comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tector meus. quime saluum perduxifti ad tempus. quo inte disce rem
sperare . : Aiuuentute autem mea coepi intesperare : Ex quome ad¬
uersus diabolum armasti. ut in pro cinctu exercitus tui. armatus fide
tua. caritate. spe : ceterisq donistuis. confligerem aduersus inuisibi¬
les inimicos. audirem que abapostolo.: Non est uobis conluctatio ad¬
uersus carnem et sanguinem: sed aduersus principatus et potesta¬
tes : Etrecto res mundi tenebrarum harum. aduersus spiritalia ne¬
quitia: Ergo iuuenis est qui pugnat contraista: sed quam uis iuue¬
nissit cadet. nisiille sit speseius cuiclamat : Dn espes mea aiuuentu¬
temea: Intedecantatio mea semꝑ.: Numquid ex quo intesperare
coepi. usque nunc: sed semꝑ: Quid est semper .Non tantum tempore
fidei. sed et tempore speciei .: Nunc enim quam diusumus incorpo¬
re: peregrinamur adnõ: Perfidem enim ambulamus . Non perspeci¬

Expanded text:
tector meus, qui me salvum perduxisti ad tempus quo in te discerem tector meus, qui me salvum perduxisti ad tempus quo in te discerem sperare. A juventute autem mea coepi in te sperare; ex quo me adversus diabolum armasti, ut in procinctu exercitus tui armatus fide tua, charitate, spe, caeterisque donis tuis confligerem adversus invisibiles inimicos tuos, audiremque ab Apostolo: Non est nobis colluctatio adversus carnem et sanguinem; sed adversus principatus, et potestates, et rectores mundi tenebrarum harum, adversus spiritualia nequitiae . Ergo juvenis est qui pugnat contra ista; sed quamvis juvenis sit, cadit, nisi ille sit spes ejus cui clamat: Domine, spes mea a juventute mea. 8. In te cantatio mea semper. Numquid ex quo in te sperare coepi usque nunc? Sed, semper. Quid est, semper? Non tantum tempore fidei, sed et tempore speciei. Nunc enim quamdiu sumus in corpore, peregrinamur a Domino; per fidem enim ambulamus, non per speci
Abbreviated transcription (Latin):
que sequitur quare hoc dico : Quoniam tues patientia mea: Iamsi pati¬
entia. recte et quod sequitur. Dñespes mea aiuuentute mea Ideo
patientia mea: qui aspes mea: Anpotius ideo spes mea. qui a pa¬
tientiamea: Tribulatio ait apostolus patientiam operatur: Patien¬
tia probationem: Probatio autem spem : Spes uero non confundit:
Merito intesperaui dñe Non confundar in aeternum. ⁊ Dñe spes
Imea aiuuentute mea. Aiuuentute tua. ds̃ spestua: Nonne eta
pueritiatua. et ab infantia tua: plane inquit.: Nam uide quid
sequitur. ne hoc putares ita me dixisse . spesmea aiuuentute mea.
quasi nihil profuerit dr̃ infantiae uel pueritiae meae. audiquod
sequitur : Inte confirmatussum exutero ⁊ Audi ad huc: Deuentrematri
meae. tues protector meus: Quare ergo aiuuente mea Nisi ex quo
inte coepisperare: ante enim non inte sperabam. quam uis tu fueris pro¬

Expanded text:
rs. 5, 6. Denique sequitur quare hoc dico: Quoniam tu es patientia mea. Jam si patirs. 5, 6. Denique sequitur quare hoc dico: Quoniam tu es patientia mea. Jam si patientia, recte et quod sequitur: Domine, spes mea a juventute mea. Ideo patientia mea, quia spes mea: an potius ideo spes mea, quia patientia mea? Tribulatio, ait Apostolus, patientiam operatur, patientia probationem, probatio autem spem, spes vero non confundit . Merito in te speravi, Domine; non confundar in aeternum. Domine, spes mea a juventute mea. A juventute tua, Deus spes tua? Nonne et a pueritia tua, et ab infantia tua? Plane, inquit. Nam vide quid sequitur, ne hoc putares ita me dixisse, Spes mea a juventute mea, quasi nihil profuerit Deus infantiae vel pueritiae meae; audi quod sequitur: In te confirmatus sum ex utero. Audi adhuc: De ventre matris meae tu es protector meus. Quare ergo, a juventute mea, nisi ex quo in te coepi sperare? Ante enim non in te sperabam; quamvis tu fueris pro
Abbreviated transcription (Latin):
quus legem preteriens: Nonenim nonimiquus quilegem preterit. sed
omnis legem praeteriens iniquus est.: non omnis iniquus legem praete¬
rit ⁊ ubienim non est lex ait apostolus. nec preuaricatio : Quiergolere
non acceperunt. iniqui dicipossunt. preuaricatores non possunt:
iudicantur utrique. secundum merita sua ⁊ Sed ego qui decaptiuit ate
uolo liberari pergratiam tuam . clamo adte. liberame demanu pecca¬
toris : Quid est demanu peccatoris : Depotestate eius : Necum saeuit
adducat ad consensionẽ : necum insidiatur. persuadeat iniquitatem:
Demanu legem pretereuntis etiniqui: Responde illi quid te quaeris li¬
beri demanu legem pretereuntis etiniqui: Noli consentire. Sed sisaeuit.
ens esto. tolera .: Sed quiste tolerat. sideserat ille Q
nitus : quare ergo dico liberame demanu legem pretereuntis et iniqui:
Qui a non est in me ut paciens sim. sed inte qui donas patientiam ⁊ Deni

Expanded text:
quus Legem praeteriens, non enim non iniquus qui Legem praeterit: sed quus Legem praeteriens, non enim non iniquus qui Legem praeterit: sed omnis Legem praeteriens iniquus est, non omnis iniquus Legem praeterit. Ubi enim non est Lex, ait Apostolus, nec praevaricatio . Qui ergo Legem non acceperunt, iniqui dici possunt, praevaricatores non possunt. Judicantur utrique secundum merita sua. Sed ego qui de captivitate volo liberari per gratiam tuam, clamo ad te: Libera me de manu peccatoris. Quid est, de manu ejus? De potestate ejus; ne cum saevit, adducat ad consensionem; ne cum insidiatur, persuadeat iniquitatem. De manu Legem praetereuntis et iniqui. Responde illi: Quid te quaeris liberari de manu Legem praetereuntis et iniqui? Noli consentire; sed si saevit, patiens esto, tolera. Sed quis tolerat, si deserat ille qui fit locus munitus? Quare ergo dico: Libera me de manu Legem praetereuntis et iniqui? Quia non est in me ut patiens sim, sed in te qui donas patientiam. 7. ve
Abbreviated transcription (Latin):
milla requie. quam prestat fidelium : Sed hic sunt ad huc membra
xp̃i in hisqui in hacuita degunt. in his qui post ea nascentur. Ergousq
infinem saeculi . erit hic iste homo quiclamat a peccatissuis liberari.
Et alege membrorum repugnante legimentis ⁊ Deinde interpecca¬
ta aliorum interquos necesse est utuiuat usque infinem: Sed duo habent
genera peccatores isti: alii sunt quilegem acceperunt: alii sunt qui
non acceperunt: Omnes pagani legem non acceperunt. Omnes iudaei
& xp̃i ani legem acceperunt : Ergo generale nomen est peccator. aut
leges trans gressor siaccepit legem: aut tantum modo iniquus sine
lege. sinon accepit legem: Deutroq genereloquitur a postolus et
dicit. quisine legepeccauerunt. sinelege peribunt . : Itqui inlege peccauer̃.
perlegem iudicabuntur .: Tuautem qui inter utrumq genus gemis dicdõ
quod audis in psalmo. Ds̃meus erueme demanu peccatoris: Cuius peccato¬
ris: Demanu contra legem pretereuntis etiniqui Estquidem et ini¬

Expanded text:
illa requie quam praestat Deus spiritibus fidelium: sed hic sunt adhuc membra Christi; in his qui in hac vita degunt, in his qui postea nascentur. Ergo usque in finem saeculi erit hic iste homo, qui clamat a peccatis suis liberari, et a lege membrorum repugnante legi mentis. Deinde inter peccata aliorum, inter quos necesse est ut vivat usque in finem. Sed duo habent genera peccatores isti: alii sunt qui Legem acceperunt, alii sunt qui non acceperunt; omnes Pagani Legem non acceperunt, omnes Judaei et Christiani Legem acceperunt. Ergo generale nomen est peccator; aut Legis transgressor, si accepit Legem; aut tantummodo iniquus sine Lege, si non accepit Legem. De utroque genere loquitur Apostolus, et dicit: Qui sine Lege peccaverunt, sine Lege peribunt; et qui in Lege peccaverunt, per Legem judicabuntur . Tu autem qui inter utrumque genus gemis, dic Deo quod audis in Psalmo: Deus meus, erue me de manu peccatoris. Cujus peccatoris? De manu Legem praetereuntis et iniqui. Est quidem et ini
Abbreviated transcription (Latin):
puteus ossuum .: Cum aũt uideris eum dicere. quid enim male feci. factus est
defensor peccatisui. dausit super eũ puteus ossuũ. qua eruatur non hub&
Amissa confessione. nonerit locus misaericordiae :: Tufactus es peccatitui defen¬

Expanded text:
puteus os suum: cum autem videris eum dicere, Quid enim mali feci? factus est puteus os suum: cum autem videris eum dicere, Quid enim mali feci? factus est defensor peccati sui; clausit super eum puteus os suum, qua eruatur non habet. Amissa confessione, non erit locus misericordiae. Tu factus es peccati tui defen
Abbreviated transcription (Latin):
Siuero haeserimus. &inmanus peccatorum uenerimꝰ. iam corpore hesimus
fixi sumus inlimo profundi : Restat proanima deprecari ut non hereamus
Illuc quisq: siceciderit in altum cad&: Sed tamen ibi positus siconfitetur pec¬
cata dõ suo. Non super eum claudit puteus os suum: Etest in alio quodã psal¬
Siaũt factum in illo fuerit. quod alia sententia scripturaedicit. Peccator cũ
uenerit in pro fundum malorum contemn&. Clausit suꝑeum puteus ossuũ
uare clausit ossuum quia clausit os illius.: Perdidit enim confessionẽ. uere
mortuus est.. Impletumq in eo est quod alibidicitur amortuo uelutqui
non sit. perit confessio: Metuenda ista resest uehem̃ter fratres: Siuide¬
ris hominem fecisse iniquitatem uersus ẽ in puteũ: Quando aũt illi dixe¬
ris iniquitatem ipsius. & dixerit uere peccaui fateor. non suꝑ eum clausit

Expanded text:
Si vero haeserimus, et in manus peccatorum venerimus, jam corpore haesimus; Si vero haeserimus, et in manus peccatorum venerimus, jam corpore haesimus; fixi sumus in limo profundi: restat pro anima deprecari ut non inhaereamus, illuc quisque si ceciderit, in altum cadet. Sed tamen ibi positus, si confitetur peccata Deo suo, non super eum claudet puteus os suum: ut est in alio quodam psalSi autem factum in illo fuerit quod alia sententia Scripturae dicit, Peccator, cum venerit in profundum malorum, contemnet ; clausit super eum puteus os suum. Quare clausit os suum? Quia clausit os illius. Perdidit enim confessionem; vere mortuus est, impletumque in eo est quod alibi dicitur: A mortuo, velut qui non sit, perit confessio . Metuenda ista res vehementer, fratres. Si videris hominem fecisse iniquitatem, mersus est in puteum: quando autem illi dixeris iniquitatem ipsius, et dixerit, Vere peccavi, fateor; non super eum clausit
Abbreviated transcription (Latin):
facdeluto ut non inheream. Ete ponit hoc ipse. Eruar ex his quioder̃ me: Ipsi
ergo sunt lutum ubi heseram : Sed hoc forte suggeritꝰ. Paulo antedixerat in¬
fixussum. Modo dicit saluũ mefac deluto ut non in heream: Cũ scđm sententiã
priorem deber& dicere. Saluum me deluto ubiheseram. Eruendo me nonage
ad iniquitatem. Tenet̃ quidẽ corp: tuum. scđm corp: in fixus es inlimũ
profundi: Sed quam diu consentis ñ hesisti. siaũt consentis hesisti.⁊
Oratiotua ibi sit ut quõ iam tenetur corp: tuũ. nonteneat᷑ &unima tuu.
Sis liber inuinculis: fruar exhis quioderunt me. Etdepro fundo aquarũ. Non
maris tudixisti . & tempestas dimersit me. Tudixisti. dimersit scđm carnem:
in aliã .: Hoceis dictum est. ut nec carne hereant. nec spũ: Nonenim appetendũ ẽ.¬
ut herea mus uel carne.
sed quantum possumus. uitare debemꝰ.

Expanded text:
fac de luto, ut non inhaeream. Et exponit hoc ipse: Eruar ex iis qui oderunt me. Ipsi fac de luto, ut non inhaeream. Et exponit hoc ipse: Eruar ex iis qui oderunt me. Ipsi ergo sunt lutum ubi haeseram. Sed hoc forte suggeritur. Paulo ante dixerat, Infixus sum; modo dicit, Salvum me fac de luto, ut non inhaeream; cum secundum sententiam priorem deberet dicere: Salvum me fac de luto ubi haeseram, eruendo me, non agendo ad iniquitatem, tenetur quidem corpus tuum; secundum corpus infixus es in limo profundi: sed quamdiu non consentis, non haesisti; si autem consentis, haesisti. Oratio ergo tua ibi sit, ut quomodo jam tenetur corpus tuum, non teneatur et anima tua, sis liber in vinculis. Eruar ex his qui oderunt me, et de profundo aquarum. 19. maris, tu dixisti; et tempestas dimersit me, tu dixisti. Dimersit secundum carnem, in aliam ; hoc eis dictum est, ut nec carne haererent, nec spiritu. Non enim appetendum eut haereamus vel carne; sed quantum possumus, vitare debemus.
Abbreviated transcription (Latin):
s ed quomodo: ad teorando: Quando enĩ
malediceris. & quid agas
quo iactantur non inuenis: nihil tibi restat nisiorare : sed mem̃to & proipso
orare : Ego aũt oratio mea adtedñe. Temp: beneplacitids̃: Ecce enim sepeli¬
tur granum : exurg& fructus: Temp: beneplacitids̃: Dehoc tem pore & prophe¬
tae dixerunt quod commemorat a postolus. Eccenunc temp acceptabile. ecce
nunc dies salutis: Temp: beneplaciti ds̃. In multitu dine misaeri cordiactuae h̃
Nam sinones set multitudo miaetuae. Quid nos faceremus demultitudine in is¬
tatis nr̃ae :: In multitudine miãe tuae. Exaudime inueritate salutis tuae . ⁊
uersae uiae dñi : quare misaeri cordia : Dimittendo peccata: quare ueritas.
ut ñ in heream : De illo dequo supradixerat. In fixussum in limum pro fundi &ñ
ẽ substantia : : Pro inde quia illud expositum bene accepistis. Quid hic audiatis
ex pressius non est : Hinc sedicit liberandum. ubise ante dix̃ in fixũ.: Saluũ me

Expanded text:
Sed quomodo? Ad te orando. Quando enim malediceris, et quid agas t quomodo corrigas eum a quo jactantur non invenis, nihil tibi restat nisi orare. Sed memento et pro ipso orare. Ego autem oratione mea ad te, Domine. Tempus beneplaciti, Deus. Ecce enim sepelitur granum; exsurget fructus. Tempus beneplaciti, Deus. De hoc tempore et Prophetae dixerunt quod commemorat Apostolus: Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis . Tempus beneplaciti, Deus. In muNam si non esset multitudo misericordiae tuae, quid nos faceremus de multitudine iniquitatis nostrae? In multitudine misericordiae tuae. Exaudi me in veritate salutis tuae. Quiversae viae Domini . Quare misericordia? Dimittendo peccata. Quare veritas? m me fac de luto, ut non inhaeream. De illo de quo supra dixerat: infixus sum in limo profundi, et non est substantia. Proinde quia illud expositum bene accepistis, quod hic audiatis expressius non est. Hinc se dicit liberandum, ubi se ante dixit infixum: Salvum me
Abbreviated transcription (Latin):
datur simi litudo dealiquo. quando deillo maledicitur: Sic ille uerbi gratia
pereat. quomodo ille: Parabolaẽ idest comparatio. & similitudo maledicti:
Factus ergo sum illis in parabolam: Aduersus me insultabant qui sedebant in
porta: In porta nihil aliud quam in publico.: Etinme psallebant quibibe¬
bant uinum: Putatis hoc fratres xp̃o tantum modo contigisse: Cotidieil¬
li in membris eius contingit. quando forte necesse erit seruodĩ prohibere e¬
brietates & luxurias in aliquo uel fundo uel oppido. ubi non auditum fuerit
uerbumdĩ: Parum est quia cantant : in super & in ipsum incipiunt cantare. a quo
prohibentur cantare .: Conparate nunc illius ieiunium. & illorum uinum.
Etinmepsallebant quibibebant uinum. : Uinum erroris. uinum impietatis. uinũ

Expanded text:
datur similitudo de aliquo, quando de illo male dicitur. Sic ille, verbi gratia, pereat quomodo ille, parabola est; id est comparatio et similitudo maledicti. Factus ergo sum illis in parabolam. 16. vers. 13. Adversus me insultabant qui sedebant in porta. In porta, nihil aliud quam in publico. Et in me psallebant qui bibebant vinum. Putatis hoc, fratres, Christo tantummodo contigisse? Quotidie illi in membris ejus contingit: quando forte necesse erit servo Dei prohibere ebrietates et luxurias in aliquo vel fundo vel oppido, ubi non auditum fuerit verbum Dei, parum est quia cantant, insuper et in ipsum incipiunt cantare, a quo prohibentur cantare. Comparate nunc illius jejunium, et illorum vinum. Et in me psallebant qui bibebant vinum: vinum erroris, vinum impietatis, vinum
Abbreviated transcription (Latin):
oportebat utiq et sinedubitatione oportebat. ut corpus quod erat diaboli cre¬
dendo transiret incorpus xp̃i. Sic diabolus c̃sumet amissis mẽbris suis . Hoc
figuratũ ẽ et inserpente morsi. Nã fecert̃ magisimilit̃ ꝓiectisq uirgis suis
ex hibuer̃ dracones. sed draco morsiomniũ illorũ magorũ uirgas absorbuit:
Intellegat᷑ ergo et modo corpus diaboli. Hoc fit. Deuorat᷑ agentib: quaecre¬
dider̃. factꝰ ẽ escas populis aeduopibus. illud quoq intellegi potest dedisti eũ
escũ populis aethiopib quia nunc eũ omnes mordent. Quid ẽ mordent.

Expanded text:
oportebat utique, et sine dubitatione oportebat, ut corpus quod erat diaboli, creoportebat utique, et sine dubitatione oportebat, ut corpus quod erat diaboli, credendo transiret in corpus Christi. Sic diabolus consumitur amissis membris suis. Hoc figuratum est et in serpente Moysi. Nam fecerunt magi similiter, projectisque virgis suis exhibuerunt dracones; sed draco Moysi omnium illorum magorum virgas absorbuit . Intelligatur ergo et modo corpus diaboli: hoc fit; devoratur a Gentibus quae crediderunt, factus est esca populis Aethiopibus. Illud quoque intelligi potest, dedisti eum escam populis Aethiopibus: quia nunc eum omnes mordent. Quid est mordent
Abbreviated transcription (Latin):
lũ. et zelo dĩ inflãmat᷑ uindicaret tẽporalit̃. et a morte sẽpit᷑na deuitanda t̾reret.
tam̃ ipsũ caput uituli in ignẽ misit. et ex t̃minauit. cõminuit. in aquã asparsit:
et dedit bibere populo. sic factũ ẽ magnũ sacram̃tũ Oira ꝓphetica et anim ñ tur¬
batꝰ sed inluminatꝰ Quid egit. Mute in ignẽ ut forma ipsa prius confundat᷑.
Quidẽ hoc: nisi quia ad oratores diaboli corp̃ ipsius facti erant. Quomodo¬
Quomodo
agnoscentes xpm fiunt corpus xp̃i ut eis dicatur. uos aũ estis corpus xp̃i et
mẽbra. Corpus diaboli c̃sum̃dũ erat. et hoc abisrahelitis c̃sum̃dũ. Fxlllo
enĩ populs apostoli. ex illo prima ecclesia. Et dictũ erat petro degentib mac¬
ta et manduca. Quidẽ macta et manduca : Occide qđ s̃. Etfac qđ es Hac
macta et manduca hac cõminue et bibe. Utrũq tam̃ in eodẽ sacram̃to quia

Expanded text:
lum, et zelo Dei inflammatus vindicaret temporaliter, ut a morte sempiterna devitanda terreret; lum, et zelo Dei inflammatus vindicaret temporaliter, ut a morte sempiterna devitanda terreret; tamen ipsum caput vituli in ignem misit et exterminavit, comminuit, in aquam sparsit, et dedit populo bibere : sic factum est magnum sacramentum. O ira prophetica, et animus non turbatus, sed illuminatus! Quid egit? Mitte in ignem, ut prius confundatur Quid est hoc, nisi quia adoratores diaboli corpus ipsius facti erant? Quomodo agnoscentes Christum, fiunt corpus Christi, ut eis dicatur: Vos autem estis corpus Christi et membra . Corpus diaboli consumendum erat, et hoc ab Israelitis consumendum. Ex illo enim populo Apostoli; ex illo prima Ecclesia. Et dictum erat Petro de Gentibus: Macta et manduca . Quid est, Macta et manduca? Occide quod sunt, et fac quod es. Hac, Macta et manduca; hac, Comminue et bibe: utrumque tamen in eodem sacramento; quia
Abbreviated transcription (Latin):
modonisi ꝑ omnes gentes. et bene ꝑnigros. Aet hiopes enĩ nigris.. Ipsi uo¬
cantur ad fidẽ qui nigri fuerunt. ipsi prorsus ut dicatur eis. fuistis enĩ
aliquando tenebre. nunc aũ lix in dño. Ipsi prorsus uocantur nigri. sedne
remaneant nigri. Dehis enĩ fit ecclesia cui dicitur. Quae ista ẽ quae
ascendit dealbata: Ouid enim denigra factũ ẽ : nisi qđ dictũ ẽ nigra sũ et spe¬
ciosa: Et quo modo acceperunt isti in escã draconẽ istũ. Puto quia magis xpm
acceperunt in escã Sed xpm̃ quose c̃sũmarent. diabolũ quẽ c̃sumarent: eli.
Nã unde et uitulus ille quẽ ad orauit populus infidelis a postata quaerens deos
aegyptiorũ . dimitens eũ quiliberauit deseruitute aegyptiorũ. Vnde agitatũ ẽ
illud magnũ sacram̃tũ. Cũ enĩ sic irasceretur moyses colentib: et ad orantib: ido¬

Expanded text:
modo, nisi per hos, omnes Gentes? Et bene per nigros; Aethiopes enim nigri sunt. Ipsi vomodo, nisi per hos, omnes Gentes? Et bene per nigros; Aethiopes enim nigri sunt. Ipsi vocantur ad fidem, qui nigri fuerunt; ipsi prorsus, ut dicatur eis: Fuistis enim aliquando tenebrae; nunc autem lux in Domino . Ipsi prorsus vocantur nigri; sed ne remaneant nigri: de his enim fit Ecclesia, cui dicitur, Quae est ista quae ascendit dealbata ? Quid enim de nigra factum est, nisi quod dictum est: Nigra sum, et speciosa ? Et quomodo acceperunt isti in escam draconem istum? Puto quia magis Christum acceperunt in escam: sed Christum quo se consummarent; diabolum quem consumerent. Nam inde et vitulus ille quem adoravit populus infidelis, apostata, quaerens deos Aegyptiorum, dimittens eum qui liberavit de servitute Aegyptiorum; unde agitatum est illud magnum sacramentum. Cum enim sic irasceretur Moyses colentibus et adorantibus ido
Abbreviated transcription (Latin):
baptismũ liberasti Quid ad huc p̾capita draconũ. Ili enim
dracones habent principẽ suũ. et ipse primꝰ ẽ magnꝰ draco . Et
deillo quid fec̃ quio perat̾ ẽ salutẽ in medio t̾rae Audi. Tu
c̃truusti capita draconis. Cuius draconis: Intellegimus
dracones
sõnia demonia sub diabolo mili¬
tantia. Qui ergo singularis draco cuius caput c̃fractũ ẽ . nisi ipsũ di¬
abolũ intellegere debem. Quid deillo fecit. Tu c̃ fregisti caput draconis
illud ẽ initiũ peccati. Caput illudẽ qđ accepit maledictũ ut sem̃ euae
obseruaret caput serpentis. Ammonita ẽ enĩ ecclesia initiũ peccati de¬
uitare. Qđ ẽ initiũ peccati tã quã caput serpentis. In itiũ omnis peccati
suꝑbia. Efrractũ ẽ ergo caput draconis. c̃ fracta ẽ suꝑbia diabolica
Et quid deillo fec̃ quio peratus ẽ salutẽ in medio t̾rȩ Dedisti eũ in escapo¬
pulis a ethuiopib. Quid ẽ hoc: Quomodo intellego populos aethiopes. Quo¬

Expanded text:
s. 14. Quid adhuc post capita draconum? Illi enim dracones habent principem suum, et ipse primus est magnus draco. Et de illo quid fecit qui operatus est salutem in medio terrae? Audi: Tu confregisti caput draconis. Cujus draconis? Intelligimus dracones omnia daemonia sub diabolo miltantia: quem ergo singularem draconem cujus caput confractum est, nisi ipsum diabolum intelligere debemus? Quid de illo fecit? Tu confregisti caput draconis. Illud est initium peccati. Caput illud est quod accepit maledictum, ut semen Evae observaret caput serpentis . Admonita est enim Ecclesia initium peccati devitare. Quod est initium peccati, tanquam caput serpentis? Initium omnis peccati superbia . Confractum est ergo caput draconis; confracta est superbia diabolica. Et quid de illo fecit, qui operatus est salutem in medio terrae? Dedisti eum in escapulis Aethiopibus. Quid est hoc? Quomodo intelligo populos Aethiopes? Quo
Abbreviated transcription (Latin):
tellegens et hoc dr̃ fac̃ qđ fac̃ Quare enĩ uenit xpr: Caecitas exparte israhel
facta ẽ ut plenitudo gentiũ intraret . et sic õnis issl saluus fieret Ergoiã a saph
agnosce qđ p̃cessit. ut uel sequaris si p̃cedere ñ potuisti. N enĩ frustra uenit xp̃i
aut frustra occisus ẽ xp̃s. aut frustra granũ cecidit in t̾ra. nisi ut multipliciter
surgeret : Exaltatꝰ ẽ serpens in heremo. ut ꝑcussũ a ueneno sanaret. Attende qđ
ante secula. operat̾ ẽ salutẽ in medio terrae. Haec nos clamam iã ñ ẽ ꝓpheta

Expanded text:
telligens; et hoc Deus facit quod facit. Quare enim venit Christus? Caecitas ex parte Israel telligens; et hoc Deus facit quod facit. Quare enim venit Christus? Caecitas ex parte Israel facta est, ut plenitudo Gentium intraret, et sic omnis Israel salvus fieret . Ergo jam Asaph agnosce quod praecessit, ut vel sequaris, si praecedere non potuisti. Non enim frustra venit Christus, aut frustra occisus est Christus; aut frustra granum cecidit in terram, nisi ut multipliciter surgeret . Exaltatus est serpens in eremo, ut percussum a veneno sanaret . Attende quod ante saecula, operatus est salutem in medio terrae. Hac nos c
Abbreviated transcription (Latin):
pias. corripiens cognoscas infinẽ aut certe in finẽ usq: ad finẽ Vsq ad quẽ
finẽ. Quo usq: cognoscas. quo usq clames. quousq apprehensa cauda redeatur
finẽ. Iterũ aliud signũ qđ datũ ẽ morsi. Quo modo enĩ superius deuirga sig¬
nũ ita et dedextera. Cũ enĩ illud factũ eẽt deuirga. dedit ds̃ alterũ signũ
Mitte inquit manũ tuã insinũ tuũ. Et misit Produc eã et ꝓdux̃. et inuenta ẽ
alba idẽ inmunda Albor enĩ incute lepra ẽ ñcandor: Ipsa enĩ hereditas
dĩ idẽ populus eius foras abeo missus inmundus factẽ Sed quid illi ait. Re¬
uoca eã insinu tuo.: Peuocauit et reuersa ẽ adcolorẽ suũ. Quando hocfa¬
Quando hoc fa¬
cis ait asapł iste. quo usq dexterã tuã alienas asinutuo ut foris in munda re¬
maneat Reuoca eã redeat ad colorẽ agnoscat saluatorẽ. Vt quid auertis
manũ tuã et dexterã tuã. de medio sinu tuo infinẽ: Haec clamat cecus ñ in¬

Expanded text:
pias, corripiens cognoscas in finem; aut certe in finem, usque ad finem. Usque ad quem finem? Quousque cognoscas, quousque clames, quousque apprehensa cauda redeatur finem? Iterum aliud signum quod datum est Moysi. Quomodo enim superius de virga signum, ita et de dextera. Cum enim illud factum esset de virga, dedit Deus alterum signum: Mitte, inquit, manum tuam in sinum tuum, et misit: Produc eam, et produxit; et inventa est alba, id est immunda. Albor enim in cute, lepra est, non candor . Ipsa enim haereditas Dei, id est, populus ejus foras ab eo missus, immundus factus est. Sed quid illi ait? Ram in sinum tuum: revocavit, et reversa est ad colorem suum . Quando hoc facis, ait Asaph iste? Quousque dexteram tuam alienas a sinu tuo, ut foris immunda remaneat? Revoca eam; redeat ad colorem, agnoscat salvatorem. Utquid avertis manum tuam et dexteram tuam de medio sinu tuo in finem? Haec clamat caecus, non in
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ ẽ salutẽ in medio t̾rae : Quia ipse ẽ in principio uerbum perquod facta sunt
saecula. Operatus est salutem inmedio terrae.: Ds ergo rex nr ante sae¬
cula. quid fecitꝰ operatus est salutem in medio terrae: etego ad huc cla¬
mo quasi desertus.: Ille operatur salutẽ in medio terrae. et egoremansi terra
Intellex̃ asaph bene. quia intellectꝰ a saph.. Quare enĩ ista aut qualẽ salutẽ
operatꝰ ẽ xp̃s. nisi ut discerent homines aet̃na desiderare. ñ sẽꝑ tẽporalibus
inherere¬
e Ds̃ aũ rex nr̃ ante secula operatꝰ ẽ salutẽ in medio terrae :
Dũ nos clamamꝰ usq quo dñe ex ꝓbrabit inimicus infinẽ. usq quo irritat ad

Expanded text:
t ante saecula, quia ipse est in principio Verbum, per quod facta sunt saecula; operatus est salutem in medio terrae. Deus ergo rex noster ante saecula, quid fecit? Operatus est salutem in medio terrae; et ego adhuc clamo quasi desertus. Ille operatur salutem in medio terrae; et ego remansi terra. Intellexit Asaph bene, quia Intellectus Asaph. Quare enim ista, aut qualem salutem operatus est Christus; nisi ut discerent homines aeterna desiderare, non semper temporalibus inhaerere? Deus autem rex noster ante saecula, operatus est salutem in medio terrae. Dum nos clamamus, Usquequo, Domine, exprobrabit inimicus in finem? usquequo irritat ad
Abbreviated transcription (Latin):
is tatꝰ
uers arius : usque quomanum tuam auertis asinutuo .: Cum haec dici
Iã ugilant gentes. et nos stertimꝰ. et tã quã nos deseruerit in sõnis deliramꝰ
nob qualẽ salutẽ operat̃ ẽ dr̃ in medio t̃rae : cũ illa t̃rena ur̃a salus euer¬
saẽ Quid fec̃. Quid ꝓmisit: Tu c̃firmasti inuirtute tua mare
Tãquã gentẽ uidaeorũ. uel arida a fluctib separata.. Mare in ama¬
ritudine sua gentes erant. t̾rãq illã undiq circũ luebant. Etecce
c̃firmasti inuirtute tuamare. et remansit t̾ra siciens imbrẽtuũ .
Tu c̃firmasti inuirtute tua mare.

Expanded text:
itat adversarius? usquequo manum tuam avertis a sinu tuo? Cum haec dicime; et nos dormimus. Jam vigilant Gentes; et nos stertimus, et tanquam nos Deus deseruerit, in somnis deliramusnobis qualem salutem operatus est Deus in medio terrae. Cum illa terrena vestra salus eversa est, quid fecit? quid promisit? Tu confirmasti in virtute tua mare. Tanquam gente Judaeorum velut arida a fluctibus separata, mare in amaritudine sua Gentes erant, terramque illam undique circumluebant: ecce confirmasti in virtute tua mare, et remansit terra sitiens imbrem tuum. Tu confirmasti in virtute tua mare:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ. Quia nisi desuꝑ egrederetur iussio. nũquã saeuientib gentib inuidaeorũ
populo talia licerent. sed egressũ ẽ desuꝑ. Quo modo dic̃ danihel a principio
orationis suae egressus ẽ sermo. Hoc et dñs ipsi pilato inflantise et ponen¬
ti signa sua signa et ñ cognoscenti. et dicenti ad xpm mihi ñ respondes. Nescis
quia potestatẽ habeo occidendite. et potestatẽ habeo dimit tendite: et dñs ad infla¬
tũ tã quã uessicã reflandã pungens. Nhaberes inquit in me potestatem :
nisidatũ tibi eẽt desuꝑ. Sic et hic. posuerunt signa sua signa et ñ cognouert᷑.
Q uomodo ñ cognouerunt : sicut in gressũ desuꝑ. Quo modo egressus fact̃ fuerat

Expanded text:
per. Quia nisi desuper egrederetur jussio, nunquam saevientibus Gentibus in Judaeorum per. Quia nisi desuper egrederetur jussio, nunquam saevientibus Gentibus in Judaeorum populum talia licerent. Sed egressum est desuper, quomodo dicit Daniel: A principio orationis tuae egressus est sermo . Hoc et Dominus ipsi Pilato inflanti se, et ponenti signa sua, signa, et non cognoscenti, et dicenti ad Christum, Mihi non respondes? nescis quia potestatem habeo occidendi te, et potestatem habeo dimittendi te? Et Dominus ad inflatum, tanquam vesicam reflandam pungens: Non haberes, inquit, in me potestatem, nisi data tibi esset desuper . Sic et hic, Posuerunt signa sua, signa: et non cognoverunt. Quomodo non cognoverunt? Sicut in egressum desuper. Quomodo egressus factus fuerat
Abbreviated transcription (Latin):
& homo. ⁊ Aliquando iratus homo apprehendit uirgã iacentẽ in medio for¬
tasse qualecũq sarm̃tũ. cedit inde filiũ suũ ac deinde proicit sarm̃tũ inignẽ :
et filio seruat hereditatẽ. Sic aliquando d̃ ꝑ malos erudit bonos. et ꝑtẽporalẽ
potentiã dã nandorũ exercet disciplinã liberandorũ. Quid enĩ putatis fr̃s:
quia uere sic dataẽ disciplina illigenti. ut omnino periret : Quanti inde p̾ea
crediderunt quanti adhuc credituri sunt. Alia ẽ palea. aliud frum̃tũ suꝑutrũ¬
q: tam̃ intrat tribula. sed sub una tribula. aliud comminuitur. aliud purga
quo attenderet qui esset a serpente percussus. Sic ergo isti forte adiuinis suis
idierant. quia debuerunt ire ad hierusalẽ et capere eã
atq uertissent eã dixerunt sibi qđ ademonib suis factũ sit Posuerunt sig¬
ia sua signa et ñ cognouerunt. Quid ñ cognouerunt
Sicut in ingressu desu¬

Expanded text:
et homo. Aliquando iratus homo apprehendit virgam jacentem in medio, foret homo. Aliquando iratus homo apprehendit virgam jacentem in medio, fortasse qualecumque sarmentum, caedit inde filium suum; ac deinde projicit sarmentum in ignem, et filio servat haereditatem: sic aliquando Deus per malos erudit bonos, et per temporalem potentiam damnandorum exercet disciplinam liberandorum. Quid enim? putatis, fratres, quia vere sic data est disciplina illi genti, ut omnino periret? Quanti inde postea crediderunt! quanti adhuc credituri sunt! Alia est palea, aliud frumentum; super utrumque tamen intrat tribula: sed sub una tribula aliud comminuitur, aliud purgatquem attenderet qui esset a serpente percussus . Sic ergo et isti forte a divinis suis audierant, quia debuerunt ire ad Jerusalem, et capere eam; et cum cepissent atque evertissent eam, dixerunt sibi quod a daemonibus suis factum sit: Posuerunt signa sua, signa; et non cognoverunt. Quid non cognoverunt? Sicut in egressum desu
Abbreviated transcription (Latin):
omnes quioderuntte. Seruos attende daemonũ. seruos simulacrorũ quu¬
les tunc gentes erant. quando euerterunt tẽplũ et ciuitatẽ dĩ et gloriati sunt.
In medio solẽnitatis tuae. Mem̃tote qđ dixitunc euersã esse hierusalẽ cũ ipsa
solẽnitas ageretur : Inqua solẽnitate dnm̃ crucifixerunt. Congregati se
c̃gegati perierunt.
Habebant signa sua quae ibi ponerent. uexilla sua aquilas suas dracones suos
signa romana aut etiã statuas suas quas primo intẽplo posuerunt. aut forte
signa sua quae audierant auatib demonũ suorũ et non cognouerunt. Quidñ
cognouerunt. quia ñ haberes in me potestatẽ. nisi tibidata eẽt desuper.
Non cognouerunt quia ñ ipsis honor delat̾ ẽ. ut affligerent. ut caperent. uel euer¬
terent ciuitatẽ. sed impietas eorũ. tãquã securis dĩ facta ẽ. facti sunt instrum̃¬
tum irati : Non in regnum placati ⁊ Facit hoc enim ds̃ : qđ plerumq facit

Expanded text:
omnes qui oderunt te. Servos attende daemonum, servos simulacrorum; quales tunc Gentes erant, quando everterunt templum et civitatem Dei, et gloriati sunt. In medio solemnitatis tuae. Mementote quod dixi, tunc eversam esse Jerusalem, cum ipsa solemnitas ageretur; in qua solemnitate Dominum crucifixerunt: congregati saeunt; congregati perierunt. on cognoverunt. Habebant signa quae ibi ponerent, vexilla sua, aquilas suas, dracones suos, signa Romana; aut etiam statuas suas, quas primo in templo posuerunt; aut forte signa sua, quae audierant a vatibus daemonum suorum. Et non cognoverunt. Quid non cognoverunt? Quia non haberes in me potestatem, nisi tibi data esset desuper . Non cognoverunt quia non ipsis honor delatus est, ut affligerent, ut caperent, vel everterent civitatem; sed impietas eorum tanquam securis Dei facta est: facti sunt instrumentum irati, non in regnum placati. Facit enim hoc Deus quod plerumque facit
Abbreviated transcription (Latin):
huc. uide quid fecerit. quite ñ cognoscit adhuc. Et enĩ quib ñ ẽ nuntiatum
de eo uidebt̃. et qui ñ audiert̃ intellegant. Et tu ad huc clamas iã ñ ẽ ꝓpheta¬
s et nos ñ cognoscet adhuc. Vbi ẽ intellect tuus.. Irritat aduersarius no¬
m̃ tuũ infinẽ. Ad hoc irritat aduersarius nom̃ tuũ infinẽ ut irat̃ corri

Expanded text:
huc. Vide quid fecerit, qui te non agnoscit adhuc. Etenim quibus non est annuntiatum huc. Vide quid fecerit, qui te non agnoscit adhuc. Etenim quibus non est annuntiatum de eo, videbunt; et qui non audierunt, intelligent : et tu adhuc clamas, Jam non est propheta et nos non cognoscet adhuc. Ubi est intellectus tuus? Irritat adversarius nomen tuum in finem. Ad hoc irritat adversarius nomen tuum in finem, ut iratus corri
Abbreviated transcription (Latin):
ta. et nos ñ cognoscet adhuc Ecce isti iudaei qui sedicunt ñ agnosci ad huc.
idẽ incaptiuitate ad huc eẽ ñdũ se liberari. expectant ad huc xpm̃. Uen¬
turus ẽ xp̃s. sed ueniet ut iudex.. Primo uocator. p̃ea discretor. Veniet
quia uenit. et eũ uenturũ eẽ manifestũ ẽ. sediã desuꝑ ueniet. Ante te erat
o isrł. Quas sat̾ es. quia offendisti in iacentẽ nec̃ teraris obserua desuper
uenientẽ. Ita enĩ p̃dictũ ẽ ꝑ ꝓphetã. quisquis offenderit in lapidẽ illũ c̃quas¬
sabitur. et suꝑquẽ uenerit. c̃teret eũ.: Conquassat paruos. conteret mag¬
nos: Iã signatua ñuides iã ñ ẽ ꝓpheta. et dicis et nos ñ cognoscet adhuc
Isque quo ds̃ ex ꝓbrabit inimicus. Clama quãsi derelictus quasi desertus. cla¬
ma tãquã aeger. qui medicũ cedere. quã curari maluisti. Nte agnoscit ad¬

Expanded text:
eta, et nos non cognoscet adhuc. Ecce isti Judaei qui se dicunt non agnosci adhuc, eta, et nos non cognoscet adhuc. Ecce isti Judaei qui se dicunt non agnosci adhuc, id est, in captivitate adhuc se esse, nondum se liberari, exspectant adhuc Christum. Venturus est Christus; sed veniet ut judex: primo vocator, postea discretor. Veniet, quia venit, et eum venturum esse manifestum est; sed jam desuper veniet. Ante te erat, o Israel! quassatus es, quia offendisti in jacentem; ne conteraris, observa desuper venientem. Ita enim praedictum est per prophetam: Quisquis offenderit in lapidem illum, conquassabitur; et super quem venerit, conteret eum . Conquassat parnus. Jam signa tua non vides, jam non est propheta; et dicis, Et nos non agnoscet adhucsquequo, Deus, exprobrabit inimicus? Clama quasi derelictus, quasi desertus; clama tanquam aeger qui medicum caedere quam curari maluisti: non te agnoscit ad
Abbreviated transcription (Latin):
desuperut hoc impleretur : Numquid sic illi cognoscere potuerunt. lam
libet immorari. nec in poena inimicorũ. Quasi insilua lignorũ secu¬
rib c̃ciderunt ianuas eius in idipsũ. Indẽ labro et fractorio deiecerunt
Dixer̃ incorde suo cognatio eorũ int̾se.. Quid dixer̃. Venite c̃prima¬
asapli. Non enĩ illi seuientes dnm appellarent. cuius tẽplũ euertebant.
Venite cõprimam̃ omnes solẽnitates dñĩ at̾ra. Quid asaph. quid intellectꝰ
a saphinhis: Quid Ñ ꝓficitur uel disciplina data sim̃tis prauitas ñ corri¬
git᷑ Euersa s̃ omnia quae primo erant . nusquã sacerdos. nũquã altare
iudaeorũ . nus quã uictima nus quã tẽplũ Ergonihil aliud cognoscendũ
ẽ. qđ huic decerlenti successit. aut uero hoc ꝓmissũ signũ auferretur. nisi
uenisset qđ ꝓmutebatur. Videam̃ ergo hic modo intellectũ a saph. uideam̃
sipficit extribulatione. attende quiddicat Cigna nr̃a ñ uidim̾ iã ñ ẽ ꝓph¬

Expanded text:
desuper, ut hoc impleretur, numquid sic illi cognoscere potuerunt? 9. libet immorari nec in poena inimicorum. Quasi in silva lignorum seciderunt januas ejuDixerunt in corde suo  cognatio eorum in idipsum: Venite, comAsaph: non enim illi saevientes Dominum appellarent, cujus templum evertebant. Venite, comprimamus omnes solemnitates Domini a terra. Quid Asaph? quid intellectus Asaph in his? quid? Non proficit, vel disciplina data? mentis pravitas non corrigitur? Eversa sunt omnia quae primo erant: nusquam sacerdos, nusquam altare Judaeorum, nusquam victima, nusquam templum. Ergo nihil aliud agnoscendum est quod huic decedenti successit? aut vero hoc promissivum signum auferretur, nisi venisset quod promittebatur? Videamus ergo hic modo intellectum Asaph; videamus si proficit ex tribulatione. Attende quid dicat: Signa nostra non vidimus, jam non est proph
Abbreviated transcription (Latin):
Passurur ẽ tribulationem & humiliandus: Quare non propterdm̃:
Q uare non propter xp̃m: Quare non propter saporemsalis: Annescis
tibiesse dictum: uos estis salterrae: Et sisal infati
hil ualebit ali ud. nisi ut foras proiciatur : Bonum est ergo sapier¬
ter humiliari: Ecce nunc nonne humiliant᷑ heretici : Non neleges
contra illos dataesunt &iam ab hominib: contraquor diuinae regnant᷑:
quae illos ante &iam condemnauerant: ecce humiliant᷑ ecce fugantur.
ecceꝑs ecutionem patiunt᷑: Sed sine sapore. profatuitate. prouanitate :
Iamenim infatuatum sit ideo proiectum est foras. ut conculc&ur ab ho¬
minib: Audiuimus titulũ psalmi: Audiamus etiã uerba psalmi :
quipercus sit. qui succendit. qui debellauit: et non illi quib haec

Expanded text:
passurus est tribulationem, et humiliandus: quare non propter Deum? passurus est tribulationem, et humiliandus: quare non propter Deum? quare non propter Christum? quare non propter saporem salis? An nescis tibi esse dictum, Vos estis sal terrae; et, Si sal infatuatum fuerit, ad nihilum vaiebit aliud, nisi ut foras projiciatur ? Bonum est ergo sapienter humiliari. Ecce nunc nonne humiliantur haeretici? Nonne leges contra illos datae sunt etiam ab hominibus, contra quos divinae regnant, quae illos ante etiam condemnaverant? Ecce humiliantur, ecce fugantur, ecce persecutionem patiuntur, sed sine sapore; pro fatuitate, pro vanitate. Jam enim sal infatuatum est: ideo projectum est foras, ut conculcetur ab hominibus. Audivimus titulum Psalmi; audiamus etiam verba Psalmi. 3qui percussit, qui succendit, qui debellavit; et non illi quibus haec
Abbreviated transcription (Latin):
cimmilia ꝑ fectus ẽnumerus: Cuiper fecto numero. etiam duo dena¬
rius a postolorum numerus deputat᷑ Nonenim frustra: nisi quia ꝑ totũ
in predicatorib: ueritatis: Mundus autem quatuor partib: constat :
Quatuoreiur partes. notirsimae sunt omnib: et saepe inscriptu¬
ris memoratae: Qui&iam quatuor uenti dicti sunt. oriens. occidens.
aquilo. etmeridies : Ad omnes istas quatuor partes. missum est uerbũ:
Vt intrinitate omnes uocarent᷑: Duodenarium numerum terni quaterni
fecerunt: Merito ergo xii. milia terrena ꝑcussa sunt : totus mundus ꝑ¬
cussur est: Detoto enim mundo electa ẽ ecclesia. mortificata a terrena
uita: Quare inualle salinarum: Vallis humiliatas ẽ Salinae saporẽ
significant: Multi enim humiliantͥ seduane & fatuȩ. inuana uetustate
humiliantur : Patitur tribulationem propecunia. Patitur tribulationẽ
prohonore temporali. Patitur tribulationẽ pro cominodis huius uitae:

Expanded text:
cim millia perfectus est numerus, cui perfecto numero etiam duodenacim millia perfectus est numerus, cui perfecto numero etiam duodenarius Apostolorum numerus deputatur: non enim frustra, nisi quia per totuin praedicatoribus veritatis. Mundus autem quatuor partibus constat. Quatuor ejus partes notissimae sunt omnibus, et saepe in Scripturis memoratae: quae etiam quatuor venti dictae sunt , oriens, occidens, aquilo et meridies. Ad omnes istas quatuor partes missum est verbum, ut in Trinitate omnes vocarentur. Duodenarium numerum ter quaterni faciunt. Merito ergo duodecim millia terrena percussa sunt; totus mundus percussus est: de toto enim mundo electa est Ecclesia, mortificata a terrena vita. Quare, in valle Salinarum? Vallis humilitas est: salinae saporem significant. Multi enim humiliantur, sed vane et fatue: in vana vetustate humiliantur. Patitur quis tribulationem pro pecunia, patitur tribulationem pro honore temporali, patitur tribulationem pro commodis vitae hujus;
Abbreviated transcription (Latin):
etuiridiur. noua nascuntur : Cumea ignis inuetustorum succensione pre¬
cesserit : Nonergo timeatur ignis xp̃i foenum consumit: Omnis enim caro
n: et omnis claritas hominis sicut flos foeni: Succen
illoigne et conuertit io ab: lo ab int̃p̃tatur inimicus: Conuersus ẽ in imi¬
cus: quod uis intellege: Si conuersus infugam : diabolus ẽ: Siad fidẽ¬
xp̃ianus est: quomodo infugam decordexpĩ ani: Princeps huius mun¬
re inimicus conuersus quia fidelis factus. quifuerat in imicus: Per¬
cussit edom: Edom int̃p̃tat᷑ terrenus: Debuit ꝑ cuti terrenus iste :
&ut quid enim uiuer& terrenus : qui caelestis deb& uiuere: Int̾ fecta
est ergo uita terrena. uiuat caelestis: Sicut enimportauimus ima¬
ginem terreni. portemus & imaginẽ eius qui decaelo est: uide illũ
int̃fici: Mortificate membra urã. quae sunt super terram: Cumaũ
ꝑcussiss& edom ꝑcussit duo decim milia in ualle salinarum: Duode¬

Expanded text:
et viridius nova nascuntur, cum ea ignis in vetustorum succensione praeet viridius nova nascuntur, cum ea ignis in vetustorum succensione praecesserit. Non ergo timeatur ignis Christi; fenum, consumit. Omnis enim caro fenum, et omnis claritas hominis sicut flos feni . Succenillo igne. Et convertit Joab. Joab interpretatur Inimicus. Conversus est inimicus: quod vis intellige. Si conversus in fugam, diabolus est; si conversstianus est. Quomodo in fugam? De corde christiani: Princeps hujus munre inimicus conversus? Quia fidelis factus, qui fuerat inimicus. Percussit Edom. Interpretatur Edom Terrenus. Debuit percuti terrenus iste. Utquid enim viveret terrenus, qui coelestis debet vivere? Interfecta est ergo vita terrena; vivat coelestis. Sicut enim portavimus imaginem terreni, portemus et imaginem ejus qui de coelo est . Vide illum interfici: Mortificate membra vestra quae sunt super terram . Cum autem percussisset Edom, percussit duodecim millia in valle Salinarum. Duode
Abbreviated transcription (Latin):
Proomnib: mortuus est etresurrexit. Quando ergonos mutar& xp̃s ni¬
si feciss& quod dixitꝰ Ignem uenimittere inmundum: Siergo xp̃s uenit
mittere inmundum ignem. utiq salubriter atq utiliter : Non quomo do
missurus mundum in ignem: sed quomodo ignẽ inmundũ: Quoniamue¬
nitergo ignem mittere inmundum: Queramus iam. quid sitmet sopotamia
quae succensa est. quid sit syria sobal: Inter p̾tationes ergo omnium.
interrogemus secundum hebra eum eloquium. quo primũ haec scriptu¬
ra locuta est: Mesopotamiã dicunt int̃ pr&ari. eleuatã uocationem:
Lam totus mundus uocatione eleuatus estꝰ Syria interpr&at᷑ sublimis.
S ed illa quae erat sublimis. incensa est & humiliata: Ut quem ad modũ humi¬
liata est. quae fuerat ex altata: sic ex altetur quae factaẽ humiliata. So¬
bal interpr&atur uanau&ustas: Gratias xp̃o quieam succendit: Quando
uetera uirgulta succendunt᷑ uirecta succedunt: Et alacrius. et uberiur.

Expanded text:
pro ipsis mortuus est et resurrexit . Quando ergo nos mutaret Christus, nisi fecisset quod dixit: Ignem veni mittere in mundum ? Si ergo Christus venit mittere in mundum ignem, utique salubriter atque utiliter; non quomodo missurus est mundum in ignem. Sed quomodo ignem in mundum? Quoniam ergo venit ignem mittere in mundum, quaeramus jam quid sit Mesopotamia quae succensa est, quid sit Syria Sobal. Interpretationes ergo nominum interrogemus secundum hebraeum eloquium, quo primum haec Scriptura locuta est. Mesopotamiam dicunt interpretari Elevatam vocationem. Jam totus mundus vocatione elevatus est. Syria interpretatur Sublimis. Sed illa quae erat sublimis, incensa est et humiliata: et quemadmodum humiliata est quae fuerat exaltata, sic exaltetur quae fuerat humiliata. Sobal interpretatur Vana vetustas. Gratias Christo qui eam succendit. Quando vetera virgulta succenduntur, vireta succedunt; et alacrius et uberius
Abbreviated transcription (Latin):
ipsidauid: et mutant᷑ indoctrinam : Non enimita rex xp̃s quasisaeculore¬
gnaturus. cum apte dixerit . regnum meum non est dehocmundo: Ergo in
eius doctrinam trans eamus siuolumus in conscriptionemtituli commuta¬
riꝰ Non nobis. sed ipsi dauid: ut quiuiuunt. iam non sibiuiuant : sed eiqui

Expanded text:
ipsi David, et mutantur in doctrinam. Non enim ita rex Christus, quasi saeculo reipsi David, et mutantur in doctrinam. Non enim ita rex Christus, quasi saeculo regnaturus; cum aperte dixerit: Regnum meum non est de hoc mundo . Ergo in ejus doctrinam transeamus, si volumus in conscriptionem tituli commutari, non nobis, sed ipsi David; ut qui vivunt, jam non sibi vivant, sed ei qui
Abbreviated transcription (Latin):
cundum rerum futurarum significationes ista discutere: & opacitatẽ um¬
brarum in lucem uerbi reuocare: Infinem quid sit nostis : finis enim legis
xp̃s estꝰ eos quum mutant᷑ nostis: quienim: nisi qui auetera uita in no¬
uam transeunt: Absitenim ut hic culpanda inmutatio intellegat᷑: non
quomodo mutatus est adam aiustitia ad iniquitatẽ. adelicus ad laborem
Sed quomodo mutant illi. quib dictum est: Fuistis enim aliquando tene
tituli inscriptionem:Titulus infixus ẽ suꝑ crucẽ dñĩ scriptus : Hic est
rex iudaeorum : Mutant᷑ in huius tituli inscriptionẽ qui in regnum xp̃i tran¬
seunt a regno diaboli: B enemutant᷑ in huiustituli inscriptionẽ: Mutant᷑ aũ
sicut sequit᷑ in doctrinam: Cum enim dixiss& prohis qui inmutabunt᷑ inti¬
tuli inscriptionem : ad didit ipsi dauid indoctrinã: id est mutant᷑ non sibi. sed

Expanded text:
rgo incipiamus secundum rerum futurarum significationes ista discutere, et opacitatem umrgo incipiamus secundum rerum futurarum significationes ista discutere, et opacitatem umbrarum in lucem verbi revocare. 2. In finem, quid sit nostis: Finis enim Legis Christus est . Eos qui immutantur nostis. Qui enim, nisi qui a veteri vita in novam transeunt? Absit enim ut hic culpanda immutatio intelligatur. Non quomodo immutatus est Adam a justitia ad iniquitatem, et a deliciis ad laborem; sed quomodo mutantur illi, quibus dictum est: Fuistis enim aliquando tenebtituli inscriptionem. Titulus infixus est super crucem Domini scriptus, Hic est rex Judaeorum : mutantur in hujus tituli inscriptionem qui in regnum Christi transeunt a regno diaboli. Bene mutantur in hujus tituli inscriptionem. Mutantur autem, sicut sequitur, in doctrinam. Cum enim dixisset, Pro his qui immutabuntur in tituli inscriptionem; addidit, ipsi David in doctrinam: id est, mutantur non sibi, sed