comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eum. scire debet qm̃ qui conuertit peccato¬
rem ab errore uie sue saluabit animã eiꝰ
a morte. ⁊ operit multitudinẽ peccatorũ.
Errat anselmus noster. errat cui dubiũ:
Si dimitimus eum sic: ñ errabit solus.
Quantos trahet post se suo exemplo illustͥs¬
simus iuiuenis: Nec modo sequaces s et
omnes qui poterunt eum reuocare nec
reuocabunt: eodem errore iudicamus in¬
uolui. Mundus ego sum a sanguine eius.
Et ei predixi per epistolam ⁊ uobis nunc
dico quia remillicitam presumit. Net cle¬
rici est pugnare armis militarib. ni sub¬
diaconi uxorem ducere. Annunciate pcc̃o¬
ri opus eius. ne ille in peccato suo moriat᷑.
sanguinem uero eius de manu ur̃a requi¬
rat: qui suo eum redemit sanguine pre¬
cioso. En de celo clamat. uirgo israel cor¬
ruit.⁊ ñ est qui subleuet eam. Quousq
in luto aurum iacet : Tollite tollite mar
ciosissimam genimam de sterquilinio.
leuate eam anteꝙͣ portoꝵ. i dest spurcoꝵ
spirituum pedibus conculcetur. et iam non

Expanded text:
erit peccatorem ab errore viae suae, salvabit animam ejus a morte, et operit multitudinem peccatorum . Errat Ansellus noster, errat: cui dubium? Si dimittimus eum sic, non solus errabit. Quantos trahet post se suo exemplo illustrissimus juvenis? Nec modo sequaces, sed et omnes qui poterunt eum revocare, nec revocabunt, eodem errore judicamus involvi. Mundus ego sum a sanguine ejus. Et ei praedixi per epistolam, et vobis nunc dico, quia rem illicitam praesumit. Nec clerici est pugnare armis militaribus, nec subdiaconi uxorem ducere. Annuntiate peccatori opus ejus, ne ille in peccato suo moriatur, sanguinem vero ejus de manu vestra requirat qui suo eum redemit sanguine pretioso. En de coelo clamat: Virgo Israel corruit, et non est qui sublevet eam . Quousque in luto aurum jacet? Tollite margtque pretiosissimam gemmam de sterquilinio: levate eam, antequam porcorum, id est spurcorum spirituum, pedibus conculcetur, et jam non
Abbreviated transcription (Latin):
ane non ommino ⁊ si multum festinem
debeo transire silenter domum obedien¬
tie. bethaniam uidelicet castellum marie
⁊ marche. in quo lazarus est resuscitatꝰ. ubi
nimirum ⁊ utriusq uite figura. ⁊ dei erga
peccatores mira cdementia. necnon ⁊ uretꝰ
obedientie una cum fructibus penitentie
commendatur. Hoc ergo in hoc loco breuit̃
intimatum sufficiat. quod net studiũ bone
actionis. nec ocium sancte contemplatõis
nec latͥma penitentis extͣ bechaniã accepta
esse poterunt illi qui tanti habuit obedien¬
tiam: ut uitam qͣm ip̃am perd̾e̾ maluerit.
fc̃s obediens patͥ usq ad mortem. Hee sũt
profecto ille diuitie quas sermo ppheticus
ex uerbo dñi pollicetꝰ. consolabitur inqͥens
⁊ ponet desertũ eius quasi delicias.⁊ solitudi¬
nem eiꝰ quasi ortũ dñi. gaudiũ ⁊ letitia inue¬
nietur in ea. gr̃arum astio ⁊ uox laudis. Hee
igit᷑ orbis delicie. hic thesaurꝰ celestis. hec fi
fidei. ur̃e prudentie ⁊ fortitudin am̃data

Expanded text:
ane non omnino etsi multum festinem debeo transire silenter domum obedientiae, Bethaniam videlicet, castellum Mariae et Marthae, in quo Lazarus est resuscitatus: ubi nimirum et utriusque vitae figura, et Dei erga peccatores mira clementia, necnon et virtus obedientiae una cum fructibus poenitentiae commendatur. Hoc ergo in loco breviter intimatum sufficiat, quod quidem nec studium bonae actionis, nec otium sanctae contemplationis, nec lacrymae poenitentis extra Bethaniam accepta esse poterunt illi, qui tanti habuit obedientiam, ut vitam quam ipsam perdere maluerit, factus obediens Patri usque ad mortem. Hae sunt illae profecto divitiae, quas sermo propheticus ex verbo Domini pollicetur: Consolabitur, inquienet ponet desertum ejus quasi delicias, et solitudinem ejus quasi hortum Domini. gaudium et laetitia invenietur in ea, gratiarum actio, et vox laudis . Haec igitur orbis deliciae, hic thesaurus coelestis, haec fidei, vestrae prudentiae et fortitudini commendata.
Abbreviated transcription (Latin):
requisierint predicti mediolanenses per
dominum papam utiq mediatorem sue
reconciliationis gratiam uestram: benitt¬
nos uos atq placabiles inueniamꝰ. quatin
nec eos peniteat sanis paruisse consiliis.
⁊ honorem. Non enun decet ut fideles ur̃i
qui pro honore uestro laborant: apud uos
confundantur. Confundantur autem si
quibus de benignitate uestra spem indul¬
gentie promiserunt. cum pro ipsis inter¬
uenerint: inuenerint uos quod absit in¬
hon̾orem. sospitatem ⁊ pacem. uelle uos
instruere de hiis presertim que spectant
ad honestatem: aut insipientis est aut
uos penitus ignorantis. Ea propter rem
simpliciter uitimare sufficit. Et hoc pau¬
flue iugeruntur. In ingressu urbis su¬
mus. salus est in ianuis. iusticia uõbisc̃
est. s romanis militibus cibus ille non
sapit. Itaq iusticia placamus deum: mi¬
licia terremus hostes. solis necessarũs ne¬
cessaria non habemus. Quid opus sit fcõ
ut opus uestrum impleatur quod de do¬

Expanded text:
requisierint praedicti Mediolanenses, per requisierint praedicti Mediolanenses, per dominum papam, utique mediatorem suae reconciliationis, gratiam vestram, benignos vos atque placabiles inveniamus: quatenus nec eos poeniteat sanis paruisse consiliis, et honorem. Non enim decet ut fideles vestri, qui pro honore vestro laborant, apud vos confundantur. Confundentur autem, si qui de benignitate vestra spem indulgentiae promiserunt, cum pro ipsis intervenerint, invenerint vos, quod absit! inhonorem, sospitatem et pacem. Velle vos instruere, de his praesertim quae spectant ad honestatem, aut insipientis est, aut vos penitus ignorantis. Eapropter rem simpliciter intimare sufficit, et hoc pauerflue ingeruntur. In ingressu urbis sumus, salus est in januis, justitia nobiscum est; sed Romanis militibus cibus iste non sapit. Itaque justitia placamus Deum, militia terremus hostes: solis necessariis necessaria 145 non habemus. Quid opus sit facto, ut opus vestrum compleatur, quod de do
Abbreviated transcription (Latin):
sue ñ exasperetur. ⁊ peniteat hominẽ nr̃is
N reconciliatione mediolanensiũ.cxxxuii.
non obliti sumus unde a ur̃a excellentia
premoniti fueramus. Quod ⁊ si ñ monuis¬
setis: nichilominus honori uestro ⁊ regni
utilitatibus intenderemus. sicut ubiq
⁊ semper fideliter qͣntum possumꝰ facimus.
Non ante sane mediolanenses in gratiam
domini pape ⁊ ecclesie unitatẽ recepti ft̃:
quousq palam conrado refutato ⁊ abnega¬
to. dominum nostrum lotharium in suũ
rum imperatorem augustum una cũ toto
orbe confessi sunt:. ⁊ de inuria transacta
iuxta consilium ⁊ mandatum dñi pape
digne uobis se satisfacturos esse tacto sacͦ¬
sancto euangelio spoponderunt. unde mag¬
nas gratias agentes diuine bonitati. que
absq bellorum periculis. absq humani sã¬
guinis effusione inimicos uestros sic hu¬
miliauit: rogamus uestram satis nobis
expertam clementiam. ut tempore suo cũ

Expanded text:
suae non exasperetur, et poeniteat hominem nostris suae non exasperetur, et poeniteat hominem nostris n reconciliatione Mediolanensium non obliti sumus unde a vestra excellentia praemoniti fueramus. Quod etsi non monuissetis, nihilominus honori vestro et regni utilitatibus intenderemus, sicut ubique et semper fideliter, quantum possumus, facimus. Non ante sane Mediolanenses in gratiam domini papae et Ecclesiae unitatem recepti sunt, quousque palam Conrado refutato et abnegato, dominum nostrum Lotharium in suum orum imperatorem Augustum una cum toto orbe confessi sunt: et de injuria transacta, juxta consilium et mandatum domini papae, digne vobis sese satisfacturos esse tacto sacrosancto Evangelio spoponderunt. Unde magnas agentes gratias divinae bonitati, quae absque bellorum periculis, absque humani sanguinis effusione, inimicos vestros sic humiliavit; rogamus vestram satis nobis expertam clementiam, ut tempore suo, cum
Abbreviated transcription (Latin):
ramine electis suis cursum uite tẽꝑalis
alternat: ut nec aduersa frangant. nec le¬
ta dissoluant. cum potius ⁊ ista ex illis gra¬
tiora.⁊ illa ex hiis tolerabiliora reddant᷑.
Benedictus per omnia deus tͥsticia nr̃a
uersa est in gaudium. Acceperunt oleum
post uinum uulnera nostra. Raptores et
predones compuncti humiliantur. Sater¬
dotem domini in quem ausi sunt inicere
manus: cum honore remittunt. Spolia
que diripuerant. ⁊ sine desidia recolligũt.
⁊ sine fraude restituunt. S ⁊ si quid hoꝵ
est quod inueniri ñ possit: dalphinus ꝓ eo
satisfaciet ad beneplacitum uestrũ. hoc
quippe manu sua in nostra firmauit. Pro
qua sua promissione adimplenda. si uen̾it
ad pedes uestre maiestatis. qd̾ ⁊ ꝓposuit.
mitius qͣm meruit supplicamus agi cum
iuuene. Non quod uelimus impunitum
esse tam grande facinus: s ut ecclesia ita
si fieri potest debita satisfactione honoret᷑.
ut is qui satisfacit supra uires patientie

Expanded text:
ramine electis suis cursum vitae temporalis ramine electis suis cursum vitae temporalis alternat, ut nec adversa frangant, nec laeta dissolvant: cum potius et ista ex illis gratiora, et illa ex his tolerabiliora reddantur. Benedictus per 144 omnia Deus: tristitia nostra versa est in gaudium, acceperunt oleum post vinum vulnera nostra. Raptores et praedones compuncti humiliantur: sacerdotem Domini, in quem ausi sunt mittere manus, cum honore remittunt; spolia quae diripuerant, et sine desidia recolligunt, et sine fraude restituunt. Si quid horum est quod inveniri non possit, Dalfinus pro eo satisfaciet ad beneplacitum vestrum: hoc quippe manu sua in nostra affirmavit. Pro qua sua promissione adimplenda si venerit ad pedes vestrae majestatis, quod et proposuit, mitius quam meruit supplicamus agi cum juvene: non quod velimus impunitum esse tam grande facinus, sed ut Ecclesia, si fieri potest, debita satisfactione honoretur; ut is qui satisfacit, supra vires patientiae
Abbreviated transcription (Latin):
parce fideli tuo. parce recenti adhuc struc¬
ture. parce nouelle plantationi. parce
deniq populo acquisitionis tue. huisq
ipsis beneficiis tiuis q̃ te eidẽ uãtissime
contulisse cominemoras. Mem̃to pie dñe
sermonis domini tui quem dixit. Ecce an¬
ni tres sunt ex quo inquit uenio querens
fructum inficulnea hac ⁊ ñ inuenio. Tu uͦ
uix tres expectasti menses ⁊ iani securim
paras: Et sitres annos sustinuisses: qͣrtũ
ad huc afideli seruo dominiti iure exigeremꝰ
exempli. Dicimus ergo ⁊ nos. dimitte et
hoc anno si quomodo forte cicunfossa humo
ligone penitentie. adhibitoq fimo lacͥma¬
rum suarum. sterilitati mediolanensis et
clesie is cui eam credidisti consulere ⁊ frut¬
tum eligere queat. Ad eumdem . cxxxui.
i tristia semper acciderent. qͥs sustin̾et:
si semper prospera qͥs ũ contempñet :
S rerum cauta gubernatrix sapientia. ho¬
rum pernecessaria uicissitudine. eo mode¬

Expanded text:
parce fideli tuo, parce adhuc recenti strucparce fideli tuo, parce adhuc recenti structurae, parce novellae plantationi, parce denique populo acquisitionis tuae, hisque ipsis beneficiis tuis, quae te eidem veracissime contulisse 295 commemoras. Memento, pie domine, sermonis Domini tui, quem dixit: Ecce anni tres sunt, inquit, ex quo venio quaerens fructum in ficulnea hac, et non invenio . Tu vero vix tres exspectasti menses, et jam securim paras. Si tres annos sustinuisses, quartum adhuc a fideli servo Dominici jure exigeremus exempli. Dicimus ergo et nos: Dimitte et hoc anno, si quo modo forte circumfossa humo ligone poenitentiae, adhibitoque fimo lacrymarum suarum, sterilitati Mediolanensium is, cui eam credidisti, consulere, et fructum elicere queat. EPISTOLA CCCXV.. i tristia semper acciderent, quis sustineret? si semper prospera, quis non contemneret? Sed rerum cauta gubernatrix Sapientia, horum pernecessaria vicissitudine eo mode
Abbreviated transcription (Latin):
ribus in populo illo nouiter edificatũ est.
heu qͣm leuiter destrui potest. Mirum¬
uero si ei qui miseritordiam legitur suꝑ¬
exaltare uidicio: placere potest. S o in¬
felicem illum ep̃m qui in hur chaldeorũ
de quodam quasi paradiso translatus. fra¬
ter drachonum factus est ⁊ socius struc¬
tionum. Quid faciet: Obedire uult: ⁊
ecce bestie ephesi frendent in eum denti¬
bus. Dissimulare uult prudenter pro
tempore: ⁊ omni feritate formidolosio¬
rem uestram indignationem incurrit.
Angustie sunt ei undiq. insi quod tole¬
rabilius sibi iudicat. esse sine populo ꝗͣ
sine domino. pluris habens ut digñ est
apostolicam gratiam: qͣm mediolanensẽ
cathedram. An uos de euis fidelitate du¬
bitatis: Si quis uobis de eo aliud malig¬
na persuadere suggestione temptauit :
se magis prodidit infidelem qui uirum
tam boni testimonii lingua perfida in suo
liuore persequitur. Parce pat̾ benigne.

Expanded text:
ribus in populo isto noviter aedificatum est, ribus in populo isto noviter aedificatum est, heu! quam leviter destrui potest. Mirum si ei qui misericordiam legitur superexaltare judicio , placere potest. Sed o infelicem illum episcopum,, qui in Hur Chaldaeorum, de quodam quasi paradiso translatus, frater factus est draconum, et socius struthionum! Quid faciet? Obedire vult, et ecce bestiae Ephesi frendent in eum dentibus. Dissimulare vult prudenter pro tempore, et omni feritate formidolosiorem vestram indignationem incurrit. Angustiae sunt ei undique, nisi quod tolerabilius judicat sibi esse sine populo, quam sine domino: pluris habens, ut dignum est, apostolicam gratiam, quam Mediolanensem cathedram. An vos de ejus fidelitate dubitatis? Si quis vobis aliud de eo maligna persuadere suggestione tentavit, se magis prodidit infidelem, qui virum tam boni testimonii lingua perfida in suo livore persequitur. Parce, Pater benigne,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑatri ⁊ domino innocentio.cxxxu
umino pontifici: frater . S. modicũ id
quod est. Cremonenses induruerunt.
⁊ prosperitas eorum perdit eos. Medio¬
ianenses contempnunt. ⁊ cõfidentia
ipsorum seducit eos. Hii in curribus et¬
hii in equis sꝑem suam ponentes: meam
frustrauerunt.⁊ laborem meum exina¬
nierunt. Abibam tristis cũ ecce ñ medio¬
tris a uestra parte consolatio. ut ⁊ si ha¬
bundant tribulationes pro xp̃o: habun¬
dent ⁊ consolationes per ip̃m. Accepi opta¬
tas litteras. ferentes delicias cordis mei
certitudinem de uestra incolumitate.
hostium infortuniis: successibus amicoꝵ.
Ceterum perlegenti rursum tͥstior finis
leticiam temperauit. Quem enĩ uestra
ñ terreat indignatio: fãteor iustam: et
eo plus terreor. Dico tamen quod factũ
nondum est faciendum est. s tempore
uobis eque in promptu quicquid inten¬
tatis inferre. ⁊ non eque forsam pericu¬
losum. Alioquin quod tantis dei misera¬
tionibus. tantis uestris uestroꝵq labo¬

Expanded text:
tri & Domino Innocentio Dei gratia summo Pontifici, Frater Guiquod est. Cremonenses induruerunt, et prosperitas eorum perdit eos: Mediolanenses contemnunt, et confidentia ipsorum seducit eos. Hi in curribus et in equis spem suam ponentes, meam frustraverunt, et laborem meum exinanierunt. Abibam tristis, cum ecce non mediocris a vestra parte consolatio: ut, etsi abundant tribulationes pro Christo. abundent et consolationes per ipsum. Accepi optatas litteras, ferentes delicias cordis mei, certitudinem de vestra incolumitate, hostium infortuniis, successibus amicorum. Caeterum perlegenti rursum tristior finis laetitiam temperavit. Quem enim vestra non terreat indignatio? Fateor justam, et eo plus terreor. Dico tamen: quod factum nondum est, faciendum est, sed tempore vobis aeque in promptu quidquid intentatis inferre, et non aeque forsan periculosum. Alioquin quod tantis Dei miserationibus, tantis vestris vestrorumque labo
Abbreviated transcription (Latin):
uocabit necessitas. Non est meũ hoitari
ad pugnam. est tamen securus dico ad¬
uocati ecclesie: arcere ab infestatione¬
eclesie scismaticorum rabiem. est cesaris
propriam uendicare coronam ab usur¬
patore siculo. Ut enim constat iudaitã
sobolem sedem petri in xp̃i occupasse in¬
uiriam : sicut proculdusbio omnis qui in
sicilia regem se facit contradicit cesari.
Si autem utrumq incumbit cesari resti¬
tuere. scilicet cesari que sunt cesaris. et
que sunt dei deo. curapud tullum res dei
minuitur cum cesar nichil ibi lucretur:
uerendum est. minimoꝵ neglectꝰ impe¬
dimentum sit maximoꝵ. Ecce hoc est
quod dico. Ecclesia sancti gengulfi gͣuit᷑
iusteq ut dicitur in illa ciuitate opꝑ¬
primitur. ⁊ auint uestre prudentie nes¬
cio qua fraude subreptum. ut dño pape
per iusticiam subuenire paranti: uestre
interuentu precis obuiaretis. Obsecro
⁊ consulo consultius agi. noxiã reuocari

Expanded text:
rovocabit necessitas. Non est meum hortari rovocabit necessitas. Non est meum hortari ad pugnam: est tamen securus dico advocati Ecclesiae arcere ab Ecclesiae infestatione schismaticorum rabiem: est Caesaris propriam vindicare coronam ab usurpatore Siculo . Ut enim constat Judaicam sobolem sedem Petri in Christi occupasse injuriam; sic procul dubio omnis qui in Sicilia regem se facit, contradicit Caesari. 2. Si autem utrumque incumbit Caesari, restituere scilicet quae sunt Caesaris Caesari, et quae sunt Dei Deo, cur apud Tullum res Dei minuitur, cum Caesar nihil ibi lucretur? Verendum est ne minimorum neglectus, impedimentum sit maximorum. Hoc est quod dico. Ecclesia Sancti Gengulfi graviter injusteque, ut dicitur, in illa civitate opprimitur: et aiunt vestrae prudentiae nescio qua fraude subreptum, ut domino papae, per justitiam subvenire paranti, vestrae interventu precis obviaretis. Obsecro et consulo consultius agi, noxiam revocari
Abbreviated transcription (Latin):
dictus deus qui uos elegit ⁊ erexit cormu
salutis nobis ad laudem ⁊ gloriã nõis sui.
⁊ reparandum imperii decus: ad subueni¬
endum ecclesie sue intempore malo. postre¬
mo ad operandum etiam nunc salutem
in medio terre. Ipsius est enim opus qd̾
corona glorie uestre ita in dies ampliatͦ.
⁊ sublimatur. mirabiliter crescens ac pro¬
ficiens in om̃i decore ⁊ magnificentia apd̾
deum ⁊ homines. Ipsuis profecto nuper
opus ⁊ uirtus fuit. quoditer satis labori¬
osum ⁊ meticulosum pro pace regni et ec¬
clesie liberatione susceptum in tanta pros¬
peritate peregistis: rome siquidem impe¬
rialis culminis plenitudinem gloriosis¬
sime assecutus. Idq quod mauis fuit in
manu ñ magna: ut animi fideiq magni¬
tudo clarius emineret. Q uod si ante tan¬
tillum exercitum terratremuit ⁊ qͥeuit
qͣntus putamus horror hostium corda in¬
uadere habeat cum ceperit rex proced̾e
in magnitudine brachii sui: animabit
insuper honestas cause: immoduplex ꝑ¬

Expanded text:
dictus Deus, qui vos elegit, et erexit cornu salutis nobis, ad laudem et gloriam nominis sui, et reparandum imperii decus, ad subveniendum Ecclesiae suae in tempore malo, postremo ad operandum etiam nunc salutem in medio terrae. Ipsius est enim opus, quod corona gloriae vestrae ita in dies ampliatur et sublimatur, mirabiliter crescens ac proficiens in omni decore et magnificentia apud Deum et homines. Ipsius profecto nuper opus et virtus fuit, quod iter satis laboriosum et meticulosum, pro pace regni et Ecclesiae liberatione susceptum, in tanta prosperitate peregistis. Romae siquidem imperialis culminis plenitudinem gloriosissime assecutus, idque, quod majus fuit, in manu non magna, ut animi fideiqne magnitudo clarius emineret. Quod si ante tantillum exercitum terra tremuit et quievit, quantus putamus horror hostium corda invadere habeat, cum coeperit rex procedere in magnitudine brachii sui? Animabit insuper honestas causae; imo duplex p
Abbreviated transcription (Latin):
in equitate pro mansuetis terre. Fratrẽ
hugonem de lausanna ore tuo et nostro
spiritu commonemus non omni spiritui
credere ⁊ ne cito moueatur: certa pro ui¬
certis deserere. sciens diabolum soli semꝑ
perseuerantie insidiari. quam solam uir¬
tutum nouit coronari. tutiusq esse in ea
uocatione qua uocatus est simpliciter per¬
seuerare: qͣm sub specie quasi melioris bo¬
ni id quidem quod iam cepit amittere:
nͨ ad id qd̾ p̾sumit fortassis suffic̾e possit.¬

Expanded text:
in aequitate pro mansuetis terrae. Fratrem in aequitate pro mansuetis terrae. Fratrem Hugonem de Lausanna ore tuo, et nostro spiritu commonemus non omni spiritui credere, et ne cito moveatur certa pro incertis deserere, sciens diabolum soli semper perseverantiae insidiari, quam solam virtutum novit coronari: tutiusque esse in ea vocatione qua vocatus est, simpliciter perseverare, quam sub specie quasi melioris boni, id quidem quod jam coepit, dimittere, nec ad id quod praesumit, fortassis suffice
Abbreviated transcription (Latin):
tibi humiliari sub potenti manu dei ⁊ neqͣ¬
qͣm uelle resistere superne dispositõi. quia
si ex deo est: nou poterit dissolui. Conan¬
dum est potius tibi tue licet iuste indig¬
nationis stimulos illa repͥmere sententia
quam quidam sanctorum in simili fertur
causa protulisse. Si quidem instigantib
eum quibusdam fratribus. atq increpan¬
tibus cur suum in sui inuiriam ab alia
susceptum etclesia fugitiuum ñ reqͥreret:
nequaqͣm inquit. Ubicumq enim est. si
bonus est: meus est. fraudulenter tibi
⁊ non fideliter consulo: si id ip̃m a me ip̃e
non exigo. Nam cum unus noster ñ solũ
religione professus. s ⁊ carne ꝓpinquus.
elunraci me inurto ⁊ susceptus sit ⁊ deti¬
neatur. doleo quidem s sileo. orans ⁊ ꝓ
illis ut ueluit ablatum reddere. ⁊ pro
illo ut uelit sponte redire. sinu̾o: seruans
ei undictam qui facturus est iudiciũ
iniuriam patientibus.⁊ arguere habet

Expanded text:
tibi humiliari sub potenti manu Dei, et nequtibi humiliari sub potenti manu Dei, et nequaquam velle resistere supernae dispositioni; quia 46 si ex Deo est, non poterit dissolvi. Conandum est potius tibi, tuae licet justae indignationis stimulos illa reprimere sententia, quam quidam sanctorum in simili fertur causa protulisse. Siquidem instigantibus eum quibusdam fratribus atque increpantibus, cur suum in sui injuriam ab alia susceptum Ecclesia fugitivum non requireret: « Nequaquam, » inquit, « Ubicunque enim est, si bonus est, meus est. » 3. Fraudulenter tibi et non fideliter consulo, si idipsum a meipso non exigo. Nam, cum unus noster non solum religione professus, sed et carne propinquus, Cluniaci me invito et susceptus sit, et detineatur; doleo quidem, sed sileo, orans et pro illis ut velint ablatum reddere, et pro illo ut velit sponte redire: sin vero, servans ei vindictam qui facturus est judicium injuriam patientibus, et arguere habet
Abbreviated transcription (Latin):
et omnes qui pie uolunt uiuere in xp̃o: per¬
setutionem patiuntur. Nec ictirco tamen
non merito huis quos inanxietate positos
uidemus amicis nostris compatimur:
quibus utiq dum exitum ignoramus de¬
fectum metiumus. Qm̃ quidem sit̃ scĩs
⁊ electis tribulatio operatur patientiam.
patientia probationem. probatio spem.
spes autem non confundit: sic dampnan¬
dis ⁊ reprobis tribulatio parit econtͣrio
pusillanimitatem. pusillanimitas ꝑtur¬
bationem. perturbatio desperationem.
et illainterimit. Ne ergo te tam horrenda
quod deus auertat demergat tempestas aq̃.
ne huius tam tremende abyssi absorbeat ꝓ¬
fundum. neue urgeat super de tam inex¬
plebilis puteus os suum: sollicite studeat
humilis prudentia tua non uinci a malo.
s uincere in bono malum. uinces autem:
spem tuam ui deo fortiter figendo ⁊ rei fi¬
nem longanimiter expectando. Et si quidẽ
ille respuerit. siue ob tui timorem. siue ob
suum laborem: bene. Sinautem: bonũ est

Expanded text:
et, Omnes qui pie volunt vivere in Christo, persecutionem patiuntur . Nec idcirco tamen immerito his quos in anxietate positos videmus, amicis nostris compatimur; quibus utique dum exitum ignoramus, defectum metuimus: quoniam quidem sicut sanctis et electis tribulatio operatur patientiam, patientia probationem probatio spem, spes autem non confundit ; sic damnandis et reprobis tribulatio parit e contrario pusillanimitatem, pusillanimitas perturbationem, perturbatio desperationem, et illa interimit. 2. Ne ergo haec te tam horrenda quod Deus avertat demergat tempestas aquae, ne hujus tam tremendae abyssi absorbeat profundum, neve urgeat super te tam inexplebilis puteus os suum: sollicite studeat humilis prudentia tua non vinci a malo, sed vincere in bono malum. Vinces autem, spem tuam in Deo fortiter figendo, et rei finem longanimiter exspectando. Et si quidem ille resipuerit, sive ob tui timorem, sive ob suum laborem; bene: sin autem, bonum est
Abbreviated transcription (Latin):
uanto tibi affectu condoleam: scit ille
qui nostros omnium dolores in suo cor
pore tulit. Quam libenter tibi siscirem con¬
sulerem. si possem succurrerem: tam effi¬
caciter ipse michi qui omnia scit ⁊ omĩa
potest. in cunctis meis necessitatibus con¬
sulat ⁊ sucturrat. Si frater drogo de sua
discessione me consuluisset: absit ut con¬
sentirem. Si post discessionem ad nos diuer¬
tisset: absit ut susciperem. Deniq quod
solum potui ad abbatem qui eum suscepit
nostras mox sicut scis pro eo litteras misi
Et nunc super hoc quid tibi ultra possum
facere pater: Iam uero qͣntum ad te per¬
tinet: optime metum nonit sanctitas tu a
perfectos solere uiros non solum in spe. s¬
etiam gloriari in tribulationibus. conso¬
lante eos scriptura ⁊ sic dicentes uasa figu¬
li probat fornax ⁊ homines iustos tempta¬
tio. Et iuxta est dominus hiis qui tribu

Expanded text:
uanto affectu tibi condoleam, scit ille qui nostros omnium dolores in corpore suo tulit. Quam libenter tibi, si scirem, consulerem; si possem, succurrerem: tam efficaciter ipse mihi qui omnia scit, et omnia potest, in cunctis meis necessitatibus consulat et succurrat. Si frater Drogo de sua discessione me consuluisset, absit ut consentirem: si post discessionem ad nos divertisset, absit ut susciperem. Denique, quod solum potui, ad abbatem qui eum suscepit, nostras mox, sicut scis, pro eo litteras misi. Et nunc super hoc quid tibi ultra possum facere, pater? Jam vero quantum ad te pertinet, optime mecum novit Sanctitas tua, perfectos solere viros non solum in spe, sed et in tribulationibus gloriari, consolante eos Scriptura, et sic loquente: Vasa figuli probat fornax, et homines justos tentatio . Juxta est Dominus hi
Abbreviated transcription (Latin):
ni campanie factũ militẽ templi. xxxi.
i causa dei factus es ex comite mles
⁊ pauper ex diuite: in hoc profecto tͥ
ut iustum est congratulamur ⁊ inte dĩn
glorificamus. scientes quia hec est mutatõ
dextere excelsi. Ceterum qd̃ tua iocunda
presentia nobis ita nescio quodei est sub¬
tracta iudicio. ut ne interdum quidẽ ui
dere te ualeamus. sine quo nunqͣm si fieri
posset esse uellemus: hoc equamimiter fa¬
teor non portamus. Quidenim. Possumꝰ¬
ne obluusci antiqui amoris ⁊ beneficioꝵ
que donui nostre tam largit̾ contulisti:
utinam ipseper cuius amorem fecisti. in
eternum non obluuscatur deus. Nam nos
quantum in nobis est minime prorsus in¬
grati. memoriam habundantie suauitatis
tue mente retinemus: ⁊ siliceret oꝑe mon¬
straremus. Oqͣm libenti animo corꝑi tuo
pariter ⁊ anime prouidissemus. si datũ
fuisset ut simul fuissemus: Quod quia
non est: restat ut quem presentẽ habere
ñ possumus. pro absente semper oremus

Expanded text:
 Campaniae, militem Templi factum. Si causa Dei factus es ex comite miles, et pauper ex divite, in hoc profecto tibi, ut justum est, gratulamur, et in te Deum glorificamus scientes quia haec est mutatio dexterae Excelsi. Caeterum quod tua jucunda praesentia nobis ita, nescio quo Dei est subtracta judicio, ut ne interdum quidem te videre valeamus, sine quo nunquam, si fieri posset, esse vellemus, hoc aequanimite; fateor, non portamus. Quid enim? Possumusne oblivisci antiqui amoris et beneficiorum quae domui nostrae tam largiter contulisti? Utinam ipse pro cujus amore fecisti, in aeternum non obliviscatur Deus! Nam nos, quantum in nobis est, minime prorsus ingrati, memoriam abundantiae suavitatis tuae mente retinemus, et, si liceret, opere monstraremus. O quam libenti animo, et corpori tuo pariter et animae providissemus, si datum fuisset ut simul fuissemus! Quod quia non est, restat ut quem praesentem habere non possumus, pro absente semper oremus
Abbreviated transcription (Latin):
cognouimus. ut seturos uos reddamus: noue¬
ritis multorum illustrium iurorum ⁊ maxi¬
me clarissuni uiri guillerini cathalaunensis
episcopi hortatu atq consilio ad nos declinasse.
seq a nobis suscipi multis precibus ac suppli¬
cationibus impetrasse. ea uidelicet intentõe
ut ob tenorem altioris uite. ab institutionibꝰ
beati augustini ad obseruantias sancti bene¬
dicti dei adiutorio sic transeant. ut tñ ab euis
magisterio qui unus est omnibus magister
incelo ⁊ interranon discedant. illamq pͥmã
fidem quam apuduos. immo quam primum
in baptismo promiserunt: non irritã faciant.
sed saluam integramq custodiant. Calibus
itaq taliter susceptis. absit ut sinceritatẽ ue¬
stram aut in suscipiendo lesam aut in retinen¬
doledendam esse tredamus. dum tamen illos
si forte infra annum probationis qui regula¬
riter constitutus est. cepta deserere. ⁊ ad uos
redire uelle contigerit. inuitos ñ detineamus.

Expanded text:
cognovimus, ut securos vos reddamus; novecognovimus, ut securos vos reddamus; noveritis multorum illustrium virorum, et maxime clarissimi viri Willelmi Catalaunensis episcopi, hortatu et consilio ad nos declinasse, seque a nobis suscipi multis precibus ac supplicationibus impetrasse: ea videlicet intentione, ut ob tenorem arctioris vitae, ab institutionibus beati Augustini ad observantias sancti Benedicti Dei adjutorio sic transeant, ut tamen ab ejus magisterio qui unus est omnibus Magister in coelo et in terra , non discedant; illamque primam fidem, quam apud vos, imo quam primum in Baptismo promiserunt, non irritam faciant, sed salvam integramque custodiant. Talibus itaque taliter susceptis, absit ut sinceritatem vestram, aut in suscipiendo laesam, aut in retinendo laedendam esse credamus: dum tamen illos, si forte infra annum probationis, qui regulariter constitutus est, coepta deserere, et ad vos redire velle contigerit invitos non detineamus.
Abbreviated transcription (Latin):
tionibus uerecundum adolescentis animũ
pulsatum esse sufficiat. Iam enu nr̃is etiam
pretibus proeo diuina pulsanda est pietas. Q
si adictus nostrarum inuectionum eius men
compendiosa. magna scientie. mira caritatis
uestre indicia. mirantibus nobis ⁊ congratu¬
iantibus prefert. S quod de laudib nostris
pro uestra deuotione. que tamen ñ probastis
tam excellentia premisistis. et si ad humilita¬
tis quoq formam quantum ex uobis est. ñ medi¬
ocriter instruere nos potuit: conscientias tñ
nostras multo inferius iatentes quantum in
nobis est uehementer exterruit. Quisenim
nostrum siram attendens conuersationẽ tan
ta de se ⁊ tam udebita sine magno uel metu
uel periculo possit audire⁊ De huiusmodi qͥꝑ¬
pe alieno seu etiam proprio iudicio cõmittere
securum non est. Qui enim nos iudicat : dñs
est. Ceterum defratribus de quorum salute
uestram nimirum caritatem sollicitam esse

Expanded text:
tionibus verecundum adolescentis animum tionibus verecundum adolescentis animum pulsatum esse sufficiat. Jam enim nostris etiam precibus pro eo divina pulsanda est pietas; quae si ad ictus nostrarum invectionum ejus mentcompendiosa, magna quidem scientiae mira charitatis vestrae indicia, mirantibus nobis et congratulantibus praefert. Sed quod de laudibus nostris pro vestra devotione, quae tamen non probastis, tam excellentia praemisistis; etsi ad humilitatis quoque formam quantum ex vobis est non mediocriter instruere nos potuit, conscientias tamen nostras multo inferius jacentes, quantum in nobis est, vehementer exterruit. Quis enim nostrum suam attendens conversationem, tanta 14 de se et tam indebita, sine magno vel metu, vel periculo possit audire? De hujusmodi quippe alieno, seu etiam proprio se judicio committere, securum non est. Qui enim judicat nos, Dominus est . Caeterum de fratribus, de quorum salute vestram nimirum charitatem sollicitam esse
Abbreviated transcription (Latin):
non arcet. ubi sunt arma bellica : ubi scutũ
fidei ÷ ubi galea salutis : ubi pacientie lorica÷
Q iuid trepidas: Plures sunt nobiscum ꝙͣ cũ
illis. Sume arma. resume uires dum adhuc
prelium durat. adsunt angeli spectatores ⁊
protectores. adest ipse dominus aduitor et
susceptor. qui doceat manus tuas ad p̾lium:
⁊ digitos tuos ad bellum. Procedamus in adiu¬
torium fratrum. nesi forte sine nobis pugnent:
sine nobis uincant. sine nobis ingrediantur.
nouissime cum clausa fuerit ianua sero pul¬
santibus deintus nobis respondeatur: amen
dico uobis nescio uos. fac queso te pͥus sciri.
fac teprius uideri. netunc nesciaris ad glori¬
am: sciaris autem ad penam. Si te xp̃s ag¬
noscit in bello: recognoscet in celo. Et sicut
promisit. manifestabit tibi se ip̃m. Si tamen
et tu penitendo. resipiscendo. talem te exhibue¬
ris: ut cum fiducia dicere possis. tunt cognoscã
sicut ⁊ cognitus sum. Hiis interim admoni¬

Expanded text:
non arcet. Ubi sunt arma bellica? ubi scutum non arcet. Ubi sunt arma bellica? ubi scutum fidei? ubi galea salutis? ubi patientiae lorica? Quid trepidas? Plures sunt nobiscum, quam cum illis. Sume arma, resume vires, dum adhuc praelium durat. Adsunt Angeli spectatores et protectores: adest ipse Dominus adjutor et susceptor, qui doceat manus tuas ad praelium, et digitos tuos ad bellum . Procedamus in adjutorium fratrum, ne si forte sine nobis pugnent, sine nobis vincant, sine nobis ingrediantur; novissime cum clausa fuerit janua, sero pulsantibus, nobis de intus respondeatur: Amen dico vobis, nescio vos . Fac, quaeso, te prius sciri, fac te prius videri: ne tunc nesciaris ad gloriam, sciaris autem ad poenam. Si te Christus agnoscit in bello, recognoscet in coelo; et sicut promisit, manifestabit tibi se ipsum ; si tamen, et tu poenitendo et resipiscendo talem te exhibueris, ut cum fiducia dicere possis: Tunc cognoscam, sicut et cognitus sum . His interim admoni
Abbreviated transcription (Latin):
ar. Nota quo operiar. Sic ergo contenti simꝰ
uestimentis quibus operiamur. non quib
lasciuiamus. non quibus superbiamus. non
quibus mulierculis uel similari uel placere
studeamus. S hoc faciunt inquis cum quibꝰ
habito. si non facio quod ceteri: de singulari¬
tate notabor. Propterea inquam exi de me¬
dio eorum. ne aut murbe notabilit̾ uiuas:
aut exemplo pereas aliorum. Quid agis in
urbe delicate miles: Commilitones tui quos
fugiens deseruisti pugnant ⁊ uincunt. pul¬
sant ⁊ intrant: celum rapiunt et regnant.
Et tu sedens super ambulatorem tuum indu¬
tus purpura ⁊ bysso. circuis plateas. uicos
perambulas : Hec sunt pacis ornmenta: nõ
belli munimenta. An dicis pax ⁊ non est pax:
Purpura non propulsat libidinem. si superbi¬
am. non auaritiam repellit.⁊ si qua sunt alia
iumici iacula: non extinguit. Deniq quod
magis metius: febrem non prohibet. mortem

Expanded text:
ar . Nota, quo operiar. Sic ergo et nos contenti simus ar . Nota, quo operiar. Sic ergo et nos contenti simus vestimentis quibus operiamur, non quibus lasciviamus, non quibus superbiamus, non quibus mulierculis vel simulari, vel placere studeamus. Sed hoc faciunt, inquis, cum quibus habito; si non facio quod caeteri, de singularitate notabor. Propterea, inquam, exi de medio eorum. ne aut in urbe notabiliter vivas, aut exemplo pereas aliorum. 12. Quid agis in urbe, delicate miles? Commilitones tui quos fugiens deseruisti, pugnant et vincunt; pulsant et intrant; coelum rapiunt et regnant - et tu sedens super ambulatorem tuum, indutus purpura et bysso, circuis plateas, vicos perambulas? Haec sunt pacis ornamenta, non belli munimenta. An dicis, Pax et non est pax? . Purpura non propulsat libidinem, non superbiam, non avaritiam repellit; et si qua sunt alia ignea inimici jacula, non exstinguit. Denique, quod magis metuis, febrem non prohibet, mortem
Abbreviated transcription (Latin):
tamen que sunt illa tua: Beneficia ecclesiet
Recte. Quia surgis ad ugilias. uadis ad mis¬
sas. hous chorum nocturis diurnis q freq̃n¬
tas. Benefacis. Sic ecclesie prebendam qͣtis
non accipis. Dignum est qui altario seruit:
de altario uiuat. Conceditur ergotibi ut si
bene deseruis: de altario uiuas. Non autem
ut de altario luxurieris. ut de altario suꝑ¬
bias. ut inde compares tibi frena aurea. sel¬
las depictas. calcaria deargentata. uaria
grisia ꝙ pellicra a collo ⁊ manibus ornatu
purpureo diuersificata. deniq quicqͥd pre¬
ter necessarium uictum ac simplilẽ uestitũ
de altario retines: tuum non est. ranna est.
sacrilegium est. Orabat quidam sapiens tm̃
uictui suo tribui necessaria. non superflua.
Habentes ait apostolus uictum ⁊ uestitum.
non uictum et ornatum. Et quidam alius
sanctus. Si dederit michi dominus panem
ad manducandum. ⁊ uestimentum qͦ operi¬

Expanded text:
tamen quae sunt illa tua? Beneficia Ecclesiae? tamen quae sunt illa tua? Beneficia Ecclesiae? Recte. Quia surgis ad vigilias, vadis ad missas, horis chorum nocturnis diurnisque frequentas; bene facis. Sic Ecclesiae praebendam gratis non accipis. Dignum est ut qui altario deservit, de altario vivat. Conceditur ergo tibi, ut si bene deservis, de altario vivas; non autem ut de altario luxurieris, ut de altario superbias, ut inde compares tibi frena aurea, sellas depictas, calcaria deargentata, varia griseaque pellicea a collo et manibus ornatu purpureo diversificata. Denique quidquid praeter necessarium victum ac simplicem vestitum de altario retines, tuum non est; rapina est, sacrilegium est. Orabat quidem sapiens tantum victui suo tribui necessaria non superflua . 13 Habentes, ait Apostolus, victum et vestitum ; non, Victum et ornatum. Et quidam alius sanctus: Si dederit, inquit, mihi Dominus panem ad manducandum, et vestimentum quo operi
Abbreviated transcription (Latin):
uentrem: celestis panis ieuinam deserit men¬
tem. Eya letare uiuenis in adolescentia tua.
ut decedente pariter cum etate temporali le¬
ticia: succedat que te absorbeat eterna tͥsticia
S absit hoc ab adolescentulo nostro. auertat
hoc deus a puero suo. Quin potius disperdat
dominus uiniuersa labia dolosa. eoꝵ qui tibi
tale consilium donant. qui dicunt tͥ cotidie
euge euge.⁊ querunt animam tuam. Hii st̃
cum quibus habitas. quorum praua colloqͥa
adolescentis bonos mores corrumpunt. Sed
qͣndiu iam non exis demedio eorum: Quid
facis in urbe qui claustrum elegeras: Quid
tibi cum setulo qui setulum spreueras ⁊ funes
ceciderunt tibi in preclaris.⁊ tu opibꝰ inhias
terrenis: Si uis habere simul ⁊ hec ⁊ illa. bre¬
uiter tibi respondebitur. Memento fili quia
recepisti bonainuita tua. Recepisti dixit. ñ
rapusti. neeuam dehoc tͥ frustra blandiaris.
quod tius contentus: aliena ñ rapias. uerun¬

Expanded text:
ventrem, coelestis panis jejunam deserit menventrem, coelestis panis jejunam deserit mentem. Eia laetare, juvenis, in adolescentia tua, ut decedente pariter cum aetate temporali laetitia, succedat quae te absorbeat aeterna tristitia. Sed absit hoc ab adolescentulo nostro, avertat hoc Deus a puero suo. Quin potius disperdat Dominus universa labia dolosa eorum qui tibi tale concilium donant, qui dicunt tibi quotidie, Euge, euge; et quaerunt animam tuam. Hi sunt cum quibus habitas, quorum prava colloquia  al. concilia adolescentis bonos mores corrumpunt. 11. Sed quamdiu jam non exis de medio eorum? Quid facis in urbe, qui claustrum elegeras? quid tibi cum saeculo, qui saeculum spreveras? Funes ceciderunt tibi in praeclaris, et tu opibus inhias terrenis? Si vis habere simul et haec et illa, breviter tibi respondebitur: Memento, fili, quia recepisti bona in vita tua . Recepisti dixit; non, Rapuisti: ne etiam de hoc tibi frustra blandiaris, quod tuis contentus, aliena non rapias. Verum
Abbreviated transcription (Latin):
cis quid sapit xp̃s . adeoq ñ appetis inexꝑtus.
Si gustasti ⁊ dulce non sapuit. sanum ñ habes
palatum. Ipse quippe est dei sapientia qui ait.
Qui comedit me adhuc esuriet. ⁊ qui bibit
Nlon potes bibere simul calitem xp̃r ⁊ calicẽ
demonioꝵ. Calix demoniorum: superbia est.
Calix do noniorum: detractio et inuidia est.
Calix demonioꝵ: crapula et ebrietas est.
Que cum impleuerint uel mentem uel uen¬
trem tuum: xp̃s inte ñ inuenit locum. Non
mireris quod dico. In domo auunculi tui non
potes inebriari ab ubertate domus dei. Cur
inquis: Quia domus deliciarum est. Quomͦ
ignis ⁊ aqua simul esse non possunt: sic spiri¬
tuales ⁊ carnales delicie in eodem loco se non
patiuntur. ubi crapulam ructantis inter po¬
tula senserit xp̃s: uina sua dulciora super mel
⁊ fauum menti propinare ñ dignatur. ubi cu¬
riosa ciborum diuersitas. ubi diuitis supellecti¬
lis discolor uarietas. oculos pariter pascit et

Expanded text:
cis quid sapit Christus; ideoque non appetis inexpertum: aut cis quid sapit Christus; ideoque non appetis inexpertum: aut si gustasti, et dulce non sapuit, sanum non habes palatum. Ipse quippe Dei est sapientia, quae ait: Qui comedit me, adhuc esuriet; et qui bibit Non potes bibere simul calicem Christi, et calicem daemoniorum . Calix daemoniorum superbia est, calix daemoniorum detractio et invidia est, calix daemoniorum crapula et ebrietas est; quae cum impleverint vel mentem vel ventrem tuum, Christus in te non invenit locum. Non mireris quod dico. In domo avunculi tui non potes inebriari ab ubertate domus Dei. Cur, inquis? Quia domus deliciarum est. Quomodo ignis et aqua simul esse non possunt, sic spirituales et carnales deliciae in eodem se non patiuntur. Ubi crapulam ructantis inter pocula senserit Christus, vina sua, dulciora super mel et favum, menti propinare non dignatur. Ubi curiosa ciborum diversitas, ubi divitis supellectilis discolor varietas oculos pariter pascit et
Abbreviated transcription (Latin):
Tu uero quantum libet modeste ⁊ honeste ui¬
uas. si caste. si sobrie. si omnino religiose te:
habeas: deo tamen minus est accepta tura re¬
bus professio separat. Nec respectu seculari¬
um de tua tibi forte paulo grauiori continen¬
tia blandiaris: cum tibi dñs dicat. utinam
te calidum aut frigidum inuenissem. Hic
ostenditur aperte quiaminus deo tepidus
places: qͣm si uel quales illi sunt frigidꝰ esses.
Iuos utiq deus pacienter expectat de frigo¬
re quandoq ad calorem proficere. Te uero in¬
dignans aduertit de calore iam in teporem de¬
fetisse. Et quia tepidum te inueni: incipiam
inquit te euomere ex ore meo. Et merito. Qͥ a
tu ad tuum uomitum redisti: quia tu eiꝰ gra¬
tiam euomisti. Heu quomodo xp̃m tam cito
fastidis. de quo scriptum est. mel ⁊ lac sublin¬
gua eius : Miror quod ad gustum cibi dulcissi¬
mi nausearis. si tamen gustasti qͣm dultis est
domins. aut certe nondum gustasti: ⁊ nes¬

Expanded text:
Tu vero quantumlibet modeste et honeste viTu vero quantumlibet modeste et honeste vivas; si caste, si sobrie, si omnino religiose te habeas: Deo tamen minus accepta est tua rebus professio te separat; nec respectu saecularium de tua tibi forte paulo graviori continentia blandiaris, cum tibi Dominus dicat: Utinam te calidum aut frigidum invenissem. Hic ostenditur aperte, quia minus Deo tepidus places, quam si vel quales illi sunt, frigidus esses. Illos utique Deus patienter exspectat de frigore quandoque ad calorem proficere, te vero indignans advertit de calore jam in teporem defecisse. Et quia tepidum te inveni, incipiam, inquit, te evomere ex ore meo . Et merito, quia tu ad tuum vomitum redisti, quia tu ejus gratiam evomuisti. 10. Heu! quomodo Christum tam cito fastidis de quo scriptum est: Mel et lac sub lingua ejus? Miror, quod ad gustum cibi dulcissimi nausearis; si tamen gustasti quam dulcis est Dominus. Aut certe nondum gustasti, et nes
Abbreviated transcription (Latin):
lum depeccato meo: Nonquidego sum mona¬
chus: Et ad hoc fateor quod respondeam ñ
tate qua ⁊ in principio epistole excusasse
me memini. Cuius ⁊elo tantũ tui erroris
misertus. tantum tue miserie compassus sũ:
quatinus supra modum ⁊ morem meũ. de te
non meome intromiseru. Grauis lapsus tu¬
us ⁊ miserabilis casus: prouocauit meut hoc
presumpserim. Quem enim coetaneoꝵ tuoꝵ
me uides arguere: Cui uel breuissimas ali¬
quando litteras direxisse: Non quod tamen
ceteros omnes sanctos putauerim: aut nicħ
in eis reprehensione dignum inuenerum. Cur
ergo inquis singulariter me reprehendis. cũ
⁊ in aliis uideas quod iustius forsitan rep̾hen¬
dere possis: Ad quod ego. Propter singulari¬
tatem erroristur. propter immanitatem pec¬
cati tui. Nam ⁊ si pleriq alii in iuste uiuunt.
⁊ si mordinati ⁊ indisciplinati sunt: nondũ
tamen ordinem aut disciplinam professi st̃.
Sunt quidem pettatores: s non p̾uaritatores.

Expanded text:
lum de peccato meo? Nunquid ego sum monalum de peccato meo? Nunquid ego sum monachus? Et ad hoc, fateor, quod respondeam non tate, qua et in principio epistolae excusasse me memini. Ejus zelo tantum tui erroris misertus, tantum tuae miseriae compassus sum, quatenus supra modum et morem meum de te non meo me intromiserim. Gravis lapsus tuus ac miserabilis casus provocavit me ut hoc praesumpserim. Quem enim coaetaneorum tuorum me vidisti arguere? cui vel brevissimas aliquando litteras direxisse? Non tamen quod omnes caeteros sanctos putaverim, aut nihil in eis reprehensione dignum invenerim. 9. Cur ergo, inquis, singulariter me reprehendis, cum et in aliis videas quod justius forsitan reprehendere possis? Ad quod ego: Propter singularitem erroris tui, propter immanitatem peccati tui. Nam etsi 12 plerique alii perdite vivunt, etsi inordinati et indisciplinati sunt; nondum tamen ordinem aut disciplinam professi sunt. Sunt quidem peccatores, sed non praevaricatores.
Abbreviated transcription (Latin):
facultatibus habere suctessorem: qͣm pro mi¬
quitatibus intercessorem. S quid ad me de
decanis magistris nostris qui printipatum
meruerunt in ecclesiis: Clauem scientie te¬
nent. primas cathedras in conuentibus pos¬
sident. uiderint ipsi qualiter subditos iudi¬
cent. fugitiuos reuocent. reuocatos si ita
uoluerint iterum effugent. dispersos colli¬
gant. collectos dispergant. Quid ad me :
fãteor aliquantum in illos propter te mi
fulco. modum nostre paruitatis excess dum
tuam de illis cupio palliare uerecundiam:
temperare culpam. õmitto ergo illos. neñ
tam reprehensioni qͣm reprehensori iuste in¬
dignentur: nec tam de sua correptione cogi¬
tent: qͣm michi de presumptione calump¬
nientur. Non ecclesie principem s puerũ
scolarem obiurgare suscepi: qui nesciat uidig¬
nari. non norit irasci. sisi forte ⁊ sensu non
malicia paruulus idipsum in calumpnieris
⁊ dicas. immo quid michi ⁊ ipsi ẽ Quid ad u¬

Expanded text:
facultatibus habere successorem, quam pro inifacultatibus habere successorem, quam pro iniquitatibus intercessorem. 8. Sed quid ad me de decanis magistris nostris, qui principatum meruerunt in ecclesiis? Clavem scientiae tenent, et primas cathedras in conventibus possident. Viderint ipsi qualiter subditos judicent, fugitivos revocent, revocatos, si ita voluerint, iterum effugent, dispersos colligant, collectos dispergant: quid ad me? Fateor, aliquantum in illos propter te, mi Fulco, modum nostrae parvitatis excessi; dum tuam de illis cupio palliare verecundiam, temperare culpam. Omitto ergo illos, ne non tam reprehensioni, quam reprehensori juste indignentur; nec tam de sua correctione cogitent, quam mihi de praesumptione calumnientur. Non Ecclesiae principem, sed puerum scholarem objurgare suscepi, qui nesciat indignari, non norit irasci. Nisi forte et tu sensu, non malitia parvulus, idipsum mihi calumnieris, et dicas: Imo quid mihi et ipsi? quid ad il
Abbreviated transcription (Latin):
uerba precipitationis concinnat lingua dolo¬
sa. Contepit dolorem: ⁊ ꝑsuasit iniquitatẽ.
Subuertit peruersus conuersum. reuertit᷑
canis aduomitum. ecclesia nostra fuum reti¬
pit alumpnum: quem meluis habebat amis¬
sum. Sic lugounum olim studio similiter
⁊ industria sui decani. euisdem decam nepotẽ
suum canonicum quem bene perdiderat. ma¬
le recuperauit. Sicut ule fulconem beato
augustino: sic ochbertum sancto benedicto
subripuit. O qͣm ordinatuis ipse cum sancto
sauctus efficeretur: qͣm cum peruerso sanctꝰ
peruerteretur: O qͣm pulchrius senem setula¬
rem puer religiosus ad setraheret. ⁊ sic uin¬
ceret uterq: qͣm religiosum secularis ad se
retraheret in quo uictus est uterq: O senẽ
infelicem. o auunculum crudelem. qui iam
decrepitus statim moriturus. nepotis animã
prius interfecit. quem ut pectatorum suoꝵ
haberet heredem a xp̃i sorte priuauit. Sed
qui sibi nequam est cui bonus : Maluit in suis

Expanded text:
verba praecipitationis concinnat lingua doloverba praecipitationis concinnat lingua dolosa: concepit dolorem, et persuasit iniquitatem. Subvertit perversus conversum: revertitur canis ad vomitum . Ecclesia vestra suum recepit alumnum, quem melius habebat amissum. Sic Lugdunum olim, studio similiter et industria sui decani, ejusdem decani nepotem, suum canonicum, quem bene perdiderat, male recuperavit. Sicut ille Fulconem beato Augustino, sic Othbertum iste sancto Benedicto subripuit. O quam ordinatius ipse cum sancto sanctus efficeretur, quam cum perverso sanctus perverteretur! o quam pulchrius senem saecularem puer religiosus ad se traheret, et sic vinceret uterque, quam religiosum saecularis ad se retraheret, in quo victus est uterque! O senem infelicem! o avunculum crudelem! qui jam decrepitus, statim moriturus, nepotis animam prius interfecit; quem ut peccatorum suorum haberet haeredem, a Christi sorte privavit! Sed qui sibi nequam est, cui bonus? Maluit in suis