comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ñ eͣ ruina scpis. nec exitꝰ. neq clamor inplatris eo.S. uidete hipheos uidete
adtempꝰ forentes. Beatũ dixunt ppłm eiu hȩc s̃: merito filu alieni Iuqͥd
latens int̃ hipheos. Deatꝰ ppłs : cuiꝰ dñs ds ipsiꝰ. Ex hoc effectu hȩc oratiomit¬
genꝰ sc̃ox. & abhuiꝰ scł̃i sp̃e abstinentiũ. om̃s qͥ spẽ habent inisto selo. ferte
emptationes ñdesunt. ybi uenit aliqͣ temptatio ut arguat᷑ aliqͥs ꝓflore
scli: n tͥ dico offendet ep̃m. s. nec adipsã excłiam aeceit̃ uult ne cadat
aliqͥd feni. Qre ista diri fr̃s. Quia mͦ libent̃ audistis om̃s in nõie .a. & qͣm¬
admodũ intellignis. ita erclamatis adu̾b̾u. Honutiq ad clamartus: n
intelligetis. Intellectꝰ iste ur. frutuosus eẽ debet. Utrũ aũ frutuosus sit
temptatio int̃rogat. ne subito cũ dicimini nr̃i ꝑtẽptationẽ inueniamini
alieni & dicat. alieni in surrerert̃ adii sũ me. & potentes ꝗͣsicrt̃ animã mc̃a

Expanded text:
non est ruina sepis, nec exitus, neque clamor in plateis eorum. Sed vide Ziphaeos, vide ad tempus florentes. Beatum dixerunt populum cui haec sunt. Merito filii alieni. Tu quid, latens inter Ziphaeos? Beatus populus cujus Dominus Deus ipsius . Ex hoc affectu haec oratio mitn isto saeculo. Certe tentationes desunt: ubi venerit aliqua tentatio, ut arguatur aliquis pro flore saeculi, non tibi dico offendet episcopo, sed nec ad ipsam Ecclesiam accedere vult, ne cadat aliquid feni. Quare ista dixi, fratres? Quia modo libenter auditis omnes in nomine is, ita exclamatis ad verbum; non utique acclamaretis, nisi intelligeretis. Intellectus iste vester fructuosus esse debet. Utrum autem fructuosus sit, tentatio interrogat; ne subito cum dicimini nostri, per tentationem inveniamini alieni, et dicatur, Alieni insurrexerunt adversum me, et pote
Abbreviated transcription (Latin):
ribus ꝑcipe ũba oris mer ꝑ ueniant adaures tuas u̾ba orismer. qͥa ñ ftorẽ
hipheox ad te desido. Aurib ꝑcipe uba orismci. Tu ꝑcipe: nã & hipheis. &¬
si sonet oratiomea. ñ audiunt qa ñ intelligunt. Temꝑalib q̃ppe gaudc̃s.¬
& bona ttna desidare ñ norunt̃. Adte ꝑueniat oratio mea : erdesidĩo et̃noꝵ
ut pueniat. Non deficiat initinẽ medio: & qͣsi collapsa corruat. Ssi ñ mͥ
rogasse dm a ñ exauditꝰ bono suo. Besiłia enĩ scłaria incitauerant illũ¬

Expanded text:
a oris mei, quia non florem Ziphaeorum a te desidero. Auribus percipe verba oris mei: tu percipe; nam Ziphaeis etsi sonet oratio mea, non audiunt, quia non intelligunt. Temporalibus quippe gaudent, bona aeterna desiderare non norunt. Ad te perveniat oratio mea, ex desiderio aeternut perveniat, ne deficiat in itinere medio, et quasi collapsa corruat. Sed etsi nrogasse Deum, et non exauditus bono suo. Deside
Abbreviated transcription (Latin):
iracundia exhoc & turbaret ocłm tuũ : ñ inqͥt ut inimicũ cũ estimetis . s
corripite ut fr̃ẽm ut erubescat. Aqͦ indix̃ seꝑationẽ : ñ p̃cidit dilectionem
Uiuit ille ocłs : iuuit uita tua. Etenĩ amissa dilectio : mors tua. Hanc ille amit¬
tere timuit qͥ dix̃. etꝰ mortis cecid̃ suꝑme. Itaq ne amiitã dilectionis uitã:
qͥs dab̃ m̃ pennas sic̃ eolumbȩ.: &̃ uolabo & reqͥescam. Quoit᷑us es. Quo uolat᷑us.

Expanded text:
iracundia, et turbaret oculum tuum, Non, inquit, ut inimicum eum existimetis, sed corripite ut fratrem, ut erubescat . A quo indixit separationem, non praecidit dilectionem. Vivit ille oculus, vivit vita tua. Etenim amissa dilectio, mors tua. Hanc ille amittere timuit qui dixit: Metus mortis cecidit super me. Itaque ne amittam dilectionis vitam, quis dabit mihi pennas sicut colum
Abbreviated transcription (Latin):
debet. ꝑ fectionrã xpẽ. in illo enĩ ꝑficimꝰ qr ipsiꝰ capitis membra sumꝰ. Et
dictꝰ ẽ finis legis: qͥa sinc illo nemo ꝑficit legẽ. Cũ gͦ audits inpsalmis in
finẽ: multi enĩ psalmi ita suꝑ scͥpti s̃: ñ sit ur̃a cogitatio inꝯsũptionẽ : s. in
c̃sũmationẽ In ymnis inlaudib. Siue enĩ tribulem᷑ & angusticmͣ siue le¬
tem̃ & exuliemꝰ. ille laudandꝰ ẽ qͥ & int̾bulationib erudit. ⁊ in lecicia ꝯsolat᷑

Expanded text:
ectio nostra Christus. In illo enim perficimur, quia ipsius capitis membra sumus. Et dictus est finis Legis, quia sine illo nemo perficit Legem. Cum ergo auditis in Psalmis, In finem, multi enim psalmi ita superscripti sunt, non sit vestra cogitatio in consumptionem, sed in consummationem. 2. In hymnis: in laudibus. Sive enim tribulemur et angustemur, sive laetemur et exsultemus, ille laudandus est, qui et in tribulationib
Abbreviated transcription (Latin):
rit int̃ malos. Illa gͦ sic solui̾t qͣstio. ꝗa plerũq ita loquit᷑ sc̃ptura ut qđ dono
ereatura dĩ facit. ds̃ facẽ dicat᷑: ut u̾bi grã. cũ misereris pauꝑr q̃a donõ dĩ facis.
ds̃ misereat᷑: eũ cognoscis quisis. qͥa illo adlucente facis. sihis gͦ quidicas. tu
illuminabis luc̾nam meã dne ds̃ m̃s illumina tenebras meas : qđ eo donante
& faciente cognou̾is ille cognoscit. Hã unde ẽ temptat uos dñs ds ur̃. ut
sciat sidiligatis ilłũ. Qͥd ẽ ut sciat. St donosuo scire uos faciat. Sic qͦ & hic.
Es decelo ꝓspcr̃ suꝑ filios hominũ: ut udet siẽ intelligens aut reqͥrens đm

Expanded text:
a plerumque ita loquitur Scriptura, ut quod dono Dei creatura facit, Deus facere dicatur: ut, verbi gratia, cum misereris pauperis, quia dono Dei facis, Deus misereatur: cum cognoscis qui sis, quia illo allucente facis, si is es qui dicas, Tu illuminabis lucernam meam, Domine Deus meus, illuminabis tenebras meas ; quod eo donante et faciente cognoveris, ille cognoscit. Nam unde est, Tentat vos Dominus Deus vester ut sciat si diligatis illum ? Quid est, ut sciat? Ut dono suo scire vos faciat. Sic ergo et hic, Deus de coelo prospexit super filios hominum, ut videret si est intelligens aut require
Abbreviated transcription (Latin):
re. ubi ñ erat timor. Huqͥd enĩ timor ẽ siquis ꝑdat diuitias. ñ c̃ ibitimor: &
ibi timẽt᷑. Siqͥs aut̃ ꝑdat sapientiã uere timor ẽ: & ibi ñ timet᷑ dudi dinosce.
tales intellige somm̃dat᷑ nescio. cui saccellus: ñ uult redłe ꝓ suo cõputat ñ
putabat posse repeti: iã ꝓsuo habebit. redde detractat. Uudeat qͥd timeat amitte.
quid nolit habẽ. Indubiũ ueniunt pecume: & fides ꝗͦ p̃ciosior ẽ. Ibi grauius
dampnũ timendũẽ. Tu aut̃ ut aurũ teneas : fidẽ ꝑdis. Grauiori dampno ꝑcu¬
teris. & tudelucroletatꝰ es. Ibr timuistitimore: ubi ñerat timor: Pedde peccu¬
niam parũ dicoredde: peccuniã ꝑde. ne fide ꝑdas. Iu reddc̃ peccuniã timuisti.
& fidẽ ꝑdere uoliusti Martyres ñ aliena tulert̃: s etiã fidẽ nc amitte̾nt. ꝓpͥa

Expanded text:
as? Non est ibi timor, et ibi timetur. Si quis autem perdat sapientiam, vere timor est; et ibi non timetur. Audi, dignosce, tales intellige: commendatur nescio cui saccellus; non vult reddere, pro suo computat, non putat posse repeti, jam pro suo habebit, reddere detrectat. Videat quid timeat amittere, et quid nolit habere: in dubium veniunt pecunia et fides; quae pretiosior est, ibi gravius damnum timendum est. Tu autem ut aurum teneas, fidem perdis: graviore damno percuteris, et tu de lucro laetatus es: ibi timuisti timore, ubi non erat timor. Redde pecuniam: parum dico, Redde; perde pecuniam, ne fidem perdas. Tu reddere pecuniam timuisti, et fidem perdere voluisti! Martyres non aliena
Abbreviated transcription (Latin):
Ostulticia & in prudentia: diẽs in corde tuo nẽ ds̃. Limiusti ꝑderc t̾ram. ꝓdidi¬
sti cełũ. limiusti ne uenirent romani & tollerent tͥ locũ & gentẽ. nũ qͥd tͣ
tollerent dm̃. Quid gͦ restat: Ed. nͥ ut fatearisqi tenẽ uoliusti. & tenendo
male amisisti ꝑdidistienĩ & locũ & gentẽ occidendo xp̃m: & ꝑdidisti &¬
locũ & gentẽ & xp̃m Timendo occidunt. xp̃m: s. qͣre hoc. Qũõ ds dissipaunt
ossa hominibꝰ placentiũ. Nolendo place hominib timuert̃ ꝑdere locũ:
xp̃e aut᷑ ipse deqͦ dixert̃. ñ ẽ ds maluit displic̾t hominib talib qͣles illi
erant filus hominũ ñ filiis dĩ maluit displicẽ. Inde dissipata s̃ ossa ipsꝙ
illiꝰ ossa nemo ꝯfregit. Confusis̃: quõ ds spreuit illos. Reuera fr̃s qͥntũ ad
illos atunet magna illis accessit ꝯfusio. In qͦ loco erucifixert̃ dnm ꝗͣ idõ¬

Expanded text:
ia et imprudentia, dicens in corde suo: Non est Deus! Timuisti perdere terram, perdidisti coelum: timuisti ne venirent Romani, et tollerent tibi locum et regnum; numquid tibi tollerent Deum? Quid ergo restat? Quid, nisi ut fatearis quia tenere voluisti et tenendo male amisisti? Perdidisti enim et locum et gentem occidendo Christlocum et gentem et Christum. Timendo occiderunt Christum: sed quare hoc? Quoniam Deus dissipavit ossa hominibus placentium. Volentes placere hominibus, timuerunt perdere locum. Christus autem ipse de quo dixerunt, Non est Deus, maluit displicere hominibus talibus, quales illi erant; filiis hominum, non filiis Dei maluit displicere. Inde dissipata sunt ossa eorum, illius ossa nemo confregit. Confusi sunt, quoniam Deus sprevit eos. Revera, fratres, quantum ad illos attinet, magna illis accessit confusio. In quo loco crucifixerunt Do
Abbreviated transcription (Latin):
pmissionẽ mercedis tuȩ. aliqͣ sublimitas scłi. noli extolli Nã si elatꝰ ex
iudeoꝵ. cũ eẽt uxor regis aliemgene uentũ ẽ ad picusu ciuiũ: ut dep̃caret᷑
regẽ ꝓciuib suis cepit orare: & in ipsa oratione ꝯfessa ẽ: illa om̃a insignia
regalia sic s̾ eẽ. uelut pannũ menstruate. Si hȩc mulieres posst: uri ñ
possunt. Et si hoc potuit mulier iudca: ñ pot̾it ȩccłia xͣpiana. Noc enĩ
dixerĩ caritati ur̃e. Biuitie si ad fluant nolite apponere cor. Nabundet
licet & sequat᷑ sc ꝓsꝑitas scłi: tu mari noli credere. nec ridenti. Diuitie si
fluant si habundẽt calea eas et suspendere ex dõtuo. Cũ enĩ eas subter
habueris & ex illo pependeris: eũ fuerint subtracte ñ cades. ne forte ꝑ
malam cognitionem minimeq xp̃ianam fiat int̾e quod dicitur in
alio psalmo commemorato flore istorum hipheox. Nimis inqͥt ꝓfunde facle

Expanded text:
promissionem mercedis tuae, aliqua sublimitas saeculi, noli extolli: nam si elatus ex promissionem mercedis tuae, aliqua sublimitas saeculi, noli extolli: nam si elatus ex iculum civium, ut deprecaretur regem pro civibus suis; coepit orare, et in ipsa oratione confessa est illa omnia insignia regalia sic sibi esse velut pannum menstruatae . Si haec mulieres possunt, viri non possunt? Et si haec potuit mulier Judaea, non poterit Ecclesia christiana? Hoc ergo dixerim Charitati Vestrae: Divitiae si affluant, ne apponatis cor . Abundent licet, et sequatur te prosperitas saeculi, tu mari noli credere, nec ridenti. Divitiae si affluant, si abundent, calca eas, et suspendere ex Deo tuo. Cum enim eas subter te habueris, et ex illo pependeris, cum fuerint subtractae, non cades. Ne forte per malam cogitationem minimeque christianam fiat in te quod dicitur in alio psalmo, commemorato flore Ziphaeorum istorum: Nimis, inquit, profundae factae
Abbreviated transcription (Latin):
cũ om̃s gentes: & seꝑabit eos sic̃ pastor sepat oues ab hedis: oues ponet ad
dexiam: hedos ad sinistram Eece iã illi hiphei seꝑabunt᷑: flamma sequĩt
sepanonẽ Ubi ẽ flos eoꝵ qͥiã ad sinistrã stabunt: nonne tẽ ingemiscent.
Honne tẽ sera penitentia tor qͣbunt᷑ & dicent: qͥd nobis ꝓfuit suꝑbia: & di¬
uitiarũ iactantia qͥd contulit nob̾. t̾nsiert̃ oĩa illa tamꝗͣ umbra. Ohipher
ad sinistrã stantes. sero penitet uos inumbra floruisse. qͣre dauid ꝗͣ ꝓde¬
batis int̃ uos latẽ ñ agnoscebatis. Tunc enĩ si corrig̾emini: dolor iste infru¬
ctuosus ñ ec̃t. Est enĩ dolor frucluosus: ẽ & infructuosus. Fruduosus do¬
lor ñcẽ cũ te accusas: cũ rep̃hendis malos mores tuos. cũ rep̃hensos ꝑseqͣris:
ꝑsecutos excludis: illisq erelusis mutaris. exuens te ueterẽ hominẽ in
habenti inocculto bonũ tuũ & lat̾enti int̾ hipheos habenti etiã inoçeulto

Expanded text:
astor segregat oves ab haedis: oves ponet ad dexteram, haedos ad sinistram . Ecce jam illi Ziphaei separabuntur: flamma sequitur separationem. Ubi est flos eorum qui jam ad sinistram stabunt? Nonne tunc ingemiscent? nonne tunc sera poenitentia torquebuntur, et dicent: Quid nobis profuit superbia, et divitiarum jactantia quid contulit nobis? Transierunt omnia illa tanquam umbra . O Ziphaei ad sinistram stantes, sero poenitet vos in umbra floruisse! Quare David, quem prodebatis inter vos latere, non agnoscebatis? Tunc enim si corrigeremini, dolor iste infructuosus non esset. Est enim dolor fructuosus, est infructuosus; fructuosus dolor nunc est cum te accusas, cum in te reprehendis malos mores tuos, cum reprehensos persequeris, persecutos excludis, illisque exclusis mutaris, exuens te veterem hominem et habenti in occulto bonum tuum et latenti inter Ziphaeos, habenti etiam in occulto
Abbreviated transcription (Latin):
lignus demonstratꝰ ẽ saul uͦ nec pꝰ eox ꝓditionẽ potuit cõp̃hende dauid: s
potiꝰ in ipsiꝰregionis qͣdã spelunca cũ eiꝰ manibꝰ datꝰ eẽt occidendus saul. ꝑeꝑen
illi dauid: & qd habebat inpotestate ñ fecit. ille aut̃ qͣrebat facẽ quđ in pote¬
stait ñ habuit: hiphei gͦ uiderint illi qͥ fu̾int: quos nobis psalmꝰ ex illo occa¬
nimus florentes. Florentes gͦ nescio qͥ inimici erant sc̃o dd̃. Norentes latenti
Inueniamꝰ eos ingn̾e humano : si psalmũ intellig̾e uolumꝰ. Inueniamꝰ hic pͥ¬
modauid latentẽ: & inueniemꝰ ei & ad u̾sarios florentes. adtende dauid la¬

Expanded text:
tionem potuit comprehendere David; sed tionem potuit comprehendere David; sed potius in ipsius regionis quadam spelunca, cum ejus manibus datus esset occidendus Saül, pepercit ibi David, et quod habebat in potestate non fecit . Ille autem quaerebat facere quod in potestate non habuit. Ziphaei ergo viderint illi qui fuerint: quos nobis Psalmus ex illorum occanimus Florentes. Florentes ergo nescio qui inimici erant sancto David, florentes latenti. Inveniamus eos in genere humano, si Psalmum intelligere volumus. Inveniamus hic primo David latentem, et inveniemus ei adversarios florentes. Attende David la
Abbreviated transcription (Latin):
rabimur. Inde enĩ pendit om̃is u̾sus qͥ cantat᷑. Siqͥs itaq agnoscit qd̃
indomꝰ fronte p̃firũ ẽ. securꝰ intrabit: neccũ intrau̾it errabit: Noc enĩ
inꝰ ipso poste p̃notatũ ẽ qmͦ int̾ius ñerret᷑ . Litulus sc ita habet. Infinẽ in
ymnis intellectus ipsidauid: cũ uenert̃ hipher& dixert̃ ad saul. Nonne cecc
dauid ab sconditus ẽ apud nos. Qđ saul ꝑsccutor erat sc̃i uiri dauid optime
nouimꝰ.: qđ sigurã gerat saul temꝑalis regni. ñ aduitã s ad mortẽ ꝑtinentis.
& hoc ur̃t caritati nos cõmendasse meminimꝰ: itẽq qđ ipse dauid figuram
Uieus qͥdã hipheuiꝰ habitatores hiphei: inqͦrũ regionẽ se abscondãt dauid:
cũ eũ uellet saul inuenirt & occidẽ. Istiꝗͣ hiphei cũ hoc cognouissent: ꝓdi¬
derunt eũ regi ꝑsecutori dicentes. Nonne ecce dauid absconditꝰ ẽ apud nos:
Nichil qͥdẽ ꝓfuit illis ꝓditio eoꝵ: & ipse dd̃ nihl obfuit. Namq animꝰ eox ma

Expanded text:
Inde enim pendet omnis versus qui cantatur. Si quis itaque agnoscat quod in domus fronte praefixum est, securus intrabit; nec cum intraverit, errabit. Hoc enim in ipso poste praenotatum est, quomodo interius non erretur. Titulus ejus sic se habet: In finem, in hymnis, intellectus ipsi David, cum venerunt Ziphaei, et dixerunt ad Saül: Nonne ecce David absconditus est apud nos? Quod Saül persecutor erat sancti viri David, optime novimus: quod figuram gerebat Saül temporalis regni, non ad vitam, sed ad mortem pertinentis, et hoc Vestrae Charitati nos commendasse meminimus. Itemque quod ipse David figuram uidam erat Ziph: cujus habitatores Ziphaei: in cujus regione se absconderat David, cum eum vellet Saul invenire et occidere. Isti ergo Ziphaei cum hoc cognovissent, prodiderunt eum regi persecutori, dicentes: Nonne ecce David absconditus est apud nos? Nihil quidem profuit illis proditio eorum: et ipsi David nihil
Abbreviated transcription (Latin):
nisti orp̃e humilis appariusti. ꝯtemptꝰ cs. Nlagellatꝰ es. crucifixꝰ es occis es:
ẜ t̃tio die resurreristi. qͣdragesimo die inccłii a scendisti sedes addext̾am pa¬
tris & nemouidet sp̃m tuũ inde misisti. accepunt digni impleti a mort
tuo laudẽ ipsiꝰ humilitatis tus ꝑmundu gentesq p̃dicaucrt̃. hom̃ tuũ
udeo ercelle ingn̾e humano: ẜ tñ infirmꝰ nob p̃dicat᷑ es. Hͥeq eñi & ille

Expanded text:
ilis apparuisti, contemptus es, flagellatus es, crucifixus es, occisus es: sed tertio die resurrexisti, quadragesimo die in coelum ascendisti, sedes ad dexteram Patris, et nemo videt. Spiritum tuum inde misisti, quem acceperunt digni; impleti amore tuo, laudem ipsius humilitatis tuae per mundum gentesque praedicaverunt: nomen tuum video excellere in genere huma
Abbreviated transcription (Latin):
ficatũ ẽ nom̃ ei ¶sqͥs ñ credid̾it in nom̃ clarificatũ ꝑ infimitatt̃: ex pauescet
tilabro illo ad sinistrã nos mittat : saluet nos innomine suo & iudicet nosin
uirtute sua Quis enĩ hoc tam temerariꝰ optaũt: ut dicat do iudica me. Non¬
ne pmaledicto dici solet hominibꝰ iudicet te ds. Ita plane ẽ maledictũ. siiu¬
dicat te in uirtute sua:.ẜ si ñ saluau̾it te in nomine suo. sũ uͦ in nomine
pcedente saluauit salubrit̃: iniurtute o seqͣnter uidicabit. Sccur esto: iudi

Expanded text:
xpavescet tilabro illo ad sinistram nos mittat; salvet nos in nomine suo, et judicet nos in virtute sua. Quis enim hoc tam temerarius optaverit, ut dicat Deo, Judica me? Nonne pro maledicto dici solet hominibus: Judicet te Deus? Ita plane est maledictum, si judicat te in virtute sua; sed si non te salvaverit in nomine suo: cum vero in nomine praecedente salvaverit te, salubriter i
Abbreviated transcription (Latin):
riuntur peccatores sic̃ fenũ: & ꝓspererint om̃s qͥ oꝑant᷑ iniqͥtatẽ: ut int̾eant
in scłm scłi. Belectauit eos flos malox dixert̃ apud se eece mali florent: puto
malos amat ds. & delecdati temporali flore iniqͦrũ ꝯu̾si s̃ adiniquitatẽ
prudens. ñ cognosc&. & stultꝰ ñ intellig& hec ñ intrans insanctuariũ dĩ
ut intelligat in nouissima e&. Et qͥa difficilis ẽ aliqͣntulũ intellectꝰ hic:
inde cepit psalmꝰ hic. ut dauid lateret int̾ hipheos. nec delectaret᷑
Nore hipheox s eligerit potꝰ int̃ illos humilitatẽ ut hab̾et apud dm abscon

Expanded text:
ur peccatores sicut fenum, et prospexerint omnes qui operantur iniquitatem, ut intereant in saeculum saeculi . Delectavit eos flos malorum: dixerunt apud se, Ecce mali florent, puto malos amat Deus: et delectati temporali flore iniquorum, conversi sunt prudens non cognoscet, et stultus non intelliget haec, non intrans sanctuarium Dei, ut intelligat in novissima. Et quia difficilis est aliquantulum intellectus hic inde coepit psalmus iste, ut David lateret inter Ziphaeos, nec delectaretur flore Ziphaeorum; sed eligeret potius inter illos humilitatem, ut haberet apud Deum abscond
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ds si ero t similis. S qͥd sequit᷑. Arguã te: & statuã to ante faciẽ tuã. Sic & bic.
Arguã te & statuã te ante faciẽ tuã. Honuis mͦ nosse ut displictas: nosces ut plangas.¬
Non enĩ demonstraturus ẽ ds iniquis inqͥtatẽ suã. Siñẽ demonstratus: qͥ ert̃ qͥ di¬
cturi s̃. qͥd nob̃ ꝓfuit suꝑbia & duutiarũ iactantia qͥd otulit nob̾. Tunc gͦ scieñ
incibo panis. Quid ad didit cibo panis. tamꝗͣ panẽ manducant ppłm meum.
Ceta enĩ qͣ manducamꝰ possumꝰ mͦ illa. mͦ illa: ñ semꝑ hoc hoc holus. ñ semꝑ hanc¬

Expanded text:
detrahebat, et adversus filium matris suae ponebat scandalum, dixit in corde suo: Non est Deus. Ideo hoc illi dicitur, Haec fecisti, et tacui: suspicatus es iniquitatem, dicturi sunt: Quid nobis profuit superbia, et divitiarum jactantia quid contulit nobis ? Tunc ergo scient lum meum in cibo panis? Quid addidit, in cibo panis? Tanquam panem manducant populum meum. Caetera enim quae manducamus, possumus modo illa, m
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ ñ ẽ usq adunũ. Nonne seient om̃s qͥ oꝑant᷑ iniqͥtatẽ: qͥ deuorant ppłm meũ
incibo panis. Honno scient: nonne illis ostendit᷑ Bic minare. loqͦre ex parturi¬
ente : dolente. Populus cnĩ tuus deuorat᷑ incibo panis. Est hic gͦ ꝓpłs dĩ quideuoitt᷑
erte ñ ẽ qui faciat bonũ. ñ ẽ usq adunũ. Aespondet᷑ exilla regula. Siste ppls
qͥ dcuorat᷑ istt ppłs qͥ patit᷑ malos: iste qͥ gemit. & parturit int̾ malos. iã exfilus hominũ
filui di facti s̃: ido dcuorat᷑. Consiliũ inopis ꝯfudistis: quõ dns speseiꝰẽ. Plerũq

Expanded text:
ers. 5. Nonne scient omnes qui operantur iniquitatem, qui devorant populum meum in cibo panis? Nonne scient? nonne illis ostendetur? Dic, minare, loquere ex parturiente et dolente. Populus enim tuus devoratur in cibo panis. Est ergo hic populus Dei qui devoratur. Certe non est qui faciat bonum, non est usque ad unum. Respondetur ex illa regula. Sed iste populus qui devoratur, iste populus qui patitur malos, iste qui gemit et parturit inter malos, jam ex filiis hominum filii Dei facti sunt: ideo devoratur. Consilium en
Abbreviated transcription (Latin):
& hecbona latent: & hor bonoꝵ merces latet. at uͦ dignitas scłi qͦmꝰ albaẽ.
nitẽt adtempꝰ. Iumqͥd semꝑ nitebit. Perba ẽ hiemalis: usq ad estatẽ uirit.
N ongͣ fiat in animo qdđ malio psalmo inuenimꝰ Confitt᷑ cni qͥdã ꝓpe se ecciulisso
nutantẽ & labasse qͥsus suos ambulantẽ iniua di. cũ aspie̾t Noit̃ qͣndã feliei¬
tatemq iniqͥrũ: &e p̾ca qͥ cognouit qͥd iniqͥs infinẽ seruarit ds & qͥd austis la

Expanded text:
Et haec bona latent, et horum bonorum merces latet. At vero dignitas saeculi quomodo alba est? Et haec bona latent, et horum bonorum merces latet. At vero dignitas saeculi quomodo alba est? Nitet ad tempus: numquid semper nitebit? Herba est hiemalis, usque ad aestatem viret. Non ergo fiat in animo quod in alio psalmo invenimus. Confitetur enim quidam prope se cecidisse nutantem, et labasse gressus suos ambulantes in via Dei, dum aspiceret florem quemdam felicitatemque iniquorum: et posteaquam cognovit quid iniquis
Abbreviated transcription (Latin):
lucis infirmi & nutant eis pedes cũ uidint malos felicitate florere: dicuãs
apud se ipsos. Qdm̃ ꝓdest innocentia. Qd mͥ confert qd̃ do seruo. qđ man¬
data eiꝰ eustodio. ꝗđ neminẽ p̃mo. nemini aliqͥd rapio nulli noceo. qđ
possũ p̃sto:. Eece hȩc oĩa facio. & florent illi. & egolaboro. ¶d cñĩ. &̃ tu
hipheus uelles ẽẽ . florent inscłõ. arescunt iniudicio: & pꝰ ariditatẽ in
ignẽ mitent᷑. Hoc uelles & tu. Ignoras qͥd t̾ ꝓmi serit qͥ adit uenit: qͥd
in se ipso hic ostendit. Si flos hiphcoꝵ ap̃petendꝰ ẽet ipse d̾ns tuus ñ ne
in hoc scło floruisset. Aut uͦ deerat illi ut hic posset florere: s maluit int̃
hipheos lat̾ẽ & dic̃c pontio prlato int̾roganti tamꝗͣ & ipsiflori hipheox.
& suspecto deregno eiꝰ: regnũ incũ ñẽ dehoc mundo. Ergo hic latebat:
ubi spes ubi caritas. ubi thesaurus illoꝵ. Humqͥd hec bona apparent in scło:

Expanded text:
lucis infirmi, et nutant eis pedes, cum viderint malos felicitate florere; et dicunt lucis infirmi, et nutant eis pedes, cum viderint malos felicitate florere; et dicunt apud seipsos: Quid mihi prodest innocentia? Quid mihi confert quod Deo servio, quod mandata ejus custodio, quod neminem premo, nemini aliquid rapio, nulli noceo, quod possum praesto? ecce haec omnia facio, et florent illi, ego laboro. Quid enim? Et tu Ziphaeus velles esse? Florent in saeculo, arescent in judicio, et post aridnum mittentur: hoc velles et tu? Ignoras quid tibi promiserit qui ad te venit, quid in seipso hic ostenderit? Si flos Ziphaeorum appetendus esset, ipse Dominus tuus nonne et in hoc saeculo floruisset? Aut vero deerat ilZiphaeos latere, et dicere Pontio Pilato interroganti, tanquam et ipsi flori Ziphaeorum, et suspecto de regno ejus: Regnum meum non est de hoc mundo . Ergo hic latebat: ubi spes, ubi thesaurus illorum. Numquid haec bona apparent in saeculo?
Abbreviated transcription (Latin):
erit dauidꝰ. iudeqͥd sequit᷑. Uerb̾u aut̃ dm manet in eĩnũ . Illa aut̃ duo gn̾a
dcerit eligendi. cũ iã ds sententiã ñ differet iudicandi. Qui s̃ enĩ isti florentes
hipherꝰ. nͥ corpꝰ illud doechidumei deqͦ iam locuti sumꝰ caritati ur̃e antt dies¬
deqͦ dictũ ẽ : ecce ħoqͥ ñ posuit d̾m adiutorẽ suũ s. spauit inmultitadinẽ diu¬
qͥ nesciunt utrũ ueniant. dudistis quid fec̾it dno suo uillicus ille faciensꝰ
se bonũ dereb dñi sui. & largiens debitorib illiꝰ ut cũ amotꝰ eẽt auillicatiõ
Mammona enĩ diuitiȩ int̃p̃tant᷑. Nrẽ enĩ diuitiȩ ibi s: ub ẽ domꝰ nr̃a et̃na
incelis. Pinde pecuniã temꝑalẽ illi appellant diuitias: qͥnͥ temꝑalit̃ No¬
rere ñ possunt. nec in ȩt̃nũ sex his amicos facẽ uolunt qͥa ueras diuitias
ñ nouert̃. Nas gͦ diuitias sola in iqͥtas pitat : fiorens ad tempꝰ ut fenũ. Hus̃
hiphei inimici dauid: florentes in scło. hos aliqñ ad tendunt etiã filu

Expanded text:
t David? Vide quid sequitur: Verbum autem Domini manet in aeternum . Illa ergo duo genera decrit eligendi, cum jam Deus sententiam non differet judicandi. Qui sunt enim isti florentes Ziphaei, nisi corpus illud Doech Idumaei, de quo jam locuti sumus Charitati Vestrae anteit Deum adjutorem suum, sed speravit in multitudine divquo nesciunt utrum veniant. Audistis quid fecerit domino suo villicus ille faciens sibi bonum de re domini sui, et largiens debitoribus illius, ut cum amotus esset a villicatione, Mammona enim divitiae interpretantur. Nostrae autem divitiae ibi sunt, ubi est domus nostra aeterna in coelis. Proinde pecuniam terere non possunt, nec in aeternum sibi ex his amicos facere volunt, quia veras divitias non noverunt. Has ergo divitias sola iniquitas putat, florens ad tempus ut fenum. Hi sunt Ziphaei inimici David, florentes in saeculo. 3. Hos aliquando attendunt etiam filii
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ ex filiis hominũ filios dĩ. qͥa exfilio dĩ fecit filiũ hominis. Sidete qͦ sit illa
participatio. ꝓmissa ẽ nob̃ participatio diuinitatis. Menut᷑ qui ꝓmisit: si ñ ẽ
p̾or factus particeps mortalitats. filiꝰ cnĩ dĩ particeps mortalitatis effectꝰ ẽ ut
mortalis ħo fiat particeps diuinitatis. Qui t̾ ꝑmisit omunicandũ tecũ bonũ
suũ : pͥus tecũ omunicauit mału tuũ. Qui t̃ ꝓmisit duunitatẽ. õstendit inte cari

Expanded text:
Deus, ex filiis hominum filios Dei: quia ex Filio Dei fecit filium hominis. Videte quae sit illa participatio: promissa est nobis participatio divinitatis; mentitur qui promisit, si non est prior factus particeps mortalitatis. Filius enim Dei particeps mortalitatis effectus est, ut mortalis homo fiat particeps divinitatis. Qui tibi promisit communicandum tecum bonum suum, prius tecum communicavit malum tuum: qui t
Abbreviated transcription (Latin):
infirmitate ꝑficit᷑. Ego medicam̃iũ adiulnꝰ posui: qñ posuerĩ noui qn au¬
ferendũ sit noui. Non recedet egrotꝰ amanib medici: ñ det ꝯsiliũ medico.
Ita sunt om̃a ista temꝑalia. Tribulationes s̃: sibene colis dđm. noiu̾s qͥa nouit
qͥd cuiq expediat. ꝓspitates s̃ magis cauende : ne ipse corrum pãt animũ
tuũ ut abeo qui hec dedit recedat. Ergorste intelligens qͥd ant. Bs eraudi

Expanded text:
posui: quando posuerim novi, quando auferendum sit novi. Non recedat aegrotus a manibus medici, non det consilium medico. Ita sunt ista omnia temporalia. Tribulationes sunt; si bene colis Deum, noveris quia novit quid cuique expediat: prosperitates sunt; magis cave ne ipsae corrumpant animum t
Abbreviated transcription (Latin):
dum ẽ sigustasti infructu tuo inueniat᷑: ñ insolis uocibꝰ tamꝗͣ tantũmͦ in fo¬
lus: ne maledicto đm arescert tamꝗͣ illa ficulnea mercaris. hustate inqͣt &
niaut̃ ñgustanti und̾ pbas. Laudando ⁊ocunditatẽ nõis di. Qͣntucũq dix̾is:
re & uolens ostendẽ nec inueniens qͥbꝰ. ctenim sc̃ĩs opꝰ ñ ẽ ut ostendas. qͥa
ipsigustant & norunt. impri sentire ñ possunt qđ gustare nolunt: qͥd gͦ
fecit deiocunditate nõis di: tulit se ꝯtinuo aturbis impiox. Et expecłabo
inqͥt nom̃ tuũ. ꝗa iocundũ ẽ inc̃spectu sc̃orũ tuox. Locundũ ẽ nom̃ tuũ. ẜ ñ¬

Expanded text:
in fructu tuo inveniatur, non in solis vocibus, tanquam tantummodo in foliis, ne maledicto Domini arescere tanquam illa ficulnea merearis . Gustate, inquitni autem non gustanti, unde probas? Laudando jucunditatem nominis Dei, quantacumque dixeris, re, et volens ostendere, nec inveniens quibus: etenim sanctis non opus est ut ostendat, quia et ipsi gustant et norunt; impii autem sentire non possunt quod gustare nolunt: quid ergo facit de jucunditate nominis Dei? Tulit se continuo a turbis impiorum: Et exspectabo, inquit, nomen tuum, quia jucundum est in conspectu sanctorum tuorum. Jucundum est nomen tuum,
Abbreviated transcription (Latin):
dicimꝰ eis xp̃m uent᷑ũm adiudiciũ qđ dicunt scͥpture qͤ ñ fallunt: illi magis
aurẽ p̃bentes. serpenti suggerenti ñ morte morieris. qđ dixat inꝑadyso ꝯtra
u̾tatem di ꝯstituentis & dicentis morte morieris. ita faciunt mala ut dicaĩs¬
gͥ SUeniet .xͦ: & dabit indulgentiã om̃ib. Ita gͦ mendar ẽ. Ipse dix̃. qͥa seꝑabit
iniqͦs ad sinistrã. seꝑabit iustos ad dext̾am. iustis dicct᷑ uenite benedicti patͥs
mei ꝑcipite regnũ qđ uob paratũ ẽ ab origine mundi: in iqͥs đr̃ it in ignẽ
Tuenĩ ho es: ille ds̃. Es enĩ uerax: om̃is aut̃ homendar. S qͥd deistis. ocorpꝰ xp̃r.
Separa te interim corde & uita. nec imiteris. nec ad suesca s. nec annuas. nec ad¬
ꝓbes: magis aut̃ & redargue. Qd enĩ ad tendis adistos qͥ hec dicunt : Corrupti
latebat dđm tales ẽẽ factos. Aut uͦ nobis eoꝵ int̾ior cogitatio apiret᷑ nͥ ab illodi¬

Expanded text:
dicem ad judicium, quod dicunt Scripturae quae non fallunt: illi autem magis aurem praebentes serpenti suggerenti, Non morte morieris , quod dixerat in paradiso contra veritatem Dei constituentis et dicentis, Morte morieris ; ita faciunt mala, ut dica dabit indulgentiam omnibus. Ita ergo mendax est ille qui dixit quia separabit iniquos ad sinistram, separabit justos ad dexteram; justis dicet, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod paratum est vobis ab origine mundi; iniquis dicet, Ite in igTu enim homo es, ille Deus: Deus enim verax, omnis autem homo mendax . Sed quid de istis, o corpus Christi? Separa te interim corde et vita, nec imiteris, nec assuescas, nec annuas, nec approbes: magis autem et redargue. Quid enim attendis ad istos qui haec dicunt? Corrupti latebat Deum, tales esse factos? aut vero nobis eorum interior cogitatio aperiretur, nisi ab illo di
Abbreviated transcription (Latin):
placẽ do arbitnt᷑. Hongͦ ait aliqͥ dieunt: ẜ dix̃ in prudens in corde suo ñẽ ds̃.
Quiusq adoeredt̃ eẽ dm̃. & cid̃c dõ arbitrent᷑ placẽ qđ faciunt. At qͥsi intellegas
prudens. qã in prudens dr̃t̃ incorde suonẽ ds. si adu̾tas. siintellegas. sidis¬
cuuias: qͥ putat dõ place̾ facta mala ñ eũ putat đm. Sienĩ ds ẽ iustusẽ. Si istꝰ
c̃. displicit ei iniusticia. displicet iniqͥtas. Tuaut̃ cũ putas ei plact iniqͥtatẽ

Expanded text:
o ait, Aliqui dicunt; sed, Dixit imprudens in corde suo: Non est Deus. Qui usque adeo credunt esse Deum, ut eidem Deo arbitrentur placere quod faciunt. Atqui si intelligas prudens quia imprudens dixit in corde suo, Non est Deus, si advertas, si intelligas, si discutias: qui putat Deo placere facta mala, non eum putat Deum. Si enim Deus est, justus est; si justus est displicet, ei injustitia, displicet iniquitas. Tu
Abbreviated transcription (Latin):
siẽ in hebreo int̃p̃tationib nominũ inuenimꝰ: iudet᷑ dice̾ ꝓpar¬
turiente. siue dolente. Nuis aut̃ in hoc scso parturiat. doleatꝰ agnos¬
cunt fideles ꝗͥa inde s̃. Xp̃c hic parturit xp̃c hic dolet: caput ẽ sursũ.
membra deorsũ. Neq enĩ ñ parturiens & dolens dic̾ẽt. Saule saule qͥd
me ꝑscqͣris. Quo seqͣnte parturiebat: cũ ou̾sum parturire fec̃. Nãq &

Expanded text:
rum interpretationibus nominum invenimus, videtur dicere, Pro parturiente sive dolente. Quis autem in hoc saeculo parturiat et doleat agnoscunt fideles, quia inde sunt. Christus hic parturit, Christus hic dolet; caput est sursum, membra deorsum. Neque enim non parturiens et dolens diceret: Saule, Saule, quid me persequeris ? Quo persequente parturiebat, eum conversum parturire fecit. Namque et
Abbreviated transcription (Latin):
iq̃t ineũ qui iustificat impiũ. Qil enĩ habes qđ ñ accepisti. Si auĩ
accepisti: qͥd ꝗsaris qͣsi ñ accipis: quasi crit habeas. absit ut ego sic
glorier: Ait ist qui obpositꝰ ẽ cont᷑ doech qͥ tolerat int̾ra dochc donce¬
emigret ille detabnaculo & cradiect᷑ det̾ra uiuentiũ. Nonglorior qͥsi
mus &e psecutor & iniuriosus. Tu aũ qͥd fccisti. Smiam ẽ sccut᷑ sũ. ꝙ¬

Expanded text:
t impium . Quid enim habes quod non accepisti? Si autem accepisti, quid gloriaris quasi non acceperis , quasi ex te habeas? Absit ut ego sic glorier, ait iste qui oppositus est contra Doech, qui tolerat Doech in terra, donec emigret ille de tabernaculo, et eradicetur de terra viventium. Non glorior quasmus et persecutor et injuriosus. Tu autem quid fecisti? Sed mis
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ ẽ añs ds ipsiꝰ. qͥd dete sentis. d tͥ sꝑas:. Ego aut̃ iã mͦeorpꝰ illud
sic̃ oliua fructifera indomo di. sꝑaui indomodĩ. Ille qͥd. inmultitu
forte mͣ. nam & hinc errant homines: Aliqñ dm qͥdẽ colunt & ñ s̃ iã simi¬
les istidohech: s. ꝗͣuis dedõ p̃sumant ad temꝑalia tn ut dicant s̃. lolo
sepe istadat & malis: ut aliud ab illo discant qͣrere boni. Quomͦ ꝗͥ tu
ut ofirmaret tͥ repetendo ꝗͣ fundatꝰ cẽt indilectione regni celoꝵ &
inspe ẽĩne felicitatis. Confitebor tͥ dne in scłm: quo fccisti. Quid fecisti¬

Expanded text:
ominus Deus ipsius, quid de te sentis? quid tibi speras? Ego autem, jam modo corpus illud Sicut oliva fructifera in domo Dei, speravi in misericordia Dei. forte modo? Nam et hinc errant homines aliquando. Deum quidem colunt, et non sunt jam similes isti Doech: sed quamvis de Deo praesumant, ad temporalia tamen; ut dicant sibi, Colo saepe ista dat et malis, ut aliud ab illo discant quaerere boni. Quomodo ergout confirmaret ibi repetendo, quam fundatus esset in dilectione regni coelorum, et in spe aeternae fe
Abbreviated transcription (Latin):
in corde suo: ñ c̃ ds. at uͦ alio intellectu discusso: inuenit᷑ cẽ in pluribꝰ qđ in
pauris & raris. & pene in nullis ẽẽ putabamꝰ. ꝓdeant inmediũ qͥ male uiuuã:
in spiciamꝰ facta flagiciosex. facinorosoꝵ. sceleratox hominũ qͦrũ magna turba
ẽ: qͣͥ fouent corti die peccata sua q̃ factis in ẽsuctudinẽ u̾sisetiã uerecundiã pdi¬
rep̃hendẽ qđ ñ cogit᷑ ad mitt̾e & ꝓmagno sͥ putet seruari integͥtatẽ innocentie
ne faciat quł culpare iã ꝑosuetudinẽ aut ñ audeat. aut si ausus fuit facilius
erumpat. rephensio & reclamatio coꝵ qͥ male uiuuas. ꝗͣ uar liba eox qͥbene uiuuãs¬

Expanded text:
in corde suo, Non est Deus. An vero alio intellectu discussum invenitur esse in pluribus, quod in in corde suo, Non est Deus. An vero alio intellectu discussum invenitur esse in pluribus, quod in paucis et raris et pene in nullis esse putabamus? Prodeant in medium qui male vivunt, inspiciamus facta flagitiosorum, facinorosorum sceleratorumque hominum, quorum magna turba est; qui fovent quotidie peccata sua, qui factis in consuetudinem versis etiam verecundiam perdireprehendere quod non cogitur admittere, et pro magno sibi putet servari integritatem innocentiae, ne faciat quod culpare jam per consuetudinem, aut non audeat, aut si ausus fuerit, facilius erumpat reprehensio et reclamatio eorum qui male vivunt, quam vox libera eoru
Abbreviated transcription (Latin):
sursũ c̃ psalmꝰ iste cantat᷑. hemit aut̃ & parturit & dolet iste ħo. Qre uł
int̃ qͦs: ñ qͥa accepit & cognouit acapite suo dicente. abundauit iniqͥtas.
refrigescet caritas multox. Si aut̃ habundauit imqͥtas & refrigescit earnas¬
caritas multx : qͥs remanebit qͥ parturiat : Seqͥt᷑. Qui ꝑseuerau̾it usq
infinẽ: hic saluus erit. Uñ eẽt magnũ ꝑseuerare nͥ int̾ molestias & tẽpta¬
tones & turbationes & scandala ce̾t ꝑscuandii. Nemo enĩ uibet᷑ bona tole
homines. int̃ qͦs gemit᷑. int̃qͦs dolet᷑: & osolatio dolemis & parturientis. psalmi
si subillo capite uiuimꝰ. si in membris ciꝰdeputam᷑. qui sunt audi
etum uidet᷑ occurrere cogitationib nr̃is ꝑ pauci s̃: & difficale ẽ ut
ut itt̃ multos timendo hoc dicẽ in corde suo dicant: qr ore dict ñ audent
Non gͦ multũ ẽ qđ iubem̃ tolerare: uir inuenit᷑ Parũ hominũ genc̃. quidicã

Expanded text:
sursum est, psalmus iste cantatur. Gemit autem, et parturit, et dolet iste homo. Quare, vel inter quos, nisi quia accepit et cognovit a capite suo, dicente: Abundabit iniquitas, et refrigescet charitas multorum? Si autem abundabit iniquitas, et refrigescet charitas severare, nisi inter molestias et tentationes et turbationes et scandala esset perseverandum? Nemo enim jubetur bona tolerhomines inter quos gemitur, inter quos doletur, et consolatio dolentis et parturientis in Psalmi si sub illo capite vivimus, si in membris ejus deputamur: qui sunt, audiantum videtur occurrere cogitationibus nostris, perpauci sunt; et difficile est ut ut inter multos timendo hoc dicere, in corde suo dicant, quia ore dicere non audent. Non ergo multum est quod jubemur tolerare; vix invenitur: rarum hominum genus est qui dicant
Abbreviated transcription (Latin):
rep̃hendit᷑ ñ qͥa ista habuerint: nã & boni habent ista. S qͥd. Boc
intendit: ne passim diuites rep̃hendaus. & rursus ne depauꝑtate.
& ddeegestate p̃sumatis. Sienĩ ñẽ p̃sumendũ de diuiciis: qͣntomagis
ñẽ p̃sumendũ de pauꝑtate s. dedo uuo. Inqͦ gͦ isti notant᷑. qͥa beatũ
dirert̃ ppłm eui hec s̃. Ido filii alieni: ido oseox locutũ ẽ uanitatẽ.
& dexta eox dexta iniqͥtatis. Tu aut̃ qͥd: beatus ppłs euiꝰ ẽ dns ds ipsi.

Expanded text:
reprehenditur? Non quia ista habuerint; nam et boni habent ista: sed quid? Hoc intendite; ne passim divites reprehendatis, et rursus ne de paupertate et de egestate praesumatis. Si enim non est praesumendum de divitiis, quanto magis non est praesumendum de paupertate, sed de Deo vivo? In quo ergo isti notantur? Quia beatum dixerunt populum cui haec sunt. Ideo filii alieni, ideo os eorum locutum est vanitatem, et dextera eorum dextera iniquitatis. Tu autem quid? Beatus populus cujus
Abbreviated transcription (Latin):
tuert̃. uenit redeptor: : dedit p̃cĩ. Fudit sanguinẽ suũ. ⁊emit orbe t̃raꝵ
Queritis qͥd emerit: Hid ete qͥd dederit.⁊ inuenite qͥd emerit Sangius xp̃r
aut multũ suꝑbi s̃. qͥ dict̃ aut illd̃ tã paruũ eẽ ut solos afrosemerit. aut
dit. qͣntũ dedit. Nouit qͥl emerit qr nouit qͣnti emerat. Iñ qr redepti sumꝰ
ptꝰ captiuitatẽ edificabat᷑ domꝰ. Et qͥ s̃ qͥ nos tenuert̃ in captiuitate᷑ ꝙ ulis

Expanded text:
 fudit sanguinem suum, emit orbem terrarum. Quaeritis quid emerit? Videte quid dederit, et invenite quid emerit. Sanguis Chriaut multum superbi sunt, qui dicunt, aut illud tam parvum esse, ut solos Afros emerit; aut dit, quantum dedit. Novit quid emerit, quia novit quanti emerit. Inde quia redempti sumus post captivitatem aedific
Abbreviated transcription (Latin):
scłi spe peperert̃. Q gͦ debet fac̾e xp̃ianꝰ Nti mũdo. ñ seruire mũdo. Qd ẽ hocͦ
Nabentes tãꝗͣ ñ habentes Sic docet. sic hortat᷑ qͦs ñ uult inuenire indie illa
tãꝙ̃ pregnantes: mammantes. sic eos hortat᷑. De cet̾o fr̃s̃. tp̃s breue ẽ. reliquũ
tãq̃ ñ gaudentes.⁊ qͥ emunt. tãꝗ̃ ñ tenentes ⁊ qͥ utunt᷑ hoc mũdo tãꝗͣ ñ uten¬
tes . Preterit enĩ figã huiꝰ mũdi. uolo uos sine sollicitudine c̾ẽ. Qui sine sollicitu¬
dine ẽ. securꝰ ex pectat qñ ueniat dns ipsiꝰ. Nã qͣlis amor ẽ xp̃i. timere neue¬
niat: Fr̃s ñ erubescimꝰ amamꝰ ⁊timemꝰ ne ueniat. Certe amamꝰ an peccata
nr̃ã plꝰ amamꝰ Gꝰ ipsa oderimꝰ peccata. ⁊ amemꝰ eũ qͥ uent᷑us ẽ ad punienda pec¬
ucata. ueniet ueni et. uelimꝰ nolimꝰ. Ñ enĩ qr mͦ ñ uenit. id̾o uent᷑us ñ ẽ. heniet.

Expanded text:
spe pepererunt. Quid ergo debet facere christianus? Uti mundo, non servire mundo. Quid est hoc? Habentes tanquam non habentes. Sic dicit, sic hortatur quos non vult inveniri a die illa tanquam praegnantes et mammantes, sic eos hortatur: «De caetero, fratres, tempus breve est: reliquum tanquam non gaudentes; et qui emunt, quasi non tenentes; et qui utuntur hoc mundo, tanquam non utentes: praeterit enim figura hujus mundi. Volo vos sine sollicitudine esse» . Qui sine sollicitudine est, securus exspectat quando veniat Dominus ipsius. Nam qualis amor est Christi, timere ne veniat? Fratres, non erubescimus? Amamus, et timemus ne veniat. Certe amamus? an peccata nostra plus amamus? Ergo ipsa oderimus peccata, et amemus eum qui venturus est ad punienda peccata. Veniet, velimus, nolimus: non enim
Abbreviated transcription (Latin):
uinx̃. Qũo dii gentiũ demonia. Nẽ magnũ ẽẽ suꝑ demonia. Et tu si uolueris
eris .s. si u ilłu credideris. ltane ipsa ẽ illa magnitudo laudis. magnꝰ dns: lau¬
dabilis nimis. Nolens enĩ ex plicare ut pot̾at humana lingua⁊ ꝙuis sit magiꝰ
ones gn̾at ex plicare gͦ ꝑhao linguã uolens qͥd ait . Magnꝰ dns. ⁊ laudabilis ninis
qr suꝑat õs dos gentiũ. qͥ s̃ demonia : Ea pecta. ⁊ audi qͥd seqͥt᷑. Dñs aut̃ cȩlos fec̃¬

Expanded text:
uoniam omnes dii Gentium daemonia.» Non est magnum, esse super daemonia: et tu; si volueris, eris; sed si in illum credideris. Itane ipsa est illa magnitudo laudis, «Magnus Dominus et laudabilis nimis?» Volens enim explicare, ut poterat humana lingua, et quamvis magnones generat: explicare ergo per hanc linguam volens, quid ait? «Magnus Dominus et laudabilis nimis.» quia superat omnes deos Gentium, qui sunt daemonia? Exspecta, et audi quod seq
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ẽ inatͥo scõ eiꝰ Nemo dicat. ecce hic ẽ xp̃c. aut ecce illis. Exurgent enĩ pseu¬
do ꝓphȩ. Dic eistu. lapis suꝑ lapide ñ relinꝗͣt᷑ qͥ ñ destruat᷑. Ad parietẽ de alba¬
tũ uocatis. inatͥo scõ eiꝰ ad oro đm meũ. Cõmoueat᷑ a facie eiꝰ uniu̾ sa t̃ra. Dicite
innationibꝰ qr dns regnaũ aligno. Et enĩ correã orbe t̃rȩ qͥ ñ cõmouebit᷑. Que
testimonia edificationis domꝰ di intonant nubes cȩlꝙ ꝑtotũ orbe t̃rq: edifi
ꝓfero. Psalterii ꝓfero qđ surdus cantas. aꝑtaures. Tu cantas ista. cantasme¬
cũ. ⁊ ñ concordas metũ. lingua tua sonat qđ sonat mea. ⁊cortuũ dissonat
acorde meo Nne tu cantasista : Urdes tu testimonia orb̃ t̃ra: cõmoueat᷑
a facie eiꝰ uniu̾sa t̃ra. ⁊tu dicis ñ cõmoueri Dicite innationibꝰ. dns reqiauit
aligno. an forte hio obtinebunt.⁊dicent se regnare aligno. ꝙ fustibꝰ cir¬

Expanded text:
 pseudoprophetae.» Dic cis istud, «Lapis super lapidem non relinquetur, qui non destruatur» : ad parietem dealbatum vocatis; in atrio sancto adoro Deum meum. 11. «Commoveatur a facie ejus universa terra: dicite in nationibus, Dominus regnavit a ligno. Etenim correxit orbem terrae, qui non commovebitur.» Quae testimonia aedificationis domus Dei! Intonant nubes coelorum per totum orbem terraprofero? Psalterii. Profero quod surdus cantas: aperi aures, tu cantas ista; cantas mecum, et non concordas mecum; lingna tua sonat quod sonat mea, et cor tuum dissonat a corde meo. Nonne tu cantas ista? Vide testimonia orbis terrarum: «Commoveatur a facie ejus universa terra:» et tu dicis non commoveri? «Dicite in nationibus, Dominus regnavit a ligno.» An forte hic obtinebunt, et dicent se regnare a ligno, quia fustibus Cir
Abbreviated transcription (Latin):
portares ad at̾a dñi.lã nedui teneamꝰ. curramꝰ cęt̾a. uidete crescentẽ
domũ. uidete edificiũ ire ꝑtotũ orbe t̾ra. Gaudete q int̾stis inatͥa. gau

Expanded text:
portares ad atria Domini. Jam ne diu teneamus, curramus caetera. Videte crescentem portares ad atria Domini. Jam ne diu teneamus, curramus caetera. Videte crescentem domum, videte aedificium ire per totum or
Abbreviated transcription (Latin):
ferte dno głam ⁊ honorẽ. nolite uob̾. qi illi qͥ uob̾ annunciauert̃. ñ suã
nrm̃ dicat ille mebaptihauit. de qͦ amicꝰ sponsi dix̃. hio ẽ qͥ baptrlat. Sienĩ
hec dixeritis. affertis dno gsam ⁊ honorẽ afferte dno głam ⁊ honorẽ affer¬
hostias. ⁊ intͦite in atͥa eiꝰ Tollite hostias. Qd allaturi estis ut intͦeatis in
atͥa eiꝰ: lã enĩ creuit domꝰ⁊ facta s̃ atͥa. Qaffert̃ hostias. intrant inatͥa.
Thauros allaturi sumꝰ hyrcos ones. Absit.Si uoluisses sacͥfiaũ. dedissẽ
utiq Ille nob̾ hostiã cõm̃dabat. ꝙ̃ offerre debemꝰ. urdete ne illa sit ho¬
stia. deqͣ iã dudu diã Confessio⁊ pulcͥtudo in c̃spectu erꝰ. Confessio ho¬
sbia ẽ do. O gͦ gs̃. si uultis int̾re inat̾a eiꝰ. nolite uacue int̾re. Tollite ho¬
hostia int̾sti. Si aut̃ suꝑbꝰ es inanis intͣst Nã uñ suꝑbires. nͥ in anise̾ts.
Nã si plenꝰ e̾es ñ in flareris. Quomꝰ plenꝰ e̾es : Si tecũ tolleres hostrã. quã

Expanded text:
am et honorem:» nolite vobis; quia et illi qui vobis annuntiaverunt, non suam, isque vestrum, dicat: Ille me baptizat, de quo amicus sponsi dixit, «Hic est qui baptizat» . Si enim haec dixeritis, affertis Domino gloriam et honorem: «Afferte Domino gloriam et honorehostias, et introite in atria ejus. Tollite hostias:» quid allaturi estis, ut introeatis in atria ejus? Jam enim crevit domus, et facta sunt atria; qui afferunt hostias, intrent in aes? Absit. «Si voluisses sacrificium, dedissem utique.» Ille nobis hostiam commendabat, quam offerre debemus. Videte ne illa sit hostia, de quo jamdudum dixit, «Confessio et pulchritudo in conspectu ejus.» Confessio hostia est Deo. O ergo gentes, si vultis intrare in atria ejus, nolite vacuae intrare, «Tollite hohostia intrasti. Si autem superbus es, inanis intras. Nam unde superbires, nisi inanis esses? Nam si plenus esses, non inflareris. Quomodo plenus esses? Si tecum tolleres hostiam, quam
Abbreviated transcription (Latin):
hicꝰ Sc̃itas: magnificentia in scificatione eiꝰ Iuiã gͦrebas magnificentiã.
pꝰdilige sc̃itatẽ. Cũ scĩficatꝰ fueris. eris: magnificus. Nã si p̃postere pͥꝰ ex
uolueris magnificꝰ añ cadis ꝗ̃ surgas. N enĩ surgis .s. eatolleris Meliꝰ sur¬
gis. si te ille erigat qͥ ñ eadit. Descendit enĩ adte. ille qͥ ñ cadit. Iu cecrderas
ille descendit. Porrexit tͥ manũ. ñ potes uiribꝰ tus surg̾e̾. mplectere ma¬

Expanded text:
hic? «Sanctitas et magnificentia in sanctificatione ejus.» Tu jam quaerebas magnificentiam: prius dilige sanctitatem; cum sanctificatus fueris, eris et magnificus. Nam si praepostere prius esse volueris magnificus, ante cadis quam surgas: non enim surgis, sed extolleris. Melius surgis, si te ille erigat qui non cadit. Descendit enim ad te ille qui non cadit: tu cecideras, ille descendit, porrexit tibi manum; non potes viribus tuis surgere, amplectere ma
Abbreviated transcription (Latin):
t̃reri ñ relinqͣt᷑ qđ ñ destruat᷑ lapides enĩ ad fabricã nouã gͣ edificat᷑ ptꝰ cap¬
tiuitatẽ sic colligunt᷑.⁊ sic illos caritas inunitate c̃stͥngit. ut ñ sit lapis suꝑ
lapide. s unꝰ lapis sint õs laprdes. Ne miremini. hoc fec̃ canticũ nouũ.i. hoc
fec̃ innouatio caritatis. ad ipsã structurã nos cõpingit apłs. ⁊ in illa unitate
nos c̃strictos cõpaginat dic̃s. Sufferentes inuicẽ indilectione. studentes ser¬
uare unitatẽ sp̃c inuincło pacis. ubi unitas sp̃c. unꝰ lapis.s. unꝰ lapis demultis
factꝰ. Quomꝰ demultis factꝰ. Sufferendo inuicẽ indilectione. Edificat᷑ gͦ domꝰ
dni di nr̃i ȩdificat᷑. hoc fit. hoc agit᷑. hoc uoces istȩ agunt. hoc lectiones. hoc
p̃dicatio euꝗł toto orbe t̃ra ddhuc edificat᷑. Creuit multũ domꝰ hec. ⁊mul¬
tas gs̃ impleũ. ñ du tam̃ õs gs̃ occupauit. Crescendo multas tenuit. õs occu

Expanded text:
relinquetur qui non destruetur.» Lapides enim ad fabricam novam, quae aedificatur post captivitatem, sic colliguntur, et sic illos charitas in unitate constringit, ut non sit lapis super lapidem, sed unus lapis sint omnes lapides. Ne miremini: hoc fecit canticum novum, id est, hoc fecit innovatio charitatis. Ad ipsam structuram nos compingit Apostolus, et in illa unitate nos constrictos compaginat, dicens: «Sufferentes invicem in dilectione, studentes servare unitatem spiritus, in vinculo pacis» . Ubi unitas Spiritus, unus lapis; sed unus lapis de multis factus. Quomodo de multis unus factus? Sufferendo invicem in dilectione. Aedificatur ergo domus Domini Dei nostri, aedificatur: hoc fit, hoc agitur, hoc voces istae rum; adhuc aedificatur. Crevit multum domus haec, et multas gentes implevit: nondum tamen omnes gentes occupavit: crescendo multas tenuit, omnes occup
Abbreviated transcription (Latin):
illi thauri pingues ñ circũ dedert̃ eũ. Nũqͥd ñ leo ille rugiens fremuit suꝑ
ilłu. ⁊ int᷑ns in corda seuientiũ exclamauit crucifige orucifige. qͣsi ille isto
edificare domũ. locꝰ ipse siluosus ẽ. uñ dictũ ẽ hesterno die. Inuenimꝰ eã in
campis silue. Domũ enĩ ipsã qͣrebat cũ dic̾et. Incampis siluȩ. Et uñ siluosus
ẽ locus ille. Simula ẽ colebant hor̃es. ñ mirũ. qr porcos pascebant. filiꝰ enĩ ille
erat. qͥ dimisit patrẽ. ⁊ orã sua c̃sũpsit inmeretͥcibꝰ. uiuens ꝓdige. Pascebat
porcos ⁊ colebat demonia.⁊ ipsa suꝑstitione gentiliũ silua facta erat or̃s
t̾ra. S exstirpat siluã qͥ edificat domũ.⁊ ꝓpt̾ea dictũ ẽ. cũ domꝰ eiꝰ edifica¬
ret᷑ ptꝰ captiuitatẽ. Tenebant᷑ enĩ hores captii subdiabolo. ⁊ dȩmonibꝰ ser

Expanded text:
illi tauri pingues non circumdederunt eum? numquid non leo ille rugiens fremuit super illum , et intrans in corda saevientium exclamavit, «Crucifige, crucifige» ; quasi ille isto imus eam in campis silvae». Domum enim ipsam quaerebat, cum diceret, «In campis silvae.» Et unde silvosus est locus ille? Simulacra colebant homines: non mirum quia porcos pascebant. Filius enim ille erat qui dimisit patrem, et omnia sua consumpsit in meretricibus, vivens prodige; pascebat porcos , id est, colebat daemonia: et ipsa superstitione Gentilium, silva facta erat omnis terra. Sed exstirpat silvam qui aedificat domum; et propterea dictum est, «Cum domus aedificaretur post captivitatem.» Tenebantur eni