comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quisqͣm positus erat. Ibi gͦ
ꝑꝑ parasceuen iudeorum. qr
uxta erat monumentius.
posuerunt iħm. Neq hic ali¬
quid repugnat recte intelli¬
gentib. Neq enim illi qui de
nichodemo tacuerunt. affir¬
mauerunt a solo ioseph dñm
sepultum. quanuis soliꝰ com¬
memorationẽ fecerint aut
quia illi una sindone a ioseph
hibuerunt intelligi alia ln¬
tea potiusse afferri a nicho¬
demo & suꝑaddi. ut uerum
narratet ioħs qd nõ imo linteo
s linteis inuolutus sit. Quã¬
uis & ꝓpter sudarium qd̃
capiti adhibebatur:⁊ insti¬
uolutum est quia omiia
de lino erant etiam si una
sindo ibi fuit. uerisime di
inuaserat enim eas tre¬
mor ⁊ pauor: inemini qͥc¬
quam dixerunt. timebant
enim. cum dicat maths.⁊
exierunt cito de monum̃¬
to cum timore &e gaudio
magno currentes nunniare
discipłis eins. nisi intelliga¬
mis ipsorum angłorum ne¬
mini ausas finsse aliquid
dicere .i. respondere ad ea
que de illis audierant. aut
certe custodib quos iacentes

Expanded text:
quisquam positus erat. ibi ergo propter parasceuen Iudaeorum, quia iuxta erat monumentum, posuerunt Iesum. neque hic aliquid repugnat recte intellegentibus. neque enim illi, qui de Nicodemo tacuerunt, adfirmauerunt a solo Ioseph dominum sepultum, quamuis solius commemorationem fecerint, aut quia illi una sindone Ioseph hibuerunt intellegi et alia lintea potuisse adferri a Nicodemo et superaddi, ut uerum narraret Iohannes, quod non uno linteo, sed linteis inuolutus sit. quamuis et propter sudarium, quod capiti adhibebatur. et instiligatum est, quia omnia de lino erant, etiamsi una sindo ibi fuit, uerissime diinuaserat enim eas tremor et pauor, et nemini quicquam dixerunt, timebant enim, cum dicat Mattheus: et exierunt cito de monumento cum timore et gaudio magno currentes nuntiare discipulit» eius, nisi intellegamus ipsorum angelorum nemini ausas fuisse aliquid dicere, id est respondere ad ea quae ab illis audierant aut certe custodibus, quos iacentes
Abbreviated transcription (Latin):
done.⁊ pofuit eum in mo¬
numento exciso. in quo ñdũ
quisquam positus fuerat.
Ax his trib. nulla questio
dissensionis. oriri potest.
Iohannes autem sepulturã
dnĩ ñ a solo ioseph. s a nicho¬
demo quoq curatam fuis¬
se cominemorat. Consequẽ¬
ter enim a nichodemo inci¬
piens.ita narrat.Uenit aũ
& nichodemus qui uenerat
ad ihm nocte primmum. fe¬
rens mixturam mirre & alo¬
es quasi bliras .c̃. Deinde se¬

Expanded text:
done et posuit eum in monumento exciso, in quo nondum quisquam positus fuerat. ex his tribus nulla quaestio dissensionis oriri potest. Iohannes autem sepulturam domini non a solo Ioseph, sed a Nicodemo quoque curatam fuisse commemorat. consequenter enim a Nicodemo incipiens ita narrat: uenit autem et Nicodemus, qui uenerat ad Iesum nocte primum, ferens mixturam murrae et aloes quasi libras c
Abbreviated transcription (Latin):
tñ illis duob repugnat. Iołis
cũ discipsis suis nõ ꝯmemorat
ꝙͥ illic egerit. donec eiꝰ traditor
rit. Tres gͥ isti eancłẽ rema ita nar¬
rauerũt sic̃ ⁊̃ unus hõ t̾ posset.
illa hoca. id ẽ passionis ꝙͣ calitis
nom̃s mox sigc̃ãuit. dle inde u̾¬
ba ip̃a cdnĩ sic enũcianit. abba

Expanded text:
illis duobus repugnat. Iohannes cum discipulis suis, non comme morat, quid illic egerit, donec eius traditor ret Tres igitur isti eandem rem ita narrauerunt, sicut etiam unus homo ter posset illa hora, id est passionis, quam calicis nomine mox significauit. deinde uerba ipsa domini sic enuntiauit: abb
Abbreviated transcription (Latin):
dũo intus ag̾entur ⁊ qnͣtũ colli¬
git᷑ innarratõnc marti. nõ solũ
iuintĩorib. sed ĩ insupiorib do¬
mus agebant᷑. Nam postea qmͣ
martus uarrauit setutus ait. Et
cũ cẽt perrus inat̾o cleorsũ. sicur
⁊ cum eẽt perus marrio deorsũ.
oñadit nõ solũ in intĩorib. S Ẽ i¬
srĩorib cdomꝰ gesta q̃ lixerat. Qũo
gͦ tesperit perrũ clũs facie torꝑali.
Qna ꝓpt̾ mͥ inderar illa resperio
diuinitꝰ ftã. ut ei ueniret ui mẽ¬
tẽ quociẽs iam negass ⁊ quid ei do¬
minꝰ p̃diriss anz ita misitordit do¬
mino respinente. penitẽt eñ i salu¬
brit̾ flerer Situr condie diñs. tlo¬
mine respice me. ⁊ respeyit eum

Expanded text:
o intus agerentur. et, quantum colligitur in narratione Marci, non solum in interioribus, sed etiam in superioribus domus agebantur. nam posteaquam Marcus talia narrauit, secutus ait: et cum esset Petrus in atrio deorsum. sicut et cum esset Petrus in atrio deorsum, ostendit non solum in interioribus, sed rioribus gesta quae dixerat. quomodo ergo respexit Petrum dominus facie corporali? quapropter mihi uidetur illa respectio diuinitus facta, ut ei ueniret in mentem, quotiens iam negasset et quid ei dominus praedixisset, adque ita misericorditer domino respiciente paeniteret eum et salubriter fleret. sicut cotidie dicimus \'domine, respice me\', et \'repexit eum
Abbreviated transcription (Latin):
lucas q cou̾sus pettñs resperit pe¬
trũ. qño accipiendũ sit diligñtiꝰ
cositłandũ ẽ. Qm̃uis .n. cdicant᷑
ĩ innĩora atria. tñ uextĩor i atrio
fuit pertus. int̾ seruos qui sims
se atlignẽ cale faciebant nõ est a
reclibile. ꝙ: ubi andiebat᷑ auide¬

Expanded text:
nus respexerit Petrum, quomodo accipiendum sit, diligentius considerandum est. quamuis enim dicantur etiam interiora atria, tamen in exteriore atrio fuit Petrus inter seruos, qui simul se ad ignem calefaciebant. non est autem credibile, quod ibi audiebatu
Abbreviated transcription (Latin):
ne ego idi te in orto cũ illo It̃m
gͦ negauit petrus ⁊ stanm gallus
cantauit. Quid gͥ matheus ⁊ mrͣ¬
tus clñt post pusillũ. qnͣtũ cẽt h
tẽporis manifestat lucas lñdo.⁊
int̾uallo fcõ qͣsi hore unius. De
petro agebant. cũ lutas unũ cli¬
car Iohes quo unũ. eũq cogua¬
tũ eius cuiꝰ abscidit petrus auri¬
cłani. Facile est intlłige̾ aut pła¬
lẽ numerũ ꝓsingłari usitata lo¬
cutõne usurpasse matheũ ⁊ mar¬
tũ. aũ ꝙ unus maxĩe tamꝙͣ sciẽs
qui cũ uiclat affirmabat. Ecteri
aũt secuti eius ficłe. petrũ simłur¬
gebãt. Unde ciuos eunglistas con¬
pendo płalẽ nñui posuisse. alios
aũt duoc eũ solũ sigt̃are uoluisse
qui p̃cipius in h erat. Iam uero
Alds qd̃ marheus ip̃i petro dc̃m fu¬
isse asserit. Nere tu cxilł es. ⁊ loq̃¬
la tua manifestũ te facit. sicut
Ioh̾es eide petro dc̃m asseuerat.
Nõne ego te nicli in orto cũ illo
Martus aũt int̾ se illos clepetro lo¬

Expanded text:
idi in horto cum illo? iterum ergo negauit Petrus, et statim gallus cantauit quod igitur Mattheus et Marcus dicunt post pusillum quantum esset hoc temporis, manifestat Lucas dicendo: et interuallo facto quasi horae unius. de Petro agebant, cum Lucas unum dicat, Iohannes quoque unum eumque cognatum eius cuius abscidit Petrus auriculam, facile est intellegere aut pluralem numerum pro singulari usitata locutione usurpasse Mattheum et Marcum, aut quod unus maxime tamquam sciens et qui eum uiderat adfirmabat, ceteri autem secuti eius fidem Petrum simul urguebant, unde duos euangelistas conpendio pluralem numerum posuisse, alios autem duos eum solum significare uoluisse qui praecipuus in hoc erat. iam uero illud quod Mattheus ipsi Petro dictum fuisse adserit: uere et tu ex illis es et loquella tua manifestum te facit, sicut Iohannes eidem Petro dictum adseuerat: nonne ego te uidi in horto cum illo? Marcus autem inter se illos de Petro lo
Abbreviated transcription (Latin):
clñt petrũ. Tnĩdeni .n. ualuit ꝙ
deiłlo corani iłio cucebat᷑ qnͣtũ si
illi clicebat᷑ aut utroq mõ clcm̃.
⁊ alios illũ alios aliũ moclũ come¬
me: asse. Galli aũt cautũ post ter¬
martus expressit. Sequit᷑ gͦ mathe¬
us ita dñs. ⁊ recordatus est petrus
canter ter me nogabis. ⁊ egressus

Expanded text:
 ualuit quod de illo coram illo dicebatur, quantum, si illi diceretur —, aut utroque modo actum, et alios illum, alios alium modum commemorasse. galli autem cantum post terMarcus expressit. Sequitur ergo Mattheus ita dicens: et recordatus est Petrus cantet, ter
Abbreviated transcription (Latin):
ne dñi ħ loco nicħ dirit. S pla¬
ne alibi młto ub̾us huic dñm
locutũ cẽ testatur. Hñc nõ cñ
dĩm acena surrerisse ⁊ petes¬
apsor discipsor lauisse ꝯmemo¬
rasset. reddita s rõne cur cis ħ

Expanded text:
ine domini hoc loco nihil dixit, sed plane alibi multo uberius hinc dominum locutum esse testatur. nunc uero cum dominum a cena surrexisse et pedes discipulorum lauisse commemorasset reddita etiam ratione, cur eis hoc
Abbreviated transcription (Latin):
abinitõ ducebat᷑ sicut dirit ma¬
thens. Cõmemtioranit aũ ista io¬
hãnes. q̃ int̾posuit recapitulãs
de petro. ⁊ Adeam narratõm recti¬
ens ita dic. ur ꝯpleat tliã negatõ¬
nc̃. Erat aũ symõ petrus stans ⁊
talefatiẽs se. Dixerũt gͦ ci. nũqͥ

Expanded text:
ab initio ducebatur, sicut dixit Matthaeus. Commemoravit autem ista Joannes quae interposuit recapitulans de Petro, et ad eam narrationem rediens, ita dicit, ut compleat trinam negationem: Erat autem Simon Petrus stans, et calefaciens se. Dixerunt ergo ei. Numq
Abbreviated transcription (Latin):
uissime aũ uenerũt cluo fli testes
possũ clestrucre tẽplũ cłi ⁊ post tͥ¬
duũ re edificire illud. aliꝰ ĩ ntꝰ
mꝰ cũ clñtẽ Ego soluã tc̃plũ hoc
manũ fc̃m ⁊ ꝑtriduũ aliud nõ
manu ft̃m eclificabo ⁊ idõ nõ eãt

Expanded text:
testes. possum destruere templum dei et post triduum aedificare illud. alios etiam mus eum dicentem: ego dissoluam templum hoc manu factum et per triduum aliud non manu factum aedificabo. et id
Abbreviated transcription (Latin):
aũ ⁊ lucas nom̃ nõ dũt põtificiᷤ
Ductꝰ ẽ aũ ligatꝰ cũ adceñt in
illa turba tͥbnnꝰ ⁊ cohors ⁊ m̃istͥ
aũ seq̃batur eũ alẽge. us ĩ atũ
pn̾cipis sac̾dotũ ⁊ ingllus intro
cedebat cũ nũstris. ut uicder fũẽ

Expanded text:
autem et Lucas nomen non dicunt pontificis . Ductus est autem ligatus, cum adessent in illa turba tribunus et cohors et ministri autem sequebatur eum a longe usque in atrium principis sacerdotum: et ingressus intro sedebat cum ministris, ut
Abbreviated transcription (Latin):
qui mne traclet. Qnom᷑ nasnpra
clormite iã ⁊ reqͥestite cũ tõntat.
Et ce aꝓpinqͣuit hora ⁊ ideo dicat
singite camꝰ. Qna nelut tepug¬
nantia ꝯmoti qui legũt. conãf
ita ꝓnũtiare. q dcm̃a ẽ clormnite
nõ aꝑmittñte sit dem̃. ꝙ rtẽ fi̾et

Expanded text:
qui me tradet. Quomodo enim supra, Dormite jam, et requiescite, cum connectat, ecce appropinquavit hora; et ideo dicat, Surgite, eamus? Qua velut repugnantia commoti qui legunt, conantur ita pronuntiare quod dictum est, Dormite non a permittente
Abbreviated transcription (Latin):
na negatõ. Tñ affrõne auimi
⁊ timore pͤͤrti añ pͥmũ tota cõ¬
ualłꝰ tͥna note enĩtiata sit. cũ cor
cius ĩ añ pͥm̃u galli cantũ tota
possedĩt. Tam magna. scil formi¬
dine inbibita. ut posset dũm ñ
negare. ut it̾ĩus diligñtiusq at¬

Expanded text:
animi et timore Petri ante primum tota conruallis trina uoce enuntiata sit, cum cor eius etiam ante primum galli cantum tota possederit, tam magna scilicet formidine inbibita, ut posset dominum non negare, ut rectius diligentiusque adt
Abbreviated transcription (Latin):
E cũ mtĩriss panẽ dedit iude sy¬
monss scarioch. ⁊ post buctellã
tũcint᷑iuit ĩ illũ satanas. hic
uidendũ ẽ ne nõ solũ lute qui
ia dixerat intrasse satanã incor
uide. qñ ꝑactus ẽ. tũt cũ iudeis
ut cũ accepta peciũa trade̾t. s ĩ
sibi ip̃i ioh̃s repugnare inder᷑
celła accipet. Et cena facta cũ dy
abosꝰ inmisiss intor ut trace̾t
eũ uidas. Qũõ .ii. intrat in
cor nisi in mithĩdo iniquas ꝑ¬
suasiones togitatoĩb iniͦtũ:
uidã plenius eẽ possessũ. Sic̃¬

Expanded text:
et cum intinxisset panem, dedit Iudae Simonis Scarioth. et post buccellam tunc introiuit in illum satanas. Hic uidendum est, ne non solum Lucae, qui iam dixerat intrasse satanan in cor Iudae, quando pactus est tunc cum Iudaeis, ut eum accepta pecunia traderet, sed etiam sibi ipsicellam acciperet: et cena facta, cum di abolus inmisisset in cor, ut traderet eum ludas. quomodo enim intrat in cor, nisi inmittendo iniquas persuasiones cogitationibus iniquorum? ludam plenius e
Abbreviated transcription (Latin):
eũ tne negõni sufficiẽ timor in¬
uasit. Exqͦ ⁊̃ si post pͥmũ galli cã¬
tũ ĩciꝑent. pulsato in t̾rogõnib
cautũ t̾ negasse clrẽt᷑. qñ añ gal¬
li tantũ. tãtꝰ timor obsederat rãtẽ
qui eã poss us ad t̾riã nogõm ꝑ¬

Expanded text:
e negationi sufficiens timor inuasit. ex quo etiam si post primum galli cantum inciperent pulsato interrogationibcantum ter negasse diceretur, quando ante galli cantum tantus timor obsederat mentem, qui eam posset usque ad tertiam negationem p
Abbreviated transcription (Latin):
iohes de ħ tater. ¶ Dehiis que
in cius app̃liñsionẽ ftã ⁊ dicta om¬
nes ꝯmeniorat. qnõ eos int̾ se
nich appeat dissũtire. ¶Dehis
q̃ gesta sũt cũ duc̾etur dñs ad
domũ pncipis sactoni. ⁊ que ĩ
ip̃a domo cũ nocte ꝑductus ec̃t.
⁊ marime depetri negõne. qm̃¬
aomoclũ int̾ se om̃s cõgruãt.
¶De huis q̃ mane gesta sũt pͥus¬
głiste int̾ se nõ discrepẽt ⁊ de
dem̃ dñi p̃ciũ ĩ tposuit. cũ ħ in

Expanded text:
Iohannes de hoc tacet. De his quae in eius adprehensione facta et dicta omnes commemorant, quomodo eos inter se nihil appareat dissentire. De his quae gesta sunt, cum duceretur dominus ad domum principis sacerdotum, et quae in ipsa domo, cum nocte perductus esset, et maxime de Petri negatione, quemadmodum inter se omnes congruant. De his quae mane gesta sunt, priusgelistae inter se non discrepent, et de domini pretium interposuit, cum hoc in
Abbreviated transcription (Latin):
me ceclis t̃t misit eñ annas ligat᷑
ad cayphã pontificẽ. ħ sanc oñcdit᷑
ꝙ annas põnfer erat nõ. dũ .n.
missus erat adcayphã. cñ iã illi
clicẽtur. sic respontes põtifiti ⁊ hoᷤ
duos antiã ⁊ cayphã põtifices. ꝯ¬
sui. hus dc̃is iohes tedit aeq cepe

Expanded text:
misit eum Annas ligatum ad Caipham pontificem. Hic sane ostenditur quod Annas pontifex erat: nondum enim missus erat ad Caipham, cum jam illi diceretur, Sic respondes pontifici? Et hos duos, Annam et Caipham pontifices, csui
Abbreviated transcription (Latin):
i fipis eũ iudit altã ancilla si cũ
eiret. anĩadũ̾tet eũ idixit hus qui
erant ibi. id ẽ qui sił erant adi gñe
intꝰ ⁊ iatrio. ⁊ hit erat cũ ibũ na¬
iareno ille aũ qui foras exierat. ħ
andito rediens iuiauit eis ilł cõ¬
tra nm̃tib. qi nõ nouit hoĩem.
Nĩ ⁊ martus sic ait de eatẽ ancil¬
qui illo ceeũte remãscrãt. sit tñ

Expanded text:
idit altera ancilla: sed cum exiret, animadvertit eum, et dixit his qui erant ibi, id est, qui simul erant ad ignem intus in atrio, Et hic erat cum Jesu Nazareno. Ille autem qui foras exierat, hoc audito, rediens juravit illis contra nitentibus, Quia non novi hominem. Nam et Marcus sic ait de eadem ancilqui illo
Abbreviated transcription (Latin):
¶e uocib cliĩ qͣs ꝯtinuo mori¬
turꝰ etnisit. quõ nõ repugnẽt
matheus ⁊ martꝰ lute ⁊ ip̃i nes
ioh̃i¶Et scissione ueli. quõ uon
dissũciat matheꝰ i mr̃tus a luca.¬
quo ordine factũ sit ¶De acdinira¬
tõne centurionis ut cor quidcũ
illo erãt. qũo int̾ se ꝯsñciãt. ma¬
q̃ ibi stabãt. quõ matheꝰ martꝰ

Expanded text:
i. quas continuo moriturus emisit, quomodo non repugnent Mattheus et Marcus Lucae et ipsi tres Iohanni. De scissione ueli, quomodo non dissentiant Mattheus et Marcus a Luca,quo ordine factum sit. De admiratione centurionis et eorum qui cum illo erant, quomodo inter se consentiant Maquae ibi st
Abbreviated transcription (Latin):
uemre: ⁊ cet̾a usq ad illud ubi
ait. Multi enim funt uocati
pauci uͦ electi. Parabolam istã
de mintans ad nuptias. solꝰ
maths dix̃. Simle quiddam
etiam lucas commnemorat: s ñ
ist ho sicut &e ordo ip̃ indicat.
qͣmuis & illd̃ ñ nullam simili¬
tudinem gerat. Qo uero post
illam parabolam de ininea &
occiso filio patris familias sub¬
nectit maths cognouisse iuideoᷤ
qͣ in eos totum dictum fuerit.⁊
insidias cepisse moliri. Hoc eti¬
am maitus lucasq testanturi.
cundem ordinem retmentes:
S deinde ipsi ꝑgunt in aliud
ex hoc subiungentes qd &e matħᷤ
ꝑ ipsam quam solus interposu¬
it de nptiis parabolã. ex ordi¬
ne inseruit:¬

Expanded text:
re, et cetera usque ad illud ubi ait: multi enim sunt uocati, pauci uero electi. parabolam istam de inuitatis ad nuptias solus Mattheus narrat. simile quiddam etiam Lucas commemorat; sed non est hoc, sicut et ordo ipse indicat, quamuis et illud nonnullam similitudinem gerat. quod uero post illam parabolam de uinea et occiso filio patris familias subnectit Mattheus, cognouisse Iudaeos, quod in eos totum dictum fuerit, et insidias coepisse moliri, hoc etiam Marcus Lucasque testantur eundem ordinem retinentes; sed inde ipsi pergunt in aliud ex hoc subiungentes quod et Mattheus post istam quam solus interposuit de nuptiis parabolam ex ordine inseruit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑꝓ tributum reddendum cefa¬
ri. alterun de resurrectione pꝑ
illam mulierem que .uii. sibimet
succedentib fr̾ĩb nupserat. ma¬
itus ⁊liicas simult̾ narrant. n
in ordine aliquid discrepant.
Post parabolam quipye illã
de contluctorib uinee: ⁊ de nide¬
is in quos dicia ẽ insidias prepa¬
rantib que onmes tres comme¬
morauerunt. p̃termittunt hi
auo marcus &e hucas parabolã
ae inuitatis ad nuptias. quã
solus matħs interposut:⁊c̃
illo iamsecuntur narrantes ħ
duo de tributo cesaris ⁊ de mu¬
liere .uii. singillatim uirorum
eodem ꝓrsus crdine. sine aliqͣ
repugnantie questione.

Expanded text:
eddendum Caesari, alterum de resurrectione propter illam mulierem, quae septem sibimet succedentibus fratribus nupserat, Marcus et Lucas similiter narrant nec in ordine aliquid discrepant. post parabolam quippe illam de conductoribus uineae et de Iudaeis, in quos dicta est, insidias praeparantibus, quae omnes tres commemorauerunt, praetermittunt hi duo Marcus et Lucas parabolam de inuitatis ad nuptias, quam solus Mattheus interposuit, et cum illo iam sequuntur narrantes haec duo, de tributo Caesaris et de muliere septem singillatim uirorum, eodem prorsus ordine sine aliqua repugnantiae quaestione.
Abbreviated transcription (Latin):
rauit de illo. qui descendebat
a ierusalem in iencho & inci¬
dit in latrones. Unde quia ⁊
temptans ipse predicus est.
cẽ duo precepta ipse respondit.
i post admonitionem dm̃ di¬
centis ce hoc fac ⁊ nues. ñ bo¬
mis cominendatur cum dt̃
de co. ille autem uolens se nisti¬
ficare. Iste autem quem parior¬
dine matħs marcusq comine¬
morant. tam bene commenda¬
tus est. ut ei diceret dñs ñ lon¬
ge es a regno di. ꝓbabilius cułr

Expanded text:
n-auit de illo qui descendebat n-auit de illo qui descendebat ab Hierusalem in Hierichum et incidit in latrones. unde quia et temtans praedictus est et duo praecepta ipse respondit et post admonitionem domini dicentis: hoc fac, et uiues, non bonus commendatur, cum dicitur de eo: ille autem uolens se iustificare, iste autem quem pari ordine Mattheus Marcusque commemorant tam bene commendatus est, ut ei diceret dominus: non longe es a regno dei, probabilius cr
Abbreviated transcription (Latin):
fiusse illum a quo interroga¬
tus. ẽ. lucas autem hoc tacet.
ñ longe es a regno dĩ. fieri at.
potest ut quamuis temptans¬
accesserit. dñ tamen responsiõe
correptus sit. aut certe ipsam
temptationem ñ accipiamꝰ ma¬
lam tanquam deciꝑe uolentiᷤ
mimicum. s cautam potius tã
Neq enim frustra stripium. ẽ.
Qui facile credit leuis corde mi¬
norabitur. Lucas antem ñ hoc
ordine. s longe alibi tale aliquid
interponit. Utium antem hoc
recordetur: an ille alius sit cum
quo sumliter de duob istis p̃¬
ceptis dñs egerit. prorsus incer¬
tum ẽ. Hinc autem etiam re¬
cte indenir alus. eẽ. ñ solum
pp̃ ordinis multam differenti¬
am. s quia etiam ipse dr res¬
pondisse dño interroganti.⁊
fua responsione cõmemoras¬
se duo ista precepta. Et cum
ei chrisset dñs. hoc fac & uiues.
uillud facere qdͥ magnum ẽẽ in
lege ipse responderat. secutus
enangłista ait. Ille autem uo¬
lens se instificare. dixit. Quis. ẽ
michi ꝓrimus: Tunc dñs na¬

Expanded text:
finxisse illum a quo Dominus interrogatus est. Lucas autem hoc tacet, Non longe es a regno Dei . Fieri enim potest ut, quamvis teaccesserit, domini tamen responsione correctus sit. aut certe ipsam temtationem non accipiamus malam tamquam decipere uolentis inimicum, sed cautam potius tamqneque enim frustra scriptum est: qui facile credit leuis corde minorabitur. Lucas autem non hoc ordine, sed longe alibi tale aliquid interponit. utrum autem hoc recordetur, an alius ille sit, cum quo similiter de duobus istis praeceptis dominus egerit, prorsus incertum est. hinc autem etiam recte uidetur alius esse, non solum propter ordinis multam differentiam, sed quia etiam ipse dicitur respondisse domino interroganti et in sua responsione commemorasse duo ista praecepta; et cum ei dixisset dominus: hoc fac, et uiues, ut illud faceret quod magnum esse in lege ipse responderat, secutus euangelista ait: ille autem uolens se iustificare dixit: et quis est mihi proximus? tunc dominus na
Abbreviated transcription (Latin):
p̃termittente series digesta ui¬
deatur. Tacitis enum que non
uult dicere. sic ea que uult au¬
cere illis que dicebat adiungit.
ut ipsa continuo sequi uideat᷑.
S cum alter autem dicit que
alter tacuit. diligent᷑ ordo consi¬
deratus. indicat locum uͥ ea potu¬
erint a quo pretermissa sunt
transilire. ut ea que dicere intẽ¬
derat ita suꝑiorib copulara¬
ret. tanquam ipsa nullis inter¬
pot̾s sequerentur. ac ꝑ hoc in¬
telligitur matħs ubi ait sonno
ammonitos magos ne redirent
ꝑ heredem:⁊ ꝑ aliam uiam re¬
gressos ni regionem suam. illic p̃¬
termmisisse que lucas narrauit
gesta circa dum̃ in templo. &
dicta a simcone &̃ anna. ubi
rursus lucas pretermittens pro¬
fectionem in egiptum quam tiat¬
rat matheus. tamquam contini¬
am conterint regressionem acla¬
uitatem uazareth. Si quis autẽ
fantia uel pueritia in utrnisq
narratione ab alterutro seu dm̃r
seu pret̾mittuntur ordiuare. si

Expanded text:
praetermittentis series digesta uipraetermittentis series digesta uideatur; tacitis enim quae non uult dicere sic ea quae uult dicere illis quae dicebat adiungit, ut ipsa continuo sequi uideantur. sed cum alter dicit quae alter tacuit, diligenter ordo consideratus indicat locum, ubi ea potuerit, a quo praetermissa sunt, transilire, ut ea quae dicere intenderat ita superioribus copularet, tamquam ipsa nullis interpositis sequerentur. ac per hoc intellegitur Mattheus, ubi ait somnio admonitos magos, ne redirent per Herodem, et per aliam uiam regressos in regionem suam, illic praetermisisse quae Lucas narrauit gesta circa dominum in templo et dicta a Symeone et Anna, ubi rursus Lucas praetermittens profectionem in Aegyptum, quam narrat Mattheus, tamquam continuam contexuit regressionem ad ciuitatem Nazareth. Si quis autem fantia vel pueritia in utriusque narratione ab alterutro seu dicuntur seu praetermittuntur, ordinare sic
Abbreviated transcription (Latin):
qui uenerant ab oriente. sequit᷑
& narrat ioseph ab angło admo¬
ntium ut cum infante in egip¬
tum fugeret. ne ab herode ne¬
caretur:. Deide hõdem illo nõ
inuento abimatu ⁊ infra pue¬
ros occidisse. defuncto autem
herode redisse ab egipto:i audi¬
dito quod archelaus in iudea
reguaret prohertode patre suo.
habitasse cum puero in galile
lucas tacet. Nec ideo contrariũ
nideri potest quod uel hic dic̃
que ille pret̾mitut. uelille cõ¬
memorat que iste non dicit. s
rint que contexit matħs de ꝓ¬
fectione in egipium. atq inde
regressione post herodis mor¬
tem. ut iam in ciuitatem naza¬
reth habitarent. quo eos lucas
postea quam ꝑfecerunt in tem¬
plo circa puerum omnia scđm
legem dm̃ itu̾sos eẽ iommemo¬
rat. Hinc promide cognoscendũ
ẽ. quod deiceps ad cetera talia
ualeat ne similiter moueant
aminumq conturbent. sic uñ¬
quemq euanglistam contere
narrationem siam ut tanqͣm ncħ

Expanded text:
qui uenerant ab oriente, sequitur qui uenerant ab oriente, sequitur et narrat Ioseph ab angelo admonitum, ut cum infante in Aegyptum fugeret, ne ab Herode necaretur, deinde Herodem illo non inuento a bimatu et infra pueros occidisse, defuncto autem Herode redisse ab Aegypto et audito quod Archelaus in Iudaea regnaret pro Herode patre suo habitasse cum puero in regioneLucas tacet. nec ideo contrarium uideri potest, quod uel hic dicit, quae ille praetermittit uel ille commemorat quae iste non dicit. sed ri quae contexit Mattheus de profectione in Aegyptum adque inde regressione post Herodis mortem, ut iam in ciuitate Nazareth habitarent, quo eos Lucas, posteaquam perfecerunt in templo circa puerum omnia secundum legem domini, reuersos esse commemorat? hic proinde cognoscendum est quod deinceps ad cetera talia ualeat, ne similiter moueant animumque conturbent, sic unumquemque euangelistam contexere narrationem suam, ut tamquam nihil
Abbreviated transcription (Latin):
rib adorare eum. Audiens aũt
herodes rer turbatus est & om̃is¬
cum ubi scriptum est de ipsis
magis. quod responso accepto
i somnis ne redirent ꝑ herodẽ.
ꝑ aliam uiam reũsi sunt in re¬
gionem suam. Hoc totum lucas
p̃termisit. ficut matħs non na¬
rrauit quod lucas narrat in p̃¬
sepi positum dñ.:⁊ quod pasto¬
rib eum natum angłs nuntiaue¬
rit:i quod multitudo militie
celi facta est cum angło laudã¬
tium dñm:i quod uenerunt pa¬
stores & uiderunt uerum ẽẽ qd̃
cis angłs muntiauerat. ⁊ quod die
cirtumcisionis fue nomen acce¬
ꝑit.⁊que post impletos dies pur¬
ganonis marie idem lucas nar¬
rat. quod attulerint eum ad ie¬
rusalem.i de simeone uel amia
que dixerint de illo in templo.
postea quam cognouerunt eũ
impleti spu scõ. omna hec tacet
math̾s. Unde merito queritur
quando facta sint sine que ma¬
tħs preteritit. ⁊ ducas dicit.
siue que lucas pret̾untut & ma¬
tħs dicit. quandoquidem matħs
regresus in regionem suam mag̃

Expanded text:
eum. audiens autem Herodes rex turbatus est, cum, ubi scriptum est de ipsis magis quod responso accepto in somnis, ne redirent per Herodem, per aliam uiam regressi sunt in regionem suam. hoc totum Lucas praetermisit, sicut Mattheus non narrauit, quod Lucas narrat, in praesepi positum dominum et quod pastoribus eum natum angelus nuntiauerit et quod multitudo militiae caeli facta est cum angelo laudantium deum et quod uenerunt pastores et uiderunt uerum esse quod eis angelus nuntiauerit et quod die circumcisionis suae nomen acceperit, et quae post impletos dies purgationis Mariae idem Lucas narrat, quod attulerit eum ad Hierusalem, et de Symeone uel Anna, quae dixerint de illo in templo, posteaquam cognouerunt eum impleti spiritu sancto. omnia haec tacet Mattheus. Unde merito quaeritur, quando facta sint siue quae Mattheus praetermittit et Lucas dicit siue quae Lucas praetermittit et Mattheus dicit. quando quidem Mattheus regressis in regionem suam magis,
Abbreviated transcription (Latin):
scł suꝑueniet in te: ⁊ uirtus al¬
tisłum obumbrabit t̾. Ideoq
& quod nascetim sc̃m. uocabi¬
tur filius dĩ. qt cetera ad id qd
nunc agitur ñ ꝑtiuent. Hoc
gͦ matħ̾s commemorauit di¬
cens de maria. inuenta est in
utero habens de spũ scõ. Nec cõ¬
trarium est quia lucas exposu¬
it id quod matħs pretermisit.
q martam testetur. sicut non
est contrarium quia matħs de¬
inceps coneent. quod lucas pre¬
t̃iisit. Sequitur eim cẽ dicit
matħs. Iosephautem uir eius
cum cẽt nustus &e nollet eam tta¬

Expanded text:
us altissimi obumbrabit tibi, ideoque et quod nascetur sanctum uocabitur filius dei, et cetera quae ad id quod nunc agitur non pertinent. hoc ergo Mattheus commemorauit de Maria: inuenta est in utero habens de spiritu sancto, nec contrarium est quia Lucas exposuit id quod Mattheus praetermisit, que testetur, sicut non est contrarium quia Mattheus deinceps conectit quod Lucas praetermittit. sequitur enim et dicit Mattheus: Ioseph autem uir eius cum esset iustus e
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt desponsata mater eius ma¬
ria ioseph. aute quam conueni¬
rent. inienta est in utero ha¬
bens de spu scõ. Hoc quemad¬
modum factum sit quod hic
p̃termisit. liicas exposint post
comineinoratum conceptum
ioħis. ita narrans. In mense aũ
sexto. missus est angłs gabriel
a deo in ciuitatem galilee. cui no¬
men nataret ad urginem des

Expanded text:
desponsata mater eius Maria Ioseph, antequam conuenirent, inuenta est in utero habens de spiritu sancto. hoc quemadmodum factum sit, quod hic praetermisit, Lucas exposuit post commemoratum conceptum Iohannis ita narrans: in mense autem sexto missus est angelus Gabrihel a domino in ciuitatem Galilaeae, cui nomen Nazareth, ad uirginem des
Abbreviated transcription (Latin):
primogenitum. ⁊ uocauit nom̃
eius ih̾m. Cum uero natus eẽt
iħs in bethlem uide in dieb he¬
uodis regis.icͣ. De cruitate beth¬
leem math̾s lucasq consentiũt.
s quomodo cẽ qua causa ad eã
uenerint ioseph &e maria. lucas
erponit. matłis p̃teruit. Contͣ
de magis ab oriente uenientib
lucas tacet. matheus dicit. ita c̃¬
terens. Ecce magi ab oriente ue¬
nerunt ietosoliuiam dicentes.
Ubi est qui nanis est iex udeoꝵ:
Uidimus enim stellam eius in

Expanded text:
auit nomen eius Iesum. cum ergo natus esset Iesus in Bethleem Iudaeae in diebus Herodis regis, et cetera. De ciuitate Bethleem Mattheus Lucasque consentiunt; sed quomodo et qua causa ad eam uenerint Ioseph et Maria, Lucas exponit, Mattheus praetermittit. contra de magis ab oriente uenientibus Lucas tacet, Mattheus dicit ita contexens: ecce magi ab oriente uenerunt Hierosolymam dicentes: ubi est qui natus est rex Iudaeorum? uidimus enim stella
Abbreviated transcription (Latin):
illos bonorum societas deserat᷑.
Hoc faciunt qui hñt in se ip¬
es silem: ⁊ pacem hñt inter se.
uigens. uenit in fines
iudee. ultra iordanem:⁊ conueni¬
unt iterum turbe ad eum: ⁊ si¬
cut consueuerat itͣm docebat
illos: ⁊ cetã usq ad illud uͥ ait.
Omnes enim ex eoq̃ habunda¬
bat ilł miserunt. hec uͦ de pe¬
nuria sua. omnia que hũit. mi¬
sit totum uictum suũ. In hac
tora contextione omma
suꝑiora considerata st̃.
ne quid uiderentur hr̃e contra¬
rium. qnõ cum matħi ordine
ceteros conferebamꝰ. Hoc autẽ
de indua pauꝑcła que duo mi¬
nuta misit in garofilacium.
duo soli dicunt marcꝰ ⁊lucas.
s sine ulla questione concordãt.
Hinc iam usq ad tenam dnĩ
uñ omiũ omĩa considerata
tractauimꝰ. ñ dic̃ i maitꝰ q̃ cogat
cum aliquo comꝑari ad inqui¬
rendum. ne quid reprignate iu¬
deatur. Nunc gͦ demceps luce
euangłium ex ordine ꝑtractemꝰ.
excepis eis que ht̃ cum mathe¬

Expanded text:
illos bonorum societas deseratur. illos bonorum societas deseratur. hoc faciunt qui habent in se ipsis salem et pacem habent inter se. surgens uenit in fines Iudae ultra Iordanen et conueniunt iterum turbae ad eum et, sicut consueuerat, iterum docebat illos, et cetera usque ad illud ubi ait: 44 omnes enim ex eo quod abundabat illis miserunt, haec uero de penuria sua omnia quae habuit misit, totum uictum suum. in hac tota contextione omnia superiora considerata sunt, ne quid uiderentur habere contrarium, quando cum Matthei ordine ceteros conferebamus; hoc autem de uidua paupercula, quae duo minuta misit in gazophylacium, duo soli dicunt, Marcus et Lucas, sed sine ulla quaestione concordant. hinc iam usque ad cenam domini, unde omnium omnia considerata tractauimus, non dicit et Marcus quod cogat cum aliquo conparari ad inquirendum, ne quid repugnare uideatur., Nunc ergo deinceps Lucae euangelium ex ordine per- tractemus exceptis eis quae habet cum Matthe
Abbreviated transcription (Latin):
numero socientur: utiliores st̾
quam hi qui cum iam xpiani
appellentur & xp̃ianis sacram̃¬
tis imbuti suit talia suadent.
ut quib ꝑsuaserint secum in
et̾̃nam penam ꝑtrahant. Quos
membrorum corporalium noĩe
tamquam manum uł ocłm
scandalizantem iubet eruia
corpore. hoc est ab unitatis so¬
cietate. ut sine his potiꝰ ueniat᷑
ad uitam. quam cum eis eatur
in gehennam. Hoc ipso autẽ
reꝑantur.a quib seꝑantur.
qd eis mala suadentib hoc est
scandalizantib ñ consen¬
titur. Et siquidem om̃i¬
b bonis cum quib eis noticia
est. etiam de hac ꝑuersitate
innotescunt. ab omnium pe¬
nitꝰ societate. atq ab ipsa diui¬
norum sacramentor: participa¬
tione scꝑant᷑. Si autemquib¬
dam ita noti sint. płib autẽ
ista corimi ignota ꝑu̾titas. ua
tolerandi sunt sicut ante uen¬
tilationem palea tolerat᷑ in area.¬
ut neq illis ad inquitatis cõi¬
onem consentiatur. nec ꝓpter

Expanded text:
numero socientur, utiliores sunt numero socientur, utiliores sunt quam hi qui, cum iam Christiani appellentur et christianis sacramentis inbuti sint, talia suadent, ut quibus ea persuaserint secum in aeternam poenam pertrahant. quos membrorum corporalium nomine tamquam manum uel oculum scandalizantem iubet erui a corpore, hoc est ab ipsa unitatis societate. ut sine his potius ueniatur ad uitam, quam cum eis eatur in gehennam. hoc ipso autem separantur, a quibus separantur, quod eis mala suadentibus, hoc est scandalizantibus, non consentitur. et si quidem omnibus bonis, cum quibus eis notitia est, etiam de hac peruersitate innotescunt, ab omnium penitus societate adque ab ipsa diuinorum sacramentorum participatione separantur; si autem quibusdam ita noti sunt, pluribus autem ista eorum est ignota peruersitas, ita tolerandi sunt, sicut ante uentilationem palea toleratur in area,ut neque illis ad iniquitatis communionem consentiatur nec propter
Abbreviated transcription (Latin):
qua uetuit ꝓhibere uirtutes
in nomine suo fieri etiam
ab illo. qui cum discipłis eũ
ñ sequebatur. Sic enim cõ¬
texit. Qui enim ñ est ad¬
uersum uos ꝓ uobis est:
Quisquis enim potum dederit
nobis calicem aque in nomine
xdem suam. Unde ostendit
zam illum de quo iohannes
iuiggesserat.:⁊ unde iste eiꝰ ser¬
mo exortus est qͥ non ita seque¬
oatur a societate discipłorum
ut eam tanquam hereticꝰ imꝑ¬
baret. s sicut solent homines
nundum audere xp̃i susciꝑe
sacramenta:i tamen nomini
fauere xp̃iano. ita ut xp̃ianos
etiam suscipiant. ⁊ ñ ob aliud
eis nisi quia xp̃iani sunt ob¬
sequantur. De qualib dicit qͣ
non ꝑdunt mercedem suam.
ñ quia iam tiiti atq securi sͥ
debent uideri . ex hac beniuo¬
luantur. nec unitati eiꝰ incor¬
porentur. S quia ita iam dĩ
miscd̃ia gubernantur ut ad
ea quoq ꝑueniant atq tra se¬
curi de ħ scło abscedant. qui ꝓ¬
fecto &e priꝰquam xp̃ranorum

Expanded text:
qua uetuit prohiberi uirtutes qua uetuit prohiberi uirtutes in nomine suo fieri, etiam ab illo qui cum discipulis eum non sequebatur. sic enim contexit: qui enim non est aduersum uos, pro uobis est. quisquis enim potum dederit uobis calicem aqcedem suam. unde ostendit etiam illum, de quo Iohannes suggesserat et unde iste eius sermo exortus est, quod non ita separabatur a societate discipulorum, ut eam tamquam hereticus inprobaret, sed sicut solent homines nondum audere Christi suscipere sacramenta et tamen nomini fauere christiano, ita ut Christianos etiam suscipiant et non ob aliud eis, nisi quia Christiani sunt, obsequantur, de qualibus dicit, quod non perdunt mercedem suam, non quia iam tuti adque securi sibi debent uideri ex hac beniuoluantur nec unitati eius incorporentur, sed quia ita iam dei misericordia gubernantur, ut ad ea quoque perueniant adque ita securi de hoc saeculo abscedant. qui profecto, et priusquam Christianorum
Abbreviated transcription (Latin):
teretur. Et si scandali ⁊ auerit
te manus tua. abscide illam.
Bonum est tibi debilem intra¬
re inuitam. quam duas ma-¬
nus hñtem ire in gehennam
in ignem inextingubilem. ubi
u̾tnis eorum ñ morit᷑: rignis ñ
extinguit᷑. Et cet̾ã usq ad ilłd̃
uͥ ait. habete iuobis salem ⁊⁊
pacem habete inter uos. Hec
marcus dnm locutum. postea¬
quam illum qui in nomine eiꝰ
eiciebat demonia ⁊ cum disci¬
płis non eum sequebatur. ue¬
tuit ꝓhiberi contextim cõme¬
morat. aliqua ponens que nł¬
lus alꝰ euanglistarum posuit.
aliquauͦ que matħs quoq
posuit:⁊ aliqua itidem que
&e matħs ⁊ lucas. S illis ex ali¬
is occasionib ⁊ in alio rerum
ordine ñ hoc loco ai de illo sug¬
gestum est qui cum discipłis
xͥ non eum sequebatur & de¬
monia in enis nomire eicie¬
bat. Uñ michi uidetur etiã
hoc loco dñs sccłm marci fidẽ
ĩõ dixisse. que aliis ettam lo¬
cis dix̃. quia satis ꝑtinebant
ad hanc ipsam euis sententã.

Expanded text:
ret. Et si scandalizaverit te manus tua, abscinde illam. Bonum est tibi debilem introire in vitam, quam duas manus habentem ire in gehennam, in ignem inexstinguibilem. Quiuermis eorum non moritur et ignis non extinguitur, et cetera usque ad illud ubi ait: habete in uobis salem et pacem habete inter uos. haec Marcus dominum locutum, posteaquam illum qui in nomine eius eiciebat demonia et cum discipulis non eum sequebatur uetuit prohiberi, contextim commemorat aliqua ponens, quae nullus alius euangelistarum posuit, aliqua uero, quae Mattheus quoque posuit, et aliqua itidem, quae et Mattheus et Lucas, sed et illi ex aliis occasionibus et in alio rerum ordine, non hoc loco, ubi de illo suggestum est, qui cum discipulis Christi non eum sequebatur et demonia in eius nomine eiciebat. unde mihi uidetur etiam hoc loco dominus secundum Marci fidem ideo dixisse quae aliis etiam locis dixit, quia satis pertinebant ad hanc ipsam eius sententiam,
Abbreviated transcription (Latin):
pio omnib diligent̾ ex ordi¬
ne tibi scribere optime teo¬
phile. ut cognoscas corum uer¬
borum de quib eruditꝰ es ue¬
ritatem. Hoc principium ad
euangłii uarrationem ñdũ
ꝑtinet. admonet autem u
nouerimus eundem lucam
etiam illum librum scripsis¬
se. qui actus apłorum uoca¬
t᷑. non solum quia theophi¬
li nomet etiam illic mest.
NIam posset fieri ut ⁊ alius aliqͥs
theophilꝰ. et si idem ip̃e eẽt ab
alio adillũ acl scribetur. sicut
aluca euonͣgliũ. S q ⁊ ibi ita
eporsus est ur dicẽt. ꝓͥmũ quid̃
sermonẽ cdleomĩb feci otheophi¬
le que cepit ih̾c facẽ ⁊ cloct̾. indi¬

Expanded text:
nter ex ordine tibi scribere, optime Theofile, ut cognoscas eorum uerborum, de quibus eruditus es, ueritatem. hoc principium ad euangelii narrationem nondum pertinet. admonet autem, ut nouerimus eundem Lucam etiam illum librum scripsisse, qui actus apostolorum uocatur. non solum, quia Theofili nomen etiam illic inest — nam posset fieri, ut et alius aliquis Theofilus esset et, si idem ipse esset, ab alio ad illum aliquid scriberetur sicut a Luca euangelium —, sed quia et ibi ita exorsus est, ut diceret: primum quidem sermonem de omnibus feci, o Theofile
Abbreviated transcription (Latin):
głii librr unũ ex qͣtuor quoꝵ est
meccłia sb̃lunis auctoritas. Hec
ido qr cdixit cdeom̃ĩb focisse sermo¬
satus. feat ⁊ dirit. ne sit cõtratiũ
sb̾uoħi qui ait multa alia fecis¬
se iłim que si scbentur mũdũ
totũ nõ potuisse cape illos libͦs
Cum ⁊̃ conster ꝙab alus ennͣgłis¬
tis nõ pauta narrata ꝙͣ lucas ip̃e
narrando nõ attigir. Deomibris
ꝙͦ fecir sermonẽ eligñdo cle onũ¬
b unde facͥet smonẽ q̃ idicais
apta ⁊ cẽgrua suffic̃e officõ dispẽ¬
satõnis sue. ⁊ ꝙ clicir młtos conatos
ordinare narratõm que innob̾
ꝯreplete sũt rerũ. uiderꝰ signifi¬
care nõ nlłos qui nõ potuerũt
extat auctoritas. qi id ꝙ conati sũt
inplere mitume potu̾nt. Iste a̾
nõ solũ usq acd resurirõm ascũ¬
suã. ut in qͣtuor auctorib enuͣgi¬
ce scͥpture dignũ suo labore hrẽt
nõ ea fide qua oportuit ftã dic
quo nõ solũ abeccłia xp̃i um̃i ⁊̃ ab¬

Expanded text:
gelii librum unum ex quattuor, quorum est in ecclesia sublimis auctoritas. nec ideo, quia dixit de omnibus se fecisse sermosatus fecit et dixit, ne sit contrarium Iohanni, qui ait multa alia fecisse Iesum, quae si scriberentur, mundum totum non potuisse capere illos libros, cum etiam constet ab aliis euangelistis non pauca narrata, quae Lucas ipse narrando non adtigit. de omnibus ergo fecit sermonem eligendo de omnibus, unde faceret sermonem, quae iudicauit apta et congrua sufficere officio dispensationis suae. et quod dicit multos conatos ordinare narrationem, quae in nobis conpletae sunt. rerum. uidetur significare nonnullos, qui non potuerunt extat auctoritas, quia id quod conati sunt implere minime potuerunt iste autem non solum usque ad resurrecsuam, ut in quatuor auctoribus evangelicae Scripturae dignum suo labore haberenon ea fide qua oportuit facta dicquo non solum ab Ecclesia Christi,
Abbreviated transcription (Latin):
głis paruulorum qui uident faciẽ
patris. de una oue ex oub centum.
De fratre corripiendo in secreto. de dis¬
soluendis ligandisq peccatis. de con¬
cordia duorũ:⁊ congregatione ittã.
de dimittendis pecranis usq septua¬
gies septics. de seruo cui dimissũ est
inultum debitum ⁊ pͥse non dimnisit¬
paruum conseruo. matħs quem ad¬
modum cet̾is non repugnat.
roganonib uł dñ ueliudeorũ. atq
responsis in quib uidentir aliquan¬
tulum uarrare.
De paruulis quib maniis imposint.
de dunte cui dix̃. uende onĩa tira.
de uinea quo conducti sunt oparii
ꝑ horas diũsas. quemadmodum du¬

Expanded text:
gelis paruulorum, qui uident faciem gelis paruulorum, qui uident faciem patris, de una oue ex ouibus centum, de fratre corripiendo in secreto, de soluendis ligandisque peccatis, de concordia duorum et congregatione trium, de dimittendis peccatis usque septuagiens septiens, de seruo, cui dimissum est multum debitum et ipse paruum non dimisit conseruo, Mattheus quemadmodum ceteris non repugnat. rogationibus uel domini uel Iudaeorum atque responsis, in quibus uidentur aliquantulum uariare. De paruulis quibus manus inposuit, de diuite, cui dixit: uende omnia tua, de uinea, quo conducti sunt operarii per horas diuersas, quemadmodum
Abbreviated transcription (Latin):
Quod dicit matłis nide eum uenisse in¬
fines mageau. quomodo congruat
marco. ⁊ in co quod petentib sigmĩ
cum marco comuemat uel re uel ordĩe.
Cum interrogauit discipłos quem illũ
comiementia.
bi subinigunt idem tres quomodo
preceperit añs ut post cum qui uolu¬
erit uenati quan secim concordẽt.
Quod se dñs tribus discipłis in monte
ostendit cum moyse ce helia quomͦ
uiter se congruant tres isti ordine &e
rum. quia matħ̾s ⁊ marcus dicunt
post sex dies. factum. quod lucas pꝰ¬
Ubi de aduentu helie locutus est eis.
que sit comiementia inter matħm
&e marcum.
De illo qui ei obtulit filium suum
queni discipli sauare non potuer̃t.
quemadmodum tres isti consentiãt
etiam ordine narrationis.
ln de passin̾e sua cum dirisset & cõ¬
tristati funt. truod tres ipsi eodem or¬
dine commemorant.
Ubi de ore piscis soluit tribunum. qd̵
matħs solus dicit.
De puero paruilo quem ꝓposint u¬
tandum de scaudalis mundi. de mĩ
bris scandalizantib corporis. de an¬

Expanded text:
Quod dicit Mattheus inde eum uenisse infines Magedan, quomodo congruat Marco, et in eo quod petentibus signum cum Marco conueniat uel re uel ordine. Cum interrogauit discipulos quem illumconuenientia. Ubi subiungunt idem tres quomodo praeceperit dominus, ut post eum qui uoluerit ueniat, quam secum concordent. Quod se dominus tribus discipulis in monte ostendit cum Moyse et Helia, quomodo inter se congruant tres isti ordine et rum, quia Mattheus et Marcus dicunt post sex dies factum quod Lucas poUbi de aduentu Heliae locutus est eis, quae sit conuenientia inter Mattheum et Marcum. De. illo qui ei obtulit filium suum, quem discipuli sanare non potuerunt, quemadmodum tres isti consentiant etiam ordine narrationis. Ubi de passione sua cum eis dixisset contristati sunt, quod tres ipsi eodem ordine commemorant. Ubi de ore piscis soluit tributum, quod solus dicit. De puero paruulo, quem proposuit imitandum, de scandalis mundi, de membris corporis scandalizantibus, de an
Abbreviated transcription (Latin):
almnodum ne¬
cessario. quem libͦ
imo complexi sumꝰ
refutammus cor
uantatem. qui discipłos xp̃i euan¬
gł̃m conscribentes. idei contempnẽ¬
dos putant. quiaspsiusi xp̃i quem
libet non ut am̃ ipsien ut homnẽ
sapientia longe p̃ etͥis excellentẽ hõ¬
norandum ẽẽ non qubitant. nulla scͥp¬
ta ꝓferuntur a nob̾.i eum talia scͥꝑ¬
sisse uideri uolunt qualia ꝑuersi di¬
ligunt. non qualib lectis &e creditis
a ꝑuersitate corrigi possunt: nunc
iam uideamus ea que quatuor euan-¬
geliste de xp̃o scripserunt. quemad¬
modum sibi atq inter se congruant.
ne quid ex hoc in fide. xp̃iana offen¬
dicłi patiant᷑. qui curiosiores quam
capatiores sunt. quod non utcumq
plectis. s quasi diligentius ꝑscruranᷤ
euanglicis libris. inconuementia quedã
&ͥ repugnantia se deprehendisse cxistr¬
mantes. magis ea contentiose obiertan¬
da. quam prudenter consideranda ar
bitrantir:

Expanded text:
admodum necessario, quem libro uno complexi sumus, refutavimus eorum vanitatem, qui discipulos Christi Evangelium conscribentes, ideo contemnendos putant, quia ipsius Christi quem licet non ut Deum, tamen ut hominem sapientia longe prae caeteris excellentem honorandum esse non dubitant, nulla scripta proferuntur a nobis; et eum talia scripsisse videri volunt, qualia perversi diligunt, non qualibus lectis et creditis a perversitate corrigi possunt: nunc jam videamus ea quae quatuor Evangelistae de Christo scripserunt, quemadmodum sibi atque inter se congruant; ne quid ex hoc in fide christiana offendiculi patiantur, qui curiosiores quam capaciores sunt, quod non utcumque perlectis, sed quasi diligentius perscrutatis evangelicis Libris, inconvenientia quaedam et repugnantia se deprehendisse existimantes, magis ea contentiose objectanda, quam prudenter consideranda esse arbitrantur.
Abbreviated transcription (Latin):
modo allis duob narrandi ordine con-
De sermone quem hũit in monte oli¬
ueti querentib discipłis quando erir
consummatio. quemadmodum tres
isti inter se congruant.
Quod comnimnorat matħs. martiis. añ
biduum future pasche:⁊ postea dic̃t
quod in oethanta fuit. quomodo nõ
repugnet ioħi. qui cum ipsis narrat
hoc idem qd̃ factum ẽ. in bethatia.
idicit añ. uidies paschȩ.
De cena in bethama. ubi mulier unguẽ¬
to p̾cioso dñm ꝑfudit. quomodo int̾
se congruant matħs marcus &e ioħs
&e̾ quomodo luce non adu̾sentur tale
aliquid alio tempore cominemorãti.
bi mittit discipłos ut p̃pararent ei
manducare pascha. quomodo inter
se congruant. matħs. marcus:⁊ bucas.

Expanded text:
modo aliis duobus narrandi ordine congruat. modo aliis duobus narrandi ordine congruat. De sermone, quem habuit in monte Oliueti, quaerentibus discipulis: quando erit consummatio? quemadmodum tres isti inter se congruant- Quod commemorant Mattheus et Marcus ante biduum futurae paschae et postea dicunt quod in Bethania fuit, quomodo non repugnet Iohanni, qui cum ipsis narrat hoc idem quod factum est in Bethania et dicit: ante sex dies paschae. De cena in Bethania, ubi mulier ungento pretioso dominum perfudit, quomodo inter se congruant Mattheus, Marcus et Iohannes et quomodo Lucae non aduersentur tale aliquid alio tempore commemoranti. Ubi mittit discipulos, ut praeparent ei manducare pascha, quomodo inter se congruant Mattheus, Marcus et Lucas.
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s ues dicunt de umea locata ꝓpt̾
responsionem eorum quib dicebatur.
ubi aliquantum udetur uariare.
De nupris fili regis ubi turbe murtate
lucam quiddam alibi añ.
De nummo cesari reddendo cuius hãt
imagnem:⁊ de muliere que septem
fribꝰ nupserat. quentadmodum tresis¬
sti concor dent.
De illo cui comendata sunt duo p̃cepta
liaritans dĩ ⁊ ꝓximi qui ordo sit nar¬
rantium matħei ⁊nrarci ne aluca dis¬
crepare uideantin. qui tale aliquio
alibi dicit:
Quod uidei interrogantur de xp̃o cuius
eis filius uideatur. utrum non reprig
filius: sit: ciu responderunt. dauid. scd̃
illos autem quomodo dicunt scribe.
xp̃m filium ẽẽ dauid.
De phariseis sedentib suꝑ cathetram
moysi & dicentib que non faciunt.
cetĩsq in eosdem phariseos a dño dic¬
tis. utrum sermo mathei congruat
aliis duob ⁊ maxime luce qui hoc or¬
dine s alibi similem cõminemorat.
um p̃nuntiauit templi eu̾sionẽ quo¬

Expanded text:
omnes tres dicunt de uinea locata, propter omnes tres dicunt de uinea locata, propter responsionem eorum quibus dicebatur, ubi aliquantum uidetur uariare. De nuptiis filii regis, ad quas turbae inuitatae le quiddam alibi dixit. De nummo Caesari reddendo, cuius habebat imaginem, et de muliere, quae septem fratribus nupserat, quemadmodum tres isti concordent. De illo, cui commendata sunt duo praecepta dilectionis dei et proximi, qui ordo sit narrantium Matthei et Marci, 118 a Luca discrepare uideantur, qui tale aliquid alibi dicit. Quod Iudaei interrogantur de Christo, cuius eis filius uideatur, utrum non repugnefilius? cui responderunt: Dauid, secundum illos autem: quomodo dicunt scribae Christum filium esse Dauid? De Pharisaeis sedentibus super cathedram Moysi et dicentibus quae non faciunt ceterisque in eosdem Pharisaeos a domino dictis, utrum sermo Matthei congruat aliis duobus et maxime Lucae, qui non hoc ordine, sed alibi similem commemorat. Cum praenuntiauit templi euersionem, quo