comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sunt in monast̾io. cũ om̃i
humilitate fauiant ipsas
artes si ꝑmiserit abbas. Qod si a¬
liquis ex eis extollitur pro scientia
artis sue eoquod uideatur aliquid con¬
ferre monasterio: hic talis segregetur
ab ip̃a arte. et denuo ꝑ eam non tran¬
seat: nisi forte humiliato ei iterum
abbas uibeat. Si quid uͦ ex oꝑibus ar¬
tificum uenundandum est: uideant
ip̃i ꝑ quorum manus transigenda sũt
ne auquam frandem presumant inf¬
re. Memorentur semꝑ ananie ⁊ saffi¬
re. ne forte mortem quam illi ĩ corꝑe
ꝑtuletunt: hant isti uł omnes. qͥ ali¬
quam fraudem de reb monast̾ii fec̾it.
in anima panantur. In ip̃is autem
p̃ciis ñ subripiat auaricie malum. S
semꝑ aliquantulum iulius detur. qͣm
ab aliis seculatib datur: ut in om̃ibꝰ
glorificetur d̾s.

Expanded text:
sunt in monasterio, cum omni humilitate faciant ipsas artes, si permiserit abbas. Quod si aliquis ex eis extollitur pro scientia artis suae, eo quod videatur aliquid conferre monasterio, hic talis evellatur ab ipsa arte, et denuo per eam non transeat, nisi forte humiliato ei iterum abbas jubeat. Si quid vero ex operibus artificum venundandum est, videant ipsi per quorum manus transigenda sunt, ne aliquam fraudem praesumant inferre. Memorentur semper Ananiae et Saphirae: ne forte mortem, quam illi in corpore pertulerunt, hanc isti, vel omnes qui aliquam fraudem de rebus monasterii fecerint, in anima patiantur. In ipsis autem pretiis non subripiat avaritiae malum, sed semper aliquantulum vilius detur quam ab aliis saecularibus dari potest, ut in omnibus glorificetur Deus.
Abbreviated transcription (Latin):
item ꝓpħ̾a. Delitum meum cogniũ
tibi feni. et iniusticias meas non oꝑui.
Dixi pronuntabo aduersum mẽ in¬
iusticias meas domino. et tu remisi¬
sti impietatem cordis mei.

Expanded text:
itur spina. Delictum meum ego agnosco;  et iniustitias meas non operui. Dixi: Pronunciabo adversum me iniustitias meas Domino  et tu remisisti impietatem cordis mei.
Abbreviated transcription (Latin):
tũa. Sed et preceptũ dñi ĩ aduersis
et iniuriis ꝑ patiennam auimplẽ¬
tes. qui ꝑcussi in maxillam. p̃bẽt
et aliam:. auferenti tunicam dimͣ¬
tunt et pallium. angariati mili¬
ario. uadunt et duo. cũ paulo apo¬
stolo falsos fratres. et ꝑsetutiones
sustinent. et maledicentes se bñdic̃t.
llintus humiliratis gra¬
dus est: si omnes cogita¬
tiones malas cordi suo aduenien¬
tes. uł mala a se absconse cõmissa
ꝑ humilem tonfessionem abban
nõ telauit suo. Hortans nos de hac
re scriptura dicit.Reuela domio
mam tuam. et syera in eum. Et item
dicit. Confitenimi domino: q̃m bonus¬

Expanded text:
t : Qui praeceptum Domini et in adversis et in injuriis per patientiam adimplentes, qui percussi in maxillam, praebent et aliam, auferenti tunicam dimittunt et pallium, angariati milliarium vadunt et duo, cum Paulo apostolo falsos fratres et persecutionem sustinent, et maledicentes se benedicunt. Quintus humilitatis gradus est, si omnes cogitationes malas cordi suo advenientes, vel mala a se absconse commissa per humilem confessionem abbati non celaverit suo, hortans nos de hac re Scriptura dicens: Revela Domino viam tuam, et spera in eo ; et item dicit: Confitemini Domino, q
Abbreviated transcription (Latin):
sua lingna ꝓnuntiet. s etiam ini¬
mo credat cordis affectiu. humilians
se et dicens cumpropħa. Elgo autẽ
sum uteniis et non homo: obprobriũ
hominum et abiecto plebis exaltatus¬
sũ et humiliat᷑ et confusus. Et nem.
Bonũ mͥ qd̾ humiliasti me ÷ ut dis¬
tam mandata tua.¬
ctauus humilitans gradꝰ
est: si nnichil agat monachꝰ¬
nisi qͦd cõmunis monast̾ii
est: si linguam ad loquen
dum prohibeat monathus.
ñ effugietur pectatũ. et quia uir
linguosus ñ dirigetur suꝑ t̾ram:
lcunus humilitatis gradiis ẽ.
sinon sit facilis aut promptꝰ
iu risu. quia scriptum est.
Stultus in risu exaltat uocem suam.
est:si cum loquitur monachꝰ
lentt̾ et sine risu humilit̾
cum grauitate uł pauca uerba etra¬
tionabilia loquatur et ñ sit clamosꝰ
in uoce sicut scriptum est. Sapiens
uerbis innotescit pancis.
est: si ñ solum corde mona
milicatem uidentibus se semper in¬
dicet: idest in oꝑe. in oratorio in mo¬
nasterio in orto in uia. in agro. uel

Expanded text:
sua lingua pronuntiet, sed etiam in credat affectu, humilians se et dicens cum Propheta: Ego autem sum vermis et non homo: opprobrium hominum et abjectio plebis . Exaltatus et humiliatus sum et confusus . Et item: Bonum mihi, quia humiliasti me, ut discam mandata tuactavus humilitatis gradus est, si nihil agat monachnisi quod communis monasteriiest, si linguam ad loquenddum prohibeat monacha, enon effugietur peccatum ; et quia vir linguosus non dirigetur super terram ecimus humilitatis gradus est, si non sit facilis ac prompta in risu, quia scriptum est: Stultus in risu exaltat vocem suam .est, si cum loquitur monacha, leniter et sine risu, humiliter et cum gravitate, vel pauca verba et rationabilia loquatur, et non sit clamosa in voce, sicut scriptum est: Sapiens verbis innotescit paucis. est, si non solum corde, militatem videntibus se semper indicet, id est, in opere, in oratorio, in monasterio, in horto, in via, vel
Abbreviated transcription (Latin):
Ficuis humilitatis gradꝰ ẽ:
ut qui pro d̾i amore omni
obedientia se suldat maio¬
si in ip̃a olediennia duris et cõ¬
trariis reb. uł enam quib¬
libet irrogatis iniuriis. tacita consciẽ¬
na panenniam amplectatur. ⁊ susti¬
nens ñ lassescat uł discedat. dicente
scriptura. Qui ꝑseueraui̾t usq in
finem: hic saluus erit. Etem. Uon¬
fortenir cor tuũ. & sustine dominũ
Et ostendens fidelem pro domino u¬
niuersa etam contraria sustinere
debete: dicit ex ꝑsona sufferentium.
Dropt̾ te morte afficimur tota die.e¬
stimati sumus ut oues occisionis. Elt
sepuri de spe retributionis diuine: sb̾¬
sccuntur gaudentes ⁊ dicentes. Sed
in his omnib suꝑamus propter
eum qui dilexit nos. Et item alio
loco scriptura. probasti nos inquit d̃s¬
igne nos examinasti. sicut igne exa¬
minatur argentum. Induxisti nos
in laqueum. posiusti tribulationes¬

Expanded text:
ius humilitatis gradus est, ut quaeque pro Dei amore omni obedientia se subdat majosi in ipsa obedientia duris et contrariis rebus, vel etiam quibuslibet irrogatis injuriis, tacita conscientia poenitentiam amplectatur, ut sustinens non lassescat, vel discedat, dicente sancta Scriptura: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit ; et item: Confortetur cor tuum, et sustEt ostendens fidelem pro Domino universa, etiam contraria, sustinere debere, dicit ex persona sufferentium: Propter te morte afficimur tota die: aestimati sumus ut oves occisionis . Et securi de spe retributionis divinae subsequantur gaudentes et dicentes: Sed in omnibus superamus propter eum qui dilexit nos . Et item alio loco Scriptura: Probasti nos, Deus; igne nos examinasti, sicut examinatur argentum; induxisti nos in laqueum
Abbreviated transcription (Latin):
cionem: ex quo penitens uotum ha¬
buit confitendi. quid postea dunit¬
tatur ei a sacerdote. Uid̾o enĩ quo
ante penitudinẽ quippe cordis aiã

Expanded text:
tionem, ex quo poenitens votum habuit confitendi, quid postea dimittatur ei a sacerdote. Video enim quo Ante poenitudinem quippe cordis, anima
Abbreviated transcription (Latin):
filio ñ ita est intelligendum qrasi
solus filius uidices ⁊ ñ pater: s quia
forma filii humana cauctis in iu
iustis. Erit enĩ t̾ror malis᷑ ⁊ luen
sam p̃missam: ita etiam dicit᷑ susci¬
taturus corꝑa mortuoꝵ scdm̃ hu¬
manitatem. cũ tñ uirtute diuini¬
tatis sit suscitaturus ñ huuauita¬
tis. S hao ritioue illud dicit᷑. quia ĩ¬
humauitate suscepit. qd̾ est causa
ur̃e resurrectionis .i. passionẽ ⁊ resur¬
rectionem: it̾o ei ascribitur scd̾m ho¬
minem suscitatio mortuoꝵ. Uñ angͦ.
ꝑu̾bum filium dei fir aĩarum resur¬
rectio: ꝑ u̾bun fcm̃ tu carne filiũ
hominis fit corꝑun resurrectio. Itẽ
uidicat ⁊ suscitat corꝑa. ñ pater s
filius. scd̃m dispensationẽ humani¬
tatis. ni qua ẽ ninor patre. Xp̃c in co
qd̾ est filius dei. est uita que uiuificat
animas: in eo qd̃ filius honuuis: iu¬
tex. Ecce scd̾u formam humanita¬
tis: dicitur stiscitaturꝰ corꝑa ⁊ iudica¬
turus. Iudicaturꝰ aũt quia illa forma

Expanded text:
Filio, non ita est intelligendum, quasi Filius solus judicet, et non Pater, sed quia forma Filii humana cunctis in judjustis. Erit enim terror malis, et lumen sam praemissam, ita etiam dicitur suscitaturus corpora mortuorum, secundum humanitatem, cum tamen virtute divinitatis sit suscitaturus, non humanitatis. Sed hac ratione illud dicitur, quia ihumanitate suscepit quod est causa nostrae resurrectionis, id est, passionem et resurrectionem. Ideo ei ascribitur secundum hominem suscitatio mortuorum. Unde Augustinus: Per Verbum Filium Dei fit animarum resurrectio. Per Verbum factum in carne filium hominis, fit corporum resurrectio. Item: Judicat et suscitat corpora non Pater, sed Filius secundum dispensationem humanitatis, in qua minord est Filius Dei, est vita quae vivificat animas: in eo quod est filius hominis, judex. Ecce secundum formam humanitatis dicitur suscitaturus corpora, et judicaturus. Judicaturus autem, quia illa forma
Abbreviated transcription (Latin):
humana constet apparitu¬
rum: queritur an forma illa glo¬
riosa appareat si cut uere est.au
nfiria qualis inpassione extitit.
Quidam putamt a malis talem ui¬
deri. qualem crucifixerunt .i. in
firmam: quia dicit scriptura. ut
ficatam: a bouis ⁊ amalis tune ui¬
deri sic. Cuin informa serui dari¬
ficata uidicantem uiderint boni
⁊ mali: tolletur impius ur ũ ui¬
deat claritatem dei. qua deus est.
quã soli innudicorde udebunt
qd̃ erit eis ruta et̾̃na. forma ergo
humana in xp̃o glorificata: uide¬

Expanded text:
humana constet eum appariturum, quaeritur an in forma illa gloriosa appareat, sicut vere est, an forma qualis in passione extitit. Quidam putant a malis talem videri, qualem crucifixerunt, id est, infirmum; quia dicit Scriptura, ut ficatam, a bonis et malis tunc videri; sic: Cum in forma servi glorificata judicantem viderint boni et mali, tolletur impius, ut non videat claritatem Dei qua Deus est; quam soli mundo corde videbunt, quod erit eis vita aeterna. Forma ergo humana in Christo glorificata vide
Abbreviated transcription (Latin):
acramentum est sacre rei sig
sacrum secretum: sicut dicit᷑ saeram̃¬
tum deitatis. ut sacranentũ sit sa¬
crum siguans.⁊ sacrum signatum.
S nunc agitur desacramento. scd̾m
qd̃ est signum. Item. Sacramentũ
est innisibilis grẽ uifibilis forma.
Signum uͦ ẽ res p̃t̾ spẽm quam in¬
gerit sensib. aliud aliquid ex se fa¬
ciens in cogitationẽ uenire. Sig¬
norum uero alia sunt uaturalia
ut fumꝰ significans ignem. alia da¬
ta: ⁊ eorum q̃ data sunt. quedã sunt
sacram̃ta quedam non. Omne e¬
nim sacram̃tum ẽ signum. s ñ e
conu̾so. Sacram̃tũ .ii. illiꝰ rei simi¬
litudinem gerit: cuiꝰ signum ẽ.
Si enum sacram̃ta ñ haberent si¬
militudinem rerũ quaꝵ sacram̃ta
sunt: ꝓpͥe sacram̃ta ñ dicerentur.
Sacram̃tum enim ꝓprie dr̾: qd̾ ita sig¬
uum est gre dei ⁊ muisibłis gr̃e sorma
ut ip̃ius ymagineni gerat. ⁊ cau

Expanded text:
acramentum est sacrae rei signsacrum secretum, sicut sacramentum divinitatis, ut sacramentum sit sacrum signans, et sacrum signatum; sed nunc agitur de sacramento secundum quod est signum. Item sacramentum est invisibilis gratiae visibilis forma. Signum vero est res praeter speciem quam ingerit sensibus, aliquid aliud ex se faciens in cogitationem venire. Signorum vero alia sunt naturalia, ut fumus significans ignem, alia data. Et eorum quae data sunt quaedam sunt sacramenta, quaedam non. Omne enim sacramentum est signum, sed non e converso. Sacramentum ejus rei similitudinem gerit, cujus signum est. Si enim sacramenta non haberent similitudinem rerum quarum sacramenta sunt, proprie sacramenta non dicerentur. Sacramentum enim proprie dicitur quod ita signum est gratiae Dei, et invisibilis gratiae forma, ut ipsius imaginem ge
Abbreviated transcription (Latin):
it apłs. nisi in fide ⁊ caritate fient.
Quare: Quia imposuit ea deus ĩ
seruitutem ñ inuistificationẽ: et
ut figura futuri eẽnt. uolens ea
potius sibi offerri quã ydolis. Illa
ergo signa erant. s tñ ⁊ sacram̃ta
licet minus ꝓpͥe inscripiuris sepe
uocantur. quia signa erant rei sa¬
cre qm utiq ñp̃stabant. Illa aũt̃
apłs oꝑa legisdicit: q̃ tm̃ signifi¬

Expanded text:
iamsi in fide et charitate fierent. Quare? quia imposuit ea Deus in servitutem, non in justificationem, et ut figura futuri essent, volens sibi ipsi potius offerri ea, quam idolis. Illa ergo signa erant, sed tamen et sacramenta, licet minus proprie in Scripturis saepe vocantur, quia signa erant rei sacrae quam utique praestabant. Illa autem Apostolus opera legis dicit, quae tantum signifi
Abbreviated transcription (Latin):
inquinatos sanctificat ad enrũda¬
tionem carnis ñ aĩe. Lam inqui¬
natio erat illa contactus mortui.
inquinationeui quã lex mũdat.
nisi contactum mortui hõis. quẽ
qui tetigerat immundus erat.uiͭ.
dieb. s purificabatur scd̾in logem
die t̾cio ⁊ septimo. ⁊ mundus erat:
ut iam intraret templum. Nũ¬

Expanded text:
inquinatos sanctificabat ad emundationem carnis, non animae. Nam inquinatio illa erat contactus mortui. inquinationem quam lex mundat, nisi contactum mortui hominis, quem qui tetigerat immundus erat septem diebus, sed purificabatur secundum legem die tertio et septimo, et ita mundus erat ut jam intraret
Abbreviated transcription (Latin):
cens. Ita diligere debet homo eum qͥ
se suscip̃ de sacro fonte: sicut patrem.
scã cõmunio. que dicenda ñ est con¬
sanguinitas: s habenda spiritualis
proximitas unde inter eos arbitror
ñ posse fi logale coniuguin:. qua
nec int̾ eos qui natura. ⁊ eos qui
adoptione sunt filii. uenerande le¬
ges matrimonia tontrahi ꝑmit¬
tunt. Item siinter eos ñ cõtrahit᷑
matrimoniũ quos ad optio um¬
git: quanto potius a carnali inter
se contubernio oportet cessare:¬

Expanded text:
 Ita diligere debet homo eum qui se suscepit de sacro fonte, sicut patrem. sancta communio est, quae dicenda non est consanguinitas, sed habenda spiritualis proximitas. Unde inter eos arbitror non posse fieri legale conjugium, quia nec inter eos qui natura et eos qui adoptione filii sunt venerandae leges matrimonia contrahi permittunt. Item: Si inter eos non contrahitur matrimonium quos adoptio jungit, quanto potius a carnali inter se contubernio cessare
Abbreviated transcription (Latin):
quidam uolunt intelligere de illis¬
tñi filiis quib compatres fc̃ĩ sũt:
de aliis uero qui ante compat̾nitatẽ
per quib consuluit nos tua dilectio
femina puerum in nomine trini¬
tatis baptizam̃t ⁊ qd̾ spiritualium
parentum filii uł filie ante utꝰ
post compaternitatẽ genite posfãt¬
possut legitime conuingi: pret̾
illam ꝑsonam qua compatres sunt
tum filiũ de fonte uł filiam spũa¬
lem qui ex compatre uł cõmatre
nati sinit: matrimonio coniungi
ñ possunt. Illud etiam notandimi
est: qd̾ intriburiensi concilio leg̾r.
Siquis sue spũalis cõmatris filiam
legitimo conubio honeste oꝑam

Expanded text:
quidam volunt intelligere tantum de illis filiis quibus compatres facti sunt. De aliis vero qui ante compaternitatem per quibus consulufemina puerum in nomine Trinitatis baptizaverit, et quod spiritualium parentum filii, vel filiae, ante, vel post compaternitatem geniti possunt legitime conjungi, praeter illam personam per quam compatres sunttum filium de fonte vel filiam spiritualem, qui ex compatre vel ex commatre fuerint nati, matrimonio jungi non possunt. Illud etiam notandum est, quod in TiburienSi quis suae spiritualis commatris filiam legitimo connubio honeste operam
Abbreviated transcription (Latin):
intelligi qd̾ dicitur xp̃s iudica¬
turus uiuos ⁊ mortuos. Ant enini
uiui accipunit᷑. qui inaduentu eius
uiui repperientur: licet in raptri
moriantur. ⁊ mortui quiaũ decesse¬
rans. uł uiui ⁊ mortui accipiunt᷑
tis sane crodi ualeat ⁊ ouĩs resurrer¬
recturos credendum est etiam
qd̾ omnes resurgent in corrupti
non utiq in passibiles quia patien¬

Expanded text:
 dicitur judicaturus vivos et mortuos. Aut enim vivi accipiuntur, qui in adventu illius vivi reperientur, licet in raptu moriantur, et mortui, qui ante decesserunt. Vel vivi et mortui accipiuntur tis sane credi valeat omnes resurrecturos, credendum est etiam quod omnes resurgent incorrupti; non utique impassibiles, quia repr
Abbreviated transcription (Latin):
fit corpus ⁊ sangius. Et iõ sacerto¬
tes diciuitur confic̾e corpus xꝑi ⁊ san¬
guinem: quia coꝵ ministio sub̾a pa¬
nis fit caro. ⁊ sub̃a uni fit sanguis
guini nec augetur corpus xꝑ̃i uł san
id fieri possit: breuit̾ respondes. My¬
sterium fidei credi salubrit̾ pot̾. in¬
uestigari salubrit̾ ñ pot̾. Quod ergo
corpus xꝑi panis mutatione ũ aug¬
mentatur nec sanguis ex uini cõ¬
u̾sasione eius uolititati uł potentie
ascoibatur: qui idem corpus eduxit
augmento. Nec tam̃ concedunt qͥdam
caro xꝑi sicut farma facta est panis ⁊
aciua facta est uinum: ñ tñ dicitur
farma ẽpanis ⁊ aqua est uinum.
Abn uͦ concedunt illud qd̾ erat paniis
uł uinum. pꝰ consecrationem ẽẽ cor¬
pus ⁊ sanguinem. noc tñ sequitur
qr substantia panis uł uini post¬

Expanded text:
pus et sanguis. Et ideo sacerdotes dicuntur conficere corpus Christi et sanguinem, quia eorum ministerio substantia panis fit caro, et substantia vini fit sanguis guini, nec augetur corpus Christi vel id fieri possit, breviter respondeo: Mysterium fidei credi salubriter potest, investigari salubriter non potest. Quod ergo corpus Christi, panis mutatione in id, non augmentatur, nec sanguis ex vini conversione, ejus voluntati et potentiae adscribatur, qui idem corpus de Virg ejus augmento. Nec tamen concedunt quidam caro Christi: sicut farina facta est panis, et aqua facta est vinum, nec tamen dicitur: Farina est panis, et aqua vinum. Alii vero concedunt, illud quod erat panis vel vinum, post consecrationem esse corpus et sanguinem; non tamen sequitur:quia substantia panis vel vini post
Abbreviated transcription (Latin):
illud. qd̾ ex fructib terre acceptum:
⁊ p̾ce mystica consecratum sumimꝰ.
in memoriam dominice passionis.
Quod cũ ꝑ manꝰ hominis ad illani
uisibilem spẽm ꝑ ducatur. ñ sc̃ĩficat᷑
ut sit tam dignum sacram̃tum. nisi
oꝑante in uisibiliter spũ dei. Isserũt

Expanded text:
illud, quod ex fructibus terrae acceptum, et prece mystica consecratum sumimus in memoriam dominicae passionis. Quod cum per manus hominis ad illam visibilem speciem perducatur, non sanctificatur ut sit tam dignum sacramentum, nisi operante invisibiliter Spiritu Dei. 4. Asserunt
Abbreviated transcription (Latin):
aut queritur qualis sit illa conu̾sio an
eõ cognosco: qr spẽs rerum que ante
fu̾ant remanuit. ut sapor e pondus.
auotoritates consentire uidentur.
qd̾ heri ñ erat. ⁊ cotidie augetur corpꝰ
xꝑi atq format᷑. de mat̾ia. de qua in¬
conceptione ñ fuit factum. Quib
hoc iͦ responderi pot̾: quia ñ ea ra¬
tione dicitur corpus xp̃i. confici u̾bo
celesti qd̾ ip̃m corpus in conceptu nir¬
ginis formatum deinceps formetur.

Expanded text:
autem quaeritur qualis sit illa conversio: an esse cognosco, quia species rerum quae ante fuerant remanent, et sapor, et pondus. auctoritates consentire videntur. quod heri non erat: et quotidie augetur corpus Christi atque formatur de materia, de qua conceptione non fuit factum. Quibus hoc modo responderi potest: quia non ea ratione dicitur corpus Christi confici verbo coelesti, quod ipsum corpus in conceptu Virginis formatum deinceps formetur,
Abbreviated transcription (Latin):
nichilo fac̾e qd̾ ñ erat: ñ pot̾ ea que
sunt in id mutare que ũ erant.
Non ẽ minꝰ creare: quã mutare
nouas naturas reb. Item. Si ordi¬
nem querimus: uiro mixta fenri¬
na generare consueuerat. Li quet
gͦ qd̾ p̃ter nature ordinẽ uirgo gene¬
rauit: ⁊ hoc qd̾ conficimꝰ corpus ex inr¬
gine est. Quid hic queris nature
ordinẽ ĩ xp̃i corꝑe: cum p̃t̾ naturã

Expanded text:
nihilo facere quod non erat, non potest ea quae sunt in id mutare quod non erant? Non enim minus est creare quam mutare novas naturas rerum. Item, ibid.: Si ordinem quaerimus, viro mixta femina generare consueverat; liquetquod preter nature ordinem uirgo generauit, et hoc quod conficimus corpus ex uirgine est. Quid hic queris nature ordinem in Christi corpore, cum preter naturam
Abbreviated transcription (Latin):
Si tanta uis fuit insermone dnĩut
nnciꝑent eẽ q̃ nõ erant: quanto magiᷤ
oꝑatorius est ut sint quo erant: ⁊ m
aliud cõmutentur. Et sic qd̾ erat
panis añ consecrationem: iam cor¬
pus xp̃i ẽ post consecrationem: qura
sermo xp̃i creaturam mutat. ⁊ sic ex
pane sit corpus xꝑi. ⁊ uinum cum aqͣ
incalicem missum. fit sanguis: conse¬
cratione u̾bi celestis. Item augꝰ. Sicut
ita ꝑ eiuidem ex sub̾a panis ⁊ uini idem
corpus xꝑi ⁊ sanguis consocratur. Cor
uͦ est id qd̾ extius sentitur. Item euse¬
bius emissenus. In uisibilis sacerdos.
uisibiles creaturas in sub̾am corꝑis
⁊ sangumis sui u̾bo suo secreta po

Expanded text:
Si tanta vis est in sermone Domini, ut incipiant esse quae non erant; quanto magis operatorius est ut sint quae erant, et in aliud commutentur? Et sic quod erat panis ante consecrationem, jam corpus Christi est post consecrationem, quia sermo Christi creatpane fit corpus Christi, et vinum cum aqua in calicem missum fit sanguis, consecratione verbi coelestis. Item Aug.: Sicut ita per eumdem ex substantia panis et vini idem corpus Christi et sanguis consecratur. Corpvero est id quod exterius sentitur. Item Eusebius Emisenus: Invisibilis sacerdos visibiles creaturas in substantiam corporis et sanguinis sui, verbo suo, sec
Abbreviated transcription (Latin):
Añ ꝯsecrationem aliud d̾r: post cõ¬
secrationem sanguis nũ cupatar.
mo sonat: affectus sentiar. Item.
mus has duas sp̃ẽs. sicut añ consecra
fateamur. aũ consecrationẽ panẽ

Expanded text:
nsecrationem aliud dicitur; post consecrationem sanguis nuncupatur. mo sonat, affectus sentiat. Item. mus has duas species ex quibus consecratfateamur ante consecrationem esse
Abbreviated transcription (Latin):
cho nec aparentib suis ne-¬
q a quoquam hominũ.
nec sibi ĩmucem litteras seu eulogi¬
as. uł quelibet mumiscula accipe
ant dare sine precepto abbanis sui.
Quod si etiam a parentibus siuis ei
quicquam directum fuit. ñ p̾sumat.
suscipere illud nisi prius inditatum
fui̾t abbati. Qod si iusserit suscipi:
in abbatis sit potestare cui illud iu¬
beat dari. Et non contristenir frat̾.
cui forre directum fuerat. ut ñ detur
occasio chyabolo. Qyi autem aliter
p̃sumpserit: discipline regulari sb̃¬
iaceat.¬

Expanded text:
cho nec a parentibus suis, nec a quoquam hominum, nec sibi invicem litteras, aut eulogias, vel quaelibet munuscula accipeaut dare sine praecepto abbatissae. Quod si etiam a parentibus suis ei quidqsuscipere illud, nisi prius indicatum fuerit abbati. Quod si jusserit suscipi, in abbatis sit potestate, cui debeat illud dari. Et non contristetur frater, cui forte directum fuerit: ut non detur occasio diabolo. Qui autem aliter praesumpserit, disciplinae regulari subjaceat.
Abbreviated transcription (Latin):
son: & misse. Tertia uͦ sexta ⁊ nona.
cadẽ eo ordine celebrenir oratõ: idest
u̾sus ymni earũdem horałe t̾ui
psalmi. lectio et uersus hẏrieleysõ:
et misse sunt. Si maior congrega¬
tio fui̾t cum antiphonis: si uero mi¬
nor. in directum psallantur. Ues¬
ꝑtina aũ sinaxis. quatuor psalmi
tum antiphonis terminetur. Nost
qͦs psalmos lectio recitanda est. In de
responsorium. ambrosianus. uersus.
cantitum de euuangelio. letania. ⁊
oratio dñica: et fiunt misse. Nom
plecorium autẽ triũ psalmorũ die¬
tione terminet᷑. Mi psalmi dire¬
ctanei. sine antiphona dicendi st̾.
Post qͦs ymnꝰ eusdẽ hore lectio u¬
na. uersus. kẏrieleyson: bñ dictõ.
et misse fiant.

Expanded text:
. Tertia vero, sexta, et nona, eodem ordine celebretur oratio, id est versus, 307 hymni earumdem horarum terni psalmi, lectio et versus, Kyrie eleison, et missae sint. Si major congregatio fuerit, cum antiphonis; si vero minor, in directum psallantur. Vespertina autem synaxis, quatuor psalmis cum antiphonis terminetur, post quos psalmos lectio recitanda est, inde responsorium, Ambrosianum, versus, canticum de Evangelio, litania et oratio dominica, et fiant missae. pletorium autem trium psalmorum dictione terminetur. Qui psalmi directanei sine antiphona dicendi sunt; post quos hymnus ejusdem horae, lectio una, versus: Kyrie eleison, benedictio; post missae fiant.
Abbreviated transcription (Latin):
simus orcdinẽ psalmodie: nunc de
sequentib horis uideamꝰ. Orima ho¬
ra dicantur psalmi tres singillatĩ
ꝙ ñ sub una gloria: ymnus eiusdẽ
hore. pt u̾sum d̾s in adiutoriũ me¬

Expanded text:
simus ordinem psalmodiae: nunc de sequentibus horis videamus. Prima hora dicuntur psalmi tres singillatim, et non sub una gloria. Hymnus ejusdem horae post versum: Deus in adjutorium me
Abbreviated transcription (Latin):
Que niuidum sacro uelamine tec¬
te sunt: tũ in ꝓposito uirginali sẽꝑ
se simulauerunt ꝑmanere: licet ue¬
late ñ fui̾nt tñ si nupserint aliquo
temꝑe his agenda est penitentia:
qr sponsio carum a domino teneba¬
tur. Si enĩ int̾ hoĩes solet bone fidĩ
contractus nulla ratione dissolui:
qͣntomagis ista pollicitatio qͣm cum
d̾o pepigit solui sine uindicta nõ
potĩt. Item si urgines nũdũ uela¬
te taliter publica penitentia pu¬
niuntur. ⁊ acetu fideliũ usq ad sa¬
tisfactionem excluduntur. qñtoma¬
gis uidue que ꝑfectioris etatis et
maturioris consilii existunt. ⁊ ha¬
bitum religionis assumpserunt¬
⁊ deinde apostatauerũt atq ad pͥorẽ

Expanded text:
lamine tectae, tamen in proposito virginali semper se simulaverunt permanere, licet velatae non fuerint, tamen si nupserint aliquo tempore, his agenda poenitentia est, quia sponsio earum a Domino tenebatur. Si enim inter homines solet bonae fidei contractus nulla ratione dissolvi, quanto magis ista pollicitatio quam cum Deo pepigerunt, solvi sine vindicta non poterit! Item: Si virgines nondum velatae taliter publica poenitentia puniuntur, et a coetu fidelium usque ad satisfactionem excluduntur, quanto magis viduae, quae perfectioris aetatis, et maturioris concilii existunt, et habitum religionis assumpserunt, et deinde apostataverunt, atque ad priorem
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ sacre ordinationis acce¬
damus. Septeni sunt spũalium
officioꝵ gradus siue ordines sicut
stratur. qui omniũ officia nisemet¬
ipõ exhibuit: ⁊ corꝑi suo qd̾ ẽ eccłia
eoscein ordines obseruandos reli¬
sticos idigne accedunt. Illi uͦ inqͦꝵ
accedunt: in ipã spũalis gradus
ꝓmotione ampliorem grãm ꝑciꝑe
creduntur.
Quales assimĩdi sũt adcle

Expanded text:
tionem sacrae ordinationis accedamus. Septem sunt spiritualium officiorum gradus sive ordines, sicutstratur, qui omnium officia in semetipso exhibuit, et corpori suo quod est Ecclesia, eosdem ordines observandos relisticos indigne accedunt. Illi vero in qaccedunt, in ipsa spiritualis gradus promotione ampliorem gratiam percipere creduntur. 2. Quales assumendi sunt ad cle
Abbreviated transcription (Latin):
amaritudinis malus qui
separat a d̾o. et ducit ad infer¬
num: ita ẽ ⁊ delus bonus qui separat
a uiciis ⁊ ducit ad d̾m ⁊ ad uitam eter¬
nam. Hunc gͦ delum feruemissimo a¬
more exerreant monachi idest ut ho¬
nore se inuicem preueniant: infirmi¬
tates suas siue corporũ siue morũ patiẽ¬
tissime tolerent. obedientiã sibi certatĩ
impendant. Nullus qd̾ sibi utile ui¬
dicat sequatur s qd̃ magis alii. ka¬
ritatem frat̾nitatis casto impendant
amore. Deum timeant. abbatem suũ
sincera ⁊ humili caritate diligant. Ip̃o
ommino nichil preponant. qui nos
parit̾ ad uitam em̾am ꝑdutat.

Expanded text:
amaritudinis malus, qui separat a Deo et ducit ad infernum, ita est zelus bonus qui separat a vitiis et ducit ad Deum et ad vitam aeternam. Hunc ergo zelum ferventissimo amore exerceant monachi; id est, ut honore se invicem praeveniant. Infirmitates suas sive corporum, sive morum, patientissime tolerent; obedientiam sibi certatim impendant. Nullus quod sibi utile judicat sequatur, sed quod magis alio. Charitatem fraternitatis casto impendant amore, Deum timeant, abbatem suum sincera et humili charitate diligant; Christo omnino nihil praeponant, qui nos pariter ad vitam aeternam perducat.
Abbreviated transcription (Latin):
trib signantur que nimentes ꝑ¬
fecłoꝵ ñ cadunt. ⁊ si alia uenialra
admittiuit. In cordib uͦ mmorũ
interdum durant usq infinem:
qui cum talib edificiis transerut
s dissoluentcr in igne. Ip̃i uͦ mĩ¬
to fundamenti salui erunt: gra¬
iussimam tamen sentient penã.
Ex quo apparet qñtam hic miãm¬

Expanded text:
ificantur; quae in mentes perfectorum non cadunt, etsi alia venialia admittant. In cordibus vero minorum interdum durant usque in finem, qui cum talibus aedificiis transeunt, sed dissolvuntur in igne. Ipsi vero merito fundamenti salvi erunt, gravissimam tamen poenam sentient. Ex quo apparet quantam hic mi
Abbreviated transcription (Latin):
diligunt. ⁊ oꝑa bona faciunt. nec tũ
qui sic illa tria facit. ut cogitet que
uͦ ⁊ fe. ⁊ sti. accipi possunt sclłariũ
rerum. quãuis licite concessarum
tales cupiditates: ut amitti siue do
lore auuni ñ possuit. Hec ergo edi¬
ficat is qui cogitat q̃ mundi sũt.
quomͣ placeat mũdo: qͥ circa diuitiaᷤᷤ
suas quodã carnali tenetur affectu
⁊ tam̃ ex ois multas elemosinas facit.
nec ꝓ eis aliquid fraudis uł rapine
molitur. Ex his gͥ patet: qd̾ ñ idem hõ
simul hec ⁊ illa edificat. Illa enĩ edisi¬
catio ꝑfectorum tm̃ ẽ: qui ñ cogitãt
placere mundo s tm̃d̾o: qui ⁊ si ueni¬
aliter aliqũ peceant. feruore carita¬
tis ita absumitur in eis ꝑcẽm. sicut
gutta aque ni camuno iguis. ⁊ iõ nũ¬
quam secum portant cremabilia.
Heo aũt inferior edificatio minoꝵ
cogitant. deun tñ p̃ponunt. Si uͭ mũ¬
diun p̃ponerent. non suꝑ edificarẽt:
s destruerent fundam̃tum. Affec¬
tiones igitur carnales. quib dediti

Expanded text:
diligunt, et opera bona faciunt; nec tamequi sic illa tria facit, ut cogitet quae um, et stipula, accipi possunt secularium rerum, quamvis licite concessarum, tales cupiditates, ut amitti sine animi dolore non possint. Haec ergo aedificat is qui cogitat quae mundi sunt, quomodo placeat mundo; qui circa divitias suas quodam carnali affectu tenetur, et tamen ex eis multa beneficia facit, nec pro eis aliquid fraudis vel rapinae molitur. Ex his ergo patet quod non idem homo simul haec et illa aedificat. Illa enim aedificatio perfectorum tantum est, qui non cogitant placere mundo, sed tantum Deo; qui etsi venialiter aliquando peccant, fervore charitatis ita absumitur in eis peccatum, sicut gutta aquae in camino ignis; et ideo nunquam secum portant cremabilia. Haec autem inferior aedificatio minorucogitant, Deum tamen praeponunt. Si vero mundum praeponerent, non superaedificarent, sed destruerent fundamentum. Affectiones ergo carnales quibus dediti
Abbreviated transcription (Latin):
igne purgatorio alii tardius alii
citius purgantur. scd̃m qd̾ ista pe¬
bile ñ est ũ nullos fideles ꝑignem
quendã purgatorrã: qͣntomagis mi¬
mis ue. bona ꝑcmitia dilexerunt
tanto tarduis cituisq saluari. Uñ
ñ frustra illa tria distinxit apłs ligife¬
sti. que illi edificant: qr ⁊ si aliena nõ
rapiunt reb tñ infirmitati conces¬
sis aligua dilectione in herent: qui
scd̾ni suos amandi modos diutius
ut lignũ. uł minꝰ ut fenũ. uł minimũ
ut stipula iguem sustimierunt. Qru
uͦ suꝑ edifiernt aurũ argentũ. lapi¬
desp̃ciosos: de utroq igne securi sũt
ñ solũ de illo eterno qui cruciaturus
ẽ impios meternum: s etian deillo
emendatorio quo purgabiuitur qͥdã.
alia intelligtint᷑ pocã. ⁊ nultus ẽ a deo
perfectus qui uenialit̾ ñ peccet. qui e¬

Expanded text:
igne purgatorio alii tardius, alii citius purgantur, secundum quod ista pebile non est nonnullos fideles per ignem quemdam purgatorium, quanto magis minusve bona pereuntia dilexerunt, tanto tardius citiusque salvari. Unde non frustra illa tria distinxit Aposstipulam aedificant, qui etsi aliena non rapiunt, rebus tamen infirmitati concessis aliqua delectatione inhaerent, qui secundum suos amandi haec modos, diutius ut lignum, vel minus ut fenum, vel minimum uvero superaedificant aurum, argentum et lapidem pretiosum, de utroque igne securi sunt: non solum de illo aeterno qui cruciaturus est impios in aeternum, sed etiam de illo emendatorio quo purgabuntur quidam salia intelliguntur peccata, et nullus adeo perfectus est qui venialiter non peccet, ergo qui ae
Abbreviated transcription (Latin):
olet etiam q̃ri de illo qui io¬
cans sicut mutius cõmemo¬
ratione tñ trinitatis ĩmergitur
utrum baptizatus sit. Hoc aũte
tum ludiere ⁊ mimice ⁊ iocłariter
ageretur utrum approbandus eẽt
baptisurus qui sic daretur diuinũ
uidiciũ ꝑ alicuius reuelationis
miraculum oratione imploran¬
dum eẽ conserem. Uiderur tñ sa¬
pientib ñ fuisse bapã: ut cũ aliqͥ
in balneum us in flumen ĩmergũ¬
tur in nouiue triuitatis. ñ es̃t
tũ bap̃s: quia ũ intentione bapti¬
xandi illud geritur. Nam in hoc
⁊ maliis sacram̃tis. sicut forma est
conseruanda: ita ⁊ intentio illud
celebrandi est habenda. Illud etiã
ñ te moueat. quia quidam ñ ca fide
ꝑuulos ad bapm̃ ferunt: ut per
spm̃ ad uitam regenerarentur
eternam: s cos putant hoc reme¬
dio tempalem acciꝑe sanitatem.

Expanded text:
olet etiam quaeri de illo qui jocans, sicut mimus, commemoratione tamen Trinitatis immergitur, utrum baptizatus sit. Hoc autem tum ludicre et mimice et joculariter ageretur, utrum approbandus esset Baptismus qui sic daretur, divinum judicium per alicujus revelationis miraculum oratione implorandum esse censerem. Videtur tamen sapientibus non fuisse baptisma, ut cum aliqui in balneum vel in flumen merguntur in nomine Trinitatis, non est tamen baptismus, quia non intentione baptizandi illud geritur. Nam in hoc et in aliis sacramentis sicut forma est servanda, ita et intentio illud celebrandi est habenda. Illud etiam non te moveat, quod quidam non ea fide parvulos ad Baptismum ferunt, ut per Spiritum ad vitam regenerentur aeternam; sed eos putant hoc remedio temporalem accipere sanitatem;
Abbreviated transcription (Latin):
mobeliens. iuuenis ociosus. senex
obstinat᷑. monatꝰ curiał. monachus
rumor in claustro. lis in capitulo. diͤ¬
solutio in choro. ierenerentia tirca alta¬
te Immorem̃ gͥ in singłis. ⁊ de singłis
pauca disserentes.

Expanded text:
diens, juuenis ociosus, senex obstinatus, monachus curialis, monachus rumor in claustro, lis in capitulo, dissolutio in choro, irreverentia juxta altare. Immoremur igitur in singulis de singulis pauca disserentes.
Abbreviated transcription (Latin):
humiles. mites iniuncta officia be¬
nigne suscipientes. Sunt enĩ quidã
qui prelatoꝵ occupationes accusant.
ingressus ⁊ egressus eoꝵ dampnant.
tͣ̃bant. Consiliis se inger̃t: cur qͦmodo
a qͦ fc̃m sit q̃runt. Sic maria q̃ in
silentio deberet ẽẽ. marte detrahit: et
q̃ uerba dñi audire ꝯsueuerat. u̾bo¬
sitati seruit. Hec ẽ falsa maria. Est
enim uã maria. et falsa maruia:
uera martha. & falsa mart᷑a. Uera
mania tacet audit lacrimatur. falsa
maria conquerit᷑ qd̃ ñ egrediatur
qd̾ ext̾iora ñ ordinet. qd̾ secu latib nõ
admisceat᷑. uera maria emit ungen¬
tum. frequentat sepulchrũ. ut ungat
mortuũ. Emit precio bomi oꝑis. freq̃n¬
tat desiderio deuotionis: ungit uerbos
solationis. falsa maria uendit. freꝙ̃¬
tat ñ sepulcrũ s forũ. Timeo aũ ne
cũ redierit. cũ fatuᷤ uͥginib clausã
inueniat ianuã. uera martha conq̃¬
tit᷑ qd̾ sola ministret. qd̃ sollicitudine

Expanded text:
humiles, mites, injuncta officia behumiles, mites, injuncta officia benigne suscipientes. Sunt enim quidam, qui praelatorum occupationem accusant, ingressus et egressus eorum damnant. turbant. Consiliis se ingerunt, cur, quomodo, a quo factum sit quaerunt. Sic Maria, quae in silentio debet esse, Marthae detrahit, et quae verba Domini audire consueverat, verbositati servit. Haec est falsa Maria. Est enim vera Maria et falsa Maria; vera Martha et falsa Martha. Vera Maria tacet, audit, lacrymatur; falsa Maria conqueritur quod non egrediatur, quod exteriora non ordinet, quod saecularibus non admisceatur. Vera Maria emit unguentum, frequentat sepulcrum, ut ungat mortuum. Emit pretio boni operis, frequentat desiderio devotionis, ungit verbo consolationis. Falsa Maria vendit, frequentat non sepulcrum, sed forum. Timeo autem, ne cum redierit, cum fatuis virginibus clausam inveniat januam . Vera Martha conqueritur, quod sola ministret, quod solitudine
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuideant. Debet gͥ prelat᷑ sapiens ẽe non
negligens. Oculi aũ sapientis in capite
eiꝰ. idest in xp̃o: ut se talem subiectis ex¬
hibeat. qͣlem se xp̃c discipulis prebuit
imitand̃: ut cũ apło dic̾e possit. Imira¬
tores mei estote. sicut ⁊ ego ihu xp̃i. In
trib maxime p̃lati xp̃m imitari debent.
quia in loco xp̃i sunt: idest clignitate
potestate officio. fuit enim xp̃c: sac̾dos.
rex et minist̾. Sacerdos. cũ in ara cruciᷤ
se ip̃m hostiã daret : rex. cũ a ligno reg¬
naret: minister:. cum petͥ pelib aqͣm
ministraret. Sacerdoti gͥ dignitas regi
potestas. ministro cõpenit officiũ. Dig¬
nitati debet᷑ reuerentia: potestati obediẽ¬
tia officio cura. Duo ex hiis debentur
p̃latis: t̾tium uͦ subiectis. Reuerentia
& obedientia p̃latis exhibenda est a sb̾
p̃latis. Quid : Nonne in hiis subiectis
inderint p̃latos indignitate humiles.
in potestate mites. in ãministratione
cure familiatis seruientes: sint ip̃i

Expanded text:
Debet igitur, praelatus sapiens esse, non negligens. Oculi, autem, sapientis in capite ejus , id est, in Christo, ut se talem subjectis exhibeat, qualem se Christus discipulis praebuit imitandum, ut cum apostolo dicere possit: Imitatores mei estote, sicut et ego Christi . In tribus maxime praelati Christum imitari debent quia in loco Christi sunt, id est, in dignitate, potestate et officio. Fuit Christus sacerdos, rex, et minister. Sacerdos, cum in ara crucis seipsum hostiam daret; Rex cum a ligno regnaret; minister, cum Petri pedibus aquam ministraret. Sacerdoti igitur dignitas, regi potestas, ministro competit officium; dignitati debetur reverentia, potestati obedientia, officio cura. Duo igitur ex his debentur praelatis, tertium subjectis. Reverentia et obedientia praelatis exhibenda est a subja praelatis. Quid? nonne in his subjecti viderint praelatos in dignitate humiles, in potestate mites, in administratione curae familiaris servientes, sint ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
Ossunt hec om̃ia q̃ suꝑiꝰ
diximus ordinari. ordina¬
ta seruari: nisi negligentia
magistrũ. Tria sunt aũ capita. scilicet
corꝑis. rationis. et mentis. In sĩglis
siquidẽ capitib: aures sunt ⁊ ocłi. Ht̃
enĩ prelat᷑ ocłos. qͦslibet frẽs discretos:
qͥ qd̃ insubiectis uident renuntiant.

Expanded text:
ossunt haec omnia, quae superius diximus, ordinari, ordinata servari, nisi negligentia magistrum. Tria sunt autem capita, scilicet corporis, congregationis et mentis. In singulis siquidem capitibus aures sunt et oculi, habet enim praelatus oculos, quoslibet fratres discretos, q
Abbreviated transcription (Latin):
adhibeatur ei correptio discipline re¬
gularis. Cuod si neq sic correx̾it. tũc
deiinatur de ordine prepositure: et a¬
lius qui dignus est in loco euis subro¬
getur. Quod si et postea in congrega¬
tione quienis et obediens non fuerit:
etiam de monasterio expellatur. Cogi¬
tet tamen abbas se de omnib uidiciis
suis deo redditurum rationem. ne for¬
te ⁊ eli aut inuidie flamma urat ani¬
Qui portarius cellam debet habere iuxͣ
portam: ut uenientes semꝑ presentẽ
inueniant a quo responsum accipi-¬
ant. Et moxut aliquis pulsauit aut
pauꝑ clamaui̾t: deo gratias respõ deat
aut benedicat. ⁊ cum omni mansue¬
tudine timoris dei reddat responsum
festinanter cum fcruore taritatis. Qiͣ
poreatius si indiget solatio: iuniorẽ
frairem accipiat. Monast̾ium autem
si possit fieri ita debet constitui. ut oĩa
necessaria. idest aqua. molendinum.
pistrinum. orius uł aites diuerse. in¬
fra monast̾ium exerceantur. ut ñ sit

Expanded text:
plinae replinae regularis. Quod si neque sic correxerit, tunc dejiciatur de ordine praepositurae, et alius qui dignus est in loco ejus subrogetur. Quod si et postea in congregatione quietus et obediens non fuerit, etiam de monasterio expellatur. Cogitet tamen abbas se de omnibus judiciis suis Deo reddere rationem, ne forte invidiae aut zeli flamma urat aniQui portarius cellam debet habere juxta portam, ut venientes semper praesentem inveniant, a quo responsum accipiant. Et mox ut aliquis pulsaverit, aut pauper clamaverit, Deo gratias respondeat, aut Benedic: et cum omni mansuetudine timoris Dei reddat responsum festinanter cum fervore charitatis. Qui portarius, si indiget solatio, juniorem fratrem accipiat. Monasterium autem si fieri potest ita debet constitui, ut omnia necessaria, id est, aqua, molendinum, hortus, pistrinum, vel artes diversae infra monasterium exerceantur, ut non sit
Abbreviated transcription (Latin):
in capite. qui talibꝰ in ordinatione se fece¬
runt auctores. Ideo nos preuidemus expe¬
dire ꝓpt̾ patis caritatisq tustodiam ĩ ab¬
batis pendere arbitrio ordinationẽ mo-¬
nasterii sui. Et si potest fieri: ꝑ deca noᷤ
ordinetur. ut ante disposiumus omnis
utilitas monasti̾i prout abbas disposue¬
rit. ut dum plurib committitur: unus
ñ suꝑbiat. Quod si aut locus expetit. aut
congregatio perierit rationabilit̾ cũ hu¬
militate et abbas iudicaui̾t expedire:
quẽcumq eleg̾it abbas tum consilio
fratrum timentium deum ordinet.
ip̃e sibi prepositum. Qui tam̃ p̃posit᷑¬
illa agat cum reuerentia que ab abbẽ
nem faciens: quia quantum p̃latꝰ¬
ẽ ceteris. tanto eum oportet sollicite
obseruare precepta regule. Qui p̃posi¬
tus si reperius fuit uitiosus aut elatõ¬
ne deceptus suꝑbie aut contemptor sc̃e
regule fui̾t comprobatꝰ: ammoneatur
uerbis usq quater. Si ñ emendaui̾t:

Expanded text:
in capite qui talibus in ordinatione se fecein capite qui talibus in ordinatione se fecerunt auctores. Ideo nos videmus expedire propter pacis charitatisque custodiam in abbatis pendere arbitrio ordinationem monasterii sui: Et, si potest fieri, per decanos ordinetur, ut ante disposuimus, omnis utilitas monasterii, prout abbas disposuerit: ut, dum pluribus committitur, unus non superbiat. Quod si aut locus expetit, aut congregatio petierit rationabiliter cum humilitate, et abbas judicaverit expedire, quemcunque elegerit abbas cum consilio fratrum timentium Deum, ordinet ipse sibi praepositum. Qui tamen praepositea agat cum reverentia quae etiam a nem faciest caeteris, ita eum oportet sollicitius observare praecepta regulae. Qui praepositus, si repertus fuerit vitiosus, aut elatione deceptus superbire, aut contemptor sanctae Regulae comprobatus, admoneatur verbis usque quater:
Abbreviated transcription (Latin):
Ppuis quidem contingit ut
ꝑ ordinationem prepositi scã¬
dala grauia in monasteriis
oriantur: dum sint aliqui maligno spõ
suꝑbie inflati et estimantes se secundos
abbates ẽẽ. assumentes sibi tirannidem.
scandala nutͥunt et dissentiones ĩ congre¬
gatione faciunt. et maxime in illiᷤ locis
ubi ab eodẽ sacerdote uł ab eis abbatib
qui abbatem ordinant ab ip̃is etiam et
prepositus ordinatur. Quod quam sit
absurdum facile adu̾titur. qͥa ab ipso
initio ordinationis mat̾ia ei datur sr̃¬
biendi. dum ei suggeritur a cogitationi¬
b siuis exutum eum ẽẽ a potestate abb̾is
siii. quia ab ip̃is ordinatus est a quib
et abbas. Hinc suscitantur inuidie. rixe
detractiones.emulationes. dissensiones.
exordinationes. Et dum contraria sibi¬
inuicem abbas prepositusq sentiuntꝰ
& tp̃oꝵ necesse est sub hac dissensione
animas ꝑulitari. et hii qui sub ipsis st̾
dum adulantur partib eunt in ꝑditio¬
nem. Cuius ꝑuuli malum illos respic̃

Expanded text:
pius quidem contingit ut er ordinationem praepositi scandala gravia in monasteriis oriantur, dum sint aliqui maligno spiritu superbiae inflati, et aestimantes se secundos esse abbates, assumentes sibi tyrannidem scandala nutriunt, et dissensiones in congregatione faciunt, et maxime in illis locis ubi ab eodem sacerdote vel ab eis abbatibus qui abbatem ordinant, ab ipsis etiam et praepositus ordinatur. Quod quam sit absurdum facile advertitur, quia ab ipso initio ordinationis materia ei datur superbiendi, dum ei suggeritur a cogitationibus suis exutum eum esse a potestate abbatis sui, quia ab ipsis es et tu ordinatus a quibus et abbas. Hinc suscitantur invidiae, rixae, detractiones, aemulationes, dissensiones, exordinationes; et dum contraria sibi abbas praepositusque sentiunt, et ipsorum necesse est sub hanc dissensionem animas periclitari; et hi qui sub ipsis sunt, duma dulantur partibus, eunt in perditionem. Cujus periculi malum illos respicit
Abbreviated transcription (Latin):
abores manuũ tuaꝵ qr manducab̾. b̃s
es ⁊ bene tibi erit. Quid aũ erit illis.
qui in labore hominũ ñ sunt: Ip̃i ñ flagel¬
labuntur leuorib penis. sed tormentis
grauiorib cruciabunt᷑. Quid aũ dicam
de hiis qui uagi ⁊ ociosi uacantes fabu¬
lis ⁊ inundantes agmine u̾boꝵ. fratre¬
b labori maniũ statutis horis instanti¬
u. subsannantes detrahunt: Nuneud
labor labioꝵ ip̃oꝵ openiet eos: De his ĩ¬

Expanded text:
abores manuum tuarum quia manducabis. Beatus es, et bene tibi erit . Quid autem erit illis, qui in labore hominum non sunt? Ipsi non flagellabuntur levibus poenis, sed tormentis gravioribus cruciabuntur. Quid autem dicam de eis, qui vagi et otiosi vacantes fabulis, et inundantes animae verborum fratribus labori manuum statutis horis instantibus subsannantes detrahunt? Nunquid non labor labiorum ipsorum operiet eos? De his in
Abbreviated transcription (Latin):
s aũ frat᷑ qui grauioris culpe noxa
teneni: suspendatur a mensa. simł
et ab oratorio. Nullus ei fratrum
in ullo ungatur consortio: neꝙ
in couoquio. Solus sit ad opꝰ sibi
iniunctum. ꝑsistens in penitentie
luctu: seiens iiam terribilem apłi

Expanded text:
Is autem frater, qui gravioris culpae noxa tenetur, suspendatur a mensa simul, et ab oratorio. Nullus ei fratrum in ullo jungatur consortio neque in colloquio. Solus sit ad opus sibi injunctum, persistens in poenitentiae luctu: sciens terribilem i
Abbreviated transcription (Latin):
di hominem sathane ĩ ĩteritu carnis
ut spiritus saluus sit in die domini.
¶ ibi aũ refectionem solus ꝑcipiat.
mensura ut hora qua preuiderit ab¬
bas ei competere. Nec a quoquam
benedicatur ⁊ transeunte. nec cibus¬

Expanded text:
minem Satanae in interitum carnis, ut spiritus salvus sit in diem Domini . Cibi autem perceptionem sola percipiat, mensura vel hora qua praedixerit abbatissa ei competere; neque a quaquam benedicatur transeunte, nec cib
Abbreviated transcription (Latin):
nuptiali extraueo uiro cõuincta
cognationi eus ꝑtineat: ⁊ si eode¬
fuucto coguatio iaueat uł sub
alio uiro cognationis uocabula dis¬
soluantur. uł si suscepte soboles pos¬
siuit legitime ad pͥoris uiri cog¬
uationis transire copulam: si una
credendim est. Porro uno defũc¬
to ui suꝑstite affiuitas non deletur:
nec alia copula coniugalis affini¬
tatem copule prioris soluere
ualet s nec alterius coniuncti¬
onis soboles placet ad affinitatis
prioris uiri consortium trausi¬
re. Si quis ergo sacrilego ⁊ teme¬
altero asfiuitatis uocabula dissipa
re. uł susceptas soboles alterius co¬
pule propinquitati credit pͥoris le¬
gitime sociari: hic uegat u̾bum di

Expanded text:
nuptiali extraneo viro conjuncta, nuptiali extraneo viro conjuncta, cognationi ejus pertineat, si eo defuncto cognatio maneat, vel sub alio viro cognationis vocabula dissolvantur; vel si susceptae soboles possint legitime ad prioris viri cognationis transire copulam. Si una credendum est. Porro uno defuncto, in superstite affinitas non deletur, nec alia copula conjugalis affinitatem copulae prioris solvere valet; sed nec alterius conjunctionis soboles placet ad affinitatis prioris viri consortium transire. Si quis ergo sacrilego et temealtero affinitatis vocabula dissipare, vel si susceptas soboles alterius copulae propinquitati prioris credit legitime sociari; hic negat Dei verbum, et