comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
plateꝙ dicit. et ꝗa cũ terrena agunt sumi uideri
appetunt : et lata itinera teneant ex uoluptãte
delectationis. et tam̃ in platearũ sunt capiei ex
honore scĩtatis. Nil quoꝙ obstat siscũ amulapides
eosdẽ ipsos ꝗb constructũ scũ ariũ existebat accipimꝰ.
dinũ uiri terrenis ac tib ex desi derio inserutunt.
et quoꝵ pͥus officioscitatis gła stare uidebat̃. Seculariã
itaq negotia aliqͥndo ex cõpassione tolerandas. Niũquã
uo ex amore reꝗrenda. necũ m̃tẽ diligentis ad grauant
hanc suo uicta pondere. adhima de celestib mergant
AIt contra ñ nulli gregis ꝗdẽ curã suscipiunt sed sibi met
uacare ad spiritalia appetunt. ut reb ex terioribus
nullaten occupent̃. Quicũ curare tẽporalia fundit̾
neglegnnt sub ditor necessitatib minime concurrun.
Quoꝵ nimirũ p̾̃dicatio plerũq despicit᷑. ꝗadũ delin¬

Expanded text:
platearum dicit; quia et cum terrena agunt, summi videri platearum dicit; quia et cum terrena agunt, summi videri appetunt, ut et lata itinera teneant ex voluptate delectationis, et tamen in platearum sint capite ex honore sanctitatis. Nil quoque obstat si sanctuarii lapides eosdem ipsos quibus constructum sanctuarium existebat accipimus:orum ordinum viri terrenis actibus ex desiderio inserviunt, ex quorum prius officio sanctitatis gloria stare videbatur. Saecularia itaque negotia aliquando ex compassione toleranda sunt, nunquam vero ex amore requirenda; ne cum mentem diligentis aggravant, hanc suo victam pondere ad ima de coelestibus mergant. At contra, nonnulli gregis quidem curam suscipiunt, sed sic sibimet vacare ad spiritalia appetunt, ut rebus exterioribus nullatenus occupentur. Qui cum curare corporalia funditus negligunt, subditorum necessitatibus minime concurrunt. Quorum nimirum praedicatio plerumque despicitur; quia dum delin
Abbreviated transcription (Latin):
polluitꝰ. Color optimꝰ cõmutat̾ cũ quoꝵdã ꝗd eͥgere aliq¬
religiose credebant᷑ aestimatio ante Acta minuit᷑.
Nã cũ ꝗlibet post sc̃ĩtatis habitũ terrenisse actib
inserit. qͥsi colore ꝑmutato ante humanos oculos
eiꝰ reuerentia despecta pallescit. Scũ arii qͦq lapi¬
des in platea dispergunt᷑. cũ causarũ seculariũ foras
lata itinera ex petunt. hi ꝗ ad ornam̃ tũ eccłẽ in¬
ternis mysteriis. qͥsi in secretis scũ ari uacare debuer̃.
Io hoc ꝓppe scũarii lapides fiebant ut intra scã scoꝵ
stri religionis a sub ditis honorẽ redẽp toris sui ex me¬
rito uite ñ exigunt. scũ arii lapides. in orna m̃do
pontificis ñsunt. Qui nimirũ scũarii lapides disꝑsi
ꝑ plateas iacent: cũ ꝑsone sacroꝵ ordinũ uoluptatum
suarũ latitudini dedite terrenis negotus inherent.
Et no tandũ q̃d ñ hos ꝗ disꝑsos in plactei ᷤ. sed incapite

Expanded text:
polluitur. Color optimus commutatur, cum quorumdam, qui degere polluitur. Color optimus commutatur, cum quorumdam, qui degere religiose credebantur, aestimatio anteacta minuitur. Nam cum quilibet post sanctitatis habitum terrenis se actibus inserit, quasi colore permutato ante humanos oculos ejus reverentia despecta pallescit. Sanctuarii quoque lapides in plateis disperguntur, cum causa saecularium, foras lata itinera expetunt, hi qui ad ornamentum Ecclesiae internis mysteriis quasi in secretis sanctuarii vacare debuerant. Ad hoc quippe sanctuarii lapides fiebant ut intra sancta sanstri religionis a subditis honorem Redemptoris sui ex merito vitae non exigunt, sanctuarii lapides in ornamento pontificis non sunt. Qui nimirum sanctuarii lapides dispersi per plateas jacent, cum personae sacrorum ordinum voluptatum suarum latitudini deditae, terrenis negotiis inhaerent. Et notandum quod non hos dispersos in plateis, sed in capite
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ rep̃hendere in aliis debuit et ipse uersatur:
gitur. quȩ illi nimiũ faciunt. ꝗ do huc destudiis car¬
nalib iudicant᷑. Quos cũ magno scilicet dolore
caritatis. hieremias ꝓpħa conspiciens. ꝗͣsi sub destruc¬
tione tẽpli deplorat dicens. Quomͦ obscuratũ est
aurũ mutatꝰ est color optimꝰ. disꝑsisunt lapides
sanctu arii in capite om̃iũ placearũ. Quto nãꝙ
auro ꝗd metallis cȩteris p̾minet. nisi excellentia sc̃i¬
tatis. Quit colore optimo. nisi cunctis amabilis re¬
uerentia religionis expͥmit᷑. Quto sc̃ũ arii lapidib.
nisi sacroꝵ ordinũ ꝑsonȩ signant᷑. Quto platearum
nomine. nisi p̃sentis uitȩ lati tudo figurat᷑. Quia
enĩ greco eloꝗo platos latitudo dicit̾. ꝓfec do alati¬
tudine plateesunt uocate. ꝑsemet ipsã uõ ueritas
dicit. lata et spatiosa uia est. quȩ ducit aoꝑditionẽ.
Aurũ igit᷑ obscurat᷑. cũ terrenis ac tib. sc̃itatis uita

Expanded text:
quae reprehendere in aliis debuit, et ipse versatur? quae reprehendere in aliis debuit, et ipse versatur? gitur, quae illi nimirum faciunt qui adhuc de studiis carnalibus judicantur. Quod cum magno scilicet dolore charitatis Jeremias propheta conspiciens, quasi sub destructione templi deplorat, dicens: Quomodo obscuratum est aurum, mutatus est color optimus, dispersi sunt lapides sanctuarii in capite omnium platearum ? Quid namque auro, quod metallis caeteris praeeminet, nisi excellentia sanctitatis? Quid colore optimo, nisi cunctis amabilis reverentia religionis exprimitur? Quid sanctuarii lapidibus, nisi sacrorum ordinum personae signantur? Quid platearum nomine, nisi praesentis vitae latitudo figuratur? Quia enim Graeco eloquio πλάτος latitudo dicitur, profecto a latitudine plateae sunt vocatae. Per semetipsam vero Veritas dicit: Lata et spatiosa via est quae ducit ad perditionem . Aurum igitur obscuratur, cum terrenis actibus sanctitatis vi
Abbreviated transcription (Latin):
igit᷑ iudicia si habueritis contẽp tibiles ꝗ sunt in
eccła illos constituite adiudicandũ. ut ipsi uidelicet
dispensationib terrenis inseruiant quos donaspirita¬
lia ñ exornant. Acsi aꝑtius dicat. Quia penetrare
intima nequę uit. saltẽ necessaria foras operentur.
hensione iudicat᷑. qd derrenis ppłon negotus stulco
labore deseruiat. Cui et consiliũ max p̃bet᷑ ut ꝓse
alios ad iurgia dirim̃da constituat. et ipse libe
rius ad erudiendos popłos spiritaliũ arcana cognoscat
Asub iectis ergo inferiora gerenda sunt. Arec torib
sũma cogitanda. Ut scilicet oculũ ꝗ ꝓuidendis gressib
preminet. cura pul ueris ñ obscuret. Capud nãq sub¬
ditoꝵ sunt cunc ii ꝗ p̾sunt. et ut recta pedes ualeant
itinera carpere. Hec ꝓcul dubio capud debet ex alco
ꝓuidere ne aꝓuec Ius sui itinere pedes torpeant.
cũ curuata rectitudine corporis capud sese ad ter¬
storali inter cęteros utit̃. si in terrena negotia

Expanded text:
contemptibiles qui sunt in Ecclesia, illos constituite ad judicandum ; ut ipsi videlicet dispensationibus terrenis inserviant, quos dona spiritalia non exornant. Ac si apertius dicat: Quia penetrare intima nequeunt, saltem necessaria foris operentur. hensione judicatur, quod terrenis populorum negotiis stulto labore deserviat . Cui et consilium mox praebetur ut pro se alios ad jurgia dirimenda consrius ad erudiendos populos spiritalium arcana cognoscat. A subditis ergo inferiora gerenda sunt, a rectoribus summa cogitanda; ut scilicet oculum, qui praevidendis gressibus praeeminet, cura pulveris non obscuret. Caput namque subjectorum sunt cuncti qui praesunt; et ut recta pedes valeant itinera carpere, haec proculdubio caput debet ex alto providere, ne a provectus sui itinere pedes torpeant, cum curvata rectitudine corporis caput sese ad terstorali inter caeteros utitur, si in terrenis negotiis
Abbreviated transcription (Latin):
ilit̾ ꝗ quidẽ quę mundisunt concupiscunt. sed tam̃ ad¬
uersitatis labore fatigant᷑. Alit̃ coniugiis obligati
alit acon iugiis nexib liberi. Alit̃ ãmiatione carnis
expii. Aliter ignorantes. Alit̃ ꝗ peccata deplorant
operũ. Ilit ꝗ cogtiationũ Abt̃ ꝗ cõmissa plangunt
nec tameu deser̃. Alit ꝗ deser̃ nec tam̃ plangunt.

Expanded text:
aliter qui quidem quae mundi sunt concupiscunt, sed tamen adaliter qui quidem quae mundi sunt concupiscunt, sed tamen adversitatis labore fatigantur; aliter conjugiis obligati, aliter a conjugii nexibus liberi; aliter commistionem carnis experti, aliter ignorantes; aliter qui peccata deplorant operum, aliter qui cogitationum; aliter qui commissa plangunt, nec tamen deserunt; aliter qui deserunt, nec tamen plangunt;
Abbreviated transcription (Latin):
Nlit̃ ꝗ flagella metuunt. et ꝓpterea in nocent̾ in uunt
Alit̾ ꝗsic in iniꝗtate ĩduruer̃. ut nec ꝑfla gella corrigant̃.
Ilit̾ nimis taciti. Alit̃ mululoꝗo uacantes. Alit̃ pigri
aliter slati. Alit̃ ꝑtinaces. alit̃ in constantes. Altter
gule dediti. alit̾ abstinentes. alit ꝗ sua misericordit᷑
tribuunt. Alit̃ ꝗ aliena rapere contendunt. aliter ꝗ
nec aliena rapiunt nec sua largiunt᷑. Alit̃ ꝗ et ea
quȩ habent sua tribuunt. et aliena rapeu re ñ desistunt.
Vlit discordes. Alit̃ pacati. Alit̃ seminantes iurgia
Altt̃ pacifici. Alit̃ ammonendi sunt ꝗsatre legis nerba
non recte intellegunt. Aliter ꝗ secte ꝗdẽ intellegustt
sed humilit̃ ñ loquunt᷑. Alit̃ ꝗcum p̃dicare digne uas
leant phumilitate formidant. Ilit̃ quos ap̃dicatio¬
ne inꝑfectio uł xtas ꝓhibet et tam̃ precipitatio im¬
pellit. Alit̃ ꝗ in hoc qd tẽpora liter appetunt ꝓsperant̃

Expanded text:
aliter qui flagella metuunt, et propterea innocenter vivunt; aliter qui flagella metuunt, et propterea innocenter vivunt; aliter qui sic in iniquitate duruerunt, ut nec per flagella corrigantur; aliter nimis taciti, aliter multiloquio vacantes; aliter timidaliter elati; aliter pertinaces, aliter inconstantes; aliter gulae dediti, aliter abstinentes; aliter qui sua misericorditer tribuunt, aliter qui aliena rapere contendunt; aliter qui nec aliena rapiunt, nec sua largiuntur, aliter qui et ea quae habent sua tribuunt, et aliena rapere non desistunt; aliter discordes, aliter pacati; aliter seminantes jurgia, aliter pacifici; aliter admonendi sunt qui sacrae legis verba non recte intelligunt, aliter qui recte quidem intelligunt, sed a humilitate formidant, aliter quos a praedicatione imperfectio vel aetas prohibet, et tamen praecipitatio impellit; aliter qui in hoc quod temporaliter appetunt prosperantur,
Abbreviated transcription (Latin):
nomunuis bedificationis arte nũqua recedit Quro
enĩ sunt menaes intente auditoꝵ: nsi ut ita diatrĩ.
queda incythara tensiones strate cordarũ &uas
tangendi arcifex ut ñ sibimet ipsi dissimilẽ can¬
acũ faciat: Dissimiliter aninũ pulsat et id crco
corde consona modula tionẽ reddut. ꝗa uno ꝗdẽ
plec iro sed ñ uno impulsu feriunt᷑. Unde et doc tor
ꝗsq ut in una cunc tos uirtute caritatis aedificet:
ex una doctrina ñ una eadẽq exhortatione tangere
corda audientiũ debet.
lit̃ nãq uiri. Alit̃ ammonendesunt femine. Ilit̃ iuuenes.
Lilit senes. Alit̃ in opes. Alit̃ locupletes. Alit̃ leti. alit̃
tristes. Alit̃. subditi. alit̃ p̃lati. Alit̃ serui. alit̃ domini
Alit̃ huiꝰ mundi sapientes. alit̃ aebetes. Alit̃ impudentes.
Alit̃ uerecundi. alit ꝓterui. Alit̃ pusillanimes. Aliter
inpatientes. alit̃ pactentes. Alit̃ beniuoli. Alit̃ inuidi.
Aliter siraices. Aliter impuri. Altt̃ in colomes. alit̃ egri

Expanded text:
ficationis arte nunquam recedat. Quid enim sunt intentae mentes auditorum, nisi ut ita dixerim, quaedam in cithara tensiones stratae chordarum? quas tangendi artifex, ut non sibimetipsi dissimile canticum faciat, dissimiliter pulsat. Et idcirco chordae consonam modulationem reddunt, quia uno quidem plectro, sed non uno impulsu feriuntur. Unde et doctor quisque, ut in una cunctos virtute charitatis aedificet, ex una doctrina, non una eademque exhortatione tangere corda audientium debet.liter namque viri, aliter admonendae sunt feminae; aliter juvenes, aliter senes; aliter inopes, aliter locupletes; aliter laeti, aliter tristes; aliter subditi, aliter praelati; aliter servi, aliter domini aliter hujus mundi sapientes, aliter hebetes; aliter impudentes, aliter verecundi; aliter protervi, aliter pusillanimes; aliter impatientes, aliter patientes; aliter benevoli, aliter invidi; aliter simplices, aliter impuri; aliter incolumes, aliter aegri;
Abbreviated transcription (Latin):
humilixt. Quasi more fouee hanc in himo positã demon¬
strat: fossa ergo mnalcari fiat. ne suꝑ positũ sacrificiũ aura
disꝑgat. Ioest elec toꝵ mens. patientiã ustodiat. Ne
cõmota uento in patientię. et hoc ꝗd bene oꝑata est
amit tat. Bene aũt hȩc eadẽ fossa unius cubiti esse
nemoraet᷑. Quia nimirũ si patientia ñ deserit. unctatis
mensura seruat᷑. Unde et paulus ait. In uice bonera

Expanded text:
humiliat, quasi more foveae hanc in imo positam demonhumiliat, quasi more foveae hanc in imo positam demonstrat? Fossa ergo in altari fiat, ne superpositum sacrificium aura dispergat: id est, electorum mens patientiam custodiat, ne commota vento impatientiae, et hoc quod bene operata est amittat. Bene autem haec eadem fossa unius cubiti esse monstratur ; quia nimirum si patientia non deseritur, unitatis mensura servatur. Unde et Paulus ait:
Abbreviated transcription (Latin):
sibi occultasunt ostentare conatur. At ꝙ sic ꝑ in
patientiã usqndarro gantiã ducit᷑. dũ ꝗa ferre de¬
spectionẽ non potest: de tegendo semet ipsũ in ostenta¬
tione gloriat᷑. Unde scriptũ est. Aclior est patiens.
arrogante. Quia uidelicet eligit patiens quelibet mala
ꝑpeti. quã ꝑ ostentationis uitiũ bonasua occulta rogosci
Eo contra eligit arrogans bona sua dese: uł falsa iactari.
ne mala possit uł minima ꝑpeti. Quia igit cũ patien
tia relinꝗt̃. xtiã bona reliq que iã gesta sunt destru untt̃.
Rec te ꝑ ezechielẽ esse in altare dei fossa ꝑhibetur. ut
in ea uidelicet suꝑposita holocausta seruent᷑. Si enĩ in
altari fossa non esset: om̃e ꝗd in eo sacrificiũ repperiret
nisi am̃as iusti. quȩ ꝗd bona egerint tot suꝑse ante cius
oculos. sacrificiũ imponit.Suto aũt est altaris fossa. nisi
bonon patientia. quedũ mtẽ ad aduersa. toleranda

Expanded text:
sibi occulta sunt, ostendersibi occulta sunt, ostenderpatientiam usque ad arrogantiam ducitur; dumque ferre despectionem non potest, detegendo semetipsum in ostentatione gloriatur. Unde scriptum est: Melior est patiens arrogante . Quia videlicet eligit patiens quaelibet mala perpeti quam per ostentationis vitium bona sua occulta cognosci. At contra eligit arrogans bona de se vel falsa jactari, ne mala possit vel minima perpeti. Quia igitur cum patia relinquitur, etiam bona reliqua quae jam gesta sunt destruuntur. Unde recte per Ezechielem esse in altari Dei fossa perhibetur ut in ea videlicet superposita holocausta serventur. Si enim in altari fossa non esset, omne quod in eo sacrificium reperiret nisi animam justi, quae quot bona egerit, tot super se ante ejus oculos sacrificia imponit? Quid autem est altaris fossa, nisi bonorum patientia, quae dum mentem ad adversa toleranda
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscunt. Quidũ ꝑ turbationis sue minime obsistunt
etiã siqua ase tran quilla mente fuerant bene gesta
consundunt: et imꝓuiso impulsu destruunt. ꝗe ꝗd sorsi¬
tan diu labore ꝓuido construxer̃. Ipsa nãq quȩ mat̃
est om̃iũ. custosꝙ uirtutũ: ꝑ inpatientię uitiũ. uirt
caritatis amittit̃. Ecriptũ ꝙppe est. Caritas patiens
est. Igit̃ cũ minime est patiens. caritas ñest. ꝑ hoc
quoq inpatientiȩ uitiũ. ipsa uirtutũ nutrix doctrina
dissipat̃. Scriptũ nãqueest. Doctrina uiri ꝑ patien¬
tiã noscit̃. Ianto ergo quisq minꝰ ostendit᷑ doctꝰ: quan¬
to minꝰ con uincit̾ patiens. Neq enĩ potest ueraciter
bona docendo impendere. si uiuendo nescit xqua¬
nimit̃ aliena mala tolerare. Fhoc quoꝙ inpatien¬
tie uitiũ. plerũq mentẽ arrogantie culpa transfigit.
ꝗa dũ despici in mundo hoc ꝗsꝙ ñ patit̃. bona siqua

Expanded text:
cognoscunt. Qui dum perturbationi suae minime obsistunt, cognoscunt. Qui dum perturbationi suae minime obsistunt, etiamsi qua a se tranquilla mente fuerant bene gesta confundunt, et improviso 43 impulsu destruunt, quidquid forsitan diu labore provido construxerunt. Ipsa namque quae mater est omnium custosque virtutum, per impatientiae vitium virtus amittitur charitatis. Scriptum quippe est: Charitas patiens est . Igitur cum minime est patiens, charitas non est. Per hoc quoque impatientiae vitium ipsa virtutum nutrix doctrina dissipatur. Scriptum namque est: Doctrina viri per patientiam noscitur . Tanto ergo quisque minus ostenditur doctus, quanto minus convincitur patiens. Neque enim potest veraciter bona docendo impendere, si vivendo nescit aequanimiter aliena mala tolerare. Per hoc quoque impatientiae vitium pquia dum despici in mundo hoc quisque non patitur; bona, si qua bona
Abbreviated transcription (Latin):
quasi instet dies dñi. Egit enĩ uer̾ doctor ut pͥus au¬
dirẽt laudati ꝗd recognosceret. et post modũ g̃d exhor¬
tati sequerent᷑. Quatenꝰ eon mentẽ ne ãmonitio sub¬
iuncta concuteret. laus p̾missa solidaret. Et ꝗcõmotos
eos uicini finis suspicione cognouerat. ñ ĩa red argue¬
bat motos. sed quasi trans acta nesciens. ad huc cõmoueri
phibebat. Ut dũ de ipsa lȩuitate motionis p̃dicato¬
risuo se incognitos crederent. tanto rep̃hensibiles fien
quanto et cognosci ab illo formidarent. XXiii.
Salit̃ patientes. Bicendũ nãq est inpatientib. ꝗa dũ
rfrenare sp̃m neglegunt. ꝑ multa ęciã que ñ appetunt
iniꝗta tũ abruta rapiunt᷑. Quia uidelicet mentẽ im¬
pellit furor ꝗ non trahit desideriũ et agit cõmota ue¬
lud nesciens. unde post doleat sciens. Ticendũ quoq in¬
patientib ꝗa dũ motionis impulsu p̃cipites quedã uelud
alienati ꝑ agunt. uix mala sua post qua fuerint ꝑpetrasa

Expanded text:
tet dies Domini . Egit enim verus doctor, ut prius audirent laudati quod recognoscerent, et postmodum quod exhortati sequerentur, quatenus eorum mentem ne commotio subjuncta concuteret, laus praemissa solidaret; et qui commotos eos vicini finis suspicione cognoverat, non jam redarguebat motos, sed quasi transacta nesciens, adhuc commoveri prohibebat; ut dum de ipsa levitate motionis praedicatori suo se incognitos crederent, tanto reprehensibiliores fieri quanto et cognosci ab illo formidarent. CAP. patientes. Dicendum namque est impatientibus quia dum refrenare spiritum negligunt, per multa etiam quae non appetunt iniquitatum abrupta rapiuntur, quia videlicet mentem impellit furor quo non trahit desiderium; et agit commota velut nesciens, unde post doleat sciens. Dicendum quoque impatientibus, quia dum motionis impulsu praecipites, quaedam velut alienati peragunt, vix mala sua postquam fuerint perpetrata
Abbreviated transcription (Latin):
cephe. alios xp̃i esse se diceret incestus culpã in me¬
diũ deduxit quȩ apud eos et ꝑ petrata fuerat et
in correcta remanebat dicens. Audit̃ interuos for¬
nicatio et talis fornicatio qualis nec int̃ gentes.
ita ut uxorẽ patris ꝗs habeat. et uos inflati estis.¬

Expanded text:
Cephae, alius Christi esse se dicerent , incestus culpam in meCephae, alius Christi esse se dicerent , incestus culpam in medium deduxit, quae apud eos et perpetrata fuerat, et incorrecta remanebat, dicens: Auditur inter vos fornicatio, et talis fornicatio, qualis nec 237 inter gentes, ita ut uxorem patris
Abbreviated transcription (Latin):
Aliter. am monen di sunt ꝓterui: at ꝙ aliter pu¬
sillanimes. Illi enĩ dũ ualde dese p̃sumunt. er ꝓ¬
brando cȩteras dedignant᷑. Isti aũt dũ nimis in¬
firmitaais sue sunt conscii. plerũq in disperationẽ
cadunt. Illi singularit̃ sũ ma estimant. cuneta quȩ
agunt. Isti despecta uehem̃ ter pitant esse. que
faciunt. Et id circo in disperatione franguntur.
sub tilit̃ itaꝙ arguente discutienda sunt opera
ꝓteruoꝵ. ut in quo sibi placent ostendant̃. ꝗa deo
displicent. tunc eñĩ ꝓxt̃ uos melius corrigim̃. cũ ea
que bene egisse secredunt: male acta monstrans. lsc
unde at epta gła credit̃. inde utilis confusio subse
niunt si alterius culpe manifestioris et ex latere
reꝗsite imꝑperio confundunt᷑. Ut exeo ꝗd defendere
ne queunt. cognoscant se tenere imꝓbe qd defendui.¬
Unde cũ ꝓteruȩ paulus corinthios aduersũ se in uicẽ
uideret inflatos ut alios apollo. alios pauli: alios

Expanded text:
Aliter admonendi sunt protervi, atque aliter pusillanimes. Illi enim dum valde de se praesumunt, exprobrando caeteros dedignantur; isti autem dum nimis infirmitatis suae sunt conscii. plerumque in desperationem cadunt. Illi singulariter summa aestimant cuncta quae agunt, isti vehementer despecta putant esse quae faciunt, et idcirco in desperatione franguntur. Subtiliter itaque ab arguente discutieprotervorum, ut in quo sibi placent, ostendatur quia Domino displicent. Tunc protervos melius corrigimus, cum ea quae bene egisse se credunt male acta monstramus; et unde adepta gloria creditur, inde utilis confusio subseqniunt, si altius culpae manifestioris, et ex latere requisitae, improperio confunduntur, ut ex eo quod defendere nequeunt cognoscant se tenere improbe quod defendunt. Cum proterve Paulus Corinthios adversum se invicem videret inflatos, ut alius Apollo, alius Pauli, alius
Abbreviated transcription (Latin):
liter am monendi sunt serui. atq alit̃ dñir Berui sci¬
licet ut inse seꝑ humilitatẽ condicionis aspiciat
Domini uõ ut nature iue qua xqualit̃ sunt cũ sermoni
dicunt. Dñi quoq ammonendisunt ꝗa contra dm̃ de
munere eiꝰ suꝑbi unt. si eos quos ꝑ condicionẽ tenent
subd̾itoꝰ x  quales sibi ꝑ nature consortiũ non agnoscuñ
Isti ammonendisunt. ut sciant se seruos esse dominorũ.
Illi ãmonen disunt ut cognoscant se conseruos esse seruor
Istis naq dicit̃. Serui obedientes dñis carnalib Et rariu
Qui cũq sunt sub iugo serui. dños suos om̃i honore digno

Expanded text:
liter admonendi sunt servi, atque aliter domini. Servi scilicet, ut in se semper humilitatem conditionis aspiciant; domini vero, ut naturae suae qua aequaliter sunt cum servis dicunt; domini quoque admonendi sunt, quia contra Deum de munere ejus superbiunt, si eos quos per conditionem tenent subditos, aequales sibi per naturae consortium non agnoscunt. Isti admonendi sunt ut sciant se servos esse dominorum: illi admonendi sunt ut cognoscant se conservos esse servorum. Istis namque dicitur: Servi, obedite dominis carnalibus . Et rursum: Quicunque sunt su
Abbreviated transcription (Latin):
firma sunt roborat. Ait eni. Gras agere debemꝰ dõ sẽper
ꝓ uob fratres. ita ut dignũ est. qm̃ suꝑ crescit fides ur̃a et
habundat aritas unius cuiꝰq ur̃m in inuicẽ. ita ut et
nos ipsi in uob gloriem̃ inȩccłis di ꝓpatientia ur̃a et
fide. Quicũ blanda hec uitȩ eoꝵ p̾conia pͥmisit set.
cito moueamini aur̃o sensu. neque terreamini. Neq¬

Expanded text:
firma sunt roborat. Ait enim: Gratias agere debemus Deo semper firma sunt roborat. Ait enim: Gratias agere debemus Deo semper pro vobis, fratres, ita ut dignum est, quoniam supercrescit fides vestra, et abundat charitas uniuscujusque vestrum in invicem; itnos ipsi in vobis gloriemur in Ecclesiis Dei pro patientia vestra et fide . Qui cum blanda haec vitae praeconia praemisisset, cito moveamini a vestro sensu, neque terreamini, neq
Abbreviated transcription (Latin):
uiã huiꝰ ue illi us dicitis. ꝗ ꝑ dissolutionẽ neglegen¬
tiȩ nullius uos esse monstratis: Ad contra pusilla ni¬
mes aptius ad iter bene agendi reducimꝰ siquedã il¬
loꝵ bona ex latere reꝗramꝰ. Ut dũ in eis alia rep̃¬
hendo corripimꝰ. alia ãplectendo laudemꝰ. quatenꝰ
eoꝵ teneri tudinẽ laus audita nutriat. quã culpa
increpata castigat. Plerũꝙ aũt utilius apitd illos
ꝓficimꝰ. si et eoꝵ bene gesta memoramꝰ. et siqua ab
eis in ordinate gestasunt. ñ iã tãquã ꝑpetͣta corri¬
pimꝰ. Sed quasi adhuc neꝑpetrari debeant ꝓhibemꝰ.
ut et illa que adꝓbamꝰ in latꝰ fauor augeat: et con¬
tra ea que rep̃hendimꝰ magis apud pusillanimes
exhortatio ueretunda conualescat. Unde eidem
paulus cũ thessalonicenses in accepta p̾dicatione
ꝑdurantes quasi de uicino mundi termino quãdã cogno¬
sceret pusillanimitate turbatos pͥus in eis quȩ fortia
ꝓspicit laudat. et caute monendo post modũ quȩ in¬

Expanded text:
viam, hujus vel illius dicitis, qui per dissolutionem negligentiae, nullius vos esse monstratis? At contra, pusillanimes aptius ad iter bene agendi reducimus, si quaedam illorum bona ex latere requiramus, ut dum in eis alia reprehendendo corripimus, alia amplectendo laudemus, quatenus eorum teneritudinem laus audita nutriat, quam culpa increpata castigat. Plerumque autem utilius apud illos proficimus, si et eorum bene gesta memoramus. Et si qua ab eis inordinate gesta sunt, non jam tanquam perpetrata corripimus, sed quasi adhuc ne perpetrari debeant prohibemus, ut et illa quae approbamus, illatus favor augeat, et contra ea quae reprehendimus magis apud pusillanimes exhortatio verecunda convalescat. Unde idem Paulus cum Thessalonicenses in accepta praedicatione erdurantes, quasi de vicino mundi termino quadam cognosceret pusillanimitate turbatos, prius in eis quae fortia prospicit laudat, et caute monendo postmodum quae in
Abbreviated transcription (French):
ALATER ANMOUEnSISUIET SAPIENTES HUNS
cli atq alit̃ ebetes. Sapientes apre ammonendisiu
et Anit tant scite que sciunt. C betes qͣtis amouen idise
it uppetant scire que nesciunt. h illis boc pͥmũ de¬
Atacndũ est qͣd se sapientes arbitratitu. Ioo qnosett

Expanded text:
Aliter admonendi sunt sapientes hujus saeculi, atque aliter hebetes. Sapientes quippe admonendi sunt, ut amittant scire quae sciunt; hebetes quoque admonendi sunt, ut appetant scire quae nesciunt. In illis hoc primum destruendum est, quod se sapientes arbitrantur; in istis jam
Abbreviated transcription (Latin):
osa ppositoꝵ mala sed tin humiliter loquantar.¬
Quasi orã clamidis silenter incidunt: ꝗa uidelicet dũ pre¬
late . dignitati saltẽ innoxie et latenter derogant. quasi re¬
gis suꝑ positi uestem fedant. Ced tam̃ adsemet ipsos redeurt
seque uehem̃tissime. uel de tenuissima uerbi la ceratione
rephendunt. Unde bene et iluc scriptũ est. Tost hec dauio
ꝑcussit corsuũ. eo ꝗd abscidisset orã clamidis saul. facta
ꝓppe p̃positoꝵ oris gladio ferienda ñ sunt. etiã cũ recte
dep̃hendenda iudicant᷑. Si quando uõ contra eos uł in
minimis lingua labit᷑. necesse est ut ꝑafflic tionẽ peni¬
tentie cor p̃mat̾. quatenꝰ adsemet ipsũ redeat. et cũ p̃¬
posite potestati deliquerit. eiꝰ contrase iudiciũ a quo

Expanded text:
aepositorum mala, sed tamen humiliter, loquantur,quasi oram chalmydis silenter incidunt. Quia videlicet dum praelatae dignitati saltem innoxie et latenter derogant, quasi Regis superpositi vestem foedant; sed tamen ad semetipsos redeunt, seque vehementissime, vel de tenuissima verbi laceratione reprehendunt. Unde bene et illic scriptum est: Post haec David percussit cor suum, eo quod abscidisset oram chlamydis Saul . Facta praepositorum oris gladio ferienda non sunt, etiam cum recte reprehendenda judicantur. Si quando vero contra eos vel in minimis lingua labitur, necesse est ut per afflictionem poenitentiae cor prematur; quatenus ad semetipsum redeat, et cum praepositae potestati deliquerit, ejus contra se judicium, a quo
Abbreviated transcription (Latin):
tuȩ. Quis ꝗs enĩ adui uendũ abiis in exẽplo ponit̃. ñ
solũ. ut ipse uigilet. sed etiã ut amicũ suscitet ãmo¬
net̃. Cinãꝙ uigilare bene uiuendo ñsufficit. siñ et
illũt cui p̃est apeccati torpore dis iungit. Bene aũt
dicit̃. Nedederis soñ oculis tuis. nec dormitent palpe¬
bre tue. Sõnũ ꝗꝓpe oculis dare est. intentione ces¬
sante subditoꝵ curã om̃ino neglegere. Ial pebre uõ
dormitant cũ cogitationes nr̃e. ea que insubditis
arguendo cognoscunt: pigredine deprimente dissimu¬
lant. Plene enĩ dormire est. cõmissoꝵ acta nec scire.
nec corrigere. Non aũt dormire. sed dormitare est
que ꝗdẽ rep̃hendenda sunt cognoscere Sed tam̃ ꝓpter
mentis dediũ dignis ea increp̾ationib ñ em̃dare.
Dormitando uõ oculus ad plenissimũ sõnũ ducit̃. ꝗa
dũ plerũq ꝗ p̃est malũ ꝗd cognoscit ñ resecat. Ao hoc

Expanded text:
tuae . Quisquis enim ad vivendum aliis in exemplo praeponitur, non tuae . Quisquis enim ad vivendum aliis in exemplo praeponitur, non solum ut ipse vigilet, sed etiam ut amicum suscitet admonetur. Ei namque vigilare bene vivendo non sufficit, si non et illum cui praeest, a peccati torpore disjungit. Bene autem dicitur: Ne dederis somnum oculis tuis, nec dormitent palpebrae tuae . Somnum quippe oculis dare, est intentione cessante, subditorum curam omnino negligere. Palpebrae vero dormitant, cum cogitationes nostrae ea quae in subditis arguenda cognoscunt, pigredine deprimente dissimulant. Plene enim dormire est commissorum acta nec scire, nec corrigere. Non autem dormire, sed dormitare est, quae quidem reprehendenda sunt cognoscere, sed tamen propter mentis taedium dignis ea increpationibus non emendare. Dormitando vero oculus ad plenissimum somnum ducitur, quia dum plerumque qui praeest malum quod cognoscit non resecat, ad hoc
Abbreviated transcription (Latin):
amico tuo defixisti. apud ex traneũ manũ tuã et la¬
quȩatus es uerb oris tui. et captus ꝓpriis sermonibus.
Spondere nãꝙ ꝓ amicoest. alienã am̃am inpericulo siȩ
conuersationis accipere. unde et apud ex traneũ man
defigit᷑ : Qura apito curã sollicitudinis que ante de¬
erat mens ligat̃. uerb̃ uõ oris sui inlaquextus est ac ꝓ¬
priis sermonib captus. Quia dũ cõmissi sibi cogit᷑ bona
dicere. ipsũ prius necesseest que dixerit custodire.
In laqueat᷑ igit̃ uerb̾ oris sui. dũ ratione exigente con¬
stringit᷑. ne eiꝰ uita ad aliut quã ã monet relaret᷑.
Unde᷑ apud destrictũ iudieẽ cogit᷑ tanta in opere
ex soluere. quanta cũ constat aliis uocȩ p̾cepisse. Ubi
et bene mox exhortatio subdit᷑ ut dicat᷑. fac ergo gõ
dico filimi et temet ipsũ liberare: ꝗa incidisti in ma¬
nu ꝓximi tui. Discurre. festina suscita amicũ tu ũ.
ne dederis som nũ oculis tuis. nec dormitent palpebre

Expanded text:
amico tuo, defixisti apud extraneum animam tuam. Illaqueatus es verbis oris tui et captus propriis seSpondere namque pro amico, est alienam animam in periculo suae conversationis accipere. Unde et apud extraneum manus defigitur, quia apud curam sollicitudinis quae ante deerat, mens ligatur. Verbis vero oris sui illaqueatus est, ac propriis sermonibus captus; quia dum commissis sibi cogitur bona dicere, ipsum prius necesse est quae dixerit custodire. Illaqueatur igitur verbis oris sui, dum ratione exigente constringitur, ne ejus vita ad aliud quam admonet relaxetur. Unde apud districtum judicem cogitur tanta in opere exsolvere, quanta eum constat aliis voce praecepisse. Ubi et bene mox exhortatio subditur, ut dicatur: Fac ergo quod dico, fili mi, et temetipsum libera, quia incidisti in manus proximi tui: discurre, festina, suscita amicum tuum; ne dederis s
Abbreviated transcription (Latin):
Boni subati acsignant. Saul igit uenitie puargaro st
ouos ũposta s con ceptã in corde malitia usꝙ ãd ope¬
aomueri odoris er tendene. et coglo mons apito se
nomiasfac diser terionb exe piendo mons tare. Sũe
om̃i slpeste ob trectationis ab stineetes. ppoe inpiso
urta nullo lingue gladio ꝑcutiuo etiã cude anꝑ fes

Expanded text:
boni subditi designantur? Saul igitur ventrem purgare est pravos praepositos conceptam in corde malitiam usque ad opera miseri odoris extendere, et cogitata apud se noxia factis exterioribus exsequendo monstrare. David omni se peste obtrectationis abstinentes, praepositorum vitam nullo ling
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗppe dicit̾. Ue uob ꝗ ride̾tis nunc. qm̃ flebitis. In uõ
eodẽ magistro dicente. Audiunt. Ierũ uidebo uos
et guidebit cor ur̃m. et gaudiũ ur̃im ueno colleraucd¬

Expanded text:
quippe dicitur: Vae vobis qui ridetis nunc, quoniam flebitis . Isti vero quippe dicitur: Vae vobis qui ridetis nunc, quoniam flebitis . Isti vero eodem Magistro dicente audiunt: Iterum videbo vos, et gaudebit cor vestrum, et gaudium vestrum nemo tolle
Abbreviated transcription (Latin):
regẽ miro ordine audacẽ. reũ pͥus ꝑconfessionẽ ligare stu¬
duit. Et post modũ ꝑ inuectionẽ secare cela uit paululũ
quẽ quesiuit. sed ꝑcussit repente quẽ tenuit. Pigrius enĩ
forcasse incideret si ab ipĩo sermonis exordio aꝑte culpã
ferire uoluisset. sed p̾missa similitudine eã quã occul¬
tabat ex acuit increpationẽ. Id egrũ medicus uene¬
rat. secandũs uulnus uidebat sed de patientia egri
dubitabat. Abscondit igit̾ ferrũ medicinale sub ueste
g̃o deduc tũ subito fuxit̾ inuulnere. ut secantẽ gladiũ
sentiẽt eger. antequã cerneret. Ne si ante cerneret
sentire recusaret. CAP. XXUII.
Letis uidelicet inferenda sunt tristiia que sequuntur
ee supplicio. Ristib uõ inferenda sunt lȩta que ꝓmit tunt᷑
ex regno. Discat leti ex minarũ asperitate ꝗd timeat
Iudiant tristes p̾mioꝵ gaudia de ꝗb p̾sumant. Illis

Expanded text:
regem, miro ordine audacem reum prius per confessionem ligare sturegem, miro ordine audacem reum prius per confessionem ligare studuit, et postmodum per invectionem secare. Celavit paululum quem quaesivit, sed percussit repente quem tenuit. Pigrius enim fortasse incideret, si ab ipso sermonis exordio aperte culpam ferire voluisset; sed praemissa similitudine, eam quam occultabat exacuit increpationem. Ad aegrum medicus venerat, secandum vulnus videbat, sed de patientia aegri dubitabat. Abscondit igitur ferrum medicinale sub veste, quod eductum subito fixit in vulnere, ut secantem gladium sentiret aeger antequam cerneret, ne si ante cerneret, sentire recusaret. CAPUT III  Laetis videlicet inferenex supplicio; tristibus vero inferenda sunt laeta, quae promittuntur ex regno. Discant laeti ex minarum asperitate quod timeant; audiant tristes praemiorum gaudia, de quibus praesumant. Illis
Abbreviated transcription (Latin):
ad salitẽ mentis quasi dulcedine eythare locutionis nr̃e
tran qllitate reuocetur. Ali quando aũt cũ huius scłi po¬
tentes arguunt̃. pͥus ꝑ quas dã simili tudines. ueluo de
alieno nego uoreꝗrendisunt. Et ꝗ unde rectã senten¬
tiã quasi in al terũ ꝓtulerint: tunc modis congruen¬
tib de ꝓprio rea tu feriendi ut mens tẽporali potenua
tumida contra corripientẽ nequa quã se erigat. Quȩ suo
sibi iudicio de suꝑbie ceruicẽ calcat. et in nulla sui de¬
fensione se exerceat quã sententia ꝓprioris ligat. Ioinc
est enĩ ꝗd nathan ꝓpħa arguere regẽ uenerat: et quasi
de causa pauperis contra diuitẽ iudiciũ querebat: ut
pͥus rex sententiã diceret. et reatũ suũ post modũ au¬
diret. quatenꝰ nequaqu̾ã iustitie contra diceret quã inse
ipse ꝓtulisset. Uir itaq sc̃s et peccatorẽ considerans et

Expanded text:
ad salutem mentis quasi dulcedine citharae, locutionis nostrae ad salutem mentis quasi dulcedine citharae, locutionis nostrae tranquillitate revocetur. Aliquando autem cum hujus saeculi potentes arguuntur, prius per quasdam similitudines velut 37 de alieno negotio requirendi sunt; et cum rectam sententiam quasi in alterum protulerint, tunc modis congruentibus de proprio reatu feriendi sunt; ut mens temporali potentia tumida contra corripientem nequaquam se erigat, quae suo sibi judicio superbiae cervicem calcat; et in nulla sui defensione se exerceat, quam sententia proprii oris ligat. Hinc est enim quod Nathan propheta arguere regem venerat, et quasi de causa pauperis contra divitem judicium quaerebat ; ut prius rex sententiam diceret, et reatum suum postmodum audiret, quatenus nequaquam justitiae contradiceret, quam ipse in se protulisset. Vir itaque sanctus et peccatorem considerans et
Abbreviated transcription (Latin):
lingua cũ audientis debet uita cõponi. ut tanto
dystrictius in paupere ȩlationẽ feriat. qͣnto eã nec
in lata pauꝑtas inclinat. Et tanto lenius humilita¬
tẽ diuitũ mulceat: quanto eos nechabundantia
que subleuat fexaltat. Non nũquã tam etiã suꝑb diues
exhortationis blandim̃to placandus est: Ruia eaple¬
rũ q dura uulnera ꝑlenia fom̃ta mollescunt. et fu¬
ror in sanoꝵ sepe adsalutẽ medico blandiente re¬
ducit. sũꝙei indulcedine condescen dit̃. languor
insanie mitigat᷑. Neq enĩ neglegenter intuenduest.
d cũ saulẽ sp̃s aduersus inuaderet aophenisa dues
ythara eiꝰ uesaniã sedabat. Quid enĩ ꝑsaulẽ. nsi
elatio potentiũ. Et go ꝑdauio innuitur nisi humi¬
lis uita scoꝵ: sũ ergosaul ab inmundo spu arripit᷑.
dauid canente eiꝰ uesaniã tẽperat᷑. Quia cũ sensus
potentiũ pelationẽ infurorẽ uertit̃. dignuest ut

Expanded text:
lingua cum audientis debet vita componi, ut tanto lingua cum audientis debet vita componi, ut tanto districtius in paupere elationem feriat, quanto eam nec illata paupertas inclinat; et tanto lenius humilitatem divitum mulceat, quanto eos nec abundantia quae sublevat, exaltat. Nonnunquam tamen etiam superbus dives exhortationis blandimento placandus est, quia et plerumque dura vulnera per lenia fomenta mollescunt, et furor insanorum saepe ad salutem medico blandiente reducitur; cumque eis in dulcedine condescenditur, languor insaniae mitigatur. Neque enim negligenter intuendum est, quod cum Saulem spiritus adversus invaderet, apprehensa David cithara, ejus vesaniam sedabat . Quid enim per Saulem, nisi elatio potentum; et quid per David innuitur, nisi humilis vita sanctorum? Cum ergo Saul ab immundo spiritu arripitur, David canente, ejus vesania temperatur; quia cum sensus potentum per elationem in furorem vertitur, dignum est ut
Abbreviated transcription (Latin):
sperare in incerto diuttiarũ suarũ ubino tandũ
ualde est. qd humilitatis doctor memoriã diuitũ
faciens. Non ait roga. sed p̃cipe Quia et si impen¬
dendaest piȩtas infirmitati. honor tam̃ ñ debet̃
elationi. Alib ergo rectũ q̃d dicit᷑. tanto rectius
iubet̃. quanto et in reb transitoriis altitudine
cogita donis in tumescunt Dehis in euangło dñs dicit.
ue uob̃ diuitib ꝗ habetis consolationẽ urãm. Ra
enĩ que sunt xterna gaudia nesciunt. ex p̃sentis inte
habun dantia consolant᷑. Offerenda ergo est eis con¬
solatio quos caminꝰ pauꝑtatis excoꝗo. Atq illis in¬
ferendus est timor: quos consolatio głe tẽporalis
ex tollit. ut et illii discat ꝗa diuitias quas ñ con¬
spiciunt possident. et isti cognoscant ꝗa eas quas
conspiciunt tenere nequaquã possunt. Perũ que
tam̃ ꝑsonarũ ordinẽ ꝑmutat qualitas morũ. ut sit
diues humilis: sit pauꝑ aelatus. Unde moc p̃dicantis

Expanded text:
sperare in incerto divitiarum suarum . Ubi notandum valde est, quod humilitatis doctor memoriam divitum faciens non ait, Roga, sed Praecipe, quia etsi impendenda est pietas infirmitati, honor tamen non debetur elationi. Talibus ergo rectum quod dicitur, tanto rectius jubetur, quanto et in rebus transitoriis altitudine cogitationis intumescunt. De his in Evangelio Dominus dicit: Vae vobis divitibus, qui habetis consolationem vestram . Quia enim quae sunt aeterna gaudia nesciunt, ex praesentis vitae abundantia consolantur. Offerenda est ergo eis consolatio, quos caminus paupertatis excoquit; atque illis inferendus est timor, quos consolatio gloriae temporalis extollit; ut et illi discant quia divitias quas non conspiciunt possident, et isti cognoscant quia eas quas conspiciunt nequaquam tenere possunt. Plerumque tamen personarum ordinem permutat qualitas morum, ut sit dives humilis, sit pauper elatus. Unde mox praedicantis
Abbreviated transcription (Latin):
haliis cengruit officiunt que aliis ꝓsunt Quia et
plerãꝙ herbe que hec am̃alia netriunt alia occidunt.
et leni ñbulus aequo mitigat. catulos instigat et
medicam̃tũ q̃dhunc morbã inminuit alteri iires
ungit t panis ꝗ uitã fortiũ roborit : paruu lor
neca s qualitate igit̃ audientiũ formari debet

Expanded text:
amque aliis officiunt, quae aliis prosunt. Quia et amque aliis officiunt, quae aliis prosunt. Quia et plerumque herbae quae haec animalia nutriunt, alia occidunt; et lenis sibilus equos mitigat, catulos instigat. Et medicamentum quod hunc morbum imminuit, alteri vires jungit; et panis qui vitam fortium roborat, parvulorum neca
Abbreviated transcription (Latin):
sep ubent̃. ut cã portari arta opontunitas erigit. de
urtre nit tendis uectib portandi tarditas nulla ge¬
nereturs uia uidelicet cũspiritale aligd asub dicus̃
pastor inꝗntur. ignominiosũ ualde est si tunc querit
discere cũ questione debet enodare. Sed circuli uet es
inlereant. ut doctores scꝑ in suis cordib eloqa sicra
meditantes testam̃ti arc̃a sine mora deuent si quic ꝗd
neceisseest ꝓtin̾ docent. Unde bene primꝰ paslor ercle¬
pastores cederos ammonet dicens. Pataciseꝑ ad satis facti¬
onẽ om̃i poscenti uos rationẽ. de eaque in uob est
spes Acsi apte dicat. Ut portandĩ arcã mora nulla
Quia ugit᷑ qualis esse debeat pastor ostendim: nunc
qualit᷑ doceat demonstremꝰ. Ut eñi longe ante nos
reuerende memorie gregorius naninaz razenuo
edocuet non una edeꝙ cunctis exrortatio congruit
ꝑa ec cunetos parmoꝵ qualitas astringit. Sepe na¬

Expanded text:
semper jubentur, ut cum portari arcam opportunitas exigit, de semper jubentur, ut cum portari arcam opportunitas exigit, de intromittendis vectibus portandi tarditas nulla generetur; quia videlicet cum spiritale aliquid a subditis Pastor inquiritur, ignominiosum valde est si tunc quaerat discere, cum quaestionem debet enodare. Sed circulis vectes inhereant, ut doctores, semper in suis cordibus eloquia sacra meditantes, testamenti archam sine mora elevent, si quicquid necesse est, protinus docent. Unde bene primus pastor aecclesiae ceteros ammonet, dicens: 'Parati semper ad satisfactionem omni poscenti vos rationem de ea, quae in nobis est, spe', ac si apQuia igitur qualis esse debeat pastor ostendimus, nunc qualiter doceat demonstremus. Ut enim longe ante nos reverendae memoriae Gregorius Nazianzenus edocuit , non una eademque cunctis exhortatio congruit, quia nec cunctos par morum qualitas astringit. Saepe n
Abbreviated transcription (Latin):
pones ꝑ quat tuor arce angulos. faciesꝙ uec tes delignis
angula iubentur ad iungi. ꝗa ineo qd ꝑ quat tuor
mundi partes dilatata tendit᷑. ꝓculdubio quat tu
orsc̃i euangłii libris accincta p̾ dicat᷑. Uectes quȩ
de lignis sethim fiunt. ꝗ eis dẽ ad portandũ circu¬
lis inserunt᷑. ꝗa fortes ꝑseuerantesq docdores. uelud
in pitribilia ligna : querendisunt. ꝗ instructioni sacroꝵ
ant. et quasi in tromisse circulis arcã portent.
uec tib ꝗppe arcã portare est bonis doctoribus
scãm eccłam adrudes infideliũ men des p̃dicando
deducere. Qui auro quoq iubent᷑ operiri. ut cũ ser¬
mone aliis insonat. ꝓpsi etiam uitę splendore ful¬
gescãt. de ꝗb apte sub dit̃: ꝗ sẽꝑ er̃ incirculis. nec um¬
quã ex trahentur ab eis: ꝗa nimirũ necesseest ut
ꝗ ad ossiciũ p̃ducationis excubant asacre lectionis
studid non recedant. Ho hoc nãq uertes esse in ciroilis

Expanded text:
pones per quatuor arcae angulos, faciesque vectes de lignis pones per quatuor arcae angulos, faciesque vectes de lignis angulos jubentur adjungi, quia in eo quod per quatuor mundi partes dilatata tenditur, 34 procul dubio quatuor sancti Evangelii libris accincta praedicatur. Vectesque de lignis sethim fiunt, qui eisdem ad portandum circulis inseruntur; quia fortes perseverantesque doctores velut imputribilia ligna quaerendi sunt, qui instructioni sacrent, et quasi intromissis circulis arcam portent. Vectibus quippe arcam portare, est bonis doctoribus sanctam Ecclesiam ad rudes infidelium mentes praedicando deducere. Qui auro quoque jubentur operiri, ut dum sermone aliis insonant, ipsi etiam vitae splendore fulgescant. De quibus apte subditur: Qui semper erunt in circulis, nec unquam extrahentur ab eis. Quia nimirum necesse est ut qui ad officium praedicationis excubant, a sacrae lectionis studio non recedant. Ad hoc namque vectes esse in circulis
Abbreviated transcription (Latin):
Bene aũt dicit̃ depicta erant. ꝗa dũ exterior rerũ
in trinsecꝰ species at traunt̃. qͣsi in corde depingitur
ꝗc ꝗo fictis imaginib deliberando cogitat᷑. No tan¬
dũ itaꝙ est ꝗa pͥus foram̃ inpariete acde in deho¬
stiũ cernit̾. et te demũ occulta abhominatio de¬
monstrat᷑. Quia nimirũ hunius cuĩq peccati pͥus sig¬
na forinseeꝰ. deiide ianua aꝑte iniꝗtatis ostendit᷑
et tunc demũ om̃e inalũ ꝗd int̾ latet aperit̃. Non nulla
Aũt sunt lęnit̃ arguenda nã cũ ñ malitia sed sola
ignorantia. uł ufirmitate delinꝗt᷑: Pfecto necesse
est ut magno moderamine ipsa delicti incorreptio
tẽperet᷑. Cuncti ꝗꝓpe quo usq inhac mortali carne
subsistimꝰ corruptionis nr̃ȩ infirmitatib sub iacemꝰ.¬
Exse ergo debet ꝗsq colligere qͣlit̃ aliene hunc opor¬
teat in beccillitate misereri. Ne contra infirmitatẽ

Expanded text:
Bene autem dicitur, Depicta erant; quia dum exteriorum rerum Bene autem dicitur, Depicta erant; quia dum exteriorum rerum intrinsecus species attrahuntur, quasi in corde depingitur quidquid fictis imaginibus deliberando, cogitatur. Notandum itaque est quia prius foramen in pariete, ac deinde ostium cernitur, et tunc demum occulta abominatio demonstratur; quia nimirum uniuscujusque peccati prius signa forinsecus, deinde janua apertae iniquitatis ostenditur, et tunc demum omne malum quod intus latet aperitur Nonnulla autem sunt leniter arguenda: nam cum non malitia, sed sola ignorantia vel infirmitate delinquitur, profecto necesse est ut magno moderamine ipsa delicti correptio temperetur. Cuncti quippe quousque in hac mortali carne subsistimus, corruptionis nostrae infirmitatibus subEx se ergo debet quisque colligere, qualiter alienae imbecillitati oporteat misereri, ne contra infirmitatem
Abbreviated transcription (Latin):
Aliqͣntulũ aterra suspense. sed Adhuc terrenę mercedis
p̃mia reꝗrentes. Nã reptilia toto ex corpore terre
appetitũ tam̃ gule ad terrã sẽꝑ inclinant᷑. Reptilia
itaꝙ sunt intra pariȩtẽ quando cogitationes uoluunt᷑
inmentẽ. quȩ aterrenis desidenis nũ quã leuant᷑. Aña¬
lia qͦꝙ sunt intra parietẽ qͣndo et siq̃ iã iusta siqͣ ho¬
nesta cogitant᷑ appe tendis tam̃ lucris tẽporalib ho¬
norib ꝙ deseruiunt. Et ꝑsemet ipsa ꝗdẽ iã qͥsi aterra
suspensas. sed ad huc ꝑ ãbitu q̃si ꝑgule desideriũ sese
adhima sumit tunt. Unde et bene subdit̃. Et uni¬
uersa idola domus urł depicta erat in pariete.
Scriptũ ꝗꝓpeest. Et auaritia quȩ est tooloꝵ seruitꝰ
Recte ergo post am̃alia toola describuntur. ꝗa
et si honesta actione ñ nulli qͣsi aterra se erigunt
abitione tam̃ in honesta semet ipsos ad terrã deponuis

Expanded text:
aliquantulum a terra suspensae, sed adhuc terrenae mercedis aliquantulum a terra suspensae, sed adhuc terrenae mercedis praemia requirentes. Nam reptilia toto ex corpore terraeappetitu tamen gulae ad terram semper inclinantur. Reptilia itaque sunt intra parietem, quando cogitationes volvuntur in mente, quae a terrenis desideriis nunquam levantur. Animalia quoque sunt intra parietem, quando et si qua jam justa, si qua honesta cogitantur, appetendis tamen lucris temporalibus honoribusque deserviunt; et per semetipsa quidem jam quasi a terra suspensa sunt, sed adhuc per ambitum quasi per gulae desiderium sese ad ima submittunt. Unde et bene subditur: Et universa idola domus Israel depicta erant in pariete . Scriptum quippe est: Et avaritia, quae est idolorum servitus . Recte ergo post animalia, idola deseribuntur, quia etsi honesta actione nonnulli jam quasi a terra se erigunt, ambitione tamen inhonesta semetipsos ad terram deponunt.
Abbreviated transcription (Latin):
et amaliũ ab ominatio et uniu̾sa toola dom̃ isrł de¬
picta erant in pariete. ꝑ ez echi elũ oppe p̃positon
ꝑsona signat᷑. ꝑ panete duritia subditoꝵ. Et ꝗd est
parietẽ fodere nisi acutis inꝗsitionib duritiã cor¬
dis aperire. Quẽ cũ ꝑfodisset apparuit hostiũ. ꝗa cũ¬
M
cordis duritia uł studiosis ꝑcontationib. uł maturis
correptionib scindit᷑. qͣsi quendã ianua ostenditur
ex qͣ omĩa ineũ ꝗ corripit̃ cogitationũ interiora uide¬
antur. Unde et bene illic segt̾. h gredere et ui de
ab hominationes pessimas quas isti faciunt hic. Quasi
ingredit̃ ut abhominationes aspiciat. ꝗ discussis ꝗbus¬
dã signis exterius apparentib ita corda subditorũ pe¬
netrat ut cuncta ei que in licitȩ cogitant᷑ in nocescam
Unde et subdidit. Et ingress uidi. et ecce om̃is similitu¬
do reptiliũ et am̃aliũ ab hominatio. In reptilib cogi¬
tationes om̃ino terrene signant᷑. I am̃alib uõ iã ꝗdẽ

Expanded text:
sa idola domus Israel depicta erant in pariete . Per Ezechielem quippe praepositorum persona signatur, per parietem duritia subditorum. Et quid est parietem fodere, nisi acutis inquisitionibus 30 duritiam cordis aperire? Quem cum fodisset, apparuit ostium; quia cum cordis duritia vel studiosis percunctationibus, vel maturis correptionibus scinditur, quasi quaedam janua ostenditur, ex qua omnia in eo qui corripitur cogitationum interiora videantur. Unde et bene illic sequitur: Ingredere et vide abominationes pessimas, quas isti faciunt hic . Quasi ingreditur ut abominationes aspiciat, qui, discussis quibusdam signis exterius apparentibus, ita corda subditorum penetrat, ut cuncta ei quae illicite cogitantur innotescant. Unde et subdidit: Et ingressus vidi; et ecce omnis similitudo reptilium, et animalium abominatio . In reptilibus cogitationes omnino terrenae signantur, in animalibus vero jam quidem