comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fectus: recte diceremꝰ. non posse iam restingui flãma qua tot
ac tantis peccatoꝵ succensu sit malis. Cum uero impassibilen
ẽẽ. naturam diuinam definitio ueritatis ostendat: intelligere
debemꝰ. qr etiã si punit ds̃. etiam si pęnas infert. non hoc cũ ia
passibili. sed cũ in effabili elem̃tia facit: medentis ñ perimentis
affectu. Et idõ ualde libent̾ recipit poenitentẽ Poenitentiae¬
enĩ medicamentũ si preueniens cruci& animã : non sinit eam
indm̃. Non enĩ ut diximꝰ ꝓpt̾ semet ipsum iundicat ds̃ inpoca¬
torem : quasi ulciscens in iuriã suam. Nihil enĩ tale in se recpt
naturia diuina : sed ad utilitatẽ nr̃am facit om̃ia. oꝑ utilitate
nr̃a & correptiones inducit & pęnas : non ut se iundicet. sed i
nos emendet. Qđ si ꝑsistit quis induritia. sic̃ ille qui auerat
aluce oculos suos : damnũ quidẽ luci intulit nullũ: sena¬

Expanded text:
ffectu, recte diceremus non posse jam restingui flammam, quae tot ffectu, recte diceremus non posse jam restingui flammam, quae tot ac tantis peccatorum succensa sit malis. Cum vero impassibilem esse naturam divinam definitio veritatis ostendat, intelligere debemus quia etiamsi punit Deus, etiamsi poenas infert, non hoc cum ira passibili, sed cum ineffabili clementia facit medentis affectu. Et ideo valde libenter recipit poenitentem. Poenitentiae medicamentum si praeveniens curet animam, non facit eum in Deum. Non enim, ut diximus, propter semetipsum vindicat Deus in peccatorem, quasi ulciscens injuriam 154 suam. Nihil enim tale recipit in se natura divina, sed ad utilitatem nostram facit omnia; pro utilitate nostra et correptiones inducit et poenas, non ut se vindicet, sed ut nos emendet. Quod si persistit quis in duritia, sicut et ille qui avertit a luce oculos suos, damnum quidem luci intulit nullum, seme
Abbreviated transcription (Latin):
desꝑare iterũ deb&: Sed meminerit hanc. eẽ. agonis & certaminũ
legem : non ut nũqu̾ã quis cadat. sed ut nũqu̾a cedat. Quiu ñ ille
qui sepe cecidit uictus dicit᷑: sed ille qui ad ultimũ cessit : Nam
qui desperationis cogitationib uictꝰ est. quomͦ uł ires reparare
certandi. uel resistere ac repugnare potest cũ fugiat. nec om̃ino
redeat ad certamen: Et nolo putes q de his mihi sermosit tantũ :¬
qui in paucis & in leuib peccauer̃. De illo loquor qui om̃ib subcubuit
malis: qui immanitate scelerũ. uiam sibi excluserit regni cȩloꝵ:
autẽ deciderint uel in ad ulteria uł in om̃s impudicitias: quae
ut apłs ait: turpe est etiã dicere : Nec hunc ego dico salutẽ desꝑare
debere: etiã si ad ultimã huiꝰ nodi malis obsessus ꝑuenenit senec tutem
Sed quȩ sit ratio dicti huiꝰ : ausculta. Si ira dĩ. passibilis esset ꝑ¬

Expanded text:
desperare iterum debet, sed meminerit hanc esse agonis et certaminum desperare iterum debet, sed meminerit hanc esse agonis et certaminum legem, non ut nunquam quis cadat, sed ut nunquam quis cedat: quia non ille qui saepe cecidit victus dicitur, sed ille qui ad ultimum cessit, nam qui desperationis cogitationibus victus est, quomodo vel vires reparare certandi, vel resistere et pugnare potest cum fugiat, nec omnino redeat ad certamen? Et ego nolo quia tu putes quia de his mihi sermo sit tantum qui in paucis et levibus peccaverunt, sed de illo loquor qui omnibus succumbit malis, qui immanitate scelerum viam sibi excluserit regni coelorum, autem deciderit vel in adulteria, vel in omnes impudicitias, quae, ut Apostolus ait, turpe est etiam dicere, nec hunc ergo dico salutem desperare debere, etiamsi ad ultimam hujus modi malis obsessus usque pervenerit senectutem, sed quae sit ratio dicti hujus ausculta: Si ira Dei passibilis esset a
Abbreviated transcription (Latin):
sit salutis desideriũ : quauis sit grande saluandi ꝓpositũ: desꝑatione
occurrentt. om̃s salutis aditus obstruentur Intersecta enĩ pęnitentiȩ
ua : clauditur pariter agonis ingressus: Et qͦmͦ iam poterit qui
extra uiam est. & cui ostium claudit᷑. bom aliqͥd operis implere
cũ ad bonoꝵ ñ ueniat ingressum desꝑatione ꝓhibente : ꝓpt̃ hoc
& diabolꝰ om̃ib modis molit᷑ huiꝰ modi cogitationes plantare in
cordib nr̃is: Sienĩ nos desꝑationis metꝰ ꝓcul auia uirtutis ef¬
fecerit: nullũ ei aduersũ nos certam̃ ult̾ra remanebit Qu̾e enĩ
impugn&. cum nullꝰ obsistat: Siquis autẽ iftud resoluere potuert
uinculũ : continuo uires suȩ redeunt ad eum: incalescit uigor
cũ quẽ fugiebat: & ꝑsequi ꝑsequentem. Qo & si forte ut se habet agonis¬
conditio. rursus labat aut cadat: ñ continuo lapsus sui pudore

Expanded text:
sit salutis desiderium, quamvis grande sit salvandi propositum, desperatione sit salutis desiderium, quamvis grande sit salvandi propositum, desperatione occurrente, omnis salutis aditus obstruetur; interjecta enim poenitentiae via, clauditur pariter et agonis ingressus, et quomodo jam poterit qui extra viam est et cui ostium clauditur boni aliquid operis implere, cum ad bonorum non veniat ingressum, desperatione prohibente? Propter hoc et diabolus omnibus modis molitur hujusmodi cogitationes plantare in cordibus nostris; si enim nos desperationis metus procul a via virtutis effecerit, nullum ei adversum nos certamen ultra remanebit, quem enim impugnet cum nullus obsistat? si quis autem istud resolvere poterit vinculum, continuo vires suae redeunt ad eum, incalescit vigor eum se quem fugiebat, et persequi persequentem; quod et si forte, ut se conditio habet agonis, rursum labitur ut cadat, non continuo lapsus sui pudore
Abbreviated transcription (Latin):
Qum ummo & ignauiȩ arguendos puto : sicũ lam̃tatores corporun
mortisq cõmunis. tam dure & tam uehem̃ter hoc faciant. certiit
tatione faciamꝰ : qu̾a restitui instatũ suũ posse ꝑpoeitentan
plures & nr̃is tẽporib & memoriu maioꝵ. ꝓlapsos abitinere resł
et precipitatos ab ingressu uiae angustȩ : et ita rursus. eẽ repi
quis in ipsa adhuc flamma ac fornace libidinũ: haec ei imposib
indent᷑: etiã si mille ꝓuocct᷑ exemplis: Si uero cȩperit fieri pa
conuersio. et initiũ dederit repedandi: paulatim ꝓcedens & ad superiora
referens pedem: illa quidem quȩ uehementior erat flãma postergum
remanebit: ante pedes uero quanto acrius cȩperit incedere. tanto
om̃ia in ueni& diuini cuiꝰdam roris sopita refrigerio: Tantũ est: ut
unũ qđ precipue inimicũ est saluti hiic caueamꝰ: Inimica autem est¬
conuersioni & penitentiȩ desꝑatio: quae si in sederit menti: quantũ cũq:

Expanded text:
Quinimo et ignaviae nos arguendos puto, si cum lamentatores corporum mortisque communis tam dure et tam vehementer hoc faciant, cum sciantatione faciamus, quam restitui in statum suum per poenitentiam plures et ex nostris temporibus, et memoria majorum prolapsos ab itinere recto, et praecipitatos ab ingressu viae angustae, ita rursus esse reparatos, c quis permanet in ipsa adhuc flamma ac fornace libidinis, haec ei impossibilia videntur, etiamsi mille provocetur exemplis; si vero coeperit fieri vel parva conversio, et initium dederit repetendi, paulatim procedens, et ad superiora referens pedem, illa quidem quae vehementior erat flamma post tergum remanebit, ante pedes vero quanto acrius coeperit incedere, tanto omnia inveniet divini cujusdam roris sopita refrigerio, tantum est ut unum quod praecipue inimicum est saluti huic caveamus. CAP. conversioni et poenitentiae desperatio, quae si insederit menti, quantumcunque
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ pomorũ custodia cadet: ⁊ ñ poterit resurgere. In ualuit enĩ suꝑ
eam iniqͥtas. Et induc& ds̃ suꝑ ornatum caeli in excelso manũ suã
indie illa. & suꝑ regna terrę : & congregationẽ eiꝰ ponet inuinculis:
& concludet eam in locũ munitũ. Sed & malachias ꝓph&a. consona¬
eius. Aut quis sub portabit conspectum eius: qm̃ ipse ingrediet᷑¬
&purgans sicut aurum & sic̃ argentum. Et iterũ dicit. Ecce dies
diũ uenit ardens ut clibanꝰ: & exuret eos Et er̃ om̃s alienigena
uomĩs qui faciur iniqͥtatẽ ut stipulu: & incidet eos dies illa quȩ
ille uir desideriorũ: itadicit: Et ecce uidebã. & throni positi sunt
et antiquus dierũ sedebat: & indum̃tũ eiꝰ sic̃ nix candidũ : & capilli

Expanded text:
stodia, terra cadet, et non poterit insurgere, invaluit enim super eam iniquitas, et inducet Deus super ornatum coeli in excelso manum suam in die illa, et super regna terrae et congregationem ejus ponet in vinculis, et concludet eam in locum munitum . » Cum ergo hejus? aut quis supportabit conspectum ejus? Quoniam ipse ingredituet purgans sicut aurum et sicut argentum . Et iterum dicit: Ecce dies Domini veniet ardens ut clibanus, et exuret eos, et erunt omnes alienigenae, et omnes qui faciunt iniquitatem, ut stipulam incendet eos dies illa, quaevero vir desideriorum ita dicit: Et ecce videbam et throni positi sunt et antiquus dieru
Abbreviated transcription (Latin):
qui uident se ꝓparuo & exiguo deliciarũ tẽpore. ꝑdidisse quidem
bona xternat: mala uͦ ad quisisse ꝑp&ua. Ne ergo etiã sic nos
gamꝰ utã nr̃am: sed est malũ multo his grauius. Excludi enĩ abonis
&alienos effici abhis quȩ p̃para ta sunt sc̃ĩs ÷ tantũ generat cruciatũ
etantũ dolorẽ: ut etiã si nullu extrinsecꝰ pena torqueret: hȩc
solu sufficer&. Om̃s enĩ gehenne superat cruciatꝰ: carere bonis quib in
in quantũ considerare possibile est. Ut eni uere est : compre hendere
null sermo sufficid. Sed quantũ possumꝰ exhis quȩ leginsꝰ ⁊ penignata

Expanded text:
qui vident se pro parvo et exiguo deliciarum tempore perdidisse quidem qui vident se pro parvo et exiguo deliciarum tempore perdidisse quidem bona aeterna, mala vero quaesisse perpetua. Ne ergo etiam nos in igamus vitam nostram, sed est multo malum his gravius, excludi enim a bonis aeternis et alienum effici ab his quae praeparata sunt sanctis, tantum generat cruciatum, tantum dolorem, ut etiamsi nulla extrinsecus poena torqueret, haec sola sufficeret, illa poena omnes gehennae superat cruciatus, carere bonis quibus in in quantum tibi considerare possibile est, ut enim vere est, comprehendere nullus sermo sufficiet, sed quantum possumus ex his quae legimus et per aenigmata
Abbreviated transcription (Latin):
qđ delicie quidem uelut umbra ꝑ transeunt. et uelocit̃ fuguint: pene
uero ꝑpetuo manent. Qđ & si aeqͣle tempꝰ et idẽ spatiũ delicus positũ¬
ess& et poenae: esset aliquis itastultꝰ & ita demens. ut eliger& ꝓuno
die deliciarũ. unũdiem subire penarũ : cũ soleat dolor uniꝰ hore. et
qͥlibet corporis cruciatꝰ in obliuionẽ mittere om̃e preteritũ tempus
Ergo ꝑfrui bonis aternis : quid differimꝰ  Quid moram᷑: et diuinam
immens abonitas. etiam hoc pręuidit: ut laborũ quidem & agonis ͥ
ita dicam mom̃taneũ qđdã horȩ uniꝰ. Hoc enĩ est presens haec uit
si ad illã conferat᷑ aeternam . Prouidit ergo bonitas dĩ ut inhaebta
& exigua uita. agones essent & labores : in illa uͦ quȩ aeterna est
corone & premia meritoꝵ: ut labores quidem cito finirent᷑: ment.
uero p̾mia sine fine durarent.: Sed hoc sicut laetificat eos quipo
laborũ patientiã coronantur: ita affligit illos & cruciat in futuro.

Expanded text:
 deliciae quidem velut umbra pertranseunt, et velociter fugiunt, poenae vero perpetuo manent. Quod si aequale tempus et idem spatium esset, pene esset aliquis ita stultus, et ita demens, ut eligeret pro uno die deliciarum unum diem poenarum, cum soleat dolor unius horae, et quilibet corporis cruciatus, in oblivionem mittere omne praeteritum tempusonverti ad Deum. Quid differimus? quid moramur? et divina immensa bonitas etiam hoc providit, ut laborum quidem tempus et aita dicam momentum quoddam horae unius, hoc enim est praesens haec vita, si ad illam conferatur aeternam; providit ergo bonitas Dei, ut in hac brevi et exigua vita agones essent et labores, in illa vero quae aeterna est, corona et praemia meritorum, ut labores quidem cito finirentur, meritorum vero praemia sine fine durarent; sed hoc sicut laetificat eos qui per laborum patientiam coronantur, ita affligit illos et cruciat in futuro,
Abbreviated transcription (Latin):
nunero sociari ÷ non ne ent digiũ pati oñe qđ orsto e. modo
ut tanti boni. tantȩq głae participes haberemur . Aue
quid dicit beatꝰ petrus. Bonũ. ẽ. inquit nos hic. eẽ Qd si ili
tenuem quandam futurȩ głae imaginẽ uidens. om̃ia subito pn¬
iecit ex animo. dulcedine uisionis quã ꝑspexit in nexus
quid tunc. cũ aliqͥs ipsam rerũ faciem ut se habet ueritas
contemplabit᷑. tunc scilicet cum cȩlestis aula pandecur:
imperitoꝵ. putant sibi satis. eẽ. & optabile uideri: si gehema
tantũ modo careant. Ego autẽ multo grauiores quã gehema.
dico. eẽ. cruciatꝰ: remoueri ⁊ abici abilla gła. Nec puto ia
a cerbu esse gehennȩ supplicia: ut sunt illu. quib torquetur
is quẽ arceri continget a conspectib xp̃i. Hoc crede mihi
poenis om̃ib grauius est: hoc . ẽ. solũ qđ superat & gehennam:¬

Expanded text:
numero sociari, nonne esset erat dignum pati omne quod triste est, modo ut tanti boni tantaeque gloriae participes haberemur? Audi quid dicit beatus Petrus: « Bonum est nos hic esse , » quod si ille tenuem quamdam futurae gloriae imaginem videns omnia subito projecit ex animo, dulcedine visionis quam perspexit innexus, quid dicet aliquis, si ipsam rerum faciem ut se habet veritas contempletur? tunc scilicet, cum coelestis aula pandetur eimperitorum putant sibi satis esse et optabile videri, si gehenna tantummodo careant, ego autem multo graviores quam gehennae dico esse cruciatus removeri et abjici ab illa gloria, nec puto tam acerba esse gehennae suis, quem arceri continget a conspectibus Christi. Hoc crede mihi poenis omnibus gravius esse, hoc et solum quod superat etiam gehennam
Abbreviated transcription (Latin):
qͥm ꝓphecis nuntiantib. ut nuntiari hominib fas fuit. p̃dicetur
erꝰ aduentus. Ait ergo quidam exeis. Ds manifeste ueniet
đs nr̃ & ñ silebit. Igius ante ipsũ ardebit: & incircuitu eiꝰ ꝓcella
ualida. Ad uocabit celũ desursũ. ⁊ terrã discernere pͦpłm suum:
Alius uero qui & poenarũ species nob indicat. isaias hic est.
audi qͦmꝰ dicit. Ecce dies dñi ueniet insanabilis. dies furoras
&irae: ut ponat orbẽ terra desertũ: & peccatores ꝑdat ex eo :
Stellae enĩ cali & orion. & om̃is ornatꝰ cęli. lumen suũ ñdabit.¬
& obscurabit᷑ sol iortu suo: & luna nondabit lumen suum:
Et mandabo uniuerso orbi malu: ⁊ impiis peccata eorum.
Et ꝑdã contumeliã iniquoꝵ: & in iuriam suꝑboꝵ humiliabo
Et erunt qui relicti fuerins p̃ciosi magis quã aurũ ignitũ : & homo prȩci¬
osior erit. quam lapis ophir: Cȩlum enĩ quatieur. & terra mouebit᷑
a fundam̃tis suis. ꝓpt̃ furorem irae dñi sabaoth: indie qua suꝑuenerit

Expanded text:
prophetis nuntiantibus ut annuntiari hominibus fas fuit praedicetur Christi adventus. Ait ergo quidam ex eis: Deus manifeste veniete ipsum ardebit, et in circuitu ejus procella valida. Vocavit coelum sursum, et terram discernere populum suum . Alius vero qui et poenarum species nobis indicat, hoc est Isaias, audi quomodo dicat: Ecce dies Domini veniet insanabilis, dies furoris et irae, ut ponat orbem terrae desertum, et peccatores perdat ex eo . Stellae autem coeli et Orion, et omnis ornatus coeli lumen suum non dabit, et obscurabitur sol in ortu suo, et luna non dabit lumen suum; et mandabo universo orbi mala et impiis peccata eorum, et perdam contumeliam iniquorum, et injuriam superborum humiliabo. Et erunt qui relicti fuerint pretiosi magis quam aurum ab igne, et homo pretiosior erit quam lapis sapphirus. Coelum enim quatietur et terra movebitur a fundamentis suis, propter furorem irae Domini Sabaoth, in die qua supervenerit
Abbreviated transcription (Latin):
quã uita deficiat. Ueruntamen concedamꝰ ei uiuere posse annos
multos : & nullam ꝑmutationẽ tẽpoꝵ pati Et quantũ quȩso stud
siue bona siue mala terminũ suũ norunt : eumq uelocit̾ sortun
nfuturo aut̃ scło : utraq ĩ mortalib spaciis ꝓtendunt᷑ Adde
& illud: qđ etiã penȩ longe aliu & diuersa conditio est Ignis eñ
hic qui in p̃senti uita est: absumit cuncta quae recipit: Ille uero
qͦs susceperit sẽꝑ cruciat: & pęna suu semꝑ integros seruat ꝓpt̃a
enĩ & in extinguibilis dr̃: non solũ qr ipse ñ extinguit᷑: sed q ne
eos qͦs susceperit extinguit aut ꝑimit. Scriptura enĩ dicit: qui
& peccatores induent corruptionẽ : scilic& ñ ad honorẽ uiti
ea addiuturnitatẽ sipplien ꝓfuturã. Huiꝰ autc̃ poene ium. iigns
slꝰ potentiã nulla uox exponere : nullꝰ sermo poterit Expltorare

Expanded text:
quam vita deficiat; verumtamen concedamus tibi vivere te posse annos quam vita deficiat; verumtamen concedamus tibi vivere te posse annos multos, et nullam permutationem temporum pati, et quantum, quaeso, illud sive bona, sive mala, terminum suum norunt, eumque velociter sortiuntur, in futuro autiam poenae ipsius longe alia et diversa conditio est, ignis enim hic qui in praesenti vita est, absumit cuncta quae recipit, ille vero quos receperat semper cruciat, et poenae suae semper integros servat, propterea enim et inexstinguibilis dicitur; non solum quia ipse non exstinguitur, sed quia nec eos quos susceperit exstinguet aut perimet. Scriptura etenim dicit, quia et peccatores induent incorruptionem, scilicet non ad honorem vitae, sed ad diuturnitatem supplicii profuturam. Hujus autem poenae et ignis illius potentiam nulla vox exponere, nullus poterit sermo e
Abbreviated transcription (Latin):
& p̃sentiũ poena ꝑmansit. Haec recordare amice: & illũ gehennȩ
ignẽ. his quae te nunc exagitant flãmis libidinũ & cupiditatis
oppone. Est enĩ in hoc mirabile qđdã medicam̃ti genꝰ: ut ignis ignib
restinguat᷑. Si enĩ restincti ñ fuerint isti qui te nunc ex agtant:
illos tibi aet̃nos ignes. acriores & in extinguibiles reddent: Qunto
putas tempore ꝑ manere tibi posse presentis uitte delicias. Ut go
quidẽ reor. nequinqͣginta tantũ tibi anni suꝑ esse usq ad extremã
possunt quauis sit longissima senec tutẽ. Sed et in hoc ipso tẽpore:
uide quanta in t̃uenire poss Primo qđ nemo. etiã si usq ad uesꝑam
ꝑueniat certꝰ. ẽ Deinde : qđ mobilis semꝑ humanarũ rerũ statꝰ est:
Frequent̾ enĩ. uita quidẽ in longũ tempꝰ ꝓducit᷑: nec tamen facultates
ac diuitiȩ fideliter ꝑmanent. Sed sepe accidit: ut prius qus opibi

Expanded text:
et praesentium poena permansit. Haec recordare nunc, amice, et illum gehennae et praesentium poena permansit. Haec recordare nunc, amice, et illum gehennae ignem, his quae te nunc exagitant flammis libidinum et cupiditatis oppone. Est enim hoc mirabile quoddam medicamenti genus ut ignis ignibus restinguatur. Si enim restincti non fuerint isti qui nunc te exagitant, illos tibi aeternos ignes acriores et inexstiputas tempore permanere tibi posse praesentis vitae delicias? ut ego quidem reor, nec quinquaginta jam tibi anni superesse usque ad extremum possunt, quamvis sis longissima senectute, sed hoc tempore isto, vide quanta intervenire possunt. Primo quod nemo, etiamsi usque ad vesperum perveniat, certus est, deinde quod mobilis semper humanarum rerum status est, frequenter enim vita quidem longum tempus producitur, nec tamen facultates ac divitiae ei fideliter permanent, sed saepe accidit ut prius quis opibus
Abbreviated transcription (Latin):
fluuius flãmea ambit fluenta: ubi fletꝰ & stridor dentiũ: ubi
tenebre exteriores: ubi ille uermis conscientiȩ qui nũqua morit᷑ :
&ignis qui numquã extinguit᷑. Recordare parabolã lazari: et
diuitis illius. qui opũ tantarũ dñs qui purpura indutꝰ ⁊ bisso
unam tunc aquȩ guttã inuenire ñ potuit: & hoc cũ ess& in artiori¬
necessitate constitutꝰ. Dic quȩso te quid plus habet uita ista qu
somniũ: Sic̃ enĩ hi qui in metallis condemnati. ł in alia qualib& poa
positi. cũ forte post multũ laborẽ dure uitae paululũ relaxati si
in somnũ ÷ uident se int̃ plurimas dapes positos. aepulis copiosissir
ꝑfrui: ubi surrexerint: nihil sibi gr̃e exdelectatione somnu
inueniunt reserdisse : Ita & diues ille quasi somniũ habuit huius
uitae diuitias. Ubi discessit: nihil cũ illo. nisi p̃teritoꝵ pęnitudo

Expanded text:
fluvius flammeis ambit fluentis, ubi fletus et stridor dentium, ubi fluvius flammeis ambit fluentis, ubi fletus et stridor dentium, ubi tenebrae exteriores, ubi ille vermis conscientiae qui nunquam morietur, et ignis qui nunquam exstinguetur. Recordare parabolam Lazari et divitis illius, qui opum tantarum dominus, qui purpura indutus et bysso, unam tunc aquae guttam invenire non potuit, cum esset in ardorinecessitate constitutus . Dic, quaeso te, quid plus habet vita ista, quam somnium? Sicut enim qui in metallis condemnati, vel in alia qualibet poena positi. cum forte post multum laborem vitae paululum relaxati fuerint in somnium et dormierint, vident se inter plurimas dapes positos epulis copiosissimis perfrui, at ubi surrexerint, nihil sibi gratiae ex delectatione somnii intelligunt resedisse. Ita dives ille quasi somnium habuit hujus vitae divitias, ubi discessit nihil cum illo nisi praeteritorum poenitudo
Abbreviated transcription (Latin):
quid profuit illis qui in luxuria corporis. & p̃sentis uitȩ uoluptatib
usq addiem ultimũ ꝑ manser̃ In tuere nunc sepulchra eoꝵ. & uide
si est aliqđ in eis iactantię suȩ uestigiũ : si aliqua diuitiarũ uł luxunȩ
signa cognoueris. Require ubi nunc uestes: & odoram̃ta peregrina.
bi spectaculorũ uoluptas: ubi seculariũ turba. ⁊ conuiuioꝵ
cessit opulentia. Risus. iocus. & ĩmoderata atq effrenata lecitiu
quo abiit: quo abscessit : Uibi nunc illu. & ubi ipsi: Quifinis utroꝵq
hunc esse corporũ finẽ : etiã si indelicus & lȩtitia. etiã si in labore
& continentia transeerint uitã. Et atq utinã res om̃s. om̃isq causc¬
nr̃a : usq ad cinerẽ ueniret &uermes. Parua uiderent᷑ haec damna :
& quȩ facile ex cusare possent nature conditionem. Nunc autem
conuerte oculos tuos ab istis cinerib & sepulchris: & reuoca cogita¬
tionẽ tuã ad illud diuini iudicii tribunal horrendũ: quo ardens

Expanded text:
quid profuerit illis qui in luxuria corporis et praesentis vitae voluptatibus usque in diem ultimum permanserunt. Intuere nunc sepulcra eorum, et vide si est in eis aliquod jactantiae suae vestigium, si aliqua divitiarum luxuriae signa cognoveris. Require nunc ubi vestes et odoramenta peregrina, ubi spectaculorum voluptas, ubi asseclarum turbae, et conviviorum cessit opulentia, risus, jocus, et immoderata atque effrenata laetitia quo abiit, quo abscessit. Ubi illa nunc, et ubi ipsi? Quis finis utroruhunc corporum esse finem, etiam si in deliciis et laetitia, si in labore et continentia transegerint vitam. Nam si res omnis omnisque causa usque ad cineres veniret et vermes, parvat quae facile possit excusare naturae conditio. Nunc autem converte tuos oculos ab istis cineribus et sepulcris, et revoca cogitationem tuam ad illud divini judicii tribunal horrendum, quod ardens
Abbreviated transcription (Latin):
desederiũ nulla honoris pulsat ã potestitis ambitioe sed om̃is iucio
lebes fopita .c̃. & penitꝰ extincta  Pax cuncta continets oris uicio¬
sempitnas Tranquilla sunt om̃ia & quieta. Iugis splendor & lux
Nista que nunc est. sed tanto splendidior quanto clanior stueo¬
fasodi qucorto felicior Quia ciuitas ut legit᷑ illa ñ egebit lumi¬
de solssii febuiꝰ s om̃potens illuminabit eam & lucerna erꝰ ẽ. uan

Expanded text:
desiderium, nulla honoris pulsat ex potestate ambitio, sed omnis vitiorum labes sopita et penitus exstincta est, pax cuncta continet et laetitia. Tranquilla sunt omnia et quieta, jugis splendor et lux; non ista quae nunc est, sed tanto splendidior, tanto clarior, qu quanto felicior; quia civitas illa, ut legitur, non egebit lumine solis, sed Dominus omnipotens illuminabit eam, et lucerna ejus est Agn
Abbreviated transcription (Latin):
Rouita mente & ꝓfundo cogitatu. PENIGNTIA¬
coa nosci debent duo Rerũ distincta negocia Id est
quantũ distat int̾bonũ & malũ. Nec aliunde hȩc cogtoo.
quã aprimordio repetenda. ẽ: Quid aliud sit malũ. qua
Hȩc .ẽ. discretio utriusq negotii. Serpens inparadiso pecatũ suasit
euae: poenitentiã reclusit. & inde. ẽ. boni maliue origo. Quis dõdpea
qu̾a dauid: et tam̃ deliquit Qui cecidiss& deculmine: si ñ fuss& com¬
punctꝰ. Quis sceleratior manasse : & hunc pęnitentia reuocaut :

Expanded text:
rovida mente et profundo cogitatu cognosci debent duo rerum distincta negotia, id est quantum distet inter bonum et malum. Nec aliunde haec cognitio quae a primordio repetenda est, quod aliud sit malum, quando ec est discretio utriusque negotii, serpens in paradiso peccatum suasit Evae, poenitentiam reclusit, et inde est boni et mali origo. Quis Deo dignior quam David? et tamen deliquit, qui cecidisset de culmine nisi fuisset compunctus. Quis sceleratior Manasse? et hunc poenitentiam revocavit.
Abbreviated transcription (Latin):
tela caruerit: poena quidem accepta potestate deseui&: sed nullũ finẽ
dabit finẽ doloꝵ : sed ut diximꝰ peccata quidẽ pęnas succendent.
in corruptio uͦ animȩ & corporis. nullũ supplicus t̃minĩ dabunt: Dic ergo
nunc. quanta luxuriae tẽpora: quȩ deliciarũ spacia. cõpartrius
talib poenis. Centũ si placet annos deliciis demꝰ : adde & als
centum silibet: ad de & decies centum Quȩ erit exhis addos
delectabile uidet somniũ. aet̾nas subire eligat poenas :& illa
ꝓhis recipere. uł ꝓ illis ista mutare: Nondũ descendo ad urti
perationẽ deliciarũ: neq amaritudinẽ quae in eis est nuno apio
quiu nec adhuiꝰ cemodi orationẽ hoc tempꝰẽ: Sed tunc cũfort
effugere ab his potueris : Nunc enĩ cũ in eis passibilit̃ tenearis:
delirare nos credis. si bona libidinis ut putas. quȩ grata om̃ib
uident᷑ & iocunda: aspera asseramꝰ & amara: Si uero ꝑ nscdũ¬

Expanded text:
tela caruerit, poena quidem accepta potestate desaeviet, sed nullum finetela caruerit, poena quidem accepta potestate desaeviet, sed nullum finedabit finem dolorum, sed ut diximus peccata quidem poenas accendunt, incorruptio vero animae et corporis nullum suppliciis terminum dabit. Dic ergo nunc quanta tempora luxuriae, quae deliciarum spatia comparare vis talibus poenis? centum placet annos deliciis dare, adde et alios centum, si libet decies centum adde, et quae erit ex his ad aedelectabile videat somnium, aeternas subire eligat poenas, et illa pro his recipere vel pro illis ista mutare: nondum descendo ad vitu perationem deliciarum, neque amaritudinem quae in eis est nunc aperio, quia nec hujusmodi orationi hoc tempus est, sed tunc cum forte ab his effugere potueris, nunc enim cum in iis passibiliter tenearis, delirare nos credis, si dona libidinis, quae grata omnibus videntur et jucunda, aspera asseramus et amara; si vero
Abbreviated transcription (Latin):
tremor. ĩ mo quȩ resolutio uiscerũsit. diuulsioq mẽbroꝵ: quae aut quantȩ
ãuariȩ pęnarũ faces: et ꝓpeccatoꝵ quantitate singulis quibq multiplicant᷑¬
& poene. Qđ si dicas: & qͦmꝰ tot malis suffici& corpꝰ ad pęnã. finẽ tẽporis nesciens :
considera quȩ in hac uita int̾dũ accidunt: & exparius magna cognofito:
quomꝰ int̃dũ uidemꝰ ñ nullos longissima agitudine ẽfici nec tam̃ eis exosȩ
uitae t̃minũ dari : Aut &si corpꝰ mortale aliꝗͥdo dissoluit᷑: sed anima
ñ c̃ sumit᷑ Unde constat qđ si immortalit᷑ tẽ cͥorpꝰ etiã. accipiat: nec animã
poenu nec corpꝰ ultra iã ꝑimat: Nam in pͣsenti quidẽ uita euenire non
potest. ut poena corporis. ⁊ uehemens possit. eẽ. & ꝑ p&uu: sed alterum
cȩdit alteri: qͣi corporis fragilitas utrũq ñ patit᷑: Uibi uͦ utrũq corrup¬

Expanded text:
tremor, imo quae resolutio viscerum, divulsioque membrorum, quae aut quantae tremor, imo quae resolutio viscerum, divulsioque membrorum, quae aut quantae ac variae poenarum facies, et pro peccatorum quantitate singulis quibusque multiplicantur poenae. Quod si dicas, quomodo tot malis sufficiet corpus ad poenam, finem temporis nescientem? Considera quae in hac vita interdum accidunt, et ex his parvis magna cogita: quomodo interdum videmus nonnullos longissima aegritudine confici, nec tamen eis ex eo vitae terminum dari? Aut si corpus morte aliquando dissolvitur, sed anima non consumitur. Unde constat quod cum immortalitatem et jam corpus acceperit, nec animam poena nec corpus ultra jam perimat. Nam in praesenti quidem vita evenire non potest, ut poena corporis et vehemens esse poterit et perpetua, sed alterum cedit alteri, quia corporis fragilitas utrumque non patitur. Ubi vero utrumque corrup
Abbreviated transcription (Latin):
bosse iencorruptibilib. Uerũ tam̃ ut aliqũa saltim unaginẽ ugrss ll
eo pene capiamꝰ recordare si quando qͥs febriũ ninio ardore succendit᷑
quae angustis: qui cruciatꝰ corpori atq animae insideant: & exhae
tupodipoent metire. quanta sint illa supplicia quȩ aetnꝰ ignis inflã¬
mabo que fluuius ignis prȩcurrens ante illud tribunal horrificun
unds poenalib irrogabit: Ibi. qͥd agemꝰ quid respondebimus Nibil
mousi stridor dentiũ ÷ nisi ululatꝰ & fletꝰ. & sera penitentia: cessan¬
tib undiq auxiliis ÷ undiq insolescentib poenis. Sed nec sola tium
quide usquã ullum. Nullꝰ enĩ occurr& oculis nr̃is: nisi soli pęnarun
ministri : & facies ubiq dira tortorũ. Et qđ est om̃iũ tetrius: ne aeris
quidẽ ipsius ullũ solamen. aut lucis. Circundabunt enĩ penarũ loca :
tenebre exteriores. Et ignis ille sic̃ naturã ñ habet c̃sumendi: ita nec
illuminandi: sed est ignis obscurꝰ & flãma tenebrosa In his aut̃ positis

Expanded text:
 verumtamen ut aliquam imaginem ignis illius et poenae capiamus; recordare quando quis febrium nimio ardore succenditur, quae angustiae, qui cruciatus corporis atque animae insideant, et ex hac temporali poena metire quanta sint illa supplicia, quae aeternus ignis inflammat, quae fluvius igneus percurrens ante illud tribunal horrificum, undis poenalibus irrogabit. Ibi quid agemus? quid respondebimus? nihil enim nisi stridor dentium, nisi ululatus et fletus, et sera poenitentia, cessantibus undique auxiliis et undique invalescentibus poenis, sed nec solatium quidem usquam ullum. Nulli enim occurrent oculis nostris, nisi soli poenarum ministri, et facies ubique dira tortorum, et, quod est omnium tetrius, nec aeris quidem ipsius erit ullum solamen aut lucis. Circumdabunt enim nos poenarum loca, tenebrae exteriores. Sed ignis ille, sicut naturam non habet consumendi, ita nec illuminandi, sed ignis obscurus et flamma tenebrosa. In his autem positis quis
Abbreviated transcription (Latin):
conuersionis spes ꝑ poenitentiã: Fulius ꝓdigus recipit prioris głae¬
mibi dedistibedũ. ut cũ amicis meis epularer: Cum aute uenit qu
tuus bic qui comedet substantiã tuã cũ meretricib : iugilasti ef
occisis sse suginatus : Haec igit᷑ lem̃i habentes exempla penitont
non ꝑseueremꝰ inmalis. nec desꝑemꝰ reconciliutionem: sed redeinati¬

Expanded text:
sit conversionis spes per poenitentiam, filius prodigus recipit prioris glorsit conversionis spes per poenitentiam, filius prodigus recipit prioris glorquam dedisti mihi haedum, ut cum amicis meis epularer, cum autem venit filius tuus hic qui comedit substantiam tuam cum meretricibus, jugulasti et occisus sit saginatus. Haec igitur, charissimi, habentes exempla poenitentiae, non perseveremus in malis, nec desperemus reconciliationem, sed dica
Abbreviated transcription (Latin):
tentione reuocat ad uiam uirtutis: sed sensim & paulatim: inqua¬
plurimis sustentet. & in plurib subleuet: ne dura eis & ardua
uideat᷑ repentina conuersio: & non tam peccandi amore tracti
residere uideant᷑ in errorib quã conuersionis asperitate territi:
Sed non hȩc solu parabola moderationẽ nob conuersionis ostendit:
uerũ s illa quae luxuriosi filii reditũ seribit. Et ille enĩ filius
erat : non erat extraneus. Germanꝰ erat eiꝰ : qui nũqua a patre
discesserat. Filius ergo est: qui ad ultimos maloꝵ fines dicit᷑ per¬
uenisse. Abierat enĩ in regionẽ longinqu̾a: & longe satis adeo
effectꝰ ẽ. Qui fuerat diues & nobilis: deterior seruo ⁊ mercennaru
factꝰ est. Sed tamen regressus est poenitens: in antiqu̾ũ recipitur
statũ. et in priorem głam reparat᷑. Qs si desꝑasset & erubuis sec
ꝓhis quȩ acciderant ei reuerti ad patrẽ: & ꝑmansisset in regionem

Expanded text:
intentione revocat ad viam virtutis, sed sensim et paulatim, ita ut in quaintentione revocat ad viam virtutis, sed sensim et paulatim, ita ut in quamplurimis sustentet, in plurimis sublevet, ne dura eis et ardua videatur repentina conversio, et non tam peccandi amore retracti residere videantur in erroribus, quam conversionis asperitate deterriti, sed non haec sola pars pari moderatione nobis conversionis modum ostendit, verum et illa, quae de luxuriosi filii reditu scribitur, et ille enim filius erat, non erat extraneus, germanus erat ejus qui nunquam a patre discesserat, filius ergo est, qui ad ultimos malorum fines dicitur pervenisse, abierat enim in regionem longinquam, et longe satis a Deo effectus, qui fuerat dives et nobilis, deterior servo et mercenario factus est, sed tamen regressus et poenitens in antiquum recipitur statum, et in priorem gloriam reparatur; quod si desperasset, et erubuisset pro his, quae acciderant ei, reverti ad patrem, sed mansisset in regione l
Abbreviated transcription (Latin):
aliud continere ouis illa quae cum anonagis Tasmoris prub
oberrasset tirequisita est post modũ. ac pastores hiene os tenpot¬
seał uniꝰ eedẽq gregis: & unius eiusdemq pastoris Eisdẽ namq
eascuis pnus quib & ille cetere: eis dem poculis. eisdẽ q eibis
utebat᷑. Sed errauit: & errore ñ minimo. Per montes enimo
oicolles euagata est : longis scilica & difficilib cireuiaetra
erroris anfractib. Nec tamen reliquit eam pastor bonꝰ inerro
ab suis: sed requirit & reuocat. Reuocat aut ñ uiolent̃ ꝑurgens
nec uerberib cogens: sed ꝓpriis humeris subuectans. Sicut enĩ
optimi quiq medicorũ eos quos inderint tabo longe aegritudinis
Afflictos: in nonnullis rigorem temperant medicinę. et delicatius
ac tenerius agunt cum eis: ita & ds̃ eos quos uidet uehementius
peccaitis cẽ. corruptos. non districta satis & ardua obseruantiet

Expanded text:
aliud continere ovis illa, quae cum a nonaginta novem ovibus aliud continere ovis illa, quae cum a nonaginta novem ovibus aberrasset, requisita postmodum ac pastoris humeris repsed unius, ejusdemque gregis, et unius ejusdemque pastoris, ejusdem namque pascuis prius, quibus et illae caeterae, eisdem poculis, eisdemque cubilibus utebatur, sed erravit, et errore non minimo, per montes enim et colles evagata est, longe scilicet et difficilibus circumacta erroris anfractibus, nec tamen reliquit illam pastor bonus coed requirit et revocat, revocat autem non violenter perurgens nec verberibus cogens, sed humeris propriis subvectans; sicut enim optimi quique medicorum erga eos quos viderint tabe longae aegritudinis afflictos in nonnullis rigorem temperant medicinae et delicatius ac tenerius agunt cum eis, ita et Deus eos, quos videt vehementius peccatis esse corruptos, non districta satis et ardua observantiae
Abbreviated transcription (Latin):
uertamꝰ ad uirtutem. Hoc enĩ. ẽ. qđ uult & poscit anobis ds̃:
Non querit temporũ longitudinem: nec afflictionẽ crucis: Adhoc
praecipue respicit: si uera sit & sincera conuersio. Ideo denique
uidimꝰ aliquotiens non nullos cepisse postremos: & factos esse
merito priores. Non ergo cecidisse ita malũ.ẽ. ut post lapsum
iacere. & nolle consurgere: et cum quadã uelut uoluptate¬
iam ac resolutione peccare: desꝑationisq sermonib male ꝑpeorit̃
uiciũ tegere. Contrahos enĩ etiã ꝓpheta cũ quadã indignatione
ꝓclamat dicens. Numqͥd qui cadit non resurget: Aut qui auersus
non conuertet᷑.: Qđsi dicas : quęrit᷑ si aliqͥs fideliũ cecidit. et
potuit reparaari Audi adhȩc. Hoc ipsũ qđ dicimꝰ cecidit. steas
eum antequ̾a cader& ꝓfitem. Nemo enĩ ceridisse dicit eũ qu
siqua etiã in magnoꝵ continent᷑ exemplis: Quid tibi uider

Expanded text:
vertamus ad virtutem Dei, hoc est enim quod et poscit a nobis Deus, vertamus ad virtutem Dei, hoc est enim quod et poscit a nobis Deus, non quaerit temporum longitudinem, nec afflictionem crucis, ad hoc praecipue respicit, si vera sit et sincera conversio, ideo denique vidimus aliquoties nonnullos coepisse postremos et factos esse merito priores, non ergo cecidisse ita malum est, ut post lapsum jacere et nolle consurgere, et cum quadam voluntate ac resolutione peccare, desperationisque sermonibus mali propositi vitium tegere, contra hos enim propheta cum quadam indignatione proclamabat dicens: « Nunquid qui cadit non resurget, aut qui aversus est, non convertetur ? » quod si dicas, quaeritur si aliquis fidelium cecidit et potuit reparari, audi, et hoc de ipso quod dicimus « cecidit, » stetisse eum, antequam caderet, profitemur. Nemo enim cecidisse dicit eum quiqua etiam in majorum continentur exemplis. Quid tibi videtur
Abbreviated transcription (Latin):
tempꝰ quo uiuimꝰ indicat: etiã usq adultimã si itares accidr
senec tutẽ Non enĩ temporis longitudine: sed affectu sine¬
ritatis pęnitudo pensatur. An non legimꝰ leuitas pecea
illud grauissimũ indeserto ñ tẽporis longitudine. sed uniis
diei exigua hora diluisse: Sed & latro ille qui pendebat
incruce. ñ eguit ꝓlixitate tẽporis. ut ingressum paradisi
mereret᷑: Sed tantũ ei spaciũ suffecit. quantũ expedire
poterat donec unũ posset ꝓferre sermonem: ita ut intra
momentũ temporis. totius uitae scelerib absolutꝰ : p̃ceder
ad paradisum etiã apłos mereree. Quid aut̃ martyres:
Nonne frequent̃ uidimꝰ una die. interdum uero. & sub uniꝰ horȩ
spatio coronas sumere ingentiũ pręmiorum: Et ideo audendũ
est tantũmodo. & ꝓmtis atq incitatis animis aggrediendum:
ut quadam uelut indignatione ꝑ moti. irascam᷑ ad uersum
deceptricẽ nr̃am libidinem: & affectũ atq amorem nr̃m con¬

Expanded text:
empus, quo vivimus indicat, etiam usque ad ultimam, si res ita accidit, senectutem. Non enim temporis longitudine, sed affectus sinceritate poenitudo pensatur. Aut non legimus levitas peccatum illud gravissimum in deserto non temporis longitudine, sed unius diei hora exigua diluisse? sed et latro ille qui pendebat in cruce, non eguit prolixitate temporis ut ingressum paradisi mereretur, sed tantum ei spatii sufficit quantum expendi potuit, donec unum possit proferre sermonem, ita ut intra momentum temporis totius vitae sceleribus absolutus, praecedere ad paradisum etiam Apostolos mereretur. Quid autem et martyres? nonne frequenter una die, interdum vero et sub unius horae spatio coronas sumpsere ingentium praemiorum? Et ideo audendum est tantummodo, et promptis atque incitatis animis aggrediendum, ut quadam velut indignatione permoti irascamur adversum deceptatricem nostram libidinem, et affectum atque amorem nostrum con
Abbreviated transcription (Latin):
facta est. ñ inquantũ futurorũ bonoꝵ ueritas habet: sed quantum
ferre oculi poterant intuentiũ. Sic enĩ in euangłio dicit᷑: quiu.
emittit. quantũ ex ista corruptibili lucc ꝓcedit: nec tale lucem
qualem nunc mortales oculi capere possunt: sed tantꝰ erit future
lucis splendor. quantũ corporeus sufferre ñ possit aspectꝰ. cum

Expanded text:
facta est non in quantum bonorum futurorum veritas habet, sed quantum ferre oculi poterant intuitum. Sic enim in Evangelio dicit, quia emittit, quantum ex ista corruptibili luce procedit, nec talem lucem, qualem nunc mortales oculi capere possunt, sed tantus erit futurae lucis splendor, quantum corporeus ferre non possit aspectus, cum
Abbreviated transcription (Latin):
nihil impedit: presentiu ñ uetant: futura ñ terrent. Solamo
quã euadere ñ possunt. Propt̃ qđ dep̃cor. priusquã uehemens
in ebrieris mali huiꝰ ueneno: exurge queso te. & ex ꝑgiscere aliquos
et diabolicã hanc depone temulentiã. Qđ si ad sulntũ ñ potes ipu¬
certe & sensim recollige animos tuos: qu̾auis ut mihi uidet᷑ : facilior
uia su om̃ia simul abrumpere: & mali huiꝰ retinaculu pant᷑ up
resecare: atq ex integro ad exercitia conuerti penitentir. Si uit
tibi hoc difficile uidet : ut uis. et potes. tantũ sume initũ alquo
melioris uiae &aeterne uitȩ desideriũ cape. Itaq quȩso & obsrte

Expanded text:
nihil impedit, praesentia non metuunt, futura non reformidant, sola monihil impedit, praesentia non metuunt, futura non reformidant, sola moquam evadere non possunt: propter quod deprecor priusquam vehementius inebrieris mali hujus veneno, exsurge, quaeso, te expergisce aliquando, et diabolicam hanc depone molestiam. Quod si ad subitum non potes, paulatim et sensim recollige animos, quamvis, ut mihi videtur, facilior via sit omnia simul abrumpere et mali hujus retinacula pariter cuncta, atque ex integro ad exercitia converti poenitentiae. Si autem tibi hoc difficile videtur, saltem sume initium aliquod, melioris vitae et aeternae desiderium cap
Abbreviated transcription (Latin):
ad grediamur iter uitae: Reuertam ad ciuitatẽ caelestem.
inqua & conscripti sumꝰ. & ciues decreti: Huiꝰ nob urbis ianuas
desꝑatio quidẽ claudit: Aperiet autẽ spes: et latum fiducia
prebebit ingressum: Haec si contem nimꝰ: ñ solũ iam desidie
culpam. sed suꝑbie incurrimꝰ. Nam & diabolꝰ ñ aliunde talis
factꝰ ẽ. nisi quia primo quidẽ post peccatũ. desꝑatione usus est:
& anima si semel salutẽ suã coeperit desꝑare: iam nec intelligit
qͦmͦ uł in quae mala p̃cipitet᷑ Nihil enĩ aut agere aut dicere
metu& qđ contrariũ sit saluti. Et sic̃ sepe uidimꝰ in his qui insaniunt
cũ semel ꝑdiderint sanitatis statum. nihil iam ultra metuunt.
nihil erubescunt: sed licent̃ om̃ia. et dicere audent : & facer¬
etiã si mnignẽ ꝓruant ñ declinant: etiã si in p̃cipitiũ aut ꝓfundũ¬
ñ reuocant pedem : ita & qui desꝑatione capti sunt. in toleribl
fiunt : & ꝑ om̃s malitiȩ uias discurrunt. Pudor nihil ꝓhibe emas

Expanded text:
aggrediamur iter vitae, revertamur ad civitatem coelestem in qua conscripti sumus et cives decreti; hujus nobis urbis januas desperatio quidem claudit, aperiet autem spes, et fiducia latum praebebit ingressum; haec si contemnimus non solum jam desidiae culpam, sed et superbiae incurrimus. Nam et diabolus non aliunde talis factus est, nisi quia primo post peccatum desperatione usus est, sic ergo et anima si semel salutem suam coeperit desperare, jam nec intelligit quomodo vel in quae mala praecipitetur, nihil enim aut agere aut dicere metuit quod contrarium saluti sit; et sicut saepe videmus in his qui insaniunt, cum semel perdiderint sanitatis statum, nihil jam ultra metuunt, nihil erubescunt, sed libenter omnia et dicere audent et facere. Si in ignem proruant, non declinant; etiamsi in praecipitium aut innon revocant pedem. Ita et qui desperatione capti sunt irrevocabiles fiunt, per omnes enim malitiae vias discurrunt: pudor nihil prohibet, metus
Abbreviated transcription (Latin):
ipsos ab ingressu bonorũ ꝑsistendo in malis ꝑtinacit̾ excludamus
Donec enĩ sumꝰ in hac uita : quantũcũq nob̵ acciderint peccata. possibile
ẽ. ablui op̃nia ꝑ poenitentiam Cum autẽ abducti fuerimꝰ de hoc scło:
ibi iam etiã sine causa poenitebit nos. Ualde enĩ penitebit: sed nulla
erit utilitas pęnitentia. Et lic& sit stridor dentiũ. licet ululatꝰ ⁊ fletꝰ
lic& fundamꝰ p̃ces. & innumeris obsecrationib ꝓclamemꝰ: nemo audi&
nemo sub ueni&. Sed ne extremo quidẽ digito aqu̾a quis infundet
lingue nr̃e posite inflãmis: sed audiemꝰ illud qđ diues ille audiuit ab
abraham. qr chaos magnũ ẽfirmatũ ẽ. int̾nos & uos : ut neq hinc illuc¬

Expanded text:
ipsos ab ingressu bonorum persistendo in malis pertinaciter excludamus. Donec enim sumus in hac vita, quantacumque nobis acciderint peccata, possibile est omnia ablui per poenitentiam. Cum autem abducti fuerimus ab hoc saeculo, ibi jam etiamsi poenitebit nos valde enim nos poenitebit, sed nulla erit utilitas poenitentiae, et licet sit stridor dentium, licet ululatus et fletus, licet fundamus preces, et innumeris obsecrationibus proclamemus; nemo audiet, nemo subveniet, nec extremo quidem digito aquam quis infundet linguae nostrae positae in flammis: sed audiemus illud quod dives ille audivit ab Abraham, Quia chaos magnum firmatum est inter nos et vos; et neq
Abbreviated transcription (Latin):
Nec potest aliqͥd huic malo conferri : si credentes. ñ credenb
similes simꝰ. Quin immo in illis ñ pauci repertisunt : qui in ha
uita animae uirtutib floruer̃. Et qua nob erit excusatio: quid
uidimꝰ ñ nullos negotiatoꝵ incidis se naufragua ⁊ & uniuesam
ꝑdidisse substantiam : nec tam̃ ꝓ hoc deiectos. eẽ . & resedisse:
Sed rursus ad gressos eandẽ uiam : atq eadẽ exercitia reparisse:
Et illi quidẽ damna haec : ñ desidia animi. sed uentoꝵ uiolentia
ꝑtuler̃. Nos autẽ qui certi sumꝰ de fine rerũ: et manifesto noumꝰ
quiu si nolumꝰ neq naufragia animȩ. neq damna poterimꝰ in cur
rere : quomͦ ñ arripiamꝰ denuo priora exercitia. & negotia quae

Expanded text:
nec potest aliquid huic malo conferri, si credentes non credentibus nec potest aliquid huic malo conferri, si credentes non credentibus similes simus: quinimo in illis non pauci reperti sunt, qui in hac vita animae virtutibus floruerunt. Et quae nobis erit excusatio, quid raeterea videmus nonnullos negotiatorum incidisse naufragia, et universam perdidisse substantiam, nec tamen pro hoc dejectos esse, et resedisse, sed rursus aggressos eamdem viam atque eamdem exercitia reparasse, et illi quidem damna haec non desidia animi, sed ventorum violentia pertulerunt. Nos qui certi sumus de fine rerum et manifeste novimus quia, si volumus, neque naufragia animae, neque damna poterimus increre, quomodo non arripimus denuo priora exercitia, et negotia quae
Abbreviated transcription (Latin):
sunt: quȩ aut̃ ñ uident᷑ a et̾na s: Qd si tribulationes leues appellat
paulus & faciles. ꝓ eo qđ ñ ad hȩc quȩ uident᷑. sed ad illa qua ñ uident
aspicimꝰ : Quanto magis tibi leue erit et facile desinere ab impudicitiȩ
ponderib fedis. Neq enĩ nunc te ad illos labores inuitamꝰ ⁊ pericula.
nes illas. & uerbera aut uinculu. aut carceres. aut ad totius mundi
theatrũ. aut famẽ. aut nuditatẽ. aut uigilias multas. aut pericula
itinerũ. naufragia maris: periculu latronũ. pericula exgeno
periculu exfalsis fr̃ib. atq illa om̃ia quȩ apłici agones d¬
sudant : nihil a teꝰ hoꝵ nunc ex poscimꝰ: Sed illud ate toi
rogamꝰ. ut turpissima hac seruitute de relicta: ad priorem
rectionẽ futurã ñ credunt. et uitã suã negligunt : si nullo
qui multo certius intuem futura qũa presentua. tam infeheis
agere & tã misere. & nullã recordationẽ capere futuri idei
sed inultimũ decidere contẽptũ : ex tremae dementiȩ est

Expanded text:
dentur, aeterna sunt . » Quod si tribulationes leves appellat Paulus et faciles, pro eo quod non ad haec quae videntur, sed ad illa quae non videntur aspiciamus, quanto magis leve tibi erit et facile desinere ab impudicitiae ponderibus foedis? Neque enim nunc te ad illos labores invitamus aut periculnes illas, aut verbera, aut vincula, aut carceres, aut ad totius mundi theatrum, aut famem, aut nuditatem, aut vigilias multas, aut pericula itinerum, naufragia maris, pericula latronum, pericula ex genere, pericula ex falsis fratribus, atque illa omnia quae apostoli agones desudant; nihil horum nunc a te poscimus, sed illud tantum rogamus, ut, turpissima hac servitute derelicta, ad priorem rrectionem futuram non credunt, si vitam suam negligunt, et nullum qui multo certius intuemur futura quam praesentia, et tam infeliciter agere et tam misere et nullam recordationem capere judicii, sed in ultimum decidere contemptum, extremae dementiae est,
Abbreviated transcription (Latin):
iudicanda est. pauent cetere & contremiscunt. etiã si nihil periculi
metuant: quanto magis cum orbis terrȩ uniuersus ad iudiciũ uenia.
iudicandꝰ abeo iudice qui teste ñ egeat : qui argum̃ta non querat:
qui oratorẽ causa ñ postulet: sed his om̃ib ꝓcul amotis. ipse et
gesta ⁊ uerbu. & cogitationes hominũ denudet. atq in medio colloce
& cuncta uelut in tabulis quibusdã depicta. oculis eoꝵ qui cõmiser̃
ea. atq om̃iũ qui assistere uident᷑ ostendat: Quomodo ñ cõmouebt᷑¬

Expanded text:
judicanda est, pavent caeterae et contremiscunt, etiam si nihil periculi judicanda est, pavent caeterae et contremiscunt, etiam si nihil periculi metuant, quanto magis cum orbis terrae universus ad judicium veniet, et judicandus a judice, qui teste non egeat, qui argumenta non quaerat, qui oratorem causae non postulat. Sed his omnibus procul amotis, ipse et gesta et verba et cogitationes denudet, atque in medium collocet, et cuncta velut in talibus quibusdam depicta oculis eorum quae commiserunt, ea atque omnium qui assistere videntur ostendat. Quomodo tunc commovebitu