comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ceptum semine. de hoste domesticũ. ange¬
lum deniq de homine ⁊ Differunt quidẽ
inter se homo pudicus ⁊ angelus. s felici¬
tate non uirtute. s ⁊ si illius castitas feli¬
cior: huius tamen fortior esse cognoseitur.
Sola est castitas que in hoc mortalitatis ⁊
loco ⁊ tempore statum quenidam un mor¬
talis glorie representat. Solainter nupti¬
arum sollempnia morem beate illius uen¬
dicat regionis inqua neq nubunt neq nu¬
buntur. prebens quodammodo terris ce¬
lestis iam illius conuersationis experien¬
tiam. uas interim fragile quod portamꝰ
in quo ⁊ crebro periditamur tenet casti¬
tas ut monet apostolus insanctificationẽ.
⁊ instar odoriferi balsami. quo condita ca¬
dauera incorrupta seruantur. sensus ip̃a
uantur in ociis. ne corrumpantur in de¬
sideriis. ne carnis uoluptatibus compu¬
trescant: quemadmodum legitur de qui¬
busdam. quia computruerunt iumenta
in stercore suo. Hoc itaq tante pulchritu¬

Expanded text:
ceptum semine, de hoste domesticum, angeceptum semine, de hoste domesticum, angelum denique de homine facit? Differunt quidem inter se homo pudicus et angelus, sed felicitate, 465 non virtute. Sed, etsi illius castitas felicior, hujus tamen fortior esse cognoscitur. Sola est castitas, quae in hoc mortalitatis et loco, et tempore statum quemdam immortalis gloriae repraesentat. Sola inter nuptiarum solemnia morem beatae illius vindicat regionis, in qua neque nubunt, neque nubuntur: praebens quodammodo terris coelestis jam illius conversationis experientiam. Vas interim fragile quod portamus, in quo et crebro periclitamur, tenet castitas ut monet Apostolus in sanctificationem , et instar odoriferi balsami, quocondita cadavera incorrupta servantur. Sensus ipsa vantur otiis, ne corrumpantur desideriis, ne carnis voluptatibus computrescant: quemadmodum legitur de quibusdam, quia computruerunt ut jumenta in stercore suo . Hoc itaque tantae pulchritu
Abbreviated transcription (Latin):
interum pro sua uita necesse habent poti᷑
supplicare. Ceterum infuturo stabunt
inmagna constantia aduersus eos qui se
angustiauerunt. stante quippe pro eis
patre orphanoꝵ et iudite uiduarum.
Ipsius enim tunc uox erit. Qͣmdu ñ fecistĩ
uni de hiis minimis meis: nec michi fecistis
uos autem reuerentissime pater. uos inꝙͣ
absit ut in talibus honorificandũ putetis
ministerium uestrum. uidentur quidem
honorifica. s oculo qui uidet infacie: ñ qui
uidet in abscondito. Nam que uidentur in
abscondito: nullis apparent fucata colori¬
bus: spectabilia sunt tamen. Nullis condi¬
ta faporibus: predulcia tamen. Nullis ele¬
uata culminibus: excelsa tamen. De trib¬
astitas. caritas. humilitas uirtutib
nillius quidem coloris sunt: s ñ nil¬
luis decoris. Nec mediocris decoris: qui di¬
unos quoq delectare possit aspectus.
uid castitate decorius De castitate.¬
que mundum facit de unmundo con¬

Expanded text:
interim pro sua vita necesse habent potius interim pro sua vita necesse habent potius supplicare. Caeterum in futuro stabunt in magna constantia adversus eos qui se angustiaverunt, stante quippe pro eis patre orphanorum, et judice viduarum. Ipsius enim tunc vox erit: Quandiu non fecistis unis de his minimis meis, nec mihi fecistisos autem, reverendissime pater, vos, inquam, absit ut in talibus honorificandum putetis ministerium vestrum. Videntur quidem honorifica, sed oculo qui videt in facie, non qui videt in abscondito. Nam, quae videntur in abscondito, nullis apparent fucata coloribus, spectabilia sunt tamen; nullis condita saporibus, praedulcia tamen; nullis elevata culminibus, excelsa tamen. Castitas, charitas, humilitas, nullius quidem coloris sunt, sed non nullius decoris; nec mediocris decoris, qui divinos quoque delectare possit aspectus. Quid castitate decorius, quae mundum de immundo con
Abbreviated transcription (Latin):
uidete quale sit defraterna portione pas¬
cere oculos uestros. Uita nostra cedit uo¬
bis in superfluas copias. Nostris necessi¬
tatibus detrahitur: quitquid accedit ua¬
nitatibus uestris. Duo denq mala de
una prodeunt radite cupiditatis. dum
et uos uanitando peritis: ⁊ nos spolian¬
do perimitis. Iumenta gradiunt᷑ onusta
gemimis. ⁊ nostra non curatis crura nuda
caligulis : Anuli. cathenule. tintinnabłã
⁊ clauate quedam corrigie. multaq talia
tam speciosa coloribus qͣm ponderibus pre¬
ciosa: mulorum dependent ceruicibus.
fratrum autem lateribus nec semicin¬
cia miserantes apponitis: Huc accedit
quod het omnia nec negociatõis studio.
nec proprio manuum exercitio uobis
elaborastis. s nec iure hereditario possi¬
detis: nisi forte ⁊ uos in corde ur̃o dixeri
dei. Et hec pauperes modo quidem torã
deo tm: cui corda loquuntur. Nec enumn
audent aperte causari aduersum uos: qͥbꝰ

Expanded text:
Videte quale sit de fraterna portione pasVidete quale sit de fraterna portione pascere oculos vestros. Vita nostra cedit vobis in superfluas copias. Nostris necessitatibus detrahitur, quidquid accedit vanitatibus vestris. Duo denique mala de una prodeunt radice cupiditatis, dum et vos vanitando peritis, et nos spoliando perimitis. Jumenta gradiuntur onusta gemmis, et nostra non curatis crura nuda caligulis. Annuli, catenulae, tintinnabula, et clavatae quaedam corrigiae, multaque talia, tam speciosa coloribus, quam ponderibus pretiosa, mulorum dependent cervicibus: fratrum autem lateribus nec semicinctia miserantes apponitis. Huc accedit, quod haec omnia nec negotiationis studio, nec proprio manuum exercitio vobis elaborastis, sed nec jure haereditario possidetis: nisi forte et vos in corde vestro dixeritDei . Et haec pauperes modo quidem coram Deo tantum, cui corda loquuntur. Nec enim audent aperte causari adversum vos, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
alesiastitum. s illud tm̃ gentilicũ ingerat.
dicite pontifices. non quidem in sancto s
in freno quid facit aurum: Qͣm tolerabi¬
liuis in sancto qͣm in freno: Hoc me etiam
tacente. ⁊ si noncuria regum tam̃ penuria
pauperum clamat. Sileat litet fama: s
non fames. Fama quidem silet. quia non
potest mundus odisse uos. Nam quomodo
mundus arguet peccatum: a quo potius
laudatur peccator in desiteriis anime su¬
e ⁊ iniquus benedicitur: Clamant u̾o
nudi. clamant famelici. conqueruntur
⁊ dicunt. Dicite pontifices. In freno quid
facit aurum : Nunquid aurum a freno
repellit frigus siue esuriem: Nob̃ fame
⁊ frigore miserabiliter laborantib. quid
conferunt tot mutatoria. uel extensa in
pertius. uel plicata in manticis: Nr̃m
est quod effunditis. nobis crudelit̾ sub¬
trahitur: quod maniter expenditis. Et
nos enim dei plasmatio. xp̃i ⁊ nos sangui
ne redempti sumus. Nos ergo fratres ur̃i.

Expanded text:
clesiasticum, sed illud tantum gentilicum ingerat: clesiasticum, sed illud tantum gentilicum ingerat: « Dicite, pontifices, » non quidem « in sancto, » sed in freno, « quid facit aurum? » Quam tolerabilius cernitur in sancto, quam in freno! Hoc me etiam tacente, etsi non curia regum, tamen penuria pauperum clamat. Sileat licet fama, sed non fames. Fama quidem silet, quia non potest mundus odisse vos. Nam quomodo arguet mundus peccatum, a quo potius laudatur peccator in desideriis animae suae, et iniquus benedicitur! 7. Clamant vero nudi, clamant famelici, conqueruntur, et dicunt: Dicite, pontifices, in freno quid facit aurum? Nunquid aurum a freno repellit frigus sive esuriem! Nobis frigore et fame miserabiliter laborantibus, quid conferunt tot mutatoria, vel extensa in perticis, vel plicata in manticis! Nostrum est quod effunditis; nobis crudeliter subtrahitur, quod inaniter expenditis. Et nos enim Dei plasmatio, et nos sanguine Christi redempti sumus. Nos ergo fratres vestri.
Abbreviated transcription (Latin):
que contradicere prohibes. Magna uero p̾¬
sumptio si oiuis cum sim: in ip̃m pastorẽ
lupas seuissimas. uanitatem. ⁊ curiosita¬
tem irruere cernens infremuero. quo ad
meum forte balatum cruentis bestiis a
quopiam occurratur ⁊ succurrat᷑ ꝑituro:
Quid facient de me qui ouicula sum. que
u pastorem tanta feritate insiliunt: Et
quidem si non uult ut clamem prose. ñqͥd
non ⁊ pro me balare li bebit ⁊ Sed ⁊ si ego
sileo. neponere uidear in celum os meũ.
clamatur tamen in ecclesia ñ in ueste pre¬
ciosa.Clamatur autem specialiter ad fe¬
minas: ut erubescat ui se deprehendi ep̃s
quod in fragiliori quoq sexii audierit re¬
prehendi. An forte nulla timetur confusio
siego solus submusitare desiero :Nunqͥd
⁊ siego non loquar sua cuiq non loquitur
conscientia : Quid si alius audatior me. ñ
quidem de apostolo ut ego. ñ de euangłio.
non de propheta. non deniq quippiam et¬

Expanded text:
quae contradicere prohibes! Magna vero praequae contradicere prohibes! Magna vero praesumptio, si ovis cum sim, in ipsum pastorem meum lupas saevissimas, vanitatem et curiositatem, irruere cernens, infremuero, quo ad meum forte balatum cruentis bestiis a quopiam occurratur, et succurratur perituro. Quid facient de me, qui ovicula sum, quae et in ipsum pastorem tanta feritate insiliunt? Et quidem si non vult ut clamem pro se, nunquid non et pro me balare licebit? 464 Sed, etsi ego sileo, ne ponere videar in coelum os meum, clamatur tamen in Ecclesia: Non in veste pretiosa. Clamatur autem specialiter ad feminas: ut erubescat in se deprehendi episcopus, quod in fragiliori quoque sexu audierit reprehendi. An forte nulla timetur confusio, si ego solus submussitare desiero? Nunquid etsi ego non loquor, sua cuique non loquitur conscientia? Quid si alius audacior me, non quidem de Apostolo, ut ego; non de Evangelio, non de propheta, non denique quidpiam ec
Abbreviated transcription (Latin):
Si non places: non platas. Cur ergo ut
dixi sacerdos : Sinuero quod addidi placere
intendis non mundos deo. cur qualis po¬
pulus talis ⁊ sacerdos: Enmuero si sat̾dos
pastor est.⁊ populus oues. dignum est ut in
uullo appareat ouibus pastor dissimilis: Si
instar mei qui ouis sum pastor meus ⁊ ipse
inturuus graditur. uultum gerens deor¬
sum ⁊ terram semper respitiens. et soli
uentri mente ieiunus pabula queritans
in quo discermimur : Ue si uenerit lupus:
non erit qui preuideat. qui occurrat. qui
eripiat. Decet ne pastorem more pecorum
sensibus incubare corporeis. herere infi¬
mis. inhiare terrenis ⁊ non potiꝰ erectum
stare ut hominem. celum mente sufpicere.
que sursum sunt ⁊ querere ⁊ sapere. non
que super terram : Ceterum mͥ indignat᷑
si uel nutum facere audeam. iubetq ori
manum apponere.dicens monachum qui
non habeam iudicare de episcopis. Utinã
⁊ oculos michi claudas. ut nec cerne possem

Expanded text:
si non places, non placas. Cur ergo, ut si non places, non placas. Cur ergo, ut dixi, sacerdos? Si vero, quod addidi, placere intendis, non mundo, sed Deo, cur qualis populus, talis et sacerdos? Enimvero, si sacerdos pastor est, et populus oves, dignum est ut in nullo appareat ovibus pastor dissimilis? Si instar mei, qui ovis sum, pastor meus et ipse incurvus graditur, vultum gerens deorsum, et terram semper respiciens, et soli ventri mente jejunus pabula quaeritans, in quo discernimur? Vae, si venerit lupus! non erit qui praevideat, qui occurrat, qui eripiat. Decetne pastorem more pecorum sensibus incubare corporeis, haerere infimis, inhiare terrenis: et non potius erectum stare ut hominem, coelum mente suspicere, quae sursum sunt et quaerere et sapere, non quae super terram? 6. Caeterum mihi indignatur, si vel nutum facere audeam, jubetque ori manum apponere, dicens monachum, qui non habeam judicare de episcopis. Utinam et oculos mihi claudas, ut nec cernere possem,
Abbreviated transcription (Latin):
dare sacratis.⁊ sacrantibus tremenda mi¬
steria. Respuant ⁊ apponere pectori qd̃
decentius ornat gemina sapientie. Pude¬
stiginata sunt hec: que isti martyrũ exem¬
plo circunferant in corpore suo. Muliebͥa
potius noscuntur esse insignia: que utiq
turiosius ⁊ sumptuosius ille sibi prepa¬
rare consueuerunt. cogitantes nimirũ
que sunt mundi. quomodo plateant uiris.
uerum tu sacerdos dei altissimi. cui ex
huis placere gestis: Mundo. an deoͤ Si
mundo. cur saterdos : Si deo. cur qualis
populus talis ⁊ saterdos : Nam si placere
ius mundo. quid tibi prodest saterdotiũs
Niec enim potes duobus dominis seruire.
Qui autem uult amicus huius mundi¬
esse: inimitus deo constiturt᷑. Et propħa.
Deus inquit dissipabit ossa eoꝵ qui homi¬
nibus placent. confusi sunt quoniã d̃s
spreuit eos. Et apostolus. Si hominibus
placerem: xp̃i seruus non essem. uolens
itaq platere hominibus: deo non places.

Expanded text:
dare sacratis, et sacrantibus tremenda mydare sacratis, et sacrantibus tremenda mysteria. Respuant et apponere pectori, quod decentius ornat gemma sapientiae. Pudestigmata sunt haec, quae isti martyrum exemplo circumferant in corpore suo. Muliebria potius esse noscuntur insignia, quae utique curiosius et sumptuosius illae sibi praeparare consueverunt, cogitantes nimirum quae sunt mundi, quomodo placeant viris. 5. Verum tu, sacerdos Dei altissimi, cui ex his placere gestis, mundo, an Deo? Si mundo, cur sacerdos? Si Deo, cur qualis populus, talis et sacerdos? Nam si placere vis mundo, quid tibi prodest sacerdotium? Nec enim potes duobus dominis servire. Qui autem vult amicus esse hujus mundi, inimicus Dei constituitur: et propheta, Deus, inquit, dissipabit ossa eorum qui hominibus placent; confusi sunt, quoniam Deus sprevit eos : et Apostolus: Si hominibus placerem, Christi servus non essem . Volens itaque placere hominibus, Deo non places:
Abbreviated transcription (Latin):
non amplis edificiis. sed ornatis moribus.
studiis spiritualibus: operibus bonis.
Cernitur in nonnullis sacerdoribus
uestium cultus plurimus: uirtutum aut
nullus aut exiguus. Nuibus ego si reme¬
morem illud apostolicum ñ ii ueste p̾ciosa.
uereor ne indignentur. dum nimirum in¬
dignum ducant in se assumptam sententiã
quam prius in uiliorem sexum ⁊ ordinem
prolatam fuisse recognouerint. Quasi u̾o
non eodem utantur medici ferro secandis
regibus quo ⁊ popularibus hominib. aut
capiti fiat iniuria si ipsis forcipibus capilli
extrescentes detondeantur quibus et un¬
guium fuerint secata superflua. attam̃
si tedignantur pari cum mulierculis. nõ
quidem a me s ab apostolo feriri sententia.
dedignentur ⁊ cum ip̃is eadem in uolui cul¬
pa. Sespiciant iam textricum siuepellifi¬
cum ⁊ non propriis operibus gloriari.
Horreant ⁊ murium rubricatas pellicu¬
las quas gulas uocant manibus circun¬

Expanded text:
non amplis aedificiis, sed ornatis moribus, non amplis aedificiis, sed ornatis moribus, studiis spiritualibus, operibus bonis. Cernitur in nonnullis sacerdotibus vestium cultus plurimus; virtutum aut nullus, aut exignus. Quibus ego si rememorem illud apostolicum, Non in veste pretiosa , vereor ne indignentur, dum nimirum indignum ducant in se assumptam sententiam, quam prius in viliorem sexum et ordinem prolatam fuisse recognoverint. Quasi vero non eodem utantur medici ferro secandis regibus, quo et popularibus hominibus: aut capiti fiat injuria, si ipsis forcipibus capilli excrescentes detondeantur, quibus et unguium fuerint resecata superflua. Attamen si dedignantur pari cum mulierculis, non quidem a me, sed ab Apostolo feriri sententia, dedignentur et cum ipsis eadem involvi culpa. Despiciant jam textricum sive pellificum, et non propriis operibus gloriari. Horreant et murium rubricatas pelliculas, quas gulas vocant, manibus circum
Abbreviated transcription (Latin):
tales. non unum s duos. ipsosq idoneos
satis indulsit. prouidos. beniuolos. ⁊ ut
facile adsuit: comprouintiales. ut gratis:
debitores iuire subiectionis. Horum acqui¬
escendo consiliis uec preceps eritis in sen¬
tentia: nec uehemens in uindicta. Non in
corrigendis remissior. non seueriorin par¬
cendis. ñ pusillanimis in expectandis.
Nec supexfluus in uictu. nec notabilis in
uestitu. Non citus ad promittendũ. non
ad reddendum tardus: nͨ prodigus dator.
Istorum consilium. longe semper faciet
a uobis malum. tempori uetus s cupidi¬
tati uouum. symoniam ⁊ matrem eius
auariciam que est ydolorum seruitus. Et
ut breui omnia sermone concludam: si
huis credideritis: in omnibus exemplo
apostoli honorificabitis ministeriũ ur̃m.
Ministerium inquam non dominium.
Ipsum itaq houorificabitis non uos. Nam
qui que sua sunt querit. se cupit honorari:
non ministerium. Honorificabitis autẽ¬
non cultu uestium. non equorum fastu.

Expanded text:
tales, non unum, sed duos, ipsosque idoneos tales, non unum, sed duos, ipsosque idoneos satis indulsit, providos, benevolos; et, ut facile adsint, comprovinciales; ut gratis, debitores jure subjectionis. Horum acquiescendo consiliis, nec praeceps eritis in sententia, nec vehemens in vindicta; non in corrigendis remissior, non severior in parcendis, non pusillanimis in expectandis; nec superfluus in victu, nec notabilis in vestitu; non citus ad promittendum, non ad reddendum tardus, nec prodigus dator. Istorum consilium longe semper faciet a vobis malum tempori vetus, sed cupiditati novum, simoniam; et matrem ejus avaritiam, quae est idolorum servitus. Et ut brevi omnia sermone concludam, si his credideritis, in omnibus, exemplo Apostoli, honorificabitis ministerium vestrum : ministerium, inquam, non dominium. Ipsum itaque honorificabitis, non vos: nam qui quaerit quae sua sunt, se cupit honorari, non ministerium. non cultu vestium, non equorum fastu,
Abbreviated transcription (Latin):
uel fideli inesse sapientiam deprehendas Sine
numero autem sunt: quos utriusq munĩs
expertes esse constiterit. Prudenter igitur
cogitastis sacerdotale onus. episcopale opus.
curamq pastoralem digne non posse admi¬
nistrare sine consilio. Hinc ipsa castoꝵ consi¬
liorum mater sapientia de se ipsa loquens:
ego sapientia inquit habito inconsilio.Sed
quali consilio: Nuinquid in qualicumq:
Et eruditis ait intersum cogitationibus.
Sed et quod infida declinanda sunt consiliã
per os salomonis taliter monet. Causam
tuam tracta cum amico tuo.⁊ secretũ extra¬
neo ne reueles.Pulchre quoq per aliũ quẽ¬
dam sapientem cum sine consilio nilagen¬
dum consulat. uirorum tamen consilũ in¬
tuens paucitatem: ita loquitur. Multi ft̃
tibi amici. unus autem sit tͥ consiliarius
demille. Unum inquit demille. Benig¬
nam ego non dubitauerun uobis esse di¬
uinitatem: cui de tanta raritate int̾ mor¬

Expanded text:
vel fideli inesse sapientiam deprehendas. Sine vel fideli inesse sapientiam deprehendas. Sine numero autem sunt, quos utriusque muneris expertes esse constiterit. 3. Prudenter igitur cogitastis sacerdotale onus, episcopale opus, curamque pastoralem digne non posse administrari sine consilio. Hinc ipsa castorum consiliorum mater Sapientia de se ipsa loquens: Ego Sapientia, inquit, habito in consilio. Sed quali consilio? nunquid in qualicunque? Et eruditis, ait, intersum cogitationibus . Sed et quod infida consilia declinanda sint, per os Salomonis taliter monet: Causam tuam tracta cum amico tuo, et secretum extraneo ne reveles . Pulchre quoque per alium quemdam Sapientem, cum sine consilio nil agendum consulat, virorum tamen consilii intuens paucitatem, ita loquitur: Multi sint tibi amici, unus autem sit tibi consiliarius de mille . Unus, inquit, de mille. Benignam ergo non dubitaverim vobis essse divinitatem, cui de tanta raritate inter mor
Abbreviated transcription (Latin):
tis discipuli. ⁊ fratrum infidele consilium
refutabat. respondens improuido. ñ sapis
que dei sunt.⁊ maliuolis. uos ascendite ad
diem festum hunc. ego autem ñ ascendam.
Nec istorum malicie nec illuis imprudentie
se credendum putauit.Querens demq
cui se credere debeat. cui tanto sua cominit.¬
tat dispensanda misteria. ⁊ quasi difficile
inueniens: sub ammiratione interrogat.
Q uis putas est fidelis seruus ⁊ prudens
quem constituit dominus super familrã
suam: Quamobrem ⁊ petro curã ouium
crediturus. prius eius studuit probare
beniuolentiam ter sciscitans sise dilig̾et.
Probauit ⁊ prudentiam quando errantibꝰ
hominib ⁊ putantibus ipsum esse quẽpi¬
am ex prophetis: ille prutenter u̾tatem
auertens. deum potuis prophetarum con¬
nostro generi ab imperfectione sua. uix
in multitudine hominum unũ reperies
inutraq gratia consummatum. Haud
fatile si quidem uel prudenti beniuosentiã

Expanded text:
s discipuli, et fratrum infidele consilium s discipuli, et fratrum infidele consilium refutabat, respondens improvido, Non sapis quae Dei sunt ; et malevolis, Vos ascendite ad diem festum hunc, ego autem non ascendam . Nec istorum malitiae, nec illius imprudentiae se credendum putavit. Quaerens denique cui se credere debeat, cui tuto sua committat dispensanda mysteria, et quasi difficile inveniens, sub admiratione interrogat: Quis putas est fidelis servus et prudens, quem constituit Dominus super familiam suam? Quamobrem et Petro curam ovium crediturus prius ejus studuit probare benevolentiam, ter sciscitans si se diligeret . Probavit et prudentiam, quando errantibus hominibus, et putantibus ipsum esse quempiam ex Prophetis, ille prudenter veritatem advertens, Deum potius Prophetarum connostro generi ab imperfectione sua! Vix in multitudine hominum unum reperias in utraque gratia consummatum. Haud facile siquidem vel prudenti benevolentiam,
Abbreviated transcription (Latin):
iitimata sunt de uobis solito letiora. ⁊ non
ex incerto fame. s ore ueridico uenerabilis
meldensis episcopi. Interrogatus enim de
esse uestro. uultu alacri ⁊ tanqͣm bene fidens
unde requirebatur: puto inquit hominem
ex hoc iam consiliis se subacturum carnoten¬
sis episcopi. Hoc ab eo responsum tam letus
accepi: qͣm certus fui consilia uiri fidelissi¬
nra fore. In nullo melius poterat nob̶ cor¬
dis uestri propositum commendare. in nlło
spem dare certiorem uestri profectꝰ in dño.
Seture nisi fallor prefatis ambobus uiris.
⁊ uos ⁊ uestra credetis. Talibus utendo con¬
siliariis: bonam uobis seruabitis ⁊ famã
⁊ conscientiam. Sic dei sacerdotem. sit tante
tiuitatis decet episcopum puerilibꝰ ñ agi
secularibus ue consilus. Nota absq pru
mues uixta domini preceptũ. etiam
inimiti diligantur. sed ad consilium
soli eligantur: qui ⁊ prudentes esseuidean¬
tur ⁊ beniuoli. Propterea dñs ⁊ impruden¬

Expanded text:
ata sunt de vobis solito laetiora, et non ata sunt de vobis solito laetiora, et non ex incerto famae, sed ore veridico venerabilis Meldensis episcopi. Interrogatus enim de esse vestro, vultu alacri, et tanquam bene fidens unde requirebatur: Puto inquit, hominem ex hoc jam consiliis se subacturum Carnotensis episcopi. Hoc ab eo responsum tam laetus accepi, quam certus fui consilia viri fidelissima fore. In nullo melius poterat nobis cordis vestri propositum commendare, in nullo spem dare certiorem vestri profectus in Domino. Secure, ni fallor, praefatis ambobus viris et vos, et vestra credetis. Talibus utendo 462 consiliariis, bonam vobis servabitis et famam, et conscientiam. Sic Dei sacerdotem, sic tantae civitatis decet episcopum, puerilibus non agi saecularibusve consiliis. Omnes, juOmnes, juxta Domini praeceptum, etiam inimici, diligantur ; sed ad consilium soli eligantur, qui et prudentes esse videantur, et benevoli. Propterea Dominus, et impruden
Abbreviated transcription (Latin):
di cogitatio. Si inquam temptatio est
tuiuscumq hominis uita super terram.
quantis putatis periculis patet uita pon¬
tifitis. cui omnium netesse est ferre tẽp¬
tationes : Si ego latens in cauerna ⁊ qͣsi
sub modio. non quidem lucens sed fumi¬
gans. uentorum tamen impetus nec sic
declinare sufficio. s continius temptatio¬
num uariis ꝙ fatigatus impulsibꝰ. instar
uento agitate harundinis hac illacq cir¬
cunferor. quid positus supra montem ꝓo¬
situs super cande labrum : Solus michi ser¬
uandus. solus tamen ipse sum scandalo.
solus tedio. solus oneri atq periculo. tta
ut proprie gule ⁊ uentri ⁊ oculoscandali¬
⁊anti frequenter irasci oporteat. Quibus
ergo molestiis angitur. quibus latessitur
inuixus. cui etiam ⁊ si propria cessent.
nunqͣm tamen de alienis desunt foris
pugne. intus timores: Nuper autẽ nobis
a uestris partibus flare cepit aura setun¬
dior. Rumoribus si quidẽ retentiorbus¬

Expanded text:
di cogitatio: Si, inquam, tentatio est di cogitatio: Si, inquam, tentatio est cujuscunque hominis vita super terram , quantis putatis periculis patet vita pontificis, cui omnium necesse est ferre tentationes? Si ergo latens in caverna, et quasi sub modio, non quidem lucens, sed fumigans, ventorum tamen impetus nec sic declinare sufficio, sed continuis tentationum variisque fatigatus impulsibus, instar vento agitatae arundinis, hac illacque circumferor: quid positus supra montem, positus supra candelabrum? Solus mihi servandus, solus tamen ipse mihi sum scandalo, solus taedio, solus oneri atque periculo, ita ut propriae gulae et ventri, et oculo scandalizanti frequenter irasci oporteat. Quibus ergo molestiis angitur, quibus lacessitur injuriis, cui etiam, etsi propria cessent, nunquam tamen de alienis desunt foris pugnae, intus timores? 2. Nuper autem nobis a vestris partibus flare coepit aura secundior. Rumoribus si
Abbreviated transcription (Latin):
Utrobiq peritulum: s in ea parte manis
imminere uidetur si non obediero. Hac
itat exiens qua minus apparet facio qd̾
iubetis. Dat quippe ausum ipsius digni¬
tatis dignanter indulta familiaritas: et
extusat presumptionem auctoritas impe¬
rantis. Iugiter ex quo regni celoꝵ claues¬
deo auctore uobis traditas suscepistis. at
uixtaritum fortis illius mulieris manũ
mittere cepistis ad fortia: si qua uos aut
egisse que non deberetis. aut pertulisse q̃
nolletis audiuimus. ⁊ illa agentem dolui¬
mus. ⁊ condoluimus hec patienti. Interhet
autem ego retordabar illorum uersiculoꝵ
Qui descendunt mare in nauib fatientes
operationem in aquis multis. Ascendunt
usq ad celos. ⁊ descendunt usq ad abyssos.
anima eorum in malis tabescebat. Turbati
sunt ⁊ moti sunt situt ebrius: ⁊ omnis
sapientia eorum deuorata est. Et ideonon
iuditabam ut assolet. magis quippe ad
compassionem me prouocabat huiꝰcemo¬

Expanded text:
Utrobique periculum; sed in ea parte majus Utrobique periculum; sed in ea parte majus imminere videtur, si non obediero. Hac itaque exiens qua minus apparet, facio quod jubetis. Dat quippe ausum ipsius dignitatis dignanter indulta familiaritas, et excusat praesumptionem auctoritas imperantis. CAPUTDeo auctore vobis traditas suscepistis, ac juxta ritum fortis illius mulieris, manum mittere coepistis ad fortia , si qua vos aut egisse quae non deberetis, ant pertulisse quae nolletis audivimus, et illa agentem doluimus, et condoluimus haec patienti. Inter haec autem ego recordabar illorum versiculorum: Qui descendunt mare in navibus, facientes operationem in aquis multis, ascendunt usque ad coelos, et descendunt usque ad abyssos. Anima eorum in malis tabescebat; turbati sunt; et moti sunt sicut ebrius, et omnis sapientia eorum devorata est . Et ideo non judicabam, ut assolet; magis quippe ad compassionem me provocabat hujuscemo
Abbreviated transcription (Latin):
nullum fuisse retolimus de quo magis deo
platexe sciamus: qͣm si huic benefeteritis.
S in hant importunitatem urget me xp̃i
caritas ⁊ amicorum necessitas. Hunc itac
⁊ senem ut uidetis: ⁊ de domo ut nos scimus
religiosa ad uos missum. non remittiuatuũ
supplitamus:⁊ insuper ut uestris litteris
ad auunculum uestrum regem iturum.
munire dignemini rogamus. uellem õs
seruos dei si fieri posset uestros fieri debito¬
res: qui pro mammona iniquitatis qͣndoq
uos retiperent in eterna tabernatula.
frater. E. si quid potest pettatoris oratio.
Platuit prestantie uestre nouum aliquid
a nobis dictatum requirere. Grauamur
pondere dignitatis: s dignationis mun̾e
gratulamur. Et blanditur petentis fauor
⁊ petitionis terret exactio. Qui enim nos
sumus ut scribamus episcopis: S rursũ
qui sumus qui non obed iamus episcopis:
unde dare: inde ⁊ negare compellor quod
postulor. Stribere tante altitudini supra
me est.⁊ eidem non obedire contra me est.

Expanded text:
nullum fuisse recolimus, de quo magis Deo placere sciamus, quam si huic benefeceritis. sed in hanc importunitatem urget me Christi charitas, et amicorum necessitas. Hunc itaque et senem, ut videtis, et de domo, ut nos scimus, religiosa ad vos missum non remitti vacuum supplicamus: et insuper ut vestris litteris ad avunculum vestrum regem iturum munire dignemini, rogamus. Vellem omnes servos Dei, si fieri posset, vestros fieri debitores, qui pro mammona iniquitatis quandoque vos reciperent in aeterna tabernacula. frater BERNARDUS, si quid postest peccatoris oratio. Placuit Praestantiae vestrae novum aliquid a nobis dictatum requirere. Gravamur pondere dignitatis, sed dignationis munere gratulamur. Et blanditur petentis favor, et petitionis terret exactio. Qui enim nos sumus, ut scribamus episcopis? Sed rursum qui sumus, qui non obediamus episcopis? Unde dare, inde et negare compellor quod postulor. Scribere tantae altitudini, supra me est: et eidem non obedire, contra me.
Abbreviated transcription (Latin):
superbiam. Que quidem ⁊ aliis nominib
appellari possunt contumatia ⁊ uanitas
Quarum prior intelligentie. posterior uo¬
luntatis uicium est. Nam ⁊ ex illa ratio¬
nis fallitur oculus: ⁊ ex ista uoluntatis
appetitus male afficitur. quod melius
ex singularum diffinitionib demonstra¬
bimus. Ceca superbia seu contumacia est
uicium quo se existimans aliquis uel ẽe
bonum quod non est. uel a se esse quod est.
in se non in domino gloriatur. uana super

Expanded text:
superbiam. Quae quidem et aliis nominibus appellari possunt, contumacia et vanitas: quarum prior intelligentiae, posterior voluntatis vitium est. Nam ex illa rationis fallitur oculus, et ex ista voluntatis appetitus male afficitur. Quod melius ex singularum definitionibus demonstrabimus. Caeca soperbia seu contumacia est vitium, quo se existimans aliquis vel esse bonum quod non est, vel a se esse quod est, in se, non in Domino gloriatur. Vana super
Abbreviated transcription (Latin):
uude et optat hostium poni curcunstantie
labiis siuis. ut oris ianuam et aperire con¬
fessioni et defensioni clandere norit. Deniq
et aperte hoc ip̃m orans petit a dño. sciens
nimirum quia confessio et magnificentra
opus eius. et quod uidelicet nostram ma¬
liciam. et quod eque diuine bonitatis et
uirtutis magnificentiam minime tacemꝰ.
magnum quidem gemine confessionis bo¬
num. sed dei est donum. Ait iaq. Non
declines cor meum in uerba malicie ad ex¬
cusandas excusationes in peccatis. Quam¬
obrem ministros uerbi sacerdotes caute
necesse est ad utrumq uigilare sollicitos.
quo uidelicet delinquentium cordibus
tanto moderamine uerbum timoris et
contritionis inflagitent. quatinus eos
sic corda aperiant: ut ora non obstruant.
sed nec abfoluant etiam compunctum: nisi
uiderunt et confessum. quoniamquidem cor
qui non est perit confessio. Quisquis igitur
uerbum in ore habet. et in corde nõ habet:

Expanded text:
. Unde et optat ostium poni circumstantiae . Unde et optat ostium poni circumstantiae labiis suis , ut oris januam et aperire confessioni, et defensioni claudere norit. Denique et aperte hoc ipsum orans petit a Domino, sciens nimirum, quia confessio et magnificentia opus ejus . Et quod videlicet nostram malitiam, et quod aeque divinae bonitatis et virtutis magnificentiam minime tacemus, magnum quidem geminae confessionis bonum, sed Dei est donum. Ait itaque: Non declines cor meum in verba malitiae ad excusandas excusationes in peccatis . Quamobrem ministros verbi sacerdotes caute necesse est ad utrumque vigilare sollicitos, quo videlicet delinquentium cordibus tanto moderamine verbum timoris et contritionis infligant, quatenus eos sic corda aperiant, ut ora non obstruant; sed nec absolvant etiam compunctum, nisi viderint et confessum: quandoquidem cord 557 qui non est, perit confessio . Quisquis igitur verbum in ore habet, et in corde non habet,
Abbreviated transcription (Latin):
funderis. et omnis licet humanus arbiter
forte absit diuinim tamen qͣm humanum
tanto uerecundius reuereris aspectũ. qͣnto
et uerius deum qͣm hominem cogitas pu
cante. quanto constat longius ab illo esse
omne peccatum. Huiuscemodi proculdu¬
bio pudor fugat opprobrium. parat glori¬
am. dum aut peccatum omnino non admit¬
tit. aut certe admissum ⁊ penitendo pu¬
nit. et confitendo expellit. si tamen gloria
etiam nostra hec est testimonium conscien¬
tie nostre. Quod si quispiam confiteri con¬
funditur id quoq unde compungitur. talis
pudor peccatum adducit. ⁊ gloriam de con¬
scientia perdit. quando malum quod ex
profundo cordis compunctio conatur ex¬
pellere. pudor ineptus obstruso labiorum
hostio non permitcit exire. cum eum exem¬
plo dauid dicere potius oporteret. ⁊ labia
mea non prohibebo domine tu scisti. Qui
et se ipsum redarguens puto super huiꝰ¬
cemodi stulto et irrationabili pudore. qm

Expanded text:
funderis: et omnis licet humanus arbiter funderis: et omnis licet humanus arbiter forte absit, divinum tamen quam humanum tanto verecundius revereris aspectum, quanto et verius Deum quam hominem cogitas purcante, quanto constat longius ab illo esse omne peccatum. Hujuscemodi procul dubio pudor fugat opprobrium, parat gloriam, dum aut peccatum omnino non admittit, aut certe admissum et poenitendo punit, et confitendo expellit: si tamen gloria etiam nostra haec est, testimonium conscientiae nostrae. Quod si quispiam confiteri confunditur id quoque, unde compungitur, talis pudor peccatum adducit, et gloriam de conscientia perdit, quando malum quod ex profundo cordis compunctio conatur expellere, pudor ineptus obstruso labiorum ostio non permittit exire; cum eum exemplo David dicere potius oporteret: Et labia mea non prohibebo, Domine, tu scisti . Qui et seipsum redarguens, puto super hujuscemodi stulto et irrationabili pudore, Quo
Abbreviated transcription (Latin):
predixerit. Erit uiquit in die illa radix iesse
qui stat in signũ ppłoꝵ. ip̃m gentes depreca¬
buntur.⁊ erit sepulchrum eius gloriosum.
Reuera ergo impletum cernimus quod
legimus prophetatum. nouum quidem
intuenti. s legenti antiquum. ut sicadsit
de nouitate iocunditas. ut de uetustate
ñ desit auctoritas. Et de sepulc᷑ istasufficiãt
exam. ubi ⁊ confessionis satramentum et
sacerdotalis misterium ministerũ ⁊tinet᷑:
Sethfage quippe domus bucte interpre¬
tatur. Scriptum est autem. Prope est uer¬
bum in ore tuo ⁊ in corde tuo. Non in alt̃o
tm̃ s simu i utroq uerbum habere me¬
mineris. Et quidem uerbum in corde pet¬
tatoris operatur salutiferam contritionẽ.
uerbum uero in ore noxiã tollit ꝯfusionẽ.
ne impediat necessariam confessionẽ. Ait
enim seriptura. Est pudor adducens pecca¬
tum. et est pudor adducens gloriam. Bonꝰ
pudor quo peccasse aut certe peccare con¬

Expanded text:
praedixerit: Et erit, inquit, in die illa radix Jesse, praedixerit: Et erit, inquit, in die illa radix Jesse, qui stat in signum populorum, ipsum gentes deprecabuntur, et erit sepulcrum ejus gloriosum . Revera ergo impletum cernimus quod legimus prophetatum, novum quidem intuenti, sed legenti antiquum: ut sic adsit de novitate jucunditas, ut de vetustate non desit auctoritas. Et de sepulcro ista sufficianeram, ubi et confessionis sacramentum, et sacerdotalis ministerii mysterium continetur? Bethphage quippe Domus buccae interpretatur. Scriptum est autem: Prope est verbum in ore tuo, et in corde tuo . Non in altero tantum, sed simul in utroque verbum habere memineris. Et quidem verbum in corde peccatoris operatur salutiferam contritionem: verbum vero in ore noxiam tollit confusionem, ne impediat necessariam confessionem. Ait enim Scriptura: Est pudor adducens peccatum, et est pudor adducens gloriam . Bonus pudor est, quo peccasse, aut certe peccare con
Abbreviated transcription (Latin):
satramentis. Nostris inqͣm nostris si tamen
tam ardenter amplectimur qͣm indubitant̃
tenemus quod apls ait. Consepulti enim
sumus per baptismum in mortem. ut qͦmͦ
surrexit xp̃s amortius per głam patris:
ita ⁊ nos in nouitate uite ambulemus. Si
enumn complantati facti sumus similitudini
mortis eius: simul ⁊ resurrectionis erimꝰ.
Qͣ m dulce ⁊ peregͥnis post multam longi iti¬
ueris fatigationem. post plurima t̾re ma¬
risq peritula ibi tandem quiescere ubi et
agnostunt suum dñm quieuisse. Puto iam
pregaudio ñ sentiunt iue laborem. nec gra¬
uamen reputant expensarum. s tanqͣm
laboris premium. cursus uebrauium asse
ci scripture sententiam. gaudent uehe¬
menter cum inuenerint sepulchrũ. Net
casu uel subito aut ueluti lubrica ppłaris
fauoris opinione. idtam celebre nomen
sepulchrum nactum esse putetur. cum hoc
ip̃m tantis retro temporib ysaias tã aꝑte

Expanded text:
sacramentis. Nostris, inquam, nostris, si tamen sacramentis. Nostris, inquam, nostris, si tamen tam ardenter amplectimur, quam indubitanter tenemus 556 quod Apostolus ait: Consepulti enim sumus per Baptismum in mortem, ut quomodo surrexit Christus a mortuis per gloriam Patris, ita et nos in novitate vitae ambulelantati facti sumus similitudini mortis ejus, simul et resurrectionis erimus . Quam dulce est peregrinis post multam longi itineris fatigationem, post plurima terrae marisque pericula, ibi tandem quiescere, ubi et agnoscunt suum Dominum quievisse! Puto jam prae gaudio non sentiunt viae laborem, nec gravamen reputant expensarum; sed tanquam laboris praemium, cursusve bravium assecuti, juxta Scripturae sententiam, gaudent vehementer cnm invenerint sepulcrum . Nec casu vel subito, aut veluti lubrica popularis favoris opinione, id tam celebre nomen sepulcrum nactum esse putetur, cum hoc ipsum tantis retro temporibus Isaias tam aperte
Abbreviated transcription (Latin):
propter ueritatem dei. uel ad tempus in
nobis quemadmodum peccatum ⁊ si am
non regnat in nr̃o mortali corpore. ñ tam̃
deest penitus nobis. Droinde paulus ex
parte quidem liberatum se alege peccati
⁊ mortis gloriatur. s rursum se utͣq ni¬
chilominus lege aliqua ex parte grauari
conqueritur. siue cum aduersus pectatũ
miserabiliter elamat. inuenio aliam legẽ
in memibris meis ⁊ cetera. siue cum inge¬
miscit grauatus hauddubium quin lege
mortis redemptionem expectans corporis
sui. Siue itaq hec siue alia quetũq in hc̃
modum prout in talib in suo qͥsꝙͣ habun¬
dat sensu. ex octasione sepulchri ⁊p̃ramꝰ
sensibus suggerantur. puto qd̾ non mediocris
dulcedo deuotionis infunditur cominus in¬
tuenti. nec parum proficitur cernendo etiam
corporalibus oculis corporalem locum dñice
quietis.⁊ si quippe iam uatuum sacͥs mẽbris.
plenum tamen nostris ⁊ iocundis admodũ

Expanded text:
propter veritatem Dei vel ad tempus in propter veritatem Dei vel ad tempus in nobis: quemadmodum peccatum, etsi jam non regnat in nostro mortali corpore, non tamen deest penitus nobis. Proinde Paulus ex parte quidem liberatum se a lege peccati et mortis gloriatur; sed rursum se utraque nihilominus lege aliqua gravari ex parte conqueritur, sive cum adversus peccatum miserabiliter clamat, Invenio aliam legem in membris meis , et caetera; sive cum ingemiscit gravatus, haud dubium quin lege mortis, redemptionem exspectans corporis sui . 29. Sive itaque haec, sive alia quaecunque in hunc modum, prout in talibus in suo quisque abundat sensu, ex occasione sepulcri christianis sensibus suggerantur: puto quod non mediocris dulcedo devotionis infundatur cominus intuenti; nec parum proficitur cernendo etiam corporalibus oculis corporalem locum dominicae quietis. Etsi quippe jam vacuum sacris membris, plenum tamen nostris et jucundis admodum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ discipline documentũ ad specłm extitit.
Porro gratia ex illa ut dictum est potestate
fecit. Mors itaq xp̃i mors est mee mortis
quia ille mortuus est ut uiuerem. Sͦ pacto
enim iam ñ uiuat pro quo moritur uita:
Aut quis iam in uiamoꝵ seu rerũ noticia
errare timebit duce sapientia : aut unde
iam reus tenebitur quem absoluit iusticia:
bitam quidem se ipse perhibet in euangłio
etpo sum inquiens uita. Pbrro duo seq̃ntia
testatur apostolus dicens. Qui factus est
nobis iuisticia ⁊ sapientia adeo patre. Si gͦ
lex spicitus uite in xp̃o ihn liberauit nos
a lege pectati ⁊ mortis. ut quid adhuc mo¬
rimur ⁊ ñ statim immortalitate uestim᷑:
Sane ut dei ueritas impleatur. Quia enĩ
miscłiam ⁊ ueritatem diligit deus. netes¬
se est mori quidem hominem. quippe quod
predixerat deus. s a morte tñ resurgere
ne obliuiscatur misereri deus. Ita gͦ mors
⁊ si non perpetuo dominatur: manet tñ

Expanded text:
et disciplinae documentum ac speculum exstitit. et disciplinae documentum ac speculum exstitit. Porro gratia ex illa, ut dictum est, potestate fecit. Mors itaque Christi, mors est meae mortis: quia ille mortuus est, ut ego viverem. Quo pacto enim jam non vivat, pro quo moritur Vita? Aut quis jam in via morum, seu rerum notitia errare timebit duce Sapientia? Aut unde jam reus tenebitur, quem absolvit Justitia? Vitam quidem se ipse perhibet in Evangelio: Ego sum, inquiens, vita . Porro duo sequentia testatur Apostolus, dicens: Qui factus est nobis justitia et sapientia a Deo Patre . 28. Si ergo lex spiritus vitae in Christo Jesu liberavit nos a lege peccati et mortis, utquid adhuc morimur, et non statim immortalitate vestimur? Sane ut Dei veritas impleatur. Quia enim misericordiam et veritatem diligit Deus , necesse est mori quidem hominem, quippe quod praedixerat Deus: sed a morte tamen resurgere, ne obliviscatur misereri Deus. Ita ergo mors etsi non perpetuo dominatur, manet tamen
Abbreviated transcription (Latin):
uit. ex carnis tamen infirmitate mortis
uira moriendo concussit. Unde pulcre ait
apłs. Quod infirmum est dei fortius est ho¬
minib. S ⁊ eius illa stulticia postqͣm ei
placuit saluum facere mundum. ut mundi
confutaret sapientiam. confunderet sapi¬
entes. quod uidelicet cum in forma dĩ ẽẽt.
deo equalis semet ip̃m exinaniuit formã
serui accipiens. quod diues cum esset. ꝓpt̾
nos egenus factus est. de magno paruus.
de celso humilis. infirmus de potente. qd
esurut. quod sitiit. quod fatigatus est in
itinere. et cetera que passus est uoluntate
ĩ necessitate. Hec ergo ip̃iꝰ quedã stulticia
nonne fuit nobis uia prudentie. iusticie for¬
ma. sanctitatis exemplum ⁊ Ob hoc itẽ apłs
grana liberauit. Et quidem mors ꝑ iusticiã
suam peregit uictoriam. quia iustus exsol¬
uendo que non rapuit. iure omnino qd̾ ami¬
serat recepit. uita uero quodad se ꝑtinuit
per sapientiam adimpleuit. que nobis uite

Expanded text:
vit, ex carnis tamen infirmitate mortis vit, ex carnis tamen infirmitate mortis jura moriendo concussit. Unde pulchre ait Apostolus: Quod infirmum est Dei, fortius est hominibus. Sed et illa ejus stultitia, per quam ei placuit salvum facere mundum, ut mundi confutaret sapientiam, confunderet sapientes; quod videlicet cum in forma Dei esset, Deo aequalis, semetipsum exinanivit formam servi accipiens; quod dives cum esset, propter nos egenus factus est, de magno parvus, de celso humilis, infirmus de potente; quod esuriit, quod sitiit, quod fatigatus est in itinere, et caetera quae passus est voluntate, non necessitate: haec ergo ipsius quaedam stultitia, nonne fuit nobis via prudentiae, justitiae forma, sanctitatis exemplum? Ob hoc item Apostolus: gratia liberavit. Et quidem mors per justitiam suam peregit victoriam: quia justus exsolvendo quae non rapuit, jure omnino quod amiserat recepit. Vita vero quod ad se pertinuit, per sapientiam adimplevit, quae nobis vitae
Abbreviated transcription (Latin):
homines dignatus est aliqͣndui conuersari.
quatinus crebris ⁊ ueris locutionib ad in¬
uisibilia extitaret. miris operib astrue¬
ret fidem. rectis mores instrueret. Itaq in
oculis hominum deus homo sobrie ⁊ uiste ⁊
pie conuersatus. uera locutus. mira operatꝰ.
indigna passus. in quo iam defuit nobis ad
salutem : accedat ⁊ gratia remissionis pc̃c̃o¬
rum. hoc est ingratis peccata dimittat. et
opus profecto nostre salictis consummatũ
est. Non autem metuendum quod donandis
peccatis aut potestas deo. aut uoluntas pas¬
so. ⁊ tanta passo pro peccatis desit. si tamen
solliciti inueniamur digne ut oportet. et
unitari exempla ⁊ uenerari miracula. doc¬
trine quoq ñ existamus increduli. ⁊ passio¬
nibus ñ ingrati. Itaq totum nobis de xp̃o
ualuit. totum salutiferum. totum q ne¬
cessarium fuit. nec minus profuit infir¬
mitas qͣm et maiestas. quia ⁊ si ex deita¬
tis potentia peccati iugum iubendo submo¬

Expanded text:
homines dignatus est aliquandiu conversari: homines dignatus est aliquandiu conversari: quatenus crebris et veris 555 locutionibus ad invisibilia excitaret, miris operibus astrueret fidem, rectis moribus instrueret. Itaque in oculis hominum Deus homo sobrie, et juste, et pie conversatus, vera locutus, mira operatus, indigna passus, in quo jam defuit nobis ad salutem? Accedat et gratia remissionis peccatorum, hoc est, ut gratis peccata dimittat: et opus profecto nostrae salutis consummatum est. Non autem metuendum, quod donandis peccatis aut potestas Deo, aut voluntas passo, et tanta passo pro peccatoribus desit: si tamen solliciti inveniamur digne, ut oportet, et imitari exempla, et venerari miracula; doctrinae quoque non existamus increduli, et passionibus non ingrati. 27. Itaque totum nobis de Christo valuit, totum salutiferum, totumque necessarium fuit, nec minus profuit infirmitas quam majestas: quia etsi ex deitatis potentia peccati jugum jubendo submo
Abbreviated transcription (Latin):
cupiscentia nostris insita membris. Et qm
ista que a progenitore corporum descendit.
nunqͣm in hat uita mortali a carne recedit:
sic illa procedens ex patre spirituum ab in¬
tentione filioꝵ duntaxat perfectoꝵ caritas
nunqͣm excidit. Si ergo ex deo nati ⁊ in xp̃o
electi sumus. quenam iusticia est ut plus
noceat humana atq terrena. qͣm ualeat di¬
uina celestis q generatio. dei electionem
iuncat carnalis successio ⁊ eterno eius pro¬
posito carnis prescribat temporaliter tra¬
ducta concupiscentia : Quinimmo si per
unum hominem mors. curñ multomagis
per unum ⁊ illum hoĩem uita: Et si in adã
ita ⁊ donum. Nam uidicium ex uno in condẽp¬
tuit cum deus sit.⁊ mori cum sit homo. ⁊ mor¬
tis moriendo soluere debitum quia iustus
et omnib unus ad iusticiam utr̃ãq suffic̾e.
quando quidem ⁊ pcc̃m ⁊ mors ex uno in õs
processerit. S hoc quoq necessarie omnino
prouisum est. quod dilata morte homo inter

Expanded text:
cupiscentia nostris insita membris. Et quomodo cupiscentia nostris insita membris. Et quomodo ista quae a progenitore corporum descendit, nunquam in hac vita mortali a carne recidit; sic illa procedens ex Patre spirituum, ab intentione filiorum duntaxat perfectorum nunquam excidit. 25. Si ergo ex Deo nati, et in Christo electi sumus: quaenam justitia est, ut plus noceat humana atque terrena, quam valeat divina coelestisque generatio; Dei electionem vincat carnalis successio, et aeterno ejus proposito carnis praescribat temporaliter traducta concupiscentia? Quinimo si per unum hominem mors, cur non multo magis per unum, et illum hominem vita? Et si in Adam ita et donum. Nam judicium ex uno in condemtuit, cum Deus sit; et mori, cum sit homo; et mortis moriendo solvere debitum, quia justus; et omnibus unus ad justitiam vitamque sufficere, quandoquidem et peccatum, et mors ex uno in omnes processerit. 26. Sed hoc quoque necessarie omnino provisum est, quod dilata morte homo inter
Abbreviated transcription (Latin):
ubi ait. Qui ñ ex sanguinib neq ex uolun¬
tate carnis neq ex uoluntate uiri. s ex dõ
nati sunt. Item ipse in epła. Omnis qui natꝰ
est ex deo: ñ peccat. quia generatio ꝯseruat
eum. At carnis traducem ais carnał testa¬
tur contupiscentia ⁊ peccatum qd̃ in carne
sentimus manifeste probat qd̾ scłm carnẽ
de carne pectatoris descendimus. S enim
nichilominus spiritualis illa generatio ñ
dumtaxat qui cum paulo dicere possunt.
nos autem sensum xp̃i habemus. in quo
et eatenus profetisse se sentiunt. ut ⁊ ip̃i
tum omni fiducia dicant. ip̃e enim spiritꝰ.
testimonium reddit spiritui nostro quod
sumus filii dei. Et illud. Nos autem non
spiritum huius mundi accepimus. s sp̃m
qui ex deo est. ut sciamus que adeo donata
sunt nobis. Per sp̃m̃ ergo qui ex deo est
caritas diffusa est in cordib nostris: sicut
⁊ per carnem que est ex adam manet con¬

Expanded text:
ubi ait, Qui non ex sanguinibus, neque ex volunubi ait, Qui non ex sanguinibus, neque ex voluntate carnis, neque ex voluntate viri, sed ex Deo nati sunt : item ipse in Epistola, Omnis qui natus est ex Deo, non peccat, quia generatio coelestis conservat eum . At carnis traducem, ais, carnalis testatur concupiscentia: et peccatum quod in carne sentimus, manifeste probat, quod secundum carnem de carne peccatoris descendimus. Sed enim nihilominus spiritualis illa generatio, non duntaxat qui cum Paulo dicere possunt, Nos autem sensum Christi habemus ; in quo et eatenus profecisse se sentiunt, ut et ipsi cum omni fiducia dicant, Ipse enim spiritus testimonium reddit spiritui nostro, quod sumus filii Dei : et illud, Nos autem non spiritum hujus mundi accepimus, sed spiritum qui ex Deo est, ut sciamus quae a Deo donata sunt nobis . Per spiritum ergo qui ex Deo est, charitas diffusa est in cordibus nostris: sicut et per carnem quae est ex Adam, manat con