comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nis operib: hilaris Intẽpta¬
tione tutissima inospitali
fr̃s latissima anter falsos
patientissima u
misteriis absconditus ẽ ꝓferre
debemus inuirtute dĩ id est
inuirtute xp̃i aduersus dia¬
bolũ dimitemus qui ꝑ arma
iustitie & legis diabolũ supe¬
rauit ꝑ armna iustitiȩ ad
dex tRis et asinis tris
Omnis enim qui aduite
aditũ tendimus & ad dextro
& asinistro latere arma habe
re debemus ad extro igitur
arma hab& quẽ ꝓspera non ex¬
tollunt asinistra quẽ aduersa
non deiciunt: Ex utraq enim
parte portabat paulus arma
cũ dicer& ꝑ arma iustitiȩ ad ex¬
tris & asinistris ꝑ gloriam &
ignobilitatẽ Non hunc ad uer¬
sa frangebant ñ ꝓspera inm̃tis
tumore subleuabant addex¬
tris enim &asinistris gestabat
arma qui & aduersitate fortis
& in ꝓsperitate humilis ꝑma¬
nebat ut ergo adextris & asi¬
nistris arma gestatur semꝑ
ad esse nr̃is m̃tib deb& & in
aduersis fiducia & in ꝓsperis

Expanded text:
nis operibus hilaris, in tentanis operibus hilaris, in tentatione tutissima, inter s latissima, inter falsos patientissima. Imysteriis absconditus est, proferre debemus. In virtute Dei. Id est, in virtute Christi, adversus diabolum dimicemus, qui per arma justitiae et legis diabolum superavit. Per arma justitiae a dextris et a sinistris. Omnes enim qui ad vitae aditum tendimus, et ex dextro et sinistro latere habere arma debemus. A dextro igitur arma habet, quem prospera non extollunt. Ad sinistram, quem adversa non dejiciunt. Ex utraque enim parte portabat Paulus arma, cum diceret: Per arma justitiae a dextris et a sinistris, per gloriam et ignobilitatem. Non hunc adversa frangebant, non prospera in mentis tumore sublevabant. A dextris et a sinistris gestabat arma, qui et in adversitate fortis, et in prosperitate humilis permanebat. Ut ergo a dextris et a sinistris arma gestentur, semper adesse nostris mentibus debet, et in adversis fiducia, et in prosperis
Abbreviated transcription (Latin):
tate Id est insustinentia
longa lon ganimitas autem
dicit᷑ insustinendis ad uer¬
sitatib: animi fortitudo
iesuauitate S.¬
uauitas
autẽ est si nulli ex uerbis
nr̃is amaritudinẽ generem:
& illud eiusdem apłi conpleam:
Omnis amaritudo & clamor
&blasphemia tollatur a uob
comniuni malitia & dicamus
illud sapientiȩ testimoniũ
fauces eius dulcedinis & totus
desiderio i sp̃u scõ Idest
ut hȩc habentes dignõs nos
habitatione ei: cordis since¬
ritate faciamus Ixcarata¬
te repieta Tuno non ficta
est caritas. si om̃a quȩ nob
fieri uolumus aliis faciamus
Sicut ait apłs iohannes non
diligamus uerbo nec lingua
sed opere &ueritate. In hoc
quoq non ficta ẽ caritas.
sed delecta &culpas benigno
affectu infratrib castigem::
totam magnitudinẽ. & alti
tudinẽ diuinorũ eloquiorũ
secura possid& caritas. qua
đm ꝓximũq diligimus hȩo
in aduersitatib: tolerat in
prosperitatib: temperat. in
duris passionib: fortis inbo¬

Expanded text:
tate. Id est, in sustinentia longa, longanimitas autem dicitur, in sustinendis adversitatibus animi fortitudo. In suavitate. Suavitas autem est, si nulli ex verbis nostris amaritudinem generemus, et illud ejusdem Apostoli compleamus: Omnis amaritudo, et clamor, et blasphemia tollatur a vobis cum omni malitia; et dicamus illud Sapientiae testimonium: Fauces ejus dulcedines, et totius desiderii. In Spiritu sancto. Id est ut, haec habentes, dignos nos habitatione ejus cordis sinceritate faciamus. In charitate non ficta. Tunc non ficta est charitas, si omnia quae nobis fieri volumus, aliis faciamus. Sicut ait apostolus Joannes: Non diligamus verbo, nec lingua, sed opere et veritate. In hoc quoque non ficta est charitas, si delicta et culpas benigno affectu in fratribus castigemus. Totam magnituudinem divinorum eloquiorum secura possidet charitas, qua Deum proximumque diligimus, haec in adversitatibus tolerat, in prosperitatibus temperat, in duris passionibus fortis, in bo
Abbreviated transcription (Latin):
indeserto ab sp̃u ut tẽptar&
adiabolo dubitaria quibus¬
dam sol& a quo sp̃u sit iłis
ductus indeserto propter
hoc qđ subditur ad sũpsit
eũ diabolus in sc̃am ciuitatẽ
& rursum ad sũpsit cum in

Expanded text:
in desertum a Spiritu, ut tentaretur a diabolo. Dubitari a quibusdam solet a quo spiritu sit Jesus ductus in desertum, propter hoc quod subditur: Assumpsit eum diabolus in sanctam civitatem, et rursum: Assumpsit eum
Abbreviated transcription (Latin):
Audiant hȩc adulescentub au¬
diant hi quibus psallandi in eccle¬
sia officium est dõ non uoce sed
corde cantandum intimore in
opere inscientia scripturarum.
Si bona opera habuerit: dulcis apud
dm̃ cantor est. Si cant& seruus
xp̃i ut nonuox canentis sed uer¬
ba placeant quȩ leguntur.
dr̃o qragias acentes sẽ¬
per piro omuibus. Nupli¬
citer intuendum ut &i nomni tẽ¬
pore & ꝓomnibus quȩ nobis ac¬
cedunt dõ gratias referamus ut
nontantum prohis quȩ bona pu¬
tamus sed &iam quȩ nos coartant.
et cantra nostram ueniunt uolun¬
tatẽ indĩ praecaniũ mens lea pro¬
rumpat. xp̃ianorũ propria uir¬
tus est &iam in his quȩ aduersa
putantur referre gratias creatori.

Expanded text:
Domino. Audiant haec adolescentuli, auDomino. Audiant haec adolescentuli, audiant in, quibus psallendi in Ecclesia officium est Deo, non voce, sed corde cantandum in timore, in opere, in scientia Scripturarum. Si bona opera habuerit, dulcis apud Deum cantor est. Sic cantet servus Christi, ut non vox canentis, sed verba placeant quae leguntur. Domino gratias agentes semper pro omnibus. Dupliciter intuendum, ut et in omni tempore et pro omnibus, quae nobis accidunt Deo gratias referamus, ut non tantum pro his, quae bona putamus, sed etiam quae nos coarctant, et contra nostram veniunt voluntatem, in Dei praeconium mens laeta prorumpat, Christianorum propria virtus est, etiam in his quae adversa putantur, referre gratias Creatori.
Abbreviated transcription (Latin):
dipus uesgius. Quise abs¬
tinuerit ad ebriȩtate uino in
quo est luxoria & prohoc sp̃u
fuerit inpletus. iste omnia po¬
test accipere spiritaliter psal¬
mos hrmnos & cantica inpsal¬
terio plenissime discitiurH r̃m¬
nos esse dicendum qui fortitu¬
dinem & maiestatẽ prȩdicant
dĩ & eius dem semper uel bene¬
facia uel facta mirantur quod
omnes psalmi contin& quibus
alleliua ueprepositũ uel subiec¬
tum eit psalmi autẽ ꝓpriȩ ad
&xlicum locũ pertinent: ut ꝑ
organum corporis quid facien¬
dum & quiduitandũ sit noue¬
rimus. qui uero desuperioribus
disputat & conuentũ mundi.
omnium que creaturarũ ordi¬
nem atquȩ concordiam subti¬
lis disputator edisserit iste spi¬
ritale canticũ canit uel certe
ut propter simpliciores mani¬
festius eloquamur psalmus
ad corpus canticum refertur
admentem &canere igitur &
piallere & laudare dm̃ magis ani¬
mo quã uoce debemus. hoc est
quippe quod dicitur cantantes
&psallentes in cordibus uestris

Expanded text:
dibus vestris. Qui se abstinuerit ab ebrietate vini, in quo est luxuria, et pro hoc spiritu fuerit impletus, iste omnia potest accipere spiritualiter. Psalmos, hymnos et cantica in psalterio plenissime discimus. Hymnos esse dicendum, qui fortitudinem et majestatem praedicant Dei, et ejusdem semper vel beneficia vel facta mirantur, quod omnes psalmi continent, quibus alleluia vel praepositum vel subjectum est. Psalmi autem proprie ad ethicum locum pertinent, ut per organum corporis quid faciendum et quid vitandum sit noverimus. Qui vero de superioribus disputat, et conventum mundi, omniumque creaturarum ordinem atque concordiam subtilis disputator edisserit, iste spirituale canticum canit, vel certe, ut propter simpliciores manifestius eloquamur, psalmus ad corpus, canticum refertur ad mentem. Et canere, igitur et psallere et laudare Dominum, magis animo quam voce debemus, hoc est, quippe quod dicitur: Cantantes et psallentes in cordibus vestris
Abbreviated transcription (Latin):
inde inferr& uenit hora
ecce tradetꝰ filius hominis
utio: intellegit᷑ post illud
qđ eis dictũ ẽ dormite &
requiescite. siluisse dñm ali
ecce ad ꝓpinquabihora siue
uenit hora Ideo post illa
uerba positũ est sufficit id est
quã requi eustis iam sufffcit¬

Expanded text:
Venit hora, ecce tradetur Filius hominis, etc., utique intelligitur post illud, quod eis dictum est, Dormite et requiescite, siluisse Dominum aEcce appropinquat hora, sive venit hora. Ideo post illa verba positum est Sufficit, id est, quod requievistis jam sufficit
Abbreviated transcription (Latin):
uiri. Et bene ut saluentꝰ iłim
p̃ceptorẽ nominant qr eñi mnei
uerba se errasse significant hunc
saluandi humilit̃ p̃ceptorẽ uocant.
Cũq ad cognitionẽ p̃ceptoris re¬
deunt. mox ad forinã salutis re

Expanded text:
ri. Et bene ut salventur, Jesum praeceptorem nominant. Quia enim in ejus verbis se errasse significant, hunc salvandi humiliter praeceptorem vocant: cumque ad cognitionem praeceptoris redeunt, mox ad formam salutis
Abbreviated transcription (Latin):
Preter hoc quod ꝑmerito m̃tis
eorũ addiuo ignorantis quod opor¬
tebat xp̃m mori &resurgere simile
aliquid eorũ oculi passi sunt ñ ueri¬
tate sallente : sed ipsis ueritatẽ ꝑcipere
ñualentib &aliud quã res est opi¬
nantibus. Certi &iã mi sterii causa
factũ est: ut eis in illo alia ostende¬
retur effigies.& sic eũ ñ nisi infrac¬
tione panis agnoscerent: Nequisquã
sexp̃m agnouisse arbitretur: si eius
corporis particeps ñ est. Id est eccle¬
sie cuius unitatẽ in sacram̃to panis
cõmendat apłs dicens. Vnus panis un:
corpus multi sumus. Vt cũ eis benedic¬
tum panẽ porriger& aperirentur
oculi eorũ &agnoscerent eũ a peri¬
untur utiq ad eius cognitionẽ re¬
moto scilic& in pedim̃to quo tenebant᷑ꝰ
neagnoscerent. Non aũ in congruent̃
accipiamus hoc inpedim̃tũ in oculis
eorũ a satana fuisse neagnosceretur
ihis̃. sed tam̃ axp̃o facta est ꝑmissio usq
adsacramentũ panis. ut unitate
corporis eius participata remoueri

Expanded text:
Praeter hoc quod pro merito mentis eorum adhuc ignorantis quod oportebat Christum mori et resurgere, simile aliquid eorum oculi passi sunt non veritate fallente, sed ipsis veritatem percipere non valentibus, et aliud quam res est opinantibus, certi etiam mysterii causa factum est, ut eis in illo alia ostenderetur effigies, et sic eum non nisi in fractione panis agnoscerent, ne quisquam se Christum agnovisse arbitretur, si ejus corporis particeps non est, id est, Ecclesiae, cujus unitatem in sacramento panis commendat Apostolus dicens: Unus panis, unum corpus, multi sumus, ut cum eis benedictum panem porrigeret, aperirentur oculi eorum, et agnoscerent eum. Aperirentur utique ad ejus cognitionem, remoto, scilicet, impedimento quo tenebantur ne eum agnoscerent. Non autem incongruenter accipiamus hoc impedimentum in oculis eorum a Satana fuisse, ne agnosceretur Jesus, sed tamen a Christo facta est permissio usque ad sacramentum panis, ut unitate corporis eius participata remoueri
Abbreviated transcription (Latin):
immo diuinae pietatis ordo pos¬
cebat ut eodẽ tẽporis articulo
quo nunc adae p̃uaricanti obclu¬
serat: nunc latroni dñs penitenti
ianuã paradisi reserar& & qua
hora primus adam peccando huic
mundo mortẽ inuexerat: eadem
hora secundus adã mortẽ mori¬
endo destruer&. et circa ho¬
ce maqua dicens hela hela.¬
lacna sabacham hoc esg
ds̃ mĩs ds cñs ut quid dereliquisgi
Sicut enĩ esurire &sitire & fati¬
gari non erat propriũ diuitatis
sed corporis. ita & qđ dicit . ut quid
medereliquisti corporis uox est.
ut homo ergo loquitur ut homo
turbatur. ut homo fl&x ut homo
crucifigitur. Quod clamat tuũ
est ate hoc accepit ꝓte liberandũ
carne indutus ẽ quidã augẽ
illic stantes &audientes dicebant
heliã uocat iste . non om̃s sed qͥdã
quos arbitror milites fuisse roma¬
nos ñ intelligentes sermonis hebra¬
ici ꝓprietatẽ. Sed exdõ quod dixit.
heli heli putantes heliã abeo inuo¬

Expanded text:
imo divinae pietatis ordo posimo divinae pietatis ordo poscebat, ut eodem temporis articulo, quo tunc Adae praevaricanti obcluserat, nunc latroni Dominus poenitenti januam paradisisi reseraret. Et qua hora primus Adam, peccando huic mundo mortem invexerat, eadem hora secundus Adam mortem moriendo destrueret. Et circa hoce magna, dicens: Hellama sabaththani, hoc est, Deus meus, Deus meus, ut quid me dereliquisti? Sicut enim esurire et sitire et fatigari non erat proprium divinitatis sed corporis, ita et quod dicit: Ut quid me dereliquisti? corporis vox est. Ut homo ergo loquitur, ut homo turbatur, ut homo flet, ut homo crucifigitur. Quod clamat tuum est, a te hoc accepit, pro te liberandum carne indutus est. Quidam autem illic stantes et audientes dicebant: Heliam vocat iste. Non omnes, sed quidam quos arbitror milites fuisse Romanos, non intelligentes sermonis Hebraici proprietatem, sed ex eo quod dixit: Heli, Heli, putantes Heliam ab eo invo
Abbreviated transcription (Latin):
Et hoc factũ reor. ut conpleretur
media esi& dies uelut impiũ scelus
sol uidere ñ patitur & suã in sub¬
tractis radiis p̃sentiã : & inqua facinus
gerebatur ipsa t̃ra contremuto :
uelũ templi scinditur : utquȩ hono¬
rabilit̃ latebant: ꝓtali cõmisso uul¬
gata uilescerent : Et ut io sephus re¬
fert uoces uirtutũ caelestiũ migrare
de templo uolentiũ feruntur audite:
Inresurrectione uero dñi . nulla fide¬
lib t̃rorib signa sed indicia cuncta
l&icia u suntur. Angeli albis uesti¬
bus coruscantes curritur cũ gau¬
dio ad sepulchrũ ubi non mortu¬
us inueniretur. sed ubi mors agnos¬
ceretur euicta apellantur muli¬
eres uoce pacifica & quid dicã am
plius om̃a salutis a et̃nae misteria
reuelant: Et notandũ qđ dñs hora
sexta sit crucifixus. hoc ẽ recessu¬
ro acentro mundi sole. quando &
latroni ait hodie mecũ eris inpa¬
radiso Mã deadam peccante scrip¬
tũ est quod audierit uocẽ dñi
di post meridiẽ. Rationis igitur

Expanded text:
Et hoc factum est ut compleretur media esset dies , velut impium scelus, sol videre non patitur, et suam in subtractis radiis praesentiam, in qua facinus generabatur, ipsa terra contremuit. Velum templi scinditur, ut quae honorabiliter latebant, pro tali commisso vulgata vilescerent, et ut Josephus refert, voces virtutum coelestium, migrare de templo volentium, feruntur auditae. In resurrectione vero Domini, nulla fidelibus terrorum signa, sed indicia cuncta etitiae visuntur. Angeli albis vestibus coruscantes, curritur cum gaudio ad sepulcrum, ubi non mortuus inveniretur, sed ubi mors agnosceretur evicta, appellantur mulieres voce pacifica, et quid amplius dicam, omnia salutis aeternae mysteria revelantur. Et notandum quod Dominus hora sexta sit crucifixus, hoc est, recessuro a centro mundi sole, quando et latroni ait: Hodie mecum eris in paradiso. Nam de Adam peccante scriptum est, quod audierit vocem Domini Dei post meridiem . Rationis igitur,
Abbreviated transcription (Latin):
interp̃tat̾ qui sacerdotũ uiculus
erat & confessionis portabat. ti¬
pũ &erat situs inmonte oliuxi
ulii lum̃ scientiȩ: ubi laborẽ & doloꝵ¬
duos dis cipul.os suos di

Expanded text:
m, qui sacerdotum viculus erat, et confessionis portabat typum, et erat situs in monte Oliveti, ubi lumen scientiae, ubi laborum et dolorduos discipulo
Abbreviated transcription (Latin):
luctus uel uomitus int̃pr&at᷑
alexander: auferens angustiam
tenebrarũ asia eleuata uel ela¬
tio interpr&atur
et nore
poreraat Resisgtere sa¬

Expanded text:
luctus, vel vomitus interpretatur. Alexander, auferens angustias tenebrarum. Asia, elevata vel elatio interpretatur. Et non poterant resistere sa
Abbreviated transcription (Latin):
Non ideo putandus ẽ ante fuisie:
quã nascer&ur. cũ nulli possit eẽ
bene nisi ei qui fuerit: sed simpli¬
cit̃ dictũ ẽ multo melius esse ñ
subsistere : quã male subsistere
Respordets aũ iudas dix̃¬

Expanded text:
Non ideo putandus est ante fuisse quam nasceretur, quia nulli possit esse bene, nisi ei qui fuerit, sed simpliciter dictum est, multo melius esse non subsistere, quam male subsistere. Respondens autem Judas
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ uerbũ Per hanc enim sententiã
excluduntur idola propter qđ ait
apłs scimus quia nihil est idolum
modo sua subsistunt: om̃a igitur
creata modo subsistunt omne qđ
sub sistit: natura hab& nihil non
hab& naturã nihil igitur non
nihil uero non subsistit. malum
igitur non subsistit nullũ malũ
sub sistit omnis creatura sub¬
sistit nullũ igitur malũ creatu¬
ra est. quare nihil: neq bonum
aliquid est neq ullo modo subsistit
neque ulla natura est & omne
qđ modo aliquo est &bonum est
& non nisi peruerbum est
qd pacgũ esit inipso urta ẽ

Expanded text:
um. Per hanc enim sententiam excluduntur idola. Propter quod ait Apostolus: Scimus quia nihil est idolum modo suo subsistunt. Omnia igitur creata modo suo subsistunt, omne quod subsistit, naturam habet, nihil non habet naturam, nihil igitur non Nihil vero non subsistit, malum igitur non subsistit; nullum malum subsistit, omnis creatura subsistit. Nullum igitur malum creatura est, quare nihil neque bonum aliquod est, neque ullo modo subsistit, neque ulla creatura est, et omne quod modo aliquo est, et bonum est, et non nisi per Verbum est. Quod factum est: In ip
Abbreviated transcription (Latin):
oseph: auctus addens uel augm̃¬
tũ interpretatur. Calilea : trans¬
migratio uolubilitas rota uel con¬
fessio nat ar&h. flos. uirgultũ uel
munditia Iudȩa confessio siue
glorificans b&hlem. domus panis
dauid fortis manu uel desiderabił
interpretatur. Nomen quid est
inde mutuans qđ & gigantẽ foctit̃
strauerio & pulcher aspectu de co¬
raq: facie fuerit. Illum scilic&
desua domo ac familia nasciturũ
prefigurans qui singulariter
mundi principem debellar&. Spe¬
ciosus forma prefiliis hominũ.
& ipse inb&llem natus est ut in¬
tellectualiũ pastor esse ouium

Expanded text:
oseph, auctus, vel augmentum interpretatur. Galilaea, transmigratio, volubilitas, rota, vel confessio; Nazareth, flos, virgultum, vel munditia; Judaea confessio, sive glorificans; Bethleem, domus panis; David, fortis manu, vel desiderabilis interpretatur. Nomen quidem inde mutuans, quod gigantem fortiter straverit, et pulcher aspectu decoraque facie fuerit. Illum scilicet de sua domo ac familia nasciturum praefigurans, qui singulariter mundi principem debellaret, speciosus forma prae filiis hominum : et ipse in Bethleem natus est, ut intellectualium pastor esset o
Abbreviated transcription (Latin):
trẽ ueritatis qui habebant odio
ueritatẽ: sio pera ñ fecissẽ in eis que
nemo alius fecit: & rłq Nimirum
ergo illa sunt opera que in eorum
ualitudinib: tanta miracula salutis
ostendit: quanta illis antea nemo
don auit: Quia deipso scriptũ eft
benedictus dñs dr̃ israħ qui facit
mirabilia solus. Nemo ergo alius
fecit: quecũqua in eis opera fecit.
Quo quisquis homo aliquid eorũ
fecit ipso faciente fecit: Hec aũ
ipse non illis facientib fecit.
cũ aũ uenerit parac lagus
ille gesgimoniũ ꝑhisesit

Expanded text:
trem veritatis, qui habebant odio trem veritatis, qui habebant odio veritatem? Si opera non fecissem in eis, quae nemo alius fecit, et rel. Nimirum ergo illa sunt opera, quae in eorum valetudinibus, tanta miracula salutis ostendit, quanta illis antea nemo donavit. Quia de ipso scriptum est: Benedictus Dominus Deus Israel, qui facit mirabilia solus . Nemo ergo alius fecit quaecunque in eis opera fecit. Quoniam quisquis homo aliquid eorum fecit, ipso faciente fecit, haec autem ipse non illis facientibus fecit. Cum autem venerit Paracletus, ille testimonium perhibebit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓponit exemplũ. Alãquid est ali¬
ud ñ est seruus maior dño suo si
me ꝑ secuti sunt & uos ꝑsequentur.
Sed hȩc inquid om̃a faciant uobis
ꝓpt̃ nom̃ meũ Qua om̃a nisi que
dixit̾ odio habebunt. Scilic& ꝑse¬
quentur sermonẽ quȩ contẽpnent:
Sinuenissẽ inquid & locutus eis
fuissẽ : peccatũ ñ haborent. Dehis
enĩ dicit de quib: dicebat: sime ꝑse¬
cuti sunt & tos ꝑsoquncur. Iudei
ergo ꝑsecuti sunt xp̃m. num quid
sine peccato erant iudei ante quã
xp̃s adeos in carne uenisset : quis
hoc uel stultissimus dixerit. Sed
magnũ quodã peccatũ ñ omne pec¬
catũ quas sub gonerali nomine uult
in telligi hȩc est eiim peccatũ quo
tenentur cuncta peccata quod un:¬
quisq siñ habeat dimittuntur ei
cuncta peccata. Hoc est autem q
ñcrediderunt in xp̃m qui ꝓptor ea
uenit ut credatur in eũ. Hoc peo¬
catũ siñ ueniss& ñ utiq haberent.
Quime odit inquid & patrẽ meũ
odit. Quomodo enĩ diligerent pa¬

Expanded text:
ponit exemplum. Nam quid est aliud: Non est servus major Domino suo, si me persecuti sunt, et vos persequentur? Sed haec, inquit, omnia facient vobis propter nomen meum. Quae omnia, nisi quae dixit, Odio habebunt, scilicet et persequentur sermonem quem contemnent? Si non venissem, inquit, et locutus eis fuissem, peccatum non haberent. De his enim dicit, de quibus dicebat: Si me persecuti sunt, et vos persequentur. Judaei ergo persecuti sunt Christum. Nunquid sine peccato erant Judaei, antequam Christus ad eos in carne venisset? quis hoc vel stultissimus dixerit? Sed magnum quoddam peccatum, non omne peccatum, quod sub generali nomine vult intelligi, hoc est enim peccatum quo tenentur cuncta peccata, quod unusquisque si non habeat, dimittuntur ei cuncta peccata. Hoc est autem, quia non crediderunt in Christum, qui propterea venit ut credatur in eum, hoc peccatum si non venisset, non utique haberent: Qui me odit, inquit, et patrem meum odit. Quomodo enim diligerent pa
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ faciẽ ei. non ut eorũ illa
scelera ñ uideat sed ut ase ipsi
sicut quondam morsi fecer̃ gra¬
tiã cognitionis ei abscondant.
Si enimꝰ crederent morsi crede¬
usq hodie man& suꝑ corcorũ ñ
reuelatũ Nobis autẽ in xp̃mcre¬
dentib: ablatũ est Meq enim frus¬
tra eomoriente uelũ templi scis¬
sũ ẽ mediũ & eaq: tota legis tem¬
pore latuerant & abscondita
carnali isrł fuerant noui
testam̃ti cultorib prȩfacta

Expanded text:
autem faciem ejus, non ut eorum ille scelera non videat, sed ut a se ipsi, sicut quondam Moysi fecerunt , gratiam cognitionis ejus abscondant; si enim crederent Moysi, credeusque hodie manet super cor eorum non revelatum, nobis autem in Christum credentibus ablatum est. Neque enim frustra eo moriente velum templi scissum est medium, et ea quae toto legis tempore latuerant, et abscondita carnali Israel fuerant, Novi Testamenti cultoribus sunt patefacta
Abbreviated transcription (Latin):
Himiotere ut multi uolunt po¬
sitũ est : pro eo qd est uxorem non
ducere uel certe dimiotere eam
uoluit: hoc est apoena adulteru
quasi innocentẽ liberare nequasi
adulteram trader& ad poenam.
quã sciebat ab omni contagionis.
reatus securã occulte autẽ ait.
ne aut dimissa uxore sua coitus
reatũ suꝑ eam inducer&: aut libe¬
ratam se ipsum quasi ad ulteru
reum constituer&
Hec autẽ
eo cocrtante ecce ancelus

Expanded text:
imittere, ut multi volunt, positum est pro eo quod est uxorem non ducere. Vel certe dimittere eam voluit, hoc est a poena adulterii, quasi innocentem, liberare. Ne quasi adulteram traderet ad poenam, quam sciebat ab omni contagionis reatu securam: occulte autem, ait, ne aut dimissa uxore sua, coitus reatum super eam induceret, aut liberata, seipsum quasi adulterii reum constitueret. Haec autem eo cogitante, ecce angelus
Abbreviated transcription (Latin):
Peruersa quippe anima reb
p̃sentib dedita intrenis uolup¬
tatib resolita abscondit sibi ma¬
la sequentia qs p̃uidere futura
refugitq p̃sentẽ l&itiã ꝓturbent:
dũq inp̃sentis uitae oblectatio¬
ne sedes erit quid aliud quã clau¬
sis oculis ad ignẽ uadit.

Expanded text:
Perversa quippe anima, rebus praesentibus dedita, in terrena voluptatibus resoluta, abscondit sibi mala sequentia, quia praevidere futura refugit, quae praesentem laetitiam perturbent, dumque in praesentis vitae oblectatione se deserit, quid aliud quam clausis oculis ad ignem vadit?
Abbreviated transcription (Latin):
Peati quilugent peccat consolabunt᷑
sp̃u ic̃o qui ꝓpterea paraclitus. id est
consolat̾ nominatꝰ ut tẽporalẽ amit¬
tentes &erna letitia ꝑfruantur.
Bean qͥesuriunt er siciunit
ius nciã quo ipsi saturas untꝰ

Expanded text:
eati qui lugent peccata, consolabuntur Spiritu sancto, qui propterea Paracletus, id est, consolator nominatur, ut temporalem amittentes, aeterna laetitia perfruantur. Beati qui esuriunt, et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabunt
Abbreviated transcription (Latin):
Idẽ nut equales xp̃i hocẽ. dicere
ñdicam: pseudo apłor sed inea apłos
quidẽ nimia laude honorare de¬
bxit: nc̃ alio loco dix. Mũquid pauł
crucifixus .ẽ. ꝓ nob̾ aut in nomi¬
ne pauli baptizati estis qͥ baptis¬
matis homo minister.ẽ. auecor
uero dĩ nc̃ legim: suꝑ quẽ uide¬
ris colũbã descendentẽ hic.ẽ. qui

Expanded text:
 ut aequales Christi, hoc est dicere, non dicam pseudoapostolos, sed ne apostolos quidem nimia laude honorare debetis, sicut alio loco dixit: Nunquid Paulus crucifixus est pro vobis, aut in nomine Pauli baptizati estis? quia baptismatis homo minister est, auctor vero Deus, sicut legimus: Super quem videris columbam descendentem, hic est qui
Abbreviated transcription (Latin):
Bens sus ms cilates
Hominẽ se & potestati uel
tribuni uel prȩsidis sub ditũ
dicit imperar& ame posse mino¬
rib ut subaudiatur eũ multo
magis qui đs̃ sit & suꝑ om̃a potens
innumere uirtutis angeliceq
adimperata obtemper& habere
militiã
et dico huic uade
et uadit. et alao ueni etr
uexit: et seruo creo pac hoc

Expanded text:
bens sub me milites. Hominem se et potestati, vel tribuni, vel praesidis, subditum dicit, imperare tamen posse minoribus, ut subaudiatur eum multo magis qui Deus sit, et super omnia potens, innumeram virtutis angelicae, quae ad imperata obtemperet, habere militiam. Et dico huic, Vade, et vadit; et alii, Veni, et venit; et servo meo, Fac hoc
Abbreviated transcription (Latin):
atĩm q requirent eũ
Potest aũ hrmnus. &iã ille intelligi
quẽ dñs secđm iohannẽ patri gratias
sursũ oculis prȩcabat᷑ & pulchre
discipulos sac ram̃tis sui corporis
ac sanguinis inbuto s & hrmno pie
intercessionis patri comm̃datos: in
montẽ educit oliuarũ ut trpice
design& nos ꝑ acceptionẽ sac ram̃¬
torũ suorũ ꝑquẽ opẽ suȩ intercessio
nis suȩ adaltiora uirtutũ dona &
charismata scĩ sp̃s quib: in corde ꝑ¬
unguamur conscendere debere qđ
si quidẽ mou& cũ cenatis saluator
a postolis suũ corpus ac sanguinẽ tra
diderit quare nos uniuersalis eccle¬
siȩ consuetudine ieiunii doceamur
eadem sac ram̃ta ꝑcipere breuiter
audiat ideo tunc cȩnatos communi¬
cas se apłs qr necesse erat pascha
illud trpicũ antea consũmari & sic
adueri paschȩ sac ram̃ta transire
aiunc in honorẽ tantinamq terri¬
bił sac ram̃ti placuisse magistris
ecclesiȩ primo nos dominicȩ passi¬
onis participatione muniri primo

Expanded text:
i requirunt eum . Potest autem hymnus etiam ille intelligi, quem Dominus, secundum Joannem, Patri gratias sursum oculis, precabatur . Et pulchre discipulos sacramentis sui corporis ac sanguinis imbutos, et hymno piae intercessionis patri commendatos in montem educit olivarum, ut typice designet nos per acceptionem sacramentorum suorum, perque opem suae intenis, ad altiora virtutum dona et charismata sancti Spiritus, quibus in corde perungamur, conscendere debere. Quod si quem movet, cur coenatis Salvator apostolis suum diderit, quare non universalis Ecclesiae consuetudine jejunii doceamur eadem sacramenta percipere, breviter audiat ideo tunc coenatos communicasse apostolos, quia necesse erat pascha illud typicum antea consummari, et sic ad veri paschae sacramenta transiri. Nunc in honorem tanti tamque terribilis sacramenti placuisse magistris Ecclesiae, primo nos dominicae passionis participatione muniri, primo
Abbreviated transcription (Latin):
ess& lex ꝗ possit prestare u¬
tã &id qđ reꝓmissio spoponde¬
rat ex hibere uere ꝓmissio ꝑ
legẽ putaret̾ exclusa nunc aũ
ꝓpt̃ trans gressiones ut supra
dixim: posita magis eos arguit
peccatores quib: p̾reꝓmissionẽ
incustodiã &ut ita dicã incar¬
cerẽ data ẽ. ut qui uoluntarie
noluer̃ innocentis expectare
ꝓmissũ legalib uinculis ꝑpediti
& inseruitutẽ mandatoꝵ redac¬
ti custodirent̾ in aduentu fu¬

Expanded text:
esset lex quae posset praestare vitam, et id quod repromissio spoponderat exhibere, vere promissio per legem putaretur exclusa. Nunc autem propter transgressiones, ut supra diximus, posita, magis eos arguit peccatores, quibus post repromissionem in custodiam, et ut ita dicam, in carcerem data est, ut qui voluntarie noluerunt innocentis exspectare promissum, legalibus vinculis praepediti, et in servitutem mandatorum redacti, custodirentur in adventu fu
Abbreviated transcription (Latin):
Quomodo falsi testes sunt si ea
dicunt q dñm supra dixisse
legimꝰ sed falsus testis ẽ qui ñ
eodem dicta sensu intellegitꝰ
quo dicuntꝰ dñs au dixerat de
tẽplo corporis sui sed & in ipsis
uerb̵ calũniantꝰ & paucis additis
uel mutatis quasi iuxtã calũniã
faciunt saluator dixerat soluite
tẽplũ hoc isti commutant &
auint possũ destruere tẽplũ dĩ
uos inquid soluite ñ ego qr inli¬
citũ ẽ ut ipsi nob̵ inferamꝰ man:
de inde illi uertunt & p̃triduũ
edificare illud ut ꝓprie detẽplo
iudaico dixisse uideat᷑ dñs autẽ
ut ostender& animal & spirans
tẽplũ dixerat & ego intriduo
suscitabo illud aliud edificare
aliud suscitare

Expanded text:
Quomodo falsi testes sunt, si ea dicunt quae Dominum supra dixisse legimus? Sed falsus testis est, qui non eodem dicta sensu intelligit, quo dicuntur. Dominus autem dixerat de templo corpoverbis calumniantur, et paucis additis vel mutatis, quasi justam calumniam faciunt. Salvator dixerat: Solvite Templum 224 hoc; isti commutant, et aiunt: Possum destruere templum Dei. Vos, inquit, solvite, non ego: quia illicitum est, ut ipsi nobis inferamus manus. Deinde illi vertunt: et post triduum reaedificare illud; ut proprie de templo Judaico dixisse videatur. Dominus autem, ut ostenderet animale et spirans templum, dixerat: Et ego in triduo suscitabo illud. Aliud est aedificare, aliud suscitare
Abbreviated transcription (Latin):
buero ꝓph&iã & nouerim
misteriam om̃a &omnẽ scien¬
ciat scientia misteriorũq
occulta a perit scripturarũ
hȩc magna ꝓse sunt sed ca¬
ritati ꝓparata ita & meritis
post ponuntur ut sine ea
du nequeant possidere
Ista ergo sine caritate parũ
rum est si carismatũ patrib
preferatur q uirtutũ ꝑfec¬
tio & legis est plenitudo
sic ut legimus plenitudo le¬
gis est dilectio & iterũ dilectio
ꝓximi malũ non operatur.
sine atq lib& fides habere¬
hab& infine defici&
et si hapuero omrẽ pidẽ
ita uet coontes cnares¬
perã canitatẽ Nharu¬
exo rihil. sum
Hic intellegitur magna
fides esseq in euangelio
grano sinapis conparatur.
qđ non ꝓpt̃ modicitatẽ
sed ꝓpter in tegritatẽ uel
uigorẽ ad positũ est no¬
tandũ qđ inter c&era &iã

Expanded text:
iam, et noverim mysteria omnia et omnem scientiat, scientia mysteriorum, quae occulta aperit scripturarum, haec magna per se sunt, sed charitati comparata, ita et meritis post ponuntur, ut sine ea diu nequeant possideri, ita ergo sine charitate parum rum est, si charismatum partibus praeferatur, quae virtutum perfectio et legis est plenitudo, sicut legimus: Plenitudo legis est dilectio, et iterum: Dilectio proximi malum non operatur, sine hac quaelibet fides haberehabet, in fine deficiet. Et si habuero omnem fidem, ita ut montes transferam, charitatem non habuero, nihil sum. Hic intelligitur magna fides esse, quae in Evangelio grano sinapis comparatur, quod non propter modicitatem, sed propter integritatem, vel vigorem appositum est. Nota
Abbreviated transcription (Latin):
Si linguis hominũ loquar &
angelorũ inhis locis hoc stud&
apłs ut quia non nulli magno
desiderio requirebant dona lin¬
preferat caritatis quia in ꝓximi
caritate ꝓficer& quia signa¬

Expanded text:
Si linguis hominum loquar et angelorum. In his locis hoc studet Apostolus, ut quia nonnulli magno desiderio requirebant dona linpraeferat charitatis, qua in proximi charitate proficer
Abbreviated transcription (Latin):
milia scõrum citharizorum
inlibate uirginitatis in corpore
inuiolate ueritatis in corde.
Sequimini agnũ quia &agni
caro utique uirgo sequimini
eũ uirginitate cordis & carnis
quo cũ que ierit. Quid est enim
inquid nisi inmitari. quia xp̃s
ꝓ nobis passus est relinquens
nobis exemplũ ut sequamini¬

Expanded text:
millia sanctorum citharoedorum, millia sanctorum citharoedorum, illibatae virginitatis in corpore, inviolatae veritatis in corde. Sequimini agnum, quia et agni caro utique virgo. Sequimini eum virginitate cordis et carnis, quocunque ierit. Quid est enim sequi, nisi imitari, quia Christus pro nobis passus est, relinquens nobis exemplum, ut sequ
Abbreviated transcription (Latin):
Eingularit̃ canticũ agno
cantare est. cum eo inꝑpetuũ
prȩcunctis fidelib &iam de
carnis incorruptione gaudere:
qđ tam̃ electi cxeri canticũ
audire possunt lic& dicere
nequeunt quia ꝑcaritatẽ
quidem in illorũ celsitudine
lxi sunt quam uis ad eorum
premia non ad surgant uir¬
gines enim sunt hi qui secunt᷑
agnũ quocumq habierit
hec pulchre beatus agustinus
uirgines ammonendo exposuit
ꝑgite inquiens sci di pueri &
puellȩ : mares ac femine celi¬
bes & innupte ꝑgite ꝑ seue¬
rentes insinẽ liaudate dñm
dulciuius que cogitansuberius sperat
felicius. cui seruitutis instancius
amate ardentius cui placexis
adtentius. L umbis accinetis &
lucernis ardentibus expectate
dñm quando ueniat adnuptias
Uos ad fer&is adnuptias agni
canticũ nouũ quod cantabitis
merdaris ur̃is. utique tale
quale nemo poterit dicerio
nisi uos. Sic enim uos uidit
agno quidiscumbere super
pectus eius solitus erat Ipse uos
uidit duo decies duodena

Expanded text:
er quippe canticum Agno cantare, est cum eo in perpetuum prae cunctis fidelibus etiam de carnis incorruptione gaudere; quod tamen electi caeteri canticum audire possunt, licet dicere nequeant; quia per charitatem quidem in illorum celsitudine laeti sunt, quamvis ad eorum praemia non assurgantgines enim sunt, hi qui sequuntur agnum quocunque ierit. Haec pulchre beatus Augustinus, virgines admonendo, exposuit: « Pergite, inquiens, sancti Dei, pueri et puellae, mares ac feminae, caelibes et innuptae, pergite perseverando in finem. Laudate Dominum dulcius, quem cogitatis uberius. Sperate felicius, cui servitis instantius. Amate ardentius, cui placetis attentius. Lumbis accinctis et lucernis ardentibus exspectate Dominum, quando veniat a nuptiis . Vos affertis ad nuptias agni canticum novum, quod cantabitis in citharis vestris, utique tale, quale nemo poterit dicere, nisi vos. Sic enim vos vidit agno, qui discumbere super pectus ejus solitus erat. Ipse vos vidit duodecies duodena
Abbreviated transcription (Latin):
ñ nulli relegionis habitũ sumunt.
&dũ sacrom ordinũ locũ ꝑcipiunt
sc̃e relegionis officiũ in cõmerciũ
t̃rene negotiationis trabunt: Ven¬
dentes quippe intẽplo s̃. qui hoc
qđ quibdã iure cõp&it ad p̃miũ
largiunt᷑. Iustiiã eñi uendere est
hano ꝓp̃mii acceptione seruare.
Ementes uero intẽplo .s̃. quidũ hoc
ꝑ soluere ꝓximo qđ iustũ ẽ. nolunt.
dũq rẽ iure debitã facere contẽp

Expanded text:
bitum sumunt, sed dum sacrorum ordinum locum percipiunt, sanctae religionis officium in commercium terrenae negotiationis tribuunt. Vendentes quippe in templo sunt, qui hoc quod quibusdam jure competit ad praemium largiuntur. Justitiam enim vendere est, hanc pro praemii acceptione servare. Ementes vero in templo sunt, qui dum haec persolvere proximo quod justum est nolunt, dumque rem jure debitam facere
Abbreviated transcription (Latin):
Quia carnales quiq
mecclesia regim̃ spiritaliũ inquib:
maximȩ xpi ꝑsona eminex ase
quođa modo repellunt : Non eñi
hoc uoce linguȩ dicunt boni mi¬
nistris dĩ ut eos ase repellant:
sed uoce morũ & actuũ suorũ sua¬
dent ase recedi neꝑbonus regantꝰ:
et eo uehementius quodefer
eis honorẽ & tam̃ factis suis a se
recedere ammonent : ut hono¬
rificentiã eorũ significauerit
p&rus cadens adpedes dñi gno¬
res autẽ in eo qđ ait: Exi ame
dñe quia peccat᷑ homo sum qđ
tam̃ qr non fẽc dñs non em̃ reces¬
sit ab eis. sed eos sub ductis nauib
adlitus ꝑdũx. significat in bonis
hanc uoluntatẽ ut peccatis tͥbarũ
cõmoti quo quasi securus tran¬
quilliusq uiuant. munus ecclesi¬
asticũ deserant:
eg art ad sicno¬
nẽ iħs moli gimene. Confor

Expanded text:
Quia carnales quique in Ecclesia regimen spiritualium in quibus maxime Christi persona eminet, a se quodammodo repellunt. Non enim hac voce linguae, dicunt bonis ministris Dei ut eos a se repellant, sed voce morum et actuum suorum suadent a se recedi. Ne per bonos regantur et eo vehementius quo deferant eis honores, et tamen factis suis a se recedere admonent, ut honorificentiam eorum significaverit Petrus cadens ad pedes Domini. Mores autem in eo, quod ait: Exi a me, Domine, quia peccator homo sum, quod tamen quia non fecit Dominus, non enim recessit ab eis, sed eos subductis navibus ad littus perduxit, significat in bonis hanc voluntatem ut peccatis turbarum commoti, quo quasi securius tranquilliusque vivant, munus ecclesiasticum deserant. Et ait ad Simonem Jesus, Noli timere. Confor
Abbreviated transcription (Latin):
Cesarem
ñ putem: augustũ sed tyberiũ
significari priuignũ ei: qui in locũ
successerat uictrici subquo & pas¬
sus. ẽ. dñi om̃i autẽ reges roma¬
ni aprimo gaio cesare qui impe¬
riũ arripuerat cȩsares apellati .t̃.
porro qđ ait. redditeq sut ce¬
saris cȩsari idẽ nũmũ tributũ
& pecuniã. & quȩ ĩ. dĩdõ decimas
primitias &oblationes ac uicti¬
mas sentiam: Quomodo & ipse
reddidit tributa ꝓse & p&ro.¬

Expanded text:
esarem non putemus Augustum, sed Tyberium significari privignum ejus, qui in locum successerat ipsius, sub quo et passus est Dominus. Omnes autem Reges Romani a primo C. Caesare, qui Imperium arripuerat, Caesares appellati sunt. Porro quod ait: Reddite quae sunt Caesaris Caesari, nummum, tributum, et pecuniam, et quae sunt Dei Deo, decimas, primitias, oblationes, ac victimas sentiamus. Quomodo et ipse reddit tributa pro
Abbreviated transcription (Latin):
cȩsar auob̾ exigit inpressionẽ
imaginis suȩ sic & ds̃. ut quẽ¬
ad modũ illi reddit̾ nũmus sic
dõ anina lumine uultus ei: in¬
lustrata atq signata. unde psal¬
mista signatũ. ẽ. inquid unnob
lum̃ uultus tui dñe: hoc quip¬
pe lum̃ ẽ totũ hominis &uerũ
bonũ qđ noculis sed m̃te cons¬
picit̾. Signatũ autẽ dĩx in nob̾
tãquã denarius signat᷑ regii
imaginẽ: homo eñi factus ẽ. ad
peccando corrupit. Bonũ er¬
nascendo signetꝰ:¬

Expanded text:
em imaginis suae, sic et Deus, ut quemadmodum illi redditur nummus, sic Deo anima lumine vultu ejus illustrata atque signata. Unde Psalmista: Signatum est, inquit, in nobis lumen vultus tui, Domine . Hoc quippe lumen est totum hominis, et verum bonum, quod non oculis sed mente conspicitur. Signatum autem dixit in nobis, tanqimagine. Homo enim factus est ad peccando corrupit. Bonum ernascendo signet
Abbreviated transcription (Latin):
Cameloo
& eñi pilis uestitus iołi fuisse descri¬
bitꝰ Nergo celesti inquid sed t̃reno
regno militant: hi qui ꝓdõ ꝑpexi
aspera fugiunt sed solis exteriorib
dedite p̃sentis uitae mollitĩe & de¬
leccationẽ quer̃. Nemo ergo exesti¬
mex influxuadꝗstudio uestiũ pee¬
catũ de eẽ. quasi hoc culpa ñesiex
asperitate laudass&. quã uis lioo
qđ ioħ non ẽe. uestitus mollib dicitꝰ
ꝑ significationẽ intellegi alit̃ potest:
mollib eñi uesticus ñ fuit qui ita
peccantiũ ñblandim̃tis souit sed
uigore aspere inuectionis incre¬
pauit dicens. Genimina uperarũ
quis uab demonitraũ fugor auen¬
tura ira
Sed quidexin¬

Expanded text:
Camelorum etenim pilis vestitus Joannes ille fuisse describitur. Non ergo coelesti, inquit, sed terreno regno militant hi qui pro Deo perpeti aspera fugiunt, sed, solis exterioribus dediti, praesentis vitae mollitiem et delectationem quaerunt. Nemo ergo existimet in luxu atque studio vestium peccatum deesse, quia si hoc culpa non esseasperitate laudasset. Quamvis hoc, quod Joannes non esse vestitus mollibus dicitur, per significationem intelligi aliter potest. Mollibus enim vestitus non fuit, quia vitam peccantium non blandimentis fovit, sed vigore asperae invectionis increpavit dicens: Genimina viperarum, quis vobis demonstravit fugere a ventura ira ? Sed quid exi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ qđ marcus sedentẽ. ste phanus
stantẽ seuidisie testađ. sed scim :
quia sedere iudicantis ẽ stare
uero pugnantis ẽ uel adiuuan

Expanded text:
hunc Marcus sedentem, Stephanus vero stantem se vidisse testatur? Sed scimus, quia sedere judicantis est, stare vero pugnantis, vel adjuvan
Abbreviated transcription (Latin):
Nisi dñi
aedificauerit domũ inuanũ la¬
borant qui aedificant eã. nisi
dñs cor in lustrauerit auditoꝵꝵ
doctor in nocte laborat: nisi
in uerbo gratiae suꝑnae laxata
fuerint instrum̃ta dispationũ.
frustra uocis suae p̃dicator ia¬
cułũ mittit. Quia fides populoꝵ
ñ sapientia uerbi conpositi. sed diui¬
nae uocationis munere p̃uenit᷑.
et cũ hoc pecisset corael u¬
Serunt piseiũ mulgigu¬
dinẽ copiasã nupesagui

Expanded text:
Nisi Dominus aedificaverit domum, in vanum laborant qui aedificant eam . Nisi Dominus cor illustraverit auditorum, doctor in nocte laborat; nisi in verbo gratiae supernae laxata fuerint instrumenta disputationum, frustra vocis suae praedicator jaculum mittit, quia fides populorum, non sapientia verbi compositi, sed divinae vocationis munere praevenit. Et cum hoc fecissent, concluserunt piscium multitudinem copi
Abbreviated transcription (Latin):
ad om̃s ut nos illa nox ñ com¬
p̃hendat ubi nemo possit ope¬
rari sed qđ operatus ẽ recipere:
Siloa fons est adradices mon¬
tes sion qui non iugib aquis
sed incertis oris ebulit ꝑ con¬
caua t̃rarũ ubi cecus lauat.
luto cecitate detersa clarũ
oculorũ lum̃ accepit: qđ in di
cat᷑ non alit̃ ceoitatẽ iudeorũ
uel omnis increduli posse sa¬
nare. nisi doctrina aquarũ
autẽ xp̃i que absq: strepitu
& clamore uerbocũ leuiter
fluit: In esaia enim legimus
aquas siloe q: uadunt cũ si¬
lentio

Expanded text:
ad omnes, ut nos illa nox non comad omnes, ut nos illa nox non comprehendat, ubi nemo possit operari, sed quod operatus est recipere. Siloa fons est ad radices montis Sion, qui non jugibus aquis, sed incertis horis ebullit per concava terrarum, ubi caecus luto lavat, caecitate detersa, clarum oculorum lumen accepit, quo icat non aliter caecitatem Judaeorum et omnis increduli posse sanari, nisi doctrina aquarum Christi, quae absque strepitu et clamore verborum leviter fluit, in Isaia enim legimus, aquas Siloe, quae vadunt cum silentio
Abbreviated transcription (Latin):
sua lutũ fec̃: qr uerbũ caro factũ ẽ¬
& inunx̃ oculo s & misit illũ adpis¬
cinã siloe qui int̃prexatꝰ missus
ille fuissex missus : nemo nr̃m ess&
ab iniquitate dimissus. Lauit ergo
enim infidelitas ẽ & inluminatio
fides questionẽ quippe dño post¬
posuer̃ quis peccauit hic: aut pa¬
rentes ei : ut cecus nascer&e Resp̃
ił is neq: hic peccauit neq parentes ei :
ut cecus nascer&ur: habebant
enim peccatũ parentes ei: sed non
ipso peccato factũ est ut cecus
nascer&ur sed ut manifestar&ur
opera đi in illo qđ autẽ dicit
me oport& operari opera ei :
qui misit me doneo dies est
sem& ipsũ utio diẽ in hoc loco
uoluit intellegere Ipse enim
ait quã diusum in hoc mundo.
lux sum mundi qđ uero ait
uenit nox inqua nemo potest
operari donec illa &erna tene¬
brosaq dicit ubi reꝓbi cruci¬
andi sunt sine fine: quib: dicit᷑
ille qui dix̃ ecce ego uobiscũ
omnib: dieb: usq ad consuma¬
tionẽ scłi operemur bonum

Expanded text:
tum fecit, quia verbum caro factum est, et unxit oculos, et misit illum ad piscinam Siloem, qui interpretatur missus.ille fuisset missus, nemo nostrum esset ab iniquitate dimissus. Lavit ergo enim infidelitas est, et illuminatio fides. Quaestionem quippe Domino proposuerunt: Quis peccavit, hic aut parentes Neque hic peccavit, neque parentes ejus, ut caecus nasceretur. Habebant enim peccatum parentes ejus, sed non ipso peccato factum est, ut caecus nasceretur, sed ut manifestarentur opera Dei in illo. Quod autem dicit: Me oportet operari opera ejus qui misit me, donec dies est, semetipsum utique diem in hoc loco voluit intelligi; ipse enim ait: Quandiu sum in hoc mundo lux sum mundi. Quod vero ait: Venit nox, in qua nemo potest operari, de nocte illa aeterna tenebrosaque dicit, ubi reprobi cruciandi sunt sine fine, quibus dicetuille qui dixit: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi. Operemur bonum
Abbreviated transcription (Latin):
eũ conditio tẽporalis affectus ñ
formido mottis offendit. Nam
qui corpus suscepit om̃a debuit
subire que corporis sunt ut esu¬
rir& &sic ir& anger&ur contris¬
tar&ur diuinitas autẽ commutari
ꝑ hos nescit affectus

Expanded text:
eum conditio corporalis affectus non formido mortis offendit. Nam qui corpus suscepit omnia debuit subire quae corporis sunt, ut esuriret, sitiret, angeretur, contristaretur. Divinitas autem commutari per hos nescit affectus
Abbreviated transcription (Latin):
Ium̃tũ eiẽ. caro. inqua ad nos
uenire dignatũ ẽ. In quo sauciũ
mnposuit q peccata nr̃a portaũ
in corpore suo suꝑ lignũ & iuxta
aliã paraboła inuentã ꝗerraue
rat ouẽ humeris surs inposita
reportaũ ad gregẽ. Itaq in poni
ium̃to ẽ. in ipsa in carnationẽ xp̃n
credere er ꝗ misteriis initiari
simul &ab hostis incursione tu¬
tari. Stabulũ autẽ. ẽ. ecclesia p̃¬
sens ubi reficiunt᷑ uiatores.
deperegrinatione hac in et̃na pa¬
triã redeuntes: Et bene ium̃to
in positũ dux̃ instabulũ. quia nemo
nisi baptizatus: nisi corpori xp̃i
adunatus in ecclesiã intrabit.
eit algrena die ꝓgulat du¬

Expanded text:
um ejus est caro, in qua ad nos venire dignatus est, in quo saucium imposuit, quia peccata nostra portavit in corpore suo super lignum, et juxta aliam parabolam inventam, quaeimpositam, reportavit ad gregem . Itaque imponi jumento est, in ipsam incarnationem Christi credere, ejusque mysteriis initiari simul, et ab hostis incursione tutari. Stabulum autem est Ecclesia praesens, ubi reficiuntur viatores de peregrinatione hac in aeternam patriam redeuntes, et bene jumento impositum duxit in stabulum, quia nemo nisi baptizatus, nisi corpori Christi adunatus, Ecclesiam intrabit. Et altera die protulit du
Abbreviated transcription (Latin):
qđ aũ decentũ chados olei quinqua¬
ginta scribe fec̃ ad ebitore. & decentũ
choris tritici octoginta. ad nil
aliud ualere arbitror nisi ut ea
ꝗ similit̃ in sacerdotes atꝗ leui¬
tis iudeus quisq operat᷑ in xp̃i
eccła habund& iustitia ei: suꝑ scri
barũ & phariseoꝵ ut cũ illis deci¬
mas darent ifbi dimiduis dent
sic̃ ñ defructib sede ipsis bonis
fec zacheus. aut certe duplic&
decimas . ut duas decimas dando
super& inpendia iudeoꝵ. Misi
forte qͥ siplicit̃ accipiendũ put&
qđ omnis qͥindigentiã cui: lib&
pauperis sc̃oꝵ uł ex dimidia uł cer¬
te exquinta parte quantũ uigin¬
ti uł quinquaginta ad centũ ĩ. alle¬
uia uerit. certȩ suȩ miseri cordiȩ
sit mercede donanđ
etrliaũdaui
drĩs uilacũ iniquitans

Expanded text:
 autem de centum cadis olei quinquaginta scribi fecit a debitore, et de centum choris tritici octoginta, ad nihil aliud valere arbitror, nisi ut ea quae similiter in sacerdotes atque in levitas Judaeus quisque operatur, in Christi Ecclesia abundet justitia ejusbarum et Pharisaeorum, ut cum illis decimas darent, isti dimidias dent, sicut non de fructibus, sed de ipsis suis bonis fecit Zachaeus. Aut certe duplices decimas, aut duas decimas dando superet impendia Judaeorum. Nisi forte quis simpliciter accipiendum putet, quod omnis qui indigentiam cujuslibet pauperis sanctorum, vel ex dimidia, vel certe ex quinta parte, quantum viginti, vel quinquaginta ad centum sunt, alleviaverit, certa suae misericordiae sit mercede donandus. Et laudavit Dominus villicum iniquita
Abbreviated transcription (Latin):
ka ei: irapuridens oleu
ex uirałi. Peccata ꝗ in ho¬
minib: inuonit redarguendo
cohibuit. spẽ uenit peniten¬
tib: terrorẽ poene peccantib
incutiens alligat eñi uulnera
dũ p̃capit penitentiã agite. In¬
fundit oleũ. dũ addit ad ꝓpinqua¬
bit eñi regnũ celoꝵ. Infundit
&uinũ dũ dicit. omnis arbor
ꝗ ñ facit fructũ bonũ exoidet᷑
& inigne mittetꝰ
eg inporens
ildiũ iniucͣngũ suũ dux¬

Expanded text:
a ejus, infundens oleum et vinum. Peccata, quae in hominibus invenit, redarguendo cohibuit, spem veniae poenitentibus, terrorem poenae peccantibus incutiens. Alligat enim vulnera, dum praecipit: Poenitentiam agite, infundit oleum, dum addit: Appropinquabit enim regnum coelorum . Infundit et vinum, dum dicit: Omnis arbor quae non facit fructum bonum, excidetur, et in ignem mittetur . Et imponens illum in jumentum suum, dux
Abbreviated transcription (Latin):
nia qua decẽammaas ad qui¬
Siurt. Prim: seruus ordo doctoꝵ
.ẽ. circũcisionẽ missoꝵ qui unã inã
negociaturus accepit q unũ diñ:
unã fidẽ : unũ baptismã . unũ dm̃ p̃di¬
care iussus. ẽ. sed hȩc eađẽ mna decẽ

Expanded text:
na tua decem minas acquisivit. Primus servus ordo doctorum est in circumcisionem missorum, qui unam minam negotiaturus accepit, quia unum Dominum, unam fidem, unum baptisma, unum Deum praedicare missus est. Sed haec eadem mina d