comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nitus fuisse describit᷑. anopagꝰ
athenarum curia quȩ interp̃tat᷑
uilla martis eo quod ipse ibi
asẽs ciuitas asiȩ maritima eadẽ
appollonia dicta. antrpatris ci¬
uitas palestine nunc diruta quã
herodes rex uideȩ ex patris sui
nomine uocauerat. Apii forum
no men fori rome ab appio quõ¬
dam consule tractum aquo &
ua appia cognominata ẽ. Babi¬
lon metropolis regni caldeorũ.
ubi eorum qui edifficabãt turrẽ
lingue diuise sunt: aquã & regi¬
O circumposita babilonia uoca¬
tur: hanc fuisse potentissimam
& incampestrib ꝑquadrum sitã
ab angulo usq ad angulum mu
alii qui grecas historias conscrip¬
serunt. Arx autem idẽ. capitoli¬
um illius urbis ẽ turris: quȩ
post diluuium edifficata quãt¬
tuor milia passuum. tenere dicit᷑
cuius post riunam muri tantũ
ficꝰtiles remansisse: & obbestias
que illic habundant captandas
recuperati ẽẽ traduntur. bithini
a ꝓiuntia asie minoris que quõ¬

Expanded text:
nitus fuisse describitur. Areopagus, nitus fuisse describitur. Areopagus, Athenarum curia, quae interpretatur villa Martis, quod ipse ibi Assos , civitas Asiae maritima, eadem Apollonia dicta. Antipatris , civitas Palaestinae nunc diruta, quam Herodes rex Judaeae ex patris sui nomine vocaverat. Appii forum , nomen fori Romae, ab Appio quondam consule tractum: a quo et via Appia cognominata est. B Babylon, metropolis regni Chaldaeorum, ubi eorum, qui aedificabant turrim, linguae divisae sunt, a quo et regio circumposita, Babylonia vocatur. Hanc fuisse. potentissimam, et in campestribus per quadrum sitam, ab angulo usque ad angulum muralii, qui Graecas historias conscripserunt. Arx autem, id est, Capitolium illius urbis, est turris, quae post diluvium aedificata , quatuor millia passuum tenere dicitur: cujus post ruinam, muri tantum fictiles remansisse, et ob bestias, quae illic abundant captandas, recuperati esse traduntur. Bithynia , provincia Asiae minoris, quae et quon
Abbreviated transcription (Latin):
autem saera interp̃tari dicitur
eo quod sit regio turifera. odores
surgens iuxta egiptum inter
nilum & occeanum. in meridie
sub ipsa solis uicinitate iacet.
paulus apłi sunt ordinati. Est¬
& alia inpisidia ꝓuincia asiȩ
in qua idem predicantes iudeis
dixerunt. hobis oportebat pͥmũ
loqui uerbum di. s q̃m repulistis
illut & cet̾a. Alexandrina ciuitasẽ¬
egipti quȩ quondã nho diceba¬
tur. inter egiptum africã & ma¬
re quasi claustrum posita: inqͣ
beati euangłiste marei tumulus
hodieq in eccła uenerat᷑. Azotũs
opidum insigne palestine quod
hebraice uocat᷑ esdod: Et ẽ una
de quinq olim ciuitatib allo¬
philorum. atalia ciuitas panphi¬
lie maritima. Amphipolis ciui
altera in ꝓuincia affrice: quȩ di¬
cit᷑ pentapolis. Athene ciuitas
inachaia philosophie dicata de¬
dita studiis. Quȩ cum una sit.
plurali numero semꝑ appellari
solet. Cuius phireus portus sep¬
templici quondam murd cõmu¬

Expanded text:
autem sacra interpretari dicitur: autem sacra interpretari dicitur: eo quod sit regio thurifera, odores surgentes, juxta Aegyptum, inter Nilum et Oceanum, in meridie, sub ipsa solis vicinitate insederunt, Paulus apostoli sunt ordinati: est et alia in Pisidia provincia Asiae, in qua iidem praedicantes Judaeis dixerunt: Vobis oportebat primum loqui verbum Dei: sed qillud, etc. . Alexandria , civitas Aegypti, quae quondam No dicebatur, inter Aegyptum, Africam et mare quasi claustrum posita, in qua beati Evangelistae Marci tumulus hodieque veneratur. Azotus , oppidum insigne Palaestinae, quod Hebraice dicitur Esdod, et est una de quinque olim civitatibus Allophylorum. Attalia , civitas Pamphyliae maritima. Amphipolis , civaltera in provincia Africae, quae dicitur Pentapolis. Athenae, civitas in Achaia, philosophiae dicata studiis: quae cum una sit, plurali numero semper appellari solet: cujus Piraeeus portus, septemplici muro quondam commu
Abbreviated transcription (Latin):
chedemach ager
sanguinis: qui hodieq
de monstratur melia
ad australem plagam
montis syon: & actenus iuxta
udeorum consilium mortuos
ignobiles: alios terra tegit alios
sub diuo putrefacit. Asia regio
orientali parte. qua ad capado¬
tiam. siriamq ꝓgreditur. undiq
cireumdata ẽ mari. Cuius ꝓ un¬
tie sunt: phrigia. panphilia. ci¬
licia. licaonia. galatia. & alie
multe. S specialiter ubi efesus¬
ẽ ciuitas ẽ asia uocatur Egipti
regio aseptemtrione mare ma¬
gnum. sinumq arabicum ab
oriente rubroᷤᷤ marł ameridie
occeanum: ad occeanum. libiã
habet: cuius inferiorem partẽ
nilus dextra leuaq diuisus:
amplexii suo determinat. Ca¬
nopico ostio ab affrica. abasia
ter insulas quidam egiptum re¬
tulere ita se findente nilo ut
lo deltam appellauerẽ egiptum.
mensuram ab unitate aluei unde
se findit in latera adcanopicum.
sicus & eum qui arabicus uocat᷑
habet gentes multas: moabitas.
amonitas. idumeos. sarracenos.¬
s & alias quam plurimas. Arabia

Expanded text:
cheldema , ager sanguinis, qui hodie quoque demonstratur in Aelia ad australem plagam montis Sion: et hactenus juxta Judaeorum consilium mortuos ignobiles, alios terra tegit, alios sub divo putrefacit. Asiae regio orientali parte, qua ad Cappadociam, Syriamque progreditur, undique circumdata est mari, cujus provinciae sunt, Phrygia, Pamphylia, Cilicia, Lycaonia, Galatia, et aliae multae, sed specialiter ubi Ephesus civitas est, Asia vocatur. Aegypti regio , a septentrione mare magnum, sinumque Arabicum, ab oriente Rubrum mare, a meridie Oceanum, ab occasu Libyam habet: cujus inferiorem partem Nilus dextera laevaque divisus, amplexu suo determinat, Canopico ostio ab Africa, ab Asia ter insulas quidam Aegyptum retulere, ita se findente Nilo utrlo Deltam appellavere. Aegypti vero mensura ab unitate alvei, unde se primum findit in latera ad Canopicum oersicus, et eum qui Arabicus dicitur, habet gentes multas, Moabitas, Ammonitas, Idumaeos, Saracenos, aliosque quamplurimos. Arabia
Abbreviated transcription (Latin):
trũ peccata urã. & orate ꝓ inuicẽ
ut saluemini. Sigͥ dictũ. uel cogi¬
tatu. uel obliuione: uel ignorãtia
forte deliqͥsti: uade ad fratre. cõ¬
ficere illi postula int̾uẽtionẽ. Sup¬
sete fragilitatis sue cõsciũ pure cõ¬
ficendo fecerit & cueiꝰ errata pie
intercedẽdo dilue. S hec deleuioribꝰ
dicta siit peccatis. Porro sigrauius
qͥd ãmisisti. induc p̃sbiteros eccłe.
&e ad illorũ examen castigare. E pec¬
roget. Magna hic questio nascitur.
quia aꝑte ostendit beatus ioħs eẽ
quosdã fr̃s ꝓ quibꝰ orare ñ nobis
nrĩs orare nos iubeat. Que ñalit̾
solui potest. nͥ fateamur eẽ aliqͣ
peccata infratribus quȩ inimico¬
rum ꝑsecutione grauiora sũt.
leccatũ gͦ frĩs admortẽ ẽ. cũ pꝰ agni¬
tonẽ di q̃ ꝑgrãm dnĩnrĩ ihũxpĩ

Expanded text:
peccata vestra, et orate pro invicem ut salvemini . Si ergo dictu, vel cogitatu, vel oblivione, vel ignorantia forte deliquisti, vade ad fratrem, confitere illi, postula interventionem. Si ipse te fragilitatis suae conscium pure confitendo fecerit, et tu ejus errata pie intercedendo dilue. Sed haec de levioribus dicta sint peccatis. Porro si gravius quid admisisti, induc presbyteros Ecclesiae, et ad illorum examen castiga te. Est pecc. Magna hic quaestio nascitur, quia aperte ostendit beatus Joannes esse quosdam fratres pro quibus orare nobisnostris orare nos jubeat. Quae non aliter solvi potest, nisi fateamur esse aliqua peccata in fratribus, quae inimicorum persecutione graviora sint. Peccatum ergo fratris ad mortem est, cum post agnitionem Dei, q
Abbreviated transcription (Latin):
audire poterant: et inprauis mo¬
ribus remanerent: le mẽ. noli imi¬
tari malum: s quod bonum ẽ.
uelit. subdendo apperit dicens
Demetrio testimonium reddit᷑
ab omnibus. quia uidelicet ip¬
se susceperit infirmos. et egentes
ꝓueritate sustentaret. hunc gͦ
gaio imitandum ꝓponit᷑ ut si¬
mili omnium laude possit et
ipse dignus existere. Pax sit tibi:
salutant te amici: saluta amicos¬
ꝑnomen. Amicis grãm pacis
mandat et salutis: ut ꝑhec di¬
otrepem ceterosq uirtutis inimi¬
cos asalute et pace uera mon¬
frater autem iacobi. his
qui in deo patre dilectis.
et ihũxp̃o conseruatis
lus. quem ineuuangłio
ma theus et marcus ta¬
deum appellant. scribit
contra eosdem fidei corru

Expanded text:
audire poterant, et in pravis moaudire poterant, et in pravis moribus remanerent. Charissime, noli imitari malum, sed quod bonum est. velit, subdendo aperit, dicens: Demetrio testimonium redditur ab omnibus. Quia videlicet ipse susciperet infirmos, et egentes pro veritate sustentaret. Hunc ergo Gaio imitandum proponit, ut similiter omnium laude possit et ipse dignus existere. Pax tibi. Salutant te amici, etc. Amicis gratiam pacis mandat, et salutis, ut per haec Diotrephen caeterosque veritatis inimicos, a salute et pace vestra monfrater autem Iacobi his qui in deo patre dilectis et in Iesu Christo conseruatis lus, quem in Evangelio Matthaeus et Marcus Thaddaeum appellant, scribit contra eosdem fidei corru
Abbreviated transcription (Latin):
aem ꝓpħe accipiet. Et qui recipit
iustum innomine iusti: mercedẽ
iuisti accipiet. Scripsissem forsitã
icłȩ. sed is qui amat pͥmatum
siarcha temporis illius. aliquis
suꝑbus et insolens: malens no¬
ua docendo pͥmatum sibi usur¬
ascultare mandatis. Unde bene
diotrepes speciosus insulsus. si¬
ue decor insaniens interp̃tatur:
ut ꝑfidiam cordis etiã nomine
signet. Propt̾ hoc siue nero. cõmo¬
neam eius opera: Idẽ in omniũ
noticiam manifestius arguen¬
do ꝓducam: Iuxta illud apłi
pauli. Quid uultis in uirga ue¬
niam aduos: quȩ facit ubis ma¬
lignis garriens innos. Notãdũ
quod linguas detrahentium
sicut nro uitio non debemus
excitare ne ipsi pereant: ita ꝑsuã
malitiam excitatis debenius equa¬
nimit̾ tolerare. ut nob meritum
crescat. aliquando aut̃ etiam cõ¬
pescere: ne dum de nob mala dis¬
seminant: eorum qui audire nos
adbona poterant: corda innocẽtiũ
tatoris sur linguã redarguit: ne¬
eius p̃dicationem ñ audirentꝰ. qͥ

Expanded text:
dem prophetae accipiet; et qui recipit justum in nomine justi, mercedem justi accipiet . Scripsissem forsitan Ecclesiae, sed is qui amat primatum siarcha temporis illius aliquis superbus et insolens, malens nova docendo primatum sibi usurauscultare mandatis. Unde bene Diotrephes speciose insulsus, sive decor insaniens interpretatur, ut perfidiam cordis etiam nomine signet. Propter hoc, si venero, commonebo ejus opera. Id est, in omnium notitiam manifestius arguendo producam. Juxta illud apostoli Pauli: Quid vultis, in virga veniam ad vos? Quae facit, verbis malignis garriens in nos. Notandum quod linguas detrahentium, sicut nostro vitio non debemus excitare, ne ipsi pereant, ita per suam malitiam excitatas debemus aequanimiter tolerare, ut nobis meritum crescat; aliquando autem etiam compescere, ne dum de nobseminant, eorum qui audire nos ad bona poterant, corda innocentum ctatoris sui linguam redarguit, suam praedicationem non audirent qui
Abbreviated transcription (Latin):
temporalium grã cõmodorum:
s solo ꝑhennium bonorum quȩ¬
eum diligere uidet intuitu. fuis¬
se aut̃ gauis cͥorinti uidet᷑ ex eo
qͥd paulus illa moratꝰ inciuitate
epłam scripsit ad romanos. quos
et ex eus ꝑsona salutat. S et in
epła adeorrinchios gau quasi
ciuis ehorintu meminit dicens.
Grãs ago deo meo quod neminem
urm̃ baptiraui nisi crispum et ga¬
ium: nequis dicat quod innomi¬
ne meo baptizauestis. lemẽ. deom¬

Expanded text:
temporalium gratia commodorum, temporalium gratia commodorum, sed solo perennium bonorum eum diligere videtur intuitu. Fuisse autem Gaius Corinthi videtur, ex eo quod Paulus in illa moratus civitate, Epistolam scripsit ad Romanos, quos et ex ejus nomine salutat. Sed et in Epistola ad Corinthios, Gaii quasi civis Corinthii meminit, dicens: tias ago Deo meo, quod neminem vestrum baptizavi, nisi Crispum et Gaium, ne quis dicat quod in nomine meo baptizati estis .
Abbreviated transcription (Latin):
te filii sororis tuȩ electi. Sicut ad¬
usariis ueritatis aue dicere ꝓhi¬
bet: ita econtrario electos ex ꝑso¬
na electorum salutat: ut et infide¬
les decestent᷑ ab omnibꝰ bonis si
forte uel sic corrigi uelint: et fi¬
delium semꝑ ad inuicẽ pax au¬
gescat et caritas. Explicit expo¬
fuerit iste gauis. inꝓcessu epłe
monstrat᷑ quia udelicet et fidẽ
xp̃i quã ꝑceperat. bonis accumu¬
labat actibus. Et supse adp̃dicã¬
dum u̾bum minime sufficiebat:
eos tamen qui p̃dicarent de fa¬
cultatib suis sustentare gaude¬
bat hunc aut̃ gaium arbitra¬
mur: in cuius epła adromanos
paulus meminit dicens. Salutat
uos gaius hospes meus. et eccłȩ
tocius. Quia enim hospes & qui
suscipit. & qui suscipit̾. appellari
consueuit. Erat hospes uniuerse
eccłe quia om̃s qui ad se uenie¬
bant. et p̃dicatores uidelicet. et
auditores uerbi. benigne suscipi¬
ebat. sicut & huius epłȩ sequẽtia
manfeste declarant Unde & ioħs
eum inueritate diligit. hoc ẽ ñ

Expanded text:
te filii sororis tuae Electae. Sicut adversariis veritatis ave dicere prohibet, ita e contrario, electos ex persona electorum salutat, ut et infideles detestentur ab omnibus bonis, si forte vel sic corrigi velint, et fidelium semper ad invicem pax augescat et charitas. IN III EPIfuerit iste Gaius, in processu Epistolae monstratur. Quia videlicet et fidem Christi quam perceperat bonis accumulabat actibus; et si ipse ad praedicandum verbum minime sufficiebat, eos tamen qui praedicarent de facultatibus suis sustentare gaudebat. Hunc autem esse Gaium arbitramur, cujus in Epistola ad Romanos Paulus meminit, dicens: Salutat vos Gaius hospes meus et Ecclesiae totius . Quia enim hospes et qui suscipit et suscipitur appellari consuevit, erat hospes universae Ecclesiae, quia omnes qui ad se veniebant, et praedicatores videlicet et auditores verbi, benigne suscipiebat, sicut et hujus Epistolae sequentia manifeste declarant. Unde et Joannes eum in veritate diligit, hoc est, non
Abbreviated transcription (Latin):
si. Nos gͦ debemus suscipere
ioħs. quia omiã dimiserat propt̾
quatenus ita eos alacriores red¬
dat admiserandum pauperibꝰ
et peregrinis. Nec discredẽdumt
illum ueracit᷑ dicere potuisse qd
paulũ dixisse legimus. Ipsisets
qm̃ adea que michi opus erant.
et his qui mecum sunt. ministra¬
uerunt manus iste. Omnia ostẽ¬
di uobis: quia sic laborantes ope¬
det suscipere infirmos. ac memi¬
nisse uerbi dei. sicut dixit beatiꝰ
ẽ magis dare: quã accipere. Co¬
operantes autem eos dixit uen¬
tatis quia quispiricalia dona
habentibus temporalia subsidia
tribuit: in ipsis donis spiritalibꝰ
cooꝑator existat Nam cũꝑauel
sunt quispin talia dona pcre¬
runt. et multi quirebus habun¬

Expanded text:
lsi. Nos ergo debemus suscipere lsi. Nos ergo debemus suscipere Joannes, qui omnia dimiserat propterquatenus eos ita alacriores reddat ad miserendum pauperibus et peregrinis: nec discredendum est illum veraciter dicere potuisse quod Paulum dixisse legimus: Ipsi scitis quoniam ad ea quae mihi opus erant et his qui mecum sunt ministraverunt manus istae. Omnia ostendi vobis, quia sic laborantes oportet suscipere infirmos, ac meminisse verbi Domini, sicut dixit: Beatius est magis dare quam accipere . Cooperatores autem eos dicit veritatis, quia qui spiritualia dona habentibus, temporalia subsidia tribuit, in ipsis donis spiritualibus cooperator existit. Nam cum pauci sint qui spiritualia dona perceperunt, et multi qui rebus
Abbreviated transcription (Latin):
agit anima tua. hoc inquit ad nõ
erebris exopto precibꝰ: ut quod
bene agis. bene ꝑficias. Et sicut
nunc anima dua. idẽ. interna
mentis intentio ꝓspere agit idẽ.
ꝑficit in elemosinarum operibꝰ.
abundant᷑ tibi et benignitate
animi dapsilis. & pecuniarum
facultate indigentibus largia¬
ris: ita semꝑ uirtutib plenã
domino adiuuante uitam duce¬
re possis. Maiorem horum ñha¬
ut eos quos p̃dicando. uel bap¬
tizando filios đo genui: cogno¬
scam ueritatem et recte fidei. et
bone operationis obseruantes.
fratres et hoc inꝑegrinos: fideliter faciꝰ
dic̃: ꝓeout dic̾et. sic̃ uere fideł ita facis.
ostendens exoꝑib fidem tuã ꝓ nomine
N ꝓfecti st̃: nichil accipientes agentib
Cũ dic̃ ꝓnomine: subaudiendũ: dm̃
antique. duabus aut̃ excausis
ꝓ nomine domine sunt ꝓfech
aut adp̃dicandum uidelicet
nomen eius ꝓpria sponte ueni¬
entes: aut ꝓpt̾ nominis sc̃ĩ fiude
et confessionem aciuibꝰ siui
acontribubus suis patria expi¬

Expanded text:
acio, etc. Hoc inquit a Domino crebris exopto precibus, ut quod bene agis bene perficias. Et sicut nunc anima tua, id est, interna mentis intentio, prospere agit, id est, proficit in eleemosynarum operibus abundantibus, et benignitate animi dapsilis, et pecuniarum facultate quas indigentibus largiris, ita semper virtutibus plenam Domino adjuvante vitam ducere possis. Majorem horum non haut eos quos praedicando vel baptizando filios Deo genui, cognoscam, veritatem et recte fidei et bonae operationis observantes. fratres, etc. Fideliter facis, dicit pro eo ut diceret: Sicut vere es fidelis, ita facis, ostendens ex operibus fidem tuam. Pro nomine enim profecti sunt, nihil accipientes a gentibus. Cum dicit pro nomine, subaudiendum est Dantiqui. Duabus autem ex causis pro nomine Domini sunt profecti, aut ad praedicandum videlicet nomen ejus propria sponte venientes, aut propter nominis sancti fidem et confessionem a civibus sive a contribulibus suis patria expu
Abbreviated transcription (Latin):
antistes: quia tempore quodam
cum apud ephesum balneas la¬
uandi grã fuisset ingressus. et
uidisset ibi eỹrintũ. exiliret cõ¬
anuo et discederet non lotus. di¬
aens fugiamus hinc ne et balnee
ipse corruant: in quibus cͥyrintꝰ
lauat ueritatis inimicus. Idem
etiam po licarpus martioni ali¬
quando cum occurrisset dicen¬
as sibi agnosce nos: respondit.
agnosco. agnosco. pͥmogenitum
satane Tanta tunc apłi atq eorũ
discipuli in religione cautela
utebant᷑: ut ne uerbi quidẽ com¬
munionem cum aliquo eorum
qui aueritate deuiauerunt. ha¬
bere paterent᷑. sicut et paulus
dicit hereticum hominẽ post

Expanded text:
antistes, quod tempore quodam antistes, quod tempore quodam cum apud Ephesum balneas lavandi gratia fuisset ingressus, et vidisset ibi Cerinthum, exsiliret continuo, et discederet non lotus, dicens: « Fugiamus hinc, ne et balneae ipsae corruant, in quibus Cerinthus lavat se, veritatis inimicus. » Idem etiam Polycarpus Marcioni aliquando cum occurrisset, dicenti sibi: « Agnosce nos, » respondit: « Agnosco, agnosco primogenitum Satanae. » Tanta tunc apostoli atque eorum discipuli in religione cautela utebantur, ut ne verbi quidem communionem cum aliquo eorum qui a veritate deviaverant habere paterentur; sicut et Paulus dicit: Haereticum hominem, post
Abbreviated transcription (Latin):
Et de heretieis pot̃ intellegi. qui
confitent᷑ quidem ih̃m xp̃m in¬
carnatum. s inaliqua parte fidei
euis non recte sentiunt: Aut uerã
ud aliquid quod recta fides con¬
fitentur. negantes. Potest et
deiuideis accipi qui omnino
in carne necdum uenisse ad sa¬
lutem mundi de neg̾ant. s ad in¬
teritum suum uenturũ expec¬
tant antixp̃m. Omnis qui pͥcedr¬
bet Noca u̾borum distantiam.
et fidei cõplectere ueritatẽ. nõ
ꝑmanentem indoctrina xp̃i:
autem indoctrina eius. filium
& patrem dicit habere: ut osten¬
dat patrem et filium unum eẽ
uerum dm: & coarguat eos mi¬
datii: qui filium uel non eẽ dm̃
uel posteriorem. aut minorem
asseuerant. Si quis uenit aduos
et hanc doctrinã non asfert:
nolite recipere eum indomo. nec
aue ei dixeritis. Quiemim dieit
illi aue. cõmunicat. operibus
maticis. siue hereticis detestads
quȩ u̾b docuit: etiam factis exer¬
cuit. Narrat enim de illo audi¬
tor eius scĩssimus. et martyt fo¬
tissimus polscarpus smrrneo:

Expanded text:
Et de haereticis potest intelligi qui confitentur quidem Jesum Christum incarnatum, sed in aliqua parte fidei ejus non recte sentiunt, aut veram  aut aliud aliquid quod recta fides confitetur negantes. Potest et de Judaeis accipi, qui omnino in carne necdum venisse ad salutem mundi dejerant, sed ad interitum suum venturum exspectant Antichristum. Omnis qui recedverborum distantiam, et fidei complectere veritatem. Non permanentem in doctrina Christi, autem in doctrina ejus, Filium et Patrem dicit habere, ut ostendat Patrem et Filium unum esse Deum verum, et coarguat eos mendacii qui Filium vel non esse Deum, vel posteriorem aut minorem Patre, asseverant. Si quis ven| et hanc doctrinam non affert, nolite recipere eum in domum | nec Aue ei dixeritis. qui enim dicit illi Aue, communicat operibus maticis sive haereticis detestandis, quae verbis docuit, etiam factis exercuit. Narrat enim de illo auditor ejus sanctissimus et martyr fortissimus Polycarpus, Smyrnaeorum
Abbreviated transcription (Latin):
conditoris amori p̃ponatis Nã
et hoc insimulacra reputabit.
quatenus solius ueritatis cura
studiumq habentes. in huius
uisione mereamini sine fine le¬
tari. Mundus enim transibit &
concupiscentia eius. Qui autem
fecerit uoluntatem eius diũ ma¬
net ineternum. Explicit pͥme

Expanded text:
Conditoris amori praeponatis. Nam Conditoris amori praeponatis. Nam et hoc inter simulacra reputabitur, quatenus solius veritatis curam studiumque habentes, in hujus visione mereamini sine fine laetari. Mundus enim transit, et concupiscentia ejus. Qui autem fecerit voluntatem Domini, manet in aeternum . I
Abbreviated transcription (Latin):
neq pat̾rem quis nouit nisi filiꝰ
et cui uoluerit filius reuelare.
Subaudit᷑: et patrem et filium.
Utrũq eñi filius reuelat qui in
carne uisibilis apparens: diui¬
nitatis archana ꝑeuuangłiũ
suum mundo patefacere digna¬
tus ẽ. hic ẽ uerus d̾s. et uita eter¬
eternam. Non utiq ita sicut
nob uita ꝓmittit᷑ eterna. quȩ
sic extempore nos suscipiat. ut
nunquã nobis finem beate ui¬
uendi reponat. s filius uita si¬
ne initio temporis semꝑ manẽs
sine termino. semꝑ mensura.
filioli. custo dite uos asimula¬
cris: qui uerum dm̃ cognouistis.
in quo uitam habetis eternã.
Custodite uos adoctrinis here¬
ticorum. quȩ ꝑpetuam ducũt
ad mortem. quia mors illorum
qui simulacra ꝓdo faciunt. glo¬
riam incorruptibilis di praus
dogniatibꝰ insimilitudine cor¬
ruptibilium rerum inmutat
Custodite uos et afilargia qui
ẽ simulacrorum seruitus. ob¬
seruate: nequas mundi illecebra

Expanded text:
neque Patrem quis novit nisi Filius, neque Patrem quis novit nisi Filius, et cui voluerit Filius revelare . Subauditur: Et Patrem et Filium. Utrumque enim Filius revelat, qui, in carne visibilis apparens, divinitatis arcana per Evangelium suum modo patefacere dignatus est. Hic est verus Deus, et vita aeteraeternam. Non utique ita sicut nobis vita promittitur aeterna, quae sic ex tempore nos suscipiat, ut nunquam nobis finem bene vivendi reponat; sed Filius vita sine initio temporis semper manens, sine termino semper mansura. Filioli, custodite vos a simulacris. Qui verum Deum cognovistis, in quo vitam habetis aeternam, custodite vos a doctrinis haereticorum, quae perpetuam ducunt ad mortem, quia, more illorum qui simulacra pro Deo faciunt, gloriam incorruptibilis Dei pravis dogmatibus in similitudinem corruptibilium rerum immutant . Custodite vos a philargyria, quae est simulacrorum servitus. Observate, ne quas mundi illecebras
Abbreviated transcription (Latin):
sorde peccati. quã fuit mundus
inparadiso conditus adam Nul¬
lã scilicet ex illo trahentes origi¬
nalis culpe maculam: innullo
existentes rei. donec ꝓpria spõte
peccare incipiant: s nos omissis
antixp̃orum uenenis. quȩ ꝑtotã
hanc epłam ille qui depectore
diũ fonte uite potatus ẽ damp¬
nat et de eccła expellit audiamꝰ
inclausula uerbumbonum sa¬
lutis quod nob eruetat atenda¬
mus oꝑa summi regis quȩ dicit
Seq̃r. Et scimus qm̃ filius dei ue¬
tius his u̾bis. quid dultius. quid
adu̾sus om̃s hereses fortius potu¬
it diciꝰ xp̃s ẽ uerus di filius. pat̾¬
lit̾ inmundum. qui erat in mun¬
do et ꝑ quẽ factꝰ ẽ mundꝰ. Neq
aliam obeausam uenit nisi nrẽ
salutis: hoc ẽ ut daret nobis
sensum. cognoscere dm̃ uerum.
Nemo enim sine duuna cogni¬
dione: aduitam uenire.Nemo
dm̃ cognoscere. nisi ipso docen¬
de poterat:sicut et ipse dicit
Et nemo nouit filium nisi pat̾.

Expanded text:
sorde peccati, quam fuit mundus sorde peccati, quam fuit mundus in paradiso conditus Adam, nullam scilicet ex illo trahentes originalis culpae maculam, in nullo existentes rei donec propria sponte peccare incipiant. Sed nos, omissis Antichristorum venenis, quae per totam hanc Epistolam ille qui de pectore Domini fonte vitae potatus est, damnat et de Ecclesia expellit, audiamus in clausula verbum bonum salutis quod nobis eructat. Attendamus opera summi Regis quae dicit. Sequitur: Et scimus quoniam Filius Dei veertius his verbis, quid dulcius, quid adversus omnes haereses fortius potuit dici? Christus est verus Filius i erat in mundo, et per quem factus est mundus. Neque aliam ob causam venit nisi nostrae salutis, hoc est, ut daret nobis sensum cognoscere verum Deum. Nemo enim sine divina cognitione ad vitam venire, nemo Deum cognoscere nisi ipso docente poterat: sicut et ipse dicit: Et nemo novit Filium nisi Pater,
Abbreviated transcription (Latin):
ligno positus ẽ. Nos exdo sumus.
euis grã & baptismo regenerati
ꝑfidẽ et ut infide ꝑduremꝰ. serua¬
i. Mũdi uero amatores. maligno¬
sũt hosti subiecti. uel nũquã rege¬
nerationis unda ab eiꝰ soluti dño.
uel pꝰ grãm regenerationis denu¬
o peccando ad eius dominiũ
redact: nec solum mundi a¬
matores. s et illi qui recens edi¬
ti. nec dum dignoscentiam bo¬
ni habent acmalt P ropt̾ re¬
atum prime p̃reuaricatio
nis ad regnum maligni per¬
anent hostis: nisi per grati¬
am benigni conditoris eru¬
antur de potestate tene¬
brarum: et transferantur
ritatis ipsius. Unde non
ait sim pliciter mundum
in maligno positum: s cum
aditamente. Et mundus in¬
quit totus in maligno positꝰ ẽ.
slam sicut beatus ambrosius
alt Om̃s homines sub peccato
nascimur: quorum ipse oͬtus in
uitio ẽ. Et frustra nititur pe la¬
guis a ffirmare quod paruuli
recens edit. non opus habent
grã baptisiatis renasci: quia
tam mundi nascunt᷑ ab omni

Expanded text:
i sumus, etc. Nos ex Deo sumus ejus gratia et baptismo regenerati per fidem, et ut in fide perduremus servati. Mundi vero amatores sunt hosti subjecti, vel nunquam regenerationis unda ab ejus soluti dominio, vel post gratiam regenerationis denuo peccando ad ejus dominium redacti. Nec solum mundi amatores, sed et illi qui recens editi necdum dignoscentiam boni habent ac mali, propter reatum praevaricationis primae, ad regnum maligni pertinent hostis, nisi per gratiam benigni Conditoris eruantur de potestate tenebrarum, et transferantur ritatis ipsius . Unde non ait simpliciter, mundum in maligno positum, sed cum additamento, Et mundus inquit totus in maligno positus est. Nam sicut beatus Ambrosius ait: « Omnes homines sub peccato nascimur, quorum ipse ortus in vitio est. » Et frustra nititur Pelagius affirmare quod parvuli recens editi non opus habeant gratia baptismatis renasci, quia tam mundi nascantur ab omni
Abbreviated transcription (Latin):
daturus ẽ incelis. ad se ꝑuenienti¬
bus inre. Et hec ẽ uita infilio eiꝰ.
infide scilicet et confessione
nominis eius. Inꝑceptione sacra¬
mentorũ eiꝰ in obseruantia mã¬
datorũ eiꝰ. hinc & ipse ait. Nemo
uenit ad patrẽ. nͥ ꝑ me. Et petrus
de illo. Neq enĩ nom̃ ẽ aliud sub
celo datum hominibꝰ. in quo o¬
porteat nos saluos fieri. Qui ha¬
deret᷑ uitã eẽ infilio addidit ipsũ
filiũ eẽ uitã. Qđ idẽ quoq filius
patrẽ głificas. ostẽdit ubiait Sicut
enĩ pat̾ habet iutã insemet ipso.
sic dedit ce filio uitã hab̾e insemet¬
ipso. Qualit̾ aut̃ eadẽ uita quȩ
filio ẽ & patri cõmunis. etiã credẽ¬
tes alustret. idẽ filiꝰ alibi ad patrẽ
orãs insinuat. Sicut dedisti inqͥt¬

Expanded text:
daturus est in coelis ad se pervenientidaturus est in coelis ad se pervenientibus in re. Et haec vita in Filio ejus est. In fide scilicet et confessione nominis ejus, in perceptione sacramentorum ejus, in observatione mandatorum ejus. Hinc et ipse ait: Nemo venit ad Patrem nisi per me . Et Petrus de illo: Neque enim nomen est aliud sub coelo datum hominibus, in quo oporteat nos salvos fieri . Qui har vitam esse in Filio, addidit ipsum Filium esse vitam. Quod idem quoque Filius Patrem glorificans ostendit ubi ait: Sicut enim habet Pater vitam in semetipso, sic dedit et Filio vitam habere in semetipso . Qualiter autem eadem vita quae Filio est et Patri communis, etiam credentes illustret, idem Filius alibi ad Patrem orans insinuat: Sicut dedisti
Abbreviated transcription (Latin):
in te cõplacuit michi. S et in
illo qd ei imminente hora pas¬
sionis ꝑhibuit dum orante illo
ac dicente. pat̾ saluifica me
horã hãe. Pat̾ clarifica nomen
tuum. Respondit. etiã turba
audiente decelo. Et clarifica¬
ui et iterum clarificabo uerũ
se dm̃ patrẽ eẽ significas ince¬
lis illius qui ut uerus homo
mortem erat passurꝰ interra. Et
hoc ẽ testimonium. qm̃ uitã eter¬
nam dedit nob deus. Dedit inquit
quitur. adhuc uitam temporalem
et morti obnoxiam agebat incar¬
ne: s ita dedit nobis uitam etͥnã.
Sicut dedit nob̃ potestatem fili¬
os d̃i fieri credentibꝰ in nomine etꝰ
yt enim scias datam tibi eẽ adeo
potestatem habere uitam etͥnam:
audi ꝓpħam. Quis ẽ homo qui
uult uitam. et cupit uidere dies
bonos: Cohibe linguam tuã ama¬
lo et labia tua neloquantur dolũ.
et cetera usq ad finem psalmi. De¬
dit gͦ nob̃ uitam eternã. s ad huc
interra peregrinantibꝰ inspequã

Expanded text:
in te complacuit mihi ; sed et in in te complacuit mihi ; sed et in illo quod ei imminente hora passionis perhibuit, dum orante illo ac dicente: Pater, salvifica me hanc horam. Pater, clarifica nomen tuum , respondit, etiam turba audiente de coelo, Et clarificavi, et iterum clarificabo , verum se Deum Patrem esse significans in coelis illius qui ut verus homo mortem passurus erat in terra. Et hoc est testimonium, quoniam vitam aeternam dedit nobis Deus. Dedit, inquit, quitur, adhuc vitam temporalem et morti obnoxiam agebat in carne. Sed ita dedit nobis vitam aeternam, sicut dedit nobis potestatem filios Dei fieri credentibus in nomine ejus. Ut enim scias datam esse a Deo potestatem habere vitam aeternam, audi prophetam: Quis est homo qui vult vitam, et cupit videre dies bonos? Cohibe linguam tuam a malo, et labia tua ne loquantur dolum, et caetera usque ad finem psalmi . Dedit ergo nobis vitam aeternam, sed adhuc in terra peregrinantibus in spe, quam
Abbreviated transcription (Latin):
testimonium di inse. Illud utiq
quia ipse quoq infiliorum đi nu¬
mero uire computetur. ipso uni¬
co filio di sic suis fidelibus pol¬
licente. Siquis michi ministraue¬
rit. honorificauit eum pat̾ meus.
Quod si di testimonium habere
merueris. sidm̃ destem tue fidei
intemerate possederis. quid te ho¬
minũ infamia. quid etiã ꝑsecutio
ledit: Sienĩ ds̃ ꝓ nob̾. quis contra
nos: qui ñ credit filio mendacem
facit eum. qm̃ non credit intesti¬
monio. quod testificatus ẽ d̾s de
retici patrẽ se credere et uenerari
putant. quãdu xp̃m contẽpnũt.
et ei credere renuunt. Qui enim
ñ honorificat filium: ñ honorifi¬
cat padrem qui misit illum. Qui
non credunt filio quiait ego et
pat̾ unum sumus & interrogan¬
te caipha ac dicente tues xp̃sfulꝰ
Mendacem ꝓfecto faciunt pa¬
trem quia non credunt indesti¬
monio qd testificatus ẽ deus defi¬
lio suo. In illo uidelicet qd et supͣ
memint Tues filius meus dilectꝰ

Expanded text:
testimonium Dei in se. Illud utique testimonium Dei in se. Illud utique quia ipse quoque in filiorum Dei numero jure computetur, ipso unico Filio Dei sic suis fidelibus pollicente: Si quis mihi ministraverit, honorificabit eum Pater meus . Quod si testimonium Dei habere merueris, si Deum testem tuae fidei intemeratae possederis, quid te hominum infamia, quid etiam persecutio laedit? Si enim Deus pro nobis, quis contra nos? Qui non credfacit eum quoniam non credidit in testimonio quod testificatus est Deus de retici Patrem se credere et venerari putant, quandiu Christum contemnunt, et ei credere renuunt. Qui enim non honorificat Filium, non honorificat Patrem, qui misit illum. Qui non credunt Filio, qui ait Ego et Pater unum sumus ; et interrogante Caipha, ac dicente, Tu Christus Fmendacem profecto faciunt Patrem, quia non credunt in testimonio quod testificatus est de Filio suo: in illo videlicet quod et supra memini: Tu es Filius meus dilectus,
Abbreviated transcription (Latin):
societate sȩcum eeñt pauci segre¬
gauerunt. Reuera enim om̃s ꝑ
orbem catholici: unam ueritatis
sentiunt lierum non minus semet
alterutrum quã ipsã ueritatis
uiam inpuguãt ꝓpt̾ ueritatem
erit ineternum Nõ aliam inquit
ob causam tetuosq diligimus.
nisi ꝓpt̾ ueritatem fidei: quȩ in
nobis semꝑ inexpugnabilis ꝑdu¬
rat: quia uidelicet eandem etiam
uos inuincibilis custodire cõperi¬
mus. Sit nob̾cum grã & miscdia:¬
negabant illius temporis heretici
anatiuitate humana pͥncipium
dabant: Recte iob̾s eum ad confu¬
tandos blasphemos filium di patͥs
ẽẽ filiũ cõmemorat. Grãm quoq mi
sericordiam & pacem abillo sicut
et adio patre fidelibꝰ dandã eẽ testa¬
tur. yt eum equalem & coeternum
patri demonstret: cuius dona eadẽ
quȩ patriꝰ ẽc̃ designat: Sicut ce ipse
dominus de sua et patris consub¬
stantialitate loques ait. Quecuꝙ¬
enim pat̾ fecerit. hec et filius simi

Expanded text:
societate se, cum pauci essent, segresocietate se, cum pauci essent, segregarunt. Revera enim omnes per orbem catholici unam veritatis sentiunt, verum non minus semet alterutrum quam ipsam veritatis viam impugnant. Propter veritatem is, etc. Non aliam, inquit, ob causam te tuosque diligimus, nisi propter veritatem fidei, quae in nobis semper inexpugnabilis perdurat, quia videlicet eamdem etiam vos invincibiliter custodire comperimus. Sit vobiscum gratia, miserinegabant illius temporis haeretici, a nativitate humana principium dabant, recte Joannes eum ad confutandos blasphemos, Filium Dei Patris esse commemorat. Gratiam quoque et misericordiam et pacem ab illo sicut et a Deo Patre fidelibus esse dandam testatur, ut eum aequalem et coaeternum Patri demonstret, ejus dona eadem quae Patris esse designat, sicut et ipse Dominus de sua et Patris consubstantialitate loquens, ait: Quaecunqenim Pater fecerit, haec et Filius facit
Abbreviated transcription (Latin):
presbiteri ioħis: cuius sepulcti
usq hodie monstrat᷑ ineffeso
cuius etiam papias auditor
apłorum et inhierapoli ep̃s. in
opusculissuis sepe meminit.
S nunc iam generalis eccłȩ cõ¬
sensus habet. quod has quod
cpła ostendunt. & simili relo de¬
estant᷑ hereticos. Senioremaut̃
se dieit ioħs. uel quia iã ꝓuectus
erat ecate quando has seripsit
epłas: uel quia nomen senioris.
idẽ p̃sbiterii etiam pontifici ꝓpt̾
maturitatem sapientie & graui¬
tatis congruit. Yñ & petrus ait.
Seniores gͦ quiinuob sunt obse¬
tio consenior & testis xp̃i passio¬
num. Senior. inquit electe dnẽ
& natis eius quos ego diligo inue¬
nitate. ide. uero amore diligo. Illo
quos ideo diligo quia ꝑseueran¬
tes inueritate considero. Et non
ueritatem: quia contra hereti¬
cos scribere incipit Quia fideue¬
ricatis exciderunt. Rec̾te hom̃i¬
num. qui ueritatẽ cognouerunt
unam dilectionem inscõs esse
simul & multitudine catholico¬
rum terreat eos: qui ab eorum

Expanded text:
presbyteri Joannis, cujus sepulcrum usque hodie monstratur in Epheso. Cujus etiam Papias auditor apostolorum, et in Hierapoli episcopus, in opusculis suis saepe meminit. Sed nunc generalis Ecclesiae consensus habet quod has quoquEpistola ostendunt, et simili zelo detestantur haereticos. Seniorem autem se dicit Joannes, vel quia am provectus erat aetate quando has scripsit Epistolas, vel quia nomen senioris, id est, presbyteri, etiam pontifici propter maturitatem sapientiae et gravitatis congruit. Unde et Petrus ait: Seniores ergo qui vobis sunt obsecro consenior et testis Passionum Christi . Senior, inquit, Electae dominae et natis ejus, quos ego diligo in veritate, id est, vero amore diligo, illo quos ideo diligo, quia perseverantes in veritate considero. Et non etc. Quia contra haereticos scribere incipit, quia a fidei veritate exciderunt, recte omnium qui veritatem cognoverunt unam dilectionem in Spiritu sasimul et multitudine catholicorum terreat eos qui ab eorum
Abbreviated transcription (Latin):
arguit hoc uerbo hereticos. qui
noua doganata relictis hisqͤ ab
apłis audierant induere tẽtabãt.
ac ꝑhoc frat̾ne caritatis federa
dissipabant. Dicit gͦ se nequaquã
nouum mandatum seribere. s
hoc solum hortari: ut antiqua
fides inomnibꝰ et caritas illiba¬
ta ꝑmaneat. Qm̃ multi seductores

Expanded text:
Arguit hoc verbo haereticos, qui nova dogmata, relictis his quae ab apostolis audierant, inducere tentabant, ac per hoc fraternae charitatis foedera dissipabant. Dicit ergo se nequaquam novum mandatum scribere, sed hoc solum hortari, ut antiqua fides in omnibus et charitas illibata permaneat. Quoniam multi seductores
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ inquit diu̾sitas peccatorũ: ut omẽ
qđ ab equitatis ratione discrepat.
int̾ peccata numeret᷑. Et quãuis
minima peccata uistis: sue iustitie
meritum nequaquã auferre uel¬
minuere possit illa dũtaxã sine
dant. tãta inquitate patrentur.
uc absq ulla contradictione fac¬
torẽ suũ nͥ corrigant᷑ eternã mer¬
gãt inpenã. Dequibꝰ scriptũ e. Ani¬
ma q̃ peccauerit ipsa moriet᷑. Quia
beati ioħis sentẽtia manifeste re¬
pudiat᷑ inepta stoicorũ disputatio.
qui dicere ausi sut cõtͣ omnẽ gene¬
ris humani sensũ & affirmare qd
omĩa peccata sint parla. Dicẽtes
nichil distare utrũ hominẽ qͥs fu¬
ratus sit anbouẽ angallinã. quia
ñ animal crimẽ: s animꝰ fecerit:
qͦs iouinianꝰ secutꝰ ẽ hereticꝰ astru¬
ens nullã nuptiarũ & iurginita¬
tis eẽ distãtiã. nõ abstinẽtes ina¬
liquo retributionis priuilegio.
simplicit̾ epulãtibꝰ eẽ p̃ferẽdos.
Omne itaq qđ iniq cõmittit᷑ ad¬

Expanded text:
est, inquit, diversitas peccatorum, ut omne quod ab aequitatis ratione discrepat, inter peccata numeretur, quamvis minima peccata justis suae justitiae meritum nequaquam auferre, velminuere possint, illa duntaxat sine dent, tanta iniquitate patrentur, ut absque ulla contradictione factorem suum, nisi corrigantur, aeternam mergant in poenam. De quibus scriptum est: Anima quae peccaverit, ipsa morietur . Qua beati Joannis sententia manifeste repudiatur inepta Stoicorum disputatio, qui dicere ausi sunt contra omnem generis humani sensum, et affirmare, quod omnia peccata sint paria, dicentes nihil distare utrum hominem quis furatus sit, an bovem, an gallinam, quia non animal crimen, sed animus fecerit. Quos Jovinianus secutus est haereticus, astruens nullam nuptiarum et virginitatis esse distantiam, non abstinentes in aliquo retributionis privilegio simpliciter epulantibus esse praeferendos. Omne itaque quod inique committit
Abbreviated transcription (Latin):
eo. Multiplicit̾ eadẽ q̃ p̃miserat
inculcat: ut nos ad orãdũ uiua¬
tius excitet S manet ad iectio
quã posuit: ut scd̃m uoluntatẽ
petamus nr̃i cõditoris. Qd̃ bifare
potest accipi: ut scilicet et ea qui
ipse uult rogemꝰ & tales ipsi qua¬
les nos eẽ desiderat. ad rogandũ
ueniamus. qd̃ ẽ habe fidẽ que ꝑ
dilectionẽ operat᷑. & ante omĩa
meminisse illius euãgłici mada¬
ti. Yt cũstabitis adorandũ dimit¬
tite siqͥd habetis aduisũ aliquẽ
trem suũ peccare peccatũ nõ ad
mortẽ: petat et dabit᷑ ei uita pec¬

Expanded text:
etc. Multipliciter eadem quae praemiserat inculcat, ut nos ad orandum vivacius excitet. Sed manet objectio quam posuit, ut secundum voluntatem petamus nostri Conditoris. Quod bifariam potest accipi, ut scilicet et ea quae ipse vult rogemus, et tales ipsi quales esse nos desiderat ad rogandum veniamus. Quod est habere fidem quae per dilectionem operatur , et ante omnia meminisse illius evangelici mandati: Et cum stabitis ad orandum, dimittite si quid habetis adversus aliquem, trem suum peccare peccatum non ad mortem, petet, et dabit ei uitam, pec
Abbreviated transcription (Latin):
mine capitali &e de illo specialit
potest intelligi. quo uiolatͤ frat̾¬
nitas: sicut et supra ex posuimꝰ.
S et peccatũ ad mortem. peccatũ
usq adtẽ pora mortis ꝓtractũ di¬
ximus recte posse intelligi. quo
omnis qui natus ẽ exdo ñpeccat.
Deniq dð rex mortale erimen aͥ¬
misit. Quis ẽ qͣui nesciat adulte¬
rium. & homicidiũ. mortẽ mere¬
ri ꝑpetuã: s tamen dauid quia
ex do natus ẽ. quia ad filiorũ dei
ꝑtinebat societatẽ. ñ peccauit
usq admortẽ: quia sui reatus ue¬
niam mox penitendo ꝓmeruit.
S generatio di cõseruat eum &
qua renati sũt fideles. cõseruat
eos qui scd̃m ꝓpositũ uocati sũt
scĩ: ne peccatũ ad mortẽ cõmittai
Et si in quibꝰ libet ꝓhumane cõdi¬
tionis fragilitate de lique¬
rĩt neaboste maligno possit can¬
gi defendit Itẽ dicẽdũ. tãdiu nos
ingeneratione di ꝑmanere. quã¬
diu ñ peccauerimꝰ. Immo qui il
generatione di ꝑseuerãt peccare

Expanded text:
mine capitali, e de illo specialiter potest intelligi quo violatur fraternitas, sicut et supra exposuimus. Sed et peccatum ad mortem peccatum usque ad tempora mortis protractum diximus recte posse intelligi, quod omnis qui natus est ex Deo non peccat. Denique David rex mortale crimen admisit. Quis enim nesciat adulterium et homicidium mortem mereri perpetuam? Sed tamen David, quia ex Deo natus est, quia ad filiorum Dei pertinebat societatem, non peccavit usque ad mortem, quia sui reatus veniam mox poenitendo promeruit. Sed generatio Dei conservat eum, qua renati sunt fideles conservat eos qui secundum propositum vocati sunt sancti, ne peccatum ad mortem committant; et si in quibuslibet pro humanae conditionis fragilitate deliquerint, ne ab hoste maligno possint tangi, defendit. Item dicendum, tandiu nos in generatione Dei permanere, quandiu non peccaverimus; imo qui in generatione Dei perseverant peccare
Abbreviated transcription (Latin):
qui ꝓbat sp̃s uel unde possũt
ꝓbari: docet ineugłio dominꝰ
ubi talia uentura p̃ dicebat
qualia ioħs iã suo tempore ue¬
nisse ꝓdebat. attendite inquit
a falsis ꝓpħis qui ueniunt ad uos
inuestimentis ouium. intrinse¬
cus autem sunt lupi rapaces.
a fructibꝰ eorum cognoscecis
eos. Nunquid colligunt despi¬
nis uuas. aut detribulis fieus
hii sunt gͦ fruetus. aquibꝰ sp̃s
maligni qui inpseudo ꝓphecis
locunt᷑. ualent dinosei. Spine
udelicet scismatũ. et horridi
heresium tribuli: quibus eos
qui sibi incaute ad ꝓpiant.
fidẽ lacerando cꝰntaminant.
dulcedinem apte figurantur.
In hoc cognoscit᷑ sp̃s dei. Omnis
hoc loco non solum catholice fi¬
dei. s et oꝑationis bone que fit
ꝑ caritatem requirit. alioquin
non nulli heretici confitentur
multi scismatici. multi falsi ca
negant. non habendo caritatem.
caritas quippe: di filium. ad du¬
xit adcarnem. Et ideo quisquis
non habet caritatem: negat
illum incarne uenisse. Talisq

Expanded text:
qui probat spiritus, vel unde possunt probari, docet in Evangelio Dominus, ubi talia ventura praedicebat, qualia Joannes jam suo tempore venisse probat. Attendite, inquit, a falsis prophetis qui veniunt ad vos in vestimentis ovium, intrinsecus autem sunt lupi rapaces. A fructibus eoeos. Numquid colligunt de spinis uvas, aut de tribulis ficus ? Hi sunt ergo fructus a quibus spiritus maligni, qui in pseudoprophetis loquuntur, valent dignosci, spinae videlicet schismatum, et horridi haeresium tribuli, quibus eos qui sibi incaute appropiant, fidem lacerando, contaminant. dulcedinem, apte figurantur. In hoc cognoscitur Spiritus Dei, hoc loco non solum catholicae fidei, sed et operationis bonae quae fit per charitatem, intelligitur. Alioquin nonnulli haeretici confitentur, multi schismatici, multi falsi catnegant, non habendo charitatem. Charitas quippe Dei Filium adduxit ad carnem. Et ideo quisquis non habet charitatem, negat illum in carne venisse, talisque
Abbreviated transcription (Latin):
luntatẽ eiꝰ gͦ suꝑhis tantũ plenã
nos & indubitabilẽ iussit exauditi¬
onis hab̃e fidutiã . q̃ ñ nr̃is cõmodis
nec solatus tẽporalibꝰ. s diũ cõgru¬
ant uoluntati. Qđ etiã mnoratione
dominica inserere p̃cipim᷑. fiat uo¬
luntas tua scilicet non nr̃a. Si enĩ &
illud apłi recordem᷑. qm̃ quid oremus
scd̾m qd̾ oportet nescimꝰ. intelligimꝰ
nos ñnũquã saluti nr̃e cõtraria po¬
stulare: & cõmodissime nob̾ abeo.
qui utilitate nrãm rectiꝰ quã nos
intuet᷑ ea que possimꝰ denegari. Qd̃
ysiquoq magistro gentiũ accidisse

Expanded text:
 his tantum plenam nos et indubitabilem jussit exauditionis habere fiduciam, quae non nostris commodis, nec solatiis temporalibus, sed Domini congruant voluntati. Quod etiam in oratione Dominica inserere praecipimur: Fiat voluntas tua , scilicet, non nostra. Si enim et illud Apostoli recordemur: Quoniam quid oremus secundum quod oportet nescimus , intelligimus nos nonnunquam saluti nostrae contraria postulare, et commodissime nobis ab eo qui utilitatem nostram rectius quam nos intuetur ea quae poscimus denegari. Quod ipsi quoque magistro gentium accidis
Abbreviated transcription (Latin):
aliquod cõmodum tẽporale.
Recte sc̃s euangłista quis sit uerꝰ
ꝓrimi amator subdendo mani¬
festat. In hoc cognoscimus qm̃
mus. Iille gͦ solus recte ꝓximum
diligere ꝓbaturi. qui et̃ condito¬
ns amore flagrare cognoscit᷑. Et neqͥs
eipse de conditoris amore falleret.condi
ire u̾bocenꝰ se amare ꝓfic endo: b̃ncum
luisset in hoc cognoscimꝰ q̃mdiligimꝰ
iatos di. ẽdm̃ diligamꝰ addidit: i mandata
ifaciamus. hec ẽ enim caritas. đi:¬

Expanded text:
aliquod commodum temporale, aliquod commodum temporale, recte sanctus evangelista, qui sit verus proximi amor subdendo manifestat: In hoc cognoscimus quoniam . Ille ergo solus recte proximum diligere probatur, qui et Conditoris amore flagrare cognoscitur. Et ne quis seipsum de Conditoris amore falleret, verbo tenus se amare profitendo, bene cum dixisset: In hoc cognoscimus, quoniam diligimus natos Dei, cum Deum diligamus, addidit, et mandata ejus faciamus. Haec enim es
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃s. Nam et demones credunt.
et contremisseunt. et cõ fidebant᷑.
sieut in euuangłio  legimꝰ
et sciebant ipsum
non sunt. Et omĩs quidiligit eũ
qui genuit diligit eum quinatꝰ¬
ẽ ex eo. Mira arte p̃dicationis
beatus ioħs addilectionẽ ꝓximi
nos accendere curauit pͥmo cõ¬
memorans quia omnis qui ꝑfec¬
te credit ex dõ natus ẽ. Deinde
insinuans. qua ustum sit ut
qui dm̃ diligit. diligat et eum
qui ex d̃o natus ẽ. Siquis enim
tante tarditatis ẽ. ut hominẽ
quia homo ẽ. quia secum eandẽ
interra peregrinationem tolerat
amare neglexerit: ammonendꝰ
ẽ ut saltim ob id illũ amet quia
ex d̾o natus ẽ. quia particeps se¬
cum diuine grẽ factus ẽ: quia
eadem secum uite celestis p̃mia
expectat. Que quidẽ exortatio
specialit̾ ad illos ꝑtinet: qui ñ
solum humane consortio na¬
ture. s et fidei ꝓfessione frẽs sĩt
nobis effecti. Yerum quia ñ nul¬
li sunt qui ꝓximos diligunt. s
ꝓpt̾ consanguinitatẽ. uel ꝓpt̃

Expanded text:
s. Nam et daemones credunt et contremiscunt, et confitebantur, sicut in Evangelio legimus, et sciebant ipsum non sunt. Et omnis qui diligit eum qui genuit, diligit et eum, etc. Mira arte praedicationis beatus Joannes ad dilectionem proximi nos accendere curavit, primo commemorans quia omnis qui perfecte credit ex Deo sit natus, deinde insinuans quam justum sit ut qui Deum diligit diligat et eum qui ex Deo natus est. Si quis enim tantae tarditatis est, ut hominem quia homo est, quia secum eamdem in terra peregrinationem tolerat, amare neglexerit, admonendus est, ut saltem ob id illum amet, quia ex Deo natus est, quia particeps secum divinae gratiae factus est, quia eadem secum vitae coelestis praemia exspectat. Quae quidem exhortatio specialiter ad illos pertinet, qui non solum humanae consortio naturae, sed et fidei professione fratres sunt nobis effecti. Verum quia nonnulli sunt qui proximos diligunt, sed propter consanguinitatem, vel propter
Abbreviated transcription (Latin):
p̃bet sperandi adnõ bona celestia.
qd̃ et̃ in hac uita quicquid salubri¬
ter eũ petimꝰ impetramꝰ: iuxta qđ
etiam ipse in euuangłio credentibꝰ
ꝓmittit Dico uob̃ inquiẽs omĩa
q̃cũq orantes petitis credite quia
accipietis et uenient uob̃. Notan¬
dum aũt qͦd ita orantes exaudim᷑
adnõ. si ea quȩ ipse iussit petimus
Dicit aut̃ ipse. Pͥrimũ querite re¬
gnũ di&e iustitiã eiꝰ ynde bene &
ioħs cũ dixisset quod cũq petierimꝰ

Expanded text:
praebet sperandi a Domino bona coelestia, quod et in hac vita quidquid salubriter eum petierimus impetramus, juxta quod etiam ipse in Evangelio credentibus promittit: Dico vobis, inquiens, omnia quaecunque orantes petitis, credite quia accipietis, et evenient vobis . Notandum autem quod ita orantes exaudimur a Domino, si ea quae ipse jussit petimus. Dicit autem ipse: Primum quaerite regnum Dei, et justitiam ejus . Unde bene et Joannes cum dixisset: Quodcunque petie