comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lazarum mortuum soluerent: fȩcorem
magis ostendent. qm uirtutem. Ex qua
considatione intuendum ẽ qͥd illos de
bemus ꝑpastoralem auctoritatem sol¬
uere qͦs auctorem nr̃m cognoscimus
ꝑ suscitantem grãm uiuificare. Que
nimirum tuuificatio: ante oꝑationem
rectitudinis. in ipsa iam cognoscitur
confessione peccati. Unde &e huic ipsi
mortuo lazaro nequaquam dr reuius¬
ce: s ueni foras. Omnis qͥppe peccator
dum culpam suam intͣ conscienti am
abscondit. introrsus latet: in fuis pe¬
netralib occultat᷑. S mortuus uenit
foras: cum peccator neqͥcias suas sponte
confitet᷑. Lazaro gͦ dr ueni foras: ac si
aꝑte cuilibet mortuo in culpa dicet᷑.
Cur reatum tuum int᷑ conscientiam¬
tuam abscondis: foras iam ꝑ confessio¬
nem egͥdere: qui apud te int̾ius ꝑ ne¬
gationem lates. Heniat itaq foras mor¬
tuus .i. culpam confiteat᷑ peccator: ueni¬
entem uͦ foras soluant discipłi.: ut pasto¬

Expanded text:
Lazarum mortuum solverent, fetorem Lazarum mortuum solverent, fetorem magis ostenderent quam virtutem. Ex qua consideratione intuendum est quod illos nos debemus per pastoralem auctoritatem solvere quos auctorem nostrum cognoscimus per suscitantem gratiam vivificare. Quae nimirum vivificatio ante operationem rectitudinis in ipsa jam cognoscitur confessione peccati. Unde et huic ipsi mortuo Lazaro nequaquam dicitur Revivisce, sed Veni foras. Omnis quippe peccator dum culpam suam intra conscientiam abscondit, introrsum latet, in suis penetralibus occultatur. Sed mortuus venit foras, cum peccator nequitias suas sponte confitetur. Lazaro ergo dicitur Veni foras. Ac si aperte cuilibet mortuo in culpa diceretur: Cur reatum tuum intra conscientiam abscondis? Foras jam per confessionem egredere, qui apud te interius per negationem lates. Veniat itaque foras mortuus, id est culpam confiteatur peccator. Venientem vero foras solvant discip
Abbreviated transcription (Latin):
dauid ꝓpħa abilla tanti morte facino¬
ris reuiuiscens ad uocem domin: qͣsi
foras exiit: dum ꝑ nathan correctus
quod fecerat accusauit. In omł suꝑ¬
nem gͥ peccati. abhis qui ligandi &
soluendi auictoritatem suscepertint
cause pensande sunt: & tẽ ligandi acq
soluendi potestas crerenda. Uidendum
qͥppe que culpa. aue que sit penitentia
sectita post culpam: ut qͦs om̃ps d̃s per
compunctionis grãm uifitat: illos pa¬
storis sertentia absoluat. Tunc enim
p̃dicta quatͥduani mortui resuscitatio
illa significat: que uidelicet demon¬
strat qr pꝰ mortuũ dñs uocauit & uiui¬
ficauit dicens. lazare ueni foras : ce pꝰ¬
modum is qui uiuens eg̃ssus fuerat.
adiscipłis solutꝰ est: sicut scͥptum est.
Cumq eg̃ssus eẽt qui fuerat ligatus
institis: tẽ dic̃ discipłis. Soluite eum &
sinite abire. Ecce illum discipłi iam
irtuentem soluunt: quem magist̾ resus¬
citauerat mortuum. Si enim discipłi

Expanded text:
David propheta ab illa tanti mole facinoDavid propheta ab illa tanti mole facinoris reviviscens ad vocem Domini quasi foras exiit, dum per Nathan correctus quod fecerat accusavit. Posnem igitur ab his qui ligandi et solvendi auctoritatem susceperunt causae pensandae sunt, et tunc ligandi atque solvendi potequae culpa, aut quae sit poenitentia secuta post culpam: ut suos Omnipotens per compunctionis gratiam visitat, illos pastoris sententia absolvat. Tunc enim bene quatriduani mortui resuscitatio illa significat; quae videlicet demonstrat quia prius mortuum Dominus vocavit et vivificavit, dicens: Lazare, veni foras ; et postmodum is qui vivens egressus fuerat 1556 a discipulis est solutus, sicut scriptum est: Cumque egressus esset qui fuerat ligatus institis, tunc dixit discipulis: Solvite eum, et sinite abire . Ecce illum discipuli jam viventem solvunt, quem magister resuscitaverat mor tuum. Si enim discipuli
Abbreviated transcription (Latin):
Dum peceator qͥsq de uitio suorep̃¬
hensus. sub defensionum ⁊ excusatio¬
num ub̾ fugit. dum non uult cogio¬
dit. Agit qͥppe ne omnia uidentem
uideat: nõ aut̃ ne ipse uideat᷑. Quo
contͣ cuiq peccatori iam exordium
illuminationis est humilitas confes¬
sionis: qr sibimetipsi iam parcere re¬
nuit. qui malum ñ erubescit constũ
quod fecit: & qͥ defendendo accusa¬
re potuit: accusandose celerrime de¬
fendit. Unde & mortuo lararo qͥ mo¬
le magna p̃mebat᷑ nequaquam dr
reuiuisce: s ueniforas. Ex qͣ uidelico
refurrectione que gesta in illiꝰ ẽ corꝑe.
signat᷑ qualit̃ nos resuscitemͣ in corde.
cum uidelicet mortuo dr. ueni foras:
ut nimirum ho in peccato suo mortu
us &e ꝑmolem male consuetudinis
iam sepultꝰ. qr intra conscientiam suã
absconsꝰ iacet ꝑ nequiciam: a seipso
foras exeat ꝑ confessionem. Mortuoe¬
nim ueni foras dr: ut ab excusatione
& occultatione peccati. ad accusatio¬
nem suam ore ꝓpͥo exire ꝓuocet᷑. Uñ

Expanded text:
Dum peccator quisque de vitio suo reprehensus sub defensionum et excusationum verbis fugit, dum non vult cognodit. Agit quippe ne omnia videntem videat, non autem ne ipse videatur. Quo contra cuique peccatori jam exordium illuminationis est humilitas confessionis, quia sibimetipsi jam parcere renuit qui malum non erubescit confiteri quod fecit, et qui defendendo accusari potuit, accusando se celerrime defendit. Unde et mortuo Lazaro qui mole magna premebatur nequaquam dicitur Revivisce, sed veni foras. Ex qua videlicet resurrectione quae gesta in illius est corpore signatur qualiter nos resuscitemur in corde, cum videlicet mortuo dicitur: Veni foras; ut nimirum homo in peccato suo mortuus, et per molem malae consuetudinis jam sepultus, quia intra conscientiam suam absconsus jacet per nequitiam, a seipso foras exeat per confessionem. Mortuo enim Veni foras dicitur, ut ab excusatione et occultatione peccati ad accusationem suam ore proprio exire provocetur. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥa gͦ ut p̃dictum est nullus erat
cuius m̾itis nob dñs ꝓpiciari debu¬
iset: unigenitus pats formam in¬
firmitatis nr̃ e suscipiens. soł itistꝰ
apparuit ꝓ peccatorib int̾cedens: qͥ
dum penam nrãm moriendo tole¬
rauit: corruptionem nr̃am resur-¬
gendo mutauit. Ex ea etiam carne
quam sumpsit: hanc ostendit lib̾ã
qm redemit. Que redempta caro
uidelicet nos sumꝰ. qͥ cognitione
nr̃i reatꝰ astͥngimur. s mediatoris
tanti equitate lib̾am̃: sic̃ ipse ait.
Siuos filius lib̾au̾it: uͭ libi eritis.

Expanded text:
Quia ergo, ut praedictum est, nullus erat Quia ergo, ut praedictum est, nullus erat cujus meritis nobis Dominus propitiari debuisset, Unigenitus Patris formam infirmitatis nostrae suscipiens, solus justus apparuit, pro peccatoribus intercedens: qui dum poenam nostram moriendo toleravit, corruptionem nostram resurgendo mutavit. Ex ea etiam carne quam sumpsit hanc ostendit liberam quam redemit. Quae redempta caro videlicet nos sumus, qui cognitione nostri reatus astringimur, sed Mediatoris tanti aequitate liberamur, sicut ipse ait: Si vos
Abbreviated transcription (Latin):
cubuit pene. S qr culpam nr̃am do¬
minando subdidit: pęnam nr̃am
miserand o fuscepit. sic̃ ipse ait. Lo¬
testatem habeo ponendi animam
meam: ce potestatem habeo tt̃m sum̃¬
dieam. Qui etiam p̃misit. slemo tol¬
let eam a me. s ego pono eam a me¬
ipso. Rursum ñ ut nossuscitatꝰ est:
q enm qui ds erat siẽ nos ut ab a¬
lio restiscitari potuisset. indigebat.
Ineo gͥ eiꝰ resurrectio distat anostra.
qd non ꝑ nosmetipsos resurgimus
sic̃ ile. ⁊ eo enim qd simplicit̾ hoĩes
sumus: adiutorio suꝑiori ut resur¬
gere ualeamꝰ indigemus. Ille autem
eidem resuscitationis uim cum pa
solus inhumanitate ꝑcepit. Dñs gͥ¬
uere nat᷑. uere mortutis. uere resus¬
citatus. in omnib ddistat a nobis
magnituidine potentie: s sola con¬
cordat nob u̾itate nat᷑e. ⁊ cum iN
cunctis oꝑationib suis immens a
nosuͥtute tnscendat: in uno tam̃
a nob .i. in forme u̾itate ñ discpat.

Expanded text:
cubuit poenae. Sed quia culpam nostram docubuit poenae. Sed quia culpam nostram dominando subdidit, poenam nostram miserando suscepit, sicut ipse ait: Potestatem habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam. Qui etiam praemisit: Nemo tollit eam a me, sed ego pono eam a meipso. Rursum non ut nos suscitatus est, que enim qui Deus erat sicut nos ut ab alio resuscitari potuisset indigebat. In eo ergo ejus resurrectio distat a nostra quod non per nosmetipsos resurgimus, sicut ille; pro eo enim quod simpliciter homines sumus, adjutorio superiori ut resurgere valeamus indigemus. Ille autem ejusdem resurrectionis vim cum Patuam tamen solus in humanitate percepit. Dominus igitur natus, vere mortuus, vere resuscitatus, in omnibus distat a nobis magnitudine potentiae, sed sola concordat nobis veritate naturae; et cum in cunctis operibus suis immensa nos virtute transcendat, in uno tamen a nobis, id est in formae veritate, non discrepat.
Abbreviated transcription (Latin):
ante act̾e malicie mutaret uitam.
S uideri ab homine non pot̾it d.
Homo gͦ fact̾us est: ut cuderi potu
isset. Iustꝰ gͥ & inruisibilis ds appa¬
ruit. similis nob̃ homo uisibilis:
ut dum uidet᷑ ex simili. euraret
ex iusto: ce dum u̾itate generis cõ¬
cordat conditioni: uirtute artis
obuiaret egͥtudini. In carnegͦ ue¬
niens dñs non etilpam nr̃am er ui¬
tio. ñ penam ex necess itate suscep̃.
nulla enim peccatiiabe pollutus.
reatꝰ nr̃i teneri conditione non po¬
tuit: oe ideo mortem nr̃am omni
necessitate calcata. cum uoluit
sponte suscepit. Nequaquam
enim ita ut nos fuit natꝰ: nec ita
mortuus. nec ita resuscitatꝰ. N
conceptꝰ est ÷ natꝰ autem. mat̾na uisce¬
ra ae fecuncia exhibuit. & incorrupta
seruauit. Rur sum nos om̃s cum no¬
lmus morim̃: qr ad soluende pene
debitum. culpe nr̃e conditione co¬
artimur: ille autem qi nulli adiix¬
tus est culpe: nulli ex necessitate sue¬

Expanded text:
anteactae malitiae mutaret vitam. anteactae malitiae mutaret vitam. Sed quia videri ab homine non poterat Deus, homo factus esisset. Justus igitur et invisibilis Deus apparuit, similis nobis homo visibilis, ut dum videretur ex simili, curaret ex justo; et dum veritate generis concordat conditioni, virtute artis obviaret aegritudini. In carne ergo veniens Dominus non culpam nostram ex vitio, non poenam ex necessitate suscepit, nulla enim peccati labe pollutus, reatus nostri teneri conditione non potuit, et ideo mortem nostram omni necessitate calcata, cum voluit, sponte suscepit. Nequaquam enim ita ut nos fuit natus, nec ita mortuus, nec ita resuscitatus. Non conceptus est; natus autem materna viscera, et fecunda exhibuit, et incorrupta servavit. Rursum nos omnes cum nolumus morimur, quia ad solvendae poenae debitum culpae nostrae conditione coarctamur. Ille autem quia nulli admixtum est culpae, nulli ex necessitate suc
Abbreviated transcription (Latin):
otestatem habeo ponendi am¬
mam meam. Omne genus
humanum iimica illa ꝑsuasio
in culpe contagrum ab ipsa radi¬
ce polluerat: nullusq erat qͥ
apud dm̃ ꝓ peccatori/ b interce¬
dens a peccato liber  appareret:
q̃m ex eadem massa: editos eque
cunctos par reatꝰ inuoluerat. fin¬
de uenit ad nos unigenttꝰ pat̾s: asuĩo¬
sit ex nob̃ natam. non ꝑpetrans eulpi
Sine peccato qͥppe debuit eẽ qui n
peccatorib int̾uenire potuisset. qͥa
nimirum aliene pollutionis cont¬
gia non tgeret. si ꝓp̾a sustinet. Mhedi
ipsum iustum hominem qui ꝑalũ
niens itaq ad nos desuꝑ medicꝰ ñ
tantisq nos inueniens languoribus
p̃ssos: quiddam nobis fimile. &
qͥddam contrarium opposuit. ad
homines quippe homouienit: sed
ad peccatores iustꝰ. Concordauit
nobu̾itate nature: s discrepauit
a nob uitate iusticie. Uitiofus enĩ
homo corrigi non pot̾at: nͥ ꝑ dm̃.
Uideri autem debuit qui corrige¬
bat: ut p̃bendo imitationis formuã.

Expanded text:
otestatem habeo ponendi animam meam . Omne genus humanum inimica illa persuasio in culpae contagio ab ipsa radice polluerat, nullusque erat qui apud Deum pro peccatoribus intercedens a peccato liber appareret, quoniam ex eadem massa editos aeque cunctos par reatus involverat. Proinde venit ad nos Unigenitus Patris: assumpsit ex nobis naturam, non perpetrans culpam. Sine peccato quippe debuit esse qui pro peccatoribus intervenire potuisset, quia nimirum alienae pollutionis contagia non tergeret, si propria sustineret. Mediatipsum justum hominem qui pro aliis niens ergo ad nos desuper medicus noster, tantisque nos inveniens languoribus pressos, quiddam nobis simile, et quiddam contrarium apposuit. Ad homines quippe homo venit, sed ad peccatores justus. Concordavit nobis veritate naturae, sed discrepavit a nobis vigore justitiae. Vitiosus enim homo corrigi non poterat, nisi per Deum. Videri autem debuit, qui corrigebat; ut praebendo imitationis formam,
Abbreviated transcription (Latin):
cum ioħs eugłista pͥ miracła redemp¬
toris nr̃i narrauit &e infidelitatem
iudeoꝵ pꝰmodum stibdidit: hanc eiꝰdẽ
redemptoris nr̃i głam que in mundo
apparuit. ysaiam uidisse manifestat.
Omne enĩ qͦd in t̾ra mirum diuinitꝰ
agit᷑. gła omnipotentis di est: oe eiꝰ
gła in omnib factis uidet᷑. Ysaias gͥ

Expanded text:
 evangelista prius miracula Redemptoris nostri narravit, atque infidelitatem Judaeorum postmodum subdidit, hanc ejusdem Redemptoris nostri gloriam, quae in mundo apparuit, Isaiam vidisse manifestat. Omne enim quod in terra mirum divinitus agitur gloria omnipotentis Dei est, et ejus gloria in omnibus factis videtur.
Abbreviated transcription (Latin):
głam in cȩlosic̃ est uidere ñ potuit:
in semetipso. Hec gͦ eiꝰ gła que in re¬
bus est uideri potest: illa uͦ que in
ipso est. uideri modo nisi ꝑsimili¬
tudinem non podest. De imitatione¬

Expanded text:
st, videre non potuit, in semetipso. Haec ergo ejus gloria quae in rebus est videri potest, illa vero quae in ipso est videri modo nisi per similitudinem non potest. Sed han
Abbreviated transcription (Latin):
luntate discordat: s qͦ mente ar¬
dentius inherent. eo etiam de ipso
accipiant. ut ab ipso petant: qͦd eũ
facere uelle nouerunt. De ipso gͦbi¬
bunt. quod ab ipsositiunt: & modo
nob abhuc incomp̃hensibili. in hoc
quod petendo estiriunt. p̃sciendo
saciantur. Dis cordarent gͥ a uo¬
luntate conditoris. si que uident
eumuelle non pederent: eiq minꝰ
mhererent. si uolentem dare. desi¬
derio pigriori pulsarent. Qͦd sc̃i pꝰ

Expanded text:
luntate discordat, sed quo mente arluntate discordat, sed quo mente ardentius inhaccipiunt, ut ab ipso petant, quod eum facere velle noverunt. De ipso ergo bibunt, quod ab ipso sitiunt; et modo nobis adhuc incomprehensibili, in hoc, quod petendo esuriunt, praesciendo satiantur. Discordarent ergo a voluntate conditoris, si quae eum vident velle, non peterent; eique minus inhaererent, si volentem dare, desiderio pigriori pulsarent. Quibus
Abbreviated transcription (Latin):
anime seõrum loquunt᷑ ad deum.
Quid est enim animas uindicte pe¬
titionem dicere ⁊ nͥ diem extremi
Iudieii. & resurrectionem extincto¬
rum corpoꝵ desid̾are: Mm agnus
quippe clamor ears: magnum est de¬
siderium. Tanto enim quisq minꝰ
clamat. quanto minus desiderat:
& tanto maiorem uocem in aures
incircum seͥpti sp̃s expͥmit: qnͣto se
ineius desidrum pleniꝰ fundit.
Animarum gͥ u̾ba: ipsa st̃ desidia.
Nam si desiłium sermo non ẽẽt:
ꝓpħa non diceret. Des id̃ium cordis
eoꝵ audiuit auris tua. S cum
alit̾ moueri soleat mens que pedit.
alit̾q que petitur. & sc̃oꝵs anime.¬
ita in int̾ni sec̾ti sinu deo inhereant
ut inherendo requiescant: quomͦ
dicunt᷑ petere. quas ab int̾na uo-
luntate constat nullatenus disere¬
pare: Quom dicunt᷑ petere: qͣs
& uoluntatem dei certum est. ⁊ ea
que fut᷑a sunt non ignorare: S
inipso posite ab ipso aliquid petere
dicunt᷑. non quo quiequam deside¬
rent. quod ab eiꝰ quem cernunt uo¬

Expanded text:
eum. Quid est enim animas vindictae petitionem dicere, nisi diem extremi judicii et resurrectionem exstinctorum corporum desiderare? Magnus quippe clamor earum magnum est desiderium. Tanto enim quisque minus clamat, quanto minus desiderat; et tanto majorem vocem in aures incircumscripti spiritus exprimit, quanto se in ejus desiderium plenius fundit. Animarum igitur verba ipsa sunt desideria. Nam si desiderium sermo non esset, Propheta non diceret: Desiderium cordis eorum audivit auris tua : sed cum aliter moveri soleat mens quae petit, aliter quae petitur, et sanctorum animae in interni secreti sinu Deo inhaereant, ut inhaerendo requidicuntur petere quas ab interno motu constat nullatenus discrepare? Quomodo dicuntur petere quas et voluntatem Dei certum est et ea quae futura sunt non ignorare? Sed in ipso positae ab ipso aliquid petere dicuntur, non quo quidquam desiderent quod ab ejus quem cernunt vo
Abbreviated transcription (Latin):
dicentes. Dignꝰ es dñe acciꝑe librũ
&e aꝑire signacła eius: q̃m occisus es
&e redemisti nos deo nostro in sangui¬
Nemo iudicet indignum. incarna¬
tum dñm posse ꝑ agnum figuraꝵi:
dum constec omnib. qr ꝑ significa¬
tionem quandam in scͥptura sacra
& uermis ce searabens ponatur. sic̃

Expanded text:
dicentes: Dignus es, Domine, accipere librum, et aperire signacula ejus, quoniam occisus es, et redemisti nos Deo nostro in sanguiNemo judicet indignum incarnatum Dominum posse per agnum figurari, cum constet omnibus quia, per significationem quamdam, in Scriptura sacra et vermis et scarabeus ponit
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑire librum. & septem signacula
eius. Sacre scͥpture ꝓfunditas est.
quasi puteus: quam nob ad irriga¬
tionem mentis p̃buit om̃ps deus.
Et ut ad intelligentiam scͥpturarũ
ꝑueniremꝰ. facta est nobuia humili¬
tas passionis unigeniti: ꝑ quam nob̃
aꝑtum est hoc. quod prius latenter
scripture sacre fluenta loquebant᷑.
tͥenim unigenit̾ d̃i filiꝰ incarnat᷑.
temptatꝰ. apprehensus. colaphis cesꝰ.
sputis illitꝰ. erueifixus. ac mortuus
fuisset: nob̾ huius putei. Id e̾ sacre.
scͥpture ꝓftinditas non pateret. Qd
gͦ fidelib humilitas passionis eius
facta est nͥ clauis aꝑtionis: ꝑ quam
mistĩoꝵ di puteum intienimus. ut
aquam scientie de ꝓfundo biberem᷑:
Incarnationem qͥppe passionẽ mortẽ.
resurrectionem. & ascensionem il¬
lius. sacͥ eloqͥi pagine loquuntur.
Que qr fact̾a cognouimus: iam nẽ
intelligimꝰ audita. Hec autem priꝰ
legi poterant: s qr nondum euene¬
rant. intelligi non ualebant. Unde

Expanded text:
re septem signacula ejus . Sacrae Scripturae profunditas est quasi puteus, quam nobis ad irrigationem mentis praebuit omnipotens Deus. Et ut ad intelligentiam Scripturarum perveniremus, facta est nobis via humilitas passionis Unigeniti, per quam nobis apertum est hoc quod prius latenter Scripturae sacrae fluenta loquebantur. Nisi enim unigenitus Dei Filius incarnatus, tentatus, apprehensus, colaphis caesus, sputis illitus, crucifixus ac mortuus fuisset, nobis hujus putei, id est sacrae Scripturae, profunditas non pateret. Quid go fidelibus humilitas passionis ejus facta est, nisi clavis apertionis, per quam mysteriorum Dei puteum invenimus, ut aquam scientiae de profundo biberemus? Incarnationem quippe, passionem, mortem, resurrectionem atque ascensionem illius, sacri eloquii paginae testantur. Quae quia facta cognointelligamus audita; haec autem prius legi poterant, sed quia necdum evenerant, intelligi non valebant. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ apħam đr. Scarabeus de ligno ela¬
mauit. Cumgͦ nominatis reb. tã
abiectis &e uilib figͣat᷑. quid de illo
contumeliose łr. de quo constat qͦd
ꝓpͥe nil dicat᷑: ¶ocat᷑ itaq agnus.
s apt̾ in nocentiam: uocatur leo. seo
ꝓpt̃ potentiam. Aliqñ etiam serpen¬
ti comparat᷑. s ꝓpt̾ mortem uł sapi¬
entiam. Atq ido ꝑ hec omnia dici fi¬
guraliter potest: qr de his omnibus
eredi aliquid ẽẽntialit̾ non potest.
Si enimunum hors quodlibet ẽẽn¬
tialiter existeret: alterum iam dici
non posset. Nam si agnꝰ ꝓprie dice¬
retur: leo iamuocari non pot̾at.
Si leo ꝓpͥe diceret᷑: serpente signa¬
ri non posset. S hec in illo omnia
dicimus. tanto latꝰ in figura: qͣnto

Expanded text:
 dicitur: Scarabeus de ligno clamavit . Cum ergo nominatis rebus tam abjectis et vilibus figuratur, quid de illo contumeliose dicitur de quo constat quod proprie nil dicatur? Vocatur itaque agnus, sed propter innocentiam; vocatur leo, sed propter potentiam: aliquando etiam serpenti comparatur, sed propter mortem vel sapientiam; atque de eo per haec omnia dici figuraliter potest, quia de his omnibus credi aliquid essentialiter non potest. Si enim unum horum quodlibet essentialiter existeret, alterum jam dici non posset. Nam si agnus proprie diceretur, leo jam vocari non posset; si leo proprie diceretur, serpente signari non posset. Sed haec in illo omnia dicimus tanto latius in figura, quanto
Abbreviated transcription (Latin):
Auter loquitur ds ad angłos: alit̃
angłi ad dm̃. D̾s angłis loquitur:
eum eis uoluntas eiintima uiden¬
do manifestatur. Angłi autem lo¬
quuntur dño: eum ꝑ hoc quodsuꝑ
semecipsos respiciunt. in motum
admirationis surgunt. Loquunt᷑
est agnus qui occisꝰ est accipere
uirtutem &e diuinitatem & sapi¬
entiam.Uoxnanq angłors est in
laude conditoris. ipsa admratio
intime contemplationis. Uirtittis
dduine miraeula obstupuisse. dix¬
isse est: qm̃ excitatꝰ eum reueren¬
tia motꝰ cordis. magnus ẽ ad aures
merreum scͥpti sp̃s clamor uocis.
Que tiox se quasi ꝑ distincta ũba
explicat: dumsese ꝑinnumeros mo¬
dos admirationis format. Qͦmͦ deus

Expanded text:
uitur Deus ad angelos, et aliter angeli ad Deum. Deus Angelis loquitur, cum eis voluntas ejus intima vivendo manifestatur. Angeli autem loquuntur Domino, cum per hoc quod super semetipsos respiciunt in motum admirationis surgunt, loquuntur est Agnus, qui occisus est, accipere virtutem, et divinitatem, et sapientiam . Vox namque angelorum est in laude conditoris, ipsa admiratio intimae contemplationis. Virtutis divinae miracula obstupuisse, dixisse est, quia excitatus cum reverentia motus cordis, magnus est ad aures incircumscripti spiritus clamor vocis. Quae vox se quasi per distincta verba explicat, dum sese per innumeros modos admirationis format. Deus
Abbreviated transcription (Latin):
luit: qui disiunctus longe abhomini¬
b fuitᷤᷤ Quando illum uł silentu cul¬
pa attigit. qui ad se uenientes tã uehe¬
m̃ter increpauit dicens : genimina u¬
ꝑarũ. qͥs uobis demonstrauit fug̾e ab ita

Expanded text:
luat qui disjunctus longe ab hominiluat qui disjunctus longe ab hominibus fuit? Quando illum vel silentii culpa attigit qui ad se venientes tam vehementer increpavit, dicens: Genimina viperarum, quis vobis demonstravit fugere ab
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓueritate ioħs occisus ẽ: uidelicet
& ꝓ xp̃o sanguinẽ fudit. Qͥs autẽ ñ
obstupescat. qd̾ p̃ualere ꝑu̾si contra
bonorum innocentiã ꝑmittunt᷑: cũ
herodias apud temulentũ regẽ salta¬
tu optinet filiȩ. ut caput amici spon
uiuantium indisco deferat᷑ Non enĩ
rum impletus. & ut ita dixerim pͥꝰꝙͣ
nasceret᷑ renatus. ille amicus sponsi.
ille quo int̃natos mulierũ nemo ma¬
ior surrexit. ille sic ꝓpħa. ut plus eẽt
etiã quam ꝓpħa. ab iqͥs in carcerẽ
mittit᷑ & ꝓ puelle saltatu capite trun¬
cat᷑: & uir tantȩ seueritatis ꝓrisu tͣpi¬
um morit᷑. Nunqͥd nam credimꝰ ali¬
qͥd fuisseᷤ qd̾ in eiꝰ uita illa sic despe¬
cta mors tegeret. S qñ ille uł inci¬
bo peccauit: qui locustas solũm᷑ &
mel siluestte edidit⁊ Qd d̾o uł de qͣ¬
litate sui tegminis deliqͥt: qui cameloꝵ
pilis corpusoꝑuit: Qoͥ de conu̾satione
sua offendere potuit: qui de heremoñ
recessit:: Qͥs illum loquacitatis reatꝰ pol¬

Expanded text:
tate Joannes occisus est, videlicet et pro Christo sanguinem fudit. Quis autem non obstupescat quod praevalere perversi contra bonorum innocentiam permittuntur? cum Herodias apud temulentum regem saltatu filiae obtinet ut caput amici Sponsvivantium in disco deferatur. Non enirum impletus, atque ut ita dixerim, priusquam nasceretur renatus, ille amicus Sponsi, ille quo inter natos mulierum nemo major surrexit, ille sic propheta ut plus esset etiam quam propheta, ab iniquis in carcerem mittitur, et pro puellae saltatu capite truncatur, et vir tantae sanctitatis pro risu turpium moritur. Nunquidnam credimus quid fuisse quod in ejus vita illa sic despecta mors tergeret? Sed quando ille vel in cibo peccavit, qui locustas solummodo et silvestre mel edit? Quid Deo vel de qualitate sui tegminis deliquit qui camelorum pilis corpus operuit? Quid de conversatione sua offendere potuit qui de eremo non recessit? Quis illum loquacitatis reatus pol
Abbreviated transcription (Latin):
blimiter añ scła elegit. nͥ hoc qͦd pieca¬
ti fidelium patet. qm̃ iccircosic eos p̃¬
mit in infimis. qͥa uidet quomͦ remune¬
ret insũmis: & foris usq ad despecta
deicit. qͥa intus usq ad incõp̃hensibi¬
lia ꝑducit.ᷤ Hinc gͦ unusqͥsq colligat
qͥd illic sint passuri quos reꝓbat. si
hic cruciat qͦs amat. aut quomͦ fcrient᷑
qui iniudicio arguendi st̃. si sic eorũ ui¬
ta p̃mit̾. qͥ ipso iudice teste laudant᷑. O
Si gͥ errantib huiusmundi potentib
auctoritas ad animũ reducat᷑: qͥ neqͥti

Expanded text:
blimiter ante saecula elegit, nisi hoc quod pietati fidelium patet, quoniam idcirco sic eos premit in infimis, quia videt quomodo remuneret in summis, et foris usque ad despecta dejicit, quia intus usque ad incomprehensibilia perducit? Hinc ergo unusquisque colligat quid illic sint passuri quos reprobat, si hic cruciat quos amat; aut quomodo ferientur qui in judicio arguendi sunt, si sic eorum vita premitur qui ipso judice teste laudantur. Si igitur errantibus hujus mundi potentibusauctoritas ad animum reducatur, qui, nequ
Abbreviated transcription (Latin):
ope piẽtatis ad cor ueritas uenit. pͥ
abeo cogitonum carnaliũ ȩstus eicit:
&e pꝰ meo uirtutũ dona disponit. Qb
bene nobis sacra ȩuuangłu hystoria
innuit: inqua dum ad resuscitan¬
dam filiam pͥncipis inuitatꝰ dñs du¬
ceret᷑. ꝓtinus addit᷑. Et cum eiecta ẽẽt
turba intrauit. & tenuit manũ eiꝰ:¬

Expanded text:
ope pietatis ad cor veritas venit, prius ab eo cogitationum carnalium aestus ejicit, et post in eo virtutum dona disponit. Quod bene nobis sacra Evangelii historia innuit, in qua dum ad resuscitandam filiam principis invitatus Dominus duceretur, protinus additur: Et cum ejecta esset turba, intravit, et tenuit manu
Abbreviated transcription (Latin):
ut puella suscitet᷑: qr si ñ pͥꝰ a sccreti¬
orib cordis expellit᷑ importuna t̃ba¬
scłarium multitudo curarũ: aĩa q̃
intͥnsecꝰ iacet mortua ñ resurgit. Nã
dum se ꝑ inumeras trenorum deside¬
riorũ cogitones spargit: ad ꝯsidera¬
tionem sui se se nullatenꝰ colligit. m̾.ł.

Expanded text:
tioribus cordis expellitur importuna saecularium multitudo curarum, anima, quae intrinsecus jacet mortua, non resurgit. Nam dum se per innumeras terrenorum desideriorum cogitationes spargit, ad considerationem sui sese nullatenus colligit. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
rii sp̃c inministeriũ missi. ꝓpt̃ cos qͥ
hcreditatẽ capient salutis. ⁊ qͦm uide
semꝑ faciem patͥs possunt. si ad mi¬
nisterium eat̾iꝰ ꝓ nr̃a salute mittunt᷑.
Qd̃ tñ citius soluimus: si quante sub¬
tilitatis sit angłica nat᷑a pensamus.
Neq enimsic a diuina uisione foras
exeunt. ut int̾nȩ contemplationis gau¬
dus pͥuent᷑: qͥa si condictoris aspectũ
exeuntes amitterent: nec iacentes erig̾e.
nec ignorantib uera nuntiare potu¬
issent: fontemq lucis quem eg̃dienteᷤ
ipsi ꝑderent. cecis nullatenus ꝓpina¬
rent. In hoc ẽ itaq nc̃ nat᷑a angłica
a nat᷑e nr̃e conditione distincta. qd̾
nos & loco cͥcum scͥbim̃. & cecitatis ig¬
qui dem circum scͥpti sunt: s tñ eorum
scientiȩ longe suꝑ nos incõparabilit̃
dilatant̃. Interius quippe ext̾iꝰq sci¬
endo distincti st̃: qͥa ipsum fontẽ sci¬
entiȩ contemplant̃. Qd enim dehis
quȩ scienda sc̃ nesciunt: qͥ scientem oĩa¬

Expanded text:
itus in ministerium missi, propter eos qui haereditatem capiunt salutis? Quomodo videre semper faciem Patris possunt, si ad ministerium exterius pro nostra salute mittuntur? Quod tamen citius solvimus, si quantae subtilitatis sit angelica natura pensamus. Neque enim sic a divina visione foras exeunt, ut internae contemplationis gaudiis priventur; quia si Conditoris aspectum exeuntes amitterent, nec jacentes erigere, nec ignorantibus vera nuntiare possent, fontemque lucis quem egredientes ipsi perderent, caecis nullatenus propinarent. In hoc est itaque nunc natura angelica a naturae nostrae conditione distincta, quia nos et loco circumscribimur, equidem circumscripti sunt, sed tamen eorum scientiae longe super nos incomparabiliter dilatantur. Interius quippe exteriusque sciendo distenti sunt quod ipsum fontem scientiae contemplantur. Quid enim de his quae scienda sunt, nesciunt, q
Abbreviated transcription (Latin):
tis gͦ legentib liquet. qr peccatores qͦsq
pena sue seueritatis ꝑculit: ñ autem ꝑ¬
pęnitentiã ad uitã redurit. Cũnͦ ioħs
baptista redẽptoris grãm p̃curtens. peni¬
centiam p̃dicat᷑: ut peccator qui ex culpa
b ioħis baptiste. regnum cȩlorũ ũi patit᷑.
Qo÷ autẽ regnũ celorũ: nͥ locus iustorũ.
Solis enim iustis cȩlestis pat̾e p̃mia debent᷑.
ut humiles. casti. mites. ⁊ misericordes.
ad gaudia suꝑna ꝑueniant. Cum nͦ qͥs uł
suꝑbia tumidꝰ. uł carnis facinore pollutꝰ
uł iracundia accensus. uł crudelitate im¬
pius. post culpas ad penitentiã redit. & ui¬
tam ȩc̃nam ꝑcipit: quasi in locũ peccator
ste regnum cȩlorũ uimpatit. ⁊ uiolenti
rapiunt illud: qr qͥ penitentiã pecc̾ori¬
b indiait: qͥd aliud quam cȩlorũ reg¬
no fieri iuolentiam docuit. Reco
Hereclitatem iustorũ qͣm ñ tenuimꝰ ꝑ
uitam: rapiamus ꝑpenitentiã. Uult
a nobis omp̃c õs talem iolentiã ꝓpeti

Expanded text:
peccatores quosque poena suae severitatis perculit, non autem poenitentia ad vitam reduxit. Cum vero Joannes Baptista Redemptoris gratiam praecurrens poenitentiam praedicat, ut peccator, qui ex culpa bus Joannis Baptistae regnum coelorum vim patitur. Quid est autem regnum coelorum, nisi locus justorum? Solis eut humiles, casti, mites atque misericordes, ad gaudia superna perveniant. Cum vero quis vel superbia tumidus, vel carnis facinore pollutus, vel iracundia accensus, vel crudelitate impius, post culpas ad poenitentiam redit, et vitam aeternam percipit, quasi in locum peccator vim patitur, et violenti rapiunt illud, quia qui poenitentiam peccatoribus indixit, quid aliud quam coelorum regno fieri violentiam docuit? Recoghaereditatem justorum, quam non tenuimus per vitam, rapiamus per poenitentiam. Vult a nobis omnipotens Deus talem violentiam perpeti;
Abbreviated transcription (Latin):
abneget semecipsũ. St̃ ñ nulli xlr
qͥuias ueritatis appetentes. & et̃na cu¬
pientes. ualde se amundo alienos reo¬
dunt: dum ñ solum aliena ñ appecunt.
s ⁊̃ sua derelinquunt: ñsolum in eo
głam ñquerunt. s hanc cum se obtu¬
lerit. &ẽ ꝯtempnunt: ⁊ tanto õipotẽtis
dĩ amore replent᷑. ut mutata m̃te sͥ
mecipsis extranei ẽẽ uideant᷑: implen¬
tes hoc qͦd ueritatis uoce d̾R. Siqͥs uult
post me uenire: abneget semetipsum.
Semecipsum enim abnegat: qͥ calcato
typo suꝑbiȩ. ante dei oculos se a se ali¬
enum eẽ demonstrat. Se ipsũ ab¬
negat: qͥ mutat᷑ ad meliora qͥ incip̃
ẽe quod ñ erat: ⁊ desinit ẽẽ qd̾ erat.

Expanded text:
abneget semetipsum . Sunt nonnulli qui vias Veritatis appetentes, et aeterna cupientes, valde se a mundo alienos reddunt, dum non solum aliena non appetunt, sed etiam sua derelinquunt; et non solum in eo gloriam non quaerunt, sed hanc, cum se obtulerit, etiam contemnunt: et tanto omnipotentis Dei amore replentur, ut, mutata mente, sibimet extranei esse videantur, implentes hoc quod Veritatis voce dicitur: Si quis vult post me venire, abneget semetipsum. Semetipsum enim abnegat qui, calcato typho superbiae, ante Dei oculos se alienum esse demonstrat. Seipsum abnegat qui mutatur ad meliora, qui incipit esse quod non erat, et desinit esse quod erat.
Abbreviated transcription (Latin):
nere ⁊ cilitio penitentiam egissent. In
cilitio quippe asꝑitas & punctio pec¬
catorũ: incinere uͦ puluis ostendit᷑
morcuoꝵ. Et iecirco utrumq hoc adhi¬
beri solet ad pęnitentiã: ut inpunctioe
ciliti cognoscamꝰ qͥd ꝑculpam fecimꝰ.⁊
⁊ in fauilla cineris ꝑpendamꝰ quid ꝑ
iudicium fac̃ti sumus. Considerent᷑ gͦ
incilitio pungentia uitia: consideret᷑
in cinere ꝑmortis sententiã subsequens
pena iusta uitiorum. Qͥa enim ꝑtꝰ pec¬
catũ carnis contumeliȩ surrexerunt. ui¬
deat ħo in asꝑitate cilicu suꝑbiendo qͥd
fecit: uideat incinere. usq quo peccan¬
do ꝑuenit. Pocest qͦ cilicio ipsa ꝑ recor¬
dationem ⁊ pęnitentiã doloꝵ punctio
designari: qͥa qͣsi quodam cilicio pec¬
catori pungit᷑. dum inmente sua asꝑis
reoargutionum stimulis confricatur.
Incinere quoq penitentiã agit: qͥa
ex pͥmo peccato qͥd ꝑiustũ iudiciũ
factus sit. sollert̃ atcendit. m̾ ł. xxuͦ.⁊

Expanded text:
nere et cilicio poenitentiam egissent . » In cilicio quippe asperitas et compunctio peccatorum, in cinere autem pulvis ostenditur mortuorum, et idcirco utrumque hoc adhiberi ad poenitentiam solet, ut in punctione cilicii cognoscamus quid per culpam fecimus, et in favilla cineris perpendamus quid per judicium facti sumus. Considerentur ergo in cilicio pungentia vitia, consideretur in cinere per mortis sententiam subsequens justa poena vitiorum. Quia enim post peccatum carnis contumeliae surrexerunt, videat homo in asperitate cilicii superbiendo quid fecit, videat in cinere usquequo peccando pervenit. Potest quoque cilicio ipso per recordationem et poenitentiam dolorum punctio designari, quia quasi quodam cilicio peccatorum pungitur, dum in mente sua asperis redargutionum stimulis confricatur. In cinere quoque poenitentiam agit, quia ex primo peccato quid per justum judicium factus sit solerter attendit. CAP. LVI.
Abbreviated transcription (Latin):
dieb iohannis baptiste. regnum celorũ
uim patit᷑. Turbas quȩ ueniebant ad
suum baptismũ ioħs ammonebat dicẽs.
facite fructus dignos penitentiȩ. Et
rursus. Q ht̃ duastunicas: det ñ habẽ¬
ti. Tñ iam patenter dat᷑ intelligi qͥd est
quod ueritas licit: a dieb autem io¬
hannis baptiste usq nunc regnũ celoꝵ¬
ium patit᷑. ⁊ uuolenti diripiunt ulud.
Quȩ suꝑne uerba sententiȩ. nob̃ st̃ mag¬
noꝑe ꝑscrutanda. Nam querendũ ẽ qͦ¬
mͦ uim ꝑpeci regnum cȩlorum possit.
Quis enuncȩlo iuolentiam irrogat.
Et rursus querendũ ẽ. si patiuim regnũ
cur eandem uim a dieb ioñis uaptiste¬

Expanded text:
diebus Joannis Baptistae regnum coelorum vim patitur . Turbas quae veniebant ad suum baptismum Joannes admonebat, dicens. Facite fructus dignos poenitentiae. Et rursus: Qui habet duas tunicas, det non habenti . Unde jam patenter datur intelligi quid est quod Veritas dicit: A diebus autem Joannis Baptistae usque nunc regnum coelovim patitur, et violenti rapiunt illud . Quae supernae verba sententiae nobis sunt magnopere perscrutanda. Nam quaerendum est quomodo vim perpeti regnum coelorum possit? Quis enim coelo violentiam irrogat? Et rursum quaerendum est si pati vim regnum r eamdem vim a dieb
Abbreviated transcription (Latin):
obseruant᷑: ita innouo testam̃to ñ tã
quod ext̾iꝰ agit̃ quã id qͦd interius cogi¬
tat᷑. sollicita intentione atcendit̃: ut sub¬
tili sententia puniat᷑. Nã cũ multa lex
uelut inmunda manducare ꝓhibeat:
in euuangłio tñ dñs dicit. Non quod
intrat mos coinqͥnat hominẽ: S quȩ
exeunt de corde. illa ft̃ que coinqͥnãt
hominem. Et paulopt᷑ subiecit expo¬
nens. Ex corde ereunt cogit̾ones male.
Ubi ubertim indicatum ẽ. qm̃ ulud
ab om̃ipotente deo pollutũ ẽẽ ostẽdit᷑
in oꝑe: qd̾ expollute cogitonis gn̾at
radice. Uñ paulus quoq apłs dicit.
om̃a munda mundis. coinquinatis au̾
u infidelib nichil ẽẽ mundum: ⁊ mar
eiusoem causam coinqͥnationis ad¬
nuntians subiungit: coinqͥnata st̃ enĩ

Expanded text:
tamento non tam quod exterius agitur, quam id quod interius cogitatur, sollicita intentione attenditur, ut subtili sententia puniatur. Nam cum multa lex velut immunda manducare prohibeat, in Evangelio tamen Dominus dicit: Non quod intrat in os, coinquinat hominem, sed quae exeunt de corde, illa sunt quae coinquinant hominem; et paulo post subjecit exponens: Ex corde exeunt cogitationes malae. Ubi ubertim indicatum est, quoniam illud ab omnipotente Deo pollutum esse ostenditur in opere quod ex pollutae cogitationis generatur radice. Unde Paulus quoque apostolus dicit: Omnia muet infidelibus nihil est mundum . Atque mox ejusdem causam coinquinationis adnuntians subjungit: Coinquinata sunt enim
Abbreviated transcription (Latin):
ueritas. qr semꝑuident. dicat p̾dica¬
tor egregiꝰ. qr semꝑ uide desiderant.
Ne enim sit indesidio anxietas desi¬
derantes satiant᷑. ne autem sit in satie¬
tate fastidium. satiati desidant. Q de¬
siderant gͥ sine labore. q desidium
satietas comitat᷑: & satiant᷑ sine fasti¬
dio. qm̃ ipsa satietas ex desidio semꝑ

Expanded text:
Veritas: Quia semper vident; dicat praedicaVeritas: Quia semper vident; dicat praedicator egregius: Quia semper videre desiderant. Ne enim sit in desiderio anxietas, desiderantes satiantur; ne autem sit in satietate fastidium, satiati desiderant. Et desiderant igitur sine labore, quia desiderium satietas comitatur, et satiantur sine fastidio, quoniam ipsa satietas ex desiderio semper
Abbreviated transcription (Latin):
de do ꝑ pͥmum eccłiȩ p̾dicatorem
dr. in quem desidant angłi ꝓspicere.
sunt nonnulli qui nequa qͣm deum
uide uel angłos susꝑicant᷑ : & tamen
dictum ꝑueritatis sententiam scimꝰ.
angłi eoꝵ semꝑuident faciem patͥs
mei qui in cęlis est. Nunquid gͦ aliud
ueritas. aliud p̾̃dicator insinuat ue¬
ritatis: S si sententia utraq confer¬
tur: qr sibi nequaquam discordet ag¬
noscit᷑. Dm̃ quippe angłi & uident. &
uide desid̾ant: & intueri sitiunt &
intuent᷑. Si enim sic uide desid̾ant.
ut effectu sui desiderii minime per¬
fruantur: desidium sine fructu an¬
xietatem habet. & anxietas pęnam.
Beati uͦ angłi ab oĩ pęna anxietatis
longe sunt: q nunquam simul pe¬
na ce beatitudo conueniunt. Rursũ
cum eos dicimus dei uisione saciari.
qm & psalmista dicit. satiabor dũ ma¬
nifestabit᷑ gła tua: considandum nobis
est. qr satietatem solet fastidium subseqͥ.
Ut gͦ recte sͥutraq conueniant. dicat

Expanded text:
de Deo per primum Ecclesiae praedicatorem dicitur: In quem desiderant angeli prospicere, sunt nonnulli qui nequaquam Deum videre vel angelos suspicantur, et tamen dictum per Veritatis sententiam scimus: Angeli eorum semper vident faciem Patris mei, qui in coelis est . Nunquid ergo aliud Veritas, aliud praedicator insinuat Veritatis? Sed si sententia utraque confertur, quia sibi nequaquam discordet, agnoscitur. Deum quippe angeli et vident, et videre desiderant, et intueri sitiunt, et intuentur: si enim sic videre desiderant, ut effectu sui desiderii minime perfruantur, desiderium sine fructu anxietatem habet, et anxietas poenam. Beati vero angeli ab omni poena anxietatis longe sunt, quia nunquam simul po beatitudo conveniunt. Rursum cum eos dicimus Dei visione satiari, quoniam et Psalmista ait: Satiabor, dum manifestabitur gloria tua . Considerandum nobis est quia satietatem solet fastidium subsequi. Ut ergo recte sibi utraque conveniant, dicat
Abbreviated transcription (Latin):
ui conuerti fecerit peccatorem aber.¬
rore uie sue. saluabit animam eiꝰ
a morte: &e oꝑit multitudinem pecca¬
torum. Beatꝰ iob dicit. Benedietio ꝑi
teritum p̃ueniens. eum scĩs exhorta¬
tionib a culpe fouea reducit. Si enĩ
magne mercedis ẽ eriꝑe carnem a
morte q̃nq morituram: multo maio¬
ris ẽ meriti libare annnam a morte.
u cȩlesti patͥa sine fine uicturam.
cobi a posto li.

Expanded text:
converti fecerit peccatorem ab errore viae suae, salvabit animam ejus a morte, et operiet multitudinem peccatorum . Beatus Job dicit: Benedictio perteritum praeveniens, eum sanctis exhortationibus a culpae fovea reducit. Si enim magnae mercedis est eripere carnem a morte quandoque morituram, multo majoris est meriti liberare animam a morte in coelesti patria sine fine victuram. PETRI APOSTOLI.
Abbreviated transcription (Latin):
ReNt corda hominum: que .i.
in huiꝰ scłi spe ꝑitura plantata.
fiduciam et̾nitatis non habens.
uirent autem: que illi here¬
ditati inherent. de qua petrꝰ
apłs dicit. Benedietꝰ d̾s &e pat̾ dñi nr̃i

Expanded text:
Arent corda hominum, quae in hujus saeculi spe peritura plantata, fiduciam aeternitatis non habent; virent autem quae illi haereditati inhaerent, de qua Petrus apostolus dicit: Benedictus Deus et Pater Domini
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectionẽ iħu xp̃i ex mortuis: in
hereditatem incorruptibilem. & in¬
contaminatam & unmarcessibilem
conseruatam incelis. Tanto enĩ ueriꝰ
quiq uirentes sunt: qͣnto in heredita¬
tis immarcessibilis sorte cogitationis
radicem figunt. Quisquis itaq in¬
trinsecus arere formidat. arentia ex¬
trinsecus huiꝰ mundi desidia fugiat:
& ȩt̾nam patͥam appetens. in interna
cordis plantatione uirescat. Qd̃ angłi¬

Expanded text:
i ex mortuis, in haereditatem incorruptibilem, et incontaminatam et immarcessibilem, conservatam in coelis. Tanto enim verius quique virentes sunt, quanto in haereditatis immarcessibilis forte cogitationis radicem figunt. Quisquis itaque intrinsecus arere formidat, arentia extrinsecus hujus mundi desideria fugiat, et aeternam patriam appetens, in aeterna cordis plantatione virescat. CAP. II
Abbreviated transcription (Latin):
intatis speciemꝑuenit᷑. Et apud nos gͦ
septenariꝰ ꝑfectus ẽ. s longe dissimilit:
qͥa plene & ñ inanĩt induodenaritim
surgit: dum & ꝑfidem oꝑa. & rursũ
septiformis spũ implendi. duodecim
sc̃ electi: qͥa inquatuor mundi partib
tͥnitatẽ que ds̃ ẽ innotesc̾e mitcebant᷑.
Duodecim gͦ elecꝰti s̃: ut &̃s exipsius nu¬
meri rõuis causa claresceret. qͦd ꝑ qua¬
tuor infima. tͥa summa p̃dicarent. De¬

Expanded text:
itur. Et apud nos ergo septenarius perfectus est, sed longe dissimiliter, quia plene et non inaniter in duodenarium surgit, dum et per fidem opera, et rursum septiformis Spiritu implendi, duodecim sunt electi. In quatuor enim mundi partibus Trinitatem, quae Deus est, innotescere mittebantur. Duodecim meri ratione causa claresceret quod per quatuor infima tria summa praedicarent.
Abbreviated transcription (Latin):
iudiciũ: ñ enim eorũtẽ causa discutit᷑.
qͥ ad conspectũ districti iudicis. iã cũ dãp¬
natione suȩ infidelitatis accedunt. Pro¬
fessionẽ uͦ fidei retinentes. s ꝑfessionisoꝑa
ñ habentes: redarguunt᷑ ut ꝑeant. Qͥ u
nec fidei sacramenta tenuerunt. increpa¬
tionẽ iudicis mnextrema eraminatione
ñ audiunt: qͥa p̃iudicati infidelitatis suc
tenebris. eius quem ddespererant inuecti¬
one redargui ñ merent᷑. Iui saltẽ ũba u
dicis audiunt. qͥa eiꝰ fidei saltẽ u̾ba tenue¬
runt: isti indampnatione sua iudicis et̃
nec uerbotenus seruare uoluerunt. Iui le¬
galit̃ ꝑeunt. qͥa sub lege positi peccaue
runt: istis inꝑditione sua de lege nicħ
alit̃ punit ciuem interiꝰ delinquentẽ:
atq alit̃ hostem ext̾iꝰ rebellantẽ.I n uio
cet dignaq eius malitie corm̃ta retͥor¬
it: de malo sͦi eius qͥo lex habcat ñ reqͥrit
neq enum lege necesse ẽ ꝑimi: qͥ lege nun¬
ꝙͣ potuit teneri. Itagͦ mextremo indicio

Expanded text:
eorum tunc causa discutitur, quia ad conspectum districti judicis jam cum damnatione suae infidelitatis accedunt. Professionem vero fidei retinentes, sed professionis opera non habentes, redarguunt ut pereant. Qui vero nec fidei sacramenta tenuerunt increpationem judicis in extrema examinatione non audiunt, quia, praejudicati infidelitatis suae tenebris, ejus quem despexerant invectione redargui non merentur. Illi saltem judicis audiunt, quia ejus saltem fidei verba tenuerunt; isti in damnatione sua aeterni Juditiam nec verbo tenus servare voluerunt. Illi legaliter pereunt, quia sub lege positi peccaverunt. Istis in perditione sua de lege nihilaliter punit civem interius delinquentem, atque aliter hostem exterius rebellantem. In illo cet, dignaque militiae tormenta retribuit, de malo autem ejus, quid lex habeat, non requirit. Neque lege necesse est perimi, qui lege nunquam potuit teneri. Ita ergo in extremo judicio,
Abbreviated transcription (Latin):
peccare cumuiuunt. Ad distͥcti gͦ uidi¬
cis iusticiam ꝓtinet. ut nunquã careãt
supplicio. quorũ mens inhac uita nunꝙͣ
uoluit carere peccato: & nullus detͣ ini¬
quot̃minus ultionis: qͥa qũadi ualuit.
hr̾e noluit t̃minũ criminis. At inqͥunt.
nullus iustus crudelitatib pascit᷑: &e de¬
linquens seruus a iusto dño iccirco cȩdi
p̃cipit᷑. ut a nequitia corrigat᷑. Ad aliqͥd
gͦ cȩdit᷑: cum ñ euis añs cruciatib dele¬
ctat᷑. Iniqͥ uͦ gehenne ignib traditi. qͦ

Expanded text:
peccare cum vivunt. Ad districti ergo judipeccare cum vivunt. Ad districti ergo judicis justitiam pertinet ut nunquam careant supplicio quorum mens in hac vita nunquam voluit carere peccato; et nullus detur iniquo terminus ultionis, quia, quandiu valuit, habere noluit terminum criminis. At inquiunt: Nullus justus crudelitatibus pascitur, et delinquens servus a justo domino idcirco caedi praecipitur, ut a nequitia corrigatur: ad aliquid ergo caeditur, cum non ejus dominus cruciatibus delectatur. Iniqui vero gehennae ignibus tradit
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. ut ad iusticiam ꝓuocaret. Et qͥs hanc
eorum uesamam toleret. qͥ dum ꝓmissio¬
nib suis reꝑborũ supplicia finire asse
rcꝰ assertione sua cẽ electorũ p̃mia re¬
mierationesq confunõt. Quis hanc
eorum uesaniã toleret  qui conant᷑ astru¬
ere uerũ ñ ẽe qͦd ueritas de et̃no igne mi¬
natus ẽ⁊ Et dum satagunt dñm ꝑhib̾e
misericordẽ: ñuerent̃ p̃dicare fallacem.
cum fine. Iustus nimirũ om̃pe ds: &e qd̾¬
ñ et̃no peccato cõmissũ ẽ. ec̃num ñ debet
punire torm̃tũ. Quib citiꝰ respondemꝰ.
Qd̾ recte dicerent: si uider ustus dist̾c¬
tusq ueniens. ñ corda hominũ. s facta
pensaret. Iniqui enĩ ideo cum fine deliq̃¬
runt: qr cũ fine uixerunt. Uoluissent qͥꝑ¬
pe sine fine uiuere: ut sine fine potuissẽt in¬
iniqͥtatib ꝑmanere. Nam magis appe¬
tunt peccare qũa uiuere: & ideo hic semꝑ
uiuere eupiunt. ut nunquã desinant

Expanded text:
est ut ad justitiam provocaret. Et quis hanc est ut ad justitiam provocaret. Et quis hanc eorum vesaniam toleret qui dum promissionibus suis reprrunt, assertione sua etiam electorum praemia remunerationesque confundunt? Quis hanc eorum vesaniam toleret, qui conantur astruere verum non esse, quod Veritas de aeterno igne minata est, et dum satagunt Deum perhibere misericordem, non verentur praedicare fallacem? cum fine. Justus nimirum est n aeterno peccato commissum est, aeterno non debet puniri tormento. Quibus citius respondemus, quod recte dicerent, si justus judex districtusque veniens, non corda hominum, sed facta 373 pensaret. Iniqui enim ideo cum fine deliquerunt, quia cum fine vixerunt. Voluissent quippe sine fine viiniquitatibus permanere. Nam magis appetunt peccare quam vivere, et ideo hic semper vivere cupiunt, ut nunquam desinant
Abbreviated transcription (Latin):
nis gehenne ignib mancipant᷑. Hinc gͦ
colligendũ ẽ. qnͣta dampnatione plecten¬
disunt qͥ aliena rapiunt: si tanta animad¬
u̾sione feriunt᷑ qͥsua indisce̾te tenuerunt.
Perpendant qͦ eos obliget reatu resrapta:
si tau subicit penȩ. ñ tradita. ꝑpendant
qͥd uiata meret᷑ iniusticia: si tanta ꝑcus¬
sione digna ẽ pietas ñ impensa. de et̾nis sup
fuis iccirco finem ponere negligunt: x ei
qͥa hr̃e qñq finẽ suꝑ se iudicia futura su¬
spicant᷑. Quib breuit̃ respondemus. Siq̃nq
namq ueritas ddic̃. Ĩbunt hi in suppliciũ
et̾nũ: iusti aucẽ in uitam ec̾nã. Sigͥ hoc
uerum ñ ẽ qͦd minatus ẽ: neq illud uerũ
ẽ qͦd ꝑmisit. At inqͥunt. ideo et̃nã penã
peccantib minatꝰ ẽ. uc eos apecc̃oꝵ ꝑpetͦ¬
tione compesceret: qͥa creat᷑e sue et̃na suꝑ¬
plicia minari ciebuit. ñ inferre. Quib
citiꝰ respondemꝰ Si falsa minatꝰ ẽ ut ab
iniusticia corrigeret: etiã falsa pollicitꝰ

Expanded text:
nis gehennae ignibus mancipantur. Hinc ergo colligendum est quanta damnatione plectendi sunt qui aliena rapiunt, si tanta animadversione feriuntur quia sua indiscrete tenuerunt. Perpendant quo eos obliget reatu res rapta, si tali subjicit poenae non tradita. Perpendant quid illata mereatur injustitia, si tanta percussione digna est puis idcirco finem ponere negligunt, quia habere quandoque finem super se judicia futura suspicantur. Quibus breviter respondemus, si quandnamque Veritas dicit: Ibunt hi in supplicium aeternum, justi autem in vitam aeternam. Si igitur hoc verum non est quod minatus est, neque illud verum est quod promisit. At inquiunt: Ideo aeternam poenam peccantibus minatus est, ut eos a peccatorum perpetratione compesceret, quia creaturae suae aeterna supplicia minari debuit, non inferre. Quibus citius respondemus: Si falsa minatus est ut ab injustitia corrigeret, etiam falsa pollicitus