex omĩbus locis t̾raꝵ ut eet̾ nomẽ suũ
bi: Ir astor otcupacoib meis q̃b factum
est nõ ut nõ uellẽised ut nõ possẽ. ⁊ ecio
liatẽsis abbĩs. ad quã ex p̃cepto tuo opor¬
tuit me pugnare ad uescias ut nõ p̃ualẽt
homo. additus ẽ iuxta ꝓphãm ãmis ad
ãnũ. euolute st̃ solenitates. ⁊ dies pro
ãno datus ẽ michi. ex quo nõ uidi nõ dicã
dñũ sed dilectum. Cedit qͥppe fastus cũ
accedit affectus ⁊ persoualis Reuerẽcia

Expanded text:
t arbitror, ex ratione, non ex affectione loquutus est ille Romanæ eloquentiæ splendor, cum quo eloquentia nata est, & educta in lucem. Tullius hic est, de actu vrgebat, arte exequebatur, pectus in linguam facillima transferens facultate. Quid facio? Euagatus sum a negocio meo, nec digressio, sed transgressio est quod feci. Quis mihi recompensabit, quod non vidi pariter duo illa magna luminaria, & in firmamento cœli, videlicet loco illo quem elegit Dominus ex omnibus locis terrarum, vt esset nomen suum ibi? Irascor occupationibus meis, quibus factum eliacensis Abbatis, ad quam ex præcepto tuo oportuit me pugnare ad bestias, vt non præualeret homo. Additus est, iuxta Prophetam, annus ad annum, euolutæ sunt sollemnitates, & dies pro anno datus est mihi: ex quo non vidi non dicam Dominum, sed dilectū. Cedit quippe fastus, cum accedit affectus: & personalis reuerentia
Abbreviated transcription (Latin):
Gulutẽ quã ⁊ ꝓmisit deus diligẽtibus se.
Si liceret si des disposicio non obstaret. si
in hoĩs potestate eẽt uia enis. maluissem
rere. ꝙ uel fincipari int̾ mortales aligubi
uel Rgnare. ¶ud elñ Illõne regus oib
trens p̾ferri a me debẽt grata nõ solir̃
homĩb. sed ⁊ aglids ipĩs coħitato tua.
Cotmẽ te illoꝵ si dixero licet nodũ spes
in ꝑ crasierit. per inifericordis dei grãs
medax nõ ero bi plane / michi datũ fuisset
usiri ad ulenũ spm̃ tecum luic eẽ: daretur
fortassis post hac ubi ⁊ eẽs ec̾iã ꝑpetuo
eõ. Oino enr̃ c̾rerẽ insi post te. cractꝰ
odore ungẽtoꝵ cnoꝵ a te. Enos qͥa¬
sẽper nõ dat᷑ utinã uel fepe daret᷑
It iha nec ibrnd ẽ utiã saltẽ frequẽ̾t
ee se per siñ ncholar̃ usa ad occanas
dñi mecũ mãsurã. uisitet in quo uest
ue in̾ uidet̾. ex parte ⁊ mens ex coto
spiritus Rqmescit. Uidebo te ste fe̾ in
illo. andia te per prũ ⁊ quedã que

Expanded text:
lutem quam repromisit Deus diligentibus se. Si liceret, si Dei dispositio non obstaret, si in hominis potestate esset via ejus; maluissem rere, quam principari inter mortales alicubi, vel regnare. Quid enim? nonne regnis omnibus terrenis praeferri a me deberet grata non solum hominibus, sed et angelis ipsis cohabitatio tua? Concivem te illorum si dixero, licet nondum spes in rem transierit, per misericordis Dei gratiam mendax non ero. Si plane mihi datum fuisset usque ad ultimum spiritum tecum hic esse, daretur fortassis posthac et ubi esses etiam perpetuo esse. Quo enim currerem nisi post te, tractus odore ungsemper non datur, utinam vel saepe daretur! Et quia nec illud est, utinam saltem frequenter tem se per suum Nicolaum usque ad Octavas Domini mecum mansurum visitet, in quo tuus, ut mihi videtur, ex parte et meus ex toto spiritus requiescit. Videbo te, sancte frater, in illo audiam te per illum, et quaedam, quae
Abbreviated transcription (Latin):
Regiuẽ tuo omĩpocẽti dño suuẽtib me
neftros ꝙ ꝙtis possum uixib. quãta possu
mẽa nõ me fallit. licet homo sus potestate
fis. mãdo cñ  om̃o uoło ut ue mas distuli
dui mãdare lioc cumid tñ eciã aĩs fixiua
lrẽrem nõ q̃a dissimulaba. sed q̃a tẽxus cõ¬
gaiũ expcabã. Sum enĩ semper ut nesti
inscadilie. etiã in statu ignorans ꝙ̃diu ie
in loco mãsurꝰ quãde uel quo inde suñi re¬
cessurrus. unde qͥa saltẽ nñt quodã corporis
infortums. clunaci usq ad xp̃m natũ mau̾s
cogor ueni. nit dissimules. q̃a fortasse si
diffaerres. me ibide̾ usq ad t̾ninũ nestio
que inuenire nõ posses. Qua decã tãtũ
inftem: cum ueneris exponã. Qno abbi
tus aliis licteris ut te iĩ dirigat, me
rogãs uel ꝓ imꝑio mãdani. Historiam

Expanded text:
entibus, me nostrosque quantis possum viribus, quanta possum mea non me fallit, licet homo sub potestate sis, mando tamen, et omnino volo ut venias. Distuli diu mandare hoc, cum id tamen in animo fixum haberem, non quia dissimulabam, sed quia tempus congruum exspectabam. Sum enim semper, ut nosti, instabilis etiam in statu, ignorans quandiu quolibet in loco mansurus, quando vel quo inde sim recessurus. Unde quia saltem nunc quodam corporis infortunio, Cluniaci usque ad Christum natum manere cogor, veni, nec dissimules, quia fortasse si differres, me ibidem usque ad terminum nescio quem invenire non posses. Qua de causa tantum instem, cum veneris exponam. Domino abbati tuo aliis litteris, ut te mihi dirigat, nil rogans, velut pro imperio mandavi. Historiam
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse. xp̃m dñm iuaiorẽ onb extitisse
dei. uerbum dei. sp̃m dei facet᷑. nec /nĩ̾tiũ
uerbũ et sp̃m sc̃n ut nos aut intelrigit
aut cõfitet᷑ silñ desdici aut credi prsa
deridet. Et de luãne genezacoĩs silĩtu dinẽ
uaccinus lomo filn dei et̾nã dõnc natiuita¬
tẽ meciẽs uel gignere. uel generaz po
tuisse ꝙͣto ꝑt̾ insu de negat ⁊ subsenat
Resurieccoux carns sepe Replicã u afcruit
indicue̾ cõe in fine selĩ nõ a xpo seda
deo excẽdum eẽ nõ negat Illi tamẽ xi
sus p̃s dñ affuturũ uesanit Inferm cor¬
meta qualia sibi libint ⁊ qualia adine¬
mre magnũ ꝑsendo ꝓpħam decuit desc̾be
Paradisũ nõ societatis aglĩce iuec ui¬
sionis dĩne. nec sũmi plis bomi qued
nec oclũs uidit nec auris audunt. necz
in cor eois astedit. sed uere elẽm quolẽ
caro ⁊ sangnis ymo fexecarnis ⁊ sãgñis
cõcupistebat. q̃ẽ q fibi parari optabat
depĩxit Ibi carmũ ⁊ oñigenoꝵ fuictuũ

Expanded text:
istum Dominum maiorem omnibus extitisse Dei, Verbum Dei, Spiritum Dei fatetur: nec nuncium, verbum, & spiritum, vt nos, aut intelligit, aut confitetur. Filium Dei dici, aut credi, prorsus deridet. Et de humanæ generationis similitudine vaccinus homo Filij Dei æternam natiuitatetuisse, quanto potest nisu, denegat, & subsannat. Resurrectionem carnis sæpe replicādo adstruit. Iudicium esse in fine seculi nō a Christo, sed a Deo exercendum esse non negat. Illi tamen isuae praesidium adfuturum vaesanit. Inferni tormenta qualia sibi libuit, et qualia adinvenire magnum pseudoprophetam decuit, describit. Para disum non societatis angelicae, nec visionis divinae, nec summi illius boni, quod nec oculus vidiis ascendit: sed vere talem, qualem caro & sanguis, immo fæx carnis, & sanguinis concupiscebat, qualemque sibi parari optabat, depinxit. Ibi carnium, & omnigenorum fructuum
Abbreviated transcription (Latin):
quesdõ alios urãrs partuur uiros de p̃cipuis
mebris corporis xpi eius quos adeo mo¬
net. quos adeo angit le sio corporis etus
Apparet inde maxie. uerũ eẽ quod dico
quod cũ in ultio occidẽte. ymo in ipõ
pene eccidm occeam lictore positus sitis
succurere festinatie Ĩnde ẽ ꝙ apnd caruo¬
tum cum dño Rge E aliis prĩb eccliẽ
ac Regin maiorib die indicta cõuenire

Expanded text:
quosdam alios vestrarum partium viros de præcipuis membris corporis eius: quos adeo mouet, quos adeo angit læsio corporis eius. Apparet inde maxime, verū esse quod dico: quod cum in vltimo Occidente, immo in ipso pene occidui Oceani littore positus sitis,succurrere festinatis. Inde est, quod apud Carnotum cum Domino Rege, & aliis Patribus Ecclesiæ, ac regni maiori
Abbreviated transcription (Latin):
magnoꝵ uiroꝵ cõsilns hoc uerbum tõ¬
stat egere. gratum ꝓfecto obsequiu prã¬
bitis deo. si negociũ eiis a uobis nõ dux̾i¬
tis alienũ. sed caritatis ur̃e zelum ꝓba¬
neritis in oportimitatib in t̾bulacõe.
Ul oscis enĩ nefeis pr̃ amãtissime. ⁊nostis
qͥa amitꝰ in necessitate ꝓbatur. Confi¬
dimiꝰ aut. ꝙ magnũ huic uerbo ꝓueti¬

Expanded text:
magnorum virorum consiliis, hoc verbum constat egere: gratum profecto obsequium præstabitis Deo, si negotium eius a vobis non duxeritis alienum: sed charitatis vestræ zelum probaueritis in opportunitatibus, in tribulatione. Nostris enim, Pater amantissime, nostis, quoniam amicus in necessitate probatur. Confidimus autem, quod magnum huic verbo
Abbreviated transcription (Latin):
Sponisii comperi iam pene ubiq diulera¬
dum est. frẽs templi. Rgẽ Iherosolmata¬
nuĩ. ip̃am insuper dñcã ac salnatutẽ
exucẽ in urbe ãtiochena cũ aliis mbtis
obsessos. ac nisi manus dm̃ in brachis
extero cito succurrat. om̃es in breui cap¬
ciãdos: Qũe nõ moueat ne forte
laborib tãto xpĩcola ꝑ sangnẽ ante
non multũ tpr̃is eruta uursũ impire e
ulasphenne subdatur: Qnẽ nõ moueat
dignũ e credere imiiera ꝑeg̾nãeu mi¬
lia a q̃nquagĩta iñ ãms inferis abstulit
celo rstituit/ neꝙͣ sarracenoꝵ obice obstã¬
te clandt᷑. Absit absit inquã ꝙ adeo in
xp̃ianee sicos in ppłm adqsitõis celestis
ira desemat ut nant̾ inflicto ⁊ adlinc
calẽti uulueri. tã agre denno ulins a dit᷑
quod Iui magnitudie Iã nõ uideat᷑ ec̃
purgatoriũ sed phẽptormẽ. Nõ eet̾ uere

Expanded text:
Dionysii comperi, jam pene ubique divulgatum est fratres Templi, regem Jerosolymitanum, ipsam insuper Dominicam ac salvatricem crucem, in urbe Antiochena cum aliis multis obsessos, ac, nisi manus Domini in brachio extento cito succurrat, omtiuandos? Quē non moueat, ne forte laboribus, tanto Christicolarum sanguine, ante non multum temporis eruta, rursum impiis, & blasphemis subdatur? Quem non moueat, dignum est credere, innumera peregrinantium milia, a quinquaginta iam annis, inferis abstulit, cœlo restituit, nequam Sarracenorum obice obstante claudatur? Absit, absit, inquam, quod adeo in Christianos suos, in populum adquisitionis, cœlestis ira desæuiat: vt nouiter inflicto, & adhuc calēti vulneri, tam acre denuo vulnus addatur, quod sui magnitudine iam non videatur esse purgato
Abbreviated transcription (Latin):
eaborare. aut in endo uel redeurdo sua fai¬
sera expedere ꝑmuetatis: Quod si de
sciẽ̾tia uiluti nnimꝰ cliã experti diffidicis
poens est dens q̃ en Ia dedit magna.
eciã p̃stare maiora donde in ꝙ̃tũ c̾uere
dat᷑ nõ ẽ ult᷑ ꝓcrastinadũ. nõ ẽ ultra

Expanded text:
laborare, aut in eundo vel redeundo, sua frulaborare, aut in eundo vel redeundo, sua frustra expendere permittatis? Quod si de scientia veluti minus talia experti diffiditis, potens est Deus, qui ei jam dedit magna, etiam praestare majora. Unde inquantum cernere datur, non est ult
Abbreviated transcription (Latin):
hũlitate meã cõsulere. ꝙ in super elec¬
cõsilio nõ egetis. nec necesse uobis est
as a quo ellum qualis ego fum mutuare
quos ex collata uobis a deo grã aliis
affenerer ⁊/ nostis ⁊ soletis accõmodare
Erma cñ qd inde sẽciã andire uultis.
uremit̾ dico. Sni uite mcũ q̃rit᷑. magnã
est enomodo eñ nõ magnic̾ ẽ. cum de
cato cãcillum se fecerit. cum Regii sagiẽ
ut sit loguar suꝑoiã. tã robuste siulita¬
cis pede calcauerit. cum luxus ⁊ pleno
corim feuẽces nu̾di delicias. tormẽti
dimineris ⁊ nuille mortib cõmutau̾ĩt
cum uudiq arridẽte̾ mn̾dum nruserit
Si concors electo. de chero uẽ ꝓplõbel¬
uaten nec unꝰ dissẽ are dr̃ Si mecẜo¬
p̃ces uobis ut comꝑs ꝓ eõsirmãdo tam
sagio opere frequeir oblate st̃. Si insuꝑ
dm̃i paꝑe uolũtas ꝙtum hoc ei placuit ipiq
Suud ergo restat uir uenerade insi ut uo¬
cũtati dei q̃ tot indiciis se declarare uidet᷑
ur̃am subiciatis. nec ultra eccliãm ulã

Expanded text:
atem meam consulere quid mihi super elecconsilio non egetis, nec necesse vobis est ab aliquo talium qualis ego sum mutuare, quod ex collata vobis a Deo gratia, aliis affluenter et nostris soletis accommodare. Quia tamen quid inde sentiam, audire vultis, breviter dico. Si vitae meritum quaeritur, magnum est. Quomodo enim non magnum est, cum de tanto tantillum se fecerit, cum regii sanguinis, ut sic loquar, superbiam, tam robustae humilitatis pede calcaverit, cum luxus, et pleno cornu fluentes mundi delicias, tormentis innumeris & mille mortibus commutauerit: cum vndique arridentem mundum irriserit: Si concors electio: de clero vel populo Beluacensi nec vnus dissentire dicitur. Si Metropreces vobis, ut comperi, pro confirmando tam sacro opere, frequenter oblatae sunt. Si insuper domini papae voluntas, quantum hoc ei placuit placQuid ergo restat, vir venerande, nisi ut voluntati Dei, quae tot indiciis se declarare videtur, vestram subjiciatis, nec ultra Ecclesiam illam
Abbreviated transcription (Latin):
hoc dico. Color uarius hucticlã du̾sa.
usus dissimides. gbuiat̾ dilectõ. cõtria st̃
unitati. Aspicit abbus ingoũ. ⁊ mirat᷑
quasi mõserum. Intpet᷑ inger album. ⁊
mirag᷑ uelud infore ꝓdigiũ . Exasperae
merẽ auiis assuetã usib : nona instituta
sues facile pt̾ ei placere. quod nõ cõsuenit¬

Expanded text:
hæc dico? Color varius, habitacula diuersa, vsus dissimiles obuiant dilectioni, contraria sunt vnitati. Aspicit albus nigrum, & miratur quasi monstrum. Intuetur niger album, & miratur velut informe prodigium. Exasperant mentē aliis assuetā vsibus noua instituta: nec facile p
Abbreviated transcription (Latin):
infiomii quod ignobiles q usq in hanc horã
nb sus ⁊ pene magũ paulũ ex toto se¬
quũt᷑ qͥ gma sibi facuit᷑. q̃ lema facere nolut̾
cum Ieumas. cum uigilas. cum facicaris.
cum laboras ⁊nõ uis lema sinare ut di¬
ligas propt̾ uerba labioꝵ eius custodis
uias duras ꝑ eas foitit gradu᷑ do. ⁊ ꝓpt
uerba eorde labioꝵ eius nõ uis cuscodire¬
molłẽ. per eã leuit̾ ⁊ placide incedẽdo
Castigtas corpus enũ ⁊ in fruicutẽ redigis
ne forte rꝓbns Innemaris. Edulei cariga¬
tis lacce uel melle reip̃m Refonere nolẽdo
eꝓbus fieri nõ phorrestis. Qd ꝑdest tor¬
mẽtis terpm̃m absimere. ⁊ ad milũ torꝑẽ¬
coꝵ ⁊ ꝓfecum absẽte caritate ꝑficere. ħinic

Expanded text:
sque in hanc horam nibus suis, & pene magnum Paulum ex toto sequuntur: quæ grauia sūt, faciunt: quæ leuia, facere nolunt. cum ieiunas, cum vigilas, cum fatigaris, cum laboras: & non vis leuia seruare, vt diligas. Propter verba labiorum eius, custodis vias duras, per eas fortiter gradiendo: & propter verba eorundem labiorum eius, non viam mollem, per eam leniter et placide incedendo. Castigas corpus tuum, et in servitutem redigis, ne forte reprobus inveniaris, et dulci charitatis lacte vel melle, teipsum refovere nolendo, reprobus fieri non perhorrescis? Quid prodest tormentis teipsum absumere, et ad nullum tormentorum profectum absente charitat
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ desideratã ⁊ desiderãdũ pũciã tnam
⁊ estis ẽ aĩa mea usq ad te. Inime iP
desiit me quocũi iero dulcissima tuiꝰ pre¬
sencia memoria sed ꝙto memoria dulcior
tanto absencia molestior e. Absit aut̾ ũt
ne cõsolet᷑. Ibla michi siłis. sed nõ uera
setẽcia prese̾tiores inq̃t st̃ qui se añs. ꝙ̃

Expanded text:
desideratam & desiderandam præsentiam tuam: & tristis est anima mea vsque ad te. Minime quidem deserit me quocunque iero dulcissima tui memoria: sed quanto memoria dulcior, tanto absentia molestior est. Absit autem vt me consoletur illa verisimilis, sed non vera sententia. Præsentiores, inquit, su
Abbreviated transcription (Latin):
timeat᷑ illnd quos nuꝑ apud clirẽnales
a qbustũ fr̃ib mecũ inde ec̃ferẽtib andim
cunere se ne si aduemẽtes mõclii hospites
int clanstra sua suscepti fuerit᷑. tã anste¬
ritate cõsnetdinũ. ꝙͣ insolita ciborum
aspitate delriti ĩnsitata hosꝑicia ꝑhore¬
scat. ac qualide inceps in talia claustra
nõ ingredi ꝙ̃ more tã asperũ colleratẽ
Wistud ego anod c Rspõd adhuc re¬
spondeo. Codlat᷑. tñ nõ ingredies scada
eum. sit ꝑ more ap᷑ urõe cõtituto hospitiũ
uos impẽdi selet obfequidint cõtenti qͥ
ingredi uoluerint cõsnetudine loci quam
innenerĩt Seanãt᷑ in hoc morẽ aplicum

Expanded text:
timeatur illud, quod nuper apud Claramuallem a quibusdam fratribus mecū inde conferentibus audiui: timere se, ne si aduenientes monachi hospites intra claustra sua suscepti fuerint, tam austeritate consuetudinum, quā insolita ciborum asperitate deterriti, inusitata hospitia perhorrescant: ac malint deinceps in talia claustra non ingredi, quam morem tam asperum tolerare. Ad istud ego, quod tunc respondi, adhuc respondeo. Tollatur lum, sit pro more apud vestros constituto hospitium.vos impendi solet obsequium. Sint contenti, qui ingredi voluerint, consuetudine loci quam invenerint. Sequantur in hoc morem apostolicum,
Abbreviated transcription (Latin):
studĩ elemosmarũ ⁊ quedã opera muiseri¬
cordie cõmedat. orõnes collandut ⁊ sit
unddiq mõstrosi ut pbłe ait cuãno capiti
eqnã t̾igem ⁊ plumas aniũ copulat &
quĩ suadẽre iam dt̃o monacho ac p̃fatis In¬
deis. ꝑ dolatam  liq̃t ⁊ Relinquedã quib
potuit ꝑsuasit᷑. acq uniũ̾ deũ deoꝵẜ ml̃ti
plicitate Relicta coledũ eẽ p̃dicamt
hom̃b aggrestib ⁊imperitis mandita
concordabat. ꝓplã dei pͥmo ab eis credit᷑
de hinit ꝓcessu cẽporis ⁊ erroris in Rege
ab eis quod cõcpierat sublimatꝰ ẽ Gie
uona malis ꝑmiscens. uera falsis cõfudes
erroris semmna seiit ⁊ suo parti tẽpore.
partĩ ⁊ maxiẽ post sũ rẽpusi segete
neftiriã igne et̾no cõcremãdã ꝓduxit
2rã frati Romano lãgnestẽte. ymo pene
deficiẽte imꝑio. ꝑmittẽte es per quẽ Reges
Regnat̾. arabũ uel sarracenorũ hac peste
infector  surrexit pncipatꝰ acq ui arma¬
ta maxias asie partes cum toca aff̾ta

Expanded text:
rum, & quædam opera misericordiæ cōmendat, orationes collaudat: & sic vndique monstruosus, vt ille ait, humano capiti equinam ceruicem, & plumas auium copulat. Qui quoniam suadēte iam dicto Monacho, ac præfatis Iudæis, idololatriam & reliquit, & relinquendam quibus potuit persuasit: atq. vnum Deum, deorum multiplicitate relicta, colendum esse prædicauit, hominibus agrestibus & imperitis inaudita concordabat, Propheta Dei primo ab eis creditur. Dehinc processu temporis & erroris in Regem ab eis, quod concupierat, sublimatus est. Sic bona malis permiscens, vera falsis confundens, erroris semina seuit, & suo partim tempore, partim & maxime post suum tēpus segetem nefariam igne æterno concremandam produxit. Nam statim Romano languescēte, imo pene deficiente imperio, permittēte eo per quem Reges regnant, Arabum vel Sarracenorum hac peste infectorum surrexit principatus. Atque vi armata, maximas Asiæ partes, cum tota Africa,