comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dã in primo parente creatisumus. ut ad ꝓmerendũ eius
onis maloꝵ certissima in mundo habentes. uigilantius
a &erna eoꝵ torm̃ta fugeremus. Quiinde diuidit᷑ in quat¬
tuor capita. nom̃ uni phisonꝰ. Constat horũ . iiͦIͬ. certissimis

Expanded text:
dam in primo parente creati sumus, ut ad promerendum ejus onis malorum certissima in mundo habentes, vigilantius aeterna eorum tormenta fugeremus. Qui inde dividitur in quatuor capita: nomen uni Phison. Constat, astruentibus certissimis
Abbreviated transcription (Latin):
piendã faecunditatẽ rationũ atq sermonũ. tã quã herbis
seminalib: partim adutilitatẽ morũ c̃uersationis humanȩ.
tã quã lignis fructiferis. partim aduigorẽ fidei spei & carita
tis inuitã a &nã tã quã herbis uiridib qua nullo aestu tribu¬
tellegat. carnalis aũid ẽ. paruulus in xpo tã quã pecusdĩ.
ut multa credatquae intellegere nec du potest tam̃ eos dem
ni& fidẽ suꝑt̾rã. Postistã uesperã fi& mane cũ ipsedns incla¬
ritate uenturus ẽ. tunc requi escent cũxpo ab homnib ope¬
rib: suis hi quib dictũ .ẽ. Estote ꝑfecti. sic̃ & pat̾ ur̃ qui incelis ẽ
Tales &iã faciunt opera bona ualde. Post qua speranda ẽ.¬

Expanded text:
piendam fecunditatem rationum atque sermonum tanquam herbis seminalibus, partim ad utilitatem morum conversationis humanae, tanquam lignis fructiferis, partim ad vigorem fidei, et spei, et charitatis in vitam aeternam, tanquam herbis virentibus, quae nullo aestu tributelligat, carnalis autem, id est, parvulus in Christo, tanquam pecus Dei, ut multa credat quae intelligere necdum potest; tamen eosdem niet fidem super terram ? Post istam vesperam fiet mane, cum ipse Dominus in charitate venturus est. Tunc requiescent cum Christo ab omnibus operibus suis, hi quibus dictum est: Estote perfecti sicut Pater vester, qui in coelis est . Tales enim faciunt opera bona valde. Post talia e
Abbreviated transcription (Latin):
cȩli & depinguedine t̾ra. Ros enĩ desuꝑlenit̃ uenit & suptilit̃
cadit & totiens derore cali accipimus. quotiens ꝑ infusionem
contẽplationis intimae desuꝑnis aliquid tenuiter uide mus
uuo bona opera &iꝓcorpus agimus detrae pinguedine di¬
tamur. Quidẽ. qđ esau tarde ad patrẽ redit nis quĩa iuda icus

Expanded text:
eli, et de pinguedine terrae . Ros enim desuper subtiliter cadit, et toties de rore coeli accipimus, quoties per infusionem contemplationis intimae de supernis aliquid tenuiter videmus. vero bona opera etiam percorpus agimus, de terrae pinguedine ditamur. Quid est autem quod Esau tarde ad patrem redit, nisi quod Judaicus
Abbreviated transcription (Latin):
quã auder& m̃tiri : apud eũ p̃sertĩ. cui non sicut nescien¬
ti sed &iã illa quaenouerat eum scire ad flectendã eius
misericordicc̃ narrationi inserebat: Egosũait. ioseph

Expanded text:
quam auderet mentiri apud eum praesertim, cui non sicut nescienquam auderet mentiri apud eum praesertim, cui non sicut nescienti, sed etiam illa quae noverat eum scire, ad flectendam ejus misericordiam, narrationi inserebat. CAPUT VIII. Ubi Joseph
Abbreviated transcription (Latin):
gaudium differr&ur adhoc agebat. ut eadẽ dilatione
cumula r&ur. Iam quã non essent condigna passiones
eoꝵ intoto illo tempore quot᷑ babant᷑. ad futurã gloriã
exultationis. quae in eis fuerat reuelanda fratre cognito
quẽ a sẽ ꝑditũ eẽ arbitrabant᷑ Cuiiudas quidresponde¬
bimus inquit domino meo ł quidloquemur aut iustae po¬
terimus obtendere dr̃inuenit iniquitatẽ seruoꝵ tuorum
ł nom̃s serui sumus dominimei. Etnos & apud quẽ inuen¬
actus: scrphus &rł. Multa innaratione iuda alit̃ dicta
sunt. quac̃ cuillis ȩgerat ioseph. quãuis apud eũ loque¬
r&ur ut omnino deilla insimulatione qđ explorato¬
resessent. nihil dicer&ur : qđ utrũ consulto tacitũ sit.
anid fecerit ꝑt̾bationis obliuio. non appar&: nam & illud
potestista ꝑuenire narratio. ut eã const& eẽ uera cẽ : quã¬
quã & sialiqua falsa meas̃: fallipotius ꝑ obliuionẽ potuit

Expanded text:
gaudium differretur, ad hoc agebat, ut eadem dilatione gaudium differretur, ad hoc agebat, ut eadem dilatione cumularetur, tanquam non essent condignae passiones eorum in toto illo tempore quo turbabantur, ad futuram gloriam exsultationis, quae in eis fuerat revelanda, fratre cognito, quem a se perditum esse arbitrabantur. Cui Judas: Quid respondebimus, inquit, domino meo, vel quid loquemur, aut juste poterimus obtendere? Deus invenit iniquitatem servorum suorum. En omnes servi sumus domini mei, et nos et apud quem inventus est scyphus, etc. Multa in narratione Judae aliter dicta sunt quam cum illis egerat Joseph, quamvis apud eum loqueretur, ut omnino de illa insimulatione quod exploratores essent, nihil diceretur. Quod utrum consulto tacitum sit, an fecerit perturbationis oblivio, non apparet. Nam et illud potest ista pervenire narratio, ut eam constet esse veracem, quanquam et si aliqua falsa in ea sunt, falli potius per oblivionem potuit,
Abbreviated transcription (Latin):
risol&. anquiañserio sedio co dictũ ÷. Vt exitus docuit
non est habendũ mendatiũ. mendacia enim amendaci¬
b: serio aguntur non ioco. Cũ aut̃ quȩ nons taquã ioco
dicuntur. non deputant᷑ mendacia. Sed magis mou&¬
quid sibi uelit ista actio ioseph. qua frs̃suos donec aperi¬
r& eis quiseẽt totiens ludi dificauit & tanta expectatio¬
ne suspendit. Qđ lic& tanto sit suauis cũ legit᷑ quanto
illis fit in opinatius cũ quib: agit᷑ : Lamensapientia illius
grauitate nisi magnũ aliquidisto quasi ludo significar&.
necabillo fier&. nec ascriptura continer&ur. inqua est tan¬
tȩ scĩtates auctoritas . & ꝓph& andorũ tanta intentio futu¬
rorũ. Non neglegenter considerandũ puto tantã mise¬
rã in hacpturbatione frmsuoꝵ : quomodo ioseph quã diu
uoluit tenuit. Et quantũ uoluit mora ꝓduxit. non eosuti¬
que faciens calamitosos quando tantȩ & iam ipsoꝵ futu¬
rae lxitiȩ exitum cogitabat. Ettotũ hoc qđ agebat uteo

Expanded text:
ri solet. an quia non serio sed ioco dictum est, ut exitus docuit, non est habendum mendacium? mendacia enim a mendacibus serio aguntur, non ioco; cum autem quae non sunt tamquam ioco dicuntur, non deputantur mendacia. sed magis mouquid sibi uelit ista actio Ioseph qua fratres suos, donec eis aperiret quis esset, totiens ludificauit et tanta expectatione suspendit: quod licet tanto sit suauius cum legitur, quanto illis fit inopinatius cum quibus agitur, tamen sapientiae illius grauitate, nisi magnum alnec ab eo fieret, nec illa Scriptura contineretur, in qua est tantae sanctitatis auctoritas, et prophetandorum tanta intentio futurorum. Non negligenter considerandum puto, tantam miseriam in hac perturbatione fratrum suorum quomodo Joseph quandiu voluit, tenuit, et quantum voluit mora produxit, non eos utique faciens calamitosos, quando etiam tantae ipsorum futurae laetitiae exitum cogitabat; et totum hoc quod agebat, ut eorum
Abbreviated transcription (Latin):
ł piuturarum carnalium diuersitatẽ: ferunt iusti tẽpo¬
ralẽ puersitatẽ. in finẽ habituri ordinatissimã & sẽpi¬
ternã felicitatẽ: Cumq uocauerit uos & dixerit qđ
est opus urm̃ respondebitis. Viripastores sumusser¬
uitui ab infantia nr̃a usq in presens & nos & patres nñ
Hlaecaut̃ dic&is ut habitare possitis intra gessen quia

Expanded text:
vel per naturarum carnalium diversitatem, ferunt justi tempovel per naturarum carnalium diversitatem, ferunt justi temporalem perversitatem, in fine habituri ordinatissimam et sempiternam felicitatem. Cumque vocaverit vos et dixerit. Quod est opus vestrum? respondebitis: Viri pastores sumus, servi tui ab infantia nostra usque in praesens, et nos et patres nostri. Haec autem dicetis, ut
Abbreviated transcription (Latin):
testatẽ pisciũmaris. & uolatiliũ cęli & omniũ peccorũ
quaes suꝑterra. Vbi insinuat᷑ rationẽ debere domina¬
ri in rationabiliuitae. seruũ aut̃ hominẽ homini uelini¬
quitas uel aduersitas fecit. Iniquitas quidẽ sicut dic¬
tum :. Maledictus chanaanerit seruus fratrib suis
aduersitas uõ sicut accidit ipsiio seph utuenditus a fra¬
trib: seruus alienigene fier&. Itaq. primos seruos qͥb:
hoc nomen in latina lingua indi tum est bella fecerunt.
qui enim homo ab homine superatus iurebelli poss & oc¬
cidi quia seruatus: seruus appellatus. inde & manci¬
pia quia manu capta sunt. Est &iam ordo natułalis in
hominib ut seruiant feminȩ uiris & filii parentib qͥa
&illic hac iustitia ÷ ut infirmior ratio seruiat fortiori
Hlxcigitur indominati onib & seruitutib dara iustitia
est ut quiex cellunt ratione excellant dominitio ne.
Qđ cum in hoc scło ꝑiniquitatẽ hominum ꝑturbatur.

Expanded text:
testatem piscium maris et uolatilium caeli et omnium pecorum quae sunt super terram. ubi insinuatur rationem debere dominari inrationabili uitae. seruum autem hominem homini uel iniquitas uel aduersitas fecit: iniquitas quidem, sicut dictum est: maledictus Chanaan; erit seruus fratribus suis; aduersitas uero, sicut accidit ipsi Ioseph, ut uenditus a fratribus seruus alienigenae fieret. itaque primos seruos, quibus hoc nomen in latina lingua inditum est, bella fecerunt. qui enim homo ab homine superatus iure belli posset occidi, quia seruatus est, seruus est appellatus; inde et mancipia, quia manu capta sunt. est etiam ordo naturalis in hominibus, ut seruiant feminae uiris et filii parentibus, quia et illic haec iustitia est, ut infirmior ratio seruiat fortiori. haec igitur in dominationibus et seruitutibus clara iustest, ut qui excellunt ratione, excellant dominatione. Quod cum in hoc saeculo per iniquitatem hominum perturbatur,
Abbreviated transcription (Latin):
dñs pollic&ur. Vnde uidendũ ÷ que ad modũ dictũ ẽ.
deimpus incolent. & abscondent ipsi calcaneũ meũ obser¬
uabunt. Dehis enim conuenientius accipitur quiut ab¬
scondant incolunt id ÷ ut insidientur filiis nonmanent

Expanded text:
dominus pollicetur. unde uidendum est quemadmodum dictum est dominus pollicetur. unde uidendum est quemadmodum dictum est de inpiis: incolent et abscondent ipsi, calcaneum meum obseruabunt. de eis enim conuenientius accipitur, qui ut abscondant incolunt, id est: ut insidientur filiis, non manent
Abbreviated transcription (Latin):
AG. Quid ÷ qđ dixit iacob pharaoni. diesannoꝵ uitȩ meae
quos in colo sic enim habent greci qđ latini habent ago
quia int̃ra natus : quã ñdũ populus diuina ꝓmissione
hereditas acceperat. & ubi uitã ducens utiq in aliena
t̃ra erat non solũ quando peregrinabat᷑ sicut in me¬
sopotamia uerũ &iam quando ibi erat ubinatus est.
an potius scđm id accipiendum ÷ qđ ait aposto lus. Qua
diusumus in corpore peregrinamur adnõ. scđm hoc
& illud inpsalmo dictum intellegit᷑. Inquilinus ego
sum in terra & peregrinus sicut om̃patris mei. Nam
iterum dicit. Deipsis dieb uita suae. Non ꝑuenerunt
indies annoꝵ uita patrũmeoꝵ quos dies coluer̃. Non
enim hicaliud uoluit intellegi quã idqđ latinico dices
habent uixerunt. ac ꝑ hoc significauit hancuitam in co¬
latus eẽ suꝑtram id est peregrinationis habitationem
sed credosc̃is hoc conuenire quib: aliampatriam & nã

Expanded text:
a. Quid est quod dixit lacob Pharaoni: dies annorum uitae meae, quos incolo? sic enim habent graeci, quod latini habent "a gquia in terra natus est, quam nondum populus diuina promissione hereditatis acceperat, et ibi uitam ducens utique in aliena terra erat, non solum quando peregrinabatur. sicut in Mesopotamia, uerum etiam quando ibi erat ubi natus est? an potius secundum id accipiendum est, quod ait apostolus: quam diusu mus in corpore, peregrinamur a domino? secundum hoc et illud in psalmo dictum intellegitur: inquilinus ego sum in terra et peregrinus sicut omnes patres mei. nam iterum dicit de ipsis diebus uitae suae: non peruene runt in dies annorum uitae patrum meorum, quos dies incoluerunt. non enim hic aliud uoluit intellegi quam id quod latini codices habent ,"uixerunt "; ac per hoc significauit hanc uitam incolatum esse super terram, id est peregrinationis habitationem. sed credo sanctis hoc conuenire, quibus aliam patriam aeternam
Abbreviated transcription (Latin):
Is tra egrpti . & cetera. Dimisit ioseph fr̃ssuos quinuntia¬
uer patri dicentes io sephinuit & ipseẽ. dominus in om¬
nitra aegrpti. Expauit aut̃ iacob: id÷ plebs incredu¬
la sed post quã xp̃i gesta cognouerit reuiuis c& sp̃s eĩ.¬

Expanded text:
terra Aegypti, etc. Dimisit Joseph fratres suos qui nuntiaterra Aegypti, etc. Dimisit Joseph fratres suos qui nuntiaverunt patri suo dicentes: Joseph vivit, et ipse est dominus in omni terra Aegypti. Expavit autem Jacob, id est plebs incredula. Sed postquam Christi gesta cognoverit, reviviscet spi
Abbreviated transcription (Latin):
IS triticũ initinere panesq poetantes. Datisunt benia¬
min triginta argentei cũquinq stolis optimis tringin¬
ta argenteos axp̃o accepit. quicũq p̃dicat trinitatem
siuexp̃icrucẽ. Ideoq. paulusait neq enĩ iudicaui scire
q: stalas accepit id÷ sapientiae omniũq sen suũ multipli
ces disciplinas. Paecellit igit᷑ paulus eĩq exuberat. porti
tiã suã binarstolas id ÷ ut confiteant᷑ xpm & dm̃ esse &¬
Mittunt᷑ & patrimunera. filius honorat patrẽ .xp̃s
populũ suũ ꝓmissis inuitat munerib: Poetant haec mu¬
nera asim illi gentiles inutiles. & laboriosi. nunc autẽ
utiles portant intrpoxpi munera portant in euange¬
lio munerũ largitoꝵ᷑. Dimisit ergo fr̃s suos & ꝓficis¬
centib: ait. Neirascamini inuia. qui ascendentes ex egrp¬
to uener̃ int̾ram chanan ad patrem suũia cob & nuntia¬
uerunt eidicentes. Iosephuiuit & ipsedominat᷑ in omni

Expanded text:
 triticum in itinere, panesque portantes. Dati sunt Benja triticum in itinere, panesque portantes. Dati sunt Benjamin trecenti argentei cum quinque stolis optimis. Trecentos argenteos a Christo accipit, quicunque praedicat Trinitatem sive Christi crucem; ideoque Paulus ait: Neque enim judicavi scire autem stolas accepit, id est, sapientiae, omniumque sensuum multiplicem in lege disciplinam. Praecellit igitur Paulus, et exuberat ejus portiotia sua binas stolas, id est, ut confiteantur Christum et Mittuntur et patri munera, Filius honorat Patrem, Christus populum suum promissis invitat muneribus. Portant haec munera asini illi, gentiles inutiles et laboriosi, nunc autem utiles portant in typo Christi munera. Portant in Evangelio munerum largitorem. Dimisit ergo fratres suos; proficiscentibus ait: Ne irascamini in via. Qui ascendentes ex Aegypto, venerunt in terram Chanaverunt ei dicentes: Joseph vivit, et ipse dominatur in omni
Abbreviated transcription (Latin):
perar& fr̃ib: suis dicens. Onerantes ium̃ta ite intrã cha¬
naan & tollite inde patrẽurm̃ & cognationẽ & uenite ad
me. & ego dabo uob omãbona egrpti utcomedatis medul¬
lã terre. Praecipe &iã ut tollant plaustra detra egrpti
tatis quicquam desupellectiliurã quia om̃ opes egrpti
M urã erunt : Haec uerba pharaonis quae deia cob & filus¬
suis locutus. significant gaudiũ gentilis populi obcon¬
conuertant᷑ & fiderxp̃ĩ participes extiterint ꝓmittit spi
accipit indigentia boni laborabit. Fecer̃ filii ifrahel ut
eis mandatũ fuerat quib: dedit io seph plaustra secđm
pharaonis imperiũ & cibaria initinere sigulisq ꝓferri
iussitbinas stolas beniamin uero dedit trecentos argen¬
teos cum quinq stolis optimis. Lantundẽ pecuniȩ & ues¬
tium mittens patrisuo. addens eis a sinos decẽ qui sub¬
ueherent ex omnibus diuitus a egrpti. & totidẽ asinas¬

Expanded text:
peraret fratribus suis dicens: Onerantes jumenta, ite in terram Chaperaret fratribus suis dicens: Onerantes jumenta, ite in terram Chanaan, et tollite inde patrem vestrum, et cognationem, et venite ad me, et ego dabo vobis omnia bona Aegypti, ut comedatis medullam terrae. Praecipe etiam ut tollant plaustra de terra Aegypti, tatis quidquam de supellectili vestra, quia omnes Aegypti opes vestrae erunt. Haec verba Pharaonis quae de Jacob et filiis locutus est, significant gaudium gentilis populi ob conconvertantur, et fidei Christi participes exstiterint, promittit spiraccipit, indigentia boni laborabit. Fecerunt filii Israel ut eis mandatum fuerat. Quibus dedit Joseph plaustra secundum Pharaonis imperium, et cibaria in itinere, singulisque proferri jussit binas stolas; Benjamin vero dedit trecentos argenteos cum quinque stolis optimis, tantumdem pecuniae et vestium mittens patri suo, addens eis asinos decem, qui subveherent ex omnibus divitiis Aegypti, et totidem asinas
Abbreviated transcription (Latin):
ante uos remanere urãs reliquias suꝑt̾̃rã. & enutrire
urũm reliqui ariũ magnũ hocenĩ nonusq quaq con¬
Gnant ut requias uel reliquiarũ accipiamus iacob&
filioseiꝰ cũ om̃sint in columes. anforte illud significat
alto secretoq misterio qđ ait apostolus. reliquae per
electionẽ gratiae saluae facta sunt. quia ꝓph&a p̃dix¬
erat. Etsi fuerit numerus filioꝵ israhel sicut arena
maris. reliquiae saluȩfient. Ad hoc enim occisus : xp̃s
frib ut & reliquiae israhel saluae fierent. unde dicit
apostolus nã & egoisrahelitasũ. Etut plenitudo gentiũ¬
intrar&. & sicomnis istahel saluus fierit id ÷ exrequiis is rahel
secđm carnẽ & plenitudine gentiũ quaȩ infide xp̃i scđm spm̃¬
sunt isrł. Aut & sigenti illi istahelicȩ restat fidei plenitudo
ex quirant reliquiae in quib: requistunc. & a postoli salui
factis hoc significat᷑ caplenitudine liberationis israhel qua
ꝑ morsen exegrpto liberati sunt.: Auditum quȩ ÷ & celebri

Expanded text:
quias super terram, et enutrire vestrum reliquiarium, mirum est. Hoc enim non usquequaque consonat, ut reliquias vel reliquiarium accipiamus Jacob et filios ejus, cum omnes sint incolumes. An forte significat illud, alto secretoque mysterio, quod ait Apostolus, Reliquiae per electionem gratiae salvae factae sunt , quia propheta praedixerat: Et si fuerit numerus filiorum Israel sicut arena maris, reliquiae salvae fient . Ad hoc enim occisus est Chrfratribus, ut et reliquiae Israel salvae fierent, unde dicit Apostolus: Nam et ego Israelita sum, et ut plenitudo gentiuintraret, et sic omnis Israel salvus fieret , id est, ex reliquiis Israel secundum carnem, sunt Israel. Aut si et genti illi Israeliticae restat fidei plenitudo, ex qua erant reliquiae, in quibus reliquiis tunc et apostoli salvi facti sunt, hoc significatur ea plenitudine liberationis Israel, qua per Moysen ex Aegypto liberati sunt. Auditumque est et celebri
Abbreviated transcription (Latin):
est enim aegrptus omnis pastor ouiumꝰ: merito agri¬
tus inquib figura :÷ prȩsentis sȩculi inquo habundat
iniquitas ab hominatio ÷ omnis pastor peccoꝵ. ab homi¬
natio ÷ enim in quo uiriustus: uener̃ aut̃ inaegrptum
adiosephia cob &fili eius. & audiuit pharao rex ae¬
grpti & aitpharao io seph dicens. patertuus & fr̃stin
uenerunt adte. eccetra egrpti antete .ẽ. in t̾ra optima
colloca patretuũ & fr̃stuos. hȩc repetitio non prat̃mis¬
sȩ rei adquã sepe obscurae ꝑ recapitulationẽ redditur
sed omnino aꝑta : lamenĩ dixerat scriptura quomo¬
do uenerint adpharaonẽ frrio seph. & quideis dixe¬
rit uel ab eis audierit. Sed hocnunc uelut ab initio re¬
p&iuit. Vtinde contexerit narrationẽ abhis uerbis
quae soliio seph phrao dixit : quoꝵ omniũ incodicibus
grecis quia diligentioreb: conscriptis quaedã oboliscos
habent. & significant ea quae in hebreo non inueniunt᷑
cantur quae habent hebrei nechabent hoc: Post haec¬

Expanded text:
um. merito Aegyptiis, in quibus figura est praesentis saeculi, in quo abundat iniquitas, abominatio est omnis pastor pecorum; abominatio est enim iniquo uir iustus. Venerunt autem in Aegyptum ad Iosepli Iacob et filii eius; et audiuit Pharao rex Aegypti. et ait Pharao ad Ioseph dicens: pater tuus et fratres tui uenerunt ad te: ecce terra Aegypti ante te est. in terra optima conloca patrem tuum et fratres tuos. haec repetitio non praetermissae rei, ad quam saepe obscure per recapitulationem reditur, sed omnino aperta est; iam enim dixerat scriptura quomodo uenerint ad Pharaonem fratres Ioseph et quid eis dixerit uel ab eis audierit. sed hoc nunc uelut ab initio repetiuit, ut inde contexeret narrationem ab his uerbis, quae soli Ioseph Pharao dixit. quorum omnium in codicibus aecis, qui a diligentioribus conscripti sunt, quaedam obeliscos habent et significant ea quae in hebraeo non inueniuntucantur quae habent hebraei nec habent Sep
Abbreviated transcription (Latin):
quia incorpore pauli. iã doctrinȩ cęlestis p̃fulgebat elo¬
quiũ dũ ess& eruditus inlege. sed quia subiectus nonerat
intra saccũerat scrfus doctrina intralegẽ lucerna in¬
tromodiũ. Missustam̃ annanias in paulũ manus posu
it: marsupio soluto argentũ resplenduit. & decedenti¬
b & decedentib squamis uel ut quibusdã sicci uinculis
soluto sacco id ÷ deposito legis uelamine adeptus: gra¬
tiã libertatis. & reuelata facie sermonis euangeliũ p̃di¬
cat. Dep̃hensis ergo fr̃s ioseph reuersi sunt in oppidum.
Primusq iuidas cũ frib: ingressus : ad ioseph. nec dũ enĩ
deloco abierat. Omsq ante eũ int̾rã parit̃ corruerunt.

Expanded text:
quia in corpore Pauli, jam doctrinae coelestis praefulgebat eloquia in corpore Pauli, jam doctrinae coelestis praefulgebat eloquium, dum esset eruditus in lege? Sed quia subjectus non erat, intra saccum erat scyphus, doctrina intra legem, lucerna intra modium. Missus tamen Ananias , in Paulum manus posuit, marsupium solvit, marsupio soluto argentum resplenduit, et decidentibus squamis, velut quibusdam sacci vinculis, soluto sacco, id est, deposito legis velamine, adeptus est gratiam libertatis, et revelata facie sermonis evangelium praedicat. Deprehensi ergo fratres Joseph reversi sunt in oppidum. Primusque Judas cum fratribus ingressus est ad Joseph. Nec dum enim de loco abierat, omnesque ante eum in terram pari
Abbreviated transcription (Latin):
iore quã saci&ate sufficit humore corrũpit᷑ sicut uita
ebriosorũ qui non saci&ate se replent sed mergunt dilu¬
uio: Tumio seph accersito dispensatore domus: surge in¬
quit ꝑ sequere uiros. & apprehensis dicito: quare reddi¬
distis malum ꝓbono. so fũ quẽ furati estis. ipse ÷ in quobi¬
bit dominus meus. & in quo auguriarisol&. pessimã rem¬
IS fecistis &rł. Mistice uero qđioseph intuitus : paruu¬
lũ frẽm suũ significat qđ dñs ihs̃ uidit paulũ quando
lux circũ fulsit illũ. Paruulus dr̃ quia ñdũ maturã in car¬
ne fidei aetatẽ gerebat. unde &iã & ad olescens legitur.
quando lapidantiũ stephanũ uestim̃ta seruabat. Eleuit
io seph & cecitas pauli. fl&us : xp̃i. Lauat faciẽstiã utlu¬
scrfus argenteus solius sacculo iunioris inseritur : sed quid
sibi uult qđ inuentus ÷ in saccobeniamin serfusio sephꝰ. nisi

Expanded text:
jore quam satietati sufficit humore corrumpitur, sicut vita jore quam satietati sufficit humore corrumpitur, sicut vita ebriosorum, qui non satietati se replent, sed merguntur diluvio. Tum Joseph, accersito dispensatore domus: Surge, inquit, persequere viros, et apprehensis dicito: Quare reddidistis malum pro bono? Scyphum quem furati estis, ipse est in quo bibit dominus meus, et in quo augurari solet. Pessimam rem fecistis, etc. Mystice vero, quod Joseph intuitus est parvulum fratrem suum, significat quod Dominus Jesus vidit Paulum, quando lux circumfulsit eum . Parvulus dicitur, quia nondum in carne maturam fidei aetatem gerebat. Unde etiam et adolescens legitur, quando lapidantium Stephanum vestimenta servabat. Flevit Joseph, et caecitas Pauli fletus est Christi. Lavat faciem suam, ut luvideretur. Dehinc scyphus argenteus solius sacculo junioris inseritur. Sed quid sibi vult quod inventus est in sacco Benjamin scyphus Joseph, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
min ita ut quinq partib: exceder&: biber̃q & in ebria¬
tis cũ eõ p̃cepitaut̃ ioseph dispensatori domussuȩ dicens.
Implesaccos eoꝵ frum̃to quantũ poss̃ capere & pone pecu¬
niã singuloꝵ insumitate sacci. Scyphũ aut̃ meũ argente¬
ũ & p̃tiũ qđ dedit triticipone in ore sacci iunioris. factũ¬
AG q. ẽ .ita. Et orto mane dimissis cũa sinissuis: Solent hinc
ebrion adhibere testimonii patrociniũ . n ꝓpt̃ illor filios
israhel sed ꝓpt̃ ioseph. quia ualde sapiens commendatur.
sed hoc uerbum & ꝓsatietate solere poni inscripturis qui
diligent̃ aduerterit multis in locis inueni&. Vnde .ẽ. illud
uisitastitrã & in ebriasti eã. multipli castiditare eã. Eoqđ
in laude benedictionis hocpositũ ÷ & donũdi cõmemora¬
t̃. appar& hanc ebri&atẽ. saturitatẽ significari nonita
in ebriari ut ebriant᷑ ebriosi. Nec ipsȩͥtiae utile . ẽ. quõ ma¬

Expanded text:
min, ita ut quinque partibus excederet. Biberuntque et inebriamin, ita ut quinque partibus excederet. Biberuntque et inebriati sunt cum eo. Praecepit autem Joseph dispensatori domus suae dicens: Imple saccos eorum frumento quantum possunt capere, et pone pecuniam singulorum in summitate sacci. Scyphum autem meum argenteum, et pretium quod dedit tritici, pone in ore sacci junioris. Factumque est ita, et orto mane dimissi sunt cum asinis suis. Solent hinc ebriosi adhibere testimonii patrocinium, non propter illos filios Israel, sed propter Joseph, qui valde sapiens commendatur. Sed hoc verbum, et pro satietate solere poni in Scripturis, qui diligenter adverterit multis in locis inveniet. Unde est illud: Visitasti terram, et inebriasti eam; multiplicasti ditare ea , eo quod in laude benedictionis hoc positum est, et donum Dei memoratur. Apparet hanc ebrietatem saturitatem significare. Nam ita inebriari ut inebriantur ebriosi, nec ipsi terrae utile est, quoniam ma
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ fr̃esuo & erũpebant lacrimȩ & introiens cubiculum
fleuit. Affectus bonianimi sẽꝑ ꝓcliuis .ẽ. ad pi&atem.
Vnde & mioseph uirtutũ possumus considerare copiam.
Castus ergo erat. cum spreuit inpudicitiã dominȩ : sapi¬
ens. cum diligenti in uestigatione fratrũ suoꝵ animos ex¬
plorabat. qualit̃ sentirent defratre suo uterino: Iustus
erat in adhibitione disciplinȩ delinquentib pius in con¬
uersatione pęnitentium: Rursusq lota fatiae cgressus
continuit se & ut. ponite panes. Quib: appositis scorsũ
io seph & seorsũ frib: aegrptiis quoq qui uescebant᷑ simul.
seorsum. Inlicitũ ÷ enĩ egrptus comedere cum hebreis
& ꝓfanũ putant huius cemodi conuiuiũ. Seor sũ ergo ad¬
positi sunt cibiioseph quasi aduenȩ & seorsum fratrib: qua¬
si exteris natione. a egrptus qq similit̃ seor sum quasi
indigenis quiputabant cũpere grinis ꝓfanũ eẽ conuiui¬
tib quasabeo acceperant. Maiorq pars uenitbenia¬

Expanded text:
suo, et erumpebant lacrymae; et introiens cubiculum flevit. Affectus boni animi semper proclivis est ad pietatem: unde et in Joseph virtutum possumus considerare copiam. Castus ergo erat cum sprevit impudicitiam dominae; sapiens, cum diligenti investigatione fratrum suorum animos explorabat, qualiter sentirent de fratre suo uterino. Justus erat, in adhibitione disciplinae delinquentibus; pius, in conversione poenitentium. Rursusque lota facie, egressus continuit se, et ait: Ponite panes. Quibus appositis, seorsum Joseph, et seorsum fratribus, Aegyptiis quoque qui vescebantur simul seorsum. Illicitum est enim Aegyptiis, comedere cum Hebraeis, profanum putant hujuscemodi convivium. Seorsum ergo appositi sunt cibi Joseph quasi advenae, et seorsum fratribus, quasi exteris natione. Aegyptiis quoque similiter seorsum quasi indigenis, qui putabant cum peregrinis profanum esse convivitibus quas ab eo acceperunt. Majorque pars venit Benja
Abbreviated transcription (Latin):
urm quemten& & hunc beniamin. Ego aut̃ quasiorba¬
Htus absq liberisero  Deferte inquit uiro munera aliquid
resinȩ & mellis thimiama & stacten & therebinthũ. & nu¬
ces siue ut aquila & sĩmachus transtuler̃ amigdala. idcir
ccapitulũ posuimus ut sciamus ubi innris codicib:
betur thimiama in hebreo eẽ nechotha qđ a quila shracẽ
transtulit ex quo domus nechotha quae inesaia legit᷑ ma¬
nifestisime cella thimiamatis siuestrracis intellegatur
eo qđ in illa aromata diuersa sunt condita . In ipns forib:
accedentes ad dispensatorẽ locut sunt. Oramus dne ut
audiasnos lam ante descendimus utemeͬ mus ascas quib
emptis cũ uenissemus ad diuersoriũ a peruimus sacculos
nros & inuenimus pecuniã inore saccoꝵ quã nunc eodẽ
pondere reportauimus. Sed aliud attulimus argentum
ut ema mus quae necessarias. non ÷ in nrã conscientia quis
eã posuerit in marsupus nr̃is. atille respondit pax uobcũ

Expanded text:
 et hunc Benjamin. Ego autem quasi orbatus absque liberis ero. Deferte viro munera, inquit, aliquid resinae et mellis, thymiama et stacten, et terebinthum et nuces. Sive, ut Aquila et Symmachus transtulerunt, amygdala. Idcirco hoc capitulum posuimus, ut sciamus, ubi in nostris codicibus habetur thymiama, in Hebraeo esse nechotha, quod Aquila storacen transtulit, ex quo domus nechotha quae in Isaia legitur, manifestissime cella thymiamatis, sive storacis, intelligitur, eo quod in illa aromata diversa sint condita In ipsis foribus accedentes ad dispensatorem locuti sunt. Oramus, domine, ut audias nos. Jam ante descendimus ut emeremus escas; quibus emptis, cum venissemus ad diversorium, aperuimus sacculos nostros, et invenimus pecuniam in ore saccorum, quam nunc eodem pondere reportavimus. Sed aliud attulimus argentum, ut emamus quae necessaria sunt. Non est in nostra conscientia quis eam posuerit in marsupiis nostris. At ille respondit: Pax vobiscum:
Abbreviated transcription (Latin):
ioseph currusuo ascendit obinã patrisuo ad eudẽ
locum : uidensq: in ruit suꝑ collum eius. & interam¬
plexus fleuit. Dixĩq pater adioseph. lam l&us mo¬
riar quia uidi faciemtuam & suꝑ stitemte relinquo
iudam uõ misit antese adioseph ut occurrer& ei
um nec terrã ramesse. sed tantũ modo gosen. Non nulli
iudeoꝵ ad ser̃gosen nc̃ thebaidem uocari. Etid qđ postea
sequitur. dedit ei sut possiderent inaegrpto terrã opti¬
mam in ramesse pagũ arsenioten sicoli uocatũ autumant
Etille locutus ÷ ad fr̃s & ad omnẽ domũ patrissui. Ascen¬
sua & armenta. & om̃a quae habere potuer̃ addux ere
osecum: Commendatur in patriarchis qđ peccoꝵ nutri¬
toreerant a pueritia sua & a parentib: suis. Et merito nã
haec : sineulla dubitatione iusta seruitus. & iusta domi¬
natio cumpeccora homini seruiunt. & homo peccorb
dominat᷑. Sic enim dictum ÷. cũ crear&ur faciamus

Expanded text:
Ioseph curru suo ascendit obviam patri ad eundem Ioseph curru suo ascendit obviam patri ad eundem locum vidensque eum inruit super collum eius et inter amplexus flevit dixitque pater ad Ioseph iam laetus moriar quia vidi faciem tuam et superstitem te relinquoJudam vero misit ante se ad Joseph, ut occurreret um, nec terram Ramesse: sed tantummodo Gessen; nonnulli Judaeorum asserunt Gessen nunc Thebaidam vocari; et id quod postea sequitur: Dedit eis ut possiderent in Aegypto terram optimam in Ramesse, pagum Arsenoiten sic olim vocatum autumant. Et ille locutus est ad fratres, et ad omnem domum patris sui: Ascensua et armenta, et omnia quae habere potuerunt, adduxerunt secum. Commendatur in patriarchis, quod pecorum nutritores erant a pueritia sua, et parentibus suis, et merito. Nam haec est sine ulla dubitatione justa servitus et justa dominatio, cum pecora homini serviunt, et homo pecoribus dominatur. Sic enim dictum est cum crearetur: Faciamus
Abbreviated transcription (Latin):
ram faci& Ipsienimlxx interpr&es quihic LaUanimas
POΛΗΜΥΙΝ. Cumioseph & posteris eiꝰ egrptũ ingreras
eẽ dixer neutero nomio Lax tantũ introisse memora¬
tur. Qđ si e contrario nob̵ illud opponitur. quomodo
inactib a postolorum in contentione stephani dicatur
ad populum Iaxvanimas ingressas eẽ aegrptũ facibs
excusatio :. Nonenim debuit sc̃s lucas qui ipsius scrip¬
ltutiq maioris opinionis illo dumtaxat tempe Lo
interpr&ũ habebat̃ auctoritas quã lucas. quignotus
& uilis. & non magnae fidei innationib: ducebatur.
Noc aut generaliter obseruandum : qđ ubicumq sc̃i
a postoli aut apostolici uirilo quant᷑ adpopulos his
plerumq testimoniis abutuntur. quaeiam suerant
ingentib: diuulgata. Lic& pleriq tradant lucã e¬
uangelististam ut ꝓselitum hebreas litteras ignoras¬
se : Misit aut̃ iudã ante se ad ioseph ut nunciare ei¬
& ille occurrer& ingesen quo cum ꝑueniss&. iuncto

Expanded text:
riam faciet. Ipsi enim LXX interpretes qui hic sriam faciet. Ipsi enim LXX interpretes qui hic sληψιν, cum Joseph et posteris ejus Aegyptum ingressas esse dixerunt: in Deuteronomio LXX tantum introisse memorantur. Quod si e contra illud nobis opponitur; quomodo in Actis apostolorum in contentione Stephani dicatur ad populum septuaginta quinque animas ingressas esse Aegyptum, facilis excusatio est. Non enim debuit sEt utique majoris opinionis illo duntaxat tempore LXX interpretum habebatur auctoritas, quam Lucas, qui ignotus et vilis, et non magnae fidei in nationibus ducebatur. Hoc autem generaliter observandum, quod ubicunque sancti Apostoli, aut apostolici viri loquuntur ad populos, his plerumque testimoniis abutuntur quae jam fuerant in gentibus divulgata, licet plerique tradant Lucam evangelistam, ut proselytum, Hebraeas litteras ignorasse. Misit autem Judam ante se ad et ille occurreret in Gessen quo cum pervenisset iuncto
Abbreviated transcription (Latin):
singulos supputatus numerus ad ꝓbauit . in hebreis uolumi¬
nimus inuenitur : hoc aut̃ qđ inseptua ginta legimus. filui
aut ioseph quinatis eiinȩgrpto animȩ. viiii. sciamus ꝓno¬
ia cob intrar& inegrptũ & famis tempus ingruer& natis
dea sen&h filia petefre in egrpto. Sed & illud qđ supra
legimus. facti saut̃ filii manase quos genuit ei concubi¬
na srramachis & machis genuit galaad. Filiiaut̃ effra¬
additũ ÷ siquidẽ qđ postea legimus quasi ꝑanticipati¬
onẽ factũ eẽ describitur. Neque enim illo tempore quo
ingressus: ia coba egrptũ eiꝰ &atis erant effraim & ma¬
nase ut filios generare potuerint. Ex quo manifestum
maegrpto tresanimasioseph uidelic& cum duob filus
eius septua gesimus aut̃ ipse fuerit ia cob. Hancremne
uideamur aduersum seripturae auctoritatẽ lo qui
&iam Lxx inter pretes in deutero nomio transtuler.
igitur nraẽ sententiae refragatur scripturã interse contra¬

Expanded text:
singulos supputatus numerus approbat, et 370 in Hebraeis volumisingulos supputatus numerus approbat, et 370 in Hebraeis voluminibus invenitur. Hoc autem quod in Septuaginta legimus: Filii autem Joseph, qui nati sunt ei in Aegypto animae novem: sciamusJacob intraret Aegyptum et famis tempus ingrueret, nati sunt de Asenath filia Putiphar in Aegypto. Sed et illud quod supra legimus. Facti sunt autem filii Manasse, quod genuit concubina sua Machir, et Machir genuit Galaad. Filii autem Esreadditum est, siquidem id quod postea legimus, quia per anticipationem factum esse describitur; neqingressus est Jacob in Aegyptum, ejus aetatis erant Ephraim et Manasse, ut filios generare potuerint; ex quo manifestum in Aegypto tres animas, Joseph videlicet cum duobus filiis ejus. Septuagesimus autem ipse fuerit Jacob. Hanc rem ne videamur adversum Scripturae auctoritatem loqui, etiam LXX interpretes in Deuteronomio transtulerunigitur nostrae sententiae refragatur, Scripturam inter se contra
Abbreviated transcription (Latin):
femore illius absq: uxorib: filoꝵ eius sexaginta sex : Qđ
dicit scriptura tot animas peperisseliã uel tot aut tot¬
amas exisse defemorib: iacob uidendũ ÷ quidhinc res¬
pondeat᷑ eis qui hoc testimonio confirmare nituntur.
a parentib simulanimas cũ corporib: ꝓpagari. a mase¬
nidictas ꝓhominib: a parte totũ significante locutio¬
ne nullus ambigit. sed quo modo ipsã partẽ ex quato¬
tũ cõmemoratũ est hoc ẽ. animã : cuius nomine totus
homo significatus : alienemus ab eo. p̃dictũ ÷: exierant
defemorib: eiꝰ. ut carnes tantũ ex illo natas quã uis solȩ ani¬
mȩ nominent᷑ accipiamus : quȩrendis locutionũ modi se¬
cundũ scripturas. Filii aut̃ ioseph quinatis ei in terra egrp¬
tianimȩ dua. Om̃ animȩ domusia cob quae ingressesunt ȩ¬
lxuii. animȩ quȩ egressesunt defemorib: ia cob intro¬
ierunt in egrptũ : nulla dubitatio ÷: Ita enim & paulatim ꝑ

Expanded text:
femore illius, absque uxoribus filiorum ejus, sexaginta sex. Quod femore illius, absque uxoribus filiorum ejus, sexaginta sex. Quod dicit Scriptura tot animas peperisse Liam, vel tot animas exisse de femoribus Jacob, videndum est quid respondeatur hinc eis qui hoc testimonio confirmare nituntur, a parentibus simul animas cum corporibus propagari. Animas enim dictas pro hominibus, a parte totum significante locutione, nullus ambigit. Sed quomodo ipsam partem ex qua totum commemoratum est, hoc est animam, cujus nomine totus homo significatus est, alienemus ab eo quod dictum est: Exierunt de femoribus ejus, ut carnes tantum ex illo natas, quamvis solae animae nominentur, accipiamus, quaerendi sunt locutionum modi secundum Scripturas. Filii autem Joseph qui nati sunt ei in terra Aegypti, animae duae. Omnes animae domus Jacob quae ingressae sunt Aex animae, quae egressae sunt de femoribus Jacob, introierunt Aegyptum, nulla dubitatio est. Ita enim, et paulatim per
Abbreviated transcription (Latin):
populus iudeoꝵ inuitat᷑ ad gratiã: Occurrit illiiudas.
qđ int̃p̃tatũ : confessio quia preceditiã confessio quos
ante ꝑ fidẽ possi debat. Et sic ioseph uerus xp̃s occurit qui
quise nemiã a&ate suscipiat ultimis temporib: populũ
iudeorũ non scđm illius merita sed sccđm electionẽ suae¬
gratue. Et in ponit manũ suꝑ oculos eiꝰ & cecitate aufert
cuius idẽ distulit cacitatẽ ut postremus creder& qui an¬
te non potuit eẽ credulus unde & apostolus ait. quia ce¬
citas exparte in istł facta ẽ. donec plenitudo gentium¬
aputeo iuramenti tuleruntq eũ filii cumparuulis &
uxorib suis in plaustris quae miserat pharao ad portan¬
dumsenẽ. Etomnia quae possiderat intra chanaan uenit¬
posuit filias plurali numero qđ ia cob plures haber& quai
unã filiã nomine dinã sed numerus pluralis ꝓsingulari
positus.. sicut &iã ꝓplurali singularis sol&: Cunc tae
animae quae ingresses cũia cob in egrptũ & egressȩ de

Expanded text:
populus Judaeorum invitatur ad gratiam. Occurrit illi Judas, od interpretatum est confessio, quia praecedit jam confessio, quos antea perfidia possidebat; et sic Joseph verus Christus occurrit, qui senescentem jam suscipiat ultimis temporibus populum Judaeorum, non sgratiae, et imponit manum super oculos ejus, et caecitatem aufert: cujus distulit caecitatem, ut postremus crederet, qui ante non putavit esse credendus. Unde et Apostolus ait: Quia caecitas ex parte in Israel facta ea puteo Juramenti; tuleruntque cum filii cum parvulis et uxoribus suis in plaustris, quae miserat Pharao ad portandum senem, et omnia quae possederat in terra Chanaan. Venitposuit filias plurali numero, quod Jacob plures haberet quam unam filiam nomine Dinam, sed numerus pluralis pro singulari positus est, sicut etiam pro plurali singularis solet. Cunctae animae quae ingressae sunt cum Jacob in Aegyptum, et egressae de
Abbreviated transcription (Latin):
ut isa ac uidit decamelo descendit. quia scã ȩccła. quanto redẽp¬
tor ẽ suũ subtilius agnoscit. tanto carnalis uita studia humilius
deserit atq insem & ipsa tortitudini uitiosȩ c̃tradicit. Isaacigit᷑
uiso descendit. quia dño cognito uiã suã gentilitas deseruit.
& ab elatione celsitudinis ima humilitatis p&ut. Ouid ẽ autẽ
qd isaac incamdo sedens rebecca conspexit. nisi qđ redẽptorẽ

Expanded text:
ut Isaac vidit, de camelo descendit, quia sancta Ecclesia quanto Redemput Isaac vidit, de camelo descendit, quia sancta Ecclesia quanto Redemptorem suum subtilius agnoscit, tanto carnalis vitae studia humilius deserit, atque in semetipsam tortitudini vitiosae contradicit. Isaac igitur viso descendit, quia Domino cognito vitia sua gentilitas deseruit, et ab elatione celsitudinis ima humilitatis petiit. Quid est autem quod Isaac in camelum sedens Rebecca conspexit, nisi quod ad Redemptore
Abbreviated transcription (Latin):
manuũ lanceã cruceꝑtulit passionẽ suã usq ad mortẽ frequenta
repmint. Passiones uero arma dicimus quiaꝑipsa ab aduersario
occulto liberamur. Sicut ꝑseipsũ dñs dicit. in patientia urã pom¬
debitis animas uras. Quiad meditandũ in agro incdinata iamdic
exiit. quia passionũ exercitia iuxta finẽ mundi suscepit. sicut
ꝓpsalmistã decrucifionis suae expressione loquit᷑ dicens. Fleua¬
tio manuũ mearũ sacrificiũ uesꝑtinũ. Quid .ẽ aut̃ qđ rebecca
tisumus ȩcđã & ꝑ camelũ ci p̃sedit totis morib: atq onustis ido¬
loꝵ cultib deditus gentiliũ populus designat᷑. Qui eni ex seme¬
tipsis sibi inuenerunt deos quos colerent quasi a sem&ipsis eis¬
onus indorso ex creuerant qđ portarent. Rebecca aũt adisa ac
uenien elorso cameli deducit᷑ quia ad xpm exgentilitate ȩccła ꝓperans
intortis uitiosisq uitae u&eris conuersationib: inuenitur. Quac

Expanded text:
manuum, lanceam, crucem pertulit, passionem suam usque ad mortem frequentare manuum, lanceam, crucem pertulit, passionem suam usque ad mortem frequentare permisit. Passiones vero arma dicimus, quia per ipsas ab adversario occulto liberamur, sicut per seipsum Dominus dicit: In patientia vestra possidebitis animas vestras . Qui ad meditandum in agro inclinata jam die exiit, quia passionum exercitia juxta finem mundi suscepit, sicut per Psalmistam de crucifixionis suae expressione loquitur dicens: Elevatio manuum mearum sacrificium vespertinum . Quid est autem quod Rebecca ti sumus, Ecclesia, et per camelum cui praesedit tortis motibus atque onustis idolorum cultibus deditus gentilium populus designatur? Qui enim ex semetipsis sibi inonus in dorso excreverat quod portarent. Rebecca ergo ad Isaac veniens dorso cameli deducitur, quia ad Christum ex gentilitate Ecclesia properans in tortis vitiosisque vitae veteris conversationibus invenitur. Quae
Abbreviated transcription (Latin):
te passionis ẽ. tot aduersitates & ꝓbra diuersis modis iteran
doꝑtulisse. Quiisaac rebecca ueniente in t̾ra australi habitat
Quia unigenitus dñs̃ acredemptor nr̃ ueniente adse eccła.
in illoꝵ mentib mansit. quos ex iudea editos. ñtorporis fri¬
gus sed feruor caritatis tenuit. Ex illo quippe populo annaꝓ
ph&issa. ex illo simeon extitit qui inulnas dnm accepit.
Egressus aut̃ fuerat ad meditandũ inagro : quia ger mun
Qui in hoc egressus ẽ quia uisibilis apparere dignatus. est.
sicut scriptũ . ẽ. Existi insalute populitui ut saluos facias xpõs
tuos. Solent aut̃ exercitati iuuenes in armoꝵ usu meditari.
lsa ac ergo ad meditandũ in agro exit. quia redẽptor nr̃ se
sequentib formã humilitatis praebens ꝑ exercitiũ longanimi¬
tatis sua passionis in se &patientiae exempla monstrauit. Medita¬
tio quippe armorũ ẽ. frequentatio passionũ. Qui enim uerbera

Expanded text:
te passionis est tot adversitates et probra diversis modis iterando te passionis est tot adversitates et probra diversis modis iterando pertulisse. Qui Isaac Rebecca veniente in terra Australi habitat, quia unigenitus Dominus ac Redemptor noster, veniente ad se Ecclesia, in illorum mentibus mansit quos ex Judaea editos, non torporis frigus, sed fervor charitatis tenuit. Ex illo quippe populo Anna prophetissa, ex illo Simeon extitit, qui in ulnas Dominum accepit . Egressus autem fuerat ad meditandum in agro, quia ager mund. Quia in hoc egressus, quod visibilis apparere dignatus est, sicut scriptum est: Existi in salutem populi tui, ut salvos facias christos tuos. Solent autem exercitati juvenes in armorum usu meditari. Isaac ergo ad meditandum in agro exiit, quia Redemptor noster se sequentibus formam humilitatis praebens, per exercitium longanimitatis suae passionisque in se et patientiae exempla monstravit. Meditatio quippe armorum est frequentatio passionum. Qui enim verbera
Abbreviated transcription (Latin):
nitus filius in carnatus tẽptatus adp̃hensus colaphis sputis in¬
lusus. crucifixus acmortuus fuiss&. nob huius putei id .ẽ. scrip¬
ture sacrae ꝓfunditas. ñ pater&. Quidergo fidelib: humilitas
passionis eiꝰ facta ẽ nisĩ claues aꝑtionis. ꝑ quã mysterioꝵ dĩ
puteũ inuenimus. ut a quã scientia. deꝓfundo libaremus
Incarnationẽ quippe. passionẽ. mortẽ. resurrectionẽ. atque
ascensionẽ illius sacrieloquii paginȩ locuntur
Quae quia fac¬
ta cognouimus iamnunc intellegimus audita
& soluere signacula eiꝰ Ipse enimlibrũ aperuit & signacula euis
soluit qua nascendo. moriendo. resurgendo. atq ad cȩlos as¬
bat. Deabulabat quippe quiuiã ꝑquã ambulat eundo & re¬
deundo c̃culcat. In humilitate passionis dns̃ deambulauit.
quia quomodo aiudeis uerbũ contumelias. modo etrase fal¬
sutestimoniũ modo a lapas. modo sputa. modo crucẽ. coro
nã spineã tolerando sustinuit. de ambulasse ergo in humilita¬

Expanded text:
i Filius, incarnatus, tentatus, apprehensus, colaphis caesus, sputis illusus, crucifixus ac mortuus fuisset, nobis hujus putei, id est Scripturae sacrae profunditas non pateret. Quid ergo fidelibus humilitas passionis ejus facta est, nisi clavis apertionis, per quam mysteriorum Dei puteum invenimus, ut aquam scientiae de profundo libaremus? Incarnationem quippe, passionem, mortem, resurrectionem atque ascensionem illius, sacri eloquii paginae loquuntur, quae quia facta cognovimus, jam nunc intelligimus audita.et solvere septem signacula ejus . Ipse enim librum aperuit et signacula ejus solvit, qui nascendo, moriendo, resurgendo atque ad coelos asbat. Deambulat quippe qui viam per quam ambulat eundo et redeundo conculcat. In humilitate passionis Dominus deambulavit, quia modo a Judaeis verborum contumelias, modo contra se falsum testimonium, modo alapas, modo sputa, modo crucem, modo coronam spineam tolerando sustinuit. Deambulasse ergo in humilita
Abbreviated transcription (Latin):
dũ ẽ. sub qua & ipse diabolus hab& quidẽ cupiditatẽ no¬
cendi facultatẽ auñ nisi quȩ dat᷑ ł ad sub uertenda acꝑden¬
da uasa irx. ł adhumilianda. siue ꝓbanda uasa misericor
diae. Nonitaq serpens uerboꝵ sonos intellebat. qui ex
illo fiebant admulierẽ. neq enĩ c̃uersa credenda ẽ. ani¬
ma eius innaturã rationalẽ. Quando quidẽ nec ipsi ho¬
mines quoꝵ rationalis natura ẽ. cũ de mon in eis loquitur
eapassione. cuiex orcista requirit᷑ nesciunt quid loquan¬
t᷑. Quanto minus ille intelleger& uerboꝵ sonos. quos ꝑ
cũ & ex eo diabolus illo modo facie bat. qui hominẽ loquen¬
te n intelleger&. sieũ adiabolica passione immunis audi¬
r& Hix̃ ergo ad mulierẽ curp̃cepit uob ds̃ &rłq Vsq
ne forte moriamur : Ideo prius int̾rogauit serpens. & res¬
pondit hoc mulier. ut p̃uaricatio eet in excusabilisneq ullo

Expanded text:
dum est, sub qua et ipse diabolus suam quidem habet cupiditatem nodum est, sub qua et ipse diabolus suam quidem habet cupiditatem nocendi, facultatem autem nonnisi quae datur uel ad subuertenda ac perdenda uasa irae uel ad humilianda siue probanda uasa misericdiae. Non itaque serpens verborum sonos intelligebat, qui ex illo fiebant ad mulierem; neque enim conversa credenda est anima ejus in naturam rationalem, quandoquidem nec ipsi homines quorum rationalis natura est, cum daemon in eis loquitur ea passione cui exorcista requiritur, sciunt quid loquantur; quanto minus ille intelligeret verborum sonos quos per eum et ex eo diabolus illo modo faciebat, qui hominem loquentem non intelligeret, si eum a diabolica passione immunis audiret. Dixit ergo ad mulierem: Cur praecepit vobis Deus ne forte moriamur. « Ideo prius interrogavit serpens et respondit hoc mulier, ut praevaricatio esset inexcusabilis, neque ullo
Abbreviated transcription (Latin):
quit patre ñ quia deseruit. aut recessit a patre sed quia ñ
in ea forma hominib apparuit in qua aequalis ẽ. patri
eccłȩ quã ex omnib gentib c̃gregauit. ut pace noui testa¬
m̃ti essent duo in carne una. quia cũ sit ds̃ cũ pat̾e ꝑ diui
puder&. quando nullu᷑ lege senserunt in mem brissuis
repugnantẽ legimentissuae. quae illos poena peccati post
ꝑp&rationẽ p̃uaricationis secuta. ẽ usurpante in obo e¬
dientia ꝓ hibitũ. & iustitia puni ente cõ missũ. Ced¬

Expanded text:
quit Patrem; non quia deseruit, et recessit a Patre: sed quia non in ea forma apparuit hominibus, in qua aequalis est Patri. esiae, quam ex omnibus gentibus congregavit, ut pace Novi Testamenti essent duo in carne una: quia cum sit Deus apud Patrem per puderet, quando nullam legem senserant in membris suis repugnantem legi mentis suae? quae illos poena peccati post perpetrationem praeuaricationis secuta est usurpante inoboedientia prohibitum et iustitia puniente commissum.
Abbreviated transcription (Latin):
spũ. Quã lib& enĩ p̃uaricatores angeli desuꝑnis sedib suȩ
ꝑuersitatis & suꝑbiȩ merito deiecti sint natura tam̃
excellentiores sunt cunctis animantib: t̃ra pp̃rationis
eminentiã. Id circo ñmirũ sisuo in stinctu diabolus im¬
plens serpentẽ eiq suũ spm̃ miscens eomore quo uates
dę monioꝵ repleri solent. callidissimũ reddiderat. Siue¬

Expanded text:
s: quantumlibet enim praevaricatores angeli de supernis sedibus suae perversitatis et superbiae merito dejecti sint, natura tamen excellentiores sunt omnibus animantibus terrae propter rationis eminentiam. Quid ergo mirum si suo instinctu diabolus jam implens serpentem, eique suum spiritum miscens, eo more quo vates daemoniorum impleri solent, callidissimum eum reddiderat