comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tempore quo azarias qui et orias nominatus ẽ. suꝑ
duas tribus in hierusalem regnauit: et hieroboam
filius ioas regis israhel. suꝑ decem tribus in samaria
regnauerat : regnũ assyrioꝵ. ꝑ arbatũ destructũ
atq in medos translatum est Et interim sine pͥn¬
cipibus res agebatur. usq adeiocum regem medoꝵ:
qui et bathanam condidit ciuitatem In medio au¬
tem tempore chaldei proprie preualebant quoꝵ
separatȩ quȩdam regum successiones ut supradic¬
tum ẽ. feruntur: Deniq thegladphalasar et salma¬
nasar et senna cherib reges assyriorum. terram isra¬
helitarum hisdem temporibus uastasse atq eos in
captiuitatem duxisse describuntur: antequã de¬
iocus in media regnauerat Postea autẽ nabucho¬
dosor hiero solimam uastauit Tamen aliquorũ
regum medorum inter arbatum et deiocum in
cronicis introducta repꝑimus nomina Ubi re¬
fertur quod post arbatum uiginti octo annis reg¬

Expanded text:
tempore quo Azarias, qui et Ozias nominatus est, super tempore quo Azarias, qui et Ozias nominatus est, super duas tribus in Hierusalem regnavit, et Hieroboam filius Ioas regis Israhel super decem tribus in Samaria regnaverat, regnum Assyriorum per Arbatum destructum atque in Medos translatum est. 6 Et interim sine principibus res agebatur usque ad Deiocum regem Medorum, qui Ecbathanam condidit civitatem. In medio autem tempore, Chaldaei proprie praevalebant; quorum separatae quaedam regum successiones, ut supra dictum est, feruntur. Denique Thegladphalasar et Salmanasar et Senacherib reges Assyriorum terram Israhelitarum hisdem temporibus vastasse atque eos in captivitatem duxisse describuntur, antequam Deiocus in Media regnaverit. 7 Postea autem Nabuchodonosor Hierosolimam vastavit. Tamen aliquorum regum Medorum inter Arbatum, et Deiocum in Cronicis introducta repperimus nomina, ubi refertur quod post Arbatum, viginti octo annis reg
Abbreviated transcription (Latin):
tia stetit Sed cum arbatus quẽ alii arbacen uocant
p̃fectus medoꝵ idemq natione medus. sardana pal¬
lum regem suum apud babiloniam interfecisset :
regni nomen et suminam in medos transtulit:
Ita nini et babilonis regnum. eo anno in medos di¬
riuatum est: Quo anno apud latinos prochasa
mullii et numitoris pater auus autẽ rhȩe siluie
que mater romuli fuit. regnare cepit: Disceden¬
te autem arbato in medos. partem regni pęnesse
retinuere chaldei: quia babilon̾am sibi aduersus
medos: uindicauerunt: Ita babiloniȩ potestas
apud medos: propͥe tas apud chaldeos fuit Chal-¬
dei autem ꝓpter antiquam regiȩ urbis dignita¬
tem: non illam suam sed se illiiᷤ uocare malu¬
erunt: Unde factum est ut nab.I. uchodonosor
ceteriq post eum usq cyrum re¬
ges. quãuis
caldeorum uiribꝰ potentes et ba¬
biloniȩ no¬
mine clari legantur: in numeroec¬
et ordine re¬
gum non habeant᷑ inlustrium: Si quidem eo

Expanded text:
tia stetit; sed cum Arbatus, quem alii Arbacen vocant, tia stetit; sed cum Arbatus, quem alii Arbacen vocant, praefectus Medorum idemque natione Medus, Sardanapallum regem suum apud Babilonam interfecisset, regni nomen et summam in Medos transtulit. Ita Nini et Babilonis regnum eo anno in Medos dirivatum est, quo anno apud Latinos Prochas, Amulii et Numitoris pater, avus autem Reae Silviae quae mater Romuli fuit, regnare coepit. 4 Discedente autem Arbato in Medos, partem regni penes se retinuere Chaldaei, quia Babilonam sibi adversus Medos vindicaverunt. Ita Babiloniae potestas apud Medos, proprietas apud Chaldaeos fuit; Chaldaei autem propter antiquam regiae urbis dignitatem non illam suam, sed se illius vocare maluerunt. 5 Unde factum est ut Nabuchodonosor ceterique post eum usque Cyrum reges, quamvis Chaldaeorum viribus potentes et Babiloniae nomine clari legantur, in t ordine regum non habeantur inlustrium. Siquidem eo
Abbreviated transcription (Latin):
subiigauerat gentes multas imperio suo: & ip¬
se edificauit ciuitatem potentissimam quã
apellauit ecbathanis Quidam querendũ putant.
historia udith quo tempore quibusue sub regibus
edita fuerit : ob hoc maxime quia ipsi reges qui in
historia notati sunt hoc est arfaxath et nabuchodo¬
nosor. apud eos qui assyriorum uel medorum histo¬
rias conscripsere in ordine regum utriusq regni in¬
serti non repperiuntur Nam rex primus apud
assyrios qui eminere cetẽris potuit. ninus fuit:
qui in regione assyrioꝵ ciuitatẽ nominis sui hoc
est ninum quam hebrei uocant niniuen. dicitur
condidisse: Fic gͦ cum gentes plurimas bello petiuisset
ac suꝑasset: post tremum bellum illi fuit cum zoro¬
ast e. bactrianoꝵ rege: qui primus fertur artes ma¬
gicas inuenisse: Hocq occiso: et ipse decessit: Post quẽ
sami rames uxor eius. totius asiȩ regina. babiloni am
urbera instaurauit: caputq regni assyrii ut ẽẽt in¬
stituit: sicq regnum assyrioꝵ dui inconcussa poten¬

Expanded text:
subiugaverat multas gentes imperio suo, et ipse aedificavit civitatem potentissimam quam appellavit Ecbathanis». Quidam quaerendum putant historia Iudith quo tempore quibusve sub regibus edita fuerit; ob hoc maxime quia ipsi reges qui in historia notati sunt, hoc est Arfaxath et Nabuchodonosor, apud eos qui Assyriorum vel Medorum historias conscripsere in ordine regum utriusque regni inserti non reperiuntur. 2 Nam rex primus apud Assyrios, qui eminere ceteris potuit, Ninus fuit, qui in regione Assyriorum civitatem nominis sui, hoc est Ninum, quam Hebrei vocant Nineven, dicitur condidisse. Hic ergo cum gentes plurimas bello petivisset ac superasset, postremum bellum illi fuit cum Zoroastre Bactrianorum rege, qui primus fertur artes magicas invenisse, hocque occiso et ipse decessit. 3 Post quem Samerames uxor eius, totius Asiae regina, Babilonam urbem instauravit caputque regni Assirii ut esset instituit,sicque regnum Assyriorum diu inconcussa poten
Abbreviated transcription (Latin):
exũrere contendit: Unde euenit quod subiungitur.
et cecidit timor illius suꝑ omnes inhabitantes terram:
quia carnalium corda. que amore terrenarum rerũ
obligantur. audita et uisa hostis ipsius inmanitate.
contremescunt: At uerohi qui exuti terrestribus cu¬
ris et carnalium illecebra uoluptatum. cum apłodi
cere possunt in carne autem ambulantes non scd̾m

Expanded text:
exurere contendit. 18 Unde evenit quod subiungitur: exurere contendit. 18 Unde evenit quod subiungitur: «Et cecidit timor illius super omnes inhabitantes terram»; quia carnalium corda, quae amore terrenarum rerum obligantur, audita et visa hostis ipsius inmanitate contremescunt. At vero hi qui, exuti terrestribus curis et carnalium inlecebra voluptatum, cum Apostolo dicere possunt: «In carne autem ambulantes non secundum
Abbreviated transcription (Latin):
certat efficere ruinam Et post hec descendit in cam¬
pos damasci in diebus messis: et succendit omnia sa¬
ta. omnesq arbores ac uineas fecit incidi Et cecidit
timor illius suꝑ omnes in habitantes terram Quid
perdamascum qui interpretatur sanguinis potus.
nisi gentilium dominationis exprimitur potestas.
que fidelium hoc est martirũ xp̃i inhianter sitit fun¬
dere sanguinẽ: et marime in illa ꝑsecutione nouissi¬
na que uxta mundi finem uentura est. quando tem¬
pus messis hoc est consummatio appro puiquat se¬
culi : Tunc gͦ scđ̾m ueri holofernis hoc est antichristi
crudelissimam iussionem. platitudinẽ totius orbis
uniuerse ȩccłȩ grauissima excitatur ꝑsecutio: et quic¬
quid in satis uiride. uel quicquid in arboribus flori¬
ferum. seu in uineis spiritalibus fructiferum. hoc. ẽ.
inscĩs uiris inuenitur utile iocundum et fructuosũ:
totum gladio ꝑsecutionis deuastare. ac flãma inuidiȩ

Expanded text:
certat efficere ruinam. 15 «Et post haec descendit in camcertat efficere ruinam. 15 «Et post haec descendit in campos Damasci in diebus messis et succendit omnia sata, omnesque arbores ac vineas fecit incidi; et cecidit timor illius super omnes inhabitantes terram». 16 Quid per Damascum, qui interpretatur sanguinis potus, nisi gentilium dominationis exprimitur potestas, quae fidelium, hoc est martyrum Christi inhianter sitit fundere sanguinem, et maxime in illa persecutione novissima quae iuxta mundi finem ventura est, quando tempus messis, hoc est consummatio appropinquat saeculi? 17 Tunc ergo secundum veri Holofernis, hoc est Anticristi crudelissimam iussionem, per latitudinem totius orbis universae ecclesiae gravissima excitatur persecutio. Et quicquid in satis viride, vel quicquid in arboribus floriferum seu in vineis spiritalibus fructiferum, hoc est in sanctis viris invenitur utile, iucundum et fructuosum, totum gladio persecutionis devastare ac flamma invidiae
Abbreviated transcription (Latin):
locupletationem eoꝵ depredat: cũ scientiȩ ipsoꝵ am¬
plitudinẽ cum ceteris instrumentis quibus deo ser¬
uire debuerant. ꝑ illecebras uoluptatum captiuan¬
do. uel inmanifestam blasfemiam compellendo. in
usum seruituĩ sui conuertit: eosq qui resistunt sibi
occidit in ore gladii: quia quos flectere ad consen¬
sum nequitiȩ suȩ non ualet: hos corporali morte
inte rimere studet Predauitq omnes filios tarsis
et filios israhel qui erant contra faciem deserti. et
ad austrum terrȩ celeon: et transit eufraten. et ue¬
nit ad mesopotamiam: et cetera Per diuersas enĩ
prouintias et nomina diuersoꝵ locoꝵ ꝙ̃ inhisto¬
ria continent᷑. distinctiones de signantur ꝑsonarũ
gradiuum. ac dignitatum: ex quibus omnibus. diabo¬
lus sibi aliquam contendit iuindicare portionem: nec
formidat alicubi pugnȩ subire difficultatẽ: sed pro¬
piria malitia instigatiis. grandis potentiȩ grauem

Expanded text:
locupletationem eorum depraedat, cum scientiae ipsorum amlocupletationem eorum depraedat, cum scientiae ipsorum amplitudinem, cum ceteris instrumentis quibus Deo servire debuerant, per inlecebras voluptatum captivando vel in manifestam blasphemiam conpellendo, in usum servitii sui convertit. Eosque qui resistunt sibi occidit in ore gladii, quia quos flectere ad consensum nequitiae suae non valet, hos corporali morte interimere studet. 14 «Praedavitque omnes filios Tharsis, et filios Israhel qui erant contra faciem deserti et ad austrum terrae et Teleon, et transit Eufratem et venit ad Mesopotamiam» et cetera. Per diversas enim provincias et nomina diversorum locorum, quae in historia continentur, distinctiones designantur personarum graduum ac dignitatum, ex quibus omnibus diabolus sibi aliquam contendit vindicare portionem. Nec formidat alicubi pugnae subire difficultatem sed, propria malitia instigatus, grandis potentiae gravem
Abbreviated transcription (Latin):
tat in uniuerso mundo frunt enĩ ut euangłium
testatur. tribulationes tales quales non fuerunt
abinitio creaturȩ quam condidit deus usq nunc.
neq fient: et nisi breuiasset dñs dies illos. non fuiss
salua omnis caro: sed ꝓpter electos quos elegit. breui¬
abit dies Onde de historico holoferne. subiungit
scriptura dicens:
scriptura dicens: AScenditq omnia castel¬
la eoꝵ. et obtinuit omnẽ munitionẽ: et cet̾a. It
typici holofernis exprimatur seuitia atq crudelitas.
qui omnia castella ascendit. et obtinet omnẽ muni¬
tionẽ: cum plerosꝙ ex his qui uidebantur firmitatẽ
habere fidei et uirtutũ excellentiam: parti dolo par¬
tim etiam aꝑta insecutione destatu uere religionis
p̃cipitando deicit atq ꝓsternit: Et frangit omnes ci¬
uitates excelsas quia de ipsis pastoribꝰ qui plati sunt
gregi dnico. nonnullos astutia sua frangit ac omnẽ

Expanded text:
tat in universo mundo. «Erunt enim», ut evangelium tat in universo mundo. «Erunt enim», ut evangelium testatur, «tribulationes tales quales non fuerunt ab initio creaturae quam condidit Deus usque nunc, neque fient. Et nisi breviasset Dominus dies illos non fuisset salva omnis caro, sed propter electos, quos elegit, breviabit dies». 12 Unde de historico Holoferne subiungit Scriptura dicens:Scriptura dicens: «Ascenditque omnia castelt obtinuit omnem munitionem» et cetera, ut typici Holofernis exprimatur saevitia atque crudelitas, qui omnia castella ascendit et obtinet omnem munitionem, cum plerosque ex his qui videbantur firmitatem habere fidei et virtutum excellentiam, partim dolo partim etiam aperta insecutione, de statu verae religionis praecipitando deicit atque prosternit. 13 «Et frangit omnes civitates excelsas», quia de ipsis pastoribus, qui praelati sunt gregi dominico, nonnullos astutia sua frangit ac omnem
Abbreviated transcription (Latin):
calipsim draco dedit uirtutẽ et potestatẽ magnam:
et admirata ẽ uniuersa terra post bestiam: Et adora¬
uerunt draconẽ qui dedit potestatẽ bestiȩ: et ado¬
rauerunt bestiam dicentes: Quis similis bestie. et qͥs
poterit pugnare cum ea: Et datum ẽ ei os loquens
magna et blasfemiam: Et data ẽ illi potestas. facere
menses. xl. duos Et aperuit os suũ in blasfemias addin:
blasfemare nomen eius. et tabernaculũ eius. et eos
qui in cȩlo habitant: Et datum ẽ illi bellum facere
cum scĩs: et uincere illos: Et data ẽ illi potestas in
omnẽ tribum et populum et linguam et gentem:
S adorabunt eum omnes qͥ inhabitant terram: quoꝵ
non sunt scripta nomina in libro uite agni. qui oc¬
cisus est ab origine mundi: Per fraudem enĩ antichris¬
ti. et falsam ipsius potentiam: diabolus sibi totius
orbis pollicetur dominationẽ Nec parcet oculus
eius ulli regno: quia ꝑsecutionem maximam exci¬

Expanded text:
calipsin, draco dedit virtutem et potestatem magnam, calipsin, draco dedit virtutem et potestatem magnam, et admirata est universa terra post bestiam et adoraverunt draconem qui dedit potestatem bestiae, et adoraverunt bestiam dicentes: «Quis similis bespoterit pugnare cum ea? Et datum est ei os loquens magna, et blasphemiam, et data est illi potestas facere menses quadraginta duos. Et aperuit os suum in blasphemias, ad Deum blasphemare nomen eius et tabernaculum eius et eos qui in caelo habitant. Et datum est illi bellum facere cum sanctis, et vincere illos. 10 Et data est illi potestas in omnem tribum et populum et linguam et gentem, et adorabunt eum omnes qui inhabitant terram, quorum non sunt scripta nomina in libro vitae agni, qui occisus est ab origine mundi. 11 Per fraudem enim Anticristi et falsam ipsius potentiam diabolus sibi totius orbis pollicetur dominationem, nec parcet oculus eius ulli regno, quia persecutionem maximam exci
Abbreviated transcription (Latin):
occidentis: et contra eos p̾cipue qui contempserunt
unꝑium meum Non parcat ocłs tuus ulli regno: om¬
nẽq urbem munitam subiugabis michi: Holofernẽhc̃
aut gentium principatum qui persecutus est
ȩccłam xp̃i. aut ipsum etiam iniquoꝵ omnium capt̃
et nouissimum ꝑditionis filium. possumꝰ intellige¬
re : qui extollitur suꝑomine quod dicitur deus aut
quod colitur. ita ut in templo dei sedens ostendat se
tamquã ipse sit ds: in quẽ totus intrabit sathanas.
ut faciat ea que non fecerunt patres sui neq patres
patrũ eius: et dm̃ patrum suoꝵ non reputabit. nec
quemquã deoꝵ curabit: Qui iuxta danielis ꝓphe¬
tiam. aduersum uniuersa consurget: et ueniet in
multitudine magna ut conterat et interficiat plu¬
rimos: et figat tabernaculum suũ ample inter ma¬
ria supra montem inclitũ et scm Ubi ętiam duuna
potentia contritus corruet Huic ȩtiam iuxta apo¬

Expanded text:
occidentis, et contra eos praecipue qui contempserunt occidentis, et contra eos praecipue qui contempserunt imperium meum. Non parcat oculus tuus ulli regno, omnemque urbem munitam subiugabis mihi”». 6 Holofernem hunc aut gentium principatum, qui persecutus est ecclesiam Christi, aut ipsum etiam iniquorum omnium caput et novissimum perditionis filium possumus intellegere, qui extollitur super omne quod dicitur Deus aut quod colitur; ita ut in templo Dei sedens, ostendat se tamquam ipse sit Deus, in quem totus intrabit Satanas, ut faciat ea quae non fecerunt patres sui neque patres patrum eius, et Deum patrum suorum non reputabit nec quemquam deorum curabit. 7 Qui, iuxta Danielis prophetiam, adversum universa consurget, et veniet in multitudine magna ut conterat et interficiat plurimos, et figat tabernaculum suum ample inter maria supra montem inclitum et sanctum, ubi etiam divina potentia contritus corruet. 8 Huic etiam, iuxta Apo
Abbreviated transcription (Latin):
suo imꝑio subiugare uelle: nisi quod diabolus pro¬
pria suꝑbia excecatus. totius orbis sibi spondet imꝑi¬
um. certatq ꝓuiribꝰ ut a cultu pietatis abstractos
impietatis sue faciat eẽ consortes: qui se quondam
iactans de potentia regni sui uixta ꝓphete sententiã
sub figura regis babilonis taliter in corde suo locutus
ẽ dicens. in cȩlum ascendam. suꝑ sidera dĩ exaltabo soliũ
meum. sedebo in monte testamenti in lateribus aqui
lonis. ascendam suꝑ altitudinẽ nubiũ erosimilis altis¬
simo: qui et in euangłio redemptorem nr̃m deducets
in montẽ excelsum ualde ostendit omnia regna mun¬
di. et głam eoꝵ. et ait ei. hec omnia tͥ dabo. si ꝓcidens
adoraueris me: arrogantia enimeius ñ habet mo¬
dum: s infirma eertũ habet casum qđ infine clarebit:
Uocauit nabuchodonosor. rex holofernẽ principem mi¬
litiȩ suȩ: et dixit ei Pgredere aduersum omne regnũ

Expanded text:
suo imperio subiugare velle, nisi quod diabolus, prosuo imperio subiugare velle, nisi quod diabolus, propria superbia excaecatus, totius orbis sibi spondet imperium certatque pro viribus ut, a cultu pietatis abstractos, inpietatis suae faciat esse consortes? 3 Qui se quondam iactans de potentia regni sui, iuxta prophetae sententiam, sub figura regis Babilonis taliter in corde suo locutus est dicens: «In caelum ascendam, super sidera Dei exaltabo solium meum, sedebo in monte testamenti inter se confligentes plurimarum gentium in consimo». 4 Qui et in evangelio Redemptorem nostrum deducens in montem excelsum valde, ostendit omnia regna mundi et gloriam eorum et ait ei: «Haec omnia tibi dabo, si procidens adoraveris me»; arrogantia enim eius non habet modum, sed infirma certum habet casum, quod in fine clarebit. 5 «Vocavit Nabuchodonosor rex Holofernem principem militiae suae et dixit ei: “Egredere adversum omne regnum
Abbreviated transcription (Latin):
enim sepeliuntur ibi medoꝵ reges atq ꝑsarum
pariter et pastoꝵ: et cui hec cura committitur. sa¬
cerdos est iudeoꝵ: et hoc fit usq ad presens tempꝰ:
Sequitur: Et głabatur acquasi potens in potentia
exercitus sui: et in gła quadrigarũ suarũ: Anno
gͥ duodecimo regni sui. nabuchodonosor rex assy¬
riorum qui regnabat in niniue ciuitate magna.
pugnauit contra arphaxat: et obtinuit eum in
campo magno qui appellatur ragau. circa eufra
die mensis primi: factum est uerbum in domo nabu¬
chodonosor regis assyrioꝵ ut defenderet se: Uocauit¬
q: omnes maiores. om̃sq duces bellatores suos: et ha¬
buit cum eis mysterium consilii sui Dixitq cogitati¬
onem suam in eo ẽẽ: ut omnem terram suo subiuga¬
ret imꝑio Quid est quod nabu chodonosor furore re¬
pletus. et fastu arrogantiȩ elatus. ꝓmictit se ulcisci
in his qui resistebant sibi. iactatq se omnẽ terram

Expanded text:
enim sepeliuntur ibi Medorum reges atque Persarum, enim sepeliuntur ibi Medorum reges atque Persarum, pariter et Parthorum. Et cui haec cura committitur sacerdos est Iudaeorum, et hoc fit usque ad praesens tempus. 18 Sequitur: «Et gloriabatur quasi potens in potentia exercitus sui et in gloria quadrigarum suarum. Anno igitur duodecimo regni sui Nabuchodonosor rex Assyriorum, qui regnabatpugnavit contra Arphaxad, et obtinuit eum in campo magno, qui appellatur Ragau circa Euphratdie mensis primi factum est verbum in domo Nabuchodonosor regis Assyriorum ut defenderet se vocavitque omnes maiores omnesque duces bellatores suos et habuit cum eis mysterium consilii sui dixitque cogitationem suam in eo eret imperio». 2 Quid est quod Nabuchodonosor, furore repletus et fastu arrogantiae elatus, promittit se ulcisci in his qui resistebant sibi iactatque se omnem terram
Abbreviated transcription (Latin):
bitoꝵ centũ: & rłq scbathanis. inedie ꝓuintie metropolis est
quã suꝑius diximus adeioco rege medoꝵ conditã:
s quia modo presens historia eam edificatam ẽẽ ab
arfaxat ciuitatem potentissimam. murorũ nimia
celsitudine atq amplitudine. turrium altitudi¬
ne narrat: possumus eam intelligere adeioco pͥmi¬
tus conditam. s ab arfaxat amplificatam: sicut et
iosephus narrat. danihelem ꝓphetam sub dariore¬
ge in eadem ciuitate medie mausoleũ ualde pre¬
clarum et mirabiliter nimis instruxisse: quod eqͥ¬
dem ut ipse dicit. manet hactenus. et uidentibus
creditur nuꝑ edificatum: ita ut ea die qua conspi¬
citur. putetur ẽẽ constructum: sic eius pulchritudo
noua uidetur et solida. nullaq senectute tam mag¬
ni temporis longeuitate confecta: cum edificia
eadem quȩ homines paciantur et aduetustatẽ
ꝑueniant. et sua fortitudine longeuitate careant.
ac ꝓprii decoris amissione marcescant. Eãctenus

Expanded text:
t reliqua. 15 Ecbathanis Mediae provinciae metropolis est, quam superius diximus a Deioco rege Medorum conditam, sed quia modo praesens historia eam aedificatam esse ab Arfaxath civitatem potentissimam murorum nimia celsitudine atque amplitudine, turrium altitudine narrat, possumus eam intellegere a Deioco primitus conditam sed ab Arfaxath amplificatam. 16 Sicut et Iosephus narrat Danielem prophetam sub Dario rege in eadem civitate Mediae mausoleum valde praeclarum et mirabiliter nimis instruxisse, quod equidem, ut ipse dicit, manet hactenus et videntibus creditur nuper aedificatum, ita ut ea die qua conspicitur putetur esse constructum, sic eius pulchritudo nova videtur et solida nullaque senectute tam magni temporis longaevitate confecta, 17 cum aedificia eadem, quae homines patiantur et ad vetustatem perveniant, et sua fortitudine longaevitate careant ac proprii decoris amissione marcescant. Hactenus
Abbreviated transcription (Latin):
et triumphali laude ꝑpetuis eam preconiis decla¬
rate: Ipsumq suꝑ omnia benedicite. qui ei uirtu¬
tem̃ talem tribuit. ut inuictum omnibꝰ homini¬
bus uinceret: insuꝑabilem suꝑaret Hester qͦꝙ
similiter reginam regina in omni pietatis et scĩ¬
tatis actione imitabilem uobis ante oculos cordis
semper ponite: quatinus illius sanctitatis meritũ
adȩquantes de terreno regno ad celestis regni apicẽ
concendere ualeatis. ꝑ ipsius scilicet grãm qui illaᷤ
scas mulieres triumphare fecerat: et uniuersam
ȩcclȩsiam suam quam ipse tipo preferebant. ꝑpe¬
tua uictoria triumphantem cȩlȩstis patriȩ secum
efficiet possessorẽ iħs uidelicet deus et dñs nr̃: qui
uos intis et foris. hic et ubiq nunc et semꝑ. custo¬
dire dignetur. Optamus uos bene ualere dña au¬
gusta memorem N RI.

Expanded text:
et triumphali laude perpetuis eam praeconiis declaet triumphali laude perpetuis eam praeconiis declarate: ipsumque super omnia benedicite qui ei virtutem talem tribuit ut invictum omnibus hominibus vinceret, insuperabilem superaret. 8 Hester quoque similiter reginam, regina, in omni pietatis et sanctitatis actione imitabilem, vobis ante oculos cordis semper ponite, quatenus illius sanctitatis meritum adaequantes de terreno regno ad caelestis regni apicem conscendere valeatis: 9 per ipsius scilicet gratiam qui illas sanctas mulieres triumphare fecerat, et universam ecclesiam suam, quam ipsae typo praeferebant, perpetua victoria triumphantem, caelestis patriae secum efficiet possessorem, Iesus videlicet Deus et Dominus noster, qui vos intus et foris, hic et ubique, nunc et semper custodire dignetur. Optamus vos bene valere, domina augusta, memorem nostri.
Abbreviated transcription (Latin):
terium a nobis translatam. ur̃o nomini dicare atq
transmittere. iudith uidelicet atq hester: quarũ
unã coequatis nomine. alteram dignitate Que qͥdẽ
ob insigne meritum uirtutis. tam uiris quã etiam
feminis sunt imitabiles: eo quod spiritales hostes ani¬
mi iugore. et corporales consilii maturitate uice¬
runt. Sic et ur̃a nunc laudabilis prudentia.que
iam hostes suos non parua ex parte uicerat si in bo¬
no cepto ꝑseuerare atq semetipsam semꝑ meliora¬
re contenderit: cunctos aduersarios suos feliciter
suꝑabit Adhuc gͦ in agone consistitis. ac ideo ne¬
cesse est diuinum implorare auxilium: ut qui suo
sanguie mortem uicerat mortisq auctorem captiua¬
uerat: in certamine istius mundi. ueram uob uic¬
toriam pariat: sicq ueraciter triumphantes. ad et̃¬
ne beatitudinis gaudia uos ꝑuenire concedat: Acci¬
pite gͦ iudith omonimã urãm. castitatis exemplar:

Expanded text:
terium a nobis translatam, vestro nomini dicare atque terium a nobis translatam, vestro nomini dicare atque transmittere, Iudith videlicet atque Hester: quarum unam coaequatis nomine, alteram dignitate. 5 Quae quidem ob insigne meritum virtutis tam viris quam etiam feminis sunt imitabiles, eo quod spiritales hostes animi vigore et corporales consilii maturitate vicerunt. Sic et vestra nunc laudabilis prudentia, quae iam hostes suos non parva ex parte vicerat, si in bono coepto perseverare atque semetipsam semper meliorare contenderit, cunctos adversarios suos feliciter superabit. 6 Adhuc ergo in agone consistitis ac ideo necesse est divinum implorare auxilium, ut qui suo sanguine mortem vicerat mortisque auctorem captivaverat, in certamine istius mundi veram vobis victoriam pariat; sicque veraciter triumphantes ad aeternae beatitudinis gaudia vos pervenire concedat. 7 Accipite ergo Iudith omonimam vestram, castitatis exemplar,
Abbreviated transcription (Latin):
ominȩ electȩ et merito magne pietatis
ab omnibus uenerande atq amandȩ. ui¬
dith auguste: Hrabanus seruorum dei
seruus. eternam in xp̃o supplex optat salt: Cum
celsitudo magnitudinis ur̃ȩ atq largitio benig¬
nitatis. que ñ solum amicis s etiam inimicis ab
ipsius dĩ ore in structa ꝓdesse didicit. plurimos
faciat sibi deuotos. Nos etiam quantulacũq pars
plebis a dõ uobis cõmisse sub pietate urã degentes.
deuotũ cogitamus uobis exhibere obsequium. qui
licet non simus censu p̾ciosarũ opum locupletes ta¬
men studio sacrarum orationũ ñ sumus omninouacus
ac sobole offerimus: deprecantes ut ipsius dono du
hic incolumes. et in futura uita semꝑ sitis felices atq
gaudentes: De cetero quia uos comperi laudabili
excellere ingenio. et scãrum mulierũ quas sacra
scriptura cominemorat. uirtutes ac studiũ in bono
oꝑe imitari:. ñ frustra arbitratussum quarumdã
illarum historiam allegorico sensu ad scẽ ecclesiȩ miᷤᷤ¬

Expanded text:
ominae electae et merito magnae pietatis ab omnibus venerandae atque amandae, Iudith augustae, Hrabanus, servorum Dei servus, aeternam in Christo supplex optat salutem. 2 Cum celsitudo magnitudinis vestrae atque largitio benignitatis quae non solum amicis, sed etiam inimicis, ab ipsius Domini ore instructa, prodesse didicit, plurimos faciat sibi devotos; nos etiam, quantulacumque pars plebis a Deo vobis commissae, sub pietate vestra degentes, devotum cogitamus vobis exibere obsequium. 3 Qui licet non simus censu pretiosarum opum locupletes, tamen studio sacrarum orationum non sumus omnino vacui, ac sobole offerimus: deprecantes ut ipsius dono diu hic incolumes et in futura vita semper sitis felices atque gaudentes. 4 De cetero, quia vos comperi laudabili excellere ingenio et sanctarum mulierum, quas sacra Scriptura commemorat, virtutes ac studium in bono opere imitari, non frustra arbitratus sum quarumdam illarum historiam, allegorico sensu ad sanctae ecclesiae mys
Abbreviated transcription (Latin):
dignitas atq sublimitas. qualiter exaltauerit ue¬
rũ mardocheũ hoc ẽ cetũ scõꝵ doctoꝵ & magistroꝵ ec¬
cłȩ corã popło xꝑiano: ñ tantũ uniꝰ gentis uidȩe s
etiã uniuersarũ nationũ uoces & scripta testantur.
Qui electos suoᷤᷤ ab initio dono grẽ sue exaltauit : et
głosos atq honorabiles ĩ cspectu om̃iũ gentiũ fecit:
hi querunt bona popło suo: loquunt᷑ q̃ ad pacẽ ꝑtinent se¬
minis sui: quia iuxta isaiȩ uatirinationẽ. speculato¬
res dñi leuauert̃ uocẽ simulq laudabt̃ Quoꝵ pedes st̃
speciosi euangelizantiũ ꝑacẽ euangelizantiũ bona:
quia semꝑ ea rogant q̃ ad ꝑacẽ st̃ in hierłm Et sciet᷑
in gentibꝰ semen eoꝵ: et germen eoꝵ in medio popłoꝵ:

Expanded text:
dignitas, atque sublimitas, qualiter exaltaverit vedignitas, atque sublimitas, qualiter exaltaverit verum Mardochaeum, hoc est, coetum sanctorum doctorum magistrorum Ecclesiae coram populo Christiano, non tantum unius gentis Judaeae, sed etiam universarum nationum voces et scripta testantur. Qui electos suos ab initio dono gratiae suae exaltavit, et gloriosos atque honorabiles in conspectu omnium gentium fecit: hi quaerunt bona populo suo, et loquuntur quae ad pacem pertinent seminis sui, quia juxta Isaiae vaticinationem: « Speculatores Domini levaverunt vocem, simulque laudabunt , quorum pedes sunt speciosi evangelizantium pacem, evangelizantium bona , » quia semper ea rogant quae ad pacem sunt in Jerusalem, et scietur in gentibus semen eorum, et germen eorum in medio pop
Abbreviated transcription (Latin):
tarias: Cuius fortitudo et imꝑium. et dignitas atq
sublimitas qua exaltauit mardocheum. scripta st̃
in libris medoꝵ atq ꝑsarũ. et quomodo mardocheus
iudaici generis scđ̾s a rege assuero fuerit. et magnꝰ
apud uideos. et acceptabilis plebi fratrũ suoꝵ: que¬
rens bona popło suo et loquens ea que ad pacẽ sui
omnẽ terram et cunctas maris insulas facere tribu¬
tarias: cũ ñ ille historicus rex ꝑsarũ atq medoꝵ omnẽ
terram umquã sub ditione sua habuerit. nec cunctas
maris insulas facere tributarias possit: quando ad
quasdam insulas et partes orbis. nec nominis eius
ꝑ eum uite et̃ne habemus introitũ: Quẽ uixta psal¬
miste ad testationẽ totꝰ orb̾ et uniuersi reges terre
adorant:cui et om̃s reges terre seruient: reges tar¬
sis et insule. munera offerent: reges arabũ et saba
dona adducent: Huiꝰ gͦ regis fortitudo et imꝑiũ et

Expanded text:
tarias cuius fortitudo et imperium et dignitas atque tarias cuius fortitudo et imperium et dignitas atque sublimitas qua exaltavit Mardocheum scripta sunt in libris Medorum atque Persarum et quomodo Mardocheus iudaici generis secundus a rege Asuero fuerit et magnus inter Iudaeos et acceptabilis plebi fratrum suorum quaerens bona populo suo et loquens ea quae ad pacem sui omnem terram et cunctas maris insulas facere tributarias? cum non ille historicus rex Persarum atque Medorum omnem terram unquam sub ditione sua habuerit, nec cunctas maris insulas facere tributarias posset, quando ad supradictas insulas et partes orbis nec nominis ejus per eum vitae aeternae habemus introitum, quem juxta Psalmistae attestationem: « Et totus orbis universi reges terrae adorant. Cui et omnes reges terrae servient, reges Tharsis et insulae munera offerent, reges Arabum et Saba dona adducent . » Hujus ergo regis fortitudo, et imperium, et
Abbreviated transcription (Latin):
ceperunt a se et asemine suo. ieiunia atq clamores: ex
sortiũ dies. et omnia que libri huius qui uocatur
hester historia continent᷑ Hecessaria enĩ nobis hec
ammonitio est. ut habeamꝰ semꝑ in cordibꝰ nr̃is pacem
xp̃ianã. et suscipiamꝰ euangelii ipsius ueritatẽ: ne
forte ꝑ discordiam et dissensionẽ. in hereticoꝵ decida¬
mꝰ errorem: ubi nequaquã salus uera. s certa est dã¬
natio atq ruina Unde sine dubio quibꝰq opus est.
qͥ se agnoscunt semine uerbi dei ab eccła catholica
et doctoꝵ scõꝵ ministerio deo pr̃i filios in baptismate
regeneratos. ut pie ieuinent: hoc ẽ uitã castam et con¬
tinentẽ ducant: clamores orationũ suarũ atq doc¬
trinarum excitent: et sortium dies hoc ẽ iuctorie fu¬
turȩ reuerenter firmaq spe celebrent: et omnia que
liber duoꝵ testamentoꝵ continet. sana fide et bo¬
omnẽ terram et cunctas maris insulas fecit tribu¬

Expanded text:
ceperunt a se, et a semine suo, jejunia atque clamores, et ceperunt a se, et a semine suo, jejunia atque clamores, et sortium dies, et omnia quae libri hujus, qui vocatur Esther, historia continentur. » Necessaria enim nobis haec admonitio, ut habeamus semper in cordibus nostris pacem Christianam, et suscipiamus Evangelii ipsius veritatem, ne forte per discordiam et dissensionem in haereticorum decidamus errorem; ubi nequaquam salus vera, sed certa est damnatio atque ruina. Unde sine dubio quibusque opus est, qui se agnoscunt semine verbi Dei ab Ecclesia et doctorum sanctorum ministerio Deo Patri filios in baptismate regeneratos, ut pie jejunent, hoc est, piam vitam, castam et continentem ducant, clamores orationum suarum atque doctrinarum excitent, et sortium dies, hoc est victoriae futurae, reverenter firmaque spe celebrent, et omnia quae liber duorum Testamentorum continet sana fide et boomnem terram et cunctas maris insulas fecit tribu
Abbreviated transcription (Latin):
tempore se p̾parare et ad futura bona ꝑcipienda con¬
formare: quatenus id qd̾ hic tẽporaliter celebrat in
fide et spe. illic ꝑpetualiter possideat in ipsius reiue¬
ritate et ȩt̃na beatitudine. quodq interim dum
in hac ꝑegrinatione sumꝰ sollertia doctoꝵ et ȩccłe
instantia ad exemplũ hester et mardochet nobis cũ
in doctrina et exhortatione agere debet: ut huius
religionis celebrande atq colende semꝑ simus de¬
uoti: De quo subditur Scripseruntq hester regi¬
na filia abiabil et mardocheus etiam scdam epłam
ut omni studio dies ista sollẽp ⁊us sancciretur in pos¬
terũ: et misert̃ ad om̃s uideos qui in centum uiginti¬
et septẽ regis assueri ꝓuincus uersabant᷑. ut haberent
pacem et susciperent ueritatem: obseruantes dies sor¬
tium et suo tẽpore cum gaudio celebrarent sicut con¬
stituerat mardocheus et hester: et illi obseruanda sus¬

Expanded text:
tempore semper se parare, et ad futura bona percipienda contempore semper se parare, et ad futura bona percipienda conformare, quatenus hic quod temporaliter celebrat, in fide et spe illic perpetualiter possideat in ipsius rei veritate et aeterna beatitudine. Quodque interim, dum in hac peregrinatione sumus, solertia doctorum et Ecclesiae instantia ad exemplum Esther et Mardochaei nobiscum in doctrina et exhortatione agere debet, ut hujus religionis celebrandae atque colendae semper simus devoti, de quo subditur: « Scripseruntque Esther regina filia Abihail et Mardochaeus etiam secundam epistolam ut omni studio dies ista solemnis sanciretur in posterum. Et miserunt ad omnes Judaeos qui in centum viginti septem regis Assueri provinciis versabantur, ut haberent pacem et susciperent veritatem, observantes dies sortium, et suo tempore cum gaudio celebrarent, sicut constituerat Mardochaeus et Esther. Et illi observanda sus
Abbreviated transcription (Latin):
rint copulari: ut nulli liceat duos hos dies absq sollẽ p¬
nitate transigere. quã scriptura testat᷑. ⁊ certa ex¬
petunt temꝑa. annis sibi uigiter succedentibꝰ. Istist̃
dies. qͦs nulla umquã delebit obliuio: et ꝑ singłas
generationes. cuncte in toto orbe ꝓuintiȩ celebrabt̃.
Nec ẽ ulla ciuitas. in qua dies furim idẽ sortium non
obseruent᷑ a iudeis. et ab eorum ꝓgenie que his cerimo¬
niis obligata est: Dies gͦ sortium in quibꝰ ds̃ ueris con¬
fessoribꝰ siuis dat uictoriam de hostibus. nulla umquã
obliuione sunt delende. s ꝑ singulas generationes
in toto orbe celebrande: quia future animarũ quietis
et resurrectionis corpoꝵ in die iudicii. spe firma semꝑ
apud quosq fideles mentio est tenenda Hec ulla ec¬
clesiarũ. xp̃i in toto orbe huius religionis expers esse
debet: s semꝑ huius ritus saluberrimi memor. omn

Expanded text:
runt copulari, ut nulli liceat duos hos dies absque solemrunt copulari, ut nulli liceat duos hos dies absque solemnitate transigere: quod Scriptura testatur, et certa expetunt tempora, annis sibi jugiter succedentibus. Isti sunt dies, quos nulla unquam delebit oblivio, et per singulas generationes cunctae in toto orbe provinciae nec celebrabunt. Nec est ulla civitas in qua dies phurim, id est sortium, non observentur a Judaeis, et ab eorum progenie, quae his caeremoniis obligata est. » Dies ergo sortium, in quibus Deus veris confessoribus suis dat victoriam de hostibus, nulla unquam oblivione sunt delendae, sed per singulas generationes in toto orbe celebrandae, quia futurae animarum quietis et resurrectionis corporum in die judicii spe firma semper apud quosque fideles mentio est tenenda; nec ulla Ecclesiarum Christi in toto orbe hujus religionis expers esse debet, sed semper hujus ritus saluberrimi memor omni
Abbreviated transcription (Latin):
ad decipiendum aliis disponunt. ipsi in eo obligent᷑.
sicut scriptura ostendit dicens. in insiduis suis capi¬
ent᷑ iniquiꝰ et qͥ fodit foueam incidit in eam Unde
et aman qͥ hostes p̃figurat ȩccłe: necem qͣm paraue¬
rat mardocheo. ipse sustinere cogebat᷑. Sors enĩ in ur¬
na missa: dispositionẽ cuiusubet rei in mente homi¬
nis significat Cuius tamen ꝓuentꝰ: in diuino pend&
uidicio Unde ꝑ salomonẽ dr̃ Sortes mittuntur in
sinu: s ad nõ tẽꝑantur. Non ẽ enĩ in hominis pctes¬
tate uia enus: s neq uolentis neq currentis ẜ mise
rentis ẽ dĩ Uniuersa enĩ. nutui eius obediunt: et
om̃ĩa quecũq uult. facit in celo et in terra: in ma¬
re et in om̃ibꝰ abissis Quomodo gͦ ipsi dies sortium
apud posteros in memoria haberi debeant: osten¬
dit scriptura dicens:. Suscepere uidei suꝑ se et
semen suũ. et suꝑ cunctos qui religioni eoꝵ uolue¬

Expanded text:
ad decipiendum aliis disponunt, ipsi in eo obligentur, ad decipiendum aliis disponunt, ipsi in eo obligentur, sicut Scriptura ostendit dicens: « In insidiis suis capientur iniqui. Et qui fodit foveam, incidit in eam . » Unde et Aman, qui hostes praefigurat Ecclesiae, necem quam paraverat Mardochaeo ipse sustinere cogebatur. Sors enim in urnam missa dispositionem cujuslibet rei in mente hominis significat: cujus tamen proventus in divino pendet judicio. Unde per Salomonem dicitur: « Sortes mittuntur in sinu, sed a Domino temperantur. Non est enim in hominis potestate via ejus, sed neque volentit omnia quaecunque vult facit in coelo et in terra, in mari et in omnibus abyssis . » Quomodo ergo ipsae dies sortium apud posteros in memoria haberi debeant, ostendit Scriptura dicens: « Suscepere Judaei super se et semen suum, et super cunctos qui religioni eorum volue
Abbreviated transcription (Latin):
erũna presentis scłi consolando confortent: ita ut sꝑe
gaudentes in tribulationibꝰ sint pacientes: sine in¬
termissione orent. in omnibꝰ gr̃as agant: et agonem
suũ piis p̃cibꝰ fideli dño cõmendent: quatenus ꝑ eiꝰ
opem eterna remunerent᷑ beatitudine Amanenĩ
filius amadathi stirpis agag hostis et aduersarius
iudeoꝵ cogitauit contra eos malũ ut occideret illos
atq deleret: et misit phur. qd nr̃a lingua uertitur
in sortem: et postea ingressa ẽ hester ad regem obse¬
crans ut conatus eius litteris regis irriti fierent. et
malũ qđ contra uideos cogitauerat reuerteret᷑ in ca¬
put eius: Beniq et ipsum et filios eius adfixerunt
cruci: atq ex illo tempore dies isti appellati sunt phu-¬
rim : id est sortium : eo qd̾ phur id est sors. in urnã mis¬
sa fuerit. Sepe enĩ nequã hominibꝰ aliter suũ ꝓue¬
niet uotũ quã sibi euenire sꝑarent: et laqueũ quẽ

Expanded text:
aerumna praesentis saeculi consolando confortent, ita ut spe aerumna praesentis saeculi consolando confortent, ita ut spe gaudentes in tribulationibus sint patientes, sine intermissione orent, in omnibus gratias agant, et agonem suum piis precibus fideli Domino commendent, quatenus per ejus opem aeterna remunerentur beatitudine. « Aman enim filius Amadathi stirpis Agag, hostis et adversarius Judaeorum, cogitavit contra eos malum ut occideret illos, atque deleret, et misit phur, quod nostra lingua vertitur in sortem. Et postea ingressa est Esther ad regem, obsecrans ut conatus ejus litteris regis irriti fierent, et malum quod contra Judaeos cogitaverat reverteretur in caput ejus. Denique et ipsum et filios ejus affixerunt cruci. Atque ex isto tempore dies isti appellati sunt phurim, id est, sortium, eo quod phur, id est sors, in urnam missa fuerit. » Saepe enim nequam hominibus aliter suum perveniet votum quam sibi evenire sperarent, et laqueum, quem
Abbreviated transcription (Latin):
morabant᷑. tam in uicino positis quã ꝓcul: et ut qͣr¬
tam decimam et quintam decimã diem mensis adar
profestis susciperent et reuertente semꝑ anno sollẽp¬
ni honore celebrarent: quia in ipsis diebus se ultist̃
iudei de inimicis suis:ꝰ et luctus atq tristitia. in hi¬
laritatem gaudiũq conuersa sunt: essentq isti die ᷤᷤ.
epularũ atq letitię: et mitterent sͥ inuicem ciboꝵ
partes. et pauꝑibꝰ munuscula largirent᷑. Suscepe¬
runtq uidei in sollẽp nem ritũ cuncta que eotẽpore
facere ceꝑant: et que mardocheus litteris facienda
mandauerat: Semꝑ enĩ quiq fideles pio labore ac bo¬
nis oꝑibꝰ atq elemosinarũ largitionibꝰ ꝓhoc decer¬
tant. ut scđm id qđ euangelica et apłica doctrina do¬
cet. fide spe et caritate ingressum uite eternȩ adipis¬
cimereant᷑  et tam se quã etiam sibi obsequentes in

Expanded text:
morabantur, tam in vicino positis quam procul, ut quarmorabantur, tam in vicino positis quam procul, ut quartam decimam et quintam decimam diem mensis Adar pro festis susciperent, et revertente semper anno solemni honore celebrarent. Quia in ipsis diebus se ulti sunt Judaei de inimicis suis, et luctus atque tristitia in hilaritatem gaudiumque conversa sunt, essentque isti dies epularum atque laetitiae, et mitterent sibi invicem ciborum partes, et pauperibus munuscula largirentur. Susceperuntuque Judaei in solemnem ritum, cunctaque quae eo tempore facere coeperant, et quae Mardochaeus litteris facienda mandaverat. » Semper enim quique fideles pio labore ac bonis operibus, atque eleemosynarum largitionibus, pro hoc decertant ut secundum id quod evangelica et apostolica doctrina docet, fide, spe et charitate ingressum vitae aeternae adipisci mereantur et tam se quam etiam sibi obsequentes in
Abbreviated transcription (Latin):
nos qͥ uiuimꝰ qͥ reliqui sumꝰ. simul rapiem᷑ cũ illis in
nubibꝰ obuiam dño in aera: et sic semꝑ cũ dño erimꝰ.
Iam quartus decimus numerus qͥ seꝑtenariũ bis
continet: animarũ ab omĩ labore et sollicitudine sig¬
nificat quietem: Euintꝰ decimꝰ autẽ uͥ septenarius
& octonarius simul continent᷑ utrũq p̃figurat & aĩa¬
rũ et corꝑoꝵ. futurã requiem et inmortalitatem Sic¬
q: multitudo electoꝵ post completos p̃sentis uitȩ la¬
bores et post ꝑceptã de uniuersis hostibꝰ uictoriã. etna
exultatione et mutua dilectione in celesti regnogau¬
debunt Nec ullus huius gaudii erit finis: quia nec
ultra aliqua succedit tristitia laboris. Quod soller¬
tia scõꝵ predicatoꝵ auditoribꝰ siuis ita credendum
atq sẽtiendum ueraci doctrina cõmendat. Unde & sub¬
dit᷑. Scripsit itaq mardocheus omnia hec: et litteris
cõp̃hensa misit ad iudeos qͥ in omnibꝰ regis ꝓuinciis

Expanded text:
 reliqui sumus, simul rapiemur cum illis in nubibus obviam Domino in aere, et sic semper cum Domino erimus . » Nam quartus decimus numerus, qui septenarium bis continet, animarum ab omni labore et sollicitudine significat quietem. Quintus decimus autem, ubi septenarius et octonarius simul continentur, utrumque praefigurat et animarum et corporum futuram requiem, et immortalitatem; sicque multitudo electorum post completos praesentis vitae labores, et post perceptam de universis hostibus victoriam, aeterna exsultatione et mutua dilectione in coelesti regno gaudebunt. Nec ullus hujus gaudii erit finis, quia nec ultro aliqua succedit tristitia laboris; quod solertia sanctorum praedicatorum auditoribus suis ita credendum atque sentiendum veraci doctrina commendat. Unde et subditur: « Scripsit itaque Mardochaeus omnia haec, et litteris comprehensa misit ad Judaeos qui in omnibus regis provinciis
Abbreviated transcription (Latin):
habent: alii uͦ usq ad ultimũ resurrectionis diem
atq beatam immortalitatẽ. tam in animabꝰ quã etiã
in corporibꝰ sius ꝑcipiunt: Iuxta illud pauli apłi qͦ ad
corrinthios scribens ait Ecce mysterium uob̾ dico
Om̃s quidem resurgimꝰ. s ñ om̃s ĩmutabim᷑. in momĩto
in ictu ocłi. in nouissimatuba Canet enĩ tuba et mor

Expanded text:
habent, alii vero usque ad ultimum resurrectionis diem habent, alii vero usque ad ultimum resurrectionis diem uietem atque beatam immortalitatem, tam in animabus quam etiam in corporibus suis, percipiunt, juxta illud Apostoli quod ad Corinthios scribens ait: « Ecce mysterium vobis dico: omnes quidem resurgemus, sed non omnes immutabimur. In momento, in ictu oculi, in noviss
Abbreviated transcription (Latin):
quintodecimo autẽ die ꝑcutere desierunt: Et idcirco
eandem diem constituere sollẽp nẽ. epularum atq
lettiȩ Et hiuͦ uidei qͥ in opidis ñ muratis. ac uillis mo¬
rabant᷑. quartũ decimũ diem mensis adar. conuuuoꝵ
et gaudii decreuerunt: ita ut exultent in eo. et mit¬
tant sͥ mutuo partes epularũ et ciborum Quid ẽ qđ
scriptura narrat quosdam iudeoꝵ in hostibꝰ sius ter¬
tia decima die mensis adar int̾fectionẽ exercuisse et qͣr¬
tadecimadie cedere desiuisse. atq hanc sollẽp̃ nẽ habe¬
re: quosdam uͦ ꝑ duos dies. hoc est tertiam decimam
atq quartam decimã p̃dictimensis occisionem hosti¬
um agentes. quintadecima tandem die a cede absti¬
nendo sollep̃. nit̃ qͥ eiusse: nͥ qđ aliqui scõꝵ post com¬
pletos labores quos in seruitio di recte credendo et
bene uiuendo expleuerunt mͦ ante tẽpus uniuer¬
salis iudicii in animabꝰ suis sabbatis mum ȩt̾̃ne qͥetis

Expanded text:
quinto decimo autem die percutere desierunt, et idcirco quinto decimo autem die percutere desierunt, et idcirco eumdem diem constituerunt solemnem epularum atque laetitiae. Hi vero Judaei qui in oppidis non muratis ac villis morabantur quartum decimum diem mensis Adar conviviorum et gaudii decreverunt, ita ut exsultent in eo, et mittant sibi mutuo partes epularum et ciborum. » Quid est quod Scriptura narrat quosdam Judaeorum in hostibus suis tertia decima die mensis Adar interfectionem exercuisse, et quarta decima die caedere desivisse, atque hanc solemnem habere: quosdam vero per duos dies, hoc est, tertiam decimam atque quartam decimam praedicti mensis occisionem hostium agentes, quinta decima tandem die a caede abstinendo solemniter quievisse: nisi quod aliqui sanctorum, post impletos labores quos in servitio Dei recte credendo et bene vivendo expieverunt, modo ante tempus universalis judicii in manibus suis sabbatismum aeternae quietis
Abbreviated transcription (Latin):
Unde euenit. ut sicut uidei in duobꝰ diebꝰ seꝑtuagin¬
ta quinq milia hostium interfecerunt: ita instan¬
tia atq conatu fidelium. hostes uniuersiqͥquinq sen¬
sibꝰ̾ corpori dediti carnaliter sapiendo legem dei ꝑsepti
ꝑfectam. spiritaliter intelligere respuunt. clarita¬
te duorũ testamentoꝵ ueraciter uincuntur atq
ꝓsternunt᷑ Nec tamen ullus de substantuis eoꝵ qͥc¬
quã contingere uult: quia nequaquã nequitiȩ
ꝑditoꝵ. credentiũ electio se admiscere consentit:
quinpociꝰ omnibꝰ modis. eoꝵ falsis dogmatibꝰ atq¬
iniquis oꝑibus alienã atq extraneam se red dit:
interfectionis fuit: et quartodecimo die cedere desie¬
runt:. Quẽ constituerunt eẽ sollẽp nem: ut in eo dein¬
ceps tempore uacarent epulis gaudio atq conuiuiis.
At hi qͥ in urbe susis cedem exercuerant. tertio decimo &
quartodecimo eiusdem mensis die. in cede uersatist̃:

Expanded text:
Unde evenit ut sicut Judaei in duobus diebus septuaginUnde evenit ut sicut Judaei in duobus diebus septuaginta quinque millia hostium interfecerunt, ita instantia et conatu fidelium hostes universi qui quinque sensibus corporis dediti carnaliter sapiendo legem Dei per sepperfectam, spiritualiter intelligere respuunt, claritate duorum Testamentorum veraciter vincuntur atque prosternuntur. Nec tamen ullus de substantiis illorum quidquam contingere vult, quia nequaquam nequitiae perditorum credentium electio se admiscere consentit; quin potius modis omnibus eorum falsis dogmatibus atqiniquis operibus alienam atque extraneam se reddit. Cinterfectionis fuit, et quarto decimo die caedere desierunt. Quem constituerunt esse solemnem, ut in eo deinceps tempore vacarent epulis, gaudio atque conviviis. At hi qui in urbe Susis caedem exercuerunt, tertio decimo et quarto decimo ejusdem mensis die in caede versati sunt;