comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpetrare: ita nequitis est odisse iusti¬
cam quam ñ fecisse.Sunt gͦ nonnul¬
limn eccłta. qͥ non solum bona ñ faci¬
unt s cẽ ꝑsequunt᷑: &e que ipsi face̾
neqligunt. etiam in aluis detestant᷑.
Hoꝵ peccm̃ scił non ex infirmitate ł
ignorantia s ex solostudio ꝑpetrat᷑:
qr uidelicet siuellent implere bo¬
ua nec tamenpossent. ea que in se
negligunt. saltem in aliis amarent.
Sienim ea ipsi ł solouioto appet̾ent:
facta ab aliis non odissent. S bona
eadem audiendo cognoscunt: uiuen¬
do despiciunt. animaduertendo ꝑ¬
sequunt᷑. Dunt item qͥdam in eccła:
qui bona que facere despiciunt.
etiam scire con temnunt. Quia
enim scͥptum est. sertius nes ciens
uoluntatem dñi sui & nonfaciens
digna. plagis uapulabit paueis.⁊
seruus sciens uoluntatem dñi sui ce
non faciens iuxta eam uapulabit
multis: imptinitatem peccandi ex¬
istimant remedium nesciendi. Q
nimirum sola suꝑbie caligine tene¬

Expanded text:
perpetrare, ita nequius est odisse justiperpetrare, ita nequius est odisse justitiam quam non fecisse. Sunt ergo nonnulli in Ecclesia qui non solum bona non faciunt, sed etiam persequuntur; et quae ipsi facere negligunt etiam in aliis detestantur. Horum peccatum scilicet non ex infirmitate vel ignorantia, sed ex solo studio perpetratur, quia videlicet si vellent implere bona, nec tamen possent, ea quae in se negligunt saltem in aliis amarent. Si enim ea ipsi vel solo voto appeterent, facta ab aliis non odissent; sed quia bona eadem audiendo cognoscunt, vivendo despiciunt, animadvertendo persequuntur. Sunt item quidam in Ecclesia qui bona quae facere despiciunt, etiam scire contenim scriptum est: Servus nesciens voluntatem Domini sui, et non faciens digna plagis, vapulabit paucis. Et servus sciens voluntatem domini sui, et non faciens juxta eam, plagis vapulabit multis ; impunitatem peccandi existimant remedium nesciendi. Qui nimirum sola superbiae caligine tene
Abbreviated transcription (Latin):
rantia eo faciliꝰ tgit᷑. quo non studioꝵ
petrat᷑: paulꝰ qui ignoratut sciendo
correrit: & petrꝰ motam & quasi ares¬
centem iam radicem fidei. lacrimis
rigando solidauit. Di gͥ fortasse ali
quis labit᷑ infide: petrum aspiciat
qͥ amare fleuit. quod ꝑ infirmitatẽ
timoris negauerat. In omelia super
gister dicebat.Si non uenissem ⁊lo¬
cutus eis fuissem: peccatum non ba¬
berent. Nunc autem excusationem
non hñt de peccatosuo. Et patilopost.
Quiderunt e oderunt. & me & pa¬
trem meum. Aliud ẽ enim bonañ
facere. aliud bonorum odisse docto¬
rem: sic̃ aliud est p̃cipitatione. aliud
delibatione peccare. Sepe enim pecc̃m
p̃cipitatione cominitcit᷑: quod tam̃
consilio & delibatione damnatur.
Ex infirmitate enim plerumꝙ solet
accidere amare bonum. s implere
non posse: ex studio tͦi peccare est. bo¬
num nec facẽ nec amare.Siẽ gͦ non¬
nunqͣm grauiꝰ ẽ peccm diligere qͣm

Expanded text:
rantiae eo facilius tergitur, quo non studio rantiae eo facilius tergitur, quo non studio perpetratur, Paulus quae ignoravit sciendo correxit, et Petrus motam, et quasi arescentem jam radicem fidei lacrymis rigando solidavit. Ex indusquis labitur in fide, Petrum aspiciat qui amare flevit quod per infirmitatem timoris negaverat. Ex industria vero gister dicebat: Si non venissem, et locutus eis fuissem, peccatum non haberent. Nunc autem excusationem non habent de peccato suo . Et paulo post: Et viderunt, et oderunt et me et Patrem meum. Aliud est enim bona non facere, aliud bonorum odisse doctorem; sicut aliud est praecipitatione, aliud deliberatione peccare. Saepe enim peccatum praecipitatione committitur, quod tamen consilio et deliberatione damnatur. Ex infirmitate enim plerumque solet accidere, amare bonum, sed implere non posse; ex studio non peccare, est bonum nec facere nec amare. Sicut ergo nonnunquam gravius est peccatum diligere quam
Abbreviated transcription (Latin):
datꝰ petrꝰ fleuit amare. Miscdia
qͥppe redemptoris. insensibilitatis
nostre duriciam cum respicit : ad
penitentiam emollit.Nequaquam
enim post mortem lib̾at: quemante
mortem adueniam gr̃a non refor¬
mat. Hinc psalmista att. q̃m in se
post p̃sens scłm iusticia addicit. De
respectu rursꝰ ultionis dr. Uultus
autem dñi suꝑ facientes mala: ut ꝑ¬
dat de t̾ra memoriam eorum. Mor¬
libro. X Sciendum
modis admiitit᷑: nam aut ignoran¬
tia aut infirmitate. aut studio ꝑpe¬
tratur. Et grauiꝰ quidem infirmitate
quam ignorantia:. s multo grauius
studio qͣm infirmitate peccat᷑. Igno¬
rantia paulꝰ peccauerat. cum diceba
Qui priꝰ fui blasphemꝰ ⁊ ꝑsecutor o
contumeliosꝰ s misediam consecutus
sum: qr ignorans feci in incredulitate
Petuꝰ uͦ infirmitate peccauit: qͣndo
omne ineum tobur fidei quod dño
ꝑhibuit. una uox puelle concussit.
ce dm̃ qͣm corde tenuit: tioce denega¬
uit. S ꝙr infirmitatis culpał igno¬

Expanded text:
as flevit amare. Misericordia quippe Redemptoris insensibilitatis nostrae duritiam cum respicit, ad poenitentiam emollit. Nequaquam enim post mortem liberat quem ante mortem ad veniam gratia non reformat. Hinc Psalmista ait: Quoniam inpost praesens saeculum justitia addicit. De respectu rursus ultionis dicitur: Vultus Domini super facientes mala, ut perdat de terra memoriam eorum issem . Sciendum modis admittitur. Nam aut ignorantia, aut infirmitate, aut studio perpetratur. Et gravius quidem infirmitate quam ignorantia, sed multo gravius studio quam infirmitate peccatur. Ignorantia Paulus peccaverat, cum dicebat: Qui prius fui blasphemus et persecutor, et contumeliosus, sed misericordiam consecutus sum, quia ignorans feci in incredulitate . Petrus vero infirmitate peccavit, quando omne in eum robur fidei quod Domino perhibuit, una vox puellae concussit, et Deum quem corde tenuit, voce denegavit . Sed quia infirmitatis culpa vel igno
Abbreviated transcription (Latin):
corpore posito dicit᷑: macta &
manduca. S dominice passiomiᷤ
tempore isti dentes p̃ timore mor¬
dis amiserunt morsum correpti
tes pꝰ eiꝰ mortem &e resurrectionem
in uiam loquerent᷑ ac dicent. nos
sꝑabamꝰ qr ipse eẽt redempturꝰ isrł.
Confabulabant᷑ adhuc de domino:
siam in illo minime credebant.uir¬
tutem bone oꝑationis amiserant: ⁊¬
sola de illo confabulationis u̾ba reti¬
nebant. Pdidert morsum correptioĩs.
de habebant motum loctitionis. Con¬
fabulari nouerant: s p̃dicare iã eũ.
aut morde infidelium uitia formi¬
dabant. Sciendum est autem moriᷤ
ẽẽ sacre scͥpture: ut ipsi qͥ scribunt.
fic de se in illa quasi de aliis loqͥnt᷑.
Hinc ioħs dicit. Disctpłs ille quem
diligebat iħs. Hinc lucas ait quod
cleopas ce aliꝰ. Quem ꝓfecto alium
dum tam studiose tacuit: ut qͥdã
dicunt se ipsum fuusse monstrauit.

Expanded text:
corpore posito dicitur: Macta, et corpore posito dicitur: Macta, et manduca . Sed quia passionis ejus tempore isti dentes prae timore mortis amiserunt morsum correptiotes, post ejus mortem ac resurrectionem, in via loquerentur et dicerent: Nos sperabamus quia ipse esset redConfabulabantur adhuc de Domino, sed jam in illo minime credebant; virtutem bonae operationis amiserant, et sola de illo confabulationis verba retinebant. Perdiderunt morsum correptionis, et habebant motum locutionis: confabulari noverant, sed praedicare jam eum aut mordere infidelium vitia formidabant. Sciendum est autem moris esse sacrae Scripturae ut ipsi qui scribunt sic de se in illa quasi de aliis loquantur. Hinc Joannes dicit: Discipulus ille quem diligebat Jesus . Hinc Lucas ait quod Cleophas et alius ; quem profecto alium, dum tam studiose tacuit, ut quidam dicunt, seipsum fuisse monstravit.
Abbreviated transcription (Latin):
que nob est incognita ostendit. Mo¬
riendo qͥrpe uitam excuit qm denemꝰ:
resurgendo aꝑuit. qm queramus.
etemplosuo nos docens. quod hecui¬
ta quam ante mortem ducimus. ñ
ꝗ pt se sit amanda s ꝓpt̾ alt̾am tole¬
tanda Redemptor gͦnr̃ suscepit mor
tem. Ne mori timeremus: ostendit
resurrectionem. ut nos resurgere
posse confidamꝰ. Unde ce eandem
motem ñ plusquam tͥduanam eẽ
uoluit: ne si in illo resurrectio dif¬
fẽret᷑. in nob̃omnino desꝑaret᷑. Mor
tem gͥ transitorie .i. ad tͥditum conti¬
git. atq in eam mortem quam conti¬
git. nequaquam sic̃ nosusq ad finẽ
Scli remansit. Dum gͦ die tercio re¬
furrerit: quid in eiꝰ corpore .i. in
eccłia sequat᷑ ostendit. Exemplo
quippe monstrauit qͦd ꝓmisit in p̃¬
mio: ut sic̃ ipsum refurrexisse fi¬
deles agnoscerent. ita in se ipsi in
fine muindi rescirrectionis p̃mia
siti. ut uitam carnalium correp¬
done mordeant: eamq a sue ꝑti¬
natie duricia confringant. Unde

Expanded text:
quae nobis est incognita ostendit. Moriendo quippe vitam exercuit quam tenemus, resurgendo aperuit quam quaeramus; exemplo suo nos docens quod haec vita quam ante mortem ducimus non propter se sit amanda, sed propter alteram toleranda. Redemptor ergo nostetem, ne mori timeremus. Ostendit resurrectionem, ut nos resurgere posse confidamus. Unde et eamdem mortem non plusquam triduanam esse voluit, ne si in illo resurrectio differretur, in nobis omnimodo desperareturtem igitur transitorie, id est ad triduum, contigit, atque in eam mortem quam contigit nequaquam sicut nos usque ad finem saeculi remansit. Dum ergo die tertio resurrexit, quid in ejus corpore, id est in Ecclesia sequatur ostendit. Exemplo quippe monstravit quod promisit in praemio; ut sicut ipsum resurrexisse fideles agnoscerent, ita in se ipsi in fine mundi resurrectionis prasiti, ut vitam carnalium correptione mordeant, eamque a suae pertinaciae duritia confringant. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
tute ex alto. In ciuitate quippe conse¬
demts. si intra mentium nr̃aꝵs nos
claustra constͥngimꝰ. ne loquendo erõ
euagemur: ut cum uirtute diuina
ꝑfecte indum. tẽ qͣsi a nob̃metipsu
toras etiam alios instruentes exeamu
Qͥa gͥ infirma gestabant adhuc cor¬
da discipłi. incognitione tantimi¬
sterii fuerant ista dispens atione ni¬
triendi: ut paulisꝑ aliqͥd querents
inuenirent. inuenientes crescerent
ce crescentes cognita robuistiꝰ tenerent
ꝑresurrectionis eiꝰ głam rursum ad
fidem uiruit ÷ & p̃dicatione eius ab
ꝑfidie despecta fuit. qm̃ occidi earm
potuit: ex restirrectione illiꝰ multi¬
plicati longe lateq fideles cretierunt

Expanded text:
tute ex alto . In civitate quippe consetute ex alto . In civitate quippe consedemus, si intra mentium nostrarum nos claustra constringimus, ne loquendo exterius evagemur; ut cum virtute divina perfecte induimur, tunc quasi a nobismetipsis foras etiam alios instruentes exeamus. Quia igitur infirma gestabant adhuc corda discipuli in cognitione tanti mysterii, fuerant ista dispensatione nutriendi, ut paulisper aliquid quaerentes invenirent, invenientes crescerent, et crescentes cognita robustius tenerent.per resurrectionis ejus gloriam rursum ad fidem irruit; et praedicatione ejus ab perfidia despecta fuit quoniam occidi carne potuit, ex resurrectione illius multiplicati longe lateque fideles creverunt
Abbreviated transcription (Latin):
quamuis occidi ꝑ passionem potu¬
it. ꝑ resurrectionis tam̃ głam rues
ad uite uiriditatem uenit: & ꝑ uir¬
tutem di extincta caroilliꝰ ad uitam
rediit. iuxta qͦdscͥptum ẽ. quem deus
suscitauit a mortuis. Qa enim d̃s tͥ¬
nitas est : extinctam carnem unige
ruptionem corporis qͦd resumpsit.
Luca qͥppe attestante didicimꝰ qͦd qͥb¬
dam inmonum̃to se querentib pRiꝰ
angłos misit: & rursum de se inura
loquentib ipse qͥdem s non cognos¬
cendus apparuit. Q p exhortationis
moras se cognoscendum in fractiõe
panis monstrauit: ad extremumtͦ
repente ingdiens. non solum se cog¬
noscibilem s etiam palpabilem pre¬
buit. Pret̾ea eadem ipsa u̾itas que
repente qͦs uellet roborare potuisset.
ut exemplum sequentib daret ne ĩꝑ¬
fecti p̃dicare p̃sumerent. ipso die qͦ
cȩlos ascendit. postqͣm plene discipy¬
los de uirtute p̃dicationis instrux̃:
ilico adiunxit. Uos autem sedete inci¬
uitate : quoadusq inouamin uir¬

Expanded text:
passionem potuit, per resurrectionis tamen gloriam rursus ad vitae viriditatem venit: et per virtutem Dei exstincta caro illius ad vitam rediit; juxta quod scriptum est: Quem Deus suscitavit a mortuis . Quia enim Deus Trinitas est, exstinctam carnem unigenruptio corporis quod resumpsit. Luca quippe attestante didicimus quod quibusdam in monumento se quaerentibus prius angelos misit, et rursum de se in via loquentibus ipse quidem, sed non cognoscendus, apparuit, qui post exhortationis moras se cognoscendum in fractione panis monstravit; ad extremum vero repente ingrediens, non solum se cognoscibilem, sed etiam palpabilem praebuit. Praeterea eadem ipsa Veritas quae repente quos vellet roborare potuisset, ut exemplum sequentibus daret, ne imperfecti praedicare praesumerent, ipso die quo coelos ascendit, postquam plene discipulos de virtute praedicationis instruxit, illico adjunxit: Vos autem sedete in civitate, quo ad usque induamini vir
Abbreviated transcription (Latin):
Prestat fr̃s km̃i magnam uenie
fiduciam latͦ ille uenerabilis: qͥ non
inde uenerabilis unde lat᷑. Nlam latͦ
ex crudelitate: uenerabilis ex con¬
fessione. Cogitate gͦ cogitate: quam
sint incomprehensibilia momm¬
potente domisedie uiscera. Latro
iste cruentis manib abstractꝰ a fau¬
ce tcin̾is. suspensꝰ est in patibulo
crucis. Ibi confessus. ibi sanatꝰ: ibi au¬
dire meruit.hodie meẽ eris in pa.¬
radyso.Qͥd est hoc: Qͥs tantamboni¬
tatem dei dicere. quis estimare suf¬
ficiat: De ipsa pena criminis: ꝑ¬
uenit ad p̾mia uirtutis. Siquis
gͥ contͣ ꝓximum suum in maliera
crudelitatis exarsit. aspiciat hc̃ la¬
tronem: qͥ urꝑsomortis articulo
ad uite p̃mia penitendo ꝑuenit. Ab
spei gͦ certitudine nullanos malors
nr̃ors qualitas. nulla qͣntitas fran
de consurgimꝰ. spem uenie reddet.
& nobis ꝑ lamenta penitentie. uiã
miscdie &e pietatis aꝑiet. xcii.

Expanded text:
res charissimi, magnam veniae fiduciam latro ille venerabilis, qui non inde venerabilis, unde latro. Nam latro ex crudelitate, venerabilis ex confessione. Cogitate ergo, cogitate, quam sint incomprehensibilia in omnipotente Deo misericordiae viscera; latro iste cruentis manibus abstractus a fauce itineris, suspensus est in patibulo crucis. Ibi confessus, ibi sanatus est, ibi audire meruit: Hodie mecum eris in paradiso. Quid est hoc? quis tantam bonitatem Dei dicere, quis aestimare sufficiat? De ipsa poena criminis pervenit ad praemia virtutis. Si quis igitur contra proximum suum in malitia crudelitatis exarsit, aspiciat hunc latronem qui in ipso mortis articulo ad vitae praemia poenitendo pervenit. Ab spei ergo certitudine nulla nos malorum nostrorum qualitas, nulla quantitas frangde consurgimus, spem veniae reddet, et nobis per lamenta poenitentiae viam misericordiae et pietatis aperiet. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
ut non solum nos sanguine fuso red¬
meret. s etiam ostenso exemplo cõ¬
niendo alia inuenit. & uuendo
alia docuit. Studebant enim õs
suꝑba adam styrpe ꝓgeniti ꝓspera
uite p̃sentis appetere. adu̾sa deuiti¬
re: opprobria fugere: głam seqͥ. Ue¬
nit int̾ eos inearnatꝰ dominus. id¬
uersa appetens. ꝓsꝑa sꝑnens. oppro¬
bria amplect̾ens: gloriam fugiens.
Nam cum iudei illum regem sibi
constituere uoluissent. fieri rexri¬
fugit: cum uͦ eum interficere mo¬
lirent᷑. sponte ad erueis patibulĩ
uenit. fugit gͦ qͦd om̃s appetunt.
appetiit quod om̃s fugrunt. S dũ¬
surgeret: & morte sua alios de
morte suscitaret. Due qͥppe uite l
hominis in corpore consistentis.
una ante mortem. alia post resur¬
rectionem: quarum unam om̃s
agendo nouerant. aliam nescie¬
bant: & humanum genꝰ soli huic
quam nouerat intendebat. Uent
ꝑcarnem dñs. & dum susceptt u¬
nam. altam demonstrauit: quia
dem hanc nob̃ cognitam susceꝑit. ilã

Expanded text:
ut non solum nos sanguine fuso redimeret, sed etiam ostenso exemplo comniendo alia invenit, et vivendo alia docuit. Studebant enim omnes superba Adam stirpe progeniti prospera vitae praesentis appetere, adversa devitare, opprobria fugere, gloriam sequi. Venit inter eos incarnatus Dominus adversa appetens, prospera spernens, opprobria amplectens, gloriam fugiens. Nam cum Judaei illum regem sibi constituere voluissent, fieri rex refugit: cum vero eum interficere molirentur, sponte ad crucis patibulum venit. Fugit ergo quod omnes appetunt, appetiit quod omnes fugiunt: surgeret, et morte sua alios de morte suhominis in corpore consistentis, una ante mortem, alia post resurrectionem, quarum unam omnes agendo noverant, aliam nesciebant, et humanum genus soli huic quam noverat intendebat. Venit per carnem Dominus, et dum suscepit unam, alteram demonstravit, quia dum hanc no
Abbreviated transcription (Latin):
astruunt: eandem confessionem hoĩs
ab ipsiꝰ ẽẽ uirtute suspicant᷑. Quod si
ita ẽẽt: in dei laude psalmista non di¬
ceret. Confessio ⁊ magnificentia opꝰ
eiꝰ. Ab eo itaq accipimꝰ rect̾a confitr.
a quo nobis &e magna dant᷑ oꝑari.

Expanded text:
astruunt, eamdem confessionem hominis astruunt, eamdem confessionem hominis ab ipsius esse virtute suspicantur. Quod si ita esset, in Dei laude Psalmista non diceret: Confessio et magnificentia opus ejus . Ab eo itaque accipimus recta confiteri a quo nobis et magna datur operari.
Abbreviated transcription (Latin):
summoꝑe manere uͥtutes testatur
apłs dicens: nc̃ autem manent fides.
spes. caritas. Qͥs cunct̾as subita reple¬
tus gr̃a.⁊ accepit latͦ & seruauit in cru¬
ce. tidem namq habuit. qͥ regnat᷑um
dñm credidit: quem secum pariteꝵ
morientem uidit. Spem habuit: qͥ
regni eiꝰ aditum postulauit dicens. Me¬
mento mei:cumuenis in regnum tu¬
um.Caritatem qͦq in morte sua uiua¬
citer tenuit: qͥ frẽm &e conlatronem
ꝓ simili scelere morientem ⁊ de ini¬
quitate sua arguit. & eiuitam quam
cognouerat p̃dicauit dicens. Neq tu
dimes dm̃ qui in eadem damnatione
es: Inos qͥdem iuste. nam digna factis
recipimꝰ: Hic uͦ nicħ maligessit. Ille qͥ
talis ad crucem uenit ex culpa: ecce
qualis a cruce recedit ex gr̃a. Confi¬
tebatur dñm. quem uidebat secum hy¬
mana infirmitate morientem: qͣndo
negabant apli eumquem miracła ui¬
derãt diuina uͥtute facientem. S is
qui saluari hominem ꝓpͥis uirtutib

Expanded text:
summopere manere virtutes testatur summopere manere virtutes testatur apostolus dicens: Nunc autem manent fides, spes, charitas ; quas cunctas subita repletus gratia, et accepit latro, et servavit in cruce. Fidem namque habuit qui regnaturum Dominum credidit, quem secum pariter morientem vidit. Spem habuit qui regni ejus aditum postulavit, dicens: Memento mei cum veneris in regnum tuum. Charitatem quoque in morte sua vivaciter tenuit, qui fratrem et colatronem pro simili scelere morientem de iniquitate sua arguit, et ei vitam quam non cognoverat praedicavit, dicens: Neque tu times Deum, qui in eadem damnatione es. Et nos quidem juste, nam digna factis recipimus: hic vero nihil mali gessit . Ille qui talis ad crucem venit ex culpa, ecce qualis a cruce recedit ex gratia. Confitebatur Dominum quem videbat secum humana infirmitate morientem, quando negabant apostoli eum quem miracula viderant divina virtute facientem. Sed hi qui salvari hominem propriis viribus
Abbreviated transcription (Latin):
dolor tolerat᷑: Unde factum est ut
dum credentes lamberent: eumq
dei filium ẽẽ p̃dicarent. De latͦne¬
Ñe memento merdum ueneris
in regnum tuum. Ad indignã
mentem ueniens ds. dignam sibi ex¬
hibet uiuendo: & facit in ea meritum
qͦd remuneret. qͥ hoc solum inuen̾at
quod pumiret. Libet int̾hec mentis
ocłos ad illum latronem ducere: qͥ¬
de fauce ascendit crucem. de cruce
paradysum. Intueam᷑ qualis ad pati¬
bulum uenit: ⁊ apatibulo qualis ab¬
scessit. Uenit reus. fr̾nosanguine ue¬
nit eruentꝰ: s int̾na gr̃a est in cruce
mutatꝰ. Et ille qui mortem fr̃i in¬
tulit: morientis dñi uitam p̃dica¬
uit dicens. Dñe memento mer: cum
ueneris in regnum tuum. In cruce
claui manꝰ eiꝰ pedesq ligauerant: nich¬
q in eo apenis liberum. nͥ cor & lin¬
gua remanserat. Inspirante deo totũ
illi obtulit quodinse lib̾um inuenit:
ut iuxta hoc qͦd scͥptum est. corde cre¬
deret ad iusticiam. ore confiteretur
ad salutem. In corde uͦ fidelium tres

Expanded text:
onis toleratur? Unde factum est ut dum credentes biberent, eumque esse Dei Filium praedicarent. De ne, memento mei, cum veneris in regnum tuum . Ad indignam mentem veniens Deus dignam sibi exhibet veniendo, et facit in ea meritum quod remuneret; qui hoc solum invenerat quod puniret. Libet inter haec mentis ocde fauce diaboli ascendit crucem, de cruce paradbulum venit, et a patibulo qualis abscessit. Venit reus fraterno sanguine, venit cruentus, sed interna gratia est in cruce mutatus. Et ille qui mortem fratri intulit, morientis Domini vitam praedicavit, dicens: Domine, memento mei cum veneris in regnum tuum. In cruce clavi manus ejus pedesque ligaverant, nihilque in eo a poenis liberum nisi cor et lingua remanserant; inspirante Deo, totum illi obtulit, quod in se liberum invenit, ut juxta hoc quod scriptum est, corde crederet ad justitiam, ore confiteretur ad salutem . In corde vero fidelium tres
Abbreviated transcription (Latin):
ptor resurrectionem nr̃ quam inli
ostendit nob ꝓmisit: & eam in nob
membra sequunt᷑. S ecce resurredis¬
nem audio: effectum tñ eiꝰdem recus¬
rectionis exqͥro. Credonanq qi resui¬
recturꝰ sum: s uolo ut sciam qualis
Sciendum qͥppe mͥ ẽ: utrum in qͦdam
al iostbtili fortasse uł aerio. an ineo qͦ
morior corpore refurgam.S si in aerio
corpore surrerero: iam ego non ero qͥ re¬
scrgo. Nam qͦmẽ uera resurrectio: Si
uera ẽe non potit caro: Aꝑta gͦ ratio
suggerit: qr si uera caro ñ fu̾it. ꝓculdy¬
bio resurrectio uera non erit. Hec eñ
recte refurrectio dici non potest: ubi
non restirgit quod cecidit. Credendũ
est gͥ. quia nequaquam sic̃ euticius
constantinopolitane urb̃ ep̃s scͥpsit:
corpꝰ nr̃m in illa refuirrectionis gla
erit impalpabile. uentis aereq subti¬
liuis. In illa enim resurrectionis gła
erit corpus nr̃m subtile qͥdem ꝑ effec¬
tum sp̃ualis potentie: s palpabile ꝑ
uitatem nate̾. Unde &̃ redemptor ñr

Expanded text:
ter resurrectionem quam in se ostendit nobis promisit, et eam in nobis membra sequuntur. Sed ecce resurrectionem audio, effectum tamen ejusdem resurrectionis exquiro. Credo namque quia resurrecturus sim, sed volo ut audiam qualis. Sciendum quippe mihi est utrum in quodam alio subtili fortasse, vel aereo, an in eo quo morior corpore resurgam. Sed si in aereo corpore surrexero, jam ego non ero qui resurgo. Nam quomodo est vera resurrectio, si vera esse non poterit caro? Aperta ergo ratio suggerit quia si vera caro non fuerit, proculdubio resurrectio vera non erit. Haec enim recte resurrectio dici non potest ubi non resurgit quod cecidit. Credendum est igitur quia nequaquam sicut EutConstantinopolitanae urbis episcopus scripsit, corpus nostrum in alia resurrectionis gloria erit impalpabile, ventis, aereque subtilius; in illa enim resurrectionis gloria erit corpus nostrum subtile quidem per effectum spiritalis potentiae, sed palpabile per veritatem naturae. Unde etiam Redempto
Abbreviated transcription (Latin):
cuiuslibet anima inmerito t̾ret᷑:
qͣndo post pusillum hoc inuenit.
quodin et̃ĩtum mutare non possit.
amicos nominare debemus: sicut
a dũo ipsi qͦq traditori dr. Amice
ad qd uenisti. Et diues qui in infer¬
nugne extrtt᷑. ab abraham filius
uocat᷑: qr ⁊ si ꝑ nos mali corrigi ne¬
gligunt. dignum tam̃ est ut a nob̾
non ex sua nequicia s ex nr̃a benig¬
nitate nominentur. Moraliũ libro¬

Expanded text:
cujuslibet anima immerito terretur, cujuslibet anima immerito terretur, quando post pusillum hoc invenit quod in aeternum mutare non possit. amicos nominare debemus, sicut a Domino ipsi quoque traditori dicitur: Amice, ad quid venisti? Et dives qui inferni igne exuritur, Abraham filius vocatur, quia etsi per nos mali corrigit negligunt, dignum tamen est ut a nobis non ex sua nequitia, sed ex nostra benignitate nominentur. CAP. L
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ t̾n hec uehement̾ ꝑtimescunt. cũ
ad soluendum humane conbitiois
debitum uenientes. distͥcto iudici
ꝓpinquare secernunt: & fit tanto
timor acrior. quanto &e retͥbutio
et̾na uicinior. Crescit pauor uici¬
na retbutione iusticie: & urgente
solutione carnis. quantomagis di¬
strictum iudicium iamiamq cer¬
uitur. tanto tiehementꝰi formidat᷑.
Et si ea que sciunt nunquam se p̃ter¬
misisse mneminert̃. formidant tam̃
illa que nesciunt: qr uidelicet sema¬
ipsos ditudicare &e comp̃hendere oĩo
non possunt. & urgente exitu fubti¬
liori t̾rent᷑ metri. Unide redemptor
ñr solutionicarnis appropinquais
ce membrorum suoꝵ speciem seruãs:
fẽs in agonia cepit ꝓlixius orare. Qͥd
enimꝓse ille cum agonia pet̾et : qͥ ĩ
tris positꝰ. celestiacum potestate tri¬
buebat: S appropinquante mor¬
te. nr̃e mentis in se certam̃ exp̃ssit:
quiuim qͣndam t̾roris ⁊ formidinis
patim. cum ꝑsolutionem carnis et̾no
iuticio ꝓpinquamus. Neq enim tẽ

Expanded text:
n haec vehementer pertimescunt, cum ad solvendum humanae conditionis debitum venientes, districto judici propinquare se cernunt, et fit tanto timor acrior, quanto et retributio aeterna vicinior. Crescit pavor vicina retributione justitiae, et urgente solutione carnis, quanto magis districtum judicium jamjamque cernitur, tanto vehementius formidatur. Et si ea quae sciunt nunquam se praetermisisse meminerunt, formidant tamen illa quae nesciunt; quia videlicet semetipsos dijudicare et comprehendere omnino non possunt, et urgente exitu, subtiliori terrentur metu. Unde Redemptor noster solutioni carnis appropinquans et membrorum suorum speciem servans, factus in agonia, coepit prolixius orare. Quid enim pro se ille cum agonia peteret, qui in terris positus coelestia cum potestate tribuebat? Sed appropinquante morte, nostrae mentis in se certamen expressit, qui vim quamdam terroris et formidinis patimur, cum per solutionem carnis aeterno judicio propinquamus. Neque enim tunc
Abbreviated transcription (Latin):
re phyalas minime potestis: in qͣntũ
ꝓ diuina largitate sufficitis. boni u̾¬
bi eẏatos date ꝓximis ur̃is. In qͣntum
uos ꝓfecisse pensatis. etiam alios tͣ¬
hite: in uuia dei hab̃e socios desidate.
Si ad dm̃ tenditis: curate ne ad eũ
soli ueniatis. Hinc enim scͥptum ẽ.
exhortationis. Q fortasse panemue
indigenti porrigat elemosinam non ht:
hiaiꝰ est quod tͥbuere ualet qͥ linguã
ħt. Pius est enmũbi pabulo uictu¬
ram in ꝑpetuum mentem reficere :
quam uentrem moriture carnis pa¬
ne t̾renosaciare. Nolite gͦ fr̃s ꝓximmꝰ¬

Expanded text:
re phialas minime potestis, in quantum re phialas minime potestis, in quantum pro divina largitate sufficitis, boni verbi cyathos date proximis vestris. Inquantum vos profecisse pensatis, etiam alios trahite, in via Dei habere socios desiderate. Si ad Deum tenditis, curate ne ad eum soli veniatis. Hinc enim scriptum estexhortationis. Et fortasse panem ut indigenti porrigat eleemosynam non habet, sed majus est quod tribuere valet qui linguam habet. Plus est enim verbi pabulo victuram in perpetuum mentem reficere, quam ventrem moriturae carnis pane terreno satiare. Nolite er
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ollite ab eo talentum: & inutilem
serutim eicite in tenebs ext̾iores.
Unꝰ quisꝙ nr̃m in qͣntum scifficit. in¬
quantum aspirationis suꝑne grãm
quoq regnum uł scpplicium erranti
debet deminciare. Q nemo dicat. dm¬
monere ñ sufficio: exhortari idoneꝰ ñ
sum. Quantum potes echibe: ne ta¬
lentum male sertiatum qͦd acceꝑas in
trmentis exigaris. Neq enim plusꝙͣ
unum talentum acceꝑat: qͥ hoc ab¬
scondere mag̃ studuit qm erogare.
Et scim qͦd in di tabnacło ñ solum phi¬
ale. s p̃crpiente dño cẽ ciati facti sunt.
ꝑphyalas qͥppe exubans doctͥna: ꝑ cia¬
tos uͦ parua & angusta designat᷑ scĩa
Aliꝰ doetͥna u̾itatis ꝓlenus: audien¬
tium m̃tes ineb̾at. ꝑ hoc gͦ quod diẽ:
ꝓfecto phyalam porrigit. aliꝰ quod
sentit explere non ualet: s qr hoc ut cũ¬
q denunciat. ꝓfecto ꝑciatum gustum
p̃bet. In dei gͦ tabnacło.i. in scã eccłia
positi. si ꝑ doctͥnam sapientie ministra¬

Expanded text:
b eo talentum, et inutilem servum ejicite in tenebras exteriores . Unusquisque vestrum inquantum sufficit, inquantum aspirationis supernae gratiam quoque regnum vel supplicium erranti debet denuntiare. Et nemo dicat: Admonere non sufficio, exhortari idoneus non sum. Quantum potes, exhibe, ne talentum male servatum quod acceperas in tormentis pendere exigaris. Neque enim plus quam unum talentum acceperat qui hoc abscondere magis studuit quam erogare. Et scimus quod in Dei tabernaculo non solum phialae, sed, praecipiente Domino, etiam cyathi facti sunt. Per phialas quippe exuberans doctrina, per cyathos vero parva et angusta designatur scientia. Alius doctrina veritatis plenus audientium mentes inebriat, per hoc ergo quod dicit profecto phialam porrigit. Alius quod sentit explere non valet, sed quia hoc utcunque denuntiat, profecto per cyathum gustum praebet. In Dei tabernaculo, ipositi, si per doctrinam sapientiae ministra
Abbreviated transcription (Latin):
Rursum ꝑ lignum incarnata dei sa¬
pientia figurat᷑ : sic̃ de ea scͥptum esꝰt.
Lignum uite est his qͥ app̃hendint eã:
& sic̃ ipsa ait.Si in uiridiligno hec fa¬
ctunt: in arido qͥd fiet: Se enimlig¬
num uiride.⁊ nos aridum lignum
dixit: qm̃ ipse uim diuinitatis in se
habuit. nosuͦ qui purihomines sumͦ.
lignum aridum sumus. In omł suꝑ¬

Expanded text:
a Dei Sapientia figuratur, sicut de ea scriptum est: Lignum vitae est his qui apprehenderint eam . Et sicut ipsa ait: Si in viridi ligno haec faciunt, in arido quid fiet ? Se enim lignum viride, et nos aridum lignum dixit, quoniam ipse vim divinitatis in se habuit, nos vero, qui puri homines sumus, lignum aridum sumus. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
necdum ꝓficit. Hinc est quod in
eugłio ut supͣ commemorauimus
u̾itas dicit. In patientia ur̃a. posside¬
bitis ammas tr̃as. Qͥd est enim am¬
ctis mentis motib ex uirtutis arce
dñari: Qui gͥ patientiam tenet. a¬
nimam possidet:qr inde contra ad¬
u̾sa omnia fortis effictt᷑: unde sͥ & se¬
ipsum uincendo dñat᷑. E quose lati¬
dabilit̾ frangit. infractum se fortĩ
exerit: qr cum insuisse uoluptatib
suꝑat. sese ad contraria inuictum
dicere dño sciant &e grãs agere. Cũ
enim teste eugłio ꝓpinquare passio¬
ni dr. accepto pane gr̃as egisse phi¬
betur. Grãs itaq agit: qui flagella
aliene iniquitatis suscipit: &e qui
nil dignum percussione exhi¬
buit. humilit̾ in ꝑcussione bndic̃
ut hinc uidelicet ostendat. quid
unusquisq in flagello culpe ꝓprie
facere debeat: si ipse equanimit̃ fla¬
gella culpe portat aliene: ut hinc
ostendat quid in correptione faciat

Expanded text:
necdum proficit. Hinc est quod in necdum proficit. Hinc est quod in Evangelio, ut supra commemoravimus, Veritas dicit: In patientia vestra possidebitis animas vestras. Quid est enim anctis mentis motibus ex virtutis arce dominari? Qui igitur patientiam tenet, animam possidet, quia inde contra adversa omnia fortis efficitur unde sibi et seipsum vincendo dominatur. Et quod laudabiliter frangit, infractum se fortiter exerit, quia cum in suis se voluptatibus superat, sese ad contraria invictum dicere Domino sciant et gratias agere. Cum enim, teste Evangelio, propinquare passioni dicitur, accepto pane, gratias egisse perhibetur. Gratias itaque agit qui flagella alienae iniquitatis suscipit, et qui nil dignum percussione exhibuit, humiliter in percussione benedicit; ut hinc videlicet ostendat quid unusquisque in flagello culpae propriae facere debeat, si ipsae aequanimiter flagella culpae portat alienae, ut hinc ostendat quid in corruptione faciat
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃. In patientia uĩa: possidebitĩ
animas ur̃as. Sic enim conditi mi¬
rabiliter sumus: ut ratio animam.
& anima possideat corpꝰ. Ius uͦ an¬
me a corporis possessione repellit᷑:
si non pꝰ anima a ratione possidet᷑.
Custodem gͥ conditionis nr̃e patien¬
tiam dñs ẽẽ monstrauit: qr ⁊ ipse noꝰ
posside nosmetipsos docuit. Quan¬
ta gͦ sit impatientie culpa cognos¬
cimus: ꝑ quam &e hoc ipsum amitci
est: qui erga imꝑfectionem ꝓximi
impatiens non est. Qui patientiam
seruare contemnit. socialem uitam
citiꝰ ꝑ impatientiam deserit: neq enĩ
seruari unquam concordia nisi ꝑ
solam patientiam ualet.Crebro nã¬
q in humana actione nascit᷑: unde
mentes hominum uicissim a suaui¬
tate &e dilectione separent᷑. Et nͥ ad
adusa toleranda in animose p̾parẽt:
cum aduersitatis aliquid accidit
quod animus ferre non ualet. fr̃nã
concordiam relinquent. S qui ali¬
enam imꝑfectionem ferre ñ ualens
deserit: ipse sͥ testis est. quod ꝑfect̾e

Expanded text:
I.-- In patientia vestra possidebitis animas vestras. . Sic enim conditi mirabiliter sumus, ut ratio animam, et anima possideat corpus. Jus vero animae a corporis possessione repellitur, si non prius anima a ratione possidetur. Custodem igitur conditionis nostrae patientiam Dominus esse monstravit, quia in ipsa nos possidere nosmetipsos docuit. Quanta ergo sit impatientiam culpa cognoscimus, per quam et hoc ipsum amittimerfectus est qui erga imperfectionem proximi impatiens non est. Qui patientiam servare contemnit, socialem vitam citius per impatientiam deserit; neque enim servari unquam concordia nisi per solam patientiam valet. Crebro namque in humana actione nascitur unde mentes hominum vicissim a sua unitate et dilectione separentur. Et nisi ad adversa toleranda in animo se praeparent, cum adversitatis aliquid acciderit quod animus ferre non valet, fraternam concordiam relinquunt. Sed qui alienam imperfectionem ferre non valens deserit, ipse sibi testis est quod perfecte
Abbreviated transcription (Latin):
glutientis denuit. dũ in illo carnises¬
ca patuit. qmͣ deuorator appeteret. i
que necaret. In hamo eiꝰ incarnatioĩs
captꝰ est: qͥa dum in illo appetut escam
corporis. tnsfixtis ẽ aculeo diuinitati.
Ibi qͥppe inerat humanitas que deuo
ratorem ad se duceret: ibi diuinitas
que ꝑforaret. Ibi aꝑta infirmitas q̃ ꝓ
uocaret: ibi occulta uirtꝰ qͥ raptoris
faucem tnsfigeret. In hamo gͥ captus
est: qm̃ inde int̾ut. unde momoroit.¬
Qͥs gͦ iure tenebat mortales ꝑdidit.
qͣm eum in qͦ ius ñ habuit. morte cru¬
cis appetere immortalem p̃sumpsit. s c¬
ce antiquus hostis ea que de humano
qn̾e ceꝑat spolia amisit: & supplanta¬
tionis sue uict̃oriam cum redemptor
ñr in cruce moreretur ꝑdidit. In omł¬

Expanded text:
glutientis tenuit, dum in illo esca carnisglutientis tenuit, dum in illo esca carnis patuit, quam devorator appeteret; et quae necaret. In hamo ejus incarnationis captus est, quia dum in illo appetit escam corporis, transfixus est aculeo divinitatis. Ibi quippe inerat humanitas, quae ad se devoratorem duceret; ibi divinitas, quae perforaret; ibi aperta infirmitas, quae provocaret; ibi occulta virtus, quae raptoris faucem transfigeret. In hamo igitur captus est, quia inde intQuos ergo jure tenebat mortales perdidit, quoniam eum in quo jus non habuit morte crucis appetere immortalem praesumpsit. Ecce antiquus hostis ea quae de humano genere ceperat spolia amisit, et supplantationis suae victoriam, cum Redemptor noster in cruce moreretur, perdidit.
Abbreviated transcription (Latin):
uenerunt in locum qͥ uocat᷑ caluarae
ibi crucifixerunt dñm iħm: &e duos
latͦnes. unum a dextͥs & alt̾um asim¬
conditor nost̾ sine culpa ꝓpeccatort
aduenit: ⁊ ꝓhumano gñe qui morti
nicħ debebat. ꝑcrucis supplicium oe¬
cubuit: & inde antiquum hostemin
et̾num ꝑculit. unde seuire contrasi
manꝰ ꝑsequentium temporalit̾ ꝑmist
qͦd aꝑte dñs beato iobindicat dicens.
Nunqͥd capies leuiathan hamo: In
hamo esca ostendit᷑: aculeus occultat᷑.
Leuiathan gͥ id est antiquum serpen¬
tem diabolum pat̾ omps hamo cepit.
qͣm ad mortem illiꝰ unigenitum filiũ
incarnatum misit. in quo ce caro pas¬
sibilis uideri posset. & diuinitas m¬
passibilis uideri ñ posset. Cumq ine
serpens iste ꝑmantim ꝑsequentium es¬
cam corporis momordit: diuinitatis
illum aculeꝰ ꝑforauit. Eriꝰ autem eum
in miracłis dm̃ cognouerat: s de cog¬
tione sua ad dubietatem cecidit: qͣm
hc̃ passibilem uidit. Qͦsi hamꝰ gͦ faucs

Expanded text:
n locum qui vocatur Calvariae, ubi crucifixerunt Dominum Jesum et latrones, unum a dextris et alterum a siniConditor noster sine culpa pro peccatoribus advenit; et pro humano genere, qui morti nihil debebat per crucis supplicium occubuit; et inde antiquum hostem in aeternum perculit unde saevire contra se manus persequentium temporaliter permisit; quod aperte Dominus beato Job indicat, dicens: Nunquid capies Leviathan hamo ? In hamo esca ostenditur, aculeus occultatur. Leviathan igitur, id est antiquum serpentem diabolum, Pater omnipotens hamo cepit, quoniam ad mortem illius unigenitum Filium incarnatum misit, in quo et caro passibilis videri posset, et divinitas impassibilis videri non posset. Cumque in eo serpens iste per manus persequentium escam corporis momordit, divinitatis illum aculeus perforavit. Prius vero eum in miraculis Deum cognoverat, sed de cognitione sua ad dubitationem cecidit, quando hunc passibilem vidit. Quasi hamus ergo fauces
Abbreviated transcription (Latin):
sum si semꝑ rect̾a sentirent: ꝓfecto
heretici non fuissent. Itaq ꝑmiscent
recta ꝑũsis. ut ostendendo bona au¬
ditores sͥ attrahant: & exhibendoma¬
la latenti eos peste corrumpant: ex
rect̾is sensib trahant.⁊ ex ꝑu̾sis feri¬
ant. Qui in p̃ceptis di qr sana insana¬
q locutione uariant᷑: b̃n in eugłio
decem leꝓsoꝵs st̃ specie designati. Qo¬
rum colori sano dum uitios candor
asꝑgit᷑: immodato hoc candore fe¬
dant᷑. Unde ammnonem᷑ ñ plus saꝑe
quam oportet saꝑe: s saꝑe ad sobrie¬
tatem. Qm̃ gͥ in lepͣ ⁊ pars cutis in
fulgorẽ ducit᷑. ⁊ pars in colore sanore¬
qr dum rectis pͣua ꝑmiscent ⁊ sanis
insana colorem sanum macłis asꝑ-¬
gunt. Qui etiam qr nec dm diligt̃
de qͦ male sentiunt. nec ꝓximum
a qͦ diuidunt᷑. decalogi p̃ceptis ad¬
uersi sunt: ce ideo ad dep̃cantuim

Expanded text:
sum si semper recta sentirent, profecto sum si semper recta sentirent, profecto haeretici non fuissent. Itaque permiscent recta perversis, ut ostendendo bona auditores ad se attrahant, et exhibendo mala latenti eos peste corrumpant, rectis sensibus trahant, et perversis feriant. Qui in praeceptis Dei, quia sana insanaque locutione variantur, bene in Evangelio decem leprosorum sunt specie designati: quorum colori sano dum vitiosus candor aspergitur, immoderato hoc candore foedantur. Unde admonemur: Non plus sapere quam oportet sapere, sed sapere ad sobrieam igitur in lepra et pars cutis in fulgorem ducitur, et pars in colore sano requia dum rectis prava permiscent, et sanis insana, colorem sanum maculis aspergunt. Qui etiam, quia nec Deum diligunt, de quo male sentiunt, nec proximum, a quo dividuntur. Decalogi praeceptis adversi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Sic̃ unguenta redolere latius nesci¬
unt nͥ commota: & sic̃ aromata fra¬
glantiam suam non nͥ cum incendun¬
tur expandunt: itaurra scĩ omne qͦd
uͥtutib redolent. in tͥbulationib in¬
notescunt. Unde & rect̾e in eugłiod̃r.
Si habueritis fidem tanqͣm granum
conterat᷑. ne quaquam tis uͥtutis eiꝰ
agnosect᷑. nam non contͥcum lene ẽ
Si uͦ contertt᷑ in ardescit: &e quid in
se acerrimum latebat ostendit. Sie
unusquisq uir sc̃s cum non pulsat᷑.
despicabilis ⁊ lenis aspictt᷑. Siqua uͦ
illum tͥtura ꝑsecutionis oppͥmat. mox
omne qͦd calidum sapit ostentat: &
inferuorem uirtutis u̾tit᷑. quicquid
in illo ante despicabile infirmumq
uidebat᷑ : qͦdq inse ꝑ tranqtullitatis
tempora libens oꝑuerit: exagitatus
tbuilationib coactus innotescit. de
hñt ꝓpͥum. ut bonis mala ꝑmis¬
ceant: quatinus facile senfui audien¬
tis illudant. Si enim praua semper
dicerent: citiꝰ in fua pͣuitate cogniti.
qͦd uellent minime ꝑfuadent. Rur¬

Expanded text:
im unguenta redolere latius nesciunt, nisi commota, et sicut aromata fragrantiam suam nonnisi cum incenduntur expandunt, ita sancti viri omne quod virtutibus redolent in tribulationibus innotescunt. Unde recte in Evangelio dicitur: «Si habueritis fidem sicut granum conteratur, nequaquam vis virtutis ejus agnoscitur, nam non contritum, lene est, si vero conteritur, inardescit, et quid in se acerimum lateat ostendit. Sic unusquisque vir sanctus cum non pulsatur, despicabilis et lenis aspicitur; si qua vero illum tritura persecutionis opprimat, mox omne quod calidum sapit ostentat, et in fervorem virtutis vertitur quidquid in illo ante despicabile infirmumque videbatur, quodque in se per tranquillitatis tempora libens operuerit, exagitatus tribulationibus coactus innotescit. CAPprium ut bonis mala permisceant, quatenus facile sensui audientis illudant. Si enim prava semper dicerent, citius in sua pravitate cogniti, quod vellent minime persuaderent. Rur
Abbreviated transcription (Latin):
cta est ꝑ abstinentiam gula. uentͥsq
ingluiies destructa: fuꝑata ẽ largi¬
tate tenacia: & auaricia dep̃ssa. Qb
hoc laborib actum credimus: S õ
qͦt labores unouitio ꝑcussi cecidert̃:
qͣnta bona uniꝰ culpe gladio ꝑemp¬
ta funt. Unde magnoꝑe oportet bo¬
na semꝑagere.⁊ abipsis nos bonis o¬
yibus in cogitatione caute custodire:
ne simentem eleuant bona ñsint:
que non auctori militant s elatiõi.
De qͣre non inordinate agimꝰ: s ex li¬
bris licet non canonicis.s tamen ad
edificationem eccłie editis testimoni¬
um ꝓferamus. Cleazar nanq in p̃lio
elefantem fe̾riens strauit: s sub ipso
quem extinxit occubuit. Qͦs gͦ iste sig¬
nficat. quem sua uictoria opp̃ssit :
neos qͥuitia suꝑant. s sub ipsa que¬
subigunt. suꝑbiendosticcumbunt :
Quasi enim subhoste quem ꝓst̾nit
morit᷑: qͥ de culpa quam suꝑat ele
tiigilant. ne aut praua agant. aut¬

Expanded text:
icta est per abstinentiam gula, ventrisque icta est per abstinentiam gula, ventrisque ingluvies destructa, superata est largitate tenacia et avaritia depressa. Quibus hoc laboribus actum credimus? Sed o quot labores uno vitio percussi ceciderunt! quanta bona unius culpae gladio perempta sunt! Unde magnopere oportet bona semper agere, et ab ipsis nos bonis operibus in cogitatione caute custodire; ne si mentem elevant bona non sint, quae non auctori militant, sed elationi. De qua re non inordinate agimus, si ex libris licet non canonicis, sed tamen ad aedificationem Ecclesiae editis, testimonium proferamus. Eleazar namque in praelio elephantem feriens stravit, sed sub ipso quem exstinxit occubuit . Quos ergo iste significat quem sua victoria oppressit, nisi eos qui vitia superant, sed sub ipsa qusubigunt superbiendo succumbunt? Quasi enim sub hoste quem prosternit moritur, qui de culpa quam superat elvigilent ne aut pra
Abbreviated transcription (Latin):
uero foramen in ea tĩnm inmuni¬
tum ꝑ negligentiam relinquatur:
inde ꝓculdabio hostis ingreditur.
qͥ undiq exclus eẽ uidebat̾. Phari¬
seus nanq qͥ in templo oraturꝰ ascend̾:
ciuitatem m̃tis sue qͣnta munitione ual¬
lauerit audiamꝰ. Ietunobis in sabbato:
decimas do omnium quie possideo. Q
pmisit. Ds̃ grãs ago tͥ. Rec̾te quippe do
grãs agebat: a qͦ acceꝑat bona qͦ fece¬
rat. Magna certe munimina adhi¬
buit: s uideamꝰ uͥ insidianti hosti
foram̃ immunitum reliquit. Qͥa ñ
sũ sic̃ ceti hominum. raptores. intusti.
adult̾i: uelut etiam hic publicanus.
fcce ciuitatem cordis sui insidianti¬
bus hostib ꝑelationem aꝑuit: quã
frustra ꝑ ierunium ⁊ elemosinas claui¬
sit̃. In easfam cet̾a st̃ intinita: cũ locꝰ
unꝰ de quo hosti pateret aditꝰ. non est
muntt᷑. Grãs recte egit: s se ꝑuerse
suꝑpublicanum extulit. Cĩuitatem
fui cordis extollendꝗ ꝓdidit: qtiam
abstinendo & largiendo seruauit. U¬

Expanded text:
vero foramen in ea tantummodo immunitum per negligentiam relinquatur, inde proculdubio hostis ingreditur qui undique exclusus esse videbatur. Pharisaeus qui in templum oraturus ascendit, civitatem mentis suae quanta munitione vallaverit, audiamus: Jejuno bis in sabbato, decimas do omnium quae possideo; qui praemisit: Deus, gratias ago tibi. Recte quippe Deo gratias agebat, a quo acceperat bona quae facerat. Magna certe munimina adhibuit, sed videamus ubi insidianti hosti foramen immunitum reliquit. Quia non sum sicut caeteri hominum, raptores, injusti, adulteri, velut etiam hic publicanus. Ecce ciuit, quam frustra per jejunium et eleemosynas clausit. Incassum caetera sunt munita, cum locus unus de quo hosti pateret aditus non est munitus. Gratias recte egit, sed se perverse super publicanum extulit. Civitatem sui cordis extollendo prodidit, quam abstinendo et largiendo servavit; v
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯnegligentiam nr̃am tendimꝰ. Ing̾di¬
unt᷑ electi sac̃dotum manib expiati
celestem patͥam: &e sacdotes ipsi ꝑuitã
repbam ad inferm scipplicia festinant.
Cuig rei cuisimiles dixerim sac̃do¬
usmalos. nͥ aque baptismatis: Que
heccata baptiratoꝵ diluens. illos ad
minist̾ium nr̃m. De pecẽoꝵ nr̃or um
cotidie relaxatione cogitemus: ne
m̃a uita peccato obligata remaneat:
nr̃m: pensemus pondꝰ qd suscepimꝰ:
eumniudice nr̃o habeamꝰ: & de nego¬
tio qͦd accepimtis. ommipotenti dño
tructum nos reddere preparemus.
habui repositam insuidario. Ille
qui uirtutib pollet. coactꝰ ad reguñ
debet uenire: uirtutib uacuus nec
coactꝰ p̃sumat accede. Iule si omnino
renitt᷑: caueat ne acceptam pecuni¬
am in fridarium ligans. de eiꝰ occtil¬
tatione iudicet᷑. Pecuniam quippe
insudarium ligare ẽ: ꝑcepta dona
sub otio lenti torporis abscondere.
At contͣ iste cum regim̃ appetit. at¬
tendat ne ꝑ exemplum pͣui oꝑis pha¬

Expanded text:
per negligentiam nostram tendimus. Ingrediuntur electi, sacerdotum manibus expiati, coelestem patriam, et sacerdotes ipsi per vitam reprobam ad inferni supplicia festinant. Cui ergo rei, cui similes dixerim sacerdotes malos, nisi aquae baptismatis quae peccata baptizatorum diluens, illos ad ministerium nostrum. De peccatorum nostrorum quotidie relaxatione cogitemus, ne nostra vita peccato obligata remaneat, nostrum; pensemus pondus quod suscepimus; cum judice nostro habebimus, et de negotio quod accepimus omnipotenti Domino fructum nos reddere praeparemus.habui repositam in sudario . Ille qui virtutibus pollet coactus ad regimen debet venire, virtutibus vacuus nec coactus praesumat accedere. Ille si omnino renititur, caveat ne acceptam pecuniam in sudario ligans, de ejus occultatione judicetur. Pecuniam quippe in sudario ligare est percepta dona sub otio lenti torporis abscondere. At contra, iste cum regimen appetit, attendat ne per exemplum pravi operis Pha
Abbreviated transcription (Latin):
sideret. qͥ nec ante uocem ostiarie an¬
cille subsist̾et. Et pensandum. qͥa cõ¬
p̃hensum petrꝰ negauit in t̾ra: quem
suspensum latͦ confessꝰ est in cruce. S
uir iste tante formidinis. qualis post
aduentum scĩ sp̃s existat. audiamus.
fit conuentꝰ magistratꝰ ⁊ senioru: ce¬
sis denunciat᷑ apłis. ne in nomine
iħuloqͥ debeant. Petrꝰ auct̾oritate mag¬
na respondit. Obedire oportet deoma-¬
gis quam hominib. Et rursum. Si
iustum ẽ in conspectudei uos potius
audire qͣm dm̃: iudicate. Non enim

Expanded text:
sideret, qui nec ante vocem ostiariae ansideret, qui nec ante vocem ostiariae ancillae subsisteret. Et pensandum quia comprehensum Petrus negavit in terra quem suspensum latro confessus est in cruce. Sed vir iste tantae formidinis qualis post adventum sancti Spiritus existat audiamus. Fit conventus magistratus et seniorum, caesis denuntiatur apostolis ne in nomine Jesu loqui debeant. Petrus auctoritate magna respondit: Obedire oportet Deo magis quam hominibus. Et rursum: Si justum est in conspectu Dei vos potius audire quam
Abbreviated transcription (Latin):
autem uidisset ancilla q̃dam
ostiaria sedentem petrum ad lum̃
&e eum fuisset intruta: dixit. Num¬
quid & tu ex discipłis es hõĩs istius:
Negauit ille ce dixit. Non sum. Qualeᷤ
doctores sc̃e eccłie ante aduentum sc̃i
sp̃s fuerint scimtis: &e pꝰ aduentum illiꝰ
cuiꝰ fortitudinis sint fact̾i conspicimꝰ.
Certe ipse pastor ecclie & pͥmꝰ apłoꝵ¬
ad cuiꝰ sacratissimum corpꝰ sedimͦ: qͣnte
debilitatis quanteq formidinis fu̾it.
ancilla ostiaria requisita dicat. Una
enim mulieris uoce ꝑculsꝰ: dũ mori ti¬
muit. uitam negauit. Qui ñ penis.
ñ afflictionib. ñ t̾ribili cuiꝰquam po¬
ne sexus firmior t̾ribilis demonstra¬
retur: ancilla ẽ inqͥrente temptatus.
Rursusq ut talis serus infirmitas õ
officiisu deiectione uilesceret: ñ ab
ancilla dm̃mͦ s ab ostiaria ancilla re¬
quisitꝰ est. Eoce quam uilis est ad tẽp¬
tandum ꝑsona reqͥsita: ut aꝑte ꝓdet᷑.
quantum eum timoris infirmitas pos¬

Expanded text:
autem vidisset ancilla quaedam ostiaria sedentem Petrum ad lumen, et eum fuisset intuita, dixit: Nunquid et tu ex discipulis es hominis istius? Negavit ille, et dixit: non sum . Quales doctores sanctae Ecclesiae ante adventum sancti Spiritus fuerint scimus, et post adventum illius cujus fortitudinis sint facti conspicimus. Certe ipse pastor Ecclesiae et primus Apoad cujus sacratissimum corpus sedemus, quantae debilitatis quantaeque formidinis fuerit ancilla ostiaria requisita dicat. Una enim mulieris voce perculsus, dum mori timuit, vitam negavit. Qui non poenis, non afflictionibus, non terribili cune sexus firmior terribile demonstraret, ancilla inquirente est tentatus. Rursumque ut alius sexus infirmitas etiam officii sui dejectione vilesceret, non ab ancilla tantummodo, sed ab ostiaria est ancilla requisitus. Ecce quam vilis est ad tentandum persona requisita! ut aperte proderetur, quanta eum timoris infirmitas pos