comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
functa uxore uł uiro inquinta ge¬
neratõe iungant᷑. In quarta si inuen¬
ti fui̾nt ñ separentur. Intercia uͦ
rem acciꝑe post obitrim euis. Equa¬
liter uir uingattir in matrimonio
cis qui sibi consangumei siut: ⁊ uix¬
oris sue consangiineis post mortẽ
uxoris. Ecce hic conceditur inqͥnta
uł quarta ꝓpinquitate affinium:. fi̾
sue. relictam frĩs uxoris sue. relictani
filii uxoris sue. nemo sibi in inatrimo¬
numi sumat: relictam uxoreni consan¬
guineoꝵ uxoris sue usq int̾ciam pro¬
geniem nomo in uxorem suuiat.
In quarta uͦ ⁊ quinta si inuenti fai̾t.
uon separentur. Eoce quã uarie deaf¬
fiiritatis obseruatione locuntur
auctores. Ali enĩ usq ad septimũ
gͣdũ eã obsernari sanciunt alii
uero inqͥnto uł quarto matrimo¬
uia contracta ñ diuidiuit: s illi uĩ¬
uin usq ad t̾ciũ gradum: sicut
g̾g̾ dispensauit in quarto gradu
consangiuuitatis. Ilud etiam p̃¬
sulere decre uisti. si mulier copula

Expanded text:
functa uxore vel viro, in quinta gefuncta uxore vel viro, in quinta generatione jungantur; in quarta si inventi fuerint, non separentur. In tertia vero erius accipere post obitum ejus. Aequaliter vir jungatur in matrimonio eis qui sibi consanguinei sunt, et uxoris suae consanguineis, post mortem uxoris. Ecce hic conceditur in quinta vel quarta propinquitate, affinium fieri suae, relictam fratris uxoris suae, relictam filii uxoris suae, nemo sibi in matrimonium sumat; relictam uxorem consanguineorum uxoris suae usque in tertiam progeniem nemo in uxorem sumat. In quarta vero et quinta si inventi fuerint, non separentur. Ecce quam varie de affinitatis observatione loquuntur auctores. Alii enim usque ad septimum gradum eam observari sanciunt; alii vero in quinto vel quarto matrimonia contracta non dividunt. Sed illi verum usque ad tertium gradum; sicut Greg. dispensavit in quarto gradu consanguinitatis. Illud ausulere decrevisti, si mulier copula
Abbreviated transcription (Latin):
Idooq cõmunis illis ẽ: utraq paren¬
q sexii ꝑ mittimus in ꝓpinquitate
sui sangunus uł uxoris usq in sep¬
timm generationis gradum uxo¬
rem ducere uł incesti macła copłãri:
quia sicut ñ licet cuiquam xp̃iano
de sua consãguinitate. sic nec de con¬
sanguinitate uxoris coniugeni du¬
cere: ꝓpter carnis unitatem. Item
gͣgͥ. De affiuitate consanguiitatis
ꝑ gradus cognationis placuit usq ad
septimã generationem obseruare.
Nam ⁊ hereditas rerum ꝑ legales in¬
strumentorum diffinitiones sanci¬
ta: usq ad septiuum heredum pro¬
tendit successionem. Nou enun eis
succederent: nisi de ꝓpagine cognati¬
onis deberetur. His auctoritatibus
insinuatur. ⁊ que sit affinitas: ⁊ usq
ad qũe gradum sit obseruanda. scili¬
cet usq ad septiuũ. Sed alii ui¬
dentur concedere ĩ qriinta gn̾ati¬
one inter affines contrahi couui¬
ꝑ uirum ⁊ ucorem uenint: de¬

Expanded text:
Ideoque communis est illis utraque parenIdeoque communis est illis utraque parenque sexu permittimus ex propinquitate sui sanguinis vel uxoris, usque in septimum generationis gradum, uxorem ducere, vel incesti macula copulari: quia sicut non licet cuiquam christiano de sua consanguinitate, sic nec de consanguinitate uxoris conjugem ducere, propter carnis unitatem. Itemitate consanguinitatis per gradus cognationis placuit usque ad septimam generationem observare. Nam et haereditas rerum per legales instrumentorum definitiones sancita, usque ad septimum gradum haeredum protendit successionem. Non enim eis succederent, nisi de propagine cognationis deberetur. His auctoritatibus insinuatur, et quae sit affinitas, et usque ad quem gradum sit observanda, scilicet usque ad septimum. 2. Varidentur concedere in quinta generatione inter affines contrahi conjuper virum et uxorem veniunt, de
Abbreviated transcription (Latin):
dicitis pareutelam ẽẽ. que ad uirum
ex parte nxoris. seu que ex parte
uiri ad uxorem ꝑtinet: uanifesta
ratio est. quia si scd̾mi diuinã senten¬
tiam ego ⁊ uxor uiea sumus una caro
ꝓfecto mͥ ⁊ illi uica suaq pareutela
ꝓpiuquitas una efficitur. Quo cͥca
ego ⁊ soror uxoris mee: in uno ⁊ pͥmo
gradu erinius. Filius uero eus: scd̾o
gradu erit. Eius ueptis uero t̾cio. Id
utrimq in cet̾is agͥendum est succes¬
sionib. Uxorem uero ꝓpniqui ciriꝰcũq
gͣdus sit. ita me oportet atrendere. ꝙ̃¬
ad modum ip̃ius quoq gradus aliqua
femina ꝓprie ꝓpinquitatis sit. Quod
nimirum uxori mee de ppinquitate
uiri sui ui cunctis cognationibus
gradib conueuit obsernare. Qui uͦ
aliorsun sentiunt: antix sunt. Item
consangui neis ꝓpriis: ⁊ consangume¬
guiuitas que inpprio uiro conseruã¬
da est: etiam in uxoris parentela de le¬
ge nptiarum custodienda est: quia
con stat eos duos fuisse incarne una

Expanded text:
dicitis parentelam esse, quae ad virum dicitis parentelam esse, quae ad virum ex parte uxoris, seu quae ex parte viri ad uxorem pertinet, manifesta ratio est: quia si secundum divinam sententiam ego et uxor mea sumus una caro, profecto mihi et illi mea suaque parentela propinquitas una efficitur. Quocirca ego et soror uxoris meae, in uno et primo gradu erimus; filius vero ejus, secundo gradu erit a me; neptis vero, in tertio. Idque utrinque in caeteris agendum est successionibus. Uxorem vero propinqui cujuscumque gradus sit, ita me oportet attendere, quemadmodum ipsius quoque gradus aliqua femina propriae propinquitatis sit. Quod nimirum uxori meae de propinquitate viri sui in cunctis cognationis gradibus convenit observare. Qui vero aliorsum sentiunt, antichristi sunt. Item consanguineis propriis et consanguineguinitas quae in proprio viro conservanda est, etiam in uxoris parentela de lege nuptiarum custodienda est, quia constat eos duos fuisse in carne una.
Abbreviated transcription (Latin):
sororis. seu duoꝵ frm̃ germanoꝵ:
seu duarumsororum filius ⁊ filia
misceantrir. S exꝑimento didici¬
mus: ex tali comugio sobolem nõ
posse succrescere. Uñ uecesse ẽ: rit
quarta ł qͥnta gn̾atõ fideliũ licent᷑
sibi iungantur. s post multum
temꝑis idem g̾e de felice messine
scicilie p̃sule requisitus utrũ au¬
gustino scripserit. ut anglorum
quarta generatione contracta ma¬
trimonia non soluẽntur: uter cet̾a
talem reddidit rationem. Quod
scripsi augustino anglorum ep̃o
ip̃i etiam auglorum genti que nu¬
ꝑ ad fidem uenerat ut a bono quod
ceꝑat metuendo aust̾iora disced̾et:
specialiter ⁊ non generalit̾ me sci¬
as scripsisse. Nec ideo hec eis scͥpsi:
ut postqͣm in fide fuernit solidati
si infra ꝓpriam consangninitatẽ
iuenti fuerint ñ seꝑentur: aut
nifra affiuitatis lineani .i. usq ad sep¬
tiuiam geuerationem uingantur.
Dunc de affinitate uidendum est: de

Expanded text:
sororis, seu duorum fratrum germanorum, sororis, seu duorum fratrum germanorum, seu duarum sororum filius et filia misceantur. Sed experimento didicimus, ex tali conjugio sobolem non posse succrescere. Unde necesse est ut quarta vel quinta generatio fidelium licenter sibi conjungatur. Sed post multum temporis idem Gregor., a Felice, Messinae Siciliae praeside, requisitus utrum Augustino scripserit, ut Anglorum quarta generatione contracta matrimonia non solverentur, inter caetera talem reddidit rationem, ibid.: Quod scripsi Augustino Anglorum episcopo, ipsi etiam Anglorum genti quae nuper ad fidem venerat, ne a bono quod coeperat metuendo austeriora recederet, specialiter et non generaliter me agnoscas scripsisse. Nec ideo haec eis scripsi, ut postquam in fide fuerint solidati, si infra propriam consanguinitatem inventi fuerint, non separentur; aut infra affinitatis lineam, id est, usque ad septimam generatunc de affinitate videndum est; de
Abbreviated transcription (Latin):
numero graduum uarietas uidea¬
tur. ultima eium generatio si a
ordinib dirimeus usq ad ultimũ
gradum ꝓtraxerit. ⁊ ꝓpinquitas
ẽẽ desierit. tũc pͥmum lex in matͥ¬
monii uiuculum eam recipiet: ⁊
re. Ido aũt usq ad sextum generis gra¬
diun consanguinitas constituta ẽ: ut
sicut sex etatib inuidi geuoratio
⁊ hominis status finituR. ita ꝓpinqͥ¬
tas gn̾is. tot gradib t̾minetur. In
his gradib omnia ꝓpniquitatis no¬
niia continentur. Ultraquos
nec affinitas in uenirr: nec suocessi¬
o pot̾ amplius ꝓrogari. Sod̾m a¬
lios septeni graduis ideo computant᷑:
ut ita post septem gradus sponsus
sponse ingatur. sieut post hanc ni¬
tami que septem dieb agitur eccłia
xp̃o uingetur. His aũt occur¬
rit illud qd̃ g̾g̾ augustino anglo¬
ruui ep̃o aquo requisitus fuerat
quota geueratione debeant copu¬
lari: rescribit sic. Quedam lex ro¬
mana ꝑmittit. ut siue frr̃s suie

Expanded text:
numero graduum varietas videanumero graduum varietas videatur. Ultima enim generatio si a ordinibus dirimens usque ad ultimum gradum protraxerit, et propinquitas esse desierit, tunc primum lex in matrimonii vinculum eam recipiet, et tem. Ideo autem usque ad sextum generis gradum consanguinitas constituta est, ut sicut sex aetatibus mundi generatio et hominis status finitur, ita propinquitas generis tot gradibus terminetur. In his sex gradibus omnia propinquitatum nomina continentur, ultra quos nec affinitas inveniri, nec successio potest amplius prorogari. Secundum alios, septem gradus ideo computantur, ita ut post septem gradus sponsus sponsae jungatur, sicut post hanc vitam, quae septem diebus agitur, Ecclesia Christo jungetur. Hic autem occurrit, illud quod Greg. Augustino, Anglorum episcopo, a quo requisitus fuerat quota generatione debeant copulari, rescribit sic, 35, q. 3: Quaedam lex Romana permittit, ut sive fratris, vel
Abbreviated transcription (Latin):
nunt gradus: truncum int̾ grad̾
connumerant. Uarie namꝙ cõ¬
putantur gradus cognatioius. Alii
eñ patrẽ inpͥmo gradu. filios in
scdo ponunt. Alii pͥmum gradũ
filios appellant. negantes gradũ
cognationis inter patren ⁊ filiũ
cẽ. cum uua caro sit pater ⁊ filiꝰ.
Auctoritates ergo que consangui¬
nitatis cautelam usq inseptimũ
gradum ꝑhibent: patreni pouũt
in pͥmo. Ille uero que usꝙ ad sextũ
gradum ꝑhibent. pͥmum gradum
filios appellaut. atq ita fit ut eedem
ꝑsone sed̾m hanc diu̾sitatem mucni¬
antur insexto ⁊ septimo gradu. Pa¬
trem uero inpͥmo gradir ponit: qmi
fratres dicit c̃ẽ pͥnium gradum. Hoc
mͦ computat ⁊ acharias p̃p̃ inquiens.
Parentele gradus taliter computa¬
mus. Ego ⁊ frater m̃s una genãtio
sunius: pͥmũq gradum efficimus
Rursus filius iuis fratͣisq mei filius
scd̾a generatio sunt: et scd̾m gͣdũ
faciunt: atq ad hinc modum cet̾e
suecessiones. Inter illos qui sex com

Expanded text:
 truncum inter gradus computant. Varie namque computantur gradus consanguinitatis. Alii enim patrem in primo gradu, filios in secundo ponunt; alii primum gradum filios appellant, negantes gradum cognationis in patrem et filium esse, cum una caro sint pater et filius. Auctoritates ergo quae consanguinitatis cautelam usque in septimum gradum prohibent, patrem ponunt in primo gradu. Illi vero qui usque ad sextum gradum prohibent, primum gradum filios appellant. Atque ita fit, ut eaedem personae secundum hanc diversitatem inveniantur in sexto et septimo gradu. Patrem vero in primo gradu ponit, qui fratres dicit esse secundum gradum. Hoc modo computat Zacharias papa, inquiens, ibid.: Parentelae gradus taliter computamus: Ego et frater meus una generatio sumus, primumque gradum efficimus. Rursus, filius meus, et fratris mei filius secunda generatio sunt, et secundum gradum faciunt; atque ad hunc modum caeterae successiones. Inter illos vero qui sex comp
Abbreviated transcription (Latin):
deranda ratio. ne si multis offeras it¬
sum aliciu sce ingratũ. aut si numerosita¬
tem fercłoꝵ concedas. uicium suꝑfluitatis ĩ¬
ta sufficiant. ut sicut ait beatus benediftꝰ
qui ñ possũt ex uno. reficiant ex alio. Ter¬
cila cocta. in cena uͦ unũ crudum seu coctũ
pro uelle disponentis hẽre licebit. Preter
hec aũ st̃ ⁊ alia pietatis feccła. q̃ ad p̾lato¬
rum dispensatõem ꝑtinent. Licet enĩ p̾la¬
tis p̾t᷑ hec que concessa sũt aut fr̃ib̾ gen̾a¬
liter. aut alicui de mensa sua aliqͥd ex cõ¬
descentoĩs benignitate tͣnsmittere. nec tñ
eis iniustũ uderi debet. quos fecit aliqua
consuetudo fortiores. si minꝰ pati ualenti¬
b. siue illis qͥ nimuĩ patiunt᷑ laborẽ. ali¬

Expanded text:
deratio, ne si multis offeras unum, alicui sit ingratum; aut si numerositatem ferculorum concedas, vitium superfluitatis inta sufficiant ut, sicut ait beatus Benedictus, qui non possunt ex uno, ex alio refcula cocta, in coena vero unum crudum, seu coctum pro voluntate disponentis habere liceat. Praeter haec autem sunt et alia pietatis fercula, quae ad praelatorum dispensationem pertinent, licet enim praelatis praeter haec, quae concessa sunt, aut fratribus generaliter, aut alicui de mensa sua, aliquod ex condescensionis benignitate transmittere, nec tamen eis injustum videri debet, quos fecit aliqua consuetudo fortiores, si minus pati valentibus, sive illis, qui nimium patiuntur laborem, ali
Abbreviated transcription (Latin):
se offerret: eumiq ad suc fidei imit¬
tationem uocaret. si ille assentiret
ni cuiꝰ sententiaui fidei diceretur con¬
sensisse: ñ inhereticorum sectaru
s m nitegritatem fidei quam ille he¬
sensum ñ excludit. Que enĩ nubit
pauꝑi putans illũ esse diuitem:. ñ
pot̾ remũtiare pͥori conditioni qm̃¬
uis erxauĩt. Nec error qualitatis ut
siquis ducat uxorem meretricem

Expanded text:
se offerret, eumque ad suae fidei imise offerret, eumque ad suae fidei imitationem vocaret: si ille assentiret, in cujus sententiam fidei diceretur consensisse? Non in haereticorum sectam, sed in integritatem fidei, quam ille haesensum non excludit. Quae enim nubit pauperi, putans illum esse divitem, non potest renuntiare priori conditioni, quamvis erraverit. Nec error qualitatis, ut si quis ducat uxorem meretricem
Abbreviated transcription (Latin):
s in rachel consenserit: S qd̾ ibi fcm̃
est in misterio fc̃m ⁊̃ iꝓbe traditur.
Ibi tũ ⁊ si ũ precessit: secutus est con¬
sensus. Nec ex illo concubitu qui con¬
seusũ p̃cesfit fornicari iudicantur:
cũ ille maritali affectu eam cognoui̾t¬
⁊ illa uxorio affectu debitun ꝑsolue¬
rit putaus lege pͥmogenitarũ ⁊ pater¬
nis imꝑiis se illi iure copulatam. Excu¬
santur etiam: quia dei consilio in mi¬
iusterio ita actum est. stiam hodie
excusaretur ille cui iscio uxoris so¬
ror lectuluni eiuns ingressa se subice¬
ret: quẽ cũ sine spe coniugii ꝑpetuo
manere ceuseatur. ille tũ qui cogno¬
uit eam ꝑ ignorantiam excusatur: qd̃
ꝑ simile ꝓbatur. Si enĩ dyabolus¬
qui transfigurat se mangelum lu¬
cis credatur bonus: ñ ẽ error ꝑiculosꝰ.
Quod aũt uir ille in illam mulie¬
rem ñ consenserit: ex simili ostendit᷑.
Siquis em̃ hereticus nomme augri¬
stini uł ambrosii alieui catholico

Expanded text:
sed in Rachel consenserit? Sed quod ibi factum sed in Rachel consenserit? Sed quod ibi factum est, in mysterio gestum non improbe traditur, ibi tamen etsi non praecessit, secutus est consensus; nec ex illo concubitu qui consensum praecessit, fornicarii judicantur, cum ille maritali affectu eam cognoverit, et illa uxorio affectu debitum persolverit, putans lege primogenitarum, et paternis imperiis se illi jure copulatam; excusatur etiam, quia Dei consilio in mysterio ita actum est. Hodie etiam excusaretur ille, cui inscio uxoris soror lectulum ejus ingressa se subjiceret; quae cum sine spe conjugii perpetuo manere censeatur, ille tamen qui cognovit eam per ignorantiam, excusatur, quod per simile probatur. Si enim diabolus transfigurans se in angelum lucis credatur bonus, non est error periculosus. Quod autem vir ille in illam mulierem non consenserit, ex simili ostenditur. Si quis haereticus nomine Augustini vel Ambrosii, alicui catholico
Abbreviated transcription (Latin):
impedit uł excludit consen¬
sum: s etiam error. Nou aũt oĩs
error consensimi impedit. Est enĩ
error alius ꝑsone aluis fortune. aliꝰ
conditionis: alius qualitaris. Prror
tiouis. qñ putatur ẽẽ liber qui ser¬
uus est. Prror qualitatis: qñ puta¬
tur ẽẽ bonus qui malus ẽ. Error
fortune ⁊ qualitatis: coniugii con¬
sensum ñ excludit. siror uͦ condi¬
tionis coniugalem consensum eua¬
cuat: de qua conditione pꝰmodum
tractabimus. Error qͦ ꝑsone consẽ¬
sum conuigalem ũ ad mitrit: ut
siquis feminam nobilem in coniu¬
gunu petat.⁊ ꝓ ea alia ignobilis
tradatur ei. ñ est inter eos comu¬
gium. qr ũ consentit uir in istam.
s in aliam. ut si quis ꝓmicte̾t mͥ se
quia consensus ñ nͥ uoluntatis est Si¬
cut ergo ercor materie excludit
consensun: ita ⁊ in coniuigio error
ꝑsone. S obicitur de iacob: qui ꝓra
chel septom aniris seruierat ⁊ sup¬
posita est ei lya. Nuniquid error ꝑsone
ex cludit coniugium: cum ñ in eani

Expanded text:
impedit vel excludit consensum sed etiam error. Non autem omnis error consensum expedit. Est enim error alius personae, alius fortunae, alius conditionis, alius qualitatis. Error tionis, quando putatur esse liber qui servus est. Error qualitatis, quando putatur esse bonus qui malus est. Error fortunae et qualitatis, conjugii consensum non excludit. Error vero conditionis conjugalem consensum evacuat, de qua conditione postmodum tractabimus. Error quoque personae consensum conjugalem non admittit: ut si quis feminam nobilem in conjugium petat, et pro ea alia ignobilis tradatur ei, non est inter eos cogium, quia non consensit vir in istam, sed in aliam. Ut si quis promitteret mihi se quia consensus nonnisi voluntatis est. Sicut ergo error materiae excludit consensum, ita et in conjugio error personae. Sed objicitur de Jacob qui pro Rachel septem annis servierat, et supposita est ei Lia, numquid error personae exclusit conjugium, cum non in eam,
Abbreviated transcription (Latin):
in potestate uocem tuiam. Habeto et
animũ: frangis uotem frange et uo-¬
luntatem. seruas consonantiã uotũ.
serua et contorliam morũ: ut ꝑ exẽ¬
plum concordes proximo. ꝑ uolunta¬
tem dõ. ꝑ obedientiam magistro. Hec
ẽ concordia morum. Sunt etiã tres spe-¬
cies sonoꝵ. q̃ fu̾̃it pulsu. flatu. et cãtu.
Ao crchaiam ꝑtinet pulsus. ad organũ
flatus: ad uocẽ cant᷑. Assignati po¬
test h consonantia sonorũ concordie
moꝵ. si referat᷑ ad pulsũ cythare ma¬
nuũ oꝑatõ. ad flatũ organi mentis
deuotio: ad cantum uotis sermonis exhor-¬
tario. Percure gͥ cordas eythare manu
done oꝑationis. ut concordes ꝓximo ꝑ
exemplũ mortificate carnis. Im ple or¬
ganum cordis flatu. ⁊ dest spl̃ sc̃e ins¬
ꝑiratõis: ut reddas d̾o dulcem sorium
pie deuotõis. Ut u̾m ꝯcordes magr̃o.
canta canticũ nouũ. canticũ obeliẽ¬

Expanded text:
in potestate tua vocem tuam, habeto et in potestate tua vocem tuam, habeto et animum, frangis vocem, frange et voluntatem, servas consonantiam vocum, serva et concordiam morum, ut per exemplum concordes proximo, et per voluntatem Deo, per obedientiam magistro: haec est concordia morum. Sunt etiam tres species sonorum, quae fiunt pulsu, flatu et cantu. Ad citharam pertinet pulsus, ad organum flatus, et ad vocem cantus. Assignari potest haec consonantia sonorum, concordiae morum: si referatur ad pulsum citharae, manuum operatio; ad flatum organi, mentis devotio; ad cantum vocis sermonis exhortatio. Percute igitur chordas citharae manu bonae operationis, ut concordes proximo per exemplum mortificatae carnis. Imple organum cordis flatu, id est, Spiritu sanctae inspirationis, ut reddas Deo dulcem sonum piae devotionis. Ut iterum concordes magistro, canta canticum novum, canticum obedien
Abbreviated transcription (Latin):
psalmodiam inquit compunctõ
effundit᷑: uia nob̾ in corde fit ꝑ quã
ad ih̾m in fine ꝑueninur. Sunt enam
alii uoce dissoluti. qui uocis sue modu¬
latione gloriant᷑: nec tantum gaudent
elatione: aliud cantant quã libri
habeant: et aliud forsitan iterꝵ d̃ĩ¬
cturi si sint illud idem tt̾m cantaturi
tanta ẽ leuitas uocis. forsitan et m̃us
santant fortassis ut placeant popło.
magis ꝙͣ d̾o. Qni sic cantant ñ incho¬
ro caaritant cũ mania sorore moysi. s
in palatio cum herocdiade ut placeãt
discumbentib ⁊ herodi. Timeo autẽ
ne sicut delectantur altituline uotis:
delectentur enam elatione mentis.Ne¬
motamen altius cantat eo. quẽ dominꝰ
aulire consueuit de monte sancto suo:
nemo clulcius quam cui inclinat do¬
minus aurẽ suam. Uoce m̃a inqͥt ad
dominũ clamaui e⁊ exaudinit me de
monte sancto suo. Esto gͥ in uallle ho¬
militans: ut in monte sc̃o audiri me¬
rearis. Si sic cantas ut ab aliis laudẽ
queras. uocem tuam uendis: et facis

Expanded text:
compunctio effunditur, via nobis in corde fit, per quam ad Jesum in fine pervenitur. » Sunt etiam alii voce dissoluti, qui vocis suae modulatione gloriantur, nec tantum gaudent elatione, aliud cantant quam libri habeant, et aliud forsitan iterum dicturi, si sint illud idem iterum cantaturi. Tanta est levitas vocis, forsitan et mentis. Cantant forsitan, ut placeant populo magis quam Deo. Qui sic cantant, non cantant cum Maria sorore Moysi, sed in palatio cum Herodiade, ut placeant discumbentibus vel Herodi. Timeo autem, ne sicut delectantur altitudine vocis, delectentur etiam elatione mentis. Nemo tamen altius cantat eo, quem Dominus exaudire consuevit de monte sancto suo, nemo dulcius quam cui Dominus inclinat aurem suam. Voce mea, inquit David, ad Dominum clamavi, et exaudivit me de monte sancto suo . Esto igitur in valle humilitatis, ut in monte sancto exaudiri merearis. Si sic cantas, ut ab aliis laudem quaeras, vocem tuam vendis, et facis
Abbreviated transcription (Latin):
debint. Si enĩ ñ excedet regulã sub¬
iectionis: cantaret cum alis angłis
canticũ ꝑpetue feliitatis. Descendẽs
uͦ de celo. inchoaut antiphonam
suggestionis in paradyso: despera¬
nonis in inferno. Differt itaq mu¬
sica xp̃i a musica cyaboluilla enĩ ĩci-¬
pit a uoce sublimiori. ħ aũ ab humi¬
liori. Audi gͥ doctorẽ de musica sp̃u¬
ali doctrinam nob̃ facientẽ. Discite
inquit a me quia mitis sũ ⁊ huci¬
lis corde: et inuenietis requiẽ aĩab
ur̃is. uides ne quomodo musica¬
spiritalis incipiat a uote humiltra¬
tis: In musica siquidẽ xp̃i sex sũt
uoces: int̾ se consone et concordes.
Prima concordie uox ẽ humilitas
cordis: scd̾a mortificatio carnis. t̾na
compassio. qͣrta consolatõ. quinta
oratio. sexta deuotio. Nota gͦ concor
diam moꝵ: int̾ ascensus et descen¬
sus uiruitũ. Nota quomͦ concordet
humilitas mortificationi: mortifi¬
catio cõpassioni. cõpassio consolarõ¬

Expanded text:
debuit. Si enim non excederet regulam subdebuit. Si enim non excederet regulam subjectionis cantaret cum aliis angelis canticum perpetuae felicitatis. Descendens vero de coelo inchoavit antiphonam suggestionis in paradiso, desperationis in inferno. Differt itaque musica Christi a musica diaboli: illa enim incipit a voce sublimiori, haec autem ab humiliori. Audi igitur doctorem de musica spirituali doctrinam nobis facientem: Discite, inquit, a me quia mitis sum et humilis corde, et invenietis requiem animabus vestris . Videsne quomodo spiritualis musica incipit a voce humilitatis? In musica siquidem Christi sex sunt voces inter se consonae et concordes. Prima concordiae vox est humilitas cordis, secunda mortificatio carnis, tertia compassio, quarta consolatio, quinta oratio, sexta devotio. Nota erdia morum sunt descensus et ascensus virtutum. Nota quomodo concordet humilitas mortificationi, mortificatio compassioni, compassio consolation
Abbreviated transcription (Latin):
Sͦ ꝑ ascẽsꝰ ⁊ descẽsꝰ uͥtutũ. frãgaᷤᷤ ⁊ eleues m̃¬
tẽ. Frãgaᷤ descẽdẽs ad ꝯpassionẽ pũ: ele¬
ues ascẽdens ad ꝯtẽplationem dei slo¬
li tantare cum lucifero in celo. seu
cum primo homine in paracdyso:
sed cantes in templo cum xpistõ.
eiciens ementes et uendentes ex eo: et¬
tiens uendentes datam gratiam. et
ementes uanam głam. Cantus dỹ¬
aboli iuꝑiditas: cantus primi hõis
noluptas: secunli caritas. In cãtu
dẏaboli sunt tres false noces: ⁊ ĩ cã¬
tu pͥmi hominis tres lissone et discqr¬
des. In cantu enim dyaboli prima uox
ẽ elatiõis. scd̃a suggestonis. tercia des¬
ꝑationis. Similit̾ et in cantu primi
hominis. prima uox est delectatio:
scd̾a consensus: t̾cia extusatio. Ex hus
sex uotib: constat discordie cantus.
susica dẏaboli. ab altiori uoce canta¬
ri cepit. Inchoauit enim in celo anu¬
phonam elanonis dicens. ponã sedẽ
meam ad aquilonent. et ero simrł
altissimo. Altius gͥ inchoauit qͣm

Expanded text:
eleves mentem. Frangas descendens ad compassionem proximi, eleves ascendens ad contemplationem Dei. Noli cantare cum Lucifero in coelo, seu cum primo homine in paradiso, sed cantes in templo cum Christo, ejiciens vendentes et ementes ex eo , ejiciens vendentes datam gratiam, et ementes vanam gloriam. Cantus diaboli cupiditas, cantus primi hominis voluptas, secundi charitas. In cantu diaboli sunt tres falsae voces, et in cantu primi hominis tres dissonae et discordes. In cantu etenim diaboli prima vox est elationis, secunda suggestionis, tertia desperationis. Similiter et in cantu primi hominis prima vox est delectatio, secunda consensus, tertia excusatio. Ex his sex vocibus constat discordiae cantus. Musica diaboli ab altiori voce cantare coepit; inchoavit enim in coelo antiphonam elationis, dicens: Ponam sedem meam ad aquilonem, et ero similis Altissimo . Altius igitur inchoavit quam
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ offendat aspͥtum: congcuũ michi
uidet᷑. ut maxime in eccłia. tum ad opꝰ
d̃i uentum fui̾t humilitatis hone¬
stas diligentiꝰ obseruet᷑: ne qui ĩ eccłia
añ conspectum dei conuenimus. ibidẽ
det̾iores simus. Sunt enim quidam
bitu dissoluti. plana parietũ ꝓspici-¬
entes ꝑlustrãt: aliud cantant. ⁊ aliud
cogitant. In choro sunt corꝑe. s ĩ foro
mente: nunc intus sunt nunc forps
cum exierint foras curiosi: psalmo¬
die uerba ꝑferunt. s psalmodie sẽ¬
sum ñ attendunt. Unde beatus gre-¬
gorius. Uox inquit psalmodie cum
ꝑ intentionẽ corclis agitur⁊ ꝑ hãc
omnipotenti domino ad cor it pa¬
ratur. ut intente menti uł pphetie

Expanded text:
endat aspectum, congruum mihi fore videtur, ut maxime in ecclesia cum ad opus Dei ventum fuerit, humilitatis honestas diligentius observetur, ut qui in ecclesiam ante conspectum Dei convenimus, ne ibidem deteriores simus. Sunt enim quidam, bitu dissoluti, plana parietum prospicientes perlustrant, aliud cantant, et aliud cogitant. In choro sunt corpore, sed in foro mente; nunc intus sunt, nunc foras cum exierint foras curiosi. Psalmodiae verba proferunt, sed psalmodiae sensum non attendunt. Unde beatus Gregorius. « Vox, inquit, psalmodiae cum per intentionem cordis agitur, per hanc omnipotenti Deo ad cor iter paratur, ut intentae menti
Abbreviated transcription (Latin):
alii p̃cedentium in sauiam
trauscendentes: qui dei uirtutẽ
iuxta modum naturaliũ rerũ
metientes. audatius ac ꝑiculo¬
suis uĩtati contradicunt asseren¬
guiem nec sub̾am panis uł ui¬
ni insub̾am carnis ⁊ sanguinis
conũtr᷑ s ita xp̃m dixisse. hoc ẽ
corpus meitm sicut apłs dixit.
Petra aũt erat xꝑc. Dicunt enim
a nobis. Qui crrandi occasionem
sumunt: a ũbis ui̾tatis: unde pͥ¬
ma heresis fcã ẽ in discipulis xꝑi.¬

Expanded text:
alii praecedentium insaniam transcendentes, qui Dei virtutem juxta modum naturalium rerum metientes, audacius ac periculosius veritati contradicunt, asserenguinem, nec substantiam panis vel vini in substantiam carnis et sanguinis converti, sed ita Christum dixisse: Hoc est corpus meum, sicut Apostolus dixit: Petra autem erat Christus. Dicunt enim a nobis. Qui errandi occasionem sumunt a verbis Veritatis, unde prima haeresis facta est in discipulis
Abbreviated transcription (Latin):
roris. Que ex eadem ratione
ouiiã accipienda sunt. Non .ii. his
negatur uerum corpus xꝑi afide¬
tas apłos. ⁊ meis nos instruxit qd̾
ip̃ius corpus ñ ꝑ partes discerptũ
ut putauerunt illi discipuli qui
retro iuerunt. s integrum uec
uisibiliter in forma humaua:. s in¬
uisibiliter sub forma panis ⁊ uini
corpus ⁊ sauguinen nobis tradẽt.
Quẽ sensimi auoꝰ ꝯfirmat dicens.
ẽ illud usibiliter celebrari: necẽe ẽ
tũ in uisibilit̾ intelligi. Ita etiam
in telligendum ẽ corpus xꝑi in uno¬

Expanded text:
orum. Quae ex eadem ratione omnia accipienda sunt, non enim verbis his negatur verum corpus Christi a fideitas apostolos, et in eis nos instruxit, quod ipsius corpus non per partes discerptum, ut putaverunt illi discipuli qui retroierunt, sed integrum, nec visibiliter in forma humana, sed invisibiliter sub forma panis et vini corpus et sanguinem nobis traderet, quem sensum August. confirmat dicens, est illud celebrari, necesse est tamen invisibiliter intelligi. Ita etiam intelligendum est corpus Chri
Abbreviated transcription (Latin):
daui. spũalit̾ intellectum uiufica¬
bit uos: caro aũt ũ ꝓdest quicquã.
Sunt etiam ⁊ alia iloꝵ insauie fo¬
untem munstrantia. Ait enm
tas dñs. Corpus enim inquo resur¬
rexit uuc loco ẽẽ oportet: uĩtas
aut̃ eius ubiq diffusa est. Itẽ una

Expanded text:
ntellectum vivificabit vos; caro autem non prodest quidquam. Sunt etiam et alia, illorum insaniae fomitem ministrantia. Ait enimitas Dominus. Corpus enim in quo resurrexit, in uno loco esse oportet; veritas autem ejus ubique diffusa est. Item, a
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃s uerus sit deus ⁊ homo: quia
omĩs res. illarum rerum naturã
⁊ iũtatem in se continet ex quibus
conficitur. Conficitur aũt sacrauiẽ¬
tum eccłie duob sacram̃to ⁊ re sacra
⁊ res sacramenti idem corpus xꝑi. Eoce
inuisibilem dicit carnem xꝑiͥ quia
Ex quo confirmatur. qd̾ supra diximꝰ.
Deide ad dit qd̾ magis lectorem mo¬
sanguis eius quẽ sub uini spe ac
sapore potamius. Caro uidelicet car¬
iis. ⁊ sanguis sacram̃tum ẽ san¬
guinis. Carne ⁊ sanguine utroqp
inuisibili intelligibili spũali sig¬
nificatur corpus xp̃i uisibile ⁊ pal¬
tropo quodam utitur hic auõ: quo
solont res significantes reruui sor¬
tiri uocabula quas significant. Hic
enim uisibilis spes paiuis uocatuir
noĩe carnis. ⁊ uisibilis sp̃es uini
noĩe sangunus. Inuisibilis uͦ ⁊ in
ita ⁊ sanguis. Caro igitur inuifibilis
dr̃ eẽ sacram̃tum carius uisibilis: qr
spẽs panis scd̾m quam illa ñ uidet᷑
caro est sacram̃tũ carnis iusibilis.

Expanded text:
s verus sit Deus, et verus homo? quia omnis res illarum rerum naturam et veritatem in se continet ex quibus conficitur. Conficitur autem sacrificium Ecclesiae duobus, sacramento et re sacraet res sacramenti, idem corpus Christi. Ecce invisibilem dixit carnem Christi, quia ex quo confirmatur quod supra diximus. Deinde addit quod magis movet lectosanguis ejus, quem sub vini specie ac sapore potamus, caro videlicet carnis, et sanguis sacramentum est sanguinis, carne et sanguine, utroque invisibili, intelligibili, et spirituali significatur corpus Christi visibile et paltropo quodam utitur hic Aug., quo solent res significantes rerum sortiri vocabula quas significant. Hic enim visibilis species panis vocatur nomine carnis, et visibilis species vini nomine sanguinis; invisibilis  et sanguis. Caro ergo invisibilis dicitur esse sacramentum carnis visibilis, quia species panis, secundum quam illa non videtur caro, est sacramentum carnis visibilis,
Abbreviated transcription (Latin):
fidei dicitrir fides. satis responsui ẽ
hereticis ⁊ obiectõnib eorum: qui
negant uerum corpus xꝑi mal¬
tari eẽ. ⁊ panem in corpus uł insã
guinem uinim. mystica consec᷑¬
tione comiti dicentes. Quis aude¬
at manducare domiũ siumi:
Quis Audeat dicẽ cotidie formari
corpus xꝑi. de mati̾a uł substantia
q̃ ñ fuit caro uirginis:
luctoritatib.¬

Expanded text:
des. Satis responsum est haereticis et objectionibus eorum qui negant verum corpus Christi in altari esse, et panem in corpus vel vinum in sanguinem mystica consecratione converti, dicentes: Quis audeat manducare Dominum suum? Quis etiam audeat dicere quotidie formari corpus Christi de materia vel substantia, quae non fuit caro Virginis? 4. Auctoritatib
Abbreviated transcription (Latin):
cit. utta uiuet. ⁊ dixerunt filii ppłi tui
Non est equi ꝓonderis uia dñi. ł ip̃oꝵ
nitenti uenia ꝓmittebatur. neq ideo
desperandũ si bene egeris. qr peccanti
mors ⁊ dampnatio intentabat᷑. D̾s tibi
de tuo respondet. ñ de suo. Meritũ tu¬
um tibi indicat. consiliũ suũ ñ rene¬
lat. Male agenti dicit. morieris. bñ
agenti dicit. uiues. Quid ẽ dic̾e morie¬
ris. nisi dampnaberis: Et quid ẽ dic̾e̾
uiues. nisi saluaberis: Quid aũ ẽ dicẽ
dampnaberis. nisi dignũ dampnatõe
uidicare. ⁊ quid ẽ dicere saluaberis. ni¬
si salitatione dignum disternere: Dicit
gͦ tibi qd̾ tuũ est qd̾ tibi debetur. qd̾
futurũ est quantũ ad m̾itum tuũ. ñ
quantũ ad consiliũ suũ. Hoc eñĩ iustũ¬
est ut de tuo tibi respondeat. ⁊ hoc tͥ
ꝓponat qd̃ ad te ꝑtinere uidet᷑. Sic
niniuitis scd̾m ip̃orũ m̾itum. ñ secũ¬
dum consiliũ suũ mandauit dicens.

Expanded text:
cit, uita uiuet. et dixerunt filii populi tui: cit, uita uiuet. et dixerunt filii populi tui: non est aequi ponderis uia domini. et ipsorum nitenti venia promittebatur; neque ideo desperandum si bene egeris, quia peccanti mors et damnatio intentabatur. Deus tibi de tuo respondet, non de suo. Meritum tuum tibi indicat, consilium suum non revelat. Male agenti dicit, morieris. Bene agenti dicit, vives. Quid est dicere morieris, nisi damnaberis? Et quid est dicere vives, nisi salvaberis? Quid est autem dicere damnaberis nisi dignum damnatione judicare? Et quid est dicere salvaberis, nisi salvatione dignum decernere. Dicit ergo tibi quod tuum est quod tibi debetur, quod futurum est quantum ad meritum tuum, non quantum ad consilium suum. Hoc est enim justum ut de tuo tibi respondeat et hoc tibi proponat quod ad te pertinere videtur. Sic Ninivitis secundum ipsorum meritum, non secundum
Abbreviated transcription (Latin):
cum male agis in eo qd̵ prius peni¬
tenti ueniam ꝓmisiti ⁊ similit̾ si bñ
agis utrũ ideo desperare debeas ꝓ eo
qd̾ male pͥus agenti mortẽ ⁊ ꝑditio
dicens. Tu fili hominis dic ad filios
ppłi tui. Iusticia iusti ñ liberabit eũ
in quacumqꝵ die peccau̾it. ⁊ imꝑtetaᷤᷤ
ab impietate sua. ⁊ iuistus ñ poterit
uiuere in iusticia sua in quacumcꝑ
die peccauerit. Ftiam si dixero usto
qd̾ uita uiuat ⁊ confisus in iusticia
sua fecerit iniquitatẽ. om̃s uisticie
eus obliuiomi tradentur. ⁊ in mniqui
tate sua qm oꝑatus ẽ in ip̃a morietꝰ.
Sinaũ dixero impio morte morieris
⁊ egerit pñiam de pecc̃o suo. fec̾itq u¬
dicium ⁊ iusticiam. pignus restituerte
impiꝰ ille. rapinamꝙ reddid̾it in mã¬
datis uite ambulau̾it. nec fec̾it quic¬
quam iniustum. uita uiuet ⁊ ñ mori¬
etur. Omĩa peccata que peccauit. non
imputabunt᷑ ei. Iuditiũ ⁊ iusticiam fe¬

Expanded text:
cum male agis in eo quod prius poenicum male agis in eo quod prius poenitenti veniam promisit: et similiter si bene agis utrum ideo desperare debeas, pro eo quod male prius agenti mortem et perditam loquitur, dicens: Tu, fili hominis, dic ad filios populi tui: Justitia justi non liberabit eum in quaecunque die peccaverit et impietab impietate sua, et iustus non poterit uiuere in iustitia sua, in quacumque die peccauerit. etiamsi dixero iusto quod uita uiuat, et confisus in iustitia sua fecerit iniquitatem, omnes iustitiae eius obliuioni tradentur et in iniqorietur. si autem dixero impio: morte morieris, et egerit paenitentiam a peccato suo feceritque iudicium et iustitiam, pignus restituerit ille impius, rapinam reddiderit, in mandatis uitae ambulauerit nec fecerit quicquam iniustum: uita uiuet, non morietur. omnia peccata eius, quae peccauit, non inputabuntur ei. iudicium et iustitiam fe
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc ẽ iudiciũ iustum in quo sola ius¬
ticia ita attenditur. ut nicħ iusticie
p̾ponattr. Iustum gͦ uidiciũ iudica.
Si uis ut bona tua iam p̾dem ꝑ cul¬
pã mortua it̾m ꝑ iusticiam uiuificẽ¬
tur. noli irasci. neq inuiriam tibi fiꝰ
tentur. Sed d̾s inquis dixit de malis
bonis tius qñ peccasti. qd̾ ñ amplius
ea remuneraret. Si gͦ ꝓ̃p̃ dictum dĩ sta¬
re debet ut illa amplius ñ imputent᷑.
quare similit̾ u̾bum dei stare ñ debet
ut ista amplius ñ remunerent᷑: ꝑ com¬
modo tuo uis ut d̾s mentiat᷑. Ubi aũ¬
te le disentis. ꝓ u̾itate ip̃uis conser¬
uanda laboras. Quare gͦ hoc facis qr
nisi peru̾se te diligis. ⁊ dm̃ ñ diligis:
Ip̃e autẽ recte diligit u̾itatem suam
⁊ iuste condempnat prauitatẽ tuam.
Quia tñ de dicto dei argumentũ sum̃e
putas. ⁊ eiꝰ sponsionem p̃tendis ad
defendendam iniquitatẽ tuam. ip̃e tͥ
respondeat quantũ confidere debeas

Expanded text:
Hoc est judicium justum in quo sola jusHoc est judicium justum in quo sola justitia ita attenditur ut nihil justitiae praeponatur. Justum ergo judicium judicia; si vis ut bona tua jam pridem per culpam mortua iterum per justitiam vivificentur. Noli irasci, neque injuriam tibi fieri tiam tuam tibi imputentur. Sed Deus, inquis, dixit de malis bonis tuis quando peccati quod amplius ea non remuneraret. Si ergo propter dictum Dei stare debet ut illa amplius non imputentur, quare similiter verbum Dei stare non debet ut ista amplius non remunerentur? Pro commodo tuo vis ut Deus mentiatur. Ubi autem laedi te sentis, pro veritate ipsius conservanda laboras. Quare ergo hoc facis, nisi quia perverse te diligis, et Deum non diligis? ipse autem recte diligit veritatem suam; et juste condemnat pravitatem tuam. Quia tamen de dicto Dei argumentum sumere putas, et ejus sponsionem praetendis ad defendendam iniquitatem tuam; ipse tibi respondeat quantum confidere debeas,
Abbreviated transcription (Latin):
tingit aũ postea qd̵ contingere potest
it uterꝙ in simili culpa offendat. Sic
gͦ quis hoꝵ amplius reus iudicatur.
nisi ille qui post tantam grãm ingratꝰ
comꝑbatur: Leges scd̃a crimina grauiꝰ
plectunt. ⁊ iterata uulnera difficilius
ad sanitatẽ reducuntur. ⁊ tu dicis qr
nicħ int̾est ad reatum subsequentium
qualia aut quanta p̃cedentia fuerũt.
Si mala pͥma que per posteriora bo¬
na extusata fuerant. per subsequen¬
tia it̾m mala ñ uiuificantur ad rea¬
tum. gͦ pͥma bona que per posterio¬
ra mala mortificata fuerant. ꝑ sub¬
sequentia tc̃m bona ñ uiuificantur
ad meritũ. Recte iudicate filii hõiũ.
Si alit̾ iuidicas prote. alit̾ contra te
am diligere debes. ut nec teipm̃ dili¬
gas contra illam. Litteratores sunt qͥ
causas transformant ⁊ mutant u̾tra¬
tem ꝓp̃ commoditatẽ. Tales iusticia
ñ ꝓbat. Dñe inquit ñ cognoui litte¬
raturam. introibo in potentiam dñi
ilñe memorabor iusticie tue solius.

Expanded text:
stea quod contingere potest, ut uterque in simili culpa offendat. Dic ergo uter horum amplius reus judicetur, nisi ille qui post tantam gratiam ingratus comprobatur; leges secunda crimina gravius plectunt, et iterata vulnera difficilius ad sanitatem reducuntur, et tu dicis quod nihil interest ad reatum subsequentium qualia aut quanta praecedentia fuerunt? Si mala prima quae per posteriora bona excusata fuerant, per subsequentia iterum mala non vivificantur ad reatum; ergo prima bona quae per posteriora mala mortificata fuerant per subsequentia iterum bona non vivificantur ad meritum? Recte judicate filii hominum Si aliter judicas pro te aliter contra te, justitiam debes, ut nec te ipsum diligas contra illa. Litteratores sunt qui causas transformant et mutant veritatem propter commoditatem. Tales justitia non probat: Domine, inquit, non cognovi litteraturam; introibo in potentias Domini; Domine, memorabor justitiae tuae solius .
Abbreviated transcription (Latin):
obiciendũ tͥ uideat᷑. Dic gͦ ñc. Iustũ t̾ iuidet᷑
putabat᷑ ⁊ donet᷑. et nom similiter ꝓpter
subsequentẽ culpam. illa que dimissa
fuerat p̾cedens culpa it̾m imputetur:
Si subiuncta uirtus plagam pecc̃ĩ hiã¬
tem claudit. subuincta culpa clausam¬

Expanded text:
objiciendobjiciendputabatur condonetur, et non similiter propter subsequentem culpam illa quae dimissa fuerat praecedens culpa iterum imputetur? Si subjuncta virtus plagam peccati hiantis claudit, subjuncta culpa no
Abbreviated transcription (Latin):
quemadmodũ karitas ⁊ ꝑacĩa ⁊ casti¬
tas singule iurtutes sunt. Et qͥ duos
homines diligit. ñ duab dilectionib di¬
ligit. s una karitate ⁊ una dilectõe. Sic
ergo homo iste bis homicidiũ fecit. Pri¬
mo qñ penitendo indulgentiã obtini¬
it. scd̃o qñ post indulgentiam acceptã.
it̾m homicidiũ ꝑpetrauit. Mortiuis ẽ
aũ homo iste postea sine pnĩa. ⁊ damp¬
natus ꝓ peccĩs suis. Querit᷑ gͦ de hoc
hoĩe si debeat puniri ꝓ illo homicidio
ꝓ quo pnĩam egit. ⁊ indulgentiã acce¬
pit. ⁊ si hoc dr᷑. qua iusticia hoc fiat nõ
uidetur. Si punitur ꝓ eo qd̃ peccauit
⁊ ñ emendauit iusticia ẽ manifesta. si
aũ tterũ requirit᷑ qd̃ fuerat condonatũ
aut in iusticia uera. aut iusticia ocrul¬
ta. In hoc gͦ demonstrari oportet qua
iusticia homo ꝓ eo qd̾ iam dimissũ fue¬
rat it̃m puniat᷑. Sic fortassis ꝑ hac ꝑte

Expanded text:
quemadmodum charitas et patientia et castiquemadmodum charitas et patientia et castita singulae virtutes sunt. Et qui duos homines diligit, non duabus dilectionibus diligit, sed una charitate et una dilectione. Sic ergo homo iste his homicidium fecit; primo poenitendo indulgentiam obtinuit; secundo quando post indulgentiam acceptam iterum homicidium perpetravit. Mortuus est aunatus est pro peccatis suis. Quaeritur ergo de hoc homine utrum debeat puniri pro illo homicidio pro quo poenitentiam egit, et indulgentiam accepit. Et si hoc dicitur, qua justitia hoc fiat non videtur. Nam si punitur pro eo quod peccavit et non emendavit, justitia est manifesta. Si autem iterum requiritur quod fuerat condonatum, aut injustitia vera est, aut justitia occulta. In hoc ergo demonstrari oportet qua justitia homo pro eo quod jam dimissum fuerat iterum puniatur. Sic fortassis pro hac parte
Abbreviated transcription (Latin):
ego sic iustum ẽẽ fateor. si hoc modo
ꝑ illis puniri dicor qͦmꝰ illa ꝑpetrare
dicor. Si aũ ꝓp̃ hoc solum pͥma mala
denuo agere dicor qr alia quedã ago
similia illis. pari modo cum pro illis
punendus dicor. ñ alud intelligend̃
ratio suadet. qmͣ me puniendũ ẽẽ ꝓ
his que similia ꝑriorib postea ꝑpetͣ¬
ui. Non aũ hoc in questione erat. sed
utrum uidelicet poso pͥoris delicti
indulgentiam. si ip̃m delictum repe¬
titur illa que dimissa fuerat culpa
ad subsequentẽ reu̾tente reatus dupli¬
ceturꝰ. Uerbi grã. Quidam ꝓ homitidi¬
o ppetrato ex toto corde penitentiam
egit. ⁊ indulgentiam consecutus ẽ. Cõ¬
tigit postea ut homicidiũ ꝑpetraret.
Ecce homo iste duo homicidia fecit. uł
pocius homicidiũ bis. Sic enĩ conue¬
mentius ⁊ exp̃ssius scd̃m ꝓprietatem
locutionis dr᷑. unum enim quoddam
malũ homicidiũ ẽ. sicut adulteriũ et
furtum ⁊ fornicatio singła mala st̃.

Expanded text:
ego sic justum esse fateor, si hoc modo ego sic justum esse fateor, si hoc modo pro illis puniri dicor quomodo illa perpetrare dicor. Si autem propter hoc solum prima mala agere denuo dicor, quia alia quaedam ago similia illis, pari modo cum pro illis dicor puniendus, non aliud intelligendum ratio suadet, quam me puniendum esse pro iis quae similia prioribus postea perpetravi. Non autem hoc in quaestione erat, sed utrum videlicet post prioris delicti indulgentiam si ipsum delictum repetitur; illa quae dimissa fuerat culpa ad subsequentem revertente reatus duplicetur. Verbi gratia: Quidam pro homicidio perpetrato ex toto corde poenitentiam egit, et indulgentiam consecutus est. Contigit postea, ut homicidium perpetraret. Ecce iste homo duo homicidia fecit; vel potius homicidium bis. Sic enim convenientibus et expressius secundum proprietatem locutionis dicitur. Unum enim quoddam malum homicidium est, sicut adulterium et furtum et fornicatio singula mala sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
sinis ñ tñ ip̃e desinitscire quał fiusti
⁊ cũ iꝰtus eẽ ĩcipis ñ tñ ip̃e ĩcipit scire ꝙ
lis tu futurus fuisti. ⁊ cum desieris
ẽẽ qd̃ eras. ñ tñ ignorat ip̃e qualis
fuisti. Non gͦ sic intelligas quasi mu¬
tetur d̾s cum tu mutaris. s q ꝓpt̾ea
pecc̃a tͥ inputare dr᷑ qr ira sua ⁊ indig¬
natione dignum disceruit. eadẽ aittẽ
num agnoscit. Si ergo hoc ẽ pecc̃a im¬
pittare. reũ eẽ ꝑ culpam. ⁊ pecc̃a condo¬
nari. iustum fieri ꝑ pnĩam. quare pec¬
cata ad hoĩem reu̾ti ñ dicantur. cum
ip̃e homo ad pecc̃a reu̾titur: S dicis
michi. Ego qñ ad pect̃a reu̾tor. ita reu̾¬
tor ut simile aliquid agam illi qd̃ pͥ¬
us egi. ñ tñ hoc ip̃m qd̾ pͥus egi ⁊ si
idem ago. idem similitudine. ñ idem
u̾ttate. Idem qr simile illi ñ idem qr
illud. Una similitudo agendi. ñ tam̃
actio una. Si gͦ dicor pro p̃teritis de¬
lictis idcirco puniri debere. qr post il¬
la dimissa ad similia ꝑpetranda redeo.

Expanded text:
fuisti, et cum justus esse incipis, non tamen ipse incipit scire quod lis tu futurus fuisti et cum desieris esse quod eras non tamen ignorat ipse qualis fuisti. Non ergo sic intelligas quasi mutetur Deus cum tu mutaris, sed quia propterea peccata tibi imputare dicitur, quia ira sua et indignatione dignum te discernit; eadem autem num agnoscit. Si ergo hoc est peccata imputari reum esse per culpam, et peccata condonari, justum fieri per poenitentiam, quare peccata ad hominem reverti non dicantur, cum ipse homo ad peccata revertitur? Sed dicis mihi: Ego quando ad peccata revertor, ita revertor, ut simile aliquid agam illi quod prius egi, non tamen hoc ipsum quod prius egi. Et si idem ago, idem similitudine, non idem veritate. Idem quia simile illi, non idem quia illud. Una similitudo agendi, non tamen actio una. Si ergo dicor pro praeteritis delictis idcirco puniri debere, quia post illa dimissa ad similia perpetranda redeo;
Abbreviated transcription (Latin):
est. it̾m imꝑutari ñ debet. Si ꝑnĩa qr
placet facit ut imputata condonent᷑.
malicia ⁊ contemptꝰ qr displicet non
similit̾ facit ut condonata imputent᷑:
Si humilitas pĩe dignum te facit
ut ꝓ his etiam que imputabant᷑ nõ
puniaris. contemptus ⁊ insgressio cul
ꝑe dignũ ñ facit. ut ꝓ his etiam que
condonabant᷑ penam exigaris: Nonne
attendis qr quanto sepus gr̃a datur.
tanto nequior ingratitudo iudicatur
Ecce duo sunt. Unus sepiꝰ offendit. et
sepiꝰ oranti ⁊ dep̾canti ueniam indulge¬
tur. alt̾ innocenter uiuens ⁊ semꝑ uo¬

Expanded text:
est iterum imputari non debet. Si poenitentia quia est iterum imputari non debet. Si poenitentia quia placet, facit ut imputata condonetur malitia, et contemptus quia displicet non similiter facit ut condonata imputantur? Si humilitas poenitentiae dignum te facit, ut pro iis etiam quae imputabantur non puniaris, contemptus et transgressio culpae te dignum non facit ut pro iis etiam quae condonabantur culpandus exigaris? Nonne attendis quod quando saepius gratia datur, tanto nequior ingratitudo judicatur? Ecce duo sunt, unus saepius offendit, et saepius oranti et deprecanti, venia indulgetur; alter innocenter vivens
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ culpam tt̃m ñ imputant᷑: Uis ut
pñia tantũ ualeat ut que imputa¬
bant᷑ condonent᷑. ⁊ ñ uis ut culpa tm̃
ualeat. ut que condonabant᷑ imputẽ¬
tur: Penitentia sequens potuit p̾ce¬
dentem culpam excusare ut ñ noceat
aliqñ imputatam. ⁊ sequens culpa ñ
potest p̾cedentẽ pnĩam euatuare. ut
ñ prosit aliqñ fuisse laudatam: Si
sentencia tuo iudicio constare poterit
magis commodũ queres qmͣ iustum.
Maledictus homo qui partem suam
det̾iorem facit. Ideo partẽ tuã bonã
facis. ⁊ uiditas bene pro parte tua. for¬
tassis bene tibi eẽt. si sententia u̾itatis
tũ iudiciũ sequeret᷑. Nunqm te iudi¬
te dampnareris. S timeo ne forte dũ
tu aliud uis qmͣ ueritas. aliud u̾itas
faciat qmͣ tu uelis. stlagis eñĩ u̾itatẽ
impleri oportet ꝙͣ tuã uoluntatẽ. Tu
dicis. qr qd̃ condonatũ ẽ it̾m imputa¬
ri ñ debet. Ergo similit̾ qd̃ impirtatũ
ẽ condonari ñ debet. si qd̃ condonatum

Expanded text:
 culpam iterum non imputantur? Vis ut poenitentia tantum valeat ut quae imputabantur condonentur; et non vis ut culpa tantum valeat ut quae condonabantur imputentur? Poenitentia sequens potuit praecedentem culpam excusare, ut non noceat aliquando imputatam, et sequens culpa non potest praecedentem poenitentiam evacuare ut non prosit aliquando fuisse laudatam? Si sententia judicio tuo constare poterit, magis commodum quaeres quam justum. Maledictus homo qui partem suam deteriorem facit. Ideo partem tuam bonam facis. Et judicas bene pro parte tua. Fortassis bene tibi esset si sententia veritatis tuum judicium sequeretur. Nunquam te judice damnareris. Sed timeo ne forte dum tu aliud vis quam veritas, aliud veritas faciat quam velis. Magis enim veritatem impleri oportet quam tuam voluntatem. Tu dicis quia quod condonatum est iterum imputari non debet. Ergo similiter quod imputatum est condonari non debet si quod condonatum