comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& colendo promereatur: Ipsa est fides quã cominendat a postolusdicens:
inxpͥo enimiħu. neque circũ cisio aliquid ual&. neque preputiũ : sed fides quae ꝑdi
lectionem operatur : Compl&a oratione qua in primis uniuersalis ec lesia cum a pos¬
tolicopontifice &omnibus orto doxis commendatur: adiungitur in conclusione more
nec illa proquibus ds̃ exoratur accipere : nisĩ perunum mediatorem dĩ & homini
qui interpel lat pronobis: quod ergo offert eccła. offertper illũ : quod ds̃ eandẽ
ecclesiã pacificare custodire adunare & regere dignatur: prestat per illũ: Per ipsum
nostra ad dm̃ uota ascendunt: peripsũdiuina ad nosdona descendun: Hoc nãq ipse in
euangelio commendat dicens: Qui aego ad patr̃e uado. & quicquid p&ieritis in nomine
meo hoc faciã. ut clarificetur pat̃ infilio : quã petitionis formã : in omnioratione sua

Expanded text:
et colendo promereatur. Ipsa est fides quam commendat Apostolus dicens: et colendo promereatur. Ipsa est fides quam commendat Apostolus dicens: In Christo enim Jesu neque circumcisio aliquid valet, neque praeputium, sed fides, quae per dilectionem operatur . Neque tolico pontifice et omnibus orthodoxis Deo commendatur, adjungitur in conclusione more nec illa pro quibus Deus exoratur accipere, nisi per unum mediatorem Dei et hominum, qui interpellat pro nobis. Quod ergo offert Ecclesia, offert per illum; quod Deus eamdem Ecclesiam pacificare, custodire, adunare dignetur, praestat per illum: per ipsum nostra ad Deum vota ascendunt, per ipsum divina ad nos dona descendunt. Hoc namque ipse in Evangelio commendat dicens: Quia ego ad Patrem vado, et quidquid petieritis in nomine meo, hoc faciam . Quam petitionis formam in omni oratione sua
Abbreviated transcription (Latin):
ligiosum est ut singulas ecđee commemorationẽ subiungant suorum antistitũ. prob int ẽẽ
per illã orationẽ dominicae oblationis seruare cum eis unitatẽ sp̃s inuinculo pacis : Orcho¬
doxi autẽ grece latine rectȩgloriae dicuntur : eoquod nullo heretico errore deprauati
rectȩ fidei confessione dm̃glorificent: Idem ipsi ergo sunt catholicae & apostolicae
fideicultores : Catholicae idemm uniuersalis: quã uniuersa ubiq: seruat eccła. Eiusdẽq
a postolicae quod in toto mundo a postolorum doctrina fundauit : Cultores autẽ
huius fidei non possunt dici: nisiilli qui quod recte credunt. ueraciterdiligunt
Hoc enim unusquisq: colit: quod maxime diligit: Vnde & dequibus damgulas
& uentris amatoribus. ait a postolus quorum ds uenter est : Illeergo est uerita¬
tis cultor qui iungit fidei dilectionem : ut dm̃ de quorecte credit diligendo cola

Expanded text:
ligiosum est ut singulae Ecclesiae commemorationem subjungant suorum antistitum, probantes se ligiosum est ut singulae Ecclesiae commemorationem subjungant suorum antistitum, probantes se per illam orationem dominicae oblationis servare cum eis unitatem spiritus in vinculo pacis. Ὀρθόδοξοι autem Graece, Latine rectae gloriae dicuntur, eo quod nullo haeretico depravati, rectae fidei confessione Deum glorificent. Iidem ipsi ergo sunt catholicae et apostolicae fidei cultores, catholicae, id est universalis, quam universa ubique servat Ecclesia, ejusdemque et apostolicae, quam in toto mundo apostolorum doctrina fundavit. 49. Cultores autem hujus fidei non possunt dici, nisi illi qui recte credunt et veraciter diligunt. Hoc enim unusquisque colit quod maxime diligit. Unde et de quibusdam gulae et ventris amatoribus ait Apostolus: quorum Deus venter est . Ille ergo veritatis cultor, qui jungit fidei dilectionem, ut Deum, de quo recte credit, diligendo colat,
Abbreviated transcription (Latin):
principali tercollocar&. atq: aliipso quasi quodã capite donasua uell& incorpus omne ma¬
nere: Ut exortem sẽ mis terii intelleger& esse diuini: qui ausus fuiss& apetri soliditaie
recedere : Hunc enim in consortium indiuiduae unitatis assumptum. id quod ipse erot.
uoluit nominaridicendo. Lues petrus & superhanc petrã aedificabo ecclesiã meã Vnde
constat sicut iterum beatus papa pelagius doc& ab uniuersi orbis communione separato
esse : qui qualib& dissensi one intersacr misteria a postolicipontifices memoriã secundũ
consuetudinem non frequentant : Sequitur in mysterio. ET ANTISFITENRO ETOMNIBVS
ORTODOXIS AT QUECATHOLICAEIT APOSTOLICAE FIDEI CULTORIBUS.
icut enim uniuersalis ecclesiae commemoratio ꝓ̃pt̃ unitatẽ
Osocietatis & pacis coniungitur commemorationi a postolici pontificis : itad ignum & re¬

Expanded text:
principaliter collocaret, atque ab ipso, quasi quodam capite, dona sua vellet in corpus omne maprincipaliter collocaret, atque ab ipso, quasi quodam capite, dona sua vellet in corpus omne manare, ut exsortem se mysterii intelligeret esse divini, qui ausus esset a Petri soliditate recedere. Hunc enim in consortium individuae unitatis assumptum, id quod ipse erat voluit nominari, dicendo: Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam . Unde constat, sicut iterum beatus papa Pelagius docet, ab universi orbis communione separatos esse qui, qualibet dissensione, inter sacra mysteria apostolici pontificis memoriam secundum consuetudinem non frequentant. Sequitur in mysterio: 48. Et antistite nostro, et omnibus orthodoxis atque apostolicae fidei cultoribus. Sicut enim universali Ecclesiae commemoratio propter unitatem societatis et pacis conjungitur commemorationi apostolici pontificis, ita dignum et re
Abbreviated transcription (Latin):
adunat : cumomniumfidelium corda in suapace coniungit. cumomniumfi¬
delium mentes per unitatẽ fidei spei & caritatis unius efficit uoluntatis. ut ꝑ
spiritum sc̃m carita te diffusa impleatur in ea quod scriptum est. Multitudinis¬
autẽ credentium eratcorunũ & anima una & eccequãbonũ & quã iocundum.
habitare fratres inunum : Cus todiendo quoq: regit ecclesiã suã : cũ inter omĩa
pericula clementer eã gubernat & dirigit: cui inpsalmo orantes dicimus:
Saluum fac populũ tuu & benedichereditatituue & regeeos & e tolleeos usq
inȩternum: Quod uero post generalem ecclesiae commendationem ad iun¬
gitur. una cũ famulo tuo papa nr̃o: ipsã unitas ecclesia sticicorporis fortius com¬
mendatur : qui adiui naereligionis cultum utbeatus leo scribit quẽ in omnes gentes
tor instituit : ut huiusmuneris sacramentũ inbeatissimopetro a postolorũ omnium sũ mo

Expanded text:
adunat cum omnium fidelium corda in sua pace conjungit, cum omnium fiadunat cum omnium fidelium corda in sua pace conjungit, cum omnium fidelium mentes per unitatem fidei, spei et charitatis unius efficit voluntatis, et per Spiritum sanctum charitate diffusa, impleatur in ea quod scriptum est: Multitudinis credentium autem erat cor unum et anima una . Et ecce quam bonum et quam jucundum habitare fratres in unum . Custodiendo quoque regit eamdem Ecclesiam, cum inter omnia pericula clementer eam gubernat et dirigit. Cui orantes in psalmo dicimus: Salvum fac populum tuum, et benedic haereditati tuae, et rege eos et extolle eos usque in aeternum . 47. Quod vero post generalem Ecclesiae commendationem adjungitur: Una cum famulo tuo papa nostro, ipsa unitas ecclesiastici corporis fortius commendatur, quia divinae religionis cultum, ut beatus Leo scribit, quem in omnes gentes eris Salvator instituit, ut hujus muneris sacramentum in beatissimo Petro apostolorum summo
Abbreviated transcription (Latin):
sTrohacitaq: primum in illa oblatione postulatur ut eã ds̃ toto orbeterre rũ pacificare
dignetur ui delicet neperhereses & scis mata eius unitas dilanistur aut ad uersitate
persecutionum eius tranquillitas perturbetur. Ut enim hanc pacem tã in terius quã
siã oriream mon& cũait : Voloigitur primo omnium fieri obsecrationes. oratio¬
nes postulationes gratiarum actiones : Et post paululum. ut qui etam inquit &¬
tranquillã uitã agamus in omni pietate: Postulatur &iã omnipotens ds̃: ut
eã custodire adunare & regere dignetur. Ipse est enim uerus custos populisur
quicustodit israł Etiterum Hisi dñscus todierit ciuitatem frustra uigilat
qui custodit eã : Id ipsum autem uidetur essead uuare quod pacificare i dip¬
sum custodire quod regere : qui a ecclesiã suã dr̃ & pacificando adunat. & ad u¬
nando pacificat: & custodiendo regit. & regendo cus todit: Pacificando namq:

Expanded text:
Pro hac itaque primum in illa oblatione postulatur, ut eam Deus toto orbe terrarum pacificare Pro hac itaque primum in illa oblatione postulatur, ut eam Deus toto orbe terrarum pacificare dignetur, videlicet ne per haereses ac schismata ejus unitas dilanietur, aut adversitate persecutionum ejus tranquillitas perturbetur. Ut enim hanc pacem tam interius quam siam orare admonet, cum ait: Volo igitur primo omnium fieri obsecrationes, orationes, postulationes, gratiarum actiones. Et post paululum: Ut quietam et tranquillam vitam agamus in omni pietate . Postulatur autem omnipotens Deus, ut illam custodire, adunare et regere dignetur. Ipse est enim verus custos populi suiqui custodit Israel . Et iterum: Nisi Dominus custodierit civitatem, frustra vigilat qui custodit eam . Id ipsum autem videtur adunare quod pacificare, id idipsum custodire quod et regere; quia Ecclesiam suam Deus et pacificando adunat, et adunando pacificat, et custodiendo regit, et regendo custodit. Pacificando namque
Abbreviated transcription (Latin):
ipse orat in sp̃u & ueritate : Merito ergõ & pea : qui a & in ea incipit diuina oblatio tãꝙ
dicatur dõ deilla & in illa: Exaudinosds̃ salutaris nr̃ spes omnium finium ternee
& in marilonge: Ipsa est nãq unitas quea finibus terr&e id est ab oriente et occidentẽ
septẽ trione et meridie ad dm̃ clamat. & dicit: Afinibus terroe adte clamaui. dum
tio: eo quod om̃s ad se conuoc&. Et catbolica appellatur id est uniuersalis: NoN
enĩ sicut conuenticula hereticorũ in aliquibus regionũ partibus coartatur : sed ꝑtotũ
terrerum orbem dilatata diffunditur : Hinc et uniuersitas ab uno cognomina ta est . eo quod
in unicatem colligitur : Vnde ait dñs in euangelio: Qui mecum non colligit spargit. Id est
qui inunitatõ meã non colligitur amediuisus in dispersionis perditione dissipatu&::

Expanded text:
ipse orat in spiritu et veritate merito ab ea et pro ea, quia in ea incipit divina oblatio, tanquam ipse orat in spiritu et veritate merito ab ea et pro ea, quia in ea incipit divina oblatio, tanquam dicatur Deo de illa et in illa: Exaudi nos, Deus, salutaris noster, spes omnium finium terrae et in mari longe . Ipsa est namque unitas, quae a finibus terrae, id est ab Oriente et Occidente, Septentrione et Meridie ad Dominum clamat, et dicit a finibus terrae: Ad te clamavi, dutio, eo quod omnes ad se convocet, et catholica appellatur, id est universitatis. Non enim, sicut conventicula haereticorum, in aliquibus regionum partibus coarctatur; sed per totum terrarum orbem dilatata diffunditur. Hinc et universitas ab uno cognominata est, eo quod in unitatem colligitur, unde ait Dominus in Evangelio: Qui mecum non colligit, spargit, id est qui in unitatem meam non colligitur, a me divisus in dispersionis perditione dissipatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Iic omnino dignum fuit ut inciperet sc̃a oblatio: ui delicet proecclesi a dĩ sc̃a catho¬
lica tototerrarum orbe diffusa :: Ipsaẽ enim uniuersitas sanguine dñi redempta
ipsaẽ hereditas a patre ei promissa et data sicut ipsepater loquitur inpsalmo : Dabo
tibi gentibus hereditatem tuã : et possessionemtuam termino s terree : Haec unitas
corporis xp̃i tẽplũdĩ ẽ : cuia postolus dicit: Templum enim dĩ sc̃mest quod estis uos: Om̃s
qui credunt in xp̃m et sic credunt ut diligant. hoc est enim credere inxp̃m diligerexp̃m:
oratur ds̃ et exaudit : Quis quis enim pretertẽpũ dĩ oraueritdm̃. non ex auditur ad il¬
lãpacem suꝑnã non exauditur aduitã aeternam : quȩ non conceditur nisi ei qui in
tẽplodĩ orat. quiorat in pac eeccłue in unitate corporis xp̃i. quod corpus xp̃iconstat &
multis credentibus in toto orbeternerum : &ideo ex auditur qui oraet intẽplo quia

Expanded text:
ic omnino dignum fuit ut inciperet sancta oblatio, videlicet pro Ecclesia Dei sancta catholica toto terrarum orbe diffusa. Ipsa est enim universitas sanguine Domini redempta. Ipsa est haereditas a Patre ei promissa et data, sicut ipse Pater loquitur in psalmo: Dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae . Haec unitas corporis Christi templum Dei est, cui Apostolus dicit: Templum enim Dei sanctum est quod estis vos , omnes qui credunt in Christum, et sic credunt ut diligant. Hoc est enim credere in Christum diligere rogatur Deus et exaudit. Quisquis enim praeter templum oraverit Deum, non exauditur ad illam pacem supernam, non exauditur ad vitam aeternam, quae non conceditur nisi ei qui in templo Dei orat. Qui orat in pace Ecclesiae, in unitate corporis Christi, quod corpus Christi constat ex multis credentibus in toto orbe terrarum. Et ideo exauditur qui orat in templo, quia
Abbreviated transcription (Latin):
& lingua stantes ante tronum & in conspectu agni a micti stolis albis. & palme
in manibus eorum : Et clamabant uoce magnadicentes : Salus dõ nr̃o sedenti super
tronum & agno: Eccelaudissacrificium in discr&e patri & filio scõram immo¬
lat chorus : Quorũ uoces multitudo angelorum ad orando & amen res pondendo
confirmat : sicut statim in eodem libro sequitur: Et omnes angeli stabant in circuitu
throni: & ceciderunt in conspectutroni in faciessuas & ad orauerunt dm̃dicentes am̃¬
Spͥm quoq scm in eadem glori ae sublimitate beatus petrus predicat dicens : sp̃m
scõmissõ decȩlis. inquem desiderant angeli prospicere : Sequitur sacerdos &dicit.¬

Expanded text:
et lingua stantes ante thronum et in conspectu Agni, amicti stolis albis, et palmae et lingua stantes ante thronum et in conspectu Agni, amicti stolis albis, et palmae in manibus eorum, et clamabant voce magna dicentes: Salus Deo nostro sedendi super thronum, et Agno . Ecce laudis sacrificium indiscrete Patri et Filio sanctorum immolat chorus, quorum voces multitudo angelorum adorando, et amen respondendo, confirmat, sicut statim in eodem libro sequitur: Et omnes angeli stabant in circuitu throni, et ceciderunt in conspectu throni in facies suas, et adoraverunt DSpiritum in eadem gloriae sublimitate beatus Petrus praedicat dicens: Spiritui sancto misso de coelis, in quem desiderant angeli prospicere. Sequitur sacerdos et dicit
Abbreviated transcription (Latin):
rat templum : Deb&ur ergo gloria sp̃uiscõ : Quod uero uirtutes angelicae cum patre
simu i&iamfilium laudent atq glorificent : ostenditur nobis inde utero nomio
ubi ita ad filii uenerationem cȩlertis inuitatur exercitus : Laetam inicęli simul
cum eo : & ad orent eũ om̃s angelidĩ: Laetaminigentes cũ populo eius & glorificen
eũ om̃s filii dĩ : In a pocalrpsi quoq beatus iohannes post quã uidir quattuor ani¬
malia &uiginti quattuor seniores corã agno qui librum signatum a peruit
tioninos trae congratulantes & ait. Et uidi & audiui uocem angelorum multoriem
incircuitutroni: &erat numerus eorum milia milium dicentium uocemagna.
Dignus est agnus quiocciscis est accipere uirtutẽ & diuinitatẽ & sapientiã. & forciti¬
dinem & honorem & gloriã. & benedictionem : Posthaec inquit uidi & ecce
multitudo magna quam numerare nemo poterat eomnigente & tribu & popul

Expanded text:
rat templum? 35. Debetur ergo gloria Spiritui sancto. Quod vero Virtutes angelicae cum Patre rat templum? 35. Debetur ergo gloria Spiritui sancto. Quod vero Virtutes angelicae cum Patre simul etiam Filium laudent atque glorificent, ostenditur nobis in Deuteronomio, ubi ita ad Filii venerationem coelestis invitatur exercitus: Laetamini, coeli, simul cum eo, et adorent eum omnes angeli Dei. Laetamini, gentes, cum populo ejus, et glorificent eum omnes filii Dei. In Apocalypsi quoque beatus Joannes postquam vidit quatuor animalia et viginti quatuor seniores eoram Agno, qui librum signatum aperuit, tioni nostrae congratulantes, et ait: Et vidi et audivi vocem angelorum multorum in circuitu throni, et erat numerus eorum milliaest accipere virtutem et divinitatem et sapientiam et fortitudinem et honorem et gloriam et benedictionem . Post haec, inquit, vidi, et ecce multitudo magna, quam dinumerare nemo poterat ex omni gente et tribu et populo
Abbreviated transcription (Latin):
erit : Quod defilio dictum a postolus edo c& : tunc cũ iudaeorum in credulitatẽ ex probrans ait
Omnis qui inuocauerit nomendñi. saluus erit : Quo modo in uocabunt eum inquem non
crediderunt Dauid &iã suꝑnarum sedium consersorem filium dep̃cans. ait : Quis edes
supercherubin appare. corã effraim & beniamin & manasse Excita potenti ꝓmauam
& sibi precipit immolari : ubiuera indiuidua trinitas cum personarum distinctone
euidentius demons tratur : Dicit ergo idem sp̃s sc̃s in psalmo: Immoladõ sacrificium
laudis & red de altissimo uotatua & in uocame indie tribulationis iuae. & eripiãte
& glorifica bis me: Ecce sp̃s sc̃s & dõfilio sacrificium laudis & patrialtissimo uorap
missionis & sibi in uocationis & glorificationis hostiam aueritatis cultoribus sua d&
exhiberi De illo quippe dicit a postolus : Hescitis quiacorporaur̃a templum in uobis est

Expanded text:
erit : quod de Filio dictum apostolus edocet tunc, cum Judaeorum incredulitatem exprobans ait: erit : quod de Filio dictum apostolus edocet tunc, cum Judaeorum incredulitatem exprobans ait: Omnis qui invocaverit nomen Domini salvus erit. Quomodo invocabunt eum, in quem non crediderunt? . David etiam supremarum sedium confessorem Filium deprecans ait: Qui sedes super cherubim, appare coram Ephraim, Benjamin, et Manasse. Excita potentiam tuam  et Patri, et sibi praecipit immolari, ubi vere individua Trinitas cum personarum distinctione evidentius demonstratur. Dicit ergo idem Spiritus sanctus in psalmo: Immola Deo sacrificium laudis, et redde Altissimo vota tua, et invoca me in die tribulationis tuae, et eripiam te, et honorificabis me . Ecce Spiritus sanctus et Deo Filio sacrificium laudis et Patri altissimo vota ac sibi invocationis et glorificationis hostiam a veritatis cultoribus suadet exhiberi. 34. De illo quippe dicit Apostolus: Nescitis quia corpora vestra templum in vobis est
Abbreviated transcription (Latin):
qu a pronobis sacerdotis officio functus ẽ : Itẽ cumdõ patri in maculatã suaecarnis hos¬
tiã in ara optulit crucis. Vnde uas electionis Considerate inquit a postolum & pontific̃ẽ
confessionis nra eiłm quã fidelis est ei qui fecit eũ : Factusergo sacerdos ꝓ nobis inter¬
pell& necesse est: Sed ea ut dixi parte qua hominis gerit naturã. Unde &a posto¬
lus nondiuinitati sed humanitatieius hoc in tercessi onis eius minis terium coapra¬
uit dicens : unus enim mediatordĩ & hominum homoxp̃s ih̃s : Quod autem oratio &
adosatio sicut patri it a&iã filio deferatur: ostendit esaias dicens: Ipsumgentes dep̃¬
cabuntur : et erit nomeneius gloriosum : &iterum ubi inducit dm̃ patrem loquetẽ
ad filium : Labor egrpti & negotiatio & hiopiae & sabaim uiri sublimes ad tetransib
qm̃ inteest ds̃ & non ẽ preterte ⁊ Item in io hel: Omnis qui in uocauerit nomen dñi saluus

Expanded text:
qua pro nobis sacerdotis officio functus est, Tunc cum Deo Patri immaculatam suae carnis hosqua pro nobis sacerdotis officio functus est, Tunc cum Deo Patri immaculatam suae carnis hostiam in ara crucis obtulit, unde vas electionis, Considerate, inquit, apostolum et pontificem confessionis nostrae Jesum, qui fidelis est ei qui fecit eum . Factus ergo sacerdos pro nobis interpellet necesse est; sed ea, ut diximus, parte qua hominis gerit naturam. Unde et apostolus non divinitati, sed humanitati ejus hoc intercessionis ejus mysterium coaptavit dicens: Unus enim mediator Dei et hominum homo Jesus Christus . Quod autem oratio et adoratio sicut Patri, ita etiam et Filio deferatur, ostendit Isaias dicens: Ipsum gentes deprecabuntur, et erit nomen ejus gloriosum . Et iterum ubi inducit Deum Patrem loquentem ad Filium, labor Aegyptiae, negotiatio Aethiopiae et Sabaim, viri sublimes, ad te transibam in te est Deus, et non est praeter te . Item in Joel: Omnis qui invocaverit nomen Domini salvus
Abbreviated transcription (Latin):
dignitatis honore pater & filius & sp̃s sc̃s possid& Quia in separabili dĩtatis unitate
trinitas ipsa conexaest: Ut autem adsolum patrem oratio di rigatur: id apostoli
scõꝑeos ordinante spu sancxerunt: Vt quimultorum deorum errores unius dĩpre¬
dicatione nitebantur euellere: subtrinitatissacramento uni personas in sacri¬
ficiorum ritu supplicandũ esse decernerent: No qui unumdm̃ obfalsorum deoꝵ
extrrpandos errores predicabant : in pluralem diuinitatis numerum incidisse argueren¬
tur ab his qui in effabile patris & filii & sp̃sscĩ mrs terium ignorabant: Rec tissime ergo
dequalitatis unius deniq potestatis existunt. una exeis persona propter unitatis
mrsterium retinendum in sacrificio in uocar&ur: Nec alia debuit: nisi quae primaẽ
cum adcumdicimus peribim xpͥmfilium tuum hoc supra iamdictum õ ex eaparte p̃cipit

Expanded text:
dignitatis honore Pater et Filius et Spiritus sanctus possidet, quia inseparabili Deitatis unitate dignitatis honore Pater et Filius et Spiritus sanctus possidet, quia inseparabili Deitatis unitate Trinitas ipsa connexa est. Ut autem ad solum Patrem oratio dirigatur, id apostoli sancti, sancto per eos ordinante Spiritu, sanxerunt, ut qui multorum deorum errores unius Dei praedicatione nitebantur evellere, sub Trinitatis sacramento uni personae in sacrificiorum ritu supplicandum esse decernerent, ne qui unum Deum, ob falsorum deorum exstirpandos errores, praedicabant, in pluralem divinitatis numerum incidisse arguerentur ab his qui ineffabile Patris et Spiritus sancti mysterium ignorabant. Rectissime ergo aequalitatis, unius denique potestatis exsistunt, una ex eis persona propter unitatis mysterium retinendum in sacrificio invocaretur; nec alia debuit, nisi quae prima est, Per Jesum Christum Filium tuum, hic, ut supra jam dictum est, ex ea parte percipitur,
Abbreviated transcription (Latin):
filio: ut omnes onorificent filium sicut onorificant patrem. Quid simueniuntur quipa¬
trem bonorificant & non sonorificabã filium : Non potest in quit fieri: Qui nonlonorifi¬
catfilium : non onorificat patrem qui misit illum: Sed neforte patrem quidem honorifi¬
ces tãquã maiorem. filium uero tãquã minorem : corrigitte ipsefilius. & reuo cattedic̃s:
Vt om̃s honori ficent filium: non inferius sed sicut h onorificant patrem: Quic quid ergo
mandatis cȩlestibus obsequendo diuinitati ex hibemus. siue in sacrificiorum riti. siue
in supplicatione precum siue in alio quo lib& munificentiaegenere : & patri &filio. equa¬
liter deb&ur : Ac sic nullum uenerationis honorem priuatim possid& pater.
qui non ad filii & sp̃us scĩ pertineat dignitatẽ : Nam si sa cramentum regenerationis
natiuitatis gr̃a celebratur : Nullidubium quod & mysteriorum sacrificia commun

Expanded text:
Filio, ut omnes honorificent Filium, sicut honorificant Patrem. 33. Quid si inveniuntur qui PaFilio, ut omnes honorificent Filium, sicut honorificant Patrem. 33. Quid si inveniuntur qui Patrem honorificant, et non honorificant Filium? Non potest, inquit, fieri. Qui non honorificat Filium, non honorificat Patrem qui misit illum; sed ne forte Patrem quidem honorifices tanquam majorem, Filium vero tanquam minorem, corrigit te ipse Filius et revocat te dicens, ut omnes honorificent Filium non inferius, sed sicut honorificant Patrem. Quidquid ergo mandatis coelestibus obsequendo divinitati exhibemus, sive in sacrificiorum ritu, sive in supplicatione precum, sive in alio quolibet munificentiae genere et Patri et Filio aequaliter debetur, ac si nullum venerationis honorem privatim possidet Pater, qui non ad Filii et Spiritus sancti pertineat dignitatem. Nam si sacramentum regenerationis nativitatis gratia celebratur; nulli dubium quod et mysteriorum sacrificia communi
Abbreviated transcription (Latin):
diuini cultus obsequio honorari pocest : Nulla enim est in trinitate distantia : Sed si ue
patrem quis ad or& ibiẽ & filius & sp̃s sc̃s. siue filio aut sp̃uiscõ supplic& ibidem sine dubo
Am plec teris trinitate : Sienim uere & fideliter creditur quia pat̾ infilio & fili¬
us in patreẽ sicut eraias ad eundem filiũ loquitur dicens inteẽds̃ & non est ds̃ p̃terie
& in euangelio. Ego inquit in patre. & pater in meẽ . nulli dubium quod similiter ut pa¬
tri &iã filio qui ineodem patre substantialiter man&. anobis sacrificium immol&ur
Cum enim ita in se inuicem ut separari nequeant manent: quod uniex hi bueris utrisq &x¬
hibitum crede : Deniq filius ait. quime uidit. uidit & patrem : Eigo & pater unum sumus:
Siuisio filii patris ẽ contemplatio : patrisbonori ficentia. filii estgloria : Dicente eołm

Expanded text:
divini cultus obsequio honorari potest. 32. Nulla enim est in Trinitate distantia; sed sive quis divini cultus obsequio honorari potest. 32. Nulla enim est in Trinitate distantia; sed sive quis Patrem adoret, ibi est Filius et Spiritus sanctus. Sive Filio et Spiritu sancto supplicet, ibidem sine dubio totam amplecteris Trinitatem. Si enim vere et fideliter creditur, quia Pater in Filio et Filius in Patre est, sicut Isaias ad eumdem Filium loquitur dicens: In te est Deus, et non est Deus praeter te . Et in Evangelio: Ego, inquit, in Patre et Pater in me est , nulli dubium, quod similiter ut Patri etiam Filio, qui in eodem Patre consubstantialiter manet, a nobis sacrificium immoletur. Cum enim ita in se invicem, ut separari nequeant manent, quod uni exhibueris, utrisque exhibitum crede. Denique Filius ait: Qui me vidit vidit et Patrem. Ego et Pater unum sumus , sic visio Filii Patris est contemplatio, Patris honorificentia sive gloria, dicente eodem
Abbreviated transcription (Latin):
quod cherubim & seraphim per .m. litterã ꝓlata iuxta ꝓprietatem linguȩ ebreae
masculini sunt generis : & pluralis numeri tantum : Si autem ꝑ .n. lit teram dicantur
sicut inpsalmis & ymnis & in p̃senti gratiarum actione ponitur : greca declinatione
in neutrale genus mutantur. Velut cumdicimus lucida sidera speciosa nemora
lucunda litora: sic &beata seraphin neu traligenere & plurali numero accipiamus
Illud autem attentissime cognoscendum : qui a ita scĩ angeli & c&erȩ celorum uirtutes
maies tatem dĩ patris laudare adorare tremere & communi exultatione concelebrare
quia totius sce trinitatis patris & filii & spͥi sci sicut una est diuinitas & indiuidua
maiestas ita ei in omnibus aequalis honor & indiuidua glorificatio deb&ur : Nec ul¬
lomodo aut pater sinefilio aut filius sine patre & sp̃usco : aut laudari aut ad orari. aut ullo

Expanded text:
quod cherubim et seraphim per m litteram prolata, juxta proprietatem linguae Hebraeae, quod cherubim et seraphim per m litteram prolata, juxta proprietatem linguae Hebraeae, masculini sunt generis et pluralis numeri tantum. Si autem per n litteram dicantur, sicut in psalmis et hymnis, et in praesenti gratiarum actione ponitur, Graeca declinatione in neutrale genus mutantur, velut cum dicimus lucida sidera, speciosa nemora, jucunda littora: sic et beata seraphin neutrali genere et plurali numero accipimus. Illud autem attentissime cognoscendum, quod ante ita sancti angeli et caeterae coelorum virtutes majestatem Dei Patris laudare, tremere, et communi exsultatione concelebrare quia totius sanctae Trinitatis. Patris et Filii et Spiritus sancti, sicut una est divinitas et individua majestas, ita ei in omnibus aequalis honor et individua glorificatio debetur; nec ullo modo aut Pater sine Filio, aut Filius sine Patre et Spiritu sancto aut laudari, aut adorari, aut ullo
Abbreviated transcription (Latin):
creaturae ad eructandum rmnum creatori. Et quia longum fuit inistagratiarum ac¬
tione totos angelorum ordines qui inscripturis nouem in ueniuntur singillatim
ponere : post cȩlos ponuntur uirtutes : Quo nomine omnes celestes sp̃s nonnum quam
generaliter appellari solent : ut ẽ illud inpsalmo. Verbo dnĩ cȩli firmati sunt & sp̃u oris
eius omnis uirtus eorum. Et iterum Dñs uirtutum ipseẽ rexgloriae : Lamen propriȩ
in ordinibus angelorum uirtutes illi sp̃s uocantur : ꝑ quos signa & miracula frequen¬
tius fiunt : Adultimum ponuntur seraphin : quiẽ sum mus ordo angelicorum spirituũ:
Et uerebeata : quȩ ex singulari propinquitate conditoris sui in compa rabili ardent
amore. Unde & seraphin ardentes uel incendentes interp̃tantur : Quia quo subtilius
claritatẽ diuinitatis aspiciunt. eo ualidius in eius amore flã mescunt᷑: Sciendum quoq

Expanded text:
creaturae ad eructandum hymnum Creatori. Et quia longum fuit in ista gratiarum accreaturae ad eructandum hymnum Creatori. Et quia longum fuit in ista gratiarum actione totos angelorum ordines, qui in Scripturis novem inveniuntur, sigillatim ponere; post coelos ponuntur Virtutes, quo nomine omnes coelestes spiritus nonnunquam generaliter appellari solent, ut est illud in psalmo: Verbo Domini coeli firmati sunt, et spiritu oris omnis virtus eorum . Et iterum: Dominus virtutum ipse est rex gloriae . Tamen proprie in ordinibus angelorum Virtutes illi spiritus vocantur, per quos signa et miracula frequentius fiunt. Ad ultimum ponuntur seraphim, qui est summus ordo angelicorum spirituum; et vere beata, quae ex singulari propinquitate conditoris sui incomparabili ardent amore. Unde et Seraphim ardentes vel incendentes interpretantur: quia quo subtilius claritatem divinitatis aspiciunt, eo validius in ejus amore flammescunt. 31. Sciendum quoque
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut deipsis seraphin manifeste in esaia legitur : qui a uolabant & clamabat alter ad
alterum & dicebat: Ses. Sc̃s Ses. & c&ra: Meritoenim laudant cuiminis trant &¬
assis tunt &dant gloriam in excelsisdõ : quia illi debent quod sunt. illidebent quod
uiuunt. illi debent̃ quod iuste uiuunt. illidebent quod beate uiuunt : Ne putemus homi¬
nem solum pertinere ad gratiam dĩ : Quid erat angelus antequã fier& : quid est angelus
sideserat qui creauit : hunc ergo omnium creatorem & rectorem laudant & concelebraN
celi : sicut eum laudant sol &luna om̃s stellȩ & lumen: Unde & in psalmo dicitur
& aquȩ quȩ su percelos sunt laudent nomen dm̃i : In ymno quoq: trium puerorum ad
laudemdĩ elementa omnia prouocantur : Non quod elementa muta habeant sensum
laudandi sed quia cuncta bene cogitata laudđm parian & impl&urcor considerationes

Expanded text:
sicut de ipsis Seraphim manifeste in Isaia legitur, quia volabant alter ad sicut de ipsis Seraphim manifeste in Isaia legitur, quia volabant alter ad alterum, et dicebant, Sancassistunt, et dant gloriam in excelsis Deo, quia illi debent quod sunt, illi debent quod vivunt, illi debent quod juste vivunt, illi debent quod beate vivunt, ne putemus hominem solum pertinere ad gratiam Dei. Quid erat angelus antequam fieret? quid est angelus si deserat qui creavit? coeli, sicut eum laudant sol et luna, stellae et lumen. Unde in psalmo dicitur:  omnes quae super coelos sunt laudent nomen Domini . 30. In hymno quoque trium puerorum ad laudem Dei elementa omnia provocantur, non quod elementa muta habeant sensum laudandi; sed quia cuncta bene cogitata laudem pariant, et impletur cor consideratione
Abbreviated transcription (Latin):
Celebrat ita q: & concelebrat maies tatemdĩ beatus illepopulus angelorum decui
in enarrabili multitudine scriptum est. Milia milium minis trabantei & decies mi¬
lies cenrtio milia assis tebant ei : qui a destillis semꝑuultas p̃sensdĩ. dicente dno
in eu angelio: Angeli eorum in celis semꝑ uident faciem patris mei qui incelis ẽ:
Iuidum sine dereotu conspicitur &amatur. a matur & laudatur electorum ciuiũ
miralditia agitur. uicis sim deseom̃s in suo conuentu gratulantur: Ipsa est enĩ
domus dĩ aeterna. dequa in psalmis canitur : Beatiquihabitant indomotu a inscłã
sclorum laudabuntte: Et iterum. Sicut l&antium omnium habitatio inte : Ideo benehic
dicitur quia maiestatẽ dĩ socia id est iuncta exultatione concelebrant: qm̃ ut iam
dictum est sine in termissione laudantes. uicissim de illo & dese in illol& antur

Expanded text:
Celebrat itaque et concelebrat majestatem Dei beatus ille populus angelorum, de cujus Celebrat itaque et concelebrat majestatem Dei beatus ille populus angelorum, de cujus inenarrabili multitudine scriptum est: Millia millium ministrabant ei, et decies centena millia assistebant ei , quia adest illis semper vultus praesens Dei, dicente Domino in Evangelio: Angeli eorum in coelis semper vident faciem Patris mei qui in coelis est . Qui dum sine defectu conspicitur et amatur, amatur et laudatur, electorum civium mera laetitia agitur, vicissim de se omnes in suo conventu gratulantur. Ipsa est enim domus Dei aeterna, de qua in Psalmis canitur: Beati qui habitant in domo tua, in saecula saeculorum laudabunt te . Et iterum: Sicut laetantium omnium habitatio est in te . Ideo hic bene dicitur, quia majestatem Dei socia, id est juncta exsultatione concelebrant, quoniam, ut jam dictum est, sine intermissione laudantes vicissim de illo, et de se in illo laetantur,
Abbreviated transcription (Latin):
in ipsa sua contem platione contremescunt: Sed isdem tremor neeis poenalissi
nontimoris est. sed ammirationis : Cum igitur incȩlestibus tanta sit deuotio
tauduntiũ. ueneratio adorantium tremor ammirantium: consider& baeo
homo cui dictum est quid suꝑbit terra &cinis. & audiat a postolum monentem. cum
i&u &timore & tremore ur̃am ipsorum salutem operamini : Sequitur sacerdos indĩ
laudibus & dicit CAELICAELRUMQ UILIUTES AESIATASEMIHIN SOUAIMLTATIGN
Dubauditur hoc quodiam supradictum est maies tatemtuam: Hanc namq non solum
ut praemis sum ẽ angeli dominationes & potes tates. laudant. ad orant: tremunt :
sed &iam cȩli & celorum uirtutes & seraphin concelebrant. id est in commune cele¬
brant concordi deuotione & cõmunigaudio laudant : Nam celebritas ẽ conuentus
populi in laude : & celebria dicimus incelebri id est frequentissimo conuentu act&:

Expanded text:
in ipsa sua contemplatione contremiscunt. Sed iisdem timor ne eis poenalis sit, in ipsa sua contemplatione contremiscunt. Sed iisdem timor ne eis poenalis sit, non timoris est, sed admirationis. Cum igitur in coelestibus tanta sit devotio laudantium, veneratio adorantium, tremor admirantium, consideret haec homo, cui dictum est: Quid superbit terra? et audiat Apostolum monentem: Cum metu et timore et tremore vestram ipsorum salutem operamini . Sequitur sacerdos in laudibus, et dicit: 28. Coeli coelorumque virtutes ac beata Seraphim socia exsultationubauditur hoc quod jam supradictum est, majestatem tuam. Hanc namque non solum, ut praemissum est, angeli, dominationes, et potestates laudant, adorant, tremunt; sed etiam coeli, et coelorum virtutes, et Seraphim concelebrant, id est in commune celebrant, concordi devotione et communi gaudio laudant. Nam celebritas est conventus populi in laude, et celebrata dicimus in celebri, id est in frequentissimo conventu acta.
Abbreviated transcription (Latin):
Benedicite dño angelieius potentes uirtute facientes uerbum illius. ad audiendã
Dominationes autem uocantur ea angelorum agmina : quaemira potentio
preminent : eo quod eis cetera ad oboediendum subiecta sint : Potestates &iã
uo cantur.hi qui hoc potentius c&eris in suo ordine perceperunt ut eorum
ditioni uirtutes aduersas subiec tae sint Quorum potestate refrenantur. no
corda hominum tantum temptare p̃ualeant quantum uolunt iHli ergo tãbeati
adeos congratulando dicitur inpsalmo lauda tedñm decȩlis. laud a te eũ in ex¬
celsis laudate eum om̃s angelieius. lauda te eum omnes uirtu tes eius : De quib
& dr̃ in libro iob loquitur dicens Quando facta sunt sidera laudauerunt me om̃s
angelimei uoce magna: Ad orant quoq: eandem diuinam in aiestatem sicut in ymno
sicut ꝑ figurã de eis in libro iob dicitur : colum nȩceli contremescunt & pauent ad nu¬
tum eius : Quia ipsȩ quoq uirtutes cȩlestium quȩdm̃ sinecessatione conspiciunt

Expanded text:
ite Domino angeli ejus, potentes virtute, facientes verbum illius, ad audiendum Dominationes autem vocantur et angelorum agmina, quae mira potentia praeeminent, eo quod eis caetera ad obediendum subjecta sint. Potestates etiam vocantur hi qui hoc potentius caeteris in suo ordine perceperunt, ut eorum ditioni virtutes adversae subjectae sint, quorum potestate refrenantur, ne corda hominum tantum tentare praevaleant, quantum volunt. Hi ergo tam beati ad eos gratulando dicitur in psalmo: Laudate Dominum de coelis, laudate eum in excelsis. Laudate eum, omnes angeli ejus, laudate eum virtutes ejus . De quibus et Deus in libro Job loquitur dicens: Quando facta sunt sidera, laudaverunt me omnes angeli mei voce magna . Adorant quoque eamdem divinam majestatem, sicut in hymno sicut per figuram de eis in libro Job dicitur: Columnae coeli contremiscunt, et pavent ad nutum ejus . 27. Quia ipse quoque virtutes coelestium quae Deum sine cessatione conspiciunt,
Abbreviated transcription (Latin):
redemptione ruinaeillius angelicae dãpna reparantur: Propterhoo dit apos tolpe
instaurari omnia in xp̃o quaein caelissunt: & quae in terris in ipso: instaurantur quippe
quȩ incelis sunt: cum id quodinde in angelis lapsũ ẽ ex hominib redditur : Ins taprant ur
aute quȩ in terris sunt cũ ipsi homines qui p̃destinati sunt in &ernã uitã acorruptionis ue¬
tus tatet renouantur: Ac sicꝑ illud singulare sacrificium in quo mediator est u molatus pa¬
cificantur cȩlestia cũ terrestribus: & terrestria cũ cȩlestibus m sicuta postoluosdim po
in ipso complacut omnem plenitudinem habitare & ꝑeũ reconciliari omaia napisanalib

Expanded text:
redemptione, ruinae illius angelicae damna reparantur. Propter hoc ait Apostolus, redemptione, ruinae illius angelicae damna reparantur. Propter hoc ait Apostolus, instaurari omnia in Christo, quae in coelis sunt et quae in terris . In ipso instaurantur, quippe quae in coelis sunt, cum id quod inde in angelis lapsum est, hominibus redditur. Instaurantur autem quae in terris sunt, cum ipsi homines qui praedestinati sunt in aeternam vitam, a corruptionis vetustate renovantur, ac sic per illud singulare sacrificium, in quo mediator est immolatus, pacificantur coelestia cum terrestribus, et terrestria cum coelestibus, quoniam sicut Apostolus dicit: In ipso complacuit omnem plenitudinem habitare, et per eum reconci
Abbreviated transcription (Latin):
nomen ut in nomine ihuomnegenu flectatur ca elestium terrestrium et qnferroruon souum¬
num per eundem mediatorem laud& ad or& & contremeseat mauestatemidi radreisi non solum
eude sia hominum interris sed &ciã ecclesia angelorum in caelis re enio esdeta uosqa.adoc
na acci pienda nst: Non solum exea parte qua pegegrina tio naesris a solis ortu usq a dloe¬
casum pundan estomen donio post caotiuitate uecustatis cantans cantuu muonsr casus
txperta est Haec in scis angelis beata persistit & suae partiperegrinan tu st eut oporatis
opitulatur: quia utraq una erit consortio a&ernitatis. & nunc una est uinculo caritatis
łec ergo quae peregrinatar in terris sanguine mediatoris nullum babentis peccatum
prio non peperut : sed pronobis omnibus tradidit illum : Non en empruanedus ui mnarat
erpricsedideo &iã pro angelis fit ipsa redem ptio hominum qũ ccrnetus rediosas inquanũ¬
am post inimicit us quãs interhomines a scõs angelos peccata fecerunt & exipsa hominũ

Expanded text:
men, ut in nomine Jesu omne genu flectatur, coelestium, terrestrium, et infernorum , quatenus per eumdem mediatorem laudet, adoret et contremiscat majestatem Dei Patris non solum Ecclesia hominum in terris, sed etiam Ecclesia angelorum in coelis. 25. Sic enim Ecclesia tota et una accipienda est, non solum ex ea parte qua peregrinatur in terris a solis ortu usque ad occasum laudans nomen Domini, et post captivitatem vetustatis cantans canticum novum; veruexperta est. Haec in sanctis angelis beata persistit, et suae parti peregrinanti sicut oportet opitulatur, quia utraque una erit consortio aeternitatis, et nunc vera est vinculo charitatis. Haec ergo quae peregrinatur in terris, sanguine Mediatoris nullum habentis peccatum, pro nosed ideo etiam pro angelis fit ipsa redemptio hominum, quoniam cum ipso redimus in gratiam post inimicitias quas inter homines et sanctos angelos peccata fecerunt, et ex ipsa hominum
Abbreviated transcription (Latin):
pontificũ dñs & saluatornr̃ qui sed& indextera paternȩ maiestatis crucem incensi super
altare tunc ponit cumꝓnobis sicut apłs dicit patrem interuenit : Cracem lncensi enĩ facereẽ
passionem suã patri ostendere ac ꝓ nobis incerpellare : Dicit enim paulus a postolus xps

Expanded text:
pontificum, Dominus Salvator noster, qui sedet in dextera paternae majestatis, crucem incensi super pontificum, Dominus Salvator noster, qui sedet in dextera paternae majestatis, crucem incensi super altare tunc ponit, cum pro nobis, sicut Apostolus dicit, Patrem intervenit. Crucem enim incensi facere est passionem suam Patri ostendere ac pro nobis interpellare. Dicit enim Paulus apostolus: «
Abbreviated transcription (Latin):
potius grates illi innumeras ꝓbeneficiis conlatis ex soluere conuenit: ne ingrati muneri suscep¬
to indigni recdamur accipiendo simulque priuemur accepto sicut ille negleglens & indeuor
seruus qui accepto dñitalento non modo indeuotus apparuit sed &iã ad calumniã dño in¬
linit adorationẽ gratiarũq actionem sese deiotus submittit: sciens scriptum : Ad locum unde
exeunt flumina reuertuntur ut iterum fluant: Neque enim fluereualent immosic cantur
omnia flumina nisi ad matricem redeant abyssum : quia nisi ꝑceptores diuinorum munerum
sese humiliter eius potentiae subdere studuerint a quo ut fluant acceperunt eorum & uelle
& posse anditate perpetua marcesc&: Nam quibus dã talibus apłs ex ꝓbrans ait : Quid enim
habes quod non accepisti si autẽ accepisti quid gloriaris quasi non acceperis& sed& pontife

Expanded text:
potius grates illi innumeras pro beneficiis collatis exsolvere convenit ne ingrati munere susceppotius grates illi innumeras pro beneficiis collatis exsolvere convenit ne ingrati munere suscepto reddamur accipiendo, simulque privemur accepto, sicut ille negligens et indevotus servus qui accepto Domini talento, non modo indevotus apparuit, sed etiam ad calumniam Domino inlinit, ad orationem gratiarumque actionem sese devotus submittit, sciens scriptum: « Ad locum unde exeunt flumina revertuntur, ut iterum fluant. » Neque enim fluere valent, imo siccantur omnia flumina nisi ad matricem redeant abyssum, quia, nisi perceptores divinorum munerum sese humiliter ejus potentiae subdere studuerint a quo ut fluant acceperunt, eorum velle et posse ariditate perpetua marcescent. Nam quibusdam talibus Apostolus exprobrans ait: « Quid enim habes quod non accepisti? Si autem accepisti, quid gloriaris quasi non acceperis? » Sed et Pontifex
Abbreviated transcription (Latin):
phonam Scĩfica uit dñs tabernaculum suum: Tabernaculum denim dĩ ecclesi a est : &tabernaculo¬
& in presentiuita quasi initinere est pergens ad patriam. uel quia suscepiebellum contra .a. erias
potestates : Quam dñs scificauit : sicut a postolus dicit faciens eã non habere maculã aut rugã: Ca¬
nit &iã lapides pretiosi omnes muritui. Muri hierusalem munitiones sunt scripturarum qui¬
bus arcentur iuda ei heretici atquepagani qui delapidibus pretiosis aedificantur : quia ual¬
de pretio sidõ fuerunt qui scripturas scãs ipso auctore condiderunt & nobis legendas relique¬
runt lapides autẽ dicti: propter in uincibilem firmitatẽ Quorũ uni diciumꝰ est. Tues petros
& suꝑ hanc petrã dedificabo ecclesi ammeã . Quoduero iterum crucem incensi suꝑ altare
poscere debemus : Sed neque post accepta eius bonitatẽ remissi & neglentes eẽ debemus quin

Expanded text:
phonam: « Sanctificavit Dominus Tabernaculum suum. » Tabernaculum Dei Ecclesia est, quphonam: « Sanctificavit Dominus Tabernaculum suum. » Tabernaculum Dei Ecclesia est, qui vita quasi in itinere est pergens ad patriam, vel quia suscepit bellum contra aerias potestates. Quam Dominus sanctificavit sic, ut Apostolus dicit: « Faciens eam non habere maculam aut rugam. » Canit etiam: « Lapides pretiosi omnes muri tui. » Muri Jerusalem munitiones sunt Scripturarum quibus arcentur Judaei, haeretici atque pagani. Qui muri de lapidibus pretiosis aedificantur, quia valde pretiosi Deo fuerunt qui Scripturas sacras ipso auctore condiderunt et nobis legendas reliquerunt, lapides autem dicti propter invincibilem firmitatem. Quorum uni dictum est: « Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam. » Quod vero iterum crucem incensi super altare poscere debemus. Sed neque post acceptam bonitatem remissi et negligentes esse debemus, quin
Abbreviated transcription (Latin):
Deinde incircuituecclesiaeꝑ parietes crucem cum pollice deipsochrismate pontifex faeit: i nci¬
piens ad extrolatere usque indextrum : Atare quidem totũperlinitur sacra unctione Pane¬
tes autẽ signantur pontificis pollice quia per altare signantur illi qui potiori sci sp̃s debriantur iiu¬
nere quorum scilicomens indñi amore feru& semꝑ : At queideo in quo magis eodelectantuR
eo maioris illius munere inpinguatur. Perparietes autẽ minoris quinq: ordinis quibus sufficit
quodla pides sunt ecclesiae & inconpagisecclesiae maner unione : At queideo ꝑfide mipassio¬
nis acresurrectionis & per caritatem fratornitatis donum merentur scisp̃s. Ade xtro autelacore
us que indextrumi crux pingitur : cum recta intentione intrat quis ecclesiã eã in eius sociecate ꝑ sisten
passiones que sui saluatoris reminiscens terminat hanc uitã : Canit autem interea antistes anti¬

Expanded text:
» Deinde in circuitu Ecclesiae per parietes crucem pollice de ipso chrismate pontifex facit inci» Deinde in circuitu Ecclesiae per parietes crucem pollice de ipso chrismate pontifex facit incipiens a dextro latere usque in sinistrum. Altare quidem totum perlinitur sacra unctione; parietes autem signantur pontificis pollice, quia per altare signantur illi qui potiori Spiritus sancti debriantur munere, quorum scilicet mens in Domini amore, fervet semper, atque ideo in quo magis delectantur, eo majoris illius munere impinguantur. Per parietes autem minoris quoque ordinis, quibus sufficit quod lapides sint Ecclesiae et in compagis Ecclesiae manent unione, atque ideo per fidem passionis ac resurrectionis, et per charitatem fraternitatis dona merentur Sancti spiritus. A dextro autem usque in sinistrum crux pingitur cum recta intentione intrat quis Ecclesiam, et in ejus societate persistens passionesque sui Salvatoris reminiscens terminat hanc vitam. Canit interea antistes anti
Abbreviated transcription (Latin):
lum uidemus et in enigmate : Com summabitur autẽ cumui derimus facie ad faciem Ca¬
nit autẽ sacerdos fuso chrismate suꝑ altare antiphonã. Ecceodor filii mei sicut odor agri
poleni quẽ benedixit dñs : Reminiscens olsmꝓphetiã aia cobꝓnuntiatã nunc compleri
multa posttempora nasciturum p̃uidit : Cuius agertota latitudo mundi perquẽdiffu¬
sa est ecclesia : Hic ergo ager diuersos flores odoris optulit optimi : cũrosas in martyribus. lilia in
uirginibus. Violas in scłi contẽptoribus uindes herbas in incipientibus. Floridas in proficientib
plenas fructibus in consuminatis atq ꝑfectis animabus proferre nondesistit: O dorergo filii o¬
dorẽ agripleni cumcãpus scãe eclesiae diuersis resplend& uirtutibus suauen ixpo confertodo¬
rẽ Vide herba illa a romatica de sea suissimilibus agebat : A p̃ibonus odor sumus dõ inomniloco:

Expanded text:
lum videmus et in aenigmate, consummabitur cum viderimus facie ad faciem. Calum videmus et in aenigmate, consummabitur cum viderimus facie ad faciem. Canit autem sacerdos fuso chrismate super altare antiphonam: « Ecce odor filii mei sicut odor agri pleni quem benedixit Dominus. » Reminiscens olim prophetiam Jacob pronuntiatam nunc compleri multa post tempora nasciturum praevidit, cujus ager est tota latitudo mundi per quem diffusa est Ecclesia. Hic ergo diversos flores odoris protulit optimi, cum rosas in martyribus, lilia in virginibus, violas in saeculi contemptoribus, virides herbas in incipientibus, floridas in proficientibus, plenas in consummatis atque perfectis animalibus proferre non desistit. Odor ergo filii odor est agri pleni, cum campus sanctae Ecclesiae diversis resplendet virtutibus et suavem Christo confert odorem. Unde herba illa aromatica de se et suis similibus aiebat: « Christi bonus odor sumus Deo in omni loco.