comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quid eium inino inueneris: hoc inomĩb:
simul quattuor recte cognosces. Et quat
Cuangłistarum gͦ facies. ad humanitatẽ
dni ꝑtinet. penna ad diuinitatem: quia
ineum quem corporeum aspiciunt. qͣsi
facies intendunt. Seddum hunc. eẽ. in
circumscͥptum atq incorporeũ ex diuini¬
tate annuntiant. ꝑ c̃tẽplationis pennam
quasi inaera leuant᷑. Quia itaq & fides uͭ
na. ẽ. incarnationis ciꝰ inomĩb & par cõtẽ¬
platio diuinitatis eiꝰ insingłis: recte nc̃ dr̃.¬
Quaituor facies uni: & quattuor penne
uni. Sed quȩ uirtꝰ eẽt. si fidẽ acq c̃tem¬
plationem domini habentes pͣdicatores
illiꝰ scã oꝑa non hab̾ent : Sequit᷑. Et pedes
eoꝵ. pedes recti. Quid ꝑpedes. nisi gressus
actuũ designant᷑: Quattuor gͦ anmialiũ
pedes. recti ẽẽ. descͥbunt᷑: quia scoꝵ euã¬
glistarum. atq oĩũ ꝑfectoꝵ oꝑa. ad sequen¬
dam unquitatem non sunt retorta. hi aut̃

Expanded text:
idquid enim in uno inveneris, hoc in omnibus idquid enim in uno inveneris, hoc in omnibus simul quatuor recognosces. Et quatuEvangelistarum ergo facies ad humanitatem Domini pertinet, penna ad divinitatem: quia in eum, quem corporeum aspiciunt, quasi facies intcircumscriptum atque incorporeum ex divinitate annuntiant, per contemplationis pennam, quasi in aera levantur. Quia itaque et una est fides incarnationis ejus in omnibus et par contemplatio divinitatis equatuor facies uni, et quatuor pennae uni. Sed quae virtus esset, si fidem atque contemplationem Domini habentes praedicatores illius sancta opera non haberent? Sequitur: « Et pedes eorum pedes recti. » Quid per pedes, nisactuum designantur? Quatuor ergo animalium pedes recti esse describuntur, quia sanctorum evangelistarum atque omnium perfectorum opera ad sequendam iniquitatem non sunt retorta. Hi autem
Abbreviated transcription (Latin):
subtili narratione desc̾bunt᷑.
ꝑ pennã. nisi uolatꝰ exp̾mitur : ꝑ faciẽ
quippe: unusqͥsq cognoscit᷑. ꝑpennam
uero: in altum auium corpora suble¬
uantur. facies itaq adfidem ꝑtinet:
penna ad contemplanonẽ. ꝑfidem nãq
ab omĩpotence dõ cognoscimur: sicut
ipse desus ouib dixit. Ego sum pastor
bonus. Et cognosco meas. et cognoscunt
me mee. Qui rursus ait. Ego scͥio quos
elegerim. F c̃tẽplationẽ uͦ: quia suꝑ nosmet¬
ipsos tollimur: quass inaera leuamur.
Quattuor gͦ facies ini sunt: quia si re¬
quiras quid matħs deĩcarnatioẽ dñi sen¬
tiat. hoc nimirũ sentit. qđ marcus. lii¬
cas. & loħs. Si queramus quid ioħes sen¬
tiat. hoc ꝓculdubio qđ lucas. marcus.
& mathei̾is. Si queramus qͥd marcꝰ hoc
quod matħs. ioħ es & lucas. Si queramꝰ
quid lucas. hoc quod ioħes. matħs. et
marcꝰ sentit. Quattuor gͦ facies uni st̃:
qͥa noticia fidĩ qua cognoscit᷑ ds̃: ipsa est
inuno quoq simul & in quattuor Ac¬

Expanded text:
subtili narratione describunturper pennas, nisi volatus exprimitur? Per faciem quippe unusquisque agnoscitur, per pennam vero in altum avium corpora sublevantur. Facies itaque pertinet ad fidem, penna ad contemplationem. Per fidem namque ab omnipotenti Deo cognoscimur; sicut ipse de suis ovibus dicit: Ego sum Pastor bonus, et cognosco oves meas, et cognoscunt me meae . Qui rursus ait: Ego scio quos elegerim . Per contemplationem vero, qua super nosmetipsos tollimur, quasi in aerem levamur. Quatuor ergo facies uni sunt: quia si requiras quid Matthaeus de incarnatione Domini sentiat; hoc nimirum sentit quod Marcus, Lucas et Joannes. Si quaeras quid Joannes sentiat; hoc procul dubio quod Lucas, Marcus et Matthaeus. Si quaeras quid Marcus; hoc quod Matthaeus, Joannes et Lucas. Si quaeras quid Lucas; hoc quod Joannes, Matthaeus et Marcus sentit. Quatuor ergo facies uni sunt, quia notitia fidei, qua cognoscuntur a Deo, ipsa est in uno, quae est simul in quatuor. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
Scimꝰ aut̃ qm̃ cũ apparuerit: similes ei eri¬
mus.Qui mox unde hoc fieri ualeat: ad¬
iungit dicens. Iñ uidebimꝰ eum sicuti
est. Esse et enim dĩ est. ȩtͣnum hunc atq¬
incõmutabilẽ ꝑ manere. Nam omẽ qͥd
mutat᷑ desinit. eẽ. qđ fuit: incipit. ẽẽ. qđ
non fuit. Dei uero esse est: dissimiliter
nũquã esse. Unde ad moy sen ar̃. Ego sũ
quisum. Et dices filiis isrł. Qui. ẽ: misit
me ad uos. Iacob qͦq ait. Apud quẽ ñ ẽ.
transinutatio: nec uicissitudinis obuin¬
hoc qͦd aspicimꝰ eius essentiã naturȩ̨:
a mutabilitate nr̃a liberati. figimur in
et̾nitate. Immutabim᷑ qͥppe in ipso quẽ
uidebimꝰ: qͥa morte carebimꝰ. uidendo ui¬
tam. Autabilitatẽ uram transcendemꝰ. ui¬
dendo inmutabilitatem. Corruptione
nulla tenebimur: uidendo incorruptio¬
nem. E rit autem tunc similitudo ho¬
minis: etiam incorporib nrĩs. Hinc enĩ

Expanded text:
scimus autem quoniam cum apparuerit, similes ei eriscimus autem quoniam cum apparuerit, similes ei erimus . » Qui mox unde hoc fieri valeat adjungit dicens: « Quoniam videbimus eum sicuti est, » esse etenim Dei est aetincommutabilem permanere. Nam omne quod mutatur desinit esse quod fuit, et incipit esse quod non fuit. Dei vero esse est dissimiliter nunquam esse. Unde ad Moysen dicitur: Ego sum qui sum; et dices filiis Israel: Qui est misit me ad vos . Jacobus quoque ait: Apud quem non est transmutatio, nec vicissitudinis obumhoc quod aspicimus ejus essentiam naturae, a mutabilitate nostra liberati figimur in aeternitatem. Immutabimur quippe in ipso quem videbimus, quia morte carebimus videndo vitam: mutabilitatem nostram transcendemus, videndo immutabilitatem; corruptione nulla tenebimur, videndo incorruptionem. Erit autem tunc similitudo hominis etiam in corporibus nostris. Hinc enim
Abbreviated transcription (Latin):
urͣ. ẽ. Et ꝑsalomonẽ dr̃. Ocłi sapientis
incapite eiꝰ. stultꝰ aut̃ intenebris am¬
bulat. Iunc enim incapite ocłos ha¬
bemus: cũ uitam redemptoris nr̃i tacita
cogitatione ẽspiciinus: cum omĩs nra
intentio in eiꝰ imitatione se erigit. Ne
si uias lucis aspicere ocłs m̃tis ne glexe¬
rit: statum clausus ĩtenebras erroris
cadat. Ad huiꝰ similitudine̾ hoĩs sur¬
gere festinabat ꝓpħa: cũ diceret. Iu
mandatis tuis me exercebo: & c̃sid̾abo
uias tuas. Qui et enim uias dñi tacit᷑
inm̃te ẽsid̾at: & se exercere in manda¬
tis illiꝰ festinat. qđ aliud insemetipso
nisi imaginẽ noui hominis reformat᷑
Qđ qͥa inscõꝵ cordib incessanter agit᷑
recce nunc de animalib dicit᷑. Simi¬
blitudo hominis ineis. Post hanc uero
.si militudinẽ quȩ nc̃ inmorib tenet᷑.
quandoq ad similitudinem głe ꝑ ue¬
iuet. Huic et enim ioħes dicit. Nunc
filii dĩ sumus: & ũdum apparuit qͥd erimꝰ.

Expanded text:
est. Et per Salomonem dicitur: « Oculi sapientis in capite ejus, stultus autem in tenebris ambulat . » Tunc enim in capite oculos habemus, cum vitam redemptoris nostri tacita cogitatione conspicimus, cum omnis nostra intentio in ejus imitatione se erigit, ne si vias lucis aspicere oculus mentis neglexerit, statim clausus in tenebris erroris cadat. Ad hujus similitudinem hominis surgere festinabat Propheta, cum diceret: « In mandatis tuis exercebor, et considerabo vias tuas . » Qui etenim vias Domini tacitus in mente considerat, et sese exercere in mandatis illius festinat, quid aliud in semetipso nisi imaginem novi hominis reformat? Quod quia in sanctorum cordibus incessanter agitur, recte nunc de animalibus dicitur: « Similitudo hominis in eis. » Post hanc vero similitudinem, quae nunc in moribus tenetur, quando ad similitudinem gloriae penitur. Hinc etenim Joannes dicit: « Nunc filii Dei sumus, et nondum apparuit quid erimus;
Abbreviated transcription (Latin):
licudo etͣnitatis inmͣte. qm̃ uidebimꝰ
eum sicuq. ẽ: et qͥa similitudinẽ quoq
illiꝰ etiam corpora nr̃a ꝑcipient incon¬
figuratione. dicat᷑ recte descĩs animalib¬
dicatur. Similicudo hominis ieis. Hec
nos inexpositionis exordio p̃libasse fuf¬
ficiat: ut loquendi uirtꝰ silento refota
ad indaganda misteria quȩ sequun¬
tur: robustior ex surgat. Certi & enum su¬
mus: quia ip̃sum dequo loquimur
habemꝰ ad iutdrem: qͥuiuit & regnat

Expanded text:
nitatis in mente, quoniam videbimus eum sicuti est; et quia similitudinem quoque illius etiam corpora nostra percipient in configuratione, dicatur recte de sanctis animalibus: Similitudo hominis in eis. Haec nos in expositionis exordio praelibasse sufficiat, ut loquendi virtus silentio refota, ad indaganda mysteria quae sequuntur robustior exsurgat. Certi etenim sumus quia ipsum, de quo loquimur habemus adjutorem, qui vivit et regnat
Abbreviated transcription (Latin):
tum ad similitudinẽ huiꝰ hominis duci¬
tͣ. inquantũ uitã su redẽptoris imitat᷑.
Nam abcius mandatis atq oꝑib discor¬
dare. quid est aliud quam asimil itudi¬
ne longe recedere: Plangunt autem
intam delinquentum: p̾dicatores scĩ.
Sed deipso nr̃õ capite scriptum est:
uquiã fleuit suꝑ ierłm. Gaudent de
bonis actib subditorum: & recte oꝑan¬
tes diligunt. Sed de redemptore nro
scͥptum ẽ: qͥa cum adolescens qͥdam di¬
ceret hec omiã custodiui a iuuentute
mea: magis dilexit eum. Portant illataᷤᷤ
c̃tumelias. p̃dicatores sc̃i: & uullam adui¬
cem c̾cumeliam reddunt. Sed cum redẽ¬
ptori nrõ diceret᷑ demonium habes. ñ
iniuriã reddidit: sed mansuete respon¬
dit dicens Ego demonium non habeo.
feruent zelo rectituduns: p̃dicatores scĩ
S redep̃tor omĩum flagello deresticłis fac¬
to: uendendes et em̃tes eiecit detemplo. Ca¬
chedras uendentium columbas eutit. &

Expanded text:
tum ad similitudinem hujus hominis ducitum ad similitudinem hujus hominis ducitur, in quantum vitam sui redemptoris imitatur. Nam ab ejus mandatis atque operibus discordare, quid est aliud quam a similitudine longe recedere? Plangunt autem vitam delinquentium praedicatores sancti. Sed de ipso nostro capite scriptum est, quia « flevit super Hierusalem. » Gaudent de bonis actibus subditorum, et recte operantes diligunt. Sed de redemptore nostro scriptum est: quia cum adolescens quidam diceret: « Haec omnia custodivi a juventute mea , » magis dilexit eum. Portant illatas contumelias praedicatores sancti, et nullam ad invicem contumeliam reddunt. Sed cum redemptori nostro diceretur: « Daemonium habes , » non injuriam reddidit, sed mansuete respondit, dicens: « Ego daemonium non habeo. » Fervent zelo rectitudinis praedicatores sancti, sed redemptor omnium flagello de resticulis facto vendentes et ementes ejecit de templo, cathedras vendentium columbas evertit, et
Abbreviated transcription (Latin):
sed semetipsum exinaniuit formam
serui accipiens. insimilitudinẽ homi¬
num factus & habitii inuentꝰ ut homo.
Hec itaq animalia ut surgere ad sc̃i¬
datis uirtutem ualeant: ad hurꝰ homintᷤᷤ
similit udinem tendunt. Scã enĩ ñ essent.
fihuiꝰ hominis similitudinẽ non hab̾ent.
Quicquid meis deuiscerib pietatis:
quicquid demansuetudine sp̃e quic¬
quid de zelo rectitudiis. qcͥqđ decusto¬
dia humilitatis: quicqͥd de feruore ca¬
ritatisẽ. hoc abipso fonte uuscłie ab
ipsa radice mansuetudinis. abipsa uir¬
tute iusticie. id est amediatore dĩ & ho¬
minum dõ dnõ traxerunt. Huiꝰ se
homnnis similitudinem hab̃e egregiꝰ.
pͣdicator ostendit dicens. Imitatores mei
estote ficut & ego xp̃i. Ad eiꝰ nos simi¬
litũ dinem surgere ammonet. cũ
dicit. Primus homo det̾ra t̾renus : scds
hõ decelo celestis. Sicut portauimꝰ ima¬
ginem t̾reni. portemꝰ imaginẽ eiꝰ qͥ
decelo descendit. Sc̃s etenim quisq intã¬

Expanded text:
nivit, formam servi accipiens, in similitudine hominum factus, et habitu inventus ut homo . » Haec itaque animalia ut surgere ad sanctitatis virtutem valeant, ad hujus hominis similitudinem tendunt. Sancta enim non essent, si hujus hominis similitudinem non haberent. Quidquid in eis de visceribus pietatis, quidquid de mansuetudine spiritus, quidquid de zelo rectitudinis, quidquid de custodia humilitatis, quidquid de fervore charitatis est, hoc ab ipso fonte misericordiae, ab ipsa radice mansuetudinis, ab ipsa virtute justitiae, id est, a mediatore Dei et hominum Deo Domino traxerunt. Hujus hominis se similitudinem habere, egregius praedicator ostendit dicens: « Imitatores mei estote, sicut et ego Christi . » Ad ejus nos similitudinem surgere, admonet cum dicit: « Primus homo de terra terrenus, secundus homo de coelo coelestis. Sicut portavimus imaginem terreni, portemus et imaginem ejus qui de coelo descendit . » Sanctus enim quisque in tan
Abbreviated transcription (Latin):
censam ego uideo. & faciem eiꝰ a facie aqͥ¬
lonis. Iud eorum quippe mens inꝑsecutio¬
nem seiuens atq decru delitate malitie un¬
das cogitationum uoluens. quid aliud
quã olla succensa fuit : Cuius facies a faciȩ
aqͥ lonis eẽ. dr̃. quia sise aduerso spiritui ꝑ
torporem m̃tis ñ subderet. condra bonos in
unta malitia non arsisset. Nubem itaq
sequit᷑ ignis in uoluens: quia in eiꝰ cecitate
m̃tis secuta .ẽ. crudelitas ꝑsecutionis. Si e¬
nim cognouissent: numquam dñm głe
erucifixissent. Sed iste ignis alib arsit᷑: atq
alibi splenduit. Nam subdit᷑. & splendor¬

Expanded text:
censam ego video, et faciem ejus a facie Aqucensam ego video, et faciem ejus a facie Aquilonis . Judaeorum quippe mens in persecutione saeviens, atque in crudentate malitiae undas cogitationum volvens, quid aliud quam olla succensa fuit? Cujus facies a facie Aquilonis esse dicitur, quia si se adverso spiritui per torporem mentis non subderet, contra bonos in tanta malitia non exarsisset. Nubem itaque sequitur ignis involvens, quia in eis caecitatem mentis secuta est crudelitas persecutionis. Si enim cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent . Sed iste ignis alibi arsit, atque alibi splenduit. Nam subditur: IBID
Abbreviated transcription (Latin):
spc̃. aliquando autem m̃tis malicia desi¬
gnatur. Debono enun igue scriptum est Ignẽ¬
enum ueni mictẽ int̾ram: & quid uolo nͥ
ut accendatur: Igns qͥppe int̾rã mittit᷑
cum ꝑ ardorem scĩ spẽ afflata qena mens
quia cor pessimum ꝙsua malicia pauescit.
Sic̃ aute m ignis amoris m̃tẽ erigit. ita ignis
inalitiȩ inuoluit. quia et sc̃s spc cor quod
replet eleuat & ardor malitiȩ ad interiora
seinꝑ incuruat. Iudea gͥ nubę suȩ igno¬
rantiȩ cȩcata quia mala adꝑsecutionis
lequiiam erupit. igne suo conuoluta ẽ.
quȩ in obligatione se nequitiȩ ꝑ eandem
ipsam ĩcredulitateni qua arsit implicauit.
Uentꝰ autem tͤbinis ueniebat abaquilone.
& nubes magna & ignis in uoluens: qͥa
excorporis sui frigore ad ignorantie caligi¬
uem ꝑducta usq ad malitiã ꝑ secutiois
erupic. Unde ad alium qͦq ꝓpħam dicit᷑
Qa tu uides: Qͥ ilico respondĩt. Ollam suc¬

Expanded text:
sanctus, aliquando autem mentis malitia desisanctus, aliquando autem mentis malitia designatur. De bono enim igne scriptum est: Ignem veni mittere in terram; et quid volo, nisi ut accendatur . Ignis quippe in terram mittitur cum per ardorem sancti Spiritus afflata terrena mens quia cor pessimum ex sua malitia tabescit. Sicut autem ignis amoris mentem erigit, ita ignis malitiae involvit, quia et Spiritus sanctus cor quod replet elevat, et ardor malitiae ad inferiora semper incurvat. Judaea igitur nube suae ignorantiae caecata, quia mox ad persecutionis nequitiam erupit, igne suo involuta est, quae in obligatione se nequitiae per eamdem ipsam 1188 crudelitatem qua arsit implicavit. Ventus autem turbinis veniebat ab Aquilone, et nubes magna, et ignis involvens, quia ex torporis sui frigore ad ignorantiae caliginem perducta, usque ad malitiam persecutionis erupit. Unde ad alium quoque prophetam dicitur: Quid tu vides? Qui illico respondit: Ollam suc
Abbreviated transcription (Latin):
asua rectitudine c̃cussa cadens ꝑtorporem
m̃tis inꝑfidiam frigida remansit. Uentꝰ
gͦ tͥbinis abaquilone uenit: cum uitam
iudaici pͦpłi malignꝰ sp̾c intẽptatione con
to ampliꝰ obcecari meruit inignorantiȩ
suȩ caligine. Redemptorem quippe humanz
generis quem inlege ac ꝓpħis intelligentes
expectauerant: uidentes negabant. Unde
actum .ẽ. ut eorum ineus i agna ignoran¬
tiȩ suȩ nube tegeretur. ne hunc post in¬
quirentes agnoscerent: quem pͥus et de¬
nuntiare poterant & amare re nuebant.
Nam cum modo eius uirtutes & miracula.
modo autem passionẽ aspicerent: infide¬
lium cordib nubes magna abaquilone
uenerat expeccati sui frigore: & ꝓpt̾ infir¬
mitatem passionis illius int̾sign᷑a caliga¬
bunt. Quid uͦ ex illa nubis magne caligine
sit secutum subiungit᷑: cum p̾tinus dicit.
Et ignis inuoluens. Ignis enim nomine
cum ꝑ significationem dr̃. aliquando sc̃s

Expanded text:
a sua rectitudine concussa cadens, per torporem a sua rectitudine concussa cadens, per torporem mentis in pertidia frigida remansit. Ventus ergo turbinis ab Aquilone venit, cum vitam Judaici populi malignus spiritus in tentatione concto amplius obcaecari meruit in ignorantiae suae caligine. Redemptorem quippe humani generis, quem in lege ac prophetis intelligentes exspectaverant, videntes negabant. Unde actum est ut eorum mens magna ignorantiae suae nube tegeretur, ne hunc post inquirentes agnoscerent, quem prius et denuntiare poterant, et amare renuebant. Nam cum modo ejus virtutes et miracula, modo autem passiones conspicerent, in infidelium cordibus nubes magna ab Aquilone venerat, quia ex peccati sui frigore propter infirmitatem passionis illius et inter signa caligabant. Quid vero ex illa nubis magnae caligine sit secutum, subjungitur, cum protinus dicit: IBID.-- Et ignis involvens. 12. Ignis enim nomine, cum per significationem dicitur, aliquando Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
occupabit. Unde scͥptum. ẽ. Ue t̾re & ma¬
ri quia descendit diabolꝰ ad uos habers
irã magnã: sciens qđ modicũ tempꝰ habet.
Antiquus qͥppe ad uersarius: insidiarĩ
suarũ molimina. inhumanis m̃tib grauiꝰ
exaggerauit. Contra cuius excrescentem
suꝑbiam incarnati manifestata.ẽ. humili¬
tas dĩ: atq ut humanũ genus asuo lan¬
guore sanaret. tunc magna apparuit
potentia medici: cum languor creuit egro
t. Bene autẽ maligni sp̃c inmissio: uentꝰ
turbinis appellatur. Turbo qͥppe ȩdificiũ
qđ tangit: concutiendo subruit. Et omis
antiqui hostis tẽptatio quȩ agit᷑ uim̾te
uentus. ẽ. tͦbinis: quia hanc concutiendo
ꝑ desidĩa abstatu suȩ rectituduus euellit.
Sed nos ista reticentes quę humano geners
erant ab hoste callido infine uentura: ad
solam uideã ex qua ꝓpħa fuit. & cuiꝰ ꝑ¬
ditionem ꝓphetando cspicit uerba uer¬
tamus. Iue incarnato dnõ tanto grauiꝰ
ab aqͥlone uentũ turbinis ꝑtulit: quanto

Expanded text:
ptum est: Vae terrae et mari, quia descendit diabolus ad vos habens iram magnam, sciens quia modicum tempus habet . Antiquus quippe adversarius insidiarum suarum molimina in humanis mentibus gravius exaggeravit. Contra cujus excrescentem superbiam incarnati manifestata est humilitas Dei: atque ut humanum genus a suo languore sanaret, tunc magna apparuit potentia medici, cum languor crevit aegroti. 10. Bene autem maligni spiritus immissio, ventus turbinis appellatur. Turbo quippe aedificium quod tangit, concutiendo subruit. Et omnis antiqui hostis tentatio, quae agitur in mente, ventus est turbinis; quia hanc concutiendo per desideria, a statu suae rectitudinis evellit. Sed nos ista reticentes quae humano generi erunt ab hoste callido in finem ventura, ad solam Judaeam, ex qua Propheta fuit, et cujus perditionem prophetando conspicit, verba vertamus. Quae incarnato Dab aquilone ventum turbinis pertulit, quanto
Abbreviated transcription (Latin):
umꝰ numerus ex pͥmit᷑ quia om̃s qͥ in
eccła modo ꝑ fecti sunt: ꝑ fectionis sue
recꝰtitudinem ꝑ eoꝵ euangłium didi¬
cerunt. Demedio eium eius similitudo
quattuor animalium: qͥa illi tunc ei
corpori uniti. eiꝰ maiestati c̃ iuncti. & suuul
facti cum eo iidices uidebunt᷑: qͥ mͦ ꝑfec¬
ta oꝑã iuxta euangłica. p̃cep̾ta secuti st̃.
Hic est emim quod ipsis scĩs apłis dicit᷑.
Uos qͥ secutiestis me. ĩ regeneratione cum
dicium ueniet: cum semorib popħ sui.
Hinc salomon de eccła loqͥt᷑ dic̃s. Nobilis
inportis uir eiꝰ. cum sedit cum senatorib¬

Expanded text:
umerus exprimitur. Quia omnes qui in Ecclesia modo perfecti sunt, perfectionis suae rectitudinem per eorum Evangelium didicerunt. In medio enim ejus similitudo quatuor animalium. Quia illi tunc ejus corpori uniti, ejus majestati conjuncti, et simul facti cum eo judices videbuntur, qui modo perfecta opera juxta evangelica praecepta secuti sunt. Hinc est enim quod ipsis sanctis apostolis dicitur: « Vos qui secuti estis me in regeneratione cum udicium veniet cum senioribus populi sui . » Hinc Salomon de Ecclesia loquitur dicens: « Nobilis in portis vir ejus, cum sederit cum senatorib
Abbreviated transcription (Latin):
est. Quicũ sit splendor głȩ & figura sub¬
stantie eiꝰ portansq omiã uerbo uirtutiᷤᷤ¬
suȩ. Eius gͣ manꝰ corda nrã portat: eiꝰ man᷑
in contemplationẽ nos subleuat. Nisi enĩ
ut dictum ẽ. omp̃s uerbum. ꝓpt hoiẽs
homo fieret: humana corda ad c̃cemplã¬
dam uerbi excellentiam non uolarent.
Inde gͥ excelse facte sunt hominum m̃tes:
unde int̾ homines apparuit humilis ds̃.
Dicat᷑ itaq descis animalib. dicat᷑. &
m anus hominis subpennis eoꝵ. Deqͥb
ad huc subdit᷑. Et facies & pennas ꝑ .iiiͦi.
partes habebant: iuncteq ęrant penne
eorum alteriꝰ ad alterum. ꝑ quattuor par¬
des facies & pennas habent: qͥa incunc¬
tis mundi regionib: p̃dican ces demonstrañ
qͥcqͥd de humanitate. qͥcqͥd de diuinitate mr̃i
redẽptorissentiunt. quia dum incarnatum
dm̃ ubiq p̃dicant. inquattuor mundi
partib faciem demonstrant. dumq eũ

Expanded text:
est : « Qui cum sit splendor gloriae, et figura subest : « Qui cum sit splendor gloriae, et figura substantiae s ergo manus corda nostra portat, ejus manus in contemplatione nos sublevat. Nisi enim, ut dictum est, omnipotens Verbum propter homines homo fieret, humana corda ad contemplandam Verbi excellentiam non volarent. Inde ergo excelsae factae sunt hominum mentes, unde inter homines apparuit humilis Deus. Dicatur itaque de sanctis animalibus, dicatur: Et manus hominis sub pennis eorum. De quibus adhuc subditpartes habebant, junctaeque erant pennae eorum alterius ad alterum. 15. Per quatuor partes facies et pennas habent, quia in cunctis mundi regionibus praedicantes demonstrant quidquid de humanitate, quidquid de divinitate nostri Redemptoris sentiunt. Quia dum incarnatum Deum ubique praedicant, in quatuor mundi partibus faciem demonstrant. Dumque eum
Abbreviated transcription (Latin):
qua ꝑ paulum dr̃. qͥa & ipsa creatura
libabitur a seruitute corruptionis: in
lib̾tatem głe filioꝵ dĩ. Tunc enĩ uera
innobis lib̾tas est: cum ad glam filioꝵ
dĩ ad optio nr̃a ꝑuenerit. Nunc uͦ ñso¬
lum acciua uita inseruitute est: sed ip¬
sa quoq c̃templatio qua suꝑ nos rapim᷑.
lib̾tatẽ m̃tis ad huc ꝑfecte non optinet
sed imitat᷑. qͥa illa. que . ẽ. intima menig¬
mate uidetur. Ipsa tam̃ inquantalibet
sit contemplatior angustia actiuȩ
uite. iam ualde est latior atq sublunior:
quȩ ad quandam mnencis lib̾tatem transit.
temporalia ñcogitans sed ęt̾na. Quia itaq:
contemplatiua uita ad suꝑiora euolat:
& actiue uite longe suꝑ est quadam ut
ita dicam dignitate securitatis suȩ. apte
nr̃ accipit᷑: manus hominis sub penns
eorum.ẽ. qͥa nis dominꝰ hõ fieret qͥ m̃tes
quȩ apparent animalia ñuolarent.
Nec inmerito manꝰ hominis eẽ. subpen¬
nis dr̃: qͥa de eodẽ redẽp̃tore nr̃o scͥptũ

Expanded text:
r: Quia et ipsa creatura liberabitur a servitute corruptionis in libertatem gloriae filiorum Dei . Tunc etenim vera in nobis libertas erit, cum ad gloriam filiorum Dei adoptio nostra pervenerit. Nunc vero non solum activa vita in servitute est, sed ipsa quoque contemplatio, qua super nos rapimur, libertatem mentis adhuc perfecte non obtinet, sed imitatur, quia illa quies intima in aenigmate videtur. Ipsa tamen in quantalibet sit contemplationis angustia, activa vita jam valde est latiur atque sublimior, quae ad quamdam mentis libertatem transit, temporalia non cogitans, sed aeterna. Quia itaque contemplativa vita ad superiora evolat, et activae vitae longe superest quadam, ut ita dicam, dignitate securitatis suae, apte nnoster accipitur, manus hominis sub pennis eorum est, quia nisi Deus homo fieret, qui mentes quae apparent animalia non volarent. Nec immerito manus hominis esse sub pennis dicitur, quia de eodem Redemptore nostro scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
uocat᷑. Unde scͥptum ÷. Letare iuuenis inad¬
olescentia tua. d pħa gͥ ut ostendat᷑ cuiꝰ au
ccoritatis sit inp̾dicatiõe : etatis solide eẽ. de¬
scͥbitur. quatmꝰ ei cũ uita & spũ omiã gͦ
ad p̃dicandũ cgͣruunt c̾cordare uideantur
Nec contra hȩc mouere quẽpiã debet: quod
aliudẽ quod nos dedoetrinȩ usu atq dis¬
ciplina dicrmꝰ : aliud qͦd de miracło sci¬
mus. Iam uͦ si querit᷑ ut in ipsa quoq
etatis illius expssione nusticum aliqͥđ
designetur: ad surdũ uon est qd ꝓpħa¬
dum quẽ uerbis denunciat.: ips o quoq
etatis suȩ tẽpore ostendat. Anno tricesimͦ
quia & quasi tricesimo ȩtatis suȩ anno
dñs ad fluuiũ iordanis uenit Ibi itaq¬

Expanded text:
vocatur; unde scriptum est: Laetare, juvenis, in advocatur; unde scriptum est: Laetare, juvenis, in adolescentia tuatis solidae esse, describitur quatenus ei cum vita et spiritu omnia quae ad praedicandum congruunt, concordare videantur. Nec contra haec movere quempiam debet quod aliud est quod nos de doctrinae usu atque disciplinae dicimus, aliud quod de miraculo scimus. Jam vero si quaeritur ut in ipsa quoque aetatis illius expressione mysticum aliquid designetur, absurdum non est quod pum, quem verbis denuntiat, ipso quoque aetatis suae 1185 tempore ostendat. Anno tricesimo quia quasi tricesimo aetatis suae anno Dominus ad fluvium Jordanem venit. Ibi itaq
Abbreviated transcription (Latin):
arbusta plantata si pͥus int̾ra radicata ñ
fuerint. manu tacta citiꝰ arescunt. At si se¬
mel radicẽ fixerint: manꝰ tangit & tam̃
nil officit. Uenti impellunt: nec tam̃ im¬
pellences ledunt. Et c̃structi parietes. si¬
impellant᷑ eruunt᷑: nisi asuo pͥus fuerint
humore siccati. Mens itaq quo usq ab
humore p̾uitatis suȩ ꝑ fecte non fuerit
exsiccata: alinȩ linguȩ manu tangi nõ
debet. ne pͥusquam plenȩ ꝓficiat. ꝑ dat
soliditatem suam: ne impulsa ruat. ne
uelut arbustum sine radicib dũ plus
exemplum gͦ non sunt ostendenda nis
quȩ firma sunt. Prius etemm c̃ualescere
debet mens: atq adutilitatẽ ꝓrimorum
post modum demonstrari: cum iam nec
ꝑ laudẽ eleuata corruat: nec ꝑ uituꝑati¬
onẽ ꝑ cussa c̃tabescat. Nã & si timotheo dr̃
p̃cipe hȩc & doce. nemo ad olescentiam
tuam contenmat: sciendũ ÷ quod insacro
eloquio non nũquam adolescentia iuuẽt̃

Expanded text:
arbusta plantata si prius in terra radicata non arbusta plantata si prius in terra radicata non fuerint, manu tacta citius arescunt; at si semel radicem fixerint, manus tangit, et tamen nil officit; venti impellunt, nec tamen impellentes laedunt. Et constructi parietes siimpellantur, eruuntur, nisi a suo prius fuerint humore siccati. Mens itaque quousque ab humore pravitatis suae perfecte non fuerit exsiccata, alienae linguae manu tangi non debet, ne priusquam plene percipiat, perdat soliditavelut arbustum sine radicibus, dum plus exemplum ergo non sunt ostendenda, nisi quae firma sunt. Prius etenim convalescere debet mens, atque ad utilitatem proximorum postmodum demonstrari, cum jam nec per laudem elevata corruat, nec per vituperationem percussa contabescat. Nam et si Timotheo dicitur: Praecipe haec, et doce; nemo adolescentiam tuam contemnat : sciendum est quod in sacro eloquio nonnunquam adolescentia juventus
Abbreviated transcription (Latin):
quod dicit᷑. qͥa tricesimo anno spiũ ꝓpħiȩ
doctrine sermo ñsuppetit: nisi metate ꝑ¬
fecta. Unde & ipse dominꝰ anno duodecimo
etatis suȩ inmedio doctorum intẽplo se¬
dens: ñ docens sed int̾rogans uoluit ĩueni¬
ri. Ut enĩ ñaudẽnt hoiẽs inĩfirma etate
p̃dicare. ille anno duodecimo ȩtatis suȩ in¬
trogare hoiẽs ẽ. dignatꝰ int̾ra: qͥ ꝑ diuinita¬
tem suam semꝑ angłos docet incȩlo. Quia
eium ipse.ẽ. dĩ sapientia: de ipso angłi
uidendo uiuunt: hoc quod beatitudiue
et̾na satiantur. Qd moyses qͦq sub allego¬
riȩ misterio ãmonet dic̃s. Non arabis in pͥ¬
mogenito bouis. Primogenitum enim bo¬
uis: accipimus ininfirma etate pͥmi nr̃i
tẽporis bonam oꝑationem. Inqua tam̃ arau¬
dum ñest: quia cum pͥma sunt adolescen¬
nII.Quo adusq etenĩ infirmi sumꝰ. c̃tinere
nos intͣnosinetipsos debeniꝰ. ne dũ tenera
bona citiꝰ ostendimus. amittamus: quia et

Expanded text:
quod dicitur, quia tricesimo anno spiritum propquod dicitur, quia tricesimo anno spiritum propdoctrinae sermo non suppetit nisi in aetate perfecta. Unde et ipse Dominus anno duodecimo aetatis suae in medio doctorum in templo sedens, non docens, sed interrogans voluit inveniri . Ut enim non auderent homines in infirma aetate praedicare, ille anno duodecimo aetatis suae interrogare homines est dignatus in terra, qui per divinitatem suam semper angelos docet in coelo. 1184 Quia enim ipse est Dei sapientia, de ipso angeli videndo vivunt hoc quod beatitudine aeterna satiantur. Quod Moyses quoque sub allegoriae mysterio admonet, dicens: Non arabis in primogenito bovis . Primogenitum enim bovis accipimus in infirma aetate primi nostri temporis bonam operationem. In qua tamen arandum non est, quia cum prima sunt adolescenni. Quoadusque etenim infirmi sumus, continere nos intra nosmetipsos debemus, ne dum tenera bona citius ostendimus, amittamus, quia et
Abbreviated transcription (Latin):
orsus ẽ. dicens. Et factum. ẽ. intricesimo an¬
no. & namq: sermo c̃iunctionis. ẽ.
Et scimus quia conungit᷑ sermo subsequers:
nisi sermoni p̾cedenti. Qui gͥ nichil dixe¬
rat: cur dic̃. & factũ est cum nonsit sermo
cui hoc quod incipit subiungat: Qua
inre utuendũ est. quia sic̃ nos corporalia
sic ꝓpħȩ sensu sp̃italia aspidunt: eisq et
illa sunt p̾sentia quȩ nrẽ ignorantiȩ ab¬
sentia uident᷑. Uude fit ut ĩmente ꝓpħa¬
rum ita conuncta sint exteriorib inderi¬
ora: quatinus simul utraq uideant. si¬
mulq ineisfiat. & uitꝰ uerbum quod
audiunt. & foris quod dicunt. Patet gͥ
causa: cur qui nichil dixerat inchoauit
dics. Et factũ ÷ ĩtricesimo anno. qͥa hoc u̾¬
bũ qd foris ꝓtulit: illi uerbo quod intus
audierat cum iunxit. Continuauit gͦ
uerba quȩ ꝓtulit usioni intimȩ: & iccis¬
co ĩcipit dic̃s. Et factum ÷. Subiungit enĩ
hoc quod exteriꝰ loqͥ inchoat. ac si & il¬
lud foris sit: quod intus uidet. Hoc autem

Expanded text:
um est in tricesimo anno. Et namque sermo conjunctionis est, et scimus quia non conjungitur sermo subsequens nisi sermoni praecedenti. Qui igitur nihil dixerat cur dicit: Et factum est, cum non sit sermo cui hoc quod incipit subjungat? Qua in re intuendum est quia sicut nos corporalia, sic prophetae sensus spiritalia aspiciunt, eisque et illa sunt praesentia quae nostrae ignorantiae absentia videntur. Unde fit ut in mente prophetarum ita conjuncta sint exterioribus interiora, quatenus simul utraque videant, simulque in eis fiat et intus verbum quod audiunt, et foras quod dicunt. Patet igitur causa cur qui nihil dixerat inchoavit dicens: Et factum est in tricesimo anno. Quia hoc verbum quod foris protulit illi verbo quod intus audierat conjunxit. Continuavit ergo verba quae protulit visioni intimae, et idcirco incipit dicens: Et factum est. Subjungit enim hoc quod exterius loqui inchoat, ac si et illud foris sit quod intus videt. 3. Hoc autem
Abbreviated transcription (Latin):
filiꝰ nĩs dilectꝰ: inqͦ mͥ complacuit. Sed
& ipsa uerba hebrea: multũ nob̃ ad mi¬
steriũ int̾pͣtandum ualent. Nam chobar
int̾pͣtat᷑ grauitudo: uł grauitas. Hieze¬
chiel forticudo dĩ. Buzi: despectus uł c̃¬
temptus. Chaldei captiuantes. uł quasi
demones. Uenit hierechiel iuxta flu¬
uium chobar. Quia enim chobar gra
nisi humanũ genus congruȩ designat᷑. qͦd
abortu defluit ad mortẽ : & graue sibi ÷
ex peccatis quȩ ꝑpetrat & portat. quia
sicut scͥptum ÷ iniquitas intalentum plũ¬
bi sedet. Omne enim peccatũ graue. ẽ.
qͥa ñ ꝑmittit animã ad sublimia leua¬
re. Unde & ꝑ psalmistam dr̃. filii homi¬
num usq quo graues corde: Scͥptũ uͦde

Expanded text:
meus dilectus, in quo mihi complacui . 6. Sed et ipsa Hebraea verba multum nobis ad mysterium interpretandum valent. Nam Chobar interpretatur gravitudo, vel gravitas; Ezechiel, fortitudo Dei; Buzi, despectus vel contemptus; Chaldaei, captivantes, vel quasi daemones. Venit ergo Ezechiel juxta fluvium Chobar; quia enim Chobar gravar fluvium, nisi humanum genus congrue designatur? Quod ab ortu defluit ad mortem, et grave sibi est ex peccatis, quae et perpetrat et portat, quia, sicut scriptum est: Iniquitas in talentum plumbi sedet . Omne enim peccatum grave est, quia non permittit animam ad sublimia levari. Unde et per Psalmistam dicitur: Filii hominum, usquequo gravi corde ? Scriptum ve
Abbreviated transcription (Latin):
dñi incarnatione ad fidei uirtutem soli
dati sunt : & inigne ꝑsecucionis multis
tribulationib afflicqͥ. Quod siquis hec
de scđo uelit acciꝑe: celeri assensu sequen¬
dus est: quia sepe ꝓpheciȩ spc̃ inunum
quod loquit᷑ multa simul intuet᷑. Uent᷑
enim turbinis abaquilone uenit: qͥa ni¬
mnirum causa peccatorum exigit. ut di¬
stricti iudicii concussio. omia simul ele¬
m̃ta ꝑturbet. Terror enim ꝑturbationis
ultiine. inde uenire dicitur: unde gene¬
ratur. Nam qͥa ad feriandas frigidas pec¬
catorum m̃tes uidiciũ ꝑtͣbationis ultme
agit᷑. recte abaqͥlone uentus tͦbinis uenire
ꝑhibet᷑. Quȩ in delicet c̃cussio. apte uent̾
turbinis dicitur: qͥa m illo die cunccoꝵ
qͥ tunc incarne mortah inuenti fuerint
inpauore nunio corda cõmouent᷑ Cum
emin ceꝑit impleri quod scͥptum .ẽ: sol
obscurabit᷑. & luna ñdabit lum̃ suum.
& stelle cadent decelo. & uirtuces celoꝵ

Expanded text:
Domini incarnatiDomini incarnatidati sunt, et in igne persecutionis multis tribulationibus afflicti. Nam in specde secundo velit accipere, celeri assensu sequendus est, quia saepe prophetiae spiritus in uno quod loquitur multa simul intuetur. Ventus enim turbinis ab Aquilone venit, quia nimirum causa peccatorum exigit ut districti judicii concussio omnia simul elementa perturbet. Terror enim perturbationis ultimae inde venire dicitur, unde generatur. Nam quia ad feriendas frigidas peccatorum mentes judicium perturbationis ultimae agitur, recte ab Aquilone ventus turbinis venire perhibetur. Quae videlicet concussio apte ventus turbinis dicitur, quia in illo die cunctorum qui tunc in carne mortali inventi fuerint, in pavore nimio corda commovebuntur. Cum enim coeperit impleri quod scriptum est: Sol obscurabitur, et luna non dabit lumen suum, et stellae cadent de coelo, et virtutes coelorum
Abbreviated transcription (Latin):
& uidi & ecce uentꝰ turbinis ueniebat ab aqͥlo¬
ipso dixerat. aꝑti sunt cęli & uidi uisiones
dr̃ii: postea tam quam si de alio narret
adiungit. Et facta ẽ. suꝑ eũ ibi manꝰ dñi.
Ac deinde ac si ad se reuerteret᷑. dic̃. & uichi.
& ecce uent̾ turbinis ueniebat abaquilo

Expanded text:
 vidi, et ecce ventus turbinis veniebat ab Aquilo vidi, et ecce ventus turbinis veniebat ab Aquiloipso dixerat: Aperti sunt coeli, et vidi visiones Dei, postea tanquam si de alio narret, adjungit: Et facta est super eum ibi manus Domini. Ac deinde quasi ad se revertitur, et dicit: Et vidi, et ecce ventus turbin
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpetrant: & ad iniqͥtatem alios ꝑĩuaden¬
do trahunt: nimirum captiuantes sunt.
Qui recte qͦq & quasi demones int̃pre¬
tantur. qͥa hi qͥ & alios ad iniqͥtatẽ sua¬
dendo ꝑtrahunt: insemetipsis ministeriũ
demonum ad ũqͥtatẽ suscipiunt: quã¬
uis demones ꝑnaturam non sint. Uenit
gͦ fortitudo dĩ int̾rã chaldeoꝵ. qͥa int̾ eos
unigenitꝰ patris apparuit. qui ex semetipsiᷤ
ad peccatum defluxerant: & ad peccata
alios captiuantes trahebant. Sed exposi¬
tionis sermo: ad ꝓpħe nunc ꝑsonã ꝓdeat
Et facta ÷ suꝑ eum ib manus dñi. Manꝰ¬
facta sunt. Deqͦ etiam psalmista ait. fi̾at
manus dua: ut salĩi me faciat. A anus
ꝯꝓpe dĩ quę ꝑ diuinitatẽ ñ ẽ. facta sed ge¬
nita: ꝑ humau̾itatẽ facta ẽ. ut humani
generis uulnera sanaret. Ibi gͦ ꝓpħa in¬
carnationẽ unigenid agnouit᷑: ubi suꝑse
manum dnĩ factam uidit. Quod uͦ hic subdit᷑¬

Expanded text:
perpetrant, et ad iniquitatem alios persuadenperpetrant, et ad iniquitatem alios persuadendo trahunt, nimirum captivantes sunt. Qui recte quoque et quasi daemones interpretantur, quia et hi qui alios ad iniquitatem suadendo pertrahunt, in semetipsis ministerium daemonum ad iniquitatem suscipiunt, quamvis daemones per naturam non sint. Venit ergo fortitudo Dei in terram Chaldaeorum, quia inter eos Unigenitus Patris apparuit qui in semetipsis ad palios captivantes trahebant. Sed expositionis sermo ad Prophetae nunc personam redeat. « Et facta est super eum ibi manus Dominfacta sunt. De quo etiam Psalmista ait: Fiat manus tua ut salvum me faciat . Manus quippe Dei quae per divinitatem non est facta, sed genita, per humanitatem facta est, ut humani generis vulnera sanaret. Ibi ergo propheta incarnationem Unigeniti agnovit, ubi super se manum Domini factam vidit. Quod vero hic subdit
Abbreviated transcription (Latin):
tia. Uenit gͦ iez echeel iuxta fluuium cho¬
bar: quia fortitudo dĩ ꝑ incarnationis
silȩ misteriũ: ꝓpinquare dignata est
peccatorum sũorum pondera portanti
generi humano: quod ab ortu suo co¬
tidie defluit ad mortẽ: sicͣ de illo per
psalinistã dr̃. Et erit tãꝗͣ lignũ qͦđ plã¬
tatum .ẽ secus decursus aquarum. Iuxta
decursus quippe aquarũ plantatꝰ ẽ: qͥ
iuxta lapsus incarnatꝰ .ẽ. defluentium
popłoꝵ. Hiezechiel autẽ fortitudinem
dĩ: buri uͦ despectũ int̾p̃tari diximus.
Sed iezechiel filiꝰ ẽ. buri: quia ex illo
popło unigenitꝰ d̃ incarnari dignat᷑
ẽ: quẽ ꝓpt̾ culpã ꝑfidiȩ dñs despęxit.
forgtudo gͦ dĩ ex c̃cemptu uł despeccii
nascitur. qͥa redemptor nr̃ humanitatẽ
assumere ex pͦplo ꝑfido & c̃tempto dig¬
natus ẽ. Uenit uͦ int̾rã chaldeorũ. Chaldes
int̃precant᷑ ut diximus captiuantes. uł qͦsi
demones. Iniqui & eium qͥ & ipsi iniqͥtateᷤᷤ

Expanded text:
. Venit ergo Ezechiel juxta fluvium Chobar, quia fortitudo Dei per incarnationis suae mysterium propinquare dignata est peccatorum suorum pondera portanti generi humano, quod ab ortu suo quotidie defluit ad mortem, sicut de illo per Psalmistam dicitur: « Et erit tanquam lignum quod plantatum est secus decursus aquarum . » Juxta decursus quippe aquarum plantatus, quia juxta lapsus incarnatus est dpopulorum. Ezechielem autem fortitudinem Dei, Buzi vero despectum interpretari diximus. Sed Ezechiel filius est Buzi, quia ex illo populo unigenitus Dei incarnari dignatus est, quem propter culpam perfidiae Dominus despexit. Fortitudo ergo Dei ex contemptu, vel despectu nascitur, quia Redemptor noster humanitatem assumere ex populo perfido et contempto dignatus est. Venit vero in terram Chaldaeorum. Chaldaei interpretantur, ut diximus, captivantes, vel quasi daemones. Iniqui etenim, quia et ipsi iniquitates
Abbreviated transcription (Latin):
quasi cdealio: unchilo minus questio ñ fuis¬
set. Qđ gͦ est hoc quod sic uariat᷑ sermo
ꝓpħicꝰ ut modo ꝓpħa dese loquat᷑. mo¬
do aut̃ deipso qͣuas alius loqui uid eat̃:
plentur: ꝑ hoc quod aꝑte non nunquã
loquunt᷑ dese: & ñnũquã sic dese uerba
tamquã de aliis ꝓferunt. indicant qͥa¬

Expanded text:
de alio, nihilominus quaestio non fuisset. Quid ergo est hoc quod sic variatur sermo propheticus, ut modo Propheta de se loquatur, modo autem de ipso quasi alius loqui videatur? plentur per hoc quod aperte nonnunquam loquuntur de se, et nonnunquam sic de se verba tanquam de aliis proferunt, indicant, q
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħa ita ut coram popło loquebar
excepte sunt: multis curis irruentib inabolitioe
reliqueram. sed post annos octo penitentib frib
notarioꝵ scedulas req̾rere studui. easq fauente
dõ transcurrens. inquantum ab angustiis cribii¬
lationum licuit em̃daui. Iua itaq dilectio:
has sibi adlegendũ mitt poposcerat. Sed ual¬
de inc̃gruũ credidi: ut aquam despicabilẽ
haur iret: quẽ c̃stat debeatoꝵ patrum ãbrosii
atq̃ augustini torrentib ꝓfunda ac ꝑspicua
fluenta assiduȩ bibere. Sedrursũ dũ cogito qđ
sepe int̾cotidiauas delicias: etiam uiliores cib
suauit̾ sapiunt. tansinis inuuma legenti po¬
tiora: ut dum cib grossior uelut ꝓfastidio su¬
mnitur ad subtiliores epulas auidius redeatur

Expanded text:
 ita ut coram populo loquebar, exceptae sunt, multis curis irruentibus in abolitione reliqueram. Sed post annos octo, petentibus fratribus, notariorum schedas requirere studui, easque, favente Domino transcurrens, inquantum 1174 ab angustiis tribulationum licuit emendavi. Tua itaque dilectio has sibi ad legendum mitti poposcerat, sed valde incongruum credidi ut aquam despicabilem hauriret quem constat de beatorum Patrum Ambrosii atque Augustini torrentibus profunda ac perspicua fluenta assidue bibere. Sed rursum dum cogito quod saepe inter quotidianas delicias etiam viliores cibi suaviter sapiunt, transmisi minima legenti potiora, ut dum cibus grossior velut pro fastidio sumitur, ad subtiliores epulas avidius redeatur
Abbreviated transcription (Latin):
tum. Alis gͦ suis uicissim se ammalia feriunt:
cũ scẽ mentes alt̾nis se uirtutib tangunt: & tan¬
gendo excitant. atq excitando ad ꝓfectũ uolañ.
Uidemus paulum quomodo apłoꝵ alis tactus.
atq ad penitentiam excitatus fuerat: qui ma¬
la p̾terita ꝑsecutionis suȩ ⁊ apłoꝵ innocentẽ
uitam considerans dicebat. Ego enĩ sum apłoꝵ¬
innocentiam. ⁊ꝓpt̾ p̃cedentẽ maliciam uilis
in eiꝰ oculis facta est. omĩs quã exibebat in
ecła sollicitudo sua. Et quam multos ex ac¬
cepto intellectu p̾cederet ñ attendit. quia
illorum in nocentiam pensaus: ꝑ secuturem
aliquando fuisse se doluit. Sed uidẽmus
si quis ex apłis. eum qui paulo datus . ẽ. intellec

Expanded text:
tet. Alis ergo suis vicissim se animalia feriunt tet. Alis ergo suis vicissim se animalia feriunt cum sanctae mentes alternis se virtutibus tangunt, et tangendo excitant, atque excitata ad provectum volant. 33. Videamus Paulum quomodo apostolorum alis tactus, atque ad poenitentiam excitatus fuerat, qui, mala praeteritae persecutionis suae et apostolorum innocentem vitam considerans, dicebat: Ego enim sum innocentiam, et propter praecedentem malitiam vilis in ejus oculis facta est omnis quam exhibebat in Ecclesia sollicitudo sua; et quam multos ex accepto intellectu praecederet non attendit, quia, illorum innocentiam pensans, persecutorem aliquando fuisse se doluit. Sed videamus si quis ex apostolis eum qui Paulo datus est intellect
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ia t̾reua reluiquere. ut nichil in boe mun¬
docupiat habere: sed tamen adhuc auctori¬
tatẽ uocis contra peccãtes quosq ñ p̃sumit ex.¬
ercere. Et qui ideo plus loqͥ libere debuit. qͥa
iam ñ habet unde in hoc mundo teneat᷑: loqui
contra alios libere recusat. ne ipsã uite suȩ
a corꝑe ꝓrimi molestiam que inp̃sentiẽ. orati¬
onib repellit: sed tam̃ quid seipsum paulopꝰ
sequat᷑ ignorat. Mira itaq dispensatione
omĩpotens ds̃ sic in electis suis sua dona dispen¬
sat. ut ipsi det qđ illi denegat. ⁊ altĩ maiꝰ qđ
altĩ minus tͥbuat: quatinus dũ uel iste habere
illum ẽspicit qđ ipse ñ habet. uel ille hunc
maius accepisse c̃siderat qđ sibi minus ad¬
ẽẽ penset: dona dĩ alt̃ in altero. id .ẽ. uicissĩ
om̃s ãmirent᷑: atq ex hac ipsa ammiratione
humilient᷑ alt̾ alteri: ⁊ quẽ uidet habere
qđ ñ habet. eum diuino uidicio ⁊ sibi putet p̾la¬

Expanded text:
omnia terrena relinquere, ut nihil in hoc munomnia terrena relinquere, ut nihil in hoc mundo cupiat habere, sed tamen adhuc auctoritatem vocis contra peccantes quosque non praesumit exercere, et qui ideo plus loqui libere debuit, quia jam non habet unde in hoc mundo teneatur, loqui contra alios libere recusat, ne ipsam vitae suaea corpore proximi molestiam quae in praesenti est orationibus repellit, sed tamen quid seipsum paulo post sequatur ignorat. Mira itaque dispensatione omnipotens Deus sic in electis suis sua dona dispensat, ut et isti det quod illi denegat, et alteri majus quod alteri minus tribuat, quatenus dum vel iste habere illum conspicit, quod ipse non habet, vel ille hunc majus accepisse considerat, quod sibi minus adesse pensat, dona Dei alter in altero, id est, vicissim omnes admirentur, atque ex hac ipsa admiratione humilietur alter alteri, et quem videt habere non habet, eum divino judicio sibi praelatum pu
Abbreviated transcription (Latin):
si qđ om̃s scĩ se inuicem nirtutib tangunt.⁊
sese ad ꝓuectum excitant. ex consideratione
uirtutis aliene : Nonenim uni daut᷑ omĩa: ne
insuꝑbiã elatus cadat. Sed huic datur quod
iste considerat bonũ qđ habes ⁊ ipse non hab&.
te sibi incogitatione preferat. Ptrursum dũ
tuhabere illum conspicis qđ ipse non habes.
te illi intua cogitatione postponas: ⁊ fiat qđ
scriptum ẽ. Suꝑiores sibi inuicẽ arbitrantes.
Ut enĩ pauca exmultis loquar: istimire absti
uentie uirtus tribuit᷑. ⁊ tam̃ u̾bum scientie
non habet. Illi dat᷑ u̾bumscientie: ⁊tamen
uirtatutẽ ꝑꝑfecte abstinentiȩ apprebendẽ
conatur ⁊ñualet. Huic libertas uocis tͥbuitur.
ut oppressisquibq ꝓtectionis solatia impendeis
ad defenssionẽ iusticie libere loqͣtur: s tanĩ
adhuc multa in hoc mundo possidens. relin¬
quere omĩa uult iñualet. Illiuero iã dictũ ẽ.

Expanded text:
si quod omnes sancti se invicem suis virtutibus tangunt, et si quod omnes sancti se invicem suis virtutibus tangunt, et sese ad provectum excitant ex consideratione virtutis alienae? Non enim uni dantur omnia, ne in superbiam elatus cadat, sed huic datur quod iste considerat bonum quod habes et ipse non habet, te sibi in cogitatione praeferat; et rursum dum tu habere illum conspicis quod ipse non habes, te illi in tua cogitatione postponas, et fiat quod scriptum est: Superiores sibi invicem arbitrantes . Ut enim nentiae virtus tribuitur, et tamen verbum scientiae non habet. Illi datur sermo scientiae, et tamen virtutem perfectae abstinentiae adprehendere conatur et non valet. Huic libertas tribuitur vocis, ut oppressis quibusque protectionis solatium impendens, ad defensionem justitiae libere loquatur; sed tamen adhuc multa in hoc mundo possidens, relinquere omnia vult et non valet. Illi vero jam datum est
Abbreviated transcription (Latin):
Mandata etenim dĩ ꝓuissione facere: serui¬
entis ⁊ obedientis est. Diligendo aut̃ facere:
ala innobis alã ꝑcutit: qͥa uirtꝰ in nobis uirtu¬
tem excitat. Sic qui castitatis bonum in suo
corꝑe custodit. contra luxuriantes zelo ac¬
cendit᷑. ut ab inmnundicie maculis expientur.
Ysepe dum quosdã in lapsib inuenit. edomat:
afflgit. atq ad castitatis mundiciã restrĩgt.
Cuius siforte mens de inmundicia luxurie fue¬
rit temptata. ex ipso zelo quo alios correxit.
semetipsam c̃uenit. ⁊ẽrubescit inmunda co¬
gitare. que se in alus recolit correxisse. In hoc
ergo ala alamꝑcutit. dũ uirtus uirtutẽ pul¬
sat ⁊abammundicia custodit. Sin uero
ut p̾fatisumus uicissim se alis suis animalia
feriunt. ⁊ altã ad alteram ala ꝑcutit᷑ singłoꝵ:
huiꝰ quoq descriptionis lagiente dño sensus
patet. Quidẽ. ergo quod hȩc pennata anima¬
lia uicissim alas alterã ad alteram feriunt. in¬

Expanded text:
Mandata enim Dei pro jussione facere serviMandata enim Dei pro jussione facere servientis et obedientis est, diligendo autem facere oala in nobis alam percutit, quia virtus virtutem excitat. Sic qui castitcorpore custodit, contra luxuriantes zelo accenditur, ut ab immunditiae maculis expientur. Et saepe dum quosdam in lapsibus invenit, edomat, affligit atque ad castitatis munditiam restringit. Cujus si forte mens de immunditia luxuriae fuerit tentata, ex ipso docet zelo quo alios correxit, semetipsam convenit et erubescit immunda cogitare, quae se in aliis recolit correxisse. In hoc ergo ala alam percutit, dum virtus virtutem pulsat, et ab immunditia custodit. Sin vero, ut praefati sumus, vicissim se alis suis animalia feriunt, et altera ad alteram ala percutitur singulorum, hujus quoque descriptionis, largiente Domino, sensus patet. Quid est ergo quod haec pennata animalia vicissim alas alteram ad alteram feriunt, ni