comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ni. quos satellites impie iussionis neceslitas
aut inuenit aut fecit. Non enĩ honor ille
aut prouectio dignitatis fuit. sed hõis dam
natio ad carnificinã. dei uero ad poenã sem¬
piternã Que aũt̃ per totũ otbem singuli
gesserũt enarrar impossibile ẽ. Quis enĩ
uoluminũ nus. capiet tam infinita tam ua¬
ria gnͣa crudelitatis. Accepta enĩ potestate
ꝓ suis moribus quiq leuiũt. Alii pre nimia
tumiditate plus ausi sũt ꝙ iubebat᷑. Alii
suo ꝓͥo aduersus iustos odio: quadã nali
mentis feritate: nõ nulli ut placerẽt: & hoc
officio uiã sibi ad altiota munirẽt. aliqui
ad occidetidum precipites extiterũt. Sic unus
in phrigia qui uniu̾sum populũ cũ ip̃o pa¬
riter conueticulo cõcremauit: sed hri ꝗͣto
seuior tãto clemẽtior inuenit᷑. Illđ uoͬ pes¬
simũ getus ẽ. cui clemẽtie sp̃es falsa blan¬
ditͣ Ille grauior ille seuior ẽ artifex carni¬

Expanded text:
ni, quos satellites inpiae iussionis necessitas ni, quos satellites inpiae iussionis necessitas aut inuenit aut fecit. non enim honor ille aut prouectio dignitanatio ad carnificinam, Dei vero ad poenam sempiternam. Quae autem per totum orbem singuli gesserint, enarrare impossibile est. Quis enim voluminum numerus capiet tam infinita, tam varia genera crudelitatis? Accepta enim potestate, pro suis moribus quisque saeviit. Alii prae nimia timiditate plus ausi sunt, quam jubebatur: alii suo proprio adversus justos odio; quidam nmentis feritate, nonnulli, ut placerent et hoc officio uiam sibi ad altiora munirent; aliqui ad occidendum praecipites extiterunt, sicut unus in Phrygia, qui uniuersum populum cum ipso pariter conuenticulo concremauit. sed hic quanto saeuior, tanto clementior inuenitur: illut uero pessimum genus est cui clementiae species falsa blanditur, ille grauior, ille saeuior est carni
Abbreviated transcription (Latin):
nihii msi liniamẽta & fũmã figurã gerũt. Nã
quis cautalus: que india: que hirçania tã ĩma
nes tam sanguinarias unꝗͣ bestias aluit. ⁊t̃n
ferarũ oĩum rabies. usq ad uentris satietatẽ:
furit. fameq sedata ꝓtinus cõquiescit. Illa t̃
uera bestia cuius una uissione fundit᷑ ater
ubiꝗ cruor ceudelis ubiꝗ luctus: ubiq pauor.
& plurima mõtis ymago. Nemo huius tãte¬
belue ĩ manitatẽ põt pro merito describere.
que uno loco recubans. tñ per totũ orbẽ fer¬
reis dentib seuit: & nõ im̃ artus hor̃um ꝑ¬
dissipat sed ossa ip̃a cõminuit & incine¬
res furit: ne quis extet sepulture locus . ꝓ¬
quasi uero id affectẽt qui deũ cõfitentur:
ut ad eoꝵ sepulchta ueniat᷑: ac nõ ut ip̃i
ad deũ perueniãt. Quenã illa feritas. que
rabies que in sania t̃ lucẽ uiuis. terram
hõib miserius. quos ministros futoris alie¬

Expanded text:
nihil nisi lineamenta et summam figuram gerunt. nam nihil nisi lineamenta et summam figuram gerunt. nam quis Caucasus, quae India, qunes, tam sanguinarias unquam bestias aluit? Quoniam ferarum omnium rabies usque ad ventris satietatem furit, fameque sedata, protinus conquiescit. Illa uera bestia, cuius una iussione funditur ater ubique cruor: crudelis ubique luctus, ubique pauor et plurima mortis imago. nemo huius tantabeluae inmanitatem potest pro merito describere, quae uno loco recubans tamen per totum orbem ferreis dentibus saeuit et non tantum artus hominum dissipat, sed et ossa ipsa comminuit et in cineres furit, ne quis extet sepulturae locus: quasi uero id adfectent qui deum confitentur; ut ad eorum sepulchra ueniatur, ac non ut ipsi ad deum ueniant. quaenam illa feritas, quae rabies, quae insania est lucem uiuis, terram serius iis hominibus quos ministros furoris alie
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ hõĩes: qui etĩã si naͣ sint boni: ab ip̃is tñ dus
exudiant᷑ ad iniusttiã. Ad placandum enĩ deum
quẽ colas. his rebus opus ẽ. quibus illũ gauder̃
at delectari scias. Sic fit ut uitã colentiũ deui
pro quabitate nõs sui formet. qm̃ religiosissimꝰ
ribus cõgruũt quia grauẽ hñt acerbamq iusti¬
tã: eandem itapietãtem suam qua in ceteris
xebus utunt᷑. ad uersus iustos uiolenter exercẽt.
Nec ĩ merito a ꝓħis besne noĩant᷑. Preclare itaq
M. tullius. Et enĩ si nemo elt inquit:. quin
ꝑmori malit ꝙͣ cõuerti in aliquã figurã bestie
ꝙͣuis hoĩs sit metem habiturus. ꝗͣto ẽ miserius
mn hõis figũa: dĩo tẽ efferato: Mihi quidẽ tãto
uĩ qͣto p̃cestabilior ẽ aĩus corpore. Aspernan¬
tur itaq corpora beluarũ quib sũt ip̃i seuiores
sibiꝗ adeo placent quod hoĩes nati sint. quoꝵ

Expanded text:
esse homines, qui, etiamsi natura sint boni, ab ipsis tamen diis esse homines, qui, etiamsi natura sint boni, ab ipsis tamen diis erudiantur ad injustitiam? Ad placandum enim Deum quem colas, iis rebus opus est, quibus illum gaudere ac delectari scias. Sic fit ut vitam colentium Deus pro qualitate nominis sui formet, quoniam religiosissimus ribus congruunt. quia grauis est et acerba iustitia, eandem inpietatem suam qua in ceteris rebus utuntur, aduersus iustos uiolenter exercent, nec inmerito a prophetis bestiae nominantur. praeclare itaque M. Tullius: etenim si nemo est inquit quin emori malit quam conuerti in aliquam figuram bestiae, quamuis hominis mentem sit habiturus, quanto est miserius in hominis figura animo esse efferato? mihi quidem tanto uidetur, quanto praestabilior est animus corpore. aspernantur itaque corpora beluarum, quibus sunt ipsi saeuiores, sibique adeo placent, quod homines nati sint, quorum
Abbreviated transcription (Latin):
atq in nocẽtia tam̃. quia deos colũt. quoꝵ
ritus impios ac profanos deus uerus odios
ht̃. a iustitia & a nõĩe uere pietatis alieni
sũt. Nec ẽ difficile docere. cur deoꝵ cultores
boni & iusti ẽt nõ possit᷑. Quõ enĩ langui̾e
abstinebũt qui colũt cruẽtos deos. martemq
atq bellonam. Quo aut̃ parẽtibus parcent᷑
qui expulsorem pris suĩ iouẽ: aut natis
ex se infantib qui saturnũ. Qub̃ pudicitiã
tuebunt᷑. qui colũt deã nudam & ad ulterã
& quasi apud deos prostitutti. Qũo le rapi¬
nis &x fraudibus abstinebũt: qui mercurii
furta nouerũt. docentis nõ fraudis c̃ẽ decipeẽ:
sed astunie. Quõ libidines cohercebũt qui
iouem. herculem: liberum: apolline̾ cȩte¬
rosq uenerant᷑: quoꝵ ad ulteria & stupra
in mares & feminai nõ tm̃ doctis nota łũt.
sed exprimũtur & in theat̾s atq cantant᷑ ut
sit̃ om̃ib notiora. Possũt ne inter hȩc iusti

Expanded text:
atque innocentia, tamen quia deos colunt, quorum atque innocentia, tamen quia deos colunt, quorum ritus impios ac profanos Deus verus odio habet, a justitia, et a nomine verae pietatis alieni sunt. Nec est difficile docere, cur deorum cultores boni et justi esse non possint. Quomodo enim sanguine abstinebunt qui colunt cruentos deos, Martem atque Bellonam? quomodo aut parentibus parcent, qui expulsorem patris sui Jovem; aut natis ex se infantibus, qui Saturnum? quomodo pudicitiam tuebuntur, qui colunt deam nudam et adulteram, et quasi apud deos prostitutam? Quomodo se a rapinis et fraudibus abstinebunt, qui Mercurii furta noverunt, docentis non fraudis esse decipere, sed astutiae? quomodo libidines coercebunt, qui Jovem, Herculem, Liberum, Apollinem, caeterosque venerantur quorum adulteria, et stupra in mares et foeminas, non tantum doctis nota sunt, sed exprimuntur etiam in theatris, atque cantantur, ut sint omnibus notiora? Possuntne inter haec justi
Abbreviated transcription (Latin):
maxĩe fiũt impii. Quãto enĩ religiosius terre¬
nis istis simulacris inseruĩt: tãto magis ice¬
lerati ad uersus nom̃ uere diuinitatis existũt᷑.
Itq pro mecito impietatis sue grauiorib malis
sepe uexant᷑. Quoꝵ c̾ãm quia nesciũt fortune
culpa om̃is asccibit᷑: & locũ inuenit epituri
pħia: nihil ad deos pertiner̃ censentis. nec grã¬
cos tangi. nec ira moueri. qui & cõtemtores
eoꝵ sepe indeãt beatos. & cultores sepe miseros
Quod eo fit: qui cũ religiosi uideant᷑ & naͣ boni:
nihil tale creduntͣ mexeri: quale sepe patiũt᷑.
Consolant᷑ se tam̃ accusatione fortune: nec sen¬
tiũt᷑. Quod si eẽt ulla: cultoribus suis nunꝗͥͣ no¬
ceret. Merito igit᷑ huiusmo̾ pictatẽ pena cõ¬
scquit᷑. & ostensa diuinitas sceler᷑ hõium pra-¬
ue religiosoꝵ graui eoꝵ infortunio mac̾tat:
Qui licet᷑ sanctis morib uiuãt: infirma fide

Expanded text:
maxime fiunt impii! Quanto enim religiosus terremaxime fiunt impii! Quanto enim religiosus terrenis istis simulacris inserviunt, tanto magis scelerati adversus nomen verae divinitatis existunt. Itaque pro merito impietatis suae gravioribus malis saepe negantur: quorum causam quia nesciunt, fortunae culpa omnis adscribitur, et locum inuenit Epicuri philosophia nihil ad deos pertinere censentis nec graeos tangi, nec ira moveri, quia et contemptores eorum saepe videant beatos, et cultores saepe miseros. Quod eo fit; quia cum religiosi videantur, et natura boni, nihil tale creduntur mereri, quale saepe patiuntur. Consolantur se tamen accusatione fortunae; nec sentiunt quod si esset ulla, cultoribus suis nunquam noceret. Merito igitur hujusmodi pietatem poena consequitur, et offensa divinitas scelere hominum prave religiosorum gravi eos infortunio mactat; qui licet sanctis moribus vivant, in summa fide
Abbreviated transcription (Latin):
licet obhoc unũ pius dicat᷑ qđ pr̃em dilexit
Quid quod bonus eneas ant asꝑnada ptecãtes
trucidauit. Ad uiratus eñi per cunde pter¬
S per spem surgentis iuli nequaꝗ̃ pepst
furtos alcensꝰ & ira. Quisꝗ ne igitꝰ hũ
putet᷑ aliquid inse uiriutis habuisse qri
& furore tanꝗͣ stipula exarserit: & maniũ pt̃is
pet quã rogabat᷑ oblitus. iram fcenat̃ nõ quiue¬
rit. Nullo igit᷑ modo pius. qui nõ sm̃ nõ repri¬
gnãtes set tñam pretantes interemit. Dicet
hit aliquis. que ergo aut ubi: aut qualis t̃ pieras
Nimitũ apud eos qui bella nescuĩt. qui cõcordiã
cũ om̃ib ui seruãt. amici sũt itiã inimitis.
qui om̃s hoĩes pro fratribus diligũt. qui cohi¬
bet̾e iram sciũt. oñemq animi furorẽ trãquil¬
la murmuratione lenire. Quãta igit᷑ caligo.
quãta tenebraꝵ & erroꝵ nubes horum pectora
obduxit. qui cum le maxime pios putant. tũ

Expanded text:
licet ob hoc unum pius uocatur, quod patrem dilexit. licet ob hoc unum pius uocatur, quod patrem dilexit. quid quod bonus Aeneas haut aspernanda precantis trucidauit? adiuratus enim per eundem patrem et spes surgentis Iuli, nequaquam pepercit furiis accensus et ira. quisquamne igitur hunc putet aliquid in se uirtutis habuisse, qui et furore tamquam stipula exarserit et manium patris per quem rogabatur oblitus iram frenare non quiuerit? nullo igitur modo pius, qui non tantum non repugnantes, sed etiam precantes interemit. dicet hic aliquis: quae ergo aut ubi aut qualis est pietas? nimirum aput eos qui bella nesciunt, qui concordiam cum omnibus seruant, qui amici sunt etiam inimicis, qui omnes homines pro fratribus diligubere iram sciunt, omnemque animi furorem tranquilla moderatione lenire. Quanta igitur caligo, quanta tenebrarum et errorum nubes hominum pectora obduxit; qui cum se maxime pios putant, tum
Abbreviated transcription (Latin):
mitteret umbris inferias. ceso sparsurus
sanguiẽ flãmas. Quid pot̃ tẽ hac pietate
clemẽtius ꝙ mõtuis humanas uictimas ĩ molar
Signẽ cruore hõĩum tanꝗͣ oleo paste Sed for¬
tasse hoc nõ ĩpiꝰ uitum fuerit. sed poete. qui
insignẽ pietate uitum. in signi scglet̃ fedi¬
pissimȩ laudas Ecce pius eneas sulmone
creatos. Quatuor hii iuuenes: totidem quos
educat ufeus. Uiuentes rapit inferias: quos
ĩmolet umbris. Captiuoꝗ regi pecfundit san¬
guine Nãmas. Cur ergo dicebat codem ipo
tp̃t̃ quo uinctos hoĩes ad ĩ molatiotĩẽ mitte¬
bat: equidẽ & uiuis cõcedẽt uelle: cũ uiuos
quos habebat in potestate uice pecudũ ubt¬
ret occidi. Sed bec ut dixi culꝑa nõ illius pu¬
it: qui lt̃as fottasse nõ didicerat: sed tua qui
cũ efet eruditus ignorast tam̃ quid ũt pre¬
tas & illd ip̃m quod nefarie quod detestabi¬
liter fecit. pietatis tẽ officiũ credidilt uide¬

Expanded text:
mitteret umbris Inferias, caeso sparsurus mitteret umbris Inferias, caeso sparsurus sanguine flammas. Quid potest esse hac pietate clementius, quam mortuis humanas victimas immolare, et ignem cruore hominum tanquam oleo pascere? sed fortasse hoc non ipsius vitium fuerit, sed poetae, qui Insignem pietate virum insigni scelere foedapissime laudas? Ecce pius Aeneas Sulmone creatos Quattuor hic juvenes, totidem quos educat Ufens, Viventes rapit, inferias quos immolet umbris captiuoque rogi perfundat sanguine flammas. cur ergo dicebat eodem ipso tempore quo uinctos homines ad immolationem mittebat: equidem et uiuis concedere uellem, cum uiuos quos habebat in potestate uice pecudum iuberet occidi? sed haec, ut dixi, culpa non illius fuit, qui litteras fortasse non didicerat, sed tua: qui cum esses eruditus, ignorasti tamen quid esset pietas, et illut ipsum quod nefarie, quod detestabiliter fecit, pietatis esse officium credidisti; uide
Abbreviated transcription (Latin):
pios esse & se impios qui ne facienda cõmittũt.
Neque enĩ feci põt ut qui in om̃ib uite sue
astibiit nõ ĩxant in ip̃a sũma errent: hoc ẽ
in religione que reꝵ om̃iu caput est. Impie¬
tas enĩ suscepta in eo quod t̾ sumũ per çetera
imiuersa sequeret᷑. Eque fieri nõ pot̾ ut
ip̃i qui errat᷑ in om̃i uita: nõ E inreligione
fallant᷑: quoniã pietas in sũmo regulam tenẽs
tenorẽ suu seruat. in ceteris. Ita pit ut in
utraq parte de cõditione reꝵ que gerimt᷑:
qualis sit sõma ip̃a nascatur. Operẽpretiũ¬
uͥ cognoscere illoꝵ impictatẽ: ut exhis qui
his contra uira pietans gerunt᷑. Ac ne quẽ
uidear in clementer in cessere: aliquã mihi
personã poeticã suma que sit uł maximum
pictatis exemplum. Apud maronẽ rex ille.
quo iustior alter nec pietate fuit. nec bello ma¬
ior &x armis. que nobis documẽta iustitie
protulit. Uinxerat & post terga manus qͦs

Expanded text:
pios esse, et se impios, qui nefanda committunt: pios esse, et se impios, qui nefanda committunt: neque enim fieri potest, ut qui in omnibus vitae suae actibus non errant, in ipsa summa errent, hoc est in religione, quae rerum omnium caput est. Impietas enim suscepta in eo, quod est summum, per caetera universa sequeretur. Eoque fieri non potest, ut ipsi, qui errant in omni vita, non et in religione fallantur: quoniam pietas in summo regulam tenens, tenorem suum servaret in caeteris. Ita fit ut in utraque parte, de conditione rerum quae geruntur, qualis sit summa ipsa noscatur. CAPUest cognoscere illorum pietatem, ut ex iis, quae his contra jura pietatis geruntur. Ac ne quem videar inclementer incessere, aliquam mihi personam poeticam sumam, quae sit vel maximum pietatis exemplum. Apud Maronem rex ille, Quo justior alter Nec pietate fuit, nec bello major et armis, quae nobis documenta justitiae protulit? Vinxerat et post terga manus, quos
Abbreviated transcription (Latin):
legi nõ ut arguerem: sed ut ostenderẽ. qui
uult scire omĩa: senece libros in manũ sumat
qui morũ uitiorũq publicoꝵ. & descriptesa
uerissimus & accusator acerrimus fuit : Ced
ex lucilius tenebrosam istam uitã cixcũscripte
breuiterq depinxit his uersibus. Nũc uõ a
mani ad noctem: festo atq protesto. Totus
itẽ pariterꝗ diei popului pr̃esꝗ sactat̃ in¬
duforus. &x om̃s decedere nusꝗ uni se ata
idem studio om̃is deder̃ & arti becba dart
ut caute possint. pugnare dolos Hlanditia
certat̃ bonũ: simulare iirum se Ilidias face¬
re: ut si hostes sint om̃ibus om̃s. Nostror
aũt̃ populo quid hoꝵ põt obici: cuius om̃is
religio t sine scelere ac fine macula uiuer̃
Cum igit᷑ uideãt se ac suos eaque diximus
gexerẽ. nr̃os ad̃t nihil aliud operari. tisi
equum & bonum: potetãt᷑ si quid saperẽt. ex
hoc intelliget᷑: eos qui illos qui bonã facuĩt

Expanded text:
legi, non ut arguerem, sed ut ostenderem. Qui legi, non ut arguerem, sed ut ostenderem. Qui volent scire omnia, Senecae libros in manum sumant, qui morum vitiorumque publicorum et descriptor verissimus, et accusator acerrimus fuit. Sed et Lucilius tenebrosam istam vitam circumscripte breviterque depinxit his versibus: Nunc vero a mane ad noctem, festo atque profesto Totus item pariterque die, populusque, patresque Jactare induforo se omnes; decedere nusquam, Uni se atque eidem studio omnes dedere et arti: Verba dare ut caute possint, pugnare dolose, Blanditia certare, bonum simulare virum se, Insidias facere, ut si hostes sint omnibus omnes. Nostro autem populo quid horum potest objici, cujus omnis religio est, sine scelere ac sine macula vivere? Cum igitur videant, et se, ac suos ea quae diximus gerere, nostros autem nihil aliud operari, nisi aequum et bonum; poterant, si quid saperent, ex hoc intelligere, et illos qui bonum faciunt
Abbreviated transcription (Latin):
nec sacerdote cõtineãt: qui aduersus ciuel
suos pt̃iamꝗ cõiuxẽt: qui nec culeũ metuãt
qui deniq sacrilegia comittãt. & deoꝵ quos
colant templa despolient. & ut que leuia
sũt atq usitata dicamus. qui hereditates
libidinib prostituãt. qui demq ĩmemores
quod nati sũt cũ feminis patientia certẽt᷑.
qui sanctissima cõporis sui partẽ cõtra y¬
fas om̃e polluãt ac profanẽt᷑. qui uirilia
sua ferzo metat᷑. & quod t̃ scderatiuis. ut
sunt eeligionis antistites: qui ne uite quidẽ
sue parcãt. sed extinguedas publice aĩas suas
uendãt. qui se iudices sedeãt aut ĩmeritas
perdãt mexcede cõrupti: aut noxios impune
dimittat. Qui celum quoq ip̃m ueneficiis
appetãt: tanꝗͣ illoꝵ malitiã terra nõ capiat
Hec inquã & his plura scelera utiq ab hii frũt᷑
qui dios colũt. Quis inter hec tot de tanta
locus iustine ẽ : Et ego de multis ꝑauea col¬

Expanded text:
nec sacerdote contineant, qui aduersus ciues nec sacerdote contineant, qui aduersus ciues suos patriamque coniurent, qui nec culleum metuant, qui denique sacrilegia committant et deorum quos colunt templa despolient, et, ut quae levia sunt atque usitata dicamus, qui heredilibidinibus prostituant; qui denique immemores, quid nati sint, cum foeminis patientia certent; qui sanctissimam quoque corporis sui partem contra fas omne polluant et profanent; qui virilia sua ferro metant; et, quod est sceleratius, ut sint religionis antistites; qui ne vitae quidem suae parcant, sed extinguendas publice animas suas vendant; si judices sedeant, aut immeritos perdant mercede corrupti, aut noxios impune dimittant; qui coelum quoque ipsum veneficiis appetant, tanquam illorum malitiam terra non capiat. Haec, inquam, et his plura scelera utique ab iis fiunt, qui deos colunt. Quis inter haec tot ac tanta justitiae locus est? Et ego de multis col
Abbreviated transcription (Latin):
delperatos uocãt quia cõpori suo minime
parcũt. quasi quicꝙͣ desperatius et̃ possit.
ꝗͣ torquere ac dilaniare eũ quẽ scias et̃ in¬
nocente. Adeo nec pudor ullus apud eos
super ẽ a quibus ab est om̃is humanitas:
& torquẽt in hoĩes iustos cõuitia sibi con-¬
ꝯrũẽtia. Impios eñi uocãt ip̃i s. pii & uł abbu¬
Snano sanguine ab hotrentes cum si & actus¬
suos cosideret E illoꝵ quos tanqͣ impios dãri¬
suont sam en telligant ꝗ mendaces sintipebis
ꝯm̃ib que aduersus honos aut dicũt aut faciũt
digniores. No cñi denro sed ex illoꝵ nũo sẽꝑ
Nistũt: qui uias obsiderãt atmati uaria
ꝑredent᷑. Quel ꝑ alam grassari nõ licuit. uenena
lam temperet. qui ⁊ ocores necẽt. ute doter
caꝵ lucrent᷑. aut maxitos ut ad ulteris nu¬
bant qui natos ex se ꝓueros aut strõgulent :
aut si tuaniũ pii fuerint exponãt. qui libidi
nes incestas: nec filia nec mr̃e. nec sorore:

Expanded text:
desperatos uocant, quia corpori suo minime desperatos uocant, quia corpori suo minime parcunt: quasi quicquam desperatius esse possit quam torquere ac dilaniare eum quem scias esse innocentem. adeo nec pudor ullus aput eos superest a quibus abest omnis humanitas et retorquent in homines iustos conuicia sibi congruentia. inpios enim uocant, ipsi scilicet pii et ab humano sanguine abhosuos considerent, et illorum quos tanquam impios damnant, jam intelligant, quam mendaces sint, et iis omnibus, quae adversus bonos aut dicunt, aut faciunt, digniores. Non enim de nostro, sed ex illorum numero semper existunt, qui vias obsideant armati, maria praedentur; vel si palam grassari non licuit, venena clam temperent; qui uxores necent, ut dotes earum lucrentur, aut maritos, ut adulteris nubant, qui natos ex se pueros aut strangulent, aut si nimium pii fuerint, exponant; qui lines incestas nec a filia nec sorore nec: matre
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ frontẽ & si nõ uerbis quia tacẽt. tã ip̃o
uite gnͣe dissimili ferũt & uerberãt. Cast¬
gare enĩ uidet᷑. quicunꝗ dissentit. nec ẽ ma¬
ꝯnopere mirandum si al uersus hõiei ista fi¬
unt. cũ aduersus ip̃m deũ ꝓropter eandem
tam in surrexit enã populus inspe cõsntutus.
nec dei nescius. Sequit᷑ ꝗ̃ iustos radem necessi¬
tas que ip̃m iustitie iolauit auctorẽ. Uexãt
g̾ & ex quisitis penaꝵ gn̾ibus excrutiãt parũq
hnt interficer quos oderũt. nuisi eña crudeli¬
tas corporibus illudat. Siqui aũt doloris uł
mõtis metu suapte perfidia. celeste sacra¬
mẽtum deseruerĩt. & ad funesta sacrititia
cõ senserĩt : Eos laudãt & honoribus mactũt᷑ :
ut eoꝵ exemplo ceteros illiciãt. Qui aũt ꝑ
magni extimauerĩt tidem: cultoresq se dei
nõ ab negauerĩt: eos totis carnificine sue
uiribus ueluti sanguinẽ sitiat incubũt. &

Expanded text:
tium frontem etsi non uerbis, quia tacent, tamen ipso tium frontem etsi non uerbis, quia tacent, tamen ipso uitae genere dissimili feriunt et uerberant. castigare enim uidetur quicumque dissentit. nec est magnopere mirandum, si aduersus homines ista hunt, cum aduersus ipsum deum propter eandem causam insurrexerit etiam populus in spe constitutus nec dei nescius, sequiturque iustos eadem necessitas quae ipsum iustitiae uiolauit auctorem. uexant ergo et exquisitis poenarum generibus excruciant parumque habent interficere quos oderunt, nisi etiam crudelitas corporibus inludat. si qui autem doloris uel mortis metu uel suapte perfidia caeleste sacramentum deseruerint et ad funesta sacrificia consenserint, eos laudant et honoribus mact.ant, ut eorum exemplo ceteros inliciant. qui autem magni aestimauerint fidem cultoresque se dei non abnegauerint, in eos uero totis carnificinae suae uiribus, ueluti sanguinem sitiant, incumbunt et
Abbreviated transcription (Latin):
bula sed aperta predatione graslant᷑ Nec eos unꝗͣ
cõsçia sceleꝵ reuocat. ne sanctum ac pium nom̃
uisttie: ore illo uiolent. quod cruore in nocẽtiũ
tanꝙͣ rictus bestiaꝵ madet. H luius tanti & tam
pertinacis odii quã potissimũ cãm tẽ dicamus:
utrũ ne ueritas odium parit. ut ait poeta quali
ideo semper inuisa est. quod isqui peccat uult
here liberũ prccandi locum. nec ałr se putat
malefactoꝵ uoluptatib securius perfeui posse
ꝙͣ si nemo sit cui delicta nõ placeant. Ergo
tanꝙͣ scelerũ & malitie sue testes ex tirpare fun¬
ditus nitunt᷑ & tollere. grauesꝙ sibi pritant tãꝙͣ
uita eoꝵ coarguatur. Cut enĩ sũt aliqui tem̃¬
pestiue boni: qui cõruptis moribus publicis cõ¬
uitiũ bñ uiuendi faciãt. Cur nõ om̃s sint
eque mali. rapaces. impudici. ad ulteri per¬
iuri: cupidi: fraudulenti: quin potius aufe¬
rant᷑ quibus corã male uiuet̃ pudet: qui peccaa¬

Expanded text:
bula, sed aperta praedatione grassantur nec eos umquam bula, sed aperta praedatione grassantur nec eos umquam conscientia scelerum reuocat, ne sanctum ac pium nomen iustitiae ore illo uiolent quod cruore innocentium tamquam rictus bestiarum madet. huius tanti et tam pertinacis odii quam potissimum causam esse dicamus? utrumne ueritas odium parit, ut ait poeta quasi ideo semper inuisa est, quod is qui peccat uult habere liberum peccandi locum nec aliter se putat malefactorum uoluptate securius perfrui posse, quam si nemo sit cui delicta non placeant. ergo tamquam scelerum et malitiae suae testes extirpare funditus nituntur et tollere grauesque sibi putant, tamquam uita eorum coarguatur. cur enim sint aliqui intempestiue boni, qui corruptis moribus publicis conuicium bene uiuendo faciant? cur non omnes sint aeque mali rapaces inpudici adulteri periuri cupidi fraudulenti? quin potius auferantur quibus coram male uiuere pudet, qui peccan
Abbreviated transcription (Latin):
eã recipiãt qui laniãt. & occidũt eos quos &
ip̃i fatent᷑ imitatores ĩe iustoꝵ. qui bota ope¬
rent᷑ & iusta cum si fm̃ mͦ malos occiderẽt:
digni cẽta ad quos iustitia nõ ueniret cui nłła¬
fuit alia cã linquẽdi terrã ꝙͣ humani cruotis
effusio: quãtu mag̃ cũ pios interficiãt᷑ & ip̃os
iustitie sectatores pro hostibus ducãt. Immo
citur uictis. & ẽ locus inter arma clemẽtie:
aut si a deo seuixe placuit tuhil plus in eos
ꝗͣ ut occidant᷑ uł in seruitutẽ ab ducant᷑. Hloc
uero in enarrabilȩ est quod fit aduersus eos qui
malefacer̃ nescũit. Et nulli nocẽtiores habentur
ꝙͣ qui sũt in om̃ib in nocentes. Audet᷑ igit᷑ hoĩes
improbissimi iustitȩ facere mẽtionẽ. quĩ feras
immanitate uincũt: qui placidissimũ dei grege
uastãt lupi: ceu raptores atxa in nebula: quos ĩm¬
proba uentris exegit cecos rabies. Uetũ hos nõ
uentris. sed cordis rabies efferauit. nec atra in ne¬

Expanded text:
am recipient? qui laniant et occidunt eos quos et ipsi fatentur imitatores esse iustorum, quia bona operentur et iusta, cum si tantummodo malos occiderent, digni essent ad quos iustitia non ueniret: cui nfuit alia causa linquendi terram, quam humani cruoris effusio. Quanto magis, cum pios interficiant, et ipsos justitiae sectatores pro hostibus ducant; immo citur victis; et est locus inter arma clementiae: aut si adeo saevire placuit, nihil plus in eos fit, quam ut occidantur, vel in servitutem abducantur. Hoc vero inenarrabile est, quod fit adversus eos qui malefacere nesciunt. Et nulli nocentiores habentur, quam qui sunt ex omnibus innocentes. Audent igitur homines improbissimi justitiae facere mentionem, qui feras immanitate vincunt, qui placidissimum Dei gregem vastant, Lupi ceu Raptores atra in nebula, quos improba ventris Exegit cuentris, sed cordis rabies efferauit nec atra in ne
Abbreviated transcription (Latin):
morbos ut dixi uocãt no tam naͣ insi¬
tos ꝙ prauã opione susceptos et idcix¬
to cos censent ex trrpari posse tadicitus
si bonoꝵ maloꝵq opinio falsa tollat᷑. Si
enĩ nihil censeat sapies bonũ nihil ma¬
lum: nec cupiditate ardescet. nec letitia
gestiet. nec metu terrebit᷑. nec egritudie
contrahet᷑. Mox uidebimus an efficiãt
quod uelit: aut quod esficiãt. interim
propositũ artogãs furiosum qui se putet
mederi & nitiꝰ posse cõtrariũ rõnemꝙ¬

Expanded text:
morbos ut dixi vocant, non tam natura insimorbos ut dixi vocant, non tam natura insitos, quam prava opinione susceptos. Et idcirco eos censent extirpari posse radicitus, si bonorum malorumque opinio falsa tollatur. Si enim nihil censeat sapiens bonum, nihil malum; nec cupiditate ardescet, nec laetitia gestiet, nec metu terrebitur, nec aegritudine contrahetur. Mox videbimus, an efficiant, quod velint, aut quid efficiant: interim propositum arrogans, ac pene furiosum, qui se putent mederi, et eniti posse contra vim rationem
Abbreviated transcription (Latin):
tet᷑ potiusꝙͣ insectantih restat: cõturacia
⁊ Seueritas etia nisi se etia intra cõgru¬
entes nocẽtiũ penas coexceat: fit seua cru¬
delitas. Itaꝗ dicũt eos qui mali iudeat᷑
nõ sua sponte peccare: nec mala potius eli¬
gere: sed bonoꝵ spetie lapsos intider̃ in
mala: dum bonoꝵ ac maloꝵ discrimen
ignorãt. Hec quidẽ falsa nõ sut sed ad
corpus cucta referunt᷑. nã parcũ ẽẽ aut cõstã¬
tem arit cautũ arit quiefũ aut fortẽ aut
seuerũ: uixtutes sũt quide̾: sed huius tem¬
porarie uite. Nos aut qui hãc uita cõtem¬
nimus. alias nobis uirtutes propositas ha¬
pro uitiis. & uitia quedã pro uirtutib hũe¬
tũt. Nam stoici asfectus om̃s quoꝵ imprulsu
aĩus cõmouetͣ ex hoĩe tollut cupiditatem le
titiã. metũ. mestitia: quoꝵ duo priora. ex
bonis sũt aut faturis aut pͥntib: poste¬
riora ex malis. Codem mͦ hec quatuor

Expanded text:
tetur, potius quam insectantibus resistat, contumacia tetur, potius quam insectantibus resistat, contumacia est. Severitas etiam, nisi se intra congruentes nocentium poenas coerceat, fit saeva crudelitas. Itaque dicunt, eos, qui mali videantur, non sua sponte peccare, nec mala potius eligere: sed bonorum specie lapsos, incidere in mala, dum bonorum ac malorum discrimen ignorant. Haec quidem falsa non sunt: sed ad corpus cuncta referuntur. Nam parcum esse, aut constantem aut cautum aut quietum aut fortem aut seuerum uirtutes sunt quidem, sed huius temporariae uitae. nos autem, qui hanc uitam contemnimus, alias nobis uirtutes propositas hapro uitiis et uitia quaedam pro uirtutibus habuerunt. nam Stoici adfectus omnes quorum inpulsu animus commouetur etitiam, metum, moestitiam, quorum duo priora ex bonis sunt aut futuris, aut praesentibus, posteriora ex malis. Eodem modo haec quatuor,
Abbreviated transcription (Latin):
sit usui hñt quitꝗd acceperit & gratias
agũt. Ita deus in cuius cõspectũ bonũ te¬
ceris & probabit & mercedẽ pietatis ex¬
soluet. Si gͦ in hor̃e preclariĩ & excellens
longe ab fuisse ab humatio borio. qui neq pet¬
ceperut eiusmoꝰ quicꝙͣ neq fecerũt sed uirtu¬
tem que in hoĩe ꝓpemodum singulane prĩ
de pħia locũ. ut illoꝵ plenius coatguarius ex
animi appellat̃. Conãt᷑ illi quide iurtures a
uitis distinguet: quod sine facillimũ est
Quis etũ ño posset liberalem a prodigio sope¬
tat ut illi faciũt. aut parcũ a sordido aut
quietũ ab inherti: aut cartũ atimido quod
ꝓhee que sũt bona fines suos habebãt. Quors
si excesserit inuitia labunt᷑ ita ut cõstatia
nisi proueritate suscepta sit imprudetia:
tem fortitudo si ulła neceslitate cogente aut nõ
pro cã honesta certũ periculũ subĩerit inte¬
meritatẽ cõuertit᷑. Libertas ꝓ si alios insec¬

Expanded text:
sicut usui habent quidquid acceperint et gratias sicut usui habent quidquid acceperint et gratias agunt, ita deus, in cuius conspectu bonum feceris, et probabit et mercedem pietatis exsoluet. Si ergo in homine praeclarum et excellens longe abfuisse ab humano bono qui neque praeceperunt ejusmodi quidquam, neque fecerunt; sed virtutem, quae in homine propemodum singularis est,de philosophia locum, ut illorum plenius coarguamus erroanimi appellant. Conantur illi quidem virtutes a vitiis distinguere, quod est sane facillimum. Quis enim non possit liberalem a prodigo separare ut illi faciunt aut parcum a sordido, aut quietum ab inerti, aut cautum a timido? quod haec, quae sunt bona, fines suos habeant; quos si excesserint, in vitia labuntur: ita ut constantia, nisi pro veritate suscepta sit, fit impudentia; item fortitudo, si nulla necessitate cogente, aut non pro causa honesta certum periculum subierit, in temeritatem convertitur. Libertas quoque, si alios insec
Abbreviated transcription (Latin):
iusto: nõ nũꝙ iñ ip̃a fragilitate uincũt᷑. ut
uł in ira malũ ditãt uł in aspectu reꝵ de¬
lectabiliũ cogitatione tacita ebcupiscãt. Qd¬
si mortalis coditio nõ patitͣ ẽẽ hor̃em ab om̃i
macula pugum: debent ergo largitione per¬
petua pecca carnis abolere. Ynu e igͥ sapi¬
entis & iusti & uitalis uiri opus diuitias suas
insola iustitia collocare: qua profecto qui
eget: lic ille cusum aut crasum diuitiis
suꝑet. hic pauꝑ. hic midus. hic medicus pu¬
tandus eDanda ig̾ opera ut indumento
iustitie pietatisq uelemur: quo nos exuat
nemo quod nobis sempiternũ prebet or¬
natũ. Nam & si deoꝵ cultores simulachra
insensibilia excolũt: & quicꝗd p̃tiosi hñt
in ea cõferũt: quib nec uti possuit: nec
gr̃as agere quod acceperit. Quãto iustiꝰ
est & uerius uiuẽtia dei simulachra ex¬
colere ut promereare uider uiuẽtẽ que

Expanded text:
iusto, nonnumquam tamen ipsa fragilitate uincuntur, ut iusto, nonnumquam tamen ipsa fragilitate uincuntur, ut uel in ira malum dicant uel in aspectu rerum delectabilium cogitatione tacita concupiscant. quodsi mortalis condicio non patitur esse hominem ab omni macula purum, debent ergo largitione perpetua peccata carnis aboleri. unum est enim sapientis et iusti et uitalis uiri opus diuitias suas in sola iustitia conlocare: qua profecto qui eget, licet ille Croesum aut Crassum diuitiis superet, hic pauper, hic nudus, hic mendicus putandus est. danda igitur opera ut indumento iustitiae pietatisque uelemur, quo nos exuat nemo, quod nobis sempiternum praebeat ornatum. nam si deorum cultores simulacra insensibilia excolunt et quidquid pretiosi habent in ea conferunt, quibus nec uti possunt nec gratias agere, quod acceperint, quanto iustius est et uerius uiuentia dei simulacra excolere, ut promereare uiuentem ? quae
Abbreviated transcription (Latin):
Nei tam si aliꝗs fuerit purificatus ab emĩ
labe petcati temꝑandũ sibi ab opere lar
factus est iustus ut quod añ in medelã
uulnerũ fecerat. post modũ faciat ⁊ lau¬
dem głamq uirtutis. Eo accedit quod
nemo ee sine delicto põt̾ ꝙͣ diu indumẽto
carnis oneratus ẽ cuius infirmitas triplici
modo subiacet dominio peccati: factii:
dictis cogitatione. Per hos gradus ad
sumum culmen iustitia procedit. Pri¬
mus est uirtutis gradus malis operibus
astinere. Secundus ẽ malis uerbis. Ter¬
tius etiã cogitatione.⁊ eꝵ malaꝵ. Ouui
primũ gradũ ascendit satis iustus edt
Qui secudum iam pectcte uirtatis si ꝗͥde
neq factis neq sermone delinquat᷑. Qui
tertiũ is uoͣ similitudinẽ dei assequutꝰ
ur̃. Est enĩ pene supͣ humanũ modum:
ne in cogitatione quide ad mittere quod sit uł
facto malũ uł improbum dictu. Itaq etiã iu¬
sti hõĩes qui frenare se possut ab octii opere in¬

Expanded text:
nec tamen si aliquis purificatus fuerit ab omni nec tamen si aliquis purificatus fuerit ab omni labe peccati, temperandum sibi ab opere largfactus est iustus, ut quod ante in medellam uulnerum fecerat, postmodum faciat in laudem gloriamque uirtutis. eo accedit quod nemo esse sine delicto potest, quamdiu indumento carnis oneratus est. cuius infirmitas triplici modo subiacet dominio peccati, factis dictis cogitatione: per hos gradus ad summum columen iustitia procedit. primus est uirtutis gradus malis operibus abstinere, secundus etiam malis uerbis, tertius etiam cogitatione rerum malarum. qui primum gradum ascenderit, satis iustus est, qui secundum, iam perfectae uirtutis, siquidem neque factis neque sermone delinquat, qui tertium, is uero similitudinem dei adsecutus uidetur. est enim paene supra humanum modum ne in cogitationem quidem admittere quod sit uel factu malum uel inprobum dictu. itaque etiam iusti homines, qui frenare se possunt ab omni opere in
Abbreviated transcription (Latin):
magnũ lacrificiũ male peritura: ut pro
his ueris munerib hẽas adeo munus eter¬
nuz. Magna ẽ miscricõdie mertes: cui
deus pollicet᷑ peccata se omĩa remissurũ.
Si audieris inquit preces supplicis tui. &
ego audiam tual. Si misertus laboratiũ
fueris & ego in tuo labore miserebor. Q
au̾t nõ respexei̾s nec audiueris. & ego
aĩum tuu̾ cõtra te gerã tuisq te legibus
spice cõsciãm tuã & ꝙͣtum potes mederi
uulnerib. Nec tam̃ quia pectata largition
tollunt᷑ dari tibi lientiã peccãdi putes
Abolent᷑ em̃ si deo largiare quia petcaueris
nam si fiducia largiendi pecces nõ abolent᷑.
Deus cnĩ purgari hoĩem a peccatis maxĩe cupit.
ideoq agere penitẽtiã iubet. Agere eni peni¬
tentia rahil est aliud ꝙͣ profiteri he affirma¬
re se ulterius nõ peccaturu. Ignoscit᷑ itaq
his qui ad peccatũ imprudenter incaute̾q
labunt᷑. Ueniã nõ ht̃ qui sciens prcat ł

Expanded text:
magnum sacrificium male peritura, ut pro magnum sacrificium male peritura, ut pro his ueris muneribus habeas a deo munus aeternum. magna est misericordiae merces, cui deus pollicetur peccata se omnia remissurum. si audieris inquit preces supplicis tui, et ego audiam tuas: si misertus laborantium fueris, et ego in tuo labore miserebor. si autem non respexeris nec adiuueris, et ego animum tuum contra te geram tuisque te legibus spice conscientiam tuam et quantum potes, medere uulneribus. nec tamen quia peccata largitione tolluntur, dari tibi licentiam peccandi putes: abolentur enim, si ideo largiare, quia peccaueris. nam si fiducia largiendi pecces, non abolentur. deus enim purgari hominem a peccatis maxime cupit ideoque agi paenitentiam iubet: agere autem paenitentiam nihil aliut est quam profiteri et adfirmare se ulterius non peccaturum. ignoscitur itaque iis qui ad peccatum inprudenter incauteque labuntur, ueniam non habet qui sciens peccat.
Abbreviated transcription (Latin):
libera te ip̃m copedibus & cathenis ut ex¬
peditus ad deũ turras. Magni & excelsi
animi ẽ despicer̃ & calcarẽ moͬtalia: 
si hac uictutem tio capis ut diuitias tas
in archam dei cõferas ut fragilib tibi cõ¬
pares firmiora. liberabo te metu. Oĩã
ista precepta ñõ tibi soli dantͣ sed omĩ popł
qui mẽte cõuictus ⁊ & coheret sit homo
unus. Si solus magnis operib nõ susficis
pro uicili parte operar̃ iufiitiã. sic tam̃
ut ꝙͣtum diuitiis inter ceteros tantara
oꝑe precellas. Neq nũc iuadexi tibi putes ut
rẽ familiarẽ tuam minuas uł ex haurias.
sed que insuꝑuatua. fueras ĩ pẽsuris ad
meliora cõuertas. Unde bestias emis hĩc
captos redime. Unde feras pascis hĩc pau¬
peres ale. Unde hoĩes ad gladiũ cõparas.
hic ĩnocẽtes mortuos sepeli. Quid ꝓdest
perdite nequitie bestiarios facer locuple¬
tes & instruer ad flagitia. Transter ad

Expanded text:
libera te ipse conpedibus et catenis, ut exlibera te ipse conpedibus et catenis, ut expeditus ad deum curras. magni et excelsi animi est despicere et calcare mortalia. sed si hanc uirtutem non capis, ut diuitias tuas in aram dei conferas, ut fragilibus tibi conpares firmiora, liberabo te metu. omnia ista praecepta non tibi soli dantur, sed omni populo, qui mente coniunctus est et cohaeret sicut homo unus. si solus magnis operibus non sufficis, pro uirili parte operare usam, sic tamen ut quantum diuitiis inter ceteros, tantum opere praecellas. neque nunc suaderi tibi putes ut rem familiarem tuam minuas uel exhaurias, sed quae in superuacua fueras inpensurus, ad meliora conuertas. unde bestias emis, hinc captos redime, unde feras pascis, hinc pauperes ale, unde homines ad gladium comparas, hinc innocentes mortuos sepeli. quid prodest perditae nequitiae bestiarios facere locupletes et instruere ad flagitia? transfer ad
Abbreviated transcription (Latin):
die patrimonio exui sit neceste. Perda ne
rẽ familiarẽ meo aut maioꝵ labore quesi¬
Quid tu tã puifillo aĩo paupertate times
quã etrã uriͣ philosophi laudãt: nihilq hac
tutius nihilq trãquillius ce testant᷑. Hoc
quod times sollicitudinũ portus ẽ. Any
ignoras quot periculis quot casib cũ hisma¬
sis operibus subiaceas q̃ tecũ bñ agẽt si siñ
tuo cruor trasierit. Tu uoͣ preda honustus
incedis & spolia geris que irritet aios enã
tuoꝵ. Quid g dubitas bñ collocat̃ id qđ
tibi forsan exĩpiet aut unũ latrociniu
aut existens repente proscriptio aut ho
stilis aliqua direptio. Quid uererer fle¬
xum & fragile bonũ facere sempiternu:
aut thesauros tuos custodi deo credere:
ubi nõ furem p̾done̾q timeas nõ rubigine̾
nõ tirantiũ: Qui apud deũ diues e pauꝑ¬
c̃e nũꝙͣ pot̃. Si iustitia tanti putas. se¬
quere ab iectis onerib que te premũt.

Expanded text:
die patrimonio exui sit necesse, perdamne die patrimonio exui sit necesse, perdamne rem familiarem meo aut maiorum labore quaesiQuid tu tam pusillo animo paupertatem times? quam etiam vestri philosophi laudant: nihil hac tutius, nihilque tranquillius esse testantur. Hoc quod times, sollicitudinum portus est. An ignoras, quot periculis, quot casibus cum his malis opibus subiaceas? quae tecum bene agent, si sine tuo cruore transierint. tu uero praeda onustus incedis et spolia geris, quae inritent animos etiam tuorum. quid ergo dubitas bene collocare id quod tibi forsan eripiet aut unum latrocinium austilis aliqua direptio? Quid verere fluxum et fragile bonum facere sempiternum, aut thesauros tuos custodi Deo credere, ubi non furem praedonemque timeas, non rubiginem, non tyrannum? Qui apud Deum dives est, paue numquam potest. si iustitiam tanti putas, sequere abiectis oneribus quae te premunt,
Abbreviated transcription (Latin):
nec ne. sed hec enã li sit inanis ut illi exi¬
stimãt. tam̃ facienda t̾. uł ob hoc solũ qđ apđ
hoĩes bñ & humane fieri indet᷑. Animus ei
querit᷑ & propositũ ponderat᷑. Nõ gͦ paniem᷑
figurã & figmẽtum dei feris at uolucrib
inpredam iatere. sed reddamus id terre
unde ortũ est. & ꝙͣuis in hoĩe ignoto ne¬
nus implebimus. In quoꝵ locum̃ quia de¬
sũt. succedet humanitas: he ubicũq hẽ de¬
siderabit᷑ ibi exigi officiũ nx̃u putabimus
Inquo aut magii iustitie rõ cõsisgit. ꝙͣ in
eo ut quod pcestamꝰ nr̃is per astecturr p̃¬
stemus. Alierus per humanitate quȩ ẽ młto
certior iustiorꝗ cũ iã nd hõĩ prestat᷑ qui
nihil sentit sed deo soli cui carissimum
sacrifigiũ est opus iusrum. Dicet aliꝗl
fortasle si hec omĩa feçero: nihil habebo.
uid enĩ si magnus hõiu nuͣs egebit. alge¬
bit. capiet᷑. moriet᷑. ut hec facientẽ uł imno

Expanded text:
necne, sed haec etiamsi sit inanis, ut illi exinecne, sed haec etiamsi sit inanis, ut illi existimant, tamen faciendum est uel ob hoc solum, quod aput homines bene et humane fieri uidetur; animus enim quaeritur et propositum ponderatur. non ergo patiemur figuram et figmentum dei feris ac uolucribus in praedam iacere, sed reddemus id terrae, unde ortum est, et quamuis in homine ignoto nenus inplebimus, in quorum locum, quia desunt, succedet humanitas, et ubicumque homo desiderabitur, ibi exigi officium nostrum putabimus. in quo autem magis iustitiae ratio consistit quam in eo, ut quod praestamus nostris per adfectum, praestemus alienis per humanitatem? quae est multo certior iustiorque, cum iam non homini praestatur, qui nihil sentit, sed deo soli, cui carissimum sacrificium est opus iustum. dicet aliquis fortasse: \'si haec omnia fecero, nihil habebo. quid enim? si magnus hominum numerus egebit algebit capietur morietur, ut haec facientem uel uno
Abbreviated transcription (Latin):
timũ illu̾d officiũ & maximũ pietatis offi¬
ciũ ẽ. peregrinoꝵ & pauperũ sepultura:
uod illi uĩetutis iustitieq doctores pror¬
sus nõ attigerũt. Nec enĩ poterãt id udẽr
qui utilitat̾e oĩa officia metiebant᷑. Incete
ritans retenti ꝓprius ob exrarũt. Hoc aũt̃
quia nihil uidere ier eo cõmodi poterãti
reliquerũt. quin etiã nõ defuerũt ꝗ suꝑ ua-¬
caneã faceret sepulturã nihilꝙ ẽe diterẽt
mali iacere in humatũ & abiectu: quoꝵ
impiã sapiam tum om̃e humanu genus resꝑ¬
uit: tum diuine uoces que id fierĩ iubent.
erũ illi nõ audẽt dicere id nõ c̾e faciẽdũ
sed si forte nõ fiat nihil ẽẽ. incomodi. Itaꝗ
inea re nõ tam precipientiũ ꝙͣ cõso lantiu
fungunt᷑ officio ut si forte id sapienti eue¬
nerit. ne se ob hoc miserũ putet. Nos at
nõ quid sapienti ferendum sit dicimus.
sed quid facere ip̾e debeat. Inq nõ querimꝰ
nũc utrũ ne tota sepeliendi ⁊o sit utilis

Expanded text:
ud et maximum pietatis officium est peregrinorum et pauperum sepultura: quod illi uirtutis iustitiaeque doctores prorsus non attigerunt. nec enim poterant id uidere qui utilitate omnia officia metiebantur. in ceteritatis retenti propius aberrarunt, hoc autem, quia nihil uidere in eo commodi poterant, reliquerunt. quin etiam non defuerunt qui superuacaneam facerent sepulturam nihilque esse dicerent mali iacere inhumatum et abiectum. quorum inpiam sapientiam cum omne humanum genus respuit, tum diuinae uoces, quae id fieri iubent. uerum illi non audent dicere id non esse faciendum, sed si forte non fiat, nihil esse incommodi. itaque in ea re non tam praecipientium quam consolantium funguntur officio, ut si forte id sapienti euenerit, ne se ob hoc miserum putet. nos autem non quid sapienti ferendum sit dicimus, sed quid facere ipse debeat. itaque non quaerimus nunc utrumne tota sepeliendi ratio sit utilis
Abbreviated transcription (Latin):
mus inuicem & labores huius uite mutu¬
is adiumẽtis perferamꝰ: Neͦq tam̃ siquid
boni oeris fecerimus głam captemus ex eo
Monet enĩ deus operatorẽ iustitie nõ opor¬
tere ẽe iactantẽ. nec nõ tã macdatii cele¬
stib ob sequedi ꝙͣ studio placedi humani

Expanded text:
mus invicem, et labores hujus vitae mutumus invicem, et labores hujus vitae mutuis adjumentis perferamus: nec tamen, si quid boni operis fecerimus, gloriam captemus ex eo. Monet enim Deus, operatorem justitiae non oportere esse jactantem; ne non tam mandatis coelestibus obsequendi
Abbreviated transcription (Latin):
qui egestatẽ timet. Item senece in libris
moralis pħie dicentis. Hic ẽ ille homo ho¬
nestus nõ apite purpuraue nõ littorum
insignis ministexio: sed nłła re minor
qui moctẽ inuicinia cũ uidet ntõ si per¬
furbat᷑ tanꝗͣ rem nouã uĩdexit. qui siue
toto corpõte tormẽta patiẽda sut. sure
flãma ore rapiẽda ẽ. siue extendende ꝑ
patibulũ manus nõ querit quid patiat᷑: ied
ꝗͣ lene. Qui aũt eleũ colit hec patit᷑ nec
fimet. Ergo iustus his rebus efficit᷑ ut
neꝗ uirtutes neq uirtutũ ex actissimos limi¬
tes nosle arit tenete possit oĩo. Quisquis
ẽ a religione dei singulaxis alienus. Sed oit.¬
persꝑicuĩt eniã que scuit aut qui qm
putãt se scire que nesciĩt inepte arto¬
gant̾ꝗ desipiũt. Nos gͦ ut ad ꝓpolitum
reuertamur. quibus solis adeo uerital
reuelata & celitus missa sapia  faciamꝰ
que iubet illuminator nr̃ deus sustinea¬

Expanded text:
qui egestatem timet; item Senecae m libus qui egestatem timet; item Senecae m libus moralis philosophiae dicentis: hic est ille homo honestus, non apice purpuraue, non lictorum insignis ministerio, sed nulla re minor, qui cum mortem in uicinia uidit, non sic perturbatur tamquam rem nonam uiderit, qui siue toto corpore tormenta patienda sunt siue flamma ore rapienda est siue extendendae per patibulum manus, non quaerit quid patiatur, sed quam bene. qui autem deum colit, haec patitur nec timet: ergo iustus est. his rebus efficitur ut neque uirtutes neque uirtutum exactissimos limites nosse ant tenere possit omnino quisquis est a religione dei singularis alienus. Sed omitper-. spiciunt etiam quae sciunt aut qui quoniam se putant scire quae nesciunt, inepte adroganterque desipiunt.revertamur quibus solis a Deo veritas revelata, et coelitus missa sapientia est, faciamus quae jubet illuminator noster Deus: sustinea
Abbreviated transcription (Latin):
asserut priuare aĩum uita uolũt. Suia
uita ac fuosa ẽ mmors quieta quedã etiã
recte ꝓuirtutib hnt: Sed etꝵ modubõ
tenet Untus ẽ cõstatia nõ ut inferetibus
miuxia resistamus Hlis enĩ cedendũ est
quod cur fteri debeat. mox docebo Sedut
iubentib facere nos contra legem dei tõ¬
traq uistitia nullis mixus aut suppliciis
terrcamur quominus dei iussione hots
relinquer̃ ac fidem ꝓdere mortem suscipet
malimus. libextatemq defendamꝰ ad uersus
impotentiũ stultã uecordeq uiolentia: & oes
seculi minas atꝗ terrores fortitudine animi
proriocemus. Sic ea que alii timẽt excelsa &
insuperabili mẽte dolorẽ mortẽq calcamus
Hec ẽ uirtus. hec uera cõstantia: in hoc tuen¬
da & cõseruada solo ut nllus nos tẽror
nlła uis a deo possit auertere. Uera igit᷑
Ciceronis illa snĩa est. Nemo inquit iustus
põt̾ ẽẽ qui morie qui dolorẽ. qui exiliũ.

Expanded text:
adsernnt, priuare animum uita uolunt, quia adsernnt, priuare animum uita uolunt, quia uita actuosa est, mors quieta. quaedam etiam recte pro uirtutibus habent, sed earum modum non tenent. uirtus est constantia, non ut inferentibus iniuriam resistamus — his enim cedendum est; quod . cur fieri debeat mox docebo —, sed ut iubentibus facere nos contra legem dei contraque iustitiam nullis minis aut suppliciis terreamur, quominus dei iussionem iussrelinquere ac fidem prodere mortem suscipere malimus libertatemque defendamus aduersus inpotentium stultam uecordemque uiolentiam et omnes saeculi minas atque terrores fortitudine animi prouocemus. sic ea quae alii timent, excelsa et insuperabili mente dolorem mortemque calcabimus. haec est uirtus, haec uera constantia, in hoc tuenda et conseruanda solo, ut nullus nos terror, nulla uis a deo possit auertere. uera igitur Ciceronis illa sententia est: nemo inquit iustus potest esse qui mortem, qui dolorem, qui exsilium,