comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in ipso articulo mortis: medicinã confer& salutis Animet gͦ dubieta¬
tẽ norui timoris tanta clementia conditoris. terreat durtca obsti¬
nati cordis sententia illa lacobi apłi. lic& uniuersalis: ł marxime spe¬
cialis. Ecce udex ante lanuã assistit lanua enĩ cuiꝙ ille ẽ exitus ii¬
ꝓuisus. cui sors in reuocabilis illa uelut fur assid&. captans horã qua
animã insperate rapiat. & illuc ducatubi ꝓmeritis ꝓpria recipiat
De hocfure abinitio natiuitatis debiuisti suspectus esse ne irruerae
ut assol& immature. quantomagis nunc cũ auctoritate quadã iu¬
diciaria ad est debite: Noli itaꝙ segniter agere. noli obdormire:
ne dormientẽ te rapiat: id est ab operib pis uacantẽ Audi apłm
salubrite ab hoc torporis lethargo excitantẽ uoce Hora e biquin
ia nos de somno surgere. Ne deinceps ullas dederis ferias. sufficiat

Expanded text:
in ipso articulo mortis, medicinam conferet salutis. Animet ergo dubietain ipso articulo mortis, medicinam conferet salutis. Animet ergo dubietatem noxii timoris tanta clementia Conditoris; terreat duritiam obstinati cordis sententia illa Jacobi apostoli, licet universalis, tibi maxime specialis: Ecce judex ante januam assistit . Janua enim cuique ille est exitus improvisus, cui sors irrevocabilis illa velut fur assidet captans horam, qua animam insperate rapiat, et illuc ducat, ubi pro meritis propria recipiat. De hoc fure ab initio nativitatis debuisti suspectus esse, ne irrueret, ut assolet, immature; quanto magis nunc, cum auctoritate quadam judiciaria adest debite? 34. Noli itaque segniter agere, noli obdormire, ne dormientem te capiat, id est, ab operibus piis vacantem. Audi Apostolum salubri te ab hoc torporis lethargo excitantem voce: Hora est, inquit, jam nos de somno surgere . Ne deinceps ullas dederis ferias; sufficiat.
Abbreviated transcription (Latin):
oporteat eũ pati ꝓ nomine meo. Quod ẽ tale. quasi diceret
Qui diu contrame pugnauit. dutius uolo ut & ꝓme decertet.
Deniꝙ lã dauid peccatũ dimiserat: & tamen eius filiũ contraip¬
sius uotũ occidens. aliũ aute aduersus eũ erigi sinens. populũ
sternens. poenã ad huc ꝓpeccato intentat. Quod si mediocritas
uitȩ occurrit: mediocritatẽ poenitentiȩ non renuit. tantũ ut uolun
tũ ẽ. bn causis poenitentiũ non tã considerari debere mensurã tẽ¬
poris quã doloris. Quod sipsa horaultima te subito inuadit : dũ ad huc
spiras dũ palpitas. quantulã uales emitte uocẽ confessionis. poeni¬
teat te illic uenisse imparatũ Ne tamen desperes. ne dubites. confi¬
denter clama. ex toto corde supplica Uid& ille incorde. conside¬
rat quo affectu clames. Crede mihi ueraciter tibi ꝓmitto. quia si
uiderit qđ non duplici sed simplici corde poeniteas. & confitearis

Expanded text:
oporteat eum pati pro nomine meo : quod est tale, quasi diceret, oporteat eum pati pro nomine meo : quod est tale, quasi diceret, qui diu contra me pugnavit, diutius volo, ut et pro me decertet. Denique jam David peccatum dimiserat, et tamen ejus filium contra ipsius votum occidens, alium autem adversus eum erigi sinens, populum sternens, poenam adhuc pro peccato intentat. Quod si mediocritas vitae occurrit, mediocritatem poenitentiae non renuit  subaudi Deus, bus institutum est in causis poenitentium non tam considerari debere mensuram temporis, quam doloris. Quod si ipsa hora ultima te subito invadit, dum adhuc spiras, dum palpitas, quantulum vales, emitte vocem confessionis, poeniteat te illuc venisse imparatum. Ne tamen desperes, ne dubites: confidenter clama, ex toto corde supplica. Videt ille in corde, considerat quo affectu clames. Crede mihi veraciter, tibi promitto, quia si viderit, quod non duplici, sed simplici corde poeniteas, et confitearis
Abbreviated transcription (Latin):
fossionẽ confessionis & contẽplationẽ fetidȩ operationis radixtiu re¬
deat cordis & ne tẽpus exactũ nimiũ longissimũ. residuũ aute ad pȩ¬
nitentiã ȩstimans desperes breuissimũ : precor te considera dauid
unde te redimas habeas. & tã subitus te bntercipit mortis casus
bito martyrẽ diu homicidã : ilico parad ysi incolã. Iimitare nini uitas.
ueternosos reatus triduana poenitentia delentes In effabilis enĩ in¬
excogitabilis & in conp̃hensibilis ẽ bonitas medici cȩlestis& nunc
alios longa. nunc alios mediocri. nunc alios breuissima satis facti¬
one. omnes uero sola suȩ grȩ benignitate. nullũ sua aliqua saluans
operatione sicut audisti inpsalmo. quia melior ẽ miscđia tua super
uitas Sienĩ tẽpus suppetit: uult ut longos erratus longa macera¬
tione castiges. sicut dicit ad ananiã Ego enĩ ostendã ei quanta

Expanded text:
fossionem confessionis, et contemplationem fetidae operationis radix tui refossionem confessionis, et contemplationem fetidae operationis radix tui redeat cordis. 33. Et ne tempus exactum nimium longissimum, residuum autem ad poenitentiam aestimans, desperes brevissimum; precor te, considera David, unde te redimas, habeas, et tam subito te intercipit mortis casus,bito martyrem; diu homicidam, illico paradisi incolam. Imitare Ninivitas veternosos reatus triduana poenitentia delentes . Ineffabilis enim, inexcogitabilis et incomprehensibilis est bonitas medici coelestis, nunc alios longa, nunc alios mediocri, nunc alios brevissima satisfactione, omnes vero sola suae gratiae benignitate, nullum sua aliqua salvans operatione, sicut audisti in psalmo: Quia melior est misericordia tua super vitas . Si enim tempus suppetit, vult ut longos erratus longa maceratione castiges, sicut dicit ad animam: Ego enim ostendam ei, quanta
Abbreviated transcription (Latin):
quantũ uixeris. & uide si ad huc ȩtas tot ꝓmittat spatia tẽ¬
poris cũ p̃sertĩ & inipsis infantib: incertus sit quia sepe
bnmaturus exitus mortis Cogita quia non sine causa cer¬
tȩ rauonis silicernius in ista ȩtate uocaris sed ut ã nontars
debitũ finẽ attendere. tanto scilic& attentius. quantomagis ẽ conti¬
guus sonas ante oculos quo hinc excedens suscipi debeas thafii. ab obti¬
tib non recedat sepulcru ameditatione ne au fugiat memoria pecca¬
toru in manitas poenarũ. fornuido supplicioꝵ. contẽplatio iudicis. senten¬
tia illa ultima ȩternȩ ꝑditionis: hoc ẽ enĩ stercus quo ad statũ potest
reuehi pinguedinis. hȩc fossa humilitatis qua fructũ ferre ualeas piae
operationis uidelic& ut conscientia prauitatis tangat memoriã cogi¬
tationis & plangens qđ te fecisse recolis: ad fȩcunditatẽ operis ꝑ de¬

Expanded text:
quantum vixeris, et vide, si adhuc aetas tot promittat spatia temquantum vixeris, et vide, si adhuc aetas tot promittat spatia temporis; cum praesertim et in ipsis infantibus incertus sit, quia saepe immaturus, exitus mortis. Cogita, quia non sine causa certae rationis silicernius in ista aetate vocaris, sed ut admonearis debitum finem attendere, tanto scilicet attentius, quanto magis est contiguus. Ponas ante oculos, quo hinc excedens suscipi debeas taphum; ab obtutibus non recedat sepulcrum; a meditatione ne aufugiat memoria peccatorum, immanitas poenarum, formido suppliciorum, contemplatio judicis, sententia illa ultima aeternae perditionis. Hoc est enim stercus, quo ad statum potes revehi pinguedinis; haec fossa humilitatis, qua fructum referre valeas piae operationis, videlicet ut conscientia pravitatis tangat memoriam cogitationis, et plangens, quod te fecisse recolis, ad fecunditatem operis per de
Abbreviated transcription (Latin):
cisio nil fuerit aliud nisi regni & sensus amissio. tua autẽ hȩcde
non est mors sed natalis. Sin mala: erit mors inmortalis. defectus
indeficiens. ꝑditio sẽꝑ manens. corruptio immutabilis. luctus sine
consolatione. gemitus sine cessatione calamitas sine fine. Memento
itaꝙ ut adhucꝰ de ipso eugło qđ tibi restat eloquar. quid ille tuuis
cultor siue sit ep̃s. siue aliquis ꝓte dm̃ rogans dicat patronus
Dñe dimitte illã & hoc anno. usꝗ dũ fodiã cirta illã & mittã ster¬
cora: & siquidẽ fecerit fructũ. sinautẽ in futuro succides eã D quo
breue spatiũ. Oqua sufficiens si comuertaris. oqu̾a subitũ si auer¬
taris. unmo siꝑsistas in hac qua te biuenit duritia cordis. Seadnc
dicas me hic iuolenter annũ ꝓ anno accipere. cũ superius an¬
nũ dixeri ꝓȩtate : considera & hic rogo ȩtatẽ tua  sogit do

Expanded text:
cisio nihil fuerit aliud nisi regni et sensus amissio; tua autem haec, dcisio nihil fuerit aliud nisi regni et sensus amissio; tua autem haec, drsio, quae si bona fuerit, non est mors, sed natalis; sin mala, erit mors immortalis, defectus indeficiens, perditio semper manens, corruptio immutabilis, luctus sine consolatione, gemitus sine cessatione, calamitas sine fine. 32. Memento itaque, ut adhuc de ipso Evangelio, quod tibi restat, eloquar, quid ille tuus cultor, sive sit episcopus, sive aliquis pro te Deum 72 rogans, dicat patronus: Domine, dimitte illam et hoc anno, usque dum fodiam circa illam, et mittam stercora; et si quidem fecerit fructum; sin autem, in futuro succides eam . O quam breve spatium! o quam sufficiens, si convertaris! o quam subitum, si avertaris, imo si persistas in hac, qua te invenit, duritia cordis! Sed ne dicas, me hic violenter annum pro anno accipere, cum superius annum dixerim pro aetate; considera et hic, rogo, aetatem tuam, cogita
Abbreviated transcription (Latin):
eris rursus erigaris ut illa superius post septenniũ : Alia fuit
illa arbor. aliatii Non fuit illa ficus. sed cedrus : PIecdecedris
lilani quas plantauit dñs. sed de illis de quib dictũ ẽ. confring& dñs
cedros libani quia & si libanus candidatio biter pretat᷑. sunt tamen qui¬
dã uelut sepulcra de albata. quib uȩ dicit ueritas ipsa. Non stetit
hȩc cedrus inuineto sed in cãpo. Crede mihi si in correctus excide¬
ris stat̾i in ignẽ mitteris lã enĩ minatus ẽ pater familias dicens
Omnis arbor quȩ non facit fructũ bonũ excidet᷑. & inignẽ mittet᷑
Tunc expectabat᷑ gr̃a. mͦ p̃stolat᷑ udiciũ Ille quia paganus tamen
aliquid boni habens remunerabat᷑ inp̾senti. ut cruciaret᷑ in sẽpiter¬
nũ: tuquia xp̃ianus lic& neglegens exigeris. ut hic te sponte cor¬
rigens uiuas inȩternũ Et hȩc quidẽ om̃a ex suꝑfluo: cũ illa ex¬

Expanded text:
eris, rursus erigaris, ut illa superius, post septennium; alia fuit eris, rursus erigaris, ut illa superius, post septennium; alia fuit illa arbor, alia tu: Non fuit illa ficus, sed cedrus, nec de cedris Libani, quas plantavit Dominus , sed de illis, de quibus dictum est: Confringet Dominus cedros Libani ; quia etsi Libanus candidatio interpretatur, sunt tamen quidam velut sepulcra dealbata, quibus Vae dicit Veritas ipsa : non stetit haec cedrus in vineto, sed in campo. Crede mihi: si incorrectus excideris, statim in ignem mitteris. Jam enim minatus est Paterfamilias dicens: Omnis arbor, quae non facit fructum bonum, excidetur et in ignem mittetur . Tunc exspectabatur gratia, modo praestolatur judicium. Ille quia paganus, tamen aliquid boni habens remunerabatur in praesenti, ut cruciaretur in sempiternum; tu quia Christianus, licet negligens, exigeris, ut hic te sponte corrigens vivas in aeternum. Et haec quidem omnia ex superfluo, cum illa ex
Abbreviated transcription (Latin):
docente cognoscit rep̃hensibilia. Tunc conquerentẽ suꝑte audit
ipsũ cui detractas fructũ deferre operũ Annis autẽ tepora ȩta¬
tis significari sicut & alio eugłu loco horis sidenegas. sunt multaquȩ
tibi obiuant testimonia: Ne itaꝙ dũ illud unde nullũ opus ẽ gerere
scrupulũ testimoniis cingere operã damus. tardius illud contin¬
gat uenire quo festinamus : scias trib: tẽporib ȩtatũ dñicum iã tibi
affuisse aduentũ: Uenit enĩ adte bilnfantia & pueritia ut unũ
pro sui uicinitate accipias. dando baptismũ & ministrando intellec¬
tũ p̃bendo magistros & fructus exquirendo collatos. Quid retu¬
leris. ipse melius nosti Uenit secundo in adolescentia & iuuentute :¬
cumulando itellegentiã. augendo dona. requirendo merita Et
tunc quid rependeris. credo quia recolis Ad est nunc uide quid faci¬
as Uuleñ te succidere Et ne lenocmeris tibi. qđ si excisus fu¬

Expanded text:
docente cognoscit reprehensibilia. Tunc conquerentem super te audit docente cognoscit reprehensibilia. Tunc conquerentem super te audit ipsum, cui detrectas fructum deferre operum. Annis autem tempora aetatis significari, sicut et alio Evangelii loco horis , si denegas, sunt multa quae tibi obvient testimonia. Ne itaque, dum illud, unde nullum opus est gerere scrupulum, testimoniis cingere operam damus, tardius illuc contingat evenire, quo festinamus, scias tribus temporibus aetatum Dominicum jam tibi adfui se adventum. Venit enim ad te in infantia et pueritia, ut unum pro sui vicinitate accipias, dando baptismum et ministrando intellectum, praebendo magistros, et fructus exquirendo collatos. Quid retuleris, ipse melius nosti. Venit secundo in adolescentia et juventute cumulando intelligentiam, augendo dona, requirendo merita; et tunc quid rependeris, credo, quia recolis. Adest nunc; vide quid facias. Vult enim te succidere. Et ne lenocineris tibi, quod si excisus fu
Abbreviated transcription (Latin):
relatu multoꝵx lã pate factũ ꝑspicatius istud qđmͦ queritur sot¬
fragando ual& aperire lã enĩ illi uineȩ mali cultores qurmor
solũ reddere fructũ noluerunt sed etũ seruos diuersis bnurs
affectos occilerunt. in suꝑ & ab ipso filio manus continere noluerunt :
insistentes dñm uineȩ ut ueniat p̃stolant᷑ ñ ut malos male ꝑdat
sedut fructũ bene placitũ recipiens. bonos operarios benigna lar¬
pbr quite excolendũ suscepit: non adme ꝑtin&: ipsũ autẽ dete al¬
loquit᷑ & te fructũ non dedisse conquerit᷑ cũ mores tuos ei demon¬
strans te in conuertibilẽ diuꝙ infructuosũ ẽe fatet᷑. non solũ suo
ore idest scripturarũ uoce : sed & tua operatione. Ecce inquit
tres sunt anni ex quo uenio quȩrens fructũ in ficulnea hac & ñ
inuenio Hȩc dicunt᷑ dũ cultor tui cordis inte conspicit ea: quȩ d ño

Expanded text:
relatu multorum jam patefactum, perspicacius istud, quod modo quaeritur, sufrelatu multorum jam patefactum, perspicacius istud, quod modo quaeritur, suffragando valet aperire. Jam enim illi vineae mali cultores, qui non solum reddere fructum noluerunt, sed etiam servos diversis injuriis affectos occiderunt, insuper et ab ipso filio manus continere noluerunt, insistentes, dominum vineae, ut veniat, praestolantur, non ut malos male perdat, sed ut fructum beneplacitum recipiens, bonos operarios benigna larlicet, sive presbyter, qui te excolendum suscepit, non ad me pertinet. Ipse 71 autem de te alloquitur, et te fructum non dedisse conqueritur, cum mores tuos ei demonstrans, te inconvertibilem, diuque infructuosum esse fatetur non solum suo ore, id est Scripturarum voce, sed et tua operatione. Ecce, inquit, tres sunt anni, ex quo venio quaerens fructum in ficulnea hac, et non invenio . Haec dicuntur, dum cultor tui cordis in te conspicit ea, quae Domino
Abbreviated transcription (Latin):
potes uideri es cõmissus fuerat intellegendus Nunc autẽ ñcul¬
torẽ arboris sed cultorẽ uineȩ dicens: aliũ requirit qui nonte so¬
lũ ex colendũ sed& alias ficus immo totã sũmã iuneȩ custodienl̃
susceperit Quid ergo : Angustamur: Non Quod si aliquid bene:
qđ enĩ difficilius inuenit᷑ dulcius teste ambrosio tenet᷑: & quo
tardior adeptio eogratior ꝑfunctio Poterã enĩ quantũ ille qui
desuꝑ magister ẽ omniũ conuallẽ exiguitatis meg pipsos qui la
satis suꝑ hoc tractauerunt montes dignat᷑ irrorare tibiũ ultort
uinee monstrare. sed uolo te eminentioris exẽplo auctortuis
ałtrahere quo & ad quȩrendũ paratior efficiaris & me ñane hiec
inuenisse sed de scripturis cõꝓbasse ꝑspiciens. tanto capattor ses¬
daris quanto auidior Homo quidã ait alia lectio sed tamen seuie
&. locauit eã agricolis & cȩtera: usꝙ dũ reuersus malos maleꝑds
& uieã suã locabit aliis agricolis Quod quia implȩtũ ẽ.: ideoiple

Expanded text:
potes videri, es commissus, fuerat intelligendus. Nunc autem non cultorem arboris, sed cultorem vineae dicens, alium requirit, qui non te solum excolendum, sed alias ficus, imo totam summam vineae custodiendam susceperit. Quid ergo angustamur? non quod si aliquid bene; quod enim difficilius invenitur, dulcius, teste Ambrosio, tenetur, et quo tardior adeptio, eo gratior perfunctio. Poteram enim, quantum ille, qui desuper magister est omnium, convallem exiguitatis meae per ipsos, qui jam satis super hoc tractaverunt, montes dignatur irrorare, tibi jam cultorem vineae monstrare; sed volo te eminentioris exemplo auctoritatis attrahere, quo et ad quaerendum paratior efficiaris, et me non a me haec invenisse, sed de Scripturis comprobasse perspiciens, tanto capacior reddaris, quanto avidior. 31. Homo quidam, ait alia lectio, sed tamen et utet locavit eam agricolis, et usque dum reversus malos male perdet, et vineam suam locabit aliis agricolis ; quod quia impletum est, ideo ipso
Abbreviated transcription (Latin):
tãdu confector xp̃c uocabit᷑. Quãdiu ꝓphetia recitabit᷑. tãdiu
recitator ꝓphetadicet᷑. nisi forte falsum uelis putare illud ꝓuer¬
bii. qͥa cũ prophetia defecerit: dissipabit᷑ popłs. et. qui recipit pro¬
pherã in nomine ꝓphetȩ : mercedẽ ꝓphetȩ accipiet. de pterito
ñ de futuro uł p̃senti uelis accipere. Quã diu qͦq ista durabunt
insignia. tãdui contẽptorib: iniiriatorib: et ꝑsecutorib: eox
eadẽ quȩ antiquis erunt crimina nec in ullo dissimilis poena nͥ
qđ durius feritꝰ pt̾uia quã ignorantia. conteptꝰ quã excessus. dien¬
te dño. Si ñ uenisse᷑ et locutꝰ fuissẽ eis. peccatũ ñ haberent . et

Expanded text:
tandiu confector Christus vocabitur; quandiu prophetia recitabitur, tandiu tandiu confector Christus vocabitur; quandiu prophetia recitabitur, tandiu recitator propheta dicetur, nisi forte falsum velis putare illud Proverbii: Quia cum prophetia defecerit, dissipabitur populus ; etc: Qui recipit prophetam in nomine prophetae, mercedem prophetae accipiet , de praeterito, non de futuro vel praesenti velis accipere. Quandiu quoque ista duracunt insignia, tandiu contemptoribus, injuriatoribus, et persecutoribus eorum eadem, quae antiquis, erunt crimina, nec in ullo dissimilis poena; nisi quod durius feritur protervia quam ignorantia, contemptus quam excessus, dicente Domino: Si non venissem, et
Abbreviated transcription (Latin):
essedenega qđ ait falsi nescia ueritas ipsa. Ecce ego uobiscũ sũ omib
dieb usq ad consũmationẽ scłi. et illud qđ patrẽ oransait . non ꝓ
his rogo tantũ sed et ꝓ eis qui credituri sunt ꝑ uerbũ eoꝵ in me. non
impetrasse confirma: illud etiã consequent᷑ erit ab surdũ. qđ nasci¬
turũ eũ ꝓnuntians angłsait . quia regnabit indomo iacob
in ȩtꝰnũ. Qđsi hoc astruere nequis. uelis nolis eiusdẽ officu.¬
eidẽ honoris. eiusdẽ dignitatis nr̃m sacerdotiũ esse sines
quo et illoꝵ. quia ñ ẽ aliud siune ante legẽ. siue sub lege.
siue sub gra. sed idẽ ipsũ prius quid ẽ figuris et enigma
tib psagatũ: post ipsa ueritate exibitũ : Cadẽ quoꝙ
uocabulox genora. et idẽ significantia Nã quã¬
dui popłs grex : tãdiu ep̃s pastor. Quãdui uerbũ
d̃ anuntiabit᷑. tãdiũ ad nuntiator angłs
diceteterit: Quãdiu chrisma conficiet᷑.

Expanded text:
esse denega, quod ait falsi nescia Veritas ipsa: Ecce ego vobiscum sum omnibus esse denega, quod ait falsi nescia Veritas ipsa: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi ; et illud, quod Patrem orans, ait: Non pro his rogo tantum, sed et pro eis, qui credituri sunt per verbum eorum in me , non impetrasse confirma. Illud etiam consequenter erit absurdum, quod nasciturum eum pronuntians angelus, ait: Quia regnabit in domo Jacob in aeternum . Quod si hoc astruere nequis; velis nolis, ejusdem honoris, ejusdem dignitatis nostrum sacerdotium esse sines, quo et illorum; quia non est aliud sive ante legem, sive sub lege, sive sub gratia, sed idem ipsum, prius quidem fesagitum, post ipsa veritate exhibitum, eadem quoque vocabulorum genera, et idem significantia. Nam quandiu populus grex, tandiu episcopus pastor; quandiu verbum Dei annuntiabitur, tandiu annuntiator angelus dicetur et erit; quandiu chrisma conficietur,
Abbreviated transcription (Latin):
quant᷑ sermonẽq ur̃m ñ quia ur sed quia m̃s ẽ contẽpnant: Nãsi ur
id est sȩcularis. carnalis. uitusq fauens esset: utiꝙ amaret᷑. Quid ante
messẽ colligere iPania uultis. ñ cauentes ne simul et triticũ cũ ipsis¬
eradicetis. cũ etiã intali facto perisse sȩpe piũ pimpio uideritis:
risea quȩ de sc̃is scripta sunt: ad nosqui longe in frapedes eoꝵ iacemꝰ
me ñ debere cuertere. adhocrespondeo quia in hoc scło sic̃ sumꝰ eis
consortes ministerio ordinis . ita et consortes et dignitate nominis.
et pruulegio honoris. Qđ si nr̃am ad illoꝵ studuerimꝰ uitã cõpone¬
re : erimꝰ participes et głȩ sẽpit̾nȩ. Qđ si alit̃ qđ absit. illic separabi¬
m᷑ qui hic cõmuniꝰ honoris et ministeru officio fungi uidem. Nã si alit᷑
tio benedictio et diũsarũ rerũ consecratio . uł ullius dimicultꝰ
ex̾ibitio sdut itaq xp̃ianitatẽ defecisse ꝓnuntia. et illud uerũ

Expanded text:
que vestrum, non quia vester, sed quia meus est, contemnant: nam si vester, id est, saecularis, carnalis, vitiisque favens esset, utique amaretur. Quid ante messem colligere zizania vultis , non caventes ne simul et triticum cum ipsiseradicetis, cum etiam in tali facto periisse saepe pium pro impio videritis? ris ea, quae de sanctis scripta sunt, ad nos, qui longe infra pedes eorum jacemus, me non debere convertere; ad hoc respondeo, quoniam in hoc saeculo sicut sumus eis consortes ministerio ordinis, ita et consortes et dignitate nominis et privilegio honoris. Quod si nostram ad illorum studuerimus vitam componere, erimus participes et gloriae sempiternae. Quod si aliter, quod absit; illic separabimur, qui hic communis honoris et ministerii officio fungi videmur. Nam si aliter tio, benedictio, et diversarum rerum consecratio, vel ullius divini cultus exhibitio? Aut itaque Christianitatem defecisse pronuntia, et illud verum
Abbreviated transcription (Latin):
contẽpsit. Et. Uȩ tibi coro zaim uȩ tibi bethsaida. c̃cludensꝙ
łyro et sydoni romissius erit indie udicti quã tibi. Et apłs. Melius
inquit erat eis ñ cognoscore uiã ueritatis quã post cognitionẽ
retrorsũ conuerti. Per moysen qͦꝙ ipse dñs. anuma ait quȩ
ꝑ ignorantiã peccauerit corã dño: dep̃cabit᷑ ꝓeo sacerdos

Expanded text:
rozain, vae tibi Bethsaida, concludensque, Tyro et Sidoni remissius erit in die judicii quam tibi , et Apostolus: Melius, inquit, erat eis non cognoscere viam veritatis, quam post cognitionem retrorsum converti . Per Moysen quoque ipse Dominus: Anima, ait, quae per ignorantiam peccaverit coram Domino, deprecabitur pro ea sacerdos
Abbreviated transcription (Latin):
lã cauentes. stultitiȩ incurrimꝰ syrtes. Fortit᷑ ꝑsȩpe exequenda
uitantes. segnitiȩ uitioseruimꝰ torpentes. Uerũ quid affert earũ
cognoscere emulas. si contingat et ipsȩ quȩ sint certis indicus ꝑnesci¬
re uirtutes ᷤ De finiamꝰ igit᷑ quȩ sint ipsȩ. et lucẽ fulgarantius pa¬
rebit quid ñ sint ipsȩ. Iustitia ẽ ut iã amaiorib ẽ diffinitũ. habitus
animi ꝓ cõmuni utilitate seruatꝰ. suã cuiq tribuens dignitatẽ In

Expanded text:
lam caventes, stultitiae incurrimus Syrtes; fortiter persaepe exsequenda lam caventes, stultitiae incurrimus Syrtes; fortiter persaepe exsequenda vitantes, segnitiae vitio servimus torpentes. 5. Verum quid affert earum cognoscere aemulas, si contingat, et ipsae quae sint, certis indiciis pernescire virtutes? Definiamus igitur quae sint ipsae, et luce fulgurantius parebit, quid non sint ipsae. Justitia est, ut jam a majoribus est diffinitum, habitus animi pro communi utilitate servat
Abbreviated transcription (Latin):
plussanis ꝑsȩpe uirib posse. Urtꝰ aut̃ iuxta avoystinỹ eo pluris
estimanda. quo plura contennit Crudelitas qͦq impietatis. et ipsa
ambitio ardentissimȩ cupiditatis: tropheũ inuadere aliquotiens
nitunt᷑ ȩquitatis. uidelicet cũ quissatisfacit irȩ. et putat se serui¬
re iustitiȩ. Aut etiã si iustũ sit qđ agit : questus illud gr̃a facit contra
int̃dictũ illius qui p̃cipit dicens. iuste qđ iustũ ẽ exequeris Desidia
etiã. tẽperantia uult ñnũq uideri. uidelicet cũ quid p̃cipitant᷑ age¬
re uitamus : sed id moderari ꝑ discretionẽ nescimꝰ: ea etiãquȩ agenda
tiũ incurrimꝰ Sȩpe enĩ cũ quis moderari niit᷑ irã : incurrit negle¬
gentiã. cũ plerũq uitia ñ coercere maioris sit criminis quã ulcisci.
et delinquentẽ neglegere ñ minꝰ sit quã odisse Aliquotios doli scyl¬

Expanded text:
plus sanis persaepe viribus posse. Virtus, juxta Augustinum, eo pluris plus sanis persaepe viribus posse. Virtus, juxta Augustinum, eo pluris aestimanda, quo plura contemnit. Crudelitas quoque impietatis, et ipsa ambitio ardentissimae cupidatis, trophaeum invadere aliquoties nituntur aequitatis; videlicet cum quis satisfacit irae, et putat se servire justitiae, aut etiamsi justum sit quod agit, quaestus illud gratia facit, contra interdictum illius, qui praecipit dicens: Juste quod justum est exsequeris . Desidia etiam temperantia vult nonnunquam videri; videlicet cum quid praecipitanter agere vitamus, sed id moderari per discretionem nescimus; ea etiam quae agenda tium incurrimus. Saepe enim, cum quis moderari nititur iram, incurrit negligentiam; cum plerumque vitia non coercere, majoris sit criminis quam ulcisci, et delinquentem negligere non minus sit, quam odisse. Aliquoties doli Scyl
Abbreviated transcription (Latin):
rapere pauperẽ dũ at trahit eũ Itẽ alio. Molliti sunt sermones
eiꝰ suꝑ oleũ. et ipsi sunt iacula Speciẽꝙ ad genꝰ more usitato trans
callidi inqͥt. ꝓuocant irã di. Ubi notandũ qđ ñ merent᷑ sed ꝓuocant.
ut aliquid formidolosius inesse intellegas dixit. Serendũ aut̃ ne ꝓ¬
uocet᷑ adeo ut resistere ei ualeat nemo. nedicat᷑ uiuo egodicit dñs
quia ñ expiabit᷑ iniqͥtas hȩc uictimis et munerib usq in sẽpit᷑nũ
Quã foedũ aut̃ cuilibet hoc sit uitiũ sectari xp̃iano: etiã antiquoꝵ
monstrat᷑ exẽplo qui ñ diuino timore. sed naturali honestatis a mo¬
re definierunt turpẽ õmẽ dolo quȩ sitã uictoria fore. Insania qͦq
uidericũ ꝑcutit pugno. uictꝰ conuitio. Sed stultũ ẽ ut ait peritis¬
simoꝵ quidã. hominẽ uictũ fortẽ dicere. Sciendũ etiã freneticos

Expanded text:
rapere pauperem, dum attrahit eum ; item alio: Molliti sunt sermones rapere pauperem, dum attrahit eum ; item alio: Molliti sunt sermones ejus super oleum, et ipsi sunt jacula ; speciemque ad genus more usitato transfcallidi, inquit, provocant iram Dei . Ubi notandum quod non merentur, sed provocant, ut aliquid formidosius inesse intelligas, dixit. Verendum autem, ne provocetur adeo, ut resistere ei valeat nemo, ne dicatur, Vivo ego, dicit Dominus, quia non expiabitur iniquitas haec victimis et muneribus usque in sempiternum . 4. Quam foedum autem cuilibet hoc sit vitium sectari Christiano, etiam antiquorum monstratur exemplo, qui non divino timore, sed naturali honestatis amore, definierunt turpem omnem dolo quaesitam victoriam fore. Insania 79 quvideri, cum percutit pugno, victus convicio. Sed stultum est, ut ait peritissimorum quidam, hominem victum fortem dicere. Sciendum etiam phreneticos
Abbreviated transcription (Latin):
in epła. Qui loquit᷑ ueritatẽ in corde suo. qui ñ egit dolũ in lingua sua
Nr̃oꝵ ꝙ quidã . dolus ait in corde quanto apud homines prudentius
call&. tanto apud dm̃ stultius desipit. Itẽꝙ psalmista Inimici euis.
terrã lingent Terrã quippe lingere ẽ. sermonis suauitate ab aliquo
terrenũ aliquid auferre. Quod uitiũ cũ urbanitas aquibdã deputet᷑
scłariũ: tanto apusmentib ẽ sollicitius cauendũ. quanto hoc testimonio
discimꝰ dĩ spetialiter uocari inimicũ. qui suadente suauiloquio per
falsiloquiũ decipit ꝓximũ. aut possessis hac eũ simulatione spolians.
aut qđ peius ẽ eundẽ ipsũ ꝑfidi ꝓditoris exemplo sugillans iuxta
illud In ore suo pacẽ cũ amico loquit᷑ & in occulto ponitei insidias.
et dicentes pax pax cũ ñ esset pax. et. Sub lingua eꝰ laboret do¬
lor sedet in insidus cũ diuitib in occultis. ut int̾ficiat in nocentẽ
Et quib dã int̾mixtis aliquantõ post: insidiat᷑ ait ut rapiat paupere.

Expanded text:
 : Qui loquitur veritatem in corde suo, qui non egit dolum in lingua sua ; nostrorumque quidam, Dolus, ait, in corde, quanto apud homines prudentius callet, tanto apud Deum stultius decipit. Itemque Psalmista: Inimici ejus terram lingent . Terram quippe lingere, est sermonis suavitate ab aliquo terrenum aliquid auferre. Quod vitium cum urbanitas a quibusdam deputetur saecularium, tanto a piis mentibus est sollicitius cavendum, quanto hoc testimonio discimus Dei specialiter vocari inimicum, qui suadente suaviloquio per falsiloquium decipit proximum, aut possessis hac eum simulatione spolians, aut, quod pejus est, eumdem ipsum perfidi proditoris exemplo sugillans, juxta illud: In ore suo pacem cum amico loquitur, et in occulto ponit ei insidias Et dicentes, Pax, pax, cum non esset pax ; et: Sub lingua ejus labor et dolor, sedet in insidiis cum divitibus in occultis, ut interficiat innocentem . Et quibusdam intermistis aliquanto post: Insidiatur, ait, ut rapiat pauperem,
Abbreviated transcription (Latin):
uersantiũ tibi subito supplicant colla: nulla inutilis gaudu te
exinde pulset iactantia. Mem̃to huiusmodi apsalmista illi ꝓmissa
quẽ diuina iustitia despexit. Auferunt᷑ inquit iudicia tua a facie
eiꝰ õmiũ inimicoꝵ suoꝵ dominabit᷑. Scito etiã a medicis desperatis nil
płm tibi cõmissũ dep̾care scõs. uenerare ep̃os. noueris illos tibi ñ te illis
esse p̃latos Et ut amplius dicã . deos tibi a sumo et uno et singulari do
et angłos ab ipso magni consili angło esse datos Qđ si me puita snsemt¬
ens ne ut homo udicet deos Psalmista uͦ dsinquit stetit in me¬
dio deoꝵ Atq aliquanto post. Ego dixi duestis . et. dsdec& dnslocu

Expanded text:
versantium tibi subito supplicant colla; nulla inutilis gaudii te versantium tibi subito supplicant colla; nulla inutilis gaudii te exinde pulset jactantia. Memento hujusmodi a Psalmista illi promissa, quem divina justitia despexit: Auferuntur, inquit, judicia tua a facie ejus, omnium inimicorum suorum dominabitur . Scito etiam a medicis, desperatis nil pulum tibi commissum, deprecare sanctos, venerare episcopos; noveris illos tibi, non te illis esse praelatos; et, ut amplius dicam, deos tibi a summo et uno et singulari Deo, et angelos ab ipso magni consilii Angelo esse datos. Quod si me putas mentiriens non 81 est, ut homo judicet deos . Psalmista vero, Deus, inquit, stetit in medio deorum , atque aliquanto post: Ego dixi, dii estis ; et: Deus deoru
Abbreviated transcription (Latin):
quib dominant᷑. eisdẽ scilicet uitis seruientes. Qđ cũ euidentissi¬
me didiceris : considera quid ꝑ prophetã dñs dicat . Se qui coniungi¬
tis domũ ad domũ: et agrũ agro copulatis usq ad terminũ lociꝰ
Hũquid uossoli habitatis in terrã: In aurib meis sunt omia hȩc
dicit dñs exercituũ Atꝙ post pauca propterea dilatauit inquit
infernus ossuũ et aperuit absq ullo termino. et descendent for¬
tes eiꝰ et popłs eiꝰ et sublimes gloriosiq eiꝰ ad eũ. Itẽꝙ. Se qui uistifi
catis impiũ ꝓmunerib: et uistitiã uistt aufertis ab eo. Propterea
sic̃ deuorat stipulã et ligna ignis et calor flãmȩ exurit : sic radix eoꝵ
quasi fauilla. et germ̃ eoꝵ ut puluis ascendet. Considera itaq rogo
quã graue sit cupiditatis crim̃. qđ et te et popłm tuũ totũ ꝙ potest
consumere germen. Qđ si cuncta cedunt ex sententia. si õmiũ ad¬

Expanded text:
quibus dominantur, eisdem scilicet vitiis servientes. 7. Quod cum evidentissiquibus dominantur, eisdem scilicet vitiis servientes. 7. Quod cum evidentissime didiceris, considera quid per prophetam Dominus dicat: Vae qui conjungitis domum ad domum, et agrum agro copulatis usque ad terminum loci. Nunquid vos soli habitatis in terra? In auribus meis sunt omnia haec, dicit Dominus exercituum . Atque post pauca: Propterea dilatavit, inquit, infernus os suum, et aperuit absque ullo termino, et descendent fortes ejus, et populus ejus, et sublimes gloriosique ejus ad eum . Itemque: Vae qcatis impium pro muneribus, et justitiam justi aufertis ab eo. Propterea sicut devorat stipulam et ligna ignis, et calor flammae exurit, sic radix eorum quasi favilla, et germen eorum ut pulvis ascendet . Considera itaque, rogo, quam grave sit cupiditatis crimen, quod et te et populum tuum, totumque potest consumere germen. Quod si cuncta cedunt ex sententia, si omnium ad
Abbreviated transcription (Latin):
p̾sunt fiet. et potente s potent᷑ tormta patient᷑. et fortiorib: maior
instat cruciatus : amplectere sollicitꝰ qui a beati misericordes qͣm
ipsi miscđam consequent᷑. ut simul possis euadere illud. quia iuudiciũ
sine miscđa his qui ñ habent miscđam. ed intellegere quia nullus mi¬
ser nisi qͥ misereri noluerit: et ne fortẽ te putes cũ ꝑcutis g
tus uitio. Nec multũ lȩteris cũ plurima tibi subicis: audimultum
ante nos dictũ Ante ipse subicit᷑. qui uult alios habere subiectos
Cuĩ subiciat᷑ tibi relinquo disquirere . cũ đñs te possit satis hinc con¬
catũ in ur̃o mortalicorpore. et qui facit peccatũ seruus ẽ peccati.
et . a quo quis superat᷑ eiꝰ ẽ et seruus. et in daniele. princeps inquit
regni ꝑsarũ restitit mihi Non enĩ sine causa dicunt᷑ dȩ mones for

Expanded text:
praesunt ; et, potentes potenter tormenta patientur ; et, fortioribus major praesunt ; et, potentes potenter tormenta patientur ; et, fortioribus major instat cruciatus . Amplectere sollicitus, quia beati misericordes, quoniam ipsi misericordiam consequentur ; ut simul possis evadere illud, quia judicium sine misericordia his qui non habent misericordiam ; et intelligere, quia nullus miser, nisi qui misereri noluerit. Et ne fortem te putes, cum percutis gladio, victus vitio, nec multum laeteris, cum plurima tibi subjicis; audi multum ante nos dictum: Ante ipse subjicitur, qui vult alios habere subjectos. Cui vero subjiciatur, tibi relinquo disquirere, cum Dominus te possit satis hinc concatum in vestro mortali corpore ; et: Qui facit peccatum, servus est peccati ; et: A quo quis superatur, ejus est et servus . Et in Daniele: Princeps, inquit, regni Persarum restitit mihi . Non enim sine causa dicuntur daemones forn
Abbreviated transcription (Latin):
iã esse quã et nos posuimꝰ prudentiã uirtutẽ fortitudinẽ : dilu¬
gens lector ꝗt tendat. Beat᷑ aut̃ cuidicit᷑ õmib his uelut uestim̃¬
sunt dicenda ita recipere ne asꝑnet᷑ amplitudo tua. ut dñ apta¬
fuerint diu forsitan ignorata: corrigant᷑ neglecta. Primũ itaꝙ
rogo te. ne ipsas qͦ quomodo uelis degenerare uirtutes. p̃textuꝙ
aliarũ quarulibet rerũ quȩ forte sunt dissonȩ palliare. Esto dico
prudens ñ callidus. quãuis et calliditatis nomine prudentia sȩpe
soleat intellegi ut ẽ illud. callidi ẽ intellegere uiã suã : fortis nͥ suꝑ¬
bus. tẽperatꝰ non deses aut remissus. iustus ñ crudelis. Honora itaꝙ
đm. rege primũ te ipsũ. immo ipsi rectori cõmenda te ipsũ. Uide
quȩ arbores maiori impulsu agitant᷑ uentoꝵ. considera quȩ graui¬
usruunt ȩdificia: et ne illud incurras quia uidiciũ durissimũ in his qͥ

Expanded text:
tiam esse quam et nos posuimus prudentiam, virtutem fortitudinem, dilitiam esse quam et nos posuimus prudentiam, virtutem fortitudinem, diligens lector attendat. Beatus autem cui dicitur: Omnibus his velut vestimensunt dicenda, ita recipere ne aspernetur amplitudo tua, ut dum apefuerint diu forsitan ignorata, corrigantur neglecta. Primum itaque rogo te, ne ipsas quoquomodo velis degenerare virtutes, praetextuque aliarum quarumlibet 80 rerum, quae forte sunt dissonae, palliare. Esto dico prudens, non callidus; quamvis et calliditatis nomine prudentia saepe soleat intelligi, ut est illud: Callidi est intelligere viam suam , fortis, non superbus; temperatus, non deses aut remissus; justus, non crudelis. Honora itaque Deum, rege primum teipsum, imo ipsi rectori commenda teipsum. Vide quae arbores majori impulsu agitantur ventorum; considera, quae gravius ruunt aedificia, et ne illud incurras, quia judicium durissimum in his qui
Abbreviated transcription (Latin):
ut illud dni. Reddite quȩ sunt cȩsaris cȩsari: et quȩ sunt dĩđo lru¬
dentia ẽ. rerũ bonarũ malarũ ue uera scientia. Temperantiae
ad uersũ libi dines aliosq ñ rectos impetus. animi firma et mode¬
rata dominatio. Hȩc et modestia uocat᷑. quia cũ modo uł mensu¬
ra om̃ia agit. Fortitudo ẽ. considerata periculoꝵ susceptio. et
laboꝵ firma ꝑpessio: Hȩ quatuor itaregales ꝓprie noscunt᷑ esse ui¬
tutes. ut cũ his quilibet etiã rusticꝰ rex nͦ in congrue dicisine iis
nec ipse uniuersã pene monarchiã obtinens mundi quãquã abusi¬
ue rexualeat uesto uocari. Male enĩ imperando ut ait qui sup̃
sũmã imperiũ amictit᷑. Quantũ aut̃ his amiciri ñ solũ regibus
sed etiã omib prosithominib testat᷑ dicens in sapientiȩ laudibi
Sobrietatẽ enĩ et sapientiã docet. et iustitiã et uirtute. quib
nil utilius in traẽ bomainib Ubi sobrietatẽ tẽperantiã. sapien¬

Expanded text:
 et quae sunt Dei Deo . Prudentia est rerum bonarum malarumve verax scientia. Temperantia est adversum libidines, aliosque non rectos impetus animi, firma et moderata dominatio. Haec et modestia vocatur, quia cum modo vel mensura omnia agit. Fortitudo est considerata periculorum susceptio, et laborum firma perpessio. Hae quatuor ita regales proprie noscuntur esse virtutes, ut cum his quilibet etiam rusticus, rex non incongrue dici; sine his, nec ipse universam pene monarchiam obtinens mundi, quanquam abusive, rex valeat juste vocari: male enim imperando, ut ait qui supra, summum imperium amittitur. Quantum autem his amiciri, non solum regibus, sed etiam omnibus prosit hominibus, testatur dicens in sapientiae laudibus: Sobrietatem enim, et sapientiam docet, et justitiam, et virtutem, quibus nil utilius in terra est hominibus : ubi sobrietatem temperantiam, sapien
Abbreviated transcription (Latin):
gelen đm exercituũ ẽ : in apocalypsi iohannis cũ audis angłos sentẽ
gelli ãmullos alios intellegas quã ep̃os carũ In eugło quoꝙ quid
dicat. quã potestatẽ eis tribuat aduerte. Quȩcũq inquiens ligaue¬
ritissuꝑ t̾rã ligataerunt et incȩlo. et quȩcũꝙ solueritis suꝑ terra.
soluta erunt et in cȩlo. hoc ide̾ licet sparsi et in psalmo iã et ꝓpheta
ꝑorauerat . Nimis honorati sunt amici tui đs. nimis confortatus est
choꝵ sȩcło renuntiantiũ. Qui quia nolunt aliquid habere inmundo.:
ure cũ do principant᷑ et iudicant de mundo. malentes aurũ haben¬
tib: imperare : quã aurũ habere. Principes inquit popoloꝵ congre¬
gati sunt cũ đo abrahã. qm di fortes terrae uehem̃t᷑ eleuati sunt¬

Expanded text:
ni exercituum est . In Apocalypsi Joannis cum audis angelos septem ecclesiarum, nullos alios intelligas quam episcopos earum. In Evangelio quoque dicat, quam potestatem eis tribuat, adverte: Quaecunque, inquiens, ligaveritis super terram, ligata erunt et in coelo; et quaecunque solveritis super terram, soluta erunt et in coelo . Hoc idem, licet sparsim, et in psalmo jam et Propheta peroraverat: Nimis honorati sunt amici tui Deus, nimis confortatus est chorum saeculo renuntiantium, qui, quia nolunt aliquid habere in mundo, jure cum Deo principantur et judicant de mundo, malentes aurum habentibus imperare quam aurum habere. Principes, inquit, populorum congregati sunt cum Deo Abraha
Abbreviated transcription (Latin):
alia tuȩ serenitati congruentia de hissingulis tã te quã om̃s qui sunt in
sublimitate constituti uolo instruere. hoc adiciens ut sollicite studeat
quis discernere quid qua intentione faciat. Vt enĩ & experimento ex
nobis ipsis & lectione ex antiquoꝵ cognouimꝰ dictis. plerum ꝙuitia uir¬
tutes se eẽ mentiunt᷑. Unde satis pulchre seneca in ꝓuerbis: timidus
ait se cautũ uocat. sordid̾ parcũ Calliditas enĩ ut & quidã ait nostroꝵ
prudentia uult sȩpe uideri. uidelic& ut dũ aliquẽ dolo capimꝰ: pruden

Expanded text:
alia tuae serenitati congruentia, de his singulis tam te, quam omnes, qui sunt in alia tuae serenitati congruentia, de his singulis tam te, quam omnes, qui sunt in sublimitate constituti, valo instruere: hoc adjiciens, ut sollicite studeat quis discernere, quid qua intentione faciat. Ut enim et experimento ex nobis ipsis, et lectione ex antiquorum cognovimus dictis, plerumque vitia virtutes se esse mentiuntur. Unde satis pulchre Seneca in proverbiis, Timidus, ait, se cautum vocat, sordidus parcum. Calliditas enim, ut et quidam ait nostrorum, prudentia vult saepe videri, videlicet ut, dum aliquem dolo capimus, pruden
Abbreviated transcription (Latin):
credamꝰ inuidiã qui nr̃am hac & iã in parte reprehendere non
dubitent audaciã. cũ prȩter auctoritatẽ salua offitu reue¬
rentia haud aliquã nullã quoꝙ nobis nouerint suppeditare
neglegenti etiã
ep̃o ad esse sȩpe.
A Qđ̾ anemine
nͥ a solo dõ uale¬
at uidicari ep̃s.
XI Oratio sub
altari c̃stituitoꝵ
MIrifaria
diuisio filiort
scientiã cuius hic quoꝙ rei enormẽ satis capere q̃ualent coniecturam
ordinis in signia quib: sine & si nomen ut cũꝙ re tam̃ uera certe non
potest consistere dignitas tanta his gͦ utere his exercere hisexornare:
Esto prudens iustus fortis & tẽperatus hoc quasi quadriga euectus.
regni fines plustra hoc deniꝙ curru ista utere in uia. ut cũ sc̃issi mo
helia usrł uocitari mertaris auriga hoc quadruplici munitus thorace hestib
ne cuncteris im ꝑterrit occurrere: nec enĩ poteris aliquibus ad uersis

Expanded text:
credamus invidiam, qui nostram hac etiam in parte reprehendere non credamus invidiam, qui nostram hac etiam in parte reprehendere non dubitent audaciam, cum praeter auctoritatem, salva officii reverentia, haud aliquam, nullam quoque nobis noverint suppeditarenegligenti etiam episcopo adesse saepe. X. Quod a nemine nisi a solo Deo valeat judicari episcopus. XI. Oratio sub altari constitutorum. XII. Trifaria divisio filiorum scientiam, cujus hic quoque rei enormem satis capere valeant conjecturam. ordinis insignia, quibus sine, etsi nomen utcunque, re tamen vera certe non potest consistere dignitas tanta. His ergo utere, his exercere, his exornare. Esto prudens, justus, fortis et temperatus. Hac quasi quadriga evectus regni fines perlustra; hoc 78 denique curru ista utere in via, ut cum sanctissimo Elia vel vocari merearis auriga Hoc quadruplici munitus thorace, hostibus ne cuncteris imperterritus occurrere; nec enim poteris aliquibus adversis
Abbreviated transcription (Latin):
uidentib nolite uidere & aspicientib nolite aspicere. nabisea
quȩ recta uident᷑ loquimini nobis placentia uide de nobis ui¬
rores. Verũ magistra eadẽ quȩ & uia ẽ ueritate at ꝙ ꝑ quen¬
dõ de se psa dicente. hec uia ambulate ꝑ eã neꝙ ad dextera neꝙ¬
ad sinistrã : satagamꝰ hac arte sermonẽ moderari nr̃m. ut nec ad
dexterã altiora nobis p̃sumptiue tẽptantes. neꝙ ad sinistra de¬
dinemus falsitati timidecedentes. Quo fit ut ita loqui quanquã
ab surde liceat ut nec terentius alicuius minus ꝓuide odiũ in
nosmet exacuisse. nec xp̃c alicuius amicitiã minus libere nos¬
notae ueritati p̃tulisse. Qđ ne contingat. inter utraꝙ haec
cauto gradientes uestigio. sic tangamꝰ dignitatis cordã ut citha¬
redi taceamꝰ ꝑsonã Sic alloquam᷑ ordinẽ. ut ordinati omit tamꝰ
nom̃. Sic affectũ ut caritatis non patiam᷑ defectũ. cuius hic mag¬
nopere quȩrere debemꝰ ꝓfectũ. p̃sertĩ cũ nec defuturã osorũ

Expanded text:
aspicientibus, nolite aspicere nobis ea, quae recta videntur; loquimini nobis placentia, videte nobis errores . Verum magistra eadem, quae et via est, Veritate, atque per quemdam de se ipsa dicente: Haec via, ambulate per eam supple ead sinistram , satagamus hac arte sermonem moderari nostrum, ut nec ad dexteram altiora nobis praesumptive tentantes, usque ad sinistram declinemus, falsitati timide cedentes: quo fit, ut ita loqui quanquam absurde liceat, ut nec Terentius alicujus minus provide odium in nosmet exacuisse, nec Christus alicujus amicitiam minus libere notet veritati praetulisse. Quod ne contingat, inter utraque haec cauto gradientes vestigio, sic tangamus dignitatis chordam, ut citharoedi taceamus personam; sic alloquamur ordinem, ut ordinati omittamus nomen, sic affectum, ut charitatis non patiamur defectum, cujus hic magnopere quaerere debemus profectum; praesertim cum nec defuturam osorum
Abbreviated transcription (Latin):
re tanto dubitantus quanto periculosuis Nã ex uno latere suꝑni
spectoris. ex alio sali huuis immodicȩ feruentis ueremur ꝓcellã. na¬
uisq nr̃ȩ cuius iã fracto remo amisso clauo fessus multigenis collisusq
scopulis. sopitis uirib non quidem scapha portatus sed unda iactatus
tremulis linguã ipsã mordens dentib in uno breuiũ lac& nauclerus.
omnimodis lacturã tenemus. cũ huc ei miserabilẽ
nouerimus quan eñĩ scriptura dicente. lingua sapientiũ sicut
stimuli & sicut claui in altũ defiri. nouerimus diuinȩ auctoritatis
ita constantissimã constantiã ut nulli parcere. neminẽ nouerit
rerge tibi cõmissa.
U. Catholicam ẽe
eccłam & catho¬
UI Utñrex de¬
dignet᷑ subdi dĩ
rudicibus.
& subsannatio
facti sumus.
nis. ita sint & pͥ¬
uilegio honoris.

Expanded text:
re tanto dubitantius, quanto periculosius. Nam ex uno latere superni re tanto dubitantius, quanto periculosius. Nam ex uno latere superni spectatoris, ex alio sali hujus immodice ferventis veremur procellam; navisque nostrae, cujus jam fracto remo, amisso 77 clavo, fessus multigenis collisusque scopulis, sopitis viribus, non quidem scapha portatus, sed unda jactatus, tremulis linguam ipsam mordens dentibus, in uno brevium jacet nauclerus, omnimodis jacturam tenemus  l. timemus, cum hunc ei miserabilem noverimus. Quanquam enim Scriptura dicente: Lingua sapientium sicut stimuli, et sicut clavi in altum defixi ; noverimus divinae auctoritatis ita constantissimam constantiam, ut nulli parcere, neminem noveritrege tibi commissa. V. Catholicam esse Ecclesiam, et cathoVI. Ut non rex dedignetur subdi Dei judicibus. et subsannatio facti sumus. nis, ita sint et privilegio honoris.
Abbreviated transcription (Latin):
nã eñi ut dicit qui superius contumaciã contẽptȩ mansue tudinis
& gr̃e. maior sequi sol& ira uindictȩ. & diutius expectatus duri¬
us ferit᷑ non conuersus. & quã largiter p̃rogat᷑ miscđia i p̃sen¬
ti ta seuere ingratis bitentat᷑ iudiciũ infuturo LIBERTIRTIUS¬
uperiorib duoby lbellis ẽepex ꝑsonarũ officie fexuũ uł ȩtatũ palo quus
quanta ualuimus breuitate & si non quanto decuit lepore dõ donan¬
te transcursis. nunc dignitatũ. ordinũ uł affectuũ. uastos & sȩpe ideo
ꝑ naufragos quia abundantissimis ꝓmunctorioꝵ cautib refertis¬
simos ȩstus teptantes. flatib nos cõmittentes aduersis ipsũ obicẽ
opponimus xp̃m tricipiti uoluminũ luttre eosdẽ gestientes sul¬
care si tamen illius non desit remigiũ cuius in isto eo magis flagi¬
tamus nobis necessariũ affore auxiliũ. quoscit nos id opus assume¬

Expanded text:
nam enim, ut dicit qui superius, contumaciam contemptae mansuetudinis nam enim, ut dicit qui superius, contumaciam contemptae mansuetudinis et gratiae, major sequi solet ira vindictae, et diutius exspectatus, durius feritur non conversus; et quam largiter prorogatur misericordia in praesenti, tam severe ingratis intentatur judicium in futuro. INCIPIuperioribus duobus libellis temporum, personarum, officiorum, sexuum, vel aetatum praeloquiis, quanta valuimus brevitate, etsi non quanto decuit lepore, Deo donante, transcursis, nunc dignitatum, ordinum vel affectuum vastos, et saepe ideo per naufragos, quia abundantissimis promontoriorum cautibus refertissimos aestus tentantes, flatibus nos committentes adversis, ipsum obicem opponimus Christum, tricipiti voluminum lintre eosdem gestientes sulcare, si tamen illius non desit remigium, cujus in isto eo magis flagitamus nobis necessarium adfore auxilium, quo scit nos id opus assume