comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
surpare aude. aut dñans apłatũ. aut
apłicus oñatũ. Plane ab alterutro
ꝓhiberis. S utrũq simul hr̃e uoles.
ꝑdes utrũq. alioqͥn ñ te exceptum
querit᷑ ds̃ sic. Ipsi regnauert̃ et ñ ex
me: pͥncipes extiterunt. et ego nõ
cognoui eos. Iã si regnare sine deo
uuiat: habes głam. s ñ apud dm̃.
At si intlictũ tenemus: audiamus
edictum. Qui maior ẽ ur̃m art fiat
indicitur ministracio. Quȩ ꝙ cõmen¬
datur ipsius exemplo legis latoris: qͥ
sequutus adiungit. Ego aũt in medio
ur̃m sum: tanquã qͥ ministrat. Qͥs se
iam titulo hoc inglorium putet. quo
se prior dñs gloriȩ p̃signut: Merito
paulus gloriatur in eo: dicens. Minis¬
tri xp̃i sunt: et ego. Etaddidit. Ut minꝰ
sapiens dico: plus ego. In laboribus
plurimis. in carcerib habundantiꝰ.
in plagis supra modũ: in mortibus
frequent̃. O p̃clarũ ministeriũ. Quo¬
ñ id gloriosius pͥncipatu : Si gloriari
oportet. forma tͥ sc̃orũ p̃figitur: apło¬

Expanded text:
surpare aude aut dominans apostolatum, aut apostolicus dominatum. Plane ab alterutro prohiberis. Si utrumque simul habere voles, perdes utrumque. Alioquin non te exceptum queritur Deus sic: Ipsi regnaverunt, et non ex me; principes exstiterunt, et ego non cognovi . Jam si regnare sine Deo juvat, habes gloriam, sed non apud Deum. At si interdictum tenemus, audiamus edictum. Qui major est vestrum, fiat itur, iubetur ministracio, que et codatur ipsius exemplo Legislatoris, qui secutus adjungit: Ego autem in medio vestrum sum, tanquam qui ministrat . Quis se jam titulo hoc inglorium putet, quo se prior Dominus gloriae praesignivit? Merito Paulus gloriatur in eo, dicens: Ministri Christi sunt, et ego. Et addit: Ut minus sapiens dico, plus ego. In laboribus plurimis, in carceribus abundantius, in plagis supra modum, in mortibus frequenter . O praeclarum 420 ministerium! Quo non id gloriosius principatu? Si gloriari oportet, forma tibi sanctorum praefigitur, Aposto
Abbreviated transcription (Latin):
ne magis se hat. Iuxta qĩe seusii pot̃
contẽ placio quide diffinixo giertuo
certusq intuitiis animi dequacliꝙ
ra suie app̃hensio ueri n dubiaa son¬
sideratio aust intensa ad uestigardũ
cogitacio. uł intencio anemi eidit¬
gantis uerum: quãꝙ soleai anoig¬

Expanded text:
nem magis se habeat. Juxta quem sensum potest contemplatio quidem definiri, verus certusque intuitus animi de quacunque re, sive apprehensio veri non dubia. Consideratio autem, intensa ad investigandum cogitatio, vel intentio animi vestigantis verum. Quanquam soleban
Abbreviated transcription (Latin):
mus. qͦd exemplum afferre queã. ut qͣ
sit intelligatur. ñ uideo: qͥa nil sanita¬
tis quod ei comparare possim. aut ego in
me. aut aliqͥs sub mortali carne digẽs
sensit inse. Hic zenim tc̃ nobis sani ui¬
Dim̃: cum nicħ innobis qͦd doleat sen¬
timus. fallimur tam̃ ñnumꝙͣ in hoc. Nã
frequenter in aliqͣ parte corꝑis infirmam᷑:
nec tam̃ hoc ip̃m. nisi aut metu corꝑis.
aut tactu aliquo. ullo pacto exꝑimur.
At de his qui nec ita infirmantur. s oi
exparte sͥ sani ẽẽ uidentur quid dicemꝰ.:
ut utrũ sint. uel non sint sani ꝓbemus :¬
ꝓpone tͥ quemlib&. sanissimũ corpore:
& de sanitate illius suscitare. Sanꝰ est
suo iudicio. Hic talis paulo durius
tangꝰ tur. aut in aliqua parte sui corꝑis
artius constringat᷑: & statim uidebis
qͥa clamabit. Sine. ledis me: uexas me.
dicebat. ⁊ nunc̃ modice tactus. ita do¬
lenter subclamat : Iste ne sanus ui¬
decur: Non puto. Nequaquam gͦ sabꝰ

Expanded text:
mus, quod exemplum afferre queam, ut quae mus, quod exemplum afferre queam, ut quae sit intelligatur, non video, quia nihil sanitatis, quod ei comparare possim, aut ego in me, aut aliquis sub mortali carne degens sensit in se. Hic etenim tum nobis sani videmur, cum nihil in nobis quod doleat sentimus. Fallimur tamen nonnunquam in hoc. Nam frequenter in aliqua parte corporis infirmamur, nec tamen hoc ipsum nisi aut motu corporis, aut tactu aliquo ullo pacto experimur. At de iis qui nec ita infirmantur, sed omni ex parte sibi sani esse videntur, quid dicemus, ut utrum sint vel non sint sani probemus? Propone tibi aliquem sanissimum corpore, et de sanitate illius sciscitare, sanus est suo judicio. Hic talis paulo durius tangatur, aut in aliqua sui corporis parte arctius constringatur, et statim videbis quia clamabit: Sine, laedis me, vexas me. dicebat? et tunc modice tactus, ita dolenter succlamat. Istene tibi sanus videtur? Non puto. Nequaquam ergo salus
Abbreviated transcription (Latin):
exultatio grandis. licet nequaꝗͣ nob sit
in actu. cunctis ut dictũ ẽ. in suo statu lo¬
catis. Hec eadẽ questio si aut de uelocita¬
de. aut de aliqͦ eoꝵ que obꝓpositi oꝑis in¬
tentionem. dicturi sumus quemlib& mo¬
uet: eã que hic soluta est. solutionẽ. si ap¬
libtatem necessario assequentur. Itaq si¬
cut angłis nicħ obsistit. nec aliquid eos
impedire uel constnge potest: qͥn ꝓuelle
suo. cuncta liberrime penetrent.:Ita non
erit obstaculum ullum: quod nos re¬
tardet. non clausura quȩ nos decineat:
amortius resuerex̃: ac demum ad disci¬
pulos obseratis ianuis palpandum int̾iit.
nobisq in hoc libertatis futurȩ. docum̃.¬
tum grande reliquit. De sanitate.
diximus. Et de hac quid melius
dici poterit. quam quod psalmista canit.
salus inquiens iustoꝵ adomino: Qbus
autem fui̾t ad nõ uera sanitas: qͥd sub¬
ripere ualebit infirmitas: Uerũ de is¬
ta sanitate quam in scło futuro habebi¬

Expanded text:
exsultatio grandis erit, licet nequaquam sit nobis exsultatio grandis erit, licet nequaquam sit nobis in actu, cunctis, ut dictum est, in suo statu collocatis. Haec eadem quaestio, si aut de velocitate, aut de aliquo eorum quae ob propositi operis intentionem dicturi sumus quemlibet movet, eam, qua hic soluta est, solutionem, si aperlibertatem necessario assequentur. Itaque sicut angelis nihil obsistit, nec aliquid eos impedire vel constringere potest quin, pro vello suo, cuncta liberrime penetrent; ita non erit obstaculum ullum quod nos retardet, non clausura quae nos detineat, a mortuis surrexit, ac demum ad discipulos obseratis januis palpandum introiit , nobisque in hoc libertatis futurae documentum grande reliquit. CAPUT V. De idiximus. Et de hac quid melius dici poterit quam quod Psalmista canit, Salus, inquiens, justorum a Domino? Quibus autem fuerit a Domino vera sanitas, quae subripere valebit infirmitas? Verum de ista sanitate, quam in futuro saeculo habebi
Abbreviated transcription (Latin):
Ne queso excidat animo gͣ adipiscemur an¬
geloꝵ similitudo quatinus si hic aut in his
que dicturi sumus aliud exẽplũ ñ occurre¬
rit ipsa occurrat. atq inquib angłos uale¬
re constiterit. & non eque ualere ꝓbet.¬
& asserat. Neminem qui dubitae existe̾ pu¬
to: angłos ea qͣ uolunt fortitudine fungi.
S fortassis quere aliqͥs qͥd nobis tẽ illa
fortitudo p̃st&e. cum singulis tam conueni¬
enter ut conuenientius nequeant uͥq dis¬
positis. nil mutandum. nil ei̾tendum.
nil statuendum sit. in qͦ uires suas quiuis
exerceat. Qͥ hec dic̃. paucis nobiscum
quid in huiusmõi habeat usus humamis.
attendat: & uidebit qͥa ñ semꝑ omnibꝰ
quȩ habemꝰ. & que nos si habemꝰ. ñ parũ
gaudemus: actu utimur. sicut u̾bi cau¬
sa uisu ip̃o. potestate aliqua. scientia rer̃
ñnullarũ. & multis in hẽ modũ. Sie &
tẽ de qua agitur fortitudine erit. Sola
namq possessio eius grata nobis erit. &

Expanded text:
Ne, quaeso, excidat animo, quam adipiscemur anNe, quaeso, excidat animo, quam adipiscemur angelorum similitudo, quatenus, si hic aut in iis quae dicturi sumus aliquod exemplum non occurrerit, ipsa occurrat, atque in quibus angelos valere constiterit, et nos aeque valere probet et asserat. Neminem autem qui dubitet existere puto angelos ea qua volunt fortitudine fungi. Sed fortassis quaeret aliquis quid nobis illa fortitudo praestet, cum singulis tam convenienter, ut convenientius nequeant, ubique dispositis, nihil mutandum, nihil evertendum nihilque standum sit in quo vires suas quivis exerceat. Qui haec dicit, paucis nobiscum quid in hujusmodi habeat usus humanus attendat, et videbit quia non semper omnibus quae habemus et quae nos habere non parum gaudemus actu utimur, sicut, verbi causa, visu ipso, potestate aliqua, scientia rerum nonnullarum et multis in hunc modum. Sic et tunc, de qua agitur, fortitudo erit. Sola namque possessio ejus grata nobis erit, et
Abbreviated transcription (Latin):
huic radio solis simile uelocitatis exẽ¬
plum. habemus innobis. Radiꝰ qͥppe
oculoꝵ nrõꝵ insubleuatione palpebrarũ
nrãrum usq ꝑtingit: & in ictu earũ. totus in
semet. ac integer redit. amplius. Constat qͥ¬
dem animas scõꝵ que iam celestia tenent
necdum plena felicitate frui: donec in¬
corruptibilitate corpoꝵ suoꝵ pꝰ ciantur.
Qͣ cum adepte fu̾nt: ñ erit quod amplius
uelint. Hec itaq corꝑa. si eas a sua uelo¬
citate. aliquatenus tardiores aut gͣuiores
effice̾ debent nimirum potius eoꝵ ꝯsor¬
tium abhorrerent quam appetent. Igit᷑
ea quã dicimꝰ uelocitate ꝑ fungemur.
quã pleriq ꝑosa inbecillitate
plurimum amant. p̃stabunt gͥ uitib
quicumq suꝑnis meruint ciuib asso¬
ciari: intantum ut nullatenꝰ illis obsis¬
tere qͥcquam ualeat: uel si mouendo.
aut eu̾tendo uoluint quid a suo statu
laborabunt: quã nos mͦ in motu ocłoꝵ nrõꝵ.

Expanded text:
Huic radio solis simile velocitatis exemHuic radio solis simile velocitatis exemplum habemus in nobis. Radius quippe oculorum nostrorum in sublevatione palpebrarum coelum usque pertingit, et in ictu earum totus in semet, ac integer redit. Amplius constat quidem animas sanctorum, quae jam coelestia tenent, necdum plena felicitate frui, donec incorruptibilitate corporum suorum potiantur. Quam cum adeptae fuerint, non erit quod amplius velint. Haec itaque corpora si eas a sua velocitate tardiores aut graviores efficere deberent, nimirum potius eorum consortium abhorrerent quam appeterent. Igitur ea quam dicimus velocitate perfungemur, quam plerique perosa imbecillitate plurimum amant. Praestabunt igitur viribus, quicunque supernis meruerint civibus associari, in tantum ut nullatenus illis obsistere quidquam valeat, si movendo aut evertendo voluerint quid a suo statu laborabunt quam nos modo in motu oculorum nostrorum.
Abbreviated transcription (Latin):
de sole isto inuisibili meminimꝰ legi.
tanta nos comi tabit᷑ ut ipsis an¬
głis dĩ eque celeres simꝰ. qͥ a celo ad
terras. & a t̾ris in celum dicto eitius
dilabuntur. Eͤ celeritas. si utrũ
in angłis ꝓbari necesse eẽt: exempli
grã dici forsitan poss&e: hominẽ mor¬
tali adhuc carne grauatũ. mox a iu¬
dea ꝑangłm inchaldeã delatum: ĩq
tradito p̃ndio quod deterebat sine mor
relatum. Gͣ cũ istis omnino par uelocitas il¬
sa: in ictu ocłi. asser it resur rectura: satis
innuit quã uelocitatẽ corpora eadẽ iã in¬
corruptibilia sint habitura. Corruptibile
quippe hoc. sic̃ ip̃e testatur incorruptionẽ
& mortale induetur immortalitatẽ: huiꝰ
q uelocitatis exemplum. in radio solis li¬
cet intueri. qui statim orto sole inplaga
orientali. ꝑtingit inultimo plage occi¬
dentalis: ut ineo ꝑpendamus. ñ ẽe im¬
possibile. quod de nr̃a dicimus futura
uelocitate: p̃sertĩ cũ reb animatis sole
inẽe maior uelocitas: quã inanimatis.

Expanded text:
de solo isto visibili meminimus legi.on minus amatur, tanta nos comitabitur ut ipsis angelis Dei aeque celeres simus, qui a coelo ad terras, et a terris in coelum dicto citius dilabuntur. Quae celeritas, si utrum sit in angelis probari necesse esset, exempli gratia, dici forsitan posset hominem, mortali adhuc carne gravatum, mox a Judaea per angelum in Chaldaeam delatum, indeque, tradito prandio quod deferebat, sine mora relatum. Ergo cum istis omnino par velocitas ilsa, in ictu oculi asserit resurrectura, satis innuit quam velocitatem eadem corpora jam incorruptibilia sint habitura. Corruptibile quippe hoc, sicut ipse testatur, incorruptionem, et mortale induet immortalitatem . Hujus quoque velocitatis exemplum in radio solis licet intueri, qui statim orto sole in plaga orientali, pertingit in ultima plagae occidentalis, ut in eo perpendamus non esse impossibile quod de nostra dicimus futura velocitate, praesertim cum rebus animatis soleat inesse major velocitas quam inanimatis.
Abbreviated transcription (Latin):
Sit gͥ añ ocłos cordis positus exempli
causa homo aliquis qui tam inipsis ocłoꝵ
suoꝵ pupillis quam & insingulis mbs
ferrum ignitum. & candens infixũ ha
beat.⁊ ita ut nec medulla. nec intestina
nec omnino quiequam in toto ip̃o acru
leuius quam in ocłis aliquatenꝰ sentiat
Qͥd dicam : angustratur: Qͥs hc̃ estimet
sane mentis int̃ ista: Eodem mͦ  penitus
contraria consideratione. in illa futura ui
timabili exundantia satiabit. Quid dixi
totos: Ocłi. aures. nares. os. manꝰ. pedes.¬
guttur. cor. iecur. pulmo ossa. medulle.
exsta cẽ ipsa. & cuncta singulatim. sin¬
gulaq membra eoꝵ in commune. tã mi¬
rabili delectationis & dulcedinis ienĩu
complebuntur: ut u̾e totꝰ hõ torrente uo¬
luptatis di potetur: & abub̾tate domꝰ
ligo ad quid ꝓcommodo corꝑis sui
ulterius. porrigatur affectus. solumm al
sit ei quam cunctos appete diximꝰ. duit᷑¬
nitas uite. S ista illi minime deerit:

Expanded text:
Sit igitur ante oculos cordis positus, exempli Sit igitur ante oculos cordis positus, exempli causa, homo aliquis, qui tam in ipsis oculorum suorum pupillis quam et in singulis membris ferrum ignitum et candens infixum beat, ita ut nec medullae, nec intestina, nec omnino quidquam in toto ipso sit qvel eam levius quam in oculis aliquatenus sentiat. Quid dicam angustiatur? Quis hunc aestimet esse sanae mentis inter ista? Eodem modo, sed penitus contraria consideratione, in illa futura vit totos eos inenarrabili exundantia satiabit. Quid dixi totos? Ocguttur, cor, jecur, pulmo, ossa, medullae, exta etiam ipsa, et cuncta singulatim, singulaque membra eorum in commune, tam mirabili delectationis et dulcedinis sensu complebuntur ut vere totus homo torrente voluptatis Dei potetur, et ab ubertate domus ligo ad quid pro commodo corporis suus ulterius porrigatur affectus. Solummodo adsit ei, quam cunctos appetere diximus, diuturnitas vitae. Sed ista illi minime deerit,
Abbreviated transcription (Latin):
nullum fastidium ulli creatur. Quas de¬
lectationes neminẽ in hac mortalitãte.
uiuentem ẽe puto. uel fuisse. qui senserit
uel gustauit: ut illarum saporem uel
habitudinem cȩtĩs digerere possit. Duas
enimbeatitudines. & item misertas quai
maiorẽ uidelic&e.atq minorem: ẽẽ nouimꝰ.
dysi. Idem maiorẽ miseriã. et̾nũ ignẽ ge¬
henne: minorem fatemur qͣs incessant̃
patimur erumpnas p̃sentis uite. Be¬
atitudinũ autẽ. neutram. aliqñ exꝑti su¬
mus. Quod si saltem illam paruã bea
maiorẽ aliquo mͦ comectando. uidere
possemus: sicut nc̃ inminori miseria
nati. nutriti. & adulti. multi de maio¬
ri miseria. quotiens uolumus edice̾
&e explanare ualemus. Itaq cũ delec¬
tationem de qua agimus constꝙ ẽẽ
unam portionem magne beatitudi¬
nis. quo illam modo explicemus. ut
capiamur non uideo: nͥ forte id agamꝰ
aliqua contraria similitudie magne
ni lerie. quam ex minori comectemus.

Expanded text:
nullum fastidium ulli creatur. Quas denullum fastidium ulli creatur. Quas delectationes neminem in hac mortalitate viventem esse puto, vel fuisse, qui senserit, vel gustaverit, ut illarum saporem vel habitudinem caeteris digerere possit. Duas enim beatitudines, et item miserias duas, majorem videlicet atque minorem esse novimus. disi. Item majorem miseriam, aeternum ignem gehennae; minorem fatemur, quas incessanter patimur aerumnas praesentis vitae. Beatitudinem autem neutram aliquando experti sumus. Quod si saltem illam parvam beatmajorem aliquo modo conjectando videre possemus, sicut nunc in minori miseria nati, nutriti et adulti, multa de majori miseria, quoties volumus, edicere et explanare valemus. Itaque cum delectatio, de qua agimus, constet esse una portio magnae beatitudinis, quo illam modo explicemus, ut capiatur, non video, nisi forte id agamus aliqua contraria similitudine magnae miseriae quam ex minori conjectamus.
Abbreviated transcription (Latin):
mus tractare ꝓposuimus: uoluptatẽ
subumximus: quam alio nomine.
corꝑeoꝵ sensuum delectationẽ appel¬
lamꝰ. Et hec quidem magnoꝑe solꝙ
amari. quia singuli corꝑis sensus. in
his que sibi commoda iudicant.
delectantur. Delectatur quippe ut
t̾bi grã paucis dicatur: odoratus odo¬
rib uanis. & gustus rerum diu̾sarũ
aporib diuerlis. neene linguli alii Ierns
his & illis: iuxt̾a quod euiq fert naturalis
appetitus. Iste tamen delectationes. ñ semp
delectant: s suis quoq amatoribꝰ. sui non¬
numquam tedium ingerunt. Transitorie
namq sunt: & bestiales. Ille uͦ que in fucõ
scło plene istis administrabuntur. ppe¬
tes sunt. & rõnabiles. Quare ñ uideo. ut
qualiter intelligantur possit edici: pre¬
sertim cũ indelectationibꝰ uite p̃sentis
quo eas designemus exemplo nequeat
inueniri. Delectationib eternis illis quo
magis quisq utetur. eo feruentius illas
amplectetur: quia ex earum saturitate.

Expanded text:
mus tractare proposuimus, voluptatem mus tractare proposuimus, voluptatem subjunximus, quam alio nomine corporeorum sensuum delectationem appellamus. Et haec quidem magnopere solet amari, quia singuli corporis sensus in iis quae sibi commoda judicant delectantur. Delectatur quippe, ut, verbi gratia, paucis dicatur, odoratus odoribus variis, et gustus rerum diversarum saporibus diversis, necne singuli alii sensus his et illis, juxta quod cuique fert naturalis appetitus. Istae tamen delectationes non semper delectant, sed suis quoque amatoribus sui nonnunquam taedium ingerunt; transitoriae namque sunt et bestiales. Illae vero, quae in futuro saeculo plene justis administrabuntur perpetes sunt et rationabiles. Quare non video ut qualiter intelligantur possit edici, praesertim cum, in delectationibus vitae praesentis, quo eas designemus exemplo nequeat inveniri. Delectationibus etenim illis quo magis quisque utetur, eo ferventius illas amplectetur, quia ex earum saturitate
Abbreviated transcription (Latin):
os: & brachio sco suo defendor illos. Qd
itaq eis noce ualebit. ⁊ quib dexta dĩ
degumentum erit: Qualis autem sit
saritas illa. certe scio me. nec meo. nec
alicuius sensu. uel exꝑimento accepis¬
se. febrium uͦ diuersarum infirmita¬
tum qͣlitates. si cuiusmodi sint. quãuis
int̾rogarer. facile intelligendas. forsi¬
tan exponerem: tum quia ego illas in
me. tum qm̃ ab eis accepi: qui eas que
sint exꝑimento didicerunt in se. Ad qͦd
nec sensu percepi. nec abullo qui per¬
cepit ut dixi accepi: ñ eodem modo.
Crede tam̃ & incunctanter ut mea qͥdẽ
fert opinio. astruere licet. sanitatẽ uite
future. ita iugem & in commutabilẽ
ac in uiolabilem fore: ut ineffabili qͣ¬
dam atq sensibili suauitatis dulcedi¬
ne. totum hominem repleat.⁊ & omẽ
qͦd alicuius inse uicissitudinis. mu¬
tabilitatis. aut lesionis. suspicionis
p̃tendere queat: ꝓcul arceat. atq
repellat. Hec de sanitate dicta sint.
quo singula de quib institui¬

Expanded text:
os, et brachio sancto suo defendet illos . Quid itaque eis nocere poterit quibus dextera Dei tegmentum erit? Qualis autem sit sanitas illa, certe scio me nec meo nec alicujus sensu vel experimento accepisse. De febrium vero et diversarum infirmitatum qualitate, si cujusmodi sint quivis interrogaret, facile forsan intelligendas exponerem, cum quia ego illas in me, tum quoniam ab eis accepi qui eas quae sint experimento didicerunt in se, at quod nec sensu percepi, nec ab ullo qui perceperit, ut dixi, accepi, non eodem modo. Credere tamen et incunctanter, ut mea quidem fert opinio, astruere licet sanitatem vitae futurae ita jugem et incommutabilem atque inviolabilem fore ut ineffabili quadam atque sensibili suavitatis dulcedine totum hominem repleat, et omne quod alicujus in se vicissitudinis, mutabilitatis, aut laesionis suspicionem praetendere queat, procul arceat atque repellat. Haec de sanitate dicta sint. quo singula de quibus institui
Abbreviated transcription (Latin):
modũ herere: tandẽq retrorsũ redire.
absq dubio. affectionis humane pro¬
fluxũ. qͣnto ꝑfectius inspexeris. quan¬
doplenius agnoueris: tanto ꝓfecto am¬
plius miraberis: tanto uehementius
detestaberis. Considera gͦ frequenter.
contemplare diligenter cordis tui lu¬
morem tuũ. uñ. quo currat: qͦ ꝑ desi¬
derium tendat: uel un ꝑ fastidiũ rece¬
dat. U idebis quomͦ de sublimib ad
inia labit᷑: & de summis ad infima de-¬
riuat᷑. Absq dubio eũ hec ceꝑis diligent̃
inspicẽ. ꝓfundeq intellige̾: incipies &
pariter cũ ꝓpħa ꝓclamare: Qͥd mͥ est¬

Expanded text:
modum haerere, tandemque retrorsum redire. modum haerere, tandemque retrorsum redire. Absque dubio affectionis humanae profluxum quanto perfectius inspexeris, quanto plenius agnoveris, tanto profecto amplius miraberis, tanto vehementius detestaberis. Considera ergo frequenter, contemplare diligenter cordis tui lumorem tuum, unde quo currat, quo per desiderium tendat, vel unde per fastidium recedat, videbis quomodo de sublimibus ad ima labitur et de summis ad infima derivatur. Absque dubio cum haec coeperis diligenter inspicere, profundeque intelligere, incipies et pariter cum
Abbreviated transcription (Latin):
Sine retͣctatione siquidẽ. ab obliuionis
lapsu ñ custodit᷑: & sine inuestigatione
ad cognitionis ꝓfectũ. nunꝗͣ ꝓmouetur.
Solet autem ut om̃s nouimus. officiũ
sacerdotũ ẽẽ. circa salutis custodiã: cu¬
ramq animarũ uigilare. Debet gͦ tnues¬
tigatio nr̃a. debet & retractatio nr̃a. cͥca
salutaria. eirca saluti obnoxia. diligen¬
ter utendere⁊ indesinent̃ insistere: ut
sacerdocii sibi dignitatem meritis uen¬
dicent. ꝙ nominis houorẽ defensent.
Oquam cligni sẽ dotes. oquam iclonei arche
portitores: inuestigatio salutarium ⁊ retracꝰ¬
tatio salubrium. hoꝵ sac̃dotũ officio. ao
iordanica fluenta archam nrãm deferi¬
mus: cũ ꝑ inuestigationis & retͣetatioĩs
studiũ. ad desiderioꝵ nr̃oꝵ considerationẽ.
nr̃e contemplationis oculũ reflectimꝰ.
Ad hoꝵ utiq ingressum. archeq acces¬
sum. uidebis eursum iordanis: impe¬
tumq dissolutionis pͥmo lentesc̾e: pt᷑.¬

Expanded text:
Sine retractatione siquidem ab oblivionis Sine retractatione siquidem ab oblivionis lapsu non custoditur, et sine investigatione ad cognitionis profectum nunquam promovetur. Solet autem, ut omnes novimus, officium sacerdotum esse circa salutis custodiam, curamque animarum vigilare. Debet ergo investigatio nostra, debet et retractatio nostra circa salutaria, circa saluti obnoxia diligenter intendere, indesinenter insistere, ut sacerdotii dignitatem sibi meritis vindicent, et nominis honorem defensent. O quam digni sacerdotes! O quam idonei arcae portitores, investigatio salutarium, retractatio salubrium! Horum sacerdotum officio ad Jordanica fluenta arcam nostram deferimus, cum per investigationis et retractationis studium ad desideriorum nostrorum considerationem nostrae contemplationis oculum reflectimus. Ad horum itaque ingressum arcaeque accessum, videbis cursum Jordanis, imperiumque dissolutionis, primo lentescere, post
Abbreviated transcription (Latin):
hanc tantã grãm. in signũ dilectionis
& pignus caritatis: qͥ diligit diligentes se.
et suo dignos efficit amore. intantum
ut abillo mereantur audire. iam ñ dicã
uos seruos. s amicos: q omĩa nota feci
uobis. que audiui a patre meo: Hec
itaq archa ñ semꝑ presens habetur:.
qͥa contemplationis grã etiam ipsis qͣn¬
doq subtrahit᷑: quib eã sod̾m tempꝰ hab̾e
conceditur. Archam gͦ p̃sentẽ habemꝰ. qͣn¬
do ex inspirante grã radiũ contemplatio¬
nis accipimꝰ. Archã istã nobiscũ portamꝰ.
cum diuine contemplationi diligenter in¬
sistimus: ꝙ studio sapientie salutaris. ꝑ
inuestigationẽ. seu retractationẽ uehem̃ter
sti et enĩ sunt nifallor archȩ nr̃e baiuli: qͥb
solet uel inalta sustolli. uel inanteriora
deferri: ignotoꝵ scilicet inuestigatio. &
cognitoꝵ retractatio. Sine his & enim. ci¬
do aut deorsũ labit᷑: aut retrorsũ repellit᷑.

Expanded text:
hanc tantam gratiam in signum dilectionis hanc tantam gratiam in signum dilectionis et pignus charitatis, qui diligit diligentes se, et suo dignos efficit amore, intantum ut ab illo mereantur audire: Jam non dicam vos servos, sed amicos, quia omnia nota fecit vobis quae audivi a Patre meo? Haec itaque arca non semper praesens habetur, quia contemplationis gratia etiam ipsis quandoque subtrahitur quibus eam secundum tempus habere conceditur. Arcam ergo praesentem habemus, quando ex inspirante gratia radium contemplationis accipimus. Arcam istam nobiscum portamus, cum divinae contemplationi diligenter insistimus, et studio sapientiae salutaris per investigationem seu retractationem vehementerIsti etenim sunt, ni fallor, arcae nostrae bajuli, quibus solet vel in alta sustolli, vel in anteriora deferri, ignotorum, scilicet investigatio et cognitorum retractatio. Sine his etenim cito aut deorsum labitur, aut retrorsum repellitur.
Abbreviated transcription (Latin):
rent. atq deficient: quȩ autẽ desuꝑ ue¬
niunt. in una mole consistent. Oportet
gͦ ut audimus. archam federis oni. pre¬
sentem hab̾e. si concupiscimꝰ inferio¬
res aquas defice: & suꝑiores inuna
mole consurge. O felices qui eã. ꝙ si ñ
semꝑ. ueruntam̃ frequenter p̃sentem
magna. tamq iocunda miracula fiunt.
S que est ista queso archa federis nisi
forte illa diuinoꝵ donoꝵ prerogatiua.
gr̃a uidelicet contemplationis: Que ẽ.
illa archa deaurata nͥ humana intel¬
ligentia. celestis sapientiȩ fulgore splen¬
dida: & diuine inspirationis luce ir¬
radiata : Ed rectius intelligimꝰ ꝑ il¬
ua uenerabise lacrarium. & saerorum
diuinoꝵ reconditorium: quã spĩtalẽ spiri¬
taluim uiroꝵ intellectum. qui secretoꝵ diui¬
noꝵ sacratiora. ꝙ sapientie archana. & ꝑ intel¬
ligentiam capit x ꝑ memoriam custodit:
S qͥd illud dicimꝰ : quod hec archa dicitur.

Expanded text:
rent atque deficient quae autem desuper verent atque deficient quae autem desuper veniunt in una mole cergo, ut audimus, arcam foederis Domini praesentem habere, si concupiscimus inferiores aquas deficere, et superiores in una mole consurgere. O felices qui eam, etsi non semper, verumtamen frequenter praesentem magna, tamque jucunda miracula fiunt. Sed quae est ista, quaeso, arca foederis, nisi forte illa divinorum donorum praerogativa gratia, videlicet contemplationis? Quae est illa arca deaurata, nisi humana intelligentia coelestis sapientiae fulgore splendida et divinae inspirationis luce irradiata? Quid rectius intelligimus per illud venerabile sacrarium et sacrorum divinorum reconditorium, quam spiritalem spiritalium virorum intellectum, qui secretorum divinorum sacratiora et sapientiae arcana et per intelligentiam capit, et per memoriam custodit? Sed quid illud dicimus quod haec arca dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
ad ima uehementis simũ posse cohibere.
et incontraria deflecte̾: nͥ ardem accipiat.
qua se illud sꝑet efficere : Deniq cursum
aque defluentis p̃peditũ sepe audiuimꝰ.
frequent̃ & uidimꝰ: neq hoc impossibile
iudicamus. Nam aliud est innecessariis
appetitib & naturalib affectib. sepe
consensum cohibere: & aliud affectionem
mutare. & humane concupiscentie ꝓflu¬
uium. inuirtutum montana ꝯuertere :¬
& spontaneo quodã intimi amoris nutu.
contra mor̃e insuꝑ celestiũ de siderioꝵ con¬
cupiscentias assurge̾. Parũ gͦ puto. meã.
uel cuiusquã hominis inde ꝓferre sen¬
tentiam: discamꝰ abeo. qͥ docet hoĩer
scientiã. Audiamus itaq qͥd nobis in hoc
negotiũ ꝓponat: uel quid in rei exitum
ꝓmittat. Cum posuerint inqͥt uestigia
pedũ suoꝵ sacerdotes. qͥ portant archã¬
federis domini dĩ uniuerse t̾re in aquis
iordanis: aque que inferiores sunt decur¬

Expanded text:
ad ima vehementissimum, posse cohibere, ad ima vehementissimum, posse cohibere, et in contraria deflectere, nisi artem accipiat qua se illud speret efficere? Denique cursum aquae defluentis praepeditum saepe audivimus, frequenter et vidimus, neque hoc impossibile judicamus. Nam aliud est in necessariis appetitibus, et in naturalibus affectibus saepe consensum cohibere et aliud affectionem mutare et humanae concupiscentiae profluvium in virtutum montana convertere, et spontaneo quodam intimi amoris nutu contra morem in supercoelestium desideriorum concupiscentias assurgere. Parum ergo puto meam vel cujusque hominis inde proferre sententiam, discamus ab eo qui docet hominem scientiam. Audiamus itaque quid nobis in hoc negotium proponat, vel quid in rei exitum et cum posuerint vestigia pedum suorum sacerdotes qui portant arcam Domini Dei universae terrae in aquis Iordanis aquae quae inferiores sunt decur
Abbreviated transcription (Latin):
extrema gaudii luctus occupa t: eo qͦd
omnis duleis aqua inmare descendat.
ce dulcedinem amittat. Transit enim
mundꝰ : et concupiscentia eius. Et scimꝰ
quia sine dolore non relinquitur: quod
cum amore possidetur. Quanto gͦ meliꝰ
est. que sursum sunt saꝑe. quȩ sursũ
sunt querere: & iordanis fluenta. in
suum fontẽ retorquere. ut audeamus
& nos illã congratulationis uocem.
plationis & quomͦ. & quantũ ualeat
ad reformationem ueri amo
pretereundum puto: qua arte
qua ue industria effici ualeat. ut se ul¬
tro iordanis conuertat: & spontaneo nu¬
tu in suũ fontẽ recurrat. Aliud siqͥdẽ est.
nosse qͥd expediat.: uel qͥd fieri oporte¬
at: & aliud ñ ignorare. qͦmͦ obtinere ua¬
leas. quod utile. seu cẽ necessariũ fore ñ
dubitas. Qͥsnon desꝑet tanti flumi¬
nil impetum ponie montana conitere eͥs
inquã p̃sumat naturalẽ illũ humane affec¬
tionis cursum rapidissimũ. impetumq

Expanded text:
extrema gaudii luctus occupant, eo quod extrema gaudii luctus occupant, eo quod omnis dulcis aqua in mare descendat, et dulcedinem amittat: transit enim mundus, et concupiscentia ejus. Et scimus quia sine dolore non relinquitur, quod cum amore possidetur. Quanto ergo melius est quae sursum sunt sapere, quae sursum sunt quaerere, et Jordanis fluenta in suum fontem retorquere, ut audeamus et nos illam congratulationis vocem iplationis, et quomodo vel quantum valeat ad reformationem veri amoraetereundum puto, qua arte, quave industria effici valeat, ut se ultro Jordanis convertat, et spontaneo nutu in suum fontem recurrat. Aliud siquidem est nosse quid expediat, vel quid fieri oporteat, et aliud non ignorare quomodo obtinere valeas quod utile, seu etiam necessarium fore non dubitas. Quis non desperet tanti fluminis impetum posse in montana convertere? Quis, inquam, praesumat naturalem illum humanae affectionis cursum rapidissimum, impetumque
Abbreviated transcription (Latin):
tempestates. compescere: & magnas
illas & mirabiles elationes maris.
ad tͣnquillitatem compon̾e̾. Unum
scio nec dubitare audeo: qr quãdiu
amor ad multa spargitur. & adima
deriuatur: numquã adplenã pacem
ꝑducit᷑. numquam ad uere securita¬
tis tranquillitatẽ serenatur. O anima
nfelre e miler uquegus lolierta es.
& turbaris erga plurima: Porro cum unũ
sit necessariũ: tand̃e aliqͣndo fige desid̾iũ:
di lige unũ. felices illiꝰ ciuitatis ciues: cuiꝰ
participatio eius inidipsum. Congregent᷑
aque que subcelo sunt inlocũ unũ: & ap¬
pareat arida. noli sinere eas fluere deor¬
sum. Annescis.qr qui dimittit aquas su¬
as. caput est iurgioꝵ: Quid ꝑima defi¬
deria deflius: quid tͥ cũ bonis ꝑituris.
gaudiisq lugendis: Annescis: quia oĩs
aqua que deorsũ currit: inmare descen¬
dit : Omĩa siqͥdẽ flumina intrant in ma¬
re: & om̃is infima delectatio desut in
dolore. Risus enĩ dolore miscebit᷑: ꝙ

Expanded text:
tempestates compescere, et magnas tempestates compescere, et magnas illas et mirabiles elationes maris ad tranquillitatem componere! Unum scio, nec dubitare audeo, quia quandiu amor ad multa spargitur et ad ima derivatur, nunquam ad plenam pacem perducitur, nunquam ad verae securitatis tranquillitatem serenatur. O anima infelix et misera, usquequo sollicita es, et turbaris erga plurima? porro cum unum sit necessarium, tandem aliquando fige desiderium, dilige unum. Felices illius civitatis cives, cujus participatio in idipsum. Congregentur aquae quae sub coelo sunt in locum unum, noli sinere eas fluere deorsum. An nescis quia qui dimittit aquas suas caput est jurgiorum? Quid per ima desideria defluis? Quid tibi cum bonis perituris, gaudiisque lugendis? An nescis quia omnis aqua quae deorsum currit, in mare descendit? Omnia siquidem flumina intrant in mare, et omnis infima delectatio desinit in dolore. Risus enim dolore miscebitur, et
Abbreviated transcription (Latin):
nes amittere: ad mortui similitudinẽ.
trepidationis & ꝑturbationis motũ ñ
hab̾e̾. In hunc itaq modũ. carnalis
uoluptatis. ꝓfluuiũ exhaustũ. atq ex¬
siccatum. penitꝰq ab sumptũ: fac̃ mare
inualidum. & infirmũ. & tranquillũ.
& qͦd iure debeat dici mortuũ. Uides
certe ut arbitror. ꝙͣ recte mare. suum
nomen mutauit. mortuiq nom̃ acce¬
pit: in qͦ inferior decursus aquarum
beamꝰ cordis ꝑtͣbationes delere.
otandum autem. qͦ modo mare
hoc debeat. iuxta aliqͥd ꝑman̾e.
& tamen scđm aliquid mortuum ẽe.⁊
nam semper necẽe est de ꝑpetratis
malis penitere. odio & detestatione
ꝑsequi & ꝑhorrescere: ñ tam̃ illa sẽꝑ
deflere & trepidare: s pͦt dignã sa¬
tisfactionẽ. & concupiscentiã edomitã.
consolationẽ recipere: & ad spem ue¬
niȩ. securitatisq quietẽ. animũ refor¬
mare. O uere felix. multũq beatꝰ: eui
datũ ẽ. cordis ꝑturbationes. & tͥsticiȩ

Expanded text:
nes amittere, ad mortui similitudinem nes amittere, ad mortui similitudinem trepidationis et perturbationis motum non habere. In hunc itaque modum carnalis voluptatis profluvium exhaustum atque exsiccatum, penitusque absumptum facit mare invalidum, et infirmum, et tranquillum, et quod jure debeat dici, mortuum. Vides certe, ut arbitror, quam recte mare suum nomen mutavit, mortuisque nomen concepit, in quo inferiorum decursus aquarum beamus cordis perturbationes delere. Notandum autem quomodo mare hoc debeat juxta aliquid permanere, et tamen secundum aliquid mortuum esse: nam semper necesse est de perpetratis malis poenitere, odio et detestatione persequi et perhorrescere, non tamen illa semper deflere et trepidare, sed post dignam satisfconsolationem recipere, et ad spem veniae securitatisque quietem animum reformare. O vere felix multumque beatus, cui datum est cordis perturbationes et tristitiae
Abbreviated transcription (Latin):
ritudinis fluctꝰ exagitare: & ꝓfundis¬
simam illam humam cordis abyssũ abi¬
mo eu̾tere. ⁊& magnũ illud mare. mag¬
nis tempestatib agere. Mens siquidẽ
celesti desidio feruens. puritati studens.
& ad ꝑfectionem tendens. quãdui t᷑pes
delectationes ex carnis impetu sentire
cogitur: necee est infimis desideriis. &
adima fluentib reluc̾tẽt᷑. Hinc ẽ. qͦd sͥ
irascit᷑. qͦd sͥ indignat: & adu̾sus seip¬
sam seuire uidet᷑. Puto quia huiusmodi
perturbatio. & tumultuatio. uehemens¬
q fluctuatio. ñ fac̃ mare mortuũ. s ui¬
uum. s ualidũ. s inquietũ. S pꝰquã
cepint in feriorel aque decuitere atq de¬
ficere. & infimarum delectationũ fluxus
languescere atq euanesc̾ȩ: incipit & ꝯsci¬
entia parit̾ ad pacẽ & tͣnqͥllitatẽ seipsam
paulatim ꝯpone: futi udicii metũ. ma¬
gis magisq deponere.⁊ & illas p̃terite
indignationis & anxietatis estuatio.¬

Expanded text:
ritudinis fluctus exagitare, et profundisritudinis fluctus exagitare, et profundissimam illam humani cordis abyssum ab imo evertere, et magnum illud mare magnis tempestatibus agitare. Mens siquidem coelesti desiderio fervens, puritati studens, et ad perfectionem tendens, quandiu turpes delectationes ex carnis impetu sentire cogitur, necesse est infimis desideriis, et ad ima fluentibus reluctetur. Hinc est quod sibi irascitur, quod sibi indignatur, adversus seipsam saevire videtur, puto quia hujusmodi perturbatio et tumultuatio, vehemensque fluctuatio non facit mare mortuum, sed vivum, sed validum, sed inquietum. Sed postquam coeperint inferiores aquae decurrere atque deficere, et infimarum delectationum fluxus languescere atque evanescere, incipit et conscientia pariter ad pacem et tranquillitatem seipsam paulatim componere, futuri judicii metum magis magisque deponere, et illas praeteritae indignationis et anxietatis aestuatio
Abbreviated transcription (Latin):
incidens unda defecit. postquã influen¬
tem & impellentem gurgitem ñ habuit.
a suo feruore defecit: & tumentes illas
acq ebullientes fluctuationũ suarum
ꝓcellas amisit. Impetus siquidẽ. influ¬
entis iordanis. cursusq rapidissimꝰ. illap¬
su suo uehementissimo. ipsũ impellebat
atq exagitabat .: & tnqͥllũ. & quietum.
ẽẽ penitꝰ ñ sinebat. Ibat gͦ tẽ temꝑis tu¬
mens. & spumans. & multũ exestuans:
et qͣsi ad commotionis & in quietationis
sue inuiriam. uehem̃ter indignans.
S postquam cepit influens inunda¬
tio deficere. & commotionis causa ꝑire:
cepit & ipsummare ab illa sua ꝓcellosa
exagitatione quiescere: & quasi mor¬
tum. motũ pͥstine inqͥetationis amit¬
tere. & nom̃ mutare. Sic nimirũ sic tor¬
rens uoluptatis carnalis. & uehemens
impetus carnis quamdiu uiget: solet
ẽe causa timoris & indignationis. So¬
let sane conscientiã totã turbare: ama¬

Expanded text:
incidens unda defecit, postquam influenincidens unda defecit, postquam influentem et impellentem gurgitem non habuit, a suo fervore defecit, et tumentes illas atque ebullientes fluctuationum suarum procellas amisit. Impetus siquidem influentes Jordanis cursusque rapidissimus illapsu suo vehementissimo ipsum impellebat atque exagitabat, et tranquillum, et quietum esse penitus non sinebat. Ibat ergo tunc temporis tumens et spumans et multum exaestuans, et quasi ad commotionis et inquietationis suae injuriam vehementer indignans. Sed postquam coepit influens inundatio deficere, et commotionis causa perire, coepit et ipsum mare ab illa sua procellosa exagitatione quiescere, et quasi mortuum motum pristinae inquietationis amittere, et nomen mutare. Sic nimirum, sic torrens voluptatis carnalis et vehemens impetus carnis, quandiu viget, solet esse causa tumoris et indignationis. Solet sane conscientiam totam turbare, ama
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc itaq hoc in quã ẽ. qͦd suꝑiꝰ miraba¬
mur. ꝗͦd adhuc usq miramur: dulc̃ẽ
in amarã uert̾e. gaudiũ deflere. delec¬
tationem dolere: & in hẽ modũ. duleẽ
inmari deficere. Ergo ne aque cirea sathan
intumeseunt igͦ ne aque in mari de fici¬
unt: Siccine homo de tribulatione le¬
taris.⁊ siccine homo de delectatione ⁊̾¬
baris: Omirũ: o stupendũ. In uolun¬
taria tribulatione gaudia eumulant᷑:
occur santes delectationes dolore spon¬
uult. quod uocat᷑ mare mortuũ:
in quo contigit tam celebre factũ: Qd
queso tale nomen accepit: Nam qͦd pͥꝰ
quod ait. Mare solitudinis: qͦd nc̃ uocat᷑
nec omĩs amaritudo desolationis. im¬
mo hoc ipsum mare. de quo mͦ loquim
haut digne tali nomine censetur. nec de¬
bet dici mortuum: nisi forte in illo con¬
tingat p̃dictum miraculũ. Sennus
quia quod mortuum est: omnino se mo¬
uere non potest. Forte hoc mare pꝰquam

Expanded text:
Hoc itaque, hoc, inquam, est quod superius mirabaHoc itaque, hoc, inquam, est quod superius mirabamur, quod adhuc usque miramur, dulcem in amaram vertere, gaudium deflere, delectationem dolere, et in hunc modum dulcem in mari deficere. Ergone aquae circa Sartan intumescunt, ergone aquae in mari deficiunt? Siccine, homo, de tribulatione laetaris? Siccine, homo, de delectatione turbaris? O mirum, o stupendum! In voluntaria tribulatione gaudia cumulantur, occursantes delectationes dolore sponvult quod vocatur mare Mortuum, in quo contigit tam celebre factum? Quid, quaeso, tale nomen accepit? Nam, quod prius quo ait: Mare solitudinis, quod nunc vocatnec omnis amaritudo desolationis, imo hoc ipsum mare de quo modo loquimur haud digne tali nomine censetur; nec debet dici mortuum nisi forte in illo contingat praedictum miraculum. Scimus quia quod mortuum est omnino se movere non potest, forte hoc mare postquam
Abbreviated transcription (Latin):
Risus inquit uester uertatur inluctũ:
& gaudium in merorem: hoc est dulcẽ
aquam. in mare deseende. & dulcedinẽ
amittere: & dulcẽ in amarã uertere.
Risus sane & gaudium. dulcẽ aquam
facit. &e huius modi quam libet. quã
ardenter sitr:tam libenter umil qͥsq se boi¬
bit. S luctus & meror. dulcẽ fac̾e̾ ñ possunt:
nec huiusmodi bibere homines facile uolt.
Quotiens risus in luctum uertitur: totiens
aqua inferior inmare labitur: & inamarã
mutat᷑. Neq enĩ risꝰ ad suꝑiores aquas ꝑti¬
nere potest: de qͦ abore ueritatis dictũ ẽ.
Ue uobis quinẽ ridetis: ꝙ plorabitis. Qͥd
gͦ est inferiores aquas inmare decurre¬
re.atq deficere: nͥ carnales & infimas
delectationes indolorẽ trahere. & pe¬
nitendo extinguere: Qui enim de per¬
petrata delectatione plangit & gemit:
qui suꝑuenientem horret & respuit: qͥ fu¬
turam timet & declinare satagit: quid
aliud quã dulcem sibi inamarã uetait :

Expanded text:
Risus, inquit, vester vertatur in luctum, Risus, inquit, vester vertatur in luctum, et gaudium in moerorem , hoc est dulcem aquam in mare descendere et dulcedinem amittere et dulcem in amaram vertere. Risus sane et gaudium dulcem aquam facit, et hujusmodi quamlibet quam ardenter sitit, tam libenter unusquisque et bibit. Sed luctus et moeror dulcem facere non possunt, nec hujusmodi bibere homines facile volunt. Quoties risus in luctum vertitur, toties aqua inferior in mare labitur et in amaram mutatur. Neque enim risus ad superiores aquas pertinere potest de quo ab ore veritatis dictum est: Vae vobis qui nunc ridetis, quia plorabitis. Quid ergo est inferiores aquas in mare decurrere atque deficere, nisi carnales et infimas delectationes in dolorem trahere, et poenitendo exstinguere? Qui enim de perpetrata delectatione plangit et gemit, qui supervenientem horret et respuit, qui futuram timet et declinare satagit, quid aliud quam dulcem sibi in amaram vertit?
Abbreviated transcription (Latin):
rgo aque suꝑiores fectu.¬
usq ad sarthan ascendunt: & aque
inferiores usq ad mare descendunt. Ille
ascendunt & crescunt: iste descendunt. &¬
decrescunt. Ille crescunt & intumescunt:
iste decrescunt & deficiunt. Pulchrũ spec¬
taculũ: aquas suꝑiores circa sathan intu¬
mescere: & aquas inferiores in mari de¬
ficere. Hic intende: & obstupesce.hic in¬
dende diligent̃: & obstupes ce uehem̃ter.
Elige inhis tã magnis. tãq mirandis.
qͥd priꝰ. qͥd ampliꝰ nureris: an aquas ĩmon¬
tanis ñ defluere. s intumescere.ian a¬
quas ex aquis ñ intumesc̾ẽ. s deficere.
¶Aque autem inqͥt scͥptura que inferio¬
res erant. inmare solitudinis. qͦd nunc
uocat᷑ mortuũ. descenderunt: usqueqͦ
omnino deficerent. Que gͦ inferiores
sunt: necẽe est inmare descendere. ꝙ
in mari deficere. Scimꝰ autẽ qr aque
quãlibet dulces sint: qm̃ cũ inmare ꝑ¬
uenerint: dulcedinem suã seruare ñ
possunt. Que gͦ in mare descendunt.

Expanded text:
rgo aquae superiores usque ad Sartan ascendunt, et aquae inferiores usque ad mare descendunt. Illae ascendunt et crescunt, istae descendunt et decrescunt. Illae crescunt et intumescunt, istae decrescunt et deficiunt. Pulchrum spectaculum aquas superiores circa Sartan intumescere et aquas inferiores in mari deficere. Hic intende et obstupesce. Hic intende diligenter, et obstupesce vehementer. Elige in his tam magnis tamque mirandis quid prius, quid amplius mireris an aquas in montanis non defluere sed intumescere, an aquas ex aquis non intumescere sed deficere. Aquae autem, inquit Scriptura, quae inferiores erant in mare solitudinis, quod nunc vocatur mortuum, descenderunt usquequo omnino deficerent . Quae ergo inferiores sunt, necesse est in mare descendere, et in mari deficere. Scimus autem quia aquae quantumlibet dulces sint, quoniam, cum in mare perveniunt, dulcedinem suam servare non possunt. Quae ergo in mare descendunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Sic̃ gͦ descensio. descensio eoꝵ est. qͥ spon¬
te se humiliant: sic ce tͥbulatio tribula¬
dio eoꝵ est: qͥ pro dño tribulationem a¬
mant. Illa itaq tribulatio est tribula¬
toꝵ: que tribulatis imputatur ad mi̾tũ.
uide gͦ aque ille que suꝑiores erant
quantũ creuerant. quantum tumuerãt:
que se & usq ad sarchan extenderañ.
Ofortis ut mors dilectio: que de usq
ad sarthan extendis: & usq ad uolun¬
tariam tribulationem. sinum tinũ ex¬
pandis. Qualis queso est. ista dilec¬
tionis dilatatio. qualis est. ista aqͣrũ
munclatio xor suum extendere & disatare
tem: Ne dubites gͦ se in id loci extendisse a¬
quas suꝑiores: quotiens uides intribulati¬
one gaudentes: & suã ꝓpter dominũ tͥbu¬
lationẽ amantes ⁊ sic̃ ibant apłi gaudentes
a conspectu concilii: qm̃ digni habiti sunt

Expanded text:
Sicut ergo descensio, descensio eorum est qui se sponSicut ergo descensio, descensio eorum est qui se sponte humiliant, sic et tribulatio, tribulatio eorum est qui pro Domino tribulationem amant. Illa itaque tribulatio est tribulatorum, quae tribulatis imputatur ad meritum. Vide ergo aquae illae quae superiores erant, quantum creverant, quantum tumuerant, quae se et usque ad Sartan extenderant. O fortis ut mors dilectio, quae et te usque ad Sartan extendis, et usque ad voluntariam tribulationem sinum tuum expandis? Qualis, quaeso, est ista dilectionis dilatatio, qualis est ista aquarum inundatio, cor suum extendere et dilataretem? Ne dubites ergo se in id loci extendisse aquas superiores, quoties vides in tribulatione gaudentes, et suam propter Dominum tribulationem amantes, sicut ibant apostoli gaudentes a conspe
Abbreviated transcription (Latin):
similitudinem: & adibe imitationẽ. Sieut
dilexi uos inqͥt. Similitudo dilectionis:
est instar montis. Qͣntũ amauit nos: qͥ
mortuus est ꝓpter nos. Numqͥd nã huiꝰ
montis similitudinem. in sua dilectione
non tenuerunt: qͥ ꝓxp̃o lapidati sunt.
secti sunt. temptati sunt. in occisione gla¬
dii mortui sunt: Iccirco ut arbitror
inomnem t̃ram exiuit sonus eoꝵ. & infi¬
nes orbis t̾re uerba eoꝵ: ut apparerent
ꝓcul. ut abomnib uiderent᷑: & illos õs
imitarent᷑. S qͥd queso miram᷑. si ꝓcul ap¬
paruerunt aque. que sic̃ scͥptum̃ est usq
ad sarchan intumuerunt: Sarchan. int̃¬
pretatur tͥbulatio eoꝵ. Tribulatio autẽ.
eorum. qͥd est aliud. scđm quod de
iordane iam diximus inisi tribulatio tri¬
bulatoꝵ: Tribulatio autem uoluntaria:
cuiq est sua. Quam enĩ qͥsq pacienter
seu etiam libent̃ suscipit. suã e̾ẽ facit:
quia sue eam utilitati deseruire cogit.

Expanded text:
similitudinem et adhibe imitationem. Sicut similitudinem et adhibe imitationem. Sicut dilexi vos, inquit. Similitudo dilectionis est instar montis. Quantum amavit nos, qui mortuus est propter nos? Nunquidnam hujus montis similitudinem in sua dilectione non tenuerunt qui pro Christo lapidati sunt, secti sunt, tentati sunt, in occisione gladii mortui sunt? Idcirco, ut arbitror, in omnem terram exivit sonus eorum et in fines orbis terrae verba eorum, ut apparerent procul, ut ab omnibus viderentur, et illos omnes imitarentur. Sed quid, quaeso, miramur si procul apparuerunt aquae, quae, sicut scriptum est: Usque ad Sartan intumuerunt? Sartan interpretatur tribulatio eorum. Tribulatio autem eorum quid est aliud, secundum quod de Jordane jam diximus, nisi tribulatio tribulatorum? Tribulatio autem voluntaria cuique est sua. Quam enim quisque patienter seu etiam libenter suscipit, suam esse facit; quia suae eam utilitati deservire cogit.
Abbreviated transcription (Latin):
intumuerunt: In hoc eognoscent om̃s.
quia mei estis discipuli: si dilectionẽ
habueritis adinuicẽ. Quã longe obsecro
apparet: qͦd om̃s cognoscere oportce:S
necẽe est uti iã diximꝰ uere caritatis flu¬
enta ad instar montis intumescere: quȩ
uolunt tã ꝓcul apparere. S forte ad¬
huc montẽ queris: ad euiꝰ similitudi¬
nẽ aquas intumescere legis. Uide ne
forte sit ille mons coagulatꝰ. mons
pinguis: mons domus dñi p̃paratus
inuertice montiũ: eo qͦd dñs ex altauerit
illum. & donauit illi nomen. quod est
suꝑ omne nom̃. ut in nomine iħu omẽ
genu flectatur. celestiũ. t̃restriũ. & in¬
fernoꝵ. ad instar huius montis. ad si¬
miltucdinem llĩ magne miabiluq diles¬
tionis. qua animam suam posuit ꝓ ouib
suis: aquas intumescere debere cognoscat.
qͥ eas ꝓcul apparere: & dominicũ p̃ceptum
implere desiderat. Hoc eft p̃ceptũ meũ ut
diligatis inuicem: sicut dilexi uos. Audi

Expanded text:
intumuerint? In hoc cognoscent omnes intumuerint? In hoc cognoscent omnes quia mei estis discipuli, si dilectionem habueritis ad invicem . Quam longe, obsecro, apparet quod omnes cognoscere oportet? Sed necesse est, uti jam diximus, verae charitatis fluenta ad instar montis intumescere quae volunt tam procul apparere. Sed forte adhuc montem quaeris, ad cujus similitudinem aquas intumescere legis. Vide ne forte sit ille mons coagulatus, mons pinguis, mons domus Domini praeparatus in vertice montium, eo quod Dominus exaltaverit illum, et donavit illi nomen quod est super omne nomen, ut in nomine Jesu omne genuflectatur, coelestium, terrestrium et infernorum. Ad instar hujus montis, ad similitudinem illius magnae mirabilisque dilectionis, qua animam suam posuit pro ovibus suis, aquas intumescere debere cognoscat qui eas procul apparere, et Dominicum praeceptum implere desiderat: Hoc est praeceptum meum, ut diligatis invicem, sicut ego dilexi vos . Audi