comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
reatu p̃cepiss: inde a dño iuste py¬
niri poterant: unde se placere do¬
mino mirabiliter estimabant. In¬
de iudici displicent: unde sͥ qͣsi ꝓ
defensione iuditis per effrenationẽ
placent. Idcirco uero hec dicimus uͤ
ad memdriam legentium reuocemꝰ:
qͣtinus sollicite quisq consideret:
ea que malo uotõ ꝑpetrantu: qͣn¬
ta dominꝰ animaduersione puni-¬
at: si inchoata bono studio sed ne¬
gligentie in discretionis ad myxta
tanta inuectione castigat. Quis ñ
mercedis causam ꝑegisse se crederet.
si aut in defensione dei quicqͣm
tra ꝓximum diceret: aut certe sep¬
tem dieb ac noctib proximi dolo¬
re tacuiss: Et tamen amici bea¬
ti iob hec agẽtes ad culpam laborã¬
do ꝑuenerunt. quia consolationtᷤ
quidem bonum qͦd agebant noue¬
rant: sed cum quanta agendum
ess discretionis libra nesciebant.
Onde netesse est ut non solum in¬
tueamur quid agimus: sed etiã
cum qͣnta discretione ꝑagamus.

Expanded text:
reatu praecepisset, inde a Domino juste pureatu praecepisset, inde a Domino juste puniri poterant, unde se placere Domino mirabiliter aestimabant. Inde judici displicent, unde sibi quasi pro defensione judicis per effrenationem placent. Idcirco vero haec dicimus, ut ad memoriam legentium revocemus, quatenus sollicite quisque consideret ea quae malo voto perpetrantur, quanta Dominus animadversione puniat, si inchoata bono studio, sed negligentiae indiscretionis admista, tanta invectione castigat. Quis non mercedis causam peregisse se crederet, si aut in defensione Dei quidquam contra proximum diceret, aut certe septem diebus ac noctibus pro proximi dolore tacuisset? Et tamen amici beati Job haec agentes, ad culpam laborando pervenerunt, quia consolationis quidem bonum quod agebant, noverant; sed cum quanta agendum esset discretionis libra, nesciebant. Unde necesse est ut non solum intueamur quid agimus, sed etiam cum quanta discretione peragamus.
Abbreviated transcription (Latin):
quid agere dissimulat: etiam rec
no stidio gerimus: dum discerne.
re caute negligimus: quo iudicet᷑
fine nescimus. Et non numqͣm.
hoc fit reatus criminis: quod pu¬
tatur causa uirtutis. Quisqͥs aut̃
amicorꝰ beati iob facta conside¬
rat:: quam pia ad eum intentio¬
ne uenerint non ignorat. Pense¬
mus enim cuius caritatis fuerit
ad afflic̾tum concorditer conue¬
nisse: quanta uirtꝰ longanimi¬
tatis extiterit. septem dieb et
noctib cum afflicto tacuisse: q̃
humilitas in terra dieb at no¬
ctib sedisse: que compassio pul¬
uere capita conspersisse. S tamẽ
inchoantes loqui: unde se estima¬
uerunt p̃mium mercedis adqui¬
rere: inde eos contigit reatum re¬
p̃hensionis inuemtre: qr in cautis¬
sepe ad peccati finem uertit᷑: eti¬
am qͦd pro solo studio mercedis in¬
choatur. Ecce p̃cipiti locutione ꝑ-¬
diderunt bonum: qͦd tanto lã¬
bore mercati sunt. Et nisi diuina
gratia offerre eos sacrificiũ pro suo

Expanded text:
qui agere dissimulat, etiam rectqui agere dissimulat, etiam rectuod bono studio gerimus, dum discre caute negligimus, quo judicetur fine nescimus; et nonnunquam hoc fit reatus criminis, quod putatur causa virtutis. Quisquis autem amicorum beati Job facta considerat, quam pia ad eum intentione venerint non ignorat. Pensemus enim cujus charitatis fuerit, ad afflictum concorditer convenisse; quanta virtus longanimitatis exstiterit, septem diebus et noctibus cum afflicto tacuisse; quae humilitas, in terra tot diebus ac noctibus sedisse; 83 quae compassio, pulvere capita conspersisse. Sed tamen inchoantes loqui, unde se aestimaverunt praemium mercedis acquirere, inde eos contigit reatum reprehensionis invenire, quia incautisepe ad peccati finem vertitur, etiam quod pro solo studio mercedis inchoatur. Ecce praecipiti locutione perdiderunt bonum, quod tanto labore mercati sunt. Et nisi divini gratia offerre eos sacrificium pro suo
Abbreviated transcription (Latin):
namq non nulli qui ⁊ loqui pre¬
cipitanter incipiunt: ⁊ effrenati
cepta effrenatius exequunt᷑. Et
sunt non nulli qui tarde quidẽ¬
loqui inchoant: sed semel incho¬
antes habere modum locutionis
ignorant. Amicig̾ beati iob dolo¬
rem utidentes drytacuerunt: s tar¬
de inchoantes in discrete locuti st̾
quia parcere dolenti noluerunt.
Tennerunt linguam: ne preꝑꝑt
inciperet. Sed incipientẽ i semel
nequaqͣm moderati sunt: ne se ex
consolatione usq ad contumelias
effrenaret. Et bona quidem inten¬
tione ad consolandum uenerãt:
sed hoc quod pia mens mundũ d̾o
obtulit: locutio p̾cipitata uitiauit.
Scͥptum quippe est. Si recte offeras:
reste autem non diuidas: peccasti.
Recte namq offertur: cum recta
intentione quid agitur. S recte ñ
diuiditur: Si non hoc quod pie agi¬
tur: etiam subtiliter discernatur.
Oblata enim recte diuidere est: q̃¬
libet bona nr̃a studia sollicite dis
cernendo pensare. Qrod nimirum

Expanded text:
namque nonnulli qui et loqui praenamque nonnulli qui et loqui praecipitanter incipiunt, et effrenate coepta effrenatius exsequuntur. Et sunt nonnulli qui tarde quideloqui inchoant, sed semel inchoantes, habere modum locutionis ignorant. Amici igitur beati Job dolorem videntes, diu tacuerunt; sed tarde inchoantes, indiscrete locuti sunt, quia parcere dolenti noluerunt. Tenuerunt linguam, ne praepropere inciperet; sed incipientem semel nequaquam moderati sunt, ne se ex consolatione usque ad contumelias effrenaret. Et bona quidem intentione ad consolandum venerant; sed hoc, quod pia mens mundum Deo obtulit, locutio praecipitata vitiavit. Scriptum quippe est: Si recte offeras, non recte autem dividas, peccasti . Recte namque offertur, cum recta intentione quid agitur. Sed recte non dividitur, si non hoc, quod die agitur, etiam subtiliter discernatur. Oblata enim recte dividere est quaelibet bona ncernendo pensare: quod nimirum
Abbreviated transcription (Latin):
Utrum continius septem dieb ⁊ sep¬
dem noctib cum afflicto iob sederĩt:
an certe diẽb et noctib totidem instã¬
tia ei crebre insitauonis adheserint
ignoramus. Sepe enim rem qͣnbi¬
bet tot dieb agere dicimur: qͣmui
non eis dem dieb ad eam continue na¬
cemus. Seꝑe uero scriptura sacra.
sic totum pro parte: sicut pro toto ꝑ¬
tem ponere ꝯsueuit. Pro toto enim
partem loquitur: sicut iacob fami¬
liam describens. dicit. Intrauit ia¬
cob egyptum cum animab septy¬
aginta. Que nimirũ cum anmaᷤᷤ
memorat: constat qr intrantium
et corꝑa comphendat. Qursum ꝑ
parte totum insinuat: sicut ad mo¬
numentum maria querit᷑ dicens.
Tulerunt dñm de monumento:
⁊ nescimus ubi posuerunt eum.
Solum quippe corpꝰ domini que¬
situra uenerat: et quasi totum
simul dñm tultum deplorat.
An ergo ⁊ hoc in loco totum pro ꝑ¬
te dicatur incertum est. S tamẽ
loquendo reprobati sunt: neglec¬
te pretereundum non est. Sunt

Expanded text:
Utrum continuis septem diebus et septem noctibus cum afflicto Job sederint, an certe diebus septem et noctibus totidem instantia ei crebrae visitationis adhaeserint, ignoramus. Saepe enim rem quamlibet tot diebus agere dicimur, quamvis non eisdem diebus ad eam continue vacemus. Saepe vero Scriptura sacra sic totum pro parte, sicut pro toto partem ponere consuevit. Pro toto enim partem loquitur, sicut Jacob familiam describens dicit: Intravit Jacob in Aegyptum cum animabus septuaginta . Quae nimirum cum animas memorat, constat quia intrantium et corpora comprehendit. Rursum totum pro parte insinuat, sicut ad monumentum Maria queritur, dicens: Tulerunt Dominum de monumento, et nescimus ubi posuerunt eum . Solum quippe corpus Domini quaesitura venerat, et quasi totum simul Dominum tultum deplorat. An ergo et hoc in loco totum pro parte dicatur incertum est. 23. Nec sloquendo reprobati sunt, neglecte praetereundum non est. Sunt
Abbreviated transcription (Latin):
redemptoris nr̃i in passione positꝰ
speciem tenet: quomodo ad satan a
dño dicitur. cõmouisti me aduersus
eum: Mediator quidem dei ⁊ hõi¬
trangressionis extingueret: uenit
mortalitatis flagella tolerare. S qͥ
unius cum patre eiusdemq naturȩ
est: quomͦ per satan motum se adu̾s
eum pater asserit: cum constet qͦd pa¬
tris filiiq concordiam: nulla potesta¬
tis inequalitas: nulla uoluntatis di¬
uersitas interrumpat. S tamen is¬
dem qui patri equalis est per diuini
tatem: uenit ꝓpter nos ad̾ flagella.
non susciperet: nisi formam dãꝑna¬
ti hominis redimendo sumꝑsisset.¬
Et nisi prius homo delinqueret.
scas ad passionum probra mi. m¬

Expanded text:
Redemptoris nostri in passione positi speciem tenet, quomodo ad Satan a Domino dicitur: Commovisti me adversus eum? Mediator quidem Dei et homitingueret, venit mortalitatis nostrae flagella tolerare; sed quia unius cum Patre ejusdemque naturae est, quomodo per Satan motum se adversus eum Pater asserit, cum constet quod Patris Filiique concordiam nulla potestatis inaequalitas, nulla voluntatis diversitas interrumpat? Sed tamen isdem, qui Patri aequatatem, venit propter nos ad flagella pnon susciperet, nisi formam damnati hominis redimendo sumpsisset: nisi primus homo delinqueret, secundus ad passionum probra mi
Abbreviated transcription (Latin):
diceret ad huc ꝑmanes in simpli¬
citate tua: benedic deo ⁊ morere.
Ecce temptando omnia abstulit.
ecce temptando mulierẽ reliquit:
et scõ uiro callide cuncta diripuit.
S ualde callidus ad iutricem suã
mulierem reseruauit : que dicat
ad huc ꝑmanes in simplicitate tua.
¶erba sua eua repetit. Nam qͥd ẽ
dicere simplicitatem desere: nisi
obedientiam uetitum comedendo
ꝯtempne: Et quid est dicere bene¬
dic deo et morere: nisi transcendẽ¬
do p̃ceptum ultra quam es ꝯditus
uiue: S adam nr̃ fortis insterqͥ¬
linio iacuit: qui in paradyso qͦn-¬
dam debilis stetit. Nam ilico ad ma-¬
le suadentis uerba respondit dicẽs.¬

Expanded text:
diceret: Adhuc permanes in simplidiceret: Adhuc permanes in simplicitate tua? Benedic Deo, et morere. Ecce tentando omnia abstulit, ecce tentando mulierem reliquit, et sancto viro callide cuncta diripuit; sed valde callidius adjutricem suam mulierem reservavit, quae dicat: Adhuc permanes in simplicitate tua? Verba sua Eva repetit. Nam quid est dicere: Simplicitatem desere, nisi: Obedientiam, vetitum comedendo, contemne? Et quid est dicere: Benedic Deo, et morere, nisi: Transcendendo praeceptum, ultra quam es conditus, vive? Sed Adam noster fortis in sterquilinio jacuit, qui in paradiso quondam debilis stetit. Nam illico ad male suadentis verba respondit, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
ius amoris cor ꝑforat: facile per¬
suasionis eius gladius ad intime
rectitudinis munimina inrũpat.
Post dampna gͥ rerum: post fu¬
nera pignorꝰ post uulnera scis¬
suras ꝙ membrorꝰ: antiquus ho¬
stis linguam mouit uxoris. Et
tem studuit inrulento sermone
corrumpere. ¶erba enim post
uulnera intulit: ut nnmirũ cũ
uis doloris ingrauesceret: facile
ꝑsuasionis suggestio peruersa p̃¬
tationis eiꝰ. ordinem ꝑpendimus:
qua calliditate seuiat inuenimus.
Mouit namq prius dampna sub-¬
stantie. que ⁊ extra naturam ꝑfecto
essent. ⁊ extra corpꝰ subtraxit᷑ filios:
qͦdiam quidem extra naturam nõ
ess: sed tamen adhuc aliquatenꝰ
extra ꝓprium corpꝰ. Ad extremum
ꝑcussit ⁊ corpꝰ. Sed quia uulnerib
carnis ad mentis uulnus ꝑuenire
non ualuit: etiam coniuncte mu-¬
lieris linguam quesiuit. Quia e¬
nim aperto certamine suꝑari se
doluit: de ore coniugis iaculum qͣ¬
si de insiduis intorsit: que ꝓfecto

Expanded text:
vis amoris cor perforat, facile pervis amoris cor perforat, facile persuasionis ejus gladius ad intimae rectitudinis munimina irrumpat. Post damna igitur rerum, post funera pignorum, post vulnera scissurasque membrorum, antiquus hostis linguam movit uxoris. 14.tem studuit virulento sermone corrumpere. Verba enim post vulnera intulit, ut nimirum cum vis doloris ingravesceret, facile persuasionis suggestio perversa ptationis ejus ordinem perpendimus, qua calliditate saeviat invenimus. Movit namque prius damna substantiae, quae et extra naturam profecto essent, et extra corpus. Subtraxit filios, quod jam quidem extra naturam non esset, sed tamen adhuc aliquatenus extra proprium corpus. Ad extremum percussit et corpus. Sed quia vulneribus carnis ad mentis vulnus pervenire non valuit, etiam conjunctae mulieris 79 linguam quaesivit. Quia enim aperto certamine superari se doluit, de ore conjugis jaculum quasi de insidiis intorsit, quae profecto
Abbreviated transcription (Latin):
tata fuerat ut ꝑderet: erudita est
ne periret. Sic sic a nr̃is uiris fortib
hostis ꝑcutit᷑ ut sua etiam tela ra¬
piantur. ¶nde enim se exaggera¬
re estimat dolorem uulneris: inde
Etontra semetipm suggerit arma
suadentis coniugis uigilanter debe¬
mus aspicere: quod antiquus ad¬
uersarius non solum ꝑsemetip̃m
sed per eos etiam qui nͭobis aderẽt.
statum satagit nr̃e mentis inclina¬
re. Com enim cor nr̃m sua ꝑsuasio¬
ne non subruit: ad hoc nmirũ ꝑ
lingnas adherentium repit. Hinc
enĩm scriptum est. Afiliis tuis ca¬
ue: et a domesticis tuis aitende.
Hinc per ꝓpħam dicitur. Unusqͥs q
se a ꝑximo suo custodiat. ⁊ in om̃i
fratre suo non habeat fiduciam..
Hinc rursum scͥptum est. Inimi¬
cihominis domestici eius. Callidꝰ
namq aduersauus: cum abonorꝰ
cordib repelli se conspicit. eos qͥ ab
illis ualde diligunt᷑ exquirit.
per eorum uerba blandiens loqͥt᷑.¬
qui plus ceteris amant᷑. Ut dũ

Expanded text:
tata fuerat ut perderet, erudita est tata fuerat ut perderet, erudita est ne periret. Sic sic a nostris viris fortibus hostis percutitur, ut sua ei etiam tela rapiantur. Unde enim se exaggerare aestimat dolorem vulneris, inde eis contra semetipsum suggerit arma suadentis conjugis vigilanter debemus aspicere quod antiquus adversarius non solum per semetipsum, sed per eos etiam qui nobis adhaerent, statum satagit nostrae mentis inclinare. Cum enim cor nostrum sua persuasione non subruit, ad hoc nimirum per linguas adhaerentium repit. Hinc enim scriptum est: A filiis tuis cave, et a domesticis tuis attende . Hinc per prophetam dicitur: Unusquisque se a proximo suo custodiat, et in omni fratre suo non habeat fiduciam . Hinc rursum scriptum est: Inimici hominis domestici ejus . Callidus namque adversarius, cum a bonorum cordibus repelli se conspicit, eos qui ab illis valde diliguntur exquirit; et per eorum qui plus caeteris amantur; ut dum
Abbreviated transcription (Latin):
rumpere non ualebant. Querit᷑ gͦ
ab aduersario in arte munitissima:
quib gradib ascendat᷑. Uicina ẽ
autem uiro mulier atq subiunc¬
ta. Corgͥ mulieris tenuit: ⁊ qua¬
si scalam qua ad cor uiri ascende¬
re potuiss inuenit. Occupauit
animum coniugis scalam mariti.
S nil hac arte preualuit: qr sc̃s
ui subiectam q sibi mulierem ⁊
non p̃positam atcendit. ⁊ recte lo¬
quens docuit: quam serpens ut
ꝓuersa loqueretur instigauit. Si¬
gnum quippe erat ut fluxam mẽ¬
dem uirilis censura restringeret.
cum ꝓfecto ⁊ de ip̃o primo lapsu hy¬
mani generis noss qͦd doceret.
mulier recta nesciret. Unde be
ne ⁊ per paulum dicitur. Bocere
autem mulieri non ꝑmitto: qr
a sapientie eternitate separauit.
Antiquis itaq hostis adam in
sterquilinio ꝑdidit. qui adam in
paradyso superauit : atq ad iutͥtẽ
suam inulierem dum ad uerba ma¬
le ꝓsuasionis accendit: ad doctrinã
sue eruditionis misit. Et que exti¬

Expanded text:
rumpere non valebant. Quaeritur ergo rumpere non valebant. Quaeritur ergo ab adversario in hanc arcem munitissimam quibus gradibus ascendatur. Vicina est autem viro mulier atque subjuncta. Cor igitur mulieris tenuit, et quasi scalam, qua ad cor viri ascendere potuisset invenit. Occupavit animum conjugis, scalam mariti. Sed nihil hac arte praevaluit, quia sanctus vir subjectam sibi mulierem, et non praepositam attendit; et recta loquens docuit, quam serpens, ut perversa loqueretur, instigavit. Dignum quippe erat ut fluxam mentem virilis censura restringeret, cum profecto et de ipso primo lapsu humani generis nosset quod docere mulier recta nesciret. Unde bene et per Paulum dicitur: Docere autem mulieri non permitto Ia sapientiae aeternitate separavit. Antiquus itaque hostis ab Adam in sterquilinio perdidit, qui Adam in paradiso superavit; atque adjutricem suam mulierem dum ad verba malae persuasionis accendit, ad doctrinam sanctae eruditionis misit; et quae exci
Abbreviated transcription (Latin):
tua: Benedic deo ⁊ morere. Antiqꝰ
hostis humanũ genus duob mo¬
dis temptare consueuit: ut inde¬
licet corda stantium aut tribula¬
tionib frangat: aut ꝑsuasionib
molliat. In utrisq gͦ contra bm̃i¬
Iob se uehementer exercuit. Nã
prius patrifamilias intulit damp¬
na rerum: orbauit patrem mortẽ
filiorum: percussit incolumẽ py¬
tredine nulner. Sed quia putrescẽ¬
tem foras sanum adhuc interius
stare conspexit: et quem exterius
nudum reddidit. Hunc interius di¬
ciorem fieri per exhibitam laudem
ditoris inuidit: callide cogitans
pensat. quod contra se athleta dei.
unde premit᷑ inde sbleuatur: uic¬
artis insidias repetit: ⁊ quia scit
quomͦ adam decipi soleat. ad euam
returrit. Beatum enim iob inter
tot rerum dampna. inter tot per¬
cussionum uulnera: quasi in qra¬
dam uirtutũ arce stare inuictũ ui¬
dit. In alto quippe mentẽ fixeratꝰ:
et idcirco hanc hostiles insidie in¬

Expanded text:
tua. Benedic Deo, morere. - Antiquus tua. Benedic Deo, morere. - Antiquus hostis humanum genus duobus modis tentare consuevit. Ut videlicet corda stantium aut tribulationibus frangat, aut persuasionibus molliat. In utrisque ergo contra beatJob se vehementer exercuit. Nam prius patrifamilias intulit damna rerum, orbavit patrem morte filiorum, percussit incolumem putredine vulnerum. Sed quia putrescentem foras, sanum adhuc interius stare conspexit; et quem exterius nudum reddidit, hunc interius ditiorem fieri per exhibitam laudem conditoris invidit; callide cogitans pensat quod contra se athleta Dei unde premitur, inde sublevatur, vicartis insidias repetit; et quia scit quomodo Adam decipi soleat, ad Evam recurrit. 78 Beatum enim Job inter tot rerum damna, inter tot percussionum vulnera, quasi in quadam virtutum arce stare invictum vidit. In alto quippe mentem fixerat; et idcirco hanc hostiles insidiae ir
Abbreviated transcription (Latin):
ge ab hominib fuit: Quando il¬
lum uel silentii culpa attigit: qͥ
ad se uenientes tan uehementer
increpauit dicens. genimina iupe¬
re auenturã ira: Quid est gͦ quod
Iob dei testimonio p̃fertur: ⁊ ta¬
men plagis usq ad sterquilini¬
um sternitur: Quid est qͦd iohes
dei uoce laudatur: ⁊ tamen pro te¬
mulenti uerbis in saltationis p̃¬
mium moriuit: Quid est quod
omp̃c deus sic uehementer in hos
seculo despicit. quos sic sublimit̾
ante secula elegit: nisi hoc quod pi¬
etati fidelium ꝑatet: Qm̃ id circo
sic eos premit in insimis: quia ui¬
det quomͦ remuneret in summis:
Et foras usq ad despecta deicit: qr
intus usq ad incomp̃hensibilia
perductt. Hinc gͦ unusquisq col¬
ligit quid illi sint passuri quos
reꝓbat. Si hic sic cruciat qͦs amat:
aut quomodo ferientur qui in ry¬
dicio arguendi sunt: si sic eor iu¬
ta p̾mitur. qui ip̃o iudice teste lay¬
dantur. Sequiuir.
huc ꝑmanes in simplicitate

Expanded text:
ge ab hominibus fuit? Quando ilge ab hominibus fuit? Quando illum vel silentii culpa attigit, qui ad se venientes tam vehementer increpavit, dicens: Genimina vipere a ventura ira? Quid est ergo, quod Job Dei testimonio praefertur, et tamen plagis usque ad sterquilinium sternitur? Quid est, quod Joannes Dei voce laudatur, et tamen pro temulenti verbis in saltationis praemium moritur? Quid est, quod omnipotens Deus sic vehementer in hoc saeculo despicit, quos sic sublimiter ante saecula elegit: nisi hoc, quod pietati fidelium patet, quoniam idcirco sic eos premit in infimis, quia videt quomodo remuneret in summis; et foras usque ad despecta dejicit, quia intus usque ad incomprehensibilia perducit. Hinc ergo unusquisque colligat quid illic sint passuri quos reprobat, si hic sic cruciat quos amat; aut quomodo ferientur qui in judicio arguendi sunt, si sic eorum vita premitur, qui ipso judice teste laudantur. Sequitur: huc tu permanes in simplicitate
Abbreviated transcription (Latin):
qͣli despiciens affligit. Etre autẽ
dum beati iob uulnera cruciat᷑q
considero: repente mentis oculos
ad iohannem reduco: ⁊ non sine
grauissima admiratione perpẽ¬
do: quod ille ꝓphetie spy intra ma-¬
tris uterum impletus. atq ut
ita dixerim priusqͣm nasceretur
renatus. ille amicus sponsi. quo
internatos mulierum maior
nemo surrex̃: ille sic ꝓpheta ut
plus etiam qͣm ꝓphet᷑a ab iniqͥs
in carcere mittitur: ⁊ pro puelle
saltatu capite truncatur: ⁊ uir
tante seueritatis pro tisu turpiñ
morruit. Numquid nam credimꝰ
aliquid fuisse. qd̾ in eius uita il¬
la sie despesta mors tergeret Ced
quando ille uel in cybo peccauit.
qui locustas solummodo ⁊ mel sil¬
uestre edidit: Quid deo uel de qua¬
litate sui tegimus deliquit: qui
camelorum pylis corpus operuit.
Quid de conuersatione sua offen-¬
dere potuit: qui de heremo non re-¬
cessit: Quis illum loqͣcitatis re¬
atus polluit.: qui disiunctus lon¬

Expanded text:
er despiciens affligit? Ecce autem er despiciens affligit? Ecce autem dum beati Job vulnera cruciatusque considero, repente mentis oculos ad Joannem reduco, et non sine gravissima admiratione perpendo, quod ille prophetiae spiritu intra matris uterum impletus, atque, ut ita dixerim, priusquam nasceretur, renatus: ille amicus sponsi, ille, quo inter natos mulierum major nemo surrexit; ille sic propheta, ut plus etiam quam propheta , ab iniquis in carcerem mittitur, et pro puellae saltatu, capite truncatur, et vir tantae severitatis pro risu turpium moritur. Nunquidnam credimus aliquid fuisse, quod in ejus vita illa sic despecta mors tergeret? Sed quando ille vel in cibo peccavit, qui locustas solummodo et mel silvestre comedit? Quid Deo vel de qualitate sui tegminis deliquit, qui camelorum pilis corpus operuit? Quid de conversatione sua offendere potuit, qui de eremo non recessit? Quid illum loquacitatis reatus polluit, qui disjunctus lon
Abbreviated transcription (Latin):
intueri negligunt: ⁊ uas qͦd ges¬
tant fictile quam sit uelociter cõ¬
terendum: obliuiscentes omnimꝰ
non attendunt. Beatus autẽ iob:
ut osideratõem fragilitatis sue:
etiam ex circumstantib traheret.
⁊ ante oculos suos uim sue despec¬
tionis augeret: non quolibet ĩ
terra que pene ubiq munda re¬
peritur: sed in sterquilimo sedis¬
se describitur. Insterquilinio pone¬
bat corpus: ut ex terra sumpta
que ess carnis substantia beneꝓ-¬
ficiens ꝑpenderet animus. Inffer¬
quilimo ponebat corpus. ut etiã
ex loci fetore caperet: quod festi¬
ne corpꝰ ad fetorem rediret. S ecce
beatus iob dum tot rerum damp¬
na sustinet. dum tot funerib pi¬
gnorum percussus dolet. dum rot
uulnera tolerat. dum decurrentẽ
saniem testa radit: dum per py-¬
tredinem defluens. insterquilinio
residet. intueri libet quid est qͦd
omp̃c deus qͦs tam sͥ caros ineter¬
num conspicit: tam uehement᷑¬

Expanded text:
intueri negligunt, et vas quod gesintueri negligunt, et vas quod gestant fictile, quam sit velociter conterendum, obliviscentes omni modo non attendunt, beatus Job ut considerationem fragilitatis suae etiam ex circumstantibus traheret, et ante oculos suos vim suae despectionis augeret, non quolibet in terra, quae pene ubique munda reperitur, sed in sterquilinio sedisse describitur. In sterquilinio ponebat corpus, ut ex terra sumpta quae esset carnis substantia, bene proficiens perpenderet animus. In sterquilinio ponebat ex loci fetore caperet, quod festine corpus ad fetorem rediret. Sed ecce cum beatus Job tot rerum damna sustinet, tot funeribus pignorum percussus dolet, tot vulnera tolerat; dum decurrentem saniem testa radit, dum per putredinem defluit, in sterquilinio residet; intueri libet quid est quod omnipotens Deus quos tam sibi charos in aeternum conspicit, tam vehement
Abbreviated transcription (Latin):
insterquilinio. ¶nde testa nisi ex
luto conficitur: Quid uero ẽ sam¬
es corꝑis nisi lutum: Saniem gͦ
radere testa perhibetur. Ac si aꝑ-¬
te diceretur. Lyto tergebat lutum.
Pensabat quippe uir sc̃s: unde
sumptum suerat qͦd gestabat: ⁊¬
fragmento uasis fictilis ꝯfrattum
uas fictile radebat. Quo facto pa¬
tenter ostenditur. corpꝰ suum quo¬
modo s sanum subdidit: qͦd ⁊ per¬
tussum sit despiciens curauit.
Quam ille mollitiem sanus sue
carmi concessit: qui non uestem
non digitos. sed testam etiam uul¬
nerib admouit. Testa gͦ rade-¬
bat sanem: Ut semetipm et in
fragmento considerans. etiam
de extersione uulneris sumeret
per ea que circa corp᷑ sunt animꝰ
inflatur: ⁊ per hoc qͦd erga nos
agitur fragilitas nr̃i corꝑoris ab
oculis cordis amouet᷑: sicut ñ¬
nulli seculares cum temporalib
dignitatib fultiuntur: dum lo¬
cis̃ altiorib p̃sident. dum mul¬
torum obsequia sͥ suppetere ad
uotum uident: fragilitatẽ suã

Expanded text:
nterendum. --Unde testa, nisi ex luto conficitur? Quid vero est sanies corporis, nisi lutum? Saniem ergo radere testa perhibetur, ac si aperte diceretur: Luto tergebat lutum. Pensabat quippe vir sanctus unde sumptum fuerat quod gestabat, et fragmento vasis fictilis confractum vas fictile radebat. Quo facto patenter ostenditur corpus suum quomodo sibi sanum subdidit, quod et percussum sic despiciens curavit; quam ille mollitiem sanae suae carni concessit, qui non vestem, non digitos, sed testam etiam vulneribus admovit. Testa ergo radebat saniem, ut semetipsum et in fragmento considerans, etiam de extersione vulneris sumeret per ea quae circa corpus sunt, animus inflatur, et per hoc quod erga nos agitur fragilitas nostri corporis ab oculis cordis amovetur sicut nonnulli saeculares cum temporalibus dignitatibus fulciuntur, dum locis altioribus praesident, dum multorum obsequia sibi suppetere ad votum vident, fragilitatem suam
Abbreviated transcription (Latin):
p̃hensus: ubiq patientie sue clyp¬
ꝑeum obponit: undiq uenientib
spiculis obuiat: et per cuncta uirͣ¬
tutũ. u latera circunspectam cõtͣ
irruentia uulnera mentẽ rotat.
S antiquus hostis quo ualentius
uincitur: eo adhuc ad insiclias ar-
dentius instigatur. Nam quia
uxor. increpata reticuit: protimiᷤᷤ
alios qui increpandi ad ꝯtumelia ᷤᷤ
surgerent excitauit. Sicut enim
dampna rerum studuit crebrius
nuntiando percutere: ita nunc ro¬
bustum pectus satagit uerborũ
ꝯtumeliis sepius feriendo penet᷑¬

Expanded text:
prehensus, ubique patientiae suae clypprehensus, ubique patientiae suae clypeum opponit; undique venientibus spiculis obtutum latera circumspectam contra irruentia vulnera mentem rotat. Sed antiquus hostis, quo ardentius vincitur, eo dentius instigatur. Nam quia uxor increpata reticuit, protinus alios qui increpandi ad contumelias surgerent, excitavit. Sicut enim damna rerum studuit crebrius nuntiando percutere; ita nunc robustum pectus satagit verborum contumeliis saepius feriendo penetr
Abbreviated transcription (Latin):
michi quia tacui. Beatus gͥ iob in
cunctis que egit. labiis suis mini¬
me peccauit: quia nec contra feri¬
entem superba dixit: nec contra
suadentem recta reticuit. nec lo¬
quens gͦ nec tacens deliquit qͥ⁊
fagellanti patri gratias reddidit:
⁊ male suadenti coniugi doctrine
sapientiam monstrauit. Quia e¬
nim sciuit quid deberet deo quid
primo: scilicet patientiã condito¬
ri: sapientiam coniugi: idcirco
⁊ hant redarguendo docuit et
illum grãs agendo laudauit. Qͦ
autem nr̃m si unum quodlibet
uulnus tante huiꝰ ꝑcussionis ac¬
ciperet: non mox ab intimis ꝓ¬
stratus iaceret: Et̃ce stratus fuit¬
foris uulnerib carnis: erectus in¬
trinsecus munimine ꝑmanens
mentis. Et sub semetipo omne ia¬
culum transuolare conspicit: qͦd
in se exterius districta manu se¬
uiens hostis figit. Nigilanter de¬
contra se a facie: modo uerbis qͣsi ex
latere intorta. Et bellator. nr̃ cirtũ¬
uallantium certaminũ feruore de¬

Expanded text:
mihi, quia tacui . Beatus igitur Job in mihi, quia tacui . Beatus igitur Job in cunctis quae egit, labiis suis minime peccavit; quia nec contra ferientem superba dixit, nec contra suadentem recta reticuit. Nec loquens ergo, nec tacens deliquit, quia et flagellanti patri gratias reddidit, et male suadenti conjugi doctrinae sapientiam ministravit. Quia enim scivit quid deberet Deo, quid proximo, scilicet patientiam conditori, sapientiam conjugi, idcirco et hanc redarguendo docuit, et illum gratias agendo laudavit. Quis autem nostrum, si unum quodlibet vulnus tantae hujus percussionis acciperet, non mox ab intimis prostratus jaceret? Ecce stratus foris vulneribus carnis, erectus intrinsecus munimine permanet mentis; et sub semetipso omne jaculum transvolare conspicit, quod in se exterius districta manu saeviens hostis figit, vigilanter contra se a facie, modo verbis quasi ex latere intorta. Et bellator noster circumvallantium certaminum fervore de
Abbreviated transcription (Latin):
se consolatur: abstatu mentis
omnimoda desperatione destru¬
itur. Sic gͦ utraq iungenda st̃.
uo unum semꝑ exaltero fulciat᷑:
qͣtinus ⁊ flagella pena memoriã
t̾emꝑet dom: ⁊ doni leticiam mor¬
deat susꝑicio ac formido flagelli.¬
Scs gͥ uir ut oppressam mentem
inter uulnera mulceat: inflagel¬
lorum dolorib bland imienta do¬
norum pensat dicens. Si bona ac¬
cepius de manu domini: ma¬
la quare non sustincamꝰ: Ubr et
bene premittit. Loctita es quasi una
ex insipientib mulierib Quia
enim sensus praue mulieris. nõ
autem sexus in uicio est: neqͣqͣm
ait. loquuta es quasi una ex muli-¬
erib sed ex ineptis mulierib: ut
iidelicet ostendatur. quia quod pͣ¬
uum saꝑit accedent
non autem condite sit nature. Se¬
quitur.A
N omnib his non peccauit iob
labiis suis. Duob modis labiis
delinquimus: cum aut iniusta
dicimus. aut iusta reticemus.
Nam si aliquando ⁊ tatere culpa
non ess : ꝓpheta non diceret. ue

Expanded text:
se consolatur, ab statu mentis se consolatur, ab statu mentis omnimoda desperatione destruitur. Sic ergo utraque jungenda sunt, ut unum ex altero fulciatur, quatenus et flagelli poenam memoria temperet doni, et doni laetitiam mordeat susSanctus igitur vir, ut oppressam mentem inter vulnera mulceat, in flagellorum doloribus blandimenta donorum pensat, dicens: Si bona accepimus de manu Domini, mala quare non sustineamus? Ubi et bene praemittit, Locuta es quasi una ex insipientibus mulieribus. Quia enim sensus pravae mulieris, non autem sexus in vitio est, nequaquam ait: Locuta es quasi una ex mulieribus, sed, ex ineptis mulieribus, ut videlicet ostendatur quia quod pravum sapit, accedentnon conditae sit naturae. Sequitur: « In omnibus his non peccavit Job labiis suis. » Duobus modis labiis delinquimus: cum vel injusta dicimus, aut justa reticemus. Nam si aliquando et tacere culpa non esset, propheta non diceret: « Vae
Abbreviated transcription (Latin):
deo discordes extitimus. Dignum gͦ
est ut ad ꝑacem illius per flagella
redeamus: ut cum una queq res
bene condita nobis in dolorem uͦ¬
titur: corresti mens ad austoris pa¬
cem humiliter. reformet᷑. Het ita
q flagella bs̃ iob mala nominat:
qr salutis et tranquillitatis bonũ.
qua ꝑturbatione feriant pensat.
S ułud ualde in eius uerbis inty¬
endum est: contra persuasionem
coniugis. quanta ꝯfiderationis ar¬
te se colligat dicens Si bona acce¬
pimus de manu dñi: mala qua¬
re non sustineamus: Magna qͥp¬
pe consolatio tribulationis est. Si
tum aduersa patimiur: auctoris
nr̃i ad memoriã dona reuocemꝰ.
Net frangit quod ex dolore obru¬
lorum ne immemor sis bonorũ.
Quisqͥs enim dona percipit: s
donorum tempore. nequa qͣm eti¬
am flagella ꝑtimescit: in elatio¬
ne per leciciam corruet. Quisqͥs
autem flagellis aiterit᷑: sed fla¬
gellorum temꝑe nequaqͣm se ex
donis que eum contigit accepis¬

Expanded text:
Deo discordes exstitimus; dignum ergo Deo discordes exstitimus; dignum ergo est ut ad pacem illius per flagella redeamus, ut cum unaquaeque res bene condita nobis in dolorem vertitur, correcti mens ad aucem humiliter reformetur. Haec itaque in flagella beatus Job mala nominat, quia salutis et tranquillitatis bonum, qua perturbatione feriant, pensat. Sed illud valde in ejus verbis intuendum est, contra persuasionem conjugis, quanta considerationis arte se colligat, dicens: « Si bona accepimus de manu Domini, mala quare non sustineamus? » Magna quip consolatio tribulationis est si cum adversa patimur, auctoris nostri ad memoriam dona revocemus. Nec frangit quod ex dolore obvilorum, ne immemor sis bonorum . Quisquis enim dona percipit, sed donorum tempore nequaquam etiam flagella pertimescit, in elatione per laetitiam corruit. Quisquis autem flagellis atteritur, sed flagellorum tempore nequaquam se ex donis quae eum contigit accepis
Abbreviated transcription (Latin):
indicat: cum res bene conditas no¬
bis male agentib in flagellum
format.: Ut ea ip̃a ⁊ per dolorem qͦ
feriunt delinquentib mala sint.
⁊ per naturam qua existunt bona.
Unde ⁊ uenenum mors quidẽ est
hõmini: sed tamen uita serpenti
Amore enim p̃sentium ab auctoriᷤ
nr̃i dilectione reces simus: ⁊ ꝑu̾sa.
mens dum a dilectione creature
se subdidit. a creatoris societate
disiunxit. Exhis gͦ ab auctore fe¬
rienda erat. que errans auctorem
ptꝰ posuerat. ut unde homo cul
ꝑam non timuit suꝑb amittere:
inde penam corrigendus inuem¬
ret. Et tanto citius resipisceret ad
illa que perdidit: quanto doloris
cem ⁊ treans tenebras: quia cum
per flagella exterius doloris tene¬
bre creant᷑: intus per eruditõem
Pirx mentis atenditur. Satiens
pacem et creans mala: quia tunc
nobis pax cum deo redditur: cum
hec que bene sunt condita. s ñ bene
concupita. in ea que nobis mala st̃
flagella uertunt᷑. Per culꝑam qͥppe:

Expanded text:
indicat cum res bene conditas noindicat cum res bene conditas nobis male agentibus in flagellum format, ut ea ipsa, et per dolorem quo feriunt, delinquentibus mala sint, et per naturam qua existunt, bona: unde et venenum mors quidem est homini, sed tamen vita serpenti. Amore enim praesentium ab auctoris nostri dilectione recessimus, et perversa mens, dum delectationi creaturae se subdidit, a Creatoris societate disjunxit. Ex his ergo ab auctore ferienda erat, quae errans auctori praeposuerat; ut unde homo culpam non timuit superbus admittere, inde poenam corrigendus inveniret, et tanto citius resipisceret ad illa quae perdidit, quanto doloris cem, et creans tenebras . Quia cum per flagella exterius doloris tenebrae creantur, intus per eruditionem lux mentis accenditur. Faciens pacem, et creans mala . Quia tunc nobis pax cum Deo redditur, cum haec quae bene sunt condita, sed non bene concupita, in ea quae nobis mala sunt flagella vertuntur. Per culpam nostram
Abbreviated transcription (Latin):
frangitur ubiq superat᷑: per cũc¬
ta temptationum argumenta suc¬
cubuit: qui ⁊ illud suum familia¬
re solatium. etiam de muliere ani¬
sit. Inter hec gͥ sc̃m uirum intueri
libet foras reb uacunm: intͥnse¬
cus deo plenum. Paulus cum in
spiceret: seq ip̃m exterius ẽẽ cor¬
ruptibile corpus uideret ait. Habe¬
mus thesaurum istum in uasis
fictilib. Ecce inbeato iob uas fic̾ti¬
le scissuras ulcerum exterius sensit:
sed hic thesautus interius integer
mansit. foras enim per uulnera cre¬
scens thesautꝰ sapientie. per uerba¬
scã eruditionis emanauit dicens.
Si bona accepimus de manu qͥm̃:
scilicet dona det uel temꝑalia uel
eterna: mala augem flagella pre¬
sentia appellat. De quib per pro¬
pham dominꝰ dicit. Ego dominꝰ ⁊
non ẽ alter: formans lucem ⁊ cre¬
ans tenebras: faciens pacem ⁊ cre¬
ans mala. Neq enim mala q̃ nul¬
la sua natura subsistunt: a dñõ cͤ¬
antur.S treare se mala dominꝰ

Expanded text:
frangitur, ubique superatur. Per cuncta tentationum argumenta succubuit, qui et illud suum familiare solatium etiam de muliere amisit. Inter haec igitur sanctum virum intueri libet foras vero vacuum, intrinsecus Deo plenum. Paulus cum in iae conspiceret, seque ipsum exterius corruptibile corpus videret, ait: « Habemus thesaurum istum in vasis fictilibus . » Ecce in beatum Job vas fictile scissuram vulnerum exterius sensit, sed hic thesaurus interius integer mansit. Foras enim per vulnera crescens thesaurus sapientiae, per eruditionis verba emanavit, dicens: « Si bona suscepimus de manu Domini, scilicet dona Dei vel temporalia vel aeterna, mala autem flagella praesentia appellans; de quibus per Prophetam Dominus dicit: Ego Dominus, et non est alter formans lucem et creans tenebras, faciens pacem, et creans mala : Neque enim mala quae nulla sua natura subsistunt a Domino creantur, sed creare se mala Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
ptamen animam illius serua. Pa¬
tenter pius adiutor innotuit: qr
tenuit quem concessit. Et dando
non dedit: quem aduersarii sui
iaculis eiciens abscondit. Quid ẽ¬
serua: Quo enim pacto ille custo¬
dit: qui custodita semꝑ inrumꝑe
appetit: S seruare sãtan dicitur:
intumꝑe non audere. Sicut econ¬
tra pattem in oratione postulamꝰ
dicentes: ne nos ducas in tempta¬
tionem. Neq enim dominꝰ in tẽp¬
tationem inducit: qui semper a
temptatione subditos misericor¬
diter protegit. S tamen in temp¬
tationem quasi eius inducere
est: a temꝑtationis nos in leceb᷑
non munite. Et tunc nos in tẽp¬
tationis laqueum non inducit.
cum temptare ultra qͣm possumꝰ
non ꝑmittit. Sicut gͦ deus indy-¬
cere nos intemptatoẽm di citur :
si nos ab aduersatio induci pati¬
atur: ita aduersarius seruare a¬
nimam dicitur: cum hane tem¬
ptando superare prohibetur. Se¬
quit᷑. Egressus gͥ Satan a facie do¬
mini. Qomodo satan a facie do¬

Expanded text:
mtamen animam illius serva; pamtamen animam illius serva; patenter pius adjutor innotuit, quia tenuit quem concessit, et dando non dedit, quem adversarii sui 76 jaculis ejiciens abscondit.  serva? Quo enim pacto ille custodit, qui custodita semper irrumpere appetit? Sed servare Satan dicitur, irrumpere non audere, sicut e contrario Patrem in oratione postulamus, dicentes: Ne nos inducas in tentationem . Neque enim in tentationem Dominus inducit, qui semper a tentatione subditos misericorditer protegit: sed tamen in tentationem quasi ejus inducere est, a tentationis nos illecebra non munire. Et tunc nos in tentationis laqueum non inducit, cum tentari nos ultra quam possumus non permittit. Sicut ergo Deus inducere nos in tentationem dicitur, si nos ab adversario induci patiatur; ita adversarius servare animam dicitur cum hanc tentando superare prohibetur. VERS. 7.-- Egressus igitur Satan a facie Domini. Quomodo Satan a facie Do
Abbreviated transcription (Latin):
ste diuina dispensatione ꝑmittit᷑
qͣtinus altercator inpudens uel se-¬
pe uictus obmutescat. Sequit᷑. Di¬
nem uerberis: comitatur custo¬
dia ꝓtectionis. Et electum suum.
diuina dispensatio custodiendo de¬
serit. deserendo custodit. Alia illiꝰ
ꝑdit : alia protegit. Si enim totũ
Iob desereret: in manu tanti adu̾¬
sarii homo quid eẽt. In ip̃a gͦ iticia
ꝓmissionis. miscetur q̃dam librapi-¬
etatis: qͣtinus in uno eodemq cer¬
tamine ⁊ seruus humilis ex opp̃ssi¬
one ꝑficiat: ⁊ hostis suꝑbiens ex
ꝑmissione succumbat. Manu itaq¬
aduersarii sc̃s uir tradituR: sed
tamen inintimis adiutoris sui
manu retinet᷑. De illis quippe oui¬
b suit: de quib in euuangłio ue
ritas dicit. Non rapiet eas quisqͣm
de manu mea. Et tamen expeten¬
ti hosti dicitur: ecce in manu tua ẽ.
Idem gͦ in manu dei: Idem est in
manu dẏaboli. Nam dicens in ma¬
nu tua est ꝑtimis adiungit: uerũ¬

Expanded text:
cte divina dispensatione permittitur, cte divina dispensatione permittitur, quatenus altercator impudens vel saepe victus obmutescat. Sequitnem verberis comitatur custodia protectionis, et electum suum divina dispensatio custodiendo deserit, deserendo custodit, alia illius prodit, alia protegit. Si enim totum Job desereret in manu tanti adversarii, homo quid esset? In ipsa ergo justitia permissionis miscetur quaedam libra pietatis, quatenus in uno eodemque certamine et servus humilis ex oppressione proficiat, et hostis superbiens ex permissione succumbat. Manui itaqadversarii sanctus vir traditur, sed tamen in intimis adjutoris sui manu retinetur. De illis quippe ovibus fuit, de quibus in Evangelio ipsa Veritas dicit: Non rapiet eas quisquam de manu mea ; et tamen expetenti hosti dicitur: Ecce in manu tua est. Isdem ergo in manu Dei, isdem in manu est diaboli. Nam dicens: In manu tua est; cum protinus adjungit: Veru
Abbreviated transcription (Latin):
Antiquus Sosis ex reb intiorib:
colligit: quod beato uiro ad mentis.
crimen infligit. Pellem enim pro
pelle dare asserit. quia sepe dum ue-¬
nire ictum contra faciem cernimus:
manum palpebris obponimus Ut
abictu oculos defendamus. Et corpꝰ
uulneri obicimus: ne in corpore te¬
neriori uulnerem᷑. Satan gͣ hec cõ¬
suete fieri sciens. dicit. Pellem pro
pelle: ⁊ cuncta que ht̃ homo dabit
pro anima sua. Ac si aperte dicat:
Iociro iob tot extra se flagella eqͣm¬
miter patitur: quia pauet ne ip̃e
feriatur. Cura gͦ carnis est qͦd dãp¬
no affectuum carnaliũ motus nõ ẽ:
qr dum sibimetipi inetuit: minus
suor ꝓcussiones sentit. Uude ⁊ mox
eius camem feriendam postulat di¬
cens. Mitte manum tuam ⁊ tange
os eius ⁊ carnem: et tunc uidebis
qͦd in facie bñdicat tibi.
Uperius dixerat.tange cuncta
que possidet: ⁊ tunc uidebis
qͦd in facie benedicat tͥ: nunc qͣsi pͥ¬
oris ꝓpositionis oblitus. fractus de
aliis alia postulat. Quod damen re¬

Expanded text:
Antiquus hostis ex rebus exterioribus colligit, quod beato viro ad mentis crimen infligit. Pellem enim pro pelle dari asserit, quia saepe dum venire ictum contra faciem cernimus, manum palpebris opponimus, ut ab ictu oculos defendamus; et corpus vulneri objicimus, ne in corpore teneriori vulneremur. Satan ergo haec consuete fieri sciens, dicit: Pellem pro pelle, et cuncta quae habet homo, dabit pro anima sua. Ac si aperte dicat: Idcirco Job tot extra se flagella aequanimiter patitur, quia pavet, ne ipse feriatur. Cura ergo carnis est, quod damno affectuum carnalium motus non est, quia dum sibimetipsi metuit, minus suorum percussiones sentit. Unde et mox ejus carnem feriendam postulat, dicens: Mitte manum tuam, et tange os ejus et carnem, et tunc videbis quod in faciem benedicat tibi . Superius dixerat: Tange cuncta quae possidet, et tunc videbis quod in faciem benedicat tibi . Nunc quasi prioris propositionis oblitus, fractus de aliis alia postulat. Quod tamen re
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsolarentur. Qui ex condicto ad af¬
flicti ꝯsolationem ueniunt: ⁊int̾
de ⁊ erga percussum: quante ca¬
ritatis fuerint demonstrantim.
Quamuis ⁊ per hoc quod script᷑a
eos tanti uiri amicos fuisse testa¬
tur: quia boni studii ⁊ recte fue¬
rint intentionis ostenditur: s
tamen hec ip̃a illorum intentio:
eis ad uerba prumpentib ante
districti iudicis oculos suborta in¬

Expanded text:
et reliqua.- Qui ex condicto ad afflicti consolationem veniunt, et inter se et erga percussum quantae charitatis fuerint demonstrantur. Quamvis et per hoc quod Scriptura hos tanti viri amicos fuisse testatur, quia boni studii et rectae fuerint intentionis ostenditur, sed tamen haec ipsa illorum intentio eis ad verba prorumpentibus ante districti judicis oculos suborta in
Abbreviated transcription (Latin):
gligit nequaqͣm leuat. Amici gͥ bĩ
Iob ut afflictum a dolore suspende¬
rent: curauerunt necessario siml
dolere. Et cum uulneratum illius
corpꝰ uiderent: studuerunt ip̃i ue¬
stes scindere. Cum inmutatũ con¬
spicerent. studuerunt puluere ca¬
pita fedare: qͣrinus afflictus uir.
tanto facilius eorum uerba recipe¬
ret: quanto in eis suum aliquid
de afflictione cognouisset. S inter
tum consolau desiderat: mensu¬
ram necesse est dolori quem susce-¬
pit ponat: ne non solum dolen¬
tem non mulceat: sed intempe¬
rate dolens. afflicti animũ ad põ¬
dus desperationis premat. Sic e¬
nim dolor nr̃ merentium dolori.
iungendus est. ut per temperam̃¬
tum̃ subleuet: non autem per
augmentũ grauet. Ende fortas¬
se colligendum est: quod amici be¬
ati iobꝰ plusqͣm necesse fuerat in cõ¬
solatione doluerunt: qui dum per¬
cussionem cernunt. s percussi mẽ¬
tem nesciunt: ita in menso luctu u̾¬

Expanded text:
gligit, nequaquam levat. Amici igitur beati gligit, nequaquam levat. Amici igitur beati Job ut afflictum a dolore suspenderent, curaverunt necessario simul dolere; et cum vulneratum illius corpus viderent, studuerunt ipsi vestes scindere; et cum immutatum conspicerent, studuerunt pulvere capita foedare; quatenus afflictus vir tanto facilius eorum verba reciperet, quanto in eis suum aliquid de afflictione cognovisset.  Vet. IXtum consolari desiderat, mensuram necesse est dolori quem suscipit ponat, ne non solum dolentem non mulceat, sed intemperate dolens, afflicti animum ad pondus desperationis premat. Sic enim dolor noster moerentium dolori jungendus est, ut per temperamentum sublevet, non autem per augmentum gravet. Unde fortasse colligendum est 82 quod amici beati Job plusquam necesse fuerat, in consolatione doluerunt, qui dum percussionem cernunt, sed percussi mentem nesciunt, ita in immensum luctum ver
Abbreviated transcription (Latin):
cussus speciem plaga mutauerat᷑:
amici plorantes exclamant. uestes
scindunt capita puluere asꝑgunt:
uocum mutatum eum adquem.
yenerant cernerent: ipãm etiam
ꝯsolatorum speciem spontaneus do-¬
lor inmutaret. Qrdo quippe conso¬
lationis est: ut cum uolumus affli¬
ctum quempiam amerore suspen¬
dere: studemus prius merendo eiꝰ
luctui concordari. Bolentem nanq
non potest consolari qui non concor¬
dat dolori: quia eo ip̃o quo ameren¬
tis afflictione discrepat: minus ab
illo recipitur. cui mentis qualitate
separetur. S emolliri prius debet
animus. ut afflicto congruat. con¬
gruens inhereat: inherens tra¬
hat. Neq enim ferrum ferro comũ¬
guur: si non utriniq exustione
ignis liquetur. Et durum molli ñ
adheret. nisi prius eius duricia tẽ
perata mollescat: Ut quasi hoc ip¬
sum fiat qͦd curatur ut teneat.
Sic nec iacentes erigimur: nisi a
rigore nr̃i status inclinemur: ꝙu
dum rettitdo stantis a iacente diꝰ
crepat:eum cui condescendere ne¬

Expanded text:
cussi speciem plaga mutaverat, amici plorantes exclamant, vestes scindunt, capita pulvere aspergunt; ut cum mutatum eum, ad quem venerant, cernerent, ipsam etiam consolatorum speciem spontaneus dolor immutaret. Ordo quippe consolationis est, ut cum volumus afflictum quempiam a moerore suspendere, studeamus prius moerendo ejus luctui concordare. Dolentem namque non potest consolari, qui non concordat ejus dolori, quia eo ipso, quo a moerentis afflictione discrepat, minus ab illo recipitur, a quo mentis qualitate separatur. Emolliri itaque prius debet animus, ut afflicto congruat, congruens inhaereat, inhaerens trahat. Neque enim ferrum ferro conjungitur, si non utrumque exustione ignis liquetur; et durum molli non adhaeret nisi prius duritia ejus temperata mollescat, ut quasi hoc ipsum fiat, quod curatur ut teneat. Sic nec jacentes erigimus, nisi a rigore nostri status inclinemur, quia dum rectitudo stantis a jacentis situ discrepat, eum, cui condescendere ne
Abbreviated transcription (Latin):
Suob semꝑ modis flagella pensa¬
da sunt: ut scilicet perpendant᷑
aut qualia sint aut qnͣta. Nam
sepe multa ex qͣlitate. sepe grauia
ex qͣnticate leuigant᷑: si udelicet
cum multa sunt non sint grauia:
cum uero grauia non sint multa.
Ut gͥ ostendat᷑. quomͦ per asꝑitatẽ
flagelli. aduersarius contra scm̃
uitum non solum per nequitiam
qͣlitatis. sed etiam per pondus qͣn¬
titatis exarsit: ad demonstndam qͣ¬
litatem dicitur. ꝑcussit ulcere pes¬
simo: ad insinuandam uero qͣnti¬
tatem subiungit᷑. a planta pedis
usq ad uerticem: ut nimirũ nil
inmente uacet gloria: in cuiꝰ ml
corꝑe uacat a pena. Sequitum.¬

Expanded text:
uobus semper modis flagella pensada sunt, ut scilicet perpendantur, aut qualia sint, aut quanta. Nam saepe multa ex qualitate, saepe gravia ex quantitate levigantur: si videlicet cum multa sunt, non sint gravia; cum vero gravia, non sint multa. Ut igitur ostendatur quomodo per asperitatem flagelli adversarius contra sanctum virum non solum per nequitiam qualitatis, sed etiam per pondus quantitatis exarsit, ad demonstrandam qualitatem dicitur: Percussit eum ulcere pessimo; ad insinuandam vero quantitatem subjungitur: A planta pedis usque ad verticem, ut nimirum nihil in mente vacet a gloria, in cujus corpore nil vacat a poena. Sequitu
Abbreviated transcription (Latin):
nequaqͣm estimo quin ⁊ aliter qͣm
prius dicatur. Exm enim ab eo cer¬
tamine in quo relaxatus fuerat
uictus redit. ⁊ unde uenit requiri¬
tur: qui unde ueniat scitur: qͥd
aliud quam infirmitas suꝑbie eiꝰ
increpatur: Acsi ei aꝑte uox diui
na dicat. Etce ab uo ⁊ in infirma
carne posito homine uinceris: qͥ te
contra me auctorem omniũ erigere
conaris. Unde mox dominꝰ cum b̃i
iob bona sicut prius diceret: hec cũ
uictoria triumphi eniimerans ad¬
quidem exercuisti maliciã: sed ille
inocentiam non amisit. Et unde te
estimasti prouectum eius in minue¬
re: inde compulsꝰ es eius ꝑuestin de¬
seruire: quia mentis innocentiam
qͣm gloriose tenuit in tranqͥllitate:
gloriosius seruauit in uerbere. Se¬

Expanded text:
nequaquam aestimo quod ei, ut nequaquam aestimo quod ei, ut prius, dicatur. Cum enim ab eo certamine in quo relaxatus fuerat victus redit; et unde venit requiritur, qui unde veniat scitur; quid aliud quam infirmitas superbiae ejus increpatur? ac si ei aperte divina vox dicat: Ecce ab uno et in infirma carne posito homine vinceris, qui te contra me auctorem omnium erigere conaris. Unde mox Dominus cum beati Job bona, sicut prius diceret, haec cum victoriae triumphis enumerans adquidem exercuisti malitiam, sed ille innocentiam non amisit; et unde te aestimasti provectum ejus imminuere, inde compulsus es ejus provectui deservire, quia mentis innocentiam, quam gloriose tenuit in tranquillitate, gloriosius servavit in verbere. Se