comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sum mundare: Ita &iam
cecũ in luminare ualer&.
Tangimus aut̃ dñm nos. cũ ei
fide integra & sincera ad¬
heremus: quẽ ꝓfecto tactũ
nobis eẽ saluberrimũ. ex¬
emplũ mulieris. quȩ fimbriã
eius felici audatia tetigit.
ȩdiscimus : Iangit nos dñs:
cũmentẽ nr̃am afflatu sui
sp̃s inlustrat. atq ad agniti¬
onẽ nos ꝓpriȩ infirmitatis.
studiumq bone actionis
accendit. Et adp̃ hen¬
dens manũ ceci. eduxit eũ
extra uicũ.⁊. Adp̃hendit
manum ceci: ut eum ad exse¬
cutionẽ bone operationis.
quã ꝓdiuina cordis obscu¬
ritate non nouerat confor¬
tar& ⁊ Eduxit extra uicum.
ut auita uulgari segregatꝰ.
uoluntatẽ sui conditoris.
qui inluminari mere r&ur.
liberius sedulo corde scruta¬
r&ur: Quisquis enĩ lumen
aeternitatis uidere desiderat.
non exempla turbarum. sed
ducatũ necesse ẽ semꝑ sui
redemptoris sequatur.:
It expuens in oculos eius. in¬
positis manibus suis interro¬
gauit si aliquid uider&. &

Expanded text:
sum mundare, ita etiam sum mundare, ita etiam caecum illuminare valeret. Tangimus autem Dominum nos, cum ei fide integra et sincera adhaeremus. Quem profecto tactum nobis esse saluberrimum exemplo mulieris quae fimbriam ejus felici audacia tetigit ediscimus. Tangit nos Dominus cum mentem nostram afflatu sui spiritus illustrat, atque ad agnitionem nos propriae infirmitatis studiumque bonae actionis accendit. Et apprehendens manum caeci, eduxit eum extra vicum. Apprehendit manum caeci, ut eum ad exsecutionem bonae operationis quam pro diutina cordis obscuritate non noverat confortaret. Eduxit extra vicum, ut a vita vulgari segregatus voluntatem sui conditoris, qua illuminari mereretur, liberius sedulo corde scrutaretur. Quisquis enim lumen aeternitatis videre desiderat, non exempla turbarum, sed ducatum necesse est semper sui redemptoris sequatur. Et exspuens in oculos ejus, impositis manibus suis, interrogavit eum si aliquid videret. Et
Abbreviated transcription (Latin):
sam consparsionẽ trahat
Ita & doctrina her&ica siuel
modicã scintillã intuũ pec¬
tus iecerit. in breui ingens
flamma suc cresc& & totã
hominis possessionẽ ad se
trahit. ⁊ Hoc ẽ dequo &a
postolus loquitur.: Modicũ
fermentũ totã massã corrũpat
ET UENIUNT BETHSAIDA
& adducunt ei cecũ. & roga¬
bant eum ut illũ tanger&.
Cuncti qui adño curantur
languores. spiritalia sunt¬
& signa languorũ quib az¬
ma ꝑpeccatũ &ernȩ morti
ꝓpinquat ⁊ Sicut enĩ insus¬
do & muto adño sanato.
sanatio mentis insinuatur
eorum. quineq: audire uer¬
bum dĩ nec loqui nouerant.
& mox ꝑ refectionẽ turbȩ
esurientis. quȩ dñm secuta
fuerat. suauitas figuratus
illa quadiligentiũ se. & que¬
rentiũ sol& corda nutrire.
Ita in hoc ceco paulatim
curato adño. in luminatio de¬
signatur cordiũ stultorum:
ac longe auia ueritatis ab¬
errantium.  Rogabant aut̃
eũ ut illũ tanger&. scientes
quia tactus dñi sicut lepro¬

Expanded text:
sam conspersionem trahat. sam conspersionem trahat. Ita et doctrina haeretica, si vel modicam scintillam in tuum pectus jecerit, in brevi ingens flamma succrescet, et totam hominis possessionem ad se trahet. Hoc est de quo et Apostolus loquitur: Modicum fermentum totam massam corrumpit . Et veniunt Bethsaida, et adducunt ei caecum, et rogabant eum ut illum tangeret. Cuncti qui a Domino curantur languores spiritalium sunt signa languorum quibus anima per peccatum aeternae morti propinquat. Sicut enim in surdo et muto a Domino sanato sanatio mentis insinuatur eorum qui neque audire verbum Dei neque loqui noverant, et mox in refectione turbae esurientis quae Dominum secuta fuerat suavitas figuratur illa qua diligentium se et quaerentium solet corda nutrire, ita in hoc caeco paulatim curato a Domino illuminatio designetur cordium stultorum, ac longe a via veritatis aberrantium. Rogabant autem eum ut illum tangeret, scientes quia tactus Domini sicut lepro
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc ce catum hab & is
cor ur̃m. oculos habentes
non uidebitis. & aures ha¬
bentes non auditis. nec re¬
cordamini. quando quin¬
que panes fregi inquin
quo saluator iusserat di¬
cens. Cau&e a fermen¬
to phariseorum &fermen¬
to herodis. doc& eos quod
significent quinq panes &
septẽ siue pisciculi: Aut quin¬
que milia hominũ: & quattu¬
or milia quȩ pasta sunt in
heremo. Quod uidelic& sig¬
norũ magnitudo ꝑspicua sit
tamen aliud spiritali intelle¬
gentia demonstr&ur. ⁊ Si¬
enim fermentũ phariseoꝵ
& saduceorũ & fermentũ he¬
rodis. non corporalẽ panẽ
sedtraditiones ꝑuessas & he¬
r&ica significat dogmata.
quare & cibi quibus nutri¬
tus ẽ populus dĩ. nonuerã
doc trinã integramq sig¬
nificent. Istius modi fer¬
mentũ. quod omni ratione
uitandum ẽ. habuit mar¬
cion & ualentinus & om̃s
her&ici.⁊ Fermentũ hanc
uim hab& ut si farine mix¬
tum fuerit quod paruum
uidebatur. crescat in ma¬
ius & ad saporẽ suũ uniuer¬

Expanded text:
abetis cor vestrum? Oculos habentes non videtis, et aures habentes non auditis, nec recordamini quando quinque panes fregi in quinquo Salvator jusserat dicens: Cavete a fermento Pharisaeorum et fermento Herodis, docet eos quid significent quinque panes et septem, sive pisciculi, aut quinque millia hominum et quatuor millia quae pasta sunt in eremo. Quod licet signorum magnitudo perspicua sit, tamen aliud spiritali intelligentia demonstratur. Sienim fermentum Pharisaeorum et Sadduccaeorum, et fermentum Herodis non corporalem panem, sed traditiones perversas et haeretica significat dogmata, quare et cibi quibus nutritus est populus Dei, non veram doctrinam integramque significent? Istiusmodi fermentum, quod omni ratione vitandum est, habuit Marcion et Valentinus, et omnes haeretici. Fermentum hanc vim habet, ut si farinae mistum fuerit, quod parvum videbatur crescat in majus, et ad saporem suum univer
Abbreviated transcription (Latin):
seorum & fermento hero¬
dis.: Fermentum pharise¬
orũ ẽ: decr&a legis diuinȩ
traditionibus hominũ post¬
ponere. uel certe legẽ uer¬
bis p̃dicare: factis inpug¬
nare ⁊ Fermentũ eoꝵ ẽ
dñm temptare. nec doc¬
trinȩ eius. aut operibus
credere : sed insultan do
alia quibus credere de¬
beant p&ere. ⁊ Fermen¬
tũ hero dis ẽ. adulteriũ.
homicidiũ. temeritas iu¬
randi simulatio religio¬
nis. & quod omniu ca¬
put ẽ. & origo scelerũ.
odium. Ac ꝑsecutio in
preconẽq: primũ regni
cȩlestis. : A quo utro¬
rumq fermento : &iã apłus
nos prohibens ait.: Itaq:
epulemur. non infermento
u&eri neq infermento ma¬
litiȩ & nequitiȩ. sed in azi¬
mis sinceritatis &ueritatis.

Expanded text:
saeorum et fermento Herosaeorum et fermento Herodis. Fermentum Pharisaeorum est decreta legis divinae traditionibus hominum postponere, vel certe legem verbis praedicare, factis impugnare. Fermentum eorum est Dominum tentare, nec doctrinae ejus aut operibus credere, sed insultando alia quibus credere debeant petere. Fermentum Herodis est adulterium, homicidium, temeritas jurandi, simulatio religionis, et quod omnium caput est et origo scelerum, odium ac persecutio in praeconemque primum regni coelestis. A quo utrorumque fermento etiam Apostolus non prohibens ait: Itaque epulemur non in fermento veteri, neque in fermento malitiae, et nequitiae, sed azymis sincerita
Abbreviated transcription (Latin):
iterum. abut trans fr&um.
& obliti sunt sumere panes
&nisi unũ panẽ nonhabe¬
bant secum innaue.
Querat aliquis &dicat.
Quomodo panes non habe¬
bant. quistatim impl&is
septem sportis ascenderun
nauiculã &uenerunt infi¬
nes magedam . Ibiq: audi¬
uͣt nauigantes. quod caue¬
re debeant a fermento ph¬
riseoꝵ & saducȩorũ. sed
scriptura testatur quod
obliti sunt eos secũ tollere
Quod autẽ nauigaturi trans
fr&um obliti sunt uiati¬
cũ sumere secum. Indici¬
um ẽ quã modicã carnis
curã haberent in reliquis.
quibus ipsa reficiendi cor¬
poris necessitas quȩ natura¬
liter mortalibus in est : in¬
tentionẽ dominici comi¬
ta tus menti excesserat.:
Unius uero panis quã secum
habebant in naui. mysti¬
ce ipsum panẽ uitȩ dñm
ui delic& saluatorẽ desig¬
nat. Cuius amore qua
semꝑ intus reficiebantus
incorde. minus de terreno pa¬
ne quocorpus pasci sol& cu¬
rabant.: Et p̃cipiebat
eis dicens. Uid&e &
cau&e afermento phari¬

Expanded text:
iterum et abiit trans fretum. iterum et abiit trans fretum. Et obliti sunt sumere panes, et nisi unum panem non habebant secum in navi. Quaerat aliquis et dicat quomodo panes non habebant qui, statim impletis septem sportis, ascenderunt naviculam, et venerunt in fines Magedan, ibique audiunt navigantes quod cavere debeant a fermento Pharisaeorum et Saducaeorum. Sed Scriptura testatur quod obliti sint eos secum tollere. Quod autem navigaturi trans fretum obliti sunt viaticum sumere secum, indicium est quam modicam carnis curam haberent in reliquis, quibus ipsa reficiendi corporis necessitas, quae naturaliter cunctis mortalibus inest, intentione dominici comitatus menti excesserat. Unus vero panis quem secum habebant in navi, mystice ipsum panem vitae, Dominum videlicet Salvatorem, designat. Cujus amore quia semper intus reficiebantur in corde, minus de terreno pane, quo corpus pasci solet, curabant. Et praecipiebat eis dicens: Videte cavete a fermento Phari
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ &dixit. Amen amen di¬
co uobis. quia unus ex uobis
trad& me. ⁊ Quod autẽ ait
si dabitur generationi isti
signũ. significat non dubita¬
tur. iuxta illud inpsalmo.
Semel iuraui in scõ meo: siđđ
mentiar id est non đd men¬
tiar . ⁊ Deniq: sc̃s agustinus
de consensu euangelistarum
loquens. Itaͫ marcum scriptũ
eẽ testatur.⁊ Et signũ ñ dabit᷑
ei : Non ergo dabitur signũ
tantiũ dñm & resultantium
uerbis eius. ⁊ Tale utiq sig¬
nũ quale temptantes que¬
rebant: hoc ẽ decelo. qui¬
bus tamen mutta cȩlestia
signa dabat interra. C&e¬
rum generationi querentiũ
dñm. requirentiũ faciem dĩ
ia cob: signum decęlo osten¬
debat. quando cernentibus
apłis ascendit incȩlũ. quan¬
do misso desuꝑ sp̃ũ primitiuã
impleuit eccłam. quando ad
in positionẽ manus apłoꝵ
insamaria. cȩsaria. epheso:
aliisq: urbibus. ac locis plu¬
rimis gratiã decȩlo sp̃u
scĩ credentib: ministrauit.
Et dimit tens eos ascendens

Expanded text:
et dixit: Amen amen dico vobis, quia unus ex vobis tradet me . Quod autem ait: Si dabitur generationi isti signum, significat non dabitur, juxta illud in psalmo: Semel juravi in sancto meo, si David mentiar , id est, non David mentiar. Denique sanctus Augustinus, de consensu evangelistarum loquens, ita in Marco scriptum esse testatur: Et signum non dabitur ei. Non ergo dabitur generattantium Dominum et resultantium verbis ejus. Tale utique signum quale tentantes quaerebant, hoc est de coelo. Quibus tamen multa coelestia signa dabat in terra. Caeterum generationi quaerentium donum requirentium faciem Dei Jacob, signum de coelo ostendebat, quando, cernentibus apostolis, ascendit in coelum, quando, misso desuper Spiritu, primitivam implevit Ecclesiam, quando ad impositionem manus apostolorum in Samaria, Caesarea, Epheso, aliisque urbibus ac locis plurimis, gratiam de coelo Spiritus sancti credentibus ministravit. Et dimittens eos ascendit navim
Abbreviated transcription (Latin):
Dedit eis regiones gentium
& labores populorũ posside¬
runt. ut custodiant iustifi¬
cationes eius. & legem ex¬
quirant. ⁊ Siergo hoc loco
rudibus discipulis ueritas
loquens uidendũ regnum
dĩ ꝓmit tit interra. ut hoc
ab eis fidelius incȩlo prȩsu¬
mat᷑. ⁊ Quodsi regnũ dĩ
in hac sententia. futurã in
celis beatitudinẽ uelimus
accipere: & hoc quidã dead¬
stantibus non post multos
dies in monte uiderunt.
Quodpia utiq prouisione
factum est. ut contempla¬
tione semꝑ manentis gau¬
dii tam & siraptim atq
ad breue monentum deli¬
bata fortius instantia secu¬
li transeuntis aduersa to¬
lerarent. : Decenti simo
sane uerbo scõs mortem
gustare testatur. ⁊ Aqui¬
bus nimirũ mors corporis
quasi libando gustatur
uita uero animȩ ueracit̃
possidendo ten&ur.

Expanded text:
eis regiones gentium, et labores populorum possederunt, ut custodiant justificationes ejus, et legem ejus exquirant . Sic ergo hoc loco rudibus discipulis Veritas loquens, videndum regnum Dei promittit in terra, ut hoc ab eis fidelibus in coelo praesumatur. Quod si regnum Dei in hac sententia futuram in coelis beatitudinem velimus accipere, et hoc quidem de astantibus non post multos dies in monte viderunt. Quod pia utique provisione factum est, ut contemplatione semper manentis gaudii, tametsi raptim atque ad breve momentum delibata, fortius instantia saeculi transeuntis adversa tolerarent. Decentissimo sane verbo sanctos mortem gustare testatur; a quibus nimirum mors corporis quasi libando gustatur, vita vero animae veraciter possidendo tenetur.
Abbreviated transcription (Latin):
siones silentio p̾ter miserat . quascũ insuptatione
tacuerit redit insũanã: prima mansio selmona.
int̃pretatꝰ himacuncula secanda phinon demi¬
nutiue osabore non abosseintellegi In his aa¬
ron mortuo murmurant ẽtra dnm & moysen.
manna fastidiunt. a serpentib uulnerantur.
& in tẏpum saluatoris qui uerum antiquũq:
serpentem inpatibulo triũ phauit diaboli ue¬
nena superantur: unde ehmaguncula ue¬
re &pressaq inimaginis filudĩ. passionẽ eiꝰ
intuens conseruate: & que corde creditur ad¬

Expanded text:
siones silentio praetermiserat, quas cum in supputatione siones silentio praetermiserat, quas cum in supputatione tacuerit, reddidit in summa. prima mansio Selmona interpretatur \'imaguncula\', secunda Phinon diminutiue \'os\' — ab ore, non ab osse, intellege - in his Aaron mortuo murmurant contra dominum et Moysen, manna fastidiunt, a serpentibus uulnerantur et in typum saluatoris, qui uerum antiquumque serpentem in patibulo triumphauit, diaboli uenena superantur. unde et imaguncula uerae expressaeque imaginis filii dei passionem eius intuens conseruatur et, quod corde credit,
Abbreviated transcription (Latin):
monte sim pliciter sed in montis monte. idẽ
in excelso uerticȩ cum que nos dĩ axlio destitu¬
tos hostis inuasarit duxeritq captiuos. non despe¬
remus salutem sed iterũ armemur ad p̃liũ. po¬
est fieriutuingͥamus ubi uicti sumus. &in eo¬
dem loco trium phemus In quo suimus ante cap¬
tiui:
tprofecti demonte or castra metati sunt
in selmona profectiq deselmona uencrunt inphi¬
non: hee tuȩ mansiones tricensima qunta:
et tricensima sexta: in iordane istoriȩ non inue¬
niuntur sed scriptũ ẽ ꝓeis: egres sidemonte or ꝑ
uiã maris rubri ut circum irent terrã edom: & quo
ostenditur infinibus atq circuitu t̃rȩ edõ eas
positas: nec secundũ morẽ legitur ꝓfecti demon¬
te õr castrametatis̃ in selmon siue in sinon sed p̃
ambitum terrȩ idumeorum uenit ad extremum
&ait profecti filu is rł castrametati sunt inohoth.
nec dixit ꝓfecti s̃ de illo in illũ locũ quia duas man¬

Expanded text:
monte simpliciter, sed in montis monte, id est monte simpliciter, sed in montis monte, id est in excelso uertice. cumque nos dei auxilio destitutos hostis inuaserit duxeritque captiuos, non desperemus salutem, sed iterum armemur ad proelium. potest fieri, ut uincamus, ubi uicti sumus, et in eodem loco triumphemus, in quo fuimus ante captiui. Et profecti de monte Or castra metati sunt in Selmona. profectique de Selmona uenerunt in Phinon. .Hae duae mansiones, tricesima quinta et tricesima sexta, in ordine historiae non inueniuntur, sed scriptum est pro eis: egressi de monte Or per uiam Maris Rubri, ut circumirent terram Edom. ex quo ostenditur in finibus atque circuitu terrae Edom eas positas. nec secundum morem legitur: profecti de monteOr castra metati sunt in Selmona siue in Phinon, sed post ambitum terrae Idumaeorum uenit ad extremum et ait: profecti filii Israhel castra metati sunt in Oboth. nec dixit: \'profecti sunt de illo et illo loco\', quia duas man
Abbreviated transcription (Latin):
nouus populus sȩꝓmissionis intraturus crat
inextremis finib terrȩ idumȩorum: Et quã¬
quam in montem sacerdotalium elcazaro
filiꝰ uestimenta dereliquerit. lexq eos quieã
impleuerint ꝑducat ad sũmum: tamen
ipsa sublimitas ñ ẽ trans fluenta iordanis.
sedin& tremis terrenorum operum finib
& plangit eũ populus xxxdiebus aaron
plangitꝰ. ihs̃ ñ plangitur: In lege descensus
ad inferos. In euangelio ad paradi sum trans¬
migratio: Audit quoq chananeus quia
uenis s& is rahel : & in loco &ploratorũ ubi quondã
offendisse populum nouerat: in euan p̃lium
& captiuũ ducit isrł: rursũq: in eodem loco
pugnat &uoto. uictor uincitur. uictisu¬
perant: apellaturq nomen Corma. idẽ ana¬
thema: eadem dicere mihi ñ ẽ pigrũ legentibus
neces sarium: quia sem ꝑhumanos ftatus in hu¬
ius seculi uia fluctu&. & alius inualle alius.
in campis. alius moriatur in monte : Nec in

Expanded text:
nouus populus repromissionis terram intraturus erat, nouus populus repromissionis terram intraturus erat, in extremis finibus terrae Idumaeorum. et quamquam in monte sacerdofilio dereliquerit, lexque eos qui eam impleverint perducat ad summum, tamen ipsa sublimitas non est trans fluenta Jordanis, sed in extremis terrenorum operum finibus. Et plangit eum populus triginta diebus. Aaron plangitur, Jesus non plangitur. In lege descensus ad inferos, in Evangelio ad paradisum transmigratio. Audit quoque Chananaeus, quod venisset Israel, et in locum exploratorum, ubi quondam offendisse populum noverant, ineunt praelium, et captivum ducunt Israel. Rursumque in eodem loco pugnatperant appellaturque nomen Horma, id est anathema. eadem dicere mihi non est pigrum, legentibus necessarium, quod semper humanus status in huius saeculi uia fluctuet et alius in ualle, alius in campis, alius moriatur in monte, nec in
Abbreviated transcription (Latin):
monte. In extremo. terrȩ edom: ascenditq aa¬
ron sacerdos inmonte.or iuxta preceptũ dñi.
& mortuus ẽ ibi anno quadragesimo egressionis
filiorum israhel deterra egypti mensequinto
prima diemensis: eratq aaron centũ iugintitri¬
um annorũ. quando mortuus est in monte hor
Et audiuit chananeus rex qui habitabat ad au¬
strum interra chanaan quoduenis sent filn
is rahel tricesima quarta mansio ẽ. quã pleriq
inter pretatꝰ lumen. nec errarent siper aleph
literam scriberentur alii pellem: & ipsi uerũ
dicerent sissetain positum: nonnulli fora¬
men: quȩ posset accipi siheth haberet ele¬
mentum: Cum autem legat᷑ per .em. ma¬
gis mons intellegitur: & legi potest¬
ascenditaaron sacerdos inmontis
montem. idest inuerticem eius. Ex quo
anim aduertimus. non in montem simplici¬
ter. sed in montem montis pontificem mor¬
tuum: ut dignus locus meritis illius mons
trar&ur. Moritur autem eo anno quo

Expanded text:
monte, in extremo terrae Edom. ascenditque Aamonte, in extremo terrae Edom. ascenditque Aaron sacerdos in montem Or iuxta praeceptum domini et mortuus est ibi anno quadragesimo egressionis filiorum Israhel de terra Aegypti, mense quinto, prima die mensis. eratque Aaron centum uiginti trium annorum, quando mortuus est in monte Or. et audiuit Chananaeus rex Arad, qui habitabat ad Austrum in terra Chanaan, quod uenissent filii Israhel. Tricesima quarta mansio est, quam plerique interpretantur \'lumen\', nec errarlitteram scriberetur. Alii pellem; et ipsi verum dicerent, si esset Ain positum. Nonnulli foramen; quod posset accipi, si Beth haberet elementum. Cum autem legatur per, He magis mons intelligitur et legi potestAscendit Aaron sacerdos in montis montem, id est, in verticem montis. Ex quo etiam advertimus non in montem simpliciter, sed in monte montis pontificem mortuum, ut dignus locus meritis traretur. moritur autem eo anno, quo
Abbreviated transcription (Latin):
iordanem: missisq nuntiis adedom transitus
petitur nec inpetratur qui sitimer&: posttanttis
ꝓsectus murmur populi. &offensam mugistrorũ.
& uiȩ transitus denegatus. uidetur mihi in maria
ꝓphȩtia mortua. In morse & aaron legi & sacerdo¬
tio iudeorũ finis impositus: quod nec ipsi adter¬
rã repromissionis transcendere ualeant: nec cre¬
dente m populum. desolitudine huius mundi
educere: & nota quod post mortem prophetiȩ
&aquas contradictionis: idumacũ carneum.
atq terrenum transire non possint: & cum
multis precibus. & conatu uiam non impetrent.
sedegrediatur edom. aduersus eos inpopulo
multo. & in manu forti: Interpretatio quoque
nominis. morti. & offensȩ & negatio transitui
conuenit: Ubi enim mandatum. ibi peccatum.
ubi peccatum. ibi offensam: ubi offensa ibimors:
hȩc ẽ mansio dequa psalmista canit: commoue¬
bit dñs desertum cades:
Profectique decades castrametati sunt. In or

Expanded text:
Iordanen missisque nuntiis ad Edom transitus Iordanen missisque nuntiis ad Edom transitus petitur nec inpetratur: quis timeret post tantos profectus murmur populi et offensam magistrorum et uiae transitus denegatos? uidetur mihi in Maria prophetia mortua, in Moyse et Aaron legi et sacerdotio Iudaeorum finis inpositus, quod nec ipsi ad terram repromissionis transcendere ualeant nec credentem populum de solitudine huius mundi educere. et nota, quod post mortem prophetiae et aquas contradictionis Idumaeum carneum atque terrenum transire non possint et cum multis precibus et conatu uiam non inpetrent, sed egrediatur Edom aduersus eos in populo multo et in manu forti. interpretatio quoque nominis morti et offensae et negato transitui conuenit. ubi enim mandatum, ibi peccatum; ubi peccatum, ibi offensa; ubi offensa, ibi mors. haec est mansio, de qua psalmista canit: commouebit dominus desertum Cades. Profectique de Cades castra metati sunt in Or
Abbreviated transcription (Latin):
ori itinere non ponuntur
tprofecti deasion gaber. castra metati sunt
in deserto siñ hȩc ẽ cades: quęritus quur octa¬
ua mansio. nunc tricesima tertia es sedicatus
sed sciendum quod prior ꝑsamech litteram scri¬
bitur. interp̃tatur que rub siue odium.
illudq quod iungitur cades. non ut
prerique estimant scã dicitur. sed
mutata siue trans lata: Legimus inge¬
nesi iuxta hȩbraicam ueritatem ubi iu¬
das meretricem putans thamar dona trans misit.¬
& sequester munerum. Int̾rogat ub ẽ cadesa.
hoc ẽ scortum: cuius habitus aceteris feminis
inmutatus ẽ: Inmultis quoque locis hoc idem
reperimus: sin aũt scã inter pretatur. Rec Tec
cc̃mi Tit pasiñ intellegendum quomodo par¬
cae dicuntur. ab eoꝰ minime partant. &bellum
quod nequaquam bellum sit: &lucus quod mini¬
me luceat In hac mansione moritur marta & se¬
pelitur: & propter aquas contradictionis moyses
& aaron offendunt dñm. & prohibentur transirẽ

Expanded text:
ori itinere non ponuntur. ori itinere non ponuntur. Et profecti de Asion - Gaber castra metati sunt in deserto Sin, haec est Cades. Quaeritur, cur octaua mansio nunc tricesima tertia esse dicatur. - sed sciendum, quod prior per samech litteram scribitur interpretaturque \'rubus\' siue \'odiumilludque, quod iungitur, Cades non, ut plerique aestimant, \'sancta\' dicitur, sed \'mutata\' siue \'translata\'. legimus in Genesi iuxta Hebraicam ueritatem, ubi ludas meretricem putans Thamar dona transmittit et sequester munerum interrogat ubi est cadesa? hoc est \'scortum\', cuius habitus a ceteris feminis inmutatus est. in multis quoque locis hoc idem repperimus. sin autem \'sancta\' interpretatur, xata dvvicpnaoLV intellegendum, quomodo Parcae dicuntur ab eo, quod minime parcant, et bellum, quod nequaquam bellum sit, et lucus, quod minime luceat. in hac mansione moritur Maria et sepelitur et propter aquas contradictionis Moyses et Aaron offendunt dominum et prohibentur transire
Abbreviated transcription (Latin):
datus sum & effudi in me animã meã. quõ transi¬
bo in locũ tabernaculi ammirabilis usq addomũ
dĩ: multũ ẽ sideom nibus scripturis suꝑ uerbo
transitionis uel in exempla congegere¬
xI Etprofecti dehebrona castrametatis
mas iongaber: tricesima sccunda man¬
sio trans fertur in ligna uiri. siue¬
dedolatione hominis: quod signifi¬
cantius grecedicitur. EYCC CC RIC MI
Mcc̃pus. scribitur que ꝑam̃ litteram ñ ut gre¬
ci & latini errant. pergimd: unde in solitudine
multitudo lignorum: nisi quod seduli & diligen¬
tes magistri disciplina monstratur: cȩdentis lig¬
na informia & dolantis facientis que uasa diuer¬
sa quȩ indomo magna neces saria sunt possunt
lignationes uiri saltum &om niũ arborũ gene¬
ra: ac ꝑ hoc credentium multitudinẽ figurare.
dicente dauid: inuenimus ea incampis siluȩ
huc usq solitudo pharan decẽ & octo contin&
mansiones. quȩ describtȩ inchatha logo superi¬

Expanded text:
datus sum, et effudi in me animam meam: quoniam transidatus sum, et effudi in me animam meam: quoniam transibo in locum tabernaculi admirabilis usque ad domum dei. multum est, si de omnibus scripturis super uerbo transitionis uelim exempla congerere. Et profecti de Hebrona castra metati sunt in Asion - Gaber. Tricesima secunda mansio transfertur in \'ligna uiri\' siue\'dolationes hominis\', quod significantius Graece dicitur fyhaxiofioi dvdgog scribiturque per ain litteram, non, ut Graeci et Latini errant, per gimel. unde in solitudine multitudo lignorum, nisi quod seduli et diligentis magistri disciplina monstratur caedentis ligna informia et dolantis facientisque uasa diuersa, quae in domo magna necessaria sunt? possunt lignationes uiri saltuum et omnium arborum genera ac per hoc credentium multitudinem figurare dicente Dauid: inuenimus eam in campis siluae. hucusque solitudo Pharan decem et octo continet mansiones, quae descriptae in catalogo superi
Abbreviated transcription (Latin):
& accintione hac breuiter possumus dicepe.
quod filuis necessitatis grandes ad uirtutum sti¬
multis suggeramus: cum eis nuntiauerimus p̃¬
mia futurorũ. & ac cinctos in irebella docue¬
rimus: horũ trium quicquid magister fecerit
inmonte consistit
tprofecti demonte gad gad. castrametati sunt
in iethabatha tricesima mansio. bonitas inter¬
pretatur: ut cũ ꝑuenerimus ad ꝑfectũ uirum
in sacerdotalem gradum. & inetectem plenitudi
nis xp̃i. Inqua & hiezechiel erat. iuxta fluuiũ
chobar: possimus cum dauid intrecesimo psalmo
canere Dñe inte speraui non confundar incter
brona: tricessima prima mansio Interpretatus
tor : quidicere potest. transiens uidebo uisionem
hanc magnam: De quo & psalmista canit & non
dixerunt qui preteribant benedictiodm̃ suꝑuos:
prȩterit eñi figura huuis mundi & propter ea
scĩ cupiunt ad meliora transire nec presenti sta¬
tu contenti ingesmescunt cottidiȩ: hȩc recor¬

Expanded text:
et accinctione haec breuiter possumus dicere, et accinctione haec breuiter possumus dicere, quod filiis necessitatis grandes ad uirtutem stimulos suggeramus, cum eis nuntiauerimus praemia futurorum et accinctos inire bella docuerimus. horum trium quicquid magister fecerit, in monte consistit. Et profecti de monte Gadgad castra metati sunt in Ietabatha. Tricesima mansio \'bonitas\' interpretatur, ut, cum peruenerimus ad perfectum uirum, in sacenis Christi , in qua et Ezechiel erat juxta fluvium Chobar , 488 possimus cum David in tricesimo Psalmo canere. « In te, Domine, speravi, non confundar in aeternbrona . Tricesima prima Mansio interpretatur tor » qui dicere potest: « Transiens videbo visionem hanc magnam » ; de qua et Psalmista canit: « Et non dixerunt qui praeteribant, benePraeterit enim figura hujus mundi. Et propterea sancti cupiunt ad meliora transire, nec praesenti statu contenti, ingemiscunt quotidie. Haec recor
Abbreviated transcription (Latin):
et sit dilectus sicut filius unicornium. In templo¬
quo que eius om̃dicant gloriã: porro quod uer¬
timus filios firidoris. adillũ ÷ sensum refert. qđ
timore supplicu. & eius loci ubi ẽ fletus &stridor
dentiũ Deferentes diaboli uincula: xp̃o dño
credentium turhȩ colla submittant:
Et profecti debaleia castrametati sunt in mon¬
te gad gad: uicesima nonce mansio int̾ pretatur
nuncius. siue expeditio. &accintio: uel certe¬
quod nos uerius arbitramur. Rccta KIT TEIΝ
idẽ concisio: haut aliter possumus magistridis¬
cipulorum atq credentium eos facere filios neces¬
sitatis. nisi preceptoris eorum. Interficerimus cru¬
delissimos. in occisione eorum: Non parcat ma¬
nus nr̃a armũ aut extremum auriculȩ deore leo¬
nis extrahere: maledictis quifacit opus dñi ne¬
glegenter: et qui prohibet gladiũ suũ a sangui¬
ne: unde & dauid in matictino inquid interfi¬
ciabrc om̃ peccatores terrę: denuntio autem

Expanded text:
et sit dilectus sicut filius unicornium in templet sit dilectus sicut filius unicornium in temploque eius omnis dicat gloriam. porro, quoduertimus\'filiosstridoris\', ad illum sensum refer, quod timore supplicii et eius loci, ubi est fletus et stridor dentium, deserentes diaboli uincula Christo domino credentium turbae colla submittant. Et profecti de Baneiacan castra metati sunt in monte Gadgad. Vicesima nona mansio interpretatur \'nuntius\' siue \'expeditio et accinctio\'uelcerte-quod nos uerius arbitramur—xairaxom?, idest \'concisio\'. haud aliter possumus magistri discipulorum atque credentium eos facere filios necessitatis, nisi praeceptores eorum interfecerimus. crudeles simus in occisione eorum; non parcat manus nostra armum aut extremum auriculae de ore leonis extrahere. maledictus, qui facit opus domini neglegenteret qui prohibet gladium suum a sanguine. unde et Dauid: in matutino, inquit, interficiebam omnes peccatores terrae. de nuntio autem
Abbreviated transcription (Latin):
tur infilios necessitatis: psalmus ipse nos doce
at. ad ferte dño filidĩ ad fertedño filios arietũ
quȩ ẽ tanta necessitas quȩ nolentib in ponatur
cũ diuinis scripturis fueris eruditus. & leges eorũ
ac testimonia uincula scieris ueritatis: conten¬
des cum aduersaris ligabis cos &uinctos duces.
& captiuitatem deͥostib quondam atq captiuis
liberos dĩ facies. ut repente seu stridoris: siab uno
Incipias numero & paulatim addens. ad septimum
usq ꝑuenias uicesimus octauus numerus efficitꝰ:
quis̃ isti filii necessitatis. Dicas cum sion: egoste
rilis & ñ pariens trans migrata captiua: &istos
quis enutriuit: ego destituta & sola. & istiubi erant:
miraris. eiusdem psalmi sacramenta cognosce: Uox
dñi inuirtute uox dñi in magnificentia. Uox
dñi confringentes cedros: utposquã ad uersa¬
rios fregerit. & concus serit desertasprȩuii gen¬
tium populos. prȩparentur cerui in montibus.

Expanded text:
tur in \'filios necetur in \'filios neceat: adferte domino, filii dei, adferte domino filios arietum. quae est tanta necessitas, quae nolentibus inponatur? cum diuinis scripturis fueris eruditus et leges earum ac testimonia uincula scieris ueritatis, contendes cum aduersariis, ligabis eos et uinctos duces in captiuitatem et de hostibus quondam atque captiuis liberos dei facies, ut repente incipias numero et paulatim addens ad septimum usque peruenias, uicesimus octauus numerus efficitur. qui sunt isti filii necessitatis? rilis et non pariens, transmigrata et captiua, et istos quis enutriuit? ego destituta et sola, et isti ubi erant? miraris Isaiam: eiusdem psalmi sacramenta cognosce: uox domini in uirtute, uox domini in magnificentia, uox domini confringentis cedros, ut, postquam aduersarios fregerit et concusserit desertos prius gentium populos, praeparentur cerui in montibus
Abbreviated transcription (Latin):
seroth: uicesima septima mansio uincula siue
disciplinas sonat : ut festino gradu ꝑgamus
ad magistros & eorum teramus limina: &p̃cp¬
ta uirtutum ac misteria scripturarum uincu¬
la putamus ȩterna: iuxta illud quod in esale di¬
citur: et saba. inuisis sublimes adte transibunt. & tui
crunt. postte ambulabunt uinctimanicis: Et pau¬
lus uinctus iħu xp̃i: duplicias inscripturis uincu¬
la: quȩ quȩdis rũpit. sam san uincit inimicos: et in
ecclesiasten demeretrice legimꝰ uinculũ in manib
eius: & ex ꝑsona dñi dicentis. disrumpamꝰ uincula
eorũ. & ꝓiciamꝰ a nobis uigũ ipsorũ &alibi laque¬
us contritus ẽ & nos liberati sumꝰ: xp̃i aut uincu¬
la uincula uo luntaria s̃. & uertantur inamplex¬
us. quiq his fuerit colligatus. dicet: sinistraeiꝰ sub
capite meo. &dextaera eius conplectetur me
tpro fecti demu seroth castrametati sunt inba¬
ne iacan: uicesima octaua mansio transfer¬

Expanded text:
seroth. Vicesima septima mansio \'uincula\' siue seroth. Vicesima septima mansio \'uincula\' siue \'disciplinas\' sonat, ut festino gradu pergamus ad magistros et eorum teramus limina et praecepta uirtutum ac mysteria scripturarum uincula putemus aeterna iuxta illud, quod in Esaia dicitur: et Sabaim, uiri sublimes, ad te transibunt et tui erunt; post te ambulabunt uincti manicis et:Paulus, uinctus Iesu Christi. duplicia sunt in scripturis uincula, quae quamdiu rupit Sampson, uicit inimicos. et in Ecclesiaste de meretrice legimus: u i nculum in manibus eius et ex persona domini dicentis: disrumpamus uincula eorum et proiciamus a nobis iugum ipsorum et alibi: laqueus contritus est et nos liberati sumus. Christi autem uincula uoluntaria sunt et uertuntur in amplexus. quicumque his fuerit conligatus, dicet: sinistra eius sub capite meo et dextera eius complectetur me. Et profecti de Museroth castra metati sunt in Baneiacan. Vicesima octaua mansio transfer
Abbreviated transcription (Latin):
miratus ẽs uirtutũ choros. timuisti ruinã ab¬
egisti in sidiatores. dulcis te protinus fruc
radicum amaritudinem pomorum suauitas
conpensauit. & dicis. quã dulcia faucibus
meis eloquia tua suꝑ mel orimeo: sponsũ
tibi audies concinentẽ. mel destillant labia¬
tua soros mea sponsa: quid eñi suauius. quideruditione
melius: quid dulcius dño gustante &uidete quam sua¬
uis ẽ dñs: unde & sam son quiab egerata fructib
suis aues: &uulpes que exterminant uineas con¬
ligauerat. leonem que interfecerat rugientem.
tpsofecti demethca castrametati sunt In as
sestinationem sonat: luxta illut quod in psal¬
maꝰ scribitus: uenien legati ex egypto: plega¬
tis. in bebrȩo festinantes legimus: ut postquam
dulces fructus laboris mes suerimus nonsimus
quieti conteni &ocio: & rursum: adulteriora
properantes obliuiscamur p̃teritorum: & in fu¬
tura nos extendamus:
tprofecti deasmona. castrametati sunt in mu¬

Expanded text:
miratus es virtutum choros, timuisti ruinam, abmiratus es virtutum choros, timuisti ruinam, abegisti insim, radicum amaritudinem pomorum suavitas compensabit, et dices: Quam dulcia faucibus meis eloquia tua super mel ori meo. Sponsumque tibi audies concinentem: Mel distillant labtua, soror mea sponsa. Quid enim suavius disciplina, quid eruditione melius, quid dulcius Domino? Gustate et videte quoniam suavis est Dominus. Unde et Samson, qui abegerat a fructibus suis aves, et vulpes quae exterminant vineas colligaverat, leonemque int. XXVI. MANSIO. Et profecti de Methca, castra metati sunt in Asm« festinationem » sonat: juxta illud quod in Psalmo scribitur: uenient legati ex Aegypto. pro legatis in Hebraeo \'festinantes\' legimus, ut, postquam dulces fructus laboris messuerimus, non simus quiete contenti et otio et rursum ad ulteriora properantes obliuiscamur praeteritorum et in futura nos extendamus. Et profecti de Asmona castra metati sunt in Mu
Abbreviated transcription (Latin):
sa manifesta ẽ: hoc eodem uocabulo &isdem lit¬
teris scriptum inuenio patrẽ abraham. qui in
supra dicto a pochripho geneos uolumine
abactis caruis. qui hominũ frumenta uasta¬
bant ab actoris ueldepulsoris sortitus ẽ nomen:
ltaq: & nos imitemur tharȩ. &uolucres cęli
quȩ iuxta uiã satũ triticum deuorare festi¬
nant. sollicitiꝓhbeamus Nam & abraham pa¬
triarches inthipo israhelis hostiarũ diuisit
menbra sacrificii. quȩ auolucrib non sinit de¬
uorari : Et contemptorem oculum effodiunt
coruide conuallib uerusq: moyses & elias du¬
cita & hiopissam &acoruis pascitur: siabueris
pauorẽ. sollitus cris: si sollititus fueris leo in
caulas ouiũ tuarum introire ñ poterit: quod
uel adp̃positos ecclesiarum uel ad custodiam re
fert animȩ tuȩ: ad quã diabulus perdiuersa
uitͥorũ foramina ingredinititur
in meth cha: uicesima quinta mansio ues¬
titur indulcedinem: ascendisti in excelsum. am¬

Expanded text:
sa manifesta est. hoc eodem uocabulo et isdem litsa manifesta est. hoc eodem uocabulo et isdem litteris scriptum inuenio patrem Abraham, qui in supra dicto apocrypho Geneseos uolumine abactis coruis, qui hominum frumenta uastabant, abactoris uel depulsoris sortitus est nomen. itaque et nos imitemur Thare et uolucres caeli, quae iuxta uiam satum triticum deuorare festinant, solliciti prohibeamus. nam et Abraham patriarches in typo Israhelis hostiarum diuisit membra sacrificiaque a uolucribus non sinit deuorari; et contemptorem oculum effodiunt corui de conuallibus; uerusque Moyses et Helias ducit Aethiopissam et a coruis pascitur. si habueris pauorem, sollicitus eris; si sollicitus fueris, leo in caulas ouium tuarum introire non poterit. quod uel ad pfer animae tuae, ad quam leo, diabolus, per diversa vitiorum foramina ingredi nititurin Methca . Vicesima quinta Mansio vertitur in « dulcedinem. » Ascendisti in excelsum, ad
Abbreviated transcription (Latin):
nisti adecclȩsiam ascendisti ad montem pulcher¬
rimum. stupore & mi raculo . xp̃i magnitudinẽ
confiteris. uides ibi multus uirtutis tuę soctas.
Noliatum sapere sedtime Dñs eñi superbisre¬
sistit humilib aũt dat gratiam: et qui se ex altat
uideat necadat potentef potenter tormenta pa¬
tientur: timor uistutum custus. & securitas ad
lapsum facilis unde&in quodam psalmo post¬
quam pre phaeta dixerat. dñs regit me & nihil
mihi deerit in loco pascue ibi me collocauit. Iun¬
git timorem. quicustas ẽ beatitudinis & infert :
uirgatua & baculus tuus ipsa me consolata sunt.
Et est sensus: dumdormenta formido. seruaui
gratiã quã ac ceperam
tprofecti dethaat. castrametati sunt intha¬
re: uicesima quarta mansio: quam non nulliuer¬
tunt inmalitiam uel in pafturam: nec errarent
siperam̃ litterã scriberetur: nunc uero cũ as spi¬
ratio duplex inextrema sit sillaba. erroris cau¬

Expanded text:
nisti ad ecclesiam, ascendisti ad montem pulchernisti ad ecclesiam, ascendisti ad montem pulcherrimum, stupore et miraculo Christi magnitudinem confiteris, . uides ibi multos uirtutis tuae socios: noli altum sapere, sed time. dominus enim superbis resistit, humilibus autem dat gratiam et, qui se exaltat, uideat, ne cadat. potentes potenter tormenta patientur. timor uirtutum custos est, securitas ad lapsum facilis. unde et in quodam psalmo, postquam propheta dixerat: dominus regit me et nihil mihi deerit; in loco pascuae ibi me conlocauit, iungit timorem, qui custos est beatitudinis, et infert: uirga tua et baculus tuus ipsa me consolata sunt. et est sensus: dum tormenta formido, seruaui gratiam, quam acceperam. Et profecti de Thaath castra metati sunt in Thare. Vicesima quarta mansio, quam nonnulli uertunt in \'malitiam\' uel in \'pasturam\', nec errarent, si per ain litteram scriberetur; nunc uero, cum adspiratio duplex in extrema sit syllaba, erroris cau
Abbreviated transcription (Latin):
inharada: uicesima prima mansio uertitur
in mi raculum: quam pulcher iordo ꝓfectuũ quã
egregia textura credentium: post opus lateris
infrenamur. post fenos in ecclęsiam introduci¬
mur. post habitationem ȩeclęsiȩ ad xp̃m mon¬
tem as cendamus. in quo positi stupemus atq
miramur. ut noster in laudib: eius sermo sunpere¬
tur. inuenientium In eo quȩ nec oculus uidit nec
auris audiuit nec incor hominis ascenderunt:
tprofecti deara castrametati sunt in mache¬
loth uicessima secunda mansio incoetus uerti¬
tur: inhac enĩ consiftit multitudo credentium.
ecclesia primitiuorum. uirtutum omniũ conso¬
nantia: tunt uere possumus dicere: Ecce quã
& quam iocundũ habitare fratres inunum: Et dñs
habitare facit unius moris indomony
Itprofecti demaceloth. castrametati sunt in
thaath: uicesima tertia mansio potest & suꝑ intel¬
legi sed melius pauorem interpretabimus: ue¬

Expanded text:
in Arada. Vicesima prima mansio uertitur in Arada. Vicesima prima mansio uertitur in \'miraculum\'. quam pulcher ordo profectuum, quam egregia textura credentium! post opus lateris infrenamur, post frenos in ecclesiam introducimur, post habitationem ecclesiae ad Christum montem ascendimus, in quo positi stupemus atque miramur, ut noster in laudibus eius sermo superetur inuenientium in eo, quae nec oculus uidit nec auris audiuit nec in cor hominis ascenderunt. Et profecti de Arada castra metati sunt in Maceloth. Vicesima secunda mansio in \'coetus\' uertitur. in hac enim consistit multitudo credentium, ecclesia primitiuorum, uirtutum omnium. consonantia. tunc uere possumus dicere: ecce quam bonum et quam iocundum habitare fratres in unum! et: dominus habitare facit unius moris in domo. Et profecti de Maceloth castra metati sunt in Thaath. Vicesima tertia mansio potest et \'subter\' intellegi, sed melius \'pauorem\' interpretabimur. ue
Abbreviated transcription (Latin):
nona decima mansio interpretatur ecclesia: ua¬
gicurrentium gressus. ffenis adȩcdesiam retra¬
huntur : & fores quas sante rliquerant rus sum
intrare festinant profecti dechalta castrame¬
tati s̃ in monte sapher.÷
Uicesima mansio interprętatur pulchritudõ. & in
monte decoris ẽ constituta: dequa & quarti decimi
psalmi principium sonat: Dñe quis habitabit inta¬
bernaculo tuo autquis requiesc& inmontestuo:
uide quid ꝓsint frena: auitus nos retrahunt. Intro¬
ducunt aduirtutũ choros: Et in xp̃o monte pul¬
cherrimo habitare faciunt Iste iuxta danihel
lapis excisus demonte sine manib creuit in mon¬
tem magnum. &im pleuit omnem terrã: iste uixta
hiechibel uulnerauit prancipem tyri adistũ ine
raia. et michea populi confluunt dicentes: Uenite
astendamꝰ in montem dñi. & ad domũ dĩ iacob
Et ad nuntiabit nobis uias suas & ambulauimus
insemitis eius:
tprofecti demonte sapher castrametati sunt

Expanded text:
Nona decima mansio interpretatur \'ecclesia\'. uaNona decima mansio interpretatur \'ecclesia\'. uagi currentium gressus frenis ad ecclesiam retrahuntur et fores, quas ante reliquerant, rursum intrare festinant. Et profecti de Caaltha castra metati sunt in monte Sapher.. Vicesima mansio interpretatur \'pulchritudo\' et in monte decoris est constituta, de qua et quarti decimi psalmi principium sonat: domine, quis habitabit in tabernaculo tuo aut quis requiescet in monte sancto tuo? uide, quid prosint frena: a uitiis nos retrahunt, introducunt ad uirtutum choros et in Christo, monte pulcherrimo, habitare faciunt. iste iuxta Danihel lapis excisus de monte sine manibus creuit in montem magnum et inpleuit omnem terram; iste iuxta Ezechiel uulnerauit principem Tyri; ad is turn in Esaia et Michea populi confluunt dicentes: uenite, ascendamus in montem domini et ad domum dei Iacob; et adnuntiabit nobis uias suas et ambulabimus in se-mitis eius. Et profecti de monte Sapher castra metati sunt
Abbreviated transcription (Latin):
aluit. transitum : nunc nos crescere nunc decrescere.
& post ordinẽ ecclesiasticũ sepe adlaterum ope¬
ra trans migrare:
tprofectidelebna castrameta sunt in ressa: Oeta¬
uadecima mansio: infrenos uertitur: sienim post
ꝓfectum russum ad luti opera descendimꝰ: Instenandi
sumus. & cursus uagi atq p̃cipites scripturarum re¬
tinaculis dirigendi: hoc uerbũ quantũ memoria
suggerit. nusquam alibi inscripturis scĩs aput he¬
breos inuenis seme noui. absque libro apocrypho
quia grecis aetttẽ idẽ parua generis appellatur:
ibi inȩdificatione turris prostadio ponitur: in quo
exercentur pugiles. & athletae. & cussorũ uelocitas
con probatur: Dicit & psalmista: infreno & cͥamo
maxillas eorum constringe qui non ad pinquant
adte &apostolus. nescitis quõ qui instadio currunt
om̃quidem currunt sedunus accipit brauiũ sic
currite ut conprehendatis:
tprofecti deressa castrametati sunt incha alta:

Expanded text:
aliud transitu nunc nos crescere, nunc decrescere aliud transitu nunc nos crescere, nunc decrescere et post ordinem ecclesiasticum saepe ad laterum opera transmigrare. Et profecti de Lebna castra metati sunt in Ressa. Octaua decima mansio in \'frenos\' uertitur. si enim post pr ofectum rursum ad luti opera descendimus, infrenandi sumus et cursus uagi atque praecipites scripturarum retinaculis dirigendi. hoc uerbum, quantum memoria suggerit, nusquam alibi in scripturis sanctis apud Hebraeos inuenisse me noui absque libro apocrypho, qui a Graecis Xsjztr, id est parua, Genesis appellatur; ibi in aedificatione turris pro stadio ponitur, in quo exercentur pugiles et athletae et cursorum uelocitas conprobatur. dicit et psalmista: in- freno et camo maxillas eorum constringe, qui non adpropinquant ad te, et apostolus: nescitis, quoniam, qui in stadio currunt, omnes quidem currunt, sed unus accipit brauium? sic currite, ut conprehendatis. Et profecti de Ressa castra metati sunt in Caaltha.
Abbreviated transcription (Latin):
phares: sexta decima mansio quȩ int̃praetatꝰ
greco sermone. poccaia Roith. latine malipu¬
nici diuisio. quod alii malum granatũ uocant.
cuius arboris fructus inscribturis dupliciter
accipitur. aut inecclesiȩ gremio quȩ omnem
turbam credentiũ suo cortice tegit. aut in
uaritate coronantia que uirtutum. Iuxta
illut quod scriptũ ẽ: multitudinis autem cre¬
dentium erat cor &anima una: sicq diuisi sunt
singuli gradus ut om̃ eadem cõpage teneantus:
tpro fecti deremmon phares castrame¬
tati in lebna: septi decima mansio. quam
in lateres possumus uertere: licet quidam lebo¬
na trans ferentes male candorẽ int̾p̃tati sunt :
legim̃ ȩgyptios lateres in exodo quos populus
faciens ingemuit: legimꝰ inmalachia ꝓquib
idumea detructis politos lapides sepponere
nititur. ec laterem in hiece chihel in quo ob¬
ses sȩ hierusalem pictura describitur. Exqui¬
bus discimꝰ in itinere istius uitȩ. & dealio in

Expanded text:
Phares. Sexta decima mansio, quae interpretatur Phares. Sexta decima mansio, quae interpretatur Graeco sermone goiag diaA-OJtrj, Latine \'mali Punici diuisio\', quod alii malum granatum uocant. cuius arboris fructus in scripturis dupliciter accipitur: aut in ecclesiae gremio, quae omnem turbam credentium suo cortice tegit, aut in uarietate consonantiaque uirtutum iuxta illud, quod scriptum est:multitudinis autem credentium erat cor et animauna; sicque diuisi sunt singuli gradus, ut omnes eadem conpage teneantur. Et profecti de Remmon Phares castra metati sunt in Lebna. Septima decima mansio, quam in \'lateres\' possumus uertere, licet quidam Lebona transferentes male \'candorem\' interpretati sunt. legimus Aegyptios lateres in Exodo, quos populus faciens ingemuit, legimus in Malachia, pro quibus Idumaea destructis politos lapides reponere nititur, et laterem in Ezechiel, in quo obsessae Hierusalem pictura describitur. ex quibus discimus in itinere istius uitae et de alio in
Abbreviated transcription (Latin):
tuntur ad terrã scãm: bottus ferentes in ligno
&xp̃i breuiter passio demonstratur: murmurat
populus iudȩorum gigantũ impetũ reformidans.
pugnat contraamalech & chananeũ nolente dõ
& uincitur. Intellegit quȩ debeat in t̾ra scã exer¬
cere sacrificia. dathan etabiron & filuchore c̃¬
surgunt contra moysen &aaron. & terrȩ uora¬
ginȩ glutiuntur. int̾mortuos &uiuentes pon¬
tisex medius turibulo armatus ingreditur. et cur¬
rens ira dĩ sacerdotis uoce prohibetur Uirgaaaron
& florem ꝓfert & folia. & in&ernãt memoriã uirens
siccitas consecratur nec dum templum etiã ȩ̨ditui:
necdum sacerdotes & leuite obtulere sacrificia.
& partes eorum misticus sermodescribit: uitula
rufa inolocausto concrematur &cinis eius piacu¬
laris asꝑsio ẽ: quorum omniũ figure proprios li¬
bros fagitant. et melius reor tacere. quam pau¬
ca dicere :¬
tprofecti derethma castrametatis in remon

Expanded text:
tuntur ad terram sanctam; botrus refertur in ligno tuntur ad terram sanctam; botrus refertur in ligno et Christi breuiter passio demonstratur; murmurat populus Iudaeorum gigantum impetum reformidans; pugnat contra Amalec et Chananaeum nolente deo et uictus intellegit, quae debeat in terra sancta exercere sacrificia; Dathan et Abiron et filii Core consurgunt contra Moysen et Aaron et terrae uoragine gluttiuntur; inter mortuos et uiuentes pontifex medius turibulo armatus ingreditur et currens ira dei sacerdotis uoce prohibetur; uirga Aaron et florem profert et folia et in aeternam memoriam uirens siccitas conseruatur; necdum templum et iam aeditui, necdum sacerdotes et leuitae obtulere sacrificia et partes eorum mysticus sermo describit; uitula rufa in holocausto concrematur et cinis eius\' piacularis aspersio est. quorum omnium figurae proprios libros flagitant et melius reor tacere quam pauca dicere. Et profecti deRethma castra metati sunt in Remmon