comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gitatio hominis instrum̃tũ oꝑis sui scsm
desideriũ ipsiꝰ oꝑatur. & ut omne opuis
scđm uoluntatẽ eius ꝑficit: nec in ulla
re idẽ filius a patre suo recessit ut adama
fecit qui in lacũ mortis cecidit. Uñ etiã
regnũ ipsuis om̃ibꝰ uidelicet in celo & in
terra dominabit᷑. tibi inimicos suos ut
scabelsũ pedũ suoꝵ ꝯculcabit. quia cato
ipsiꝰ ꝑ gustũ peccati int̾ra nũquã tactaẽ:
ac ideo eriã nullus dolor eũ euicit. s ꝑ dũ¬
rã & asꝑam passionẽ omĩa terrena supe¬
rauit. Quẽ aut̃ deceret liberare hominẽ.
nisi igneũ filiũ dei qui de celo ad terras
descendit. & de ipsis ad celos ascenait. &¬
qui rore diuinitatis sicut guitã mellis
suꝑnã grãm suꝑ populũ suũ stillat.
ita ut fideles nũquã ab inuicẽ separari
possint: Omĩa enĩ oꝑa bona pat̾ infilio
suo oꝑatus ẽ. qͦd in nullo alio fieri potu¬
it . qm̃ ipse ut p̾fatum ẽ a patre nũqmͣ

Expanded text:
m desiderium ipsius operatur; et ut omne opus secundum voluntatem ejus perficit, nec in illa re idem Filius a Patre suo recessit ut Adam fecit, qui in lacum mortis cecidit. Unde etiam regnum ipsius omnibus, videlicet in coelo et in terra, dominabitur, ubi inimicos suos ut scabellum pedum suorum conculcabit, quia caro ipsius per gustum peccati in terra nunquam tacta est, ac ideo etiam nullus dolor eum evicit; sed per duram et asperam passionem omnia terrena superavit. Quem autem deceret liberare hominem, nisi igneum Filium Dei, qui de coelo ad terras descendit, et de ipsis ad coelos ascendit, et qui rore divinitatis sicut guttam mellis supernam gratiam super populum suum stillat, ita ut fideles nunquam ab invicem superari possint? Omnia enim opera bona Pater in Filio suo operatus est, quod in nullo alio fieri potuit, quoniam ipse, ut praefatum est, a Patre nunquam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ se completitrus. Quod & liber uite de¬
nunciat. qui nũquã delebit᷑. in quo etiã ce
lestis ierłm cũ om̃ibꝰ utirtutibꝰ sius desc̾p¬
ta ẽ. quas nullus enarrare ualet. sic̃ nec
mirabilia dei quispiã ad finẽ ꝑducit. qͣ
etiã om̃ia abraħa in circũcisione quã p̃¬
cepto dei compleuit fidelit̃ p̃monstrauit.
Atq in sũmitate sinistre ale untĩ ẽ. in se
scriptũ continens. speculũ sũ in quo in

Expanded text:
per se completurus. Quod et liber vitae deper se completurus. Quod et liber vitae denuntiat, qui nlestis Jerusalem cum omnibus virtutibus suis descripta est, quas nullus enarrare valet; sicut nec mirabilia Dei quispiam ad finem perducit, quae etiam omnia Abraham in circumcisione quam praecepto Dei complevit, fideliter praemonstravit. Atque in summitate sinistrae alae unum est in se scriptum continens: Spe
Abbreviated transcription (Latin):
demonstrat᷑. & que ad salutẽ populoꝵ
uiã iusticie ac ueritatẽ rectitudinis ostñ¬
dunt. quatinꝰ homo dm̃ timens ad celestia
ꝑueniat. uelut etiã oꝑa & finis abel decla¬
rant. Et unũ in medio eits in se scriptũ
nifestatio secretoꝵ dei declarat᷑. ostenden̾
qͥd om̃pe deus in latitudinẽ totiꝰ creature
miraculis suis se expandit. sicut etiã a
primo homtne usq ad nouissinrũ multi¬
plicia signa miraculoꝵ ꝑficit. uidelicet
ꝓphetando. nunciando. & faciendo. nec
in his cessabit. donec omĩa que facturus
ẽ compleat. quẽadmͦdũ nec in prima
compleret. sicut & in noe uariis signis
p̃figurauit. Unũq ẽ in fine ipsiꝰ in quo
scriptũ continet᷑. ostensio omniũ bonoꝵ
existo: quia infine isto finis diabolice ir¬
risionis ẽ premonstratus. atq ortꝰ cunc¬
boꝵ bonoꝵ p̾siguratus. designans etiã
qͦd filius dei formã homtnis de simpli¬
ci uirgine eẽt assũpturus. & om̃ia bona

Expanded text:
nstratur, et quae ad salutem populorum viam justitiae ac veritatem rectitudinis ostendunt, quatenus homo Deum timens, ad coelestia perveniat; velut etiam opera et finis Abel declarant. Et unum in medio ejus in se scriptum nifestatio secretorum Dei declaratur, ostendens quod omnipotens Deus in latitudinem totius creaturae miraculis suis se expandit; sicut etiam a primo homine usque ad novissimum multiplicia signa miraculorum perficit, videlicet prophetando, nuntiando, et faciendo, nec in his cessabit, donec omnia quae facturus est compleat, quemadmodum nec in prima ariis signis praefiguravit. Unumque est in fine ipsius, in quo scriptum continetur: Ostensio omnium bonorum existo, quia in fine isto finis diabolicae irrisionis est praemonstratus, atque ortus cunctorum bonorum praefiguratus, designans etiam quod Filius Dei formam hominis de simplici virgine esset assumpturus, et omnia bona
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ pendit. Infantiã enĩ suã & pucriciã
uiuentutẽ & matitrã etatem homo caꝑe
ualet. quid uͦ indecrepita etate de ipso
fiat. nequaquã comp̃hendere pot᷑ aut
quomꝰ mutandus sit. Per racionalitatẽ
quippe anime se uticiũ habere cognoscit.
s quomͦ sit qͥd antma ñ merit᷑ & qd finẽ¬

Expanded text:
perpendit. Infantiam enim suam et pueritiam, perpendit. Infantiam enim suam et pueritiam, juventutem et maturam aetatem homo capere valet, quid vero in decrepita aetate de ipso fiat, nequaquam comprehendere potest, aut quomodo mutandus sit. Per rationalitatem quippe animae se initium habere cognoscit; sed quomodo sit quod anima non moritur, et
Abbreviated transcription (Latin):
nalis ꝓfunditas & lacus ꝑditionis animaꝵ
illoꝵ qui dm contempnentes eñ bonis oꝑioꝰ
sctre noluerunt. Quaꝓpt̾ & ibi acer ignis
cũ amaritudine sulphuris & in extrica¬
bilibꝰ tenebris euaporat & ad destinata
loca se dilatat. ita ut diriersitatẽ caR dẽ pi¬
naꝵ humana scientia ad ꝑfectũ seire ñ
possit. quãdui homo in mortali scłõ uiuit.
Homo quoq ct̃ ad occasũ infidelitatis ꝑ¬
uenerit que ad ꝑditionẽ respicit. ita ut
nec iista oꝑa nec dm diligaꝵt: ignis ꝑtier¬
sitatis eũ acerbitate & cecitate morũ ili
occurrens ad plenitu.dinẽ infelicitatis &
submersionis eũ ꝑducit. ita ut spẽ inte
ñ habentẽ. ꝑditio ipstĩ ꝑ om̃ia inse trahat.
Nam homo qui stulticiã sequitir & sapien¬
tiã ꝑ quã detis omĩa creatit ab hominat᷑
seipsũ contempiat. cũ nulłã moderatio¬
nẽ in malis habens. de futura uita ni¬
chil cogitat. nec si alia uita sit scire desi¬
derat. nec quomͦ mutabilis sit ꝑspicacit᷑

Expanded text:
funditas, et lacus perditionis animarum illorum, qui Deum contemnentes eum bonis operibus scire noluerunt. Quapropter et ibi acer ignis cum amaritudine sulphuris, et inextricabilibus tenebris evaporat, et ad destinata loca se dilatat, ita ut diversitatem earumdem poenarum humana scientia ad perfectum scire non possit, quandiu homo in mortali saeculo vivit. Homo quoque cum ad occasum infidelitatis pervenerit, quae ad perditionem respicit, ita ut nec justa opera nec Deum diligat; ignis perversitatis cum acerbitate et caecitate morum illi occurrens, ad plenitudinem infelicitatis et submersionis eum perducit, ita ut spem vitae non habentem, perditio ipsum per omnia in se trahat. Nam homo qui stultitiam sequitur, et sapientiam per quam Deus omnia creavit abominatur, se ipsum condemnat, cum nullam moderationem in malis habens, de futura vita nihil cogitat, nec si alia vita sit scire desiderat, nec quomodo mutabilis sit perspicaciter
Abbreviated transcription (Latin):
plexione aspectus eiuis nũquã extediari
poterunt. Quc̃a dm̾dti etiã sapientia ordi¬
nauit sꝑc in homine uiuit & tugilat.
nec ullatenꝰ finiet᷑ s quãditi homo ĩ cor¬
ꝑe utuit cogitationes ipsiꝰ supͣ numerũ in
eo multiplicant᷑. sicut etiã sonts laudis ĩ
angłis innumerabilis ẽ. Cogitatio qͦq
in uuiente homine uiuit. & ipse ilłã uer¬
bo racionalitatis entutit. ac ꝑ eam opus
sitũ oꝑat᷑ qd tam̃ in se nequaquã uiuit.
qm̃ ille iriciũ habuit. S etertatas in se¬
metipsa uiuit nec umqm in defectu appa
rito aut̃ homo uita dicit᷑. qm̃ cũ ꝑ spi

Expanded text:
s ejus nunquam extaediari poterunt. Quemadmodum etiam sapientia ordinavit, spiritus in homine vivit et vigilat, nec ullatenus finietur, sed quandiu homo in corpore vivit, cogitationes ipsius supra numerum in eo multiplicantur, sicut etiam sonus laudis in angelis innumerabilis est. Cogitatio quoque in juventute hominis vivit, et ipse illam verbo rationalitatis emittit, ac per eam opus suum operatur, quod tamen in se nequaquam vivit, quoniam ille initium habuit. Sed aeternitas in semetipsa vivit, nec unquam in defectu apparrito autem homo vita dicitur, quoni
Abbreviated transcription (Latin):
ria sua in ipso clatisit. quia sciendo. cogi¬
tando & oꝑando ad sumilitudinẽ̾ dei fac¬
tus ẽ. Duunitas enĩ ordinationẽ om̃is oꝑis
sui in semetipsa habut. quẽadin̾dũ alud
fieri deberet. & scđm hoc hominẽ ut
cogitare posset constituit. ita ut ille
om̃ĩa oꝑa sua in corde suo primitꝰ dictet
quã faciat. quia clatisura mirabiliũ dei
ẽ. Peus nãq ordinat. homo atit̃ cogitat:
angłs uͥ scientiã habet. in qua semꝑ cũ
uoce latidis & cũ dilectione honoris dei
sonat nec aliud quã in dm ꝓspicere &
ipsũ laudare desiderat. Et deus ante
euũ absq om̃i cessatione opus qͦd factu¬
rus erat in se habuit: & sic homo qui
clausura miraculoꝵ eiꝰ ẽ cũ oculo fidei
ipsũ cognoscit. eũq cũ osculo scientie
amplectit᷑. quẽ oculis carnalibꝰ uidere non

Expanded text:
cogitando, et operando ad similitudinem Dei factus est. Divinitas enim ordinationem omnis operis sui in semetipsa habuit, quemadmodum illud fieri deberet, et secundum hoc hominem ut cogitare posset constituit, ita ut ille omnia opera sua in corde suo primitus dictet, quam faciat quia clausura mirabilium Dei est. Deus namque ordinat, homo autem cogitat, angelus vero scientiam habet, in qua semper cum voce laudis et cum dilectione honoris Dei sonat, nec aliud quam in Deum perspicere et ipsum laudare desiderat. Et Deus ante aevum absque omni cessatione operis quod facturus erat in se habuit; et sic homo, qui clausura miraculorum ejus est, cum oculo fidei ipsum cognoscit, eumque cum osculo scientiae amplectitur, quem oculis carnalibus videre non
Abbreviated transcription (Latin):
indum̃ti humairitatis sue om̃ĩa sꝑitalia
in homine oꝑabat᷑. que etiã usq ad nouis¬
sunũ diẽ ꝑficiet. & hȩç in medio potentie
sue sunt. ñ ꝑ numerũ dierũ. s ꝑ uim
opts sui. ac ea in recta statera habet. ita
tit ꝑ nulłã illusionẽ suꝑari possit. Nam
in humanitate sua siꝑ pennas uentoꝵ
nolauit. & sicut aquila in solem. sic ipse
in faciẽ patris aspexit. quia sic̃ abraham
ciretĩcisionẽ carnis acceꝑit ꝑ quã sꝑitalis
uita quã aqua significat intelligit᷑ ut

Expanded text:
indumenti humanitatis suae omnia spiritualia indumenti humanitatis suae omnia spiritualia in homine operabatur, quae etiam usque ad novissimum diem perficiet, et haec in medio potentiae suae sunt, non per numerum dierum, sed per vim operis sui, ac ea in recta statera habet, ita ut per nullam illusionem superari possit. Nam in humanitate sua super pennas ventorum volavit, et sicut aquila in solem, sic ipse in faciem Patris aspexit, quia sicut Abraham circumcisionem carnis acceperat, per quam spiritalis vita, quam aqua significat, intelligitu
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ maria tota sca fuit. que de sꝑti scõ
filiĩ concepit. & uirgo peꝑit. uirgoq per¬
mansit. Hec natiuitas ꝑ antiquũ consiliũ
p̃destinata erat & tota sꝑitalis in dutuita¬
te occultata latebat. nec in scientiã honu¬
nũ uolauit eo qͦd ñ multiplex. s unica in
diuinitate eẽt. ubi idẽ dei silius ante anti¬
quitatẽ dierũ ex patre natus extitit: qmͣ
pat᷑ eũ hominẽ fieri in uoluntate sua sem¬
ꝑ habuit. Qui in aliena natura humani¬
tatis ueniens sinistrã partẽ leuiathan euer¬
tit. cũ nulle uicia peccatoꝵ de guiture alliꝰ
ꝑ oꝑa castitatis abstraxit. quia abstinentia
& contritio peccatoꝵ ale castitatis sunt. ĩ
quibꝰ uirgines & penitentes ꝓpt̾ dimissa
peccata carnaliũ desiderioꝵ ad desponsa¬
tionẽ agni uolant. qm̃ & filius dei uirgi¬
nis filius uirginitate coronatus penitentes
ad ipsũ currentes suscepit. Ab inicio enĩ

Expanded text:
autem Marautem MarFilium concepit, et virgo peperit virgoque permansit. Haec nativitas per antiquum consilium praedestinata erat, et tota spiritalis in divinitate occultata latebat, nec in scientiam hominum volavit, eo quod non multiplex, sed unica in divinitate esset, ubi idem Dei Filius ante antiquitatem dierum ex Patre natus exstitit, quoniam Pater eum hominem fieri in voluntate sua semper habuit. Qui in aliena natura humanitatis veniens, sinistram partem Leviatan evertit, cum mille vitia peccatorum de gutture illius per opera castitatis abstraxit, quia abstinentia et contritio peccatorum alae castitatis sunt, in quibus virgines et poenitentes propter dimissa peccata carnalium desideriorum ad desponsationem Agni volant, quoniam et Filius Dei, Virginis Filius, virginitate coronatus, poenitentes ad ipsum currentes suscepit. Ab initio enim
Abbreviated transcription (Latin):
magnis p̃coniis & mudtis signis occultã
diuinitatẽ suã hominibꝰ ostendit.: atq ꝑ sa¬
pientiã increaturis multa eis demonstra¬
uit in quibꝰ secreta diuinitatis ipsiꝰ cognos¬
cant. quẽ adidũ homo multas formas ꝑ
scientiã suã coloridꝰ depingit. S & sient
antiquiis serpens ĩ casu suo deo refistere ñ
potuit. sic etiã nec contradicere ualuit. qͥn
deuis suꝑnũ chorũ in maiore laude ꝑfiliũ
suũ cũ animabꝰ iustoꝵ restitueret. de quo
illi ceciderunt qui opus eiusde fiuĩ dei an¬
te nouissimũ diem plenit̾ scire ñ poterunt.¬
& qui tunc de celesti exercita magnã con¬
fusionẽ sustinebunt. quia locus eoꝵ ĩ ma¬
iore benedictione replebit᷑. quã ante fuis¬
set. Filius enĩ dei ut p̃dictũ est in alieua
uia p̃ aliis fornosus ꝓcessit. proles uirgi.¬
nee nature. extstens. qm̃ prima uirgo ꝑ
serpentinũ consiliũ corrupta ẽ: uirigo

Expanded text:
magnis praeconiis et multis signis occultam magnis praeconiis et multis signis occultam divinitatem suam hominibus ostendit, atque per sapientiam in creaturis multa eis demonstravit, in quibus secreta divinitatis ipsius cognoscant, quemadmodum homo multas formas per scientiam suam coloribus depingit. Sed et sicut antiquus serpens in casu suo Deo resistere non potuit, sic etiam nec contradicere valuit, quin Deus supernum chorum in majore laude per Filium suum cum animabus justorum restitueret, de quo illi ceciderunt, qui opus ejusdem Filii Dei ante novissimum diem pleniter scire non poterunt, et qui tunc de coelesti exercitu magnam confusionem sustinebant, quia locus eorum in majore benedictione replebitur, quam ante fuisset. Filius enim Dei, ut praedictum est, in aliena via prae aliis formosus processit, proles virgineae naturae existens, quoniam prima virgo per serpentinum consilium corrupta est; Virgo
Abbreviated transcription (Latin):
tos aquilonis amicos celauit qͦd cũ filio
suo facere uoluit. & sic̃ illos retrorsũ deie¬
cit ne ullũ limĩ uiderent. ita in nulla sci¬
entia opus filii dei uidebant. & qm̃ hec
onũa deus ꝑ antiquũ consiliũ ordinauerat.
idcuxo alis adscondita erant. Per itim enĩ
reli dei diabolus ĩ abyssũ dimersus ẽ. &
om̃e lum̃ illi ablatũ ẽ.ita ut iam nullũ
fulgorẽ beatitudinis uideat. quia om̃i¬
no excecatus ẽꝰ qm̃ similitudinẽ illiꝰ qui
de nullo s qui ꝑ semetipsũ ẽ habere uo¬
luit. & licet inutili timore iudicia di
nunc sentit & eis respondetꝰ uia scili¬
cet que ad ipsũ ꝑtinent pumendo. Nam
in timore iudicioꝵ dei notut. qd deo ne¬
quaquã resistere pot̾ s. tam̃ ramosoꝑis
illius ab scidit. sic̃ in primis hominibꝰ
fecit. illos uidelicet seducendo qui ei ex
toto corde consentiunt. Propt̃ qͥd etiã
inꝑditionẽ uadunt. qtua ideni hostis
semꝑ rugit ut anmas deuoret nec ab
hoc furore ullo tedio cessat. Penis aut̃ ĩ

Expanded text:
tos aquilonis amicos celavit, quod cum Filio suo facere voluit, et sicut illos retrorsum dejecit, ne ullum lumen viderent, ita in nulla scientia opus Filii Dei videbant, et quoniam haec omnia Deus per antiquum consilium ordinaverat, idcirco illis abscondita erant. Per vim enim zeli Dei diabolus in abyssum dimersus est, omneque lumen illi ablatum est, ita ut jam nullum fulgorem beatitudinis videat, quia omnino excaecatus est, quoniam similitudinem illius qui de nullo, sed qui per semetipsum est habere voluit, et licet inutili timore judicia Dei nunc sentit et eis respondet, illa scilicet quae ad ipsum pertinent puniendo. Nam in timore judiciorum Dei novit, quod Deo nequaquam resistere potest; sed tamen ramos operis illius abscindit, sicut in primis hominibus fecit, illos videlicet seducendo qui ei ex toto corde consentiunt. Propter quod etiam in perditionem vadunt, qua idem hostis semper rugit ut animas devoret, nec ab hoc furore ullo taedio cessat. Deus autem in
Abbreviated transcription (Latin):
gulũ qui uersus orientẽ respici¬
ebat. uidi imaginẽ ctuꝰ facies
& pedes tanto fulggore radiabãt.
ut idẽ fulgor uisũ meũ reuerberaret. Ues¬
tem aut̃ quasi ex albo serico induerat. &
uiridis coloris desuꝑ tunicã habebat. que
diuersis margaritis ubiq ornata apparebat.
atq uelut ĩ auribꝰ maures. in pectore ino¬
nilia. in brachiis uͦ armillas portabat: que
omĩa uelut ex purissimo auro erant p̃cio¬
sis lapidibꝰ ornata. S quasi ĩ medio eiꝰdẽ
septentrionalis plage uidi aliã imaginẽ
erectã stantẽ & formã mirabise habentẽ:
in cuiꝰ sũmitate ubi locus capitis eiꝰ eẽ debe¬
bat tanta claritas fulgoris radiabat. ut
idẽ fulgor uisũ meũ reꝑcuteret. In
medio aut̃ uentris ipsiꝰ. caput hominis
capillos canos barbãq habens apparebat.
& pedes eiis similitudinẽ pedũ leonis imni

Expanded text:
gulum qui versus orientem respiciebat vidi imaginem cujus facies et pedes tanto fulgore radiabant, ut idem fulgor visum meum reverberaret. Vestem autem quasi ex albo serico induerat, et viridis coloris desuper tunicam habebat, quae diversis margaritis ubique ornata apparebat, atque velut in auribus, inaures, in pectore monilia, in brachiis vero armillas portabat, quae omnia velut ex purissimo auro erant, pretiosis lapidibus ornata. Sed quasi in medio ejusdem septentrionalis plagae vidi aliam imaginem erectam stantem, formamque mirabilem habentem, in cujus summitate ubi locus capitis ejus esse debebat, tanta claritas fulgoris radiabat, ut idem fulgor visum meum repercuteret. In medio autem ventris ipsius caput hominis capillos canos, barbamque habens apparebat, et pedes ejus simil
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑis su cõmisit. Ipse etiã firmauit
ecclĩam toto orbe terraꝵ. diffusam. que
nulla tempestate aduersarioꝵ ꝯteretur:
quãuis plurimis tribulationibꝰ multoci¬
ens fatiget᷑. Nam miracula sua deus in
illa assidue ꝑficit nee in hoc cessabit. quo¬
usq numerus electoꝵ suoꝵ cũ celesti armo¬
nia compleat᷑. Uultus aut̃ diuinitatis
suꝑ armoniã utã ẽ. nec ipsa ullo fine
termnari pot̾it. nec quicquã ꝑ ie. s ꝑ osten¬
sionẽ uultus diumnitatis facere ualetꝰ sic¬
tiec umbra inspecudo apparens aliquia ꝑs.
facit s ꝑ formã suã de qua ꝓcedit. Et celi
licuitut qui dm̃ inspicrunt. celiq qui eũ
ꝓpbetant: celti quoq fuit qͦd filius dei m
humanitate se ostendebat. Celi aut̃ illi no¬
minaut᷑ qui de splendore ualtus dei quc̃ ad¬
m̾sũ scittille ab igne resplendent. & ĩ quitꝰ
deus om̃s ininucos suos suꝑanit. S ct̃ as¬

Expanded text:
corporis sui commisit. Ipse etiam firmavit corporis sui commisit. Ipse etiam firmavit Ecclesiam toto orbe terrarum diffusam, quae nulla tempestate adversariorum conteretur, quamvis plurimis tribulationibus multoties fatigetur. Nam miracula sua Deus in illa assidue perficit, nec in hoc cessabit, quousque numerus electorum suorum cum coelesti harmonia compleatur. Vultus autem Divinitatis super harmoniam istam est, nec ipsa ullo fine terminari poterit, nec quidquam per se sed per ostensionem vultus Divinitatis facere valet, sicut nec umbra Et coeli dicuntur qui Deum inspiciunt, coelique qui eum prophetant, coelum quoque fuit, quod Filius Dei in humanitate se ostendebat. Coeli autem illi nominantur qui de splendore vultus Dei quemadmodum scintillae ab igne resplendent, et in quibus Deus omnes inimicos suos su
Abbreviated transcription (Latin):
fidei miractila sua ꝑ hoc cognoscant. &
ui p̃dicta ornam̃ta uidere ñ ualerent. sci¬
entia eoꝵ ceca eẽt. sic̃ etiã caquilo onmi la¬
ce priuatus pꝰ ruinã diaboli nũquã clarii¬
it: qui qm̃ honorẽ altissimi subsannauit.
ido & ipse nullũ lum̃ retinuit. Oirabues
quoq elationes maris sunt. cũ horines in
instabilitate hac & illac intindant. sꝑu sc̃o
accensi. a terrenis ad celestia se eleuant.
& sic etiã mirabilis maltis uirtatidꝰ dñs.
cũ illos ad queq bona ita ꝯfortat. ut sor¬
didꝰ uicioꝵ deinceps se subdere recusent.
Unde etiã scriptura habet. uiiii.¬
accipienduis ẽ. Neus cũ pleno oꝑe reple¬
uit orbẽ terre. & idõ ñ commouebitur:
qm̃ sĩ creaturis repletus ñ cẽt. quadã in¬
anitate concussus moueret᷑. Om̃is enĩ cre¬
atura locũ suũ qui ipsã ministrando por¬
tat replet. s detis miracula sua in homi¬
ne oꝑat᷑. & orbẽ terre illi ad necessitatẽ

Expanded text:
fidei miracula sua per haec cognoscant; et fidei miracula sua per haec cognoscant; et si praedicta ornamenta videre non valerent, scientia eorum caeca esset; sicut etiam aquilo omni luce privatus, post ruinam diaboli nunquam claruit, qui quoniam honorem Altissimi subsannavit, ideo et ipse nullum lumen retinuit. Mirabiles quoque elationes maris sunt, cum homines qui in instabilitate hac et illac inundant, Spiritu sancto accensi a terrenis ad coelestia se elevant; et sic etiam mirabilis in altis virtutibus Dominus, cum illo ad quaeque bona ita confortat, ut sordibus vitiorum deinceps se subdere recusent. Unde etiam Scriptura habet: Iaccipiendus est: Deus cum pleno opere replevit orbem terrae, et ideo non commovebitur, quoniam si creaturis repletus non esset, quadam inanitate concussus moveretur. Omnis enim creatura locum suum qui ipsam ministrando portat replet; sed Deus miracula sua in homine operatur, orbemque terrae illi ad necessitatem
Abbreviated transcription (Latin):
hoc mͦ accipiendus ẽ. Netis qui uia &
ueritas ẽ sub archanis recte ꝯstitutio¬
uiis sue omĩa ornam̃ta firmam̃ti cũ
intrabilibꝰ elationibus maris pofutit.
quia cũ mirabili elatione maris orna¬
m̃ta firmam̃ti ꝑ fudit. eaq in aliqua
parte scm celestia archana in simili¬
tudine ĩpeculi posuit. s sicut umbra
inspeculo nichil absq forma sua potͣ.
sic nec ornam̃ta firmam̃ti quicquã
ꝑ se. nisi ꝑ sitꝑna secreta oꝑari p̃ualent.
Ornam̃ta quippe firmam̃ti de suꝑnis
archanis resplendent quẽ a dmdũ ful¬
gir ab igne ꝓcedit. quia ignis mat̾ia ful¬
guris ẽ & fulgur ꝑtransit. ignis aut̃ ꝑ¬
manet: & ita ornam̃ta sirmam̃ti ꝑtran¬
seunt. celestis aut̃ armonia manendo ꝑ¬
durat. Quappt̾ & intrabilis in altis celoꝵ
ea respictre que nũquã transibrnt. quia
in indeficiente ꝑfectione sunt. S deris in
ornam̃tis & in signis firmam̃ti hominibꝰ
celestia demonstrauit. quatinꝰ in speculo

Expanded text:
ia et veritas est, sub arcanis rectae constitutionis suae omnia ornamenta firmamenti cum mirabilibus elationibus maris posuit et cum mirabili elatione maris ornamenta firmamenti perfudit, eaque in aliqua parte secundum coelestia arcana in similitudine speculi posuit; sed sicut umbra in speculo nihil absque forma sua potest, sic nec ornamenta firmamenti quidquam per se nisi per superna secreta operari praevalent. Ornamenta quippe firmamenti de supremis arcanis resplendent, quemadmodum fulgor ab igne procedit, quia ignis materia fulguris est, et fulgur pertransit, ignis autem permanet; ita et ornamenta firmamenti pertranseunt, coelestis autem harmonia manendo perdurat Quapropter et mirabilis in altis coelorea respicere, quae nunquam transibunt, quia illa in deficiente perfectione sunt. Sed Deus in ornamentis et in signis firmamenti hominibus coelestia demonstravit, quatenus in speculo
Abbreviated transcription (Latin):
nitus meus apparurt. qui sathan ĩ inferio¬
rẽ puteũ inferni uelat lapidẽ submersit.
ita qͦd ĩ nullo uentoso flatu uoluntatis
sue spirare pot̾it ut priꝰ fecit in quo
facto ide futus meus electis suis eterna p̃¬
inia demonstrauit. quẽa dm̾đu ad moy¬
sen locutus sum dicens. uII.¬

Expanded text:
meus apparuit, qui Satan in inferiorem puteum inferni velut lapidem submisit, ita quod in nullo ventoso flatu voluntatis suae spirare poterit, ut prius fecit, in quo facto idem Filius meus electis suis aeterna praemia demonstravit, quemadmodum ad Moysen locutus sum dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
sedisset quasi eos in medio cordis sui ha¬
beret. Tunc filus dei ut p̾fatũ est diabo¬
lo nesciente occulte uenit. atq huma¬
nitate sua hamũ illiꝰ quo homines capi¬
ebat confregit. quẽ etiã deuictis hostibꝰ
sius ꝓ signo triumphi ĩ uexillum crucis
suspendit. & patri suo cũ omni milicia
celestis exercitus ostendit. Unde & icde
exercitus canticũ noue laudis eleuabat.
gaudens qͥd tam magna multitudo be¬
ataꝵ animaꝵ a tan truculenta captiui¬
tate liberata ẽẽt. quia p̃dictus dei fuiꝰ
eas in locũ beatitudinis collocauerat.
Et quare om̃pe deus unicũ filiũ suũ qui
nullũ debitũ inpeccatis habuit: tantas
passiones pati ꝑmisit. Idcirco uidelicet
ne antiquus deceptor ullam occasionẽ
aduersus dm̃ haberet. quia homo illi li¬
bent̃ consenserat. & qm̃ p̃cepta illiꝰ per
onũa secrtus fuerat. Si enĩ homo pec¬
cator ꝓ aliis hominibꝰ occideret᷑. malig¬

Expanded text:
sedisset, quasi eos in medio cordis sui hasedisset, quasi eos in medio cordis sui haberet: tunc Filius Dei, ut praefatum est, diabolo nesciente, occulte venit, atque humanitate sua hamum illius quo homines capiebat confregit, quem etiam devictis hostibus suis pro signo triumphi in vexillum crucis suspendit, et Patri suo cum omni militia coelestis exercitus ostendit. Unde et idem exercitus canticum novae laudis elevabat, gaudens quod tam magna multitudo beatarum animarum a tam truculenta captivitate liberata esset, quia praedictus Dei Filius eas in locum beatitudinis collocaverat. Et quare omnipotens Deus unicum Filium suum qui nullum debitum in peccatis habuit, tantas passiones pati permisit? Idcirco videlicet, ne antiquus deceptor ullam occasionem adversus Deum haberet, quia homo illi libenter consenserat, et quoniam praecepta illius per omnia secutus fuerat. Si enim homo peccator pro aliis hominibus occideretur, malig
Abbreviated transcription (Latin):
posset. qm̃ filiĩ forncationis ñ eẽt populuᷤᷤ
dei nec ipse deus eoꝵ. In spurciciis namq
motus carnis diabolus ualde gaudebat.
& intra se dicebat. Ego hominẽ de glorio¬
so loco suo deieci eumq ĩ maximas sordes
misi. & ideo nulla pars deo in illo ẽ. quia
ipse totus mundus nulłã sordiditatem
iult nec recipit. Quappt̃ & homo ĩ loco
meo remanebit. S deus antiquũ serpentẽ
celauit quomͦ hominẽ liberare uellet. &
spurcicias que ꝑ dolum illiꝰ ebullierant.
ꝑ filiũ suũ abluit: & uulnera que homi¬
ni luxuria inflixerat ꝑ illũ deleuit.
stud deus ĩ medio potentie sue inqua an¬
te om̃ia inicia fuit. & ĩ medio noctis ĩfer¬
nalis putei fecit. sicuit & ĩ noctis medio
cere quecũq uoluit. atq ĩ medio noctis
cũ antiquus iimicus suꝑba opinione
ptitabat. qͥd homines cepisset sic̃ uellet.¬
& ita tantã multitudinẽ hominũ pos¬

Expanded text:
posset quoniam fornicationis non esset populus posset quoniam fornicationis non esset populus Dei, nec ipse Deus eorum. In spurcitiis namque motus carnis diabolus valde gaudebat, et intra se dicebat: « Ego hominem de glorioso loco suo dejeci, eumque in maximas sordes misi, et ideo nulla pars Deo in illo est, quia ipse totus mundus nullam sordiditatem vult nec recipit. Quapropter et homo in loco meo remanebit. » Sed Deus antiquum serpentem celavit quomodo hominem liberare vellet, et spurcitias quae per dolum illius ebullierant, per Filium suum abluit, et vulnera quae homini luxuria inflixerat per illum delevit. Istud Deus in medio potentiae suae, in qua ante omnia initia fuit, et in medio noctis infernalis putei fecit, sicut et in medio noctis cere quaecunque voluit; atque in medio noctis, cum antiquus inimicus superba opinione putabat quod homines cepisset sicut vellet, et ita tantam multitudinem hominum pos
Abbreviated transcription (Latin):
ciũ forme uolatiliũ dissimilis existit. &
ut ocultũ ẽ quomͦ pisces uascant᷑ & qua¬
lit̃ crescant. & aque in quibꝰ uiuunt fes¬
tinũ cursũ habent. & pisces etiã cũ ipsis
festinant᷑ flurint: ita quoq & filius dei
totus in sc̃itate natus ẽ. & in aliena natu¬
ra scilicet ab aliis hominibꝰ seꝑatus. in
uisticia totus sc̃s fuit. in qua etiã homi¬
nẽ expansis alis omniũ bonoꝵ oꝑt̃ ince¬
su reportauit. sicut & in antiqtia lege ꝑ
signa sacrificioꝵ multociens p̃signatum
fuerat. & ut ꝑ ipsũ in uirginea natura
deinde completũ ẽ. Mox enĩ ut acła noxi¬
ale ponrũ comedit gustũ in peccatis con¬
cepit. ita ut ñ peccareᷤ posset. Quappt̾
& paradysiaca gła ab ipso recessit. & in
ixiliũ missus ẽ. Statim quoq diabolus
luxuriã aduersus dm̃ ꝓtudit. & natiuita¬
tĩ hominũ cũ inpudica ꝯfusione euertit.
atq indolo suo cogitabat q̃d homo qui ĩ
tantis sordibꝰ eẽt regnũ celor intrare non

Expanded text:
 dissimilis existit, et ut occultum est quomodo pisces nascantur, et qualiter crescant et aquae in quibus vivunt festinum cursum habent, et pisces etiam cum ipsis festinanter fluunt, ita quoque et Filius Dei totus in sanctitate natus est, et in aliena natura, scilicet ab aliis hominibus separatus, in justitia totus sanctus fuit, in qua et hominem expansis alis omnium bonorum operum in coelum reportavit, sicut et in antiqua lege per signa sacrificiorum multoties praesignatum fuerat, et ut per ipsum in virginea natura deinde completum est. Mox enim ut Adam noxiale pomum comedit, gustum in peccatis concepit, ita ut peccare posset. Quapropter et paradisiaca gloria ab ipso recessit, et in exsilium missus est. Statim quoque diabolus luxuriam adversus Deum protulit, et nativitatem hominum cum impudica confusione evertit, atque in dolo suo cogitabat, quod homo qui in tantis sordidus esset, regnum coelorum intrare non
Abbreviated transcription (Latin):
tempũꝰ quia in ipso hoc antiquũ consiliũ
fuit qͥd diersa oꝑa facere uolitit & hec
quasi radiũ solis ante antiquitatẽ dierũ in¬
spexit qm̃ futura erant. Nam deus unus ẽ
& hitic unitati nichil se conferre pot᷑.s.
ipse p̾sciuit quia qͦdd̃a opus qͦd facturus
erat similitudinẽ huiꝰ unitatis sibi tisur¬
pare temptaret. Uñ & illi ostacułu reꝑ¬
cussionis opposuit. qm̃ ipse illa unitas ẽ
que nullũ sibi simise habet. alioqui uni¬
tas nominari ñ posset. Et ido etiã il¬
lũ ase abicit qui similitudinẽ hanc ꝑ¬
uerse appetit. & sic quelibet racionalis
anima in homine que de illo qui uerus
deus ẽ existit ut qͦd sibi placet eligat &
qͦd sibi displicet abiciat. quia qͥd bont̃
seu qͥd nocuiũ sibi sit cognoscit. S qmͣ¬
iis deus untis sit. inui tam̃ cordis sui opꝰ
quodda p̾scut qͥd magnifice muitipli¬
cauit. ipseq deuis ille uiuens ignis ẽ. ꝑ

Expanded text:
temporum, quia in ipso hoc antiquum consilium temporum, quia in ipso hoc antiquum consilium fuit, quod diversa opera facere voluit; et haec quasi radium solis ante antiquitatem dierum inspexit, quoniam futura erant. Nam Deus unus est, et huic unitati nihil se conferre potest, sed ipse praescivit, quia quoddam opus quod facturus erat, similitudinem hujus unitatis sibi usurpare tentaret. Unde et illi obstaculum repercussionis opposuit, quoniam ipse illa unitas est, quae nullum sibi similem habet, alioquin unitas nominari non posset; et ideo etiam illum a se abjicit, qui similitudinem hanc perverse appetit, et sic quaelibet rationalis anima in homine quae de illo qui verus Deus est existit, ut quod sibi placet eligat, et quod sibi displicet abjiciat, quia quid bonum seu quid nocivum sibi sit cognoscit. Sed quamvis Deus unus sit, in vi tamen cordis sui opus quoddam praescivit, quod magnifice multiplicavit; ipseque Deus ille vivens ignis est, per
Abbreviated transcription (Latin):
fulgiris ex se reddentibꝰ induta. S & ante
faciẽ eiusdẽ imaginis. quasi tabula ut cris¬
tallus ꝑlucida apparebat: in qua scriptũ
erat. Pulcrã formã argentei coloris ma¬
nifestabo. quia diuinitas que inicio caret.:
magnã claritatẽ habet. s unũq̃dq qͥd
iniciũ habet ambiguũ interroribꝰ est:
nec secreta dei in plena scientia capere
pot᷑. Et imago hec p̃dictã tabusa inspi¬
ciebat. Uñ & linea in qua sedebat motie¬
bat᷑. & mox uͥ eade linea p̾dicte rote
in sinistra eiꝰ parte conuincta uidebatur.
ext̾ior pars ipsuis rote ꝑ breue spaciũ
aliquantũ aquosa & deinde aliquantũ
ultra medietatẽ medietatis eiꝰdẽ rote que
sub p̾fata linea in transuersũ ducebatur
rubicunda. & pꝰmodũ prira & lucida. &
tande uelut turbida & ꝓcellosa tempestas
efficiebat᷑. scilicet prope finẽ eusdẽ medie
tatis ubi p̃fata linea eidẽ rote affixa erat.¬
honio audi & intellige uerba illius qui
etat & qui c̃ absq officio mutabilitatis

Expanded text:
ulguris ex se reddentibus induta. Sed et ante faciem ejusdem imaginis quasi tabula ut crystallus perlucida apparebat, in qua scriptum erat: Pulchram formam argentei coloris manifestabo, quia divinitas quae initio caret magnam claritatem habet; sed unumquodque quod initium habet ambiguum in terroribus est; nec secreta Dei in plena scientia capere potest. Et imago haec praedictam tabulam inspiciebat. Unde et linea in qua sedebat movebatur, et mox ubi eadem linea praedictae rotae in sinistra ejus parte conjuncta videbatur, exterior parsosa, et deinde aliquantulum ultra medietatem medietatis ejusdem rotae, quae sub praefata linea in transversum ducebatur rubicunda, et post modum pura et lucida, et tandem velut turbida et procellosa tempestas efficiebatur, scitatis ubi prefata linea eidem rote affixa estO homo, audi et intellige verba illius qui erat, et qui est absque officio mutabilitatis
Abbreviated transcription (Latin):
retur. nisi qͦd tantũ corpris tegien anime
eẽt: & ꝑ amanã moueret᷑. Peus quoq uideri
ctiã corpꝰ homrinis ꝓptͣ uestes uideri ñ pot̃.
Et sicut intior claritas solis ñ certat᷑. ita
nec deus a mortali creatura ñ iudet᷑ s ꝑ fide
intelligit᷑ uelut etiã exterior circulus solis
irgilantibꝰ octilis aspicct᷑. Et om̃e opus qͦd
sapientia institiit. hoc contra maliciã di¬
aboli fecit. quia ille om̃e opus ipsius semꝑ
odio habitit & odit. usq in finẽ plem nu¬
meri cũ ipse in tanta fortittidine ꝑctissus
ꝑibit ut deinceps aduersus dm̃ p̃liari non
temptet. Om̃is quoq ordinatio sapientie
suauis & lenis existit. qm̃ ipsa tunicã suã
in sangitine agni qui nuiscricors ẽ lauat.
cũ sordibꝰ asꝑsa fuierit. quappt᷑ & suꝑ om¬
nia ornam̃ta creatitraꝵ amanda ẽ om̃ibꝰq

Expanded text:
retur, nisi quod tantum corpus tegimen animae retur, nisi quod tantum corpus tegimen animae esset, et per animam moveretur. Deus quoque videri etiam corpus hominis propter vestes videri non potest. Et sicut interior claritas solis non cernitur, ita nec Deus a mortali creatura videtur, sed per fidem intelligitur, velut etiam exterior circulus solis vigilantibus oculis aspicitur. Et omne opus quod sapientia instituit, hoc contra malitiam diaboli fecit, quia ille omne opus ipsius semper odio habuit et odit, usque in finem pleni numeri, cum ipso in tanta fortitudine percussus peribit, ut deinceps adversus Deum praeliari non tentet. Omnis quoque ordinatio sapientiae suavis et lonis existit, quoniam ipsa tunicam suam in sanguine Agni qui misericors est lavat, cum sordibus aspersa fuerit; quapropter et super omnia
Abbreviated transcription (Latin):
Deus itaq ꝑ sapientiã firmam̃tũ posu¬
it. & hoc cũ uirsbꝰ syderũ uelut cũ claus
cõpilauit. sic̃ &e homo domũ stiã cũ cla¬
tus firmat ne cadat. Sydera etiã line assũt.
que de sole accendit᷑. & in defectu suo lum̃
syderibꝰ stalat. & quã utiq sapientia in
antiquo consilio fecundã cũ sole hontin
fecit qui om̃is creatitra ẽ cũ illa sucũ terre
infundit. s sol diumnitatẽ. luna uͦ ĩnime¬
rabisẽ numerũ humani generis defignat:
& hec ont̃ia ornatus sapientie funt. Firma¬
mentũ quoq sedes omniũ ornam̃toꝵ suoꝵ
ẽ. sicut & homo sedẽ habet quę terra ẽ
que ilłñ fustinet. illudq detis cũ ornatu
suo ad laudẽ suã positit sic̃ sapientia hoc
pordinauerat. Unde & creatura ipsi sapi¬
entie quasi uestis fuit qm̃ opus suũ tetigit.
sic̃ & homo uestẽ suã sentit. Si atit᷑ homo
sic creatus eẽt ut uestibꝰ carere posset. tune
oꝑe non indigeret nec ullo ministĩo honora¬

Expanded text:
um posuit, et hoc cum viribus siderum velut cum clavis compilavit, sicut et homo domum suam cum clavis firmat ne cadat. Sidera etiam lunae adsunt, quae de sole accenditur, et in defectu suo lumen sideribus stillat, et quam utique sapientia in antiquo consilio fecundam cum sole homini fecit, qui omnis creatura est, cum illa succum terrae infundit, sed sol divinitatem, luna vero innumerabilem numerum humani generis designat, et haec omnia ornatus sapientiae sunt. Firmamentum quoque sedes omnium ornamentorum suorum est, sicut et homo sedem habet, quae terra est, quae illum sustinet; illudque Deus cum ornatu suo ad laudem suam posuit, sicut sapientia hoc praeordinaverat. Unde et creatura ipsi sapientiae quasi vestis fuit, quoniam opus suum tetigit, sicut et homo vestem suam sentit. Si autem homo sic creatus esset, ut vestibus carere posset, tunc opere non indigeret, nec ullo ministerio honora
Abbreviated transcription (Latin):
ñ indiguissent. nec deinceps ab amore
eius torpescent. Itaq timor dĩ om̃bꝰ tam
electis. simplicibꝰ. & innocentibꝰ quã pecca¬
toribꝰ necessarius ẽ. qm̃ eos oportet timo¬
rẽ dei priꝰ babere. quã amorẽ eius gustent.
& ideo etiã in p̃fato speculo intentiones ipsoꝵ
uelut scriptura apparent. quas deus semꝑ
inspicit. Et inũ infine euidẽ ale scriptũ
habens. nuncia nobis si tues ipse qui reg¬
naturus es in populo ifrł. quia ubi uetus

Expanded text:
non indiguissent, nec deinceps ab amore non indiguissent, nec deinceps ab amore ejus torpescent. Itaque timor Dei omnibus tam electis simplicibus et innocentibus quam peccatoribus necessarius est, quoniam eos oportet timorem Dei prius habere quam amorem ejus gustent, et ideo etiam in praefato speculo intentiones ipsorum velut scriptura apparent, quas Deus semper inspicit. Et unum in fine ejusdem alae scriptum habens: Nuntia nobis si tu es ipse qui regnaturus e
Abbreviated transcription (Latin):
& pura deuotio illoꝵ apparirit ut diabo¬
licis artibꝰ resisterent. & ent se iirũ holo¬
catistũ deo offerrent. Quaꝓpt̾ & sathan re¬
trorsũ ꝓiectus dm tam fortẽ suꝑ inimicos
suos cognotut. ut etiã in ꝓfundo inferni
exterritꝰ eũ ꝑ om̃ia contremisceret. Uñ
& multi qui in parte aquilonis ꝑ mortife¬
rũ pomũ dormiebant. in speculo timoris
dei ꝑ penitentiã eiugilarunt: scilicet ho¬
micide. adulteri. raptores. mendaces ac
alii quiq peccatores dm̃ exorantes. quati¬
nus eos ab antiquo hoste liberaret. In pe¬
nitentia namq istoꝵ deus ualde laudatur.
qm̃ om̃s ordines perritentiũ & fideltũ homi¬
nũ dm̃ in potestate sua magnũ cognoscũt.
qui eos sic liberat. & peccata eoꝵ delet.
Quappt̾ & in eis ualde delectat᷑: quia cũ ue¬
lut nox in peccatis mortales fuissent.
quasi purũ diẽ ꝑ penitentiã illos fecit.
Unde & multo plus eũ diligunt. a diabo¬
lo sic crepti quã si creptione ꝑ peratentiã

Expanded text:
aruit, ut diabolicis artibus resisterent, et se vivum holocaustum Deo offerrent. Quapropter et Satan retrorsum projectus, Deum tam fortem super inimicos suos cognovit, ut etiam in profundo inferni exterritus, eum per omnia contremisceret. Unde et multi, qui in parte aquilonis per montiferum pomum dormiebant, in speculo timoris Dei per poenitentiam evigilaverunt, scilicet homicidae, adulteri, raptores, mendaces ac alii quique peccatores Deum exorantes, quatenus eos ab antiquo hoste liberaret. In poenitentia namque istorum Deus valde laudatur, quoniam omnes ordines poenitentium et fidelium hominum Deum in potestate sua magnum cognoscunt, qui eos sic liberat, et peccata eorum delet. Quapropter et in eis valde delectatur, qui cum velut nox in peccatis mortales fuissent, quasi purum diem per poenitentiam illos fecit. Unde et multo plus eum diligunt, a diabolo sic erepti, quam si ereptione per poenitentiam
Abbreviated transcription (Latin):
in medio intranstiersũ scilicet a sinistro la¬
tere usq ad dextrũ latus sitũ lmea obscu¬
ri coloris uelut halittis hominis ẽ distin¬
guebat. ita ut etiã etusde rote medietatẽ
que stꝑ eandẽ lineã erat. alia linea quẽad¬
mͦdu aurora rutilans. a sũmitate ipsiꝰ rote¬
tisq ad mnedietatẽ p̃fate lince descendens
ostenderet. Suꝑior aut̃ pars medietatis
eiꝰ dẽ rote a sinistro latere usq ad medicta¬
tẽ sui quasi uiridem colorem emitte¬
bat. & a dextro latere usq ad medietatẽ
sui uelut rubens color fulgebat. ita ut
hi duo colores equali m̃sura spacioꝵ int̃
se diuiderent᷑. Medietas uͦ eiusde̾ rote que
sub p̃dicta linea in transuersũ ducta erat:
colorẽ pallidũ quadã nigredine int̾mix¬
tũ demonstrabat. Et ecce in medio eius dẽ
rote in p̃fata linea it̾tim uidi imaginẽ que
caritas mͥ prius denominata ẽ sedentẽ: alio

Expanded text:
a sinistro latere usque ad dextrum latus suum, linea obscuri coloris velut halitus hominis est distinguebat, ita ut etiam ejusdem rotae medietatem quae super eamdem lineam erat, alia linea quemadmodum aurora rutilans, a summitate ipsius rotausque ad medietatem praefatae lineae descendens ostenderet. Superior autem pars medietatis ejusdem rotae a sinistro latere usque ad medietatem sui quasi viridem colorem emittebat, et a dextro latere usque ad medietatem sui velut rubeus color fulgebat; ita ut hi duo colores aequali mensura spatiorum inter se dividerentur. Medietas vero ejusdem rotae, quae sub praedicta linea in transversum ducta erat, colorem pallidum quadam nigredine intermistum demonstrabat. Et ecce in medio ejusdem rotae in praefata linea iterum vidi imaginem, quae charitas mihi prius denominata est sede
Abbreviated transcription (Latin):
odue ab hirmeris strsũ ascendentes & se re¬
curuantes ad inuicẽ se coniungunt. & p̃¬
dictã claritatẽ tegunt. que dilectionẽ cfi
& proximi ostendentes. & se ꝑ fortitudinẽ
bonoꝵ oꝑtĩ sursũ erigentes rigore deposito.
necessitati ꝑximorũ condescendunt. Miste¬
ria etiã archanoꝵ dei comp̃hendunt. qm
& cedẽ ale etiã celestẽ miliciã suꝑnori sꝑi¬
tuũ manifestãt. quos deus ad irultũ suũ
posuit. eos specula intraculor suon ꝯstitu¬
ens. cũ uultũ ipsius inspiciunt. quẽ tam̃
nulla celebritate laudis nec ullo terntmo
ad finẽ ꝑducere ualent. Nuabꝰ aut̃ alis
ap̃fatis humeris usq ad uerticẽ supͣdicti
capitis deorsũ se extendentibꝰ. uetus & nouũ

Expanded text:
et se recurvantes ad invicem se conjungunt, praedictamque claritatem tegunt, quae dilectionem Dei et proximi ostendentes, et se per fortitudinem bonorum operum sursum erigentes, rigore deposito, necessitati proximorum condescendunt. Mysteria etiam arcanorum Dei comprehendunt, quoniam et eaedem alae etiam coelestem militiam supernorum spirituum manifestant, quos Deus ad vultum suum posuit, eos specula miraculorum suorum constituens, cum vultum ipsius inspiciunt, quem tamen nulla celebritate laudis, nec ullo termino ad finem perducere valent. Duabus autem alis a praefatis humeris usque ad verticem supradicti capitis
Abbreviated transcription (Latin):
desideria negligit. ẜ rachioꝵ quoq ipsiꝰ
honor fortitutinis ẽ. cũ se apeccato de¬
fendit. quia ont̾ia hec ex ptiritate uere
fidei oriunt᷑. ꝓfundissimis donis scĩ sꝑe
tibi tidelis homo bonis oꝑibꝰ illa ꝑficit. iii.¬

Expanded text:
desideria negligit, brachiorum quoque ipsius desideria negligit, brachiorum quoque ipsius honor fortitudinis est, cum a peccato defendit, quia omnia haec ex puritate fidei oriuntur, profundissimis donis sanctis Subi fidelis homo bonis operibus illa perfecit.
Abbreviated transcription (Latin):
diente. Atq uelut in auribꝰ in aitres. ĩpec¬
tore monilia. ĩbrachiis u̾ arnillas portat.
que om̃ia uelut ex purissimo auro sunt.
p̃ciosis lapididꝰ ornata: qm̃ oñĩs creatu¬
re uli obediunt. & p̃ceptoꝵ ipsiꝰ recordan¬
tur. Uñ etiã oꝑa etus comp̃hensione plena¬
tudinis ita mumunt᷑ ut nulla creatura
ita imꝑfecta sit. qͦd ei quicquã in natura
sua desit. quim plenitudinẽ totiꝰ ꝑfectioniᷤᷤ
& utilitatis inse habeat. & sic om̃ia que
ꝑ sapientiã ꝓcesserunt. in illa quẽ adm̾dũ
purissimus & elegantissimꝰ decor sunt.
splendidissimo quoq fuugore essentie sue
lucentia. Homo etiã complens p̾cepta
mandatoꝵ dei uestis candida & suauis
sapientie ẽ. uirideq indum̃tũ ꝑ bonã in¬
tentionẽ & uiriditatẽ oꝑum multimo¬
dis uirtutibꝰ ornatoꝵ: & auriũ illiꝰ de¬
cor cũ se ab auditu malaꝵ susurrationũ
auertit. pectoris etus munitio cũ illicita

Expanded text:
diente. Atque velut in auribus inaures, in pecdiente. Atque velut in auribus inaures, in pectore monilia, in brachiis vero armillas portat, quae omnia velut ex purissimo auro sunt, pretiosis lapidibus ornata, quoniam omnes creaturae illi obediunt, praeceptorumque ipsius recordantur. Unde etiam opera ejus comprehensione plenitudinis ita muniuntur, ut nulla creatura ita imperfecta sit, quod ei quidquam in natura sua desit, quin plenitudinem totius perfectionis et utilitatis in se habeat; et sic omnia quae per sapientiam processerunt in illa quemadmodum purissimus et elegantissimus decor sunt, splendidissimo quoque fulgore essentiae suae lucentia. Homo etiam complens praecepta mandatorum Dei, vestis candida et suavis sapientiae est, virideque indumentum per bonam intentationem et viriditatem operum multimodis virtutibus ornatorum, auriumque illius decor, cum se ab auditu malarum susurrationum, avertit, pectoris ejus munitio, cum illicita
Abbreviated transcription (Latin):
nit᷑ & iusticia orit᷑. sapientia uere beati¬
tudinis manifẽstat᷑. cuiꝰ unciũ & fins
humanũ intellectũ suꝑant: quia eadẽ iu¬
ce p̃scientie qua principiũ oꝑis sui ĩ specĩ.
cadẽ & finẽ eius p̃uidit. uestẽ atit̾ quasi
N aldo serico induit. qm̃ hominẽ in cando¬
re & suauitate dilectionis amplectens. etiã
filiũ dei indecore uirginitatis incarnatũ
ostendit: & quomͦ hoc fieret homini igno:¬
tũ ẽ s sola diuinitas hoc nouit. Et uiridis:
coloris desi tumcã habet que diuersis mar¬
garitis udiq ornata apparet: quia etiã ex¬
teriores creaturas scilicet inaere uolantes. &
in terra ambulantes seu reptantes ac ĩ aquis
natantes. quoꝵ sꝑc cũ carne deficiunt sa¬
pientia ñ abicit. s eas uegetat & retmet.
qm̃ seruicitĩ homini impendunt & ab
cis pascitur: & etiã ipse uelut ornatus
in margaritis eiusdẽ sapientie existium.
cũ naturã suã non excedunt. homine mul¬
tociens rectã sibi institutã uiã transgre¬

Expanded text:
ustitia oritur, sapientia verae beatitudis manifestatur, cujus initium et finis humanum intellectum superant, quia eadem luce praescientiae qua principium operis sui inspexit, eadem et finem ejus praevidit. Vestem autem quasi ex albo serico induit, quoniam hominem in candore et suavitate dilectionis amplectens, etiam Filium Dei in decore virginitatis incarnatum ostendit et quomodo hoc fieret homini ignotum est, sed sola divinitas hoc novit. Et viridis coloris desuper tunicam habet, quae diversis margaritis ubique ornata apparet, quia etiam exteriores creaturas, scilicet in aere volantes, et in terra ambulantes, seu reptantes, ac in aquis natantes, quorum spiritus cum carne deficiunt, sapientia non abjicit, sed eas vegetat et retinet, quoniam servitium homini impendunt, et ab eis pascitur, et etiam ipse velut ornatus in margaritis ejusdem sapientiae existunt, cum naturam suam non excedunt ut homine multoties rectam sibi institutam viam transgre
Abbreviated transcription (Latin):
Et in duabꝰ alis que se adi ui.¬
uerticẽ prefati capitis extendunt quinq
spectila apparent. quia inrietere & ĩ no¬
uo testam̃to que ad dignitatẽ antiqui
consilii respiciunt. quinq luminaria
diuersoꝵ temꝑũ ostendunt᷑. primũ
uidelicet in abel. scsm in noe. terciũ ĩ
abraham. quartũ in mopse. quintũ
infiio dei que om̃ia hominibꝰ ad uiã
tieritatis lucent: cũ etiã ipse filius dei
clausurã celestiũ gaudior ꝑ passionẽ
s̃uã aꝑuit. Quoꝵ unũ in sũmitate dex¬
tre ale ẽ in quo scriptũ uidet᷑ uia & ueri

Expanded text:
Et in duabus alis quae se ad verticem praefati capitis extendunt, quinque specula apparent, quia in Veteri et Novo Testamento, quae ad dignitatem antiqui consilii respiciunt, quinque luminaria diversorum temporum ostenduntur; primum videlicet in Abel, secundum in Noe, tertium in Abraham, quartum in Moyse, quintum in Filio Dei, quae omnia hominibus ad viam veritatis lucent; cum etiam ipse Filius Dei clausuram coelestium gaudiorum per passionem suam aperuit. Quorum unum in summitate dextrae alae est, in quo sc
Abbreviated transcription (Latin):
deus qui ꝑ sapientiã om̃ia condidit. mi¬
rifica oꝑa sua diuersis significationibus
aꝑit. atq in donis sius mirabilis existens.
ea unicuiq creature scđm qͦd nult diui¬
dit. Hominẽ quoq ad beatitudinẽ suꝑ¬
noꝵ reducere uolens: ei in mirabilibꝰ figu¬
ris hec que incelestibꝰ & que in terrestribꝰ
& que in infernalibꝰ mansionibꝰ sũt. ꝓ ut
uult congrue demonstrat. Uñ prope sep¬
tentrionalẽ angulũ qui uersus orientẽ re¬
spicit. uides imaginẽ cuiꝰ facies & pedes¬

Expanded text:
Deus, qui per sapientiam omnia condidit, mirifica opera sua diversis significationibus aperit, atque in donis suis mirabilis existens, ea unicuique creaturae secundum quod vult dividit. Hominem quoque ad beatitudinem supernorum reducere volens, ei in mirabilibus figuris haec quae in coelestibus, et quae in terrestribus, et quae in infernalibus mansionibus sunt, prout vult congrue demonstrat. Unde prope septentrionalem angulum, qui versus orientem respicit, vides imaginem cujus facies