comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
do. aut cũ eo in ꝯmodo qđ acciderit. aut cũ illope
similit̃ min ꝯmodi qͦq uitatione tractabunt᷑. Sin
accusator dixerit eũ id ẽt̃ secutũ. qł ei iusũ sit ꝯno¬
aũ. aut ia fugisse qd putarit ẽt in cõmodũ. qiãꝗ
infalsa fuerit opinione. demonstrandũ erit defenso¬
I. neminẽ ẽẽ stulticie. qui tali in re possit ueritatẽ
ignorare. Q& si hoc ꝯceclatur. illud nõ ꝯcessum iri.
Ne dubitasse qͥdẽ qd eus uiris esset. s ia qđ fuerit
ꝓbasse. Qt si dubitarit. sũmȩ fuisse amentiȩ. dubia
spe inpulsũ. certũ inꝑiculũ se ꝯmitere. Quẽ adno¬
Aũ aut accusator cũ ab aliis culpã dimouebit. defen¬
soris locis utet᷑. sic his locis qͥ accusatori dati sut̃ ute¬
tur reus. cũ in alios abse cͥmen uolet transferre.s
Exꝑsona aut̃ ꝯiectura capietur. si eȩ res quȩ ꝑsonis
attributȩ sut̃. diligent̃ ꝯsidabunt᷑. Quas om̃s inpri¬

Expanded text:
do aut cum eo incom- modo, quod acciderit, aut cum illo pedo aut cum eo incom- modo, quod acciderit, aut cum illo pesimiliter in incommodi quoque vitatione tractabuntur. sin accusator dixerit eum id esse secutum, quod ei visum sit commodum, aut id fugisse, quod putarit esse incommodum, quamquam in falsa fuerit opinione, demonstrandum erit defensori neminem tantae esse stultitiae, qui tali in re possit veritatem ignorare. quodsi hoc concedatur, illud non concessum iri: ne dubitasse quidem, quid eius iuris esset, et id, quod falsum basse; quia si dubitarit, summae fuisse amentiae dubia spe inpulsum certum in periculum se committere. quemadmodum autem accusator, cum ab aliis culpam demovebit, defensoris locis utetur, sic iis locis, qui accusatori dati sunt, utetur reus, cum in alios ab se crimen volet transferre. Ex persona autem coniectura capietur, si eae res, quae personis adtributae sunt, diligenter considera- buntur, quas omnes in pri
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsideranda. CDefensor aut̃ excontͣrio pͥmũ inpul
sionẽ. aut nullã fuisse dicet. aut si fuisse ꝯcedet er¬
tenuabit. ⁊ paruulã quanda fuisse demonstrabit.
aut nõ ex ea solere. huiꝰmͦi facta nasci docebit. Auo
⁊ erit in loco demonstrandũ. quȩ uis ⁊ natura sit
euis affectioĩs. qua inpulsus aliqͥd reus ꝯmisisse
dicetur. In qͦ ⁊ erẽpla ⁊ similitudines erut̃ pferẽ¬
dȩ. ⁊ ipsa dilig̃nter natura eiꝰ affectionis. quã le¬
uissime qͥetissimã ad partẽ. explicanda. ut res ip¬
sa a facto crudeli. ⁊ turbulento ad qͥddã mitius ⁊
tranquilliꝰ traducat᷑. ⁊ oratio tam̃ ad eius animuor
qui audiet. ⁊ ad animi quendã. intimũ sensũ accõ¬
modecur. ¶Rauioti natiois aut̃ suspitiones infir¬
mabit. si aut ꝯmodũ nullũ fuisse. aut parũ. aut
aliis magis ẽẽ. aut nhilo. sibi. mauis quã aliis.
aut in ꝯmodũ sibi. mauis qmͣ ꝯmodũ dicet. ut ne

Expanded text:
nsideranda: densideranda: desionem aut nullam fuisse dicet; aut si fuisse concedet, extenuabit, et parvulam quamdam fuisse demonstrabit; aut non  erit in loco demonstrandum, quae vis et natura sit eius affectionis, qua inpulsus aliquid reus commisisse dicetur; in quo et exempla et similitudines erunt proferundae et ipsa diligenter natura eius affectionis quam lenissime quietissima ab parte explicanda, ut et res ipsa a facto crudeli et tur- bulento ad quoddam mitius et tranquillius traducatur et oratio tamen ad animum eius, qui audiet, et ad animi quendam intumum sensum accommodetur. ratiocina- tionis autem suspiciones infirmabit, si aut commodum nullum esse aut parvum aut aliis maius esse aut nihilo sibi maius quam aliis aut incommodum sibi maius quam commodum dicet, ut neq
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc autẽ loco capud illud erit accusatoris. si demõ¬
strare poterit. alii nemini causã fuisse faciẽdi.
Scdariã. si tantã. ⁊ tã idoneã nemini: sin fuisse
aliis. qͦq causa faciẽdi. uidebit᷑. aut potestas
defuisse. aliis demonstranda ẽ. aut facultas aut
uoluntas. Potestas. si aut nescisse. aut nõ affuisse.
aut ꝯficere aliqͥd nõ potuisse dicetur. facultas. si ra¬
tio. aduitores. adiumenta. cȩteraq quȩ adrẽ ꝑti¬
net̃ defuisse alicui demonstrabunt᷑. Uoluntas. si a¬
nimꝰ ã talib factis uaciuis ⁊ in teger esse dicetur.
Postremo quas ad defensionẽ rationes reo dabimꝰ. his
accusator ad alios erculpa erimendos abutet᷑. Uerũ
id breui faciẽdũ ẽ. ⁊ in unũ multa sut ꝯducenda.
ut ne alteriꝰ defendendi causa. hc̃ accusare: s hu¬
ius accusandi causa. defendere alterũ uideat᷑. atq
accusatori qͥdẽ hȩc sut fere in causa fatienda et¬

Expanded text:
Hoc autem loco caput illud erit accusatoris, si de- monHoc autem loco caput illud erit accusatoris, si de- monstrare poterit alii nemini causam fuisse faciendi; secundarium, si tantam aut tam idoneam nemini. sin fuisse aliis quoque causa faciendi videbitur, aut po- testas defuisse aliis demonstranda est aut facultas aut voluntas. potestas, si aut nescisse aut non adfuisse aut conficere aliquid non potuisse dicentur. facultas, si ratio, adiutores, adiumenta ceteraque, quae ad rem pertinebunt, defuisse alicui demonstrabuntur. volun- tas, si animus a talibus factis vacuus et integer esse dicetur. postremo, quas ad defensionem rationes reo dabimus, iis accusator ad alios ex culpa eximendos abutetur. verum id brevi faciendum est et in unum multa sunt conducenda, ut ne alterius defendendi causa hunc accusare, sed huius accusandi causa defendere alterum videatur. Atque accusatori quidem haec fere sunt in causa faciendi co
Abbreviated transcription (Latin):
malũ aut bonũ ẽ. nec malũ. nec bonũ. Hoc intel¬
lecto. si qͥ negabit ẽẽ ulła pęcuniã frĩs aut ami
ci. aut deniq offitio suo antiqͥorẽ aut suauiorẽ.
non hoc erit accusatori negandũ. HEã in eũ cul¬
pa ⁊ sũmũ odiũ transferatur. qͥ qđ tã uere ⁊ piȩ
dicet᷑ negabit. Uerũ illud dicendũ erit. illi ita
nõ ẽẽ uisũ. qł sumi oportet. ex his quȩ ad ꝑsonã
ꝑtinet᷑. De quo post dicendũ ẽ. Euentus autẽ nuum
fallit. cũ alit̾ accidit. atq hi qui arguunt᷑. arbit᷑t
esse dicunt᷑. Ut si qͥ dicatur aliũ occidisse ac uo¬
luerit. qđ aut similitudine. aut suspitione. aut
demonstratione falsa deceptus sit. Aut eũ necas¬
se cuus testam̃to nõ sit heres. qđ eus testam̃to
se heredẽ arbitratus sit. Nõ enĩ ex euentu cogita¬
tionẽ. spectari oportere. sed qua cogitatione animꝰ
⁊ spe ad malefitiũ. ꝓfectus sit ꝯsida̾re. Quo animo
qͥd qͥsq faciat. nõ quo casu utat᷑. ad rẽ ꝑtinere.

Expanded text:
malum aut bonum est, nec malum nec bonum. hoc intellectu si qui negabit esse ullam pecuniam fratris aut amici vita aut denique officio suo antiquiorem aut suaviorem, non hoc erit accusatori negandum. nam in eum culpa et summum odium transferetur, qui id, quod tam vere et pie dicetur, negabit. verum illud dicendum est, illi ita non esse visum; quod sumi oportet ex iis, quae ad personam pertinent, de quo post dicendum est. even- tus autem tum fallit, cum aliter accidit, atque ii, qui arguuntur, arbitrati esse dicuntur: ut, si qui dicatur alium occidisse ac voluerit, quod aut similitudine aut suspicione aut demonstratione falsa deceptus sit; aut eum necasse, cuius testamento non sit heres, quod eo testamento se heredem arbitratus sit. non enim ex eventu cogitationem spectari oportere, sed qua cogi- tatione animus et spe ad maleficium profectus sit, con- siderare; quo animo quid quisque faciat, non quo casu utatur, ad rem pertinere.
Abbreviated transcription (Latin):
niret. De hereditate ea quȩ pupillo uenit. int̃ eos
qͥ patris pupilli heredes scłi sut̃ ⁊ int̾ agnatos pu¬
nati sumꝰ. testatꝰ nõ ẽ heredũ. Depuluo ẽ. Immo
nr̃a. ꝗͥ heredes testam̃to patris sumꝰ. Questio ẽ. u¬
troꝵ sit. Ratio ẽ. Pat̾ enĩ ⁊ sibi ⁊ filio testam̃tũ scͥ¬
sit. dũ is pupillus esset. Quare quȩ filio fuert̃
testam̃to patris. nr̃a fiat̃ necesse ẽ. Infirmatio ẽ ra¬
tionis. Imino pat̃ sibi s cͥpsit ⁊ sccd̃m heredẽ. non¬

Expanded text:
nit. de hereditate ea, quae pupillo venit, inter eos, nit. de hereditate ea, quae pupillo venit, inter eos, qui patris pupilli heredes secundi sunt, et inter adgnatos punati sumus, testatus non est. depulsio est: immo nostra, qui heredes testamento patris sumus. quaestio est: utrorum sit? ratio: pater enim et sibi et filio testamentum scripsit, dum is pupillus esset. quare, quae filii fuerunt, testamento patris nostra fiant ne- cesse est. infirmatio rationis: immo pat
Abbreviated transcription (Latin):
inducet. fugere uidiciũ. ac penã. quia causȩ diffidat.
A translatione aut̃. omĩũ fore ꝑturbationẽ. si ñ ita res
agant᷑. & inudiciũ ueniat᷑. qͦ pacto oporteat. hoc ẽ si
aut cũ eo agat᷑. qͥ cũ ñ oporteat. aut alia pena. alio
cͥmine. alio tẽꝑe. atq hãc rationẽ. ad ꝑtͣbationẽ ui¬
partes ñ habet̃. adhc modũ tractabunt᷑. ⁊c̃ gen̾a¬
łe ꝯstitutionẽ. ⁊ partes euis ꝯsidẽmus.
Uo ⁊ facto & facti nomine ꝯcesso. neq ulla ac¬
tionis illata ꝯtrouersia. uis ⁊ natura. ⁊ genus
ipsuis negotii quęrit᷑. constitutionẽ gen̾ałẽ. appella¬
mus. Huiꝰ pͥmas ẽẽ partes duas nobis uideri dixi¬
mus. Negotiałe. ⁊ uridicialẽ. Negotialis e. quȩ in
ipso negotio uiris cuulis habet. implicitã ꝯtrouer¬
siã. Ea ẽ huiꝰmͦi. Quidã pupillũ heredẽ fecit. Pu¬
pillus aut̃. ante mortuus ẽ. quã in suã tutelã. ue¬

Expanded text:
inducet: fu- gere iudicium ac poenam, quia causae diffidat. inducet: fu- gere iudicium ac poenam, quia causae diffidat. a trans- latione autem: omnium fore perturbationem, si non ita res agantur et in iudicium veniant, quo pacto oporteat; hoc est, si aut cum eo agatur, quocum non oporteat, aut alia poena, alio crimine, alio tempore; atque hanc rationem ad perturbationem iu bent, ad hunc modum tractabuntur. nunc generalem constitutionem et partes eius consideremus. Cum et facto et facti nomine concesso neque ulla actionis inlata controversia vis et natura et genus ipsius negotii quaeritur, constitutionem generalem ap- pellamus. huius primas esse partes duas nobis videri diximus, negotialem et iuridicialem. Negotialis est, quae in ipso negotio iuris civilis habet implicatam controversiam. ea est huiusmodi: quidam pupillum heredem fecit; pupillus autem ante mortuus est, quam in suam tutelam ve
Abbreviated transcription (Latin):
tii de quo inter siccarios qr̃. p̾iudiciũ fieri. Infir¬
matio rationis. Euis mͦi. sut̃ inuiriȩ. ut de his in¬
dignũ sit. nõ pͥmo qͦq tẽꝑe uidicari. Iudicatio.
Atrocitas. iniuiriarũ satis ne canse sit. qua re dũ de
ea uidicat᷑. de aliqͦ maiore malefitio. de qͦ uiditi
ũ ꝯꝑatũ sit. p̃idicet᷑. Atq erẽplũ qͥdẽ hoc ẽ. In
om̃i aut̃ causa ab utroq queri oportebit. a quo
aut qͥd statui de ea re: ꝯueniat᷑. Id ex partibus ul¬
ris de qͥb post dicendũ ẽ sumi oportebit. ⁊ ratio¬
tinari. qͥdẽ uisimilib reb fieri soleat. ⁊ uidere u¬
trũ malitia qͥd aliud agatur. aliud simuletur.
anstulticia res agat᷑. an necessitudine: qđ alio mͦ
agi nõ possit. an occasione agendi. sic sit iiditiũ
aut actio ꝯstituta. anrecte sine ulla re eiꝰmi res a¬
ꝗat᷑. Locus aut̃ ꝯmunis. contra eũ qͥ translationẽ

Expanded text:
cii, de quo inter sicarios quaeritur, praeiudicium fieri. infircii, de quo inter sicarios quaeritur, praeiudicium fieri. infirmatio rationis: eiusmodi sunt iniuriae, ut de iis indignum sit non primo quoque tempore iudicari. iudicatio: atrocitas iniuriarum satisne causae sit, quare, dum de ea iudicatur, de aliquo maiore maleficio, de quo iudicium conparatum sit, praeiudicetur? atque exemplum quidem hoc est. in omni autem causa ab utroque quaeri oportebit, a quo aut quid statui de ea re conveniat. id ex partibus iuris, de qui- bus post dicendum est, sumi oportebit et ratiocinari, quid in similibus rebus fieri soleat, et videre, utrum malitia quid aliud agatur, aliud simuletur, an stultitia, an necessitudine, quod alio modo agere non possit, an occasione agendi sic sit iudicium aut actio constituta, an recte sine ulla re eiusmodi res agatur. Locus autem communis contra eum, qui translationem
Abbreviated transcription (Latin):
dap̃nare quoq nõ oportere. qm̃ ea pęna dap̃nati¬
onẽ necessario ꝯsequat᷑. hic defensor̃. penȩ ꝯmu¬
tationẽ. ex translatiuo gen̾e inducendo totã infir¬
mabit accusationẽ. Uerũtam̃ cȩteris qͦq cͥmini¬
b defendendis ꝯiecturali ꝯstitutione translationẽ
ꝯfirmabit. Exẽplũ aut̃ translationis in causa po¬
sitũ. nobis sit huiusmͦi. ¶Cũ ad iũ faciẽtła qͥdã ar¬
mati uenisset. armati contra pͣsto fuerut᷑. ⁊ cuidã
ȩqͥti romano qͥdã ex armatis resistenti gladio. ma¬
nũ p̃cidit. agit is cui manus p̃cisa ẽ inuiriarũ
Postulat is qͥcũ agit᷑ a p̃tore exceptionẽ. ertra qͣ
inreũ capitis p̃uidiciũ fiat. Hic is qͥagit: uiditiũ
purũ postulat. Ille qui cũ agit᷑ erceptionẽ addi ait
oportere. Questio ẽ. excipiendũ sit an ñ. Rario est.
Nõ enĩ oportet in recuperatorio uiditio eius malefi¬

Expanded text:
damnari quoque non oportere, quoniam ea poena damnatidamnari quoque non oportere, quoniam ea poena damnationem necessario consequa- tur. hic defensor poenae commutationem ex transla- tivo genere inducendo totam infirmabit accusationem. verumtamen ceteris quoque criminibus defendendis con- iecturali constitutione translationem confirmabit. Exemplum autem translationis in causa positum no- bis sit huiusmodi: cum ad vim faciendam quidam armati venissent, armati contra praesto fuerunt et cuidam equiti Romano quidam ex armatis resistenti gladio manum praecidit. agit is, cui manus praecisa est, iniuriarum. postulat is, quicum agitur, a praetore exceptionem: extra quam in reum capitis prae- iudicium fiat. hic is, qui agit, iudicium purum postulat; ille, quicum agitur, exceptionem addi ait oportere. quaestio est: excipiundum sit an non. ratio: non enim oportet in recuperatorio iudicio eius male- fi
Abbreviated transcription (Latin):
uersantur. Ibi enĩ ⁊ exceptiones. postulant᷑.⁊ qͦdãmͦ
agendi potestas. dat᷑. & omĩs ꝯceptio pͥuatorũ iuditio¬
rũ ꝯstituit᷑. In ipsis aut̃ udiciis rariꝰ incidut᷑. ⁊ tam̃
si q̃n ineidut᷑. eiusmi sut̃. ut ꝑse minꝰ habeat᷑ firmitu¬
dinis. Confirment᷑ aut̃ assũpta alia aliqua ꝯstitutio¬
ne. ut in qͦdã niditio cũ uenefici cuiꝰda nom̃ ẽẽt de
latũ. ⁊ qͥa parricidũ causa. subscͥpta eẽt. extra ordi¬
nẽ ẽẽt acceptũ. cũ in accusatione alia quȩd̃ã cͥmina
cestib ⁊ argum̃tis ꝯfirmarent᷑. parricidii aut̃ m̃tio
solũ facta ẽet. Defensor in hoc ipso multũ ut diu
indignũ facinꝰ esse. ea pȩna afficere eũ. qua par¬
ricide afficuint᷑. Id aut̃ si damnaretur. fieri necesse
esse. qm̃ ⁊ id causȩ subscͥptũ ⁊ ea re nom̃ extra ordi¬
nẽ sit acceptũ. Ea qͥ pęna si affici reum ñ oporteat.

Expanded text:
ver- santur. ibi enim et exceptiones postulantur et ver- santur. ibi enim et exceptiones postulantur et agendi potestas datur et omnis conceptio privatorum iudi- ciorum constituitur. in ipsis autem iudiciis rarius incidunt et tamen, si quando incidunt, eiusmodi sunt, ut per se minus habeant firmitudinis, confirmentur autem assumpta alia aliqua constitutione: ut in quodam iudicio, cum veneficii cuiusdam nomen esset de- latum et, quia parricidii causa subscripta esset, extra ordinem esset acceptum, in accusatione autem alia quaedam crimina testibus et argumentis confirmaren- tur, parricidii autem mentio solum facta esset, defensor in hoc ipso multum oportetindignum facinus esse ea poena afficere reum, qua parricidae afficiuntur; id autem, si damnaretur, fieri necesse esse, quoniam et id causae subscriptum et ea re nomen extra ordinem sit acceptum. ea igitur poena si af- fici reum non oporteat,
Abbreviated transcription (Latin):
nõ er causȩ gen̾e ducunt᷑. Qua re nõ in omnẽ causã. s
in om̃e causȩ genꝰ incidut᷑. Corũ mentionẽ in ꝯiectu¬
rali ꝯstitutione fecimꝰ. Inductione aut̃ cũ causa pos¬
tulabit ute mur.
Um aut̃ actio translationis aut ꝯmutationis.
indigere uidet᷑. qđ ñ aut is agit. quẽ oportet.
aut cũ eo qͥcũ oportet. aut apd̃ qͦs: qua lege. qua
pena. qͦ crimine. qͦ tẽpore oportet. ꝯstitutio transla¬
tua appellatur. Enis nobis exẽpla ꝑmulta opꝰ sũt. si
singła translationũ. genera quȩramus. S qͥa ratiop̃¬
ceptorũ similis ẽ. erẽplorũ multitudine suꝑ seden¬
dũ ẽ. Atq in nr̃a qͥdẽ ꝯsuetudine multis de causis fit.
ut rariꝰ incidat translationes. Nã ex p̃toris excep
tionib multȩ excludunt᷑ actiones. Et ita uis cuule
habemꝰ ꝯstitutũ. ut a causa cadat. is qͥ nõ quẽ acdmo¬
dũ oporter egerit. Qua re in uire plerũq

Expanded text:
non ex cau- sae genere ducuntur. quare non in omnem causam, sed non ex cau- sae genere ducuntur. quare non in omnem causam, sed in omne causae genus incidunt. eorum mentionem in coniecturali constitutione fecimus, inductione autem, cum causa postulabit, utemur. Cum autem actio translationis aut commutationis indigere videtur, quod non aut is agit, quem oportet, aut cum eo, quicum oportet, aut apud quos, qua lege, qua poena, quo crimine, quo tempore oportet, con- stitutio translativa appellatur. eius nobis exempla permulta opus sint, si singula translationum genera quaeramus; saeceptorum similis est, exemplorum multitudine supersedendum est. atque in nostra quidem consuetudine multis de causis fit, ut rarius incidant translationes. nam et praetoris excep- tionibus multae excluduntur actiones et ita ius civile habemus constitutum, ut causa cadat is, qui non quem- admodum oportet egerit. quare in iure plerumque
Abbreviated transcription (Latin):
Maiestatẽ minuere ẽ: aliqͥd de re publica. cũ potesta¬
tẽ nõ habeas administrare. Deiñ huiꝰ ꝯfirmatio ẽ.¬
similib. ⁊ ex ẽplis. ⁊ rationib. Postea sui facti ab il¬
la definitione separario. Deinde locꝰ cõmunis ꝑ quẽ
facti utilitas. aut hon estas ad augeatur. Dem̃ sequi¬
tur adu̾sarioꝵ diffinitionis rep̃hensio. quȩ hisdẽ
er locis om̃ib qͦs accusatori p̃scripsimus. ꝯficit᷑. & cę¬
tera post eadẽ p̃ter ꝯmunẽ locũ inducent᷑. Locus
aut̃ cõmunis. erit defensoris. is ꝑ quẽ indignabitur
accusatorẽ si ꝑiculi causa. nõ res solũ ꝯuertere. ue¬
rũ enã. ũba ꝯmutari conare. ã illi qͥdẽ cõmune̾
loci. qͥ aut calup̃niȩ accusatoꝵ demonstrandȩ. aut
misedĩȩ captandȩ. aut facti indignandi. aut a miscdĩa
deterrendi. causa sumunt᷑. ex periculi magnitudine.

Expanded text:
Maiestatem minuere est aliquid de re publica, cum potestaMaiestatem minuere est aliquid de re publica, cum potestatem non habeas, administrare. deinde huius confirmatio similibus et exemplis et ra- tionibus; postea sui facti ab illa definitione separatio. deinde locus communis, per quem facti utilitas aut honestas adaugetur. deinde sequitur adversariorum definitionis reprehensio, quae iisdem ex locis omnibus, quos accusatori praescripsimus, conficitur; et cetera post eadem praeter communem locum inducentur. Lo- cus autem communis erit defensoris is, per quem indi- gnabitur accusatorem sui periculi causa non res solum convertere, verum etiam verba commutare conari. nam illi quidem communes loci, aut qui calumniae accu- satorum demonstrandae aut misericordiae captandae aut facti indignandi aut a misericordia deterrendi causa sumuntur, ex periculi magnitudine,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ quȩ in cõmoda ꝯsecutura sit̃: eo ꝯcesso ostendet᷑ Idau¬
tẽ ex honestatis. ⁊ erutilitatis partib sumet᷑. De qͥb in
delib̾ationis p̃ceptis exponemꝰ. Et si cũ defuntione
nestã utilẽ ẽẽ demonstrabimꝰ. Iiloꝵ e contra. Queremꝰ
aut̃ res. aut maiori. aut minori. aut pari innegotio
similes. er qͥb affirmet᷑ nr̃a descriptio. Iã si res plures.
erut̃ definiendȩ. ut si quęratur. fur sit. an sacͥlegus
qͥuasa ex pͥuato sacra surripuerit. erit utendũ plu¬
rib definitionib. Deinde simili ratione causa tractan¬
da. Locus autẽ ꝯmunis in eiꝰ malitiã qͥ nõmͦ rerũ. uerũ
etiã ũborũ. potestatẽ sibi arrogare conet᷑. ut & faci¬
ar qđ uelit. ⁊ id qđ fecerit. qͦ uelit nomine ap¬
pellet. Dem̃ defensoris pͥmꝰ locus ẽ. Itẽ nominis bre¬
uis ⁊ aꝑta.⁊ ex opinione hominũ. descͥptio hoc mͦ.

Expanded text:
et, quae incommoda consecutura sint eo concesso, ostendetur—id auet, quae incommoda consecutura sint eo concesso, ostendetur—id autem ex honestatis et ex utilitatis partibus sumetur, de quibus in deliberationis praecep- tis exponemus—et si cum definitione nestam, utilem esse demonstrabimus, illorum con- tra. quaeremus autem res aut maiore aut minore aut pari in negotio similes, ex quibus affirmetur nostra descriptio. iam si res plures erunt definiendae: ut, si quaeratur, fur sit an sacrilegus, qui vasa ex privato sacra subripuerit, erit utendum pluribus definitionibus; deinde simili ratione causa tractanda. Locus autem communis in eius malitiam, qui non modo rerum, verum etiam verborum potestatem sibi arrogare cona- tus et faciat, quod velit, et id, quod fecerit, quo velit nomine appellet. Deinde defensoris primus locus est item nominis brevis et aperta et ex opinione hominum descriptio, hoc modo:
Abbreviated transcription (Latin):
minuere ẽ: de dignitate. aut amplitudine. aut ppli
derogare. hoc sic breuit expositũ plurib uerb̾ ẽ.
⁊i rationib ꝯfirmandũ. ⁊ ita ẽẽ ut descipseris osten¬
dendũ. Postea ad il qđ defimeris. factũ eiꝰ qͥaceu¬
sabitur. aduingere oportebit. ⁊ ex eo qđ ostenderis
ẽt ũbi cansa maiestatẽ minuere. docere aduersa.¬
riũ maiestatẽ. miusse. ⁊ hc̃ totũ locũ cõmunilo¬
co ꝯfirmare. ꝑ quẽ ipsius facti. atrocitas. aut in¬
dignitas. aut omĩno culpa cũ inlignatione auge¬
atur. Post erit infirmanda aduersarioꝵ descͥptio
Ea aut̃ infirmabit᷑. si fassa demonstrabit᷑. Noc ex
opinione hominũ sumet᷑. Cũ quẽ adimodũ ⁊qͥb
in rebus homines in ꝯsuetudine scͥbendi. aut sermoci¬
nandi. eo u̾bo uti soleat ꝯsidãbit᷑. Itẽ infirmabit᷑. si tur¬
pis aut inurilis ẽẽ ostendit᷑. eiꝰ descͥptionis approbatio

Expanded text:
minuere est de dignitate aut amplitudine aut potestminuere est de dignitate aut amplitudine aut potestliquid derogare. hoc sic breviter expositum pluribus verbis est et rationibus confirmandum et ita esse, ut descrip- seris, ostendendum. postea ad id, quod definieris, factum eius, qui accusabitur, adiungere oportebit et ex eo, quod ostenderis esse, verbi causa maiestatem minuere, docere adversarium maiestatem minuisse et hunc totum locum communi loco confirmare, per quem ipsius facti atrocitas aut indignitas aut omnino culpa cum indignatione augeatur. post erit infirmanda ad- versariorum descriptio. ea autem infirmabitur, si falsa demonstrabitur. hoc ex opinione hominum sumetur, cum, quemadmodum et quibus in rebus homines in consuetudine scribendi aut sermocinandi eo verbo uti soleant, considerabitur. item infirmabitur, si turpis aut inutilis esse ostenditur eius descriptionis adprobatio
Abbreviated transcription (Latin):
oẽ infilũ eñ quã habebã potestatẽ. ea sũ usus. Ra¬
tionis infirmatio. at enĩ qͥ patria potestate. hoc e. b
uata quaciã tribunitiã potestatẽ. hoc e̾ populi porẽ¬
tatẽ infirmat. minuit is maiestatẽ. Iudicatio ẽ. Di¬
nuerit ne is. maiestatẽ. qͥ incribunitiã potestatẽ pa¬
tria potestate utat. Ad hãc uidicationẽ. arquiñtati¬
ones om̃s afferri oportebit. Ac ne quis forte arbi¬
tret᷑ nos ñ intelligere. aliã qͦq incidere ꝯstitutio¬
nẽ. in bãc causã. eã nos partẽ sosã sumimꝰ in quã
pͣ cepta nobis clancla sut. Omĩb aut̃ partib hocin
ubro erplicatis qui uis om̃i incansa. si diligenter
adtendei. om̃s udebit. ꝯstitutiones. ⁊ eatũ partes
⁊ controuersias. si quȩ forte meas inciderĩt. ⁊ hã
de om̃ib p̃scribemꝰ. Erimus gͦ accusatoris. iocus ẽ:
euis nominis. cunis de uii quęxit᷑ breuis ⁊ aꝑta.
⁊ex oppimone hominũ. definitio hoc mͦ. Maiestatẽ

Expanded text:
o: in filium enim quam habebam potestatem, ea sum usus. rationis infirmatio: at enim, qui patria potestate, hoc est pri- vata quadam, tribuniciam potestatem, hoc est populi potestatem, infirmat, minuit is maiestatem. iudicatio est: minuatne is maiestatem, qui in tribuniciam po- testatem patria potestate utatur? ad hanc iudicationem argumentationes omnes afferre oportebit. Ac ne qui forte arbitretur nos non intellegere aliam quoque incidere constitutionem in hanc causam, eam nos partem solam sumpraecepta nobis danda sunt. omnibus autem partibus hoc in libro explicatis quivis omni in causa, si diligenter adtendet, omnes videbit constitutiones et earum partes et contro- versias, si quae forte in eas incident; nam de omnibus praescribemus. Primus ergo accusatoris locus est eius nominis, cuius de vi quaeritur, brevis et aperta et ex opinione hominum definitio, hoc modo: Maiestatem
Abbreviated transcription (Latin):
sine cogitatione ꝑqͣndã affectionẽ animi facere ali¬
qͥa hortat᷑. Ut amoe. ira cundia. eqͥtudo. uinolentia.
& omĩno om̃ia in qͥb animꝰ ita uidetur affectus fuis¬
se: ut rẽ ꝑspicere cũ ꝯsilio ⁊ rura ñ potuerit.⁊ id
qł facit. impetu qͦd̃a animi. potiꝰ qͣm cogitatione
fecerit. ¶ Rariotinatio ẽ aut̃. diligens ⁊ ꝯsiderata
faciẽdi aliqͥd aut ñ faciẽdi. excogitatio. Ea dr̾ in
tͣ fiusse tũ. cũ aliqͥd faciẽti aut̃ ñ faciẽdi certa
si metus. si głȩ. si pecuniȩ. si deniq ut omĩa genera¬
tim ꝯplectamur. alicuꝰ retinendi. augendi. adipĩ¬
cendi ue. cõmodi. aut c̃tra reiciundi. diminuẽdi

Expanded text:
e aliquid hortatur, ut amor, iracun- dia, aegritudo, vinolentia et omnino omnia, in quibus animus ita videtur affectus fuisse, ut rem perspicere cum consilio et cura non potuerit et id, quod fecit, impetu quodam animi potius quam cogitatione fecerit. ratiocinatio est autem diligens et considerata faciendi terfuisse tunc, cum faciendi aliquid aut non faciendi certa si metus, si gloriae, si pecuniae, denique, ut omnia generatim amplectamur, alicujus retinendi, augendi, adipiscendive commodi; aut contra rejiciendi, diminuendi,
Abbreviated transcription (Latin):
phiȩ partib oꝑe plurimũ ꝯsũpserut᷑. sic̃ ⁊ ipse cuiꝰ
instituta sequębantur. fecerat. tam̃ ꝑ multa nobis
p̃cepta dicendi reliquerut᷑. Atq alii qͦq alio ex
fonte p̃ceptores dicendi emanauerut᷑. qͥ itẽ ꝑ mul¬
tũ ad dicendũ si qͥd ars ꝓfecit opitulati sũt. ⁊ ã
fuit tẽꝑe eodẽ qͦ arutotiles. magnꝰ. ⁊ nobilis. rethor

Expanded text:
phiae partibus operae plurimum con- sumpserunt, sicuti ipse, cuius phiae partibus operae plurimum con- sumpserunt, sicuti ipse, cuius instituta sequebantur, fe- cerat, tamen permulta nobis praecepta dicendi relique- runt. atque alii quoque alio ex fonte praeceptores di- cendi emanaverunt, qui item permultum ad dicendum, si quid ars proficit, opitulati sunt. nam fuit tempore eodem, quo Ar
Abbreviated transcription (Latin):
uirginũ quȩ tũ erat̃ eligere potuit. nob̾ omĩum
qͥcũq fuerũt ab ultimo pͥncipio huius p̾ceptioi̾s.
usq acd hoc tẽpus. expositis copiis qđ cũq place¬
ret. eligendi potestas fuit. Ac ueteres qͥdẽ scͥpto¬
res artis usq a pͥncipe illo atq inuentore. tysia
repetitos. unũ in locũ condur᷑ aristotiles: ⁊ nominatio
cuiꝰ q p̃cepta magna ꝯqͥsita cura ꝑspicue conscripsit.
atq enodata diligͣnter erposuit. Ac tantũ in uentori
b ipsis suauitate ⁊ breuitatȩ dicendi p̃stitit. ut nemo
illoꝵ p̃cepta ex ipsorũ libris cognoscat. s om̃s qͥ qđ
illi p̃cipiant. uelit̃ intelligere adhc quasi ad quen¬
dã multo ꝯmodiorẽ exrplicatorẽ reuertant᷑. Atq
hic qͥdẽ ipse ⁊ sese ipsũ nob̃. & eos qͥ ante se fuerut
inmedio posuit. ut cȩt̾os ⁊ se ipsũ ꝑse cognoscereoꝰ.
Abhoc autͣ qͥ ꝓfecti sũt. quã qmͣ in maximis philoso¬

Expanded text:
virginum, quae tum erant, eligere potuit; nobis omnium, virginum, quae tum erant, eligere potuit; nobis omnium, quicum- que fuerunt ab ultimo principio huius praeceptionis usque ad hoc tempus, expositis copiis, quodcumque placeret, eligendi potestas fuit. Ac veteres quidem scriptores artis usque a prin- cipe illo atque inventore Tisia repetitos unum in lo- cum conduxit Aristoteles et nominatim cuiusque prae- cepta magna conquisita cura perspicue conscripsit at- que enodata diligenter exposuit; ac tantum inventori- bus ipsis suavitate et brevitate dicendi praestitit, ut nemo illorum praecepta ex ipsorum libris cognoscat, sed omnes, qui quod illi praecipiant velint intellegere, ad hunc quasi ad quendam multo commodiorem ex- plicatorem revertantur. atque hic quidem ipse et sese ipsum nobis et eos, qui ante fuerunt, in medio po- suit, ut ceteros et se ipsum per se cognosceremus; ab hoc autem qui profecti sunt, quamquam in maximis philoso
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ciꝑe uidebat᷑. excerpsimꝰ. ⁊ exuariis ingeniis excel¬
lentissima quȩq libauimꝰ. Ex his enĩ qͥ nomine et
memoria cdigni sut̃: nec nicħ optime. nec omĩa p̃.
clarissime quis qͣm dicere nob̃ uidebat᷑. Qlua ppt.
stulticia uisa ẽ aut a bene inuentis. alicuiꝰ rece¬
dere. si qͦinuento eiꝰ offenderem. aut ad uitia qͦq
eius accedere. cuiꝰ ali qͦ bene p̃cepto duceremur.
Q si in cȩteris qͦq studiis a multis eligere homines cõ¬
modissimũ qͦdq qͣm se se uni alicui certo uellẽt ad¬
dicere. minꝰ in arroganciã offenderẽt. nõ tantoꝑe in
uiciis ꝑseuerarẽt. aliqͣnto leuius ex insciẽtia labo¬
rarent. Ac si par in nob̾ huiꝰ artis. atq in illo pictu¬
rȩ scientia fuisset. fortasse magis hoc in suo geñe
opꝰ nostrũ qm ille insua pictura nobilis eniteret.
Ex maiore enĩ copia nobis qͣm illi fuit. exẽplorũ
eligendi potestas. Ile una ex urbe ⁊ ex eo numero

Expanded text:
praecipere vide- batur, excerpsimus et ex variis ingeniis excellentis- sima quaeque libavimus. ex iis enim, qui nomine et memoria digni sunt, nec nihil optime nec omnia prae- clarissime quisquam dicere nobis videbatur. quapropter stultitia visa est aut a bene inventis alicuius recedere, si quo in vitio eius offenderemur, aut ad vitia eius quoque accedere, cuius aliquo bene praecepto duceremur. quodsi in ceteris quoque studiis a multis eligere homines commodissimum quodque quam sese uni alicui certe vellent addicere, minus in arrogan- tiam offenderent; non tanto opere in vitiis perse- verarent; aliquanto levius ex inscientia laborarent. ac si par in nobis huius artis atque in illo picturae scientia fuisset, fortasse magis hoc in suo genere opus nostrum quam illius in suo pictura nobilis eniteret. ex maiore enim copia nobis quam illi fuit exemplorum eligendi potestas. ille una ex urbe et ex eo numero
Abbreviated transcription (Latin):
mune aut̃ hoc p̃ceptũ datur. ad enumerationẽ. ut ex
una quiq argum̃tatione. qm̃ tota iterũ dici ñ potest.
id eligat᷑ qđ erit gͣuissimũ. ⁊ unũ qd q quã breuissime
transeatur. ut memoria nõ oratio renouata uideat᷑.
¶Indignatio ẽ oratio. ꝑ quã ꝯficit᷑ ut in aliquẽ hominẽ
magnũ odiũ. aut in rẽ gͣuis ofensio ꝯcitet᷑. In hoc ge¬

Expanded text:
mune autem praeceptum hoc datur ad enumerationem, ut ex mune autem praeceptum hoc datur ad enumerationem, ut ex una quaque argumentatione, quoniam tota iterum dici non potest, id eligatur, quod erit gravissimum, et unum quidque quam brevissime transeatur, ut me- moria, non oratio renovata videatur. Indignatio est oratio, per quam conficitur, ut in aliquem hominem magnu
Abbreviated transcription (Latin):
argum̃tationes. transire separatĩ. tũ id qđ artificio¬
sius ẽ: cũ tuis ꝯtrarias iungere. ⁊ cũ tuã dixeris argu
m̃tationẽ. tũ contra eã qͦd afferetur quẽ admoduo
memoria ⁊ de ꝯfirmatione. ⁊ dep̃hñsione redintegra¬
bit᷑. Atq hȩc aliis qͦq rationis modis uariare oporte¬
bit. Nã tũ er tua ꝑsona. enumerare possis. ut qđ ⁊ qͣ
sit demonstratũ: Atq hic itẽ ut nr̃a ꝑsona licebit. a¬
lias singillatĩ transire om̃s argum̃tationes. alias ad
partiones. singła gn̾a referre. alias ab auditore qdẽ
si alicui rei. huiꝰmͦi legi. loco. urbi. monum̃to oratio
ad thuet᷑. ꝑ enumerationẽ hoc mͦ. Qͥd si leges loqͥpos¬
set̃ ñ ne hec apd uos quȩrererent᷑: qͥd nã ãpliꝰ desi¬
deratis iudices: cũ uobis hoc ⁊ hoc planũ factũ sit:
In hoc qͦq gen̾e omĩb hisde modis uti licebit. ¶Com

Expanded text:
argumentationes transire separatim, tum, id quod artificioargumentationes transire separatim, tum, id quod artificiosius est, cum tuis contrarias coniungere; et cum tuam dixeris argu- mentationem, tum, contra eam quod adferretur, quem- admodum memoria et de confirmatione et de reprehensione redintegrabitur. atque haec aliis actionis quoque modis variare oportebit. nam tum ex tua per- sona enumerare possis, ut, quid et quo sit demonstratum? atque hic, item ut in nostra persona, licebit alias singillatim transire omnes argumentationes, alias ad partitionis singula genera referre, alias ab auditore, quid si alicui rei huiusmodi, legi, loco, urbi, mo- numento oratio attribuetur per enumerationem, hoc modo: quid? si leges loqui possent, nonne haec apud vos quererentur: quidnam amplius desideratis, iudi- ces, cum vobis hoc et hoc planum factum sit? in hoc quoque genere omnibus isdem modis uti licebit. com-
Abbreviated transcription (Latin):
cũ cogunt᷑. ⁊ reminiscendi causa. unũ sub aspectũ subi¬
tiunt᷑. Hȩc si sẽꝑ eodẽ mͦ tractabit᷑. ꝑspicue ab omib
artificio qͦda tractari intelligit᷑. Sin uarie fiet: ⁊ hãc
suspitionẽ & sacietatẽ uitare poterit. Quã rẽ tũ opor¬
tebit ita facere ut pleriq faciuit. ꝓpt̃ facillitatẽ sin¬
gillat̃ unã quãq rẽ aitingere.⁊ ita om̃s transire bre¬
uit̃ argum̃tationes. Tũ ad id qđ difficilus ẽ dicere.
quas partes exposueris in particione. de qͥb te polli¬
citus sis dicturũ. ⁊ reducturũ in memoriã. qͥb rationib
unã qmq partẽ ꝯfirmaueris. Cũ abhis qͥ auduit quere¬
re qͥd sit. qđ sibi uelle debeat demonstrari hoc mͦ. Iuld
dociumꝰ illd̃ planũ fecimꝰ. Ita sunul ⁊ inmemoriã re¬
dibit auditor. ⁊ putabit nicħ ẽẽ pͣterea qđ debeatꝯ
sicłãre. Atq in his generib ut ante dictũ ẽ. tũ tuas

Expanded text:
cum coguntur et reminiscendi causa unum sub aspectum subicum coguntur et reminiscendi causa unum sub aspectum subiciuntur. haec si semper eodem modo tractabitur, perspicue ab omnibus artificio quo- dam tractari intellegetur; sin varie fiet, et hanc suspi- cionem et satietatem vitare poterit. quare tum oporte- bit ita facere, ut plerique faciunt propter facilitatem, singillatim unam quamque rem adtingere et ita omnes transire breviter argumentationes; tum autem, id quod difficilius est, dicere, quas partes exposueris in par- titione, de quibus te pollicitus sis dicturum, et reducere in memoriam, quibus rationibus unam quamque partem confirmaris; tum ab iis, qui audiunt, quaerere, quid sit, quod sibi velle debeant demonstrari, hoc modo: illud docuimus, illud planum fecimus. ita simul et in memoriam redibit auditor et putabit nihil esse praeterea, quod debeat desiderare. atque in his ge- neribus, ut ante dictum est, tum tuas
Abbreviated transcription (Latin):
sui laudẽ aut adũsarii uituꝑationẽ ꝯtineat. aut in aliã
causa decducat. ex qua ꝯficiat aliqͥd. ꝯfirmationis. aut
rep̃hñsioĩs nõ argum̃tando. s augendo ꝑ qͣud̃ã ampli¬
ficationẽ. hãc si quis partẽ putabit ẽẽ orationis. seqͣ¬
tur licebit. Nã ⁊ augendi ⁊ laudandi ⁊ uituꝑandi
p̃cepta. a nobis partĩ data sut̾ partĩ suoloco dabunt᷑
⁊obis aut̃ ñ placuit hãc partẽ innumero deponi. qđ
de causa digredi nͥ ꝑlocũ ꝯmunẽ displicet.  de gen̾e
posteriꝰ ẽ dicendũ. Laudes aũt ⁊ uituꝑationes ñ seꝑa¬
il placet tractari. s in ipsis argumtationib eẽ impli¬
catas. Nc̃ dicemꝰ de ꝯclusione. ¶: Conclusio ẽ. ex¬
itus ⁊ det̾minatio totiꝰ orationis. Hȩc habet partes
tres. enumerationẽ. Indignationẽ. ꝯquestionẽ. Enu¬
meratio ẽ ꝑ quã res dispsȩ. ⁊ diffusȩ dictȩ unũ iulo¬

Expanded text:
sui laudem aut ad- versarii vituperationem contineat aut in aliam sui laudem aut ad- versarii vituperationem contineat aut in aliam causam deducat, ex qua conficiat aliquid confirmationis aut re- prehensionis, non argumentando, sed augendo per quandam amplificationem. hanc si qui partem putabit esse orationis, sequatur licebit. nam et augendi et laudandi et vituperandi praecepta a nobis partim data sunt, partim suo loco dabuntur. nobis autem non placuit hanc partem in numerum reponi, quod de causa digredi nisi per locum communem displicet: quo de genere posterius est dicendum. laudes autem et vituperationes non separatim placet tractari, sed in ipsis argumentationibus esse inplicatas. Nunc de conclusione dicemus. Conclusio est exitus et determinatio totius orationis. haec habet partes tres: enumerationem, indignationem, conquestionem. Enumeratio est, per quam res disperse et diffuse dictae unum in lo
Abbreviated transcription (Latin):
ȩtate. uile. ⁊ conducibile. Nã ego hodie a micũ meũ
nõ castigabo ꝓ ꝯmerita nora. aut eadẽ hoc mͦ. Alarimũ
malũ ẽ auaritia. multos enĩ magnis in cõmodis ẽffecit.
pȩcuniȩ cupiditas. aut parũ idonea hoc mͦ. Maximuo
bonũ ẽ amicicia. plurime enĩ delectationes sũt. in a¬
micicia. ¶ Quartus modus erit rep̃h̃sioĩs ꝑquẽ
contra firmã argum̃tationẽ. eque firma: aut firmior
ponit᷑. hoc genus indelib̾ationib marime u̾sabitur.
defendimus necessariũ ẽẽ demonstramꝰ. aut cũ id qd
illi defendat utile ẽẽ fateamur. qđ nos dicamꝰ honestũ
eẽ demonstremus. Ac depħmnsione hȩc qͥdẽ eristima
uimꝰ dicenda. deinceps nc̃ de ꝯclusione dicemꝰ: Herma.¬
goras digressionẽ: deĩ tũ postremũ ꝯclusionẽ ponit.
In hac aut̃ digressione ille putat oportere qndã inferrio¬
rationẽ. a causa. atq ã uidicatione. ipsa remorã: quȩ aut

Expanded text:
aetate utile Et conducibile; nam ego amicum hodie meum aetate utile Et conducibile; nam ego amicum hodie meum Concastigabo pro commerita noxia; aut eadem, hoc modo: malum est avaritia; multos enim magnis incommodis affecit pecuniae cupiditas; aut parum idonea, hoc modo: maximum bonum est amicitia; plurimae enim delectationes sunt in amicitia. Quartus modus erat reprehensionis, per quem contra firmam argumentationem aeque firma aut firmior po- nitur. hoc genus in deliberationibus maxime versa- bitur, defendimus, necessarium esse demonstramus; aut cum id, quod illi defendant, utile esse fateamur, quod nos dicamus, honestum esse demonstremus. Ac de reprehensione haec quidem existimavimus esse dicenda. deinceps nunc de conclusione ponemus. Hermagoras digressionem deinde, tum postremam conclusionem ponit. in hac autem digressione ille putat oportere quandam inferri orationem a causa atque a iudicatione ipsa remotam, quae aut
Abbreviated transcription (Latin):
uitã uendidit. Aut si nõ id qđ accusabit᷑ defendet.
ut si qͥ cũ ãbitꝰ accusabit᷑ manu se fortẽ ẽẽ defend&.
ut amphion apd̃ euripidẽ. Itẽ apd pacuinũ. qͥ uitu¬
perata musica. sapiẽtiã laudat. Aut si res ex homi¬
nis uitio uituꝑabit᷑. ut si qͥ doctrinã ex alicuiꝰ docti
uitiis rep̃hñdat. aut si qͥcũ aliquẽ uolet laudare
de felicitate eius. ñ de uirtute dicat. Aut si qͥ rẽ
cũ re ita ꝯꝑabit. ut alterã se nõ putet laudare nͥ al¬
terã uituꝑ auerit. aut si alterã ita laudet. ut alteriꝰ
ñ faciat mntionẽ. aut si cũ de certa re quęret᷑. de
ꝯmuni instituat᷑ oratio. ut si cũ aliqͥ deliberẽt. bel¬
lũ gerãt an ñ. pacẽ laudet omĩno. ñ illud bellum
inutile ẽẽ demonstret. aut si ratio alicuiꝰ rei reddet᷑
uita beatã efficiat. aut infirma. ut plautꝰ amicũ
castigare. ob meritã norã. uimane ẽ facuꝰ uerũ i

Expanded text:
vitam vendidit; aut si non id, quod accusabitur, defendet, vitam vendidit; aut si non id, quod accusabitur, defendet, ut, si qui, cum ambitus accusa- bitur, manu se fortem esse defendet; aut ut Amphion apud Euripidem, item apud Pacuvium, qui vituperata musica sapientiam laudat; aut si res ex hominis vitio vituperabitur, ut, si qui doctrinam ex alicuius docti vitiis reprehendat; aut si qui, cum aliquem volet lau- dare, de felicitate eius, non de virtute dicat; aut si rem cum re ita comparabit, ut alteram se non putet laudare, nisi alteram vituperarit; aut si alteram ita lau- det, ut alterius non faciat mentionem; aut si, cum de certa re quaeretur, de communi instituetur oratio, ut, si quis, cum aliqui deliberent, bellum gerant an non, pacem laudet omnino, non illud bellum inutile esse demonstret; aut si ratio alicuius rei reddetuvitam beatam efficiat; aut infirma, ut Plautus: Amicum castigare ob meritam noxiam, Immune est facinus; verum in
Abbreviated transcription (Latin):
¶Contrariũ ẽ qđ ꝯtra dr̃. atq hi qͦui audiũt. fecerut
Nt si qͥ apd̾ alerandrũ macedonẽ dicens. contͣ aliq̃e
urbis expugnatorẽ diceret. Hicħ est crudelius quã
urbes diruere. cũ ipse alerander thebas diruisset. Inꝯ
stans ẽ. qđ ab eodẽ de eadẽ re dr̃ diuersȩ. Ut si qui
cũ dixerit. qui uirtutẽ habeat. eũ nulliꝰ r̾ei ad bene ui¬
uendũ indigere. neget postea sine bona ualitudine pos¬
se bene uiuere. Aut se amico ad ẽẽ ꝓp̃t̾ beniuolenciã.
sꝑare enĩ aliqͥd ꝯmodi ad se ꝑuenturũ. Saduersũ ẽ
qł ipsi causȩ aliqua ex parte officit. Ut si qͥs ostium
iũ. ⁊ copias ⁊ felicitarẽ augeat. cũ ad pugnandũ mi¬
lites adhortet᷑. Si nõ ad id qđ instituit᷑ accõmodabi¬
tur. aliqua pars argum̃tationis. hoꝵ aliqͦ in uitio reꝑi¬
et᷑. Si plura pollicitus. pautiora demonstrabit. Aut si
cũ totũ debebit ostendere. de parte aliqͣloquat᷑ hoc
mͦ. Oulierũ genꝰ auarũ ẽ. Nã heriphila auro uiri

Expanded text:
dicitur atque ii, qui audiunt, fecerunt: ut si quis apud Alexandrum Macedonem dicens contra aliquem urbis expugnatorem diceret nihil esse crudelius quam urbes diruere, cum ipse Alexander Thebas diruisset. in- constans est, quod ab eodem de eadem re diverse dicitur: ut, si qui, cum dixerit, qui virtutem habeat, eum nullius rei ad bene vivendum indigere, neget postea sine bona valetudine posse bene vivi: aut, se amico adesse propter benivolentiam, sperare autem aliquid commodi ad se perventurum. adversarium est, quod ipsi causae aliqua ex parte officit, ut si quis hostium vim et copias et felicitatem augeat, cum ad pugnandum milites adhortetur. Si non ad id, quod instituitur, accommodabitur ali- qua pars argumentationis, horum aliquo in vitio re- perietur: si plura pollicitus pauciora demonstrabit; aut si, cum totum debebit ostendere, de parte aliqua lo- quatur, hoc modo: Mulierum genus avarum est; nam Eriphyla auro viri
Abbreviated transcription (Latin):
plo. ueritas transferat᷑. Tum crotomatȩ publico de
consilio. uirgines unũ in locũ ꝯduxerut᷑. ⁊ pictori
qmͣ uellet eligendi. potestatẽ dederut̃. Iue autẽ
qͥnq delegit. quarũ nomina multi poetȩ memoriȩ
ꝓdiderut᷑. qđ eius ẽent uiditio ꝓbatȩ. qͥ pulchritu¬
dinis habere uerissimũ uidiciũ. debuisset. Neq
enĩ purauit. omĩa quȩ quęreret ad uenustatẽ.ii¬
no se in corꝑe reꝑire posse. ideo quod nicħ simpli¬
ci ingenere om̃ib ex partib ꝑfectũ natura expoliuit.
Itaq tanquã cȩteris nõ sit habitura qđ largiatur.
si uni cuncła ꝯcesserit. aliud alii ꝯmodi aliqͦ aduĩc¬

Expanded text:
plo veritas transferatur. tum Crotoniatae publico de plo veritas transferatur. tum Crotoniatae publico de con- silio virgines unum in locum conduxerunt et pictori quam vellet eligendi potestatem dederunt. ille autem quinque delegit; quarum nomina multi poe+tae memo- riae prodiderunt, quod eius essent iudicio probatae, qui pulchritudinis habere verissimum iudicium de- buisset. neque enim putavit omnia, quae quaereret ad venustatem, uno se in corpore reperire posse ideo, quod nihil simplici in genere omnibus ex partibus per- fectum natura expolivit. itaque, tamquam ceteris non sit habitura quod largiatur, si uni cuncta concesserit, aliud alii commodi aliquo adiunc
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ eũ muliebri in corꝑe pingendo plurimũ p̃stare se¬
pe accepisset̃. libñt̃ audierut᷑. Putauerut̃. enĩ si qͦ
ingenere. plurimũ posset. si in eo magnoꝑe elaboras¬
set. egregiũ sibi opꝰ illo infano relicturũ. Neq tũ
illos illa opinio fefellit. Nã reuxis ilico quȩsunt.
ab his quã nã uirgines. formosas haberẽt. Illi aut̃
stati hominẽ dedurerut̃ in palestrã. atq ei pueros
ostenderut᷑ multos. magna p̾ditos dignitate. & enĩ¬
gimnico certamine uictorias domũ cũ laude mar¬
ĩma retulerut᷑. Cũ puerorũ qͥ formas ⁊ corꝑa mag¬
no hic opere miraret᷑. horũ inqͥut̃ illi sorores sut.
apd̾ nos uirgines. Quã rẽ qua sit illae dignitate
potes er his suspicari. Prebete qͥ michi quȩso inqͥt ex
utis uirginib formosissimas. dũ pingo illud qđ pol¬
licitus sũ uob̃. ut mutũ simulachrũ ex animali erẽ¬

Expanded text:
qui eum mu- liebri in corpore pingendo plurimum aliis praestare saequi eum mu- liebri in corpore pingendo plurimum aliis praestare saepe accepissent, libenter audierunt. putaverunt enim, si, quo in genere plurimum posset, in eo magno opere elaborasset, egregium sibi opus illo in fano relicturum. neque tum eos illa opinio fefellit. nam Zeuxis ilico quaesivit ab iis, quasnam virgines formosas haberent. illi autem statim hominem deduxerunt in palaestram atque ei pueros ostenderunt multos, magna pgymnico certamine victorias domum cum laude maxima rettulerunt. cum puerorum igitur formas et corpora magno hic opere miraretur: Horum, inquiunt illi, sorores sunt apud nos virgines. quare, qua sint illae dignitate, potes ex his suspicari. Praebete igitur mihi, quaeso, inquit, ex istis virgini- bus formonsissimas, dum pingo id, quod pollicitus sum vobis, ut mutum in simulacrum ex animali exem
Abbreviated transcription (Latin):
duitꝰ in ꝯqͣstione morari ñ oportebit. quẽ ad modũ
enĩ dixit rethor: apollonius. lacͥma. nich citius arẽ¬
cit. S qm̃ ⁊ satis uidemur de om̃ib orationis par¬
tibꝰ dixisse. ⁊ huiꝰ uoluminis magnitudo longiꝰ ꝓces¬
sit. quȩ secuntur deinceps in scło libro diceorys.
Ro t o Natȩ qͦndã cũ florerent. om̃ibus
copiis & uutalia cũ in pͥmis beati nume¬
rarent᷑: tẽplũ uinonis. qđ religiosissime
colebat᷑. egregiis picturis locupletare uolueruts.
Itaq eracle onten.zeusinqͥtũ longe cȩteris ex¬
cellere pictorib eristimabat᷑. magno p̃tio concluctũ
adhibuerut̃. Is & cęt̾as cõplures tabulas pinrit. qua¬
rũ nõ nulla pars usq ad nrãm memoriã ꝓpt̾ fam re¬
ligionẽ remansit. et ut ercellentẽ muliebris formȩ
pulchritudinẽ muta in sese unago ꝯtiueret. helene
pingere sumulachrũ. se uelle dirit. Qd crotoniate

Expanded text:
diutius in conquestione morari non opor- tebit. quemadmodum diutius in conquestione morari non opor- tebit. quemadmodum enim dixit rhetor Apollonius, lacrima nihil citius arescit. Sed quoniam satis, ut videmur, de omnibus orationis partibus diximus et huius voluminis magnitudo lon- gius processit, quae sequuntur deinceps, in secundo libro dicemus. Crotoniatae quondam, cum florerent omnibus copiis et in Italia cum primis beati numerarentur, templum Iunonis, quod religiosissime colebant, egregiis picturis locupletare voluerunt. itaque Heracleoten Zeuxin, qui tum longe ceteris excellere pictoribus existimabatur, magno pretio conductum adhibuerunt. is et ceteras conplures tabulas pinxit, quarum nonnulla pars us- que ad nostram memoriam propter fani religionem remansit, et, ut excellentem muliebris formae pulchri- tudinem muta in se imago contineret, Helenae pingere simulacrum velle dixit; quod Crotoniatae,
Abbreviated transcription (Latin):
ducaris ab eo. qͥ cũ libentissime uixeris. ut appa¬
rente filio. fratre. familiari. Terciꝰ decimꝰ: ꝑ quẽ
cũ indignatione conquȩrim᷑. qđ abhis a qͥb mini¬
me ꝯueniat male tracłem̃. ꝓpͥnqͥs. amicis. qͥb be¬
ne fecerimꝰ. qͦs aduitores fõre putauerimꝰ. aut aqͥ
b indignũ ẽ: ut seruis. liberis. clientib. suppli¬
cib. Quartus decimꝰ. qͥ ꝑ obsecrationẽ sumit᷑. in qͦ
orantur mͦ illi. qͥ auduit humili ⁊ suplictoratione. ut
misereant᷑. Qntꝰ decimꝰ: ꝑ quẽ ñ nr̃as. s eorũ qͥ cari
nobis debẽt ẽt̃. fortunas ꝯqueri: nos demonstramꝰ.
Sextus decimꝰ. ꝑ quẽ animũ nr̃m in alios misericordẽ
e ostentimꝰ. & tam̃ ãplũ. ⁊ excelsũ. & paciẽtẽ. incõ¬
modorũ ẽẽ. ⁊ futurũ ẽẽ. si qͥd acciderit demonstra¬
mus. ⁊Iã sepe uirtꝰ. & magnificentia in qͦ gͣuitas ⁊

Expanded text:
ducaris ab eo, quicum libentissime vixeris, ut a paducaris ab eo, quicum libentissime vixeris, ut a parente filio, a fratre familiari. tertius decimus, per quem cum indignatione conquerimur, quod ab iis, a quibus minime conveniat, male tractemur, propinquis, amicis, quibus benigne fecerimus, quos adiutores fore putarimus, aut a qui- bis indignum ecibus. quartus decimus, qui per obsecrationem sumitur; in quo orantur modo illi, qui audiunt, hu- mili et supplici oratione, ut misereantur. quintus de- cimus, per quem non nostras, sed eorum, qui cari nobis debent esse, fortunas conqueri nos demonstra- mus. sextus decimus, per quem animum nostrum in alios misericordem esse ostendimus et tamen amplum et excelsum et patientem incommodorum esse et fu- turum esse, si quid acciderit, demonstramus. nam saepe virtus et magnificentia, in quo gravitas et