comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
re potͥerĩt. Quanto eñ melius atq salubrius quȩ¬
soce ipsas ueritatis regulas multo certius & bre¬
uius ꝑse ipsas accipis. quib falsa omĩa possis ipse
refellere. ne quod falsum ⁊ pudendum:÷. simultoꝵ
Aunosas ⁊ decrepitas falsitates studio iactantio¬
ri quã prudentiori didiceris. doctũ atq in telle¬
gentẽ te et̃. arbitreris. quodiam non existimo
uideritibi. Nonenũ frustra tamdiu. tãuera dios¬
coro drcunus. ex quo in hac epła gradimur. Qua¬
propter iã illud uideamus. Cũte istirum rerum
ignorantia uequaquã indoctũ atq hebetẽ uidicos.
sed ipsius potius utritatis. utquis quis delis reb
scripsit uel scripserit. Aut ea suit quȩiã certus
tenes. aut si falsa sunt secut᷑ ignores. neq dedi¬
uersitate cognoscendi sententiaꝵ alienarum.
quasi ueindoctus ⁊hebes remaneas inani sollici¬
tudine macereris. cũgͦ hȩc ita sentiãs. allud sipla¬

Expanded text:
re puderet. quanto enim melius atque salubrius, quaere puderet. quanto enim melius atque salubrius, quaeso te, ipsas ueritatis regulas multo certius et breuius per se ipsas accipis, quibus falsa omnia possis ipse refellere, ne, quod falsum et pudendum est, si multorum annosas et decrepitas falsitates studio iactantiore quam prudentiore didiceris, doctum atque intellegentem te esse arbitreris! quod iam non existimo uideri tibi; non enim frustra tam diu tam uera Dioscoro diximus, ex quo in hac epistula gradimur. Quapropter iam illud uideamus, cum te istarum rerum ignorantia nequaquam indoctum atque hebetem iudices sed ipsius potius ueritatis, ut, quisquis de his rebus scripsit uel scripserit, aut ea sint, quae iam certus tenes, aut, si falsa sunt, securus ignores neque de diuersitate cognoscenda sententiarum alienarum, quasi ne indoctus et hebes remaneas, inani sollicitudine macereris, — cum ergo haec ita sint, etiam. illud, si pla
Abbreviated transcription (Latin):
utla pendendo ad eã potueris ꝑuenire. hanc &iã
cogitas referre in aliud uerũ & certũ & plenum
bonum: At num nonuidetur. atq om̃ino ipsa
ueritas negat ułtantis ad se anfractib quȩ tã
m̃to utendum existimas. ut ad itum ꝑhanc p̃parares
ad aninas hominũ ꝑsuadendi uera atq salubrta
& ciues ixtecum in doctum atq. hebetẽ putautrint
indis nũ arbitrentur. cui aurẽ uł initentissimã uel
patientissimã p̃beant. siuie ad recte facta quẽ quam
ex orteris. siue malitam atq uequitiam peccantis
ob iurgesꝰ Hunc tu finẽ iustitiȩ acbeneficentiȩ si
inillis int̾rogandis questionib cogitastr Nos dete
male meruimus. quib inepła tua nonid potius
quomqueremur posuisti. ut aut libent̃ dareinus
quod petebas. ant idõ nondaremus. quia causa quȩ¬
lib& alia fortasse. ꝓhiber&. ñ timen qͥa tuȩ uane
cupiditati non solũ sicriure. uerũ &tam nouresiste¬

Expanded text:
uela pandendo ad eam potueris peruenire, hanc etiam uela pandendo ad eam potueris peruenire, hanc etiam cogitas referre in aliud uerum et certum et plenum bonum? at mihi non uidetur atque omnino ipsa ueritas negat uel tantis ad se anfractibus, quae tamento utendum existimas, ut aditum per hanc praepares ad animos hominum persuadendi uera atque salubria, et caues, ne te, cum indoctum atque hebetem putauerint, indignum arbitrentur, cui aurem uel intentissimam uel patientissimam praebeant, siue ad recte facta quemquam exhorteris siue malitiam atque nequitiam peccantis obiurges? hunc tu finem iustitiae ac beneficentiae si in illis interrogandis quaestionibus cogitasti, nos de te male meruimus, quibus in epistula tua non id potius, quo moueremur, posuisti, ut aut libenter daremus, quod petebas, aut ideo non daremus, quia causa quaelibet alia fortasse prohiberet, non tamen quia tuae uanae cupiditati non solum seruire uerum etiam non resiste
Abbreviated transcription (Latin):
neq ad hunc finẽ ibi seriure nos dec&. ummode¬
c& &iam lincte aiinonere. Non enĩte sic ꝓlu
bemꝰ in uicerto fame finẽ ponere. ut tĩquã demin¬
tio in heridanũ emigres. quote ipse fortasse nun¬
tius & tam ñemigrantẽ Inpingere. Cũciũ non
sacriuerit auidũ spm̃ uauitas laudis humauȩ.
qͥa nilul adcibandũ affert nisi mane ⁊ flatum.
cogitur eam ipsa auiditas referre in aluid quasi
uberius atq fructuosius. qđ nilulominus sitẽpo¬
ralis lapsus p̃terfluit. ita t̃ quasi fluuius ducat
influuiũ. ut ñ sit finis miserie. quã diu finis offitioꝵ
nr̃oꝵ inire iustabili conlocatur. Iualiquo igitur
firmo atq in cõmutibili bono te figere uoluinus
c̃stintissimȩ intentionis domu. ⁊ securissimã
requiẽ om̃iꝰ bone atq houestę actionis tux.
Anforte istẽ ipsam terreuã felicitatẽ quã cõme¬
ioraui. siꝑsperi rumoris aura. Ait & iam flatib

Expanded text:
neque ad hunc finem tibi seruire nos decet, immo deneque ad hunc finem tibi seruire nos decet, immo decet etiam hinc te amouere. non enim sic te prohibemus in incerto famae finem ponere, ut tamquam de Mincio in Eridanum emigres, quo te ipse fortasse Mincius etiam non emigrantem impingeret. cum enim non satiauerit auidum spiritum uanitas laudis humanae, quia nihil ad cibandum adfert nisi inane et inflatum, cogitur eam ipsa auiditas referre in aliud quasi uberius atque fructuosius; quod nihilo minus si temporali lapsu praeterfluit, ita est, quasi fluuius ducat in fluuium, ut non sit finis miseriae, quam diu finis officiorum nostrorum in re instabili conlocatur. in aliquo igitur firmo atque incommutabili bono te figere uolumus constantissimae intentionis domum et securissimam requiem omnia bonae atque honestae actionis tuae. an forte istam ipsam terrenam felicitatem, quam commemoraui, si prosperi rumoris aura aut etiam flatibus
Abbreviated transcription (Latin):
excutere. Qđ non idõdico. qr iste discuntur
questiones. sed qr tili fiune discunt᷑. Hunc enĩ
finẽ cerit iã sentis eẽ. nugatorium. in anem.
uentosum. Hab& & tumorẽ sub quo &tã & tabes
gignitur. & pupillȩ m̃tis ad ñuidendã opulen¬
tam urritatis offundit᷑. Crede. sic÷ mi dioscore.
Itãit fruar im psa uoliuitate. & impsa cuius
umbra auerteris dignitate ueritatis.¬
Unde eti tibi nisi uelhoc modo dehacre fidẽ faciã
ñ inurnio. Nonem̃ uides eauaut ullomodo qui
diu lingins humanis ruinosa gaudia c̃struis. potes
eamuidere. Siaut̃ nonibi fuis ÷ harũ actionum
atq intentionis tuȩ. sedpixopt̾ aliud aliquid indoo¬
tus. & hebes nonuis putari. quȩro quidillud sit.
Si propterea. ueangustior tibi aditus ad ad qͥrendas
tẽprales dunitias. uxorẽ imparandã. houores ca¬
pescendos. ⁊ cetera huius modi p̾cipiti fluxu trans¬
cur rentia. atq inse lapsos in imum rapientia.

Expanded text:
excutere! quod non ideo dico, quia istae discuntur excutere! quod non ideo dico, quia istae discuntur quaestiones, sed quia tali fine discuntur. hunc enim finem certe iam sentis esse nugatorium, inanem, uentosum; habet et tumorem, sub quo etiam tabes gignitur, et pupulae mentis ad non uidendam opulentiam ueritatis offunditur. crede, sic est, mi Dioscore, ita te fruar in ipsa uoluntate et in ipsa. cuius umbra auerteris, dignitate ueritatis.unde enim tibi nisi uel hoc modo de hac re fidem faciam, non inuenio. non enim uides eam aut ullo modo, quam diu linguis humanis ruinosa gaudia construis, potes eam uidere. Si autem noh ibi finis est harum actionum atque intentionis tuae, sed propter aliud aliquid indoctus et hebes non uis putari, quaero, quid illud sit. si propterea, ne angustior tibi aditus ad adquirendas temporales diuitias, uxorem impetrandam, honores capessendos et cetera huius modi praecipiti fluxu transcurrentia atque in se lapsos in imum rapientia,
Abbreviated transcription (Latin):
tiri tantũ indoctũ atq hebetẽ. sed uero eẽ. atq
cõmci. Portasse dixeris. Sed cum hebes animo
nonsim & precipue uoneẽ studeam. nolo hebes
animo uel putari. Recte. Sed quo fine nolis. id
quero. Quodriũ in illis questionib aperiendis
tibiꝰ explicandis nec nob̾ oneri ẽẽ dubitasti. hanc
causam i hutic finẽ: eẽ. aixisti. & tĩnecessarlum:
ut eam nimiã uecessitatẽ appellares. uesalio&
delus int̾rogatus neq respondens. a bhominib
adutuperandũ ꝓdiuis. iudoctꝰ ⁊ hobos puteris.
Ego aut̃ quero hõc totũ sit cur anob̾isti desideres.
anaiam indoctus ⁊ hebesputari ꝓpt̾ aliua
aliquid nolis. Sihoc totum÷: cerius ut arbitror
hunc eẽ finẽ tĩuehementis uitentionis tuş. qua
nob̾ quoꝙ oneries ut fateris Qiud aut̃ adios coro
potest nob̾ et̃ honeri. uifi qđ ipsũ dioscorũ &iã
uescientẽ p̃eiat : Quod nonsenti&. nisi cum
surgere uoluerit. Atq utinã nonsic alligentur
hec onera : ut frustra &ñ humetos conetur

Expanded text:
tari tantum indoctum atque hebetem sed uere esse atque conuinci. Fortasse dixeris: \'Sed cum hebes animo non sim et praecipue non esse studeam, nolo hebes animo uel putari\'. recte; sed quo fine nolis, id quaero. quod enim in illis quaestionibus aperiendis tibi et explicandis nec nobis oneri esse dubitasti, hanc causam et hunc finem esse dixisti et tam necessarium, ut eam nimiam necessitatem appellares, ne scilicet de his interrogatus neque respondens ab hominibus ad uituperandum procliuibus indoctus et hebes puteris. ego autem quaero, hocine totum sit, cur a nobis ista desideres, an etiam indoctus et hebes putari propter aliud aliquid nolis. si hoc totum est, cernis, ut arbitror, hunc esse finem tam uehementis intentionis tuae, qua nobis quoque oneri es, ut fateris. quid autem a Dioscoro potest nobis esse oneri, nisi quod ipsum Dioscorum etiam nescientem onerat? quod non sentiet, nisi cum surgere uoluerit; atque utinam non sic alligentur haec onera, ut frustra etiam humeros conetur
Abbreviated transcription (Latin):
se fingera. eẽ. qđ nerat. sed ut misericordit̃ ita
subueniendũ eẽ. sentir&. acsi ipse in eo errore
laborar&. ñscilic& iñtientis astu sed cõpatientis
affectu: bene defendis paulum: ũ qđ sumnulaue¬
rit errorẽ uidȩoꝵ. sed uere fuerit inerrore
metu udeoꝵ dissimulara. sed totalib̾tate iudeũ
eẽ sedicere. Noua clem̃ta apłi dũ uidȩos
xpĩanos uuł facere. ipse iudȩus fact̾ẽ. Nonenĩ
poterat luxuriosos ad frugalitatẽ reducere.
nisi se luxuriosũ ꝓbassa. & ꝓbass& mnisericordit̃
tentiones suas & amore legis abolite apłm xp̃i

Expanded text:
se fingeret esse; quod non erat, sed ut misericorditer ita subueniendum esse sentiret, ac si ipse in eo errore laboraret, non scilicet mentientis astu sed conpatientis affectu? bene defendis Paulum, quod non simulauerit errorem Iudaeorum, sed uere fuerit in errore, metu Iudaeorum dissimularet, sed tota libertate Iudaeum esse se diceret. nouam clementiam apostoli! dum Iudaeos Christianos uult facere, ipse Iudaeus factus est. non enim poterat luxuriosos ad. frugalitatem reducere, nisi se luxuriosum probasset, et misericorditer, tentione sua et amore legis abolitae ap
Abbreviated transcription (Latin):
dis mat̾na caritate seruiendo. Fabes aepłam
ꝓlixiorẽ fortasse qua uelles. e&̃ aut multo
breuior. site tantum in respondendo cogititrẽ.
N uncuͦ &iam sitibi nihil ꝓsit. nonputo nihib
cis ꝓ futurãi quitã legere cũdi timore & sine
ꝑsonarum acceptione curauerint. Am̃ .xLiiii

Expanded text:
dis materna caritate seruiendo. habes epistulam dis materna caritate seruiendo. habes epistulam prolixiorem fortasse, quam uelles. esset autem multo breuior, si te tantum in respondendo cogitarem; nunc uero. etiam si tibi nihil prosit, non puto nihil eis profuturam, qui eam legere cum dei timore et sine personarum acceptione curauerint. amen. XCIV.
Abbreviated transcription (Latin):
deꝓpͥa iniquitate. & penitendo in melius
cõmutatar: qđ te facere pig&. ula ꝑniciosa
c̃fusione superatũ. necͥ ab hominib nescum.¬
tib quid loquantur obiciat᷑ aplica illa sen¬
tentia. Sieni quȩ destruxi haec eadẽ iterum
aedifico : p̃uaricatorẽ meipsũ constituo.
Quȩ si dici poss& &iam in eos queritatẽ correc¬
tip̃dicant. quõ ꝑuersi oppugnabant in ipsõ
fidẽ quã aliquando uastabat. Nec quimqua
putes oberra̾re ad ueritatẽ uł aquocũq seu
magno seu paruo peccato ad correctionem
sine poenitentia posse transire. Sea nimis
impudens error ÷ hic uelle calũnari ꝑcclia
quatot diuinis testimoniis ẽẽ. constat aecctam
xp̃i. Quodalit tractat illos quieã deserunt.
sihoc ipsũ penitendo corrigant: alit illos qui
in ea nondũ fuerunt. & tunc primũ pacẽ eius
accipiunt. illos amplius humiliando. istos lenius
suscipiendo. utrosq diligendo. utriusq sanan¬

Expanded text:
de propria iniquitate et paenitendo in melius de propria iniquitate et paenitendo in melius commutatur, quod te facere piget illa perniciosa confusione superatum, ne tibi ab hominibus nescientibus, quid loquantur, obiciatur apostolica illa sententia: Si enim, quae destruxi, haec eadem iterum aedifico, praeuaricatorem me ipsum constituo. quae si dici posset etiam in eos, qui ueritatem correcti praedicant, quam peruersi oppugnabant, in ipsum fidem, quam aliquando uastabat. Nec quemquam putes ab errore ad ueritatem uel a quocumque seu magno seu paruo peccato ad correctionem sine paenitentia posse transire. sed nimis inpudens error est hic uelle calumniari ecclesiae, quam tot diuinis testimoniis esse constat ecclesiam Christi, quod aliter tractat illos, qui eam deserunt, si hoc ipsum paenitendo corrigant, aliter illos, qui in ea nondum fuerunt et tunc primum pacem eius accipiunt, illos amplius humiliando, istos lenius suscipiendo, utrosque diligendo, utrisque sanan
Abbreviated transcription (Latin):
epłam misisti. hac uerba tua sunt. Cumgͦ
futaris me conuersũ ad xpĩanam fidẽ. cũego
nec ad donatistas. nec ad rogatistits conuersussim
sine ulla dubititione confirmas. & precer
xppuam fideur. haec gͦ fides sicut ditimus
uomib gentib dilatatur. quȩ scđm ciĩ
testimonium insemine abrahae benedicuntur
Q uid gͥ adhuc dubitas tenere quoo sentis oisi
quia id qđ nonsentis uł aliquando sensisse
uł aliud defendisse confunderis. & dũ erubes¬
cis ꝑmanere i nerrore. nerubescis ꝑmanere
inerrore: Qđ utiq potius erubescendum
fuit. hoc÷ illud quod scriptura non tacuit
Est confusio adducens peccatũ. & e. confusio
adducens gram̃ & głam. Confusio adducit
teneatur. Ita descendunt in infernum uiuen¬
tes. iđ suã ꝑ ditionẽ sent̾ientes. quos dathan.
& abiron. & chore. hiatu t̾re absũpsit. tanto
ante futuros figuraurr. Confusio aut̃ ad¬
ducit grãm & głam. cũ erubescit quisque

Expanded text:
epistulam misisti, haec uerba tua sunt. cum ergo epistulam misisti, haec uerba tua sunt. cum ergo fatearis me conuersum ad Christianam fidem, cum ego nec ad Donatistas nec ad Rogatistas conuersus sim, sine ulla dubitatione confirmas et praeter fidem. haec ergo fides, sicut dicimus, in omnibus gentibus dilatatur, quae secundum dei testimonium in semine Abrahae benedicuntur. quid igitur adhuc dubitas tenere, quod sentis, nisi quia id, quod non sentis, uel aliquando sensisse uel aliud defendisse confunderis, et, dum erubescis corrigere errorem, non erubescis permanere in errore, quod utique potius erubescendum fuit? Hoc est illud, quod scriptura non tacuit: Est confusio adducens peccatum et est confusio adducens gratiam et gloriam. confusio adducit teneatur; ita descendunt in infernum uiuentes, id est suam perditionem sentientes, quos Dathan et Abiron et Core hiatu terrae absumpti tanto ante futuros figurauerunt. confusio autem adducit gratiam et gloriam, cum erubescit quisque
Abbreviated transcription (Latin):
iectum auob ita suscipit. sicut susci piuntur
qui excepto errore quo a nob̾ separamini si ne
crimine apuduos uixerunt. Displic& nob
Sednec facile ista monstratis. & si monstretis:
ñ nullos toleramus. quos corrigere uł punire.
non possumus. neq propt̃ paleam relinquimꝰ
artam dñi. neq propt̃ pisces malos rũpimus
retia dñi. neq propt̃ hędos infine segregandos
deserimus gregemdni. neq propter uasa facta
in contumiliam. migramus. dedomo dñi. Iuaut
non adtendas. & insensatoꝵ contẽpnas obꝓbrium.
qui dicturisunt. quare modo sine dubio transiens
ad acclam. quã uerã sentire te intellego. nec huiꝰ
sententix tue testimonia longe peto. Iuipse in
afide xp̃iana seposi tum. & studuis olim deditũ lit¬
terarum. quittis & honestatis fiusse cultorem
umq postea conuirsus ad xpĩanã fidem ute&
multore relationt cognoui. disputationibus
legulib operã dares. Cirte situ ad me illam

Expanded text:
iectum a uobis ita suscipit, sicut suscipiuntur, iectum a uobis ita suscipit, sicut suscipiuntur, qui excepto errore, quo a nobis separamini, sine crimine apud uos uixerunt, displicet nobis. sed nec facile ista monstratis et, si monstretis, nonnullos toleramus, quos corrigere uel punire non possumus; neque propter paleam relinquimus aream domini neque propter pisces malos rumpimus retia domini neque propter haedos in fine segregandos deserimus gregem domini neque propter uasa facta in contumeliam migramus de domo domini. Tu anon adtendas et insensatorum contemnas opprobrium, qui dictuad Ecclesiam, quam veram sentire te intelligo: nec hujus sententiae tuae testimonia longe peto. Tu quippe a fide christiana sepositum, et studiis olim deditum litterarum, quietis et honestatis fuisse cultorem; cumque postea conuersus ad Christianam fidem, ut ex multorum relatione cognoui, disputationibus legalibus operam dares\'. certe si tu ad me illam
Abbreviated transcription (Latin):
tione corrigendi. sed inimicandi odio ꝑsequit᷑.
displicae nob̾ Et quãuis res quȩa trena non
recte a quoqua possideri possit. nisi uel uire
diuino quocuncta iustoꝵ sunt. uł iure humanͦ.
quod in potestate ÷ regum terre. Idõq resuras
stilso apellitis. quas nec iusti possid&is. & scđm
leges regum t̾renoꝵ amittere iussi estis. frus¬
trãq dicatis. nos eis congregandis laborauimꝰ.
cũ scriptũ legatis. labores impioꝵ usti edent.
uedtamen quisquis ex occasione legis huius
quã reges terrȩ xp̃o seruientes. detmendandã
urãt impi&ate ꝓmulgauer̃. resꝓprias ur̃as
cupide app&it. Displic& nob̾: quisquis demiq.
ipsus res pauperũ uł basilicas congregationũ
quas sub nomine aecctȩ tenebatis. quȩ om̃ino
non debentur insiei accdȩ. quȩ uera xp̃i ȩcła :.
ñꝑ iusticiam sedꝑ auariciam ten&. Displic&
noł quisquis ꝓ aliquo flagicio uł facinore pro¬

Expanded text:
tione corrigendi sed inimicandi odio persequitur, tione corrigendi sed inimicandi odio persequitur, displicet nobis. et quamuis res quaeque terrena non recte a quoquam possideri possit nisi uel iure diuino, quo cuncta iustorum sunt, uel iure humano, quod in potestate est regum terrae, ideoque res uestras falso appelletis, quas nec iusti possidetis et secundum leges regum terrenorum amittere iussi estis, frustraque dicatis: Nos eis congregandis laborauimus\', cum scriptum legatis: Labores impiorum iusti edent, sed tamen quisquis ex occasione legis huius, quam reges terrae Christo seruientes ad emendandam uestram impietatem promulgauerunt, res prcupide appetit, displicet nobis. Quisquis denique res ipsas pauperum, vel basilicas congregationum, quas sub nomine Ecclesiae tenebatis quae omnino non debentur nisi ei Ecclesiae, quae vera est  iustitiam sed per auaritiam tenet, displicet nobis. quisquis pro aliquo flagitio uel facinore pro
Abbreviated transcription (Latin):
quippe tamquã p̾scitns non nullos fibi suꝑbe
arroga turos hanc fidẽ. dixit ad quos. qͣuisibi
iusti uidebantur.&. spernebant cęteros simili¬
tudinẽ hanc. Duo quidã ascendebant intẽplũ
orare. unus pharisȩus & alter publicanus.
F. teȩtera iamtibi quȩ secuntur ipse responde.
Inspice tamen diligentius. ipsos paucos uros. utrũ
nullus illio bapti⁊& ebriosus. Tamenĩ late uastat
nimas haec pestilentaa. & tinta libtate dominat᷑
ut multũ mirer. sinon &iam urm̃ gregiculũ pent¬
trauit. quã uis ante ipsum ad uentũ filii homi¬
nis unius boni pastoris. iauos oues abhedis sepa¬
rasse iaectis. Audisane ꝑ me uocẽ dominicoꝵ
frum̃toꝵ. In area dñica usq ad ultimam uentila¬
tionem int̾ paleam laborantiũ ꝑ totũ scilic& mun¬
dũ quads uocauit terrã asolis ortu usq ad occa¬
sum. ubi &iã laudant pueri dnm. Quicum que
uos ex occasione legis huius imperialis ndilec¬

Expanded text:
quippe tamquam praesciens nonnullos sibi superbe quippe tamquam praesciens nonnullos sibi superbe adrogaturos hanc fidem dixit ad quosdam, qui sibi iusti uidebantur et spernebant ceteros, similitudinem hanc: Duo quidam ascenderunt in templum orare, unus Pharisaeus et alter publicanus et cetera. iam tibi, quae sequuntur, ipse responde. inspice tamen diligentius ipsos paucos uestros, utrum nullus illic baptizet ebriosus. tam enim late uastat animas haec pestilentia et tanta libertate dominatur, ut multum mirer, si non etiam uestrum gregiculum penetrauit, quamuis ante ipsum aduentum filii hominis, unius boni pastoris, iam uos oues ab haedis separasse iactetis. Audi sane per me uocem dominicorum frumentorum in area dominica usque ad ultimam uentilationem inter paleam laborantium per totum scilicet mundum, qua deus uocauit terram a solis ortu usque ad occasum, ubi etiam laudant pueri dominum: Quicumque uos ex occasione legis huius imperialis non dilec
Abbreviated transcription (Latin):
hereticus: nihil inters. Agnoscitur enĩ sacra¬
m̃toꝵ species aqualis. & iam cũ inagna differen¬
tia ẽ. in hominũ meritis. Sedda ueniam. P rraui
quandote uolui de ebrioso baptirante conuincere
E xciderat mihi cum rogatistame habere. ñ qua
licũq donatista. Potes enĩ tui intã paucis colle¬
gis tuis & in om̃ibus cdericis uris nullum inue¬
nire forsitan ębnosũ. Uos enĩ estis. quinon ex
totius orbis cõmunione. sed exobseruatione prȩ¬
ceptoꝵ om̃i uit diuinoꝵ atq om̃ium sacram̃toꝵ
tenetis catholicã fidem. In quib eam solis in¬
uenturus ÷ cũuenerit filius homuus quod ñ
inueni& fidẽ int̾ra. quia nec t̾ra estis. nec in
terra. sed cęlestes incęlo habitatis. nec ad ten
ditis nec timetis. quia ds̃ suꝑbis resistit humi¬
libus aut̃ dat gram. Necuos euangłii lotas
ipse compungit : ubi dns ait. Cum uenerit filius
hominis putas inueni& fidẽ interra: Continuo

Expanded text:
Christi, quem dat haereticus, nihil interest. agnoscitur enim sacraChristi, quem dat haereticus, nihil interest. agnoscitur enim sacramentorum species aequalis, etiam cum magna differentia est in hominum meritis. Sed da ueniam; erraui, quando te uolui de ebrioso baptizante conuincere; exciderat mihi cum Rogatista me habere rem, non cum qualicumque Donatista. potes enim tu in tam paucis collegis tuis et in omnibus clericis uestris nullum inuenire forsitan ebriosum. uos enim estis, qui non ex totius orbis communione sed ex obseruatione praeceptorum omnium diuinorum atque omnium sacramentorum tenetis catholicam fidem, in quibventurus est, cum venerit Filius hominis, quando non inveniet fidem in terra; quia nec terra estis, nec in terra, sed cditis nec timetis, quia deus superbis resistit. humilibus autem dat gratiam? nec uos euangelii locus ipse compungit, ubi dominus ait: Cum uenerit filius hominis, putas inueniet fidem in terra? continuo
Abbreviated transcription (Latin):
non baptiatur post hereticũ Quaratione
quauis baptiratũ sit post ioħem. non bapti¬
ratur post aebriosum. qm̃ & hereses & ȩbrie¬
tates in eis oꝑqͥtisunt. quȩ oꝑa qui agunt
reg nũ dĩ nonpossidebunt. Nonne tibi uid&
quisi intolerabiliter indignum. ut cũ baptiratũ
fuerit post eum. qui non sobriȩ uinũ bibens
sed ui nũ om̃i no non bibens regnodĩ uiam
parauit. non baptu&e post ębriosũ. qui regnũ
dĩ nom possidebit: Quid hic responaorur. nisi
quia ille baptismus erat ioħis. postquẽ dep̃i
baptis mo baptitauit apłs. Iste aũt inbaptis¬
mus xpiẽ. quobaptirauit ebriosus. Inter
ioħem & ȩbriosum. a contrario multũ int̾ẽ.
Inter baptis iũ ioħis & baptis mũ xp̃i. non
a contrario sed tamen mul tum inter esta.
Int̾̃ apłm & ebriosũ: multum int̾ est. lnt̾ bap¬
quẽ dedit ebriosus: nihil int̾ est Sic int̾ ioħem
& hereticũ ac̃trario multum int̾ ÷. Et inter
baptis mũ ioħis & baptis mu xp̃i quedat hereticꝰ

Expanded text:
 qua ratione, quamuis baptizatum sit post Iohannem, non baptizatur post ebriosum, quoniam et haereses et ebrietates in eis operibus sunt, quae opera qui agunt, regnum dei non possidebunt. nonne tibi uidetur quasi intolerabiliter indignum, ut, cum baptizatum fuerit post eum, qui non sobrie uinum bibens sed uinum omnino non bibens regno dei uiam parauit, non baptizetur post ebriosum, qui regnum dei non possidebit? quid hic respondetur, nisi quia ille baptismus erat Iohannis, post quem Christi baptismo baptizauit apostolus, iste autem baptismus Christi est, quo baptizauit ebriosus? inter Iohannem et ebriosum a contrario multum interest; inter baptismum Iohannis et baptismum Christi non a contrario sed tamen multum interest. inter apostolum et ebriosum multum interest; inter bapquem dedit ebriosus, nihil interest. sic inter Iohannem et haereticum a contrario multum interest et inter baptismum Iohannis et baptismum Christi, quem dat haereticus,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc uiciũ cõmemoro. qđ nec occultare
possunt inquib regnat: & quam multi ubiq
sint quis cetus ignorat: Ettam̃ int̾ oꝑa carnis
quȩqui agunt regnumdĩ nom possidebunt.¬
& iam hoc ponit apłs ubi&tam hereses enu¬
merat. Manifesta sunt inquid oꝑa carnuis.¬

Expanded text:
hoc vitium commemoro, quod nec occultare possunt in quibus regnat; et quam multi ubique sint, quis vel caecus ignorat? Et tamen inter opera carnis, quae qui agunt, regnum Dei non possidebunt, etiam hoc ponit Apostolus, ubi etiam haereses enumerat: Manifesta autem, inquit, su
Abbreviated transcription (Latin):
erit Euantũ meis opib ad iuuor. & humanis ligib
nphibeor: in scortis om̃q luixunta dapmabiliqͥdt̃
apud dnm̃ sed apua homines plerosq & iam lauda¬
bili Aut sime abhac neqͥta reuocatis. dicite utrũ
m aliquid ꝓsit ad uitã futurã. si iistauita inlece¬
brosissime uoluptatis blandim̃ta c̃cẽpsero. silibi¬
dinum incitam̃ta frenauero: si ad castiganaũ corpꝰ
intum multa mihi & iam licita & concessa sub¬
traxtrat. sime penitendo uehenĩtuiꝰ qũ prius
exguciauero simistrabilius ingenueo. siRe
fleutro uberius. suuirero melius. sipiuꝑes sustenta¬
utro largius. sicaritate quȩ coopit multitudinem
peccator flograuero amplius ardentius. qsririn
ita desipit. ut h ͥi  omini dicat. nibil ł ista posterũ

Expanded text:
erit, quantum meis opibus adiuuor et humanis legibus non prohibeor, in scortis omnique luxuria damnabili quidem apud deum sed apud homines plerosque etiam laudabili, aut si me ab hac nequitia reuocatis, dicite, utrum mihi aliquid prosit ad uitam futuram, si in ista uita inlecebrosissimae uoluptatis blandimenta contempsero, si libidinum incitamenta frenauero. si ad castigandum corpus meum multa mihi etiam licita et concessa subtraxero, si me paenitendo uehementius quam prius excruciauero, si miserabilius ingemuero, si fleuero uberius, si uixero melius, si pauperes sustentauero largius, si caritate, quae cooperit multitudinem peccatorum, flagrauero ardentius>, quis nostrum ita desipit, ut huic homini dicat: \'Nihil tibi ista in posteru
Abbreviated transcription (Latin):
orutͥ suꝑbonos & malos. & pluit suꝑ iustos & iniustos
Hac indulgentia & lenitate diuina multos abuti ad
ꝑ niciẽ sua quis nescit: Qs arguens apłs & grauit᷑
increpans dicit. Eaistias aut̃ ohomo omis qͥ ui
dicas eos quitalia agunt & facisca. qmtueffugios
iuditiudi: Andiuitias benignitatis eiꝰ ⁊ pacuentiȩ¬

Expanded text:
oriri super bonos et malos et pluit super iustos et iniustos. hac indulgentia et lenitate diuina multos abuti ad perniciem suam quis nesciat? quos arguens apostolus et grauiter increpans dicit: Existimas autem, o homo omnis, qui iudicas eos, qui talia agunt, et facis ea, quoniam tu effugies iudicium dei? an diu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmittunt. Et utrũ facunt qd ꝓmittunt incesti sumꝰ.
futuris lata . ñ tam̃ in prudent̃. qͥa hoc ipse p̃capit
oramꝰ. Intantũ aũt hominũ iniqͥtis aligndo ꝓgresit.
ut &um pꝰactã penitantam. pꝰatiris recaliacionẽ.
uł similia uł grauiora cõmictant: & tam̃ dĩ fac̃ aum
suꝑ tales oriri sole fuum. nat minꝰ enbuit quã antta tri¬

Expanded text:
promittunt, et utrum faciant quod promittunt incerti sumus,promittunt, et utrum faciant quod promittunt incerti sumus,futuris latet, non tamen impudenter, quia hoc ipse praecepit, oramus! 7. In tantum autem hominum aliquando iniquitctam penitentiam, post altaris reconciliationem vel similia vel graviora committant. Et tamen Deus facit etiam super tales oriri solem suum, nec minus tribuit, quam antea tri
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑatiꝰ. Nũqͥd qm̃ isti insua neqͥtia ꝑseuerant. ido as
insua pacientia ñ ꝑseuerat. ꝑpauca in hoc scłopuni¬
tns. nediuna ꝓuidentia ñeẽ credatur. & multa seruans
inimicos atq odis adusu nos acerrimis incitatos
hoc pacto socitati ad iungit impioꝵ: qͥb & ipse co¬
pascendo & uitã salutẽq largiendo nutiq sociatur
N amqͦsdã quoꝵ crimina manifestast̃ aupã seue¬
ritato lilutos. a sociaate tam̃ reniouamꝰ altaris¬
ut penitendo plicare. possint. quẽ peccando c̃tẽpserans
seq ipsos punuendo. Nĩ nihil aliud agit quẽ ueracit
ptnita. nͥ ut id quod mali fecent impunitũ cẽ ñsiuat.
Eo quppe modo sib nom parcenti ille parcit. cui altum
iustũq iudicium nullus contẽptor euadit. Qđ simi¬
qͥs a scdestis ille parcendo. eisq uitã saluteq largiendo
& uamplerisq roꝵ qͦs nouit ñacturos pęnitentiã. tam̃
exiba pacuentiam qnto magis nos in cos qͥ correctionẽ¬

Expanded text:
id quoniam isti in sua nequitia perseverant, ideo Deus in sua patientia non perseverat; per pauca in hoc saeculo puniens, ne divina providentia non esse credatur, et multa servans inimicos atque odiis adversum nos acerrimis incitatos hoc pacto societati adiungit impiorum, quibus et ipse parcendo et uitam salutemque largiendo non utique sociatur. Nam quosdam, quorum crimina mritate liberatos a societate tamen remouemus altarienitendo placare possint, quem peccando contempserant, seque ipsos puniendo. nam nihil aliud agit, quem ueraciter paenitet, nisi ut id, quod male fecerit, inpunitum esse non sinat. eo quippe modo sibi non parcenti ille parcit, cuius altum iustumque iudicium nullus contemptor euadit. quod si iniquis et scelestis ille parcendo eisque uitam salutemque largiendo etiam plerisque eorum, quos nouit non acturos paenitentiam, tamen exhib
Abbreviated transcription (Latin):
donginiano. Augustinꝰ: Solere auint quendã
ueterũ dicere quib satis ꝑsuasũ eẽt ut nihil mal¬
lent seet̃ quã uiros bonos. his reliqua facilẽ. eẽ
doctrina: haac sententia. Nãsirite recolo socraticaẽ:
longe antiqͥor ꝓpħica iãp̃cesserat. p̃cipiens honu¬
nibi breuit̃. & Simul. nontantũ ut se nibil malit
cẽ quabonũ. uerũaiã unde fiatbonꝰ: Diliges inqt
dimmn dmtuũ ex toto corde tuo. & extota anima
tua. & ex tota mente tua. & diliges ꝓximũtuũ
tamquã te ipsũ. Hocciti ꝑsuasum eã nẽ reliqitã
facilẽ. sed eã. totã eẽ doctrinã. dũtaxat utilem
ac salubrẽ: Multȩ enĩ doctrine sunt. si tamen
doctrinȩ dicende sunt: uł suꝑfluȩ. uł noxiȩ
mocinationis mecũ. nihil teeẽ malle quã
uirũ bonũ : dm̃ quo nihil ẽ melius. & unde
humanꝰ animꝰ haurit ut bonussit quorã modo co-

Expanded text:
ONGINIANO AUGUSTINUS. Solere aiunt quendam ueterum dicere, quibus satis persuasum esset, ut nihil mallent se esse quam uiros bonos, his reliquam facilem esse doctrinam. hanc sententiam — nam, si rite recolo, Socratica est — longe antiquior prophetica iam praecesserat praecipiens hominibus breuiter et simul, non tantum ut se nihil malit esse quam bonum, uerum etiam unde fiat bonus: Diliges, inquit. dominum deum tuum ex toto corde tuo et ex tota anima tua et ex tota mente tua et: Diliges tanquam teipsum . Hoc cui persuasum esset, non ei reliquam facilem, sed eam totam esse doctrinam duntaxat utilem ac salubrem. Multae enim doctrinae sunt, si tamen doctrinae dicendae sunt, vel superfluae, vel noxiae. mocinationis mecum tuae, nihil te esse malle quam virum bonum; Deum, quo nihil est melius, et unde humanus animus haurit ut bonus sit, quonam modo co
Abbreviated transcription (Latin):
expectant. atq int̾ hȩo om̃a c̃tra ȩccłam xp̃i
impiarũ gentium infidelitas fremit. eiunc illa
patiendo. et inccussã fidẽ int̾̃ obsistentiũ seuitiam
ꝓfitendo: reuelatȩ ueritatis quediu ꝓ missis misticis
ue labat᷑ sacrificio succedente. illa sacrificia quib
hoc figurabatur tẽpli ipsius eusione tolluntur
Reꝓba ꝑ infidelitatẽ gens ipsa udeoꝵ sedib exstir¬
pata ꝑmundũ usquequaq disꝑgit᷑: ut ubiq porta¬

Expanded text:
expectant. atque inter haec omnia contra ecclesiam Christi expectant. atque inter haec omnia contra ecclesiam Christi impiarum gentium infidelitas fremit, euincit illa patiendo et inconcussam fidem inter obsistentium saeuitiam profitendo. reuelatae ueritatis, quae diu promissis mysticis uelabatur, sacrificio succedente illa sacrificia, quibus hoc figurabatur, templi ipsius euersione tolluntur. reproba per infidelitatem gens ipsa Iudaeorum a sedibus extirpata per mundum usquequaque dispergitur, ut ubique port
Abbreviated transcription (Latin):
Praedicationẽ pietatis uerȩq religionis. signa
c̃gruentia & miracula c̃secunt᷑. Excitatur ad¬
uersus eos seia infidelitas. tolerant p̃dicta. sperins
ꝓmis sit. docent p̃cepta. Numero exigui ꝑmun¬
dum disseminantur. popłos mirabili facilitate
c̃uestunt. Int̾ inimicos dugentur. ꝓsecutionibus
crescunt. pafflictionũ angustras usq int̾rarũ ex¬
trema dilatantur. Ex imꝑitissimnis. ex abiectissi¬
inis ex paucissimis inluminant᷑: nobili tantur.
multiplicantur p̃clarissima ingenta. cultissuna
eloqͥa. mirabilesq ꝑittas acutoꝵ facundoꝵ. atq
doctorũ subiugant xp̃o. & ad p̾dicandã uiã pie¬
titis salutisq conuertunt. Alt̾nus ad uersitatibus
& ꝓspititib rtrũ patientiã & tẽꝑantũ uigilant̃
exorcent: mundo declinante in extrema. fessisq
reb & tatẽ ultimã ꝓtestante. multo fidentius qͥa
& hoc p̃dictũẽ. aet̾nã felicitatẽ cęlestis ciuitatis

Expanded text:
praedicationem pietatis ueraeque religionis signa praedicationem pietatis ueraeque religionis signa congruentia et miracula consequuntur. excitatur aduersus eos saeua infidelitas, tolerant praedicta, sperant promissa, docent praecepta. numero exigui per mundum disseminantur, populos mirabili facilitate conuertunt, inter inimicos augentur, persecutionibus crescunt, per afflictionum angustias usque in terrarum extrema dilatantur. ex inperitissimis, ex abiectissimis, ex paucissimis inluminantur, nobilitantur, multiplicantur. prae. clarissima ingenia, cultissima eloquia mirabilesque peritias acutorum, facundorum atque doctorum subiugant Christo et, ad praedicandam uiam pietatis salutisque conuertunt. alternis aduersitatibus et prosperitatibus rerum patientiam et temperantiam uigilanter exercent, mundo declinante in extrema fessisque rebus aetatem ultimam protestante multo fidentius, quia et hoc praedictum est, aeternam felicitatem caelestis ciuitatis
Abbreviated transcription (Latin):
clarationẽq ꝑducitur. Quẽ xp̃mdĩ uerbum.¬
dĩ filiũ. dm̃ incarne uenturũ. moriturũ. resur¬
recturũ. incelũ ascensurũ. p̃pollentissimo suo
nõe in om̃ib gentib dicatos sibi popłos habi¬
turũ inq illo peccatoꝵ remissionẽ salutt̃q
ait̾nim futurã eẽ. eredentib. omĩa gentis illuis
ꝓmissa. om̃s ꝓpħiȩ. sac̃dotia. sacrificia. templũ.
et cuncta om̃ino sacram̃ta sonuerunt. Uenit xp̾c.
complent᷑ in ciꝰ ostu. uita. factis. dictis. passionib
morte. resurrectione. ascensione: omã p̃conia
ꝓphetarum. Mittit sp̃m scm. impl& fideles in una
domo c̃gregatos. et hoc ipsũ ꝓmissũ orando ac
desiderando expestantes. lmpleti aut̃ scõ spu
locuntur repente linguis om̃ium gentiũ. argu¬
unt fident̾ errores. p̃dicant salubrimã ueritatẽ.
ex hortantur ad poenitentiam Preteritȩ culpabilis
uitae. indulgentiã dediuina gr̃ã pollicentur.

Expanded text:
clarationemque perducitur. quem Chrclarationemque perducitur. quem Chrdei filium, deum in carne uenturum, moriturum, resurrecturum, in caelum ascensurum, praepollentissimo suo nomine in omnibus gentibus dicatos sibi populos habiturum inque illo peccatorum remissionem salutemque aeternam futuram esse credentibus omnia gentis illius promissa, omnes prophetiae, sacerdotia, sacrificia, templum et cuncta omnino sacramenta sonuerunt. Venit et Christus, complentur in eius ortu, uita, factis, dictis, passionibus, morte, resurrectione, ascensione omnia praeconia prophetarum. mittit spiritum sanctum, implet fideles una in domo congregatos et hoc ipsum promissum orando ac desiderando expectantes. impleti autem sancto spiritu loquuntur repente linguis omnium gentium, arguunt fidenter errores, praedicant saluberrimam ueritatem, exhortantur ad paenitentiam praeteritae culpabilis uitae, indulgentiam de diuina gratia pollicentur.
Abbreviated transcription (Latin):
sima p̾ditꝰ. cui ꝓmissa diuina p̾tantã seriem
scłoꝵ nouissimis tẽprĩb cõplenda ꝓdintus
atq in eius semine om̃s gs habiturȩ bene dictionẽ
p̃nuntiuant᷑. Sic unũ dm̃ uerũ colens unĩ uersitatis
creatorẽ. gignit filium senex dec̾iuge quã spepari¬
endi penitꝰ destitutã stenlitas aetasꝙ iã fecerat.
ꝓpagatur exillo numero sissimus popłs multipli¬
catꝰ in aegipto. quo illã stirpẽ exorientalib par¬
tib ꝓmissis effectisq crebrescens dispositio di¬
uina trans miserat. Educitur exargipti seruitute
gens ualida. horrendis signis atq miraculis.
pulsisque impiis gentib int̾rã ꝓmissionis ꝑduc¬
ta & constituta. regno &iã sublimatur: deinde
&iã p̃ualescente peccato. sacrilegis ausib dm
uerũ qͥeis beneficia tanta contulerat sepissime
offendens. uanisq flagellata cladib & ꝓsperi¬
tatib c̃solata. usq ad xpi incarnationẽ de¬

Expanded text:
sima praeditus, cui promissa diuina post tantam seriem sima praeditus, cui promissa diuina post tantam seriem saeculorum nouissimis temporibus complenda prodantur, atque in eius semine omnes gentes habiturae benedictionem praenuntiantur. sic unum deum uerum colens uniuersitatis creatorem gignit filium senex de coniuge, quam spe pariendi penitus destitutam sterilitas aetasque iam fecerat. propagatur ex illo numerosissimus populus, multiplicatus in Aegypto, quo illam stirpem ex orientalibus partibus promissis effectisque crebrescens dispositio diuina transmiserat. educitur ex Aegypti seruitute gens ualida horrendis signis atque miraculis pulsisque impiis gentibus in terram promissionis perducta et constituta regno etiam sublimatur. deinde praeualescente peccato sacrilegis ausibus deum uerum, qui ei beneficia tanta contulerat, saepissime offendens uariisque flagellata cladibus et prosperitatibus consolata usque ad Christi incarnationem de
Abbreviated transcription (Latin):
stictũ hoc eẽ. non credere: qͥd gͦ fi&e hominib qui
minima contep̃nunt. maiora ñ credunt: Reddita¬
uita defunctis idõ creditur. quia fecer̃ alii. Et
parũẽ dõ. Caro ꝓpͥa de uirgine creata & amoste
in aet̾na uita suꝑ cęlũ Eleuata idõ ñ creditur:
quia nemofecit. & cõpaitdõ. Ac ꝑhoc quȩ sibi
quisq fticilia ñ faictu sed captu putat & quo Animo
accipit supͣ ea ueluti fꝗcta ꝓfid sis ducit: noli
eis eõ. simił obsecrote. Disputantur haec latius. &
om̃s que sitionũ necesfiariarũ sinus ꝑscrutat dis¬
cussiq panduntur. Sed intellectui fides aditũ aꝑit.
infidelic tas cdaudit. Qut̃ ñ moueat ad credendũ.
tintus ab initio ipse rerũ ordo gestarũ. & ipsa cone¬
xio tẽpoꝵ p̃teritas fidẽ depsentib faciens. pͥora
posteriorib & recentiorib antiqua c̃firmans.
Eligitur unus exgente chaldeoꝵ piitite fidelis¬

Expanded text:
factum hoc esse non credere. Quid ergo fiat hominibus, qui factum hoc esse non credere. Quid ergo fiat hominibus, qui minima conteuita defunctis ideo creditur, quia fecerunt alii, et parum est deo; caro propria de uirgine creata et a morte in aeternam uitam super caelum leuata ideo non creditur, quia nemo fecit, et competit deo. ac per hoc, quae sibi quisque facilia non \'factu sed captu \'putat, aequo animo accipit, supra ea ueluti ficta pro falsis ducit\'. noli eis esse similis, obsecro te. Disputantur haec latius et omnes quaestionum necessariarum sinus perscrutati discussique panduntur. sed intellectui fides aditum aperit, infidelitas claudit. quem non moueat ad credendum- . dum tantus ab initio ipse rerum ordo gestarum et ipsa conexio temporum praeteritis fidem de praesentibus faciens, priora posterioribus et recentioribus antiqua confirmans? eligitur unus ex gente Chaldaeorum pietate fidelis
Abbreviated transcription (Latin):
Qui propterea & ipse talia facere uoluit. ne eet ab¬
surdum qͥpillos fecerat. supse ñ facer&. Sed tamen
& aliqͥd ꝓpͥum sticere debuit. Nasci de uirgine.
a mostuis resurgere. incaelũ ascendere. Hoc dõ qui
parũ putat. quid plus ex pectae ignoro. Arbitror
enĩ talia flagitari. quilia gerens hominẽ facere
ñdebuit. Nã in pͥncipio erat uerbũ. et uerbũ erat
apđ dm̃: etds erat uerbũ. & om̃a ꝑ ipsũ sticta sunt:
nũ homine adsupto aliũ mundũ facere debuit.
ut eũ eẽ. crederemꝰ ꝑquẽ stictusẽ mundus Sed
neo maior mundus. nec isti & qualłs in hoc mundo
fieri possae. Siaut̃ minorẽ facer& infra istũ. simi¬
lit̾ hoc quoq parũ putaretur. Nagͦ nõ portebat
ut nouũ facere mundũ: noua fec̃ inmundo. homo
enĩ deuirgine ꝓcreatꝰ. & amortuis in aet̾nã uitã
resuscitatus. & suꝑcȩlos exaltitꝰ. potentius fortas¬
se opusẽ quã mundus hio. Forte resp̾dent. forte se

Expanded text:
qui propterea et ipse talia facere uoluit, ne esset abqui propterea et ipse talia facere uoluit, ne esset absurdum, qui per illos fecerat, si ipse non faceret. sed tamen et aliquid proprium facere debuit, nasci de uirgine, a mortuis resurgere, in caelum ascendere. hoc deo qui parum putat, quid plus expectet, ignoro. Arbitror enim talia flagitari, qualia gerens hominem facere debuit. nam in principio erat uerbum et uerapud Deum, et Deus erat Verbum, et omnia per ipsum facta sunt . Num homine assumpto, alium mundum facere debuit, ut eum esse crederemus, per quem factus est mundus? Sed nec major mundus, nec isti aequalis in hoc mundo fieri posset. Si autem minorem faceret infra istum, similiter hoc quoque parum putaretur. Quia ergo non oportebat ut novum faceret mundum, nova fecit in mundo. Homo enim de virgine procreatus, et a mortuis in aeternam vitam resuscitatus, et super coelos exaltatus, potentius fortasse opus est quam mundus. Hic forte respondent, se
Abbreviated transcription (Latin):
in rita ꝑ paua soluent formidine terras. Sed
nulla inqͥunt cõpaeentib signis tantȩ maiestatis
indita claruer̃. quia larualis illa purgatio. de¬
biliũ curȩ. reddita uita defunctis. si & aliĩ c̃side¬
rent᷑ dõ parua sunt. Eatemur quidẽ & nos talia
quȩdã fecisse ꝓpħas. Nam in his signis qͥd excel¬
lentius quã mortuos resurrȩxisse: Fec̃ hoc
helias. stõ hoc heliseus. Nã de magoꝵ miraculis
utrũ &iam mortuos suscitiutrint illi uiderint.
qͥ& apuleiũ sec̃tra magicarũ artiũ erimina copio¬
sissime defendentẽ conantur ñ accusando sed lau¬
dando conuincere. Nos legitur magos atgiptioꝵ
istarũ artiũ ꝑitissimos & amoise famulo dĩ
fuisse suꝑatos. cũ illi quedã mira nefandis
astib agerent. illedõ simplicit̾ inuocato cunc¬
ta eoꝵ machinam̃ta subuerter&e. Sed & ipse
suꝑiorẽ. sed plane dñmdm̃ om̃ium & hominem
ꝑpt̃ homines sactũ uenturum p̾nuntuuerunt.

Expanded text:
inrita perpetua soluent formidine terras. \'Sed inrita perpetua soluent formidine terras. \'Sed nulla\', inquiunt, competentibus signis tantae maiestatis indicia claruerunt, quia larualis illa purgatio, debilium curae. reddita uita defunctis, si et alii considerentur, deo parua sunt\\ fatemur quidem et nos talia quaedam fecisse plentius quam mortuos resurrexisse? Fecit hoc Elias , fecit hoc Elisaeus . Nam de magorum miraculis, utrum etiam mortuos suscitaverint, illi viderint qui et Apuleium se contra magicarum artium sissime defendentem conantur non accusando sed laudando conuincere. nos legimus magos Aegyptiorum istarum artium peritissimos a Moyse, famulo dei, fuisse superatos, cum illi quaedam mira nefandis artibus agerent, ille deo simpliciter inuocato cuncta eorum machinamenta subuerteret. sed et ipse superiorem sed plane dominum deum omnium et hominem propter homines factum uenturum praenuntiauerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
longe positũ ꝑ int̾positas potestates ambie¬
bant ut hominẽ susciꝑae dignaretur. & cũ illo
uniri quodã modo. ut ei sio coaptaret᷑ homo
totꝰ quẽ ad modũ animȩ corpꝰ. excepta c̃crea¬
tione mirabili inquã ñcuestitus ds̃. & qua uidemus
qđ habeat et corpꝰ& animꝰ. Ad uitori ũ aũt. qđ sine
gr̃a fidei quȩ ab illo ẽ ne mopotest uincere c̃cu¬
piscentias uitiosas. et siqua carũ residua niuicerit
ueniali remissione purgari. Qagͦ ad magisteriũ
ciꝰ attin&. qͥs nc̃ extremꝰ idiota ł quȩ abiecta mu¬
lercula ñcređd̾ animȩ im mortalitatẽ. uitãq post
mostẽ futurã: Qđ apđ grecos olĩ pͥmꝰ phert qͥdã
sorus cũ disputauiss&. phitagorã samiũ disputa¬
tionis illius nouitate ꝑmotũ ex athlata inphy¬
losophum uesti. Nc̃gꝰ qđ maro ait & om̃s uidemꝰ.
amomũ assiriũ uulgo nascitur. Qđ aũt ad ad u
quoduce siqua manent sceleris uestigia nr̃i

Expanded text:
longe positum per interpositas potestates ambielonge positum per interpositas potestates ambiebant, ut hominem suscipere dignaretur et cum illo uniri quodam modo, ut ei sic coaptaretur homo totus, quem ad modum animae corpus excepta concretione mutabili, in quam non conuertitur deus et quam uidemus quod habeat et corpus et anima; adiutorium autem, quod sine gratia fidei, quae ab illo est, nemo potest uincere concupiscentias uitiosas et, si qua earum residua non uicerit, ueniali remissione purgari. quod ergo ad magisterium eius adtinet, quis nunc extremus idiota uel quae abiecta muliercula non credit animae inmortalitatem uitamque post mortem futuram? quod apud Graecos olim primus Pherecydes Syrius cum disputauisset, Pythagoram Samium disputationis illius nouitate permotum ex athleta in philosophum uertit. nunc ergo, quod Maro ait et omnes uidemus, amomum Assyrium uulgo nascitur. quod autem ad adquo duce, si qua manent sceleris uestigia nostri,
Abbreviated transcription (Latin):
lẽ scđm cognitã nob̾ infirmitatẽ. In quo dep̃o
eo tẽpr̃ qđ oportunis simũ ipse nouerat & ante
scła dis posuerat. uenit hominib migisteriui &
ad uitoriũ ad capescendã sẽpit̾nã salutem.
Magisteriũ qͥdẽ. ut ea quę hic ante dictast̃ utilit̃
&um aphilosophis atq ipsis poetis. et huiusce
modi auctorib litterarum quos multa uera
falsis miscuisse qͥs ambigat: illius ceiã in carne
possont in ipsa intima ueritate cernere atque
discernere. Que ueritas & antequa hominẽ ad¬
sumera ipse erat. om̃ib qͥciꝰ participes et̃ potuer
maxime uͦ suȩ incarnationis exẽplo id salubrit᷑
ꝑ suasit. ut qm̃ homines pleriq diuinitatis auidi
ꝑ potestites cełtes q̃s deos putirent ritq uarios
in licitoꝵ ñsacroꝵ sed sacrilegioꝵ ambiendum
sibi arbitrarentur ad dm̃ magis suꝑbe quãpie.
qua inre ꝓangłis sc̃ĩs eis sedemones suꝑbiae
cogitatione sub ponunt. serrent homines tam
ꝓximũ cẽ dm̃ pietati hominũ ad quẽ uelut

Expanded text:
cognatam nobis infirmitatem, in quo Christo eo tempore, quod opportunissimum ipse nouerat et ante saecula disposuerat, uenit hominibus magisterium et adiutorium ad capessendam sempiternam salutem: magisterium quidem, ut ea, quae hic ante dicta sunt utilitetiam a philosophis atque ipsis poetis et cuiusce modi auctoribus litterarum, quos multa uera falsis miscuisse quis ambigat, illius etiam in carne lla non possent in ipsa intima ueritate cernere atque discernere, quae ueritas, et antequam hominem adsumeret, ipse erat omnibus, qui eius participes esse potuerunt, maxime uero suae incarnationis exemplo id salubriter persuasit, ut, quoniam homines plerique diuinitatis auidi per potestates caelestes, quas deos putarent, ritusque uarios inlicitorum non sacrorum sed sacrilegiorum ambiendum sibi arbitrarentur ad deum magis superbe quam pie, qua in re pro angelis sanctis eis se daemones superbiae cognatione supponunt, scirent homines tam proximum esse deum pietati hominum, ad quem uelut
Abbreviated transcription (Latin):
bile. Siexemplũ poscitur: nerit singulare.¬
H ic demus dm aliquid posse. qđ nos fateam̃ inues¬
tigare ñ posse. Intalib reb tota ratiofacti
ẽ potentia stcien tis. lam illud qđ in sõnos
soluitur eteybo a litur. & om̃s huma nos
sentit affectꝰ. hominẽ ꝑsuad& hominib. quẽ ñ

Expanded text:
bile; si exemplum poscitur. non erit singulare.bile; si exemplum poscitur. non erit singulare. demus deum aliquid posse, quod nos fateamur inuestigare non posse. in talibus rebus tota ratio facti est potentia facientis. Iam illud, quod in somnos soluitur et cibo alitur et omnes humanos sentit affec