comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
micos dilige. et qr illd̃ p̃ceptum ge¬
nełale ẽ om̃ib: precipit᷑ om̃s hoĩts
inp̃ceptum dilige̾ omnẽ hoĩem etiã
mimitũ. Minorib uͦ in ꝯsiłiũ. in p̃¬
ceptum u̾o eos dilig̾e qui nicħ ma¬
li fecerũt eis. ⁊ mumicos ñ odire. S
melius ẽ ut intlłigatur dei oĩbus
illo mandato p̃cipi cunctos diligere
⁊̃ inimicos. Cui sensui atrestantur

Expanded text:
micos diligere. Et quia illud praeceptum generale est omnibus, praecipitur omnes homines in praeceptum diligere omnem hominem, etiam inimicum; minoribus vero in consilium. In praeceptum vero, eos diligere qui nihil mali fecerunt eis, et inimicos non odire. Sed melius est ut intelligatur omnibus illo mandato praecipi cunctos diligere etiam inimicos; cui sensui attestantur
Abbreviated transcription (Latin):
stra . s. boni affc̃s. eorumq pro¬
gressus. atq bona opera. que de¬
us remunerat in nobis. ⁊ ħ ip̃a
nera sua. uñ uita eterna que in
fine adeo mĩtis precedentib redoͦ.
qr ⁊ eadem mĩta quib reddit᷑
ñ a nob̾ sunt: s in nobis fc̃a
sunt ꝑ grãm: Recte ⁊ ip̃a uita¬
grã nuncupatur. quia gratis
datur. nec ideo gratis: quia nõ
mĩtis datur. S quia data sũt¬

Expanded text:
scilicet, boni affectus eorumque progressus atque bona opera, quae Deus remunerat in nobis; et haec ipsa nera sua. Unde vita aeterna quae in fine a Deo meritis praecedentibus redditur, quia et eadem merita quibus redditur, non a nobis sunt, sed in nobis facta sunt per gratiam, recte et ipsa, gratia nuncupatur, quia gratis datur: nec ideo gratis, quia non meritis datur, sed quia data sunt
Abbreviated transcription (Latin):
serit copła. fit diuortiũ. ut sac̾co¬
tium. diaconatus. ⁊ sb̾diaconatus.¬
onis habitum
exorcistas. acoli¬
tos. si extra uot̃
tĩ nolũt. uxorem
romana ꝑmittit
diatam. qr dein¬
ceps. nͨ ad sub di¬
aconatũ ꝓuehi
poter̃t. nec laitꝰ
uxorem sortitus
nõ uirginẽ. uel
bigamus ad cł̃i¬
catum. It ex ꝯci¬

Expanded text:
serit copula, fit divortium; ut sacerdotium, diaconatus, et subdiaconatus.onis habitum exorcistas, acolytos, si extra votum teri nolunt, uxorem Romana permittit, diatam: quia deinceps nec ad subdiaconatum provehi poterunt, nec laicus uxorem sortitus, nisi virginem, vel bigamus ad clericatum. Item
Abbreviated transcription (Latin):
mãt. nͥ qͥ se castũ
qr nlls debet ad
ministerium ai¬
taris accedere:nͥ
cuius castitas añ
susceptum mini¬
sterium fuerit
approbata.

Expanded text:
mant, nisi qui se caste quia nullus debet ad ministerium altaris accedere, nisi cujus castitas ante susceptum ministerium fuerit approbata.
Abbreviated transcription (Latin):
cedit ab ecc iꝰ dãdi ꝙ accep̃. amittit ml¬
tis mod̃ apparet inamit̾ dici pͥmo
qr ulła ostend̾r cã. cur ille qui illud
bap̃a amitt̾e ñ p̃t. uis dandi possit
baptizat᷑. ⁊ illud cũ ordinat᷑. Iõ ñ
licet in catholica ecc̃a. utr̃q iterari.
siti ꝑ bono pacis correcto scismatis
errore suscepti sunt. ⁊ si ñ uisũ ẽ opꝰ
eẽ. ut cadem officia gẽrent q̃ agebãt
ñ sũt rursus ordinandi. s sicut bap¬
tismꝰ meis. ita in eis mansit ordĩa¬
tio integra. qr in p̃cisione fuerat.
uitium: ꝙ unitate pacis ẽ corr᷑¬
ip̃a sunt. et cũ ip̃i expeire iudet᷑
ecc̃e. ut p̃positi eoꝵ ueniẽtes ad ca¬
tholicam sccietatem honores sitos
ibi ñ ãministrẽt. ñ eis tñ ip̃a ordĩa¬
tõnis sacram̃ta detrahũt᷑. s sr̃ eos
sic in ordĩatione uis dandi ẽ. utr̃q
quidẽ ad ꝑnitiem sitam. S alid̃ ẽ¬

Expanded text:
esia, jus dandi quod accepit amittit, multis modis apparet inaniter dici: primo, quia nulla ostenditur causa cur ille qui illud Baptisma amittere non potest, jus dandi possit baptizatur, et illud cum ordinatur. Ideo non licet in catholica Ecclesia utrumque iterari. siti bono pacis correcto schismatis errore suscepti sunt, etiamsi uisum est opus esse ut eadem officia gererent quae gerebant, non sunt rursus ordinati, sed sicut baptismus in eis ita ordinatio mansit integra, quia in praecisione fuerat uitium quod unitatis pace correipsa sunt. et cum hoc expedire iEcclesiae, ut praepositi eorum venientes ad catholicam societatem, honores suos ibi non administrent, non eis tamen ipsa Ordinationis sacramenta detrahuntur, sed super eos sic in Ordinatione jus dandi est: utrumque quidem ad perniciem suam. Sed aliud e
Abbreviated transcription (Latin):
O dicitis ut qͥ ordĩatus ẽ it̾m ordĩe¬
t᷑. ualde ridicłosum ẽ. ut enĩ baptiza¬
tus semel: it̾n baptizari ñ d. ita qͥ
cõsecͣtus ẽ semł. in eod̾ ordĩe ñ ualet
u᷑ asseri in oĩb impiis. ⁊̃ in hetitis
mane̾: cũ uire dandi. posst̾ eĩ dare
s ꝑnitõse ⁊ quib dederint: ñ st̃ ite¬
riun ordiãndi. Q̾ p̃missis ex oppõi¬
to obuiare uidentur.¬
.Det̾minatõ pre

Expanded text:
 dicitis, ut qui ordinati sunt, iterum ordinentur, valde ridiculosum est. Ut enim baptizatus semel, iterum baptizari non debet, ita qui consecratus est semel, in eodem ordine non valet ur asseri in omnibus impiis, etiam in haereticis manere cum jure dandi. Possunt enim dare, sed perniciose; et quibus dederint, non sunt iterum ordinandi; quae praemissis ex opposito obviare videntur.Determinatio pr
Abbreviated transcription (Latin):
bonum ⁊ ad malum. Qd̃ si est:
q flecti possunt. gͦ ⁊ boni posst̃
fi̾ mali: ⁊ mali boni. Ad qd̾ di¬
cimus. quia boni tanta grã cõ¬
firmati sunt: ut ñ queant fieri
mali.⁊ mali a deo in malicia
obdurati sunt. ut ñ ualeant fĩ
boni. ⁊ tam̃ utriq hñt lib̾m. ar.¬

Expanded text:
malum. Quod si est, que flecti possunt; ergo et boni possunt fieri mali, et mali boni. Ad quod dicimus quia boni tanta gratia confirmati sunt, ut nequeant fieri mali; et mali in malitia adeo obdurati sunt, ut non valeant fieri boni; et tamen utrique habent liberum ar
Abbreviated transcription (Latin):
s ꝓpria ac spontanea uoluntate
ꝑ grãm quidem adiuta. bonum
eligunt. ⁊ malum respuunt. et
mali similiter spontanea uolũ¬
tate a gr̃a destituta bonum uitãt

Expanded text:
pria ac spontanea voluntate per gratiam quidem adjuti bonum eligunt, et malum respuunt, et mali similiter spontanea voluntate a gratia destituti, bonum vitant,
Abbreviated transcription (Latin):
bono ꝙ acceꝑat. potuit gͦ resistẽ
temptationi. S resistere temp¬
tatõnib uł suggestionib ma¬
lis m̃itum est ac bonum remu¬
nerabile. Omne aũ bonũ mĩt̃
profectus est. ꝑ gr̃am gͥ c̾atõnis
ꝓfitẽ potuit sine adiectione ai-¬
terius gr̃e. Ad qd̃ dicimus qͥa
resistere malo ⁊ ñ consentire i¬
temptatõni: ñ fecisset illi meri¬
tum ⁊ si ñ concessisset. qr nichil
meo erat ꝙ ad malum impel¬
tum est aliq̃n si malum ñ faci¬
mus s resistimus: Ibi dũtaxat
uͥ cã subest que nos id fat̾e mo¬
net. qr ex pcc̃i corruptela ꝓniist̾
ad lapsum g̾ssus nr̃i. uͥ aũ nõ
int̾uenit cã nos ad malũ im¬
pellens: ñ mẽmur. si ab eo decli¬
namus. declinare enĩ a malo:
semꝑ uitat penam. s ñ semper
meretur palmain.
De aduitori

Expanded text:
od acceperat. Potuit ergo resistere tentationi. Sed resistere tentationibus atque suggestionibus malis, meritum est ac bonum remunerabile: omne autem bonum meritum profectus est; per gratiam ergo creationis proficere potuit sine adjectione alterius gratiae. Ad quod dicimus quia resistere malo, et non consentire tentationi, non fecisset illi meritum, etsi non consensisset, quia nihil in eo erat quod ad malum impeltum est aliquando si malum non facimus, sed resistimus; ibi duntaxat, ubi causa subest quae nos id facere movet, quia ex peccati corruptela proni sunt ad lapsum gressus nostri. Ubi autem non intervenit causa nos ad malum impellens, non meremur si ab eo declinamus. Declinare enim a malo semper vitat poenam, sed non semper meretur palmam. 4. De adjutori
Abbreviated transcription (Latin):
deus de deo est. homo aũ uatus est
ẽ unitꝰ dei pris omnipotentis de
dei filius. d̾s sine mtio hõ a c̾to i¬
nitio. Itm̃ in eodem. Quid natura
humana in xp̃o hoĩe meritit ut
munitatẽ ꝑsone unici filii dei sĩ¬
glariter assumpta ẽẽt. q̃ bõa uolũ
Nũquidantea fuit hõ ⁊ ħ ei singu¬
lare bñfm̃ p̃stitum est ut singła¬
rit̾ ꝓmer̾etur dm̃: Nempe ex quo
hõ ẽsse cepit ñ aliud cepit eẽ hõ qͣm
dei filius. ⁊ hoc unitꝰ. ⁊ pp̃ea dei uer¬
buur ꝙ ab illo suscepta caro fr̃a ẽ

Expanded text:
Deus de Deo est, homo autem natus esest unicus Dei Patris omnipotentis de Dei Filius, Deus sine initio, homo a certo initio. Item in eodem: Quid natura humana in Christo homine meruit, ut in unitatem personae unici Filii Dei singularitas assumpta esset? quae bonaNunquid antea fuit homo, et hoc ei singulare beneficium praestitum est, ut singulariter promereretur Deum? Nempe ex quo homo esse coepit, non aliud coepit esse homo quam Dei Filius, et hoc unicus, et propterea Dei Verbum; quia ab illo
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ xp̃c. ne sit quat̾nitas ñ tͥnitas d̾s.
ac ꝑ hoc xp̃c est deus aĩa rõalis et
caro. Idẽ qͦ in libͦ de predestinatõe
sc̃orum. Ille hõ ut a u̾bo pr̃i coet̾no
ĩ unitate ꝑsone assumptꝰ filiꝰ dei
uingenitꝰ ess. uñ ħ meruit: ꝙ boñ¬
eiꝰ p̃cessit ut ad hanc ineffabilem ex¬
cellentiam ꝑueniret᷑. faciente actꝰ¬
cipiente dõ ũbo ip̃e hõ ex quo ẽẽ cep̃
filius dei unitꝰ ẽẽ cepit. Itm hõ qui¬
cumq grã ita fit xͥamus. sic̃ grã hõ

Expanded text:
 ne sit quaternitas, non trinitas Deus. Ac per hoc Christus est Deus, anima rationalis, et caro. Idem quoque in lib. de Praedestinatione sanctorum: Ille homo ut a Verbo Patri coaeterno in unitatem personae assumptus, Filius Dei unigenitus esset, unde hoc meruit? Quoecessit, ut ad hanc ineffabilem excellentiam perveniret? Faciente ac suscipiente Verbo, ipse homo, ex quo esse coepit, Filius Dei unicus esse coepit. Filium Dei unicum
Abbreviated transcription (Latin):
s si in inferno aĩe t̃m ⁊ in sepulchꝰ
carni tm̃ unitus erat. gͦ nec in ĩfer¬
no unitus erat aĩe ⁊ carni. nec in se¬
que ẽ rõ dcĩ: qr una eademq rõ uni¬
one unitus erat anime in inferno:
et carni in sepulchro. ⁊ sic erat illis
duob tunc seꝑatis: unitus situt añ¬

Expanded text:
d si in inferno animae tantum, et in sepulcro carni tantum unitus erat: ergo nec in inferno unitus erat animae et carni, nec in seQuae est ratio dicti? Quia una eademque unione unitus erat animae in inferno, et carni in sepulcro. Et sic erat illis duobus tunc separatis unitus, sicut an
Abbreviated transcription (Latin):
thro unitus ẽ xp̃c. sicut anime in in¬
ferno. alioquin si carni mortue ñ
eẽt unitus ñ in ea dr̃et᷑ iacuisse in
sepulchꝰ. anima gͥad inf̾n̾ũ descend̾̃.
caro in sepulchro iacuit. sapĩa cũ utͦsꝑ
remansit. q̃ in infn̾o poĩtis ut ait ã
int̾ homines. de qua abyssus dicit.
Non est in me sapĩa. mare dicit. nõ
est motum: gͦ nec intempore nec in
loco sapĩaẽ cui nec mors t̾buenda ẽ.
In ligno enim caro ñ illa oꝑatrix
omniũ suba diuina pendebat. con¬
fitenur tam̃ cum xp̃m pependisse
in ligno. et iacuisse in sepulchro: s
in carne sola. ⁊ fuisse in inf̾no. s
in aĩa sola.

Expanded text:
cro unitus erat Christus, sicut animae in inferno. Alioquin si carni mortuae non esset unitus, non in ea diceretur jacuisse in sepulcro. Anima ergo ad infernum descendit, caro in sepulcro jacuit, sapientia cum utroque permansit, quae in inferno positis, ut ait Ambinter homines. De qua abyssus dicit: Non est in me; mare dicit: Non est mecum; ergo nec in tempore, nec in loco sapientia est, cui nec mors tribuenda est. In ligno enim caro, non illa operatrix omnium substantia divina pendebat. Confitemur tamen Christum pependisse in ligno et jacuisse in sepulcro, sed in carne sola, et fuisse in inferno, sed in anima sola.
Abbreviated transcription (Latin):
si carnẽ ⁊ aĩam ñ assumpsisset. s tam̃
qr ex quo assumpsit nentrũ deposuit.
s cum utroq eandem unionẽ in desi¬
nenter tenuit quã assum̃do oͣxit .ĩõ
nec incongrue ubitũq anime ł car¬
ni uł utriq unitus erat. ibi hõ dr̃. qꝑ¬

Expanded text:
si carnem et animam non assumpsisset. Sed tamen quia ex quo assumpsisset, neutrum deposuit, sed cum utroque eamdem unionem indesinenter tenuit, quam assumendo contraxit; ideo non incongrue ubicumque animae vel carni, vel utrique unitus est, ibi homo
Abbreviated transcription (Latin):
titiam portata. Intꝰ resuscitauit ꝙͣ
intꝰ inuãt. Relictis solis petro iacobo
gaͣlr̃ continent᷑ sac̃dotes eccẽ. Quos
tauit. flebat enĩ t᷑ba post filiũ undu¬
e. fleuit. martha ⁊ maria: supplitã¬
tes ꝓ frẽ. flebat ⁊ turba mariam se¬
tut᷑a. In qͦ docem᷑ publice peccantib
ñ ꝓprium s eccẽ suffic̾e m̃tum. la

Expanded text:
titiam portata. Intus resuscitavit quam intus invenit, relictis solis Petro et Jacobo guraliter continentur sacerdotes Ecclesiae. Quos tavit. Flebat enim turba post filium viduae; flevit Martha et Maria supplicantes pro fratre; flebat et turba Mariam secuta. In quo docemur, publice peccantibus non proprium, sed Ecclesiae sufficere meritum. A
Abbreviated transcription (Latin):
p᷑gare turemus. qr sũ confessione
emendatõnis. pcc̃a neq̃unt dimit¬
ti. S ⁊ gͣinora coequalib panden¬
da sunt cum de est sacerdos. et ur¬
get ꝑuulum. uenialia uero etiam
sac̾dotis oblata copia licet confit̾i co¬
eqͣli. ⁊ suffic̃ ut quib dam placet. si
tñ ex cõtemptu ñ pret̾iitat᷑ sacer¬

Expanded text:
purgare curemus, quia sine confessione emendationis peccata nequeunt dimitti; sed et gravia coaequalibus pandenda sunt, cum deest sacerdos, et urpericulum. Venialia vero, etiam sacerdotum oblata copia, licet confiteri coaequali, et sufficit, ut quibusdam placet, si tamen ex contemptu non praetermittatur sacer
Abbreviated transcription (Latin):
rat sac̃dotẽ qui sciat ligare ⁊ solu̾e.
ne cũ negligens cͥca se extitĩt: ne¬
gligatꝰ ali illo qui eum mi̾r monz
stultꝰ euitare noluit. Tanta itaq
uis confessõis ẽ. ut si deẽ sac̾dos ⁊¬
fiteat᷑ ꝑxĩo. Sepe enĩ conting̾̃ ꝙ pe¬
nitens ñ pt̃ ue̾tundari. coram sac̃¬

Expanded text:
rat sacerdotem scientem ligare et solvere: ne cum negligens circa se exstiterit, negligatur ab illo qui eum misericordstultus evitare noluit. Tanta itaque vis confessionis est, ut si deest sacerdos, confiteatur proximo. Saepe enim contingit, quod poenitens non pote
Abbreviated transcription (Latin):
Non sunt tres uite. s una uita. nͦ
tres mentes. s una mens. una es¬
sunt unũ: quo una uita. unna mẽs.
una essentia. Et quicquid aliud
quo ad se inuicẽ referuntur. Qͦ mͦ¬

Expanded text:
non sunt tres vitae, sed una vita, nec tres mentes, sed una mens, una essunt unum, quo una vita, una mens, una essentia, et quidquid aliud,quo ad se invicem referuntur;
Abbreviated transcription (Latin):
ymago tñ illius quo nicħ melius
est. ibi querenda ⁊ inuenienda est.
si enim amissa dei ꝑticipatr̃e de¬
formis sit: ymago tñ dei ꝑman.
Eo enim ip̃o ymago dei ẽ mens qͦ
Iam gͦ in ea tͥnitatẽ q̃ d̃s ẽ inqui¬
ramus. Ecce gͦ mens meminit su¬
i. intlłigit se. diligit se. ħ si c̃nimꝰ.
c̾nimus tͥnitatem. ñdũ quid̃ dm̃.
s ymaginem dei. hic ⁊̃ quedam
apparet tͥnitas. inemorie. intlłme

Expanded text:
mago tamen illius, qua nihil melius est, ibi quaerenda et invenienda est, tsi enim amissa Dei participatione deformis sit, imago tamen Dei permanet. Eo enim ipso imago Dei est mens, quo Jam ergo in ea Trinitatem, quae Deus est. inquiramus. Ecce enim mens meminit sui, intelligit se, diligit se; hoc si cernimus, cernimus Trinitatem, nondum quidem Deum, sed imaginem Dei. Hic enim quaedam apparet trinitas memoriae, inte
Abbreviated transcription (Latin):
mist̾ium. qr omĩs c̾atura ñ añ
scła. s a scłiᷤ est. Attende icõr qr
uident᷑ dissentire in bac sñia il¬
lustres doctores. Iõq ut omnis
repugnantia de medio tollat᷑
ta det̾minamꝰ. ut illis angłis qui
maioris dignitatis sunt. ⁊ ꝑ qͦrũ
mĩstĩum illa nũtiata sunt ex ꝑte
cognita a scłis fuisse. ut pote fa¬
miliarib ⁊ nũtiis illis uo̾ qͥmi¬
noris digͥcatis st̃. inꝯgnita exti¬
Constant itaq õs angłos in cogni¬
titudinem augeri. nsq ad futu
augeatur ampliꝰ nͨ minuatur.
Alioꝵ opinio qui

Expanded text:
um, quia omnis creatura non ante secula, sed a seculis est. Attende, lector, quia videntur dissentire in hac sententia illustres doctores. Ideoque ut omnis repugnantia de medio tollaturta determinemus, ut illis angelis qui majoris dignitatis sunt, et per quorum ministerium illa nuntiata sunt, ex parte cognita a seculis fuisse, utpote familiaribus et nuntiis; illis vero qui minoris dignitatis sunt incognita extiConstat itaque omnes angelos in cognititudinem augeri usque ad futuraugeatur amplius nec minuatur. Aliorum opinio qui
Abbreviated transcription (Latin):
uii. opus suum. ⁊ requie opere¬
uit die .uii. ab uni̾so oꝑe ꝙ suo.
patrarat. Requieuisse dicitur.
d̾s die .uii. ñ quasi oꝑando lassꝰ
s ab uniũso opere requieuit qr
nouam creaturam facere cessauit.
Requiescere enim cessare d̃r. Uñ

Expanded text:
imo opus suum, et requievit die septimo ab universo opere quod patrarat. Requievisse dicitur Deus die septimo, non quasi operando lassus, sed ab universo opere requievit, quia novam creaturam facere cessavit. Requiescere enim cessare dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
est. hõ est. Qd̃ uero fcm est ⁊ natr̃
est ⁊ renatum nõ est: animalia st̃.
Ecce hiis u̾bis ostendit ieix: se in¬
genitum acciꝑe: nõ genitum. A
in diuisionis hꝰ prosecutõne in as¬
signatõe ingeniti. ubiq ponit
ñ natum.¬

Expanded text:
t. Quod vero factum est, et natum est, et renatum non est, animalia sunt. Ecce his verbis ostendit Hieron. se ingenitum accipere, non genitum. Alin divisionis hujus prosecutione, in assignatione ingeniti, ubique ponit non natum.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ fcm̃ nõ est. ⁊ est. ꝙ nec natum nec¬
fcm̃ est. ⁊ est ꝙ fcm̃ est. ⁊ natum ñ
est. et est ꝙ fcm est ⁊ natum est. et
renatum est. ⁊ est ꝙ fc̃m est ⁊ natũ
est. ⁊ renatum ñ est. Nunc p̃posito¬
rum singuł reb subsistentiam de¬
stinemus. Ꝙ gͦ nec natum nͨ fr̃m
est: pater est. Non enim ab aliqͦ ẽ.
Qd̃ it̾m nec natum nec fc̃m̃ est:
sp̃c sc̃s est: qui a pr̃e ꝓcedit. Qd̃ ⁊̃¬

Expanded text:
est, nec factum est; et est quod factum est, et natum non est; et est quod factum est, et natum est, et renatum est; et est quod factum est, et natum est, et renatum non est. Nunc praepositorum singulis rebus subsistentiam destinemus. Quod ergo nec natum nec factum est, Pater est; non enim ab alio aliquQuod iterum nec factum nec natum est, Spiritus sanctus est, qui a Patre procedit. Q
Abbreviated transcription (Latin):
troq. Inseꝑabiles enim sunt hee
tres ꝑsone. Ad ꝙ ita r̾ndet ãs. ĩ
eodem. Solum patrem dicimus
et a consortio ꝓcessibilis ꝓprieta¬
tis: pater ⁊ filius. Cũ ergo dicit᷑
tantus est solus pater. quantũ
simł illi tres. per hoc ꝙ dicitur so¬
lus: non separatur pater ab aliis
s hic est sensus. Solus pat̾ .i. pat̾.

Expanded text:
troque. Inseparabiles enim sunt hae tres personae. Ad quod ita respondet Aug. in eodem: Solum Deum Patrem dicimus,et a consortio processibilis proprietatis Pater et Filius. Cum ergo dicitur: Tantus est solus Pater quantum simul illi tres, per hoc quod dicitur solus, non separatur Pater ab aliis; sed hic est sensus: Solus Pater, id est, Pater
Abbreviated transcription (Latin):
stolus in similitudinem carnus.
petĩ. Assumpsit enimũbum crͣ¬
nem peccatͥci similem inpena: et
ñ inculpa.⁊ ĩõnon peccatricem.
ro pecĩ est. sola illiuis ñ caro pccĩ ẽ:¬
cepit. ht̃ tñ siłitudinem carnis
pccĩ: ꝑ passibilitatem ⁊ mortau¬
tamen ita fcã est uutero sic̾ nr̃a.
Est enu sc̃ificata in utero. et na¬
ta sine pcc̃o. et nec ipse in illa ũꝙͣ
peccauit. In pena ergo similis est
nr̃e. ñ in qualitate pcci. quia por¬
lutionẽ que ex concupĩe motu
concepta est: omnino ñ hũit. nec
er carnali delectatione natata est.
uenit ergo ad corpũs imiacłatũ
ꝙ preter̃ libidinis concupĩam¬
fuit conceptum. nec illud in se
hũit uitium ꝙ m aliis est causa
pectati. nec ineo peccauit. Id̾o q
uere dr ũbi caro non fuisse in ⁊¬
xp̃o: obligata pcc̃o.

Expanded text:
stolus, in similitudinem carnis peccati . Assumpsit enim Verbum carnem peccatrici similem in poena, et non in culpa; et ideo non peccatricem. ro peccati est; sola illius non ebet tamen similitudinem carnis peccati per passibilitatem et mortaltamen ita facta est in utero sicut nostra. Est enim sanctificata in utero, et nata sine peccato, et nec ipse in illa unquam peccavit. In poena ergo similis est nostrae, non in qualitate peccati; quia pollutionem quae ex concupiscentiae motu concepta est, omnino non habuit, nec ex carnali delectatione nata est. Venit ergo ad corpus immaculatum, quod praeter libidinis concupiscefuit conceptum; nec illud in se habuit vitium, quod in aliis est causa peccati, nec in eo peccavit. Ideoque vere dicitur Verbi caro non fuisse in Christo obligata peccato.
Abbreviated transcription (Latin):
carnalia ⁊ mania ⁊ sacrilega ẽẽ.⁊ eo¬
rum altaria falsa. ⁊ illicita sac̃docia
⁊ sacͥfitia sacrilega. qui more simi¬
arum q̃ cũ hoĩes ñ sunit. forͣm imi¬
⁊ auͣctem sibi uendicant. cũ ip̃i in
cari obło illic possit: uͥ sp̃c̃ .s. ñ sit. nͨ¬

Expanded text:
carnalia et inania et sacrilega sint, et eorum altaria falsa, et illicita sacerdotia, et sacrificia sacrilega, qui more simiarum, quae, cum homines non sunt, formam imiatem sibi vendicant, cum ipsi in cari oblatio illic possit, ubi Spiritus san
Abbreviated transcription (Latin):
morit᷑ pcc̃o. ut alias eius mutatõ¬
nes taceam. de quib mͦ longum
est disputare. Et creaturarum
natura celestium mori potuit. qr
peccare potuit. Nam et angeli pec¬
cauerunt: ⁊ demones fc̃i sunt. qͦꝵ
est diabolus princeps. ⁊ qui non
peccauerunt: peccare potuerunt.
⁊ cuicumq c̾ature rationabili p̃s¬
tatur ut peccare nõ possit: non ẽ
hoc nature ꝓprie s dei grẽ. ⁊ ideo so
litatem. qui ñ cuiusquam gr̃a. sed
potĩt aliqua mutatr̃e peccare. pro
mutabilia facientem ⁊ sine ullo
suo temꝑali motu temꝑalia cre¬
antem. intueri ⁊ nosse. licet sit dif
ficile oportet. uere gͦ ac ꝓprie incõ¬
mutabilis est sola diuinitatis es-¬
sentia. que sine sui mutatõe cũc¬
tas condidit naturas.

Expanded text:
moritur peccato: ut alias ejus mutatiomoritur peccato: ut alias ejus mutationes taceam, de quibus longum est disputare. Et creaturarum natura coelestium mori potuit, quia peccare potuit: nam et Angeli peccaverunt, et daemones facti sunt, quorum est diabolus princeps. Et qui non peccaverunt, peccare potuerunt. Et cuicumque creaturae rationali praestatur ut peccare non possit, non est hoc naturae propriae, sed Dei gratiae. Ac litpoterit in aliqua mutatione peccare. Proimutabilia facientem, et sine ullo suo temporali motu temporalia creantem intueri et nosse oportet, licet sit difficile. Vero ergo ac proprie incommutabilis est sola divinitatis essentia, quae sine sui mutatione cunctas condidit naturas.
Abbreviated transcription (Latin):
Ideoq apłs dedeo loquens. ait. qui
solus ht̃ inmortalitatem ut enĩ
mortalitatem. nisi quia uera i¬
mortalitas in cominutabilitas es¬
set. quam nulla pot̾ hr̃e creatura.
qm̃ solius creatoris est. unde iaco¬
b ait. Apud quem non ẽ trans¬
mutatio: nec uicissitudinis obũ¬
bratio. Et dauid. Mutabis ea et
mutabuntur. tu aut̃ idem ip̃e es.
Ideo. a6̃. sr̃ genesim dicit. ꝙ d̾s nͨ
ꝑ loca nec ꝑ temꝑa mouetur. cre
atura uero ꝑ tempora ⁊ loca. per
tempora moiũ est: ꝑ affectiones
cominutari. Deus aũ nec loco nͤ
affectione mutari pot̃. qui ꝑ ꝓphe¬
tam ait. Ego deus ⁊ ñ mutor. Qͥ¬
solus d̾r hr̃e immortalitatem. Ĩ
omni enim mutabili natura:
facit aliquid in ea non ẽẽ ꝙ erat.
uñ ⁊ ip̃a aĩa hũana. que ĩo dicit᷑
ĩmortalis. qr scd̾m modum suũ
nũquam desinit uiuere. ht tam̃
quandam mortem suam. qr si u¬
ste iuuebat ⁊ peccat moritur iusti¬
cie. Si peccatrix erat. ⁊ iustificatur.

Expanded text:
Ideo Apostolus loquens de Deo, ait: Qui solus habet immortalitatem . Ut enimortalitatem, nisi quia vera immortalitas incommutabilitas est, quam nulla potest habere creatura, quoniam solius Creatoris est, unde Jacobus ait, cap. 1: Apud quem non est transmutatio, nec vicissitudinis obumbratio; et David, psal. 101: Mutabis ea, et mutabuntur: tu autem idem ipse es. Ideo Aug. super Gen. dicit quod Deus nec per loca, nec per tempora movetur; creatura vero per tempora et loca. Per tempora moveri est, per affectiones commutari; Deus autem nec loco, nec affectione mutari potest, qui per prophetam ait: Ego Deus et non mutor dicitur habere immortalitatem. In omni enim mutabili natura, facit aliquid in ea non esse, quod erat. Unde et ipsa anima humana, quae ideo dicitur immortalis, quia secundum modum suum nunquam desinquamdam mortem suam: quia si juste vivebat et peccat, moritur justitiae; si peccatrix erat et justificatur,
Abbreviated transcription (Latin):
a̾s. in .u.ii. de tͥ. Aue inquit ẽen .ai.
tie. uł substantie capuint acciden¬
tia. quib in eis fiat. uel magna. ł
qͣntacumq mutatio. deo aut̃ ali
mutabilis est. eui profecto maxi¬
me ac ui̾ssune competit esse. O e¬
nim mutatur: non seruat ip̃m ẽẽ.

Expanded text:
inquit, essentiae vel substantiae capiunt accidentia, quibus in eis fiat, vel magna vel quantacumque mutatio. Deo autem alimutabilis est: cui profecto maxime ac verissime competit esse. Quod enim mutatur, non servat ipsum verum
Abbreviated transcription (Latin):
nem ⁊ aĩam seꝑauit. s neutrum a
ũbo dei. caro gͥ ponit ⁊sumit aĩam ñ
pt̾ate sua. s pt̾ate inbĩtantis car¬
nem deitatis. Hic euident̾ tradit᷑
nec aĩam nec carnem a ũbo dĩ duu
luta fuit unio. uñ as. ꝯͣ felicianũ.
absit ut xͦ sic sensi̾t mortem. ut ꝙͣ¬
tum in se ẽ uita uitã ꝑdid̾it. si enĩ

Expanded text:
 animam separavit, sed neutrum a Verbo Dei. Caro ergo ponit et sumit animam, non potestate sua, sed potestate inhabitantis carnem deitatis. Hic evidenter traditur nec animam nec carnem a Verbo Dei in luta fuerit unio. Unde Aug. contra Felicianum: Absit ut Christus sic senserit mortem, ut quantum in se est, vita vi
Abbreviated transcription (Latin):
ruisse carnem in morte ⁊ uitã ñ dis¬
cessisse a mortuo. ⁊ ꝙ sponte tradi¬
dit spm̃. ñ alius extorsit. uñ ambrꝰ.¬
sp̃m ñ amisit. pendebat in cruce ⁊
om̃ia ꝯmouebat. S uñ emcusit. ex
carne quo emisit: ad prẽm

Expanded text:
ruisse carnem in morte, et vitam non discessisse a mortuo; et quod sponte tradidit spiritum, non alius extorsit. Unde Ambrs, emisit; pendebat in cruce, et omnia commovebat. Sed unde emisit? Ex carne. Quo emisit? Ad Patrem
Abbreviated transcription (Latin):
i. Raphãel medicina dei. et nõ¬
Nec sunt ista nomina or ordi¬
dinim. s sp̃uum. ⁊ dicũt nũ.¬
quidam singłm horum unius
eorum ad que nuntianda uł
gerenda mittuntur. sicut ⁊ de¬
mouum quedam noĩa sũt que
quidã putant unius ẽẽ ꝓpria. a¬

Expanded text:
i; Raphael medicina Dei; nec sunt ista nomina ordinum, sed spirituum, et dicunt quidam singulum horum unius eorum ad quae nuntianda vel gerenda mittuntur: sicut et daemonum quaedam nomina sunt quae quidam putant esse unius propria, a
Abbreviated transcription (Latin):
mittuntur illa facere a deo. uł tur.
ab angelis bonis. possent utiq.
fecisse cynifes. qui ranas serpen¬
tesq fecerunt. quedam uͦ ñ posst̃
fac̾e. ⁊̃ si ꝑmittant᷑ ab angłis su¬
ꝑiorib. quia ñ ꝑmittit deus. uͭ
potentatu dei fit ut ꝙ possent ma¬
li angeli si ꝑmitterentur: ĩo nõ
possunt quia non ꝑmittuntur.
¶eq occurrit alia ratio cur ñ po¬
tuerunt facere tynifes. qui ranas
serpentes ꝙ fecerunt: nisi quia ma-¬
mmmo impossibile. Noiumus
hominem posse ambulare. ⁊ neq
hoc posse si non ꝑmittatur. uola¬
re autem non posse. ⁊ si ꝑmittat᷑.
Sic ⁊ illi angeli quedam possunt
fac̾e si ꝑmittantur ab angelis i¬
potentioribus ex imꝑio dei. qͥdã
uero ñ posse etiam si ꝑmittant᷑

Expanded text:
mittuntur illa facere a Deo vel ab angelis bonis; possent utique fecisse ciniphes qui ranas serpentesque fecerunt. Quaedam vero non possunt facere, etiam si permittantur ab angelis superioribus, quia non permittit Deus. Undpotentatu Dei fit ut quod possent mali angeli si permitterentur, ideo non possunt quia non permittuntur. Neque enim occurrit alia ratio cur non poterant facere ciniphes qui ranas serpentesque fecerunt, nisi quia majimo impossibile. Novimus hominem posse ambulare, et neque hoc posse si non permittatur; volare autem non posse, etiam si permittatur. Sic et illi angeli quaedam possunt facere si permittantur ab angelis potentioribus ex imperio Dei; quaedam vero non possunt, etiam si ab
Abbreviated transcription (Latin):
dum est. Assignantur ergo excel-¬
ientia ordinum secundum excel-¬
lentiam donorum. et tamen sicut
uus sunt communia. Omnes
enm ardent caritate. et scientia
pleni sunt. et sic de aliis. sed su-¬
periores aliis excellentius. ut
iam dictum est: ipsa acceperũt
a quibus et nommantur. uñ
gregorius. In illa summa cuita¬
te quisq ordo eius rei censetur
nomine: quam plenius accep̃
in munere.
Questio ex ner

Expanded text:
dum est. Assignatur ergo exceldum est. Assignatur ergo excellentia ordinum secundum excellentiam donorum, et tamen, sicut us sunt communia. Omnes enim ardent charitate, et scientia pleni sunt: sic et de aliis. Sed superiores aliis excellentius, ut jam dictum est, ipsa acceperunt, a quibus et nominantur; unde Gregorius: In illa summa civitate quisque ordo ejus rei censetur nomine, quam plenius accepit in munere. 4. Quaestio ex ver
Abbreviated transcription (Latin):
participatione. In illa enim ce-¬
lesti patria ubi plenitudo boĩ
est:licet quedam data sint ex¬
cellenter: nichil tamen posside¬
tur singulariter. Omnia enĩ
in omnibus sunt non quidẽ
equaliter. quia alii aliis su-¬
blumius possident: que tñ o
omnes habent. Cumq omni¬
a dona gratiarum superiores
ordines sublimius et perfecti¬
us perceperint: tamen ex pre-¬
cipuis sortiti sunt uccabula. In¬
ferioribus cetera relinquentes
ordiibus ad cognõiatõem. ut
seraphin qui ordo extellentissi¬
mus exstimatur: tam adilecti¬
onem quam cognitionem di-¬
uinitatis et cetera uirtutum
dona. ceteris omnibus sublimi¬
us percepit. et tamen ab excel¬
lentiori dono. idest a caritate.
nomen accepit ille superior or¬
do. Maus enim donum est ca
ritas: quami  scientia. Item. Ma¬
us est scire quam iudicare. Sci¬
entia namq informat iudiuũ¬
informat. Ideoq secundus ordo
a secundo dono. idest cognitione
ueritatis: appellatus est. scilicet
cherubin. ita et de alus intelligẽ¬

Expanded text:
participatione. In illa enim coelesti curia, ubi plenitudo boni est, licet quaedam data sint excellenter, nihil tamen possidetur singulariter. Omnia enim in omnibus sunt, non quidem aequaliter; quia alii aliis sublimius possident, quae tamen omnes habent. Cumque omnia dona gratiarum superiores ordines sublimius et perfectius perceperint, tamen ex praecipuis sortiti sunt vocabula, inferioribus caetera relinquentes ordinibus ad cognominationem; ut seraphin, qui ordo excellentissimus aestimatur, tam dilectionem quam cognitionem divinitatis, et caetera virtutum dona caeteris omnibus sublimius et perfectius percepit, et tamen ab excellentiori dono, id est, a charitate nomen accepit ille superior ordo. Majus enim donum est ipsa charitas, quam scientia. Item, majus est scire quam judicare; scientia namque informat judicium. Ideoque secundus ordo a secundo dono, id est, cognitione veritatis, appellatus est, scilicet cherubin: ita et de aliis intelligen
Abbreviated transcription (Latin):
ec solum coactio impedit. ł
alius conditõnis. aliꝰ qualitatis.
ror conditõis q̃n putatur ẽẽ liber:
qui seruus ẽ. Error qualitatis:
qua condͦne pꝰmod̾ tractabimus.
inconuigiuĩ petat. ⁊ ꝓ ea alia igno¬
bilis tradat᷑ ei. ñ est int̾ eos iiugi¬
um. qr ñ ꝯsensit uir in istam. s in
aliam. ut siquis ꝓmittet se mͥ uẽ¬
ditiuꝵ aurum. ⁊ ꝓ auro offerrz mͥ
auricaltum. ⁊ ita me deciꝑet. Nũ¬
quid dicerer consensisse in auri¬
caltum: Nũqͣm nolui em̃e auri¬
calcum. nͨ gͦ in illd̾ ꝯsensi. q ꝯssꝰ¬

Expanded text:
ec solum coactio impedit velalius conditionis, alius qualitatis. ror conditionis, quando putatur esse liber qui servus est. Error qualitatis, qua conditione postmodum tractabimus. in conjugium petat, et pro ea alia ignobilis tradatur ei, non est inter eos conjugium, quia non consensit vir in istam, sed in aliam. Ut si quis promitteret mihi se venditurum aurum, et pro auro offerret mihi aurichalcum, et ita me deciperet, numquid dicerer consensisse in aurichalcum? Nunquam volui emere aurichalcum, nec ergo in illud consensi, q
Abbreviated transcription (Latin):
ciosus eẽ ñ possit ꝓponit᷑ ei utilis et
salubris ex̾citatio in sacͣm̃tis: qͣ ua¬
nam ⁊ noxiam declinet occupatõm.
ñ enĩ facile capit᷑ a tẽptatore qͥ bono
uacat ex̾citio. uñ ierꝵ monet semꝑ
auquid oꝑis facito. ut te occupatũ

Expanded text:
tiosus esse non possit, proponitur ei utilis et salubris exercitatio in sacramentis, qua vanam et noxiam declinet occupationem. Non enim facile capitur a tentatore, qui bono vacat exercitio. Unde Hieronymus monet: Semper aliquid o
Abbreviated transcription (Latin):
guit᷑ qr ꝓ expletc̃e carnał noluptatis.
id fecisse ꝑhibet᷑. pꝰea u̾o̾ tũ iã pene õs
fitientib. tultꝰ ⁊ noticia dei deficeret.
uñ abͣhã uiuẽte uͣxore ad antillã in¬
tͣuit. ⁊ ex ea gn̾auit. Iacob ⁊̃ libĩs ⁊
antulł secopłauit. ⁊ filie loth pr̃e e¬
bris use st̃. Cũ enĩ cetĩs in ydolat᷑a

Expanded text:
guitur, quia pro expletione carnalis voluptatis id fecisse perhibetur. Postea vero cum jam pene omnes ficientibus, cultus et notitia Dei deficeret. Unde Abraham vivente uxore ad ancillam intravit, et ex ea genuit. Jacob etiam liberis et ancillis se copulavit; et filiae Loth patre ebrio
Abbreviated transcription (Latin):
possit esse filius. ht̃ gͦ aliquam
Absit. quia eadem est potentia pa¬
ẽẽ filius. Ita etiam eadem ẽ uo¬
luntas qua pat̾ uult ẽẽ pr̃: nõ
filius. ⁊ filius uuit ẽẽ filius: nõ
pater. ⁊ eadem est uoluntas fiuii
qua uult ẽẽ filius ł genitus. et

Expanded text:
potest esse Filius; habet ergo aliquam Absit, quia eadem est potentia Paesse Filius. Ita etiam eadem est voluntas, qua Pater vult esse Pater, non Filius; et Filius vult esse Filius, non Pater; et eadem est voluntas Filii, qua
Abbreviated transcription (Latin):
g̾co dr᷑ in latinũ adiuratõ. cathecis¬
mꝰ instructõ. cathetizare ẽ instrũe
ut de simbolo at ⁊̃ rudũtis fidei ex¬
orcizare ẽ adutare. ut exi ab eo spc̃
ĩmũde. simbolũ dr̃ signum siue
collatõ. sigñ: qr i eo fideles abin¬
fidelib discͥnunit᷑. collatõ: qr ibi to¬
cius fidei sufficientia ⁊ integritas ẽ
collata. ẽ cathecismꝰ ⁊ exorcismus ne¬
ophicoꝵ. sũt magisq sacͣm̃talia qͣ.
sacͣm̃ta dicidebent. neophitꝰ nouicꝰ¬

Expanded text:
r in Latinum adjuratio; catechismus, instructio: catechizare est instruere, ut de Symbolo ac rudimentis fidei. Exorcizare est adjurare, ut: Exi ab eo, spiritus immunde. Symbolum est signum vel collatio. Signum, quia eo fideles ab infidelibus discernuntur; collatio, quia ibi totius fidei sufficientia et integritas est collata. Catechismus et exorcismus neophytorum sunt, magisque sacramentalia quam sacramenta dici debent. Neophytus novi
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ uap̃s. s ut baptizandꝰ de fite inst̾a¬
tur. ut sciat cui debitor fiat deinceps¬
⁊ ut diaboli pt̾as in eo minuat᷑. uñ
rabanꝰ añ bap̃m cathecizandi d in
hominẽ p̃nenire offm̃. ut fidei cathe
sufflantur. ⁊ exortizantur. ut ab eis
pellatur pt̾as diaboli. nͨ iam ꝯten¬
dat eos subũt̾e̾ ne bap̃m ꝯseqͣntur.
Nõ gͦ inĩfantib c̾atura dĩ exsuffla¬
tur.ł exorcizat᷑.s diabolus ut rece

Expanded text:
us, sed ut baptizandus de fide instituatur, et sciat cui debitor fiat deinceps, et diaboli potestas in eo minuatur. Unde Rabanus: Ante Baptismum, catechizandi debet in homine praevenire officium; ut fidei catechsufflantur et exorcizantur, ut ab eis pellatur potestas diaboli, ne jam contendat eos subvertere, ne Baptismum consequantur. Non ergo ab infantibus creatura Dei efflatur vel exorcizatur, sed diabolus u
Abbreviated transcription (Latin):
ł spõsor. sane ⁊̃ dici pt̾ ibispõderi pro
põpis diaboli renuntiabit ⁊ sanã
fidem tenebit: cuiꝰ tt sac̃mentũ reci¬
pit. hac aũ sponsione ꝑuulus ꝓ qͦ
sit tenebr. ñ sponsor. si tñ ut cautõ
ĩpleat᷑: qͣnͣtum in se ẽ ⁊ oꝑam dedĩt
quia exigit᷑ a pr̃mo ut sit diligẽs
cͥca eũ ꝓ qͦ spopondit sollicitudo. deħ̃
as. Certissimã emisistis cautõm
qua reñtiare pompis diabłi spo¬
pondistis. De cathecismo ⁊ exorcis
ua aũ int̾rogatõ ⁊ resio fidei mo.¬
fit in tathetumino. cui addit᷑ exorcis-¬

Expanded text:
vel sponsor? Sane etiam dici potest ibi sponderi pro pompis diaboli renuntiabit, et sanam fidem tenebit, cujus tunc sacramentum recipit. Hac autem sponsione parvulus pro quo fit, tenebitur, non sponsor, si tamen ut cautio impleatur, quantum in se est, operam dederit, quia exigitur a patrino, ut sit diligens circa eum pro quo spondit sollicitudo. De hoc Aug.: Certissimam emisistis cautionem, qua renuntiare pompis diaboli spopondistis. 8. De catechismo et exorcismo. Illa autem interrogatio et responsio fidei fit in catechi
Abbreviated transcription (Latin):
oris confessio. ⁊ ext̾ior sat̾fastio. si as¬
sit facultas. unde nec uere penitens
ẽ. qui ꝯfessionis uotum ñ ht̃. Et sic̃
pccĩ remissio muniꝰ dei ẽ. ita pnĩa
pt̾ eẽ ꝯfessio pcc̃i ⁊ compũctio in ho¬
mine ex se ip̃o. Cum enĩ irascitur
sibi quisq ⁊ displicet. sũ dono spc̃.s.¬

Expanded text:
oris confessio, et exterior satisfactio, si adsit facultas. Unde nec vere poenitens est, qui confessionis votum non habet. Et sicut peccati remissio munus Dei est, ita poenitentia fessio peccati et compunctio in homine ex seipso. Cum enim irascitur sibi quisque et displicet, sine dono Sp
Abbreviated transcription (Latin):
in isto aere caliginososĩt auqͥ sĩt
an aliqui iam sint ininfer in in¬
dant aliqui demonum iũsimi no.¬
le est. qui animas illuc trucidã¬
das deducunt. ⁊ ꝙ illic aliqui sẽ¬
per sint. alt̾natis forte uicib nõ
ꝓcul est a uero. qui illic animas de¬
tinent. atq crutiant. Ꝙ aũ aĩe
malorum illic descendant. atq ibi
puniant᷑ ex eo constat: ꝙ xp̃c ad
ibi tenebant᷑. educeret. Si enim
iusti illuc descendebant: Multoi
magis inuisti. ⁊ sicut tradit auc¬
toritas cum uistos eduxit: mni¬
quos ibi reliquit. Momordit e

Expanded text:
in isto aere caliginoso sint, an aliqui jam sint in inferno? Qdant aliqui daemonum, verisimile est, qui animas illuc cruciandas deducunt: et quod illic aliqui semper sint, alternatis forte vicibus, non procul est a vero, qui illic animas detinent atque cruciant. Quod autem animae malorum illuc descendant, atque illic puniantur, ex eo constat, quod Chrisibi tenebantur educeret Si enim justi illuc descendebant, multo magis injusti; et sicut tradidit auctoritas, cum justos eduxit, iniquos ibi reliqu
Abbreviated transcription (Latin):
uidend̾ ẽ ꝙ aluid ẽ fornicatõ. aliud
stuprũ aliud adultłũ. auud ĩcestus.
aliud raptus. Iorncatio lic sit
geis oĩs illititi coitꝰ qͥ sit exͣ uxorem.
alicita defloratio. Adult̾ium ẽ alie
neaꝵ ł affiniũ abusus. uñ ĩ cestuosi
dñr qͥ ꝯsanguĩeis ł affinib suis abu¬
tũt᷑. Naptut admittit᷑ cũ puella iu¬
olent̾ a domo pr̃is educit᷑. ut corrupta
in uxorẽ hẽatur. sũ puelle sũ pentibus
suis illata ꝯstit̾ĩt. hic morte mulctat᷑.

Expanded text:
um est quod aliud est fornicatio, aliud stuprum, aliud adulterium, aliud incestus, aliud raptus. Fornicatio, licet sit genus omnis illiciti coitus qui fit extra uxorem, illicita defloratio. Adulterium est alineorum, vel affinium abusus. Unde incestuosi dicuntur, qui consanguineis vel affinibus suis abutuntur. Raptus admittitur, cum puella violenter a domo patris educitur, ut corrupta in uxorem habeatur. Sive puellae, sive parentibus vis illata constiterit, hic morte mulctatur;
Abbreviated transcription (Latin):
ead̾ fides mediatoris q̃ nos saluat:¬
saluos ustos faciebat antiqͦs pusil¬
turum. ⁊ sic̾ nos mortuũ. ita ⁊ illi
moriturum. ⁊ sicut nos resurrexis¬
se. ita ⁊ illi resurrecturum. ⁊ nos ⁊ il¬
li:. ad iudicium uiuoꝵ ⁊ mortuorũ

Expanded text:
Eadem fides mediatoris salvos justos faciebat antiquos, pusilturum; sicut nos mortuum, ita illi moriturum; sicut nos resurrexisse, ita illi resurrecturum; et nos et illi ad judicium mortuorum
Abbreviated transcription (Latin):
ostat c̾tissĩe̾ ħ ñ suffic̾e. oꝑt enĩ uni¬
u̾sa c̃di: q̃ in sỹmbolis ꝯtinentur. S
nͨ añ aduentũ necañ legem uiͦ hoc
suffecisse. qr sñ fide mediatoris nul
qua credimus nlłm hoĩem sũ ma¬
ioris sũ minoris etatis lib̾ari a cõ¬
tagio mortis. ⁊ obligõne pocĩ ꝙ pri

Expanded text:
constat certissime hoc non sufficere; oportet enim universa credi quae in symbolis continentur. Sed nec ante adventum, nec ante legem videtur hoc suffecisse, quia sine fide Mediatoris nullqua credimus nullum hominem, sive majoris sive minoris aetatis, liberari a contagione mortis et o
Abbreviated transcription (Latin):
equales sint. ita ẽẽ quib dam i¬
placuit. sed non est hoc ꝓbabile.
nec assertione dignum. quia lu-¬
cifer qui fuit de collegio suꝑiorũ
ipsis etiam dignior extitit qui a¬
liis excellentiores creati fuerant.
Ex quo ꝑcipitur ꝙ si ꝑstitisset. in
ordine suꝑiori fuisset. ⁊ alus eiꝰdẽ
ordinis dignior extitisset. Sicut
tiribus alu aliis sunt suꝑiores.
Ita et in ordinib angłorum cre¬
Quomodo dicat

Expanded text:
equales sint. Ita esse quibusdam placuit; sed non est hoc probabile, nec assertione dignum; quia Lucifer qui fuit de collegio superiorum, ipsis etiam dignior extitit, qui aliis excellentiores creati fuerant. Ex quo percipitur quod si perstitisset, in ordine superiori fuisset, et aliis ejusdem ordinis dignior extitisset. Sicut tyribus alii aliis sunt superiores; ita et in ordinibus angelorum re7. Quomodo dicat
Abbreviated transcription (Latin):
quia sp̃c .s. est caritas. que ñ hñ¬
ti datur. ⁊ in hñte augetur ⁊ ꝓfi¬
cit. Inmo ut uerius ⁊ magis ꝓ¬
prie loquar hõ inea ꝓficit ⁊ defi
nec deficit in se. quia deus est.uͥ
in illo ꝓfecerit caritas. uel pociꝰ
quantum ip̃e in caritate ꝓfeci̾t
Nam si caritas deus est: nec ꝓfi¬
cit. nec deficit. Sic ergo dr̃ profi¬
cere in te caritas. quia tu in ea ꝓ¬
ficis. E cre quomodo intlłigen¬

Expanded text:
us sanctus est charitas, quae non habenti datur, et in habente augetur et proficit. Imo ut verius et magis proprie loquar, homo in ea proficit, et deficitoficit nec deficit in se, quia Deus est. Unin illo profecerit charitas, vel potius quantum ipse in charitate profecerit. Nam si charitas Deus est, nec proficit, nec deficit. Sic ergo dicitur proficere in te charitas, quia tu ea proficis. Ecce quomodo intelligen
Abbreviated transcription (Latin):
stat xp̃m nos dilgere. ⁊ eiꝰ mã¬
data seruare nõ posse. ⁊ id nos pos¬
se atq agere. tanto minus qnͣto
illum ꝑcipimus minꝰ tanto u̾o
ampli. quanto illum ꝑcipimus
uerũetiam hũti ñ in cassum pro¬
mittit᷑. ñ hñti quidem ut ħeatur.
hñti aũ: ut amplius ħeatur. Nã
si ab alio minꝰ¬
⁊ ab alio ampliꝰ¬

Expanded text:
stum nos diligere et mandata ejus servare non posse; et id nos posse atque agere tanto minus, quanto illum percipimus minus; tanto autem amplius, quanto illum percipimus verum etiam habenti, non incassum promittitur: non habenti quidem, ut habeatur; habenti autem, ut amplius habeatur. Nam si ab alio minab alio ampli
Abbreviated transcription (Latin):
quasi simpliciter nesciunt. nõ
renuentes. ł ꝓponentes scire. q̃
neminem piene excusat. s sic
fortasse ut miniis puniatur.
uñ. ab. ad ualentinum. Eis au-¬
fertur excusatio qui mandata
dei nouerunt quam solent hr̃e
homines de ignorantia. ⁊ licet gͣ¬
uiꝰ sit pectare scienter. quam ne¬
scient᷑. Non ideo tamen confu¬
giendum est ad ignorantie te¬
nebras. ut in eis quisquam extu¬
sationem requirat. auud est enĩ
nescisse. aliud scire noluisse.qr in
eis qui intelligere noluerunt:

Expanded text:
quasi simpliciter nesciunt, non renuentes vel proponentes scire, quae neminem plene excusat, sed fortasse ut minus puniatur. Unde Aug. ad Valentinum: Eis aufertur excusatio qui mandata Dei noverunt; quam solent habere homines de ignorantia. Et licet gravius sit peccare scienter quam nescienter, non ideo tamen confugiendum est ad ignorantiae tenebras, ut in eis quisquam excusationem requirat. Aliud est enim nescisse, aliud scire noluisse, quia in eis qui in
Abbreviated transcription (Latin):
ti. Ignorantia uero que ñ est eoꝵ
qui scire nolunt: s corum qui
tamquam simpliciter nescĩt
nullum sic extusat. ut et̾no igne
ñ ardeat: s fortasse ut minus
ardeat. Non igitur mulier ex¬
cusationem habuit de ignoran-¬
tia: cum et mandatum nouerit
⁊ pccm̃ ẽẽ secus agere ñ ignora

Expanded text:
ti. Ignorantia vero quae non est eorum qui scire nolunt, sed qui tanquam simpliciter nesciunt, nullum sic excusat ut aeterno igne non ardeat, sed fortasse ut minus ardeat. Non igitur mulier excusationem habuit de ignorantia, cum et mandatum noverit, et peccatum esse secus agere non ignora
Abbreviated transcription (Latin):
mensitatem similitudi scõ boni¬
nem creature metiremur. tas tͥb¬
Dixerat enim scriptura sc̃a qi atur.
deus pater est. ⁊ ꝙ deus fiuus est.
Et audiuit hoc homo qui hominẽ
prẽm uiderat. deum patrem nõ ui¬
derat. ⁊ cegitare cepit ita ẽẽ in cͤa¬
tore ut uiderat in creaturis. a qui¬
bus hec nomina translata sunt.
ad creatorem:. In quib pater est.
prior filio. filius est posterior pr̃e.
⁊ ex antiquitate in patre defectus.
ex posteritate in filio imꝑfectio sẽ¬
sus soiet notari. iõ occurrit scrip¬
tura dicens patrem omnipoten¬
tem ne uideatur prior filio. ⁊ ideo
minus potens.⁊ filium sapientẽ.
ne uideatur posterior pre. ⁊ ideo:
sp̃c .s. deus. ⁊ dcũs est hr̃e spiritum
deꝰ. ⁊ uidebatur hoc qͣi nomen ĩfla¬
tionis ⁊ tumoris. unde humana
conscĩa ad deum pro rigore et cru¬
delitate accedere metuit. Ideo scrip¬
tura temꝑauit smonem suum spi¬
ritum bonum nominans. ne cru¬
delis putaretur qui mitis erat. ñ

Expanded text:
mensitatem similitudine creaturae metiremur. Dixerat enim Scriptura sacra, quia Deus Pater est, et quod Deus Filius est; et audivit hoc homo qui hominem patrem viderat, Deum Patrem non viderat; cogitare coepit ita esse in Creatore ut viderat esse in creaturis, a quibus haec nomina translata sunt ad Creatorem, in quibus pater est prior filio, filius est posterior patre, et ex antiquitate in patre defectus, ex posteritate in filio imperfectio sensus solet notari. Ideo occurrit Scriptura dicens: Patrem potentem, ne videatur prior Filio, et ideo minus potens. Et Filium sapientem, ne videatur posterior Patre, et ideo nctus Deus, et dictus est habere Spiritum Deus; et videbatur hoc quasi nomen inflationis et tumoris. Unde humana conscientia ad Deum pro rigore et crudelitate accedere metuit. Ideoque Scriptura temperavit sermonem suum, Spiritum bonum nominans, ne crudelis putaretur qui mitis erat; non
Abbreviated transcription (Latin):
quit uolui congregare filios tu¬
tanquam dei uoluntas suꝑata sit
hominum uoluntate.⁊ infirmis¬
simis nolendo impedientib non
potuerit facere potentissimus ꝙ
uolebat. uͥ est gͦ illa ommipotẽtia.
quam in celo ⁊ int̾ra scd̃m ꝓphe¬
filios irłm uoluit ⁊ ñ fecit: hec
enim predcĩs płimum obuiare
uidentur.

Expanded text:
cut gallina congregat pullos sutanquam Dei voluntas superata sit hominum voluntate, et infirmissimis nolendo impedientibus non potuerit facere Potentissimus quod volebat. Ubi est ergo illa omnipotentia, qua in coelo et in terra, secundum Prophefilios Hierusalem voluit, et non fecit? Haec enim praedictis plurimum obviare videntur.
Abbreviated transcription (Latin):
in filios .s. an scd̾m solam a¬
numam. an scd̃m carnem. sũ
scd̾m utrumq. putauerunt
quidam scd̃m animam trahi
originale pocm̃. ñ solum scd̾m
carnem. qr ñ solum carnem. s
⁊ animam extraduce ẽẽ arbit᷑¬
ti sunt. Sicut enim in gn̾atiõe
plis de carne pr̃na subaliter
trahitur caro: ita etiam de gig¬
nentis anima: aĩa geniti essẽ¬
tialiter deduci ab hiis existima¬
tur. Ideoq sicut de corrupta cͣr¬
ne caro corrupta seminatur:
ita etiam de anima pecratrice:
aĩa peccatrix corruptione origi¬
nali infecta ab illis trahi diciͦ.¬
predrãm opĩonẽ

Expanded text:
ilicet, an secundum solam animam, an secundum carnem, sive secundum utrumque. Putaverunt quidam secundum animam trahi peccatum originale, non solum secundum carnem, quia non solum carnem, sed et animam ex traduce esse arbitrati sunt. Sicut enim in generatione prolis de carne paterna substantialiter trahitur caro, ita etiam de gignentis anima atialiter deduci ab istis existimatur, propter quod sicut de corrupta cne caro corrupta seminatur, ita etiam de anima peccatrice anima peccatrix, corruptione originali infecta, ab illis trahi dicituPraedictam opinione