comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
to. Aduerte homo quia lunus es ⁊
non sis superb. quia deo iunctus
es ⁊ non sis ingratus. S̾. s̾. xxii.
uanti te fecit d̾s̃ ex his que pro te
factus est agnosce. ut appareat
⁊ benignitas eins ex humanitate
Quanto entm intniorem se fecit
in humanitate tanto maiorem
echibuit in bonitate. ⁊ quanto
pro me uilior tanto michi carior
diminutione in aute nocem uel
post uocem. sic filius dei assump¬
sit carnem non commixtionem
passus nec diminutionem. B̾.
xultent in laudem dei .S̾ .xx.¬
corda credentiam ⁊ intrabilia etꝰ
confiteantur filii hominiũ qm̃ p̃
us conditor estimarit. qui cum o¬
rigini humane multum dederit¬
quod nos ad ymaginem suam
fecit. reparationi nr̃e longe am̃¬
plius tribint. cum seruili forme
ipse se dñs coaptauit.

Expanded text:
. Adverte homo quia limus es, et non sis superbus; quia Deo conjunctus es, et non sis ingratus. 9. Secunda Quanti te fecit, ex his quae pro te factus est, agnosce, ut appareat tibi benignitas ejus ex humanitate. Quanto enim minorem se fecit in humanitate, tanto majorem exhibuit in bonitate; et quanto pro me vilior, tanto mihi charior diminutione vel ante vocem vel post vocem, sic Filius Dei assumpsit carnem, non commistionem passus, neque diminutionem, nec ultent ergo in laudem Dei corda credentium, et mirabilia ejus confiteantur filii hominum: quoniamus Conditor aestimarit: qui cum origini humanae multum dederitquod nos ad imaginem suam fecit, reparationi nostrae longe amplius tribuit, cum servili formae ipse se Dominus coaptavit.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sublimitas tanta. Ibidem.
ichil deo sublimius. nil uiliꝰ luno.
⁊ tamen tanta dignatione d̾s des¬
cendit ini limitm. tantaq digni¬
tate limus ascendit ad detim. ut
quiequid ds̃ fecit. lunus fecisse cre¬
datur. quioquid limis ꝑtulit. d̾s
millo ꝑtulisse dicat᷑. tam ineffa¬

Expanded text:
 sublimitas tanta. Nihil enim Deo sublimius, nil vilius limo: et tamen tanta dignatio e Deus descendit in limum, tantaque dignitate limus ascendit 764 in Deum, ut quidquid in eo Deus fecit, limus fecisse credatur; quidquid limus pertulit, Deus in illo
Abbreviated transcription (Latin):
cupiditas uł amorñt a carnemei¬
piat. que si recto ordine dirigitur.
quibdam suis gradib duce gr̃a ꝓ
ficiens. sp̃utandem consũmabit ͫ
quia ñ prius quod sp̃uale. s qd̾ aĩale.
deinde qnod spũale. Et prius necesse
ẽ portemꝰ ymagnnẽ terrestris dem¬
de celestis. In pͥmis gͦ diligit homo¬
seip̃m propt̃ se. Caro quippe ẽ ⁊ nil¬
L
sapere ualet preter se. Cumq se

Expanded text:
cupiditas vel amor noster a carne incipiat: quae si recto ordine dirigitur, quibusdam suis gradibus duce gratia proficiens, spiritu tandem consummabitur: quia non prius quod spirituale, sed quod animale, deinde quod spirituale; et prius necesse est portemus imaginem terrestris, deinde coelestis . In primis ergo diligit se ipsum homo propter se. Caro quippe est, l sapere valet praeter se. Cumque se
Abbreviated transcription (Latin):
uidet ꝑseñ posse subsistere. deñ
quasi sibi necessarium incipit ꝑ fidẽ
inquirere ⁊ diligere. Diligit itaq
in scd̾o gradu d̾m. s ꝓpt̾ se. ñ proptꝰ
ip̃m. At uͦ cum ip̃m ceꝑit occasiõe
ꝓprie necessitatis colere ⁊ freqͦnta
rͣe. cogitando legendo. orando. obe¬
diendo. quadam huiꝰcemodi fami¬
liaritate. paulatim sensimq deus
innotescit. consequent᷑ ⁊ dulcesenz
⁊ sic gustando qm suauis ẽ dñs. tͣn¬
sit ad t̃cium gradum ut diligat
Uerus amor serp̃o content᷑. H. eod̃.
ẽ. ħt p̾mium s id quod amatur.
nam quicquid propt᷑ aliud ama¬
re iidearis. id plane amas. quo

Expanded text:
e non posse subsistere, Deum quasi sibi necessarium incipit per fidem inquirere, et diligere. Diligit itaque in secundo gradu Deum, sed propter se, non propter ipsum. At vero cum ipsum coeperit occasione propriae necesre cogitando, legendo, orando, obediendo, quadam hujuscemodi familiaritate paulatim sensimque Deus innotescit, consequenter et dulcescit; et sic gustato quam suavis est Dominus, transit ad tertium gradum, ut diligat Verus amor seipso contentus est. Habet praemium, sed id quod amatur. Nam quidquid propter aliud amare videaris, id plane amas, quo
Abbreviated transcription (Latin):
cogitare iam ñ cogatur de corpore
⁊ anima eidem in hoc statu uiui¬
ficando ⁊ sensificando intendere
desinat. ⁊ nirtus eiꝰdem releuata
molestiis in dei potentia roboret᷑.
Impossibile ẽ namq tota hec ex
totõ ad deum colligere. ⁊ diuino
infig̾e miltii. qͣm dui ea huic fingli
⁊ erumpnoso corpori uitenta. ⁊ dis¬
stenta neccesse ẽ subseruire.B̾. de¬

Expanded text:
cogitare jam non cogatur de corpore, et anima eidem in hoc statu vivificando et sensificando intendere desinat, et virtus ejusdem relevata molestiis, in Dei potentia roboretur. Impossibile namque est tota haec ex toto ad Deum colligere, et divino nfigere vultui, quandiu ea huic fragili et aerumnoso corpori intenta et distenta necesse est subservire.
Abbreviated transcription (Latin):
i medicinalem correptõnem tuã
tranquillus accepero. ñ dolebo.
siuero infirmitas uł humana
uł mea etiam cum ueracit᷑ argi¬
or non potest nisi aliquantulũ
contristari. meliꝰ tumor captus
dolet cum curatur. nam dum ei
parcit᷑ non sanatur. Coder¬

Expanded text:
i medicinalem correptionem tuam tranquillus accepero, non dolebo. si uero infirmitas uel humana uel mea, etiam cum ueraciter arguor, non potest nisi aliquantulum contristari, melius tumor capitis dolet, cum curatur, quam, dum ei parcitur, non sanatur. ho
Abbreviated transcription (Latin):
peccauit inte fr̃tuꝰ ⁊ eũ ius corã
hominib arguere. non es corre¬
c̾tor sed proditor iAngͦ. de Caritate.¬
on putes de amare seruũtuum
quando ettm non cedis. aut tẽ
amare filium tuũ quando ei
non das disciplinam. aut tũc
amare nicinum tuum qͣnͣdo¬
eum non corripis. Non ẽ istaca¬
ritas sed languor. Angꝰ. ad probã.¬

Expanded text:
peccavit in te, et eum vis coram omnibus corrigere, non es corrector, sed proditor. « Ite tunc te amare servum tuum, quando eum non caedis, aut tunc te amare filium tuum, quando ei non das disciplinam, aut tunc te amare vicinum tuum, quandoeum non corripis. Non est ista charitas, sed languor. Ferveat cha
Abbreviated transcription (Latin):
impediente necdum mereor ad
beatam illam uisionẽ admitti.
Quanta sollicitudine frẽs qͣnto
studio danda est oꝑa ut munda¬
ri possit oculus. quo uidendus estd̃s.¬

Expanded text:
impediente, necdum mereor ad beatam illam visionem admitti. Quanta sollicitudine, fratres, quanto studio danda est opera, ut mundari possit oculus, quo videndus est
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ ip̃i deum udebunt. Beatipla¬
ne ⁊ om̃ino beati qui uidebunt
in quem desid̾ant angli ꝑtospio̾e.
quẽ uiderenita et̃na est. Bibi dix̃
cormeum. exquisut te factes
mea. faciem tuam dñe requirã.

Expanded text:
m ipsi Deum vinebunt. Beati plane, et omnino beati, qui videbunt in quem desiderant angeli prospicere, quem videre vita aeterna est. Tibi dixit cor meum, exquisivit te facies mea: fa
Abbreviated transcription (Latin):
lliga sermonẽ tuum ne luxtmnet
ne lasenue̾t. ⁊ multiloquio pecc̃a
sibi colligat. Sit restrictior ⁊
ripis coherceatur. Cito lutum
colligit amnis exundans. Eodẽ¬
hoc est humiltas atꝙ mensitra
nt lingua tua menti subditasit.
Nestringat᷑ habene uincłis fre¬
nos habeat suos quib renocar
possit ad mensuram. Sermones
proferat libra examinatos insti¬
cie nt sit grauitas in sensn in
sermone pondus atq in uerbis
modus.

Expanded text:
lliga sermonem tuum, ne luxuriet, ne lasciviat, et multiloquio peccata sibi colligat. Sit restrictior, et ripis suis coerceatur. Cito lutum colligit amnis exundans. Allhoc est, humilitas atque mensura; ut lingua tua menti subdita sit. Restringatur habenae vinculis, frenos habeat suos, quibus revocari possit ad mensuram: sermones proferat libra examinatos justitiae: ut sit gravitas in sensu, in sermone pondus, atque in verbis modus.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ uirentis paradisi gaudia. Pas¬
cua aũt electoꝵ sunt nultus p̃¬
sens dei. quidum sine defectu ꝯ¬
spicitum sine fine mens uite
cibo saciatier.

Expanded text:
 virentis paradisi? Pascua namque electorum sunt, vultus praesens Dei, qui dum sine defectu conspicitur, sine fine mens vitae cibo satiatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ebet obedientia in adu̾sis de suo ali
quid habere ⁊ rursum in prosꝑis exsuo
uersis tanto sit gloriosior quanto
diuino ordim etiam ex desiderio um¬
gitum. ⁊ in ꝓsperis tanto sit uerior. qͣn¬
to a p̾senti ip̃a quam diuinitꝰ ꝑcipit
gła funditus ex mente separatiu

Expanded text:
et obedientia in adversis aliquid ex suo habere, et rursum in prosperis ex sversis tanto sit gloriosior, quanto divino ordini etiam ex desiderio jungitur, et in prosperis tanto sit vilior, quanto a praesenti ipsa, quam divinitus percipit, gloria funditus ex mente separatu
Abbreviated transcription (Latin):
resentis uite prosperitas innocentie
destis non est. quia multi ad ꝑhemp¬
nem uitã ꝑ flagella redeunt. ⁊ pleriq
ad iufmita supplicia pdticendi sine
flagello moriuntim¬

Expanded text:
esentis vitae prosperitas, innocentiae testis non est: quia multi ad perennem vitam per flagella redeunt, et plerique ad infinita judicia perducendi sine flagello moriunt
Abbreviated transcription (Latin):
mundi. ⁊ genitricis grenno conti¬
net᷑. qui nullo fine concludit᷑ S
in his nroꝵ est uulnerum curatio.
⁊ nr̃e deiectionis erectio. quia nͥ
inunum tanta diuersitas conue¬
niret. reconciliari deo natura hu
di remedia nob̃ nr̃a sanxerunt. ⁊¬
inde data ẽ morib forma. un mor¬
tuis est impensa medicina.

Expanded text:
cis gremio continetur, qui nullo fine concluditur. Sed in his nostrorum vulnerum est curatio, et nostrae dejectionis erectio: quia nisi in unum tanta diversitas conveniret, reconciliari Deo humana natdi remedia nobis nostra sanxerunt: et inde data est moribus forma, unde mortuis est impensa medicina.
Abbreviated transcription (Latin):
i non fu̾it nob ꝓ ininimo.
possumus reconciliaripro mirimo.
sit ipsa nr̃a penitentia. Pauꝑes su¬
mus. parum dare possumꝰ. attamen
reconciliari possumꝰ pro parimlo illo
si nolumus. Gotum quod dare possũ.
miserum corpꝰ istud est. Illud si de¬
dero satis est. Si qͦ minus. addo
corpꝰ xp̃i. Nam illud de meo est. ⁊
meum ẽ. Parnulus enim natꝰ est
nobis filius datus ẽ nob. Detedñe
suppleo quod minus habeo mme.
Odulcissima reconciliatio. o satis¬
factio suanissima. Quere reconcĩli¬
atio facilis. s ꝓutilis. satisfactio
parna s non parmpendenda.¬
tam difficilis erit postea. ⁊ sicut
modo nemo est qui reconciliari ñ
possit. ita post paululum nemo qͥ
possit. qm̃ sient benignitas appa¬
ruit ultra omnẽ spem. ultra om
nem estimationẽ similem expec¬
dare possumus iudicii districtionẽ.

Expanded text:
i non fuerit nobis pro minimo, possumus reconciliari pro minimo. sit nostra ipsa poenitentia. Pauperes sumus, parum dare possumus; attamen reconciliari possumus pro parvo illo, si volumus. Totum quod dare possum, miserum corpus istud est; illud si dedero, satis est. Si quominus, addo et corpus ipsius: nam illud de meo est, et meum est. Parvulus enim natus est nobis, et filius datus est nobis . De te, suppleo, quod minus habeo in me. O dulcissima reconciliatio! o satisfactio suavissima! o vere reconciliatio facilis, sed perutilis! satisfactio parva, sed non parvipendendtam difficilis erit postea; et sicut modo nemo est qui reconciliari non possit, ita post paululum nemo qui possit: quoniam sicut benignitas apparuit ultra omnem spem, ultra omnem humanam aestimationem, similem exspectare possumus judicii districtionem.
Abbreviated transcription (Latin):
agnificentissime bonitatis est.
per bomimuelis. atq facis cũ possis.
uodam modo ferramen¬
tum dei est quo saueris ipse
uumicus tuus. Si nouit d̾s̃ u¬
tile tibi esse ut expoliet te ꝑmit¬
d̃ utile tͥ eẽnt uapules per¬
mittit illum ut cedaris De illo
tecurat. Optat ut ille sanet᷑.¬
imnocens etiam int̃ ipsa torm̃¬
ta fruitur conscientie bono. ⁊
ulti nomen ulud absolute atq
integre desiniunt innocentem.
qui nec in eo quidem nulli noce¬
at. quo prodesse desistat. Quod
si uerum est. tñ letare de inno¬
centie conscientia. si cum potes
adiuuare non desinas. si uero di¬
uisa it̃ se atq distincta sunt.
alindq est non nocere quod sem¬
ꝑ potes. aliud ꝑrodesse cum pos¬
sis. aliud non facere. aliud non¬
opari bonum. illud tͥ rursus oc¬
currit non suffioere xp̃ianum
si unam partem iusticie imple

Expanded text:
agnificentissimae bonitatis est, per bonum velis faciasque quod possis, uodammodo ferramentum Dei est quo saneris, ipse inimicus tuus. Si novit Deus utile tibi esse ut exspoliet te, permittibi utile esse ut vapules, permittit illum, ut caedaris: de illo te curat, opta ut ille sanetinnocens etiam inter ipsa tormenta fruitur conscientiae securitulti nostrorum illud absolute atque integre definiunt innocentem, qui ne in eo quidem nulli noceat, quod prodesse desistat. quod si uerum est, tum demum laetare de innocentiae conscientia, si, cum potes adiuuare, non desinas; sin uero diuisa inter se ista atque distincta sunt aliudque est non nocere, quod semper potes, aliud prodesse, cum possis, aliud malum non facere, aliud operari bonum, illud tibi rursus occurrat non sufficere Christiano, si unam iustitiae p
Abbreviated transcription (Latin):
eruersi cordis est occasiones in¬
grntitudinis nestigare. Nemo
id facit insi qui etiam gratss ẽ
eremptoria res est ingratitudo.
hostis gr̃e inimica salutis. Dico
obstruit gratie ⁊ ubi fu̾it illa.
iam gratia accessum ñ inuenit
locum non habet.
on ꝑ ominadeo gracias agere.
quid est aliud qm ex quadam
parte eum rep̃hendere: fudet
ẽnim plerumq humana insi¬
pientia aduersus creatorem su¬
ui ñ solum de inopia s etiam
de copia murmurare. ut ⁊ cum
aliquid ñ suppetit querula ⁊
cum quedam exuberent sit ingͣta.

Expanded text:
erversi cordis est occasiones ingratitudinis vestigare. Nemo id facit, nisi qui etiam gratis est em res est ingratitudo, hostis gratiae, inimica salutis. Dico obstruit gratiae, et ubi fuerit illa, jam gratia accessum non invenit, locum non habet. omnia illi gratias agere, quid est aliud quam ex quadam eum parte reprehendere? Audet enim plerumque humana insipientia adversus Creatorem suum, non solum de inopia, sed etiam de copia murmurare; ut et cum aliquid non suppetit, querula, et cum quaedam exuberant, sit ingrata.
Abbreviated transcription (Latin):
plenitudo uenit. quamqmͣ aliter.
Et ideo angłs ait. benedictatu int̃
mulieres. idest plus benedicta quã
om̃s mulieres. Ac ꝑ hoc quicqͥd male¬
dictionis infusum ẽ per ertam totũ
abstulit benedictio marie insuꝑi
grãm refudit xp̃i ortus qͣm non ha¬
buit prius omnis mundꝰ. Codem.
uod natura non habuit. usus nesci¬
uit. ignorauit ratio. mens ñ capit
humana. pauet celũ. stupet terra cre¬
atura omnis ⁊̃ celestis mirat᷑. hoc
totum ẽ qd̾ ꝑ grabrielem marie nini

Expanded text:
plenitudo venit, quanquam aliter. Et ideo, inquit, benedicta tu inter mulieres, id est, plus benedicta quam omnes mulieres. Ac per hoc quidquid maledictionis infusum est per Evam, totum abstulit benedictio Mariae. Insuper et gratiam refudit Christi ortus, quam non habuit prius omnis mundus. Igitur quod natura non habuit, usus nescivit, ignoravit ratio, mens non cepit humana, pavet coelum, stupet terra, creatura omnis etiam coelestis miratur. Hoc totum est quod per Gabrielem Mariae divi
Abbreviated transcription (Latin):
Nunc quidem aꝑte ⁊ uiolent̃. nũc
occulte ⁊ fraudulent̃. semꝑ autẽ
maliciose ⁊ crudelit᷑ impugnant.
⁊ ꝑsequunt᷑ nos. Et ad hec tołan¬
da ne dicam suꝑanda quis idoneꝰ
Credo iam nob aliquatenꝰ innotes¬
cit continentie difficultas. ut¬
a
uxta apłm sciatis que a deo dona¬
ta sunt uobis. Om̃ino enĩ adño
facimꝰ hanc uirtutem. ⁊ ip̃e ad ni¬
chilum deduoet tribulantes nos.
Ip̃e est qui ñ modo carnem nr̃am
cum concupiscentiis suis. s ⁊ p̃¬
sens scłm neqͣm cum curiosita¬
tib ⁊ uanitatib siuis. etiam ⁊ ip¬
sum cum temptationib suis
cont̾it sathanan sub pedib nr̃iꝰ.
sunquid ñ m̾ito dixam. inueni¬
endum incontinentia unde cla¬
marem quia fecit mͥ magna qui
potens est:
am nͦ sexti panis fragm̃ta acer¬
pite. Est aut̃ panis ipse grã pro¬
merendi bona. scilic eterne uite.
qm grãm intrib maxime consta¬
re arbitror. in odio p̃t̾itoꝵ maloꝵ.
⁊ contemptu p̃sentium bonorũ.

Expanded text:
c occulte et fraudulenter, semper autem malitiose et crudeliter impugnant et persequuntur nos. Et ad haec toleranda, ne dicam superanda, quis idoneus? Credo jam vobis aliquatenus innotescit continentiae difficultas, uta ostolum sciatis quae a Deo donata sunt vobis . Omnino enim in Domino facimus hanc virtutem, et ipse ad nihilum deducit tribulantes nos. Ipse est qui non modo carnem nostram cum concupiscentiis suis, sed et praesens saeculum nequam cum curiositatibus et vanitatibus suis, etiam et ipsum cum tentationibus suis conterit Satanam sub pedibus nostris. Nunquid non merito dixeram inveniendum in continentia, unde clamarem: Quia fecit mihi magna qui potens est? 6. Jam vero sexti panis fragmenta accipite. Est autem panis iste gratia promerendi, bona scilicet aeternae vitae. Quam gratiam in tribus maxime constare arbitror: in odio praeteritorum malorum, et contemptu praesentium honorum,
Abbreviated transcription (Latin):
possum quanto miins cauere. Ne¬
ꝙ enim ẽ colluctatio seruare uolen¬
tib continentiam contiuentiã
añt dico ñ a sola luxuria s acet̾is
quoq sicut necõe est uiciis ⁊ poc̃ĩs.
non ẽ illis colluctatio adu̾sus car¬
nem ⁊ sangninẽ tantum. s adu̾¬
sus principes ⁊ potestates. aduiersꝰ
mundi rectores tenẽbraꝵ harim.

Expanded text:
possum: quanto minus cavere? Nepossum: quanto minus cavere? Neque enim est colluctatio servare volentibus continentiam: continentiam autem dico non a sola luxuria, sed a caeteris quoque, sicut necesse est, vitiis et peccatis: non est illis colluctatio adversus carnem et sanguinem tantum, sed adversus principes et potestates, adversus mundi rectore
Abbreviated transcription (Latin):
gnatores: ⁊ qͣnte illam necesse sit
sẽ uͥtutis. ut possit resistere talib.
piscens. Qͣmͣ domesticus hoste ꝗͣ.
periculosa lucta qmͣ intestinum
bellum. Hostem hunc crudelissim̃
nec fugere possumꝰ o anima. nec
fugare. circinferre illum nec̃õe ẽ.
q̃m alligatꝰ est nobis. Nam qued
periculosiꝰ est ⁊ mirabiliꝰ. hostẽ
nr̃m ipsi cogunur suftentare ꝑi¬
mere eum nonlicet. uides gͦ qͣm
sollicite te custodire necõe sit ab
ea que dormit in simituo: Uer̃¬
tam̃ non ẽ solus aduersariꝰ m:
alium adhuc habeo. qui cͥcuncinx̃
⁊ obsedit me undiq. ⁊ sugnoratis.
clusit ini̾micus uias meas.⁊ per
Sufficere nimis pot̾ant isti duo.
s hen me ecce ideo uentum uãli¬
dum uenientẽ ab aquilone. a qͦ
pandit᷑ om̃e malum. Et nũc quid
suꝑest alud. Dũe saluanos. ꝑimus.
Ecce enim malleꝰ innuerse terre. ec¬
ce serpens callidior cinetis animã¬
tib. ecce inimieus ille quẽ nec ind̾e

Expanded text:
gnatores, et quantae illam necesse sit gnatores, et quantae illam necesse sit esse virtutis, ut possit resistere talibus.piscens. Quam domesticus hostis! quam periculosa lucta! quam intestinum bellum! Hostem hunc crudelissimum nec fugere possumus, o anima mea, nec fugare; circumferre illum necesse est, quoniam alligatus est nobis: nam, quod periculosius est et miserabilius, hostem nostrum ipsi cogimur sustentare, perimere eum non licet. Vide ergo quam sollicite te custodire necesse sit ab ea, quae dormit in sinu tuo. Verumtamen non est hic solus adversarius mihi; alium adhuc habeo, qui circumcinxit et obsedit me undique: et si ignoratis, clusit inimicus vias meas, et per Sufficere nimis poterant isti duo: sed, heu me! ecce video ventum validum venientem ab aquilone, a quo panditur omne malum. Et nunc quid superest aliud? Domine, salva nos, perimus . Ecce enim malleus universae terrae; ecce serpens, callidior cunctis animantibus; ecce inimicus ille, quem nec videre
Abbreviated transcription (Latin):
donatum ẽ testis ⁊ petrꝰ ciu pꝰt tͥnã
negationẽ tociꝰ eccłe pastorał cura
cõmissa ẽ. Testis deniq etiam faius¬
sisima illa peccatͥx. cui in ipso con¬
uersionis inicio tanta multitudo
dilectionis coucessa ẽ. tanta pꝰtinod̾
indulta gr̃a familiaritatis. Quis
accusauit mariam ⁊ ꝓse eam opor¬
tuit respondere. Si phariseꝰ mun᷑at.
si martha conquerit᷑. si scandalitan¬
turapłi. maria tacetixp̃c excusat. e
tiam ⁊ laudat tacentem. Deniq illd̾
quante progatiue. qͣnte excellentie
fuit. quod resurgentẽ a mortuis pͥ¬
ma uidere. tangere pͥma meruit
S iam tͣnseamꝰ ad alia. Bonum est¬
quidem nos hic ẽẽ. uͥ dat᷑ fiducia pec¬
iatorib. s oportet ⁊̃ cetera ñ tacere.
taq ⁊ incontinentia
ip̃a que est panis quintꝰ. tria nichi¬
lominꝰ inuenio. unde merito clama¬
repossim quia fecit mͥ magna qui
potens est. forte paruum aliquid
reptitatis continentiã ur̃am. s ego¬
ñ ita. Scio enim quos habeat opꝑu¬

Expanded text:
donatum est. Testis et Petrus, cui post trinam negationem, totius Ecclesiae pastoralis cura commissa est. Testis denique etiam famosissima illa peccatrix, cui in ipso conversionis initio tanta multitudo dilectionis concessa est, tanta postmodum indulta gratia familiaritatis. Quis accusavit Mariam, et pro se eam oportuit respondere? Si Pharisaeus murmurat, si Martha conquenitur, si scandalizantur apostoli, Maria tacet; Christus excusat eam, etiam et laudat tacentem. Denique illud quantae praerogativae, quantae excellentiae fuit, quod resurgentem a mortuis prima videre, prima tangere meruit? 5. Sed jam transeamus ad alia. Bonum quidem est nos hic esse, ubi datur fiducia peccatoribus; sed oportet etiam caetera non tacere. taque et in continentia ipsa, quae est panis quintus, tria nihilominus invenio, unde merito clamare possim: Quia fecit mihi magna qui potens est . Forte parvum aliquid reputatis continentiam vestram; sed ego non ita. Scio enim quos habeat oppu
Abbreviated transcription (Latin):
ues ipsi.
amn uero quartus panis. ipsa est
indulgentia. obsecro uos diligent̃
colligite fragmenta ne pereant.
Sunt enim salubͥa ualde. ⁊ duleio¬
ra super mel ⁊ fanum. Sie enimey
toto indulsit. ⁊ tam liberalit̾ om¬
nẽ douauit inuriam ut tam nec
dampnet ulciscendo. nͨ confundat
improperando. nec miniuis diligat
impntando. Sunt enim aliqui
sic donantes iinriam ut ñ ulciscã¬
tur. sepius tñ improperent Sunt
⁊ alii. qui sileant licet. manet tñ
alta mente repositum. ⁊ rancorẽ
tenent in ammo quarũ utiq ne¬
utra plena uidulgentia ẽ. Longe
ab his om̃ib benignissima diui¬
nitatis natuma lib̾alit̾ agit igno¬
scit plenarie. ita ut propt̃ fiduciã
delictum. soleat ⁊ gr̃a suꝑabunda¬
re. Testis ẽ paulus gentiũ doctor testꝰ¬

Expanded text:
s ipsi. 4. Jam vero quarti panis ipsa est indulgentia, obsecro vos, diligenter colligite fragmenta, ne pereant. Sunt enim salubria valde, et dulciora super mel et favum. Sic nimirum ex toto indulsit, et tam liberaliter omnem donavit injuriam, ut jam nec damnet ulciscendo, nec confundat improperando, nec minus diligat imputando. Sunt enim aliqui sic donantes injuriam, ut non ulciscantur, saepius tamen improperent. Sunt et alii, qui licet sileant, manet tamen alta mente reposta, et rancorem tenent in animo: quarum utique neutra plena indulgentia est. Longe ab his omnibus benignissima est divinitatis natura. Liberaliter agit, ignoscit plenarie, ita ut propter fiduciam delictum, soleat et gratia superabundare. Testis est Paulus gentium doctor
Abbreviated transcription (Latin):
nenda̾ ẽẽ mandata. quia leuiora
sunt. tam enu maxiina illa ꝙͣ.
minima a dño imperata sunt.
⁊ contemptꝰ cuiuscumq p̃cepti.
precipientis iuiuria est.

Expanded text:
nenda esse mandata, quia leviora sunt. Tam enim maxima illa quam minima a Deo imperata sunt: et contemptus cujuscumque praecepti, praecipientis injuria est.
Abbreviated transcription (Latin):
nꝑ om̃ia unitatem ⁊ pacema nob
exigunt angłi pacis. Quid ni
maxime delectentim in his. que
formã quandam ciuitatis suere¬
presentant innobis. ut mirent᷑
irłm nouam in terra: Dico añt
nt quomodo ciuitatis illiꝰ partici¬
patõ est in idip̃m. sic ⁊ nos idip̃m
sentiamus. idip̃m dicamꝰ omnes
⁊ ñ sint in nobis scismata. s ma¬
gis om̃s simul tinum corpꝰ simus.

Expanded text:
 haec unitatem et pacem a nobis exigunt angeli pacis. Quidni maxime delectentur in his, quae formam quamdam civitatis suae repraesentant in nobis, ut mirentur Jerusalem novam in terra? Dico autem, ut quomodo civitatis illius participatio est in idipsum , sic et nos idipsum sentiamus, idipsum dicamus omnes, et non sint in nobis schismata; sed magis omnes simul unum corpus simus
Abbreviated transcription (Latin):
q̃m ipsi saturabunt᷑. O uere felix
igłosa satietas. o scm̃ conuiuium.
odesiderabiles epule. nͥ nimit axietaᷤᷤ¬
nulla. nullũ poterit ẽẽ fastidium.
q̃m satietas sumina ⁊ sũmum ine¬
rit desiderium.

Expanded text:
m ipsi saturabuntur. O vere felix et gloriosa satietas! o sanctum convivium! o desiderabiles epulae! ubi nimirum anxietanulla, nullum poterit esse fastidium, quoniam satietas summa, et summum inerit desiderium.
Abbreviated transcription (Latin):
tatib tempat qn duryĩs pas¬
sionib fortis in bons oꝑibꝰ
hylaris. In tẽptationẽ tu¬
tissima. In hospitalitate la
tissima qut̃ u̾os fr̃es lecis¬
sima. Int̾ falsos patientiss¬

Expanded text:
tatibus temperat, in duris passionibus fortis, in bonis operibus hilaris, in tentatione tutitissima, inter veros fratres laetissima, inter falsos patientiss
Abbreviated transcription (Latin):
Reram. omĩa sigata tu sol¬
ius. oĩa soluta tu reseras
omĩa adu̾sa tu mitigas
oĩa ꝯt̾cta tu sanas omĩa ꝯ¬
fusai tu lucidas oĩa despet¬
tatu aĩas. Eo egressus¬

Expanded text:
feram? Omnia ligata tu solvis, omnia soluta tu reseras, omnia adversa tu mitigas, omnia contrita tu sanas, omnia confusa tu lucidas, omnia desperata tu animas. O poe
Abbreviated transcription (Latin):
lũ columbinũ pulch̃runa
⁊ modestissima caritas. den¬
tẽ u̾o caminũ uł eiutat cau¬
tissima hũilitas uł retendit
solidissima u̾itas ¶Qrco cͤ¬

Expanded text:
lum columbinum pulcherrima et modestissima charitas; dentem autem caninum vel evitat cautissima humilitas, vel retundit solidissima veritas:
Abbreviated transcription (Latin):
tatib tempat qn duryĩs pas¬
sionib fortis in bons oꝑibꝰ
hylaris. In tẽptationẽ tu¬
tissima. In hospitalitate la
sima. Int̾ falsos patientiss¬

Expanded text:
tatibus temperat, in duris passionibus fortis, in bonis operibus hilaris, in tentatione tutisima, inter falsos patientiss
Abbreviated transcription (Latin):
febres expulit. languores cu¬
rauit uarios in diu̾sos cuiꝰ¬
dam sustre manꝰ digitũ ex
morbo fistiile pluriũ forami¬
nũ ꝯcauitate de fossũ nura
ꝯsolidatione sanauit. post i

Expanded text:
Febres expulit languoresque curavit plurimos et diversos. Cuiusdam sinistre manus digitum ex morbo fistule, plurium foraminum concavitate defossum, mira consolidatione sanavit. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
uat incliti marcrrii tuba
claugit. t̾ra ñ silet. Sudans
asꝑsione cruoris resonat re¬
gio tanto p̃dita bellatore ip¬
ĩeq muet gladius pr̃icida ꝓ¬

Expanded text:
nat incliti martirii tuba clangit, terra non silet, sudans aspersione cruoris, resonat regio nobili predita bellatore. Ipsequemet gladius parricida p
Abbreviated transcription (Latin):
uis pietate ꝯpatiens pacĩa
ꝯstans caritate stabił ⁊ ĩ cũ¬
ctis moꝵ maturi ᵈ ͤ ꝯpõitus
alios ꝓfusis iurtutũ aroma¬
tib attrahebat fcũs aliis

Expanded text:
vis, pietate compatiens, patientia constans, caritate prestabilis et in cunctis morum maturitate compositus, alios profusis virtutum aromatibus attrahebat, fervens
Abbreviated transcription (Latin):
crebrescit. Granũ .n. frum̃ti
cadens ĩ t̾ra ⁊ infideliũ iãib
git ĩ spicã. Sic botrus ĩtor¬
culari calcatus liquoris re¬
dũdat ĩ copiã. Sic tͥticũ at¬
excussa palea de portatur. sic
aromata pilo ꝯcussa odorẽ

Expanded text:
granum frumenti cadens in terram et infidelium manibus git in spicam, sic botrus in torculari calcatus liquoris redundat in copiam, sic triticum atexcussa palea deportatur, sic aromata pilo contusa odorem
Abbreviated transcription (Latin):
¶Conferte hauc patem cum illo bello huius ytoris ad¬
uẽtum cũ illiꝯ Imꝑatoꝵ uicto᷑ huiꝰ cohortẽ iupurã
cũ illius excitu ĩnuicto huiꝯ libidines cũ illiꝰ ꝯtiuentia
ab illo qui capit tanditas ab hoc qui tonstitutas accepͥ
captas dicetis syracusas ¶rgo et hii nuͣ sunt cagnti¬
etꝭ alatimꝰ ¶ Genus illud 3 ͫ explice᷑ quales suit cap
profecto completoqz u̾boꝵ aiuibitu gaudent et curant
nec amant redũdantia que dico meas contiones sepe
exclamare uidi cuui xb̃a recte cecidissent Id eñ expectat¬
aures ut ubis colligetur sententia non erat hͦ apud ati¬
quos et quid nichil aliud fere quid̾ erat Naui et uerba
effingebat et suiãs graues et suaues reꝑiebaut s eas a
uniciebant ã explebant paꝵ. Hoc michi delectãt inqͥunt
iaui ꝑfc̃a delectat illa uobis sic credo iepeltenda h stilre¬
ipmi ualet plimũ llec ego icͥ quod est antiquitatꝭ fla¬
gito potiꝰ ꝙͣ laudo quod est p̃ẜtim cũ maiora iudicẽ q̃

Expanded text:
toris adventum cum illius imperatoris victoria, huius cohortem impuram cum illius exercitu invicto, huius libidines cum illius continentia: ab illo qui cepit conditas, ab hoc qui constitutas accepit captas dicetis Syracusas. ergo et hi numeri sint cogniti et genus illud tertium explicetur quale sit,  perfecto completoque verborum ambitu gaudent et curta sentiunt nec amant redundantia. Quid dico meas? contiones saepe exclamare vidi, cum apte verba cecidissent. Id enim exspectaures, ut verbis conligetur sententia. 'non erat hoc apud antiquos.' Et quidem nihil aliud fere non erat; nam et verba eligebant et sententias gravis et suavis reperiebant, sed eas aut vinciebant aut explebant parum. 'hoc me ipsum delectat' inquiuntiam perfecta delectet, illa nobis sit credo repetenda, haec scilicet reipsum valet plurimum. Nec ego id quod deest antiquitati flagito potius quam laudo quod est; praesertim cum ea maiora iudicem quae
Abbreviated transcription (Latin):
a cetis dcoib cam ꝑtem do que in forentib disceptationibis
iudicioꝵ ad delibãtione u̾saretur et id bnũ genus oratori is¬
liquisse Nou complectar in hue libris ampłiꝰ ꝙͣ quod huic
guũ requisitum et multũ disputatũ sũmoꝵ hor̃nũ ꝓpe ꝯsẽ¬
su et tbutu Repetamq nou ab iugunabulis uostre uetis pu

Expanded text:
artem dicendi, quae in forensibus disceptationibus iudiciorum aut deliberationum versaretur, et id unum genus oratori reliquisse; non complectar in his libris amplius, quam quod huic generi re quaesita et multum disputata summorum hominum prope consensu est t
Abbreviated transcription (Latin):
cogitatisa rebus et ubis adhibeatur incellignuꝰ oiã ecꝭ si p̃¬
clarissia fuerunt In or̃one peritura. ¶Quãcbrem mirari de¬
siuauiꝰ q̃ cã sit eloque̾tium paucitatis qũ ex hus reb uii-¬
u̾sis eloquentia constet in quib suigulis elaborare ꝓmagnũ
nobis cara est ut aĩo rei magnitudĩe complectantur n eis
a p̃ceptis aͥ nng̃ris a excitationib quib utuntur om̃is s aliis
quibusdaui quod ex petunt ꝯsequi posse confidant ¶it mea
quidem sententia nemo potĩt eẽ om̃i laude cimulatus orator
ms erit õĩum rerum magnaꝵ atq artium stionr asctut. ¶ t¬

Expanded text:
cogitatisque rebus et verbis adhibeatur, intellegimus omnia, etiam si prcogitatisque rebus et verbis adhibeatur, intellegimus omnia, etiam si praeclarissima fuerint in oratore, peritura. Quam ob rem mirari desinamus, quae causa sit eloquentium paucitatis, cum ex eis rebus universis eloquentia constet, in quibus singulis elaborare permagnum ia nobis et dignitas cara est, ut animo rei magnitudinem complectantur neque eis aut praeceptis aut magistris aut exercitationibus, quibus utuntur omnes, sed aliis quibusdam se id quod expetunt, consequi posse confidant. Ac mea quidem sententia nemo poterit esse omni laude cumulatus orator, nisi erit omnium rerum magnarum atque artium scientiam
Abbreviated transcription (Latin):
ciũ maiꝰ est h ͦ quid̃ ꝙͣ hoĩes op̃mantur et plurib ex artibus
studusq collectum ¶ uid enĩ quis aliud in maxia distẽtiũ
uarietate amplissis eloquentie p̃po ͭ  p̃mus ẽe cãe putet insi
rei quãdã incredibilẽ magnitudie̾ ac difficultatẽ. ¶Est eĩ
ns arq Irridenda est et ip̃a oraͦ ꝯformanda non silum elcõe
natura t̾buit penitꝰ ꝑ noscendi ꝙ om̃is uis rõq dicendi In eoꝵ
qui audiunt mentib a̾ sedandis a̾ excitandis expromenda
est ¶ccedat eod̾ o lepos quid̃ facerie et eruditio libõ digna
atz urbanitate ꝯuucta ¶Ceneuda p̃ce̾a ẽ om̃is antiquitas exqͣs
uocis confirmatione ac uarietate modanꝰda ẽ que sola ꝑscipã
ꝙͣta sit hyst̾onũ leius ars ac stena declarat in qua cum onĩs
In oris et uotis et motꝰ modatione laborẽt quis iguoret ꝙͥpauci
suit fueruitq quos aĩo equo spectare possimꝰ ¶ Quid dicam
de thesauro oinui rerum memoria que nisi custos iuuentis

Expanded text:
im maius est hoc quiddam quam homines opinantur, et pluribus ex artibus studiisque conlectum. Quid enim quis aliud in maxima discentium usae putet, nisi rei quandam incredibilem magnitudinem, ac difficultatem? est enim nis, atque irridenda est: et ipsa oratio confirmanda non solum elenatura tribuit, penitus peinoscendi, quod omnis vis, ratioque dicendi, in eorum, qui audiunt, mentibus, aut sedandis, aut excitandis, exprimenda est. Accedat eodem oporter lepos quidam, facetiaeque, et eruditio libero dignaatque urbanitate coniuncta. Tenenda praeterea est omnis antiquitas exemplu, quae vultu, quae vocis confirmatione, ac varietate moderanda est: quae sola per seipsa quanta sit, histrionum levis ars, et scena declarat: in qua cum omnes in oris et vocis et motus moderatione laborent, quis ignorat quam pauci sint fuerintque, quos animo aequo spectare possimus? Quid dicam de thesauro rerum omnium, memoria? Quae nisi custos inventis
Abbreviated transcription (Latin):
toturs rationis ignati qui n excitationis ullam uiiii n aliqde
p̃certinu artis ẽe arbitrarentur tũ ꝙͣtum ingenio et cogita ᵇ
q In om̃i gne ca̾tum ut ad eam doctuã quari sue quisꝙͣ sricgio
puia / uel ad gram̃ uel ad oꝑes / uel ad diguitate Ingemals
ut multis rebus possuiuꝯiudicare nr̃orũ hõmũ multũ cctis hõib

Expanded text:
totius rationis ignari, qui neque exercitationis ullam vim neque aliquod praeceptum artis esse arbitrarentur, tantum, quantum ingenio et cogitatioque in omni genere causarum, ut ad eam doctrinam, quam suo quisque studio praemia vel ad gratiam vel ad opes vel ad dignitatem; ingenia vero, ut multi
Abbreviated transcription (Latin):
S tã aͥ c̾tum ut id iustiꝑet quod occultare non poss n tã amẽtem
ut penas ac iuditia ꝯtenuẽt consequentia aũt diluet exponendo
saluter ualere de bere Tertiumq et q̃stionum genus uniusũm et qͣd
potit exͣ sngulis ex i̾phensionis locis de quib añ dictum ẽ ĩ Relle᷑
arum cãꝵ pncipia suspiciosa ac̾bitatem ab accufato r̾ponentu
areo aut querele ꝯflati cͥmis collcãrũ q suspitionũ ⁊ accusatoris
et modice̾ benuolen ᷑ iudicũ colligẽtur/ sarratio aũt accusatoris
⁊ membratu gesti ne gocii suspiciosa explicatio pparsis oib artis
obsturatis defcusiomb defensoris a p̃titis a obsturatis suspitomẽ
artᷤ ⁊ex m̃ã ⁊ eutntus edunt casusq nartand e Infiriuandis aũt¬
niõs argnuta tõib infirmandisq griis seꝑe exunt accusa motus
fariendũ altã frequentatione arginutoꝵ et caacuationebmupi alt¬

Expanded text:
se tam apertum, ut id susciperet, quod occultare non posset, neque tam amentem, se tam apertum, ut id susciperet, quod occultare non posset, neque tam amentem, ut poenas ac iudicia contemneret. consequentia autem diluet exponendo uam contra salutem valere debere; testiumque et quaestionum genus universum et quod poterit in singulis ex reprehensionis locis de quibus ante dictum est refellet. harum causarum principia suspiciosa ad acerbitatem ab accusatore ponentur,A reo autem querella conflati criminis conlectarumque suspicionum et accusatoris et modice benevolentia iudicum conligetur. Narratio autem accusatoris erit quasi membratim gesti negoti suspiciosa explicatio, sparsis omnibus argumentis, obscuratis defensionibus. Defensori aut praeteritis aut obscuratis suspicionum arnostris argumentationibus infirmandisque contrariis saepe erunt accusatori motus faciendum; alteri frequentatione argumentorum et coacervatione uni
Abbreviated transcription (Latin):
dd ͫq ne aristenẽtur reus ipm̃ sua cautione effecisse cestis effuge̾
uiro uono et firmo sine uicio iudicis non posse non credi Atq t̾ciam
si obturitatis erunt aut tenues dd ͫ erit non eẽ ex fortuna fidem
pondandam aue eos eẽ huius ⁊ ei locupletissiõs testes qui id quod ag
aduiuabunt ꝯfirmandum p̃mũ erit genus questionũ dicendiĩ
de ui doloris de opmone maioꝵ qui remotam nsi probassent c̾te
repudiassent de institutis a themensiũ. rodioꝵ. doctissioꝵ hõiũ
apud auos etꝭ id quod ac̾bissimũ est libĩ ciuesq torquent᷑ de m̃¬
eceprudentissĩoꝵ hõinũ institutis qui cum in dñõs de srius qri nolius¬
questũ dictaq questionis argumentis et comiectura pondanda ai
consequi Non hus se eẽ morib non ta uita aut nullos aĩ motus aͥ
non eam Impatentis fuisse facultatem ¶Infirmatione aũt uectiur
aut locum non ydoneum aut multos arbitros quoꝵ tredẽ menis ã nõ

Expanded text:
entis teneretur reus, ipsum sua cautione effecisse, testis effugere e recte non credi; viro bono et firmo sine vitio iudicis non posse non credi. Atque etiam, si obscuri testes erunt aut tenues, dicendum erit non esse ex fortuna fidem ponderandam aut eos esse cuiusque rei locupletissimos tests, qui id, quod agadiuvabunt, confirmandum primum genus erit quaestionum; dicendum de vi doloris, de opinione maiorum, qui rem totam, nisi probassent, certe repudiassent; de institutis Atheniensium, Rhodiorum, doctissimorum hominum, apud quos etiam—id quod acerbissimum est—liberi civesque torquentprudentissimorum hominum institutis, qui cum in dominos de servis quaeri noluisquaesitum dictaque quaestionis argumentis et coniectura ponderanda. Atque consequi, aut non eis se esse moribus, non ea vita, aut nullos animi motus aut non tam impotentis fuisse. Facultatum infirmatione autem utetur,aut locum non idoneum aut multos arbitros, quorum crederet nemini, aut non
Abbreviated transcription (Latin):
lex defendenda est demde ẽ efficiẽd̾ ut alt̾ius stripta smnãm altiq u̾ba.¬
Exposite tibisunt oũs oratorie partitiones que quid emedia illa nir̃t
achademia estloruerũt n sine ea aut Inueniri ã intelligi ã tractaritos¬
dundicare et distingue̾ ⁊ aut male sinupta a male ꝯclusa rphendẽ ee
tad rel anguste disedeꝰ it dyaletici qui appellã: uelut oratorem decet a¬
te expidniẽ illius ehorne ixcitatione et subtiliꝰ disputandi et copiose
tipib quã p̃t hr̃e orator sue illis maxia ⁊eꝵ artib facłtatẽ a copis
quare hec tibi suit mi cicero que exposun quasi indicia fontiũ illoꝵ ad qͥs

Expanded text:
legibus nostra lex defendenda est. Deinde est efficiendum, ut alterius scripti sententialegibus nostra lex defendenda est. Deinde est efficiendum, ut alterius scripti sententiaexpositae tibi omnes sunt oratoriae partitiones, quae quidem e media illa nostra Academia effloruerunt, neque sine ea aut inveniri aut intellegi aut tractari posdiiudicare et distinguere et aut male sumpta aut male conclusa reprehendere et eadem vel anguste disserere, ut dialectici qui appellantur, vel, ut oratorem decet, late expromere, illius exercitationis et subtiliter disputandi et copiose turpibus quam potest habere orator sine illis maximarum rerum artibus facultatem aut copiam ? Qua re haec tibi sint, mi Cicero, quae exposui, quasi indicia fontium illorum; ad q
Abbreviated transcription (Latin):
alii quod excipiendũ putarit exceperint Querenda ecs ratio est
si q̃ potit inueniri quare nou sit exceptũ a Iinqualex a̾ inutilis
futura dice᷑ a̾ alia causa obtemꝑandi alia abrogandi. dissentrre
in ꝯfilio atz in mente scriptoris non ibbis ac ir̃is uim legis poĩtã esse
defendit quo nichil exceꝑit intelligi laudabib ne duticula pectatis darẽt᷑
atq ut ex facto cuuisq legis Iudex mẽtem int̾pͨtaretur Deiide eat utẽdͭ
exemplis ĩn quib om̃is equitas piupende ᷑ a ubis legum ac nõ sentenciis
pareatur ¶Seinde genꝰ euismõi talliditatꝭ ⁊ calũne traha᷑ madiũ iuditꝭ
cũ quadam Iniudiosa q̃rela Eesiincidet imprudentie cã que non ad de¬
lictum s ad caui itcessitatem ue ꝓtineat quod genus paulo actigimis
Dapta ut que paulo ante p̃cepta dedimꝰ ambiguq proxim sẽtẽtie et
stpti tad̾ ad hoc genus cãe Rtiũ tñfferãtur. Nam quib in locis abiguo

Expanded text:
alii quod excipiendum putarint exceperint. Quaerenda etiam ratio est, alii quod excipiendum putarint exceperint. Quaerenda etiam ratio est, si qua poterit inveniri, qua re non sit exceptum: aut iniqua lex aut inutilis futura dicetur aut alia causa obteinperandi alia abrogandi; dissentire egis positam esse defendet quodque nihil exceperit in lege laudabit, ne deverticula peccatis darentur atque ut ex facto cuiusque iudex legis mentem interpretaretur. Deinde erit utendum exemplis, in quibus omnis aequitas perturbetur, si verbis legum ac non sententiis pareatur. deinde genus eius modi calliditatis et calumniae trahatur in odium iudicis cum quadam invidiosa querella. Et si incidet imprudentiae causa, quae non ad delictum, sed ad casum necessitatemve pertineat, quod genus paulo ante attiget apta, ut, quae paulo ante praecepta dedimus ambigui quaeque proxime sententiae et scripti, eadem ad hoc genus causae tertium transferantur. nam quibus locis in ambiguo
Abbreviated transcription (Latin):
re ꝙͣ acet̾is seriptꝭ nel alioꝵ uel maxime si potiu̾it eiusdem queq de¬
fendet ip̃e tam dem et fuam quenis prudentem et iustum hoĩes sĩ
si probaruit fort uti multa uicios astulta Iniqua ꝯsequentut ⁊
iitetur cum de expoi̾ta recitatione uti oportebia ¶denide instare adu¬
sario itare nouare Int̾rogare nũ a̾ scriptum neget aut contra
factum inficietur post iudicem ad uni scripti uocet hac ꝯfirmatiõe
usus amplificet rem lege landanda. audatiamq ꝯputet eius quiqͣ
Bensionẽ cũ adusariꝯ aliud uoluisse aliud sensisse stptorẽ aliud stꝑsisse
dicat non ec̃ ferendũ a quoꝙͣ potius latoris sensum ꝙͣ altge expliͣ
cur ita stripẜit sita non seuẜit cut cuurta pelaue sexta sut neglexit¬
ie putet esse dauinandos quid impedierit scriptorem
utetur exemplis hus quibus ideiscriptor a̾ si id non pot̾it quibus

Expanded text:
re cum ceteris scriptis vel aliorum vel maxime, si potuerit, eiusdem; quamque dere cum ceteris scriptis vel aliorum vel maxime, si potuerit, eiusdem; quamque defendet ipse, eam rem et sententiam quemvis prudentem et iustum hominem, si si probarint, fore uti multa vitiosa stulta iniqua contraria connitetur, eum re exposita recitatione uti oportebit, deinde instare adversario, iterare renovare interrogare num aut scriptum neget aut contra factum infitietur. post iudicem ad vim scripti vocet. Hac confirmatione usus amplificet rem lege laudanda audaciamque confutet eius qui, cfensionem, cum adversarius aliud voluisse aliud sensisse scriptorem, aliud scripsisse dicat, non esse ferendum a quoquam potius latoris sensum quam a lege explicari. Cur ita scripserit, si ita non senserit? Cur, cum ea quae plane scristultitiae putet esse damnandos ? Quid impedierit scriptorem vtetur exemplis eis quibus idem scriptor aut, si id non poterit, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
p̾uatum. tabule pactum. quẽtum. scipulaͦ Que a̾ scripta nõ sunt
ea ã ꝯuetudine aut conuentis hõmũ et q. consensu obtinẽtur alzecꝭ
de more maioꝵ de pulsanda inuria. de ulcistenda/ de om̃i ꝑteiuris si
imprudentes ã necessitate aut casu quippiam fecerunt quod non ꝯce¬
detur hiis qui suasponte ⁊ uoluptate fecissent ad tiuis facti dep̃catõe
ĩgnoscendi petenda uemia est que sumetur ex plerisq locis equitatis¬
¶ Expoĩtum ẽ ut potui breuissit̾ de om̃i ꝯtrou̾siaꝵ gu̾e̾ isi pterta tu
quid r̾quiris Dlllud quid quod iam unũ restare uideo qualesit ꝯ
disceptatio u̾setur in si̾ptis N. Recte intelligis isto em̃ intellcõ expoit̾o
munus promissionis confecero sunt igitur ambigui duob adu̾sariis
eẽ defendit ut̾q id quod adusariꝰ ex ambigue siuirto intelliꝰ et̃ dicet
ã absurdiun a̾ iutileiã Iuiquũ aut turpe ẽẽ defendit ã ecꝭdistrepa¬

Expanded text:
abulae pactum conventum stipulatio. Quae autem scripta non sunt, ea aut consuetudine aut conventis hominum et quasi consensu obtinentur. Atque etiam e natura, de legibus, de more maiorum, de propulsanda iniuria, de ulciscenda, de omni parte iuris. Si imprudenter aut necessitate aut casu quippiam fecerit, quod non concederetur eis qui sua sponte et voluntate fecissent, ad eius facti deprecationem ignoscendi petenda venia est, quae sumetur ex plerisque locis aequitatis. Expositum est, ut potui brevissime, de omni controversiarum genere, nisi praeterea tu quid requiris. C. Illud equidem quod iam unum restare video, quale sit, cum disceptatio versatur in scriptis. P. Recte intellegis; isto enim exposito munus promissi omne confecero. Sunt igitur ambigui duobus adversariiesse defendet; uterque id quod adversarius ex ambigue scripto intellegendum esse dicet aut absurdum aut inutile aut iniquum aut turpe esse defendet aut etiam discrepa
Abbreviated transcription (Latin):
ogitãti michi sepe ño et memoria uet̾ã repetente
ꝑbeati fuisse quinte frat᷑ illi uideri solent qui ĩ op ͫ ͣ
repu ͣ quo quo ͦ ethouorib et rex gestaꝵ glã florerẽt
enũ uitẽcur sum tenere potuer̃t ueuel in negotis cũ dignitate
oressum arbitrarer infuntꝰ forẽriu ⁊eꝵ labor et ambitionis
occupa ͦ cursu honoꝵ et etatis flexu constitisset Quam spemi
asus fefellerunt. Naui qui locus quietis et tusquilli ͭꝭ plenus
destiterunt Neq uero nobis cupientib atq exoptãtib fructꝰ
fructus ocu datꝰ t̃ ad eas artes quib a piu̾s dediti fumꝯcele¬
brandas int̾uosq recolendas. Nam p̾ma etate icidinꝰ ĩ ipam
ꝑturbationem distipline uet̾is et a gulatu deuerim ꝰ ĩ mediũ
reꝵ õuine dramen atq disc̾ie̾ Et hͦ tempꝰ omĩe post ꝯulatũ
ebiccimꝰ fliuitib qui per nos a ꝯ̃i peste depulsi ĩ nosmetipsos
adundarẽt s tñ in eis uel asꝑitatib ⁊eꝵ uel augustus tempoꝵ

Expanded text:
ogitanti mihi saepe numero et memoria vetera repetenti perbeati fuisse, Quinte frater, illi videri solent, qui in optima re publica, cum et honoribus et rerum gestarum gloria florerent, eum vitae cursum tenere potuerunt, ut vel in negotio sine periculo bus concessum arbitrarer, si infinitus forensium rerum labor et ambitionis occupatio decursu honorum, etiam aetatis flexu constitisset. Quam spem tum varii nostri casus fefellerunt; nam qui locus quietis et tranquillitatis plenissimus exstiterunt. Neque vero nobis cupientibus, atque exoptantibus fructus otii datus est ad eas artes, quibus a pueris dediti fuimus, celebran das, interque nos recolendas. Nam prima aetate incidimus in ipsam perturbationem disciplinae veteris: et consulatu devenimus in medium rerum omnium certamen atque discrimen, et hoc tempus omne post consulatum obiecimus eis fluctibus, qui per nos a communi peste depulsi in nosmet ipsos redundarent. Sed tamen in his vel asperitatibus rerum vel angustiis temporis
Abbreviated transcription (Latin):
ualere te p̃t ne uoluntate It michi depetenda est betis ciuusdã
nitnoue non satis explicata recordatio Sed ut aibitior apta
ad ud quod re quiris be cognostas quid uuri onli. eloquet autni
aqũo que puas a adolestentulis nobis a et tonientariols nostros ssi¬
chota aut rudia extiderunt uir hac etate dignia et hos usuq
ex causis quas duximq toe tantisqz consecuti sumuꝰ aliqͥ usdem de
us politius ex nobis ꝑfectiusq proferri ¶ ẜolesq nõnũꝙͣ hac
de re a me in disputationib nr̃is dissentire ꝙ ego prudẽtissioꝵ
hom̃nũ aitib eloque̾tiam ꝯtineri statuã tu aũt illam ab elegan
dogrine segregandamr putes et in quodam ingenii atq excita

Expanded text:
valere potest; neque voluntate. Ac mihi repetenda est veteris cuiusdam memoriae non satis sane explicata recordatio, sed, ut arbitror, apta ad id, quod requiris, ut cognoscas, quae viri omnium eloquentissimi, obis ex commentariolis nostris inchoata, atque rudia exciderunt, vix hac aetate digna, et hoc casu, quem ex causis, quas diximus, tot tantisque, consecuti sumus; aliquid iisdem de rebus politius a nobis, perfectiusque proferri: soleque nonnumquam hac de re, a me in disputationibus nostris dissentire, quod ego eruditissimorum hominum artibus eloquentiam contineri statuam: tu autem illam ab elegantia doctrinae segregandam putes et in quodam ingenii, atuqe exercita
Abbreviated transcription (Latin):
factum eẽt depellendi cͥmis ui parumpendi ꝑielmꝰ uel in longni quu
tempus diffẽndi aut si fudicum pena leuior ꝙͣ facti p̃miũ aut si
facmoris uoluptas maior ꝙͣ dãnationis dolor hus ẽi fere rebus ẜrĩ
suspicio ꝯfirmatur cum et uoluptatis cãt in reo r̃periuntur et fa
aĩ motus qui eciã citius in fraudem ꝙͣ ratis utilitatꝭ Impellãt
Quãobrem h suit dcã de cã c eneo et quero si suit illi euertus qͦs

Expanded text:
factum esset, depellendi criminis vel perrumpendi periculi vel in longinquum factum esset, depellendi criminis vel perrumpendi periculi vel in longinquum tempus differendi; aut si iudici poena levior quam facti praemium; aut si facinoris voluptas maior quam damnationis dolor. his enim fere rebus facti suspicio confirmatur, cum et voluntatis in reo causae reperiuntur et facus animi motus, qui etiam citius in fraudem quam ratio utilitatis impellit. Quam ob rem haec sint dicta de causa. C. Teneo et quaero qui sint illi eventus