comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
equis. hi uolubili successione tꝑra
tim̃tes parc̃e dño. ne a romanis per¬
derent locum. irruentes in lapiõẽ
offensionis ⁊ in petrã scandali despe
celesti ceciderunt. quib oecitas in
isrł ex parte facta ẽ: ignorantibus
dĩ iusticiam. ⁊ suã uolentib c̃stitu¬
ere. Nos aut̃ surreximꝰ & erecti sumꝰ.
Nlos uero ut ppłs gentium intͣr&. de
delapidib excitati filii abraham. qͥ
ñ sectabamur iusticiã apphñdimꝰ eã:
zresurreximꝰ. nec uirib nr̃is. s ꝑ fidẽ
plum. passione sua monstͣuit: offe¬
rat etiam sacͥficia nr̃a sac̾dos excitat᷑
amortuis. ⁊ incelo ꝯstitut᷑. Exaudi
nos indie qͣ inuocau̾imꝰ te. Qm̃ nob̾
offereste: exaudinos in die qͣinuoca¬
audita orõe. dic̃ illũ regẽ lȩtari mn
dño. ⁊ ostñdit qͦt ⁊ qͣnta bona remu¬
qnta mala adu̾sariis sius daturꝰ ẽ.
E hoc fac̃ ut sꝑent om̃s in dño. ⁊ in¬
miscdia altissimi: nec dext̾a eiꝰ iue¬
U nat eos ad ꝑdendum. & hic nota

Expanded text:
us. Hi volubili successione tempotimentes parcere Domino, ne a Romanis perderent locum : et irruentes in lapidem offensionis et petram scandali , de spe caelesti ceciderunt, quibus caecitas in Israel ex parte facta est , ignorantibus Dei justitiam, et suam volentibus constituere. Nos autem surreximus et erecti sumus. Nos vero ut populus gentium intraret, de lapidibus excitati filii Abraham , qui non sectabamur justitiam, apprehendimus eam: et resurreximus, nec viribus nostris, sed per fidem plum passione sua monstraverit, offerat etiam sacrificia nostra sacerdos excitatus a mortuis, et in caelo constitutus . Et exaudi nos in die qua invocaverimus te. Quoniam nobis offeres te, Exaudi nos, in die, qua invocaaudita oratione, dicit illum regem laetari in Domino. Et ostendit quot et quanta bona remuquanta mala adversariis suis daturus est. Et hoc facmisericordia Altissimi: ne dextera ejus inveniat eos ad perdendum. Et hic notat
Abbreviated transcription (Latin):
mic loquit᷑. Qđ̃ dic̃. huic: ad dif¬
ferentiam ł excellentiã pot̃ accipi.
Huic idẽ notabili. scl̃cet ñ carnali re¬
gi. s regi regum dno. Dauid int̾p̃tat᷑
manu fortis. ł desidãbił. In hoc enu
manuifortis. qr mortẽ nr̃am uicit. in
hoc desidabił. qr uitã et̃nam ꝓmisit.
Qͥd enim fortĩ manu hac q̃ detigit lo¬
culũ. ⁊ mortuus resurrex̃: Qͥd fortius
manu hac. qͣ mundũ uic̃ ñ ferro arma¬
ta. s ligno tnͣsfixa: Qͥd aut̃ desidãbi¬
lius eo. quẽ ñ uidntes martyres mori
uoluer. ut ad illũ ꝑuenire mererent᷑:
Ergo p̃s̃ iste. illi cor nrm. illi lingͣ nr̃a
digna cant&. Indendit nos ãmon̾e
ad colerantiam passioĩs. ut sustine¬
amus adu̾sa: si uolumꝰ hab̃e p̃mia
głosa. Alat̾ia ẽ. passio ⁊ resurrectio.
Eam sic exequit᷑. Primã partẽ ponit
oronem. In scdã. enum̾at passionẽ.
cum exultatiõe resurrectionis In t̾cia
parte. quid illa passio ⁊ resurrectio
efficiat. ita dicens.¬

Expanded text:
ic loquitur. Quod dicit, Huic, ad differentiam vel excellentiam potest accipi: huic, id est, notabili scilicet, non carnali regi, sed regi regum Domino. David interpretatur manu fortis, vel desiderabilis. In hoc enim manu fortis, quia mortem nostram vicit. In hoc desiderabilis, quia vitam aeternam promisit. Quid enim fortius manu hac, quae tetigit loculum, et mortuus resurrexit? Quid fortius manu hac, quae mundum vicit, non ferro armata, sed ligno transfixa? Quid autem desiderabilius eo, quem non videntes martyres, mori voluerunt, ut ad illum pervenire mererentur? Ergo psalmus illi, illi cor nostrum, illi lingua nostra digna cantet. Intendit nos admonere ad tolerantiam passionis, ut sustineamus adversa, si volumus habere praemia gloriosa. Materia est passio et resurrectio. Eam sic exequitur: primam partem ponit orationem, in secunda enumerat passionem cum exultatione resurrectionis, in tertia parte quid illa passio et resurrectio efficiat: ita dicens
Abbreviated transcription (Latin):
petunt. & tanto det̾ius cadunt: qnͣ¬
do supͣ cum tendunt a quo facti sunt
S quid sequit᷑: Qui habitat in gł.
irridebit eos: ⁊ dñs subsannabit eos.
Quia habitantes in t̾ra. relestem dm̃
irridere ⁊ subsannare p̃sũpserunt: ab
ipso celesti dd̾o irrisione ⁊ subsannatioẽ
digni ostñdentur. Nam qͥ surrexit a
mortuis ⁊ regnando iam habitat in ce¬
lis: cum ad iudicium ueni&. irrisione
ut iam diximus ⁊ subsannatione eos
dignos ostendit. Hinc ꝑsapientiam

Expanded text:
petunt: et tanto deterius cadunt, quapetunt: et tanto deterius cadunt, quanto supra eum tendunt a quo facti sunt. Sed quid sequitur? 3. Qui habitat in coelis irridebit eos, et Dominus subsannabit eos. Quia habitantes in terra caelestem Dominum irridere et subsannare praesumserunt, ab ipso caelesti Deo irrisione et subsannatione digni ostendentur. Nam qui surrexit a mortuis, et regnando jam habitat in caelis, cum ad judicium veniet, irrisione ut jam diximus et subsannatione eos dignos ostendet. Hinc per Sapientiam
Abbreviated transcription (Latin):
tre. herodes ⁊ pilatus: ipͥncipes annas
⁊ caiphas conuenert̃ in unum ꝯsilum
xp̃m filium eiꝰ: Tanta deniq insania
furoris eos inuasit: tanta maliciȩ ceci¬
tas ꝑculit. ut auctorem suum quem
crede ⁊ adorare debuissent. unanimi¬
der ⁊̃ occide ũ timerent. Dictum ẽ
enim impleuert qđ uoluert̃. Nam
qui iõ xp̃m occiderunt ut nomeneiꝰ
de t̾̃ra delerent:⁊ ne ipsi locum ⁊ gen¬
dem ꝑcdent: iõ quide nomen eiꝰ auxert̃:
iđo ⁊ gentem ⁊ locum ꝑdidert̃: quia
innocentem dnm̃ occidert̃. Miroq
mͦ actum ẽ. ut dum suum ꝯsilium im¬
plere se credent: c̃silium dñi nolentes
⁊ nescientes implerent. Ergo medita¬
ti sunt inania. Non ẽ enim sapientra
ñ ẽ prudñtia: ñ ẽ consilium contͣ dnm
S que mania meditati st̃: Dirumpa
cula religionis xp̃ianȩ: ne nos sibi uale¬
ant subiugare. Sic sic suꝑbe m̃tes con¬
tra suum auctorem freq̃nt̃ se erigunt:
dum suam ñ eiꝰ uoluntatẽ implere ap¬

Expanded text:
terrae, Herodes, et Pilatus , et principes Annas et Caiphas convenerunt in unum, consilium m Filium ejus ? Tanta denique insania furoris eos invasit, tanta malitiae caecitas perculit, ut auctorem suum, quem credere et adorare debuissent, unanimiter etiam occidere non timerent. Dictum estenim impleverunt quod voluerunt. Nam qui ideo Christum occiderunt, et ut nomen ejus de terra delerent, et ne ipsi locum et gentem perderent : ideo quidem nomen ejus auxerunt, ideo et gentem et locum perdiderunt, quia innocentem Dominum occiderunt . Miroque modo actum est, ut dum suum consilium implere se crederent, consilium Domini nolentes et nescientes implerent. Ergo meditati sunt inania. Non est enim sapientia, non est prudentia, non est consilium contra Dom quae inania meditati sunt? 2. Dirumpamcula religionis Christianae, ne nos sibi valeant subjugare. Sic, sic superbae mentes contra suum auctorem frequenter se erigunt, dum suam non ejus voluntatem implere ap
Abbreviated transcription (Latin):
bñdictiones in his .iiiͦi. u̾sib posuit.
pͥmam de et̾nitate dĩ. scd̃am de
bñdictione gendium in ipso. c̃ciã
de. grã spiritali isrłi collata. in qua
&ẽ solum dm̃ mirabiłe p̃dicauit.
qͥa in hoc solo oꝑe gr̃ȩ longe mirabi¬
liõr qmͣ incęt̾is oꝑib extitit. Qrͣcã.
głam suȩ maiestatis. in qͣ consistit
nr̃a beadidudo & finis. Hac enim ma¬
iestate replebit᷑ omĩs t̾ra. replebit᷑
dota eccł̃a. E ex his om̃ib bñdict᷑
sit d̾s. fiat fiat. Quia ualde deside

Expanded text:
uit. Primam de aeternitate Dei. Secundam de benedictione Gentium in ipso. Tertiam de gratia spirituali Israeli collata, in qua etiam solum Deum mirabilem praedicavit, quia in hoc solo opere gratiae longe mirabilior quam in caeteris operibus extitit. Quartam gloriam suae majestatis, in qua consistit nostra beatitudo et finis. Hac enim majestate replebitur omnis terra, replebitur tota Ecclesia. Et ex his omnibus benedictus sit Deus. Fiat Fiat. Quia valde deside
Abbreviated transcription (Latin):
qui ẽ uerꝰ salomon. id ẽ paci¬
ficus. qui pacem posuit int̾ dm̃ &
genus humanũ. In hoc psalmo
diumam scilic& & humanam.
In pͥma parte pecit ei dari iudici¬
um. & affirmat qd̾ habebit. In
sedđã. que incipit. oriet᷑ in dieb
eiꝰ iusticia. loquit᷑ de regno: ipsũ
regnum comm̃dando młtis mo¬
dis. In t̾cia. quȩ incipit. Sit nom̃
eiꝰ bñdictum. comm̃dadio ẽ iꝑsiꝰ
regis. Indendit nos ãmonere. ut
subiciam᷑ ipsi salomoni. Sox ꝓpħie.¬

Expanded text:
qui est verus Salomon, id est, pacificus, qui pacem posuit inter Deum et genus humanum . In hoc psalmo divinam scilicet et humanam. In prima parte petit ei dari judicium, et affirmat quod habebit. In secunda quae incipit, Orietur in diebus ejus justitia loquitur de regno, ipsum regnum commendando multis modis. In tertia quae incipit, Sit nomen ejus benedictum commendatio est ipsius regis. Intendit nos admonere, ut subjiciamur ipsi Salomoni. Vox P
Abbreviated transcription (Latin):
caritas. adq inde cet̾a conseqñt̃ con¬
texunt᷑. Apte aut̃ adiunctũ ẽ. & flo¬
rebt̃ de ciuitate sic̃ fenum t̾re. Ciui¬
tas. Exaltado itaq fructu xp̃i suꝑ
libanum. id ẽ suꝑ arbores diutͣnas &
liggna imputͥbilia. qa ille fructus et̃¬
nus ẽ. omĩs claritas hominis scdm̃

Expanded text:
e caetera consequenter contexuntur. Apte autem adjunctum est, Et florebunt de civitate sicut foenum terrae. Civitas. Exaltatur itaque fructus Christi super Libanum, idest, super arbores diuturnas, et ligna imputribilia quia ille fructus aeternus est omnis claritas hominis secundum
Abbreviated transcription (Latin):
qͣntum ad hoĩes accipiat increm̃tũ.
& semꝑ mag̃ ac magis diuulget᷑ &
magnificet᷑ hic & in ęt̾num. Meri¬
to autẽ bñdicendũ ẽ. qm̃ etiã ante
nom̃ eiꝰ. Ñ dic̃ nom̃ illam uocẽ quȩ
tñsiit. s substantia diuina hio intel¬
ligit᷑. quȩ ꝑ nomĩ significat᷑. & est
c̃sequens. ut qui dm bñdic̃. bñdica¬
turado. qd̾ sc̃s ysaac ostñdit. qͣndo
in figa xp̃i filio suo bñdicens dix̃.
Qui bñdixit tibi. erit & ille bñdic̃¬
tus. Hinc abrabe dr̃. in semine tuo
bñdicent᷑ om̃s gentes. Unde nũc
recte dicit᷑. & bñdicent᷑ in ipso õs
trib t̾rȩ. Tribus dicunt᷑ qͣsi curiȩ.
cob scd̃ diu̾sas tͥb filiis suis bñdix̃. Diu̾se tͥh
in ȩccła dĩ elecłas animas scdm̃ di¬
u̾sa merita designant. ꝓpt̃ qd̾ & in
domo patͥs mansiones multe sunt.
Ac si dicat. Ñ solum ipse bñdictus
erit. s om̃s surꝑ eũ. Unde merico
om̃s gt̃s magniticabunt eũ. ñ ipsi
faciendo ut magnus sit qui ꝑ se mag¬

Expanded text:
ntum ad homines, accipiat incrementum, et semper magis ac magis divulgetur et magnificetur hic et in aeternum. Merito autem benedicendum est, quoniam etiam Ante nomen ejus. Non dicit nomen, illam vocem quae transit: sed substantia divina hic intelligitur, quae per nomen significatur: et est consequens, ut qui Deum benedicit, benedicatur a Deo. Quod sanctus Isaac ostendit, quando in figura Christi Filio suo benedicens dixit: Qui benedixerit tibi, erit et ille benedictus . Hinc Abrahae dicitur, In semine tuo benedicentur omnes gentes . Unde nunc recte dicitur: Et benedicentur in ipso omnes tribus terrae. Tribus dicuntur quasi curiae, cob secundum diversas tribus filiis suis benedixit . Diversae tribus in Ecclesia Dei electas animas secundum diversa merita designant, propter quod et in domo Patris mansiones multae sunt . Ac si dicat: Non solum ipse benedictus erit, sed omnes sui per eum. Unde merito Omnes gentes magnificabunt eum: Non ipsi faciendo ut magnus sit, qui per se mag
Abbreviated transcription (Latin):
plenum. qd̾ ipse pius dñs discipłis
suis imponere dignatꝰ ẽ dic̃s. Iã
ñ dicam uos seruos. s amicos meos
Sequit᷑ cõmendatio ipsius regis. de
te remanebit. sic̃ iudei putauer.
s resurg&e a morduis. & uiu& in
ec̃num teste apło qui ait. xp̃c

Expanded text:
plenum, quod ipse pius Dominus Discipulis plenum, quod ipse pius Dominus Discipulis suis imponere dignatus est, dicens: Jam non dicam vos servos, sed amicos meos . Sequitur commendatio ipsius regis de qte remanebit, sicut Judaei putaverunt: sed resurget a mortuis, Et vivet in aeternum, feste Apostolo, qui ait: C
Abbreviated transcription (Latin):
iniqͥtade diaboli. Hic enim pessi¬
mus fenerator. alus luxuriam.
aliis auariciam. aliis uͦ suꝑbiam
cõmodat̃. In qͥb pꝰqm peccatores
exercitati fuerint. aiãm ꝓ usura
diabolo reddunt. Pecunia dia¬
boli ẽ iniquidas. qmͣ nos ab ipso
suscepimꝰ. Suꝑ hanc pecuniam
exigit a nob usuras. id ẽ penas.
qͣs ñ susceꝑim᷑. & soluimꝰ. Abhis
usuris & iniqͥtate redimunt᷑ aĩe
pauꝑum sanguine illo qͥ effus ẽ
in remissionẽ peccatoꝵ. & sic fac̃¬
tum ẽ honorabile nom̃ eoꝵ coram
illo. lam enĩ ñ memor ẽ nominũ¬
eoꝵ ꝑ labia sua. quib antea uoca¬
bant᷑ ydolatre. siie adult̾i. siue
homicide. qm̃ relictis uiciis ꝓ qͥb
signabant᷑ talib uocabulis. conu̾¬
si ad xp̃m. susceꝑunt nouũ uoca¬
bulum. ut a xp̃o dicerent᷑ xp̃ia¬
ni. Qđ utiq nom̃ corã illo ẽ hono¬
rabile. & si coram inimicis habcat᷑
despicabile. Audi & aliud hono¬
rabile nom̃. atq omĩ iocunditate

Expanded text:
iniquitate diaboli. Hic enim pessiiniquitate diaboli. Hic enim pessimus foenerator aliis luxuriam, aliis avaritiam, aliis vero superbiam commodat: in quibus postquam peccatores exercitati fuerunt, animam pro usura diabolo reddunt. Pecunia diaboli est iniquitas, quam nos ab ipso suscepimus. Super hanc pecuniam exigit a nobis usuras, idest, poenas, quas non suscepimus et solvimus. Ab his usuris et iniquitate redimuntur animae pauperum, sanguine illo qui effusus est in remissionem peccatorum. Et sic factum est honorabile nomen eorum coram illo. Jam enim nea vocabantur idololatrae, sive adulteri, sive homicidae: quoniam relictis vitiis, pro quibus signabantur talibus vocabulis, conversi ad Christum susceperunt novum vocabulum, ut a Christo dicerentur Christiani . Quod utique nomen coram illo est honorabile, etsi coram inimicis habeatur despicabile. Audi et aliud honorabile nomen, atque omni jocunditate
Abbreviated transcription (Latin):
pellatus. Quẽ potendem ad hoĩes
sibi subiciendos atq in seruitute
retinendos. ñ uirtus ciꝰ fec̃. s huma¬
na peccata. S qui humiliauit
calũniatorẽ & intͣuit in domũ
fortis. ut eo alligato uasa ciꝰ criꝑe.
ipse lib̾auit pauꝑem a potente &
tam desolatum & miserũ paupẽ
cui ñ erat adiucor. Ñ enim hoc ef¬
ficere potuit uel qͥsqͣm homo iꝰt.
uel aliquis angłs. Ñ pot̾ant &̃ per
lib̾um arbitͥum lib̾ari. nͥ tantũmͦ¬
ꝑi & inopi. Pauꝑ ẽ. qui nicħ ha¬
bet. in ops qui alt̾us ope indig&.
Hunc paupem uirtutib & bonis
oꝑib uacuũ & desertum. ñ dãna¬
bit rex pius uxta ꝓͥprium meritũ.
s parc&e relaxando penam. dimit¬
tendo culpam. & sic animas pauꝑũ
saluas faci&. diuitũ animab de.¬
moniis tͣditis. & qͦmͦ saluas faci&
animas pauꝑum: Ex usuris & in¬
iquitade redim& animas corũ.
m̃ neq usuras neq iniqͥtades ã
plius exercebt̃. Siue ex usuris &

Expanded text:
pellatus. Quem potentem ad homines pellatus. Quem potentem ad homines sibi subjiciendos atque in servitute retinendos, non virtus ejus fecit, sed humana peccata. Sed qui humiliavit calumniatorem, et intravit in domum fortis, ut eo alligato, vasa ejus eriperet , ipse liberavit pauperem a potente, et tam desolatum et miserum pauperem, cui non erat adjutor. Non enim hoc efficere potuit vel quisquam homo justus, vel aliquis angelus. Non poterant etiam per liberum arbitrium liberari, nisi tantumperi et inopi. Pauper est, qui nihil habet. Inops, qui alterius ope indiget. Hunc pauperum virtutibus et bonis operibus vacuum et desertum, non damnabit rex pius juxta proprium meritum, sed parcet, relaxando poenam, dimittendo culpam. Et sic: Animas pauperum salvas faciet, Divitum animabus daemoniis traditis. Et quomodo salvas faciet animas pauperum? 14. Ex usuris et iniquitate redimet animas eorum. Quoniam neque usuras neque iniquitates 364 amplius exercebunt. Sive ex usuris et
Abbreviated transcription (Latin):
mergunt᷑. lic& ꝓcellis eiꝰ cͥcũqͣq tun¬
dant᷑. Tales insule munera offert̃.
qͥa bona quȩ oꝑant᷑. dño ascribũt.
Arabia int̾p̃tat᷑ humilitas. saba suc¬
censio. Humiles. & illi qui in se ui¬
cia succendt̃. nichilominꝰ facti reges
sem& ipsos dona gͣtuita dño addu¬
cunt̃. Ea qͥppe adduci solent. quȩ ã¬
bulare ualent. Nunqͥd de ĩmolan¬
dis uictimis hoc dictum ẽ: Absit.
ut talis oriadur in dieb eiꝰ iusticia
S hȩc ꝑ dona quȩ dñõ adducenda
p̃dicant᷑. homines fideles designant᷑.
quos in societatem ȩccle xp̃i. regum
adducit auctoritas. & ad orabt̃ eñ
om̃s reges qui pͥus solebant adorari.
id ẽ aliqui de omĩ genere regum. &
om̃s gt̃s. quȩ pͥus solebant seruire
t̾renis regib. seruient ei. nr̃o uideli¬
c& celesti regi. & merito: Qͥa lib̃a¬
bit pauꝑem a podende. Ille hic dr
potens. qui suꝑiꝰ calumniator ẽ ap¬

Expanded text:
merguntur, licet procellis ejus circumquaque tunmerguntur, licet procellis ejus circumquaque tundantur. Tales insulae munera offerunt, quia bona quae operantur, Domino ascribunt. Arabia interpretatur humilitas. Saba succensio. Humiles, et illi qui in se vitia succendunt, nihilominus facti reges, semetipsos dona gratuita Domino adducunt. Ea quippe adduci solent, quae ambulare valent. Numquid de immolandis victimis hoc dictum est? Absit ut talis oriatur in diebus ejus justitia! Sed per haec dona quae Domino adducenda praedicantur, homines fideles designantur, quos in societatem Ecclesiae Christi regum adducit auctoritas. 11. Et adorabunt eum omnes reges, qui prius solebant adorari, idest, aliqui de omni genere regum: et omnes gentes, quae prius solebant servire terrenis regibus, servient ei, nostro videlicet caelesti regi. Et merito, 12. Quia liberabit pauperem a potente. Ille hic dicitur potens, qui superius calumniator est ap
Abbreviated transcription (Latin):
tum significauit om̃s gc̃s. eam eli¬
gens gendem. qͣm potissimũ noĩar&.
quȩ in finib t̾re ẽ.  cident inquit
coram illo. idẽ ad orabt̃ illum. &e ini¬
mici di t̾ram lingt̃. si qnͣdo uidei.
ħetici & pagani in apłoꝵ doctna
delectant᷑. St̃ enim apłi salt̾rȩ. Lingt̃¬
&̃ t̾ram inimici di. qͣndo fallacie błã¬
dim̃tis u̾bisq adulatoriis scõs deciꝑe
nitunt᷑. Reges tharsis & insule mu¬
nera offerent. reges arabum & saba
dona adducent. Hoc magi stella
se t̾re reges & pͥncipes alhuc cotidie
sꝑalit̃ initari ñ desistunt. Tharsis
int̾p̃tat᷑ exploratio gaudii. uel con¬
dempladio. Aliqui enĩ ueniendes de
exploratione gaudii. exꝑta & despecꝰ¬
ta inani leticia huiꝰ mundi. se ipsos
faciendes reges. carnalitadẽ suam
rationabilit̾ regendo. sem& ipsos of¬
fert̃ in munera regi dño. ꝑ insulas
quȩ st̃ t̾ra sicca. & circumdata mari.
accipimꝰ eos qui sicci st̃ a fluctib hꝰ
mundi. cuiꝰ dempestatib neqͣꝗͣ de¬

Expanded text:
tum significavit omnes gentes: eam eligens gentem quam potissimum nominaret, quae in finibus terrae est. Procident inquit coram illo, idest, adorabunt illum: et inimici Dei terram lingent, si quando Judaei, haeretici et pagani in Apostolorum doctrina delectantur. Sunt enim Apostoli sal terrae . Ling terram inimici Dei, quando fallaciae blandimentis verbisque adulatoriis sanctos decipere nituntur. 10. Reges Tharsis et insulae munera offerent: reges Arabum et Saba dona adducent. Hoc Magi stella rsae terrae reges et principes adhuc quotidie spiritualiter imitari non desistunt. Tharsis interpretatur exploratio gaudii, vel contemplatio. Aliqui enim venientes de exploratione gaudii, experta et despecta inani laetitia hujus mundi, seipsos facientes reges, carnalitatem suam rationabiliter regendo, semetipsos offerunt in munera regi Domino. Per insulas quae sunt terra sicca et circumdata mari accipimus eos, qui sicci sunt a fluctibus hujus mundi: cujus tempestatibus nequaquam de
Abbreviated transcription (Latin):
fastigium. fructus supextolletur. xp̃i.
cuiꝰ fructꝰ dilectores omĩa scłaria cacu¬
mina condẽpser̃: Si aut̃ in bono ac¬
cipiamꝰ libanũ ꝓpt̃ cedros libani q̃s
plantauit. quis aliꝰ fructus indelligñ¬

Expanded text:
fastigium fructus superextollitur Christi, cujus fructus dilectores omnia saecularia culmina contempserunt? Si autem in bono accipimus Libanum, propter cedros Libani quas plantavit ; quis alius fructus intelligen
Abbreviated transcription (Latin):
s̾ iudiciũ¬
tuum regi da: & iusticiam
tuam filio regis. Hoc c̃fir¬
mat in se dñs ubi ait in cugłio. pa¬
ter ñ iudicat quẽqm. s om̃e iu¬
dicium dedit filio. Qui rex etiã
filius regis ẽ. quia & d̾s pat̾ utiq
rex ẽ. & ipse filium suũ incarna¬
tum c̃stituit regem suꝑ ppłm suũ
ut cum scđm iusticiã & iudicium.
scd̃m bonos mores & uirtutes sꝑ̃a¬
lit̾ reger&. atq in suo celesti regno¬
ꝑhennit̃ collocar&. Ac sidicat. O
ds̃ pat̾. da regi xp̃o suꝑ homines
iudicium duũ. ut sic̃ tu habes iu¬
dicare. ita habeat & ille. Atq eid̃e
filio regis. id ẽ tui qui solus rex es.
& in ueritate tuos regis. da iusticiã
duam. id ẽ iustum udiciũ. quia
rex ille semꝑ iusta iudicia iudicabit
Endiadis ẽ. quia ꝑ diu̾sa ide dic̃.
ldem ẽ enim in hoc loco iusticia &
iudicium. nec aliud designant. nͥ
iudicium iustũ daei. ludicare po¬
płm tuum in iusticia. idẽ ut iꝰte

Expanded text:
s, judiciutuum regi da: et justitiam tuam filio regis. Hoc confirmat in se Dominus, ubi ait in Evangelio: Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio . Qui rex etiam filius regis est, quia et Deus Pater utique rex est: et ipse Filium suum incarnatum constituit regem super populum suum, ut eum secundum justitiam et judicium, secundum bonos mores et virtutes spiritualiter regeret, atqniter collocaret. Ac si dicat: O Deus Pater, da regi Christo super homines judicium tuum, ut sicut tu habes judicare, ita habeat et ille. Atque eidem filio regis, idest, tui, qui solus rex es, et in veritate tuos regis, da justitiam tuam, idest, justum judicium: quia rex ille semper justa judicia judicabit. Endiadis est, quia per diversa idem dicit. Idem est enim in hoc loco justitia et judicium. Nec aliud designant, nisi judicium justum. Da ei Judicare populum tuum in justitia, idest, ut juste
Abbreviated transcription (Latin):
cia exorta ẽ. id ẽ grã fid̃i qͣ iustificã¬
dur electi. Bene aut̃ dr̃ & ab un¬
dantia pacis. qm̃ ꝑ dotum mũdũ
erit abundans rec̃ciliatio. & de
omni parde ert̃ homines rec̃cilia¬
t dõ. Hȩc aut̃ pax. ꝑseu̾abit i sc̃is
donec auferat᷑ luna. idẽ donec fiat
ĩmortał & impassibilis p̃sens eccła.
Qͥd ẽ enim donec auferat᷑ luna. insi
donec efficiat᷑ ut ñ sit: uidelic& ut
pacis abundantia usq adhoc ꝑdu¬
cadur. ut contͣdictio ac rebellatiope¬
nitus destruat᷑. & fiat pax in tantũ
crescens. ut morde omĩno deuicta. ĩt̃
inc̃cussa concordia. atq unitas ĩdi¬
uisa ꝑpetuo habeat᷑. Deinde ostñd̃
amplidudinẽ regni. cum subiung̃.
mare occidñtale. & aflumine iordane usq
ad t̃minos orbis t̾raꝵ in cͥcuitu totiꝰ
orbis. ꝑ flum̃ iordanẽ in qͦ xp̃c bap

Expanded text:
tia exorta est, idest, gratia fidei qua justificantia exorta est, idest, gratia fidei qua justificantur electi. Bene autem dicitur, Et abundantia pacis: quoniam per totum mundum erit abundans reconciliatio, et de omni parte erunt homines reconciliati Deo. Haec autem pax perseverabit in sanctis, Donec auferatur luna, idest, donec fiat immortalis et impassibilis praesens Ecclesia. Quid est enim donec auferatur luna, nisi donec efficiatur, ut non sit? Videlicet ut pacis abundantia usque ad hoc perducatur, ut contradictio ac rebellatio penitus destruatur, et fiat pax intantum crescens, ut morte omnino devicta, inter inconcussa concordia atque unitas indivisa perpetuo habeatur. Deinde ostendit amplitudinem regni, cum subjungit:mare occidentale; et a flumine Jordane, usque ad terminos orbis terrarum, in circuitu totius orbis.
Abbreviated transcription (Latin):
descendit sic̃ pluuia in uellus.
um itͣus. belli exitus signũ a dño
petut. Posuit gͥ suꝑ t̾ram uellꝰ.
qd pͥus madidum. postea uͦ siccũ
apparuit. Tra aut̃ priꝰ sicca. pꝰea
iudea. t̾ra uͦ gendium młtitudo
indelligit᷑. Prius pluuia in uellꝰ.
pͥmitus xp̃c in iudeã descendit̃.
Erat aut̃ t̾ra sicca. qm̃ gentiũ ppłs
indoctus adhuc. & inbaptiradus
erat. S nunqͥd semꝑ sicca erit:
N utiq semꝑ. Uelłe excusso in õs
t̾ras. xp̃i nom̃ diffundit᷑. de uel¬
lere gͦ in t̾ram. de uidea in gendes.
xꝑi nom̃ rorisq suꝑni fluxit doctri¬
na. & que utilitas erit in aduentu
xꝑi: Oriet᷑ in dieb eius iusticia.
& abundantia pacis. Hoc &̃ scdin
litt̾am implecũ ẽ. In dpĩe enĩ qͦ
natus ẽ dñs. sub uniꝰ regionis im¬
ꝑio dotꝰ mundꝰ quiescebat. Sp̃a¬
lic̃ & pax & iusticia in dieb eius
exorde st̃. peccatores facti iusti. &
discordes pacifici. In dieb eiꝰ iusti¬

Expanded text:
uvia in vellus: um iturus, belli exitus signum a Domino petiit . Posuit igitur super terram vellus, quod prius madidum, postea vero siccum apparuit. Terra autem prius sicca, postea Judaea, terra vero Gentium multitudo intelligitur. Prius pluvia in vellus, primitus Christus in Judaeam descendit. Erat autem terra sicca, quoniam Gentium populus indoctus adhuc et imbaptizatus erat. Sed numquid semper sicca erit? Non ut que semper: vellere excusso, in omnes terras Christi nomen diffunditur. De vellere ergo in terram, de Judaea in Gentes Christi nomen rorisque superni fluxit doctrina. Et quae utilitas erit in adventu Christi? 7. Orietur in diebus ejus justitia et abundantia pacis. Hoc etiam secundum literam impletum est. In tempore enim quo natus est Dominus, sub unius regionis imperio totus mundus quiescebat. Sp pax et justitia in diebus ejus exortae sunt. Peccatores facti justi, et discordes pacifici. In diebus ejus justi
Abbreviated transcription (Latin):
comparamꝰ. quȩ ita ẽcepit dñm. ut
todo eum haurure corꝑe. nec eiꝰdem
corpis scissuram pat̾ecur. s eẽt molł
ad obseqͥum. solida ad scĩmonium.
Recte gͦ maria nelleri cõꝑat᷑. de cꝰ
fructu salutaria ppłis uestim̃ta
texunt᷑. uellus plane maria ẽ. si qͥd̃
de molli sinu eiꝰ agnꝰ eg̾ssus ẽ. qui
& ipse mat̾s laniciẽ id ẽ carnem
gestans. molli uelle cuntoꝵ oꝑit
uulnera ppłoꝵ. Omẽ enĩ peccati
guine fouet᷑. & ut sanitatẽ recipi¬
at. xp̃i indum̃do uestit᷑. & qͥa de
plenidudine eiꝰ nos om̃s accepimꝰ.
apte subiunctũ ẽ. & sic̃ stillicidia

Expanded text:
comparamus: quae ita concepit Dominum, ut comparamus: quae ita concepit Dominum, ut toto eum hauriret corpore, nec ejusdem corporis scissuram pateretur: sed esset mollis ad obsequium, solida ad sanctimoniam. Recte ergo Maria velleri comparatur: de cujus fructu salutaria populis vestimenta texuntur. Vellus plane Maria est. Siquidem de molli sinu ejus Agnus egressus est, qui et ipse matris laniciem, idest, carnem gestans, molli vellere cunctorum operit vulnera populorum. Omne enim peccati guine fovetur: et ut sanitatem recipiat, Christi indumento vestitur. Et quia de plenitudine ejus nos omnes accepimus , apte subjunc
Abbreviated transcription (Latin):
sador frm̃ nr̃oꝵ. Humiliat̾ ẽ enim
quia quẽ occid̾at resurrex̃. regnũq
mortis abstulit. cuius ille pocestadem
to magis qui abundantiã gr̃e accipi
đr sol. quia uera cognidiõe iꝰtiȩ illumi¬
nat animã. Humiliato calũnatore
genitꝰ a mortuis. p̃cedñs ȩccłam quȩ
uariando defic̃. & crescit in gen̾a¬
tionem & gen̾ationẽ. Aut gen̾atio¬
nem dic̃ qͣ generam᷑ mortalit᷑. De¬
inde incarnationem diuinitatis
anñciat. cum subiung̃. Descenda
sic̃ pluuia in uellus. Qͥd enĩ tã silñ¬
ter. & sine strepitu fit. qm cum imb̾
in uelłe descendit: Nulliꝰ aures so¬
no uerb̾at. nulliꝰ corpꝰ humore reꝑ¬
cussi roris asꝑgit. s sine inqͥetudine
omĩum totum ymbrẽ ꝑ młtiplices
effusum partes. toto corꝑe unius
meatꝰ scissuram nesciens. solida mol¬
licie meat᷑ plures p̃bet. & qd̾ clau¬
sum uidr̃ ꝑ densitatẽ. ẽ patulum
ꝑ tenuitatem. Recte gͦ mariã uelłi

Expanded text:
sator fratrum nostrorum. Humiliatus est enim, sator fratrum nostrorum. Humiliatus est enim, quia quem occiderat resurrexit, regnumque mortis abstulit. Cujus ille potestatem lto magis qui abundantiam gratiae accidicitur sol, quia vera cognitione justitiae illuminat animam, humiliato calumniatore:genitus a mortuis praecedens Ecclesiam, quae variando deficit et crescit. In generationem et generationem. Aut generationem dicit, qua generamur mortaliter. Deinde incarnationem divinitatis annuntiat, cum subjungit: 6. Descendet sicut pluvia in vellus. Quid 362 enim tam silenter et sine strepitu fit, quam cum imber in vellere descendit ? Nullius aures sono verberat. Nullius corpus humore repercussi roris aspergit: sed sine inquietudine omnium totum imbrem per multiplices effusum partes: toto corpore unius meatus, scissuram nesciens, solida mollicie meatus plures praebet: et quod clausum videtur per densitatem, est patulum per tenuitatem. Recte ergo Mariam velleri
Abbreviated transcription (Latin):
dum. & hoc ẽ qd̾ subdit. Suscipiat̃
montes pacẽ popło. & colles iusticiã.
Eminendes excellũti scĩtate mondes
in ȩccła st̃. qui idonei sunt. & alios
docere. Suscipiant isti montes pacẽ
p̃dicandam ppło. sic̃ illis p̃ceptũ est a
dño. In quãcunq domũ intͣueritis.
pͥmum dicite. pax huic domui. Colles
st̃ minores. ipsi suscipiant iusticiam.
id ẽ obȩdientiam quȩ ẽ in hominib
& in omni rationali creat᷑a. omĩs iusti¬
cie origo atq ꝑfectio. Uel ꝑmondes &
colles possunt intelligi euglice pacis
utriq p̃dicatores. siue p̃cedendes. siue
sub seqñdes. Ipsi suscipiant. pacẽ & ius¬
ticiam. id ẽ. xp̃m qui nos pacificat dõ.
& iustificat ꝑ fidem. eumq notificent
ppło. Primũ postulat. deinde affir
a popło. sicut dñs discipłis suis ait.
ego uos clegideh̃ mundo. & saluos faci¬
et filios pauꝑum. id ẽ imitatores apłoꝵ.
& humiliabit calũniadorẽ. id ẽ oppri¬
met diabolum. qui c̃ inustus accu¬

Expanded text:
Suscipiant montes pacem populo, et colles justitiam. Eminentes excellenti sanctitate montes in Ecclesia sunt, qui idonei sunt et alios docere . Suscipiant isti montes pacem praedicandam populo, sicut illis praeceptum est a Domino. In quamcumque domum intraveritis, primum dicite, Pax huic domui . Colles sunt minores. Ipsi suscipiant justitiam, idest, obedientiam, quae est in hominibus, et in omni rationali creatura omnis justitiae origo atque perfectio. Vel per montes et colles possunt intelligi Evangelicae pacis utrique praedicatores, sive praecedentes, sive subsequentes. Ipsi suscipiant pacem et justitiam, idest, Christum, qui nos pacificat Deo, et justificat per fidem : eumque notificent populo. Primum postulat, deinde affirma populo, sicut Dominus Discipulis suis ait: Ego vos elegi de hoc mundo. Et salvos faciet filios pauperum, idest, imitatores Apostolorum: Et humiliabit calumniatorem, idest, opprimet diabolum, qui est injustus accu
Abbreviated transcription (Latin):
qm possunt fac̾e nͥ ꝑmissu dĩ. Simi¬
lit̃ &e paupes tuos in iudicio. subau¬
dis.da ei iudicare. Iudicat. xp̃c in
hac uita bonos & malos. iudicabit
etiam pꝰmodũ qͣnͣdo malos a bonis
seꝑabit. & notandum qd̾ cũ dicer&
pauꝑes. mox addidit tuos. ut ꝑ hoc
designar&e pauꝑes ueros. Ñ enim õs
pauꝑes st̃ pauꝑes dĩ. s diuides sui.
qr ñ humiles st̃ s suꝑbi. & sunt qͥd̾a

Expanded text:
m possunt facere, nisi permissu Dei. Similiter et pauperes tuos in judicio, subaudis da ei judicare. Judicat Christus in hac vita bonos et malos. Judicabit etiam postmodum, quando malos a bonis separabit . Et notandum quod cum diceret: Pauperes, mox addidit, Tuos: ut per hoc designaret pauperes veros. Non enim omnes pauperes sunt pauperes Dei, sed divites sui: quia non humiles
Abbreviated transcription (Latin):
totius creat᷑e: Quia indendit ibi
dm̃ comm̃dare scđ̃m grãm. nam
scđm potentiam pꝰmodũ cõmen¬
dauit. uͥ nom̃ suę maiestatis appo¬
suit. ołpt̃ qd̃ &. ꝓtinus addidit.
& replebit᷑ maicstate ciꝰ omis t̾ra.
Qua in re notandũ est. qͥa cum om̃i¬
potens ds cuncta repleat ꝑdiuini¬
tatis sue potentiam. quȩdã damen
specialit̾ repl& ꝑ suę inhabitatio¬
nis grãm. Unde sic̃ p̃misimꝰ ad com

Expanded text:
a intendit ibi Deum commendare secundum gratiam. Nam secundum potentiam postmodum commendavit, ubi nomen suae majestatis apposuit: propter quod et protinus addidit: Et replebitur majestate ejus omnis terra. Qua in re notandum est, quia cum omnipotens Deus cuncta repleat per divinitatis suae potentiam, quaedam tamen 366 specialiter replet per suae inhabitationis gratiam. Unde sic
Abbreviated transcription (Latin):
nentior apparebit. Hinc alius ꝓpħa
dic̃. Grit in nouissimis dieb p̃ꝑa¬
ratus mons domꝰ dñi in u̾tice mõ¬
trum. Nã si alii mondes extolluntur
scĩtate. dñs ds nr̃ suꝑ extollit᷑ diuini¬
tate. Ecce firmam̃tũ ẽ & aldum ẽ. nũ¬
quid fructuosũ: Etiam suꝑ libanũ
fructus eiꝰ. Libanũ solemꝰ acciꝑe ue¬

Expanded text:
nentior apparebit . Hinc alius Propheta nentior apparebit . Hinc alius Propheta dicit: Erit in novissimis diebus praeparatus mons domus Domini in vertice montium . Nam si alii montes extolluntur sanctitate, Dominus noster superextollitur divinitate. Ecce firmamentum est, et altum: numquid fructuosum? Etiam: Super Libanum fructus ejus. Libanum solemus accipere ve
Abbreviated transcription (Latin):
u̾tent᷑. Uel aurũ arabiȩ significat
sapĩam in humilitate. Arabiã
enim int̃p̃tari diximꝰ humilita¬
tem. Hoc tesauro nicħ cariꝰ. nicħ
p̃ciosius aut hab̃i aut offerrido
potest. & adorabt̃ de ipso semꝑ
idẽ sũma & singłari ueneratione
colent eum. & hoc qd eum adorabt̃
ꝓced& de ipso. idẽ de muncre ipsiꝰ.
orant. ab ipso tͣhunt qͥcqͥd boni pos¬
sident. Merito gͦ tota die. id ẽ assidue
benedicent ci. grãs referendo. & bona
sua ñ sibi.s dño ascribendo. Ostñdit᷑
& alia causa. ut benedici debeat. cũ
subdit᷑. Erit firmam̃tũ in t̾ra. Om̃s
enim ꝓmissiones d̃i in illo firmate
totum in illo ẽ. uel erit adimpletu.
fideles quoq aĩe in hac t̾ra posite. ñ
habent aliud firmam̃tũ nͥ xp̃m. fir¬
mam̃tũ ẽ dm̃tib eum. Ecce ẽ firma¬
m̃tum. nunqͥd altũ: Erit utiq. Nã
in sũmis montiũ suꝑ extollet᷑. id ẽ
int̾ illos montes qui st̃ aliis altiores.
cum xp̃c uenerit solus om̃ib emi¬

Expanded text:
m. Vel aurum Arabiae significat sapientiam in humilitate. Arabiam enim interpretari diximus humilitatem. Hoc thesauro nihil carius, nihil pretiosius aut haberi, aut offerri Deo potest. Et adorabunt de ipso semper, idest, summa et singulari veneratione colent eum. Et hoc quod eum adorabunt, procedet de ipso, idest, de munere ipsius. orant. Ab ipso trahunt quicquid boni possident. Merito ergo tota die, idest, assidue benedicent ei, gratias referendo, et bona sua non sibi, sed Domino ascribendo. Ostenditur et alia caussa ut benedici debeat, cum subditur: 16. Erit firmamentum in terra. Omnes enim promissiones Dei in illo firmatae totum in illo est, vel erit adimpletum. Fideles quoque animae in hac terra positae, non habent aliud firmamentum, nim. Ecce est firmamentum. Numquid altum? Erit utique. Nam In summis montium superextolletur, idest, inter illos montes, qui sunt aliis altiores, cum Christus venerit, solus omnibus emi
Abbreviated transcription (Latin):
qmͣ ande hab̃& ess& dilectus. s illam
spẽm iam diligebat in iacob: qm ꝑ
grãm pꝰ modum erat dat᷑us. Sic ele¬
git sibi ȩcclam ñ habñdem macłam
aut rugam: ñ qͥa ess& ĩmacłata qͣn¬
do ẽ electa: s adhoc eleg̃ fedam. ut
facerae pulchram. Deinde ostendit
quo ordine gd̃s electȩ sint. cũ sub¬
iungit. Ascendit ds in iubilo. Nã
post ascensionem missus ẽ sꝑs sẽs.¬

Expanded text:
quam ante haberet, esset dilectus: sed illam speciem jam diligebat in Jacob, quam per gratiam postmodum erat daturus. Sic elegit sibi Ecclesiam non habentem maculam aut rugam . Non quia esset immaculata, quando est electa: sed ad hoc elegit foedam, ut faceret pulchram. Deinde ostendit quo ordine gentes electae sint, cum subjungit: 6. Ascendit Deus in jubilo. Nam post ascensionem missus est S
Abbreviated transcription (Latin):
filiis chore: directis ꝑ hoc in finẽ. Mat̾a
ẽ xp̃s ascendens. uł mat᷑ia st̃ gt̃s con¬
u̾se:. scił ipsi filii chore qui st̃ filu xp̃i.
Inpͥma parte monae nos om̃s ad lau¬
dem di. In scda descbit regnum xp̃i
ꝑ ascensionẽ eiꝰ. Intendit autẽ in uita¬
amus eum tanqmͣ filii sponsi illius
quem pueri insensati in caluariȩ lo¬
co rrucifixer̃. Iili uͦ meruer̃ abestis
deuorari: nos ab angłis coronari.
⁊ñ de illa erubescimus. Ñ erubescim̃¬
de illo appellato mystice caluo. ꝓpt̃
caluariȩ locum. Ipsa enim crux in
qua illi insultatum ẽ. ñ ꝑmisit cal¬
uam ẽẽ frontẽ nrãm: qͣm suo signo
signauit. Deniq ut noueritis quia
nob dicunt᷑ hȩc. uidete qͥd dicit᷑.

Expanded text:
filiis Chore, directis per hoc in finem. Materia est Christus ascendens. Vel materia sunt Gentes conversae scilicet ipsi filii Chore, qui sunt filii Christi. In prima parte monet nos omnes ad laudem Dei. In secunda describit regnum Christi per ascens onem ejus. Intendit autem invitaamus enim tanquam filii sponsi illius, quem pueri insensati in Calvariae loco crucifixerunt . Illi vero meruerunt a bestiis devorari: nos ab angelis coronari. ostri, et non de illa erubescimus. Non erubescimude illo appellato mystice calvo, propter calvariae locum. Ipsa enim crux, in qua illi insultatum est, non permisit calvam esse frontem nostram, quam suo signo signavit. Denique, ut noveritis, quia nobis dicuntur haec, videte quid dicitur.
Abbreviated transcription (Latin):
se ẽ ihc̃. Ascendit ante uos: sic ueni¬
et quemadmod̃ uidistis eum eun¬
tem in cȩlum. Tollit᷑ qͥipe corpus
ab ocłis ur̃is. s ñ seꝑatur d̾s a cor¬
dibus ur̃is. Ergo uos filii chor iã
si intellexistis uos. ⁊ inspicitis hicuos.
⁊ gaudetis qͥa uidetis uos hic:. psallite
bñ oꝑando dõ nr̃o. id ẽ ad honorem
d̃i nr̃i. psallite m̃de. E ñ solũ psalln

Expanded text:
se est Jesus. Ascendit ante vos: sic venise est Jesus. Ascendit ante vos: sic veniet, quemadmodum vidistis eum euntem-in caelum . Tollitur quippe corpus ab oculis vestris, sed non separatur Deus a cordibus vestris. Ergo vos filii Chore, jam si intellexistis vos, et inspicitis hic vos, et gaudetis quia videtis, hic vos 7. Psallite bene operando Deo nostro, id est, ad honorem Dei nostri: psal
Abbreviated transcription (Latin):
almiratio gaudii: quȩ u̾bis ñ pot̃
explicari : Quomͦ admirati st̃ gau¬
dñtes. udñtes ire in celũ quẽ plãx¬
erant moritum̃: Re uera huic gau¬
dio u̾ba ñ suffice̾nt: restabat iubila¬
re qd̾ nemo pot̾at explicare.lbierat
⁊ uox tube: uox illa angłoꝵ. Dictũẽ
enim: sic̃ tuba exalta uocem tuam.
Predicauert̃ angłi ascensionem dñ.
tes. admirantes. stupentes. nichil
dicendes. s corde iubilandes: ⁊ uox
iam dubȩ in clara uoce angłoꝵ Uiri
galilei. quid statis aspicientes in cȩ
lum: Hic iħs ẽ: qͣsi illi ñ sciebant
quia ipse ẽ. iħc. Ande se paulo ante
eum ñ uidebant:. sec̃ loqñdem nõ
audiebant: Nempe ñ solum spẽm
uider̃ p̃sentis. s m̃bra contrectauer.
Ipsi gͦ nesciebant qd̃ ille eẽt iħis: S
admiratiõe p̃ gaudio iubilationis.
tanqm m̃de alienata locuntur an¬
głi: ipse ẽ iħc. Ille qͦ crucifixo nutaue¬
runt pedes uob̃: qͦ occiso ⁊ sepulto.
spẽ uob ꝑdidisse putabatis: ecce ip¬

Expanded text:
admiratio gaudii, quae verbis non potest explicari? Quomodo admirati sunt gaudentes, videntes ire in caelum quem planxerant mortuum? Revera huic gaudio verba non sufficerent. Restabat jubilare quod nemo poterat explicare. Ibi erat et vox tubae, vox illa angelorum. Dictum est enim, Sicut tuPraedicaverunt Angeli ascensionem Domini: tes, admirantes, stupentes, nihil dicentes, sed corde jubilantes: et vox jam tubae in clara voce Angelorum, Viri Galilaei, quid statislum? hic Jesus est . Quasi illi non scirent, quia ipse est Jesus. Ante se paulo ante eum non videbant? secum loquentem non audiebant ? Nempe non solum speciem viderunt praesentis, sed membra contrectaverunt. Ipsi ergo nesciebant quod ille esset Jesus? Sed admiratione prae gaudio jubilationis; tamquam mente alienata, loquuntur Angeli, Ipse est Jesus. Ille, quo crucifixo, nutaverunt vobis pedes. Quo occiso et sepulto, spem vobis perdidisse putabatis . Ecce ip
Abbreviated transcription (Latin):
Uin scda sabb̃ti. Ps̃ iste ꝓponit᷑
filiis chore. idẽ filiis xp̃i: qui crucifixꝰ
ẽ in loco caluariȩ. Chore enim ut se¬
pe dictum ẽ: caluariȩ int̃p̃tatur.
Qui p̃s dr̃ cantici: qr de reagit unde
maxime nob̃ exultandũ ẽ: qm̃ mag¬
nam exponit ȩccłȩ dignitatẽ. Ps di¬
co habitꝰ in scda sabb̃i: id ẽ de fundati¬
one ecclẽ. quȩ significat᷑ ꝑ fundatio¬
nẽ t̾re.quȩ facta fuit in scda die.
Prima enĩ die discreta ẽ lux a tenebͥs:
in qͣ significat᷑ resurrectio .xͥ: de qua
lux ĩmortalitatis amortalitate dis¬
creta ẽ. In scd̾a dic factum ẽ firmam̃t̃:
in quo significat᷑ dp̃s pꝰ resurrectionẽ:
quo fundata ẽ sc̃a ȩccła. In pͥma parce

Expanded text:
in secunda sabbati. Psalmus iste proponitur filiis Chore, id est, filiis Christi, qui crucifixus est in loco Calvariae. Chore enim ut saepe dictum est Calvaria interpretatur. Qui psalmus dicitur cantici, quia de re agit, unde maxime nobis exultandum est: quoniam magnam exponit Ecclesiae dignitatem. Psalmus, dico, habitus in secunda sabbati, id est, de fundatione Ecclesiae, quae significatur pro fundatione terrae, quae facta fuit in secunda die . Prima enim die discreta est lux a tenebris : in qua significatur resurrectio Christi, de qua lux immortalitatis a mortalitate discreta est. In secunda die factum est firmamentum, in quo significatur tempus post resurrectionem, qu
Abbreviated transcription (Latin):
narae suꝑ gc̃s. Pncipes ppłoꝵ c̃grega¬
ti sunt cũ dõ abraham. Acsidicer&.
Reges ⁊ aliȩ potestates qui pͥus dõ ad¬
u̾sabant᷑ cong̾gati st̃ ꝑfidẽ cum dõ.
cui credidit abraham. Ex illis pͥnci¬
pib erat ille centurio: cuiꝰ fides cõm̃¬
dabat᷑ in eugłio. Ecce qͦmͦ impletũ ẽ¬
qd̾ iohannes ait. Potens ẽ d̾s de lapi¬
dib suscitare filios abrahȩ. Ñne la¬
pides erant gc̃s: qͣndo lapides cole¬
bant: Sic̃ de illis alibi dr̃ in psalmo.
Similes illis fiant. qͥ faciunt ea. Et
grãm. fortes ꝑfidem: uehem̃t̃ eleua¬
di st̃. in signis ⁊ uirtutib. & ita
factum ẽ: ut młti generent᷑ ꝑfidẽ.

Expanded text:
ntes. 10. Principes populorum congregati sunt, cum Deo Abraham. Ac sic diceret, Reges et aliae potestates, qui prius Deo adversabantur, congregati sunt per fidem, cum Deo cui credidit Abraham . Ex illis principibus erat ille Centurio, cujus fides commendatur in Evangelio . Ecce quomodo impletum esod Joannes ait, Potens est Deus de lapidibus suscitare filios Abrahae . Nonne lapides erant gentes, quando lapides colebant, sicut de illis al i bi dicitur in psalmo: Similes illis fiant, qui faciunt ea ? Etgratiam, fortes per fidem, vehementer elevati sunt: in signis et virtutibus. Et ita factum est, ut multi gener
Abbreviated transcription (Latin):
dit. Regnauit ds suꝑ gc̃s. & ne
aliqͥs intellig̾& ut t̃ in mał regna¬
ret: det̾mminat ita. Ds̃ sed& super
sedem scãm suã: id ẽ. ita regnat in
gentib. ut tam̃ in scĩs maneat. Inde
scͥptum ẽ. Anima iusti. sedes ẽ sapĩe.
Ubi gͦ regnabat diabolus. mͦ regnat
uriam:. ꝑ iram. ⁊ ꝑ uicia:. iste regnat
ꝑ humilitatẽ. ꝑ castitatẽ: ꝑ mansue¬
tudinẽ.: ⁊ ꝑ cȩt̾as uͥtutes: ut iam ñ si¬
nus serui peccati. s lib̃i iusticie.Si

Expanded text:
e aliquis intelligeret, ut etiam in malis regnaret, 235 determinat ita, Deus sedet super sedem sanctam suam. Id est, ita regnat in gentibus, ut tamen in sanctis maneat. Inde scriptum est, Anima justi sedes est sapientiae . Ubi ergo regnabat diabolus, modo regnat uriam, per iram, et per vitia. Iste regnat per humilitatem, per castitatem, per mansuetudinem, et per caeteras virtutes: ut jam non simus servi peccat
Abbreviated transcription (Latin):
glam amittunt. Sapient̃ gͦ psalle
uelle placere.Ñ est autem ociosum:
qd̾ dociens dictum ẽ. psallide. Repetñs
inculcat: ut tardos excit&. Freqñs
quoq repetitio eiusdẽ uocis: nimnie
inculcatio ẽ iocunditatis. Uł qͥnqͥes
psallide: ad quinq sensus cor. poris
possumꝰ referre.: ut uidelic&e uisũ.¬

Expanded text:
gloriam amittunt. Sapienter ergo psallere, gloriam amittunt. Sapienter ergo psallere, s soli Deo velle placere. Non est autem otiosum, quod totiens dictum est Psallite. Repetens inculcat, ut tardos excitet: frequens quoque repetitio ejusdem vocis, nimiae inculcatio est jocunditatis. Vel quinquies psallite ad quinque sensus corporis possumus referre: ut videlice
Abbreviated transcription (Latin):
subiung̃. P sallite regi nr̃o. psallite.
ssallendum ẽ dõ. qui nos creauit: psal¬
lendum ẽ. qͥa nos redemit. Iste rex ⁊ ds :
⁊ homo: ds ande carnem: ds in carne.
illum facta sint omĩa: quid poss&
dic̾e ñ ec̃ dm̃ suum: S ñ om̃s homi¬
nes agnouerant dm̃ suũ: & ubi ag¬
noscebat᷑: qͣsi ibi tantum erat ds.
Notus in iudea ds̃. Ndum filii chorȩ
dicebant: om̃s gõs plaudite mani¬
bus. lam ab om̃ib agnoscit᷑. quia
impletum ẽ qd̃ dix̃ ysaias. Ipse d̾s
Id ẽ bene oꝑamini. ñ. ꝓ t̾renis. ne sitis
comparabiles fatius uirginib. quȩ
accipiendes lampides. ñ sumpsert̃
oleum sec̃ in uasissuis. ꝑ eas enim
designant᷑ anmȩ. quȩ continenter
uiuunt.⁊ bona oꝑa que ꝑ lampades
designant᷑ faciunt: s dum inde ho¬
minib appetunt placere: oleum in
uasis. id ẽ nidorẽ glȩ in c̃scientiis ne¬
ligunt hab̃e. Tales uident᷑ d̾o psal¬
ere in eo qd̾ bona agunt.s insipiẽt
psallunt: qr eadẽ bona ꝑ manem

Expanded text:
subjungit: Psallite regi nostro, psallite. Psallendum est Deo, quia nos creavit. Psallendum est, quia nos redemit. Iste rex est Deus, est homo: Deus ante carnem, Deus in carne. illum facta sint omnia, quid posset dicere non esse Deum suum? Sed non omnes homines agnoverant Deum suum, et ubi agnoscebatur, quasi ibi tantum Deus erat. Notus in Judaea Deus . Nondum filii Chore dicebant, Omnes gentes plaudite manibus. Jam ab omnibus agnoscitur, quia impletum est quod dicit Isaias, Ipse Deus idest, bene operamini, non pro terrenis, ne sitis comparabiles fatuis virginibus, quae accipientes lampades suas non sumserunt oleum secum in vasis suis . Per eas enim designantur animae quae continenter vivunt, et bona opera quae per lampades designantur, faciunt. Sed dum inde hominibus appetunt placere, oleum in vasis, idest, nitorem gloriae in conscientiis negligunt habere. Tales videntur Deo psallere, in eo quod bona agunt: sed insipienter psallunt, quia eadem bona per inanem
Abbreviated transcription (Latin):
iungit᷑. Eleg̃ nob̃ ħeditatẽ suam:
id ẽ gendes eleg̃ nob̃ in hereditatẽ
sociandas. Uł eleg̃ nob̾: ut nos sub¬
sistendes loco ipsius in ħeditate. ex¬
colamus eam. spinas uicioꝵ aufe¬
rendo: uomere discipline arando:
semina uirtutum mittendo. In eo
qd̃ dr̃ elegit. grã diuina cõm̃dat᷑.
iuxta qd̾ ipse auctor gr̃e suis dic̃. ñuos
me elegistis. s ego elegi uos. Que gr̃a
mag̃ declaratur. cum subdit᷑. spẽm¬
iacob quem dilexit. Duo fr̃s erant

Expanded text:
jungitur: 5. Elegit nobis haereditatem suam. jungitur: 5. Elegit nobis haereditatem suam. Idest, gentes elegit nobis in haereditatem sociandas. Vel elegit nobis, ut nos subsistentes loco ipsius, in haereditate excolamus eam, spinas vitiorum auferendo: vomere disciplinae arando: semina virtutum mittendo. In eo quod dicitur, Elegit, gratia divina commendatur. Juxta quod ipse auctor gratiae suis dicit: Non vos me elegistis, sed ego elegi vos . Quae gratia magis declaratur, cum subditur: Speci
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicare. monere. corrig̾e. ⁊ in eccł̃iisxͥ¬
uices denere. Subiectoꝵ officium est.
audire. obedire: omẽm subiectionẽ
p̃latis suis tanqm ipsi dño xp̃o exhi¬
bere. Neq enim qd̾ dict̃. subiec̃ ppłos
nob̾. ex sua ꝑsona hoc dict̃. s ex eiꝰ ꝑso¬
na cuiꝰ minist̾iũ agc̃. Hinc petrus
qͦsdam admon& dic̃s. Subiecti esto¬
utiq quȩ ꝓpt̃ dm̃ fic subiectio. ñ dam
hominib exhibet᷑ qͣm dõ. In eo gͦ ꝙ
p̃dicatores scĩ dicunt. subiec̃ ppłos
nob̾. ⁊ gc̃s sub pedib nr̃is. neqͣqͣm ita
intelligñdum ẽ. ut sibi uellent hoc
ascrib̾e: cum apłs paulus qͦsdam uo¬
lentes ei subici tanqͣm homini. redar¬
guat dic̃s. Nunqͥd paulus crucifixꝰ
ẽ. ꝓuob: aut in noĩe pauli baptizati
estis: Ñ gͦ in hoc ũbo se ipsos appetunt
cõm̃dare.s illum potius cuiꝰ auctori¬
tas erat in ipsis: cui mag̃ obediebat᷑ ꝑ
ipsos qm ipsis. Quoꝵ adhuc uoce sub¬

Expanded text:
praedicare, monere, corrigere, et in Ecclesiispraedicare, monere, corrigere, et in Ecclesiisices tenere . Subjectorum officium est audire, obedire, omnem subjectionem praelatis suis tamquam ipsi Domino Christo exhibere . Neque enim quod dicunt: Subjecit populos nobis, ex sua persona hoc dicunt: sed ex ejus persona, cujus ministerium agunt. Hinc Petrus quosdam admonet dicens: Subjecti estoutique quae propter Deum fit subjectio, non tam hominibus exhibetur quam Deo. In eo ergo quod praedicatores sancti dicunt, Subjecit populos nobis, et gentes sub pedibus nostris: nequaquam ita intelligendum est, ut sibi vellent hoc adscribere: cum Apostolus Paulus quosdam volentes ei subjici tamquam homini, redarguat, dicens: Numquid Paulus crucifixus est pro vobis, aut in nomine Pauli baptizati estis ? Non ergo in hoc verbo seipsos appetunt commendare, sed illum potius, cujus auctoritas erat in ipsis: cui magis obediebatur per ipsos, quam ipsis. Quorum adhuc voce sub