comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
conscientie. si cut in clibano. In tempore
uultus .i. in iltuositatis et ire tue. qñ
ponens sicut crapulatus a uino ueni¬
ens ad iudicium. clangente tuba ꝑ an¬
gelum. Surgite mortui. surgite qui
dormitis in sepulchris. Hinc dominus
in ira sua. contubabit eos. disceptans
cum eis. esurirͣi et non dedistis mich
manducare. de quocumos pane et talen¬
to nobis commisso. ad eregandum. situii.
et non dedistis mͥ bibere. et ita de ceteris
in tenebras ext̾iores. ibi erit fletus et stridor
dentium. propt̾ gelu et̾ni supplicii. quia tͣn¬
sibunt ab aquis niuium ad calorem ni¬
mium sicq triplici inferno punientur.
et euigilabunt a sompno mortis. statim
torquente. et dampnante eos conscientia.
Sed̾o audito u̾bo asꝑiori. in exprobratiõe
peccatorum. et talenti non erogati s abscon-¬
diti. Tercio audito u̾bo asꝑrimo. qñruent
et descendent in abyssum inferni. Ite male

Expanded text:
conscientiae, sicut in clibano, « in tempore conscientiae, sicut in clibano, « in tempore vultus, » hoc est vultuositatis et irae tuae, quando « potens sicut crapulatus a vino , » veniens ad judicium, clangente tuba per angelum: « Surgite mortui, surgite, qui dormitis in sepulcris. » Hinc: « Dominus in ira sua conturbabit eos , » disceptans cum eis. « Esurivi, et non dedistis mihi manducare ; » de quocunque pane et talento vobis commisso ad erogandum. Sitivi et non dedistis mihi bibere , » et ita de caeteris in tenebras exteriores, illic erit fletus et striddentium, » propter gelu aeterni supplicii, quia « transibunt ab aquis nivium, ad calorem nimium ; » sicque in triplici inferno punientur. et evigilabunt a somno mortis, statim torquente et damnante eos conscientia. Secundo, audito verbo asperiori in exprobratione peccatorum, et « talenti » non erogati, sed « absconditi . » Tertio, audito verbo asperrimo: quando ruent et descendent in abyssum inferni: « Ite, ma
Abbreviated transcription (Latin):
eptimum est amaritudo et
erubescentia. confitendi poceatum.¬
et excoriare cum om̃ib cireunstantii S
suis coram sacerdote. Unde apłs. Et quem
tis : Sic sic ꝑ amarum poculum confectio¬
nis: ꝑuenitur ad gaudium salutis. S ubi
est qui sibi ꝑiromata non faciat cũ adam.
exeusans peccatum suum. uel insubstãtia
eius. uel in aliqua circunstantia qm erubes¬
cit confitern uͥ est et laudabimus eum
reter p̃dicta. ad accelerandam penitentiã
necessaria est pene et̾ne. simul et
beatitudinis et̾ne. uel uite uigis medita¬
tio. Int̾ has molas semꝑ debet moli aĩa
xp̃iana. ut fiat panis suauissimus deo.
Penam et̾nam propha ante oculos ponens.
statum futuri iudicii ad incutiendũ nob̾
timorem et horrorem. ut acceleremus pe¬
nitentiam breuit̾ describens ait. Pones
eos domine ut clibanum ignis ut nõ
hant quo exeant. ut quiescant
uel respirent suꝑ singulis peccatis suis.
mordente ⁊ utente eos igne et uerme

Expanded text:
eptimum est amaritudo et erubescentia confitendi peccatum excoriate cum omnibus circumstantiis suis coram sacerdote. Unde Apostolus: « Etis? » Sic, sic per amarum poculum confectionis pervenitur ad gaudium salutis . Sed ubi est, qui sibi perizomata non faciat cum Adam , excusans peccatum suum, vel in substantia ejus, vel in alia circumstantia quam erubescit confiteri? Ubi est? « Et laudaPraeter praedicta ad accelerandam poenitentiam, necessaria est poenae aeternae, simul et beatitudinis aeternae vel vitae, jugis meditatio. Inter has molas semper debet moli anima Christiana ut fiat panis suavissimus Domino. Poenam aeternam Propheta ante oculos ponens, statumque futuri judicii, ad incutiendum nobis horrorem et timorem, ut acceleremus poenitentiam, breviter describens, ait: « Pones eos, Domine, ut clibanum ignis , » ut non habeant quo exeant vel ubi quiescant, vel respirent super singulis peccatis suis, mordente et urente eos igne et verme
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ transibo in locum tabernaculi. ammira¬
bilis use ad domum dei. In uoce exultatioĩs
et confessionis sonus epulantis. Ut intro¬
ducti ad nuptias sponsi et sponse. agno ues¬
cemur immaculato: cum sponsus transiens
ministrabit singłis. Quarum nuptiarũ
thalami. ingressum p̃uidens propha ait.
letatus sum in his que dicta sunt mich.¬
et cet̾a. ubi sicut letantium omĩum ha¬
bitio ħitatio est in te. Tunc adimplebit᷑.
quod legitur in canticis. Columba mea ĩ
foraminib petre: in cau̾nis macerie.
Supplebit enim et restituet eccłia: eauer¬
ibant. Tunc autem dicetur. Tristieia
uestra u̾tetur in gaudium: et gaudebit
cor uestrum. Uenientes autem uenient
cum exultatione portantes manipulos

Expanded text:
rnaculi admirabilis usque ad domum Dei. In voce exsultationis et confessionis sonus epulantis . » Ubi introducti ad nuptias sponsi et sponsae, Agno vescemur immaculato, cum sponsus transiens ministrabit singulis nobis. Quarum nuptiarum et thalami ingressum praevidens Propheta, ait: « Laetatus sum in his quae dicta sunt mih» Ubi, « sicut laetantium omnium habitatio est in te . » Tunc implebitur quod legitur in Canticis: « Columba mea in foraminibus petrae, in cavernis maceriae . » Supplebit enim et restituet Ecclesia caveres ibant et flebant . » Tunc autem dicetur: « Tristitia vestra convertetur in gaudium, et gaudebit cor vestrum .--Venientes autem venient cum exsultatione portantes manipulos
Abbreviated transcription (Latin):
uoluantur: in his totius diei u̾setur labor.
In his etiam sompnus noctis reponatur.
in hec anima rursum euigilet. Nullus la¬
bor durus. nullum tempus longum uide¬
gaudio scõrum et patria. De cognitione
uidere deum facie ad faciem. eumq cognoᷤ¬
cere. sicut et cogniti sumus e De gaudio
legimus quia gaudebit cor ur̃m. et
gaudium ur̃m nemo tollet auobis: Hoc
gaudium de uisione et societate dei mag¬
num ualde ammirans propheta: ait¬
exclamando. Quid enim .i. quantum mͥ¬
est in celo. et a te quid uolui suꝑ terram:
Totus mundus lenticula rufa est: habi¬
ta comꝑatione ad magnitudinem głe tue.
cuius participes erimus. Tunc implebitͤ.
quod alibiait. Sicut audiuimus sic ui¬

Expanded text:
inis volvantur; in his totius diei versetur labor, in his etiam somnus noctis reponatur; in haec anima rursus evigilet. Nullus labor durus, nullum tempus longum videgaudio sanctorum in patria. De cognitione Quid majus, quam videre Deum facie ad faciem, eumque cognoscere, sicut et cogniti sumus? De gaudio legimus: « Quia gaudebit cor vestrum, et gaudium vestrum nemo tollet a vobis . » Hoc gaudium de visione et societate Dei magnum valde, admirans Propheta, exclamando ait: « Quid enim mihi est in coelo, et a te quid volui super terram? » Totus mundus « lenticula rufa » est , habita comparatione ad magnitudinem gloriae tuae, cujus participes erimus. Tunc implebitur quod alibi ait: « Sicut audivimus, sic vi
Abbreviated transcription (Latin):
qui postquam occid̾it corpus: potestatem
Contremisco ab ira potentis. a facie furoris eius.
a fragore ruentis mundi. a conflagratione ele¬
mentorum. a potestate ualida. a uoce archan¬
geli. et a u̾bo aspo. Contremisco a dentibus
bestie infernalis. a uentre inferi. a rugientib
p̃paratis ad escam. Horreo u̾mem rodentem. et
ignem torrentem. fumum ⁊ uaporem sulphu¬
rem et sp̃m procellarum. Horreo tenebras exteri¬
ores. Quis dabit capiti meo aquam. et ocłis
fontem lacͥmarum. ut p̾ueniam fletib fletũ
et stridorem dentium. et manuum et pedum
dura uincula. et pondus cathenarum p̃m̃tiũ.
stringentium. urentium. nͨ consumentium :
heu me mat̾ mea. ut quid me geniusti. filium
doloris. filium a maritudinis. et indignatioĩs.
et plorationis et̾ne : Cur exceptus ingenib:
sur sactatus uberib. Natus in combustionẽ
et ꝙybum ignis : Qui sic afficitur. sensum pro¬
culdubio recuꝑauit. timidusq et uerecundus
currit ad confessionem. qua om̃ium pecca¬

Expanded text:
qui postquam occiderit corpus, potestatem Contremisco ab ira potentis, a facie furoris ejus, a fragore ruentis mundi, a conflagratione elementorum, a tempestate valida, a voce archangeli, et a verbo aspero. Contremisco a dentibus bestiae infernalis, a ventre inferi, a rugientibus praeparatis ad escam. Horreo vermem rodentem, et ignem torrentem, fumum, et vaporem, et sulphur, et spiritum procellarum; horreo tenebras exteriores. Quis dabit capiti meo aquam, et oculis meis fontem lacrymarum , ut praeveniam fletibus fletum, et stridorem dentium, et manuum pedumque dura vincula, et pondus catenarum prementium, stringentium, urentium, nec consumentium? Heu me, mater mea! utquid me genuisti filium doloris, filium amarituet plorationis aeternae? « Cur exceptus in genibus, cur lactatus uberibus , natus « in combustionem et cibum ignis? » Qui sic afficitur, sensum procul dubio recuperavit, timidusque et verecundus currit ad confessionem, qua omnium pecca
Abbreviated transcription (Latin):
Iherominus Preciosa lingua deo est.
q̃ non nisi in diuinis reb nouit u̾ba
construere. et scm̃ os unde celestia semꝑ
eloquia proferuntuR
eluis est e duob inꝑfectis rusticitatẽ
habere. scãm quam eloquentiam pecca¬

Expanded text:
ientibus . Pretiosa Deo lingua est, quae non nisi in divinis rebus novit verba construere: et sanctum est os, unde coelestia semper eloquia proferunturELIUS EST e duobus imperfectis, rusticitatem habere sanctam, quam eloquentiam pecca
Abbreviated transcription (Latin):
bunal m̃tis nr̃e ascendentes rõne pro uidi¬
ce p̾sidente. ⁊ cogititione accusante. ⁊ con¬
scientia testificante: timore tanqm carni¬
fice. nos torquente. ut quidam quasi ꝑ
remur a dño. Dum aut̃ hic iudicamus
temporalib penis a dño corripimꝰ: ut non cũ
hoc mundo dampnem᷑. Aduocatum autẽ in
hoc udicio penitentie uel in futuro legimꝰ
solum deum in cantico erechie quasi dicat¬
penitens. Dñe ium patior. p̃ consuetudine
ducat in desꝑationẽ. Quod ne fiat responde pro
me. fragilitatẽ : meam uiuando. peccã ignos¬
cendo. Quia quid dicam. aut quis responde¬
bit mͥ cum ip̃e fecerim: Hoc quidem dicam.
cruciante uos ad modum ignis. Item ĩ pͦs
parere conantis. cuiꝰ dolor non statim finit᷑.
Aut parturientis. que cum parit a dolore

Expanded text:
bunal nostrae mentis ascendentes, ratione pro judice praesidente, et cogitatione accusante, et conscientia testificante, timore tanquam carnifice nos torquente, ut quidam, quasi pno. Dum autem hic judicamur, temporalibus poenis a Domino corripimur, ut non cum hoc mundo damnemur. Advocatum autem in hoc judicio poenitentiae, vel in futuro, legimus solum Deum in Cantico Ezechiae. Isane, vim patior, » pressus consuetudine ducat in desperationem: quod ne fiat « Responde pro me, » fragilitatem meam juvando, peccata ignoscendo, quia, « quid dicam, aut quid respondebo tibi cum ipse fecerim? » Hoc quidem dicam: cruciante vos ad modum ignis. Item psal, X, parere conantis, cujus dolor non statim finitur. Non ait, parientis, quae cum parit, a dolore
Abbreviated transcription (Latin):
lubricum carnis: ait. Doleo usq ad mortẽ.
⁊ nͥ ego scandalum tim̾em nom̃q monachoꝵ
uilipendi fac̾em. oĩb publice peccm̃ hoc cõ¬
fiterer. Item in deuteconomio. Cũ q̃sieris
dm̃ inuenies eum. si tñ toto corde q̃sieris.
⁊ tribulatione anime tuexeu.

Expanded text:
lubricum carnis, ait: « Doleo usque ad mortem, et nisi scandalum timerem, nomenque monachorum vilipendi facerem, omnibus publice peccatum hoc confiterer. » Item Deut. c. IV: « Cum quaesieris Deum invenies eum, si tamen toto corde quaesieris, et tota tribulatione animae tuae.
Abbreviated transcription (Latin):
D sugillandum uitia comm̃dandũq
uirtutes. plura in seminarum p̃dica¬
tionis de ortulis sacre scͥpture collegimus
et excerpsimus : plura et maiora de auctorib¬
eiusdem inserenda ad p̃dicta industrie lecto¬
ris diligentis relinquimus. Nunc autẽ
in calce disputationis nr̃e de penitentia ad¬
et uenena diaboli remedium et antidotum.
Ab hac ut pote saluberrima: iohannes bapt̾a
p̃cursor domini uox clamantis in deserto p̃

Expanded text:
d sugillanda vitia commendandasque virtutes pleraque in seminarium praedicationis, de hortulis sacrae Scripturae collegimus, et excerpsimus: plura et majora de auctoritatibus ejusdem ad praedicta, industriae lectoris diligentis relinquentes, vel in calce disputationis nostrae de poenitentia adet venena diaboli remedium et antidotum . Ab hac, utpote saluberrima, Joannes Baptista Praecursor Domini, « Vox clamantis in deserto, »
Abbreviated transcription (Latin):
reu̾t̾ẽ reu̾t̾e ut sic intueamur te. post con-
maxime osponsa rex concupiscit decorẽtuũ:
mitur: ubi dicitur. Psallite deo nr̃o psallite.
psallite regi nr̃o psallite sapient̾. Quod ad¬
infusionem. ⁊ ita sapient̾. sicq cont̾imi¬
sis sapient̾.¬

Expanded text:
rtere, ut intueamur te . » Post condimaxime, o Sponsa, « Rex concupiscit decorem tuum , narius exprimitur, ubi dicitur: « Psallite 308 Deo nostro, psallite; psallite Regi nostro, psallite sapienter . » Quod adinfusionem, et ita « sapienter, » sicque contsis « sapient
Abbreviated transcription (Latin):
rguendi sunt qui cogita¬
tiones a diabolo immirti putant. et
non ex propͥa uoluntate nasci. Diabolus ad¬
uitor uel incitator malarum cogitatõnum¬
ẽẽ potest. auctor ẽẽ non potest. Gregorius.¬

Expanded text:
rguendi sunt qui cogitationes a diabolo immitti putant, et non ex propria nasci voluntate. Diabolus adjutor esse et incentor malarum cogitationum potest, auctor esse non potest; s
Abbreviated transcription (Latin):
tur egre: quia consuetudo maximũ uincł̃m
importat. quasi alt̾a natura. Et quo semel ẽ
imbuta recens seruabit odorem. testa dui.
auelli a consuetudine. cuiꝰ usus multo de¬
tinuit tempore: multa placuit uolup¬
tatae. Ut canis a corͥo non extertebitur unc
to: nec assuetus peccare a peccõ. Qui enum p̃¬
mitur lapide consuetudinis peccati: qua¬
triduanus fetet cum lazaro. Iheronimus.¬
et mille turpitudinum. perpetratarum.
uiscosa enim est molita consuetudo. ⁊ pra¬

Expanded text:
tur aegre; quia consuetudo maximum vinculum tur aegre; quia consuetudo maximum vinculum importat, quasi altera natura: Et : Quo semel est imbuta recens servabit odorem Testa diu. potest a consuetudine, cujus usus multo detinuit tempore, et magna placuit voluptate : Ut canis a corio non exterrebitur uncto. Sic nec assuetus peccare a peccato. Qui enim premitur lapide consuetudinis peccati, quatriduanus fetet cum Lazaro, « satum scilicet, et mille turpitudinum perpetratarum. Viscosa enim est inolita consuetudo, et pra
Abbreviated transcription (Latin):
iugit̾ in corde ħt breuitatem hu-¬
mane uite: memor illius u̾bi dominei.
Orate ne fiat fuga ur̃ã in hẏene uel sabbato.
qui parce seminat. parce et metet. et qui
seminat in benebietionib .i. in laborib
penitentialib: de benedictionib ⁊ metet
et toto tempore uite agenda. presertim exẽ-¬
plo noe. qui centum annis fabricauit
archam in quase a morte temporali et ad
horam saluaret. Quantomagis archam.
.i. ammam tuam pro qua mortuus est
xp̃e. toto tempore uite debes p̃parare. et
cum maiori sollicitudine intus in corde ad
te et dm̃. et extra in opere ad te et proxi-¬
mum. bitumine caritatis indissolubili
linire debes. propt̾ et̾nam mortem uitan¬
dam. S nec cessandum est a linitione eiꝰ
propt̾ probra et contumelias uicinorum ⁊
parentum. quem admodum nec noe cessa¬
uit a fabricatione arche. Sunt aũt sex¬
cause : propt̾ quas precipue acceleranda
est penitentia
rima est consuetudo peceandi: a qua
difficile quis auelli potest. cuius usus dedisci¬

Expanded text:
habet in corde brevitatem humanae vitae, memor illius verbi Dominici: « Orate ne fiat fuga vestra hieme, vel Sabbato ,Qui parce seminat, parce et metet, et qui seminat in benedictionibus » et laboribus 323 poenitentialibus, « de benedictionibus et metet et toto tempore vitae agenda, praesertim exemplo Noe, qui centum annis fabricavit arcam , in qua se a morte temporali, et ad horam salvaret. Quanto magis arcam, id est animam tuam, pro qua mortuus est Christus, toto tempore vitae debes praeparare, et cum majori sollicitudine intus in corde ad te, et Deum et extra in opere ad te, et proximum bitumine charitatis indissolubili linire debes propter aeternam mortem vitandam? Sed nec cessandum est a linitione ejus propter opprobria, et contumelias vicinorum et parentum, quemadmodum nec Noe cessavit a fabricatione arcae. « Sicut ecausae, propter quas praecipue acceleranda est poenitentia. Prima est consuetudo peccandi, a qua quis difficile avelli potest, cujus usus dedisci
Abbreviated transcription (Latin):
malum. Item. basilius magnus. Sicut
non potest homo d̾idiscere mat̾nam linguã:
sic nec uix peccati longam consuetudinem.
Ecunda causa est ruina de peccõ
in peccatum. Peccatum enim quod
uestem longam. Et peccator cum uenĩt¬
in profundum malorum contempnet.
manens in mortali. thesauritat sibi iram
indie iusti iudicii dei. scd̾m cor suum im¬
penitens. Abyssus enim abyssum inuo¬
cat. Timeas gͦ manere in peccato: propt̾
sequelam eius. Talib enim imp̃ens ait ꝓpħa
ait. fiat uia illorum tenebre et lubricum:
et angłs domni ꝑsequens eos. Et obscrurẽt᷑¬

Expanded text:
 Item Basilius Magnus : Sicut non potest homo dediscere maternam linguam, sic nec vix longam peccati consuetudinem. Secunda causa est ruina de peccato in peccatum. Peccatum enim quod unt longam restem peccatorum. Hiin profundum malorum, contemnit . » Manens in mortali, « thesaurizat sibi iram in die irae justi judicii Dei, secundum cor suum impoenitens . » « Abyssus » etenim « abyssum invocat . » Timeas ergo manere in peccato propter sequelam ejus. Talibus enim imprecans Propheta, ait: « Fiat via illorum tenebrae et lubricum, et ang
Abbreviated transcription (Latin):
uintum periculum est existente
uera penitentia licet tarda quodnõ
p̃cauimus ignem purgatorium quem pre¬
cauisse debueramus. qui grauiorẽ exquisi¬
tissimis mr̃m tormentis. scientes qd̵ aut
deus punit. aut homo. et quod horrendũ
sit incidere in manu dei uiuentis: ui.
extum est difficultas uere penitendi.
Unde ambrosius. Plures inueni
baptismalem in nocentiam seruasse: qͣm
ueram penitentiam egisse. ficilius est sa¬
nitatem habitam consertiare. qmmissam
restituere. Hoc enim non nisi ꝑ amaras

Expanded text:
Quintum periculum est, existente Quintum periculum est, existente vera poenitentia licet sera, quod non praecavimus ignem purgatorium, quem praecavisse debueramus, qui gravior est exquisitissimis martyrum tormentis, scientes quod, aut Deus punit, aut homo, et quod « horrendum sit incidere in manus Dei viventis . extum est difficultas vere poenitendi. Unde Ambrosius : Plures inveni baptismalem innocentiam servasse, quam veram poenitentiam egisse. Facilius est sanitatem habitam conservare, quam amissam restituere. Hoc enim non nisi per amaras
Abbreviated transcription (Latin):
uartum ꝑiculum est quod et si du
tͥ egrotanti detur spacium delibe¬
randi et penitendi. tam̃ absortus amor¬
bo pre acumine eius. etiam toti morbo ser¬
uis et intendis. non penitentie. Adeo oĩs¬
Sin hoc es. quod pͥus exigis et uocas medi¬
cum corporalem. quam sp̃ualem. plus gaudes
de aduentu medici quam confessoris. Unde.¬
ha quam sollicito quise labore ocursat.
medico carnis amore de morbrs amme nulla
querela egressam sequitur tarda medela. Ihe¬
ronimus. Age penitentiam dum sanus es:
dum peccare potes . ut ex amore non tunore
uidearis penitere. et peccata relinquere nõ ip̃a
te. Si egrotas. quomodo seis quod uere penĩas:
sentias. Illuc enim rapitur tota mentis
intentio: ubi est uis doloris. Delicata aut̃
res est penitentia. et quieti animi et tran¬
quilli non uult aliis occupari et ĩpediri.
Et cum onmẽ horam debu̾imus deo. quomͦ
erit in anis actio iudicis contra nos. nͨ eã
potest inopia debitoris exeludere. cum toto
tempore uite fuĩt soluenda:

Expanded text:
uartum periculum est: quod, etsi tibi diu aegrotanti detur spatium deliberandi et poenitendi, tamen absorptus a morbo, prae acumine ejus, totus morbo servis et intendis, non poenitentiae; adeoque omnis in hoc es, quod prius exigis et vocas medicum corporalem quam spiritualem; plus gaudes, de adventu medici quam confessoris. UndeHa! quam sollicito quisque labore, Occursat medico carnis amore. De morbis animae nulla querela, Egressam sequitur tarda medela. Hieronymus: Age ergo poenitentiam dum sanus es, dum peccare potes, ut ex amore, et non timore, videaris poenitere, et peccata relinquere, non ipsa te. Si aegrotas, quomodo scis quod vere poeniteassentias. Illuc enim tota mentis rapitur intentio, ubi est vis doloris. Delicata autem res est poenitentia, et quieti animi, et tranquilli: non vult aliis occupari et impediri.Et cum omnem vitam debuerimus Deo, quomoderit inanis actio judicis contra nos, nec eam potest inopia debitoris excludere, cum toto tempore vitae fuerit solvendo.
Abbreviated transcription (Latin):
ueniunt. Noli gͦ mutuari talentum ab
exactore diabolo: quia multo fenore reddes
illud. Scrutabitur enim fen̾ator omnem
substantiam tuam: et diripient alieni la¬
bores tuos iii.
Ercia est causa ⁊ ꝑiculum. mors
subitanea. intempesta. incerta. Licet
enim cercius nicħ morte sit: tamen nicħ
uigilate. ⁊ orate. Nescitis enim qua hora
dominus uenturus est. Beatus ille serunꝰ:
quem cum uenĩt dominus inuenerit
uigilantem. Si sciret pat̾familias qͣ hora
fur ueniret. uigilaret utiq. et non sineret
ꝑfodi domum suam. Et uos estote parati.

Expanded text:
etc. Noli ergo mutuare talentum ab exactore diabolo, quia cum multo fenore reddes illud. « Scrutabitur enim fenerator omnem substantiam tuam, et diripient alieni labores tuos . Tertia causa et periculum est mors subitanea, intempesta, et incerta. Licet enim nil certius sit morte, tamen nil vigilate, et orate : Nescitis enim qua hora Dominus venturus est. Beatus ille servus quem, cum venerit Dominus, invenerit vigilantem. Si sciret paterfamilias, qua hora fur veniret, vigilaret utique, et non sineret perfodi domum suam . Et vos estot
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ symoniam: nͥ reus hoc publice ꝯfessus fu̾it
uel suꝑ hoc ꝯuictus fu̾it. Sit quod aliquis acce
uł mõasti̾o ad seruiendum in eo ꝑpetuo. Si sine
distinctione recipitur: sanus erit ingressus. Si

Expanded text:
e Simoniam, nisi reus publice hoc confessus fuerit, e Simoniam, nisi reus publice hoc confessus fuerit, vel super hoc convictus. Item: Sit, quod aliquis accedvel monasterio ad serviendum in eo perpetuo, si sine distinctione recipitur, sanus erit ingressus ejus
Abbreviated transcription (Latin):
cepta q libertatem nobis extorserunt: Nr̃
essenꝰ: si ista nr̃a non essent. Si autem acci¬
ꝑ alium: dum ñ declit. ei q p̾latus ꝯtulit bñfi¬
cium eccłiasticum sincere ⁊ sine spe aliqua mu¬
neris: accipiet il lud penitentiam agens suꝑ
praua uoluntate sua. nec erit uiciosus ingͥss¬
euis. cum sinceritas ostii maneat. Eratis enim
accepit. ⁊ ille gratis dedit: ⁊ si prauam & symo¬
niacam quo ad tłm hũit uoluntatem: Aeni¬
tendo de illa. cum eam ad esfũm ñ ꝑduxerit:
nichil symoniace acquirit uł possidet. q̃ ad¬
modum si in uoluntate haberem. quodeme¬
lic ablatum a ꝯfessore precipitur restitui. g
symonia occulta. mentalis scilict. iudicio ec¬
clesic uit̾iori ñ ext̾iori symonia ẽ. ⁊ adeptum
sic beneficium furtiue sclt ⁊ occulte resignã¬
tlum: Confessor enim iudex debet uilicare ta¬
le restituentlum tum symõia qͦad cłm omis¬
la lit. Iudex uͦ causarum excior ñ iudicabit ħ¬

Expanded text:
ceptaque libertatem nobis extorserint; nostri ceptaque libertatem nobis extorserint; nostri essemus, si ista nostra non essent. Haecper alium, dum non dederit, eique praelatus contulerit beneficium ecclesiasticum sincere et sine spe aliqua muneris, accipitet illud poenitentiam agens super prava voluntate sua, nec erit vitiosus ejus ingressus, cum sinceritas ostii maneat. 105 Gratis enim accepit, et ille gratis dedit. Et si enim pravam et Simoniacam, quo ad Deum, habuit voluntatem, poenitendo de illa, cum eam ad effectum non perduxerit, nihil Simoniace acquirit vel possidet. Quemadmodum si in voluntate haberem quod emesicque ablatum a confessore praecipitur restitui; ergo Simonia occulta mentalis, scilicet judicio ecclesiae interiori, non exteriori, Simonia est; et adeptum sic beneficium, furtive scilicet et occulte resignandum. Confessor enim judex interior judicare debet restituendum, cum Simonia, quo ad Deum, commissa sit; judex vero causarum e
Abbreviated transcription (Latin):
dum eccłiasticun accipiens beneficium a tali
iciui̾t ꝑ oiecturas eum expectare retributionẽ:
beneficium. qr ñ gͣtis ẽ sͥ collatum s nunquidt¬
netur illud resignare: Si autem nes ciuerit ꝙ
nunus expectet. si intliguerit p̃latus: poteriti
fectamus. atq labore magno ꝯtentlimꝰ inspiti
debemus. aut nichil in illis commodi. E uedã
ꝓuidemus : ⁊ graturta nobis uidentur. que ca¬
rissime constant. Ex eo licet stupor nr̃ appare¬
at. qd̾ ea sola putamus emi ꝓ quibꝰ pecuniam
huariosum ue prediura. ad ea paratissimi
sumus peruenire cum sollicituline cũ ꝑicło
cum iactura pudoris ⁊ libertatis ⁊ temporis
Adeo nichil ẽ euiq ulius se. Id̾o itaq in oĩb
osilium rebꝰq faciendis qd̾ solemꝰ tãcere qͦtienᷤᷤ
ad institorem alicuius m̾cis accedimꝰ. uidea¬
mꝰ hac qd̾ xrupiscimꝰ quanti differat᷑. Expe ma¬
ximum p̃cium ẽ: ꝓ quo nullum datur. fisł¬
ta tibi possem ostendere. que acquisita ac¬

Expanded text:
 ecclesiasticum beneficium, a tali sciverit per conjecturas eum exspectare retributionem, beneficium, quia non gratis est sibi collatum. Sed nunquid tenetur illud resignare? Si autem nesciverit quod munus exspectet, si indiguerit praelatus, poterit et dfectamus, ad quae labore magno contendimus, inspicere debemus, aut nihil in illis commodi esse aut pervidemus, et gratuita nobis videntur, quae carissime constant. Ex eo licet stupor noster appareat, quod ea sola putamus emi, pro quibus pecuniam ructuosumve praedium, ad ea paratissimi sumus pervenire cum sollicitudine, cum periculo, cum iactura pudoris et libertatis et temporis; adeo nihil est cuique se vilius. Idem itaque in omnibus consiliis rebusque faciamus, quod solemus facere, quotiens ad institorem alicuius mercis accessimus; videamus, hoc quod concupiscimus, quanti deferatur. Saepe maximum pretium est, pro quo nullum datur. Multa possum tibi ostendere, quae adquisita ac
Abbreviated transcription (Latin):
officium ⁊ mertimonium fede negotiationis
conuertunt. In templo columbau uenclit. qui
hoc quod quibusdam uire competit. ad p̃mium
ino uire debetur uegat. dato pactionis p̃mio
ut inustam causam fõueat. Erat pecc̃m. quibꝰ
clicitur. fecistis domum meam speluncam latro¬
num. ser maliciam enim ⁊ cupiclitatem: cccidũt
ubi uiuificare deberent. Deatus thomas cantu¬

Expanded text:
officium in mercimonium terrenae negotiationis officium in mercimonium terrenae negotiationis convertunt. « In templo columbam vendit , » qui hoc quod quibusdam jure competit ad praemium ximo jure debet, negat, dato patronis praemio ut injustam causam foveant, emit peccatum. Quibus dicitur: « Fecistis domum meam speluncam latronum . » Per malitiam enim et cupiditatem occidunt ubi vivificare deberent. Item:
Abbreviated transcription (Latin):
meam apud eum ledant s sileantꝰ nec iuuent
que p̃cesit: etiam si s̃ p̃cessĩt examinatio uel
susceptio. Etiam hui causa spe orelinantdi sun¬
gressus fuero. qr tlignus sum orcdinancdi. ñ erit
uiciosus ingressus: si in hoc ei dẽdo̾. quia pene̾ eũ
nulla ẽ cura de omnib Extendit aũ symo¬
nia ramos suos ab altarib in quib ratlicata
secdi ⁊ nihificat. usq ad fores ⁊ intrortum ordiũ
ofe̾ndorum. Assistit enim capellanꝰ orclinatorᷤ:
ut ordine collato statim rapiat forcipes ⁊ manut̾¬
gium amanib eiꝰ. Quare accipiat ꝯsuetudinẽ
allegaris. Conquerens gͦ quod ñ a singulis orcliã¬
tis. singula accipiat manut̾gia. Et sepe quod mu¬
tuo accepit uidua: rapit manus eius sacrilega
Archigallus ẽ causa prandi. orclinando in sub¬
igit. Sicut aut̃ uendere uł emere principile eͤ
symonia. ita ⁊ accessorum. ⁊ omnia ei adiuncta
ex officio eccłiastico debita. ei cui ꝯfertur printi
monia ẽ. Unde augustinus sr̃ lucam ibi. Et in

Expanded text:
meam apud eum laedant, sed sileant, nec juvent quae praecessit, etiamsi non praecesserit examinatio, vel susceptio, et tamen hujus causa spe ordinandi si ingressus fuero, quia dignus sum ordinari, non erit vitiosus ingressus, si propter hoc ei dedero, quia nulla penes eum est cura de ordinibus. Extendit autem Simonia ramos suos ab altaribus in quibus radicata sedet, et nidificat usque ad fores et introitum ordinum conferendorum. Assistit enim capellanus ordinatoris, 106 ut, ordine collato, statim rapiat forcipes, et manutergium de manibus ejus, cur accipiat consuetudinem allegans; conquerens etiam quod non a singulis ordinatis singula manutergia accipiat; et saepe quod mutuo accepit vidua, rapit manus ejus sacrilega. Archigallus etiam causa praesentandi ordinandum in subigit. Sicut autem emere vel vendere principale est Simonia, ita et accessorium, et omnia ei adjuncta ex officio ecclesiastico debita ei, cui confertur principmonia est. Unde Gregorius super Lucam ibi: « Et i
Abbreviated transcription (Latin):
cium saterdotale exerceri in eccł̃ia: ñ exludit᷑ sa¬
ciscitur enim ep̃c uł sacerdos. cum patrono. de ne¬
cessariis nature inueniendis ministris ante de
tlicationem eccłe. Cumplectitur autem hec decͥptio
pestem symoniacam: ⁊ lepram gheriticam. Non aũ
choreiticam uiolentiam. que ostium frangit eccłe:
symoniacus qͣm choreita. Cum aũ officia eccłiastica
sint de geuere sp̃ualium. sicut sacerdos uendens offi¬
sic qui liguitatem pauꝑem ꝑsonesue insufficiẽtẽ.
ꝓ emolumento temporali illi anuectandoi
eccłia suscipit alias. ñ submissurꝰ collumi uux¬
hominũ. ⁊ officium dignitatis illiꝰ pagendoni
uisi ꝓpter augnentum recddituum extrinsex

Expanded text:
cium sacerdotale exerceri in ecclesia, non excluditur. Pacium sacerdotale exerceri in ecclesia, non excluditur. Paciscitur enim episcopus vel sacerdos cum patrono de necessariis naturae inveniendis ministris altaris ante dedicationem ecclesiae. Complectitur autem haec descriptio pestem Simoniacam et lepram Gieziticam, non autem Coriticam violentiam, quae frangit ostium semper excluditur. Cum autem officia ecclesiastica sint de genere spiritualium, sicut sacerdos vendens offiSic qui dignitatem pauperem, personae suae insufficientem, pro emolumento temporali illi adnectendo, in ecclesia suscipit, alias 102 non submissurus collum jugo, oneri et officio dignitatis illius exsequendo, nisi propter augmentum re
Abbreviated transcription (Latin):
unꝗͣ fit aliquid. quo ñ gͣtis. uł minus gratis
detur sp̃uale beneficium: fit dico ñ est. Consangui¬
nitas enim a uatura a do̾ ñ ẽ. ñ fit ab homine. Cũ
aũ nature datur sp̃uale beneficium ũ gre. caro ⁊
monia: ħ pect̾m alt̾us gn̾is ⁊ mortale Uerum aũ
qui sic accepit sp̃uale beneficium p̃positus. magiᷤ
digno. in eccłia teneatur illud resignare: ñ difti¬
nio maxima enim strages orietur in eccłia: ħ dc̃o
fit dico aliquid indebitum puta nunꝰ uł obseqͥũ
⁊ pastandunt. debitum obsequium excluditur
ut tum quis uocatus in partem sollicitudinis. ad
sumptus ep̃i militat eccłe ut sic constet ep̃o de lig
tio confert eccłiasticum beneficium. nͥ id̾o minuꝰ
gͣtil. ꝑ aduerbumi aut̃ exigit᷑ ẽ expestatio munis
uł cbsequii. uł beneficii sp̃ualis confe̾ndi uł col¬
lati. siue int̾uenit pactio. siue non. Deus eñi uidi
incorde. Pactio autem causa sine qua ñ posset offi¬

Expanded text:
ne fit aliquid quo non gratis vel minus gratis detur spirituale beneficium. « Fit » dico, non « est. » Consanguinitas enim a natura, a Deo est, non fit ab homine. Cum autem naturae datur spirituale beneficium, non gratiae, « caro et onia, sed peccatum alterius generis et mortale. Utrum autem, qui sic accipit spirituale beneficium, praepositus magis digno, in ecclesia, teneatur illud resignare, non diffinio. Maxima enim strages oriretur in ecclesia, hoc dicto. Fit dico aliquid indebitum, puta munus, vel obsequium raestandum. Debitum obsequium excluditur, ut, cum quis vocatus in partem sollicitudinis ad sumptus episcopi militat Ecclesiae, ut sic constet episcopo de ibus praedito confert ecclesiasticum beneficium, nec ideo minus gratis. Per adverbium autem excluditur ejus exspectatio muneris, vel obsequii, vel beneficii spiritualis conferendi vel collati, sive intervenerit pactio, sive non. « Deus enim videt in corde ; » pactio autem et causa sine qua non posset offi
Abbreviated transcription (Latin):
nulphum. eum iuramento astruxit qd̾ net
cum pactione nec sine pactione ułq ad fans¬
pulum ꝓ officio cancellarie amministrando
acciperet.
xxui De pena symoniacorum

Expanded text:
um, cum juramento astrinxit, quod nec cum pactione, nec sine pactione, usque ad canipulum pro officio cancellariae administrando acciperet. CAPUT XXXIX. De poena Simoniacorum
Abbreviated transcription (Latin):
lem frat̾nitatem ei ocedat. ñ corporalem uł in ex¬
ceptioẽm paupertatis sue. ⁊ sustentationẽ uite
illius exigere potest ab eo ut recipiat eiꝰ tempo¬
rales recłditꝰ: quibꝰtm̃ sustentetur. dũ iuxerit
Qũod si ꝑpetuo exegit: iam manifesta cupiditaᷤᷤ
uiciosum facit ingressum. Ex hiis aut̃ia liquet
ñ debere ꝯstrui uł fundari. aliquod mõasti̾ũ sñ
certo num̾o agrorum. pecorum. ⁊ ꝑsonarum:

Expanded text:
lem fraternitatem ei concedat, non corporalem; vel in exceptionem paupertatis suae, et sustentationem vitae illius exigere potest ab eo, ut eum recipiat, et temporales redditus, quibus tantum sustentetur dum vixerit. Quod si perpetuos exegerit, jam manifesta cupiditas vitiosum facit ingressum. Ex his autem liquet non debere construi, vel fundari aliquod monasterium, sine certo numero agrorum, pecorum et personarum.
Abbreviated transcription (Latin):
nitatem uel eccłasticum beneficium tencatur
resignare. questio ẽ Sicut aũ pactio uocalis in
spũalibꝰ indica ẽ uenalitatis ⁊ effectus symo̾ie
coram hominibꝰ ita ⁊ pactio mentalis. coram do
⁊ angelis eius. qui ñ nͥ mentalit̾ locuntur. dicͦ
ꝯsistit symonia in expectatione muneris acci
partis. dantis scl̃t eccłi̾asticum beneficium. ⁊ spe¬
rantis retributionem: ⁊ accipientis in spe accip¬

Expanded text:
nitatem, vel ecclesiasticum beneficium teneatur resignare, quaestio est. Sicut autem pactio vocalis in spiritualibus indica est venalitatis et effectiva Simoniae coram hominibus, ita et pactio mentalis coram Deo et angelis, qui nonnisi mentaliter loquuntur. Sic ergo consistit Simonia in exspectatione muneris acciputriusque partis, dantis scilicet ecclesiasticum beneficium, et sperantis retributionem, et accipientis, vel in spe accep
Abbreviated transcription (Latin):
agistra bonorum om̃ium caritas. nicħ
sapit extrancum. nicħ asperum. nicħ confusũ.
quis quis in eius radice se inserit. nͨ a uiridi¬
tate deficit. nͨ a fructib in anescit. quia hu¬
morem fecunditatis opus efficax ñ amittit.

Expanded text:
agistra bonorum omnium karitas, que nichil sapit extraneum, nichil asperum, nichil confusum, quisquis in ejus radices se inserit, nec a viriditate deficit, nec a fructibus inanescit, quia humorem fecunditatis opus efficax non amittit.
Abbreviated transcription (Latin):
Unde ⁊ iohannes. Qui dicit quia diligo
deum ⁊ mandata eius non custodit. men¬
dax est. Uere enim diliginus. si ad mãda¬
ta eius a nrĩs nos uoluptatib coartanus.
Nam qui adhuc ꝑ illicita desid̾ia defluit.
profecto deum non amat. quia ei in sua uo¬
luptate contradicit. Qui deum u̾e diligit
⁊ qui eius mandata custodit in eius corde
facit. Quia sic eum diuinitatis amor pene¬
trat. ut ab amore temptationis tempore
non recedat. Ille gͦ uere amat cuiꝰ uidelict
mentem delectatio praua ex consensu non
suꝑat. Nam tanto quisq a suꝑno amore
disiungitur quanto inferius delectatur.

Expanded text:
ua dicit: Qui dicit, quia diligo Deum, et mandata ejus non custodit, mendax est . Vere enim diligimus, si ad mandata ejus nos a nostris voluptatibus coarctamus. Nam qui adhuc per illicita desideria defluit, profecto Deum non amat, quia ei in sua voluptate contradicit. Est autem in dilect, qui ejus mandata custodit, in ejus corde facit, quia sic eum divinitatis amor penetrat, ut ab hoc amore tentationis tempore non recedat. Ille ergo vere amat, cujus videlicet mentem delectatio prava ex consensu non superat. Nam tanto quisque a superno amore disjungitur, quanto inferius delectatur.
Abbreviated transcription (Latin):
dei ⁊ proxumi qui a caritate non diuiditur.
Qui a frat̾na societate sec̾nitur diuine ea¬
ritatis participatione pͥuatur. Nec poterit
deum dilige̾. qui noscitur in proximi dilee¬
tione errare. Dilectio dei morti comparat᷑¬
dicente salomone. Uualida est mors dilectõ
Idcirco quia sicut mors uiolent̾ separat
animã a corpore ita dilectio dĩuiolentes
segregat hominẽ amundano ⁊ a carnali

Expanded text:
a charitate non dividitur proximi. Qui a fraterna societate secernitur, a divinae charitatis participatione privatur. Nec poterit Deum diligere, qui noscitur in proximi dilectione errare. dicente Salomone: Valida est ut mors dilectio ; idcirco, quia sicut mors violenter separat animam a corpore, ita et dilectio Dei violenter segregat hominem a mundano et carnali
Abbreviated transcription (Latin):
uod non uis tͥ fieri. alteri nunquam
inferas. Nunqͣm inferas alio mala. ne pa¬
tiaris similia. Ita clemens esto in alienis
delictis. sicut ⁊ in tuis. Nec quemqm distͥc¬
tius. qm te indices. Sic allos iudica. ut

Expanded text:
uod non vis fieri tibi, alteri nunquam facias; non inferas alii mala, ne patiaris similia. delictis, sicut in tuis: nec quemquam districtius quam te judices. Sic alios judica, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Contra hanc in laude patientie scͥptum est.
Melior est uir qui uincit iram quam
qui capit ciuitatem magnam. hinc rursꝰ¬
scͥptum est. Quis potest habitare cum hõre
rum dicit. Noli ẽẽ cũ hõie iracundo. Iheroñ.¬

Expanded text:
Contra hanc in laude patientiae scriptum est: Melior est vir qui vincit iram, quam qui capit civitatem magnam . Hinc scriptum est: Quis potest habitare cum hominerum dicitur: Noli esse cum homine iracundo, ne
Abbreviated transcription (Latin):
in te non tribuas ei scd̃m culpam. sciens quia
uenturum est in te iudicium. Non enim ha-¬
bebis indulgentiam. nͥ dederis inimicis. Qui
fratrem inse peccantem tardius reconciliat.
deum sibi tardius placat. Frustra propitiari
sibi deum querit qui cito placare in proximo
negligit. Qui enim in se peccantib clement̾
indulget. nullum peccati uestigium in illiꝰ

Expanded text:
in te non retribuas secundum culpam, sciens quia et in te venturum est judicium. Non enim habebis indulgentiam, nisi dederis; et si ifratrem sibi tardius reconciliat, Deum sibi tardius placat. Frustra enim propitiari sibi Deum quaerit, qui cito placare sibi proximum ESARIUS. Qui enim in se peccanti clementer indulserit, nullum peccati vestigium in illius
Abbreviated transcription (Latin):
uicquid indei offertus sacrifitio ex sce
cundiam s irritat. hinc rursus scͥptũ est.¬
Honora dominũ de tuis iustis laborib. Et it̾m.¬
mosina redemptoris nr̃i ocłis illa placet. que
non illicitis ⁊ iniquitate congeritus. s que
de reb concessis ⁊ bñ adqͥsitis ĩpendit᷑. hi lariꝰ.
moresq corrig̾e. ⁊ int̾ ip̃a facinora ⁊ flagitia
sua elemosinas frequentare non cessant.
frustra id ip̃i blandiuntur. Nulla est delin¬
quenti uenia. qñ sic p̃cedit miscd̃ia. ut eam
est sub obtentu elemosine peccata sẏmoniace
heseos ꝑpetrare. Aliud est enim ꝓpt̾ peccata
elemosinas facere. aliud propt̾ elemosinas
peccata cõmittere. Angustinus Elemosi¬
Una corꝑalis egenti dare quicquid potue¬
ris. altera sp̃italis dimitt̾e a quo lesus fu̾is.

Expanded text:
uicquid enim in dei sacrificio ex scelcundiam, sed irritat. Hinc rursum scriptum estHonorar dominum de tuis iustis laboribus! mosina redemptoris nostri oculis illa placet, quae non de inlicitis et iniquitate congeritur, sed quae de rebus concessis et bene adquisitis impenditur. moresque corrigere, et inter ipsa facinora et flagitia sua eleemosynas frequentare non cessant, frustra ideo sibi blandiuntur, cti venia, cum sic praecedit misericordia, ut eam er, sub optentu elemosinae peccata symoniacae hereseos perpetrare. Nam aliud est propter peccata elemosinas facere, aliud propter elemosinas peccata committere. Et posUna corporalis, egenti dare quidquid potueris; altera spiritalis, dimittere a quo laesus fueris.
Abbreviated transcription (Latin):
apostolus. Sentite de domino in bonitate: ⁊
in simplicitate cordis querite illum. Non
scrupulosi ciea questiones. s magis cͥca peccã.
⁊ eorum circunstĩas solliciti. Et in parabolis.
Dominus proteget gradientes simpliciter.

Expanded text:
ap. I: « Sentite de Domino in bonitate, et in simplicitate cordis quaerite illum; » non scrupulosi circa quaestiones, sed magis circa peccata, et eorum circumstantias solliciti. Et Parab. c. II: « Dominus proteget gradientes simpliciter.
Abbreviated transcription (Latin):
os. Cum uoluissem inquit uenire ad uos
⁊ non ueni. numquid leuitate usus sumsͤ
Absit. Sapientis enim est mutare con¬
silium. etiam quod rationabilit̾ propofuit:
proutiliori ⁊ honestiori. Non est in me est.
et non. quia fidelis est deus cuius ego i¬
mitator. et non est in illo. est. et non. qui
signauit nos u̾itate. quasi hoe caraetere
suos distinguens ab aliis. Sed̾m hanc¬

Expanded text:
 Cum voluissem » venire ad vos et non veni, « nunquid levitate usus sum? » Absit! Sapientis enim est mutare consilium, etiam quod rationabiliter proposuit, pro utiliori et honestiori. Non est in me « est, et non, » quia « fidelis est Deus, » cujus ego imitator , « et non est in illo, est et non; qui et signavit nos » veritate, quasi hoc charactere suo nos distinguens ab aliis. Item
Abbreviated transcription (Latin):
uera. In omĩb dep̃care altissimum: ut diri
de sebastiano. In sermone uerax in consilio.
prudens. in commissis fidelis in oĩ honestate
diuitem mendacem: et senem fatuum et
insensatum. Beatus qui inuenit amicum
matre de fornicatione. et a p̃sidente de men
enim dedecet potentem mendacium. Item in
hendent sapientiam. nec erunt memores illiꝰ
uiri. nec ueraces inueniuntur in illa. et
successum habebunt usq ad inspectionem

Expanded text:
um. In omnibus deprecare altissimum, ut dirigde S. Sebastiano : In sermone verax, in consilio prudens, in commissis fidelis, in omni honestate divitem mendacem, et senem fatuum et insensatum. Beatus qui invenit amicum matre de fornicatione; et a praesidente, et aenim dedecet potentem mendacium. In hendent sapientiam, nec erunt memores illius; viri autem veraces invenientur in illa, et successum habebunt usque ad inspectionem
Abbreviated transcription (Latin):
de se ait. Ego sum uia u̾itas et uita.
Uia m exemplo. u̾itas in promisso: uita in p̃¬
mio. uel uia conu̾sationis scẽ. u̾itas celestis.
et sp̃ualis doctrine: uita beatitudinis et̾ne.
De eo etiam dicitur. quia uitas de t̾ra orta ẽ.
tua incircuitu tuo. Qui autem mendax ẽ.
filius est diaboli. auctoris mendacii. S oxͦ¬

Expanded text:
as et vita . » Via in exemplo, veritas in promisso, vita in praemio; vel via conversationis sanctae, veritas coelestis et spiritualis doctrinae, vita beatitudinis aeternae. De eo etiam dicitur: Quia « Veritas de terra orta est, tua in circuitu tuo . » Qui autem mendax est, filius est diaboli auctoris mendacii; s
Abbreviated transcription (Latin):
mĩs sapientia. scientias ex opinione
consistit. Melior est enim ex scĩa
ueniens: qͣm ex opinione sententia. Nã
illa uera est. ista dubia. Nullus sapientiã¬
dei plene recipit. nisi qui se ab omĩ abstra¬
here cura actionum contendit. Unde scrip¬
tumest. Sapientiam scribe in tempore
otii. et qui mi noratur actu. ip̃e ꝑcipiet

Expanded text:
Omnis sapientia et scientia ex opinatione consistit. Melior est autem ex scientia veniens, quam ex opinatione sententia. Nam illa vera est, ista dubia. SimplicitaDei plene recipit, nisi qui se ab omni abstrahere actionum cura contendit. Unde et scriptum est: Sapientia scribae in tempore otii, et qui minoratur actu, ipse percipiet
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ atot rapiũt. Male enĩ accipiũt. ⁊ peiꝰ expẽdt̃:
qr meliꝰ ea s̾uarẽt. uͭ eẽnt soluẽda his qͥb rapue¬
runt. Alii ob negligentiam. uel inscĩam
profusores suorum fuint. petitores alienoꝵ.
Seneralit̾ autem prodigalitatem comitant᷑
cupiditas. auaritia. et rapina. Unde poeta.
Quecumq traxit auaricia: luxii peiore¬
necesse est pro uirib tuis. Nicħ autem
supra uires. Unde thobias. Modicũ ħns.
modicum tribue. Metiri se quemq suo
modulo. ac .p. uerum est. Ne rapias ut¬

Expanded text:
et a tot rapiunt. Male enim accipiunt et pejus expendunt, et a tot rapiunt. Male enim accipiunt et pejus expendunt, quae melius ea servarent, ut essent solvenda his a quibus rapuerunt. Alii ob negligentiam vel inscientiam, qui profusores suorum fiunt, petitores alienorum. Generaliter enim prodigalitatem comitantur cupiditas, avaritia et rapina. Unde poeta: Quaecunqnecesse est pro viribus tuis, nihil autem supra vires. Unde Tobias : Modicum habens, modicum tribue. Metiri se quemque suo modulo, ac pede verum est. Buccae
Abbreviated transcription (Latin):
et caret omĩ maiorum censu. Alii obgulã.
unde. Meuius ut reb mat̾nis atq pat̾nis.
fortit̾ assumptis urbanus cepit ħri. Scur¬
ra uagus. non qui certum presepe teneret.
Impransus. non qui ciuiem dinoscet abhoste.
Quelibet inquenius ob probria fingere
seuus. Pnities et tempestas baratrumq¬
uorago macelli. Alii ob ambitionem dig¬
nitatis uel fame: quia tanto maior fame
sitis est quam uirtutis. Quis enĩ uͥtutẽ
amplectitur ip̃am: Mremia si tollas patri¬
am tam̃ obruit olim. Gła paucorum et
laudis titulie eupido. Exitus gͦ quis ẽ
fame ut pueris placeas. et declamatio fias.
Alii ob executionem miscd̾ie sue et pecc̃i sui.
hystrionib et indignis etiam dantes. ut
dicatur de eis. nicħ negant quod exigitur
ab eis: s nicħ dant nisi exigatur. Ergo nicħ
dant uiro iusto et honesto. de quib etiam
dicitur. Mirum est de ubi. et a quib accipiãt
que expendunt: cum melius dic̾e̾tur. Mirũ
est ubi et inque expendunt que accipiunt.

Expanded text:
et caret omni Majorum censu. Alii ob gulam. Unde Horatius : Ut rebus maternis atque paternis Fortiter assumptis Urbanus coepit haberi, Scurra vagus, non qui certum praesepe teneret, Impransus, non qui civem dignosceret hoste. quaelibet in quemvis opprobria fingere saevus, pernicies et tempestas barathrumque macelli. Alii ob ambitionem dignitatis vel famae: Tanto major famae sitis est quam Virtutis. Quis enim virtutem amplectitur ipsam Praemia si tollas? patriam tamen obruit olim Gloria paucorum, et laudis titulique cupido. Exitus ergo quis est famae? Ut pueris placeas et declamatio fias. Alii ob excusationem miseriae et peccati sui histrionibus et indignis etiam dantes, ut dicatur de eis: Nihil negant quod exigatur ab eis, sed nihil dant nisi exigatur. Ergo nihil dant viro bono et honesto. De quibus etiam dicitur: Mirum est ubi, et a quibus accipiant quae expendunt, cum verius diceretur: Mirum est ubi, et in quae expendant, quae accipiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Dult̾ium. homicidio uidetur eẽ par
crimen. Unde dominus adultam in
lege: sine remedio p̃cepit lapidari. Iuxta enĩ
quantitatem suppliciorum: lex statuit
quantitatẽ penarum. Unde maxime timen¬
dum est quod eccłia erret: cum ħ instituta a
domino non obseruet. Item augustinus.
Adult̾i scd̃m locum obtinent apud inferos:
pͥmum incestuosi. ⁊ negantes dm̃. Adult̾i
um credo maius ẽẽ cͥmen: qmͣ incestum
cõmissum in quarto gene consangͥnitatis.
Delicias uidue tm̃ sꝑnatur adulter. Et
salomon. Adult̾orum filii non peosꝑabũt᷑.¬
Item in legenda scĩ mate marcelli legitur.
quod mulier quedam quia nobilis spreuit
pompa ad tumulum deducta. honorifice
sepulta. ⁊ ip̃o die a serpente igniuomo ef
abstulit. incubuit. ⁊ corrosit: ⁊ sibi incor¬
porauit. Sieq diabolus abstulit ei se¬
pulchrum. ⁊ humanitatis obsequium:
ĩdigne ferens quod corpus eius in terra
quiesc̾et. eo quod uas uiri quod sibi in
sc̃ĩficationem obseruasse debuit abstuliss.¬

Expanded text:
dulterium homicidio videtur esse par crimen. Unde Dominus adulteram, in lege, sine remedio praecepit lapidari . Juxta enim quantitatem peccatorum lex statuit quantitatem poenarum. Unde maxime timendum est, ne Ecclesia erret, cum haec instituta a Domino non observet. Item Augustinus: Adulteri secundum locum tenent apud inferos, primum incestuosi, et negantes Deum. Adulterium tamen credo majus esse crimen 302 quam incestum commissum in quarto genere consanguinitatis Delicias viduae tantum aspernatur adulter. Item Salomon: « Adulterorum filii non prosperabuntItem; in Legenda S. Marcelli legitur quod mulier quaedam, quia nobilis, sprevit pompa ad tumulum deducta, honorifice sepulta, et ipso die a serpente ignivomo estabstulit, incubuit et corrosit; sicque ei diabolus abstulit sepulcrum et humanitatis obsequium, indigne ferens quod corpus ejus in terra quiesceret, eo quod vas viri, quod sibi « in sanctificationem observasse » debuit, abstuliss