comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
caelestis hereditas comparatur.
mitas & perseuerantia in bonis operibus & iustoria
contra omnium uitiorum genera
Animi igitur fortitudo ea deb& intellegi
quae non solum diuersis pulsata molestiis in con¬
cussa permaneat. sed &iam nullis uoluptatũ
in lecebris resoluta succumbat. Alio quin sum¬
p&us quidem malorũ saeuientium frangat. sica¬
lamitatibus quibus lib& in pactis obsistat.
si inter iniuriarum saeua. interprocellas
angentium pressurarum. inter inimititias
& damnata praesentia atque multimodas
persȩcutiones in fatigata ꝑsistat. ł os autem
quos ad tolerantiam passionum fortesdĩ caritas reddit.
Nulla delectatio carnis nulla uoluptas maleblanda
corrumpit. quia animi fortitudo ab illo est nobis
cui cum proph&a cantamus. Fortitudomea & lau
datiomea dns & fastus est mihi insalutem
Fortitudo nrã est quae itanos contra omniauitia
inuicta protectione corroborat. ut animũ nrm̃
necblanda dissoluant. Nec aduersa deiciant.¬

Expanded text:
coelestis haereditas comparatur Cmitas, et perseverantia in bonis operibus, et victoria contra omnium vitiorum genera. Animi igitur fortitudo ea debet intelligi quae non solum diversis pulsata molestiis inconcussa permaneat, sed etiam nullis voluptatum illecebris resoluta succumbat: alioquin si impetus quidem malorum sequentium frangat, si calamitatibus quibuslibet impactis obsistat, si inter injuriam saeva, inter procellas angentium pressurarum, inter inimicitias, et damna praesentia, atque multimodas persecutiones, infatigata persistat. Eos autem quos ad tolerantiam passionum fortes Dei charitas reddit, nulla delectatio carnis, nulla voluptas male blanda corrumpit: quia animi fortitudo ab illo est nobis, cui cum Propheta cantamus: Fortitudo mea et laus mea Dominus, et factus est mihi in salutem: Fortitudo nostra est, quia ita nos contra omnia vitia invicta protectione corroborat, ut animum nostrum nec blanda dissolvant, nec adversa dejiciant; et
Abbreviated transcription (Latin):
Pra&erea quod dignum & pudicum & honestũ
est tenere a eclesiae omni modo deb& ut sacerdo¬
tes & leuite cũ mulieribus non coeant. Quia minis¬
terii : cotidiani necessitatibus occupantur . Scrip
DEINCONTINENTIA SACERDOTUM
diuinarum legumest disciplina. Vt in continen¬
tes inofficibus talibus positi: Omni honore aeccle¬
si astico priuarentur. Nec admittantur adtale mi¬
nisteum quod sola continentia opost& impleri.
DESOB INTRO DUCTIS MULIERIBUS

Expanded text:
Praeterea quod dignum et pudicum et honestum est, tenere Ecclesia omnino debet, ut sacerdotes et Levitae cum mulieribus non coeant: quia ministerii quotidiani necessitatibus occupantur. ScriptuDe incontinentia sacerdotum nibus divinarum legum est disciplina, ut incontinentes in officiis talibus positi, omni honore ecclesiastico privarentur: nec admittantur ad tale ministerium, quod sola continentia oportet impleri. De subintroductis mulieribus
Abbreviated transcription (Latin):
tim cum expertem rationis aua¬
rum diuitem thesauris ui &agri
&omnia quaehab& ostendunt
Quitoto cordis intuitu illa dili¬
gat quae se numquam diligunt
sienim. aurum. & argentum
agros & uestimenia. cybos &
m& alla & bruta animalia quis
dilexerit. Haec omnia uicem sibi
amoris rependere non posse. Ip¬
sa rerum natura ostendit. quid
aratione longius est quam dili¬
gere. quod te redamare nonua¬
l& & neglegere illum qui tuae
ditioni cum dilectione omnia
praeb&. propter hocigitur non
diligi mundus & diligi proximus
adõ praecipitur. Quia proxi¬
mus ucem sui amoris potest
rependere. quodmundus mini¬
me posse non dubitatur. Lic&
enim inimicum esse diligendum
dñs imperat. ut illa dilectio ami¬
cum illum exinimico efficiat
quisque ergo diues cupidus siuult¬
&ernas habere diuitias distribu¬
endo egenis perdat interim non
mansuras sienim quod diligit
non uendiderit nemoemere po¬
terit quod cupit. Auarinam¬
que ideo iniudicio arectissimo
iudice nuncupantur maledicti

Expanded text:
tim cum expertem rationis auarum diuitem thesauri sui et agri et omnia quae habet ostendant, qui toto cordis intuitu illa diligit quae se numquam diligunt. si enim aurum et argentum agros et uestimenta cibos et metalla et bruta animalia quis dilexerit, haec omnia uicem sibi amoris rependere non posse ipsa rerum natura ostendit. quid a ratione longius est quam diligere quod te redamare non ualet, et neglegere illum qui tuae dictioni cum dilectione omnia praebet? propter hoc igitur non diligi mundus sed diligi proximus a Deo praecipitur, quia proximus uicem sui amoris potest rependere, quod mundus minime posse non dubitatur. sic etenim inimicum esse diligendum Dominus imperat, ut illa dilectio amicum illum ex inimico efficiat. quisque ergo dines cupidus si uult aeternas habere diuitias, distribuendo egenis perdat interim non mansuras. si enim quod diligit non uendit, nemo emere poterit quod cupit. auari namque ideo in iudicio a rectissimo iudice nuncupantur maledicti,
Abbreviated transcription (Latin):
peccatorum confessio. At contrahi quineque
auitio corruptionis emendantur. ad hoc ipsum
carnale delistum quod ad mittunt &iam uindicare
quadam superstitiosa temeritate nituntur.
Nec gradum utique honoris nec gratiam commu¬
nionis recipiunt. Ergo uterque est dirimenda
sententia Vt necesse sit illos restaurare in loco
honoris qui paenitentia reconciliationẽ meru¬
erunt diuinȩ pi&atis. hinẽ in merito consecunt᷑
adepti dignitatis statũ. quiper emendationẽ
paenitentiae recepisse noscuntur uite remedio
Ideo enim neforte magis ambiguum sit diuinae
auctoritatis sententiae confirm&ur. Erechiel
enim proph&a subtrpo preuaricatricis hierusa¬
lem ostendit post pęnitentiae satis factionem
pristinum restaura re honorem. Confundere IN¬
quit õiuda & posta ignominiamtuam & post
paululum . &tu inquit & filiatua reuestimmi ad
antiquitatem uram. Quod dixit confundere
ostendit post confusionem idest apeccatiopus debe¬

Expanded text:
peccatorum confessio; at contra ii qui neque peccatorum confessio; at contra ii qui neque a vitio corruptionis emendantur, atque hoc ipsum carnale delictum quod admittunt etiam vindicare quadam superstitiosa temeritate nituntur, nec gradum utique honoris, nec gratiam communionis rsententia, ut necesse sit illos restaurari in loco honoris, qui per poenitentiam reconciliationem meruerunt divinae pietatis. Hi nec immerito consequuntur adeptae dignitatis statum, qui per emendationem poenitentiae, recepisse noscuntur vitae remedium. Id enim ne forte magis ambiguum sit, divinae auctoritatis sententia confirmetur. Ezechiel enim propheta, sub typo praevaricatricis Hierusalem ostendit, post poenitentiae satisfactionem, pristinum restaurari posse honorem. Confundere, inquit, o Juda, et porta ignominiam tuam. Et post paululum: Et tu, inquit, et filiae tuae revertimini ad antiquitatem vestram . Quod dixit, confundere, ostendit post confusionem, id est, peccati opus, debe
Abbreviated transcription (Latin):
Iominos cõmeritis que beato fratrimasoneͥ ep̃o
isidoriis ep̃s. ueniente ad nos famulo ur̃o uiro reli¬
gioso nicecio. litteras honorificentiȩ ur̃ae nobis de¬
tulit. in quibus agnitiose saluti s urãe nihil hominus
perpatuit. Maxime per eum portitorem cuius lingua
epistola uiuens erat. Vndepersalutem uram̃ gratiarũ
astionibus dõnr̃o repens&is. inquantum ualuit
mediocritas nr̃as uicem in quisitionis studuimus
poscentes ur̃orum meritorum suffragus diuinis com
mendare conspestibus. Uerum quod sequentur
inepistulis uenerabilis fraternitas tua innotuit.
Nulla est in huius modi sententiis decr&orum
diuersitas intellegenda. Quoda libi legitũr in lapsu
corporali restaurandum honoris gradũ post
paenitentia. Alibi post huius modidelistum Ne¬
quaquam reparandum antiqui ordinis meritum
Haec enim diuersitas hoc modo distinguitur. Illos
enim ad pristinos officii gradus redire canon p̃cipit
quos paenitentiae precesserit satis factio. uel digna

Expanded text:
omino sancto meritisque beato Massonae episcopo Isidorus. 1. Veniente ad nos famulo vestro viro religioso Nicetio, litteras honorificentiae vestrae nobis detulit, in quibus agnitio salutis vestrae nihilominus perpatuit maxime per eum portitorem, cujus lingua epistola vivens erat. Unde pro salute vestra gratiarum actionibus Deo nostro repensis, in quantum valuit mediocritas nostra vice inquisitionis studio poscentes meritorum vestrorum suffragiis divinis vos commendare conspectibus. 2. Verum quod sequenter in epistolis venerabilis fraternitas vestra innotuit, nulla est in hujusmodi sententiis decretorum diversitas intelligenda, quod alibi legitur in lapsu corporali restaurandum honoris gradum post poenitentiam, alibi, post hujusmodi delictum, nequaquam reparandum antiqui ordinis meritum. 3. Haec enim diversitas hoc modo distinguitur: illos enim ad pristinos officii gradus redire canon praecipit, quos poenitentiae praecessit satisfactio, vel digna
Abbreviated transcription (Latin):
dotis. Quidum superbia dedita sordi dissimis cor¬
ruptionum contagus maculatur extracastra
septem diebus. id est extra collegium scȩ̃ ecclesiae
septem annis proicitur. quibus post emendationẽ
uitorum loci siue pristine dignitatis recipit
meritum. Ecce inquantum ualuimus concilu¬
anquiritani antiqua plane & plena austoritate
sententiã sacris testimonus & planaui. Osten¬
dens eum posse restaurare proprio honore quiꝑ
paenitentiae satis factione nouit propria
delista deflere. Eum uero non posse restaura¬
re quinec lug& quae gessit & lugenda sine
ullo pudore religionis ueltimorem iudicii
diuini committit. Infinem autem epistolȩ¬
huius hoc adiciendum ut quoties cumque
ingestis conciliorum discors sententia inuenit᷑
illius concilii maius teneatur sententia

Expanded text:
dotis: quae dum superbiae dedita sordidissimis cogdotis: quae dum superbiae dedita sordidissimis cogitationum contagiis maculatur, extra castra septem diebus, hoc est, extra collegium sanctae Ecclesiae septem annis projiciatur: ubi post emundationem vitiorum, loci vel pristinae dignitatis recipiet meritum. Ecce in quantum valuimus, concilii antiquam plane et plena auctoritate sententiam sacris testimoniis explanavi, ostendens eum posse restaurari proprio honore, qui per poenitentiae satisfactionem, novit propria delicta deflere. Eum vero non posse restaurari, qui nec luget quae egit, et lugenda sive ullo pudore religionis, vel timore judicii divini committit. In fine autem epistolae hoc adjiciendum putavi, ut quotiescunque in gestis conillius concilii magis teneatur sententia,
Abbreviated transcription (Latin):
Quando post delisti casu. Neglestam paenitentiam
admissascelera non deflentur Nonenim dixi. proeo
quod cecidisti commouebo candelabrumtuum.
sed nisi paenitentiam egeris mouebo candelabrũ tuũ.
Ergo quemquam prepositum peccantem. si super
& reparatio meriti . & in prouerbis qui abscondit¬
scelera sua non dirigetur. Qui confessus fuerit
& reliqueritea. Misericordia consequ&ur
Nam & ipsum quod canonum censura postseptem
annos remeare paenitentem instatu pristinum
precipit. Non hoc exlestione proprui arbitrii patris.
sed potius exsententia diuini iudicii sanxerunt.
Nam legitur quod maria soror morsi proph&issa
dum obtrestationis aduersum morsen incurriss&
delistum ilicostigmate lepre perfusa est.
Cum que p&er& morses ut emendar&ur. prece¬
pit eam ds̃ extra castra septein diebus egredi.
& post emendationem. Rursus eã in castris admittit.
Maria ergosoror aaron. caro intellegitur sacer¬

Expanded text:
quando post delicti casum, neglecta poenitentia, quando post delicti casum, neglecta poenitentia, admissa scelera non deflentur. 9. Non enim dicit: Pro eo quod cecidisti, commovebo candelabrum tuum; sed, nisi poenitentiam egeris, movebo candelabrum tuum. Ergo ad quemque praepositum peccantem, si praevenia, et reparatio meriti. Et in Proverbiis scriscelera sua, non dirigetur: qui confessus fuerit et reliquerit ea, misericordiam consequetur . » Nam et ipsum quod canonum censura post septem annos remeare poenitentem in statum pristinum praecepit, non hoc electione proprii arbitrii sancti Patres, sed potius ex sententia divini judicii sanxerunt. Nam legitur quod Maria soror Aaron prophetissa, dum ob detractiones adversus Moysen incurrisset delictum, « illico stigmate leprae perfusa est. Cumque peteret Moyses ut emundaretur, praecepit eam Dominus extra castra septem diebus egredi, et post emundationem rursus eam in castra admitti . » Maria ergo soror Aaron caro intelligitur sacer
Abbreviated transcription (Latin):
Itemiohannes euangelista angelo effesiȩ ecclesiae
inter c&erasimile quaedam scribit. memor esto
opera fac. Alio quin uenio tibi & mouebo cande¬
labrum tuum delocosuo. In euangelio ecclesiae
prepositum utique idest sacerdotum ostendit
iuxta mala chiam quidicit. Labia sacerdotis
lapsus inuitium pereuange listam mon&ur
ut memor sit unde ceciderit & paenitentiam agat
& prima faciat opera ut non moueatur candelabrũ ⁊
Nam candelabrum angeli dostrina sacerdotalis¬
uel honor potestatis quem gestat intellegitur
iuxta quod scriptum est apud samuhelem indam¬
nationem heli. Oculieius caligauerant nec poterat
uidere lucernam dĩ antequam extinguer& ur
Lucerna quippe dĩ fuerat. quando dignitate
sacerdo tali pollens iustitia claritatis fulgebat.
Extinct am proph&a asserit dumobscelere filioꝵ
sacerdoti potestatem meritorumq lumen amisit
Cande labrum ergo siue lucerna sacerdotis qui
intelleguntur carismata honoris tunc penitus
iuxta iohannem extinguitur uel mou&ur

Expanded text:
Item Joannes evangelista angelo Ephesi Ecclesiae inter caetera simile quiddam scribit: « Memor estopera fac: alioquin veniam tibi, et movebo candelabrum tuum de loco ejus. » In angelo Ecclesiae praepositum utique, id est sacerdotem ostendit, juxta Malachiam, qui dicit: « Labia sacerdotis lapsus in vitium per evangelistam monetur, ut memor sit, unde ceciderit, et poenitentiam agat: et prima faciat opera, ut non moveatur candelabrum ejus. Nam candelabrum angeli, dovel honor potestatis, quem gestat, intelligitur, juxta quod scriptum est apud Samuelem in damnationem Heli: Oculi ejus caligaverant, nec poterant videre lucernam Dei, antequam exstingueretur ; lucerna quippe Dei fuerat, quod dignitate sacerdotali pollens, justitiae claritate 565 fulgebat; exstinctam propheta asserit, dum ob scelera filiorum sacerdotii potestatem meritorumque lumen amisit. Candelabrum ergo, sive lucerna sacerdotis quae intelliguntur charismata honoris tunc penitus juxta Joannem exstinguitur, vel movetur,
Abbreviated transcription (Latin):
filium tuum dnmnm. Vulnera nr̃a curare
dignatus es. tesupplices rogamus & p&img
Nos humiles tui sacerdotes. ut pr&ibus nr̃is
aurem tuae pi&atis inclinare digneris. remittasq
omnia crimina & peccata uniuersa condones
Desque huic famulo tuo dñe prosupplicibus ueniã.
Promerore lȩtiam. Promorte uitam ipsa caelestis¬
apicis deuolutus est. & d&ua misericordia confi¬

Expanded text:
inum nostrum, vulnera nostra curare dignatus es: te supplices rogamus et petimus, nos humiles tui sacerdotes, ut precibus nostris aurem tuae pietatis inclinare digneris, remittasque omnia crimina et peccata universa condones, desque huic famulo tuo, Domine, pro suppliciis veniam, pro moerore lapicis devolutus est, de tua misericordia confi
Abbreviated transcription (Latin):
citer fiunt. caelestia sapiunt terrena despi¬
ciunt. oboedientes instruunt scĩs uirtutibus
quibus in dies singulos fiant dõ propinqui¬
ores incumbunt. Quȩuita perfidem & spem
in presenti incipit saeculo sed infuturo¬

Expanded text:
citer fiunt, coelestia sapiunt; terrena despiciter fiunt, coelestia sapiunt; terrena despiciunt, obedientes instruunt, sanctis virtutibus, quibus in dies singulos fiant Deo propinquiores, incumbunt. Quae vita per fidem et spem in praesenti incipit saeculo, sed in futuro
Abbreviated transcription (Latin):
U DEUITA CONTEMPLATIUA¬
ontemplatiua uita a contemplando
idest auidendo nomen accepit inqua crea¬
torem suum creatura intellestualis ab om¬
ni peccato purgata atque ex omniparte
sanata uisura est. Sed &sidiligenter con¬
siderare uelimus in hoc fragili tabernacu¬
lo ubi cotidiae ingemescimus contempla¬
tiuae uitae quodam modo participes fieri
possumus nemo quis dubit&. quia ecclesia¬
rum principes uitae contemplatiuae posse
& debere fieri sectatores. Quia siue secun¬
dum quorundam opinionem nihil aliud
sit uita contemplatiua. Quamrerum
latentium futurarumq notitia. Siueuatio
ab omnibus occupationibus mundi
Siue diuinarum studium litterarum non
uid&ur quid inpedimentis scĩs sacerdotibus
possit afferri. quominus aduirtutes neque¬
ant peruenire. Quorum cura est ab occupa¬
tionibus mundi aufugere. Et diuinarum stu¬
diis litterarum inherere . Qui non torpent
otio sed insistunt perfectionis sue negotio
Verbo dĩ infatigabiliter uacant. sapientes uera¬

Expanded text:
 De vita contemplativaontemplativa vita a contemplando, id est, a videndo, nomen accepit: in qua, Creatorem suum creatura intellectualis, ab omni peccato purgata, atque ex omni parte sanata, visura est. Sed etsi diligenter considerare velimus in hoc fragili tabernaculo, ubi quotidie ingemiscimus, contemplativae vitae quodammodo participes fieri possumus, nemo quis dubitet: quia Ecclesiarum principes vitae contemplativae posse, et debere fieri sectatores: quia sive secundum quorumdam opinionem, nihil aliud sit vita contemplativa, quam rerum latentium, futurarumque notitia; sive vacatio ab omnibus occupationibus mundi, sive divinarum studium litterarum, non videtur quid impedimenti sanctis sacerdotibus possit afferri, quominus ad virtutes nequeant pervenire: quorum cura est ab occupationibus mundi aufugere, et divinarum studiis litterarum inhaerere. Qui non torpent otio, sed insistunt perfectionis suae negotio: verbo Dei infatigabiliter vacant, sapientes vera
Abbreviated transcription (Latin):
Et iterum dic orationem¬
Et dic psalmum. Imiserere meids̃. usque
&omnes iniquitates meas dele
Posthaec psalmumdic .liii. Ds̃ innomin&uo
Et dic orationem.
Et dic psalmum li. Quid gloriaris inmalita
usque uidebunt iusti &timebunt

Expanded text:
Et iterum dicat, Oremus, et psalmum L. Miserere, usque omnes iniquitates meas dele. Post haec psalmum: Deus, in nomine tuo. Et dicat, Oremus. Deinde psalmum: Quid gloriaris in malitia? usque videbun
Abbreviated transcription (Latin):
Affectus praesentis saeculi.
Horror autem uel disperatio futuri.
uia ergo septem principalia uitia tantam
dese uitiorum multitudinem proferunt.
cum ad corueniunt quasi subsequentis exerti¬
tus cateruas trahuntꝰ. Ex quibus uidelic& vii.
quinque spiritalia. duoque carnalia sunt.
sedunum quodqueeorum tanta sibi cognatione
iungitur. ut non nisiunum dealtero profe¬
ratur  Primanamque superbiae sobolis
inanis est gloria quaedum oppressãmen¬
tem corruperit. mox inuidiamgignit.
Quianimirum dum uani nominis po¬
tentiam app&it. nequis hanc alius adipisci
ualeat tabescitꝰ.¬
Quia quanto in terno liuoris uulnere ani¬
mus sauciatur. tanto &iam mansu&u¬
do tranquillitatis amittitur. & qui a quasi
dolens membrum tangitur idcirco
obpositȩ actionis manus uel ut grauius
pressa sentitur.
uia turbatamens quo in ordi

Expanded text:
affectus praesentis saeculi, horror autem vel desperatio futuri. Quia ergo septem principalia vitia tantam de se vitiorum multitudinem proferunt: cum ad cor veniunt, quasi subsequentis exercitus catervas trahunt. Ex quibus videlicet septem quinque spiritualia, duoque carnalia sunt. Sed unumquodque eorum tanta sibi cognatione jungitur ut non nisi unum de altero proferatur. Prima namque superbiae soboles inanis est gloria: quae dum oppressam mentem corruperit, mox invidiam gignit. Quia nimirum dum vani nominis potentiam appetit, ne quis hanc alius adipisci valeat, tabescit.Quia quanto interno livoris vulnere animus sauciatur, tanto etiam mansuetudo tranquillitatis amittitur. Et quia quasi dolens membrum tangitur, idcirco oppositae actionis manus velut gravius pressa sentitur.tia oritur, quia turbata mens quo inordi
Abbreviated transcription (Latin):
I n primis dicat psalmum .l. cũ antiphona
ORATIO
Ds humani generis benignissime conditor. & mi¬
sericor dissime reformator. qui in reconcilia¬
tione lapsorum &iam ego qui misericordiamtuã
prius in digeo seruire effestibus gratiae tuae
ꝑ ministerium sacerdotale uoluisti. ut cessante¬
merito supplicis mirabilior fier& clementia

Expanded text:
In primis dicit psalmum cum antiphona:Oratio. Deus humani generis benignissime conditor, et misericordissime reformator, qui in reconciliatione lapsorum etiam misericordia tua primus indigeo, servire effectibus gratiae tuae per ministerium sacerdotale voluisti, ut cessantemerito supplicis, mirabilior fieret clementia
Abbreviated transcription (Latin):
ui uoluntarie homicidium fecerint
penitentiȩ quidem iugiter sesũmitant
DENIS QUINON SPONTENOMICIDIŨ COMISERUNT
De homicidus non sponte commissis prior
quidem definitio post septennem penitentiã
perfectionem consequi precepit. Secunda
uero quinquennii tempus explere
DENIS QUIPARTUS SUOS EX FORNICATI¬
ONE DIUERSIS MODIS IN TERI MUNT

Expanded text:
ui voluntarie homicidium fecerint, poenitentiae quidem jugiter se submittant:. CAPUT II. De his qui non sponte homicidium commiserunt. De homicidiis non sponte commissis, prior quidem definitio post septennem poenitentiam perfectionem consequi praecepit. Secunda vero quinquennii tempus explere. CAPUT III. De his qui partus suos ex fornicatione diversis modis interimunt
Abbreviated transcription (Latin):
Quptores igitur uiduarum ueluirginum obinma¬
nitatem tanti facinoris de testamur illos uehemen¬
tius persequendo quisacras uirgines ueluolentłr
uelinuitas in matrimonio suo sociare temptauerut
Quos protam ne fandis simi criminis atrocitate

Expanded text:
ptores igitur viduarum, vel virginum, ob immanitatem tanti facinoris, detestamur, illos vehementius persequendo qui sacras virgines, vel volentes, vel invitas, in matrimonio suo sociare tentaverint: quos pro tam nefandissimi criminis atrocitate
Abbreviated transcription (Latin):
Oscuius indulgentia nemo non indig&
memento dnẽ famulotuo iłł & qui lubrica
tenenique corporis frrgilitate nudatus
quaesumus ut des ueniam confitenti parce
supplici. ut qui nr̃is meritis accusamur
omnesque conscientie contremescunt propiti¬
are omnium gemitibus &cuntorũ medere
uulneribus & sicut nemonr̃ mest liber aculpa
itanemosit alienus auenia ꝑ dñm iTt̃ ΟRATIO

Expanded text:
, cujus indulgentia nemo non indiget, memento Domine famuli tui, N. et qui lubrici, terrenique corporis in fragilitate nudatur, quaesumus, ut des veniam confitenti, parce supplici, ut qui nostris meritis accusamur,omnes conscientiae contremiscunt, propitiare omnium gemitibus, et omnium medere vulneribus, ut sicut nemo nostrum liber est a culpa, ita nemo sit alienus a venia. Per Dominum, etc.
Abbreviated transcription (Latin):
urte in uoluptate tua modo nondilatas cum
quidte sequatur ignoras. Acceptum tempus
indesideriis perdere non debes quia quam citius
pertranseat nescis. Sienim miscerids̃ hominẽ
inuo luptate cogitus noll&. in ipso humani
generis exordio masculum & feminã non feciss&¬

Expanded text:
ur te in voluptate tua modo non dilatas, cum quid te sequatur ignoras? Acceptum tempus in desideriis perdere non debes, quia quam citius pertranseat nescis. Si enim misceri Deus hominem in voluptate coitus nollet, in ipso humani generis exordio masculum et feminam non feciss
Abbreviated transcription (Latin):
carnis uoluptatibus reluctans. indelectatione
carnali aliquomodoligatur inuitus. ut eiex
ratione contradicat ne consentiat. Et tamen
delestatione ligatus sit sedligatum seuehe men¬
ter ingemescat. Vnde &ille caelestis exercitus
precipuus miles gemebat dicens. Video aliã
legem in membris meis repugnantem legi
mentis meȩ. & captiuum me ducentem in lege
peccati quae est in membris meis. Siautem
captiuus erat minime pugnabat. Sed &pug¬
nabat. Igitur legimentis cuilex quae in mem¬
bris est repugnabat. Siautem pugnabat
captiuus nonerat. Esse itaque est homo ut ita
dixerim captiuus liber liber exiustitia quam
delege captiuus ex delectatione quampostat
TES TACENDO NON CONTRADICIT

Expanded text:
carnis voluptatibus reluctans, in delectatione carnis voluptatibus reluctans, in delectatione carnali aliquo modo ligatur invitus, ut ei ex ratione contradicat, ne consentiat, et tamen delectatione ligatus sit, sed ligatum se vehementer ingemiscat. Unde et ille coelestis exercitus praecipuus miles gemebat, dicens: Video aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati, quaecaptivus erat minime pugnabat, sed et pugnabat. Igitur legi mentis lex, quae in membris est, repugnabat. Si autem pugnabat, captivus non erat. Ecce ita est homo, ut ita  captivus liber. Liber ex justitia, quam diligit: captivus ex delectatione, quam portatacendo non corrigit
Abbreviated transcription (Latin):
quippefit perdiabolum. Delestatio percarnẽ
consensus perspiritũ. Quia & primum culpã
serpens suggessit. Euauelut caro delestata est
Adamuero uelut sp̃s consensit. & necessocri &
est magna discr&io. Inter suggestionem. atq
delestationem. Inter delestationem atq consen¬
sum iudicem sui praesidere animum. Cum enĩ
malignus sp̃s peccatum suggerit inmente
sinulla peccati delectatiosequatur. peccatum
omnimodo perp&ratum nonest. Cum uero
delestare caro coeperit. Tunc peccatum incipit
nasci. Si autem etiam & consensionem exdeli¬
beratione consentit. Tunc peccatum cognos¬
citur perfici. Insuggestione igitur peccati
simens est in delectatione fit nutrimentum
in consensu pefestio. Et saepe contingit ut
hoc quod malignus sp̃s seminat in cogitatione.
caro in delectatione : trahat. Nec tamen anima
eidem delectationi consentiat. & cum caro de¬
lectare sineanimo nequeat. Ipse tamen animus

Expanded text:
quippe fit per diabolum, delectatio per carnem, quippe fit per diabolum, delectatio per carnem, consensus per spiritum, quia et primam culpam serpens suggessit. Eva, velut caro delectata est. Adam vero velut spiritus consensit. Et necessaria est magna discretio inter suggestionem atque delectationem; inter delectationem atque consensum. judicem sui praesidere animum. Cum enim malignus spiritus peccatum suggerit in mente, si nulla peccati delectatio sequatur, peccatum omnimodo perpetratum non est. Cum vero delectari caro coeperit, tunc peccatum incipit nasci. Si autem etiam ad consensionem ex deliberatione descendit, tunc peccatum cognoscitur perfici. In suggestione igitur peccati semen est, in delectatione fit nutrimentum, in consensu perfectio. Et saepe contingit ut hoc quod malignus spiritus seminat in cogitatione, caro in delectatione trahat, nec tamen anima eidem delectationi consentiat. Et cum caro delectari sine animo nequeat, ipse tamen animus
Abbreviated transcription (Latin):
diẽ ipsa necessitas compellit. Nam siad sunt
alii qui inplere minis terium ualeant in lusio
percrapula facta aperceptione sacrimĩ steru
non concusserit. Nam sunt quibus itaplerumq
in lusio nascitur. Vt eorum animus etiam in som¬
no corporis positus turpibus imaginationibus
non foedetur quainre unum ibi ostenditur
ipsa mens rea non tamen sit uel suo iudicio libera
cumse & dormienti corpore nihil meminit
uidisse. Tamen inuigilis corporis meminit
ingluiuem cecidisse. Sinuero exturpi cogitati¬
one uigilantis oritur in lusio. mentem dormi¬
entis. pat&animo reatus suus. Vid&enim a quo
radice inquinatio illa processerit. quia quod
cogitauit sciens. hoc pertulit nesciens. Sed
pensandum est ipsa cogitatio utrum. Insugges¬
tione anindelectatione uel quod maius est
in peccati consensu ceciderit. Tribus enim
modis impletur omne peccatum. Videlic&
suggestione delectatione consensu. suggestio

Expanded text:
deest, ipsa necessitas compellit. Nam si adsunt deest, ipsa necessitas compellit. Nam si adsunt alii qui implere ministeriumvaleant, illusio per crapulam facta a perceptione sacri mysterii aginatio non concusserit. Nam sunt quibus ita plerumque illusio nascitur, ut eorum animus etiam in somno corporis positus, turpibus imaginationibus non foedetur. Qua in re unum ibi ostenditur, quod ipsa mens rea non tunc sit, sed suo judicio libera, cum se ex dormienti corpore nihil meminit vidisse, tamen in vigiliis corporis meminit in ingluviem cecidisse. Sin vero ex turpi cogitatione vigilantis oritur illusio in mente dormientis, patet animo reatus suus. Videt enim a qua radice inquinatio illa processerit, quia quod cogitavit sciens, hoc pertulit nesciens. Sed pensandum est, ipsa cogitatio utrum in suggestione, an in delectatione, vel quod majus, in peccati consensu ceciderit. Tribus enim modis impletur omne peccatum, videlicet suggestione, delectatione, consensu. Suggestio
Abbreviated transcription (Latin):
tquidem hunc testamentum ueteris legis
sicut insuperiori capitulo lam diximus pollutũ
dicit nisi lotum aqua. Eiusque aduesperum
intrare eclesiam non conceditur. Quod tamen
aliter populus spiritalis intellegens. Sub
eodem intellestu accipi& quod praefatisumus
Quia quasi ꝑ somnium in luditur qui tempta¬
tus inmundiciaueris imaginibus in cogitatione
inquinatur. Sed lauandus estaqua ut culpas
cogitationes lacrimis abluat. Etnisi prius ignis
temptationis recederit. Reumse quasi usque
aduesperum cognoscat. Sed est in eadem in lusi
one necessaria ualde discretio. Quȩ subtiliter
pensare debeat. Ex quare accidat mentidor¬
mientis. Aliquando enim excrapula.
aliquando exnatura suꝑfluitate
ultra modum appetitus gulȩ in sumendis ala¬
mentis rapitur atque id circo humorum recep¬
tacula grauantur. Hab & exinde animus aliquẽ
reatum non tamenusque ad prohibicionem per
Cum fortasse aut festus dies exigit. Aut ex hiber:
mysterium proeo quod sacerdos alius in loco

Expanded text:
quidem hunc Testamentum Veteris legis, sicut in superiori capitulo jam diximus, pollutum dicit, nisi lotum aqua. Ei usque ad vesperum intrare ecclesiam non conceditur: quod tamen aliter populus spiritualis intelligens, sub eodem intellectu accipiet quo praefati sumus: quia, quasi per somnium illuditur, qui tentatus immunditia, veris imaginibus in cogitatione inquinatur: sed lavandus est aqua, ut culpas cogitationis lacrymis abluat. Et nisi prius ignis tentationis recesserit, reum se quasi usque ad vesperum cognoscat. Sed est in eadem inlusione valde necessaria discretio, quae subtiliter pensari debeat, ex qua re accidat menti dormientis: aliquando enim ex crapula, aliquando ex naturae superfluitate ultra modum appetitus gulae in sumendis alimentis rapitur, atque idcirco humorum receptacula gravantur, habet exinde animus aliquem reatum, non tamen usque ad prohibitionem perccum fortasmysterium pro eo quod sacerdos alius in loco
Abbreviated transcription (Latin):
Ionachus paruulorum aut ad olescentium cot¬
sectator uel quiosculo uel qualib& occasione
turpi reprehensus fuerit in hiare conprobata
patenter peraccusatores uerissimos siue testes
causa puplice uerber&ur coronam capitis
quam gestat amittat. Decaluatus que turpiter
obprobrium pateat. Omniumque sputamentis
oblinitus infacie. probraque aeque suscipiat
Vinculisque artatus ferreis. carcerali sex mensibus
angustia macer&ur. & triduana per ebdomadas
singulas refectione panis exiguo ordeacei uesper¬
tino tempore subleu&ur. Post deinde expl&is
hismensibus. aliis sexmensibus succedentibus sub
senioris spiritalis custodia segregata incorticula
degens operemanuum &oratione continua sit
contentus. Vigiliis & fletibus & humilitate subiestus
& pęnitentiȩ lamentis ueniam percipiat. Et subcus¬
todia semper & sollicitudine duorũ spiritalium
fratrũ inmonasterio ambul&. Nulla priuata
locutione uel consilio deinceps iuuenibus con¬
iungendus.

Expanded text:
onachus parvulorum aut adolescentium consectator, vel qui osculo, vel qualibet occasione turpi deprehensus fuerit inhiare, comprobata patenter per accusatores verissimos, sive testes, causa, publice verberetur; coronam capitis, quam gestat, amittat, decalvatusque turpiter opprobrio pateat; omniumque sputamentis oblitus in facie, probraque aeque suscipiat; vinculisque arctatus ferreis, carcerali sex mensibus angustia maceretur; et triduana per hebdomadas singulas refectione panis exigui hordeacei vespertino tempore sublevetur. Post deinde expletis his mensibus, aliis sex mensibus succedentibus sub senioris spiritalis custodia, segregata in corticula degens, opere manuum et oratione continua sit contentus; vigiliis et fletibus, et humilitate, subjectus, et poenitentiae lamentis veniam percipiat; et sub custodia semper et sollicitudine duorum spiritalium fratrum in monasterio ambulet, nulla privata locutione vel concilio deinceps juvenibus conjungendus.
Abbreviated transcription (Latin):
tem quae xp̃o spiritaliter
nubunt
&a sacerdote uelantur sipostea
uel publice
nupserint uel seclanculo corruperint.
Noneas admitandas esse adagendum penitentiã
nisi iscui seiunxerat demundo recesserit:
Sienim de hominibus hecratio custoditur ut quȩ¬
cumque uiuente uiro. alterinupserint habeatur
adultera. Nec eiagende paenitentiae licentia
concedatur nisiunus ex eis fuerit defunctus
Quanto magis deillatenenda est. Quȩante in¬
mortali sesponso coniunexerat. Et postea adhu¬
manas nuptias trans migrauit.¬

Expanded text:
tem, quae Christo spiritaliter nubunt, et a sacerdote velantur, si postea vel publice nupserint, vel se clanculo corruperint, non eas admittendas esse ad agendam poenitentiam, nisi is cui se junxerat, de mundo recesserit. Si enim de hominibus haec ratio custoditur, ut quaecunque, vivente viro, alteri nupserit, habeatur adultera: nec ei agendae poenitentiae licentia concedatur, nisi unus ex eis fuerit defunctus: quanto magis de illa tenenda est quae ante immortali se sponso conjunxerat, et postea ad humanas nuptias transmigravit
Abbreviated transcription (Latin):
đi. dispensatione paupertatem
neces sariam acciperint in ipsorũ
arbitrio pend&. utrum pauperes
sp̃u sint Non quibus cumque pau¬
peribus caelorum regna promit¬
tuntur. sed his tantum modo quibus
diuitiarum inopiam animorum humi¬
litas comitatur. Pauper enim humi¬
lis pauper spũ appellatur. Quicũ
egenus foris cernitur. numquam in
superbia eleuatur. quoniam ad con¬
sequenda regna caelorum plus ua¬
l& mentis humilitas quam praesen¬
tium diuitiarum temporalis pau¬
pertas. &enim humiles. quibene
diuitias possessas habent. possunt
pauperes spũ appellari. & super¬
bos nihil habentes. non dubium est
beatitudine paupertatis priuari
De quibus ut risque scã scriptura
ita loquitur. Est quasi diues cum
nihil habeat. & est quasi pauper
cum inmultis diuitiis sit. Nobilis
ergo inopia est mentis humilitas
& mepte diuitiaesunt animorum
inormitas
Prouidendum ergo
pauperibus est. ut sem& ipsos qua¬
les sint intellegant. & quod rebus
re superbire desinant

Expanded text:
i dispensatione paupertatem necessariam acceperint, in ipsorum arbitrio pendet utrum pauperes spiritu sint. non enim quibuscumque pauperibus caeli regna promittuntur, sed his tantummodo quibus diuitiarum inopiam animorum humilitas comitatur. pauper enim humilis pauper spiritu appellatur, qui cum egenus foris cernitur, numquam in superbiam eleuatur: quoniam ad petenda regna caelorum plus ualet mentis humilitas quam praesentium diuitiarum temporalis paupertas. etenim humiles qui bene diuitias possessas habent possunt pauperes spiritu appellari , et superbos nihil habentes haud dubium est beatitudine paupertatis priuari. de quibus utrisque sancta scriptura ita loquitur: est quasi diues, cum nihil habeat et est quasi pauper, cum in multis diuitiis sit. ergo inopia est mentis humilitas, et ineptae divitiae sunt animorum enormitas. Providendum ergo pauperibus est, ut semetipsos quales sint intelligant: et quia rebus re superbire desinant
Abbreviated transcription (Latin):
urelius ep̃s dixit. siquis quam inpericulo
fuerit constitutus. & se reconciliari diui¬
nis altaribus p&ierit. sieps̃ absens fuerit deb&
utique presbiter consulere episcopum. & sic peridi¬
tantem eius praecepto reconciliare quam rem
debemus salubri consilio roborare.
xIII. de tempore remissionis

Expanded text:
urelius episcopus dixit: Si quisquam in periculo fuerit constitutus, et se reconciliari divinis altaribus petierit: si episcopus absens fuerit, debet utique presbyter consulere episcopum, et sic periclitantem ejus praecepto reconciliare: quam rem debemus salubri concilio roborare. CAPUT XIII. De tempore remissionis
Abbreviated transcription (Latin):
lectationẽ carnis inclinare. Oport&timo¬
rem iudicii admentem reducere. paenasq
infernalium ubi nemo nisi obnoxu r&ru¬
duntur. sollicite cogitare: qua enam paena
iniustis sit reddenda a &ernis suppliciis.
Vnde scriptum est. mittite eos intenebras
exteriores ibi erit fl&us & stridor dentiũ.
ubiuermis eorum non mori&ur. & ignis
eorum non extingu&ur.
Quid ex cusationis obtendere poterimus.
quid faciamus subtanti iudicis maiestate
in illa die quanos defensionis arte purga¬
bimus. quae nobis subuentura est paeniten¬
tia quam in hac carne contempsimus:
Haec multa & hissimilia cogitare nihil
est aliud. quam uitiis omnibus repudiũ
dare & omnia blandim̃ta carnalia refrenare.
Sed quia deocto principalibus uitiis eorũq
remediis prout largitor omnium bonorũ
dedit. Ex scõ rum patrum sententiisstilus
nrãe discriptionis colligendo perstrinxit
Libellus finem excipiat ut insequentio pere
deuirtutibus unde hic pauca t&igimus

Expanded text:
lectationem carnis inclinare, oportet timolectationem carnis inclinare, oportet timorem judicii ad mentem reducere, poenasque infernalium, ubi nemo, nisi obnoxii retruduntur, sollicite cogitare: quaenam poena injustis sit reddenda aeternis suppliciis. Unde scriptum est: Mitte eos in tenebras exteriores, ibi erit fletus et stridor dentium: ubi vermis eorum non moritur, et ignis eorum non exstinguetur. Quid excusationis obtendere poterimus, quid faciamus sub tanti judicis majestate in illa die? qua nos defensionis arte purgabimus? quae nobis subventura est poenitentia, quam in hac carne contempsimus? Haec multa et his similia cogitare nihil est aliud, quam vitiis omnibus repudium dare, et omnia blandimenta carnalia refrenare. Sed quia de octo principalibus vitiis eorumque remediis, prout largitor omnium bonorum dedit, ex sanctorum Patrum sententiis stylus nostrae descriptionis colligendo perstrinxit: libellus finem excipiat, ut in sequenti opere, de virtutibus, unde hic pauca tetigimus,
Abbreviated transcription (Latin):
ditia continentium: In monte stareest car¬
naliter non adherere : At contra ammo¬
nendi sunt quiligati coniugiis non sunt
ut prȩceptis caelestibus eorectius seruiant.
quo eas ad curas mundi nequaquã iugum
copulȩ carnalis inclin& Ammonendi sunt
cȩlibes nesine damnationis miscerise femi¬
nis uacantibus putent : cum enim paulus
fornicationis uitium tot criminibus ex se¬
crandis inseruit. Cuius sit reatus indicauit
dicens Neque fornicatores. neque idolis ser¬
uientes. neque molles. neque masculorum
concubitores Neque fures Neq auari Neq
ebriosi. Neq maledici Neq rapaces regnũ dĩ
possidebunt. Etrursum Fornicatores & ad¬
ulteros uidicabit dr̃ At contra ammonen¬
disunt peccata carnis ignorantes. ut tanto
sollicitius precipitem runam m&uant.
quanto altius stant : Quibus per iohannẽ
dicitur. hi sunt qui cũ mulieribus non sunt
coinquinati. hi secuntur agnũ quocũq ierit.:
Qua propter cum coeperit animus adde¬

Expanded text:
ditia continentium. In monte stare, est carditia continentium. In monte stare, est carnaliter non adhaerere. At contra admonendi sunt qui ligati conjugiis non sunt, ut praeceptis coelestibus eo rectius serviant, quo eos ad curas mundi nequaquam jugum copulae carnalis inclinat. Admonendi sunt caelibes, ne sine damnatione misceri se feminis vacantibus putent. Cum enim Paulus fornicationem vitium tot criminibus exsecrandis inseruit, cujus sit reatus indicavit, dicens: Neque fornicatores, neque idolis servientes, neque molles, neque masculorum concubitores, neque fures, neque avari, neque ebriosi, neque maledici, neque rapaces regnum Dei possidebunt. Et rursus: Fornicatores et adulteros judicabit Deus. At contra admonendi sunt peccata carnis ignorantes, ut tanto sollicitius praecipitem ruinam metuant, quanto altius stant. Quibus per Joannem dicitur: Hi sunt qui cum mulieribus non sunt coinquinati. Hi sequuntur Agnum, quocunque ierit. Quapropter cum coeperit animus ad de
Abbreviated transcription (Latin):
Paulus a postolus terribiliter ammon&
li consolatione utitur. ut tamen num quã
ad praua opera a melioris intentionis recti¬
tudine eius amore flestatur: uxorem
quippe quasi non habendo hab&. qui transi¬
toria cuncta conspitiens esse. curam car¬
nis ex necessitate tolerat. sed a &erna
gaudia sps̃ ex desiderio expestat: Vnde
iterum dicit: de quibus scripsistis mihi.
bonum est homini mulierem non tangere.
propter fornicationẽ autem unus quisque
suam uxorem habeat. & unaquaq suum
uirum habeat . Hoc autem dico secundum
indulgentiam non secundum imperium.
culpa quippe esse innuitur quod indulge¬
re perhib&ur. Sed quȩ quanto citius relaxe¬
tur. Quanto non post hanc inlicitum quid
agatur. sed hoc quod est licitum sed modera¬
mine non ten&ur: Quod beneloth insem&ip¬
so exprimit . qui ardentem sodomam fuit. fugit
Sedtamen segor ueniens nequaquam mox
montana conscendit: Ardentem quippe
sod omã fugere est. inlicita carnis incendia
declinare : Altitudo uero est montium mun¬

Expanded text:
Paulus apostolus terribiliter admonet li consolatione utitur, ut tamen nunquam ad prava opera a melioris intentionis rectitudine, ejus amore flectatur. Uxorem quippe quasi non habendo habet, qui transitoria cuncta conspiciens esse, curam carnis ex necessitate tolerat, sed aeterna gaudia spiritus ex desiderio exspectat. Unde iterum dicit: De quibus scripsistis mihi: Bonum est homini mulierem non tangere. Propter fornicationem autem unusquisque suam uxorem habeat: et unaquaeque suum virum habeat. Hoc autem dico, secundum indulgentiam, non secundum imperium. Culpa quippe esse innuitur, quod indulgere perhibetur: sed quae tanto citius relaxetur, quanto non post hanc illicitum quid agatur, sed hoc quod est licitum moderamine non tenetur. Quod bene Loth in semet ipso exprimit, qui ardentem Sodomam fugit; sed tamen Segor veniens, nequaquam mox montana conscendit. Ardentem quippe Sodomam fugere, est illicita carnis incendia declinare. Altitudo vero est montium, mun
Abbreviated transcription (Latin):
Uera ergo addm̃ conuersio inultimis posito¬
cap̃xu. rum mente potius est aestimanda quã tempo¬
re proph&a hoc taliter asserente cum conuer¬
sus ingemueris tunc saluus eris. cumergo dns
sit cordis inspector quouis tempore non est
deneganda paenitentia postulanti cum illi
se oblig& iudici ciuocculta om̃a nouerit reuelari
uII De his qui necessitate mortis urguente pae¬
nitentiam simul & uiaticum p&unt. & de
his qui ob mutescunt ante quam ad eos
sacerdos daturus paenitentiam accedat.
taergo talium necessitati auxili andum est. utnec
actio illis paenitentiae nec communionis gratia
deneg&ur. Si eam &iam amissio uocis officio
perindicia integri sensus quaerere comꝑbentur:
Quod siita aliqua egritudine fuerint ad grauati.
ut quod paulo ante poscebant sub presentia signi¬
ficare non ualeant testimonia eis fidelium
circum stantium prodesse debebunt. Si multa

Expanded text:
era ergo ad Deum conversio in ultimis positorum mente potius est aestimanda, quam tempore, Propheta hoc taliter asserente: Cum conversus ingemueris, tunc salvus eris.Cum ergo Dominus sit cordis inspector, quovis tempore non est deneganda poenitentia postulanti, cum illi se obliget judici, cui occulta omnia noverit revelari. CAPUT III. De his qui necessitate mortis urgente poenitentiam simul et viaticum petunt; et de his qui obmutescunt, antequam ad eos sacerdos daturus poenitentiam accedat. Ita ergo talium necessitati auxiliandum est, ut nec actio illis poenitentiae, nec communionis gratia denegetur: sic eam etiam amisso vocis officio, per indicia integri sensus quaerere comprobentur. Quod si ita aliqua aegritudine fuerint aggravati, ut quod paulo ante poscebant, sub praesentia significare non valeant, testimonia eis fidelium circumstantium prodesse debebunt. Simul tam
Abbreviated transcription (Latin):
tatem nec uolui nec debui usquequaque resisterẽ:
certus quia in becillitatẽ meã multo amplius
urã adiuuar& praecipientis dignitas. quã
aggrauar& meae ignorantiae difficultas. Valtit¬
Incipit. praetalio depenitertis utilitate.

Expanded text:
tatem; nec volui, nec debui usquequaque resistere: tatem; nec volui, nec debui usquequaque resistere: certus quia imbecillitatem meam multo amplius vestra adjuvaret praecipientis dignitas, quam aggravaret meae ignorantiae difficultas. Valete. PRAEFATIO DE POENITENTIAE UTILITATE.
Abbreviated transcription (Latin):
tia. tua resplendeat pectora carissime frates.
omino & uenerabili patri inxp̃o Ve
eboni archi epõ. halitgarius minimus xp̃ĩ
famulus salutem. Postquã uenerande
pater directas beatitudinis uraẽ accepilitte¬
ras quibus me hortari dignatiestis Ne men¬
tis acumen inerti torpentique otiosum¬
mitterem. Sed cognitioni ac meditationi cõti¬
diae sacrae scripturae me uigilanter traderem
& insuꝑ ex scõrũ patrũ canonumque sententiis
paenitentialem in uno uolumine aggregarem.
Durum quidem mihi & ualde difficile tremen¬
dumque. hoc quoque fuit imperium ut hanc
susciperem sarcinam quam a prudentibus
cognosco relictam : Multumque renisus sum
uoluntatiuraẽ non uelut procaciter durus.
sed propriae infirmitatis ammonitus: Hac
& enim cura sollicitus necessarium duxi.
ut aliquan diu mea scribendi temeritate
suspenderem: sed quia sicut perpendi in iuncti
operis difficultatem ita & iniungentis auctori¬

Expanded text:
tia tua resplendeat pectora, charissime frater. Vale. tia tua resplendeat pectora, charissime frater. Vale. Domino et venerabili Patri in Christo EBONI archiepiscopo, HALITGARIUS minimus Christi famulus salutem. Postquam, venerande Pater, directas beatitudinis vestrae accepi litteras, quibus me hortari dignati estis, ne mentis acumen inerti torpentique otio submitterem, sed cognitioni ac meditationi quotidie sacrae Scripturae me vigilanter traderem, et insuper, ex sanctorum Patrum, canonumque sententiis, Poenitentialem in uno volumine aggregarem: durum quippe mihi et valde difficile, tremendumque hoc quoque fuit imperium, ut hanc susciperem sarcinam, quam a prudentibus cognosco relictam. Multumque renisus sum voluntati vestrae, non velut procaciter durus, sed propriae infirmitatis admonitus. Hac etenim cura sollicitus necessarium duxi, ut aliquandiu me a scribendi temeritate suspenderem. Sed quia sicut perpendi injuncti operis difficultatem, ita et injungentis auctori
Abbreviated transcription (Latin):
perfectissimo otio florusti Arripequeso
sine excusationis uerbo huius sarcinae pondus
a mequidem tibi inpositum. sed ad nõ cuius
onus leueest leuigandum : Holitimere neq
formides huius operis magnitudinẽ sed
fidenter accede. quia aderittibi quidixit:
a peri ostuum & ego adimplebo illudꝰ Scis
enim optime parius parua sufficere.
Nec admensam magnatorũ pauperum
turba posse accedere : Noli tuaedeuotio¬
nis nobis subtrahere scientiã : Noli accen¬
sam inte submodio ponere iucernam.
sed precelso eam superponere candelabro.
ut luceat omnibus qui indomodĩ sunt fra¬
tribustuis & profernobis ueluti scriba doc¬
tus quod accepistiadnõ aderittibi huius
laboris itinere. illius gratia quiduobus dis¬
cipulis euntibus tertium se sotium addidit
inuia & aperuit illis sensũ ut scas̃ intellege¬
rent scripturas. Sp̃s paraclrtus omniue¬
ritatis doctrina & perfecta caritatis scien¬

Expanded text:
perfectissimo otio floruisti. Arripe, quaeso, perfectissimo otio floruisti. Arripe, quaeso, sine excusationis verbo hujus sarcinae pondus, a me quidem tibi impositum, sed a Domino, cujus onus leve est, levigandum. Noli timere, neque formides hujus operis magnitudinem, sed fidenter accede; quia aderit tibi, qui dixit: Aperi os tuum, et ego adimplebo illud. Scis enim optime parvis parva sufficere, nec ad mensam magnatorum, pauperum turbam posse accedere. Noli tuae devotionis nobis subtrahere scientiam. Noli accensam in te sub modio ponere lucernam, sed praecelso eam superponere candelabro, ut luceat omnibus, qui in domo Dei sunt fratribus tuis, et profer nobis veluti scriba doctus, quod accepisti a Domino. Aderit tibi hujus laboris itinere illius gratia, qui duobus discipulis euntibus, tertium se socium addidit in via, et aperuit illis sensum, ut sanctas intelligerent Scripturas. Spiritus paraclitus, omni veritatis doctrina, et perfecta charitatis scien