comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
os. Qui diligit dm̃ exorabit pro
peccatis: & continebit se ab illis
&.ͥ oratione dieruꝰ exaudietur.
Et sicut qui thesauritat : ita
& qui honorificat matrẽ suam.
Qui honorat patrẽ. iocundabit᷑
in filiis. ꝑ ui honorat patrẽ suum
uita iuuet longiore: & qͥ obedit
patri refrigerabit matr̃e. Quit
met dm̃ honorat parentes: &
quasi dñis seruiet. his qui se ge¬
uerauerunt: in om̃i oꝑe .&. sermo
ne & om̃i pacientia. Honora parã
tuuͦ ut siꝑueniat tibi benedictis
a dõ: & benedictio illius in nouis¬
simo manet. Benedictio patris
firmat domos filioꝵ: maledictio
aute̾ matris eradicat fund im̃tas
Ne glorieris in contumelia patel
tui: non ẽ enim tibi gła s confus
filiis sius uitam inspirat.
&. suscipit inquirentes se.
a preibit in uia iusticiȩ. Et qui
illam diligit: cdiligit uitam. Et
qui inguauerint ad illã: cõples¬
tentur placorem eiꝰ. Qui tenie¬
rint illam uitam hereditabunt:
& qui unitroibit benedieit deus
Qui seriont ei obsequentes

Expanded text:
s: Qui diligit Deum, exorabit pro peccatis, et continebit se ab illis; in oratione dierum exaudietur. Et sicut qui thesaurizat, ita et qui honorificat matrem suam. Qui honorificat patrem, jucundabitur in filiis. Qui honorat patrem suum, vita vivet longiore; et qui obaudit patrimet Deum: honorat parentes: et quasi dominis serviet his: qui se genuerunt in opere et sermone et in omni sapientia. Fili: honora patrem tuum ut superveniat tibi benedictio a Deo: et benedictio illius in novissimo manet. Benedictio patris firmat domos filiorum. Maledictio autem matris eradicat fundamenta. Ne glorieris in contumelia patris tui: non est enim tibi gloria: sed confusfiliis suis uitam inspirauit, et suscipit exquirentes se et praeibit in uia iustitiae. et qui illam diligit, diligit uitam: et qui uigilauerint ad illam, conplectebuntur placorem eius. qui tenuerint illam, uitam hereditabunt, et quo introiuit bene dicit deus. qui seruiunt ei, obsequentes
Abbreviated transcription (Latin):
timore: & preꝑa animã tuam
ad tẽptationẽ. De prime cor tuũ
.ꝙ. sutine: melina aurem tuam
& excipe uerba intellectus: ꝙ ne
festines in tempus obductionis.
Sustine sustentationes dĩ: conun¬
gere deo & sustine: ut crescat in
nouissimo uita tua.
mne quod tͥ applicitũ fuerit

Expanded text:
timore et praepara animam tuam ad temptationem, et deprime cor tuum et sustine. declina aurem tuam et excipe uerba intellectus, et ne festines in tempus obductionis. sustine sustentationem dei, coniungere deo et sustine, ut crescat in nouissimo uita tua. omne quo
Abbreviated transcription (Latin):
caro factũ de utero uirgius ma¬
tris. Xp̃s dies et̾nus. as̾ uerus
de deo uero: xp̃s in die gẽpori
sponsus ꝓcedens de thalamo suo:
Dies ȩternitatis xp̃s angłos cre¬
ans: dies in tẽpore xp̃s homines
saluans. Dies et̾ninitatis xp̃s.
in cęlo scõs angłos pascens: dres
tẽporis xp̃s. ħomines in t̾ra refi.¬
ciens. Ut enĩ pane̾ angłoꝵ man¬
ducaret hõ. creator angłoꝵ factꝰ
ẽ homo: utrosq pascens. & integer
ꝑmanens. Quam bonus panis: qui
e angelos pascit ꝑ speciem. ut de
ipso sacient᷑ in patria. & nos pas¬
cit ꝑ fidem. ne deficiamꝰ in uia.
Iile pͥanis qͥ se ipsũ cdat angłis ad
guidiũ stabilitatis: se ipsũ dedit
hominib ad remediũ sanitatis:
s. qui ẽ angłoꝵ esca. nob̾ factꝰ ẽ
meclic̾ina. Uerũtamen hic dilec¬
tissimi fr̃s attendite magnitudinẽ
gre: & agnoscite qͥd ds̃ homini
dignatus ẽ p̃ rogare. Ap̃s enĩ
dei filiꝰ. de dẽo uero os uerus &
unus cũ patr̃e naturalit᷑ ds̃ sẽꝑ¬

Expanded text:
virginis matris. Christus dies aeternus, Deus verus de Deo vero; Christus in die temporis sponsus procedens de thalamo suo . Dies aeternitatis Christus angelos creans, dies in tempore Christus homines salvans. Dies aeternitatis Christus in coelo sanctos angelos pascens, dies temporis Christus homines in terra reficiens. Ut enim panem angelorum manducaret homo, creator angelorum factus est homo, utrosque pascens, et integer permanens. Quam bonus panis qui et angelos pascit per speciem, ut de ipso satientur in patria, et nos pascit per fidem, ne deficiamus in via! Ille panis, qui seipsum dat angelis ad gaudium stabilitatis, seipsum dedit hominibus ad remedium sanitatis; et qui est angelorum esca, nobis factus est medicina. 5. Verumtamen hic, dilectissimi fratres, attendite magnitudinem gratiae, et agnoscite quid Deus homini dignatus est praerogare. Christus enim Dei Filius, de vero Deo Deus verus, et unus cum Patre naturaliter Deus, semp
Abbreviated transcription (Latin):
ciã: qua certo die concipi. & cer¬
to dȩ dignatus est nasci. .aiii.
pem gͥ minoratus paulomuꝰ
ab angłis in die factus est. homi¬
nuͦ: qͣui coet̾nus & equalis deo
nuntiate diem de de: salutare
eiꝰ. Quid ẽ. diẽ de die: nisi filiũ
de patre: Est gͥ de patre filiuᷤ.
de die dies: s tam̃ pat̾ &. filiꝰ ñ
duo dies. s unus ẽ dies. Est de
patre filiꝰ. de dõ ds̃: pat̾ tam̃ ꝙ
filiꝰ ñ duo dii. s unꝰ est ds̃. Unꝰ
g dies ęternitatis. simul pͣat᷑ &
filiꝰ. a nobis agnoscitur: in die aut̃
tẽporis solus filiꝰ inuenit᷑. Dies
etã et̾nus. pat̾ & filius. nr̃m cor¬
pus & animã fecit: in die uͦ tẽpo.
ris solus filius. nr̃m corpꝰ animã¬
q suscepit̃. Xp̃s dies ȩternꝰ uni¬
genitꝰ in forma di manens: xp̃s
in die temporis unigenitus for-¬
mã serui accipiens.. Xp̃s dies etͣnꝰ.
diues ꝑmanens ut conderet nos
xp̃c in die tẽporis pauꝑ factus:

Expanded text:
tiam, qua certo die concipi et certiam, qua certo die concipi et certo die dignatus est nasci. 4. Idem igitur minoratus paulo minus ab angelis, in die factus est hominum, qui, coaeternus et aequalis Deo nuntiate diem de die, salutare ejus . Quid est diem de die, nisi Filium de Patre? Est igitur de Patre Filius, de die dies; sed tamen Pater et Filius non duo dies, sed unus est dies. Est de Patre Filius, de Deo Deus; Pater tamen et Filius non duo dii, sed unus est Deus. Unus igitur dies aeternitatis simul Pater et Filius a nobis agnoscitur, in die autem temporis solus Filius invenitur. Dies etenim aeternus Pater et Filius nostrum corpus et animam fecit; iius nostrum corpus animamque suscepit. Christus dies aeternus unigenitus in forma Dei manens; Christus in die temporis unigenitus formam servi accipiens. Christus dies aeternus dives permanens ut conderet nos; Christus in die temporis pauper factus
Abbreviated transcription (Latin):
aut digne loqui poterit.
quis de quo: Homo de dõ.¬
mortalis de ĩmortali ÷ uisibilis
de inuisibili: mutabilis de incõ¬
mutabili. ÷ opꝰ de opifice: de crea.¬
tore creatura. de factore factura:
paruus de immenso. temporalis
de ȩterno: humilis de altissimo:
plasmatus e limo: de illo qͥ om̃ia
creauit ex nichilo: Cuiꝰ est me¬
narrabilis om̃ipotentia. qua nos
gratuita bonitate fecit: nec minꝰ
tamen inenarrabilis gr̃a. qua
nos om̃ipotentissima miseratio¬
ne saluauit ⁊ qͥ & opus ereatri¬
cis omnipotentie gratis fecit.
&. Opꝰ gre saluatricis om̃ipoten¬
ter impleuit.⁊ illic habens po¬
testatẽ condendi & regendi crea-¬
turã suam: hic habens potesta¬
tem ponendi & sumendi ꝓ nob̾
animã suam. Omiupotentiam
uero nunc dicimꝰ: qua u̾bũ qđ
in pͥncipio erat. & apud dm̃ eratꝰ
& ds erat. fecit om̃e qd ñ erat.
Gram uero: qͥa uerbũ caro fac-¬
tum. uenit querere & saluum
facere qđ perierat. Omĩpoten¬
tiam qua fecit omnẽ diem̃: gra-¬

Expanded text:
aut digne loqui poterit quis? De quo? Homo de Deomortalis de immortali, visibilis de invisibili, mutabilis de incommutabili, opus de opifice, de creatore creatura, de factore factura, parvulus de immenso, temporalis de aeterno, humilis de altissimo, plasmatus e limo de illo qui omnia creavit ex nihilo. Cujus est inenarrabilis omnipotentia, qua nos gratuita bonitate fecit; nec minus tamen inenarrabilis gratia, qua nos omnipotentissima miseratione salvavit. Qui et opus creatricis omnipotentiae gratis fecit, et opus gratiae salvatricis omnipotenter implevit: illic habens potestatem condendi et regendi creaturam suam, hic habens potestatem ponendi et sumendi pro nobis animam suam. Omnipotentiam vero hanc dicimus, qua Verbum, quod in principio erat, et apud Deum erat, et Deus erat, fecit omne quod non erat; gratiam vero, qua Verbum caro factum venit quaerere et salvum facere quod perierat; omnipotentiam, qua fecit omnem diem; gra
Abbreviated transcription (Latin):
dare: ꝑfectãq salutẽ gentiũ passi¬
onis & resurrectionis temꝑi teser.¬
uabat. Et accedentes discipłi eius:
rogabant eũ dicentes. Dimitte eã:
quia clamat post nos. Discipuli
illo aclhue temꝑe misteria dñi nes¬
gelista syrophenissã appellat: uł
importuntate eiꝰ carere cipientes :
quia ñ ut clemente̾ s ut durũ me¬
dicum crebrius inclamaret. XI.

Expanded text:
dare perfectamque salutem gentium, passidare perfectamque salutem gentium, passionis et resurrectionis tempori reservabat. Et accedentes discipuli ejus rogabant eum, dicentes: Dimitte eam, quia clamat post nos. Discipuli illo adhuc tempore mysteria Domini nesgelista Syrophoenissam appellat , vel importunitate ejus carere cupientes; quia non ut clementem, sed ut durum medicum crebrius inclamaret. I
Abbreviated transcription (Latin):
calũniatorib derelictis: p̃sbi.¬
trans gredit᷑ in partes tyri & sy¬
donĩs: ut tyrios. sydoniosq cu.¬
raret. Mulier aut᷑ chananea egrẽ¬
ditur de finib pristinis: ut cla¬
mans filiȩ impẽtret salutẽ. Obser¬
ua: qđ in quinto decimo loco filia
chanance sanetur. Miserere mei
ns fili cdaiud: filia mea male a
demonio uexatur. Inde nouit
uocare filiũ daiud. quia egres.¬
sa iamfuerat de finib suis: & er.¬
roxem tẏrioꝵ ac sydonioꝵ. loci ac
fidei cõmutatione dimiserat. X.¬
ilia mea male a demonio uexa¬
tur. Ego filiam eccłȩ puto ani¬
mas crecdentiũ eẽ: quȩ male a demo¬
nio uexabantur ignorantes creato¬
rem: & adorantes lapidem. Qui non
respondit ei uerbũ. Non de suꝑbia
pharisaica nec describarũ suꝑcilio:
s ne ipse sentendie suȩ uideretur
contrarius ꝑ quã nisserat in uiam
gentiũ ne abieritis. &. in ciuitates
samaritanorũ ne intraueritis. No
lebat eni occasionẽ calũpniatorib

Expanded text:
calumniatoribus derelictis transgreditur in partes Tyri et Sidonis ut Tyrios Sidoniosque curaret. Mulier autem Chananaea egreditur de finibus pristinis clamans, ut filiae impetret sanitatem. Observa quod in quinto decimo loco, filia Chananaea sanatur. Miserere mei, Domine, fili David, filia mea male a daemonio vexatur. Inde vero novit vocare filium David, quae egressa jam fuerat de finibus suis, et errorem Tyrorum ac Sidoniorum loci ac fidei commutatione dimiserat. Filia mea male daemonio vexatur. Ego filiam Ecclesiae puto animas esse credentium, quae male a daemonio vexabantur, ignorantes creatorem, et adorantes lapidem. Qui non respondit ei verbum. Non de superbia Pharisaica, nec de Scribarum supercilio, sed ne ipse sententiae suae videretur contrarius, per quam jusserat: In viam gentium, ne abieritis, et in civitates Samarccasionem calumniatoribus
Abbreviated transcription (Latin):
tr lliũ duid nuncupit. quem in
carne uenientẽ asseuerat: trete mar¬
cus filiũ dei: quẽ in pͥma uoluminis
sui fronte actorem ȩuangelii. & spon¬
sorem regni designat eterni.
spũ accensi ad officiũ scribendi acces¬
serunt: s diuerso narrationis sue
pͥmordio singuli diuersũ statuere
terminũ. Matheus namq a natius¬
uarrationis ꝑdurit. Marcis ab ine¬
ei euanglioe predicationis incipiens:
pue mira usq ad tẽpus ascensionis dou.
ae p̃dicationis discipłorũ eius cunctis
gentib ꝑ orbẽ. Lucas a natiuitate
pcursoris inchoans. ȩuangłi termi¬
nauis in ascensione dnĩca : cum rede¬
lintes discipłi iherosolimã. aduentũ¬

Expanded text:
recte Filium David nuncupat, quem in carne venientem asseverat. Recte Marcus Filium Dei, quem in prima voluminis sui fronte auctorem Evangelii et sponsorem regni designat aeterni.spiritu accensi ad officium scribendi accesserunt, sed diversum narrationis suae primordium singuli, diversum statuere terminum. Matthaeus namque, a nativinarrationis perduxit. Marcus, ab initio evangelicae praedicationis incipiens, pervenit ad tempus usque ascensionis Domini, et praedicationis discipulorum ejus cunctis gentibus per orbem. Lucas, a nativitate praecursoris inchoans Evangelium terminavit in ascensione dominica, cum redeuntes discipuli Jerosolymam adventu
Abbreviated transcription (Latin):
onferendũ hoc euangeliĩ
marci pͥncipiũ. principio
athei. quo ait. liber gen̾ationis
t apte pͥmꝰ eriangelista filium ho¬
ninis eum. seds filium dei noĩat.
uit a miniorib paulatim ad maio¬
Iti sensus nr̃ exuig̾et ⁊ ac ꝑ fidem
sacramenta humanitatis assũꝑ
Qad agnitionẽ diuinȩ et̾nicatis
iscenderet. Apte qui humanã ge
ieritionẽ erat descripturus. a filio
õiscepit.diuid uidelicet siue abra¬
e. de quorũ stirpe substantiam car
Assũpsit: apte is qui librũ suim
inicio euangelicȩ predicationis in¬
ibat. filium magis dei appellare

Expanded text:
onferendum hoc Evangelii Marci principium principio Matthaei, quo ait: Liber generationis Et apte primus evangelista Filium hominis eum, secundus Filium Dei nominat, ut a minoribus paulatim ad majora sensus noster exsurgeret, ac per fidem et sacramenta humanitatis assumptae, ad agnitionem divinae aeternitatis ascenderet. Apte qui humanam erat generationem descripturus a Filio hominis coepit, David videlicet sive Abrahae, de quorum stirpe substantiam carnis assumpsit. Apte is qui librum suum ab initio Evangelicae praedicationis inchoabat Filium magis Dei appellare
Abbreviated transcription (Latin):
uisq ad tepus dnĩcȩ resurrectionis
euangelumdo ꝑtingit. Seripturus
S euangeliũ martus. congrue primo
oniium ponit testͥmonia prophetarũ.
qͥanb hoc futurũ iam olim preetairũ¬
bans subieo cunctis uera. iesinascru¬
perls dubietatis suscipienda quȩ ssr¬
berrt intimaret qͦ hȩc a prophis sco
spu impletis. antes prescita. ae p̃dicta
se monistiaret: simulq uno cosent
plianelii sui pͥncipio & iucdcos giq
Be de prophas susceꝑant. ad suscipi¬
endi etium euangeli sa cramentil ar

Expanded text:
usque dominicae resurrectionis evangelizando pertingit. Scripturus ergo Evangelium Marcus, congrue primo omnium ponit testimonia prophetarum quibus hoc futurum jam olim praecinebant. Ut eo cunctis vera ac sine scrupulo dubietatis suscipienda quae scriberet intimaret, quo haec a prophetis sancto Spiritu impletis antea praescita ac praedicta esse monstraret, simulque uno eodemque Evangelii sui principio et Judaeos qui legem ac prophetas susceperant, ad suscipienda etiam E
Abbreviated transcription (Latin):
& gentiles qui ꝑ euangelii preconia
ad deũ uenerant. ad auctoritatem
qͦq segis &e ꝓpħarũ suscipiendam ue¬
nerandamq ꝓuocat: ne siqui uirta
hereticos aut uetus solũmꝰ testam̃tĩ
aut solũmꝰ nouũ suscȩpisset: alienꝰ
a testamento dei remaneret.
sim origenis: sed officii dignitate.
Angłs enĩ grece: latine nunciꝰ dñ.
Ni nomine recte appellari potuis
hõ ille qͥ fuit missus a dõ: ut desti¬
moniũ ꝑhib̾er de lumine. & uenci¬
ente in earne dnm mundo nunc i¬
aret. N ee mirandũ mystice atigłim
nominari eum. quo inter natos mu¬
lerũ maior nemo surrexit: cũ constet
om̃s qua sacerdotii gradu rite sunin¬
guntur. ob euangelizandi officium
angłos posse uocari. dicente propha.
Labia sacerdotis custodiunt scientiã:
&  legen reqͥrunt ex ore eiꝰ: quia an¬
gelus unĩi exercituũ est. Uox elaman

Expanded text:
 per omnia Evangelii praeconia ad Dominum venerant, ad auctoritatem quoque legis et prophetarum suscipiendam venerandamque provocat, ne si qui juxta haereticos aut Vetus solummodo Testamentum, aut solummodo Novum suscepisset, alienus a testamento Dei remaneret. sim Origenis, sed officii dignitate. Angelus enim Graece, Latine nuntius dicitur. Quo nomine recte appellari potuit homo ille qui fuit missus a Deo ut testimonium perhiberet de lumine , et venientem in carne Dominum mundo nuntiaret. Nec mirandum mystice Angelum nominari eum quo inter natos mulierum major nemo surrexit , cum constet omnes qui sacerdotii gradu rite funguntur ob evangelizandi officium angelos posse vocari, dicente propheta: Labia sacerdotis custodient scientiam, et legem requirent ex ore ejus, quia angelus Domini e
Abbreviated transcription (Latin):
dico cȩderis qui thiadire estis.
quicunq non habent doctrinã
hanc qui non cognouert᷑ altitu.¬
dinẽ sathanȩ. queinadinodũ dict᷑
non mittam suꝑ uos aliud pon¬
dus: tam̃ id quod habetis tene¬
te donec ueniam. Et qui uicerit
&. custodierit usq in finem oꝑa¬

Expanded text:
dico caeteris qui Thyatirae estis: Quicunque non habent doctrinam hanc, qui non cognoverunt altitudinem Satanae, quemadmodum dicunt non mittam super vos aliud pondus: tamen id quod habetis tenete, donec veniam. Et qui vicerit, et qui custodierit usq
Abbreviated transcription (Latin):
illic ab eo apocabipsis postensa des.¬
cribitur: & ut in pͥncipio canoniꝰ.
id est libri geneseos incorruptibi.¬
le pͥncipium prenotatur. ita etiã
incorruptibilis finis. ꝑ uirginem
in apocabipsi redderetur̾ dicen¬
tis: ego sum alpha &̾ ib inicium
&. finis. Hic ÷ ioħes qui sciens
suꝑuenisse sibi diem egressionis
de corpore: conuocatis in epheso
discipulis. descendit inde fosum se¬
pulturȩ suȩ locum: orationeq
cõpleta reddidit sp̃m: tam a do.¬
lore mortis factꝰ extraneus⁊ quã
a corrruptione carnis noscitur all.¬
enus. Cinus tam̃ seripturȩ disposi.¬
tio. uł libri ordinatio ideo a no.¬
bis ꝑ singula non exponitur ut
nescientib inquirendi desiderium
collocetur: & querentib laboris
fructus: & deo magisterii doctri¬
na reseruetur. Explicit ꝓlogos.¬

Expanded text:
illic ab eodem Apocalypsis praeostensa describitur, ut sicut in principio canonis, id est libri Geneseos, incorruptibile principium praenotatur, ita etiam incorruptibilis finis per virginem in Apocalypsi redderetur, dicens: Ego sum Alpha et Omega, initium et finis. Hic est Joannes, qui sciens supervenisse sibi diem egressionis de corpore, convocatis in Epheso discipulis, descendit in defossum sepulturae suae locum, orationeque completa, reddidit spiritum tam a dolore mortis factus extraneus, quam a corruptione carnis noscitur alienus. Cujus tamen Scripturae dispositio, vel libri ordinatio, ideo a nobis per singula non exponitur, ut nescientibus inquirendi desiderium collocetur et quaerentibus laboris fructus, et Deo magisterii doctrina
Abbreviated transcription (Latin):
into amore dilectionis. ab eo est
ibitus. ut in cena supra pectus
eius recumberet: & ad cru¬
cem eius aftanti soli. matrem ꝓ¬
priam cõmendaret: ut que nu.¬
bere uolentem ad aniplexũ uir¬
ginitatis asciuerat: ipsi etiam ad¬
custodiendam uirginem trade.¬
ret. Hic itaq cum ꝓpt᷑ uerbum¬

Expanded text:
tanto amore dilectionis ab eo est habitus ut in coena super pectus ejus recumberet, et ad crucem astanti soli matrem propriam commendasset; ut quem nubere volentem ad amplexum virginitatis asciverat, ipsi etiam custodiendam virginem tradidisset. Hic itaque, cum
Abbreviated transcription (Latin):
tet fieri post hec. Sacramertum
seꝑte̾ stellarum quas uidisti in
dextera mnea: & septem candela¬
bra aurea. Septe̾ ftellȩ angeli
sunt septe̾ ecclesiarũ: &. candela.¬
bra septem. septem eccłȩ sunt.

Expanded text:
mentum septem stellarum, quas vidisti in dextera mea, et septem candelabra aurea: septem stellae: angeli sunt septem Ecclesiarum: et candelabra septem, septem Ecclesiae sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
illataᷤᷤ contumelias patris iudi-¬
cio reseruat: ut nob ꝓfecto
insinuet quantũ nos ẽẽ. paci¬
entes debemꝰ: dum adhuc se ul-
crescit: ⁊ non solũ frangi
pͣdicatio ñ debet: s etiam auge¬
ri. Quod suo dñs exemplo nos
ãmonet:: qui postꝙ̃ hab̾e demo¬
nũi dictus ÷ p̾dicationis suȩ bene¬
ficia largius impendit dicens.
Am̃ am̃ dico uobis: si qͥs sermonẽ meũ
seruauerit: mortẽ non uidebit
met᷑nũ. S sic̃ bonis necesse ÷ ut
meliores etiam ꝑ contumelias exis-¬
tant: ita semꝑ reꝓbi de beneficio
peiores fiunt. Nam accepta p̾di¬
catione: iterũ dicunt. Nc cogno¬
uis nus: qr demoniũ habes. Quia
enĩ ȩcnȩ morti inheserant: &. ean¬
dem mortẽ cui inheserant ñ ui¬
aspicerent in ueritatis sermone
caligabant dicentes. Abraha mor

Expanded text:
Illatas contumelias Patris judiIllatas contumelias Patris judicio reservat, ut nobis profecto insinuet quantum nos esse patientes debemus, dum adhuc se ulciitas crescit, non solum frangi praedicatio non debet, sed etiam augeri. Quod suo Dominus exemplo nos admonet, qui postquam habere daemonium dictus est, praedicationis suae beneficia largius impendit dicens: Amen, amen dico vobis: si quis sermonem meum servaverit, mortem non videbit in aeternum. Sed sicut bonis necesse est ut meliores etiam per contumelias existant, ita semper reprobi de beneficio pejores fiunt. Nam accepta praedicatione, iterum dicunt: Nunc cognovimus quia daemonium habes. Quia enim aeternae morti inhaeserant, et eamdem mortem cui inhaeserant, non viaspicerent, in veritatis sermone caligabant, dicentes: Abraham mor
Abbreviated transcription (Latin):
oliueti celsitudnẽ dñicę dilectio.¬
nis ꝗͣ nos misercorditer illustrare.
ac saluare dignatus ÷ insinuat:
non solũ qr olei natura lucis mi¬
nistra est. & laboꝵ doloru̾q solã¬
men: uerũ etiam quia cunctis
quib ĩmiscetur solet excellere li¬
quorib. Et apłs de caritate loquu.¬
turꝰ : adhuc inquit excellentiore
uiam uob̾ demonstro. Ad mon¬
tem gͥ oliueti ueniens dnͣs. asinoᷤ
sibi quib ierosolimã pecat pre¬
cipit exiberi: figurate significans
hoc qdđ alibi dicit aꝑtẽ. ⁊ qͥa sic
dilexit ds mundũ ut filiũ suũ
unigenitũ daret: ut om̃is qui
credit in ipso non ꝑeat. s habeat

Expanded text:
Oliveti celsitudinem Dominicae dilectioOliveti celsitudinem Dominicae dilectionis, qua nos misericorditer illustrare ac salvare dignatus est, insinuat; non solum qui olei natura lucis ministra est, et laborum dolorumque solamen, verum etiam quia cunctis quibus immiscetur, solet excellere liquoribus. Et Apostolus de charitate locuturus: Adhuc, inquit, excellentiorem vobis viam demonstro . Ad montem igitur Oliveti veniens Dominus, asinos sibi quibus Hierosolymam petat, praecepit exhiberi, figurate significans hoc quod alibi dicit aperte: Quia sic Deus dilexit mundum, ut Filium suum unigenitum daret, ut omnis qui cr
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ꝓuide gessit eum ꝑsequi quã
in eum credere maluerunt: ꝙ
multũ miseri uitȩ auctorẽ mor¬
ti pociꝰ dare: quã ꝑ eum ipsi ui¬
iuficari studebant. Uerũ nos ꝑfi¬
doꝵ cecitate declinata. eor magis
exemplũ qui fidelit̾ dñm lauda¬
uere sequamur. & iter eiꝰ misticũ
mistica ut decet int᷑ptatione scru.¬
temur. Asina & pullus quib se¬
dens in ierosolimã uenit: utriꝰq
popłi iudei uidelicet & gentilis
simplicia corda designant: qͥb
ipse p̾sidens. queq a noxia libta.¬
te suo frenans imꝑio:⁊ ad uisio.¬
nẽ suꝑnȩ pacis ꝑducit. Hiero¬
solima & enim: uisio pacis
inter pretatur. Leꝰ.xi.¬
ene cum ad montẽ oliueti
uenisset dñs. discipłos qͥ hȩc
animalia adducerent misit: quia
ñ nr̃is ad eum meritis. s sola illiuᷤᷤ
gr̃a largiente ꝑuenimꝰ. ioħe attes.¬
tante qui ait: ꝙ in hoc ÷ caritas:
ñ quasi nos dilexerimꝰ dm̃. s. qͣm
ipse prior dilex̃ nos. Nons naq

Expanded text:
am in eum credere maluerunt, et multum miseri vitae auctorem morti potius dare, quam per eum ipsi vivificari studebant. Verum nos perfidorum caecitate declinata eorum magis exempla qui fideliter Dominum laudavere, sequamur, et iter ejus mysticum mystica, ut decet, interpretatione scrutemur. Asina et pullus ejus, quibus sedens Hierosolymam venit, utriusque populi, Judaei videlicet et gentilis, simplicia corda designant, quibus ille praesidens quaeque a noxia libertate suo frenans imperio ad visionem supernae pacis perducit. Hierosolyma etenim visio pacis interpretatur. Et bene cum ad montem Oliveti venisset Dominus, discipulos qui haec animalia adducerent, misit: quia non nostris ad eum meritis, sed sola ipsius gratia largiente, pervenimus, Joanne attestante, qui ait: Et in hoc charitas est, non quasi nos dileximus Deum, sed quia ipse prior dilexit nos . Mons namque
Abbreviated transcription (Latin):
teris pasche sacram̃ta hactenus
obseruata cõsũmauit. ac noni
deinceps obseruanda discipulis
sacram̃ta contradidit. egressus in
mentẽ̾ oliueti tentus ÷ a iudeis.
& mane crucifixus: ipsa nos die a
demionica dñatione redimets: ꝗua
antiquus ille hebreoꝵ popłs ꝑ
ĩmolationẽ agni. iugũ seruitutis¬
cce dñs instar agni paschał
ante quinq dies quã pati
incipet locũ passionis adiit: ut
se insimiaret &. illũ de quo p̾dix̃
ysaias. Sic̃ ouis ad occisionẽ du¬
cetur. & quasi agnꝰ coram tonden

Expanded text:
schae sacramenta hactenus observata consummavit, ac nova deinceps observanda discipulis sacramenta contradidit, egressus in montem Oliveti, tentus est a Judaeis, et mane crucifixus, ipsa nos die a daemoniaca dominatione redemit, qua antiquus ille Hebraeorum populus immolatione agni jugum Aegyptiae srgo Dominus instar agni paschalis ante quinque dies, quam pati inciperet, locum passionis adiit, ut se insinuaret esse illum de quo praedixit Isaias: Sicut ovis ad occisionem ducetur, et quasi agnus coram tonde
Abbreviated transcription (Latin):
ut significaret utrũq popłm
circuncisionis scilicet ꝙ p̃pu¬
cii. pͣdicatores eẽ destinãdos. Nes
certe duos misit. ut eosdẽ pꝰdica¬
tores doctrina simul & oꝑatione
ꝑfectos ee̾ moneret: ne uł erro¬
ris uerba indocti ueritati misce¬
rent. uel ea quȩ recte docuissẽt
ꝑuerse uiuendo negarent. Leꝰ.¬

Expanded text:
ut significaret in utrumque populum, circumcisionis videlicet et praeputii, praedicatores esse destinandos. Vel certe duos misit, ut eosdem praedicatores doctrina simul et operatione perfectos esse moneret: ne vel erroris verba indocti veritati miscerent, vel ea quae recte docuissent perverse vivendo negarent. I
Abbreviated transcription (Latin):
tias. uel scripturarũ celestiũ lect¬
sacramentũ. Quas ꝓphetias unũ
canentes. & unũ ꝑ om̃ĩa nuntiantẽ
aduersarii saluatoris. hoc ÷ puer¬
si heretici. qui cotidie in illo tanq̃
milites manꝰ impias ingert᷑: y
sua sibi diuidunt uoluntate. ꝙ
uniꝰ corꝑis uestimenta ꝑ uaria
niẽbra distribuũt: atq spolian¬
tes dñm. sua falsa dogiata uesti.
qd ñ erat consutũ. sapientiã
eius celeste̾ possumꝰ apꝓbare: qr
erat de suꝑiori contextum. Nrã
enĩ sapientia hoc ÷ humana:
consintur. Assuitur enĩ cũ liberoᷤ
cdamꝰ ad studia grãmatrcis. tadi¬
mus philosophis ẽrudimꝰ ut sa.¬
pientia in illis quȩ nͣ erat acqͥra.¬
tur. Dm̃ autẽ sapiendia ñ assuta
est: ñ quesita. Non enĩ didicta
magistro: sic̃ ipsi uidei dicunt.
Quo mͦ hic litteras nouit: cũ nos
didicerit: Etipse dicit. Mea¬
doctrina ñẽ. de hoc mundeñ
eius qui misit me. Hoc ẽ qͦd It
de suꝑiori contextũ. Quo uesti

Expanded text:
tias, vel Scripturarum coelestium lectsacramentum: quas prophetias unum canentes, et unum per omnia nuntiantes adversarii Salvatoris, hoc est 140 perversi haeretici, qui quotidie in illo tanquam milites manus impias ingerunt, hoc pro sua sibi dividunt voluntate, et unius corporis vestimenta per varia membra distribuunt, atque spoliantes Dominum, sua falsa dogmata vestierunt. non erat consutum, sapientiam ejus coelestem possumus approbare: quia erat de superiore contextum. Nostra autem sapientia, hoc est humana consuitur; assuitur enim cum liberos damus ad studia grammaticis, tradimus philosophis, erudimus eos, ut sapientia in illis, quae non erat, acquiratur. Domini autem sapientia non assuta est, non quaesita; non enim didicit a magistro, sicut ipsi Judaei dicunt: Quomodo hic litteras novit, cum non didicerit, et ipse dicat: Doctrina mea non est de hoc mundo, sed ejus qui me misit . Hoc est, quod ait de superiore contextum, quo
Abbreviated transcription (Latin):
egmus in libris moyside man¬
na uermiculos ꝓcreatos. Digna
plane ꝙ iusta comꝑatio. Siqͥdẽ
cle manna uermiculus gignitur.
Quin potiꝰ ipsam mariam manna
dixerim: qr est subtilis. splendida:
suauis & uirgo: quȩ uelut celitus
ueniens. cunctis eccłarũ popłis.
cibũ dulciorẽ melle deflurẽ. Quẽ
qui edere ac manducare neglexe¬
rit: uitam insemet ipso habere
nͣ poterit: sicut ipse dñs ait. Nisi.
biberit sangumiẽ meum. ñ habe.

Expanded text:
etiam in libris Moysis de manetiam in libris Moysis de manna vermiculos procreatos : digna plane et justa comparatio; siquidem de manna vermiculus gignitur, Quin potius ipsam Mariam manna dixerim, quia est subtilis, splendida, suavis et virgo; quae velut coelitus veniens, cunctis Ecclesiarum populis cibum dulciorem melle defluxit, quem qui edere et manducare neglexerit, vitam in semetipso habere non poterit, sicut ipse Dominus ait: Nisi biberit meum sanguinem, non h
Abbreviated transcription (Latin):
dam mͦ uideatur dicens. Ds om̃ũ
qͥ es ds̃ m̃s: cur me dereliquisti:
tum: nec ÷ inuentus dolus in
ore eiꝰ. Hec autẽ dicit. ut mani¬
festaret ꝓpt᷑ nos se eẽ derelictũ.
quoꝵ peccata portabat: ac ui.¬
dentes disceremus & nos ꝓ ipso
scõ & iusto mori: cũ ꝓ peccatori¬
bus ille moreretur.
ñs hac uoce in passione usus
est: sicut in euangelio legimꝰ.
usus est: ut qđ ꝓphetia annũtia¬
uerat. rei exitus apꝓbaret. Et
qm sequentia pene manifesta
sunt: illũ inspiciamꝰ uersiculũ
in quo ait. Ego autẽ sũ uermis.
& non homo. Cur totiꝰ drͣscreatu¬
re uermiculo se uoluerit cõpara¬
ti primitꝰ asignare quȩ scoꝵ uir¬
tus ÷ maxima: sicut sc̃s moyses
ante lm̃ se animal irracionale ꝓfi¬
tetur: dauid pulicẽ se sepe cõme.¬
morat. S magis illud accipien¬
dũ puto: qm uermis nulla ex¬
trinsecus admixtione alien cor¬
poris. s de sola & pura tͣra ꝓcre¬
maria generatur. Le. . i.

Expanded text:
dammodo videatur, dicens: Deus omnium, dammodo videatur, dicens: Deus omnium, qui es Deus meus, cur me dereliquisti? tum, nec erat dolus in ore ejus. Haec autem dicit, ut manifestaret propter nos se esse derelictum, quorum peccata portabat, ac videntes disceremus et nos pro ipso sancto et justo mori, cum pro peccatoribus et ille moreretur. Denique hac voce in passione usus est, sicut in Evangelio legimus:usus est, ut quod prophetia annuntiaverat rei exitus approbaret. Et quoniam sequentia pene manifesta sunt, illum inspiciamus versiculum in quo ait: Ego autem sum vermis et non homo . Cur totius Dominus creaturae ti primitus assignare, quae sanctorum virtus est maxima, sicut sanctus Moyses ante Deum animal se irrationale profitetur; David se pulicem saepe commemorat: sed magis illud accipiendum puto, quoniam vermis nulla extrinsecus admixtione alieni corporis, sed de sola ac pura terra procreMaria generatur. Legi
Abbreviated transcription (Latin):
bris. ꝙ peccatoꝵ cecitate submersis.
clestis doctrinȩ suȩ lum̃ infidit:
& quos ñ habebamus oculos cordis
inseruit: & uelut radios quosdam
apłos suos misit. qui nos de nocte
tecerrime delinquentie lib̾arent:
& paulatim resolitas in nob tene¬
bris peccatoꝵ matutina  susceptionẽ
consuescerent: ut ꝑfecti facilius
possemꝰ tolerare solis ardorẽ. hoc ÷¬
ut pͥmũ nos p̃ceptis simpliorib
erudirent: quo capatiores efficereis
celestrum secretorum. Lẽ .iiii.
nͣi xp̃i solis iusticiȩ matutino.
peccatoꝵ caligo tota ꝑimitur:
sicut ipse ꝓpħa ait ex ꝑsona dñi.
In matutinis int̾sic iebã õs peccatores tro
hoc ÷ oriente in nobis sole iusticiȩ
qui habita ulũ di sumꝰ: om̃is cogi¬
tem hie psalmꝰ di gestus ÷ ex ꝑsona
dñi saluatoris: qͥppe cũ plura
de eo in nouo posica sint testam̃to.
Dicit itaq. Ds ds̃ m̃s respice in
me. Et rł. Quare assũpti homi¬
nis agit causam: ut int̾rgare quo.¬

Expanded text:
bris, et peccatorum caecitate submersis, bris, et peccatorum caecitate submersis, coelestis doctrinae suae lumen infudit; et quos non habebamus, oculos cordis inseruit, et velut radios quosdam apostolos suos misit, qui nos de nocte teterrima delinquentiae liberarent, et paulatim, resolutis in nobis tenebris peccatorum, matutina nos susceptione consuescerent; ut perfecti facilius possimus tolerare solis ardorem, hoc est primum nos praeceptis simplicioribus erudirent, quo capaciores efficerent coelestium secretorum. Hujus itaque solis justitiae matutino, peccatorum caligo tota perimitur, sicut ipse propheta ait ex persona Domini: In matutinis interficiebam omnes peccatores terrae . Hoc est: oriente in nobis sole justitiae, qui habitaculum Domini sumus, omnis cogitem hic psalmus digestus est ex persona Domini Salvatoris, quippe cum plura de eo in Novo sint posita Testamento. Dicit itaque: Deus, Deus meus, respice in me: et reliqua. Quare assumpti hominis agit causam, ut interrogare quo
Abbreviated transcription (Latin):
Salmi uicesimi primĩ qui
lectuis est. seriem decursu.
tineat : ut cognita eiꝰ origine in¬
telligyritiã ipsius faciliꝰ consequam.:
ꝙ. manifȩstato capite. possint regi
membra distribui. Inscribitur enĩ
ita. In finẽ ꝑ susceptionẽ matutina
psalmus ipsi dauid. Lectiolii.¬
isi fallor. susceptio matutina
solis ortũ semꝑ anteuentt: &
priusꝙͣ orbẽ radiorũ cdarus spleñ¬
dor illuminet matutinũ nuscil
tenebris t̃im. nũ pont: ac rehouita¬
sensim caliginũ cecitate. reb cunctis
facies quȩlã ac lumen infunditur:
ꝙ. cum ueluti sub una materie te.¬
nebrarum mundus in confusione
iacuerit: int̾ueniente matittino di¬
uersa specierũ uarietate distingui¬
tur.  hoc ÷ cum om̃ĩa ceca fuerint:
oculi om̃ium reꝑantur. Nox enim
quodã mͦ aufert oculos mundo: au.¬
rora restitiit: atq ita ante in atuti.¬
na susceptione ꝑfruim᷑: ut głosius
ficie arbitror designari. hoc ÷ xp̃m
dnm̃: qui nobis ignorantiȩ tene¬

Expanded text:
salmi vigesimi primi, qui lectus est seriem decursuritineat, ut, cognita ejus origine, intelligentiam ipsius facilius consequamur, et manifestato capite, possint rectius membra distribui. Inscribitur enim ita: In finem pro susceptione matutina psalmus ipsi David. Nisi fallor, susceptio matutina solis ortum semper antevertit, et priusquam orbem radiorum clarus splendor illuminet, matutinum noctium tenebris terminum ponit; ac resolutasensim caliginum caecitate, rebus cunctis facies quaedam ac lumen infunditur; et cum veluti sub una materie tenebrarum mundus in confusione jacuerit, interveniente matutino, diversa specierum varietate distinguitur; hoc est, cum omnia caeca fuerint, oculi omnium reparantur. Nox enim quodammodo aufert oculos mundo, aurora restituit; atque ita ante matutina susceptione perfruimur, ut gloriosius titiae arbitror designari; hoc est Christum Dominum, qui nobis ignorantiae tene
Abbreviated transcription (Latin):
testamento. Manna enĩ illis cont̾
diuinũ p̾ceptũ tractantib uer¬
mes effecti sunt: id ÷ contumacie
ultores ⁊ tudices. Quȩ similitudo
xp̃m indicat h̃m: quẽ qui sua.¬
uem cibũ. & dulcem potũ hau¬
rire neglȩxerit:⁊ iudicem paciet᷑:
sic̾ ipse ait. Neq enim pat̾ uidi¬
cat quẽ quã: s om̃e iudiciũ dedit

Expanded text:
Testamento. Manna enim illis contra divina praecepta tractantibus, vermes effecti sunt; id est contumaciae ultores et judices. Quae similitudo Christum indicat Dominum: quem qui suavem cibum et dulcem potum haurire neglexerit, judicem patietur, sicut ipse ait: Neque enim Pater judicat quemquam, sed omne judicium dedit
Abbreviated transcription (Latin):
che .I. quarta decima luna ad
uesꝑam ussus ÷ ĩmolari: ũgnifi.¬
cans eũ qui nos suo sanguinẽ redẽp¬
turus ante quinq dies pasche id
ẽ hodierno die magno p̾cedenti¬
um sequentiũq popłorũt e luda¬

Expanded text:
est quarta decima luna, ad vesperam jussus est immolari: significans eum qui nos suo sanguine redempturus ante quinque dies paschae, id est, hodierno die magno praecedentium sequentiumque populorum gaud
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpb̃as: qͦsi uenerantes p̾ferunt.
S aꝑta nob̃ ratione ostenditur:
qr qui dm̃ nesciunt: dĩ quoq
famulos falso uenerant᷑. Et no¬
tandũ qđ uidit eos dñs aꝑta si¬
bi impugnatione resistere: & tam᷑
eis se iterata ñ desinit uoce p̾dica¬
re dicens. Abrahã pat̾ ur̃ exulta.¬
uit ut uideret diem meu̾: & ui¬
dit & gauisuᷤ ẽ. Tunc qͥppe diẽ dn̾i
abraham uidit : cũ in figura sum
me trinitatis tres angelos hospi¬
tio suscepit. Quib ꝓfecto suscep¬
tis. sic trib quasi uni locutus

Expanded text:
as quasi venerantes praeferunt. Sed aperta nobis ratione ostenditur quia qui Deum nesciunt Dei quoque famulos falso venerantur. 3. Et notandum quod vidit eos Dominus aperta sibi impugnatione resistere, et tamen eis se iterata non desinit voce praedicare, dicens: Abraham pater vester exsultavit ut videret diem meum; vidit, et gavisus est . Tunc quippe diem Domini Abrahmae Trinitatis tres angelos hospitio recepit: quibus profecto susceptis, sic tribus quasi uni locutus
Abbreviated transcription (Latin):
Uterq enĩ popłs funib perar
erat circũplexus  & solutionc d¬
iuna opus habebat: iste lgx quã
acceꝑat male utendo: ile ninꝙ
accipiendo peccauert᷑. Nnde be¬
nedicit apłs. quia ñ ⁊ distintio.¬
ꝑ grãm ipsius. Et pulchre ali
tres euangłiste qui gentib scrip¬
euangelista qui ex hebreis &
hebreo sermone scripsit euange.¬
lium: etiam asinȩ facit mento.¬
neni: ꝓuida utiq dispensatione
ut quorũ salutẽ scribendo quesi.¬
erunt: hos saluandos a dño mifi¬
ce docerent ẽẽ figuratos. Et siqͥs.
his opus habet.⁊ &. confestim di.¬
mittet eos. Et doctorib p̾cipi᷑.
ut si quid eis obstiterit aduer¬
sitatis: si qͥs ꝓhibuerit peccato.¬
res ã laqueis diaboli solui. ꝙ ꝑ
confessionẽ fidei dño adduci: non
tam̃ p̃dicando desistant: s cons.¬
tant̾ insinuent. qr dñs ad edifi¬
canclã eccłam suã talib opus
habet. Quãius enĩ seuus sit ꝑ¬
secutor ꝙ. imanis: non potest eoꝵ
obsistere saluationi. quos no¬

Expanded text:
Uterque enim populus funibus peccatorum erat circumplexus, et solutione divina opus habebat; iste lege quam acceperat male utendo, ille nunquam accipiendo peccaverat. Unde bene dicit Apostolus: Quia non est distinctio gratis. Et pulchre alii tres evangelistae, qui gentibus scripautem evangelista, qui ex Hebraeis et Hebraeo sermone scripsit Evangelium, etiam asinae facit mentionem, provida utraque dispensatione, ut quorum salutem scribendo quaesierunt, hos salvandos a Domino mystice docerent esse figuratos  Al.his opus habet, et confestim dimittet eos. Et doctoribus praecipitur, ut si quid eis obstiterit adversitatis, si quis prohibuerit peccatores a laqueis diaboli solvi, et per confessionem fidei Domino adduci, non tamen praedicando desistant, sed constanter insinuent quia Dominus ad aedificandam Ecclesiam talibus opus habet. Quamvis enim saevus sit persecutor et immanis, non potest eorum obsistere salvationi quos no
Abbreviated transcription (Latin):
ra mediocrum: s non discrepat
fructus oꝑum. ubi idem ẽ affectũ
antur: si repellat᷑ lasciuia. si abdi¬
cetur ebrietas: &. carnalis concupiᷤ.¬
centia castitatis legib edometur: s
odia transeant in dilectionẽ⁊ si
inimicitiȩ conuertant᷑ in pacem:
si tranquillitas extinguat iram:
si mansuetudo remittat iniu¬
illoꝵ potestas micior: ⁊istoꝵ sit
disciplina deuotior. Hac gͥ obseruan¬
tia dilectissimi. obtinebit᷑ miscdia
diͣ: &. abolito peccatoꝵ reatu. re¬
ligiose uenerandũ pascha cȩlebrabit᷑.

Expanded text:
ra mediocrum; sed non discrepat fructus operum, ubi idem est affectusantur; si repellatur lascivia, si abdicetur ebrietas, et carnalis concupiscentia 152 castitatis legibus edometur; si odia transeant in dilectionem, si inimicitiae convertantur in pacem, si tranquillitas exstinguat iram, si mansuetudo remittat injuillorum potestas mitior, et istorum sit disciplina devotior. Hac igitur observantia, dilectissimi, obtinebitur misericordia Dei, et abolito peccatorum reatu, religiose venerandum Pascha celebrabit
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑum: quos impenclia nr̃a
saciauerint. Iocundem᷑ in uestitu
edꝵ: quoꝵ nuditate̾ indum̃tis ne¬
cessariis dexerimus.
entiant humanitatẽ nr̃ani egri¬
Tuidines decumbentiã: imbe¬
cillitaͣs debilium: labores exulũ:
destitutio puipilloꝵ & desolatarũ
dis nemo ÷ qui ñ al quã posse ere

Expanded text:
endia nostra satiaverint. Jucundemur in vestitu eorum quorum nuditatem indumentis necessariis texerimus. Sentiant humanitatem nostram aegritudines decumbentium, imbecillitates debilium, labores exsulum, destitutio pupillorum, et desolatarum dis nemo est qui n
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s i sẽs t̾rarũ regeneranda in
tur: & a ꝓropinquante nouȩ cre.¬
ature orai spiritalis nequitia ab
his quos possidebat excruditur.
fremit s expoliaci hostis impiu
furor: & nouũ querit ucrum:
qua ius ꝑdit antiquũ. Captat
indefessus & ꝑuigil. si quaĩ repꝑe¬
rt oues a sacris gregib negligentiꝰ
auagantes: quas ꝑ deuia uolupta¬
cum & ꝑ deuexa luxuriȩ. indiuer¬
soria mortis inducat. Inflaminat
itaq iras⁊ nutrit odia: accuit cu¬
piditates: irridet continentiã: inci
ninit: Nam sicut euangelica pate¬
fecit hystoria. cum saluator nr̃¬
ieiuniũ infirmitatis nr̃e inse rece¬
pisset esuriem: gauistis diaboluᷤ
signum se in eo passibilis acq mor¬
talis inuenisse naturȩ: ut explo¬
rium inquã iuberet᷑ speciẽ euuiꝰ¬
liber generis natura transiret: sic̃
cũ uoluit in conunno nuptiarũ
aquã mutauit inuinum: s hoc
magis salutiferis dispensationib
ioñgruebat: ut nequissimi hostiᷤ

Expanded text:
omnes fines terrarum regeneranda in omnes fines terrarum regeneranda in tur; et appropinquante novae creaturae ortu, spiritalis nequitia ab iis quos possidebat extruditur. Fremit ergo exspoliati hostis impius furor, et novum quaerit lucrum, quia jus perdidit antiquum. Captat indefessus et pervigil, si quas reperiat oves a sacris gregibus negligentius evagantes, quas per procliva voluptatum et per devexa luxuriae in diversoria mortis inducat. Inflammat itaque iras, nutrit odia, acuit cupiditates, irridet continentiam, incitnuit? Nam, sicut 150 evangelica patefecit historia, cum Salvator nosjejunium, infirmitatis nostrae in se recepisset esuriem, gavisus diabolus signum se in eo passibilis atque mortalis invenisse naturae, ut explorium, in quam juberetur speciem cujuslibet generis creatura transiret; sicut, cum voluit, in convivio nuptiali aquam mutavit in vinum : sed hoc magis salutiferis dispositionibus congruebat, ut superbissimi hostis
Abbreviated transcription (Latin):
tior sc̃ĩor q c̾e̾ non possit.⁊ omẽs
simul sine differentia grãduum:
sine discretione meritorũ. ab his
in que ꝑuenimꝰ in ea que nõdũ
app̾hendimꝰ. pia auiditate cur.¬
ramus: & ad mensurã consuetu¬
dinis nr̃ȩ necessariis aliquid ad¬
damus augientis. Parum enĩ
religiosus alio tempore demonᷤ¬
p̾dicatior. is insonuit: dicens. Ecce
ne temp acceptabile: ecce nc̃ dies
lutis. Qid enĩ acceptius hoc
mpore: quid salubrius his dieb:
ominii uirtutũ ꝓfectus augetur:
uersariũ fuit. ne ullus pateret
locus temptatoris insidiis: s uͦ
tibi maior cautio. & sollicitior ẽ.
assumenda prucdentia. quando
idem hostis tuus. acriori seuit̾
inuidia. Hunc enĩ in toto mun.¬
do potestas ei antiquȩ dominati.¬
onis aufertur: & innumera illi
captiuitatis uasa rapuntur .iii.
Senuntiatur atrocissimo p̾doni
a populis om̃iũ nationũ om̃nĩ¬
q linguarũ: & nullũ iam genus
rãnici. legib reluctetur: dũ per

Expanded text:
tior sanctiorque esse non possit, omnes simul sine differentia graduum, sine discretione meritorum, ab iis in quae pervenimus, in ea quae nondum apprehendimus, pia aviditate curramus, et ad mensuram consuetudinis nostrae necessariis aliquid addamus augmentis. Parum enim religiosus alio tempore demonspraedicationis insonuit, dicens: 149 Ecce nunc tempus acceptum, ecce nunc dies salutis . Quid enim acceptius hoc tempore, quid salubrius his diebus, omnium virtutum profectus augetur? versarium fuit, ne ullus pateret locus tentatoris insidiis; sed modo tibi major cautio et sollicitior est adhibenda prudentia, quando idem hostis tuus acriori saevit invidia. Nunc enim in toto mundo potestas ei antiquae dominationis aufertur, et innumera illi captivitatis vasa rapiuntur. Renuntiatur atrocissimo praedoni a populis omnium nationum, omniumque linguarum, et nullum jam genus rannicis legibus reluctetur, dum per
Abbreviated transcription (Latin):
plait.l negantes in xp̃o utramep
ueram eeꝰ. naturã. dũ aut dĩtatẽ
hoĩe. aut hoiẽm dĩtate despoliant: cũ
uniꝰ temporis gemino documen¬
To utraq falsitas sit ꝑenita: qͥa
&. ꝑ famẽm corꝑis ꝑfecta humani¬
tas: &. ꝑ famulantes angelos de
solo pane uiuit homo. s in om̃i
ieniniũ: ñ sterili inelia. quã
plerũq & imbecilitas corꝑis.
& auariciȩ moxb indicit᷑. : si
in larga beniuolentia celebran.¬
dum: ut simus de illis de qui
bus ueritas dicit. Beati qui
esuriunt. & siciunt iusticiam:
qͣm ipsi saturabunt᷑. Delicie qͥ

Expanded text:
piunt, negantes in Christo utramque veram esse naturam, dum aut Deitatem homine, aut hominem Deitate dispoliant, cum unius temporis gemino documento utraque falsitas sit perempta: quia et per famem corporis perfecta humanitas, et per famulantes 151 angelos demsolo pane vivit homo, sed in omni jejunium, non in sterili inedia, quam plerumque et imbecillitas corporis et avaritiae morbus indicit, sed in larga benevolentia celebrandum: ut scilicet simus de illis de quibus ipsa Veritas dicit: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur . Deli
Abbreviated transcription (Latin):
rrascaris dñe satis: & ne ultra memi¬
heris iniquitatis. Sexta.¬
cce respice: popłs tuus õs
nos: ciuitas tua sc̃a facta
te patres nr̃i: facta ẽ in exustio¬
re ignis: & omia deñderabilia
nr̃a uersa sunt in ruinas. Numqͥd
suꝑ his continebis de dñe: tacebis
& asfliges nos uehement᷑: Quesie¬
runt me qui ante ñ int̾rogabat:¬
inuenert᷑ qui nͨ quesierunt me.
di manus meas dota die ad pptm
incredulũ: qui graditur in uia ñ
bona. post cogit᷑ationes suas. ꝓpłs¬

Expanded text:
mineris iniquitatis ecce respice populus tuus omnes nos civitas sancti tui facta te patres nostri facta est in exustionem ignis et omnia desiderabilia nostra versa sunt in ruinas numquid super his continebis te Domine tacebis et adfliges nos vehementer quaesierunt me qui ante non interinvenerunt qui non quaesierunt me: di manus meas tota die ad populum incredulum, qui graditur in via non bona post cogitationes suas.
Abbreviated transcription (Latin):
indurasti cor mostrũ. ne timeremꝰ
te: Conuertere ꝓpt̾ seruos tuos:
trib hereditatis tua. Quasi nichi¬
lum posserunt popłm scm tuum
hostes nr̃i: conculcauert̃ scĩficati.¬
onẽ tiiam: facti sumus quasi in
principio. cũ non dñiareris nr̃i.
neq inuocaret᷑ nomen tuuͣ super
no: Utinã dirumꝑes cȩlos & des
cenderes: a facie tua montes deflui¬
erent: sicut exustio ignis tabesce.¬
rent atq arcderent igni: ut notũ
fieret nomen tiui inimicis titis:
a facie tua gs̃ turbarent᷑. Cumi fe¬
ceris mirabilia non sustinebimꝰ des¬
cendisti.i &. a facie tua montes deflu¬
rerũr. a scło ñ audiert̃: neq auri¬
bus ꝑceperunt. Oculus ñ uidit ds̃
absq te: quȩ p̾parasti expectantib
te. Occurristi letam⁊ & facienti
iusticiam: inuus tuis recordabim

Expanded text:
timeremus te convertere propter servos tuos tribus hereditatis tuae quasi nihilum possederunt populum sanctum tuum hostes nostri conculcaverunt sanctificationem tuam facti sumus quasi in principio cum non dominareris nostri neque invocaretur nomen tuum super nos utinam disrumperes caelos s a facie tua montes defluerent sicut exustio ignis tabescerent aquae arderent igni ut notum fieret nomen tuum inimicis tuis a facie tua gentes turbarentur cum feceris mirabilia non sustinebimus descendisti et a facie tua montes defluxerunt a saeculo non audierunt neque auribus perceperunt oculus non vidit Deus absque te quae praeparasti expectantibus te occurristi laetanti et facienti iustitiam in
Abbreviated transcription (Latin):
cede a me. ñ appropinques mͥ qͥa
immundus es: isti fumus erunt in
furore meo: ignis ardens dota die.
Ecx scriptũ est. corã me: ñ tacebo
sed reddam &. retribuã in sinu eoꝵ
inquitates ur̃as. & iniqicitates pa¬
trũ ur̃oꝵ simul dicit dñs ⁊ qͥ

Expanded text:
cede a me, non appropinques mihi, quia immundus es. Isti fumus erunt in furore meo, ignis ardens tota die. Ecce scriptum est coram me: non tacebo, sed reddam, et retribuam in sinu eorum, iniquitates vestras, et iniquitates patrum vestrorum simul, dicit Dominus. Q
Abbreviated transcription (Latin):
utera suꝑ t̾ram: sic iuraui utt
non trasea: & non increpẽ
de.Montes enĩ cõmouebuntur.
& colles contremiscent. Miscdia
autẽ mea non recedet : & fȩdus
pacis moȩ ñ mouebitur. dixit
miserator tuus dñs. Quinta.

Expanded text:
a super terram: sic juravi, ut non irascar tibi, et non increpem te. Montes enim commovebuntur, et colles contremiscent: misericordia autem mea non recedet a te, et foedus pacis meae non movebitur, dixit miserator tuus Dominus.
Abbreviated transcription (Latin):
& ciuitates desertas in habita¬
bit. Noli timere qͣm nͨ con-¬
funderis: neq erubesces. Non
eni᷑ te pudebit: quia confusi¬
onis adolescentię tuȩ obliuis¬
ceris: & obprobrii uiduitatis
tuȩ non recordaberis amplius.
qͥa dñabitur tui quifecit te.
dñs exercituũ nomen e̾ius: &
reciẽmptor tuus lẽs isrł ds oĩs¬

Expanded text:
et civitates desertas hereditabit. Noli timere quia non confunderis: neque erubesces. Non enim te pudebit: quia confusiones adolescentie tue oblivisceris: et obprobrium viduitatis tue non recordaberis amplius. Quia dominabitur tui qui fecit te: Dominus exercituum nomen ejus: et redemptor tuus