comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nequid diuino eloquio p̃ponerȩtͥ aut primꝰ diceret qui ñ
primus sed unus ẽ appellatꝰ Et ideo prȩtitulationẽ habe¬
re ñ potuit. nec debiui: ne si habuisset ut primꝰ esset melior
tantũ in ordine numeri ñ auctoritate iudicaret᷑. aut ne
ut iã relatũ est aliquid p̃poneret aurro eloquio psalmo¬
graphus p̃titulatione p̃posita. Nla a p̃ cȩteris potuisset
ngelligi si primꝰ dictus fuisset. Et ideo solui titulũ ñ ha¬
bet. it ꝑspicuũ esset quautũ int cęteros eiineret Ulnde
iã aduertere debet prudentia nr̃a qr x. ta uis. quanta auc¬
⁊ oritas. quanta ratio in hoc psalmo uersei. cui uec titulũ
aisus ẽ scriba p̃pouere. nec numerũ indicare: ut solũ eũ &
unũ potius quã primũ ostenderit Igit quia fauenie do &
uocis auctoritas iã osteusa ẽ & tituli ratio demonstrata
suꝑ est ut de ipso psalmo tractemus. E¶ET¬

Expanded text:
ne quid divino eloquio praeponeretur, aut primus diceretur, qui non ne quid divino eloquio praeponeretur, aut primus diceretur, qui non primus, sed unus est appellatus: et ideo praetitulationem habere non potuit, nec debuit, ne si habuisset ut primus esset, melior tantum in ordine numeri, non auctoritate judicaretur: aut ne, ut jam relatum est, aliquid praeponeret divino eloquio Psalmographus, praetitulatione praeposita. Nam et prae caeteris potuisset intelligi, si primus dictus fuisset. Et ideo solus titulum non habet, ut perspicuum esset quantum inter caeteros emineret. Unde jam animadvertere debet Prudentia Vestra, quanta vis, quanta auctoritas, quanta ratio in hoc psalmo versetur, cui nec titulum ausus est scriba praeponere, nec numerum indicare; ut solum eum et unum, potius quam primum ostenderet. Igitur quia favente Deo, et vocis auctoritas jam ostensa est, et tituli ratio demonstrata; superest, ut de ipso psalmo tractemus.
Abbreviated transcription (Latin):
IUTRSA SUNT¬
genera ꝓphetiȩ. Et ꝓrnde cuius hȩc uox uel
sin qua ꝑsona ꝓ prie dictũ sit aut cur titulũ ñ
habeat requiramus. Centũ itaque quanrquagin¬
ta psalmos ẽẽ nulla dubitatio est. Et qui psalmus quotꝰ sit
uel a quo recitatus sit: tituloꝵ inscriptionȩ ostenditur
Non enĩ oms psalmi a douid editi sunt. Ipse enĩ dauidex
om̃i popło quatuor principes sp̃i sco inundatoĩ elegio
quoꝵ nomina st̃. Asaph. eman. ethan & idithun Et in
quẽcũq diuinus sp̃s intrasset. unnũ dõ caneret Dauid gͦ
solus nouẽ psalmos ore ꝓprio cecinit. Reliqui aut̃ ab il¬
lis quatuor principib uxta tituloꝵ inscriptiones sunt
scriptionẽ. uel a quo fuerit recitatus. Nã si nsalmographis
scđ̾m & tertiũ & quartũ & om̃s uel in namerũ redigere
uel causas singuloꝵ ostendere potuit. cur ñ & huic titulũ
imposuit. & utrũ primꝰ esset ostendit.ea quia hic psal¬
mus ꝓpriã uocẽ dĩ loquentis indiicit: ideo titulũ ñ habet.

Expanded text:
iversa sungenera prophetiae: et proinde cujus haec vox, vel in qua persona proprie dictum sit, aut cur titulum non habeat, requiramus. Centum itaque et quinquaginta Psalmos esse, nulla dubitatio est, et qui Psalmus quotus sit, vel a quo recitatus sit, titulorum inscriptione ostenditur. Non enim omnes Psalmi a David editi sunt. Ipse enim David ex omni populo quatuor principes Spiritu sancto mundatos elegit, quorum nomina sunt Asaph, Eman, Ethan, et Idithun, ut in quemcumque divinus Spiritus intrasset, hymnum Deo caneret. David ergo solus novem psalmos ore proprio cecinit: reliqui autem ab illis quatuor principibus, juxta titulorum inscriptionem, sunt scriptionem, vel a quo fuerit recitatus. Nam si Psalmographus secundum et tertium et quartum et omnes vel in numero redigere, vel causas singulorum ostendere potuit; cur non et huic titulum imposuit, et utrum primus esset, ostendit? Sed quia hic psalmus propriam vocem Dei loquentis inducit, ideo titulum non habet,
Abbreviated transcription (Latin):
tutina enĩ fuit prima sabbati resurrectio eiꝰ. qua
susceptus ẽ in ȩterna uitã: cui mors ultra ñ dominabit᷑
Dicunt᷑ aut̃ ista ex ꝑsona crucifixi. Nã de capite psal¬
mi huius sunt uerba quȩ ipse clamauit cũ in cruce
penderet: ꝑsonã ẽtiã seruans ueteris hominis. cuius

Expanded text:
tutina enim fuit prima sabbati resurrectio ejus, qua susceptus est in aeternam vitam: cui mors ultra non dominabitur . Dicuntur autem ista in persona crucifixi. Nam de capite psalmi hujus sunt verba, quae ipse clamavit, cum in cruce penderet : personam etiam servans veteris hominis, c
Abbreviated transcription (Latin):
ei quasi auertere se a popło
non desideraremus ldeo autẽ huic uite maledulci
miscet amaritudines tribulationũ. ut alia quȩ salu¬
brit dulcis est requiratur. Hoc est intellectus filiis
chore. Deniq audiamus psalmũ. & ibi potius hoc u¬
deamus

Expanded text:
ei quasi avertere se a populonon desideraremus. Ideo autem huic vitae male dulci miscet amaritudines tribulationum, ut alia quae salubriter dulcis est, requiratur; hoc est, In intellectum filiis Core. Denique audiamus Psalmum, et ibi potius hoc videamus
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt dm̃. labiis benedicunt. ñ corde. Cales facti xp̃ia¬
ni quando illis laudatur uita aeterna & dicit᷑ illis
contẽptũ diuitiarũ ẽẽ debere in nomine xp̃i. torqueil
os in corde suo. Et si ñ audent in faciẽ ne erubescant
corde maledictio. Et postea in ore suo benedicent
Longũ est ut psalmũ finiamus. Sufficiat karita¬
ti ur̃ae quod audistis interim hodie. cras quod dño¬
placuerit audietis

Expanded text:
dicunt Deum, labiis benedicunt, non corde. Tales facti christiadicunt Deum, labiis benedicunt, non corde. Tales facti christiani, quando illis laudatur vita aeterna, et dicitur illis contemptores divitiarum esse debere in nomine Christi, torquent os in corde suo: et si non audent in facie, ne erubescant,corde maledictio. Et postea in ore suo benedicent. Longum est ut Psalmum finiamus: sufficiat Charitati Vestrae quod audistis interim hodie; cras, quod Doplacuerit audietis.
Abbreviated transcription (Latin):
rosum qui dixit. Cũ uni ex minimis meis fecistis. mͥ
fecistis. Quia ergo non intellȩxit homo in honore
positus. quid est in honore positus. factus ad imaginẽ
& similitudinẽ dĩ homo prȩlatus iumentis. ñ enĩ sic¬
fecit ds hominẽ quomodo fecit umentũ. sed fecit ds̃
hominẽ cui seruirent uimenta: numquid eius uirib &
ñ intellectui. ille autẽ non intellexit. & qui factus e¬
rat ad imaginẽ dĩ. comparatus ẽ iumentis insensatis.
& similis factus ẽ illis. Unde alibi dicit᷑. Holite ẽẽ
sicut equus & mulus. quib non ẽ intellectꝰ. Hȩc iua¬
eoꝵ scandalũ ipsis Ipsis sit scandalũ. ñ tibi. Quando
autẽ erit & tibi Si putes quod beati sint tales. si in¬
telligas quia non sunt beati. ipsis erit scandalũ iua ip¬
soꝵ non xp̃o. non corpori eius. non menbris eiꝰ. Et po¬
stea in ore suo benedicent. Quid est postea in ore suo
benedicent: Cũ facti fuerint tales ut ñ quęxant nisi
bona temporalia: fiunt hipocbritae. Et quando bene¬

Expanded text:
rosum, qui dixit: Cum uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis . Quia ergo non intellexit homo in honore positus. Quid est, in honore positus? Factus ad imaginem et similitudinem Dei, homo praelatus jumentis . Non enim fecit Deus sic hominem, quomodo fecit jumentum; sed fecit Deus hominem cui servirent jumenta: numquid ejus viribus, et non intellectui? Ille autem non intellexit: et qui factus erat ad imaginem Dei, comparatus est jumentis insensatis, et similis factus est illis. Unde alibi dicitur: Nolite esse sicut equus et mulus, quibus non est intellectus .  scandalum ipsis. Ipsis sit scandalum, non tibi. Quando autem erit et tibi? Si putes quod beati sint tales. Si intelligas quia non sunt beati, ipsis erit scandalum via ipsorum; non Christo, non corpori ejus, non membris ejus. Et postea in ore suo benedicent. Quid est, postea in ore suo benedicent? Cum facti fuerint tales ut non quaerant nisi bona temporalia, fiunt hypocritae; et quando bene
Abbreviated transcription (Latin):
UOD DE ꝑSALATO
restat unde duos iam
aliquanto est amplius
uidemus nob̾ hodie
debitũ eẽ cõplendum
Unde peto karitatẽ

Expanded text:
uod de Psalmo restat, unde duos jam aliquanto est amplius videmus nobis hodie debitum esse complendum. Unde peto Charitate
Abbreviated transcription (Latin):
ria psalmi huius. & curramus eũ. quia in multis
locis apertus est. Ubi autẽ obscuritatis necessitas
n unmorari coegerit. tolerabitis fructu discendi
STUS UT
delinquat in
semetipso. non
est timor dĩ
ante oculos eiꝰ

Expanded text:
ria psalmi hujus; et curramus eum, quia in multis locis apertus est: ubi autem obscuritatis necessitas nos immorari coegerit, tolerabitis fructu discendi. stus ut delinquat in semetipso: non est timor Dei ante oculos e
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ iniquo¬
rũ dicit. qui
sibi aduersant᷑
ñ intelligendo
ut bene uiuant : non quia ñ possunt. sed quia nolunt

Expanded text:
hominum iniquorum dicit, qui sibi adversantur, non intelligendo ut bene vivant; non quia non possunt, sed quia nolunt.
Abbreviated transcription (Latin):
UL TIUDINS huius nec frequentia
fraudanda ẽ. nec infirmitas oneranda
Silentiũ petimꝰ & quietẽ. ut & uox nr̃a
post hesternũ laborẽ possit aliquantis

Expanded text:
ultitudinis hujus, nec frequentia fraudanda est, nec infirmitas oneranda. Silentium petimus et quietem, ut vox nostra post hesternum laborem possit aliquantis
Abbreviated transcription (Latin):
cit sc̃s. Idest ñ
inuenit᷑. Sicut
loquim cũ dicimꝰ
Defecit frum̃tũ.
aut defecit pecunia.
ueritates a filiis
hominũ. Ueritas
una ẽ. qua illus¬
Sed qm̃ multe sunt anunę. in ipsis multę ueritates dici po¬
sunt. sicut ab una facie multę in speculis imagines appa
omnẽ hominẽ oportet intelligi. quia nemo ẽ cũ quo sit
operandũ mali. Et auectio ꝓrimi malu ñ operat ltabia
dolosa an corde ce corde locuti sunt mala Quol uis au in
cilt apes dicit in omnẽ animã hominis operantis malũ.
udei primũ & greci. Linguã magniloquã. Linguã suꝑ¬

Expanded text:
cit sanctus: id est non invenitur; sicut loquimur cum dicimus, Defecit frumentum, aut, Defecit pecunia. veritates a filiis hominum. Veritas una est, qua illussed quoniam multae sunt animae, in ipsis multae veritates dici possunt; sicut ab una facie multae in speculis imagines apparomnem hominem oportet intelligi: quia nemo est cum quo sit operandum malum; et dilectio proximi malum non operatur . Labia dolosa, in corde et corde locuti sunt mala. Quod bis ait, in cut Apostolus dicit: In omnem animam hominis operantis malum, Judaei primum et Graeci . Linguam magniloquam: linguam su
Abbreviated transcription (Latin):
terre. lpsa eloquia dñi ꝑ tribulationes ꝓbata peccatorib
Purgatũ septuplũ. Per timorẽ dĩ. ꝑ pietatẽ. ꝑ scientiam.
ꝑ fortitudine. ꝑ consiliũ. ꝑ intellectũ. ꝑ sapientiã Nã
scptẽ sunt etiã beatitudinis gradus. quos in eodẽ sermone
quẽ habuit inmonte dñs ex sequit̾ scđm matheũ Beati
pauperes sp̃u. beati mites. beati lugentes. beati qͥ esuriunt
& situnt iustitiã. beati miscricordes. beati mundi cordes.
beati pacifici. De quib sententiis septẽ totũ illũ sermonẽ
plixũ ꝓductũ eẽ animaduerti potest. Nã octaua ubi di¬
ctũ e beati qui ꝑsecutionẽ patiunt̃ ꝓpt̃ iustitiã ipsũ ignẽ
significat. quo septẽplicit̾ probat̾ argentũ. Qui sermo cũ
terminatꝰ esset: dictũ ẽ. Erat enĩ docens cos tamquã pote¬
statẽ habens ñ tainquã scribȩ coꝵ. Quod ꝑtinet ad id qđ

Expanded text:
terrae. Ipsa eloquia Domini per tribulationes probata peccatoribus. terrae. Ipsa eloquia Domini per tribulationes probata peccatoribus. Purgatum septuplum: per timorem Dei, per pietatem, per scientiam, per fortitudinem, per consilium, per intellectum, per sapientiam . Nam septem sunt etiam beatitudinis gradus, quos in eodem sermone quem habuit in monte Dominus exsequitur κατὰ Matthaeum: Beati pauperes spiritu, beati mites, beati lugentes, beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, beati misericordes, beati mundo corde, beati pacifici : de quibus sententiis septem totum illum sermonem prolixum dictum esse animadverti potest; nam octava, ubi dictum est, Beati qui persecutionem patiuntur propter justitiam, ipsum ignem significat, quo septempliciter probatur argentum. Qui sermo cum terminatus esset, dictum est, Erat enim docens eos tanquam potestatem habens, non tanquam Scribae
Abbreviated transcription (Latin):
ficant᷑ in sermone suo spc̃ ponentes ad homines decipien
euangłio miseratus c̃ quod rectorẽ ñ haberet. cũ bene
posset optẽperare. Unde etiã dicit. Messis multa. ope¬
rarii aut̃ pauci. Hoc aut̃ ex ꝑsona dĩ patris accipiendũ.
qui ꝓpterea ad inopes & pauperes idest mopia & pauꝑ¬
tate bonoꝵ spualiũ egentes filiũ suũ dignatꝰ ẽ mitterẽ
Inde aut̃ incipit sermo eiꝰ apud matheũ in monte. cũ
accipiendũ c̃ scđm uluad. Qm̃i uidert oculi mei salutare tuũ
Et ideo intelligit᷑ in illo posuisse. quod ad miseriã inopũ
auferendã & consolandũ gemitũ pauperũ ꝑtinet fiduci
añi eloquia casta. Hȩc ꝑsona ipsius ꝓpħe ẽ Eloquia dñi
eloquia casta. Casta dicit sine corruptione siulationis.
Multi enĩ prẽdicant ueritatẽ ñ caste. quia uendunt illã
pretio cõmoditatũ huius scłi. Dc talib dicit apłs quod¬
xp̃m annuntiarent ñ caste. Argentũ igne examinatũ

Expanded text:
ficantur, in sermone suo spem ponentes ad homines decipiendEvangelio miseratus est, quod rectorem non haberet, cum bene posset obtemperare. Unde etiam dictum est in Evangelio: Messis multa, operarii autem pauci . Hoc autem ex persona Dei Patris accipiendum est, pter inopes et pauperes, id est, inopia et paupertate bonorum spiritualium egentes, Filium suum dignatus est mittere. Inde autem incipit sermo ejus apud Matthaeum in monte, cum accipiendum est secundum illud: quia viderunt oculi mei salutare tuum; in quo intelligitur posuisse quod ad miseriam inopum auferendam et consolandum gemitum pauperum pertinet. FiduciDomini, eloquia casta. Haec persona ipsius Prophetae est. Eloquia Domini, eloquia casta: casta dicit, sine corruptione simulationis. Multi enim praedicant veritatem non caste, quia vendunt illam pretio commoditatum hujus saeculi: de talibus dicit Apostom annuntiarent non caste . Argentum igne examinatum
Abbreviated transcription (Latin):
& diuites. In circuitu impii ambulant. Id est. in tẽporaliũ
rerũ cupiditate que septe dierũ repetitionũ circuitu tã¬
quã rota uoluit᷑. Et ideo ñ ꝑueniunt in octauũ id est
in ȩternũ: ꝓ quo iste psalmus titulatꝰ ẽ lta &e ꝑ salomo¬
nẽ dicitͥ. Centilator enĩ ẽ impioꝵ rex sapiens. & mittit
illis rotã maloꝵ Sccłm altitudinẽ tuã multiplicasti filios
hominũ Quia elx in tẽporalib multiplicatio. quę aũtit

Expanded text:
ralium rerum cupiditate, quae septem dierum repetito circuitu, tanquam rota volvitur; et ideo non perveniunt in octavum, id est in aeternum, pro quo iste psalmus titulatus est. Ita et per Salomonem dicitur: Ventilator enim est impiorum rex sapiens, et immittit illis rotam malorum . Secundum altitudinem tuam multiplicasti filios hominum. Quia est et in temporalibus multiplicatio, q
Abbreviated transcription (Latin):
stinui ñ quemli¬
bet hominẽ
possit & fal¬
lere & falli.
ñ quẽlibet
hominẽ con¬
solatorẽ. qui
potest tristi¬
tia sua ante
tabescere quã

Expanded text:
stinui, non quemlibet hominem possit fallere et falli; non quemlibet hominem consolatorem, qui potest tristitia sua ante tabescere, qua
Abbreviated transcription (Latin):
pationib molitur euertere. crebris insultatio¬
nib commnotum se ad continuas lacrimas dic̃.
Et ne tristicia scłi eius animos occuparet. aut
in desꝑationis discrimina ꝑueniret. ad animã
suam consolatoria uerba facit. ut ꝑturbatio¬
nem huius scli fidelib inunicam ase depelle¬
ret. ne eum desperationis tedia possiderent.
Scͥptum est. quippe. Tristicia enim que scd̃m
dm̃i. est: penitentiam in salutem stabilẽ oꝑatur.
Scli autem tristicia mortẽ operatur. Qꝰpropt̾̃
merito a se illud conatus. est. expellere. unde
sibi ꝑpetuum exitium nouerat ĩminere.
& ideo nodieq hunc psalmum boni desiderii
suasorem atq institutorem baptizandis con¬
grue decantat eccłia. quatinus atristicia huꝰ
mundi alienati. ad dnm̃ tota cordis puritate
unꝰ modus miscd̾iȩ tuȩ. sicut illos ꝑ aquam¬
sc̃ẽ regenerationis ablus. ita & nos dono de¬
mentiȩ tuȩ apeccatoium fece purifices. nra

Expanded text:
pationibus molitur evertere, crebris insultatiopationibus molitur evertere, crebris insultationibus commotum se ad continuas lacrymas dicit. Et ne tristitia saeculi ejus animum occuparet, aut in desperationis discrimina perveniret, ad animam suam consolatoria verba facit; ut perturbationem hujus saeculi fidelibus inimicam a se depelleret, ne eum desperationis taedia possiderent. Scriptum est quippe: Tristitia enim quae secundum Deum est, poenitentiam in salutem stabilem operatur; saeculi autem tristitia mortem operatur . Quapropter merito a se illud conatus est expellere, unde sibi perpetuum exitium noverat imminere. Et ideo hodieque hunc psalmum boni desiderii suasorem atque institutorem baptizandis congrue decantat Ecclesia; quatenus a tristitia hujus mundi alienati, ad Dominum tota mentis puritate unus modus misericordiae tuae sicut illos per aquamnctae regenerationis abluis, ita et nos dono clementiae tuae a peccatorum
Abbreviated transcription (Latin):
Quare me oblitis es. quare me reppulisti. et
quare contristatus in cedo. duni affligit me mns¬
iicus: Sequitur aliis duob uersib probatio
asuimptionis. Infertur postremo sub repetitioẽ
primi uersus propositi syllogismi decora c̃elu¬
sio. NQuare tristis es anima mea. & quare con
turbas me. Que repetitio in lege quinꝙ ꝑtiti
syllogisma celeberrima etiam nunc habetur.
Nec moueat quod in propositione duob u̾sib
hec sententia uidetur extensa. hic autem sub
lno uersu constat esse constrictam. decuit eñ
ut in fine colligeretur. quod supra latius uide¬
tur esse propositum. nmi Conelusio. iimi
llns iste chore in principio psalmi insig¬
ne uolens ostendere desiderium suum.
ex quisito se comparauit exemplo. ut singła¬
riter crederetur diligere. qui cognoscebatur
tam ingenti uoto dñm concupisse. S qm̃
humano usu bono proposito malis semꝑ mo¬
rib obuatur. dum mens iniqua quem per
blandim̃ta deciꝑe non potest subdolis incre¬

Expanded text:
repulisti: et quare tristis incedo, dum affligit me inimicus? Sequitur duobus aliis versibus probatio assumptionis. Infertur postremo sub repetitione primi versus, propositi syllogismi decora conclusio: Quare tristis es, anima mea? etc. Quae repetitio in lege quinquepartiti syllogismi celeberrima etiam nunc habetur. Nec moveat quod in propositione duobus versibus haec sententia videtur extensa: hic autem sub uno versu constat esse constrictam; decuit enim ut in fine colligeretur, quod supra latius videtur esse propositum. Conclusio psalmi. Filius iste crucis in principio psalmi insigne volens ostendere desiderium suum, exquisito se comparavit exemplo; ut singulariter crederetur diligere, qui cognoscebatur tam ingenti voto Dominum concupisse. Sed quoniam humano usu bono proposito malis semper moribus obviatur; dum mens iniqua, quem per blandimenta decipere non potest, subdolis incre
Abbreviated transcription (Latin):
ista uerborum. qm̃ in bis litteris nichil
suꝑfluum. nichil constat esse confusum. Ul¬
detuir autem mͥ quinq ꝑtitum hic sẏllaes¬
num forsitan repperiri. quem cicero oratbi¬
b estimat applicandum. ut euidenter apa¬
reat imitatores eos fuisse. non auctores tall¬
um regulaꝵ. Nunc istius argum̃tationis
distincte membra reddamus. ꝓpositio est.
enim. Quare tristis es anima mea : &e qua¬
re conturbas me.: Sꝑa in dño quoniam
confitebor illi. salutare uultus mei. ꝓbatioy
positionis quatuor u̾sib qui sequuntur pr¬
culdubio continetur adiuncta. Deide pꝰ

Expanded text:
ista verborum: quoniam in his litteris nihil ista verborum: quoniam in his litteris nihil superfluum, nihil constat esse confusum. Videtur autem mihi quinquepartitum syllogismum forsitan hic reperiri, quem Cicero oratoribus aestimat applicandum; ut evidenter appareat imitatores eos fuisse, non auctores talium regularum. Nunc istius argumentationis distincte membra reddamus. Propositio est enim: Quare tristis es, anima mea, et quare conturbas me? Spera in Domino: quoniam confitebor illi, salutare vultus mei. Probatio propositionis quatuor versibus qui sequuntur, procul dubio
Abbreviated transcription (Latin):
nemus. Hec sigura dicitur erotema. quanda
sub mtrogatione crebra aliquid ex aggeramꝰ
mea: exprobrauerunt mͥ qui tribulant me.
sĩa ad firmitatẽ mentis sepe diximus ꝑti¬
nere. Ergo dum patientiȩ nr̃e uirtus af¬
fligitur. quasi ossa franguntur. Hoc irrident
uidentes inimici. & uelut probͣosum aliquẽ
abhominantur: cui nullam felicitatẽ mundi
istius arridere cognoscunt. Dum dr̃ michi ꝑ
probratio ꝑ quam quodam malleo ossa pati¬
entie frangebantur. Hoc enun habent in con¬
suetudine ꝑsecutores & irrisores. afflictis di-¬
cere xp̃ianis. U. est. d̃s tuus. Uindicet tesi
potest. Quotiens enim hoc martyres audiert̃.
quotiens confessores qui tormentis uariis ce¬
dere nequiuerunt. Nam uox ista celeberri¬
ma ẽ. quando illis assidue dicitur qui pro
xp̃i nomine patiuntur. Qare tustis &¬
in domino qm̃ adhuc confitebor illi. saluta¬
re uultus mei & ds meus.
uerendum. ẽ. quid significet repeticio

Expanded text:
nemus. Haec figura dicitur erotema, quando nemus. Haec figura dicitur erotema, quando sub interrogatione crebra aliquid exaggeramus mea, exprobraverunt 144 mihi qui tribulant me. Ossa ad firmitatem mentis saepe diximus pertinere. Ergo dum patientiae nostrae virtus affligitur, quasi ossa franguntur. Hoc irrident videntes inimici, et velut probrosum aliquem abominantur, cui nullam felicitatem mundi istius arridere cognoscunt. Vers. 15. Dum diprobratio per quam quodam malleo ossa patientiae frangebantur. Hoc enim habent in consuetudine persecutores et irrisores afflictis dicere Christianis: Ubi est Deus tuus? Vindicet te si potest. Quoties hoc martyres audierunt? Quoties confessores qui tormentis variis cedere nequiverunt? Nam vox ista celeberrima est, quando illis assidue dicitur, qui pro Christo nomine patiuntur. Vers. in Domino, quoniam adhuc confitebor illi: salutare vultus mei, et Deus meus. Quaerendum est quid significet repetitio
Abbreviated transcription (Latin):
es quare me reppulisti & quare contristatus
in cedo dum affligit me inimieus. ⁊uinum¬
iliys chore supradixerat. apud me oratio
dõ uitȩ mee. nunc ipsam orationẽ quã
suꝑuis p̃misit profitetur se dño esse dictu¬
rum. Id est. cum me grã baptismatis suscepis
tuis beneficiis in illa patria collocandum:
quare me nunc pateris diu̾sis calamitatib
diabolica fraude uexari: Senserat enim uir
scĩsimus quanta illius quietis dulcedo fuerat
futura. & mundi istius itinera confragosa ue¬
hement̾ horrebat. Dicit etiã more humano.
Quare me oblitus es: uia differebatur ad¬
huc promissio illa. quam in futura patria
sc̃is suis dñs pollicetur. Quare me reppulistiꝰ
Qm̃ ad illam quietem adhue ꝑuenire non
poterat. quã feruentius appetebat. Et qͣre
contristatus in cedo dum affligit me inimicꝰ:
Utiq contristamur. quando flagella in hoc
mundo suscipimus. quando inimici frandu¬
lenta surreptione temptamur. quando car¬
nis uitia inuito ac repugnante animo susti¬

Expanded text:
 quare me repulisti? et quare contristatus incedo, dum affligit me inimicus? Filius Core supra dixerat: Apud me oratio Deo vitae meae: nunc ipsam orationem, quam superius praemisit, profitetur se Domino esse dicturum: id est, cum me gratia divina baptismatis susceperis, tuis beneficiis in illa patria collocandum, quare me tunc pateris diversis calamitatibus diabolica fraude vexari? Senserat enim vir sanctissimus quanta illius quietis dulcedo futura sit, et mundi istius itinera confragosa vehementer horrebat. Dicit etiam more humano, Quare me oblitus es? Quia differebatur adhuc illa promissio, quam in futura patria sanctis suis Dominus pollicetur. Quare me repulisti? Quoniam ad illam quietem adhuc pervenire non poterat, quam ferventius appetebat. Et quare contristatus incedo, dum affligit me inimicus? Utique contristamur quando flagella in hoc mundo suscipimus, quando inimici fraudulenta subreptione tentamur, quando carnis vitia invicto ac repugnante animo susti
Abbreviated transcription (Latin):
iem otiosum tempus accipiamus. in quo
dñi precepta discuntur. Nam lex eius in
spatio tranquillitatis ebibitur. Tunc enĩ uacat
discere. quando ñ. est. quod debeat impedire.
Sequitur. Et nocte declarauit. Illud utiq qđ
discitur inquiete. in tͥbulatione declaratur.
Prius enĩ otioso tempore legis uerba discunt᷑.
s eorum fructus in afflictione monstratur:
sicut legitur. Speciosa miscdi̾a dei in temꝑe
tribulationis. Ita fit: ut nocte declaretur qđ
in die discitur. Addidit. Apd me oratio deo
uitȩ meȩ. Ac si diceret. Intra ine. est. sacrifi¬
cium quod offeram dõ. Qͦd. est. istud sacrifici¬
um:Gratio utiq quam ds̃ non sꝑnit. quã
supra uictiumas eligit: cum tamen deuotio¬
ne pure mentis offertur. S iste dñs ds̃. est.
uitȩ nr̃e. quia dum peccatis nris facientib

Expanded text:
Diem, otiosum tempus accipiamus, in quo Diem, otiosum tempus accipiamus, in quo Domini praecepta discuntur. Nam lex ejus in spatio tranquillitatis ebibitur; tunc enim vacat discere, quando non est quod debeat impedire. Sequitur, et nocte declaravit; illud utique quod discitur in quiete, in tribulatione declaratur. Prius enim otioso tempore legis verba discuntur: sed eorum fructus in afflictione monstratur; sicut legitur: Speciosa misericordia Domini in tempore tribulationis ; ita fit ut nocte declaretur, quod in die discitur. Addidit, Apud me oratio Deo vitae meae; ac si diceret, intra me est sacrificium quod offeram Deo. Quod est istud sacrificium? Oratio utique quam Deus non spernit, quam supra victimas eligit: cum tamen devotione purae mentis offertur. Sed iste Dominus Deus est vitae nostrae; quia dum peccatis nostris fac
Abbreviated transcription (Latin):
composita ẽ. Buab enim abyssis. duo tes¬
tam̃ta significat. Idest. nouum & uetus.
que se utraq mutua attestatione confirmãt.
quando uecus nouum p̃dicit. nouum autꝰ
cõmemorat testamenti uet̾is lectiones. Sic
fit: ut utraq inuocent quando alterutrũ
de sua confirmatio ͤ estantur. Sic & alibi
psalmista dic̃. Iudicia tua abyssus multa.
ꝓfunda sunt enim testamenta dñi. quia in
sinu sapientie ipsius alta ueritate consis¬
tunt. In uoce autem cataractarum tuaꝵ.
ita & de ore ipsorum dñi fluenta mana¬
uerunt. Excelsa uero & fluctus. ad scͥptu¬
ras scãs competent̾ aptamus. Ipse suut .Nt.
quas suꝑuus abẏssus uocauit. ubi & para¬
bolarum quidam fuictus alludit. & altitu¬
do sensuum pia ꝑscrutatione grandescit.
Hec gͦ supra se dicit transisse iustus. quia
in eorum nottia auidus se ꝑserutator unm̾¬
I serat.
N die mandauit dominus miscđiam suam:
or nocte declarauit. apd̃ me oratio do uite meȩ

Expanded text:
composita est. Duabus enim abyssis duo Tescomposita est. Duabus enim abyssis duo Testamenta significat, id est Novum et Vetus, quae se utraque mutua attestatione confirmant: quando Vetus Novum praedicit, Novum autem commemorat Testamenti Veteris lectiones. Sic fit ut utraque se invocent, quando ad alterutrum de sua confirmatione testantur. Sic et alibi Psalmista dicit: Judicia tua abyssus multa . Profunda sunt enim Testamenta Domini, quia in sinu sapientiae ipsius alta veritate consistunt. In voce autem cataractarum tuarumita et de ore ipsorum Domini fluenta manaverunt. Excelsa vero et fluctus ad Scripturas sanctas competenter aptamus. Ipsae sunt enim quas superius abyssos vocavit, ubi et parabolarum quidam fluctus alludit, et altitudo sensuum pia perscrutatione grandescit. Haec ergo supra se dicit transiisse justus, quia in eorum notitia avidus se perscrutator immerserat. n die mandavit Dominus misericordiam uam, et nocte declaravit: Apud me oratio Deo vitae neae.
Abbreviated transcription (Latin):
Eł hermoniim amonte modico.
ermoniim paruus mons uixta iordanẽ
ẽ. positus. sic̃ deuteronomii lectione cog¬
noscitur. Accepimus in qͥt in tempore illo t̾rã
de manib duorum regum amorreorũ qui
erant secus iordanẽ. a torrente arnon usq
ad montẽ hermon. S uideamꝰ quid nobis
significantia etiã huius nominis tradere ui¬
deatur. Hermoniim dicitur anathema:
quod dicit homo diabolo quando ad añĩ
uenerit. Et benedix̃ amonte modico. quia
ñ ex altitudine suꝑbie ds queritur. s memo¬
ria eiꝰ in humilitatib modicis inuenitur.
Qua. propt̾ dum ꝑceptum baptismũ. dum
humilitatem memoriȩ recondimus. suscep¬
te fidei regulas donante año salutarit ob¬
eat inuoce cataractarum. figuram fecerunt
sardismos. quȩ linguarum semꝑ ꝑmixtioẽ
formatur. Nam iordanis & hermoniim. he¬
brea sunt nomina abyssus abyssum. et
cataracte: grecum. ẽ Inuocat. inuoce. lati¬
num eẽ manifestum. est. Sic ista figura in
hoc loco cõmixtione linguarum. pulebre

Expanded text:
Et Hermoniim a monte modico. Hermoniim parvus mons juxta Jordanem est positus, sicut Deuteronomii lectione cognoscitur: Accepimus, inquit, in tempore illo terram de manibus duorum regum Amorrhaeorum, qui erant secus Jordanem a torrente Arnon usque ad montem Hermon . Sed videamus quid nobis significantia etiam hujus nominis tradere videatur. Hermoniim dicitur anathema, quod dicit homo diabolo, quando ad Deum venerit. Et bene dixit, a monte modico: quia non ex altitudine superbiae Deus quaeritur, sed memoria ejus in humilitatibus modicis invenitur. Quapropter dum perceptum baptismum, dum humilitatem memoriae recondimus, susceptae fidei regulas, donante Domino, salutariter obcat in voce cataractarum tuarum, figuram fecerunt sardismos, quae linguarum semper permixtione formatur. Nam Jordanis et Hermoniim Hebraea sunt nomina; abyssus abyssum et cataractae, Graecum est; invocat, in voce, Latinum esse manifestum est. Sic ista figura in hoc loco commixtione linguarum pulchre
Abbreviated transcription (Latin):
monebo: ubi significantiã quandã sub¬
sequentib reb mystica interp̃tatione cõ¬
tradunt. S quia sunt & aliȩ multipha¬
riȩ suꝑscͥptiones quas p̾tereundas ẽẽ non
arbitror. breuit̃ in unam condusionem
estimo colligen das. ut nec fastidiũ lector
in currat. nec in dampno intelligentiȩ ne¬
cessaria forte p̃tereat.
De unita inscrip .x.

Expanded text:
monebo: ubi significantiam quamdam subsequentibus rebus mystica interpretatione contradunt. Sed quia sunt et aliae multifariae superscriptiones, quas praetereundas esse non arbitror, breviter in unam conclusionem aestimo colligendas; ut nec fastidium lector incurrat, nec in damno intelligentiae necessaria forte praetereat. De unita inscrip
Abbreviated transcription (Latin):
inuocant idola. & ceteri qui se simili impi¬
etate cominacłant. Ipsos enim cõuenit eru¬
bescere: quos habet ȩterna pena torquere.
Nam cum hic ñ credunt promissũ iudiciũ
dĩ: dolosa labia blasphema & garrula sunt.
Quando autem manifestationẽ resurrectio¬
nis agnouerint seq respexerint in graui ꝑi¬
culo constitutos. uelocit̾ obmutescunt: nec
iam in procacia dicta prosiliant. quȩ nimio

Expanded text:
invocant idola, et caeteri qui se simili impiinvocant idola, et caeteri qui se simili impietate commaculant. Ipsos enim convenit crubescere, quos habet aeterna poena torquere. Nam cum hic non credunt promissum judicium Dei, dolosa labia blasphema et garrula sunt. Quando autem manifestationem resurrectionis agnoverint, seque respexerint in gravi pericula constitutos, velociter obmutescunt; nec jam in procacia dicta prosiliunt, quae nimio
Abbreviated transcription (Latin):
sunt qͥ duas naturas dicere nolunt m año
saluatore. Nam que madmodũ aliter sib
conuenire potest ista diuersitas ut unam
eamdemq ꝑsonam & dnm intelligas cęli.
ricordia saluum me fac: negat meritũ suũ.
Ad instruendõ enim nos semꝑ eadem repe¬
tit. nec de amabili confessione satiatur: qͥa
fastidiũ non habet dulcedo ueritatis. Sub¬
uingit etiam. Dñẽ non confundar quoniã
inuocaui te. Mirabilis ac ꝑfecta p̃dicatio.
quȩ habet & humilis supplicationem. & cie¬
dentis inuiolabilem sirmitatẽ. Rogat gͦ ne
pretermissus confundatur. S quomodo se
credit audiri: qm̃ iunuocaui te. Dnm siqui¬
dem fideliter inuocare mereri est. non in¬
uiria. quando nullatenus potest decipi: qui
ab ipso se p̃suunt audiri. E rubescant
impii & deducantur in infernum: muta
fiant labia dolosa. Euꝑiore uersu dixit
ñ confundar qm̃ inuocaui te: hic optat
conuersa uice ut illaͥ potius erubescant qui

Expanded text:
sunt qui duas naturas dicere nolunt in Domino sunt qui duas naturas dicere nolunt in Domino Salvatore? Nam quemadmodum aliter sibi convenire potest ista diversitas, ut in una eademque persona et Dominum intelligas coeli, ricordia salvum me fac, negat meritum suum. Ad instruendos enim nos semper eadem repetit, nec de amabili confessione satiatur, quia fastidium non habet dulcedo veritatis. Subjungit etiam, Domine, non confundar, quoniam invocavi te. Mirabilis ac perfecta praedicatio, quae habet et humilis supplicationem, edentis inviolabilem firmitatem. Rogat ergo ne praetermissus confundatur. Sed quomodo se credit audiri? Quoniam invocavi te. Dominum siquidem fideliter invocare, mereri est, non injuria; quando nullatenus potest decipi, qui ab ipso se praesumit audiri. Vers. 21. Erubescant impii, et deducantur in infernum; muta efficiantur labia dolosa. Superiore versu dixit: Non confundar, quoniam invocavi te: hic optat conversa vice, ut illi potius erubescant qui
Abbreviated transcription (Latin):
uitȩ suȩ. Ipso enim creante existimus. ipso dis¬
ponente uegetamur: eodem etiam iubente
transimus. Unde necesse erat ut spem fixam
haberet in dño. qui uitam mortemq suam
in eus esse potestate noscebat. I sbera me
suꝑ seruum tuũ. Ipsum rogat qͥ potest ad¬
uersantium uitam confringere: hominũq
corda pro sua mirabili dispensatione conuer¬
tere. Pus enim dixit inimicorũ idest uide¬
oꝵs. subiunxit & a ꝑsequentib me. hoc est
paganis uel aduersis hereticis qui eccl̃iam
cłi fraudulentis machinatiõib insequunt᷑
Sequit᷑. Illumina faciem tuam suꝑ seruũ
tuum: idest fac uidere quia supra me digua¬
ris intendere. ut sicut de moriente desperant:
ita de resurgente confidant. Nec offendaris
quod audis adũo dici seruum tuum. Om̃ia
siquidem uerba talia humanitati sunt
specialiter applicanda. sicut in alioloco dic̃.
ego seruus tius & filius ancillę tuȩ. Ubi

Expanded text:
vitae suae. Ipso enim creante existimus, ipso disvitae suae. Ipso enim creante existimus, ipso disponente vegetamur, eodem etiam jubente transimus. Unde necesse erat ut spem fixam haberet in Domino, qui vitam mortemque suam in ejus esse potestate noscebat. Vers. 19. Lsuper servum tuum. Ipsum rogat qui potest adversantium vitam confringere, hominumque corda pro sua mirabili dispensatione convertere. Prius enim dixit, inimicorum, id est Judaeorum; subjungit, et a persequentibus me, hoc est paganis, vel a diversis haereticis, qui Ecclesiam Dei fraudulentis machinationibus insequuntur. Sequitur, illumina faciem tuam super servum tuum, id est fac videre, quia super me dignaris intendere; ut sicut de moriente desperant, ita de resurgente confidant. Nec offendaris quod audis a Domino dici servum tuum. Omnia siquidem verba talia humanitati sunt specialiter applicanda, sicut in alio loco dicit: Ego servus tuus et filius ancillae tuae . Ubi
Abbreviated transcription (Latin):
simul om̃s congregarentur aduersum me:
in eo consiliati sunt ut acciꝑent animã meã.
In eo consiliatam dicit partem maximã uide¬
orum. ut dñm neci traderent quando ome
scelus grauius ẽ. quod consilio geritur plu¬
rimorũ. Nam dicendo om̃s simul. nõ uult
paucos intelligi. ut sceleratam turbam ul¬
tio debita subsequatur. Ut acciperent anz
mam significat. ut adimerent siue tollerẽ.
Mirabilis & scĩssimus ordo dictorum: cum
inimici circumhabitarent sẏnagogam ⁊
spem suam haberent in uirib suis. se dicit
sꝑasse de dño: sciens quia potestas eorum
nulla erat. & insidiis talib semetipsos ma-¬
gis interficere conabantur. Dixi tu es¬
p̃s xp̃c dicit tu es d̃s mĩ. sed aparte sci¬
licet humanitatis assumptȩ. quȩ ficut
ait inferius & tempori subiacebat & morti.
Non enim quemadmodum in imici putabant
eorum ꝑsecutione uitam suã finend̾am ese
cõmemorat. s in potestate ponit dñ tempora

Expanded text:
simul omnes congregarentur adversum me, simul omnes congregarentur adversum me, in eo consiliati sunt, ut acciperent animam meam. In eo consiliatam dicit partem maximam Judaeorum, ut Dominum neci traderent, quando omne scelus gravius est quod consilio geritur plurimorum. Nam dicendo, omnes simul, non vult paucos intelligi, ut sceleratam turbam illam ultio debita subsequatur. Ut acciperent animam meam, significat ut adimerent, sive tollerent. Mirabilis et sanctissimus ordo dicendi. Cum inimici circumhabitarent synagogam, et spem suam haberent in viribus suis, se dicit sperasse de Domino, sciens quia potestas eorum nulla erat, et insidiis talibus semetipsos magis interficere conabantur. Ves dicit: Tu es Deus meus, sed a parte scilicet humanitatis assumptae, quae, sicut ait inferius, et tempori subjacebat et morti. Non enim, quemadmodum inimici putabant, eorum persecutione vitam suam finiendam esse commemorat, sed in potestate ponit Domini tempora
Abbreviated transcription (Latin):
tib putata ꝑpende. Cecerum in illo fuit
semꝑ omnipotentia singłaris. & diuina
plenitudo mirabilis. sicut᷑ apłs dicit. In qͦ
habitat omĩs plenitudo diuinitatis corpo¬
ralit̾. id est substantialit̾̃ & manifeste. Di¬
uinitas enim esse non potest corporalis. Seqͥ¬
tur. Qm̃ audiui uituperationẽ multorũ
circum habitantiũ. Significat ꝑfidos uide¬
os qui sẏnagogam circumhabitant non
inhabitant. Cucum enĩ a circuitu pecc̃ores
uult intelligi. De quib in alio loco dicit. In
circuitu impii ambulant. Merito gͦ tales
circumhabitantes dicuntur. qui legem dñi
ñ sꝑitalit̾ s carnaliter aduertere maluert̃.
Sic ꝑ hȩc uerba lucentia tenebrosa facinora
uidaici popłi subtiliter indicantur. um
N eo dum congregarentur om̃s simul ad¬
uersum me: ut acciꝑent anmam meam
consiliati sunt. Ego autem in te sꝑaui dñe:
eddamus ordinem uerborum ut plamiꝰ
intelligantur sͥ dicta coherentia. dũ

Expanded text:
tibus putata perpende. Caeterum in illo semper tibus putata perpende. Caeterum in illo semper fuit omnipotentia singularis et divina plenitudo mirabilis, sicut Apostolus dicit: In quo habitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter , id est substantialiter et manifeste. Divinitas enim esse non potest corporalis. Sequitur, quoniam audivi vituperationem multorum circumhabitantium; significat perfidos Judaeos, qui synagogam circumhabitant, non inhabitant. Circum enim a circuitu, peccatores vult intelligi, de quibus in alio loco ait: In circuitu impii ambulant . Merito ergo tales circumhabitantes dicuntur, qui legem Dei non spiritualiter, sed carnaliter advertere maluerunt. Sic per haec verba lucentia, tenebrosa facinora Judaici populi subtiliter indicantur. Vers. 17. In eo dum congregarentur omnes simul adversum me, ut acciperent animam meam consiliati sunt: ego autem in te speravi, Domine. Reddamus ordinem verborum, ut planius intelligantur sibi dicta cohaerentia. Dum
Abbreviated transcription (Latin):
dicit eñ. Et nunc qui uidebant me foraᷤᷤ
fugiebant ame: scilic& qui minꝰ scͥpturis
credentes dñm uiderunt in cruce positum:
foras aditate ipsius exierunt: sꝑantes spẽ
suam morte ipsius fuisse finitam. Siue
hereticos significat. qui audientes in eccłia
scͥpturas diuinas: uidentesq magnalia fo¬
ras exeunt adiniquas p̃dicationes. fugienteᷤ
ueritatẽ in qua minime ꝑseuerare patiunt᷑
Bene autẽ sequitur. Excidi tamquã mor¬
mortuus. Non enĩ afidelib mortuus đr.
solet illis contingere qͥ defunctos homineᷤ
obruendo cum corpore simul eoꝵ memoriã
recordationemq sepeliuit.  actus sum
nẽ multorum circum habitantium.
as ꝑditum ẽ quod fractum & ad
nullos usus necessariũ: semꝑ abicitur.
Ita & iħs mortuus quasi fractum uas abi¬
ciendus putabatur a ꝑfidis. Qͥd enim dici
pot̾ mediocriꝰ quam uͥt illa maiestaᷤ om̃p̃s
testis fragilib equaretur: S hec sic ademen-¬

Expanded text:
Dicit enim: Qui videbant me foras Dicit enim: Qui videbant me foras fugiebant a me: scilicet qui minus Scripturis credentes, Dominum viderunt in cruce positum, foras a deitate ipsius exierunt, sperantes spem suam morte ipsius fuisse finitam. Sive haereticos significat, qui audientes in Ecclesia Scripturas divinas, videntesque magnalia, foras exeunt ad iniquas praedicationes, fugientes veritatem, in qua minime perseverare patiuntur. Bene autem sequitur, excidi tanquam mormosolet illis contingere qui defunctos homines obruendo, cum corpore simul eorum memoriam recordationemque sepeliunt. Vers. 16. nem multorum circumhabitantium. Vas perditum est quod fractum et ad nullos usus necessarium semper abjicitur: ita et Jesus mortuus quasi fractum vas abjiciendus putabatur a perfidis. Quid enim dici poterat mediocrius quam ut illa majestas omnipotens testis fragilibus aequaretur? Sed haec sic a demen
Abbreviated transcription (Latin):
batum ñ custodit. Et alibi. Samaritanus es:
& demonium habes. Uicinos autẽ illos dicit:
qui ei uicinitate fidei propinquabant. qui ad¬
huc ñ crediderant: s credere disponebant. S
uidentes eum in cruces pendidisse: a credulita¬
tis uicinitate remoti sunt: dum paq uide¬
bant quem adorandum esse putauerunt.
Ignari cum qui fideliter predicta uecessario
cernerent consecuta. tunc magis a firma
credulitate suspensi sunt. Et nota quod
pͥus dixit inimicos deinde uicinos. nunc
accedendo ꝑuenit ad notos. Notos autem
apłos significat. qui passione ipsius oĩno
turbati sunt. De quib scͥpͥtum ẽ. ꝑcutiam
pastorẽ. & disꝑgentur oues gregis. Sic figu¬
ra xatyposis ꝑ hos quatuor uersus sicũt
diximus decenter impleta est. Qui uide
quã mortuus a corde. t in isto alt̾oq
uersu qui sequitur. figurã est. metriasmos.
quȩ latine dr̃ mediocritas. quotiens rem
magnam mediocri relatione proferimus.

Expanded text:
batum non custodit ; et alibi: Samaritanus es, batum non custodit ; et alibi: Samaritanus es, et daemonium habes . Vicinos autem illos dicit qui ei vicinitate fidei propinquabant, qui adhuc non crediderant, sed credere disponebant; sed videntes eum in cruce pependisse, a credulitatis vicinitate remoti sunt, dum pati videbant quem adorandum esse putaverunt. Ignari cum fideliter praedicta necessario cernerent consecuta, tunc magis a firma credulitate suspensi sunt. Et nota quod prius dixit inimicos, deinde vicinos, nunc accedendo pervenit ad notos. Notos autem 100 apostolos significat, qui passione ipsius omnino turbati sunt; de quibus scriptum est: Percutiam pastorem, et dispergentur oves gregis . Sic figura diatyposis per hos quatuor versus, sicut diximus, decenter impleta est. Vers. 15.quam mortuus a corde. Et in isto alioque versu qui sequitur, figura est metriasmos, quae Latine dicitur mediocritas, quoties rem magnam mediocri relatione proferimus.
Abbreviated transcription (Latin):
becillitatẽ humane substantiȩ. quia neq in a¬
numi robore: neq in carnis spe ulla debet esse
presumptio. sicut propħa dicit. Maledictus qͥ
confidit in homine: & ponit spem carnẽ bra¬
chii sui. & adnõ recedit cor eius. Suꝑ om̃s
immicos meos factus sum obprobrium et ui¬
cinis meis. nimiũ. & timor notis meis.
or uacat quod suꝑ om̃s & non inter omnẽ
ait. Suꝑ om̃s inimicos meos: ꝑ modum
exaggeratiuum dr̃. qm̃ dum essent illi uere
latus. inter eos habebatur obprobriũ: qui se
nefario scelere polluebant. Sequitur. factus sũ
obprobrium. Non quia ego uere obprobrium
fui. s qm̃ ab illis putabar esse quod ñ eram. qui
decepti uanis ꝑsuasionib errauerunt. Contra
probum dicimus inpiobum. idẽ. in honestum
atq indecorũ. Obprobrium autem significat
ualde abhominabile facinus. qͦd dño saluato¬
ri int̾ iniquos uideos euenisse manifestum ẽ.
cum dicerent. Hic homo adõ non est: qui sab¬

Expanded text:
becillitatem humanae substantiae: quia neque in abecillitatem humanae substantiae: quia neque in animi robore, neque in carnis spe ulla debet esse praesumptio, sicut propheta dicit: Maledictus qui confidit in homine, et ponit spem carnem brachii sui, et a Domino recedit coimicos meos factus sum opprobrium, et vicinis meis nimium, et timor notis meis. Non vacat quod super omnes, et non inter omnes ait. Super omnes inimicos meos, per modum exaggerativum dicitur, quoniam dum essent illi vere latus inter eos habebatur opprobrium, qui se nefario scelere polluebant. Sequitur, factus sum opprobrium: non quia ego vere opprobrium fui, sed quoniam ab illis putabar esse quod non eram, qui decepti vanis persuasionibus erraverunt. Contra probum dicimus probrum, id est inhonestum atque indecorum. Opprobrium autem significat valde abominabile facinus, quod Domino Salvatori inter iniquos Judaeos evenisse manifestum est, cum dicerent: Hic homo a Deo non est, qui sab
Abbreviated transcription (Latin):
fecerat.:Eꝵ erbum autẽ ipsum defecit. longaᷤ
& grauissimas significat passiones. Deficere eñ
ẽ. paulatim minus facere. & ad finem ꝑdendo
aliquas ualitudinis minutias ꝑuenire. d
uite humane accidere posse manifestum ẽ.
que ad t̾minum mortis usq ꝑducitur. Suꝑi¬
ora uͦ declarans subiungit. & anni mei in
gemitib. Qͦd multitudinẽ significat dierũ.
Considera quod dixit in gemitib. qͥa non
fuit leuis dolor ubi continuus gerattus¬
gemitus insonabat. Siue hoc magis ad marti¬
r̾um ꝑtinet passiones. qui in captte merito intel¬
ligantur qm̃ ipsi menbra sunt xp̃i. Et consi¬
dera quia non in uocib s ingemitib posuit
ut dõ fieret amplius notum. quod homiui
qm̃ omib bonis indiga& humana fragili¬
tas. Quid enim illa pauꝑius que niebil idone¬
um de se habere cognoscitur: Ossa uͦ fortitudo
ẽ: qua compago eorporis sustinetur. Quod u¬
trumq pulchrȩ positum ẽ. ad expͥmendã im-¬

Expanded text:
fecerat. Verbum autem ipsum defecit longas fecerat. Verbum autem ipsum defecit longas et gravissimas significat passiones. Deficere enim est paulatim minus facere, et ad finem perdendo aliquas valetudinis minutias pervenire; quod vitae humanae accidere posse manifestum est, quae ad terminum mortis usque perducitur. Superiora vero declarans subjungit: Et anni mei in gemitibus, quod multitudinem significat utique dierum. Considera quod dixit, in gemitibus, quia non fuit levis dolor ubi continuugemitus insonabat. Sive hoc magis ad martyrum pertinet passiones, qui in capite merito intelliguntur, quoniam ipsi membra sunt Christi. Et considera quia non in vocibus, sed in gemitibus posuit, ut Deo fieret amplius notum quod hominibuiam omnibus bonis indiget humana fragilitas. Quid enim illa pauperius quae nihil idoneum de se habere cognoscitur? Ossa vero fortitudo est qua compago corporis sustinetur. Quod utrumque pulchre positum est ad exprimendam im
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit ꝑiculi magnitudo. Ac si diceret. Confu¬
sus ẽ. animus meus. cum me insequentiũ furor
appeteret. Iram siquidem posuit in imicorum
indignationem. Oculus autem intellectũ sig.¬
nificat. quẽ semꝑ conturbamus: atq confun¬
dimꝰ. quando ĩminentia ꝑicula formidamꝰ.
Uenter uero nr̃ aliius est: in quo edulia de¬
glutita recondimꝰ. Qui apte memorie comu¬
tur. quia sicut ille transmissas escas recipit:
sic & memorie sinus notitias rerum compe¬
tent̾ assumit. Conturbatum gͦ dicit uentrem
idẽ memoriam suã. ubi habebat reposita quȩ
illi dñs de sua clarificatione promiserat. Sed
cum uideret caro sibi ĩminere ꝑicula. conseqͣns
fuit eam trepidatione turbari. Et nota quia
se conturbatum frequent̾ dicit. desperasse nus¬
quã. Qdideo ab ipso dictum ẽ. ut nobis hane
imitandi formulam magister celestis oftendẽt.
Nam conturbatio humanitatẽ familiariter

Expanded text:
fuerit periculi magnitudo. Ac si diceret: Confufuerit periculi magnitudo. Ac si diceret: Confusus est animus meus, cum me insequentium furor appeteret. Iram siquidem posuit inimicorum indignationem. Oculus autem intellectum significat, quem semper conturbamus atque confundimus, quando imminentia pericula formidamus. Venter vero noster alvus est, in quo edulia deglutita recondimus, qui apte memoriae comparatur, quia sicut ille transmissas escas recipit, sic et memoriae sinus notitias rerum competenter assumit. Conturbatum ergo dicit ventrem, id est memoriam suam, ubi habebat reposita quae illi Dominus de sua clarificatione promiserat. Sed cum videret caro sibi imminere pericula, consequens fuit eam trepidatione turbari. Et nota quia se conturbatum frequenter dicit, desperasse nusquam. Quod ideo ab ipso dictum est, ut nobis hanc imitandi formulam Magister coelestis ostenderet. Nam conturbatio humanitatem familiariter