comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ho Nam recedns abillo : nihilẽ ho. Et cũ heret illi : tu sic accipe ꝯsiliũ ꝑhominẽ
ut illu ꝯsidẽs qui illuminat hominẽ. Etenĩ: tu potes accedẽ adilłu qͥ tͥ ꝑ homi¬
nem loquit᷑. Non enĩ fec̃ ilłu accede ad se:, te repellit. Et qͥuere sic accessit ad
đm. ut in illo habitet đs̃. displicent illi om̃s quiin illo ponunt spẽ suã ꝓpt̾ta
datũ ẽ qđda exempłu: cũ ipsos apłos sͥdiuiserant. ⁊ inscismata iert̃ q dicebañs¬

Expanded text:
st homo. Nam recedens ab illo, nihil est homo, et cum haeret illis. Tu sic accipe consilium per hominem, ut illum consideres qui illuminat hominem. Etenim et tu potes accedere ad illum qui tibi per hominem loquitur; non enim fecit illum accedere ad se, et te repellit. Et qui vere sic accessit ad Deum, ut in illo habitet Deus, displicent illi omnes qui non in illo ponunt spem suam. Propterea datum est quoddam exemplum, cum ipsos Apostolos sibi diviserunt, et i
Abbreviated transcription (Latin):
dix̃ apłs: ñ sit peccatũ in urõ mortali corꝑe. Nouit enĩ qã ꝗͣ diu mortale ẽ ẽ
ibi peccatũ. Sqͥd ait . Nongͦ regnet peccm̃ inurõ mortali corꝑe. Qd ẽ ñ regnet:
tu obaudis dsidis tius. ñ seqͦris ipsa osidia. ñ illis ꝯsentis: ẽtͥ peccm̃ . s amisit
regnũ. qͣndo iã ñ inte regnat peccm̃ p̾ea inimica ostruet᷑ nouissima mors.¬
Ed enĩ nob ꝓmitut᷑: quõdictũ ẽ m̃te seruiolegi d̃i. carne aũ lege pecc̃i Audi
ꝓmissionẽ qͥa ñ semꝑ ert̃ in carne dsidia illicita. Etenĩ resurget: mutabnt̃.
ꝯoũ mutata fucrit caro ista mortalis in spãle corpꝰ. iã nullis ocupiscentus¬

Expanded text:
 quamdiu mortale est, est  quamdiu mortale est, est ibi peccatum: sed quid ait? Non ergo regnet peccatum in vestro mortali corpore. Quid est, non regnet? tu obaudis desideriis tuis, non sequeris ipsa desideria, non illis consentis: est tibi peccatum, sed amisit regnum, quando jam tum est: Mente servio legi Dei; carne autem legi peccati ? Audi promissionem: quia non semper erunt in carne desideria illicita. Etenim resurget, et mutabitur; et cum mutata fuerit caro ista mortalis in spirituale corpus, jam nullis concupiscent
Abbreviated transcription (Latin):
qã displicet t̃ uita iua mala. nd̾carne. qͣ ñ o st̃ suggestiones: oͤlectatiões
malȩ. S exeo qđ m̃te iungeris do : iuncis qđ inte ñ uult seq̃. Precessistienĩ ex
parte : zerparte tardaris . Tra he te ipsũ adilłũ qͥ te sursũ tollit. Pondẽ qͦda ue¬
Corp̾enĩ qđ corrũpit᷑. agg̃uat animã. Qius ꝗͦ libabit: ħra dĩ : ꝑiħm xͣ dnm nr̃m¬
ͥ re aũ ꝑmittit ut diuet te litiges : donec absorbeant᷑ oẽs cupiditates male: ut
intellegas inte pęnã tuã. Inte exte ipso ẽ flagelłutuũ: sit rixa tua tecũ. Sic
uindicat᷑ inrebellẽ adu̾susđm: ut ipse sit belłu qã pacẽ noluit hab̾e cũ dõ.
S tene m̃bra tua adu̾sus ꝯcupiscentias tuas malas. Surrexit ira: tene tu manũ
oiunctꝰ dõ. Potuit surge. s ñ inueniat arma. apud irã tuã impetꝰ ẽ ap̃te arma
ne forte qr diximꝰ carne aũ legi peccati putetis ꝯsentienđu eẽ d̾sideriis ur̃is

Expanded text:
t suggestiones et delectationes malae; sed ex eo quod mente jungeris Deo, vincis quod in te non vult sequi. Praecessisti enim ex parte, et ex parte tardaris: trahe teipsum ad illum qui te sursum tollit. Pondere quodam vecorpus enim quod corrumpitur, aggravat animam . Quis ergo liberabit? Gratia Dei per permittit ut diu contra te litiges, donec absorbeantur omnes cupiditates malae? Ut intelligas in te poenam tuam: in te ex teipso est flagellum tuum; sit rixa tua tecum. Sic vindicatur in rebellem adversus Deum, ut ipse sibi sit bellum, qui pacem noluit habere cum Deo. Sed tene membra tua adversus concupiscentias tuas malas. Surrexit ira; tene tu manum conjunctus Deo. Potuit surgere, sed non invenit arma. Apud iram tuam impetus est; apud te arma ne forte quia diximus, Carne autem legi peccati, putetis consentiendum esse desideriis vestris
Abbreviated transcription (Latin):
& dix̃. Peccaur Nec fuit pͥma eogitatio ꝯfitentis. sogitatio hominis oftiebit᷑ t̾
Iuȩ erant reliqͥe cogitatiõrs : Qndo ait. Et pecc̃mincũ atͣ me ẽ semꝑ. Iuȩ fuit gͦ pͥma
cognatio. Ut recederet apeccõ. Esi iã recessit apeccõ : qͦmͦ peccm̃ illiꝰ anit illu ẽ sc̃ꝑ.¬

Expanded text:
et dixit, Peccavi . Haec fuit prima cogitatio confitentis: Cogitatio hominis confitebitur tibi. et dixit, Peccavi . Haec fuit prima cogitatio confitentis: Cogitatio hominis confitebitur tibi. Quae erant reliquiae cogitationis? Quando ait: Et peccatum meum ante me est semper . Quae fuit ergo prima cogitatio? Ut recederet a peccato. Et si jam recessit a peccato, quomodo peccatum illius ante illum es
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓnob̃ xpc̃ immolatꝰ ẽ. Cũ credidimꝰ it̃ fuit nob̾ cogitatio: m̃ aũ reliqͥe cogitatiõis
s. qͥ meminimꝰ qͥs ad nosuenit :: qͥd nobdonauit. Ex ipsis reliqͥis cogitationis
i. ex ipsa memoria cottidie nob̵ sic immolat᷑: qͣsi cottidie nos innouet qͥ pͥmo
grã sua innouauit nos. Iam cnĩ innouauit dns nos inbaptismo: & facti sumꝰ
noui hoies inspe qͥdẽ gauontes. ut rtbulatione simꝰ pacientes. Tam̃ ñ debei
dememoria nrã recedẽ qͥd nob̃p̃stitũ sit :: simͦ ñ ẽ cognatio qͦ fuit. Etenĩ pͥma
cognatioꝯstientis fuit recedẽ apeccato.ꝰ odo aũ ñ recedis : s. tẽ recessisti. Sint reliqͥe
cogitatiõis nec excedat amemoria qͥsanauit. Uulnꝰ te habuisse si oblitꝰ fucris :
ñ tert̃ reliqͥȩ cogianiõis. Ed enĩ putans dixisse dđ . Eece ex om̃iũ psona loquit᷑¬
Peccauit dđ sc̃s grauit̃ missus ẽ nathan ꝓpħa ad illu , corripuit illũ : ofessus ẽ

Expanded text:
fuit cogitatio: modo autem reliquiae cogitationis sunt, cum meminimus quis ad nos venerit, et quid nobis donaverit; ex ipsis reliquiis cogitationis, id est ex ipsa memoria, quotidie nobis sic immolatur, quasi quotidie nos innovet qui prima gratia sua nos innovavit. Jam enim innovavit nos Dominus in Baptismo, et facti sumus novi hominesae fuit: etenim prima cogitatio fuit recedere a peccato; modo autem non recedis, sed tunc recessisti: sint reliquiae cogitationis, ne excidat a memoria qui sanavit. Vulnus te habuisse si oblitus fueris, non tibi erunt reliquiae cogitationis. Quid enim putatis dixisse David? Ecce ex omnium persona loquit confessus est,
Abbreviated transcription (Latin):
resistitis irȩ di.:ñ manu nec lingua. nec u̾bo. nec cogitatione. Apparebit enĩ
uob manifestꝰ ꝗͣ irridnđu putatis: cũ u̾bo uent᷑ũs nunciat᷑. Et qͥd dicent.
iusticie soloriet᷑ dormientibꝰ. S abira ⁊ increpatione ciꝰ dormiunt. Hoc
forte dict᷑us ẽ :: ñ ascendẽ equũ. Et tc̃ ipsi eqͦs suos accus ab̃t. dudi illos accu¬
santes cquos suos in qͥbꝰ dormiert̃. Ergo errauimꝰ inqͥt scͥptã auia u̾itatis.
iactantia qͥd ntulit nob̾. Iñsiert̃ oiã tãꝗͣ umbra. Ergo uigilasti aliqͣndo.
S meliꝰȩquũ ñ ascendẽs : tẽ ñ dormitares qñ uigilare ðͤbuisti. ⁊ audire
uocẽ xp̃i : illuminaret te xp̃c. Tu t̾ribilis es:: qͦs resistet tͥ tẽ abira tua:

Expanded text:
resistitis irae Dei; non manu, nec lingua, nec verbo, nec cogitatione: apparebit enim vobis manifestus, quem irridendum putastis, cum vobis venturus nuntiaretur. Et quid dicejustitiae sol oriretur dormientibus? Sed ab ira et increpatione ejus dormiunt. Hoc forte dicturus est, Et non ascenderem equum: et tunc ipsi equos suos accusabunt. Audi illos accusantes equos suos in quibus dormierunt: Ergo erravimus, inquit Scriptura, a via veritatis, jactantia quid contulit nobis? Transierunt omnia tanquam umbra . Ergo vigilasti aliquando. Sed melius equum non ascenderes, ut tunc non dormitares, quando vigilare debuisti; et audires vocem Christi, et illuminaret te Christus. Tu terribilis es; et quis resistet ibi tunc ab ira tua?
Abbreviated transcription (Latin):
iustũ sapis. cũ exmultis partib inique sapias. Nabet gͦ fontẽ iustieie ds̃: noli
ibiꝗͣrere iniquitatẽ. Ibi lux sint umbra ẽ. s. plane latere te potẽ causa.
Si latrt it causa: respice ignorantiã: uule quisis. attende hȩc duo: quõ potestã
acceꝑit potestatẽ. cũ time qui summã habet potestatẽ: eũ time qͥ qͣntũ uult
tantũ facit. & iniuste nichil facit. & quicqͥd fecit uistũ ẽ Putabamꝰ iniustũ
eẽ: nescio qͥd. Ex hoc qͥa fecit dĩ crede iustũ eẽ: Ergo inquis. Si quis hominẽ oc¬
cidat innocentẽ: iuste facat aninique. Inique sane. Quare hoc ꝑmitat ds.
Uide pͥus ne illud debeas: frange esurienti panẽ tuũ. & egenũ sine tecto induc
indomũ tuã. siuideris nudu uesti. hec enĩ iusticia tua c̃. hoc cnĩ tͥ p̃cepit s.¬

Expanded text:
justum sapis, cum ex multis partibus inique desipias? Habet ergo fontem justitiae Deus. Noli justum sapis, cum ex multis partibus inique desipias? Habet ergo fontem justitiae Deus. Noli ibi quaerere iniquitatem, ubi lux sine umbra est. Sed plane latere te potest causa. Si latet te causa, respice ignorantiam tuam, vide qui sis; attende haec duo: Quoniam potestacceperit potestatem. Eum time qui habet summam potestatem; eum tiquidquid fecerit, justum est. Putabamus injustum esse nescio quid: ex hoc quia fecit Deus, crede justum esse. 22. Ergo, inquis, si quis hominem occidat innocentem, juste facit, an inique? Inique sane. Quare hoc permittit Deus? Vide prius ne illud debeas: Frange esurienti panem tuum, et egenum sine tecto induc in domum tuam; si videris nudum, vesti eum . Haec enim justi
Abbreviated transcription (Latin):
conuenire rtetitudini itgulȩ tuȩ: rep̃hendis tanꝗͣ artistax disc̾nens iustũ ab
rep̃hendis inustũ. Unde illud nescio qͥd quo asꝑgit᷑ anima tua. ex multis
iusticiã manentẽ. A quo si ricedis iniustus es: ad ꝗͣ si accedis iustus es. Tercec¬
dente ñ deficit: it accedemte ñ cresent. Ubi ẽ gͦ ista iusticia. Quere. Int̾ra. absit.
Noncnĩ aurũ aut lapides p̃ciosos queris. iusticiã querens. Quere inmariꝰ quert
innubibꝰ: qͣre instellis. Quere inangłis : in uenies inillis : s. & ipsi defonte bibuns
Iusticia ciuĩ angłoꝵ in om̃ib ẽ s. ab uno capit᷑. Pespice gͦ: tnscende: iuide illuc :¬
ubi semel locutꝰ c̃ d̾s: & ibi inuenies fontẽ iusticiȩ. ubi ẽ fons uite. Qũõ apud
te ẽ fons unt. Si enĩ u derore exiguo iudicare uis qđ iustũ ẽ & qͦd iniustũ:
nũqͥd iniquitas apud đm. unde ate manat tanꝗͣ defonte iusticia. inqͣntũ

Expanded text:
convenire rectitudini regulae tuae, reprehendis; tanquam artifex disceconvenire rectitudini regulae tuae, reprehendis; tanquam artifex discereprehendis injustum? Unde illud nescio quid, quo aspergitur anima tua, ex multis justitiam manentem; a qua si recedis, injustus es; ad quam si accedis, justus es. Te recedente non deficit; te accedente non crescit. Ubi est ergo ista justitia? Quaeres in terra? Absit. Non enim aurum aut lapides pretiosos quaeris, justitiam quaerens. Quaere in mari, quaere in nubibus, quaere in stellis: quaere in Angelis; invenis in illis, sed et ipsi de fonte bibunt. Justitia enim Angelorum in omnibus est, sed ab uno capitur. Respice ergo, transcende, vade illuc ubi semel locutus est Deus; et ibi invenies fontem justitiae, ubi est fons vitae: Quoniam apud te est fons vitae . Si enim tu de rore exiguo judicare vis quod justum est, et quod injustum est; numquid iniquitas apud Deum, unde ad te manat tanquam de fonte justitia, in quantum
Abbreviated transcription (Latin):
Tu inique murmurare potes: ille equitatt̃ ꝑdere ñ potẽ. Nũqͥd iniqͥtas apudđm:
Absit. Noc fige incorde tuo: hoc decogitatione tua. ñ excutiat inimicus. facere
potẽ aliqͥd đs ut tu nescias ꝗͣre facit: inique tñface̾ ñ potẽ. apud ꝗͤ ñẽ iniqͥtas.
Nam ecce rep̃hendis đm qͣsi deiniquitate. Ago tecũ aliqͥd: attende paululum.
Non rep̃henderes iniquitatt̃ : ñ uidendo iusticiã. Rep̃hensor iniquitatis eẽ ñ
potẽ qͥ ñ cernit iusticiã : cui comparatã rep̃hendat iniquitatẽ. Unde enĩ scis
qͥa hoc iniustũ ẽ ñ scias qͥd sit iustũ. Quid si enĩ iustũ c̃ & hoc qđ dicis iniustũ :
Absit inquis: iniustũ ẽ: &e clamas quasi uidentib oculis. Uidens hoc iniustũ eẽ.
utiq ex aliqͣ regula iusticie eui comparans hoc qđ uides prauũ. & cernens ñ

Expanded text:
Tu inique murmurare potes, ille aequitatem perdere non potest. Numquid iniquitas apud Deum? Tu inique murmurare potes, ille aequitatem perdere non potest. Numquid iniquitas apud Deum? Absit . Hoc fige in corde; hoc de cogitatione tua non excutiat inimicus. Facere potest aliquid Deus, ut tu nescias quare faciat: inique tamen facere non potest, apud quem non est iniquitas. Nam ecce reprehendis Deum quasi de iniquitate ago tecum aliquid, attende paululum: non reprehenderes iniquitatem, nisi videndo justitiam. Reprehensor iniquitatis esse non potest qui non cernit justitiam, cui comparatam reprehendat iniquitatem. Unde enim scis quia hoc injustum est, nisi scias quid sit justum? Quid si enim justum est et hoc, quod dicis injustum? Absit, inquis, injustum est: et clamas quasi videntibus oculis, videns hoc injustum esse utique ex aliqua regula justitiae, cui comparans hoc quod vides pravum, et cernens non
Abbreviated transcription (Latin):
potestait̃ dĩ : intelligite mĩam di. Nis duob ntinent᷑ ꝓpc om̃s scͥpture.
xp̃c. ꝓpr̃ hec apłi. ꝓpt̃ hȩc annuntiatio omĩs. & celebratio u̾bi di in eccłia:¬
Nec sic demĩa eiꝰ p̃sumatis. ut potestatẽ c̃tempnatis: nec sic potestatẽ timea
& hunc exaltat. Hunc humiliat potestait. ilłu exaltat mĩa. Si enĩ dsuolens¬
ostendẽ irã. & demonstrare potestatẽ suã. attulit inmulta panentia. ua¬
diabolus qͣntũ uultꝰ aliqͥsiustox remaneret: aut aliqͥ sfideliũ cet imtrra.
Ipse puasa sua impellit. qͣsi parietẽ melmnatũ: ẜ tantũ impellit. qͣntũ accip̃pore¬
statem Ut aut̃ ñ eadat paries. đns suscipiet: quõ qͥ dat potestatẽ iemptatori ipse
lac̾mis inm̃ sura. Noli tu gͦ timere ꝑmissũ aliqͥd faẽt̃ temptatorẽ: habescũ mi¬
scdissimũ saluatorẽ. Tantũ admntit᷑ ille tẽptare. qͣntũ t̃ ꝓdest ut exerccaris.
ut ꝓberis: ut qͥ te nesciebas. att ipso inueniaris. Nã ubi ł unde ñ dehac di

Expanded text:
potestatem Dei; intelligite misericordiam Dei. His duobus continentur prope omnes Scripturae. c apostoli, propter haec annuntiatio omnis, et celebratio verbi Dei in EccNec sic de misericordia praesumatis, ut potestatem contemnatis; nec sic potestatem timeathumiliat, et hunc exaltat : hunc humiliat potestate, illum exaltat misericoam, et demonstrare potentiam suam, attulit in multa patientia vadiabolus quantum vult, non aliquis justorum remaneret, aut aliquis fidelium esset in terra. Ipse per vasa sua impellit, quasi parietem inclinatum; sed tantum impellit quantum accipit potestatem. Ut autem non cadat paries, Dominus suscipiet; quoniam qui dat potestatem tentatori, ipsein lacrymis in mensura . Noli ergo timere permissum aliquid facere tentatorem; habes enim misericordissimum Salvatorem. Tantum permittitur ille tentare quantum tibi prodest, ut exercearis, ut proberis; ut qui te nesciebas, a te ipso inveniaris. Nam ubi, vel unde, nisi de hac Dei
Abbreviated transcription (Latin):
tu hodie frange Audisticnĩ sup̃. noli contt̃pnt᷑. Bixi iniqͥs nolite iniqͦ ag̾e:
õlinqͣntibꝰ nolite exaltare cornu. Pndo audisti : noli exaltare cornu. Contẽpsisti
ex altasti cornu: uenies ad finẽ ubi fiet. oiã cornua peccõꝵ ofringã. ⁊ exaltabunt᷑
cornua iusti Cornua peccatoꝵ dignitates suꝑboꝵ: cornua iusti munera xp̃i.
ꝑcornua enĩ sublimitates intelligunt᷑. Odens int̾ra sublimitatẽ t̃renã: ut
possis habecȩlestẽ amas t̃renã ñie admitut ad cȩlestẽ:: adc̃fusionẽ ꝑtineb̾
qͦ frangit᷑ tͥ cornu. qͦm ad qłam ꝑtinebit si eraliet᷑ t cornu. Nodogͦ ẽ temp̃¬
eligendi : tc̃ ñ erit. Non es dictũs dimite me ut eligã. Prec essert̃ enĩ uoces:
dixi iniquis. Si ñ diri: para ercusationẽ para d̾fensionẽ. Si aũ dixi. p̃occupa
confessionẽ. ut ñ uenias ad dapnationẽ : qa tc̃ confessio sera crit
& defensio nulla erit.¬

Expanded text:
sti enim supra; noli contemnere: Dixi iniquis, Nolite inique agere; et delinquentibus, Nolite exaltare cornu. Quando audisti, Nolite exaltare cornu, contempsisti, et exaltasti cornu; venies ad finem, ubi fiet, Omnia cornua peccatorum confringam, et exaltabuntur cornua justi. Cornua peccatorum, dignitates superborum; cornua justi, munera Christi: per cornua enim sublimitates intelliguntur. Oderis in terra sublimitatem terrenam, ut possis habere coelestem. Amas terrenam; non te admittit ad coelestem: et ad confusionem pertinebit quod frangitur tibi cornu; qeligendi; tunc non erit. Non es dicturus, Dimittar et eligam: praecesserunt enim voces, Dixi iniquis. Si non dixi, para excusationem, para defensionem: si autem dixi, praeoccupa confessionem, ne venias ad damnationem; quia tunc confessio sera erit, et defensio nulla erit.
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ. luõor ppłs phariseus ille: gentiũ ppłs publicanꝰ ille. ludoꝵ ppłs iactabat
mita sua: gentiũ ppłs ꝯfitebat᷑ peccã sua. ui noũ in lnt̾is scĩs. & cpłas apłicas.¬
⁊ act̾apłoꝵ uidt ibi qđ dico : ne longũ faciã. qͦmꝰ apłi ex hortabant᷑ gentes ne
disparent qđ in magnis pecc̃is iacuissent. ⁊ repͥmebant iubos ne se extollerei
qͣsi ex iustificanõib legis. ⁊ ido se putarent iustos: gemtes aũ peccõres eẽ qͥa

Expanded text:
tium: Judaeorum populus, Pharisaeus ille; Gentium populus, Publicanus ille. Judaeorum populus jactabat merita sua; Gentium confitebatur peccata sua. Qui novit in Litteris sanctis et Epis videt ibi quod dico: ne longum faciam quomodo Apostoli exhortabantur Gentes ne desperarent, quod in magnis peccatis jacuissent; et reprimebant Judaeos, ne se extollerent quasi ex justificationibus Legis, et ideo se putarent justos, Gentiles autem peccatores esse, quia
Abbreviated transcription (Latin):
inhc: idẽ aiudaicoppło ingentiłe ppłm. Qͥđ inclinauit : legẽ Eliquatꝰ ẽ ioͣ
sp̃alis intellectꝰ: uerũtñ fex eiꝰ ñ ẽ exinanita: qa oiã sac̃m̃ta carnalia. ap̃ iubos
remansert̃. Bibent oẽs peccõres t̃rȩ. Quibibent: Tẽs peccõres trȩ. Qui peccõreᷤ t̃re.
catores bibent: ẜ uid qͥ fecẽ qͥ uinũ. Etenĩ illibibendo fecẽ euanuert̃. isti biben¬
do uinũ iustificati s̃. audeã dicẽ : in ebriatos : ñ timebo. atq utinã om̃s sic
in ebriemini. Recordamini calix tuus in ebrians ꝗͣ p̃clarꝰ ẽ Qd enĩ: putatis
fr̃s mer oẽs illos qͥ ꝯfitendo xp̃m etiã mori uoluert̃. sobrios fuisse. Usq ado ebri-
erant : ut suos ñ agnosc̾ent. Dẽs ꝓpinqͥ sui qͥ eos abspe cȩlestiũ p̃mi& t̾renis
blandim̃tis au̾tere moliti s̃ : ñ s̃ agniti. ñ s̃ auditi ab ebrius. Non erant ebrii.
qͥbꝰ mutatũ cor erat . ñ erant ebrii. qͦrũ mens alienata erat ab hoc scło. BibeÑ

Expanded text:
avit? Legem: eliquatus est inde spiritualis intellectus; Verumtamen faex ejus non est exinanita, quia omnia sacramenta carnalia apud Judaeos remanserunt. Bibent omnes peccatores terrae. Qui bibent? Omnes peccatores terrae. Qui peccatores terrae? catores bibent, sed vide, qui faecem, qui vinum. Etenim illi bibendo faecem, evanuerunt; isti bibendo vinum, justificati sunt: audeam dicere et inebriatos, et non timebo; atque utinam omnes sic inebriemini! Recordamini: Calix tuus inebrians quam praeclarus ! Quid enim? putatis, fratres mei, omnes illos qui confitendo Christum etiam mori voluerunt, sobrios fuisse? Usque adeo ebrii erant, ut suos non agnoscerent. Omnes propinqui sui, qui eos a spe coelestium praemiorum terrenis blandimentis avertere moliti sunt, non sunt agniti, non sunt auditi ab ebriis. Non erant ebrii, quibus mutatum cor erat? Non erant ebrii, quorum mens alienata erat ab hoc saeculo? Bibent,
Abbreviated transcription (Latin):
faciã tͥ suppliciũ d̾te. Sic ⁊ hic ne lo qͣmini ad u̾susđm iniqͥ tatẽ. ad tendite.
Nulti locunt᷑ istã iniquitatẽ s ñ audent pała ne blasphemi exhorrtant᷑ ab
hominibꝰ pus. Incoro suo ista rodt̃: intꝰ tali nefario cibo pascunt᷑: Belectat
eos loqͥ adũsus dm: si ñ erũpunt lingua. cord ñ tacent Y nõ in alio psalmo
Dir̃ stultꝰ in cors̃ suo. ñ ẽ do. Dix̃ stuitꝰ s hoĩ cs timuit. Noluit dic̃e ubi audirt̃s
hõĩes ⁊ ibi dix̃ ubi audiret ipse d̃ qͦ dix̃. Apt̾ea ⁊ hic in isto psalmo lim̃i intendite:
quõ hoc qđ dix̃ nolite loqͥ adu̾sus đm iniqͥtatẽ. uid multos hoc incord agere.
di : ut in parte aliqͣ loqͣris qđ ille ñ audiat . Sia boriente iudicat đs. secede
in ocaid̾nt̃: dic qͥcqͥd ius ad u̾susdm: si ab occid̾nt uad̾ inorientẽ ⁊ibi loqͤre.
Siad̾sertis montiũ iudicat: uad inmediũ ppłoꝵ ubi tͥ subm̃mures. Benullo loco

Expanded text:
loquamini adversus Deum iniquitatem. Attendite. Multi autem loquuntur istam iniquitatem; sed non audent palam, ne blasphemi exhorreantur ab hominibus piis: in corde suo ista rodunt, intus tali nefario cibo pascuntur; delectat eos loqui adversus Deum, et si non erumpunt lingua, corde non tacent. Unde in alio psalmo Dixit stultus in corde suo, Non est Deus . Dixit stultus; sed homines timuit: noluit dicere ubi audirent homines; et ibi dixit, ubi audiret ipse de quo dixit. Propterea et hic in isto psalmo, charissimi, intendite, quoniam hoc quod dixit, Nolite loqui adversus Deum iniquitatem, vidit multos hoc in corde agereDei, ut in parte aliqua loquaris quod ille non audiat? Si ab oriente judicat Deus, secede in occidentem, et dic quidquid vis adversus Deum; si ab occidente, vade in orientem, et ibi loquere; si a desertis montium judicat, vade in medium populorum, ubi tibi submur
Abbreviated transcription (Latin):
nox: habe ibi ꝯpunctiões ꝯfessionũ. Sbi gͦ loqͣris adũsusdm in iqͥtatẽ ibi te
iudicat. Non iudiciũ differt s penã. lam iudicat. iã nouit. iã uidet . s. pena
restat. Cũ fuerit p̃sentata : habebis: pęnã. Cũ apparuerit facies illiꝰ hõis qͥ
hic irrisus ẽ qͥ iudicatꝰ ẽ qͥ crucifirꝰ ẽ qͥ subiudice steat : cũ ipse apparuerit
iudicans in p̃sentia sua. tẽ habebis pęnã si ñ te correxeris. Qd ꝗͦ mͦ faciemꝰ
feceras iratũ : neq ad sertis montibꝰ quõ d̃s iubx ẽ ñ aboriente ñ ab occidnte
ñ ad̾sertis montib q̃re : quõ ds iudexẽ. Si inaliqͦ loco ẽẽt: ñ ds. Qã uͦ đsui¬

Expanded text:
iniquitatem, ibi te judicat: non judicium differt, sed poenam. Jam judicat, jam novit, jam videt: poena restat; cum fuerit praesentata, habebis et poenam, cum apparuerit facies illius hominis qui hic irrisus est, qui judicatus, qui crucifixus, qui sub judice stetit; cum apparuerit judicans in praesentia sua, tunc habebis poenam, si te non correxeris. Quid ergo modo fafeceras iratum. Neque a desertis montium; quoniam Deus judex est: non ab oriente, non ab occidente, non a desertis montium. Quare
Abbreviated transcription (Latin):
t̾rarũ. alia scͥptã dic̃ hoc ⁊ hoc qđ atinet oiã scientiã ħt uocis. apt̃ hoc qͥ loqͥt᷑
iniqͣ ñ pott̃ lat̾e. Holig̃ cogitare dm in locis. Ille tecũ ẽ talis. qͣlis fucris. Qd
ẽ talis qͣlis fueris : bonꝰ. sibonꝰ fucris. ꝓmalus tͥ uiobit᷑ simalus fucris : ẜopi¬
tulator sibonꝰ fueris: ultor si malus fueris. Ibi habes iudicẽ insecreto tuo.
Uolens facẽ aliqͥd mali bpublico recipis te indomũ tuã : ubi nemo inimicoꝵ
uioat : dlocis domꝰ tuȩ ꝓmtis: infaciẽ ostitustis remoueste incubicułu : times
incubiculo aliun osciũ secedis incor tuũ : ibi meditaris : ille cord tuo intior
ẽ Iuocũq q̃ fug̾is ibiẽ Te ipsũ qͦ fugies : Nonne qͦcũq fugeris te seqͣris te
qͣndo aũ ⁊ te ipso intior ẽ : ñ ẽ qͦ fugias ado irato: ñ adđm placatũ : ꝓrsus
ñ c̃ qͦ fugias. Vis fuge abipso : fuge adipsũ. Ergone loqͥmini ad u̾sus dđm ini¬

Expanded text:
quod continet omnia scientiam habet vocis: propter hoc qui loquitur iniqua, non potest latere . Noli ergo cogitare Deum in locis; ille tecum est talis, qualis fueris. Quid est talis, qualis fueris? Bonus, si bonus fueris; et malus tibi videbitur, si malus fueris: sed opitulator si bonus fueris; ultor si malus fueris. Ibi habes judicem in secreto tuo. Volens facere aliquid mali, de publico recipis te in domum tuam, ubi nemo inimicorum videat; de locis domus tuae promptis et in faciem constitutis, removes te in cubiculum; times et in cubiculo aliunde conscium, secedis in cor tuum, ibi meditaris: ille corde tuo interior est. Quocumque ergo fugeris, ibi est. Teipsum quo fugies? Nonne quocumque fugeris, te sequeris? Quando autem et teipso interior est, non est quo fugias a Deo irato, nisi ad Deum placatum: prorsus non est quo fugias. Vis fugere ab ipso? Fuge ad ipsum. Ergo ne loquamini adversus Deum ini
Abbreviated transcription (Latin):
Sip̃sens ẽ hic atq illic: absensnusꝗͣ: ubi stasibi pulsa. Ibi tm̃sta: qr stando
pulsat᷑ Qđ qͥ ẽ hoc. Prima qͦstio ista oceͬrit: iunimeri plenꝰ c̃mixto. Iuomͦ
utiq ueluti forma humana circũ scͥptũ đm obctis uob̾ in corõ pinge nec
clausis templisimulac̃ incordibꝰ fabrictus. Calix gͦistt aliqͥd significat. In¬
ueniem hoc. In manu aũ dni. ẽ in potestate dni. Sañ n đi. potesta sdi cõm̃da¬
Uinimeri plenẽ mixto: ꝯseqͣnt̃ ipse exposuit . Inclinaũ in qͥt ex hocĩħcꝰ uerũ¬
tam̃ fex eiꝰ ñ ẽ cxinanita. Ecce uñ mixto uino plenꝰ erat. Non qͥ uos t̾reat qr &
merũ : mirtũ : merũ ꝓpt̃ sinc̾itatẽ mixtũ ꝓpt̃ fccẽ. Qđ gͦ ibi unũ. Et qͥd fex

Expanded text:
sens est hic atque illic, et absens nusquam, ubi stas, ibi pulsa; ibi tantum sta, quia stando pulsatur. Quid ergo est hoc? Prima quaestio ista occurrit, Vini meri plenus est mixto: quomodo quor, non utique veluti forma humana circumscriptum Deum debetis vobis in corde pingere, ne clausis templis simulacra in cordibus fabricetis. Calix ergo iste aliquid significat. Inveniemus hoc. In manu autem Domini, est in potestate Domini: manus enim Dei potestas Dei commendaVini meri plenus est mixto. Consequenter ipse exposuit: Inclinavit, inquit, ex hoc in hunc; verumtamen faex ejus non est exinanita. Ecce unde mixto vino plenus erat. Non ergo vos terreat, quia et merum et mixtum: merum propter sinceritatem, mixtum p
Abbreviated transcription (Latin):
audiat unꝰqͥsq ⁊ ꝯpungat᷑. Qd solent hoĩes dicẽ : Gere uidicat đs ðrebꝰ huma¬
nis : ⁊ ẽ ulłu iudiciũ dĩ : dut uͦcurat qͥd agat᷑ int̾ra. Tam multi iniqͥ redun¬
dant felicitatibꝰ: in nocentes p̃munt᷑ laboribꝰ. S. illi acciđ̃ nescio qͥd mali ca¬
stigante đo⁊ admonente. : nouit oscientiã suã : nouit ꝓmerito peccatoꝵ
suoꝵ aliqͥd se posse ꝑpeti Snõ argum̃tet᷑ ad u̾sus đm : qr ñ potẽ dicẽ iustꝰ sũ.¬

Expanded text:
homines dicere? Vere judicat Deus de rebus humanis? et est illud judicium Dei? aut vero curat quid agatur in terra? Tam multi iniqui redundant felicitatibus; innocentes premuntur laboribus! Sed illi accidit nescio quid mali, castigante Deo et admonente, et novit conscientiam suam; novit pro merito peccatorum suorum aliquid se perpeti po
Abbreviated transcription (Latin):
c̾tũ ꝓmissorẽ qͥ se effic̃ ꝓmittendo d̾bitorẽ : Nuiꝰ ꝗͣ dp̃catiõis ut maneat nobcũ
spes nr̃a. ⁊ int̾ducam᷑ inid qđ ꝓmisit ds : loqͥt᷑ t̾itulus huiꝰ psalmi Infinẽ ne
corrũpas. Qd ẽ ne corrũpas: Qđ ꝓmisisti exhibe. S qͣndo. Infinẽ Illuc gͣm̃tis
oculus dirigat᷑: infinẽ Diã qͣ inuia occ᷑rerint tͣnseant᷑ : ut ꝑueniat᷑ infineal.
Exultent suꝑbi d p̃senti felicitate. tumcant honoribꝰ. fulgeant auro. redundent
familus. obseqͥ is clientiũ ꝯstipent᷑: p̃t̾e̾unt ista tñseunt tãꝗͣ umbra. Cũ ille fi¬

Expanded text:
itur deprecationis ut permaneat nobiscum spes nostra, et introducamur in id quod promisit Deus, loquitur titulus hujus psalmi: In finem ne corrumpas. Quid est, ne corrumpas? Quod promisisti, exhibe. Sed quando? In finem. Illuc ergo mentis oculus dirigatur; in finem: omnia quae in via occurrerint, transeantur, ut perveniatur in finem. Exsultent superbi de praesenti felicitate; tumeant honoribus, fulgeant auro, redundent familiis, obsequiis clientium constipentur: praetereunt ista; transeunt tanquam umbra. Cum ille fi
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ diciũ ẽ ñ audiuimꝰ Labsi sumꝰ: mortales facti. mortales geniti Beflu¬
xit t̾ra. audiant ł mͦ: ut surgant ad medicũ qͥ ueñ ad languiđu. Qmno¬
luert̃ audire sani ut ñcadent: audiant iacentes ut surgant. Bixi iniquis :
Id ẽ hoc. Si fecistis iniqͥtatẽ ꝑcupiditatẽ: nolite eã dfendẽ ꝑelationẽ. Confit¬
mini si fecistis. Iui enĩ ñ oftict᷑ : iniquus ẽ ⁊ exaltat cornu. bixi iniquis
nolite iniqͣ agẽ: dlinqͤntibꝰ nolite exaltare cornuurm̃. Exaltabit᷑ in uob̾
cornuxͥ: si ñ exaltet᷑ cornu urm̃. Cornuurm dͤ iniqͥtatt ẽ cornu xͥ bm aiesta¬

Expanded text:
nobis dictum est; non audivimus, lapsi sumus, mortales facti, mortales geniti: defluxit terra. Audiant vel modo, ut surgant, medicum qui venit ad languidum: quem noluerunt audire sani, ut non caderent; audiant jacentes, ut surgant. Dixi iniquis: id est hoc? Si fecistis iniquitatem per cupiditatem, nolite eam defendere per elationem: confitemini, si fecistis. Qui enim non confitetur, et iniquus est, exaltat cornu. Dixi iniquis: Nolite inique facere; et delinquentibus: Nolite exaltare cornu vestrum. Exaltabitur in vobis cornu
Abbreviated transcription (Latin):
s alauiis Iste tumori suꝑbiȩ
medicinã humilitatis apportat. humiles aũ ꝯsolat᷑ inspe.
d̾sꝑet. Est enĩ ꝓmissio di rata. c̾ta. fira. in ꝯcussa. fidlis. ⁊ oĩ dubitati
tio ẽ nec qͣsi ꝓsꝑa eligenda ẽ. ⁊ sola adu̾sa d̾untanda s. ut̃q cauenda ẽ illa necor¬
rumpat. illa ne frangat: ut unicuiq hominũ inqͥcũq: staturerũ in hacuita egĩt
ñ sit refugiũ ñ ds. nec ulłu gaudiũ ñ in ꝓmissis ciꝰ. Uita enĩ heç qͣlibet redundans
selicitate multos fallit : ds neminẽ Qa gͦ om̃i homini ꝯu̾so adđm. mutat᷑ olecta¬

Expanded text:
salmus iste tumori superbiae medicinam humilitatis apportat, humiles autem consolatur in spe: desperet. Est enim promissio Dei rata, certa, fixatio est . Nec quasi prospera eligenda est, et sola adversa devitanda: sed utraque cavenda est; illa ne corrumpat, ista ne frangat; ut unicuique hominum, in quocumque statu rerum in hac vita egerit, non sit refugium nisi Deus, nec ullum gaudium nisi in promissis ejus. Vita enim haec qualibet redundans felicitate multos fallit; Deus neminem. Quia ergo omni homini converso ad Deum mutatur delecta
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ds ⁊ au̾tere facic̃ suã apeccanit.: ñ au̾tere cã ac̃fitente. Itaq alibi ei đr̃. au̾te
faciẽ tuã a peccĩs meis. ⁊ alibi ei đr neau̾tas faciẽ tuã ame: ibi apecc̃is meis au̾te:
hic aũ a me noli au̾tere. Confitẽ gͣ⁊ inuoca. Consitendo enĩ mundas tempłu: qͦ
ueniat inuocatꝰ. Confite.: inuoca. du̾tat facit̃ apecc̃is tius.: ñ au̾tat ate du̾tat
faciẽ ab eo qđ tu fecisti : ñ au̾tat ab eo qđ ipse fec̃. Te enĩ hominẽ ipse fec̃: peccã tua¬
tio ẽ: nete ꝯfessũ eẽ peniteat. Non enĩ alicui crubli ꝯfessus es : ñ ultori ñ in sulta¬
tori. Confne securus. audialiã uocẽ psalmi adhortantẽ. Confitemini dno. quõ

Expanded text:
fitente. Itaque alibi ei dicitur: Averte faciem tuam a peccatis meis; et alibi ei dicitur: Ne avertas faciem tuam a me . Ibi, A peccatis meis averte; hic autem, A me noli avertere. Confitere ergo, et invoca: confitendo enim mundas templum quo veniat invocatus. Confitere, et invoca. Avertat faciem a peccatis tuis; non avertat a te: avertat facietio est, ne te confessum esse poeniteat. Non enim alicui erudeli confessus es; non ultori, non insultatori: confitere securus. Audi aliam vocem psalmi adhortantem: Confitemini Domino, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
iusticias ndicabo cũ acceꝑo tẽpꝰ. Ille acceptus ẽ tẽpꝰ iusticias iudicandi uosiã
nc̃ habctis tẽpꝰ iusticias faciendi. Si tac̾e̾t: ñ hab̾etis qđ fac̾etis. S ꝯfirmatis
colunis clamat. Qd clamat: Biri iniqͥs nolite iniqͣ facẽ slamat fr̃s mei:
ẽte clamatis: Glectat uos audut clamantẽ ꝑ ipsũ obsecꝰ. trat uos ista uox
Hontã nos urt isst uoces dlcctart obent: ꝗͣ uos istȩ t̾rere Diriiniqs nolite

Expanded text:
 cum accepero tempus. Ille accepturus est tempus justitias judicandi; vos jam nunc habetis tempus justitias faciendi. Si taceret, non haberetis quid facere; sed confirmatis columnis clamat. Quid clamat? Dixi iniquis: Nolite inique facere. Clamat, fratres mei; certe clamatis, delectat vos, audite clamantem. Per ipsum obsecro, terreat vos ista vox: non tam nos vestrae istae voces delectare
Abbreviated transcription (Latin):
onfitebim᷑ tͥ ds ꝯfitebim᷑ :  securiiã inuocabimꝰ nom̃ tuũ. Ex hausimꝰ corda nr̃a
ꝯfessione: t̾riusti. mundasti : ꝯfessio nos humiles fec̃ ꝓpinq̃ humilibꝰ: qͥ recedis
abexcelsis. firmam̃tũ aut̃ eẽ sententiȩ ĩ repeticione. multis scͥpturax lociᷤᷤ docem̃
ceret unũ fiat: ad significationẽ firmitatis accessit alt̾um fiat. Rex egypti pha¬
rao nostis. qd̾ cũ ibi iã eẽt ioseph. ꝓpt̃ pudicicie amorẽ inclusus incarce. uidit
somniũ ide pharao. notũ oĩbꝰ nob̾: asepit̃ macͥs c̃sũptas ẽt̃ .uii. boues pingues.
ꝓrursũ a septẽ spicis crilibꝰ ꝯsũptas cẽ .uii. fecundas. Et qͥd ẽ int̃p̃tatꝰ ioscꝓh.

Expanded text:
ibi, Deus; confitebimur, et securi jam invocabimus nomen tuum. Exhausimus corda nostra confessione; terruisti, mundasti. Confessio nos humiles facit, propinqua humilibus, qui recedis ab excelsis. Firmamentum autem esse sententiae in repetitione, multis Scripturarum locis docemceret unum fiat; ad significationem firmitatis accessit alterum fiat. Rex Aegypti Pharao, nostis quod cum ibi jam esset Joseph propter pudicitiae amorem inclusus in carcere, vidit somnium idem Pharao notum omnibus nobis: a septem macris consumptas esse septem boves pingues; et rursus, a septem spicis exilibus
Abbreviated transcription (Latin):
ut ppłi scꝗ̃rent᷑ Preuencrt̃ annuntiantes nouũ testam̃tũ. ꝯiuncti psallen¬
tib deqͦrũ bonis oꝑib ctã uisibilibꝰ tanꝗͣ organis laudis ꝗłificart᷑ ds. iđc
aũ pͥncipes in medio adolescentulax tẏmpanistriax inministio seilicet ho¬
norabili. Hã ita s̃ in medio ministri p̃positi cccłia nouax. Hoc enĩẽ adoles¬
centulaꝵ: carne edomita đm iaudantiũ. Hoc enĩ tympanistria : coqd
dicite dnm: tanꝗͣ dicet St qͥd cũ auditis adolescentulas tympanistrias las¬
ciua delectam̃ta cogitatis. In eccliis benedicite d̾nm. Eccłie qͥppe uobis
hac mystica significatione monstrant᷑ Eccłiȩ s̃ adolescentult noua grã
decorate ceclie s̃ tympanistrie castigata carne sp̃italit̃ sonort Inciłus

Expanded text:
nt, annuntiantes Novum Testamentum; conjuncti psallentibus, de quorum bonis operibus etiam visibilibus, tanquam organis laudis, glorificaretur Deus. Iidem autem principes in medio adolescentularum tympanistriarum, in ministerio scilicet honorabili: nam ita sunt in medio ministri praepositi Ecclesiarum novarum; hoc enim est, adolescentularum: carne edomita Deum laudantium; hoc enim est, tympanistriarum, eo quod dicite Dominum: tanquam diceret, Utquid, cum auditis adolescentulas tympanistrias, lasciva delectamenta cogitatis? In Ecclesiis benedicite Dominum. Ecclesiae quippe vobis hac mystica significatione monstrantur: Ecclesiae sunt adolescentulae, nova gratia decoratae; Ecclesiae sunt tympanistriae, castiga
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbati manifesti fiant ꝗͣ qͣm ctiã sit possit intelligi. conggatio thauroꝵ
int̃uaccas ppłox. ut ab eis uaccis excludant᷑ qͥ ꝓbatis̃ argento. Hanc enĩ
habent intentionẽ hẽtici doctores ut ab aurib animaꝵ qͣs seductẽ moliuñ
excludant eos. idẽ separent eosqui ꝓbatis̃ argento: idẽ qͥ idonei s̃ docere
cdoqͥa dłm S̾siue ille huiꝰ u̾bi siue iste sit sensus: sequit᷑ Disꝑge gentes ꝗͦ
bella uolt̃ N on enĩ correctioni s ẽtentioni student. Hoc gͥ ꝓpħat: ut ipsi
potiꝰ disꝑgant᷑ si corrigi nolĩ qͥ gregẽ xp̃i disꝑgert affectant. hentes aut̃

Expanded text:
i manifesti fiant. Quanquam et sic possit intelligi: Congregatio taurorum inter vaccas populorum, ut ab eis vaccis excludantur qui probati sunt argento. Hanc enim habent intentionem haeretici doctores, ut ab auribus animarum, quas seducere moliuntur, excludant eos, id est, separent eos qui probati sunt argento, id est, qui idonei sunt docere eloquia Domini. Sed sive ille hujus verbi, sive iste sit sensus; sequitur: Disperge gentes quae bella volunt. Non enim correctioni, sed contentioni student. Hoc ergo prophetat, ut ipsi potius dispergantur qui corrigi nolunt, qui gregem Christi dispergere affectant. Gentes autem
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s qͥ ex isrł hus̃ isrł quõ ẽ isrł scđ̾m carnẽ. Vnde ait. Uidete isrł scd̾m carnẽ
Non aũ qͥ filii carnis hni filii dĩ: s filii ꝓmissionis. deputant᷑ insemine. Tc̃gͦ
qͣndo erit sine ulla maloꝵ cõmirtione. ppłs eiꝰ tanꝗͣ massa uentilabro
emundata: tanꝗqͣ isrł inqͦ dolus ñẽ : it̃ eminemissima erit suꝑ isrł mag¬
nificentia eiꝰ : uirtꝰ eiꝰ innubibꝰ. Nonenĩ solus uemiet adiudiciũ. s. cũ sem¬
oribus ppłi sui: qͥb ꝓmisit qđ sedebunt suꝑsedes iudicau qͥ etiã angłos

Expanded text:
dum carnem . Non autem qui filii carnis, hi filii Dei; sed filii promissionis deputantur in semine . Tunc ergo quando erit sine ulla malorum commixtione populus ejus, tanquam massa ventilabro emundata , tanquam Israel in quo dolus non est , tunc eminentissima erit super Israel magnificentia ejus et virtus ejus in nubibus. Non enim solus veniet ad judicium, sed cum senioribus
Abbreviated transcription (Latin):
deinde ipsa fides ꝑdilctnonẽ incipiat oꝑari. Ea quippe sola bona oꝑa
dicendas̃. qͣ fiunt ꝑdilectionẽ dĩ Hec aut̃ necesse ẽ ut ante cedat fides.
ut inde ista. ñ abistis incipiat illa : quõ nullus oꝑat᷑ ꝑ dilectionẽ dĩ nͥ pͥus

Expanded text:
deinde ipsa fides per dilectionem incipiat operari. Ea quippe sola bona opera deinde ipsa fides per dilectionem incipiat operari. Ea quippe sola bona opera dicenda sunt, quae fiunt per dilectionem Dei. Haec autem necesse est antecedat fides, ut inde ista, non ab istis incipiat illa; quoniam nullus operatur per dilectionem Dei, nisi prius
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ inc̃fessione. Sic̃ ꝑmanꝰ uindictã: ita ꝑfaciẽ reuelationt̃ p̃sentiãq signi¬
ficat ꝗͣ fut᷑a ẽ iniudicio. Qa gͦ ꝑ egyptũ atq ethiopiã totiꝰ orbis gentes signi¬
ficauit: continuo subiunx̃. Beo regna t̾rȩ: ñ sabellio. ñ arrio. ñ donato. ñ ceu̾s¬
hẽticis. s o regna t̃rȩ. Plures aut̃ codices latini: maxime greciita distinctoꝰ
u̾sus habent. ut ñ sit in eis unꝰ u̾siculus. do regna t̃rȩ s do infine sit u̾sus
supioris: atq ita dicat᷑ ethiopia p̃ueniet manꝰ eiꝰ do: ac deinde seqͣt᷑ in alio u̾su
regna t̃re cantate do. psallite dno. Qua distinctione multoꝵ codicũ.⁊ aucto¬
ritate digniox c̃sonantia. sine dubio p̃ferenda fides mͥ cõm̃dari uidet᷑ quȩ¬
oꝑa p̃cedit qa sine bonoꝵ oꝑum meritis ꝑfidẽ iustificat᷑ impiꝰ. sic̃ dicit
apłs eredenti ineũ qui iustificat impiũ deputat᷑ fides ciꝰ adiusticiã: ut

Expanded text:
em revelationem praesentiamque significat, quae futura est in judicio. Quia ergo per Aegyptum atque Aethiopiam totius orbis gentes significavit, continuo subjunxit: Deo regna terrae. Non Sabellio, non Ario, non Donato, non ced, Deo regna terrae. 41. Plures autem codices latini, et maxime graeci ita distinctos versus habent, ut non sit in eis unus versiculus, Deo regna terrae; sed, Deo, in fine sit versus superioris, atque ita dicatur, Aethiopia praeveniet manus ejus Deo, ac deinde sequatur in alio versu, Regna terrae, cantate Deo, psallite Domino. Qua distinctione, multorum codicum et auctoritate digniorum consonantia, sine dubio praeferenda, fides commendari mihi ificatur impius, sicut dicit Apostolus, Credenti in cum qui justificat impium, deputatur fides ejus ad justitiam ; ut
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ dedit indiẽ. souidie qͥppe hoc agit. usq infinẽ. saptiuat captiuitatẽ:
accipiens dona in hominibꝰ. Et quo currũ ilłu ducit usq infinẽ seqͥt᷑ ⁊ dic̃¬

Expanded text:
est, de die in diem. Quotidie quippe hoc agit usque in finem; captivat captivitatem, est, de die in diem. Quotidie quippe hoc agit usque in finem; captivat captivitatem, accipiens dona in hominibus. 29. Et quoniam currum illum ducit in finem, sequitur et dic
Abbreviated transcription (Latin):
dit in altũ. captiuauit captiuitatẽ. dedit dona hominibꝰ: qđ hic ẽ accepisti
dona in hominibꝰ. Qđ hac : illa ui̾tate c̃cordius. Quid manifestiꝰ. S qđ de
inde adiungit. etenĩ qͥ ñ credunt in habitare ł qđ ñ nulli codices habent.
etenĩ ñ credentes inhabnare nã qͥd s̃ aliud ñ credentes. ñ qͥ ñ credunt: deqͥbꝰ
dicitũ sit. ñ ẽ facilis intellectꝰ. Tanꝗͣ enĩ ratio redderet᷑ suꝑioꝵ u̾boꝵ cũ dictũ
Etenĩ qui ñ credunt in habitare: idẽ ñ credenies ut habnarent. Quidẽ hoc:
Deq̾bꝰ hoc dic̃ Anilla captiuitas ante ꝗͣ tñsiret inbonã captiuitatẽ unde
fuerit mala capuutasostendit : Noncredendo enĩ possidebant᷑ ab inimi¬
in illis. Donis gͦ gr̃e suȩ qͥ accep̃dona in hominibꝰ: captiuauit istã captiuitat
Etenĩ ñ credenits erant ut in habitarent. Nã fides cos inde liberauit: ut iã

Expanded text:
captivitatem, dedit dona hominibus: quod hic est, accepisti captivitatem, dedit dona hominibus: quod hic est, accepisti dona in hominibus. Quid hac et illa veritate concordius? quid manifestius? 27. Sed quid deinde adjungit? Etenim qui non credunt inhabitare; vel quod nonnulli codices habent, Etenim non credentes inhabitare. Nam quid sunt aliud non credentes, nisi qui non credunt? De quibus dictum sit non est facilis intellectus. Tanquam enim ratio redderetur superiorum Etenim qui non credunt inhabitare, id est, non credentes ut inhabitarent. Quid est hoc? de quibus hoc dicit? An illa captivitas antequam transiret in bonam captivitatem, unde fuerit mala captivitas ostendit? Non credendo enim possidebantur ab inimillis . Donis ergo gratiae suae, qui accepit dona in hominibus captivavit istam captivitatem. Etenim non credentes erant ut inhabitarent. Nam fides eos inde liberavit, ut jam
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ captiui tenebant᷑ appellans captiuitatẽ sic̃ militia cũ đr⁊ intelligunt᷑
qui militant: cande captiuitatẽ axpõ captiuatã dic̃ lur cnĩ ñ sit captiuitas
felix: si & adbonũ homines possunt capr. Inde petrodictũ ẽ Ex hoc iã homi¬
neseris capiens. saptiuigͦ quia capti: & capũ qͥa subiugati. sublene illud iugũ
missi: liberati apeccato cuiꝰ serui erant.: iusticie scrui facti cuiꝰ liberi erant.
Unde & ipse millis ẽ qui dedit dona hominibꝰ: accepit dona in hominibꝰ idoq
inista captiuitate. in ista seruituit. in isto curru. subisto iugo. ñs̃ milia plo¬
rantiũ. s milia litantiũ. Dñs qͥppe in illis insyna inscõ. Ciu sensui congruit
⁊ alia in t̃p̃tatio ꝗͣ int̾p̃tat᷑ syna m̃sura. Nam dehis donis lctcie sp̃italis apłs
loqͣns id qđ sup̃ cõmemoraui. unicuiq aũ nr̃m inqͥt data ẽ grã scđm m̃¬
suram donationis xp̃i: ac deinde sequit᷑. qđ enã hic seqͥt᷑ ꝓpt̃ qđ dic̃ ascen

Expanded text:
ur et intelliguntur qui militant, eamdem captivitatem a Christo captivatam dicit. Cur enim non sit captivitas felix, si et ad bonum homines possunt capi? Unde Petro dictum est: Ex hoc jam homines eris capiens . Captivati ergo, quia capti, et capti quia subjugati; sub lene illud jugum missi , liberati a peccato cujus servi erant, et justitiae servi facti cujus liberi erant . Unde et ipse in illis est, qui dedit dona hominibus, et accepit dona in hominibus. Ideoque in ista captivitate, in ista servitute, in isto curru, sub isto jugo non sunt millia plorantium, sed millia laetantium. Dominus quippe in illis, in Sina, in sancto. Cui sensui congruit et alia interpretatio, qua interpretatur Sina Mensura. Nam de his donis laetitiae spiritualis Apostolus loquens id quod supra commemoravi: Unicuique autem nostrum, inquit, data est gratia s
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ ħo xp̃ciħe: monsmontiũ sic̃ sc̃s scõ. Unde dic̃ Egorncis:: tu inme
t qͥd qͦ suspicamini montes incaseatos: montẽ in qͦ placuit do habitare in co:
Etenĩ montes illos in caseatos. dns isit mons incaseatus in habitauit usq infinẽ
ut aliqͥd sint qͥbꝰ ait. Puia sine me nihil potestis faes Ita si etiã qđ sequit᷑¬
Purrus dĩ decẽ miliũ multiplex. ł denũ miliũ multiplea. ł decies milies mul¬
tiplex. Inũ cnĩ u̾bũ gͥcũ sic̃ qͥsq potuit latino int̾p̃tũ tñstulit: qd ibi dictũ
miriades aũ plura dena milia: mirias qͥppe una decc̃ milia s̃. Ingentt̃ naq
multitudinẽ scõx atq fideliũ ꝗͥ portandod̾m fiunt quođamͦ currus di sig¬
nificauit hoc nomine: hanc inmanendo ⁊ regendo ꝑducit infint̃ tanqͣm
Spe enĩ gͥaudentes : donec ꝑducant᷑ in finẽ ꝗ nẽ exptetant ꝓpatientiaai.

Expanded text:
tu in me . Utquid ergo suspicamini montes incaseatos, montem in quo placuit Deo inhabitare in eo? Etenim montes illos incaseatos Dominus iste, mons incaseatus, inhabitabit usque in finem, ut aliquid sint quibus ait: Quia sine me nihil potestis facere . 24. veCurrus Dei decem millium multiplex; vel, denum millium multiplex; vel, decies millies multiplex. Unum verbum enim graecum sicut quisque potuit latinorum interpretum transtulit, quod ibi dictum Ingentem itaque multitudinem sanctorum atque fidelium, qui portando Deum fiunt quodammodo currus Dei, significavit hoc nomine. Hanc immanendo et regendo perducit in finem tanquam Spe enim sunt gaudentes, donec perducantur in finem quem nunc exspectant per patientiam .
Abbreviated transcription (Latin):
us adũsus arrianos. cunomianos. macedonianos. ꝗͣ multi decccłia catho¬
lica toto orbȩ diffusa:: demaloꝵ cõmixtione usꝗ in finc̃ sesi qđ bonis in
sacram̃tox eiꝰ societatt ñ obsint. adũsus donatistas: lucistrianos. aliosq
si q̃ s̃ qͥ similierrort auitaie dissentiunt ꝗͣ multi contͣ cet̃os heticos. quos¬
enumerart ł cõmemorart nimis longũ ẽ⁊ p̃senti oꝑe ñ necessariũ quoꝵ¬
tam̃ sensuũ ꝓbati assertores aut ꝓrsus laterent: aut ñ ita cmmnerent ut¬
coseminere fccert᷑ suꝑboꝵ cont̾dictiones. quos uelut thauros idẽ iuigo
discipline pacifico leniq ñ subditos commemorat apls. ubi tasc dic̃ eligen¬
dum ad episcopatũ. ut potens sit exhortari indocina sana. contidicentes
redarguere. Sunt enĩ multi ñ subditi ut s̃ thauri elatione ceruicis in¬
patentes arat᷑ atq iuncture : uaniloqͥ:⁊ m̃tis seductores. Nas m̃tes sig¬
nificauit iste psa lmus. appellatione uaccax. Ad hane gͦ utilitatẽ

Expanded text:
 Arianos, Eunomianos, Macedonianos! quam multi de catholica Ecclesia toto orbe diffusa, et de malorum commixtione usque in finem saeculi, quod bonis in sacramentorum ejus societate non obsint, adversus Donatistas et Luciferianos aliosque, si qui sunt, qui simili errore a veritate dissentiunt! quam multi contra caeteros henumerare vel commemorare nimis est et praesenti operi non necessarium, quotamen sensuum probati assertores aut eos eminere fecerunt superborum contradictiones, quos velut tauros, id est jugo disciplinae pacifico lenique non subditos, commemorat Apostolus, ubi talem dixit eligendum ad episcopatum, ut potens sit exhortari in doctrina sana, et contradicentes redarguere . Sunt enim multi non subditi; hi sunt tauri elatione cervicis impatientes aratri atque juncturae: vaniloqui, et mentium seductores; has mentes significavit i
Abbreviated transcription (Latin):
beati mr̃es. cet̾iq iusti tanꝗͣ arictes ⁊ arictũ filii usq ad hoc tempus
dormiert̃ int̃ medios eleros. regni t̾reni felicitatẽ iam contẽpnentes. &
regni cęloꝵ et̃ntatẽ sꝑantes. ⁊ ñ du tenentes: & qͥa tã bene dormiert̃. eis
uelut pennis nune uolitat: laudibꝰ exaltat᷑ eccłia. columba serlie et de¬
argentata. ut hac cox fama ad imitanđu posteris inuitatis. du sic euã
ceteri dormiunt. addant᷑ pennȩ qͥb usq infinẽ scłi sublimit᷑ p̃dicct᷑.¬

Expanded text:
beati martyres caeterique justi, tanquam arietes et arietum filii usque ad hoc tempus dormierunt inter medios cleros; regni terreni felicitatem jam contemnentes, et regni coelorum aeternitatem sperantes, et nondum tenentes. Et quia tam bene dormierunt, eis velut pennis nunc volitat, et laudibus exaltatur Ecclesia, columba scilicet deargentata; ut hac eorum fama ad imitandum posteris invitatis, dum sic etiam caeteri dormiunt, addantur pennae quibus usque in finem saeculi sublimiter praedicet
Abbreviated transcription (Latin):
hoc đs qđ oꝑaiꝰ es in nob̾. Alanda docendo: con
atemplo tuo in
hicrłm ꝗͣ ẽ lib̾a mat̾ nr̃a: quia : ipsa ẽ tempsu scm̃tuũ. Abillo qͦ templo
t̾ offerent reges munera. Quicũq reges intelligant᷑. siue reges t̾rȩ. siue reges
quos discnit suꝑ cȩlestis. suꝑ colub̾a deargentatã. t̾ offerent reges munera
Et qͣ munera. hratiosa. Quȩ sacͥficia. Laudis. S hiuc laudi obstrepuat xp̃¬
anũ uocabusũ habentes: diu̾sa sentientes. Fat qͦ qđ scqͥtꝰ. Increpa feras
calami Nam : ferȩ s̃ quõ ñ intelligendo noccis. & fere calami s̃ quõ sc̃p¬
turaꝵ sensũ ꝓsuo errore ꝑu̾tunt: ꝑ calamũ¬
ł latina ł alia qͣlibit ꝑ efficientẽ scilicet id qđ efficit᷑. U sitatũ ẽaũ inlati¬
no eloquio: ut cũ scͥptã stilus uocet᷑ qđ stilo fiat. ita gͦ & calamꝰ qđ calamo
fiat. Dic̃ apłs Pctrus indoctos: instabiles ꝑu̾tert sc̃pturas ad ꝓpͥũ suũ

Expanded text:
hoc quod operatus es in nobis. Manda docendo, confA templo tuo in est libera mater nostra , quia et ipsa est templum sanctum tuum: ab illo ergo templo tibi offerent reges munera. Quicumque reges intelligantur; sive reges terrae, sive reges quos discernit supercoelestis super columbam deargentatam; tibi offerent reges munera. Et quae munera gratiosa, quam sacrificia laudis ! Sed huic laudi obstrepunt, christianum vocabulum habentes, et diversa sentientes. Fiat ergo quod sequitur: Increpa feras calami. Nam et ferae sunt, quoniam non intelligendo nocent; et ferae calami sunt, quoniam Scripturarum sensum pro suo errore pervertunt. Per calamuvel latina, vel alia quaelibet, per efficientem scilicet id quod efficitur. Usitatum est autem in latino eloquio ut scriptura stilus vocetur, quod stilo fiat; ita ergo et calamus, quod calamo fiat. Dicit apostolus Petrus indoctos et instabiles pervertere Scripturas ad proprium suum