comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ruinã uenire. Quid respondebunt utrumne recederen
acultu eiꝰ. an querentes aliquã int̾p̃tacionẽ & ad tropo¬
logias confugient: ut qͦd inruinã uenerit benignitatẽ
magis quã austeritatẽ sonet. Et quomͦꝰ iustũ erit quando
qͥd in eugło tale repperit᷑. ad allegorias & nouas intellegen¬
tias c̃fugere. quando uͦ inueteri instrum̃to statim accu¬
sare. &̃ nullã explanationẽ quãuis ꝓbabilis sit recipere: sed
& hoc qͦd seqͥtꝰ in iudiciũ ego in istũ mundũ ueni ut ñ
uidentes uideant. & qͥ uident ceci fiant: quãuis querant
ut edisserant implere ñ poterunt: ego uͦ qͥ opto esse ȩccle¬
siasticus. & ñ ab heresiarche aliqͦ sed aap̃i uocabulo nuncu¬
pari: & habere nom̃ qͦd benedicit᷑ suꝑ t̾rã.: & cupio tum oꝑe¬

Expanded text:
ruinam venire. Quid respondebunt? Utrumne recedent ruinam venire. Quid respondebunt? Utrumne recedent a cultu ejus, an quaerent aliquam interpretationem, et ad tropologias confugient, ut quod in ruinam venerit, benignitatem magis quam austeritatem sonet? Et quomodo justum erit quando quid in Evangelio tale reperitur, ad allegorias et novas intelligentias confugere: quando vero in veteri Instrumento, statim accusare, et nullam explanationem, quamvis probabilis sit, recipere? Sed et hoc quod sequitur: In judicium ego veni in mundum istum, ut non videntes videant, et qui vident caeci fiant, quamvis quaerant ut edisserant, implere non poterunt. Ego vero quia opto esse Ecclesiasticus, et non ab haeresiarcha aliquo, sed a Christi vocabulo nuncupari, et habere nomen quod benedicit
Abbreviated transcription (Latin):
ni ut qͥ ñ uident uideant: & qͥuident ceci fiant. Quomͦ gͦ in
iudiciũ uenit: Ut ñ uidentes denationib uiderent: & qͥ pͥus
uidebant de isrł ceci fierent. Sic uenit in ruinã: & resurrec¬
uł marime qͥ c̾tra c̃ditorẽ latrant. & hinc inde de ueteri testa¬
mento quȩ ñ intelligunt testimonia c̾gregantes. simpliciũ
corda decipiunt. Aiunt enĩ. Ecce ds̃ legis & ꝓpħarũ uidece
audiunt uiuificabo. Audiunt ꝑcutiã: & audire c̃tẽpnunt
& sanabo. Istius modi occasionib creatorẽ calũpniant᷑. A¬
git᷑ antequã interp̾ter quẽ sensũ habeant ego int̾ficiã &
uiuificabo. ꝑcutiã & sanabo: obponã eis testimoniũ eugł.
uinder & crudelis. ẽ. c̾ditor qͥa dicit. ego int̾ficiã & uiuifi¬
eadẽ siquidem de eo scripta sunt. Ecce hic positus. ẽ. in ru.¬
inam & in resurrectionẽ multoꝵ in isrł. ñ in resurrectio¬
nẽ tantũ sed in ruinã. Si malũ. ẽ. int̾ficere: malũ sit & in

Expanded text:
ni, ut qui non vident videant, et qui vident caeci fiant . Quomodo ergo in judicium venit, ut non videntes de nationibus viderent, et qui prius videbant de Israel caeci fierent: sic venit in ruinam et resurrecvel maxime, qui contra Conditorem latrant, et hinc inde de veteri Testamento, quae non intelligunt, testimonia congregantes, simplicium corda decipiunt. Aiunt enim: Ecce Deus Legis et prophetarum, videte audiunt vivificabo; audiunt percutiam, et audire contemnunt et ego sanabo. Istiusmodi occasionibus Creatorem calumniantur. Igitur antequam interpreter quem sensum habeant, ego interficiam et vivificabo, percutiam et sanabo, opponam eis testimoniam Evangelii, saevus et crudelis est Conditor, quia dicit: Ego interficiam, et vivifiilium; eadem siquidem de eo scripta sunt: Ecce hic positus est in ruinam et resurrectionem multorum in Israel. Non in resurrectionem tantum, sed et in ruinam. Si malum est interficere, malum sit et in
Abbreviated transcription (Latin):
qͥcũq obseruabant legẽ dñi. scdm aedictũ regis trucidabant eũ. In uirti¬
te sua faciebant hȩc popło isrł qͥ inueniebant᷑ in omĩ mensȩ in ciuitatib
& qͥnta & uicesima die mensis sacrificabant suꝑ aram quȩ: erat contra
altare. Et mulieres quȩ circumcidebant filios suos trucidabant᷑ scđ̃m ins¬
sum regis antiochi. & suspendebant pueros a ceruicib ꝑ uniu̾sas domos
coꝵ. et eos qͥ circũcidebant eas trucidabant. Et multi de popło isrł dist¬
nierunt apud se. ut ñ manducarent in munda. & elegert̃ magis mori
quã cibis coinqͥnari inmundis. Et noluert̃ infringere: legẽ dĩ scãm & trirci¬
dati st̃. & facta est ira magna suꝑ popłm ualde. In dieb illis mathathias¬

Expanded text:
m edictum regis trucidabant eum in virtute sua faciebant haec populo Israhel qui inveniebantur in omni mense in civitatibus et quinta et vicesima die mensis sacrificabant super aram quae erat contra altare et mulieres quae circumcidebant filios suos trucidabantur secundum iussum regis Antiochi et suspendebant pueros a cervicibus per universas domos eorum et eos qui circumciderunt eos trucidabant et multi de populo Israhel definierunt apud se ut non manducarent inmunda et elegerunt magis mori quam cibis coinquinari inmundis et noluerunt infringere legem Dei sanctam et trucidati sunt et facta est ira magna super populum valde in illis di
Abbreviated transcription (Latin):
&e ꝑcoitũ generans. Raptus est helias. ꝑ coitũ qͥdem genitut: sed ñ ũ
ꝑcoitũ generans: Adsumptꝰ uero est dñs. neq ꝑ coitũ generant᷑. heq¬

Expanded text:
et per coitum generans. Raptus est Elias per coitum genitus, sed non jam et per coitum generans. Raptus est Elias per coitum genitus, sed non jam per coitum generans. Assumptus vero est Dominus neq
Abbreviated transcription (Latin):
scensionis gͦ fuȩ dñs prenuntios & testet habuit: ĩ nũ ante legẽ aliũ
sublege : uit quandoq ueniret ipsẽ qͥ ueracit̾ cȩlos penettare potuissa
Unde & ipse ordo in eoꝵ qͦq utrorũq subleuatione. ꝑ quedã incrementa
distinguit᷑. Nã enocꝰ trans latus. helias uͦ ad celũ subuectus et̾ memort᷑
ut ueniret postmodũ qͥ nec trans latus. nec subuecꝰtus cęlũ atherrũ
sua uirtute penetraret. qͥ nobis inse credentib qͥa carnis qͦq mun¬
ditiam largiretꝰ. & sub eo ꝑ incrementa tẽpoꝵ uirtus castitatis er¬
cresceret. In ipsa qͦq eoꝵ trans latione qͥ ascensĩ onẽ dñicã. ut uidelics
famuli designauerunt.: et ipsos̃ se seqͥ ad celũ ubi ascendit dñs ostendit.
Nam enoch qͥdem uxorẽ & filios habuit: helias uͦ neq urorẽ neq filios
ditia sanctitatis. qͦd & ꝑtrans latos famulos.: & ꝑ ascendentis dñi
ꝓsonã patent̃ ostendit᷑. Trans latus nãq est enoch. & ꝑcõitũ genitus:

Expanded text:
censionis suae Dominus praenuntios et testes habuit, unum ante legem, alium sub lege, ut quandoque veniret ipse, qui veraciter coelos penetrare potuisset, unde et ipse ordo in eorum quoque utraque sublevatione per quaedam incrementa distinguitur. Nam Enoch translatus, Elias vero ad coelum subvectus esse memoratur, ut veniret postmodum qui, nec translatus nec subvectus, coelum aethereum sua virtute penetraret; qui nobis in se credentibus carnis quoque munditiam largiretur, et sub eo per incrementa temporum virtus castitatis excresceret. In ipsa quoque eorum translatione, qui ascensionem Dominicam ut videlicet famuli designaverunt, et in ipso se, qui ad coelum ascendit, Dominus ostendit. Nam Enoch quidem uxorem et filios habuit, Elias vero neque uxorem neque filiosditia sanctitatis, quod et per translatos famulos et per ascendentis Domini personam patenter ostenditur. Translatus namque est Enoch et per coitum genitus,
Abbreviated transcription (Latin):
tua suꝑ celos. Dehac rursus ait. Ascendit dt iniubilatione: & dñs inuo¬
ce tubȩ. Dehac iterũ dicit. Ascendent in altũ captiuã dux̃ captiuitatẽ.
dedit dona hominib Ascendens qͥppe in altũ captiuã durit captiuita¬
tẽ: qͥa corruptionẽ nrãm uirtute sue incorruptionis absorbuit. Dedit
uͦ dona hominib. qa missõ desuꝑ sp̃u. alii sermonẽ sapientie: alii ser monꝰ
scientiae: alii grãm uirtutũ.: alii grãm curationũ: alii genera linguarũ
alii interp̃tacionẽ sermonũ tribuit. Dedit gͦ dona hominib. Dehac as¬
censionis eiꝰ gͥła et iam abbacuc ait. Eleuatus est sol & luna stecit i noroh¬
ne suo. Qͥs enĩ solis nomine nisi dñs. & quȩ linȩ nomine: nisi ȩccłia
omnimodo formidauit. At postquã eiꝰ ascensione roborata est. aperte
predicauit quod occulte credidit.

Expanded text:
tua super coelos . De hac rursus ait: Ascendit Deus in jubilatione, et Dominus in votua super coelos . De hac rursus ait: Ascendit Deus in jubilatione, et Dominus in voce tubae . De hac iterum dicit: Ascendens in altum captivam duxit captivitatem, dedit dona hominibus . Ascendens quippe in altum captivam duxit captivitatem, quia corruptionem nostram virtute suae incorruptionis absorbuit. Dedit vero dona hominibus, quia, misso desuper Spiritu, alii sermonem sapientiae, alii sermonem scientiae, alii gratiam virtutum, alii gratiam curationum, alii genera linguarum, alii interpretationem tribuitait: Elevatus est sol, et luna stetit in ordine suo . Quis enim solis nomine nisi Dominus, et quae lunae nomine nisi Ecclesia adversa mundi omnimodo formidavit; at postquam ejus Ascensione roborata 1574 est, aperte praedicavit quod occulte credidit.
Abbreviated transcription (Latin):
luta. ascendente uͦ est dño humanitas eraltata. Albȩ etenĩ uestes.
eraltacioni magit congruunt quã humiliationi. Inassũptione gͦ eiꝰ
angłi in albis uestib uideri debuerunt. qͥa qͥ innatiuitate sua apparuit
dt̃ humilis. inascensione sua ostensus ÷ homo sublimis. Sed hoc nobis mag
nopere fr̃ lm̃i. in hac sollempnitate pensandũ est. qͥa deletũ ÷ hodierna
die cirograpbũ dampnationit nr̃e: mutata est sentencia corruptionis
hac ipsa nãq carnis nr̃e subleuaitione: ꝑfigurã beatus iob dñm auẽ uocat
Quia enĩ ascensionis eiꝰmysteriũ iudeam ñ incellegere conspȩrit: de infi¬
delitate eiꝰ ꝑ figurã beat᷑ ĩob sentenciã ꝓtulit dicens. Semitã ignorauit ans
uis enĩ recꝰte appellatu est dñs. qͥa corpus carneum ad ethera
librautͥ. Cuiꝰ auis semitã ignorauit. qͥsqͥs eũ ad celos ascendisse. ñ credi¬
dit. De hac sollempnitate : ꝑ psalmistã dicit᷑. Cleuata est magnificentiua

Expanded text:
ascendente vero Domino, est humanitas exaltata. Albae etenim vestes exaltationi magis congruunt quam humiliationi. In assumptione ergo ejus angeli in albis vestibus videri debuerunt, quia qui in nativitate sua apparuit Deus humilis, in Ascensione sua ostensus est homo sublimis. 10. Sed hoc nobis magnopere, fratres charissimi, in hac solemnitate pensandum est, quia deletum est hodierna die chirographum damnationis nostrae, mutata est sententia corruptionis hac ipsa namque carnis nostrae sublevatione per figuram beatus Job Dominum avem vocat. Quia enim Ascensionis ejus mysterium Judaeam non intelligere conspexit, de infidelitate ejus sententiam protulit, dicens: Semitam ignoravit avis . Avis enim recte appellatus est Dominus, quia corpus carneum ad aethera libravit. Cujus avis semitam ignoravit quisquis eum ad coelum ascendisse non credidit. De hac solemnitate per Psalmistam dicitur: Elevata est magnificentia
Abbreviated transcription (Latin):
cestat᷑. Sedscitis fr̃s: qͥa sedere iudcantie est: stare uͦpugnantis uł adiuuiantis
liua igit᷑ redẽptor nr̃ ad sũptus incȩlũ x nc̃ omĩa udicat. & adertre¬
mũ uider omniũ ueniet: hunc post acssũptionẽ marcus sedere descri¬
bit: qͥa post ascensionis sue głam: iudex in ine mundi uidebit᷑. Stepħs
uͦ inlaboris certamine positus.: stantẽ und quẽ adiutorẽ habuit:. qa
ut iste int̾ra ꝑ sequutoꝵ infidelitatẽ uincet: ꝓ illo decelo illiꝰ grãpug

Expanded text:
antis. Quia igitur Redemptor noster assumptus in coelum, et nunc omnia judicat, et ad extremum judex omnium veniet, hunc post assumptionem Marcus sedere describit, quia post ascensionis suae gloriam judex in fine videbitur; Stephanus vero, in laboris certamine positus, stantem vidit, quem adjutorem habuit, quia ut iste in terra persecutorum infidelitatem vinceret, pro illo de coelo i
Abbreviated transcription (Latin):
mirũ suꝑ omia sua uirtute ferebat᷑. Illuc etenĩ reuertebat᷑ ubi erat:
et inde rediebat. ubi remanebat. qͣa cũ phumanitatẽ ascende̾t incęlĩ.

Expanded text:
mirum super omnia sua virtute ferebatur. Illuc etenim revertebatur ubi erat, mirum super omnia sua virtute ferebatur. Illuc etenim revertebatur ubi erat, et inde redibat ubi remanebat. Quia cum per humanitatem ascenderet in coelum,
Abbreviated transcription (Latin):
uimius qͦd helias sit raptus incelũ. sed aliud est cęlũ aeriũ. aliud ethe¬
reum. Celũ qͥppe aeriũ. t̾rȩ est ꝓrimũ. Unde &aues cęli dicimꝰ. qͥa eas uo¬
litare in aere uidem᷑. Incelũ itaq aeriu helias subleuatꝰ ÷: ut insetretã
quandã tre regionẽ repente duceret᷑. ubi inmagna iam carnis & spcͣ¬
uiueret. qͦusq adfinẽ mundi redeat &. mortis debitũ soluat. Ille enĩ
mortẽ distulit. ñ euasit. Redẽptor aut̃ nr̃ qͥa ñ distulit᷑ suꝑauit: c̃amq
resurgendo consũpsit. & resurrectionis suȩ głam ascendendo declaraus
otandũ qͦq est. qͦd helias incurru legit᷑ ascendisse: ut uidelic&
aꝑte monstraret᷑ : qͥa homo purus adiutorio egebat alieno. Perangłos
qͥppe illa facta & ostensa sunt adiumenta: qͥa nec ad celũ qͥdem aerium
ꝑse ascendere poterat. quẽ naturȩ suȩ infirmitas grauabat. Redẽp
tor aut̃ nr̃ ñcurru. ñ angłis subleuatꝰ legit᷑: qͥa is qͥ fecerat omĩa ni¬

Expanded text:
aereum, aliud aethereum: coelum quippe aereum terrae est proximum. Unde et aves coeli dicimus, quia eas volitare in aere videmus. In coelum itaque aereum Elias sublevatus est, ut in secreta quadam terrae regione repente duceretur, ubi in magna jam carnis et spt. Ille enim mortem distulit, non evasit. Redemptor autem noster quia non distulit, superavit, eamque resurgendo consumpsit, et resurrectionis suae gloriam ascendendo declaravit. Notandum quoque est quod Elias in curru legitur ascendisse, ut videlicet aperte monstraretur quia homo purus adjutorio egebat alieno. Per angelos quippe illa facta et ostensa sunt adjumenta, quia nec ad coelum quidem aereum per se ascendere poterat, quem naturae suae infirmitas gravabacurru, non angelis, sublevatus legitur, quia is qui fecerat omnia ni
Abbreviated transcription (Latin):
faceret apͥncipio. Petrus filiꝰ spcꝰ scĩ ex eo tp̃r qͦ ab ipso illuminatꝰ e
gratiam¬
gre diuinȩ cognitionis accepit. Et qͥa una uoluntas. eadem est
oꝑatio sc̃ẽ trinitatis. recte cũ dirisset beatus es sẏmon bariona
idest filiꝰ grae sꝑitalis: ꝓtinꝰ ad iunrit. Quia caro & sanguis ñ
reuelauit tibi: sed pat̾ m̃s qͥ incęlis est

Expanded text:
cti ex eo tempore quo, ab ipso illuminatus, cti ex eo tempore quo, ab ipso illuminatus, gratiam divinae cognitionis accepit. Et quia una voluntas, eadem est operatio sanctae Trinitatis, recte cum dixisset: Beatus es, Simon Bar Jona, id est, filius gratiae spiritualis, protinus adjunxit: Quia caro et sanguis non revelavit tibi, sed Pater meus, qui in coelis
Abbreviated transcription (Latin):
iona. Bariona sẏriacȩ. latinȩ dicit᷑ filiꝰ colũbae. Filius aut̃
colũbȩ recte uocat᷑ apłs petrus: qͥa uidelicet colũba multũ
simpler est animal: & ipse prudenti ac pia simplicitate. dñm
sequebat᷑: memor illiꝰ p̃cepti qͦd cũ sius condiscipłis ab eodem
migistro simplicitatis acueritatis accepit. Estote prudentes
sicut serpentes. & sim plices sic̃ colũba. Uel certe qͥa spcꝰ sc̃s suꝑ¬
dñm in colũb&e speciȩ descendit. recte filiꝰ colũb&e nuncupat᷑
qͥ sꝑitali grã plenus extitisse monstrat᷑. Et iusta satis laude
dilectorẽ confessorẽq suũ dñs remunerat: cũ eũ scĩ spcꝰ filiũ
esse testat᷑. aqͦ ipse dĩ uiui filiꝰ asserat᷑. Quã ius hoc ipsũ nul¬
natus est. Apcꝰ filiꝰ dĩ ante tẽꝑa. iꝑse est enĩ dĩ uirtus. & dĩ sapien¬
tia quȩ dirit. Dñs possedit me initie uiarũ suarũ. antequã qͥcquã¬

Expanded text:
Jona. Bar Jona Syriace, Latine dicitur filius columbae. Filius autem Jona. Bar Jona Syriace, Latine dicitur filius columbae. Filius autem columbae recte vocatur apostolus Petrus, quia videlicet columba multum simplex est animal, et ipse psequebatur, memor illius praecepti quod cum suis condiscipulis ab eodem magistro simplicitatis et veritatis accepit: Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae. Vel certe, quia Spiritus snum in columbae specie descendit, recte filius columbae nuncupatur, qui spiritali gratia plenus exstitisse monstratur. Et justa satis laude dilectorem confessoremque suum Dominus remunerat, cum eum sancti Spiritus filium esse testatur, a quo ipse Filius Dei vivi asseveratur: quamvis hoc ipsum mulenatus est. Christus Filius Dei ante tempora, ipse est enim Dei virtus, et Dei sapientia, quae dicit: D
Abbreviated transcription (Latin):
qͥu ipse ⁊ qͥ fecit nos Sic & ineugłio dñs multo crebrus sefiliũ
hominis quã filiũ dĩ appellare consueuit : ut nos ad moneut
necesse est tanto humilius diuinitatis eiꝰ alta uenerari: quanto
illũ meminimus ꝓ nr̃a eraltacione ad humanitatis infirma des-¬
cendisse. Si enĩ int̾ sacram̃ta in carnationis eiꝰ qͥb redẽpti sumus
potenciã diuinitatis qua creati sumꝰ pia semꝑ m̃te recolimꝰ. fit
ut ipsi quoq cũ petro suꝑne beatitudinis mercede donemur.
Iam confitente illo xp̃m filiũ dĩ uiui: uideumꝰ qͥd seqͥt᷑. Respon¬
dens aut̃ ihcꝰ: dir̃. Bentus essẏmon bariona. Constat gͦ qͥa post
uerã xp̃i confessionẽ: uera beatitudinis p̃mia restant. Sed
intueam᷑ ad tenti: quale quantũ ue sit nom̃ illud: qͦ ꝑfectũ
sui nominis c̃fessorẽ glorificat: ut huiꝰ etiã nos ueracit̾ eũ
confitendo mereum᷑ esse consortes. Beatꝰ es inqͥt sẏmon bar

Expanded text:
 ipse est qui fecit nos. Sic et in Evangelio Dominus multo crebrius se Filium hominis quam filium Dei appellare consuevit, ut nos admoneat ejus necesse est tanto humilius divinitatis ejus alta venerari, quanto illum meminimus pro nostra exaltatione ad humanitatis infima descendisse. Si enim inter sacramenta incarnationis ejus, quibus redempti sumus, potentiam divinitatis qua creati sumus pia semper mente recolimus, fit ut ipsi quoque cum Petro supernae beatitudinis mercede donemur. Nam confitente illo Christum Filium Dei vivi, videamus quid sequitur. Respondens autem Jesus, dixit: Beatus es, Simon Bar Jona. Constat ergo quia post veram Christi confessionem, vera beatitudinis praemia restant. Sed intueamur intenti quale quantumve sit nomen illud quo perfectum sui nominis confessorem glorificat, ut hujus etiam nos, veraciter eum confitendo, mereamur esse consortes. Beatus, inquit, es Simon Bar
Abbreviated transcription (Latin):
phariseus retundit᷑: ut ꝑ eũ sicut dirimꝰ ꝑfidus ille populus
ostendit᷑. Intraui indomũ cuã. aquã pedib meis ñ dedisti. hȩc
aut̃ lacrimis rigauit pedes meos. Aqua qͥppe extra nos est: la-¬
crimarũ humor intranos. qͥa uidelicet infidelis ille. popłs nec
ea qua& ertra se erant umquã ꝓ dño tribuit: conuersa aut̃ genti¬
lit.is. ꝓ eo ñ solũ rerũ substanciã. sed etiam sanguinẽ fudit.

Expanded text:
Pharisaeus retunditur, ut per eum, sicut, diximus, perfidus ille populus ostendatur. Intravi in domum tuam, aquam pedibus meis non dedisti, haec autem lacrymis rigavit pedes meos. Aqua quippe extra nos est, lacrymarum humor intra nos, quia videlicet infidelis ille populus nec ea quae extra se erant unquam pro Domino tribuit; conversa autem gentilitas pro eo non solum rerum substantiam, sed etiam sanguinem fudit.
Abbreviated transcription (Latin):
Siunciaret ioħem. ꝑqͥd cognoscam hoc: Ego enĩ sũ sener. & uror
m̾ea ꝓcessit in dieb suis. E mariae sc̃ȩ uerba. angelo nunciante
partum eiꝰ futurũ. Quomͦ fiet istud: qm̃ uirũ ñ cognosco.
ene eadem uerba. Illi dicit᷑ ecce eris tacens & ñ poteris loqui
qͦadusq omĩa fiant hȩc: ꝓpt̃ qͦd ñ credidisti uerbis meis quȩ im

Expanded text:
noscam hoc? Ego enim sum senex, et uxor mea jam processit in diebus suis: et Mariae sanctae angelo nuntiante partum ejus futurum, « Quomodo fiet istud, quoniam virum non cognosco? » pene eadem verba. Illi dicitur: « Ecce eris tacens, nec potens loqui, quousque fiant haec, propter quod non credidisti verbis me
Abbreviated transcription (Latin):
aperte monstrat᷑:: nisi nunc cum ꝑ insufflationẽ percipit᷑: & postino.¬
dum cũ de cȩlo ueniens in linguis uariis demonstrat᷑. Cur ergo
prius in terra discipulis dat᷑. postmodũ e cęlo mittit᷑: nisi quod
duo sunt p̃cepta laritatis. dilectio uidelicet dĩ. & dilectio proxi¬
mi Int̾ra datur spẽ ut diligatur preximus : e cȩlo datur spc̃.
ut diligatur deus.

Expanded text:
aperte monstratur , nisi nunc cum per insufflationem percipitur, et postmodum cum, de coelo veniens, in linguis variis demonstratur. Cur ergo prius in terra discipulis datur, postmodum de coelo mittitur, nisi quod duo sunt praecepta charitatis, dilectio videlicet Dei, et dilectio proximi? In terra datur Spiritus, ut diligatur proximus; e coelo datur Spiritus, ut diligatur Deus.
Abbreviated transcription (Latin):
cituo quẽ eigo mittã uobis a patre. Si enĩ mitti solumnel & uo¬
cirnari deberet intelligi: sc̃s ꝓcul dubio spc̃ nallo modo dice¬
retur mitti qui nequaquã incarnatus est. Sedeiꝰ missio: ipsa

Expanded text:
cletus, quem ego mittam vobis a Patre . Si enim mitti solummodo incletus, quem ego mittam vobis a Patre . Si enim mitti solummodo incarnari debet intelligi, sanctus procul dubio Spiritus nullo modo diceretur mitti, qui nequaquam incarnatus est, sed ejus missio ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
palpabile formaret ad fidem.
ncorruptibilẽ se dñs & palpabilem demonstrauit: ut ꝓfecto esse
post resurrectionẽ ostenderet corpus suũ & eiusdem nature. et
alterius głae. Dicit eis. Pax uobis. Sicut misit me pat̾: & ego muto
uos. Pat̃ filiũ misit: qui hunc ꝓredemptione generis humani in¬
carnari constituit. Quẽ uidelicet in mundũ uenire ad passionẽ
nem maitt it̃ ÷ ita discipuli amant᷑ a dh̃o qͥ tam̃ ad pussionẽ mituntꝰ¬
ieunt misit me pat᷑ & ego mitto uos: idest ea. N Ili in anundos¬
uaritates uos diligo cum int̾ scandala ꝑsecutoꝵ mitto. qua me
Raritate pat᷑ diligit: quẽ uenire ad tolerandas passiones fecit.
Quaius mitti.: etiam iurta naturã duunitatis posst intelligi. Eo
uauas sora patro filius muttr. dicit᷑. quo a patre generat᷑. liam ic̃m
quoq sp̃m qui cũ sit coequalis patri & filio: ñ tam̃ nicarnatis
est ⁊ dem sefilius mittere ꝑhibet dicens. Cum uenerit para¬

Expanded text:
palpabile formaret ad fidem. Et incorruptibilem se ergo et palpabilem demonstravit ut profecto esse post resurrectionem ostenderet corpus suum, et ejusdem naturae et alterius gloriae. Dicit eis: Pax vobis. Pacem offerebat qui provos ; Pater Filium misit, qui hunc pro redemptione generis humani incarnari constituit, quem videlicet in mundum venire ad passionem nem mittitur, ita et discipuli amantur a Domino, qui tamen ad passionem mittunticut misit me Pater, et ego mitto vos , id est ea charitate vos diligo cum inter scandala persecutorum mitto, qua me charitate Pater diligit, quem venire ad tolerandas passiones fecit. Quamvis mitti etiam juxta naturam divinitatis possit intelligi. Eo enim ipso a Patre Filius mitti dicitur, quo a Patre generatur. Nam sanctum qualis  Edit. Greg. coaequalis Patri et Filio, non tamen incarnatus est, idem se Filius mittere perhibet dicens: Cum venerit Para
Abbreviated transcription (Latin):
ic qͥppe discipłm post resurrectionẽ suã dubitare ꝑmisit: nec
tam̃ indubitacione deseruit : sicut ante natiuitatẽ suã habere
mariã sponsũ uoluit: qͥ tam̃ ad eiꝰ nuptias ñ ꝑuenit: Nam ita factꝰ
est discipłs dubitans & palpans testis uere resurrectionis: sicut
sponsus matris fuerat custos integer̾rime uirginitatis.
alpauit aut̃ & erclamauit. dñs m̃s. & ds̃ m̃s. Dicit ei ihc̾. Iuia¬

Expanded text:
ipulum Dominus post resurrectionem suam dubitare permisit, nec tamen in dubitatione deseruit, sicut ante nativitatem suam habere Mariam sponsum voluit, 1557 qui tamen ad ejus nuptias non pervenit. Nam ita factus est discipulus dubitans et palpans, testis verae resurrectionis, sicut sponsus matris fuerat custos integerrimae virginitatis. 8. Palpavit autem, et exclamavit: Dominus meus, et Deus meus. Dicit ei
Abbreviated transcription (Latin):
faciendo illuminati sunt: qͥa scͥptũ est. Non auditores
legis iusti sunt apud dm̃. sed factores legis uistificabuntur
Iuisqͥs gͦ uult audita incelligere: festinet ea quȩ iam in¬
telligere potuit. oꝑe implere. Ecce dñs ñ.ẽ. cognitus dũ
lum dicit᷑. Raritas frat̾nitatis maneat in uobis. & hospita¬
litatẽ nolite obliuisci. Per hanc enĩ placuerunt qͥdã angelis
hospicio receptis. Hinc petrus ait. Hospitales inuicẽ. sine
murmuratione. Hinc ueritas iꝑsa dicit. Hospes fui: et
suscepistis me

Expanded text:
auditores legis justi sunt apud Deum, sed factores legis justificabuntur. Quisquis ergo vult audita intelligere, festinet ea quae jam intelligere potuit opere implere. Ecce Dominus non est cognitus dum lum dicitur: Charitas fraternitatis maneat in vobis, et hospitalitatem nolite oblivisci. Per hanc enim placuerunt quidam, angelis hospitio receptis . Hinc Petrus ait: Hospitales invicem sine murmuratione . Hinc ipsa Veritas dicit: Hospes fui, et suscepistis me
Abbreviated transcription (Latin):
trans lata est: Sic enĩ dicit᷑ uitis ꝑsimilitudinẽ ñ ꝑ ꝓprietatem:
quẽ admodũ dicit᷑ agnus. leo. ouis. petri. lapis angularis. & cetera
huꝰ modi: quȩ magis ipsa sunt uera aqͥb ducunt᷑ iste similitu¬
dines ñ ꝓprietates. Sed cũ dicit ego sum uitis uera: ab illa utiq
discernit: eui dicit᷑. quomͦ conuersa es in amaritudinẽ uitis

Expanded text:
 proprietatem, quemadmodum dicitur ovis, agnus, leo, petra, lapis angularis, et caetera hujusmodi, quae magis ipsa sunt vera, ex quibus dicuntur istae similitudines, non proprietates. Sed cum dicit, Ego sum vitis vera; ab illa se utique discernitur, cui dicitur, Quomodo conversa es in amaritudine
Abbreviated transcription (Latin):
ee ab hominib diceret᷑. respondit. Tues xpcꝰ filiꝰ dĩ uiui. idest tu
dñe de carne uirginis factꝰ es xpcꝰ. qͥ uiui dĩ esfiliꝰ sẽpiternus.
udñe hominib natus es honio. qͥ incogitabili maiestate ds̃ esapud
sibilis permanes apud patrem.

Expanded text:
esse ab hominibus diceretur, respondit: Tu es Christus Filius Dei vivi ; id est, tu, esse ab hominibus diceretur, respondit: Tu es Christus Filius Dei vivi ; id est, tu, Domine, de carne Virgintu, Domine, hominibus natus es homo, qui incogitabili majestate Deus es apusibilis permanes apud Patrem.
Abbreviated transcription (Latin):
auctor est fidei. debita religione ueneram̃. Apli nãꝙ
Iateno sermone dicunt᷑ missi. Quigͦ honorant inisos i¬
ipse saluator a didiscipłos suos. Nui uos un det meaucit. e
uos recipit me recipit.
xaudiri. Beati nichilominus & illi. quoꝵ. deuotio delata
abapłis recurrit ad xp̃m. Tenentes itaq fr̃s tantȩ huiꝰ ꝓmissi¬
ns fidelib gaudiis erultemꝰ : qm̃ qͥde martyrũ morte letar
nr̃es ñ dubitat cũ xp̃o regnare post mortẽ. Nos uͦ ȩccłarũ
omniũ reuerentissimos patres. petrũ dico & paulũ piissimis
te natalis: qͥb fuus uitȩ uiuendi initium dedit: qͥb ut ait
lucrũ : qͥa tali hac morte uitã sibi mercabant᷑ et̃nã. Erat eis
mori lucrũ: quoꝵ corruptioni incorruptio succedebat:
& dampna p̃sentiũ tẽporũ lucra ꝑ petua sequebantur:
ũt misericors d̾s̃ annuit ꝓloquam᷑. Hic itaq ille est petrus.
nobis credendi fundam̃ta constituit. Nam ꝑcunctanti dño qͥs

Expanded text:
debita religione veneramur. Apostoli namque Latino sermone dicuntur missi; qui ergo honorant missos, mipse Salvator ad discipulos suos: Qui vos audit, me audit, et qui vos recipit, me recipit . cipi praedicat, et audiri. Beati nihilominus et illi, quorum devotio delata apostolis recurrit in Christum. Tenentes itaque, fratres, tantae hujus promissiyrum morte laetatur, martyres non dubitat cum Christo regnare post mortem. Nos vero Ecclesiarum omnium reverentissimos patres, Petrum dico et Paulum, piissimis te natalis, quibus finis vitae vivendi initium dedit; quibus, ut ait lucrum, quia tali hac morte vitam sibi merebantur aeternam; erat eis mori lucrum, quorum corruptioni incorruptio succedebat, et damna praesentium temporum lucra perpetua sequebantur. ut misericors Deus annuit, proloquamur. 2. Hic itaque ille est Petrus qctaque nobis credendi fundamenta constituit. Nam percunctanti Domino quis
Abbreviated transcription (Latin):
reditatis. Ubi enĩ testam̃tũ: mors necesse est int̾cedat te¬
statoris. Testam̃tũ enĩ inmortuis confirmatũ. ẽ: alioquin
nondũ ualet dũ uiuit qͥ testatus est. unde nec primum
quidẽ sine sanguine dedicatum est

Expanded text:
 est, mors necesse est intercedat testatoris. Testamentum enim in mortuis confirmatum est; alioquin nondum valet, dum vivit qui testatus est. Unde nec primum quidem sine sanguine dedicatum est.
Abbreviated transcription (Latin):
tum est. Siqͥs diligit me sermonẽ meũ seruabit: & pat̃ m̃s
diliget eũ: & ad eũ ueniemꝰ & mansionẽ apud eũ faciemus.
Quisqͥs uͦ in suꝑbiã m̃tẽ eleuat: qͥsqͥs auariciae ȩstib anhelat:
qͥsqͥs se luxuriae inquinationib polluit: cordis ostiũ contra
ueritatẽ claudit: & ne ad se dñs ueniat. claustra animi seris
uicioꝵ dampnat. Sed adhuc qͥ missi sunt ꝑcunctant᷑. Iuid¬
gͦ baptizas si tu ñ es xp̃cꝰ. neq helias. neq ꝓpħa  Quod quia
ñ studio cognoscendȩ ueritatis: sed malicia erercende emu¬
lationis dicit᷑. euugłista tacite innotuit: qͥ subi unxit dicens.
& qͥ missi fuerant: erant ex phariseis. Ac si aꝑte dicat. Illi ioħem
de suis actib requirunt: qͥ doctrinã nesciunt querere sed

Expanded text:
diligit me, 474 sermonem meum servabit, et Pater meus diliget eum, et ad eum veniemus, et mansionem apud eum faciemus . Quisquis ergo in superbia mentem elevat, quisquis avaritiae aestibus anhelat, quisquis se luxuriae inquinationibus polluit, cordis ostium contra veritatem claudit; et ne ad se Dominus veniat, claustra animi seris vitiorum damnat. Sed adhuc qui missi sunt, percunctantuergo baptizas, si tu non es Christus, neque Elias, neque propheta? Quod quia non studio cognoscendae veritatis, sed malitia exercendae aemulationis dicitur, Evangelista tacite innotuit cum subjungit, dicens: Et qui missi fuerant erant ex Pharisaeis. Ac si aperte dicat: Illi Joannem de suis actibus requirunt, qui doctrinam nesciunt quaerere, sed
Abbreviated transcription (Latin):
quutura Qui uͦ contra dm̃ turrẽ aedificare conati st̃. cõmunionem
uniꝰ linguȩ ꝑdider̃t. inhis aut̃ qui dm̃ humilit̾ metuebant. linguȩ
som̃s unite sunt. Hic gͦ humilitas uirtutẽ meruit: illic suꝑbia confu
ternus inigne apparuit: cur inigne simul & linguis: cur aliqͣndo
incolumba. aliqͣndo uͦ inigne monstrat᷑ cursuꝑ unigenitũ filiũ appa¬
ruit incolumbȩ speciȩ. & suꝑ discipłos in igne: ita ut neq suꝑ do¬

Expanded text:
ra Deum turrim aedificare conati sunt communionem unius linguae perdiderunt , in his autem qui Deum humiliter metuebant linguae omnes unitae sunt. Hic ergo humilitas virtutem meruit, illic superbia confi et Filio coaeternus, in igne apparuit, cur in igne simul et linguis, cur aliquando in columba, aliquando vero in igne monstratur, cur super unigenitum Filium apparuit in columbae specie, et super discipulos in igne ; ita ut neque super Do
Abbreviated transcription (Latin):
exordine. lectionẽ dnĩcã.: pͥmo uideamꝰ deloco in qͦ habita menorat᷑
enit inqͥt ihcꝰ: in partes cęsare & philippi. Philippus ut lucas
testat᷑: erat thetrarcha yturea. & trachonitidis regionis. Hic ergo
statuens ciuitatẽ in loco ubi iordanis ad radices orit᷑ libani montis:
& est t̾̃minus iudere contra septẽtrionẽ. appellauit eã cȩsareã phi¬
lippi: in memoriã uidelicet sui nominis. parit̾q honorẽ tyberi
cęsaris: sub qͦ ipse regnabat. Incuiꝰ partes ueniens ihcꝰ: int̾rogalit
discipłos suos dicens. Quẽ dicunt homines esse filiũ hominis
Non aut̃ quasi nesciens sentenciã dese. uel discipłoꝵ. uł ertraneoꝵ
inqͥrit : sed ideo discipłos qͥd dese sentiant in terrogat: ut c̃fessio¬
nẽ recte fidei illoꝵ digna mercede remuneraret. Sicut gͦ int̾ro¬
gatis generalit̾ omib. petrus respondit unꝰ ꝓomĩb ita qͦd petro
dñs respondit: in petro om̃ĩb respondit. Ideo qͥd alii dese sentiant

Expanded text:
nicam, primo videamus de loco in quo habita memoratur. Venit inquit Jesus in partes Caesareae Philippi. Philippus, ut Lucas testatur, erat tetrarcha Itureae et Trachonitidis regionis. Hic ergo statuens civitatem in loco ubi Jordanis ad radices oritur Libani montis, et est terminus Judaeae contra septentrionem, appellavit eam Caesaream Philippi, in memoriam videlicet sui nominis pariterque honorem Tiberii Caesaris sub quo ipse regnabat. In cujus partes veniens Jesus, interrogabat discipulos suos dicens: Quem dicunt homines esse Filium hominis? Non autem quasi nesciens sententiam de se, vel discipulorum, vel extraneorum inquirit, sed ideo discipulos quid de se sentiant interrogat, ut confessionem rectae fidei illorum digna mercede remuneret. Nam sicut interrogatis generaliter omnibus Dominus respondit, in Petro omnibus respondit. Ideo quod alii de se sentiant
Abbreviated transcription (Latin):
diciũ districtior. ueniet. quanto nobis ante iudiciũ magnam pacientiam
prerogauit. Hȩc itaq uobiscum fr̃s agite. hec inmente sedula cogitacio¬
ne uersate. Quamuis ad huosꝑturbationib animus fluctuet. iam tam̃

Expanded text:
udicium districtior veniet, quanto nobis ante judicium magnam patientiam udicium districtior veniet, quanto nobis ante judicium magnam patientiam praerogavit. Haec itaque nobiscum, fratres, agite, hac in mente sedula cogitatione versate, quamvis adhuc rivum perturbationibus animus fluctuet, jam tam
Abbreviated transcription (Latin):
inmnontib Neniendo qͥ ppe adredẽptionẽ nrãm: qͦsdam ut ita dixerim
inuterũ: de utero uenit inp̃sepiũ: dep̃sepio uenit incrucẽ: decruce
uenit in sepulchrũ: de sepulchro rediit incelum. Ecce ut nos postse cur¬
rere faceret. qͦsdam ꝓ nobis saltus manifestata ꝑ carnẽ ueritas dedit.
Quia erultauit ut gigat ad currendã uiã. ui. nos ei excorde. diceremus:
s riheme postte. curremus in odore unguentoꝵ tuoꝵ. Unde fr̃s Rm̃i
oport& ut illuc sequam᷑ corde: ubi eũ corpore ascendisse credimus.
D esideria terrena fugiam᷑. nil nos iam delectet in infimis: qͥ patrẽ habe¬
mus incelit. Et hoc nobis ÷ magnopere ꝑ pendendũ. qa is qͥplacidus as¬
aendit terribilis redit: & qͥcqͥd nobis cũ mansuetudine p̃cepit. hoc anobiᷤ
cũ districtione erig&. Nemo gͦ indulta penitenciȩ tẽpora pariupendat.
nemo curã sui dũ ualet agere neglegat: qͥa redemptor nr̃ tanto tunc inui¬

Expanded text:
tis. Veniendo Christus ad redemptionem nostram quosdam, ut ita dixerim, in uterum, de utero venit in praesepium, de praesepio venit in crucem, de cruce venit in sepulcrum, de sepulcro rediit in coelum. Ecce ut nos post se currere faceret, quosdam pro nobis saltus manifestata per carnem Veritas dedit: Quia exsultavit ut gigas ad currendam viam suam , ut nos ei ex corde diceremus: Trahe me post te, curremus in odorem unguentorum tuorum . Unde oportet ut illuc sequamur corde ubi cum corpore ascendisse crDesideria terrena fugiamus, nihil jam nos delectet in infimis, qui Patrem habemus in coelis. Et hoc nobis est magnopere perpendendum, quia is qui placidus ascendit, terribilis redibit, et quidquid nobis cum mansuetudine praecepit, hoc a nobis cum districtione exiget. Nemo ergo indulta poenitentiae tempora parvipendat, nemo curam sui dum valet agere, negligat, quia Redemptor noster tanto tunc in j
Abbreviated transcription (Latin):
in masphat c̃tra iherłm qͥa locus orationis erat in masphat. ante.¬
capiti suo. Et destituerunt uestim̃ta sua et expanderunt librũ regis. de
qͥb serutabant᷑ gentes similitudinẽ simulachroꝵ suoꝵ. Et attulert̃¬
impleuerant dies. et clamauert̃ uoce magna incȩlũ dicentes. Qu iel
faciemꝰ istis &e. qͦ eos ducemus: Et sancta tua conculeata et contami-¬
nata st̃. et sacercdotes tui facti st̃ in luctu & humilitate: et eoce: natio¬
uec uenert̃ acdu̾sũ nos. ut nos disꝑdant. Tu scis qͦ cogitant in nos.¬

Expanded text:
in Masphat, ecapite suo, et destituerunt vestimenta sua, et expanderunt libros legis, esuo, et destituerimpleverant dies, et exclamaverunt voce magna in coelum dicentes: Quid faciemus istis, et quo eos ducemus? et sancta tua conculcata sunt, et contaminata sunt. Et sacerdotes tui facti sunt in luctu et humilitate, et ecce nationes convenerunt adversum nos, ut nos disperdant. Tu scis
Abbreviated transcription (Latin):
sit. aliquib nos iterũ seducat insidiis: & hȩc ipsa p̃sentis
diei gaudia. fallacia sua corrũpat: illudens simpliciorib
uastis tenebris obuoluta: & abonuĩ increm̃to uere lucis
aliena sunt. Trahunt᷑ enĩ adhuc stultissimis gentilita¬
re uenerant᷑: quȩ & si mirandã habent pulchritudinẽ.
adorandam tam̃ ñ habent deitatẽ. Illa gͦ uirtus illa
sapientia: illa est ad oranda sola maiestas: quȩ uniuersi¬
tatẽ mundi creauit er nichilo. & in quas uoluit formas
atq mensuras: terrenã cę̧lestẽq substanciã omĩ ratione
ꝓclurit. Sol luna. & sẏdera. sint cõmodanitentib suit
speciosa cernentib: sed ita ut de illis grã referant᷑ auctori.
& adoret᷑ ds̃ qui haex condidit: ñ creatura qu& seruit.
Laudate gͥ dnm dilectissimi in omĩb oꝑib eiꝰ atq iudiciis.
sit in uobis indubitata credulitas uirgine& integritatis

Expanded text:
sit, aliquibus vos iterum seducat insidiis, et haec ipsa praesenti sit, aliquibus vos iterum seducat insidiis, et haec ipsa praesenti diei gaudia suae fallaciae arte corrumpat, illudens simplicioribus rda vastis tenebris obvoluta, et ab omni incremento verae lucis aliena sunt; trahuntur enim adhuc stultissimis gentilitare subjecta: quia etsi mirandam habent pulchritudinem, adorandam tamen non habent Deitatem. Illa ergo virtus, illa sapientia, illa est colenda majestas, quae universitatem mundi creavit ex nihilo, et in quas voluit formas atque mensuras terrenam coelestemque substantiam omnipotenti ratione produxit. Sol, luna et sidera sint commoda utentibus, speciosa cernentibus; sed ita ut de illis gratiae referantur auctori, et adoretur Deus, qui condidit, non creatura, quae servit. Laudate igitur Deum, dilectissimi, in omnibus operibus ejus atque judiciis. Sit in vobis indubitata credulitas virgineae integritatis
Abbreviated transcription (Latin):
phum qͦ nitebat᷑ excedit : ab illo iniquitatis erigens pe¬
nas: in quo nullã repperit culpã. Soluit᷑ itaq letifere
unt᷑. Redit in honorẽ suũ ab antiqͥs contagiis purgata
nata᷑ : mors morte destruit᷑: natiuitas natiuitate repa¬
ratur. Quõ simul & redẽptio aufert seruitutem
głaris. reconciliationis huiꝰ grãm: iusto ꝑpen¬
dẽ iudicio. Tibi enĩ quondã abiecto. tibi ertruso apara¬
disi sedib: tibi ꝑ erilia longa morienti: tibi incinerẽ &
puluerẽ dissoluto: cui iam ĩerat spes ulla uiuendi. per
incarnationẽ uerbi data est potestas: ut delonginquo
ad tuũ reuertaris auctorẽ : recognoscas parentẽ: liber
efficiaris exseruo : de extraneo ꝓueharis infiliũ: ut qui er¬
corruptibili carne natus es. er dĩ spũi renascaris: & obtine¬
as ꝑ grãm: qͦd ñ habes ꝑnaturam. Habentes gͦ tantȩ spei
fidutiã dilectissimi infide qua fundati estis stabiles ꝑma¬

Expanded text:
phum quo nitebatur excedit, ab illo iniquitatis exigens poephum quo nitebatur excedit, ab illo iniquitatis exigens poenam, in quo nullam reperit culpam. Solvitur itaque lethiferae untur. Redit in honorem suum ab antiquis contagiis purgata natura, mors morte destruitur, nativitas nativitate reparatur: quoniam simul et redemptio aufert servitutem, iaris, reconciliationis hujus gratiam justo perpende judicio. Tibi enim quondam abjecto, tibi extruso a paradisi sedibus, tibi per longa exsilia morienti, tibi in pulverem et cinerem dissoluto, cui jam non erat spes ulla vivendi, per incarnationem Verbi potestas data est, ut de longinquo ad tuum revertaris auctorem, recognoscas parentem, liber efficiaris ex sercorruptibili carne natus es, ex Dei Spiritu renascaris, et obtineas per gratiam quod non habes per naturam. Habentes ergo tantae spei fiduciam, dilectissimi, in fide qua fundati estis stabiles
Abbreviated transcription (Latin):
stis antiqui ñ in merito sibi in om̃s homines ius tyrannicũ
uindicabat : nec in debito dominatu p̃mebat. qͦs aman
Non itaq iustȩ amitteret originalẽ humani generis ser¬
ricors omĩpotensq saluator. ita susceptionis humane
moderaret᷑ ex ordia. ut uirtutẽ inseparabilis a suo homi¬
ne deitatis ꝑ uelamen nr̃ae infirmitatis absconderet:
illusa est securi hostis astucia : qͥ natiuitatẽ pueri in
salutẽ generis humani ꝓcreati. ñ alit̾ sibi quã omniũ
nascentiũ putauit ob noxiam. Uidit enĩ uagientem
atq lacͥmantẽ: uidit pannis obuolutũ. circũcisioni
naturalib ñ dubitauit augmentis. Int̾ haec intulit con-¬
tumelias : multiplicauit in iurias : adhibuit maledicta:
ob ꝓbria : blasphemias : conuicia: omnẽ postremo uim fu-
roris in ipsũ effudit: omĩa tẽptam̃toꝵ genera ꝑcucur¬
rit: & sciens quo humanã naturã infecisset ueneno.
uiciate originis p̃iudiciũ generale ꝑsequit᷑. cyrogrã¬

Expanded text:
stis antiqui non immerito sibi in omnes homines jus tyrannicum vindicabat, nec indebito dominatu premebat, quos, neNon itaque juste amitteret originalem humani generis serricors omnipotensque Salvator ita susceptionis humanae moderaretur exordia, ut virtutem inseparabilis a suo homine Deitatis per velamen nostrae infirmitatis absconderet, illusa est securi hostis astutia, qui nativitatem pueri in salutem generis humani procreati, non aliter sibi 71 quam omnium nascentium putavit obnoxiam. Vidit enim vagientem atque lacrymantem, vidit pannis involutum , circumcisioni naturalibus non dubitavit augmentis. Inter haec intulit contumelias, multiplicavit injurias, adhibuit maledicta, opprobria, blasphemias, convicia, omnem postremo in ipsum vim furoris sui effudit, omnia tentamentorum genera percurrit; et sciens quo humanam naturam infecisset veneno, vitiatae originis praejudicium generale persequitur, chirogra
Abbreviated transcription (Latin):
imperator. intantis mundi partib imperauit. aut ertam di¬
uersis nationib sibi tantas legiones condurit: quantas uideli¬
cet iste cuiꝰlibet serus & etatis in xp̃i milicia uoluntariae iu¬
ratas disponit: Quẽ quasi p̃sentẽ intuentes. & uerillũ institu¬
cionis sequentes. diabolicas acies uirilit̾ infringunt. Iuib illuꝗ
ꝓpheticũ coaptat᷑: erunt oculi tui uidentes p̃ceptorẽ tuum.
Deniq fidelis opinio est qͦd unꝰ qͥsq scõꝵ cũ illis surget in re
generatione quos dño. ad quisiuit.

Expanded text:
Imperator in tantis mundi partibus imperauit, aut ex tam diuersis nationibus sibi tantas legiones conduxit, quantas videlicet iste, cuiuslibet sexus & ætatis in Christi militia, voluntarie iuratas disponit? Quem quasi præsentem intuentes, & vexillum institutionis sequentes, Diabolicas acies viriliter infringunt. Quibus illud Propheticum coaptatur, erunt oculi tui, videntes præceptorem tuum. Degeneratione, quos Domino acquisivit.
Abbreviated transcription (Latin):
mat̾. Quid gͥ mirũ si sine conceptione nascit᷑. ꝗͥ de sanctificatione
concipit᷑ : Non enĩ decebat ut ille. qͥ afferebuat nobis salutẽ: matri
p̃riperet integritatis dignitatẽ. Nami qͥt̾ra mari celoq ñ capit᷑.
intra unius corpusculi m̃bra suscipit᷑. Hȩc est illa nouitas
heremiae. ꝓpħae uaticinio p̃nunciata. faciet inqͥt dñs nouũ
suꝑ t̾rã : femina circiundabit uirũ. Ofemina suꝑ feminas be-¬
nedicta: quȩ uirũ omnino ñ nouit. & uirũ suo utero circũdedit:
ircumdat uirũ maria angło fidẽ dando: qͥa eua. ¶N¬

Expanded text:
 de sanctificatione concipitur: Non enim decebat ut ille qui nobis afferebat salutem, matri praeriperet integritatis dignitatem. Nam qui terra, mari coeloque non capitur, intra unius corpusculi membra suscipitur. Haec est illa novitas Jeremiae prophetae vaticinio praenuntiata: Faciet, inquit, Dominus novum super terram; femina circumdabit virum . O femina super feminas benedicta, quae virum omnino non novit, et virum suo utero circumdedit! Circumdat virum Maria angelo fidem dando; quia Eva
Abbreviated transcription (Latin):
dignatꝰ descendere matͥs. Beata inqͥt tu int̾ mulieres: quȩ uitã
& uris & mulierib peꝑisti. Mat̾ generis nr̃i pęnã intulit mun¬
do: genitrix dñi nrui salutẽ actulit mundo. Iuctrix peccati
eua: auctrix meriti maria. Eua occidendo obfuit: maria uiui.¬
ficando ꝓfuit. Percussit illa: ista sanauit. ꝓ inobedientia enim
obȩdientia cõmutat᷑: fides ꝓperfidia recompensat᷑.
eta gͥ maria gestat infantẽ: exultans amplerat᷑ filiũ: portat
aqͦ portat᷑. Nec fortuitu ut fingunt fabul&e repperit paruulĩ
sed decursis nouẽ m̃sib peperit ap̃m. Plaudat nunc organis ma
ria: & int̾ articulos tẏmpana puerpere concrepent. Audite¬
anima meri dnm̃. Causam gͥ in ualescentis errati miraculũ noui
partus euicit: & euae planctũ mariae cantus erclusit. Deniq
ine conflirit. qualis esset ista salutacio: nuntius interim cȩlestis
erseqͥt᷑. Ne timeas maria: inuenisti grãm apud dm̃. Ecce c̃cipies

Expanded text:
s. Benedicta, inquit, tu, in mulieribus, quae vitam et viris et mulieribus peperisti. Mater generis nostri poenam intulit mundo; Genitrix Domini nostri salutem attulit mundo. Auctrix peccati Eva; auctrix meriti Maria; Eva occidendo obfuit, Maria vivificando profuit. Illa percussit; ista sanavit. Pro inobedientia enim obedientia commutatur, fides pro perfidia compensatur. Laeta igitur Maria gestat infantem, exsultans amplexatur filium, portat a quo portabatur. Nec fortuitu, ut fingunt Sabelliani, reperit parvulum; sed decursis novem mensibus peperit Christum. Plaudat nunc organis Maria, et inter veloces articulos tympana puerperae concrepent. qui potens est. Causam igitur invalescentis errati miraculum novi partus evicit; et Evae planctum Mariae cantus exclusit. 6. Sobone confligit, qualis esset ista salutatio. Nuntius interim coelestis exsequitur: Ne timeas, Maria; invenisti enim gratiam apud Deum. Ecce concipies
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce inqͥt ancilla dñi. fiat mͥ scđm uerbũ cuũ. Nec mora reu̾tit᷑
nuntius: & uirginalẽ thalamũ ingredit᷑ apcꝰ. Efficit᷑ subito
pregnans beata dĩ genitrix: & cuncti ꝑ scła p̾dicat᷑. Hinc felir
concepit mox ad credulitatẽ uerbi: uirilis ignara c̃sorcii. implet̾
Preclara gͦ illa uirginitas: & głosa fȩcunditas. Exultat maria¬
& matrẽ selȩta mirat᷑. & de spũ scõ se ꝓtulisse gaudet. nec qͥa
peꝑit innupta t̾ret᷑ sedqͥa genuerat cũ erultacione miratur

Expanded text:
m verbum tuum. Nec mora, revertitur nuntius, et virginalem thalamum ingreditur Christus. Efficitur subito praegnans beata Dei genitrix, et cuncta per saecula praedicatur hinc felix. Concepit mox ad credulitatem verbi, virilis ignara consortii: impletur Praeclara ergo illa virginitas, et gloriosa fecunditas. Exsultat Mariat matrem se laeta miratur, et de Spiritu sancto se peperisse gaudet: nec quia peperit innupta, terretur; sed quia genuerit, cum exsultatione miratur.
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Non eas: qͥa temetipsũ de generas: honor tuus despicit᷑: locus uuilescit.
Ecce de cȩlo uenit. qͥ seruo occurrere int̾ra ñ despicit: ettam̃ humiliari int̾ra
contẽpnimus. qͥ de t̾ra sumꝰ. Qͥd uͦ apud dm̃ uilius. qͥdeẽ despectius pocest:
quã seruare honorẽ apud homiines. & interni testis oculos ñ timere: Unde¬

Expanded text:
dicens: Non eas, quia temetipsum degeneras, honor tuus despicitur, locus vilescit. dicens: Non eas, quia temetipsum degeneras, honor tuus despicitur, locus vilescit. Ecce de coelo venit, qui servo occurrere in terra non despicit; et tamen humiliari in terra contemnimus, qui de terra sumus. Quid vero apud Deum vilius, quid esse despectius potest, quam servare honorem apud homines, et interni testis oculos non timere?
Abbreviated transcription (Latin):
ad ẽe: centurionis seruo ñ dedignat᷑ occuirrere. Qͥd est hoc niss qͦd suꝑbia nr̃a
retundit᷑ : qͥ in hominib ñ nat᷑am qua adimaginẽ dĩ facti sunt: sed honores et
diuitias ueneramur.: Cumq pensamꝰ quȩ cirta eos st̃: ꝓfecto interiora mi¬
nime ꝑuidemus. Dum ea consideramꝰ quȩ incorporib despecta st̃: negliginꝰ
pensare qͦd st̃. Redẽptor uͦ nr̃. ut ostenderet qͥa quȩ alta st̃ hominib. scĩs de-¬
ncrepata est suꝑbia nr̃a: quȩ nescit pensare homines ꝓpt̾ homines. Sola
ut diximꝰ quȩ circum stant hominib pensat: nat᷑am ñ aspicit: honorẽ dĩ i
hominib ñ agnoscit. Ecce ire ñ uult filiꝰ dĩ ad filiũ reguli: et tam̃ uenire
patus est ad salutẽ serui. Certe si nos cuiuspiam seruus rogaret. ut ad eũ
ire deberemꝰ: ꝑtinꝰ nobis nra suꝑbia. incogitacione tacita responderet

Expanded text:
adesse, centurionis servo non dadesse, centurionis servo non dretunditur, qui in hominibus non naturam, qua ad imaginem Dei facti sunt, sed honores et divitias veneramur? Cumque pensamus quae circa eos sunt, profecto interiora minime pervidemus. Dum ea consideramus quae in corporibus despecta sunt, negligimus pensare quod sunt. Redemptor vero noster, ut ostenderet qncrepata est ergo superbia nostra, quae nescit pensare homines propter homines, sola, ut diximus, quae circumstant hominibus, pensat, naturam non aspicit, honorem Dei in hominibus non agnoscit. Ecce ire non vult Filius Dei ad filium reguli, et tamen venire paratus est ad salutem servi. Certe si nos cujuspiam servus rogaret ut ad eum ire deberemus, protinus nobis nostra superbia in cogitatione tacita responderet