comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
stolis damascum pergeret. sc̃ĩ spiritus gĩa
in itinere infusus ab illa sua ꝓtinuis crudeli¬
tate mutatus est: & postmodum plagi
pro xp̃o accepit. quas ueniebat inferre
xp̃ianis.⁊ c qui prius carualiter uiuen̾
in mortem conabatur scõs dñ tradere: gar¬
det postinodũ ꝓro uita scõꝵ. uitã sue
carnis imolare. Iilȩ crudelitatis eius frigi¬
de cogitationes uerse sunt in ardorem pi¬
ctatis ⁊ & qui prius fuit blasphemus
& persccutor: humilis post factus est.
piusq predicator. Qui lucrũ maximũ
putauit sc in discipulis xp̃m occideri.
iam uitam suam xp̃m estimat. & me¬
ri lucrum. E missa gͥ aqua terra subucl¬
Quod contra per ꝓphetam dñs contia
ephraim queritur aicens. E phraim faciꝰ
est succiueritius qui non reuersatur.
Panis namq succiucritus quia super
se cinerem portat. partem inundiortm
acorsum premit: partemq superiorem tãto
sordidiorem habet. quanto in ea cinerẽ

Expanded text:
stolis, Damascum pergeret, sancti Spiritus gratia stolis, Damascum pergeret, sancti Spiritus gratia in itinere infusus, ab illa sua protinus crudelitate mutatus est; et postmodum plagas pro Christo accepit, quas veniebat inferre Christianis; et qui prius carnaliter vivens, in mortem conabatur sanctos Domini tradere, gaudet postmodcium immolare . Illae crudelitatis ejus frigidae cogitationes versae sunt in ardorem pietatis; et qui prius fuit blasphemus et persecutor, humilis post factus est piusque praedicator . Qui lucrum maximum putavit, se in discipulis Christum occidere, jam vitam suam Christum aestimat, et mori lucrum . Emissa ergo aqua terra subvertavit. Quod contra per prophetam Dominus contra Ephraim queritur, dicens: Ephraim factus est subcinericius panis, qui non reversatur . Panis namque subcinericius super se cinerem portans, partem mundiorem deorsum premit, partemque superiorem tanto sordidiorem habet, quanto in ea cinerem
Abbreviated transcription (Latin):
terra subuertitur ⁊ quia peccatricis m̃tis
duritia ab imiutabilitatis sue obstinati¬
one cõmutatur: ut tautum se postino-¬
dum preceptis dominicis flendo subitiat.
quantum suꝑbiendo prius contra dñm¬
ceruicem cordis erigebat. Qideas nãq
quod aqua terra cordis humani cuin
muneris infusa post libenter iuiurias to-¬
lerat: quas prudenter irrogabat ⁊ post
etam sua tribuat. quȩ prius & aliena
rapiebat: post carnem abstinendo cru¬
ciet. quȩ prius sacietate carnis ꝑ morti¬
fera turpitudinum oblectamenta defluebat
post etian ꝑsecutores diligat. quȩ prius
diligere ctiam se amantes nolebat. Cum
igitur mens humana diuino munere in¬
fusa contra hoc quod consueuerat agere
ceperit. terra subuersa est: quia & deor¬
sum missa est quȩ prius eminebat ⁊ or
sursum eleuata est facies quȩ prius in pro
exemplo unum ex multis ad mediũ pausui
uocare ⁊ qui cum acceptis contra xp̃m eyi¬

Expanded text:
terra subvertitur, quia peccatricis mentis terra subvertitur, quia peccatricis mentis duritia ab immobilitatis suae obstinatione 372 permutatur, ut tantum se postmodum praeceptis dominicis flendo subjiciat, quantum superbiendo prius contra Domcervicem cordis erigebat. Videas namque quod terra cordis humani, aqua divini muneris infusa, post libenter injurias toleret, quas prius vehementer irrogabat; post etiam sua tribuat, quae prius et aliena rapiebat; post carnem abstinendo cruciet, quae prius satietate carnis per mortifera turpitudinum oblectamenta defluebat; post etiam persecutores diligat, quae prius diligere etiam se amantes nolebat.  Vet. VII.  Cum igitur mens humana, divino munere infusa, contra hoc quod consueverat agere coeperit, terra subversa est, quia deorsum missa est, quae prius eminebat, et sursum elevata est facies, quae prius in profexemplo unum e multis ad medium Paulum vocare; qui cum, acceptis contra Christum epi
Abbreviated transcription (Latin):
rit aquas omnia siccabuntur: quia si
sc̃ĩ spiritus grã ab audientis mente subtra-¬
hitur ⁊ arescit protinus intellectus qui
iam ꝑ spem uiridescere in audiente uide¬
batur. Q uod autem non aquam sed
aquas memnorat pluralitatis appellatione.
ad septiformem donoꝵ. spiritalium grãm
recurrit: quia quasi tot aquis unusqͥsq
infunditur. quot donis repletur. De
quib apte subiungitur. Si emiserit
cas: subuertẽt terram. Quid enĩ terra¬
nisi peccator accipitur. Cui ꝑ sententi am
dictum est. Terra es oe in terram ibis.
Nanet itaq terra immobilis. cum pre¬
ceptis dominicis peccator obedire cõtẽpunit:
cum ceruicem superbiȩ erigit: atq a uerita¬
tis lumine oculos mentis claudit. Sed
quia scriptum est. pedes qus steterunt
oe mota est terra : quia cum ueritas
in corde figitur mentis uninobilitas agi¬
tatur : si scĩ spiritus grã superno munere
iuxta uocem predicantis infunditur. staq̃

Expanded text:
rit aquas, omnia siccabuntur, quia si rit aquas, omnia siccabuntur, quia si sancti Spiritus gratia ab audientis mente subtrahitur, arescit protinus intellectus, qui jam per spem viridescere in audiente videbatur. Quod autem non aquam, sed aquas memorat, pluralitatis appellatione, ad septiformem donorum spiritalium gratiam recurrit, quia quasi tot aquis unusquisque infunditur, quot donis repletur. De quibus apte subjungitur: Si emiserit eas, subvertent terram. 15. nisi peccator accipitur, cui per sententiam dictum est: Terra es, et in terram ibis ? Manet itaque terra immobilis, cum praeceptis dominicis peccator obedire contemnit; cum cervicem superbiae erigit, atque a veritatis lumine oculos mentis claudit. Sed quia scriptum est: Pedes ejus steterunt, et mota est terra , quia cum veritas in corde figitur, mentis immobilitas agitatur, si sancti Spiritus gratia superno munere juxta vocem praedicantis infunditur, statim
Abbreviated transcription (Latin):
mis in quisisset eam : quia uidelicet fructũ
non habent lamenta: quȩ student cum ge¬
mitu desiderare peritura. A perire itaq y̾saac
nec filio potuit: quem ds̃ omnipotens iusto
iuditio in sue malitiȩ carccrem indusit.
iuxta quod scriptum est. aqua profiuida
uerba ex ore uiri. & torrens redundaus
fons sapientiȩ : cum aqua continetur.
cuncta siccantur: qͥa si scientia predicatoꝵ
subtrahitur ⁊ eoꝵ qui uiridescere in spe
ȩterna poterant corda protinus arefiunt:
ut in desperata siccitate remaneant dum
fugitiua diligentes nesciunt s̃perare man¬
sura. Sin uero aquę nomine sc̃i spiritꝰ
grã designatur. sicut ueritatis uoce in
euangelio dicitur: qui credit in me siẽ
dicit scriptura flumina de uentre qius
fluent aquȩ uiuȩ ⁊ ubi statim euange¬
lista subiunxit hoc autem dixit de
spiritu quem accepturi erant credentes
in eum: congruus in his sermonib intel¬
lectus patet ⁊÷ in quib ait. si cõtinue¬

Expanded text:
mis inquisisset eam, quia videlicet fructum mis inquisisset eam, quia videlicet fructum non habent lamenta, quae student cum gemitu desiderare peritura. Aperire itaque Isaac nec filio potuit, quem Deus omnipotens justo judicio in suae carcere malitiae inclusit. ur, sicut scriptum est: Aqua profunda, verba ex ore viri et torrens redundans fons sapientiae , cum aqua continetur, cuncta siccantur; quia si scientia praedicatorum subtrahitur, eorum qui viridescere in spe aeterna poterant, corda protinus arefiunt; ut in desperata siccitate remaneant, dum, fugitiva diligentes, nesciunt sperare mansura. Sin vero aquae nomine sancti Spiritus gratia designatur, sicut Veritatis voce in Evangelio dicitur: Qui credit in me, sicut dicit Scriptura, flumina de ventre ejus fluent aquae vivae ; ubi statim evangelista subjunxit: Hoc autem dixit de Spiritu, quem accepturi erant credentes in eum; congruus in his sermonibus intellectus patet, quibus ait: Si continue
Abbreviated transcription (Latin):
peccauit. Dicatur ergo. si incluserit hominẽ
nullus est qui aperiat ⁊ quia sicut nemo
obsistit largitati uocantis: ita nullus obui¬
at iustitiȩ relinquentis. Includere itaq dei
est: clausis non aperire. Uude & ad moy-¬
sen dicitur de pharaone. Ego obdurabo cor
eius. Obdurare quippe ꝑ iustitiam dicitur:
quando cor reybum ꝑ grãm non emollit.
Recluidit itaq hominem quem in suorũ
operũ tenebris relinquit. Quasi enim aperire
hanc inclusionem ysaac primogenito filio
uoluit: cum hunc fratri preponere benedicen¬
do conatus est. Sed filium quem pater uo-¬
luit dñs reprobauit ⁊ & quem dñs uoluit
pater & nolendo benedixit: ut qui iam pri-¬
moginita fr̃i pro esca uendiderat. pͥmogeni¬
toꝵ benedictionem non acciperet ÷ quam ex
cupidine gule requisisset. Qui terrena am¬
biens. fugitiua sequens. hereditare cupiens
benedictionem: reꝑbatus est. N on cnim in¬
uenit penitentiȩ locum. quãquã cũ lacri¬

Expanded text:
peccavit. Dicatur ergo: Si incluserit hominem, peccavit. Dicatur ergo: Si incluserit hominem, nullus est, qui aperiat, quia obsistit largitati vocantis, ita nullus obviat justitiae relinquentis. Includere itaque Dei est clausis non aperire. Unde et ad Moysen dicitur de Pharaone: Ego obdurabo cor ejus . Obdurare quippe per justitiam dicitur Deus, quando cor reprobum per gratiam non emollit. Recludit itaque hominem quem in suorum operum tenebris relinquit.  Vet. VI.  Quasi enim aperire hanc inclusionem Isaac primogenito filio voluit, cum hunc fratri praeponere benedicendo conatus est . Sed filium quem pater voluit Dominus reprobavit, et quem Dominus voluit pater etiam nolendo benedixit , ut qui jam primogenita fratri pro esca vendiderat primogenitorum benedictionem non acciperet, quam ex cupidine gulae reliquisset: qui terrena ambiens, fugitiva sequens, haereditare cupiens benedictionem, reprobatus est. Non enim invenit poenitentiae locum, quanquam cum lacry
Abbreviated transcription (Latin):
ba faciebat. Bene autem subditur: si in¬
diiserit hominem nullus est qui aperiat:
quia omnis homo ꝑ id quod male agit.
quid sibi aliud quam conscientiȩ suȩ carce¬
rem facit ⁊ ut hunc anini reatus p̃mat.
ctiam si nemo exterius accuset. Qui cũ
iudicante deo in malitię suę cȩcitate relin¬
quitur ⁊ quasi intra semnetipsum claudit᷑:
ne euadendi locum inueniat quem inue¬
nire minime meretur. Nam scpe ñ nulli
exire a prauis actib cupiunt ⁊ sed quia
coꝵ dem actuum pondere premuntur:
in malȩ consuetudinis carcere incliisi a semet.¬
ipsis exire non possunt. Et quidã culpas
ꝓprias punire cupientes hoc quod recte se
agere estimant: in grauiorib peccatis uertũt.
F itq modo miserabili ut quod exitũ putãt:
hoc inclusionem inueniant. Sic uidelicet
reprobus iudas cum mortem sibi contra pec-¬
catum intulit ⁊ ad ȩternę mortis iupylitia
ꝑuenit: c peius de peccato penituit quam

Expanded text:
ba faciebat. Bene autem subditur: Si inba faciebat. Bene autem subditur: Si incluserit hominem, nullus est qui aperiat. Quia omnis homo per id quod male agit, quid sibi aliud quam conscientiae suae carcerem facit, ut hunc animi reatus premat, etiamsi nemo exterius accuset? Qui cum, judicante Deo, in malitiae suae caecitate relinquitur, quasi intra semene evadendi locum inveniat, quem invenire minime meretur. Nam saepe nonnulli exire a pravis actibus cupiunt; sed quia eorundem actuum pondere premuntur, in malae consuetudinis carcere inclusi, a semetipsis exire non possunt. Et quidem culpas proprias punire cupientes hoc, quod recte se agere aestimant, in gravioribus peccatis vertunt, fitque modo miserabili, ut quod exitum putant, hoc inclusionem inveniant. Sic videlicet reprobus Judas, cum mortem sibi contra peccatum intulit, ad aeternae mortis supplicia pervenit, et pejus de peccato poenituit, quam
Abbreviated transcription (Latin):
Dinmpotens d̃s humanum cor destruit cũ
celinquit: edificat dum replet. Neq enĩ
humanã inentem debellando destruit. sed
stcedendo: quia ad ꝑditionem suam sufficit
sibi dimissa. Unde plerumq fit ut cũ audi¬
entis cor exigentib culpis omnipotentis dĩ
gr̃a non repletur ⁊ incassum exterius a pre¬
dicatore moneatur: quia mutum est os
omne quod loquitur ⁊ si ille interius in cor¬
de non clamet. qui aspiret uerba quȩ audun-¬
tur. Einc propheta ait. Nisi dñs edifica¬
uerit domum: ĩ uanum laborauerunt qui
edificant eam. Hinc salomon dicit. Consi¬
dera opera dĩ: quod nemo possit corrigere
quem ille despexerit. Nec mirum si a corde
reꝓbo predicator minime auditur: dum
non nũquam ipse quoq dñs in his quȩ lo¬
quitur resistentium morib impugnatur.
Hinc est enim quod cam & diuina uoce
amoneri potuit. & mutari non potuit:
quia exigente culpa malitiȩ iam intus ds
cor reliquerat: cui foris ad testimoniũ uer¬

Expanded text:
ipotens Deus humanum cor destruit cum relinquit, aedificat dum replet. Neque enim humanam mentem debellando destruit, sed recedendo, quia ad perditionem suam sufficit sibi dimissa. Unde plerumque fit ut cum audientis cor exigentibus culpis omnipotentis Dei gratia non repletur, incassum exterius a praedicatore moneatur, quia mutum est os omne quod loquitur, si ille interius in corde non clamet, qui aspirat verba quae audiuntur. Hinc Propheta ait: Nisi Dominus aedificaverit domum, in vanum laborant qui aedificant eam . Hinc Salomon dicit: Considera opera Dei quod nemo possit corrigere quem ille despexerit . Nec mirum si a corde reprobo praedicator minime auditur, dum nonnunquam ipse quoque Dominus in his quae loquitur resistentium moribus impugnatur. Hinc est enim quod Cain et divina voce admoneri potuit, et mutari non potuit, quia exigente culpa malitiae, jam intus Deus cor reliquerat, cui foris ad testimonium ver
Abbreviated transcription (Latin):
delinquentes ꝑcutit. non quia iniquoꝵ
culpa non conspicitur: sed ut dãpnations¬
coꝵ sententia quȩ pro agenda pęnitentia
differ tur quasi tarda ex consilio prodire ui-¬
deatur. Quod ergo quandoq foris aperta
sententia indicat: hoc apud omĩpotentem
dñm ante secula in consilio latebat. Seqͥtur.¬

Expanded text:
delinquentes percutit, non quia iniquorum delinquentes percutit, non quia iniquorum culpa non conspicitur, sed ut damnationrum sententia, quae pro agenda poenitentia differtur, quasi tarda ex consilio prodire videatur. Quod ergo foris quandoque aperta sententia indicat, hoc apud omnipotentem Dominum ante saecula in consilio latebat. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
uobis usq ad aurem ueniunt: michi etian
ꝑ saporem intimum intelligentiȩ faucem
tangunt. Quia uero infirma etas etiam
cum recte sapit ad predicandũ non debet
uncaute prosilire: subditur. In antiquis¬
dentia. Illa enim dicta in sapientie radice
solidata sunt : quȩ per uiuendi usum enã
actuum experimento conualescunt. S ed
quia multis & longior uita tribuitur. &
sapientię gr̃a non confertur. recte adhuc
in cuius iudicio ipsa dona pendeant demõ-¬
stratur: dum subditur. A pud ipsum ẽ
unigenito sũmi patris accipimus: ut ipsũ
dei sapientiam & fortitudinem sentiamus.
Nam paulus quoq nr̃o intellectui attestat᷑
dicens. A p̃m dĩ uirtutem & dei sapientia:
quia apud ipsum semꝑ est: quia in prur¬
cipio erat uerbum. & uerbum erat apud
am̃  & łs erat uerbum. Habet autẽ
ds consilium & intelligentiam ⁊ cõsibũ
uidelicet quia disponit sua: intelliger¬
ra signari ⁊ ut quod aliquando tardius

Expanded text:
usque ad aurem veniunt, mihi etiam usque ad aurem veniunt, mihi etiam per saporem intimum intelligentiae fauces tangunt. Quia vero infirma aetas, etiam cum recte sapit, ad praedicandum non debet incaute prosilire, recte subditur: CAPU-Illa enim dicta in sapientiae radice solidata sunt, quae per vivendi usum etiam actuum experimento convalescunt. Sed quia multis et longior vita tribuitur, et sapientiae gratia non confertur, recte adhuc in cujus judicio ipsa dona pendeant demonstratur, dum subditur: CAPUT VIII. VERUnigenito summi Patris accipimus, ut ipsum esse Dei sapientiam et fortitudinem sentiamus. Nam Paulus quoque nostro intellectui attestatur, dicens: Christum Dei virtutem et Dei sapientiam ; qui apud ipsum semper est, quia in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Habet autem Deus consilium et intelligentiam: consilium videlicet, quia disponit sua; intelligenra signari, ut quod aliquando tardius
Abbreviated transcription (Latin):
& fauces comedentis saporem ⁊ etiam de
electis ac reprobis aliquid inniiere uidetur.
quia uerba sapientie quȩ reprobi audiũt.
electi non solum audiunt: sed etiam
gustant ⁊ ut eis in corde sapiat. quod
reproboꝵ non mentib sed solũmodo auri¬
b sonat. A lud nainq est nominatũ
cibum audire solũmodo: aliud uero etiã
gustare. E lecti itaq sic cibum sapientiȩ
audiunt ut degustent: quia hoc quod
audiunt cis ꝑ amorem meduillitus sapit.¬
Reproboꝵ uero scientia usq ad cognitionẽ
sonitus tenditur ⁊ ut quidem uirtutes
audiant: sedtamen corde frigido qualiter
sapiant ignorent. Quib uidelicet uerbis
beatus iob amicoꝵ. suoꝵ imperitiam &
coꝵ. qui doctrina sapientie inflantur ar¬
rogantiam reprobat : quia aliud est de deo
aliquid scire : aliud uero hoc quod cognoscit
fauce intelligentiȩ gustare. Recte ergo dicit᷑.
Non ne auris uerba diiudicat : & fauces
comedentis saporem : Acsi aperte arrogan¬
tib dicerentur. Doctrine uerba que uobis

Expanded text:
comedentis, saporem, etiam de electis ac reprobis aliquid videtur innuere, quia verba sapientiae, quae reprobi audiunt, electi non solum audiunt, sed etiam gustant, ut eis in corde sapiat quod reproborum non mentibus, sed solummodo auribus sonat. Aliud namque est nominatum cibum audire solummodo, aliud vero etiam gustare. Electi itaque cibum sapientiae sic audiunt, ut degustent, quia hoc quod audiunt eis per amorem medullitus sapitReproborum vero scientia usque ad cognitionem sonitus tenditur, ut quidem virtutes audiant, sed tamen corde frigido qualiter sapiant ignorent. Quibus videlicet verbis beatus Job amicorum suorum imperitiam, et eorum qui de doctrina sapientiae inflantur arrogantiam reprobat, quia aliud est de Deo aliquid scire, aliud vero hoc quod cognoscitur fauce intelligentiae gustare. Recte ergo dicitur: Nonne auris verba dijudicat, et fauces comedentis, saporem? Ac si aperte arrogantibus diceretur: Doctrinae verba, quae vobis
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa sibimet nũquam sit dissimilis. ꝑ nos
tamen diuersa &e dissimilia semꝑ operetur⁊
quatinus iste sapientiȩ. ille scientiȩ donum
percipiat: iste genera linguaꝵ. ille grãm
curationum habeat. Sed in his uerbis¬

Expanded text:
ipsa sibimet nunquam sit dissimilis, per nos ipsa sibimet nunquam sit dissimilis, per nos tamen diversa et dissimilia semper operetur, quatenus iste sapientiae, ille scientiae donum percipiat; iste genera linguarum, ille gratiam curationum habeat. 9. Verb
Abbreviated transcription (Latin):
Pene nullum latet quod quinq sensus corpo¬
ris nr̃i. uidelicet uisus. auditus. gustus. odo¬
ratus. & tactus : in omne quod sentiunt
atq disceruunt uirtutem diseretionis ce sensus
a cerebro trahunt. Et cum unus sit iudex
sensus cerebri qui intrinsecus presidet ⁊ per
meatus tamen proprios sensus quinq discer-¬
nit. deo mira operante ut neq oculus audi¬
at. neq auris uideat. neq os olfaciat. Nec¬
neq uaris gustet: neq manus odorentur.
Et cum per unum sensum cerebri omuia
disponantur.⁊ quilibet tamen hoꝵ sensus
aliud facere non potest: preter id quod ex
dispositione conditoris accepit. Ex isti ergo
corporalib & exteriorib. interiora & spi¬
ritalia colligenda sunt. ut per id quod in
nobũ publicum est. transire debeamus ad
secritum quod in nobis est. & nosmetipsos
na sit sapientia : alium minus. alium ma-¬
gis inhabitat : alii hoc aliialiud prestat.:
oe quasi cerebri more nobismetipsis uelut
quibusdam sensib utitur: ut quamuis

Expanded text:
Pene nullum latet quod quinque sensus corporis nostri, videlicet visus, auditus, gustus, odoratus et tactus, in omne quod sentiunt atque discernunt, virtutem discretionis et sensus a cerebro trahunt. Et cum unus sit judex sensus cerebri qui intrinsecus praesidet, per meatus tamen proprios sensus quinque discernit, Deo mira operante, ut neque oculus audiat, neque auris videat, neque os olfaciat, neque nares gustent, neque manus odorentur. Et cum per unum sensum cerebri omnia disponantur, quilibet tamen horum sensus aliud facere non potest, praeter id quod ex dispositione conditoris accepit. Ex istis ergo corporalibus et exterioribus, interiora et spiritalia colligenda sunt, ut per id quod in nobis publicum est transire debeamus ad secretum quod in nobis est et nosmetipsos na sit sapientia, alium minus, alium magis inhabitat; alii hoc, alii illud praestat, et, quasi cerebri more, nobismetipsis velut quibusdam sensibus utitur, ut quamvis
Abbreviated transcription (Latin):
partes singulas ad legendum sumes ⁊ redu¬
cere semꝑ ad memoriam eam quam preposui
cause originem stude: qͥa oe ꝑbeatum iob
qui dolens dicitur. passiones dñi eiusq corpo¬
ris id est sc̃ȩ ecclesiȩ designantur: & amici
eius hereticoꝵ tenent syeciem ÷ qui ut sepe
iam diximus dm̃ dum defendere nituntur
offendunt: qui dum ficte consulunt. scõꝵ
mentem fortiter affligunt. Nec tamen ꝑ
cuncta quę locuntur a ueritatis cognitione
desipiunt : sed plerumq & stultis pruden¬
tiam. & fictis uera ꝑmiscent: ut dum ex
ueritate aliquid prerogant  facile ad falsi¬
tatem trabant. Unde amici quoq beati.
iob modo despicabilia: modo autem mira
sunt quȩ locuntur. Quȩ tam̃ sc̃s uir̃ aliqͣn-¬
do reprobando conuincit : aliquando uero
approbando suscipit: atq ad usum. rectitu¬
diuis pertrahit etiam quȩ ab cis recta. sed
non recte proferuntur. Itaq inopiam suã
despicientes despicit ⁊ atq in sterquillimo

Expanded text:
partes singulas ad legendum sumis, redupartes singulas ad legendum sumis, reducere semper ad memoriam eam, quam proposui causae originem, stude, quia et per beatum Job, qui dolens dicitur, passiones Domini ejusque corporis, id est sanctae Ecclesiae designantur, et amici ejus haereticorum tenent speciem, qui, ut saepe jam diximus , Deum dum defendere nituntur, offendunt. Qui dum ficte consulunt, sanctorum mentem fortiter affligunt; nec tamen per cuncta quae loquuntur a veritatis cognitione desipiunt, sed plerumque et stultis prudentia, et fictis vera permiscent, ut dum ex veritate aliquid praerogant, facile ad falsitatem trahant. Unde amici quoque beati Job modo despicabilia, modo autem mira sunt quae loquuntur; quae tamen sanctus vir aliquando reprobando convincit, aliquando vero approbando suscipit, atque ad usum rectitudinis pertrahit etiam quae ab eis recta, sed non recte proferuntur. Itaque inopiam suam despicientes despicit, atque in sterquilinio
Abbreviated transcription (Latin):
IN PRON¬
opere esse culpabilis stili mutabilitas debet ⁊̃
nequis tamen me ex locutionis incȩ iminu¬
tatione reprehendat: in epistola libris pre¬
missa causas redlidi cur tertiam huius
operis partem ad aliarũ usq similitudinẽ
miuime emendando ꝑduxi. Quib scilicet
exclusis hoc quoq additur. quod ab eo uersu
quo dicitur habundant tabernacula predo-¬
usq ad hoc quod scriptum est dulcedo coꝵ
uermis. disserendo pertingit. Quȩ nimirũ
tam multa sunt ut in uno corpore conyre¬
hendi non possent: nisi sub magna breuita¬
te dicerentur. Qui ergo ab aliis actib uacat:
legat cetera multipliciter dicta. Cui uero ad
studiose legendum non uacat ÷ buius partis
ei breuitas placeat: in qua non tam que
sentimus dicimus. quam ea quȩ sunt dicen¬
da signamus. Igitur quoniã in ea multa
sicut ine loquente excepta sunt. ita dereliqͥ:
immutationem stili lector meus ęquanimi¬
ter accipe : quia & scpe cosdem cibos edentib
diuersitas coctionis placet. Sed quotiens

Expanded text:
in prolopere esse culpabilis styli mutabilitas non debeat, ne quis tamen me ex locutionis meae immutatione reprehendat, in epistola libris praemissa causam reddidi cur tertiam hujus operis partem ad aliarum usque similitudinem minime emendando perduxi. Quibus scilicet exclusis, hoc quoque additur, quod ab eo versu, quo dicitur: Abundant tabernacula praedousque ad hoc, quod scriptum est: Dulcedo eorum vermis; disserendo pertingit. Quae nimirum tam multa sunt, ut in uno corpore comprehendi non possent, nisi sub magna brevitate dicerentur. Qui ergo ab aliis actibus vacat, legat caetera multipliciter dicta. Cui vero ad studiose legendum non vacat, hujus partis ei brevitas placeat, in qua non tam quae sentimus dicimus quam ea quae sunt dicenda signamus. Igitur quoniam in ea multa, sicut me loquente excepta sunt, ita dereliqui, immutationem styli lector meus aequanimiter accipe, quia et saepe eosdem cibos edentibus, diversitas placet coctionis. Sed quoties
Abbreviated transcription (Latin):
ta ꝑsuasit. Qude nunc quia homo per
mulierem culpe subditam nascitur: reatus
prune infirmitati in prole propagatur. Et
quia in radice putruit humani generis ra¬
mus: in conditionis sue uriditate mini¬
me subsistit. Unde recte nunc dicitur.
Humquid iustificari potest homo cõparatus
deo ⁊ aut apparere mundus natus de mu
licre .  Acsi aperte diceretur. Ne contra au¬
ctorem suum homo superbiat. consideret
unde huc uenit: & intelligit quid sit.
Sed ecce non nulli per donum spiritus ad-¬
iuiti. contra infirmitatem sue carnis crigu¬
tur ⁊ uirtutib emicant: signoꝵ quoq mi¬
raculis coruscant. Nullus tamen est qui
sine culpa uitam trauseat: quousq carnẽ
corruptionis portat. Unde adhuc subditur.¬

Expanded text:
ta persuasit . Unde nunc quia homo per ta persuasit . Unde nunc quia homo per mulierem culpae subditam nascitur, reatus primi infirmitas in prole propagatur. Et quia in radice putruit humani generis ramus, in conditionis suae viriditate minime subsistit. Unde recte nunc dicitur: Nunquid justificari potest homo comparatus Deo, aut appareliere? - Ac si aperte diceretur: Ne contra auctorem suum homo superbiat, consideret unde huc venit, et intelligat quid sit. Sed ecce nonnulli per donum spiritus adjuti contra infirmitatem suae carnis eriguntur, virtutibus emicant, signorum quoque miraculis coruscant; nullus tamen est qui sine culpa vitam transeat, quousque carnem corruptionis portat. Unde adhuc subditur
Abbreviated transcription (Latin):
reant ⁊ in inuisibili tam̃ patria innumera¬
biles regnant: quia orsi ex comparatione
prauoꝵ pauci sunt. in congregationis suȩ
frequentia metiri nequaquã possunt. Quia
uero coꝵdem militum uirtus non ꝓpriis
uirib sed supernȩ gratiȩ infusione roboratur.
recte subiungitur. Et super quem non con
surgit lumen illius. S E uinen quippe dei
est gratia preueniens ⁊ quȩ in nr̃o corde nisi¬
quam gratuito surgeret: ꝓfecto mens nr̃a
in peccatoꝵ. suoꝵ tenebris obscura remaneret.
potest homo comparatus deo ⁊ aut apparere¬
superius a beato iob dicitur: & nunc in qus
exprobratione replicatur. O mnis namq
uir iustus dei illustratione iustus est: non
comparatione. Humana quipƿe iusticia
auctori comparata iniusticia est: quia oe si
in ipsa sua cõditione homo persisteret ⁊ creatori
non posset equari creatura. Cui tam̃ ad grauiora
defectus poudera accessit: & culya quam
serpens insidians intulit. mulier infirma¬

Expanded text:
reant, in invisibili tamen patria innumerareant, in invisibili tamen patria innumerabiles regnant, quia etsi ex comparatione pravorum pauci sunt, in congregationis suae frequentia metiri nequaquam possunt. Quia vero eorumdem militum virtus non propriis viribus, sed supernae gratiae infusione roboratur, recte subjungitsurget lumen illius? Lumen quippe Dei est gratia praeveniens, quae nisi in nostro corde gratuito surgeret, profecto mens nostra in peccatorum suorum tenebris obscura remaneret. potest homo comparatus Deo? - Vera beato Job dicitur, et nunc in ejus exprobratione rvir justus Dei illustratione justus est, non comparatione. Humana quippe justitia, auctori comparata, injustitia est, quia etsi in ipsa sui conditione homo persisteret, creatori non posset aequari creatura . Cui tamen ad graviora defectus pondera, accessit et culpa, quam serpens insidians intulit, et mulier infirma
Abbreviated transcription (Latin):
proculdubio potestates: quȩ ad quȩdã homi-¬
nib nuncianda non exeunt. Ninistrant uero
hii qui ad explenda officia nuntioꝵ. ueniunt:
sedtamen ipsi quoq contemplatione ab intuniᷤ
non recedunt. Et quia plures sunt qui mi¬
nistrant. quam hii qui principaliter assistũt:
assistentium numerus quasi definitus: mniui
uero spiritus recte dei milites dicimus: quia
decertare eos contra potestates aerias non ignora¬
mus. Quȩ tamen certamina non labore sed impe¬
rio peragunt ⁊ quia quicqͥd agendo contra in¬
mundos spiritus appetunt: ex acdiutorio cuncta
regentis possunt. De hac nainq milicia nascen¬
te rege nr̃o scriptum est. Subito facta est cũ
angelo multitudo militiȩ celestis. Cui tamen
ꝑ sublime mentis desiderium a terrene conucr-¬
sationis seruitute liberantur. De quib ꝑ pau¬
lum dicitur. Nemo militans deo implicat se
negociis secularib. Qui licet nunc pauci appa¬

Expanded text:
procul dubio potestates, quae ad quaedam homiprocul dubio potestates, quae ad quaedam hominibus nuntianda non exeunt. Ministrant vero hi qui ad explenda officia untiorum veniunt, sed tamen ipsi quoque contemplatione ab intimis non recedunt. Et quia plures sunt qui ministrant, quam hi qui principaliter assistunt, assistentium numerus quasi defininitus, minivero spiritus recte Dei milites dicimus, quia decertare eos contra potestates aereas non ignoramus. Quae tamen certamina non labore, sed imperio peragunt, quia quidquid agendo contra immundos spiritus appetunt, ex adjutorio cuncta regentis possunt. De hac namque 543 militia, nascente rege nostro, scriptum est: Subito facta est cum angelo multitudo militiae coelestis . Cui tamen tur, qui per sublime mentis desiderium, a terrenae conversationis servitute liberantur. De quibus per Paulum dicitur: Nemo militans Deo implicat se negotiis saecularibus . Qui licet nunc pauci appa
Abbreviated transcription (Latin):
sed eoꝵ facta iuste iudicantes examinant.
Cuniq uniuscuiusq gentis uel culpa uel iusti¬
ca ad superne curie consilium ducitur: eus¬
dem gentis prepositus uel obtiuuisse in certa¬
mine. uel optinuisse ꝑhibetur. Quoꝵ tamen
omuium una uictoria est. sui suꝑ se opificis
uoluntas sũma÷ quam dum semꝑ aspiqũt:
quod optinere non ualent nũquam uolunt.
Bene ergo dicitur: qui facit concordiam in
sublimib suis. Sequitur. N ũquid est nu-¬
merus militum eiusͦ In cognatione humanȩ
rationis supernoꝵ. spirituum uumerus uon
est: quia quanta illa sit frequentia inuisibi¬
lis excicitus nescit. De quo per danihelem dicit᷑.
Milia milium ministrabant ei: & decies cen
tena milia assistebant ei. Supernoꝵ quiũ
nuinerus infinitus esse ox definitus expruit᷑:
ut qui deo est numerabilis. esse nobis iunuie-¬
rabilis demonstretur. Quamuis aliud est
assistere: aliud administrare. Adsistunt enĩ ille

Expanded text:
sed eorum facta juste judicantes examinant. sed eorum facta juste judicantes examinant. Cumque uniuscujusque gentis vel culpa vel justitia ad supernae curiae consilium ducitur, ejusdem gentis praepositus vel obtinuisse in certamine, vel non obtinuisse perhibetur. Quorum tamen omnium una victoria est sui super se opificis voluntas summa, quam dum semper aspiciunt, quod obtinere non valent nunquam volunt. Bene ergo dicitur: Qui facit concordiam in sublimibus suis. Sequitur: merus militum ejus. - In cognitione humanae rationis supernorum spirituum numerus non est, quia quanta sit illa frequentia invisibilis exercitus, nescit de quo per Danielem dicitur: « Millia millium ministrabant ei, et decies millies centena millia assistebant ei . » Supernorum civium numerus infinitus et definitus exprimitur, ut qui Deo est numerabilis, esse nobis innumerabilis demonstretur. Quamvis aliud est assistere, aliud ministrare. Assistunt enim illae
Abbreviated transcription (Latin):
egreditur: grecoꝵ. sibi princeps adueniens appa-¬
ret. Qua ex re niniitur quod aduersum grecos
quoq aliquid iudea comiserat: quoꝵ ꝓfecto
causa creptioni illius resistebat. Prophetȩ igit᷑
preceps angelus exaudit. sed persarum pͥnceps
resistit ÷ quia & si iam uita iusti deprecantis
eretionem populi exigit: eiusdem tamen po-¬
puli adhuc uita contradicit ÷ ut quia necdum
plene hii qui in captiuitatem fuerant ducti pur-¬
gati sunt: iure eis adhuc perse dominentur
Nichahel adiuuat. sed grecoꝵ pr̃ĩceps ad p̃liũ
uenit ⁊ quia mereri quidem ueniam tam
longa oppressoꝵ captiuitas poterat: sed crep-¬
tionis eoꝵ beneficio hoc quoq quod in grecos
deliquerant obuiabat. Recte ergo dicitur.
quod contra se angeli ueniunt: quia subiectaꝵ
sibi gentium uicissim merita contradicunt.
Nam sublimes spiritus eisdem gentib princi-¬
pantes nequaquam ꝓ iniuste agentib decertãt:

Expanded text:
egreditur, Graecorum sibi princeps adveniens appaegreditur, Graecorum sibi princeps adveniens apparet. Qua ex re innuitur quod adversum Graecos quoque aliquid Judaea commiserat, quorum profecto causa ereptioni illius resistebat. Prophetae igitur preces angelus exaudit, sed Persarum princeps resistit, quia etsi jam vita justi deprecantis ereptionem populi exigit, ejusdem tamen populi adhuc vita contplene ii qui in captivitatem fuerant ducti purgati sunt, jure eis adhuc Persae dominentur. Michael adjuvat, sed Graecorum princeps ad praelium venit, quia mereri quidem veniam tam longa oppressorum captivitas poterat, sed ereptionis eorum beneficio hoc quoque quod in Grdeliquerant obviabat. Recte ergo dicitur quod contra se angeli veniunt, quia subjectarum sibi gentium vicissim merita contradicunt. Nam sublimes spiritus eisdem gentibus principantes nequaquam pro injuste agentibus decertant;
Abbreviated transcription (Latin):
angelo paulopost daniheli dicitur. Hemo
est adiutor meus in omnib hĩ: uisi micha¬
hel princeps ur̃. De quo & hoc quod premisimꝰ
dicit. Et ecce michahel unus de princiyib
primis: uenit in adiutorium michi. Qui
dum nequaquam simul esse sed uenire in
adiutorium dicitur: aperte ei populo prelatꝰ
aguoscitur. qui captiuus in alia parte tene¬
batur. Quid est ergo angelum dicere. ego
ueni ꝓpter sermones tuos. princeps autem
regni persaꝵ restitit michi⁊ nisi sua iubdi¬
tis opera nunciare. Resi aperte dicat.
Precum quidem tuarum merita exigunt:
ut israheliticus populus a iugo sue captiui¬
tatis exuatur. S ed est adhuc quod in eodẽ
populo persaꝵ dominio purgari debeat:¬
unde ereptioui illius ꝑsarum princeps michi
iure contradicat. quamuis preces tuas coꝵ.
quoq lacrimȩ. qui in iudea relicti sunt ad iu-¬
uent. Unde hoc quoq diximus achungit.
Michahel princeis ur uenit inadiutoriuin

Expanded text:
angelo paulo post Danieli dicitur: Nemo angelo paulo post Danieli dicitur: Nemo est adjutor meus in omnibus his, nisi Michael princeps vester . De quo et hoc, quod praemisimus, dicit: Et ecce Michael unus de principibus primis venit in adjutorium mihi . Qui dum nequaquam simul esse, sed venire in adjutorium dicitur, 542 aperte ei populo praelatus agnoscitur, qui captivus in alia parte tenebatur. Quid est ergo angelum dicere: Ego veni propter sermones tuos, princeps autem regni Persarum restitit mihi , nisi sua subditis opera nuntiare? Ac si aperte dicat: Precum quidem tuarum merita exigunt ut Israeliticus populus a jugo suae captivitatis exuatur, sed est adhuc quod in eodem populo Persaunde ereptioni illius Persarum princeps mihi jure contradicat, quamvis preces tuas eorum quoque lacrymae qui in Judaea sunt relicti, adjuvent. Unde hoc quoque quod diximus, adjungit: Michael princeps vester venit in adjutorium
Abbreviated transcription (Latin):
& uno dieb ⁊ ox cece micha̾el unus de pͥncipib
primis uenit in adiutorium michi ͦ Et paulo
post. Nunc reuertar ut prelier aduersus pͥuci.¬
pem persarum. Cum enun egrederer: aparuit
princeps grecoꝵ adueniens. Quos itaq alios
principes gentium. uisi augelos appellat ⁊ qͥ
sibi resistere exeuuti potuissẽt .d Que gͦ esse
pax in sublunib potest ⁊ si iiter ipsos quoq an¬
gelicos spiritus preliaudi certamen agitur. qͥ
semper conspectui ueritatis adsistunt. SS ed
quia certa angeloꝵ. ministeria dispensandis
singulis quib ꝙ gentib sunt prelata ⁊ cum
subiectoꝵ mores aduersum se uicissim prepo¬
sitoꝵ spirituum opem merentur : ipsi qui pre¬
sunt spiritus contra se uenire referuntur. Is
namq angelus qui daniheli ioquebatur. cap-¬
tiuis istabelitici populi in perside constitu¬
tis prelatus agnoscitur: michahel autem coꝵ
qui ex eadem plebe in iudee terra remanserãt
prepositus inuenitur. Unde ab hoc eodem

Expanded text:
 uno diebus; et ecce Michael, unus de principibus primis, venit in adjutorium mihi . Et paulo post: Nunc revertar ut praelier adversum principem Persarum. Cum enim egrederer, apparuit princeps Graecorum adveniens . Quos itaque alios principes gentium, nisi angelos appellat, qui sibi resistere exeunti potuissent? Quae ergo esse pax in sublimibus potest, si inter ipsos quoque angelicos spiritus praeliandi certamen agitur, qui semper conspectui veritatis assistunt? Sed quia certa angelorum ministeria dispensandis singulis quibusque gentibus sunt praelata, cum subjectorum mores adversum se vicissim praepositorum spirituum opem merentur, ipsi qui praesunt spiritus contra se venire referuntur. Is namque angelus qui Danieli loquebatur captivis Israelitici populi in Perside constitutis praelatus agnoscitur. Michael autem eorum qui ex eadem plebe in Judaeae terra remanserant praepositus invenitur. Unde et ab hoc eodem
Abbreviated transcription (Latin):
Cui ilico responderunt. Ihesum nazare¬
num. Quibus cum repente dicerit
ego sum: uocem solumiodo mitissime
responsionis edidit ÷ & armatos persecu¬
tores suos protinus in terram strauit. Qͥd
ergo facturꝰ ẽ cum iudicaturus uenerit
qui una uoce hostes suos perculit etiam
cum iudicandus uenit. d Quod est illud
iudicium quod iminortalis exerit ⁊ qui
in una uoce non potuit ferri moruurus ᷤ
Quis eius iram toleret ⁊ cuius de ipsa
non potuit mansuetudo tolerari. Con¬
sideret ergo uir sanctus & dicat. cũ
uix paruam stillam sermonum eus
audierimus ÷ quis poterit tonitruum

Expanded text:
Cui illico responderunt: Jesum NazareCui illico responderunt: Jesum Nazarenum. Quibus cum repente diceret, Ego sum, vocem solummodo mitissimae responsionis edidit, et armatos persecutores suos protinus in terram stravit. Quid ergo facturus est, cum judicaturus venerit, qui una voce hostes suos perculit, etiam cum judicandus venit? Quod est illud judicium quod immortalis exerit, qui in una voce non potuit ferri moriturus? Quis ejus iram toleret, cujus et ipsa non potuit mansuetudo tolerari? Consideret ergo vir sanctus, et dicat: Cum vix parvam stillam sermonum ejus audierimus, quis poterit to
Abbreviated transcription (Latin):
dies nebule & turbinis: dies tubȩ ce
clangoris. Terrorem ergo districti exanu¬
nis quem sophonias tubam: beatus iob
tonitruum appellat. Quem iohel quoq
considerans ait. Conturbentur omnes ha¬
bitatores terre. quia uenit dies domini.
quia prope est dies tenebrarum & caligi¬
nis: dies nubis & turbuus. Nagnus enĩ
dies domini. & terribilis ualde ⁊ or
quis sustinebit eum. dͦ Sed quam ui¬
comprehensibilis sit. atq inconsiderabilis
illa magnitudo qua in secunda ostensione
uenturꝰ ẽ bñ ut cũꝙ ꝑpendimꝰ: si pͥii aduentꝰ pon¬
dera sollicita consideratione pensamus.
Certe ut nos a morte redimeret. mori
dominus uenit ÷ & defectum nostre car¬
nis in suo corpore penasq tolerauit: qui
prius quam ad crucis patibulum perueni¬
ret. teneri. conspui. illudi. alapis cedi se
pertulit. Ecce ad quanta propter nos ue¬
nire probra consensit: & tamen prius¬
quam se teneri permitteret. per secutores
suos requisiuit dicens. Q uem quęritisꝓ

Expanded text:
dies nebulae et turbinis, dies tubae et clangoris . Terrorem ergo districti examinis, quem Sophonias tubam, beatus Job tonitruum appellat. Quem Joel quoque considerans ait: Conturbentur omnes habitatores terrae, quia venit dies Domini, quia prope est dies tenebrarum et caliginis, dies nubis et turbinis: Magnus enim dies Domini, et terribilis valde, et quis sustinebit eum ? Sed quam incomprehensibilis sit atque inconsiderabilis illa magnitudo, qua in secunda ostensione venturus est, bene utcunque perpendimus, si primi adventus pondera sollicita consideratione pensamus. Certe ut nos a morte redimeret, mori Dominus venit, et defectum nostrae carnis in suo corpore poenasque toleravit. Qui priusquam ad crucis patibulum perveniret, teneri, conspui, illudi, et alapis caedi se pertulit. Ecce ad quanta propter nos venire probra consensit; et tamen priusquam se teneri permitteret, persecutores suos requisivit, dicens : Quem quaeritis?
Abbreviated transcription (Latin):
dierimus ⁊ quis poterit tonitruum magui¬
tudinis illius intueri.S Quid hoc loco uaꝵ
nomine. nisi actiones domini appellat. S
Snde o per prophetam dominus dicit.
Non enim sunt uiȩ meȩ sicut uie uestre.
Aduentum ergo dominicum narrans. uias
dñi ex parte retulerat ⁊ quia alia eius
actio fuit qua nos cõndidit: alia qua rede-¬
mit. Ea itaq quȩ de domini actione nar¬
rauit: extremi iudicii comparatione leui¬
ganis ait. Ecec hec ex parte dicta sunt uia¬
rum eius. Quod & paruam stillam ser¬
monum eius appellat ⁊ quia quicquid altũ.
quicquid terribile in hac uita positi de eius
consideratione cognoscinus : ex inmensitate
secretorum cęlestium uelut tenuis ad nos
gutta superni liquoris emanat. Et quis
poterit tonitruum magnitudinis illius
intueri. S Acũ aperte dicat. Si humili¬
tatis eius aminiranda uix ferimus: sono¬
rum atq terribilẽ maiestatis qus aduen¬
tum qua uirtute toleramus .S Hunc to-¬
stus ueniet : deus noster & non silebit.

Expanded text:
dierimus, quis poterit tonitruum magnitudinis illius intueri? - Quid hoc loco viarum nomine, nisi actiones Domini appellari? Unde et per prophetam Dominus dicit: « Non enim sunt viae meae sicut viae vestrae . » Adventum ergo Dominicum narrans ex parte vias Dei retulerat, quia alia ejus actio fuit qua nos condidit, alia qua redemit. Ea itaque, quae de Domini actione narrat, extremi judicii comparatione levigans ait. Ecce ex parte dicta sunt viarum ejus, quod et parvam stillam sermonum ejus appellat, quia quidquid altum, quidquid terribile in hac vita positi de ejus consideratione cognoscimus, ex immensitate secretorum coelestium, velut tenuis ad nos gutta superni liquoris emanat. Et quis poterit tonitruum magnitudinis ejus intueri? Ac si aperte dicat: Si humilitatis ejus admiranda vix ferimus, sonorum atque terribilem majestatis ejus adventum, qua virtute tolerabimus? Hunc toste veniet, Deus noster, et non silebit .
Abbreviated transcription (Latin):
in paucis breuibusq sentencus sc̃s uir aduen¬
tus dominici ordinem retulit ⁊ pondera ex¬
pressit : quod ex eius in carnatione fieri po¬
fecit in humilitate ueniens considerari non
potest cum quanto terrore uentur us est:
i maiestatis sue fortitudine appartus. O rdo
primi aduentus illius pensari & conspici
intantum potuit: inquantum ad redimen¬
dos carnales ueniens. Miuinitatis sue magnitu¬
dinem carnalib oculis temperauit. Quis ue-¬
ro eius celsitudinis terrorem ferat ÷ cum se-¬
cundi aduentus potentiȩ per ignem iudiqũ
exercens. ui potestatis suę maiestate canduerit iᷤ
Unde uir sc̃s aduentum illius narrat pri¬
mum : sed lassatur ad secundum dicens. E cce¬

Expanded text:
in paucis brevibusque sententiis sanctus vir advenin paucis brevibusque sententiis sanctus vir adventus dominici ordinem retulit, pondera expressit, quid ex ejus incarnatione fieri pofecit in humilitate veniens, considerari non potest cum quanto terrore venturus est, in majestatis suae fortitudine apparens. Ordo primi adventus illius pensari et conspici in tantum potuit, in quantum ad redimendos carnales veniens, divinitatis suae magnitudinem carnalibus oculis temperavit. Quis vero ejus celsitudinis terrorem ferat, cum secundi adventus potentia per 556 ignem judicium exercens, in potestatis suae majestate canduerit? Unde vir sanctus adventum illius narrat primum, sed lassatur ad secundum, dicens: C
Abbreviated transcription (Latin):
in foramine reguli atq aspidis muit ⁊ quan¬
do iniquoꝵ corda diuina potestate tenuit:
id est captiuum diabolum traxit ⁊ ut in
monte sancto eius quod est ecclesia electis
ticis canticoꝵ sponso uenienti dicitur. Corona-¬
beris de capite eman. de uertice sanir & her¬
mon de cubilibus leonum. Quid enim aliud
leonum nomine. quã demonia designãtur:
que ira contra nos atrocissime crudelitatis
inseuiunt .S Et quia peccatores ad fidem
uocati sunt. quoꝵ quondam corda leonum
cubilia fuerunt ⁊ dum uicisse mortem dñs
coꝵ confessione creditur : quasi de leonum
cubilibus coronatur. Remuneratio quippe
uictorię corona est. Tociens ergo ei coronã
fideles offerunt: quociens hunc uicisse mor¬
tem ex resurrectione confitentur. Leo ergo
de suis cubilib pellitur: quia obstetricante
manu dm̃ tortuosus coluber in cauernis
quas tenuerat habitare prohibetur. Nam
uictus a fidelium cordibus exiit: qui suꝑ

Expanded text:
in foramine reguli atque aspidis misit, quanin foramine reguli atque aspidis misit, quando iniquorum corda divina potentia tenuit, id est captivum diabolum traxit, ut in monte sancto ejus, quod est Ecclesia, electis ticis canticorum sponso veniente dicitur: Coronaberis de capite Amana, de vertice Sanir et Hermon, de cubilibus leonum . Quid enim aliud leonum nomine quam daemonia designantur, quae ira contra nos atrocissimae crudelitatis insaeviunt? Et quia peccatores ad fidem vocati sunt, quorum quondam corda leonum cubilia fuerunt, dum vicisse mortem Dominus eorum confessione creditur, quasi de leonum cubilibus coronatur. Remuneratio quippe victoriae corona est. Toties ergo ei coronam fideles offerunt, quoties hunc vicisse mortem ex resurrectione confitentur. Leo ergo de cubilibus suis pellitur, quia, obstetricante manu Domini, tortuosus coluber in cavernis quas tenuerat habitare prohibetur. Nam victus a fidelium cordibus exiit, qui super
Abbreviated transcription (Latin):
contra eos pugnat extrinsecus. Et qͥa initus
dominium perdidit: bella molitur foras.
Ille cnim cum de carnalib hominum cordib
expulit: qui propter homines ad incarnati¬
onem uenit. Dumq corda uifidelium tenu-¬
it: quasi manum ad latibula serpentis mi¬
sit. Unde recte per prophetam dicitur. De¬
lectabitur. infans ab ubere super foramine
aspidis : & in cauernis reguli qui ab lactatꝰ
fuerit manum suam mittet. Non nocebũt
& non occident in uniuerso monte sancto
meo. Quem namq infantem ab ubere.¬
uel eum qui ablactatus fuerit uisi dominũ
ayƿellat. Quid uero foramine aspidis.
uel cauernis reguli: nisi corda signauit iniquo¬
rum ad Quia antiquus hostis dum totum se
in coꝵ consensum contulit: quasi in forami.¬
ne proprio coluber tortuosus sinus astucię
colligendo glomerauit. Quem e aspicdis ap¬
pellat nomine occulte seuientem: & reguli
aperte ferientem. Manum ergo suam dominꝰ

Expanded text:
contrcontrdominium perdidit, bella molitur foris. Ille enim eum de carnalibus hominum cordibus expulit, qui propter homines ad incarnationem venit; dumque corda infidelium tenuit, quasi manum ad latibula serpentis misit. Unde recte per prophetam dicitur: Delectabitur infans ab ubere super foramine aspidis; et in caverna reguli qui ablactatus fuerat manum suam mittet. Non nocebunt, et non occident in universo monte sancto meo . Quem namqvel eum, qui ablactatus fuerit, nisi Dominum appellat? Quid autem foramine aspidis vel cavernis reguli nisi corda signavit iniquorum? Quia hostis antiquus dum totum se in eorum consensu contulit, quasi in foramine proprio coluber tortuosus sinus astutiae suae colligendo glomeravit. Quem et aspidis appellat nomine occulte saevientem, et reguli aperte ferientem. Manum ergo suam Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
tortuosus. Quis enim colubri appellatur nomi¬
ne ⁊ nisi antiquus hostis. & lubricus o tortuo¬
sus.S Qui decipiendo hominẽ. colubri ore locutꝰ
est. De quo ꝑ prophetam dicitur. Leuiathan
scrpentem uectem tortuosum. Qui idcuto loqͥ¬
ore serpentis permissus est: ut ex ipso uase eius
homo cognosceret. qualis esset qui intus habi¬
taret. Serpens quippe non solum tortuosus
est: scd etiam lubricus. Quia ergo in ueritate
non stetit: tortuosum animal intra uit.
sentitur illabitur: uerba ad hominem yer
animal lubricum fecit. Cauerne uero huius
colubri fuerunt corda iniquoꝵ : quę quia
ad prauitatem propriam traxit: quasi in eoꝵ
habitatione requieuit. Sed ostetricante ma¬
nu dñi tortuoius cõluber de piopriis cauernĩ
expulsus est. quia dum nobis diuina gr̃a
medetur ⁊ is qui nos tenucrat antiquus anobiᷤ
hostis eicitur: sicut incarnata ueritas dicit.
Nunc princeps huius inundi eicietur foras.
do possidet: sed temptando perscquitur.
Nam quia non i cis intrinsccus regnat:

Expanded text:
Quis enim colubri appellatur nomine, nisi antiquus hostis, et lubricus, et tortuosus, qui decipiendo homini colubri ore locutus est? De quo per prophetam dicitur: Leviathan serpentem, vectem tortuosum . Qui idcirco loqui serpentis ore permissus est, ut ex ipso vase ejus homo cognosceret qualis esset qui intus habitaret. Serpens quippe non solum tortuosus est, sed etiam lubricus. Quia ergo in rectitudine veritatis non stetit, tortuosum animal intravit.  non sentitur illabitur, verba ad hominem per animal lubricum fecit. Cavernae vero hujus colubri corda fuerunt iniquorum. Quae quia ad pravitatem propriam traxit, quasi in eorum habitatione requievit. Sed obstetricante manu Domini, tortuosus coluber de propriis cavernis expulsus est, quia dum nobis divina gratia medetur, is qui nos tenuerat antiquus a nobis hostis ejicitur, sicut incarnata Veritas dicit: Nunc princeps hujus mundi ejicietur foras . do possidet, sed tentando persequitur. Nam quia non in eis intrinsecus regnat,