comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
alt̾ius cõꝑationẽ nietitir. ẜ quale quid ẽ. qd̾ ad aliquid comꝑatũ neꝙ minore sũma infta
est. neq maiore tͣnsgredit᷑. ut denarius denario. ł t̾nariꝰ tͥnario. ł cubitus cubito. ł pes pedi ⁊ his
simitia. H ec autẽ partes relate ad aliquid qͣnticitis: nat᷑alit̾ indiuisa ÷. I neqͣlitas uͦi qͣntitas.¬
gemina diuisio: in maiꝰ uidłc ⁊ minꝰ. Maioris ineqͣlitatis. qumq partes sunt. E st enĩ una qͦ
uocat᷑ multiplex. alia suꝑ particłaris. alia suꝑ particiens. qͣrta multiplex suꝑ particłaris.
qͥnta multiplex suꝑparticiens. His gͥ .u. maioris ineqͣlitatis partib opposite sunt qͥnq¬

Expanded text:
t aequale quidem est, quod ad aliquid comparatum neque minore summa infra est, neque majore transgreditur, ut denarius denario, vel ternarius ternario, vel cubitus cubito, vel pes pedi, et his similia. Hanc autem partem relate ad aliquid quantitatis, id est, aequalitatem, constainaequalitatis et minoris. Majoris vero inaequalitatis quinque partes sunt. Est enim una quae vocatur multiplex, alia superparticularis, tertia superpartiens, quarta multiplex superparticularis, quinta multiplex superpartiens. His igitur quinque majoris partibus, opposit
Abbreviated transcription (Latin):
intelligi posse ex uerb ꝓpħe
quod dicti reges nullomodo
possint regnum eius eut̾e.
uł ei aliũ regẽ substitũe. dñs
tñ absq dubio ꝓmittit. nulla
ꝑsecutione. nullo tempore. fi¬
delessuos. posse auelli a sua
sidelitate Rex sane aspira¬
bat. ⁊ sꝑab̾at lib̾at̾onẽ de in¬
stanti ꝑsecitt̾one a facie duoꝵ
regũ. dñs aut̃ ꝓmutebat tã
de instanti quam le futuro.
lib̾at̾onẽ ab infidelitatis ꝑ¬
secut̾onib tam hominium
quã demonum: Et uide qͣ
mira rõne cũ dñs utrumq¬

Expanded text:
intelligi posse ex verbis prophetae, intelligi posse ex verbis prophetae, quod dicti reges nullo modo possint regnum ejus evertere, vel ei alium regem substituere, Dominus tamen absque dubio promittit nulla persecutione, nullo tempore suos fideles posse avelli a sua fidelitate. Rex sane aspirabat, et sperabat liberationem de instanti persecutione a facie duorum regum, Dominus autem promittebat tam de instanti quam de futuro liberationem ab infidelitatis persecutionibus, tam hominum quam daemonum. Et vide quam miranda ratione cum D
Abbreviated transcription (Latin):
tanto dignat̾omi diuine cõꝑe¬
tentiorẽ. s uellẽ sifieri posset.
er ip̃a scͥptura hr̃e. unde possẽ
illũ q̃m p̾fertis sensũ. q p̾feren¬
dus eet concere: R Iusta satis
nob̾ inicletur ħ tua postulatio.
nã mos sacre scͥpture ẽ. quod
tacet in uno loco. sepe intuere
ex alio: Er signo gͦ quod ad
ꝓmissionis confirmationẽ ꝓpo¬
nitur. quod q̃ris facile det̾mi¬
natur Nampartus urginiᷤ
qui post toc secula futurus fuit
illiꝰ rei q̃ tunc temporis instabat
signũ ẽẽ ñ potuit: Alt̾ius uͦ ꝓ
missionis. q̃ usꝙ infinẽ scłi au¬
rabit. idͣ uͥginis partustã
ex qͦ eẽ ⁊ cognosci cepit. ut ꝙ
mille iã ⁊ eo amplus annos.
in finẽ satisfac̾e pot̾it: Nota
tib sic̃ iã significasti int sier
placiit. quomͦ sub u̾boꝵ
inuolucro altitudinẽ diumi
u̾bi abscondit E o siqͥd modo
oraculũ suũ texuit. ut ⁊ aliud
intellig̾e possit. cui ꝓmissio
fit. ⁊ aliud ille qͥ ꝓmissionẽ
facit. Ham cũ regi acar detͤ

Expanded text:
i divinae competentiorem. Sed vellem, si fieri posset, ex ipsa Scriptura habere, unde possem illum quem praefertis sensum, quia praeferendus esset conjicere. RICH. Justa satis nobis videtur haec tua postulatio: nam mos sacrae Scripturae est quod tacet in uno loco, saepe innuere ex alio. Ex signo ergo quod ad promissionis confirmationem proponitur, quod quaeris facile determinatur. Nam partus virginis qui post tot saecula futurus fuit, illius rei quae tunc temporis instabat signum esse non potuit. Alterius vero promissionis quae usque in finem saeculi durabit, idem virginis partus, tam ex quo esse et cognosci coepit, ut per mille jam, et eo amplius annos Nota tibi sicut jam significasti, ut fieret placuit, quomodo sub verborum involucro altitudinem divini arcani abscondit. Eo siquidem modo oraculum suum texuit, ut et aliud intelligere possit cui promissio fit, et aliud ille qui promissionem facit. Nam cum regi Achaz detur
Abbreviated transcription (Latin):
quod rex. ⁊ illud quod ip̃e
intendebat ad utr̃q signĩ
daret. siter signũ pet̾e uolu¬
isset. s ꝙr ex multa malicia
signũpet̾e noluit. ad illud
uoluit exhibuit quod pͥnci¬
palit̃ intendit:h. Quomͦ¬

Expanded text:
quod ipse, et illud quod rex intendebat ad utrumque signum daret, si rex signum petere voluisset. Sed quia ex multa malitia signum petere noluit, ad illud voluit exhibuit, quod principaliter intendit. HU
Abbreviated transcription (Latin):
nunqͣm uidendũ: R Certe
abrahe dñs terrã cananeoꝵ
dandam in heditatẽ ꝓmisit.
quã tñ nunqͣm nisi insiuis ħ¬
dib accepit. nemo tñ conten¬
dit eũ p̾missam heditatẽ non
accepisse uł dñm in sua ꝓmi¬
sione defecisse: Accepit gͣ
abraam terram ꝓmissã. post
annos fere quadringentos.
in suis ħecdib. accepit ⁊ domꝰ
dõ signum ꝓmissum. post
annos sercentos. insuis suc¬
cessorib : Si tanta expecta¬
tione digna fuit illa ꝓinis¬
sio. quanto magis ista mul¬
to maiore. ꝑ quam hõ ołs.¬

Expanded text:
Certe Abrahae Dominus terram Chananaeorum dandam in haereditatem promisit, quam tamen nunquam nisi in suis haeredibus accepit. Nemo tamen contendit eum promissam haereditatem non accepisse, vel Dominum in sua promissione defecisse. Accepit ergo Abraham terram promissam post annos fere quadringentos in suis haeredibus. Accepit domus David signum promissum post annos sexcentos in suis successoribus. Si tanta exspectatione digna fuit illa promissio, quanto magis ista multo majore, per quam homo
Abbreviated transcription (Latin):
uidã a fidelitatis sue loco. uc
sic dicã ad infidelitatis sue
participationẽ. auelłe tem¬
ptabant. quid aliud in eis
quã uere diuinitatis cultũ
irreparabilit̾ eũtere parabãt:
R Acute satis inhis oĩb u
dist. nec occurrit mͦ iuuude
iure debeas rep̃hencdi Ini
utiq⁊ ueri dei cultũ ab
hoĩb dełi cupiebant. qͥuidã
qͥdẽ qͥ solus tunc temporis
int̾ homines huiꝰ ꝓfessionis
erat. A se auelłe.  suo eirori
implicare uolebant: De huius
sane culture ab olitõne dñs re¬
ꝓmittit cũ dicit Honstabit.
⁊ ñerit istud Amodo inqͥt
⁊ usq in scłm ñ erit. ut ui¬
das auellatur. ⁊ cultꝰ uere li¬
tatis ab hoĩb deleatur. Quod
mͦ hic ꝓmittitur de iuida. ħ
titur. de eccł̃ia Et porte in¬
feri ñ p̃ualebt adũsus eam
Sic̾ in euellencla dĩ cultura
nemo p̾uale potest adu̾sus
iudã. sic in eũtenda fide catho¬
lica. nemo p̾uałe potest adũ¬
sus eccłiã h animadũto qͥd

Expanded text:
udam a fidelitatis suae loco, ut sic dicam, ad infidelitatis suae participationem a vellere tentabant, quid aliud in eis quam verae Divinitatis cultum irreparabiliter evertere parabant? RICH. Acute satis in his omnibus vidisti, nec occurrit modo unde jure debeas reprehendi. Unius itaque et veri Dei cultum ab hominibus deleri cupiebant, qui Judam quidem qui solus tunc temporis inter homines hujus professionis erat ad se avellere, et suo errori implicari volebant. De hujus sane culturae abolitione Dominus repromittit, cum dicit: Non stabit, et non erit istud. Amodo, inquit, et usque in saeculum non erit, ut Judas avellatur, et cultus verae Deitatis ab hominibus deleatur. Quod modo hic promittitur de Juda, hoc titur de Ecclesia: Et portae inferni non praevalebunt adversus eam . Sicut in evellenda Dei cultura nemo praevalere potest adversus Judam, sic in evertenda fide catholica nemo praevalere potest adversus Ecclesiam. HUGO. Animadverto quid
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑuis iam diri ea q̃ auob̾
dicta sunt de signi qͣlitate
uł cõm̃dat̾one. admod̾ placent
obseruari. ut qͥcqͥd in eis ubicũ
ꝙ dr̃. oporteat p̾celentib ⁊ sub¬
seq̃ntib coaptar.ͤ .i. Scio in¬

Expanded text:
us jam dixi, ea quae a nobis dicta sunt de signi qualitate, vel commendatione, admodum placent observari, ut quidquid in eis ubicunque dicitur, oporteat praecedentibus et subsequentibus coaptari? HUGO. Scio
Abbreviated transcription (Latin):
Et dns acl ħ. Honstabit ⁊ non
erit istud P qͣ q̃so causa pirtas
cos comienisse ad uidã debellãd
.h. Nirissẽ c̾te. ad dilatand reg¬
nũ sim̃. nisi ꝓposinssent euesti¬
gio ibi substituere
regẽ alium
Magis itaq michi uidentur utten¬
dẽ ⁊ laborare. ad eũsionẽ cultus
diuini.qͣm ad clilatat̃onẽ regni
sui. Auellamꝰ inqͥunt uidã ad noᷤ
Uñ q̃so. ⁊ quos Unde inꝙͣ. nisi
ab eo in qͦ uidas ab eis diu̾sus ert:
ł qͦ inqͣm. nisi ad id inqͦ ip̃iunũ
erant.ẽ Pluralitatẽ c̾te deoꝵ
recipiebant. ⁊ in ħunan¬
mit᷑ consentiebant. ⁊ in ħ ipo
unius ꝓfessionis erant. In eoip¬
so uͦ iudas ab eis odiu̾sus erat.
quod iurta ꝓfessionẽ suã unũ
⁊ uerũ clm̃ cołe debebat Prĩ¬
cipalit itaq ad ħ nitiuident᷑.
ut possent in eis umꝰ deicul¬
tũ eu̾̃t̾e: Et eatenꝰ ut ñ esset ũn
it̾um posset repullare: Auella¬
mꝰ inqͥunt. Aliud ẽ a uelłe. ab¬

Expanded text:
on stabit, et non erit istud . Pro qua, quaeso, causa putas eos convenisse ad Judam debellandum? HUGO. Dixissem certe ad dilatandum regnum suum, nisi proposuissent evestigio substituere ibi regem alium. Magis itaque mihi videntur intendere, et laborare ad eversionem cultus divini, quam ad dilatationem regni sui. Avellamus, inquiunt, Judam ad nos. Unde, quaeso, et quo? Unde, inquam, nisi ab eo in quo Judas ab eis diversus erat? Vel quo, inquam, nisi ad id in quo ipsi unum erant? Pluralitatem certe deorum recipiebant, et in hoc unanimiter consentiebant, et in hoc ipso unius professionis erant. In eo ipso vero Judas ab eis diversus erat, quod juxta professionem suam unum, et verum Deum colere debebat. Principaliter itaque ad hoc niti videntur, ut possent in eis unius Dei cultum evertere, et catenus ut non esset unde iterum posset repullulare. Avellamus, inquiunt: aliud est avelle
Abbreviated transcription (Latin):
re. S qͣmius ista sententiarũ
coħentia ubiq obseruari ñua¬
leat. ñ tñ conseq̃ns est. ut icͥ co
hic obsuari ñ debeat: Cumenĩ
cde reigrã sigñ ꝓpositũ fuerit.
uideie qͣm absurdumsit. ut repente res
alt̾ius signũ erhib̾i dicai᷑. ⁊ rei qͥd̾ deqͣ
nulla m̃tofit. R Niximꝰ iam ⁊ audis¬
ti. occultandi sacͣm̃ti grã factum fuis¬
se. ⁊ ħcibi deb suffic̾e̾. .h. Nemo michi
potest ꝑsuacłe. qͦd sp̃mi scõ qͥ in ysaia¬
loq̃batur. eẽt clifficile. rẽ cuiꝰ signũ
ꝓmissus puer ẽẽ possit lacent̃ cang̾e.
 nicħominꝰ secretisui archañ sub
aliqͦ u̾boꝵ cegum̃to abscondere.
Heq ħ posito quod dico erit. illa q̃
de signi multiplicitate chixistis eua¬
cuare. s solidare. nã imũ idẽq
signũ potest multiplex ẽẽ. ⁊ multa
significare Immo ita fiet ut id qͦd
a uob̾ erigo sit ut sic dicã ad funda¬
tionẽ. illa uͦ q̃ suꝑius diristis ad suꝑ¬
edificatonẽ  R Oport tancłꝰ instan¬

Expanded text:
s ista sententiarum cohaerentia ubique observari non valeat, non tamen consequens est ut idcirco hic observari non debeat. Cum enim certae rei gratia signum propositum fuerit, videte quam absurdum sit, ut repente rei alterius signum exhiberi dicatur, et rei quidem de qua nulla mentio fit. RICH. Diximus jam, et audisti occultandi sacramenti gratia factum fuisse, et hoc tibi deberet sufficere. HUGO. Nemo mihi potest persuadere quod Spiloquebatur, esset difficile rem cujus signum promissus puer esse possit, latenter tangere, et nihilominus secreti sui arcanum sub aliquo verborum integumento abscondere. Neque hoc posito, quod dico erit illa quae de signi multiplicitate dixistis evacuare, sed solidare. Nam unum idemque signum potest multiplex esse, et multa significare. Imo ita fiet ut id, quod a vobis exigo, sit, ut sic dicam, ad fundationem, illa vero, quae superius dixistis, ad superaedificationem. RICH. Oportet tandem instan
Abbreviated transcription (Latin):
cirnt᷑. ⁊ a uͦ sunt que ab equalib crescunt.
uelut quadrati. uł qͦs ip̃a unitas format
id ĩ pares. At uͦ binariꝰ. ⁊ cuncti parte
alt̾a longiores qͥa finita sub̾a discessert̃:
iuncta sunt atq contraria: ex in parib

Expanded text:
cuntur. Ea vero sunt, quae vel ab aequalibus crescunt velut quadrati, vel quos ipsa unitas format, id est, impares. At vero binarius et cuncti parte altera longiores, qui a finita substantia discesserunt, ae longe disjuncta sunt atque contraria, ex imparibus
Abbreviated transcription (Latin):
uo genera habundant in pec¬
tatis : ⁊ tercium adducit irã
ꝑdicionem. Anima calida quasi
ignis ardens. non extinguet᷑. donec
aliquid ghutiat: ⁊ homo neqͣm in
ore carnis sue non desinet donec
accendat ignem. Ista sunt duo ge

Expanded text:
uo genera abundant in peccatis, et tertium adducit iram et perditionem. Anima calida quasi ignis ardens non exstinguetur, donec aliquid glutiat; et homo nequam in ore carnis suae non desinet, donec incendat ignem. Et post duos ve
Abbreviated transcription (Latin):
excelsis ⁊ et cemente in impensa prn¬
ta. contra faciem uenti non pmane¬
bunt: sic et cor timidum in cogita¬
tione stulti. contͣ impetum timons
cor teepidum in togitatione fatui.

Expanded text:
excelsis et cementa in inpensa posita contra faciem venti non permanebunt sic et cor timidum in cogitatione stulti contra impetum timoris cor trepidum in cogit
Abbreviated transcription (Latin):
subditur. Omnis homo qui trans¬
gredit᷑ lectũ suũ÷ contẽpnens ani¬
mam suam. ⁊ dicens quis me ui¬
ãet: tenebre circũdant eũ. et
parietes cooꝑiunt me. ⁊ nemo cie¬
cũspicit me. quem uereor: Deli¬
ctoꝵ meoꝵ non memorabitur altissi¬
ocłi hominũ timentes illũ. Pessuna¬

Expanded text:
so. « Omnis homo qui transgreditur lectum suum, contemnens animam suam, et dicens: Quis me videt? tenebrae circumdant me, et parietes cooperiunt me, et nemo circumspicit me: quem vereor? delictorum meorum non memorabitur Altissioculi hominum timentes illum: et n
Abbreviated transcription (Latin):
mittat futur̾ feminã in p̾¬
io coitu conciꝑe quãsi p̃¬
dicit sub ortu solis leporem
currere. uł canẽ latrare. cũ
indifferent̾ possi ħ om̃i
die. omi hora ꝑ oliusas re¬
giones contingene.
item ate̾ pant̾ ⁊ a iuideo utr̃¬
nã credatis aliquã ꝯciꝑe. auiro.
q̃ possit remanere uirgo ͤ .h.
mͦ gͦ dici potest. quod aliqua
de iro uirgo concepit q̃ qͣn¬
is in pͥmo cortu concipiat. hoc
ipsum quod uirgo
C̃ ante conceptionem amitit:
.h. Ut scłm iudeum dicatur.
illa uͥgo concipit. ꝙͣ hora con¬
cipiencti uͥginem inuenit: R
S siquã in coeundo inuenit u¬
gnẽ hora concipiendi. nũqͥd
eq̃ uirginẽ inuenit hora pa¬

Expanded text:
mittat futurum feminam in primo coitu concipere, quam si praedicat sub ortu solis leporem currere, vel canem latrare, cum indifferenter possint haec omni die, omni hora per diversas regiones contingere? HUGO. item a te, pariter et a Judaeo utrumnam credatis aliquam concipere a viro quae possit remanere virgo. HUGO. modo ergo dici potest quod aliqua de viro virgo concipit, quae quamvis in primo coitu concipiat, hoc ipsum quod virgo est ante conceptionem amittit? HUGO. Ut secundum Judaeum dicatur, illa virgo concipit quam hora concipiendi virginem invenit. RICH. Sed, si quam in coeundo invenit virginem hora concipiendi nunquid et aeque virginem invenit hora pa
Abbreviated transcription (Latin):
malignantia. ⁊ obstruxit os
loq̾ntiũ inigua. Quid hic
habe q̃so qͦd respondeas ꝓ iudeo:
.i. Respond̾o me uidumnon
ẽẽ. nec necessaruim hr̃e me
ꝓ ip̃o respond̾e. Hic it̾̃m do
assertio palmam
oꝑtiñe possit. ꝓbare oport
uł quod signũ ullud in concep
tu partũ u̾ginis ñ sit d atũ
gr̃a tollendi timoris. ul qͦmodo
res q̃ post tot tempora futura
erat. tolle poss timorem illum
qͥ tunc instabat. R Bene faci
q̃rendo quod nescis quamius ħ
ipm̃ ex iam dictis ⁊ scͥptis nosse

Expanded text:
malignantia, et obstruxit os loquentium iniqua. Quid hic habes, quaeso, quod respondeas pro Judaeo? HUGO. Respondeo me Judaeum non esse, nec necessarium habere pro ipso respondere: hic iterum do assertio palmam obtinere possit, probare oportet vel quod signum illud in conceptu et partu Virginis non sit datum gratia tollendi timoris, vel quomodo res, quae post tot tempora futura erat, tollere possit timorem illum qui tunc instabat. RICH. Bene facis quaerendo quod nescis, quamvis hoc ipsum ex jam dictis et scriptis nosse
Abbreviated transcription (Latin):
indefinite ponitur. ne
singulariter aliquis uł unꝰ
tm̃ intelligatur. Intellige
itaq indefinite dictum.
tam scd̾m quãtitatem.
quam scd̃m qualitatem
ꝑsonarum. & conmiẽdat᷑
in hoc unita s. supplicãtiũ.
Multos facit unũr cor unũ
z amma una. Multos
facit unũ intentio una.
deuocio una. O sic̃ eiꝰ qui
ꝑsonalit̾ unus ẽ. unitas
scinditur. qͥ ꝑmultos
un añimitas ꝯfitemtium.
ad me clamat erseir. Ad me
ĩqͥt clamat. Noͣ dic̃ or at. Noͣ
dic̃ sutplicat. sed clamat.
Quee ista exclamacio .nͥ.
intensa oatio. nͥ deuoci¬
onis magnitudos Sicũ
mulco desiderio oras : cla¬
mas. Quanto feruentius
oras. tanto uehemencius
in dei auribus clamas:
& quo uehementiꝰ desidi¬
um excrescit. eo excellentiꝰ
clamor supplicacionis as¬
cendit. Clamor itaq in¬
terioris hominis: est
feruens desid̾ium mẽtis.
Quid clamas ad mes Ni
chil dirisse. legitut. ⁊tñ
clamasse ꝑhibetur. huiꝰ¬
mͦi clamor celũ penet̾t. irã pla¬

Expanded text:
indefinite ponitur, ne indefinite ponitur, ne singulariter aliquis vel unus tantum intelligatur. Intellige itaque indefinite dictum tam secundum quantitatem quam secundum qualitatem personarum, et commendatur in hoc unitas supplicantium. Multos facit unum, cor unum et anima una. Multos facit unum intentio una, devotio una. Et, sicut ejus qui personaliter unus est unitas scinditur qui per multos unanimitas confidentium, ad me clamat ex Seir. Ad me, inquit, clamat. Non dicit, orat, non dicit supplicat, sed clamat. Quae est ista exclamatio nisi intensa oratio, nisi devotionis magnitudo? Si cum multo desiderio oras, clamas. Quanto ferventius oras, tanto vehementius in Dei auribus clamas. Ex quo vehementius desiderium excrescit, eo excellentius clamor supplicationis, ascendit. Clamor itaque interioris hominis est fervens desiderium mentis. Quid clamas ad me? . Nihil dixisse legitur, ibetur. Hujusmodi clamor coelum penetrat, iram pla
Abbreviated transcription (Latin):
acob dilexi. esau odio habui.
Iacob itaq electus. esau re¬
ꝓbatus. Israhelite filii elec¬
tionis. idumei filiĩ reꝓbaci¬
onis. Somiranda iutatio
⁊mise randa uicissitudo. Cla¬
mant ad dnm filii alieni.
ñ clamant ad ipsum quos
elegit in hereditatem sibi.
Ad exꝓbracionem itaq eoꝵ
quisunt iniudea. dr̃ quid
actitatur ab eis qui sunt
in idumea. Idumeus cla-¬
mat. Iudeus tacet. ille sus¬
picat. iste silet. Ad me cla¬
mat exseir. Et monte seir
clamat᷑. in monte syon ta¬
cetur. Illine clamant con¬
ficendo. istĩc tacent contẽ¬
pnendo. Clamantibus itaq
idumeis silent iudei. nec
tam̃ om̃s sed multi. S cla¬
mantium multi clamant
dm̃ alienum. Ad ignomini
adme in quam clamat ex
seir. In felix iudee ⁊ infatu¬
ate alieni clamant ad dm̃
tuũ cuuͦ clamans ad dm̃
alienum. illi ad dm̃ uer̾
tuaddm̃ falsum. Ad me
clamat exseir. Nota qͥd
dicat. Non dicit clamat᷑
sclamat. Ronclicit isto
aut ille. nec aliquem ex¬
pͥmit determinate. Sed

Expanded text:
Jacob dilexi, Esau odio habui . Jacob itaque electus, Esau reprobatus. Israelitae, filii electionis, Idumaei, filii reprobationis. Sed, o miranda mutatio et miseranda vicissitudo! clamant ad Dominum filii alieni, non clamant ad ipsum quos elegit in haereditatem sibi. Ad exprobrationem itaque eorum qui sunt in Judaea dicitur quid actitatur ab eis qui sunt in Idumaea. Idumaeus clamat, Judaeus tacet; ille supplicat, iste silet; ad me clamant ex Seir. Ex monte Seir clamatur, in monte Sion tacetur. Illinc clamant confitendo, istinc tacent contemnendo. Clamantibus itaque Idumaeis silent Judaei; nec tamen omnes, sed multi. Sed clamantium multi clamant Deum alienum. Ad ignominiaad me, inquam, clamat ex Seir. Infelix Judaee et infatuate, alieni clamant ad Deum tuum, tu vero clamas ad Deum alienum; illi ad Deum verum, tu ad Deum falsum. Ad me clamat ex Seir. Nota quid dicat: Non dicit clamant, sed clamat. Non dicit ille, aut ille nec aliquem exprimit determinate, sed
Abbreviated transcription (Latin):
tatem meam fatigare ñ
crubescis. Uerba hec ut
uerũ fatear uidentur mͥ
litatem sibene intelligãt᷑
ñ minus iocunda. Scio scio.
nec fateri pudet. supͣ fa cul¬
tatem meam ẽẽ eoꝵ ꝓfunda
penetrare. ⁊ ħipsum qđin eiᷤᷤ
somnio. nescio si potero ꝓ¬
ut oporteret uerb̾ idoneis
explicare. Ad me clamat
erseir. Seir ipse ẽ. qͥ edom.

Expanded text:
tatem meam fatigare non erubescis. Verba haec, ut verum fatear, videntur mihi litatem si bene intelligantur non minus jucunda. Scio, scio, nec fateri pudet supra facultatem meam esse eorum profunda penetrare, et hoc ipsum quod in eis somnio nescio si potero, prout oporteret, verbis idoneis explicare: Ad me clamat ex Seir. Seir ipse est qui Edon
Abbreviated transcription (Latin):
itellexistis exp̃dictis
ut arbitror. quomͦ dẽ
mirificauit ancillã suã
qͦmͦ detali partu głifica¬
iut beatã uirginẽ ma
ds̾ magnificauit partũ ip̃iꝰ
ut ẽẽt ⁊ dic̾ẽtur enmanu¬

Expanded text:
tellexistis ex praedictis, ut arbitror, quomodo Deus mirificavit ancillam suam, quomodo de tali partu glorificavit beatam Virginem MarDeus magnificavit partum ipsius, ut esset et diceretur Emmanu
Abbreviated transcription (Latin):
tũ u̾ginẽ ꝑman̾e Estima siuales
q̃ uł qͣlis sit ista magnificentia: par¬
tum uͥginis ab hora conceptionissue
omnẽ plenitudinẽ acciꝑe. Sinhu¬
manitatis u̾itate plenitudiẽdi¬
iunitatis oþtin̾e. Singłaris gła.

Expanded text:
tum virginem permanere. Aestima, si vales, quae vel qualis sit ista magnificentia, partum virginis ab hora conceptionis suae omnem plenitudinem accipere, et in humanitatis veritate plenitudinem Divinitatis obtinere.
Abbreviated transcription (Latin):
fructus. fructꝰ magnificꝰ fructus
głosus. sructꝰ desid abilis f̃ruct
subimis. Ni fallor recolis qͦcł m
ꝓpħa legis. Indie illa erit gͥm̃ dñi
in magnificentia ⁊ gła. ⁊ fructꝰ᷑
t̾re sublimis. Et uñ ħ hiuc mi¬
sere t̾re nr̃e. ut possit talem
fructũ fac̾t

Expanded text:
fructus, fructus magnificus, fructus gloriosus, fructus desiderabilis, fructus sublimis! Ni fallor, recolis quod in propheta legis: In die illa erit germen Domini in magnificentia, et gloria, et fructus terrae sublimis . Et unde hoc huic miserae terrae nostrae, ut possit talem fructum fac
Abbreviated transcription (Latin):
d me clamat exseir
Non aũ solum mͦ¬
ui ulti ex his qͥ exseir erat᷑.
huiꝰ modi dm clamoribuᷤ
interpellabant s eni am
exaliis nacionibus in nu¬
rabant. xͥaduentum de¬
siderabant. ⁊c̃ oĩ desid̾io
expectabant. Hinc ẽ illud
cinium. ⁊ ipse inquide
rit expectatio gentium.
figuram gestabãt. illi
qui ad dnm exseir ꝓduotõ¬
nis suspiria clamabant.
Nam illi exseir in eocũ
cet̾is nationibus unum
erant. quod om̃s pariter
a testamento dei alieni en¬
titerant. Dicitur gͦ de his
mentis deuocionem. Ad
me clamat exseir

Expanded text:
d me clamat ex Seir. Non autem solummodo multi ex his qui Seir erant hujusmodi Dominum clamoribus interpellabant, sed etiam ex aliis nationibus innurabant, Christi adventum desiderabant; et cum omni desiderio exspectabant. Hinc est illud vaticinium: Et ipse, inquit, erit exspectatio gentium . figuram gestabant illi qui ad Dominum ex Seir per devotionis suspiria clamabant. Nam illi ex Seir in eo cum caeteris nationibus unum erant quod omnes pariter a testamento Dei alieni exstiterant. Dicitur ergo de his entis devotionem. Ad me clamat ex Seir
Abbreviated transcription (Latin):
Sane in eo qd̾ diem ꝓsꝑitat̃
noctem adu̾sitatẽ int̾ pre¬
tamꝰ. abistoria ñ recedimꝰͦ.
Nam conmunis moi est.
historieum sen. sum sepe
figuratina locucione o¬
nare. sic̃ in scłaribus scͥptis
ꝑfacile ẽ ud̾e. In nocte itaq
ut dictumẽ supplicator i̾
dictus erat. ⁊ diem desid̾a¬
bat. s p̾nimia ꝯfusione
⁊ humilitate pet̾e ñ p̾sume¬
bat. Cur enĩ illi respondeᷤ
uerꝰ cordium inspector
nou̾at eũ diem dederare:
Pinsinuacionem gͦ dictũ
intelligitur quod ipsi do¬
mino supplica ndo inge

Expanded text:
Sane, in eo quod diem prosperitatem, Sane, in eo quod diem prosperitatem, noctem adversitatem interpretamus, ab historia non recedimus. Nam communis mos est historicum sensum saepe figurativa locutione ornare, sicut in saecularibus scriptis perfacile est videre. In nocte itaque, ut dictum est, supplicator jam dictus erat, et idem desiderabat, sed prae nimia confusione et humilitate petere non praesumebat. Cur enim illi respondetur verus cordium inspector noverat eum diem desiderare? Per insinuationem ergo dictum intelligitur quod ipsi Domino supplicando inge
Abbreviated transcription (Latin):
clia positos custodire. ꝑditoᷤᷤ
requirere. ad u̾sos reuocare.
disꝑsos collig̾e. morbidis
medelam ad hibere. Quis
sum morbida. ouis infir¬
ma. scis me meliꝰ quid te fa¬
cere deceat. uides ꝑspicatiꝰ
quid cirea me fieri oporteat.
Custos qui de nocte. custos
quide nocte. E ius modi sup¬
plicator forte ꝓfuindam ni¬
mie adu̾sitatis noctem tole¬
rabat. c̃ iuxͣ hẽ modum dño
supplicabat. Custos quide
nocte. custos qui de nocte.
Certe ip̃e ẽ qui nos indie. ip̃e
ẽ qui nos custodit in nocte.
Inlie suos eustodit. ne ulla
cos adu̾sitas feriat. in nocte
custodit. ne adu̾sitatis fagel¬
lum modum eqͥtatis excedat.
uidet᷑ quibus dam qd̃ suoᷤ
dñs tc̃ derel inquerit. cũ
eos nocturnis tribul adionũ
horrorib exponit uidetur
custodire cum dies pͥpita¬
tis arriser̃.. Eoce hic qd̾ oĩbꝰ
certũe. tacet dedie. illud
uñ dubitari pot̾at fatetur
detrocte. Custos qui deno¬
cte. eustos qui denocte.

Expanded text:
dia positos custodire, perditos dia positos custodire, perditos requirere, aversos revocare, dispersos colligere, morbidis medelam adhibere. Ovis sum morbida, ovis infirma, scis me melius quid te facere deceat, vides perspicacius quid circa me fieri oporteat: Custos, quid de nocte? custos, quid de nocte? Ejusmodi supplicator forte profundam nimiae adversitatis noctem tolerabat, cum juxta hunc modum Domino supplicabat: Custos, quid de nocte? custos, quid de nocte? Certe ipse est qui nos in die, ipse est qui nos custodit in nocte. In die suos custodit ne ulla eos adversitas feriat, in nocte custodit ne adversitatis flagellum modum aequitatis excedat. Videtur quibusdam quod suos Dominus tunc dereliquerit, cum eos nocturnis tribulationum horroribus exponit, videtur custodire, cum dies prosperitatis arriserit. Ecce hic quod omnibus certum est tacet de die, illud unde dubitari poterat fatetur de nocte: Custos, quid de nocte? custos, quid de nocte?
Abbreviated transcription (Latin):
Custes qui de nocte. custos
qui. de nocte: attendit qũa
inuiste uixerit. ⁊ ñ auidet di¬
cere. exaudi dñe insticiã meã.
Attendit quã multos lesert. n
ñ audet dicere. iuoica me dñe
scđm in nocentiam meam.
Recolit quod uiscera mĩe ñꝙͣ
orare p̾suiit. miser̾e mei
inclignum se ce intuetur.
si cdistͥcte iudicet᷑. ꝙicc̾coni¬
chil pet̾e p̾sumit. solum mͦ
supplicantis affectũ insua
oracione sine inserta petici¬
one ostdit. ⁊sola in sinuati¬
one innuit quid uelit. Cu¬
stos quidenocte. custos qͥ
denocte. Custodem nominat
quem inuocat. ⁊ exofficii
desi gnaciõe innuit. quid
ouibus suis de ure condi¬
tionis debeat. Tues qui rõ¬
nalem substantiam adima¬
ginem tuã factam eustodi¬
re debes. solus. qui custodi¬
re potes. tu ip̃e qui custodire
soles: debes: quia creatura tia
ẽ potes. quia om̃ps es: soles:
quia missericorassimus es.
Custos quidenocte. custos qͥ
de nocte. Custodis ẽ. sub custo¬

Expanded text:
Custos, quid de nocte? custos Custos, quid de nocte? custos quid de nocte? Attendit quam injuste vixerit, et non audet dicere: Exaudi, Domine, justitiam meam. Attendit quam multos laeserit et non audet dicere: Judica me, Domine, secundum innocentiam meam . Recolit quod viscera misericordorare praesumit: Miserere mei, indignum se esse intuetur, si districte judicetur. Et idcirco nihil petere praesumit, solummodo supplicantis affectum in sua oratione sine inserta petitione ostendit, et sola insinuatione innuit quid velit: Custos, quid de nocte? custos, quid de nocte? Custodem nominat quem invocat, et ex officii designatione innuit quid ovibus suis de jure conditionis debeat. Tu es qui rationalem substantiam ad imaginem tuam factam custodire debes, solus qui custodire potes, tu ipse qui custodire soles. Debes, quia creatura tua est; potes, quia omnipotens es; soles, quia misericordissimus es: Custos, quid de nocte? custos, quid de nocte? Custodis est sub custo
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce camͣant. iugit̃. ⁊ cu cur
ñ rum ꝓpħa clamas semꝑe
Quid si clamas. ⁊ ad dñm
ñ clamas : forsitan lacti¬
tas te apud ꝓximum. forte
magnificas apud temet¬
ipsum. clamas s ñ ad dm̃n
Forte dicis apud de met ip̃m.
ñ sum sicut cet̾i frum̃. ñ sũ
cdeniq sicut carnalis iste. qui
omni die deseruit uentri.
& gule. eo quod ipse relicta
syon seir habitator effectus
sit int̃ ⁊ clumeos sicut so¬
cietatem. sic ⁊ sortem acce¬
ꝑit hoc est tu multuare
apud temet ipsum ñ cla¬
mare ad dnm. Si forte ille
quẽ iudicas. iã se ip̃m clam¬
pnat. se ipm̃ acusat. iam
dire. Ad me clamat ereir.
audiamꝰ
de eod̾ ad huc quam oret
humiliter. quã oret sapi¬
enter adudiamus quã oret
deuote. audiamꝰ ꝯͣ. oret
discrete. Custos qui cle
nocte. custos qui cde nocte.
Ecce iste qͥ exeir ad dnĩn
clamat. ꝗtendit uͥ habi¬
tut. qualis existat. ⁊ qũato
se ꝓfudius peccasse deteriꝰ
egisse consid̾at: tanto uere¬
cundiꝰ tanto humiliꝰ orat.

Expanded text:
eli clamant jugiter, et tu cur non cum Propheta clamas semper? Quid, si clamas et ad Dominum non clamas? Forsitan jactitas te apud proximum, forte magnificas te apud temetipsum; clamas, sed non ad Dominum. Forte dicis apud temetipsum, non sum sicut caeteri fratrum, non sum denique sicut carnalis iste, qui omni die deservit ventri et gulae, eo quod ipse relicta Sion Seir habitator effectus sit, et inter Idumaeos sicut societatem sic et sortem acceperit. Hoc est tumultuare apud temetipsum, non clamare ad Dominum. Sed forte ille quem judicas jam seipsum damnat, seipsum accusat, jam dire: Ad me clamat ex Seiraudiamus de eodem adhuc quam oret humiliter, quam oret sapienter. Audivimus quam oret devote, audiamus quam oret discrete. Custos, quid de nocte? custos, quid de nocte? Ecce iste qui ex Seir ad Dominum clamat, attendit ubi habitat, qualis existat, et quanto se profundius peccasse deterius egisse considerat, tanto verecundius, tanto humilius orat.
Abbreviated transcription (Latin):
legis ⁊ audis. Si in conspe¬
ctu angłoꝵ te mutum ⁊
mei similem recognoseis.
Quid contemplatiuus qͥsq
dicturus ẽ. si a laudacioẽ
uacat ad quod assumptꝰ ẽc̾
Numquid ⁊ tutaces. qui
nichil aliud̾ officii habes:
Cur ñ ꝓpħico. cur nec an¬
gelico ꝓuocatis exemplo:
Audi uocem ꝓpħe. Bene¬
dicam inquid dominũ
in omni tempore. Ꝙ an-¬
ge li ñ cessant clamare

Expanded text:
legis et audis, si in conspelegis et audis, si in conspectu angelorum te mutum et mei similem recognoscis. Quid contemplativus quisque dicturus est si a laudatione vacat ad quod assumptus est? Nunquid et tu taces, qui nihil aliud officii habes? Cur non prophetico, cur nec angelico provocaris exemplo? Audi vocem Prophetae: Benedicam, inquit, Dominum in omni tempore . Et Angeli non cessant clamare
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce quomͦ contĩgit. sepe
regulares torpore tacere.
scłares de uocionem clama¬
re. Ad ignominiam itaq eor
qui in religione torpent. &¬
inepta securitate tacent eis
me clamat exseir. Hispidus
⁊pilosus ⁊ uicioꝵ deformita¬
te fedus iam ad me corde cõ¬
punctꝰ.clamat. iam me
crebris. suspiriis interpel¬
lat. &. tutaces eo qd̾ te scm̃
putes. dicens in corde tuo
diues sum: mnullius egeo
& uescis quia miser es. & mi¬
serabilis Ad meclamat ex
seir. Erubescat monacus.
erubescat canonicus. ne¬
gligens ⁊ torpens. ad omĩa
desidiosus ⁊ alaude dei
mutus. sepe psallens ore.
⁊tacens corde. crubescat in¬
quam ⁊ ingemiscat. cum
ex dominica uoce audiat
⁊legat. Ad me clamat exseir.
Erubescat a nachoreta. etu¬
bescat heremita. si corde
uagando. adei laudibus
uacat. Erubesce ꝯtumiser
ipse qui hec dictas. ⁊ se̾ bis.
qui c̃ indei laudibus mu¬
tus sis: consimiles tͥ conlẽ¬
pnas. ⁊ detaciturnitate ar¬
guis. Erubesce ⁊ cu qui ħ

Expanded text:
Ecce quomodo contingit saepe Ecce quomodo contingit saepe regulares torpore tacere, saeculares devotione clamare. Ad ignominiam itaque eorum qui in religione torpent, et inepta securitate tacent, eisme clamat ex Seir. Hispidus et pilosus et vitiorum deformitate foedus jam ad me corde compunctus clamat, jam me crebris suspiriis interpellat, et tu taces eo quod te sanctum putes, dicens in corde tuo: Dives sum, et nullius egeo, et nescis quia miser es, et miserabilis : Ad me clamat ex Seir. Erubescat monachus, erubescat canonicus negligens et torpens, ad omnia desidiosus, et a laude Dei mutus, saepe psallens ore et tacens corde; erubescat, inquam, et ingemiscat cum ex Dominica voce audiat et legat: Ad me clamat ex Seir. Erubescat anachoreta, erubescat eremita, si corde vagando a Dei laudibus vacat. Erubesce et tu miser ipse, qui haec dictas et scribis, qui cum in Dei laudibus mutus sis, consimiles tibi condemnas et de taciturnitate arguis. Erubesce et tu, qui haec
Abbreviated transcription (Latin):
ligunt. ⁊ in omni suꝑflu¬
itate uiiunt. Siue ire¬
ligione si ue extͣ fueris.
si suꝑflua sectaris. si suꝑ¬
Eluitate delectatis incer
habitatores seir ꝯputaris
Syuetibi quis quis ibid
⁊male sccuritatis ꝯfideu¬
ciataces. Uetibi siseir in¬
habitas. ad dum ñ clamaᷤᷤ.
Clamat qui conpoͥngitur
clamat: qui conficetur.
Clamat qui supplicat. Ex
seir clamat. qui se deua¬
acusat. Ex iudea clamat:
qͥ dm̃ de indulta uenia
uł inpensa gr̃a laudat.
⁊ sepe fit ut qͥ in religioe
uiunt. inmia securita¬
te torpescant. ⁊ultra mo¬
dum de sua sc̃itate p̾su¬
mant. Ntam a sui accu¬
sacione quam a cłi laude
conticescant. Econtͣrio
autem sepe hi qͥ. ad huc
in sclari habitu sunt post
erpletas concupicentias
ad penitentiam rede unt
corde conpgͣnguntur.
ore confitentur. seipsos
qͥeusantes. scipsos danp¬
nantes. & dum sede sua ꝑu̾¬
sitate districte iudicant:
aures domini sabaoth mag¬
nis clamoribus pulsant.

Expanded text:
ligunt, et in omni superfluligunt, et in omni superfluitate vivunt. Sive in religione sive extra fueris, si superflua sectaris, si superfluitate delectaris inter habitatores Seir computaris. Sed vae, tibi quisquis ibi es, et malae securitatis confidentia taces. Vae tibi, si Seir inhabitas et ad Dominum non clamas. Clamat qui compungitur, clamat qui confitetur, clamat qui supplicat. Ex Seir clamat, qui se de vaccusat. Ex Judaea clamat, qui Dominum de indulta venia, vel impensa gratia laudat. Et saepe fit ut qui in religione vivunt nimia securitate torpescant, et ultra modum de sua sanctitate praesumant, et tam a sui accusatione quam a Dei laude conticescant. Econtrario autem saepe his qui adhuc in saeculari habitu sunt, post expletas concupiscentias ad poenitentiam redeunt, corde compunguntur, ore confitentur seipsos accusantes, seipsos damnantes, et dum se de sua perversitate districte judicant, aures Domini Sabaoth magnis clamoribus pulsant.
Abbreviated transcription (Latin):
ed ista que deantiqͥs
audiuimꝰ ex dñica uo¬
cẽ studeamus eciam sipla¬
cet obntãm utilitatem ad
Seir int̾pretatur hispidus
uł pilosus. E ex coquidem
es auẽ seit dictꝰ qd̾ ẽ supra
modũ pi losꝰ. ⁊ in modum
pellis hispidus. &: pilus
qui d̃ decarne oritur. sed
caruis mensuram excres¬
cendo longe suꝑ greditur.
Sicsane desid̾ia carnis de
carnis ꝗͣ necessitate sur¬
⁊ parsimoniam moderau¬
tur. necessitatis ⁊ modes¬
cie metas excedunt. Ad
pilos itaq ꝑtinet carna¬
lis uoluptas secularis
uanitas. ⁊ eiꝰ modi desid̾i¬
oꝵ. qualis cũq supflui¬
tas. Pilus sine lesione
p̾cuidit᷑. sñ lesione nõ
auellitur. Sic absq di¬
bio motꝰ carnis sine piu¬
lo ualet ⁊ debet ampu¬
tari insuꝑfluis. ⁊ tole¬
rari in necessaris. huc
est quod leuite iubentir
pilos carnis sue radere ñ
auellere. nam desideria
carnis o portet tenpare qͥn
possumus extirpare Qu¬
si gͥ inseirsunt. qui su¬
flua qͥrunt. suꝑ flua di¬

Expanded text:
ed ista quae de antiquis audivimus, ex Dominica voce studeamus, etiam si placet, ob nostram utilitatem ad Seir interpretatur hispidus vel pilosus. Et ex eo quidem Esau est Seir dictus quod esset supra modum pilosus et in modum pellis hispidus. Et pilus quidem de carne oritur, sed carnis mensuram excrescendo longe supergreditur. Sic sane desideria carnis de carnis quidem necessitate suret parcimoniam moderantur, necessitatis et modestiae metas excedunt. Ad pilos itaque pertinet carnalis voluptas, saecularis vanitas, et ejusmodi desideriorum qualiscunque superfluitas. Pilus sine laesione praeciditur, sine laesione non avellitur. Sic absque dubio motus carnis sine periculo valet et debet amputari in superfluis, et tolerari in necessariis. Hinc est quod lenitate jubentur pilos carnis suae radere non avellere: nam desideria carnis oportet temperare, quae non possumus exstirpare. Quasi igitur in Seir sunt qui superflua quaerunt, superflua di
Abbreviated transcription (Latin):
in gcernũ. Qͥ enĩ instabilis est. ꝑ gau¬
dium iniquitatis ⁊ uel qui instabili
adheret. ꝑ gaudium uanitatis: hic
non potest manere in ȩt̾num. nec
gaudium uerũ habere ⁊ quod fal¬
sum ẽ. ꝑ iniquitatẽ. ⁊ transitoriũ.
ꝑ uanitatem. Qͥ aut̾ sp̃m di in se
manentẽ habet. gaudium uerum
tem diligit: ⁊ stabili adberet: et
possidet consũmatum bonum. Hoc
eiĩ totum bonum ẽ hominis. cog¬
noscere et amare creatorẽ suum:
in lingius sit cognitio u̾itatis ⁊ in
igne amor uirtutis. In liugua enĩ
bum quidẽ ad cognitionẽ ꝑtinet.:
iguis. ad dilectionem. Et ideo u̾bũ
cũ igne uenit ⁊ sapieutia cũ dile¬
dione: ut alt̾m illuminaret:
alt̾m inflaminaret: alt̾m coratͣ
ignorantiã ⁊ alt̾m contͣ concupis¬
centiam. Hȩc uͦ dona. non nisi in
unum congregatis. ⁊ ad suꝑiora
subleuatis ⁊⁊uenire potuerunt.
Congregatis ꝑconsensum: subleua¬
tis ꝑ desid̾ium. Congregatis. ꝑ di¬

Expanded text:
ernum manet. Qui enim instabilis est per gauernum manet. Qui enim instabilis est per gaudium iniquitatis, vel qui instabili adhaeret per gaudium vanitatis, hic non potest manere in aeternum, nec gaudium verum habere quod falsum est per iniquitatem, et transitorium per vanitatem. Qui autem spiritum Dei manentem habet, gaudium habet verum s diligit, et stabili adhaeret, et possidet consummatum bonum. Hoc enim totum bonum est hominis cognoscere et amare Creatorem suum. in linguis sit cognitio veritatis, in igne amor virtutis. In lingua enim bum quidem ad cognitionem pertinet, ignis vero ad dilectionem. Et ideo verbum cum igne venit, sapientia cum dilectione, ut alterum illuminaret, alterum inflammaret: alterum contra ignorantiam, alterum contra concupiscentiam. Haec vero dona non nisi in unum congregatis, et ad superiora sublevatis venire potuerunt. Congregatis per consensum, sublevatis per desiderium. Congregatis per di
Abbreviated transcription (Latin):
amant. ⁊ tam̃ d̾m plus amant: eqͥi¬
ficant suꝑ fundamentũ ligna. finũ
stipulam. In lignis. affectum cogna¬
tionis: in feno. affectum posessitns
in stipula. affectũ familiaritans. I
quib omnib. et si peccatũ non est.
occasio tam̃ peccati constat. Qͥ cont̃
dm aliquid amant: hu supͣ funda
mundamentũ nõ ȩdificant: sed ass¬
truunt fundamentũ: quia amo
di in corde ẽe nõ potest. ubi nonet
uel solus. sic̃ in his qui solum aͥm
amant ⁊ uel submissus. sic̃ in hus
qui cũ do aliud amant: nec tamẽ
contͣ dm̃. In eo amore quo cum d̾o
aliuo amatur: gaudium ẽ uatissa¬
tis. In eo amore quo contͣ dm̃ aliqd¬
diligitur: gaudium ẽ iniquitatlꝰ.
Illic amor mũdi inficit: hic amor
peccati polluit. Et transit mund̾
⁊ concupiscentia eiꝰ: uerbum aut
dñi manet in ęt̾num. Et qui creli
in uerbo eiꝰ. et habet sp̃m eiꝰ ⁊ hil
maniet in ȩt̾num: sic̃ ip̃e manes¬

Expanded text:
amant, et tamen Deum plus amant, aediamant, et tamen Deum plus amant, aedificant super fundamentum lignum, fenum, stipulam . In lignis affectum cognationis, in feno affectum possessionis, in stipula affectum familiaritatis. In quibus omnibus etsi peccatum non est, occasio tamen peccati constat. Qui contra Deum aliquid amant, ii super fundamentum non aedificant, sed destruunt fundamentum, quia amor Dei in corde esse non potest ubi non est vel solus, sicut in iis qui solum Deum amant, vel summus, sicut in iis qui cum Deo aliud amant, nec tamen contra Deum. In eo autem amore quo cum Deo aliud amatur, gaudium est vanitatis. In eo amore quo contra Deum aliquid amatur, gaudium iniquitatis. Illic amor mundi inficit; hic amor peccati polluit. Et transit mundus et concupiscentia ejus ; verbum autem Domini manet in aeternum . Et qui credit in verbo ejus et habet spiritum ejus, hic manet in aeternum, sicut ipse in aet
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmanentia in gaudio uanitatis.
Nunc aut̾ uera gaudia aduenerũt:
plena ⁊ ȩterna: sic̃ saluator ꝓmisit᷑
ut gaudiũ ur̃m sit plenum : et
gaudiũ uĩ in nemo tollat a uobis.
p̃m ergo gaudiũ amor ẽ: ⁊ oꝑatur
amorem quando reguirunus. gau¬
dium qñ possidemus: tam̃ ipsum
desid̾ium sine gaudio ẽe non pot̾:
nec ipsa adeptio sine amore. Itaq
gaudium ip̃m amor est: et ipse
aror ẽ gaudium ⁊ qm̃ in eo quod
amamus gaudemꝰ: ⁊ id de quo
gaudemus diligimus. Et est gauoni
bonum ⁊ et amor bonus: et gaudhiu
malumi. et amor malus. Similit est
et amor dĩ. et amor mundi: et amo
peccati. Quidam enĩ solum dm amã
quidã aliud pret̾ dm̃ cũ dõ amant.
nicħ tamen contͣ dm: alii contra dñ
quedã amant ÷ et hui dm̃ non amant
Qͥ solum dm̃ amant: edificant suꝑsun¬
damentum. aurum. et argentum. et
lapides p̃ciosos. In auro intellectum:
in argento. eloquium: in lapidibus.
opus incorruptum. Qͥ pret̾ dm̃ alue

Expanded text:
permanentia in gaudio vanitatis. permanentia in gaudio vanitatis. Nunc autem vera gaudia advenerunt plena et aeterna, sicut Salvator promisit, ut gaudium vestrum sit plenum, et gaudium vestrum nemo tollat a vobis . Ipsum ergo gaudium amor est, et operatur Amorem quando requirimus, gaudium quando possidemus. Tamen ipsum desiderium sine gaudio esse non potest; nec ipsa adeptio sine amore. Itaque gaudium ipsum amor est, et ipse amor gaudium est, quoniam in eo quod amemus gaudemus, et id de quo gaudemus diligimus, et est gaudium bonum et amor bonus et gaudium malum et amor malus similiter. Est enim amor Dei, et est amor mundi, et amor peccati. Quidam enim solum Deum amant Quidam aliud praeter Deum cum Deo amant, nihil tamen contra Deum. Alii contra Deum quaedam amant, et hi Deum non amant. Qui solum Deum amant, aedificant super fundamentum aurum, argentum et lapides pretiosos . In auro intellectum, in argento eloquium, in lapidibus pretiosis opus incorruptum. Qui praeter Deum aliud
Abbreviated transcription (Latin):
Gaudiũ iniquitatis ẽ. q̃n peccatum
diligitur: gaudiũ uanitatis q̃n
transitoria amantur. Eñce ergo
quod malum ẽ : ut quod bonũ est
ꝑciꝑe possis. Pffunde amaritudinẽ:
ut dulcedine implearis. Sp̃s sc̃s
mala gaudia ista: qm̃n aliud culpam
habet. aliud occasionẽ culpe. uenit
aut̃ sp̃s di. cũ eiecti fuerint mali:
et intrat habitaculũ cordis. ⁊ oꝑat᷑
gaudium suũ et amorem suum. Nõ
sic̃ sp̃s diaboli. neq sic̃ sp̃s munddi.
sed gaudiũ bonum. ⁊ amorẽ bonũ.
Primum ẽ gaudium ueritatis. in qͦ
iusticia diligitur: postea gaudiũ
felicitatis. in quo de p̃mio iusticie.
ꝑpetuo exultatur. Gaudium ueri¬
latis. contra gaudiũ iniquitatis:
gaudiũ felicitatis. contͣ gaudium
uanitatis ⁊ ⁊ expellunt bona gau¬
dia. mala gaudia. Et cũ ip̃a cor
implere ceꝑint: tunc pͥmum ag¬
noscit homo. qm pͥma gaudia uera
ñ fuerunt: qm̃ nec plut᷑a ẽe potue¬
runt. in gaudio iniquitatis ⁊ nec

Expanded text:
Gaudium iniquitatis, quando peccatum Gaudium iniquitatis, quando peccatum diligitur; gaudium vanitatis, quando transitoria amantur. Ejice ergo quod malum est, ut quod bonum est percipere possis. Effunde amaritudinem, ut dulcedine implearis. Spiritus smala gaudia ista: quoniam alterum culpam habet, alterum occasionem culpae. Venit autem Spiritus Dei, cum ejecti fuerint spiritus mali, et intrat habitaculum cordis, et operatur gaudium suum, et amorem suum; non sicut spiritus diaboli, neque sicut spiritus mundi, sed gaudium bonum et amorem bonum. Primum gaudium veritatis, in quo justitia diligitur, postea gaudium felicitatis in quo de praemio justitiae percepto exsultatur; gaudium veritatis contra gaudium iniquitatis; gaudium felicitatis contra gaudium vanitatis. Et expellunt bona gaudia gaudia mala. Et cum ipsa cor implere coeperint, tunc primum agnoscit homo quod prima vera non fuerunt, quoniam nec plena esse potuerunt in gaudio iniquitatis, nec
Abbreviated transcription (Latin):
p̃s dñi repleuit orbem t̾rarũ.
est. Propt̾ hoc enĩ omnia facta sũt:
iħu xp̃i ⁊ uel in cet̾is omnib. quȩ
uerbum incarnatũ uisibilit̾ oꝑatũ
ẽ. ad reparationẽ homiũ: ut hoc
bonum suum reciꝑet homo. ad qd̾
conditus fuerat: sine quo nichil ꝓ¬
fuit: cũ quo nicħ defuit. Et ꝓpt̾ea
in hoc consummata sunt omnia.
quia ꝓpt̾ hoc facta sunt omnia. Bo¬
trus enĩ carnis portatus fuerat
ad torcular crucis: et exp̃ssione fa¬
cta. fluere cepit mustum diuinrita¬
tis. Et uoluit ut uasa cordiũ p̃pa
rentur : ne infusum pollueretur:
postea liguarent᷑ ÷ ne effusum aunt¬
teretur. Mundarent᷑. a gaudio ini¬
quitatis: liguarent᷑ contra gaudi¬
iun uanitatis. Non enĩ bonũ gau¬
dium ueuire potuit: nisi pͥus re¬
ced̾et inalum. Malum gaudiũ est.
gaudium iniquitatis: et malum
gaudium ẽ gaudium uanitatis.
Gaudium inquitatis polluit: gau¬
dium uauitatis effundit. Gaudiũ
iniquitatis reddit uas sordidum:
gaudiũ uauitatis facit ruinosum.

Expanded text:
replevit orbem terrarum est. Propter hoc enim omnia facta sunt a  sive in caeteris omnibus quae Verbum incarnatum visibiliter operatum est ad reparationem hominum, ut hoc bonum suum reciperet homo, ad quod conditus fuerat, sine quo nihil profuit, cum quo nihil defuit. Et propterea in hoc consummata sunt omnia quae propter hoc facta sunt omnia. Botrus enim carnis portatus fuerat ad torcular crucis, et expressione facta fluere coepit mustum divinitatis, et voluit ut vasa cordium praeparrentur, ne infusum pollueretur; postea ligarentur, ne effusum amitteretur. Mundarentur a gaudio iniquitatis, ligarentur contra gaudium vanitatis. Non enim bonum gaudium venire potuit, nisi prius recederet malum. Malum gaudium est gaudium iniquitatis, et malum gaudium est gaudium vanitatis. Gaudium iniquitatis polluit; gaudium vanitatis effundit. Gaudium iniquitatis reddit vas sordidum; gaudium vanitatis reddit vas rimosum.
Abbreviated transcription (Latin):
ebore grandem: et uestunt eũ au
gradus ⁊ et summitas throni rotũ
unculi stãtes suꝑ sex gradus. huic
atq inde. Non ẽ tale opus factũ¬
in uniu̾sis regnis. Throuus istȩ

Expanded text:
ebore grandem: et vestivit eum augradus: et summitas throni rotundunculi stantes super sex gradus hinc atque inde: non est factum tale opus in universis regnis. Sed et
Abbreviated transcription (Latin):
oport ⁊ illã posuisse. ⁊ istãñ
omnte. ut uideant ⁊ erubes¬
cant nos plures rõnabiles eri¬
tus inuenire. ubi nos putant
sius argum̃tatonib circum¬
clułe. ubi nec sibi nec nobiᷤ
tum pat̾e h. Nolite obsecͦ
diutina erpectat̃one animũ
meũ susꝑencłe. cełius uellem¬
audire qͥd debeam de regi¬
b istis. sentire: R. Nolumꝰ
pͥus audire ate. qͥd tusen¬
tias inde. ħ Ego absꝙ du¬
reges ẽẽ dicuntur. : aqͥb
derelinq̃nda p̾clicitur ħ
Miror quam de facili
me de constanti acl anci¬
pitem sententiam sola.
simplici int̾rogatioẽ ꝑ¬
duristis. ⁊ quod pͥusad¬
ũtere debuerã. nec ad

Expanded text:
oportet et illam posuisse, et istam non omittere, ut videant, et erubescant nos plures rationabiles exitus invenire, ubi nos putant suis argumentationibus circumcludere, ubi nec sibi, nec nobis tum patere. HUGO. Nolite, obsecro, diutina exspectatione animum meum suspenquid debeam de regibus istis sentire. RICH. Volumus prius audire a te quid tu sentias inde. HUGO. Ego absque dureges esse dicuntur, et a quibus derelinquenda praedicitur. HUGO. Miror quam de facili me de constanti ad ancipitem sententiam sola et simplici interrogatione perduxistis, et quod prius advertere debuer
Abbreviated transcription (Latin):
elig̃e bonũ. delinq̃tur t̾ra
a facie duoꝵ regũ suoꝵ: Ac
si aꝑte dicat Iccirco sutur
ẽ. ut detur nobis puer. qui
iuxta nom̃ suũ sit nob̾c̃ ds
qr sub eius aduentu desti¬
tuetur t̾ra. ab oĩ regali p̃fi¬
dio. ut pote delicta a facie

Expanded text:
eligere bonum, derelinquetur terra a facie duorum regum suorum. Ac si aperte diceretur: Idcirco futurum est ut detur nobis puer, qui juxta nomen suum sit nobiscum Deus, quia sub ejus adventu destituetur terra ab omni regali praesidio, utpote derelicta a facie
Abbreviated transcription (Latin):
tis Uideamꝰ qñ ueñit Eocerte
tmpr uenit qñ maxime neces¬
sarium fuit. Eo tmpr̃ uenit
qñ inpopulo fideliũ regale
p̃sidiũ defecit: Uenit qñ in
populo dĩ defecit utraꝙ suc¬
eis sceptr̃. ⁊ alienigenis infide¬
lib datum. Dñ gͥ in plebe
ficdeliũ cepit oĩo defic̾e hima¬

Expanded text:
s ergo quando venerit. Eo certe tempore venit, quando maxime necessarium fuit. Eo tempore venit, quando in populo fidelium regale praesidium defecit. Venit, quando in populo Dei defecit utraque suceis sceptrum, et alienigenis et infidelibus datum. Quando ergo in plebe fidelium coepit o