comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
debat᷑ ad suꝑiora & medium:
Putto ꝑspicuum ẽẽ lectori semꝑ
angustiora eẽ. quȩ deorsum st̃.
ꝯtinentia paulatimq dũ ad sũ¬
ma conscendimꝰ. latiorem nobis
aꝑtri uiã. ⁊ impleri qͦd scriptume
In tribulatione dilatasti mͥ Per
rotundũ autẽ ⁊ cocleã ascendimꝰ
templi cȩnaculum. quȩ figura
int̃ omnia. exiprcata. a philoso¬
phis quoq huiꝰ scłi. pulchrior ap¬
astra cȩt̾a. ⁊ punctum t̾rȩ in corpo¬
ribus quoq humanis oculi. qͦsi
altera sidera ⁊ figura capttis quod
om̃ium sensuũ receptaculum ẽ.
teretesq digiti. ⁊ feminalia ⁊ bra¬
chia: hanc p̃serunt rotunditate.
Porro cȩnaculum templi a qͦd
de angustioribꝰ ad altiora conscen¬
dimus. illud puto ẽẽ. qd̾ in regum
uolumine helyas habuit ⁊ helyse¬
us. ⁊in apłorum actibꝰ thabita id
quȩ bonis oꝑibus ad sũma consc̃e¬
derat. Apłs aut̾e petrus super qͦm
dñs ȩccłiȩ fundam̃ta solidauit. mͣ¬

Expanded text:
debatur ad superiora, et medium: debatur ad superiora, et medium: puto perspicuum esse lectori, semper angustiora esse quae deorsum sunt continentia, paulatimque dum ad summa conscendimus, latiorem nobis aperiri viam, et impleri quod scriptum est: in tribulatione dilatasti mihi . Per rotundum autem et per cochleam ascendimus templi coenaculum, quae figura inter omnia σχήματα a philosophis quoque hujus saeculi pulchrior apastra caetera, et punctum terrae, in corporibus quoque humanis, oaltera sidera, et figura capitis quod omnium sensuum receptaculum est, teretesque digiti, et femina, et brachia, hanc praeferunt rotunditatem. Porro coenaculum templi ad quod de angustioribus ad altiora conscendimus, illud puto esse, quod in Regum volumine Elias habuit et Eliseus , et in apostolorum Actibus Tabitha, id quae bonis operibus ad summa conscenderat . Apostolus autem Petrus, super quem Dominus Ecclesiae fundamenta solidavit, tr
Abbreviated transcription (Latin):
i trium pontt᷑ numerus. ut ittͣq
natiuitas deo auctori debeat᷑ illiꝰ¬
q clem̃tiȩ & duplici muro circũ¬
eant latera domꝰ. quȩ templi ful¬
ciunt edificrum: Qd̃q sequit᷑
iuxta hebraicũ. ⁊ erant quȩdam
eminentia quȩ egrederentur ꝑ
parietẽ domꝰ. ꝑ latera in circuitu
ut ꝯtinerent. ⁊ ñ attingerent pa¬
rietem templi. illud significat.
qđ scĩ uiri in multitudine cre-¬
dentiũ erumpant ꝑ parietem t̾e¬
pli ꝑ omĩa uidelic& latera in cir¬
cuitũ. ⁊ ꝯtineant ȩccłiȩ fundam¬
ta. ⁊ tam̃ ñ tangunt parietem t̾e¬
pli tantũ uidisse ꝯtenti. ⁊ delõ¬
ge in enarrabilia adorasse my¬
steria: Nunc aut̃e uidemꝰ per
speculũ in eniginate. ⁊ plenissi¬
ma tangere atq comp̃hendere
ñ possumꝰ ueritate. Qd autem
platea erat in rotundũ. ascen¬
dens rursum ꝑ cocleam. & in cȩna¬
culum templi deferebat ꝑ grrũ.
⁊ iccirco latius erat tẽplũ in su
perioribꝰ ⁊ sic de inferioribꝰ ascen¬

Expanded text:
 trium ponitur numerus: ut utraque nativitas Deo auctori debeatur illiusque clementiae, et duplici muro circumeant latera domus quae templi fulciunt aedificium. Quodque sequitur juxta Hebraicum: « Et erant quaedam eminentia, quae egrederentur per parietem domus per latera in circuitu, ut continerent, et non attingerent parietem templi, » illud significat: quod sancti viri in multitudine credentium erumpant per parietem templi, per omnia videlicet latera in circuitu, et contineant Ecclesiae fundamenta, et tamen non tangant parietem templi: 498 tantum vidisse contenti, et de longe inenarrabilia adorasse mysteria. Nunc enim videmus per speculum in aenigmate, et plenissimam tangere atque comprehendere non possumus veritatem. Quod autem platea erat in rotundum, ascendens sursum per cochleam, et in coenaculum templi deferebat per gyrum: et idcirco lperioribus, et sic de inferioribus ascen
Abbreviated transcription (Latin):
⁊palinȩ celatȩ in front̾ẽ eius. hinc
cius. De septẽtrionali plaga in cuiꝰ
atrium yii. tantũ ascendebat᷑ gra¬
dibꝰ. tͣnsit ad australem port̾a. &
atrium eiusdẽ plagȩ ad qͦd ñ sołu
ꝑ patriarchas ⁊ ꝓpħas ueniamus
ad apłos. ut in altero ebdomadas
in altero ocdoadas sit: Nunc aitt̃e
uenit ad ultimũ immo ad sũmũ.

Expanded text:
palmae caelatae in fronte ejus hinc ejus. » De septentrionali plaga, in cujus atrium septem tantum ascendebatur gradibus, transit ad australem portam et atrium ejusdem plagae: ad quod non solum per patriarchas et prophetas, veniamus ad apostolos: ut in altero hebdomas, in altero ogdoas sit. Nunc autem venit ad ultimum, immo ad summum, et
Abbreviated transcription (Latin):
parietẽ qͥ propt̃ fabricã mundi
⁊ om̃em uisibilem creatitr̃a quȩ
in yi. diebꝰ condita ẽ: Sex habe¬
bat cubita. ⁊ latitudin̾e unius
lateris .iiͦiͦi. cubitorũ. ñ ex uno
latere.s ꝑ circuitũ. Quatuor
aut̾e cubita tenebat ꝑ circuitũ
domus latitudo. ut uiiͦ. elem̃ta
monstrar&e: Ex quibꝰ uniu̾sa
cõpacta funt. ⁊ maxime huma¬
na corpora contͣ quȩ sc̃i dimic̃a¬
tes. ⁊ subicientes se animȩ pote¬
stati. int̾iora merent᷑ intrare:⁊
dñi archana cognoscere. Ipsa
autẽ latera quȩ in circuttu do¬
mus erãt. & iiii. cubitorũ spatio
a templi parietis separabantur¬
uncta sibi erant ita ut unum
explere dies. ut ueniant ad pu-¬
rificationem: Porro si genuerit
feminã. duplicem obseruari

Expanded text:
parietem, qui propter fabricam mundi et omnem visibilem creaturam, quae in sex diebus condita est, sex habebat cubita, et latitudinem unius lateris quatuor cubitorum, non ex uno latere, sed per circuitum. Quatuor autem cubita tenebat per circuitum domus latitudo, ut quatuor elementa monstraret, ex quibus universa compacta sunt, et maxime humana corpora: contra quae sancti dimicantes et subjicientes se animae potestati, interiora merentur intrare, et Domini arcana cognoscere. Ipsa autem latera, quae in circuitu domus erant, et quatuor cubitorum spatio a templi parietjuncta sibi erant: ita ut unum inta tres explere dies, ut veniant ad purificationem . Porro si genuerit feminam, duplicem observari
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ sumꝰ ingemiscimꝰ dicamusq
Niser ego homo. quis me libabit
de corpore mortis huiꝰ:ᷤ S & ad
uiã australem erat ostiũ. ⁊ ipsũ
iuxta hebraicum habens locum
orationis . ix. tendens cubitis ꝑ
circuitum: Post frigus enĩ aqͥ¬
lonis ad australem transimꝰ calo¬
rem ⁊ tam̃ rursum orationis qͤ¬
rimus locũ in aqͥlonis ostio. ut
euadamus ꝑicula in australi. ut
agamꝰ gr̃ãs ꝓ p̃teritis: ⁊ sit nobis
uictoriȩ secura possessio .u. aut̃e
cubiti. ⁊ m hoc loco diuinos indi¬
cant sensus. ꝑ qͦs de t̃renis ad al-¬
tiora ꝯscendimꝰ: Et ȩdificium
inqͥt qͦd erat separatum u̾sumq
ad uiã respicientẽ ad mare lati

Expanded text:
 sumus, ingemiscimus, dicimusque: Miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus ? Sed et ad viam Australem erat ostium, et ipsum juxta Hebraicum habens locum orationis et quinque tendens cubitis per circuitum. Post frigus enim Aquilonis ad Australem transimus calorem, et tamen rursum orationis quaerimus locum, in Aquilonis ostio, ut evadamus pericula: in Australi, ut agamus gratias pro praeteritis, et sit nobis victoriae secura possessio. Quinque autem cubiti, et in hoc loco divinos indicant sensus, per quos de terrenis ad altiora conscendimus. Et aedificium, inquit, quod erat separatum versumque ad viam r
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ exterius ⁊ interiꝰ accipimꝰ atriũ̃.
sic intelligendũ qͦd d̃s ⁊ circũ fu¬
sus sit. ⁊ infusus dicens ꝑ ꝓpħam:
Qui ten& cęlum palmo. ⁊ t̾rã
pugillo. ut omĩa uideant᷑ ab il¬
lo ꝯcludi Et rursum Cęlum
aut̃ẽ thronus ẽ. t̾ra aut̃e scabel¬
lum pedũ meorũ. ut intͣ om̃ĩa
gilianum: Principio cęlũ ac t̾ras
camposq liquentis. lucentẽq
globum lunȩ tytaniaq astra.
sp̃c intus alit totamq infusa ꝑ
artus. mens agitat. ⁊ molem &
magnose corpore misc&e Cũq¬

Expanded text:
m exterius et interius accipimus atrium, sic intelligendum, quod Deus et circumfusus sit et infusus, dicens per prophetam: « Qui tenet coelum palma, et terram pugillo, ut videantur omnia ab illo concludi. » Et rursum: « Coelum autem thronus est, terra autem scabellum pedum meorum, » ut intra omnia it. Principio caelum ac terras camposque liquentis lucentemque globum Lunae Titaniaque astra spiritus intus alit, totamque infusa per artus mens agitat molem et magno se corpore misce
Abbreviated transcription (Latin):
dant angłi. ⁊ ministrent ei Cum
aute post tribulationes ⁊ angusti¬
as potuerimꝰ dicere illud apłicũ.
in omnibꝰ tribulati.s ñ coangu
one dilatasti mͥ. tunc nobis latis¬
simus aperit᷑ introitꝰ. qͥ xx. eubi¬
torum habent latitudinẽ: Et su
peratis mundi certaminibus atq
t̃renis. qͥ ⁊ ipse dualis ẽ. numerus.
ingrediat᷑ temyli penetralia: ⁊ au¬
diamus imperantẽ discipłis dñm:
Confidite ego uici mundũ:
Et ingressus intͥnsecus siue in¬

Expanded text:
dant angeli, et ministrent ei : Cum autem per tribulationes, et angustias poterimus dicere illud Apostolicum: In omnibus tribulati, sed non coangusone dilatasti mihi , tunc nobis latissimus aperitur introitus, qui viginti cubitorum habet 495 latitudinem, ut peratis mundi certaminibus atque terrenis, qui et ipse dualis est numerus, ingrediatur templi penetralia, et audiamus imperantem discipulis Dominum: « Confidite, ego vici mundum. » « Et ingressus intrinsecus
Abbreviated transcription (Latin):
Ixx. cubitorum : ⁊ latitudinẽ .xx.
nobis maior ꝓfectus aꝑitur: Uñ
post introitum templi. rursum
theodotio ȩlam̃. hebraicũ. uel
aquila ostiũ. nos front̾ẽ inter̃p̃ta¬
ti sumꝰ .ii. erunt cubiti. ut uixta
suꝑiorem sensũ ꝑ dualem nume¬
rum ingrediamur ad eum locũ
ubist̃ sc̃a sc̃orum: Unde ⁊ ip̃sa por-¬
ta sex cubitorum erat. per quos
introgressi ȩternam requiem
possidemꝰ. quȩ in septenario nu-¬
mero demonstrat᷑. ꝓ quo lxx.¬

Expanded text:
latitudinem viginnobis major profectus aperitur. Unde post introitum templi rursum Theodotio AELAM, Hebraicum UL  , Aquila ostium, nos frontem interpretati sumus, duo erant cubiti: ut juxta superiorem sensum per dualem numerum ingrediamur ad eum locum, ubi sunt Sancta sanctorum. Unde et ipsa porta sex cubitorum erat, per quam ingressi, aeternam requiem possidemus, quae in septenario numero demonstratur. Pro quo
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta mysticos intellectus. ⁊ ꝓfecͤ¬
tus ingredientiũ. quȩ int̾iora in
doctrinis fuerint. latiora st̃. In¬
troctuctus autẽ in atriũ interiꝰ.
siue ductus ad exteriꝰ atriũ ut
in hebraico ꝯtinet᷑. statim intuitꝰ
⁊ut simmacꝰ interp̃tatus ẽ. exȩdras
quȩ habitationi lȩuitarum atq
sacerdotũ fuerant p̃paratȩ.⁊ paui¬
mentũ uuus stratum lapidibus
siue int colũna ut ostendat᷑ inte¬
rius atriũ uł exterius hab̾e ante
fores ordinẽ colũnarũ ⁊ pauim̃tũ
infronte portarũ siue porticus
pꝰ tergum portarũ. in quibꝰ por¬
ticibus puto colũnas ordine fuis¬
se compositas. ut ante garophi¬
latia e̾e̾nt. porticus. ⁊ infrontibꝰ
porticuum colũnȩ porticus susti¬
nentes Paiumentũ autẽ quod
stratum erat lapidibꝰ ⁊ ante por¬
ticus atrii tendebat᷑. inferuis erat
ascensione porticuũ. ⁊ eandem
babebat longitudinẽ. quã tha¬
lamorum edificatio possidebat.

Expanded text:
juxta mysticos intellectus, et profecjuxta mysticos intellectus, et profectus ingredientium quae interiora in doctrinis fuerint, latiora sint. Introductus autem in atrium interius, sive ductus ad exterius atrium, ut in Hebraico continetur, statim intuitus Et ut Symmachus interpretatus est exedras, quae habitationi Levitarum atque sacerdotum fuerant praeparatae, et pavimentum vivis stratum lapidibus, sive intercolumnia ut ostendatur interius atrium vel exterius habere ante fores ordinem columnarum, et pavimentum in fronte portarum, sive porticus post tergum portarum. In quibus porticibus puto columnas ordine fuisse dispositas: ut ante gazophylacia essent porticus, et in frontibus porticuum columnae porticus sustinentes. Pavimentum autem quod stratum erat lapidibus, et ante porticus atrii tendebatur, inferius erat ascensione porticuum, et eamdem habebat longitudinem quam thalamorum aedificatio possidebat.
Abbreviated transcription (Latin):
frontẽ atrii interioris. extrinsecꝰ
c.cubitos ad orient̾e ⁊ ad aqͥlonẽ.
Lxxͣ. Et introduxit me in atriũ
interiꝰ. ⁊ ecce thalami. ⁊ int̃ colũ¬
ꝑ columnas ⁊ porticus pꝰ ianuas
in longitudine ianuarũ ante
colũnas inferiis. ⁊ m̃sus ẽ. lati¬
tudinẽ atrii ab eo loco qͥerat
sub diuo portȩ ext̾ioris usq ad
int̾ius. sub diuo porte interioris
quȩ respiciebat exteriora cubitos.
qͥ tendebant usq ad portam ori¬
entalem. in hebraico idẽ cubitor
latum ẽ. Uir gͦ ille qui habebat
funiculũ cęm̃tariorũ in manu
⁊ calamũ m̃surȩ. ⁊ stabat in por¬
ta. Int cȩtera quȩ ꝓphetȩ monstͣ¬
bat aspectꝰ. post atrium .lx. cubi¬
torum. ⁊ aliud uestibulũ portę¬
eduxit ꝓpħam ad atrium ext̾iꝰ.
siue ut in .lxx. continet᷑. introdu¬
xit ad atrium interius. Satisq
miror iuxta litteram . ilxx. qͦ¬
modo post exteriora atrii. alxx.
atrium. qđ in latitudine .c. cu¬
bitorum tendat᷑ spaciis. nͥ forte

Expanded text:
rioris extrinsecus, centum cubitos ad Orientem, et ad Aquilonem. LXX: Et introduxit me in atrium interius, et ecce thalami, et intercolumper columnas, et porticus post januas in longitudinem januarum ante columnas inferius. Et mensus est latitudinem atrii ab eo loco qui erat sub divo portae exterioris usque ad interius: sub divo portae interioris quae respiciebat exteriora, cubitos qui tendebant usque ad portam Orientalem, in Hebraico idem cubitorulatum est. Vir ergo ille qui habebat funiculum caementariorum in manu, et calamum mensurae, et stabat in porta, inter caetera quae prophetae monstrabat aspectui, post atrium sexaginta cubitorum, et aliud vestibulum porteduxit prophetam ad atrium exterius, sive ut in Septuaginta continetur, introduxit ad atrium interius. Satisque miror juxta litteram et modo post exteriora atrii septuagatrium, quod in latitudine centum cubitorum tendatur spatiis: nisi forte
Abbreviated transcription (Latin):
omni sorde peccati. m̃sęq ex utra¬
q parte binȩ sunt positȩ. ut pri-¬
mum imolet᷑ holocaustũ qđ
totum sacer ignis assumat Dein
ꝓpeccato. ⁊ ad extremũ ꝑ ignor̃ã¬
tia. qd̾ uł scientes c̃õmisimus. uł
qui in holocaustorũ cineres. et
carniũ uirulentias efferebat ex¬
terius. suie erant duȩ m̃sȩ. ⁊ ad
latus alt̾m uestibtili eiuscde por¬
tȩ. duȩ m̃sȩ. id ex utraq parte
post tergum siue ad latꝰ eorum.
aliȩ.uiii.m̃sȩ. ut simul faciant
m̃sas xui. Quo numero. ꝓpheta¬
rum mysteria demonstrantur
ut quicquid ꝑ euangłicam offe-¬
rimus dignationẽ p̃ dictum
eorum uaticinationibꝰ approbe¬
de lapidibꝰ quadris exstructȩ:
heȩ ipsȩ ad sacrificiũ holocaustũ

Expanded text:
omni sorde peccati: mensaeque ex utraomni sorde peccati: mensaeque ex utraque parte binae sunt positae, ut primum immoletur holocaustum, quod totum sacer ignis assumat, dein peccato, et ad extremum pro ignorantia: quod vel scientes commisimus, vel qui holocaustorum cineres, et carnium virulentias efferebat exterius: sive erant duae mensae, et ad latus alterum vestibuli ejusdem portae duae mensae, id est, ex utraque parte post tergum, sive ad latus earum aliae octo mensae: ut simul faciant mensas sedecim: quo numero prophetarum mysteria demonstrantur: ut quidquid per Evangelicam offerimus dignationem, praedictum eorum vaticinationibus approbede lapidibus quadris exstructae, et hae ipsae ad sacrificium et holocaustum
Abbreviated transcription (Latin):
potest ostendere nr̃a translatio:
llec necesse ẽ. stiꝑ hoc sepe admo¬
nere lectorem.⁊ prudentiȩ eius
studioq diffidere. Introducitur
aut̾e rursum ad porta quȩ respi¬
ciebat a quilon̾ẽ. s nequaquã ut
supra ad atrium exterus. s int̾iꝰ.
In eo eñi qđ in consequentibꝰ dicit᷑.
uestibulum etꝰ respiciebat in atriũ
ex terius. ostendit᷑ hoc atrium fuis¬
se intͥnsecus. per quȩ ꝓfectus in¬
gredientis ostenditur. dũ in sin¬
gulis locis nomina m̃nsurȩq sunt
ꝓpriȩ ⁊ fenestrȩ ꝑ cireuitũ lurmi¬
nis. plenȩ scientiȩ unuiersa mon-
missionis diuinorumq sensuũ
sacram̃ta sunt posita. ut inuesti-¬
bulo atrii int̾ioris positi exteriora
uideamꝰ. ⁊ p̃teritorum ⁊ p̾sentiũ
noticiã cont̾eplantes ꝑ qũa ueniamꝰ
ad diplices palmas atq uictorias.
iyiii. graduum mysteria cognos¬
camus: Introgressi garophilatia
in quibꝰ templi diuitiȩ continen¬
tur: ⁊ leuantur orationes nr̃e ab

Expanded text:
potest nostra translatio: nec necesse est super hoc saepe admonere lectorem, et prudentiae ejus studioque diffidere. Introduciturergo rursum ad portam, quae respiciebat ad aquilonem, sed nequaquam ut supra ad atrium exterius, sed interius. In eo enim, quod in consequentibus dicitur, vestibulum ejus respiciebat in atrium exterius, ostenditur hoc atrium fuisse intrinsecus: per quae profectus ingredientis ostenditur, dum in singulis locis nomina mensuraeque sunt propriae, et fenestrae per circuitum luminis plena scientiae universa monstmissionis divinorumque sensuum sacramenta sunt posita, ut in vestibulo atrii interioris positi exteriora videamus, et praeteritorum et praesentium notitiam contemplantes, per quam veniamus ad duplices palmas atque victorias, et octo graduum mysteria cognoscamus, introgressi gazophylacia, in quibus templi divitiae continentur, et lavantur orationes nostrae ab
Abbreviated transcription (Latin):
quomͦ dualis numerus qui refer¬
pleat .xiii. inuestibulo templi e̾̃e
dicatur Q d̾ pleriq sic soluunt:
Quãus sc̃i sint sacerdotes ⁊ in
templi ministeriis collocati. &
cotidie uictimas offerant xp̃o.
tam̃ quia in hoc mortali fragili¬
q corpusculo ⁊ qͦd egrotationibꝰ
uitiisq subiectum commorant᷑.
uicenarũ habent numerũ . ixi.
re moetis huiꝰ. ⁊ non qͦ iuxta sȩ¬
uissimã heresim abolenda corpo¬
ra ẽẽ. credamꝰ. s qđ uoti ñr̃i sit.
suꝑuestiri ñ spoliari. ⁊ mortale
hoc acciꝑe ĩmortalitate. ⁊ corru¬
ptiuum induere incorruptionẽ:¬
dibus ascendebat᷑ ad eã. id÷ ad¬

Expanded text:
quomodo dualis numerus qui referquomodo dualis numerus qui referpleat duodecimum, in vestibulo templi esse dicatur. Quod plerique sic solvunt: Quamvis sancti sint sacerdotes et in templi ministeriis collocati, et quotidie victimas offerant Christo: tamen quia in hoc mortali fragilique corpusculo, et aegrotationibus vitiisque subjecto commorantur, vicenarium habent numerum et undecimum. re mortis hujus . » Non quod juxta saevissimam haeresim abolenda corpora esse credamus, sed quod voti nostri sit supervestiri, non spoliari, et mortale hoc accipere immortalitatem, et corruptivum induere incorruptionedibus ascendebatur ad eam.
Abbreviated transcription (Latin):
seruientes. qui ꝑ artã ⁊ angustã
uiã intͣuerant. habeant deam¬
bulacra latissima. & imꝑfecto
consũmatoq uirtutũ numero.
cõmorent᷑. Et in ipso atrio erat
altare ante faciem templi. ut
num qͣm scõrum ad dm̃ cesset
oratio. Supͣdictus quoq uir in
s uia regia in grediebat᷑ Lati¬
tudo autẽ ipsius portȩ ꝑ quã
introitus erat ad uestibulurm
templi. habebat t̃nos cubitos
hine ⁊ inde In qͦ scriptͣȩ sc̃ȩ ob¬
seruanda elegantia. qͦd ñ dixe¬
rit a dextra ⁊ sinistra. ne uide¬
retur in scis sc̃orum sinistrũ
aliquid nominare . s. hinc ⁊ inde.
id est ex utraq parte. Staumq
prudens lector intelligit. trimũ
numerũ. ad trinitatis mysterũ̃.¬
ꝑtinere. quȩ porta ẽ ingredienti
ta ẽ. eorum qui post baptismũ
trinitatis ꝑueniunt ad salutẽ:
Qd aut̃e sequit᷑. longitudo uesti¬
buli xx. cubitorũ. ⁊ latitudo xi.
cubitorũ. uidet᷑ facere quęstionẽ.

Expanded text:
servientes, qui per arctam, et angustam servientes, qui per arctam, et angustam viam intraverant, habeant deambulacra latissima, et in perfecto consummatoque virtutum numero commorentur. Et in ipso atrio erat altare ante faciem templi: ut numquam sanctorum ad Deum cesset oratio. Supradictus quoque vir intsed via regia ingrediebatur. Latitudo autem ipsius portae, per quam introitus erat ad vestibulum templi, habebat ternos cubitos hinc et inde. In quo Scripturae sanctae observanda elegantia: quod non dixerit a dextera et sinistra, ne videretur in Sanctis sanctorum sinistrum aliquid 492 nominare; sed hinc et inde, id est, ex utraque parte. Statimque prudens lector intelligit, trinum numerum ad Trinitatis mysterium pertinere, quae porta est ingredientiuta est eorum qui post baptismum Trinitatis perveniunt ad salutem. Quod autem sequitur: Longitudo vestibuli viginti cubitorum, et latitudo undecim cubitorum, videtur facere questionem,
Abbreviated transcription (Latin):
peccato in gazophilatio sint q d̃
respic̃ uiã aqͥlonis. eos qͥ ab aqui¬
lone ueniunt. ⁊ offer̃t uictimas
ꝓ peccatis. susciꝑe ⁊ saluare cu¬
pientes Qui utriq pro offici¬
is suis dño seruientes. appellã¬
tur filii sadoch. qui interpre¬
tatur iustus. siue iustificans.
tum ẽ. Iustus dñs ⁊ iusticias
dilexit. ęquitatẽ uidit uultꝰ
euis Isti autẽ filii sadoch. de
filiis leui qui interp̃tat᷑ as¬
sumptus. ⁊ ipsi assumunt᷑ a
dño. ut accedant ad eum. &
nequaquã de solo dicat᷑ moy-¬
si. moyses accedebat ad dm̃: a
seruiunt ei. ⁊ ministrant dño.
appropinqͣre dicunt᷑. Iste aut̃e
uir qui introduxit iez echiel
in atriũ interiꝰ: ⁊ ut ita loquar
ad sca sc̃orum m̃sus ẽ. ipsum atri¬
um. in quo erant duȩ ex edrȩ siue
gazophilatia custodum templi.
siue altaris habitacłis delegata.
⁊ repperit longitudinis ⁊ latitu¬
dinis ꝑ quadrum centenos cu¬
bitos. ut sacerdotes dĩ m inisterio

Expanded text:
peccato, in gazoppeccato, in gazoprespicit viam Aquilonis, eos qui ab Aquilone veniunt, et offerunt victimas pro peccatis, suscipere et salvare cupientes. Qui utrique pro officiis suis Domino servientes, appellantur filii Sadoc, qui interpretatur justus, sive justificans, tum est: Justus Dominus, et justitias dilexit: aequitatem vidit vultus ejus . Isti autem filii Sadoc de filiis Levi, qui interpretatur assumptus: et ipsi assumuntur a Domino, ut accedant ad eum, et nequaquam de solo dicatur Moyse: Moyses accedebat ad Dominumserviunt ei, et ministrant, Domino appropinquare dicuntur. Iste autem vir qui introduxit Ezechielem in atrium interius, et ut ita loquar, ad Sancta sanctorum, mensus est ipsum atrium, in quo erant duae exedrae sive gazophylacia custodum templi, sive altaris habitaculis delegata, et reperit longitudinis, et latitudinis per quadrum centenos cubitos: ut Sacerdotes Dei ministerio
Abbreviated transcription (Latin):
interius erat situm in lat̾e portȩ
qͦd respiciebat ad aqͥlonem ⁊ ad
austrum. ⁊ ad orientẽ. ut semꝑ
meminerint cantores dñi. ⁊ qui
angłorum offitio detinentur.
ꝑ quos gradus ad summa ꝑuene¬
rint. & mysteria singulorum lo¬
corum diligent agnoscant: De¬
niq uir ille cuius calamꝰ ⁊ fu¬
niculus erat inmanu. introdu¬
cto ꝓpheta in atrium interius
qͦd respiciebat uiã meridiaña.
hȩc locutus ẽ Hoc ẽ. gazophi¬
latium siue exȩdra. ⁊ ut theodotio
posuit. thalamꝰ. qͥ habitationi
sacerdotum separatus ẽ. obseruã¬
tium in excubus templi: Porro
gazophilatium qͦd respicit ad
uiã aquilonis sacerdotũ erit.
qͥ excubant ad ininisteriũ alta
ris In qͦ notandũ. qđ sacerdotes
quibꝰ custodiȩ templi delegatȩ
sunt. habitant in garophilatio
qͦd respic̃ ad uiã meridiaña. in
qua lux plenissima ẽ: Hii aut̃e
qui excubant ad ministerium
altaris in qͦ offerunt᷑ uictimȩ ꝓ

Expanded text:
interius erat situm in latere portae, interius erat situm in latere portae, quae respiciebat ad Aquilonem, et ad Austrum, et ad Orientem; ut semper meminerint cantores Domini, et qui angelorum officio detinentur, per quos gradus ad summa pervenerint; et mysteria singulorum locorum diligenter agnoscant. Denique vir ille cujus calamus, et funiculus erat in manu, introducto propheta in atrium interius quod respiciebat viam meridianam, haec locutus est, Hoc est gazophylacium sive exedra; et ut Theodotio posuit, thalamus, qui habitationi sacerdotum separatus est, observantium in excubiis templi. Porro gazophylacium quod respicit ad viam Aquilonis, sacerdotum erit, qui excubant ad minris. » Notandum quod sacerdotes, quibus custodiae templi delegatae sunt, habitant in gazophylacio, quod respicit ad viam meridianam, in qua lux plenissima est; hi autem qui excubant ad ministerium altaris, in quo offeruntur victimae pro
Abbreviated transcription (Latin):
cubitorũ inde. Hȩc lectorem am-¬
monui. ne tͣnslationũ diu̾sita¬
te turbet᷑. s ut in p̃senti loco. ⁊
maxime in m̃suris templi hebra
ica ueritate contentus sit lgit᷑
ꝑ quadrũ ambiebat. in circui-¬
tu: introducꝰtum ꝓpħam legi-¬
mus inatrium interius. ⁊ dein¬
de ad aqͥlonem: ⁊ ad austrũ. &
ad portam orientalem. ⁊ rursum
ad aqͥlonem: De quibꝰ ut potiumꝰ
diximus. ⁊ in quorum diuersita¬
tibus uł nominũ uł mnsurarum
quid nobis uideret᷑ p̃teritus ser¬
mo monstrauit. Quorũ sensum.
testimoniũ saluatoris. breuiter
ostendit dicens In domo patris
mei multȩ sunt mansiones. Quibꝰ
expletis. ingredit᷑ templũ hoc ẽ.
scã sc̃orum. de quibꝰ nunc dicit᷑.
Et intra portam int̾iorem garo¬
philatia siue exedre cantorum
qđ illud imperium ẽ. Cantate
dño canticũ nouũ. qui cũ ange¬
lis clamitant: Sloria in excelsis
deo. ⁊ suꝑ terram pax h omimbꝰ
bonȩ uoluntatis Quod atrrum

Expanded text:
cubitorum inde. Haec lectorem admonui, ne translationum diversitate turbetur, sed ut in praesenti loco, et maxime in mensuris templi, Hebraica veritate contentus sit. Igiturper quadrum ambiebat in circuitu, introductum prophetam legimus in atrium interius, et deinde ad Aquilonem, et ad Austrum, et ad portam Orientalem, et rursum ad Aquilonem: de quibus, ut potuimus, diximus, et in quorum diversitatibus, vel nominum, vel mensurarum, quid nobis videretur, praeteritus sermo monstravit: quorum sensum testimonium Salvatoris breviter ostendit dicentis: In domo Patris mei multae sunt mansiones . Quibus expletis, ingreditur templum, hoc est, Sancta sanctorum, de quibus nunc dicitur, et intra portam interiorem, gazophylacia, sive exedrae cantorum. Ad quos illud imperium est. Cantate Domino canticum novum . Qui cum Angelis clamitant: Gloria in excelsis Deo, et super terram pax in hominibus bonae voluntatis . Quod atrium
Abbreviated transcription (Latin):
lum numerũ posuit. s absolute
att. ⁊ gradibꝰ in quibꝰ ascen debat᷑
ad eam. ut uł iuxta ꝯsuetudinẽ
priorum portarũ uuiͦi. intelli ga¬
mus gͣdus. sic̃ intellexit ⁊ sim ma¬
cus. uł certe qͦs habebat porta
hȩc bebrȩi sermonis exꝑtibꝰ deli¬
ram̃ta uideant᷑: S ñc non ꝯtro¬
u̾sias scribimus. aut orationes in
quibꝰ ludi sol& ꝯpositione u̾bo¬
rum s explanationes. ⁊ cõmtari¬
os hebreorũ uoluminũ Herũ
redeamus ad ceptũ.uiiͦi. siue xͦ.
gradibꝰ qui ꝑfectus ẽ. numerus
t᷑ ad portam sc̃orum in cuiꝰ fron¬
tibus colũnȩ erant una hinc.:
altera inde: Non dixit duȩ. ne in
dualem incurrer& numerum.
s una ⁊ una. qui ꝑfectus ẽ nume-¬
rus ⁊unione sui imitat᷑ dm̃ Illę
autẽ erant colũnȩ duȩ. de quibꝰ
⁊ in apocalipsi dicit᷑ Qui uice¬
rit faciã eum colunam in tem-¬
plo dei mei. ⁊ foras ñ egrediet᷑:
Et petrus ac iohannes. colũne
appellantur eccłiȩ. ꝑ quos in¬

Expanded text:
um numerum posuit, sed absolute ait, et gradibus in quibus ascendebatur ad eam: ut vel juxta consuetudinem priorum portarum, octo intelligamus gradus, sicut intellexit et Symmachus, vel certe quos habebat porta ec Hebraei sermonis expertibus deliramenta videantur: sed nunc non controversias scribimus, aut orationes, in quibus ludi solet compositione verborum, sed explanationes, et commentarios Hebraeorum voluminum. Verum redeamus ad coeptum. Octo sive decem gradibus qui perfectus est numerus, tur ad portam sanctorum. In cujus frontibus columnae erant, una hinc, altera inde. Non dixit duae, ne in dualem incurreret numerum, sed una et una, qui perfectus est numerus, et unione sui imitatur Deum. Illae autem erant columnae duae, de quibus  in Apocalypsi dicitur: Qui vicerit, faciam eum columnam in templo Dei mei, et foras non egredietur . Et Petrus ac Joannes columnae appellantur Ecclesiae , per quos in
Abbreviated transcription (Latin):
rum Uestibulum eius respici-¬
ebat in atrium exteriꝰ. ⁊ celat᷑a
palmarũ in frontẽ illius. hinic
⁊uide. in yui. gradibꝰ ascensus
eius. ⁊ ꝑ singła gazophilatia
ostium inforibꝰ portarũ Ibi la¬
uabunt holocaustũ. ⁊ in uesti¬
bulo portȩ duȩ m̃sȩ hinc. ⁊ due
m̃sȩ inde. ut immolet᷑ suꝑ eas
holocaustũ.⁊ ꝓpeccato ⁊ ꝓ delicto:
St᷑ t ad latus exterius qđ ascendit
Sad ostium portȩ quȩ ꝑgit a cdaqͥ¬
lonem duȩ m̃se. ⁊ ad latus alterũ
ante uestibulũ portȩ duȩ m̃sȩ. uͦi
portȩ .uiiiͦ. m̃se erunt. suꝑ quas
immolabunt uͦii. aute m̃se adho¬
Slocaustum. de lapidibꝰ quadris
Sexstructȩ. longitudine eubiti u¬
nius ⁊ dimidii. ⁊ altitudine cubi¬
Sti uiius ⁊i dimidii. suꝑ qͣs ponãt

Expanded text:
rum vestibulum eius in atrium exterius et celatura palmarum in fronte illius hinc et inde et in octo gradibus ascensus eius et per singula gazofilacia ostium in frontibus portarum ibi lavabunt holocaustum et in vestibulo portae duae mensae hinc et duae mensae inde ut immoletur super eas holocaustum et pro peccato et pro delicto et ad latus exterius quod ascendit ad ostium portae quae pergit ad aquilonem duae mensae et ad latus alterum ante vestibportae, octo mensae erant, super quas immolabunt : quatuor autem mensae ad holocaustum de lapidibus quadris exstructae, longitudine cubiti unius et dimidii, et latitudine cubiti unius et di
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ iohanne apłis ꝯtineri. qͣrũ
corona desuꝑ flexa. intͥnsecus
ꝑ circuitũ margines ambiebat.
ut holocausta continer& intrin¬
secus. ⁊ ñ passim fluere ꝑmitteret.
teneretq carnes oblationis. siuie
ut .lxx. transtulerunt. ⁊ ipsȩ m̃se
tectȩ erant desuꝑ ꝓpter ymbriũ
uiolentiã: ⁊ ęstui solis nimiã sicc¬
tatẽ. ut carnes desuꝑ positȩ. possit
dicere cũ ꝓpħa: Per diem sol non
uret te. ñeq luna ꝑ noctem. Quoꝵ
alt̾m nimiis pliuiis ⁊ tempestati

Expanded text:
et Joanne apostolis contineri: quarum et Joanne apostolis contineri: quarum corona desuper flexa intrinsecus per circuitum margines ambiebat, ut holocausta contineret intrinsecus, et non passim fluere permitteret, teneretque carnes oblationis, sive ut LXX transtulerunt, « Et ipsae mensae tectae erant desuper, » propter imbrium violentiam et aestivi solis nimiam siccitatem, ut carnes desuper positae possint dicere cum propheta: « Per diem sol non uret nos, neque luna per noctem ; » quorum alterum nimiis
Abbreviated transcription (Latin):
larẽ lapidẽ qͦ uet̾is ⁊ noui testam̃ti
parietes ꝯtinent᷑ .iiͦiͦi. aut̃e nume¬
rus. euangłica sacram̃ta demon-¬
strat. longitudine ⁊ latitudine
habens unũ cubitum. ⁊ dimidiũ.
id : ꝑ quadrũ. quȩ simul uinc¬
ta iii. cubitos faciunt. qͥui. cubi¬
ti habent in multitudine cubi¬
tum unũ. ut mysteria trinita¬
tis untꝰ cubiti. hoc ẽ. diuinȩ ma¬
iestatis m̃sura ꝯseru&. dicente
altitudinis cubitus ẽ. qui iii. cõ¬
plectit᷑ ꝓprietates. ⁊ holocausta
oblationũ nr̃arum semꝑ assumit.
Suꝑ ipsas aitt̾e. uiͦi. mensas holo¬
caustorũ de uiuis lapidibꝰ exstru¬
ctas. quarũ longitudo ⁊ latitu¬
do ⁊ altitudo descripta ẽ. ponũ¬
tur uasa in quibꝰ immolat᷑ ho¬
locaustũ martyrum de quibus
dicit᷑. Pretiosa in conspectu dñi
mors scõrum eius Et eorum ui¬
ctimȩ qui ꝯtinentia ⁊ corporis
scĩtate animas suas ĩmolant do¬
mino Mensurãq istarũ noĩa
puto in matheo ⁊ luca. marco

Expanded text:
lapidem, quo veteris et novi Instrumenti parietes continentur. Quartus autem numerus evangelica sacramenta demonstrat, longitudine et latitudine habens unum cubitum et dimidium, id per quadrum: quae simul juncta tres cubitos faciunt. Qui tres cubiti, habent in altitudine cubitum unum: ut mysteria Trinitatis unius cubiti, hoc est, divinae majestatis mensura conservet, dicente altitudinis cubitus est, qui tres complectitur proprietates et holocausta oblationum nostrarum semper assumit. Super ipsas autem quatuor mensas holocaustorum de vivis lapidibus exstructas, quarum longitudo et altitudo et latitudo descripta est, ponuntur vasa, in quibus immolatur holocaustum martyrum, de quibus dicitur: « Pretiosa in conspectu Domini mors sanctorum ejus ; » et eorum victimae, qui continentia et corporis sanctitate animas suas immolant Domino. Mensarumque istarum nomina puto in Matthaeo et Luca, Marco,
Abbreviated transcription (Latin):
credidistis. qm̃ bonꝰ dñs. ad quem
accedentes lapidem uiuentẽ. ab
hominibꝰ quidẽ repbatum adeo
autẽ electum ⁊ honoratum. ⁊ ipsi
ut lapides uiuentes ȩdificamini
domus sp̃italis in sacerdotiũ sc̃m
offerre sp̃itales uictimas acceptabi¬

Expanded text:
ad quem accedentes lapidem viventem, ab hominibus quidem reprobatum, a Deo autem electum, et honoratum, et ipsi ut lapides viventes aedificamini domus spiritualis in sacerdotium sanctum, offerentes spirituales victimas acceptabi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ latitudinẽ xx. cubitorũ: Post
multa mysteria uariosq intro
dem aliquando uir cunis fu¬
niculꝰ ce mentariorum ⁊ men-¬
surȩ calamꝰ in manu erat iezechi¬

Expanded text:
 latitudinem viginti cubitorum. » Post multa mysteria variosque introdem aliquando vir cujus funiculus caementariorum, et mensurae calamus in manu erat, Ezechi
Abbreviated transcription (Latin):
qđ nescimꝰ. Et extra portam
Sint̾iorem gazophilatia cantorũ
Sin atrio int̾iori qd̾ erat in latere
portȩ respicientis aqͥlonem: ⁊ fa¬
Scies eorum contra uiã australẽ.
Suna ex latere porte orientalis
Squȩ respiciebat ad uiã aqͥlonis

Expanded text:
» -- « Et extra portam interiorem gazophylacia cantorum in atrio interiori, quod erat in latere portae respicientis ad aquilonem, et facies eorum contra viam australem, una ex latere portae orientalis, quae respiciebat ad viam aquilonis
Abbreviated transcription (Latin):
itum Qđ uerbũ utrũ hebreum¬
sit an grȩcũ. scire ñ possum. nisi
hoc tantum qđ ꝓ giso simmachꝰ
itheodotio labia. aquilȩ pͥma
li sccła labia transtulerunt. ꝓ quo
in hebrȩo habet᷑ asefanaim. ⁊ ubi
nos diximus suꝑ m̃sas aut̾e carnes
oblationis lxx. posuere. de suo: ⁊ in¬

Expanded text:
itum. Quod verbum, utrum Hebraerum, an Graecum sit, scire non possumus, nisi hoc tantum quod pro giso, Symmachus et Theodotio, labia, Aquilae prima li; secunda, labia transtulerunt: pro quo in Hebraeo habetur ASEPHATHAIM  . Et ubi nos diximus, super mensas autem carnes oblationis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ latitudine .u. eubitoꝵ. uidet᷑
facere quȩstionẽ. ꝓpt̃ qđ inuęt̾i
interp̃tatione non positũ ẽ. qͦ
qđ habebat in longitudine .xx.u.¬
bitos ex terioris atrii possideat
longitudo. ⁊ in latitudine.u. eu
bitos teneat: Quas m̃nsuras id est
mus. uisum uidelic&. ⁊ auditũ
gustũ. odoratũ. ⁊ tactũ. quossi
ad altiora conscendimꝰ. qͥnqͥes
duplicamꝰ. ⁊ de carnalibꝰ sensibꝰ
facimus sp̃itales. ut ẽ. illud Le¬
messes albȩ sunt ad mȩtendum:¬

Expanded text:
et latitudine quinque cubitorum, videtur facere quaestionem, propter quod in veteri interpretatione non positum est, ququod habebat in longitudine bitos, exterioris atrii possideat longitudo, et in latitudine quinque cubitos teneat. Quas mensuras, id estmus, visum videlicet, et auditum, gustum, et odoratum, et tactum, quas si ad altiora conscendimus, quinquies duplicamus, et de carnalibus sensibus facimus spirituales, ut est illud: Lemesses albae sunt ad metendum
Abbreviated transcription (Latin):
faciem templi. illud significat
qͦd ante tẽpli faciem.⁊ in intro¬
itu eiꝰ. p̃teriti labores atq certa¬
minis nobis m̃sura semꝑ occur¬
rat. Quã enĩ rationẽ in singłis
numeris duplex numerus pos-¬
sid&. eandem duȩ habent de-¬
cades: Et hoc ꝯsiderandũ quod
ingressus intrinsecus ꝑ portam
duorũ infronte cubitorũ. ⁊ yi.
habentẽ cubitos.uii.q in latitu¬
qui sit ille locus. uł qͦ appelletur
templũ. suie ut scriptura cogno¬
minat ante faciem templi. sc̃m
scõrum ẽ. qͣntã beatitudinẽ in
templi aditis ⁊ in interioribꝰ eius
estimare debemꝰ: De qͣ ꝓpħa loqͥ¬
tur: Hoc ẽ. labor ẽ. in ꝯspectu
meo. donec ingrediar in sc̃uari¬
um dei. intelligã in nouissimis
eorum: S ⁊ hoc notandũ qͦd in
descriptione tabnaculi dicunt᷑
sc̃a scõrum plurali numo Hic
autẽ sc̃m sc̃orum num̾o singu¬
mus ad canticũ canticorũ. quod
omniũ carminũ carm̃ est. ⁊ qͦd
canentes sponsi copulam ample¬

Expanded text:
faciem templi, illud significat, quod ante templi faciem, et introitum ejus, praeteriti laboris atque certaminis nobis mensura semper occurrat. Quam enim rationem in singulis numeris duplex numerus possidet, eamdem duae habent decades. Et hoc considerandum, quod ingressus intrinsecus per portam duorum in fronte cubitorum, et sex habentem cubitos, septemque in latituqui sit ille locus, vel quo appelletur templum, sive ut Scriptura cognominat, ante faciem templi Sanctum sanctorum est, quantam beatitudinem in templi adytis, et in interioribus ejus existimare debemus! De qua propheta loquitur: Hoc labor est in conspectu meo, donec ingrediar in sanctuarium Dei, et intelligam in novissimis eorum . Sed et hoc notandum, quod in descriptione tabernaculi dicuntur Sancta sanctorum, plurali numero; hic autem Sanctum sanctorum, numero singumus ad Canticum canticorum, quod omnium carminum carmen est, et quod canentes, sponsi copulamur ample
Abbreviated transcription (Latin):
habebatq uir cuiꝰ erat species. qͣsi
specieseris.: Non solũ funiculum
geometricũ ⁊ cem̃itariorum. s et
calamũ tenebat inmanu cuius
supͣ mensura tacita ẽ: ⁊ ñc ponit᷑
Cubitorum sex. ⁊palmo. qui rec
cubiti. Aliogum palmꝰ. cui. ta¬
men sonat. quã ñ nulli ꝓ distinc̾¬
tione palmã. Porro palesten pal¬
mum appellare consuer̃t. Hoc gͥ
calamo m̃sus ẽ. latitudiñe ⁊ alti¬
tudin̾e muri. ⁊ utrumq hoc ẽ
latitudo ⁊ altitudo uno fuere ca¬
lamo. hoc ẽ. senis cubitis. ⁊ palmo
uno Cumq e̾ent portȩ plurimȩ.
noluit ꝑ alias intrare portas.s
talem plagã: & quia ñ erat ȩqͣ¬
lis locus. ⁊ murus enim ꝑ circui¬
tum. ⁊ ipsa ȩdis dei in excelsioribꝰ
locis edificata erant. ꝓpterea per
gradus ingredit᷑ im mo ꝯscendit:
Quȩ soli lxxͣ.xii. nominantut.
cũ ⁊ in hebreo ⁊ in cęt̾is transla¬
toribꝰ gradus tantũ absq num̾o

Expanded text:
erat species quasi species aeris, non solum funiculum geometricum et caementariorum, sed et calamum tenebat in manu, cujus supra mensura tacita est, et nunc ponitur cubitorum sex et palmo, qui rectcubiti. Alioquin palmus σπιθαμὴν sonat, quam nonnulli pro distinctione palmam: porro παλαιστὴν, palmum appellare consueverunt. Hoc igitur calamo mensus est latitudinem et altitudinem muri, et utrumque, hoc est, latitudo et altitudo uno fuere calamo, hoc est, senis cubitis et palmo uno. Cumque essent portae plurimae, noluit per alias intrare portas, talem plagam. Et quia non erat aequalis locus, et murus enim per circuitum, et ipsa aedes Dei in excelsioribus locis aedificata erat, propterea per gradus ingreditur, immo conscendit: quos soli LXX septem nominant, cum et in Hebraeo, et in caeteris translatorib
Abbreviated transcription (Latin):
in septemtrionali plaga porte
diximꝰ. & hoc tantũ ammonu¬
isse sufficiat. qͦd qͦcumq ibi po¬
nunt᷑. iuxta intelligentiã uili¬
orem. hoc ẽ. uixta litterã. in me¬
ridiana porta intelligimꝰ iuxta
enim lineis ⁊ hystoria currit.
⁊ tropologia:S illa humilior
ẽ. ista sublimior Illa hęret t̃rȩ.
ista ad cȩlestia subuolat: Et in
circuitu ꝑ fenestras cuncta ple¬
na erant luminis: Singula
nos suos. ⁊ ꝓprium ꝑ illa ad a¬
nimã credentis lum̃ ingredit᷑.
p̃sertim si longitudo uitȩ eius
quinqͣgenarii anni. hoc ẽ. iube¬
lei mysterio fuerit ꝓtelata. et
ad̃ diunioris sensũs latitudiñẽ
potuerit ꝑuenire In qua latitu¬
dine ⁊ plateis agit sapientia ꝯfi-¬
dent̃. ⁊ cum subluni uoce elami¬
niat ad uestibulũ. ⁊ ꝑpalmas¬
ꝓpositi sui atq conatus. uictorĩa
teneat sempt̃tnam. Et ne puta-¬
remus unum esse ad australem
partem atriũi. de scđo dicitur
atrio. ⁊ portȩ atrii interioris in

Expanded text:
 porta diximus. Et hoc tantum admonuisse sufficiat, quod quaecumque ibi ponuntur, juxta intelligentiam viliorem, hoc est, juxta litteram, in meridiana porta intelligimus juxta enim lineis, et historia currit et tropologia: sed illa humilior est, ista sublimior: illa haeret terrae, ista ad coelestia subvolat. Et in circuitu per fenestras cuncta plena erant luminis. Singula nos suos, et proprium per illa ad animam credentis lumen ingreditur: praesertim si longitudo vitae ejus quinquagenarii anni, hoc est, jubilaei mysterio fuerit protelata, et ad divinioris sensus latitudinem potuerit pervenire. In qua latitudine et plateis agit sapientia confidenter, et cum sublimi voce claminiat ad vestibulum, propositi sui atque conatus victoriam teneat sempiternam. Et ne putaremus unum esse ad australem partem atrium, de secundo dicitur atrio, et portae atrii interioris in
Abbreviated transcription (Latin):
mediis ad tristega. id÷ ad tria cę¬
nacula:itrahel. In hebraico non
habet᷑. Pro trahel quoq qͦd nescio
ordo testimonii. ⁊ uidi in domo
altitudirnẽ ꝑ circuitũ fundata la¬
tera ad m̃surã calami.ui. cubito¬
rum spacio. ⁊ latitudinẽ ꝑ parietẽ
lat̾is forusecꝰ .u. cubitorũ. ⁊ int̾ior¬

Expanded text:
mediis ad tristega, id est, ad tria coenacula, et Thrael, in Hebraico non habetur. Pro Thrael quoque quod nescio ordo testimonii. « Et vidi in domo altitudinem per circuitum fundata latera ad mensuram calami, sex cubitorum spatio, et latitudinem per parietem lateris forinsecus, quinque cubitorum,
Abbreviated transcription (Latin):
dũ. ⁊ factus ẽ uir agͥcola Et in
ueste pontificis humerale cum
rationalistringit᷑. ut rationi oꝑa
copulent᷑. ⁊ possit dicere uir ȩccle¬
siasticus: A mandatis tuis intelle-¬
xi Qui humeri portȩ ex utraq par¬
te quinos habebant porticus. ut
ꝑ t̾renos sensus atq diuisos super
quorũ differentia sepe scripsimus.
Ingrediamur adita templi cunis
m̃sus uir ille qui ductor ꝓphetȩ
melius ẽ. portȩ longitudinẽ ac la¬
titudinẽ. qͣ uia supra tantũ de
latitudine ⁊ humeris eiꝰ dixerat:
Unde ⁊ in ȩcclesiasten p̃cipit᷑ Date
se me noui: Siue qe ꝑ tribulatio¬
nes ⁊ angustias huius scłi. intͣmꝰ
ad scuarium dñi. iccirco longitu

Expanded text:
dum, et factus est vir agricola. Et in dum, et factus est vir agricola. Et in veste pontificis, humerale cum rationale stringitur, ut rationi opera copulentur, et possit dicere vir Ecclesiasticus: A mandatis tuis intellexi . Qui humeri portae, ex utraque parte, quinas habebant porticus, ut per terrenos sensus atque divinos, super quorum differentia saepe scripsimus, ingrediamur adyta templi, cujus mensus est vir ille, qui ductor prophetae emelius est, portae longitudinem ac latitudinem: quia supra tantum de latitudine, et humeris ejus dixerat. Unde et in Ecclesiaste praecipitur: « Date se me novi. Sive quia per tribulationes et angustias hujus saeculi intramus ad sanctum atrium Domini, idcirco longitud
Abbreviated transcription (Latin):
tio ⁊ in cireuitu simmacꝰ. tran¬
stulerunt. ⁊ ex utraq parte la¬
titudo tabnaculi senũ cubitorũ
erat. sacramentũ creaturarum
om̃ium ꝯtinens In sex enĩ diebꝰ
mundus ẽ consĩrmatus ꝑ corum
noticiã. causasq ꝯditionis atq
rationis intramꝰ ad templũ dei.
⁊ ex creaturarũ ordine atq con¬
stantia cognoscimus creatorem:
Latitudo autẽ porte templi erat
x. cubitorũ. qui sacratus ⁊ ꝑfectꝰ
molationẽ ⁊ p̃parationẽ paschȩ
agnus assumtt᷑.uii. igitur m̃se
decimȩ offerunt᷑ in dei horrea.
siue ut scriptura appellari con¬
suerit. torcularia: Unde dicit
⁊apłs: Dilatamini ⁊ uos Ut post¬
quã ꝑxͣ. portȩ cubitos templũ
parte porte ipsius latera. suie
ut pprie in hebraico dicit᷑. hume¬
ri mensurent᷑. qui semꝑ referun¬
tur ad oꝑa Unde ⁊ isachar desi¬
derauit bonũ. requiescens int
medios cleros. uidensq reqͥem
qr bona ẽ ⁊ terrã qr pinguis.
subposuit humerum ad laborã¬

Expanded text:
tio, et in circuitu Symmachus transtulerunt. Et utraque parte latitudo tabernaculi senum cubitorum erat, sacramentum creaturarum omnium continens, in sex enim diebus mundus est consummatus. Per quorum notitiam causasque conditionis atque rationem intramus ad templum Dei, et ex Creaturarum ordine atque constantia cognoscimus Creatorem. Latitudo autem portae templi erat decem cubitorum, qui sacratus et perfectus molationem, 494 et praeparationem Paschae agnus assumitur. Septimo igitur mense, decimae offeruntur in Dei horrea, sive, ut Scriptura appellare consuevit, torcularia. Unde dicit et Apostolus: Difatamini et vos ; ut postquam per decem portae cubitos templum parte portae ipsius latera, sive ut proprie in Hebraico dicitur, humeri mensurentur qui semper referuntur ad opera. Unde et Isachar desideravit bonum , requiescens inter medios cleros, vidensque requiem, quia bona est, et terram, quia pinguis, supposuit humerum ad laboran
Abbreviated transcription (Latin):
simplic̃e ignorantiã confiteri⁊
omne studiosorũ amputare de-¬
siderium Sicut eñi a ꝑfecta sci-¬
entia ꝓculsumꝰ leuioris culpe
arbitram. salt̃i parũ quã om̃ino
um p ortȩ undiq ꝑ circuitum:
Et ante faciem porte quȩ ꝑtin¬
gebat usq ad faciem uestibuli

Expanded text:
simpliciter ignorantiam confiteri, simpliciter ignorantiam confiteri, et omne studiosorum amputare desiderium. Sicut enim a perfecta scientia procul sumus, levioris culpae arbitramur saltem parum, quam omnino um portae undique per circuitum. Et ante faciem portae, quae pertingebat usque ad faciem vestibuli
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nouum testamentũ una xp̃i
mensura complectit᷑ Et altitudi¬
nem .xxx. cubitorum arcȩ nonoe
unꝰ cubitꝰ includit: Thalami aut̃
uł tħeẽ. u̾gentes atq mutantes
ꝑsingła loca ut uoluerint hebͣi¬
ca nomina. sex cubitorũ erant
ex utraq parte. qđ dicit᷑ hinc
uinde.⁊ neqͣquã habebant pal-¬
mũi. nec rationẽ desuꝑ addit̃a.
quȩ p̃sent̾ẽ conu̾sationẽ ad fu-¬
turã beatitudinẽ ꝓ uocar&. s¬
tantũ ui. cubita: Unde sequit᷑.
& m̃nsus ẽ. portã a tecto thala¬
mi usq ad tectum. siue parie¬
tem eius. ⁊ inuenit latitucu-
merus lic& quadrus sit. tam̃¬
refert᷑ ad sensus Si eñi quinos
qui ẽ int̾ tectum thalamorũ
⁊ tectum. ⁊ tam̃ utrumq ẽre¬
gione sui positũ a sũmis par¬
tibꝰ habet ostiũ cont᷑ ostim:
Hȩc ñ fruola uideant᷑ ẽe̾. lecͤ¬
tori. lic& ⁊ mͥ ipsi qͥ dicto dis¬
pliceant sentiens me clausũ
pulsare ianuã. s legenda
cũ uenia sunt Alioquin potui

Expanded text:
um Testamentum una Christi mensura complectitur, et altitudinem triginta cubitorum arcae Noe unus cubitus includit. Thalami autemvel thee, vertentes atque mutantes per singula loca, ut voluerunt Hebraica nomina, sex cubitorum erant ex utraque parte, quod dicitur, hinc et inde, et nequaquam habebant palmum nec rationem desuper additam, quae praesentem conversationem ad futuram beatitudinem provocartantum sex cubita. Unde sequitur: « Et mensus est portam a tecto thalami usque ad tectum sive parietem ejus. » Et invenit latitudinimerus, licrefertur ad sensus. Si enim quinos qui est inter tectum thalamorum et tectum; et tamen utrumque e regione sui positum, 475 a summis partibus habet ostium contra ostium. Haec non frivola videantur esse lectori, licet et mihi ipsi qui dico displiceant, sentiens me clausam pulsare januam; sed legenda cum venia sunt: alioquin potui
Abbreviated transcription (Latin):
Cantate deo psalltte dño qͥ ascen¬
dit suꝑ cęlum cęli adorientẽ: Q d
aitt̾ẽ dicunt᷑ thalami .iii. hinc
tres inde. hoc doc&. qđ tã litt̾a
qͣm sp̃e. ⁊ utraq intelligentia ⁊
hystorie ⁊ tropologiȩ ad trinita¬
tis sacram̃ta ꝑtineat Illudq¬
qđ addit᷑. ⁊ front̾e eius ⁊ uestibu¬
lum scđ̾m m̃nsurã portȩ pͥoris. o¬

Expanded text:
Deo, psallite Domino, qui ascendit super coelum coeli ad orientem. Quod autem dicuntur thalami tres hinc et tres inde, hoc docet: quod tam littera quam spiritus et utraque intelligentia et historiae tropologiae ad Trinitatis sacramenta pertineant. Illud quod additur, « Et frontem ejus et vestibulum secundum mensuram portae p
Abbreviated transcription (Latin):
in eadem u̾ba ꝯsentiunt. prȩt̃.
thee: ⁊ ęlaũ. ⁊̃ ȩlammoth. ⁊̃ elãm.
ꝓquo in hebreo positum ẽ. ulam̃.
thẽe aut̃ẽ interp̾tatur lim̃. siue
frons. Elaũ. circa eũ. suie susten¬
tacula. Flammoth. popyla siue
ẽ ante fores. Illud aut̃ẽ qđ uix¬
ta hebraicum posiumꝰ .x. ⁊ uesti¬
ꝑgyrum longitudinis.xx.u. cu
tancũ qͦd in australi porta iuix
quȩ respiciebat ad austrum: ꝑ
singłos igit᷑ introit᷑ ierechiel ꝙͥ
ꝯfortauit ds̃. hoc eñ ⁊ nom̃ eius
sonat. ducit᷑: ⁊ de porta aqͥlonis
tͣnsit ad port̾a australem. cuius
uestibula. fenestrȩq ꝑ circuitũ.
similes habebant m̃suras .L. cubi¬
toꝵ latitudinẽ: ⁊ꝑ gradus uii.¬

Expanded text:
in eadem verba consentiunt, praeter thee , et elau , et elamoth , et elam , pro quo in Hebraeo positum est ulam. Thee autem interpretatur limen, sive frons; elau, circa eum, sive sustentacula; elamoth, propyla, sive est, ante fores. Illud autem quod juxta Hebraicum posuimus: Et vestiper gyrum longitudid in Australi porta juxtaquae respiciebat ad Austrum. Per singulos igitur introitus Ezechiel, quem confortavit Deus, hoc enim nomen ejus sonat, ducitur, et de porta Aquilonis transit ad portam Australem, cujus vestibula fenestraeque per circuitum similes habebant mensuras, quitorum longitudine
Abbreviated transcription (Latin):
iuixta m̃surã portȩ. quȩ respici¬
ebat ad orientẽ. hoc subtilĩt indi¬
catur qđ quicũq in introitu uir¬
tutum positus tres ⁊ tres thala¬
mos fuerit ingressus. fronteq
⁊ uestibulũ ĩnsurȩ portȩ pͥoris
agnouerit. ad ea ꝑueniat illaq
conspiciat. quȩ ⁊ in porta orien¬
tali plenissime suscepturus ẽ:

Expanded text:
a mensuram portae quae respiciebat ad Orientem, hoc subtiliter indicatur, quod quicumque in introitu virtutum positus, tres et tres thalamos fuerit ingressus, frontemque et vestibulum mensurae portae prioris agnoverit, ad ea parveniat, illaque 482 conspiciat, quae et in porta Orientali plenissime suscepturus est.