comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uiro sapienti qͥ edificaũ domũ suã
supra petrã et sp̃itali auditu. sẽ ꝑ
sp̃ĩtalia auscultent: ut cũ dauid
dicere possint. audiã quid loquat
in me dñe dẽ. Et cũ esaia dñs ds̃
aperuit mihi aurẽ. ego aũ ñ con¬
tradico retrorsũ ñ habii. utque
spiritalit̃ dicunt᷑ : sp̃italit̃ audien¬
tes ad sp̃italiũ operũ emolum̃ta
ꝑueniant . quia ergo diuinitas
hominẽ ad sumens qđdã excone¬
xione duarũ substantiarũ inuna
dĩ fili ꝑ sona colliriũ fec̃ Vnde gen:
humanũ qđ cecũ a primis parentib
natũ erat inluminar&: ñ abres¬
puto auros tangunt & nares. ut
qͥ expuent lingua muti tetigerant
sputo lutũ fecerat & oculos ceci
nati aperuerat: nunc ꝑmisteriũ
sacerdotũ & auditũ sp̃italẽ his
quibabti⁊ andi s̃. tribuat : Et recte
loquendi idẽ fidẽ uerã confitendi
facultatẽ p̃beat : & nares qͥb bonũ
xp̃i odorẽ capiant aperiat᷑. pectus

Expanded text:
viro sapienti, qui aedificavit domum suam viro sapienti, qui aedificavit domum suam supra petram , et spiritali auditu semper spiritalia auscultent, ut cum David dicere possint: Audiam quid loquatur in me Dominus Deus . Et cum Isaia: Dominus Deus aperuit mihi aurem, ego autem non contradico . Retrorsum non abii, ut quae spiritaliter dicuntur spiritaliter audientes ad spiritalium operum emolumenta perveniant. Quia ergo divinitas hominem assumens, quoddam ex connexione duarum substantiarum, in una Dei filii persona collyrium fecit, unde genus humanum quod caecum a primis parentibus natum erat, illuminaret, non ab re sputo aures tanguntur et nares, ut qui expuens linguam muti tetigerat, et sputo lutum fecerat, et oculos caeci nati aperuerat, nunc per ministerium sacerdotum, et auditum spiritalem, his qui baptizandi sunt tribuat, et recte loquendi, id est, fidem veram confitendi facultatem praebeat, et nares quibus bonum Christi odorem capiant aperiat. Pectus
Abbreviated transcription (Latin):
nient᷑. Inei. uero cõmunione ꝑ ma¬
nentes & mẽbra xp̃i esse & remis¬
sionẽ peccatorũ ꝑcipore. & aduitã
et̃nã ꝑtinere . quia ergo paruuli
nec dũ ratione utentes hȩc mini¬
mȩ capere possunt: opoet& ut cũ
ad intelligibilẽ &atẽ ꝑuenerint
doceant᷑: & fidei sacram̃tis & con¬
fessionis suȩ misteriis. & ueracit̃
credant : & diligenti cura custodi¬
ant. Confessionẽ suã plane dixim:
quia quãuis illi nec dũ loqͥ possint
ꝓillis & confitent & loquut qui
eos delauacro fontis suscipiunt.
Nec in merito dignũ ẽ ut qͥaliorũ
peccatis innoxiis: aliorũ &iã confes¬
sione ꝑmisteriũ babtisinatis re¬
missionẽ originaliũ ꝑcipiant pec¬
catorũ Tangunt᷑ itaꝗ desputo na¬
res &aures: & dicit᷑ effeta Hares
ut xp̃m inodore unguentorũ se¬
membra efficiant᷑ cui diciour.
Et odor uestim̃torũ tuorũ suꝑ
om̃a a romata Tangunt᷑ & aures.
ut audientes uerba dĩ & facientes
ea similes sint secđm euuangeliũ

Expanded text:
ero communione permanentes, et membra Christi esse, et remissionem peccatorum percipere, et ad vitam aeternam pertinere. Quia ergo parvuli, necdum ratione utentes, haec minime capere possunt, oportet ut cum ad intelligibilem aetatem pervenerint doceantur, et fidei sacramentis, et confessionis suae mysteriis, ut ea veraciter credant et diligenti cura custodiant. Confessionem suam plane diximus, quia quamvis illi necdum loqui possint, pro illis et confitentur et loquuntur qui eos de lavacro fontis suscipiunt. Nec immerito dignum est, ut qui aliorum peccatis obnoxii sunt, aliorum etiam confessione, per ministerium baptismatis remissionem originalium percipiant peccatorum. Tanguntur itaque de sputo nares et aures, et dicitur effeta. Nares, ut Christum in odore unguentorum semembra efficiantur, cui dicitur: Et odor vestimentorum suorum super omnia aromata. Tanguntur et aures ut audientes verba Dei, et facientes ea similes sint, secundum Evangelium,
Abbreviated transcription (Latin):
dicit ꝓpt̃ septe nari numeri miste¬
riũ in quos imma ꝑfectio intolligie.
est enĩ conpositus ex coto primo
pari. & extoto primo in pari. Ex
toto primo pari: qđ diuidi potest:
et extoto primo inpari: quid diuidi
ñ potest. h ab& enĩ int̃nario miste¬
riũ trinitatis inquat̃ nario euuan

Expanded text:
ter septenarii numeri mysterium, in quo summa perfectio intelligitur. Est enim compositus ex toto primo pari, et ex toto primo impari: ex toto primo pari qui dividi potest, et ex toto primo impari, qui dividi non potest. Habet enim in ternario mysterium T
Abbreviated transcription (Latin):
ceperit & uerbũ caro factũ sit ad su¬
m̃do humanitatẽ n ꝑmutando diui¬
nitatẽ . Cred ant exiã eũ ꝑtulisse pas¬
sionẽ & mortẽ : ñ inuirtute diuinita¬
tis sed in infirmitate humanitatis.
mortuũ uera carnis morte : resurre¬
xisse uera carnis resurrectione. et
resurrectione sua spẽ nobresurrec¬
tionis contulisse : itadũ taxat : ut sic̃
ille t̃cia die resurrex̃ uiuus a mortuis.
ita &x nos in fine scłorũ resurgam : in
eadẽ qua nunc uiuim÷: carnẽ. Credant
&iã eũ in eodẽ corpore qđ de uirgine
ad sũpsit. & passionẽ sustinuit & re¬
surrex̃. ascendisse in colũ . & in eodẽ
nunc esse . & adiudiciũ uenturũ
esse & rosuscitatis omnib dare aliis

Expanded text:
perit, et Verbum caro factum sit, assumendo humanitatem, non permutando divinitatem. Credant etiam eum pertulisse passionem et mortem, non in virtute divinitatis, sed in infirmitate humanitatis, mortuum vera carnis morte, resurrexisse vera carnis resurrectione, et resurrectione sua spem nobis resurrectionis contulisse: ita ille tertia die resurrexit vivus a mortuis: ita et nos in fine saeculorum resurgamus in eadem qua nunc vivimus carne. Credant etiam eum in eodem corpore quod de Virgine assumpsit, passionem sustinuit, et resurrexit, ascendisse in coelum et in eodem nunc esse, et ad judicium venturum e
Abbreviated transcription (Latin):
facta s̃. uerũ dm̃ unigenitũ uerũq
dĩ filiũ ñ sactũ aut adoptiuũ sed ge¬
nitũ: & unius cũ patre substantiae.
atq: ita ꝑom̃a equalẽ do patri ut
nec tẽpore nec gradu nec potestate
possit: eẽ inferior: tantũq esse illũ
quiẽ gonitus. quantus ẽ ille qui
genuit. Credant &iã eũ natũ de
ut spũ scõ cooperante : uerũ sibi cor¬
pus ex uirgine idẽ di filius adsũ pserit
uoquierat indiuinitate dĩ patris si¬
lius. ipse faccus sit in humanitate ho¬
minis matris filius. Credant &iã
eũ descendisse ultimo tẽpore ꝓre
dẽptione mundi apatre: qui nũ quã
desiit esse cũ patre & hominẽ uorũ
factũ.: ut humanũ gen: homo liberar&
et ipse qͥebsꝗ initio axernitatẽ cũ¬

Expanded text:
verum Deum unigenitum verumque Dei Filium, non factum aut adoptivum, sed genitum et unius cum Patre substantiae, atque ita per omnia aequalem Deo Patri, ut nec tempore, nec gradu, nec potestate esse possit inferior, tantumque esse illum qui est genitus, quantus est ille qui genuit. Credant etiam eum natum de ut Spiritu sancto cooperante, verum sibi corpus ex virgine idem Dei Filius assumpserit, ut qui erat in divinitate Dei Patris Filius, ipse factus sit in humanitate hominis matris Filius. Credant etiam eum descendisse ultimo tempore pro redemptione mundi a Patre, qui nunquam desiit esse cum Patre, et hominem verum factum, ut humanum genus homo liberaret. Et ipse q
Abbreviated transcription (Latin):
&ei conresurgit secđm eundẽ a pos¬
tolũ in nouitate uite ãbulare deb&.
Cui fontis septẽ gradus tres indes¬
censu. tres noctes. &tres in ascensu.
dres dies significare uident᷑. Idcirco
ãplius quã semel morit. peccata enĩꝗ
post babtismi cõmittunt᷑. peniten¬
tie lacrimis eli mosinis. &ceteris
bonorũ operũ exibitionib: ñbabtis¬
matis iteratione delent᷑ dominico
int̃ ea corpori sepeliendo mundissima
linteamina & aromata adhibent: quia
& is quixp̃o sepeliri desiderat suam
&xas ꝑmittit : quã uis martuus sit ꝑ
criginali peccatũ qđ ad huc poctat: de¬
b& tam̃ in bonorũ operũ exibitione
flagrare : & mundis indui uestib de
quib: ꝓphȩta sacerdotes indin orat
cũdicit. Sacerdotes cui induant᷑ iusti¬
ciã quia ergo om̃a inbabtismni ratione
redolent : misteriis exuberent sacra¬
m̃tis: opotunũ erat ut nouus homo

Expanded text:
et ei conresurget, secundum eumdem Aposet ei conresurget, secundum eumdem Apostolum, in novitate vitae ambulare debet, cujus fontis sex gradus sunt, tres in descensu, tres noctes, et tres in ascensu, tres dies significare videntur. Idcirco amplius quam semel moritur. Peccata enim, quae post baptismum committuntur, poenitentiae lacrymis, eleemosynis, et caeteris bonorum operum exhibitionibus, non baptismatis iteratione delentur. Dominico interea corpori sepeliendo, mundissima linteamina, et aromata adhibentur, quia et is qui Christo sepeliri desiderat, si jam aetas permittit, quamvis mortuus sit per originale peccatum, quod adhuc portat, debet tamen bonorum operum exhibitione flagrare, et mundis indui vestibus. De quibus propheta sacerdotes indui orat, cum dicit: Sacerdotes tui induantur justitia . Quia ergo omnia in baptismi ratione redolent mysteriis et exuberant sacramentis, opportunum erat, ut novus homo
Abbreviated transcription (Latin):
uber&. quib: bene exuberat : si ab¬
renunciando di abolo &operib
ei : dominationẽ illius asꝑnet: &
iugũ qđ se p̃mebat. illius olei unc¬
tione fatescat: Et impleat illud
ꝓpheticũ conputrescit iugũ a faciȩ
olei Abrenunciare & enĩ pompis
sol& ꝓ eo qđ ẽ spernere reicere
contradicere : siue aliud quid qđ hoc
uerbo in hoc sensu ex primi potest.
sio scaẽ trinitatis seqͥe. Vt ubi ha¬
bundaũ peccatũ: suꝑ habund&x gra¬
tia Satanas enĩ qͥ& diabolus nun¬
cupat᷑ : a fidelib: abrenunciat : ut dño
saluatori liberius seruiat: quia iux¬
ta eiusdẽ dñi uocẽ nemo potest du¬
ob: dominis seruire: abrenunciat
&iã operib: ei : quia opera illius con
cerni uident᷑ aceteris operib: ei : quia
põpe igit eius ĩ. ambitio arrogantia
uana gloria &cetera huiuscemodi
ꝗdefonte suꝑbiȩ ꝓcedere noscunt.
fons quoq babtismi similitudinẽ
gerit sepulchri xp̃i qđ nouũ fuisse
legit quia qͥcũq: in eo consepelit̃ xp̃o

Expanded text:
 Quibus bene exuberat, si abrenuntiando diabolo et operibus ejus, dominationem illius aspernetur, et jugum quod se premebat, illius olei unctione fatiscat, et impleatur illud propheticum: Computrescet jugum a facie olei . Abrenuntiare etenim poni solet pro eo quod est spernere, rejicere, contradicere, sive aliud quid quod hoc verbo in hoc sensu exprimi potest. sio sanctae Trinitatis sequitur: Ut ubi abundavit peccatum, superabundet gratia . Satanae enim qui et diabolus nuncupatur a fidelibus abrenuntiatur, ut Domino salvatori liberius serviatur, quia juxta ejusdem Domini vocem: Nemo potest duobus dominis servire . Abrenuntiatur etiam operibus ejus, quia opera illius contcerni videntur a caeteris operibus ejus, quia Pompae igitur ejus sunt, ambitio, arrogantia, vana gloria, et caetera hujuscemodi, quae fonte superbiae procedere noscuntur. Fons quoque baptismi similitudinem gerit sepulcri Christi, quod novum fuisse legitur, quia quicunque in eo consepelitur Christo,
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃ dm̃ uerũ expatre filioq ꝓcedon¬
tẽ equalẽ ꝑ om̃a patri & filio uolun¬
tate. potestate. aet̃nitate substantia
necesse in hac scã trinitate ullos gra¬
dus: quib: aliquis inferior superior¬
uel dici possit. credant &iã scãm
ecclesiã catholicã idẽ uniuersalẽ ñ in
scãm ecclesiã ut credentes intrini¬
tatẽ credant eiusdẽ scãẽ trinitatis
donũ esse sc̃am ecclesiã. Acui. cõmu¬
nione discedentes scismatici & here¬

Expanded text:
m, Deum verum, ex patre filioque procedentem, aequalem per omnia patri et filio, voluntate, potestate, aeternitate, substantia, nec esse in hac sancta Trinitate ullos gradus, quibus aliquis superior, inferiorve dici possit. Credant etiam sanctam Ecclesiam catholicam, id est, universalem, non in sanctam Ecclesiam, ut credentes in Trinitatem, credant ejusdem sanctae Trinitatis donum esse, sanctam Ecclesiam, a cujus communione discedentes
Abbreviated transcription (Latin):
unũ in dño: & quos scĩ sp̃s afflatus
uegitabat: unius &iã fidei confes¬
sio exornar&. Nec enĩ dirimi in
aliquo uel poterant uel debebant :
qͥunius fidei uinculo nectebant᷑.
fidesꝗ in hoc simbulo continetur:
ita ab his quibabti ⁊andis. intelligi
deb & ut credant indõ patrẽ omni¬
potentẽ creatorẽ omniũ uisibiliũ¬

Expanded text:
unum in Domino, et quos sancti Spiritus afflatus unum in Domino, et quos sancti Spiritus afflatus vegetabat, unius etiam fidei confessio exornaret. Nec enim aliquo vel poterant, vel debebant, qui unius fidei vinculo nectebantur. Fides quae in hoc symbolo continetur, ita ab his qui baptizandi sunt intelligi debet, ut credant in Deum patrem omnipotentem creatorem omnium visibiliu
Abbreviated transcription (Latin):
c̃trarius ẽ. Illo enĩ exorcizato siue
zandis̃ salẽ in sacram̃to accipiunt :
ut ei gustu c̃dim̃tũ sapientie ꝑci¬
piant. Neq: asopore xp̃i desipiant :¬
& sint indulsi & fatui. post ex orci¬
⁊ ationẽ & insufflationẽ : simbuli
latine inditiũ uel signũ. uł conlatio
int̃prȩtat᷑. Indiciũ quia ꝑid indicat
fidei integritas. Signũ qđ in eo bene
retento & intellecto fideles ab in¬
fidelib: discernunt᷑. consolatio quia
in eo a postoli omnẽ fidei integritatẽ
c̃tuler̃. quod aũ om̃s pari fidei since¬
ritate corde retinebant: ore con¬
fessisunt. & singuli ꝓprias senten¬
tentias conserentes. simbolũ idẽ
totius fidei consolationẽ aedider̃
Discessuri enĩ ab inuicẽ normã fu¬
ture p̃dicationis in cõmune statu¬
er̃ ne localit̃ ab inuicẽ discedentos
diuersũ aliquod uel dissonũ p̃dica
rent. Decentissimũ nãq & utile
erat : ut quib: erat anima & cor

Expanded text:
contrarius est. Illo enim exorcizato sive contrarius est. Illo enim exorcizato sive sunt, salem in sacramento accipiunt, ut ejus gustu condimentum sapientiae percipiant, neque a sapore Christi desipiant, et sint insulsi et fatui. Post exorcizationem et exsufflationem symboli e σύμβολον, Latine indicium vel signum, vel collatio interpretatur. Indicium, quia per id indicatur fidei integritas. Signum, quod eo bene retento et intellecto, fideles ab infidelibus discernuntur. Collatio, quia in eo apostoli omnem integritatem contulerunt. Quod autem omnes pari fidei sinceritate corde retinebant, ore confessi sunt, et singuli proprias sententias conferentes, symbolum, id est, totius fidei collationem ediderunt. Discessuri enim ab invicem, normam futurae praedicationis in communi statuerunt, ne localiter ab invicem discedentes dirent. Decentissimum namque et utile erat, ut quibus erat anima una et cor
Abbreviated transcription (Latin):
quorũ &iã facie sacerdote ꝑ ex suffla¬
tione signũ crucis fit : ut & diabolus
qđ in primordio sui spiraculũ uita
acceperat habitator erat ei. uirtute
& sacratissimo signo ꝑministeriũ
sacerdotũ exire cogat. qui & indisci¬
pulos suos insufflassex & sp̃s inmundos
increpasse legit᷑. unde & ex occi¬
⁊ at idẽ malign. spi ut ex eat &
recedat ab illo plasmate. qđ iãdudũ
ꝑpeccatũ primi hominis possidebat.
Et quia ñ ẽ iuxta a postolũ conuen¬
tio xp̃i & belial. nec societas luci
ad tenebras egrediant tenebrae.
& lux uera xp̃s ingrediat. Exor¬
cismi: prȩt̃ eaẽ sermo increpatio¬
nis siue coniurationis. Vnde & in
actib: apostolorũ ex orciste fuisse
legunt & scã ecclesia int̃ gradus
ecclesiasticos ex orcistarũ &iam
ministeriũ hab&. Sciendũ nãq
est quia cũ exorcitacio fit: ille ꝓcul
dubio ex orcizat qͥ & babtismati
& saluti fideliũ & õnib: uirtutib:

Expanded text:
quorum etiam facie a sacerdote per exsufflaquorum etiam facie a sacerdote per exsufflationem signum crucis fit, ut et diabolus qui in primordio sui spiraculum vitae acceperat, habitator erat, ejus virtute et sacratissimo signo per ministerium sacerdotum exire cogatur. Qui et in discipulos suos insufflasse, et spiritus immundos increpasse legitur. Unde et exorcizatur idem malignus spiritus, ut exeat et recedat ab illo plasmate, quod jamdudum per peccatum primi hominis possidebat. Et quia non est, juxta Apostolum, conventio Christi et Belial, nec societas luci ad tenebras, egrediantur tenebrae et lux vera Christus ingrediatur. Exorcismus praeterea est sermo increpationis sive conjurationis. Unde et in Actibus apostolorum exorcistae fuisse leguntur , et sancta Ecclesia inter graduecclesiasticos exorcistarum etiam ministerium habet. Sciendum namque est quia cum exorcizatio fit, ille procul dubio exorcizatur qui et baptismati, et saluti fidelium, et omnibus virtutibus ejus
Abbreviated transcription (Latin):
ue sp̃m dicas &dm̃ patrẽ a quo pro¬
cedit sp̃s & filiũ quia filii quoq ẽ
sp̃r nuncupati Vnde ut rationi co¬
pules auccoritas inspũ quoq recte
babtizari ñ posse : scriptura indicat
dicente dño uos aũ babti⁊ ab imini
spũ scõ: utapostolus ait. Om̃s enĩ in
ipso corpore : inuno spũ baboizati
sum: alit̃. praecipue congruit nos
sum: in xp̃o ihũ in moete ipsius babti¬
a postolos credentes babtiz andi ad¬
ueniebant instrueb ane & docebant
ab eis & instructi & docti desac ram̃to
babtismatis & deceteris regulis fi¬
dei accipiebant sacro sc̃o misteriũ
baltis madis. Caticumin : aũ: audiens
siue instructus int̃praetat. Genus
enĩ hanũ audit & instruitꝰ : ante¬
quã adbabtismũ ueniat. Et qđ ꝑmo
r sen quondã audierat. Audi israł.
dĩ cultũ. modo ꝑsacerdotũ ministeriũ
ut audiens efficiat & instrui ualeat.
Vt relicto ritu quo creaturȩ deser¬
in ebat : soli creatori dõ deseruiat: In

Expanded text:
um dicas, et Deum Patrem a quo procedit Spiritus, et Filium quia Filii quoque est Spiritus, nuncupasti. Unde ut rationi copuletur auctoritas, in Spiritu quoque recte baptizari nos posse Scriptura indicat, dicente Domino: Vos autem baptizabimini Spiritu sancto . Et Apostolus ait: Omnes enim in ipso corpore, in uno Spiritu baptizati sumus . Aliter: Praecipue congruit nos sumus in Christo Jesu, in morte ipsius baptiapostolos credentes baptizandi adveniebant, instruebantur et docebantur ab eis, et instructi et docti de sacramento baptismatis, et de caeteris regulis fidei accipiebant sacrosanctum mysterium baptismatis. Catechumenus autem, audiens sive instructus interpretatur. Genus enim humanum audit, et instruitur, antequam ad baptismum veniat. Et quod per Mosen quondam audierat: Audi, IsraelDei cultum, modo per sacerdotum ministerium, ut audiens efficiatur, et instrui valeat, ut relicto ritu, quo creaturae deserviebat, soli creatori Deo deserviat. In
Abbreviated transcription (Latin):
& leuate capita ur̃a mens: renatorũ
& regiȩ dignitatis cenam̃ta & sa¬
cerdo talis uerticis habeat tegumta
Vt & contra uitia sacerdotali ue¬
lamine muniat & uirtutũ gẽmis
spiritalit̃ ex orne ẽ. ut unctione
sacro scĩ chrismatis liniae: quib
&iã septi formis gratiȩ sp̃s ꝑchris¬
matis unctionẽ concedit᷑ : ut ñ solũ
scĩ sp̃s qͥ unius ẽ cũ patre & filio
substanoie sed tocius scaẽ trinitatis
habitaculũ effici mereant᷑. Sp̃r pa¬

Expanded text:
et levate capita vestra , mens renatorum et regiae dignitatis ornamenta, et sacerdotalis verticis habeat tegumentum, ut et contra vitia sacerdotali velamine muniatur, et virtutum gemmis spiritaliter exornetur, et unctione sacrosancti chrismatis liniatur. Quibus etiam septiformis gratiae spiritus per chrismatis unctionem conceditur, ut non solum spiritus, qui unius est cum Patre et Filio substantiae, sed totius sanctae Trinitatis habitaculum effici mereantur
Abbreviated transcription (Latin):
zatis̃ in nomine ihũ Cũ ecclesia re¬
gula sit fideles in nomine scaẽ trini¬
tatis baltizari: ꝗriẽ quomodo lucas
ꝑtotũ libelli huius textũ. ñ alit̃ quã
in nomine ihũ xp̃i babtisiũ dare
testes quodita beatus ambrosius
soluit : quia ꝑunitatẽ nominis mis¬
dicas &dm̃ patrẽ quo unctus ẽ fi¬

Expanded text:
t in nationes, etc. Cum Ecclesiae regula sit fideles in nomine sanctae Trinitatis baptizari, quaeritur quomodo Lucas per totum libelli hujus textum non aliter quam in nomine Jesu Christi baptismum dari testetur? Quod ita beatus Ambrosius solvit, quod per unitatem nominis imdicas, et Deum Patre
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ ipse nisi has &iã uirtutes habu¬
erit: ad nullũ opus ꝓcul dubio bone
actionis surgit : quia dũ ad cuncta
trepidat : ipsa sui formidinȩ abonis
õnib torpens uacat. Sumo pere
itaq obseruandũ ẽ. & ipsius scĩ sp̃s
adiutoriũ implorandũ : nesapientia
eleueẽ ne intellectus dũ subtilit̃ cur
rit aberetur. ne consiliũ dũ semul¬
tiplicat consundaẽ nefortitudo dũ
fiducie p̃b& p̃cipitax. nescientia dũ
mouit & ñdiligit inflet: nepietas
dũ se extra rectitudinẽ inclinat
intorꝗat. Net imor dũ plus iusto tre¬
pidat: in disperationis foueã mergit.

Expanded text:
que ipse, nisi has etiam virtutes habuque ipse, nisi has etiam virtutes habuerit, ad nullum opus procul dubio bonae actionis surgit, quia dum ad cuncta trepidat, ipsa sui formidine a bonis operibus torpens vacat. Summopere itaque observandum est, et ipsius sancti spiritus adjutorium implorandum, ne sapientia elevet, ne intellectus dium, dum se multiplicat, confundat; ne fortitudo, dum fiduciam praebet, praecipitet; ne scientia, dum novit et non diligit, inflet; ne pietas, dum se extra rectitudinem inclinat, intorqueat; ne timor, dum plus justo trepidat, in disperationis foveam mergat.
Abbreviated transcription (Latin):
Sic enĩ quodã adminiculo sui in¬
uicẽ sibi succurrunt: ut dũ alia
aliȩ suffragat uitȩ ordo & status
decentissime cõponat. minor quip¬
pe ẽ sapientia si intellectu careat:
Et ualde in ut ilis intellectus est:
si ex sapientia ñ subsistat. quia cũ
altiora sine sapientiae pondere pe¬
neorat : sua illũ leuitas grauius
ruiturũ leuat. Vile ẽ c̃siliũ cui
robor fortitudinis de ẽ quia qđ trac¬
tando inuenie carens uirib usq
ad ꝑfectionẽ operis ñ ꝑducit. & ual¬
de fortitudo destruit: nisi ꝑ consiliũ
fulciat. quia quo plusse posse cons¬
picit eo uirtus sine rationis mode¬
ramine decerius in p̃ceps ruit . nul¬
la ẽ scientia siutilitatẽ piecatis ñ
hab&x. quia dũbona cognita ex seqͥ
neglegit: sese ad iudiciũ artius strin¬
git: Et ualde in ut ilis ẽ piexas. sisci¬
entiȩ discretione car&: quia dũ
nulla hanc scientia inluminat: quo¬
modo misereat᷑ ignorat. Timor quo¬

Expanded text:
Sic enim quodam adminiculo sui inSic enim quodam adminiculo sui invicem sibi succurrunt, ut dum alia aliae suffragatur, vitae ordo et status decentissime componatur. Minor quippe est sapientia, si intellectu careat. Et valde inutilis intellectus est, si ex sapientia non subsistat. Quia cum altiora sine sapientiae pondere penetrat, sua illum levitas gravius ruiturum levat. Vile est consilium, cui robor fortitudinis deest, quia quod tractando invenit, carens viribus, usque ad perfectionem operis non perducit, et valde fortitudo destruitur, nisi per consilium fulciatur, quia quo plus se posse conspicit, eo virtus sine rationis moderamine deterius in praeceps ruit. Nulla est scientia, si utilitatem pietatis non habet, quia dum bona cognita exsequi negligit, sese ad judicium arctius stringit, et valde inutilis est pietas, si scientia discretione caret, quia dum nulla hanc scientia illuminat, quomodo misereatur ignorat. Timor quo
Abbreviated transcription (Latin):
qͥapatre filioq ꝓcedit idẽ dñs apos¬
tolis: & ꝑ apostolorũ & eocũ succ essorũ
ministeriũ scẽ sua tribuit ec¬
clesiȩ: cuiusdona quã quã ex u¬
nius sp̃s fonte ꝓcedant : uident᷑
quodã modo quasdã habere ꝓpri¬
etatos. Aliut ẽ onĩ sapere: aliud
intelligere : quia multiȩtna qͥđẽ
sapiunt : sed hec intelligere mi¬
nimȩ possunt. Sapientia ergo
m̃tẽ quã in sederit : de et̃norũ
spe & certitudine repl& intel¬
lectus eo qđ sec reta peneorat cor
qđ tetigerat refciendo ei tene¬
bras inlustrat. Consiliũ dũ eẽ quẽ
pcipitẽ ꝓhibex ratione animarũ
repl&. fortitudo uero cũ aduersa
ñ mecuit: trepidanti m̃ti c̃fiden¬
tiã p̃b&. scientia cũ ignorantiã
fugat lumine suo eũquẽ reple¬
uerit in lustrat. pietas misericor¬
die operib: eũ quẽ repleuorit : ex¬
uberare concedit. Timor dũ p̃mit
m̃tẽ ned ep̃sentib suꝑbiat : defutu¬
ris illã spei refectione confartat.

Expanded text:
atre Filioque procedit, idem Dominus apostolis, et per apostolorum et eorum successorum ministerium sanctae suae tribuit Ecclesiae. Cujus dona, quanquam ex unius spiritus fonte procedant, videntur quodammodo quasdam habere proprietates. Aliud enim est, sapere, aliud intelligere: quia multi aeterna quidem sapiunt, sed haec intelligere minime possunt. Sapientia ergo mentem, quam insederit, de aeternorum spe et certitudine replet: et intellectus, eo quod secreta penetrat, cor quod tetigerit, reficiendo ejus tenebras illustrat. Consilium, dum esse aliquem cipitem prohibet, ratione animum replet. Fortitudo vero cum adversa non metuit, trepidanti menti confidentiam praebet. Scientia cum ignorantiam fugat, et lumine suo eum quem repleverit illustrat. Pietas, misericordiae operibus eum quem repleverit, exuberare concedit. Timor, dum premit mentem ne de praesentibus superbiat, de futuris illam spei refectione confortat.
Abbreviated transcription (Latin):
tis nr̃ae cognitione disiuncta sunt:
eiusquae potentia creature trans¬
cendit naturã Et notandũ qđ non
solũ separatim: sed &ciã inuolutũ
inuenire dicitur .I. inteũ quippe
quo in uoluitur eius nec initium.
nec finis aspicitur. Recte ergo su¬
dariũ capitis inuolutũ inuentũ e.¬
quia celsitudo diuinitatis nec cepit
este nec desinit. ẜ ene autẽ additur
in unũ locũ. quia inscissura m̃tium
ds non est. ds̃ quippe inunitate
est & illi eius habere gratia me¬
nari cuius passionis sacram̃ta in fi¬
delib sunt inuoluta quia quẽ ui¬
debant carne mortalẽ dm̃ esse in¬
mortaleni non credebant. Suda¬
rium ergo qđ suꝑ caput ei. fuerat
seorsũ inuenitur: quia ipsa passio
redẽptoris nr̃i longe apassione nr̃a
disiuncta est. Quõ ipse sine culpa
ꝑtulit : qđ nos culpa toleramus. ipse
sponte moete suc cũbere uoluit
ad quã nos uenimus inuiti. sequie.
TuNC erꝗo ingroiuiq
etillie discipulus qui

Expanded text:
gnitione disjuncta sunt, ejusque potentia creaturae transcendit naturam. Et notandum quod non solum separatim, sed etiam involutum invenire dicitur. Linteum quippe quod involvitur, ejus nec initium nec finis aspicitur. Recte ergo sudarium capitis involutum est, quia celsitudo divinitatis nec coepit esse nec desivit. Bene autem additur, in unum locum, quia in scissura mentium Deus non est; Deus quippe in unitate est, et illi ejus habere gratiam menari, cujus passionis sacramenta infidelibus sunt involuta, quia quem videbant carne mortalem, Deum esse immortalem non credebant. Sudarium ergo, quod super caput ejus fuerat, seorsum invenitur, quia ipsa passio Redemptoris nostri longe a passione nostra sejuncta est, quam ipse sine culpa pertulit. Quod nos culpa toleramus, ipse sponte morti succumbere voluit, ad quam nos venimus inviti. Sequitur: Tunc ergo introivit et ille discipulus, qui
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutis impleuit B enedixit
panẽ & fregit quia hominẽ ad¬
sũptũ ita morte subdere digna¬
tus ẽ ut ei diuine in mortalita¬
tis ueracit̃ in esse potentiã de¬
monstrar& ideoq uelotius a mor¬
te resuscitandũ esse docer&
ett accipiens calacẽ qra¬
tas ȩqre & dedit il las

Expanded text:
virtutis implevit. Benedixit virtutis implevit. Benedixit panem et fregit, quia hominem assumptum ita morti subdere dignatus est, ut ei divinae immortalitatis veraciter inesse potentiam demonstraret, ideoque velocius eum a morte resuscitandum esse doceret. Et accipiens calicem, gratias
Abbreviated transcription (Latin):
Post quã trpicũ pascha fue¬
rat inpletũ & agni carnes cũ
a postolis comederat: ad sũpsit
qui confortat cor hominis
& aduerũ paschȩ trans greditꝰ
sac ram̃tũ ut quomodo in pre¬
figuratione ei: melchi sedech
summi dĩ sacerdos panẽ & ui¬
nũ offerens fecerat: Ipse quoq:
inueritate sui corporis & san¬
guinis rep̃sentar& & in luca
legimus duos calices quib:
discipulos ꝓpinar& unũ pri¬
mi m̃sis & alterũ secundi ut
qui inter scõs primo m̃se ag¬
nũ commedere non potuerit:
sec dõ m̃se int̃penitentes hȩdũ
comedat prangit autẽ ipse
panẽ quẽ discipulis porrigit
ut ostendat corporis sui
fractionẽ non absq sua spon¬
te ac ꝓcuratione uentura
sed sicut alibi dicit potestatẽ
se habere ponendi animam
suã & potestatẽ habeo iterũ
sum̃di eã quẽ uidelic& panẽ
certi quoq gratia sac ram̃ti.¬
prius quã franger& benedix̃
quia naturã humanã quã
passurus ad sũpsit ipse unam
cũ patre & spũ scõ gratia diuine

Expanded text:
Postquam typicum Pascha fuerat impletum, et agni carnes cum apostolis comederat, assumpsit panem, qui confortat cor hominis, et ad verum Paschae transgreditur sacramentum. Ut quomodo in praefiguratione ejus Melchisedech summi Dei sacerdos panem et vinum offerens fecerat, ipse quoque in veritate sui corporis et sanguinis repraesentaret. Et in Luca legimus duos calices, quibus discipulis propinarit. Unum primi mensis et alterum secundi, ut qui inter sanctos primo mense agnum comedere non potuerit, secundo mense inter poenitentes haedum comedat. Frangit autem ipse panem, quem discipulis porrigit, ut ostendat corporis sui fractionem non absque sua sponte ac procuratione venturam, sed, sicut alibi dicit, potestatem se habere ponendi animam suam, et potestatem se habere iterum sumendi eam. Quem videlicet? panem certi quoque gratia sacramentipriusquam frangeret benedixit. Quia naturam humanam quam passurus assumpsit ipse una cum Patre et Spiritu sancto, gratia divinae
Abbreviated transcription (Latin):
roqoge bab ecue excu¬
Sagum Num enim dicit
rogo &x tamen uenire con¬
tempnit. humilitas sonat
in uoce superbia in actione
& ecce hoc diiudicat prauus
quisque cum audit: nec tam̃
eaquȩ diiudicat agere de¬
siftat. Aiam cui lib& peruer¬
se agenti dicimus conuer¬
tere dm̃ sequere. mundum
relinquere ubi huno : nisi ad
dominicam cenam uocamus.
seddum respondit: ora pro
me quia peccator sum hoc
facere non possum. quid aliud
agit : nisi rogac & excusat: di¬
cens namquae peccator sum.
humilitatem insinuat. Sub¬
iungens autem conuerti
non possum. superbiam de¬
monstrat.
et alius dixit
uxorẽ duxi et ideoni
possum uerure.

Expanded text:
Rogo te, habe me excuRogo te, habe me excusatum. Dum enim dicit, rogo, et tamen venire contemnit, humilitas sonat in voce, superbia in actione, et ecce hoc dijudicat pravus quisque cum audit, nec tamen ea quae dijudicat agere desistit. Nam dum cuilibet perverse agenti dicimus: Convertere, Dominum sequere, mundum relinque, ubi hunc, nisi ad Dominicam coenam vocamus? Sed dum respondet, ora pro me, quia peccator sum, hoc facere non possum, quid aliud agit, nisi rogat et excusat? Dicens namque peccator sum, humilitatem insinuat. Subjungens autem, converti non possum, superbiam demonstrat. Et alius dixit: Uxorem duxi, et ideo non possum venire.
Abbreviated transcription (Latin):
Quid peruillam : nisi terrena
substantia designatur exiit
ergo uidere illam qui sola exce¬
riora cogitat propter substan¬
ctiam ett al.ger dixig. iuca
Boum etni quidiquae eg
eo sros are illa roqoge
habe cne excus agucmo.
Quid inquinquȩ iugis bouũ :¬
nisi quinquae corporis sensus
accipimus qui recte quoque
iuga uocati sunt. quia in utro¬
quȩ sexu generantur . Qui ui¬
delic& corporales sensus. quia
conprehendere nesciunt in¬
terna sed sola exteriora cog¬
noscunt & deserentes intima
eaquȩ extrasunt cangunt.
recte per eos curiosas desig¬
natur . Qraue namquae curi¬
ositatis est uitium. quedum
cuius lib& mentem ad inuesti¬
gandam uitam ꝓximi exte¬
rius ducit semper ei sua in¬
tima abscondit propter
namquae & deisdem quinq:
boum dicitur. eo probare¬
illa qquia uidelic& aliquando
pertinere probatio ad curi¬
ositatom sol&. sed notandum
quod & is qui propter uil¬
lam. & is qui proptor pro¬
bandiiuga boum acena sin
inuitatoris exousat uerba
humilitatis permiscex dicens.

Expanded text:
Quid per villam, nisi terrena substantia designatur. Exiit ergo videre villam, qui sola exteriora cogitat propter substantiam. Et alter dixit: Juga boum emi quinque et eo probare illa; rogo te, habe me excusatum. Quid in quinque jugis boum, nisi quinque corporis sensus accipimus? qui recte quoque juga vocati sunt, quia in utroque sensu geminantur. Qui videlicet corporales sensus, quia comprehendere nesciunt interna, sed sola exteriora cognoscunt, et deserentes intima, ea quae extra sunt, tangunt, recte per eos curiositas designatur. Grave namque curiositatis est vitium, quae dum cujuslibet mentem ad investigandam vitam proximi exterius ducit, semper ei sua intima abscondit. Propter hoc namque et de eisdem quinque jugis boum dicitur, Eo probareilla, quia, videlicet, aliquando pertinere probatio ad curiositatem solet. Sed notandum quod et is qui propter villam, et is qui propter probanda juga boum, a coeninvitatoris excusat, verba humilitatis permiscet dicens.
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ indent faciẽ patris. nondũ por¬
tare possumus: ꝓinde quod ait: docebit
uos omne ueritatẽ . Non arbitror
nunc incuius quã mente posse con¬
pleri. Sed tunc cũ facie ad facie uide¬
rimus. Quia ergo non ẽ a semecipso:
sed ab illo a quo ꝓcedit non ergo lo¬
quitꝰ a semecipso sed quecũq audi&
loquetur. ab illo audi& a quo ꝓcedit
aquo est ab illo est aquo ꝓcedit. quod
uero sequitur. ille me clarificauit:
potest intelligi: quia di fundendo in
credentiũ cordib: caritatẽ dec laraũ
eis quo modo patri filius essex equał.
uel certe quia ꝑ ipsã caritatẽ fidu¬
cia repleti. & timore depulso ad nun¬
ciarent hominib xp̃m. ac sit eius
fama difsusa est toto orhe t̃rarum.
ut sic dixerit. ille me clarificauit
tamquã dicer&. ille uob auseraxti¬
facturi fuerant inspũ sc̃o hoc eundẽ
ip̃m dixisse facturũ om̃a inquit que¬
cũq hab& pat̃ in eas̃ propterea dixi

Expanded text:
semper vident faciem Patris, nondum ea porsemper vident faciem Patris, nondum ea portare possumus, proinde quod ait: Docebit vos omnem veritatem, non arbitror nunc in cujusquam mente posse compleri, sed tunc, cum facie ad faciem viderimus. Quia ergo non est a semetipso, sed ab illo a quo procedit, Non ergo loquitur a semetipso, sed quaecunque audiet loquetur. Ab illo audiet a quo procedit, a quo est, ab illo est, a quo procedit. Quod vero sequitur: Ille me clarificabit, potest intelligi, quia diffundendo in credentium cordibus charitatem, declaravit eis quomodo Patri Filius esset coaequalis. Vel certe, quia per ipsam charitatem fiducia repleti, et timore depulso, annuntiarent hominibus Christum. Ac sic ejus fama diffusa est toto orbe terrarum, ut sic dixerit: Ille me clarificavit, tanquam diceret: ille vobis auferet tifacturi fuerant in Spiritu sancto, hoc eumdem Spiritum dixit esse facturum: Omnia, inquit, quaecunque habet Pater mea sunt: propterea dixi
Abbreviated transcription (Latin):
credunt. Ipsa quippe fideliũ cõpa¬
ratio. infideliũ est uituperatio qua¬
propt̃ mundus depeccato quidẽ suo
de iusticia uero arguitur aliena. sic̃
arguntur delumine tenebrae. Incre¬
dulũ mundũ argu& &iã deiudicio:
catus est. Id est. iudicio ignis & term
in reuocabilit̃ destinatus est. Et de
hoc itaq iudicio: quo princeps iudi¬
catus est mundi arguitur a sc̃õ spũ
quid ergo qđ dicit: &iã ñ uidebitis
me. nisi quomodo sũ cũ uob̾cũ sum.
Tunc enĩ adliue erat mortalis insi¬
militudine carnis peccati quie surire
poterat acsitire : fatigari atq dor¬
mire: Hunc ergo xp̃m idest talem
xp̃m cumcranisi&. de hoc mundo ad
patrẽ nonerat iam uisuri Nonuide¬
bitis me ac sidicer& humilẽ sed excelsũ
nec mortalẽ. sed sempiternũ nec iudi¬
candũ sediudicaturũ Siille magister
interior quicũ discipulis exterius lo¬
quebatur: uell& nob̵ de incorpore¬
adeius naturã intrinsecus aliquis
dicere. sicut sc̃s̃ angelus dicit qui

Expanded text:
credunt. Ipsa quippe fidelium coratio, infidelium est vituperatio; quapropter mundus de peccato quidem suo, de justitia vero arguitur aliena, sicut arguuntur de lumine tenebrae. Incredulum mundum arguet etiam de judicio, catus est, id est, judicio ignis aeterni irrevocabiliter destinatus est, et de hoc itaque judicio, quo princeps judicatus est mundi, arguitur a sancto Spiritu mQuid est ergo quod dicit: Etiam non videbitis me, nisi quomodo sum, cum vobiscum sum? Tunc enim adhuc erat mortalis in similitudine carnis peccati, qui esurire poterat ac sitire, fatigari atque dormire. Hunc ergo Christum, id est, talem Christum, cum transisset de hoc mundo ad Patrem, non erant jam visuri: Non videbitis me, ac si diceret, humilem, sed excelsum, nec mortalem, sed sempiternum, nec judicandum, sed judicaturum. Si ille magister interior, qui cum discipulis exterius loquebatur, vellet nobis de incorporea Dei natura intrinsecus aliquid dicere, sicut sanctis angelis dicit, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Post ꝓmisũonẽ sp̃r scĩ nequis
putar& qđ ita eũ dñs daturus
fuerat uelut ꝓse ipso ut non &
ipse cũ eis erat futurus adieciti
ñ relinquã uos orfanos. Quã uis
ergo nos filius dĩ suo patri adop¬
tauerit filios & eundẽ patrem
nos uoluorit habere ꝑgraciã
qui eius pater est ꝑnaturã. tam̃
& iã ipse erga nos paternũ quo¬
dã modo demonstrat affectum
cũ dicit non relinquã uos orfanos.
Doinde sequidur ad huc modicum
& mundus me iam uid&x. uos aũ
uidetis me quia ego uiuo & uos
dixit uiuere illos aũde futuro
eẽ uiuituros: nisi quia uita &iã
carnis utiq resurgentis qualis
in ipso p̃cedebat. & illis est polli¬
citus secutura. Duas ergo resur¬
rectionẽ suã scilic& mox futurã
& nr̃am infine scłi uentura duob
uerbis p̃sentis temporis & futuri
eligant̃ breuit̃q ꝓmisit. sed quõ
post resurrectionẽ suã ipiam car¬
nẽ suã quã non solũ uidendã uerũ
uos cognoscegis quia ego
sũ iapagre meo et uos

Expanded text:
Post promissionem Spiritus sancti ne quis putaret, quod ita eum Dominus daturus fuerat, velut pro seipso, ut non ut ipse cum eis esset futurus, adjecit: Non relinquam vos orphanos. Quamvis ergo nos filius Dei suo patri adoptaverit filios, et eumdem patrem nos voluerit habere per gratiam, qui ejus pater est, per naturam tamen etiam ipse erga nos paternum quodammodo demonstrat affectum, cum dicit: Non relinquam vos orphanos. Deinde sequitur: Adhuc modicum et mundus me jam non videt, vos autem uid est, quia ego vivo, et vos dixit vivere, illos autem de futuro esse victuros, nisi quia vitam etiam carnis, utique resurgentis, qualis in ipso praecedebat, et illis est pollicitus secuturarectiones, suam scilicet mox futuram, et nostram in fine saeculi secuturam, duobus verbis praesentis temporis et futuri, eleganter, breviterque promisit: Sed quoniam post resurrectionem, etiam ipsam carnem suam, quam non solum videndam, verum vos cognoscetis, quia ego sum in patre meo, etc.
Abbreviated transcription (Latin):
& qđ fructũ quã mercedẽ qđ prȩ¬
miũ illi ꝓmittat: audiamus.
siquis cnihi cmniuis graue¬
rig. hororipicau eũ pa¬
germeus qui ẽ. incelas
Quo honore: nisi ut sit cũ filio
erꝰ qđ eñ superius ait: ubi ego sũ.
illic &minister meus erit. lioo in¬
telligitꝰ exposuisse cũ dicit. ho¬
norificabit eũ pat̃ in eui: Niã quã
maiorẽ honorẽ accipere poterio
adoptatus. quã ut sit ubi ẽ unicus:
ñ equalis factus diuinitati sed con¬

Expanded text:
 fructum, quam mercedem, quod praemium illi promittat, audiamus. Si quis mihi ministraverit, honorificabit eum pater meus, qui est in coelis. Quo honore, nisi ut sit cum filio ejus? quod enim superius ait: Ubi ego sum, illic et minister meus erit, hoc intelligitur exposuisse cum dicit, Honorificabit eum Pater meus. Nam quem majorem honorem accipere poterit adoptatus, quam ut sit ubi est Unicus; non aequalis factus divinitati, sed con
Abbreviated transcription (Latin):
ta dñi prius misericordia mo¬
tũ ẽẽ. suꝑ matrẽ: ac sic filiũ sus¬
citare testat᷑ ut in uno nob ex¬
empłũ unitande piexatis osten¬
der&x in altero fidẽ mirande
potestatis aditruer& en ac¬
cessia en gemicio locu¬
lũ hi au qͥ portabarit

Expanded text:
ta Dominum prius misericordia motum esse super matrem, ac sic filium suscitare testatur, ut in uno nobis exemplum imitandae pietatis ostenderet; in altero fidem mirandae pietatis astrueret. « Et accessit et tetigit loculum. Hi autem qui portabant
Abbreviated transcription (Latin):
uersus temerarios qui qđ credi¬
derint putant se posse consequi
Itaq: quantũ de ardore m̃tis con¬
fidim : tantũ de carnis fragilitate
timeamus
pat̃ misi ãi potest
hic calix transire nISI Bibã
il lũ piat uolaurtas ⁊ua &c̃e

Expanded text:
versus temerarios, qui, quod crediderint, putant se posse consequi. Itaque quantum de ardore mentis confidimus, tantum de carnis fragilitate timeamus. Pater mi, si non potest hic calix transire, nisi bibam illum, fiat voluntas tua, e
Abbreviated transcription (Latin):
Quia dũ ñnũquã ꝑuersi homines
locũ religionis tenent ibi malitiȩ
suȩ gladiis occidunt ibi uiuificare
ꝓxim: orationis suȩ int̃cessione
debuer̃. tẽpłũ quoꝗ & dom: dĩ est
ipsa mens adq: conscientia fideliũ
quȩ si quando inlesione ꝓximi ꝑuer¬
sas cogitationes ꝓfert. quasi in spe¬
lunca latronis resident & simplicit᷑
gradientes int̾ficiunt: quando illos
qui innullo reiã. lesionis gladio de¬
figunt. Mens eñi fideliũ nia oratio¬
nis s& spelunca latronis.ẽ. quã re¬
litta in nocentia & sĩplicitate scita¬
tis illud canat̾ agere unde ualeat
ꝓximis nocere. Sed qs contra ꝑuer¬
sa hȩo om̃a uerb redẽptoris nr̃i ꝑ
sacras paginas indesinent̃ instruimꝰ
nunc usq hoc agitꝰ qđ factũ fuisse
ꝑhibet᷑ cũdicit᷑. et erat cogidie¬

Expanded text:
Quia dum non nunquam perversi homines locum religionis tenent, ibi malitiae suae gladiis occidunt, ubi vivificare proximos orationis suae intercessione debuerunt. Templum quoque et domus Dei est ipsa mens atque conscientia fidelium, quae si quando in laesione proximi perversa cogitationes profert, quasi in spelunca latrones resident, et simpliciter gradientes interficiunt, quando in eos qui in nullo rei sunt, laesionis gladios defigunt. Mens enim fidelium, non janca latronis est, quando relicta innocentia et simplicitate sanctitatis, illud conatur agere, unde valeat proximis nocere; sed quia contra perversa haec omnia verbis redemptoris nostri per sacras paginas indesinenter instruimur, nunc usque hoc agitur, quod factum fuisse perhibetur cum dicitur: Et erat
Abbreviated transcription (Latin):
landienđ
dix̃ affectu siue incrudelitas sig¬
nũ c&eri autẽ qui ñ erant ꝓditu¬
ri dicunt: Numquid ego su dñe
iste quippe qui ꝓditurus erat
non dñm sed magistrũ uocat quasi
excusationẽ habeat si dño denegato
saltim magistro ꝓdiderit

Expanded text:
landientis jungit affectum, sive incredulitatis signum. Caeteri enim qui non erant prodituri, dicunt: Numquid ego sum, Domine? Iste qui proditurus erat, non Dominum, sed magistrum vocat, quasi excusationem habeat, si Domino denegato, saltem magistrum prodiderit
Abbreviated transcription (Latin):
ext pilaos quos qͥ ite .s.
Tunc amma ꝑcogitatione rea¬
tus sui adt̾rã consterit̾ cũ ca¬
ro quã uitã suã credidit redi¬
re adpuluerẽ urguetꝰ. tunc in
morte filii illius cadunt cũco¬
gitationes inlicitȩ ꝗ modo ex
illa ꝓdeunt in extrema uitae
ultione dissipantꝰ. Sic̃ scriptũ ẽ.
In illa die peribunt om̃s cogitatio¬
nos eoꝵ ꝗ scilic& dure cogitatio¬
nes intellegi &iã ꝑlapidũ signi

Expanded text:
et filios tuos qui in te sunt. Tunc anima per cognitionem reatus sui ad terram consternitur, cum caro, quae in vitam suam credidit redire ad pulverem urgetur. Tunc in morte filii illius cadunt, cum cogitationes illicitae, quae modo ex illa prodeunt, in extrema vitae ultione dissipantur, sicut scriptum est, in illa die peribunt omnes cogitationes eorum. Quae scilicet durae cogitationes
Abbreviated transcription (Latin):
distantia tanta ẽ. & p̃mioꝵ os eñi
adueniens conuigilantes inuene¬
rit faci& discũbere &transiens
mi nistrabit eis. Illos aũ cũuer¬
bi annonã familie sibi credite
fidelit̃ prudent̃ ꝗ dispensantes
inuenerit supra om̃aq possid&
constitu&. Idẽ. supra om̃a celes¬
tis regni gaudia. ñutiꝗ ut horũ
ne fruant᷑. qui enĩ docti fuerint
fulgebunt splendo firiam̃ti &x qͥ
adiustitiã erudiunt multos quan
stelle in ꝑp&uas et̃nitates. igẽ

Expanded text:
tia, tanta est et praemiorum. Hos enim adveniens, cum vigilantes invenerit, faciet discumbere, et transiens ministrabit eis. Illos autem cum verbi annona familiae sibi creditae, fideliter, prudenterque dispensantes invenerit, supra omnia quae possidet constituet, id est, supra omnia coelestis regni gaudia, non utique ut horum ne fruantur. Qui enim docti fuerint, fulgebunt quasi splendor firmamenti: et qui ad justitiam erudiunt multos, quasi stel
Abbreviated transcription (Latin):
quattuor litteris scribitꝰ id ẽ
alsa delta iterũ alsa & myq
quattuor littere: quat tuor
partes orb̵ designant inquas
sparsus ẽ adam infiliis suis Ideo
in principus nominũ partiũ
mundi hae quattuor littere
septẽtrion ab alfa incipit &
dissis qđ est occidens adelta
que sunt quattuor partes
orb abhis quat tuor lit teris
incipientes que littere si in
computo greco considerent᷑ xl.
& sex faciunt nam alsa: unũ delta
quat tuor & iterũ alfa unũ mi.
quad raginta qđ sunt simul ducti
nos quib: tẽplũ corporis xp̃i in ute¬
ro uirginali edificatũ ẽ. sic ut supe¬
rius diximus Caro autẽ xp̃i qui
deadam sũpta ẽ destructa est aii¬
deis & ase ipso iterũ edificata secđm
scripturas ꝓph&arũ & ideo dicit
euange lista hoc enim dicebat de
tẽplo corporis sui cũ ergo resur¬
rexiss& amortuis: recordati s̃ disci¬
puli ei: er hoc dicebat &credider̃¬

Expanded text:
quatuor litteris scribitur, id est: quatuor litteris scribitur, id est: Alpha, Delta, iterum Alpha, et My: quae quatuor litterae, quatuor partes orbis designant, in quas sparsus est Adam in filiis suis. Ideo in principiis nominum partium mundi hae quatuor litterae Septentrio, ab Alpha incipit; et δυσις, quod est Occidens, a Delta quae sunt quatuor partes orbis ab his quatuor litteris incipientes; quae litterae, si in computo Graeco considerentur, XLVI faciunt; nam alpha unum, delta quatuor, iterum alpha unum, mi quadraginta, nos quibus templum corporis Christi in utero virginali aedificatum est, sicut superius diximus. Caro autem Christi, quae de Adam sumpta est, destructa est a Judaeis, et a seipso iterum aedificata, secundum scripturas prophetarum. Et ideo dicit evangelista: Hoc enim dicebat de templo corporis sui. Cum ergo resurrexisset a mortuis, recordati sunt discipuli ejus, quia hoc dicebat
Abbreviated transcription (Latin):
conuertatꝰ in sanguinem
de inde duodecim solid&ur
Reliquis decẽ & octo firm&ꝰ
usq ad ꝑfecta liniam̃ta om¬
niũ membrorũ: & hinc iam
reliquo tẽpore susq: ad tẽpus
partus magnitudine ageat
Sex autẽ & nouẽ & duodecĩ
& decẽ & octo quad raginta¬
quinq faciunt quib si unũ
adiecerimus idẽ ipsũ diem
quo discreta ꝑ membra corp:
crem̃tũ summere incipit:
tot nimirũ dies in edifica¬
tione corporis dñi qđ in fa¬
brica tẽpli annos in uenim:¬
& quia tẽplũ illud manu fac¬
tũ sacro sc̃am dñi carnẽ quã
ex uirgine sũpsit. ut ex hoc
quia unius cuiusq fideliũ
corpus animãq designabant:
ut implerisq: scripturarũ
locis inuenimus. ad am uero
primus post peccatũ audiuit:
terra es & int̃ram ibis Secun¬
dus uero adam dese ipso ait
soluite tẽplũ & intrib: dieb:
excitabo illud Sparsus uero
fuit primus adam ꝑ uniuersũ
mundũ qui in scło collectus ẽ
qđ significat nom̃ adam que

Expanded text:
convertatur ad sanguinem. convertatur ad sanguinem. Deinde duodecim solidetur. Reliquis decem et octo firmetur usque ad perfecta liniamenta omnium membrorum, et hinc jam reliquo tempore usque ad tempus partus, magnitudine augeatur. Sex autem et novem, et duodecim, et decem et octo, quadragintaquinque faciunt. Quibus si unum adjecerimus, id est, ipsum diem, quo discreta per membra corpus crementum sumere incipit, tot nimirum dies in aedificatione corporis Domini, quot in fabrica templi annos invenimuEt quia templum illud manu factum, sacrosanctam Domini carnem, quam ex virgine sumpsit, ut ex hoc quia unusquisque fidelium corpus animamque designabat. Ut in plerisque scripturarum locis invenimus. Adam vero primus post peccatum audivit: Terra es et in terram ibis . Secundus vero Adam de seipso ait: Solvite templum hoc, et in tribus diebus excitabo illud . Sparsus vero fuit primus Adam per universum mundum, qui in secundo collectus est; quod significat nomen Adam, qui