comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
se plus om̃ib laborasse apłis. custossuȩ humilitatis. statĩ subnexuit dicens. Hon
aũt ego: sed gr̃adĩmecũ. & alibi. Om̃a inquit possũ. in eo qui me confortat. Sicitaa
dr̃ modicã habes uirtutẽ tã quã diceretur. Paruã teputas habere uirtutẽ: sed
in hoc magnã habes. qr melargiente tenes uerbũ fideimeȩ & nonne gasti nom̃ mei¬
&idõꝑme multa potiusti qr in conlatis uirtutib: ñ timuisti. Uelcerte modicã uir¬
tutẽ hab& scã ȩccła inp̃senti c̃paratione illius uirtutis ꝗ habitura ÷ infuturo:
quando nulla trifaitia. nullo labore affliget᷑. Eccebabo sinagoga satanȩ qͥ se di¬
cunt iudeos ẽẽ. &ñst̃. sed m̃tiunt᷑ Hoc exparte quidẽ iã completũ ÷ in illis qͥꝑ gram¬

Expanded text:
aborasse apostolis, custos suae humilitatis statim subnexuit, dicens: Non autem ego, sed gratia Dei mecum . Et alibi: Omnia, inquit, possum in eo qui me confortat . Sic itaque dicitur: Modicam habes virtutem, tanquam diceretur: Parvam te putas habere virtutem, sed in hoc magnam habes, quia me largiente tenes verbum fidei meae, et non negasti nomen meel certe modicam virtutem habet sancta Ecclesia in praesenti comparatione illius virtutis, quam habitura est in futuro quando nulla tristitia, nullo labore affligetur. Ecce davo de Synagoga Satanae, qui se dicunt Judaeos esse, et non sunt, sed mentiuntur. Hoc ex parte quidem jam completum est in illis, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ẽpore gr̃aunxit sp̃ssci. & asuo nõe nob hoc priuilegiũ dedit. ut ab ipso xp̃i¬
ani appellemꝰ. Dequo nomine ssaias ꝙꝓpħa dicit. Et seruos suos uocabit nõe alio
÷ xpiano Hinccerte dignitas nob̵ hinc celsitudo ꝓuenit. hincreges. hinc sace.¬
otes hinc xp̃iani uocam Vbriaũt totius sũ masautis sonat: ibitandẽ indliber
debitũ finẽ accipiat. SeQUIT¬
FOECVO DADODICI E ECCLESIE SCRIBE: Haodicia intptatͥ trib
÷amabilis dño siue fuer inuomitu. Quȩ utiq int̃p̃tationes ambȩ eudȩ laodicen¬
siũ aptant᷑ in quaerant qͥdã spũferuentes adĩ amore dediti atir. alu tepidi
eoq unoxn cibi cuom̃de Haec aũt uerba q̃ ecđȩ lao dicensiũ dicunt᷑: generali

Expanded text:
Spiritus sancti, et a suo nomine nobis hoc privilegium dedit, ut ab ipso Christiani appellemur, de quo nomine Isaias propheta dicit: Et servos suos vocabit nomine alio , id est Christiano. Hinc certe dignitas nobis, hinc celsitudo provenit, hinc reges, hinc sacerdotes, hinc Christiani vocamur. Ubi autem potius nomen salutis sonat, ibi tandem hic liber debitum finem accipiat. LIangelo Laodiciae Ecclesiae scribe. Laodicia interpretatur tribus amabilis Domino, sive fuerunt in vomitu. Quae utique interpretationes ambae Ecclesiae Laodicensium aptantur, in qua erant quidam spiritu ferventes, et Dei amore dediti, atque alii tepidi, ideoque ut noxii cibi evomendi. Haec autem verba quae Ecclesiae Laodicensium dicuntur generali
Abbreviated transcription (Latin):
ciã illũ colũpnã intẽplodĩmei Acsidiceret᷑ Cleccorũ numerũ quẽ iuctnẽ eẽp
uos sc omandacorũ meciũ p̃ceptis adstringens incȩlests patriȩ edficio qduciq ex
aoc pendi⁊ in qua e id ñ solũ patre. sedetiã sepso mmoresse ꝓbatꝰ Etocsta¬

Expanded text:
ciam illum columnam in templo Dei mei; acsi diceretur: Electorum numerum quem victorem esse ciam illum columnam in templo Dei mei; acsi diceretur: Electorum numerum quem victorem esse praenosco, mandatorum meorum praeceptis astringens in coelestis patriae aedificio, quod utique ex accipiendum est, in qua etiam non solum Patre, sed et
Abbreviated transcription (Latin):
ossum̃ & hoc deutroq intellegere popło Primꝰenĩ homo adimaginẽ dĩ conditꝰ in paradis
delicus positꝰ ÷ quasi q̃dã colũpna firmitatis sed audiens diabol uiocẽ. aparadisi felicitate
aderũ nã scłi & aqu&&e ad laborẽ exut . Quoscilic& ruente : nosquoq parit̃ ruimus
quo exeunte nos quoq: simul exiuimꝰ Unde ÷ Homo quidã descendebat abhierisalẽ
inhiericho &c̃. Cuius miseriã intuens auctorhumanigeneris: adhoc unde exierat
effusione suisanguinis. hominẽ cũ sua ꝓgeniȩ reduxit. Quȩ uidelic& introductio ñ
solũ in his intellegenda ÷ qͥiã corporib inspecie lȩtant᷑ incȩlis uerũ &iã dehisqad huc¬
cõmorantes incarne ꝑfidẽ abul ant spegaudentes intris Ab hoc gaudiospei nonegredi
adsms & salutaris nis: sisceptorm̃s non mouebor ãpluas. Dicat᷑ ergo Quicerte fa¬

Expanded text:
Possumus et hoc de utroque modo intelligere populo. Primus enim homo ad imaginem Dei conditus, in paradisi Possumus et hoc de utroque modo intelligere populo. Primus enim homo ad imaginem Dei conditus, in paradisi deliciis est positus, quasi quaedam columna felicitatis, sed audiens diaboli vocem a paradisi felicitate ad aerumnam saeculi, et a quiete ad laborem exiit Quo scilicet ruente, nos quoque pariter ruimus, quo exeunte, nos quoque simul exivimus. Unde est Homo quidam descendebat ab Hierusalem in Jericho . Cujus miseriam intuens auctor humani generis, ad hoc unde exierat effusione sui sanguinis, hominem cum sua progenie reduxit. Quae videlicet introductio non solum in his intellcommorantes in carne per fidem ambulant, spe gaudentes in terris. Ab hoc gaudio spei non egrediDeus meus et salutaris meus, non movebor amplius . Dicatur ergo: Qui vicerit, fa
Abbreviated transcription (Latin):
nȩ eẽ. &c̃  uerũ &iã & audi tores illorũ deantiquo hoste triũphantes atq oꝑationis
firmitate pollentes. Vnde & ipsa eccła: generalit̃ ab apło colũpna & firmam̃tũ
ueritatis appellat᷑. Dicit ergo dñs. Quiuicerit. subaudis tẽptam̃ta diabolica & con¬
cupiscencias mundanas & delectationes carnis. faciã illũ colũpnã intẽplodĩmei .i
faciã eũ fortẽ in oꝑebono utnullã timeat iacturã. sedinsuꝑ robore fortitudinissuȩ .i. exẽplo¬
& doctrina eccłam sustineat. Qđ aũt dr̃ & foras ñegrediet᷑ ãplius. aꝑte cognoscit᷑. qr iãdudi
in p̃cedentib: humanigeneris m̃bris exierat. In illo scilic& iuniore fratre qrelicta domo
pat̾na habut in regionẽ longinquã: ibiq substantiã suã uiuendo luxuriosȩ. cũ meretri¬
cib dissipauit Abunetate si quidẽ fidei atq oꝑationis eccla recesserat inȩ dificatione turris
sedoccisione illius uiuli sagimnati reuocata forasultra nonexi& .i. agr̃a xp̃i nonseparabitur

Expanded text:
nae esse , etc., verum etiam auditores illorum, de antiquo hoste triumphantes, atque operationis firmitate pollentes. Unde et ipsa Ecclesia generaliter ab Apostolo columna et firmamentum veritatis appellatur. Dicit ergo Dominus: Qui vicerit, subaudis tentamenta diabolica, et concupiscentias mundanas, et delectationes carnis, faciam illum columnam in templo Dei mei, id faciam eum fortem in opere bono, ut nullam timeat jacturam, sed dicitur: Et foras non egredietur amplius, aperte cognoscitur, quia jamdudum in praecedentibus humani generis membris exierat, in illo scilicet juniori fratre qui, relicta domo paterna, abiit in regionem longinquam, ibique substantiam suam vivendo luxuriose cum meretricibus dissipavit. Ab unitate siquidem fidei atque operationis Ecclesia recesserat in aedificationem turris; sed occisione illius vituli saginati revocata, foras ultra non exiet, id est a gratia Christi non separabitur.
Abbreviated transcription (Latin):
itteri succimbant: citosedñs ad remunerandũ uenire ꝓmittit. Cito enĩ sit omne qđ
transit: & ideo omne p̃sens tẽpꝰ inde ad sinẽ citius tendit. unde quasi crescere uide
Indeq: defectũ patit̾: unde augm̃tũ ꝑcipere uidet᷑ TENEQUOBNABES I. cȩlestautȩ

Expanded text:
atteri, succumbant, cito se Dominus ad remunerandum venire promittit. Cito enim fit omne quod atteri, succumbant, cito se Dominus ad remunerandum venire promittit. Cito enim fit omne quod transit, et ideo omne praesens tempus inde ad finem citius tendit, unde quasi crescere videtur, indeque defectum patitur, unde augmentum percipere videtur. Tene quod habes. Id est,
Abbreviated transcription (Latin):
seruaturũ se. eẽ. ꝓmittit. Hora aũt tẽptationis. intellegit᷑ om ne p̃senstẽpus: inquo
& siȩccła uariis tẽptationib: exercet᷑ tam̃ non superat᷑. Dequatẽ ptatione p̃camu
cotidie liberari : dicentes. Ne inducasnos intẽ ptationẽ : iđ in lapsũ deceptionis. Quo
Clecti aũt quorũ conuersatio incȩlis ÷ : ad hoctẽptant᷑ ut ꝓbati coronentur: nonut se¬
ducti dãpnent᷑. Possumꝰ & hanc horã quȩ ñ iã uenisse aut inp̃senti. eẽ. seduentura
ẽ p̃dicit᷑: referre melius ad tẽpora antixp̃i Tunc enĩ ueni& illa tẽptatio : q̃ ñ ꝑ
partes sed totũ simul ex aminabit mundũ. & hinc torm̃ta seuient. illinc mira¬
cula suadebunt. Vnde merito de illotẽpore ad nõ dr̃. Erittẽ tribulatio: qualis¬
ionfuit. sed nec fi&. Aqua tẽptatione liberabunt᷑ electi .i. ñ decipient᷑: ꝓpterea
utiq: qr electisunt. VELIoCΙTΟ Neelecti cũuiderint se tribulatione tẽpͥtationis

Expanded text:
pus, in quo, etsi Ecclesia variis tentationibus exercetur, tamen non superatur. De qua tentatione precamur quotidie liberari, dicentes: Ne nos inducas in tentationem , id est in lapsum deceptionis, quo Electi autem quorum conversatio in coelis est, ad hoc tentantur, ut probati coronentur, non ut seducti damnentur. Possumus et hanc horam quae non jam venisse aut in praesenti esse, sed futura esse praedicitur, referre melius ad tempora Antichristi. Tunc enim veniet illa tentatio, quae non partes, sed totum simul mundum examinabit, et hinc tormenta saevient, illinc miracula suadebunt. Unde merito de illo tempore a Domino dicitur: Erit tunon fuit, sed nec fiet . A qua tentatione liberabuntur electi, id est non decipientur, propterea utique quia electi sunt. Venio cito, ne electi, cum viderint se tribulatione tentationis
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝓph&is &psalmis edocuit. Quia uoDicũ habes uirtutẽ & seruasti uerbũ meũ
suis uirib: sed in regis xp̃igr̃a confidit. Et seruasti uerbũ meũ .i. uerbũ fidei
ETNON negasti nom̃meũ: int̃ angustias & ꝑtbationes huius scł̃i Id circo aũt sc̃i
int̃ ꝑt̾bationes istius scłi in superabiles & inuicti modicã uirtutẽ habere dicunt᷑ cũ

Expanded text:
et prophetis et psalmis edocuit. Quia modicam habes virtutem, et servasti verbum meum, et prophetis et psalmis edocuit. Quia modicam habes virtutem, et servasti verbum meum, suis viribus, sed in regis aeterni gratia confidit. Et servasti verbum meum, id est verbum fidei, et non negasti nomen meum inter angustias et perturbationes hujus saeculi. Idcirco autem sancti inter perturbationes hujus s
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib in xp̃m credentib patefactũ ÷ : clausũ uͦ infidelib man&. Istud hostiũ ne mo
potest claudere : cuuipsexp̃s illuduult aperire. Unde legimꝰ inactib apłorũ: qr cũ
cesis discipulis denuntiarent iudei neloquerent᷑ in nõe iħu ꝓtinꝰ illo os aperiente
nemo potuit claudere. Vnde respondert̃. Non possum q̃uidimꝰ & audiuimꝰ nonloc
Hocasianis clausũ aperire tẽptauerant apłi: sed qr eo claudente nemo aperit: ꝓhibu¬
t eos sp̃sihũ. ne in asia loquerent᷑ uerbũdĩ. Siue hostiũ istud possumꝰ intellegere
sacrã scripturã: quã ipse xp̃s aperit fidelib insecredentib & nemo claudit. claudit
udeis in infidelitate ꝑmanentib: & nemo aperit Hoc hostiũ tunc ipseredẽptor
nr̃ pͥmũ aperuit : quando pꝰresurrectionẽ suã duob in uia abulantib ut intelle¬
gerent scripturas sensũ aperuit. atq: inse adimpl&a q̃scriptaerant in legemorsi

Expanded text:
omnibus in Christum credentibus patefactum est, clausum vero infidelibus manet. Istud ostium nemo potest claudere cui ipse Christus illud vult aperire. Unde legimus in Actibus apostolorum, quia cum caesis discipulis denuntiarent Judaei, ne loquerentur in nomine Jesu, protinus illo os aperiente, nemo poterat claudere. Unde responderunt: Non possumus quae vidimus et audivimus non loqui . Hoc Asianis clausum aperire tentaverant apostoli, sed quia, eo claudente, nemo aperit, prohibuit eos spiritus Jesu, ne in Asia loquerentur verbum Dei. Sive istud ostium possumus intelligere sacram Scripturam, quam ipse Christus aperit fidelibus in se credentibus, et nemo claudit. Claudit Judaeis in infidelitate permanentibus, et nemo aperit. Hoc ostinc primum aperuit, quando post resurrectionem suam duobus in via ambulantibus, ut intelligerent Scripturas, sensum aperuit, atque in se adimpleta quae scripta erant in lege Moysi
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ & pulsat: quando corhominis siue ꝑ int̾nã inspirationẽ. siue ꝑp̃dicatorũ doc¬
trinã inluminat. Pulsantẽ aũt illũ audit quisquis illius monita opere custo¬
lit. Siquisergo inquit audierit uocẽmeã. uel ipse diuina eloquialegendo. uel
tiat intrabo ad illũ iđ inluminabo secreta cordis illius. & coe nabo cũillo &ipse me¬
cũ. De hoc in euangło loquit᷑dicens Siquis diligitie sermonẽ meũ seruabit. & pa
ib xp̃i quo eũ reficimꝰ ipseutiq manifestat qͥdicit. Meus cib ⁊. ut faciã uo¬
lis suis Venit princeps mundihuius & inme non hab& ꝗuncquã & quasidi¬
cer&aliquis. Curergo moreris statĩ sub iunx̃ Sed ut cognoscat mundus
qe diligopatrẽ & sic̃ mandatũ dedit michi sic faciã surgite eamͦ Uoluntatẽ
utiq patris inpleuit quando ꝓ nobis ad mortis passione ꝑuenitenadr̃ cõmunis refec

Expanded text:
ostium et pulsat, quando cor hominis, sive per internam inspirationem, sive per praedicatorum docostium et pulsat, quando cor hominis, sive per internam inspirationem, sive per praedicatorum doctrinam illuminat. Pulsantem autem illum audit, quisquis illius monita opere custodit. Si quis ergo, inquit, audierit vocem meam, vel ipse divina eloquia legendo, velciat, intrabo ad illum, id est illuminabo secreta illius, et coenabo cum illo, et ipse mecum. De hoc in Evangelio loquitur, dicens: Si quis diligit i, quo eum reficimus, ipse utique manifestat qui dicit: Cibus meus est, ut faciam volis suis: Venit enim princeps mundi hujus, et in me non habet quidquam , et quasi diceret aliquis: Cur ergo morieris, statim subjungit: Sed ut cognoscat mundus quia diligo Patrem, et sicut mandatum dedit mihi Pater, sic faciam, surgite, eamus . Voluntatem itaque Patris implevit, quando pro nobis ad mortis passionem pervenit. Coena dicitur communis refec
Abbreviated transcription (Latin):
iquando ut peccata p̃terita corrigant᷑. sicut paraliticꝰ cuidictũ ÷. Eccesanꝰ factꝰes
uide nepecces. netibideinceps aliquid contingat. Aliquando nonut em̃dentur. sed
natꝰ. Sedelecti quocũq modo flagellent᷑ meliores efficiunt᷑ ex flagello Vnde &
&emulus inuidus etemulus imitatordr̃ Hicaut ꝓpriȩ. ꝓimitatione ponitur¬
frant enĩ in eadẽ laodicensiũ ȩccła quos xp̃s flagellauerat ideoq ut eosceteri imita¬
rent᷑ ortant᷑ Acsieis diceret Dũquos lib& ex uob̾ flagellari conspicitis eorũ peniten
tiã imitamini sustinentes patient̃ flagella inp̃senti. ut postea eorũ consortiũ mere¬
amini Etace pęnitentiã ꝓpt̃ hoc qđ dixisti. diuessũ &nulluis egeo &c& fccesto ab
hostiũ & pulso. Cũdsom̃ps ubiq sit ꝑp̃sentiã suȩdiuinitatis. & celũ&trã impleat.¬

Expanded text:
aliquando ut peccata praeterita corrigantur, sicut paralyticus, cui dictum est: Ecce sanus factus es, aliquando ut peccata praeterita corrigantur, sicut paralyticus, cui dictum est: Ecce sanus factus es, vide ne pecces, ne deterius tibi aliquid contingat ; aliquando non ut emendentur, sed natus. Sed electi quocunque modo flagellantur, meliores efficiuntur ex flagello, unde et imitatione poniturErant enim in eadem Laodicensium Ecclesia quos Christus flagellaverat: ideoque ut eos caeteri imitarentur hortatur, acsi eis diceretur: Dum quoslibet ex vobis flagellari conspicitis, eorum imitamini patientiam, sustinentes patienter flagella in praesenti, ut postea consortium mereamini. Et age poenitentiam propter hoc quod dixisti: dives sum et nullius egeo, etc. Ecce sto ad ostium et pulso. Cu
Abbreviated transcription (Latin):
ontra : re ꝓbos insuis uoluptatib ꝑmane ꝑmittit : Iuxta illud : Dimisi eos scđm desi¬
deria cordissui: Reꝓbositaq qͥ nunc mundi sidesideruis & uoluptatib sunt dediti.
ȩt̃na expectant supplicia iustiuͦ qͥnc̃ flagelł tẽporalib atterunt᷑. ab ȩt̃no uerb¬
st̃ laberandi Quia & uitulus qͥoccisioni p̃parat᷑. liberius pascuis saginari ꝑmittit᷑¬
Quiuero adusus necessarios reseruat᷑ iugo & loris domat᷑. stimulis pungit᷑ uerberib:
cedit᷑ Et egrocuiuita desperat᷑ quicqiđ animo concupierit &iã salutieius contra
amdicononnegat᷑ immo concedit᷑. Cuius uͦ recuperanda salus aestimat᷑. quȩq sunt ani¬
mo eius desiderabilia salutiq contraria. omnino negant᷑. Lic& aũt multis modis dñs¬
agathoc tam̃quinq s̃modispecialit̃. qͥb ad ño flagellant᷑ homines. Aliquando ad
auc m̃ tanda merita sicut iob & tobias. Aliquando ad custodiã uirtutũ : ut paulus

Expanded text:
m desideria cordis eorum . Reprobos itaque qui nunc mundi desideriis et voluptatibus dediti sunt, aeterna exspectant supplicia: justi vero qui nunc flagellis temporalibus atteruntur, ab aeterno sunt verbere liberandi, quia et vitulus qui occisioni praeparatur, liberius pascuis saginari permittitQui vero ad usus necessarios reservatur, jugo et loris domatur, stimulis pungitur, verberibus caeditur, et aegro cujus vita desperatur, quidquid animo concupierit, etiam saluti ejus contrarium a medico non negatur, imo conceditur. Cujus vero recuperanda salus aestimatur, quaeque sunt animo ejus desiderabilia salutique contraria omnino negantur. Ego quos amo agat, cum quinque sunt modi specialiter, quibus a Domino flagellantur homines. Aliquando ad augmentanda merita, sicut Job et Tobias; aliquando ad custodiam virtutum, ut Paulus;
Abbreviated transcription (Latin):
generalit̃ aũt infinescli cõplebit᷑. quando sicut dicit apłs. cũ plenitudo gentiũ in¬
trauerit. tunc om̃is isrł saluus fi& Modo aũt sunt sinagoga satanȩ. hoc ÷ congre¬
gationes diaboli: & dicunt se iudeos. eẽ. hoc ÷ confitentes. sed m̃tiunt᷑ qr cotidie x
blas phemant. insuis sinagogis. Iud eusnãq: int̃p̃tat᷑ confitens & idõ udeorum
quando xp̃m ne gantes dixert̃. Nimc nescimꝰ undesit. Eccefaciã illos ut ueniant
una fuerint effectiecłia. Vnde ꝑ ꝓphetã ad hierus alẽdr̃. Uementadte curu¬

Expanded text:
ium intraverit, tunc omnis Israel salvus erit . Modo autem in Synagoga Satanae, hoc est, congregatione diaboli dicunt se Judaeos esse, hoc est confitentes, sed mentiuntur, quia quotidie Christum blasphemant in Synagogis. Judaeus namque interpretatur confitens, et ideo Judaeorum quando Christum negantes dixerunt: Hunc nescimus unde sit . Ecce faciam illos ut veniant una fuerint effecti Ecclesia. Unde per prophetam ad Jerusalem dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
estouigilans & confirma cetera q̃ moritura erant: exparte hunc iã mortu
exparte uero adhucuiuũ eẽ. demonstrat .i. exparte criminib mortuũ:
exparte uero operib bonis uiuũ. eẽ. ostendit. Dicat᷑ ergo Nom̃habes quod
uiuas sed mortuus es Acsidiceretur. Ideote uiuere putas qr inquib: dã bo¬
nis operib exercitiũ habes. Sed attende qr uiuere nonuales siuitia p̃ualue
rint uirtutib qͥb uiuere uidebaris. Sunt enĩ ñ nulli qͥele mosinis insistunt. pa¬
perũ curã gerunt: sed ipsi a rapina manꝰ non cohercent. Non nullaũt elemosina¬

Expanded text:
Esto vigilans, et confirma caetera quae moritura erant. Ex parte hunc jam mortuum, ex parte vero adhuc vivum esse demonstrat, id est, ex parte criminibus mortuum, ex parte autem vivum bonis operibus ostendit. Dicatur ergo: Nomen habes quod vivas, sed mortuus es. Acsi diceretur: Ideo te vivere putas, quia in quibusdam bonis operibus exercitium runt virtutibus quibus vivere videbaris. Sunt enim nonnulli qui eleemosynis insistunt, pauperum curam gerunt, sed ipsi a rapina manus non retrahunt; et his si
Abbreviated transcription (Latin):
pateris nuditatẽ uideas. & uidens ꝑ bona oꝑa operire festines. ut postmo¬
dũ dm̃ uideas. Beatien ĩ mundo corde. qm̃ ipsidm̃ uidebunt. Cũ enĩ quili
suꝑna aspiratione ꝑsingulas scripturarũ paginas quid dns iusserit legen¬
do audiendo admentẽ reuocat uidet nimirũ quantũ exuirtutibus
min hab& ułcerte si ex toto nichilhab& sicq quasi exunctione colliru
re parat ad uidendũ clarius dũ ꝑdĩuerbũ in luminat᷑ intrinsecus. Eo¬

Expanded text:
pateris nuditatem videas, et videns per bona opera operire festines, ut postmodum Deum videas. Beati enim mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Cum enim quilibet superna aspiratione per singulas Scripturarum paginas, quod Dominus jusserit legendo, audiendo, ad mentem revocat, videt nimirum quantum ex virtutibus minus habet, vel certe si ex toto nihil habet: sicque quasi ex unctione collyrii reparatur ad videndum clarius, dum per Dei verbum illuminatur intrinsecus.
Abbreviated transcription (Latin):
bũ carofactũ ÷ & habitauit in nob̵. Vndebene candidus dr̃: ꝙr sine ulla peccatios¬
fuscatione mundus int̾homines apparuit. & diuinitatis suȩ lucȩ tenebras nr̃ȩ mor¬
talitatis in lustrauit. Dicit itaq Dabo uincenti calculũ candidũ .i. dabo illime¬
ipsũ qͥdemundo atq auctore mortis triũphat. ut sit scilic& michi fr̃ & conpar¬
ticeps regu ingła. Unde ioħs dicit. Quot qt aũt receperunt eũ: dediteis potes
nominam. Ethoc nom̃ solisdat᷑ uictoribus .i. om̃ib aduitã ȩt̃nã p̃destinatis.
qͥhuius nominis dignitatẽ operib exornant. Vnde subiungit᷑. QUODNEMO
tutẽ huius nominis & dignitatẽ morib & uta defendit. nisiqͥante fuerit p̃de

Expanded text:
rbum caro factum est, et habitavit in nobis . Unde bene candidus dicitur, quia sine ulla peccati offuscatione mundus inter homines apparuit, et divinitatis suae luce tenebras nostrae mortalitatis illustravit. Dicit itaque: Dabo vincenti calculum aureum, id est dabo ei meipsum, qui de mundo atque auctore mortis triumphat, ut sit scilicet meus frater et particeps regni in gloria. Unde Joannes dicit: Quotquot autem receperunt eum, dedit eis potnominantur. Et hoc nomen solis datur victoribus, id est omnibus ad vitam aeternam praedestinatis, qui hujus nominis dignitatem operibus exornant. Unde subjungitur: Quod nemotutem hujus nominis et dignitatem moribus et vita defendit, nisi qui ante fuerit prae
Abbreviated transcription (Latin):
reme de reliquisti InMENTE ERGOLaBE qualit̃ acceperis & audieris &
congruit sensibus. Et illis enĩ potest aptari qͥreliquis uirtutibus uigent
seduno facinore tabescunt : & illis qͥuitã ab omnicrimine custodiunt. sed głam¬
in dehumanã requir̃. Sed & illis qͥsine matre uirtutũ q̃ ⁊ caritas. lic& opa¬
tionũ genimina pariant: ñ tam̃ ad ꝑfeccionẽ ꝑducunt. Dicat᷑ ergo Inm̃teha¬
be qualit̃ acceperis asc̃is p̃dicatorib & qualit̾ audieris qrsiquis totã legẽ
seruauerit offenderitaũt inuno. fact̾ ÷ omniũ reus Uel in m̃tehabe ut pi¬
ua intentio ñp̃cedat uirtutũ opera : sclic& ut głam requiras humanã. sius
ad mercedẽ retributionis ipsaopera ꝑueniantꝰ Uelmm̃te habe qual it acce¬
peris & audieris qrsi om̃ib uirtutib habundaueris. caricatẽ aut̃ ñbabueris

Expanded text:
cceperis et audieris. congruit sensibus: et illis enim potest aptari, qui reliquis virtutibus vigent, sed uno facinore tabescunt, et illis qui vitam ab omni crimine custodiunt, sed gloriam humanam inde requirunt. Sed et illis qui sine matre virtutum, quae est charitas, licet operationis genimina pareant, non tamen ad perfectionem perducant. Dicatur ergo: In mente habe qualiter acceperis a sanctis praedicatoribus, et qualiter audieris, quia si quis totam legem servaverit, offenderit autem in uno, factus est omnium reus ; vel in mente habe, ut prava intentio non praecedat virtutum opera, scilicet ut gloriam requiras humanam, si vis ut ad mercedem retributionis ipsa opera perveniant, vel in mente habe qualiter acceperis et audieris, quia si omnibus virtutibus abundaveris, charitate
Abbreviated transcription (Latin):
tuncerit manisȩ stũ. Quiitaq uicerit dabo illi manna absconditu
mista dicit. Satiabor dũ manifestabit głitua. Manna & enĩ int̃ prat᷑
quid ÷ hoc Nosaut nequaquã dicimus quid ÷ hoc nisidere quã ante non uidi¬
mus Istud enĩ manna nunc man& absconditũ: iuxta qđ apłs dicit. Quod oculus
nonuidit necauris audiuit. nec in corhominis ascendit: quȩ p̃parauit ds diligen

Expanded text:
tunc erit manifestum. Qui itaque vicerit, dabo illi manna absconditummista dicit: Satiabor dum manifestabitur gloria tua . Manna etenim interpretatur: Quid est hoc? Nos autem nequaquam dicimus: Quid est hoc, nisi de re quam ante non vidimus. Istud enim manna nunc manet absconditum, juxta quod Apostolus ait: Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascen
Abbreviated transcription (Latin):
indi pscientia surrecturuserat non est motus. quia nequaquã minoris sc̃itatis locũha¬
bebit si ꝑfectã penitentiã egerit. Dicat᷑ itaq inpenitenti. & addm̃ redirenolenti Mlo¬
uebo cande labrũtu ũ delocosuo nisipenitentiã egeris. Acsieidiceretur. Munussi¬
tatis postlapsũ criminis ame nequaquã recipies. aisicor ad penicentiã emollire cura

Expanded text:
in Dei praesentia resurrecturus erat, non est motus, quia nequaquam minoris sanctitatis locum hain Dei praesentia resurrecturus erat, non est motus, quia nequaquam minoris sanctitatis locum habebit, si perfectam poenitentiam egerit. Dicatur itaque impoenitenti et ad Deum redire nolenti: Movebo candelabrum tuum de loco suo nisi poenitentiam egeris, ac si diceretur: Munus sanctitatis post lapsum criminum a me nequaquam recipies, nisi cor ad poenitentiam emollire cura
Abbreviated transcription (Latin):
michi conuinctus splendore scĩtatis fulgebas. ETAGEPINITENTIÃ: peo qđ me reliquis
& trenũ amorẽ tãquã mulier adulterũ suscepisti Et eRiaia opera fac .i. redi in amorẽ
prioris uiri. Sinaũt. ueniotibi. & p̾sentiã irȩ meae tibiostendã. ETMOUEBOCANDELABRI
tuũ delocosuo nisi pęnitentiã egeris. lđ mouebote deloco uis tutistuȩ. & desocieta te
fideliũ. Notandũ aũt quia nondicit eiciã cande labrũtuũ delocosuo. sed tantũ mouebo
uia uidelic& quis pece&. tam̃sipenitentiã egera ꝑfeetã. non amitt& pristinam
Seddicamus hoc sub exẽplo: Sienĩ quilib& hominũ graue peccatũ admittit: incons¬
pectu hominũ delocosuo mouetur: Attam̃ sicito ꝑpenitentiã surrexerit: non estinotꝰ
inconspectuidi. quia lic& ꝓpeccatũ in conspectuhominũ motus esse uideretur. tan¬

Expanded text:
mihi conjunctus splendore sanctitatis fulgebas. Et age poenitentiam, pro eo quod me dereliquisti, mihi conjunctus splendore sanctitatis fulgebas. Et age poenitentiam, pro eo quod me dereliquisti, et terrenum amorem tanquam mulier adulterum suscepisti, et prima opera fac, id est redi in amorem prioris viri.; sin autem, venio tibi, et praesentiam irae meae tibi ostendam, et movebo candelabrum tuum de loco suo, nisi poenitentiam egeris, id est movebo te de loco virtutis tuae, et de societate fidelium. Notandum autem hoc quod non dicit: Ejiciam candelabrum de locolicet quis peccet, tamen si poenitentiam egerit perfectam, non amittet pristinam cum gradum. Sed dicamus hoc sub exemplo: si enim quilibet hominum grave peccatum admittit in conspectu hominum, de loco suo movetur, at tamen si cito per poenitentiam surrexerit, non est motus in conspectu
Abbreviated transcription (Latin):
patientiã habuisti idcircoutiq eaquetibi ab impiis sunt in lata torm̃ta sustinuisti. quȩ
nisi patientiã habuisses in tot aduersis defecisses. Et ideo patientiã habens non suc cũbis
tuã primã reliquisti: Superius locutꝰ est sc̃is. nuncaũt loquit re ꝓbis. q sicut supra dictũ est
sicue sunt mixti boni& mali inp̃sentiuita. ita cõmunit̃ eosalloquit diuinussermo. Habi
inquit aduersũte .i. aduersũ re ꝓbos quiinte sunt qr primã caritatẽ reliquisti .i. fidẽ &dĩ
dileccionẽ. & subdidistite delectationib secularib & t̾renis. sicut mulier deserit primũ
uiriamorẽ. & iungitse adultero. Dũ enũ aquibusdã caritasdĩ inchoata repellitͥꝓtinu
cupiditas scłi introducit᷑. Fitq modo miserabili. ut nec ad memoriã illa redeat. cũ hȩ c m̃tẽ

Expanded text:
patientiam habuisti, idcirco utique ea quae tibi ab impiis sunt illata tormenta sustinuisti, quia patientiam habuisti, idcirco utique ea quae tibi ab impiis sunt illata tormenta sustinuisti, quia nisi patientiam habuisses, in tot adversis defecisses. Et ideo patientiam habens non succumbis, tuam primam reliquisti. Superius locutus est sanctis, nunc autem loquitur reprobis, quia sicut supradictum est sicut sunt misti boni et mali in praesenti vita, ita communiter eos alloquitur divinus sermo: Habeo inquit adversus te, id est adversum reprobos qui in te sunt, quia primam charitatem reliquisti, id est fidem Dei et dilectionem; et subdidisti te delectationibus saecularibus et terrenis, sicut mulier deserit primum viri amorem, et jungit se adultero. Dum enim a quibusdam charitas inchoata repellitur, protinus cupiditas saeculi introducitur, fitque modo miserabili, ut nec ad memoriam illa redeat, cum haec mentem
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ego non miseri eos. Dicitergo. Teptastieos quisedicunt apłos. ẽẽ .i. ꝓbasti fidẽ illorũ¬
& doctrinã ETINUERSt EOS MCRDACES Tẽptationesenĩ duȩ sunt. sed hic teptatio a
corda singulorũ : ut qui rectã nontenent fidẽ aut corrigant᷑ aut abȩcelȩ societate pellant᷑
sicut eiecti sunt heretici Istienĩ .i. ebion & cȩceri antequã examinarentͥ occultierant.
sed ꝓbatisunt ⁊ ĩ abeato ioħe. quã abangelo illius ȩcclȩ. Et quia ꝑuersi doctores reꝑtist̃.
dãpnati subanathemate. eiectis unt ab eccła. Similit̃ sabellius. fotinus. & cȩteri latrones
qͥ non ꝑostiũ intrasinũ eccłȩ intrauerant latebant: quousq ab ȩclȩ pastorib ꝓbarent̃:
ETPATIEN Nã habes. tolerando patient̃ illorũ ꝑuersitatẽ. quitibimala ingęrunt:LIGUS¬
TIΛ ISTI ꝓpt̃ nom̃ meũ : nec defecisti: Acsielectorũ omniũ ȩcclȩ diceret᷑. Quia in om̃ib:

Expanded text:
nt, cum ego non miserim eos. Dicit ergo: Tentasti eos qui se dicunt apostolos esse, et noet doctrinam. Et invenisti eos mendaces. Tentationes enim duae sunt, sed hic tentatio ad corda singulorum, ut qui fidem rectam non tenent, aut corrigantur, aut ab Ecclesiae societate pellantur, sicut ejecti sunt haeretici. Isti enim, id est Ebion et caeteri, antequam examinarentur, occulti erant, sed probati sunt tam a beato Joanne quam ab angelo illius Ecclesiae. Et quia perversi doctores reperti sunt, damnati sub anathemate, ejecti sunt ab Ecclesia. Similiter Sabellius, Photinus, et caetori latrones, qui non per ostium intra sinum Ecclesiae intraverant, latebant quousque ab Ecclesiae pastoribus probarentur. Et patientiam habes tolerando patienter illorum perversitatem, qui tibi mala ingerunt. Et sustinuisti propter nomen meum, et non defecisti. Ac si electorum omnium Ecclesiae diceretur: Quia in omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
delisusq ad mortẽ : & int̃ multas pressuras. int̾ innumeras clades. sẽꝑ u
torie triũphum attende. Qui a enĩ hoc dicturus erat: p̃misit superiis
Haecdicit qͥfuit mortuus &uiuit. Acsidicer&. Nolifidẽ regis relinquere. qr
simecũ totobelli tẽpore dimicaueris. pꝰmortẽ mecũ coronaberis .i. regnas
sortẽ accipies. Nunc enĩ ÷ tẽpus decertandi: tunc aũt coronandi. Vnde in
sequentib dr̃. Qui uicerit : fatiãeũ sedere inchronomeo sicut &e gouici & sedeo¬

Expanded text:
delis usque ad mortem, et inter multas pressuras, inter innumeras clades, semper victoriae triumphum attende. Quia enim hoc dicturus erat, praemisit superius: Haec dicit, qui fuit mortuus, et vivit. Acsi diceretur: Noli fidem regis amittere, quia si mecum toto belli tempore dimicaveris, post mortem mecum coronaberis; sed et regnandi sortem accipies. Nunc enim est tempus decertandi, tunc autem coronandi. Unde et in sequentibus dicitur : Qui vicerit, faciam eum sedere in throno meo, sicut et ego vici
Abbreviated transcription (Latin):
in xp̃m exgentib: adueteris legis ceremonias trahere. dequibus lucas dicit
quia quidã descendentes auidea docebant fr̃s. qr nisi circũcidamini scđm leg
morsi non potestis saluifieri ꝓpt̃ qđ &iã miserunt paulũ & barnaban ad

Expanded text:
in Christum ex gentibus ad veteris legis caeremonias trahere, de quibus Lucas dicit in Christum ex gentibus ad veteris legis caeremonias trahere, de quibus Lucas dicit : Quia quidam descendentes a Judaea, docebant fratres, quia nisi circumcidamini secundum legem Moysi, non potes
Abbreviated transcription (Latin):
ruens ad t̾rã multas angłorũ legiones sibi consencientes secũ de iecit Cuius alti¬
tunẽ tunchomo cognouit. cũhane imitando dõsimilis fieri concupiuit. iuxta ꝓinis¬
sionẽ scilic& deceptoris dicentis. In quacũq die comederitis. eritis sicut dii Hanc
quͦq altitudinẽ illicognouerant : quiturrẽ usque ad cȩlũ erigere gestiebant:
edelecti notitiã altitudinis satanȩ nonhabent: quia in cunctis sem& ipsos humi¬
liant uestigia redeptoris sequentes. qͥdicit. Discite ame qr mitissũ & humilis
corde. Attendunt enĩ qđ dñs dicit qr omnis qͥse exaltut humiliabit᷑. & qͥsehumili¬
at exaltabit᷑ Hinc ergo rationis accepto consilio. humilitatis semitã arripium
ꝑ quã ad celsitudinis culmen ascendant. Que adMODU DICUNT ñ ponã suꝑ uos
ra dĩfiliũ alticudinẽ satanȩ cognoscentes. nit ebant᷑ eos quicrediderant

Expanded text:
ruens ad terram, multas angelorum legiones sibi consentientes secum dejecit. Cujus altiruens ad terram, multas angelorum legiones sibi consentientes secum dejecit. Cujus altitudinem tunc homo cognovit, cum hanc imitando Deo similis fieri concupivit. Juxta promissionem scilicet deceptoris dicentis: In quacunque die comederitis, eritis sicut dii . Hanc quoque altitudinem illi cognoverunt, qui turrim usque ad coelum erigere gestiebant. Sed electi notitiam altitudinis Satanae non habent, quia in cunctis semetipsos humiliant, vestigia Redemptoris sequentes, qui dicit: Discite a me, quia mitis sum et humilis corde . Attendunt enim quod Dominus dicit: Quia omnis qui se exaltat humiliabitur, et qui se humiliat exaltabitur . Hinc ergo rationis accepto consilio, humilitatis semitam arripiunt, per quam ad celsitudinis culmen ascendant, quemadmodum dicunt, quidam: Non pontra Dei Filium, altitudinem Satanae cognoscentes, nitebantur eos qui crediderant
Abbreviated transcription (Latin):
rabunt. Uobis aũt dico eteris quithiatarę estis. qui non haben doctrinãhanc.
qui non cognouerunt altitudinẽ satanę. Superius increpauerat re ꝓbos nun
aũt ad el eccos uerbũ uertit. ideoq benedicit. Vobis dico: cȩceris .i. iustis qui
supra non estis conphensi innumero reꝓborũ. qui non habent doctrinã hane .i.
quos praua ꝑsuasio. iezabelis non indinat. ad malã operationẽ. ut malos uid e¬
lic& imitentur: Quinoncog nouerunt altitudinẽ satanȩ .i. suꝑbiã illius non sunt
imitati. Sic enĩ dicunt̾ altitudinẽ satanȩ ignorare. sicutisacra scriptura dicit
mulieres non cognouisse uiros q̃ necdũ experte sunt uirithorũ. Uel sicut nos co¬
tidiana locutione dicimus. hominẽ ueracẽ. ignorare mentiri Altitudo aũt sata¬
nȩ suꝑbia intellegit᷑ quatume ns contradm̃ uoluit fieri similis altissimo. ꝓqua

Expanded text:
rabunt. Vobis. autem dico et caeteris qui Thyatirae estis: Qui non habent doctrinam hanc, rabunt. Vobis. autem dico et caeteris qui Thyatirae estis: Qui non habent doctrinam hanc, qui non cognoverunt altitudinem Satanae. Superius increpaverat reprobos, nunc autem ad electos verbum vertit. Ideoque bene dicit: Vobis dico et caeteris, id est justis qui supra non estis comprehensi in numero reproborum. Qui non habent doctrinam hanc, id est, quos prava persuasio Jezabelis non inclinat ad malam operationem, ut malos videlicet imitentur. Qui non cognoverunt altitudinem Satanae, id est superbiam illius non sunt imitati. Sic enim dicuntur altitudinem Satanae ignorare, sicut sacra Scriptura dicit mulieres non cognovisse viros, quae necdum sunt expertae viri thorum, vel sicut nos quotidiana locutione dicimus hominem veracem ignorare mentiri. Altitudo autem Satanae superbia intelligitur, quia tumens contra Deum voluit similis fieri Altissimo; pro qua
Abbreviated transcription (Latin):
reꝓborũ ultione dm̃scrutatorẽ eẽ reniu & cordiũ scire ꝓhbet᷑ : non in congrue
itu incelleg ut qđ nunc fide recin& certa insuturũ cernat rerũ experientia
nde psalmist. Cognosceturdñs iudicia faciens Non qđ ance ꝑsidẽ non sit cogn
superius om̃a crimina comp̃hendit quia non phanc sententia unius operis sed
multorũ futura dãpnatio p̃dicit᷑ Punient̾ enĩ manifesta crimina. punient᷑ & occulta: atq
ideo fornicationẽ quã supra quadri formẽ intelleximus. hi comnifariã cogimꝰ consiteri
unde psal mista. ꝑdes om̃s qui fornicant᷑ abste. Dicatur itaq Dabo uni cuique ur in
scđm operaur̃a: iustis scilic& p̃miũ laboris. impiis uero suppliciũ ȩc̃nȩ dãpnationis
Vbiqđ amplius exponidebea nonest. sed quod magis timeri Nã & hinc ꝑ ꝓphecã
dr̃ ꝗd noe daniel &iob. iosisoli animas suas saluabunt. filiũ aũt & filiã non libe¬

Expanded text:
roborum ultione Deum scrutatorem esse renum et cordium perhibetur, non incongrue ita intelligi, ut quod nunc fide retinet certa, in futurum cernat rerum experientia, unde Psalmista: Cognoscetur Dominus judicia faciens , non quod ante per fidem non sit cognitus, superius omnia comprehendit, quia non per hanc sententiam unius operis, sed multorum futura damnatio praedicitur; punientur enim manifesta crimina, punientur et occulta, atque ideo fornicationem quam supra quadriformem intelleximus, hic omnifariam cogimur confiteri, unde Psalmista: Perdes omnes qui fornicantur abs te . Dicatur itaque: Et dabo unicuique vestrum secundum opera sua, justis scilicet praemium laboris, impiis vero supplicium aeternae damnationis, ubi quod amplius exponi debeat, non est, sed quod magis timeri. Nam et per prophetiam hic dicitur, quod Noe, Daniel et Job, ipsi soli animas suas salvabunt, filium autem et filiam non libe
Abbreviated transcription (Latin):
fitiã in morte. Qđ ÷ ie zabel: hoc sunt qͥ mȩ cant᷑ cũea. hoc &iã filur ius
exsornicatione ꝓcreati .i. unũ corpus satane. Sed quia reꝓbi reꝓbis suc¬
cedunt : diuditur genus inspecies. ut ostendat᷑ quibus successib: tocum
corpus diaboli ꝓficiat. quibus in crem̃tis eiuis suboles cõalescit : Perlec¬

Expanded text:
ficiam in mortem. Quod est Jezabel, hoc sunt qui moechantur cum ea, hoc etiam filii ejus ficiam in mortem. Quod est Jezabel, hoc sunt qui moechantur cum ea, hoc etiam filii ejus ex fornicatione procreati, id est unum corpus Satanae. Sed quia reprobi reprobis succedunt, dividitur genus in species, ut ostendatur quibus successibus totum corpus diaboli proficiat, quibus incrementis coalescat
Abbreviated transcription (Latin):
ipse incre patur. ad eos increpatio ꝑtin& qͥreisunt Ideoq aspecie p̃dicatorũ qui
superius fuerant rep̃hensi. redit sermo ad generalitatẽ popłi & in eo partẽ spe¬
ciei repbã quasi exocculto inpenitentẽ redirguit. quã supra aꝑte increpauerat
coniuncta. In ꝑuersis itaq: doctorib unꝰ ideq angłs & preatu tacitur nitatis aꝑ¬
te corripitͥ inspecie & ꝓm̃tis obduratione occulte redarguit ingenere. Inscisu
meos torpentiũ ab exortatione p̃dicatorũ in notescit silentiũ. In eo uero qđ
subungit. Et dedillitẽ pus ut penitentiã ager& & nonuult peniteri a for¬
nicationesua : aspecie ad genus transiens. & speciẽ &genus simul ac sub
uno conp̃hendit. Eccepono eã in lectũ : & qui mȩchantͥ cũ ea in tribulatione
maxima erunt nisi penitentiã egerint ab operib: su us. & filios eius inter¬

Expanded text:
ipse increpatur, ad eos increpatio pertinet, qui rei sunt. Ideoque a specie praedicatorum qui ipse increpatur, ad eos increpatio pertinet, qui rei sunt. Ideoque a specie praedicatorum qui superius fuerant reprehensi, redit sermo ad generalitatem populi, et in eo partem speciei reprobam, quasi ex occulto impoenitentem redarguit, quam supra aperte increpaverat. conjuncta. In perversis itaque doctoribus unus idemque angelus, et pro reatu taciturnitatis aperte corripitur in specie, et pro mentis obduratione occulte redarguitur in genere. In sancmeos, torpentium ab exhortatione praedicatorum innotescit silentium. In eo vero quod subjungit: et dedi illi tempus ut poenitentiam ageret, et non vult poenitere a fornicatione sua, a specie ad genus transiens, et speciem et genus simul sub uno comprehendit. Ecce pono eam in lecto, et qui maechantur cum eo in tribulatione maxima erunt, nisi poenitentiam egerint ab operibus suis, et filios ejus inter
Abbreviated transcription (Latin):
appetunt. plus creaturã quã creatorẽ diligunt. ETDEDIILLI TẼ PUS ue penitentiã
ager& : & non uult peniteri a fornicatione sua. Decalibus paulus apłsdicit. Dedit
illi: ds̃ locũ pȩnitentiȩ : & ille abutit̾ eo insuꝑbiã. Quisquis enĩ delinquit & uiuit
ideo hunc diuma pietas iniqua agentẽ tolerat. ut ab iniquitate resipiscat. Unde &
talis quo amplius expectatur & nonuult peniteri: eo artius reatus sui uinculis aftri¬
getur. & iusto udiciopunietur: Vnde ÷. Puercentũ annorũ morietur: & pecca¬
tor centũ annorũ maledictus erit. Sed querendũ nobis ÷: cũ in p̃cedenti uersic ulo
neglegenti p̃dicatori atq ab exortatione torpenti dictũsit. habeo aduerste quod
ꝑmittis mulierẽ iezabel q̃ sedicit ꝓpheten. docere & seducere seruos meos. Cur
nons ub iungitur deditibi & illi. aut certe subuno dediuobis tẽpus ut pȩnitentiam
ageretis. Ad qđ dicendũ : qr in angło omne corpus ȩccłȩ conp̃henditur & quando

Expanded text:
appetunt, plus creaturam quam Creatorem diligunt. Et dedi illi tempus ut poenitentiam ageret, et non vult poenitere a fornicatione sua. De talibus Job dicit: Dedit illi Deus locum poenitentiae, et ille abutitur eo in superbiam . Quisquis enim delinquit, et vivit. Ideo hunc divina pietas iniqua agentem tolerat, ut ab iniquitate resipiscat. Unde et talis quo amplius exspectatur, et non vult poenitere, eo arctius reatus sui vinculis astringetur, et justo judicio punietur. Unde est: Puer centum annorum morietur, et peccator centum annorum maledictus erit . Sed quaerendum nobis est, cum in praecedenti versiculo negligenti praedicatori atque ab exhortatione torpenti dictum sit: Habeo adversus te quod permittis mulierem Jezabel, quae se dicit prophetas docere, et seducit servos meos, cur non subjungitur, dedi tibi et illi, aut certe sub uno, dedi vobis ut poenitentiam ageretis? Ad quod dicendum est quia in angelo omne corpus Ecclesiae comprehenditur, et quando
Abbreviated transcription (Latin):
tellexit: conparatus ÷ ium̃tis insipientib & similis factus ÷ illis. Tercio quoq ge¬
nere fornicationis multihaec sec tantes. solent fideles decipere: dũ eos inuitant
ꝓquib: dã egritudinib: ꝓquib: dã rerũ euentibus. ad arbores. ad fontes. ceteraq
uius modi dicentes quia hoc agendo tale &tale euasi periculũ. talẽq: con¬
secutussũ ꝓsperitatẽ. Dũq haec agunt: quasi ad spĩtalẽ fornicationẽ dĩser¬
uos inuitant:. Sed & inalia fornicationis specie re ꝓbi multos decipiunt. dũꝑ¬

Expanded text:
tellexit, comparatus est jumentis insipientibus, et similis factus est illis . Tertio quoqtellexit, comparatus est jumentis insipientibus, et similis factus est illis . Tertio quoque fornicationis genere, multi haec sectantes solent fideles decipere, dum eos invitant pro quibusdam aegritudinibus, pro quibusdam rerum eventibus ad arbores, ad fontes, caeteraque hujusmodi, dicentes quia hoc agendo tale et tale evasi periculum, talemque consecutus sum prosperitatem, dumque haec agunt, quasi ad spiritualem fornicationem Dei servos invitant. Sed et in alia fornicationis specie reprobi multos decipiunt, du
Abbreviated transcription (Latin):
anguinis fluxus: aut fluens. uel sterquiliniũ dr̃. Mulieres quippe. ꝑsingulos
menses dicitbeatꝰ hieronimꝰ in libris. ꝓphecarũ. fluxũ sanguinis suftinent : quia
cũ menstruũ tẽpus aduenerit. suꝑ habundans sanguis egeditur. Sanguinis autẽ
.÷ a peccato adulteru& homicidii. Dicit᷑ itaq: ie⁊ abel sanguinis fluxus : qr uide¬
de flãmas libidinis. totãq se in uoluptatẽ corporis deicit. sicq ut ita dixerimto
humor parit̃ liquescit. Ethinc ÷ qđie zabel fluens dr̃. Quia uero opusmalũ in c̃¬
suetudinẽ peccandiuertunt. unde & absq ulla reuerentia opinionẽ malam
ese emittunt: bene aeadẽ iez abel sterquiliniũ dr̃. quia uidelic& ex ipsis ꝑpe¬
tratȩ luxuriȩ inquinam̃tis. longe lateq malȩ opinionis foetorẽ dese reddunt
tã finire Talib quppe congruit illud psal mistȩ Homo cũ in honore. eẽt. non in¬

Expanded text:
sanguinis fluxus, aut fluens, vel sterquilinium dicitur. Mulieres quippe per singulos sanguinis fluxus, aut fluens, vel sterquilinium dicitur. Mulieres quippe per singulos menses sicut dicit beatus Hieronymus in libris prophetarum fluxum sanguinis sustinent, quia cum menstruum tempus advenerit, superabundans sanguis egeritur. Sanguinis autem us, Deus , id est a peccato adulterii et homicidii. Dicitur itaque Jezabel sanguinis fluxus, quia videde flammas libidinis, totamque se in voluptate corporis dejicit, sicque, ut ita dixerim, totus humor pariter liquescit. Et hic est quod Jezabel fluens dicitur. Quia vero opus malum in consuetudinem peccandi vertunt, unde et absque ulla reverentia opinionem de se emittunt. Bene eadem Jezabel sterquilinium dicitur, quia videlicet ex ipsis perpetratae luxuriae inquinamentis longe lateque malae opinionis foetorem de se reddunttam finire. Talibus quippe congruit illud Psalmistae: Homo cum in honore esset non in
Abbreviated transcription (Latin):
in auaritia t̾renȩ selicitatis sed nec quartũ genꝰ ad plenũ extinictũ ÷. qđ constat insi¬
nula crorũ culturis. Notandũuero : qđ iez abel ꝓphecensedicit. & idcirco seruos dise¬
ducit. Hoc quippe factũ multi imitant᷑. Quiuitus deseruientes. nesolisint ortant᷑ alios
ut cupitis fruant᷑ delectationib: dicentes quiasi hoc fierids̃ noluiss&. masculũ & feminã
onfeciss& nec corporis m̃bra taliusuapta for mass&. Stultũ ÷ ergo abstinere abhuius¬
medi delectatione : qua fruuntur non solũ aliȩ pecudes aũt uolucres. sed&iã muscę
Dũq: haec dicunt. fit aliquando ut carnẽ delectari conpellant. & ad consensũ libidinis
trahant. sicq ꝑueniunt ad opusmalũ: intantũ ut inꝓcessu tẽporis nullã reueren¬
tiã habentes pudoris. qd turpit̃ gesser̃ corã aliis laudib efferant. Unde bene ierabel

Expanded text:
in avaritia terrenae felicitatis. Sed nec quartum genus ad plenum exstinctum est, quod constat in siin avaritia terrenae felicitatis. Sed nec quartum genus ad plenum exstinctum est, quod constat in simulacrorum culturis. Notandum vero quod Jezabel prophetam se dicit, et idcirco servos Dei seducit. Hoc quippe factum multi imitantur qui divitiis deservientes, ne soli sint, hortantur alios ut cupitis fruantur delectationibus, dicentes quia si hoc fieri Deus voluisset, masculum et feminam non fecisset, nec corporis membra tali usui apta formasset. Stultum est ergo abstinere ab hujusmodi delectatione, qua fruuntur non solum aliae pecudes aut volucres, sed etiam muscae. Dumque hoc dicunt, fit aliquando ut carnem delectari compellant, et ad consensum libidinis pertrahant, sicque perveniant ad opus malum, intantum ut in processu temporis nullam reverentiam habentes pudoris, quod turpiter gesserunt, coram aliis laudibus efferunt. Unde bene Jezabel
Abbreviated transcription (Latin):
ciali ad generalẽ totius orbis hie rabel sermo figurate transfertur. lornicatio uer
istius hiezabelis quadriformis intellegit᷑. Primũ uidelic& in animo: dequa sriptũ est. Qui
uiderit mulierẽ ad concupiscendũ eã: iãmechatꝰ ÷ eã incordesuo. Deinde &iã. cũ anim
uoluntas adeffectũ ꝑducit᷑. Hinc paulus dicit. fugite fornicationẽ: Omne enĩpeccatũ qđ¬
cũq fecerithomo extracorpus ÷ Quiaũt fornicat᷑. in corpus suũ peccat. Tertiũ genus
loquit dicens. Moechata ÷ cũligno & lapide. Quarcũ uero genꝰ ÷ quando t̾rȩnȩ diuitiȩ
in moderate concupiscunt᷑. & creatura plusquã creator diligit. Dequa &iã paulus dic it
Etauaritia q̃ ÷ idolorũ seruitus. Huius fornicationis generatria. nunc in eccła huius mun¬
diuigent .i. in appetitu luxuriȩ corporalis & ineffect ipsius obscene commixtionis. atq

Expanded text:
ciali ad generalem totius orbis Jezabel sermo figurate transfertur. Fornicatio vero ciali ad generalem totius orbis Jezabel sermo figurate transfertur. Fornicatio vero istius Jezabelis quadriformis intelligitur: primum videlicet in animo, de qua scriptum est: Qui viderit mulierem ad concupiscendum eam, jam moechatus est eam in corde suo ; deinde etiam cum animi voluntas ad effectum perducitur; hinc Paulus dicit: Fugite fornicationem. Omne enim peccatum quodcunque fecerit homo, extra corpus est; qui autem fornicatur, in corpus sloquitur, dicens: Moechata est cum ligno et lapide . Quartum vero genus est, quando terrenae divitiae immoderate concupiscuntur, et creatura plus quam Creator diligitur. De qua etiam Paulus dicit : Et avaritia quae est idolorum servitus. Hujus fornicationis tria genera nunc in Ecclesia hujus mundi vigent: id est in appetitu luxuriae corporalis, et in effectu ipsius obscoenae commixtionis, atque