comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
spicientis peccata sua. respectioe
borrentis. horrore erubescentis. e¬
rubescendo corrigentis: unde dic̃
nem ñ formidet xp̃ianus. ĩmo si hãc
ñ habebit. etnam habebit. Quȩ est
illa: Ide maledicti in et̃num ignem.
& idõ secutus adiunx̃. Iniusticia tua
libame. Nam si attendas adiusticiã
meã: dam nas me. fĩt aut̃ iusticia dĩ
⁊ nr̃a cum nob̃ donat᷑. que idõ di ui¬
sticia dr. ne hõ se putae a seipso hab̃e
eruas me. fẽcit hoc ds̾. qͣndo ipsum
xp̃m ad nos misit. Auris inclinatio:
ẽ assuptio humanitatis. Inclinat
aurem suam ad nos ds: miãm suã
qm ut unicum suum daree nobis.
ut inclinata mĩa cito resurgat. pe¬
dit cum subiungit. Accelera ut eru¬
asme. Ac sidicat: cido fac me resur¬
gere. Si enim usq in cõmunẽ resur¬
rectionem distuliss&. dota spescre¬
dentium decidiss&e. Ut ad hoc posi¬
tum ẽ accelera: ut hoc totum qd̃ no¬
bis diu uidetur: qmͣ du uolutur
scłm. punctum eẽ intelligamꝰ. Nõ ẽ

Expanded text:
spicientis peccata sua, respectione horrentis, horrore erubescentis, erubescendo corrigentis. Unde dicitnem non formidat Christianus, imo si hanc non habebit, aeternam habebit. Quae est illa? Ite maledicti in ignem aeternum . Et ideo secutus adjunxit: In justitia tua libera me. Nam si attendas ad justitiam meam damnas me. Fit autem justitia Dei et nostra, cum nobis donatur: quae ideo Dei justitia dicitur, ne homo se putet a seipso habereeruas me. Fecit hoc Deus, quando ipsum Christum ad nos misit. Auris inclinatio est assumtio humanitatis. Inclinat aurem suam ad nos Deus, misericordiam ericordia, quam ut unicum suum daret nobis , ut inclinata misericordia cito resurgat petit, cum subjungit: Accelera ut eruas me. Ac si dicat, Cito, fac me resurgere. Si enim usque in communem resurrectionem distulisset, 131 tota spes credentium decidisset. Vel ad hoc positum est Accelera, ut hoc totum, quod nobis diu videtur, quandiu volvitur saeculum, punctum esse intelligamus. Non est
Abbreviated transcription (Latin):
tectorem. & ido sequit᷑. In manus
duas cõm̃do spm̃ meum. Hoc com¬
pletum fuit: qnͣdo in cruce positus
dix̃. Pat̾ in manus tuas cõm̃do spm̃
qr idẽ. xp̃c qui loquit᷑ in eugłio locu¬
tus ẽ ⁊̃ in ꝑsalmo. Qͥ ꝓtinus adiung̃
dicens. Redemisti me dñe ds ueri
de bene ait dñe ds ueritatis: ñ enim
d̾s ueritatis: odisti obseruantes ua¬
nitates suꝑuacue. Illi suꝑuacue dl¬
stodiunt uanitates: qui sic t̾renis
inherent. ut celestium obliuiscãt᷑
Tales odit ds: qui sꝑant falsam be¬
atitudinem scłi istius. Ego auten
ñ quomͦ illi qui sꝑant in uano. ⁊ qͥ
obseruant uanttadem: s in dño sꝑa¬
ui qui ñ ẽ uanitas. Ido exultabo coe¬
pore. ⁊ letabor sꝑu in miscd̃ia tua:
quȩ donauit mͥ ut sꝑem in te. E
merito exultabo. qm̃ respexisti
bumilitadẽ meam: idẽ misertꝰ
es meȩ fiagilitadis.⁊ meȩ afflictio¬
nis. ne a ꝑseqñtib suꝑerer: Respi¬

Expanded text:
rotectorem. Et ideo sequitur: 6. In manus rotectorem. Et ideo sequitur: 6. In manus tuas commendo spiritum meum. Hoc completum fuit, quando in cruce positus dixit, Pater in manus tuas commendo spiritum mristus, qui loquitur in Evangelio, locutus est etiam in psalmo. Qui protinus adjungit, dicens: Redemisti me Domine Deus vEt bene ait, Domine Deus veritatis; non enim Deus veritatis, 7. Odisti observantes vanitates supervacue. Illi supervacue custodiunt vanitates, qui sic terrenis inhaerent, ut caelestium obliviscantur. Tales odit Deus, qui sperant falsam beatitudinem seculi istius. Ego autem non quomodo illi, qui sperant in vano, et qui observant vanitatem: sed in Domino speravi, qui non est vanitas. Ideo exultabo corpore, et laetabor spiritu in misericordia tua, quae donavit mihi, ut sperarem in te. Et merito exultabo: 8. Quoniam respexisti humilitatem meam. Id est, misertus es meae fragilitatis et meae afflictionis, ne a persequentibus superarer. Respi
Abbreviated transcription (Latin):
nob̃ ẽ quo sp̃alit̃ ꝓficiscimͣ: ⁊ uerus
ceptis. nutrit sacͣm̃tis. de quo ad¬
huc subdit᷑. Educes me de laqueo
ħ quem absconder̃ mͥ. ꝑlaqueum
deceptionem uult intelligi. ꝙͣ. xp̃o
absconder̃ iudei. Hinc ẽ qd̾ ei dix¬
dĩ in u̾itate doces. Dic gͦ nob̃. si lic&
censum dari cesari. anñ. Ecce la¬
queus quẽ absconder̃. Si dixiss&
lic&: cecidissae in laqueum. Oppo¬
suissent enĩ illi. contͣ legẽ agis. q̃
dic̃. dñm dm̃ tuũ adorab̾. ⁊ illi soli
seruies. Si dixiss&. ñ licce. in alium
laq̃um cecidiss&. Dixissent enim
herodiani. Contͣ regem agis ĩ eusis
mortis. Uel educes me de laqueoio
ẽ de morte: quȩ ido dr laqueus. qi
ꝑ mortem putauer̃ impedire nom̃
eius. quẽ absconder̃. idẽ ladent̃ pa¬
rauert̃ mͥ: quẽ nullum latae secͥtũ.
Suos similit̾ erip̃ ds de laqueis dia¬
boli. id ẽ de tẽptationib. Id̾o scio q
educes me: qm̃ tu es ꝓdector m̃s. E
ñ pot̾ illaqueari: qui talẽ haba ꝓ¬

Expanded text:
nobis es, quo spiritualiter proficiscimur: et verus ceptis, nutrit sacramentis. De quo adhuc subditur: 5. Educes me de laqueo hoc, quem absconderunt mihi. Per laqueum, deceptionem vult intelligi, quam Christo absconderunt Judaei. Hinc est, quod ei dixDei in veritate doces. Dic ergo nobis si licet censum dari Caesari an non ? Ecce laqueus, quem absconderunt. Si dixisset, Licet: cecidisset in laqueum. Opposuissent enim illi, Contra legem agis, quae dicit, Dominum Deum tuum adorabis, et illi soli servies . Si dixisset, Non licet: in alium laqueum cecidisset. Dixissent enim Herodiani, Contra regem agis: reus es mortis . Vel educes me de laqueo, id est, de morte, quae ideo dicitur laqueus: quia per mortem putaverunt impedire nomen ejus: quem absconderunt, id est, latenter paraverunt, mihi, quem nullum latet secretum. Suos similiter eripit Deus de laqueis diaboli , id est de tentationibus. Ideo scio, quod educes me. Quoniam tu es protector meus. Et non potest illaqueari, qui talem habet p
Abbreviated transcription (Latin):
uocat. id ẽ intͣ se uocat corde puro
conde integͦ. deuote. orando. recte
uiuendo: uoce. corde. oꝑib consonã¬
dos. ñ c̃fundet᷑ in iudicio. Confundẽ¬
tur aut̃ illi de quib subdit᷑. Erubes¬
cant impii ⁊ deducant᷑ in infernũ.
udi scilic&e. qui dñm suũ erucifixe¬
runt: uł gentiles qui idola coluer:
uł falsi xp̃iani qui dm̃ suũ colere
neglexer̃. Tc̃ utiq erubescent. qnͣdo
a dño audient: am̃ dico uob̃. nescio
uos. & rursum. Ide maledicti in ig¬
Muta fiant labia dolosa: quȩ loc̃tur

Expanded text:
vocat, idest, inter se vocat, corde puro, corde integro, devote orando, recte vivendo, voce, corde, operibus consonando: non confundetur in judicio. Confundentur autem illi, de quibus subditur: Erubescant impii, et deducantur in infernum. Judaei scilicet qui Dominum suum crucifixerunt: vel gentiles qui idola coluerunt: vel falsi Christiani, qui Dominum colere neglexerunt. Tunc utique erubescent, quando a Domino audient, Amen dico vobis, Nescio vos. Et rursus, Ite, maledicti, in igMuta fi
Abbreviated transcription (Latin):
suam mͥ. id ẽ ad utilitatẽ mei ⁊ moꝵ.
in ciuitade munita id ẽ in scĩs. qui
dicunt᷑ ciuitas. qr multi sub una
diuina lege coniungunt᷑ :⁊ munita
ꝓptͣ multas iurtutes. ⁊ diu̾sa dona

Expanded text:
suam mihi, idest, ad utilitatem mei et meorum, in civitate munita, idest, in sanctis, qui dicuntur civitas: quia multi sub una divina Lege conjunguntur, et munita propter multas virtutes, et diversa dona
Abbreviated transcription (Latin):
garriunt linguis malignis ⁊ doĩosis:
s dc̃ efficientur labia eoꝵ muda. qnͣ¬
do scõꝵ apparebit gła. ⁊ sibi uidebunt
ĩminere dorm̃ta. Strepitꝰ u̾boꝵ uer¬
detur in luctum. Ibi enim fletꝰ ⁊ stri¬
dor dentium. Quo contͣ scõꝵ felicita¬
dem intuiens. suauitatẽ regni cęle¬
stis ãmirando laudauit dicens. Qͣm
magna multitudo dulcedinis duȩ

Expanded text:
garriunt linguis malignis et dolosis: sed tunc efficientur labia eorum muta, quando sanctorum apparebit gloria, et sibi videbunt imminere tormenta. Strepitus verborum vertetur in luctum. Ibi enim fletus et stridor dentium . Quo contra sanctorum foelicitatem intuens, suavitatem regni caelestis admirando laudavit, dicens: 20. Quam magna m
Abbreviated transcription (Latin):
ñ fecit: nec inuentus ẽ dolus in ore eiꝰ.
S quia iustus d̾s ⁊ miscricors ẽ. om̃s
adu̾sarios suos ꝑcussit:alios ultione
uindictȩ ad dampationẽ: alios do¬
lore penitentiȩ ad saludem. Qdđ si ꝑ
adu̾santes maligni sp̃s indelligunt᷑.
dño ꝑcudiunt᷑. Dendes peccatorum
ꝯtͥuisti. ꝑ dendes u̾ba maledica de¬
inuicẽ consumamini. Posst̃ ⁊ dñtes
accipi pͥncipes ꝑeccatoꝵ: quoꝵ auc̃¬
toritate quisq a societate recte ui¬
uentium p̃cidit᷑: ⁊ qͣsi male uiuentibꝰ¬

Expanded text:
fecit, nec inventus est dolus in ore ejus . Sed quia justus Deus et misericors est , omnes adversarios suos percussit : alios ultione vindictae ad damnationem, alios dolore poenitentiae ad salutem. 18 Quod si per adversantes maligni spiritus intelliguntur, Domino percutiuntur. Dentes peccatorum contrivisti. Per dentes , verba maledicta deinvicem consumamini . Possunt et dentes accipi principes peccatorum, quorum auctoritate quisque a societate recte viventium praeciditur, et quasi male vi
Abbreviated transcription (Latin):
Ne quid multiplicati st̃ qui
tribulant me: multi in surgt̃
adũsum me. Hec inuestigatio¬
ñ causa ignorantiȩ sit. s ꝓpt̾ instructio¬
nem ꝑfectoꝵ: ut ꝯsidando finem tͥbu¬
lationis sue. ꝯstandes ꝑmancant. Tam
qui ad numerum ꝑseqñtium accesserit.
Omira om̃ipotñtis di patientia: quos
uno u̾bo potuit extinguere. hosex mi¬
ra mansuetudine sua dignatꝰ ẽ tolera¬
re: ut ꝑseipsum demonstrar⁊. quȩ in
nob̾ esse uirtus patientie deberae. De
se enim nob̃ exemplum fec̃ ȩt̾nus con¬
ditor: ut quia sic humiliatus ẽ cȩlestis
d̾s. desinat iam suꝑbire t̾renus homo.
S hec sui capitis u̾ba retinet ad huc cor¬
pus eius qd̃ ẽ ecclia. quȩ dum tribula¬
tionib p̃mitur. quȩ dum adu̾sus se
insurgere ꝑu̾sos intuct᷑: clamat:⁊ dic̃.
Dñe quid multiplicati sunt qui tribu¬
lant me : multi insurgunt adu̾sum

Expanded text:
ne, quid multiplicati sunt qui tribulant me? Multi insurgunt adversum me. Haec investigatio non causa ignorantiae fit, sed propter instructionem perfectorum; ut considerando finem tribulationis suae, constantes permaneant. Tam qui ad numerum persequentium accesserit. O mira Dei omnipotentis patientia! quos uno verbo potuit extinguere, hos ex mira mansuetudine sua dignatus est tolerare, ut per se ipsum demonstraret, quae in nobis esse virtus patientiae deberet. De se enim nobis exemplum fecit aeternus conditor, ut quia sic humiliatus est caelestis Deus, desinat jam superbire terrenus homo. Sed haec sui capitis verba retinet adhuc corpus ejus, quod est Ecclesia, quae dum tribulationibus premitur, quae dum adversus se insurgere perversos intuetur, clamat et dicit: Domine, quid multiplicati sunt qui tribulant me? 3. Multi insurgunt ad
Abbreviated transcription (Latin):
Nos quoq de monte scõ suo exaudit:
qñ p̾ces nr̃as ñ ex meritis nr̃is. s ex sua
scã miscłia suscipit. Non enim dig¬
ni sum᷑ ut audiamur: s ipse mise¬
ricors ẽ ut exaudiat. Hinc ẽ qđ̃ ꝑ¬

Expanded text:
Nos quoque de monte sancto suo exaudit, Nos quoque de monte sancto suo exaudit, quando preces nostras, non ex meritis nostris, sed ex sua sancta misericordia suscipit. Non enim digni sumus, ut audiamur, sed ipse misericors est, ut exaudiat . Hinc est
Abbreviated transcription (Latin):
scdm̃ hominem dr. Quia hominis
susceptio ẽ. u̾bum caro factum: głam
hac regła intͦducimur: ne qͥs sibi dese
glẽtur. Caput audẽ . xp̃s in passione
sua exaltatum huit: quia intanta
passionis humilitate m̃tis fortitudi¬
nem ñ amisit. Uoce inquit mea ad
dñm clamaui:⁊ exaudunt me de mon¬
de scõ suo. Uoce sua ad dñm clamare ẽ:
indente dñm dep̃cari. Uoce sua cla¬
mat: cum quisqͥs ita ĩtñte orat. quod
sonꝰ uocis ab intentione cordis ñ dis¬
crepat. Hinc eg̾gius doctor ait. Psal¬
mis ⁊ hymnis cum oratis dm̃: hoc u̾se¬
tur in corde qđ ꝓfert᷑ in ore. & apłs dic̃.
Psallam sp̃u:. psallam ⁊ m̃de. Tales libñ¬
ter exaudit dñs quos scilic ita clama¬
re ꝯspicit. Unde bñ d̃r. & exaudiuit
me de monte scõ suo: id ẽ de altitudi¬
ne iusticiȩ sue. Legimus enĩ. Iusticia
tua sic̃ mondes dĩ. & iustum sic erat.
sunt mala ꝓ bonis. a mortuis suscita¬
ret: ⁊ digna ꝑseqñtib retͥbueret.

Expanded text:
m dicitur Deo; quia hominis susceptio est Verbum caro factum. Glorihac regula introducimur, ne quis sibi de se glorietur. Caput autem Christus in passione sua exaltatum habuit, quia in tanta passionis humilitate, mentis fortitudinem non amisit. 5. Voce, inquit, mea ad Dominum clamavi, et exaudivit me de monte sancto suo. Voce sua ad Dominum clamare, est intente Dominum deprecari. Voce sua clamat, cum quisquis ita intente orat, quod sonus vocis ab intentione cordis non discrepat. Hinc egregius doctor ait, Psalmis et hymnis cum oratis Dominum, hoc versetur in corde, quod profertur in ore. Et Apostolus dicit, Psallam spiritu, psallam et mente . Tales libenter exaudit Dominus, quos scilicet ita clamare conspicit; unde benedicitur, Et exaudivit me de monte sancto suo, id est, de altitudine justitiae suae. Legimus enim, Justitia tua sicut montes Dei . Et justum sic erat sunt mala pro nobis , a mortuis suscitaret, et digna persequentibus retribueret .
Abbreviated transcription (Latin):
qđ seqr̃. Tu audẽ dñe susceptor ms̃ es:
gła mea.:⁊ exaltans caput meũ. Capitis
nomine. in sacͤ eloquio mens sol⁊ intel¬
ligi. Sic̃ enim a capite m̃bra: sic sensꝰ
amende regunt᷑. Tales suꝑna bonitas
libent̃ slscipit. qͦs ad suum adiutoriũ
humilit̾ ꝯfugere cernit:i caput id ẽ
mentẽ eoꝵ dono suȩ głe eleuat: qͦs ñ
in hoc scło. ñ in seipsis. s in dño deo

Expanded text:
 4. Tu autem Domine, susceptor meus es, gloria mea, et exaltans caput meum. Capitis nomine in sacro eloquio mens solet intelligi . Sicut enim a capite membra, sic sensus a mente reguntur. Tales superna bonitas libenter suscipit, quos ad suum adjutorium humiliter confugere cernit: et caput, id est, mentem eorum dono suae gratiae elevat, quos non in hoc seculo, non in seipsis, sed in Domino Deo
Abbreviated transcription (Latin):
redigit. Timeant gͦ adu̾sarii mali.
quia si ipsi inuste ꝑcutiunt. bñt suꝑ
se dñm a quo iuste ꝑcutiunt᷑. Time¬
ant potestates malę:quia si alios ipsȩ
oppͥmunt. hñt suꝑ se potestatem a
qua oppͥmunt᷑. Quȩ autẽ spes nra :
dictio tua. Nos quidẽ infirmi ⁊ imbe¬
Infelix ego homo. quis me lib̾abit
de corꝑe mortis huiꝰ: Grã di ꝑ iħm¬

Expanded text:
t. Timeant ergo adversarii mali: quia si ipsi injuste percutiunt, habent super se Dominum, a quo juste percutiuntur. Timeant potestates malae: quia si ipsae alios opprimunt, habent super se potestatem, a qua opprimuntur. Quae autem spes nostra ? 9.  tuum benedictio tua. Nos quidem infirmi et imbeInfelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? Gratia
Abbreviated transcription (Latin):
duxit: cum dulcedinẽ peccatorum
in amaritudinẽ u̾tit: ⁊ m̃dem nr̃ãm
ad lam̃ta penitendiȩ formauit: nosq
in iuciis torpentes ad bona oꝑa exci¬
tauit. Dñi autem grã comm̃dat᷑ cũ
cdr. Surrexi: qr dñs suscep̃me. Nisi i
eiꝰ grã susciꝑ&: anima nr̃a a morte pec¬
cati minime surrexiss&.S quia qͥsqͥs
a dño suscitat᷑. fortis tͣ quosq adu̾sa¬
rios reddit᷑: recte subditur. Non time¬
bomilia ppłi circumdantis me: exur¬
ge dñe saluum me fac dd̃s m̃s. Exxurge.
id ẽ fac me exurgere. Mos ẽ diuinarũ
scͥpt᷑arum: ꝑsone dĩ attͥbuere qđ in no

Expanded text:
duxit: cum dulcedinem peccatorum duxit: cum dulcedinem peccatorum in amaritudinem vertit, et mentem nostram ad lamenta poenitentiae formavit, nosque in vitiis torpentes, ad bona opera excitavit. Domini autem gratia commendatur, cum dicitur, Surrexi, quia Dominus suscepit me. Nisi enim ejus gratia susciperet, anima nostra a morte peccati minime surrexisset. Sed quia quisquis a Domino suscitatur, fortis contra quosque adversarios redditur: recte subditur, 7. Non timebo millia populi circumdantis me. Exsurge, Domine, salvum me fac Deus meus. Exsurge, id est, fac me exsurgere. Mos est divinarum Scripturarum
Abbreviated transcription (Latin):
saluos nos fec̃. Dic̃ autẽ ipse ꝑ quem
saluati sumus. Ego dormiui. ⁊ sopora¬
tus sum.:⁊ exurrexi: quia dñs suscepit
inẽ. d ormitio morientis. somnꝰ autẽ
mortui accipi pot̾:ut dormitiosit qͣ
tnsit᷑ ad somnũ. ueluti ẽ exꝑgefactio.
q̃ tnsit᷑ ad eingilationem. Bñ gͦ acci¬
pit᷑ ego dormiui ⁊ soporat᷑ sum: ego
morte atprali dolore quieuit : tc̃ sopo¬
ratus ẽ. qũ die altera in sepult᷑a mora¬
tus ẽ:die uͦ t̃cia a mortuis resurrexit.
Uñ hic ait. & exurrexi: qr dñs suscep̃
me. Surgñs enim a mortius. inglia
dĩ patͥs susceptus ẽ. Uł pot̾ hoc dic̃e
quisqͥs fidelium recolñs mortẽ pec¬
catoꝵ suoꝵ ⁊ donum regn̾ationis.
Ego dormiui. ⁊ cȩt̾a. Dormiuimꝰ enĩ
cum abono oꝑe torpuimꝰ: cum ĩ nr̃a
pͦuitate delectabilit̃ iacuimꝰ: cum¬
dulce nob erat peccare:⁊ in eis quid̃e
peccatis ꝑseu̾are. S ab hoc somno
mortis uiuificans grã nos euigilare
fec̃:cum mala nr̃a ad memoriam re¬

Expanded text:
 autem ipse per quem salvati sumus, Ego dormivi, et soporatus sum, et exsurrexi, quia Dominus suscepit me. Dormitio morientis, somnus autem mortui accipi potest: ut dormitio sit, qua transitur ad somnum, veluti expergefactio, qua transitur ad evigilationem. Bene ergo accipitur: Ego dormivi, et soporatus sum. Ego morte a temporali dolore quievit. Tunc soporatus est, quando die altera in sepultura moratus est: die vero tertia a mortuis resurrexit . Unde hic ait, Et exsurrexi, quia Dominus suscepit me. Surgens enim a mortuis, in gloria Dei Patris susceptus est. Vel potest hoc dicere quisquis fidelium recolens mortem peccatorum suorum, et donum regenerationis, Ego dormivi, et caetera. Dormivimus enim, cum a bono opere torpuimus: cum in nostra pravitate delectabiliter jacuim nobis peccare, et in eis quidem peccatis perseverare. Sed ab hoc somno mortis vivificans gratia nos evigilare fecit, cum mala nostra ad memoriam re
Abbreviated transcription (Latin):
multiplicari eccłe ꝑsecudores uidert̃.
Hoc p̃sens eccła clamare ñ cessat: quȩ
intꝑ̃re pacis suȩ multis adu̾sitatib
elaborat: dum occulti hostis temꝑta¬
tionib agitur: dum pͦue uiuentium
morib gͣuatur. dum carnalium ho¬
minum aꝑtas iniurias gͣuit̾ dolerat:
⁊ quoꝵdam qͣsi iustoꝵ sub imnagine
scĩtatis simulationem gͣuius portat.

Expanded text:
secutores viderunt. Hoc praesens Ecclesia clamare non cessat, quae in tempore pacis suae multis adversitatibus elaborat, dum occulti hostis tentationibus agitur, dum prave viventium moribus gravatur, dum carnalium hominum apertas injurias graviter tolerat, et quorumdam quasi justorum sub imagine sanctitatis simulati
Abbreviated transcription (Latin):
dit: S qr futͣum ẽ ut nox huiꝰ iniqui¬
tatis ꝑtranseat:. ⁊ mane. id ẽ in resur¬
asstabo tibi ⁊ uid̃ebo: qm̃ ñ d̾s uolens
iniquitatẽ tu es. Quia uͦ incollectiõe
iustoꝵ repbatio fi&e impiorum: recte
subiungitur. Neq habitabit iuxta
de malignus: neq ꝑmaneb̃t.. in¬
iusti ante ocłos tuos. Malignus qͣs i
maloigne plenus dr. Maligni gͦ noĩe
numerus infidelium designari pot̃:
qui dum in infidelitatis errore ꝑsis¬
tunt. malignitate sua bonum ignẽ
grẽ sꝑitalis contemnunt. Iniusti aũ¬
Iux a dnm̃ gͦ malignus ñ habitabit:
quia tantotẽ ab auct̾ore iusticie infi¬
delium numerꝰ elongat᷑: qͣnto nunc
aiusticia fidĩ disiungitur. Iniusti qͦ
quia nc̃ uidelic in oꝑib tenebrarũ
ꝑdurare ñ timent. Adhuc ⁊ derepb̃

Expanded text:
dit. Sed quia futurum est, ut nox hujus iniquitatis pertranseat, et mane, id est, in resuradstabo tibi, et videbo: quoniam non Deus volens iniquitatem tu es. Quia vero in collectione justorum reprobatio fiet impiorum , recte subjungitur: 5. Neque habitabit juxta te malignus, neque permanebunt injusti ante oculos tuos. Malignus quasi malo igne plenus dicitur. Maligni ergo nomine numerus infidelium designari potest, qui dum in infidelitatis errore persistunt, malignitate sua bonum ignem gratiae spiritualis contemnunt. Injusti aJuxta Dominum ergo malignus non habitabit, quia tanto tunc ab auctore justitiae infidelium numerus elongatur, quanto nunc a justitia fidei disjungitur. Iquia nunc, videlicet in operibus tenebrarum, perdurare non timent. Adhuc etiam de reprobis
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ denebras ext̾iores eicient᷑. Bene autẽ
subditur. Qm̃ irritauert̃ de dñe. Neq
enim quia peccauerẽ id̾o ꝑirent: nͥ
ꝑseuerando in malo. dnm irritarent.
Nam suꝑna pietas postqm delinquimꝰ
ad penitentiam reuocat: ⁊ dui expecꝰ¬
tat. Non enim uult mortẽ peccatoris.
s ut conu̾tatur ⁊ uiuat. Qd̃ si conu̾ti
negligit. ⁊ tp̃s grẽ in augm̃tũ expen¬
dit culpe quem penitñdo placare de¬
buit: eum plus irritando. idẽ ad ira¬
cundiam. ꝓuocando gͣuit offendit.
Unde paulus ait. Tu autẽ scđ̃m ddu¬
riciam duam: ⁊ cor impenidens: thes¬
aurizas dibi iram in die ire. ⁊ reucla¬
tionis iusti uidicii dĩ. Nam tanto eũ
tẽ distͥctus iudex acruis damnat. ꝗͣ¬
to nunc miscd̾ius expec̾tat. S quid¬
Unde hic secutus adiungit. In ȩter¬
num exultabunt: ⁊ habitabis in eis.

Expanded text:
in tenebras exteriores ejicientur . Bene autem subditur: Quoniam irritaverunt te Domine. Neque enim quia peccaverunt, ideo perirent, nisi perseverando in malo, Dominum irritarent. Nam superna pietas postquam deliquimus, ad poenitentiam revocat, et diu expectat. Non enim vult mortem peccatoris, sed ut convertatur et vivat . Quod si converti negligit, et tempus gratiae in augmentum expendit culpae, quem poenitendo placare debuit, eum plus irritando, id est ad iracundiam provocando, graviter offendit. Unde Paulus ait: Tu autem secundum duritiam tuam et cor impoenitens, thesaurizas tibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei . Nam tanto eum tunc districtus judex acrius damnat, quanto nunc misericordius expectat. Sed quidUnde hic secutus adjungit, In aeternum exultabunt et habitabis in eis.
Abbreviated transcription (Latin):
malo reddat᷑.:⁊ hoc qd̾ dñs ꝑficien¬
dis discipłis dic̃. ne malo resistatur:
medium locũ den&. ut tantum red¬
datur qͣntum acceptum ẽ. ꝑ qd̃ a
sũma discordia ad sũmam concor¬
diam ꝓ tpr̃m distͣbutione tnsitus
factus ẽ. Parum autẽ adhuc iudet᷑
dño. si ꝓ malo qd acceꝑis. nicħ repen¬
das mali:. nisi ⁊̃ amplius sis paratus
Siquis te ꝑcusserit in dext̾am max¬
illam: p̃be ei ⁊ alt̾am. S quid ẽ qđ
ipse dñs qui p̃cepta q̃ docuu pͥmꝰ
ipse impleuit. ꝑcudienti se in maxil¬
lam ministͦ sacerdotis. ñ p̃buit al¬
teram. s in suꝑ dixit. si male locut᷑
sum. exꝓbra de malo. si autẽ bñ. cur
me cedis : nisi hoc p̃ceptum deb̾e in¬
telligi ad p̃parationem cordis. ñ ados¬
tensionem oꝑis: Unde alibi uir sẽs
dic̃. Paratum cormeum ds. Dicat᷑ gͦ.
⁊ Dñe deduc me in iusticia tua ꝓpt̃ ini¬
micos meos. Cuius iusticiȩ. uiam po¬

Expanded text:
malo reddatur: et hoc quod Dominus perficienmalo reddatur: et hoc quod Dominus perficiendis discipulis dicit, ne malo resistatur: medium locum tenet, ut tantum reddatur, quantum acceptum est: per quod a summa discordia ad summam concordiam pro temporum distributione transitus factus est. Parum autem adhuc videtur Domino, si pro malo quod acceperis, nihil rependas mali, nisi etiam amplius sis paratus Si quis te percusserit in dexteram maxillam, praebe ei et alteram . Sed quid est quod ipse Dominus, qui praecepta quae docuit, primus ipse implevit , percutienti se in maxillam ministro sacerdotis non praebuit alteram: sed insuper dixit, Si male loquutus sum, exprobra de malo: si autem bene, cur me caedis ? nisi hoc praeceptum debere intelligi ad praeparationem cordis, non ad ostensionem operis? Unde alibi vir sanctus dicit: Paratum cor meum Deus . Dicatur ergo, Domine, deduc me in justitia tua propter inimicos meos. Cujus justitiae viam po
Abbreviated transcription (Latin):
que inchoant homines. s ⁊̃ ista que
ame addunt᷑. quiñ ueni solu̾e legẽ
s adimplere. ñ intͣbitis in regnum
cȩlorum. Audiamꝰ minorẽ iusticiã.
Audistis inqͥt quia dictum ẽ. ocłmi. ꝓ
ocło dentem ꝓdente. Audiam̃ inaio¬
iorem. Egodico uob̾: ñ resist̾e malo.
Iusticia minor ẽ ñ excedere in iundicta
modũ. ne plus rependat qͥsq qͣm accip̃.
& magnꝰ hic gͣdus ẽ. Nemo enim facile¬
inuenit᷑ qui pugno accepto pugnũ
dito. unum si tant̾dẽ ualeat. referre
ꝯtentꝰ sit. S siue ira ꝑtͣbatus. ⁊ ĩmo¬
d̾atiꝰ uindicat᷑. siue qͥa iustũ putat.
eum qui lesit pͥ or gͣuiꝰ ledi qmͣ lesus
ẽ qui leserat. Talem animũ magna
ex parte refrenauit lex. inqͣ dr ocdmi
ꝓocło. ⁊ cȩt̾a. Quib mnominib sig¬
nificat᷑ modꝰ. ut iniuriam uindicta
ñ tͣnͣseat:i hec ẽ pacis inchoatio. Per¬
fecta autẽ pax ẽ:. tałe penitus nolle
legem ẽ. ut maius malũ ꝓ minore

Expanded text:
quae inchoant homines, sed etiam ista quae quae inchoant homines, sed etiam ista quae a me adduntur qui non veni solvere legem, sed adimplere, non intrabitis in regnum caelorum . Audiamus minorem justitiam. Audistis inquit quia dictum est, Oculum pro oculo, dentem pro dente . Audiamus maorem. Ego dico vobis, non resistere malo . Justitia minor est non excedere in vindicta modum, ne plus rependat quisque quam accipit, et magnus hic gradus est. Nemo enim invenitur, qui pugno accepto pugnum dito, unum, si tantumdem valeat referre, contentus sit. Sed sive ira perturbatus immoderatius vindicat: sive quia justum putat eum, qui laesit prior, gravius laedi, quam laesus est, qui non laeserat. Talem animum magna ex parte refrenavit lex, in qua dioculo, et caetera. Quibus nominibus significatur 25 modus, ut injuriam vindicta non transeat: et haec est pacis inchoatio. Perfecta autem pax est talem penitus nolle legem est, ut majus malum pro minore
Abbreviated transcription (Latin):
is ñ ualae: idõ adiungit. Dñe deduc
me in iusticia tua: ꝓpt̾ inimicos me¬
os: dirige in ꝯspectu meo uiã duam.
Inimici mei uolunt me seduc̃e. ⁊ ad in¬
iusticiam deuiare. du dñe qui es crea¬
tor m̃s. esto dux m̃s. Tu enim fecisti nõ¬
⁊ ñ ipsi nos: tu rege nos ⁊ ñ ipsi nos.
Postqͣm audẽ dix̃. deduc medñe iniꝰti¬
cia. ñ im merito addidit dua: ac si aꝑ¬
de dicer&e: ꝑdemet ipsum data. Nam
pta ppło quem adhuc dimore alliga¬
ri oportebat: ⁊ ꝑfilium suũ maiora
ppło quẽ caritate iam lib̾are ꝯuen̾at.
Nec mirũ ẽ qd̾ dant᷑ maiora p̃cepta
ꝓpt̃ regnum cȩloꝵ. ⁊ minora data st̃
ꝓpt̃ regnum t̾renũ ab eodẽ dõ uno.
qui fec̃ celum ⁊ t̾ram: qui solus nouit
congruentẽ sius tprib generi huma¬
no exhib̾e medicinam. De hac sua
iusticia nos ãmon&e in eugłio dicñs
Nisi habundaũit iusticia urã plusꝗ̃
scͥbarum ⁊ phariseoꝵ. id ẽ nͥ ñ solum
illa minora p̃cepta legis impleũitis.

Expanded text:
 ideo adjungit, 9. Domine, deduc me in justitia tua propter inimicos meos: dirige in conspectu tuo viam meam. Inimici mei volunt me seducere, et ad injustitiam deviare: Tu Domine, qui es creator meus, esto dux meus . Tu enim fecisti nos, et non ipsi nos . Tu rege nos, et non ipsi nos. Postquam autem dixit, Deduc me in justitia, non immerito addidit, Tua: ac si aperte diceret, Per temetipsum data. Nam pta populo, quem adhuc timore alligari oportebat: per Filium suum majora populo, quem caritate jam liberare convenerat. Nec mirum est quod dantur majora praecepta propter regnum caelorum, et minora data sunt propter regnum terrenum, ab eodem Deo vivo qui fecit caelum et terram, qui solus novit congruentem suis temporibus generi humano exhibere medicinam. De hac sua justitia nos admonet in Evangelio dicens, Nisi abundaverit justitia vestra plusquam Scribarum et Pharisaeorum . Id est nisi non solum illa minora praecepta legis impleveritis,
Abbreviated transcription (Latin):
docentem. Uitam. xp̃m remunerantẽ.
Uia duẽ ad ueritatem: quia ꝑ uiã ueni¬
tur ad doc̾trinam. Doct̾rina autem
ueritatis ducit ad uitam: Quia cũ
impletur qd̾ p̃cipit᷑. acquirit᷑ uita
que ꝓmittitur. Bene autẽ ait. ꝓpter
inimicos meos. Multos enim in uia
dĩ scã eccła patitur adu̾sarios: qui p̃¬
munt eã ꝑseqñdo. t̾rendo. blandiendo.
seducendo. Qui qͣntum auia uerita¬
si uanitas ẽ in corde: Bonus homo
de bono thesauro cordis sui ꝓfert
bona: ⁊ malus homo de malo thes¬
auro cordis sui ꝓfert mala. Ex ha¬
bundantia enim cordis os loquit᷑.
De quib adhuc recte subiunctũ ẽ.
Sepulchrum padens ẽ guttur eorum⁊

Expanded text:
docentem, vitam, Christum remunerantem. Via ducit ad veritatem, quia per viam venitur ad doctrinam: doctrina autem veritatis ducit ad vitam, quia cum impletur, quod praecipitur, acquiritur vita quae promittitur. Bene autem ait, Propter inimicos meos. Multos enim in via Dei sancta Ecclesia patitur adversarios, qui premunt eam persequendo, terrendo, blandiendo, seducendo: quia quantum a via veritasi vanitas est in corde? Bonus homo de bono thesauro cordis sui profert bona, et malus homo de malo thesauro cordis sui profert mala . Ex abundantia enim cordis os loquitur: de quibus adhuc recte subjunctum est, 11. Sepulchrum patens gu
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ. adem psalmista. Qm̃ sunt reli¬
quiȩ homini pacifico. Iniusti autẽ
disꝑibunt: simul reliquiȩ impioꝵ
int̾ibunt. Cogitationes gͦ impiorũ
ꝑibunt: quia ⁊ et̃na mala nunquã
cogitata reꝑiunt: ⁊ subito amittunt
bona: tꝑralia q̃ diu m̃te tͣctauer̃. E scđm¬

Expanded text:
enim idem Psalmista, Quoniam sunt relienim idem Psalmista, Quoniam sunt reliquiae homini pacifico. Injusti autem disperibunt simul, reliquiae impiorum interibunt . Cogitationes ergo impiorum peribunt, quia aeterna mala nunquam cogitata reperiunt; et subito amittunt bona temporalia, quae diu mente tractaverunt.
Abbreviated transcription (Latin):
sepulchra padentia dicti sunt: qui ñ
habendo uitam ueritatis. quodã mͦ
exanimes st̃: ⁊ mortuos in se recipiut:
qͦs uerbis m̃dacib ⁊ uano corde. int̃¬
emptos. in se ꝯuercunt. Qd̃ dic̃ lin¬
guis suis: significat malis. Mali enĩ.
malas habent linguas. Dolose uͦ age¬
re ẽ: aliud in corde. aliud in ore habere.
Unde in alio ꝑsalmo dr̃. Qui locunt᷑
pacem cum ꝓrimo suo: mala autem
in cordib eors. Eos omp̃s d̾s cuiudicat.
quia om̃s inimicos falsos dolosos in
extremo examine condẽpnat. De qͥb
adhuc subiungit. Decidant a cogita¬
dionib siuis. scdm̃ multitudine impie¬
tatum eoꝵ expelle eos. Propħia ẽ. nõ
s p̃dicit. qd̾ fut᷑um p̃uidit. A cogita¬
dionib siuis decidunt: quia quicqͥd
elade cogitauerant. cum int̾eunt. sine
fruc̾tu amittunt. Suꝑbia uͦ rumã
habet: s eꝯtrario humilitas exalta¬
tionem. Dr̃ alibi. In illa die ꝑibunt
om̃s cogitationes eoꝵ. Quȩ utiq ñ
ꝑirent: si celestia cogitarent. Testat᷑

Expanded text:
sepulchra patentia dicti sunt, qui non habendo vitam veritatis, quodammodo exanimes sunt, et mortuos in se recipiunt, quos verbis mendacibus et vano corde interemtos in se convertunt. Quod dixit linguis suis, significat malis. Mali enim malas habent linguas. Dolose vero agere, est aliud in corde, aliud in ore habere. Unde in alio psalmo dicitur. Qui loquuntur pacem cum proximo suo, 26 mala autem in cordibus eorum . Eos omnipotens Deus judicat, quia omnes inimicos falsos, dolosos in extremo examine condemnat: de quibus adhuc subjungit: Decidant a cogitationibus suis, secundum multitudinem impietatum eorum expelle eos. Prophetia est Esed praedicit, quod futurum praevidit. A cogitationibus suis decidunt, quia quicquid elate cogitaverunt, cum intereunt, sine fructu amittunt. Superbia vero ruinam habet, sicut econtrario humilitas exaltationem. Dicitur alibi. In illa die peribunt omnes cogitationes eorum . Quae utique non perirent, si caelestia cogitarent. Testatur
Abbreviated transcription (Latin):
iungit. Ego autem in multitudine mi¬
sołie tuȩ. intͦibo in domum duam: ad¬
orabo ad demplum scm̃ duum in timo¬
re tuo. Domus di ipsa ẽ scã ȩccła quȩ
regnat᷑a in cęlo adbuc laborat in t̾ra.
Que ꝯstruitur ex fidelib. tanqm ex
uiuis lapidib. Quib petrus att. Et
uostanqͣm lapides uiui suꝑ edifica¬
mini. & paulus ait̃. Dĩ agricult᷑a. dĩ
edificatio estis. Huiꝰ cȩlestis domus e¬
dificium ing̾dit᷑. quisqͥs in scã eccłia
scõrum mores imitat᷑. Hoc sp̾ale edifi¬
cium intͣre ẽ. sc̃i uiri qͣlit̃ ꝓficia̾nt. a¬
mando conspic̾e. S quia hoc nemo su¬
is uirib ual&: iõ recte dr̃. In multitu¬
dine nuscđiȩ tuȩ. Multa quide ẽ ddĩ
miscdia: qr ut paulus ait. ubi abunda¬
uit peccatum. suꝑhabundat grã. In
miscdia sua pius d̾ñs nos apeccatis
lib̾at: s in abundantiori miscdia no
sua nos ab et̃nis suppliciis eruit: s in
multitudine miscdie suȩ. nos ⁊̃ ad su¬
ꝑnȩ patͥe domum reduxit. Qͥs diui¬

Expanded text:
Ego autem in multitudine misericordiae tuae introibo in domum tuam, adorabo ad templum sanctum tuum in timore tuo. Domus Dei ipsa est sancta Ecclesia, quae regnatura in caelo, adhuc laborat in terra: quae construitur ex fidelibus, tanquam ex vivis lapidibus: quibus Petrus ait, Et vos tanquam lapides vivi superaedificamini . Et Paulus ait, Dei agricultura, Dei aedificatio estis . Hujus caelestis domus aedificium ingreditur, quisquis in sancta Ecclesia sanctorum mores imitatur. Hoc spirituale aedificium intrare, est sancti viri, qualiter proficiunt amando, conspicere. Sed quia hoc nemo suis viribus valet, ideo recte dicitur, In multitudine misericordiae tuae. Multa quidem est Dei misericordia, quia ut Paulus ait Ubi abundavit peccatum, superabundat gratia . In misericordia sua pius Dominus 24 nos a peccatis liberat, sed in abundantiori misericordisua nos ab aeternis suppliciis eruit, sed in multitudine misericordiae suae nos etiam ad supernae patriae domum reduxit. Quis divi
Abbreviated transcription (Latin):
Sic̃ sc̃ptum ẽ. os qđ intitur occidit. aĩa.
S iam mutatio ꝑsonȩ sit. cum subditur.
uirum sangumum ⁊ dolosum abhoni¬
nabit᷑ dñs. Usus quippe ꝓpħarum est.
freqñt̃ ꝑsonas mutare. ut mͦ deo. mo¬
do hominib mͦ capiti mͦ m̃bͥs loqͣnt᷑.
Locuntur enim dõ. tanqm ei a quo ac
de capite ad m̃bra: mͦ dem̃bris ad capẽ
uocem mutant: in quo unitatem capi¬
tis ⁊ m̃broꝵ nob̃ insinuant. ꝑuirum
sanguinum ꝑsecutores martyrum scõꝵ
designantur. Dolosi uͦ sunt. hi qͥ fideles
animas u̾bis seductoriis deciꝑe cuprĩt:
quos abhominabitur dñs. id ẽ ab here¬
ditate electoꝵ seꝑabit. Quiagͦ illi sius
malis meritis damnandi sunt. eccła uͦ¬

Expanded text:
 occidit animam . Sed jam mutatio personae fit, cum subditur, Virum sanguinum et dolosum abominabitur Dominus. Usus quippe prophetarum est, frequenter personas mutare: ut modo Deo, modo hominibus, modo capiti, modo membris loquantur. Loquuntur enim Deo, tanquam ei a quo accde capite ad membra, modo de membris ad caput vocem mutant: in quo unitatem capitis et membrorum nobis insinuant. Per virum sanguinum, persecutores sanctorum Martyrum designantur. Dolosi vero sunt, hi qui fideles animas verbis seductoriis decipere cupiunt, quos abominabitur Dominus, id est, ab haereditate electorum separabit. Quia ergo illi suis malis meritis damnandi sunt, Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
bitatur. ldo templũ appellat᷑: quia
ab ipso dño ꝯsec̃tur. Uel templum iõ
uocatur: qͥa in eo continue gelesti dño
laudes referuntur. Ait gͦ. Adorabo ad
demplum scm̃ tuũ in timore tuo. Qͥa¬

Expanded text:
bitatur. Ideo templum appellatur , quia ab ipso Domino consecratur. Vel templum ideo vocatur, quia in eo continue caelesti Domino laudes referuntur . Ait ergo, Adorabo ad templum sanctum tuum in timore. Q
Abbreviated transcription (Latin):
falsam iusticiam p̃tendñdo. nec in
penitentia ꝯfitendo peccata. Non ꝑ¬
des aut̃ si penitñdo ueritatem loqͣn¬
tur: ut faciendo istam u̾itatem ueni¬
ant ad lucem. ꝑoꝑantes iniqͥtatem.
designant᷑ hi qui ñ solum bona ñ fa
& quia hos iniusticiȩ suȩ regła ñ cognosc̃:
a suo amore repulsos inȩt̃num punit.
ꝑloqñtes uͦ mñdacium heretici ñ ĩme¬
rito possunt intelligi: qui sua falsita¬
te u̾itatem fidi conantur destruere:
quos distͥctus uidex cum reꝓbis ꝑdet.
quia sic̃ illi damnant᷑ ex pͣuo oꝑe:ita
hi quoq damnandi st̃ ex ꝑu̾sa locu¬
tione. Uł hoc mͦ potest exponi. Edes
om̃s qui locuntur m̃dacium. idẽ ue¬

Expanded text:
tendendo, nec in poenitentia confitendo 23 peccata. Non perdes autem, si poenitendo, veritatem loquuntur, ut faciendo istam veritatem, veniant ad lucem. Per operantes iniquitatem, designantur hi, qui non solum bona non faet quia eos in justitiae suae regula non cognoscit, a suo amore repulsos in aeternum punit. Per loquentes vero mendacium haeretici non immerito possunt intelligi, qui sua falsitate veritatem fidei conantur destruere: quos districtus judex cum reprobis perdet. Quia sicut illi damnantur ex pravo opere, ita hi quoque damnandi sunt ex prava locutione. Vel hoc modo potest exponi: Perdes omnes qui loquuntur mendacium: id
Abbreviated transcription (Latin):
lentiȩ ⁊ miscd̾ie dĩ ẽ: subiecit diceis.
Dñe ut scuto bonȩ uoluntatis tuȩ
coronasti nos. Bona enim uolun
nrãm: peccatorẽ uocans in penitñ¬
tiam. & ipsa bona uoluntas ẽ in¬
uictissimum scutũ quo repellitur
inimicꝰ. desꝑationem salutis sug¬
gerens multitudine tͥbulationum
⁊ temptationum. Ds enim oꝑatur
⁊ uelle. ⁊ ꝑficere in nob ꝓbona uo¬
luntate. Nõ enim ex oꝑib iusticiȩ
quȩ fecimꝰ nos: s scd̾m suam mise¬
d̾iam saluos nos fecit.

Expanded text:
lentiae et misericordiae Dei est: subjecit dicens: 14. Domine, ut scuto bonae voluntatis tuae coronasti nos. Bona enim voluntnostram, peccatorem vocans in poenitentiam. Et ipsa bona voluntas est invictissimum scutum, quo repellitur inimicus desperationem salutis suggerens multitudine tribulationum et tentationum. Deus enim operatur et velle et perficere in nobis, pro bona voluntate . Non enim ex operibus justitiae quae fecimus nos, sed secundum suam misericordiam salvos no
Abbreviated transcription (Latin):
audiri cuꝑet̾. nunc uͦ dic̃. mane exau¬
dies. ñ exaudi:⁊ ad de orabo:⁊ adstabo.
u udebo: forte suꝑior eius orõ ipsam
uocationem ostñdit. Caligans autẽ
inẽ ꝓcellas huuis scłi. quia sentit señ
uid̃ẽ qd cupit. ido dic̃. inane exaudi¬
es uocẽ. Ac si dicerae. Non es ille qui
possis uideri abeis aquorum ocłis
nox peccatoꝵ nondũ recessit: s ma¬
ne. id ẽ ꝑacta erroris mei nocte:⁊ disce¬
dentib peccatorum denebͥs. exaudies
uocem meam:. id ẽ ostendes uocẽ ineã
exauditam. Mane asstabo tͥ ⁊ iude¬
herendum t̾renis. si uolumꝰ dm̃ uidẽ.
& exponit causam qͣre mane adstabit
⁊ uidebit. Qm̃ ñ d̾s uolens in iqͥtadem.
tu es. Iniquitas. malignitas. m̃daciũ.
homicidium. dolus. ⁊ quicꝗd huiꝰ mͦi
est. nox ẽ. Qua tͣnseunte: fit mane. ut
iudeatur ds̃. Nos qͣmdui in hoc scłom
t̃ temptationes sumꝰ. in peccatoꝵ dene¬
bris iacemꝰ. Nec uerum statum habemꝰ:

Expanded text:
audiri cuperet: nunc vero dicit, Mane exauaudiri cuperet: nunc vero dicit, Mane exaudies, non exaudi: et, Ad te orabo, et, Adstabo, et Videbo? Forte superior ejus oratio ipsam vocationem ostendit. Caligans autem inter procellas hujus saeculi, quia sentit se non videre quod cupit: ideo dicit, Mane exaudies. Ac si diceret, Non es ille qui possis videri ab eis, a quorum oculis nox peccatorum nondum recessit: sed mane, idest, peracta erroris mei nocte, et discedentibus peccatorum tenebris, Exaudies vocem meam: idest, ostendes vocem meam exauditam. 4. Mane adstabo tibi et videhaerendum terrenis, si volumus Deum videre. Et exponit caussam quare mane adstabit et videbit: Quoniam non Deus volens iniquitatem tu es. Iniquitas, malignitas, mendacium, homicidium, dolus et quicquid hujusmodi est, nox est: qua transeunte, fit mane, ut videatur Deus. Nos quandiu in hoc saeculo inter tentationes sumus, in peccatorum tenebris jacemus: nec
Abbreviated transcription (Latin):
inuocat dm̃ ut eo opitulante
ꝑueniat. Quȩ sunt aures diuinita¬
tis: nisi pietas eiꝰ ⁊ miscđia. quib nos
audire dignatur: Ipsius quoq ẽ
intellig̾e clamorem nr̃m: attñdere ⁊
apꝓbare nr̃i cordis desidium. U̾ba nr̃a
dñs qͣsi aurib ꝑcipit: qñ nr̃as p̃ces pie
⁊ miscdit̃ suscipit. & bñ pꝰ u̾ba clamor
adiungit᷑. qr tunc placent dõ u̾ba nr̃ȩ
dep̃cationis. qñ ꝓcedunt ex desidio
psallam ⁊ m̃te. S quia ñ sufficit. ut
uerba nra audiat ds̃. ⁊ clamorem in¬
telligat. nisi ad effectum ꝑducat:
recte subiungitur. Indende uoci oro¬
nis meȩ: rex mĩs ⁊ ds m̃s. Ac si dicer &.
Sic audi u̾bã. sic intellige desidia: ut
ꝓbet rei effectus. de intentum esse me
d̾s m̃s. ꝑ regem enim filium: ꝑ dm pa¬
trem designat. & filius ait. ꝑ me itur
dii. s unus ẽ ds̃. Causam quoq sub¬
iungit quare exaudienda sit: cum
ꝑuis dixit. exaudi. qͣsi in p̃senti se ex¬

Expanded text:
invocat Deum, ut eo opitulante perveniat. Quae autem sunt aures divinitatis, nisi pietas ejus et misericordia, quibus nos audire dignatur? Ipsius quoque est intelligere clamorem nostrum, attendere et approbare nostri cordis desiderium. Verba nostra Dominus quasi auribus percipit, quando nostras preces pie et misericorditer suscipit. Et bene post verba clamor adjungitur: quia tunc placent Deo verba nostrae deprecationis, quando procedunt ex desiderio psallam et mente . Sed quia non sufficit, ut verba nostra audiat Deus, et clamorem intelligat, nisi ad effectum perducat: recte subjungitur: 3. Intende voci orationis meae, rex meus et Deus meus. Ac si diceret: Sic audi verba, sic intellige desideria, ut probet rei effectus, te intentum esse meiDeus meus. Per regem enim Filium: per Deum, Patrem designat. Et Filius ait, Per me itur Dii, sed unus est Deus. Caussam quoque subjungit, quare exaudienda sit, cum Augustino superius dixit Exaudi, quasi in praesenti se ex
Abbreviated transcription (Latin):
ex corruptiõe carii. si ñ mãducemꝰ. deficimꝰ:⁊
esurimꝰ. sinbibimꝰ. deficmꝰ ⁊ sitmꝰ. Si diumãdu¬
cemꝰ ⁊ bibamꝰ᷑. ipsa diurna refectio defectioẽ. Si
diu dormiamꝰ. deficimꝰ. ⁊ idõuigilamꝰ. Si diu
uigilemꝰ. deficimꝰ: ⁊ idõ dormimus
Si du stemꝰ: fatigam᷑ ⁊ idõ sedemꝰ.
Sidu sedeamꝰ. ⁊ ibi fatigam᷑: ⁊ id̾osur¬
gimus. Nullus gͦ nr̃e carnis status
est. Modo de infandia tͣnsit ad puc¬
riciam. de puericia ad adolescẽtiã:
de adolescentia ad iuuentutẽ. de iu¬
uentude ad senectutẽ. de senectude ad
senium: de semo admortẽ. Ñ stat ȩtas
nrã: ubiq urã fatigatio. ubiq corru¬
ptio. Caroitaq qmͣ mulciplicit̃ fati¬
gatur:tam mulciplicit̃ sitit adeo
infatigabilem incorruptionẽ. ubi
sitit: Int̾ra deserta inuia ⁊ iaqͦsa:
id ẽ in hoc scło. qd̾ ẽ t̾ra deserta qͣntũ
in se ab omĩbono. ñ habens uiã ueri¬
tatis. nec refrigerium uere salutis.

Expanded text:
si non manducemus, deficimus, et esurimus. Si non bibamus, deficimus et sitimus. Si diu manducemus et bibamus, ipsa diuturna refectio defectio est. Si diu dormiamus, deficimus, et ideo vigilamus. Si diu vigilemus, deficimus: et ideo dormimus. Si diu stemus, fatigamur: et ideo sedemus. Si diu sedeamus, et ibi fatigamur: et ideo surgimus. Nullus ergo nostrae carnis status est. Modo de infantia transit ad pueritiam, de pueritia ad adolescentiam, de adolescentia, ad juventutem, de juventute ad senectutem, de senectute ad senium, de senio ad mortem. Non stat aetas nostra: ubique fatigatio, ubique corruptio. Caro itaque, quam multipliciter fatigatur, tam multipliciter sitit a Deo infatigabilem incorruptionem. Ubi sitit? 3. In terra deserta, invia et inaquosa. Idest, in hoc seculo, quod est terra deserta, quantum in se est, ab omni bono non habens viam veritatis, nec refrigerium verae salutis.
Abbreviated transcription (Latin):
se eẽ secͣam in deserdo.se eẽ ꝑ adiudo¬
rium grẽ dĩ. Unde exultans dic̃. &
in uelam̃to alaꝵ tuarũ exultabo.
Hylaresco in bonis oꝑib: qͥa supͣ me ẽ
uelam̃ alaꝵ duaꝵ. idẽ refrigerium
⁊ ꝓtectio uirtutum. Nec solum exul¬
tabo. s iam affectu ⁊ desidio adhesit
anima mea post te:. ñ itaut p̃cedat
ueluti petr᷑. cum dix̃ dño. ꝓpiciꝰ tibi
esto ne fiat. istud. ꝓpt̾ea repulsus au¬
diuit. uade retͦ sathana. ñ enim sapis
sit. ut sit post te. id ẽ ut te seqͣt᷑ assidue. &
obediat tibi. & qr sic adhesit. me sus¬
cepit dext̃a tua. id ẽ uirtus ⁊ gr̃a tua.
in magnã dignitatem a deiectioẽ
in qͣ eram ꝓpt̾ peccatum me sustulit.
uel suscep̃ me gr̃a tua ad dext̾am tuã
collocandum. Aut pot̾ hoc speciałr¬
intelligi de nr̃o capite: qui post re¬
surrectionem ⁊ ascensionem ad dex¬
teram patͥs collocatus ẽ. In ꝑsona
cuiꝰ ad huc subditur. Ipsi uͦ inuanũ¬

Expanded text:
se esse securam in deserto, per adjutose esse securam in deserto, per adjutorium gratiae Dei. Unde exultans dicit: Et in velamento alarum tuarum exultabo. Hilaresco in bonis operibus: quia supra me est velamen alarum tuarum, idest, refrigerium et protectio virtutum. Nec solum exultabo, sed jam affectu et desiderio. 9. Adhaesit anima mea post te. Non ita ut praecedat, veluti Petrus, cum dixit Domino: Propitius tibi esto ne fiat istud. Propterea repulsus audivit: Vade retro, sathana. Non enim sapis sit, ut sit post te, idest, ut te sequatur assidue, et obediat tibi. Et quia sic adhaesit, Me suscepit dextera tua, idest, virtus et gratia tua in magnam dignitatem a dejectione in qua eram propter peccatum, me sustulit: vel suscepit me gratia tua ad dexteram tuam collocandum. Aut potest hoc specialiter accipi de nostro capite, qui post resurrectionem et ascensionem ad dexteram patris collocatus est. In persona cujus adhuc subditur:
Abbreviated transcription (Latin):
cia s gaudium hab̃i deb&. Hinc nos
alibi sp̃c sc̃s ãmon& in psalmo. Seriu¬
te dño in lecicia. Nec solum lausdĩ de¬
b& in ore ẽẽ. s ⁊̃ in meditatione. ⁊ oꝑe.
Und̃e ⁊ subdit᷑. Si memor fui dui suꝑ
stratum meũ: ĩ matutinis meditabor
in te. Stratum suũ qͥecem dic̃. Sepe
qͣndo quieti st̃ homines: ꝑ quietem
dissoluunt᷑ ⁊ obliuiscunt᷑ dm̃. Hȩc
sc̃a auima in qͥete sua dñi reminisci¬
tur: unde c̃stat qr ⁊ in actionib suis
indo meditabit᷑. Si memor fui tui suꝑ
stratum meũ. idẽ qñdo quietꝰ fui:
in oꝑib lucis. digna enim debemꝰ
oꝑari tanqm inluce: qr ñ sumꝰ noc̾¬
tis ac denebraꝵ. s filii diei aclucis.
Luceat in qͥt lux ur̃a coram homi¬
cent patrem urm qui in cęlis ẽ. Cõm̃¬
bat audẽ grãm dĩ cum subuing̃: qͥa
fiusti aduidor m̃s. & enim nͥ dñs ad¬
uiu& bona oꝑa ur̃a: impleri a nob̃
ñ possunt. Ecce iam ostendit eccłia

Expanded text:
tia, sed gaudium haberi debet. Hinc nos tia, sed gaudium haberi debet. Hinc nos alibi Spiritus sanctus admonet in psalmo: Servite Domino in laetitia . 308 Nec solum laus Dei debet in ore esse, sed etiam in meditatione et opere, unde et subditur: 7. Si memor fui tui super stratum meum in matutinis meditabor in te. Stratum suum quietem dicit. Saepe quando quieti sunt homines, per quietem dissolvuntur et obliviscuntur Deum: Haec sancta anima in quiete sua Deum reminiscitur. Unde constat quia et in actionibus suis in Deo meditabitur. Si memor fui tui super stratum meum, idest, quando quietus fui, in operibus lucis. Digna enim debemus operari, tamquam in luce: quia non sumus noctis ac tenebrarum, sed Filii Dei ac lucis .Luceat inquit lux vestra coram homicent patrem vestrum qui in caelis est . Commendat autem gratiam Dei, cum subjungit: 8. Quia fuisti adjutor meus. Etenim nisi Dominus adjuvet bona opera nostra, impleri a nobis non possunt. Ecce jam ostendit Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
nob̃. s noĩ duo dagłam. & ut labiis
digne laudare. ⁊ recte uiuendo &
bene oꝑando dm̃ bñdicere ualcat:
impinguari dono grẽ suo postulat.
cum subiungit. Siẽ adipe ⁊ pingue¬
dine repleat᷑ anima mea: ⁊ labus
exultationis. laudab os meũ. Adeps
.ꝓpͥe uocat᷑ pinguedo illa quȩ ẽ int̾iꝰ
circa uitalia. Significat caritatẽ dĩ
quȩ fac̃ corpus alacrit̃ bene oꝑari.
Ñ enim placce do macra aĩa. sic̃ nec
dicebat᷑ placere in sacͥficio uet̾i macͣ
hostia. Id̾o aut̃ positum ẽ sic̃. ut in¬
delligamꝰ hoc significatiue dictum.
uidelic& ñ carnałe pĩguedmẽ postu¬
lare. s sꝑ̾alem: ñ eam q̃ incarne ẽ. s
quȩ in anima. Siẽ adipe gͦ ⁊ pingue¬
dine aĩa replet᷑: qnͣdo ⁊ caritas ẽ inm̃¬
de. ⁊ foris affectus atq hilaritas sꝑ̾alis
appar& in actione. Hylarem enĩ dado¬
rem dilig̃ ds̃. Unde ⁊ labiis exultatio¬
nis laudare se dm̃ ꝑhib&: qͥa in dñi
seruitude atq impsins laude ñ tͥsti¬

Expanded text:
nobis, sed nomini tuo da gloriam . Et ut labiis digne laudare, et recte vivendo ac bene operando Deum benedicere valeat; impinguari dono suae gratiae postulat, cum subjungit: 6. Sicut adipe et pinguedine repleatur anima mea: et labiis exultationis laudabit os meum. Adeps proprie vocatur pinguedo illa, quae est interius circa vitalia. Significat caritatem Dei quae facit corpus alacriter bene operari. Non enim placet Deo macra anima, sicut nec dicebatur placere in sacrificio veteri macra hostia. Ideo autem positum est, scilicet, ut intelligamus hoc significative dictum, videlicet non carnalem pinguedinem postulare, sed spiritualem. Non eam quae in carne est, sed quae in anima. Sicut adipe ergo et pinguedine anima repletur, quando et caritas est in mente, et foris affectus: atque hilaritas spiritualis apparet in actione. Hilarem enim datorem diligit Deus . Unde et labiis exultationis laudare se Deum perhibet, quia in Domini servitute, atque in ipsius laude non tristi
Abbreviated transcription (Latin):
sitire fondem uitȩ: sit in sc̃o desid̾io
cor nr̃m. laudent ⁊ bñdicant dm̃
pinguedo caritatis in corde. hyla¬
ritas in actione. inemores simꝰ di
uesꝑe ⁊ mane. Sit gaudium nr̃m
in ipso: adħeat illi anima nr̃a do¬
to desidio: caueamꝰ exemplum
pͣuoꝵ qui ꝑeunt: qͣtinꝰ cum rege

Expanded text:
sitire fontem vitae. Sit in sancto desiderio sitire fontem vitae. Sit in sancto desiderio cor nostrum. Laudent et benedicant Deum pinguedo caritatis in corde, hilaritas in actione. Memores simus Dei vespere et mane. Sit gaudium nostrum in ipso. Adhaereat illi anima nostra toto desiderio: caveamus exemplum pravorum, qui pereunt: quatenus cum rege