comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cipit dicens. ꝓpt̾ fornicationẽ aut unusquisq suam uxo¬
rem babeat & unaqueq suũ uirũ habeat. St quia tale
agrauib peccatis abstinuerint: & ꝑelemosinarum largitio¬
nem hoc ꝓmeruerint: ut post mortem ꝑignẽ purgatorium
saluari possint. Sicut enim aurũ qd̃ exaliis ꝑmixtionib sor¬
didium esficit᷑ ꝑignem purgat᷑ ita & isti exsordib quas exmũ¬
danis actib contraxerunt ꝑ ignẽ mundãt᷑: ut digni fiant
electorũ numero sociari. Et qu ioquebant᷑ mecũ habebat
arundinem auream ut meciret᷑ cuutatẽ & portas eius &e mu¬
rum. Angls qui loquebat᷑ cum iob̾e: in hoc loco xp̃m signi¬
ficat. xp̃i quomodo reget om̃s gentes inĩurga ferrea sicu̾t
constabit arundine aurea metiet᷑ Diximus suꝑius ꝑiurgã
serream: disciplinã euangłis eẽ designatã. Ferrũ u̾ graue &
aurissimũ ẽ. Deduricia aut̃ uirge ferree dominus dicit inẽ¬

Expanded text:
praecipit dicens: Propter fornicationem autem unusquisque suam uxopraecipit dicens: Propter fornicationem autem unusquisque suam uxorem habeat, et una gravibus peccatis se abstinuerint, et per eleemosynarum largitionem hoc promeruerint, ut post mortem per ignem purgatorium salvari possint. Sicut enim aurum quod ex aliis permixtionibus sordidum efficitur, per ignem purgatur: ita et isti a sordibus quas ex mundanis actibus contraxerunt, per ignem mundantur, ut digni fiant electorum numero sociari. Et qui loquebatur mecum, habebat arundinem auream, ut metiretur civitatem, et portas ejus, et murum. Angelus qui loquebatur cum Joanne, in hoc loco Christum signifonstabit, arundine aurea metietur. Diximus superius per virgam ferream disciplinam Evangelii esse designatam: ferrum vero grave est et durissimum. De duritia autem 581 virgae ferreae dicit Dominus in E
Abbreviated transcription (Latin):
sitamen oꝑib implent qd docent. Multi enim intellectum
stipulam peccã minima designant᷑. S ẽ intellectus alius
quȩ fit suꝑ xp̃m recedimus: & quanto grauius peccamus.
tanto largius separam̃. S cum ꝑpenitentiã ad bona oꝑa
mur. Possumus gͦ ꝑligna terrena oꝑa intellige. dũ quis ter¬
reno oꝑi insistit ut habeat unde uiuat: ne forte necessitate cõ¬
pulsus furari cogat᷑. Nam apłs p̃cipit ut cũ silentio oꝑantes.
unusquisq suũ panẽ manducet. ꝑ fenũ uͦ amorẽ terrenum
possumus acciꝑe. cum quis ꝓaffectu carnis uxorem. filios
frẽsq diligit. S & boc ipsum apłs p̃cipit ut iuriuxores.
uxores iuros. filii parentes. parentes filios diligant ꝑstipu¬
lam aut̃ eos possumus intelligẽ: qui ꝓeo qd̾ libido eos exagi¬
tat & se contine̾ ñ possunt uxores accipiunt. S &e hoc apłs

Expanded text:
si tamen operibus implent ea, quae docent. Multi enim intellectum si tamen operibus implent ea, quae docent. Multi enim intellectum stipulam, peccata minima designantur. Sed alius intellectus est, quae fit super Christum, recedimus: et quanto gravius peccamus, tanto longius separamur. Sed cum per poenitentiam ad bona opera  revertimur. Possumus ergo per ligna terrena opera intelligere, dum quis terreno operi insistit, ut habeat unde vivat; ne forte necessitate compulsus, furari cogatur. Nam Apostolus praecipit, ut cum silentio operantes, unusquisque suum panem manducet; et iterum: Qui non possumus accipere, cum quis pro affectu carnis uxorem, filios, fratresque diligit. Sed et hoc ipsum Apostolus praecipit, ut viri uxores, uxores viros, filii parentes, parentes filios suos diligant . Per stipulam autem, eos ipsos possumus intelligere, qui pro eo quod eos libido exagitat, et se continere non possunt, uxores accipiunt. Sed et hoc Apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
cum omiũ apłorũ suorũ Similit̾ & ipsi fundamenta siũt
cõpages eccłȩ constructa ẽ. Dehoc fundamento paulus
soquitur dicens. Si quis aut̃ edifficat suꝑ fundamentũ hoc
auri argentũ lapides p̃ciosos: ligna fenũ. stapulams uĩ¬
tres pciosas &e tres uiles. Sepe ꝑaurũ sapientia designat᷑.
Aurum supra fundamentum xpĩ edifficat. qui fapie eiond
qua nuieia conterat ce uirtutes nutriat ineorde suo iecondi
imitans p salmistam qu dicebat Incorde meo abscondielo¬
quia tua lat ñ peccẽ cibi. ꝑ argentũ uero predicationis dui¬
ceilo exprimitur de quo idem psalmesta dicit. E loquia ap
eloquia casta: argentum igne examinatum. Argentũ supͣ¬
fundamentũ xpi edifficat. qui bonũ qd̃ didicit alios docet: ut
designant᷑. Lapides p̃ciosos supra fundamentũ edifficat qui
ceteros ꝑfectȩ instruant: non habent. S cum se ꝑbona opera
exercent: lapides p̃ciosos suꝑ fundamentũ xp̃i edifficant:¬

Expanded text:
um apostolorum suorum, similiter et ipsi fundamenta sunt ecompages Ecclesiae constructa est. De hoc fundamento Paulus loquitur dicens: Si quis autem aedificat supra fundamentum hoc, aurum, argentum, lapides ptres speciosas, et tres viles. Saepe per aurum sapientia designatur. Aurum supra fundamentum Christi aedificat, qui sapientiam qua vitia conterat, et virtutes nutriat, in corde suo recondit, imitans Psalmistam, qui dixit: In corde meo abscondi eloquia tua, ut non peccem tibi . Per argentum vero sermo praedicationis exprimitur: de quo idem Psalmista dicit: Eloquia Domini eloquia casta, argentum igne examinatum . Argentum supfundamentum Christi aedificat, qui bonum quod didicit, alios docet; ut designantur. Lapides pretiosos supra fundamentum Christi aedificaeteros perfecte instruant, non habent: sed cum se per bona opera exercent, lapides pretiosos super fundamentum Christi
Abbreviated transcription (Latin):
portas duodecĩ. Inĩe zechiele scͥptum ẽ. qd̾ templũ qd ei de¬
monsttatũ ẽ . iͦi. portas habuerit orientalẽ uidelicet australe.
ex aquilonalẽ. p̃cepitq ds ut porta orientalis clausa semꝑ
dicuntur uideos. qui aut̃ abaquilonali gentes designant
uaei itaq qui eognitionẽ dei babebant. & quib lex data
erat᷑ a parte solis ide abaustrali parte inqua solamplius fer¬
uet non inconuenient̾ ad eccłam uenire dicunt᷑. Eportam
australem ingrediebant᷑: quia cognoscentes inueten testa
tum: eos adfidem xpĩ suscipiendã sue scͥpture ꝑtrahebant
Sentiles uero idolatriam deserentes illiq abrenuntiantes ep
areit sedebo inmonte testamenti inlaterib aquilonis. ascen¬
aam suꝑ altitudinẽ nubiũ: & similis ero altissimo: ñincon

Expanded text:
portas duodecim. In Ezechiele scriptum est quod templum, quod ei deportas duodecim. In Ezechiele scriptum est quod templum, quod ei demonstratum est, tres portas habuerit, orientalem videlicet, australem, et aquilonarem. Praecipitque Deus ut porta orientalis clausa semper dicuntur, Judaeos: qui autem ab aquilonari, gentes designant. Judaei itaque qui cognitionem Dei habebant, et quibus Lex data fuerat a parte solis, id est, ab australi parte, in qua sol amplius fervet; non inconvenienter ad Ecclesiam venire dicuntur. Per portam australem ingrediebantur, quia cognoscentes in veteri Testamtum, eos ad fidem Christi suscipiendam suae scripturae pertrahebant. Gentiles vero idololatriam deserentes, illique abrenuntiantes, qui dixit: Sedebo in monte Testamenti in lateribus aquilonis: ascendam super altitudi
Abbreviated transcription (Latin):
minatĩ expͥmunt᷑ quia filius apatre ẽ sp̃c sc̃s uͦ abutroq ꝓcedit¬
Possumus etiã ꝑlapidẽ p̃ciosum spẽ: ꝑiaspidẽ fidẽ: ꝑeristallũ
neres caritatẽ intellige̾. S potest aliquis dicẽ: quia i illa uita
necessarie nonerunt fides & spes. Quod enim uidet quis. quid
spat Aa quod nos respondemus: quia sicut uestis quȩ exali¬
qua materia tingit᷑ post tincͥionẽ abiecta materia colorem pul¬
eberrimũ in se retinet: ita & inilla uita fideliũ spe. humilitate
abstinentia eeterisq uirtutib absq caritate finẽ accipient¬
biis. splendor quẽ exoꝑatione illarũ scĩ ad quisierunt. in
eos sine fine ꝑmanebit & habebat murũ magnũ & alcum
ste ẽ murus de quo dicit ꝓpħa. Urbs fortitudinis nre syon:
saluator ponet̃ uiea murus oe ante murale. ꝑ hunc gͥmurũ
tum preliquã uero structurã eius menbra sigurent᷑ Habẽs

Expanded text:
minatim exprimuntur; quia Filius a Patre est, Sminatim exprimuntur; quia Filius a Patre est, S fidem, per crystallum vero charitatem intelligere. Sed potest aliquis dicere quia in illa vita necessariae non erunt fides et spes. Quod enim videt quis, quid sperat ? Ad quod respondemus quia sicut vestis, quae ex aliqua materia tingitur, post tinctionem materia abjecta colorem pulcherrimum in se retinet; ita et in illa vita fide, spe, humilitate, abstinentia, caeterisque virtutibus absque charitate finem accipientibus, splendor quem ex operatione illarum sancti acquisierunt, in eis sine fine permanebit. Et habebat murum magnum et altum. Iste est murus, de quo dicit propheta: Urbs fortitudinis nostrae Sion, Salvator ponetur in ea murus, et antemurale . Per hunc igitur tum, per reliquam vero structuram ejus membra figurentur. Habentem
Abbreviated transcription (Latin):
magnitudo scõꝵ magnitudini di cõꝑata ualde nob̾ hu¬
considãmus. descendunt uero cũ ad considandã omĩpoten¬
tiam di omĩpotentis ocłos mentis nre attollimus. Dicitur
quoq hierłm claritatẽ di habusse. Habebat. ꝓfecto elam.¬
tatem di ñ suam. Sepe. & enim sol inãqua refulgens fuam
claritatẽ aquȩ largit᷑ ita ut aqua ocłos intuentiũ. reuibet
sicut & sol Quẽ admodũ gͥ aqua claritatẽ de sole ht̃ s non
ase ipsa s asole: ita ce seĩ habent claritatẽ di s naseipsis. s
adõ aquo illuminantur. Lumen uͭ eiꝰ simile lapidi p̃cioso can¬
quã lapis iaspidis simile cristallo. Eece tres lapides posuit
quorũ lumini lumen eccłȩ assimilauit: unun sine nomine:
duios uero nominatim expͥmens. Possumus itaq ꝑlapidem p̃¬
eiosum patiem: ꝑiaspidem filiũ: ꝑcristallũ sp̃m sẽm intellige
Primus sine nomine ẽ. quia pat̾ ascipso ẽ. Seds & tercius no¬

Expanded text:
magnitudo sanctorum magnitudini Dei comparata, valde nobis humagnitudo sanctorum magnitudini Dei comparata, valde nobis huconsideramus: descendunt vero, cum ad considerandam Dei omnipotentiam oculos mentis nostrae attollimus. Dicitur quoque claritatem Dei habuisse. Habebat profecto claritatem Dei, non suam. Saepe etenim sol in aqua fulgens, suam claritatem aquae largitur; ita ut aqua oculos intuentium reverberet, sicuti et sol: quemadmodum igitur aqua claritatem solis habet, sed non a se ipsa, sed a sole: ita et sancti habent claritatem Dei, sed non a se ipsis; sed a Deo, a quo illuminantur. Lumen ejus simile lapidi pretioso, tamquam lapidis jaspidis, simile crystallo. Ecce tres lapides posuit, quorum lumini lumen Ecclesiae assimilavit: unum sine nomine, duos vero nominatim exprimens. Possumus itaque per lapidem pretiosum Patrem, per jaspidem Filium, per crystallum Spiritum sanctum intelligere. Primus sine nomine est; quia Pater a se ipso est: secundus et tertius no
Abbreviated transcription (Latin):
: dicit aliquis. Quom descriptio ista iherłm. idẽ eccłȩ ad futu¬
rum tempus ꝑtinet cũ p̃sentis tẽporis eius forma uideat᷑
in hac uisione describi: Ad quȩ nos respondemus. quia eccła
quandui in hac iuita consistit agnosei ꝑfecte non potest: & qua¬
si sub quodã uelamine absconsa tenetur. eum ignoratur
quis sit reprobꝰ aut quis electus: aut ad quẽ finẽ actus su¬
os unusquisq ꝑducat. In illa autẽ uita eius forma om̃ĩbꝰ
patebit. Tunc enim liquido omĩb apparebit. quis fuit
murus: qui porte: qui fundam̃ta qui lapides struelure:
qui lapides p̃ciosi. S querendũ nob ẽ quomͦ decelo descen¬
aere dicat᷑ cum adcęlestem habitationẽ cotidie conscen¬
aat: inqua sine fine ꝑmansura credat᷑. Sc̃oꝵ actus atq me¬
rita quandiui mente ꝑtractamus semꝑ augentur inc̃ordi¬
bus nrĩs: &e quanto amplius considamus. tanto ampluis
corum magnificentia nob̃ eleuatur. At cum ocłos mentis

Expanded text:
em, id est, Ecclesiae ad futurum tempus pertinet, cum praesentis temporis ejus forma in hac videatur visione describi? Ad quod nos respondemus quia Ecclesia, quamdiu in hac vita consistit, agnosci perfecte non potest, sed quasi sub quodam velamine absconsa tenetur; cum ignoretur quis sit reprobus, aut quis electus, aut ad quem finem actus suos unusquisque perducat: in illa autem vita ejus forma omnibus patebit, tunc enim liquido omnibus apparebit, quis fuerit murus, qui portae, qui fundamenta, qui lapides structurae, qui lapides pretiosi. Sed quaerendum nobis est quomodo de coelo descendere dicatur, cum ad coelestem habitationem quotidie conscendat, in qua sine fine permansura creditur. Sanctorum actus atque merita quamdiu mente pertractamus, semper augentur in cordibus nostris; et quanto plus ea consideramus, tanto amplius eorum magnificentia nobis elevatur: at cum oculos mentis
Abbreviated transcription (Latin):
abie e qotales in primo loco ponunt᷑. Apłi namoy sicut de¬
pe ũ inculeatum ẽ. timentes his qui exgentib primo ea pee¬
aetant austeriora dñi pcepta cõmitt̾e: ne forte dure a pcop¬
corum terriq ñ auderent adsuscipiendam xpĩ fidem accede:
sepserunt eis. Elaciit sp̃itu scõ & nob nichil impone uos
oneris nisi tantum ut abstineatis uos afornicatione se ab

Expanded text:
o loco ponantur: apostoli namque, sicut saepe jam inculcatum est, timentes iis qui ex gentibus primo crediderant, austeriora Domini praecepta committere; ne forte duritia praeceptorum territi, non auderent ad suscipiendam Christi fidem accedere, scripserunt eis: Placuit Spiritui sancto et nobis nihil imponere vobis oneris, nisi ut abstineatis
Abbreviated transcription (Latin):
cionem fidei atq doctrine euanglice adportam meridianam
idẽ ad doctrinam ueteris testamenti pserutandã se transte¬
re: ut cum inuenirent in eo xp̃m multis modis eẽ p̃dictum

Expanded text:
tionem fidei atque doctrinae evangelicae ad portam meridianam, tionem fidei atque doctrinae evangelicae ad portam meridianam, id est, ad doctrinam veteris Testamenti perscrutandam se transferre; ut cum invenirent in eo Christum multis m
Abbreviated transcription (Latin):
etiam quȩ ꝑxp̃m & ꝑministros eius facte sunt admirantes.
aafidem xpĩ suscipiendã currebant᷑. Preceptũ ẽ etiã ut pier
quo quisq intrauerat ñ regred̾et᷑. ẜ de regione eius egredere cͤ.
uidelicet ut qui ingrediebat᷑ ꝑportam meridianã egredẽt
ꝑportam septẽtrionalẽ: & qui ingrediebat᷑ ꝑ portã septẽtrio¬
nalem: egrederet᷑ ꝑportam meridianã. Iudei quos intelligen¬
tia ueteris testamenti adfidem xpi suscipiendã ꝑducebat .ñ
debebant reu̾ti ea parte qua uenerant. scilicet ut obseruat¬
ones legales carnalit̾ implerent: s egredi pocius ꝑportam a¬
lonalem adeuangłis uidelicet doctrinã meditandã. & ꝑseru¬
facẽ satagebant. Gentiles uero qui portã aquilonalẽ ingre¬
diebant᷑. idẽ qui ꝑdoctrinã euangłis filii eccłe efficiebantur
ñ debebant reut ea parte qua uenerant uidelicet. ut adetro¬
res philosophoꝵ ꝑscrutandas regrederẽt᷑: s pocus post suscep¬

Expanded text:
tum et ministros ejus factae sunt admirantes, ad fidem Christi suscipiendam currebant. Praeceptum est etiam, ut per iter quo quisque intraverat, non regrederetur, sed e regione ejus egrederetur; videlicet ut qui ingrediebatur per portam meridianam, egrederetur per portam septentrionalem: et qui ingrediebatur per portam septentrionalem, egrederetur per portam meridianam. Judaei quos intelligentia veteris Testamenti ad fidem Christi suscipiendam perducebat, non debebant reverti ea parte, qua venerant, scilicet ut observationes legales carnaliter implerent: sed egredi potius per portam aquilonarem, ad Evangelii videlicet doctrinam meditandam et perscruantea carnaliter facere satagebant. Gentiles vero qui per portam aquilonarem ingrediebantur, id est, qui per doctrinam Evangelii filii Ecclesiae efficiebantur, non debebant reverti ea parte, qua venerant; videlicet ut ad errores philosophorum perscrutandos regrederentur: sed potius post suscep
Abbreviated transcription (Latin):
continent᷑ ostendẽ serus suis quȩ oportet fiericito. Cũ hec
scͥptura ñ cantũ ad futurũ tẽpꝰ s ce iã adp̃teritũ ꝑtineat:
cur se ad demonstranda ea tantũm que oportet fieri cito ad
se dicit eẽ missũ: Quia nimirũ preterita facile dignoseunt᷑
ignoramus futurũ nob̾ẽ. quia futurũ ẽ ut ad cor nrm ueniat
qd nescimais. illud uidelicet qd̵ ds p̃destinauit uc seutmi p¬

Expanded text:
ieri cito. Cum haec Scriptura non tantum ad futurum tempus, sed etiam ad praeteritum pertineat, cur ad demonstranda ea tantummodo, quae oportebat fieri cito, a Deo se dicit esse missum? Quia nimirum praeterita facile dignoscuntur: ignoramus, futurum nobis est; quia futurum est ut ad cor nostrum veniat, quod nescimus; illud videlicet, quod Deus praedestinavit u
Abbreviated transcription (Latin):
St cuutas inq̃uadro posita ẽ: & longitudo ei tanta ẽ quanta
& latitudo. ꝑ quadraturam ciuitatis: ꝑfectio sc̃oꝵ designat᷑.
Quadratum quippe lapidẽ inquacũq parte u̾teris stabit rectꝰ
Et si quadratum lapidẽ aut aliud quicquid quadrari potest
dere poteris. Habet namq sex facies: octo cornua: crepidi¬
nes duodecim: Sex facies ꝑfectionẽ demonstrant oꝑm bonoꝵ:
quia senarius ꝑfectus ẽ numerus. Habet &r octo cornua.
ex quib quatuor celum.iiii. terram respiciunt. Quatuor
gͥ cornua .iiii. designant euangłia. Quȩ duplicantur: quia
dilectionẽ d̃i & ꝓximi specialiter cõmendant. Quatuor ce¬
lum respiciunt: ut indicent dm̃ su ꝑ ea omĩa eẽ diligen
ipsos diligendos. Duodecim uͦ crepidines: fidem demonstrãt
indicent adoctrina xpi qd̃ ẽ euangłiũ. quȩ etiã inquatuor
ubros diuidit᷑ fidem scẽ trinitatis inãpłos transisse: ut ꝑ
illos adom̃s gentes migraret. Hoc totum dequadrato la¬

Expanded text:
et longitudo ejus tanta est, quanta et latitudo. Per quadraturam civitatis perfectio sanctorum designatur; quadratum quippe lapidem in quamcumque partem verteris, rectus stabit. Et si quadratum lapidem, aut aliud quid quod quadrari potest,m deprehendere poteris; habet namque sex facies, octo cornua, crepidines duodecim. Sex facies perfectionem demonstrant bonorum operum; quia senarius numerus perfectus est. Habet octo cornua, ex quibus quatuor coelum, quatuor terram respiciunt. Quatuor igitur cornua designant Evangelia, quae duplicantur; quia dilectionem Dei et proximi specialiter commendant. Quatuor coelum respiciunt, ut indicent Deum super omnia esse diligendquam nosmetipsos esse diligendos. Duodecim vero crepidines fidem demonstrant indicent a doctrina Christi, quae est Evangelium, quae etiam in quatuor libros dividitur, fidem sanctae Trinitatis in apostolos transisse, ut per illos ad omnes gentes migraret. Hoc totum de quadrato la
Abbreviated transcription (Latin):
scendentẽ de cȩlo ado. babentem claricatem di. Notandũ
qr iberechielis ultima uisio. cũ hac ioħis uisione coneor¬
dat inaliquib locis. Ideo placuit ut de illa pauca huic
oꝑi inseramus. Dicit nãq montẽ sibi fuisse demonstratũ
morans de templi structura multa ẽ locutus. E andẽ uͦ signi¬
ficationem ht̃ illic tẽplũ: quã hic cuitas. Significant qͥppe

Expanded text:
scendentem de coelo a Deo, habentem claritatem Dei. Notandum quia Ezechielis ultima visio cum hac Joannis visione concordat in aliquibus locis; ideo placuit ut de illa huic operi pauca inseramus. Dicit namque montem sibi fuisse 579 demonstratum, morans, de templi structura multa est locutus. Eamdem ergo significationem habet illic templum, quam et hic civitas; significa
Abbreviated transcription (Latin):
congerie sua grauiora quib dã quȩ grauia cẽ existimant᷑
efficiuntur. & scito quia sic̃ ipse dixit deus ueritas ẽ ni
chil plus contrariũ potest eẽ ueritat: quã mendatiũ. Horũ
gͦ pars erit instagnũ ignis andentis sulphure: quȩ ẽ mors
scđa. Quid sit mors scd̾a: in hoc libro manifeste demonstrat
Asupradictis qͥ iuiciis ne in mortẽ decidamus miscdia redẽp¬
toris nr̃i nos libare dignet᷑ qui cum patre & spũ sos uituc¬

Expanded text:
congerie sua graviora quibusdam, quae gravia existimantur, congerie sua graviora quibusdam, quae gravia existimantur, efficiuntur. Et scito quia sicut ipse dixit: Deus veritas est I Joan. V, 6; nihil plus contrarium potest esse veritati, quam mendacium. Horum ergo pars erit in stagno ignis ardentis sulphure, quod est mors secunda. Quid sit mors secunda, in hoc loco manifeste demonstrat. A supradictis igitur vitiis ne in mortem secundam incidamus, misericordia Redemptoris nostri nos liberare dignetur, qui cum Patre et Spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
cecera uitia quãquã domino contraria sint: uidentur tamen
aliquid corpori conferre. Auaricia quippe quãuis sit deo
ꝑomĩa odibilis. uidetur aliquid conferte: qr diuitias cong¬
gat ex quib desideria cius exp̃eat. Similit et libido uidet᷑
aliquid corꝑi conferre. qr inꝑfectione euis uoluntas carnis ex¬
tinguitur. Ec ebrietas quãus dm̃ offendat. gule desideria
ꝑficit. Similit̾ & eetera uitia ad carnis desideria ꝑficienda
assumunt᷑. St̃ ⁊̃ queda mendatia quȩ corpori aliqͥd udent᷑
adice: sicut sunt auariciȩ de quib suꝑius diximus. Tu
dere ñ mȩtius. Ecce mendatium tuũ leue eẽt. si tarde ac¬
cidisset. Uerum excontinuatione uigi grauissimũ atq
importabile efficit᷑ Nam sicut lutũ leuuis ẽ quã plũbũ
ẜ oe multiplicitate sua grauius & ꝑiculosius fitata ut in
eo sepe pecora demergantur. sic & quedã leuia peccata ex

Expanded text:
caetera vitia quamquam Domino contraria sint, videntur tamen caetera vitia quamquam Domino contraria sint, videntur tamen aliquid corpori conferre. Avaritia quippe quamvis sit per omnia Deo odibilis, videtur tamen aliquid corpori conidetur aliquid corpori conferre; quia in perfectione ejus voluptas carnis exstinguitur. Et ebrietas quamvis Deum offendat, gulae desideria perficit. Similiter et caetera vitia ad carnis desideria perficienda assumuntur. Sunt etiam quaedam mendacia, quae corpori aliquid videntur adjicere, sicut sunt avaritiae, de quibus superius diximus. Tu dere non metuis. Ecce mendacium tuum leve esset, si tarde accidisset: verum ex jugi continuatione gravissimum atque importabile efficitur. Nam sicut lutum levius est, quam plumbum; sed ex multiplicatione sua gravius et periculosius fit, ita ut in eo saepe pecora demergantur: sic et quaedam levia peccata ex
Abbreviated transcription (Latin):
eum diuites scłi adconu̾sionẽ uenientes grauius peccare.
side diuitiis ac potentia sua iactare᷑ ceꝑint. Ꝙ si ille reus ẽ
qui uerum dicit: quantomagis tu qui omiã mentirio.
possunt sine mendatũ admixtione: qui semꝑ ad omĩa q̃
audiunt quedã mendatia confingunt: oe dicunt se ui¬
disse quȩ non uiderunt & audisse quȩ ñ audierdut &
fecisse q̃ non fecerunt. Cumq aueracib rep̃hensi fuerint
dicunt non posse quẽquã bene uera loqui qui non possit
bene mentiri. Ostulte quã uana assertio tua. Sece xp̃s be
uestigia te magis sequi oportuisset inquantũ urtirs sub.¬
peteret. Similiter apłi &e ceti p̃dicatores multa docuerunt
& scripserunt sine ꝑmixtione mendatũ: & scͥpt̾a diert. qre
um bene potest ꝓferri: Oinfelix quã uana ẽ tibi ira dei omuĩ¬
potentis: quã assidue sine causa offendere non trepidas. Nã

Expanded text:
autem divites saeculi ad conversionem venientes, graviter peccare, autem divites saeculi ad conversionem venientes, graviter peccare, si se de divitiis ac potentia sua jactare coeperint: et si ille reus est, qui verum dicit, quanto magis tu, qui pene per omnia possunt sine mendacii admixtione. Qui ad omnia semper quae audiunt, quaedam mendacia confingunt: et dicunt se vidisse, quae non viderunt; et audisse, quae non audierunt; et fecisse, quae non fecerunt. Cumque a veracibus deprehensi fuerint, dicunt non posse quemquam bene vera loqui, qui non possit bene mentiri. O stulte, quam vana est assertio tua! Ecce Christusvestigia te sequi magis oportuisset, in quantum virtus suppeteret. Similiter apostoli, et caeteri praedicatores multa docuerunt et scripserunt sine permixtione mendacii. Et Scriptura dicit quia um bene potest proferri? O infelix, quam vicina est tibi ira Dei omnipotentis, quem assidue sine causa offendere non trepidas! Nam
Abbreviated transcription (Latin):
qͦs suis mendatiis deciꝑe possunt. habeant᷑ Ad te gͦ loquor
quitalis es. Ecce qui in hoc scło positus iux simplieẽ. cibũ
qui tibi tuisq omnib sufficeret ꝑtotum annũ elabore po¬
teras: in monasterio positus possessor thesautoꝵ p̃diorũ
magnarumq diuitiarũ efficeris: & qui uix unam uul¬
peculam caꝑe poteras: monachus esfectus uenator poten¬
tissimus effectus es. & qui quosdã exinfimis uicinis formi¬
fecisse. homicidii reatũ suꝑ te imposiusti. Lingua mendax
facit qd̾ manus ñp̃ualuit. Et uis ut ꝓbem qd te mentien¬
do rũ homicidii feceris: Saul ĩnlibio igum legimus. tmnore
philistinorum manu ꝓpria scmet ipsum interfecit. Uenic quedã
luti homicidã puniri uissit: reatumq homicidii suꝑ ullũ
inponens dixit. Sanguis tiuis suꝑ caput tuũ. Os enim tuũ
locutũ ẽ adu̾sum te dicens ego interfeci xp̃ti dnĩ. Sernus

Expanded text:
quos suis mendaciis decipere possunt, habeantur. Ad te ergo loquor, quos suis mendaciis decipere possunt, habeantur. Ad te ergo loquor, qui talis es: Ecce qui in saeculo positus vix simplicem cibum, qui tibi tuisque omnibus sufficeret, per totum annum elaborare poteras, in monasterio positus, possessor thesaurorum, praediorum magnarumque divitiarum efficeris: et qui vix unam vulpeculam capere poteras, monachus effectus, venator potentissimus factus es: et qui quosdam ex infimis vicinis tuis formirfecisse, 578 et homicidii reatum super te imposuisti. Lingua mendax fecit, quod manus non praevaluit. Et vis ut probem quod te mentiendo reum homicidii feceris? Saul, sicut in libro Regum legimus , timore Philistinorum manu propria semetipsum interfecit; venit quidam luti homicidam punire jussit, reatumque homicidii super illum imponens, dixit: Sanguis tuus super caput tuum; os enim tuum locutum est adversum te, dicens: Ego interfeci christum Domini . Scimus
Abbreviated transcription (Latin):
mentiendo aut ininfernũ pcipitant. aut hereditatẽ aut sub¬
stantiam auferunt: sepe uero & mortem inferunt. Sunt
alia mendatia: que gignunt uanam głam. Sunt etiam
multi uane gle amatores qui ut magni et egregii abhomi¬
nib habeantur. dicunt se magna quedam feciose quȩ non
fecerunt: aut posse quȩ non possunt: aut possidere que ñ
possident: aut saꝑe quȩ ñ sapiunt. ut adcelsitudinẽ ad
quã conscendere nequeunt sua mendatia eos eleuent. Et
qr boc uciũ apud quosdã ꝓnichilo habet᷑: etiã inmona¬
steriis scimus quosdã hoc uitio eẽ maculatos. Multi qppe
sunt qui postquã scłm reliquisse uidentur ut magnos se &
inelitos apud simplices quosq & eos qui inmonasteriis edu¬
eati fuerint constituantur. dicunt se fuisse possesores
magnarum diuitiarũ: iactant se fuisse uenatores: p̃lia¬
tores: &e multa alia de se mentiunt᷑ ut magni apud eos

Expanded text:
mentiendo, aut in servitium praecipitant, aut haereditatem sive submentiendo, aut in servitium praecipitant, aut haereditatem sive substantiam auferunt, saepe vero et mortem inferunt. Sunt alia mendacia, quae gignunt vanam gloriam; sunt enim multi vanae gloriae amatores, qui ut magni et egregii ab hominibus habeantur, dicunt se magna quaedam fecisse, quae non fecerunt, aut posse quod non possunt, aut possidere quod non possident, aut sapere quod non sapiunt; ut ad celsitudinem, ad quam conscendere nequeunt, sua mendacia eos elevent. Et quia hoc vitium apud quosdam pro nihilo habetur, etiam in monasteriis scimus quosdam hoc vitio esse maculatos. Multi quippe sunt, qui postquam saeculum reliquisse videntur, ut magnos et inclytos se apud simplices quosque, et eos qui in monasteriis educati fuerunt, constituant; dicunt se possessores fuisse magnarum divitiarum, jactant se fuisse praeliatores, venatores, et multa alia de se mentiuntur; ut magni apud eos,
Abbreviated transcription (Latin):
aut aliquib artib p̃polłe eos despice̾ aut susannare non
cessant: seq ipsos illis p̃serre ut ipsi clariores apud eos quieoꝵ
mendaciis eredunt uideant᷑. quam illi quos despiciunt. St̃
& errisionis mendatia: quȩ ꝓpriȩ adinudos ꝑtinent. Beridẽt
nãq sc̃ꝑ inuidi facta melioꝵ: & quib eoequari ñpossunt: eoꝵ
actus suis mendacĩs obnubilare querunt. Sunt multiet¬
enim quis cosiqiros odio habent aut quib inuident fingentes
se ẽẽ am̃icofisitis eailidis ꝑsuasionib ad quedã fagitia ꝑ pec̾r¬
da ꝑtrahunt. qͦs cum in aliqd̾ scelus ueluti infoueam p̃cipitaue¬
rnt: contra eos u̾si atrocius quã ceteri ꝑsecunt᷑ & qu uideban¬
tur amiei qd̃ fuerint pessimi inimici cõprobant᷑. Habet &
auaricia mendatia sua. Quam multi quippe sunt. qui
ꝓpt̾ alioꝵ substantiã tollerandã multas fallatias &e diu̾sas

Expanded text:
aut aliquibus artibus praepollere, eos despicere et subsannare non aut aliquibus artibus praepollere, eos despicere et subsannare non cessant, seque ipsos illis praeferre; ut ipsi clariores apud eos qui eorum mendaciis credunt, videantur, quam illi quos despiciunt. Sunt et derisionis mendacia, quae proprie ad invidos pertinent; derident namque semper invidi facta meliorum, et quibus coaequari non possunt, eorum actus suis mendaciis obnubilare quaerunt. Sunt enim multi, qui eos quos odio habent, aut quibus invident, fingentes se esse amicos, suis callidis suasionibus ad quaedam flagitia perpetranda pertrahunt: quos cum in aliquod scelus veluti in foveam praecipitaverint, contra eos versi atrocius quam caeteri persequuntur; et qui videbantur amici, quod fuerint pessimi inimici comprobantur. Habet et avaritia mendacia sua. Quam multi quippe sunt, qui propter aliorum substantiam tollendam multas fallacias et diversas
Abbreviated transcription (Latin):
At illi fugientes ingressi sunt indomũ euius dã uiri. cui uxor
abseondit eos inputeũ: quẽ habebat inꝑibulo. posito suꝑoꝑi¬
mento. Uenientes uero ꝑsecutores eorũ eosq requirentẽs. respon¬
ais.Transierunt gustata paululũ aqua. Uerum gͥ dicendo eos
posset ꝑdere. quos mentiendo seruaiut. Talium itaq mendat
lominus cecera uitia mendatia sͥ conuenientia. Infideles
quippe uidei acq bennici babent plurima mendatia. Nã
excepto qd̾ xp̃m negant uenisse incarne habent mulcos er¬
iores: quib decepti pereunt. Sunt & mendatia blaspbe¬
miarũ. quib idem uidei. atq pagani. nec ñ heretici. dm̃
phemant. Sunt etiã mendatia quȩ exodio ꝓcedunt. Nam
ñ nulli proeo qd̾ odia inc̃ordib contra ꝓximos gestant fal¬
sa crimina eis innectunt: & quos ñ possunt gladio interfi¬
cere: falsis criminib indãpnũ magnũ sepe etiã & inmortẽ

Expanded text:
at illi fugientes, ingressi sunt domum cujusdam viri, cujus uxor at illi fugientes, ingressi sunt domum cujusdam viri, cujus uxor abscondit eos in puteo, quem habebat in vestibulo, posito desuper operimento. Venientibus vero persecutoribus eorum, eosque requirentibus, illa respondit: Transierunt gustata paululum aqua . Verum igitur dicendo eos potuisset perdere, quos mentiendo servavit. Talium itaque mendaclominus caetera vitia mendacia sibi convenientia. Infideles quippe Judaei atque ethnici habent plurima mendacia; nam excepto quod Christum negant venisse in carne, habent multos errores, quibus decepti pereunt. Sunt et mendacia blasphemiarum, quibus iidem Judaei atque pagani, nec non et haeretici Deum phemant. Sunt etiam mendacia, quae ex odio procedunt; nam nonnulli pro eo quod odium in cordibus contra proximos gestant, falsa crimina eis innectunt: et quos non possunt gladio interficere, falsis criminationibus in damnum magnum, saepe etiam et in mortem
Abbreviated transcription (Latin):
eequo indiuinis scripturis aliqua teꝑiunt̾ Ingenesi nãcp
siͤptẽ ẽ. qd ꝑcepit pbarao obstetricib ebreorũ ut masculos int̾¬
ficerent oe feminas reseruarent. ẜ ille timentes dm̃. conser¬
uabant matres: ꝓ qua re cum apharaone increparent᷑. dixe
nort qd̵ ebree mulieres obstetricandi haberent seientiã: illiss
nescientib parerent. Nonne fuit meliuis menciendo pueros
re seruare. quã uera dicendo tot homicidia ꝑpetrare. In iosue
ꝙ scͥptum ẽ. qd̾ miserit duos exploratores ad explorandã lesu¬
co. At ili ingressi sunt domũ ciuiꝰdã meretricis nomine raab
quȩ abscondit eos minteriorib domus suȩ. uenientibꝰꝙ p̃
seciutorib eorũ dixit ꝗd cũ porta clauderet᷑ intenebris aufugis¬
sent att ꝓhoc mendatio aꝑsecutorib eos libans ipsa cũ tota
cognatione sua amortis ꝑiculo lib̾ata ẽ: & ꝓhoc facto abeato
ñput cũ cetis inc̾duł: excipiens exploratores cũ pace. In regũ ⁊̃ uolumi¬

Expanded text:
qua in divinis Scripturis invenientur . In Genesi namque scriptum est quod praeceperit Pharao obstetricibus Hebraeorum, ut masculos interficerent, et feminas reservarent : sed illae timentes Deum, conservabant mares. Pro qua re, cum a Pharaone increparentur, dixerunt quod omnes Hebraeae mulieres obstetricandi haberent scientiam, illisque nescientibus, parerent. Nonne melius fuit mentiendo pueros reservare, quam vera dicendo tot homicidia perpetrare? In Josue quoque scriptum est quod miserit duos exploratores ad explorandam Jericho . At illi ingressi sunt domum cujusdam meretricis nomine Rahab, quae abpersecutoribus eorum dixit quod cum porta clauderetur, in tenebris aufugissent. Atque pro hoc mendacio a persecutoribus eos liberans, ipsa cum tota cognatione sua a mortis periculo liberata est. Et pro hoc facto a beatonon periit cum caeteris incredulis, exipiens exploratores cum pace . In Regum etiam volumi
Abbreviated transcription (Latin):
catores scĩ cet̾is fidelib quanta sit beatitudo iustorũ inquan¬
tum possunt student demonstrare: ut eos aduitam eternã
ꝑcipiendã accendant. Quã sponsam & uxorem agni uo¬
cat. Quod sponsa agni eccła uere uocat᷑ ioħes baptista de¬
monstrat dicens. Qui ht̃ sponsam sponsus ẽ. Quod aut̃ & uxor
ne una. Quasi gͦ patrem suũ filius đi dereliquit: cum de
illa celesti beatitudine ad terras descendens bomnẽ assũp¬
sit: quẽ ꝓsponsa sua quȩ ẽ eccła daret. Matrem reliquit
q affectum maciy̧s abiciens corpus qd exea asũpsit ꝓecela
sua tradidit: quã sibi ita uniuit ut ipse sit caput & ipsa
corpus. Et sustulit me inmontẽ magnũ &e altũ. Mons
istexp̃s ẽ. De hoc monte ꝓpħa loquit᷑ dicens. Et erit inño¬
uissimis dieb p̃paratus mons domus domini muticem

Expanded text:
catores sancti caeteris fidelibus quanta sit beatitudo justorum, in quantum possunt, student demonstrare, ut eos ad vitam aeternam percipiendam accendant. Quam etiam sponsam uxorem Agni vocat. Quod sponsa Agni Ecclesia jure vocetur, Joannes Baptista demonstrat dicens: Qui habet sponsam, sponsus est . Quod autem et uxor dicne una . Quasi ergo Patrem suum Filius Dei dereliquit, cum de illa coelesti beatitudine ad terras descendens, hominem assumpsit, quem pro sponsa sua, quae est Ecclesia, daret: matrem dereliquit, quia affectum matris abjiciens, corpus quod ex ea assumpsit, pro Ecclesia sua tradidit; quam sibi ita univit, ut ipse sit caput, et ipsa corpus. Et sustulit me in montem magnum et altum. Mons iste Christus est. De hoc monte Propheta loquitur dicens: Et erit in novissimis diebus praeparatus mons domus Domini super verticem
Abbreviated transcription (Latin):
eptima uisio adquã domino uiuante & do¬
bat ut generali resurrectione descripta gła sc̃õꝵ
describeretur: quȩ sub sigura ciuitatis iherłm in hac iusione
describit᷑. Et uenit unus de septem angłis qui habebant phi¬
alas: & locutus ẽ mecum dicens. Ueni ostendam tͥ sponsam
uxorem agni. Suꝑius in quinta uisione dicit iohes septem
angłos habentes septẽ phialas sͥ fuisse monstratas: & inseqͥ̃n

Expanded text:
eptima visio ad quam, Domino donante, bat, ut generali resurrectione descripta, gloriam sadescriberet; quae sub figura civitatis Hierusalem in hac visione describitur. Et venit unus de septem angelis, qui habebant phialas, et locutus est mecum dicens: Veni, et ostendam tibi sponsam uxorem Agni. Superius in quinta visione Joannes dicit septem angelos habentes septem phialas sibi fuisse demonstratos,
Abbreviated transcription (Latin):
s qd̃ ꝑniciosus ẽ diabolo uendidisti: Tales itaq negotia¬
tores flebunt et lugebunt ininferno: qm̃ mercedes eorum
nemo emet amplius. Amittent enim qd tene uidebant᷑:
et incident inmalũ qd̃ uidẽ neglexerunt. Mercedem auri
et argenti & lapidis p̃ciosi & margarite. & byssi et purpure
& serici & cocci & omẽ lignum tinum. & om̃a uasa eboris.
& omĩa uasa delapide precioso & eramento & ferro. &¬

Expanded text:
sed quod perniciosius est, diabolo vendidisti! Tales ergo negotiased quod perniciosius est, diabolo vendidisti! Tales ergo negotiatores flebunt et lugebunt in inferno, quoniam mercedes eorum nemo emet amplius; amittent enim quod tenere videbantur, et incident in malum, quod praevidere neglexerunt. . Mercedem auri, et argenti, et lapidis pretiosi, et margaritae, et byssi, et purpurae, et serici, et cocci, et omne lignum thynum, et omnia vasa eboris, et omnia vasa de lapide pretioso, e
Abbreviated transcription (Latin):
chidiaconoꝵ plus sunt assidui quã ceteri: contra quos siquis
aliqd u̾bũ contrariũ ꝓferre uoluit: defenduntur ab bis. &
fingunt se nescire qd̃ sciunt. qui condãpnantur illa ꝓpħica
sententia quȩ dicit ue qui dicitis malũ bonũ & bonum
malum: ponentes tenebras lucẽ. et lucẽ tenebras. Ad te gͦ
loquor quitalis es. Ecce animam sac̾dotis diabolo uend¬
disti. Quis enĩ suasit p̃sb̾o ut fornicaret᷑ nͥ diabolus.
Qui suasit gͦ ut fornicaret᷑: ipse suasit ut p̃cium tͥ daret ꝗͣ¬
tinus hoc scelus sine timore ꝑpetrare posset. ꝑ manũ gͦ
p̃sb̾i: p̃ciũ ꝑditionis anime ipsius tibi diabolus dedit.
Ecce p̃ciũ accepisti: & animã fris xp̃i sanguine redẽptam.
eidẽ diabolo aquo redẽpta ẽ tradidist. In lege scriptũ ẽ
qd siquis hominẽ qui fr eus eẽt uendidisset. morte moreret᷑.
reus existis. qui hominẽ sanguine xpi redẽptũ. ñ homini

Expanded text:
rchidiaconorum plus sunt assidui, quam caeteri: contra quos si quis rchidiaconorum plus sunt assidui, quam caeteri: contra quos si quis aliquod verbum contrarium proferre voluerit, defenduntur ab eis; et fingunt se nescire quod sciunt, condemnanturque illa prophetica sententia, quae dicit: Vae qui dicitis malum bonum, et bonum malum; ponentes tenebras lucem, et lucem tenebras ! Ad te ergo loquor, qui talis es: ecce animam sacerdotis diabolo vendidisti. Quis enim suasit presbytero ut fornicaretur, nisi diabolus? Qui ergo suasit ut fornicaretur, ipse suasit ut pretium tibi daret, quatenus hoc scelus sine timore perpetrare posset. Per manum ergo presbyteri pretium perditionis animae ipsius tibi diabolus dedit. Ecce pretium accepisti, et animam fratris, Christi sanguine redemptam, eidem diabolo a quo redempta est, tradidisti. In Lege scriptum est quod si quis hominem qui frater ejus esset, vendidisset, morte moreretur reus existis qui hominem Christi sanguine redemptum non homini,
Abbreviated transcription (Latin):
face̾ uendunt. Sunt nãq multi quib legum scłariũ scien¬
mercedem adeo non recipient. Intantũ uero miserͥa hȩc
conualuit ut uix inuenias aliquẽ exbis qui locũ habẽt
ap̃ pͥncipem. qui aliqd̃ u̾bũ ad ꝓximi pauꝑis necessitatẽ
sustentandam ꝓferant sine p̃mii acceptione. Possumus
& ꝑ negotiatores eos intellige̾: qui exbono qd faciunt lau¬
des ab hominib requirunt. Possumus etiã ꝑeosdem. illos
deantur immunes: ministri tamen eorũ in hoc sepe polluunt᷑
S: admagistros respicit: qd̃ adiscipłis delinquitur. Est et aliud
scelus ualde pessimũ: qd abhis qui archidiaconi appellant᷑
cõmitit᷑. Nam ab adulteris p̃sbiteris p̃cium accipiunt
& tacendo malum consentiunt. qd̃ ꝑauctoritatẽ quã ab epĩs
acceꝑunt emendare potussent. Sunt etiã alii exhuiꝰmodi
p̃sb̾is: qui timentes se dãpnari ꝓscelerib suis: inseruitiĩs a¬

Expanded text:
re videntur, vendunt. Sunt namque multi, quibus legum saecularium scienre videntur, vendunt. Sunt namque multi, quibus legum saecularium scienmercedem a Deo non recipiunt. In tantum vero haec miseria convaluit, ut vix invenias aliquem ex iis, qui locum habent apud principes, qui aliquod verbum ad proximi pauperis necessitatem sustentandam proferat sine praemii acceptione. Possumus et per negotiatores terrae, eos intelligere, qui ex bono quod faciunt, laudes ab hominibus requirunt. Possumus etiam et per eosdem, illos deantur immunes; ministri tamen eorum in hoc saepe polluuntur: sed ad magistros respicit, quidquid a discipulis delinquitur. Est et aliud scelus valde pessimum, quod ab iis qui archidiaconi appellantur, committitur; nam ab adulteris presbyteris pretium accipiunt, et tacendo in malum consentiunt, quod per auctoritatem quam ab episcopis acceperunt, emendare possent. Sunt etiam alii ex hujusmodi presbyteris, qui timentes se damnari pro sceleribus suis, in servitiis a
Abbreviated transcription (Latin):
gent se suꝑ illam om̃s reges terrȩ. qui cum illa fornicati sunt¬
et indeliciis iuxcrunt. cum uiderint fumũ incendĩ eius.
longe stantes ꝓtimore tormentorũ eius dicentes. Ue. ue.ci¬
uitas illa babylon. ciuitas illa fortis: qr una bora uenit u¬
ditium tuum. Quid sit fornicatio regum cũbabilone.
suꝑius diximus. S mirum ualde ẽ. qđ longe stare dicun¬
tur: cũ inẽisdẽ penis & ipsi sunt demergendi. inquib & ce¬
teri reꝓbi: qui ꝑbabilonẽ designantur: Stabunt gͥ longe
mente et uoluntate ñ corpore: horrentes scelera sua ꝓ quibꝰ
eternalit̾ cruciabunt᷑. Stabunt longe ꝑdesideriũ: alud de¬
siderantes. idẽ requiẽ & aliud pacientes idẽ tormenta ȩtna.
Et negotatores terrȩ flebunt et lugebunt suꝑ illam. qm̃
mercedes eor nemo emet amplius. Quia suꝑius ꝑmerca¬
tores terrȩ. amatores scłi diximus eẽ designatos. possumus

Expanded text:
gent se sugent se surunt, cum viderint fumum incendii ejus, longe stantes propter timorem tormentorum ejus, dicentes: Vae, vae, civitas illa Babylon, civitas illa fortis; quia in una hora venit judicium tuum! Quid sit fornicatio regum cum Babylone superius diximus: sed mirum valde est quod longe stare dicantur, cum in eisdem poenis et ipsi sint demergendi, in quibus et caeteri reprobi, qui per Babylonem designantur. Stabunt igitur longe mente et voluntate, non corpore; horrentes scelera sua, pro quibus aeternaliter cruciabuntur. Stabunt longe per desiderium, aliud desiderantes, id est, requiem; et aliud patientes, id est, tormenta aeterna. Et negotiatores terrae flebunt et lugebunt super illam; quoniam mercedes eorum nemo emet amplius. Quia superius per mercatores terrae amatores saeculi diximus esse designatos, possumus
Abbreviated transcription (Latin):
cat: cum se inꝓsperis huuis mundi extollit. Yiduã ñ se eẽ
dicit: quia abonis tẽporalib quib conuincta ẽ. ex quib luxu¬
riam suam enutrit. ñ se posse disuingi confidit. Luctum nõ
seuisuram dicit ẽẽ: qr impii quãuis sciant se ꝓscelerib suis pu
niendos eẽ. fingunt se nonuidẽ qd uident: memoriam ꝙ
mortis amente sua reiciunt: ne tristis cogitatio leticiam
mentis eorũ ꝑturbet. Ideo inuno die uenient plage eius:
mors et luctus et fames. Indie uiditii mors ꝑpͥetua illi
ueniet: quȩ in hoc libro mors scda uocatur. Luctus illi ue¬
niet. sicut dominus dicit in euangłio. Ibi erit fletus. &
stridor dentium. fames illi ueniet: id ẽ fames requiei.
Desiderabunt enim requiescẽ apenis quas pacientur. ad
quã iequiẽ nullom ꝑuenient. Et igni cõburet᷑. idẽ igne
eterno. Qm̃ fortis ẽ dđs qui uidicabit illam: & flebunt & plã¬

Expanded text:
cat, cum se in prosperis hujus mundi extollit. Viduam non se esse cat, cum se in prosperis hujus mundi extollit. Viduam non se esse dicit; quia a bonis temporalibus, quibus conjuncta est, et ex quibus luxuriam suam enutrit, non se posse disjungi confidit. Luctum non esse visuram dicit; quia impii, quamvis sciant se pro sceleribus suis esse puniendos, fingunt se non videre quod vident, memoriamque mortis a mente sua rejiciunt, ne tristis cogitatio laetitiam cordis eorum perturbet. Ideo in una die venient plagae ejus, mors, et luctus, et fames. In die judicii mors perpetua illi veniet, quae in hoc libro mors secunda vocatur. Luctus illi veniet, sicut Dominus dicit in Evangelio: Ibi erit fletus, et stridor dentium . Fames illi veniet, id est, fames requiei; desiderabunt enim a poenis requiescere, quas patientur, ad quam requiem nullo modo pervenient. Et igni comburetur; id est, igne aeterno. Quoniam fortis est Dominus, qui judicabit illam. Et flebunt, et plan
Abbreviated transcription (Latin):
uidicantes.xii. tb isrł siue ꝓ eo quod ipsi membra st̃ eiꝰ cui iudicant
potrestas aꝓatre tradita ẽ. Reddent gͦ uisti impiis mala quȩ ab
eis passi sunt: cum xp̃s qui caput illoꝵ ẽ. & cuius ipsi menb̃
sunt eos ꝑpetua pena dãpnabit. Et duplicate duplicia: scd̾m
oꝑa eius. Duplicit̾ babylon electos dĩ ꝑsecuta ẽ: quando cor¬
porib & animab eorum multa mala ingessit. Duplices pe¬
nas ipsa recipiet: quia cũ anmab & corpora cruciabunt᷑
psaq duplicia duplicabuntur: quia ꝓpenis tẽporalib
aꝙ breuib quib iustos afflixit penas eternas excipiet.
Inpoculo quo miscuit uobis: miscete illi duplum. ꝑpoculũ
iribulationes quas scĩ ab iniquis passi sunt passumus intel.¬
ligẽ. Quantum glorificauit se & indeliciis fuit idẽ insuꝑbia
erexit. & omĩb uiciis se implicuit: tanto et ampliora torm̃ta
excipiet. Quia incorde suo dicit. Sedeo regina. & iuduanon
sum: et luctum non uidebo. Reginam se babilon modo uo¬

Expanded text:
: sive pro eo quod ipsi membra sunt ejus, cui judicandi potestas a Patre tradita est. Reddent itaque justi impiis mala, quae ab eis passi sunt; cum Christus qui caput illorum est, et cujus membra ipsi sunt, eos perpetua poena damnabit. Et duplicate duplicia secundum opera ejus. Dupliciter Babylon electos Dei persecuta est, quando corporibus et animabus eorum multa mala ingessit. Dupliciter poenas ipsa recipiet; quia cum animabus corpora cruciabuntur: ipsaque duplicia duplicabuntur; quia pro poenis temporalibus atque brevibus, quibus justos afflixit, poenas aeternas excipiet. In poculo quod miscuit vobis, miscete ei duplum. Per poculum tribulationes quas ab iniquis sancti passi sunt, possumus intelligere. Quantum glorificavit se, et in deliciis fuit, tantum daerexit, et omnibus vitiis se implicavit, tanto et ampliora tormenta excipiet. Quia in corde suo dicit: Sedeo regina, et vidua non sum, et luctum non videbo. Reginam se Babylon quodammodo vo
Abbreviated transcription (Latin):
partem habent in ꝑditione cum ceteris impiis dequib hacte¬
nfuit infans quifari ñ potest. S ñ de omĩb mendacib hocdic¬
tum eẽ intellige debemus: sicut nec illud deomĩb pecca¬
dñs om̃s diligentes se: & om̃s peccatores disꝑdet. Ex om̃s

Expanded text:
partem habebunt in perditione cum caeteris impiis, de quibus hactepartem habebunt in perditione cum caeteris impiis, de quibus hactenisi fuerit infans, qui fari non potest. Sed non de omnibus mendaciis hoc dictum esse intelligere debemus, sicut nec illud de omnibus peccaDominus omnes diligentes se, et omnes peccatores disperdet .
Abbreviated transcription (Latin):
tationis: dequa dñs loquit᷑ dicens. Qui uiderit mulierem
ad concupiscendã eam: iam mechatus ẽ eam inc̃orde suo.
perando cum nosmet ipsos eis subicimus: fornicatores non
inconuenient̾ uocamur. Uenefici aut̃ sunt: qui corpora bo¬
nunũ ueneno inficiunt. ut eos extinguant. Sunt. & alii mul¬
to deceriores uenefici: hi uidelicet qui seminant int̾ fraties¬
discordias. Illi enim corꝑa int̾ficiunt. isti animas: & multo dete¬
rior ẽ mors auime quã corporis. Idolatre uero sunt ñ solum
hi qui idola colunt. s & om̃s auari: hoc demonstrante apło.
qui auariciam idolorũ seruitutẽ uocat. S ualde terribile est
qd sequit᷑: or om̃ib mendacib. Deinde subiungit. Pars illoꝵ
erit in stagnum ignis ardentis sulphure: quȩ ẽ mors scđa
Et psalmista dicit ad dñm ꝑ des om̃s qu locunt᷑ menilatiã
& malio soco. Omĩs homo mendax Si gͦ omĩs homo mendax
& si ꝑaet ãs om̃s qui locunt᷑ mendatiũ. & si om̃s mendaces

Expanded text:
is, de qua Dominus loquitur dicens: Qui viderit mulierem ad concupiscendum eam, jam moechatus est eam in corde suo .perando, cum nosmetipsos eis subjicimus, fornicatores non inconvenienter vocamur. Venefici autem sunt, qui corpora hominum veneno inficiunt, ut eos exstinguant. Sunt et alii multo deteriores venefici, ii videlicet, qui seminant inter fratresdiscordias; illi enim corpora interficiunt, isti animas: et multo deterior est mors animae, quam corporis. Idololatrae vero sunt non solum ii, qui idola colunt; sed et omnes avari, hoc demonstrante apostolo Paulo, qui avaritiam idolorum servitutem vocat . Sed valde terribile est, quod sequitur: Et omnibus mendacibus; deinde subjungit: Pars illorum erit in stagno ignis ardentis sulphure, quod est mors secunda; et Psalmista dicit ad Dominum: Perdes omnes qui loquuntur mendacium ; et in alio loco: Omnis homo mendax . Si igitur omnis homo mendax, et si perdet Deus omnes qui loquuntur mendacium, et si omnes mendaces