comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ru alii radicem a similitudineradioru det ceputanl
bel quice si er a dectur ñ repallulcet: Trunlus estectu¬
re ceriboris insis atensradici. Cortisem ueteres coru¬
Cem uo sabcn distus ccũ cortex qđ quasi corio lignum
te cortice idẽ ceblecto ẽ enĩ mediũ quid dẽc in ter
lignũ & corticem Rami sunl qui detrunco mcenant
sicut rcmus culis : &ceterce: Surculi ccp̃cisione f&te
nuncupecti : Virgultũ quoderadice pullu lat ramos qui deip¬
so robore corbons uirgaq: der comis proprie aũ uirgultũ
cppellatur qđ adrecdicem cerboris ncercitur & qua¬
si in utile cebcegri Colis cceppilectur &hine distũ uir¬
t ute diCit ur qđ uim in se multcc habeat uela uiri¬
ditacite. uel quiacpacsis in di ume quod uim regeet.
Vnde & hac utunturmagi cedpla candos in se
serpen tes &idcir someachos sostinet in ligaitos.
& legccti otuntor. Flagella dicunlur ut p̾dix¬
imus. sum me arborũ pcrtes abeo quod crebros.

Expanded text:
rum. Alii radicem a similitudine radiorum dictam putant, rum. Alii radicem a similitudine radiorum dictam putant, vel quia si eradatur, non repullulat. 15. Truncus est statura arboris insistens radici. Corticem veteres corucem vocabant. Dictus autem cortex, quod corio lignum to cortice, id est, ablato. Est enim medium quoddam inter lignum et corticem. 17. Rami sunt qui de trunco manant, sicut a ramusculis caetera. Surculi a praecisione serrae nuncupati. 18. Virgulum est quod de radice pullulat; ramus, qui de ipso robore arboris; virga, quae de ramis. Proprie autem virgultum appellatur, quod ad radicem arboris nascitur, et quasi inutile ab agricolis amputatur. Et hinc dictum virtute dicitur, quod vim in se multam habeat, vel a viriditate, vel quia pacis indicium est, quod vim regat. Unde hac utuntur magi ad placandos inter se serpentes, et idcirco in ea hos sustinent illigatos. et legati utuntur. 19. Flagella dicuntur, ut praediximus, summae arborum partes, ab eo quod crebros v
Abbreviated transcription (Latin):
plerũ que: Rhimologicem resipiunt : Nlemus cenominibus
Suimei nemorce corbores mneciores umbro secfrondib
Lucuse densitas crbor solo lusem de trahens tro¬
pocenti frec sin eo quod ñ luseat siue celuse qđ in eũ
iucebcent facnec illc uel cerei p̃pt̃ ne morũ ten ebrar:
sceltus ẽ densitces cerborum celitce. uo late hoo no¬
minco eo qđ exͥliat in aelto & sublime consurgat:
necscunlur : Alii ccresidendo repullulaendo dier unt
er go recidiciu ubmors ccut casus: Insitio đr fissotrunco
surcolus f&unde arbores stereliinsentur aut oculorum
in positio : cumincortise libn alinȩ arbores g&m̃ inmitr¬
itesunt: cumrc dilib: & cet̃rec ꝓprya trans ftruntur : Cespit es
srutc& sunt: quac si cuspites uel quesi cir eapedes frondis quod
sẜentur gulta uelumbras sunt aũ causa umbrarum:
Occli nodi sunt & quibus frondes & eunt: Recdix appellat or
quod quasi rcedis quib: dem fixcet&hs in ꝓftindac mergitur: Nã
phisici dicun pecrem ee celtito dinem radicũ & cerbo¬

Expanded text:
numinibus sunt enim nemora arbores maiores, umbrosae frondibus. Lucus est densitas arborum solo lucem detrahens, tropo antiphrasi, eo quod non luceat; sive a luce, quod in eo lucebant funalia vel cerei propter nemo8. Saltus est densitas arborum alta, vocata hoc nomine, eo quod exiliat in altum, et in sublime consurgat. 9. nascuntur. Alii a recidendo et repullulando dixerunt. Ergo recidivum, ubi mors aut casus. Insitio dicitur cum fisso trunco surculus fecundae arboris sterili inseritur; aut oculorum inpositio, cum inciso cortice libro alienae arboris germen inmittta sunt cum radicibus et a terra propria transferuntur. Cespites frutices sunt, quasi cuspides, vel quasi circa pedes. Frondes, quod ferant virgultas vel umbras; sunt autem causa umbrarum. Oculi nodi sunt quod quasi radiis quibusdam fixa terris, in profunda dimergitur. Nam physici dicunt parem esse altitudinem radicum et arbo
Abbreviated transcription (Latin):
quollamti cł&: astule ectolla doninsupata. ẜomese astulec.
quȩ cbaerbobus &ecutitur recisione aut astulȩ cmbustȩ aut
lignce secuceta: a fungis nom̃ asseptũ. quodita sapi at ignam dequo
uir gilius. Rcpuitq in fomite. flaẽ mẽẽ garis. lignum. eecd
& setincdtum: quis quiliae. stipu̾li. ⁊ nmmissi sur culis acfolidis andis

Expanded text:
quod lumen det. Hastula a tollendo nuncupata. Fomes est hastula, quae ab arboribus excutitur recisione: aut hastulae ambustae, aut ligna cavata, a fungis nomine accepto: quod ita capiat ignem, de quo Virgilius: Rapuitque in fomite flammam. Ligna enim et exstinctum. Quisquiliae sunt stipulae immistae surculis ac foliis aridis;
Abbreviated transcription (Latin):
clisum colose. eetro & laie ut ferulao: gynacũ uero ponde
gracue Colorebux eo odore agͥro : Sũmũ to mn album leue a¬
ydum gustuin sendeis : Crolumdietum aboppido cilis iȩ
quouolcctur lontium quã qucc &cclibi ncsccctus sed nontentũ
uelteleque leinsilitice. unde & aposionꝰ pcerte. nom̃ as cepit¬

Expanded text:
Indicum colore atro, et leve, ut ferula; Syriacum vero pondere grave, colore buxeo, odore acri, summum tamen album, leve, aridum, gustum incendens. 5. Crocum dictum ab oppido Ciliciae quod vocatur Coricium, quanquam et alibi nascatur, sed non tantum, vel tale, quale in Cilicia. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
dilae eo qđ uola sonpl& t magnitudine. hole mȩdicmanũ
unde & in uolacit dicimus: que dc̃c̃ uolimũ. gcelliscc lingua bonũ
& incgnũ intellegunt: Colim bcdes appellate. Oleũ aũ
ab olea nominctum. nc̃ ut diximus olea ẽ arbor undedin¬
uatio  fitoleum: ged quod & celbis furt oli uis& peessũ
pimũẽ. spcnũ seundũ uinde aertium lommune :
a mur lac oleipcers. ecquo sa abbmnddo dictccidẽ quod
& lcctina lingue. tric hentes uolcbulum. Gũ me
gresũ nom̃ ẽ hos dum illi gũ midilunt: Pssinem¬

Expanded text:
olam conpleat magnitudine, hoc est mediam manum; unde et involare dicimus. Quidam autem volemum Gallica lingua bonum et magnum intellegunt. Colymbades appellatae . . . Oleum autem ab olea nominatum: nam, ut diximus62, olea est arbor, unde derivatio fit oleum. Sed quod ex albis fuerit olivis expressum primum est Hispanum, secundum viride, tertium commune. Amurca olei pars aquosa ab emergendo dicta, id est, quod ab ex Latina lingua trahentes vocabulum. Gummi Graecum nom
Abbreviated transcription (Latin):
bent utsisol in Ecendudit sustina inmcnuñ possint:
itient & quac rundam h&rbarum nomine quȩ seccliqua
suilccusco. resonaent habentes nominũ se plo ncetionem
nontee m ominium herbccrum & himo logiaẽ inuanes ncem
phosis muntcentur. &icc̃ nomine : Foliũ distum quod sine ul¬
le radice in ncentens. ini dielitorb colligectur quod hno
ꝑ fora tum si cecentin diccq reponeent F erturaũ hebã¬

Expanded text:
sol excanduerit, sustineri in manu non possint. § Extant et quarundam herbarum nomina, quae ex aliqua sui causa resonant, habentes nominum explanationem. Non tamen omnium herbarum etymologiam invenies. Nam pro locis mutantur etiam nomina. 2. Folium dictum, quod sine ulla radice innatans in Indiae littoribus colligitur. Quod lino perforatum, siccant Indi, atque reponunt. Fertur a
Abbreviated transcription (Latin):
b responscc p̃udnre arbor mulaum annosec sil ut legitur dequ&¬
sum combre sabqua hebiteo uit habra haem. que f&itur usque
cadson stcentis regisim pbum ꝑmulta sdculic ꝑdurasse: huius
frusaus geellic appel lactur. & quib unae agrestis: hom. scclitas
distic pceruce forma sed firmosorpore cotq nodoso qudm edisam¬
ũ ꝑforatec lusgnaerum atentum. usibus n&& sae na: Frax in
uosanferaur: quod macgis inacsperalo &ac. monta naque fraga
nces cietur hic ꝑlin uectionen fraexinus. si luta monte mon¬

Expanded text:
annosa; sicut legitur de quercu Mambre, sub qua habitavit Abraham, quae fertur usque ad Constantis regis imperium per multa saecula perdurasse. Huius fructus galla appellatur. Ex quibus una agrestis ὀμφακίτης dicta, parva forma, sed firmo corpore atque nodoso, quae medicamperforata, lucernarum tantum usibus necessaria. Fraxinus vocari fertur quod magis in aspera loca montanaque fraga nascatur. Hinc per derivationem fraxinus, sicut a monte mon
Abbreviated transcription (Latin):
tissina quȩm axtix uolatur h& & chant insula
deporta dtur: Tertia pincelis qua rum celice ab.¬
larꝰ h& cegresis appellatur cloma Nos ncc mededis exe possu mus
Cuius ꝑbaebilis spledes leus& mundi Erecendarum cerborũ
ncctura lit& a secc sunt generaaut &um sponte naes cuntur. aut
& semnib fartuitu icsentib: surgont ccut&̧ rechcib pollulcent
flucẽ quidẽ uolunt: fcc &t dst rinsationẽ ut h&cbuxus. dearbont
difccmus buxũ udro deligno conposito: Dt aromaticis arꝑoꝵib
romata sunt :q que flagrantes odores indiec uelaer obia
mittit fiuȩ cclio regiones nom̃aũ aro mecta traxisse

Expanded text:
tiscina, quae mirtrix vocatur. Haec ex Cisa insula deportatur. Tertia pinalis, quarum alia pcari. Haec a Graecis appellatur κλωνία: nos ramalem dicere possumus. Cuius probabilis splendens, lenis et munda. Creandarum arborum naturaliter tria sunt genera: aut enim sua sponte nascuntur; aut ex seminibus fortuitu iacentibus surgunt; aut ex radicibus pullulant. erfluam quidam volunt facere discretionem, ut haec buxus de arbore dicamus, buxum vero de ligno conposito. § 8 De aromaticis arboribus. Aromata sunt quaequae fragrantis odoris India vel Arabia mittit, sive aliae regiones. Nomen autem aromata traxisse
Abbreviated transcription (Latin):
liis lanorb: cetq: nigns. Ferulc uolceto cmedulla. nam
illum ucrro traditee ferulemedullam. quac mapodelon
pum & puelle uapularesolent : huius sugus galbanum e :
pccpinum diltum quo digni & cereis e aptum pirondum
nodũ & in ꝓuerbio. qui inimicuse &i cminscirpo nodumquent:
fugus genus. herbȩ ẽ dequa tinguitur uestis. dicda quiacm̃titur alie¬

Expanded text:
liis latioribus atque nigris. Ferula vocata a medulla: nam illam Varro tradit esse ferulae medullam, quam ἀσφόδελον pueri et puellae vapulare solent: huius sucus galbanum est. Papyrum dictum quod igni et cereis est aptum; πῦρ enim nodum. Et in proverbio: 'Qui inimicus est, etiam in scirpo nodum quaerit.' Fucus genus herbae est de qua tinguitur vestis, dicta quia mentitur alie
Abbreviated transcription (Latin):
lis huinsus frultus oleum de s udcet. corg& resinc̃e
que mixitix appellccitur. cuius plursmac & melior inchio
in sulagignitur : terebinthus cerbor grecã nom̃ gceratios
presi nacmomnium resinarum pres tentiorem : Rodcendacrum
lccur similis fla reutro scc cerbor uea tee intfilitmm

Expanded text:
les. Huius fructus oleum desudat, cortex resinam, quae mastix appellatur; cuius plurima et melior in Chio insula gignitur. Terebinthus arbor, Graecum nomen, generans resinam omnium resinarum praestantiorem. Buxus Graecum lauri similibus, flore ut rosa; arbor venenata. Interficit enim
Abbreviated transcription (Latin):
quãd latim cemcerco Cumuoscent. Cuius inominis usum uirgilius
&icem ad ubn&em refgensccit ubimollis cemaracus illũ flogib
entis unde & nomertraxit amaralus a puero luius dacmre¬
gis: qui fasu lapsus dũ fe ret unguenta nouũ & gradissimũ
& conlus ionan od orems neccuit : sa sintus herbaẽ habens
florẽ. purporeum raexitaũ nomen. apuero quod cmnobili.
quim sccltib: int̃purpareos floresreppartus ẽ : int̃f&ctus
h& bc̃c fecboloscem inpositum nom̃ hab&. cequode puero. su¬
ius mem bra. in hune florm gransierunt qui & nom̃nar¬
bssumnceppellecuo ne sustodit &d&cus pul rytudinis inscendo¬
rutileenti colorerubecet: Li licelactas flores barbce un¬
de& nu ncupata qua si lił liac Eais dum ecendorsit. infolusaun
tecm̃ spocie intus fulgit: Viola ꝓpt̃um odors nom̃ ascepit.
huius generasunt arecpurpareum edbum melhium:¬

Expanded text:
quem Latini amaracum vocant. Cujus nominis usum Virgilius etiam ad Venerem referens ait: Ubi mollis amaracus illum Floribusentis. Unde et nomen traxit amaracus a puero cujusdam regis, qui casu lapsus dum ferret unguenta, novum et gratissimum ex confusione odorem creavit. 15. Hyacinthus herba est habens florem purpureum. Traxit autem nomen a puero quodam nobili qui in saltibus inter purpureos flores repertus est interfectus,herba fabulose impositum nomen habet, a quodam puero cujus membra in hunc florem transierunt, qui et nomen Narcissi in appellatione custodit, et decus pulchritudinis in candorutilanti colore rubeat. Lilia lactei floris herba, unde et nuncupatur, quasi liclia; cuius dum candor sit in foliis, auri tamen species intus effulgit. Viola propter vim odoris nomen accepit. Huius genera sunt tria: purpureum
Abbreviated transcription (Latin):
coclingua uolccta & quec ꝓfluit lontus sulus quicloso amoniacus¬
nominctur : Mespila arbor spinoscc frultus similitudinam ma¬
lorum sed paulo breuiors lnde & ceppellata qđ pilolȩ formulã
qus hab&emt poma : pirusuocata uid&ur quodinignis spo siede¬
for maeta ẽ : Ncc̃ hoc geus polmi ab cc̃plo insipit: &i nangustum
gusfinen filutignis pirusccũ arbor frusdus dus pira ẽ iu¬
ius multe sp&cies & quib: crustumia sunt pira & paerterubentia
cboppido crustumio nominata: ꝑamcepin ium̃tꝰ mposita uel si
pauca uehdñ t& onero sec eẽ diluntur: Cercsus al&cesour¬
beponte uocceta : Nacm lusullus. cume ec sum ciuntte ponti delis¬
ercnt mitalia sed dura unde & cornu appellacta ẽ: estaũ ar¬
bor apta astilib unde & uirgilius boncbellu formuis: ꝑ ilus¬

Expanded text:
ca lingua vocata, ex qua profluit lentus succus, quica lingua vocata, ex qua profluit lentus succus, quinominatur. Mespila arbor spinosa, fructu similitudine malorum, sed paulo breviori; unde et appellata, quod pilulae formulam habeant eius poma. Prius vocata videtur quod in ignis speciem deformata est; nam hoc genus pomi ab amplo incipit et in angustum finit, sicut ignis. Pirus autem arbor, fructus eius pira est. Cuius multae species, ex quibus Crustumia sunt pira ex parte rubentia, ab oppido Crustumio nominata. Poma piri iumentis inposita, vel si pauca, vehementer onerosa esse dicuntur. Cerasus a Ceraso urbe Ponti vocata. Nam Lucullus cum Cerasum civitatem Ponti deleserat in Italia, sed durum, unde et Cornum appellatum est. Est autem arbor apta hastilibus, unde et Virgilius: Bona bello cornus.
Abbreviated transcription (Latin):
tellegi uoluit. cumtra dect & illo foue animã h& cerbor om¬
nipodne tempore. plena ẽ pomis quiccinea partim. maetura partĩ
aserbac. patimaed huc in flore sunt positoe quod inf&gyb: arbonb:
rcrum ẽ : Mellec quam greci. loton appellent quȩ uulgo p̃pt for¬
mẽ & colorem faobce sin cac dicitur: arbor dum maegna frultũ
fgens. comestibilam nmaiorem pipere: guftu suc ue. uinde&
mella uolceta ẽ: Coquimellac quam latim obso lorem prunũ
uocant aliamultttudine .xixi frustusnixã appellant cuius
gends dac meesc bncc meliora dacmasco. oppido unde pnus aspor¬
acta ẽdlat: Cu iussolum pomũ. stomachum medas ꝓb atꝰ.¬
distillat . quo & medisi & scptores utuntur: Oleo mela nas¬
Citur in pal mana sire liuntatem & eo nac appellata qđ Rehus
trunsooleũ defluct. in fras situ dine mellis. sccporem sua ui:
pomelida: sorbo similis medio ers ccrbor. & flo recaendi di
h& arbor ȩtate durat. & iguac: orelofos cerbor in affizcac. puni¬

Expanded text:
oluit cum tradat ex illa foveri animam. Haec arbor omni pene tempore plena est pomis, quae in ea partim acerba, partim matura, partim adhuc in flore sunt posita, quod in caeteris arboribus rarum est. 9. Mella, quam Graeci loton appellant, quae vulgo propter formam et colorem faba Syriaca dicitur. Arbor est enim magna, fructum ferens comestibilem, majorem pipere, gustu suavem, unde et mella vocata est. 10. Coccimela, quam Latini ob colorem prunum vocant, alii a multitudine enixi fructus nixam appellant. Cujus generis Damascena melior, a Damasco oppido, unde prius asportata est, dicta; cujus solum pomum stomacho mederi distillat, quod et medici et scriptores utuntur. Oleomela nascitur in Palmyra, Syriae civitate; ex eo ita appellata quod ex trunco oleum defluat in crassitudine mellis, saporis suavis. 12. Epimelis sorbo similis, mediocris arbor, et flore candidulo, Haec arbor aetate durat exigua. 13. Melopos arbor in Africa Puni
Abbreviated transcription (Latin):
macgincetȩ ccugendiquque pondenis cccuse spumeo argenti con¬
nita ccdisitir proditur sipuluer ulentũ repegturatquede¬
costum. cebodore ꝓpnꝰofud lcepsum : Croco meegna &e pres¬
si scenomcetib enolini ungaenti cetque in formecto semine
inpcenus sulasfit &ideosic appel lactur: A su rumncs sit
inumbrosis montib: Flosb ccessiȩ similib: int̃que flos
iuxte recdisempurpcireus in quo señ sontin &ur uucer
similȩ rcedisib: plu mis cetq tenuis simuis &beneredo

Expanded text:
magmate: augendi quoque ponderis causa spuma argenti contrita adicitur. Ea proditur si pulverulentum reperitur atque decoctum ab odore proprio fuerit lapsum. Crocomagma expressis aromatibus crocini unguenti atque informato sedimine in panusculos fit; et ideo sic appellatum. Asarum nascitur in umbrosis montibus, floribus casiae similibus; inter quae flos iuxta radicem purpureus, in quo semen continetur uvarum simi
Abbreviated transcription (Latin):
a in celbi celii purporei ecin ros ei. repperi unlur
similes floribus incelipumci negin medici macli punisi fibo
corpore nrco nutrimꝰ sed eo sic opinantur uaendũ. ut medisare
potius quec alere uideatur : Malũ ꝑsicõ cubreues cedmodũ
uice concessoc ẽ triũ generũ fertur. ẽ eny durc¬

Expanded text:
alii albi, alii purpurei, alii rosei reperiuntur similes floribus mali Punici. Negant medici mali Punici cibo corpora nostra nutriri, sed eo sic opinantur utendum ut medicare potius, non alere videatur.a Malum Persicum, cuius brevis admodum vita concessa e
Abbreviated transcription (Latin):
runt uirgilius quid &emalaq risoleat osten dit
Mccla cedonia. nom̃ sũ sit. aboppido qđ e in infula.
ereta de quagieci dic&e solat urbium sret isium
mactiem c̃&d omiam. & cuius pomo cedonitũ confirit:
adulsi dine. appellata. quodfruldus do mellis sccporẽ
h& melli melaplecant: Mcclũ punisum dili& quod &x pu¬
nica regionesit gnus &us trans lactũ idẽ & malum. grana¬
tũ. eo quod intra cortisis rotunditate granorum conte¬
ne cet mulctitudinem: Arbor aũ meclas graenata ẽgbne¬

Expanded text:
ntibus quid ex malo quaeri soleat ostendit. Mala Cydonia nomen sumpsit ab oppido qui est in insula Creta; de qua Graeci dicere solent urbium Cretensium matrem Cydoniam; ex cuius pomo cydonitum conficitura dulcedine appellata, quod fructus eius mellis saporem Haec melimela placent. Malum Punicum dici eo quod ex Punica regione sit genus eius translatum. Idem et malogranatum, eo quod intra corticis rotunditatem granorum contineat multitudinem. Arbor autem malusgranata est gene
Abbreviated transcription (Latin):
an& & si nelcpsupes cularũ frusus suus
de fen dacna: Corimbi sonl cen uli qui
proxima queq celli geent : & conp̃ heiodunt ne longius. lcexa¬
ti pcclmites uentorum flatibus dissipentur : Vuȩ dsae : quod
dume quod & tosus humorem hab& uuidum quod int&s us:¬
Acina. Botrus. Naccimus e bei tionis paers & batrũ grecũ ẽ
Su burbanȩ uuȩ̃ quedam disuntur . quia fructus. eccrũ cedes¬
ccc̃ ueluti pomdem i nurbib: uinditur Cõmedat him eces. &
spacies. & sa ponsi ocunditas & quib: s̃ Precoace : duracine¬

Expanded text:
sine lapsu periculorum fructus suos defendant. Corymbi sunt anuli qui proxima quaeque alligant et conprehendunt, ne longius laxati palmites ventorum flatibus dissipentur. Uvae dictae quod est, quod exterius humorem habet; uvidum, quod intAcina. Botrus. Racemus est botryonis pars; et botryo Graecum est. Suburbanae uvae quaedam dicuntur quia fructus earum ad escam veluti pomum in urbibus venditur; conmendat enim eas et species et sapo
Abbreviated transcription (Latin):
quod hcbeat uirtutẽ feruentem : Necdixẽ iuntions. an¬
guli folusporꝰ similib: nccdisib nigiss siue sontiuis
insimilitu dine. oliuaru odo nssim is aetquea ser¬
mis nceslitur in paluchbus cetqueua fuis losis
trccditus &icm cclicesp&cies cypcn quemindia nascitus

Expanded text:
beat virtutem ferventem. Radix est iunci trianguli, foliis porri similibus, radicibus nigris sive contiguis in similitudinem olivarum, odorissimis atque acerrimis. Nascitur in paludibus atque vacuis locis. Traditur etiam alia species cyperi, quae in India nascitur
Abbreviated transcription (Latin):
gecto .R. dicta ẽ lccurus ut inccuriculis quȩ micio audi¬
cale: disterint & modi dies que nunc meridier dicitur
hacnccerborẽ greci dcephnẽ uocant: quod numquã depont
uiri ditatẽ. Inde illeo potius uica ares coroncentur
Solcc quo que hȩc cerbor uulgo ful minceriminime bredi¬
tor: Mclũ cegrecis dictũ quod sit fructus eiospomo¬
rõ omniũ roton dissimus unde& hec s̃ uera mala que

Expanded text:
gata R dicta est laurus; ut in auriculis, quae initio audiculae dictae sunt, et medidies, quae nunc meridies dicitur. Hanc arborem Graeci δάφνην vocant, quod numquam deponat viriditatem; inde illa potius victores coronantur. Sola quoque haec arbor vulgo fulminari minime creditur. Malum a Graecis dictum quod sit fructus eius pomorum omnium rotundissimus: un
Abbreviated transcription (Latin):
nec nigrue Tertius losus uitiu que solo felunditate
cõmendatur. habundacnaia copio se mulctũ que uinum
fluens. Viti cioniccuuas grandes magis qua multas haeb&
nomꝰ au inde hoc sumens quod multũ uinfluat. Syna sa uel
quioc desina cellecta uel quia nigre e: Mulai aũ genere
uitiũ sunt que ccentu muctione lo ci & qua litaetem

Expanded text:
 Tertius locus vitium quae sola fecunditate conmendantur, abundantia copiosa multumque vini fluens. ‡Viticionia‡ uvas grandes magis quam multas habet; nomen autem inde hoc sumens quod multum vini fluat. Syriaca, vel quia de Syria adlata vel quia nigra est. Multa autem genera vitium sunt qu
Abbreviated transcription (Latin):
h& ergobi so lor hcebeis quesi noctis & dið natres quȩ
aempora orausolis ol cccsuq constant gener at&icm resi¬
nam Pireah&s decnum fluuium uelut clumanorant: in
finib: syne : ai leum dicuntuo latum eoqđ utilis sit cdusuinte lo¬
re nitore lautate iaculandi est apm mao ieis eleuissime :¬
eẽnaturcm ut siquis illud in posulũ aus ꝓt libssc recet
sed & feminces in f&undacsefficit popo iusccũ & sac lix &giliũ
mollis mato ȩ sunt &cd sculpturam aptȩ : Vim̃ uolaen
eo qđ um hcb ecct multcẽ uiroris. Nectura hnim husccđis ẽ
ut &iam ccrefalaa coblucctur & uix sccet Dende &e ciscc

Expanded text:
Haec ergo bicolor, habens quasi noctis et diei notas, quae tempora ortu solis occasuque constant. Generat etiam resinam circa Eridanum fluvium vel, ut alii memorant, in finibus Syriae. Tilium dicunt vocatum eo quod utilis sit ad usum telorum nitore et levitate iaculandi: est enim genus materiae esse naturam ut si quis illud in poculo hauserit, liberis careat; sed et feminas infecundas efficit. Populus autem et salix et tilium mollis materiae sunt et ad sculpturam aptae. Vimen vocari eo quod vim habeat multam viroris. Natura enim eius talis est ut etiam arefacta abl
Abbreviated transcription (Latin):
Tspediane: Vni licnȩ Cidonitȩ Durabilescũ ꝑ totã hilmbn:
&anteonis fole coquantur hasgreci facgos disunt quod curran
Cȩccuiniȩ uo quod rub eantue lutignis : Eeectio aũ uuccrum
que cinodeseruiunt plurma & quib: Aminia dicite quȩ sine
minio idẽ si nerobore al bum enĩ uinũ reddit que cũ sit unius
nominis non uncm sp&cidn seddit : amime duo geminȩ abeodilde
quod duplis&s uucos mitatent: Aminialagana quiec plus amnib:
laniscit lanugine : Rubilia nadicta quichus maetea rube:
p& imaminuti acim &durecutis iuucs hab& nobitatem aminia:
s&quitur fecunditate ꝓcedit quam ꝓhide f&iniana uocant
quod plus quãc c&ene feces cefferct ꝗ piane uinũ dul eenfacci¬
unt. quacsnisi cito legecs pluuiis & uartis & maxi meapibus
infestantur quarum dep̃ dactine. apiane nominco te
sunt Bac lanitȩ a magnitudine nominis sũps&unt :

Expanded text:
tripedaneae, unciariae, Cydonitae. Durabiles autem per totam hiemem ante omnes sole coquantur. Has Graeci lageos dicunt, quod currant Cerauniae vero quod rubeant velut ignis. Genera autem uvarum quae vino deserviunt plurima. Ex quibus aminea dicta, quasi sine mineo, id est sine rubore; album enim vinum reddit. Quae cum sit unius nominis, non unam speciem reddit: amineae duae geminae, ab eo dictae quod duplices uvas mittant; aminea lanata, quia plus omnibus lanescit lanugine. Rubelliana dicta quia eius materia rubet. Faecinia minuti acini et durae cutis uvas habet; nobilitate amineam sequitur, fecunditate praecedit. Quam proinde faeciniam vocant quod plus quam ceterae faeces afferat. Apianae vinum dulce faciunt; quas nisi cito legas, pluviis et ventis et maxime apibus infestantur; quarum depraedatione apianae cognominatae sunt. Balanitae a magnitudine nomen sumpserunt;
Abbreviated transcription (Latin):
effisere hoc eelii &xsodisare ceppellcent Poaare e uirgcem
ex uicet suꝑ uec cuam resesare cuius flccgellis luxor iat pa¬
tccre enĩ disitur purgare idẽ cemputcore: traducere¬
recrcens dusere, propaginore uo flagellũ uitis cterre
submer sũ sternere & qua si porropaenderei hinc ꝓpaogi¬
ner apropagacre & pro tendere diste. Fodere uo eꝰ. foueã
fcccere quasi fouere: DEARBORIBUS
rborũ nomsiue herbaerum cebaruis inflxũ creditur eo qđ đ
s h&bcc pigusorur dehinc computa surgiti n arborem &in¬
srccperum ͦmpus quã herberm uid& ces cerbufta suspi cess¬
Arbustcc cerbor no uelle tenerc in quae in sertio fienꝰ potest.

Expanded text:
efficere: hoc aliqui excodicare appellant. Putare est virgam ex vite supervacuam resecare, cuius flagellis luxuriat; putare enim dicitur purgare, id est amputare. Traducere, transducere. Propaginare vero, flagellum vitis terrae submersum sternere et quasi porro pangere. Hinc propagines, a propagare et protendere dictae. Fodere vero est foveam facere, quasi fovere. De arboribus . Arborum nomen, sive herbarum, ab arvis inflexum creditur, eo quod ris, herba prius oritur, dehinc confota surgit in arborem, et infra parvum tempus quam herbam videras arbustam suspicArbusta, arbor novel
Abbreviated transcription (Latin):
s& cionan requirant. Leguminum ꝑ lun mae genha
de quib: fccba Liditi culc pisum Ficcselum Cicer hu¬
pinum gratiora inusu. hominum uid&rtur: Padba greca¬
& hq omo logico ccues cen do po cabulu sumꝑsit quasi
fazec fage enĩ grese. comedere dicitus: primũ eni
homines hoc legumine usi sunli huius spetie due
quacru alitera lomunis altera egypitia: Hecuce
fresa dilta eo quod ea hominer fren dacn& idefran¬
gant. & molen do sominuan hentis uolata qđ huma
dcc &lentcce uel quod cedheret homi Fase luaũ

Expanded text:
sectionem requirant. Leguminum plurima genera, sectionem requirant. Leguminum plurima genera, ex quibus faba, lenticula, pisum, faselum, cicer, lupinum gratiora in usum hominum videntur. Faba Graeca etymologia a vescendo vocabulum sumpsit, quasi faga; φαγεῖν enim Graece comedere dicitur. Primum enim homines hoc legumine usi sunt. Huius species duae, quarum altera communis, altera Aegyptia. Faba fresa dicta eo quod ea homines frendant, id est frangant, et molendo conminuant. Lentis vocata quod humida et lenta est, vel quod adhaere
Abbreviated transcription (Latin):
licolo idẽ & tremũ ctumorem anstȩcdhuc auis in modum
spiculi ȩmin&t : Ansta appellata qđ pnus ipscars cat :
Culmuse ipse calamus spice quicere dicib usncesci¬
tur & dicausculmus qua sica lamus: ꝥollicolus etter
frumem inqua ranum seruatur int̾&zus. h& suꝑsp̃i¬
morsib: spicasuis fructib: & ucctur ccut uestigiis ꝓtercitur:
Stipulisunt folie seu uagine quibus culmus cm̃bitur atq
fultitur nepondee frugis curu&ur quȩ ambiunt culmũ. Et
disare stipulic qua siusta & qua si ustulata: Stipula dicta
abusto coll&e ca inim messeuntur. ꝓptculturam agr. Itẽ stipula
nomina uerunt quãc orere eẽ uolunt. dequauirgilius te
apac bulo nuncupatũ dicunt palecm quod ecc̃piimũ solam in
pas serdis cenimalibus prȩbctur. Cuius noctura &x contracho
tanta eẽ sygida uto brutas niuess lu&e non sincet: cedeo celi¬
Egumina e legendo dist c̃quesi el de acc: uid desdnim
Imeliorto queꝙ legebant siue quod icenu ligantur. n&

Expanded text:
liculum, id est extremum tumorem, aristae adhuc tenues in modum spiculi eminent. Arista appellata quod prius ipsa arescat. Culmus est ipse calamus spicae qui a radicibus nascitur: et dictus culmus quasi calamus. Folliculum est theca frumenti in qua granum servatur interius. Haec super spimorsibus spica suis fructibus exuatur, aut vestigiis proteratur. 18. Stipulae sunt folia, seu vaginae, quibus culmus ambitur, atque fulcitur, ne pondere frugis curvetur, quae ambiunt culmum. Et dicta stipula, quasi usta, et quasi ustipula. Stipula dicta ab usto; collecta enim messe uritur propter culturam agri. Item stipula, nominaverunt, quam Cererem esse volunt. De qua Virgilius: Te a pabulo nuncupatam dicunt paleam, quod ea primum sola in pascendis animalibus prebebatur; cuius natura ex contrario tanto est frigida ut obrutas nives fluere non sinat, adeo caliLegumina a legendo dicta, quasi electa; veteres enim meliora quaeque legebant; sive quod manu legantur nec
Abbreviated transcription (Latin):
Mccleolus enouellus palmus innatus prions. anni: ꝥla gello
cognominaetus quȩ ob similitudind re quodin ea parte quađr
dones sunt. surculi frugeccrentes & ipsa appellactione quod
sint in cebilis. fruldu & sterelitate. ceffecti: Scgitate rusticiuo¬
ccent nouis simcc̃ partem surculi siuequia longius se& sit cematre &x qui
ꝓsiliuit seu quic acuminis tnuitate te lispecimn piefya: sũ mitctes
uiliũ & fruti cum flagellanun cupantur eo quod flatu agitertur
Peclmis uitismcctoza mollis qui ꝑ nouella bradia amissus. fruc¬
itum ced sert nccm ideo rustici. pertem uitis pal mitendisunt:
Pclmis dum diminutiuũ nom ẽ quod iromen ꝑ nacmossireum. du

Expanded text:
Malleolus est novellus palmes innatus prioris anni flagello, cognominatusque ob similitudinem rei, quod in ea parte qua ddones sunt surculi fruge carentes, ex ipsa appellatione, quod sint inhabiles fructu et sterilitate affecti. Sagittam rustici vocant novissimam partem surculi, sive quia longius recessit a matre et quasi prosilivit, seu quia acuminis tenuitate teli speciem praefert. Summitates vitium et fruticum flagella nuncupantur, eo quod flatu agitentur. Palmes vitis materia mollis, qui per novella brachia emissus fructum adfert: nam ideo rustici partem vitis palmitem dicunt. Palmes enim diminutivum nomen est, quod
Abbreviated transcription (Latin):
iantea ficet asdum uel quod spicehus ordines. habecnt horx
recc genca primũ &e ee icum uocatur eo quod spicco hus sex
ordines hoc becct quod quidam cant&sum appella ne quod
cenimclia melius quac̃ tryticum pascit: & homine sclu bnus
quã mcdũ trticum : alt&rum disticũ eo quod duos ordines
hab&ect hunc pl& que ccclaticũ uocaent ađ tiũ ar maisem qđ
cum cogit n& & sitcsuerno saninatur &celbatae collegit᷑.
Sccende la adiuisione uõ cceta dupl&xe dum Scnditur¬
idẽ diui dictur: Certiũ appellatum. eo quod inplays qe
locis iccc tũ sđninis eius in incremenum frugis cartenũ¬
simul rencsccetur: hinc & milium amulatudine fruc¬
tus uoctum panitium distum quod mulais inregionib:
& eo panis uice homines susatnitetur. qua si pan&ibium:
Pisctum. cepcesto siscemum grecum nom ẽ : ꝥ ccrrago efer¬
re disa. ẽ &um herba ordeatia. ced huc uir dis. n& dũ¬

Expanded text:
nti ante fiat aridum, vel quod spica eius ordines habeat. Horum tria genera. Primum hexaticum vocatur eo quod spica eius sex ordines habeat; quod quidam canterinum appellant, quoniam animalia melius quam triticum pascit, et homines salubrius quam malum triticum. Alterum distichon, eo quod duos ordines habeat; hunc plerique Galaticum vocant. Tertium trimestre, quia, cum cogit necessitas, verno seminatuScandula a divisione vocata; duplex est enim scanditurque, id est dividitur. Centenum appellatum eo quod in plerisque locis iactus seminis eius in incrementum frugis centesimum renascatur. Hinc et milium a multitudine fructus vocatum. Panicium dictum quod multis in regionibus ex eo panis vice homines sustententur, quasi panivicium. Pistum a pasto. Sisamum Graecum nomen est. Farrago a farre dicta: est enim herba hordeacea
Abbreviated transcription (Latin):
oporteat quid quid sordidũ in si uiaccte redundat
i dẽ & femus e quiꝑ agros iaceccur. & dictus
femus ide stercus. qđ uulgo letam uolantar eo
qđ suonu trim̃ toleta facsiat germina reddatq
cer uecpinguco. & felunda. Oc latioe curustilisa¬
tione feccta bubus dimissis. grandes glebessoe¬
donlas lignibus. frangcint & dilatc oc fatio quasi
obcecatio qđ operiat semina Oc care igitur
e openre t̃rc semina uitis. uel arbores: Run¬
cesole uocatuf. quod ꝓscssus solancapiat: U hoc ctum¬

Expanded text:
oporteat quidquid sordium in civitate redundat,oporteat quidquid sordium in civitate redundat,Idem et fimus est, qui per agros jacitur. Et dictusest stercus quod vulgo laetamen vocatur, eo quod suo nutrimento laeta faciat germina reddatque arva pinguia et fecunda. Occatio est cum rustici satione facta bubus dimissis grandes glebas caedunt ac ligonibus frangunt: et dicta occatio quasi obcaecatio, quod operiat semina. Occare igitur est operire terra semina, vites vel arbores. Runa sole vocatus quod proscissus solem capiat.
Abbreviated transcription (Latin):
quid cem nominest&r catus initeclicm cuius ceram cepico dedica¬
tc eromȩ : hic plur a instrumta agr culture repp&xt: pn¬
musque cegros firinauit : Eundẽ quidam sccturnum putaue¬
runt ut mcciorem illi nobi litcatm facc&ent: hoc nomine qui splen¬
dide sonec ret & dignitatem tituli conpareret: decid turo
PETULTURAAGRORLMA:
Uul iurce e qua frum tee uel ui noc magno labore:
ꝯqueruntur ceb insolendo uolata: Diuictie eni
coniti quoru in his duobus eraet bene pas: sere &bene
cercre. cultura agrcinis aratio in t missio in¬
censio stipula ro fter coratio oc latio Run catio
Gnis ẽ in lendio ꝑ qđ ecger in utilem humorem ex
Arctio distoc quiec de ere prius t̃re cultorce he¬
er cebinꝰ anquã feri fuiss& usus reꝑtur dũ¬
plex ẽccũ arctio uerna lis Rautũ nalis. t missio
ẽ quec alt̃ nis cnnis ua suus ceger uires recepit :
Ster coratio ẽ letaminis cospersio: Stercus auuo
catu uel quico sternitur in agrs uel qui cc hestergi

Expanded text:
quidam nomine Stercutius, in Italia. Cujus ara a Pico dedicata est. Hic plura instrumenta agriculturae reperit, primusque agros fimavit. Eumdem quidam Saturnum putaverunt, ut majorem illi nobilitatem facerent hoc nomine, quo splendide sonaret, et dignitatem tituli compararet. 310 CAPUT II. De cultura agrorum. 1. Cultura est qua frumenta vel vina magno labore quaeruntur, ab incolendo vocata. Divitiae eniantiquorum in his duobus erant, bene pascere et bene arare. Cultura agri cinis, aratio, intermissio, incensio stipularum, stercoratio, occatio, runcatio. Cinis est incendium per quod ager inutilem humorem exudat. Aratio dicta quia de aere prius terrae culturam exercebant, antequam ferri fuisset usus re aratio: vernalis et autumnalis. Intermissio est qua alternis annis vacuus ager vires recipit. 3. Stercoratio est laetaminis aspersio. Stercus autem vocatum vel quia sternitur in agris, vel quia extergi
Abbreviated transcription (Latin):
fruger ccũ : uelreliqua : Frum̃ tieaũ uel frug& cefruendo hoc
quia grcnum Sus cum molitur ꝓa&cur: Fardisitur eo
qđ in initio frangeetur Aputcentiquos dum molarum
usus nondum &cet sed frum̃ tum inpilamis sum frange¬
bant & hoeat genus molhdi cedoreum anticignus quod
inde uulgo sendicitur edor quondam appellatum ab
ededo quicceo pnimo uisi sunt. homines siue quia in scc¬
cnfitio ipsius g& &s pacnis cedccras off&ebactur unde&ad¬
ora sccen fitia dicuntur:. siligo ghnus. arti cio aseldeto
dictum naminpanesp&ies eius p̃cipuccẽ: ehindi se¬

Expanded text:
fruges a frumendo, hoc quia granum eius conmolitur et teritur. Far dicitur eo quod initio frangeretur; apud antiquos enim molarum usus nondum erat, sed frumentum in pila missum frangebant, et hoc erat genus molendi. 6. Adoreum tritici genus, quod idem vulgo semen dicitur. Ador quondam appellatum ab edendo, quia primo eo usi sunt homines, sive quia in sacrificio ipsius generis panis ad aras offerebatur. Unde adorea sacrificia dicuntur. 7. Siligo genus tritici a selecto dictum. Nam in pane species ejus praecipua es
Abbreviated transcription (Latin):
gilius uit diuis foetus uite : pisũ quodeo ꝑenscebatur aliquid
ccun minutu nampisccusum diticur: Erbũ a greco trahit
uocabulũ hoceum illi orabum dicunt. quoddũ sitquib¬
dcc p&co ib: infestũ tccuros tacm pingues efficit: Dt uitipus:
latis plantationem pnimus noe instituit. rudiad huc V¬
sxulo ciput gr&s aũ inueitorum uitis liberum ap¬
tant uites dicaces quod inui can se uttis in&eatent: ui¬
cinisq: arbonb reptaendo religetur: Ehnm earum¬

Expanded text:
batur aliquid auri minutum. Nam pis aurum dicitur. Ervum a Graeco trahit vocabulum; hoc enim illi ὅροβον dicunt; quod dum sit quibusdam pecoribus infestum, tauros tamen pingues efficit. § 5 De vitibus. Vitis plantationem primus Noe instituit rudi adhuc saeculo. Apud Graecos autem inventorem vitis Liberum aptant vites dictas quod invicem se vittis innectant vicinisque arboribus reptando religentur. E
Abbreviated transcription (Latin):
Dcclma dista quiec macnas uietrices or nactus e. AII
Quel qđ oppansis ẽ ramis in modũ pael me hominis.
Pese eni crbor in signe uictone ꝓsero que ac decoro
uirgoltu diuturnis que uenturta frondib & folice
sucsines ulla suc cessione. conserueens hacnc greci
fenisem dicunl qđ diu duret ex nomine ceuis illius cura¬
biei quȩ multis connis uiuere ꝑhibetur quȩdũ inmultis

Expanded text:
lma dicta, quia manus victricis ordinatus est, vel quod oppansis est ramis in modum palmae hominis. Est enim arbor insigne victoriae, proceroque ac decoro virgulto, diuturnisque vestita frondibus, et folia sua sine ulla successione servans; hanc Graeci phoenicem dicunt, quod diu duret, ex similitudine avis illius Arabiae, quae multis annis vivere perhibetur, fructus autem
Abbreviated transcription (Latin):
⁊disi turprin sipale cebeo qđ Re se diri ucetu
fecsiat: Pce pim nose folia Cuius sub si diofrus¬
tos uitis afgore uelardore defen ditur
aque adusus omnẽ in iuna monitur qui ideo
celi subiint uisus e ut & sole cedmaturyta¬
tẽ frustus aed mitctoet &um brcẽ fechiat

Expanded text:
dicitur principale, ab eo quod ex se derivativum faciat. Pampinus est folia cuius subsidio vitis a frigore vel ardore defenditur atque adversus omnem iniuriam munitur. Qui ideo alicubi intercisus est, ut et solem ad maturitatem
Abbreviated transcription (Latin):
Udemo gretus mccius quoque cheer t aginesis
in xxini. oolumimbus studiũ agri culationis. Con¬
scripsit: apud romanos de agri Culiura primus
Cato insticcurt qua dein de marcus. cerrentius
ex pleuit: Mox uirgilius. locud& ccerminu &e tulit n&e
minorem studium hecbu& unt post modum. cornelius. cel¬
sus & tullius cet iacus: Emeli conus. siue colo mella in signisora¬
tur quitotũ corpus. discipline husdem conpl&use : Piimum
cedercc arum bouesiunxis. sefrunt. quedam prꝰ uccctum
homine . & fulminatum nomine honogerum. quido mccu o

Expanded text:
rthaginiensis in viginti octo voluminibus studium agricolationis conscripsit. Apud Romanos autem de agricultura primus Cato instituit; quam deinde Marcus Terentius expolivit; mox Vergilius laude carminum extulit. Nec minorem studium habuerunt postmodum Cornelius Celsus et Iulius Atticus, Aemilianus, sive Columella insignis orator, qui totum corpus disciplinae eiusdem conplexus est. Primum ad aratrum boves iunxisse ferunt quendam privatum hominem et fulminatum, nomine Ho
Abbreviated transcription (Latin):
eos efficit som nus. nem gliscere dicimus
crescere hie me eni acotee dormiunt &m
mobiles quasi mor t ui iccent tem pore aestiuo
reuiscunt: Ericium anmal spinas co oper¬
cum qđex in dedicitur nominatũ eo quod
sub eregit se quando spinis suis clccuditur
quibus undique prececitus ẽ contramsidias.
nec stecctim ut celi quid pre sensent primuse
sub ȩreget adque inꝗglobum con uersus. mn
succ secerma. recolligit huius prudenlico
que dec est. nac dũ cebsciderit. uuã deuitib
supi nus sese uolutçęt. suꝑ eam. & sic eam sx¬
ibit nactis suis. Glus nomen cesono. uocis
hac b& hic rectro combulat. terrã terebrat
strs dit nocitibus uenaectur eum for mica
cum ligecita capillo in eauernã eius con¬
lectt ce ceffleccto. prius puluese nese cebscon¬
dat it a formice cõplecibus trochitur
por mi ca dicta abeo quod ferat mieas foer¬
ns cuius solertice mulita proui dit enim
infucturo. & prepccraet esgote qđ hieme

Expanded text:
eos efficit somnus. Nam gliscere dicimus eos efficit somnus. Nam gliscere dicimus crescere. Hieme enim tota dormiunt, et immobiles, quasi mortui jacent, tempore aestivo reviviscunt. 7. Hericius animal spinis coopertum, quod exinde dicitur nominatum, eo quod subrigit se, quando spinis suis clauditur, quibus undique protectus est contra insidias. Nam statim ut aliquid praesenserit, primum se subrigit atque in globum conversus in sua se arma recolligit. Hujus prudentia quaedam est. Nam dum absciderit uvam de vite, supinus sese volutat super eam, et sic eam exhibet natis suis. 8. Grillus nomen a sono vocis habet. Hic retro ambulat, terram terebrat, stridet noctibus; venatur eum formica circumligata capillo in cavernam ejus conjecta, afflato prius pulvere, ne se abscondat, ita formicae complexibus trahitur. 9. Formica dicta, eo quod ferat micas farris, cujus solertia multa. Providet enim in futurum, et praeparat aestate quod hieme
Abbreviated transcription (Latin):
gentur que rursus. &minuente luna deficiunt: So rexla¬
nnu ẽ eo qđ rodat. & inmodu serre precidat: Antiquiau
suncẽ. sccuricem dicebeent. sicutiledũ & decudũ muste¬
la dictec quacsimus longe Nec telũ a longradine dictu
H& ingenio sub dolc indomibus ubinuriit. ccotulos
suos trans fert. mutcet que sedem. serpentes. &ice &
mures ꝑsequitur: Duo du sunt genera muste larum
celterum enim sil uestre e. dissitens magni tu dine
qđ greci ic titees uocent aelterũ in domibus oberrans:
Ecel so &u opinantur. quidi cunrttur ore concipere. ccure
effundere pccrtum: Mus ceraneu cuius morsu ara¬
nea e inscerdinia animal per &iguu mraneis for¬
inac. que soli fugac dicitar qđ defugat in me teellis
& ꝑ in prudentiam suꝑ sedenlibus. pesitem feccit :
petuatene bris est emm absque oculis seꝑ ter¬
ram fodet & humum eregit & radi cessub¬
tes frugibus com medit. qua greci cespha
laca uocant: Clires dictisunt quia pingues

Expanded text:
gentur, quae rursus minuente luna deficiunt. Sorex Lagentur, quae rursus minuente luna deficiunt. Sorex Latinum est, eo quod rodat et in modum serrae praecidat. Antiqui autem soricem sauricem dicebant, sicut et clodum claudum. Mustela dicta, quasi mus longus; nam telum a longitudine dictum. Haec ingenio subdola in domibus, ubi nutrit catulos suos, transfert mutatque sedem. Serpentes etiam et mures persequitur. Duo autem sunt genera mustelarum; alterum enim silvestre est distans magnitudine, quod Graeci ἴκτιδας vocant; alterum in domibus oberrans. Falso autem opinantur qui dicunt mustelam ore concipere, aure effundere partum. Mus araneum, cuius morsu aranea. Est in Sardinia animal perexiguum, aranei forma, quae solifuga dicitur, quod diem fugiat. In metallis per inprudentiam supersedentibus pestem facit. petua tenebris. Est enim absque oculis, semper terram fodit, et humum egerit, et radices subter λακα vocant. 6. Glires dicti sunt, quia pingues
Abbreviated transcription (Latin):
lium. non est itce ced con uerscetionis focci¬
lis corpulentic. Ca meleo paordus dicatus.
qđ dũ sit ut pcerdis celbis mceculis. saꝑcesꝑsus
collo equo similis. pedibus bobulis capite toem
ca melo est similis. hunc & hio piae gignit
Lincis dicitus quia in luporum genere nominꝰ¬
ur bestia ma culis tergeodis tinetee ut
poerdus sed similis lupo unde & ille licusiste
lin cis. huius unna conuertere indurtiam
precio silcpidis. dicicur qui ligunus appel¬
lcc tur quod & ipsas lin ces sentire hoc docu¬
menito probatur. nam egestum liquorem.
cerenis in quan tum po tuerin contegunt
inuidic quada nature ne ta lis. egestio tran
Cecstoresa casitrando cheitisunt. naemaes¬
ti culi eorum aeptis medi camimbus. prop¬
⁊ quos cum pre sen sermi uendaorem ipsi seccos¬
tran & morsibus ui res suos cempuatcn dequi¬
buscicero in saccun ana. redimenłse cepaerte
corporis propt̃ quo maximçe ex petuntur.

Expanded text:
lium non est ita ad conversionem facilium non est ita ad conversionem facilis corpulentia. Camelopardus dictus, quod dum sit ut pardus albis maculis superaspersus, collo equo similis, pedibus bubulis, capite tamen camelo est similis. Hunc Aethiopia gignit. Lyncis dictus, quia in luporum genere numeratur; bestia maculis terga distincta ut pardus, sed similis lupo: unde et ille λύκος, iste lyncis. Huius urinam convertere in duritiam pretiosi lapidis dicunt, qui lyncurius appellatur, quod et ipsas lynces sentire hoc documento probatur. Nam egestum liquorem harenis, in quantum potuerint, contegunt, invidia quadam naturae ne talis egestio transCastores a castrando dicti sunt. Nam testiculi eorum apti sunt medicaminibus, propter quod cum praesenserint venatorem, ipsi se castrant, et morsibus vires suas amputant. De quibus Cicero in Scauriana: Redimunt se ea parte corporis propter quam maxime expetuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
cccusec racio manifes iccẽ. nc̃e cũ in utero¬
in cetris ccelore. cec tuli maturis que ad
nas cendũ uinbus pollere studeunt teporũ
morces. itac que onorctum f&ibus. uulucem
tec queem obsteentem pcertui un guibus. lec¬
cercent: effudet illa pcrtum. seupocius di¬
mit tit dolorem cogentem itccpost eco cor¬
rep tis. & ciceani cosis sedibus genitecle. sem̃
effusum ñ heret acceptum. sed in rytu resil&
Necmplenius dicit onimalia. cõccgutis
an guibus frequenter parere non posse uiti¬
centur: enim in tiinsãcus. semo uentibus cctulis:
sceltu enim admortẽ ruit: leo pecrdus
& ccdulterio leg nȩ & par dincescitur
dicc autpardo culeȩna. cõcũbere & &utro¬
que coitu degenere pecrtus. crec rȩut mu¬
cec tus. lactine interpatatur. innarecor¬
nu. iđe &moceror id est unicornus. eo
qđ uno corna in medio snontem hecbe¬
cet. pedum quat tuor. itce agee tu. &uccli¬
dum. ut quid quid inpetient autuena l& aut

Expanded text:
causae ratio manifesta est. Nam cum in uterocausae ratio manifesta est. Nam cum in utero matris coaluere catuli, maturisque ad nascendum viribus pollent, odiunt temporum moras. Itaque oneratam fetibus vulvam tanquam obstantem partui unguibus lacerant, effundit illa partum, seu potius dimittit, dolore cogente. Ita postea corruptis et cicatricosis sedibus genitale semen infusum non haeret acceptum, sed irritum resilit. Nam Plinius dicit animalia cum acutis unguibus frequenter parere non posse. Vitiantur enim intrinsecus se moventibus catulis.  Saltu enim ad mortem ruit. Leopardus ex adulterio leaenae et pardi nascitur, da, aut pardum cum leaena concumbere et ex utroque coitu degeneres partus creari, ut mucatus. Latine interpretatur in nare cornu. Idem et monoceron, id est unicornus, eo quod unum cornu in media fronte habeat pedum quattuor ita acutum et validum ut quidquid inpetierit, aut ventilet
Abbreviated transcription (Latin):
Vitulus & ui tula auiꝰditate uo catisun
ide etati uis disicut uirgo: Uitula ergo
pacruam esse & non du enixam na enix sa
uruen eot est aut uac ca. Bubac li uocatiꝓ
diriuationem qđ sunl si miles boũ ad eo
indomiti. ut̃ pre fertate. iugu in cer¬
uicibus non recipicent hos a fnca pro¬
creat: Uri agrȩs tes boues sunt inger¬
tmanic hec benles cornuec. intan¬
tum ꝓten sac ut regiis msis in signi
capect it c te. ex eis gerulae fianl
do onercnlur. ut breuiores & humi¬
humile & bre uedicunt. siue quia cur¬
uus est dorso catus camus enim uer¬
bo greco curuum signisicat. hos lic&
alieregiones mittant sed crabilia
plurmos differ &u sibi namarabi¬
cus bince tuberte indorsa habent reliqueeru
regionum sigulc dnomeda genus aame lor¬
est minores quidẽ sta ture sed uelociores. un¬
de & nomer habet necm dro musgre¬
cecursus. & uelociites ceppel latur.¬
Centum em & cem plius milice unodi e ꝑ¬
gene sol& qđ cenimal sicut bos. &o uis
bcct. ideo hoc cenimeel sumpsit. quia pnius¬

Expanded text:
etc. vitulus et vitula a viriditate vocati sunt, id est aetate viridi, sicut et virgo, vitulam ea est nondum enixa. Nam enixa, juvenca est, aut vacca. 33. Bubali vocati per derivationem, quod sint similes boum; adeo indomiti, ut prae feritate jugum cervicibus non recipiant. Hos Africa procreat. 34. Uri, agrestes boves sunt in Germania, habentes cornua in tantum protensa, ut regiis mensis insigni capacitate ex eis gerulae fiant,do onerantur, ut breviores, et humihumile, et breve dicunt; sive quia curvus est dorso. Camur enim verbum Graecum curvum significat. Hos licet et aliae regiones mittant, sed Arabia plurimos. Differunt autem sibi. Nam Arabici bina tubera in dorso habent, reliquarum regionum singula. 36. Dromeda, genus est camelorum, minoris quidem staturae, 45 sed velocioris. Unde et nomen habet. Nam δρὸμος Graece cursuscentum et amplius millia uno die pergere solet. Quod animal, sicut bos et ovis bat, ideo hoc animal sumpsit, quia prius