comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ista non s̃ magna.
sed quinec ista potest. multo minus potest loqui ueritatẽ in corde suo
& nonagere dolum in linguasua: sed ut est in corde uerum ita ꝓferre:
& habere in oreest est non non && non facere ꝓximosuo malum : id est nulli
homini: & opprobrium accipere aduersus ꝓximũ suũ : quȩ sun ꝑfectox¬
inquorum conspectu adnihilum deductusẽ malignus : Tam̃ &iam ista
minora ita concludit

Expanded text:
Ista non sunt magna: sed qui nec ista potest, multo minus potest loqui veritatem in corde suo, et non agere dolum in lingua sua, sed ut est in corde, verum ita proferre, et habere in ore Est, est, Non, non, et non facere proximo suo malum, id est nulli homini; et opprobrium non accipere adversus proximum suum, quae sunt perfectoin quorum conspectu ad nihilum deductus est malignus. Tamen etiam ista minora ita concludit:
Abbreviated transcription (Latin):
Id est propter hanc congre¬
gationem regredere in altum: quod resurgendo & in caelum ascen¬
anima quae perfecte orat. Uide quem ad modum nontimeat iu
diidiem : &uere securo desiderio dicat in oratione: Iudica me dñe

Expanded text:
Id est propter hanc congregationem regredere in altum, quod resurgendo et in coelum ascenandicii diem, et vere securo desiderio dicat in oratione, Adveniat
Abbreviated transcription (Latin):
Quia humilitatem praecepisti. humilis appare
& tu prior imple quod precepisti. ut exemplotuo uitentes superbiã¬
sti ut ex emplotuo uicentes superbiã
non pos sideantur adiubolo: Sy nagoga autem populorum. id est
credentium pereius humi litatem multitudo. ita eum circum dedit:
ut uerissime diceretur.
plenitudo gentium intrur&.

Expanded text:
Quia humilitatem praecepisti, humilis appare, et tu prior imple quod praecepisti, ut exemplo tuo vincentes superbiasti, ut exemplo tuo vincentes superbiam non possideantur a diabolo. Synagoga autem populorum, id est credentium per ejus humilitatem multitudo, ita eum circumdedit, ut verissime diceretur: plenitud
Abbreviated transcription (Latin):
epetita sententia est. Nam
pro eo quodẽ. qui habitat incaelis: scibsequenter positum ẽ dñs : & pro
eo quodẽ irridebit. sub sequenter positum ẽ sub sannabit.: Nihil horũ
sapere oportet carnaliter: quasi aut buccis ds̃ irrideat aut naso sub sann&
Sed ea uis accipienda est. quam dat scis suis ut futura cernentes. Idẽ nom̃
tenturam.: Illos in ania meditatos eẽ intellegant: Haec enim uis qua
ista prȩscita sunt. irrisio dĩ est & sub subsannatio. Caelos autem animas

Expanded text:
epetita sententia est. Nam pro eo quod est, Qui habitat in coelis, subsequenter positum est: Dominus. Pro eo quod est, irridebit, subsequenter positum est, subsannabit. Nihil horum sapere oportet carnaliter, quasi aut buccis Deus irrideat, aut naso subsannet; sed ea vis accipienda est, quam dat sanctis suis, ut futura cernentes, id est nomtenturam, illos inania meditatos esse intelligant. Haec enim vis, qua ista praescita sunt, irrisio Dei est, et subsannatio. Coelos autem animas
Abbreviated transcription (Latin):
Non dixit uidisti. sed prȩuidisti ante
re ire uias meas. ut si nollem laborare.
lemihi fuit sinete. Nam sibene mihi
ess& sine te. nollẽ forsitan redire ad te :
Ecce tu dnẽ cognouisti omã nouis¬

Expanded text:
Non dixit, vidisti; sed, «praevidisti.» Antre ire vias meas, ut si nollem laborare, utile fuit: nam si bene mihi esset sine te, nollem forsitan redire ad te. Ecce, Domine, tu cognovisti omnia, novis
Abbreviated transcription (Latin):
spiritaliter agatur in ecclesia.
Uua ceste pend& inuitib & oli¬
Ua in arborib: His enm duob fru¬
ctib solent torcularia p̃parari.
& quamdiu pendent infrutectis
suis. tamquam libero Aere ꝑfru¬
Vntur . & nec uua uinum est. nec
oliua oleum Ante pressuram
Sic sunt homnes quos p̃distinauit
ds̃ ante sȩcvla confor mes fieri
Vn geniti filii sui. qui praecipue
in passione magnus botrus exp̃s¬
sus est ꝓhluius modi ergo homnes
Ante quam accedant ad serui¬
tutem dĩ. fruuntur in sȩculo
tam quam deliciosa libertate
Ueluv uuae. Aut oliuae penden¬
tes. Sed quõ dictum est fili
accedens ad seruitutẽ dĩ. fta
in iustitia & timore. & p̃para
animam tuam ad temptationem.
Accedens quippe adseruitutẽ
dĩoadtor culuria se uensse co¬
gnoscat: Contribulabitur: con¬
ter&ur comprim&ur Non
Vt in hoo sȩculo pereat sed iN
apotheca dĩ defluat. Ex uit᷑
carnalib: desideriorum inte
Ex uite uos u&erem homnemi
& induite nouum. Hoc totum
non fit nisi de pressura. Prop¬

Expanded text:
itualiter geratur in Ecclesia. Uva certe pendet in vitibus, et oliva in arboribus his enim duobus fructibus solent torcularia praeparari; et quamdiu pendent in fruticibus suis, tanquam libero aere perfruuntur; et nec uva vinum est, nec oliva oleum, ante pressuram. Sic sunt homines quos praedestinavit Deus ante saecula conformes fieri imaginis unigeniti Filii sui , qui praecipue in passione magnus botrus expressus est. Hujusmodi ergo homines antequam accedant ad servitutem Dei, fruuntur in saeculo tanquam deliciosa libertate, velut uvae aut olivae pendentes: sed quoniam dictum est, «Fili, accedens ad servitutem Dei, sta in justitia et timore, et praepara animam tuam ad tentationem» ; accedens quisque ad servitutem Dei, ad torcularia se venisse cognoscat; contribulabitur, conteretur, comprimetur; non ut in hoc saeculo pereat, sed ut in apothecas Dei defluat. Exuitur carnalium desideriorum integ«Exuite vos veterem hominem, et induite novum» . Hoc totum non fit nisi de pressura: prop
Abbreviated transcription (Latin):
& deficiebat melior ẽ ibi dies
Vnus. super milia dierum. Mi¬
lia dierum desiderant homnes.
& multum hic uolunt uiuere.
Contemnant milia dierũ. desi¬
derent unum diem qui non
cedit hester nus. quem non ur¬
g& crastinus

Expanded text:
 Domini: melior est ibi unus dies super millia dierum. Millia dierum desiderant homines, et multum volunt hic vivere: contemnant millia dierum, desiderent unum diem, qui noncedit hesternus, quem non urget crastinus
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo quia dixit iste desiderax
& suspirans ex uoce nr̃a. quid
habituri sumus in illa patria
cui suspiratur. & ait. beati qui
habitant indomo tua. Dicat &
quid acturi sumus Insȩcula sȩ¬
culorum laudabunt te Hoc
erit totum negotium nr̃m. sine

Expanded text:
Ergo quia dixit iste desiderans et suspirans ex voce nostra, quid habituri sumus in illa patria cui suspiratur, et ait, «Beati qui habitant in domo tua;» dicat et quid acturi sumus. «In saecula saeculorum laudabunt te.» Hoc erit totum negotium nostrum, sine
Abbreviated transcription (Latin):
uistutum ex audi orationẽ meã.
Aurib: percipe ds̃ ia cob:
QUIa & ipsum iacob fecisti de ia¬
cob isrł Apparuit enim illi
ds. & dictus ẽ isrł uidens dm̃
Audi ergo me ds̃ ia cob. & fac
me isrł. quando fiam isrł
cum uidebitur ds̃ deorum in
& respice infaciẽ xeĩ tui
Perfaciem innotescimus. Quid
est ergo. respice infaciem xp̃ĩ
tui : fac in notescere omnib¬

Expanded text:
virtutum, exaudi precem meam; auribus percipe, Deus Jacob:» quia et ipsum Jacob fecisti de Jacob Israel. Apparuit enim illi Deus, et dictus est Israel , videns Deum. Audi ergo me, Deus Jacob, et fac me Israel. Quando fiam Israel? Cum apparebit Deus deorum in «Respice in faciem Christi tui?» Per faciem innotescimus: quid est ergo, «Respice in faciem Christi tui?» Fac innotescere omnib
Abbreviated transcription (Latin):
Dixerat exultasse corsuum
& carnem suã. & his duob red¬
didit passerem & turturẽ. Cor
tam quam passer. Caro tam¬
quam turtur . In uenit passer
domum. turtur nidum. Utiq
tam quam adsempiter nũ eri¬
gitur. Nidus ad tempus conge¬
ritur. Corde cogitamus dm̃
tam quam uolante passere
ad suam domum. Carne av
agimus opera bona sed non
Vbicumq tustur inuenat ni¬
dum sibi wubi ponat pullos
suos. Infide uera. infide ca¬
tholica. in soci&ate unus eccle¬
siȩ pariat opera sua Nam ꝓp
ter infirmtatem pullorũ tur¬
turis tuae dignatus ẽ Dñs pͣbe¬
re tibi. unde nidum faceres. In¬
dutus ẽ enim foeno carnis Vt Ad
te uen r& In ista fide pone pul
Altaria tua dnẽ uistutum

Expanded text:
dixerat exsultasse cor suum, et carnem suam, et his duobus reddidit passerem et turturem; cor tanquam passer, caro tanquam turtur. Invenit domum, turtur nidum, et nidtanquam ad sempiternum eligitur, nidus ad tempus congeritur: corde cogitamus Deum, tanquam volante passere ad suam domum; carne autem agimus oubicumque turtur inveniat nidum sibi, ubi ponat pullos suos: in fide vera, in fide catholica, in societate unitatis Ecclesiae pariat opera sua. Pter infirmitatem pullorum turturis tuae dignatus est Dominus praebere tibi unde nidum faceres: indutus est enim feno carnis, ut ad te veniret. In ista fide pone pull«Altaria tua, Domine virtutum
Abbreviated transcription (Latin):
Cm suspirar& flammanti desi¬
derio in domum dĩ. & in illas
laudes dĩ considerata grauidi¬
ne corporis sui. & mole car¬
ns suae & desperatione qua¬
dam sub osta rursus inspem
tat ds in hac gratia c̾i quem

Expanded text:
m suspiraret flammante desiderio in domum Dei et in illas laudes Dei, considerata gravedine corporis sui et mole carnis suae, et desperatione quadam suborta, rursus in spemtat Deus in hac gratia, ei quem
Abbreviated transcription (Latin):
am quam non vero nec suo nom¬
ne nuncupent᷑. quicumq alii
domni nomnantur : quõ servili¬
ter donnantur. & uero dnõ
comparati. nec sunt. sicut dictũ
ẽ ego sum qui sum Tam quã non
sint ea quȩ facta sunt si compa¬
rentur ei a quo facta sunt

Expanded text:
anquam non vero nec suo nomine nuncupentur quicumque alii domini nominantur; quoniam serviliter dominantur, et vero Domino comparati nec domini sunt: sicut dictum est, «Ego sum qui sum» ; tanquam non sint ea quae facta sunt, si comparentur ei a quo facta sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Sed hoc dicere maluit. quo ter¬
rena suꝑbia premer&ur. desi¬
nat ergo suꝑbire terra. id est
cum cognoscit solum dnm̃ eẽ al¬
tissimum in omnem terram

Expanded text:
sed hoc dicere maluit, quo terrena superbia premeretur. Desinit enim superbire terra, id est ? cum cognoscit Dominum esse altissimum super omnem terram
Abbreviated transcription (Latin):
Afflixit nos & pressitlege. osten¬
dit nobis torcular : Uidimus
peccato Aduersus mentẽ nram̃
Cla mauimus. miser ego homo.
sub lege gemuimus. Quid res¬
tat. nisi ut benedictionẽ d&
post legem. Ipsa ẽ benedic¬

Expanded text:
Afflixit nos Lege, pressit nos Lege, ostendit nobis torcular; vidimus peccato adversus mentem nostram, clamavimus, «Miser ego homo:» sub Lege gemuimus; quid restat, nisi ut benedictionem detratia post Legem; ipsa est benedic
Abbreviated transcription (Latin):
ti a& erna confusione toopert¬
sunt. Deniq: inhebraico legit᷑
operuifti eum ignomino sempi¬
terno. Posthaec duraquȩ cõ¬
memorauit euenisse illi popu
eum proph&a. &dicit.

Expanded text:
tus aeterna confusione opertus est. In Hebraeo legitur: Operuisti eum ignominia sempisua. Post haec dura quae commemoravit evenisse illi populo eum Propheta, et dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
impl&a quȩ p̃dicta sunt.
Auestisti adiutorium gladuer¬
olebant enim pauci dimigare :
multos prosternere. sed merito
& a regnosuo ali enatus atq
disꝑsis ẽ. eam enim terram ꝑdi¬
dit. proquadñm. occĩdit. De¬
struisti eum abemundatione.¬
& sed ẽ ei interra con lisisti.¬
A quã emundatione distruitur
iudeus. nisi fide: Ex fide enim.
mundans cordaeorum: & quia
sola fidesxp̃imundat non credex¬
mundatione. sedesq: regni eoꝵ

Expanded text:
dicta sunt. «Avertisti adjutorium gladisolebant pauci dimicare, multos prosternere? «Avertisti merito a regno suo alienatus, merito dispersus: eam enim terram perdidit, pro qua Dominum occidit. soluisti eum ab emundatione, sedem eius in terram conlisistia ergo emundatione dissolvitur Judaeus? A fide. Ex fide enim vmundans corda eorum . Et quia sola fides Christi mundat, non credemundatione. Sedem ejus in
Abbreviated transcription (Latin):
manuum: Nisi enim manducare¬
tur. non diceretur panis Nisi
tanta sua uitate. plorat inge¬
mitu quiorat. Dulciores sunt
lacrimȩ orantium. quã gaudia
theatrorum

Expanded text:
Nisi enim manducaretur, non diceretur panis: nisiquanta suavitate plorat in gemitu, qui orat? Dulciores sunt lacrymae orantium, quam gaudia theatrorum
Abbreviated transcription (Latin):
restrib tam quã eũ quifecit calũ
& terrã lam quippe in alio psalmo
exposuimus Psalterium desuꝑ habe¬
re sonorum illud lignd̃rum cui ner¬
uorum series ut meliorem sonũ red¬
dat. incumbit. Quod lignũ cithara
inferius hab&¬

Expanded text:
rrestribus, tanquam eum qui fecit coelum et terram. Jam quippe in alio psalmo exposuimus psalterium desuper habere sonorum illud lignum, cui nervorum series, ut meliorem sonum reddat, incumbit: quod lignum cithara inferius hab
Abbreviated transcription (Latin):
Meminit a postolus . Ecce nunc
in plebe gentiũ. idest inpopu¬
lo ecclesie. isra hel dicens Pax
uidentis. ille necesse est custodi¬
atur. qui el euatis in montes ocu¬
lis uidit & dixit. Auxilium

Expanded text:
meminit et Paulus esse nunc in plebe gentium, id est in populo ecclesiae Israhel dicens: pax uidentis: ille necesse est custodietur, qui eleuatis ad montes oculis uidit et dixit: auxilium
Abbreviated transcription (Latin):
ndño. intellegitur figurate dic¬
tus sol: in ecła. intellegitu dic
figura tae
ta luna: Quisquis in ipsa sapio
entia nonerrat . nonuritur a so¬
le: quisquis in ecła. & incarne dñi.
& in his que ꝓnobis tempora liter
gesta sunt non errat . nonuritur
aluna Omnis aũt homo. qua uis
iam crediderit in xp̃m. Aut ibi
errat. aut ibi. si non illo fit qđ

Expanded text:
n Deo, intelligitur figurate dictus sol: in Ecclesia, intelligitur figurate dicta luna. Quentia non errat, non uritur a sole. Quisquis in Ecclesia, et in carne Domini, et in his quae pro nobis temporaliter gesta sunt, non errat, non uritur a luna. Omnis autem homo quamvis jam crediderit in Christum, aut ibi errat, aut ibi, si non in illo fit quod
Abbreviated transcription (Latin):
Stantes erant pedes nr̃i. in a¬
triis tuis hierusalem
Ecce habes domum dñi: sique
mo dñi laudatur. qui condi¬
dit domũ: Inde lapsus ẽ qui
stat. qui dõ fruitur. Qui aũt
se frui uoluerit: cadit

Expanded text:
Stantes erant pedes nostri in atriis» «Jerusalem.» Ecce habes domum Domini, si qmo Domini laudatur qui condidit domum: stat, qui Deo fruitur; qui autem se frui voluerit, cadit
Abbreviated transcription (Latin):
Inpalma altitudinẽ significauit.
missuis pulchaẽ. ut iniqum eꝰ atra
ducas. finẽ ipsius incacumine. ubi
hab& totã pulchritudinem. Aspe¬
rarad ix uid&ur interra pulchra coma
subcaelo ẽ. Ergo &tua pulchritudo
insineradix tua ficasit: sedrursum.¬

Expanded text:
In palma altitudinem significavit. mis suis pulchra est; ut initium ejus a terra ducas, finem ipsius in cacumine, ubi habet totam pulchritudinem: aspera radix videtur in terra, pulchra coma sub coelo est. Erit ergo et tua pulchritudo in fine. Radix tua fixa sit: sed sursum
Abbreviated transcription (Latin):
Et momor fuit testamenti sui.
& penituit eum secundum mul¬
titudinem miseri cordiae suȩ:
Penituit dictum ẽ : quia mutauit
qđ eos ꝑditurus uideb&ur. Apuo
dm̃namq: disposita & fixa sunt om̃a
Nec aliquid facet. quasi consilio
repentino. quod non exa & ernita¬
ta&e. facturum se eẽ prȩsciuit. Me

Expanded text:
Et memor fuit testamenti sui, et poenituit eum secundum multitudinem misericordiae suae.» «Poenituit» dictum est, quia mutavit quod eos perditurus videbatur. Et apud Deum quidem disposita et fixa sunt omnia; nec aliud facit quasi consilio repentino, quod non ex aeternitate se facturum esse praescivit: se
Abbreviated transcription (Latin):
xpectas ut iterum iur& ds̃: quo¬
tiens iuratusẽ si se meliu rando
mentitur : unam iurationem ꝓ
uita nr̃a habuit. qui pronobad
mostem unicummisit. Cuiusse¬

Expanded text:
pectas ut iterum juret Deus? Quoties juraturus est, si semel jurando mentitur? Unam jurationem pro vita nostra habuit, qui pro nobis ad mortem Unicum suum misit. «Se
Abbreviated transcription (Latin):
substantia mea. & enim deillo po¬
pulo uirgo maria deuirgine
maria caroxp̃i. & caro illa ñ pecca¬
trix. sed peccatorum mundatrix.
Ibiẽ inquit substantia mea. mem̃to

Expanded text:
substantia mea. Etenim de illo populo virgo Maria, de virgine Maria caro Christi; et caro illa non peccatrix; sed peccaterum mundatrix: ibi est, inquit, substantia mea. «Memento
Abbreviated transcription (Latin):
nisi populum dĩ possidere. idest
sub iugare moliuntur. Vt cedañ
In eorum impias uoluntates
Vt non sint in eo quod cogitant
ftabiles. Uerum tamen &iam sic
recte posse intellegi ex istimo.
pone illos ut rotam quodro¬
ta exhs quae retrosunt extollit᷑.¬
& exhs quae ante sunt deu¬
citur. Sic sunt om̃s inimici po¬
ptatione qua leuia & inania
sentient ad mala. grauis sequi¬
tur cruciatus. Ideo sequitur:

Expanded text:
nisi populum Dei possidere, id est, subjugare moliuntur, ut cedat in eorum impias voluntates?ut non sint in eo quod cogitant stabiles; verumtamen etiam sic recte posse intelligi existimo, «Pone illos ut rotam,» quod rota ex his quae retro sunt extollitur, ex his quae ante sunt dejicitur: sic fiunt omnes inimici pontatione, qua levia et inania sentitur ad mala, gravis sequitur cruciatus; unde deinceps
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc loco nullã dĩ legem conuenientius
intellegimus nisi quia in mobiliter
fixum ẽ. Utoms quise exaltat hum¬
li&ur. et qui se humiliat. ex altabit᷑
Superbus ergo malis. ut humili&ur
innectitur: humilis. amalis. ut exal¬

Expanded text:
Hoc loco nullam Dei legem convenientius intelligimus, nisi qua immobiliter fixum est ut omnis qui se exaltat, humilietur, et omnis qui se humiliat, exaltetur . Superbus ergo malis, ut humilietur, innectitur; humilis a malis, ut exalte
Abbreviated transcription (Latin):
ecła dĩ ꝑ totum mundum ñ erat
ecce est: Antea legebatur &
ñ uidebatur. Modo sicut legit᷑
ita cernitur : quicquid tempora¬
liter nobis ꝓmissum est ad unã
partem gladu ꝑtin&: quicquid
in sempiternum : ad alterã partẽ :¬
enim sermonem dĩ inpotestate . ut
potestatem: non contemnerent pauperẽ¬

Expanded text:
Ecclesia Dei per totum mundum non erat? Ecce est. Antea legebatur, et non videbatur: modo sicut legitur, ita cernitur. Quidquid temporaliter nobis promissum est, ad unam partem gladii pertinet: quidquid in sempiternum, ad alteram partem ergo sermonem Dei in potestate, ut upotestatem, non contemnerent pauper
Abbreviated transcription (Latin):
Magnum hab& mysterium hoc ge¬
nus ferram̃ti quod exutra parte
intellegimꝰ sermonem dñi : Vna
quidem framea est : sed ideo mul¬
tae dicuntur. qui a multa ora
sunt & multae linguȩ scõrum:¬

Expanded text:
Magnum mysterium habet hoc genus ferramenti, quod ex utraque parte intelligimus sermonem Domini: et una framea est; sed ideo multae dicuntur, quia multa ora sunt, et multae linguae sanctorum
Abbreviated transcription (Latin):
consolaberis me. E¬
ccerursus ino¬
culis sed utiq: interiorib lauda¬
bilis & felix ille defectus . Non
ueniens exinfirntate animi.
solaberis me : nisi cũ tali intenti¬
one & exultatione oratur & ge

Expanded text:
consolaberis me?» Ecce rursus in oculis, sed utique interioribus, laudabilis et felix ille defectus, non veniens ex infirmitate animi, solaberis me?» nisi cum tali intentione et exspectatione oratur et ge
Abbreviated transcription (Latin):
nus bona p̃ceperit. cur eis tam̃
dederit bonam legẽ quos eadẽ lex
uiuificare ñpos s&. nec ulla eet̃
exbonalege iustitia. Si eñ data eẽt̃
lex quȩ poss& uiuificare. uere exle¬

Expanded text:
nus bona praeceperit, eis tamen dederit bonam legem, quos eadem lex vivificare non posset, nec ulla esset ex bona lege justitia. «Si enim data esset lex quae posset vivificare, omnino ex le
Abbreviated transcription (Latin):
feci uobis. Et scđm id quod ait. &
mea om̃a tua sunt &tuamea. Ami¬
cos patris eos eẽ dicit. Nonsolum aũ
ipsi honorificati sunt. sed &iã princi¬
patus eorum Confortati sunt: ipsi
quidẽ honorificantur cũ amici sunt.
cũ dies formati sunt cũ in his nemoẽ.
Sed principatus eorũ confortantur.
aeccłȩ scilic& ab hiscȩpte. abhis prin¬
cipia sumentes. Quȩ suꝑ p&rã toto¬
in orbe fundatȩ : fortib: principus
constiterunt. Et ut ad eccłe populos
referri. istud necessario intelleger & ad iec̃
Dinumerabo eos & suꝑ arenam mul¬

Expanded text:
fessus est; et secundum id, quod ait: et mea omnia tua sunt, et tua mea, amicos patris esse eos dicit. non solum autem ipsi honorificati sunt, sed etiam principatus eorum confortati sunt. ipsi quidem honorificantur, cum amici sunt, cum die pleni sunt, cum in his nemo est. sed principatus eorum confortantur, ecclesiae scilicet ab his c“ptse, ab his principia sumentes: quse super petram toto orbe fundatse fortibus principiis constiterunt. Et ut ad ecclesiae populos referri istud necessario intelle geretur, adiecit: dinumerabo eos, et super harenam mul
Abbreviated transcription (Latin):
Etiam tribulationib suis quod eas non
inmerito patiantur. tribuere Uerita¬
tem dõ. scõꝵ est usitata confessio: Ita
regina hester. Ita scs damhel. ita tres
uiri incamino. Ita eoꝵ scĩtatis. alu socii.
confitentur

Expanded text:
Etiam in tribulationibus suis, quod eas non immerito patiuntur, tribuere Deo veritatem, sanctorum est usitata confessio. Ita regina Esther , ita sanctus Daniel , ita tres viri in camino , ita eorum sanctitatis alii socii confitentur
Abbreviated transcription (Latin):
Saluator nr̃ secundum
carnem factus ex semine đd. figura¬
tur in hoc loco Nomine đd. nec
đd quo nomine xp̃m significauit.
addidit seruum suum. non filium
suum. Immo uero hinc cognos¬
camus non patri coaeternam un¬
geniti substantiam. sed formam
serui susceptam. ex semine đd qui¬

Expanded text:
Salvator secundum carnem factus ex semine David, figuratur in hoc loco nomine David, aDavid, quo nomine Christum significavit, addidit, servum suum; non, filium suum: imo vero hinc agnoscamus, non Patri coaeternam Unigeniti substantiam, sed formam servi susceptam ex semine Davi
Abbreviated transcription (Latin):
rum populorum transierunt. Ac
per hoc In iudea quae modo interra
ẽ non ẽ modo xp̃s. Ablatus enim
Inde gentium greges pascit. Sane
depost fetantes inde acceptus ẽ. Ille
quippe priores fuerant tales dequa¬
lib dicitur incantico canticorum.
Uni eccłeȩ quae constat ex multis.
Dentes tui Idest perquos loquitur.
uel ꝑ quos in corp. tuum uel ut
manducando c&eros traicis sic
delauacro. quae oms geminos creant
dentes delauacro baptis mi.
non erat In eis. Depost has fetan¬

Expanded text:
runt populorum circumcisorum; ac per hoc in Judaea quae modo in terra est, non est modo Christus: ablatus est inde; nunc Gentium greges pascit. Sane de post fetantes inde acceptus ost. Illae quippe priores fuerunt tales, de qualibus dicitur in Cantico canticorum uni Ecclesiae quae constat ex multis, Dentes tui, id est, per quos loqueris, vel per quos in corpus tuum, velut manducando, caeteros trajicis; de lavacro, quae omnes geminos creant, dentes de lavacro illo, non erat in eis. De post has oves fetan
Abbreviated transcription (Latin):
Nam nr̃ dđ ipse ihs̃ ab hominib adho¬
mines Aiudeis adgentes. Lic& scđm
parabolam ab ouib ad oues. ablatus
atq translatus ẽ. Non sunt eñ
quȩ fuerunt circum cisorum recenti
passione & resurrectione dni nri. de
quib dic̃ apsłs. Eram autem igno¬
tus faciae ecclesiis uidȩ quae sunt in

Expanded text:
m David, ipse Jesus, ab hominibus ad homines, a Judaeis ad Gentes; tamen secundum parabolam ab ovibus ad oves ablatus atque translatus est. Non sunt enim Christo, quae fuerunt circumcisorum recenti passione et resurrectione Domini nostri; de quibus dicit Apostolus: Eram autem ignotus facie Ecclesiis Judaeae quae sunt in
Abbreviated transcription (Latin):
Iuid illo innocentius qui ullum pec¬
catum non solum a quo uincer&
sed &iam quod iuncer& non habebat.¬
quod uero cordi maluit ad iunge
quia multi sibi uidentes in nocen¬
tes quia non faciunt mala cum
timeant nepauantur si fecerint
habere Innocentiam manuum.
non tamen cordis. Quod uero¬
quippe ad manus pertin&. sed sic̃
possunt Intellegi manus di cui dic̃¬

Expanded text:
Quid illo innocentius, qui ullum peccatum, non solum a quo vinceretur, sed etiam quod vinceret non habebat cordi maluit adjungerquia multi sibi videntur innocentes, qui non faciunt mala, cum timent ne patiantur si fecerint; habere innocentiam manuum, non tamen cordis. Et quippe ad manus pertinet: sed sicut possunt intelligi manus Dei, qui
Abbreviated transcription (Latin):
lam fluctus amarissimi modũ
acceperunt. ut liceat nobis
talia &iam libere p̃dicare.
Quiater minum acceper
debitum. quiatrans gredi ñ
possunt in positum finem.
Neque conuestentur operire
terram. Quio ergo sit in ipsa
& si ad huc ei us tenues
fluctus ꝑstrepunt. Et siad¬
huc enim murmurant pagani.
sonitum litorum audio. diluui¬
um non ꝑorresco.

Expanded text:
am fluctus amarissimi modum acceperunt, ut liceat nobis talia etiam libere praedicare; quia terminum acceperunt debitum, quia transgredi non possunt impositum finem, neque revertentur tegere terram; quid fit in ipsa Etsi ad ejus oram tenues fluctus perstrepunt, etsi adhuc murmurant Pagani; sonitum littorum audio, diluvium non perhorresco.
Abbreviated transcription (Latin):
orribilia. sed ab luti eftis. sed
scĩ ficati effis. Si ergo scĩfica¬
tos dicit. dicat & unusquisq
filiorum sc̃ssum. Non ẽ ifta
suꝑbia elati. sed confessio ñ in¬

Expanded text:
istis; sed abluti estis, sed sanctificati estis» . Si ergo sanctificatos dicit, dicat et unusquisque fidelium, «Sanctus sum.» Non est ista superbia elati, sed confessio non in
Abbreviated transcription (Latin):
d in opem & egenum inclinat
Aurem. Io ẽ ad humilem &
confitentem. & ad indigentẽ
miseri cordia. non ad saturatã
& extollentem se & iactantem
quasi nihil ei desit. & dicentẽ
gratias tibi ago . quia non sum
sic̃ pliblicanus iste
Tusto dianimam meam qũo sc̃s
Uescio utrum potuerit alius
sine peccato erat in hoc mun¬
do: peccatorum omnium non
conmissor sed dimissor
Agnoscimus uocem dicentis.
quo sc̃s sum. Custo di anima
meam. utiq: in illa forma ser¬
ui quam assumpserat. ibi eñica¬

Expanded text:
d inopem et egenum inclinat aurem, id est, ad humilem et ad confitentem, ad indigentem misericordia: non ad saturatum et extollentem se, et jactantem, quasi nihil ei desit, et dicentem, «Gratias tibi, quia non sum sicut Publicanus isteustodi animam meam, quoniam nescio utrum potuerit forte alius sine peccato erat in hoc mundo; peccatorum omnium non commissor, sed dimissor. Agnoscimus vocem dicentis, «Quoniam sanctus sum, custodi animam meam:» utique in illa forma servi, quam assumpserat. Ibi eni
Abbreviated transcription (Latin):
Tota dic omni tempore intellege ex quo
corpus xp̃i gemit in pressuris usq infi¬
nem sȩculi quo transseunt prȩssure¬
erat . & interra amaritudines sentiebat
Ne in amaritudine contabescer&.
ne omnem tuae gratiae suauitatẽ
amitter&. leuaui eam adte la&i¬
ficaeam apudte.

Expanded text:
Tota die,» omni tempore intellige: ex quo corpus Christi gemit in pressuris, usque in finem saeculi quo transeunt pressurerat, et in terra amaritudinem sentiebat: ne in amaritudine contabesceret, ne omnem tuae gratiae suavitatem amitteret, levavi eam ad te; jucunda eam apud te.
Abbreviated transcription (Latin):
abolus animã xp̃i. & iudas animã
magistri : & nunc ad ꝑsecutionẽ cor¬
poris xp̃i. idem diabolus man& & ꝗd¬
nobiscũ agit quisquis ꝑsequitur .: nisi
ut relicta spe cęlesti terrã sapiamꝰ: ꝑ¬
secutori cedentes. terrena diligamus:¬
Illi ergo uel aꝑte seuiendo. uel occulte
insidiando. conantur ꝑducere uitã
nr̃am ad terrã. Contra hosuigilemꝰ
ut dicere possimus. Nrã autẽ con¬
uersatio incȩlis est:¬

Expanded text:
abolus animam Christi, et Judas animam magistri: et nunc ad persecutionem corporis Christi idem diabolus manet; nobiscum agit, quisquis persequitur, nisi ut relicta spe coelesti terram sapiamus, persecutori cedentes terrena diligamusIlli ergo vel aperte saeviendo, vel occulte insidiando conantur perducere vitam nostram ad terram: contra hos vigilemus, ut dicere possimus, «Nostra enim conversatio in coelis est
Abbreviated transcription (Latin):
non solum ante terrã. sed ante cȩ¬
lum. sed ante omnẽ corporalem
sp̃italemq: creaturam. Sed nimi
rum uniuers a creatura rationalis
hac differentia fostasse diftinctaẽ
Vt montium nomine significareñ
celsitudines angelorum. & t̾rae
nomine humilitas hominum.
& hoc parũ ẽ . quia ista coeperunt
siue intẽpore siue cũ tempore
Sed a seculo. & usq in seculum tues
ds. quod conuenientius dicer&
ab aderno usq in a&enum.
Non enim a sȩculo d̃s. qui est ante
sȩcula. aut usq in seculum cuius
finis. cũ sit ille sine fine. Sed ex
ambiguo uerbo greco. sit plerumq
in scripturis. vt uel scłm pro a&er¬
no. uel a&ernum prosło ponat
latinus interpres. Optime aut̃ ñ
ait. a seculo fuisti. &usq in seculũ
tueris. sed presentis significationis
uerbum posuit. Insinuans dĩ sub¬
stantiam. omnimodo in cõmutabi¬
lem. Ubi non ẽ fuit &erit. sed tan¬
tum. ẽ. Unde dictum ẽ. Ego sumqͥ
um. ut in eamansuri . adeam dehac
temporis mutabilitate fugiamus

Expanded text:
non solum ante terram, sed ante coelum et ante omnem corporalem spiritualemque crerum universa creatura rationalis hac differentia fortasse distincta est, ut montium nomine significentur celsitudines Angelorum, et terrae nomine humilitas hominum. hoc parum est, quia ista coeperunt, sive in tempore, sive cum tempore; sed «a saeculo et usque in saeculum tu es.» Quod convenientius diceretur, Ab aeterno in aeternum: non enim a saeculo Deus, qui est ante saecula; aut usque in saeculum, cujus est finis, cum sit ille sine fine. Sed ex ambiguo verbo graeco fit plerumque in Scripturis ut vel saeculum pro aeterno, vel aeternum pro saeculo ponat latinus interpres. Optime autem non ait, A saeculo tu fuisti, et usque in saeculum tu eris: sed praesentis significationis verbum posuit, insinuans Dei substantiam omni modo incommutabilem, ubi non est, Fuit, et Erit; sed tantum, Est. Unde dictum est; «Ego sum qui um, ut in ea mansuri, ad eam de hac temporis mutabilitate fugiamus
Abbreviated transcription (Latin):
Permanente utq eccłea usq infine
quam illi delere conatisunt.
Ingeneratione & generatione ad nun¬
tiabimus laudem tuam. Confessio

Expanded text:
permanente utique Ecclesia usque in finem, quam illi delere conati sunt: in generationem et generationem annuntiabimus laudem tuam; quae
Abbreviated transcription (Latin):
nomnib: officiis generis humani. bonũ
opus facit. qui pupillo consulit. qui
om̃s pupilli sumus. absente patre: non mor¬
& peregrinationis locum in colimus. ab¬
sensẽ pater nr̃ adquẽ clamamus pat̃
nr̃ qui es incȩlis: Ideo aeccłea uidua.
quasi absente sponso. absente uiro: Ve¬
ni& ille qui illã modo ꝓtegit. non ui¬
sus & desideratus. & in herebimus am¬

Expanded text:
omnibus officiis generis humani bonum opus facit, qui pupillo consulit, qui omnes pupilli sumus, absente patre, non moret peregrinationis locum incolimus, absens est Pater noster, ad quem clamamus, «Pater noster, qui es in coelis» . Ideo Ecclesia vidua, quasi absente sponso, absente viro. Veniet ille, qui illam modo protegit, non visus, sed desideratus. Magno enim
Abbreviated transcription (Latin):
cidit in laqueũ diaboli. Insulta¬
tur &iã homini. qui int̃multos
xp̃ianos melius uiuit. &timens
aspera uerba insultantiũ. Inciđ
in laqueum diaboli. ut non sittri¬
ticum in area. sed paleã sequatur:
Qui aut̃ in dño sperat. eruitur de
Laqueo uenantiũ &a uerbo aspero:
quo modo aut̃ protegitte ds̃.¬
Idẽ ante pectus suũ teponat. ut
alis suis treprotegat. Simodo cognos¬
cas infirmitatẽ tuãc. ut quasi pullus
infirmus fugias sub alas matris.

Expanded text:
cidit in muscipulam diaboli. Insultatur etiam homini, quia inter multos christianos melius vivit; et timens aspera verba insultatorum, incidit in laqueos diaboli, ut non sit triticum in area, sed paleam sequatur. Qui autem in Deo sperat, eruitur a muscipula venantium et a verbo aspero. Quomodo autem te protegit Did est, ante pectus suum te ponet, ut alis suis te protegat; si modo agnoscas infirmitatem tuam, ut quasi pullus infirmus fugias sub alas matris,
Abbreviated transcription (Latin):
Declinantes aut adõ. cuius
disciplinã ferre noluit. fit illis
ꝑ iuditium dĩ : Uerus laqueus
falsa malorũ felicitas. propter¬
tur. Quia eorũ presentes loitias
amauit. & futura supplicia
non credit. Qui ergo recti suñ
corde & non declinant. quid hoc¬

Expanded text:
Declinanti autem a Deo, cujus disciplinam ferre noluit, fit illi per judicium Dei verus laqueus falsa malorum felicitas. Undet, quia eorum praesentes laetitias amaverunt, et futura supplicia non crediderunt. Qui ergo recti sunt corde et non declinant, quid
Abbreviated transcription (Latin):
facta est prome. Id est factum ẽ
ut prodess& mihi : Si enĩ humlitas
illa mostalitatis non absur de in¬
tellegitur nox. ubi inuicem la¬
tent corda mostalium . ac detali¬
b tenebris in ꝓterabiles & graues
temptationes oriuntur : Recte aC¬
cipitur prodesse his. qui salubriter
exercentur in ea ut discant non
atq ut inista humilitate profici¬
ant uariis temptationib huius noc¬
tis oppositi . lam intellegentes di¬
cant. quod in hoc psalmo aliquando
post dicitur. Bonũ mihi quod hu¬
mili asti me. ut discam iustificatio¬
nes tuas.

Expanded text:
facta est pro me, id est factum est ut prodesset mihi. Si enim humilitas illa mortalitatis non absurde intelligitur nox, ubi invicem latent corda mortalium, ut de talibus tenebris innumerabiles et graves tentationes oriantur, itaigitur, prodest eis qui salubriter exercentur in ea, ut discant non atque ut in ista humilitate proficiat variis tentationibus hujus noctis oppositus, jam intelligens dicat, quod in hoc psalmo aliquanto post dicitur, «Bonum est mihi quoniam humiliasti me, ut discam justificationes tuas.
Abbreviated transcription (Latin):
tuas. quib iustificas impium. non
meas. quaenum quã me pium faci¬
unt sed superbum: Non enĩ erat
iste aliquis eorum. qui ignorantes
oĩ iustitiam & suã uolentes con¬
stituere. iustitiae dĩ non sunt sub¬

Expanded text:
«tuas,» quibus justificas impium; non meas, quae nunquam me pium faciunt, sed superbum. Non enim erat iste aliquis eorum qui «ignorantes Dei justitiam, et suam volentes constituere, justitiae Dei non sunt sub
Abbreviated transcription (Latin):
dñe irasceris infinem Ita dictum
est. Acsidicer&ur. noli dne irasci
N euidelic& anima legem dñi contempnat
& abeo fornicando dispereat.

Expanded text:
Domine, irasceris in finem? ita dictum est, ac si diceretur, Noli, Domine, irasci intelligitur, ne anima legem Dei sui contemnat, et a Deo suo fornicando dispereat,
Abbreviated transcription (Latin):
Sedit eis p&itionem ipsorum
quia non erat illa saturitas.
dequadicitur. Beatiqui esu¬
riunt & siciunt iustitiã. quõ ip¬
si saturabuntur: Itaq hoc lo¬
co animam non scđm id quod
rationalis est dixit. sed scđm
quod animas corpus animal facit.
Ad cuius animalis sustentationẽ
ꝑtin& cibus & potus. Secundum
quod in euangelio dicit᷑. Nonne
anima plusẽ quam esca. & cor
pus quam uestimentum. Tam qVã
adanimam ꝑtineat uesci. Ad cor

Expanded text:
dedit eis petitionem ipsorum:quia non erat illa saturitas de qua dicitur: «Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur» . Itaque hoc loco animam non secundum id quod rationalis est, dixit, sed secundum id quod animans corpus animal facit. Ad cujus animalis sustentationem pertinet cibus et potus, secundum hoc quod in Evangelio dicitur, «Nonne anima plus est quam esca, et corpus plus quam vestimentum» ? tanquam a
Abbreviated transcription (Latin):
propt̃ oculta carnis. Nubes enim
om̃s nebulosȩ s̃ . quod exprimitur
denube uides . quod seruatur
carne . prodicatores ueritatis:
Uenit & ipse omnium creator
incarne Gedquis innubib equa¬
us dĩ. & nos diti sumꝰ filii . Sed
quissimilis erit dõ infiliisdĩ:
Ille unicus. nos multi. ille unus.
nos in illo unum. ille nat᷑ nos
Nos ꝑ illum liberati apeccato.

Expanded text:
propter occulta carnis: nubes enim omnes nebulosde nube, vides; quod servatur carne praedicatores veritatis. Venit et ipse omnium Creator in carne. Sed «quis in nubibus aequaus Dei, et nos dicti sumus filii Dei; sed «quis similis erit Domino in filiis Dei?» Ille unicus, nos multi; ille unus, nos in illo unum; ille natus, nos nos per illum liberati a peccato.
Abbreviated transcription (Latin):
pria in tonuisti. sed adrigan¬
dum in circuitu gentium. alias
nubes misisti . Uere potens im¬
plesti quod dixisti. Amodo
uidebitis filium. homins. ueni¬
ueritatem. incircuitu tuo. qũo

Expanded text:
pria intonuisti, sed ad rigandum in circuitu Gentium alias nubes misisti. Vere potens implesti quod dixisti, «Amodo videbitis Filium hominis veniverit
Abbreviated transcription (Latin):
Iuis ergo innubib aequabitur
dño Aut quis similis erit dõ in
um ipsorũ ẽ credere in illũ. Ut¬
quõ non possunt aequales illi ẽe.
dño glori&ur. Porro siuerum
dictum ẽ. adõ & dedõmagnitu¬
dinis eiꝰ ñ ẽ finis . qui remanent
quis incircuitu eius : Nisiquia
ille. quiubiq ẽ uoluit ꝑcarnẽ
inuno loconasci. In una gente con
hoc fecit incircuitu eiꝰ gentes sunt
Quia ergo in desui nominis. misit
predicatores suꝑ om̃s gentes . Toto
orbe terrarum faciendo miracu¬
la ꝑseri uossuos. factusẽ magnꝰ
& terribilis suꝑ om̃s quu incircuitu

Expanded text:
Quis» ergo «in nubibus aequabitur Domino? aut quis similis erit Domino in um ipsorum sit credere in illum: quoniam non possunt aequales illi esse telligitur. Porro si verum dictum est Deo et de Deo, «Magnitudinis ejus non est finis» ; qui remanent, qui sunt in circuitu ejus, nisi quia ille qui ubique est, voluit per carnem in uno loco nasci, in una gente convhoc fecit, in circuitu ejus Gentes suntut inde sui nominis mitteret praedicatores per omnes gentes, toto orbe terrarum faciendo miracula per servos suos, factus est magnus et terribilis in omnes qui in circuitu
Abbreviated transcription (Latin):
catores uerbi ueritatis. & ubi¬
mi
confitebuntur caeli
rabiliatua. & ueritatem tuã
in eccłia scõrũ. Excipiat ergo¬
ecclesia rorem cͥaelorum :sitient
terrȩ pluant caeli & germin&.
expiens pluuiã germinabona
operabona. Non probona plu¬
uia d& spinas. & prohorreo ex¬
pect& ignem.

Expanded text:
itatis. Et ubi confitebuntur coeli mirabilia tua et veritatem tuam? «In ecclesia sanctorum.» Excipiat Ecclesia rorem coelorum; sitienti terrae pluant coeli, et germinet excipiens pluviam germina bona, opera bona: ne pro bona pluvia det spinas, et pro horreo exspectet ignem.
Abbreviated transcription (Latin):
Et Oquando cedit. & quando curat.
Diustus ẽ: apud eũ iniquitas non est.
Denique om̃s scĩ intribulationib consti¬
tuti. prius iustitiã eius laudauerunt.¬
& sic beneficia petiuerunt:¬

Expanded text:
Et quando caedit, et quando curat, justus est, et apud eum iniquitas non est. Denique omnes sancti in tribulationibus constituti, prius justitiam ejus laudaverunt, et sic beneficia petiverunt
Abbreviated transcription (Latin):
quid de illo potestis explicare cla¬
mate .: Quic quid non potestis. Iubi¬
late : Et enim exundantia gav¬
diorum. CUI uerba sufficere neq
unt. in iubilatione sol& erũpere

Expanded text:
quod poteritis explicare, clamate; quod non potestis, «jubilate.» Etenim ex abundantia gaudiorum, cui verba sufficere non possunt, in jubilationem solet erumpere
Abbreviated transcription (Latin):
icit quodã
loco apłs paulus. reprehendens
& docens. quod nemo illi commu¬
nca uerit: in ratione dati & ac¬
dĩ. Accipite psalmum. & da¬
te tympanum.: Si Auidi estis in¬
spiritalib accipiendis. deuoti es¬
tote in carnalib: erogandis.

Expanded text:
icit quodam loco apostolus Paulus, reprehendens et dolens, quod nemo illi communicaverit «in ratione dati et acDei, «accipite psalmum, et date tympanum:» aspiritualibus accipiendis, devoti estote in carnalibus erogandis.
Abbreviated transcription (Latin):
ni. hoc modo &iam deos discernat.
tes rectosq discernat. Ego inquit
dixi. duestis. & filii excelsi om̃s. Id est
omnib uobis ꝓmisi. cael estem felicitatẽ
Nos autem ꝑ infirm tatem caris. sicut
homines moriem n. & per elationem
animi sicut unus de principibus.
io est diabolus. non extollemin sed ca¬
d&is. Uelut sidicer&. Cum tam pau¬
cisint dies uitȩ urae. Ut cito sicut ho¬
mines moriemini. Non uobis ꝓdest
adcor rectionem. sed tamquam diabo¬
lus cuius dies in hoc scło mubti sunt.
quia carne non moritur. extollim
ut cadatis. ꝑ diabolicam quippe
superbiam factum ẽ. Ut xp̃i glðe
peruersi & ceci principes iudeorum
soli diligunt excellentiam. ꝓ inde
tae persona dicitur.
Surge ds

Expanded text:
 hoc modo etiam deos discernens: tes correctosque discernat, «Ego,» inquit, «dixi, Dii estis et filii Altissimi omnes;» id est, omnibus vobis promisi coelestem felicitatem; «vos autem,» per infirmitatem carnis, «sicut homines moriemini, et,» per elationem animi, «sicut, unus ex principibus,» id est diabolus, non extollemini, sed «cadetis.» Velut si diceret: Cum tam pauci sint dies vitae vestrae, ut cito sicut homines moriamini, non vobis prodest ad correctionem; sed tanquam diabolus, cujus dies in hoc saeculo multi sunt, quia carne non moritur, extollimini, ut cadatis. Per diabolicam quippe superbiam factum est, ut Christi gloriae perversi et caeci principes Judaeorum saeculi diligunt excellentiam. 7. «vetae persona dicitur: «Surge, Deus,
Abbreviated transcription (Latin):
quȩsier̃ salxtẽ . c̃silium acceper
Vł eum crederent: Credider̃ una
quia dixerat ipse . alias oues habeo
t& me. ad ducere. ut sit unus
grex. &unus pastor. &iãao

Expanded text:
quaesierunt salutem, consilium acceperunt ut in eum crederent; crediderunt unquia dixerat ipse, «Habeo alias oves quae t eas adducere, ut sit unus grex et unus
Abbreviated transcription (Latin):
quã ut nõ expectent miseri cordia
deiudice qui noluer̃ facerense¬
ricordiã ante quã uenir& iudex
qui aut̃ holuer̃ facere misericor¬
diã cum miseri cordia udicent¬

Expanded text:
quam ut non exspectent misericordiam de judice, qui noluerunt facere misericordiam, antequam veniret judex? Qui autem voluerunt facere misericordiam, cum misericordia judicab
Abbreviated transcription (Latin):
ti unum Inxẽo. facti unus grex
sub pastore uno. & corpus il¬
lius capitis tãquã unus homo¬
dicamus
Intribulatione in uocaui dnm

Expanded text:
ti unum in Christo, facti unus grex sub pastore uno, et corpus illius capitis tanquam unus homoicamus, «In tribulatione invocavi Dom
Abbreviated transcription (Latin):
b& unde ciues sumus. & peregrine¬
mur. & peregrinationis nr̃ȩ causã
ẽẽ peccatũ. reuersionis aũ munus.
remissionẽ peccatorũ. & iustificatio¬
nem gratiae dĩ: Duas ciuitates per¬
mixtas sibi interim corpore . & corde
separatas. currere per ista uolumi
cui finis ẽ pax aeterna. & uocatur¬
cui gaudiũ est pax temporalis. & uo¬
ihrłm intellegentes captiuitatem suã.
adtendunt humana uota. & diuer¬
sas hominũ cupiditates. hac : atq
illac rapientes. trahentes. inpellentes
illos qui rapiuntur. uel se ipsos. qui

Expanded text:
 unde cives simus, et ubi peregrinemur, et peregrinationis nostrae causam esse peccatum, reversionis autem munus remissionem peccatorum et justificationem gratiae Dei. Duas civitates permixtas sibi interim corpore, et corde separatas, currere per ista volumincui finis est pax aeterna, et vocatucui gaudium est pax temporalis, et vom intelligentes captivitatem suam, attendunt humana vota et diversas hominum cupiditates hac atque illac rapientes, trahentes, impellentes illos qui rapiuntur, vel seipsos
Abbreviated transcription (Latin):
professionib:: & literȩ sȩculares.
& iudeorũ: quȩ deuter&sis nuncupan¬
tur. continentes p̃ter diuinarũ cano¬
nẽ scripturarũ. milia fabularum::
Hab & eas & hereticorũ uana atq er¬
rabunda loquacitas. hos. omnes. ini¬
quos intellegi uoluit. aquib sibi
ritas nonũba delectat. Hanc sen¬

Expanded text:
res, et Judaeorum quae Deuterosis nuncupatur, continens praeter divinarum canonem Scripturarum millia fabularum; habet eas et haereticorum vana atque errabunda loquacitas. Hos omnes iniquos intelligi voluit, a quibus sibi ritas, non verba delectant. 6.
Abbreviated transcription (Latin):
suis. Et iudam quippe cibauit¬
dnĩ mentitus ẽ ei. Mel uero sapi
entia ẽ. primatũ dulcoris tenen
in escis cordis: Quamergo multi
in imici dnĩ mentientes dñõ. ciban¬
tur. non solum adipe frumenti. sed
&iam dep&ra melle sapientia xpĩ¬

Expanded text:
suis. et Iudam, quando deditdomini mentitus est eentia est, primatum dulcoris tenens in escis cordis. quam ergo multi inimici domini mentientes domino cibantur non solum ex adipe frumenti sed etiam de petra melle, de sapientia
Abbreviated transcription (Latin):
Sille solus potest dicere :¬
Quae non rapui tunc ex soluebam:
Qui solus dicere potuit. ecceue¬
nit princeps huius mundi . & in
qua patiuntur : Non sibi arrogeT
quasi passionem innocentiae. qua¬
lis in xp̃o erat. Audi apłm p&rũ

Expanded text:
i solus potest dicere, «Quae non rapui, tunc exsolvebam» ; qui solus dicere potuit, «Ecce venit princeps hujus mundi, et in qui patiuntur, non sibi arrogent, quasi passionem innocentiae, qualis in Christo erat. Audi apostolum Petrum:
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ nomina nr̃a. Noc optare debemus
reb gaudere. nec de donis quibusdam
sp̃italib. Nolite inquit in hoc gaudere¬
quia sps uobis subiecti sunt. Sed gaude¬
te quia nomina urã scripta sunt incȩlo :¬

Expanded text:
Deus nomina nostra, hoc optare debemus,rebus gaudere, nec de donis quibusdam spiritualibus. Viquia daemonia vobis subjecta sunt; sed gaudete, quia nomina vestra scripta sunt in coelo
Abbreviated transcription (Latin):
& custodiamus mandata eius.
Quia uero ꝓpt̃ hoc qđ pasticeps factus
ẽ fratrũ suoꝵ ds homnũ immostalis
mostalium : Ideo granũ cecidit int̃¬
rã ut mostificatũ multũ fructum
facer&. & de ipso fructu secutus ad¬
iunxit.¬

Expanded text:
ium mandata tua.» Et quia propter hoc quod particeps lactus est fratrum suorum, Deus hominum, immortalis mortalium, ideo granum cecidit in terram, ut mortificatum multum fructum faceret; de ipso fructu seculus adjunxit
Abbreviated transcription (Latin):
culos suos dixit membra quȩ¬
in suo corpore. caput ẽ ipse clari¬
ora & eminentiora. & prȩcipua
diligebat. De quo corpore
similitudinem adhibens ait.
Sitotum corpus oculus. Ubi au¬
uell& intellegi. euidentius
ex pressit dicens. Uos autem
estis tcorpus xp̃i & membra
qua propter & illi oculi. Idẽ
qui in caelisẽ. Ut p&rus dice¬
Videntes eum tradi. actan ta
perp&i mala. quo non eum
uidebant qualem ualebaÑ
qui non egredieba tur. Idẽ ñ
manifestabat᷑ inuistute & po¬
tentia sua. sed insuis interio¬
rib ocultis. omnia quasi supe
subtracto sibi cibo suo lumine.
suo.

Expanded text:
culos suos dixit membra quin suo corpore cui caput est ipse, clariora et eminentiora et praecipua diligebat. De quo corpore similitudinem adhibens, ait: «Si totum corpus oculus, ubi auvellet intelligi, evidentius expressit dicens, «Vos autem estis corpus Christi et membra» . Quapropter et illi oculi, id esqui in coelis est, ut Petrus dicevidentes eum tradi, ac tanta perpeti mala; quoniam non eum videbant qualem volebant, quia non egrediebatur, id est, non manifestabatur in virtute et potentia sua, sed in suis interioribus occultus, omnia quasi supersubtracto sibi cibo suo, lumine suo.
Abbreviated transcription (Latin):
i in eo quod ait. expandima¬
nusmeas. crucis patibulum
die pependit in ligno : pro¬
in de conuenienter ꝑ exten¬
tas manus totadie: Continu¬
ationem bonorum operum
intellegere possumus. a quo¬
rum num quam internicione
adte : quia om̃a opera sua
non nisi ad uoluntatem retu¬
lit patris: Sepissime con¬
testans Id eose uenisse. ut
uoluntatem patris impler&:

Expanded text:
 in eo quod ait, «Expandi manus meas,» crucis patibulum die pependit in ligno, inde convenienter per extentas manus tota die continuationem bonorum operum intelligere possumus, a quorum nunquam intentione ad te;» quia omnia opera sua nonnisi ad voluntatem referat Patris, saepissime contestans ideo se venisse, ut voluntatem Patris impleret
Abbreviated transcription (Latin):
Qũo memor fuit uerbi sc̃ĩ sui
quod habuit ad abraham pu¬
erum suum
Et eduxit populum suum in
exultatione & electos suos in
La &ICIA
Et dedit illis regiones gentiũ
& labores populorum possider
Sedne hoc ipsum putar&uri
summum bonum. quod ifta
felicitas rerum temporalium.
populo dĩdataẽ: Continuo
eam adaliud
r&ulit
ubi sum mum bonum. opost&

Expanded text:
 memor fuit verbi sancti sui quod habuit ad Abraham puerum suum et eduxit populum suum in exultatione %et; electos suos in laetitia et dedit illis regiones gentium et labores populorum possederne hoc ipsum putaretur summum bonum, quod ista felicitas rerum temporalium populo Dei data est; continuo eam ad aliud retulit, ubi summum bonum oportet