comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
na: ⁊ calles iustorũ cus¬
iam bonam unita
Nemo pot̃ uenuire ad patre̾ uisi ꝑ me.
Caltes aũ iustoꝵ multifaria scõꝵ exem¬
pla nominat. Pendet hic ũsus ex co
qd̃ supͣdictum ẽ. prudentia seruabit
te sic̃ ⁊illud ut eruaris a muliere ali
ui enim recti sunt
habitabunt in terra: ⁊

Expanded text:
na et calles justorum cusiam bonam unitatNemo potest venire ad Patrem nisi per me . Calles autem justorum multifaria sanctorum exempla nominat. Pendet hic versus ex eo quod supra dictum est, prudentia servabit te, sicut et illud, ut eruaris a muliere aliena. Qui enim recti sunt habitabunt in terra,
Abbreviated transcription (Latin):
nus remissa. manꝰ aũ
fortium diuitias parat.
Qui neglegenter uiuit in
hoc scło: cbebit bonis in futuro.
tiis ct̾ne beatitdinis remun̾̃at᷑.
ui congregat in uresse
filius sapiens ẽ. qui

Expanded text:
nus remissa: manus autem fortium divitias parat. Qui negligenter vivit in hoc saeculo, egebit bonis in futuro; tiis aeternae beatitudinis remuneratur. Qui congregat in messe filius sapi
Abbreviated transcription (Latin):
s ꝓp̃ stabilitatẽ. Qui iransit in
platea q deseruit angustam ui¬
am que ducit aduitam. Inita
angulum q deflectit a rectiu¬
diue. Et pp̃ mã domus illins gͣdit᷑.
Merito uie domus
meretricis uł herenci
appropiat que recte iurra qd̾
exposiumus ⁊ in platea ⁊ iuxta
augnlum
costaet. n obscuro ad

Expanded text:
 instabilitatem. Qui transit in platea, quia deseruit angustam viam, quae ducit ad vitam. Juxta angulum, quia deflectit a rectitudine. -- Et propter viam domus illius graditur merito viae domus meretricis vel haeretici appropriat; quae recte, juxta quod exposuimus, et in platea et juxta angulum posita est.-- In obsc
Abbreviated transcription (Latin):
Qui gͦ soluerit unum de mandatis
istis miuimis ⁊ docuerit sic homi¬
ires: minimus uocabitur in regno
celorum. S tales ad huc si correp¬
ti penitucriit: paret reditus ad
ueniam.Sin autem nec correptro¬
iubus eccłi asticis annuerint: iam
certus cis restat utentus.
Ommnes dies pauperis
mali: secura mens qͣsi

Expanded text:
it unum de mandatis istis minimis, et docuerit sic homines, minimus vocabitur in regno coelorum , sed tales adhuc, si correpti poenituerint, patet reditus ad veniam; sin autem nec correctionibus ecclesiasticis annuerint, jam certus eis restat interitus, omnes dies pauperis mali, secura mens quasi
Abbreviated transcription (Latin):
nita preqit. Sunt qui tec¬
tur hominib: s qr recta intentio¬
ire nͣ facuit. a deo qui cor respitit
prauum reꝓbatur. ⁊ uita que cre¬
hebatur bona. Omni gͦ diligentia
cordis munditiam serna. quia ad
cius eram̃ modus estimabit᷑ uite.
emoue a te os prauũ:
⁊detrahentia labia sint
ire prauũ loqͣtur alitd. ⁊ua labia
ne detractionib ad suescant custo¬
uias: ⁊ alios quosꝙ quos huic uitio
subditos uosti. ne te corrpiant fu¬
as Oculi tui recta in¬
deant: ⁊ palpebre tue p̃

Expanded text:
ita procedit. Sunt qui rectur hominibus, sed quia recta intentione non faciunt, a Deo qui cor respicit pravum reprobatur et vita, quae credebatur bona. Omni ergo diligentia cordis munditiam serva, quia ad ejus examen modus aestimabitur vitae. Remove a te os pravum et detrahentia labia sint ne pravum loquatur aliquid, et tua labia ne detractionibus assuescant custodias, et alios quoque quos huic vitio subditos nosti, ne te corrumpant, fugias. Oculi tui recta videant, et palpebrae tuae p
Abbreviated transcription (Latin):
de domo ꝑximi tui: nȩqͣn¬
do satiatus oderit te.
cuim ꝑtimi cunislibet allocutio¬
ncu ur iusrationem melle diacitrẽ
iueius: meluis tam̃ ẽ ut rarius ue¬
niendo facias euni semꝑ tuum di¬
ligete aduontum : qũa ut uł ana
nite tamdiu cum illo maneas uł
totirns ad eum irenias. nec te in¬
lus: qui sꝑat suꝑ infide¬
li in die angustie. ⁊ amit¬
tit pallium indie frigo¬
Et ieremias ait. Maledie
trido ⁊ pedi lasso comꝑatur. quia
qui illud unitum hominis bonĩi
l ẽ adherere deo. ponere ĩ domino
deo spem suam nescit. iste uec ui¬
te ꝑtiꝑe tibum nec mansionem
poit desiderare salutis. uł ꝑting̃t.
Et tał amitrit pallium in die fri¬
goris. quia ⁊ in serenitate uite pre¬
sentis habitu religionis uidetur ĩ¬
dimis. ubi tamen distactio iusti
iudicis ingruerit. nudus om nib¬
modis ab ornatu iusticie parebit᷑.
nec corum consortio dignus de qͥ¬
bus scriptum est. beatus qui uigi¬
lat ⁊ custodit uestimenta sua ne

Expanded text:
de domo proximi tui, ne quando satiatus oderit te. Etsi enim proximi cujuslibet allocutionem vel visitationem melle dulciorem invenis, melius tamen est ut rarius veniendo facias eum semper tuum diligere adventum, quam ut vel una vice tamdiu cum illo maneas, vel toties ad eum venias, donec te viqui sperat super infideli in die angustiae, et amittit pallium in die frigoEt Jeremias ait: Maledicttrido et pedi lasso comparatur, quia qui illud unicum hominis bonum, hoc est, adhaerere Deo, ponere in Domino Deo spem suam nescit, iste nec vitae percipere cibum, nec ad mansionem potest desideratae salutis pertingere, et talis amittit pallium in die frigoris, quia etsi in serenitate vitae praesentis habitu religionis videtur indutus, ubi tamen districtio justi judicii ingruerit nudus omnimodis ab ornatu justitiae parebit, nec eorum consortio dignus, de quibus scriptum est: Beatus qui vigilat et custodit vestimenta sua, ne
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ peccator. Tanta passi sũt¬
iusti: quanta putas eos manere
tormenta qui illos affligebant
in iusti: Si iob ⁊ tobras ceteriꝙ
dei electi tanta in hac reꝑunt
tio tangit: Et quidẽ te ⁊ siim¬
pium dicere aut credere ñde¬
bes. pecoatorem tam̃ te ẽẽ. idest
aliqua hr̃e peccata. parua siue
magna aꝑta siue occulta iufi¬
ctari ñ debes. iumo ꝯfiteri debeᷤ̾ᷤ
ne te ip̃e seducas. ⁊ u̾itaᷤᷤ inte dẽ
uͦ possit. Si gͥ iusti in terra receꝑ¬
uit. abel martyrii. ⁊ iob exemplar
patrentie. quanto mag̃ impii anti¬
ochus ⁊ herodess et peccatores ĩ enͣn¬
gelio paralitici: ñ nisi dimissis pri¬
mo peccatis. curari a dño potuerũt.
Norandum qd̾ hanc sententiã perrꝰ
in epła iurta autiqm tranilatio¬
nem posuit dicens. Et si ĩustus uix
saluabitur. impius ⁊ peccator ubi

Expanded text:
 martyres tanta passi suntusti, quanta putas eos manere tormenta, qui illos affligebant injusti, si Job et Tobias caeterique Dei electi, tanta in hac vita retio tangit? Et quidem te etsi impium dicere aut credere non debes, peccatorem tamen te esse, id est, aliqua habere peccata, parva sive magna, aperta sive occulta, inficiari non debes, imo confiteri debes, ne te ipse seducas et veritas in te esse non possit. Si ergo justi in terra receperunt Abel martyrii, et Job exemplar patientiae, quanto magis impii Antiochus atque Herodes et peccatores in Evangelio, paralytici, qui non nisi dimissis primo peccatis curari a Domino potuerunt. Notandum quod hanc sententiam Petrus in Epistola, juxta antiquam translationem, posuit dicens: Et si justus vix salvabitur, impius et peccator ubi
Abbreviated transcription (Latin):
sapientia. ians doctrinã catho¬
licam decipit auditorẽ suum. Nui
aũ iuste u̾itatẽ secuntur euangetii.
lib̾abuntur scientia catholica: nẽ
decipula raprantur herenca.
Qui decipit amitũ suum

Expanded text:
simulans doctrinam catholicam, decipit auditorem suum; qui autem juste veritatem sequuntur Evangelii, liberabuntur scientia catholica, ne decipula rapiantur haeretica.-- Qui despicit amicum suum
Abbreviated transcription (Latin):
tior portabitur: quanto int̾
culpas minime timetur. Uñ
alib dictum est. In die boro¬
rum ne immenor sis maloꝵ.
⁊ iindie maloꝵ ue un memor
sis bonoꝵ. Sic utraq iungẽ

Expanded text:
tior portabitur, quanto nunc et inter culpas minime timetur, unde alibi scriptum est: In die bonorum ne immemor sis malorum, et in die malorum ne immemor sis bonorum. S
Abbreviated transcription (Latin):
uede sub infertiir ui non¬
bernator populus corruet.
salui autem ubi multa
consilia. Dc enim te puta¬
res amici commissa si congͣe¬
te non potes uitra celare debere.
recte dicit populum sint guber¬
natore corruere. saluari aũ ubi
multa sint consilia ut ostendat.
quod solus emendare ñ uales plu¬
ribus ẽẽ reuelandum. ut una aĩa
omnium corrigatur industria.
¶aligetur malo: qui

Expanded text:
e subinfertur: Ubi nonbernator, populus corruet; salus autem ubi multa consilia. Ne enim te putares amici commissa si corrigere non potes ultra celare debere, recte dicit populum sine gubernatore corruere, salvari autem ubi multa sunt consilia, ut ostendat, quod solus emendare non vales, pluribus esse revelandum, ut unanimi omnium corrigatur industria. Affligetur malo qui
Abbreviated transcription (Latin):
It fortissimi qͥ:
interfecti sunt ab ea.
It ip̃e salomon sapientissimꝰ
uirorum. sanson fortissimus. ut
dauid mansuetissimꝰ a mulierũ
decipula. ut origtnes ab heretita
errar. I le inferi domus
eius: penetrantes inte¬
dominus ait. quia porte inftri
ñ p̃ualebiuit adũsus cam. Int̾¬
iora autem mortis acerruna ge¬
henne tormenta quasi arciora
⁊ obsinriora dicit. quib heretitoᷤ
⁊ fornicatios ꝯstat eẽ m̃gendos. sic
de scĩs ꝓ dit̃o in hac uitã pacienti¬
bus aducisa dr̃. qr misit eos custoͤ

Expanded text:
t fortissimi quique interfecti sunt ab ea. Ut ipse Salomon sapientissimus virorum, ut Samson fortissimus, ut David mansuetissimus, a muliebri decipula. Ut Origenes ab haereticaerrat. Viae inferi domus ejus, penetrantes inteDominus ait: Quia portae inferi non praevalebunt adversus eam . Interiora autem mortis acerrima gehennae tormenta, quasi arctiora et obscuriora dicit, quibus haereticos et fornicarios constat esse mergendos, sicut de sanctis pro Domino in hac vita patientibus d
Abbreviated transcription (Latin):
ti fructus cum iniquita¬
quia habrtis consolationẽ ur̃am.
Potest ⁊ sit accipi. qr unclius sit ĩ sum¬
plici conuersatione deo deuote ser¬
uire. qͣm multis habundantẽ nirtu¬
tibus u̾bi gr̾a elemosinis. orationib.
ieumiis. doitrina. castitate. ꝑtimoꝵ

Expanded text:
ti fructus cum iniquitquia habetis consolationem vestram . Potest et sic accipi, quia melius sit in simplici conversatione Deo devote servire, quam quia multis abundantem virtutibus, verbi gratia, eleemosynis, orationibus, jejuniis, doctr
Abbreviated transcription (Latin):
quib recte credas. labia quib
ipãm fidem ꝑsimplicia ũba ⁊
ꝯsucta atꝙ eccłiastica ꝓfitearis.
S ⁊ iiiiͨ literam qui adheret
meretriri ⁊̃ labia ñ osculando uł
t᷑pia fando
stullans labia m̾etrits
Cum more heretiro dulredo elo¬
quentie ñ ad sufficientiam solũm u̾iĩ
ad suꝑfluitatem resonat. ⁊ ob id faisi¬
tas qr aꝑte ꝓferri oernitur u̾itas a stul

Expanded text:
quibus recte credas; labia, quibus ipsam fidem per simplicia verba, et consueta atque ecclesiastica profitearis. Sed, juxta litteram: Qui adhaeret meretrici, etiam labia, vel osculando, vel turpia fando, distillans labia meritricis. Cum in ore haereticorum, dulcedo eloquentiae non ad sufficientiam solummodo, verum ad superfluitatem resonat; et ob id falsitas, quia apte proferri cernitur, veritas a stul
Abbreviated transcription (Latin):
apłoꝵ qui archana diuinitatis
spũ reuelante cognouerunt. nr̃e
fragilitatis capatitatẽ trancendit
Aufer rubiginẽ de argẽ¬
to: ⁊ egredierur uas pu¬
rissimum. Iufer littere
suꝑficiem de sacro esoquio. ⁊ ĩ ue¬
nues sensum purissimum subiulita¬
te littere reconditũ: ⁊ sub camalũ
figuris cerimoioꝵ spiritalia latu¬
isse misteria
ufer impieta¬
tem de uultu regis: ⁊ fir¬
mabitur iusticia thro¬
Aufer impieta
ip̃iatios de auino sauli uł alt̃ius
cuinslibet emulatorum legis.⁊ cũ
iusticia. cathedra doctrino corimi
lebat impletas. quam diu iusti¬
cie dei repuguantes suam p̃po¬
nere certabant. Itum aufer impi¬
etatem de uultu regis: ⁊ firmabi¬
tur iusticia throniis euis. Nui eñt
silium suum serꝑ hilaritate
⁊ gr̃a pleuos ualtus exhibeant. ne ꝑ
arrogantiã rigidiores efecti ł̃ iusi¬
tationẽ incidant plebis.
He gloriosus appareas
coram rege ⁊ in loco
magnorum nestete

Expanded text:
 qui arcana divinitatis Spiritu revelante cognoverunt, nostrae fragilitatis capacitatem transcendit. Aufer rubiginem de argento, et egredietur vas purissimum. Aufer litterae superficiem de sacro eloquio et invenies sensum purissimum sub vilitate litterae reconditum, et sub carnalium figuris caeremoniarum spiritalia latuisse mysteria. Aufer impietatem de vultu regio, et firmabitur justitia throAufeianos de animo Sauli vel alterius cujuslibet aemulatorum legis, et cujustitia, cathedra doctrinae eorum lebat impietas, quandiu justitiae Dei repugnantes suam praeponere satagebant. Item aufer impietatem de vultu regis et firmabitur justitia thronus ejus; qui enim solium suum, semper hilaritate et gratia plenos vultus exhibeant, ne per arrogantiam rigidiores effecti mussitationem incidant plebis. Ne gloriosus appareas coram rege, et in loco magnorum ne
Abbreviated transcription (Latin):
da pfulget eloquentia. prepari¬
ta est ad capiendas animas: q
quostumq sibi assotiare potest
spũali morte ꝑimit.
Garrula ⁊ uaga: ⁊ qui¬
etis impatiens.temec¬
tem et¬
clisie turbare desiderans.
ec ualens in domo cõ¬
sistere pedibus suis.
Dilla ẽ enim heresis que pͥmis
sit contenta discipuł. hi sunt cmͣ
comus euis: s semꝑ nouos quos
decipiat querit.
Hunc foris nunt in pla
rapit. in plateis cum uoluptu¬
osos iutͣ angulos cũ alios ħeti
ꝓprehensumq de

Expanded text:
da praefulget eloquentia. Praeparata est ad capiendas animas, quia quoscunque sibi associare potest spiritali morte perimit. Garrula et vaga, quietis impatiens. Quietem Ecclesiae turbare desiderans. Nec valens in domo consistere pedibus. Nulla enim est haeresis quae primis sit contenta discipulis. Hi sunt enim domus ejus, sed semper novos quos decipiat quaerit. Nunc foris, nunc in platm paganos rapit; in plateis, cum voluptuosos; juxta angulos, cum alios haereticos. Apprehensumque de
Abbreviated transcription (Latin):
pationes uite: inmedio
sapientium commora¬
Discipulus qui in
ꝓficiendo ad cathedram doctoris ascẽ¬
dit. Demq paulus qui increpatione
sui conditoris sese humilit substra¬
uir. ad sedem postinodũ apłice dig¬
ntatis sub lumter peruenit.

Expanded text:
pationes vitae, in medio sapientium commoraDiscipulus qui incproficiendo ad cathedram usque doctoris ascendit. Denique Paulus, qui increpationi sui conditoris sese humiliter substravit, ad sedem postmodum apostolicae dignitatis sublimiter pervenit.
Abbreviated transcription (Latin):
tere boni absꝙ diuina grã uale¬
inus. quia sine it inquid nich
potestis farere. Nnomodo gͣ hõis
est auinum pͥparare ⁊ dei guber¬
nare linguam.nisi quia ħ ppͥe in
temꝑe ꝑsecutionis signifitat de qͦͣ
dñrs ait. Cum autẽ tradent uos
irolite cogitare quomͦ ant quid
loquamini. dabitur enim uob̃
in illa hora quid loquamini.
Omes uie hominiz
patent orulis enis: spi¬
rituum ponderator est

Expanded text:
a gratia valemus; quia sine me, inquit, nihil potestis facere . Quomodo ergo hominis est animum praeparare, et Dei gubernare linguam, nisi quia hoc proprie in tempore persecutionis significat? de quo Dominus ait: Cum autem tradent vos, nolite cogitare, quomodo aut quid loquamini; dabitur in illa hora quid loquamini . Omnes viae hominum patent oculis ejus, spirituum ponderator est
Abbreviated transcription (Latin):
tuum: ue forte iuideat do¬
miuus ⁊ displiciat ei. et
Supra iusto nisidias tendere
netuit. nunc autem ut te ꝑfec¬
tum reddat in omnib ÷ inĩmi¬
cis cum peocauint. aut aliquit
ad u̾siratis in currerint. insultare
ꝓhibet. uc forte si miseraute dño
Ad peuitentiam salutemꝙ. anue
redieriut. ar tecum fidelem ami¬
citiam habere ceꝑuit. tunc eru¬
bescas quia illos aliquando desper¬
eris. quos diuiua grã ad uitã ser¬
uauerat.s quantum potes iacẽ¬
tibus condole. eosꝙ ut resurgẽ.
debeant adiuua. et si uotum co¬
natumq sequitur effec̃tus gau¬
debis de sauato quem malc habẽ¬
tem dolueras. sin alia tue tam̃
beniuolenne apd̃ dum̃ fructu n
carebis. Uł certe ita dicendum.
Ne gaudeas de casu inmiri: ne
forte dñs suꝑbiam tuam que illi
absq dubio displicet. ħ ordine
dinõs humiliet. ut te cadente in
peccatum. ille respiciens sanetur.

Expanded text:
tuum, ne forte videat Dominus et displiceat ei, et Supra justo insidias tendere vetuit, nunc autem ut te perfectum reddat in omnibus, etiam inimicis, cum peccaverint, aut aliquid adversitatis incurrerint, insultare prohibet, ne forte si miserante Domino ad poenitentiam salutemque animae redierint, ac tecum fidelem amicitiam habere coeperint, tunc erubescas, quia illos aliquando despexeris, quos gratia divina ad vitam servaverat, sed quantum potes jacentibus condole, eosque ut resurgere debeant adjuva, et si votum conatumque suum sequitur effectus, gaudebis de sanato, quem male habentem dolueras, sin alias tuae tamen benevolentiae apud Dominum fructu non carebis, et certe ita dicendum, ne gaudeas de casu inimici, ne forte Dominus superbiam tuam, quae illi absque dubio displicet hoc ordine dejiciens humiliet ut te cadente in peccatum ille resipiscens sanetur.
Abbreviated transcription (Latin):
nabunt sapientiã: cor
stultoꝵ dissimile erit.
ibia catholicoꝵ dissemiuabiuit
p̃ditando scientiam recte fidei: sor
hercticoꝵ dissimile erit. qr ꝑfidiã
ꝓ scicutia concipit ut doceat. Po¬
test ⁊ ita intelligi. qr cor stultoris
euam sibimnetipĩ dissiuile erit.
dum mutabilitate se diũ sarum
oogitationum uarium exhibet. ⁊
uuinquam idem quod fuerat ma¬
net. sui conta de ama cum dño
intenta in ente supplicaret drͣ: uul¬
tusꝙ. eius non sunt ñ sunt ampliꝰ

Expanded text:
nabunt scientiam, cor stultorum dissimile erit. Labia catholicorum disseminabunt praedicando scientiam rectae fidei, cor haereticorum dissimile erit, quia perfidiam pro scientia concipit ut doceat. Potest et ita intelligi, quia cor stultorum et sibimetipsi dissimile erit, dum mutabilitate se diversarum cogitationum varium exhibet, et nunquam idem quod fuerat manet. Cui contra de Anna cum Domino intenta mente supplicat dicitur: Vultusque ejus non sunt ampli
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ alss eẽ hominem negant.
alii carnem arcepisse alũ animã
coutͣditunt. alii eum de uirgie
natum. aliĩ spm̃ scm̃. alii patrẽ
eẽ dñi. aliĩ petentib ueniam dã¬
dam eẽ confiteri ꝓhibent. Et tam
in innunitra hec pestis se fundit
itinera. ut penitus quot sint in¬
uestigari nequeant. At catholica
ũttas uaga ⁊ inuestigabit ñ est:
quia una eademꝙ cunctis ẽ. ag¬
nita totũ ꝑ orbem fidelibus.
onge fac ab ea uitam

Expanded text:
m, alii hominem esse negant; alii carnem accepisse, alii animam contradicunt; alii eum de virgine natum; alii Spiritum sanctum, alii Patrem Deum esse, alii poenitentibus veniam dandam esse confiteri prohibent. Et in tam innumera haec pestis se fundit itinera, ut penitus quot sint investigari nequeant. At catholica veritas vaga et investigabilis non est, quia una eademque cunctis est agnita, totum per orbem, fidelibus.-- Longe fac ab ea vitam
Abbreviated transcription (Latin):
biceps. Amarescrtin icerib:¬
gladius foris nicubra feruntur Ut
gostencdat iniquos in nouissima
ultione. ⁊ int̾ius impleri. ⁊ extriu¬
sctus penis cirrumdari ꝓꝓctibus.⁊
amaritudine illos abscintii torqͣ.¬
dos. ⁊ gladio ꝑseutrat ẽẽ truncã¬
dos. Q uare autrm idẽ gladius bi¬
ceps sit dictus: dñs aꝑit cum ait.
S eum tiiete qui potest ⁊ animã
⁊ corpus ꝑdere in gehennam

Expanded text:
intus amarescit in visceribgladio foris membra feriuntur. Ut igitur ostendat iniquos in novissima ultione, et interius impleri et extrinsecus poenis circumdari perpetuis, et amaritudine illos absinthii torquendos, et gladio asseverant esse truncandos, quare autem idem gladius biceps sit dictus, Dominus aperit cum ait: « Sed eum timete, qui potest et animam et corpus perdere in gehennam
Abbreviated transcription (Latin):
cit ad mortem. Anm m
titic substantiam adquint uirtutũ.
quibus eterne uite claritas auro p̃¬
ciosior rinitur. Ittr autt̃ prauum
quo fraudultitus in cedit. ꝑdito
lutro temꝑali qd̾ appetit ad mor¬
tem quam p̃uidere noluit tendit
sempi
illusor est non audit cũ
arguitur. Tantum int̾ sapi¬
entem distat ⁊ stultum. ut hic aliqͣn¬
do ꝓfectu eruditionis ad enm qui se do¬
cuerat docendum ꝑueniat. ille nec cũ
argnitur uoirerit audire.
L ult ⁊ nõ uult piger: ani¬
ma autem oꝑantium im

Expanded text:
cit ad mortem. Semita justitiae substantiam acquirit virtutum, quibus aeterna vitae claritas auro pretiosior emitur, iter autem pravum quo fraudulentus incedit perdito lucro temporali, quod appetiit ad mortem quam providere noluit tendit sempitillusor est, non audit cum arquitur. Tantum inter sapientem distat et stultum, ut hic aliquando profectu eruditionis ad eum, qui se docuerat docendum proveniat, ille nec cum arguitur noverit audire. Vult et non vult piger, anima autem operantium im
Abbreviated transcription (Latin):
fortis. ⁊̃ si nullus ꝑsecutor innsi¬
stat. nonnunꝙͣ sponte fidem
desorit. quando uł latrocimis.
uł ꝑ suriis. uł fornicationibus.
uł urnesiciis. aliisq huiusmodi
scelerib se infideli sumilem redo̾.
ustus autem quasi leo

Expanded text:
fortis, etiamsi nullus persecutor insistat, nonnunquam sponte fidem deserit, quando vel latrociniis, vel perjuriis, vel fornicationibus, vel veneficiis, aliisque hujusmodi sceleribus se infideli similem reddit.-- Justus autem quasi leo
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut totus labentis se
suis: ⁊ cibana antillis sus. Dat naqͣꝵ
p̾dam domestitis siis. tum eos quos
autiquo hosti docendo eriꝑe potuit.
societati illoꝵ qui ĩ fide p̃cessere reco¬
ciliat. Dat ⁊ autulis cibaria. cũ humi¬
les quosq ⁊ debito timore sua iussa
seruantes. ne sub pro labore lassescãt.
suꝑne m̃cedis cõmemoratione refi
onsiderauit agrum
⁊ emnt eum: de fructu
manuum suare plan

Expanded text:
Sicut totus labentis saesuis, et cibaria ancillis suis. Dat namque praedam domesticis suis, cum eos quos antiquo hosti docendo eripere potuit, societati illorum qui in fide praecessere, reconciliat; dat et ancillis cibaria, cum humiles quosque, debito timore sua jussa servantes, ne sub pio labore lassescant, licitudine externa, sibimet vacare seque Consideravit agrum et emit eum: de fructu lectionibus videlicet sacris, vel orationibus,
Abbreviated transcription (Latin):
culture spiritali opus habere ꝑ¬
sperit. Emit uͥ eum cum iissĩs
ubit doctorib talentum ũbi au¬
dientib contulit. ut eos credenteᷤᷤ
felicissimo ꝓp̃i mancipatui sub¬
decet. Plantauit autem in codẽ
agro uineam. cum in uoius ere¬
dentium popuł eccłiam plene aian¬
gelice u̾itatis institutione firmauit
Quam quidem uineã de fructu ma¬
nium suarum plautauit. q nõ
solũ ũbo instituebant apłi. apłoꝵ
ebant. ũuni ⁊ testimonium bone
oꝑationis miratuloꝵ quoꝙ signa
ñbis doctrine iungebant. sedet usꝙ
hodie. immo usꝙ ad finẽ scłi. Iu¬
lier fortis considert agrum ⁊ emnt
cum. at de fructu manuũ suarum
plantat uineam. qr scã eccłia semꝑ
sollicita ꝑ quirit quos ad fidem cõ¬
uertere possit.⁊ q̃scũq dociles in¬
urĩt hos data ũbi perunia ĩ semiti¬
uni xp̃i ciit. atq in eis uineam
quisquas alt̾am decere desiderat:
pͥmo ip̃e ⁊ a mał abstinero. ⁊ bonis

Expanded text:
cultore spirituali opus habere pcultore spirituali opus habere perspexit. Emit vero eum, cum, missis ubique doctoribus, talentum verbi audientibus contulit, ut eos credentes felicissimo Christi mancipatui subderet. Plantavit autem in eodem agro vineam, cum in novis credentium populis, Ecclesiam plenae evangelicae veritatis institutione firmavit. Quam quidem vineam de fructu manuum suarum plantavit, quia non solum verbo instituebant apostoli, apebant, verum et testimonium bonae operationis, miraculorum quoque signa verbis doctrinae jungebant. Sed et usque hodie, imo usque ad finem saeculi, mulier fortis considerat agrum, et emit eum, ac de fructu manuum suarum plantavit vineam, quia sancta Ecclesia semper sollicita perquirit quos ad fidem convertere possit. Et quoscunque dociles invenerit, hos data verbi pecunia, in servitium Christi emit; atque in eis vineam quisquis alterum docere desiderat, primo ipse et a malis abstinere, et bonis
Abbreviated transcription (Latin):
benedicens filium patͥarcha loqͥt᷑.¬
ecoe odor filii mei sic̃ odor .a.p. c.b.¬
dñs. Odor qͥppe scoꝵ õ sũ odor agri¬
tione contuentur. que sit plenitu¬
do benedictionis. in pat̾a regmi cele¬
stis. Consid̾auit s̃ scã ecclĩa agrã
⁊ emit euni: q studiose didicit
que sunt gaudia uite ꝑhennis.
⁊ ꝓ eoꝵ ꝑceptione quiequid potuit
laborare contendit. Que ⁊̃ fructu
manuũ suarum plautauit uine¬
am. qr de fructiferis fidelium suore
factis suit ũbis. scripturam scam
condidit. ꝑ quam mentes audienti¬
um infide ⁊ dilectione debriaret
sui redemptoris. Nec ab te ẽ si uineẽ
nomine ipãm eccłiam que ꝑ mulie¬
rem fortem ẽ designata senciamus
eẽ figuratam. ⁊ eos ẽẽ ꝑpagiues ui¬
nẽe qui sunt faũ mulieris. Mulier
aũ uineam plantauit: cum eccłia
pͥmitiua lanus ꝑ orbem missis p̃di¬
catorib fidei semina disꝑsit. Consid̾¬
auit nantꝑ agrum. cum orbẽ uni¬
ũsum uiriorum spĩnetis orrentẽ

Expanded text:
modi studiis secretius exercendo. Surgit autem de nocte, cum in eisdem suis fidelibus ad agendam etiam proximorum curam sollitione contuentur, quae sit plenitudo benedictionis in patria regni coelestis. Consideravit ergo Ecclesia agrum, et emit eum, quia studiose didicit quae sint gaudia vitae perennis, et pro eorum perceptione quidquid potuit laborare contendit. Quae etiam a fructu manuum suarum plantavit vineam, quia de fructiferis fidelium suorum factis sive verbis Scripturam sanctam condidit, per quam mentes audientium in fide et dilectione debriaret sui Redemptoris. Nec ab re est si vineae nomine ipsam Ecclesiam, quae per mulierem fortem est designata, sentiamus esse figuratam, et eos esse propagines vineae qui sunt filii mulieris. Mulier autem vineam plantavit, cum Ecclesia primitiva latius per orbem missis praedicatoribus fidei semina dispersit. Consideravit namque agrum, cum orbem universum vitiorum spinetis horrentem,
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ lileri ac sibimet uacantes defi¬
gunt incura salutis malorum spõ¬
dentes se rationem ꝓ eoꝵ animabꝰ
doinino reddituros. Si enim ille
ꝓ quo spopondisti. non ht̃ bona
oꝑa quib te lib̾um ac securum red¬
dat tue sponsionis. quid tͥ utile est
ut ip̃e in die uidicu ꝓ eius tinimia
iudiceris amitasq habitum iusti¬
cie quo indutas ẽẽ uidebaris. ac¬
quidem multa: oꝑarĩ autẽ pau
ci frigus niuis in messe aliquan¬
tula est. quies p̃dirantium aꝑse¬
curont repiggnantium Recte ergo
dicitur.
N itut frigus niuis in
die messis. ita legatus fi¬
delis ci qui misit eum
aminam illius requies
forte aliquid refrigerii accipiunt.¬
cura irec satultas docendi negetur.
a ip̃i qui ad p̃dicandum eos misir
domino gratum cẽ constat. cũ sus¬
ceptam ab eo legationẽ ⁊̃ int̃ adĩ¬
sa obsistentum sideliter implitat.
p̃dicationis officio discipulis
gratias obtuli ditens: confiteor ÷¬

Expanded text:
 essent liberi ac sibimet vacantes, defigunt in cura salutis malorum, spondentes se rationem pro eorum animabus Domino reddituros. Si enim ille pro quo spopondisti non habet bona opera quibus te liberum ac securum reddat tuae sponsionis, quid tibi utile est ut ipse in die judicii pro ejus anima judiceris, amittasque habitum justitiae quo indutus esse videbaris? Uquidem multa, operarii autem ci . Frigus nivis in messe aliquantula est quies praedicantium a persecutione repugnantium, recte ergo dicitur: Sicut frigus nivis in die messis, ita legatus fidelis ei qui misit eum, animam illius requiescforte aliquid refrigerii accipiunt, nec facultas docendi negatur, ita ipsi qui ad praedicandum eos misit Domino gratum esse constat, cum susceptam ab eo legationem etiam inter adversa obsistentium fideliter complent. praedicationis officio discipulis,sancto Patri gratias obtulit, dicens: Confiteor
Abbreviated transcription (Latin):
lii. uolitst dare scm̃ canibus noꝙ
uuitatis margaritas ur̃as afi
monuit. ne hereticoꝵ doctrinis
auscultares. ita nunc hortatur
ne amore uane głe sed uctus
numundis hominib passim
archana ueritatis ingeras
He atnugas terminos
paruuloꝵ ⁊ agrum pri¬
pillorum ne introe¬
PP ropinquus enim¬
as. Leorum fortis ẽ: ⁊ ip̃e

Expanded text:
 canibus neque mittatis margaritas vestras ante monuit, ne haereticorum doctrinis auscultares, ita nunc hortatur ne amore vanae gloriae seductus, immundis hominibus passim arcana veritatis ingeras. Ne attingas terminos parvulorum, et agrum pupillorum ne introeas: propinquus enim eorum fortis est. Et ipse
Abbreviated transcription (Latin):
cernunt Per me¬
pes imꝑant ⁊ potentes derernunt
iũsticiam. Reges dic̃ npłos siue ali¬
os sc̃õs. qui ⁊ se ipõs pͥmum. ⁊ deinde
eccłiam sibi subditam bene reg̃e
scuit. legum conditores auito¬
res itͥusꝙ testamenti. ⁊ sequentes
eccłic scriptores. pͥncipes ⁊ potentes
cet̃os fidelium p̃ceptores at rectores
appellat. Qui utiꝙ om̃s ñ nisi ꝑ sa¬
pientiam ut eẽnt aliquid hñt.
Ait enim. qr sine me nicħ potestis
fac̃e.
go diligetes me
cliligo:⁊qui mane uri¬
gilant ame inueni

Expanded text:
cernunt, per mpes imperant, et potentes decernunt justitiam. Reges dicit Apostolos sive alios sanctos, qui et seipsos primum, et deinde Ecclesiam sibi subditam bene regere sciunt. Legum conditores, auditores utriusque Testamenti, et sequentes Ecclesiae scriptores, principes et potentes caeteros fidelium praeceptores ac rectores appellat, qui utique omnes non nisi per sapientiam ut essent aliquid habent: Ait enim, quia sine me nihil potestis facere . Ego diligentes me diligo, et qui mane vigilant ad me inveni
Abbreviated transcription (Latin):
diligit me diligetur a patre nico.
⁊ ego diligam eiun ⁊ manifesta¬
bo ei me ip̃m. in aue quippe ui¬
gilaut ad sapientiam:. qui semꝑ
in nouato uientis studio. ad xp̃i
insioneni ꝑtingere satagunt.
ecum enum sunt di

Expanded text:
igetur a Patre meo et ego diligam eum et manifestabo ei me ipsum . Mane quippe vigilant ad sapientiam, qui semper innovato mentis studio ad Christi visionem pertingere satagunt. Mecum sunt di
Abbreviated transcription (Latin):
ui dñm uere amat᷑ omni tem¬
ꝑe eitui custodit amorem. neq ĩan¬
gustia passionis deserit. quem ĩ pa¬
cis tranquillitate confessus est.
Homo stultus plaudet
manibr: cum spoponde

Expanded text:
inum vere amat, omni tempore ejus custodit amorem, neque in angustia passionis deserit, quem in pacis tranquillitate confessus est. Homo stultus plaudet manibus, cum spoponde
Abbreviated transcription (Latin):
me eleuabitur: cum dm̃ se ẽẽ men¬
tretur. S eleuatus insublime stal¬
tus apparebit: quia in ip̃a subleua¬
tione sua. ꝑ aduentum ueri iudiaᷤ
deficit. Nd̃ si intellexiss: ori impo¬
suiss manum. idest si supplicium¬
suum cum suꝑbie exorsus ẽ p̃ui¬
disset. bene aliquando conditus.
initante inctatine suꝑbre ñ fuiss
elatus. De quo nequaquam moue¬
at. qd̃ suꝑ ius dictum est. quartũ
qd̃ iicidit feliciter. Tuia quippe in¬
cedere benr dixit. ⁊ quartum felicit᷑.
hon eium omne qd̾ felititer bene:
neq in hac uita omne ꝙ beue feli¬
citer. Nam leo. Gallus. ⁊ apres bene
incedunt. s ñ hit feliciter. qr ꝑsocu¬
tionum bella pariuntur. Quartum
si feliciter ⁊ ñ beue incedit. qi ĩ faua¬
tia sua autitristus graditur. s inxͣ
breue tempus iite p̃sentis. ipsa
illi fallatia prosperatur.
Qui autem fortiter pre¬
mt ubera ad elitiendũ
lat: exprimit butyrum

Expanded text:
me elevabitur, cum Deum se esse mentietur. Sed elevatus in sublime stultus apparebit, quia in ipsa elatione sua, per adventum veri judicis deficiet; quod si intellexisset, ori imposuisssuum, cum superbire exorsus est, praevidisset, bene aliquando conditus in tantae jatatione superbiae non fuisset elatus. De quo nequaquam moveat quia superius dictum est: Quartum, quod incedit feliciter. Tria quippe incedere bene dixit, et quartum feliciter: non enim omne quod feliciter, bene; neque in hac vita omne quod bene, feliciter; nam leo, gallus et aries bene incedunt, sed non hic feliciter, quia persecutionum bella patiuntur; quartum vero feliciter et non bene incedit, quia in fallacia sua Antichristus graditur, sed juxta breve tempus vitae praesentis ipsa illi fallacia prosperatur. Qui autem fortiter premit ubera ad eliciendum lac, exprimit butyrum
Abbreviated transcription (Latin):
dus est sp̃t qui a dño contra pecea¬
dores mittitur. ut eos uł inp̃senti
afflugat ut egyptios quib imii¬
fit iram indignationis sur. indug¬
nationem ⁊ iram ⁊ tribulationem
immissionem ꝑ angelos malos.
ł ⁊̃ post mortem ad int̃itum rap̃
eẽnum. At contra immittet ange¬
lum dñs incircuitu timcntiũ eu̾
fecib: quam fatuo cõ¬
fidenti instultitia sua
acilus erat doc̾torib scĩs¬
furori gentilitans occurrere
raptis ⁊ se populis aliquib atq
a bestiali cius seuitia ad fidei pi¬
etatem p̾dicando ꝯũsis. quam
heretiro cuilibet confidenti ĩ sui
ꝑfidia dognratis. qr niunrum illd̃
contra ȩiteros. ħ conta uiscera¬
sua certamen agebãt. Potest ur¬
se nomiue ip̃a hostis antiqui ia¬
litia intelligi. Cuius fetus rapimꝰ
tum eos qui erant filii diaboli.
cathetit᷑ando ⁊ baptizando filioꝵ dei
sotrerati ad iungimus. ⁊ plerumꝙ mul¬
to leuiori labore ꝑficitur. quam si
heretitum ad fidem rectam reuo¬

Expanded text:
dus est spiritus, qui a Domino contra peccantes mittitur, ut eos in praesenti affligat; ut Aegyptios, quibus immisit iram indignationis suae, indignationem, et iram, et tribulationem, immissiones per angelos malos, vel etiam post mortem ad interitum rapiat aeternum. At contra immittet angelum Dominus in circuitu timentium eum, fetibus, quam fatuo confidenti in stultitia sua. Facilius erat doctoribusfurori gentilitatis occurrere, raptis a se populis aliquibus, atque a bestiali ejus saevitia ad fidei pietatem praedicando conversis, quam haeretico cuilibet confidenti in sui perfidia dogmatis; quia nimirum illud contra exteros, hoc contra sua viscera certamen agebant. Potest ursae nomine, ipsa hostis antiqui malitia intelligi, cui fetus rapimus, cum eos, qui erant filii diaboli, catechizando et baptizando filiorum Dei societati adjungimus. Et hoc plerumque multo leviore labore perficitur, quam si haereticum ad fidem rectam revo
Abbreviated transcription (Latin):
nimirum frustra ñ fit qd̾ certa ne¬
cessitas cogit ut fiat. Inimo ⁊̃ qui
ait. si peccau̾it fr̾tuus increpa
illum : uult ut errantẽ qͣntum
uales ad uiam u̾rtatis reuorare co¬
rendas.
uia abhominatio

Expanded text:
nimirum frustra non fit, quod certa necessitas cogit ut fiat. Imo etiam qui ait: Si peccaverit frater tuus, increpa illum , vult ut errantem, quantum vales, ad viam veritatis revocare contendas.-- Quia abominatio
Abbreviated transcription (Latin):
uẽ enĩ
diligit dñs corripit E
quasi pater in fiuo complacet s bã
to gͦ minus de flagello quo castiga¬
mur murmiurdre debemus. quanto
cercius in eo pat̃ue dilectionis pigii
tenemus. Uñ ⁊ ip̃e dicit. Ego quos
duere. flagellat autẽ omnẽ fuium
quem ceꝑit. Nd̾ mirandiĩ cur apłs
ad hebreos hebraice scribens: ina
Qua positos sub disciplina ⁊ cor¬
reptione ꝯsolabi atur addit qd̾ ceꝑ¬
at. nisinuans quia beatitudo uera
homiuis ñ adñsis carere iup̃seuti
s et̾ue sapieutie ꝑceptione letari
qd̃ ẽ ⁊ in hac uita dñi uoluntatẽ
cognostere ⁊ infuturo eius uisir¬

Expanded text:
Quem enim Quem enim diligit Dominus corripit, et quasi pater in filio complacet sibi. Tanto ergo minus de flagello, quo castigamur murmurare debemus, quanto certius in eo paternae dilectionis pignus tenemus, unde et ipse dicit: Ego quos dixere, flagellat autem omnem filium quem recipit. Quod mirandum cur Apostolus ad Hebraeos Hebraice scribens magisdentia. Quia positos sub disciplina et correptione solabatur, addit quod coeperat, insinuans quia beatitudo est vera hominis non adversis carere in praesenti, sed aeternae sapientiae perceptione laetari. Quod est in hac vita Domini voluntatem cognoscere, et in
Abbreviated transcription (Latin):
Nit in euangelio do¬
uob̾ thesauros in celo. Si gͣ thtsau¬
ros in telo possunt habere iusti qr
ueras ibi diuitias inueniunt. pos¬
sunt utiq ⁊ horrea u tortularia.
qr ũ csunent neꝙ. sitient amplus
Et unplebuntur horrea tua satu¬
ritate: qr satiabor inquit aũ ma¬
fidelium. in laude sui conditoris
accendit. huit ⁊ euin dicit. ut
edatis ⁊ bibatis suꝑ mensam ineã
in regno. S ⁊ in presenti ñ nun¬
qͣui doctori qui panẽ ũbi qͥ potu¬
lum gr̃e spiritalis indigentimi¬
nistrat: maiora ministrandi dñs
ꝓ mercede condonat. Qui terrena
subsidia largitur inopib. ditior
dando celesti remun̾atõne recdit᷑.
Liscipunam dm̃ fili
mi ne abitias: nec defi¬
Sunt qui in ꝓsꝑis dũo scruiuĩt.¬
ac in adũsis recedunt. Uñ sapientia
queui in ꝓsꝑis bent uinere docuit.
⁊̃ in correptione ne deficiat hortat᷑.
ne accedente infumitate. uł pauꝑ¬
tate. uł ꝑsecutione humana pieta¬
tem quam seruare intranquillita¬
te uidebatur amittat.

Expanded text:
nus in Evangeliovobis thesauros in coelo . Si ergo thesauros in coelo possunt habere justi quia veras ibi divitias inveniunt, possunt utique et horrea et torcularia, quia non esurient neque sitient amplius. Et implebuntur horrea saturitate. Quia satiabor, inquit, dum mada cunctorum fidelium in laudem sui Conditoris accendit. Hinc etenim dicit: Ut edatis et bibatis super mensam meam in regno . Sed et in praesenti nonnunquam doctori, qui panem verbi, qui poculum gratiae spiritualis indigenti ministrat, majora ministrandi dona Dominus pro mercede condonat. Qui terrena subsidia largitur inopibus, ditior dando, coelesti remuneratione redditur.-- Disciplinam Domini, fili mi, ne abjicias neque defiSunt qui in at in adversis excedunt, unde sapientia quem in prosperis bene vivere docuit, etiam in correptione ne deficiat hortatur, ne accedente infirmitate, et paupertate, et persecutione humana, pietatem quam servare in tranquillitate videbatur, amittat.
Abbreviated transcription (Latin):
am. mor addidit ⁊ qui affluit
prudentia. Suut enim qui iuue¬
niunt sapientiam. doctrmam ũita¬
tis aure ꝑcipiendo: s affluere pru¬
uentia negligunt nolendo cordis
sui sinum ad ꝑcipiendam eiꝰ am¬
plitudinem laxare.
clior est ad quisitio
tione inopie. quisqͥs opes ad qͥ

Expanded text:
 qui affluit prudentia. Sunt enim qui inveniunt sapientiam, doctrinam veritatis aure percipiendo; sed affluere prudentia negligunt, nolendo cordis sui sinum ad percipiendam ejus amplitudinem laxare.-- Melior est acquisitio tione inopiae, quis
Abbreviated transcription (Latin):
tur: ⁊ qui iniq agunt
auferentur ex ea. hec n
de cunctis geñalit̾ irꝓbis dicta
accipi. s de illis specialiter qui ad ter¬
ram dñi idest cccłiam ꝑtiuere uidẽ¬
tur ⁊ tam̃ erigentib m̃itis aufe¬
runtur ab eã. quidam qͥdem aꝑto
ip̃ius eccłe iudicio. ut symon. ar¬
rius. ⁊ porphirius. quidem uͦ ĩ secre¬
to inuisibilis iudicis. ut in mue
ri ⁊ eorum qui hominib boui ui¬
dentur. Impros enim aꝑtos apos¬
tas dicit: aut iiuq agentes om̃s
qui ꝑceptis fidei satͣmentis. ab eiꝰ
castitate aliqͦm degeu̾ant. utͥq aũ
in futura retͥbutione uiuentium
s̾ra ꝑdentur qr ñ habitabit iurta
in iusti añ oculos eiꝰ. Ot rec̾te qr

Expanded text:
tur, at qui inique agunt auferentur ex ea. Possunt de cunctis generaliter reprobis dicta accipi, sed de illis specialiter qui ad terram Domini, id est, Ecclesiam pertinere videbantur, et tamen exigentibus meritis auferuntur ab ea, quidam quidem aperto ipsius Ecclesiae judicio, ut Simon, Arius et Porphyrius: quidam vero in secreto invisibi eorum, qui hominibus boni videntur, impios enim apertos apostatas dicit, at inique agentes omnes qui, perceptis fidei sacramentis, ab ejus castitate aliquo modo degenerant. Utrique autem in futura retributione de viventium terra perdentur, quia non habitabit juxta injusti ante ocu
Abbreviated transcription (Latin):
iuiilO. cum caritate facere sine¬
scientia p̃dicandicandi. hoc ẽ eminẽ¬
tiam siccam õc̃ bntellam. quam mag¬
uis effulgere uiitutib cum admix¬
tronedis ron¬
coroes Corona sent filii
filiorum: ⁊ głã filiorrim¬
apłoꝵ digna laude celebrantur. Et
gła ẽ p̃dicatorum nom testamenti.
q̃d filii inet̃nium patium̃ oẽ m̃uerĩt.
gemma gratissuma expee¬
tatio postulantis quotũiꝙ
se uerterit pxrdenter
pcc̾tat. quasi gemine splendidissi¬
inc possessione letatur. Nam ⁊meim
gelio negonator sapitns ꝓ ad quisi¬
tione p̃tiose margarite. idest desi¬
derii celestis omnia que habuit uẽ¬
sa suit ꝓsꝑa contigennt. a sua in¬
tentroat ñ flectitur. pnidenter ĩ tel¬
ligens. qm̃ diligentib dm̃ omma
cooꝑantur

Expanded text:
 cum charitate facere sineientia praedicandi, hoc est enim et siccam esse buccellam, quam magis effulgere virtutibus cum admixtione discordiae. Corona senum filii filiorum, et gloria filiorgna laude celebrantur. Et gloria est praedicatorum Novi Testamenti, quod filii veterum patrum esse meruerunt. Gemma gratissima exspectatio postulantis: quocunque se vertit, prudenter didissimae possessione laetatur: nam et in Evangelio, negotiator sapiens pro acquisitione pretiosae margaritae, id est, desiderii coelestis omnia quae habuit venrsa seu prospera contigerint, a sua intentione non flectitur; prudenter intelligens quoniam diligentibus Deum omnia cooperantur
Abbreviated transcription (Latin):
auros effoderis eant. tan¬
ta cura sapienitam quesieris qͣnta
cupidi querunt pecuntani. uł certe
litam sollicite qͣsicis ip̃am sapientiam
quasi infitistas ꝑ hane ⁊ in effabiles di¬
uĩtias sis ad quisiturus: ꝑcipies p̃miã q̃
subsequent᷑ orpomuntur. Qui uero thes¬
auros effodit.
foueam. sedulus insistit labori. donce ad
thesauros qͦs quenit adtingat. st qui thes¬
auros sapientie inuenire desiderat: qͥc¬
qͥd sibi t̾cenum ĩce̾ dep̃hend̾it eipiuget
camales illecebras abscidat: fossam ĩ se hu¬
uulitatis faciat. uec quiescat ab agendo
pͥusqͣm se uiam u̾itatis inuenisse cogno
⁊uuc intelliges timo¬

Expanded text:
auros effoderis eam. Si tanta cura sapientiam, quanta cupidi quaerunt pecuniam, vel certe si tam sollicite quaesieris sapientiam, quasi infinitas per hanc et ineffabiles divitias sis acquisiturus, percipies praemia quae subsequenter exponuntur. Qui vero thesauros effodit, foveam, sedulus insistit labori, donec ad thesauros quos quaerit attingat. Et qui thesauros sapientiae invenire desiderat, quidquid sibi terrenum inesse deprehenderit expurget, carnales illecebras abscindat, fossam in se humilitatis faciat, nec quiescat ab agendo, priusquam se viam veritatis invenisse cognoverit.-- Tunc intelliges timo
Abbreviated transcription (Latin):
reqiuescere facit. funun
indetur ominimodis temꝑe messis¬
frigus in gruere. ham infra legimꝰ
quom᷑ niꝑ estate ⁊ pluuie in nesse:
sic indecens ẽ stuito gła. S tamen in
feruentissimis palestine regionibus
ñ pͣuum debectabile ẽ messib. si subi¬
to frigus quomodo initme solet ad¬
ueniat. qd̾ intendia solis aliquantũ
resugeret. sudorem laborantium ter¬
gat. aidentes temꝑet anhelitus. sui
recte frigori letatus assinulatur fide¬
lis: qui mentem cius qui se misit. pͣ¬
denter agendo repausat. Mistice autẽ
legatus fidelis doc̾tor est catholitus.
Qui autẽ mittit eum. dñs. Porro dieᷤ
messis in estu. tempus ẽ p̃dicationis int
furores ꝑscquentiũ. De quo dictum ẽ.
messis quidem multa
omo qui bladis fictisꝙ
sermonib loquitur amico
suo:reite expandit gres
laudat: illi quidem parat insidias.
quib ꝑiculum ĩ cauti oꝑis aut uer¬
bi.securior fastas incidat. S uidea¬
mus uttum retia fraudulenti. eni

Expanded text:
requiescere facit. Importunum videtur omnimodis tempore messis, ningere. Nam et infra legimus: Quomodo nix aestate et pluviae in messe, sic indecens est stulto gloria. Sed tamen in ferventissimis Palaestinae regionibus non parum delectabile est metentibus, si subito frigus quomodo in nive solet, adveniat, quod incendia solis aliquantum refrigeret, sudorem laborantium tergat, ardentes temperet anhelitus. Cui recte frigori legatus assimilatur fidelis, quia mentem ejus qui se misit prudenter agendo repausat. Mystice autem legatus fidelis doctor est catholicus; qui autem mittit eum, Dominus. Porro dies messis in aestu tempus est praedicationis inter furores persequentium, de quo dictum est: Messis quidem multaomo qui blandis fictisque sermonibus loquitur amico suo, rete expandit gresslaudat, illi quidem parat insidias iculum incauti operis aut verbi securior factus incidat. Sed videamus utrum retia fraudulenti eum
Abbreviated transcription (Latin):
iniquũ inuoluet laque̾:
⁊ iustus laudabit atq gan¬
debit. n Non eͦ iusto laquens
pecrantium ⁊ si corporalit̃ ꝑunat
nocet. Ip̃os autem repbos uisidie qͥs
ꝑtiuus parant. imꝑpetuũ dampuãt.
gaudentib iustis ac rectum condito¬
ris iudicium laudantib. uł de sua
ereptione. uł de ꝑditioue prauoꝵ.
Deniꝙ. clausulam pͥoris uersituli.
antiqua edicio manifeste posuit. Re¬
alibi dictum ẽ.
ir sapiens si cum stulto
contenderit: siue irascitur

Expanded text:
quum involvet laqueus, et justus laudabit atqdebit. Non ergo justo laquens peccantium etiamsi corporaliter perimat nocet, ipsos autem reprobos insidiae, quas proximis parant, in perpetuum damnant gaudentibus justis, ac rectum conditoris judicium laudantibus vel de sua ereptione vel de perditione pravorum. Denique clausulam prioris versiculi, antiqua editio manifeste posuit, realibi dictum est. Vir, sapiens si cum stulto contenderit, sive irascatur
Abbreviated transcription (Latin):
dominari principibus
on docent hereticum delitie
scripturarum quia his bene itti ñ
noiit. Heq illum qui scruns ad huc
Doctima eccłiastita ꝑ patienti¬
am doctorum quam sit ꝑfecta mõ¬
strabatur.q dum magis afflictio¬
nib ac morti corpus subdere. quam
a docendi officio cessare uolebant.
ostendebant utiꝙ. quantũ oẽt salu¬
taris. quanta instantia defenderr
curarunt. Alit̃. Doctrina uiri ꝑpa
tientiam noscitur. quia tanto miti¬
quisꝙ: osfenditur doctus. quanto cõ¬
nincitur minus paciens. Noꝙ enim
potest ueraciter bona docendo impẽde.
si uiuendo nescit equanimiter aue¬
na mala tollerare. Rcc̃te autẽ sublut᷑.¬

Expanded text:
dominari principibus. Non decent haereticum deliciae Scripturarum, quia his bene uti non novit: Neque illum qui servus adhuc Doctrina ecclesiastica per patientiam doctorum, quam sit perfecta, monstratur, quia dum magis afflictionibus ac morti corpus subdere, quam a docendi officio cessare voluerunt, ostendebant utique quantum esset salutaris, quam tanta instantia defensare curarunt. Aliter, Doctrina viri per patientiam noscitur, quia tanto quisque minor ostenditur doctus, quanto convincitur minus patiens. Neque enim potest veraciter bona docendo impendere, si vivendo nescit aequanimiter aliena mala tolerare. Recte autem subdit
Abbreviated transcription (Latin):
gedant gressus tuos.
ter iusticie quo ingredi debas
diligent̃ odisce: ⁊ in cuctis que agͣe
disponis sollicitus ad qͦm suit finẽ
uentura p̾uide. ħ ẽ enim palpebe
recta uiuentium oculoꝵ nios p̃ce¬
dete gressus. bomĩ opus qd actarꝰ
es scclula cogitatione p̾uenire

Expanded text:
edant gressus tuos. Iter justitiae, quo ingredi debeas diligenter edisce, et in cunctis quae agere disponis, sollicitus ad quem sint finem ventura praevide; hoc est enim palpebras recta videntium oculorum, tuos praecedere gressus, bonum opus quod acturus es sedula cogitatione praevenire
Abbreviated transcription (Latin):
ñ fonti comꝑantur s cisterne:
quia ad tempus pascunt colligẽ¬
tem : ⁊ intemꝑe deficiunt. At qui
impiger fuerit ꝓ celestib labore
diuitiis huius messis ut foris ad

Expanded text:
n fonti comparantur, sed cisternae, quia ad tempus pascunt colligentem et in tempore deficiunt: at qui impiger fuerit pro coelestibus laborare divitiis, hujus messis ut fons ad
Abbreviated transcription (Latin):
nebit. quia scã ecełia nunquã ur¬
Abscondi potuit ł aufer. Nil ex ei̾
corrumꝑe scriptiuns. in nullo et si¬
dem molare tanta temꝑum longi¬
tudo p̃ualuit. Potest ⁊ita intelligi.
uerte impios ⁊ñ erunt. sonũte cos
abimpietate.⁊ ñ erunt iam impiis
tusti. ꝑ quo ⁊ alia translatio dic̃. quo¬
cumqͣ ꝯuertit se scclestus. ett̾mina¬
uił. Uiros uotare scͥptura solet¬
eos qui untutib sunt p̃diti diuinis.
Unde apis. Uigilate state in fide iũ¬
luttr agite. Dottrina gͦ sua quisꝙ uir
est:patebit contemptui.
Quia ip̃e scilicet uirilis animi for¬
titudiue hr̃e ꝯtempsir.
elius est pauꝑ ⁊ sufficiẽs
bona que nouit operans uitam m̃e¬
tur in celis: quam qui clãius cru¬
oitione scripturarũ. uł ĩ doctoris
functas offitio. indiget pane dilec¬
tionis. De cuius dilectione ea ꝑte
que ad ꝑrimum ꝑtinet subsequẽt
compatitur hebitudini at fragili¬
tati primoꝵ s cominissoꝵ.

Expanded text:
nebit, quia sancta Ecclesia nunquam nebit, quia sancta Ecclesia nunquam abscondi potuit vel auferri, nil ex ejus corrumpere Scripturis, in nullo ejus fidem violare tanta temporum longitudo praevaluit. Potest et ita intelligi, Verte impios, et non erunt: converte eos ab impietate, et non erunt jam impii, sed justi. Pro quo alia translatio dicit: Quocunque se vertit scelestus, exterminavir. Viros vocare seos qui virtutibus sunt praediti divinis. Unde Apostolus: Vigilate, state in fide, viriliter agite . Doctrina ergo sua quisque vir est patebit contemptui. Quia scilicet ipse virilis animi fortitudinem habere contempsit. Melior est pauper et sufficiens bona quae novit operans vitam meretur in coelis, quam qui clarus eruditione, Scripturarum vel etiam doctoris functus officio indiget pane dilectionis, de cujus dilectionis ea parte, quae ad proximum pertinet subsequente compatitur hebetudini ac fragilitati proximorum sibi commissorum.