comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ ceteros oris loqͣcitate ñ sensui ex suꝑet. Biliosus
quod sit semꝑ ͥstis abhumore nigro qͥbilis uocat᷑.
Baburiꝰ stultus ineptus. Biothanatus. qd̾÷ bis mor
Celsus acelo dictus. qd̾ sit sublimis ⁊ altus. qĩ celes¬
tis. Castus pͥmũ a castatione nuncupatꝰ. postea pla¬
cuit uer̾ib ⁊̃ eos sic nominari. qͥ ꝑpetuam libi¬
dinis abstinentiã pollicebantur. Celes dictus.
qr iter sͥ facit ad celum. Celebs conubii exꝑs. qua¬
lia sunt numma incelo. qr absq ꝯiugiis s̃ ⁊ celebs
dictus qĩ celo beatus. Celicola eo qd̾ celũ colat. est
bidine. ⁊ ꝯtinens qd̾ se a multis malis abstineat.
sic̃ solet potronꝰ clientem. concors. aꝯiunctione cor¬
dis: appellatus. nã sic̃ consors dr̃ qui sortem ꝯiun¬
git. ita ille ꝯcors dicitur qͥcorde ꝯiungit᷑. concio¬
tus ꝯsolator. qd̾ soli seapplicat qui loquit᷑. ⁊ soli¬
tudinem leuat alloquio suo. hinc ⁊ solatium. Con

Expanded text:
quod ceteros oris loquacitate, non sensu exsuperet. Biliosus, quod ceteros oris loquacitate, non sensu exsuperet. Biliosus, quod sit semper tristis, ab humore nigro qui bilis vocatur. Baburrus, stultus, ineptus. Biothanatus, quod sit bis Celsus a caelo dictus, quod sit sublimis et altus, quasi caelestis. Castus primum a castratione nuncupatus: postea placuit veteribus etiam eos sic nominari qui perpetuam libidinis abstinentiam pollicebantur. Caeles dictus, quia iter sibi facit ad caelum. Caelebs, conubii expers, qualia sunt numina in caelo, quae absque coniugiis sunt. Et caelebs dictus quasi caelo beatus. Caelicola, eo quod caelum colat; est bidine. Et continens, quod se a multis malis abstineat. sicut solet patronus clientem. Concors a coniunctione cordis est appellatus. Nam sicut consors dicitur qui sortem iungit, ita ille tus consolator, quod soli se applicat cui loquitur, et solitudinem levat alloquio suo: hinc et solatium. 39.
Abbreviated transcription (Latin):
distat benignus abono. qr ⁊ ip̃e uidetur ad bñfa¬
et tͥstior. ⁊ bñquidꝰ facere et p̃stare qd̃ poscit᷑. non
tantum suaius nouit ẽẽ ꝯsorcio. benignus aut̃
sua cunc tos nouit inuitare dulcedine. Beneficꝰ
abine faciendo alt̾i: dict̾us. uñ ⁊ bñficentia
ñ tam̃ dicimus bene uolus sic̃ nec male uolus.
sepe enim exduab partib compositum nom̃ aut
pͥorem aut seq̃ntem luteram corri̾pit. nam bñiuo¬
lentia ad surdum sonat. Blandus. dulcis ⁊ inui¬
tans ad familiaritatem: sui. Brutꝰ: qĩ obrutꝰ. qr
sensu caret ẽ enĩsine rone. sine prudentia. uñ
et ille uiniꝰ brutꝰ ex sorore tarqͥnii fuꝑbigenitꝰ.
cum eumd̾ casum tim̾et quẽ fr̃incid̾at. qui obdi¬
uitias ⁊ pͣdentiam ab auncło fu̾at occisus. uti¬
bem temporis stulticiã simulauit. Uñ ⁊ brutus:
do potiꝰ quam loquendo dictus. u̾ba enĩ ñ expli¬
cat. Uñ ⁊blesus quia u̾ba frang̃. Bucco garrulꝰ

Expanded text:
distat benignus a bono, quia, et ipse ad benefadistat benignus a bono, quia, et ipse ad benefaet tristior, et bene quidem facere, et praestare quod poscitur, non tamen suavis esse novit consortio. Benignus autem sua cunctos novit invitare dulcedine. 25. Beneficus a benefaciendo alteri dictus; unde et beneficentia Non tamen dicimus benevolus, sicut nec malevolus. Saepe enim ex duabus partibus conpositum nomen aut priorem aut sequentem litteram corrumpit. Nam benevolentia absurdum sonat. Blandus, dulcis et invitans ad familiaritatem sui. Brutus, quasi obrutus, quia sensu caret. Est enim sine ratione, sine prudentia. Unde et ille Iunius Brutus ex sorore Tarquinii Superbi genitus, cum eundem casum timeret quem frater inciderat, qui ob divitias et prudentiam ab avunculo fuerat occisus, utilem temporis stultitiam simulavit. Unde etiam Brudo potius quam loquendo dictus. Verba enim non explicat. Inde et blaesus, quia verba frangit. Bucco, garrulus,
Abbreviated transcription (Latin):
Agneola acolendo agro sicut siliucola. Ad secla et
qp sequatur aliquẽ lucͥ causa. assidiuus dicebatur
ipud antiqͦs qͥassib ad erarium expensum ꝯfẽndiᷤᷤ
erat.⁊ innggotiis quoq publicis frequens. uñ ⁊ ꝑ
ut aliqͥd audiens teneat. Attonitus. ueluti furore
qͥdam instinctus. atq stupe factus. dictus aut̃ at¬
tonitus a tonitruum strepitu. q̃i atonitruo ob¬
stupefactus. ⁊ uicino fulgoris tactu ꝓximꝰ. ad ie¬
tus qd̵ sir palam electus. Abactus qd̾ sit ab acture
motus. Ab ortiuus. eo qd ñ oriatur. s aboriat ⁊ ex
cedat. Adortiuus qr ÷ palam optatus infilium.
lutera ĩcia demutata. Aliꝰ Alt
bendo qd̃ uellet. ⁊ nicħ patiendo qd̃ nollet
ille autem uere beatus ẽ. qui et hc̃ omĩa que uult
bona. ⁊ nicħ uult mele. ex his enim duob beatus
homo efficit᷑. Bonus auenustate corꝑis credit᷑ dic¬
bñfaciendũ paratus. ⁊ dulcis alloqͥo. ñ aut̃ młtũ

Expanded text:
Agricola, a colendo agro, sicut silvicola. Adsecula, eo Agricola, a colendo agro, sicut silvicola. Adsecula, eo quod sequatur aliquem lucri causa. Assiduus dicebatur apud antiquos qui assibus ad aerarium expensum conferendis erat, et in negotiis quoque publicis frequens; unde et ut aliquid audiens teneat. Adtonitus, veluti furore quodam instinctus atque stupefactus; dictus autem adtonitus a tonitruum strepitu, quasi tonitru obstupefactus et vicino fulgori aut tactu proximus. Adlectus, quod sit palam electus. Abactus, qmotus. Abortivus, eo quod non oriatur, sed aboriatur, et excidat. Adoptivus, quia est palam optatus in filium. littera tertia demutata. Alius de bendo quod velit, et nihil patiendo qIlle autem vere beatus est qui et habet omnia quae vult bona, et nihil vult male. Ex his enim duobus beatus homo efficitur. Bonus a venustate corporis creditur dicbenefaciendum paratus, et dulcis alloquio; non autem multum
Abbreviated transcription (Latin):
niatur. Amarꝰ a sapore tͣnslatum nom̃ ht̃. ẽ enimi¬
suauis. nec nouit quẽquã a ꝯsorctum suium aliaͦ
inuitare dulcedine. Adult̾. uiolator mantalis
pudoris. eo qd alteriꝰ chorum polluat. Anceps huc
et illuc fluct̾uans acdubius istud uł illud captas
et inquã partem declinet anxiꝰ. atrox quod sit t̃ns
Eger. qd̃ agitatur infirmitate. uł tͥsticia ad cempꝰ.
Egrotus qd sit eger freq̃ntius. sicut iratus. ⁊ iacun¬
dus. Crumpnosus arumine dictus. qd̃ ꝑ inopiam
miser factus esuriat ⁊ siciat. Aruspex eo qd auui
auspicia intendat. sicut auceps qd̾ aues caplas
Astrosus abastro dictus. qĩ malo sydere natus. Endi¬
mis eo qd normam et mensuram ȩcedat. Abecta
est fur ⁊ ium̃torum ⁊ peccoꝵ. quem uuilgo abigei¬
um uocant ab abigendo. s. Atramus ⁊ albatus il¬
le aueste nigra: iste ab alba. aduena. eoqd̾ aliun¬
de adieniat. alienigena qd̾ aliunde regionissit.
et ñ euis ubi ÷. Item alienigena qr alia gente natꝰ¬

Expanded text:
a sapore translatum nomen habet. Est enim insuavis, nec novit quemquam ad consortium suum aliqua invitare dulcedine. Adulter, violator maritalis pudoris, eo quod alterius torum polluat. Anceps, huc et illuc fluctuans ac dubius istud an illud capiat, et in qua parte declinet anxius. Atrox, quod sit tetrAeger, quod agatur infirmitate vel tristitia ad tempus. Aegrotus, quod sit aeger frequentius, sicut iratus et iracundus. Aerumnosus a rumine dictus, quod per inopiam miser factus esuriat et sitiat. Auspex, eo quod avium auspicia intendat, sicut auceps quod aves capiat. Astrosus ab astro dictus, quasi malo sidere natus. Aenormis, eo quod normam et mensuram excedat. Abactor est fur iumentorum et pecorum, quem vulgo abigeium vocant, ab abigendo scilicet. Atratus et albatus: ille a veste nigra, iste ab alba. Advena, eo quod aliunde adveniat. Alienigena, quod alieni generis sit, et non eius ubi est. Item Alienigena, qui ex alia gente
Abbreviated transcription (Latin):
que se non ꝯtinet nubat. In eligentlo marito qͣ¬
tuor expectari solent. uͥtus. genus. pulcͥtudo. sa¬
pientia. ex his sapĩa potior ÷ adamoris affectum.
Refert hec quatuor uͥgiliꝰ deenea. quodhis dido
Uirtute. quã forti pectore ⁊ armis. oratione. heu
quib ille ille iactatus. fatisq bella ex hausta
canebat. Genere credo equid neͤ uacͥna fides genꝰ
eẽ deoꝵ. Item in eligenda uxore quatuor resim¬
pellunt hominẽ ad amor ẽ.pulcͥtudo. genꝰ. diui¬
tie mores. melius tam̃ si in ea mores quã pulc̾tu¬
do querant᷑. Nc̃ aut̃ ille querrint᷑. quas aut diui¬
tie. aut forma ñ quas ꝓbitas morũ cõmendat. Iõ
aut̃ femine sub uiroͥ potestate consistunt. qr le¬
uitate aĩ płmq decipiuntur. uñ ⁊ equum erat eas¬

Expanded text:
Qui se non continet, nubat.' In eligendo marito quattuor spectari solent: virtus, genus, pulchritudo, sapientia. Ex his sapientia potentior est ad amoris affectum. Refert haec quattuor Vergilius de Aenea, quod his DidoVirtute: Quam forti pectore et armis! Oratione: Heu quibus ille iactatus fatis, quae bella exhausta canebat! Genere: Credo equidem, nec vana fides, genus esse deorum. Item in eligenda uxore quattuor res inpellunt hominem ad amorem: pulchritudo, genus, divitiae, mores. Melius tamen si in ea mores quam pulchritudo quaeratur. Nunc autem illae quaeruntur, quas aut divitiae aut forma, non quas probitas morum commendat. Ideo autem feminae sub viri potestate consistunt, quia levitate a
Abbreviated transcription (Latin):
uitatem intutela ꝯsistere. Origo quoꝵdam nomi¬
nominum uñ ueniat aphilosopbis eam tene¬
at rationem. ut ꝑ denominationẽ. homo abhu
manitate. sapiens a sapĩa noietur. qr priꝰ sapĩa. de¬
iñ sapiens. tam̃ claret alia sp̃alis inorigine qdã
latus. ex quib exempli gra quedam in oꝑe hoc
possimus. Aros uir fortis ⁊ sapiens. Auctor abau¬
gendo dictus. auctorem aut̃ femino gn̾e dici ñ
posse. nam q̃dam s̃ q̃ infemininogen̾e flecti ñ pos¬
licet ⁊ qui alit. ⁊ qͥ alitur alunnꝰ dici pot̾ .i. qui

Expanded text:
vitatem in tutela consistere. Origo quorundam nominominum, unde veniant, a philosophis eam teneat rationem, ut per denominationem manitate, sapiens a sapientia nominetur, quia prius sapientia, deinde sapiens; tamen claret alia specialis in origine quorlatus. Ex quibus exempli gratia quaedam in hoc opere posuimus. A Aeros, vir fortis et sapiens. Auctor ab augendo dictus. Auctorem autem feminino genere dici non posse. Nam quaedam sunt quae in feminino flecti non poslicet et qui alit et qui alitur alumnus dici potest; id
Abbreviated transcription (Latin):
tem qͣrtus in ordine : qĩ t̾ra nepos. minores aut̃ iõ
pos. ꝓnepos. adnepos. trinepos. uͥ isti gͣdus defe¬
cerint. m̾ito iam dici minores sic̃ ⁊ maiores di¬
accedant ꝓnatis. dum desunt filii qͥiõ
prius ingente agnoscuntur. qr ueniunt ꝑui
rilis sexis ꝑ sonas ueluti fr̃ eod̾ patre natus. uł
fr̾is filius nepos. uel ex eoitem patriuis. Cogna¬
ti dicti. sunt quia ip̃i ꝓpinquitate cognationiᷤᷤ
ꝯiuncti. qui inde post agnatos habentur. qi
ꝑ faemi minii sexus ꝑsonas: ueniunt. nec sũt
guinei uocati eo qd̾ exuno semine sangͥnem .⁊.
ex uno patͥs semine nati s. Nam sem̃ uin spu
ma÷ sangͥnis ad instar aque in scopulos collise
que spumam candidã facit. uł sicut nigrũ ui¬
nũ qd̃ calice agitatum spumã albentem red¬
eod̾ semine nati. Germani uͦ de tadem genit̾te
manentes. ut ñ multi dict̃ deeͤdem g̾mine qui

Expanded text:
tem quartus in ordine est, quasi tetranepos. Minores autem nontem quartus in ordine est, quasi tetranepos. Minores autem nonpos, pronepos, abnepos, adnepos, trinepos. Ubi isti gradus defecerint, merito iam dicimus minores, sicut et maiores diaccedant pro natis, dum desunt filii. Qui ideo prius in gente agnoscuntur, quia veniunt per virilis sexus personas, veluti frater eodem patre natus, vel fratris filius, neposve ex eo, item patruus. 2. Cognati dicti, quia sunt et ipsi propinquitate cognationis conjuncti. Qui inde post agnatos habentur, quia per feminini sexus personas veniunt, nec sunt guinei vocati, eo quod ex uno sanguine, id est, ex uno patris semine nati sunt; nam semen viri spuma est sanguinis, ad instar aquae in scopulos collisae, quae spumam candidam facit, vel sicut vinum nigrum, quod in calice agitatum spumam albentem redeodem semine nati. Germani vero de eadem genetrice manantes; non, ut multi dicunt, de eodem germine, qui
Abbreviated transcription (Latin):
nio matrẽ potius quam patrem sequunt᷑. Tati¬
ne aut̃ spurii qĩ extra puritatem.i. qi ĩmundi.
N epos÷ qr e⁊ filio natus÷. dictus aut̃ nepos qi natꝰ
post. pͥmum enĩ filiꝰ nasc̾r. deiñ nepos. gͣdus enĩ
substitutionis t̃. huic ⁊ post̾itas. qĩ postera etas.
nepos aut̃ utriꝰq sexus ẽ. Nam ut ne potis dica¬
mus iniure : p̃p̃ discretionem successionis ad¬
missum. ꝓnepos÷ qͥ et nepote conceptiis natusq
ẽ ⁊ dictus ꝓnepos. quasi porropꝰ. ex hoc qͦ gradu
incipit uo cari. ⁊ ꝓgenies qĩ porrop̾ geniti. tIam
postritas. sicut aut̃ inferuiᷤ longe editi. ꝓgenies
dicuntur. Ita su ꝑiꝰ ꝓ aui. ataui. qͥ et ꝓgenitor et
appellantur. qĩ porro gen̾antes. ꝓ nepos dictus
qr ꝓpe nepotem ẽ. ab nepos qr se uingit᷑. anepite
ẽ enĩ. int̃ illum ⁊ nepotem ꝓ nepos. ad nepos ab¬
nepotis filius. funepos abnepotis filiꝰ qr pꝰ nepo¬

Expanded text:
nio, matrem potius quam patrem sequuntur. Latinio, matrem potius quam patrem sequuntur. Latine autem spurii quasi extra puritatem, id est quasi inmundi. Nepos est, qui ex filio natus est. Dictus autem nepos quasi natus post. Primum enim filius nascitur, deinde nepos. Gradus enim substitutionis est. Hinc et posteritas, quasi postera aetas. Nepos autem utriusque sexus est. Nam ut neptis dicamus in iure est propter discretionem successionis admissum. Pronepos est, qui ex nepote conceptus natusque est. Et dictus pronepos, quasi natus porro post. Ex hoc quoque gradu incipit vocari et progenies, quasi porro post geniti. Nam posteritas. Sicut autem inferius longe editi progenies dicuntur, ita superius proavi, atavi qui et progenitores appellantur, quasi porro generantes. Pronepos dictus, quia prope nepotem. Abnepos, quia seiungitur a nepote. Est enim inter illum et nepotem pronepos. Adnepos abnepotis filius. Trinepos adnepotis filius, quia post nepo
Abbreviated transcription (Latin):
pube. Adoptiuus filius: qui apatre iusto. auta¬
uo. aut ꝓauo. in cuiꝰ potestate ꝑmancipacionẽ ẽ
traditus in alienam tͣnsit potestatẽ. qui utriꝰq fert
nom̃ ut flauiꝰ emiliꝰ. ł scipio paulinus. Gemini s̃
ñ duotin simulnati. s etiam plures. de geminis
aut̃ si uno abortiuo. alt̾ legitime natus fu̾it: uo¬
piscus nõiatur. Postumus uocatur. eo qd̃ post hu
men accepit. sic enim lex uoluit. ut qͥ defuncto nas¬
cit᷑. de functi nomine appellatur. Nothus dr qui
de patre nobili. ⁊ matre ignobili nascitur: sicut
ex concubina. Est aut̃ nom̃ g̾cum. ⁊ in latinitate de¬
ficit. huic ÷ ꝯtrariꝰ spuriꝰ. qui de matroᷤᷤ nobili et
de patre ignobili nasci᷑. Item spuriꝰ patre incre¬
to matre uidua genitus. uelut tantum spurii
filiꝰ qi muliebrem aturam uet̾es puriũ uoca¬
dam ammalia facionoyspĩ hausto conciꝑe ex¬
istimant᷑. Uñ ⁊ hii quiñs delegitimo mat̾mo¬

Expanded text:
pube. Adoptivus filius est, qui aut patre iusto, aut apube. Adoptivus filius est, qui aut patre iusto, aut avo, aut proavo, cuius potestate per mancipationem est traditus in alienam potestatem, qui utriusque fert nomen, ut Fabius Aemilius, vel Scipio Paulinus. Gemini sunt non duo tantum simul nati, sed etiam plures. De geminis autem uno aborto, alter, qui legitime natus fuerit, Vopiscus nominatur. Posthumus vocatur eo quod post hummen accepit. Sic enim lex voluit, ut qui de defuncto nascitur, defuncti nomine appelletur. Nothus dicitur, qui de patre nobili et de matre ignobili gignitur, sicut ex concubina. Est autem hoc nomen Graecum et in Latinitate deficit. Huic contrarius spurius, qui de matre nobili et patre ignobili nascitur. Item spurius patre incerto, matre vidua genitus, velut tantum spurii filius, quia muliebrem naturam veteres σπόριον vocaaedam animalia Favonio spiritu hausto concipere existimantur. Unde et hi, qui non sunt de legitimo matrimo
Abbreviated transcription (Latin):
te euangelio. Potens : deus delapidib istis suscita¬
re filios abrahe. uł sicut eosd̾ iudeos om̃s filios ẽt
dicit diaboli. a quo ñ nati s quẽ fuerunt imitati.
Adoptione qͦ qd̾ humana ꝯsuetudine nulli licet nes¬
cire. uel sicut nos dõ ñ natura. s adoptione dicimꝰ.
Pater nr̃ qui esincelis. Dectrina sicut apostoꝰ filios
suos appellat. eos quib euuangelium p̃dicauit.
filii aut̃ ideo inlegib lib̾i appellant. ut isto uocabło
se cernant᷑ a seruis. qr sicut suus in potestate dni÷. sic
filiꝰ inpotestate : patris. iñ etiam filio fit emancipati¬
o. ut sit lib̃apatre. sic̃ fit suo maniimissio. ut sit lib̾a¬
tus adnõ. Item lib̾i dicti: qi ex libero sunt matͥmoni¬
o orti. Nam filii ex lib̃o ⁊ ancilla suił ꝯditionis sunt.
semꝑ enim qͥ nascr᷑: det̾iorem parentis statum sumit.
sola natiua genuit ñ honestas ꝯiugii. Id̾ ⁊ pueria

Expanded text:
te Evangelio: Potens est Deus de lapidibus istis suscitate Evangelio: Potens est Deus de lapidibus istis suscitare filios Abrahae ; vel sicut eosdem Judaeos Dominus filios esse dicAdoptione quoque, quod humana consuetudine nulli licet nescire, vel sicut nos Deo non natura, sed adoptione dicimus: 'Pater noster, qui es in caelis.' Doctrina, sicut Apostolus filios suos appellat eos quibus Evangelium praedicavit. Filii autem ideo in legibus liberi appellantur, ut isto vocabulo secernantur a servis; quia sicut servus in potestate est domini, sic filius in potestate est patris. Inde etiam filio fit emancipatio, ut sit liber a patre, sicut fit servo manumissio, ut sit liberatus a domino. Item liberi dicti, quia ex libero sunt matrimonio orti. Nam filii ex libero et ancilla servilis condicionis sunt. Semper enim qui nascitur deteriorem parentis statum sumit. sola natura genuit, non honestas coniugii. Idem et pueri a
Abbreviated transcription (Latin):
uusrultimum ꝯgnationis nom̃ ÷. Familia enĩ
oritur apatre. t̾minat᷑ int̾tauo. Filius ⁊ filia a
familia dicti sunt. ip̃i enim pͥmi in ordine nascẽ¬
tium existunt. uñ et cornelii familia. Styrps
ipsa omis acornelio orta ÷. familia aut̃ afemore.
femur enĩ genus eẽ styrps ostendit᷑. Nam fami¬
lia ꝓseruis abusiue ñ ꝓpͥe dicitur. Styrps ex lon¬
gageneris significatione uocat᷑. Gnatus dr quia
titutio sit gen̾is. Quadriꝑtitus ÷ aut ordo filioꝵ ita.
unigenitꝰ. pͥmogenitꝰ medius. nouissimꝰ. Pͥ mogenit᷑ an
int̾ om̃s. nouissimꝰ: post om̃s. ⁊d̾ ⁊ minimꝰ amona¬
de. Nouissimꝰ aut̃ ꝓpt̾ quod nouus. qr cet̾i p̃ceden¬
do antiqͥores existunt. Quatuor aut̃ modis filu ap¬
pellantur. natura. imitatione. ad optione. doct᷑na.
d atura: ueluti cũ dñr. filii abrahe uidĩ. Imitatiõt
ut ipsiꝰ habrahe fidem imitantes exgentib dicen¬

Expanded text:
vus ultimum cognationis nomen est. Familia enim vus ultimum cognationis nomen est. Familia enim oritur a patre, terminatur in tritavo. Filius et filia a familia dicti sunt; ipsi enim primi in ordine nascentium existunt. Unde et Cornelia familia stirps ipsa omnis a Cornelio orta. Familia autem a femore. Femore enim genus et stirps ostenditur. Nam familia pro servis abusive, non proprie dicitur. 13. Stirps ex longa generis significatione vocatur. Gnatus dictus, quia itutio sit generis. 14. Quadripertitus est autem ordo filiorum, ita: Unigenitus, primogenitus, medius, novissimus. Unigenitus inter omnes: novissimus, post omnes, idem et minimus a monade. Novissimus autem, propter quod novus, quia caeteri praecedendo antiquiores existunt. Quatuor etiam modis filii appellantur: natura, imitatione, adoptione, doctrina. Natura veluti cum dicuntur filii Abrahae Judaei. Imitatione, ut ipsius Abrahae fidem imitantes ex gentibus dicen
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hoĩum corpora concipiunt᷑. hĩc c̾atores. pa¬
rentes dnr. Mat᷑ enĩ dr̃ qd̾ ex iñ efficiat᷑ aliqͥd. ma¬
ter enim quasi matͥia nam causa partus :. Pat̃
familias aut̃ dictus qd̾ omĩb infamilia sua po¬
sitis suis tanquã pat̃ filiis pat̾na dilectione ꝯsu¬
lit. suorumq ꝯditionem afilioꝵ affectu ñ discer¬
nit. s qĩ unũ membrũ ꝯplectitur. hinc enim
exortum ÷ nom̃ pat̾ familias. Qui aut̃ iniq do¬
minant᷑ in suis hoc senoĩe nequaꝗͣ imputant
appellari. Matrem familias iñ uocari. q ꝑquã¬
dam uiris sollẽpnitatem in familiam t̾nsit ma¬
riti. Tabule enĩ matͥmoniabes instrum̃ta ẽp̃¬
tionis sue sunt. alias sicut matͦna t mat̃ pͥmi
plures enixa ÷. Nam familia ad uob eẽ incipit.
Auus patͥs pat̃ ÷ ab euo dictus .i. ab antiqͥtate. ꝓa¬
uus aui pat̃:÷ qĩ ꝓauum. abauus ꝓaui pat̃ iã
longe abauo. Atauus abaui pat̃. t tauus ata¬
ui pat̾. qĩ tetrauiis .i. quartꝰ supͣauum. s trita¬

Expanded text:
 hominum corpora concipiuntur. Hinc creatores parentes dicuntur. Mater dicitur, quod exinde efficiatur aliquid. Mater enim quasi materia; nam causa pater est. Pater familias autem dictus, quod omnibus in familia sua positis servis tamquam pater filiis patria dilectione consulit, servorumque condicionem a filiorum affectu non discernit, sed quasi unum membrum amplectit. Hinc enim exortum est nomen patri familias. Qui autem inique dominantur in servis, hoc se nomine nequaquam reputent appellari. Matremfamilias inde vocari, quia per quandam iuris sollemnitatem in familiam transit mariti. Tabulae enim matrimoniales instrumenta emptionis suae sunt. Alias sicut matrona est mater pplures enixa est. Nam familia ex duobus esse incipit. Avus patris pater est, ab aevo dictus, id est ab antiquitate. Proavus avi tavi pater, quasi tetravus, id est quartus super avum. Sed trita
Abbreviated transcription (Latin):
ami qd teneant. Amator t̃pitudinis. qi amator¬
aut quamsit amore dignus. A masiꝰ es qdͣ sit ꝓnꝰ
ad amorem. astutus ab astu uocatus. qd̃ ÷ calli¬
di ⁊ cauti hominis qui possit sine ꝑiculo fortit ali¬
quid facere. Argutus. qĩ argum̃tum cito inuent
in loquendo. Acer. in unam quãq foemam uegetꝰ
ac nuiꝰ. A lacer. auelocitate et cursu. qi diceret
aliger. armiger. qd̾ armagerat. alacris letus. alacͥt
gestiens. ⁊ nullus rei nouitate tͣbatus. agilis ab
lata. abequalitate quadam scilicet eqͣuus. to qł
prop̃e ꝓ arrogante pon̾r. Anmosus. qd̾ sit animi
et uirib plenus. animatꝰ qd̵ sit aĩo auct̾us. q̃i an¬
mo fumatꝰ. Elatus. ꝓeo qd̃ se ip̃m suꝑ m̃suram ede¬
qd̃ se eleiret ⁊ enigat. Ambitios qd honores ambias.

Expanded text:
d teneant. 5. Amator turpitudinis, quia amorautem, quod sit amore dignus. Amasius, eo quod sit pronus ad amorem. 6. Astutus ab astu vocatus, quod est callidi et cauti hominis, qui possit sine periculo fortiter aliquid facere. Argutus, quia argumentum cito invenit in loquendo Acer, in unamquamque formam vegetus ac nimius. Alacer, a velocitate, et cursu, quasi diceret aliger. Armiger, quod arma gerat. Alacris, laetus, alacriter gestiens, 459 et nullius rei novitate turbatus. Agilis, ab llata ab aequalitate quadam scilicet. Aequaevus, abproprie pro arrogante ponitur. Animosus, quod sit animis et viribus plenus. Animatus, quasi animo auctus, et quasi animo firmatus. 8. Elatus, pro eo quod seipsum super mensuram quod se elevet et erigat. Ambitiosus, quod honores ambiat.
Abbreviated transcription (Latin):
tuns fr̃s dicunt᷑. Natura. gente. cognatione af¬
fectu. Natura: ut esau. ⁊ iacob. andreas. petiꝰ.
iacob ⁊ ioħes. Gente: ut om̃s uidĩ fr̾s int̾ se
uocantur qui sunt deuna familia .i. patͥa. quaᷤ
latim pat̾nitates int̾pretantur. cum exiina radi¬

Expanded text:
tres dici: natura, gente, cognatione, affectu. Natura, ut Esau et Iacob, Andreas et Petrus, Iacobus et Iohannes. Gente, ut omnes Iudaei fratres inter se vocantur, qui sunt de una familia, id est patria; quas Latini paternitates interpretantur, cum ex
Abbreviated transcription (Latin):
osa in ira ꝯflatur. hec et tumultuacio dicit᷑. In
acie aut̃ iste fere forme sunt. ex̾citus. classis. no¬
dus. cuneus. ale. cornua agmen. que forme et
noĩa ab ipsis reb. dequib translace s̃ mutuant᷑.
Acies dicta: qd ferro armata sit acumine gladioꝵ
Ex̾citus multitudo ex uno gen̾e ab ex̾citacione
ipsa cohitio in unum cuneus nominatus :
qi cuineus. eo qd̃ in unum cuneũ omes cogant᷑.
Classes dicte pp diuisione excitus. qͥ postea mani
aties certare solebat. iampostea classica nauiũ
dicta. Nodus ꝓpͥe ẽ densa peditum multitudo. si¬
uut turma equitum. nddũ aut̃ dictum ꝓdisficul¬
tate. quod uix possit resolui. Alie in ex̾citu.xxx.
tegunt pedites alarum uice. Cornua uocantur
extremitas ex̾citus qd in torta sit. Agmen dr̃. quod
exercitus iter facit. ab agendo uocatum idẽ eũ
bulans. Nam agm̃dr᷑ quod in longitudine direc¬

Expanded text:
osa in ira conflatur. Haec et tumultuatio dicitur. In osa in ira conflatur. Haec et tumultuatio dicitur. In acie autem istae fere formae sunt: exercitus, classis, nodus, cuneus, alae, cornua, agmen; quae formas et nomina ab ipsis rebus, de quibus translata sunt, mutuantur. Acies dicta, quod ferro armata sit et acumine gladiorum. Exercitus multitudo ex uno genere, ab exercitatione coit, ipsa coitio in unum cuneus nominatus est, quasi couneus, eo quod in unum omnes cogantur. Classes dictae propter divisionem exercitus, qui postea manipacies certare solebant. Iam postea et classica navium dicta. Nodus proprie est densa peditum multitudo, sicut turma equitum. Nodum autem dictum pro difficultate, quod vix possit resolvi. Alae in exercitu trigtegunt pedites alarum vice. Cornua vocantur extremitas exercitus, quod intorta sit. Agmen dicitur cum exercitus iter facit, ab agendo vocatum, id est ebulans. Nam agmen dicitur, quod in longitudine direc
Abbreviated transcription (Latin):
milites. siue qr bellũ pͥmo manu incipiebant.
ciculos stipule uel herbe alicuiꝰ ꝓ signis facie¬
bant. aquo signo manipulares milites cogno
ex timplo ad signa maniplos. Turma.ccc. eqͥtes
sunt. romani enĩ equires in una tͥbu. cce. fue¬
runt. ⁊ de singulis centuriis decem dabantur.
et fiebant turma. Cohors quingentos milites ht̃.
Tria sunt milicie genera. Sacram̃tum. euocatio
ꝯiunctio Sacram̃tum in qͦ post electionẽ iurat.
unꝰ qͥsq muiles ñ recedere amilitia nͥ post com¬
pleta stipendia .i. milicie tempora. ⁊ hii sunc qͥ
habent plenam miliciam. Nam .xx. ⁊ qͥnq
annis tenetur. Euocatio dũ ad subdicum bellũ
ñ solum miles s etiam cet̾i euocantur. uñ con¬
sul solebat dicere. qui rem publicã uilt saluã
eẽ: me sequat᷑. Contrͣatio que fit intumultu.
qñ uicinum urbis ꝑiculũ singłos uirare ñ pa¬
titur. s repente colligit᷑ mulcitudo ⁊ tumultu¬

Expanded text:
milites, sive quia bellum primo manu incipiebant, milites, sive quia bellum primo manu incipiebant, ciculos stipulae vel herbae alicuius pro signis faciebant, a quo signo manipulares milites cognomextemplo ad signa maniplos. Turma triginta equites sunt. Romani enim equites in una tribu trecenti fuerunt. De singulis enim centuriis decem dabantur et fiebant turma. Cohors quingentos milites habet. Tria sunt militiae genera: sacramentum, evocatio, coniuratio. Sacramentum, in quo post electionem iurat unusquisque miles se non recedere a militia, nisi post conpleta stipendia, id est, militiae tempora; et hi sunt qui habent plenam militiam. Nam viginti et quinque annis tenentur. Evocatio, dum ad subitum bellum non solum miles sed et ceteri evocantur. Unde etiam consul solebat dicere: 'Qui rempublicam salvam esse vult, me sequatur.' Coniuratio, quae fit in tumultu, quando vicinum urbis periculum singulos iurare non patitur, sed repente colligitur multitudo et tumultu
Abbreviated transcription (Latin):
dites ip̃i ⁊ exalia parte: equitib ꝑ quos aduecti
fuerant dimicantib hostem ꝑturbabant. Abhisgͥ¬
uelitib elefanti qͦndam hannibał retro act̾i cũ
regi iam asuis ñ possent fabrili scalpro int̾ aureᷤ
ad acto nectabantur. Castra sunt. uͥ miles stet̾it.
dicta aut̃ castra qĩ casta. uel qd ibi castret᷑ libido
Nam nunꝗͣ hisint̃ erat mulier. milicia aut̃ ami
sei milium armatoriũ :÷ ab electo uocata. q̃i lecti
U ñ qui et his p̃sunt centuriones dicuntur. subcen¬
turiati uͦ sunt. ñ qui in pͥma s qui inscda cen¬
turia s̃. qĩ sub pͥma centuria tam̃ stͥcti etiam ip̃i.
et inspecułs positi inbello sunt. Ut si pͥmadefe¬
cerit isti. quos subseqͥ dixͤimus. laborantib pͥmiᷤᷤ
subueniunt. uñ et ad insidiandũ pont̃. subcen¬
turianis qĩ armis dolosis instructꝰ. Manipulꝰ
ducentoꝵ ẽ milicũ. manipuli aut̃ dicti sunt

Expanded text:
dites ipsi, ex alia parte equitibus per quos aduecti dites ipsi, ex alia parte equitibus per quos aduecti fuerant dimicantibus, hostem velitibus elephanti quondam Annibalis retro acti, cum regi jam a suis non possent, fabrili scalpro inter aures adacto, necabantur. 44. Castra sunt ubi miles steterit; dicta autem castra, quasi casta, eo quod illic castraretur libido. Nam nunquam iis intersex millium armatorum est ab electo vocata, quasi lecti, Unde et qui his praesunt centuriones dicuntur. Subcenturiati vero sunt, non qui in prima, sed qui in secunda centuria sunt, quasi sub prima centuria: tamen structi etiam ipsi et in speculis positi in bello sunt; ut si prima defecerit, isti, quos sub se diximus, laborantibus primis subveniunt. Unde et ad insidiandum ponitur subcenturiatus, quasi armis dolosis instructus. Manipulus ducentorum est militum. Manipuli autem dicti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ etiam solo: sub custodib agebant. de qͥb uͥgiliꝰ. ⁊ pͥ
tat nͥ suitute deposita. excepto hannibał tp̃r. cũ
post cannense p̃lium in tanta necessitate fuissẽt
tas. Desertores uocati eo qd̾ desertis militarib offi¬
ciis euagant᷑. hii in alios numos militie nom̃da
reghibentur. s si ñ magn̾s tpris culpam ꝯtͦͣxerũt.
cesi nu̾is suis restituunt᷑. s ⁊ qͥ deserunt ex̾citũ
alia in aliam legionẽ fnseunt. ⁊ in tͣnscͥpti q
noĩa dant. ⁊ tͣnscbuntur. optiones dic̃ti qd̾ sint
cubias semꝑ agunt. Sunc enĩ exnum̾o militum.
⁊ inporticib excubant ꝓpt̾ regaiem custodiam.
ex cubre aut̃ diurne ĩ uigilie. noc turne. un et
uigiles. uelites erant apud romanos genꝰ militie a
uolitando uocati. lecti enĩ agilitate iuuenes cũ
armis suis pꝰt̃ga eqͥtum ꝯseclebant. ⁊ mox cũ ad ho¬
stes uentum eẽt ab eqͥs desiliebant. ⁊ continuo pe¬

Expanded text:
quo etiam solo sub custodibus agebant, de quibus VergiliusAenquo etiam solo sub custodibus agebant, de quibus VergiliusAentat, nisi servitute deposita, excepto Hannibalis tempore, cum post Cannense proelium in tanta necessitate fuissent tas. Desertores vocati eo, quod desertis militaribus officiis evagantur. Hi in alios numeros militiae nomen dare prohibentur, sed si non magni temporis culpam contraxerint, caesi numeris suis restituuntalia in aliam legionem transeunt; et inde transcripti, quia nomina dant, ut transcribantur: et optiones dicti, quod sint cubias semper agunt, sunt enim ex numero militum, et in porticibus excubant propter regalem custodiam: excubiae autem diurnae sunt: vigiliae nocturnae, unde et vigiles. Velites erant apud Romanos genus militiae a volitando vocati. Lecti enim agilitatarmis suis post terga equitum sederent et mox, cum ad hostem uentum esset, equis desilirent et continuo pe
Abbreviated transcription (Latin):
erant añ innumero uno. ł qr unꝰ ÷ ex mille ele
cuit. Miles aut̃ ordinariꝰ dr̃. aut extͣ ordinanꝰ.
ordnariꝰ :: qui ꝑ ordinem militat. nec adhica¬
liquẽ ꝯsecutus: gͣdum honoris. ẽ enim grega¬
uirtutem ꝓmouet᷑ exordine. ł meritid̾r uet̾a¬
ni solutiq militie. qͥ iam in ufu ꝯsilii ñ st̃. et
qr meri militarie dr̃ astipendiis scilicet que
merentur. id̾ ⁊ uet̾ani dicunt᷑ qr iam in usu
p̃lii non s̃. s pꝰ multos militie labores qͥetis suf¬
fragium ꝯseq̃ntur. E questres milites dicti es qd
equo secteant. Item militat ille in equestn ordĩ¬
T̃ yrones dituntur fortes pueri. qui admiliciam de¬
legantur. atq armis g̾endis habiles existunt. hii
tñi non exsola ꝓfessione natiuitatis s ex aspectu
ualitudine corꝑis existimant᷑. uñ ⁊ tyrones dicti.¬
qͥ ⁊ anteq̾ sac̾mento ꝓbati sint: milites ñ sunt. Ro¬
mane aut̃ milicie mos fiut pubes pͥmos ex̾ceri an¬
nis. Nam sexto decimo anno: tyrones militabant.

Expanded text:
erant ante in numero uno, vel quia unus est ex mille eleccuit. Miles autem ordinarius dicitur, aut extraordinarius. Ordinarius est, qui per ordinem militat, nec adhuc aliquem consecutus est gradum honoris: est enim gregavirtutem promovetur ex ordine. Emeriti dicuntur veterani solutique militia, qui iam in usu prelii non suntia MERERI militare dicitur, a stipendiis, scilicet, quae merentur. Iidem et veterani dicuntur quia jam in usu praelii non sunt, sed post multos militiae labores quietis suffragium consequuntur. 35. Equestres milites dicti, eo quod equo sedeant. Item militat ille in equestri ordinTirones dicuntur fortes pueri, qui ad militiam deliguntur, atque armis gerendis habiles existunt. Hi enim non ex sola professione nativitatis, sed ex aspectu et valitudine corporis existimantur. Unquique antequam sacramento probati sint, milites non sunt. Romanae autem militiae mos fuit puberes primos exercere armis. Nam sexto decimo anno tirones militabant,
Abbreviated transcription (Latin):
sticuta burgos uulgo uocant. uñ ⁊ burgundo¬
nium genti nom̃ inhesit. qͦs qͦndam subacta ger¬
mania romani ꝑcastra disposuert̃. atq ita nom̃
ex locis sumpserunt. collegiati dm̃r. qd exeorũ
custodiisq deputentur. qͥ facinꝰ aliqd̾ cõmisent.
est enim sordidissimũ genꝰ hominũ. patre incer¬
co ꝓgenitiun.: luati sunt extranei ab officiis in¬
publicis. Est enĩ magistratiul nomen hñti ꝯtͣriũ.
et dict̾i pͥuati qd̾ snt ab officiis cune absoluti.
Mercennarii s̃ qui suiunt accepta m̃cede. id̾ ⁊ ba¬
rones greco nomine qd̾ sint fortes in laborib. bar
firmus. Publicani appellantur ꝯductͥores uec¬
tigalium fisci tiel rerum publicarũ. siue qui
uectigalia publica exigunt. idem telanorii¬
ł qui ꝑ negocia scłi sectantur. uñ et cognomi

Expanded text:
stituta burgos vulgo vocant. Unde et Burgundiostituta burgos vulgo vocant. Unde et Burgundionum genti nomen inhaesit, quos quondam, subacta Germania, Romani per castex locis sumpserunt. Collegiati dicuntur, quod ex eorum collegio custodiisque deputentur, qui facinus aliquod commiserunt. Est enim sordidissimum genus hominum patre incerto progenitum. Privati sunt extranei ab officiis publicis. Est enim nomen magistratum habenti contrarium, et dicti privati quod sint ab officiis curiae absoluti. Mercennarii sunt qui serviunt accepta mercede. Idem et barones Graeco nomine, quod sint fortes in laboribus. βαρfirmus. Publicani appellantur conductores vectigalium fisci, vel rerum publicarum, sive qui vectigalia publica exigunt, vel qui per negotia sae
Abbreviated transcription (Latin):
cimus: q compleuerunt uite officia. nicħ enĩ iã
faciunt. muncipes s̃ in eod̾ municipio natiab
officio num̾um dicti. eo qd̃ publica munia capi¬
ant. munia enĩ officia s̃. Uñ ⁊ inmunes disr. qͥ
nullum gerunt officium. municipales originaleᷤᷤ
ciues. ⁊ in loco offin g̾entes. Decenturiones dicti.
qd sint de ordine curie. offm enĩ curie administͣnͣt.
uñ ñ ÷ decurio. qͥ summã ñ intulit. ł curiam par¬
tici pauit. Curiales aut̃ id̾ ⁊ decuriones. ⁊ dicti
curiales. qi curilia munia ꝓcurant. ⁊ exequunt᷑.
Uncipales dicti magistrati ⁊ dum iurales curialiũ
officioꝵ ordines sunt. Incipales dicti qd̾ pͥmi sit̃.
magistratib. Magistratus u̾o. qd̾ maiores s̃ reliqͥs
officiis. Tabellio uocatus eo qd̾ sit portitor tabel¬
larum .i. susceptor. id ÷ et scͥba publicus. qr ea
que gestis publicantur scribit. Burgarii abur¬
gis dicti. quia crebra ꝑlimites habitacula con¬

Expanded text:
cimus, qui conpleverunt vitae officia; nihil enim iam cimus, qui conpleverunt vitae officia; nihil enim iam faciunt. Municipes sunt in eodem municipio nati, ab officio munerum dicti, eo quod publica munia accipiunt. Munia enim officia sunt. Unde et inmunes dicuntur, qui nullum gerunt officium. Municipales originales cives et in loco officium gerentes. Decuriones dicti, quod sint de ordine curiae. Officium enim curiae administrant. Unde non est decurio, qui summam non intulit vel curiam participavit. Curiales autem idem et decuriones. Et dicti curiales, quia civilia munera procurant et exequuntur. Principales, magistrati et duumvirales curialium officiorum ordines sunt. Principales dicti, quod primi sint magistratibus. Magistrati vero, quod maiores sunt reliquis . Tabellio vocatus, eo quod sit portitor tabellarum. Idem exceptor, idem et scriba publicus, quia ea tantum quae gestis publicantur scribit. 28. Burgarii a burgis dicti, quia crebra per limites habitacula con
Abbreviated transcription (Latin):
iure aut̃ disputare ÷. iuste tudicare. ñ ÷ aut̃
iudex siñs in eo iusticia. Presides rectoro
qĩ q̃ sitores. eo qd̾ questionib p̃sunt ꝯsilium aiĩ
et causa apd eos÷. Proceres sunt pͥncipesciuitatis.
qͣi ꝓcedes. qd̃ añ om̃s honore p̃cedant. Unde et capi¬
ta trabium q̃ eminent extra parietes ꝓceres dicũ¬
tur eo qd pͥmo p̃cedãt. hĩc ad pͥmores facta tͣnslano
qd̾ acetera multicudine ꝓminent. T̃ ribum dic¬
ti qd̾ plebi. ueliura. ł opem tͥbuunt. constituli
aut̃ sunt sexto anno post reges ixac̾tos. dumenĩ
lib̾tatem tuerentur. ⁊ eos adu̾sus iniunam no¬
bilitatis defend̾ent. Uñ et defensores dicti eo qd
plebem s̃cõmissam ꝯtra insolentiam defendĩ.
at contra nunc quidam euersores non defensoreᷤᷤ
existunt. Nummarii uocatis. qr publicũ num¬
mũ eranis inferunt. Functi ab eo qd̃ fungant᷑
officio ⁊ honore aqͦ dicti. ⁊ de functos mortuos di¬

Expanded text:
Iure autem disputare est iuste iudicare. Non est autem Iure autem disputare est iuste iudicare. Non est autem iudex, si non est in eo iustitia. Praesides rectoresquasi quaesitores, eo quod quaestionibus praesunt. Consilium enim et causa apud eos est. Proceres sunt principes civitatis, quasi procedes, quod ante omnes honore praecedant. Unde et capita trabium, quae eminent extra parietes, proceres dicuntur, eo quod primo procedant. Hinc ad primores facta translatio, quod a cetera multitudine prominent. Tribuni dicti quod plebi vel iura vel opem tribuunt. Constituti sunt autem sexto anno post reges exactos. Dum enim libertatem tuerentur, et eos adversus iniuriam nobilitatis defenderent. Unde et defensores dicti, eo quod plebem sibi commissam contra insolentiam inproborumnt. At contra nunc quidam eversores, non defensores existunt. Numerarii vocati sunt, quia publicum nummum aerariis inferunt. Functi, ab eo quod fungantur officio et honore aliquo dicti. Hinc et defunctos mortuos di
Abbreviated transcription (Latin):
pasm inhabitans multitudo. qi qͥsꝙ quouult¬
tat. T̃ ribus dicunt᷑ tanqͣ cune. et conggationesei¬
stincte popłoꝵ ⁊ uocate trib abeo quod inpͥnciri
romani łfarie fuerunt. aremulo disꝑtiti. in seai¬
torib. militib et plebib. que iñ tͥb nunc multi¬
plicate nom̃ pͥstinũ retinent. Senatus eius nons
a lii a seniendo dictos acctpͥtint: senatoe es ip̃i ant
agendi facultatẽ dabant. Senattis consultus adi¬
sulendo ⁊ fctando ÷ dictus. qi sic fit ut ꝯfuilar t
nocere ñ possit. Patres aut̃ ut salustius dieit ati
rem publicam halebant. Patres conscͥpti qr dun
romulꝰ decem curias senatoꝵ elegisset. noĩa eoam
p̃senti ppło in tabulas aureas ꝯtulit. atq inyi
tres conscͥpti uocati. Pmi ordinis senatoꝵ dicunt
illustres. sccłi spec tabiles. t̾tii clarissimi. qͥrtum
ufq ad legitimos annos eques romanꝰ erat. deina
cipiebat honorẽ senatorie dignitatis. Censoresa¬
dicti. qĩ ius dicentes ppło. fiue qd̾ iure disceptes

Expanded text:
passim inhabitans multitudo, quasi quisque quo vult. 7. Tribus dicuntur tanquam curiae et congregationes distinctae populorum, et vocatae tribus ab eo quod in principio, Romani trifarie fuerunt a Romulo dispertiti, in senatoribus, militibus et plebibus. Quae tnum retinent. Senatui nomen aetas Alii a sinendo dictos accipiunt senatores. Ipsi enim agendi facultatem dabant. Senatusconsultus a consulendo et tractando est dictus, quod sic fit ut consuleat et nocere non possit. Patres autem, ut SallustiusCat. rempublicam habebant. 11. Patres conscripti, quia dum Romulus decem curias senatorum elegisset 431 nomina eorum, praesente populo, in tabulas aureas contulit, atque inde Patres conscripti vocati. 12. Primi ordines senatorum dicuntur illustres, secundi spectabilesusque ad legitimos annos eques Romanus erat; deinde accipiebat honorem senatoriae dignitatis. Censores adicti quasi ius dicentes populo, sive quod iure disceptent.
Abbreviated transcription (Latin):
añ se ponit aliqͥd̃ qͦ p̃cingitur. uñ ⁊ dedño dic¬
ꝓtiitiam. Pdo ab ambigendo p̃das dictus. et
p̃do qui p̃dam ht̃. p̃dator hoc ÷ cui de p̃da de
lis. sẏrate s̃p̃dones maritrini ab incendio
nauium tnseuntium. quas capiebant dicti.
nam per ignis:. Eugillator quide manu in
manum. nũmorum aliquid subtrahit. Secula¬
tor pro eo qd sit pecunie publice fraudator. ꝓdi¬
tor ꝓeo qd̾ detegit. Item ꝓditor ꝑditor. ut unius
obiram tegimur om̃s. serfidus quia fraudulentꝰ
est et sine fide. qĩ ꝑdens fidem. ꝑiurus quia ꝑui¬

Expanded text:
ante se ponat aliquid, quo praecingitur. Unde et de Domino dicante se ponat aliquid, quo praecingitur. Unde et de Domino dicprovinciam. Praedo ab abigendo praedas dictus, et praedo qui praedam habet. Praedator est cui de praeda deblis. Piratae, sunt praedones maritimi ab incendio navium transeuntium quas capiebant dicti. Nam Πῦρ ignis est. 222. Pugillator, qui de manu in manum nummorum aliquid subtrahit. Peculator, pro eo quod sit pecuniae publicae defraudator. Proditor, pro eo quod detegit. Item proditor, perditor, ut: Unius ob iram prodimur. 223. Perfidus, quia fraudulentus est, et sine fide, quasi perdens fidem. Perjurus, quia
Abbreviated transcription (Latin):
osus. Petumosos tulliꝰ pͥmum eos dictos refert. qͥ
plurimam hĩussent pecuniam .i. pecora. Ita enĩ
et antiqui eos appellabant. paulatim aut̃ ꝑabu¬
sionem nom̃ aliud ad deuolutum ẽ. Puicax ppͥe
dicitur. qd̾ inposito suo ad uictoriam ꝑseuerat.
antiqui enim uitia dicebant quã nos uictoriam.
credo quod iñ dicatur herba uicia .i. uictoralis.
alii ꝑnicem uelocem intelligunt pedib. nam
ꝑnicitas peclum÷ ut ꝑnicib ignea plantis. ficut
qd nom̃ ꝑusum transiit adanimũ. Enox ꝑui¬
ponitur. olum aut̃ ac̾bi flagitatores ⁊ ꝓpͥe argẽ¬
tariorum coactorum pui quod p̃cia rerum cre¬
porro ag̃. ⁊ quasi ꝓhicit. Profugus ꝓe dicit᷑. qui
ꝓcul asecdib suis uagatur. q̃i porro fugatus.
P egͥnus longe apatͥa positus sicut alienigena. ꝓ
cuiꝰ bona palum ⁊ aꝑte scͥbuntur. Escͥptus or¬
dinem sigc̾at. sicut ⁊ p̃scͥptiones ap̃ uiris ꝑitos

Expanded text:
osus. Pecuniosus: Tullius primum eos dictos refert qui osus. Pecuniosus: Tullius primum eos dictos refert qui plurimam habuissent pecuniam, id est pecora. Ita enim et antiqui eos appellabant; paulatim autem per abusionem nomen aliud devolutum est. Pervicax proprie dicitur qui in proposito suo ad victoriam perseverat. Antiqui enim vicam dicebant quam nos victoriam. Credo quod inde dicatur herba vicia, id est victorialis. Alii pernicem velocem intelligunt pedibus; nam pernicitas pedum est, ut: Pernicibus ignea plantis; sicut quod nomen per usum transiit et ad animum. Pernox, perviponitur; olim autem acerbi flagitatores, et proprie argentariorum coactorum pueri, quod pretia rerum creporro agit, et quasi projicit. Profugus proprie dicitur qui procul a sedibus suis vagatur, quasi porro fugatus. Peregrinus longe a patria positus, sicut alienigena. 21cuius bona palam et aperte scribuntur. Praescriptus ordinem significat, sicut et praescriptiones apud iurisconsultos.
Abbreviated transcription (Latin):
adici potest. huic nomini apd̃ gͣmaticos com¬
patio ñ adicitur. qi si dix̾is ille ꝑfectior est iste
ꝑfectus ñ erit. Pulcher aspetie cutis dictus. qd̾
nam pułctudo hõĩs aut inuultur. ut oshu¬
merosq deo simił. aut incapilł. ut iamq ip̃e
decoram cesariem. aut in ocuł ut lecos hocu¬
lis efflaret honores. aut ui air candore ut
quale maius addunt ebori detu cus. aut in
inmedios ⁊ toto u̾tice supra ÷. Pellax a ꝑlicendo.
subiectorum ac famulantum ordinator ł rector
Patroni apatͥb dicti sunt qd huismi clientib af¬
fectum exibeant. ut quasi patres illos regant.
Pedagogus ÷ cui pariuili assignantur. ⁊ grecũ
nom̃t. ⁊ ẽ compositum abeo qd̾ pueros agat .i.
docet. ut lasciuientem refrenet etatem. Preseis
Pocens. reb late patens. uñ ⁊ pocestas qd̾ pateat.
illi quaquam uelit.⁊ nemo int̾cludat. nullus
obsistere ualeat. Popymus. p̃ceteris opib copi¬

Expanded text:
adjici potest. Huic nomini apud grammaticos comadjici potest. Huic nomini apud grammaticos comparatio non adjicitur, quia si dixeris: Ille perfectior est, iste perfectus non erit. 204. Pulcher a specie cutis dictus, quodNam pulchritudo hominis, aut in vultu est, ut: Os, humerosque Deo similis; aut in capillis, ut: Namque ipsa decoram caesariem; aut in oculis, ut: Laetos oculis afflarat honores; aut in candore, ut: Quale manus addunt ebori decus; aut in in mediis, et toto vertice supra est. 205. Pellax a pelliciendo. subiectorum ac famulantium ordinator vel rector. Patroni a patribus dicti sunt, quod huiusmodi affectum clientibus exhibeant ut quasi patres illos regant. Paedagogus est cui parvuli adsignantur. Graecum nomen est; et est conpositum ab eo quod pueros agat, id est ductet et lascivientem refrenet aetatem. PraesenPotens, rebus late patens: unde et potestas, quod pateat illi quaqua velit, et nemo intercludat, nullus obsistere valeat. Praeopimus, prae ceteris opibus copi
Abbreviated transcription (Latin):
dicere ÷. ob audiens dictus abaure. eo qd audi¬
at imꝑantem. Ospes qd̃ inferat hostio pedem.
hospes facilis aptiis ex hostio. patens uiñ ⁊ hospi¬
talis homo dicit᷑. Osor in unicꝰ ab odio dictus
sicut amator amore ab ⁊ ẽgen̾is cõmunis. ho¬
dibilis odio habitus. Obsitus obsessus .i. undi¬
q insidiis ꝯuallatus. Obscenis. in pure libidi¬
nis auicio obscuro dictus. obtũsus obetior
⁊ obtusior qĩ exomĩ parte tonsus. Obnixus
ꝯtra nixus. ⁊ conabundꝰ. Obnoxiꝰ qr obligatus.
neribiis culpe. oblec tator qĩ cum lacte.cum
uñ ⁊ ablatare dictus:. Obtrectator malignus et
qͥ obstrigilando officiendoq ñ finat quem piã
ꝓgrecti ⁊ augescere. Or bris qd lib̾os ñ ht̃. quasi
oculis amissis. Opifex qd̾ opusfaciat aliqd̃. opi¬
yspicax est enim ⁊ incertorum p̃uidet casus.
Pauens dictus apauendo. pau̾e enim ꝑcutere.
peutitur enĩ et tołat. ꝑ fectus cum iam nicħ

Expanded text:
dicere est. Obaudiens, ab aure, eo quod audidicere est. Obaudiens, ab aure, eo quod audiat imperantem. Ospes, quod inferat ostio pedem. Ospes, facilis, aptus et ostio patens: unde et ospitalis homo dicitur. Osor, inimicus, ab odio dictus, sicut amator ab amore; et est generis communis. Odibilis, odio aptus. Obsitus, obsessus, id est undique insidiis convallatus. Obscenus, inpurae libidinis, a vitio Obscorum dictus. Obtunsus, hebetior et obclusior, quasi ex omni parte tunsus. Obnixus, contranisus et conabundus. Obnexus, quia obligatus est nexibus culpae. Oblectator, quasi cum lacte, cum Unde et oblectare dictum est. Obtrectator, malignus et qui obstringillando officiendoque non sinat quempiam progredi et augescere. Orbus, quod liberos non habet; quasi oculis amissis. Opifex, quod opus faciat aliquod. Opiperspicax enim est, et incertorum praevidet casus. Patiens, dictus a paviendo, pavire enim ferire est; percutitur enim, et tolerat. 203. Perfectus, cui jam nihil
Abbreviated transcription (Latin):
ipse homo gen̾e masculino. id uͦ qd̾ nuntiat gen̾e
neutro. ut hos nuncium ⁊ ħ nuntia. Nadarenꝰ¬
.i. scds̃ dei. Nazarenꝰ olum dicebatur qͥ scãm comi
mitebat. ⁊ nicħ ꝯtaminatũ aspiciebat. abstiñ
se auino om̃iq sicera. que m̃tem ab integra.
sanitate euertit. Nugas aut̃ hebreum nom̃:
ita enim in ꝓpħis ẽ expositum uͥ dicit soplioma
nugas. qͥ aut̃ alege recesserunt. ut nosse posi¬
mus linguam hebraicam omĩum linguaꝵ ẽẽ
matrem. Augigerulus appellatus ab eo qd̾sit
Nepos dictus aquodam genere scorpionum. qui
natos suos ꝯsumit. excepto eo qͥdorso eius inse¬
derit. Nam rursus ip̃e qui suatus fu̾it con¬
sumet et patrem. Uñ hoĩes qͥbona parentum
ꝑ luxuriam ꝯsumunt. nepotes dicunt᷑. hincqͦ
neputatio ꝑ luxuria ponitur. qr cet̾e queq
res ꝯsũmuntur. Niger. qĩ nubiger. qr ñ sert¬
nus. s fusco oꝑtus. uñ ⁊ nubile̾m diem tetrũ
dicimus. ⁊ Orthodoxus recte głe. Orator abore

Expanded text:
ipse homo genere masculino; id vero, quod nuntiat genere neutro, ut hoc nuntium, et haec nuntia. 191. Ns Dei. Nazaraeus olim dicebatur qui sanctam comam nutriebat et nihil contaminatum conspiciebat, abstinens se a vino omnique sicera, quae mentem ab integra sanitate pervertit. Nugas autem Hebraeum nomen est. Ita enim in Prophetis est expositum, ubi dicit Sophonias3, 4: Nugas, qui a lege recesserunt,' ut nosse possimus linguam Hebraicam omnium linguarum esse matrem. Nugigerulus appellatus ab eo quod sit Nepos dictus a genere quodam scorpionum qui natos suos consumit, excepto eum, qui dorso eius insiderit; nam rursus ipse qui servatus fuerit consumit patrem: unde homines qui bona parentum per luxuriam consumunt nepotes dicuntur. Hinc quoque nepotatio pro luxuria ponitur, qua certe quaeque res consumuntur. Niger, quasi nubiger: quia non serenus, sed fusco opertus. Unde et nubilum diem tetrum dicimus. Orthodoxus, rectae gloriae. Orator ab ore