comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Esfesus: amazonũ opus ciuitas
asieẽ. ubi requiescit euuangelista¬
oñ si iohannes.phenicia ꝓuintiae srriȩ.
cinus partes sunt samaria. & galilea
& alia plurime. Galilea dues una
gentiũ uicina finib trroeũ intribu
neptalim altera circa tiberiadẽ
& stagnũ genesar& intribu ⁊ abulon.
Gaza ciitas in signis est palestine¬
queapud ueteres erat t̃racha¬
gallis uocabulũ trahens quimn au̾¬
xiliũ a rege brchiniȩ uocati regnũ
cũ eo acta uictoria diuisor̃ sic que
deinde grecis admixti primogallo¬
greci postea galatesunt appellati.¬
Hadrumetus ciuitas est inbithan
ontmutis tia regione africe. Hadria nom̃ ci

Expanded text:
opus civitas Asiae est, ubi requiescit evangelista Joannes. Phoenicia provincia est Syriae cujus partes sunt Samaria et Galilaea et aliae plurimae. Galileae duae sunt, una gentium vicina finibus Tyriorum in tribu Nephtalim, altera circa Tyberiadem et stagnum Genesareth in tribu Zabulon. Gaza civitas insignis est Palaestinapud veteres erat terra ChaGallis vocabulum trahens, qui in auxilium a rege Bithyniae vocati, regnum cum eo acta victoria diviserunt, sicque deinde Graecis admixti, primo Gallograeci, postea Galatae sunt appellati.Hadrumetus civitas est in antia regione Africae. Adria nomen ci
Abbreviated transcription (Latin):
tãquã aurũ infornace ꝓbaũ illos &
quasi holochausti hostiã accepit illos
quia nimirũ quos in camino tribu¬
lationis fideles ꝓbauerit: hos ingau¬
dio retributionis quasi placabilẽ
sibi hostiã ad sumit. Et bene paci¬
entia sc̃oꝵ auro assimulatꝰ. qx sicut
in in&allis p̃tiosius auro aliquid ñ
ẽ. ita hec apud dñm omni ẽ. laude
clarum ignib examinatꝰ: ꝓbatũ ue¬
ro. foras cur sit fulgoris apparebit
ita fideliũ constantiã int̃fideliũ
quidẽ praessuras contẽptibiles ui¬
det᷑ ac stultã sed ubi tẽpus recri¬
butionis finito certamine tribu¬
lationũ ad fuerit tunc quante
fuerit gloriȩ quantũ flamis pas¬
sionũ ꝓfecerit eo uirtus ostendit᷑.¬

Expanded text:
Tanquam aurum in fornace probavit illos, et quasi holocausti hostiam accepit illos . Quia nimirum quos in camino tribulationis fideles probaverit, hos in gaudio retributionis quasi placabilem sibi hostiam assumet. Et bene patientia sanctorum auro assimilatur, quia sicut in metallis pretiosius auro aliquid non est, ita haec apud Deum omni est laude clausum ignibus examinatur, prolatum vero foras cujus sit fulgoris apparebit, ita fidelium constantia inter infidelium quidem pressuras contemptibilis videtur ac stulta; sed ubi tempus retributionis, finito certamine tribulationum, adfuerit, tunc quantae fuerit gloriae quantum flammis passionum profecerit, eorum virtus ostendit
Abbreviated transcription (Latin):
Ideo dix̃ totius consolationis q eos
bene atq ꝑfecte in laborib: conso¬
latꝰ & consolatio cũ tribulatione con¬
peniat. sicut dicit inpsalmo. Secun¬
dũ multitudinẽ doloꝵ meo ex hor¬
tadiones tue delectauer̃ animã meã
inocigrusulaciorae et c̃¬

Expanded text:
Ideo dixit totius consolationis, quia eos plene atque perfecte in laboribus consolatur, et consolatio cum tribulatione compensat, sicut dixit in psalmo: Secundum multitudinem dolorum meorum consolationes tuae delectaverunt animam meam . In omni tribulatione et c
Abbreviated transcription (Latin):
facer&. acceptis autẽ ad fran¬
gendũ panib dñs gratias agit.
ut & ipse quantũ desalute ge¬
neris humani congaudeat os¬
tendat. &nos agendas somꝑ
dõ gratias inform&. Cũ uel
terreno pane carne uł animã
celesti suꝑnagratia largien¬
te reficim:¬
pisciculos paucos eg ip

Expanded text:
faceret. Acceptis autem ad frangendum panibus, Dominus gratias agit, ut et ipse quantum de salute generis humani congaudeat ostendat, et nos ad agendas semper Deo gratias informet, cum vel terreno pane carnem vel animam coelesti superna gratia largiente reficimpisciculos paucos, et ip
Abbreviated transcription (Latin):
Ceruus qr cũ informa dĩ ẽ&.
formã serui.ẽ. dignatus ad sũ¬
mere. Ostendit eũ appellari
seruũ. qui sit formatus ab utero
qui & inpsalmo dic̃. deuentra
matris meae ds̃ meus estu &is¬
rahel. quia natus desemine iu¬
deorũ qđq denullo alio seruor
intellegi potest. iugit̃ quia in
te glorificabor dicit eñi &ip¬
se in euangelio. pater glorifi¬
caui nomen tuũ. Qui inpsalmo
loquit̾. exsurge gloria mea
exsurge psalteriũ & crchara.
idẽ omniũ uirtutum chorus.
Sig salus mea usꝗ ad ext

Expanded text:
ervus, quia cum in forma Dei esset, formam servi est dignatus assumere . Ostendit eum appellari servum, qui sit formatus ex utero, qui et in Psalmo dicit: De ventre matris meae, Deus meus es tu. Et Israel, quia natus de semine Judaeorum, quodque de nullo alio servorum intelligi potest, jungitur: Quia in te glorificabor. Dicit enim et ipse in Evangelio: Pater glorificavi nomen tuum , qui in Psalmo loquitur: Exsurge gloria mea, exsurge psalterium et cythara , id est omnium virtutum chorus. sis salus mea, usque ad ext
Abbreviated transcription (Latin):
gui dolum. Nolus non dolor
sed fraus intellegit. quando ali¬
ud corde tenetur aliud exore
profertur. decliner amalo

Expanded text:
ur dolum. Dolus non dolor, sed fraus intelligitur, quando aliud corde tenetur, aliud ex ore profertur. Declinet a malo
Abbreviated transcription (Latin):
es quadracenas una mua:
accepi. Quinq uicib: tricenas
& nouenas quasi trans gressor
legis accipit teꝵ uircis cę

Expanded text:
es quadragenas una minus accepi. Quinque vicibus tricenas et novenas, quasi transgressor legis accepit. Quod dici
Abbreviated transcription (Latin):
cienq Idem positũ est contra
illa q dicta sunt qñm dum illa
sunt commutabilia dñs semper
immutabilis ꝑ seuerat. ipse om¬
nipotentiã eius designat quia
reuera ipse est cum se diguna
semꝑ operatur esse naturam
eius subbreuitate declarat.
Sic istis tribus uersibus. &
mutatio creaturarũ & ꝓterni¬
tatis dñi mirabili breuitate

Expanded text:
cient. Idem positum est contra illa quae dicta sunt, quoniam dum illa sint commutabilia, Dominus semper immutabilis perseverat: ipse omnipotentiam ejus designat, quia revera ipse est, cum se digna semper operatur, esse naturam ejus subsequenter declarat, sic istis tribus versibus, et mutatio creaturarum, et aeternitas Domini mirabili brevitate
Abbreviated transcription (Latin):
cipio apud đm alii magnalia quȩ
in homine gessit ꝑhibent ille
qđ omnem creaturã uisibilem
& inuisibilẽ ꝑ ipsum đm pater
fecerit doc& dicens: uniuersa¬
& enim creata ꝑ ipsum facta s̃
maior minor superna inferna
spiritalis corporalis nulla enĩ
forma nulla conpages nulla
concordia parcium: nulla qua¬
lis cumq substantia que potest
habere pondus numerũ m̃surã
esse potest : nisi ꝑ illud uerbum
& ab illo uerbo creatore cui dictũ
est om̃a in mensura innumero & pon

Expanded text:
cipio apud Deum. Alii magnalia quae cipio apud Deum. Alii magnalia quae in homine gessit perhibent ille quod omnem creaturam visibilem et invisibilem, per ipsum Deum Pater fecerit, docet, dicens: Omni enim creatura per ipsum facta est, major, minor, superna, inferna, spiritalis, corporalis, nulla enim forma, nulla compages, nulla concordia partium, nulla qualiscunque substantia, quae potest habere pondus, numerum, mensuram, esse potest, nisi per illud Verbum, et ab illo Verbo creatore, cui dictum est: Omnia in me
Abbreviated transcription (Latin):
uerbũ dico cum dico đs quam
breue est qđ dixi: quattuor
litteras & sillabas duas num quid¬
nam hoc totũ est ds̃ quattuor
littere & syllabe duȩ an quantũ
hoc uile est tantũ carum est
qđ in eis intellegitur quid fac¬
tũ est incorde tuo cũ audiss&
ds & quid factũ est in corde meo
cum dicerem ds. magna & summa
quedam substantia cogitata est
uiua perpetua omnp̃s infinita
ubiq praȩsens ubiq tota nusquã
exclusa quando ista cogitas hoc
est uerbũ deđo in corde tuo Eu¬
angeliste xp̃m extẽpore natũ
describunt Iohannes eundem
in principio fuisse testatur di¬
cens in principio erat uerbum
alii inter homines eum subito
a paruisse cominemorant: ille
ipsum apud đm semꝑ fuisse decla¬
rat dicens & uerbum erat apud
đm alii enim uerum hominem
ille ipsum uerũ confirmat ipse
đm dicens & ds̃ erat uerbũ alu
hominẽ eum apud homines tẽ¬
poraliter conuersatũ: ille đm̃
apud đm in principio manentẽ
ostendit dicens hoc erat in prin¬

Expanded text:
verbum dico, cum dico, Deus. Quam breve est quod dixi, quatuor litteras, et duas syllabas! Numquidnam hoc totum est Deus, quatuor litterae, et duae syllabae? An quantum hoc vile est, tantum charum est quod in eis intelligitur? Quid factum est in corde tuo, cum audisses, Deus? Quid factum est in corde meo, cum dicerem, Deus? Magna et summa quaedam substantia cviva, perpetua, omnipotens. infinita, ubique praesens, ubique tota, nusquam exclusa, quando ista cogitas, hoc est, verbum de Deo in corde tuoex tempore natum describunt, Joannes eumdem in principio fuisse testatur, dicens: In principio erat Verbum. Alii inter homines eum subito apparuisse commemorant, ille ipsum apud Deum semper fuisse declarat, dicens: Et Verbum erat apud Deum. Alii eum verum hominem, ille ipsum verum confirmat esse Deum, dicens: Et Deus erat Verbum. Alii hominem eum apud homines temporaliter conversatum, ille Deum, apud Deum in principio manentem ostendit, dicens: Hoc erat in prin
Abbreviated transcription (Latin):
iȩ Solent arriani
ꝓponere quiã cũ dixiss& fiat.
lux. pater preceperit filius oboe¬
dierit: sed ecce ostendimus quia
suo uerbo cuncta perfecit
perens omnia in quid hoc est
gubernans si quidẽ cadentia.
& ad nihilum tendentia contin&
non enim minus est continere
mundũ quã fecisie sed si oport&
aliquid aut auus dicere: ad huc
amplius est Mam faciendo qui¬
dem ex nullis exsistentib rerũ
essentia ꝓductae ĩ in continen¬
do ueroq facta sunt quȩ ad ni¬
hilum redeant continentur.
hic ergo dum reguntur & ad in¬
uicẽ sibi repugnantia coaptant᷑
magnũ & ualde mirabile plu¬
rime que uirtutis indicium
declaratur
purcatiorẽ
peccatorũ paciens

Expanded text:
e. Solent Ariani proponere: Quia cum dixisset Deus: Fiat lux , Pater praeceperit, Filius obedierit. Sed ecce ostendimus quia suo verbo cuncta perfecit: Ferens omnia, inquit, hoc est, gubernans, siquidem cadentia et ad nihilum tendentia continet. Non enim minus est, continere mundum quam fecisse. Sed si oportet aliquid audacius dicere, adhuc amplius est. Nam in faciendo quidem ex nullis existentibus rerum essentiae productae sunt; in continendo vero, quae facta sunt, ne ad nihilum redeant, continentur. Hic ergo dum reguntur, et ad invicem sibi repugnantia coaptantur, magnum et valde mirabile plurimaeque virtutis indicium declaratur. Purgationem peccatorum faciens
Abbreviated transcription (Latin):
Hȩ mulie¬
res relegiosȩ & scientes erant.
quas apłs ut ad iuu& eas germa¬
nũ ad man&. qđ dicit mecũ la¬
borauer̃ sub audit̾ in uerbo fidei
p̃dicando docebant. dicebant
eñi in suo sexu ꝑdom inecclesus
autẽ reticebant: ab ipso eñi paulo
p̃dicandi officiũ mulierib meccła
tollit̾ ubi ait. Mulieres ineccła tace¬
ant.
cũ clemente et cecre¬
ris adiugorub: meis

Expanded text:
e mulieres religiosae et scientes erant, quas Apostolus ut adjuvet eas Germanum admonet. Quod dicit: Mecum laboraverunt, subauditur in verbo fidei praedicando. Docebant enim in suo sexu per domos, in ecclesiis autem reticebant. Ab ipso enim Paulo praedicandi officium mulieribus in Ecclesia tollitur, ubi ait: Mulieres in Ecclesia taceant. Cum Clemente et caeteris adjutoribus meis
Abbreviated transcription (Latin):
lo reddertes Sima
imalũ
inferre peccare reddere ma¬
lũ iustũ non est sed simile pec¬
catũ est aut ut ego arbitror
&iam grauius Niam ille qui
malũ prior intulit forsitan
ñ sensit malũ esse qđ facer&
qui autẽ reddit malũ & ipso
qui ad olescendũ motus est
confessus est sensisse malum
esse qđ reddit & ideo respici¬
endũ est ad eũ qui dix̃ mihi.
uindictã ego reribuã dic̃ dñs¬
humana sapientia ẽ siqueram
uicẽ reddere inimicis stultitia
est in hoc scło si ꝑcucienti &
aliam max illã prebeamus.
qđ si tante pacientiȩ & hu¬
militatis fuerimus non solũ
apud đm sed &iam apud liomi¬
nes poterimus ꝓbabiles aparire

Expanded text:
lo reddentes. Si malum inferre, peccare est, reddere malum justum non est, sed simile peccatum est, aut, ut ego arbitror, etiam gravius. Nam ille qui malum prior intulit, forsitan non sensit malum esse quod faceret. Qui autem reddit malum, eo ipso, quo ad ulciscendum motus est, confessus est sensisse malum esse quod reddit, et ideo respiciendum semper est ad eum qui dixit: Mihi vindicta et ego retribuam . Humana sapientia est, si quaeramus vicem reddere inimicis, stultitia est in hoc saeculo, si percutienti et aliam maxillam praebeamus. Quod si tantae patientiae et humilitatis fuerimus, non solum apud Deum, sed etiam apud homines, poterimus probabiles apparere.
Abbreviated transcription (Latin):
rat copulata coniugio ꝓph&a¬
uerat uirgo debuit &iam uidua
nequa aut ꝓfessio esse aut sexus.
& ideo anna & stipendiis uiduitatis.
& morib talis inducit᷑. ut digna
plane fuisse credatur q redẽp¬

Expanded text:
rat copulata coniugio, prophetauerat uirgo, debuit etiam uidua, ne qua aut professio deesset aut sexus. et ideo Anna et stipendiis uiduitatis et moribus talis inducitur, ut digna plane fuisse credatur, quae redem
Abbreviated transcription (Latin):
Secundũ ritũ
prouintiȩ loquitur. quima¬
iorũ criminũ ista apud ueteres
iudeos poena fuerit ut in pro¬
fundũ ligato saxo de mergeren¬
tur. expedit autẽ ei quia mul¬
to melius est ꝓculpa breuem
recipere poenam. quã &er¬
nis seruare cruciatibus. Non¬
S enim uindicabit dñrbis in id¬
Cipsum. Item ꝑ mola asinariam
secularis uitae circuitus acla¬
bor exprimitur & ꝓfundum
maris extrema dampnatio
designatur. Qui ergo ad sc̃ita¬
tis speciem deductos uel uer¬
bo c&eros destruit. Uel exem¬
plo melius ꝓfecto erat ut himc
ad mortem sub ex teriori habitu
terrena acta constringerent quã
iacra officia inculpa c&eris imi¬
tabilem de monstrar&. ut cumq¬

Expanded text:
Secundum ritum provinciae loquitur, quo majorum criminum ista apud veteres Judaeos poena fuerit, ut in profundum ligato saxo demergerentur. Expedit autem ei, quia multo melius est pro culpa brevem recipere poenam, quam aeternis servire cruciatibus. Non enim judicabit Dominus bis in idipsum. Item per molam asinariam saecularis vitae circuitus ac labor exprimitur, et per profundum maris extrema damnatio designatur. Qui ergo ad sanctitatis speciem deductus, vel verbo caeteros destruit, vel exemplo, melius profecto erat, ut hunc ad mortem sub exteriori habitu terrena acta constringerent, quam sacra officia in culpa caeteris imitabilem demonstrarent. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
solus centurio glorificauit dm̃ sed
& milites quicũ eo erant custodi¬
entes ilim. Sicut matheus scribit
uiso terre motii & his quae fiebant
timuer̃ ualde dicentes uere dĩ fi¬
lius erat iste quanta ergo cecitas
iudeorũ. quitot ꝑdnm uirtutib
factis tantis in morte illius aparen¬
tib signis credere respuerent & in¬
sen sibilioros gentibus dm̃ glorificare
uel timere contẽpserunt: unde
merito ꝑcenturionẽ fides ecclesiae
designatur: quae uelo misteriorũ
celestiũ ꝑ mortẽ dñi reserato con¬
tinuo ihim &uere iustũ hominẽ:
&uere dĩ filiũ sr̃nagoga tacendo
confirmat. Nã & ipsa suma centena¬
riaq inflexu digitorũ sicut & supra
memoratũ est desinistra transit in
dextrã ecclesiae sac ram̃tis: & fides ap¬
tiss̃me congruit. Cui ꝓlege euan¬
geliũ creditũ ꝓpt̃ rediuitis regnũ
est celeste ꝓmissũ erani autẽ¬
iBi mulaeres multe. et c̃
Hoc est quod ipse dñs inpsalmo
explicita su& passionis seriae patri

Expanded text:
avit Deum, sed et milites qui cum eo erant custodientes Jesum sicut Matthaeus scribit, viso terrae motu et his quae fiebant, timuerunt valde dicentes: Vere Dei Filius erat iste . Quanta ergo caecitas Judaeorum, qui tot per Dominum virtutibus factis, tantis in morte ejus apparentibus signis, credere respuerunt, et insensibiliores gentilibus Deum glorificare vel timere contempserunt. Unde merito per centurionem fides Ecclesiae designatur quae, velo mysteriorum coelestium per mortem Domini reserato, continuo Jesum et vere justum hominem, et vere Dei Filium synagoga tacente confirmat. Nam et ipsa summa centenaria, quae in flexu digitorum, sicut et supra memoratum est, de sinistra transit in dexteram, Ecclesiae sacramentis et fidei aptissime congruit, cui pro lege Evangelium creditum, pro terrae divitiis regnum est coeleste promissum. Etibi mulieres multae a longe, etc. Hoc est, quod ipse Dominus in Psalmo explicita suae passionis serie patri
Abbreviated transcription (Latin):
tores s̃. & scđm scientiã nequaquã
eis nocere possunt sed palmã
magis patientiae equanimiter
tolerantib adferunt: econtra
illis qui in rogant poenã ac cumu¬
lando &ernã plurimũ nocent
Siquis autẽ huius modi aduer¬
sis uictus deuicit: ñ hinc ille qui
malũ intulit. sed ipse sibi qͥhoo
pacient̃ ferre recusauit nocuit:
Meꝗ eñi dom quã uir sapienis
edificauit ideo ñcecidit qͥa uio
lentias tẽpestatũ ñ ꝑtulit: sed qr
fundata erat supra pexrã. Mec
rursus ea quã stultus stulte fa¬
bricauit. ideo cecidit quia pul¬
sara tẽpestatib est sed q suꝑ arenã
posita erat. Utrã ꝗ & eñi equalit̃
aduersitas feriens tẽptauit sed
uni firmitas fundam̃ti coronã
ꝑ seuerantiae tribuit. alteram
fragilis struturae stultitia straũ
Sed et siquid paticoii ꝓp¬
geir iusgiciamm seagi

Expanded text:
oc secundum scientiam, nequaquam eis nocere possunt, sed palmam magis patientiae aequanimiter tolerantibus afferunt, et contra illis qui irrogant poenam accumulando aeternam plurimum nocent. Si quis autem hujusmodi adversis victus deficit, non huic ille qui malum intulit, sed ipse sibi qui hoc patienter ferre recusavit nocuit. Neque enim domus quam vir sapiens aedificavit, ideo non cecidit qlentias tempestatum non pertulit, sed quia fundata erat supra petram ; nec rursus ea, quam stultus stulte fabricavit, ideo cecidit, quia pulsata tempestatibus est, sed quia super arenam posita erat. Utramque etenim aequaliter adversitas feriens tentavit, sed uni firmitas fundamenti coronam perseverantiae tribuit, alteram flagellis structurae stultitia stravit. Sed et si quid patimini propter justitiam, beati
Abbreviated transcription (Latin):
in marti res uenerandos & cetera
fideliũ plebem distinguitur ap¬
tissime designari alba enim ueste
induitur cum munda iustorũ
confessione circum datur.
purpura siue cocco uestitur
cum intriumpho gloriosorum
martrrum gloriatur
et pleotertes cono¬
Raco despitis posu

Expanded text:
in martyres venerandos, et caeteram in martyres venerandos, et caeteram fidelium plebem distinguitur, aptissime designari. Alba enim veste induitur, cum munda justorum confessione circumdatur. Purpura sive cocco vestitur, cum in triumpho victoriosorum martyrum gloriatur. Et plectentes coronam de spinis, posu
Abbreviated transcription (Latin):
plausto inpeccatorũ ꝓlapso di¬
cebat terra tua spinas &tri¬
bulos germinabit tibi qđ est
aꝑte dicere conscientia tua
punctiones tibi & aculeos ui¬
tiorũ ꝓcreare non desist&
qđ uero iuxta euangeliũ luce
dñs apud herodẽ alba ueste
induit̾ inceteris uero euan¬
gelistis amilitib pilati sub coc¬
cino siue purpureo habitu in¬
lusus esse ꝑ hib&ur conlata
utraq narratione in uno in no¬
centia & castitas ad sũpte hu¬
manitatis in altero aũ ueritas
passionis ꝑ quã ad gloriã regni
in mattalis ess& preuenturus
exprimit᷑ Sicut enim purpura
colorẽ sanguinis qui ꝓ nobis
effusus est imitatur. ita & habitus
regni qđ post passionẽ intrauit
nobisq intrandũ pate fecit insinuat
uerũ quia dixit apłs quot quot
enim in xp̃o baptizati estis xp̃m in¬
dustis & isaias dño de electis ho¬
minib: his uelut ornam̃to uestieris
potest in hoc utroq dñi habitu om¬
nis electorũ eius multitudo qđ

Expanded text:
plasto, in peccatum prolapso diplasto, in peccatum prolapso dicebat: Terra tua spinas et tribulos germinabit tibi , quod est aperte dicere: Conscientia tua punctiones tibi, et aculeos vitiorum procreare non desistet. Quod vero juxta Evangelium Lucae Dominus apud Herodem alba veste induitur, in caeteris vero Evangelistis a militibus Pilati, sub coccineo sive purpureo habitu illusus esse perhibetur, collata utraque narratione, in uno innocentia, et castitas assumptae humanitatis, in altero autem veritas passionis, per quam ad gloriam regni immortalis esset perventurus exprimitur. Sicut enim purpura colorem sanguinis, qui pro nobis effusus est, imitatur, ita et habitus regnum, quod post passionem intravit, nobisque intrandum patefecit, insinuavit. Verum quia dixit Apostolus: Quotquot enim in Christo baptizati estis, Christum induistis, et Isaias Domino de electis omnibus: His velut ornamento vestieris . Potest in hoc utroque Domini habitu, omnis electorum ejus multitudo, quae
Abbreviated transcription (Latin):
seuerat
usq: in p̃sentẽ diẽ hȩc in p̃catio
suꝑ iudeos & sanguis dñi ñ aufer&ꝰ.
ab eis unde ꝑ isaiam loquit᷑ si le¬
uaueritis adme man: ñ ex audiã
eos manus ur̃ȩ sanguine plene s̃
Tunc milites ex euntes iłm cla¬
midem coccineã circũ deder̃ ei uł
secđm marcũ induunt eũ purpura
Progenia enim purpora clamis
illa coccinea ab inludentib ad hi¬
bita erat : & est rubra quȩdam pur¬
pora cocco simillima potest &iã
purpora quã indutus ẽ dñs ipsa ei :
caro quã passionib obiecit insi¬
nuatꝰ dequa prȩmissa dixerat
ꝓph&a quare ergo rubrũ ẽ
indum̃tũ tuũ & uestim̃ta tua
quasi calcantiũ intore ulari in
coronauero quã portabat spi¬
nea nr̃orũ susceptio peccatorũ
ꝓqua mottalis fieri dignatus ẽ
ostendit᷑ iuxta qđ precursor
ipsius testimoniũ ei ꝑ hibens ait
ecce agnꝰ di ecce qui tollit pecca¬
ta mundi. Miamq inspinas insig¬
nificatione peccatorũ poni so¬
lere testatꝰ ĩpse dñs qui ꝓto¬

Expanded text:
severat usque in praesentem diem haec imprecatio super Judaeos, et sanguis Domini non aufertur ab eis, unde per Isaiam loquitur: Si levaveritis ad me manus, non exaudiam vos, manus vestrae sanguine plenae sunt. Tunc milites exuentes Jesum, chlamidem coccineam circumdederunt ei. Vel secundum Marcum, induunt eum purpura. Pro regia enim purpura chlamis illa coccinea ab illudentibus adhibita erat, et est rubra quaedam purpura cocco simillima. Potest etiam purpura qua indutus est Dominus, ipsa ejus caro quam passionibus objecit insinuatur, de qua praemissa dixerat Propheta: Quare ergo rubrum est indumentum tuum, et vestimenta tua, quasi calcantium in torculari. In corona vero quam portabat, spinea nostrorum susceptio peccatorum, pro qua mortalis fieri dignatus est ostenditur, juxta quod praecursor ipsius testimonium ei perhibens ait: Ecce agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Namque spinas in significatione peccatorum poni solere testatur ipse Dominus, qui proto
Abbreviated transcription (Latin):
hunc enim canticũ nouũ cantat.
qui uetere homine deposir
ꝑ gratiã baptismatis inuocat᷑
feliciter Iste cantus est qui
m̃tẽ purissimã consolatur
qui medullitus delectatur
hunc nouus homo cantare de¬
b& canticũ nouũ non u&us
qui nec dũ adȩ peccata depo¬
suit Nouus itaq canticus est:
quia num quã tale antea mun¬
dus audiuit. nouus qđ nulla ue¬
tustate sordescat. sed semꝑ in sui
dignitatis gratia ꝑ seuer&
ange sedẽ Sedes dĩ ecclesia
est ꝑfecta: que meruit cȩlum
esse eo qđ sit habitaculũ dĩ Se¬
des sunt dñi saluatoris. quos
ille sua maiestate iam possid&
sicut legit᷑ sedes sapientiȩ ani¬
ma iusti
et ante quat quor
arimalia C

Expanded text:
Hoc enim canticum novum cantat, qui, veteri homine deposito, per gratiam baptismatis innovatur feliciter. Iste cantus qui mentem purissimam consolatur, qui medullitus delectatur, hoc novus homo cantare debet canticum novum non vetus, qui necdum Adae peccata deposuit. Novus utique cantus est, quia nunquam talem antea mundus audivit. Novum. Quod nulla vetustate sordescat, sed semper in sui dignitatis gratia perseveret. Ante sedem. Sedes Ecclesia est perfecta, quae meruit coelum esse, eo quod sit habitaculum Dei. Sedes sunt Salvatoris Domini, quas ille sua majestate jam possidet, sicut legitur: Sedes sapientiae anima justi est . Et ante quatuor animalia
Abbreviated transcription (Latin):
defructu manuũ suarũ plantaũ
qr ñ solũ uerbo apłi apostolauq
successores sed amiraculo &bo¬
ne operationis doctrina creden¬
tere possit. & quos cũq: dociles
inuenerit hos data pecunia urb
inseruitiũ xp̃i emit atq in eis
uineã xp̃i plantare uł potius cos
uineã xp̃i facere satagit accINx

Expanded text:
 suarum plantavit, quia non solum verbo apostoli, apostolorumque successores, sed et miraculo et bonae operationis doctrina credentere possit, et quoscunque dociles invenerit, hos data pecunia verbi in servitium Christi emit, atque in eis vineam Christi plantare, vel potius eos vineam Christi facere sa
Abbreviated transcription (Latin):
putiũ in duob istis nominib
habes om̃s gentes bene metre¬
te ĩ his duob: parietib lapis
angularis. factus est xp̃m osten¬
damus eternas metretas in ip¬
sis gentib tres erant filii noe
ꝑ quos reparatũ genus homi¬
nũ quib apłs ait accipimus
m̃surã ꝑtingendi usq ad uos.
ecce habes &tres metretas
ingentib capientes singule
metretas binas uol ternas.
or scripture sc̃ȩ auctores mo¬
do detantes patre: tantũ locunt᷑¬
& filio modo &iam sp̃s sõi faci¬
unt m̃tionẽ in binis. uel ter¬
nis totãq unus ds̃ est intelle¬
ge trinitatẽ. Sed quantũ int̃
illũ quo scripture ante aduentũ
saluatoris in tellegebant᷑ & eum
quẽ ueniens ipse reuelauit apłis
eorũq discipulis ꝑ petuo sequendũ

Expanded text:
putium, In duobus istis nominibus, habes omnes Gentes, binae metretae sunt. His duobus parietibus, lapis angularis factus est Christus, ostendamus et ternas metretas in ipsis gentibus. Tres erant filii Noe, per quos reparatum est genus hominum. Quibus Apostolus ait: Accepimus mensuram pertingendi usque ad vos. Ecce habes et tres metretas in Gentibus. Capientes singulae metretas binas vel ternas, quia Scripturae sanctae auctores, modo de Patre tantum loquuntur et Filio, modo etiam Spiritus sancti faciunt mentionem. In binis vel ternis, totamque, unus est Deus, intellge Trinitatem. Sed quantum interillum, quo Scripturae ante adventum Salvatoris intelligebantur, et eum quem veniens ipse revelavit apostolis, eorumque discipulis perpetuo sequendum
Abbreviated transcription (Latin):
aqua uero scripture sacre sci¬
entiã designat quȩ suos audito¬
res & apeccatorũ sorde abluere
& diuine cognitionis sol& fonte
potare uasa sex quib: contine¬
bat᷑ corda sunt deuota scõrum
quorũ ꝑfectio uitȩ & fidei ad
exemplũ recte credentib posita
est ꝑ sex scłi &ates usq ad ad¬
uentũ dñi & bene lapidea sunt
uasa quia foctia sunt corda ius¬
torũ ut pote illius lapidis di¬
lectione solidata de quo petrus
apłs dicebat: adquẽ accedentes
lapidẽ uiuum & ipsi tam quam
lapides uiui suꝑ edificamini
Sec̃dm puripicatioꝵẽ iu¬

Expanded text:
Aqua autem Scripturae sacrae scientiam designat, quae suos auditores et a peccatorum sorde abluere et divinae cognitionis solet fonte potare. Vasa sex quibus aqua continebatur, corda sunt devota sanctorum, quorum perfectio vitae et fidei ad exemplum recte credendi aest, per sex saeculi aetates, usque ad Adventum Domini, et bene lapidea sunt vasa, quia fortia sunt corda justorum, ut pote illius lapidis dilectione solidata. De quo Petrus Apostolus dicebat: Ad quem accedentes lapidem vivum, et ipsi tanquam lapides vivi superaedificamini . Secundum purificationem Ju
Abbreviated transcription (Latin):
capieages sinqule me¬
tuetas Bina e uel ̃mas
Quid est ergo capiebant me¬
tretas binas uel ternas miste¬
riũ nob maxime ista locutio
commendat metre & enim
am̃sura accepit nom̃ sicut ur¬
nas & amphoras seu & alie m̃sure
metron enim m̃suras dicunt
greci non enim dictũ est capi¬
entes metretas alie bine alie
terne sed ipse sex hrdriȩ capi¬
ebant metretas binas uel ter¬
nas si ternas tantũ dicer& ani
trinitatis cũ autẽ nominatur
pater& & filius tamquã due
metrete cũ autẽ ibi intelle

Expanded text:
Capientes singulae metretas binas vel ternas. Quid est ergo: Capiebant metretas binas vel ternas? Mysterium nobis maxime ista locutio commendat. Metra enim a mensura accepit nomen, sicut urnas vel amphoras seu et aliae mensurae. Μέτρον enim mensuras dicunt Graeci. Non enim dictum est, capientes metretas, aliae binas, aliae ternas, sed ipsae sex hydriae capiebant metretas binas vel ternas. Si ternas tantum diceret, notrinitatis. Cum autem nominatur Pater et Filius, tanquam duae metretae. Cum autem ibi
Abbreviated transcription (Latin):
rogatio iħu nobis ꝓficit usquae
hodie. contra iudeos. & hi enim
qui confitentur xp̃m esse. uentu¬
rum hominẽ simplicẽ ac scm ue¬
rũ adserunt degenere dauid. in¬
terrogemus ergo eas docti ad ño
si simplex hiomo est & tantum fili
to nec ꝓpria uoluntate sed in spũ
sc̃o. Mon autẽ reprȩhenduntur
ipie & dñs dauid est ds̃ ante tẽ¬
pora manendo & filius dauit ap¬
paruit homo intemporũ fine
nascendo

Expanded text:
rogatio Jesu nobis proficit usque hodie contra Judaeos. Et hi enim qui confitentur Christum esse venturum, hominem simplicem et sanctum asserunt de genere David. Interrogemus ergo eos docti a Domino, si simplex est homo, et tantum filiuto, nec propria voluntate, sed in Spiritu sancto. Non autem reprehenduntur,ipse et Dominus David, Deus ante tempora manendo, et filius David apparuit homo in temporis fine nascendo
Abbreviated transcription (Latin):
spinis uuas neq d&xribulis ficus
colligitꝰ. Ox mens ad huc u&eris
hominis consu&udinẽ depres¬
sa simulare potest sed fructus
noui hominis ferre non potest:

Expanded text:
spinis uva aut de tribulis ficus colligitur: quia mens, adhuc veteris hominis consuetudine depressa, simulare potest, sed fructus novi hominis ferre non potest.
Abbreviated transcription (Latin):
Apłr cognationi p̃culit ut & nos
in conparationẽ dilectionis car¬
saluatoris sororis mariȩ liberos
intellegim: mat̾tere dm̃ que esse
dicantꝰ mat dñi iacobi minorit̾
&ioseph & uide quos inalio euan¬
gelio loco fr̃s dñi legim: appellatin:
Poris eñi stantes uolunt dñm in¬
deri cognati ipsius cũ iudei spirita¬
lẽ in legẽ ñquerentes se se ad custo
cogunt exire quã se ad discenda
spiritalia consenciunt ingredi
at ipse ies poriders dicexi

Expanded text:
ationi praetulit, ut et nos in comparatione dilectionis carsalvatoris sororis Mariae liberos intelligimus materterae Domini, quae esse dicatur mater Jacobi minoris, et Joseph, et Judae, quos in alio Evangelii loco fratres Domini legimus appellatos. Foris enim stantes volunt Dominum videre cognati ipsius, cum Judaei spiritualem in lege non quaercogunt exire, quam se ad discenda spiritualia consentiunt ingredi. At ipse respondens dice
Abbreviated transcription (Latin):
tenario sibi numero demonũ
addito habitat pristinã do¬
mũ & fiunt posteriora illius
populi peiora priorib mul¬
to enim nunc maiora demo¬
nũ numero possident᷑ blas¬
phemantes insina gogis suis
sessi fuerant ante legis noti¬
tiã quia aliutͤ uenturum
ñ credere aliut eũ non sus¬
cepisse qui uenerit septe¬
nariũ enim numerũ ad iunc¬
tũ diabolũ uel ꝓpter sabbatũ
intellege: uel ꝓpter numerũ
sp̃s sc̃i ut quo modo in esaiam
suꝑ uirgã deradice iesse &
florẽ qui deradice conscendit
septẽ sp̃s uirtutũ descen¬
disie narrant᷑ ita & econtra¬
rio uitiorũ numerus india.¬
bolo consecratus sit

Expanded text:
tenario sibi numero daemonum tenario sibi numero daemonum addito habitat pristinam domum, et fiunt postepopuli pejora prioribus. Multo enim nunc majore daemonum numero possidentur, blasphemantes in synagogis suis sessi fuerant ante legis notitiam. Quia aliud est venturum non credere, aliud eum non suscepisse qui venerit. Septenarium enim numerum adjunctum diabolo, vel propter sabbatum intellige, vel propter numerum Spiritus sancti, ut quomodo in Isaia super virgam de radice Jesse, et florem, qui de radice conscendit, septem spiritus virtutum descendisse narrantur , ita et e contrario vitiorum numerus in diabolo consecratus sit
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatis non cognoscere: quã
post agnitionẽ retrorsũ con¬
uerti qđ iniuda traditore uel
srmone mago cȩterisq talibus
specialiter legimus impletũ qđ
autẽ generaliter hȩc parabola
tendat ipse secđm matheũ salua¬
tor ex posuit ubi ea terminata
mox subdidit dicens sic erit &
generationi huic pessime idest
qđ deuno quo lib& specialiter
geri solere narrari hoc in toto
generaliter huius populi genti
geri non desinit: Inmundus quip¬
pe sp̃s exiuit aiudȩis quando
acciperunt legem & ambu lauit
ꝑloca arida querens sibi requiẽ
expulsus uidelic& aiudeis. am¬
bulauit ꝑgentiũ solitudinis
quȩ cũ postea dño credidissent
ille non inuento loco innationib
dix̃ Reuertar in domũ meã pris¬
tinã unde exiui habebo iudeos
quos ante dimiserã & ueniens
inuenit uacantẽ scopis munda¬
tã uacabat enim templũ iudeoꝵ
lorũ prȩsidia non habebant &¬
ornati erant suꝑ fluis obserua¬
tionibus phariseorũ reuer¬
titur ad eos diabolus & sep¬

Expanded text:
am post agnitionem retrorsum converti. Quod in Juda traditore, vel Simone mago, caeterisque talibus, specialiter legimus impletum. Quo autem generaliter haec parabola tendat, ipse secundum Matthaeum Salvator exposuit, ubi, ea terminata, mox subdidit dicens: Sic erit et generationi huic pessimae. Id est, quod de uno quolibet specialiter geri solere narravi, hoc in tota generaliter hujus populi gente geri non desinit. Immundus quippe spiritus exivit a Judaeis, quando acceperunt legem, et ambulavit per loca arida quaerens sibi requiem, expulsus videlicet a Judaeis ambulavit per gentium solitudines, quae cum postea Domino credidissent, ille non invento loco in nationibus, dixit: Revertar ad domum meam pristinam, unde exivi, habebo Judaeos quos ante dimiseram: Et veniens invenit vacantem, scopis mundatam. Vacabat enim templum Judaeorlorum praesidia non habebant, et ornati erant superfluis observationibus Pharisaeorum, revertitur ad eos diabolus, et sep
Abbreviated transcription (Latin):
tatis nom inꝑtit ita & solus pater
qui creat᷑ ẽ. ominiũ & uni uersorũ
causa substantia prestat c&eris ut
patres eẽ. dicantꝰ. queritꝰ uero quo¬
modo causa & in caelis abeo omnis
pat̃nitas appelletꝰ. quomodo nos
patriarchas & ꝓph&as nr̃as patres
dicim: ita puto &angelos ceteras¬
ꝗuirtutes habere principes sin
generis in calestib quos patres
gaudeant appellare. archangelos
eñi. nisi angeloꝵ dici ñ potest & do¬
minatio principatus & potestas.
nisi inferiores subiectos habeant
ñuocant. potest ergo & hoc dici

Expanded text:
tatis nomen impertit, ita et solus pater, qui creator est omnium et universorum causa, substantia, praestat caeteris, ut patres esse dicantur. Quaeritur vero quam ob causam et in coelis ab eo omnis paternitas appelletur. Quomodo nos patriarchas et prophetas nostros patres dicimus, ita puto et Angelos caeterasque virtutes habere principes sui generis in coelestibus, quos patres gaudeant appellare. Archangelus enim nisi angelorum dici non potest, et dominatio principatus et potestates nisi inferiores subjectos habeant, non vocantur. Potest ergo et hoc dici
Abbreviated transcription (Latin):
Uigilent itaq nato dño pasto¬
res supra gregem ouiũ suarum
significent ei: dispensatione ma¬
nifesta uigilaturos in ecclesia pas¬
tores animarũ castarũ quib dicato
pascito qui in uobis est gregẽ dĩ

Expanded text:
igilent itaque nato Domino pastores supra gregem ovium suarum, significent ejus dispensatione manifestata vigilaturos in Ecclesia pastores animarum castarum. Quibus dicatur: Pascite, qui in vobis est, gregem Dei
Abbreviated transcription (Latin):
Hec &iã ipsa iã erdẽ ciuitatis
transinigratio testatꝰ. ꝗdũ nec in eo
loco constructa ẽ. ubi extra portã
fuerat dñs crucifixuis prior illa
hierusalẽ ut dicitꝰ flinditus. ẽ e uer¬
sa. Cui ex qua culpa euersionis sue
poena fuerit in lata subiungitur.

Expanded text:
ec etiam ipsa jam ejusdem civitatis transmigratio testatur, qui dum nunc in eo loco constructa est, ubi extra portam fuerat dominus crucifixus, prior illa Hierusalem, ut dicitur, funditus est eversa, cui ex qua culpa eversionis suae poena fuerit illata subjungitur.
Abbreviated transcription (Latin):
patrẽ nr̃m qui ẽ. sons bonitatis
&solẽ suũ orire fac̃ suꝑ bonus
& malos. & pluit suꝑ iustos & in¬
iustos &omnnib bene faciamus
maxime domesticis fidei id
habent. uidetꝰ mihi locus iste
posse & superiorib: coherere.
ut domesticos fidei magistros
nomin& quib supra om̃aq
putantꝰ bona ab auditoribus
suis iusserat ministrare. Idẽ.
paganis atq xp̃ianis & bonis
& malis misericardiã faciam
ne eis qđ ds̃ ñ negat denegem:
maxime tam̃ biis qui pecula¬
rẽ fidei cultũ ac relegioni ex¬
hibent famulatũ.Seqͣ sc̃i¬
Nemo pogest duoꝵ:
docirus serure.

Expanded text:
s bonitatis, et solem suum oriri facit super bonos et malos, et pluit super justos et injustos, et omnibus benefaciamus, maxime domesticis fidei, hoc Patrem. Videtur mihi locus iste posse et superioribus cohaerere, ut domesticos fidei magistros nominet, quibus supra omnia quae putantur bona ab auditoribus suis jusserat ministrare, id est, paganis atque Christianis, et bonis et malis misericordiam faciamus, ne eis quod Deus non negat denegemus. Maxime tamen his qui peculiarem fidei cultui ac religioni exhibent famulatum. EVANGELINemo potest duobus dominis servire.
Abbreviated transcription (Latin):
Non solum ab angelis & ꝓphetis
sed &iam a seniorib & reliquis
iustis generatio dñi accepit testi¬
moniũ omnis & as. &uterq sexus
euentorũ miracula fidem adstru¬
unt: uirgo generat: sterelis parit
mutus loquitur. helisab&h pro¬
ph&at magus ad orat utero
clausus exultat uidua confit&᷑
iustus expectat
et homno iste
iustus eit timoractus ex¬

Expanded text:
Non solum ab angelis et prophetis, sed etiam a senioribus, et reliquis justis, generatio Domini accepit testimonium. Omnis aetas et uterque sexus eventorum miracula fidem astruunt, virgo generat, sterilis parit, mutus loquitur, Elizabeth prophetat, magus adorat, utero clauso exsultat, vidua confitetur, justus exspectat. Et homo iste justus et timoratus ex
Abbreviated transcription (Latin):
uere diligit ĩnuid& cui:¬
cumos eũ gloriȩ uideat
uel honoris. sed omnẽ ei
felicitatẽ : quasi suã libent̃
amplectit᷑ Niagit ꝑ perã
Perperã dicit non recta
sed ꝑ uersa qđ caritas non
agit quia om̃a secdm ordi¬
nẽ facit : & omne uicium
foras penitus exeludit
&̃ in phatͦ Id est in suꝑbia¬
quȩ mater est uiciorũ non ex¬
tollitur quia plenitudinẽ
stud& possidere uirtutum
modus iste loquutionis con¬
siderandus est diligenter non
enim ꝑ se ipsa caritas aut ñ
emulari poterit aut non in¬
flari sed non omnis homo qui
eiusdem sit particeps carita¬
tis non inflatur. neq emulat᷑
Reuera ut ipsius caritatis
dono ditatus. eo modo loquutio¬
nis alibi utitur apłs dicens eũ
qui non nouerat peccatũ pro
nob peccatũ fecit. ut nos effi¬
ceremur iustitia đi in ipso
dũ non iustitia credentes ef¬
ficiamur sed participes iusti¬
tiȩ hoc est iusti ꝑfidem inue¬
niamur in xp̃o peccatũ uero

Expanded text:
vere diligit, invidit, cujuvere diligit, invidit, cujuscunque eum gloriae videat vel honoris, sed omnem ejus felicitatem, quasi suam libenter amplectitur. Non agit perperam. Perperam dicuntur non recta, sed perversa, quod charitas non agit, quia omnia secundum ordinem facit, et omne vitium foras penitus excludit. Non inflatur. Id est in suquae mater est vitiorum, non extollitur, quia plenitudinem studet possidere virtutum. Modus iste locutionis considerandus est diligenter. Non enim per se ipsa charitas, aut non aemulari poterit, aut non inflari, sed omnis homo, qui ejusdem fit particeps charitatis, non inflatur neque aemulatur, revera, ut ipsius charitatis dono ditatus. Eo modo locutionis alibi utitur Apostolus dicens: Eum, qui non noverat peccatum, pro nobis peccatum fecit, ut nos efficeremur justitia Dei in ipso, dum non justitia credentes efficiamur, sed participes justitiae, hoc et, justi per fidem inveniamur in Christo. Peccatum vero
Abbreviated transcription (Latin):
Distributio facultatũ
& contẽptio facultatum
& contẽptus prȩsentium
&iam gentiliũ philo sophus
inuenit᷑. & non nulli paga¬
norũ corpus ignib ꝓpt̃
humanũ gloriã tradider̃
Si ergo ira contra ꝓximum.
uel malitia. in corde teneat᷑ :
martrrii gloria adiri potest
consummari non potest ad¬
positũ est sicut. in euangelio
legimus multi dicent in
illis Discedite ame om̃s qui
operamini iniquitatẽ Isti
ergo labores suos uel dilec¬
tione neglecta uel uanita¬
te suscepta uel sub sequen¬
ti operũ iniquitate ꝓ di¬
derant
caritas paciensẽ
Modo singillatim descri¬
bit ipsa membra & species
caritatis. sicut. qui dicunt:
filios om̃s eorũ pacienter
portant in iurias ita qui
uel ꝓximũ uel dm̃ diligit
nullis superat᷑ iniuriis
caritas & emula gur
Emulatio & imiͣdio & inui¬
dentia in tellegitur Inmi¬
tatio ubi ait emulamini
carismata meliora hic autẽ
ꝓuidentia dicit. caritas
ñ emulatur id est nulli
uid& nemo enim illi quẽ

Expanded text:
Distributio facultatum, et contemptio facultatum, et contemptus praesentium etiam penes gentilium Philosophos invenitur, et nonnulli paganorum corpus ignibus propter humanam gloriam tradiderunt. Si ergo ira contra proximum vel malitia in corde teneatur, martyrii gloria adiri potest, consummari non potest. Sicut in Evangelio legimus: Multi dicent mihi in illis: Discedite a me, omnes qui operamini iniquitatem . Isti ergo labores suos, vel dilectione neglecta, vel vanitate suscepta, vel subsequente operum iniquitate, perdiderant. Charitas patiens est. Modo singillatim describit ipsa membra, et species charitatis. Sicut qui diligunt filios, omnes eorum patienter portant injurias, ita qui vel proximum vel Deum diligit, nullius superatur injuriis. Charitas non aemulatur. Aemulatio et imitatio et invidentia intelligitur. Imitatio ubi ait: Aemulamini charismata meliora. Hic autem pro invidentia dicit: Charitas non aemulatur, id est, nulli invidet. Nemo enim illi, quem
Abbreviated transcription (Latin):
Poterat dicere ds̃ habrahã isa ac¬
& iacob sedter nominat dm̃ ha¬
braham dm̃ isaac. dm̃ iacob ut tu
intelligas patrẽ &x filium & sp̃m
dĩ nominatio generarex. addidit
ds̃ patrũ nrorum prudent̃ enĩ
ꝑ sonas distinexit: & naturã uniuit
ql.oripicaũ piliũ suũ ihm.

Expanded text:
Poterat dicere Deus Abraham, Isaac, Jacob; sed ter nominat Deum Abraham, Deum Isaac, Deum Jacob, ut tu intelligas Patrem et Filium et SpirDei nominatio generaret addit, Deus patrum nostrorum. Prudenter enim personas distinxit, et naturam univit. Glorificavit Filiu
Abbreviated transcription (Latin):
ñ frit tuitu contigisse ut p&rus
quidẽ &audreas &filii zebedei ar¬
ti piscatores inuenirent᷑. pauł uero
arte faber tabernaculoꝵ: & illi uo¬
cati abarte capiendoꝵ pisciũ mu¬
tant᷑ & fiunt piscatores dicent e
uocatus apłi .ẽ. simili ardi suȩ trans¬
mutationẽ mutadus sit. ut sic̃
ille expiscatorib pisciũ piscatores
hamunũ factiã. ita existi faciendis
tab̾naculis trenis ad caelesti taber¬
nacula construenda trans latus
sit. Construit eñi cę̧lestia tab̃na¬
cula docens unũ quẽq uiã salutis
& beatarũ incelestib mansionũ i¬
t̃ottendens. facit tab̾ nacula pauł
& cũ abierus alẽ incircuitũ usꝗ ad il¬
liricũ repl& euangeliũ dĩ ecclesias
construendo facit &ipse tab̵ nacula

Expanded text:
non fortuitu contigisse, ut Petrus quidem et Andreas et filii Zebedaei arte piscatores invenirentur. Paulus vero arte faber tabernaculorum, et illi vocati ab arte capiendorum piscium, mutantur et fiunt piscatores hominum, vocatus Apostolus est, simili artis suae transmutatione mutatus sit, ut sicut illi ex piscatoribus piscium, piscatores hominum facti sunt, ita et iste faciendis tabernaculis terrenis, ad coelestia tabernacula construenda translatus sit. Construit enim coelestia tabernacula, docens unumquemque viam salutis, et beatarum in coelestibus mansionum iter ostendens, facit tabernacula Paulus, et cum ab Hierusalem in circuitu usque ad Illyricum replet Evangelium Dei, Ecclesias con
Abbreviated transcription (Latin):
uosis moceatt. Sub auditur
nullus. iuxta huius sententiae
locũ passiones uel ꝑsecutiones
ñ faciunt. ẽẽ. miseros sed praes¬
tantes se beatos.

Expanded text:
obis noceat? Subauditur nullus, juxta hujus sententiae locum, passiones vel persecutiones, non faciunt esse miseros, sed praestant esse beatos.
Abbreviated transcription (Latin):
gentiũ utdixim fides designat.
crulta quidẽ et alia siq¬
aia fec̃ iħs iniconis pectu
discipulorũ suorũ que
nonisunit scrpta inili¬
Bro hoc. Significat a euuan¬
gelista plurima fecisse ilm̃ signa
& miracula salutis &x p̃dicationis.
quȩ ñ sunt scripta essent ꝓpt̃
multitudinẽ illarũ rerũ que
gesta fuerant ab eo miuric aũ

Expanded text:
. Multa quidem et alia signa fecit Jesus in conspectu discipulorum suorum, quae non sunt scripta in libro hoc, significans evangelista plurima fecisse Jesum signa et miracula salutis et praedicationis quae non scripta essent propter multitudinem illarum rerum quae gestae fuerunt a
Abbreviated transcription (Latin):
exemplũ ut sequamini uestigia
eius. exemplũ tribulationũ non
delitiarũ contumeliarũ flagel¬
lorũ. dolorũ obꝓpriceũ spinarum
crucis uulnerũ mortis. Inpsalmo
scriptũ est. propter uerba labiorũ
duorũ ego custodiui uias duras.
proquȩ uerba labiorũ dĩ : nisi qui¬
b: promitoit uitam &ernã ciii
peccata ax̾a ipse ꝑgulig¬

Expanded text:
tigia ejus. Exemplum tribulationum non deliciarum, contumeliarum, flagellorum, dolorum, opprobriorum, spinarum, crucis, vulnerum, mortis. In psalmo scriptum est: Propter verba labiorum tuorum ego custodivi vias duras . Propter quae verba labiorum Dei, nisi quibus promittit vitam aeternam? Qui peccata nostra ipse pertuli
Abbreviated transcription (Latin):
toller&. pendens in humeris
haberx. ad pastorẽ ergo inquid:
&uisitatorẽ animarũ ur̃arũ.
pastorẽ uidelic&: quia pascua
nob uitae donat &ernae. pas¬
cua. inp̃senti temporaliũ prestat
gratiarũ uisitacorẽ uero ani¬
marũ nostrarũ. quia uisitauit
nos oriens exalto In luminare
his qui in tenebris x inũbra
mordis sedent . Visitat cocti¬
diae ipsã in nob quã donauit
lucẽ. nedeficiat seruando.
immo ut excrescat iuuando.
quidã codices ipsũ grecũ ha¬
bent: ad pastorẽ & ep̃m ani¬

Expanded text:
tolleret pendens in humeris tolleret pendens in humeris haberet. Ad pastorem ergo, inquit, et visitatorem animarum vestrarum. Pastorem videlicet, quia pascua nobis vitae donat aeternae, pascua in praesenti temporalium praestat gratiarum. Visitatorem vero animarum vestrarum, quia visitavit nos oriens ex alto, illuminare his qui in tenebris et in umbra mortis sedent. Visitat quotidie ipsam in nobis quam donavit lucem, ne deficiat servando, imo ut et crescat juvando. Quidam codices ipsum Graecum habent, ad pastorem et episcopum ani
Abbreviated transcription (Latin):
Num supra ad seruos specialiter
facer& sermonẽ : nunc gene¬
ralit̃ admon&: ut &iã dominis
siã instruat: qđ proeius liberati¬
one suus autor ꝑtulerit. Non enĩ
ait peccata ur̃a: sed exiã se addito
qui peccata inquid nr̃a ipse ꝑtulit
incorpore suo suꝑ lignũ eratis
erum sicut oues erranites.
Quomodo &oues dicit &erran¬
tes dũ hi qui in errore uitã ducunt:
aedorũ potius quã ouiũ nomine
censeantur. Nisi quia nouit dñs
quisunt eius : qui &x multes diu
male conuersantes sustin&
quos cam̃ inouium suarũ numero
saluandos esse p̃uidit. Sed con¬
uersi estis niunic ad pas gore¬
ttangit euuangelicã parabo¬
agnita nouem ouib indeserco
uenit uisitare unã que erra¬
uerat. Nã qđ ibi diccũ est: qđ
hanc inuentã in posuorit. in
humeros suos gaudens: hoo
ita beatus pexrus p̃misit dicens.
qui pȩccata nr̃a ipse ꝑtulit in
corpore suo suꝑ lignũ Quia m¬
mirũ ita nos redimere uoluit:
ut lignũ in quo peccata nr̃a¬

Expanded text:
Cum supra ad servos specialiter fecerit sermonem, nunc generaliter admonet ut etiam dominis siam instruit quid pro ejus liberatione suus auctor pertulerit. Non enim ait peccata vestra, sed etiam se addito: Qui peccata, inquit, nostra ipse pertulit in corpore suo super lignum. Eratis enim sicut oves errantes. Quomodo tes, cum hi qui in errore vitam ducunt haedorum potius quam ovium nomine censeantur, nisi quia novit Dominus qui sunt ejus, qui et multos diu male conversantes sustinet, quos tamen in ovium suarum numero salvandos esse praevidit? Sed conversi estis nunc ad pastoreit evangelicam parabonaginta novem ovibus in deserto, venit visitare unam quae erraverat. Nam quod ibi dictum est, quod hanc inventam imposuerit in humeros suos gaudens, hoc ista beatus Petrus praemisit: Qui peccata nostra ipse portavit in corpore suo super lignum. Quia nimirum ita nos redimere voluit ut lignum in quo peccata