comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
US ESST DEBTAT DUXRELIGI¬
OSUS IN ACTIBNS MIUTA
rantic pueritiȩ moxrationabilis homo
caruerit. aut dõ incipit in lustris dux¬
regine aut sȩculo militare : proptes
hoc apostolus paulus. nemo ait militans
dõ limplicat se negotus sȩcularib. often¬
dens esse milites dĩ. sic̃ sunt etiã mili¬
tes sȩculi : Duplexergo militia duoge¬
ner a militũ signat. Alios militia corpora¬
lis laborare cũ mundo secundũ uoluntatem ter¬
reni regis astringit. Alios militia sp̃italis
adcȩlestia castra ꝑ gratuitam gratiam cȩle¬
stis imperatoris adducit : Milites sȩculipas¬
sionibus & desiderus uariis tenentur obno¬
xii.: Milites dĩ carnem suam crucifixer̃
cũ uitiis & concupiscentus : Illidipibus nutri¬
untur. istiuirtutib:. Illi rapere aliena
conantur. istietiã propria uel patienter
gerunt unde falsis laudibus extollantus
istiquerunt unde sempiternis prȩmus
honorentus: Illis tribuit imaginemlȩ¬
titiȩ uanitas. istis uera confest gaudia

Expanded text:
s esse debeat dux religiosus in actibus militarantia pueritiae mox ut rationalis homo caruerit, aut Deo incipit, dux illustris Regine, aut saeculo militare. Propter hoc apostolus Paulus: Nemo, ait, militans Deo implicat se negotiis saecularibus ; ostendens esse milites Dei, sicut sunt etiam milites saeculi. Duplex ergo militia duo genera militum signat: alios militia corporalis laborare cum mundo, secundum voluntatem terreni regis astringit; alios militia spiritalis ad coelestia castra per gratuitam gratiam coelestis imperatoris adducit. Milites saeculi passionibus et desideriis variis tenentur obnoxii; milites Dei carnem suam crucifigunt cum vitiis et concupiscentiis. Illi dapibus nutriuntur; isti virtutibus. Illi rapere aliena conantur; isti etiam propria vel patienter gerunt unde falsis laudibus extollantur; isti quaerunt unde sempiternis praemiis honorentur. Illis tribuit imaginem laetitiae vanitas; istis vera confert gaudia
Abbreviated transcription (Latin):
tatem. Du arum sustantiarũ gignans
sedunius. tamen eiusdemq ꝑsonȩ
Verbum quippe ante carnem. un a na¬
tura & una ꝑsona uerbum caro fac¬
tum duȩ nature & una ꝑsona: Verbũ
ante carnem. omo usion patriũbum
caro factum. omo usion. & patri &ma¬
tri. Uerbum ante carnem sine initio
temporis in effabiliter genitus : Verbũ
caro factum post quã uenit plenitudo
temporis mirabiliter & singulariter
sine morbo libidinis procitatus. Verbũ
ante carnẽ nouũ fabricans mundum.
Verbum caro factũ. pereuntẽ redimens
mundum. Verbum ante carnẽ diuina
fatiens. Verbum caro factum simul &¬
diuina fatiens & humana quõ uoluit
patiens: Verbum ante carnẽ unigenitus
ds̃. Verbum caro factum emmanuhel
quod interp̃tatur nobiscum dĩ: Idem
tamen ipse uerbum caro factum qui pri¬
us in printipio erat uerbum & uerbũ
erat apud dm̃ & d̃ erat uerbum: Quia
non homo dr̃ sed dr̃ factus est homo ut ho¬

Expanded text:
tatem, duarum substantiarum gigas, tatem, duarum substantiarum gigas, sed unius tamen ejusdemque personae. Verbum quippe ante carnem, una natura, et una persona; Verbum caro factum, duae naturae, et una persona. Verbum ante carnem, homousion Patri; Verbum caro factum homousion et Patri et matri. Verbum ante carnem sine initio temporis ineffabiliter genitus; Verbum caro factum postquam venit plenitudo temporis, mirabiliter et singulariter, sine morbo libidinis procreatus. Verbum ante carnem novum fabricans mundum; Verbum caro factum, pereuntem redimens mundum. Verbum ante carnem, divina faciens; Verbum caro factum, simul divina faciens, et humana, quomodo voluit, patiens. Verbum ante carnem, unigenitus Deus; Verbum caro factum, Emmanuel, quod interpretatur Nobiscum Deus. Idem tamen ipse, Verbum caro factum, qui prius in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: quia non homo Deus, sed Deus factus est homo ut ho
Abbreviated transcription (Latin):
nasci proprium sp̃s sc̃i deutroq
procedere. pater quippe unius filii
patrem generatio. ad solũ filium
lutis nr̃ae necessitas exp&tar&. ut
propter homines liberandos ds̃ homo
nascaer&ur ex homine : Non est natus
secundum carnem pater. qui filius nũ¬
fuit aliquando n& filius. sednatus est
filius utipse fier& filius uirginis ma¬
tris quiest filius dĩ patris: & ꝑtempo¬
ralem natiuitatem dĩ omni potentis
numerus nullo modo crescer& filioꝵ
Neque duos filios facer& unici filii
secunda natiuit acis. Maxime quia
idem ipse unus filius sempiternopa¬
tri co&ernus consubstantialis ęqua¬
lis: quem solum oportebat. &iam fi¬
lium hominis fieri postquam uenit
plenitudo temporis ut fier& uis exmu¬
liere redempturus uiros acmuli eres
in uno sexu temporali ternatus utiĩq
saluar&: Unum eligendam inquo
nascer&ur. alium unde nascer&ur
Ita suscepit substantiae nrae ueritatẽ.
neꝑ sonȩ suae duplicar& singulari¬

Expanded text:
nasci, proprium Spiritus sancti de utroque nasci, proprium Spiritus sancti de utroque procedere. Pater quippe unius Filii Patrem generatio, ad solum Filium lutis nostrae necessitas exspectaret, ut propter homines liberandos Deus homo nasceretur ex homine, non est natus secundum carnem Pater, quia Filius nunfuit aliquando nec Filius. Sed natus est Filius ut ipse fieret filius Virginis matris, qui est Filius Dei Patris: et per temporalem nativitatem Dei omnipotentis numerus nullo modo cresceret filiorum, neque duos filios faceret unici Filii secunda nativitas. Maxime quia idem ipse unus Filius, sempiterno Patri coaeternus, consubstantialis, aequalis, quem solum oportebat etiam filium hominis fieri, postquam venit plenitudo temporis, ut vir fieret ex muliere, redempturus viros ac mulieres, in uno sexu temporaliter natus ut utrumque salvaret, unum eligendo in quo nasceretur, alium unde nasceretur, ita suscepit substantiae nostrae veritatem, ne personae suae duplicaret singulari
Abbreviated transcription (Latin):
scriptura scã dicit: Audi isrł dñs ds̃
tuus ds̃ unusẽ: suspitionem namq:
solitarii dĩ remou& trinitas: &u
num dm̃ credentib ostendit. un a
substantia. Non sic una ut ꝑ singulos
semi plena. in omnib fiat tota. &ideo
sit una. Seduna numero. genere
uirtute plenitudine. quam sicut
hab& in homnib: ita non car& insin¬
gulis Tanta in solo patre: quanta
infilio & spũ sc̃o. Tanta in solo filio
quanta in patre & spũ scõ. Tant a in
so lospũ sco quanta in patre &filio Tanta¬
in postremo insingulis eorum quanta
induobus. Tanta in duob quanta in
trib Tanta intribus quanta insin¬
gulis: Nihil quippe est ubi gradib
ordinatum. Nihil qua litate diũsũ
Nihil quantitate minimũ. Nihil lo¬
co seperatum. Nihil tempore post¬
terius. Nihil efficax Mihil passibi¬
le Vbi hoc tantum modo recipit dis
te appell&ur sp̃s sc̃s. propriumq
sit patris generare. proprium filii

Expanded text:
Scriptura sancta dicit: Audi, Israel, Dominus Deus Scriptura sancta dicit: Audi, Israel, Dominus Deus tuus Deus unus est . Suspicionem namque solitarii Dei removet Trinitas, et unum Deum credentibus ostendit una substantia. Non sic una, ut per singulos semiplena, in omnibus fiat tota, et ideo sit una; sed una numero, genere, virtute, plenitudine. Quam sicut habet in omnibus, ita non caret in singulis. Tanta in solo Patre, quanta in Filio et Spiritu sancto; tanta in solo Filio, quanta in Patre et Spiritu sancto; tanta in Spiritu sancto, quanta in Patre et Filio. Tanta postremo in singulis eorum, quanta in duobus. Tanta in duobus, quanta in tribus. Tanta in tribus, quanta in singulis. Nihil quippe est ibi gradibus ordinatum, nihil qualitate diversum, nihil quantitate minimum, nihil loco separatum, nihil tempore posterius, nihil inefficax, nihil passibile. Ubi hoc tantummodo recipit distte appelletur sanctus; propriumque sit Patris generare, proprium Filii
Abbreviated transcription (Latin):
tis. Beatus ergo eris similitaribus acti¬
bus occupatus. profide uera quam te¬
nes nemini blandieris. & adũsus eã
Canes procedentes. exoffitina men¬
datii latrare ꝓibeas: Spem tuam
ponens inillo cuius potestati. mnemo
res istit inpune : Quem si offenderis
sine causa. demultitudine p̃sumis
exercitus : Sihabueris propitium
neq militem suꝑbum neq: uiolentũ
timebis hostem. printipaliter ergo
sarios suos. hanc defende inter arma
& gladios hanc ꝑ suade mentibus
armatorum. fides aut̃ catholica ẽ
patris & filii & sp̃ssc̃i. unam con¬
tra arrium substantiam uel essentiã
Tres aduersus sabellium p̃dicare ꝑsonas
utcum bene intell&ta fuerit in essentiꝰ
unitas in ꝑsonis ꝓpi&as. uera quoque
in maiestate ador&ur aequalitas:
Tres enĩ sunt. quia alius est pater alius
filius alius sp̃rsc̃s Sed hi tres unũ sunt¬
& sum me unum sunt. quia singillatim
tamen tresdii. sed unus ẽ ds̃. De quo

Expanded text:
tis. Beatus ergo eris si, militaribus actitis. Beatus ergo eris si, militaribus actibus occupatus, pro fide vera quam tenes, nemini blandiaris; et adversus eam canes procedentes ex officina mendacii latrare prohibeas: spem tuam ponens in illo cujus potestati nemo resistit impune; quem si offenderis, sine causa de multitudine praesumis exercitus; si habueris propitium, neque militem superbum, neque violentum timebis hostem. Principaliter ergo rsarios suos. Hanc defende inter arma et gladios, hanc persuade mentibus armatorum. 12. Fides autem catholica est, Patris et Filii et Spiritus sancti unam contra Arium substantiam, vel essentiam, tres adversus Sabellium praedicare personas; ut cum bene intellecta fuerit in essentia unitas, in personis proprietas, vera quoque in majestate adoretur aequalitas. Tres enim sunt, quia alius est Pater, alius Filius, alius Spiritus sanctus. Sed hi tres unum sunt, et summe unum sunt, quia singillatim tamen tres dii, sed unus est Deus, de quo
Abbreviated transcription (Latin):
reue: sensib tuis ut aliquid fierine
uerbi gratia ne in cognita prophera¬
mus exempla. Siplures in exera tu
fortissimo reperiantur
animositate uindicantes. & prop¬
ter hoc der&icis parcere uel consu¬
lere dux catholicus sua deatur
aut nefandi erroris p̃dicatorib ex eren¬
darum licentiam tribuere plasphe¬
miarum patientes ferens. propter
scandalũ quod pani formidat. &iam
reo lauacro secundi baptismatis pol¬
lui. iamsemel renatos. nempe tam
malę suasioni consentiens. lic& aliquã
uideatur utilitatem bonorum tem¬
poralium. prestitisse subiectis sibi
interim nocuit. dum de adiutorio
dĩminus sperasse iudicatus. interdũ
d&eriora quam formidat pericula
tolerat. &n& in sua fide constans
exerc& conp&enter. zelum relegio¬
nis n& euadit ruinam grauissime
tribulationis. quia p̃posuit terrena
cȩlestib & uoluntatem cieatoris
offendere. nullatenus dubitauri
placere uolens hominib: mente corrup¬

Expanded text:
revelante sensibus tuis, ut aliquid fieri nerevelante sensibus tuis, ut aliquid fieri ne verbi gratia, ne incognita proferamus exempla: si plures in exercitu fortissimo reperiantur animositate vindicantes, et propter hoc haereticis parcere vel consulere dux catholicus suadeatur, aut nefandi erroris praedicatoribus exercendarum licentiam tribuere blasphemiarum, patienter ferens propter scandalum quod pati formidat, etiam eos lavacro secundi baptismatis pollui, jam semel renatos; nempe tam malae suasioni consentiens, licet aliquam videatur utilitatem bonorum temporalium praestitisse subjectis, sibi interim nocuit; dum de adjutorio Dei minus sperasse judicatus, interdum deteriora quam formidat pericula tolerat; et nec in sua fide constans, exercet competenter zelum religionis, nec evadit ruinam gravissimae tribulationis, quia praeposuit terrena coelestibus, et voluntatem Creatoris offendere nullatenus dubitavit, placere volens hominibus mente corrup
Abbreviated transcription (Latin):
sunt quid fecerunt: Dahominem qui
rem publicam sic diligat & uidebis quan¬
tum dõplaceat &iam militarib actib
occupatus. profeeto dignuses ut taliũ
similis uiuas. paratus laborare prore¬
quie sub i&torum. paratus &iam
mortem subire siꝑmiserit ds̃. utde
mortis periculo tibi subditos libeies:
plus time dux optime prouintiam fieri
d&eriorem quamte ipsum minuen¬
tibus opib pauperiorem. Diuiti as
in estimabiles iudica famam bonam
Uerum tamen. quia homnis homo qui
diligit seipsum. plus deb& diligere
dm̃ quam seipsum : Alio quin minus
diligens dm̃. Ñdiligit sed odit seipsũ
quicumq diligit rem publicam sicut
seipsum plus diligat dm̃ quamrem¬
publicam: Diuinaq negotia p̃ponat
innocentie militarib actib occupato.
sic considerare temporalia. ut plus ad¬
tendat ad̃na. sic consulere p̃sentib
actibus. ut plus defuturis cogrtde p̃mi¬
is. Euenit enĩ frequenter quod igno¬
rare non potes sapientiȩ. spũ cuncta

Expanded text:
sunt, quid fecerunt ? Da hominem qui sunt, quid fecerunt ? Da hominem qui rempublicam sic diligat, et videbis quantum Deo placeat, etiam militaribus actibus occupatus. Profecto dignus es ut talium similis vivas, paratus laborare pro requie subjectorum; paratus etiam mortem subire, si permiserit Deus, ut de mortis periculo tibi subditos liberes. Plus time, dux optime, provinciam fieri deteriorem, quam te ipsum minuentibus opibus pauperiorem: divitias inaestimabiles judica famam bonam. Verumtamen quia omnis homo qui diligit se ipsum, plus debet diligere Deum quam se ipsum alioqui minus diligens Deum, non diligit, sed odit se ipsum, quicunque diligit rempublicam sicut se ipsum, plus diligat Deum quam rempublicam, divinaque negotia praeponat innocentiae militaribus actibus occupato, sic considerare temporalia, ut plus attendat aeterna; sic consulere praesentibus actibus, ut plus de futuris cogitet praemiis. Evenit enim frequenter, quod ignorare non potes, sapientiae Spiritu cuncta
Abbreviated transcription (Latin):
Ipse diligit rem publicam sicit scip¬
sum. nolens alii facere quod ipse
pati noluerit, Ha& eñi quar taẽ
in nocentiȩ regula militar ib. ac¬
tibus occupato quamtenes. & te¬
nere firmiter debes. uteliligasrem pu¬
blicam sicut te ipsum. Caritate libera
cuius habundanti repl&cus dulcedi ne
moyses dum uider& populũ isrłm pu¬
plicam scilica suã p&casse omnipo¬
tentidõ timer&q: iustissimi iudicis
futurã saeueritatem sic placete ar¬
ripuit irascentem : Obsecro inquit dñe
sidimittis eis paccatum dimitte: Sin
aut̃ deleme delibro tuo quem scripser
manus tue: Consideremus quid pro¬
derat morsi alios saluos facere siper irde
Sed quia rempublicam diligebat semꝑ
sicut seipsum. Caritatis huius sacrifitio
dm̃ placauit & n& ipse peri ut N&
pp̃lũ. quem gerebat perire ꝑmisit:
Hunc dauit ses equali uirtute dil&¬
tionis imitatus. ꝑ ctiente angelo ciui¬
tatem. Conũtatur inquit manus tua
in me & domũ patris mei isti qui oues

Expanded text:
ipse diligit rempublicam sicut se ipipse diligit rempublicam sicut se ipsum; nolens aliis facere quod ipse pati noluerit. Haec enim quarta est innocentiae regula militaribus actibus occupato, quam tenes et tenere firmiter debes, ut diligas rempublicam sicut te ipsum, charitate libera. Cujus abundanti repletus dulcedine Moyses, dum videret populum Israel, rempublicam scilicet suam, peccasse omnipotenti Deo, timeretque justissimi judicis futuram severitatem, sic placare arripuit irascentem: Obsecro, inquit, Domine, si dimittis eis peccatum, dimitte; sin autem, dele me de libro tuo quem scripserunt manus tuae . Consideremus quid proderat Moysi alios salvos facere, si periret. Sed quia rempublicam diligebat semper sicut se ipsum, charitatis hujus sacrificio Deum placavit; et nec ipse periit, nec populum quem regebat perire permisit. Hunc David sanctus aequali virtute dilectionis imitatus, percutiente angelo civitatem: Convertatur, inquit, manus tua in me et domum patris mei. Isti qui oves
Abbreviated transcription (Latin):
ficit . Ille eni locus tantum hab&
utilitatis. Omiseri quorum oslo
apertof habent oculos. unde popu¬
lus gemit: Aspitiant sistre tera
iustasit in labiis corũ : Prius nume¬
rent quanta perierent postmodũ
quanta remanserint : Anibi nihil
uident. ubi pi&as indigeur : & hoc
luminib: solliatis notant unde
india gener&ur. Longe fac uiã
tuam ab illis domũtuam semꝑ
inueniant dausam : Displiceant
tibi noxia suggerentes & sedis¬
plicuisse cognoscant. Ipsis quippȩ ad¬
haer& famili ariter &iamtur ba
pessima delatorum qui latenti
mur mure ducib optimis faculta¬
tes insinuant alienas: Vt laque¬
is auaritie captiuati. pie adminis¬
tracionis ꝑdant opinionem siad¬
quiescant in probis suasionib dco¬
gitent que sibi nuntiantur aufer¬
re Quid aliud nisi calumnias in no¬
centibus hominib excitaturi: De¬
testabile profeeto genus humanũ
nimisq ab hominabile  delatores
incuius p̃torio minime emerserint

Expanded text:
ficit; ille enim locus tantum habet ficit; ille enim locus tantum habet utilitatis. O miseri quorum os loapertos habent oculos, unde populus gemit? Aspiciant si statera justa sit in labiis eorum. Prius numerent quanta perierint, postmodum quanta remanserint. An ibi nihil vident, ubi pietas indigetur; et hoc luminibus sollicitis notant, unde invidia generetur? 10. Longe fac viam tuam ab illis, domum tuam semper inveniant clausam. Displiceant tibi noxia suggerentes, et se displicuisse cognoscant. Ipsis quippe adhaeret familiariter etiam turba pessima delatorum, qui latenti murmure ducibus optimis facultates insinuant alienas; ut laqueis avaritiae captivati, piae administrationis perdant opinionem, si acquiescant improbis suasionibus, et cogitent quae sibi nuntiantur auferre. Quid aliud nisi calumnia innocentibus hominibus excitatur? Detestabile profecto genus humanum nimisque abominabile, delatores. In cujus praetorio minime emerserint,
Abbreviated transcription (Latin):
Dissipare non cstodue: Deuora se
non pascere. Materiam sed itionib
incrementa miseriis causam fl&i¬
bus sub ministrant: Hocgentes
cum pro uintia prope mortua n&ar¬
dius moriatur: Sepi aures tuas
spinis neaudias uoam malignȩ
loquentium quando eos conspicis
agrorum lauda re fertilitatem
nuntiase habundantiam pluuia¬
rum loca frequenter amoena de¬
pingere,. Time fabulam blandam
sermo huius modi uiscus est Hertre
ibi nullatenus deb& boniducis uo¬
luntas. N& requi rendum censeas
utrum aliquid ueraciter narrent:
artifici eñi consu& udine uitiorum.
Nonminus cauti ad nocendum:
Lic& sciant omnia deperisse qu¬
erunt tamen aliquanta loca
satis rara que misericordia dñi
protegente meruerunt uel in lesa
seruari uel parum forsitan. laedi
Quorum nomina commendata
memoriae frequentius recitantes.
conparatione eorum magnitu dinẽ
generales calamitatis exstenuant¬
& dicunt. sicit ꝓbare sine dubio po¬
tiustis hisfuntionib prouintia suf¬

Expanded text:
dissipare, non custodire; devorare, dissipare, non custodire; devorare, non pascere. Materiam seditionibus, incrementa miseriis, causam fletibus subministrant: hoc agentes, cum provincia prope mortua, ne tardius moriatur. Sepi aures tuas spinis ; ne audias vocem maligne loquentium. Quando eos conspicis agrorum laudare fertilitatem, nuntiare abundantiam pluviarum, loca frequenter amoena depingere, time fabulam blandam. Sermo hujusmodi viscus est: haerere ibi nullatenus debet boni ducis voluntas. Nec requirendum censeas utrum aliquid veraciter narrent; artifici enim consuetudine vitiorum non minus cauti ad nocendum, licet sciant omnia deperiisse, quaerunt tamen aliquanta loca satis rara, quae, misericordia Domini protegente, meruerunt vel illaesa servari, vel forsitan parum laedi. Quorum nomina commendata memoriae frequentius recitantes, comparatione eorum magnitudinem generalis calamitatis extenuant, et dicunt sicut probare sine dubio potuisti: His functionibus provincia suf
Abbreviated transcription (Latin):
d&ur ob primere pauperes. in pos¬
sibilia pollicentur & desolatis bel¬
li quoq: incursu iam ꝑditis regio¬
nibus statum pristinȩ stabilita¬
tis asscribunt. Ad huc uigere
cunc tamentientes adhuc pos¬
se. no n functiones solitas sed no¬
ua quoq: siaditiantur tributorũ
pondera sustinere: Culpant aut̃
susurris absconditis ministros. sis¬
calis ex actionis desidesq eos. Aut
nimium remissos. uoluntariae
nulla ꝓuidere. lucra rei publi¬
cementientur. sibi uero dum com¬
missa fuerit actio ꝑnimi am fi¬
delemq diligentiam cuncta
effici prospera: Sedoꝑtinax cu¬
piditas diligentia eorum cilide¬
li tas ratio dep̃datio melius appel¬
latus : Ideo cpiunt emere grauis¬
simas actiones quia cogitant uen¬
dere: promit tunt falsa ut ue¬
ra subripiant: Blandiuntur
utnoceant piam qua sisolli¬
citudinem proutilitati bus pu¬
plicis gerunt sed ad flige re simul
omnia. & dxeriorare moliuntur
Euertere cupiunt non qubernate:

Expanded text:
detur opprimere pauperes, imposdetur opprimere pauperes, impossibilia pollicentur; et desolatis, belli quoque incursu jam perditis regionibus, statum pristinae stabilitatis ascribunt; adhuc vigere cuncta mentientes, adhuc posse non functiones solitas, sed nova quoque, si adjiciantur, tributorum pondera sustinere. Culpant autem susurris absconditis ministros fiscalis exactionis, desidesque eos, aut nimium remissos, voluntarie nulla providere lucra reipublicae mentiuntur: sibi vero dum commissa fuerit actio, per nimiam fidelemque diligentiam cuncta effici prospera. Sed o pertinax cupiditas! diligentia eorum, crudelitas; ratio, depraedatio melius appellatur. Ideo cupiunt emere gravissimas actiones, quia cogitant vendere; promittunt falsa, ut vera subripiant; blandiuntur ut noceant; piam quasi sollicitudinem pro utilitatibus publicis gerunt, sed affligere simul omnia et deteriorare moliuntur. Evertere cupiunt, non gubernare;
Abbreviated transcription (Latin):
tum potest nititur ut patificus
qui&us. opulentus & sine aquec
Ii ꝑturbatione tranquillus
Ingredere igitur tu iuirorum op¬
time quoties cogitas qualis cẽ
in siactibus militaribus debeas:
Ingredore consuentiȩ tuȩ latis¬
sima poene tralia: uide ibi
quomodo cupias habere lditiã
& diligenter caue ut res plipli¬
ca quam diligis sicut teipsum:
Nullam possit pati tristiciam.
Considera quia n& damnum
festina rem publicam. sdisplic&
tibi quando ipse priuatam uio¬
lentiam pateris. Odire debes
quorum uiolentiis respliblica
tribulatur si rapinas bonorum
tuorum tolerare formidasi con¬
su&udinem rapiendi tolle rap¬
toribus. side testaris: & inimicũ
uera citer putas quicumq tefal¬
sis accusationibus ad p&iuerit
exegrabiles iudica. prouintiae
to cius accusatores. anfor sitan
difficile arbitraris ut patiatus
accusatores tota prouintia
mihi crede sepius patitur :
Accusatores eius sunt ambi¬
tores. quibus ut po testas

Expanded text:
tum potest nititur, ut pacificus, tum potest nititur, ut pacificus, quietus, opulentus, et sine aliqua sit perturbatione tranquillus. Ingredere igitur tu, virorum optime, quoties cogitas qualis esse in actibus militaribus debeas, ingredere conscientiae tuae latissima penetralia. Vide ibi quomodo cupias habere laetitiam; et diligenter cave, ut respublica, quam diligis sicut te ipsum, nullam possit pati tristitiam. Considera quia nec damnumfestina rempublicam. Si displicet tibi quando ipse privatim violentiam pateris, odire debes quorum violentiis respublica tribulatur. Si rapinas bonorum tuorum tolerare formidas, consuetudinem rapiendi tolle raptoribus. Si detestaris, et inimicum veraciter putas, quicunque te falsis accusationibus appetiverit, exsecrabiles judica provinciae totius accusatores. An forsitan difficile arbitrari, ut patiatur accusatores tota provincia? Mihi crede, saepius patitur. Accusatores ejus sunt ambitores, quibus ut potestas
Abbreviated transcription (Latin):
non cogitant pro desse. sed priua¬
ti honoris. in iustam potentiam
ꝑ aliena seruare conantur in¬
commoda : Quos tamen aliquan¬
do malignę ambitionis. astu¬
tia decipit. dum ceperit fama
puplica lo qui quod tacent
reꝑtiq fuerint insua profes¬
sione mendaces. Auertat
ds̃ hanc dementiam semꝑ &os
mores aducib optimis. qui ꝓ¬
& demagnis po test liberari
periculis sidux eius tantum eã
diligat quantum seipsum. Ma¬
nifesta quippe sententia est.
u&eris legis : Diligis ꝓximum
tuum sicut teipsum quam no¬
ui testamenti p̃dicator idoneus.
ita repertendo confirmat & in¬
nouat paulus: Omnis in qui¬
ens l& in uno sermone impl&ꝰ
in eo quod diligis ꝓximumtu ũ
sicut te ipsum: Quis aut̃ melior
ꝓximus estimandus est ducisa¬
pientissimo u: quam res publi¬
cacuius & negotia status salusq
commititur. Diligat ergo
uidere. patificam. qui&am fruc¬
tiferam sine aliqua ꝑturbatione
tranquillam sicut ipse utiq quan¬

Expanded text:
non cogitant prodesse; sed privanon cogitant prodesse; sed privati honoris injustam potentiam per aliena servare conantur incommoda. Quos tamen aliquando malignae ambitionis astutia decipit, dum coeperit fama publica loqui quod tacent, repertique fuerint in sua professione mendaces. Avertat Deus hanc dementiam semper et hos mores a ducibus optimis, qui pet de magnis potest liberari periculis, si dux ejus tantum eam diligat, quantum se ipsum. Manifesta quippe sententia est veteris legis: Diliges proximum tuum sicut te ipsum : quam Novi Testamenti praedicator idoneus ita repetendo confirmat et innovat Paulus: Omnis, inquiens, lex in uno sermone completur; in eo quod diligis proximum tuum sicut te ipsum . Quis autem melior proximus aestimandus est duci sapientissimo quam respublica, cujus ei et negotia, et status, salusque committitur? Diligat ergo videre pacificam, quietam, fructiferam, sine aliqua perturbatione tranquillam, sicut ipse utique quan
Abbreviated transcription (Latin):
ria quod recordetur poster itas
& temporum tuorum nulla
nascatur obliuio : Da operam
diuites relinquere quos inuene¬
ris pauperes: habun dantiam
prouideie ubi &iam tu penuriã
ꝑtulisti. &si quidem sufficit uir¬
tus tua prouintiam sine tardi¬
tate restauila: Siuero piissimi
operis in est uoluntas. de est facul¬
tas defer hoc ad conscientiam
potestatis superioris Esto testis
fidelis alienarum miseriam. Sup¬
plica. obsecra don& imp&res ad¬
utorium. Labora diu petendo
nealii diurnas angustias ꝑfe¬
rant laborando: Tuenĩ iudica¬
beris prestitisse quicquid uni¬
uersitate postulante presta¬
bitur: Noli appareie similis
adhoram placeie uolentibus
quiuidentes. aut sentientes. aut
interdum &iam ꝑferentes
in prouintus ubi militant. mala
perre lationes falsas nuntiant
bona: I&issimo nuntio putantes
sibi prestari utuel utiles adminis¬
trationi quam gerunt uel netes¬
sarii uideantur: Oingemescen¬
dum nefas dumquęrunt p̃esse

Expanded text:
ria, quod recordetur posteritas, ria, quod recordetur posteritas, et temporum tuorum nulla nascatur oblivio. Da operam divites relinquere quos inveneris pauperes, abundantiam providere ubi etiam tu penuriam pertulisti; et si quidem sufficit virtus tua, provinciam sine tarditate restaura; si vero piissimi operis inest voluntas, deest facultas, defer hoc ad conscientiam potestatis superioris. Esto testis fidelis alienarum miseriarum. Supplica, obsecra, donec impetres adjutorium. Labora diu petendo, ne alii diuturnas angustias perferant laborando; tu enim judicaberis praestitisse quidquid universitati postulante te praestabitur. Noli apparere similis ad horam placere volentibus; qui videntes, aut sentientes, aut interdum etiam perferentes in provinciis ubi militant mala, per relationes falsas nuntiant bona, laetissimo nuntio putantes sibi praestari, ut vel utiles administrationi quam gerunt, vel necessarii videantur. O ingemiscendum nefas! dum quaerunt praeesse,
Abbreviated transcription (Latin):
locũ deduxit ubi ne cessariũ bonis ducibus dicere¬
mus etiã suggerendo principibus prodessefub¬
iectis. Nouimus enĩ plurimos
inplaceant potioribus minus con¬
sulere inferioribus exeorum nume¬
ro esse arbitror. qui prouintiae
ubi administrant indigentiam
siue intribulationes celando saluũ
nuntiant ꝑmanere quic quid
aspitiunt lapsum gloriam suam
patientes simentiantur stare qđ
norunt perisse: Coguntur uero
ut uerbis in probis credulitatem
conparent. Multiplicare misero¬
rum prouintialium damna
ꝑ quȩ uideantur quasi lucra. sed
in imica prorsus rei publiae pussi¬
mis printipibus ꝓuidere parati¬
oni. potius regionis inpedientes
&ubi apparere gestiunt utiles
ibi prorsus inutiles. in ponendo
enĩ grauiora onera sub cum bere
fatiunt populos fatigatos. nec
relinquunt suc cessoribus suis
prȩter luctus & lacrimas:
Nolo te istis similem repperiri
sipro desse diligis non prae esse
praesta aliquid dignum memo¬

Expanded text:
locum deduxit, ubi necessarium bonis ducibus dicerelocum deduxit, ubi necessarium bonis ducibus diceremus, etiam suggerendo principibus, prodesse subjectis. Novimus enim plurimos, ut placeant potioribus, minus consulere inferioribus. Ex eorum numero esse arbitror qui provinciae ubi administrant, indigentiam sive tribulationes celando, salvum nuntiant permanere quidquid aspiciunt lapsum, gloriam suam putantes si mentiantur stare quod norunt periisse. Coguntur vero ut verbis improbis credulitatem comparent, multiplicare miserorum provincialium damna; per quae videantur quasi lucra, sed inimica prorsus reipublicae, piissimis principibus providere, reparationem potius regionis impedientes. Et ubi apparere gestiunt utiles, ibi sunt prorsus inutiles. Imponendo enim graviora onera, succumbere faciunt populos fatigatos; nec relinquunt successoribus suis praeter luctus et lacrymas. Nolo te istis similem reperiri. Si prodesse diligis, non praeesse, praesta aliquid dignum memo
Abbreviated transcription (Latin):
malos patetur : quibus aut fauere dicendus ẽ
aut consentire. quando ipso p̃sente talia gesse¬
rint qualia etiã supse ñ gerat ñ habere crede¬
tor sed fingere bonitatẽ : Non potest sapiens
dux excusari deignorantia quotiesfor sitandi¬
xerit ego nescio ñ audiui nullius ad meque¬
rella ꝑuenit : peripsũ nãq quid irgatus a suis
oportet inquiri. quia nemo eos audet publi¬
cis interpellationib: accusare. quorũ uiolen¬
tias aliitiment alii patiuntur : Dux ergop̃¬
scrutator acerrimus effici nullatenus dubit&
cuiexhac diligentia publicȩ seueritatis nascit᷑
auctoritas ut omnino prosit quando neque
a seneq ab alio sinit quẽ piã lȩdiꝰ potest plane
ꝑ hanc diligentiam sic ad quirere famambo¬
nã ut etiã si ꝑsona superior lȩdere uoluerit¬
subditos libera hnitertessione subueniat & par¬
cendũ facile ꝑ suadeat. quibus ipse primo peper¬
cerit : pulchrȩ aut̃ nos uia deputationis ad hunc

Expanded text:
malos putetur; quibus aut favere dicendus est malos putetur; quibus aut favere dicendus est aut consentire, quando ipso praesente talia gesserint, qualia etiam si ipse non geret, non habere credetur, sed fingere bonitatem. Non potest sapiens dux excusari de ignorantia, quoties forsitan dixerit: Ego nescio, non audivi, nullius ad me querela pervenit. Per ipsum namque quid agatur a suis, oportet inquiri; quia nemo eos audet publicis interpellationibus accusare, quorum violentias alii timent, alii patiuntur. Dux ergo perscrutator acerrimus effici nullatenus dubitet, cui ex hac diligentia publicae severitatis nascatur auctoritas; ut omnino prosit, quando neque a se neque ab alio sinit quempiam laedi. Potest plane per hanc diligentiam sic acquirere famam bonam, ut etiam si persona superior laedere volueritsubditos, libera intercessione subveniat; et parcendum facile persuadeat, quibus ipse primo pepercerit. 8. Pulchre autem nos via disputationis ad hunc
Abbreviated transcription (Latin):
semper adiunctus concessa bene ficia uende¬
re : quidenim miseros iubat. siduxexhibeat
continentiã boniducis & alius sibide potesta¬
te illius occasionẽ faciat auaritiȩ satiande ⁊̃
Tales habeat sotios aut ministros qualẽ seesse
debore cognoscit: quis quis enĩ ducifami liarit̃
inheret cui multa exequenda cõmittit. ma¬
nus ẽducis merito quicquid illi accipunt: ad
illũ sine dubio creditur ꝑ transire : nec po¬
test esseducis optimi famabona quando sueri¬
nt minasteria mala : Deinde quo modo corri¬
piet extraneos nisi prius correxerit suos
quis dubitet in exercitu confatutbs facilius
ad cõmittenda prosilere facinora siuiderint
assistentes duci ꝑpetrare licentius deterio¬
ra : facile aut̃ custodiet omne uulgus quã¬
uis indomiti exercitus. qđ homin es duciual¬
de fam liaresseruauerint : caueat ergo&
diligenter caueat nequis hominũ suorũ mise¬
ros noceat & dũ sebonũ putat malus propter

Expanded text:
semper adjunctus, concessa beneficia vendesemper adjunctus, concessa beneficia vendere. Quid enim miseros juvat, si dux exhibeat continentiam boni ducis, et alius sibi de potestate illius occasionem faciat avaritiae satiandae? Tales habeat socios aut ministros, qualem se esse debere cognoscit. Quisquis enim duci familiariter inhaeret, cui multa exsequenda committit, manus est ducis; et merito quidquid illi accipiunt, ad illum sine dubio creditur pertransire: nec potest esse ducis optimi fama bona, quando fuerint ministeria mala. Deinde, quomodo corripiet extraneos, nisi primitus correxerit suos? Quis dubitet in exercitu constitutos facilius ad committenda prosilire facinora, si viderint assistentes duci perpetrare licentius deteriora? facile autem custodiet omne vulgus, quamvis indomiti exercitus, quod homines duci valde familiares servaverint. Caveat ergo et diligenter caveat, ne quis hominum suorum miseris noceat; et dum se bonum putat, malus propter
Abbreviated transcription (Latin):
pacificum sit . antu multibus bellicis inquie¬
tum Sepe enĩ qđ in pacis otio uindex disciplina
persequitur inter do ri & gladios cauta tole¬
rat patientia : Locum uero recte considerabis
utrum sterilis anfertilis. utrum nutriendo
exercitui sufficiens anminus idoneus. Vtrũ
desolatus & incultus an in concussus. & diligen¬
ter appareat exaratus : Quotiens enĩ repa¬
ratione indiget locus ubi gubernare ui¬
deris exercitum . contẽnenda sunt omnia
lucra priuata etiam quȩ sibi consuetudo
iam libere uindicat & seueritatis paulo
rigidior tẽperanda censura : Prȩter hȩc
quoq: duobus modis prodesse uideberissine¬
minẽ lȩdas & illos quisolent aut uolunt lȩ¬
dere prohibeas quantũ potes immoquantũ posse dones¬
nt xp̃s.: Tunc aut̃ duxoptimus neminẽ lȩ¬
detsii nomni prȩtorio illius ñ audeatali¬
quis amicus cliens medicus armiges aut
propter officii publici de uotionẽ lateri duci

Expanded text:
pacificum sit, an tumultibus bellicis inquiepacificum sit, an tumultibus bellicis inquietum. Saepe enim quod in pacis otio vindex disciplina persequitur, inter turbas et gladios cauta tolerat patientia. Locum vero recte considerabis, utrum sterilis an fertilis; utrum nutriendo exercitui sufficiens, an minus idoneus; utrum desolatus et incultus, an inconcussus et diligenter appareat exaratus. Quoties enim reparatione indiget locus, ubi gubernare videris exercitum, contemnenda sunt omnia lucra privata, etiam quae sibi consuetudo jam libere vindicat; et severitatis paulo rigidior temperanda censura. Praeter haec quoque duobus modis prodesse videberis, si neminem laedas, et illos qui solent aut volunt laedere prohibeas quantum potes, imo quantum posse donaverit Christus. Tunc autem dux optimus neminem laedet, si in omni praetorio illius non audeat aliquis amicus, cliens, medicus, armiger, aut propter officii publici devotionem lateri ducis
Abbreviated transcription (Latin):
ante faciem principis qui ista audire me¬
ruerit Magnificabunt eũ proce resbe¬
nedicent humiles. sequetur illũ fama diuia¬
is omnibus melior : Dabitus ei sicut scriptũ
ẽ fidei donũ electũ & sors intem plodi. Pla¬
cidior bonorũ laborũ fructus bonȩ famȩ :
Etsiforsitan re moueatus autrem publicam
non ad ministrare iubeatur manebit& ꝑma¬
nebit inomniũ dilectione quasi prȩsens : quis¬
quss aut̃ successeritei non quod sẽ prehendat
sed quodmiretus inueniet si tamen magis
prodesse diligat quã prȩesse: Multieñ prȩ¬
sunt sed omnino pauci prosunt eis populis qui¬
bus prȩsunt : Quisquis priuatis honoribus
inhiat despecta utililitate subiectorũ
magis prȩesse appetit quã prodesse Talis
aut̃ dux inutilis & iniustus. necregere potest
aut̃ uideberis sitẽ pus & locum tuȩ ad ministra¬
tionis intellegas : Et tẽpus quidẽ considerabis
dum sapienti discretione ꝑpendes utrum

Expanded text:
ante faciem principis, qui ista audire meante faciem principis, qui ista audire meruerit! magnificabunt eum proceres, benedicent humiles, sequetur illum fama divitiis omnibus melior. Dabitur ei, sicut scriptum est, fidei donum electum, et sors in templo Dei placidior, bonorum laborum fructus bonae famae . Et si forsitan removeatur, aut rempublicam non administrare jubeatur, manebit et permanebit in omnium dilectione quasi praesens. Quisquis autem successerit ei, non quod reprehendat, sed quod miretur inveniet. Si tamen magis prodesse diligat, quam praeesse. Multi enim praesunt, sed omnino pauci prosunt eis populis quibus praesunt. Quisquis privatis honoribus inhiat, despecta utilitate subjectorum, magis praeesse appetit quam prodesse. Talis autem dux inutilis est, et injustus: nec regere potest autem videberis, si tempus et locum tuae administrationis intelligas. Et tempus quidem considerabis, dum sapienti discretione perpendes utrum
Abbreviated transcription (Latin):
ipsis utitur ministris aduolentiã : quando ali¬
cui calumniam facit. Peripsos negotium frau¬
dis exercet : Imperando ergo eis frequenter
iniquitatem. contempnere eos efficitȩ qui¬
tatem : Nult itaq: dux sapiens ut sit milesqui¬
etus. pacificus subditus : Sit ipse iustus mmi¬
sericors. tẽperatus & in sua administrati¬
one non prȩesse diligat sed prodesse : Imi¬
tetur bonis actibus samuhelem. cõpar& sibi
liberam fiduciam uere cundȩ & honestȩli¬
bertatis. ut ingenua fronte dicere ualeat
subiectis sibi sicut dix̃ samuel. Ecce sume go
respondete contrame in conspectudnĩ
& inconspectu xp̃i eius suitulum alicuius tule
aut asinũ alicuius tuli aut alicui urm̃
ꝑ potentiã nocui aut aliquẽ oppressi. aut
demanu alicuius accepi pro exoratione
uel calciamentũ : Respondete aduersũ
me & reddam uobis: & responde aturetiã
nec confregistinos neq accepisti aliquid
demanibus nr̃is : o quã glorio sus duxerit

Expanded text:
ipsis utitur ministris ad violentiam? quando aliipsis utitur ministris ad violentiam? quando alicui calumniam facit, per ipsos negotium fraudis exercet? Imperando ergo eis frequenter iniquitatem, contemnere eos efficit aequitatem. Vult itaque dux sapiens ut sit miles quietus, pacificus et subditus? sit ipse justus, misericors, temperatus, et in sua administratione non praeesse diligat, sed prodesse. Imitetur bonis actibus Samuelem; comparet sibi liberam fiduciam verecundae et honestae libertatis, ut ingenua fronte dicere valeat subjectis sibi, sicut dixit Samuel: Ecce adsum ego; respondete contra me in conspectu Domini, et in conspectu christi ejus; si vitulum alicujus tuli, aut asinum alicujus tuli, aut alicui vestrum per potentiam nocui, aut aliquem oppressi, aut de manu alicujus accepi pro exoratione vel calciamentum. Respondete adversum me, et reddam vobis . Et respondeatur etiam nec confregisti nos, neque accepisti aliquid de manibus nostris . O quam gloriosus dux erit
Abbreviated transcription (Latin):
rumq maximis ciuitatib afflictio nascitur.
hinc grauissimȩ crudelitates. hinc mille
artibus lucri ex quisita compendia : hinc
uenalitas iniudiciis. hinc remissio in proe¬
liis hinc totius reipublice diminutio si
dux coeperit non esse contentus stipen¬
dus suis. & suꝑemolumenta publica priua¬
tis amplificari cõmodis cupiens. utilita¬
tis tantũ suȩ curam gerat : Salutem ue¬
ro uel securitatẽ neglegat subditorum :
Talis duxnonẽ circaȩ quales modestus pa¬
riter & suauis sed litigiosus & auarus : ñ ẽ
cirta inferiores mansuetus cõmunis & fa¬
cilis sed crudelis. Personarũ acceptor & difici¬
lis subisto Disciplina militũ cito deteriorat᷑
Cuienĩ prouintia. lium uel int milit es parco¬
re quos ab ipso duce paticonspexerint frau¬
dem : quomodo contenti sunt stipendiis suis qui
ducem suum nobilitarisentiunt defacultati¬
bus alienis : non ne quando dux aliquẽ concutit

Expanded text:
rumque maxime civitatibus afflictio nascitur, rumque maxime civitatibus afflictio nascitur, hinc gravissimae crudelitates, hinc mille artibus lucri exquisita compendia, hinc venalitas in judiciis, hinc remissio in praeliis, hinc totius reipublicae diminutio, si dux coeperit non esse contentus stipendiis suis, et super emolumenta publica, privatis amplificari commodis cupiens, utilitatis tantum suae curam gerat, salutem vero vel securitatem negligat subditorum. Talis dux non est circa aequales modestus pariter et suavis, sed litigiosus et avarus; non est circa inferiores mansuetus, communis et facilis, sed crudelis, personarum acceptor et difficilis. Sub isto disciplina militum cito deterioratur; cui enim provincialium velint milites parcere, quos ab ipso duce pati conspexerint fraudem? Quomodo contenti erunt stipendiis suis, qui ducem suum nobilitari sentiunt de facultatibus alienis? Nonne quando dux aliquem concutit,
Abbreviated transcription (Latin):
simul disrumpit ut temerariis excessib:
aliena diripiat & hoc ꝓhibens sc̃s io hannes
dix̃ neminẽ concus seritis: autre quirit cau¬
sas offensionis ut sub aliquo iustitiȩ colore
terreat innocentes atq: auaritiȩ suȩ uel
potius rapicitati satis facere cogit in uitos:
qđ prohibens sc̃s iohannes dix̃ nullicalum¬
niam feceritis : & remota huius duplicis ma¬
litiȩ ꝑuersitate quid sequendũ fuisset. ad¬
iecit. contenti estote stipendiis ur̃is : Bea¬
tierunt milites si hȩc p̃cepta custodiant.
Beata res publica sitales meruerit habere
milites : Beatus dux incuius exercitu tales
esse contigerit plurimos: Uerum tamen
plus beatior apparebit siipse fuerit talis
neminem scilicet concutiens. nullicalumniã
faciens contentus stipendiis suis : Nampro¬
fecto quanto dignitate maior existit. tanto
magis & concutere & calumniã facere potest
& ñ esse contentus stipendiis suis : Hincaũt̃ple¬

Expanded text:
simul disrumpit, aut temerariis excessibus simul disrumpit, aut temerariis excessibus aliena diripit et hoc prohibens sanctus Joannes dixit: Neminem concusseritis , aut requirit causas offensionis ut sub aliquo justitiae colore terreat innocentes, atque avaritiae suae, vel potius rapacitati satisfacere cogat invitos; quod prohibens sanctus Joannes dixit: Nulli calumniam feceritis. Et remota hujus duplicis malitiae perversitate, quid sequendum fuisset adjecit: Contenti estote stipendiis vestris. Beati erunt milites, si haec praecepta custodiant; beata respublica, si tales meruerit habere milites; beatus dux, in cujus exercitu tales esse contigerit plurimos: verumtamen plus beatior apparebit si ipse fuerit talis, neminem scilicet concutiens, nulli calumniam faciens, contentus stipendiis suis. Nam profecto quanto dignitate major existit, tanto magis et concutere, et calumnias facere potest, et non esse contentus stipendiis suis. Hinc autem ple
Abbreviated transcription (Latin):
prudens inueneris existimator. siue uigilan¬
do contra insidias aduersariorum. siue scien¬
do quisoleant euentus rebus singulis depu¬
tari unde oriantur seditiones. unde noua
bella nascantur. unde dissolutio seuerita¬
tis. unde rapinarum damnosa licentia ut
hȩc omnia insiuis amputata radicibus Iter
sapientissimo ducĩ quie tissimȩ dispositionis
aperiant : Audienda sunt etiã iohannis ba¬
ptistȩ fidelissima monita quȩ milites audi¬
erunt quando eis interrogantibus quid
faciemus & nos non ait Ite. arma de poni¬
te bellorũ fugitecertamina solis orati¬
onibus uacantes. imperatoris p̃cepta con¬
temnite. sed alia quȩdã prȩposuit obser¬
uanda dicens. neminem concutiatis. nulli
calum niã faciatis. contenti estotestipen¬
diis uris: concutere uero ẽ a ꝑtã facere
uiolentiã : calum mari. occasionẽ nocen di
requirere : qm̃ quistipendiis sius nolue¬
rit esse contentus aut frena disciplinȩ

Expanded text:
prudens invenieris existimator, sive vigilanprudens invenieris existimator, sive vigilando contra insidias adversariorum, sive sciendo qui soleant eventus rebus singulis deputari, unde oriantur seditiones, unde nova bella nascantur, unde dissolutio severitatis, unde rapinarum damnosa licentia, ut haec omnia in suis amputata radicibus iter sapientissimo duci quietissimae dispositionis aperiant. 6. Audienda sunt etiam Joannis Baptistae fidelissima monita, quae milites audierunt, quando eis interrogantibus: Quid faciemus et nos? non ait: Ite, arma deponite, bellorum fugite certamina, solis orationibus vacantes, imperatoris praecepta contemnite, sed alia quaedam proposuit observanda, dicens: Neminem concutiatis, nulli calumniam faciatis, contenti estote stipendiis vestris . Concutere vero est aperte facere violentiam, calumniari, occasionem nocendi requirere. Quoniam qui stipendiis suis noluerit esse contentus, aut frena disciplinae
Abbreviated transcription (Latin):
nus frangi. desiderio prosperitcotis mini¬
me rapi. ꝑseuerare in his quȩ bene assum¬
pseris. sperare misericor diã dĩ &i amsidistulerit
subuenire : Nihil cito sine consilio faciere
quicquid imperat superior oboedienter
excipere. quicquid prȩcipis inferiori sine
ꝑturbatione disponere : Continens dux
eris si iudicio sapientiũ ñ laudibus adulato¬
rũ proberis : & cognos caris res alienas nec
concupiscere nec auferre dũ possis : ni¬
hil agere uiolenter nihil fraudolenter
nihil sine modo nihil propter uolupta¬
tem n hil propt̃ auaritiam. nihil uetitũ
legibus aut consuetudini contrariũ ciui¬
tatis uel gentis. sit amen ipsa consuetudo
nec religioni nocet. nec bonis morib: aduer¬
satur : alioquin consuetudo mala sicutmor¬
bus antiquus nisi expellatur occidit. nihil
ergo aduersus consuetudinẽ sed bon amge¬
rere uirtus ẽ continentiȩ : Profesto aut̃
sicontinens uixeris. etiam defuturis ñ in¬

Expanded text:
nus frangi, desiderio prosperitatis mininus frangi, desiderio prosperitatis minime rapi, perseverare in his quae bene assumpseris; sperare misericordiam Dei, etiamsi distulerit subvenire; nihil cito sine consilio facere; quidquid imperat superior, obedienter excipere; quidquid praecipis inferiori, sine perturbatione disponere. Continens dux eris, si judicio sapientium, non laudibus adulatorum, proberis et cognoscaris res alienas nec concupiscere, nec auferre dum possis; nihil agere violenter, nihil fraudulenter, nihil sine modo, nihil propter voluptatem, nihil propter. avaritiam, nihil vetitum legibus aut consuetudini contrarium civitatis vel gentis, si tamen ipsa consuetudo nec religioni nocet, nec bonis moribus adversatur. Alioquin consuetudo mala sicut morbus antiquus, nisi expellatur, occidit. Nihil ergo adversus consuetudinem, sed bonam, gerere, virtus est continentiae. Profecto autem si continens dux eris, etiam de futuris non im
Abbreviated transcription (Latin):
rorũ fidelis duxeris suudicio sapientiũ ñ
sermonibus adalactorũ proberis : & cognos¬
caris recte credere neminem fallere:
promissa ꝑficere : Iustus aut̃ duxeris si iu¬
dicio sapientiũ ñ laudibus adulatorũ pro¬
beris & cognoscaris ꝑseuerantes in malitia
punire bonis fauere singulorũ merita discer¬
nere reddere omnibus debita : Misericors
duxeris suudicio sapientium ñ laudibus ad¬
ulatorum proberis & cognoscaris dilige¬
re pauperes gubernare subiectos indigen¬
tibus ministrare. postulantib ueniamcle¬
menter ignoscere. docere insipientessa¬
pientiã reuocare inflagitus ambulantes
auia suamala dnm rogare proinimicis
pacificare discordes : Patiens duxeris
suu dicio sapientium ñ laudibus adulatorũ
proberis & cognascaris laborare proutili¬
tatib: aliorũ sine elumento cupiditatis :
iniurias pati nec facere non habere ulcis¬
cendi libi dinem metuaduersitatis nullate¬

Expanded text:
rorum. Fidelis dux eris, si judicio sapientium, non rorum. Fidelis dux eris, si judicio sapientium, non sermonibus adulatorum, proberis et cognoscaris recte credere, neminem fallere, promissa perficere. Justus autem dux eris, si judicio sapientium, non sermonibus adulatorum, proberis et cognoscaris perseverantes in malitia punire, bonis favere, singulorum merita discernere, reddere omnibus debita. Misericors dux eris, si judicio sapientium, non sermonibus adulatorum, proberis et cognoscaris diligere pauperes, gubernare subjectos, indigentibus ministrare, postulantibus veniam clementer ignoscere, docere insipientes sapientiam, revocare in flagitiis ambulantes a via sua mala, Deum rogare pro inimicis, pacificare discordes. Patiens dux eris, si judicio sapientium, non laudibus adulatorum, proberis et cognoscaris laborare pro utilitatibus aliorum sine emolumento cupiditatis, injurias pati nec facere, non habere ulciscendi libidinem, metu adversitatis nullate