comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dãpnauit gͦ humanũ. Q mͥ qͥdẽ uidet᷑ ꝙ ñ ederent deligno ꝓhibito nͥ concupis¬
sent : nec concupiscerent nͥ tẽptati. nec tẽptarent᷑ nͥ deserti. nec desererent᷑ ad̾o. nͥ¬
appetissent. adqͣm ꝑuenturi eẽnt sine corporis morte. si subdõ suo uiuentes p̃ceptũ
ꝙ acceꝑant cuistodissent. ut qui posse ñ mori acceꝑant ĩnat᷑a : ñ posse mori conse¬
q̃rent᷑ ingła. & ibi accepturi eẽnt p̾miũ ñ posse peccare. si hic eoꝵ mitũ fuisset
peccare noluisse. Nõ gͥ acreatore suo in creaturã diuinitatis affectione colla¬
psos mouẽt̾ aꝑta concupiscentia. nͥ eosañ corrupiss occulta suꝑbia. nec eis ꝑ
gꝰtaueritis deligno scientiȩ boni s mali. aꝑient᷑ ocłi urĩ. ⁊ eritis sic̾ dii scientes
bonũ ⁊ malũ. Nȩc st̃ illa tria. q̃ ĩmundo eẽ. ⁊ dilig. ñdeb̾ere adilectorib dĩ testa

Expanded text:
damnatum est genus humanum. Illi enim non ederent de ligno prohibito, nisi concupissent; nec concupissent nisi tentati, nec tentarentur nisi deserti, nec desererentur a Deo, niappetissent: ad quam perventuri essent, sine corporis morte, si sub Deo suo viventes, praeceptum quod acceperant custodissent; ut qui posse non mori acceperant in natura, non posse mori consequerentur in gloria; et ibi accepturi essent praemium non posse peccare, si hic eorum meritum fuisset peccare noluisse. Non igitur a Creatore suo in creaturam divinitatis affectatione collapsos moveret aperta concupiscentia, nisi eos ante corrupisset occulta superbia; nec eis per Si, inquit, gustaveritis de ligno scientiae boni et mali, aperientur oculi vestri, et eritis sicut dii, scientes bonum et malum . Haec sunt ill
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. eui erat orb subiectꝰ nullꝰ ĩ festꝰ lib̵ animꝰ. S uisibilis ds̃ : Ruando qͥdẽ n
ante peceitũ dm̃ uidere ĩ assũ ptione ui sibił ereate̾ soleret. qͦmͦ se iã pecca

Expanded text:
sit, cui erat orbis subjectus, nullas infestus, liber animus, et visibilis Deus? quandoquidem nisi sit, cui erat orbis subjectus, nullas infestus, liber animus, et visibilis Deus? quandoquidem nisi ante
Abbreviated transcription (Latin):
ginẽ siu ereatoris accepit. ꝙ soli d̾o subrect: omĩa uisibilia ubi subiecta ẽsperit:
ꝙ eia duuiendi cisus affatĩ lignoꝵ omiuĩ q̃ erant in paradiso feraeitas dunaus¬
sione seruiuit. ꝙarbor uitȩ misticũ eybũ ñunde uiuet. s unde uitã corporis
ñ finiret suicreatoris munere ministrauit. qͥ cibꝰ qmͣdiu ꝑcipet᷑: ita ꝑcipien¬
tẽ se ĩ ino statu sacm̃ti cuiꝰd ã latentis figa̾ta significatioẽ seruaret. ut eũ nec
ulla ĩfirmitate corrũpi. nec ȩtate mutari aut senescere. nec dissoliu morte ꝑ
mietee. Niqetabat molesta sollicitudo qͥetũ. ñ fatigabat labor anri otiosum.: n
sõri depͥmebat ĩuitũ. ñ amittendȩ uitȩ cimor angebat oc ĩmortalitate sccurũ.
abebar Sa ili uuctu corpꝰ ex omĩb partib sanũ. eͣnguillũmotiũ aor mindũ gnarꝰ
onał mali. habitator paradisi. exꝑs peceat. capardi. Postremo quid eo fesiti

Expanded text:
ectus omnia visibilia sibi subjecta conspexit, quod ei ad vivendi usum affatim lignorum omnium quae erant in paradiso feracitas divina jussione servivit; quod arbor vitae mysticum cibum non unde viveret, sed unde vitam corporis non finiret, sui Creatoris munere ministravit, qui cibum quandiu perciperetur, ita percipientem se in uno statu sacramenti cujusdam latentis figurata significatione servaret, ut eum nec ulla infirmitate corrumpi, nec aetate mutari, aut senescere, nec dissolvi morte permitteret. Non inquietabat molesta sollicitudo quietum, non fatigabat labor anxius otiosum, non somnus opprimebat invitum, non amittendae vitae timor angebatde immortalitate securum, habebat facilem victum corpus ex omnibus partibus sanum, tranquillum motum, cor mundum, ignarus poenalis mali, habitator paradisi, expers peccati, capax Dei. Postremo quid eo felicius
Abbreviated transcription (Latin):
senda ẽ : q̃ abstinentẽ cã ab illecebris carnaliũ uoluptatũ quã apeccatisoĩb
fac̃ alienũ. cuiꝰ nec animũ desid̾ioꝵ morbi corrũpũt: nec ĩꝑio gułȩ do¬
minantis q̃sitȩ delitiȩ uires animȩ corporisq frangunt. P roinde ille ab¬
stinens uere credendꝰ ẽ. quiuitioꝵ omi̾ũ liber effectꝰ. ac recisis corporeis
uoluptatib elaborat ñ ut concupiscentiã suȩ carnis exacuet: s ut mor¬
talẽ uitã necessarioꝵ ꝑceptione sustentet. qm̃ꝗ quic qͣ sine hoc. qͦ potest¬

Expanded text:
tam ab illecebris carnalium voluptatum, quam a peccatis omnibus facit alienum; cujus nec animum desideriorum morbi corrumpunt, nec imperio gulae dominantis quaesitae deliciae vires corporis frangunt. Proinde ille abstinens vere credendus est qui vitiorum omnium liber effectus est, ac, recisis corporalibus voluptatibus, elaborat, non ut concupiscentiam suae carnis exsatiet, sed ut mortalem vitam necessariorum perceptione sustentet. Quoniam quidem q
Abbreviated transcription (Latin):
diunt. s ipsuĩ possid̾e. uł ab ipso possidi. eo solo ꝑfriu. atq illi ad ħere ĩ seꝑabilit
c̃cupiscunt: Unde dat᷑ intesligi: ꝙ qui tẽporaliabona. qui scłi gaudia ꝑitura
sectat᷑ ac diligit. q̃s qͣnta sit diuinȩ dulcedinis multitudo ñ didieit. Quiseñ
cui ds dignat᷑ eẽ possessio aliqͥd aliud q̃rit : Aut qͥs ñ ꝓamore illiꝰ omiã quȩ
putantur magna c̃cẽpnit: Ergo qui uult dm̃ possid̾e renuntiet mnundo
ut sit illi ds beata possessio. Hec renuntiat mundo is. quẽ t̾renȩ possessi.¬
onis ad huc delectat ãbitio: qr qndui sua ñ relinquit. mundo cuiꝰ bona re-¬
tinet seruit. Et utiq ñ potest mundo seruire simul sd̾o. Ae sic ꝓptẽa uo¬
luit ãs cultores suos omĩb renuntiare: ꝓpt quȩ diligit᷑ mundus.
ll exel nusi cupiditate mundi. diuna ĩis caritas post auger it ꝓfia. &¬

Expanded text:
diunt; et ipsum possidere vel ab ipso possideri, eo solo perfrui, atque illi adhaerere inseparabiliter concupiscunt. 3. Unde datur intelligi quod qui temporalia bona, qui saeculi gaudia peritura sectatur ac diligit, quae et quanta sit divinae dulcedinis multitudo non didicit. Quis enim cui Deus dignatur esse possessio, aliquid aliud quaerit? aut quis non pro amore illius omnia quae putantur magna contemnit? Ergo qui vult Deum possidere, renuntiet mundo, ut sit illi Deus beata possessio. Nec renuntiat mundo is quem terrenae possessionis adhuc delectat ambitio; quia quandiu sua non relinquit, mundo, cujus bona retinet, servit; et utique non potest mundo servire simul et Deo; ac sic propterea voluit Deus cultores suos omnibus renuntiare propter quae diligitur mundus; ut exclusa cupiditate mundi, divina in eis caritas possit augeri vel
Abbreviated transcription (Latin):
ĩesfabilia bona desid̾ant. Detalib dicere uidr᷑ apłs. Qui in sac̾rio oꝑant᷑. q̃ de
satrio st̃ edt̃: ⁊ qͥ alcario deseruiunt. cũ altari participant᷑. Qui nͥ hoc de con¬
tẽptorib facultatũ suar̾ uellet ĩ telligi: nũ ꝗͣ seentꝰ ad iungeret. ita ⁊ ds̃ ordi¬
nauit his qui ełigłiũ adnĩtiat᷑ de euͣgłio uiuere: De euͣgłio uuiunt. qui
nicħ hrẽ ꝓͥũ uolt̃. qui nec hnt̃ nec hrẽ aliqͥd c̃cupiscunt. ñ suoꝵ s cõmu¬
niui possessores. Quid ẽ aliud deeuigłio uiuere. nͥ laborantẽ iñ unde laborat

Expanded text:
us: « Qui in sacrario operantur, quae de sacrario sunt, edunt, et qui altari deserviunt cum altari participant . » Qui, nisi hoc de contemptoribus facultatum suarum vellet intelligere, nunquam secutus adjungeret: « ita et Dominus ordinavit his, qui Evangelium annuntiant, de Evangelio vivere. » De Evangelio, inquipiscunt; non suorum, sed communium possessores. Quid est aliud de Evangelio vivere, nisi laborantem inde ubi laborat
Abbreviated transcription (Latin):
sa ẽ. ñ solũ sine cupiditate s Sͣcũ laude pietatis accip̃ apopło dispensanda. ⁊ fide¬
lit̃ dispensat accepta. qr omĩa sua aut reliqͥt. ant ȩccłȩ reb adiunxit. ⁊ se innu¬
mero pauꝑũ pauꝑtatis amore c̃stituit. ita ut uñ pauꝑib subministrat: iñ⁊ ipse
talꝗͣ pauꝑ uoluntariꝰ uiuat Glericiqͦq quos pauꝑes aut uoluntas aut natiuitas

Expanded text:
sa est, non solum sine cupiditate, sed etiam cum laude pietatis accipit a populo dispensanda, et fidesa est, non solum sine cupiditate, sed etiam cum laude pietatis accipit a populo dispensanda, et fideliter dispensat accepta, qui omnia sua aut reliquit, aut ecclesiae rebus adjunxit, et se in numero pauperum paupertatis amore constituit, ita ut, unde pauperibus subministrat, inde et ipse tanquam pauper voluntarius vivat; clerici quoque quos pauperes aut volu
Abbreviated transcription (Latin):
idonei nicħ̃ sibͥi dari uelut debitũ poseunt. s cam̃ ȩccłȩ sũptib uiunt: ñ ẽ meii
expensa c̃tulerint: ñ se pfferat᷑ ĩani iactantia illis. qͦs nicħ habentes pascit &¬
uestit ȩccła. q ꝑfectior ẽ ille qͥ se mundi reb expoliat. aut qͥcũ nicħ habuerit.
nec hab̾e desidat: qͣm ale qͥ exmultis q̃ possid & ȩccłe aliqͥd p̃stat. ac se de eo
ꝙ p̃stiterit forsitan iactat. Dura st̃ quȩ dico necego diffiteor: durast᷑ ses ob
nolentib. Ceterũ si fiant ista quȩ difficila ñ facientil st᷑: statĩ facilia facientibus
fiunt: Nõ gͦ ea quȩ nolumꝰ obseruare. ĩ possibilitas nob̾ fac̃ dura si nouitas: inusũ
ueniant. ⁊ neminẽ freq̃ntata cͣtbant. Nã quero quid sit eoꝵ quȩ diri difficile.
ñ ilt sua relinquere. ut habeat unde uiuat: ut quid accipit uñ rationẽ reddat :
Ut quid peccatis alienis sua multiplicat: Icaq sac̃dos ciu dispensatiõis cura c̾mis¬

Expanded text:
idonei nihil quidem sibi dari velut debitum poscunt, sed tamen ecclesiae sumptibus vivunt, non est meum expensa sua contulerint; non se praeferant inani vestit Ecclesia: quia perfectior est ille qui se mundi rebus exspoliat, aut qui cum nihil habuerit, nec habere desiderat, quam ille qui ex multis quae possidet, Ecclesiae aliquid praestat, ac se de eo quod praestiterit, forsitan jactat. Dura sunt quae dico, nec ego diffiteor; dura sunt, sed observare nolentibus. Caeterum si fiant ista, quae difficilia non facientibus sunt, statim facilia facientibus fiunt. Non ergo ea quae nolumus observare, impossibilitas nobis facit dura, sed novitas. In usum veniant, et neminem frequentata conturbant. Nam, quaero, quid sit eorum quae dixi difficile? non vult sua relinquere ut habeat unde vivat, ut quid accipit unde rationem reddat? ut quid de peccatis alienis sua multiplicat? CAPUT XI. Qui sunt qui etiam cum
Abbreviated transcription (Latin):
s humiliũ pauꝑũ facultates. patͥmoniũ cordiũ. diuitiȩ ĩ corruptibiles moꝵ
quib ñ habundant nͥ qui illis carnalib ex corde renuntiant. Quȩ ꝗͣuis &
ipsa sit᷑ bona. ut pote ab onodõ ereata. cam̃ qr st̃ bonis malisq cõmunia :
studet̃ ea spãles uiri cõtẽpuere. qͦ possit̃ ad illa ĩ cꝑ ab ilit̃ meliora ꝑuenire.
iꝰti. ⁊ iniuisti suꝑpliciũ. qr ⁊ iustꝰ desid̾io cȩlestiũ captꝰ. omia tẽporalia
siue habeat. siue ñ habeat amitat omĩno ñ sentit. ⁊ iniquus idꝙ cum¬

Expanded text:
humilium pauperum facultates, patrimonia cordium, divitiae incorruptibiles morum, quibus non abundant, nisi qui illis carnalibus ex corde renuntiant. Quae quamvis ipsa sint bona, ut pote a bono Deo creata; tamen quia sunt bonis malisque communia, student ea spirituales viri contemnere, quo possint ad illa incomparabiliter meliora, quae justi, et injusti supplicium: quia et justus desiderio coelestium captus, omnia temporalia sive habeat
Abbreviated transcription (Latin):
armant. a mundo distminat᷑. dõ c̾m̃dat᷑. ditant animosnrõs acꝙ nobilitat̃
iꝰtos. pietasquȩ pios. humilitas quȩ humiles. mansuctudoquȩ mansuetos ĩ nocen¬
tiaquȩ ĩnocentes. puritas quepuros. prudentia quȩ prudentes. tẽꝑantiaq̃¬

Expanded text:
armant, a mundo disterminant, Deo commendant, ditant animos nostros atque nobilitant: armant, a mundo disterminant, Deo commendant, ditant animos nostros atque nobilitant: ustitia, quae justos; pietas, quae pios; humilitas, quae humiles; mansuetudo, quae mansuetos; innocentia, quae innocentes; puritas, quae puros; prudentia, quae prudentes; temperantia
Abbreviated transcription (Latin):
gaudet ⁊ ebriosꝰ cũ exoptatȩ occasionẽ potationis ĩuenerit. gaud& ⁊ ad ulter.
cũ ad delectationẽ fruendi corporis c̾cupiti ꝑuenerit. s cũ sit gaud̾e bonum:
mundus cũ suis amatorib ꝑiturꝰ. Hȩc st̾ qtȩ repudiare debemꝰ ut de bono
c̾scientiȩ. descĩtate morũ. de ad quisitione uirtutũ. dedono diꝰ. ⁊ deꝓmissione
futci᷑ regni ĩ effabilit̃ gaudeamꝰ. Ditan᷑ qꝰ ꝙ diuitiis gͣnde ẽ bonũ: s ñ iñditari
uñ d ebeamꝰ ñ ẽ. habenda facultas. s detestanda calamitas. Nicħẽ enĩ calami¬
tosiꝰ. nicħꝰq miseriꝰ eo. dimquis ad quisitioib crescit. quẽ locuplett̃ fraudes fa
cuit̾ ac rapinȩ. Iilȩ nob̾ st̃ ãbiendȩ diuitiȩ. quȩ nos ornare possit̃ parit᷑ ac
munire : quas nec ad quirere possumꝰ ĩuiti nec ꝑdẽ. quȩ nos c̃t᷑ inpetꝰ hostic

Expanded text:
gaudet et ebriosus, cum exoptatae occasionem potationis invenerit: gaudet et adulter, gaudet et ebriosus, cum exoptatae occasionem potationis invenerit: gaudet et adulter, cum ad delectationem fruendi corporis concupiti pervenerit. Sed cum sit gaudere bonum, mundus, cum suis amatoribus periturus. Haec sunt quae repudiare debemus, ut de bona conscientia, sanctitate morum, de acquisitione virtutum, de dono Dei et de promissione futuri regni ineffabiliter gaudeamus. 2. Ditari quoque divitiis grande est bonum; sed inde ditari unde non debeas, non est habenda facultas, sed detestanda calamitas. Nihil est enim calamitosius, nihilque miserius eo qui iniquis acquisitionibus crescit, quem locupletem fraudeciunt ac rapinae. Illae nobis sunt ambiendae divitiae, quae nos ornare possunt pariter et munire, quas nec acquirere possumus inviti, nec perdere: quae nos contra impetus hostiles
Abbreviated transcription (Latin):
li aut̃ qͥtã infirmi st̃. ut possessionib suis renuntiare ñ possint: dinecessitas
si caq̃ accepturi erat̃ dispensator relinquant. nicħ habentib c̾ferenda. sine pecca¬
topossident sua. qr ⁊ ipsi qͦdãmͦ sua relinquunt. qñ ꝓpriis cõtenti reb nicħ eoꝵ
q̃ labori suo uł ordini deberi arbritnt᷑ accipiut᷑. Quod siputant id̾o accipi debere
eoꝵ quȩ c̃ferunt᷑ ȩccłȩ portionẽ. ne eã uideant᷑ abicere. se uͦ ñ posse sua relinque¬
xe. ꝙ eis deforme sit ĩc̾ suos pauꝑes reddi: nouerint se deformiores possessores
artifea fallit. qͣnta cecitate ocłos nrȩ m̃tis obducit: ne discernamꝰ gaudendi
auidi uñ iustiꝰ gaudeamꝰ. aut necupientes diuitiis augeri nouerimꝰ. qͦs qͥh in¬
c̃ꝑabilit̃ p̃feramꝰ. Nã gaud̾e qͥdẽ bonũ ẽ. s qͥ gaudet siñ inde gaudet unde de
bet. ñ potest bonũ eẽ ꝙ gaudet. Diqͥdẽ gaudet ⁊ raptor. cũ desid̾ata rapuerit.

Expanded text:
 ut possessionibus suis renuntiare non possint, si ea quae accepturi erant, dispensatori relinquant, nihil habentibus conferenda, sine peccato possident sua: quia et ipsi quodammodo sua relinquunt, quando propriis contenti rebus, nihil eorum quae labori, vel ordini suo deberi arbitrantur accipiunt. Quod si putant ideo accipi debere eorum quae conferuntur ecclesiae portionem, ne eam videantur abjicere, se vero non posse sua relinquere, quod eis deforme sit inter suos, pauperes reddi; noverint esse deformius possessoresanta caecitate oculos nostrae mentis obducit, ne discernamus gaudendi avidi, unde justius gaudeamus; aut ne cupientes augeri divitiis, noverimus quas quibus incomparabiliter praeferamus. Nam gaudere quidem bonum est; sed qui gaudbet, non potest bonum esse quod gaudet. Siquidem gaudet et raptor, cum desiderata rapuerit:
Abbreviated transcription (Latin):
qͦs dã sub inpudicitiȩ iugũ exẽpla ꝑlite uiuentiũ mittunt. Dt̾ alii quoꝵ uitam
lingͣ ꝙ̃is inflãmat. aut ẽpẽ conscientiã manifestat: qui pͥꝰin uerecundos sermo-¬
nes aut ꝓferunt libent aut audiunt. ac deinde paulatĩ morbo crescente ab ho¬
delestabilit᷑ audiunt ꝙ assiduis cogitatioĩb uoluunt. Eogitatio qͥ ppe ẽ.q̃ m̃tẽ
sic̃ tp̃is ĩ quinat: ita sifuerit honesta purificat. Aut si ñ excogitatione facies m̃tis
existit. s squalidȩ cogitationes m̃tẽ sordidã reddt̃. ⁊ ex m̃te sordidȩ cogitatiões

Expanded text:
quosdam sub impudicitiae jugum exemplaquosdam sub impudicitiae jugum exemplalingua turpis inflammat, aut turpem conscientiam manifestat, qui prius inverecundos sermones aut proferunt libenter, aut audiunt, ac deinde, paulatim morbo crescente, ab hodelectabiliter audiunt quod assiduis cogitationibus volvunt. Cogitatio quippe est quae mentem, sicut turpis inquinat, ita, si fuerit honesta, purificat. Aut si non ex cogitatione facies mentis existit, sed qualitas cogitationis ex mente; non sordidae cogitationes me
Abbreviated transcription (Latin):
uexari. D si animi eiꝰ pestẽ qͦ p̾cipitat᷑ ĩ census. subtilit̃ alteq rimemini: ĩuenieris
eũ & ꝑdicionis eiꝰ cupidũ cuiꝰ cupit interitũ. ⁊ suꝑbiȩ malo teneri. qͦ sibi uigit̃
ĩgemiscit meliorẽ cui ĩuidet ante ferri. Quis facile potest hoo malũ uerb̾ ex¬
pͥmere. qͦ inuidꝰ odio ħois ꝑsequit᷑ diuinũ munꝰ in homine:⁊ cũ potiꝰ amari ħo
debeat etiã ꝓsui meriti scĩtate: Tantos inuidꝰ ht̃ iustȩ pęnȩ cortores: qͣntos in¬
uidiosꝰ habuerit laudatores. Si qͥd ĩiudiosũ facit excellentia meriti. inuidum
pęna peccati: nec ei potest ab hõie adhiberi remediũ cuiꝰ uulnꝰ est occultũ.¬
metꝰ. ⁊ animꝰ dõ subiectꝰ cupiditati simul ac supbiȩ cont̾dicit. Pleros q ͤ gͣula &
abundantia uini cͦ̃pit̾ in luxuriã soluunt. alios in iniuriã pudicitiȩ sordidȩ cogi¬
tationes incendunt. Nõ nullos dexꝰposito castitatis occasiones oblatȩ deiciunt:

Expanded text:
exari. Sed si animi ejus pestem, qua praecipitatur incensus, subtiliter alteque rimemini, invenietis eum et perditionis ejus cupidum, cujus cupit interitum, et superbiae malo teneri, quo sibi jugiter ingemiscit meliorem cui invideat anteferri. Quis facile potest quale primere, quo invidus odio hominis persequitur divinum munus in homine, cum potius amari homo debeat, etiam pro sui meriti sanctitate? Tantos invidus habet poena justa tortores, quantos invidiosus habuerit laudatores. Si quidem invidiosum facit excellentia meriti, invidum poena peccati, nec ei ab homine potest adhiberi remedium, cujus est vulnumetus, et animus Deo subjectus, cupiditati simul ac superbiae contradicit. Plerosque enim gula et abundantia vini turpiter in luxuriam solvunt: alios, in injuriam pudicitiae sordidae cogitationes incendunt. Nonnullos deposita castitate, occasiones oblatae dejiciunt:
Abbreviated transcription (Latin):
Nec illi quisuia possidentes dari sibi aliquid uolunt. sinegͣndi peccito ꝑdere¬
suo uñ pauꝑuicturꝰ erat accipiunt. Declericis quidẽ dicꝰ spĩ scs Peccata poplimner¬
cmedunt. D sic nich̾ babentes pͥũ ñ peccata s alim̃ta ꝯiubidigere uidnr acciprit.
ita possessores ñ alim̃ta quib babundant. s aliena peccata suscipiunt: Ipsiqͣ ꝑau¬
firmꝰ deb& acciꝑe. ne forte ȩccli q̃ potest omĩ solatio destitirtis neressaria minist̃¬

Expanded text:
Nec illi qui sua possidentes dari sibi aliquid volunt, sine grandi peccato suo, unde pauper victurus erat accipiunt. De clericis quidem dicit Spiritus sanctus: Pealimenta quibus indigere videntur, accipiunt; ita possessores, non alimenta quibus abundant, sed aliena peccata suscipiunt. Ipsi quoque pauilis aut infirmus accipere, ne forte ecclesia, quae potest omni solatio destitutis necessaria ministr
Abbreviated transcription (Latin):
tã scłariũ sitterarũ diuinar᷑ sine ambiguitate doctissimi. si scirent res ȩccłȩ deb̾e
cõtẽpni: nũqͣm eas haberent qͥ omiã sua reliquerant: Eñ dacur intelligi ꝙ tairti
ac tales uͥr qui uolentes fieri. xpĩ discipłi renuntiauer̃ omib quȩ habebant. ñ
ut po̾sessoress. ut ꝓcuratores facultates ȩccłȩ possidebant. &̾id circo scientes
nicħ aliud esse res ȩcłȩ: nͥ uota fideliũ. p̃tia peccatoꝵ.⁊ patͥmonia pauꝑũ. ñ eas
uendicauer̃ ĩ usus suos ut pprias. s ut c̾iendatas paupib diuiser:. Hoc est
possidendo c̃cẽpnere. ñ sibi s alis posside: nec babendi cupiditate ȩoc lȩ facultates ãbire

Expanded text:
arum litterarum sine ambiguitate doctissimi, si scirent res Ecclesiae debere contemni, nunquam eas haberent, qui omnia sua reliquerant. Unde datur intelligi quod tanti ac tales viri qui, volentes fieri discipuli Christi, renuntiaverunt omnibus quae habebant, non ut possessores, sed ut procuratores facultates ecclesiae possidebant. Et idcirco scientes nihil aliud esse res ecclesiae, nisi vota fidelium, pretia peccatorum, et patrimonia pauperum; non eas vindicaverunt in usus suos, ut proprias, sed ut commendatas pauperibus diviserunt. Hoc est enim possidendo contemnere, non sibi, sed aliis possidere; nec habendi cupiditate eccl
Abbreviated transcription (Latin):
descis sacẽdotib fuerit disputatũ: sufficiens accepisti respõsũ. S ccłe qͥppe
Ndoctorib sic̃ supͣiã diximꝰ. ⁊ censura ĩeẽ debet ut arguant. ⁊ patientia ut
em̃dari nolentes fortit᷑ ferant. apłico satis facientes ĩpio. qͥ tẏmotheo p̃cepit
dicẽ. Argue obseera ĩcrepa ĩ onũ patientia ⁊ doctrina. Quasi dicer et. argue
coȩqͣles: obsecra seniores ĩcrepa iuniores. S p̾ptẽa addidit ĩ omĩ patientia ⁊
doetrina ꝙ lenit̾ castigatꝰ ex hibet reuerentiã castigant. asꝑitate aut̃

Expanded text:
de sanctis sacerdotibus fuerit disputatum, sufficiens accepisti responsum. Ecclesiae quippe doctoribus, sicut supra jam diximus, et censura inesse debet, ut arguant; et patientia, ut emendari nolentes fortiter ferant, apostolico satisfacientes imperio, qui Timotheo praecepit, dicens: Argue, obsecra, increpa in omni patientia et doctrina . Quasi diceret: Argue coaequales, obsecra seniores, increpa juniores. Sed propterea addidit: In omni patientia et doctrina: quia leniter castigatus exhibet reverentiam castiganti; asperitate autem
Abbreviated transcription (Latin):
salutẽ reliq carnis putredine suȩ c̾tagionis corrũpit. ita isti qͥ em̃dari despici¬
unt. ⁊ ĩsuo morbo ꝑsistunt. simorib depͣuatis ĩscõꝵ sotietate ꝑmanserint. eos exẽ.¬
plo sue ꝑditiõis inficiunt. Porro illi quoꝵ peccata humanȩ notitiȩ latent. nec
ab illis c̾fessa nec ab aliis publicata. siea c̃fiteri uł em̃dare noluerit᷑ : dniquẽ ha¬
bent testẽ. ipsũ habituri st̃ & ultorẽ: E quid eisꝓdẽ humanũ uitare udiciũ. cũ si
⁊ uelut suȩ iniquitatis ultores. hic in se uoluntariã pęnã seuerissimȩ atuadu̾si¬
onis exercent: tẽ poralibꝰ poenis mutabut᷑ ȩt̾na supplicia. ⁊ lacmis exuera cordis
c̃punctione fluentid restinguenͣ et̃niignis ĩcendia. at hi qui ĩaliqꝰ gͣdu ȩcclastico es̃¬
stituti aliꝙ occulte em̃ ad mittunt. ipsi se uana ꝑstasione decipunt. sieis uidet ꝓ ptẽa

Expanded text:
salutem reliquae carnis putredinis suae contagione corrumpit; ita isti qui emendari despicisalutem reliquae carnis putredinis suae contagione corrumpit; ita isti qui emendari despiciunt, et in suo morbo persistunt, si moribus depravatis in sanctorum societate permanserint, eos exemplo suae perditionis inficiant. Porro illi quorum peccata humanam notitiam latent, nec ab ipsis confessa, nec ab aliis publicata; si ea confiteri aut emendare noluerint, Deum, quem habent testem, ipsum habituri sunt et ultorem. Et quid eis prodest humanum vitare judicium, cum, si et veluti suae iniquitatis ultores hic in se voluntariam poenam severissimae animadversionis exerceant; temporalibus poenis mutabunt aeterna supplicia, et lacrymis ex vera cordis compunctione fluentibus restinguent aeterni ignis incendia. At hi qui, in aliquo gradu ecclesiastico constituti, aliquod occulte crimen admittunt, ipsi se vana persuasione decipiun
Abbreviated transcription (Latin):
Duc accedit ꝙ⁊ ipsa peccata sic habent᷑ occulta. uł aliena nobis  giles ĩfirmani:
sianimos alioꝵ qͣles sint sine c̃̾fessione ipsoꝵ nescimꝰ. cũ nos ipsos ita hodie nouerin
ut qͣles futi simꝰ crastino nesciamꝰ: Qũ uõ nob̃̾ fr̃s qͥlib& nr̃i peccata sua tã qͣm
medicis uulnera qͥbꝰ corrigant᷑ aꝑiunt: oꝑam dare debemꝰ. ut qͣm totiꝰ ad sanitatẽ
dõ auctore ꝑueniant. ne in peiꝰ dissimulata curatione ꝓficiant. Ea aut̃ cͥmina
qͦ r lib&. ⁊ si ipsis cͥminosis c̃fiteri nolentibꝰ unde c̃q claruerint. q̃ c̃ꝙ ñ fuerint pa¬
tientis leni medicam̃to sanata. ułut igne qͦdã piȩ ĩ crepationis urenda st̃. & curanda.
Ad sinec sic qͥdẽ ȩqͣnimit̾ sustinentis ac ꝑie ĩ crepantis medela ꝓcesserit: in eis qͥ
diu portati ac salubrit᷑ obiurgati corrigi noluerint: tãꝗͣ putres corporis partes
debet᷑ ferro excõmunicatiois ab scidi : ne sic̃ caro morb̾ emortua siabscisa ñ fuerit.

Expanded text:
uc accedit quod et ipsa peccata sic habentur occulta, vel aliena nobis, vel aliis nostra,si animos aliorum quales sint, sine ipsorum confessione nescimus, cum nos ipsos ita hodie noverimus ut quales futuri simus crastino nesciamus? Cum vero nobis fratres quilibet nostri peccata sua, tanquam medicis, vulnera quibus urgentur, aperiunt; operam dare debemus ut quantocius ad sanitatem, Deo auctore, perveniant, ne in pejus dissimulata curatione proficiant. Ea autem crimina quorumlibet si ipsis criminosis confiteri nolentibus undecunque claruerint; quaecunque non fuerint patientiae leni medicamento sanata, velut igni quodam piae increpationis urenda sunt et curanda. 2. Quod si nec sic quidem aequanimiter sustinentis, ac pie increpantis medela profecerit in eis, qui diu portati, et salubriter objurgati, corrigi noluerunt; tanquam putres corporis partes debent ferro excommunicationis abscidi: ne, sicut caro morbis emortua, si abscisa non fuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi ĩ se uoluntariȩ ex cõmimicatiõĩs sententiã fert̃. ⁊ ab altari cui mimistrabant.
ñ animo s officio seꝑati. uitã suã tãqͣ mortuã plangunt. c̾ti ꝙ rec̾ciliati sibi effica¬
cis pęnitentiȩ fructib dõ. ñ soiũ amissa recipient. s ⁊ ciues suꝑnę cuitati seffec¬
cit̾ uiuentes obiurģant. ut illos ĩ cõdita correptione c̃fundant. atqderiat᷑ ⁊ sibi
ꝑ̃hoo nescio cuiꝰ districtionis głam querant: ñ ẽ meũ aliqͥd dicere. sup qͥbꝰ cã ꝑspi

Expanded text:
ipsi in se voluntariae excommunicationis ferunt sententiam: et ab altari cui ministrabant, non animo, sed officio separati, vitam suam quasi mortuam plangunt; certi quod reconciliati sibi efficacis poenitentiae fructibus, non solum amissa recipient, sed etiam cives supernae civitatis effecciter viventes objurgant, ut et illos incondita correptione confundant atque dejiciant, et sibi per hoc nescio cujus districtionis gloriam quaerant, non est meum aliquid dicere; super quibus tam p
Abbreviated transcription (Latin):
suã macłis sinistrȩ opinionis ÷̃ famant: Aiceo deillis qͥundante lapsabundi
corporis motii. defluentib ĩcalos uestib ĩcedunt. s uagis laterũ flexib qͦdã¬
mꝰ fluctuantes. animor̃ dissolutionẽ uestigiis sensua osa mobilita te nutantib
pat Illosqͥs ferat qui adũbratȩ p̃tendentes honestatis imaginẽ. ad hoc prupul¬
loꝵ acuiduar̃ causas uelut cuendas simulata pietate suscipiunt. ut eoꝵ
facultates sius adiciant: & diuites ex pauꝑib facti uelut ex diuitib ditio¬
res: tenuẽ̾ censũ ꝑ nefas accumulant. ut cũ fuerit᷑ exundante patͥmonio
suiptuosiores effecti: nũꝗͣ materia uoluptat acgulȩ suȩ deficiat. Hosgͥ tales

Expanded text:
suam maculis sinistrae opinionis infamant. 3. Taceo de illis qui, undante lapsabundi suam maculis sinistrae opinionis infamant. 3. Taceo de illis qui, undante lapsabundi corporis motu, defluentibus in talos vestimentis incedunt, et vagis laterum flexibus quodammodo fluctuantes, animorum dissolutionem vestigiis sinuosa mobilitate nutantibus produnt. Illos quis ferat qui, adumbratae praetendentes honestatis imaginem, ad hoc pupillorem ac viduarum causas, velut tuendas simulata pietate suscipiunt, ut earum facultates suis adjiciant, et divites ex pauperibus facti, vel ex divitibus ditiores, tenuem censum per nefas accumulent: ut cum fuerint exundante patrimonio sumptuosiores effecti, nunquam materia voluptatis gulae suae deficiat? Hos igitur tales
Abbreviated transcription (Latin):
mutati s ueste. nec actu s habitu. Hi st̃ qͥ sermone tantũ ñ oꝑe scło re
nuntiasse c̾tenti scłarit̾ uiuont. ⁊uitia sua ĩ ani ꝓfessione uite meli¬
ris abscondut̃. ac religionis imaginariȩ nomine pasliati. opinionẽ
uirtutis ꝓuirtute suscipiunt. p̃dicant magna nec faciunt. accu¬
sant uitianec deponut̃. publice sibi displiceresimulant: ꝙ oc
culte c̃mittunt. magni student uideri. ñ fieri. laudantes eos quoꝵ
cupiut̃ p̃ dicatione laudari Ieiunant: ut uultꝰ sui pallorẽ ꝑnitiosis
laudib uendant: ad rep̃ hendendos alios ꝓͦmpti : se n patiunt᷑ uel
& in animo iracundiȩ uirꝰ ab scondt̃. ad nocendũ ꝑati. cũ cẽpꝰ nocendi in¬
uenerint: suoꝵ actuũ negligentes. fiunt alioꝵ ꝓcaci lib̾tate censores: In¬
pudent̃ se assuescunt uirginib sacris aciuduis. qͥb canto agglutinant᷑ af¬

Expanded text:
mutati, sed veste; nec actu, sed habitu. 2. Hi sunt qui sermone tantum, non opemutati, sed veste; nec actu, sed habitu. 2. Hi sunt qui sermone tantum, non openuntiasse contenti saeculariter vivunt, et vitia sua inani professione vitae melioris abscondunt, ac religionis imaginariae nomine palliati, opinionem virtutis pro virtute suscipiunt: praedicant magna, nec faciunt; accusant vitia, nec deponunt; publice sibi displicere simulant, quod occulte committunt; magni student videri, non fieri; laudant eos quorum cupiunt praedicatione laudari; jejunant ut vultus sui pallorem perniciosis laudibus vendant. Ad reprehendendos alios prompti, se non patiuntur a in animo iracundiae virus abscondunt, ad nocendum parati, cum nocendi tempus invenerint: suorum actuum negligentes, fiunt aliorum procaci libertate censores. Impudenter se assuunt virginibus sacris ac viduis, quibus tanto inglutinantur af
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ sua ꝑu̾sitate᷑ ꝑdurant. idõ desacer dotib ait. ut cũ gaudio hoc faciant.
⁊ ñgem̃tes. Sũ gaudio sac̃dotes arguuit̃ qñ correpti ꝓficuit᷑. Et tristes
hoc dic̃ illis expedire. ut cũ gaudio ñgem̃tes eos ĩcrepent sac̾ dotes. qͥdoc¬
toressuos sua correctione letificant. ⁊ eoꝵ gaudiũ ĩ crem̃to sui ꝓfectꝰ
ĩ pleuerã. eũ ecce ad me quidã denrĩs ĩgͣssus qͥd dictarẽ curiosiꝰ int̾rogat.
ui cũ recitari fecissẽ: om̃s ĩquit epõs tales eẽ debere qͣles tuus sermo.
descͥpsit: ⁊ nc̃ eẽ płes ap̃nos plenos sac̾d otalibꝰ bonis qͣlia ueracit᷑ p̃dicasti
corripiant. rudes doceant. cͥtdicentes sanȩ doctrine redarguant: qͥd
ẽ ꝙ ñ ĩ om̃s hec eoꝵ correctio porrigit᷑ : Cur n alios simili auctoritate
castigant: Illos dico qͥ uelut c̃u̾si expͥstinis morib nicħ abicunt. ñ ĩte

Expanded text:
in sua perversitate perdurant, ideo de sacerdotibus ait: Ut cum gaudio hoc faciant, in sua perversitate perdurant, ideo de sacerdotibus ait: Ut cum gaudio hoc faciant, et non gementes . Cum gaudio sacerdotes arguunt, quando correpti proficiunt; et tristes hoc dicit illis expedire, ut cum gaudio, non gementes, eos increpent sacerdotes, qui doctores suos sua correctione laetificant, et eorum gaudia incremento sui profectus impleveram, cum ecce ad me quidam de nostris ingressus, quid dictarem curiosus interrogat. Cui cum recitari fecissem: Omnes, inquit, episcopos tales esse debere quales tuus sermo descripsit, et nunc esse plures apud nos plenos sacerdotalibus bonis, qualia veraciter praedicasti,auctoritate corripiant, rudes doceant, contradicentes sanae doctrinae redarguant, quid est quod non in omnes haec eorum cura porrigitur; cur non et alios simili auctoritate castigant? Illos dico, qui velut conversi, ex pristinis moribus nihil abjiciunt, non mente
Abbreviated transcription (Latin):
sangiine suo. quis ñ uideat ꝙ tc̃ sibi sac̾dotes attendunt. qn̾ scẽ uiuendo
ipsi qui docent᷑ ut sapiant: qͥi̾crepant᷑ ut salutẽ obuirgati ꝓficiant. qui
sustinent᷑ ut desius aliqñ cͥminib erubescant. ⁊ gaudiũ suis doctorib quoꝵ
patientia blande tctant᷑ deutilitate suȩ correctiõĩs exhibeant: ut ipsi inqͣm
libent᷑ audiant ꝙ eis apłico ore diuinꝰ sermo p̾cipiat. obedite ĩ quit p̾positis
lant. ut cũ gaudio hoc faciant ⁊ ñ gem̃tes. hoc enĩ expedit uob Ergo doctoribꝰ
suis debent obedire qͥ audiunt. atq eis cũ reuerentia. eẽ subiecti: ꝙ faciunt
illi qͥ castigati libent̃ accipiunt. nec ĩ crepatioĩb c̃tͦ dicut̃. Quod uꝰ ait ipsi
antiqui rimant᷑ ĩ sidias. nequẽ uelut dormiente pastore lupꝰ diabolꝰ astu¬
ta fraude surripiat.⁊ ĩ dãpnũ pastoris arreptũ secũ usꝙ ad supplicia sẽpi¬
t̾na ꝑ ducat Serũ qi ex his qui arguunt᷑ aliqͥ se obedientes emĩdant. aliqͥ

Expanded text:
sanguine suo : quis non videat quod tunc sibi sacerdotes attendunt, quando sancte vivendo, ipsi qui docentur, ut sapiant; qui increpantur, ut saltem objurgati proficiant; qui sustinentur, ut de suis aliquando criminibus erubescant, et gaudium suis doctoribus, quorum patientia blande tractantur, de utilitate suae correctionis exhibeant; et ipsi, inquam, libenter audiant, quid eis apostolico ore divinus sermo praecipiat: Obedite, inquit, praepositis t cum gaudio hoc faciant et non gementes; hoc enim expedit vobis . 4. Ergo doctoribus suis debent obedire qui audiunt, atque eis cum reverentia esse subjecti. Quod faciunt illi, qui castigati libenter accipiunt, nec increpantibus contradicunt. Quod vero ait: Ipsi antiqui rimantur insidias, ne quem, velut dormiente pastore, lupus diabolus astuta fraude subripiat, et in damnum pastoris abreptum, secum usque ad supplicia sempiterna perducat. Verum quia ex his qui arguuntur, aliqui se obedientes emendant, aliqui
Abbreviated transcription (Latin):
caruisse descendere. qr sic̃uirtꝰ onerosa . ẽ. uitio: ĩta uirtutis amico uttiosa ẽ ama-
saluitẽ quib uult. ꝓdesse c̃sid̾at. ¶Lã diu enĩ quis peccata sua quȩ nosse. ⁊ deflere de

Expanded text:
caruisse, descendere. Quia sicut virtus onerosa est vitioso, ita virtutis amico vitiosa voluptascaruisse, descendere. Quia sicut virtus onerosa est vitioso, ita virtutis amico vitiosa voluptassalutem quibus vult prodesse, considerat. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
se ex ipsa uc tntia c̾pid̃u dinis suȩ t̃pit̃ uiuentiũ maliuolas letitias pascant. ꝓpt̃
hoc g̾ blanda pietate portandi st̾: qui ĩ crepari ꝓsua infirmitate ñ posst̾. Et reuera
si peccanti salubrẽ pudorẽ dũ ꝓeo erubescis incutias. ac uerecundiã qͣm ꝓpeccatis eiꝰ
assumus. ieũ pia animi c̃passione cñs fundas. facile ĩillo repͥmis omẽm peccandi licen¬
tiã. atq ei cotã inpudentiã dems. licentiose tͣpitudinis hortatricẽ: Rc mores eiꝰ uecun¬
dia eustos ĩtigͥtatis ornabit. ut ei placeat ꝙ ante sordebat. qñ sordidꝰ erat. ⁊ sordeat
ꝙ ante placebat. qñ ipse bonis oñbꝰ displicebat:. Scõs uiros amando sectabit᷑. & se¬
ctando ĩeoꝵ simlitudinẽ paulatĩ uitȩ pͥoris em̃datione formabit᷑: ut ei qͣm laborio¬
sũ fuit ĩ sublimitatẽ uircutis euadere.tã deforme sit ima rurfus qͥbꝰ gauadet se

Expanded text:
se ex ipsa jactatione turpitudinis suae, turpiter viventium malevolas laetitias pascant. Propter se ex ipsa jactatione turpitudinis suae, turpiter viventium malevolas laetitias pascant. Propter hoc ergo, blanda pietate portandi sunt, qui increpari pro sua infirmitate non possunt, Et revera, si peccanti salubrem pudorem, dum pro eo erubescis, incutias, ac verecundiam quam pro peccatis ejus assumis, in eum pia animi compassione transfundas; facile in illo reprimis omnem peccandi licentiam, atque ei totam impudentiam demis licentiosae turpitudinis hortatricem. Tunc mores ejus verecundia custos integritatis ornabit, ut ei placeat quod ante sordebat, quando sordibus erat; et sordeat quod ante placebat, quando ipse bonis omnibus displicebat. Sanctos viros amando sectabitur, et sectando in eorum similitudinem paulatim vitae prioris emendatione formabitur, ut ei quam laboriosu
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s ñ expedit. nec os blande tetare: scuit̃ scĩ sac̃dotes atq discernut᷑ qͦs debe¬
ant tẽpata seueritate corripe. ⁊ quos sac̾ dotali magnanimitate portare. & do
rari deformit̾ ãbientes. qͥ bꝰ ñ expedire nouerit̃ : ñ uitio alicuiꝰ iuidiȩ s altȩ c̃silio
uirgationes ut languidos palpat̃ . ñ eis adulando ꝙ cales st̃: s i firmitatib᷑ taliũ
ẽpatiendo si forte alit̾ sanari ñ posst̃. Cecerũ siȩccłȩ c̃munione p̾uent̾ infirmi
qͥ curari ad hibita ĩ crepatione ñ posst̾. aut in tolerabilis mole tristitiȩ supͣ modũ
gͣuati succũbut̃. ⁊ scõꝵ omĩũ uultꝰ ꝑ qͦs posst̃̾ resticui dõ refuguit̃. aut certe adom¬
nẽ peccandi ĩpudentiã si fuerit exac̃bati ꝓsiluit̃. & quic qͥd mali occulte facrebat᷑
publice ꝑpetͣbt̃ ĩ tantĩ uesaniã reparandȩ salutis desꝑaeratione ꝓ lapsi. ut serena.
u̾ba corriptertũ ĩ iocosexitiabiles ĩ pudent urbanitate c̃ũtant ac maledicas in

Expanded text:
omnes expedit, nec omnes blande tractari; sciunt sancti sacerdotes atque discernunt, quos debeant temperata severitate corripere, et quos sacerdotali magnanimitate portare; et ideo rari deformiter ambientes, quibus non expedire noverunt, non vitio alicujus invidiae, sed altae jurgationis ut languidos palpant; non eis adulando, quod tales sunt, sed infirmitatibus talium compatiendo, si forte aliter sanari non possunt. 2. Caeterum si Ecclesiae communione priventur infirmi, qui curari adhibita increpatione non possunt, aut intolerabilis mole tristitiae supra modum gravati succumbunt, et sanctorum omnium vultus, per quos possent restitui Deo, refugiunt; aut certe ad omnem peccandi impudentiam, si fuerint exacerbati, prosiliunt, et quidquid mali occulte faciebant publice perpetrabunt, in tantam vesaniam reparandae salutis desperatione prolapsi, ut seria verba corripientium in jocos exitiabiles impudenti urbanitate convertant, ac male dicaces in
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ iectura ñ habeat. & effectũ dũ ei parũ eredit᷑ ꝑdat. ea q̃ adiuuante
d nõ demonstrare c̃stitui. uera eẽ diuinis testimoniis. conabor ostend̾e.
dĩ pͥꝰ pauca delaude ueroꝵ sacdotũ. qui st̃ ȩccłar̃ magistri p̃tulero:
Ipsis enĩ ꝓprie animar̃ curandar̃ sollicitudo c̃missa. ẽ: qͥ pondꝰ popłisͥ
c̃missi uirilit᷑ sustinentes ꝓpeccatis orñĩũ uelut ꝓsuis in fatigabilit̃¬
supplicat᷑ dõ. Ac uelut qͥdã aaron ĩ censũ ẽtriti cordis ⁊ humiliati sp̃s of¬
popłi duces: ueritatis assertores. pͣuȩ docꝰtrinȩ hostes: omĩb bonis ama¬
biles ⁊ mali sibi c̃sciis &̃ ipso iusu t̾ribiles. uindices opp̃soꝵ. patres
ĩ fide catholica regeneratoꝵ: p̃dicatores cȩlesttũ. pͥmi p̃clares in¬

Expanded text:
e, dum ei parum creditur, perdat; ea quae, adjuvante Domino, demonstrare constitui, vera esse divinis testimoniis conabor ostendere, si prius pauca de laude verorum sacerdotum, qui sunt Ecclesiarum magistri, protulero. Ipsis enim proprie animarum curandarum sollicitudo commissa est; qui pondus populi sibi commissi utiliter sustinentes, pro peccatis omnin incensum contriti cordis et humiliati spiritus ofpopuli duces, veritatis assertores, pravae doctrinae hostes, omnibus bonis amabiles et mali sibi consciis etiam ipso visu terribiles, vindices oppressorum, patres in fide catholica regeneratorum, praedicatores caelestium prae
Abbreviated transcription (Latin):
minꝰ adnuntiaẽ uob omẽ c̃siliũ dĩ. qͥd aliud facit ĩtelligi nͥut ȩccła¬
stieꝰ doctor: upen lationẽ di ꝙ cͥsiliuã dĩ uocat apłs. eis quos docet apiat:
Apit e duspensationis diumȩ c̃siliũ qñ docet ut patati ꝓs eo set apla
filis i pendant : pendendo eã mereant᷑ ad nõ qͥ ẽ omiũ pater. ut fili
honorẽ debitũ parentib susinꝑendat̃. ex hibeant: ñ exere ditationis metu det̃
do. qͣm filii honorificentiã suis exhibendo patrib c̃plent. qͥ urũꝙ eis ut fieret
ussit. ut mariti fidẽ c̃iugalis thori suis uxorib seruent: ut uxores maritos
suos ñ studio formȩ lenocinantis ad hibito. aut accuratione uestiũ diu̾sar. sed
gͤuitate mor̾ delectent ⁊ oꝑũ scĩtate. ut dñ seruos uelut eoꝵ ĩxpõ c̃serui mi¬
scdit̾ cͦstent. ⁊ serui dnĩs ita ex corde deseruiant. ut uoluntatẽ ñ solũ dñoꝵ suoꝵ
parentib parentes uerã c̃cordiã teneant. ut ĩ nullo negotio alt̾ alterũ callida

Expanded text:
Dei : quid aliud facit intelligi, nisi ut ecclesiasticus doctor dispositionem Dei quod consilium Dei vocat Apostolus eis quos docet aperiat? Aperit ergo dispositionis divinae consilium quando docet ut patres pietatem filiis suis impendendo, eam mereantur a Domino, qui est omnium Pater, ut filii honorem debitum patribus suis exhibeant, non exhaeredationis metu deterdo, quam filii honorificentiam suis exhibendo patribus complent, qui utrumque jussit ut fieret; docet ut mariti fidem conjugalis thori suis uxoribus servent; ut uxores maritos suos non studio formae lenocinantis adhibito, aut accuratione vestium diversarum, sed gravitate morum delectent, et operum sanctitate; ut domini servos velut eorum in Ctractent, et servi dominis ita ex corde deserviant, ut voluntatem non solum dominorum parentibus parentes veram concordiam teneant; ut in nullo negotio alter alterum callida
Abbreviated transcription (Latin):
alius qͥs ñ ẽmemoraui. ĩ p̃ceptis suis dm̃ ẽtẽpnt̾ qͥ eiꝰ p̃cepta ñ facuut: sic
debent om̃s mͦ docendo. mͦ exhortando. mͦ sustinendo. mͦĩcrepando curari.
ut sub opexpĩ nulliꝰ salꝰ ĩ hac uita debeat desꝑari. Iã nc̃ si satis apparuit.
ꝙ diuina p̃cepta calcantes. ñ solũ portandi st̃ s s̃ eastigandi: aqͥb id fiat.
qͥ uł quo ordine & qͣndiu curandi st̃ qͥ curant᷑. ad uiuantib me oracioĩb¬

Expanded text:
aliis quas non commemoravi, in praeceptis suis eum contemnunt, qui ejus praecepta non faciunt; sic aliis quas non commemoravi, in praeceptis suis eum contemnunt, qui ejus praecepta non faciunt; sic debent omnes modo docendo, modo exhortando, modo sustinendo, modo increpando curari, ut sub ope Christi nullius salus in hac vita debeat desperari. Jam nunc si satis apparuit quod divina praecepta calcantes non solum portandi sunt, sed etiam castigandi; a quibus id fiat, qui, vel quo ordine, et quandiu curandi sint qui curantur, adjuvantibus me meriti
Abbreviated transcription (Latin):
disi milia st̃ ad hibenda remedia : sic̃ ex dissimilib causisueniunt
op sa peceata Pleroso eñ peccandi c̃suetudo celectat: abiosad peccandũ
eccusio alicꝰ uer tẽporał ĩ itat. sragilitas ñ nullos ĩclinast Quoscia
tgnorantia boni facit nescire ꝙ peccant: ⁊ ĩpedit mali duscedo. ne
correpti aliqñ sapiant ꝙ ignorant. Taceo deillis qͦs aliena delicta qͥb
esentiunt decolorant. Illos s̃ pt̾mitto. qͥ cupientes asseqͥ adipisei
ꝙ cd iligt̃. uł refugintes pati ꝙ metuunt. aut fidẽ catholicã ꝓdunt :
edgtidatones suꝑbia. alit̃ definitione delinquere: alitc̃ sermone.
alit oꝑe. alit̃ uecessitate. alit̃ uoluntate peccare : Eũgͥ cã multi pli¬
eib aemultũ ab ĩucẽ diserepantib modis homines peccant: qͥd ñ
ĩcelligat eis uno mͦ ñ posse utiq mederi s quoꝵ tã diu̾si st̾ morbi: & idõ
dupplicit̃ qͥdẽ fragilitas humana dĩ p̃cepta cõtẽpnit. aut faciendo ꝙuerat.

Expanded text:
dissimilia sunt adhibenda remedia, sicut ex dissimilibus causis veniunt ipsa peccata. Plerosque enim peccandi consuetudo delectat, alios ad peccandum occasio alicujus lucri temporalis invitat, fragilitas nonnullos inclinat, quosdam ignorantia boni facit nescire quod peccant, et impedit mali dulcedo, ne correpti aliquando sapiant quod ignorant. Taceo de illis quos aliena delicta quibus consentiunt, decolorant. Illos etiam praetermitto qui, cupientes adipisci quod diligunt, vel refugientes pati quod metuunt, aut fidem catholicam produnt,cogitatione subita, aliter definitione delinquere, aliter sermone, aliter opere, aliter necessitate, aliter voluntate peccare 2. Cum igitur tam multiplicibus, ac multum ab invicem dis mederi quorum tam diversi sunt morbi? Et ideo dupliciter quidem fragilitas humana Dei praecepta contemnit. aut faciendo quod vet
Abbreviated transcription (Latin):
uixisse ⁊ uiuere ꝓbaretis. ñ qlit̾ uob eẽt̃ uiuendũ meis disputationib disce¬
retis: Siqͥdẽ cu̾satio religiosa. actualis. ẽ uita : quȩ docet qͦmͦ p̃positi subse re¬
gant uiuentes ⁊ diligant. ac ñ minꝰ de eoꝵ qͣm desua salute solliciti. ꝙ eis
expedire sciunt pat̾na cura p̃iuideant. ⁊ qͣlit̃ p̃posito suo subiecti. taqͣm ca¬
spiti
mũbra deseriuant: ac p̃cepta eiꝰ uelut ĩpiũ di suimo amore custodiant. hoc
er seui. Boc sibi saluibre ac necessariũ iudicantes: ꝙ rectori suo placue

Expanded text:
et vivere probaretis; non qualiter vobis esset vivendum meis disputationibus disceretis. Siquidem conversatio religiosa actualis est vita, quae docet quomodo praepositi sub se regant viventes et diligant; ac non minus de eorum, quam de sua salute solliciti, quod eis expedire sciunt, paterna cura provideant: et qualiter praeposito suo subjecti, tanquam capiti membra deserviant, ac praecepta ejus velut imperium Dei summo amore custodiant; hoc esse sanctum, hoc sibi salubre et necessarium judicantes, quod rectori suo placue
Abbreviated transcription (Latin):
pugna. q̃n pꝰhanc uitã succedit pugnȩ secura uictoria. ut om̃s
milites .&ͥ. quiusq ĩfinẽ uite p̃sentis duunitꝰ aduiti. suis hostib
ĩfatigabilit᷑ restiterint : laboriosa iã ꝑ egrinatione tͣns acta. re¬
gnent felices ĩpatria inqͣ humana natã ita reꝑanda . ẽ. & ab oinĩ
prorsꝰ ĩ firmitate sananda : ut nec p̾eccata ei ulla remaneant. nec
peccare iã ualeat. E hoc erit totũ p̃nuũ. ut uitȩ cõtẽplatiuȩ samncł
cõpos effecta. ĩ explebilit̾ auctorẽ suȩ beatitudinis cõspiciat. deillo

Expanded text:
pugna quando post hanc vitam succedit pugnae secura victoria: ut omnes pugna quando post hanc vitam succedit pugnae secura victoria: ut omnes milites Christi, qui usque in finem vitae praesentis divinitus adjuti, suis hostibus infatigabiliter restiterunt, laboriosa jam peregrinatione transacta, regnent felices in patria. In qua humana natura ita reparanda est, et ab omni prorsus infirmitate sananda, ut nec peccata ei ulla remaneant, nec peccare jam valeat. Cujus hoc erit totum praemium, ut vitae contemplativae semel compos effecta, inexplebiliter auctorem beatitudinis
Abbreviated transcription (Latin):
in scła seeyloxyos.aoeN Incipiunt ꝓsri libri
oNtemelatiua uita ẽ: in qua creatura creatorẽ suũ in¬
tellectualis ab omĩ peccato purgata atq ex omĩ parte sana¬
nom̃ accepit. Eͦđ si ita ẽ : illa uita ubi ds uideri potest. ipsa cõtẽpla¬
tiua credenda ẽ. Inp̃senti eceiũ uita mseriis erroribq plenissi¬
hoc appellat c̾cẽplatiua : uidendꝰ ẽ. Nec ĩmerito. Sienĩ uid̾ẽ
dm̃. sũmũ solidũq ẽ. gaudiũ. sũmũ uͦ gaudiũ p̃muĩ bene
uidebunt. uͥ sine fine gaudebunt : Ibi gaudebunt: ubi p̃miũ
reportabunt lbi receptur st̃ p̃miũ: ubi ñ solũ deuictis s etiã
fintis hostib triũphabunt. Ibi triũphabunt: ubi ulteriꝰ hoste
uante dnõ cat̾uas hostiũ quib circũ fundim᷑ ꝓstñamꝰ : tam̃ si ab eis
Ac sic q scd̾m scͥpt̾ę scȩ̃ sermonẽ tota humana uita tẽptatio ẽ. suꝑ
t̾rã: ec̃ ẽ. tẽptatio finienda. qnͣ finit᷑ & pugna. & tẽ finenda ẽ.¬

Expanded text:
i Contemplativa vita, in qua Creatorem suum creatura intellectualis ab omni peccato purgata, atque ex omni parte sananomen accepit. Quod si ita est, illa vita ubi Deus videri potest ipsa contemplativa credenda est. In praesenti autem vita miseriis, erroribusque plenissihoc appellatur contemplativa, videndus est, nec immerito. Si enim videre Deum, summum solidumque est gaudium svidebunt, ubi sine fine gaudebunt? Ibi gaudebunt, ubi praemium reportabunt; ibi recepturi sunt praemium, ubi non solum devictis, sed etiam finitis hostibus, triumphabunt; ibi triumphabunt, ubi ulterius advervante Domino, catervas hostium, quibus circumfundimur, prosternamus; tamen si ab eis Ac sic, quia secundum Scripturae sacrae sermonem, tota humana vita tentatio est super terram , tunc est tentatio finienda quando finitur et pugna; et tunc est finienda
Abbreviated transcription (Latin):
officii sac̾botalis attingemꝰ. Post illau̾ba qͥb negligentiũ sac̃ dotũ finis
ostendit̾: depontifice officiũ suũ curante ꝓpħa sic loqͥt᷑. Si aut̃ annũ¬
tiante ad inpiũ ut auiis suis conu̾tat᷑. ñ fuerit cõũsꝰ auia sua: ipse
ĩpiꝰ ĩ iniquitate sua moriet᷑. & tuanimã tuã lib̾asti. Hiecerte satis
ñ debeant sac̃dotes. Nec id̾o rei st̃. si forte eoꝵ u̾ba pꝰpłi ñ audiunt. uł audita
contepnunt: s si abeis corrigendis absistunt. qi sinec exẽplo rutȩ p̃positoꝵ
suoꝵ. nec u̾bo doctrinȩ popłi c̃tumaces em̃dat ꝓficiunt. ipsi sibi causa suȩ
ꝑditionis existunt. & doctores suos quor᷑ exẽpla simul ac u̾ba despiciunt. ĩ¬
uoluere criminib suis onĩno ñ poter᷑. Quod id̾e ꝓ pħa euidentiꝰ alio loco¬

Expanded text:
officii sacerdotalis attingam. Post illa verba, quibus negligentium sacerdotum finis ostenditur, de pontifice officium suum curante propheta sic loquitur: Si autem annuntiante te ad impium ut a viis suis convertatur, non fuerit conversus a via sua, ipse impius in iniquitate sua morietur, et tu animam tuam liberasti . Hic certe satis non debeant sacerdotes; nec ideo rei sint, si forte eorum verba populi non audiunt vel audita contemnunt; sed si ab eis corrigendis absistunt: quia si nec exemplo vitae praepositorum suorum, nec verbo doctrinae populi contumaces emendatiperditionis existunt, et doctores suos quorum exempla simul ac verba despiciunt, involvere criminibus suis omnino non poterunt. Quod idem p