comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut abstineatis uos abescis. quȩ idolis immolantur.: et
dñs mortem moysi. eo qd̃ carnẽ p̃pucii filii sui circũciderẽ
dissimularet: quia credentib exgentib eo qd̃ cepidi essent
inçaritate. dñs mortem cõminatus ẽ. eũ eis p̃cepta euangłis
sui ante posuit uͥ scͥptũ ẽ Arta et angusta ẽ uia quȩ du¬
cit aduitã: & pauci sunt qui uadunt ꝑeam. Lata. et
spaciosa uia ẽ quȩ ducit ad mortẽ. et multi sunt qui ua¬
aunt ꝑeam. Et iterum. Qui ñ bauilat crucem suam
et sequitur me: ñ ẽ me dignus Et multa alia quȩ de
resecatione uitioꝵ inẽuangłio: Et indictis apłicis inue¬
niuntur. Perpetram uero: xp̃s intelligit᷑ Acumen auĩ
petre: dura sunt p̃cepta euangłii: Tulit gͥ sepbora acu¬
tissimã petram. et circũcidit carnem p̃putii filii sui: qr
eccła cernens filios suos nullom posse ꝑfectam eonsequ
salutem. nͥ. omĩa desideria carnalia ab eorũ corporib extir¬

Expanded text:
et oysi mortem, eo quod carnem praeputii filii sui circumcidere dissimularet: quia credentibus ex gentibus, eo quod tepidi essent in charitate, Dominus mortem comminatus est; cum eis praecepta Evangelii sui anteposuit, ubi scriptum est: Arcta et angusta via est, quae ducit ad vitam; et pauci sunt, qui vadunt per eam. Lata et spatiosa via est, quae ducit ad mortem; et multi sunt, qui vadunt per eam ; et iterum: Qui non bajulat crucem suam, et sequitur me, non est me dignus ; et multa alia quae de resecatione vitiorum in Evangelio, et in dictis apostolicis inveniuntur. Per petram vero Christus intelligitur, acumen autem petrae dura praecepta Evangelii. Tulit igitur Sephora acutissimam petram, et circumcidit carnem praeputii filii sui; quia Ecclesia cernens filios suos nullo modo posse perfectam consequi salutem, nisi omnia desideria carnalia ab eorum corporibus exstir
Abbreviated transcription (Latin):
puratiis existit. Ybi grã dũ esurienti. nudo. hospicio egen
bancarcere posito. q̃ sunt necessaria ministrat. dũ dolentẽ
consolat᷑ dũ iracundũ uͥbo temꝑat: dũ odiũ gerentẽ in eorde¬

Expanded text:
paratus existit: verbi gratia, dum esurienti, nudo, hospiti, egenti, paratus existit: verbi gratia, dum esurienti, nudo, hospiti, egenti, in carcere posito, quae sunt necessaria ministrat: dum dolentem consolatur, dum iracundum verbo temperat, dum odium in
Abbreviated transcription (Latin):
ulius. E tongitudinẽ gͥ archȩ. fides: ꝑlatitudine caritas.
altitudinẽ. spes figuratur. Longitudo gͦ arche intrecentos
cubitos extenditur: q fides nra in confessione sc̃ẽ trimiatis
consistit. Centenarius uͦ ꝑfectus numerus ẽ. Intrecentos
gͦ cubitos fides nrã p̃signata ẽ: quia equã ꝑfectionẽ habet
pat̾ et filius et sp̃s scs. sicut scriptũ ẽ. Qualis pat calis filius.
talis sp̃ssẽs̃. Longitudo nichilominus eius inquinq̃ ginta
cubitos dilatat᷑ inlatitu dine: quia fides ꝑdilectione opat᷑
S non inconuenient᷑ ꝑ quin quaginta cubitos latitudims
nies: Dilectio gͦ ꝓximi ñ meonuenient inseptenano nu¬
mero cõphenditur: qr sine septẽ uirtutib ꝑfici non pote
i den. uero septenos. unusquisq fiddelis dilectionẽ ꝑeimi
extendit dũ quib eũq modis necessitates aut ausitates ꝓ¬
ximis cuenire possunt. eisdẽ modis & ipse ad subueniendũ

Expanded text:
illius. Per longitudinem igitur arcae fides, per latitudinem charitas, per illius. Per longitudinem igitur arcae fides, per latitudinem charitas, per altitudinem spes figuratur. Longitudo ergo arcae in trecentos cubitos extenditur; quia fides nostra in confessione sanctae Trinitatis consistit: centenarius vero perfectus est numerus. In trecentos ergo cubitos fides nostra praesignata est; quia aequam perfectionem habet Pater et Filius et Spiritus sanctus, sicut scriptum est: Qualitus sanctus . Latitudo nihilominus ejus in quinquaginta cubitos dilatatur; quia fides per dilectionem operatur. Sed non inconvenienter per quinquaginta cubitos latitudinis nies. Dilectio ergo proximi non inconvenienter in septenario numero comprehenditur; quia sine septem virtutibus perfici non potest. In septem vero septenos unusquisque fidelis dilectionem proximi extendit, dum quibuscumque modis necessitates aut adversitates proximis evenire possunt, eisdem modis et ipse ad superveniendum
Abbreviated transcription (Latin):
ab incursu ȩccłe ꝓhibent. & uitã his qui intra ȩcłam suns
sua doctrina et exemplis seruant. Quȩ leuigata ẽe dicũt.
dẽ ab omĩ asperitate uitiorũ emundata. ꝑ mansiunenle
si quȩ inareha fieri uisse sunt: diu̾si ordines in eccła deu¬
gnantur. Aluuis enĩ inconiugali ordine. alius in eontino
dalius inmonachico. alius insac̾dotali. dũ deo seriure
student. quasi indiu̾sis mansionib habitant. ꝑbitum
autẽ quo lita fuisse dicitur: diuina scriptura designat
Tabule gͦ ex quib archa facta e. quas doctores eccle signisi¬
casse dixim bitumine intͥnsecus & extrinsecus lite sunt quia doc to¬
res eccłȩ intrinsecus liti sunt ꝑsapientiã doctrinamq a¬
uinarũ scripturarũ: et extrinsecus ꝑoꝑa uirtutu Eꝑ¬
centoꝵ autẽ cubitoꝵ longitudo arche fuisse describitur
quinquaginta cubitoꝵ latitudo. & xxx. cubitorũ altitudo

Expanded text:
ab ingressu Ecclesiae prohibent, et vitam iis qui intra Ecclesiam sunt, ab ingressu Ecclesiae prohibent, et vitam iis qui intra Ecclesiam sunt, sua doctrina et exemplansiunculas vero, quae in arca fieri jussae sunt, diversi ordines in Ecclesia designantur; alius enim in conjugali ordine, alius in continenti, alius in monachico, alius in sacerdotali, dum Deo servire student, quasi in diversis mansionibus habitant. Per bitumen autem, quo lita fuisse dicitur, divina Scriptura designatur. Tabulae ergo ex quibus arca facta est, quas doctores Ecclesiae significasse diximus, bitumine intrinsecus et extrinsecus litae sunt; quia doctores Ecclesiae intrinsecus liti sunt per sapientiam, doctrinamque divinarum Scripturarum, et extrinsecus per opera virtutum. Trecentorum autem cubitcubitorum altitudo
Abbreviated transcription (Latin):
iuncens ut iunceret: quando statuit ut ꝑaquas diluuos
omĩs multitudo reproboꝵ deleret᷑ Etcũ aꝑiusset sigillũ
scałm. Secłi sigilli aꝑtio ad arche fabricã.: & adiustos qui¬
ante legẽ fuerunt ꝑtinet. Addemonstrandã gͦ scdi sigilli
apnonẽ: pauca de his loquamur. Ingenesi scriptum ẽ.
quia dixit dñs adnoe Fac tibi archam delignis leuigatis.
mansiunculas in archa facies. & bitumine linies intrinse¬
cus et extrinsecus: & sic facies eam: Trecentorũ eubitorũ
ent longitudo arche. quinquaginta cubitorũ latitudo:
& .xxx. cubitorũ altitudo illius: Archa. eccłam: noe uerõ
fabricator arche. xp̃m fabricatorẽ eccłȩ figurabat. Quȩ
archa delignis ieiugatis facta fuisse describitur: Eugna
leiuigata quȩ et aquas ꝓhibuerunt. et uitã omĩb animab
intra se constitutis seruauerunt. doctores ȩccłȩ designant᷑.
qui et doctrina &e scripturis suis. aquas diu̾soꝵ errorum

Expanded text:
vincens, ut vinceret, quando statuit ut per aquas diluvii vincens, ut vinceret, quando statuit ut per aquas diluvii omnis multitudo reproborum deleretur. Et cum aperuisset sigillum secundum. Secundi sigilli aante Legem fuerunt, pertinet. Ad demonstrandam ergo secundi sigilli apertionem pauca de his loquamur. In Genesi scriptum est quia dixit Deus ad Noe: Fac tibi arcam de lignis laevigatis: mansiunculas in arca facies, et bitumine linies intrinsecus et extrinserit longitudo arcae, quinquaginta cubitorum latitudo, et triginta cubitorum altitudo illius . Arca Ecclesiam: Noe vero fabricator arcae Christum fabricatorem Ecclesiae figurabat. Quae arca ex lignis laevigatis facta fuisse describitur: per ligna laevigata, quae et aquas prohibuerunt, et vitam omnibus animalibus intra se constitutis servaverunt, doctores Ecclesiae designantur, qui et doctrina et scriptis suis aquas diversorum errorum
Abbreviated transcription (Latin):
animab dicentẽ: Ueni et uide Eandẽ significationẽ
babet pͥmũ animal. quã et scd̾m. et terciũ. & quartum.
Significant enĩ doctores ȩccłȩ: Quod aut̃ dixit ueni et iuide
adintellegentiã spũalẽ nos prouocat: Ac sidiceret Uem
ñ passib corporis s passib mentis: & intellige sꝑitaliter ea
quȩ pͥmo tempore historialit̾ facta legisti Et ecce equus
abus: & qui sedebat suꝑ eũ habebat arcũ. et data ẽ ei corona.
briuit uincens ut uinceret. E quus albus iustos quian
disuiuũ fuerunt designat: qui ꝓpt innocentiã albi dicunt᷑
asor uero equi dñs ẽ: qui scĩs suis eternaliter p̃sidet. ꝑ ar-¬
cũ autẽ qui ꝓcul sagittas ase mittit & uulnerat. uindie¬
ta dñ potest designari: qua et pͥmos homines ꝓpter inobe¬
dientiȩ culpã dampnauit: &e cam ꝓpt̾ fr̾icidii reatũ septu¬
olũ piiniuis. ꝑ eoronã. nichilominus sicut et ꝑequũ albu
uisti qui ante diluuũ fuerunt. designantur. Exiuit uero

Expanded text:
 dicens: Veni, et vide. Eamdem significationem habet primum animal, quam et secundum, et tertium, et quartum; significant enim doctores Ecclesiae. Quod autem dicit: Veni et vide, ad intelligentiam spiritualem nos provocat, ac si diceret: Veni non passibus corporis, sed passibus mentis; et intelli Et ecce equus albus, et qui sedebat super eum, habebat arcum et data est ei corona, et exivit vincens, ut vinceret. Equus albus justos qui ante diluvium fuerunt, designat, qui propter innocentiam albi dicuntur. Sessor vero equi Dominus est, qui sanctis suis aeternaliter praesidet. Per arcum autem, qui procul sagittas a se mittit et vulnerat, vindicta Domini potest designari; qua et primos homines propter inobedientiae culpam damnavit, et Cain propter fratricidii reatum septuplum punivit. Per coronam nihilominus, sicut et per equum album justi qui ante diluvium fuerunt, designantur. Exivit vero
Abbreviated transcription (Latin):
qui sedebat suꝑ eũ habebat staterã in manu sua Et audiui
canquã uocẽ in medio quatuor animaliũ dicentẽ. Bilibris
iritici denario: et tres bilibres hordei denario: et uinũ et ole¬
um ne leseris Et cũ aꝑiusset sigillũ quartũ: audiui uocẽ
quarti animalis dicentis Ueni et uide: Et ecce equus palli¬
dus. et qui sedebat desuꝑ nomen illi mors: & infernus seq̃bat᷑

Expanded text:
u sua. Et audivi tamquam vocem in medio quatuor animalium dicentium; Bilibris tritici denario, et tres bilibres hordei denario, et vinum, et oleum ne laeseris. Et cum aperuisset sigillum quartum, audivi vocem quarti animalis dicentis: Veni, et vide. Et ecce equus pallidus: et qui sedebat super eum, nomen illi Mors, et Infernu
Abbreviated transcription (Latin):
E munda nãq animalia elech: ꝑinmunda uͦ reprobi de¬
signantur. Ounda itaq animalia inseptimo numero
sstint. mente uͦ excra eccłam sunt. Insequentib quoq
sepitine. quia aꝑiens noȩ fenestrã archȩ quã fecerat .dt¬
misit eorium. Qui egrediebatur et ñ regrediebatur. do¬
nec siccarentur aquę suꝑ terram. ꝑ coruum aut̃ niges¬
norai iudei infidelitate tenebrosi designantur Noe gͥ

Expanded text:
per munda namque animalia electi, per immunda vero reprobi designantur. Munda itaque animalia in septimo numero sistunt, mente vero extra Ecclesiam sunt. In sequentibus quoque scriptum est: Quia aperiens Noe fenestram arcae quam fecerat, dimisit corvum, qui egrediebatur et non regrediebatur, donec siccarentur aquae super terram . Per corvum avem nigerrimam Judaei infidelitate tenebrosi designantur. Noe igitur
Abbreviated transcription (Latin):
nimalia⁊ seniores: unusa eccłia cũ suis doctorib designat᷑. Angeli
uero qui thionũ idẽ eccłam circuisse uisi sunt. angłi sunt qͥ
adcustodiã eccłe adeo destinati sunt: sicut paulus apłs
ioquit᷑ dicens: Nonne om̃s administratorĩ sunt sp̃s inmi¬
nisteriũ missi. ꝓpt̾ eos qui hereditatẽ capiunt saleras:
ł maximũ aut̃ numerũ: eorũ multitudo renirmerabilis
aesignatur: Qui agnũ magna uoce benedicere dicunt
quia ad quecũq officia angłi explenda destinentur. ali¬
dib di nũquã cessant Et sicut bic liber inseptenario
requieuisse dicit: ita et septẽ benedictiones in boc loco po¬
nuntur. quib assidue angłi dm̃ laudare dicuntur. Sit
omnẽ creaturã quȩ incelo ẽ. et quȩ interram. & que subtius
cerrã & quȩ sunt imari. et quȩ in ea sunt: om̃s audiu di¬

Expanded text:
seniores universa Ecclesia cum suis doctoribus designatur: angeli vero, qui thronum, id est, Ecclesiam cinxisse visi sunt, angeli sunt qui ad custodiam Ecclesiae a Deo destinati sunt, sicut Paulus apostolus loquitur, dicens: Nonne omnes administratorii sunt spiritus, in ministerium missi propter eos, qui haereditatem capiunt salutis ? Per maximum autem numerum eorum multitudo innumerabilis designatur qui Agnum magna voce benedicere dicuntur; quia ad quaecumque officia angeli explenda destinantur, a laudibus Dei numquam cessant: et sicut hic liber in septenario pheta in Christum requievisse dicit; ita et septem benedictiones in hoc loco ponuntur, quibus assidue Angeli Deum laudare dicuntur. Et omnem creaturam quae in coelo est, et quae in terra, et quae subtus terra
Abbreviated transcription (Latin):
quatuor seniores ceciderunt: et adorauerunt Uiginti
quatuor seniores. in hoc loco eandẽ significationẽ habent¬
quã et quatuor animalia Seniores gͦ cadunt et adorant
eũ p̃dieatores scĩ quanto amplius auditores suos uidernt
inbonis oꝑib ꝓfecisse. cantomagis se humiliant in conspec¬
tu di. sicut dicit scriptura Quanto magnus es humilia
te in omĩb: et corã dõ inuenies grãm. Sequitur sigilloꝵ
aꝑtio: q̃ ñ nͥ adaꝑtionẽ diuinarũ scͥpturarũ ꝑtinere creden¬
da ẽ. ⁊Iam et ea quȩ subsigilloꝵ aꝑtionib facta eẽ dieũt
adaꝑtionẽ ueteris testamenti ꝑtinent Et sicut omne co¬
pus electorũ exseptẽ partib consistit. ita sunt et septem
sigilla quȩ unicuiq parti conueniunt. ad demonstranda
ea quȩ indiuinis scripturis obscure posita ẽs̃: uel qͥd scõꝵ
patrũ facta significent Aꝑtio gͦ pͥmi sigilli. ad ea que anie

Expanded text:
quatuor seniores ceciderunt et adoraverunt. Viginti quatuor seniores ceciderunt et adoraverunt. Viginti quatuor seniores in hoc loco eamdem habent significationem quam et quatuor animalia: seniores ergo cadunt et adorant, cum praedicatores sancti, quanto amplius auditores suos vident in bonis operibus profecisse, tanto magis se humiliant in conspectu Dei, sicut dicit Scriptura: Quanto magnus es, humilia te in omnibus, et coram Deo invenies gratiam . Sequitur sigillorum apertio, quae nonnisi ad apertionem divinarum Scripturarum pertinere credenda est. Nam et ea quae sub sigilapertionem veteris ac novi Testamenti pertinent: et sicut omne corpus electorum ex septem partibus consistit, ita sunt et septem sigilla, quae unicuique parti conveniunt, ad demonstranda ea quae in divinis Scripturis obscure posita sunt, vel quid sanctorum patrum facta significent. Apertio igitur primi sigilli ad ea quae ante
Abbreviated transcription (Latin):
nuenimus etiã quosdã flagitiosos qui xpĩani uocantuet.
qui quãuis dm̃ laudare uideant᷑ dm̃ ñ laudant. quia sicuit
aicit scͥptura. ñ ẽ speciosa laus more peccatoris.. E⁊ siꝑom
nem ereatiuã quȩ interra ẽ. om̃s animas debemus intelli¬
ge quorũ corpora interra requiescunt quom hi qui apud
inferos cruciantur. dm̃ laudare credendi sunt. erꝑom¬
nẽ creaturã quȩ interta & quȩ subtus terrã ẽ. solos electos
debemus intelligere: qui et interra oꝑibus et ubis dm̃
laudare non desistunt. & incȩlis cũ dnõ positi alaudib en
inẽ fideluĩ. ꝑ pisces qui inaquis morantur. doctores ecelt
possumus intellige. Sequitur benedictio: qua fideles dñ
cũ u̾bis oꝑa contingunt. Et quatuor animalia dicebat̃
amen: Amen confirmatio sermonis ẽ. Quatuor anima¬
lia dicũt am̃: eũ scĩ p̃dicatores optant assidue ut auditores
corũ in bonis oꝑib magis ac magis ꝓficiant Et uiginq

Expanded text:
nvenimus etiam et quosdam flagitiosos, qui christiani vocantur, qui quamvis Deum laudare videantur, Deum non laudant; quia sicut dicit Scriptura: Non est speciosa laus in ore peccatoris . Et si per omnem creaturam, quae in terra est, omnes animas debemus intelligere, quorum corpora in terra requiescunt; quomodo ii qui apud inferos cruciantur, Deum laudare credendi sunt? Sed per omnem creaturam, quae in terra, et quae subtus terram est, solos electos debemus intelligere: qui et in terra operibus et verbis Deum laudare non desistunt, et in coelis cum Domino positi, a laudibus dinem fidelium, per pisces qui in aquis commorantur, doctores Ecclesiae possumus intelligere. Sequitur benedictio, qua fideles Deumcum verbis opera conjungunt. Et quatuor animalia dicebant: amen. Amen confirmatio sermonis est: quatuor igitur animalia dicunt, amen, cum sancti praedicatores optant assidue, ut auditores eorum in bonis operibus magis ac magis proficiant. Et viginti
Abbreviated transcription (Latin):
cũ trahere studet. et ut breuit dicã. quibus modis uult
ut ei salubrit᷑ abalio subueniatur. eisdem et ipse quibus¬
cũq potest subuenire paratuis ẽ. Adseptẽ septenos siunum
adungas: quinquaginta fiunt. Similit̾ et addilectionem
ꝯximi si unius dĩ ddilectionẽ adiungas: tota caritas integra
atq ꝑfecta inte efficitur. Atitudo uero arche in .xxx. cubi¬
dos exaltata ẽ: qr ille utilẽ spem possidet qui afide scẽ trini¬
tatis sicut nob̾ ab apłis tradita ẽ. atq aceteris doctoribus.
neq oꝑe neq eredulitate discordat. Qui enim spem sine
reta fide deuita ȩterna possidenda sibi usurpat. sinedubio
semecipsũ decipit: quia sine fide inpossibile ẽ placẽ deo: Al¬
titudo itaq archȩ amagna longitudine et latitudine exorie¬
batur. & incubito sursũ consũmabatur: quia caritas quȩ ex
fide nascitur. in magna latitudine erga ꝓximoꝵ curam
semctipsam extendit᷑.. Sursum uͦi incubito consũmabat᷑.

Expanded text:
cum trahere studet: et ut breviter dicam, quibus modis vult ut ei salubriter ab alio subveniatur, eisdem et ipse quibuscumque potest, subvenire paratus est. Ad septem autem septenos si unum adjungas, quinquaginta fiunt: similiter et ad dilectionem proximi, si unius Dei dilectionem adjungas, tota charitas integra atque perfecta in te efficitur. Altitudo vero arcae in triginta cubitos exaltata est, quia ille utilem spem possidet, qui a fide sanctae Trinitatis, sicut nobis ab apostolis tradita est, atque caeteris documentis, neque opere, neque credulitate discordat. Qui enim spem sine recta fide de vita aeterna possidenda sibi usurpat, sine dubio semet ipsum decipit; quia sine fide impossibile est placere Deo . Altitudo itaque arcae a magna longitudine 522 et latitudine exoriebatur, et in cubito sursum consummabatur; quia charitas quae ex fide nascitur, in magna latitudine erga proximorum curam semet ipsam extendit. Sursum vero in cubito consummatur;
Abbreviated transcription (Latin):
admoysen. terciũ amoyse usq ad auentum dnĩ. In his
trib temporib hominib aduentus xpĩ sed̾m carnẽ latu¬
it: aꝑfectis tamen uiris p̃dictus ẽ ꝑ fiscellam uero scir¬
peam: beata maria designata ẽ: Mat̾ gͦ fiscellã scirpeã
inqua moyses poneret᷑ p̃parauit: quia sapientia dĩ quȩ ẽ

Expanded text:
ad Moysen: tertium a Moyse usque ad adventum Domini. In his ad Moysen: tertium a Moyse usque ad adventum Domini. In his tribus temporibus homines adventus Christi secundum carnem latuit; a perfectis tamen praedictus est. Per fiscellam vero scirpeam beata virgo Maria designata est: mater ergo fiscellam scirpeam, in qua Moyses poneretur, praeparavit; quia sapientia Dei, quae est
Abbreviated transcription (Latin):
eo qd̃ ignẽ adorare noluit mortuus ẽ. sicut abrabã quatuo
reges ꝓsius impietatib cũ suis exercitib interfecit. sicut
dus deletus ẽ. Possumus et ꝑgladium magnũ. exteru¬
niũ. quinꝙ ciuitatũ intellige. quarũ habitatores igne
& sulphure ꝑierunt: eorũq terra cũ ipsis inabyssũ demersaẽ.
Et eũ aperuisset sigillum terciũ. Sigilli terciĩ aꝑtio. adlege
& adeos qui sub lege erant ꝑtinet. Ad demonstrandã gͥ cer¬
cis sigilli aꝑtionẽ: placuit ut pauca de moyse. & dehis q̃
ilege irracionabilia eẽ uidentur dicamus In exodo serp¬
tum ẽ quia cũ natus eẽt moyses. absconditus mensib trib
aparentib sius fuit. Postea uͦ fecit ei mat̾ fiscellam scirpeã.
et liniuit eã bitumine acpice: & posito intus infante posu¬
it eum incarecto ripe fluminis Moyses xp̃m figurauit
menses autẽ tres quib absconditus ẽ. tria tempora desi¬
gnantur. unũ ante diluuium. scđm post diliuũ. usq

Expanded text:
 adorare noluerit, mortuus est: sicut Abraham quatuor reges pro suis impietatibus cum exercitibus interfecit: sicut s mundus deletus est. Possumus etiam per gladium magnum exterminium quinque civitatum intelligere, quarum habitatores igne et sulphure perierunt, eorumque terram, quae cum ipsis in abyssum demersa est. Et cum aperuisset sigillum tertium. Sigilli tertii apertio ad Legem et ad eos qui sub Lege fuerunt pertinet. Ad demonstrandum ergo tertii sigilli apertionem, placuit ut pauca de Moyse, et de iis quae in Lege irrationabilia esse videntur, dicamus. In Exodo scriptum est quod cum natus esset Moyses, absconditus est mensibus tribus a parentibus suis; postea vero fecit ei mater fiscellam scirpeam, et livit eam bitumine ac pice, et posito intus infante, posuit eum in carecto ripae fluminis . Moyses Christum figurabat: per menses autem tres quibus absconditus est Moyses, tria tempora designantur: unum ante diluvium: secundum post diluvium usque
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ꝓphe Ad quintũ. qui exuideis crediderunt inxp̃m. qu
sextũ. populus gentilis Ad septimũ hi qui infine mundi
nascituri sunt: et cum antixpo̾ pugnaturi Et uenit.
& accepit librũ de dextera sedentis suꝑ thronũ: Supius
diximus ꝑsedentẽ inthrono xp̃m designatũ fuisse: Sed
quia ipse dixit ego inpatre. et pat̾ mme ẽ. et qui uidet me
uidet &r patrẽ. in hoc loco sedens inthrono. patrẽ designat
Dextera uero patris. filius ẽ: Agnus autẽ librũ de dexteca¬
sedentis suꝑ tchronũ accepit: quia homo xp̃s asua diunita¬
te accepit. ut sacramenta diuinarũ scͥpturarũ reseranet᷑
Et eũ aꝑuisset ubrũ. quatuor animalia &e xxiiii. seniores ce¬

Expanded text:
tum prophetae: ad quintum ii qui ex Judaeis crediderunt in Christum: ad tum prophetae: ad quintum ii qui ex Judaeis crediderunt in Christum: ad sextum populus gentilis: ad septimum vero ii qui in fine mundi nascituri sunt, et cum Antichristo pugnaturi. Et venit, et accepit librum de dextera sedentis super thronum. Superius diximus per sedentem in throno Christum designatum fuisse: sed quia ipse dixit: Ego in Patre, et Pater in me est et qui videt me, videt et Patrem ; in hoc loco sedens in throno Patrem designat: dextera vero Patris Filius est: Agnus autem hominem, quesedentis super thronum accepit; quia homo Christus a sua divinitate accepit, ut sacramenta divinarum Scripturarum reseraret. Et cum aperuisset librum, quatuor animalia et vigin
Abbreviated transcription (Latin):
E thronũ &e quatuor animalia & seniores: una eccla cũ suis cuncti
ordinib designatur: Agnus uero non occisus s̃ tanquã occisus
ẽ. quia mortem intransitu gustauit et paulo post resurgen
iã non moritur: mors illi ultra ñ dnãbitur. Qui et cornua
septẽ. & ocłos septẽ habuisse uisus ẽ: Quid sint aut̃ septe
oculi: ipse exponit cũ subiungit Qui sunt septẽ sp̃s dei nis¬
si momnẽ cerrã ꝑcornua uero: sepe regna designantur.
dentur gͦ mͥ aliã significationẽ habere cornua: aliã oculi
ꝑ septẽ namq cornua om̃s electi designantur. qui regnumdi
uocantur: quorũ omnẽ multitudinẽ suꝑuis in septẽ partes
diuisimus Adpͥmũ gͥ cornu. electi qui ante diliuuum fue¬
runt ꝑtinẽt: Ad scđm uero. hi qui post diliuuũ usq ad legẽ
ꝑtinent. Ad terciũ autẽ. hi qui sub lege fuerunt. Ad quar¬

Expanded text:
Per thronum et quatuor animalia et seniores una Ecclesia cum cunctis suis Per thronum et quatuor animalia et seniores una Ecclesia cum cunctis suis ordinibus designatur: Agnus vero non occisus, sed tamquam occisus visus est; quia mortem in transitu gustavit, et paulo post resurgens, jam non moritur, mors illi ultra non dominabitur : qui cornua septem et oculos septem habuisse visus est. Quid sint autem septem oculi, ipse exponit cum subjungit: Qui sunt septem spiritus Dei, missi in omnem terram. Per cornua vero saepe regna designantur. Videntur ergo mihi aliam significationem habere cornua, aliam oculi; per septem namque cornua omnes electi designantur, qui regnum Dei vocantur, quorum omnem multitudinem superius in septem partes divisimus. Ad primum igitur cornu electi qui ante diluvium fuerunt, pertinent: ad secundum vero ii qui post diluvium usque ad Legem fuerunt: ad tertium autem ii qui sub Lege fuerunt: ad quar
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ ꝑleonẽ. ide xp̃m. aꝑiendus eẽt liber Per angłm gͥ fortẽ
hi designantur. qui desiderantes aduentum xp̃i interrogabãt.
quo temꝑe uenturus eẽt. Ioh̃s uero eos designat. qui flebant
eo qd̾ canto temꝑe tardaret. Senior aute ꝓpħas designat:
qui dixerunt. quomͦ. quo tẽꝑe uenturus eẽt ꝑleonem gͥ
detribu uida xp̃s intelligitur: qui extribu iuda & proge¬
me dauid ortus ẽ. Leo autẽ ꝓpter fortitudmẽ uocatur: qr
diabolũ contriuit. et electos suos abeius potestate eripuit.
Uicit gͦ leo ddetribu uida radix dauid diabolũ ut aꝑuer
librum & sẽptẽ signacula eius: quia liber non posset aꝑiri
nͥ pͥꝰ uinceret᷑ diabolus Quȩ uictoria. aꝑtio fuit ueteris te¬
stamenti. Quomꝰ quatuor signacula aperuerit: insequen¬
tib dicemus Et iudi in medio throni et quatuor animali¬
um et seniorũ agnũ stantẽ quasi occisũ. habentẽ cornua. uii
et ocłos septẽ: qui sunt septẽ sp̃s di missi momnẽ tertam.

Expanded text:
 per Christum, aperiendus esset liber. Per angelum igitur fortem hi designantur, qui desiderantes adventum Christi, interrogabant quo tempore venturus esset: Joannes vero eos significat qui flebant, eo quod tanto tempore tardaret: senior autem prophetas designat, qui dixerunt quo modo et quo tempore venturus esset. Per Leonem igitur de tribu Juda Christus intelligitur, qui ex tribu Juda, et progenie David ortus est. Leo autem propter fortitudinem vocatur; quia diabolum vicit, et electos suos ab ejus potestate eripuit. Vicit ergo Leo de tribu Juda, radix David, diabolum; ut aperiret librum et septem signacula ejus; quia liber non posset aperiri, nisi prius vinceretur diabolus, quae victoria apertio fuit veteris Testamenti. Quomodo septem signacula aperuerit, in sequentibus dicemus. Et vidi in medio throni et quatuor animalium, et seniorum, agnum stantem quasi occisum, habentem cornua septem, et oculos septem, qui sunt septem spiritus Dei, missi in omnem terram.
Abbreviated transcription (Latin):
adeum ꝑsp̃m scientię confugiunt. qui potestatẽ habei
dimittendi peccata Quartus descensionis xp̃i gradus ẽ for¬
fortitudo fidelium fortitudini xp̃i: quia ea fortitudine.
isti uincunt diaboluĩ qua et xp̃s iicitꝰ fortitudine uideli¬
cet xp̃i non sua: sicut ipse dicit Sine me nichil potestu
facere Tercius descensionis xpi gradus ẽ sp̃s consilĩi
&e quintus ascensionis fidelium Goniungitur autem

Expanded text:
ad eum per spiritum scientiae confugiunt, qui potestatem habet ad eum per spiritum scientiae confugiunt, qui potestatem habet dimittendi peccata. Quartus descensionis Christi gradus est forfortitudo fidelium fortitudini Christi; quia ea fortitudine isti vincunt diabolum, qua et Christus vicit, fortitudine videlicet Christi, non sua; sicut ipse dicit: Sine me nihil potestis facere . Tertius descensionis Christi gradus est spiritus consilii, et quin
Abbreviated transcription (Latin):
ximus fuisse designatam: et primus ascensionis addm̃
sio consistit omĩũ peccatorũ: Nec ꝑfecta remissio pecca¬
torũ eẽ posset. si ille pronob mortuus ñ fuisset Sextus
descensionis xpi gradus ẽ pietas. & scds ascensionis fide¬
lium. Congrut autẽ pietas fidelium eũ pietate dñi
quia ille his qui scđm animã erant miseri miscdiam
suã impendit. ab eterna morte. sua morte eos liberans.
& isti his qui scđm corpus sunt miseri miscdiã suã impen¬
dunt. largiendo eis corporum necessaria. quib inpiditio
dicturus ẽ: Quod uni exminimis meis fecistis. michi fe¬
cistis:. Quintus descensionis xp̃i gradus ẽ scientia: ec cer¬
cius ascensionis fideliũ: Conuenit autẽ sp̃s scientiȩ qͥ
fidelib datur. cum spũ scientiȩ qui homini xpo oblatus
ẽ. quia ille ut peccatores saluos faceret semetipsum illis
conformare ñ ẽ dedignatus: & isti ut peccata euadant.

Expanded text:
ximus fuisse designatam, et primus ascensionis ad Deum ximus fuisse designatam, et primus ascensionis ad Deum sio consistit omnium peccatorum: nec perfecta remissio peccatorum esse posset, si ille pro nobis mortuus non fuisset. Sextus descensionis Christi gradus est pietas, et secundus ascensionis poenitentium. Congruit autem pietas fidelium cum pietate Domini; quia ille iis qui secundum animam erant miseri, misericordiam suam impendit, ab aeterna morte sua morte eos liberans, et isti iis qui secundum corpus sunt miseri, misericordiam impendunt, largiendo eis corporum necessaria, quibus in judicio ipse dicturus est: Quod uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis . Quintus descensionis Christi gradus est scientia, et tertius ascensionis fidelium. Convenit autem spiritus scientiae qui fidelibus datur, cum spiritu scientiae, qui homini Christo oblatus est; quia ille ut peccatores salvos faceret, semetipsum illis conformare non est dedignatus: et isti ut peccata evadant,
Abbreviated transcription (Latin):
consistit. De hac ꝑfectione: dñs dicit in euanglio. Si
uis ꝑfectus ẽẽ uende omĩa quȩ habes. et da pauꝑibus
& habebis thesaurum incȩlo: & ueniͣ sequere me: Sunt
namq multi qui adꝑfectionis culmen subito conscendẽ
conantur: s quia ꝑgradus uirtutũ non conscendunt. fa¬
cile corruunt. Quid enim ꝓdẽ substantiã relinquere
suiram. odiũ. ebrietatẽ. inuidiam. suꝑbiam. uanã głam.
ceteraq uicia quȩ occidunt animã. amente sua ñabiciat.
Non enim ꝓdẽ arborem conscende̾ ut leonẽ euadatꝰ ser¬
pentem insinu gestet. cuius ueneno pereat. Nec dicit
dñs illũ ꝑfectum eẽ qui substantiã tantũm dimiserit.
catur: Ad hoc gͥ ꝑfectionis culmen ille cõpetenter gradũ
conscendit.qui prius uitiis abrenuntiatis ꝑactualem uita
quȩ uirtutib ꝑficitur ad contẽplatuã conscendit: in
xpĩ gradus ẽ timor dĩ. ꝑquẽ passionẽ et mortem eiusdi¬

Expanded text:
consistit. De hac perfectione Dominus dicit in Evangelio: Si consistit. De hac perfectione Dominus dicit in Evangelio: Si vis perfectus esse, vade, vende omnia quae habes, et da pauperibus, et habebis thesaurum in coelo; et veni, sequere me . Sunt namque multi, qui ad perfectionis culmen subito conscendere conantur: sed quia per gradus virtutum non conscendunt, facile corruunt. Quid enim prodest substantiam relinquere, si iram, odium, ebrietatem, invidiam, superbiam, vanam gloriam, caeteraque vitia, quae occidunt animam, a mente sua non abjiciat? Non enim prodest arborem conscendere, ut leonem evadat; si serpentem in sinu gestet, cujus veneno pereat. Nec dicit Dominus illum perfectum esse, qui substantiam tantummodo dimiseritamur. Ad hoc igitur perfectionis culmen ille competenti gradu conscendit, qui prius vitiis abrenuntiatis, per actualem vitam quae virtutibus perficitur, ad contemplativam conscendit, in Christi gradus est timor Dei, per quem passionem et mortem ejus di
Abbreviated transcription (Latin):
iere Afortitudine. ad consiliũ conscenditur Consiliũ
aut̃ salutis nre. inpreceptis consistit euangłicis. Quiꝰquis
qͥ uicia in se extinguere per fortitudinis sp̃m potuit. necesse
e ut admandata euangłii ꝑscrutanda atq incorde suo
recondenda transeat: ubi consilium reperiet qualiter
addꝑfectionis culmen conscendere ualeat: Et quia man¬
data euangłii sine uirtutib custodiri nonpossunt. aspũ
consiliĩ acdintellectsĩ conscenditur: in quo ꝑfectio urtutũ
tota consistit Intellectus uerd donũ aspũ scõ fideles acer¬
punt: cũ omnib uirtutib ditari merent᷑: Ille enim uerũ
intellectũ possidet. qui fide illuminatur. qui puditicia
mundatur. qui pacientia decoratur. qui humilitate mi¬
nitur: qui caritate refulget. ceterisq urtutib consũmat᷑.
St quia ꝑoꝑationẽ uirtutũ ad culmen ꝑfectionis conscen¬
ditur. sapientia intellectui p̃ponitur: inqua tota ꝑfectio

Expanded text:
lere. A fortitudine ad consilium conscenditur: consilium lere. A fortitudine ad consilium conscenditur: consilium autem salutis nostrae in praeceptis consistit evangelicis. Quisquis igitur vitia in se exstinguere per fortitudinis spiritum potuit, necesse est ut ad mandata 515 Evangelii perscrutanda, atque in corde suo recondenda transeat; ubi consilium reperiet, qualiter ad perfectionis culmen conscendere valeat. Et quia mandata Evangelii sine virtutibus custodiri non possunt, a spiritu consilii ad intellectum conscenditur, in quo perfectio virtutum tota consistit. Intellectus vero donum a Spiritu sancto fideles accipiunt, cum omnibus virtutibus ditari merentur; ille enim verum intellectum possidet, qui fide illuminatur, qui pudicitia mundatur, patientia decoratur, qui humilitate munitur, qui charitate refulget, caeterisque virtutibus consummatur. Et quia per operationem virtutum ad culmen perfectionis conscenditur, sapientia intellectui praeponitur, in qua tota perfectio
Abbreviated transcription (Latin):
nũ. &qualit̾ contra eos pugnandũ sit. Hoc ẽ gͥ scientiȩ
sp̃m pos sidere Et quia salomon dicit. quia qui addit
scientiam  addit et laborẽ: ascientia adfortitudinis sp̃m
conscendit Nam sicut quilibet preliator. non contra eum
quẽ iniunculis tenet pugnat. s potius eontra eũ qui resistẽ
ei uult: ita et diabolus ñ contra eum quẽ inuinculis pecca¬
torum constrictum tenet dimicat. s potuis contra eum qͥ
peccare desistit & ad dm̃ tota mente conu̾tit᷑. Quicũq
gͦ ꝑpenitentiã pietatisq oꝑa. adiaboli uinculis absolui
meretur. atq contra eũ ꝑscientiȩ sp̃m bellũ cupit instru¬
ere. necesse habet ut a spũ scõ fortitudinis donũ accipi¬
at: quo instructus. & interiores hostes. et uitia funditus
possit extinguere. & ext̾iores udelicet homines ꝑ patien¬
ciam suꝑare: omĩaq iacula demonũ scuto fidei ase repel¬

Expanded text:
num, et qualiter contra eos pugnandum sit: hoc est igitur scientiae num, et qualiter contra eos pugnandum sit: hoc est igitur scientiae spiritum possidere. Et quia Salomon dicit quia qui addit scientiam, addit et laborem ; a scientia ad fortitudinis spiritum conscenditur. Nam sicut quilibet praeliator non contra eum, quem in vinculis tenet, pugnat, sed potius contra eum, qui resistere ei vult: ita et diabolus non contra eum, quem vinculis peccatorum constrictum tenet dimicat; sed potius contra eum, qui peccare desistit, et ad Deum tota mente revertitur. Quicumque ergo per poenitentiam, pietatisque opera a diaboli vinculis absolvi meretur, atque contra eum per scientiae spiritum bellum cupit instruere; necesse habet ut a Spiritu sancto fortitudinis donum accipiat: quo instructus, et interiores hostes, id est, vitia funditus possit exstinguere, et exteriores, videlicet homines, per patientiam superare, omniaque jacula daemonum scuto fidei a se repel
Abbreviated transcription (Latin):
aiens scripturã dicentẽ. quia sicut aqua extinguit ignẽ
ita elimosina extinguit peccatum. & dñm dicentem. da¬
te elemosinam et omĩa munda sunt uobis. alere egentes
uestire nudos. & cet̾a pietatis oꝑa incipit exercere. uT
am̃ aliis miserando ꝓpitium sibi faciat. quẽ peccando
offenderat Undde daniel ꝓpb̃a regẽ impiissimũ ut pec¬
cata sua elimosinis redimeret. & miscđiis pauꝑuma. ad¬
monere studuuis Apietate: adscientiȩ sp̃m cõnscendit
Iam quãuis uideatur aliquis scientiam possidere: stultus ẽ
simale uiuit. Quid enim stultius. quã timorem dĩ amen
cors erga indigentes eẽ studet. ut dm̃ aliis miserando. mi¬
sericordẽ sibi faciat: necesse ẽ ut ꝑ donũ scĩ sp̃s scientiȩ sp̃m
rere cupit. Unecesse ẽ ut ꝑdoctrinã diuinarũ scriptura¬
rum. siue ꝑ predicationẽ scõrum uroꝵ discat quȩ sunt
genera uitiorum. qualit̾ homines illa queant & quibus
modis Textingui possint: quȩ sunt etiã deceptiones demo¬

Expanded text:
iens scripturam dicentem: Sicut aqua exstinguit ignem, ita eleemosyna exstinguit peccatum ; et Dominum dicentem: Date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis , alere egentes, vestire nudos, et caetera pietatis opera incipit exercere; ut Deum alios miserando propitium sibi faciat, quem peccando offenderat. Unde et Daniel propheta regem impiissimum, ut peccata sua eleemosynis redimeret, et misericordiis pauperum, admonere studuit. A pietate ad scientiae spiritum conscenditur; nam quamvis videatur aliquis scientiam possidere, stultus est, si male vivit. Quid enim stultius, quam timorem Dei a mencors erga indigentes esse studet, ut Deum alios miserando, misericordem sibi faciat, necesse est ut per donum sancti Spiritus scientiae spiritum rere cupit, necesse est ut per doctrinam divinarum Scripturarum, sive per praedicationem sanctorum virorum, discat quae sint genera vitiorum, qualiter homines illaqueent, et quibus modis exstingui possint; quae sint etiam deceptiones daemo
Abbreviated transcription (Latin):
diximus: idẽ patrũ ueteris testamenti: Flebant enim multũ
eo qd misteria scripturarũ sibi abscondita. nullus eet quicis
manifestaret: nullusq eẽt qui genus humanũ ꝑditũ. de po¬
cestate diaboli erueret S querendũ nob e. curdicat hunc
ubrũ an̾ullo posse uideri: cũ suꝑuis dicat qd eũ indextera
sedentis suꝑ thronũ uiderit Uidebant namq antiqui pa¬
tres quoꝵ tipũ ioħes in hoc loco tenet ueteris testamenti librũ.¬

Expanded text:
diximus, id est, Patrum veteris Testamenti; flebant enim sancti multum, diximus, id est, Patrum veteris Testamenti; flebant enim sancti multum, eo quod mysteria Scripturarum sibi abscondita nullus esset qui eis manifestaret, nullusque esset qui genus humanum perditum de potestate diaboli erueret. Sed quaerendum nobis est, cur dicat hunc librum a nullo posse videri, cum superius dicat, quod eum in dextera sedentis super thronum viderit. Videbant namque antiqui Patres, quorum typum Joannes in hoc loco tenet, veteris Testamenti libru
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt: quia xp̃m ad redẽptionẽ generis humani uenturĩ
eẽ pdixerunt: Quis ẽ dignus aꝑire librũ: et soluere signa¬
eula eius Interrogatio angłi: desideriũ scõꝵ significat.
eius: eo qd scirent omĩa mysteria ueteris testamenti abeo
eẽ reuelanda sicut ipse dixit discipulis suis. Amen dico
uob quia multi ꝓpħe et reges uoluerunt uidere quȩ uos
uidetis & ñ uiderunt: & audire quȩ auditis & ñ audierunt.¬
Etnemo dignus inuentus ẽ neq incȩlo neq interra. neq subtꝰ
terrã apire librũ: et soluere signacula eius Nullus nãq
angłs celũ in habitans. nullus intus interra consistens.
nullus etiã exhis qui mortis debitũ soluerant in mundo ũqͣm
apparuit. qui genus humanũ. de potestate diaboli redi¬
meret Quȩ redẽptio: aꝑtio ẽ ueteris testamenti. Et ego
flebam multũ. qm̃ nemo dignus inuentus ẽ aꝑire librũ: nec
uidere eũ. Ioħes in hoc loco ꝑsonã gerit eorũ de quib modo

Expanded text:
generis humani venturum esse praedixerunt. Quis est dignus aperire librum et solvere signacula ejus? Interrogatio angeli desiderium sanctorum significat;  sermones ejus; eo quod scirent omnia mysteria veteris Testamenti ab eo esse revelanda, sicut ipse dixit discipulis suis; Amen dico vobis, quia multi prophetae et reges voluerunt videre quae vos videtisignus inventus est neque in coelo, neque in terra, neque subtus terram aperire librum et solvere signacula ejus. Nullus namque Angelus coelum inhabitans, nullus justus in terra consistens, nullus etiam ex iis qui mortis debitum solverant, in mundo umquam apparuit, qui genus humanum de potestate diaboli redimeret, quae redemptio apertio est veteris Testamenti. Et ego flebam multum, quoniam nemo dignus inventus est aperire librum, nec videre eum. Joannes in hoc loco personam gerit eorum, de quibus modo
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. Et uidi indextera sedentis suꝑ thronũ librũ scriptũ
intus et foris. signatũ sigillis septẽ. De dextera. et sigillis. q
dñs dederit insequentib dicemus: Liber uero sc̃ptus intus
et foris. n solũ uetus testamentũ: s et nouũ significat Qus
intus scptus ẽ scđm allegoriã: foris scđm historiã Hic gͥ liber.¬

Expanded text:
 Et vidi in dextera sedentis super thronum librum scriptum intus et foris, signatum sigillis septem. De dextera et sigillis quod Dominus dederit, in sequentibus dicemus: liber vero scriptus intus et foris non solum vetus Testamentum, sed et novum significat, qui intus scriptus est secundum allegoriam, foris s
Abbreviated transcription (Latin):
sunt illis singule stole albe et dictum ẽ illis ut requiescerent
ad huc tẽpꝰ modicũ: donec impleantur conserui corum
it fr̃s eoꝵ: qui int̾ficiendi sunt sicut et illi: Et uidi cũ apu¬
isset sigillũ sextũ et ecce terremotus factus ẽ magnus. et sol
factus e niger tanquã saccus cilicinus: & luna tota facta ẽ
sieut sanguis Et stelle celi ceciderunt suꝑ terrã. sicut fi¬
cus mittit grossos suos: cũ auento magno mouetur: Et
celũ recessit sicut lib inuolutus. et omĩs mons. et insule de
locis siuis mote sunt. Ꝙ reges terrȩ et pͥncipes. & tribuni.
&e diuites. & fortes. & omĩs seruus & liber: absconderunt se inspelui

Expanded text:
escerent tempus adhuc modicum donec impleantur conservi eorum et fratres eorum qui interficiendi sunt sicut et illi et vidi cum aperuisset sigillum sextum et terraemotus factus est magnus et sol factus est niger tamquam saccus cilicinus et luna tota facta est sicut sanguis et stellae caeli ceciderunt super terram sicut ficus mittit grossos suos cum vento magno movetur et caelum recessit sicut liber involutus et omnis mons et insulae de locis suis motae sunt et reges terrae et principes et tribuni et divites
Abbreviated transcription (Latin):
centiã atq oꝑa bona magis exaudire dm̃. quã istius uo¬
ces cuius uita quibusdã uitiis sordescit Ille gͥsine intr¬
missione orat. qui congrus tẽporib mente et lingua dm̃
deprecatur: et inbonis oꝑib assiduus ẽ Qui quando
dormit. aut aliquib oꝑib humanȩ uitȩ necessariis ẽ oc¬
cupatiis. oꝑa eius refulgent in conspectu dei. & ipsa sunt
intercessores apud dm̃: sicut ad cornelĩ: loquit᷑ angł¬

Expanded text:
centiam atque bona opera magis exaudire Deum, quam illius vocentiam atque bona opera magis exaudire Deum, quam illius voces, cujus vita quibusdam vitiis sordescit. Ille igitur sine intermissione orat, qui congruis temporibus mente et lingua Deum deprecatur, et in bonis operibus assiduus est. Qui quando dormit, aut aliquibus operibus humanae vitae necessariis est occupatus, opera ejus refulgent in conspectu Dei, et ipsa sunt intercessores ejus apud Deum, sicut ad Cornelium loquitur ang
Abbreviated transcription (Latin):
dere uellet: iste iterum ut erueretur postulabat Sũq
ile aderuendũ manũ extenderet: iste sicut pͥꝰ manũ sub
luto demersit Cũq crebrius hoc faceret: ille rratus ixit.
quia interitũ tuũ diligis: posside qd elegist. Similit
et isti dm̃ dep̃cantur assidue ut̃ auitiis eruantur: & tam̃
illa uitia ita amplectuntur: ut abeis nullom diuelli possin
Ponamus gͦ ante ocłos. duos: unũ doctũ assidue orantem
psallentem. missas celebrantẽ. & tam̃ quibusdã uitiis sub¬
ditũ: alterũ indoctũ. et idiotã. at tamen fidelẽ. dm̃ tim̃tẽ
atq amantẽ. ꝓximũ diligentẽ. patientẽ. humilẽ. Quis
borũ tibi uidetur apłi sententiam seruasse qua dicit s¬
ne intermissione orate. qͣste qui assidue orat & quibusdã uitis
subiacet. aniste qui nescit orarȩ. & tamen mundus ẽ aui¬
tiis. & in bonis oꝑib deditus: Omĩb claret istuis inno¬

Expanded text:
dere vellet, iste iterum ut erueretur, postulabat. Cumqdere vellet, iste iterum ut erueretur, postulabat. Cumque ille secundo ad eruendum manum extenderet, iste sicut prius manum sub luto demersit. Cumque crebrius hoc faceret, ille iratus dixit: is? Et quia interitum tuum diligis, posside quod elegisti. Similiter et isti Deum deprecantur assidue, ut a vitiis eruantur; et tamen ipsa vitia ita amplectuntur, ut ab eis nullo modo divelli possint. Ponamus ergo ante oculos, duos: unum doctum assidue orantem, psallentem, missas celebrantem: et tamen quibusdam vitiis subditum: alterum vero indoctum, idiotam, attamen fidelem, Deum timentem atque amantem, proximum diligentem, patientem, humilem. Quis horum tibi videtur Apostoli sententiam servasse, qua dicit: Sine intermissione orate ; ille qui assidue orat, et quibusdam vitiis subjacet: an iste qui nescit orare, et tamen mundus est a vitiis, et operibus bonis deditus? Omnibus claret istius inno
Abbreviated transcription (Latin):
teruis multi inueniunt᷑ qͥ muigiliis. & psalmis. & morauo¬
nib & inmissarũ celebrationib sunt dediti: & tamenira
sepissime & facile inflãmantur. Quidã uero ebrie tepe
et gule deseruiunt: quidã etiã odiũ incorde longo tẽpe
ponunt: quidã inbonis quȩ age uidentur. fauores ec lalbi¬
aes hominũ querunt: quidã inuidia. quidã detractionib
auit eeteris uitiis depͥmuntur. Et quid plura. Omnem
sc̃tatẽ quã sermonib usurpant: indignis morib decur¬
pant atq deuenustant. Adistorũ gͦ cecitatem demonstran¬
da: quandã similitudinẽ ꝓponã. Homo quidã usꝙ
adcollũ defixus. inlimo tenebatur: Cumc uidisset q̃naã
ꝯtereuntẽ: extendens manũ clamabat dicens: Misereie
mei: & extrahe me abhoc luto Cumq manũ extendisset
ut eĩ extraheret. iste manũ quã extenderat subluto de¬
mersit. Cumq ille qui scđo aderuendũ uenerat. rece¬

Expanded text:
steriis multi inveniuntur, qui in vigiliis, in psalmis, in oratiosteriis multi inveniuntur, qui in vigiliis, in psalmis, in orationibus, et missarum celebrationibus sunt dediti, et tamen ira saepissime et facile inflammantur: quidam vero ebrietati et gulae deserviunt; quidam etiam odium in corde longo tempore portant: quidam in bonis, quae agere videntur, favores et laudes hominum quaerunt: quidam invidia, quidam detractionibus, aut caeteris vitiis deprimuntur. Et quid plura? Omnem sanctitatem quam sermonibus usurpant, indignis moribus deturpant atque devenustant. Ad istorum ergo caecitatem demonstrandam quamdam similitudinem proponam. Homo quidam usque ad collum defixus in limo tenebatur; cumque vidisset quemdam praetereuntem, extendens manum, clamabat dicens; Miserere mei, et extrahe me ab hoc luto. Cumque manum extendisset, ut eum extraheret, iste manum quam extenderat, sub luto demersit. Cumque ille qui ad extrahendum venerat, rece
Abbreviated transcription (Latin):
proborũ uita p̃sens ẽ.: sequitur eos tribulatio q̃ finẽ nõ
habet. Iusti autẽ in hoc scło tribulant᷑ ut requiem eternã
possideant: dicente p̃aulo apło ꝑ multas tribulatioẽs
oportet nos introue in regnum dĩ. Aliter Seĩ requem
non habent: qr alaudib dei et orationib ñcessant. di¬
cente anõ. Oportet semꝑ orare: et non deficere Et
paulus apłs loquitur dicens Ome intermissione orate
in om̃ib grãs agite S querendũ nob̾ ẽ: quomͦ sine inter¬
missione orare possimus Multi enĩ sunt qui essint
niȩ estib ardent. pecunias quacũq arte possunt congre¬
gant: in tantum ut et ipsos pauperes quorũ misereri debu¬
ciant. quibusdã argumentis insectentur. ut exeorũ par¬
ua substantia opes suas augeant. dicentes hoc se legalit
facẽ. cũ ista lex non sit dei s stropha diaboli. S & inmona¬

Expanded text:
proborum, vita praesens est; sequitur eos tribulatio, quae finem non proborum, vita praesens est; sequitur eos tribulatio, quae finem non habet: justi autem in hoc saeculo tribulantur, ut requiem aeternam possideant, dicente Paulo apostolo: Per multas tribulationes oportet nos introire in regnum Dei. Aliter: sancti requiem non habent, quia a laudibus Dei et orationibus non cessant, dicente Domino: Oportet semper orare, et non deficere ; et Paulus apostolus loquitur dicens: Sine intermissione orate, in omnibus gratias agite . Sed quaerendum nobis est, quomodo sine intermissione orare possimus. Multi enim sunt, qui cum sint ritiae aestibus ardent, pecunias quacumque arte possunt, congregant; in tantum ut etiam ipsos pauperes, quorum misereri debuerant, quibusdam argumentis insectentur, ut ex eorum parva substantia opes suas augeant, dicentes hoc se legaliter facere, cum ista lex non sit Dei, sed stropha diaboli. Sed et in mona