comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cũ tanta & tã ꝓfunda humilitate. ut nullus in me pa¬
teat locꝰ execrandȩ suꝑbiȩ Prã legis tuȩ geminũ instrumtũ
aꝑe. Duo p̃cepta fidelit̃ implere. Leg̾ẽ euuangłiis. eug¬
legi & ꝓpħis nullis controuersiis disside s tpr̃ib con¬
gruentia te ministrasse doce. Da dñe affectũ actumq:
tibi placendi c̃similẽ atq in te ꝑseuerandi in reuocabileᷤ
destinationẽ. & nullã cũ infidelibꝰ pornonẽ. Dm̃ te uerũ¬

Expanded text:
cum tanta et tam profunda humilitate, ut nullus in me pacum tanta et tam profunda humilitate, ut nullus in me pateat locus execrandae superbiae. Praesta legis tuae geminum instrumentum capere, duo praecepta fideliter implere. Legelegi et prophetis, nullis controversiis dissidere; sed temporibus congruentia te ministrasse doce. XV. Da, Domine, affectum actumque tibi placendi consimilem, atque in te perseverandi irrevocabilem destinationem, et nullam cum infidelibus portionem; D
Abbreviated transcription (Latin):
ueracẽ. sine finctiõe humilẽ. sine dissolutiõe hilarẽ. sine
duectiõe tͥstẽ. sine errore uistu. sine impietate rigidũ. sine
crudelitate districtũ. sinc hebitudine bonũ. sine effusiõe
misericorde. sine iactantia mittẽ. sine simultate pacisicu¬
sine int̾ꝑantia feruentẽ. sine p̃cipitatioẽ agentẽ sine
inqͥetudine sollicitu. sine ꝓcatitate lib̾ũ. sine segnitię
nansuetũ. sine pigritia qͥetũ. sine indignatioe tacit᷑¬
nũ. sine tenatitate parcum. sine calliditate oautũ. sine
simulatiõe sc̃m. cesine manifestis uicus simulatisq
uirtutib tuo sẽꝑ seruitio declitũ Eic me ꝓuidũ ad oĩa.
discretũ in cunctis. Da mͥ bñe uiuere & multa scire. doc¬
ũ studere fieri. ñ arrogant̃ uelle uideri. Docilẽ ñ nũꝙ.
ad scientia ꝑueniente᷑. ꝓ tua me facito bonitate. La in¬
telligendi acum̃. Disezendi facilitatẽ. retinendi: tena¬
citatẽ. Tribue linguã eruditã. &e uerboꝵ facundiã.

Expanded text:
sine fictione humilem, sine dissolutione hilarem, sine dejectione tristem, sine errore justum, sine impietate rigidum, sine crudelitate districtum, sine hebetudine bonum, sine effusione misericordem, sine jactantia mitem, sine simultate pacificusine intemperantia ferventem, sine praecipitatione agentem, sine inquietudine sollicitum, sine procacitate liberum, sine segnitie mansuetum, sine pigritia quietum, sine indignatione taciturnum, sine tenacitate parcum, sine calliditate cautum, sine simulatione sanctum, et sine manifestis vitiis, simulatisque virtutibus suo semper servitio deditum. Fac me providum ad omnia, discretum in cunctis. Da mihi bene vivere, et multa scire, doctum studere fieri, non arrogantem velle videri. Docilem nonnunquam ad scientiam pertinentem, pro tua me facito bonitate. Da intelligendi acumen, discendi facilitatem, retinendi tenacitatem. Tribue linguam eruditam, et verborum facundiam
Abbreviated transcription (Latin):
seruire. Concede mͥ queso bono animo propt᷑ te maioꝵ
subdi imꝑiis & alacͥ corde ad obedientiã. ad c̃passignẽ. ad
c̃cordiã sine mora c̃currere. Excita torporẽ meũ stinui¬
lis tuis. & fac me strenue ꝑseuerare ĩ p̃ceptis & laudib tus.
nocte ac die. Da mͥ scientiã humilẽ. quȩ edificat &e linguã

Expanded text:
servire IX. Concede mihi, quaeso, bono animo propter te majorum servire IX. Concede mihi, quaeso, bono animo propter te majorum subdi imperiis, et alacri corde ad obedientiam, ad compassionem, ad concordiam sine mora concurrere. Excita torporem meum stimulis tuis, et fac me strenue perseverare in praeceptis et laudibus tuis nocte ac die. Da mihi scientiam humilem quae aedificat, et ling
Abbreviated transcription (Latin):
qđ cepisti. Da mͥ sẽꝑ & ubiq c̃tra hostẽ crudelissimũ piũ
tue defensioĩs auxiliũ. ut sic̃ fragilitatẽ mea̾ ille inu
ñ cessat inpetere: ita tius cogat᷑ uirib cͦsusus abscedere.
Pra ut sĩ pariuilus in ocłis meis. ut corã te inueniã gr̃am
Da. & ad auge mͥ sẽꝑ fidẽ firmã. spe uiccussã. caritatẽ
ꝑfectã. humilitatem ꝓfundã. patientiã inuict issimã
corporis aȩq castitat᷑ẽ ꝑ petuã. Da cordis contritionẽ.
⁊ fontẽ lacrimaꝵ. da sĩplicitatẽ. in nocentiã. & pur¬
tẽ cordis. stabilitatẽ. c̃stantiã & ñtegͥtatẽ m̃tis. Da uires
ĩuictas. ut uictor mei ĩ cunctis existam. Dñet̾ carni r̃o
s sit cuersatiomea honesta & rationalis. Fac me ꝓuidũ
ad oĩa & discretũ incunctis. Tribue mͥ nulli occasionẽ¬
andali p̃bere. sĩplicitatẽ & ueritatẽ diligere. & ĩsta¬
ea quȩ caritatis & pacis st̃ sequi. Longe fac ame omnẽ
lxpoc̾sin. omen simulationẽ. & fac me t̾ iueritate

Expanded text:
hostem crudelissimum, pium tuae defensionis auxilium, ut sicut fragilitatem meam ille invitus non cessat impetere, ita tuis cogatur viribus confusus abscedere. Praesta ut sim parvulus in oculis meis, ut coram te inveniam gratiam. Da et adauge mihi semper fidem firmam, spem inconcussam, charitatem perfectam, humilitatem profundam, patientiam invictissimam, corporis animaeque castitatem perpetuam. Da cordis contritionem, et fontem lacrymarum, da simplicitatem, innocentiam et puritatem cordis, stabilitatem, constantiam et integritatem mentis. Da vires invictas, ut victor mei in cunctis existam. Dominetur carni rsed sit conversatio mea honesta et rationalis. Fac me providum ad omnia et discretum in cunctis. Tribue mscandali praebere, simplicitatem puritatemque diligere, instanter ea quae pacis sunt sequi. Longe fac a me hypocrisim, omnemque simulationem, et fac me tibi in veritate
Abbreviated transcription (Latin):
specie cõposita decantat᷑ ita incipiens. None apͥlis norunt
qͥnos hȩc enĩ lectio ꝑ singłos decẽnouenalis cicli annos edocet
rib qͥ singłis ad scribunt᷑ t̾minis. sic̃ huic .x. ⁊ ẽcurrentes ipsiꝰ an

Expanded text:
specie composita decantatur, ita incipiens: Nonae Aprilis norunt quinos. Haec enim lectio per singulos XIX alis cycli annos edocet,ribus, qui singulis ascribuntur terminis, sicut huic V et concurrentibus ipsius an
Abbreviated transcription (Latin):
ti
ecsagitis siuis uulerauit e uesib candidis ecuit. atq nugris
aut indutus appareo tibi. Eropt̃ea clemtissima regina ce dña¬
iotꝰ orb ne contẽpnas me sed memor fragilitatis bumane
rinuem ne desꝑans fugiã sed rpectẽ consolationẽ neena
ngabilit̃ uror paulatĩ inme deficere tua uirtute atq imi¬
irt int̃cessionũ tuaꝵ extingui incorpore ce corde meo p¬
ensero. O dna miftricor dissuna quid dicã uł quid facia in
tenebrissũ &e lun celi ñ uideo. Ruo ibo ant qͦra facie meri
fui budicantis orbȩ terrȩ fugia : Non adoriente aut. nieris¬

Expanded text:
t sagittis suis vulneravit me, et vestibus candidis exuit, atque nigris o deformibus vestibus indutus apparebo tibi. Propterea, clementissima regina et domina, ne contemnas me; sed memor fragilitatis humanae, annue ne desperans fugiam, sed exspectem consolationem tuam, nfatigabiliter uror, paulatim in me deficere tua virtute atque imbre intercessionum tuarum exstingui in corde meo et corpore persensero. O mi domina, quid dicam, vel quid faciam? In tenebris sum, et lumen coeli non video. Quo ibo, aut quo a facie filii tui judicantis
Abbreviated transcription (Latin):
se duobꝰ tenis &e ante se eleuet᷑ semit̃ e diiobꝰ
onis. iterũq semit᷑ & tono: usitatã qͣrti medi
regłim tenet. Tercia. E. p̃terea cũ pꝰ se habeat se¬
A pͥmi locũ tenere diximꝰ ad similitu dinem
prime A. cuiꝰ ẽ diapason. Alioqͥn si ea̾ cũ pͥma
nona .b. ꝑ pendas : habebit indepositione tonum
neleuanone uͦ semitoni ũ & tres tonos. ad similitu¬
dinẽ sexti. In eleuatione uͦ siueqr. tres toni
tate cõiutigit᷑ : ꝗ̃ pͥncipalis ẽ cõsonantia : nulliꝰ
toni regularẽ similitudinẽ tenet. Neq etiã per
diapason aposterioribꝰ fieri potuit. Iđoq neque
cantũ neq distinctionẽ inea. A. pꝰ pͥncipiũ uł
sinẽ habere ꝓbabis. nͥ uicio idfiat. Scda uͦ noni

Expanded text:
post se duobus tonis, et ante elevetur semitonio et duobus tonis, iterumque semitonio et tono, usitatam quarti modi regulam servat. Tertia praeterea C, cum post se habeat sea primum locum tenere dicimus ad similitudinem primae, cujus est diapason. Alioquin si eam cum prima nona b perpendas, habebit in depositone tonum, in elevatione vero semitonium, et tres tonos ad similitudinem tate conjungitur, quae principalis est consonantia, nullius toni regularem similitudinem tenet. Neque etiam per diapason a posterioribus fieri potest: ideoque neque cantum neque distinctionem in ea principium vel finem habere probabis, nisi vitio id fiat. Secunda nona
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ qͥntꝰ ht̃ duodecimã.e. & tͣciã decimã f. quas non
ut sextus: ita & sextꝰ habet terciã E. & quartã. I.
squintã .ł. quas non habet quintus. nisi qđ aliquat¬
lo qͥntꝰ miscet᷑ sextꝰo declinans in qͣrtã. B. & sit deca¬
omtingit. Ita discretio hoꝵ erit. Cũ nec depositio
exti. nec eleuatio fuerit quinti. si in decima. e. in
net᷑. Uix enĩ sextꝰ incipit nͥ in suo fine .F. ut Uer¬

Expanded text:
sicut quintus habet duodecimam e, et tertiam decimam f, quas non habet sextus; ita sextus habet tertiam C, quartam D et quintam E, quas non habet quintus, nisi quod aliquando quintus miscetur sexto, declinans in quartam D fitque decam erit ista discretio. Cum nec depositio sexti, nec tota elevatio fuerit quinti, si in decima c incipnetur. Vix autem sextus nisi in suo fine incipit, ut: Ver
Abbreviated transcription (Latin):
s sordidior ⁊ inmanior: qm tał sũ: quali peorẽ n bnĩ num¬
dus: idaq adiutorẽ talẽ requiro: quale post filiũ tuũ po¬
tentiore & meliorẽ. inuenire ñ pote munđ. Nab orb apo¬
stolos patͥcarchas: spħias. Martyres. Confefsores. uirgines baudꝰ
⁊oprimos aduitores qͦs ego supplei eiorare õcupisco: Tuli¬

Expanded text:
sed sordidior et immanior; quoniam talis sum qualem pejorem non habet mundus. Ideo talem adjutorem requiro, qualem post fillum tuum potiorem et meliorem invenire non potest mundus. Habet orbis apostolos, patriarchas, prophetas, martyres; confessores, virgines, bones et optimos adjutores, quos ego supplex orare concupisco. Tu
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ habet᷑ ootauus. Sane in his cantibus qui intere
octaui depositionẽ & septimi eleuationẽ medii st᷑
ut in reliqͥs modis dicꝰtũ est : seđm formularum
iari etates in qͦ tono maneant discernent᷑. ꝑ ipsasqͦ¬
que uarietates uniuscuiꝰq modi pͥncipia liquido

Expanded text:
non habet octavus. Sane in his cantibus qui inter octavi depositionem et septimi elevationem medii sunt, ut in reliquis quoque modis dictum est, secundum formularum varietates, in quo tono maneant, discernentur. Per ipsas enim varietates uniuscujusque modi principia liquido
Abbreviated transcription (Latin):
ni ũ & unũ tonũ. Deponitur uͦ afine tono uno
d̾ si detacordũ placeat facere: unũ adhuc ei
÷ inuenies. N otandũ ẽ aut̃ qđ si ei pͥma nona.
b. concedatur: nichil restat nͥ ut duodecima
F. ut ad eã diatessaron fiat. ad semito ni ũ
mitoniũ. acdeinceps duos tonos ac semitoniũ. & di¬
tissimi cantores putant grauitate uł acumine un
modũ ab alio discrepare. Nichil enĩ ĩpedit quecũ q
uolueris si acute uł grauit᷑ decantaueris. S tonoꝵ
ac semitoniorũ qͥbus & alie cõsonantie fi unt di uer¬
sa positio. diuersas ab inuicẽ ac differentes modos
constituit. Iterũq si una tantũ uoce finiat inocta

Expanded text:
nium. Deponitur vero a fine tono uno, d si decachordum placeat facere, uno eum semitoter invenies. Notandum est autem quod si ei prima nona b concedatur, nihil restat, nisi ut a sexta ad eam diatessaron fiat, eritque mitonium, ac deinde duos et semitonium et dut stultissimi cantores putant, gravitate vel acumine unum modum ab alio discrepare scimus; nihil enim impedit, quemcunque volueris modum, si acute vel graviter decantaveris; sed tonorum ac semitoniorum, quibus et aliae consonantiae fiant, diversa positio diversos ab invicem ac differentes modos constituunt. Iterumque si una tantum voce depravata
Abbreviated transcription (Latin):
ut Assũpta ẽ maria. in A. raro inuenies. ut incon¬
dicta filia. In .d. Sit nom̃ añi. De ocla uo
Scd auus aut̃ modus ꝓcedit cũ septimo usq ad duodi¬
cimã .S. Beponitũ aut̃ aditeiã E tono ⁊ssemtos
& duobꝰ tonis. fitq decacordũ .ħmͦ. soretu la

Expanded text:
ut: Assumpta est Maria; in a raro invenies, ut coedicta filia; in d, sit nomen Domini. 18. Octavus autem modus procedit cum septimo usque ad duodecimam e, deponitur autem ad tertiam C, tono et semitonio et duobus tonis, fitque decachordum
Abbreviated transcription (Latin):
saluantur. ⁊ego solus clamare noto ad te ⁊ ñ auti¬
labor: Forsitannꝰ. Quãuis illis om̃ib sim peior.
pessimuis. quid inde .ꝓptea tam̃ ñ tacebo. Clainans
igit᷑ uocisero ad te egregia nirgo: parce mͥ erandi
bolũ. Murꝰ in ecougnabł: brachiũ defensiorus. illũ
c̃tra me seuientem repelle ⁊ ne me uirib imbecille.
astutia sua c̃fodiat. tu miuncibił mundi dña repu¬
res tẽprationis contraualidos quã contra infirmosi.
n tam̃ celestis autiliatri quȩ nosti illiꝰ dolositates
sic cõmiuue robur eiꝰ: ut me nulla subnixũ uir¬

Expanded text:
salvantur; et ego clamabo ad te, et non auxiliabor? forsitan non; quia illis omnibus sum pejor et pessimus. Quid inde? Propterea non tacebo. Clamans igitur vociferor ad te. Egregia virgo, et pius inexpugnabilis, brachium defensionis. Illum contra me saevientem suscipe, et ne me viribus imbecillem astutia sua confodiat, tu invincibiliter reputentationis contra validos quam contra infirmos. Tu tamen, coelestis auxiliatrix, quae nosti dolositates ejus, sic commune robur ejus, ut me nulla
Abbreviated transcription (Latin):
decimã .e. quas ñ ht̃ quantꝰ. Qa si aliqͣ antipħa
nee has tercii. neq illas quarti ht̃ : si indecimã
tercu erit. alias in qͣrto modo ponitur. si eius
formulȩ differentias imitentur. ł olt̃ autõ
quidã quarto mͦ adsimilitudinẽ tereii sedãm
h. tͥbuere. eo qđ sit diapt̃ ad finẽ eiꝰ. Prima uͦ
nona. b. ab eiꝰ fine nulla cõsonantia sit. S nos plus
cõmunẽ usũ secuti sumꝰ. Inuenimꝰ pͣterea indiffi
maxime dũ sepe in eoꝵ em̃datione laboret᷑. Mu¬

Expanded text:
 e, quas non habet quartus. Quod si aliqua antiphona neque has tertii, neque illas habet quarti, sed in decima tertii erit modi; alias in quarto ponetur, si ejus formulae differentias imitatur. Volunt autem quidanonam tribuere, eo quod sit diapente ad finem ejus: prima vero nona b ad finem ejus nulla consonantia sit. Sed nos magis communem usum secuti sumus. Invenimus praeterea in diffimaxime dum saepe in eorum emendatione laboretur; mu
Abbreviated transcription (Latin):
na gr̃a illustrante aliqͣ intelliget. Qđ si aut negle¬
gent᷑ agit. aut hoc ñ ꝑ diuinã illustrationẽ. s sui
sensus acumine se capere posse p̃sumpserit: aut
nequa ꝗͣ intelliget. aut dũ ñ refert grͣas donato¬
ri: efficit᷑ qđ absit magis elationi inseruiens.

Expanded text:
a quamplura intelliget. Quod si aut negligenter agit, aut hoc non per divinam illustrationem, sed sui sensus acumine se capere posse praesumpserit, aut nequaquam intelliget, aut, dum non refert gratias Donatori, efficietur, quod absit, elationi inserviens
Abbreviated transcription (Latin):
Usitata eiꝰ pͥncipia st̃ hec. In f. Haurietis aqͣs ingͥ¬
In ẜo. raro. Monuos relinquã. In A. Quinque
prudentes. In e. Ecce dñs ueniet. Hã qr tonũ
ante finẽ ñ habuit: nec in principio nec in ces¬
su post se respexit. de Sexto to no¬
d. s deponitur a cõmuni fine semitonio &e du¬

Expanded text:
Usitata ejus principia sunt haec: in F, ut: Haurietis; in G, raro: Non vos relinquam, in a, Quinque prudentes, in c, Ecce Dominus veniet. Nam quia tonum ante finem non habuit, nec in principio nec incessu post se respexit. 16. Sextus d, sed deponitur a communi fine semitonio et du
Abbreviated transcription (Latin):
diruit. & iocunditatẽ eius abstu¬
lit. & iuneam eius & ficum eius euertit.
sub quibꝰ solebat ante requiescere.
& arescere fecit fructus eius. quos ari¬
dos miseratus albentesq siccitate
nimia. dicit ad ꝓpham deus. Lam̃¬

Expanded text:
diruit, et jucunditatem ejus abstudiruit, et jucunditatem ejus abstulit : vineam ejus et ficum evertit, sub quibus solebat ante requiescere, et arescere fecit fructus ejus. 9. Quos aridos miseratus, atque albentes siccitate nimia, dicit ad prophetam Deus: Lam
Abbreviated transcription (Latin):
& abigail adquisitam sibi. Postea illã
rigidiorem istam miscđĩę plenam &
gr̃ȩ. hospitalem ac liberalem animã.
quȩ reuelata facie patr̃e uidit. spe
nis int̃pretatio. Qui aut̃ rospatris
nisi dñi uerbũ. qđ humore gr̃ȩ &¬
fidei atq iustitiȩ infudit corda u
mͥ. & benedicti mores tui. Et iterũ
dicit ei. Ascende in pace indomũ
reueritus sũ faciem tuã. Demq en¬
am in canticis hȩc uerba sunt spon¬
si adsponsam. Ostende michi faci¬
em tuam. E insinua mͥ uocẽ tuã.
Et tunc quiđẽ dimissa ẽ qm̃ alte¬
rum habebat uirũ. qui dicitur
tiam. durus. in hospitalis. in hu¬
manus. in gratus. qͥ officia neser¬
ret referre. S postea quã de¬
functus est uir eius. soluta alege
ista s deploratur.s illa achino en
quȩ fuit malefortis in frẽm. & idõ
illis fr̃ factus ⁊ͥ in cõmotionẽ. Un¬
de ex ꝑsona eoꝵ dictum est. Posu¬
isti nos in parabolam ingentibus.

Expanded text:
et Abigaeam acquisitam sibi postea: illam et Abigaeam acquisitam sibi postea: illam rigidiorem, istam misericordiae plenam et gratiae, hospitalem ac liberalem animam, quae revelata facie Patrem vidit, specnis interpretatio. Quid autem ros Patris, nisi Dei Verbum, quod humore fidei atque justitiae infudit corda unmihi, et benedicti mores tui . Et iterum dicit ei: Ascende in pace in domum reveritus sum faciem tuam . Denique in Canticis etiam haec verba sunt Sponsi ad Sponsam: Ostende mihi faciem tuam, et insinua mihi vocem tuam . 7. Et tunc quidem dimissa est, quoniam alterum habebat virum, qui dicebatur s, durus, inhospitalis, inhumanus, ingratus qui officia nesciret referre: sed posteaquam defunctus est vir ejus, solutam a lege ista deploratur, sed illa Achinaam, quae fuit male fortis in fratrem; et ideo illi frater factus est in commotionem. Unde ex persona eorum dictum est: Posuisti nos in parabolam in gentibus,
Abbreviated transcription (Latin):
Etide ñ ieuinabat. qͥ dies erant ꝙ̃u¬
larum & refectionis cum ad cẽt spon¬
sus. inuebens quib ad erat ubertatis
tis amisit suis. iubetur in cilicio age¬
re penitentiã peccatoꝵ suoꝵ. & de¬
flere semet ipsam: qͥa mortuus ẽ cru¬
a ufuic. Si a prima ȩtate conuenit
nec alterius anima hanc uide tur
ceꝑta copulam. s quȩ a princi¬
pio uirginalem fidei suȩ florem ap̃o
dicauit. atq ipsis primis fȩderata
pietatis mysteris. sacros iuuencula
cultus recepit. Ipsa ẽ israhelitica a¬
nima. ueteris ꝓsapiȩ̾ ex genere pa¬
triarcharum. quȩ sine in offensum
fidei seruasset curriculum. magni
meriti foret sponsa uerbi uirgina¬
lis. tanquã illa quȩ apprehendet
iustitia. & obuiabit illi quasi mat᷑.
& quasi mulier a uirginitate sus¬
cipiet illam. Altera quoq ẽ ad¬
quisita ex gentibꝰ. & utraq sponsa
unius uerbi. quod ẽ magnum
mysterium. idq tibi demonstrat᷑
in libro regnorum. Siquidem duas dara
uxores habarit. achinoen iez raheliten

Expanded text:
Et ideo non jejunabat, quia dies erant epularum et refectionis; cum adesset Sponsus, invehens quibus aderat, ubertatis tis suis amisit, jubetur in cilicio agere poenitentiam peccatorum suorum, et deflere semetipsam; quia mortuus e 4. Si a prima aetate convenit, nec alterius anima haec videtur experta copulam; sed a principio virginalem fidei suae florem Christo dicavit, atque ipsi primis foederata pietatis mysteriis sacros juvencula cultus recepit; ipsa est Israelitica anima veteris prosapiae ex genere patriarcharum, quae si inoffensum fidei servasset curriculum, magni meriti foret Sponsa Verbi virginalis, tamquam illa quae apprehendit justitiam, et obviabit illi quasi mater, et quasi mulier a virginitate suscipiet illam . 5. Altera quoque est acquisita ex gentibus, et utraque Sponsa unius Verbi, quod est magnum mysterium. Idque tibi demonstratur in libro Regnorum ; si quidem David duas uxores habuit Achinaam Jezrahelitem,
Abbreviated transcription (Latin):
nificat. et ut tuo nomine utar hy¬
RENICΕN tunc accipiet inse sicut
signaculum xp̃m. id ÷ imaginem dĩ.
ut sit ad imaginẽ. qm̃ qualis cęlestis
tales et cęlestes. & oportet nos portare
imaginẽ cȩlestis. id est pacẽ. Atq ut
scias uerũ e̾e̾. habes incanticis inultimo
iam ꝑfectȩ animȩ dici. quod et tibi di¬
cat dñs iħc. Pone me ut signaculum¬
tuũ. ut luceat pax in corde tuo. & in
operib tuis xp̃c̃. & formet᷑ inte sapien¬
tia & iustitia & redemptio. Uale. &
nos dilige. quia nos te diligimus. Expł¬

Expanded text:
nificat, et ut tuo nomine utar εἰnificat, et ut tuo nomine utar εἰρηνικὴν; tunc accipiet in se sicut signaculum Christum; id est, imaginem Dei, ut sit ad imaginem; quoniam qualis coelestis, tales et coelestes . Et oportet nos portare imaginem coelestis, id est, pacem. 16. Atque ut sciamus verum esse, habes in Canticis, in ultimo jam perfectae animae dici, quod et tibi dicat Dominus Jesus: Pone me ut signaculumtuum ; ut luceat pax in corde tuo, et in operibus tuis Christus, et formetur in te sapientia, et justitia, et redemptio. Vale, fili, et nos dilige; quia nos te diligimus. EP
Abbreviated transcription (Latin):
fierent ꝑ electionẽ gr̃ȩ. Et replebo
argentum igne examinatũ. & ueri
claritate luminis sicut auro spiritua¬
li in sc̃oꝵ occubtis mentibus refulgen¬
te. Has diuitias confert ȩccłȩ suȩ.
quib intelligibiles thesauri replont᷑.
ẜ gła auget᷑ domus suꝑ pͥorem głam
qua populus habuit electus. Paxe¬
nim ⁊ tranquillitas animȩ suꝑ omnẽ
domus głam est. qr pax superat om
quȩ dabit᷑ post terciam cõmotionẽ
destruet om̃s principatus et potesta¬
tes. Cȩlum gum et terra transibunt.
& om̃is istius mundi figura. et unus¬
quisq in romphea insurget ad fr̃em
suũ.i dest uerbo penetrante medul¬
las animȩ. ut destruatur quicquid
est ꝯtrarium. Currus ex effrem
& equos ex hierłm ut ⁊ acharias
dixit. & sic erit pate ꝑ om̃a nullis
obsistentibꝰ corporis passionibꝰ aut
incredulȩ m̃tis impedim̃tis. fiat
bens corda uniuersorum. Unde
ẜ ad ipsum solum mystice dicit᷑.

Expanded text:
fierent per electionem gratiae . 13. Et replebo,fierent per electionem gratiae . 13. Et replebo,argentum igne examinatum , et veri claritate luminis, sicut auro spiritali in sanctorum occultis mentibus refulgente. Has divitias confert Ecclesiae suae, quibus intelligibiles thesauri replentur, et gloria augetur domus super priorem gloriam, quam populus habuit electus. 14. Pax enim et tranquillitas animae super omnem domus gloriam est; quia pax superat omnquae dabitur post tertiam commotionem destruet omnes Potestates et Principatus. Coelum enim et terra transibunt , et omnis istius mundi figura: et unusquisque in romphaea insurget ad fratrem suum, id est, 914 verbo penetrante medullas animae ; ut destruatur quidquid est contrarium, currus ex Ephraem, et equus ex Hierusalem, ut Zacharias dixit . Et sic erit pax per omnia, nullis obsistentibus corporis passionibus, aut incredulae mentis impedimentis; ut fiat bens corda universorum . 15. Unde et ad ipsum solum mystice dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
inmari. uia in aqua. indeserto messis
cotidiana. frugum cȩlestium multi¬
plicabatur. petra soluebatur in fon¬
tes aquarũ. S mouit & postea in pas¬
sione dñi iħu quando cęlum tenebris
obductum. sol refugit. petrȩ fissȩ. tu¬
muli aꝑti. mortui resuscitati. draco
uictus: in fluctibus suis uidit pisca¬
tores hominũ. non solum nauigantes
inmari.s etiam ambulantes. sine
periculo. desertum quoq mundum
quando in fructuosus nationũ populus¬
i messem cepit deuotionis & fidei flauesce¬
re. & eo usq deserti gentiũ commotio
facta est. ut apłoꝵ quos direxit ad gt̃s
uocandas tanta eẽt & tam uehemens
p̃dicatio. ut in omnẽ terram sonus eoꝵ¬
exiret. & infines orbis terrae uerba eoꝵ.
Tanta in quã commotio deserti. ut plu¬
res filii fierent desertȩ. qua eius quȩ
habebat uirum. & floreret desertu
ut lilium. introirent electa gentium
ad resi duos populi. quo reliquiȩ saluȩ

Expanded text:
in mari, via in aqua, in deserto messis in mari, via in aqua, in deserto messis quotidiana frugum coelestium multiplicabatur, petra solvebatur in fontes aquarum: sed movit et postea in passione Domini Jesu ; quando coelum tenebris obductum, sol refugit, petrae scissae, tumuli aperti, mortui resuscitati, draco victus in fluctibus suis vidit piscatores hominum, non solum navigantes in mari, sed etiam ambulantes sine periculo. 12. Desertum quoque motum, quando infructuosus nationum populus messe coepit devotionis et fidei flavescere; et eousque deserti, et gentium commotio facta est ut apostolorum quos direxit ad gentes vocandas, tanta esset et tam vehemens praedicatio; ut in omnem terram exiret sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum . Tanta, inquam, commotio deserti, ut plures filii fierent desertae, quam ejus quae habebat virum ; et floreret desertum, ut lilium : introirent electa gentium ad residuos populi; quo reliquiae salvae
Abbreviated transcription (Latin):
hoc est ꝓfluuiũ in deficientis me¬
atus. Profluuium nocturnũ legi¬
pheticũ. S iam & ipsum fluenti
Huuis infusione resplenduit. ꝑ
quod euanuit illud ꝓfliuum
uanitatis in iez ab el. quȩ inimi¬
ca ueritati & aduersaria ꝓpheta¬
rum eloqui is. ita dilacerata est
canum morsibꝰ. ut nullum eius
suꝑ ẽẽt uestigium. s toto corpore
suo cum omnib posteritatis suę
insignibꝰ extin gueretur. Ipse
igitur ⁊orobabel ex tribu
iuda. ipseihesus sacer¬
tribu designat᷑ & nomine. Duo sig¬
nificari uident᷑. & unus exprimit᷑.
qr idem quasi potens natus ex poten¬
te. quasi redemptor natus ex uirgi¬
ne. in utriusq idem naturȩ diuersita¬
diuidua unius filii dĩ ueritate gigas
salutaris impleuit. Excitaturus i¬
taq a mortuis ⁊orobabel scm̃: ait.
Adhuc ego semel mouebo cęlum &
terram & maria & desertũ. Mouerat
ante hȩc. cum de egẏpto liberaret popu¬
lum suum. quando incelo columpna
erat ignis. terra inter fluctus. murus

Expanded text:
hoc est, profluvium indeficientis meatus. Profluvium quoque nocturnum legipheticum: sed jam et ipsum hujus fluenti infusione resplenduit, per quod evanuit illud profluvium vanitatis in Jesabel, quae inimica veritati, et adversaria prophetarum eloquiis, ita dilacerata est canum morsibus; ut nullum ejus superesset vestigium, sed toto corpore suo cum omnibus posteritatis suae insignibus exstingueretur . Ipse igitur Zorobabel ex tribu Juda, ipse Jesus magnus sacertribu designatus et nomine: duo significari videntur, et unus exprimitur; quia idem quasi potens natus ex potente, quasi redemptor ortus ex virgine, in utriusque idem naturae diversitaunius Filii Dei veritatem gigas salutaris implevit. 11. Excitaturus itaque a mortuis Zorobabel sanctum, ait: Adhuc semel ego movebo coelum, et terram, et maria, et desertum . Moverat ante haec, cum de Aegypto liberaret populum suum , quando in coelo columna erat ignis , terra inter fluctus, murus
Abbreviated transcription (Latin):
E uẜ eł studiosissime a miultis
rationes quas soleo respondere que¬
rentib memorie seribendo cõmen¬
dem. Dicunt eni eas sibi placere.
& arbitrant᷑ satis facere Qđ petũt
ñ ut ꝑ rationẽ ad fidẽ accedant.
sed ut eoꝵ que credt̃̾ intellectu
et contessatione delectent᷑. & ut sint quantũ pos¬
sunt parati semꝑ ad satisfactionẽ. omĩ poscenti se
iationẽ de ea que in nob ẽ spe. Quã questionẽ so¬
lent & inn̾deles nob siplicitatẽ xp̃ianã quasi fa¬
tuã deridentes obicere. & fideles multi incorde
uersare. qͣ scilicet ratione uł necessitate ds homo
fct sit. et morte sua sic̃ credimꝰ et cõfitem᷑ mun¬
do uitã redeticłit. cũ hoc aut ꝑ aliã ꝑsonã siue
anglicã siue humanã aut sola uoluntate potu¬
erit. De qua questione ñ solũ lict̾ati s etiã illit¬
querende uide uideat᷑ difficił. in soluendo tnꝰ
om̃ib ẽ intelligibił. & ꝓpt̾ utilitatẽ & rationis¬

Expanded text:
e et studiosissime a multis  nostra rationes, quas soleo respondere quaerentibus, memoriae scribendo commendarem: dicunt enim sibi placere eas, et arbitrantur satisfacere. Quod petunt, non ut per rationem ad fidem accedant, sed ut eorum, quae credunt, intellectu et contemplatione delectentur, et ut sint quantum possunt, parati semper ad satisfactionem omni poscenti se rationem de ea, quae in nobis est, spe. Quam quaestionem solent et infideles nobis, simplicitatem Christianam quasi fatuam deridentes, objicere, et fideles multi in corde versare: qua scilicet ratione vel necessitate Deus homo factus sit, et morte sua, sicut nos credimus et confitemur, mundo vitam reddiderit. Cum hoc aut per aliam personam, sive angelicam, sive humanam, aut sola voluntate facere potuerit, de qua quaestione non solum litterati, sed etiam illitquaerendo valde videatur difficilis, in solvendo tamen omnibus est intelligibilis, et propter utilitatem
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ si uir comã nutriat ignomini¬
a ẽ illi: in unitat̾ẽ fidei. in uirũ ꝑ¬
ꝑfectum. in mensurã ȩtatis plenitr¬
dinis xp̃i. studeat occurrere. ut
omnẽ deponat animi ꝑturbatio¬
nẽ. & caritate fundata augeatur
illa. quam lex demonstrat tͥ inspe¬
cie mulieris bonȩ. quã suideris in p̃¬
dam. & ꝯcupieris accipere inua orẽ
ta ei cõmitas interiora domus tuȩ.
omniũ tuoꝵ uiscerũ possessionem.
auferas eiꝰ suꝑ flua tondeas lapsus.
nouacula ñ satis acuta. ne faciat do¬
lum tuarũ edeuiias passionũ. atq
in anes seasus recidas. Ideo ait rades
eius capit. quo nulla obstacula
patiantur oculi sapientis. qͥ sunt
incapite eius. Et sedebit inquit
arer dici in domo tua peccata ꝓpri
Ed eplorans natiuitatis. & tõmenta
equissimi patris diaboli. qui con¬
gregare uult quȩ non generauit.
ut huuis mystici numeri purifi¬
catione mundata. coniugii claues
adipiscatur. Et pulchre ait. in¬

Expanded text:
Quoniam si vir comam nutriat, ignominiQuoniam si vir comam nutriat, ignominia est illi ; in unitate fidei, in virum perfectum, in mensuram aetatis plenitudinis Christi studeat occurrere ; ut omnem deponat animi perturbationem, et charitate fundata augeatur illa, quam Lex demonstrat tibi in specie mulieris bonae, quam si videris in praeda, et concupieris accipere in uxorem ta ei committas interiora domus tuae, omnium tuorum viscerum possessionem, auferas ejus superflua, tondeas lapsus; et novacula non satis acuta, ne faciat dolum, tuarum exuvias passionum, atque inanes sensus recidas. Ideo ait: Rades ejus caput; quo nulla obstacula patiantur oculi sapientis, qui sunt in capite ejus. Et sedebit, inquit, triginta diebus in domo tua , peccata propriae deplorans nativitatis, et commenta 917 nequissimi patris diaboli, qui vult congregare, quae non generavit ; ut hujus mystici numeri purificatione mundata, conjugii claves adipiscatur. 12. Et pulchre ait:
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ animȩ huius modi uel sẏnago¬
gȩ urum mortuum. Cui loco ablo
expostulans dicit. eo quod oblita
ꝓpositi sui. oblita caritatis. imme¬
mor gr̃ȩ. deuia disciplinȩ. superi¬
orẽ uxoris affectum amiserit.
meritoq eam suis sermonib redar¬
guit. memorans et retexens eiusdẽ
blandicias. & pictatis uocabula.
Non sicut domesticũ inquit me uo¬
cabais. eis patrẽ & initi atorem uir¬
ginitatis tuȩ. Ergo huic animȩ
cui ꝑ intemperantiam eiꝰ mortũ¬
um ẽ dei uerbum. & ille nattͣe¬
indicit. int̾cessorem adhibet. ut
reuocet᷑ ad penitentiam. quo possit
de sicut abigail. adqui sita sibi erat
inp̃lio deuictis aduersari is & mor¬
tuo uiro. qͥ uallatus nequiciis sp̃ua¬
libꝰ repugnabat net resistebat. ne
sibi speciosa uxor adimeret᷑. quasi
uictor & diligens sponsus iocundita¬
tẽ ei confert. & gr̃am. emundans eã
ab omnibꝰ pulcritudinis eiꝰ impedim̃¬
tis. & exuens uestimentis captiuitatis.
suꝑ flui nr̃o incorpore uidentur.

Expanded text:
 animae hujusmodi vel Synagogae virum mortuum. Cui loco alio expostulans dicit , eo quod oblita propositi sui, oblita charitatis, immemor gratiae, devia disciplinae, superiorem uxoris affectum amiserit. Meritoque suis eam sermonibus redarguit, memorans et retexens ejusdem blanditias, et pietatis vocabula: Non sicut domesticum me vocabas, et patrem et initiatorem virginitatis tuae. 10. Ergo huic animae cui per intemperantiam ejus mortuum est Dei Verbum, et ille παρincidit, intercessorem adhibet; ut vocetur ad poenitentiam, quo possit de, sicut Abigaea acquisita sibi erat in praelio; devictis adversariis, et mortuo viro, qui vallatus nequitiis spiritalibus repugnabat ac resistebat, ne sibi speciosa uxor adimeretur : quasi victor et diligens Sponsus jucunditatem confert et gratiam, emundans eam ab omnibus pulchritudinis ejus impedimentis, et exuens vestimentis captivitatis; superflui nostro in corpore videntur:
Abbreviated transcription (Latin):
diderint. ꝙ coꝵ qͥ uiuentutis aut poste¬
rioris ȩtatis ꝓcessu. prudenter requi¬
rendum putasti. Nam hoc quoq scrip¬
tura diuna ñ pẽ termisit. neq i¬
tactum reliquit. Siquidom dñs as̃ nr̃
gogam. quȩ ante a uirginitate sua
desponsata dei uerbo foret. uel ani¬
mam certe. quȩ de bonis meritis de¬
cidisset. ita offendiculum incidisse:
peccatoꝵ flagitiis. ut odia contrahe¬
ret. & inquinam̃to impietatis ac ꝑ¬
fidiȩ obsoletata sordibꝰ. miserabilis
eẽt despectui. longe mutata ab illius
sponsȩ gr̃a. quȩ ante meruerat audi¬
re. Sponsabo temichi in fide. ⁊ iustiti
bilis ꝓnunciat᷑. quȩ tantoꝵ mune¬
rũ amiserat p̃cium. & urtutũ dotali¬
cium. ⁊ tam graue subierat dispendiũ.
unt ei uirginalis sponsus criperet᷑. Nrĩs
eum meritis uerbum dei nob aut ui¬
uit aut morit᷑. Nam si bona studia at¬
nob deiuerbũ. Si tenebrosȩ cogititio¬
nes oꝑationesq nr̃ȩ sint. occidit nob̵
sol iustitiȩ. & idõ lamentandũ preci¬

Expanded text:
diderint, et eorum qui juventutis aut posterioris aetatis processu, prudenter requirendum putasti; nam hoc quoque Scriptura divina non praetermisit, neque intactum reliquit. Siquidem Dominus Deus gogam, quae antea virginitate sua desponsata Dei Verbo foret, vel animam certe quae de bonis meritis decidisset; ita offendiculum incidisse peccatorum flagitiis, ut odia contraheret, et inquinamento impietatis, ac perfidiae obsoleta sordibus, miserabili esset despectui, longe mutata ab illius Sponsae gratia, quae ante meruerat audire: Sponsabo te mihi in fide et justitiabilis pronuntiatur, quae tantorum munerum amiserat pretium, et virtutum dotalium tam grave subierat dispendium, ut ei virginalis Sponsus eriperetur. Nostris enim meritis Verbum Dei nobis aut vivit, aut moritur; nam si bona studia atnobis Dei Verbum: si tenebrosae cogitationes operationesque nostrae sint, occidit nobis sol justitiae . 915 Et ideo lamentandum praece
Abbreviated transcription (Latin):
srtatis & uobuntatis & quarũcdã aliarũ rerii que sic se hoã:¬
tractatꝰ earũ opꝰ suũ postulat. ñ multũ ut puto facile.
nec omĩno imitile. Hã earũ ignorantia quędã facit
difficilia que ꝑ earũ noticiã fiunt facilia .B. Siebunt̃
feramꝰ.A. Hoc qͦq multũ me retrahit a peticione
cua qr mat̾ia ñ solũ p̃ciosa s sic̃ ẽ de specioso forma p̃
fili is hominũ. sic etiã ẽ speciosa ratione suꝑ intellat
hominũ. Unde timeo ne quẽ ad modũ ego soleo in¬
pco a&e cõtẽptibili dictamine exarare pꝰsumo.b. Nec
hoc te debec retrahere. qi sic̃ tu ꝑmittis ut qͥ potest
meliꝰ dicat: sic nulli p̾stituis ut cui dictam̃ tuũ ñ pla¬
cet pulchriꝰ ñ scribat. Uerũ ut om̃s excusationes tuas
excluclã. qđ postulo ñ tacies doctis.s mͥ & hoc ipsũ
mec̃ petentib. A. Qm̃ uideo ĩportunitatẽ tuã

Expanded text:
sitatis, sitatis, tractatus earum suum opus postulat, non multum, ut puto, facile, nec omnino inutile: nam earum ignorantia quaedam facit difficilia, quae per earum notitiam fiunt facilia. BOS. Sic breviter feramus. ANS. Hoc quoque multum me retrahit a petitione tua, quia materia non solum pretiosa, sed sicut est de specioso forma prae filiis hominum , sic etiam est de speciosa ratione super intellectus hominum: unde timeo ne, quemadmodum ego soleo inpto et contemptibili dictamine exarare praesumo. BOS. Nec hoc te debet retrahere; quia sicut tu permittis ut qui potest melius dicat, sic nulli praestituis ut, cui dictamen tuum non placet, pulchrius non scribat: verum, ut omnes excusationes tuas excludam, quod postulo non facies doctis, sed mihi, et hoc ipsum mecum petentibus. ANS. Quoniam video importunitatem tua
Abbreviated transcription (Latin):
redep̾tionis sic puto me tenere. ut etiã si nulla possũ
ut scis plures mec̃ petunt. qͣ necessitate scilicet et ratio¬
ne ds̃ cũ sit omp̃s humilitatẽ & infirmitatẽ humanȩ
naturȩ ꝓ eiꝰ restauratione assupserit. Anselmꝰ. Quod
queris ame: supͣ me ẽ. & iccirco altiora me tractare ti¬
meo. ne forte cũ putauerit aut etiã uiđit aliqͥs me ñ
sibi satisfacere: plus existimet rei ueritatẽ mͥ deficere
quã intellectũ meũ ad eã capiendã ñ sufficere. B.
Non hoc tantũ timere debes quantũ & reminisci qr sepe
cõting̾ incolloquendo de aliqͦ questione. ut ds aꝑiat qđ
priꝰ latebat. & sꝑare de grã dĩ. qr si ea quȩ gratis acce.¬
pisti libent̾ imꝑtiris: altiora ad que ñdũ attigisti
merebis acciꝑe. A. Est et aliud ꝓpt̾ qđ uideo aut uix
aut nullate̾nꝰ posse ad plenũ int̾ nos de hac re nẽ
tractari. qm̃ ad hoc ẽ necessaria noticia potestatis & neces¬

Expanded text:
redemptionis sic puto me tenere, ut etiam si nulla rationeut scis, plures mecum petunt: qua necessitate scilicet et ratione Deus, cum sit omnipotens, humilitatem et infirmitatem humanae naturae pro ejus restauratione assumpserit. ANS. Quod quaeris a me, supra me est, et idcirco altiora me tractare timeo ne forte, cum putaverit, aut etiam viderit aliquis me non sibi satisfacere, plus existimet rei veritatem mihi deficere quam intellectum meum ad eam capiendam non sufficere. BOS. Non hoc tantum timere debes quantum et reminisci, quia saepe contingit in colloquendo de aliqua quaestione ut Deus aperiat quod prius latebat; et sperare de gratia Dei quia, si ea quae gratis accepisti libenter impartiris, altiora, ad quae nondum attigisti, mereberis accipere. ANS. Est et aliud propter quod video aut vix aut nullatenus posse ad plenum inter nos de hac re nunc tractari; quoniam ad hoc est necessaria notitia potestatis et neces
Abbreviated transcription (Latin):
fȩnum ñ temperabit seruidos cor¬
poralium motus passionũ. nec ig¬
nita restinguet diuersarum spi¬
cula cupiditatum. nec t̃ra eius
id est anima fructus dabit eoq̃d
arescat. nisi repleat᷑ uerbi dei.
ubertate gr̃ȩ. Et quia sciebat
desides ẽẽ habitantes in hyppo¬
geis. & uoluptatũ gurgũstiis:
excitabo inquit illis sp̃m ⁊ oro¬
babel de tribu uida. & iħm io¬
sedech sacerdotẽ magnu. ut
in citent᷑ ad incitationẽ diinȩ
domus. Nisi enĩ dñs ȩdificauerit
domũ. inuanũ laborauerunt qui
ȩdificant. Ipse est zorobabel iugis
redundantia. ut pote fons. uerbũ¬

Expanded text:
fenum, non temperabit fervidos corfenum, non temperabit fervidos corporalium motus passionum; nec ignita restinguet diversarum spicula cupiditatum: nec terra ejus, id est, anima, fructus dabit; eo quod arescat, nisi repleatur irriguo veubertate gratiae. 10. Et quia sciebat desides esse habitantes in hypogaeis, et voluptatum gurgustiis: Excitabo, inquit, illis spiritum Zorobabel de tribu Juda, et Jesum Josedech sacerdotem magnum ; ut incitentur ad aedificationem divinae domus. Nisi enim Dominus aedificaverit sibi domum, in vanum laboraverunt qui aedificant eam . Ipse est Zorobabel jugis redundantia, ut pote fons
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ ante tempus morit᷑. Uiuens enim
mortuus est. nec audit uocẽ aggei
id.ẽ epulantis ut interp̃tatio decla¬
rat. qm̃ non ingredit᷑ tabernaculũ
dei. in uoce exultationis et ꝯfessioĩs.
sonus epulantis. Quomͦ enim uocẽ
eius non uidet : nam si uideret: audi¬
ret uerbum q̃d in manu eius factũ
est. delectatus eius actibꝰ. quibꝰ pul¬
sauit & aꝑtum ẽ ei. et descendit
in eius anima ut ypularet᷑ in eo sin
audit: fit iterum inmanu aggei uer¬
bum. & dicit. Surgite de cȩlatis &¬
de depressis malitia domibꝰ. et as¬
cendite in montẽ scripturarũ cȩ¬
lestium. & portate lignum sapi¬
entię &e lignũ uitę. lignũ cogni¬
tionis. & dirigite uias ur̃as. ordina¬
te actus ur̃os. ut habeant ordinem
suum debitũ qui ñ est surdus uti¬
lis est ad ędificandũ domum dñi.
Nam si non feceritis: nec cęlum da¬
bit rorem suum. idest sermo cȩ¬
lestis qui sicut ros descendit suꝑ

Expanded text:
qui ante tempus moritur; vivens enim, qui ante tempus moritur; vivens enim, mortuus est : nec audit vocem Aggaei, id est, epulantis, ut interpretatio declarat; quoniam non ingreditur tabernaculum Dei, in voce exsultationis et confessionis, sonus et, audiret verbum, quod in ejus manu factum est, delectatus ejus actibus, quibus pulsavit, et apertum est ei, et descendit in ejus animam; ut epuletur in eo sincquia non audivit, fit iterum in manu Aggaei verbum, et dicit: Surgite de caelatis et depressis malitia domibus, et ascendite in montem Scripturarum coelestium, et caedite lignum sapientiae, lignum vitae, lignum cognitionis: et dirigite vias vestras, ordinate actus vestros; ut habeant ordinem suum debitum, qui necessarius et utilis est ad aedificandam Domini domum . 9. Nam si non feceritis, nec coelum dabit rorem suum , id est, sermo coelestis, qui sicut ros descendit super
Abbreviated transcription (Latin):
cat iudiciũ humilis. & iudiciũ pau¬
peris. Qui aut̃ in auariciã inten¬
centis. ñ ȩdificat superiora in u¬
dicio nec m̃ suram tenet. qui ñ
habet xp̃m. nec aspirare sibi di¬
uinȩ flatus explorat gr̃eanec
pleni luminis splendorem abe¬
quirit. nec in lituminio habet
tenacula cui ñ potest dicisicut
resticula cocenea labia tua.
Non sepelietur inquit huius mo¬
di. Qui enin uiuum se subterrã
infodit : & tanqua in sepulebro
sepelit᷑: eripuit sibi mortuo re¬
quiem sepulturȩ. Depositus itaꝙ
inuenit sepulchrum de quo
possit resurgere. huius modo
ergo uir. nec templum do edi¬
ficat. quia ñ nouit tempus cor¬
rectionis suȩ. Quomͦ enim pos¬
sunt tales homines templur
ȩdificare. qui quasi ferȩ ac besti¬
ȩ in spelea ferarũ & bestiarum
latibula sese receptant. atq infoueas
sese serpentium more demergunt. &
consuetudine fraudulentȩ uulpis info¬
diunt : S nec sepulerũ sibi condit.

Expanded text:
cat judicium humilis, et judicium paucat judicium humilis, et judicium pauperis. Qui autem 912 in avaritiam intencentis, non aedificat superiora cum judicio, nec mensuram tenet; quia non habet Christum: nec aspirare sibi divinae flatus explorat gratiae, nec pleni luminis splendorem requirit: nec illita minio habet coenacula, cui non potest dici: Sicut resticula coccinea labia tua . 6. Non sepelietur, inquit, hujusmodi ; qui enim vivum se sub terram infodit, et tamquam in sepulcro sepelivit, eripuit sibi mortuo requiem sepulturae. Depositus itaqueionum, non invenit sepulcrum, de quo possit resurgere. Hujusmodi ergo vir, nec templum Deo aedificat; quia non novit tempus correctionis suae. Quomodo enim possunt tales homines templum aedificare, qui quasi ferae ac bestiae in spelaea ferarum et bestiarum latibula sese receptant, atque in foveas se serpentium more demergunt, et consuetudine fraudulentae vulpis infodiunt? 7. Sed nec sepulcrum sibi condit,
Abbreviated transcription (Latin):
de ad redemptionẽ uniu̾soꝵ ꝓcederet.
ut in utero uirginis saera repperi¬
retur aula. in qua rex habitaret
cę̧lestium. & corpus humanũ fieret¬
dei templum. quod etiã cum solu¬
tum ẽẽt : intriduo resuscitaretur.
S: hano dom̃u non luxuriosi ȩdificant
quia cęlatas inhabitant domos. & cȩla¬
to argento delectant᷑. Sordet enim
illis purum argentũ. ita et istis sordet
simplicis habitationis locus. Sinuant
spacia domoꝵ. & adiciendo adiciunt.
ꝯiungentes domũ ad domũ. & uillã
adiuillam. Effodiunt t̃ram. ut ele¬
m̃tum quoq eoꝵ cȩdat habitaculis.
&̃ quasi terrȩ filii intra eiꝰ recondan¬
tur uterũ. & abscondant᷑ eius aluo.
Isti plane sunt. de quibꝰ dicit hiere¬
mias. O qui ȩdificant domũ suam
suꝑiori eiꝰ. ꝑflatilia distincta fenes¬
tris. & contignata cędro. & inlitu
minio. Metitur autem superiora.
qui contemplatus dĩ iudiciũ. uidi¬

Expanded text:
de ad redemptionem universorum procederet, de ad redemptionem universorum procederet, ut in utero Virginis sacra reperiretur aula, in qua Rex habitaret coelestium, et corpus humanum Dei templum fieret; quod etiam, cum solutum esset, in triduo resuscitaretur. 4. Sed hanc domum luxuriosi non aedificant, qui caelatas inhabitant domos , et caelato argento delectantur; sordet enim illis purum argentum, ita et istis sordet simplicis habitationis locus . Sinuant spatia domorum, et adjiciendo adjiciunt, conjungentes domum ad domum, et villam ad villam, effodiunt terram; ut elementum quoque eorum cedat habitaculis, et quasi terrae filii intra ejus recondantur uterum, et abscondantur alvo. Isti plane sunt, de quibus dicit Hieremias: O qui aedificant domum suam superiora ejus, perflatilia distincta fenestris, et contignata cedro et illita minio . Metitur autem superiora, qui contemplatus judicium Dei, judi
Abbreviated transcription (Latin):
sedere. & ibi eum resuscitauit.
quia ñ habebat meruit p̃rogatiuam.
euisdemq resuscitati pignoris uidit
miracula. Quid de petro dicã. qui ad
horam nonã ascendens ad superiora.
baptiꝰ andarũ gentiũ cognouit my¬
steria. at uͦ parricida absalon inual¬
le sibi rogel titulum statuit. & in
fossã ꝓiectus ÷ cum e̾ẽt ꝑemptus. Pr¬
go scĩ ascendunt ad dnm. flagitiosi
ad uicia descendunt. Sc̃i in montibꝰ
criminosi inuallibꝰ. Ds̃ enim montiũ
domib habitant uallestribꝰ. in quibꝰ
ñ habitat ds̃. domũ dei inse habere
ñ poterant. Hanc enĩ querebat ab illis¬
dñs domum. ut insemet ipsis ȩdifica¬
rent. atq intra se dĩ templum ex ui¬
uis fidei lapidibꝰ attollerent. Neq u
t̃renoꝵ parietũ ꝯstructiones & silues¬
triũ lignoꝵ culmina desiderabat.
quȩ cũ fuissent: manus diruerant
hostiles. s illud templũ querebat.
q̃d in hominũ conderetur m̃tibus.
quib dicendum foret. uos estis tem

Expanded text:
sedere, et ibi eum resuscitavit : sedere, et ibi eum resuscitavit : quia non habebat, meruit praerogativam, ejusdemque resuscitati pignoris vidit miracula. Quid de Petro dicam, qui ad horam sextam ascendens in superiora, baptizandarum gentium cognovit mysteria . At vero parricida Abessalon in valle Regis sibi titulum statuit, et in fossam projectus est, cum esset peremptus . Ergo sancti ascendunt ad Dominum, flagitiosi ad vitia descendunt; sancti in montibus, criminosi in vallibus; Deus enim montium domibus habitabant vallestribus, in quibus non habitat Deus; domum Dei in se habere non poterant; hanc enim Dominus quaerebat ab illis domum, ut semet ipsos aedificarent, atque intra se Dei templum vivis fidei lapidibus attollerent. Neque enim terrenorum parietum constructiones, et silvestrium ligna culminum desiderabat, quae cum fuissent, manus dirueret hostilis: sed illud templum quaerebat, quod in hominum conderetur mentibus, quibus dicendum foret: Vos estis temp
Abbreviated transcription (Latin):
Bi superiorem ab solui epłam. et
ꝑferendam tͥ tradidi: uenit in m̃¬
tem illud q̃d dñs in manu aggei ꝓpħȩ
locutus ÷ dicens. Si tempus uobis ẽ.
ut h abitetis in domibꝰ celatis.
d gͦ istud est. nisi insuperiori¬
bꝰ habitandum ñ in uallestribus.
& sub terrenis habitaculis : qui enĩ
infra terrã habitant. ñ possunt ȩdi
ficare templũ đi. & dicunt. non dũ¬
uen̾it tempꝰ ut ȩdificet᷑ domus deia¬
simul quia luxuriosoꝵ ẽ hẏpogea¬
querere. captantiũ frigis estiuum
eo qđ resoluti deliciis: ęstus aliter
ferre ac tolerare ñ queant. & idõ re¬
quirant umbrosa penetralia. uel q̃d
desidiosi ignaua sub terris agant
otia. deinde q̃d tenebrosa illos & o¬
paca delectent ⁊ magis. quibꝰ operiri
flagitia sua credant. scdm̃ illud. Tenebrȩ
circundant me & parietes. quẽ uereor:
S frustra hoc sperant. cũ ꝓfunda abyssi
& abscondita ds cernat. & om̃a dep̃hen
alter mortuum uiduȩ filiũ tulit
ad superiora in quibꝰ consueuerat

Expanded text:
bi superiorem absolvi epistolam, et perferendam tibi tradidi, venit in mentem illud quod Dominus in manu Aggaei prophetae locutus est dicens: Si tempus vobis est ut habitetis in domibus caelatis ? Quid ergo istud est, nisi in superioribus habitandum, non in vallestribus et subterraneis habitaculis? Qui enim infra terram habitant, ficare templum Dei, et dicunt: Non venit tempus ut aedificetur domus Dosimul quia luxuriosorum est hypogquaerere, captantium frigus aestivum, eo quod resoluti deliciis aestus aliter ferre ac tolerare non queant, et ideo requirant umbrosa penetralia: vel quod desidiosi ignava sub terris agant otia: deinde quod tenebrosa illos et opaca delectent magis, quibus 911 operiri flagitia sua credant, secundum illud: Tenebrae circumdant me ut parietes, quem vereor ? Sed frustra hoc sperant, cum profunda abyssi et abscondita Deus cernat, et omnia deprehendalter mortuum viduae filium tulit ad superiora, in quibus consueverat
Abbreviated transcription (Latin):
bo qđ ds̃ mͥ dignabit᷑ aꝑire : petentibꝰ ostendere.
Et qm̃ ea que ꝑ interrogationẽ & respotisionẽ in.¬
uestigantur multis & maxime tardiorib inge¬
niis magis patent. & idõ placent pͥlus : unũ ex ilł
qͥ hoc flagitant. qͥ int̾ alios instantiꝰ ad ħ me sollici.¬
tat: accipiã mec̾ disputantẽ. ut boso quȩrat & ansel¬

Expanded text:
s dignabitur aperire, petentibus ostendere. Et quoniam ea, quae per interrogationem et responsionem investigantur, multis et maxime tardioribus ingeniis magis patent, et ideo plus placent: unum ex illis qui hoc flagitant, qui inter alios instantius ad hoc me sollicitat, accipiam mecum disputantem: ut Boso quaerat, et Ansel