comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
terpretatiu. ñ qũ ꝓplecm ad patiem ip̃e habuerit. decestabil ꝑriaidai s potius patͥ
ad ipm̃.⁊ Dde aurabit eũ aquila rupti federis. ⁊ t̾cia idificatõtie gaudedit ¶
Cres enĩ filios habuit. henricũ gaufridum adq wilłm̃. e quib dũob¬
qm̃ prima nidificatõ eius fuit hic ip̃e henrituo ñ t̾cia scda u gaufridꝰ ter¬
Cia aũ willermus. p̃missa int̾ pretatõ uacillare uiderur. nec matildi conue¬
uient̾ posse aptari/ ꝓossumꝰ aũ ñ ab sur de dicere. qd̾ prima eius nidificatõ¬
fuerit cũ prmm̃o mabitõ suo hemito uidesit imꝑa tore romanoꝵ. scd̾a sub scdõ
i ganfrido comite ande gͥauoꝵ ter cia cum xp̃o. rege cesoꝵ. cui terciõ loco p̃t
mortem duoꝵ. ques diximꝰ maritoꝵ. in mortali ĩ mortasit̾ nupsit. iuduita¬
tem suam ip̃i ꝓpe̾tuo de dicando atq inseꝑabilit̾ ad hereñdo. Se quib nup¬
ciis cam feliciter quã fiducialit̾ dice̾ potest. Gaũdens gaũdebo ni domino. ⁊

Expanded text:
terpretatur, non quod pacem ad patrem ipse habuerit detestabilis parricida, sed potius pater ad ipsum. 32. Deaurabit eum aquila rupti federis et tercia nidificatione gaudebit. Tres enim filios habuit, Henricum, Gaufridum atque Willelmum, e quibus duobu VH. fuit hic ipse Henricus, non tercia, secunda uero Gaufridus, tercia autem Willelmus, premissa interpretatio uacillare uidetur nec Matildi conuenienter posse aptari. Possumus autem non absurde dicere, quod prima eius nidificfuerit cum primo marito suo, Henrico uidelicet, imperato Gaufrido, comite Andegauorum, tercia cum Christo Rege Celorum, cui tertio loco post mortem duorum, quos diximus, maritorum immortali immortaliter nupsit, uiduitatem suam ipsi perpetuo dedicando atque inseparabiliter adherendo. De quibus nuptiis tam feliciter quam fiducialiter dicere potest: Gaudens gaudebo in domino et
Abbreviated transcription (Latin):
sacis apertus qd̃ uidus reg asis unctio q̃ fit poslice moleo sacrierismatit enctor
Ap̃ino transfibit inquartũ ⁊ aqͣrto quasi reciꝑco quodam rotatires secteuo m
terciẽ ⁊ cutercio m̃scdm. Qua aũ ratõne uel casu. can noua ⁊ nostris gem¬
poribus inaudica regni mutapiosũ sit facienda nec ip̃i ad hut sinũ iengusi
pirt uent aute postra s cio tõm ego ⁊ certissime scio certis ex carsis id fiei
posse sraraaimñ suscio dda rempene consimilem ia uemo accidise ior sibos⁊ nosieiresi
iabe opntuo namp iosia regnũ transĩt insed̾m filiũ suie aseccaũduiam pi rrẽ a

Expanded text:
satis apertus, quod uidelicet regalis unctio – que fit pollice in oleo sacri crismatis tincto – a primo transibit in quartum et a quarto quasi reciproco quodam rotatu reflectetur in tercium et a tercio in secundum. Qua autem ratione uel casu tam noua et nostris temporibus inaudita regni mutatio sit facienda nec ipsi adhuc sciunt, in quos fiet. Scient autem postea. Scio tamen ego et certissime scio certis ex causis id fieri posse. Nam et in litteris Dei rem pene consimilem inuenio accidisse in filiis Iosie, regis Iude. Mortuo nempe Iosia regnum transiit in secundum filium eius, a secundo in primum, a
Abbreviated transcription (Latin):
uocat hemrici regio potentiam. qui neq in anglia neg in normãnĩa. sed in t̾ra Ande
dus sui. Mic nance weasenses .i scotos sicet ꝓost dirissiã pͥsia ⁊ multas suoꝵ cet¬
des sub̾ qugũ tam̃ postremo misit ac sue uoluntati subiecit. Et hoc est qd̃ aiti
abitur. inarilłis eiua frenũ ꝗd̾ in armorico sinu fabricabitur. Sequit᷑ ⁊ dicir¬

Expanded text:
uocat Henrici regis potentiam, qui neque in Anglia neque in Normannia, sed in terra Andeguocat Henrici regis potentiam, qui neque in Anglia neque in Normannia, sed in terra Andegndus fuit. Hic nanque Walenses et et des sub iugum tamen postremo misit ac sue uoluntati subiecit. Et hoc est quod ait: Dabitur maxillis eius frenum, quod in Armorico sinu fabricabitur. Sequitur et dici
Abbreviated transcription (Latin):
anum ⁊ fratrem eiuis ualentinianũ Romanoꝵ imꝑatores ꝓugnaturꝰ cũ oĩ electa uuẽ¬
tute britãnice gentis transfrecass armis debellauit ⁊ cepit. ip̃amꝙ conano ꝓ̃fati ee¬
toui aregis nepotis quasi pro recõpen sa toẽ britanici regni qͥd ꝓpinquitatis ure reclama¬
bat donauit : Ex quo consuetũdo moleuit ut lioet in hac minori britãniã ꝓsures consillo
habeantuur ueł principos. sũmuo tñ eotũ oĩum pͥnceys qui uidel suꝑ ceteros om̃o gn¬
net pͥncipatum. Conatus cognoĩetur. Dabitur maxillis eius .i. abbanie ⁊ collatil
um eus .i. Ralensium. dabitur inquã frenũ. qd in armorico suu fabricabitur̃. Poy
armoricum sinũ motonomice sig̃cat t̾ram armorico sinuadiacertem. Porro sienu
quo albanorum atq aobalensium. irruptiones impetus ꝙ inhibiti sunt ac frenati

Expanded text:
anum et fratrem eius Valentinianum, Romanorum imperatores, pugnaturus cum omni electa iuuenanum et fratrem eius Valentinianum, Romanorum imperatores, pugnaturus cum omni electa iuuentute Britannice gentis transfretasset – armis debellauit et cepit ipsamque Conano prefati Octouii regis nepoti quasi pro reconpensatione Britannici regni, quod propinquitatis iure reclamabat, donauit. Ex quo consuetudo inoleuit, ut licet in hac Minori Britannia plures consules habeantur uel principes, summus tamen eorum omnium princeps, qui uidelicet super ceteros omnes optinet principatum, Conanus cognominetur. Dabitur maxillis eius, id est Albanie et collateralium eius, id est Walensium, dabitur, inquam, frenum, quod in Armorico sinu fabricabitur. Per Armoricum sinum metonimice significat terram Armorico sinu adiacentem. Porro frenum, quo Albanorum atque Walensium irruptiones impetusque inhibiti sunt ac frenati,
Abbreviated transcription (Latin):
pomerũti sedñ impune. Sequit᷑ emim. dabitur matilis eius fienũ qd marmorito sim sa¬
baicabiturꝰ. frenũ m axissis equop̾ imponit᷑ quo eorꝵ impetus inhibetur. ne infrenes ut
seye fit in qreceis currant. ⁊ ogeruant frenũ itaq qd maxillis eũo idest albanie. ⁊ col¬
latasium eus imponendum dixit. sig̾tat regiam potestatem. qͣ illoꝵ impetus atꝙ irrupti¬
ones cohercuit ac frenauit. Siniis autẽ armoricus dicitur̃ quidam secessus maris occea¬
mi quo ab armorica t̾ra in maiorem bricãniam nauigatur. Porro armorica t̾ra in finibus
galłiarũ est supes futus occeam sita. tra fertisio ⁊ ubere glebe fecunda nouem ciutacibia
pollens. Que ex illo temꝑe quo britones eam inhabitare ceperunt. uidtis ac cesis siue ex¬
qulsis midigenis habitat̃orib. idest galloꝵ ppłis. batãnia ñcupatur̃. Hanc maximꝰ mꝑa¬
tor cũ filiam octonii maioris bricãnie regis. cũ eius regno accepisset: ⁊ post ea cont᷑ grati¬

Expanded text:
itur maxillis eius frenum quod in Armorico sinu fabricabitur. Frenum maxillis equorum imponitur, quo eorum impetus inhibetur, ne infrenes, ut sepe fit, in preceps currant et corruant. Frenum itaque quod maxillis eius, id est Albanie et collateralium eius, inponendum dixit, significat regiam potestatem, qua illorum impetus atque irruptiones cohercuit ac frenauit. Sinus autem Armoricus dicitur quidam secessus maris occeani, quo ab Armorica terra in maiorem Britanniam nauigatur. Porro Armorica terra in finibus Galliarum est super litus occeani sita, terra fertilis et ubere glebe fecunda, nouem ciuitatibus pollens. Que ex illo tempore, quo Britones eam inhabitare ceperunt, uictis ac cesis siue expulsis indigenis habitatoribus, id est Gallorum populis, Britannia nuncupatur. Hanc Maximus imperator – cum filiam Octouii Maioris Britannie regis cum eius regno accepisset et postea contra Grati
Abbreviated transcription (Latin):
nifiadituri aꝑte scil totũ. auib magio ꝙͣ hoinib ꝓuũ ⁊ habitabile esse st tnaine
nauibia õ iyi exteslio ⁊ macessios ripib nidificare solent ⁊ intmꝑtio silicib com¬
rantur. sicut dñs loguit᷑ ad iob. Qui aut̃ montem autũ ab eo qb st auicul adnao
fugenus. Remanos armis lacescens fenro apperuit qͥ romanoꝵ gentẽ ab in fan
iatã ecosam huit. ut cũ uix ad huc nouẽ anmos complesset iurau̾ait ñgͣ se cũ ẽo¬
aperuit aetq in miuio diam fecit: nature clanstra disiimpeno. quib ytalica telluo¬

Expanded text:
auibus magis quam hominibus peruium et habitabilem esse, et maxime aquilis, que in excelsis et inaccessis rupibus nidificare solent, et in preruptis silicibus commorantur, sicut Dominus loquitur ad Iob. Qui autem montem Auium ab eo, quod est auius, auia, ricanus Romanos armis lacessens ferro aperuit, qui Romanorum gentem ab infantia sua tam exosam habuit, ut, cum uix adhuc nouem annos complesset, iurauerit numquam se cum Roaperuit atque in inuio uiam fecit, nature claustra dirumpens, quibus Italica tellu
Abbreviated transcription (Latin):
aenilsa eiĩs suꝑ montem morianũ indificabit dguilam crtis auib altius uolare
nenio s dubiter Aquisam ergo henrici regis uocat eius filiam o athildem q̃ nuxta
heuoncos toroauoꝵ tmꝑatori facta est ⁊ ip̃a imꝑatx italie dna onano nego
cos enuĩ ꝑ montem morianũ desiguat italiam. a ꝑte uidel totũ ĩntessig. dolens qͣdau
tñ codiceo ñ morianũ montem s moutẽ duiũ ħnt. Qruod dugliai mõdo intelligi
potest. scd̃m ip̃ius nois equiuocatõem. Si enĩ dicas montem auũ ⁊ uolucrũ iste

Expanded text:
auium Hist. Reg. nidificabit. Aquilam ceteris auibus altius uolare nemo qui dubitet. Aquilam ergo Henrici regis uocat eius filiam Mattildem, que nupta Henrico Romanorum imperatori, facta est et ipsa imperatrix Italiȩ, domina Ro enim per montem Morianum designat Italiam, a parte uidelicet totum intelligi uolens. Quidam tamen codices non Morianum montem, sed montem Auium habent, quod duplici modo intelligi potest secundum ipsius nominis equiuocatione
Abbreviated transcription (Latin):
Sed in terea cõditor astus. uerũq regens flectit ab enas .rex. rdo¬
minus fons ⁊ origo lex ⁊ sariens. arbit̾ egus. bides quã bom hospi¬
tes ꝙͣq solliciti pacis ⁊ concordie amatores. nec adiuinis legib nec
ad ꝓnitũ momenti unius aliq̃n dissidentes. Unde ĩdẽ boecius cũ add¬
miratõ exclamat ⁊ dicit. Ostelliferi conditor orbis qui ꝑpetuo ni¬
xus solio rapĩto. cesũ turbme u̾sas segem que ꝓati sides a cogio ut
nc̃ pleno luũda cornu. cotis fratus obiua flamins condat stellas
suna minoras. nũc obscuro pascida cornu ꝓhebo ꝓpior samlinas rre
uũ mitet s abenas p hiobi ꝓallens sucifer ortu eu ses difsuo t̃og bui¬
m̃e stingiesuia ureuioro mora tu cũ ferutoa uenen estas agaillecmno

Expanded text:
Sedet interea conditor altus rerumque regens flectit habenas rex et doSedet interea conditor altus rerumque regens flectit habenas rex et dominus, fons et origo, lex et sapiens arbiter equus. Vides, quam boni hospites quamque solliciti pacis et concordie amatores et et Pf; nec VH. a diuinis legibus nec ad punctum momenti unius aliquando dissidentes. Vnde idem Boetius cum admiratione exclamat et dicit: O stelliferi conditor orbis, qui perpetuo nixus solio rapido celum turbine uersas legemque pati sydera cogis, ut nunc pleno lucida cornu totis fratris obuia flammis condat stellas Luna minores, nunc obscuro pallida cornu Phebo propior lu179rminrum mutet habenas Phebi pallens Lucifer ortu. Tu frondiflue tempore brume stringis
Abbreviated transcription (Latin):
anꝰ iqutoam pħo nĩ boetiũ loguor loguit. dicẽs Buus celsi ia
tenantib ꝓuia sosleris cernere mente aspice sũmi culmina celi. alic
iuisito federe iebũ ueterẽ seruant sidera patẽ. Non sol rutilo conci¬
tus igne. gesidũ ꝓhebes mmipedit axem.nec que sũmo utice mũdi.Flec¬
tit rapidos ursa meatus. nũquã occiduo lota profũdo.c̃. c̾nẽs spdera
mgi cupit occeano tinguere fsãmas. Semꝑ uitib tẽporis equis. uesꝑ
seras miciat horas. reuelit que diẽ lucifer almũ. Sic alt̾nos refi¬
cit. cursus alternus amor. hec concordia tẽꝑatus equus elemẽta mod.
ut pugnãtia uicib cedant lrummida sictis. iũgant q ꝓacem frigora flã¬
mis pestdulus ignis surgat maltũ tͥre q graues pondere sidant.
huisdem ex causis uere teyenti spirat floriser annuo odores. estas
cererẽ ferida siccat. uemeat pomis grauidꝰ̃. ãtupmnus. lyemẽ defluꝰ
irrigat ymber. hec temꝑies alit. ⁊ pro fert quitgͥd uitã spirat ĩ orbe

Expanded text:
nostrum Boetium loquor, loquitur dicens: Si uis celsi iura Tonantis pura sollers cernere mente, aspice summi culmina cȩli; illic iusto federe rerum ueterem seruant sydera pacem. Non Sol rutilo concitus igne gelidum Phebes impedit axem nec, que summo uertice mundi flectit rapidos Vrsa meatus, numquam occiduo lota profundo cetera cernens sydera mergi cupit Occeano tinguere flammas; semper uicibus temporis equis Vesper seras nunciat horas reuehitque diem Lucifer almum. Sic alternos reficit 178v cursus alternus amor. Hec concordia temperat equis elementa modis, ut pugnantia uicibus cedant humida siccis iungantque pacem frigora flammis, pendulus ignis surgat in altum terreque graues pondere sidant. Hisdem ex causis uere tepenti spirat florifer annus odores, estas Cererem feruida siccat, remeat pomis grauidus autumnus, hiemem defluus irrigat imber. Hec temperies alit ac profert quicquid uitam spirat in orbe.
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc est. oqͥnoctũ ñ euit donͣ auietẽ sol iñtͥuerit reuouauis iłdelis
celo ⁊ t̾ra/. Sicut dñs ꝓ ꝑsaiam loqͥtui. ditẽs. Ecce ego creo celꝰ
seqntia docẽt. Sicut ⁊ ip̃i moustͣb̾imꝰ cũ ad io locoꝵ uenimua¬
Seguit᷑. ecudda scorpionis ꝓ cͤabit fulguia ⁊ cãcer cõ sole litigab
Occauũ signũ 3odiaci scor yio aspellatur. Est aũ scorpio aninal
a cauda qua retꝰ ferit.queq ꝑs eiꝰ noui ssima est ⁊ postͥma Ita¬
q signũ octobris id cu co sc̾orẜionis nom̃ acceyit. qd cucasmẽ
eiꝰ sulgura ⁊ gnͣdines crebris fiant.unde ⁊ seguẽs signũ sa¬

Expanded text:
erit, donec Arietem Sol intrauerit, renouatis uidelicet cȩlo et terra. Sicut Dominus per Ysaiam loquitur docens: Ecce ego creo celossequentia docent, sicut et ipsi monstrabimus, cum ad id locorum uen. Cauda Scorpionis procreabit fulgura et Cancer cum Sole litigabit. Octauum signum zodiaci Scorpio appellatur. Est autem Scorpio animal a cauda, qua retro ferit queque pars eius nouissima est et postrema. Itaque signum Octobris idcirco Scorpionis nomen accepit, quod circa finem eius fulgura et grandines crebrius fiunt fiunt fi
Abbreviated transcription (Latin):
spatiĩ asse in uicẽ ꝑ fluxũ aq̃ discrete. adq diuise quẽ aomotũ
mũdus in asiã ⁊ affricã euoyam q diueoit᷑. Sicut ergo a¬
sia traussire ñ potest. in affrica siue eiu opa. nec affrica siue
gutarii. aseensurã. hoc est solem a uurgie ꝓͥtitis duob in¬
tes suos ica tͥnscurrere.Ascẽdot uirgo dorsũ sagutari. efsores
ugieos obfuscabit. Quõd ait fłores uirgineos obfustabit.
uginis motaphorã seruat. Est em̃ uͥgmnitas ples quidã ꝓł¬

Expanded text:
spaciis a se inuicem per fluxum aque discrete atque diuise, quemadmodum spaciis a se inuicem per fluxum aque discrete atque diuise, quemadmodum mundus in Asiam et Africam Europamque diuiditur. Sicut ergo Asia transire non potest in Africam siue Europam nec Africa siue gittarii as183rcensuram, hoc est Solem a Virgine preteritis duobus intes suos ita transcurrere. – Ascendet Virgo dorsum Sagittarii et flores uirgineos obfuscabit. Quod ait flores uirgineos obfuscabit, Virginis metaforam seruat. Est enim uirginitas flos quidam pu
Abbreviated transcription (Latin):
uaro aũ ñquã fieri solebant pͥfato tẽꝑẽ. sicut uideb m̃britania
ysens capitulũ manifeste demoustrat. Cauda scorpionis ꝓror¬
creabit fulgura & addit.s cancer cũ sole litigabit. Cancor di
u̾sis uestig iis retrograditur.ita ⁊ sol cũ ad hoc signũ ueni̾t. sc̃a¬
dere ult᷑ ñ ualens ĩfenora repecet signa. Tũc aũ ecõtrario fa¬
ciens cãcrũ quasi ad litigiũ contͣ se ꝑuocabit. Ascẽdet iugodor¬
su sagictarii. ⁊ flores uii. gmieos ob̾fustabit. Sextũ signũ zo¬
diaci dicit᷑ urgo qr tũt t̾ra effera nich fructuũ affert. Sag̾it¬
carius aũ noni mẽsis signũ aspellat᷑. Est aũ uii. equinis cruri¬
b de formatus. Et qr sagitta rius posterma sui yarte de gnat
sig̃t solẽ cũc tẽꝑis ad suꝑis ad infiora detuctũ. Ascendet uͥgo
Dorsũ sagutauii. qd̾ iuxca lit̾e ꝓpͥetatẽ fieri imĩpossibile est . Tuo¬
decm nempe zodiaci signa. duodeci fũt ip̃ius partes equalib

Expanded text:
aro aut nunquam fieri solebant, prefato tempore sicut uidelicet in Britannia, presens capitulum manifeste demonstrat. Cauda Scorpi182vonis procreabit fulgura, et addit: 40. et Cancer cum Sole litigabit. Cancer dicuersis uestigiis retrograditur, ita et Sol, cum ad hoc signum uenerit, scandere ultra non ualens inferiora repetit signa. Tunc autem econtrario faciens Cancrum quasi ad litigium contra se prouocabit. 41. Ascendet Virgo dorsum Sagittarii et flores uirgineos obfuscabit. Sextum signum zodiaci dicitur Virgo, quia tunc terra effeta nichil fructuum affert. Sagittarius autem noni mensis signum appellatur. Est autem uir equinis cruribus deformatus. Et quia Sagittarius postrema sui parte degenerat, significat Solem tunc temporis a superis ad inferiora deductum. Ascendet Virgo dorsum Sagittarii, quod iuxta littere proprietatem fieri impossibile est. Duodecim nempe zodiaci signa .xii. sunt ipsius partes equalibus
Abbreviated transcription (Latin):
dũ asserũt fuisse creatũ talẽ udel ⁊ ratõnẽ assertoĩs sue rẽddẽ¬
tes. qd̾ sołũ tẽyus u̾nale tẽꝑatũ sit. ut pote całidũ ⁊ humidũ.
Porro ex calore ⁊ humore dĩa ꝓcreati. uñ ⁊ ꝓꝓͥuo eoꝵ poeta uͥ¬
gilius demũdi creatõne loquẽs. Atq in u̾no temꝑe creatũ fuiss
ostendẽs int̾ c̃.dicit. Nõ alios pͥma nastentis origine mũdi ił¬
luxisse dies. aliũ ue habuisse tenorẽ creoiderĩ. uer illũd erat. uer
tempꝰ agebat. Similit̾riũei hũc m̃esẽ pͥmũ ponũt; dicẽte dño ac
mop sẽ. mẽsis iste yncpiũ nobͣ mẽsiũ erit. ͥmꝰ erit iñ m̃sib ãnỹ¬

Expanded text:
fuisse creatum, talem uidelicet rationem assertionis sue reddentes, quod solum tempus uernale temperatum sit utpote calidum et humidum; porro ex calore et humore omnia procreari. Vnde et primus eorum poeta Virgilius de mundi creatione loquens atque in uerno tempore creatum fuisse ostendens inter cetera dicit: Non alios prima nascentis origine mundi illuxisse dies aliumue habuisse tenorem, crediderim uer illud erat, uer tempus agebat. Similiter et Iudei hunc mensem primum ponunt dicente Domino ad Moysem: Mensis iste principium
Abbreviated transcription (Latin):
trãscurre. Noc est .xii signa ⁊ ddiaci q̃sũ domicila ꝓlanecaꝵ defle¬
quã ⁊ asse recedere. Talle est istud de flere qłe illud lugere apd̾ ic¬
renuã ubidiatur. Uie syon lugẽt eo qd̾ ñ sit qui ueniat ad sos epat¬
tatẽ. Utbiq eñi trãslatõ fit ab amm̾ali ad in anĩmale. cũ hom̃i
tãcũmͦ fit flere siue lug̾e Bissenus numerus domoꝵ syderũ defle¬
bit hospites suos ita transcurr ere. ab humana cõsue tudiñe id dici᷑
Solet eñ homines cõ bonos ⁊ mãfuetos hospites apd̾ se diu habue-¬
rĩt cõmorãtes issi q tãtẽ in de migrauerint.ĩ recordatõne tã dus¬
cũ abonor hospitũ facile cõyũgi ac flere. Et reuera boni hospites
isti qui sub diuĩo timore tãtã ⁊ ad se in uitẽ ⁊ ad illos que ap̃d̃
quos ꝓ tr̃pe espicant᷑. cõ cordiã seruant ⁊ pacẽ iuix illud Eu cami. Pa

Expanded text:
transcurrere, hoc est .xii. signa zodiaci, que sunt domicilia planetarum. 34. Defletranscurrere, hoc est .xii. signa zodiaci, que sunt domicilia planetarum. 34. Deflequosdam et a se recedere. Tale est istud deflere, quale illud lugere apud Iheremiam, ubi dicitur: Vie Syon lugent, eo quod non sit qui ueniat ad sollenitatem. Vtrobique enim translatio fit ab animali ad inanimale, cum hominum tantummodo sit flere siue lugere. Bissenus numerus domorum sy178rderum deflebit hospites suos ita transcurrere: ab humana consuetudine id dicitur. Solent enim homines, cum bonos et mansuetos hospites apud se diu habuerint commorantes illique tandem inde migrauerint, in recordatione tam dulcium et bonorum hospitum facile conpungi ac flere. Et re uera boni hospites isti, qui sub diuino timore tantam et ad se inuicem et ad illos quoque, apud quos pro tempore hospitantur, concordiam seruan
Abbreviated transcription (Latin):
nͨ aliud hĩcatur in terris. quã qd̾ illi subiaq ũ ꝯodicico. zodiatꝰ aũ
dicitur. a zoe gͦco qud est animal. Qͣͤudã nẽpe signa eius animaliũ
nõib in titulãtur. ut aries. caurꝰ ⁊c̃. zodiacus aũ acapͥcorno parie¬
signũ qi iñ eis signamꝰ in qua ꝑte celi sit sol ⁊ alii ꝓlanete ⁊ qua exi¬
erentt᷑. ⁊ ad qmͣ de beant rẽdire. Signoꝵ uͦ talis est dspoĩtio. ꝙr¬
ꝓpiñgus. nob̾ est cancer in comfimio scil nr̃e lĩtabilis ⁊ coulde ro¬
ne. Denide leo oblignͣdo descẽdit. Post uͥgo de inde libra existẽs ĩ
me dio corride zone. Post librã est scorpiꝰ deinde sagutariꝰ. post qnͣ
capri cornus anob̾ remotissimꝰ. De ende obligue ascedendo est aqrius
ꝑost ꝓisces. Ind̾aries in medio corde zone. Inde caurꝰ post gomii᷑
remde canc.Bissenus numeuꝰ domoꝵ syderũ deflebit hospitos ꝑa

Expanded text:
Nec aliud habitatur in terris quam quod illi subiacet. Zodiacus autem Nec aliud habitatur in terris quam quod illi subiacet. Zodiacus autem dicitur a zoe greco, quod est animal. Quedam nempe signa eius animalium nominibus intitulantur, ut Aries, Taurus et cetera. Zodiacus autem a Capricorno per Ariesignum, quia in eis signamus, in qua parte celi sit Sol et alii planete, et qua exierint et ad quam debeant redire. Signorum uero talis est dispositio pinquus nobis est Cancer, in confinio scilicet nostre habitabilis et torride zone. Deinde Leo obliquando descendit. Post Virgo, deinde Libra existens in medio torride zone. Post Libram est Scorpius, deinde Sagittarius. Post quem Capricornus a nobis remotissimus. Deinde oblique ascendendo est Aquarius. Post Pisces, inde Aries in medio torride zone, inde Taurus, post Gemini, deinde Cancer. Bissenus numerus domorum syderum deflebit hospites ita
Abbreviated transcription (Latin):
biui del genua continecur ido ⁊ ipm int̾ ip̃os planetas cõme¬
morat dicens. Fudabit ẽsem orion ferrus. Primo iuxͣ gtorũ
facillẽ recurua mortales ꝑmiet liuido ⁊ liuor ĩdem. Dicitui aũ li
iũdo in udia a uerbo ꝓ est liueo liues nociuitas lues. ut ibi dedit᷑¬
hanc contagio labem. Et dabit. implures sicut gres tocus ĩagris.
uniꝰ scabiecadit ⁊ porrigene porci .unaq conspecta liuorẽ dũcit
di. suꝑt̾rigenas. ⁊ recurua falce mortales ꝓ miet. Ideo recuruam
giditate nociua uetro grãda tã multo ampliũs noc hissenus nũ¬
merus domoꝵ siderũ deflebit hospites ita trãscuruere.bissenũ nime¬
rũ domoꝵ syderũ dicit .xii. signa zodiaci q̃ sũt domus planetaꝵ ⁊
siderũ. Inrhiis em̃ tãꝙͣ in domib suis ꝓlauete morantur qui hodia¬
cũ ñ quã excedũt p̾ter uenerẽ cantũ que duab cõꝑtibus exce̾dit.

Expanded text:
ri uidelicet genua, continetur, ideo et ipsum inter ipsos planetas conmeri uidelicet genua, continetur, ideo et ipsum inter ipsos planetas conmemorat dicens: Nudabit ensem Orion ferreus. Primo iuxta Grecorum falce Hf. recurua mortales perimet. Liuido et liuor idem. Dicitur autem liuido ‘inuidia’ a uerbo quod est liueo, liues, ‘nociuitas’, ‘lues’, ut ibihanc contagio labem: Et dabit in plures, sicut grex totus in agris, Unius scabie cadit et prurigine porci. Uvaque conspecta livorem ducit di super terrigenas, et recurua falce mortales perimet. Ideo recuruam giditate nociua, retrograda tamen multo amplius nocet. 33. Bissenus numerus domorum syderum deflebit hospites ita transcurrere. Bissenum numerum domorum syderum dicit .xii. signa zodiaci, que sunt domus planetarum et syderum. In his enim tanquam in domibus suis planete morantur, qui zodiacum numquam excedunt preter Venerem tantum, que duabus eum partibus excedit.
Abbreviated transcription (Latin):
ascẽdere potest. nisi nataͣli ordine derelicto Nã cũ uenus insin¬
ꝓsori ab sida abcłi sui existat. mars aũ in ĩfedior sui. tũc qde ulenꝰ
mautiuitina est suppoĩa cam̃. unde ⁊ cũ eo ad ustari qͦdam n
⁊ cõmistem atdetur. Bcautẽ ad gaseã martis ascendat. si est ad
sumã cuculi illius partẽ. ĩposibile est ut diximꝰ. nisi rerũ cõpa¬
ꝙe sosuta sicuti tũc fiet. ⁊ ꝓpria statõneresida. Cũc sͦ galea ma¬
cis uenerem ad spiorauocabit ut ꝓꝑͥo domicilio derelicto ad ꝑo¬
grma tñsmigret ⁊ ꝑaliena uagetur Aocabit uenerẽ galea
martis. Galea martis ũbrã cõsiciet. quatinꝰ ad similitudinẽ solis
cetͥarũ q̃ steslarũ. scdm̃ einͣ gelicas. atq ꝓplicaꝰ uoces ip̃ius mar¬
ensem orion feireus. uexabit nubes ꝓlieb equoreꝰ Ndn est
onon qt̃n hic int̾serit. aliguis de septẽ planetis ẜ quia sydus ĩ¬
signe est ⁊ pene om̃bus notũ atq. int̾srgna zodiaci ance cau¬

Expanded text:
ascendere potest VH. nisi naturali ordine derelicto. Nam cum Venus in superiori absida circuli sui ȩxistat, Mars autem in inferiori sui, tunc quidem Venus Marti uicina est, supposita tamen. Vnde et cum eo adulterari quodammodo et commisceri uidetur. Vt autem ad galeam Martis ascendat, hoc est ad summam circuli illius partem, impossibile est, ut diximus, nisi rerum conpage soluta, sicuti tunc fiet, et propria statione relicta. Tunc ergo galea Martis Venerem ad superiora uocabit, ut proprio domicilio derelicto ad peregrina transmigret et per aliena uagetur. Vocabit Venerem galea Martis. Galea Martis umbram conficiet, quatinus ad similitudinem Solis ceterarumque stellarum secundum euangelicas atque propheticas uoces ipsius quoque Marferreus, uexabit nubes Phebus equoreus. Non est Orion, quem hic interserit, aliquis de .uii. planetis, sed quia sydus insigne est et pene omnibus notum atque inter signa zodiaci, ante Tau
Abbreviated transcription (Latin):
nis. ueni in sagitario mercuuio incapricofnosime
in tauro. Pbanete autẽ isti sicut ⁊ alii gentiũ dii
eoꝵ nõib appellantur. quos homines fuisse certis¬
simũ est quiq ꝑuita sua ac micis post morte¬
ma suio coli ceperũt. Uerbi gratia. Apud eg pͦ¬
ꝓtũ osyris. apũd cretam iupitꝰ. apĩo latinos fau¬
nus. apũd romanos qͥrinus. apd echenenses mi¬
nerua. apũd samũ iuno.apũd pafos. uenus apidd
sennos uulganus apud tebas siber. ayũd delos. apol¬
so apud egiptios anubius. ĩd mburius. apido hyli¬
enses hector. apũt seuconestũ. achiles.apũd pontũ
patrodus. apũd ibldũ alexander. Similit̾ ała
atq asii. ꝓ asia ⁊ alia soca ꝓtꝰ mortẽ cosi ce perũt᷑ qͦs ⁊
poete suis carminib ad colos sustulerũt eo gd̾ aliq
pius me dicine Efuerũt etiã iuri fortes ⁊ ur biũ cõ¬
Ditores quib mortuis homines qui eos dilegerant

Expanded text:
nis, Veneri in Sagittario, Mercurio in Capricorno, Lune nis, Veneri in Sagittario, Mercurio in Capricorno, Lune in Tauro. 16. Planete autem isti sicut et alii gentium dii eorum nominibus appellantur, quos homines fuisse certissimum est, quique pro uita sua ac meritis post mortem a suis coli ceperunt, uerbi gratia apud Egyptum Osiris, apud Cretam Iupiter, apud Latinos Faunus, apud Romanos Quirinus, apud Athenienses Minerua, apud Samum Iuno, apud Paphos Venus, apud Lemnos Vulcanus, apud Thebas Liber, apud Delos Apollo, apud Egyptios Anubius, id est Mercurius, apud Ilienses Hector, apud Leuconestum Achilles, apud Pontum Patroclus, apud Hrodum Alexander. Similiter alii atque alii per alia et alia loca post mortem coli ceperunt, quos et poete suis carminibus ad celos sustulerunt, eo quod alipius medicine. Fuerunt etiam uiri fortes et urbium conditores, quibus mortuis homines qui eos dilexerant
Abbreviated transcription (Latin):
dealuxurie qr inc̃alidis ⁊ humĩdis maxime iuget
lugiu ia. Hec eademstella ⁊ lucifer ⁊ esperus ad
uesper appellatur. S hesperus in uespere qñ
solem segui uidetiu. lucifer uͦ in mane cũ eius
ortũ ꝓͥcuruit. Sestus est mercurius uouẽ dieb
ociore ambitu cui sũ suũ in ꝑagratõne zodiaci
conficiens ⁊ nũc aute solis exortũ modo post oc¬
casũ splendens. E eptima est luna t̾ris inlte
qͣm cet̾i ꝓsanete iuciniõr. unde a breuiore orbe
celexrus ꝑ agit cui sũ sunm Nam iter q̃d̾ in
dieb tͤçentis . lxu. sol ꝑagit lidna ꝑ tͥngida per¬
currit. Uitde ⁊ antiqui mẽses in lue annos aũ
in solis curfuĩ posueriut. Habent aũ singli pla¬
netarũ singłõs circulos suas quos greçi ab sydaᷤᷤ
uocãt. iuꝑtͥ in dubitatam ciecis ratõnẽ ita ut¬
ab alio cuiq centro abside sue consurgãt. Ideo
a ceꝑtro t̾re assides altissime sũt. saturno in scorpio¬
ne ioui in uirgine. mauti in leone. soli ingemi¬

Expanded text:
dea luxurie, quia in calidis et humidis maxime uiget luxuria. Hec eadem stella et Lucifer et Hesperus, id est Vesper, appellatur. Sed Hesperus in uespere, quando Solem sequi uidetur, Lucifer uero in mane, cum eius ortum precurrit. 14. Sextus est Mercurius nouem diebus ociore ambitu cursum suum in peragratione zodiaci conficiens et nunc ante Solis exortum, modo post occasum splendens. 15. Septima est Luna terris multo quam ceteri planete uicinior. Vnde et breuiore orbe celerius peragit cursum suum. Nam iter, quod in diebus trecentis .lxu. Sol peragit, Luna per triginta percurrit. Vnde et antiqui menses in Lune, annos autem in Solis cursu posuerunt. Habent autem singuli planetarum singulos circulos suos, quos Greci 168v absydas uocant iuxta indubitatam circini rationem, ita utab alio cuique centro absyde sue consurgant. Ideo a centro terre absydes altissime sunt Saturno in Scorpione, Ioui in Virgine, Marti in Leone, Soli in Gemi
Abbreviated transcription (Latin):
dera er rantia contrͣiũ mũdo cui sũ agẽtia. semꝑ ꝙ contͣ ro¬
tãfu mam̃ti intẽtia ad ortũ ꝑge̾. lic inppetu mudane uola¬
bilitatis ad occa sũ ferancur. Isti seꝑtẽ planeti intͥ cclũ ⁊
t̾ram pendẽt certis discreta spacita. in leuã semꝑ initentia.
firmam̃to in dextra puecipiti.cius imppetũ retardare conãtur
ire uidel in indcata uo lubilitate illuis. nũdus corruat. sic ꝙ
oĩa dissoluantur. Eplendor solis electro incurii. languebit.E
erit hori or inspicientib. Seguitur.Iutabit cłipeũ stilion arca¬
dee. Sicut spleñdor solis in electumã ⁊ languidã mer curii.
spẽm conu̾tetu.sic ⁊ ip̃e mer cui ius ꝓprio colore depõito. alie¬
nũ assũ ⁊ ad similitũdinẽ militũ qui se abscondere hostib
⁊ celare uolentes. abie̾tis chipris suis sub quib sole bant agno¬
insidiantia machinam̃ta elidut. Mutabit clipeũ stiliõ aerca-¬

Expanded text:
o cursum agentia semperque contra rotam firmamenti nitentia ad ortum pergere, licet impetu mundanȩ uolubilitatis ad occasum ferantur. Isti .uii. planetȩ inter celum et terram pendent, certis discreta spatiis in leuam semper nitentia, firmamento in dextra precipiti, cuius impetum retardare conantur, ne uidelicet immoderata uolubilitate illius mundus corruat sicque omnia dissoluantur. Splendor Solis electro Mercurii languebit et erit horror inspicientibus. Sediȩ. Sicut splendor Solis in electrinam et languidam Mercurii speciem conuertetur, sic et ipse Mercurius proprio colore deposito alienum assumet ad similitudinem militum, qui se abcondere hostibus et celare uolentes, abiectis clipeis suis sub quibus solebant agnoinsidiantia machinamenta eludunt. Mutabit clipeum Stillion Arc
Abbreviated transcription (Latin):
tũi ali pondere uecĩdentib.stupẽt uerũ ignari. Tercia causa est
ꝓmitiet Bexabit nules. ꝓheb eq̾reus. Et qͥdem suꝑus significe¬
Aerat siccitatẽ nimiam egris mortalib affuturã. adeo ut ⁊ celi pli¬
na hominibus denegetur. ac ꝑ hoc segetũ fuuctus arestant ⁊ m̃
maisu e nanostant młpenitꝰ afferentes qd̾ incibos possit assupruit
pũt n sigcat tantã econtrio ꝓliluarũ in ũdatõnem de mibib fluit̃¬

Expanded text:
turali pondere recidentibus stupent rerum ignari. Tercia causa est mittet. Vexabit nubes Phebus equoreus. 29. Et quidem superius significauerat siccitatem nimiam egris mortalibus affuturam, adeo ut et celi plu176ruia hominibus denegetur ac per hoc segetum fructus arescant et in nichilum euanescant nil penitus afferentes, quod in cibos possit assumi. Nunc uero significat tantam econtrario pluuiarum inundationem de nubibus fluitu
Abbreviated transcription (Latin):
auo  seculu cnmo de currit uocabant ꝙu¬
tantes se habere asole sp̃m a luna corpus a
marte saguinẽ almer curio ingeniũ ⁊ loq̃la
mioue temꝑanciam. a uenere uoluꝓtattia
sacueno drutitatis grauitatem. d cũ sux

Expanded text:
lutione seculum omne decurrit, uocabant putantes se habere a Sole spiritum, a Luna corpus, a Marte sanguinem, a Mercurio ingenium et loquelam, a Ioue temperantiam, a Venere uoluptatem, a Saturno tarditatis grauitatem, quia, cum
Abbreviated transcription (Latin):
uultus adutent sp̃dera ⁊ solitũ cui sũ confondent. Qd̾ dicit. ab
Ieis uultus ãdutent sydera. a similitũdine indignatiũ dictũ est
qui facies suas oculos / qũe au̾tere sosent abois quos suos de¬
Dignantui cõtueri aspectũ. Est aũ metaphora ab animali
ad in animale translata. siquidẽ aĩalia uultus habent. uul¬
tus em̃ dicitur auoleñdo eo quod in facie hõis siue aĩalis uo-¬
lũtas/ eius siue affectus sepe ꝓpenditur. Ab eis uultut adu̾¬
tẽt sydera. ⁊ solitũ cuisũ confondent. Arebũt segetes hus
indignãtib ⁊ humor cõuexi neg abitur. A qm̃ subius ex
põita sũt seqñtia usdeamꝰ. Sequitur.. Radices ramĩ uices
nuitabũt nouitas qũẽ rei erit in miraculũ. Nam ꝓtei solitũ
huiꝰ rerũ nouitas euenire uidebitur ut iitesi radices ai bo¬
rũ asedib suis eiuilse sꝑiorem ramis locũ optineant. nami

Expanded text:
 sydera et solitum cursum confundent. Quod dicit: ab eis uultus auertent sidera a 170v similitudine indignantium dictum est, qui facies suas oculosque auertere solent ab eis, quos suo dedignantur contueri aspectu. Est autem methafora ab animali ad inanimale translata, sola siquidem animalia uultus habent. Vultus enim dicitur a uolendo, eo quod in facie hominis siue animalis uoluntas eius siue affectus sepe perpenditur. Ab eis uultus auertent sidera et solitum cursum confundent. Arebunt segetes his indignantibus et humor conu. Radices et rami uices mutabunt nouitasque rei erit in miraculum. Nam preter solitum huiusmodi rerum nouitas euenire uidebitur, ut uidelicet radices arborum a sedibus suis euulse superiorem ramis locum optineant, rami
Abbreviated transcription (Latin):
ni conyloxꝰ solitos. Et addit. ⁊ urnã infontes pro uocabũt. hoc
est pro estate hyem̃ cõmutabũt. Cũ em̃ sol intrat geminos in me¬
dio udel maii. mẽsis. estas iñcipit q̃ est calida ⁊ sicca. cõtrͣnĩ a
hiyemi. que frigida ⁊ humida est.Ui nã itaq in fontes ꝑuocabũt. hͦ

Expanded text:
ni complexus solitos et addit: 36. et urnam in fontes prouocabunt, hoc ni complexus solitos et addit: 36. et urnam in fontes prouocabunt, hoc est, pro estate hiemem conmutabunt. Cum enim Sol intrat Geminos, in medio uidelicet Maii mensis, estas incipit, que est calida et sicca, contraria hiemi, que frigida et humida est. Vrnam itaque in fontes prouocabu
Abbreviated transcription (Latin):
aũ ideo qr due stelle iste uno tẽꝑe incipiũt apparere. a uno tẽpore
castore uid̾elic ⁊ polluce quoꝵ st̃ stelle. dicẽtes quod una eaꝵ appa¬
rente alia occł̃dat. una occtdente alia apparere intipiat Qd̾ gemi¬
ns fiatrib castori ⁊ poluci ita adaptant. Ilsserũt em̃i pollucẽ im¬
mortalẽ fuisse natũ uel factũ. cast̾orẽ uͦ mortalẽ. Pollux itaq gͥ¬
mane caritatis gr̃a ꝑtitꝰ est inqͥut̃ fr̃i in mortalitatẽ suã morta¬
licati illius ꝑticipans. itaut alterns uicib ꝑ siñglõs annos alt̾o
moriente ⁊ eute ad in feros alt̾ rẽdir ab inferis atq re sui geret
Nuẽ oꝓinionẽ uͥgilius seqͥ uidetu. ĩ sexta eneidos. ita loqñs. Si
omũtẽt ⁊ genĩ complexus solitos scdm utrãq ꝯpmĩonẽ ut nͨ siml
ult nec ast̾ius uicib udeãtiũ. Et hoc est gd̾ dicit. Omũtẽt gemi¬

Expanded text:
autem ideo, quia due stelle iste uno tempore incipiunt apparere et uno tempore autem ideo, quia due stelle iste uno tempore incipiunt apparere et uno tempore Castore uidelicet et Polluce, quorum sunt stelle, dicentes, quod una earum apparente alia occidat, una occidente alia apparere incipiat. Quod geminis fratribus Castori et Polluci ita adaptant: Asserunt enim Pollucem immortalem fuisse natum uel factum, Castorem uero mortalem. Pollux itaque germane caritatis gratia partitus est, inquiunt, fratri immortalitatem suam mortalitati illius participans, ita ut alternis uicibus per singulos annos altero moriente et eunte ad inferos alter rediret ab inferis atque resurgeret. Quam opinionem Virgilius sequi uidetur in .ui. Eneidos ita loquens: Si fomittent et Gemini complexus solitos secundum utramque opinionem, ut nec simul ultra nec alternis uicibus uideantur. Et hoc est quod dicit: Omittent Gemi
Abbreviated transcription (Latin):
in custõdiis sius ⁊ lecate sũt. uocate sũt ⁊ dixerũt assumꝰ ⁊ luxe¬
rũt ei cũ ioconditate qui fecit eas. Qui posuit in quit t̾minũ
harene maris ⁊ dixit. huc usq uenies. nec trãsg̾dieris s inte ip̃m cõ¬
fuingentur fluctus tui. uenti. uñ uult dẽ ⁊ qñ uult ueniũt. siue
ab ouiente. suie ab occĩdente. sue am̾die. siue ab aquilone. Nubes
quocõq uib coñditor eũt. quicqͣd portent. siue pluuiẽ sine gndi¬
nẽ. siue muẽ. Bissenus mimerus domoꝵ siderũ de flebit hospi¬
tes. ita tnͣscurere. Sequit᷑. Omittent gemini complexus solitos
⁊ uruã infontes ꝑ uocabũt. Terciũ signũ in rodiaco post arietem
⁊ taurũ. gemini appellatui. id castoi ⁊ possux.Fuerũt aũ ut dicũt
filii. Ioiuis ⁊ helene. una nocte concepti. uno die nati. uno die defũ¬
cti. Et quia silii iouis. ideo eos. post mortẽ ad celestia tͣnͣstulerũt.¬
⁊ duas eis assignauerũt stellas quas ⁊ geminas uocauerũt. hoc

Expanded text:
in custodiis suis et letate sunt. Vocate sunt et dixerunt: ‘adsumus’. Et luxerunt ei cum iocunditate qui fecit eas. Qui posuit, inquit, terminum harene maris et dixit: ‘hucusque uenies nec transgredieris, sed in te ipsum confringentur fluctus tui’. Venti, unde uult Deus et quando uult, ueniunt, siue ab oriente siue ab occidente, siue a meridie siue ab aquilone. Nubes, quocumque iubet conditor eunt, quicquid portent siue pluuiam siue grandinem siue niuem. Bissenus numerus domorum syderum deflebit hospites ita transcurrere. Sequitur: 35. Omittent Gemini conplexus 180r solitos et urnam in fontes prouocabunt. Tercium signum in zodiaco post Arietem et Taurum Gemini appellatur, id est Castor et Pollux. Fuerunt autem, ut dicunt, filii Iouis et Helene una nocte concepti, uno die nati, uno die defuncti. Et quia filii Iouis, ideo eos post mortem ad celestia transtulerunt et duas eis assignauerunt stellas, quas et Geminos uocauerunt. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
argẽto factũ. ita ut tres ꝑtes habeat auri. ⁊ quartãarse¬
ti uñ ⁊ ꝯpoetis ip̃e ⁊̃ soł electrũ plerũq uocatur. qͣ quiua¬
rios reçipiat in die colbres. Impͥma em̃ parte dici rubet. de¬
inde spbendet. ꝓ ost ea callet. ad ultimũ descẽndẽs. ad octa¬
sũ tepet. Ind̾ est qd̾ fabule goetar quatuor equos phebo
act̾briũt qͥuoꝵ noĩa p̾dictis ꝓpͥetatib Iatis cõuenient aptãt᷑¬
historias uł carmina ꝓoetaꝵ iũdẽndũ est qͥsnã fuerit ouon hic a
quare oriõ appellatus. Tradũt gͦ orionẽ uenacorẽ fuisse. qͥ qm̃dia¬
nam constiaprare uoluerit. sagitis illius ĩt̾sedus sit. Qũaꝰ cam̃ di¬
cũt in sydus fuisse cõusũ qd̾ denõie eius orionẽ uocãt. Dic aũ ori¬

Expanded text:
argento factum, ita ut tres partes habeat auri et quartam argeargento factum, ita ut tres partes habeat auri et quartam argenti. Vnde et a poetis ipse etiam Sol Electrum plerumque uocatur, quasi qui uarios recipiat in die colores. In prima enim parte diei rubet, deinde splendet, postea calet, ad ultimum descendens ad occasum tepet. Inde est, quod fabule poetarum quatuor equos Phebo attribuunt, quorum nomina predictis proprietatibus satis conuenienter aptanthistorias uel carmina poetarum uidendum est, quisnam fuerit Orion hic et quare Orion appellatus. Tradunt ergo Orionem uenatorem fuisse, qui quoniam Dianam constuprare uoluerit, sagittis illius interfectus sit. Quem tamen dicunt in sydus fuisse conuersum, quod de nomine eius Orionem uocant. Dicitur autem Ori
Abbreviated transcription (Latin):
tis septẽ ⁊ de inmucatõe ⁊ confusione. ordinũ ⁊ cui sus ppõꝵ ĩ
cõsũmatõe ⁊ scłi sedm enͣngelii de uũciatõnes ⁊ uoces ꝓphaꝵ.
a sole incipit. ñ qd̾ primus sit in mnmio ⁊ ordine planetaꝵ. fed
potius quarcus iux ͬͣ caldeos sicͥ suꝑ hostendim̃us. Bel sc̾dm
sidib fulgentior sit atq splendĩdior. ita ut eiũs pͥsentia sy dera
uniu̾sa uetũdat atq recondat. Uñ. ⁊ sol dicitur quasi solus
eo quod solus lucere uideatur suꝑ t̾rã. Hac igitur batõe ip̃m
ꝓurmũ om̃nũ planetarũ posint ditẽs de ipso. Splendor i so liꝰ
est em̃ unicuq planetaꝵ unrus color. Satui no candidus
ioui clarus. Martiigneus soli cũ oritur rubeus. pr splenditꝰ
Mer cur io elecrinus ac paltous iux ͣ speciẽ electrĩ lucifero gau¬
dens Despeio resulgẽs lie blandus. Sylendor solis electis
mcurii. sanguebit. ⁊ erit hoꝵor inspicientibus. languddus est
em̃ color electri. Est autẽ electrũ genus metalsi ex auro⁊

Expanded text:
sione ordinum et cursus ipsorum in consummatione seculi secundum euangelii denuntiationes et uoces prophetarum a Sole incipit, non quod primus sit in numero et ordine planetarum – sed potius quartus iuxta Caldeos, sicut supra ostendimus, uel secundum et astris atque syderibus fulgentior sit atque splendidior, ita ut eius presentia sydera uniuersa retundat atque recondat. Vnde et Sol dicitur, quasi solus, eo quod solus lucere uideatur super terram. Hac igitur ratione ipsum primum omnium planetarum posuit dicens de ipso: Splendor Solis est enim unicuique planetarum proprius color: Saturno candidus, Ioui clarus, Marti igneus, Soli cum oritur rubeus, post splendidus, Mercurio electrinus ac pallidus iuxta speciem electri, Lucifero gaudens, Vespero refulgens, Lune blandus. Splendor Solis electro Mercurii languebit et erit horror inspicientibus; 171v languidus est enim color electri. Est autem electrum genus metalli ex auro et
Abbreviated transcription (Latin):
obitꝰ su electrino colore mͥcuri marcescere ante inꝙpiet acq
languere. Splendor solis electro incurn lãguebit ⁊ erit horror
inspiciẽtib nouũ uidel reiportẽtũ. horrentib ⁊ qͥd portendar

Expanded text:
obitus sui electrino colore Mercurii marcessere ante incipiet atque obitus sui electrino colore Mercurii marcessere ante incipiet atque languere. Splendor Solis electro Mercurii languebit et erit horror inspicientibus, nouum uidelicet rei portentum horrenti
Abbreviated transcription (Latin):
Pͣmus em̃ dicitur ericteus id rubeus.scds̃ idest acteus. ĩdest
spleñdens Tercius lampus id ardens. quartus philogeꝰ ie
amãs t̾ram. Splendor sõlis electͦ mͥcurii languebit. hoc esti
sanguddã mereui. ii spẽm alterabitur. ab ingento colore iñ
significãs solis int̾icũ ilico secuturũ. quẽ ad modũ langorẽ
se qui tui mors. Obeũte siquidem mũdo mũdi splendor siml
obibit /. Uñ ⁊ dñs in enngłio cũ degen̾ali ꝓsecutõe abanti xp̃o
⁊ mũdi comsũmatõe loqueretui.int̾ cet̾a hoc qͦ dixit. ⁊ statĩ
pt̾ tͥbulationẽ illã obscui abitur sol ⁊ lunañ dabit lum̃e suũ
⁊ scelle cadent. de celo. id in celo ultra ñ apparebũt quasi inde
ceciderũt. Noc est qd̾ ⁊ sibila desme mũdi uaticinãs dicit
Fripitur solis iubar. ⁊ chorus incicͣ astris Woluetur celum
lunaris. splendor obibit. Oĩa cessabũt. tellus confracta pi¬
bit. Itaq e sol ad similitudinẽ egͦcantiũ in signũ ĩmĩnentis

Expanded text:
mus enim dicitur Ericteus, id est rubens, secundus Acteus, id est splendens, tercius Lampus, id est ardens, quartus Philogeus, id est amans terram. 21. Splendor Solis electro Mercurii languebit, hoc est in languidam Mercurii speciem alterabitur ab ingenito colore in isignificans Solis interitum ilico secuturum, quemadmodum languorem sequitur mors. Obeunte siquidem mundo mundi splendor simul obibit. Vnde et Dominus in euangelio, cum de generali persecutione ab Antichristo et mundi consummatione loqueretpost tribulationem illam obscurabitur Sol et Luna non dabit lumen suum et stelle cadent de celo, id est, in celo ultra non apparebunt, quasi inde ceciderint. Hoc est, quod et Sibilla de fine mundi uaticinans dicit: Eripitur Solis iubar et chorus interit astris. Voluetur celum, lunaris splendor obibit. Omnia cessabunt, tellus confracta peribit. Itaque et Sol ad similitudinem egrotantium in signum imminentis
Abbreviated transcription (Latin):
uñ lucanuo. Tempus erat quolibra pares examina horas. on
una plus equa die. Ice ⁊ iuste inqͣt t̃pra libre. Ita ꝙ q̃d̾ dicit Pensa b¬
bre oblique pendebũt. iste est sensus. ꝑ ensasibre est iñequa la¬
sicut a pͥncio nĩdi cõsueua̾t cõquadrabit. Dicut em̃ planete si¬
gnor sospites confũdent ordines suos ⁊ solitos cui sus deserẽt ⁊ mu¬
cabũt. sic ⁊ ip̃a sicie dubio signa. Pensa libre obliq̃ pendebũt.Et
addit .Tonͣ aries uecurua cornuasua supponat sb̾ audi soli. Nam
qͣm admõdũ soł in libra cõsistens eqͥnociũ antũynale facit.xiͦi. ł¬
apͣlis. Est aũ ames signũ pͥmi mẽsis. Qui auies appellatiũ ꝓꝑt̾
iouẽ ãmonẽ cuiꝰ simlachio ariẽm̃ cayud recurius cornib genti-¬
les affingũt.Huic signo mẽdiam mũdilinea tradũt sicut ⁊ libre
Est aũ aries signũ martii mẽsis quẽ nõ solũ ebrei s ⁊ romani pͥ¬
mũ esse mẽsem.dicũt imipricipio anni Uñ ⁊̃ eũ ex nõie ꝑ geniꝰ

Expanded text:
 Lucanus: Tempus erat, quo Libra pares examinat horas, 181r non una plus equa die. Item: et iuste, inquit, tempora Libre. Itaque quod dicit: Pensa Libre oblique pendebunt, iste est sensus: Pensa Libre non equa lasicut a principio mundi consueuerat, conquadrabit. Sicut enim planete signorum hospites confundent ordines suos et solitos cursus deserent et mutabunt, sic et ipsa sine dubio signa. Pensa Libre oblique pendebunt, et addit: 38. donec Aries recurua cornua sua supponat, subaudi Soli. Nam quemadmodum Sol in Libra consistens equinoctium autumnale facit .xii. mi mensis, qui Aries appellatur propter Iouem Ammonem, cuius simulacro arietinum caput recuruis cornibus gentiles affingunt. Huic signo mediam mundi lineam tradunt sicut et Libre. Est autem Aries signum Martii mensis, quem non solum Hebrei, sed et Romani primum esse mensem dicunt in principi
Abbreviated transcription (Latin):
curii . Deide esddit. uocabit uenerẽ.galea marcis. Galea martir
ubrrã cõficiet. Martẽ galeatũ describit. eo qd̾ ds belli iurta gẽ¬
tilles eẽ dicatur. Cetm qr galia capiti imponitur qudd est hoĩs¬

Expanded text:
rcurii. Deinde addit: 25. Vocabit Venerem galea Martis. Galea Martis rcurii. Deinde addit: 25. Vocabit Venerem galea Martis. Galea Martis umbram 173v conficiet. Martem galeatum describit, eo quod deus belli iuxta gentiles esse dicatur, ceterum quia galea capiti imponitur, quod est ho
Abbreviated transcription (Latin):
saitus est ob simulttũdiñe stũdioꝵ. Claruit aũt moꝵsi tẽpib fultes¬
gra siepos athlantis fratus promethei ex maia filia euis mi¬
cae artiũ ꝓpropacͤator acq iuẽtor. Quas ahoĩb trades me¬
uuit ut ab eis ꝓost mort̾ẽ deus fieret ⁊ sertus in mimero plani¬
taꝵ poneret᷑. Mercuriꝰ sermo int̾pretat᷑. qiͣ medius currẽs
qr sermo mẽdiator quidã int̾ hoĩes est Unde ⁊ ĩdem grece
herines dicitur. quod est sermo uł int̾pcatõ. Ideo ⁊ mͥcibus ꝓͥ¬
qsse dicit᷑ qr int̾ ementes ⁊ uẽdentes mẽdius discurrit figitu
a pẽ nas habere.quiã sermo uelocit̾ cui it. Dicitur ⁊ surti magit
qd sino sepe au̾dientiũ aĩos fassit. Mirgã tens que serpẽtũ uene¬
uai diutoit. qr discordes ⁊ serpẽtina nequitia dissidẽtes sapĩe sino
ꝙacificat Figitur ⁊ canrnũ caput habere. qr canie sagatis¬
la ꝙ sexta est in numo planetar. hic dicitur. qd csipeũ sũu mu¬

Expanded text:
in ob P. similitudinem studiorum. Claruit autem Moysi temporibus fuitque nepos Athlantis, fratris Promethei, ex Maia, filia eius, multarum artium propagator atque inuentor. Quas et hominibus tradens meruit, ut ab eis post mortem deus fieret et sextus in numero planetarum poneretur. Mercurius sermo interpretatur, quasi medius currens, quia sermo mediator quidam inter homines est. Vnde et idem Grece Hermes dicitur, quod est ‘sermo’ uel ‘interpretatio’. Ideo et mercibus preesse dicitur, quia inter ementes et uendentes medius discurrit. Fingitur et pennas habere, quia sermo uelociter currit. Dicitur et furti magister, quia sermo sepe audientium animos fallit. Virgam tenet, qua serpentum uenena diuidit, quia discordes et serpentina nequitia dissidentes sapientiȩ sermo pacificat. Fingitur et caninum caput habere, quia canis anila, quȩ sexta est in numero planetarum, hic dicitur, quod clypeum suum mu