comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in hebreo legitur amen. Nos autem
ebreorum auctoritatẽ secuti et maxi¬
me apłorum qui semꝑ in nouotesta¬
mento psalmorũ librũ nominant
unum uolumen asserimus. ¶Idem¬
testantur auctorum qui ponuntur ĩ
titulis dauid .s. asaph. et idithũ. fili
in uno uolumine comprehendit. Si
dum aut in exordio aut in calce ser¬
monis siue sententie nunquam sal¬
uator in euangelio loqueretur amẽ
amen dico uobis nec pauli epłe ĩ me¬
dio illud oꝑe continerent. Moyses
quoq et iheremias et cet̾i in hunc
modũ multos hñt libros qui ĩme¬
dus uoluminib suis amenfreqñt̾
int̾serunt. Sed & numerꝰ x.xii.¬
librorum ebraicorum cõmutabitur¬
Nam et titulus ipẽ hebraicus sephar
talim quod int̾pretatur uolumen
hymnorum apłice auctoritati con¬
gruens ñ plures libros s unũ osten

Expanded text:
in Hebraeo legitur: AMEN, AMEN  . Nos autem Hebraeorum auctoritatem secuti, et maxime apostolorum, qui semper in novo Testamento Psalmorum librum nominant, unum volumen asserimus. Psalmtestamur auctorum, qui ponuntur in titulis, David scilicet, Asaph, et Idithun, filiouno Al. uno volumine comprehendit. Si dum, aut in exordio, aut in calce sermonis, sive sententiae, numquam et Salvator in Evangelio loqueretur: Amen, amen dico vobis; et Pauli epistolae in medio illud opere continerent. Moses quoque et Jeremias, et caeteri in hunc modum multos haberent libros, qui in mediis voluminibus suis AMEN   frequenter interserunt. Sed et numerus viginti duorum Hebraicorum Nam et titulus ipse Hebraicus, SEPHAR THALLIM  , quod interpretatur, volumen hymnorum, Apostolicae auctoritati congruens, non plures libros, sed unum volumen
Abbreviated transcription (Latin):
gistrum socratẽ singularit̾ diligebat
eum loquentẽ faciens fere in omni¬
bꝰ sermonibꝰ suis &̃ illa q̃ uel ab aliis
uiderat. cũ illiuis lepore et moralibꝰ
disputõuibꝰ temꝑauit. Itaq cũ stu¬
diũ sapientie inactione instituen

Expanded text:
gistrum Socratem singulariter diligebat, eum loquentem faciens fere in omnibus sermonibus suis etiam illa, quae uel ab aliis uiderat, cum illius lepore et moralibus disputationibus temperauit. Itaque cum studium sapientiae in actione et con
Abbreviated transcription (Latin):
theodotion seraphĩ neutro genere
transtulerunt sẏmachus masculino
Nec putandum sexum eẽ in uirtu¬
gue hebree seminino genere ꝓfera¬
latino masculino sp̃c. Ex quo intel¬
ligendũ ÷ qñ de suꝑioribus dispu¬
tatur et masculinum aliqͥd seu fe¬
mininũ ponitur. ñ tam sexũ signi¬
ficari qͣ idioma lingue sonare.¬

Expanded text:
eodotion Seraphim neutro genere transtulerunt, Symmachus masculino. Nec putandum, sexum esse in virtuguae Hebraeae feminino genere proferaLatine masculino \'spiritus\'. ex quo intellegendum est, quando de superioribus disputatur et masculinum aliquid\' seu femininum ponitur, non tam sexum significari, quam idioma sonare
Abbreviated transcription (Latin):
feruntur ut cũ aristotiles plato¬
heresim congregasset. post mortẽ
uͦ platonis eusippꝰ sororis eiꝰ filius
et exenocrates dilectus eiꝰ discpłs
in scolam eiꝰ q̃ achademia uocabat᷑

Expanded text:
rum, ut, cum Aristoteles, Platohaeresim congregasset, post mortem uero Platonis Speusippus, sororis eius filius, et Xenocrates, dilectus eius discipulus, in scholam eius, quae Academia uocabatur
Abbreviated transcription (Latin):
utant᷑ more quorũdã philosopho¬
morali ñ iõ tñ uesciunt ab uno uͦ
dõ atq optimo ⁊ natura nobis ẽẽ
qua illi coherendo beati sumus.
Siue gͦ platonici siue qͥcũq alii
constituende uniu̾sitatis ⁊ lux

Expanded text:
ilosophmorali, non ideo tamen nesciunt ab uno vero Deo atque optimo, et naturam nobis esse, s; et gratiam, qua illi cohaerendo beati sumus. Sive ergo Platonici, sive quicunque alii, constituendae universi
Abbreviated transcription (Latin):
nrẽ fidĩ. & fortassis qui platonẽ
philosophisgentiũ p̃latũ acutius
intellexisse laudantur. aliqͥd tale
de deo sentiunt ut in illo inueni¬
atur et causa subsistendi et ratio
intelligendi ⁊ ordo uiuendi quoꝵ
unum ad naturalẽ. alterũ ad rati¬
onalẽ. terciũ ad moralẽ partẽ in¬
telligitur ꝑtinere. Si enĩ homo ita
creatus est ut ꝑ id qͦd in eo precellit
attingat illud quod cuncta p̃cellit
recta ft̃ omnia. Bene gͦ dixit plato
dei huiꝰ imitatorẽ cognitorẽ ama¬
torẽ eẽ sapientẽ cuiꝰ participati¬
one beatus sit. Benedixit sũmũ

Expanded text:
e Dei. Fortassis qui Platonem philosophis gentium praelatum acutius intellexisse laudant, aliquid tale de Deo sentiunt, ut in illo inveniatur et causa subsistendi, et ratio intelligendi, et ordo vivendi, quorum unum ad naturalem, alterum ad rationalem, tertium ad moralem partem intelligitur pertinere. Si enim homo ita creatus est, ut per id quod in eo praecellit, attingat illud quod cuncta praecellirecta sunt omnia. Bene ergo dixit Plato: Dei hujus imitatorem, cognitorem, amatorem esse sapientem, cujus participatione beatus fit. Benedixit, summum
Abbreviated transcription (Latin):
utrũq unguendo philosophiam
ꝑfecisse laudatur quã intres partes
distribuit. una moralẽ que in acti¬
one maxime u̾satur. alterã natura¬
lem que cõtemplationi deputata
ẽ. terciã rationalẽ quẽ uerũ det̾mi¬

Expanded text:
utrumque jungendo philosophiam perfecisse laudatur, quam in tres partes distribuit: unam moralem, quae maxime in actione versatur; alteram naturalem, quae contemplationi deputata est; tertiam rationalem, qua verum distermi
Abbreviated transcription (Latin):
to medio omnes linee pares in
extrenia ducaut᷑ eadẽ ÷ in mag¬
no disco q̃ in nũmulo exiguo ita
uͥ parua iuste geruntur ñ minui¬
tur iusticie magnitudo. Idẽ ĩ eod̃.

Expanded text:
to medio omnes lineae pares in extrema ducantur eadem est in magno disco, quae in nummulo exiguo; ita ubi parva juste geruntur, non minuitur justitiae magnitudo. L.
Abbreviated transcription (Latin):
UIII etisdẽ. Duo philosopho¬
rum genera traduntur unũ ita¬
licum ex ea parte ytalie. q̃ quon¬
dam magna grecia nuncupata
ẽ. alterũ yonicum in eis t̾ris uͥ
Nam cũ antea sapienteĩ appellarẽ¬

Expanded text:
civitate Dei: « Duo philosophorum genera traduntur; unum Italicum ex parte Italiae, quae quondam magna Graecia nuncupata est; alterum Ionicum, in eis terris, ubi Nam cum antea sapientes appellaren
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ non recipimꝰ marci testimo¬
niũ omnibꝰ grecie libris pene ħ
dalena .i. maue ut qͥ uespere iux¬
ta matheũ resurrexerat. mane
appareret marie Id̾ ad marcellũ ĩ ea¬
natha magis syrum ẽ quẽ ebreũ
Si quis ñ amat dum iħm anathe

Expanded text:
enim non recipimus Marci testimonium, omnibus Graeciae libris pene hoc dalene, id est, mane, ut qui vespere juxta Matthaeum resurrexerat, mane appareret Mariae. » Ambrosius in en atha magis Syrum est quam Hebraeum, si quis non amat dominum Ie
Abbreviated transcription (Latin):
ra mandatorũ in quibꝰdam clau¬
ditur tota iusticia. ꝓhibendi unũ
ibi fecisse. hic ñ fecisse culpabile
ẽ. In qͦ uis ꝓposito in qͦ uis gradũ
equale peccatũ ÷ uł ꝓhibita ad¬
mitt̾e: uł iussa ñ facere. Idẽ ad¬

Expanded text:
ra mandatorum, in quibus clauditur tota iustitia: prohibendi unum hic fecisse, hic est. In quovis proposito, in quovis gradu aequale peccatum est, vel prohibita admittere, vel jussa non facere. »
Abbreviated transcription (Latin):
p̾dixit futurũ et partẽ pͥmam
diei quod id ostendit impletũ ꝓ
ꝯposuisse. hoc mͦ locutionis qͦ
significatur a parte totũ ⁊̃ ila
de resurrectione xͥ soluitur questio
Pars enĩ nouissima diei qͦ passus ẽ
ta etiũ nocte p̾cerita & nox in cuiꝰ¬
ꝑ arte ultima resurrexit nͥ totꝰ
dies accipiatur adiuncto .s. die
illucescente dnĩca ñ possunt ẽẽ
tres dies.⁊ tres noctes quibꝰ se ĩ
corde terre p̾dixit futurum. Idẽ¬
matica ex qua discitur locutiouiᷤ
integritas indigerent pueri si
eis int̾ homines qͥ integre loque¬
rentur cresce̾ daretur ⁊ uiuere
nescientes quippe ulla nomina
Grãmatica ẽ uocis articulate
custas & mod̾atrix disciplina cu¬
uis ꝓfessio necessitate cogitur.
humane lingue omiua ⁊ fignien¬
ta colligere q̃ memorie literis¬
q̃ mandata sunt ñ ea falsa faciẽs
s de his ueram quandã docens as¬

Expanded text:
dixit futurum, et partem primam diei quo id ostendit impletum, pcomputasse. Hoc modo locutionis, quo significatur a parte totum, etiam illa de resurrectione Christi solvitur quaestio. Pars enim novita etiam nocte praeterita, et nox, in cuius parte ultima resurrexit, nisi totus dies accipiatur adiuncto die inlucescente dominico, non possunt esse tres dies et tres noctes, quibus se in corde terrae praedixit futurum. lematica, qua discitur locutionis integritas, indigerent pueri, si eis inter homines, qui integre loquerentur, crescere daretur et vivere. Nescientes quippe ulla nomina grammatica vocis articulatae custos et moderatrix disciplina: cujus professionis necessitate cogitur humanae linguae omnia etiam figmenta colligere, quae memoriae litterisque mandata sunt, non ea falsa faciens, sed de his veram quamdam docens as
Abbreviated transcription (Latin):
a parte totũ aut a toto partẽ fac̃
intelligi. sicut unꝰ euangelista pꝰ
dies ui. factum dicit quod alius
ut sol et uestimenta eiꝰ ut nix.
Utrũq enĩ uerũ eẽ ñ posset qd̾ dͤ
numero dierũ dictũ ÷ nͥ ille ꝗ di¬
rit post dies uii. intellige̾tur

Expanded text:
a parte totum aut a toto partem facit intellegi, sicut unus euangelista post dies octo factum dicit quod alius ut sol et uestimenta eius ut nix. utrumque enim uerum esse non posset, quod de numero dierum dictum est, nisi ille qui dixit: po
Abbreviated transcription (Latin):
Nasiã debui redde Quibꝰ numeris ꝯ¬
sistant u̾sus dauitici ñ scripsi qr
nescio. Neq enĩ ex ebrea lingua ꝗͣ
ignoro potuit &̃ nuos &̃ interpreᷤᷤ
exprimere nec metͥ necessitate ab in¬
terpretandi ueritate ampliꝰ qͥ ratio
sentenciarũ sinebat disg̾di cogeret᷑.¬
Ie&̃ in maiori BR p̃s lxxuii.
Nec inquid facta st̃ ut impleretur qd̾
scͥptum ẽ in asaph ꝓpheta. Sic inue¬
nitur in omnibꝰ uet̾ibꝰ codicibꝰ sed
ignorantes tulerunt asaph nescien¬
tes quis fu̾it. Ꝙ ita scͥptor dũ emen¬
yam ꝓ asaph. Uñ multi codices ha

Expanded text:
bit. quibus numeris consistant uersus Dauidici, non scripsi, quia nescio. neque enim ex Hebraea lingua, quam ignoro, potuit etiam numeros interpres exprimere, ne metri necessitate ab interpretandi ueritate amplius, quam ratio sententiarum sinebat, digredi cogeretXXVII, , inquit, ut impleretur quod scriptum est in Asaph propheta Sic invenitur in veteribus codicibus, sed ignorantes tulerunt Asaph, nescientes quis fuerit. Et ita scriptor dum emeniam pro Asaph. Unde multi
Abbreviated transcription (Latin):
ex corrupto et integro. Salua nãq
siue saluifica apud eos dr̃ osy. anna¬
fac in ebreo scͥptũ ÷ anna adonay.
osy. anna. Quod int̾pres nr̃ ihero¬
nimꝰ diligentius elucidans: ita tͣns¬
tulit obsecro domine salua obsecͦ
Idem nãq significat. o dñe ꝑ int̾iec¬
tionem obsecrantis qd̾ obsecro do¬
mine ꝑ ipsum u̾bum obsecratioĩs
osanna itaq salua obsecro sig̾cat
ꝯsũpta uocali q̃ u̾bũ antecedens
t̾minat cũ ꝑfecte dr̃. osy. Quod me¬
trici inscandendis u̾sib synalim¬
phã uocant. quãuis scͥptam litterã
scandentes transiliant. In hoc aut̃
u̾bo. osanna .l. littera ñ scͥbitur
s sensu loquentiũ saluo funditꝰ
int̾mittitur. Iex̾.p.⁊.e. in epłam¬

Expanded text:
ex corrupto et integro. Salva namque sive salvifica apud eos dfac, in Hebraeo scriptum est, anna adonai osi anna. Quod interpres noster Hieronymus diligentius elucidans, ita transtulit: Obsecro, Domine, salva, obsecro. Idem namque significat: O Domine, per interjectionem obsecrantis: quod, obsecro, Domine, per ipsum verbum obsecrationis. Hosanna itaque, salva, obsecro, significat: consumpta vocali quae verbum antecedens terminat, cum perfecte dicitur osi. Quod metrici in scandendis versibus synaloepham vocant, quamvis scriptam litteram scandentes transiliant. In hoc autem verbo hosanna, i littera non scribitur, sed sensu loquentium salvo, funditus intermittitur. I
Abbreviated transcription (Latin):
bis s utitur. nã sineq fruitur neq
utitur. ñ inuenio quẽadmodum di
nos res quibꝰ utim᷑ ad id referimꝰ ut
dei bonitate ꝑfruamur. Ds uͦ ad
suam bonitatẽ usum nr̃m refert.

Expanded text:
bis, sed utitur. Nam si neque fruitur neque utitur, non invenio quemadmodum dilnos res quibus utimur ad id referimus, ut Dei bonitate perfruamur; Deus vero ad suam bonitatem usum nostrum refert.
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ nobis cure fuit omnes legis li¬
bros quos iuirdoctus adamantiꝰ
tellectori quod ita scͥptũ ÷ Que ẽ
terra in qua isti insidunt suꝑ eã
ñ possumꝰ de ore cantanciũ suꝑ
auditor tñ ꝑitior mallet hoc
corrigi. ut ñ floret s florebit dr̃e¬
tur. Nec quicꝗͣ impedit correctio¬
nẽ nͥ ꝯsuetudo cantantiũ. Ista gͦ
facile &̃ ꝯtempni possunt. si qͥs
ea cau̾e̾ noluerit: que sauo intel

Expanded text:
 nobis curae fuit omnes veteris Legis libros, quos vir doctus Adamantiustellectori, quod ita scriptum est: Quae est terra in qua isti insidunt super eanon possumus de ore cantantium popuauditor tamen peritior mallet hoc corrigi, ut non floriet, sed florebit diceretur; nec quidquam impedit correctionem, nisi consuetudo cantantium. Ista ergo facile etiam contemni possunt, si quis ea cavere noluerit, quae s
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓducta an correcta t̾cia sillaba dica¬
tur. ñ multũ curat qͥ pecc̃is suis ds̃
ꝑũseẽt Ornari abste diabolus q̃¬
rit. Si calicẽ aureũ inuenisses int̾¬
ra donares illũ eccłie dĩ. Accepistia
dõ ingenio. spũalit̾ aureũ et minĩ¬
stros in libidinibꝰ. & in illo satha¬

Expanded text:
producta an correpta tertia syllaba dicatur, non multum curat qui peccatis suis Deum leuis est. ornari abs te diabolus quaerit. si calicem aureum inuenisses in terra, donares illum ecclesiae dei. accepisti a deo ingenium spiritaliter aureum et ministras inde libidinibus et in illo sat
Abbreviated transcription (Latin):
titum Quod autem ait genealo¬
gias et contenciones et rixas que
ueniunt ex lege. de uita proprie
pulsat uideos qui in eo se iactitant
et putant legis hr̃e noticiã si noĩa
teneant singulorum: que qr bar¬
bara st̃ echimologlas eoꝵ ñ nouimꝰ¬

Expanded text:
t. Quod autem ait: Genealogias, et contentiones, et rixas, quae non veniunt ex lege, devita, proprie pulsat Judaeos, qui in eo se jactitant et putant legis habere notitiam, si nomina teneant singulorum: quae quia barbara sunt, et etymologias eorum non novimu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ̃c quantũ attinet ad formam dĩ
u̾q ẽ. Unde latro audiuit. hodie
mecũ eris in paradyso. Scd̃m id qͦd hõ
erat aĩa eiꝰ ip̃o die futura erat in ĩ¬
ferno. caro in sepulchro. Ambrosiꝰ¬

Expanded text:
 Quantum vero attinet ad formam Dei, ubique est. Unde latro audivit: Hodie mecum eris in paradiso . Secundum id quod homo erat, anima ejus ipso die futura erat in inferno, caro in sepulcro. S
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓrimumq diligimꝰ .s: dm̃ ꝑꝑ dm̃. nos
spes. caritas. S fidĩ succedit spes ꝗͣ
uidebimꝰ et spei succedit caritas be¬
atitudo ip̃a ad quã ꝑuenturi sumꝰ.
caritas aut̾ &ẽ istis decedentibꝰ auge¬
bitur potiꝰ. Si enĩ credendo diligi¬
mꝰ. quod nundum uidemꝰ. quanto
magis cũ uidere cepimꝰ: & si speran¬
do diligimus quo nundũ ꝑuenimus
quantomagis cũ ꝑuenerunꝰ : Int̾¬
temporalia quippe et eterna hoc int̾÷
quod temporale aliquid plus diligit᷑
antequam habeatur. iulescit autẽ
cũ aduenit. Non enĩ satiat aiãm cui
uera ẽ et certa sedes eternitas. eter¬
num autẽ ardentius diligitur adep¬
tum ꝗͣdesideratũ. Nulli enĩ desiderã¬
ti conceditur plus de illo existima¬
re. quam se ht̃ ut ei uilescat si minꝰ
inuenerit: s quantũ quisq ueni¬
eus existimare potuerit. plus ꝑue¬

Expanded text:
non spes, charitas, sed fidei succedit spes, quam videmus, et spei succedit beatitudo ipsa, ad quam perventuri sumus; charitas autem etiam istis decedentibus, augebitur potius, si enim credendo diligimus quod nondum videmus, quanto magis cum videre coeperimus? et si sperando dilquanto magis, cum peruenerimus ? inttemporalia quippe atque aeterna hoc interest, quod temporale aliquid plus diligitur, antequam habeatur, uilescit autem, cum aduenerit — non enim satiat animam, cui uera est et certa sedes aeternitatis — aeternum autem ardentius diligitur adeptum quam desideratum. nulli enim desideranti conceditur plus de illo existimare quam se habet, ut ei uilescat, cum minus inuenerit, sed quantum quisque ueniens existimare potuerit, plus perue
Abbreviated transcription (Latin):
urm.⁊ nequaquã societatẽ habendã
cũ his qui fr̃s nominant᷑. & st̃ adul¬
teri & fornicatores s ñ ẽ. Int̾ tri¬
ticum enĩ ante ꝗͣ ueniat ad spicam
et ⁊izaniam quod nos lolium appel¬
lamꝰ grandis similitudo ẽ et uix poᷤ¬
set distingui. hoc gͦ sinite utraq
crescere. de ambiguis dictũ ÷ Istud
uͦ auferte malũ de manifestis. aug̃¬
Sunt quͥita distingunt ut ima¬
ginem uelint ẽẽ filium hominẽ uͦ
ñ imaginem s ad imaginem. Re¬
fellit autẽ eos apłs dicens. uir qͥd ẽ
ñ debet uelare capud cũ sit inago

Expanded text:
aquam societatem habendam cum his qui fratres nominantur, et sunt adulteri et fornicatores; sed non est. Inter triticum enim antequam veniat ad spicam, et zizanium, quod nos lolium appellamus, grandis similitudo est, et vix possunt distingui. Hoc ergo, sinite utraque crescere, de ambiguis dictum est; illud vero, auferte malum, de manifestis. Sunt enim qui ita distinguunt, ut imaginem velint esse Filium: hominem vero non imaginem, sed ad imaginem. Refellit autem eos Apostolus dicens: Vir quidem non debet velare caput, cum sit imago
Abbreviated transcription (Latin):
uirtus ñ ÷ nͥ diligere quod diligend̾
ẽ. Id eligere prudentia ẽ. muillis inde
auerti molestiis fortitudo ẽ nullis
illecebs temꝑantia ẽ. nulla suꝑbia
iusticia est. Quid autẽ eligamus qd̵
precipue diligamus nͥ quo nichil
melius inuenimus. hoc est d̾s cui si
aliquid diligendo uł p̃ponimꝰ uel
equamꝰ nos ipõs diligere nescimꝰ. ⁊¬

Expanded text:
uirtus non est nisi diligere, quod diligendum est; id eligere prudentia est, nullis inde auerti molestiis fortitudo est, nullis inlecebris temperantia est, nulla superbia iustitia est. quid autem eligamus, quod praecipue diligamus, nisi quo nihil melius inuenimus? hoc deus est, cui si aliquid diligendo uel praeponimus uel aequamus, nos ipsos diligere nescimus.
Abbreviated transcription (Latin):
toritatẽ ꝓferamꝰ demñ rationẽ. Int̾¬
rogantibꝰ autẽ quocũq ꝓposito pͥꝰ
rationẽ ex ponamꝰ postea auctori¬
tate confirmemꝰ. Calumniatores
enĩ conuinc̾e oportet int̾ogatores
autẽ docere. nam calũpniator ⁊̃ si
rationẽ intelligit ñ consentit. Idẽ
scuritatis scripturaꝵ. multiplex
ẽ. uñ duas diñs causas. unã qr ds̃ uo¬
luit ẽẽ alios doctores alios discipuloᷤᷤ
altera ẽ. ne contempneret᷑ scͥptura
si ab ilis intelligeret᷑ a quibꝰ nec
amatur nec custoditur aug̃ in .il.¬
tia facit obscuras figuratas locu¬
tiones cũ ignoramꝰ uel aĩantium
uł lapidũ uł herbarũ naturas ali¬
ẽ totũ corpꝰ eũ ꝓ capite obicere fe¬
rientibꝰ quantũ illustrat sensum
ca uires nouas accipere dr̃. quan¬
tum concinit ad imitandã serpentis
astuciã exuendũq uetẽmq hominẽ
sicut apłs dicit ut induam᷑ nouo. Ra¬

Expanded text:
toritatem proferamus, deinde rationem. Interrogantibus autem quocunque proposito, prius rationem exponamus, postea auctoritate confirmemus. Calumniatores enim convinci oportet, interrogatores autem doceri; nam calumniator, etiamsi rationem intelligat, non consentit. CAPUT scuritatis multiplex est. Unde duas dicimus causas unam, quia Deus voluit esse alios doctores, alios discipulos; alteram, ne contemneretur Scriptura, si ab illis intelligeretur, a quibus nec amatur nec custoditur. Cltia facit obscuras figuratas locutiones, cum ignoramus uel animantium uel lapidum uel herbarum naturas aliest totum corpus eum pro capite obicere ferientibus, quantum inlustrat sensum ca uires nouas accipere dicitur, quantum concinit ad imitandam serpentis astutiam exuendumque ipsum ueterem hominem, sicut apostolus dicit, ut induamur nouo,
Abbreviated transcription (Latin):
cordia euãgelistaꝵ mi Sciendũ ẽ
unum euangelistam p̃termississe
que alius narrauit in qͦnulla ẽ cõ¬
trarietas nec eundem ordinẽ in płi¬
bus eos seruasse in qͦ &̃ nulla repug.¬
nantia ẽ. Idẽ eod̾ parte eaden.
Probabile ÷ quod unusquisq euã¬
gelistarũ eo se ordine credidit debu¬
isse narrare qͦ deus uoluit eiꝰ recorda¬
tioni suggerere. Quaꝑꝑ uͥ ordo tẽ¬
porum ñ apparet nicħ nr̃a int̾ ẽẽ
debet quẽ ordinẽ quilib eoꝵ tenu¬
erit Idem eodẽ parte eadem.
Uemorie cõmendare debemꝰ ut
si qñ talia singła apd̾ singulos in¬
uenerimꝰ uͥ contrarietas solui ñ pꝰ¬
sit. sciamꝰ eẽ aliud factũ ut ĩma¬
theo. & transeunte in de iħu se¬
curi st̃ eum duo ceci. duo ceci de
guibꝰ alii narrant ñ st̃ isti s simi¬
le factũ ẽ cũ apd unũ euangelistã
inueniant᷑ quedã que bis dixerit

Expanded text:
oncordia evangelistarum: « Sciendum est, unum evangelistam praetermisisse quae alius narravit, in quo nulla est contrarietas; nec eumdem ordinem in pluribus eos servasse, in quo etiam nulla repugnantia est. » Item eodem, parte eadem: « Probabile est quod unusquisque evangelistarum eo se ordine credidit debuisse narrare, quo Deus, voluit ejus recordationi suggerere, Quapropter ubi ordo temporum non apparet, nihil nostra interesse debet, quem ordinem quilibet eorum tenuerit. » Item Memoriae commendare debemus, ut si quando talia singula apud singulos invenerimus, ubi contrarietas solvi non possit, sciamus esse aliud factum, ut in Matthaeo: Et transeunte inde Jesu, secuti sunt eum duo caeci . Duo caeci de quibus alii narrant non sunt isti; sed simi cum enim et aput unum euangelistam inueniantur quaedam quae bis dixerit
Abbreviated transcription (Latin):
frondet. Multi aut̾ ꝓpt̾ ignorantiã
ysopi dũ nesciunt quã ium hãt uł
ad purgandũ pulmonẽ uł ut dicit᷑
ad saxa radicibꝰ penetranda cũ sit
herbabreuis atq humilis oĩo inue¬
nire ñ possũ quare sit dictũ asꝑges
me ẏsopo et mundabor Idẽ in .iii.¬
uicquid in sermone diuino
neq ad morũ honestatẽ neq
ad fidei ueritatẽ ꝓpͥe referri pot̾.¬
ẽẽ figuratũ cognoscas. Morũ ho¬
nestas ad diligendũ dm̃ & ꝓximũ
fid̾i ueritas ad cognoscendũ dm̃¬

Expanded text:
Multi autem propter ignorantiam hyssopi, dum nesciunt quam vim habeat, vel ad purgandum pulmonem, vel, ut dicitur, ad saxa radicibus penetranda, cum sit herba brevis atque humilis, omnino invenire non possunt quare sit dictum, Asperges me hyssopo, et mundabor . 25.uidquid in sermone diuino neque ad morum honestatem neque ad fidei ueritatem proprie referri potest figuratum esse cognoscas. morum honestas ad diligendum deum et proximum, fidei ueritas ad cognoscendum d
Abbreviated transcription (Latin):
ligenda unũ quod supra nos ÷
alterũ quod nos sumus. terciũ
qd̃ iuxta nos ÷ quartũ qd infra
nos ⁊ de scd̾o et de quarto nulla
p̾cepta danda erant. qr &̃ bestie¬
modum dilectio angelorũ a quibꝰ

Expanded text:
ligenda, unum quod supra nos est, alterum quod nos sumus, tertium quod iuxta nos est, quartum quod infra nos est, de secundo et quarto nulla praecepta danda erant. quantumliet dilectio
Abbreviated transcription (Latin):
p̾hendi pͭ magnitudo laudationis
dei. hostia dr̃ que ꝑ partes diuidit᷑
et sanguis circa altare effunditur
et ipsa hostia foris ꝯburitur. Sacri¬
fitium dr̃ uinũ & oleum et mediũ
animal et holocaustũ totũ ꝯbustũ
et uictima ante quã occidatur. Cas¬

Expanded text:
prehendere magnitudinem laudationis Dei. Hostia dicitur, quae per partes dividitur, et sanguis circa altare effunditur, et ipsa hostia foris comburitur. Sacrificium dicitur vinum et oleum, et medium animal; et holocaustum, totum combustum, et victima, antequam occidatur.
Abbreviated transcription (Latin):
uinis scͥpturis firmam regulam ue¬
ritatis qui susceꝑit absurdũ ñ erit
si aliquid ex eruditione ꝯmuni ⁊ si
liberilibꝰ studus q̃ forte in pueritia
attigit ad assertionem ueri doginatiᷤ¬

Expanded text:
uis et firmam regulam veritatis susceperit, absurdum non erit, si aliquid etiam ex eruditione communi, ac liberalibus studiis, quae forte in pueritia attigit, assertionem veri dogmati
Abbreviated transcription (Latin):
eneruans omnibꝰ aꝑuisti iamiã
delinquendi. S ille uere spũalis
intellectus ÷ qͥ ñ ueri similibꝰ colori¬
bus pulchrũ mendatiũ pingit s
uirtute rerũ ipsam expͥmit iuim

Expanded text:
uans, omnibus aperuisti viam delinquendi. Sed ille verus spiritualis intellectus est, qui non verisimilibus coloribus pulchrum mendacium pingit, sed virtute rerum ipsam rem exprimit
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ scripture canonice auctoritatẽ seq̃¬
tes uͥ legitur scriptũ ẽ enĩ inubro
psalmorũ unum psalmorum librũ ẽẽ
nͣoͣmus. & uideo quidẽ quomͦ et hoc ue¬
rum sit et illud si uerum ẽ huric ñ re¬
luctetur. Fieri enĩ p̃ ut aliqua ꝯsue¬
tudine ebrearũ litterarũ unꝰ liber di¬
catur qͥ constat ex pluribꝰ sicut ex plu¬
ribus eccłiis una constat eccłia et ex
plurib celis unum celum. Non enĩ
celorum aliquod p̾termisit qui dixit.
Auxiliũ meum ad nõ qͥ secit.c. ⁊ .t. St̃ &̾¬

Expanded text:
 Scripturae canonicae auctoritatem sequentes, ubi legitur, «Scriptum est enim in libro Psalmorum» ; unum Psalmorum librum esse novimus. Et video quidem quomodo et hoc verum sit, et illud si verum est, huic vero non reluctetur. Fieri enim potest ut aliqua consuetudine litterarum hebraearum unus liber dicatur, qui constat ex pluribus; sicut ex Ecclesiis pluribus una constat Ecclesia, et ex pluribus coelis unum coelum Non enim coelorum aliquod praetermisit qui dixit, «Auxilium meum a Domino, qui fecit coelum et
Abbreviated transcription (Latin):
uolunt eos solos psalmos factos a da¬
uid qui eiꝰ nomine inscͥpti sunt. St̃
item qui putant non ab eo factos non
qui prenotantur ipsius dauid. Qui
uͦ hñt intitulis ip̃i dauid ab aliuis fac¬
tos et ꝑsone ipsius coaptatos. Que opi
uͥ ait quod ipẽ dauid in sp̃u uocauit
eumq aliquos p̾notasse nominib
aliorum aliquid qd̾ ad rẽ ꝑtineat figu¬
rantib Cetõs autẽ nullus hõis nom̃
intitulis hrẽ uoluisse sicut ei dñs¬
uarietatis huiꝰ dispositionem inspi¬
rum noĩa ꝓpħarũ qui longe post da
eis diciuidentur neq enĩ ñ potu¬

Expanded text:
uolunt eos solos factos esse a Dauid, qui eius nomine inscripti sunt. Sunt item qui putant non ab eo factos, nisi qui praenotantur: Ipsius Dauid; qui uero habent in titulis: Ipsi Dauid, ab aliis factos personae ipsius fuisse coaptatos. Quae opiubi ait, quod ipse Dauid in spiriteumque aliquos praenotasse etiam nominibus aliorum aliquid, quod ad rem pertineat, figurantibus, ceteros autem nullius hominis nomen in titulis habere uoluisse, sicut ei uarietatis huius dispositionemrum nomina prophetarum. qui longe post Daueis dici uidentur. Neque enim non potu
Abbreviated transcription (Latin):
motum aĩ adfruendũ se et ꝓximo
agit indomita cupiditas ad corrũ¬
pendum aium. et corpus suũ flagi¬
tium uocatur. Quod aut̾ agit ut alt̾i
noceat facinus dr̃. & hec s̃ duo genera
omniũ peccatorum s flagitia pͥora st̃.

Expanded text:
motum animi ad fruendum se et proximo od autem agit indomita cupiditas ad corrumpendum animum et corpus suum, flagitium uocatur; quod autem agit, ut alteri noceat, facinus dicitur. et omnium peccatorum, sed flagitia priora sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
onis editione ab origene additũ ẽ
& uͥ greca transtuliinus de ipso ebra¬
ico quod intelligebamꝰ exp̾ssimus
tum libros legas ñ puros ut ab eis
editi sunt s ab origene emendatos
int̾p̾tati ungulã ñ sequaris. p̾sertĩ
cũ ea q̃ addita st̃ ex hominis udei
atq blasphemi pꝰ passionẽ. xͥ editione
transtulerit. Uis amator eẽ lxx int̾¬

Expanded text:
onis editione ab Origene additum est. et ibi Graeca transtulimus, hic de ipso Hebraico, quod intellegebamus, expressimus tum libros legas non puros, ut ab eis editi sunt, sed ab Origene emendatos interpretatiunculam non sequaris, praesertim cum ea, quae addita sunt, ex hominis Iudaei atque blasphemi post passionem Christi editione transtulerit. uis amator esse
Abbreviated transcription (Latin):
UIII.Ubi quid minus habetur
nes de translatione theodotionis
addidit signũ ponens austĩcum
.i. stellam q̃ quod pͥus absconditũ
uidebatur illuminet. uͥ aut̾ qͦd ĩ¬
ebreo ñ ẽ ing̾co inuenit᷑. obelon
id ẽ iacentẽ uirgulam p̾posuit ꝗͣ
nos latini ueru possumꝰ dr̃e. No
signo ostendit᷑ confodiendũ qd̾ ĩ
autenticis libris non ẽ. Ioẽ aug̃¬
in ea int̾pretacio in libris canoniciᷤ
uideris mͥ non intelligere. qd̾ que¬
sisti. Iua enĩ int̾pretacio lxx int̾pre

Expanded text:
Ubi quid minus habetur nes de translatione Theodotionis addidit et signum posuit asterisci, id est stellam, quae quod prius absconditum videbatur illuminet et in medieo non est, in Graeco invenitur, ÷ obelon, id est jacentem virgulam praeposuit, quam nos Latini veru possumus dicere, quo signo ostenditur confodiendum quod in authenticis libris non est. I ior mea in libris canonicis —. uideris mihi non intellegere, quod quaesisti. illa enim interpretatio se
Abbreviated transcription (Latin):
tenuerit. Obseruationes inquies
legis quas more patͥo celebrant sic̃
ab ip̃o paulo celebrare st̃ sine ulla
salutis necessitate. Quid uelis dr̃e sñ
ulla salutis necessitate ñ satis in¬
telligo. Si enĩ salutẽ ñ affert̃ cur
obseruantur. Si aut̃ obseruanda
sunt: salutem afferunt. Neq enim

Expanded text:
tenuerit. obseruationes, inquies, legis, quas more patrio celebrabant, sicut ab ipso Paulo celebratae sunt sine ulla salutis necessitate. quid uelis dicere \'sine ulla salutis necessitate\', non satis intellego. si enim salutem non adferunt, cur obseruantur ? si autem obseruanda sunt, utique salutem adferunt, maxim
Abbreviated transcription (Latin):
tus ÷ res diuina incorporea pror¬
sus atq mundissima. Quam nĩ¬
ces inquinate ñ inquinant sed
ip̃a inguinatas emaculat. Cuiꝰ
participatione firmantur ĩfir
hanc ñ ht̃ nisi deus et is cui ded̾it

Expanded text:
s est, divina, incorporea prorsus, atque mundissima: quam mentes iniquitate non inquinant, sed ipsa inquinatos emaculat: cujus participatione firmantur infirmHanc non habet, nisi Deus, et is cui dederit
Abbreviated transcription (Latin):
Ego immo alii ante me exposuert̾ cau¬
sam quam putauerunt ñ offitiosum
mendatium defendentes sicut tu in¬
scribis s docentes honestam dispen¬
sationem. ut et apłorum prudenti¬
am demonstrarent. ⁊ blaspheman¬
tis porfirii inprudentiã choercerẽt
qͥ petrũ & paulũ puerili dicit int̾ se
pugnasse certamine. ĩmo exarsisse
paulum inuidia uirtutũ petͥ.⁊ eas
scͥpsisse iactant̾ uł que non fecerit.
uel si fecit ꝓcacit̾ fecerit. id in alio
rep̾hendens quod ip̃e ꝯmiserit. Que¬
uideis tamquã uideꝰ ut uideos lucri¬
facerem et cetera que ibi dñr cũ pas¬
sione miscd̃ie ñ simulatione falla¬

Expanded text:
Ego, imo alii ante me exposuerunt causam quam putaverant, non officiosum mendacium defendentes, sicut tu scribis, sed docentes honestam dispensationem, ut et apostolorum prudentiam demonstrarent et blasphemantis Porphyrii inpudentiam cohercerent, qui Paulum et Petrum puerili dicit inter se pugnasse certamine, immo exarsisse Paulum inuidia uirtutum Petri et ea scripsisse iactanter, uel quae non fecerit uel, si fecit, procaciter fecerit id in alio reprehendens, quod ipse commiserit. sum Iudaeis tamquam Iudaeus, ut Iudaeos lucrifacerem\', et cetera, quae ibi dicuntur conpassione misericordi, non simulatione falla
Abbreviated transcription (Latin):
nos .d.d.n. Debita dicit peccata. Nõ
ħ gͦ urget᷑ quis pecuniam dimittere
debitorib nͥ his qui itm readdere nolt̃
ut inde uelint litigare. Seruũ enĩ¬
dni non oportet litigare. Qui gͦ mo¬
deste agit ut sibi pecuna restituat᷑.
ñ tam curans de pecunia quã de cor¬

Expanded text:
nostris. Debita dicit peccata. Non ergo hic urgetur quis pecuniam dimittere debitoribus, nisi his qui in tantum reddere nolunt, ut inde velint litigare, ut superiDomini non oportet litigare. Qui ergo modeste agit ut sibi pecunia restituatur, non tam curans de pecunia quam de cor
Abbreviated transcription (Latin):
magnoꝑe curet ne tanto patresit
indignus. Non possem uere ac pie
dicere nobiles et diuites pat̾ nr̃.
nͥ cognoscant se ẽẽ fr̃s: ignobiliũ
et pauꝑm. In celis: idẽ in scĩs et

Expanded text:
magnopere curet, ne tanto patre sit indignus. Non possunt vere ac pie dicere nobiles ac divites, pater noster, nisi cognoscant se esse fratres ignobilium et pauperum. In coelis, id est, in sanctis et
Abbreviated transcription (Latin):
tiuntur.⁊̃ si latet quod senserit ille
qui scͥpsit nichil periculi ẽ si ex alia¬
tñ conari debet qͥ diuina scrutatur
eloquia ut ad uoluntatẽ ꝑueniatur
qͥ ꝑ eũ hec oꝑatus ẽ. &̃ ipãm occur¬
sorẽ lectori uel auditori sñ dubitõ
intelligantur modis. cũ testimo

Expanded text:
tiuntur, etiam si latet quid senserit ille qui scripsit, nihil periculi est, si quodlieo conante qui diuina scrutatur eloquia, ut ad uoluntatem perueniatur er eum haec operatus est, etiam ipsam occursuram lectori uel auditori sine dubitatintellegantur modis, quos alia no
Abbreviated transcription (Latin):
fernũ. hoc canticũ dẏapsalmatis
quasi occulta leticia ẽ seꝑationis q̃
nc̃ sit ñ locis s affectionibꝰ animoꝵ
intus peccatores et iustos sicut gra¬
norum apaleis adhuc in area. Cas¬

Expanded text:
erponitur Canticum diapsalmatis, quasi occulta laetitia separationis, quae nunc fit non locis, sed affectionibus animorum inter peccatores et justos, sicut granorum a paleis adhuc in area
Abbreviated transcription (Latin):
liuine scͥpture sine intellecte. si
aliqua uitia niũ ꝑcutit. siue ñ intel¬
lecte. qͦsi nos melius saꝑe. meliusq
ꝑcipere possimꝰ. s cogitare potiꝰ et c̾de¬
re debemꝰ id eẽ meliuis ⁊ ueriꝰ quod ibi

Expanded text:
diuinae scripturae siue intellectae, si aliqua uitia nostra percutit, siue non intellectae, quasi nos melius sapere meliusque praecipere possimus, sed cogitare potius et credere id esse melius et uerius quod ibi
Abbreviated transcription (Latin):
in synodo residens post congruã
allocutionem.uii. ex plebe ip̃iꝰ
parrochie uel eo amplius prout uid̾it
expedire maturiores honestiores. atq
ueratiores uiros in medium debet
euocare.⁊ allatis scõrum pignoribꝰ
unumquenq illoꝵ tali sacram̃to ꝯ¬
stringat. Amͦ in antea quicquid nos¬
ti aut uidisti. aut pꝰmodũ inquisi¬
turꝰ es: quod contra di uoluntatẽ
et rectam ꝙͥanitatẽ in ista parro¬
chia factum sit aut futurũ erit. si
in diebꝰ tuis eueni̾t tm̃ ut ad tuã
cognitionẽ quocũq mͦ ꝑueniat si

Expanded text:
in synodo residens, post congruam allocutionem septem ex plebe ipsius parochiae, vel eo amplius, prout viderit expedire, maturiores, honestiores atque veraciores viros in medium debet evocare, et allatis sanctorum pignoribus unumquemque illorum tali sacramento constringat: Amodo in antea quicquid nosti aut audisti, aut postmodum inquisiturus es, quod contra Dei voluntem, et rectam Christianitatem in ista parochia factum sit aut futurum erit, si in diebus tuis evenerit, tantum ut ad tuam cognitionem quocunque modo perveniat, si
Abbreviated transcription (Latin):
ineptias. & deliramenta curramꝰ:
magis usurpatum nͨ facile nͥ a stu¬
diosis posse uͥ scͥpta sint inueniri.
uitate lectoris studiũ terreremus.
In hebreo scribitur aõ am̃. quod aqͥ¬

Expanded text:
ineptias, et 660 deliramenta curramus,magis usurpatum: nec facile nisi a studiosis posse ubi scripta sint, inveniri.uitate lectoris studium terreremus.in Hebraeo scribitur, amen, amen, quod Aqu
Abbreviated transcription (Latin):
simulauit udeũ ut uideos lucͥ fa¬
ceret.cur ñ & sacͥficauit cũ gentibꝰ¬
ne lege erant. tamquã sine lege. nͥ
erat. s ut miscdit̾ ita subueniendũ
sentiret. ac si ipe in ip̃o errore labo
lum quod ñ simulauerit errorem
iudeoꝵ s uere fuĩt in errore. Neq
ut qͦd erat metu uideorũ dissimula¬
ret. s tota libertate uideum se ẽẽ
frugalitatẽ reducere nͥ se luxurio
randi : qui ꝯtempcione sua & amo¬
Nec multũ int̾ ÷ int̾ meã ⁊ tuã sen¬
tenciam. qr ego dico ⁊ petrũ ⁊ pau¬
lum timore fideliũ iudeorum le¬
ges exercusse. ĩmo simulasse: tu
asseris hoc eos fecisse. dement̾ non
mencientis astu s compatientis affectu
mulasse se eẽ quod ñ erant. Illud autẽ
enimñ fuit uere iudeus. sic nec uere

Expanded text:
simulauit se Iudaeum, ut illos lucrifaceret, cur non etiam sacrificauit cum gentibne lege erant, tamquam sine lege facterat, sed ut misericorditer ita subueniendum esse sentiret, ac si ipse in eo errore laborlum, quod non simulauerit errorem Iudaeorum, sed uere fuerit in errore, neque ut, quod erat, metu Iudaeorum dissimularet, sed tota libertate Ifrugalitatem reducere, nisi se luxurrandi, qui contentione sua et amoNec multum interest inter meam et tuam sententiam, qua ego dico, et Petrum et Paulum timore fidelium Judaeorum, Legis exercuisse, imo simulasse mandata: tu autem asseris hoc eos fecisse clementer; non mentientis astu, sed compatientis affectu, mulasse se esse, quod non erant. illud autem enim non fuit uere Iudaeus, sic nec uere
Abbreviated transcription (Latin):
ad p̾sentis uite indigentiam ꝑti¬
nere: In illa itaq uita et̾na ubi
nos semꝑ sꝑamꝰ futuros et nominĩ
dei scĩficatio. et regnum eiꝰ et uolũ¬
tas eiꝰ in nr̃o sp̃u et corꝑe ꝑfecte
atq in mortalit̾ ꝑmanebunt. Paniᷤ
uͦ cotidianus iõ dictus ẽ. quia hic:
necessarius quantus aĩe carniq a
tribuendus ẽ siue sp̃alit̾ siue car¬
naliter siue utroq legatur mͦ. hic
ẽ etiam quam poscimꝰ remissio uͥ :
commissio peccatorum. hic tempta¬
ciones que nos ad peccandum uel
allitiunt uel impellunt. Hic deniq
malum unde cupimꝰ liberari. illic
autẽ nicħ istorum ẽ. Euangelista
uͦ lucas in oratione dñica peticio¬
nes ñ septẽ s quinq complexus ẽ.
commonuit. Nomen quippe di scĩ¬
carnis resurrectione uenturum ẽ¬
de pane cotidiano. de remissione
peccatorum. de temptacione uitan¬
da. relinquens s lib̃a nos a malo uͭ
sciat unusquisq selibari a malo.
quod ñ infertur intemptacionem.

Expanded text:
ad praesentis vitae indigentiam pertinere? In illa itaque vita aeterna ubi nos semper speramus futuros, et nominis Dei sanctificatio, et regnum ejus, et voluntas ejus in nostro spiritu et corpore perfecte atque immortaliter permanebunt. Panis vero quotidianus ideo dictus est quia hic est necessarius, quantus animae carnique tribuendus est, sive spiritualiter, sive carnaliter, sive utroque intelligatur modo. Hic est eti est omnis commissio peccatorum. Hic tentationes, quae nos ad peccandum vel alliciunt vel impellunt. Hic denique malum, unde cupimus liberari. Illic autem nihil istorum est. Evangelista vero Lucas in oratione dominica petitiones non septem, sed quinque complexus est. commonuit. Nomen quippe Dei sancticarnis resurrectione venturum esde pane quotidiano, de remissione peccatorum, de tentatione vitanda, relinquens, sed libera nos a malo, ut sciat unusquisque se liberari a malo, ex eo quod non infertur in tentationem.
Abbreviated transcription (Latin):
parentelam nullatenus celabis epiᷤ¬
copũ. aut eiꝰ missum cui hoc inqui¬
rere uissit. quandocumq te ex ħ
int̾rogauit. sic te d̾s adiuuet et
iste scõꝵ reliquie. Iuramentũ ce¬

Expanded text:
parentelam, ullatenus celes episcopo, aut ejus misso, cui hoc inquirere jusserit, quandocumque ex hoc te interrogaverit: sic te Deus adjuvet, et istae sanctorum reliquiae, et
Abbreviated transcription (Latin):
eruenit
ad aures nius quod in pro¬
uintiis constituta epõrum
concilia minime celebrentur. etiã¬
ex hoc ꝓbatur quod multe que cor¬
rectione opus habebant eccłi astice
anno inunum ꝯuenire ꝑ singitlas
ꝯuenire ep̃i constituti in suis ciuita¬
tib et hoc maxime cũ sui corꝑis sa¬
nitate consistentes et honignibꝰ alus
urgentibꝰ et in excus abilibꝰ negotus
libi sint. licere eos fr̃ne caritatis ad¬
monitionibꝰ corripi. Ex niceno ꝯ¬

Expanded text:
ervenit ad aures nostras quod in provinciis constituta episcoporum concilia minime celebrentur. Ex hoc probatur, quod multae quae correctione opus habeant ecclesiasticae anno in unum convenire per singulas convenire episcopi constituti in suis civitatibus, et hoc maxime cum in sui corporis sanitate consistant, etiam omnibus aliis urgentibus et inexcusabilibus negotiis liberi sint, licere eos fraternae charitatis admonitionibus corripi. XX.
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃ frem. Uos qui me multũ dili¬
gitis si talem asseritis aduersus eos
quorum malitia uel imꝑitia uł ĩtel¬
ligentia rep̾hendor ut me nusquam
scͥptorum meorũ errasse dicatis frus¬

Expanded text:
s autem, qui me multum diligitis, si talem adseritis aduersus eos, quorum malitia uel inperitia uel intellegentia ; reprehendor, ut me nusquam scriptorum meorum errasse dicatis, frus
Abbreviated transcription (Latin):
Et paulus. Si spũ ducimin: ñ estis sub
lege. Ex qͦ apparet qͥ sub lege ẽ ñ dis¬
pensatiue ut nr̃i uoluere maiorẽ
s uere ut tu intelligis eũ sp̃m sc̃m
ñ hr̃e. Sequit᷑ in epłatua. Non iõ
petrũ emendauit. qͦd pat̾nas tradi¬
ciones obseruaret. Quod si facere
uellet. nec mendacit̾ nec incongrue

Expanded text:
 si spiritu ducimini, iam non estis sub lege. ex quo apparet, qui sub lege est non dispensatiue, ut nostri uoluere maiores, sed uere, ut tu intellegis, eum spiritum. Sequitur in epistula tua: non ideo Petrum emendauit, quod paternas traditiones obseruaret, quod si facere uellet, nec mendaciter nec incongrue
Abbreviated transcription (Latin):
zanus autẽ factus ñ iudeorũ sacra¬
menta reliquerat. q̃ ꝯuenient̾ ille
ppłs et legitimo tempore qͦ oporte¬
bat acceperat. iõq suscepit ea celebͣn
parentibꝰ ꝑlegẽ acceꝑant custodire

Expanded text:
ianus autem factus non Iudaeorum sacramenta reliquerat, quae conuenienter ille populus et legitime tempore, quo oportebat, acceperat. ideoque suscepit ea celebranparentibus per legem acceperant, custodire,
Abbreviated transcription (Latin):
ani. Oro gͦ te ut qui nr̃o uulnꝰ cło
medendum putas quod acu fo¬
ratũ imo punctum dr̃. huiꝰ sentẽ¬
cie medearis uulneri qd̾ lancea ⁊
ut ita dicã phalarice more ꝑcus¬
sum ẽ. Neq enim eiusdẽ ẽ cͥminis
in explanatione scripturarũ diu̾¬
sa maiorũ sentencias ponere et
heresi celeratissimam rursũ in
eccdam introducere. Sin aut̃ hec
nobis incumbit necessitas ut iude¬
os cũ legitimis suis suscipiamꝰ non¬

Expanded text:
ristiani. oro ergo te, ut, qui nostro uulnusculo medendum putas, quod acu foratum, immo punctum dicitur, huius sententiae medearis uulneri, quod lancea et, ut ita dicam, phalaricae mole percussum est. neque enim eiusdem est criminis in explanatione scripturarum diuersas maiorum sententias ponere et heresim sceleratissimam rursum in ecclesiam introducere. sin autem haec nobis incumbit necessitas, ut Iudaeos cum legitimis suis suscipiam
Abbreviated transcription (Latin):
citur autẽ in temptacionem cui ac¬
cidunt que ferre ñ pot̃. Itẽ ad ꝓbã.
decepti consentiamꝰ alicui temptacio¬
libera nos amalo. Non solũ orandum
ẽ ut non inducamur in malum. qͦ
caremus. s ab illo &̃ liberemur in qͦ
iam inducti sumus. ¶Idem ui enche¬
matheum .uii. peticiones ꝯtinere
duica uidetur orõ. Quarũ tͥbus et̾na
nomen tuũ. adueniat regnum
da ft̃.⁊ hic inchoantur quantum ꝓ
ficimꝰ augentur in nobis. Quod uͦ di¬

Expanded text:
citur autem in tentationem, cui accidunt quae ferre non potest. decepti consentiamus alicui tentatiolibera nos a malo. Non solum orandum est ut non inducamur in malum quo caremus, sed ut ab illo etiam liberemur, in quod jam inducti sumus. Amen. Matthaeum, septem petitiones continere dominica videtur oratio. Quarum in tribus aeterna nomen tuum, adveniat regnum sunt, et hic inchoantur, quantumque proficimus, augentur in nobis:
Abbreviated transcription (Latin):
cut gͥ ostendimꝰ petrũ bene qͥdem
sensisse de ab olitione legis mosay¬
ce. sed ad simulationem obseruan¬
de eius timore compulsum ita uide¬
amus an ip̃e paulus qui eum ar-¬
in derben ⁊ listram ⁊ ecce discipulꝰ¬

Expanded text:
cut igitur ostendimus Petrum bene quidem sensisse de abolitione legis Mosaicae, sed ad simulationem obseruandae eius timore compulsum, uideamus, an ipse Paulus, qui alium arin Derben et Lystram. et ecce discipul
Abbreviated transcription (Latin):
os sciebat enĩ quod pat̾ eiꝰ gentilis
fuisset. O beate paule qui in petro
reprehend̾as simulationem quare
se substraxisset agentibꝰ ꝓpt̾ metũ
iudeorum qui a ioͬ cobo uenerant

Expanded text:
 sciebant enim omnes, quod pater eius gentilis esset. o beate apostole Paule, qui in Petro reprehenderas simulationem, quare se subtraxisset a gentibus propter metum Iudaeorum, qui a Iacobo uenerant,
Abbreviated transcription (Latin):
ciam p̾sertim eũ in fine eiusdem
capituli quod tu rep̾hendis scͥpse¬
rim. Si cui iste ñ placet sensus qd̾
nec petrus peccasse nec ꝓcacit̾ pau¬
lus ostenditur arguisse maiorem.
debet exponere qua consequen¬
tia paulus in alto reprehendat
quod ip̃e ꝯmisit. Ex quo ostendi
me ñ ex definito id descendere
quod in grecis legeram s expressis¬
se quod legeram ut lectoris arbi¬
trio relinquerem utrũ ꝓbanda
essent. an inprobanda. Si gͥ hoc tͥ¬
ꝓ mulgare sentenciam ⁊ in ascẽsũ
tuum om̃s ep̃os trahere. Ego ĩ par¬

Expanded text:
dictasse et in fine eiusdem capituli, quod reprehendis, scripserim: Si cui iste non placet sensus, quo nec Petrus peccasse nec Paulus procaciter ostenditur arguisse maiorem, debet exponere, qua consequentia Paulus in altero reprehendat, quod ipse commisit\'. ex quo ostendi me non ex definito id defendere, quod in Graecis legeram, sed ea expressisse, quae legeram, ut . lectoris arbitrio derelinquerem, utrum probanda essent an inprobanda. Tu igitnc promulgare sententiam et in adsensum tuum omnes coepiscopos trahere; ego in par
Abbreviated transcription (Latin):
epłam misi. Pateor caritati tuie
solis scpt᷑arũ libris qui canoni¬
ci appellant᷑ didici hunc timo.¬
rem. honorẽq deferre. ut nul
lum auctorem eoꝵ scͥbendo
errasse alicuͥ firmiter credam
uideatur contrariũ ueritati: ncħ
aliud qͣm uł m̃dofũ esse codicem.
uł interp̃tem non assetutum ẽẽ
qͦd dic tum est uł minume non
intellexisse non ambigam. alios
autem ita lego ut quantalibet
sc̃trate docꝰ trina quȩ p̃polleant
ñ ideo uerum putem qͥa ipsi ita
senserunt: s qͥa mͥ uel ꝑ illos au¬
c̾ tores canonicos uel ꝓbabiu rõe.
quod au non abhorreat ꝑsuadere
ptͦituerunt. Qa si te ipsum con
sideratione uite moꝵq tuoꝵ ñ
simulate non fallaciter dixisse cre¬
do. qͣntomag equũ est me credere
apłm saulum non aliud sensisse ꝗͣ.
scripserit uͥ ait de ẜetro ⁊ Barnaba.
cum uiderem ꝙr non recte ing̾diun¬
tur ad ueritatẽ eũgłii: dixi setro
enim certus sum qͦd me scͥbendo
uel loquendo non fauat apłc. si

Expanded text:
enim — fateor caritati tuae — solis eis scripturarum libris, qui iam canonici appellantur, didici hunc timorem honoremque deferre, ut nullum eorum auctorem scribendo errasse aliquid firmissime credam uideatur contrarium ueritati, nihil aliud quam uel mendosum esse codicem uel interpretem non adsecutum esse, quod dictum est, uel me minime intellexisse non ambigam. alios autem ita lego, ut, quantalibet sanctitate doctrinaque praepolleant, non ideo uerum putem, quia ipsi ita senserunt, sed quia mihi uel per illos auctores canonicos uel probabili ratione, quod a uero non abhorreat, persuadere potuerunt. sideratione uitae ac morum tuorum non simulate, non fallaciter dixisse credo, quanto magis aequum est me credere apostolum Paulum non aliud sensisse, quam scripserit, ubi ait de Petro et Barnaba: cum uiderem, quia non recte ingrediuntur ad ueritatem euangelii, dixi Petro enim certus sim, quod me scribendo uel loquendo non fallat, si
Abbreviated transcription (Latin):
capitulo latissimum exarauit li¬
Et cum me erroris mei multos socios
hre ꝑspexeris tu u̾tatis tuȩ saltem
unũ astipulatorem ꝓferre debebiᷤ.
niti testium numero & occasione
tatem nͨ manũ audere conserere

Expanded text:
capitulo latissimum exarauit liet, cum me erroris mei multos socios habere perspexeris, tu ueritatis tuae saltem unum adstipulatorem proferre debebis. niti testium numero et occasione itatem nec manum audere conserere,
Abbreviated transcription (Latin):
ex cidistis. hoc autẽ quod dicis
non dispensatiue ut nr̃i uolue¬
re maiores: qͥd sibi uult oro te.
Aut enĩ hoc est quod ego appello
officiosum mendatiũ. ut hec di.¬
spensatio fit officiũ. uelut ho¬
neste mentiendi aut quit aliuid
sit omnino ñ uideo: nͥ forte addi¬
to noĩe dispensationis fiat ut mẽ

Expanded text:
 « Hoc autem, quod dicis non dispensative, ut nostri voluere majores, quid sibi vult, oro te? Aut enim hoc est, quod ego appello officiosum mendacium, ut haec dispensatio sit officium, velut honeste mentiendi: aut quid aliud sit, omnino non video, nisi forte, addito nomine dispensationis, fiat al.