comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
licet ioh̃m płimum cdiligẽt. petrũ
tñ serriorem tã ip̃i qͣm cetĩs p̃fecit.
Minris quippe om̃is indignant᷑ se¬
uiorem sibi qͣm iuniorem pp̃oni.
⁊ libentiꝰ seniori paremus quẽ non
ut capite constituto scismatis tol¬
latur occasio. S cur ñ ioh̾s elect᷑
est: Etati delatuim est qr petrꝰ fe¬
uior erat. ne adhric adolescens et
pene puer progresse etatis homini¬
b p̃ferretur. ⁊ magist̃ bonꝰ qͥ occõnẽ
iurgii debuerat anferre discipłis
iu adolescentem quẽ dilererat cau¬
sam pieb̾e uicsetur unricdie. Hoc
abbas ille cliligent̃ considerabat
qui sic̃ iuuitis prm scͥptum ẽ: ni¬
mori fr̃i qui pͥmus ad conu̾sionẽ
uenerat. primatum abstrilit. et
maiori enm tͣclidit. hoc iuio tm̃ qr
hic illũ etate p̃cedebat. Uerebatur
quippe ne ip̃e ⁊̃ fr̃ carnauis inlig¬
ne ferret iuniorem sͤ p̃poni. Memi¬
uerat ip̃os quoq apłos de duob
matre interneniente p̃rogatiuã

Expanded text:
mum diligeret, Petrum tamen seniorem tam ipsi quam caeteris praefecit. Minus quippe omnes indignantur seniorem sibi quam juniorem praeponi; et libentius seniori paremus, quem nonut capite constituto schismatis tollatur occasio. Sed cur non Joannes electus est? Aetati delatum est, quia Petrus senior erat, ne adhuc adolescens, et pene puer progressae aetatis hominibus praeferretur, et magister bonus, qui occasionem jurgii debuerat auferre discipulis, in adolescentem, quem dilexerat, causam praebere videretur invidiae. » Hoc abbas ille diligenter considerabat, qui sicut in Vitis Patrum scriptum est, juniori fratri, qui primus ad conversionem venerat, primatum abstulit, et majori eum tradidit; hoc uno tantum, quia hic illum aetate praecedebat. Verebatur quippe ne ipse etiam frater carnalis indigne ferret juniorem sibi praeponi. Meminerat ipsos quoque apostolos de duobus ma
Abbreviated transcription (Latin):
mam ut adorarent in clie festo
ꝑ phylippum ⁊ audream xp̃o nũ¬
tiasse qdꝰ eum uellent uidere.
uͭ tñ eos ẽẽ admissos cõmemorat. uͦ
illis postulantib cantam xͥ copiam
ẽẽ concessam: qͣutam huic samari¬
tane neqͣqͣm id petenti. a qua eus
ingentib p̃clicatio cepisse uidet᷑
Quam ñ solum conu̾terit s ꝑ eam
ut clictũ est multos acquisiuit. Ii¬
luminati statun ꝑ stellam magi ⁊
ad.xp̃m conu̾si: nutios exhortatio¬
ne sua ł cdoctrina ad eum tͣxisse re¬
ferruit᷑. s soli accefsisse. Ex quo ⁊̃ li¬
quet. qͣntam a xp̃o grãm in genti¬
b mulier fit adepta. q̃ p̃currens
⁊ ciuitati nuntians: erus aduentũ.
et q̃ auclierat p̃dicans: cam ꝓpere
ip̃a multos de ppło suo est luerata.
Qꝵ si netĩs testamenti uel enuͣngłi¬
ce scͥpture paginas reuoluamus:
sumina illa d̾e resuscitatis mor¬
tuis benefitia diuinam grãm
feminis p̃cipne radebimus im¬
pendisse. nͨ nisi ip̃is uł cle ip̃is hec

Expanded text:
adorarent in die festo, per Philippum et Andream Christo nuntiasse, quod eum vellent videre. Non tamen eos esse admissos commemorat, nec illis postulantibus tantam Christi copiam esse concessam, quantam huic Samaritanae nequaquam id petenti. A qua ejus in gentibus praedicatio coepisse videtur, quam non solum convertit, sed per eam, ut dictum est, multos acquisivit. Illuminati statim per stellam magi, et ad Christum conversi, multos exhortatione sua vel doctrina ad eum traxisse referuntur; sed soli accessisse. Ex quo etiam liquet quantam a Christo gratiam in gentibus mulier sit adepta, quae praecurrens, et civitati nuntians ejus adventum, et quae audierat praedicans, tam propere ipsa multos de populo suo est lucrata. Quod si Veteris Testamenti vel evangelicae Scripturae paginas revolvamus, summa illa de resuscitatis mortuis beneficia divinam gratiam feminis praecipue videbimus impendisse, nec nisi ipsis vel de ipsis haec
Abbreviated transcription (Latin):
uł scribenlo pret̃iisit. Primũ
quidem iiditĩ quo inuiste iudi¬
catus ẽ in passione : ⁊ sccłm quo ni¬
ste iuclicaturns est: mundum in
maiestate. Q us clescensum enis ad
inferos: nec resurrectionis głam
p̃t̃mittens: ñ solum ꝓpħas uerũ¬
⁊ ip̃os suꝑgressa urͣ enuͣngłistas.
qͥ de hoc eius clescensu minune scͥp¬
ferunt. Quis ũ ⁊̃ illud tam fami¬
liare prolixiunq colloquiũ mire¬
tur quo ip̃e solus solam illam gen¬
tilem ⁊ samaritanam mulierẽm
tam diligent̃ lignatus est instrui¬
ere. cle quo ⁊ ip̃i uehem̃ter obstu¬
puerrinnt apłi : Aqua ⁊̃ inficleli et
de uiroꝵ suoꝵ mntitucline rep̃¬
hensa: potum ip̃e uoluit postula¬
re: quẽ nichil ult̾ius aurãti ab aliqͦ
nonimꝰ reqͥsisse. Suꝑrieniunt apłi et
emptos eicibos offerunt dicentes
rabi maionca. uͨ oblatos suscipiui¬
demiꝰ: s hoc quasi in excusationem
ip̃m p̃cendisse. Ego cibum habeo
manoncare: quẽ uos nescitis. Potũ

Expanded text:
isit. Primum quidem judicium, quo injuste judicatus est in passione, et secundum quo juste judicaturus est mundum in majestate. Quae nec descensum ejus ad inferos, nec resurrectionis gloriam praetermittens, non solum pr ipsos supergressa videtur evangelistas, qui de hoc ejus descensu minime scripserunt. Quis non etiam illud tam familiare prolixumque colloquium miretur, quo ipse solus solam illam gentilem et Samaritanam mulierem tam diligenter dignatus est instruere, de quo et ipsi vehementer obstupuerunt apostoli? Aqua etiam infideli et de virorum suorum multitudine reprehensa potum ipse voluit postulare, quem nihil ulterius alimenti ab aliquo novimus requisisse. Superveniunt apostoli, et emptos ei cibos offerunt, dicentes: « Rabi, manduca ; » nec oblatos suscipi videmus, sed hoc quasi in excusationem ipsum praetendisse: « Ego cibum habeo manducare, quem vos nescitis . » Potum
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e rudrie cuiusclam filiũ sirm.
et archismagogi filiam ⁊ rogatu
soroꝵ lazarum resrscitanss hoc ĩ¬
mensi miraculi benefitiũ maxĩ¬
me fenmis impendit. Uñ illurd
est apłi: ad hebreos scribentis. Acce¬
ꝑunt mulieres cle resurrectione
mortuos suos. Nam ⁊ priella sus¬
citata mortuum recepit corpꝰ ⁊ ce¬
tẽ femine inconsolationem sui
quos plangebant mortuos rece¬
ꝑunt suscitatos. Ex qͦ etiã iiquet
qͣntã sẽꝑ feminis exhibũt gra¬
tiam qͣs tam sua qͣm suoꝵ resusci¬
tatione pͥmo letificans: uouissi¬
me quoq ip̃e ꝓpͥa resurrectione
eas plurimum exculre. qͥb ut cdlie¬
tũ est pͥmum apparuit. Ꝙ ⁊̃ hic
serus in ppło ꝑseqriente quodam
erga dnm naturali cõpassionis
affectu uisus ÷ ꝓmereri. Ut enĩ
lucas meminit cũ eñ uiri ad cru¬
cifigentdum dric̃ent: femine ip¬
soꝵ sequebantͣ plangentes ip̃m
atq lamĩtantes. Quib ip̃e conu̾¬
sus ⁊ qͣsi pietatis huiꝰ iucem ĩ ip̃o

Expanded text:
ipse viduae cujusdam filium suum, et archisynagogi filiam , et rogatu sororum Lazarum resuscitans , hoc immensi miraculi beneficium maxime feminis impendit. Unde illud est Apostoli ad Hebraeos scribentis: « Acceperunt mulieres de resurrectione mortuos suos . » Nam et puella suscitata mortuum recepit corpus, et caeterae feminae in consolationem sui, quos plangebant mortuos receperunt suscitatos. Ex quo etiam liquet, quantam semper feminis exhibuerit gratiam, quas tam sua quam suorum resuscitatione primo laetificans, novissime quoque ipse propria resurrectione eas plurimum extulit, quibus, ut dictum est, primum apparuit . Quod etiam hic sexus in populo persequente, quodam erga Dominum naturali compassionis affectu, visus est promereri. Ut enim Lucas meminit, cum eum viri ad crucifigendum ducerent, feminae ipsorum sequebantur plangentes ipsum atque lamentantes. Quibus ipse conversus, et quasi pietatis hujus vicem in ipso
Abbreviated transcription (Latin):
Neq in quo haurias habes ⁊ putens
altus est. Notum itaq amuiliere in¬
fideli ⁊ id̃ negante desiderat: qui
serui ut uidł. anuiliere hac postu¬
let aqͣm qui om̃ib tͥbuit uitam
Que inqͣm nͥ ut patent᷑ insinuet
tanto sibi muilieꝵ uirtutẽ ẽẽ gra¬
tiorem qͣnto eaꝵ nat᷑a ẽẽ constãt
iufirmmiorem. ⁊se tanto amplius
eaꝵ salutem desiderando sitire:
qͣnto mirabiliorem eaꝵ uͥtutẽ con¬
stat eẽ: uñ ⁊ cũ a femina potum
postulat: huic p̃cipue siti sue ꝑ
saintem feminarum satiffieriuel¬
le se insinuat. Quem potum ⁊ ei
bum uocans ego inquit cibũ ha¬
beo manducare quẽ uos nescitis.
Quẽ pꝰmodũ exponens cibum. ao¬
ningit. Mens cib est ut faciam
noluntatẽ patris mei. hanc uidł
quasi singularem sui patris uolũ¬
tatem eẽ iunens: uͥ de sauite agͥ
nfirmioris sexus. legimiꝰ ⁊ famili¬
are colloquium cũ nichodemo
quo illum̃ quq ad se ocerate ue¬
mentem de sainte sua ip̃e instru¬

Expanded text:
Neque in quo haurias habes, et puteus altus est . » Potum itaque a muliere infideli, et id negante desiderat, qui sexui, ut videlicet a muliere hac postulet aquam, qui omnibus tribuit vitam? Quae, inquam, nisi ut patenter insinuet tanto sibi mulierum virtutem esse gratiorem, quanto earum naturam esse constat infirmiorem, et se tanto amplius earum salutem desiderando sitire, quanto mirabiliorem earum virtutem constat esse? Unde et cum a femina potum postulat, huic praecipue siti suae per salutem feminarum satisfieri velle se insinuat. Quem potum etiam cibum vocans: « Ego, » inquit, « cibum habeo manducare quem vos nescitis. » Quem postmodum exponens cibum, adjungit: « Meus cibus est ut faciam voluntatem Patris mei. » Hanc videlicet quasi singularem sui Patris voluntatem esse innuens, ubi de salute agitur infirmioris sexus. Legimus et familiare colloquium cum Nicodemo quo illum quoque ad se occulte venientem de salute sua ipse instru
Abbreviated transcription (Latin):
i carminis uaticinio. ħ ÷ sibille q̃
cumeua dr̃. Ait quippe sic qͣsi aohor¬
tans quosub⁊ ao congͣtulandiun cͥ
⁊ concinenclum ser scribenclum.
de hoc tanto priero nascit᷑o: incõ¬
patione cuiꝰ om̃s alias mat̾ias qͣ si
infumas ⁊ uiles repritat dicens. Si ci¬
lides muse parrlo maiora canamꝰ.
Non om̃s arbusta uiuant: hrmuiles¬
q mirice. Ultuma cumei nenit iam
carminis etas. Magnus ab integͦ
scłoꝵ uascit᷑ ordo. Iam relit ⁊ uͥgo
recleunt satͣma regna. Iam nona ꝑ¬
genies celo clemittitur alto ⁊ c̃. Ins

Expanded text:
i carminis uaticinio, hoc est Sibyllae quae i carminis uaticinio, hoc est Sibyllae quae Cumaena dicitur. Ait quippe sic, quasi adhortans quoslibet ad congratulandum sibi et concinendum seu scribendum de hoc tanto puero nascituro, in comparatione cuius omnes alias materias quasi infimas et uiles reputat, dicens: Sicilides musae, paulo maiora canamus. Non omnes arbusta iuuant humilesque myricae. Ultima Cumaei uenit iam carminis aetas, Magnus ab integro saeclorum nascitur ordo. Iam redit et uirgo, redeunt Saturnia regna. Iam noua progenies caelo dimittitur a
Abbreviated transcription (Latin):
puent uenena tos sputos. Dabit
iiͦ ao uerb̾a suppliciter scm dorsũ
⁊ colaphos accipiens tacebit. ne quis
agnoscat qd uerbum uł uude ueñ
rit inferis loquat᷑. ⁊ spinea corona
coronat᷑. Ad cibum añ fel: et ad sitũ
acetũ declerunt. Inhospitalitatem
hane monstrabunt mensam. Ip̃ã
errim insipiens gens trũclm̃ non
intellexisti. larroentẽ mor. taliũ
ñtib s spinis coronasti. fel miscu¬
isti. Templi uelum scinclet᷑.⁊ in me¬
dio ilie nox erit trib horis. ⁊ morie¬
tur. trib dieb somno suscepto. et
tunc ab inferis regressus ad lucem
ueniet pͥmus resurrectionis prin¬
poetaꝵ ur̃oꝵ uirgilius auclierat
atq altenderat. cũ ur.iiii. eglogla
fut᷑m i proximo sub arigusto cesa¬
re tp̃r consulatus pollionis. mira¬
bilem cuuisclam pueri de celo ad
t̃ras mittendi. qui ⁊̃ pecc̃a mũcli
tolłet. ⁊ qͣsi scłm nouum in mũdo
mirabilit̾ orliuaret: p̃cuĩet ortũ.
ammonitus ut ipsemet ait. cume¬

Expanded text:
spuent uenenatos sputos dabit spuent uenenatos sputos dabit uero ad uerbera simpliciter sanctum dorsum. Et colaphos accipiens tacebit ne quis agnoscat quod Verbum uel unde uenit, ut inferis loquatur, et spinea corona coronetur. Ad cibum autem fel et ad sitim acetum dederunt; in hospitalitatem hanc monstrabunt mensam. Ipsa enim insipiens gens tuum Deum non intellexisti, ludentem mortalium mentibus; sed spinis coronasti, fel miscuisti. Templi uelum scindetur, et in medio die nox erit tribus horis, et morietur tribus diebus somno suscepto. Et tunc ab inferis regressus ad lucem ueniet primus resurrectionis prinpoetarum nostrorum Vergilius audierat atque attenderat, cum in quarta Ecloga futurum in proximo sub Augusto Caesare, tempore consulatus Pollionis, admirabilem cuiusdam pueri de caelo ad terras mittendi, qui etiam peccata mundi tolleret et quasi saeculum nouum in mundo mirabiliter ordinaret, praecineret ortum -- admonitus, ut ipsemet ait Cumaen
Abbreviated transcription (Latin):
rouimus asserit ñ tam ꝓpħa qͣm
euͣngłista dicentdus.ẽ: iudebimus
in hac qͦq gra feminam uiris lou¬
ge pr̃are. De qͣ augustiuus contͣ.u.
hereses testimoinũ ꝓferens ait.
dem cdicat. Aliũ inquit cledit dñs
hoĩb ficdelib colendũ. Item. Ip̃e tu¬
um cognosce clnm dĩ filiũ eẽ. Alio
loco filium clei symbolon appellat.
.i. consiliarium. ł consiliũ. E ꝓpħ̾a
dic̃. uocabunt nom̃ eiꝰ aomrabilis.
consiliarius. De qua rursus iclem
clĩ. ło inquit tp̃r ñ nulli sibillam
erecteam uaticinatam ferunt: qͣm
quidam magis credunt ẽẽ cuma¬
nam. ꝙ sunt eius .xx. ⁊ .uii. uersus.
Qͥ sic̃ eos quidam iatinis u̾sib ⁊ ut
pretatus: hoc continent. Inditii
signũ stellus suclore madescet.
cẽlo rex adueniet ꝑ secla futurus.
Scilicet in carne presens ut inclicet
lactentiꝰ quedam de xp̃o uaticina
sibille. In mnams inquit inficleliũ
post ea ueniet.uabunt clõ alapas
manib incestis. ⁊ i prirato ore ex¬

Expanded text:
ronymus asserit , non tam propheta quam evangelista dicendus est, videbimus in hac quoque gratia feminam viris longe praestare. De qua Augustinus contra haereses testimonium proferens, ait : « dem dicat: 'Alium', inquit, 'dedit dominus hominibus fidelibus colendum'; item: 'Ipse tuum cognosce dominum dei filium esse'. 'Alio loco filium dei symbolon appellat, id est consiliarium uel consilium. Et propheta dicit: Vocabitur nomen eius admirabilis consiliarius. CaDei: Eo, inquit, tempore nonnulli sibyllam Erithream vaticinatam ferunt, quam quidam magis credunt esse Cumanam, et sunt ejus XXVIII versus, qui sicut eos quidam Latinis versibus est interpretatus hoc continent. Judicii signum, tellus sudore madescet, Et coelo rex adveniet per saecla futurus, Scilicet in carne praesens, ut vinceret Lactantius quaedam de Christo uaticinia Sybillae: In manus, inquit, infidelium postea ueniet. Dabunt Deo alapas manibus incestis et impurato ore ex
Abbreviated transcription (Latin):
concipnint᷑ rrilissima portione
uascentes. S ad incõꝑabilẽ infir¬
urioris corꝑis honorem: longe
ampliꝰ ortu suo consecͣuit enisge¬
uitale. qͣm uiri fecãt ex cͥcũcisio¬
ue. Atq inhunc singłarem uͥgi¬
num nunc omittam honorem:
ubet ad cetas qͦq feminas sic̃ ꝓpo¬
sumiꝰ stilum conuertẽ. Atterroe ita
qͣutam statim grãm aduentꝰ xp̃i
helysabeth conuigate: qͣntam exhi¬
buut anne uiclue. Uirum helysabeth
zachariam magnũ cbã sac̃clotem
merudelitatis diffilentia mutum
adh tenebat: clũ mnadrentu ⁊ salu¬
tatione marie ip̃amor helysabeth
suo parririlum sensit. ⁊ ꝓpħ̾iam iã
de ip̃o cõpleto marie conceptu pri¬
ma ꝓferens plusqͣm ꝓpħa extitit.
Presentem quippe ulico uͥgnnis con¬
ceptum nunciauit.⁊ ip̃ami dñi ma¬
trem ad magnificandi suꝑ hoc
ip̃o dnm concitanit. Excenentius
aũ ꝓpħie clonuim: in helysabeth iu¬
detur completum conceptũ statĩ

Expanded text:
concipiuntur vilissima portione concipiuntur vilissima portione nascentes. Sed ad incomparabilem infirmioris corporis honorem longe amplius ortu suo consecravit ejus genitale quam viri fecerat ex circumcisione. Atque ut hunc singularem virginum nunc omittam honorem, libet ad caeteras feminas sicut proposuimus stylum convertere. Attende itaque quantam statim gratiam adventus Christi Elisabeth conjugatae, quantam exhibuit Annae viduae. Virum Elizabeth Zachariam magnum Domini sacerdotem incredulitatis diffidentia mutum adhuc tenebat, dum in adventu et salutatione Mariae ipsa mox Elisabeth suo parvulum sensit, et prophetiam jam de ipso completo Mariae conceptu prima proferens, plus quam propheta exstitit . Praesentem quippe illico virginis conceptum nuntiavit, et ipsam Domini matrem ad magnificandum super hoc ipso Dominum concitavit. Excellentius autem prophetiae donum in Elizabeth videtur completum, conceptum statim
Abbreviated transcription (Latin):
num fortitudo p̃rogatma: qͣdam
ro merrut obtuĩe. ut ꝑ annos sin¬
gulos filie isrł in unum conie¬
miendes qͣsi quibdam sollempni¬
b hẏmnis festiuas uirginis agãt
exequias. ⁊ de passione uͥgniis cõ¬
puucte. piis planctib compatian
sexus femineꝰ qͥ nob̾ ip̃m peꝑit sal¬
uatorem: euiꝰ quid̃ honoris singu¬
laritatem mulier illa que pͥma ir¬
rumꝑe ausa ẽ: ad beatũ hylarionẽ.
illi ãmiranti opponebat dicens. eto
au̾tis oculos. Quid rogantẽ fugis:
Noli me mulierem aspice: s mise¬
ram. hic serus genuit saluatorẽ.
Q̾ gła hiuic poterat cõꝑari qͣm in
clñ matre adeptus est sexus iste :
Doss utiq siuellet redemꝑtor nr̃
de uiro corpꝰ assum̃e: sic̃ pͥmã femi¬
nam cle corꝑe uiri uoluit forma¬
re. S hanc sue humulitatis singit¬
larem grãm: ad infirmioris serus
tͣnstulit honorem. Ioss ⁊ alia ꝑte
muliebris corꝑis aigniore nasci
quam cetĩ homines eadem qua

Expanded text:
nimi fortitudo praerogativa quadam nimi fortitudo praerogativa quadam id meruit obtinere, ut per annos singulos filiae Israel in unum convenientes quasi quibusdam solemnibus hymnis festivas virginis agant exsequias, et de passione virginis compunctae piis planctibus compatiantsexus femineus, qui nobis ipsum peperit Salvatorem? Cujus quidem honoris singularitatem mulier illa, quae prima irrumpere ausa est ad beatum Hilarionem, illi admiranti opponebat, dicens: « Quid avertis oculos? Quid rogantem fugis? Noli me mulierem aspicere, sed miseram. Hic sexus genuit Salvatorem. » Quae gloria huic poterit comparari, quam in Domini matre adeptus est sexus iste? Posset utique si vellet Redemptor noster de viro corpus assumere, sicut primam feminam de corpore viri voluit formare . Sed hanc suae humilitatis singularem gratiam ad infirmioris sexus transtulit honorem. Posset et alia parte mulieris corporis digniore nasci quam caeteri homines, eadem qua
Abbreviated transcription (Latin):
habebat. singłos illoꝵ hortabat᷑
fortit̃ repletã sapientia. ⁊ feminee
cogitationz mascłmũ auinũ in¬
serens. Quis in lauclẽ uͥginum uni¬
cam illaui iepte filiam assumi ñ
censeat: Que ne uoti licet inpui¬
⁊ cliuine gr̃e benefitium ꝓmissa
frardaretur hostia: uictorẽ patrẽ
eẽt si fort̾e ab inficlelib negãcdo
cliũ apostatare cogeret᷑: Nũqͥd
int̾rogata de xp̃o cũ illo iã apłoꝵ
pͥncipe clic̾et. non noui illum: Di¬
missa ꝑ luos menses apatre libera.
his completis redit ad patrẽ occitlen¬
da. Sponte mor ti se ingerit.⁊eam
magis ꝓuocat qͣm ueretur. Stultũ
patris plectitur uotran: ⁊ pat̾num
reclimit m̃datium. amatrix maxi¬
ma ueritatis. Qnͣtum hunc in se
lapsum abhorreret quem in patre
ñ sustinet: Qutus hic est uͥgis
feruor. tam incarualem q̃uam in
celestem patrem: Q̃ simul morte
sua ⁊ hunc am̃datio lib̾are et iu
ꝓmuissum clecreint conseruare.
uñ merito tanta hec puellaris a¬

Expanded text:
habebat, singulos illorum hortabatur fortiter, repleta sapientia, et femineae cogitationi masculinum animum inserens . » Quis in laudem virginum vineam illam Jephte filiam assumi non censeat? . Quae, ne voti licet improvi divinae gratiae beneficium promissa fraudaretur hostia, victorem patrem esset, si forte ab infidelibus negando Deum apostatare cogeretur? Nunquid interrogata de Christo cum illo jam apostolorum principe diceret: « Non novi illum? » Dimissa per duos menses a patre libera, his completis redit ad patrem occidenda. Sponte morti se ingerit, et eam magis provocat quam veretur. Stultum patris plectitur votum, et paternum redimit mandatum amatrix maxima veritatis. Quantum hunc in se lapsum abhorreret, quem in patre non sustinet? Quantus hic est virginis fervor tam in carnalem quam in coelestem patrem? Quae simul morte sua et hunc a mendacio liberare, et illi promissum decrevit conservare. Unde merito tanta haec puellaris a
Abbreviated transcription (Latin):
de liberatione ifrłitici ppłi ñ solũ
uiri s ⁊̃ mulieres clño decantaue¬
runt. huc statis dininoꝵ offitioꝵ¬
epte. Sic quippe scͥptum ÷. Sumpsit
gͦ maria ꝓpħes soror aaron tẏmpanũ
in manu sua egresseq sunt om̃s iui¬
lieres pꝰeam cum tympanis et choris
quib p̃cinebat clicens. Cautemꝰ clño
głose: enĩ magnificatris est ⁊c̃. Hec i¬
bi quidem moyses cõmemoratur ꝓ¬

Expanded text:
de liberatione Israelitici populi non solum de liberatione Israelitici populi non solum viri, sed etiam mulieres Domino decantaverunt; hinc statim divinorum offieptae. Sic quippe scriptum est: « Sumpsit ergo Maria prophetes soror Aaron tympanum in manu sua, egressaeque sunt omnes mulieres post eam cum tympanis et choris, quibus praecinebat dicens: Cantemus Domino, gloriose enim magnificatus est . » Nec ibi quidem Moyses commemoratur
Abbreviated transcription (Latin):
ranrinꝰ cle genẽ sac̃cotum idcirco
a nob̾ int̾ scͥptores eccͣsticos ponitur.
qr librum cle pͥma marci enͣngłiste
ap̃ alexanlriam scͥbens eccłia ĩ nr̃oꝵ
iaucde u̾satus est. Non solum eos ibi
s in multis qͦq ꝓuintiis ẽẽ cõmemo¬
rans. ⁊ habitacła eoꝵ dicens mona¬
st̾ia ex quo apparet taiem pͥmũ xp̃o
cretlentium frusse eccłiam. qͣles nẽ
nichil cuiusquam ꝓpͥum sit. nruiꝰ
nit̾ eos diues. nullus pauꝑ. patri¬
monia egentib auutlantur. orõni
uacet᷑. ⁊psalmis. cloctrine qͦq ⁊ con¬
tinentie. quales et lucas refert pri¬
mum iherosolune fuisse creclẽtes.
Ꝙ si uetẽs reuoluamus hystorias:
reꝑiemus in ip̃is feminas in his q̃
ad om̃i ꝑtinent lad quamcũq reli¬
gionis singularitatem a uiris nõ
fuisse disiunctas. Qͣs ⁊̃ parit̃ ut ui¬
ros cliuina cantica ñ solũ cecinisse:
uer̃ ⁊̃ composiusse sacre traclunt
hystorie. Orimũ quippe canticum

Expanded text:
xandrinus de genere sacerdotum idcirco xandrinus de genere sacerdotum idcirco a nobis inter scriptores ecclesiasticos ponitur,  librum de prima Marci evangelistae apud Alexandriam scribens Ecclesia, in nostrorum laude versatus est, non solum eos ibi, sed in multis quoque provinciis esse memorans, et habitacula eorum dicens monasteria. Ex quo apparet talem primum Christo credentium fuisse Ecclesiam, quales nunc nihil cujusquam proprium sit, nullus inter eos dives, nullus pauper, patrimonia egentibus dividantur, orationi vacetur et psalmis, doctrinae quoque et continentiae. Quales et Lucas refert primum Hierosolymae fuisse credentes . Quod si veteres revolvamus historias, reperiemus in ipsis feminas in his quae ad Deum pertinent, vel ad quamcunque religionis singularitatem, a viris non fuisse disjunctas. Quas etiam pariter ut viros divina cantica non solum cecinisse, verum etiam composuisse sacrae tradunt Historiae. Primum quippe canticum
Abbreviated transcription (Latin):
nachos eẽ conspicimꝰ. Scribit eos
ante solis occasum ũ gristare cibũ.
uino semꝑ ⁊ sangiunem hñtib ab¬
stine: cibum eis ẽẽ panis. ⁊ salis. ⁊
ysopi: ⁊ potum aque. Mulieres eis
cohabitare seniores uͥgines ꝑꝑ amo¬
rem philosophye. spontanea uolun¬
tate iruptus abstinentes. hinc ⁊ illud
⁊ ieronimi in libro cde illustrib uiris.
capło .uii. cde laucle marciet ece sic
scͥbentis. Primꝰ alexanclrie xp̃m an¬
mintians constituit eccłiam tante
doctrine ⁊uite contiñtie. ⁊ orãs sec¬
latores.xͥ ad exemplum sui cogẽt.
Deuiq phylo disertissimꝰ iucleoꝵ ii¬
dens alexandrie primam eccłiam
adhuc uilaizantem qͣsi in lauclemn
gentis sue librum suꝑ eoꝵ conu̾sio̾e
scͥpsit. ⁊ qͦmͦ lucas narrat ierosolime
credentes om̃ia hũisse cõmunia. fie
ilie qd̃ alexandrie sub mareo cloctore
fi̾ cernebat: memorie tracdidit. Item
capło.xi.Phylo iudens natione. ale¬

Expanded text:
nachos esse conspicimus. Scribit eos nachos esse conspicimus. Scribit eos ante solis occasum non gustare cibum, vino semper, et sanguinem habentibus abstinere, cibum eis esse panis, et salis, et hyssopi, et potum aquae. Mulieres eis cohabitare seniores virgines propter amorem philosophiae spontanea voluntate nuptiis abstinentes. Hinc et illud est Hieronymi in libro De illustribus viris, capitulo 8 de laude Marci et Ecclesiae, sic scribentis: « Primus Alexandriae Christum annuntians constituit Ecclesiam tantae doctrinae, et vitae continentiae, ut omnes sectatores Christi ad exemplum sui cogeret. » Denique Philo disertissimus Judaeorum videns Alexandriae primam Ecclesiam adhuc judaizantem, in laudem gentis suae librum super eorum conversione scripsit, et quomodo Lucas narrat Hierosolymae credentes omnia habuisse communia , sic et ille quod Alexandriae sub Marco doctore fieri cernebat memoriae tradidit. Item, cap. 11: « Philo Judaeus natione Ale
Abbreviated transcription (Latin):
seruantes. dũ sapĩe strronis semet
cipare. uas ad capienclam sapiam:
p̃p̃aratum et ecłe mortalem partũ
eas aquib duuni u̾bi concubitus
sacrosc̃s ⁊ ĩmortalis expecit᷑. ex quo
posteritas relinquatur. neqͣqͣm cor
ruptele mortalitatis obnoxia. Itẽ
ibiclem de phylone. Etiam cle con¬
uentib eoꝵ scͥbit ut seorsum qͥcleni
iuri. seorsum ⁊̃ in eisclem locis femi¬
ne cong̾gent᷑: ut et icigłias sic̃ ap̃
nos fĩ moris est ꝑagant. Huic illud¬
monastice p̃rogatire qd̃ ⁊ triꝑtita
cõmemorat hystoria: ñ minus a
feminis qͣm a uiris arrepte. Ait quip¬
pe sic libro .i. capło:.xi. huuis elegan¬
tissime phylosophye pͥnceps fuit qͥõ
sicuti quiclam dñt helyas ꝓpħa ⁊ bap¬
tista ioh̾es. Dhylo aũ phytagoriꝰi suiᷤᷤ
tpr̃ib refert iuicliq egregios hebre¬
oꝵ in quodam p̃clio circa stagnum
marian incolle posituni phyloso¬
conu̾sationem talem introducit:
qualem ⁊ nos nc̃ aprid egyptioꝵ mo¬

Expanded text:
servantes, dum sapientiae studiis semet cipare vas ad capiendum sapientiam preparatum et edere mortalem partum eas, a quibus divini verbi concubitus sacrosanctus et immortalis expetitur. Ex qua posteritas reliruptelae mortalitatis obnoxia. » Item ibidem de Philone: « Etiam de conventibus eorum scribit, ut seorsum quidem viri, seorsum etiam in eisdem locis feminae congregentur, et ut vigilias, sicut apud nos fierimonasticae praerogativae, quod Tripartita commemorat historia, non minus a feminis quam viris arreptae. Ait quippe sic libro I, cap. 11: « Hujus elegantissimae philosophiae princeps fuit quidem, sicuti quidam dicunt, Elias propheta, et Baptista Joannes. » Philo autem Pythagoricus suis temporibus refert undique egregios Hebraeorum in quodam praedio circa stagnum Maria in colle positum philosoconversationem talem introducit, qualem et nos nunc apud Aegyptiorum mo
Abbreviated transcription (Latin):
qͣs uc̃ dicunis: autiqͥtꝰ cliaconissas
uocabant. qͣsi miuistĩales potius
qͣm mr̃es. Diaconus qͥppe minist̾
int̃pretat᷑. ⁊ diaconissas ab aomi¬
iuistͣtione potiꝰ qͣm a p̃latione nũ¬
cupandas ẽẽ censebant. sccłm qd̃
ip̃e dñs tam exemplis qͣm uerbis
instituit cliceus. Qui maior ÷ ne¬

Expanded text:
iaconistas vocabant, quasi ministeriales potius quam matres. Diaconus quippe minister interpretatur, et diaconissas ab administratione potius quam a praelatione nuncupandas esse censebant, secundum quod ipse Dominus tam exemplis quam verbis instituit, dicens: « Qui major est ve
Abbreviated transcription (Latin):
ne magis qͣm nectĩtate sic ꝑserie¬
rantes dño se ddicariuit. Dosolatas
licit q̃ sic omr̃ib abreuuntiant.
ut nullũ t̃rem solatii subsidiim
retineant. nel qui eaꝵ curã agant
ñ hñt. Quas quid̃ ⁊ honorandas eẽ
p̃cipit. ⁊ cle stipenliis eccłie cens
ad diaconatus ininist̾ium sint
eligende: chaligent̃ descͥbit dicens.
uiclua eligat᷑ ñ minus sexaginta au¬

Expanded text:
ne magis quam necessitate sic perseverantes Domino se dicarunt. Desolatas dicit quae sic omnibus abrenuntiant, ut nullum terreni solatii subsidium retineant, vel qui earum curam agant non habent. Quas quidem et honorandas esse praecipit, et de stipendiis Ecclesiae censet ad diaconatus ministerium sint eligendae diligenter describit, dicens: « Vidua eligatur non minus sexaginta an
Abbreviated transcription (Latin):
orclinari posse. uirginũ aũ consec᷑¬
tio qͣnto p̃ciosior tanto rarior: p̃ti¬
puaꝵ exuitationem sollempuita¬
tum sibi uenlicauit. de quaꝵ.s.
uͥtute muirabili uniu̾sa amplius
congauelet eccłia. sicut ⁊ ꝓsaumi¬
sta p̃cdixerat his u̾bis. Adducent᷑
regi uirgines pꝰeam. & rurfum.
afferentur in leticia ⁊ erultatione:
adducent᷑ in templum regis. Qni
refertur: sic̃ in eius passione legͣu ⁊¬

Expanded text:
ordinari posse. Virginum autem consecratio quanto pretiosior, tanto rarior, praecipuarum exsultationem solemnitatum sibi vindicavit. De quarum virtute mirabili universa amplius congaudet Ecclesia, sicut et Psalmista praedixerat, his verbis: « Adducentur regi virgines post eam . » Et rursum: « Afferentur in laetitia et exsultatione, adducentur in templum regis . » Qrefertur, sicut in ejus passione leg
Abbreviated transcription (Latin):
duas ⁊c̃. In qua quidem cliacouissa¬
rum clescͥptione uł instructione qͣ.
cliligentior fuĩt apłe: qͣm in p̃missis
tam ep̃oꝵ qͣm cliaconoꝵ institutio¬
nib facile est assignare. Eppe quod
conib memorauit. Ꝙ uͭ adiecit
si scõꝵ pedes lauit: si tribulationem
⁊ c̃: tam in ep̃is qͣm in cliaconis taci¬
tum est. Eẜ epos quidem ⁊ cdiaco¬
nos clic̃ nullum cͥmen habentes.
Istas uͦ ñ solum irrep̃hensibiles eẽ p̃¬
cipit: uerum ⁊̃ om̃e opus bonum
subsequutas dicit. Cante ⁊̃ de man᷑i¬
tate etatis eaꝵ ꝓruclit: ut in om̃ib

Expanded text:
a . » In qua quidem diaconissarum descriptione vel instructione, quam diligentior fuerit Apostolus quam in praemissis tam episcoporum quam diaconorum institutionibus facile est assignare. Quippe quod conibus memoravit. Quod vero adjecitsi sanctorum pedes lavit, si tribulationem, » etc., tam in episcopis quam in diaconis tacitum est. Et episcopos quidem et diaconos dicit nullum crimen habentes. Istas vero non solum irreprehensibiles esse praecipit, verum etiam omne opus bonum subsecutas dicit. Caute etiam de maturitate aetatis
Abbreviated transcription (Latin):
Ac si aꝑte dicat. Si qua ÷ uidua q̃
tales hãt cdomesticos qͥ ei ncc̃cia de
facicitatib sras naleant ministͥ¬
re ip̃i suꝑ hoc ei ꝓiudeant. nt cet̾is
sustentandis publiti sumptꝰ eceͤ.
ircluas suas obstinati funt eos ad
hoc cdebitum ex apłica auͣd constͥn¬

Expanded text:
» Ac si aperte dicat: Si qua est vidua, quae » Ac si aperte dicat: Si qua est vidua, quae tales habeat domesticos, qui ei necessaria de facultatibus suis valeant ministrare, ipsi super hoc ei provideant, ut caeteris sustentandis publici sumptus Eccleviduas suas obstinati sunt, eos ad hoc debitum ex apostolica auct
Abbreviated transcription (Latin):
suoꝵ ⁊ marĩe domesticoꝵ curã nõ
ht̃: fidem negarcit. et est ĩfideli de¬
tĩor. In qͥb quidem u̾bis simul et
debite ꝓuiaet humaritati. ⁊ ꝓpo¬
site ueligion. ne iudł sub obtentu
religionis paruli deserant᷑ mopeᷤ.
⁊ carnalis cõpassio erga incliligen
⁊̃ risq ad sacrilegia trahat. ⁊ aliqͥd
sius porrigat. qd̃ de cõmun defrau¬
elet. unde necẽrum p̃bet consinũ.
ut q̃ clomesticoꝵ crira srnt impli¬
cite añqͣm ad ueram ruduitatem
tuseuntes cliumis se penitus obse¬
quiis mancipent. hanc uicẽ suis
parentib reticlant: rt sicut eoꝵ
cura fuerunt educate. ip̃e qͦq po¬
st̃is fuis eadem lege ꝓuicleant. Qͥ
⁊̃ iutluaꝵ religionem exaggerãs
eas instare p̃cipit obsecrationib
⁊ orõnib nocte ⁊ die. Dequaꝵ etiã
necessitrictitib ad modũ sollicitꝰ.
siquis ficdelis inquit habet niluas¬
subiminstret illis ⁊ ñ gͣuet᷑ eccłia
ut his q̃ uere uidue sunt srffitiat.

Expanded text:
um, et maxime domesticorum curam non habet, fidem negavit, et est infideli deterior . » In quibus quidem verbis simul et debitae providet humanitati et propositae religioni. Ne videlicet sub obtentu religionis parvuli deserantur inopes, et carnalis compassio erga indigentes etiam usque ad sacrilegia trahat, et aliquid suis porrigat, quod de communi defraudet. Unde necessarium patet consilium, ut quae domesticorum cura sunt implicitae, antequam ad veram viduitatem transeuntes divinis se penitus obsequiis mancipent, hanc vicem suis parentibus reddant, ut sicut eorum cura fuerunt educatae, ipsae quoque posteris suis eadem lege provideant. Qui etiam viduarum religionem exagerans, eas instare praecipit obsecrationibus et orationibus nocte et die. De quarum etiam necessitudinibus admodum sollicitus: « Si quis fidelissubministret illis, et non gravetur Ecclesia, ut his quae verae viduae sunt sufficiat .
Abbreviated transcription (Latin):
rem retribuentlo honorẽ. ut ñ sit
scisma in corꝑe. s in io ip̃m ꝓmiui¬
cem sollicita sint m̃bra. eus aũ ad eo
integre ꝑdiuine gr̃e dispensatio¬
nem hec in aliquo clixerit aoimple¬
ri. ficrit in ip̃a muiliebris sexus in¬
firmitate. quẽ tam culpa qͣm nat᷑a
contemptibilem fecerat: Cireũspi¬
ce singłos in hoc sexii graclus. ñ so¬
luni uirgines ac irluas sen con¬
urinationes. ⁊ in eis. xp̃i grãm ru

Expanded text:
ribuendo honorem, ut non sit schisma in corpore. sed in idipsum pro invicem sollicita sint membra . » Quis autem adeo integre per divinae gratiae dispensationem haec in aliquo dixerit adimpleri, sicut in ipsa muliebris sexus infirmitate, quem tam culpa quam natura contemptibilem fecerat? Circumspice singulos in hoc sexu gradus, non solum virgines, ac viduas, seu conminationes
Abbreviated transcription (Latin):
sis insticuentis apłica plurimum
inuigilau̾it cura: ueꝵ gu̾aliter
erga scẽ ꝓfessionis uiduas qͣm studio¬
fiuis extrtaĩt liquet. ut omen ampu¬
tet temptatõnis occõnem. Cũ enim
esunt: statim adiecit. Si qͣ añ uona
filios arit nepotes ht̃: discat pͥmũ
ddomiũ suã reg̾e. ⁊ mutuã uicem red

Expanded text:
sis instituendis apostolica plurimum invigilavit cura, verum generaliter erga sanctae professionis viduas quam studiosus exstiterit liquet, ut omnem amputet tentationis occasionem. Cum enim e sunt , » statim adjecit, « si qua autem vidua filios aut nepotes habet, discat primum domum suam regere, et mutuam vicem
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o ih̾ri. Qd̾ itaq ibi cle cliaconib
dix̃. ñ bilingnes. hoc de cliaconissis
uino deditos: hic dicit sobrias.
Cetã uͦ que ibi sequuntur: hic bre¬
b. Qui ⁊̃ ficut ep̃os siue cliaconos

Expanded text:
 ibi de diaconibus dixit, « non bilingues, » hoc de diaconissis vino deditos, hic dicit sobrias. Caetera vero, quae ibi sequuntur, hic brebus. » Qui etiam sicut episcopos sive diaconos
Abbreviated transcription (Latin):
uiluas inquit᷑ honora. q̃ uere ui¬
due sunt. tales illas frusse credi¬
uius. quaꝵ aitam ip̃e matrem. ai¬
ꝓfessionis reuerentia uocat. Salu¬
tate inqͥt paulus ad romanos scͥ¬
bens rnfum electum in dño ⁊ ma
postuians: inferiuis aduxit. ex
uc̃ rogo te dlũa: rit diligamꝰ aice¬
rutrum. C uiꝰ quoq fretus anͣc bs̃¬
nem enstochium scͥbens: eam ãp¬
pellare cdñam ũ erubuit. ĩmo cur
etiã clebint statim apꝑosuit dicũs

Expanded text:
« Viduas, » inquit, « honora, quae verae viduae sunt. » Tales illas fuisse credimus, quarum alteram ipse matrem, alprofessionis reverentia vocat: « Salutate, » inquit Paulus ad Romanos scribens, « Rufum electum in Domino, etpostulans inferius adjunxit: « Et nunc rogo te domina, ut diligamus alterutrum . » Cujus quoque fretus aucnem Eustochium scribens, eam appellare dominam non erubuit: imo cur etiam debuerit, statim apposuit, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
functus ꝑmansit: ⁊ uͥ constitutus est
cleseruunt. Constat ⁊̃ filias aaron
parit̾ cũ frib suis ad scũaruim ⁊ here¬
clitariam sortem leui adeo ꝑtinere.
ut hinc quoq eis clñs alimoniam ĩ¬
stituerit. sicrit scriptum ÷ in libro
numeri: ip̃o ad aaron sic clicente.
Om̃s pͥmitias scũarii quas offerunt
filii isrł clño: tibi cledi ⁊ filiis ac fili¬
ab tuis uire ꝓpetuo. Unde uͨ acleri¬
coꝵ ordine mulierum religio clisiĩc¬
ta iuicletur. quas ⁊̃ ip̃is nomine con¬
iunctas ẽẽ constitutũ iidl̃ tam clia¬
conissas qͣm cliaconos appellemꝰ. ac si
in ritrisq tribum ler ⁊ quasi lerutas
agnoscamiꝰ. Habeniꝰ ⁊̃ i eoł libro uo¬
tum illuo maruum. ⁊ consecrationẽ
nazareoꝵ dñi eque feminis sic̃ ⁊ ui¬
ris ẽẽ: institutũ. ip̃o ad moysen clño
sic clicente. Loquere ad filios isrł: ⁊ di¬
ces ad eos uir siune mulier cũ fec̾ut
notum ut fcificentur. ⁊ se uolu̾int

Expanded text:
functus, permansit, et ubi constitutus est deservivit. » Constat etiam filias Aaron pariter cum fratribus suis ad sanctuarium et haereditariam sortem Levi adeo pertinere, ut hinc quoque eis Dominus alimoniam instituerit, sicut scriptum est in libro Numeri ipso, ad Aaron sic dicente: « Omnes primitias sanctuarii, quas offerunt filii Israel Domino, tibi dedi, et filiis ac filiabus tuis jure perpetuo . » Unde nec a clericorum ordine mulierum religio disjuncta videtur. Quas etiam ipsis nomine conjunctas esse constat, cum videlicet tam diaconissas quam diaconos appellemus. Ac si in utrisque tribum Levi, et quasi levitas agnoscamus. Habemus etiam in eodem libro votum illud maximum, et consecrationem Nazaraeorum Domini aeque feminis sicut et viris esse institutum, ipso ad Moysem Domino sic dicente: « Loquere ad filios Israel, et dices ad eos: Vir sive mulier cum fecerint votum ut sanctificentur, et se voluerint
Abbreviated transcription (Latin):
S qr ut clirimꝰ quo naturalit fe¬
mineus serus est infirmior: conͥtꝰ¬
⁊ cleo est acceptabilior ⁊honore
dignior: neqͣqͣm martyriũ illiro
in festirutate memnoriã meruit.
cui femina ñ uit̾ fuit. qͣsi ꝓ mag¬
no ũ habeat᷑: si fortior serus for¬
trẽ paciatur. Uñ ⁊ in larroe p̃die¬
te femine amplius scͥpt᷑a ꝓrum¬
peus: ait. Supra modiu᷑ ã mr̃
mirabilis et uonoꝵ memoria
digua. que ꝑeuntes.uii. filios sub
iinuis cliei tp̃r conspitiens bono

Expanded text:
quia, ut diximus, quo naturaliter femineus sexus est infirmior, eo virtus est Deo acceptabilior, et honore dignior; nequaquam martyrium illud in festivitate memoriam meruit, cui femina non interfuit, quasi pro magno non habeatur si fortior sexus fortiora patiatur. Unde et in laude praedictae feminae amplius Scriptura prorumpens, ait: « Supra modum autem mater mirabilis et bonorum memoria digna, quae pereuntes septem filios sub unius diei tempore consp
Abbreviated transcription (Latin):
conissam furisse matris eccłie. Qd̃
ui ꝑtib grecoꝵ hodie usq qͣimilicie
causa ꝑagit᷑. Qͥb ⁊ baptitandi u¬
sus in eccłia ñ nogatur. Ciauluis.
stitui. in quo offõ positam pheben
apd̾ eccłiam que est cenchris apłe
magna cũ laule ⁊ cõmendatione
ꝓsequit᷑. qͣles ⁊̃ ip̃e ad tymo cheum
scͥbens uit̃ ipõs colligens diaconos
simili ioꝵ instructione uitã eaꝵ
iustituit. Ibi quippe eccł̾iasticoꝵ mi¬

Expanded text:
conissam fuisse matris Ecclesiae. Quod in pactibus Graecorum hodie usque quasi militiae causa peragitur. Quibus et baptizandi usus in Ecclesia non negatur. » Claudius: stitui, in quo officio positam Phoeben apud Ecclesiam, quae est Cenchris, Apostolus magna cum laude et commendatione prosequitur. » Quales etiam ipse ad Timotheum scribens inter ipsos colligens diaconos simili morum instructione vitam earum instituit. Ibi quippe ecclesiasticorum
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ appellat᷑ sennior. ł monastĩũ. Itẽ
ilifra. Itaq ñ solum subtiliũ intelli¬
gunt hymnos ueterrim. s ip̃i fatiũt
nouos in am̃ om̃ib eos ⁊ metris et
sonis honesta satis ⁊ suaui cõpage
modulantes. It̃ plerisq cle abstinẽ¬
tia eoꝵ p̃missis. ⁊ clium crltus offi¬
tiis adiecit. Cũ uiris aũ quos clicimꝰ

Expanded text:
quae appellatur Senivor, vel monasterium. » Item infra : « Itaque non solum subtilium intelligunt hymnos veterum, sed ipsi faciunt novos in Deum, omnibus eos et metris et sonis honesta satis et suavi compage modulantes. » Item plerisque de abstinentia praemissis, et divini cultus officiis adjecit : « Cum viris autem, quos
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑte ꝓfitet᷑ ⁊ consiluu insuꝑ ad¬
u̾sum hoc prebet. Cũ enĩ p̃misiss
adolescentiores aũ iuicluas de iũta:
cãm hꝰ rei ⁊ consilii sui metlicam̃¬
tum statim apposuit dicens. Cum
enĩ luxuriate fuũit in xp̃o nrib̾e
uolunt hñtes dampnatõnem qr
pͥmam ficlem irritam fecerunt.
Simul aũ ⁊ ostiose discunt cͥciũre

Expanded text:
nsuper adversum hoc praebet. Cum enim praemisisset: « Adolescentiores autem viduas devita , » causam hujus rei et consilii sui medicamentum statim apposuit, dicens: « Cum enim luxuriatae fuerint, in Christo nubere volunt, habentes damnationem, quia primam fidem irritam fecerunt. Si
Abbreviated transcription (Latin):
ł honorem femirus exhibita. si ab
ip̃o exorclio inunli repetamꝰ. reꝑi¬
emꝰ statim mulieris creationẽ qua
p̃cipue mulieres admoneant᷑ at¬
tentłe quam sit earriui naturaus
patria paracdysus. ⁊ quo amplius
eas celibẽ paradysi uitam seqͥ con¬
rieniat. Uñ ambrosiris in libro de
hõinem quem fecit ⁊ posuit eũ in
paralyso. Uides quĩ qui erat appre¬
henditur. In ꝑacyso enm colloca¬
uit. Adrierte quia extra paraoy¬
sunt uir fc̃s ÷. ⁊ niulier intͣ para¬
chysum. In inferiors loco uir melior
inuenitur. ⁊ illa q̃ in meliore loco
restaurant᷑ in maria. quã adam ĩ
ip̃o reparauit. ex sient amuliere
culpa: sic a mulier ᷤͤ cepit gr̃a. ⁊ uir¬
guntatis reflorrut p̃rogãtina. Ac
priꝰ in ama ⁊ maria iudiuis ⁊ uͥgi¬
nib scẽ ꝓfessionis forma ÷ exhibi¬
ta: qͣm in ioh̾e uł apłis monastice
religionis exempla uiris ꝓposita.

Expanded text:
ae beneficia vel honorem feminis exhibita si ab ipso exordio mundi repetamus, reperiemus statim mulieris creationem quadpraecipue mulieres admoneantur attendere; quam sit earum naturalis patria paradisus, et quo amplius eas caelibem paradisi vitam sequi conveniat. Unde Ambrosius in libro De hominem quem fecit, et posuit eum in paradiso. Vides quoniam qui erat apprehenditur. In paradiso eum collocavit. Adverte quia extra paradisum vir factus est, et mulier intra paradisum. In inferiori loco vir melior invenitur, et illa quae in meliore loco restauravit in Maria, quam Adam in Christo reparavit. Et sicut a muliere culpa, sic a muliere coepit gratia, et virginitatis refloruit praerogativa. Ac prius in Anna et Maria viduis et virginibus sanctae professionis forma exhibita, quam in Joanne vel apostolis monasticae religionis exempla viris proposita.
Abbreviated transcription (Latin):
cles larcit. Sitribulationem pacien¬
tib subministͣuit. si om̃e bonũ opꝰ
consecuta est. Adolescentiores ã ni
cluas de uita. & qͥclem beatus ex
lum ꝓ bono detur exemplũ. si iu¬
dł. inniores ad hoc eligantur: q̃ ad
tẽptatõnem ꝓuiores ⁊ natura leui¬
ores. nͨ ꝑ exꝑientiam longesie eta¬

Expanded text:
ientibus subministravit, si omne bonum opus consecuta est. Adolescentiores autem viduas devita . » Quod quidem beatus expum pro bono detur exemplum, si videlicet juniores ad hoc eligantur quae ad tentationem proniores et natura leviores; nec per experientiam longaevae aeta
Abbreviated transcription (Latin):
Numquro abreñtiare deo uelthu¬
nficare ytlolis cogebat᷑. Nichilm
qͣm aluid ab eis erigebat᷑. nͥ ut
carnib nescerent᷑. quas lex eis
int̃clicebat. O frẽs et cõmonachi
qͥ tam impudent̃ coticlie cortͣ re¬
gule. institritionẽ ac ur̃am ꝓfes¬
sionem ad carnes inhiatif. quid
ad huius mrilieris constantiã clic¬
turi estis: Humqͥo tã inuerecun¬
di estis. rit cñ hec aricditis exubes¬
centia ũ confruroamini: Sciatis
frẽs qd̃ de regnia austri clñs in¬
creclulis exꝓbrat dicens. regina
austͥ surget in iriditio cũ gene¬
ratione ista.⁊conclempnabit
eam: multo amplius nob̃̾ cde hus
mubieris constantia imꝑpandũ
cẽ. que ⁊ ionge maiora fec̃it. ⁊ uos
ur̃e ꝓfessionis uoto religioni ar¬
tuus astricti estis. C̃uiꝰ qurdem tã¬
to agone uirtus examinata hoc
u ec̃cłia pͥmlegium obtinẽ me¬
ruit. ut eiꝰ martyrnum sollemp¬
nes lectiones atq missam hãt.

Expanded text:
Nunquid abrenuntiare Deo, vel thuNunquid abrenuntiare Deo, vel thurificare idolis cogebatur? Nihil, inquam, ab eis exigebatur, nisi ut carnibus vescerentur, quas lex eis interdicebat. O fratres et commonachi, qui tam impudenter quotidie contra Regulae institutionem ac nostram professionem ad carnes inhiatis, quid ad hujus mulieris constantiam dicturi estis? Nunquid tam inverecundi estis, ut cum haec auditis, erubescentia, non confundamini? Sciatis, fratres, quod de regina austri Dominus incredulis exprobat, dicens: « Regina austri surget in judicio cum generatione ista, et condemnabit eam , » multo amplius vobis de hujus mulieris constantia improperandum esse, quae et longe majora fecerit, et vos vestrae professionis voto religioni arctius astricti estis. Cujus quidem tanto agone virtus examinata, hoc in Ecclesia privilegium obtinere meruit, ut ejus martyrium solemnes lectiones atque missam habeat,
Abbreviated transcription (Latin):
eus incomꝑabilem matris .uii.
filioꝵ constantiam ñ miret᷑. quoᷤᷤ
una cũ matre app̃hensos sic̃ ma¬
chabeoꝵ hystoria narrat. rex mi¬
prissimus autiochꝰ ad carnes por¬
emas contra legem elendas: uit̾
est. frustra compelłe: Que mat̾
b suis ad coronam filios p̃misit.
tot ip̃a martỹriis trium phauit.
ꝓpͥo ad excremum marti rio con¬
sũmata. Si totam uetĩs testam̃¬
ti seriem reuoluamꝰ. quid huius
nulieris constantie comparare
poterimsꝰ: Ille ad extremum ne¬
hemens temptator beati iob imbe¬
cillitatem humane nature contra
mortem considerans: pellẽ inquit
ꝓ pelle. ⁊ riniu̾sa dabit hõ ꝑ airima
sua. In tm̃ enĩ õs argustiam mor¬
tis uat᷑alit̃ horremꝰ. ut sepe ao ue¬
fensionem unius menbri. Alt̾i
opponamꝰ. ⁊ ꝓ uita hac conseruan¬
da: urilla uereamͣ incõmoda. hec
nias ꝑde sustinrut ne unã legis
incurreret offensam. Q ÷ istã ob¬
secͦ ad qͣm compellebat᷑ tͣusg̾sfio:

Expanded text:
Quis incomparabilem matris septem Quis incomparabilem matris septem filiorum constantiam non miretur, quos una cum matre apprehensos, sicut Machabaeorum historia narrat , rex impiissimus Antiochus ad carnes porcinas contra legem edendas nisus est frustra compellere? Quae mater bus suis ad coronam filios praemisit, tot ipsa martyriis triumphavit, proprio ad extremum martyrio consummata. Si totam Veteris Testamenti seriem revolvamus, quid hujus mulieris constantiae comparare poterimus? Ille ad extremum vehemens tentator beati Job, imbecillitatem humanae naturae contra mortem considerans: « Pellem, inquit, pro pelle, et universa dabit homo pro anima sua . » Intantum enim omnes angustias mortis naturaliter horremus, ut saepe ad defensionem unius membri alterum opponamus, et pro vita hac conservanda nulla vereamur incommoda. Haec nimus perdere sustinuit, ne fensam. Quae est ista, obsecro, ad quam compellebatur transgressio?
Abbreviated transcription (Latin):
phauit. Iudich mermis cũ abra
sua tribilem erercitum est aggres¬
sa: ⁊ uniꝰ holofernis ꝓpͥo ip̃ius gla¬
tlio capud amputans: sola uniu̾¬
sos strauit hostes. ⁊ clesꝑatũ ppłm
suum liberauit. Hester spũ laten¬
ter suggerente: contͣ ip̃m ⁊̃ legis
clec̾tum. gentili copulata regi. un¬
prissimi aman consilum. ⁊ crudle
regis p̃uenit edictum constitutã
regieq cdelib̾ationis suãm. qͣsi uno
tpris momĩto in contrariũ conuer¬
tit. Magne ascͥbit᷑ uirtuti. qd̾ danio
ui funida ⁊ iapicle goliam aggrestꝰ ⁊
⁊ clenicit. Iuclich iudua ad hostilẽ
ꝓcedit. ex̃citum. sine funda ⁊ lapi¬
de. sine om̃i adminiculo arma¬
ture clunicatrira. hest̃ solo u̾bo
ppłm suum liberat: ⁊ conu̾sa in
hostes sña corruerunt ip̃i in laq̃¬
run quem teteuderant. Cuius
quidem iusignis facti memoria
singłis aniris apud uicleos sollep̃¬
nem meruit hr̃e leticiam. Qõ
neqͣqͣm aliqua iuiroꝵ facta qͣntũ¬
crimq spleudicla obtinerunt᷑.

Expanded text:
phavit . Judith inermis cum Abra sua terribilem exercitum est aggressa, et unius Holofernis proprio ipsius gladio caput amputans, sola universos stravit hostes, et desperatum populum suum liberavit . Esther spiritu latenter suggerente contra ipsum etiam legis decretum gentili copulata regi, impiissimi Aman consilium, et crudele regis praevenit edictum, constitutamque regiae deliberationis sententiam quasi uno temporis momento in contrarium convertit . Magnae ascribitur virtuti quod David in funda et lapide Goliam aggressus est et devicit . Judith vidua ad hostilem procedit exercitum sine funda et lapide, sine omni adminiculo armaturae dimicatura . Esther solo verbo populum suum liberat, et conversa in hostes sententia corruerunt ipsi in laqueum quem tetenderant. Cujus quidem insignis facti memoria singulis annis apud Judaeos solemnem meruit habere laetitiam. Quod nequaquam aliqua virorum facta quantumcunque splendida obtinuerunt.