comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
thiel ducis uida ⁊ sp̃m iħu filii iosedech
sa c̃dotis magni ⁊ sp̃m reliquoꝵ de omni
ppłõ tung̾ssi sunt. ⁊ faciebant opꝰ in domo
darii regis. in septimo m̃se uicesima ⁊ pͥ¬
ma m̃sis. fcm̃ ẽ u̾buni dñi in manu ag¬
ger ꝓphe dicens. Loq̃re ad rorobabel filiũ
salathiel ducem iuida. ⁊ ad iħm filium io¬
sedech sac̃dotem magnũ. ⁊ ad reliquos po¬
puli dicens. Quis in nob̃ derelictus quiui¬
dit domũ istam in gła sua pͥma.⁊ quid
uos uidetis hanc nunc: Nunquid ñ ita
est quasi ñ sit moclĩs urĩs. Et minc ꝯtor.¬
tare ⁊ orobabel dicit dominus. ⁊ fortare
ih̃u fili iosedech sac̃do magne ⁊ ꝯfortare
oĩs pple t̾re dicit dominus exercituum

Expanded text:
edec sacerdotis magni, et spiritum reliquorum de omni populo: et ingressi sunt, et faciebant opus in domo Darii regis. In septimo mense, vigesima et prima mensis, factum est verbum Domini in manu Aggaei prophetae, dicens: Loquere ad ZorobabSalathihel ducem Iuda et ad Iesum filium Iosedech sacerdotem magnum et ad reliquos populi dicens quis in vobis est derelictus qui vidit domum istam in gloria sua prima et quid vos videtis hanc nunc numquid non ita est quasi non sit in oculis vestris et nunc confortare Zorobabel dicit Dominus et confortare Iesu fili Iosedech sacerdos magne et confortare omnis popule terrae dicit Dominus exercituu
Abbreviated transcription (Latin):
dñs d̾s ex̾cituũ. Confortentur manus
ure qui auditis in dieb hiis sermones
istos ꝑos ꝓpharum in die qua fecunda¬
ta ẽ domus dm̃i ex̾cituũ ut demplum e¬
dificaretur. Si quid̃ añ luos dies illo ᷤᷤ m̃¬
ces hoĩum ñ erat. nec m̃ces ium̃torum
erat. neq int̾eunti ⁊ exeunti pax p̾dri¬
bulatione. ⁊ dimisi omnes hoĩes unum¬
quemq ꝯtra ꝓxinũ suũ. Nunc aũ non
iuxta dies pͥores ego faciam in reliquiis
ppłi huiꝰ dicit dominus excituũ. s semẽ
pacis erit. uinea dabit fructũ suũ. ⁊ t̾ra

Expanded text:
Dominus exercituum confortentur manus vestrae qui auditis in diebus his sermones istos per os prophetarum in die qua fundata est domus Domini exercituum ut templum aedificaretur siquidem ante dies illos merces hominum non erat nec merces iumentorum erat neque introeunti et exeunti erat pax prae tribulatione et dimisi omnes homines unumquemque contra proximum suum nunc autem non iuxta dies priores ego faciam reliquiis populi huius dicit Dominus exercituum sed semen pacis erit vinea dabit
Abbreviated transcription (Latin):
bila tu isrł. letare ⁊ exulta in oĩ corde filia
ierłm. Abstulit dñs iudiciũ tuũ. aũtit ĩ¬
imicos tuos rex isrł. dñs in medio tui ñ
timebis malum ultra. In die illa dicetur
ierłm noli timere. syon ñ dissoluent᷑ ma¬
nus tue. Dñs deus tuus ĩ medio tui fortiᷤ
ip̃e saluabit. gaudebit suꝑ te in leticia. sile

Expanded text:
de filia Hierusalem. Abstulit Dominus iudicium tuum: avertit inimicos tuos rex Srahel. Dominus in medio tui: non timebis malum ultra. In die illa dicetur Iherusalem noli timere: Syon non dissolbantur manus tue. Dominus Deus tuus in medio tui fortis: ipse salvabit te. Gaudebit super te in le
Abbreviated transcription (Latin):
om̃is cogitatões suas. Quaꝓpt̾ expecta me
dĩc dñs in die resurrectioĩs mee in futu¬
rum. qr uidiciũ meũ ut ꝯg̾gem gentes.
⁊ colligam regna. Et effundam st̃ eas ĩ dig
mei. In igne enĩ ⁊eli mei deuorabitur oĩs
t̃ra. qr tunc reddam ppłĩs labiũ electum ut

Expanded text:
ecta me, dicit Dominus, in die resurrectionis meae in futurum, quia judicium meum ut congregem gentes, et colligam regna: Et effundam super eos  Al.mei: In igne enim zeli mei devorabitur omnis terra. Quia tunc reddam populis labium electum, ut
Abbreviated transcription (Latin):
rite iustum q̃rite mansuetũ. si quomodo
abscondamin indie furoris dñi. qr ga¬
⁊a destructa erit. ⁊ ascalon in desertũ. aro¬
tum in meridie eicient. ⁊ accaron eradita¬
bitur. Ue qui habitatis fuiculum ma¬
ris. gens ꝑditoꝵ uerbum dñi suꝑ nos cha¬
naan t̾ra philistinoꝵ ut dasꝑdam te ita
ut si sit inhabitator. Et erit funicułꝰ ma

Expanded text:
uetum si quo modo abscondamini in die furoris Domini quia Gaza destructa erit et Ascalon in desertum Azotum in meridie eicient et Accaron eradicabitur vae qui habitatis funiculum maris gens perditorum verbum Domini super vos Chanaan terra Philisthinorum et disperdam te ita ut non sit inhabitator
Abbreviated transcription (Latin):
dientes a sp̃c in alis eaꝵ. ⁊ habebant alas
qĩ alas nuilui. Et leuauer̾t amphoram ĩ¬
ter t̾ram ⁊ celum. Et dixi ad angłm qui
loq̃batur in me. Quo iste deferunt ampho¬
ram: Et dixit ad me. ut edificetur ei domꝰ
in t̾ra sennaar: ⁊ stabiliatur. ⁊ponatur⁊
bi suꝑbasen suam. Et mu̾sus sum ⁊ leua¬

Expanded text:
dientes, et spiritus in alis earum, et habebant alas quasi alas milvi, et levaverunt amphoram inter terram et coelum. Et dixi ad angelum, qui loquebatur in me: Quo istae deferunt amphoram? Et dixit ad me: Ut aedificetur ei domus in terra Sennaar, et stabiliatur, et ponatur ibi super basem suam.
Abbreviated transcription (Latin):
tate fre.⁊ cuutatis.⁊ õium habitanti¬
um in ea. Quid ꝓdest sculptile qr sculp¬
sitlllud fictor suus ꝯfiatile ⁊ymaginem
falsam. qr sꝑauit in figñto fictor euis
ut facẽt simulachra nuita. Ue qui di¬
cit ligno exꝑgisc̾e. surge lapidi tacenti
Nunquidip̃e docere poterit : Ecce iste coo
uiscerib esꝰ. Dñs aũ in templo scõ suo.
sileat a facie eiꝰ oĩs t̾ra. Oratio a bacuch¬

Expanded text:
ae et civitatis et omnium habitantium in ea quid prodest sculptile quia sculpsit illud fictor suus conflatile et imaginem falsam quia speravit in figmento fictor eius ut faceret simulacra muta vae qui dicit ligno expergiscere surge lapidi tacenti numquid ipse duisceribus eius. dominus autem in templo sancto suo: sileat a facie eius omnis terra. XVI.
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ egreditur suꝑ faciem oĩs t̾re. qr oĩs fur
sic̃ ibi scriptum ẽ iudicabitur ⁊ oĩs nirãs
ex hoc simiłr iudicab̃r. Educam illud dicit
domimus ex̃cituũ ⁊ ueniet ad domũ furis
i ad domum iurantis in noĩe meo men¬
daciter. ⁊ ꝯmorabitur in medio domus eiꝰ.
⁊ ꝯsumet eam. ⁊ ligna eiꝰ ⁊ lapides eiꝰ. łt eg̃s

Expanded text:
faciem omnis terrae: quia omnis fur, sicut ibi scriptum est, iudicabitur, et omnis iurans ex hoc similiter iudicabitur. educam illud, dicit dominus exercituum, et ueniet ad domum furis et ad domum iurantis in nomine meo mendaciter: et commorabitur in medio domus eius et consumet eum et ligna eius et lapides eius. Et pos
Abbreviated transcription (Latin):
dotes eiꝰ polluer̃t sc̃m. inuiste egert ꝯtra
legem. dñs iustus in medio eiꝰ ñ faciet ini¬
quitatem. Mane mane iudiciũ suum da¬
bit in luce. ⁊ ñ abscondetur. Nescuut aut̃
iniquus ꝯ fusionem. disꝑdidi gentes idis¬
sipati st̃ angulieaꝵ. desertas feci uias eo¬
rum. dum ñ ẽ qui transeat. Desolate sũt
ciuitates eoꝵ sĩ remanente uiro nec ullo
habitatore. Dixi. attamen tenebis me.i
suscipies disciplinam ⁊ ñ ꝑibit habita¬
culum eiꝰ ꝓpt̾ oĩa in quib uisitam eam.

Expanded text:
dotes eius polluerunt sanctum iniuste egerunt contra legem Dominus iustus in medio eius non faciet iniquitatem mane mane iudicium suum dabit in luce et non abscondetur nescivit autem iniquus confusionem disperdi gentes et dissipati sunt anguli earum desertas feci vias eorum dum non est qui transeat desolatae sunt civitates eorum non remanente viro nec ullo habitatore dixi attamen timebis me suscipies disciplinam et non peribit habitaculum eius propter omnia in quibus visitavi eam
Abbreviated transcription (Latin):
ficabis domũ meam. ⁊ custedies atͥa mea
⁊ dabo tͥ ambulantes de hus qui nc̃ hicas¬
sistunt. Audi iħu sac̃dos magne tu ci anti¬
ci tui qui habitant coram te quuri portẽ¬
dentes st̃. Ecce enĩ ego acdlucam seruum
meũ orientem. qr ecce lapisquem declico¬
ram iħ̃u. Suꝑ lapidem unũ seꝑtem ocłĩ
st̾. Ecce ego celabo sculpturam eiꝰ ait dñs et̃¬
cituũ ⁊ auferam iniquitatem t̾re illius
inlie una. In die illa diẽ dñs ex̃citunm

Expanded text:
udicabis domum meam et custodies atria mea et dabo tibi ambulantes de his qui nunc hic adsistunt audi Iesu sacerdos magne tu et amici tui qui habitant coram te quia viri portendentes sunt ecce enim ego adducam servum meum orientem quia ecce lapis quem dedi coram Iesu super lapidem unum septem oculi sunt ecce ego celabo sculpturam eius ait Dominus exercituum et auferam iniquitatem terrae illius in die una in die illa dicit Dominus exercituum
Abbreviated transcription (Latin):
mus mea edificabitur inea. ait dñs ex̃¬
cituũ. ⁊ ꝑpendiculum extendetur suꝑ ie¬
rusalem. Adhuc clama clicens. ħ dic̃ do¬
minus ex̃citusi. Adhuc affluent ciuita¬
tes mee bonis .iꝯsolabit᷑ dñs ad huc syon

Expanded text:
mus mea aedificabitur in ea ait Dominus exercituum et perpendiculum extendetur super Hierusalem adhuc clama dicens haec dicit Dominus exercituum adhuc affluent civitates meae bonis et consolabitur Dominus adhu
Abbreviated transcription (Latin):
U idete fr̃s. quã caros nos dñs habuit. ñ auro. ñ argento.
ñ specieb. s de suo  sanguine nos redenit. Peccatores ut cũ
carne descendant in infernũ. iusti ut cũ carne ꝑcipiant reg¬
nĩi: qͥa. uistũ uidiciũ dei erit. ut illa s qͣłie hic peccauit et pe¬
nitentiã ñ ogit: ipsa caro cũ aĩa in igne cruciet᷑. Similit̃ et illa
caro quȩ hic ꝓpt̾ xp̃m cruciatur. ipsa caro et aĩa cũ xp̃o et
cũ õib sc̃is in paradiso letabit᷑. Et segragabit dñs ad udiciũ

Expanded text:
Videte, fratres, quam charos nos Dominus habuit, non auro, non argento, neque speciebus, sed de suo sancto sanguine nos redemit: peccatores, ut cum carne descendant in infernum; justi, ut cum carne percipiant regnum. Quia justum judicium Dei erit, ut illa caro quae hic peccavit et poenitentiam non egit, ipsa cum anima in igne crucietur. Similiter et illa caro, quae hic propter Christum cruciatur, ipsa et anima, cum Christo cum omnibus sanctis in paradiso laetetur. Et segregabit Dominus ad judicium,
Abbreviated transcription (Latin):
tere terrenas substantias: si uitia ñ dimittimuss. Multi
diuitias relinquunt: uitia ñ relinquunt. Bonũ ẽ iẽnunare.
et elemosinã facere. Ietuniũ sine elemosina: parũ ualet.
Ietunia uͦ cũ aliis uirtutib ꝓder̃t. Qͥ d mͥ ꝓdest cũ ieuino
si luxuriosus sum. si iracundus sũ. si detractor sum:. M aio¬
ra uulnera st̃ linguȩ: quã gladii. Gladius corpꝰ in terficit.
bet lingua. In bono magna ẽ: in malo

Expanded text:
tere terrenas substantias, si vitia non dimittimus. Multi tere terrenas substantias, si vitia non dimittimus. Multi divitias derelinquunt, vitia non relinquunt. Bonum est jejunare, et eleemosynam facere. Jejunium sine eleemosyna parum valet: jejunia vero cum aliis virtutibus proderunt. Quid mihi prodest, cum jejunio si luxuriosus sum, si iracundus sum, si detractor sum? Majora vulnera sunt linguae, quam gladii. Gladius corpus interficit,  quanta mala habet lingua; in bono magna est, in malo
Abbreviated transcription (Latin):
cõfitebitur tͥ÷ Nemo enĩ potest in inferno penitentiã age¬
re. Infructuosa ẽ talis penitentia. hic miseretur penitenti.
hic porrigit manũ cadenti. In cęlo sedet: qͥ de cõuersione nos
ãmonet. B eati qui faciunt iustitiã. Iustꝰ septies cadit in die
die conuersus fuerit peccator. et eg̃it pęnitentiã: miserebit᷑ ei
As. Deq i̾tus debet eẽ securꝰ neq peccator desꝑare. In utroq
tumnor sit et spes. Felix ẽ cui hanc uitã xp̃s notã fecit. et
pater et mater ẽ qui sic agit. et alios et se lib̾at. suoq erẽ¬
plo ad uitã et̃nã ꝑducit. Lex enĩ ẽ: que cũ euuglio yartẽ
habet. B aptizatꝰ homo si peccat et agit uerã penitentiã
tate. Prunꝰ gradus ẽ humilitas: et in bono oꝑe ꝑseuerare.
ẽ caritatẽ sectare: et penitentiã hab̾e. Quartꝰ gradus ẽ oĩa
derelinquere: ꝓpt̾ xp̃i amorẽ. Qͥ ntꝰ gradiis ẽ: uitia. dimitt̃e.¬
Maior iurtus est dimitt̾e uitia: quã res. H ichil ꝓdest dimit¬

Expanded text:
o est enim, qui possit in inferno poenitentiam agere: infructuosa est enim talis poenitentia. Hic miseretur poenitenti, hic porrigit manum cadenti. In coelo sedet judex, qui ad conversionem nos admonet. Beati qui faciunt justitiam. Justus septies cadit in die die conversus fuerit peccator, et egerit poenitentiam, miserebitur ei Deus. Neque justus debet esse securus, nec peccator desperare: in utroque timor sit et spes. Felix est, cui hanc vitam Christus notam fecit: et pater et mater est. Qui sic agit, se liberat, et alios suo exemplo ad vitam aeternam perducit. Lex enim est, quae cum Evangelio partem habet. Baptizatus homo si peccat, et agit veram poenitentiam, tate. Primus gradus est humilitas, et in bono opere perseveraest, charitatem sectari, et patientiam habere. Quartus gradus est, omnia derelinquere propMajor virtus est, vitia dimittere, quam res. Nihil prodest dimit
Abbreviated transcription (Latin):
lere uł orare ꝑmittunt. qͥ tales sunt: cito se corrigant. ue
sibi in eo loco preparent mortẽ. ubi inuenire potuerant ui¬
tã. E go qdͫ neĩ est ãmoneo. qͥ despicit p̃conẽ: tuneat uidicẽ.¬
mundichinꝰ. oblestam̃ta: s male decipiunt. Audite gͦ me fr̃s
rogantẽ. audite pat̾ua pietate ãmonentẽ: ut uob̃ as et in
hoc scło sauitatẽ corpoꝵ. ubertatẽ fructuũ. et peccatoꝵ
indulgentiã tribuat: et in futuro ad ȩt̃na p̾mia feliciter
ꝑuenire concedat. Sic gͦ diuina pietas modetet᷑ actꝰ nr̃os.
nerit. et ego qͥ uos cũ caritate ãmoneo. obtinere merear
uentã: et caritas ur̃a ꝓ benigna obedientia pueniat acĩ

Expanded text:
lere vel orare permittunt: qui tales sunt, cito se corrigant; ne lere vel orare permittunt: qui tales sunt, cito se corrigant; ne sibi in eo loco praeparent mortem, ubi invenire poterant vitam. Ego quod meum est admoneo: qui despicit pmundi oblectamenta, sed male decipiunt. Audite ergo me, fratres, rogantem, audite paterna pietate admonentem: ut vobis Deus et in hoc saeculo sanitatem corporum, ubertatem fructuum, et peccatorum indulgentiam tribuat, et in futuro ad aeterna praemia feliciter pervenire concedat. Sic ergo divina pietas moderetur actus nostrnerit, et ego qui vos cum charitate admoneo, obtinere merear veniam, et Charitas vestra pro benigna obedientia perveniat ad
Abbreviated transcription (Latin):
aulcissimũ xp̃i fauũ plena deuotione cõcurr̃t uelut apes
prudentissimȩ. de diuersis scͥptuxrarũ diuinarũ florib
intrare cellulas p̃parent: ubi sc̃a et cęlestia mella suscipi¬
ant. Qͥ uͦ et tarde uenuunt et cito discedunt. nec contenti
funt spectare donec diuina mistĩa cõpleant᷑: ñ st̃ inter xp̃i
aginina reputandi. qͥa ñ bonis morib sp̃ualia mella cõfies¬
unt: s ꝑ suꝑbiã et contẽptũ et sibi ĩpedunt. et alios exẽplo
discedunt: ꝑseuerent in oꝑe bono. et ociosas uł scłares
fabulas uelut uenenũ mortiferũ respuentes. magis psalle¬
re et orare conent᷑. et contẽpnentes amaritudinẽ mundi:
in ȩccła reqͥrant unde accipiant dulcedinẽ xp̃i. Qͥ uͦ ne-
gligentes sunt. et ad ȩccłam ñ solũ tarde ueniunt. s etiã
prius quã diuina mistĩa cõpleant᷑ abscedunt: et in ipsa
eccła ociosis fabulis uacantes. nec ipsi psallunt. nec alios psal¬

Expanded text:
ena devotione concurrunt, velut apes prudentissimae de diversis divinarum Scripturarum floribus intra se cellulas praeparent, ubi sancta et coelestia mella suscipiant. Qui vero et tarde veniunt, et cito discedunt, nec contenti sunt exspectare, donec divina mysteria compleantur, non sunt inter Christi examina reputandi: quia non bonis moribus spiritualia mella conficiunt, sed per superbiam et contemptum et se impediunt, et alios exemplo discedunt, perseverent in opere bono, et otiosas vel saeculares fabulas, velut venenum mortiferum respuentes, magis psallere et orare conentur: et contemnentes amaritudinem mundi, in ecclesia requirant, unde accipiant dulcedinem Christi. Qui vero negligentes sunt, et ad ecclesiam non solum tarde veniunt, sed etiam priusquam mysteria compleantur, abscedunt; et in ipsa ecclesia otiosis fabulis vacantes, nec ipsi psallunt, nec alios psal
Abbreviated transcription (Latin):
cata uocauit dicens. adã ubi es: Hio om̃ps ds̃ signũ dat:
ut nos om̃s post peccatũ ad pęnitentiã reuocet. et unde
ẽ expulsus pater ꝑ peccatũ: reuocentur filii ꝑ penitentiã.
Et beatꝰ gregorus dix̃. qd̾ si nos ꝑfectã penitentiam agimꝰ.
ñ solũ nr̃as culpas uimittit ds̃: s post culpas p̃mia et̃.¬
na ꝓmittit. Et beatꝰ augustinꝰ ait. Fr̃s km̃i. pensare de¬

Expanded text:
t , dicens, Adam ubi es ? Hic omnipotens Deus signum dat, ut nos omnes post peccatum ad poenitentiam revocet; et unde est expulsus pater per peccatum, revocentur filii per poenitentiam. Et beatus Gregorius dicit: Quod si perfectam poenitentiam agimus, non solum nostras culpas dimittit Deus, sed post culpas praemia aeterna promittit. Et beatus Augustinus ait: Fratres
Abbreviated transcription (Latin):
potiusti. Si aut̃ tunc ius agere penitentiã. qñ peccare iã ñ
potiusti: peccata te dimisert̃. ñ tu illa. O penitentia quȩ pec¬
cata miscrante deo remittis. et paradiso reseruas. O peniten.¬
tia quid de te nob̾ referã : Sĩa aduersa tu mitigas: oĩa con-¬
trita tu sanas. O penitentia rutilior auro. splendidior sole.
quã peccatũ ñ uincit. nec defestio suꝑat. nec desꝑatio delet.
Penitentia respuit auariciã. horrescit luxuriã. furorẽ fugit.
firmat amorẽ. calcat suꝑbiã. linguã cõterit. cõponit mores.
iecta ẽ. In corde eiꝰ cõtritio ẽ: in ore cõfessio. in oꝑe tota hu¬
militas. h ȩc ẽ ꝑfecta et fructifera pęnitentia. Sic penitenti
presto ẽ ds̃. esurienti nutritor ẽ: sitienti potator. O peniten¬
tia miscłiȩ mater: et magistra uirtutũ. Magna oꝑa tua.
lapsos subleuas. recreas desperatos. Per te nob xp̃s regnũ ce¬
homo: cui miserebitur ds̃. Cõfi gustini ep̃i.¬

Expanded text:
s agere poenitentiam, quando peccare jam non potes, peccata te dimiserunt, non tu illa. O poenitentia quae peccata, miserante Deo, remittis, et paradiso reservas. O poenitentia, quid de te nobis referam? Omnia adversa tu mitigas, omnia contrita tu sanas. O poenitentia, rutilior auro, splquam non vincit peccatum, nec deflictio superat, nec desperatio delet. Poenitentia respuit avaritiam, horret luxuriam, fugit furorem, firmat amorem, calcat superbiam, linguam continet, componit mores, jecta est. In corde ejus contritio est, in ore confessio, in opere tota humilitas: haec est perfecta et fructuosa poenitentia. Sic poenitenti praesto est Deus, esurienti nutritor est, sitienti potator. O poenitentia, misericordiae mater et magistra virtutum, magna opera tua! lapsos sublevas, recreas desperatos, per te nobis Chhomo cui miserebitur Deus. Confite
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ obpbria sustinuit. ille irrisiones. ille sputa. ille flage¬
la. ille alapas. Ille spincã coronã. ille in cruce suspensus. ille
accto potatus. ille lancea transforatus: et inclinato capite
tradidit sp̃m. et emanauit de lat̾e xp̃i sanguis et aqua.
Qͥ d ꝑ sanguinẽ nͥ redẽptio nr̃a. qͥd ꝑ a quã ntsi baptismi sa¬
cram̃tũ significat : Unde apłs ioħs dix̃. T̃ res sunt qͥ testi¬

Expanded text:
nobis opprobria sustinuit, ille irrisiones, ille sputa, ille flagelnobis opprobria sustinuit, ille irrisiones, ille sputa, ille flagella, ille alapas, ille spineam coronam; ille in cruce suspensus, ille aceto potatus, ille lancea transforatus, et inclinato capite tradidit spiritum, et emanavit de latere ejus sanguis et aqua. Quid per sanguinem, nisi redemptio nostra? Quid per aquam, nisi baptismi sacramentum significatur? Unde
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ꝑ sacras pagmas in cordib nr̃is audiunt᷑. Illud ta¬
m̃ scire et intellig̾e debeinꝰ. qđ ante aduentũ dñi saluato¬
ris. diabolus regnabat in mundo: et om̃s popłi peccato¬
ref et iusti exeuntes de corpore. in infernũ descendebant
ꝓpten originalia peccata quȩ de adam traximꝰ. ꝓ eo qđ̃
primꝰ homo adã in paradiso transgressus fuit mandatũ
humano: misitq filiũ suũ natũ ex muliere: faftũ sub lege
tit eos q sub lege crant redim̾et: et descendere dignatus ẽ
filius dei de sede patris. hoc est uerbũ in utero sc̃s manoȩ.
sẽꝑ uirginis. In tanta humilitate uenit. ut ꝑ humilitatẽ
iunceret diabolũ mortis auctorẽ: et lib̾aret humanũ genꝰ
ꝑicrucẽ pallionis sue. In cęlo cũ patre fulgebat: in t̾ra pa¬
nis inuolutꝰ in p̃sepio iacebat. Ille in egipto fugatꝰ. ille in
corpore cirtũcisus. ille a iohe baptitatus. ille quadraginta
dieb et noctib ieuinauit: deinde uenit ad passionẽ. Ille ꝓ

Expanded text:
per sacras paginas in vestris cordibus audiuntur. Illud tamen scire et intelligere debemus, quod ante adventum Domini Salvatoris diabolus regnabat in mundo, et omnes populi, peccatores et justi, exeuntes de corpore, in infernum descendebant, propter originalia peccata quae de Adam traximus: pro eo quod primus homo Adam in paradiso transgresshumano, misit Filium suum, factum sub legeut eos qui sub lege erant redimeret. Descendere dignatus est Filius Dei de sede Patris, hoc est Verbum in uterum S. Mariae semper virginis. In tanta humilitate venit, ut per humilitatem vinceret diabolum, mortis auctorem, et liberaret humanum genus per crucem passionis suae. In coelo cum Patre fulgebat, in terra pannis involutus in praesepio jacebat. Ille in Aegypto fugatus, ille in corpore circumcisus, ille a Joanne baptizatus, ille quadraginta diebus et noctibus jejunavit, deinde venit ad passionem. Ille pro
Abbreviated transcription (Latin):
obias ait. O m̃ib dieb uitȩ tuȩ dm̃ habe in mente: &
noli ambulare in uia iniquitatis. Ex substantia tua fac ele¬
mosinã: et noli auertere faciẽ tuã ab ullo pauꝑe. ne a te
auet tat᷑ facies dĩ. Qͦ mͦ habueris sic fac: licet exiguũ. ex hoc
ppso cõmunica. et ne timueris. Cũ facis elemosiuã. p̃miũ bo¬
nũ tepoius tͥ in die necessitatis: qͥa elemosina a morte lib̾at.
et opariũ suũ ñ patitur ire in tenebras. M unꝰ bonũ ẽ: õib
q̃ faciunt cã. corã sumo deo. Salomon ait. Qͥ miseretur
pauꝑi. deo fenerat᷑: et nũquã indigebit. Qͥ aut̃ auertit ocłm
suũ a pauꝑe: ĩ penuria uiuet. Elemosinȩ ex fide: peccata pur¬
gantur. Sic̃ enĩ aqua extinguit ignẽ: ita elemosina extin-¬
guit peccatũ. Itẽ tobias. Fili cũ habueris. bene fac tecũ. et deo
dignas oblationes offer: memorare qđ mors ñ tardat. Con¬
clude elemosinã in sinu pauꝑũ: et hȩc ꝓ te exorabit ab õi

Expanded text:
obias ait: Omnibus diebus vitae tuae Dominum habe in mente, et noli ambulare in viam iniquitatis. Ex substantia tua fac eleemosynam, et noli avertere faciem tuam ab ullo paupere, ne a te avertatur facies Dei. Quomodo habueris, sic fac. Licet exiguum, ex hoc ipso communica, et ne timueris. Cum facis eleemosynam, praemium bonum reponis tibi in die necessitatis, quia eleemosyna a morte liberat, et operarium suum non patitur ire in tenebras. Munus bonum est omnibus, quia faciunt eam coram summo Deo . Salomon ait: Qui miseretur pauperi, Deo fenerat et nunquam indigebit; qui autem avertit oculum suum a paupere, in penuria vivet . Eleemosyna et fide peccata purgantur. Sicut enim aqua exstinguit ignem, ita eleemosyna exstinguit peccatum . Item Tobias: Fili, cum habueris, benefac tecum et Deo dignas oblationes offer, memorare quod mors non tardat, conclude eleemosynam in sinu pauperum, et haec te liberabit ab omni
Abbreviated transcription (Latin):
mundanã mori pot̾ati. si pęnitentiã ñ egerit. et elemosinã
uistã ñ fecetit. nũquã habet uitã et̾nã: s cũ diabolo descen¬
aet in torm̃ta. Proinde beatus ysidorus dix̃. Nequaqͦm d̾
peccatorib parcet: qm̃ peccatores ideo flagello tẽporali ñ casti¬
galuiuit in uidiciũ etnũ puniendos telinquat: ac ꝓinde dñs
dimuti. dd̃ inulta. hoc ẽ inuindicata. Aut certe nos uin¬
dicabimꝰ ꝑ peniteutiã. aut certe uindicabit illa ds ꝑ seuerita¬
tẽ uidicii. qua disturꝰ erit: adiscedite a me maledicti in ig¬
nẽ ȩt̾nũ. Et illa certissime credite fr̃s. qd̾ om̃is homo quã¬
in infernũ: s ab angłis eleuabitur in celũ. Unde dñs dic̃.
Hon udicatur homo bis in id ipsũ. A płs dic̃. qđ si nos¬

Expanded text:
t, si poenitentiam non egerit, eleemosynam justam non fecerit, nunquam habebit vitam aeternam, sed cum diabolo descendet in tormenta. Proinde beatus Isidorus dicit: Nunquam Deus delinquentibus parcet, quoniam peccatores ideo flagelio temporali non castigat, ut in judicium aeternum puniendos relinquat; ac proinde estdimittit Deus inulta: hoc est, invindicata. Aut certe nos vindicamus per poenitentiam, aut certe vindicabit illa Deus per severitatem judicii, qua dicturus erit: Discedite a me, maledicti, in igaeternum . Et illa, certissime credite, fratres, quod omnis homo quamin infernum, sed ab angelis elevabitur in coelum. Unde Dominus dicit: Non judicatur homo bis in idipsum. Apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
arena mundi isttus gaudeat repugnare. ut nullũ possit
diaboli uulmis exciꝑe: Qͥs enĩ contra milia demonũ die
noctuq ita stare potuit sẽꝑ armatꝰ. ut nu̾quã fudrie dia¬
ualeat dolos et insidias hostis antiqͥ: De qͦ scriptũ est: cui
cũ dei adiutorio contra illiꝰ insidias totis uirib p̃paret᷑.
dulcia frequent̾ excipimꝰ: medicam̃ta sp̃ualia parata sẽꝑ ha

Expanded text:
arena mundi istius gaudeat repugnare, ut nullum possit a diabolo vulnus excipere? Quis enim contra millia daemonum die noctuque ita stare potuit semper armatus, ut nunquam fuerit diaenumerare, praevaleat dolos et insidias hostis antiqui, de quo scriptum est, « Cui cum Dei adjutorio contra illius insidias totis viribus praeparetst, male dulcia frequenter excipimus; medicamenta spiritua
Abbreviated transcription (Latin):
mancdatũ. Contigit enĩ illis illud ueri ꝓuerbii. C anis re¬
uersus ad uomitũ suũ: et sus lota in uolutabro liti. ha
eiĩ illis eueniunt. qͥ post abstinentiã ad gulã. post uigi¬
lias ad sõnolentiã. post humilitatẽ ad suꝑbiã. post obc¬
dientiã ad contumatiã. post patienttã ad rracundiã. ue¬
lut canis ad uomitũ. et ueluit sues reuertunt᷑ ad luxuriȩ
uolutabrũ. Et idoo qͥ se talẽ ẽẽ cognoscit. dum corrigendi
tep ẽ. cũ rugitu et gemitu. ad iulnis suꝑbiȩ. humilitatis
medicam̃tũ contendat apponere. Contra murinurationis
uł iracundiş uenenũ. antidotũ obedientiȩ festinet accrꝑe.
Et ante quã aĩa illiꝰ multis peccatis obnoxia de hac luce disce¬
dat: remediũ sibi in dic necesiitatis adquirat. et lãpade sue
ꝑ fuꝑbiã extinstȩ. humilitatis et caritatis. oleũ dñ colligen¬
di et emendi tẽpꝰ ẽ. p̃parare contendat: ut inter sc̃as urgi¬

Expanded text:
erbii: Et canis reversus ad vomitum suum, et sus lota in volutabro luti . Hoc illis evenit, qui post abstinentiam ad gulam, post vigilias ad somnolentiam, post humilitatem ad superbiam, post obedientiam ad contumaciam, post patientiam ad iracundiam, velut canis ad vomitum, et velut sues revertuntur ad luxuriae volutabrum. 3. Et ideo qui se talem esse cognoscit, dum corrigendi tempus est, cum rugitu et gemitu ad vulnus superbiae humilitatis medicamentum contendat apponere: contra murmurationis vel iracundiae venenum antidotum obedientiae festinet accipere. Et antequam anima sua multis peccatis obnoxia de hac luce discedat, remedium sibi in diem necessitatis acquirat, et lampadi suae per superbiam exstinctae humilitatis et charitatis oleum, dum colligendi et emendi tempus est, praeparare contendat, ut inter sanctas virgi
Abbreviated transcription (Latin):
Ns dic̃ in euuangłio. Omnẽ decimationẽ ur̃ã distri
id ẽ a fr̃ib suis. h ilarẽ enĩ datorẽ diligit ds̃. Salomon
dix̃. Alii diuidũt. spolia: et ditiore fiũtalii rapiunt non
sua: et sẽꝑ in egestate st̃. Iħs. filiꝰ sirach. dix̃. In om̃i dato hi¬
larẽ fac uultũ tuũ: et in exultatione scĩfica decimaf tuas. Da
altissimo scđm datũ eiꝰ. et in bono oculo adinuentionẽ facito¬

Expanded text:
us dicit in Evangelio: omnem decimationem vestram distribid est a fratribus suis; hilarem enim datorem diligit Deus . Salomon dixit: Alii dividunt spolia, et ditiora fiunt; alii rapiunt non sua, et semper in egestate sunt . Jesus filius Sirach dixit: In omni dato hilarem fac vultum tuum, et in exsultatione sanctifica decimas tuas. Da Altissimo s
Abbreviated transcription (Latin):
tet. Iohs euuangłista ait. Qͥ habuerit substantiã mundi. et
uiderit frẽm suũ desiderantẽ. et claudit uiscera sua. qͦmͦ ca-¬
ritas dĩ manet in eo: Itẽ. Cũ facis prandiũ aut cenã: noli
uocare amicos aut diuites. ne forte ĩinterror te. et fiat tͥ re-¬
tributio: s uoca mendicos. et beatꝰ eris. qm̃ ñ habent unde¬
possint retribuere łͥ: restituet᷑ aut̃ tͥ in retributiõe iꝰtoꝵ
Paulus apłs ait. E lemosina eciã si parua fuerit: ipsa uo

Expanded text:
s evangelista ait: Qui habuerit substantiam mundi, et viderit fratrem suum desiderantem, et clauserit viscera sua, quomodo charitas Dei manet in eo ? Item: Cum facis prandium aut coenam, noli vocare amicos aut divites, ne forte invitent te, et fiet tibi retributio; sed voca mendicos, et beatus eris, quoniam non habent unde retribuant tibi, restituetur tibi in retributione justorum. Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
nos ñ potest corporalit̃ de ȩccłs cõuẽtii repellere: ĩ ipsa xccła
infructuosis nos studet sermonib occupare. ut nob ꝑ inanes
t uacuas aut eͣtiam mordaces locutiones ac sordidas cogi¬
tationes. diuinȩ lectionis fructũ uł orationis remediũ posfit
auferre. ut corpore tantũ uideam̃ in eccła stare: et corde uł
cogitatione longe a conspectu diuinȩ maiestatis abscede¬
re. Et ideo quantũ possumꝰ. cũ dei adiutorio contra illiꝰ in¬
sidias repuguemꝰ. Scdm illud qđ ait beatꝰ apłs petrus.
aduersari ñr̃ diabolꝰ tanquã leo rugiens circuit querens
quẽ deuoret. cui resistite fortes in fide. Et illud qͦd scͥptũ ẽ.
uitates aĩs. auxiliante dño quantũ possumꝰ repugnemꝰ. et
ociosas fabulas quas etiã extra eccłam noxias eẽ nouimꝰ. p̃¬
cipue intea eccłam qͣsi uenena diaboli fugiamꝰ. Et qͦtiẽsc̃e
diaconꝰ clamau̾it. ut aut in oratiõe genua flectere. aut

Expanded text:
 repellere, in ipsa ecclesia infructuosis nos studet sermonibus occupare; ut nobis per inanes et vacuas, aut forte etiam mordaces collocutiones ac sordidas cogitationes, divinae lectionis fructum vel orationis remedium possit auferre: ut corpore tantum videamur in ecclesia stare, et corde vel cogitatione longe a conspectu divinae majestatis abscedere. Et ideo quantum possumus, cum Dei adjutorio contra illius insidias repugnemus, secundum illud quod ait beatus apostolus Petrus, Adversarius vester diabolus tanquam leo rugiens circuit quaerens quem devoret; cui resistite fortes in fide : et illud quod scriptum est, ivitates animae, auxiliante Domino, quantum possumus repugnemus: et otiosas fabulas, quas etiam extra ecclesiam noxias esse novimus, praecipue intra ecclesiam quasi venena diaboli fugiamus. Et quotiescumque diaconus clamaverit ut aut in oratione genua flectere, aut
Abbreviated transcription (Latin):
ũ uelox fuerit ad cęlestẽ medicũ intentio resurgendi.
uestigiũ ñ poterit remanere cõlapsi. qͥa sub manii õipo¬
tentis medici et cito ꝑit morb. et uelociter sanat᷑ egro¬
tꝰ. Iterũ atq iterũ rogo et cõmoneo uos ft̃s. ut obe¬
dientiã. humilitatẽ atq caritatẽ ũ solũ seniorib et co¬
equalib s ctiã uiniorib ex hibe iugiter studeatis. quęli¬
bet bona seruus dei hab̾e contenderit. oĩa infeliciter
ꝑdet: si in illo lumilitas et caritas ñ fuerit. Nolite mur
Lolite iracundiã in corde seruare: qͥa scͥptũ ẽ. ira uiri iꝰtitiã
đi ñ oꝑatur. Nolite uos inuicẽ odio hab̾e. ꝓpt̾ illud qd̾ sc̃ͥꝑ¬
tũ ẽ: qui odit fr̃em suũ. homicida ẽ. S opꝰ ñ ẽ ut diutiꝰ¬

Expanded text:
si velox fuerit ad coelestem medicum intentio resurgendi, si velox fuerit ad coelestem medicum intentio resurgendi, vestigium non poterit remanere collapsi, quia sub manu omnipotentis medici, et cito perit morbus, et velociter sanatur aegrotus. Iterum atque iterum rogo et admoneo vos, fratres, ut obedientiam et humilitatem et caritatem non solum senioribus et coaequalibus, sed etiam iunioribus exhibere iugiter studeatis, quia, quaelibet bona seruus dei habere contenderit, omnia perniciter perdit, si in illo humilitas et caritas uera non fuerit. nolite murm, erudicabitur. nolite iracundiam in corde seruare, quia scriptum est: ira enim uiri iustitiam dei non operatur. nolite uos inuicem odio habere propter illud, quod scriptum est: qui odit fratrem suum, homicida est. Sed non opus
Abbreviated transcription (Latin):
nifi ut ardeat: Orate gͦ fr̃s dilectissimi. ut uob̾ ds̃ in
exe. Si enim uob̾ orantib et cũ caritate consiliũ dantib
qͥcũq sunt tepidi et negligentes. fuetint em̃dati: duplica
repensare dignabitur. Nã nec illi qͥ boni st̃ se ñ debẽt qͣsi
de m̃iris fius extollere. nec illi qͥ negligentes sõ de duĩ mise¬
ricordia desꝑare: s illi cũ humilitate dei bona custodiãt. &
isti cũ grandi cõpunctione celeriꝰ ad penitentiȩ uł cor¬
rectionis mecticam̃ta cõfugiant: qͥa qͥ bonꝰ ẽ si suꝑbire ce¬
ꝑ dei mĩam subleuat᷑. tantũ ẽ. ut ũ se ꝑinittat ãpliꝰ duris¬
simo diaboli uigo p̾mi: nec uimia et ꝑicłosa dissimulatu¬
ne in peccatis ꝑseueraus diutius obdurare. s et tã cito cõ¬
fugiat. ut in se peccati uestigiũ ñ relinquat. Optrine ad.¬
huc calidis uuln̾ib malagna uł fibula apponitur. qͥa

Expanded text:
nisi ut ardeat? Orate ergo, fratres dilectissimi, non solum ut nisi ut ardeat? Orate ergo, fratres dilectissimi, non solum ut ere. Si enim vobis orantibus, et cum caritate consilium dantibus, quicunque sunt tepidi et negligentes fuerint emendati, duplicatrecompensare dignabitur. Nam nec illi qui boni sunt, se debent quasi de suis meritis extollere; nec illi qui negligentes sunt, de Dei misericordia desperare: sed illi cum humilitate Dei bona custodiant, et isti cum grandi compunctione celerius ad poenitentiam vel correptionis medicamenta confugiant: quia qui bonus est, si superbire coediam sublevatur. Tantum est ut non se permittat amplius durissimo diaboli jugo premi, nec nimia et periculosa dissimulatione in peccatis perseverans diutius obdurare; sed tam cito confugiat, ut in se peccati vestigium non relinquat. Optime calidis adhuc vulneribus malagma vel fibula apponitur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
Nunc autẽ qͥa et de scło recessisti. et tam̃ feruorẽ sp̃ualẽ ꝑ
negligentiã app̃hendere noluisti: tepidus effectus ex ore
uitorio sententiã diuine scͥpt᷑e diligenter attendite qͥ dicit᷑.
om̃i custodia serua cor tuũ. D ic̃ enĩ gaudendũ ẽ de mo¬
nacho qͥ ad monasteriũ ueniens. mansuetudinẽ. hobedien¬
tiam. et patientiã uoluerit mitis et humilis exhib̾e: ita¬
nit illa beati petri uera. et multũ tuñda sententia. Meliꝰ
inquit illi fuerat. ñ cognoscere uiã ustitiȩ: quã post cog¬
nitionẽ retrorsum cõuerti. Et iterũ. Canis reuersiis ad uo¬
mitũ suũ: et sus lota in uolutabro luti. S nec de talib de¬
sꝑandũ ẽ fr̃s. quia potens ẽ dñs orationib ur̃is icintillã cõ¬
punctionis accendere. et omnẽ scłi uoluntatẽ uelut spi
quo ipse dñs dix̃. ignẽ ueni mittere in terrã. et qͣd uolo

Expanded text:
Nunc autem quia et de saeculo recessisti, et tamen fervorem spiritalem per Nunc autem quia et de saeculo recessisti, et tamen fervorem spiritalem per negligentiam apprehendere noluisti, tepidus effectus ex ore um Dei adjutorio sententiam divinae Scripturae diligenter attendite, qua dicitur: Omni custodia serva cor tuum . Sicut enim gaudendum est de illo qui ad monasterium veniens, mansuetudinem, obedientiam et patientiam voluerit mitis et humilis exhibnit illa beati Petri uera et multum timenda sententia: melius, inquit, illis fuerat non cognoscere uiam iustitiae, quam post cognitionem retrorsum conuerti, et iterum: canis reuersus ad uomitum suum et sus lota in uolutabro luti. sed nec de talibus desperandum est, fratres, quia potens est deus orantibus uobis scintillam compunctionis accendere et omnem saeculi uoluptatem uelut spinquo dominus ait: ignem ueni mittere in terram et quid uolo,
Abbreviated transcription (Latin):
mit admitt̾e: districtionẽ debet monasterialẽ sustinere. Et
hoc bono auimo et pio debet fieri. ut sp̃uali castigatione ita
corrigat᷑ in hoc scło. ut ñ ꝑeat in futuro: qͥa om̃e peccatũ qͦd
in hoc mundo ñ corrigit᷑: in futuro scło punit᷑. Sic enĩ de fi
lio uł ae seruo scͥptura diuina cõmemorat: tu inqͥt iurga
eũ cede. et aĩam illius de inferno lib̾abis. Et ideo sic̃ suꝑtus
suggessi. ñ solũ capitalia cͥmina caueamꝰ: s etiã paruas ne¬
gligentias cotidie quasi uenena diaboli respuamꝰ. Sunt enĩ
nonnulli qͥ ꝓ religionis ꝓfessione uidentur exisse de scło:¬
et nimia securitatẽ soluunt᷑. Et ĩpletur in illis illa sententia
dm̃i: qua dicit᷑. Utinã frigidus eẽs aut calidꝰ. nunc autẽ qͥa te¬
pidꝰ es incipiã te euom̾e ex ore meo. Qͥd ẽ quod dixi. utinã
calidus esses aut frigidus:ͣ hoc ẽ dicere. meliꝰ tͥ fuerat aut
in scło remansisse frigidũ: aut in monastĩo ẽẽ feruentẽ.

Expanded text:
mit admittere, districtionem debet monasterialem sustinere. et hoc bono et pio animo debet fieri, ut spiritali castigatione ita corrigatur in hoc saeculo, ut non pereat in futuro, quia omne peccatum, quod in hoc mundo non corrigitur, in futuro lio vel de servo Scriptura divina commemorat: Tu, inquit, virga eum caedes, et animam illius de inferno liberabis ? Et ideo, sicut supra suggessi, non solum capitalia crimina caveamus, sed etiam pravas negligentias quotidie, quasi venena diaboli, respuamus. Sunt enim nonnulli qui post religionis professionem, quia videntur exisse de saeculo, nimia securitate solvuntur; et impletur in illis illa sententia Domini qua dicitur: Utinam calidus esses aut frigidus; nunc autem quia tepidus es, incipiam te evomere ex ore meo . Quid est quod dixit, Utinam calidus esses aut frigidus? hoc est dicere: Melius tibi fuerat aut in saeculo remansisse frigidum, aut in monasterio esse ferventem.
Abbreviated transcription (Latin):
sumꝰ. ñ contendimꝰ mͦ deo deuotũ seruitiũ ĩpendere. quã
utiq uitã etiã si auctori suo offerre dissimulet deuotio uo¬
liuitatis. continuo a nob ẽ exãstuta lex mortis. et qd̾ ñ dat᷑
ex uoto: soluitur ex debito. Pista itaqr uita dabit illã uitã.
quȩ nec oculis potest cerni. nel tacitat mentis cogitatione
ꝑstruigi. quã utiq cõseqͥ ẽ facilius quã enarrari cuiꝰ erit
cursui sine t̾mino. usus sine fastidio. refectio sine cibo. adiu¬
toriũ sine defectu. reqͥes sine nocte. ociositas sine senio. in¬
deficiens sub uultu dei caritas. et sub antiqͥs ꝑpetuisq
gaudus sc̃ꝑ noua iocunditas. et sine ullo ꝑicło admitten
fut᷑is scłis cotidie cogitando etiã in hoc corpore p̾gustare

Expanded text:
sumus, non contendimus modo Deo devotum servitium impendere, quam sumus, non contendimus modo Deo devotum servitium impendere, quam utique vitam etiamsi auctori suo offerre dissimulet devotio voluntatis, continuo a nobis est exactura lex mortis; et quod non datur ex voto, solvitur ex debito. Pro ista itaququae nec oculo potest cerni, nec tacita mentis cogitatione pertingi. Quam utique consequi est facilius quam enarrari; cujus erit cursus sine ttorium sine defectu, requies sine nocte, otiositas sine senio, indeficiens sub vultu Dei claritas, et sub antiquis perpetuisque gaudiis semper nova jucunditas, et sine ullo amittenlis saeculis quotidie cogitando etiam in hoc corpore praegustare
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ. fidẽ. atq hylaritatẽ reqͥrit. ubi interdũ melior ẽ il¬
le qͥ colit quã qͥ colitur. ubi nullũ fructũ officiositas ip¬
sa cõseqͥt᷑. s hoc solũ ꝓfectus ẽ. si mereatut susceptꝰ uoca¬
ri. qͥntomagis nos in honore dei nr̃i obseruare debemꝰ. ne
ad obseqͥa eiꝰ indeuoti atq cõpulsi. nec tristes. nec ingrati
utiq inueniam̃. et ñ respecti: At ds̃ ad munera quȩ negli¬
genti ac uili aĩo offeruntut: ñ respicit. Non enĩ hõi. s illi
potiꝰ fides nr̃a seruĩturã se cẽ. uł ipsã ĩpendisse animã pa
in paradiso cõfitent᷑. cui postremo cũ totũ debeatur. nil tam̃
gratis soluit᷑. ꝓ hac gͦ misera uita laborib et dolorib plena
in qua usus breuis ẽ. et ipsa breuitas sẽꝑ incerta contendi¬
mꝰ in obseqͥis hõi placere. et ꝓ illa ubi iam nichiblaboraturi

Expanded text:
tionem, fidem, atque hilaritatem requirit, ubi interdum melior est iltionem, fidem, atque hilaritatem requirit, ubi interdum melior est ille qui colit quam qui colitur, ubi nullum fructum officiositas ipsa consequitur, sed hoc solum profectus est, si mereatur susceptus vocari: quanto magis nos in honore Dei nostri observare debemus, ne ad obsequia ejus indevoti atque compulsi, nec tristes atque ingrati invitique inveniamur, et non respecti? At Deus ad munera quae negligenti ac vili animo afferuntur non respicit. Non enim homini, sed illi potius fides nostra servituram se esse vel ipsam impendisse animam, pain paradiso confitentur: cui postremo cum totum debeatur, nil tamen gratis solvitur. Pro hac ergo misera vita, laboribus et doloribus plena, in qua usus brevis est, et ipsa brevitas semper incerta, contendimus in obsequiis homini placere, et pro illa, ubi jam nihil laboraturi
Abbreviated transcription (Latin):
laboribq confidimꝰ. et ea quȩ maxima ds̃ ñr in nob̾ desi¬
derat ñ habemꝰ. hoc ẽ cor mundũ et liberũ ab istis minutis
spectu dñi in odorẽ suauitatis ascendunt. hoc etiã maxime
studeamꝰ. ut illa quȩ in honorẽ dĩ nr̃i agimꝰ. cũ hilari a¬
nimo agamꝰ. cũ fidei gaudio. et cũ bonȩ ac deuotę uolun¬
tatis affectu. Qͥ cͥqͥd uͦ inuiti atq cõpuli facimꝰ: nouerunꝰ
nos ex eo ñ solũ hab̾e ꝓfectũ. s maximũ aetrim̃tũ. Eaciamꝰ
alicui potenti. uiro obseqͥũ soluere: qd̾ utiq suꝑioris ꝑsone
a clientib suis expectare cõsueuerat. N onne si nos uide¬
rit homo ille debitũ sibi officiũ inuito atq ertorto aĩo
etiã cũ quodã fastidio exhibere. nonne magis sibi factam
iniuriã iudicaret. et exhonorari se potiꝰ quã excoli ꝓnun¬
tiaret. et huiꝰmodi negligenti atq indeuoto offensam po¬
tius crederet referendam quã gr̃am : Si qͦs cultꝰ hõis deuo¬

Expanded text:
 conficimus, et ea quae maxime Deus noster in nobis desiderat non habemus? Hoc est, cor mundum et liberum ab istis minutis spectu Domini in odorem suavitatis ascendunt. Hoc etiam maxime studeamus, ut illa quae in honorem Dei nostri agimus, cum hilari animo agamus, cum fidei gaudio et cum bonae ac devotae voluntatis affectu. Quidquid vero inviti atque compulsi facimus, noverimus nos ex eo non solum non habere profectum, sed maximum detrimentum. Faciamus alicui potenti viro obsequium solvere, quod utique superiores personae a clientibus suis exspectare consueverunt nonne si nos videret homo ille, debitum sibi officiam invito atque extorto animo, et etiam cum quodam fastidio exhibere, nonne magis sibi factam injuriam judicaret, et exhonorari se potius quam excoli pronuntiaret, et hujusmodi negligenti atque indevoto offensam potius crederet referendam esse quam gratiam? Si ergo cultus nominis, devo
Abbreviated transcription (Latin):
Ac sic fr̃s. de om̃ib negligentiis nr̃is cõpũgam᷑ in cu¬
bilibꝰ: id est in cordib nr̃is. St ita egeritis. nos qͥd̾e de ꝓ¬
fectu ur̃o lȩtifieabim᷑: s uos de adqͥsita salute gaudebitis.
atis. ut nos uicissim ur̃is meritis aduuetis. nob̾q sitis
et in p̃senti scło ornam̃tũ. et in futtro p̃sidiũ. Adiu

Expanded text:
Ac sic, fratres, de omnibus negligentiis nostris compungamur in cuAc sic, fratres, de omnibus negligentiis nostris compungamur in cubilibus; id est in cordibus nostris. Si ita egeritis, nos quidem de profectu vestro laetificabimur, sed vos de acquisita salute gaudebitis. atis, ut nos vicissim vestris meritis adjuvetis, nobisque sitis et in praesenti saeculo ornamentum, et in futuro praesid
Abbreviated transcription (Latin):
ne sollicitior. in castitate sit purior in sobrietate sit
partior. in lacͥmarũ largitate ꝓfusior. in corpore ho¬
nestior. in corde sincerior in ira mitior in mansue¬
tudine moderatior. in risu rarior. in cõpunctione fer¬
uentior. in grauitate fundatior: in caritate iocundior.
Et ideo nosinet ipsos castigemꝰ cotidie. ipsi nob̾cũ rationẽ
de cotidiana cõuersationẽ faciamꝰ. Alloquatur se in se¬
creto cordis unaquaq aĩa et dicat: uideã si hauc diẽ
sine peccato. sine inuidia. sine obtrectatione. at mur-¬
muratione. ꝑegi. Uideã si hodie aliquid qͦd ad ꝓfectũ me¬
ũ. qͦd ad edificationẽ alioꝵ ꝑtinet oꝑatꝰ fũ. P uto qđ ho¬
die illũ infipienter destruxi. hodie seniori meo in hobe¬
die risi. plus cibo ac potu. plus oçio ac somno quã dece-¬
bat indulsi. Miniis legi. minꝰ oraui quã debui. Qs
mͥ reddat hunc diẽ. quẽ inanib fabulis ꝑdidi:

Expanded text:
ne sollicitior, in castitate sit purior, in sobrietate sit ne sollicitior, in castitate sit purior, in sobrietate sit parcior, in lacrymarum largitate profusior, in corpore honestior, in corde sincerior, in ira mitior, in mansuetudine moderatior, in risu rarior, in compunctione ferventior, in gravitate fundatior, in charitate jucundior. Et ideo nosmetipsos castigemus, quotidie ipsi nobiscum rationem de quotidiana conversatione faciamus. alloquatur se in secreto cordis unaquaeque anima, et dicat: Videam si hanc diem sine peccato, sine invidia, sine obtrectatione ac murmuratione transegi. Videam si hodie aliquid quod ad profectum meum, quod ad aedificationem aliorum pertinet, operatus sum. Puto quod hodie illum insipienter destruxi, hodie seniori meo inobedie risi, plus cibo ac potu, plus otio ac somno quam decebat indulsi. Minus legi, minus oravi quam debui. Quis mihi reddat hunc diem, quem in vanis fabulis perdidi?
Abbreviated transcription (Latin):
torẽ: fic̃ dic̃ sermo diuinꝰ. Fili si malus fueris: solus
hauries. mala. tua. Suã linguã maliloquiis macui c postea¬
lat. suũ cor obtrectator. exulcerat. suȩ m̃tis lum̃
iracundꝰ obcecat. suã inuidꝰ aĩam uelut tinea corrũpit.
Et sic̃ exulceratis parentib nascunt᷑ inperȩ. sic̃ inquã nasci
mana p̃cordia ipsis pͥmitꝰ qͣs conceꝑint passionib di¬
lacerantur. Illa inquã p̃cordia de quib uitioꝵ gene¬
ratio serpentina ꝓfertur. ipsa pͥmitꝰ monstruosa par¬
tus fecunditate uiolantur. De tali partu dic̃ sermo
diumꝰ. E cce parturiit iniustitiã. concepit dolorẽ: et
peꝑit iniqͥtatẽ. Couertet᷑ dolor eiꝰ in caput eiꝰ. et in uer
ut deinceps inter uos contẽptione laudabili ac meliori
tandẽ emulatione certetis. Unusqͥsq ur̃m in oꝑe dei
studeat ẽẽ ꝓmptior. in oratione frequentior. in lectio.¬

Expanded text:
torem, sicut dicit sermo divinus: Fili, si malus fueris, solus torem, sicut dicit sermo divinus: Fili, si malus fueris, solus hauries mala tua. Suam linguam maliloquus maculat, suum cor obtrectator exulcerat, suae mentis lumen iracundus obcaecat, suam invidus animam velut tinea corrumpit. Et sicut exulceratis parentibus nascuntur viperae, sicut, inquam, nasci mana praecordia ipsis primitus quas conceperint passionibus dilacerantur. Illa inquam praecordia, de quibus vitiorum generatio serpentina profertur, ipsa primitus monstruosa partus fecunditate violantur. De tali partu dicit sermo divinus: Ecce parturiit injustitiam, concepit dolorem, et peperit iniquitatem. Convertetur dolorut deinceps inter vos contentione laudabili ac meliori tandem aemulatione certetis. Unusquisque vestrum in opere Dei studeat esse promptior, in oratione frequentior, in lectio
Abbreviated transcription (Latin):
furtiuas ñ solũ dãpnabili transgressione. s admirabili
uilitate subducit: multũ ẽ et leuiꝰ. si sobrietate dñante
dormiret. Et ille qͥ ieunans oneratũ et p̃ grauatũ pectꝰ
iracundiȩ uł indignationis districtione circũfert. qͥ¬
a uino se abstinet. et sensib amaris uirꝰ amarissime
discordiȩ ebrietate turbat᷑. qͥ in quã ext̾iori salutifera
poculoꝵ paroitate se macerat. et interiora ciꝰ mortife¬
rũ uitꝰ odioꝵ eructuant: nonne in se ꝓpħicas uoces
dirigi. iã etiã in p̃senti uita p̃dãpnatꝰ intelligit:
Non tale ieiuniũ elegi dic̃ dñs. Uł illud. Ex uinea enĩ
uua fellis:. et botrus amaritudinis in ipsis. Ita autẽ
mentẽ. ut qn̾ aut maledicimꝰ aut itascun᷑. aut ob¬
trestamꝰ. qñ. hec agimꝰ. aliis nos nocere ñ nob credimꝰ.
d ñ ita ẽ. Nã. uniꝰcuiusq uitii malũ in sitũ recurrit auc¬

Expanded text:
furtivas, non damnabili transgressione, sed abominabili furtivas, non damnabili transgressione, sed abominabili utilitate subducit, multo esset levius, si sobrietate  ebriolentia  dominante dormiret. Et ille qui jejunans oneratum et praegravatum pectus iracundiae vel indignationis districtione circumfert, quia vino se abstinet, et in sensibus virus amarum amarissimae discordiae ebrietate turbatur; qui, inquam, exteriori et salutifera poculorum parcitate se macerat, et interiora ejus mortiferum virus odiorum eructant, nonne in se propheticas voces dirigi, jam etiam in praesenti vita praedamnatus, intelligit: Non tale jejunium elegi, dicit Dominus . Vel illud: uua fellis, botrus amaritudinis in ipsis. Item mentem, ut quando maledicimus, aut irascimur, aut obtrectamus, quando haec agimus, aliis nos nocere non nobis credamus. Sed non ita est. Nam uniuscujusque vitii malum in suum recurrit auc