comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tenet᷑ imago eius. et querit᷑ do¬
nec reddatur aspectui. Quod cũ
inuentũ fuerit ex imagine q̃ in¬
tus est recognoscitur. Nec inue¬
nisse nos dicimus quod perie¬
rat si non agnoscimꝰ: nec agno¬
scere possumus si non memini¬
mus. S perierat hoc qͥdẽ ocł̾is
memoria tenebat᷑. Et quid cũ
ip̃a memoria ꝑdit aliquid. sicut
fit cũ obliuiscim᷑. ⁊ querimus
ut recordem᷑. uͥ tandem q̃rimꝰ.
nͥ in ip̃a memoria: Et ibi si ali¬
ud ꝓ alio forte offerat᷑: respuimꝰ
donet illud occurrat. quod q̃ri¬
mus. Et cum occurrerit dicimꝰ¬
hoc ẽ. Quod non diceremꝰ. nͥ ag¬
nosceremꝰ. Nec agnosc̾emꝰ: nͥ me¬
minisiemꝰ. Certe gͦ obliti fuera¬
mus. An ñ totum exciderat. s ex
ꝑte qua tenebat᷑. ꝑs alia quereba¬
tur. quia sentiebat se memoria
ñ simul uoluere qd̾ simul sole¬
bat. ⁊ quasi detruncata cõsuetu¬
dine claudicans. reddi qd̾ deerat
flagitabat: tãqͣm si homo notꝰ.

Expanded text:
tenetur intna imago eius et quaeritur, dotenetur intna imago eius et quaeritur, donec reddatur aspectui. quod cum inuentum fuerit, ex imagine, quae intus est, recognoscitur. nec inuenisse nos dicimus quod perierat, si non agnoscimus, nec agnoscere possumus, si non meminimus: sed hoc perierat quidem oculis, memoria tenebatur. Quid? cum ipsa memoria perdit aliquid, sicut fit, cum obliuiscimur et quaerimus, ut recordemur, ubi tandem quaerimus nisi in ipsa memoria? et ibi si aliud pro alio forte offeratur, respuimus, donec illud occurrat quod quaerimus. et cum occurrit, dicimu"hoc est"; quod non diceremus, nisi agnosceremus, nec agnosceremus, nisi meminissemus. certe enim obliti fueramus. an non totum exciderat, sed ex parte, quae tenebatur, pars alia quaerebatur, quia sentiebat se memoria non simul uoluere, quod simul solebat, et quasi detruncata consuetudine claudicans reddi quod deerat flagitabat? tamquam si homo notus
Abbreviated transcription (Latin):
moriã: ut attĩgã eũ qui separa¬
uit me a quadrupedib. ⁊ uola¬
tilib celi sapientiorẽ me fecit.
Transibo ⁊ memoriã. Et ubi te
inueniam uera bona ⁊ secura
luauitas ⁊ uͥ te inueniã: Si p̾¬
ter memoriam meã te inuenio:
immemor tui sũ. Et quomodo
iam inueniã ti si memor ñ sũ
tui: ꝑdiderat enĩ mulier drag¬
mã: ⁊ q̃siuit eã cũ luc̾na. Et nͥ
memor eiꝰ esset: eã ñ inuenisset.
Cum enim esset inuẽta. uñ sci¬
ret utrum ip̃a esset. si memor
cius ñ esset: Multa memini
me ꝑdita quesisse atq inuenis¬
se. Unde istuc scio. quia cũ q̃re
cebam non ẽ: donet id offerret᷑ ꝙ
q̃rebam. Cuiꝰ nͥ memor essem. qͥc¬
quid illud esset: etiam si mͥ off̾¬
ret᷑ non inuenirẽ. qͥa ñ agnosce¬
rẽ. Et semꝑ ita fit: cum aliqͥd
ꝑditum querimus ⁊ inuenimꝰ.
Ueruntamen si forte aliquid ab
oculis perit. non a memoria ue¬
luti corpus quodlibet uisibile:

Expanded text:
moriam, ut attingam eum, qui separamoriam, ut attingam eum, qui separauit me a quadrupedibus et uolatilibus caeli sapientiorem me fecit. transibo et memoriam, ut ubi te inueniam, uere bone et secura suauitas, ut ubi te inueniam? si praeter memoriam meam te inuenio, inmemor tui sum. et quomodo iam inueniam te, si memor non sum tui? Perdiderat enim mulier drachmam et quaesiuit eam cum lucerna et, nisi memor eius esset, non inueniret eam. cum enim esset inuenta, unde sciret, utrum ipsa esset, si memor eius non esset? multa memini me perdita quaesisse atque inuenisse. inde istuc scio, quia, cum quaecebam: "non est", donec id offerretur quod quaerebam. cuius nisi memor essem, quidquid illud esset, etiamsi mihi offerretur, non inuenirem, quia non agnoscerem. et semper ita fit, cum aliquid perditum quaerimus et inuenimus. uerum tamen si forte aliquid ab oculis perit, non a memoria, ueluti corpus quodlibet uisibile,
Abbreviated transcription (Latin):
tium. siue ꝑ nescio quas notio¬
nes uł notationes. sicut affectio¬
nũ animi. qͣs ⁊ cũ animꝰ ñ pati¬
tur memoria tenet. cũ in ani¬
mo sit. qͥcqͥd ẽ in memoria. ꝑhet
omĩa discurro ⁊ uolito hac atq¬
illic. penetro etiã quantũ possũ.
⁊ finis nusꝗͣ. Tanta us ẽ me¬
morie: tanta uite uis ẽ in hõĩe.
uiuẽte mortalit̾. Quid gͥ agã
in uera uita d̾̃s m̃s: Transibo
⁊ hanc ium meã. q̃ memoria
uocat᷑: transibo eã ut ꝑueniã
ad te dulce lumen. Quid diciˢ
mͥ: Ecce ego ascẽdens ꝑ animũ
meũ ad te qui desuꝑ mͥ maneᷤ.
ͦnsibo ⁊ istam uim mcã. q̃ me¬
moria uocat᷑. uolens te atting̾e
uñ attingi potes: ⁊ in herere tͥ
uñ inhereri tͥ potest. Habent e¬
nim memoriam. ⁊ pecora ut a¬
ues. Alioquin non cubilia ni
dos ue repeterẽt. ñ alia multa
quib assuescũt: neq enim ⁊ aᷤᷤ¬
suescere ualerent ullis reb nͥ ꝑ
memoriam. Transibo gͦ ⁊ me¬

Expanded text:
tium, siue per nescio quas notiotium, siue per nescio quas notiones uel notationes, sicut affectionum animi — quas et cum animus non patitur, memoria tenet, cum in animo sit quidquid est in memoria per haec omnia discurro et nolito hac illae, penetro etiam quantum possum, et finis nusquam: tanta uis est memoriae, tanta uitae uis est in homine uiuente mortali mea uita, deus meus? transibo et hanc uim meam, quae memoria uocatur, transibo eam, ut pertendam ad te, dulce lumen. quid dicis mihi? ego ascendens per animum meum ad te, qui desuper mihi manes, transibo et istam uim meam, quae memoria uocatur, uolens te attingere, unde attingi potes, et inhaerere tibi, unde inhaereri tibi potest. habent enim memoriam et pecora et aues, alioquin non cubilia, non nidos suos repeterent, non alia multa, quibus assuescunt; neque enim et assuescere ualerent ullis rebus nisi per memoriam. transibo ergo et me
Abbreviated transcription (Latin):
animo cum illa ⁊ absentia re¬
miniscerer. Sigͦ ꝑ imaginẽ suã.
ñ ꝑ seip̃am in memoria tenet᷑.
obliuio: ip̃a utiq aderat. ut eiꝰ
imago caperet᷑. Cũ aũ adesset.
quomodo imaginẽ suã in me¬
moria scribebat: qñ id etiam ꝙ
iã notatum inuenit. p̾sentia sua
delet obliuio: Et tũ quocũꝙ mͦ
licet sit modus iste in cõpreben¬
sibilis ⁊ in explicabilis etiam ip¬
sam obliuionẽ meminisse me
certꝰ sum: qua id qd̃ memineri¬
mus obruit᷑. Magna ista uis ẽ
mnemorie. Nescio quid horrẽdũ
d̾̃s nĩs ꝓfunda ⁊ infinita mul¬
tiplicitas: ⁊ hoc animꝰ ẽ.⁊ hoc e¬
go ip̃e sum. Quid gͦ sũ ds mñs:
Que natura sũ: Uaria młti¬
moda uita: ⁊ ĩmẽsa uehemẽt᷑.
Ecce in memorie mee cãpis ⁊ ã¬
tris. ⁊ cau̾nis innumerabilibꝰ.
atq innumerabilit̾ plenis in¬
numerabiliũ rere generibus.
siue ꝑ imagines sieut omĩũ
corpoꝵ siue ꝑ p̾sentiã sicut ar¬

Expanded text:
animo, cum illa et absentia reanimo, cum illa et absentia reminiscerer. si ergo per imaginem suam, non per se ipsam in memoria tenetur obliuio, ipsa utique aderat, ut eius imago caperetur. cum autem adesset, quomodo imaginem suam in memoria conscribebat, quando id etiam, quod iam notatum inuenit, praesentia sua delet obliuio? et tamen quocumque modo, licet sit modus iste inconprehensibilis et inexplicabilis, ipsam obliuionem meminisse me certus sum, qua id quod meminerimus obruitur. Magna uis est memoriae, nescio quid horrendum, deus meus, profunda et infinita multiplicitas; et hoc animus est, et hoc ego ipse sum. quid ergo sum, deus meus? quae natura sum? uaria, multimoda uita et inmensa uehementer. ecce in memoriae meae campis et antris et cauernis innumerabilibus atque innumerabiliter plenis innumerabilium rerum generibus siue per imagines, sicut omnium corporum, siue per praesentiam, sicut ar
Abbreviated transcription (Latin):
mi si a me longe ẽ: quicqͥd ego
non sum. Quid aut̃ ꝓpinquiꝰ
me ip̃o mͥ: Et ecce memorie mee
uis non comprebendit᷑ a me: cũ
ip̃m me ñ dicã pret̾ illã. Quid
enĩ dicturus sum qͣndo mͥ cer¬
tum ẽ meminisse me obliuionẽ:
An dicturus sum ñ esse in me¬
moria mea quod memini: An
dicturꝰ sum ad hoc messe obliui¬
onem in memoria mea ut non
obliuiscar: Utrũq absurdissim̃
ẽ. Quid illud t̾cium quo pacto
dicã. imaginẽ obliuionis. tene¬
ri in memoria mea non ip̃am
obliuionem cũ eã memini:. Qͦ
pacto ⁊ hoc dicã. qñquidẽ cum
ĩprimit᷑ rei cuiusq imago in
memoria. prius necesse est. ut
assit res ip̃a unde illa imago
possit ĩprimi: Sic enĩ carthagi¬
nis memini. sic omniũ locoꝵ
quib int̾fui sic facies hominỹ
quas uidi ⁊ ceteroꝵ sensꝰ nũtia¬
ta: sic ip̃ius corporis salutẽ siue
dolorem. cũ presto essent ista.
ab eis imagines memoria qͣs
intuerer presentes. ⁊ retractarẽ

Expanded text:
mirum, si a me longe est quidquid ego mirum, si a me longe est quidquid ego non sum. Quid autem propinquius meipso mihi? Et ecce memoriae meae vis non comprehenditur a me, cum ipsum me non dicam praeter illam. quid enim dicturus sum, quando mihi certum est meminisse me obliuionem? an dicturus sum non esse in memoria mea quod memini ? an dicturus sum ad hoc inesse obliuionem in memoria mea, ut non obliuiscar? utrumque absurdissimum est. quid illud tertium? quo pacto dicam imaginem obliuionis teneri memoria mea, non ipsam obliuionem, cum eam memini? quo pacto et hoc dicam, quandoquidem cum inprimitur rei cuiusque imago in memoria, prius necesse est, ut adsit res ipsa, unde illa imago possit inprimi? sic enim Carthaginis memini, sic omnium locorum, quibus interfui, sic facies hominum, quas uidi, et ceterorum sensuum nuntiata, sic ipsius corporis salutem siue dolorem: cum praesto essent ista, cepit ab eis imagines memoria, quas intuerer praesentes et retractarem
Abbreviated transcription (Latin):
moria qua meminerĩ: obliuio
qͣi meminetĩ. S quidẽ obli¬
uio nͥ pͥuatio memorie: Quo¬
modo ergo adest ut eã memine¬
rim. quando cũ adest meminiᷤᷤ¬
se non possum: At si qd̾ memi¬
nimus memoria retinemꝰ. obli¬
uionẽ aut̃ nͥ meminissemꝰ. neqͣ¬
qͣm possenus audito isto no¬
mine rẽ q̃ illo significat᷑ sono
agnoscere: memoria retinet᷑. obli¬
uio. Adest gͦ ne obliuiscamur:
q̃ cum adest obliuiscimur. An
ex hoc intelligit᷑. ñ ꝑ seip̃am in¬
esse memorie cũ eam memini¬
mus. s ꝑ imaginẽ suã: quia
si ꝑ seip̃ami presto esset obliuio.
non ut meminissemꝰ. s ut obli¬
uisc̾em᷑ effic̾et: Et hoc qͥs tãdẽ
indagabit: Quis comprehen¬
det quomͦ sit: Ego certe dñe la¬
boro hic. ⁊ laboro in merp̃o: fc̃s
sum mͥ t̾ra difficultatis ⁊ sudo¬
ris nimii. Neq enim nunc scry¬
tamur plagas celi aut sydere
bramenta q̃rimus. Ego sum qͥ
memini: ego animus. Non tã

Expanded text:
moria, ex qua meminerim, obliuio, moria, ex qua meminerim, obliuio, quam meminerim. sed quid est obliuio nisi priuatio memoriae? quomodo ergo adest, ut eam meminerim, quando cum adest meminisse non possum? at si quod meminimus memoria retinemus, obliuionem autem nisi meminissemus, nequaquam possimus audito isto nomine rem, quae illo significatur, agnoscere, memoria retinetur obliuio. adest ergo, ne obliuiscamur, quae cum adest, obliuiscimur. an ex hoc intellegitur non se per ipsam inesse memoriae, cum eam meminimus, sed per imaginem suam, quia, si per se ipsam praesto esset obliuio, non ut meminissemus, sed ut obliuisceremur, efficeret? et hoc quis tandem indagabit? quis conprehendet, quomodo sit? Ego certe, domine, laboro hic et laboro in me ipso: factus sum mihi terra difficultatis et sudoris nimii. neque enim nunc scrtamur plagas coeli, aut siderum bramenta quaerimus: ego sum qui memini, ego animus. Non ita
Abbreviated transcription (Latin):
nominis significaret sonꝰ. Nec e¬
grotantes agnoscerent salute no¬
minata quid esset dictum nͥ ea¬
dẽ unago ui memorie teneretur.
qmuis ip̃a res abesset a corpore.
Nomino numeros quib nu¬
meramus: en adsunt in memo¬
na mea. ñ imagines eoꝵ s ip̃i.
Nomino imaginẽ solis: ⁊ hec
adest in memoria mea. Neq
enim imaginẽ imaginis eius
s ip̃am recolo: ip̃a mͥ reminiscẽ
a pͥsto ẽ. Nomino memoriam:
⁊ agnoscõ quod nomino. Et u̾
agnosco: nͥ in ip̃a memoria: Nũ
⁊ ip̃a ꝑ imaginem suã sͥ adest:
ac non ꝑ seip̃am: Quid cum
obliuionẽ nomino: atq itidem
agnosco quod nomino: Unde
agnoscerem: nͥ meminissẽ: Non
eundem sonum nominis dico:
hrem qͣm significat. Quã si o¬
blitus essẽ: quid ille ualeret so¬
nus. agnosc̾e utiq non ualerẽ.¬
Ergo cum memoriã memini ꝑ
sup̃am sͥ presto ẽ ip̃a memoria:.
cũ uero memini obliuionẽ. et
memoria presto ẽ ⁊ obliuio. Mx¬

Expanded text:
nominis significaret sonus, nec aenominis significaret sonus, nec aegrotantes agnoscerent salute nominata, quid esset dictum, nisi eadem imago ui memoriae teneretur, quamuis ipsa res abesset a corpore. nomino numeros, quibus numeramus: en assunt in memoria mea non imagines eorum, sed ipsi. nomino imaginem solis, et haec adest in memoria mea; neque enim imaginem imaginis eius, sed ipsam recolo: ipsa mihi reminiscenti praesto est. nomino memoriam et agnosco quod nomino. et ubi agnosco nisi in ipsa memoria? num et ipsa per imaginem suam sibi adest ac non per se ipsam? Quid, cum obliuionem nomino atque itidem agnosco quod nomino, unde agnosco rem, nisi meminissem? non eundem sonum nominis dico, sed rem, quam significat; quam si oblitus essem, quid ille ualeret sonus, agnoscere utique non ualerem. cum memoriam memini, per se ipsam sibi praesto est ipsa memoria; cum uero memini obliuionem, et memoria praesto est et obliuio, me
Abbreviated transcription (Latin):
Quis enim talia uolens loq̃re¬
tur: si quotiens tristiciam metõ¬
ue nominamꝰ. tociens merere uł
timere cogeremur: Et tñ ñ ea lo¬
sonos nominũ scdm imagines
ĩpressas sensib corporis. s etiã
rerum ip̃arum uotiores inueni¬
remus. quas nulla carnis acce¬
pimus. s ip̃e animus ꝑ experi¬
entiam passionum suaix sẽtiõs
memorie cõmendauit: aut ip̃a
Sͥhec etiã. ñ cõmendata retinu¬
it. S utrũ ꝑ imagines an non
qͥs facile dixerit: Nomino qͥp¬
pe lapidem: nomino solem. Cũ
res ip̃e ñ adsunt sensibꝰ meis: ĩ
memoria sane mea p̾sto sunt
umagines eaꝵ. Nomino dolorẽ
corporis: nec mͥ ad est dum ni¬
chil dolet. Nisi tũ adesset ima¬
go eius in memoria mea. nesci¬
rem quid dicerẽ: nec eũ in dis¬
putando a uoluptate discerne¬
rem. Nomino salutẽ corporis.
Cu saluo sum corpore. adest mͥ¬
qͥdem res ip̃a: uerũtamẽ nͥ ⁊ ima¬
go eius esset in memoria mea.
nullo mͦ recordarer qđ huius

Expanded text:
quis enim talia uolens loquerequis enim talia uolens loqueretur, si quotiens tristitiam metumue nominamus, totiens maerere uel timere cogeremur? et tamen non ea losonos nominum secundum imagines inpressas a sensibus corporis sed etiam rerum ipsarum notiones inueniremus, quas nulla ianua carnis accepimus, sed eas ipse animus per experientiam passionum suarum sentiens memoriae conmendauit aut ipsa sibi haec etiam non conmendata retinuit. Sed utrum per imagines an non, quis facile dixerit? nomino quippe lapidem, nomino solem, cum res ipsae non adsunt sensibus meis; in memoria sane mea praesto sunt imagines earum. nomino dolorem corporis, nec mihi adest, dum nihil dolet; nisi tamen adesset imago eius in memoria mea, nescirem quid dicerem, nec eum in disputando a uoluptate discernerem. nomino salutem corporis, cum saluus sum corpore; adest mihi res ipsa; uerum tamen nisi et imago eius esset in memoria mea, nullo modo recordarer, quid huius
Abbreviated transcription (Latin):
morie cõmendant᷑. quasi traie¬
cta in uentrẽ. recondi illic po̾sũt:
sapere ñ possunt. Ridiculum ẽ
hec ilł similia putare: nec tñ stͤ
omĩmodis similia. S ecce de
memoria ꝓfero. cũ dico quatu¬
or esse ꝑturbationes animi. cu¬
piditatẽ leticiã. metũ tristiciã.
⁊ qͥcquid de his disputare pot̾o:
diuidendo singula ꝑ species suz
cuiꝰq gen̾is ⁊ diffiniendo. Ibr ĩ¬
uenio quid dicam atq inde ꝓ¬
fero: nec tñ ulla coꝵ ꝑturbatio¬
ne ꝑturbor. cũ eas reminiscẽdo
cõmemoro. Et ante qͣm recolerẽ¬
tur a me ⁊ retractarent᷑ ibi erãt:
ꝓpterea inde ꝑ recordationẽ po¬
tuere deꝓmi. Forte gͦ sicut de uẽ¬
tre cib ruminando: sic ista de
memoria recordando ꝓferũtur.
Cum gͥ in ore cogitacionis ñ sẽ¬
tit᷑ a disputante. hoc ẽ a remi¬
niscente leticie dulcedo: ul ama¬
ritudo mesticie: An in hoc dis¬
simile ẽ: qđ ñ undiq simile r̃ꝰ

Expanded text:
moriae conmendantur, quasi traiemoriae conmendantur, quasi traiecta in uentrem recondi illic possunt, sapere non possunt. ridiculum est haec illis similia putare, nec tamen sunt omni modo dissimilia. Sed ecce de memoria profero, cum dico quattuor esse perturbationes animi, cupiditatem, laetitiam, metum, tristitiam, et quidquid de his disputare potuero diuidendo singula per species sui cuiusque generis et definiendo, ibi inuenio quid dicam atque inde profero, nec tamen ulla earum perturbatione perturbor, cum eas reminiscendo conmemoro; et antequam recolerentur a me et retractarentur, ibi erant; propterea inde per recordationem potuere depromi. forte ergo sicut de uentre cibus ruminando, sic ista de memoria recordando proferuntur. cur igitur in ore cogitationis non sentitur a disputante, hoc est a reminiscente, laetitiae dulcedo uel amaritudo maestitiae? an in hoc dissimile est, quod non undique simile est?
Abbreviated transcription (Latin):
memor aliquãdo. Et econtͣrio
tristiciã meã tͣnsactã letus remi¬
niscor: ⁊ tristis leticiam. Quod
mirandum ñ ẽ de corpore. Ali¬
ud enĩ animus: aliud corpus.
Itaq si p̾teritum dolorẽ corpo¬
ris gaudens memini: ñ ita mi¬
rũ est. Hic uero cũ animꝰ sit. eti¬
am ip̃a memoria. nã ⁊ cũ man¬
damus aliquid ut memorit̾
habeat᷑ dicinus. uide ut illud
in animo habeas. ⁊ cum obliui¬
scimur. dicimꝰ. fuit in animo
⁊ elapsum ẽ animo. ip̃am me¬
moriam uocantes animum. cũ
ergo ita sit: quid est. hoc quod
cũ tristiciã meã p̾teritam letꝰ
memini. animus habet letici¬
am. ⁊ memoria tristiciam: letꝰ¬
q ẽ animꝰ. ex eo quod in est ei
leticia. memoria uero ex eo qd̃
inest ei tristicia. tristis non ẽ:
Nũ forte ñ ꝑtineat ad animũ.
Quis hoc dixerit: Nimux er¬
go memoria quasi uent̾ ẽ ani¬
mi. leticia uero atq tristicia qͣsi
cib dulcis ⁊ amarus. Cũ me¬

Expanded text:
memor. aliquando et e contrario memor. aliquando et e contrario tristitiam meam transactam laetus reminiscor et tristis laetitiam. quod mirandum non est de corpore: aliud enim animus, aliud corpus. itaque si praeteritum dolorem corporis gaudens memini, non ita mirum est. hic uero cum animus sit etiam ipsa memoria — nam et cum mandamus aliquid, ut memoriter habeatur, dicimus: "uide, ut illud in animo habeas", et cum obliuiscimur, dicimus: "non fuit in animo" et "elapsum est animo", ipsam memoriam uocantes animum — cum ergo ita sit, quid est hoc, quod cum tristitiam meam praeteritam laetus memini, animus habet laetitiam et memoria tristitiam laetusque est animus ex eo, quod inest ei laetitia, memoria uero ex eo, quod inest ei tristitia, tristis non est? num forte non pertinet ad animum? quis hoc dixerit? nimirum ergo memoria quasi uenter est animi, laetitia uero atque tristitia quasi cibus dulcis et amarus: cum me
Abbreviated transcription (Latin):
silsime disputant᷑. audiui ⁊
memoria teneo: q̃ tã ⁊ si falsa
sunt tñ ea meminisse me ñ
ẽ falsum. ⁊ disseruisse me int̾
illa uera ⁊ hec falsa q̃ contra¬
dicunt᷑: ⁊ hec memini. Alit̾q
nunc uideo discernere me ista:
alit̾ aut̃ memini sepe me dis¬
creuisse. cũ ea sepe cogitarẽ. Et¬
go ⁊ intellexisse me sepius ista
memini: ⁊ qd̃ nunc discerno
⁊ intelligo recondo in memoria.
ut post ea me nũc intellexisse
meminerim. Ergo ⁊ meminis¬
se me memini: sicut postea qd̃
het reminisci nunc potui si re¬
cordabor. utiq ꝑ uim memorie
recordabor. Affectiones quoq ani¬
mi mei eadem memoria conti¬
net. nullo mͦ quo eas habet ip̃e
animus cum patit᷑ eas: s alio
multũ diuerso sint se se habet
uis memorie. Nam ⁊ letatum
me fuisse reminiscor ñ letus: ⁊
tristiciã meã preteritã recordor. ñ
tristis. Et me aliquando timu¬
isse recolo sine timore: ⁊ pristine
cupiditatis sine cupiditate sũ

Expanded text:
sissime disputantur audivi, et sissime disputantur audivi, et memoria teneo: quae tametsi falsa sunt, tamen ea meminisse me non est falsum; et discrevisse me inter illa vera et haec falsa quae contradicuntur, et hoc memini; aliterque nunc video discernere me ista, aliter autem memini saepe me discrevisse cum ea saepe cogitarem. Ergo et intellexisse me saepius ista memini; et quod nunc discerno et intelligo, recondo in memoria, ut postea me nunc intellexisse meminerim. Ergo et meminisse me memini; sicut postea quod haec reminisci nunc potui, si recordabor, utique per uim memoriae recordabor. Affectiones quoque animi mei eadem memoria continet non eo modo, quo eas habet ipse animus, cum patitur eas, sed alio multum diuerso, sicut sese habet uis memoriae. nam et laetatum me fuisse reminiscor non laetus et tristitiam meam praeteritam recordor non tristis et me aliquando timuisse recolo sine timore et pristinae cupiditatis sine cupiditate sum
Abbreviated transcription (Latin):
numerabiles. quarum nullã
corporis sensus impressit: qͥa
net ip̃e colorate sunt. aut sonãt
aut olent. aut gustate. aut cõ¬
trectate sunt. Audiui sonos u̾¬
boꝵ quib significant᷑. cum de
his disserit᷑. s illi alii. iste aũ
alie sunt. Nam illi alit̾ grece
alit̾ latine sonãt: iste uero res¬
nec grece nec latiue sunt. nec a¬
luid eloquioꝵ genus Uidi li¬
neas fabroꝵ uel etiam tenuiᷤ¬
simas sicut filum aranee. sz il¬
le alie sunt: nam sũt imagineᷤ
earum quas mͥ enũtiauit car¬
nis oculus. Nouit eas quisꝙ:
sine ulla cogitacione qualiscꝙ
cordis initus agnouit eas. Sen¬
si etiã numeros omĩb corpo¬
us sensib quos numeramuᷤ.
s illi alii sunt quib nume¬
ramus. s imagines istoꝵ sunt
⁊ideo ualde sunt. Rideat me
ista clicẽtẽ qui ñ eos uidet: ⁊ do
leam ego ridentẽ me. Hec om¬
nia memoria teneo: ⁊ quo qͦmͦ
ea didicerim memoria teneo.
Multa etiã q̃ adu̾sus hec fal¬

Expanded text:
numerabiles, quarum nullam numerabiles, quarum nullam corpornec ipsae coloratae sunt, aut sonant, aut olent, aut gustatae, aut contrectatae sunt. Audivi sonos verborum quibus significatur cum de his disseritur; sed illi alii, istae autem aliae sunt: nam illi aliter graece, aliter latine sonant; istae vero nec graecae nec latinae sunt, nec aliud eloquiorum genus. Vidi lineas fabrorum, vel etiam tenuissimas, sicut filum araneae; sed illae aliae sunt, non sunt imagines earum quas mihi nuntiavit carnis oculus: novit eas quisquis sine ulla cogitatione qualiscumque corporis intus agnovit eas. Sensi etiam numeros omnibus corporis sensibus quos numeramus; sed illi alii sunt quibus numeramus, nec imagines istorum sunideo ualde sunt. rideat me ista dicentem, qui non eos uidet, et ego doleam ridentem me. Haec omnia memoria teneo et quomodo eMulta etiam quae adversus haec fal
Abbreviated transcription (Latin):
animadu̾tendo curare: ut tã¬
qͣm ad manum posita in ip̃a
memoria ubi sparsa priꝰ ⁊ ne¬
glecta latitabant. iã familiari
utentioni facile occurrant.Et
qͣm multa huiꝰmodi gestat me¬
moria mea. q̃ iam inuenta st̃.
⁊ sicut dixi quasi ad manum
posita: que ⁊ didicisse ⁊ nosse di¬
cimꝰ: Que si modestis tẽpoꝵ ĩ¬
terualł recolere desiuero. ita rur
sus demergunt᷑. ⁊ qͣsi in remo¬
tiora penetralia dilabunt᷑. ut
de imo uelut noua. excogitan¬
da suit in idem iterx. neq e¬
nim ẽ alia regio eoꝵ ⁊ cogẽda
rursus ut sciri possint. idem
uelut ex quadam disꝑsione col¬
ligenda: unde dictũ ẽ cogitare.
Nam cogo ⁊ cogito. sic ẽ ut ago
⁊ actito: facio ⁊ factito. Uerũta¬
mẽ sͥ animus. hoc u̾bũ ꝓprie
uẽdicauit: ut ñ qd̃ alibi. s qd̃
in animo colligitur. idem cogi¬
tur. cogitari ꝓpͥe iam dicatur. Ite
continet memoria numeroꝵ
dimẽsionũq rationes ⁊ leges ĩ¬

Expanded text:
animaduertendo curare, ut tamanimaduertendo curare, ut tamquam ad manum posita in ipsa memoria, ubi sparsa prius et neglecta latitabant, iam familiari intentioni facile occurrant. et quam multa huius modi gestat memoria mea, quae iam inuenta sunt et, sicut dixi, quasi ad manum posita, quae didicisse et nosse dicimur. quae si modestis temporum interuallis recolere desiuero, ita rui sus demerguntur et quasi in remotiora penetralia dilabuntur, ut denuo uelut noua excogitanda sint indidem iterum — neque enim est alia regio eorum — et cogenda rursus, ut sciri possint, id est uelut ex quadam dispersione colligenda, unde dictum est cogitare. nam cogo et cogito sic est, ut ago et agito, facio et factito. uerum tamen sibi animus hoc uerbum proprie uindicauit, ut non quod alibi, sed quod in animo colligitur, id est cogitur, cogitari proprie iam dicatur. Item continet memoria numerorum dimensionumque rationes et leges in
Abbreviated transcription (Latin):
gustandi Si sapor non est:ni¬
chil me int̾roges. Tactus dicit.
Si corpulentum non est: non
contrectaui. Si ñ contrectaui.
ñ indicaui Uide ũde ⁊ qua ħ
int᷑uerint. in memoriã meam.
Nescio quomͦ. Nam cũ ea didi¬
ci. ñ tredidi alieno cordi. s in
meo recognoui. ⁊ uera esse appro¬
baui: ⁊ cõmendaui ei tãqͣm re¬
ponens unde ꝓferrẽ cũ uellẽ.
Ibi gͦ erant. ⁊ añqͣm ea didicis¬
sem:sz in memoria mea non
erant. Ubi ergo aut quare c̃
dicerentur agnoui ⁊ dixi ita
ẽ. ⁊ uerum ẽ: nisi quia iam e¬
rant in memoria.s tam remo¬
ta ⁊ retrusa quasi in cauis ab¬
ditiorib. ut nͥ ammonente a¬
liquo cruerent᷑. ⁊ fortasse cogi¬
tare non possẽ: Quo cͥca inue¬
nimꝰ nichil esse aliud discere
ista. quoꝵ ñ ꝑ sensꝰ haurimꝰi
magines. s sine imaginibus.
sicuti sunt ꝑ seip̃a intꝰ cerni¬
mus. nͥ ea que passim atq ĩ¬
disposite memoria continebat
cogitaudo quasi colligere. atq

Expanded text:
gustandi: "si sapor non est, nigustandi: "si sapor non est, nihil me interroges"; tactus dicit: "si corpulentum non est, non contrectaui, si non contrectaui, non indicaui": unde et qua haec intrauerunt in memoriam meam? nescio quomodo; nam cum ea didici, non credidi alieno cordi, sed in meo recognoui et aera esse approbaui et conmendaui ei tamquam reponens, unde proferrem, cum ueHern. ibi ergo erant et antequam ea didicissem, sed in memoria non erant. ubi ergo aut quare, cum dicerentur, agnoui et dixi: "ita est, uerum est", nisi quia iam erant in memoria, sed tam remota et retrusa quasi in cauis abditioribus, ut nisi admonente aliquo eruerentur, ea fortasse cogitare non possem? Quocirca inuenimus nihil esse aliud discere ista, quorum non per sensus haurimus imagines, sed sine imaginibus, sicuti sunt, per se ipsa intus cernimus, nisi ea, quae passim atque indisposite memoria continebat, cogitando quasi colligere atque
Abbreviated transcription (Latin):
quod corpore tangẽdo sentit᷑.
qd etiam separatum a nob̃i
maginat᷑ memoria. Iste qͥppe
res non intromittunt᷑ ad eã.
s eax sole imagines mira ce¬
leritate capiuntur. ⁊ miris
tãquã cellis reponunt᷑: ⁊ mi¬
tabilit̾ recordando ꝓferuntur.
At uero cum audio tria gu̾a
elle questionum. an sit. quid
lit. quale sit: sonoꝵ quidem qͥ¬
bus hec u̾ba confecta sunt. ima¬
guies teneo.⁊ eas ꝑ auras cum
strepitu transisse. ac iam non
esse scio. Res uero ipsas q̃ illis
significant᷑ sonis. neq ullo sẽ¬
su corporis attigi. neq uspiã
uidi pret̾ aninum meũ: ⁊ in
memoria recondendi ñ imagi¬
nes eaix s ip̃as. Que unde ad
me intrauerint dicãt si possũt.
Nam ꝑcurro ianuas om̃s car¬
nis mee: nec inuenio qua eaꝵ
ingressa sint. Quippe oculi di¬
cunt. Si colorate sunt: nos eas
nuntiamus. Aures dicunt Si
sonuerit: a nob̃ indicate sunt.
Nares dicũt. Si oluerũt. ꝑ nos
trausierũt. Dicit etiã sensus

Expanded text:
quod corpore tangendo sentitur, quod corpore tangendo sentitur, quod etiam separatum a nobis imaginatur memoria. istae quippe res non intromittuntur ad eam, sed eorum solae imagines mira celeritate capiuntur et miris tamquam cellis reponuntur et mirabiliter recordando proferuntur.\' At uero, cum audio tria genera esse quaestionum, an sit, quid sit, quale sit, sonorum quidem, quibus haec uerba confecta sunt, imagines teneo et eos per auras cum strepitu transisse ac iam non esse scio. res uero ipsas, quae illis significantur sonis, neque ullo sensu corporis attigi neque uspiam uidi praeter animum meum et in memoria recondidi non imagines earum, sed ipsas: quae unde ad me intrauerint dicant, si possunt. nam percurro ianuas omnes carnis meae nec inuenio, qua earum ingressae sint. quippe oculi dicunt: "si coloratae sunt, nos eas nuntiauimus"; aures dicunt: "si sonuerunt, a nobis indicatae sunt"; nares dicunt: "si oluerunt, per nos transierunt"; dieit etiam sensus
Abbreviated transcription (Latin):
num quẽ credidi. intꝰ in me¬
moria mea uiderem. spatiis
tũ in gentib quasi foris uide¬
rem. Nec ea tñ uidendo absor¬
bui. quando uidi ocłis: net ip¬
sa sunt apud me. s imagines
eorũ. Et noui quid exquo sẽ¬
su corporis ĩpressum sit mͥ:. s
non ea sola gestat ĩmensa ca¬
pacitas memorie mee. Hinc
sunt ⁊ illa omĩa q̃ de doctrinis
liberalibus p̃cepta. ñ dũ extide¬
rint. quasi remota interiore
loco non loco: nec eoꝵ imagi¬
nes. s res ip̃as gero. Nam qͥd
sit literatura. quid peritia deᷤ¬
putandi quod genera questio¬
num. quicquid hoꝵ scio. sic ẽ
in menoria mea. ut non retẽ¬
a imagine rẽ foris reliq̃rim.
aut sonuerit ⁊ preterierit: si¬
cut uox ĩpressa ꝑ aures uesti¬
gio quo recolit᷑ quasi sonaret
cum iam ñ sonaret: aut sicut
oddor dum tͣnsit ⁊ euanescit in
uentoᷤ. olft̾m afficit. unde trai¬
cit in memoriam imaginem
non sapit. ⁊ tamẽ in memoria
quasi sapit: aut sicut aliquid

Expanded text:
num, quem credidi, intus in menum, quem credidi, intus in memoria mea uiderem spatiis tam ingentibus, quasi foris uiderem. nec ea tamen uidendo absorbui, quando uidi oculis, nec ipsa sunt apud me, sed imagines eorum, et noui, quid ex quo sensu corporis inpressum sit mihi. Sed non ea sola gestat immensa ista capacitas memoriae meae. hic sunt et illa omnia, quae de doctrinis liberalibus percepta nondum exciderunt, quasi remota interiore loco, non loco; nec eorum imagines, sed res ipsas gero. nam quid sit litteratura, quid peritia disputandi, quot genera quaestionum, quidquid horum scio, sic est in memoria mea, ut non retenta imagine rem foris reliquerim aut sonuerit aut praeterierit, sicut uox inpressa per aures uestigio, quo recoleretur, quasi sonaret, cum iam non sonaret, aut sicut odor dum transit et uanescit in uentos, olfactum afficit, unde traicit in memoriam imaginem non sapit et tamen in memoria quasi sapit, aut sicut aliquid,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc aut illud. Dico apud me
ista: ⁊ cũ dico. presto sunt ima¬
gines. omnium que dico ex eo¬
dem thesauro memorie mee.
Nec omnino aliquid eoꝵ di¬
cerẽ. si defuissẽt. Magna ista
uis ẽ memorie. magna nimiᷤ
D̾s m̃s: penetrale amplũ ⁊ in¬
finitũ. Quis ad fundum
eiꝰ ꝑuenit: Et uis ẽ hec animi
mei. atq ad meã naturã ꝑti¬
net: nec ego ip̃e capio totum
quod sum. Ergo animus ad
habendum se ip̃m angustus
est. ut ibi sit quod sui non ea¬
piat: Nũquid extra ip̃m ac
non in ip̃o est: Quomodo gͦ
non capit: MNulta gͥ super
hoc oboritur ammiratio: stu¬
por apprehendit me. Et eunt
homines ãmirari. abta mon¬
tium ⁊ ingentes fluctus ma¬
ris. ⁊ latissimos lapsus flu¬
minũ. ⁊ occeani ambitũ. et
gyros syderũ: ⁊ relinquunt
seip̃os nec mirant᷑. Quod oĩa
hec cum dicerẽ non ea uide¬
bam oculis: nec tamen dicerẽ.
nͥ montes. ⁊ fluctus ⁊ flumi¬
na ⁊ sydera que uidi. ⁊ occea¬

Expanded text:
hoc aut illud": dico apud me hoc aut illud": dico apud me ista et, cum dico, praesto sunt imagines omnium quae dico ex eodem thesauro memoriae, nec omnino aliquid eorum dicerem, si defuissent. Magna ista uis est memoriae, magna nimis, deus, penetrale amplum et infinitum. quis ad fundum eius peruenit? et uis est haec animi mei atque ad meam naturam pertinet, nec ego ipse capio totum, quod sum. ergo animus ad habendum se ipsum angustus est, ut ubi sit quod sui non capit. numquid extra ipsum ac non in ipso? quomodo ergo non capit? multa mihi super hoc oboritur admiratio, stupor adprehendit me. et eunt homines mirari alta montium et ingentes fluctus maris et latissimos lapsus fluminum et Oceani ambitum et gyros siderum et relinquunt se ipsos nec mirantur, quod haec omnia cum dicerem, non ea uidebam oculis, nec tamen dicerem, nisi montes et fluctus et flumina et sidera, quae uidi, et Ocea
Abbreviated transcription (Latin):
recordor ꝓut libet ⁊ aurã lilioꝵ
discerno a uioł nichil olfaciẽs:
⁊ mel de fruto lene aspero nich̾
tũ gustando neq contrectãdo.
s reminiscendo ante pono. Intꝰ
hec ago in aula ingenti memo¬
rie mee. Ibi enĩ mͥ celũ et terra
et mare presto sũt cũ omĩb q̃
in eis sentire potur: prẽt illa q̃
oblitus sum bi m̃ ⁊ ip̃e oct̾rs.
meq recolo. quid qͣndo ⁊ ubi
egerim: quoq mͦ cum agerẽ
affectus fuerim. Ibi sunt omĩa
que siue exꝑta a me siuie credi¬
ta memini. ex eadẽ copia etiã
similitudines rere uł exꝑtaꝵ.
uł ex eis quas exꝑtus sũ credi¬
tarum alias atq alias. ⁊ ip̃e
contexo preteritis. atq exhis e¬
tiam futuras actiones. ⁊ euen¬
ta ⁊ spes: hec omĩa rursus qͣsi
p̾sentia meditor. Fatiã hoc aut
illud dico apud me in ip̃o in¬
genti sinu animi mei. pleno
tot ⁊ tantaꝵ reꝵ imaginib.
⁊ hoc aut illud sequit᷑. O si es¬
set hoc aut illud. Auertat cls

Expanded text:
recordor prout libet et auram liliorum recordor prout libet et auram liliorum discerno a uiolis nihil olfaciens et mei defrito, lene aspero, nihil tum gustando neque contractando, sed reminiscendo antepono. Intus haec ago, in aula ingenti memoriae meae. ibi enim mihi caelum et terra et mare praesto sunt cum omnibus, quae in eis sentire potui, praeter illa, quae oblitus sum. ibi mihi et ipse occurro meque recolo, quid, quando et ubi egerim quoque modo, cum agerem, affectus fuerim. ibi sunt omnia, quae siue experta a me siue credita memini. ex eadem copia etiam similitudines rerum uel expertarum uel ex eis, quas expertus sum, creditarum alias atque alias et ipse contexo praeteritis atque ex his etiam futuras actiones et euenta et spes, et haec omnia rursus quasi praesentia meditor. "faciam hoc et illud" dico apud me in ipso ingenti sinu animi mei pleno tot et tantarum rerum imaginibus, et hoc aut illud sequitur. „o si esset hoc aut illud!" "auertat deus
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa suis queq forib intͣnt
ad eam. ⁊ reponunt᷑ in ea. nec
ip̃a tũ intrant: s rerx sensaꝵ
imagines presto sunt illic cogi¬
tationi reminiscẽti eas. Que qͦ¬
mͦ fabricate sint. qͥs dicit : cum
appareat quib sensibus rapte st̾
interiusq recondite: Nam et
in tenebris atq in silentio dũ
habito. in memoriã meã ꝓfero si
uolo colores: ⁊ disc̾no inter albũ
⁊ nigrum. ⁊ int̾ quos alio uolo
Nec incurrũt soni atq ꝑtur¬
bant. qd̃ ꝑ ocłos haustum cõsi¬
dero: cum ⁊ ip̃a ibi sint ⁊ quasi
seorsum repositi lateant. Nã ⁊ ip¬
sos posco si placet atq adsunt i¬
lico. ⁊ requiescente lingua ac si¬
lente gutture canto quãtũ uolo:
imaginesq ille coloꝵ q̃ nichilo
minus ibi sunt. ñ se int̾ponũt.
neq int̾rũpunt. cũ thesaurus
alius retractat᷑. qui influxit ab
aurib. Ita cetera q̃ ꝑ sensus cete¬
ros ingesta atq congesta sunt.

Expanded text:
omnia suis quaeque foribus intrant omnia suis quaeque foribus intrant ad eam et reponuntur in ea. nec ipsa tamen intrant, sed rerum sensarum imagines illic praesto sunt cogitationi reminiscentis eas. quae quomodo fabricatae sint quis dicit, cum appareat, quibus sensibus raptae sint interiusque reconditae P nam et in tenebris atque in silentio dum habito, in memoria mea profero, si uolo, colores, et discerno inter album et nigrum et inter quos alios uolo, nec incurrunt soni atque perturbant quod per oculos haustum considero, cum et ipsi ibi sint et quasi seorsum repositi lateant. nam et ipsos posco, si placet, atque adsunt illico, et quiescente lingua ac silente gutture canto quantum uolo, imaginesque illae colorum, quae nihilo minus ibi sunt, non se interponunt neque interrumpunt, cum thesaurus alius retractatur, qui influxit ab auribus. ita cetera, quae per sensus ceteros ingesta atque congesta sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
manu cordis a facie recordati¬
onis miee: donec enubilet᷑ illd̃¬
qd̃ uolo. atq in conspectũ ꝓde¬
at ex abditis. Alia faciliter at
ꝙ imꝑturbata serie sicut pos¬
cuntur suggerunt᷑: ⁊ cedunt p̾¬
cedentia consequentib. ⁊ cedẽ¬
do condunt᷑. iteꝵe cum uoluero
ꝓcessura. Quod totum fit: cũ
aliquid narro memorit̾. Ibi st̾
omĩa distincte generatĩq ser¬
uata q̃ suo queq aditu inge¬
sta sunt sicut lux atq omneᷤ
colores formeq corpoꝵ ꝑ oclos.
ꝑ aures aut̃ omĩa genera so¬
nox. om̃s q odores ꝑ additũ
narium. om̃s sapores ꝑ oris adi¬
tum: ad sensum aũ totius cor¬
poris quid durum. quid mol¬
le. quid calidũ. frigidũ ue. lene
aut asperũ. graue seu leue. siue
extͥnsecus. siue intͥnsetꝰ corpori.
Hec omĩa recipit recolenda cũ
opꝰ ẽ. ⁊ retractanda grandis me¬
morie recessus ⁊ nescio qui se¬
creti atq ineffabiles sinꝰ eiꝰ q̃

Expanded text:
manu cordis a facie recordatimanu cordis a facie recordationis meae, donec enubiletur quod uolo atque in conspectum prodeat ex abditis. alia faciliter atque inperturbata serie sicut poscuntur suggeruntur et cedunt praecedentia consequentibus et cedendo conduntur, iterum cum noluero processura. quod totum fit, cum aliquid\' narro memoriter. Ybi sunt omnia distincte generatimque seruata, quae suo quaeque aditu ingesta sunt, sicut lux atque omnes colores formaeque corporum per oculos, per aures autem omnia genera. sonorum omnesque odores per aditum narium, omnes sapores per oris aditum, a sensu autem totius corporis, quid durum, quid molle, quid calidum frigidumue, lene aut asperum, graue seu leue sine extrinsecus sine intrinsecus corpori. haec omnia recipit recolenda, cum opus est, et retractanda grandis memoriae recessus et nescio qui secreti atque ineffabiles sinus eius: quae
Abbreviated transcription (Latin):
ciis suis q̃ diu̾sa ꝑ eos ago uiꝰ
ego animus: Transibo ⁊ istam
uiã meam nam ⁊ hanc habet
equus ⁊ mulus. Sentiunt enĩ¬
etiam ip̃i ꝑ corpus. Transibo gͦ
ista. nature mee gradib ascen¬
dens ad eum qui fecit me. eĩt¬
ea ⁊ uenio in cãpos. ⁊ lata preto¬
ria memorie mee. uͥ sunt the¬
sauri ĩnumerabiliũ imaginũ
de huiuscemodi rebz sensibus
ĩuenitarum uͥ reconditum est.
qͥcqͥd etiam cogitamꝰ uł augen¬
do uł minuendo. uł ut cũq ua¬
riando ea que sensus attigerit.
⁊ si quid aliud cõmendatũ et
repositum ẽ qd̃ ñdum absorbu¬
it. ⁊ sepeliuit obliuio. Ibi qñ sũ
posco ut ꝓferat᷑ quicquid uolo.
Et quedam statim ꝓdeunt q̃¬
dam requirũt᷑ diutius ⁊ tãqͣm
de abstrusiorib quibdã recep¬
tacuł eruunt᷑. q̃dam cat̾uatĩ
se ꝓriuint: ⁊ dum aluid petit᷑
⁊ querit᷑. ꝓsiliunt in me¬
dium. quasi dicẽ tia. Ne for¬
te nos sum᷑: Et abigo ca

Expanded text:
ciis suis: quae diuersa per eos ago unus ciis suis: quae diuersa per eos ago unus ego animus. transibo et istam uim meam; nam et hanc habet equus et mulus: sentiunt etiam ipsi per corpus. Transibo ergo et istam naturae meae, gradibus ascendens ad eum, qui fecit me, et uenio in campos et lata praetoria memoriae, ubi sunt thesauri innumerabilium imaginum de cuiuscemodi rebus sensis inuectarum. ibi reconditum est, quidquid etiam cogitamus, uel augendo uel minuendo uel utcumque uariando ea quae sensus attigerit, et si quid aliud conmendatum et repositum est, quod nondum absorbuit et sepeliuit obliuio. ibi quando sum, posco, ut proferatur quidquid uolo, et quaedam statim prodeunt, quaedam requiruntur diutius et tamquam de abstrusioribus quibusdam receptaculis eruuntur, quaedam cateruatim se proruunt et, dum aliud petitur et quaeritur, prosiliunt in medium quasi dicentia: "ne forte nos sumus"? et abigo ea
Abbreviated transcription (Latin):
gunt. qui ei uocem acceptam fo¬
ris. uitꝰ cum u̾itate conferunt.
Ueritas enĩ dicit mͥ. Non est
de enim. moles minor ẽ in ꝑte.
qͣm in toto. Iam tu melior es tͥ
dico anima: qm̃ tu uegetas mo¬
lem corporis tui prebens ei ui¬
tam. qd̾ nullum corpus prestat
corpori. Ds aũ tuus etiã tͥ ui
ta est. Quid gͦ amo cũ d̾m me¬
um amo: Quid ẽ ille suꝑ ca¬
put anime mee. ꝑ ip̃am ani¬
mam meam ascendã ad illũ.
Transibo in uĩ meã qua hereo
corpori: ⁊ uitalit̾ cõpagẽ eius
repleo. Non ea ui reperio dm̾
meũ. Nam reperiret equus ⁊
mulus: quib non ẽ intellectꝰ.
Et ẽ eadem uis. qua uiuunt
etiam corpora: ẽ alia uis. qua¬
non solum uiuifico. s etiam
qͣ sensifico carnẽ meã. qͣm mͥ fa¬
bricauit dñs. uibens oculo ut
ñ audiat. ⁊ auri ut ñ uideat.
s illi ꝑ qͣm uideã. huic ꝑ qͣm
audiam. ⁊ ꝓpria si igillatim ce¬
teris sensibus sedib suis. ⁊ ofti¬

Expanded text:
gunt qui ejus vocem acceptam fogunt qui ejus vocem acceptam foris intus cum veritate conferunt. Veritas enim dicit mihi: Non esMoles est; moles minor est in parte quam in toto. Jam tu melior es; tibi dico, anima; quoniam tu vegetas molem corporis tui, praebens ei vitam, quod nullum corpus praestat corpori. Deus autem tuus etiam tiuita est. Quid ergo amo, cum deum amo? quis est ille super caput animae meae? per ipsam animam meam ascendam ad illum. transibo uim meam, qua haereo corpori et uitaliter compagem eius repleo. non ea ui reperio deum meum: nam reperiret et equus et mulus, quibus non est intellectus, et est eadem uis, qua uiuunt etiam eorum corpora. est alia uis, non solum qua uiuifico sed etiam qua sensifico carnem meam, quam mihi fabricauit dominus, iubens oculo, ut non audiat, et auri, ut non uideat, sed illi, per quem uideam, huic, per quam audiam, et propria singillatim ceteris sensibus sedibus et offi
Abbreviated transcription (Latin):
interior cognouit ꝑ exterioris.
ministerium: ego interior cog¬
noui hec. ego animꝰ ꝑ sensum
corporis mei. Int̾rogaui mundi
molẽ de deo meo: ⁊ respondit
mͥ. Non ego sum: s ip̃e me fecit.
Nonne omĩb quib integer sẽ¬
sus est. apparet hec speties: Cur
ñ omĩb eadẽ loquit᷑. Anima¬
lia pusilla ⁊ magna uident eã:
s int̾rogare nequeũt. Non enĩ
p̃posita ẽ in eis nuntiantibus
sensib iudex ratio. Homines
aũ possunt int̾rogare. ut inui¬
sibilia dei ꝑ ea que facta sunt
intellecta conspiciãtur: s amo¬
re subdũt᷑ eis. ⁊ subditi iudica¬
re ñ possunt. Nec respondent
ista int̾rogantib: nͥ udicãtib.
Nec uocẽ suam mutãt idest spe¬
ciem suam si alius tantũ uide¬
at. alius aut̃ uidens int̾roget.
ut alit̾ illi appareat. alit̾ huic:
s eodẽ mͦ utrisq apparẽs illi my¬
ta est. huic loquitur. Immo uͦ
omnib loquitur. s illi intelli¬

Expanded text:
interior cognouit haec per exterioris interior cognouit haec per exterioris ministerium; ego interior cognoui haec, ego, ego animus per sensum corporis mei. interrogaui mundi molem de deo meo, et respondit mihi: non ego sum, sed ipse me fecit. Nonne omnibus, quibus integer sensus est, apparet haec species? cur non omnibus eadem loquitur? animalia pusilla et magna uident eam, sed interrogare nequeunt. non enim praeposita est in eis nuntiantibus sensibus iudex ratio. homines autem possunt interrogare, ut inuisibilia dei per ea, quae facta sunt, intellecta conspiciant, sed amore subduntur eis et subditi indicare non possunt. nec resista interrogantibus nisi judicantibus; nec vocem suam mutant, id est speciem suam, si alius tantum videat, alius autem videns interroget, ut aliter illi appareat, aliter huic; sed eodem modo utrique apparens, illi muta est, huic loquitur: imo vero omnibus loquitur; sed illi intelli
Abbreviated transcription (Latin):
Int̾rogaui mare ⁊ abyssos ⁊ rep¬
tilia animai uiua: ⁊ respon¬
derũt. Non sumꝰ d̃s tuus: q̃ re
super nos. Int̾rogaui auras fa¬
uiles ⁊ inquisiui: uniu̾sus aer
cũ incolis suis fallit᷑ ãNazĩ¬
m̃ e Nẽc ñ sum ds̃. Int̾rogaui
celũ solem. lunam stellas: neq
uos sumꝰ ds. quẽ queris inqͥũt
carni mee. Dicite mͥ de deo meo.
aliquid. Et exclamauerũt uo¬
it magna. Ip̃e fecit nos. Int̾ro¬
gatio mea. intentio mea: ⁊ respõ¬
sio eo species eoꝵ. Et direxi.
me ad me: ⁊ dixi mͥ. Tu quis
es: Et respondi. Homo. Et et¬
te corpꝰ ⁊ anima in me mͥ p̾sto
iã quesuierã per corpꝰ a terra
usꝙ ad celum. quousq potui.
mitt̾e nũtios radios oculoꝵ me¬
orũ: s melius qd̾ interius. Et qͥp¬
pe renuntiabant om̃s nuntii cor¬
porales. p̾sidenti ⁊ iudicanti. de
responsionib celi ⁊ terre. ⁊ omĩ¬
um q̃ in eis sunt. dicentiũ ñ su¬
mus d̃s ⁊ ip̃e fecit nos. Homo

Expanded text:
interrogaui mare et abyssos et repinterrogaui mare et abyssos et reptilia animarum uiuarum, et responderunt: non sumus deus tuus; quaere super nos. interrogaui auras flabiles, et inquit uniuersus aer cum incolis suis: fallitur Anaximenes, non sum deus. interrogaui caelum, solem, lunam, stellas: neque nos sumus deus quem quaeris, inquiunt. carnis meae: dicite mihi de deo meo, aliquid. et exclamauerunt uoce magna: ipse fecit nos. interrogatio mea intentio mea et responsio eorum species eorum. et direxi me ad me et dixi mihi: "tu quis es"? etrespondi: "homo". et ecce corpus et anima in me mihi praeiam quaesiueram per corpus a terra usque ad caelum, quousque potui mittere nuntios - radios oculorum meorum? sed melius quod interius. ei quippe renuntiabant omnes nuntii corporales praesidenti et iudicanti de responsionibus caeli et terrae et omnium, quae in eis sunt, dicentium: "non sumus deus" et: ipse fecit nos. homo
Abbreviated transcription (Latin):
bis. cui misertus fiũs. Alioqͥn
celum ⁊ t̾ra surdis loquuntur¬
laudes tuas. Quid aũ amo. t̃
te amo: Non speciem corporis.
ñ decus temporis: nec candorẽ
lucis. Ecce istis amic̃ ocłis. non
dulces melodias suaniũ cãtile¬
gentoꝵ ⁊ aromatũ suaue olẽti¬
um: non magna ⁊ mella non
mẽbra acceptabilia carns am¬
plexib. Non hec amo cũ amo de¬
um meũ: ⁊ tñ amo qͣndã lucẽ ⁊
qͣndam uocem. ⁊ quendã odorẽ.
quẽdam cybum. quẽdã ãplexũ.
cũ amo deũ meũ. lucẽ. uocẽ. odo¬
rem. cybum. ãplexum. interioriᷤ
homĩs mei. ubi fulget anime
mee. qd̾ non capit locus ⁊ ubi
sonat qd̾ ñ rapit tẽpus ⁊ uͥ
olet qd̃ ñ spargit flatus: ⁊ uͥ sapit.
qp̃ non minuit edacitas. ⁊ uͥ he¬
nt qd̾ non diuellit satietas. Hoc
ẽ qd̃ amo: cũ dm̃i meũ amo. Et
quid ẽ hoc: Int̾rogaui t̾ram et
uixit non sum: ⁊ quecũq in ea¬
dem sunt idem confessa sunt.

Expanded text:
bis, cui misericors fueris: alioquin bis, cui misericors fueris: alioquin caelum etlaudes tuas. Quid autem amo, cum te amo? Non speciem corporis, nec decus temporis, nec candorem lucis ecce istis amicum oculis, non dulces melodias cantileguentorum et aromatum suaveolentiam, non manna et mella, non meplexibus. Non haec amo cum amo Deum meum, et tamen amo quamdam lucem et quamdam vocem, quemdam odorem, et quendam cibum et quendam amplexum, cum amo deum meum, lucem, uocem, odorem, cibum, amplexum interioris hominis mei, ubi fulget animae meae quod non capit locus et ubi sonat quod non rapit tempus et ubi olet quod non spargit flatus et ubi sapit quod non minuit edacitas et ubi haeret quod non diuellit satietas: hoc est quod amo, cum deum meum amo. et quid est hoc? interrogaui terram, et dixit: non sum; et quaecumque in eadem sunt idem confessa sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
scis eius omĩa. qͥ fecisti eũ. Ego
uero qͣmuis p̃ tuo conspectu
me despiciam. ⁊ estimẽ me t̾rã
⁊ cinerem: tñ aliquid de te scio
qd̾ de me nescio. Et certe uide¬
mus nũc ꝑ speculum in enig¬
mate: nondũ facie ad faciem.
Et ideo qͣndui peregrinor abs
te mͥ sum p̾sentior quã tͥ: ⁊ tñ
te noui nullo mͦ posse uiolari. E¬
go uͦ quib tẽptatõib resistere
ualeam: quibz ue non ualeam
nescio. Et spes ẽ qͥa fidelis es. qͥ
nos non sinis tẽptari supra ꝙͣ
possumus ferre: s facis cũ tẽp¬
tatione etiã exitũ ut possimus
sustine. Confitear gͦ qd̃ de me sci¬
am. confitear ⁊ qͥd de me nesciã.
ant tenebre mee sicut meridie
in uultu tuo. ñ dubia s certa cõ¬
sisti cor meum. u̾bo tuo ⁊ ama¬
ui te. Sed celum ⁊ terra ⁊ omĩa
q̃ in eis sunt. ecce undiq mͥ di¬
cunt. ut te amẽ: nec cessant di¬
cere omnib. ut sint in excusabi¬
les. Altius aut̃ tu misẽberis cui
misertꝰ eris: ⁊ misccłiam presta¬

Expanded text:
scis eius omnia, qui fecisti eum. ego uero quamuis prae tuo conspectu me despiciam et aestimem me terram et cinerem, tamen aliquid de te scio, quod de me nescio. et certe uidemus nunc per speculum in aenigmate, nondum facie ad faciem; et ideo, quamdiu peregrinor abs te, mihi sum praesentior quam tibi et tamen te noui nullo modo posse uiolari; ego uero quibus temptationibus resistere ualeam quibusue non ualeam, nescio. et spes est, quia fidelis es, qui nos non sinis temptari supra quam possumus ferre, sed facis cum temptatione etiam exitum, ut possimus sustinere. confitear ergo quid de me sciam, confitear et quid de me nesciam, ant tenebrae meae sicut meridies in uultu tuo. Non dubia, sed certa consisti cor meum uerbo tuo, et amaui te. sed et caelum et terra et omnia, quae in eis sunt, ecce undique mihi dicunt, ut te amem, nec cessant dicere omnibus, ut sint inexcusabiles. altius autem tu misereberis, cui misertus eris, et misericordiam praesta