comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sapientem. Cum & salomon & multi alii scĩ sapi¬
entes uocentur . & dicatur iuxta hebraicum
ad principem tyri. sapientior daniedi estu.
Quomodo igitur. solus lux. solus immortalis.
& solus sapiens appellatur. cum multi immor¬
tales. & luces & sapientes sint : Sic ꝑfectio homi¬
nis non exnatura sed exgratia ueniens. imꝑfec¬
tos eos qui ꝑfecti uidentur eẽ demonstrat. Quod
aut̃ scriptum ẽ & sanguis iħu filii eius mundat
nos a bomni peccato. tam in confessione baptis¬
matis. quam inclem̃tia poenitudinis. sed aliud
mundȩ in conspectu eius. quantomagis homo
putredo. & filius hominis uermis : Omne enĩ
Quia exoperib legis non uistificabitur omnis
ui fide iustificari hominem sine operib legis
Siquidem unus ẽ ds̃ qui iustificat circum cisionẽ
exlege. & p̃putium exfide. Man. feste ostendit
non in hominis merito. sed indĩ gra cẽ iustitiam
qui sine legis operib credentium suscipit fidẽ
Vnde sequitur. peccatum ur̃i non dominatur

Expanded text:
sapientem, cum et Salomon, et multi alii Sancti sapientes vocentur, et dicatur juxta Hebraicum ad principem Tyri: Sapientior Daniele es tu ? Quomodo ergo solus lux, solus immortalis, et solus sapiens appellatur, cum multi immortales, et luces, et sapientes sint; sic perfectio hominis non ex natura: sed ex gratia veniens, imperfectos eos qui perfecti videntur esse, demonstrat. Quod autem scriptum est: Et sanguis Jesu filii ejus mundat nos ab omni peccato , tam in confessione baptismatis, quam in clementia poenitudinis accipiendummundae in conspectu ejus, quanto magis homo, putredo, et filius hominis, vermis ! Omne enim Quia ex operibus legis non justificabitur omnis mus fide justificari hominem sine operibus legis, siquidem unus est Deus, qui justificat circumcisionem ex lege, et praeputium ex fide : manifeste ostendit, non in hominis merito, sed in Dei gratia esse justitiam, qui sine legis operibus credentium suscipit fidem. Unde sequitur: Peccatum vestri non dominabitur.
Abbreviated transcription (Latin):
Ego sum minimus a postolorum qui non sũ
sius in me uacua non fuit. sed omnib illis
amplius laboraui. Nonenimego sed grã
dĩ. quȩ mecumẽ. Dicit se plus omnib: apłis
laborasse. statimq laborem suum ad di re¬
fert auxilium. Non ego inquiens sed grã di
quȩ mecum ẽ. sicut & inalio loco loquitur
tare aliquid quasi exnr̃o. sed sufficientia nr̃a
exdo est. qui & dignos nos fecit ministros noui
testam̃ti. Non enim iustificabit᷑ homo exo
ram. & nos in xp̃m iħm credidimꝰ. ut iustifi¬
cemur exfide xp̃i & non ex operib legis. quia
exoperib legis non iustificabitur omnis caro
Siergo exlege iustitia. ergo ap̃s sine causa mor¬
tuus ẽ. in lege maledictio ẽ. Scriptum ẽ enim.
Maledictus omnis homo qui non ꝑman& inom¬
nib quae scripta sunt in libro legis ut faciat

Expanded text:
Ego sum minimus Apostolorum, qui non sum Ego sum minimus Apostolorum, qui non sum sius in me vacua non fuit; sed omnibus illis amplius laboravi, non ego autem, sed gratia Deus quae mecum est . Dicit se plus omnibus Apostolis laborasse, statimque laborem suum ad Dei refert auxilium: Non ego, inquiens, sed gratia Dei, quae mecum est ; sicut et in alio loco loquitur:tare aliquid, quasi ex nostro: sed sufficientia nostra ex Deo est, qui et nos dignos 752 fecit ministros novi Testamenti . Non enim justificatur homrt: Et nos in Jesum Christum credidimus, ut justificemur ex fide Christi, et non ex operibus legis, quia ex operibus legis non justificabitur omnis caro . Si enim ex lege justitia, ergo Christus sine causa mortuus est . In lege maledictio est; scriptum est enim, Maledictus omnis, qui non permanet in omnibus quae
Abbreviated transcription (Latin):
nib confirmabit &ostend& sine crimine
uenerit. ut nonglori&ur omnis caro in con¬
spectudĩ. Paulus plantauit. a pollo rigauit.
sed dñs increm̃tum dedit. Ergo neq qui plantat
neq quirigat est aliquid. sed qui increm̃tũ
ds̃ dat. Ipsius enim agricultura. ipsius edi¬
ficatio sumus uixta gram dĩ. Quasi sapiens
architectus ponit fundam̃tum. Nolite
inquit uosm& ipsos decipere. siquis sapiens
ẽ in uob̵ inseculo isto fatuus fiat. ut sit sapiens
Sapientia enim mundi. stultitia ẽ apđ dm̃.
Et iterum. in nullo enim mihi conscius sum.
sed nec in hoc iustificatus sum. Quia qui me
m aut̃ accepistis. quid gloria mini. quasi ñ
acciper&is : lam saturati estis. iamdiuites
facti estis. Et ut sciamus non ex nob. sed ex dĩ
cuncta pendere iudicio. ueniam inquit¬
Quienim dicit ue¬
niam ad uos. ostendit᷑ se uelle: monstrat cupere
promittit aduentum. sed ut cautius hoc lo¬
quatur. infert sidñs uoluerit. Siquis enm¬
se putat aliquid nosse. nec dum nouit sicut

Expanded text:
nibus confirmabit, et ostendet sine crimine,venerit, ut non glorietur omnis caro in conspectu ejus. Paulus plantavit, Apollo rigavit , sed Dominus incrementum dedit: ergo neque qui plantat, neque qui rigat, est aliquid; sed qui incrementum dat, Deus. Ipsius enim agricultura, ipsius aedificatio sumus. Juxta gratiam Dei, quasi sapiens architectus ponit fundamentum. Nolite, inquit, vosmetipsos decipere. Si quis sapiens est in vobis, in saeculo isto, fatuus fiat, ut sit sapiens. Sapientia enim mundi, stultitia est apud Deu. Et iterum: In nullo enim mihi conscius sum, sed nec in hoc justificatus sum, quia qui me Si autem accepistis, quid gloriamini, quasi non acceperitis? Jam saturati estis, jam divites facti estis . Et ut sciamus non ex nobis, sed ex Dei cuncta pendere judicio: Veniam, inquitenim dicit, veniam ad vos, ostendit se velle, monstrat cupere, promittit adventum. Sed ut cautius haec loquatur, infert, si Dominus voluerit. Si quis enim putat se quid nosse, necdum novit, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
est. qui exemplo xp̃i. nec inimicos no¬
uit odire. sed magis aduersantibus
sibi bene facere. & ꝓ ꝑ secuto ribus suis
& ostibus exorare. Nam & quisq ali¬
quẽ ledere. aut nocere paratus est.
Neminem nocui hominum. iuste iuxi cum
lo qui quis arbitr&ur aut credat. aut
eum putat se facile debere contemnere.
quia sua potius uoluntate. quam legis auc¬
toritate loquatur Iam nunc ipsius le¬
gis ciuus preceptis nobis uitȩ aditus ape¬
ritur. tam ueteris quam nouae incipi¬
am exem pla proferre & ostendere.
quid ds ab inicio statim mundi hu manũ
genus obseruare preceperit . inquo
semper placatus fuerit uel offensus
Lego enim post adam . qui adõprimus
formatus est. decuius causa nunc dicen¬
dum non est In exordio mundi cain &
abel fratres fuisse ger manos. equib
unus dõ placuit. eo quod innocens ess&
& iustus Alter uero. quia iniustus . & no¬
cens. dõ placere non potuit Deinde in¬
terueniente tempore. enoc satisiustum

Expanded text:
est, qui exemplo Christi nec inimicos noest, qui exemplo Christi nec inimicos novit odire, sed magis adversantibus sibi benefacere, et pro persecutoribus suis et hostibus exorare: nam et quisquis aliquem laedere aut nocere paratus est, Neminem nocui hominum, juste vixi cum loqui quis arbitretur aut credat, aut eum putet se facile posse contemnere, quod sua potius voluntate quam legis auctoritate loquatur; jam nunc ipsius legis, cujus praeceptis nobis vitae aditus aperitur, tam veteris quam novae incipiam exempla proferre, et ostendere quid Deus ab initio status mundi humano generi observare praeceperit, in quo semper placatus fuerit vel offensus. Lego enim post Adam, qui a Deo primus formatus est , de cujus causa nunc dicendum non est, in exordio mundi Cain et Abel fratres fuisse germanos : e quibus unus Deo placuit, eo quod innocens esset et justus: alter vero, quia injustus et nocens. Deo placere non potuit. Deinde interveniente tempore, Enoch satis justum
Abbreviated transcription (Latin):
tas. tanta que clem̃tia. ut sibi nomen
miser est. qui aduo catum se cũ literas
ne sciat audeat ꝓsiteri᷑ quistã insanus &
ex cors. qui ꝓfitextur militẽ. quinesciat
arma gesta reꝰ Nemo enim quod cumq
nomen sine causa sortitur sutor ut dica¬
tur. necesse est ut calciamenta confici¬
at. Nocetur quis faber. aut aurifex. ar¬
tis pericia facit. Et negotians nuncupe¬
tur. qui carius quod uilius emerat dis¬
tra hit. Huius modi enim exemplis ag¬
noscimus. Nullũ sine actu nomen. sed
omne nom̃ ex actu. Tu ergo quo modo
xp̃ianus diceris in quo nullus xp̃i aniha¬
nitatis integritatis pacientiȩ castita¬
tiae. pi&atis est nomen. Et tu illud ti¬
le. quixp̃m in omnibus imitatur & se¬
quitur. qui sc̃s in nocens in contamina¬
tus. intactus est. Cuius in pectore
malitia non hab& lo cũ. cuius inpectore
sola pi&as consistit. & bonitas. quine¬
minem nouit nocere. uel ledere. sed
omnibus opem ferre. Xp̃ianus ille

Expanded text:
tas tantaque dementia, ut sibi nomen tas tantaque dementia, ut sibi nomen miser est, qui advocatum, cum litteras nescit, audeat profiteri? Quis tam insanus et excors, ut profiteatur militem, qui nesciat arma gestare? Nemo enim quodcumque nomen sine causa sortitur. Sutor ut dicatur, necesse est ut calceamenta conficiat; ut vocetur quis faber aut artifex, artis peritia facit; ut negotians nuncupetur quis, charius quod vilius emerat distrahit. Hujusmodi enim exemplis agnoscimus nullum sine actu nomen, sed omne ex actu nomen. Tu ergo quomodo Christianus diceris, in quo nullus Christiani anitatis, integritatis, patientiae, castitatiae, pietatis est nomen: et tu illud tile qui Christum in omnibus imitatur et sequitur; qui sanctus, innocens, incontaminatus, intactus est; cujus in pectore malitia non habet locum, cujus in pectore sola pietas consistit et bonitas; qui neminem novit nocere vel laedere, sed omnibus opem ferre. Christianus ille
Abbreviated transcription (Latin):
solutionẽ corporis. iustis & dĩ cultori¬
bus requiem eẽ non poenã : & cum dis¬
soluuntur. liberari eos potius quã pe¬
rire : et idcirco ipsam solutionem qui
fideles sunt nontiment. Nec ueren¬
tur : sed uenire magis desiderant
& ex optant : ꝑ quam sibi requiẽ in¬
tellegunt exiberi non poenam: In i¬
qui uero & impii. & suorum scelerum
conscui: ea merito naturali ꝓ uidentia
ꝑtimescunt. ꝑ quam se non nescunt iu¬
dicari: Qua ꝓpter hac ratione reddi¬
ta & accepta: non oport& nos omnino
peccare: pre sertim cũ non ignoremꝰ
mine tantum quod xp̃i ani dicimur
blandiamur. sed ꝓpter hoc &i amiu
dicandos nos credamus: si nomenno¬
bis frustra uin dicemus alienũ. Aut
si aliquis tam incredulus ẽ tam infi¬
delis tam ꝑtinax . tam obstinatus. tam
audax. ut quae quandoq: non m&uat
cat & uideat. Quam brutus. quã insi¬
piens ille quam stultus ab ipsis &iam
gentib iudicetur. cuius tanta ẽ uani¬

Expanded text:
solutionem corporis justis et Dei cultorisolutionem corporis justis et Dei cultoribus requiem esse, non poenam; et cum dissolvuntur, liberari eos potius quam perire. Et idcirco ipsam solutionem qui fideles sunt nec timent nec verentur, sed venire magis desiderant et exoptant, per quam sibi requiem intelligunt exhiberi, non poenam. Iniqui vero et impii et suorum scelerum conscii eam merito naturali providentia pertimescunt, per quam se non nesciunt judicari. Quapropter hac ratione reddita et accepta, non oportet nos omnino peccare, praesertim cum non ignoremusmine tantum, quod Christiani dicimur, blandiamur, sed propter hoc etiam nos judicandos credamus, si nomen nobis frustra vindicemus alienum. Aut si aliquis tam incredulus est, tam infidelis, tam pertinax, tam obstinatus, tam audax, ut quae quandoque ventura ecat; et videat quam brutus, quam insipiens ille, quam stultus ab ipsis etiam gentibus judicetur, cujus tanta est vani
Abbreviated transcription (Latin):
in regnũ celorũ. Aut siunum & infantuł
& in magnis hab&is baptisma &iam infantes
inremissionen peccatorũ baptirandos insi¬
militudinẽ p̃uaricationis adȩ. Qđ si iusta
uob uid&ur alienorum remissio peccatoꝵ¬
qua non indig& qui peccare non potuit
ransito ad amasiũ ur̃m qui pĩtrita incęlos. &
antiqua delicta solui dic̃mbaptismo. Vtcuius
inc&eris auctoritate ducimini. &iam in hac

Expanded text:
in regnum coelorum, aut si unum et in in regnum coelorum, aut si unum et in et in magnis habetis baptisma, etiam infantes in remissionem peccatorum baptizandos in similitudinem praevaricationis Adam. Quod si injusta bis videtur alienorum remissio peccatoqua non indiget qui peccare non potuit, transite ad Amasium vestrum, qui praeterita in coelis, et antiqua delicta solvi dicit in baptismo, ut cujus in caeteris auctoritate ducimini, etiam in hac
Abbreviated transcription (Latin):
uidia tyrannidis hera cliani ab her&icis
innocens cesus ẽ. duos libros deinfantibus
baptizandis. contra heresim urãm. ꝑ quã uul¬
tis asserere baptizari infantes. ñ inrenssionẽ
peccatorum. sed in regnum cęlorum. iuxta
illud qđ scriptũ ẽ in euuangelio. Nisiquis
renatus fuerit ex aqua & spũscõ. non potest
intrare in regnum cȩlorum. Tercium qq̃
ad eundem marcellinum. contra eos qui
dicunt. idẽ uos. posse hominem sine pec¬
cato eẽ siuelit absq dĩ gratia. Et quartũ
nuꝑ adhilarium. contra doctrinam tuã
multa ꝑuersa fingentem. Alios qq̃ speci¬
alit̃ tuo nomine cudere dicitur. qui neo¬
dum in nr̃as uenere manus. Unde suꝑ.¬
enim eadem dicimus exsuꝑfluo. aut sinoua
uolueris dicere. Aclarissimo ingenio occu¬
pata sunt meliora. Hoc unum dicam. ut
tandem fmiatur oracio. aut nouum nos
debere fymbulum tradere. ut post patrẽ
& filium & sp̃m sc̃m baptizantes infantes

Expanded text:
vidia tyrannidis Heracliani ab haereticis vidia tyrannidis Heracliani ab haereticis innocens caesus est, duos libros de Infantibus baptizandis contra haeresim vestram, per quam vultis asserere, baptizari infantes non in remissionem peccatorum, sed in regnum coelorum, juxta illud quod scriptum est in Evangelio: Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu sancto, non potest intrare in regnum coelorum. Tertium quoque ad eumdem Marcellinum contra eos, 805 qui dicunt idem quod vos, posse hominem sine peccato esse, si velit, absque Dei gratia. Et quartum nuper ad Hilarium contra doctrinam tuam, multa perversa fingentem. Alios quoque specialiter tuo nomini cudere dicitur, qui necdum in nostras venere manus. Unde supeenim eadem diceremus ex superfluo: aut si nova voluerimus dicere, a clarissimo ingenio occupata sunt meliora. Hoc unum dicam, ut tamdem finiatur oratio, aut novum vos debere symbolum tradere, 806 ut post Patrem et Filium et Spiritum sanctum baptizetis infantes
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ multo ante peccantib cum postea
crediderint remissio peccatorum datur.
& abaptismo atq gratia nemo prohib& ur
quanto magis prohiberi ñ deb& infans qui
recens natus nihil peccauit. nisi qua se¬
cundũ adam carnalit̃ natus. contagiũ
mortis antiquȩ prima natiuitate con¬
trax̃. Qui ad remissam peccatorum ac¬
cipiendam. hoc ipso facilius accedit. qđ illi
remittunt᷑ ñ ꝓpria .saliena peccata¬
Et idcirco fr̃ carissime hȩc fuit inccilionrã
sententia. Ab aptismo atq agra dĩ. qui
omnib: misericors & benignꝰ & piusẽ. nem nẽ
ꝑnos debero ꝓhiberi. Quod cũ cirta uni uersos
obsoruandũ sit atq r&inendũ. magis circa
infantes ipsos. & recens natos obseruandum
putat. qui hoc ipso deope nr̃a. addiuinã
misericordiam plus merentur. Qđ in pri¬
mostatim natiuitatis suȩ ortu. plorantes.
acflentes. nihil aliud faciunt quã dep̃cans
tinus ad marcellinum qui postea sub in¬

Expanded text:
Deum multo ante peccantibus, cum postea Deum multo ante peccantibus, cum postea crediderint, remissio peccatorum datur, et a baptismo atque gratia nemo prohibetur, quanto magis prohiberi non debet infans, qui recens natus nihil peccavit, nisi quod secundum Adam carnaliter natus, contagium mortis antiquae, prima nativitate contraxit? Qui ad remissionem peccatorum accipiendam, hoc ipso facilius accedit, quod illi remittuntur non propria, sed aliena peccataEt idcirco, frater charissime, haec fuit in concilio nostra sententia, a baptismo atque gratia Dei, qui omnibus misericors et benignus et pius est, neminem per nos debere prohiberi. Quod cum circa universos observandum sit atque retinendum, tum magis circa infantes ipsos et recens natos observandum puta, qui hoc ipso de ope nostra ad divinam misericordiam plus merentur, quod in primo statim nativitatis suae ortu plorantes ac flentes, nihil aliud faciunt, quam deprecantinus ad Marcellinum, qui postea sub in
Abbreviated transcription (Latin):
non ligatus : A Me in t̃rogas : Responde¬
bit tibi euuangelii tuba. doctor gentiũ.
uas aureum intoto orbe resplondens. Reg¬
nauit mors ab adam usq ad moysen
& iam in eos qui non peccauer̃ insimilitu¬
dinem p̃uaricationis adȩ. qui ẽ forma
futuri. Quod si o biceris dici. hic eẽ aliquos
qui ñ peccauerint. Intellege illud. eos¬
ñ peccasse peccatũ qđ peccauit adam p̃¬
uaricando inparadiso p̃ceptũ dĩ. C&erũ
om̃s homines aut antiqui nPOTΟΗΛΑCTΟN¬
adã. aut suo. tenentur obnoxii. Qui
paruulus ẽ parentis inbaptismo uinculo
soluitur. qui eius adatis qua possit sapere
& alieno & suo peccato. Apĩ sanguine liberat᷑
Acne me putes her&ico sensu hoc intellegere.
Beatus mar trr ciprianus cuius te inscriptura¬
rum testimonus digerendis aemulũ gloriaris.
inepistola quam scribit ad episcopum fidum
deinfantib baptizandis. hoc memorat
Porro hoc si & iam grauissimis delictorib & in

Expanded text:
non ligatus? A. Me interrogas? Respondenon ligatus? A. Me interrogas? Respondebit tibi Evangelica tuba, Doctor Gentium, vas aureum in toto orbe resplendens: Regnavit mors ab Adam usque ad Moysen: etiam in eos, qui non peccaverunt, in similitudinem praevaricationis Adam, qui est forma futuri . Quod si objeceris dici esse aliquos, qui non peccaverunt, intellige eos illud non peccasse peccatum, quod peccavit Adam praevaricando in paradiso praeceptum Dei. Caeterum omnes homines, aut antiqui propagatAdam, aut suo nomine tenentur obnoxii. Qui parvulus est, parentis in baptismo vinculo solvitur. Qui ejus aetatis est, quae potest sapere, et alieno et suo, Christi sanguine liberatur. 804 Ac ne me putes haeretico sensu hoc intelligere, beatus martyr Cyprianus, cujus te in Scripturarum testimoniis digerendis aemulum gloriaris, in epistola quam scribit ad episcopum Fidum de infantibus baptizandis haec memorat: « Porro autem si etiam gravissimis delictoribus, et in
Abbreviated transcription (Latin):
resi moriens. uiuas catholicȩ fidei. C. Sinos
citis her&icos. cur ñaccusatis  A. Quia
qđ ꝑ uersus sit & suo iudicio dã nat̾. Alioquin
stultissimum ẽ suꝑfide mea. ex alterius pen¬
dere iudicio. Quid enimsite alius catholicũ
dixerit. statimne ad sensum tribuam. qui¬
cumq te defenderit . & ꝑuersa credentem
bene sentire dixerit. non hoc agit ut te in¬
famia liber& s ut se infam& ꝑfidiȩ mul¬
titudo sociorum. nequaquã te catholicum.
sed her& icũ demonstrauit. Uerum ecclesi¬
astico calcentur pede. ne quasi paruut
flentib tristior quȩ dam imago monstr&
Hoc nob̵ prestat apĩtimor. ut om̃s alios contem¬
namꝰ timores. Proinde aut defende qđ
credis aut relinq: qđ defendere non potes
Quẽ cumq: indefensionẽ tuu dexeris. non pa¬
tronum sed socium nominab̵. ¶. Dic queso¬
tuli baptizentur. A. Uteis peccata in bap¬
tismate dimittantur. E. Quid enim
commeruere peccati. quis quã ne soluitur

Expanded text:
resi moriens, vivas catholicae fidei. C. Sinos resi moriens, vivas catholicae fidei. C. Sinos scitis haereticos, cur non accusatis? A. Quia quia perversus sit, et suo judicio damnatus. Alioqui stultissimum est, super fide mea, me ex alterius pendere judicio. Quid enim si te alius catholicum dixerit, statimne assensum tribuam? Quicumque te defenderit, et perversa credentem bene sentire dixerit, non hoc agit, ut te infamia liberet, sed ut se infamet perfidiae. Multitudo sociorum nequaquam te catholicum, sed haereticum esse demonstrabit. Verum haec Ecclesiastico calcentur pede, ne quasi parvulis flentibus tristior quaedam imago monstretur. Hoc nobis praestet Dei timor, ut omnes alios contemnamus timores. Proinde aut defende quod credis, aut relinque quod defendere non potes. Quemcumque in defensionem tui adduxeris, non patronum, sed socium nominabis. 18. Qutuli baptizentur? A. Ut eis peccata in baptismate dimittantur. C. Quid enim commeruere peccati? Quisquamne solvitur
Abbreviated transcription (Latin):
cȩpisti Ñ dicam eloquens postquã disci¬
enim orator egregius. incuius laudib
tullius ꝑsonat. dissertos se ait uidisse
multos eloquentẽ adhuc neminẽ. Noli
igitur mihi oratorum & ñtius florib
ludere. ꝑ quos solent imperitorũ atq pu¬
erorum aures decipi. sed simplicit̃ dic
quid sentias. C. Hoc dico concede mihi
saltim eos cẽ absq peccato. qui peccare ñ poss
A. Ecedam si in apõ fuerint baptizati. nec
ilico me teneb in adsensum sententiȩ tuȩ
qua dixisti posse hominem sine peccato esse
siuelit. Isti enim nec poss̃ nec uolunt. sed sine
ullo peccato ꝑdĩ gratiam sunt quã inbap¬
tis mosus ceper. E. cogis me ut ad inuidiosũ
illud ueniam & dicam tibi quid enim pecca¬
uer̃ ut statim in me populorum lapides coicias
& quem uirib: ñ pote uoluntate int̃ficias
A llle her&icum int̾fic̃. quem her& ⁊cũ patitur
c& erum nr̃a correptio. uiuificatio ẽ. ut he¬

Expanded text:
coepisti, ut non dicam eloquens, postquam discicoepisti, ut non dicam eloquens, postquam disci, orator egregius, in cujus laudibus Tullius personat, disertos se ait vidisse multos, eloquentem adhuc neminem. Noli igitur mihi oratorum, et non tuis floribus ludere, per quos solent imperitorum atqerorum aures decipi, sed simpliciter dic mihi quid sentias. C. Hoc dico, concedas mihi saltem eos esse sine peccato, qui peccare non possunt. A. Concedam si in Christo fuerint baptizati, nec illico me tenebis in assensum sententiae tuae, qua dixisti posse hominem sine peccato esse si velit: isti enim nec possunt, nec volunt: sed sine ullo peccato per Dei gratiam sunt, quam in baptismo susceperunt. C. Cogis me, ut ad invidiosum illud veniam, et dicam tibi: Quid enim peccaverunt? ut statim in me populorum lapides conjicias, et quem viribus non potes, voluntate interficias. A. Ille haereticum interficit, qui esse haereticum patitur. Caeterum nostra correptio, vivificatio est: ut hae
Abbreviated transcription (Latin):
Leuare d&erra. anp̃cipitare decaelo
id mulierculȩ tribuere qđ angeli ñ au¬
deant usurpare. Sin aut̃ pi&as. ueritas
atq iustitia ñ inueniunt᷑ int̾ris nisi in una
muliere . ubi er̃ iustitui quos absq peccato
int̾ris eẽ iactabas : Quȩ duo capitula ora¬
tionis & laudis. solescũtuis iurare discipuł
tas tulliani . ut testudineo incedens gradu
quȩseor&o doces. mittisq uenalia. pu¬
p̃ter discipulos nemo describit libros.
Vt quicquid uideris displicere. ñtuum
s. alienum eẽ c̃tendas. Etquis ille tanti
erit ingenii. ut leporem sermonis tui.
differre : omnis uincitur patientia.
uestrorũ iniquitate uerborũ. Orote
quid inte famuli peccauer̃. nec conscientia
eis delicti imputari potest. nec ignorantia.
qui iuxta ionã ꝓph&ã manũ dexterã
nesciunt . & sinistra peccare ñ possut.
tus uerba non explicant. balbuttiens lin¬
gua rid&ur . &eterni cruciatꝰ miseris p̃¬
parantur. A. Nimium dissertus eẽ

Expanded text:
Levare de terra, an praecipitare de coelo, Levare de terra, an praecipitare de coelo, id mulierculae tribuere, quod Angeli non audeant usurpare? Si autem pictas, veritas, atque justitia non inveniuntur in terris, nisi in una muliere, ubi erunt justi tui, quos absque peccato in terris esse jactabas? Quae duo capitula orationis et laudis, soles cum tuis jurare discipuliuii Tulliani, ut testudineo incedens gradu, quae secreto doces, mittisque venalia, pupraeter discipulos nemo conscribit libros, ut quidquid videris displicere, non tuum, sed alienum esse contendas. Et quis ille tanti erit ingenii, ut leporem tui sermonis pdifferre: omnis vincitur patientia vestrorum iniquitate verborum. Oro te, quid infantuli peccavere? nec conscientia eis delicti imputari potest, nec ignorantia, qui juxta Jonam prophetam manum dexteram nesciunt et sinistram . Peccare non possunt, tus verba non explicant, balbutiens lingua videtur, et aeterni cruciatus miseris praeparantur! ATT. Nimium disertus esse
Abbreviated transcription (Latin):
utcum om̃a fecerimus. nos inutiles esse
cit suꝑbiã & publican cõparatione dãnat᷑
Quilonge stans. oculos addnm̃ ñ audebat
attollere. sed ꝑcutiebat pectus suũ dicens
Propitius esto mihi ds̃ peccatori. Unde ꝓ¬
fertur dñi sententia. Dico uob descendit
hic iustificatꝰ indomũ suam plus quã ille
Oñs enĩ quise exaltat humliabitur. & qui
se humiliat ex altabitur. Apłi humliant᷑
ut ex altent᷑ discipulitui eleuant᷑. ut cor¬
ruant. Cidem adulans uiduȩ ñ erubescit¬
dicere pi&itẽ quȩ nusquã repperiat᷑ int̾ra.
& ueritatem quȩ ubiq peregrina sit. in
illa potis simum commorari. Nec re¬
cordaris illius sententiae . Populus ms̃:
qui te beatum dicunt. sed ucunt te &
senitas pedũ tuorum supplantant.
Laudasq eam dĩ uocib & dicis. Ote selicẽ
nimium. Obeatam. Si iustitia quȩ eẽ iã
non nisi incȩlo creditur. apud te solam in¬
ueniatur int̾̃ris. Docere ẽ hoo a noccidere :

Expanded text:
ut cum omnia fecerimus, nos inutiles esse ut cum omnia fecerimus, nos inutiles esse incit superbiam, et publicani comparatione damnatur; qui de longe stans, oculos ad Deum non audebat attollere, sed percutiebat pectus suum, dicens: Deus propitius esto mihi peccatori. Unde profertur Domini sententia: Dico vobis, descendit hic justificatus in domum suam plus quam ille. Omnis enim qui se exaltat, humiliabitur, et qui se humiliat, exaltabitur. Apostoli humiliantur, ut exaltentur. Discipuli tui elevantur, ut corruant. dicere, pietatem quae nusquam reperiatur in terra, et veritatem quae ubique peregrina sit, in illa potiscordaris illius sententiae: Populus meus, qui beatum te dicunt, seducunt te, et semitas pedum tuorum supplantant, laudasque eam vocibus, et dicis, « O te felicem nimium, o beatam, si justitia quae esse jam non nisi in coelo creditur, apud te solam inveniatur in terris! » Docere est hoc, an occidere?
Abbreviated transcription (Latin):
manuum & munditiã. loqui gloriaris
Quãuis hominis sincera c̃uersio. & post ui¬
tia atq peccata. uir tutum plena possessio
Numquid poss̃ sic eẽ sine uitio. quomodo illi¬
i.
qui statim dexp̃i fonte procdunt. Et tam̃
iubentur dicere . dimitte nob̵ debita nr̃a sic̃
& nos dimittimꝰ debitorib nr̃is. Ñ humili¬
tatis m̃datio ut tu int̃pr&aris. sed pauore
fragilitatis humanȩ suam conscientiã for¬
midantes. Illi dicunt nenos inducas
intemptationem. Tu cum io uinianolo¬
queris eos qui plenafide baptisma conse¬
cuti s̃. temptari ultra & peccare non posse¬
Et ad extremũ infer̃. Sed libera nos amalo
lib̵tate : Ohomo nunc mundus factꝰ es
in lauacro & dete dicitur. Quȩ eista quȩ
ascendit dealbata. innitens suꝑ fratru¬
elomsuum. Et lota quidem sit. Sedcus¬
todire maleat puritatem. nisi ad nõ suo
sustent&ur. Quomodo cupis dĩ miseri¬
cordia liberari. qui paulo ante liberatꝰ
es apeccatis. nisi hac ratione qua diximꝰ.

Expanded text:
nuum, et munditia eloquii gloriaris. Quamvis sit hominis perfecta conversio, et post vitia atque peccata virtutum plena possessio, numquid possunt sic esse sine vitio, quomodo illi, qui statim de Christi fonte procedunt? Et tamen jubentur dicere: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris : non humilitatis mendacio, ut tu interpretaris, sed pavore fragilitatis humanae suam conscientiam formidantis. Illi dicunt: Ne nos inducas in tentationem, tu cum Joviniano loqueris, eos qui plena 801 fide baptisma consecuti sunt, tentari ultra, et peccare non posse. Ad extremum inferunt: Sed libepotestate? O homo, nunc mundus factus es in lavacro, et de te dicitur: Quae est ista, quae ascendit dealbata, innitens super fratruelem suum? ut lota quidem sit, sed custodire non valeat puritatem, nisi a Domino Deo sustentetur. Quomodo cupis Dei misericordia liberari, qui paulo ante liberatus es a peccatis? nisi hac ratione qua diximus,
Abbreviated transcription (Latin):
uendicatis. Dimitte nob̵ debita nr̃a sic̃
& nos dimittim debitorib nris Debap¬
tismatis fonte surgentes . & regenerati
indm saluatorem. impl&o illo qđ dese
scriptum ẽ. Beati. quorum reissae sunt
iniquitates & quorũ tecta s̃ peccata. Sta¬
tim in prima cõmonitione corporis apĩ
dicunt. Dimitte nob̵ debita nr̃a. quȩ
illis fuerant in xp̃i confessione dimissa.

Expanded text:
Sequitur: Dimitte nobis debita nostra, sicut t nos dimittimus debitoribus nostris. De baptismatis fonte surgentes, et regenerati in Dominum Salvatorem, impleto illo, quod de se scriptum est: Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata , statim in prima communione corporis Christi dicunt: Et dimitte nobis debita nostra, quae illis fuerant in Christi confessione d
Abbreviated transcription (Latin):
ut in extremo dicat. quib tibi ut mihi mi¬
serearis p̃cesfundo. Si scs̃ es. si in nocens.
si ab omni sorde purgatus. Sinec opere:
nec sermone peccasti. Dicente iacobo. Qui
miseri cordiam dep̃caris: Ut uidelic&
plangas te . & effundas p̃cem. quiscs̃ es &
purus & in nocens. in maculatusq labus.
& ab omni lib̵ m̃datio. dĩ similis potestate

Expanded text:
ut in extremo dicas: Quibus tibi ut mihi miut in extremo dicas: Quibus tibi ut mihi miserearis preces fundo. Si sanctus es, si innocens, si ab omni sorde purgatus, si nec sermone, nec opere peccasti, dicente Jacobo, Qui misericordiam deprecaris, ut videlicet plangas te, et fundas preces, quia sanctus et purus es et innocens immaculatisque labiis, et ab omni liber mendacio, D
Abbreviated transcription (Latin):
seruo tuo. & non iustificabitur inconspectu
tuo omnis uiuens. Tu scm̃ & innocentẽ
& puerum esse te iactitas. & musdas ad dm̃
expandis manus : Nec suffic̃tibi incunctis
operib gloriari. nisi ab omni sermonis
orisq peccato mundum te eẽ dicas . Inse¬
rens quã iusta & in maculata labia. & ab
omni m̃datio libera. ille canit. omnis
aut homo m̃dax. & tu ab omni m̃datio
inmaculata . & iusta . & libera possedis labia
sum. Quia cum sim homo & in munda
labia habeam. in medio qq̃ populunmun¬
da labia habentis ego habito. Et postea
seraphym ignitum carbonem forcipe con¬
p̃hensum desert. ad proph&ȩ labia pur¬
ganda Nut tuloqueris arrogantis. sed
sua uitia consitentis. iuxta illud qđ in
psalmo dicitur. Quid d&ur tibi. aut
quid apponatur tibi ad linguã dolosã:
Sagittae potentis acutȩ cum carbonibus
desolatoriis. Et post tant&m tumorem.
orantisq iactantiam . & confidentiã scĩta¬
tis. quasi stultus stulte ꝑsuadere conaris.

Expanded text:
icabitur in conspectu tuo omnis vivens . Tu sanctum et innocentem et purum te esse jactas, et mundas ad Deum expandis manus. Nec sufficit tibi in cunctis operibus gloriari, nisi ab omni sermonis orisque peccato mundum esse te dicas, inferens quam justa, quam immaculata labia, et ab omni mendacio libera. Ille canit: Omnis autem homo mendax: et tu ab omni mendacio immaculata et justa et libera possides labia. sum, quia cum sim homo, et immunda labia habeam, in medio quoque populi immunda labia habentis ego habito : et postea Seraphim ignitum carbonem forcipe comprehensum defert ad prophetae labia purganda, non ut loqueris, arrogantis, sed sua vitia confitentis. Juxta illud quod in psalmo dicitur: Quid detur tibi, aut quid apponatur tibi ad linguam dolosam? Sagittae potentis acutae cum carbonibus desolatoriis . Et post tantum tumorem, orantisque jactantiam et confidentiam sanctitatis, quasi stultus stultis persuadere conaris,
Abbreviated transcription (Latin):
dereliquisti longe asalute mea. uerba
delictorum meorum. Etrursum. sater
in manus tuas comm̃do sp̃m meum.
Et pater igosce illis. qđ enim faciunt nesciuã
a postolos suos. ut cotidie incorporis illius
sacram̃to credentes audeant loqui. Pater
noster quies incaelis scĩfic&ur nom̃ tuũ.
Adueniat regnum tuum. Spem regni
futuro tẽpore prestulantes. ut regnante
ap̃o. nequaquã regn& peccatum inmor¬
tali eorum corpore. Iunguntq. fiat
uoluntas tua sic̃ incelo & intra. ut imi¬
t&ur angelos humana fragilitas & uo¬
luntas dni compleatur int̾ra : Tudicis
potet homo si uoluerit omnicarere peo¬
alem. qui suꝑ om̃s substantias ẽuenturũ
apłi dep̃cant᷑. ut digni sint adsũptione¬

Expanded text:
dereliquisti me? longe a salute mea, verba delictorum meorum ; et rursum, Pater, in manus tuas commendo spiritum meum , et, Pater, ignosce eis, quod enim faciunt, nesciunt Apostolos suos, ut quotidie in corporis illius sacrificio credentes audeant loqui: Pater noster, qui es in coelis, sanctificetur nomen tuum . Adveniat regnum tuum: spem regni futuro tempore praestolantes, ut regnante Christo, nequaquam regnet peccatum in mortali eorum corpore, junguntque: Fiat voluntas tua, sicut in coelo et in terra, ut imitetur Angelos humana fragilitas, et voluntas Domini compleatur in terra. Tu dicis: « Potest homo si voluerit omni carere pecve, super omnes substantias, venturum Apostoli deprecant
Abbreviated transcription (Latin):
iniusti adultera & sicut hic publicanus
Ieiuno bis insabbato. decimas do omniũ
quȩ possideo Ille agit gratias dõ quia ip¬
sius misericordia ñsit sic̃ c&eri homines.
Peccata detestans. non assumit iustitiam¬
Tu aũt dicis. dñe tunosti quam scȩ̃. quã
innocentes. quam purȩ sint ab omni fraude¬
& in uiria & rapina. quas ad te expando
manus Illebis insabbato ieuinare. se dic̃
ut affligat carnem lasciuientem & omnis
sub stantiae suae dat decimas. Redemptio
enim uiri animȩ. proprie diuitia e
Tu cum diabolo gloriaris. suꝑsidera ascen¬
dam ponam incȩlum thronum meum
& ero simił altissimo. Dauid loquitur

Expanded text:
injusti, adulteri, et sicut hic publicanus: jejuno bis in sabbatho, decimas do omnium quae possideo . Ille agit gratias Deo, quia ipsius misericordia non sit sicut caeteri homines, peccata detestans, non assumens justitiam. Tu dicis: « Domine, tu nosti quam sanctae, quam innocentes, quam purae sint ab omni fraude, injuria et rapina, quas ad te expando manus. » Ille bis in sabbatho se jejunare dicit, ut affligat carnem vitiis lascivientem, et omnis substantiae suae dat decimas. Redemptio enim animae viri, propriae divitiae . Tu cum diabolo gloriaris, dicente: Super sidera ascendam, ponam in 799 coelo thronum meum, et ero similis Altissimo . David loquitur
Abbreviated transcription (Latin):
quid dormitis: surgite & resistite. Liberum
enim hab& is arbitrium. & semel uob concessa
ado potestate. nullius alterius indig& is auxilo
sed respond& ecdesia . exꝑsona hominis hoc dici
quias sumptus ẽ. Tue contrario loqueris. possum
sinepeccato eẽ si uoluero. Ille nihil exse potest
facere ut hominis indic& ueritatem. tu potes
om̃a uitare peccata. Utadhuc incorpore con¬
stitutus. aNΠΑ ΘΕΟΝ eẽ te dicas. Negat

Expanded text:
Quid dormitis? surgite et resistite, liberum Quid dormitis? surgite et resistite, liberum enim habetis arbitrium, et semel vobis concessa a Domino potestate, nullius alterius indigetis auxilio.sed respondet Ecclesia, ex persona hominis haec dici qui assumptus est. Tu e contrario loqueris; Possum sine peccato esse, si voluero. Ille nihil potest ex se facere, ut hominis indicet veritatem. Tu potes omnia peccata vitare, ut adhuc in corpore constitutus ἀντίθεον esse te doceas. Negat
Abbreviated transcription (Latin):
illos quis eorum maior e&̃. Optimum reuera
temp.. Instante cruce dedignitate c̃tendere
Simon inquit simon. ecce satanas exp&iuit
uos ut cribrar& sicut triticum. ego aũt̃ ro¬
gaui prote ut non deficiat fides tua.
Etcerte uixta uos. in apłi erat positũ potestate
si uoluiss& ut non deficer& fides eius. qua utiq de¬
ficiente. peccatum sub ingreditur . In quib dam
exemplarib tamgrecis quam latinis inuenitur
scribente luca. Apparuit aũt illi angelus decae¬
lo confortans cum. haut dubium dñm saluatorẽ
Et factus in agonia prolixius orabat. factusq sudor
eius sicut guttȩ sanguinis decurrentis int̾ram.
Saluator in passione abangelo confortatur. &ere¬
tobolus m̃s non indigit auxilio di. habens liberi
arbitrii potestatem. & tam uehem̃ter orabat.
utguttae sanguinis exparte prorum perent.
quem totum erat in passione fusurus. Quid
inquit dormitis. surgite & orate nemtr& is
intemptationem. Debuit uixta uos dicere

Expanded text:
illos, quis illorum major esset . Optimum revera tempus instante cruce de dignitate contendere. Simon, inquit, Simon, ecce Satanas expetivit vos, ut cribraret sicut triticum. Ego autem rogavi pro te, ut non deficiat fides tua . Et certe juxta vos in Apostoli erat positum potestate, si voluisset, ut non deficeret fides ejus, qua utique deficiente, peccatum subingreditur. In quibusdam exemplaribus tam Graecis quam Latinis invenitur, scribente Luca: Apparuit illi Angelus de coelo confortans eum , haud dubium quin Dominum Salvatorem. Et factus in agonia 761 prolixius orabat, factusque est sudor ejus sicut guttae sanguinis decurrentis in terram . Salvator in passione ab Angelo confortatur; et Critobulus meus non indiget auxilio Dei, habens liberi arbitrii potestatem: et tam vehementer orabat, ut guttae sanguinis prorumperent ex parte, quem totum erat in passione fusurus. Quid, inquit, dormitis? surgite et orate, ne intretis in tentationem . Debuit juxta vos dicere:
Abbreviated transcription (Latin):
ta legem hominẽ in ligno non licere ꝑdere
Haec tibi interim ut fecisti. dicta esse uide¬
antur. Nam ad causã ueritatis . & ad dogma¬
tis. nondũ illud contem plare qđ dicimus
& erit inquit uita tua pendens ante ocu¬
los tuos die & nocte. Inuna enim die di
es fuit & nox. lucem diei subito tenebra¬
rum horrore noc turna caligo distinxit
Dicuti saluator suspender&ur in ligno. ab ora
diei sexta. usque adhoram nonã tenebrae
factȩ sunt. mox lumen abstulit . & totã diem
auernalis & luctuosa caligo caecauit. Uides
ergo inunam diem. & diem fuisse & noctem.
merito propter hanc idem passionẽ in deute¬
ro nomio ait. Et erit uita tua pendens ante
oculos tuos die & nocte SΥNΛ COGΑ RE¬
SPONDIT

Expanded text:
ta Legem hominem in ligno non licere pendere. ta Legem hominem in ligno non licere pendere. Haec tibi interim, ut fecisti, dicta esse videantur: nam ad causam veritatis, et ad dogmatis nodum illud contemplare quod dicimus: Et erit, inquit, Vita tua pendens ante oculos tuos die et nocte. In una enim die fuit dies et nox. Lucem diei subito tenebrarum horrore nocturna caligo distinxit: sicut Salvator cum suspenderetur in ligno, ab hora diei sexta usque ad horam nonam tenebrae factae sunt , nox lumen abstulit, et totam diem feralis et luctuosa caligo caecavit. Vides ergo in una die et diem fuisse, et noctem. Merito propter hanc idem passionem in Deuteronomio ait: Et erit Vita tua pendens ante oculos tuos die et nocte. SYNAGOGA respondit
Abbreviated transcription (Latin):
& ostendit mihi ciuitatem scãm. descen
dñs ds̃ omnipotens. exultemus & laete¬
mur. demus ei claritatem. quõ agnus ad
ꝑ legem. sponsam quod spospondi fidẽ me
reddituram. dño saluatori. uxorem. quod
ꝑ conceptum. baptismi spũ maritante fili¬
os uteri mei lauacro turgente ꝓducam
In quo puer imperio generationem. regene¬
rationis sp̃s & anima nuptiali soci&ate iun¬
guntur SYNA GOGARESPONDIT¬
Illud scire desidero ne forte putes me obli¬
tam fuis se quid dixeris. ut totũ indear scru¬
tari. quid est qđ per prophetã dixisse con¬
tendis. quid est qđ ait inde utero nomio. & e¬
rit pendens uita tua ante oculos tuos die
ECCLESIA¬
Non qđ te doceã eloqui uel effari contendo.
sed ne taciturnitas dubitationis lineã ducat.
ac per hoc de tuo te testamento conuinco
Saluator enim die & nocte pependit incruce
hoc est sexta feria perdiem ut huius diei per
noctem. Usque ad sabbatũ enim dixistis ux¬

Expanded text:
et ostendit mihi civitatem sanctam Jerusaet ostendit mihi civitatem sanctam JerusaDominus Deus omnipotens; exsultemus et laetemur, demus ei claritatem; quoniam veneruper Legem: sponsam, quod spondeo fidem me reddituram Domino salvatori; uxorem, quod per conceptum Baptismi spiritu maritante, filios uteri mei lavacro turgente producam. In quo puerperio generationis gratioris, spiritus et anima nuptiali societate junguntur. SYNAGOGA respondiIllud scire desidero, ne forte putes me oblitam fuisse quod dixeris, totum ut videar scrutari, quid est quod Prophetam dixisse contendis, quid est quod ait in Deuteronomio, Et erit pendens Vita tua ante oculos tuos die . ECCLESIANon quod te doceam, eloqui vel effari contendo; sed ne taciturnitas dubitationis lineam ducat: ac per hoc de tuo te Testamento convinco. Salvator enim die et nocte pependit in cruce, hoc est, sexta feria per diem, et hujus diei per noctem usque ad sabbatum, quo dixisti jux
Abbreviated transcription (Latin):
excepit. SYNAGOGA RESPONDIT
Qualiter istud poteris conprobare. quod
& tu sponsa sis & xp̃s inlege uideatur
sponsus
ECCLESIA DIXIT
Siad me prophetȩ principaliter cucurris¬
sent hodie. diceres ignorasse legem. non
habuisse prophetas nescire quid e& scriptũ
De tuis igitur prophetis. reuincendam te
esse cognosce.: Audi ergo quid prophetȩ
de sponso & sponsa mandauerint: nam
sic iohel propheta ait. Canite tuba
insion. scĩficate ieiunium. & indicate
orationem. ad gregate pupillum. scĩfi¬
cate ecclesiam. excipite maiores natu.
colligite paruulos lactantes. procedat
es hierusalem. dequa & sponsus. & sponsa
ut ait dauid⁊ Et ipse tamquam sponsus
procedens dethalamo suo. exultauit ut
gigans adcurrendam uiam a summo cae
lo egressio eius. & occursus eius usque ad
summum eius. nec est quise abscondat a
calore eius. Et in a pocalipsy iohannes ait
Ueni ostendam tibi nouam nuptam. sponsã
agni. Et duxit me inspũ in montẽ magnũ.

Expanded text:
excepit. SYNAGOGA respondit: excepit. SYNAGOGA respondit: Qualiter istud poteris comprobare, quod et tu sponsa sis, et Christus in Lege videatur sponsus? ECCLESIA dixit: Si ad me principaliter Prophetae cucurrissent, hodie diceres ignorasse Legem, non habuisse Prophetas, nescire te quid esset scriptum. De tuis igitur Prophetis revincendam te recognosce. Audi ergo quid Prophetae de sponso et sponsa mandaverint. Nam sic Joel propheta ait: Canite tuba in Sion, sanctificate jejunium, et indicite orationem, aggregate populum, sanctificate Ecclesiam, excipite majores natu, colligite parvulos et lactentes: procedat es Jerusalem, de qua et sponsus et sponsa, ut aiprocedens de thalamo suo, exultauit tamquam gigans ad currendam uilo egressio eius et occursus eius usque ad summum eius, nec est qui se abscondat a calore eiVeni, ostendam tibi novam nuptam, sponsam Agni. Et eduxit me in spiritu in montem magnum,
Abbreviated transcription (Latin):
racula passionis. ecce speculum lucis. ecce
populi tui iniqua commenta. ut dm̃ dĩ
filium. incruce suspenderent. SYNA GOCA
RES PONDET Facta recolo. & dicta similit̃
recognosco. sed quae estu. quae haec mihi¬
increpare uidearis: turustica. tu aliquan¬
do montana. tu delegibus aliena quȩ
gentilico more uiuebas. ego in lege uersabar
Ad me prophete uenerunt. mihique iussa
& p̃cepta portabant ECCLESIA DIX̃
Audi synagoga audi uidua. audi derelic
Ego sum quod tu esse non potuisti.
ego sum regina. quae te deregno deposui.
ego sum sponsa. quae derelictis idolis. de
silua. & demonte descendi. ut ait patri¬
archa tuus. Ecce odor filii mei sicut o¬
dor agri pleni. quem benedixit dñs
Vnde uenis uirgo cum lacte. cum floribus.
intemerata. iuuencula. opacã denemore.
ciuis simplex. I&a. pallioniueali conposita
sponsum meum speciosum p̃filiis homi¬
num. rex regum. qui capud mitra conposuit
ac me protinus purpurauit. uenientem

Expanded text:
racula passionis, ecce speculum lucis, ecce racula passionis, ecce speculum lucis, ecce populi tui iniqua commenta, ut Deum Dei Filium in crucem suspenderent. SYNAGOGA respondit: Facta recolo, et dicta similiter recognosco, sed quae tu es quae me increpare videaris? Tu rustica, tu aliquando montana, tu Dei legibus aliena, quae gentilico more vivebas: ego in lege versabar, ad me Prophetae venerunt, mihique jussa et praecepta portabant. ECCLESIA dixit: Audi, Synagoga, audi vidua, audi derelicta: ego sum quod tu esse non potuisti, ego sum regina quae te de regno deposui, ego sum sponsa quae derelictis idolis, de silva et de monte descendi: ut ait Patriarcha tuus, Ecce odor filii mei sicut odor agri pleni quem benedixit Dominus . Unde venis virgo cum lacte, cum floribus intemerata juvencula, opaco de nemore, civis simplex, laeta, pallio nivali composita? Sponsus meus speciosus prae filiis hominum, rex regum, qui caput meum mitra composuit, ac me protinus purpuravit, venientem
Abbreviated transcription (Latin):
mihi. si legisti quod xp̃s passurus e&. & in
cruce pender&
ECCLESLA DIXIT
Audi synagoga. & ut non docearis. sed ut pu¬
nianis aduerte. Lege & inuenies ubi sal¬
uator manibus extensis crucem figuralit᷑
prophetauit. Et sic enim ezechiel ex ꝑsona¬
saluatoris ait. Expandi manus meas
tota die. adplebem contumacem. & con¬
tra dicentem mihi. quas ambulat uias
non bonas sed post peccata sua . Nam &
hieremias ait. Uenite mittamus lignũ
in pane eius: Et inde utero nomio. quia
pentatico utebaris. Et erit inquit p̾dens
uita tua ante oculos tuos die & nocte
Sic & psalmidicus refert. Exclamaui adte
dñẽ. tota die extendi ad te manus meas
Nam innumeroi hoc est in lege tua quam
tu prior acceperas. quod xp̃s suspensus
ess& & incruce pender&. sic ait. Non qua¬
si homo dr̃ suspenditur. Neque quasi fili¬
us hominis minis patitur. ut & alibi pro¬
pheta ait. Dñs regnauit aligno. Ecce mi¬

Expanded text:
mihi, si legisti quod Christus passurus esset, et in mihi, si legisti quod Christus passurus esset, et in cruce penderet. ECCLESIA dixit: Audi, Synagoga, et non ut docearis, sed ut puniaris, adverte legem, et invenies ubi Salvator manibus extensis crucem figuraliter prophetavit. Et sic enim Isaias ex peSalvatoris ait: Expandi manus meas tota die ad plebem contumacem et contradicentem mihi, quae ambulavit vias non bonas, sed post peccata sua . Nam et Jeremias ait: Venite, mittamus lignum in panem ejus . Et in Deuteronomio, quia Pentateucho utebaris: Et erit, inquit, Vita tua pendens ante oculos tuos die et nocte . Sic et Psalmidicus refert: Exclamavi ad te, Domine; tota die expandi ad te manus meas . Nam in Numeris, hoc est, in Lege tua, quam tu prior acceperas, quod Christus suspensus esset et in cruce penderet, sic ait: Non quasi homo Deus suspenditur, neque quasi filius hominis minas patitur . Et alibi propheta ait: Dominus regnavit a ligno . Ecce mi
Abbreviated transcription (Latin):
Uellẽ ad discere ubi sig¬
nũ frontis acceperis. uł quis ꝓpheta signum istud
quod dicis. hoc est signũ frontis signaculo scĩfica¬
tionis inciderit
ECCLESIA DIXIT
Habes ertechiel prophetam qui ex p̃sentia ma¬
iestatis exclamat. Ite &cedite . & nolite parce¬
re oculis ur̃is. nolite misereri senioribus iuue
scriptũ est infronte. ne tetigeritis
Idem quoque ipse propheta sic ait
Uade ꝑ mediam hierusalem. et notabis sig¬
num suꝑ frontem uirorum. qui ingemes¬
cunt. & merent obiniquitates quae fiunt
in medio ipsorum. Item in apocalipsy¬
Et uidi agnum stantem in monte sion
& cum eo centum quadraginta & quat¬
tuor milia. habebantꝰ nomen eius. &
nomen patris eius scriptum infrontibus
Uides ergo signum mihi datum. & in signo
crucis. quia dimissate atque derelicta. pas¬
sio saluatoris me ornauit. SYNA GOCAREP̃
Designo frontis interrogata. crucis signacu¬
lũ proposuisti. quasi modo ante quam
saluator uenerit. uates antiquissimi
signa p̃dicauerint. ⁊ Et ideo dicito

Expanded text:
ellem addiscere ubi signum frontis acceperis, vel quis propheta signum istud quod dicis, hoc est signum frontis, signaculo sanctificationis inciderit. ECCLESIA dixit: Habes Ezechielem prophetam, qui ex praesentia majestatis exclamat: Ite et caedite, et nolite parcere oculis vestris. Nolite misereri senioribus; juvescriptum est in fronte, ne tetigeritis . Idem quoque ipse propheta sic ait: Vade per mediam Jerusalem, et notabis signum super frontem virorum, qui ingemiscunt et moerent ob iniquitates quae fiunt in medio ipsorum . Item in Apocalypsi: Vidi Agnum stantem in monte Sion, et cum eo centum quadraginta quatuor millia, et habebant nomen ejus, et nomen Patris ejus scriptum in frontibus suis . Vides ergo signum mihi datum, et insigne crucis, quam, dimissa te atque derelicta, passio Salvatoris ornavit. SYNAGOGA respondit: De signo frontis interrogata, crucis signaculum proposuisti, quasi vero antequam Salvator venerit, vates antiquissimi insignia praedicaverint. Et ideo dicito