comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
omino merito p̃dicabili & honorando
łri Romaniano. Paulinus & Therasia
Pridie quã has daremus reuersis exaffrica patrib
nr̃is quoꝵ expectatione nos pendere uidisti. opta¬
tissime Sc̃oꝵ & carissimoꝵ uiroꝵ inde ȩpłas rece¬
ꝑamus. id ÷ Aurelii alipii. aueustini. ꝓfuturi.
seueri. iã om̃ium parit̾ ep̃oꝵ. Ergo tot scõrum
talium recentissimis ser monib gratulantes
ꝓperauimus adte nr̃am referte leticiã. ut tibi
quoque expectatũ inperegrinatione sollicita
gaudium festiuissimis c̃ferremus indici is
siforte eadẽ deurnerabilib & amantissimis
uiris ꝑ aliarũ aduentꝰ nauiũ cõꝑisti. ꝑnos &tã
repetita accipe. & quasi renouata hylaritate
rursus exulta. Qđsi primus hic anobis tibi
nuntius ueni&. gratulare tantam nob intua
ut quid illic diuina ꝓuidentia gerat mirabilis
semꝑ ut scriptũ ẽ insc̃is suis. Uel primi uł cum
pͥmis sciamus. Nos tam̃ tantum hoc scribimus
gratulandũ quod episcopatũ augustinus acce¬

Expanded text:
OMINO MERITO PRAEDICABILI ET HONORANDO FRATRI ROMANIANO PAULINUS ET THERASIA. Pridie, quam has daremus, reuersis ex Africa fratribus nostris, quorum expectatione nos pendere uidisti, optatissime sanctorum et carissimorum uirorum inde epistulas receperamus, id est Aurelii, Alypii, Augustini, Profuturi, Seueri, iam omnium pariter episcoporum. ergo tot sanctorum talium recentissimis sermonibus gratulantes properauimus ad te nostram referre laetitiam, ut tibi quoque expectatum in peregrinatione sollicita gaudium festiuissimis conferremus indiciis. si forte eadem de uenerabilibus et amantissimis uiris per aliarum aduentus nauium comperisti, per nos etiam reperursus exulta. quod si primus hic a nobis tibi nuntius ueniet, gratulare tantam nobis in tua te partam, ut quicquid illic diuina prouidentia gerat mirabilis semper, ut scriptum est, in sanctis suis uel primi uel cum primis sciamus. Non autem tantum hoc scribimus gratulandum, quod episcopatum Augustinus acce
Abbreviated transcription (Latin):
aurea candelabra conspicuuis. Cloquia tia lumen
semitis nr̃is erunt. & oleoluenȩ tuac inpinguetur
caput nr̃m: & accendetur fides cũ despu oris tui
cybũ m̃tis & lum̃ animȩ sũpserimus. Pax & gr̃a
dĩ tecũ. & corona iusticię tibi maneat in illodit.
dñe pat̾ merito diłtissime uenerabilis & ex op¬
tantissime. b enedictos sc̃itatis tuę comites & ae¬
mulatores in dño fr̃s si dignant᷑ uros tã in accđus
quã in monasteriis. carthagini tagaste. hẏppone
regio & totis parroᷤ chiis tuis atq om̃ib cognitistͥ
ꝑ affricã locis dño catholice seruientes multo
brana Sc̃i dominionis acceꝑis. transcriptã nob
mittere digneris. Et hoc rogo scribas mͥ hoo quẽ
ymnũ meũ agnoueris. Panẽ unũ sc̃ituę unitatis
grã misimus. inquo&lã trinitatis soliditas ẽtinet᷑
H unc panẽ tulogiã eẽ. tufacies dignatione sum̃di:

Expanded text:
aurea candelabra conspicuus; eloquia tua lumen aurea candelabra conspicuus; eloquia tua lumen semitis nostris erunt et oleo lucernae tuae inpinguabitur caput nostrum; et accendetur fides, cum de spiritu oris tui cibum mentis et lumen animae sumpserimus. Pax et gratia dei tecum et corona iustitiae tibi maneat in die illo, domine pater merito dilectissime, uenerabilis et exoptatissime. benedictos sanctitatis tuae comites et aemulatores, in domino fratres, si dignantur, nostros tam in ecclesiis quam in monasteriis Carthagini, Tagastae, Hippone Regio et totis paroeciis tuis atque omnibus cognitis tibi per Africam locis domino catholice seruientes multo affectu et obsequio branam sancti Domnionis acceperis, transcriptam nobis remittere dignaberis. et hoc rogo scribas mihi, quem hymnum meum agnoueris. panem unum sanctitati tuae unitatis gratia misimus, in quo etiam trinitatis soliditas continetur. hunc panem eulogiam esse tu facies dignatione sumendi.
Abbreviated transcription (Latin):
uim inflammatȩ subito plebis ordinatussũ.
tam̃ Ambrosii semꝑ idilectione adfidem
nutritus sum ⁊ nunc in sacerdotii ordine con¬
foueor. Deniq suo clero uoluit uindicare.
ut & sidiuersis locis degã ipsius pbrt̃ censear
Sed deme neqͥd ignores. scias antiquissimum
peccatorẽ. ñ olim ita detenebris & umbi mortis
eductũ sp̃m aurȩ uitalis hausesse. nec ita olim
posuisse inaratro manũ & erucẽ dñi sustulisse. quam
ut infineta ꝑferre oualeamus orationib tuif
ad iuuentur. Accumulabitur haec meritis tuis
merees. su nt̾uentu tuo onera nr̃a roleuaiueris.
Sẽs enim laborantẽ adiuuans quia frem ñ audemꝰ
dicert ex altabitur sicut ciuitas magna. Ettu
quidẽ suꝑ montẽ xedificata ciuitas es. uł accensa
suꝑ cindelabrum iucerna in septi formi claricate
cluces. Nos sub modio peccitoꝵ delitescimus. Uisita
uitteris tuis & ꝓfer inlucẽ inqua ipse uersaris super

Expanded text:
uim inflammatae subito plebis sacratus sim, uim inflammatae subito plebis sacratus sim, tamen Ambrosii semper et dilectione ad fidem innutritus sum et nunc in sacerdotii ordinatione confoueor. denique suo me clero uoluit uindicare, ut, etsi diuersis locis degam, ipsius presbyter censear. Sed de me ne quid ignores, scias antiquissimum peccatorem non ita olim de tenebris et umbra mortis eductum spiritum aurae uitalis hausisse nec ita olim posuisse in aratro manum et crucem domini sustulisse, quam ut in finem perferre ualeamus orationibus tuis adiuuemur. accumulabitur haec meritis tuis merces, si interuentu tuo onera nostra releuaueris. sanctus enim laborantem adiuuans, quia fratrem non audemus dicere, exaltabitur sicut ciuitas magna. et tu quidem super montem aedificata ciuitas es uel accensa super candelabrum lucerna in septiformi claritate conluces, nos sub modio peccatorum delitescimus. uisita litteris tuis et profer in lucem, in qua ipse uersaris super
Abbreviated transcription (Latin):
parenti dominioni dutius codex suus defor&
& tibi trans missus sine necessitate redhibendi
miner&. Specialit̃ aut̃ hoc ate p&o qm̃ me
immerentẽ & inopinantẽ magno tui amore
cõplesti ut phac hystoria tẽprũ referas mihi
omẽm Sc̃ĩtatis tuȩ historiã utqui genus unde sis
domo tanto uocatꝰ adnõ. quib ex ordi is segregatꝰ
ab utero matris tuȩ. ad matrẽ filioꝵ dĩ ꝓle lȩtan¬
tẽ ab iurata carnis & sanguinis stirpe transieris
& ingenus regale sacerdo tale sis translatus
edisseras. Quod enĩ indicasti iã dehumilitatis
nrãe nõe apud mediolanũ tedidicisse cũ illic
iniciareris. fateor me curiosius uelle c̃discere
ut ex om̃i parte te nouerĩ. quomagis gratu¬
ler si asuscipiendo mͥ patre nr̃o Ambrosio.
uł ad fidẽ inuitatus es. uł ad sacer dotiũ c̃se¬
cratus ut cundẽ ambo habere uideamur aue¬
torẽ. Nam ego & si adelfino burdĩgale bapti¬
ratus. alampio apd barcilonẽ in his pania per

Expanded text:
parenti Domnioni diutius codex suus deforet, parenti Domnioni diutius codex suus deforet, et tibi transmissus sine necessitate redhibendi maneret. 4. Specialiter autem hoc a te peto, quoniam me immerentem et inopinantem magno tui amore complesti, ut pro hac historia temporum referas mihi omnem tuae sanctitatis historiam, ut qui genus, unde sis domo; tanto vocatus a Domino, quibus exordiis segregatus ab utero matris tuae, ad matrem filiorum Dei prole laetantem, abjurata carnis et sanguinis stirpe transieris, et in genus regale et sacerdotale sis translatus, edisseras. Quod enim nostrae nomine apud Mediolanium te didicisse, cum illic initiareris, fateor curiosius me uelle condiscere, ut omni parte te nouerim, quo magis gratuler, si a suspiciendo mihi patre nostro Ambrosio uel ad fidem inuitatus es uel ad sacerdotium consecratus, ut eundem ambo habere uideamur auctorem. nam ego, etsi a Delphino Burdigalae baptizatus, a Lampio apud Barcilonem in Hispania per
Abbreviated transcription (Latin):
abdedicationẽ scłi & repulsa carnis ac sanguinis
desertum tibi ipse fecisti. Secretus amultis. uocatus
inpaucis. Sane uicario aliquatenus munere lic&
om̃a tibi impar. ut iusstras ꝓuidi illam eusebii uene¬
rabilis ep̃i constantino politani decunetis tẽporibus.
hystoriã. Sed in hoc fuit obtemꝑandi mora quod
instructu tuo quia ipse ñhaberem hunc codicẽ
rome repꝑi apđ parentẽ nr̃m uere scissimu do¬
minionẽ quiꝓcul dubio ꝓmtius mͥ paruit in hoc
beneficio qđ tibi deferendũ indicaui. Uerũtam̃
quia &elocatua mibi significare dignatus es
ut ipse monusti ad uenerabilẽ sociũ corone tuȩ
patrem nr̃m Aurelium ita scripsimus. utsi nunc
yppone regio degeres illo litteras nr̃as & trans¬
scriptã carthagine mnembranã mittere digna¬
retur. Qđ scõs uiros quos indices caritatis ipsoꝵ
tuo sermone cognouimus comitẽ & euodium
rogauimꝰ ut haec scribere ipsi curarent. ne uel

Expanded text:
abdicatione saeculi et repulsa carnis ac sanguinis abdicatione saeculi et repulsa carnis ac sanguinis desertum tibi ipse fecisti secretus a multis, uocatus in paucis. Sane uicario aliquatenus munere, licet omnia tibi inpar, ut iusseras, prouidi illam Eusebii uenerabilis episcopi Constantinopolitani de cunctis temporibus historiam. sed in hoc fuit obtemperandi mora, quod instructu tuo, quia ipse Romae reperi apud parentem nostrum vere sanctissimum Domnionem, qui proculdubio promtus mihi paruit in hoc beneficio, quod tibi deferendum indicavi. Verumtamen quia et loca tua mihi significare dignatus es, ut ipse monuisti, ad venerabilem socium coronae tuae, patrem nostrum Aurelium ita scripsimus, ut si nunc Hipponeregio degeres, illo tibi litteras nostras et transcriptam Carthagine membranam mittere dignaretur. Quod et sanctos viros, quos indice caritatis ipsorum tuo sermone cognovimus, Comitem et Evodium rogavimus ut exscribere ipsi curarent, ne vel
Abbreviated transcription (Latin):
dignatus ẽ. ut peculiarẽ nob̾ caritatis tuȩ fidu¬
ciam ułndicemus. His officus atq muneribus
ꝓuocati. ut nos diffident̃ autleuit̾ te Amare
nonlicet. Accepimus eñĩ insigne p̃cipuum
diłtionis & sollicitudinis tuȩ opusscĩ & ꝑfecti
confectũ. Qđ tammiraniur atq suspicimus.
ut dictita dinitꝰ uerba credamus. Itaq fidu¬
tia suscipiendę nob̾ unanimitatis tuȩ. & ad ipsẽ
scribere ausi sumꝰ dũnos illi ꝑuos. & de imꝑitia
excusandos. & ad caritatẽ cõmendandos p̃sumimꝰ.
sicut & om̃ibus scĩs quorum nos & absentiũ offitus
sos pitare dignatus es. pari ꝓculdubio curaturus
affectu. ut ꝑ sc̃ĩtatẽ tiam nr̃is inuicẽ sa lutentur
obsequiis. & inclero scĩtatis tuae comites. & in
monasteriis fidei acuir tutis tuȩ aemulatores.
N am & si inpopłis & suꝑ popłm agas. oues pascuae
diii regens sollicitis uigil pastor exxcubis: tamen

Expanded text:
dignatus est, ut peculiarem nobis caritatis tuae fidudignatus est, ut peculiarem nobis caritatis tuae fiduciam uindicemus his officiis atque muneribus prouocati, ut nos diffidenter aut leuiter te amare non liceat. Accepimus enim insigne praecipuum dilectionis et sollicitudinis tuae opus sancti et perfecti confectum, quod ita miramur atque suspicimus, ut dictata diuinitus uerba credamus. itaque fiducia suspiciendae nobis unanimitatis tuae et ad ipsum scribere ausi sumus, dum nos illi per te et de inperitia excusandos et ad caritatem commendandos praesumimus sicut et omnibus sanctis, quorum nos et absentium officiis sospitare dignatus es, pari procul dubio curaturus affectu, ut per sanctitatem tuam nostris inuicem salutentur obsequiis et in clero sanctitatis tuae comites et in monasteriis fidei ac uirtutis tuae aemulatores. nam etsi in populis ac super populum agas oues pascuae domini regens sollicitis uigil pastor excubiis, tamen
Abbreviated transcription (Latin):
afferentes ut nob caritatẽ non agnoscere tuam¬
sed recognoscere uideremur. quia uidelic& ex
illo qui nos ab origine mundi p̃destinauit sibi. ca¬
ritas ista manauit. in quosticti sumus anteq nati
quia ipse fecitnos. & ñ ipsi nos: qui fec̃ quȩ futurast̃.
Fuius igͥ p̾̃scientia & oꝑe formati insimilitudinẽ
uoluntatum & unitatẽ fidei uł unitatis fidem
p̃ueniente noticia: caritate conexi sumꝰ ut nos in¬
uicẽ ante corꝑales conspectus reuelante spũ
nosctremis. Gratulamur itaq & głamur in dño.
qͥunꝰ atq id̃ ubiq t̾rarũ oꝑatur insuis diłtionẽ
suã spuscõ quẽ suꝑ omẽm carnẽ effudit. flumi¬
nis imp&u lȩtificans ciuitatẽ suam. incuiuste
merito collocauit. nosq &iam quos erexit elisos
& deterra inopes suscitauit: ui urã uoluit sorte
numerari. Sed magis gratulamur in eodñi
nunere. quonos inpectoris tui habitatione
constituit. quodq ita iusctrib Tuis insinuare

Expanded text:
adferentes, ut nobis caritatem tuam non agnoscere sed recognoscere uideremur, quia uidelicet ex illo, qui nos ab origine mundi praedestinauit sibi, caritas ista manauit, in quo facti sumus, antequam nati, quia ipse fecit nos et non ipsi nos, qui fecit, quae futura sunt. huius igitur praescientia et opere formati in similitudinem uoluntatum et unitatem fidei uel unitatis fidem praeueniente notitiam caritate conexi sumus, ut nos inuicem ante corporales conspectus reuelante spiritu nosceremus. gratulamur itaque et gloriamur in domino, qui unus atque idem ubique terrarum operatur in suis dilectionem suam spiritu sancto, quem super omnem carnem effudit fluminis impetu laetificans ciuitatem suam, in cuius temerito conlocauit nosque etiam, quos erexit elisos et de terra inopes suscitauit, in uestra uoluit sorte numerari. sed magis gratulamur in eo domini munere, quo nos in pectoris tui habitatione constituit quoque ita uisceribus tuis insinuare
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ necat. ⁊ inimica ÷ castitati. Restat ut
aliquid & deeuangelicis locis suggerã beati¬
tudini tuȩ. Nonquidẽ quatta legenti ꝑ ocium
occurrere solent. nec enĩ nunouacabat disꝑsa
ꝑlibros quęrere. aut inremiuiscendis memo¬
riam uentilare. Seduel panca quȩ ad orã dio¬
tationis huius in ĩtẽ uenlunt. sa scitaboꝵ de
resurrectionis forma ñgrandẽ sedplenã fidei
instruetone epłam. qũa secunde consultatio¬
ni mee dũ cartaginę ex hie marẽ rescripse¬
ras. Si habes relatã in sccdis rogo ut mittas. ut
certe retexas cã mihi qđ tibi facile est. Nam &¬
multuaria tibi it libros tuos haberi spretasit.
Renoua eã mihi eodẽ senfu ꝓintã dethes auro
cordis tur & mitte adme int̾alia responsa quȩ
reddes mihi ut spero prestante mihi actibi
c̃õmeatũ dierum xp̃o. ut eã quolabor tius in me

Expanded text:
tatem necat et inimica est castitati. Restat ut tatem necat et inimica est castitati. Restat ut aliquid et de euangelicis locis suggeram beatitudini tuae, non quidem quanta legenti per otium occurrere solent nec enim nunc uacabat dispersa per libros quaerere aut in reminiscendis memoriam uentilare, sed uel pauca, quae ad horam dictationis huius in mentem ueniunt, sciscitabor. de resurrectionis forma non grandem sed plenam fidei instructione epistolam, qua secundae consultationi meae, dum Carthagini exhiemarem, rescripseras, si habes relatam in schedis, rogo ut mittas aut certe retexas eam mihi, quod tibi facile est. nam e ut tumultuaria tibi inter libros tuos haberi spreta sit, renoua eam mihi eodem sensu promptam de thesauro cordis tui et mitte ad me inter alia responsa, quae reddes mihi, ut spero, praestante mihi ac tibi commeatum dierum Christo, ut ea, quo labor tuus in me
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ aut̃ ad iec̃ ñ in honore aliqͦ. qr scĩ operis
speciẽ ñ infide ueritatis exercentes. nul¬
lius głȩ honore uł fructuagunt. quod iumag¬
ua erroris ꝑuersi rep̃ hensione ẽfitiunt. trans¬
figurantesse in ministros iustitie. Sed qđ adiec̃
ad saturitatẽ carnis. contrariũ inihi uidetur
illi qđ dic̃. ad non parcendũ corpori. Uidet enĩ
mihi ille ñ parcere corpori. qui carnẽ ieiunus
domat. sicut apłs dicit. Liẜidũ facio corpus
meũ. ⁊ inseruituit redigo A quo opere sa¬
turitas carnis alienas: nisi forte & ipsam sa¬
turande carnis curã quȩ maxime obseruantiã
religionis p̃tendentib ꝓbrosa ÷. Nonparcere
corpori dixxit. scđm illud honestatis p̃ceptũ
qđ alibi dic̃. ut unus quisq suũuas honori¬
fice possidere nouerit. ut hostiã uiuã &
placentẽ dõ suũ corpus exibeat. ñ in satur¬
tate carnis. qr distentio corꝑis. animȩ sobrie¬

Expanded text:
quod autem adiecit: non in honore aliquo, quia sancti operis quod autem adiecit: non in honore aliquo, quia sancti operis speciem non in fide ueritatis exercentes nullius gloriae honore uel fructu agunt, quod in magna erroris peruersi reprehensione conficiunt, transfigurantes se in ministros iustitiae. sed quod adiecit: ad saturitatem carnis, contrarium mihi uidetur illi quod dicit: ad non parcendum corpori. uidetur enim mihi ille non parcere corpori, quia carnem ieiuniis domat, sicut apostolus dicit: liuidum facio corpus meum et in seruitutem redigo, a quo opere saturitas carnis aliena est. nisi forte et ipsam saturandae carnis curam, quae maxime obseruantiam religionis praetendentibus probrosa est, non parcere corpori dixit secundum illud honestatis praeceptum, quod alibi dicit, ut unusquisque suum uas honorifice possidere nouerit, ut hostiam uiuam et placentem deo suum corpus exhibeat, non in saturitatem carnis, quia distentio corporis animae sobrie
Abbreviated transcription (Latin):
negae : neforte d&alib loquitur dequib ad
tymotheũ dic̃. Habentes aũt speciẽ piaatis
uirtutẽ ei ab negantes. Rogo ergo specialiter
hȩc capitula duo de colosensi ȩpła ꝑ singula
mihi uerba dissolitas. quia laudabilibus
exteranda ꝑmiscuit. Quid enĩ tã laudabi¬
le. quãratio sapientiȩ: Et quid tã exseera¬
bile. quã suꝑstitio erroris: huitulitas quoq
& dõ placita. ⁊ maxinte inuera religione
laudabilis cũratione sapientiȩ ipsis dat᷑.
qr non st̃ exdõ. & om̃e quod non÷ ex fide
peccatũ est. Ds̃ aut̃ dissipauit consilia sapien¬
tix̃. quidõ stultist̃ ꝑprudentiã cariiis. quȩ ñ po¬
doctrinis uenienti ineẽ dicat reqͥro. & qđ
ait non ad partendũ corpori. ñ in houore aliqͦ.
ad saturitatẽ cãrnis. Prorsus hȩc parũ intelle¬
go. quȩ in tade sententia mihi uid&. eẽ. discre¬
tio. Arbitror enĩ eũ deabstinentta qualib&
facta uł mutili qualis sol& abhereticis af¬
fectari hoc dicere. adñparcendũ corpori.

Expanded text:
at? ne forte de talibus loquitur, de quibus ad Timotheum dicit: habentes speciem pietatis, uirtutem autem eius abnegantes? rogo ergo specialiter haec capitula duo de Colosensium epistola per singula mihi uerba dissoluas, quia laudabilibus execranda permiscuit. quid enim tam laudabile quam ratio sapientiae? et quid tam execrabile quam superstitio erroris? humilitas quoque et deo placita et maxime in uera religione laudabilis cum ratione sapientiae ipsis datur, quia non sunt ex deo, et omne quod non est ex fide peccatum est. deus autem dissipauit consilia sapientium, qui deo stulti sunt per prudentiam carnis, quae non pominum doctrinis uenienti inesse dicat, requiro. et quod ait: ad non parcendum corpori, non in honore aliquo ad saturitatem carnis, prorsus haec parum intellego, quia in eadem sententia magna mihi uidetur esse discretio. arbitror enim eum de abstinentia qualibet ficta uel inutili, qualis solet ab haereticis affectari, hoc dicere: ad non parcendum corpori;
Abbreviated transcription (Latin):
ntalit̾ expͥmens arma cęlestia. quib interio
rntõ debeamus armarꝵ Glidiũ spĩ dicit
ũbũdĩ. dequo ad hebrtos ait. Niuus ÷ sermo
dĩ & efficxo. & penttrabilior om̃i gladio
ancipiti. ꝑtiugens inqluo usq. ad diuisionẽ
animȩ accorporis. & rłq que nost. Quid gͦ mirũ.
si istius nerbi ignata iuis & ancipitis gladii pengim¬
bilior acies ⁊ sci ioseph olim. & postta beatȩ mariȩ. per

Expanded text:
taliter exprimens arma caelestia, quibus in interiori nostro debeamus armari, gladium spiritus dicit uerbum dei, de quo ad Hebraeos ait: uiuus est sermo dei et efficax et penetrabilior omni gladio ancipiti, pertingens, inquit, usque ad diuisionem animae ac spiritus, et reliqua quae nosti: quid ergo mirum, si istius uerbi ignita uis et ancipitis gladii penetrabilior acies et sancti Ioseph olim et postea beatae Mariae
Abbreviated transcription (Latin):
infinito. us ͫ infifieͫ aerei ullum cẽ
posseet̃ quasi decorporib agera. quib. nihil sun
iusi ꝑfines locoꝵ potest. Sic aut̃ addidit. neque
sensũ omino quo non tota natura pulsa sentirae
quasi illiͤ dixiss& inte illã ordinitriãe ⁊ inoderitricẽ
rerũ om̃ium habere sensir qualẽ hab& anina ꝑcorpꝰ.

Expanded text:
infinito — id est infinitae rei — \'ullum esse posse\', quasi de corporibus ageret, quibus nihil iungi nisi per fines locorum potest. sic autem addidit: Neque sensum omnino, quo non tota natura pulsa sentiret\', quasi ille dixisset mentem illam ordinatricem et moderatricem rerum omnium habere sensum, qualem ha
Abbreviated transcription (Latin):
nugator mͥeẽ uisussũ. sicas exponendas ꝑ seque¬
rer. Nã deceteris possẽ &iã decent̃ int̾rogari.
simͥ quis quã res ipsas ñdelibris cyceronis sedꝑse
ipsas tractindas dissoluendasq proferr&. In illis
uit resipsa nunc nr̃ę professioni minus c̃ gruunt.
heo aut̃ onũa ñfacetẽ. nisime post egritudinẽ in qui
rã cũ homotiuis ueniss& aliquantũ ab yppone mo¬
uerẽ. Quib itẽ dieb ꝑturbatione ualitudinis.
febribq. repaitus sũ. In de fictũ ÷. ut tardius
quã possent tibi hȩc mitterentur. quȩ quomodo
acceperis rescripta flagito. L .II. EPEA¬

Expanded text:
nugator mihi esse uisus sum, si eas exponendas persequenugator mihi esse uisus sum, si eas exponendas persequerer. nam de ceteris possem etiam decenter interrogari, si mihi quisquam res ipsas non de libris Ciceronis sed per se ipsas tractandas dissoluendasque proferret; in illis autem res ipsae nunc nostrae professioni minus congruunt. haec autem omnia non facerem, nisi me post aegritudinem, in qua eram, cum homo tuus uenisset, aliquantum ab Hippone remouerem. quibus item diebus perturbatione ualitudinis febribusque repetitus sum. inde factum est, ut tardius, quam possent, tibi haec mitterentur. quae quo modo acceperis, rescripta flagito. CXIX.
Abbreviated transcription (Latin):
acutissimͦs ⁊ solertissimos uiros: scd aliqui corũ
magicatũ artiũ curiositatẽ aepͥuatist̃. aliqͥ dĩnnibin¬
quã conibunt᷑ attingere cognos centes gestare ꝑso¬
nã intiꝰ militũ transier. Itaq totũ culm̃ auctori¬
tatis lum̃q. rationis. in illo uno Salutare nomine
atq in una eiꝰ aeccła recreando ⁊ refor mando hu¬
mano generi ẽstitutũ ẽ. Hac ine tͥ diutis semȩ in
hac epła locutũ. ⁊ sialia forte tumalles. om̃ino
ñpenit&. ꝓbabis enĩ hȩc magis. quantũ magis inue¬
ritate ꝓficies. ⁊ te̾ ꝓbabis c̃siliũ meũ. qđ nunc uti¬
litati ᷤᷤ studioꝵ tuoꝵ minus obsecutũ putas.
nis inqͥb eas misisti ut potui breuit̾ anno tando
responderim. Inquib me siparũ egisse aut aliud
quã uolebas egisse arbittaris. nrecte cogitas mi
dioscore ⁊i quonẽ ista quęsieris. Oratoris aut̃ libroꝵ¬
quȩdeoratore om̃s prxer misi nescio. Quis enim nͥ¬

Expanded text:
acutissimos et sollertissimos uiros. sed aliqui eorum acutissimos et sollertissimos uiros. sed aliqui eorum magicarum artium curiositate deprauati sunt, aliqui dominquam conabantur adtingere, cognoscentes gestare personam in eius militiam transierunt. itaque totum culmen auctoritatis lumenque rationis in illo uno salutari nomine atque in una eius ecclesia recreando et reformando humano generi constitutum est. Haec me tibi diutissime in hac epistula locutum, etsi alia forte tu malles, omnino non paenitet. probabis enim haec magis, quanto magis in ueritate proficies; et tunc probabis consilium meum, quod nunc utilitati studiorum tuorum minus obsecutum putas. nis, in quibus eas misisti, ut potui, breuiter adnotando responderim. in quibus me si parum egisse aut aliud, quam uolebas, egisse arbitraris, non recte cogitas, mi Dioscore, a quo nunc ista quaesieris. Oratoris autem librorumque de Oratore omnes praetermisi. nescio quis enim
Abbreviated transcription (Latin):
ris : ista temeritas. Sedille fidei dem̃tissimus
imperator. ⁊ conꝑiuentus cęlebrimos popłorum
atq gentiuie sedesq ipsas apłor arce auctoritatis
muni uit accłam. & ꝑpautiores piedoctos ⁊ utre
spãles uiros. copiosissimis apparatib &iã inuicꝰ¬
tissune rationis armauit. Uerũ illa rectissuna disci¬
plinaẽ in arcẽ fidei quã maxiniȩ recipi infirmos.
utpro eis tnttutis sune. positis fortissiua iatione pug¬
netur. Platoniciuꝰ quifalsoꝵ phiylos ophoꝵ erro¬
rib illo tẽprẽ ait cũ latrantib ñ habentes diuinã ꝑ¬
Sonã qua impeuarent fidẽ. sententiã suã tegere
querendã quã polluendã ꝓferre maluer̃. cũ iam
xpi nom̃ t̾renis regnis ammirantib ꝑturbatisq¬
ȩerebrescera ciner gere cęperant ad proferendũ
atq aperiendũ qͥd plato sensiss&. Tunc platonis
scola rome floruit. habuitq c̃discipłos iiultos

Expanded text:
ris est ista temeritas. sed ille fidei clementissimus ris est ista temeritas. sed ille fidei clementissimus imperator et per conuentus celeberrimos populorum atque gentium sedesque ipsas n apostolorum arce auctoritatis muniuit ecclesiam et per pauciores pie doctos et uere spiritales uiros copiosissimis apparatibus etiam inuictissimae rationis armauit. uerum illa rectissima disciplina est in arcem fidei quam maxime recipi infirmos, ut pro eis iam tutissime positis fortissima ratione pugnetur. Platonici uero, qui falsorum philosophorum erroribus illo tempore circumlatrantibus non habentes diuinam perarent fidem, sententiam suam tegere quaerendam quam polluendam proferre maluerunt, cum iam Christi nomen terrenis regnis admirantibus perturbatisque crebresceret, emergere coeperant ad proferendum atque aperiendum, quid Plato sensisset. tunc Plotini schola Romae floruit habuitque condiscipulos multos
Abbreviated transcription (Latin):
uirideant. donec salutarib p̾ceptis ãminiculati
euadant ablus ꝑplexitatib inauras purissimȩ atq
Sincerissime ueritatis. Cuius auctoritati tanto
deuotius obtẽperare dportae. qͣnto uideiius nullũ
iã ertorẽ se audere extollere. ad congregandas sibi
conquirat. Eos aut̃ soluͦs ex ueterib p̃ter xp̃ianũ
nom̃ inꝗnͦ ͦ uenticulis suis aliquando frequentius
dissiuulant. Porro illi quicũ inunltate atque
cõmunione catholica ñsunt. xp̾iano tamen
nonune gloriautur. coguntur ad uersari creden¬
tib .⁊ audem  peritus quasi ratione traducere.
quando maximȩ cũ ista medicina diĩs uenerit.
ut fide popłis imperat&. Sed lioe factit cogunt᷑
utdixi. qr iactre se abiectissime sentiunt. si eoꝵ
anctoritas cũ auctoritate catholica conferatur
Conantur gͦ auctoritatẽ stabilissimã fundatis simę
acłȩ quasi rationis nomine ⁊ pollicitatione
superare. Om̃i um enĩ hereticoꝵ quasi regula¬

Expanded text:
inrideant, donec salutaribus praeceptis adminiculati inrideant, donec salutaribus praeceptis adminiculati euadant ab his perplexitatibus in auras purissimae atque sincerissimae ueritatis. cuius auctoritati tanto deuotius obtemperari oportet, quanto uidemus nullum iam errorem se audere extollere ad congregandas sibi conquirat, eos autem solos ex ueteribus praeter Christianum nomen in conuenticulis suis aliquanto frequentius dissimulant. porro illi, qui, cum in unitate atque communione catholica non sint, Christiano tamen nomine gloriantur, coguntur aduersari credentibus et audent inperitos quasi ratione traducere, quando maxime cum ista medicina dominus uenerit, ut fidem populis imperaret. sed hoc facere coguntur, ut dixi, quia iacere se abiectissime sentiunt, si eorum auctoritas cum auctoritate catholica conferatur. conantur ergo auctoritatem stabilissimam fundatissimae ecclesiae quasi rationis nomine et pollicitatione superare. omnium enim haereticorum quasi regula
Abbreviated transcription (Latin):
unde norunt a tomos. quaͦs nec cogitare potuerunt.
Sediã pud& me ista refellere. cũtos ñp̃biuerit ista
sentire. Cũ uͦ ausi sunt &iam defendete. niã eoꝵ
sed ipsius generis humani mepud&. cuiꝰ aures hec
ferte potuer̃. Cũ igͥ tantasit cecitas m̃tiũ ꝑ in¬
gluuiem peccatoꝵ. amaiẽq. carnis. ut aiam ista
sententiaꝵ portenta otia doctoꝵ ẽttrrere dispu¬
tindo potuerint. dubitabis tu dioscore ul quis quã
uigilanti ingenio p̃ditus. nullomodo ad sequrndã
ueritatẽ melius consuli potuisse generi humano
qua ut honio ab ipsa utritate susceptus ineffabiliter
atq mirabilit̾. ⁊ ipsius int̾ris ꝑsonã gerens. recta p̾ci¬
piendo ⁊ diulna faciendo salubrit erediꝑsia dera.
quod ñdũ prudent̃ poss& intellegi: Huius głȩ nos
seruimus. huc te mimobilit̾ atq constanter
credere ortamur. ꝑ quẽ factũs. ut ñ pauci sed po¬
płi &iam quiñ possunt ista diuidicare ratione. fide

Expanded text:
unde norunt atomos, quas nec cogitare potuerunt? unde norunt atomos, quas nec cogitare potuerunt? Sed jam pudet me ista refellere, cum eos non puduerit ista sentire. Cum vero ausi sint etiam defendere, non jam eorum, sed ipsius generferre potuerunt. Cum igitur tanta sit caecitas mentium per ingluuiem peccatorum amoremque carnis, ut etiam ista sententiarum portenta otia doctorum conterere disputando potuerint, dubitabis tu, Dioscore, uel quisquam uigilanti ingenio praeditus nullo modo ad sequendam ueritatem melius consuli potuisse generi humano, quam ut homo ab ipsa ueritate susceptus ineffabiliter atque mirabiliter et ipsius in terris personam gerens recta praecipiendo et diuina faciendo salubriter credi persuaderet, quod nondum prudenter posset intellegi? huius nos gloriae seruimus, huic te inmobiliter atque constanter credere hortamur, per quem factum est, ut non pauci sed populi etiam, qui non possunt ista diiudicare ratione, fide
Abbreviated transcription (Latin):
ea forma modificent. fignra det̾mintut. ȩqualitate
poliant. colore inlustrent. ammam ueetent:
ab it experie a quo factusẽ. Naninec ipsaͦs atomos
eẽ ullo inedo conceden dũ÷. quod omissa subtilitate
qua dediuisioniuͤis corpori adoctis itadit᷑. uide quãfa¬
cle scđin ipsoꝵ opinionũ possit ostendi. Certe eñi
ipsidicinit om̃a que sunt nature. nihil eẽ. aliud quĩ
corpota. ⁊ mant queq. his accidant. qđ credo moto
⁊ pulsum dicere ⁊ consequentes formas. Dicant
ergo inquo genere ponant intaguits. quas dixor¬
porib solidiorib affluere putantꝰ iplas minime¬
solidas. ita uttactu nisi oculor cũuudrinus ⁊ ami
cũ cogitamus. sentiri ñ possuit. si& ipla corpora
sunt. Nã ita ceneent. utexite a corpore ⁊ uenire
ad oculos uł ad animũ possinit. quẽ uiluil ominus
aicunt eẽ. corporeũ. Quȩro uttũ aaã ab ipsis a tontis
sinc imaginib cogitari. qđ uehem̃ter nolunt. ut

Expanded text:
eam forma modificent, figura determinent, aequalitate eam forma modificent, figura determinent, aequalitate poliant, colore inlustrent, anima uegetent?ab eo expetit, a quo factus est. nam nec ipsas atomos esse ullo modo concedendum est, quod omissa subtilitate, quae de diuisione corporum a doctis traditur, uide quam facile secundum ipsorum opinionem possit ostendi. certe enim ipsi dicunt omnia, quae sint naturae. nihil esse aliud quam corpora et inane quaeque his accidant, quod credo motum et pulsum dicere et consequentes formas. dicant ergo, in quo genere ponant imagines, quas de corporibus solidioribus adfluere putant ipsolidas, ita ut tactu nisi oculorum cum videmus, et animi cum cogitamus, sentiri non possint, si et ipsa corpora sunt. Nam ita censent, ut exire a corpore et venire ad oculos, vel ad animum possint, quem nihilominus dicunt esse corporeum. Quaero utrum etiam ab ipsis atomis sine imaginibus cogitari, quod vehementer nolunt; aut
Abbreviated transcription (Latin):
isti innumerabilitas a tomorũ. que ꝑpetiras
ruias sab inde subpleat. Deiude quomodo
ñuereat᷑ isteds̃ nrintereat. cũ sine int̾missione¬
ulla pulsetur. agniturq atomorũ incursione
sempitua. Pulsari enĩ dicit᷑ ilud corpus qđ in¬
ruentib atomis ferͥitur. ⁊ igitari quodpenetre¬
tur. Deinde cũ cxipso imigines dequib iam
de in mortilitate confidert: In quib om̃ib
delia m̃tis hȩcopinantiũ alud p̾cipue dolen
dũ: qđ nonsufficit enarrari. ut nulla cuius quã
disputatione aduersante respiantur. sed acu¬
tissimor honiunũ ingenia. id aĩã negotiũ susce¬
perunt. ut copiose ista refellerent: Quȩstiã
dicti & iam atirdissimis derideri abiciq de¬
burr̃. Siciũ concesseriseẽ. atomis. sic̃ cesseris
mani concursu fortuto seipsas pellere ⁊ igititrę.
Ilim & illud eis fas: concedere. ut init̾se atorni for¬
turti concurrentes. tẽ aliquã ita conficiant. ut

Expanded text:
ista innumerabilitas atomorum, quae perpetuas ista innumerabilitas atomorum, quae perpetuas ruinas subinde suppleat. deinde \'quo modo non uereatur iste deus, ne intereat, cum sine ulla intermissione pulsetur agiteturque atomorum incursione sempiterna?\' pulsari enim dicit illud corpus, quod inruentibus atomis feriatur, et agitari, quod penetretur. deinde cum ex ipso imagines\', de quibusde inmortalitate confidere? In quibus omnibus deliramentis haec opinantium illud praecipue dolendum est, quod non sufficit enan-ari, ut nulla cuiusquam disputatione aduersante respuantur, sed acutissimorum hominum ingenia id etiam negotium susceperunt, ut copiose ista refellerent, quae statim dicta etiam a tardissimis derideri abicique debuerunt. si enim concesseris esse atomis, si concesseris etiam concursu fortuito se ipsas pellere et agitare, num et illud eis fas est concedere, ut inter se atomi fortuito concurrentes rem aliquam ita conficiant, ut
Abbreviated transcription (Latin):
furri porse iut in corporeus animꝰ adutntũ
atq contactũ corportarẽ imaginũ cogita. Deui¬
su cerit oculoꝵ amboparit̃ rtdargiumt᷑: tam̃i
breues oculos. tãgrindia intaginũ corpora tota
ateingere nullomodo possunt. Cum aute querit᷑
abcis. quare una imago uideatur corꝑis actiuis.
aquo innumtrabilut̃ imagineꝰᷤ fluunt. respondent.
coiplo. quo frequint fluunt ⁊ transeunt iniagines
quasi quadã ędrum c̃stipatione ⁊ densitate futi.
utex inults umundeat᷑ quã uinitatẽ cictto ita
resellit. ut eo ipso nega at̾nũdm̃ eoꝵ posse cegita¬
ri. quo innumtrabilit̃ fluentib ⁊ labentibus
intagnub cogitatur. Et qm̃ inni incrabilitate
atomoꝵ suppiditante dicunt firri for uras
deoꝵ sempititas. cũ ita discedunt quedã corpis¬
cula dedino ouꝑe ut alia succedint. & dissol
in illã naturã eadẽ successionẽ ñ situnt.
Om̃a ergo inqͥd at̾ua eẽnt. quia uullqͥ de est

Expanded text:
fieri posse, ut incorporeus animus aduentu fieri posse, ut incorporeus animus aduentu atque contactu corporearum imaginum cogitet? de uisu certe oculorum ambo pariter redarguuntur; tam enim breues oculos tam grandia imaginum corpora tota adtingere nullo modo possunt. Cum autem quaeritur ab eis, quare una imago uideatur corporis alicuius, a quo innumerabiliter imagines fluunt, respondent eo ipso, quo frequenter fluunt et transeunt imagines, quasi quadam earum constipatione et densitate fieri, ut ex multis una uideatur. quam uanitatem Cicero ita refellit, ut eo ipso neget aeternum deum eorum posse cogitari, quo innumerabiliter fluentibus et labentibus imaginibus cogitatur. et quoniam innumerabilitate atomorum suppeditante dicunt fieri formas deorum sempiternas, cum ita discedunt quaedam corpuscula de diuino corpore, ut alia succedant am naturam eadem successione non sinant, omnia ergo, inquit, aeterna essent, quia nulli deest
Abbreviated transcription (Latin):
mũ untroite subtiliores quta st̃ ille imagines
qui ad octilos ueniunt. Nã ⁊nidendi causam
ut unuersũ niundũ cõplectant᷑ extrisecus.
Intellegis enĩ iã ut arbitior quã isti apinentur
imagutes. Miror ñ ammno duisse demsitũ
ullioo ipso falsa et̃ quediẽ. quia urnien¬
tes tam mignę imagines uta breie anunu
nr̃m sicoiporeis at illiuolunt timparuo cor¬
pore indudit᷑: totȩ illũ tingere nomposst̃.
A mag̾o eiũ capt cũpariuis corpus attingitus.
atoto simul attingi nullo pasto porest. Quo
cogitantur inquantũ uenientes atq in tran¬
tos auimũ attingunt. quenec tote intrare
possunt ꝑtãparium corpus. ueccote cãpir¬
uũ aminũ attingere: Meinto ine scđm hȩc¬
illos dicere. Noneñĩ ego talẽ animã sentor
Aut si incorꝑtũ demoritꝰ animũ existimat.
epicur qͥdẽ solus ista ratione urgeri potest.
Sedaiam ille quare uuidit nonopus. eẽ. iec

Expanded text:
mum introire subtiliores, quam sunt illae imagines, mum introire subtiliores, quam sunt illae imagines, quae ad oculos ueniunt — nam et uidendi causam \'ut uniuersum mundum complectantur extrinsecus\'. intellegis enim iam, ut arbitror, quas isti opinentur imagines. Miror non admonuisse Democritum uel hoc ipso falsa esse, quae dicit, quia uenientes tam magnae imagines in tam breuem animum nostrum, si corporeus, ut illi uolunt, tam paruo corpore includitur, totae illum tangere non possunt. a magno enim corpore cum paruum corpus adtingitur, a toto simul adtingi nullo pacto potest. quo cogitantur, in quantum venientes atque intrantes animum attingunt, quae nec totae intrare possunt per tam parvum corpus, nec totae tam parvum animum attingere? Memento me sillos haec dicere — non enim ego talem animum sentio — aut, si incorporeum Democritus animum existimat, Epicurus quidem solus ista ratione urgeri potest; sed etiam ille quare non uidit non opus esse nec
Abbreviated transcription (Latin):
questionib ab epicuro dr̃. qđ iste sentit ioeẽ c̃cur.¬
sioni a tomoꝵ ium qitindã auimalẽ. ATB. Spi¬
rabilẽ ⁊ spualẽ quaui cũ credo ⁊ unagines ip¬
sas diuinitait p̃ditas dictre ñ om̃s om̃ium perũ
sed dcoꝵa ⁊pͥncipia intis eẽ inuniuerso quib di¬
uini tatẽ tribuit. ⁊ animantes imagines quȩ ul
ꝓdesse nob solcant uł nocere. Epicurus cͦ neq
aliquid inpͥncipus rerũponit p̃t̃ atomos. id est
corpuscula quȩda tãminuta. ut iã diuidi neque¬
ant utq sentiri aut uisi auttactu possut.
quoꝵ corpusculoꝵ cuir su fortuitu ⁊ mundus
uinlimerabilis. ⁊inimantia. ⁊ iplas anmas
firri dic̃ ⁊ deos. qͦs buinata forma noninaliqͦ
mundo. sed xxtra minidos atq int̾ inundos c̃sti¬
tuit. & iualt om̃ino aliqͥd p̃ter corpora cogitare.
Q uetam̃ut cogita. imagines diõ ab ipsis rebus
quas atomis for mari putat deflurre atq uani¬

Expanded text:
quaestionibus ab Epicuro dicitur, quod iste sentit inesse concurquaestionibus ab Epicuro dicitur, quod iste sentit inesse concursioni atomorum uim quandam animalem et spirabilem, qua ui eum credo et imagines ipsas diuinitate praeditas dicere, non omnes omnium rerum sed deorum, et \'principia mentis\' esse in uniuerso\', quibus diuinitatem tribuit, et \'animantes imagines, quae uel prodesse nobis soleant uel nocere\'. Epicurus uero neque aliquid in principiis rerum ponit praeter atomos, id est corpuscula quaedam tam minuta, ut iam diuidi nequeant neque sentiri aut uisu aut tactu possint. quorum corpusculorum concursu fortuito et mundos innumerabiles et animantia et ipsas animas fieri dicit et deos, quos humana forma non in aliquo mundo sed extra mundos atque inter mundos constituit; et non uult omnino aliquid praeter corpora cogitare, quae tamen ut cogitet, imagines dicit ab ipsis rebus, quas atomis formari putat, defluere atque in ani
Abbreviated transcription (Latin):
guius am̃iee dicerent. Suitim cogitari ñposs&.
insiꝑeas imagies. quas funditꝰ aittit. id est
quidtilla natura quanescio quã corportã & sc̃pitep¬
ntã hac ꝓhoe & ram diunã pitit. quasitiaporis si¬
iilitudinẽ etiua uelud emanatione ferrentur.
&uemirent atq intrarent inaninos uros ut dm̃
uł deos cogitare possemus. Atlã inĩ aliã causã
cuis lib& cogitationes nr̃e opuuntur isti. nisi
cũ ablus corporib quicegittus uenint atq
uitrant unagines in immnos urõs. quasi ũ multa
aerpt innumerabilia cogitentur i corpora lit̃.
atq uitelligibilit abtis quitalia cogitae nouer᷑.
ficut ipsa sapientia ⁊ utritas. qua susti ueogitant
nror quomodo de illa utcũq disputint. Siautẽ
cogitint: uellẽ unhi dicerent uł dequo corpore.
uł qualis in eori aiinos ueniat imago ueritatis.
A ua ipia deruoeritᷤ &iam hoc distare innaturalib

Expanded text:
gines, deum esse diceret, qui tamen cogitari non posset gines, deum esse diceret, qui tamen cogitari non posset nisi per eas imagines, quas fundit ac mittit, id est quae de illa natura, quam nescio quam corpoream et sempiternam ac per hoc etiam diuinam putat, quasi uaporis similitudine continua uelut emanatione ferrentur et uenirent atque intrarent in animos nostros, ut deum uel deos cogitare possemus. nullam enim aliam causam cuiuslibet cogitationis nostrae opinantur isti, nisi cum ab his corporibus, quae cogitamus, ueniunt atque intrant imagines in animos nostros, quasi non multa ac prope innumerabilia cogitentur incorporaliter atque intellegibiliter ab eis, qui talia cogitare nouerunt, sicut ipsa sapientia et ueritas. quam si isti non cogitant, miror, quo modo de illa utcumque disputent; si autem cogitant, uellem mihi dicerent, uel de quo corpore uel qualis in eorum animos ueniat imago ueritatis. Quamquam Democritus etiam hoc distare in naturalibus
Abbreviated transcription (Latin):
minis quiuerũ forsitan uidit cognitionos in flare
hominũ qͥfalsa senser̃ oña ⁊ dognata. nrãm
possunt adiuuare doctrinã ileiciã cognitã fa¬
cere. Cũsi homines sumꝰ magis nos c̃tristari dgͣ¬
ceat. tot & tã nobilitatoꝵ hominũ errorib sicos
audite contigerit. quahȩc propterea studiosȩ
quȩrere. ut uit̾ eos ꝗ illa uesciunt iactationem
manissima uentilemiur ͤ Quinto eñ meluis netudis fẽ
quidẽ. nom democriti. quã cũ dolore cogitarẽ nescio
quẽ suis tẽprib nagnũputatũ. qt id cos ẽc̃. arbitratã
intignres. que desolidis corporib. flucrent. solideq̃ ipse
non etñt. easq hac atq hac motuproprio circũ tundo
atq in labendo inanimꝰs hominũ fueere. ut uis diui¬
i cegitet᷑. eũ ꝓfecto illud corpus unde imrago flucra
titnut eius sicut istidicunt. nutnutq. senteutia.
ut aliquando in tura quaudã acqua fluerent ima¬

Expanded text:
minis, qui uerum forsitan uidit, cognitio nos inflare minis, qui uerum forsitan uidit, cognitio nos inflare hominum, qui falsa senserunt, nomina et dogmata nostram possunt adiuuare doctrinam et latentia cognita facere, cum, si homines sumus, magis nos contristari deceat tot et tam nobilitatorum hominum erroribus, si eos audire contigerit, quam haec propterea studiose quaerere, ut inter eos, qui illa nesciunt, iactatione inanissima uentilemur! quanto enim melius ne audissem quidem nomen Democriti, quam cum dolore cogitarem, nescio quem suis temporibus magnum putatum, qui deos esse arbitraretur imagines, quae de solidis corporibus fluerent solidaeque ipsae non essent, easque hac atque hac motu proprio circumeundo atque inlabendo in animos hominum facere, ut uis diuina cogitetur, cum profecto illud corpus, unde imago flueret, tuauit eius, sicut isti dicunt, nutauitque sententia, ut aliquando naturam quandam, de qua fluerent ima
Abbreviated transcription (Latin):
istoicoꝵ ⁊ epicureoꝵ qͥnisi corꝑalia cogitare ñ posst̃.
Qđ aut̃ ait nr̃ȩ. humauę intellegi uoluit. ⁊ bene nagit¬
fugit. sed fugere uidetur. Hocenĩ illis uidet̾. neininẽ
hoc posse intellegere. Et idõ nihil tale cẽ. arbitran¬
tur. sed quorumdã intellegentiã qnͣtũ homini
datũ ÷ ñ fuit cẽ. aꝑt̾a simplicẽq sapientiã atq ut¬
ritatẽ. quȩ nullius animantis sit ꝓpͥa. sed qua cõmu¬
nit omͥs que id potest anima sapiens ⁊ uerax ef-¬
ficit᷑. quã sisensit cẽ. anaxagoras. eũq dm̃ eẽ uiđ
mñtẽq appellauit. Nonsolũ nom̃ anaxagore qđ
ꝓpt̃ litterã uetustatẽ om̃s ut militarit᷑ loquar lit¬
teriores libent̃ sufflant. nos doctos ⁊ sapientes
ñ facit. Sedne ipsa qtud xtiꝰ cognitio quarduerũ
eẽ. cognouit. Nonenĩ mihi ꝑptẽa ueritas cara cẽ.
sinullus cã cognouiss& illorum. Sugͥ necciꝰ ho¬

Expanded text:
Stoicorum et Epicureorum, qui nisi corporalia cogitare non possunt. Stoicorum et Epicureorum, qui nisi corporalia cogitare non possunt. quod autem ait Fugit; sed, Fugere videtur. Hoc enim illis videtur, neminem hoc posse intelligere, et ideo nihil tale esse arbitrantur: sed quorumdam intelligentiam, quantum homini datum est, non fugit esse apertam simplicemque sapientiam atque ueritatem, quae nullius animantis sit propria, sed qua communiter omnis, quae id potest, anima sapiens et uerax efficitur. quam si sensit esse Anaxagoras eumque deum esse uidit mentemque appellauit, non solum nomen Anaxagorae, quod propter litteratam uetustatem omnes, ut militariter loquar, litteriones libenter sufflant, nos doctos et sapientes non facit sed ne ipsa quidem eius cognitio, qua id uerum esse cognouit. non enim mihi propterea ueritas cara esse si nullus eam cognouisset illorum. Si igitur nec eius ho
Abbreviated transcription (Latin):
rit. migis habere anima ⁊ eẽ animal. quã ani¬
mã ẽẽ. cogitari oportere. Iocs eiii qđ ait. erit
aliquid interius. ex quo illud animal nõet. Sed
adiungit. Quid aut̃ interius m̃te ͤ ngͦ potest mens
habere interiorẽ Animã ut sit animal. qr ipsa ẽ
interior. Ergo corpus habeat extriusecus cui
sit interior. ut sit animal. Hoc÷ ciũ qđ ait.
Cingatur igͥ corꝑe extno. quasiauatagotas dixe¬
rit. nisi anialis alicus ex̃. m̃tẽ eẽ non posse
Sim̃te ipsã sũmã sapientiã.cẽ. sentiebat. Quȩ
ualentib. ueritas cõmunit̾ p̃sto ÷. & ido uide qu̾a
gatur corꝑe ext̾no quo aninal cẽ. possit apta
simplexq uitus. nullare ad iuicta quasentire
possit. idẽ nullo corꝑe adiuicto ꝑ quod sentire possit.
Fugłre intellegentię ur̃s̨ iuim ⁊ notionẽ uidet᷑. nbal
uerius. quã fugere hoc uimi ⁊ notionẽ uitellegenttã

Expanded text:
rit, magis habere animam et esse animal, quam anirit, magis habere animam et esse animal, quam animam esse cogitari oportere. hoc est enim, quod ait: Erit aliquid interius. ex quo s illud animal nominetur\'. sed adiungit: \'Quid autem interius mente?\' non ergo potest mens habere interiorem animam, ut sit animal, quia ipsa est interior. ergo corpus habeat extrinsecus, cui sit interior, ut sit animal!. hoc est enim, quod ait: \'Cingatur igitur corpore externo\', quasi Anaxagoras dixerit, nisi animalis alicuius esset, mentem esse non posse, si mentem ipsam summam sapientiam esse sentiebat, quae ualentibus ueritas communiter praesto est. et ideo uide, quam gatur corpore externo, quo animal esse possit, — \'aperta simplexque mens nulla re adiuncta, qua sentire possit\', — id est nullo corpore adiuncto, per quod sentire possit, — \'fugere intellegentiae nostrae uim et notionem uidetur\'. Nihil uerius quam fugere hoc uim et notionem intellegentiae
Abbreviated transcription (Latin):
seutit. Adhiocaut̃ dixit. totã naturã sentire. ut
illi quasi aufer& qđ ait. m̃tẽ iufinitã. Quomͦ enĩ to¬
ta sentit. siuifiuita÷: Sensus eiũ corꝑis ab aliquo
loco mcipit. necꝑcurrit totũ. nisi ad cuius finem
ꝑuenerit. qđ in infinito dici non potest. Sedueq
ille desensu corꝑis aliqͥa dixerat. ⁊ alit̾ dicitur
totũ qđ in corporeũ ÷. qr sine finib locoꝵ intelle¬
git᷑. ut & totũ ⁊ infinitũ dicipotest. Totũ ꝓpt̾ inte
gritatẽ: uifinitũ qͥa locoꝵ finib nonãbit᷑. De inde
inquid sim̃tẽ ipsã quasi animal aliqͦo eẽ uoluit.
erit aliquid interius. exquo illud animal nõetur.
ut mens  ista quasi corpussit. ⁊ habeat uitꝰ ani¬
mã unde anmal appella. Uidequẽ ad modũ cor¬
porali c̃suetudine loꝗtur. Quomͦ solent iuderi
animalia: ꝓpt̃ seusũ gressũ utopinor eoꝵ ẽtta qͦs
dixtrit. ⁊ tam̃ dix̾rẽ quȩ illos sicuigilaro&  possent
satis ammonerͤᷤ. omẽ qđ sic̃ corpꝰ uiuu̾ anino occur¬

Expanded text:
sentitur. ad hoc autem dixit totam naturam sentire, ut illi quasi auferret, quod ait mentem infinitam. quo modo enim tota sentit, si infinita est? sensus enim corporis ab aliquo loco incipit nec percurrit totum, nisi ad cuius finem peruenerit, quod in infinito dici non potest. sed neque ille de sensu corporis aliquid dixerat et aliter dicitur totum, quod incorporeum est, quia sine finibus locorum intellegitur, ut gritatem, infinitum, quia locorum finibus non ambitur. \'Deinde\', inquit, si mentem ipsam quasi animal aliquod esse uoluit, erit aliquid interius, ex quo illud animal nominetur, ut mens ista quasi corpus sit et habeat intus animam, unde animal appelletur. uide quem ad modum corporali consuetudine loquitur, quo modo solent uideri animalia, propter sensum grossum, ut opinor, eorum, contra, quos disserit; et tamen dixit rem, quae illos, si euigilare possent, satis admoneret, omne, quod sicut corpus uiuum animo occur
Abbreviated transcription (Latin):
omino nimiumq uenerabili & om̃ibus nul offi¬
ciis unice ꝑcolendo patri Auõ: marcellinus. Uir
illustris uolufiamis beatitudinis tuae mͥ luteras
legit immome quidẽ cogente plurib legit.
Q uȩ scilica om̃a quȩ ate dicunt᷑ quia uere miran¬
da sunt: usquequaq miratussum Sermonis

Expanded text:
omino nimiumque venerabili, et omnibus mihi officiis unice percolendo patri AUGUSTINO, MARCELLINUS. 1. Vir illustris Volusianus Beatitudinis tuae mihi litteras legit, imo me quidem cogente pluribus legit, quae scilicet omnia quae a te dicuntur, cum vere miranda sint, usquequaque miratus sum. Sermonis