comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Conlisio est. quotiens nouissime silla¬
bae finis. in alterius principio est ut
DE SOLOECISMO
OLOECISMUS EST ELURIMORUMUEA¬
borum interse in conueniens composi¬
tio. sicut barbarismus unuis uerbi cor¬
ruptio Uerba enim non recta lege
coniuncta. solo ecismus est. Ut si qͥsdicat
inter nobis prointernos. aut date ue¬
niam sceleratorum. prosceleratis.
Dictus autem soloecismus. acilicibus.
qui exurbe solo. quȩ nunc ponpe iopo¬
lis appellatur profecti. cum apud ali¬
os commorantes. suam &illorum lin¬
guam uitiose in consequenterq con¬
funderent: Solo ecismonomen dede¬
runt. unde &similiter loquentes solo¬
ecismos facere dicuntur. Solo ecis¬
mos autem apud po&as schema dicitur.
quotiens inuersu necessitate metri
factus inuenitur Cum autem non
inuenitur necessitas. permanet so¬
loecismiculpa Solo etismus fit dy¬
obus modis. aut ꝑpastes orationis.
aut paccidentia.. Perpastes oratio¬
nis fit. si alteram partem proaltera

Expanded text:
Conlisio est, quotiens novissimae syllaConlisio est, quotiens novissimae syllabae finis in alterius principio est, ut De soloecismis. Soloecismus est plurimorum verborum inter se inconveniens conpositio, sicut barbarismus unius verbi corruptio. Verba enim non recta lege coniuncta soloecismus est, ut si quis dicat 'inter nobis' pro 'inter nos', aut 'date veniam sceleratorum' pro 'sceleratis'. Dictus autem soloecismus a Cilicibus, qui ex urbe Soloe, quae nunc Pompeiopolis appellatur, profecti, cum apud alios commorantes suam et illorum linguam vitiose inconsequenterque confunderent, soloecismo nomen dederunt. Unde et similiter loquentes soloecismos facere dicuntur. Soloecismus autem apud poetas schema dicitur, quotiens in versu necessifactus invenitur; cum autem non invenitur necessitas, permanet soloecismi culpa. 4. Soloecismus fit duobus modis: aut per partes orationis, aut per accidentia. Per partes orationis fit, si alteram partem pro altera
Abbreviated transcription (Latin):
aut probreui longa. Pertonos. siac¬
centus in alia sillaba commutetur.
Peraspirationem siadiciatur .H. lit¬
tera ubi non debet. aut detra hatur
ubi eẽ opostet: ꝑhiatum quotiens in
pronuntiatione scinditur uersus ante¬
quam compleatur. siue quotiens uoca¬
lis uocalem sequitur. ut musae aonides:
Fit barbarismus &ꝑmeottacismos. io¬
tacismos. & lauta cismos. Meota¬
cismus est. quotiens .m. litteram uo¬
calis sequitur. ut bonum aurum. uis¬
tum amicum.: Sed hoc uitum. aut
suspensione .m. litterae aut detracti¬
one uitamus.. Iotacismus est. quo¬
tiens in uota littera duplicatur sonus.
ut troia. maia. ubi eigrum licterarum
adeo exilis erit pronuntiatio. utunum
iota. non duo sonare uideantur.
Lautacismus est si prouno .l. duo pro¬
nuntientur. uta frifaciunt. sicut col¬
loquium proconloquio. Uel quotiens
unum .L. exilius duo larguis proferimꝰ
quod contra est: Namunum larguis
duo exilius proferre debemus.

Expanded text:
aut pro brevi longa. Per tonos, si acaut pro brevi longa. Per tonos, si accentus in alia syllaba commutetur. Per aspirationem, si adiciatur H littera ubi non debet, aut detrahatur ubi esse oportet. Per hiatum, quotiens in pronuntiatione scinditur versus antequam conpleatur, sive quotiens vocalis vocalem sequitur, ut 'Musae Aonides'. Fit barbarismus et per motacismos, iotacismos et labdacismos. Motacismus est, quotiens M litteram vocalis sequitur, ut 'bonum aurum', 'iustum amicum'; sed hoc vitium aut suspensione M litterae, aut detractione vitamus. Iotacismus est, quotiens in iota littera duplicatur sonus, ut 'Troia', 'Maia'; ubi earum litterarum adeo exilis erit pronuntiatio, ut unum iota, non duo sonare videantur. Labdacismus est, si pro una L duo pronuntientur, ut Afri faciunt, sicut 'colloquium' pro 'conloquium'; vel quotiens unam L exilius, duo largius proferimus. Quod contra est; nam unum largius, duo exilius proferre debemus.
Abbreviated transcription (Latin):
DARISMUSESTUERBUM CORRUE¬
ta littera uel sono enuntiatum ut flo¬
riet. dumflorebit dicere oporteat.
sonosi promedia sillaba prima produ¬
catur. ut latebrae tenebrae. Appel¬
latus autem barbarisius ab arbaris
gentibus. dumlatine orationis inte
gritatem nescirent. Una quȩ que¬
enim gens. facta romanorum cumopib
suis: uitia quoq &uerborum &morũ
romam transmisit.: Inter barismum
autem & barba ro lexin hoc inter est
quod barbarismus in uerbo latinosit
dum corrumpitur: quando autem
barbara uerba latinis eloquus in se¬
runtur. barbarolexis dicitur.
Item quando in prosa uitium fit ser¬
monis. barbarisius uocatur. quando
inmetro. meta plasmus dicitur.
Barbarismus autemsit. scripto et
pronuntiatione Scripto quattuor
modis. siquis in uerbo litteram uel sil¬
labam. adiciat. mutet. transmutet
uelminuat: Pronuntiatione aut̃
fit intemporibus. tonis. aspiration¬
bus. & reliquis quae secuntur
Pertempora quippe fit barbarismus
sipro longa syllaba breuis ponatur.

Expanded text:
arismus est verbum corruta littera, vel sono enuntiatum: littera, ut floriet, dum florebit dicere oporteat; sono, si pro media syllaba prima producatur, ut, latebrae, tenebrae. Appellatus autem barbarismus a barbaris gentibus, dum Latinae orationis integritatem nescirent. Unaquenim gens facta Romanorum cum opibus suis vitia quoque et verborum et morum Romam transmisit. Inter barbarismum autem et barbarolexim hoc interest, quod barbarismus in verbo latino fit, dum corrumpitur; quando autem barbara verba latinis eloquiis inferuntur, barbarolexis dicitur. Item quando in prosa vitium fit sermonis, barbarismus vocatur; quando in metro, metaplasmus dicitur. Barbarismus autem fit scripto et pronuntiatione. Scripto quattuor modis: si quis in verbo litteram vel syllabam adiciat, mutet, transmutet, vel minuat. Pronuntiatione autem fit in temporibus, tonis, aspirationibus et reliquis quae sequuntur. Per tempora quippe fit barbarismus, si pro longa syllaba brevis ponatur,
Abbreviated transcription (Latin):
uenerit. & occanose intinxerit.
ꝑincognitas subterra uias uadit.
&rursus adorientem recurrit. LiI
DELUMINE LUNAE
UNAM QUIDEM PHILOSOPHI DI¬
cunt. proprium lumen habere
globiq eius unam pastem ẽẽ luci¬
fluam. aliam uero obscuram. &
paulatim seuestendo diuersas for¬
mas efficere. Alii econtra auint.
lunam non suum lumen habere.
sed solis radus inluminari. unde
&edipsin patitur. sunter ipsam
& solem umbra terrae interueniat.
Solenim illi superior est. hinc eue¬
nit ut quando subillo est. paste
superiore luceat. inferiore uero
quam habet ad terras. obscura sit.
LIII. DEFORMA LUNAE

Expanded text:
venerit et Oceano se tinxerit, venerit et Oceano se tinxerit, per incognitas sub terra vias vadit et rursus ad orientem recurrit. § 53 De lumine lunae. Lunam quidam philosophi dicunt proprium lumen habere, globique eius unam partem esse lucifluam, aliam vero obscuram, ita: et paulatim se vertendo diversas formas efficere. Alii e contra aiunt lunam non suum lumen habere, sed solis radiis inluminari. Unde et eclipsim patitur, si inter ipsam et solem umbra terrae interveniat. Sol enim illi loco superior est. Hinc evenit ut, quando sub illo est, parte superiore luceat, inferiore vero, quam habet ad terras, obscura sit. § 54 De formis lunae
Abbreviated transcription (Latin):
COLORIENS DIEM FACIT. OCCIDEN
Onoctem inducit. Nam diesẽ sol
supra terras. Noxest sol subterra.
exipso enim sunt horae. exipso dies
cum a scenderit. exipso &iam nox
cum occiderit. exipso menses & anni
numerantur. ex ipso uicissitudines
temporum fuint. Quando autẽ
ꝑmeridiem currit. uicinior terrae
est. quando uero uixta septentrio¬
nem. sublimis ad tollitur Cui
ideo ds̃ diuersos cursus instituit
loca & tempora. nedum semper in
his dem moraretur locis. cottidia¬
no ea uapore consumeret: Sed ut
demens ait. cursus diuersos accepit:
quib aeris temperies ꝓratione tem¬
porum dispensatur. & ordouicis¬
situdinum ꝑmutationumq serue¬
tur Nam dum adsuperiora con¬
scenderit. uer. temperat. ubi ad
summum uenerit. aestuos accen¬
dit calores.: Descendens rur sum
autumni temperiem reddit.
Ubi uero ad inferiorem redit circu¬
lum. exglaciali compage cadi.
rigorem nobis hiberni frigoris de¬
relinquerit.
DEITI NERE SOLIS¬
OLORIENS PERMERIDIEMITER
habet. qui post quam ad occasum

Expanded text:
ol oriens diem facit, occidens noctem inducit; nam dies est sol super terras, Ex ipso enim sunt horae, ex ipso dies, cum asccum occiderit: ex ipso menses et anni numerantur; ex ipso vicissitudines temporum fiunt. Quando autem per meridiem currit, vicinior terrae est; quando vero iuxta septentrionem, sublimis attollitur. Cui ideo Deus diversa cursus instituit loca et tempora, ne, dum semper in isdem moraretur locis, quotidianoo vapore eius consumeret; sed ut Clemens ait: 'Cursus diversos accipit, quibus aeris temperies pro ratione temporum dispensatur, et ordo vicissitudinum permutationumque servatur. Nam dum ad superiora conscenderit, ver temperat: ubi ad summum venerit, aestivos accendit calores: decedens rursus autumni temperiem reddit. Ubi vero ad inferiorem redit circulum, ex glaciali conpage caeli rigorem nobis hiberni frigoris derelinquit.' De itinere solis. Sol oriens per meridiem iter habet. Qui postquam ad occasum
Abbreviated transcription (Latin):
US OUIRITUMEST PROPRIAERO¬
manorum. quod nulli tenent nisi
quirites. idest romani. quamde
legitimis hereditatib decrediti

Expanded text:
us Quiritum est proprie Romanorum quod nulli tenent nisi quirites, id est Romani, tamquam de legitimis hereditatibus, de curati
Abbreviated transcription (Latin):
RAGMA GRAECUMEST. QUOD
latine dicitur causa. unde &
pragmatica negotia dicuntur
& actor causarum & negotiorum.
pragmaticus nuncupatur

Expanded text:
ragma Graecum est, quod Latine dicitur causa; unde et pragmata negotia dicuntur, et actor causarum et negotiorum pragmaticus nuncupatur
Abbreviated transcription (Latin):
miam notam habebit. ꝑquam con¬
templatur rationem astrorum.
& mutationes temporum. Na
sicut ait quidam medicorum cũ
ipsorum qualitatib & nostra cor¬
pora commutantur. Hinc est
quod medicina secunda philosopha
dicitur. utraq enim disciplina¬
totum hominem sibi uindicat
Nam sicut ꝑillam anima. ita per
hanc corpus curatur.¬
FINIT LIBER QUARTUS

Expanded text:
miam notam habebit, per quam conmiam notam habebit, per quam contempletur rationem astrorum, et mutationem temporum, nam sicut ait quidam medicorum, cum ipsorum qualitatibus et nostra corpora commutantur. 5. Hinc est quod medicina secunda philosophia dicitur. Utraque enim disciplinatotum sibi hominem vindicat. Nam sicut per illam anima, ita per hanc corpus curatur. LIBER QUINTUS
Abbreviated transcription (Latin):
UAERITURAQUIBUSDA
quare interceteras liberales
disciplinas medicinae
ars non contineatur. propterea
quia ille singulares continent cau¬
sas. ista uero omnium. Nam &
grammaticam medicus scire iube¬
tur. ut intellegere uel exponere
possit quael egit .: Similiter &
rethoricam. utueracib argumen¬
tis ualeat diffinire quaetractat .:
Net non &dia lecticam propter
infirmitatum causas. ratione ad¬
hibita ꝑscrutandas. atq curandas.
Sic & arithm&icam propter nume¬
rum horarum in accessionib. & ꝑ¬
iodis dierum.. Non aliter & geo¬
m&ricam. propter qualitates re¬
gionum & locorum situs in quib
doccat. quidquemq: obseruare
oposteat. Porro musica in cogni¬
ta illi nonerit. Nam multa sunt
quacin aegris hominib: ꝑhancdis¬
ciplinam facta leguntur.. Sicut
dedauid legitur. qui absp̃ũ in¬
mundo saulem. astemodulations
eripuit.. Asdepiades quoq me¬
dicus. freniticum quendam per
simphoniam pristine sanitati re¬
stituit.. Postremum & astrono¬

Expanded text:
uaeritur a quibusdam quare inter ceteras liberales disciplinas Medicinae ars non contineatur. Proptquia illae singulares continent causas, ista vero omnium. Nam et grammaticam medicus scire jubetur, ut intelligere vel exponere possit quae legit. 2. Similiter et rhetoricam, ut veracibus argumentis valeat definire quae tractat. Nec non et dialecticam propter infirmitatum causas ratione adhibita perscrutandas atque curandas. Sic et arithmeticam propter numerum horarum in accessionibus et periodis dierum. 3. Non aliter et geometriam propter qualitates regionum et locorum situs in quibus doceat quid quis observare debeat. Porro musica incognita illi non erit, nam multa sunt quae in aegris hominibus 189 per hanc disciplinam facta leguntur, sicut de David legitur, quia a spiritu immundo Saulem arte modulationis eripuit. Asclepiades quoque medicus phreneticum quemdam per symphoniam pristinae sanitati restituit. 4. Postremo et astrono
Abbreviated transcription (Latin):
libii. qui quondam putti uo¬
cabantur. Ces loim. a quo
Nosmodo corruptae palestinos
uocamus. Ca&erae sex gentes
ignotaesunt. quaeabello a & hi¬
opico subuersae. usq ad obliui¬
onem pr&eritorum nominum
ꝑuenerunt.⁊
ILII CHANAAN UNDECIM EXQUO
chanancorum decem gentes
quorum terram his expulsis.
iudaci possederunt: Quorum
primogenitus sidon. a quosi¬
dones.: Unde &urbs corum
infenice sidon uocatur.
Secundus. eth. a quo &hoi. Ter¬
tius iebusa cus. a quo iebusci.
quorum fuit hierusalem .:
Quastus amoritus. a quo a¬
morrti. Quintus gerscus.
a quo gersei: Sextus cucus a
quo cuei. ipsi sunt gabaonite
aciuitate gabaon. qui supplices
uenerunt ad iuñ. Septimus
a raceus. qui arcas condidit op¬
pidum. contra tripolim in ra¬
dicibus libani situm. Octa¬
uus. a seneus. a quo a senei.
Nonus aradius. aquo aradus
qui aradum insulam possede¬
runt. angusto fr&u a fenicisli¬
tore separatam. Decimus a¬
marcus. a quosiriae nobilis ci¬

Expanded text:
Libyi, qui quondam Phuthaei voLibyi, qui quondam Phuthaei vocabantur. Casloim, a quo nos modo corrupte Palaestinos vocamus. Ceterae sex gentes ignotae sunt, quia bello Aethiopico subversae usque ad oblivionem praeteritorum nominum pervenerunt. Filii Chanaam undecim, ex quo Chananaeorum decem gentes, quorum terram his expulsis Iudaei possiderunt. Quorum primogenitus Sidon, a quo Sidones. Unde et urbs eorum in Phoenice Sidon vocatur. Secundus Cheth, a quo Chetaei. Tertius Iebus, a quo Iebusaei, quorum fuit Hierusalem. Quartus Amorrhaeus, a quo Amorrhaei. Quintus Gergesaeus, a quo Gergesaei. Sextus Hevaeus, a quo Hevaei. Ipsi sunt Gabaonitae, a civitate Gabaon, qui supplices venerunt ad Iesum. Septimus Aracaeus, qui Arcas condidit oppidum contra Tripolim in radicibus Libani situm. Octavus Sinaeus, a quo Sinaei. Nonus Aradius, a quo Aradii sunt, qui Aradum insulam possiderunt angusto fretu a Phoenicis litore separatam. Decimus Samareus, a quo Syriae nobilis ci
Abbreviated transcription (Latin):
ad foenices.
II LII CHAM QUATUOR .EX
quibus ostacsunt gentes hȩ
Chus. a quo ahiopesꝓgeniti.
Mesraim. a quo a egrpt per¬
hibentur exosti: Futh. a quo
libii. Vnde &mauritaniae
fluuius usq inp̃sens futhdici¬
tur. omnisq circa cum regio
futensis Chanaan a quo a fri
& fenices. & chananeorum decẽ
gentes.:
TEM EXNEPOTIBUS CUAMFILII¬
Ichus nepotes cham : sex filii
chus : Saba &eiula. sabatha
rema. saba. cuza. Saba aquo
progeniti &a ppellati saba
dequibus uirgilius. solis est
inpaste remouioris africae
eremo coherentes.. Sabatha.
a quo sabatheni. quinunc asta¬
bari nominantur.: Rema
uero & saba & cuza. paulatim
antiqua uocabula ꝑdiderunt.¬
& quaenunc au&cribus habe¬
ant ignorantur.
SILIIREMA. SABAETDADAN ⁊
Hic saba ꝑsinlitteram scribit᷑
inhebrȩo. ille autem super saba
ꝑsa mech. a quo appellatos sabȩos
Interp̃tatus autem nunc saba
arabia.: Dadan. a quogens est
axhiopiae in occidantali plaga.
ILII MESRAIM. LABIN AQUIBUS

Expanded text:
ad Phoenices. ad Phoenices. Filii Cham quattuor, ex quibus ortae sunt gentes haec: Chus, a quo Aethiopes progeniti; Mesraim, a quo Aegyptii perhibentur exorti. Phut, a quo Libyi. Unde et Mauretaniae fluvius usque in praesens Phut dicitur, omnisque circa eum regio Phuthensis. Chanaam, a quo Afri et Phoenices et Chananaeorum decem gentes. Item ex nepotibus Cham filii Chus, nepotes Cham sex. Filii Chus: Saba et Hevila, Sabatha, Rhegma, Seba, Cuza. Saba, a quo progeniti et appellati Sabaei, de quibus Virgilius: . . . Solis est in parte remotioris Africae, eremo coha quo Sabatheni, qui nunc Astabari nominantur. Rhegma vero et Seba et Cuza paulatim antiqua vocabula perdiderunt, et quae nunc a veteribus habeant ignorantur. Filii Rhegma, Saba et Dadan. Hic Saba per Sin litteram scribitur in Hebraeo; ille autem superior Saba per Samech, a quo appellatos Sabaeos: interpretatur autem nunc Saba Arabia. Dadan, a quo gens est Aethiopiae in occidentali plaga. Filii Mesraim Labaim, a quo
Abbreviated transcription (Latin):
gens chaldeorum exosta est.
Quastus ludi. aquoludu
Quintus aram. a quosiri quo¬
rum m&ropolis fuit damascus.
ILII ARAM. NEPOTES SEMIIIIUS
conitidis conditor . quiinter
palestinam &coelesrriam
tenuit principatum. Vnde
fuit iob secundum quod scrip
Secundus. ul. a quo ermenu.
Testius g&her. a quo carmeni
siue carae.. Quastus mesa
a quosunthi quiuocantus
meones.
OSTERITAS ARFAXATII
filusem. Ebernepos arfaxath
a quo ebrei: Cectanfilius
heber. a quo indorum osta ẽgens
Sale filius gectan. a quobactria¬
ni.. Licet eos alu schitarum
exules suspicentur Ismahel
filius abraham a quo ismahli¬
te qui nunc corrupt̃o nomine
saraceni. quasi a sara &aggar¬
reni abagar. Nabeth filius
ismahel a quonabathei qui ab
cufrata marerubrum in habi¬
tabant. Moab & ammonfi¬
lu loth. aquibus moabitae
& ammanite. Edom filius esau.
aquoidumei. Haesunt aũt
gentes qua edesem stirpe de¬
scendunt. possidentes terrã
meridianam. ab ostu solisusq

Expanded text:
gens Chaldaeorum exorta est: gens Chaldaeorum exorta est: quartus Ludi, a quo Lydii: quintus Aram, a quo Syri, quorum metropolis fuit Damascus. Filii Aram, nepotes Sem, quattconitidis conditor, qui inter Palaestinam et Coelesyriam tenuit principatum, unde fuit Iob, secundum quod scriptrra Hus': secundus Ul, a quo Armenii: tertius Gether, a quo Acarnanii sive Curiae: quartus Mes, a quo sunt hi qui vocantur Maeones. Posteritas Arphaxat filii Sem; Heber nepos Arphaxat, a quo Hebraei; Iectam filius Heber, a quo Indorum orta est gens; Sale filius Iectam, a quo Bactriani, licet eos alii Scytharum exules suspicantur. Ismael filius Abraham, a quo Ismaelitae, qui nunc corrupto nomine Saraceni, quasi a Sarra, et Agareni ab Agar. Nabaioth filius Ismael, a quo Nabathei, qui ab Euphrata in mare Rubrum inhabitant. Moab et Ammon filii Loth, a quo Moabitae et Ammonitae. Edom filius Esau, a quo Idumaei. Haec sunt gentes quae de Sem stirpe descendunt, possidentes terram meridianam ab ortu solis usque
Abbreviated transcription (Latin):
Silinguis hominum loquar
& angelorum. Ubi quęritus
qualingua angli loquantur
Non quod angdorum aliquae
linguaesint. sed hoc perex ag¬
gerationem dicitur.
TEM QUAERITUR QUALINCUA
infuturo homines loquantur.
Nus quamrepperitur. Nam di
bunt. Ideo autem prius delin¬
guis acdeinde degentib posui¬
mus. quia exlinguis gentes.
non exgentibus linguae ex¬
ostae sunt. ⁊¬
DEGENTI UM UOCABULIS
ENSEST MULTITUDO ABUNO
Iprincipio osta. sue abalia
natione. secundum propriam
collectionem distinctam. ut gre¬
ciȩ. asiae. Hinc & gentilitas di¬
citur. Cens autem appellata
propter generationes familia¬
rum. idest agignendo. sicut
natio anascendo.⁊ Centes aũt
aquibus diuisa est terra.
unt septuaginta tres. uel poti¬
eẽ cȩperunt. quȩq crescendo pro¬
uincias &insulas impleuerunt.
ILII SEMQUINU. SINGI LARI¬
ter gentes singulas prooreaue¬
runt.  Quorum primus elam.
a quo d amitae. principes per¬
sidis.: Secundus assur a quo
assrriorum pululauit imperi¬
um Testius arfaxatha quo

Expanded text:
Si linguis hominum loquar et angelorum.' Ubi quaeritur qua lingua angeli loquantur; non quod angelorum aliquae linguae sint, sed hoc per exaggerationem dicitur. Item quaeritur qua lingua in futurum homines loquantur: nusquam reperitur. Nam dicbunt.' Ideo autem prius de linguis, ac deinde de gentibus posuimus, quia ex linguis gentes, non ex gentibus linguae exortae sunt. gentium vocabulis. Gens est multitudo ab uno principio orta, sive ab alia natione secundum propriam collectionem distincta, ut Graeciae, Asiae. Hinc et gentilitas dicitur. Gens autem appellata propter generationes familiarum, id est a gignendo, sicut natio a nascendo. Gentes autem a quibus divisa est terra, unt septuaginta tres, vel potiesse coeperunt, quaeque crescendo provincias et insulas inpleverunt. Filii Sem quinque singulariter gentes singulas procreaverunt. Quorum primus Elam, a quo Elamitae principes Persidis: secundus Assur, a quo Assyriorum pullulavit imperium: tertius Arphaxat, a quo
Abbreviated transcription (Latin):
terram indagabili ratione ꝓcurrit.¬
Porro actualis diitur. quaeres pro¬
positasoperationib suis explicat.
cuius pastes sunt tres.. Moralis. dis¬
pensatiua. &ciuilis Moralis di¬
citur ꝑquam mos uiuendi honestus
app&itur. &instituta aduistutẽ
tendentia preparantur.. Dispen¬
satiua dicitur. cum domesticarum
rorum sapienter ordo disponitur.
Ciuilis dicitur. perquam totius
cuatis utilitas administratur.
DEISAGOSIS PORFIRII

Expanded text:
terram indagabili ratione terram indagabili ratione Porro actualis dicitur, quae res propositas operationibus suis explicat. Cuius partes sunt tres, moralis, dispensativa et civilis. Moralis dicitur, per quam mos vivendi honestus adpetitur, et instituta ad virtutem tendentia praeparantur. Dispensativa dicitur, cum domesticarum rerum sapienter ordo disponitur. Civilis dicitur, per quam totius civitatis utilitas administratur. De isagogis porphyrii
Abbreviated transcription (Latin):
in quibus a creatore definitum est. ni¬
si foste cum uoluntate dĩ aliqõ mira¬
culum prouenire monstratur Duu¬
nalis dicitur. quando aut ineffabilẽ
naturam dĩ. aut spiritales creaturas
exaliqua paste. prostindissima qua¬
litate disserimus. Doctrinalis di¬
citur scientia qua e abstractam conside¬
rat quantitatem. Abstracta enim quan¬
titas dicitur. quamintellectu amate¬
ria separantes. uelab aliis acidentib
ut est par. in par. uel ab huuiscemodi
in sola ratiotinatione tractamus.¬
Cuius species sunt quatuor.. Anith¬
m&aca. geometrica. musica. astrono¬
mica. Arithmetica est disciplina.
quantitatis numerabilis secundum se
Ceomarica est disciplina. magnitu¬
dinis in mobilis & formarum. Musi¬
ca est disciplina. quaed enumeris loqͥt᷑
quiadaliquid sunt. his qui inueniun¬
tur insonis. Astrononnia est disci¬
plina quaecursus caed estium siderũ.¬
& figuras contemplatur omnes. & ha¬
bitudines stellarum circase. &cuta

Expanded text:
in quibus a creatore definitum est, niin quibus a creatore definitum est, nisi forte cum voluntate Dei aliquod miraculum provenire monstratur. Divinalis dicitur, quando aut ineffabilem naturam Dei, aut spiritales creaturas ex aliqua parte, profundissima qualitate disserimus. Doctrinalis dicitur scientiarat quantitatem. « Abstracta » enim « quantitas dicitur, quam intellectu a materia separantes, vel ab aliis accidentibus, ut est, par, impar, et hujusmodi, in sola ratiocinatione tractamusCuius species sunt quattuor: Arithmetica, Geometrica, Musica, Astronomia. Arithmetica est disciplina quantitatis numerabilis secundum se. Geometrica est disciplina magnitudinis inmobilis et formarum. Musica est disciplina quae de numeris loquitur qui ad aliquid sunt, his qui inveniuntur in sonis. Astronomia est disciplinaquae figuras contemplatur omnes, et habitudines stellarum circa se et circa
Abbreviated transcription (Latin):
nit xp̃ianis. qui sđi ambitione cal¬
cata. conuersatione disciplinabili.
similitudine futurae patriae ui¬
uunt. Philosophia diuiditur
induas pastes.. Prima in inspecta¬
tiuam. secunda in actualem.: Alu
definierunt philosophiae rationẽ
induab: consistere pastib. quartim
prima inspectatiua est. secunda ac¬
tualis. Inspectatiua. diuiditur
intrib modis. idest prima innatu¬
ralem. secunda indoctrinalem
diuiditur inquatuor. idest prima
in ariht meticam. secunda musicam.
testia geometricam. quasta astrono¬
miam. Actualis diuiditur int̾rib.
idest prima inmoralem. secunda dis¬
pensatiuam. testia ciuilem. Inspec¬
tatiua dicitur. qua suꝑ gressi uisibi¬
lia. dediuinis aliquid & cadestib
contemplamur. eaqmente solum¬
modo inspicimus. quo corporeum suꝑ¬
grediuntur obtutum.. Naturalis
dicitur. ubi unuis ciuusqreinatura
discutitur. quia nihilagitur inuita.
sedunum quooq hisusib deputatur.

Expanded text:
nit Christianis qui, saeculi ambitione calnit Christianis qui, saeculi ambitione calcata, conversatione disciplinabili, similitudine futurae patriae vivunt. Philosophia dividitur in duas partes: prima inspectiva; secunda actualis. Alii definierunt Philosophiae rationem in duabus consistere partibus, quarum prima inspectiva est, secunda actualis. Inspectiva dividitur in tribus modis, id est prima in naturalem; secunda in doctrinalem; dividitur in quattuor, id est, prima in Arithmeticam, secunda Musicam, tertia Geometriam, quarta Astronomiam. Actualis dividitur in tribus, id est, prima in moralem, secunda dispensativam, tertia civilem. Inspectiva dicitur, qua supergressi visibilia, de divinis aliquid et caelestibus contemplamur, eaque mente solummodo inspicimus, quoniam corporeum supergrediuntur obtutum. Naturalis dicitur, ubi uniuscuiusque rei natura discutitur, quia nihil generatur in vita: sed unumquodque his usibus deputatur,
Abbreviated transcription (Latin):
quarecte iudicando sua ciq distri¬
buuntur. Logicam. quaeratio¬
nalis uocatur. plato subiunxit.
perquam discussis rerum morumq
causis uim earum rationabiliter
perscrutatus est. diuidens cam indi¬
alecticam &r&horicam. Dicta aũt
logica. idest rationalis.. Logos eñ
apud grecos. & sermonem significat
&rationem. In his quippe tribus
gencrib: philosophiae. &iam elo¬
quia diuina consistunt. Nam
aut denatura disputari solent ut
ingenesi &ecdesi asten. Aut demo¬
rib. ut in prouerbus. &in omnibus
sparsim libris. Aut delogica. pro
qua nostri theologicam sibi uindi¬
cant. utincantico canticorum. &
euangelus. Item aliqui doctorum
philosophiam in nomine & pastib
sius. ita definierunt.. Philosopha
est diuinarum humanarumq rerum.
in quantum homini possibile est pro¬
babilis scientia. Aliter philosopha
est ars astium. & disciplina discipli¬
narum. Nursum philosophia est
meditatiomostis. quod magis conue¬

Expanded text:
qua recte iudicando sua cuique distriqua recte iudicando sua cuique distribuunt. Logicam, quae rationalis vocatur, Plato subiunxit, per quam, discussis rerum morumque causis, vim earum rationabiliter perscrutatus est, dividens eam in Dialecticam et Rhetoricam. Dicta autem Logica, id est rationalis. Λόγος enim apud Graecos et sermonem significat et rationem. In his quippe tribus generibus Philosophiae etiam eloquia divina consistunt. Nam aut de natura disputare solent, ut in Genesi et in Ecclesiaste: aut de moribus, ut in Proverbiis et in omnibus sparsim libris: aut de Logica, pro qua nostri Theoreticam sibi vindicant, ut in Cantico canticorum, et Evangeliis. Item aliqui doctorum Philosophiam in nomine et partibus suis ita definierunt: Philosophia est divinarum humanarumque rerum, in quantum homini possibile est, probabilis scientia. Aliter: Philosophia est ars artium et disciplina disciplinarum. Rursus: Philosophia est meditatio mortis, quod magis conve
Abbreviated transcription (Latin):
lo logica appellatur. inqua disputa¬
tur que madmodum inrerum causis
uel uita emorib ueritas ipsa quȩ ratur
Inphrsica igitur. causa quaerendi.
In ethica. ordouiuendi. In logica.
ratio intellegendi uersatur: Physi¬
cam apud grecos primus ꝑscrutatus
est. talesmilesius . unus exseptemillis
sapientib. Hic enim ante alios
cadi causas atq uim rerum natura¬
lium contemplata ratione suspexit.
Quam post modum plato inquatuor
diffinitiones distribuit. id est. arith¬
meticam. geometricam. musicam. astro¬
nomiam: Ethicam socrates primus
ad corrigendos componendosq mo¬
res instituit . atq omne studium eius
adbene uiuendi disputationem ꝑduxit
diuidens eam inquatuor uistutibus
animae. idest. prudentiam. iustitiã.
fostitudinem. temperantiam.. Pru¬
dentia est. in rebus qua discernuntur
abonis mala . Fostitudo. qua ad¬
uersa. a equanimiter tolerantur:
Temperantia. qualibido concupis¬
centiaq rerum frenatur.. Iustitia.

Expanded text:
lo Logica appellatur, in qua disputalo Logica appellatur, in qua disputatur quemadmodum in rerum causis vel vitae moribus veritas ipsa quaeratur. In Physica igitur causa quaerendi, in Ethica ordo vivendi, in Logica ratio intellegendi versatur. Physicam apud Graecos primus perscrutatus est Thales Milesius, unus ex septem illis sapientibus. Hic enim ante alios caeli causas atque vim rerum naturalium contemplata ratione suspexit, quam postmodum Plato in quattuor definitiones distribuit, id est Arithmeticam, Geometricam, Musicam, Astronomiam. Ethicam Socrates primus ad corrigendos conponendosque mores instituit, atque omne studium eius ad bene vivendi disputationem perduxit, dividens eam in quattuor virtutibus animae, id est prudentiam, iustitiam, fortitudinem, temperantiam. Prudentia est in rebus, qua discernuntur a bonis mala. Fortitudo, qua adversa aequanimiter tolerantur. Temperantia, qua libido concupiscentiaque rerum frenatur. Iustitia,
Abbreviated transcription (Latin):
NYLOSOPHIAEST RERUMAU¬
manarum diuinarumq cognitio.
cumstudio bene uiuendi coniuncta.
haec duabus exrebus constare tudetur
scientia &opinatione. Scientia est
cumres aliqua cestaratione ꝓcipitur:
Opinatio autem cum adhuc incefta
res latet. &nulla ratione firma uide¬
tur. ut puta. solutrumne tantus. quan¬
tus uidetur . anmaior sit. quam om̃s
terra: Item luna globosa sit ancon¬
caua. & stellȩ utrumne adhereant
cȩlo anpaerem libero cursu ferantur.:
Cadum ipsum qua magnitudine.
qua materia constet. utrum qui &um
sit &immobile . an in credibili celert¬
Quanta sit terrȩ
crassitudo. autinquib fundamentis
librata & suspensa ꝑmaneat. Ipsum
autem nomen latine inter praetatum
amorem sapientiae profitetur.
pientiam dicunt.: Phylosophiae
species tripestita est. una naturalis
qua egrece physica appellatur.
inqua denaturae in quisitione disse¬
ritur:. Altera moralis. quae grece
&hica dicitur. inqua demorib agit᷑.
Testia rationalis. quae grecouocabu¬

Expanded text:
losophia est rerum humanarum divinarumque cognitio cum studio bene vivendi coniuncta. Haec duabus ex rebus constare videtur, scientia et opinatione. Scientia est, cum res aliqua certa ratione percipitur; opinatio autem, cum adhuc incerta res latet et nulla ratione firma videtur, utputa sol utrumne tantus quantus videtur, an maior sit quam omnis terra: item luna globosa sit an concava, et stellae utrumne adhaereant caelo, an per aerem libero cursu ferantur: caelum ipsum qua magnitudine, qua materia constat: utrum quietum sit et inmobile, an incredibili celerinta sit terrae crassitudo, aut quibus fundamentis librata et suspensa permaneat. Ipsud autem nomen Latine interpretatum amorem sapientiae profitetur. pientiam dicunt. Philosophiae species tripertita est: una naturalis, quae Graece Physica appellatur, in qua de naturae inquisitione disseritur: altera moralis, quae Graece Ethica dicitur, in qua de moribus agitur: tertia rationalis, quae Graeco vocabu
Abbreviated transcription (Latin):
IDERA AUT FERUNTUR AUT
mouentur. Peruntur. quaecęlo
fixę sunt & cum celo uoluuntur.
Mouentur uero quaed am sicut pla¬
nete. idest erraticae. quaccur sus
suosuagos. cestatamen definitio¬
ne conficiunt.
DEUARIO CURSUSTELLARI

Expanded text:
idera aut feruntur, aut moventur. Feruntur, quae caelo fixa sunt et cum caelo volvuntur. Moventur vero quaedam sicut planetae, id est erraticae, quae cursus suos vagos certa tamen definitione conficiunt. De vario cursu stellar
Abbreviated transcription (Latin):
ribus enim simul rebus locuntur.
Sedabilla lance. quaediuersis
frugum ul pomorum generib
ad templa gentilium solebant
deferri. aut a satisis nomen trac¬
tum. qui inulta habent. ea quȩ
punolentiam dicuntur.
Quidam autem poetae theologi
dicti sunt. quõ dedus carmina
faciebant. Officium autem
po&ae in eo est. utea quae ue¬
re gesta sunt. in alias species
obliquis figurationibus cum
decore aliquo conuersa. trans¬
ducant. Unde & lucanus ideo
innumero po&arum non poni¬
tur. quia uidetur histortas
composuisse non poema. Apuo
po&as autem tres caracteres ee
dicendi. unum in quo tantum
po&a loquitur. ut est in libris
uirgilii gcorgicorum. Alium
dragmaticum. in quonus quam
po&a loquitur. ut est in come¬
dus. &tragoedis. Testium mix¬
tum ut est ineneide. Nam po&a
illic & introductȩ personae lo¬
quuntur

Expanded text:
ribus enim simul rebus loquuntur; ribus enim simul rebus loquuntur; seu ab illa lance quae diversis frugum vel pomorum generibus ad templa gentilium solebat deferri; aut a satyris nomen tractum, qui inulta habent ea quae per vinolentiam dicuntur. Quidam autem poetae Theologici dicti sunt, quoniam de diis carmina faciebant. Officium autem poetae in eo est ut ea, quae vere gesta sunt, in alias species obliquis figurationibus cum decore aliquo conversa transducant. Unde et Lucanus ideo in numero poetarum non ponitur, quia videtur historias conposuisse, non poema. Apud poetas autem tres characteres esse dicendi: unum, in quo tantum poeta loquitur, ut est in libris Vergilii Georgicorum: alium dramaticum, in quo poeta nunquam loquitur; ut est in comediis et tragediis. Tertium mixtum, ut est in eneide. Nam poeta illic et introducte persone loquuntur
Abbreviated transcription (Latin):
norem adepti sunt. & excellen¬
tes in argumentis fabularum
adueritatis imaginem fictis
Comedi appellati. siue alo co
.quia circumpagos agebant
quos greci comas uocant. siue
a commes satione. Solebant
enim post crbum. homines ad eos
audiendos uenire.. Sed comio
priuatorum hominum praedi¬
cant acta tragici uero respu¬
blicas & regum hystorias
Item tragicorum argumenta.
exrebus luctuosis sunt. comi¬
corum exrebus lactis Duo s̃
autem genera comicorum. id
est uettres & noui. Uettres.
qui &ioco ridiculares extite¬
runt. ut plautus. actius. teren¬
tius. Noui qui & satirio.
equibus generaliter. uitia car¬
puntur. ut flactius. persius.
uiuenalis. uel alii. Hi enim
uniuersorum delicta corri¬
piunt. Nec uitabatur cis
pessimum quemq describere.
nec cuilibet peccata moresq
reprehendere. Unde &nudi
pinguntur. eo quod percos
uitia singula denudentur.
Satirici autemdicti. siue q̃o
pleni sint omni facundia. siue
a saturitate &copia.. De plu¬

Expanded text:
norem adepti sunt, excellennorem adepti sunt, excellentes in argumentis fabularum ad veritatis imaginem fictis. Comoedi appellati sive a loco, quia circum pagos agebant, quos Graeci κώμας vocant, sive a comisatione. Solebant enim post cibum homines ad eos audiendos venire. Sed comici privatorum hominum praedicant acta; tragici vero res publicas et regum historias. Item tragicorum argumenta ex rebus luctuosis sunt: comicorum ex rebus laetis. Duo sunt autem genera comicorum, id est, veteres et novi. Veteres, qui et ioco ridiculares extiterunt, ut Plautus, Accius, Terentius. Novi, qui et Satirici, a quibus generaliter vitia carpuntur, ut Flaccus, Persius, Iuvenalis vel alii. Hi enim universorum delicta corripiunt, nec vitabatur eis pessimum quemque describere, nec cuilibet peccata moresque reprehendere. Unde et nudi pinguntur, eo quod per eos vitia singula denudentur. Saturici autem dicti, sive quod pleni sint omni facundia, sive a saturitate et copia: de plu
Abbreviated transcription (Latin):
OETAE UNDESINT DICTI.
sicut ait tranquillus.
Cumprimum homines exuta
feritate rationem uitae habe¬
re coepissent. seq ac deos suos
nosse: cultum modicum ac ser¬
monem necessarim. conmenti
sibi utrisq magnificentiam ad
religionem deorum suorum ex¬
cogitauerunt. Igitur uttem¬
pla illis domibus pulchriora.
& simulacra corporibus ampli¬
ora faciebant. Ita doquio &iam
quasi angustiore. honorandos
putauerunt. laudesq eorum.
&uerbis inlustriorib &iocundi¬
oribus numeris extulerunt.
Id genus quia forma quadam
efficitur qua epo&es dicitus
Poema uocitatum est. eiusq fic
est flectendis. hoc est modu¬
landis . & proinde po&ac. la¬
tine uates.. Olimscribta eorũ
uaticinia dicebantur. quod ui
quadam & quasi uesania in
scribendo commouerentur
ud quod modis uerba connec¬
terent. Uigere antiquis pro
furorem diuini codem erant
&lira dicta. Tra goedi dicti
quod initio canentibus. prac¬
mium erat ircus. quem grecitra
tauit obircum. Iam dehinc
sequentes. tragii. multum ho¬

Expanded text:
oetae unde sint dicti, sic ait Tranquillus: « Cum primum homines, exuta feritate, rationem vitae habere coepissent, seque ac Deos suos nosse, cultum modicum ac sermonem necessarium commenti sibi utriusque magnificentiam ad religionem deorum suorum excogitaverunt. 2. Igitur, ut templa illis domibus pulchriora, et simulacra corporibus ampliora faciebant, ita eloquio, etiam quasi augustiore honorandos putaverunt, laudesque eorum, et verbis illustrioribus, et jucundioribus numeris extulerunt. » Id genus, quia forma quadam efficitur, quae poesis dicitur, poema vocitatum est, ejusque fictest, flectendis, hoc est, modulandis; et proinde poetae Latine vates olim, et scripta eorum vaticinia dicebantur, quod vi quadam et quasi vesania in scribendo commoverentur, vel quod modis verba connecterent; viere enim antiquis pro furorem divini eodem erant et lyra dicta. Tragoedi dicti, quod initio canentibus praemium erat hircus, quem Graeci τρtavit ob hircum. Iam dehinc sequentes tragici multum ho
Abbreviated transcription (Latin):
CLIPSIN SOLISEST QUOTIENS
lunatricesima ad eandem linẽa
qua sol uehitur. ꝑuenit. eiq se
obiciens solemobscurat. Namde¬
ficere nobis soluidetur. dumilli or¬
bis lunae opponitur
DEECLIPSIN LUNAE

Expanded text:
clipsis solis est, quotiens luna trigesima ad eandem lineam, qua sol vehitur, pervenit, eique se obiiciens solem obscurat. Nam deficere nobis sol videtur, dum illi orbis lunae opponitur. § 59 De eclipsi lunae
Abbreviated transcription (Latin):
formem constat cẽ naturam. Pn¬
ma estarmonica qua e exuocum can¬
tib constat. Secunda organica
quacexflatõ consistit. Tertia rith¬
mica qua ein pulsu digitorum. nu¬
meros recipit. Nam aut uoce edi¬
tur sonus. sicut ꝑfauces. aut flatu.
sicut ꝑtubam. uel tibiam. aut pul¬
su. sicut ꝑ cẏtharam. aut ꝑ quod li¬
bet aliud: quod pertutiendo cano¬
rum est
DE PRIMADIUISIONEMUSI

Expanded text:
formem constat esse naturam. Prima est harmonica, quae extibus constat. Secunda organica, quae ex flatu consistit. Tertia rhythmica, quae pulsu digitorum numeros recipit. 2. Nam aut voce editur sonus, sicut per fauces; aut flatu, sicut per tubam, vel tibiam; aut pulsu, sicut per cytharam; aut per quodlibet aliud, quod percutiendo canorum est. De prima divisione musi
Abbreviated transcription (Latin):
tris Trocos enim grece rota dicit᷑.
Iambus dictus est. eo quodiamborĩ
greci detrahere dixerunt: huius¬
modi erim carmine om̃s inuentiones
uel detractiones implere poetae
sunt soliti. Dictum autem nomen
abco quod ueluti uenenum quodã¬
modo maledicti aut liuoris infundat.
Tribrachis qui &corius appellatur
Dictus tribrachis. quia sit extribus
breuib: Molosus dictus a saltatio¬
ne molosorum quam exertuerunt

Expanded text:
tris. Τροχός enim Graece rota dicitur. tris. Τροχός enim Graece rota dicitur. Iambus dictus est eo, quod ἰαμβόζειν Graeci detrahere dixerunt. Huiusmodi enim carmine omnes invectiones vel detractiones inplere poetae sunt soliti. Dictum autem nomen ab eo, quod veluti venenum quodammodo maledicti aut livoris infundat. Tribrachys qui et chorius appellatur, dictus tribrachys, quia sit ex tribus brevibus. Molossus dictus a saltatione Molossorum, quam exercuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
EDES SUNT QUICERTIS SULLABA¬
rum temporibus insistunt nec ale¬
gitimo spatio umquam recedunt.⁊
Pedes dicti eo quod ꝑipsos m&ra
ambulent. Nam sicut nos pedibus
incedimus. ita metra qua si pedibus
gradiuntur.. Pedes autem om̃s
centum uiginti quattuor sunt
Dissillabi quatuor. Trissillabi octo
T&ra sillabi sedecim. Penta sillabi tri¬
ginta duo. Exa sillabi sexaginta
quattuor : Vsq ad quattuor autẽ
sillabas dicuntur pedes. Reliqui
sintrgiae uocantur. Ipsi autem
pedes. habent speciales causas nomi¬
num quare ita uocentur.. Pirrichi¬
us dictus ẽ quia hic assiduae uel in
cestamine. uel in ludo puerili saepi¬
us frequentabatur. Spondeus di¬
citur. quia tractim sonat. Nam
spondeus tractus quidam dicitur
idest sonus qui fundebatur circa
aures sacrificantium. Unde & hi
quitibias canebant insacris gentiliũ
spondeales nominabantur: Troche¬
us uero ab eo dictus est. quod celerẽ
conuersionem faciat cantilenae.
& quasi rota uel ociter currat in me¬

Expanded text:
edes sunt, qui certis syllabarum temporibus insistunt, nec a legitimo spatio umquam recedunt. Pedes dicti eo, quod per ipsos metra ambulent. Nam sicut nos pedibus incedimus, ita metra quasi pedibus gradiuntur. Pedes autem omnes centum viginti quattuor sunt: disyllabi quattuor, trisyllabi octo, tetrasyllabi sedecim, pentasyllabi triginta duo, hexasyllabi sexaginta quattuor. Usque ad quattuor autem syllabas pedes dicuntur, reliqui syzygiae vocantur. Ipsi autem pedes habent speciales causas nominum, quare ita vocentur. Pyrrichius dictus est, quia hic assidue vel in certamine, vel in ludo puerili saepius frequentabatur. Spondeus dicitur quia tractim sonat. Nam spondeus tractus quidam dicitur, id est sonus, qui fundebatur circa aures sacrificantum. Unde et hi, qui tibias canebant in sacris gentilium, spondiales nominabantur. Trochaeus vero ab eo dictus est, quod celerem conversionem faciat cantilenae, et quasi rota velociter currat in me
Abbreviated transcription (Latin):
Quihos ergo diligit. faciat quȩ contra
naturam sunt idest uingat uulpes.
& mulgeat hircos Omoeosis est quȩ
latine interpra &atur similitudo.
perquamminus notȩre. persimilitu¬
dinem eius. quȩ magis nota est. pandi¬
tur demonstratio.. Huius species sunt
tres. icon. parabole para digma.
idest imago comparatio. exemplum
Icon est imago cumfiguram rei exsimi¬
li genere conamur exprimere ut per
litudo despecie cuius ꝑsona inducit᷑.
Parabolae comparatio ex dissimilib
uisus leo comminus hostem consedit.
non ex suo sed exalio genere similitudi¬
nem faciens Para digma uero est
exemplum dicti uel facti alicuius aut
exsimili. aut ex dissimili genere conue¬
niens. eius quam proponimus rei. utita
tam fortiter perut apud ipponem scipio.
quam utiq cato .: Similitudo autem
tribus modis sit. a pari. amaiore. ami
cum sa epe cohosta est seditio. Amaiore
us treicia fretus cithara fidibusq cano¬

Expanded text:
Qui hos ergo diligit, faciat quae contra Qui hos ergo diligit, faciat quae contra naturam sunt, id est, jungat vulpes, et mulgeat hircos. 31. Homoeosis est quae Latine interpretatur similitudo; per quam minus notae rei per similitudinem ejus quae magis nota est panditur demonstratio. Hujus species sunt tres; icon, parabola, paradigma, id est, imago, comparatio, exemplum. 32. Icon est imago, cum figuram rei ex Simili genere conamur exprimere, ut: Omlitudo de specie, cuius persona inducitur. Parabola conparatio ex dissimilibusvisus leo comminus hostem consedit; non ex suo, sed ex alio genere similitudinem faciens. Paradigma vero est exemplum dicti vel facti alicuius aut ex simili aut ex dissimili genere conveniens eius, quam proponimus, rei, ita: 'Tam fortiter periit apud Hipponem Scipio quam Uticae Cato'. Similitudo autem tribus modis fit: a pari, a maiore, a mincum saepe coorta est seditio; a maiore us, Threicia fretus cithara fidibusque cano
Abbreviated transcription (Latin):
Karientismos est tropus quodura.
dictugratius proferuntur. ueluti cum
interrogantib nobis numquid nos
qua esierit aliquis: respondetur.
bona fortuna. Undcintellegitur
nominem nos quȩ sisse Paroemia est
rebus & temporib ad commodatum
prouerbium.. Rebus. ut contra stimu¬
lum calces. dumsignificatur ad uer¬
sis resistendum. Temporibus. ut lupus
infabula.. Auint enim rustici uocẽ
hominem perdere. si cum lupus prior
uiderit Unde & subito tacenti dici¬
tur istud prouerbium. lupus in fabula
Sarcasmos est hostilis inrisio cumama¬
ritudine. ut referes ergo haec & nun
tius ibis: Pelidae genitori illi mea
tristitia facta. degeneremq neoptho¬
lemum narrare memento: Huic con¬
Hiuc con¬
trarius est astismos  urbanita
urbanitas
sine iracundia. utillud Quiuauiũ
non hodit. amet tua carmina maeui.
atq idem iuingat uulpes &mulgeat
hircos. id est quiuauium non odit. pro
poena ci contingat. ut diligat incuium:
Fuerunt autem mȩuius &uauius
po&ȩ pessimi. &inimici uirgilii.

Expanded text:
arientismos est tropus, quo dura dictu gratius proferuntur, uti cum interrogantibus, 'numquid nos quaesierit aliquis? respondetur: 'Bona Fortuna'. Unde intellegitur neminem nos quaesisse. Paroemia est rebus et temporibus adcommodatum proverbium. Rebus, ut: 'Contra stimulum calces', dum significatur adversis resistendum. Temporibus, ut: 'Lupus in fabula'. Aiunt enim rustici vocem hominem perdere, si eum lupus prior viderit. Unde et subito tacenti dicitur istud proverbium: 'Lupus in fabula'. Sarcasmos est hostilis inrisio cum amarittius ibis Pelidae genitori. Illi mea tristia facta Degeneremque Neoptolemum narrare memento: 30. Huic contrarius est astysmus, id est, urbanitas sine iracundia, ut illud: Qui Bavium non odit, amet tua carmina, Maevi, Atque idem jungat vulpes, et mulgeat hircos, id est: qui Bavium non odit, pro poena ei contingat ut diligat Maevium. Fuerunt autem Maevius et Bavius poetae pessimi, et inimici Virgilii.
Abbreviated transcription (Latin):
Inter allegoriam autem &enigma.
hoc inter est quod allegoria bis ge¬
mina est & subres alias aliud figura¬
liter indicat. Enigma uero. sensus
tantum obscurus est &ꝑquasdam ima¬

Expanded text:
Inter allegoriam autem et aenigma hoc interest, quod allegoriae vis gemina est et sub res alias aliud figuraliter indicat; aenigma vero sensus tantum obscurus est, et per quasdam ima
Abbreviated transcription (Latin):
CAEARTIS
AECAUTEMDISCIPLINA AGRE¬
cis inuenta ẽ agorgia. aristotele.
ermagoria. & trans lata in latinum
atullio uidelicet & quintiliano et
ticiano. sedita copiosae. itauarie¬
uerborum. ut eam lectori admirari
in promptusit. comp̃hendere in possi¬
bile Nam membranis retentis qua¬
si adherescit memoriae series dictio¬
nis. acmox repositis recordatio omnis
clabitur hominis.. Huius discipli¬
nae ꝑfecta cognitio oratorem facit.
DENOMINE ORATORIS
RATOR ESTIGITUR UIRBONUS
dicendiperitus Vir bonus con¬
sistit natura. morib. uita. astibus.
dicendi peritus. consistit astificio¬
sa doquentia. quȩ consistat pastib
quinq Inuentione dispositione:
eloqutione. memoria. pronuntiatio.¬
ne. & fine officii quod est aliquid per¬
suadere. Ipsa autem peritia dicendi
intribus reb consistit. Natura. doc¬
trina. usu.. Natura. ingenio. doctri¬
na scientia. usu. assiduitate. Haec
sunt enim quacnon solum in oratore.
sed inuno quoq: homine astifice expec¬
tantur. ut aliquid efficiat

Expanded text:
cae artis . Haec autem disciplina a Graecis inventa est, a Gorgia, Aristotele, Hermagora, et translata in Latinum a Tullio videlicet et Quintiliano et Titiano, sed ita copiose, itae, ut eam lectori admirari in promptu sit, conprehendere inpossibile. Nam membranis retentis quasi adhaerescit memoriae series dictionis, ac mox repositis recordatio omnis elabitur. Huius disciplinae perfecta cognitio oratorem facit. De nomine oratoris Orator est igitur vir bonus, dicendi peritus. Vir bonus consistit natura, moribus, artibus. Dicendi peritus consistit artificiosa eloquentia, quae constat partibus quinque: inventione, dispositione, elocutione, memoria, pronuntiatione, et fine officii, quod est aliquid persuadere. Ipsa autem peritia dicendi in tribus rebus consistit: natura, doctrina, usu. Natura ingenio, doctrina scientia, usus adsiduitate. Haec sunt enim quae non solum in oratore, sed in unoquoque homine artifice expectantur, ut aliquid efficiat.
Abbreviated transcription (Latin):
&ipse exp̃sagio futuri cognomi¬
natus. p osteritas enim euis cam
terrae pastem possedit. quaeui¬
cino sole calentior est. Unde
& aegyptus usq hodiȩ acgxpti¬
orum lingua chamdicitur.
a feth latitudo. exeo enimpopu¬
lus gentium nascitus. & quia
lata est exgentib multitudo
credentium. ab eadem latitu di¬
ne ia feth dictus est. Chana an
filius cham interp̃tatur motus
corum. quod quid est aliud.
nisi opus corum.: Promotu enĩ
patris. id est proopere eus ma¬
ledictus est: Ar faxathsanav¬

Expanded text:
et ipse ex praesagio futuri cognomiet ipse ex praesagio futuri cognominatus. Posteritas enim eius eam terrae partem possedit, quae vicino sole calentior est. Unde et Aegyptus usque hodie Aegyptiorum lingua Kam dicitur. Iapheth latitudo. Ex eo enim populus gentium nascitur; et quia lata est ex gentibus multitudo credentium, ab eadem latitudine Iapheth dictus est. Canaan filius Cham interpretatur motus eorum. Quod quid est aliud nisi opus eorum? Pro motu enim patris, id est pro opere eius, maledictus est. Arfaxat sana