comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cum a cognitione hu¬
manitatis. quȩ inindi¬
cio uidebitur. ad cog¬
nitionẽ diuinitatis. po¬
st iudiciũ suo eleuabit
¶Nesciente patrefa¬
milias. fur domum ꝑfo¬
dit. qr dũ a siti custodi¬
mors carnis habitaculũ
irrũpit.⁊ ad supplicia
tͣhit. furi aut̃ resistẽt
si ugilaret. quia aduẽ¬
tum uidicis oculte ue¬

Expanded text:
cum a cognitione humanitatis quae in judicio videbitur, ad cognitionem divinitatis post judicium suos elevabitNesciente patrefamilias fur domum perfodit, quia dum a sui custodimors carnis habitaculum irrumpit, et ad supplicium trahit. Furi autem resisteret si vigilaret, quia adventum judicis occulte ve
Abbreviated transcription (Latin):
minus surrexit. s quia uidaicus ppłs
moysi credere noluit ei. qui surrex̃
credere contempsit. ⁊ cum moysi u̾ba¬
spũalit̃ intelligere noluit. ad eum
quem moyses p̃dixerat ñ ꝑuenit. Uñ
ĩtas. si c̾deretis moy si. credetis utiq
⁊ michi.¬
¶Nota qd̃ ap̃ animum iustorum
ñ fuscat beatitudinẽ aspecta pena re¬
ꝓboꝵ. quia ubi iam cõpassio miserie
s̃erit. minuere beatorum leticiã ñ
ualebit. ⁊ licet iustis sua gaudia suf¬
ficiatit. ad maiorem tñ głam uidẽt

Expanded text:
minus resurrexit, sed quia Judaicus populus Moysi credere noluit, ei qui resurrexit credere contempsit. Et cum verba Moysi spiritualiter intelligere noluit, ad eum quem Moyses praedixerat non pervenit. Unde Veritas: Si crederetis Moysi, crederetis forsitan et mihiait: Apud animum justorum non fuscat beatitudinem aspecta poena reproborum; quia ubi jam compassio misericordiae non erit, minuere beatorum laetitiam non valebit. Et licet justis sua gaudia sufficiant, ad majorem tamen gloriam vident
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Pot̃ in lingua canum lingua
significari adulantium. qui uultiã
lingunt. dum mala que in nob̾ re¬
p̃hendimus. imꝓbo fatiore laudãt.
inqua recumbunt uenientes abori¬
ente ⁊ occidente cum abrahã ⁊u. ⁊ ia
uident infideles dum inimo positi añ
diem iudicii fideles suꝑse in requie
atrendunt. quoꝵ post gaudia contem¬
plari ñ possunt. longe ẽ qd̃ conspicuĩt.
quia illuc ꝑmĩtum ñ ataingunt. Re¬
frigẽt. l.m. Infidelis ppłs u̾ba legis. in
oie tenuit. quȩ inoꝑe seruare contẽp¬
sit. ibi gͦ amplus ardebat. ubi se ostũ¬
dit scire qd̾ facere goluit. Ab extremo
digito se tangi desiderat. qui et̾nis sup¬
pliciiscdatus. optat oꝑatione iustorũ.
ł ultima participari. fili recordare. quia

Expanded text:
 Potest in lingua canum lingua significari adulantium qui vulnera lingunt, dum mala quae in nobis reprehendimus improbo favore laudant. in qua recumbunt venientes ab oriente et occidente cum Abraham et Isaac et vident infideles, dum in imo positi ante diem judicii fideles super se requiescere attendunt, quorum post gaudia contemplari non possunt. Longe est, quod concupiscunt; quia illuc per merita non attingunt. flamma. Infidelis populus verba legis in ore tenuit, quae in opere servare contempsit. Ibi ergo amplius ardebat, ubi se ostendit scire, quod facere noluit. Ab extremo digiti se tangi desiderat, qui aeternis suppliciis datus optat opera justorum, vel ultima sibi participari. Fili, recordare, quia
Abbreviated transcription (Latin):
mente ire uolunt ad positosintor¬
mentis ut eos liberent. s ñ possunt
la adrepbos cõpassione moueantur¬
¶ Postquam ardenti de se spes tol¬
litur. animus adꝓpinquos recurrit
quia repboꝵ mentem pena sua. qñq
in utiliter erudit ad caritatem. ut iam
tunc etiam suos spũalit̾ diligant. qͥ
hic dum peccata diligerent. nec se ama¬
bant. Seruatur gͦ diuiti ad penam. ⁊ co¬
gnitio pauꝑis quem despexit. ⁊ memo¬
amplius torquettur.

Expanded text:
mente ire volunt ad positos in tormentis, ut eos liberent; sed non possunla ad reprobos compassione moveantur. Postquam ardenti de se spes tollitur, animus ad propinquos recurrit, quia reproborum mentem poena sua quandoque inutiliter erudit ad charitatem, ut jam tunc etiam suos spiritualiter diligant, qui hic dum peccata diligerent, nec se amabant. Servatur ergo diviti ad poenam, et cognitio pauperis quem despexit, et memoamplius torqueatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ham filium uocat. quem tam̃ a torm̃¬
sicd̃ant. nec ulla cõpassione a torm̃tĩ
eripiunt. quos tam̃ ꝑ carnem filios re¬
cognoscunt. habto enun ꝗnq fr̃es. In
daius ppłs iam exmagna parte dãp
quinq libris moysi carnaliter in¬
tellectis uł quinq sensib corpis de¬

Expanded text:
ham filium vocat, quem tamen a tormesiderant, eos nulla compassione a tormentis eripiunt, quos tamen per carnem filios recogdaicus populus ex magna parte jam quinque libris Moysi carnaliter intellectis, vel quinque sensibus corporis de
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Sius abrahe ẽ re¬
quies beatorum pau¬
celorum quo post hãc
uitam recipiunt᷑. Se¬
pultura inferni pena¬
rum ꝓfunditas ẽ. quȩ
suꝑbos ĩ misericordes
post hanc uitam uo¬
rat.

Expanded text:
 Sinus Abrahae, requies beatorum paucoelorum, in quo post hanc vitam recipiuntur. Sepultura inferni, poenarum profunditas, quae superbos et immisericordes post hanc vitam vorat.
Abbreviated transcription (Latin):
tia. quafi mice cadebãt
de mensa. s contrapa
lambunt. quia p̃di¬
catores ditm loquen¬
do apeccatis eripiũt
quasi tangendo uul¬
nera ad sanitatẽ re¬
ducunt. sicut canis
curat uulnera dũ
liuigit. Uñ latarus ad¬

Expanded text:
tia, quasi micae cadebant de mensa. Sed contra, lingunt, quia praedicatores, dum loquendo a peccatis eripiunt, quasi tangendo vulnera ad sanitatem reducunt, sicut carnis vulnera curat dum lingit. Unde Lazarus
Abbreviated transcription (Latin):
udicium cunctis apparebit electis. Nã
impso iudicio. ⁊ bonis ⁊ malis infor¬
ma serui apparebit. ut uideant in
quem pupugerunt.¬
¶ Quia arduum erat aĩam ꝑiculis corpus in orti offerre sustentat infirmita

Expanded text:
udicium cunctis apparebit electis. Nam in ipso judicio et bonis et malis in forma servi apparebit ut videant in quem pupugerunt. Quia arduum erat animam periculis, corpus morti offerre, sustentat infirmitat
Abbreviated transcription (Latin):
docendo. pie confessionis donis ⁊
obedientie spũalis impleuit. q̃
bene in monte oliueti sunt po
ne spualium carismatũ. ⁊ scientie
pietatisq luce refouet.⁊ quia ñ
uult abscondi ciuitatẽ. fupͣse po¬
sitam mitut discipulos in castel¬
lum. qd̃ ẽ contͣ eos. ut ꝑ cos totiꝰ
contͣ positi orbis munitioes penect.¬

Expanded text:
docendo piae confessionis donis et docendo piae confessionis donis et obedientiae spiritualis implevit. Quae bene in monte Oliveti sunt posne spiritualium chrismatum, et conscientiae pietatisque luce refovet. Et quia non vult abscondi civitatem supra se positam, mittit discipulos in castellum, quod est contra eos, ut per eos totius contra positi orbis munitiones penet
Abbreviated transcription (Latin):
do saul amisit. dauid obediendo ꝓ
¶Cotidie xp̃c accepto a patre regno
redit. quia ꝑ egrinãtis int̾ra eccłȩ̃
semꝑ statum conspicit. huic seruo
inaltero modum cõsũmati oꝑis ex¬
aminat. hunc prudent laborantẽ
ampliori grã donat. illum luxuri¬
osa sectantem. etiam eo qd̵ dede¬
rat pͥuat. Incudicio uͦ mulu qui
ad docendũ idouei uudebant᷑ obne¬
gligentiã suã int̾ doctores repu¬
tabaͣntur. quidam simpliores ob¬
ꝯu̾sationis deuocionẽ. int̾ apłicos¬
doctores. sũma pͬmia ꝑcipient qui
enim recipit ꝓpħam in nomine
¶ Finita ꝑ abola uadit iherosoli¬
mam. ut oftñdat deeiꝰdem max̾e
ciuitatis euentu parabolam fuis¬
se p̃missam. quę non longo post
upsum occisura. ⁊ ob odium re
inmonte oluieti. ⁊ int̾pretat᷑ domꝰ
bucce. bethania uillula uł ciutaᷤᷤ
in latt̃e eiusdem montis id̾r domꝰ
obedientie. has dñs iherosolunã
uentus p̾sentia sua sublimauit.
quia multos ante passionẽ suã

Expanded text:
do Saul amisit, David obediendo protidie namque accepto a Patre regno redit, quia peregrinantis in terra Ecclesiae semper statum conspicit: quotidie inin altero modum consummati oaminat. Hunc prudenter laborantem ampliori gratia donat, illum luxuriosa sectantem, etiam quod dederat privat. In judicio vero multi qui ad docendum idonei videbantur, ob negligentiam suam inter indoctos reputabuntur. Quidam simplicioris observationis devotionem inter apostolicos summa praemia percipient. Qui enim recipit prophetam in nomine Finita parabola, vadit Hierosolymam, ut ostenderet de ejusdem maximae civitatis eventu parabolam fuisse praemissam, quae non longe post, et ipsum occisura ob odium regin monte Oliveti, et interpretatur domus buccae. Bethania villa vel civitas in latere ejusdem montis, et dicitur domus obedientiae. Has Dominus Hierosolymam venturus praesentia sua sublimavit, quia multos ante passionem suam
Abbreviated transcription (Latin):
luis ẽ. ꝗͣ ut pacient̃. sustineamꝰ
ignorare. qd̾sciri ñ pot̾. s tñ labo¬
ł ad litceram si sit de¬
ditus gule. ⁊ ebrietaa

Expanded text:
lius, quam ut patienter sustineamus ignorare quod sciri non potest, sed tamen labovel ad litteram, si sit deditus gulae et ebrieta
Abbreviated transcription (Latin):
do paratos cẽ deb̾e. querit petrus si
illa sublimia instituta suꝑne uite.
quȩ sunt necessaria p̃parantib se.
ad discipulos solum ⁊ dissimiles eo
fitturum. ⁊ singulospm̃ĩtis ł remune¬
randos. ł dampnandos dicit. demn qd̃
iaxime quesierat supponit. s. gr̃ã
nirtutum. ꝗͣ mundo attulerat. a sin¬
gulis quantum possunt ẽe sectan¬

Expanded text:
do paratos esse debere, quaerit Petrus si illa sublimia instituta coelestis vitae, quae sunt necessaria se praeparantibus, ad apostolos solum et similes eorfuturum, et singulos pro meritis vel remunerandos vel damnandos dicit. Deinde, quod maxime quaesierat, supponit scilicet gratiam virtutum quam mundo attulerat, a singulis quantum potest esse sectan
Abbreviated transcription (Latin):
s tradiderunt romane potestati ut eomͦ uidĩ ab euis
int̃fectione alienos se ẽẽ oftñdẽt
Inquo ñ eorum in nocentia. s
insania monstratur.

Expanded text:
 Tradiderunt Romanae potestati, ut eo modo Judaei ab ejus interfectione alienos se esse ostenderent, in quo non eorum innocentia, sed insania monstratur.
Abbreviated transcription (Latin):
tan suꝑbire poterat. quia tot ad cõ¬
id ꝰ potius inuitabat. ut ab illis ite¬
rum in uitaretur. ⁊ sic nulla spũa¬
lis retͥbutio sequeretur.
inter dicit. s ostñdit ñ ualere ad
p̃mia uite. Sunt aut̃ ⁊ quedã talĩ
diuitum conuuua. quę ñ solum in p̃¬

Expanded text:
tan superbire poterat, quia tot ad conideo potius invitaverat, ut ab illis iterum invitaretur, et sic nulla specialis retributio sequeretur. interdicit, sed ostendit non valere ad praemia vitae. Sunt autem et quaedam talium divitum convivia, qu
Abbreviated transcription (Latin):
messationib. ⁊ he .i. in luxuriosis cõ¬
uiuiis. quȩ aut collatione omĩum
cebebrantur. aut uicib a contub̃na¬
lib solent ex hib̃i. ubi neminẽ pude¬
at aliquid inhonestũ fac̾e̾. uł dre.

Expanded text:
etatibus , id est in luxuriosis conviviis, quae aut collatione omnium celebrantur, aut vicibus contubernalibus solent exhiberi, ubi neminem pudeat aliquid inhonestum facere
Abbreviated transcription (Latin):
¶honoratiori pꝰ inuitato locum
dat. qui de longe suȩ conũsationiᷤᷤ
confidentia securior factus. etta illo¬
rum qͥ se inxp̃o secuti sunt agilita¬
te p̾ũtur. ⁊ cum rubore nouissimũ
locum tenet. cum de aliis meliora
cognoscens. quidqͥd de sua oꝑatiõe
altum senserat. humiliat. dicens
cum ꝓpħa. ego aut̃ exaltatus hu
miliatus sum ⁊ confusus.¬

Expanded text:
Honoratiori post invitato locum dat, qui de suae conversationis confidentia securior factus, cito illorum qui se in Christo secuti sunt agilitate praeitur. Et cum rubore novissimum locum tenet, etc., cum de aliis meliora cognoscens, quidquid de sua operatione altum senserat, humiliat, dicens cum Propheta: Exaltatus autem humiliatus sum et confusus
Abbreviated transcription (Latin):
¶Et si gn̾alit̾ omĩb loquitur sp̃a¬
lit̾ indiscipulos oculos leuat. ut qui
tius saporis uitimi lumen accipiant
ꝗb os in monte sedens aꝑuit. ut ma¬
gna ꝓferret. in eos stans incampo ocu
t̃im ꝑfectionis sunt beatitndine ꝑ fouẽ¬
di. ut paulatim ad meliora ꝓgͣssi. diun
dño uiplanitie stante libent̃ auscultãt.
ad hunc qñq in monte scłntem sub¬
limit̾ ascendant. Nai quoꝵ cordib
ad huc edomandis in sistit. hosqua si
stans affatur. quos longo studio exetti¬
tatos iam dociles inuenit. his qͣsi qͥe¬
tus residens mistica intimat.
¶ Qd̃ ap̃ matheum plenarie ꝑ .uii.
beatitudiunes dr̃. in sermone ꝑfectio¬
nis ad discipulos in sũmo montis. hoc

Expanded text:
Etsi generaliter omnibus loquitur, specialiter in discipulos oculos levat, ut qui tius saporis intimi lumen accipiant, quibus os in monte sedens aperit, ut magna proferret in eos, stans in campo oculterim perfectionis sunt beatitudine perfovendi, ut paulatim ad meliora progressi, dum Domino in planitie stante libenter auscultant, ad hunc quandoque in monte sedentem sublimiter ascendant. Nam quorum cordibus adhuc edomandis insistit, hos quasi stans affatur. Quos longo studio exercitatos et jam dociles invenit, his quasi quietus residens mystica intimat. Quod apud Matthaeum plenarie per octo beatitudines dicitur in sermone perfectionis ad apostolos in summo montis, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
debilitas anime. nullo melius ordi¬
ne curatur. ꝗͣ elemosinaꝵ largitate.
uñ dicitur. ñ sit manus tua ad acci¬
piendum porrecta. ⁊ addandum col¬
lecta. quia frustra ꝓpeccatis rogatu¬
rus manus ad d̾m extendit. qͣui hã
ad pauꝑes ꝓposse ñ extendit.¬
ne inuifunis remaneant. s ad suꝑ¬
ut amonte pͥus montes suscipiant pa
spũaliter intelligens. montis uer¬
ticem in quo ãs erat ascendit.

Expanded text:
debilitas animae nullo melius ordine curatur, quam eleemosynarum largitate; unde dicitur: Non sit manus tua ad accipiendum porrecta, et ad dandum collecta . Quia frustra pro peccatis rogaturus, manus ad Deum extendit, qui has ad pauperes pro posse non extendit.ne infirmis remaneant, sed ad superut a monte prius montes suscipiant pacspiritualiter intelligens, montis verticem in quo Deus erat ascendit.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Insipi̾a. quia so¬
loliuore ꝑ moti sunt.
ñ enumn culpa fuit. ł
hoĩem manum extẽ¬
dert. ł iħm sanare. ⁊¬
magna insipientia
denece cuis tͣctare. cuiꝰ
bnficiispłimum indi¬
gebant.

Expanded text:
Insipientia. Quia solo livore permoti sunt, non enim in culpa fuit vel hominis manum extendere, vel Jesum sanare. Magna insipientia erat de nece ejus tractare cujus beneficiis plurimum indigebant.
Abbreviated transcription (Latin):
biit. turbas docturꝰ ad campestria re¬
dit. quia ñ nͥ in humili turbe xp̃m ui
dere sufficiunt. ⁊ raro inuenitur qd̃
uł turba drm ad altiora sequatur. ⁊
quispiam debił in monte curetur. s
extincta febre libidimĩ. ⁊ succensa luce
scientiȩ pedecẽtim ꝗsq subit culmen
uirtutum.

Expanded text:
biit; turbas docturus ad campestria redit, quia non nisi in humili turbae Christum videre sufficiunt, et raro invenitur quod vel turba Dominum ad altiora sequatur, vel quispiam debilis in monte curetur, sed exstincta febre libidinum et succensa luce scientiae, pedetentim quisque subiit culmen virtutum.
Abbreviated transcription (Latin):
prientes. ñ diuites nõ
nobiles elegit. ne du¬
tisse prud̾ntia. ne re¬
demisse diuitiis. ne
potentie nobilitatisq
auctoritate. aliquos
ad gt̾am traxisse uide¬
tur.

Expanded text:
pientes, non divites, non nobiles elegit, ne duxisse pro prudentia, ne redemisse divitiis, ne potentiae nobilitatisque auctoritate aliquos ad gratiam traxisse videretur.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ elegit duodecim exip
sis quos ⁊apłos nomina¬
uit. Simonem quem
cognominauit petrũ¬
⁊ andream srẽm eiusia¬
pum.:⁊ bartholomeũ.
uacobum alphei. ⁊ simo¬
nem qui uocatur ⁊e
¶ Cognominauit ñ mͦ pͥmum. s
uoluit innuere. qd ñ ħ nomine añ
uocarctur. s ita eum dñs cognomina¬
uit. ut ñ casu factum putetur. s ex
mutacione. sacramentum petre audi¬
entib cõmendaretur

Expanded text:
 elegit duodecim ex sis, quos et apostolos nominauit, Simonem, quem cognominauit Petru Andream fratrem eius, Iapum et Bartholomeum, Iacobum Alphei et Simonem, qui uocatur Ze Cognominavit. Non modo primum, sed voluit innuere, quod non antea vocaretur; sed ita Dominus cognominavit, ut non casu factum putetur, sed ex commutatione sacramentum petrae audientibus commendaretur
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. sig̾cans sac̾dotalẽ cibum. ad
tari. siue quia om̃s filii eccłe sunt
¶Homo iste humanum genus. sig̃t.
infecunditate boni oꝑis arefactum. ꝓ
mumi. quam sanat mants in nocens
incruce extensa. ⁊ b̃n manus insina¬

Expanded text:
t figuram sacerdotalem cibum ad tari siue quia omnes filii ecclesiae homo iste humanum genus significat in fecunditate boni operis arefactum, per sam, quam sanat manus innocens in cruce extensa. Et bene manus in Syna
Abbreviated transcription (Latin):
s ad raclicem positam dicit secutim. sũ
enim filii maloꝵ tolluntur. q aliud ꝗͣ
rami in fructuose arboris absciduntur.
Cum tota ꝓgenies cum patente tollit᷑.
arbor radicitus absciditur. ne quid
remancat. uñ it̃m aliꝗd germinis o¬
riatur

Expanded text:
sed ad radicem positam dicit securim. Cum enim filii malorum tolluntur, quid aliud quam rami infructuosae arboris abscinduntur? cum tota progenies cum parentibus tollitur, arbor radicitus abscinditur, ne quid remaneat unde iterum aliquid germinis oriatur
Abbreviated transcription (Latin):
tum ꝑtinet. ut ñ exũiora minus neces¬
saria. s etiam ipsa ualde necessaria.
cum ꝓrimis diuidamꝰ. ut escam qua
iuuimus. ⁊ tunicam qua uestimur.
addignos fructus penientie p̃cet̾is
p̃cipuntur. Uñ date elemosinã. ⁊ omĩa

Expanded text:
tum pertinet, ut non exteriora et minus necessaria, sed etiam ipsa valde necessaria cum proximis dividamus, ut escam qua vivimus, et tunicam qua vestimur. ad dignos fructus poenitentiae prae caeteris praecipiuntur. Unde: « Date eleemosynam, et omnia
Abbreviated transcription (Latin):
s quȩ ad agẽ¬
das grãs inclinauit. cbontra ꝑfidia illos dãpnat
qui de acceptis b̃nficiis sunt ingͣti.¬
fides tua te saluum fecit
¶Insuꝑiori parabo¬
li deternitur fidem
ꝑhumilitatẽ deb̾e an¬
geri. uusta reb ipsiᷤ
manifeste ostñdit᷑
ñ fidi tantũ agnitã
rationẽ. s fiłĩ execu

Expanded text:
s quae ad agendas gratias inclinavit, econtra perfidia illos damnat qui de acceptis beneficiis sunt ingrati. Te salvum fecit. In superiori parabola decernitur fidem per humilitatem debere augeri. In ista rebus ipsis manifeste ostenditur, non fidei tantum agnitam rationem,
Abbreviated transcription (Latin):
pot̾ obseruari. sicut duice incarnati¬
onis tempus. ⁊ppħarum uaticinis
p̃ficum. ⁊ angłoꝵ ẽ p̃conis manifesta¬
tũ ad̾o ut conceptꝰ. natꝰ baptiratus p̃¬
dicans moriens. resurgens. ad celos
ascendens. comitantib in desinenter.
lorum sit declaratus inditus.
¶Uł sic pot̾ accipi responsio dñi.
Regnum di intͣ uos ẽ. Qui qñq uen¬
turus udex omĩum. ne̾ etiam regnat
incordib fidelium. s cum ħctici tur¬
bant eccłam pͣuis doginatib. deside¬
rarent fideles. ut dm̃s uł una die ad
t̾ras rediens. si fieri posset uitatem fi¬
d̾i. intimaret. s ñ udebt̃. quia qd se¬
mel ubiq euangłico fulgore ẽ ex hibi¬
tum. ñ ÷ opus corporali. dñi uisione

Expanded text:
sicut Dominicae incarnationis tempus, et prophetarum vaticiniis praefixum, et angelorum est praeconiis manifestatum, adeo ut conceptus est, natus, baptizatus, praedicans, moriens, resurgens, ad coelos ascendens, comitantibus indesinenter, lorum sit declaratus indiciis.Vel sic potest accipi responsio Domini: Regnum Dei intra vos est, qui quandoque venturus Judex omnium, nunc etiam regnat in cordibus fidelium. Sed cum haeretici turbant Ecclesiam pravis dogmatibus, desiderant fideles ut Dominus, una die ad terras rediens, si fieri posset, veritatem fidei intimaret. Sed non videbunt, quia quod semel Evangelico fulgore est exhibitum, non est opus corporali visione
Abbreviated transcription (Latin):
ia ẽ tenebraꝵ int̾ruptio.
nulla saltem memoria
miserie uł doloris. huiꝰ
diei psentiam bonum
ẽ desidare. ñ tam̃ magͥ¬
tudine desid̾u nob fimn

Expanded text:
a est tenebrarum interruptio, nulla saltem memoria miseriae vel doloris. Hujus diei praesentiam bonum est desiderare, non tamen magnitudine desiderii nobis fin
Abbreviated transcription (Latin):
¶Qa inu̾bis salua¬
toris se errasse cog¬
noset̃ saluandi p̾ce¬
ptorẽ uocant. ⁊ ꝑto
gnitionem p̃cepto¬
ris redeunt ad formã
salutis.

Expanded text:
a in verbis Salvatoris se errasse cognoscunt, salvandi praeceptorem vocant, et per cognitionem praeceptoris redeunt ad formam salutis.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Holuit dice qñ ue¬
niret. s uenturum diẽ
ut incuteret omĩb t̃ro¬
rem ĩminenti suidicii.
nec securnatem afferet
dilationis. ⁊ ne uideret᷑¬

Expanded text:
 Noluit dicere quando veniret, sed venturum dixit, ut incuteret omnibus terrorem imminentis judicii, nec securitatem afferret dilationis. Desidere
Abbreviated transcription (Latin):
¶Stagnum p̾sens scłm designat.
dns autem iam ñ in stagno. quia iam
ñ in carne passibilis. s secus stagnũ
quia in ea carne inqua passus ẽ sta¬
bilitatem ꝑpetue quietis ad iit̾.

Expanded text:
Stagnum, praesens saeculum designat. Dominus autem jam non in stagno quasi jam non in carne passibili, sed secus stagnum, quia in ea carne in qua passus est stabilitatem perpetuae quietis adiit.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Puluerẽ excut̾e iubet. ad contesta¬
tionem t̾reni laboris. quem ꝓillis in¬
antter susceꝑunt. s ostñdant usq ad¬
eo se abipsis nicħ t̾renum querere. ut
etiam puluerem det̾ra eorum. ñ sibi
patiantur adherere. Alit̾ ꝑ pedes ip

Expanded text:
Pulverem excutere jubet: vel ad contestationem terreni laboris, quem pro illis inaniter susceperunt; vel ut ostendant usque adeo se ab ipsis nihil terrenum quaerere, ut etiam pulvere de terra eorum non sibi patiantur adhaerere. VERS. 12.-- Quia
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Qnã .d. Niilltis diuies .i. confidens
indiuitiis suis intrabit. ut iħc setũ¬
dum marcum exponit. ñ gͦ diuites
ꝓ dilectorib scli. quam dilectores
tatis nr̃e onera sustulit. Acus ẽ pũc¬
tio. ꝑ quam angustias passionis sig¬
nific̾. qua passione uelut acu. na¬
ture nr̃e. quasi scissa uestimenta re¬
sarcire dignatus ẽ .i. reparare post
lapsum. alit facilius ẽ gentilem po
tus dimiserit. ⁊ carnis
affectus contempserit.
multo plura recipiet ĩ
spuali colligatis. multo
gratiosiorem in hac ui¬
tirecipiet caritatẽ.

Expanded text:
 erat. Nullus dives, id est confidens divitiis suis, intrabit, ut Jesus secundum Matthaeum exponit. Non ergo divites pro dilectoribus saeculi, quam dilectores tatis nostrae onera sustulit. Acus punctio, per quam angustias passionis significat, qua passione velut acu, naturae nostrae quasi scissa vestimenta resarcire dignatus est, id est reparare post lapsum. Aliter: facilius est gentilem potias dimiserit, et carnis affectus contempserit, multo plura recipiet in spirituali colligatis, multo gratiosiorem in hac vita recipiet charitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
doctrinam euis. quia
inpotestate erat sermo
ipsius. et insinagoga
erat homo hñs demo¬
nium in mundum ⁊
exclamauit uoce mag

Expanded text:
doctrina eius quia in potestate erat sermo ipsius et in synagoga erat homo habens daemonium inmundum et exclamavit voce mag
Abbreviated transcription (Latin):
etas fornicatio. ⁊ huiꝰ moi quȩ blanda st̃¬
⁊ adsui usum ꝓuocãt. neq alia cura ẽ
luxuriosis nsi ut uentrem suum imple¬
ant. quorum d̾s uent̃ ẽ. s eis ñ pot̃ satu¬
rari. quia uoluptas semꝑ ht̃ famem

Expanded text:
etas, fornicatio et hujusmodi, quae blanda sunt et ad sui usum provocant. Neque alia cura est luxuriosis nisi ut ventrem suum impleant, quorum deus venter est . Sed eis non potest saturari, quia voluptas semper habet famem
Abbreviated transcription (Latin):
lum. calciamenta. uitulus ĩmolat᷑.
quia nisi quis sp̃e pͥme in morta¬
litatis induerit. nisi anulo fidi o¬
pera p̃munierit. nisi ipsam fidem
confitendo p̃dicauerit. celestib ñ
pot̾ int̾ ẽẽ sacramentis.
filius .i. ppłs israhel. qui nec¬
nec adcolenda idola elongauerat.
neq indomo erat. quia int̾iora le¬
gis ñ penetrabat. litt̾ali sensu con¬
tentus t̾rena oꝑans. t̾rena expectãs.
Cappropinquat . f. domii cum
aliquis inppło illo spũaliter lege
intelligens. labores seruilis oꝑis im
legendum aliquẽ deꝓpħis. ⁊ eum
int̾rogat dum un eo scrutatur. quȩ
tione geritium. Et ꝓpt̾ iindiam:¬
⁊ nescit patris uoluntatem. ⁊ foras stit
quamius ꝑp̃cones rogetur.

Expanded text:
lum, calceamentum, vitulus immolatur, quia nisi quis spem primae immortalitatis induerit, nisi annulo fidei opera praemunierit, nisi ipsam fidem confitendo praedicaverit, coelestibus non potest interesse sacramentis.Filius, id est populus Israel, qui nec ad colenda idola elongaverat. Neque in domo erat, quia interiora legis non penetrabat: litterali sensu, contentus, terrena operans, terrena exspectans.Appropinquat filius domum cum aliquis in populo illo spiritualiter legem intelligens, labores servilis operis ilegendum aliquem de prophetis. Et eum interrogat, dum in eo scrutatur quae tione gentium, et propter invidiam nescit patris voluntatem, et foris stat, quamvis per praecones rogetur.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ aofilii affectum
qm̃ que patͥssunt sua
ct ñ ambigit aspirare
ñ psumit. s mercenna¬
rii statum iam ꝓmer¬
ade serutturus desi¬
dit. s nec hunc etiam
nisi pat̾na dignatiõe
ie ꝓmereri posse te¬
statur.

Expanded text:
 Filii affectum, qui omnia quae Patris sunt sua esse non ambigit, aspirare non praesumit, sed mercenarii statum jam pro mercede serviturus desiderat, sed nec hunc etiam nisi paterna dignatione se promereri posse testatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ranti obediamus. s p̾cipitare uolenti
contra eamus. ¶ Nota diabolum in hnᷤ¬
uinci in quib adam iuncit quẽ de gula
temptauit. Cum deligno uento gusta¬
re rogauit. de uana gła. Cum dix̃ eriiˢ
sicut dii de auaricia. Cum ait scientes
templi. Ita ẽ iactancia ut dum putat
unus quisq ad altiora conscendere sub¬
limium usurꝑatione ad inferiora tru¬

Expanded text:
ranti obediamus, sed praecipitare volenti contraeamus. Si vinci in quibus Adam vicit. Quem de gula tentavit, dum de ligno vetito gustare rogavit. De vana gloria, cum dixit : Eritis sicut dii. De avaritia, cum ait: Scientes templi. ita enim est iactantia, ut dum se putat unusquisque ad altiora conscendere, sublimium usurpatione factorum ad inferiora tru
Abbreviated transcription (Latin):
¶Suffocantu: qͥa no¬
suntates ⁊ diuitiȩ siuis
inportunis cogitatiõib
guttur mentis. ne bo¬
num desidutm ad cor
possit intͣre. quafi adi¬
tum uitalis strangulãt
flatus.
s in bouos auditores. qui u̾bum audire

Expanded text:
Suffocantur. Quia voluptates et divitiae suis importunis cogitationibus guttur mentis, ne bonum desiderium ad cor possit intrare quasi aditum vitalis strangulant flatus. In bonos auditore
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ. ⁊utilitatem
gustant. s ne ꝑueni
his tͥb gñib quicũq
ũbum auditum non
facunt designantur.

Expanded text:
quidem et utilitatem gustant, sed ne perveniaHis tribus generibus quicunque verbum auditum non faciunt designantur.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Memores estote .x.l. Uxor loch si¬
gnificat eos qui in tͥbulatione retͦ
respicuint. ⁊ se a spe diuine ꝓmissi¬
onis aũtunt. nõ statua salis facta ẽ.
quia admonẽdo hoĩes ne similia fa¬
tiant corda eorum condit. ne sint
fatii.

Expanded text:
or Loth significat illos qui in tribulatione retro respiciunt, et se a spe divinae promissionis avertunt, et ideo statua salis facta est, quia admonendo homines ne similia faciant, corda eorum condit ne sint fatui.
Abbreviated transcription (Latin):
insperatus adueniat. ñc a qualib
ipse aduentꝰ expectari debeat. Intec¬
to ẽ qͥ carnalia excedns. uelut inau¬
ra libera spualit̾ uiuit. Uasa eiꝰ ĩ do¬
debere redire. ne de
his t̃m dictum iudea¬
tur. qui aꝑte de agro
dit multos qui eum
faciem inant̾iora ui¬
ditur tenere. animo
tñ retro respiciunt.
det. tunc apparens oĩa
uidebit. qñ cunctos
iudiciorum suorum
oblitos huic scło cõ¬
spexerit mancipatõ
ut mt̃to debeant cũ
ipso quẽ in habitãt
orbe deleri.

Expanded text:
insperatus adveniat: nunc a qualibus ipse adventus exspectari debeat. In tecto est, qui carnalia excedens velut in aura libera spiritualiter vivit. Vasa ejus in dodebere redire, ne de his tantum dictum videretur, qui aperte de agro dit multos qui cum faciem in anteriora videntur tenere, animo tamen retro respiciunt.det, tunc apparens omnia judicabit, quando cunctos judiciorum suorum oblitos huic saeculo conspexerit mancipatos, ut merito debeant cum ipso quem inhabitant orbe deleri.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Nam sicut. Nolite illis crede.
quia scds aduentus repenunus
erit. ⁊ ita manifestus qd nullus
pot̾it ignorare. de sub celo. qui a¬
discͥ̾men uidicii subcelo. hoc ẽ in
acrismedio geretur. Unde rapi¬

Expanded text:
 Nam sicut, etc. Nolite illis credere, quia secundus adventus repentinus erit, et ita manifestus, quod nullus poterit ignorare de sub cdiscrimen sub coelo, hoc est, in aeris medio geretur, teste Ap
Abbreviated transcription (Latin):
¶Loquens de gła aduentus in¬
serit ideo depassione ut cum mo¬
rientem uidirent quẽ regnatu
¶Subitum aduentus fui diẽ
płib astruit exemplis.⁊ quem ful¬
guri cito omĩa transuolanti com¬
parauerat. dieb noe uł loth equi¬
ꝑat. qñ repentinꝰ mortalib suꝑue¬
nit int̾itus.
¶ħ coniugia ł alimenta dãpnã¬
tur. cum in his sucessionis. millis
nature sint posita subsidia. s in¬
mod̾atꝰ lititoꝵ usus arguit᷑. quia
enim his se totos dedendo di iudi¬
cia contempnebant igne laqua
ꝑierunt.
¶p̃termisso maximo sodomita¬
rum scelere. sola ea cõmemorat.
quȩ uł leuia uł nulla eẽ putarẽ¬
tur. ut iutelligas quali pena feri¬
antur illicita. si licita. ⁊ ca sine qb
tuta ñ ducitur inmodatius acta
igne i sulphure punuintur.

Expanded text:
Loquens de gloria adventus, inserit etiam de passione, ut cum morientem viderent quem regnaturSubitum adventus sui diem pluribus astruit exemplis, et quem fulguri cito omnia transvolanti comparaverat, diebus Noe, vel Loth aequiparat, quando repentinus mortalibus supervenit interitus. connubia vel alimenta damnantur, cum in his successionis, in illis naturae posita sint subsidia, sed immoderatus licitorum usus arguitur. Quia enim his se totos dando, Dei judicia contemnebant, igne vel aqua perierunt.termisso maximo Sodomitarum scelere, sola ea commemorat quae vel levia, vel nulla esse putarentur, ut intelligas quali poena feriantur illicita, si licita et ea sine quibus vita non ducitur, immoderatius acta, igne et sulphure punientur.
Abbreviated transcription (Latin):
similitudinem eccłe.
quȩ desolata uiditur
donec ueniat dñs. qui
tamen insecreto etiã
mune euram eius gert¬

Expanded text:
similitudinem ecclesiae, quod desolata uidetur, donec ueniat dominus, qui tamen in secreto etiam nunc curam eius ger
Abbreviated transcription (Latin):
dicii p̃sentia sua il¬
lustrat. s dum archa
edificatur iniqui
luxuriantur. ⁊ dum
intratur. et̾na dapna¬
tione plectunt᷑.
tatur declinans. ẽ po¬
pulus electoꝵ. qui dũ
in sodomis .i. int̾ rep¬
bos ut aduena morat᷑.
quantiun ualet sccła
eoꝵ declinat. Excun¬
te loth sodoma ꝑit. qͥa

Expanded text:
dicii praesentia sua illustrat. Sed dum arca aedificatur, iniqui luxuriantur, et dum intratur, aeterna damnatione plectuntur. tatur declinans, est populus electorum, qui dum in Sodomis, id est inter reprobos ut advena moratur, quantum valet scelera eorum declinat. Exeunt
Abbreviated transcription (Latin):
grãm sp̃c scĩ. inucula longe captinita¬
tis erupit. ⁊ sicidem ẽ boniem uł asiñ
a p̃sepio solutos potum agi. qd̾ ÷ filiã
scunt ficulnee stili similes ostũdũt.
qui uͦ gaudent de miraculis. ꝑtinẽt

Expanded text:
itus sancti vincula longae captivitatis erupit: et sic idem est bovem vel asinum a praesepio solutos ad potum agi, quod est filiam scunt, ficulneae sterili se similes ostendunt. Qui ergo gaudent de miraculis, pertinent
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ds̃ ab oꝑib mundi sabbato requi¬
euit. Uñ ⁊ moy ses sabb̃o a seruili ⁊
noxia actione feriadum p̾cepit. fign¬
rat. hoc aut̃ ñ intelligens archisina¬
gogiis fallitur. ⁊ fallit. quia lex in sab¬
buto ñ hoĩem curare. s seruilia oꝑa
facere .i. peccatis grauari ꝓhibuit:
tores uocat. qui cum magistri ple¬
bium uideri appetant sanationem
hominis ñ reuerentur. post ponere
cure peccoris.

Expanded text:
s ab operibus mundi Sabbato requievit. Unde et Moyses Sabbato a servili et noxia actione feriandum praecepit, praefigurat. Hoc autem non intelligens archisynagogus fallitur et fallit, quia lex in Sabbato non hominem curare, sed servilia opera facere, id est peccatis gravari prohibuit. tores vocat, qui cum magistri plebium videri appetant, sanationem hominis non reverentur postponere curae pecoris.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ħ mulier ñ nisi post .x. nocto an¬
nos erigi potuit. quia humana na¬
tura hanc corruptione deponere. ⁊ ad
induendã incorruptelam eĩne bati¬
tudinis erigi ñ pot̾it. nisi pͥus imple¬
uerit legem. quȩ uix. p̃ceptis continet᷑.¬

Expanded text:
 mulier non nisi post decem et octo annos erigi potuit, quia humana natura hanc corruptionem deponere et ad induendam incorruptionem aeternae beatitudinis erigi non poterit, nisi prius impleverit legem quae in decem praeceptis continet
Abbreviated transcription (Latin):
lem facit t̾ram. uñ ira
uictoꝵ destruetas urbẽ
sale seminabat. neq i
os germen oriretur. Ita apłi destructo peccati regno germen ui¬
tiorum cõpescunt. Sal cibos condit carnes siccat. p̾dicatio au̾mi¬
b. ⁊ putredine uitiorum illesam seruat suo c̃atori humanã natu

Expanded text:
lem facit terram. Unde ira victorum destructas urbes sale seminabat, ne in eis germen oriretur. Ita apostoli, destructo peccati regno, germen vitiorum compescunt. Sal cibos condit, carnes siccat. Praedicatio a vermibus et putredine vitiorum illaesam servat suo Creatori humanam natu
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Sicut ait apostoltis. facti sumus
spectaculum mundo angłis ⁊ hoĩb ⁊
in om̃e qd̾ agimus considare occultoᷤᷤ
adu̾sarios debentus. qui nr̃is oꝑib
infidiant᷑. ⁊ nͥ contͣ cos uigilemꝰ patim̃
irrisores. qͦs hm̃s ad malũ fuasores.
¶Post similitudinẽ de turre edifi¬
canda supponit similitudinẽ maioris
rei de rege pugnaturo. in qͣ ostñdit᷑
ꝑ ĩpletionem p̾cedentium mandato¬
rum nullum adgłam posse ꝑtingẽ.
nͥ seueri uidicis sententia temꝑetur

Expanded text:
 Sicut ait Apostolus: Facti sumus spectaculum mundo, angelis et hominibus . Et in omni quod agimus, considerare occultos adversarios debemus, qui nostris operibus insidiantur, et nisi contra eos vigilemus, patimur irriPost similitudinem de turre aedificanda, supponit similitudinem majoris rei, de rege pugnaturo. In quo ostenditur per impletionem praecedentium mandatorum nullum ad gloriam posse pertingere, nisi severi judicis sententia temper
Abbreviated transcription (Latin):
dedit subluma p̃cepta. de contẽptu
mundi. ⁊ abiectione corꝑis supponit
p̃ceptum de ꝑscuerantia. ad qua in
necessaria ẽ cum humilitate pacientia
⁊ hoc ꝑsimile edificantis.¬

Expanded text:
dedit sublimia praecepta de contemptu mundi, et de abjectione corporis, supponit praeceptum de perseverantia, ad quam necessaria est cum humilitate patientia. Et hoc per simile aedificantis.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Nota qd̵ in hac t̾cia inuitacione.
ñ dicitur inuita.s cõpelle intrare. qͥ
enim hui̾mdi adu̾sitatib fracti ad
dĩ amorem redeunt. atq ap̃sentis ui¬
te desidiis corriguntur. qͥd nisi cõ¬
pulsi intrant. Quudã aut̃ uocant᷑ ⁊ cõ¬
tẽpnunt. qui donum intellectus ac¬
cipiunt. s oꝑe ñ implent. Quidã uo¬
cantur. ⁊ueniũt. qui acceptam in¬
telligentiam oꝑe cõplent.

Expanded text:
 Nota quod in hac tertia invitatione non dicitur: Invita, sed Compelle intrare. Qui enim hujus mundi adversitatibus fracti ad Dei amorem redeunt, atque a praesentis vitae desideriis corriguntur, illi non nisi compulsi intrant. Quidam autem vocantur et contemnunt, qui domum intellectus accipiunt, sed opere non implent. Quidam vocantur et veniunt, qui acceptam intelligentiam opere adimplent.
Abbreviated transcription (Latin):
Quasi cum dect̃ milib octurrit d̾o
qui offert oꝑa decẽ mandatorum quȩ
ext̾ius gessit. sd̾s quasi cum duplicato nu¬
mero contra uenit. cum uix p̃paratum
in solo oꝑe discutit simulde oꝑe. ⁊ cogita¬
cione. nõ dum adhuc longe ẽ ꝑdilationẽ
uidicii. nos fragilitatis nr̃e insufficien¬
tiam attendentes. ad impetrandam se¬
ueri iudicis pacem. debemus p̃mitt̃e
legationem lacͥmarum. bonoꝵ oꝑũ
purorum affectuum

Expanded text:
Quasi cum decem millibus occurrit Deo, qui offert opera decem mandatorum quae exterius gessit. Sed Deus quasi cum duplicato numero contravenit, cum vix illum praeparatum in solo opere, discutit simul de opere et cogitatione. Et ideo, dum adhuc longe est per dilationem judicii, nos fragilitatis nostrae insufficientiam attendentes, ad impetrandam severi judicis pacem debemus praemittere legationem lacrymarum, bonorum operum, piorum affectum
Abbreviated transcription (Latin):
ora cognoscunt. ⁊ tang̃t.
recte ꝑ eos curiositas de¬
signatur. quȩ dum extiꝰ
inuestigat uitam ꝓti¬
mi. sua intima nescit.
ẽ alieni. tanto ignarus
sui. nec disc̃pant u̾ba
excusantis a significa¬
tione sui uitii. dum dic̾.
ositatem ꝑtinet
¶Mitit ad plateas. cum peccatores
delatiorib uiis uocat ad angustã. qͣ¬
ducit aduitam. Mittit aducos. cum
in opia. Mittit aduas cum illos uocat.

Expanded text:
ora cognoscunt et tangunt, recte per eos curiositas designatur, quae dum exterius investigat vitam proximi, sua intima nescit. tus alieni, tanto ignarus sui. Nec discrepant verba excusantis a significatione sui vitii, dum dicit:ositatem soletMittit ad plateas, cum peccatores dilatioribus viis vocat ad angustam viam vitae. Mittit ad vicos, cum inopia. Mittit ad civitates, cum eos vocat
Abbreviated transcription (Latin):
adoram orantem po¬
pulo foris stante. ma
tificis. ibi baptistã na¬
tum refert. illuc do¬
minum natum cum
hostia tranffert. illuc¬
ipsum cum parentib
singłis annis ducit.
duodennẽ intemplo
choris doctoꝵ inter¬
serit. ⁊ post cet̾a talia:
discipłos dñi intẽplo
laudantes. in fine euã¬
¶ Qd ÷ qd mequere¬
batis. ñ qd̃ eum qͣsi fi¬
liuni q̃runt. uituꝑat.
s quis sit sibi uerus pa¬
ter: insimuat. ⁊ ꝗd potiꝰ
debeat ci: Cui ẽ eternꝰ
filuis. mentis oculos
attollere cogit. qͥa enĩ
ditatis. nc̃ infirma p̃¬
feit humanitatis. qͣsi
filiꝰ dĩ intemplo cõmo¬
ratur. qͣsi filuis hõĩs
cum parentib qͦ iubẽt
regͥlitur.

Expanded text:
aram orantem, populo foris stante. Mar ad domum pontificis. Ibi Baptistam natum refert , illuc Dominum natum cum hostia transfert, illuc cum parentibus singulis annis ducit, duodennem in templo choris doctorum interserit , et post caetera discipulos Deum in templo laudantes in fine Eva quod me quaerebatis? Non quod eum quasi filium quaerunt vituperat, sed quis sit sibi verus Pater insinuat, et quid potius debeat ei cui est aeternus Filius, mentis oculos attollere cogit. Quia enimDeitatis, nunc infirma praefert humanitatis. Quasi Filius Dei in templo commoratur, quasi Filius hominis cum parentibus quo jubent regreditur.
Abbreviated transcription (Latin):
ad iniffium mat̾ impellit. hic mater
arguit᷑. quia ad huc quȩ humana st̃ exi¬
git. S cũ ħ duodetun descͥbatur annoꝵ
ubi discipulos hr̃e docetur. uides matrẽ
didicisse de filio. ut exig̾et a ualidiore mi¬
sfium q̃ stupebat ĩ uiniore miraculũ.

Expanded text:
ad mysterium mater inpellit, hic mater arguitur, quia adhuc quae humana sunt exigat. sed cum hic duodecim describatur annorum, illic discipulos habere doceatur, uides matrem didicisse de filio, ut exigeret a ualidiore mysterium, quae stupebat in iuniore miraculum.
Abbreviated transcription (Latin):
sapientior extp̃r. quia pͥma conceptio¬
nis hora. spũ sapientie plemis ꝑmane¬
bat. Se e̾andem qua plenus erat sapi¬
entiam. cet̾is exip̃r paulatim demon¬
strabat. Iuxta hõĩs natura ꝓficiebat eta¬
te. deinfantia adiuuentutẽ. Iuxta hoĩs
naturam ꝓficiebat gr̃a. ñ ipse qtłi non
habebat ꝑ accessum tp̃is accipiendo.¬

Expanded text:
sapientior ex tempore, qui a prima conceptionis hora Spiritu sapientiae plenus permanebat; sed eamdem, qua plenus erat sapientiam, caeteris ex tempore paulatim demonstrabat. Juxta hominis naturam proficiebat aetate, de infantia ad juventutem; juxta hominis naturam proficiebat gratia, non ipse quod non habebat per accessum t
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Centuplum. cum denarius ꝓꝑfecti¬
custodia continetur. Centenarius qui ꝑ
multiplicatum denarium surgit ꝓmag¬
na ꝑfectione ponitur. Cor gͥ centuplum fa¬
c̃ fructum. qd̾ ꝑ amorem ꝑximi actiuam.
⁊ ꝑamorem dĩ contemplatiuã ad ipiscit᷑

Expanded text:
 Centuplum, etc. Cum denarius pro perfecticeptis custodia continetur, centenarius qui per multiplicatum denarium surgit, pro magna perfectione ponitur: cor igitur centuplum facit fructum quod per amorem proximi activam, et per amorem Dei contemplativam adipiscitur
Abbreviated transcription (Latin):
¶ołis diligens dñm. ⁊ adño dilec¬
tus excludendum putat ab̃nficio. qͥ
ñ utatur obsequio. Iõ docetur nemi¬
nem abono. qd̃ exparte b̃t̃ arcendum.
uum. tales etiam ob alioꝵ salutẽ ad¬
malis catholicis. ñ sacramenta cõmu¬
nia. inquib nob̃cum sunt. ⁊ adu̾sum
nos ñ sunt. s diuisionẽ pati u̾itatiq
contrariam. qua adu̾sum nos st̃. ⁊ do¬
¶ Non rep̃hendit᷑ ioħs quia amo¬
re faciebat. s docetur ut nouerit in¬
lite ꝓbibere eum. qui e¬

Expanded text:
s diligens Deum et a Domino dilectus, excludendum putat a beneficio qui non utatur obsequio, ideo docetur neminem a bono quod ex parte habet, esse arcendum, dum. Tales etiam ob aliorum salutem admalis catholicis, non sacramenta communia in quibus nobiscum sunt, et adversum nos non sunt, sed divisionem paci veritatique contrariam, qua adversum nos sunt, et Do: non reprehenditur, quia amore faciebat, sed docetur; ut noverit inlite prohibere; qui e
Abbreviated transcription (Latin):
orum subdole signa querentum di
ter instruunt.
loqueretur in quo in nuitur ñ statum
finitis his ũbis. s aliis int̾positis. ad pha¬
riseum diũtisse. quia finito hoc sermo¬
ne.ad huc eo loquente. Ecce mat̾ ⁊ fr̃cs
querebant loqui ei. dequib postquã
nuncianti sibi respondit. Qui fecerit uo¬
luntatem patͥs mei hic fr̃ meus ⁊ soror
it mat̾ ÷: postea intrauit ad comuiuiũ¬

Expanded text:
orum subdole signa quaerentium ster instruunt. loqueretur. In quo innuitur, non statim finitis his verbis, sed aliis interpositis ad Pharisaeum divertisse, quia finito hoc sermone adhuc eo loquente, ecce mater et fratres quaerebant loqui ei. De quibus postquam nuntianti sibi respondit: Qui facit voluntatem Patris mei, hic frater meus et soror et mater est, postea intravit ad convi
Abbreviated transcription (Latin):
uos debetis alt̾ alt̾us lauare pedes.
Possunt ⁊ in u̾bo ministrandi ĩ¬
telligi omĩa que dñs incarne geᷤᷤ¬
sit ũ tantum p̃dicando. ł mira¬
culis admonendo. s etiam animã
ꝗͣ ꝓnobis accepit ponendo. ut ⁊
nos ꝓinuicẽ poñe aĩas discamus
qd̾ ẽ suꝑ om̃t nomen. sic ⁊ ego
ad cc̃num regnũ. Intelligendum

Expanded text:
. Possunt et in verbo ministrandi omnia quae Dominus in carne gessit, non tantum praedicando vel miraculis admovendo, sed etiam animam quam pro nobis accepit, ponendo, ut et nos pro invicem ponere animas discamus.quod est super omne nomen : sic et ego ad aeternum regnum. Intellige
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Si dispensator miqui mamone
dñ uoce laudatur. qd̾ de re iniqua si¬
bi iusticiam p̃parauit. ⁊ passus dispẽ¬
dium tamen laudat prudentiam eiꝰ
qui nullum dãpnum sustine pot̃
⁊ ꝓnus ẽ ad clementiam laudabit
discipulos si uisib creditos. miseri¬
cordes fueruit.

Expanded text:
 Si dispensator iniqui mammonae Domini voce laudatur quod de re iniqua sibi justitiam praeparavit, et passus dispendium, tamen laudat prudentiam ejus, qui nullum damnum sustinere potest, et pronus est ad clementiam, laudabit discipulos, si in sibi creditos misericordes fuerint.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ecce tot annis iusticiam legis
secutiis. iusticiȩ dni ñ ẽ subiectas.
Quię maior ẽ iusticia di quam igno¬
scere penitentib: mandatum tu¬
um n .p̃. quasi ñ sit p̃t̾ire. saluti
alt̾ius in ibere. ł de uisticia se iac¬

Expanded text:
Ecce tot annis. Justitiam legis secutus, justitiae Dei non est subjectus. Quae enim major est justitia Dei quam ignoscere poenitentibus? Mandatum tuum, etc. Quasi non sit praeterire, saluti alterius invidere, vel de justitia se jac
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ economo .i. dispensatore. qui unui̾sã
sub̾am domus dispensat. In hoc dispẽ¬
satore ñ omĩa adimitandum debemus
sumere. ñ ut fraudulent̾ erga dñm
agamus. s econtrario similitudines¬
iste dantur. ut intelligamus si laudari
potuit a dño cui fraudẽ. qͣuanto mag̃¬
in quo discimꝰ ñ ipsi ẽẽ domini. s potiꝰ
alienarum dispensatores facultatum
⁊ iõ licet peccau̾it. tam̃ quia sibi in po¬
sterum. ex indulgentia dñi quesiuit

Expanded text:
economo, id est dispensatore, qui universam substantiam domus dispensat. In hoc quippe dispensatore non omnia ad imitandum debemus sumere, scilicet ut fraudulenter erga Deum agamus. Sed econtrario istae similitudines dantur, ut intelligamus si laudari potuit a Domino qui fraudem faciebain quo discimus non ipsi esse domini, sed potius alienarum uilici facultatum. et ideo licet peccauerit, tamen quia sibi in posterum ex indulgentia domini quaesiuit
Abbreviated transcription (Latin):
futuro. qualit̃ cum expectare debeãt
admonuisset. uerut sermonẽ ad tur¬
bas in quib pharisei erant. ut matħ
indicat. qui nec pͥmum aduentum
factum credntes. nec scđm recte ex¬
pectantes. signum de celo querebãt
temptantesꝰ. hos gͦ arguit. quia si uel¬
lent attende possent exũbis ꝓphar̃¬
¶ Et ne aliqui rudes inturba deĩ¬
ꝑttia sua sibi blandientes excusarẽt¬
supponit eos ꝑ naturalem rationẽ
posse discernẽ. ł eum qui oꝑa facit
quȩ nullus fecerat. alius supͣ hõiẽ¬

Expanded text:
futuro, qualiter eum exspectare debeant, admonuisset, vertit sermonem ad turbas, in quibus Pharisaei erant, ut Matthaeus indicat: Quia nec primum adventum factum credentes, nec secundum recte exspectantes, signum de coelo quaerebant tentantes. Hos ergo arguit, quia si vellent attendere, possent ex verbis pr Et ne aliqui rudes in turba de imperitia sua sibi blandientes se excusarentsupponit eos per naturalem rationem posse discernere, vel eum qui opera facit quae nullus alius fecerat, supra homi
Abbreviated transcription (Latin):
¶ ad u̾sarius nr̃ inuia sermo dĩ
contrarius nr̃is carnalib desidiis
inp̃senti uita a quo lib̾atur. qui p̃¬
ceptis eius bumilit̾ subditr. alioqͥn
ex sermone contempto reus in exa¬
mine iudicis tenebitur peccator. q̃
iud ex ex actori .i. diabolo tradet. qr
ꝑmutet ut diabolus animã euis ad
penam trahat. ⁊ ipse exactor qui pe¬
nam exigit. ꝓreatu quẽ suggessit
eam retrudet ingehennam.

Expanded text:
 Adversarius noster in via est sermo Dei, contrarius nostris carnalibus desideriis in praesenti vita, a quo liberatur qui praeceptis ejus humiliter subditur: alioquin ex sermonis contemptu reus, in examine judicis tenebitur peccator, quem judex exactori, id est diabolo, tradet; quia permittet ut diabolus animam ejus ad poenam trahat, et ipse exactor qui poenam exigit pro reatu quem suggessit, eam retrudet in gehennam.
Abbreviated transcription (Latin):
onis addm. sccła pieta¬
tis ad ꝓximum. opor¬
tet eium ut duitius
humana post hãs. nõ
gͥ ẽ pignorib rerunci¬
ftrendus. Et enm na¬
ture pignora sunt dĩ
beneficia. nec debet
plus amari b̃nficium
qd̾ accipitur quam d̾s.
cium conseruatur.
¶ad litt̾am manifestꝰ
⁊scusus. qui exelem̃¬
toꝵ inmutatione. au¬
titum statum possũt
p̃noscere. possent etiã
tẽpus utͥusq aduentꝰ¬
p̃scire. tum exdictis ꝓ¬
pbitarum. tum ex ma¬
gnificentia oꝑum.
¶ Mistice nubes abo¬
casu oriens. carnem xͥ
a morte resurgentem
ster flans añ estũ leui¬
ores tribulationes añ
uidium significat.¬

Expanded text:
onis ad Deum, secunda pietatis ad proximum. Oportet enim ut divinis humana posthabeas. Non est ergo pignoribus renuntiaeferendus. Etenim naturae pignora sunt Dei beneficia, nec debet plus amari beneficium quod accipitur, quam Deus ptum servatur.Ad litteram manifestus est sensus: Qui ex elementorum immutatione aurarum statum possunt praenoscere, possent etiam tempus utriusque adventus scire, tum ex dictis prophetarum, tum ex magnificentia operum. Mystice. Nubes ab occasu oriens, carnem Christi a morte resurgentem ster flans ante aestum, leviores tribulationes ante judicium significat.
Abbreviated transcription (Latin):
spitem aninus sacer¬
dotis. sic ⁊ nos debemus
aliena ꝑicula in nos tͣn¬
ferre. S ⁊ n̾um dauid
hospicio mentis. nec
ꝓ ꝑiculo mortis iũ ex¬
dudunt sac̃dotes.

Expanded text:
spitem animus sacerdotis. Et sic nos debemus aliena pericula in nos transferre. Sed et verum David hospitio mentis nec pro periculo mortis veri excludunt sacerdotes.