comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Nonest circum ligata nec curata medicamine. neq fota
oleo. Proquo lex transtulerunt. non est malagma inponere.
neq oleum. neq alligatur .s. usque hodie vulnus &liuor
& plagatumens populo isrł non est ligata fasceolis. nec
curata medicamine. Quod aquila AOTΩCIΝ. Interpre¬
tatus est. linteola uidelic&. quae ad exsiccandam saniem.
& purulentias extrahendas initiuntur uulneribus. Neq
fota oleo. uteorum duritia lacrimis poenitentiae molliret᷑.
Pro fasceolis. quibus israhelis nequaquã circum ligata sunt
vulnera. Ixx malagma transtulerunt. Taceat ergo con¬
fossus et contrucidatus isrł. quia interfecit medicum
qui adcurandam domum uenerat isrł. Unde et inhiere¬
mia tpotiroc. sub persona babylonis loquuntur an¬
geli . Curauimus babylonem &non est sanata. Urbem ui¬
delic& confusionis atq uitiorum. Et in euangelio legi¬
mus descendentem dehierusalem inhierichum: alatronibus

Expanded text:
. Non est circumligata, nec curata medicamine: neque fota . Non est circumligata, nec curata medicamine: neque fota oleo. Pro quo LXX transtulerunt: Non est malagma imponere, neque oleum, neque alligaturas. 16 Usque hodie vulnus et livor, et plaga tumens populi Israel non est circumligata fasciolis, nec curata medicamine. Quod Aquila interpretatus est μότωσιν, linteola videlicet, quae ad exsiccandam saniem, et purulentias extrahendas injiciuntur vulneribus. Neque fota oleo: ut eorum duritia lacrymis poenitentiae molliretur. Pro fasciolis, quibus Israelis nequaquam circumligata sunt vulnera, LXX malagma transtulerunt. Jacet ergo confossus et contrucidatus Israel, quia interfecit medicum, qui ad curandam venerat domum Israel. Unde et in Jeremia τροπικῶς sub persona Babylonis loquuntur Angeli: Curavimus Babylonem, et non est sanata , urbem videlicet confusionis atque vitiorum. Et in Evangelio legimus, descendentem de Jerusalem in Jericho a latronibus
Abbreviated transcription (Latin):
& liuor & plaga tumens. Aut enim uerberibus liuent cor¬
pora. aut plagis tument. authiant uulneribus. Quaeri¬
mus cui haec tempori coaptandasint. Post babyloniam
captiuitatem. sub zorobabel. & ezra. ac neemia. Urahel
reuersus est iniudaeam. Et antiquum recepit statum. sub
diuersis quoque principibus ac regibus templum augusti¬
us fabricatum est. Intantum ut etiam externarũ gentium
lacedemoniorum. et atheniensium. ac romanoix mereren¬
tur amicitias Ergo hoc quod dicit. non est in eo sanitas.
Ad extremam refert captiuitatem. quando post titum &
uespasianum. etultimam euersionem hierusalem. sub elio
adriano. usq ad presens tempus. nullum remedium est.
Impleturq quod scriptum est . Omnes declinauerunt
simul inutiles facti sunt. non est qui faciat bonum. non
est usq adunum. quodq infestur. Non est in eo sanitas.
uel inpopulo intellege. uel incorpore. uel incapite

Expanded text:
et livor et plaga tumens: aut enim verberibus livent coret livor et plaga tumens: aut enim verberibus livent corpora, aut plagis tument, aut hiant vulneribus. Quaerimus, cui haec tempori coaptanda sint. Post Babylonicam captivitatem sub Zorobabel, et Ezra, ac Neemia Israel reversus est in Judaeam, et antiquum recepit statum. Sub diversis quoque principibus ac regibus templum augustius fabricatum est, in tantum ut etiam externarum gentium, Lacedaemoniorum, et Atheniensium, ac Romanorum mererentur amicitias. Erad extremam refert captivitatem, quando post Titum et Vespasianum, et ultimam eversionem Jerusalem sub Aelio Adriano, usque ad praesens tempus, nullum remedium est, impleturque quod scriptum est: « Omnes declinaverunt, simul inutiles facti sunt: Non est qui faciat bonum, non est usque ad unum . Quodque infertur: non est in eo sanitas, vel in populo intellige, vel in corpore, vel in capite.
Abbreviated transcription (Latin):
mus. non est firmamentum inplagaeorum. in laborib
hominum non sunt. neccum hominibus flagellabuntur
Omne caput languidum et omne cor merens. Animilae¬
titia interdum dolores corporis mitigat. quodsi adegro¬
tationem corporis accedat egritudo animi. Duplicatur
infirmitas. Inter ipsos quoq sensus et omnia membra cor¬
poris. principalem locum obtin& caput. In quo uisus
& odoratus. auditus. et gustus est. Cum igitur caput
doluerit. omnia membra debilia sunt. Et per metapho¬
ram doc&. quod a principibus usq ad extremam plebẽ
adoctoribus usque adinperitum uulgus. bnullo sit sanitas. sed
omnes inimpietate pari ardore consentiant. Aplanta pe¬
dis usque aduerticem non est in eo sanitas . uulnus. &liuor.
& plaga tumens. Seruat ceptam translationem. a pedibus
usque aduerticem. id est a summo usq adsũmũ. ab extremis
usque adprimos. toto confossi sunt corpore. Uulnus inquit

Expanded text:
mus: « Non est firmamentum in plaga eorum, in laboribus mus: « Non est firmamentum in plaga eorum, in laboribus hominum non sunt, nec cum hominibus flage. Omne caput languidum, et omne cor moerens. Animi laetitia interdum dolorem corporis mitigat: quod si ad aegrotationem corporis accedat aegritudo animi, duplicatur infirmitas. Inter ipsos quoque sensus, et omnia membra corporis, principalem locum obtinet caput, in quo visus et odoratus, auditus et gustus est. Cum igitur caput doluerit, omnia membra debilia sunt. Et per metaphoram docet, quod a principibus usque ad extremam plebem, a doctoribus usque ad imperitum vulgus in nullo sit sanitas: sed omnes in impietatem pari ardore consentiant. A planta pedis usque ad verticem, non est in eo sanitas: vulnus, et livor, et plaga tumens. Servat coeptam translationem: a pedibus usque ad verticem, id est, ab imo usque ad summum, ab extremis usque ad primos, toto confossi sunt corpore. Vulnus, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
scurioribus ethis quae explanatione indigent immoremur
Inquo percutiam uos ultra addentes praeuaricationem.
Quo testimonio discimus. Io circo dñm percutere delin¬
quentes ut percussos corrigat. etnontam poena sit. quã
emendatio. estq sensus. Non inuenio quam plagis ur̃is pos¬
sim adhibere medicinam. Omnia membra uestraplena
sunt uulnerum. nullam partem corporis quae non sit
ante percussa repperio. Uel certe hoc modo. nullas inue¬
nio plagas quibus uestram frangam duritiam. Quanto
enim tormenta maiora sunt. tanto magiscrescit impie¬
tas et iniquitas . Siue uttheodotio transtulit. declinatio.
Ut rececdatis et declinetis adño. quale est illud hieremiae
Sine causa percussi filios ur̃os. disciplinam non recepistis.
cum fuerint fornicatae. et super nurus uestras cumad
adulterauerint. Et per ezechiel. Telus meus reced&ate
etnon irascar tibi amplius. Dequibus et inpsalmis legi¬

Expanded text:
scurioribus, et in his quae explanatione indigent, immoremur. scurioribus, et in his quae explanatione indigent, immoremur. . In quo percutiam vos ultra addentes praevaricationem? Quo testimonio discimus idcirco Dominum percutere delinquentes, ut percussos corrigat, et non tam poena sit, quam emendatio. Estque sensus: Non invenio quam plagis vestris possim adhibere medicinam: omnia membra vestra plena sunt vulnerum: nullam partem corporis quae non sit ante percussa, reperio. Vel certe hoc modo: nullas invenio plagas, quibus vestram frangam duritiam. Quanto enim tormenta majora sunt, tanto magis crescit impietas et iniquitas, sive, ut Theodotio transtulit, declinatio, ut recedatis et declinetis a Domino. Quale est illud Jeremiae: Sine causa percussi filios vestros: disciplinam non recepistis cum fuerint fornicatae; et super sponsas vestras cum adulteraverint . » Et per Ezechielem: « Zelus meus recedat a te, et non irascar tibi amplius . » De quibus et in Psalmis legi
Abbreviated transcription (Latin):
iungitur. blasphemauerunt scm isrł: propriȩ de iudaeis di¬
citur conclamantibus. non habemus regem nisi caesarem:
Etnonne hic est fabri filius. et daemonium hab&. et samarita¬
nus es: Quia igitur reliquerunt xp̃m. etblasphemauerunt
sc̃m isrł. Idcirco abalienati sunt retrorsum. et qui appellaban¬
tur pars et filii dĩ. postea dicerentur. filii alieni mentiti sunt
mihi: Precepit saluator nead prehenso aratro. respiciamus pos
tergum. Ne imitemur uxorem loth Unde et apostolus ex¬
tendens se inpriora posteriorum obluuscitur. Quod aũt dixit
luxta lxx. populo pleno peccatis. ostendit nullam speciem
peccatorum inisrł populo non fuisse. Sin autem legerimus.
ut inhebraico est. populo graui iniquitate. illius testimo¬
nu recordemur. quod iniquitas sedeat super talentũ plum¬
bi. Et expeccatoris persona dicatur inpsalmo. Eleuatae funt
uatae sunt super me. manifeste transcurrimus. ut in ob¬

Expanded text:
jungitur: Blasphemaverunt sanctum Israel, proprie de Judaeis dijungitur: Blasphemaverunt sanctum Israel, proprie de Judaeis dicitur conclamantibus: Non habemus regem, nisi Caesarem ; et: Nonne hic est fabri filius ; et, Daemonium habet, et Samaritanus est . Quia igitur dereliquerunt Christum, et blasphemaverunt Sanctum Israel; idcirco abalienati sunt retrorsum, ut qui appellabantur pars et filii Dei, postea dicerentur: Filii alieni mentiti sunt mihi . Praecepit Salvator, ne apprehenso aratro, respiciamus post tergum , ne imitemur uxorem Lot. Unde et Apostolus extendens se in priora, posteriorum obliviscitur . Quod autem dixit juxta LXX, populo pleno peccatis , ostendit nullam speciem peccatorum in Israel populo non fuisse. Sin autem legerimus, ut in Hebraico est, Populo gravi iniquitate, illius testimonii recordemur, quod iniquitas sedeat super talentum plumbi, et ex peccatoris persona dicatur in psalmo tricesimo septvatae sunt super me . Manifesta transcurrimus; ut in ob
Abbreviated transcription (Latin):
habent. & problasphemauerunt. scribitur in eis adiracundiã
concitauerunt . Et prosemine nequam. semen pessimum.
quod ceterisequentes hebraicum. merehim. Interpretati sunt
pessimorum. Utnon tam seminis uitium sit. ne boni &mali
diuersa putetur esse natura. quam eorum malitiae. qui uo¬
luntate ꝓpriadñm reliquerunt : in principio uoluministitu¬
lus est: per sonam. causam. tempusq commem orans: Insecun¬
do. intentos auditores facit. intertio narrat quid locutus
sit dñs. in quarto quasi in excessibus gentem increpat pecca¬
tricem. et populum plenum uel grauem iniquitate. non
quo alia sit gens. et alius populus ut quidam putant. sedipse
isrł. et gens appellatur & populus. et filii scelerati siue ini¬
qui. Utqui primum per beneficium filii appellati sunt dñi
Postea uitio suo uocarentur filii iniquitatis. siue utreliqui
consona uoce dixerunt. Filii corrumpentes. idest MaToei

Expanded text:
habent et pro blasphemaverunt, scribitur in eis, ad iracundiam habent et pro blasphemaverunt, scribitur in eis, ad iracundiam concitaverunt: et pro semine nequam, semen pessimum. Quod caeteri sequentes, Hebraicum MEREIM   interpretati sunt, pessimorum: ut non tam seminis vitium sit ne boni et mali diversa putetur esse natura quam eorum malitiae, qui voluntate propria Dominum dereliquerunt. In principio voluminis titulus est, personam, causam, tempusque commemorans: in secundo intentos auditores facit: in tertio narrat quid locutus sit Dominus: in quarto quasi in excessibus gentem increpat peccatricem, et populum plenum vel gravem iniquitate. Non quo alia sit gens et alius populus, ut quidam putant, sed ipse Israel, et gens appellatur et populus, et filii scelerati, sive iniqui: ut qui primum per beneficium filii appellati sunt Domini: postea vitio suo vocarentur filii iniquitatis; sive 14 ut reliqui consona voce dixerunt, filii corrumpentes, id est  supp
Abbreviated transcription (Latin):
cuions loquebatur. Uenite adme omnes qui laboratis &
onerati estis. et ego uos reficiam. Phariseis ergo et scribis
noncredentibus. qui habebant legis clauem atq notitiã.
&uere appellabantur isrł. idest mens uidens dm̃. Credi¬
dit pars populi iudaeorum. vtuna die triamilia simul
cipientibus crucem xp̃i. indocta nationum turba suscepit
Vnde &apostolus loquebatur. Uidete uocationem ur̃am fr̃s.
quia nonmulti sapientes secundum carnem. non multi poten¬
tes. non multi nobiles. sedquae sunt stulta mundi elegit ds
ut confundat sapientes. Et quae infirma sunt mundi elegit
ds̃. ut confundat fortia: sed haec coacta superior uera inter¬
pretatio est. Uae genti peccatrici populo graui iniquitate.
semini nequã. filiis sceleratis: dereliquerunt dñm. blasphe¬
mauerunt sc̃m isrł. ab alienati sunt retrorsum: Hoc quod in
ultimo posui. abalienati sunt retrorsum. Lxx Interp̃tes non

Expanded text:
cui Dominus loquebatur: Venite ad me omnes qui laboratis, et cui Dominus loquebatur: Venite ad me omnes qui laboratis, et onerati estis, et ego reficiam vos . Pharinon credentibus, qui habebant Legis clavem atque notitiam, et vere appellabantur Israel, id est, mens videns Deum, credidit pars populi Judaeorum, ut una die tria millia simul cipientibus crucem Christi, indocta nationum turba suscepit. Unde et Apostolus loquebatur: Videte vocationem vestram, fratres: quia non multi sapientes secundum carnem, non multi potentes, non multi nobiles: sed quae stulta sunt mundi, elegit Deus, ut confundat sapientes; et quae infirma sunt mundi, elegit Deus, ut confundat fortia . Sed haec coacta, superior vera interpretatio est. . Vae genti peccatrici, populo gravi iniquitate, semini nequam, filiis sceleratis: dereliquerunt Dominum: blasphemaverunt sanctum Israel: abalienati sunt retrorsum. Hoc quod in ultimo posui: abalienati sunt retrorsum, LXX Interpretes non
Abbreviated transcription (Latin):
incuius aduentu omnium prophetarum uota pendebant. qui
et in euangelio adhierusalem loquitur. Quotiens uolui con¬
gregare filios tuos. sicut gallina pullos sub alas suas et
noliuisti. Quaerimus ubi pariter legerimus bouem. & asinũ.
inde utheronomio scriptum est. non arabis inuitulo simul
&asino. Et in hoc eodem isaia. Beatus qui seminat superom¬
nem aquam ubi bos calcat &asinus. simularat inboue &
asino. Flebion. Dignus ꝓhumilitate sensus paupertate no¬
minis sui. qui sic recepit euangelium. ut uidaicarum super¬
stitionum. quae inumbra et imagine praecesserunt. Caeri¬
monias non relinquat. Beatus est autem qui sẽminat in
eloquus scripturarum. tam ueteris quam noui instrum̃ti
et calcat aquas occidentis literae. utmetat fructum sp̃s
uiuificantis. Bos iuxta. ANATΩTΗN. refertur ad isrł
qui legis portauit iugum. etmundum animal est. Asinus
peccatox onere prae grauatus. gentium populus accipit᷑.

Expanded text:
in cujus adventum omnium Prophetarum vota pendebant. Qui in cujus adventum omnium Prophetarum vota pendebant. Qui et in Evangelio ad Jerusalem loquitur: Quoties volui congregare filios tuos, sicut gallina pullos sub alas suas, et noluisti ! Quaerimus ubi pariter legerimus bovem et asinum? In Deuteronomio scriptum est: Non arabis in vitulo simul et asino . Et in hoc eodem Isaias: Beatus qui seminat super omnem aquam, ubi bos calcat et asinus . Simul arat in bove et asino Ebion, dignus pro humilitate sensus, paupertate nominis sui; qui sic recipit Evangelium, ut Judaicarum superstitionum, quae in umbra et imagine praecesserunt, caeremonias non relinquat. Beatus est autem qui seminat in eloquiis Scripturarum tam veteris quam novi Instrumenti: et calcat aquas occidentis litterae, ut metat fructum spiritus vivificantis. Bos juxta anagogen refertur ad Israel; qui Legis portavit jugum, et mundum animal est. Asinus peccatorum onere praegravatus, gentium populus accipitur,
Abbreviated transcription (Latin):
ceteros ethebraicum. possessorem suum isrł non cognoue¬
rit . et praesepe domini sui populus non intellexerit. et est
sensus perspicuus. Ego eos adoptaui infilios. et feci populũ
peculiarem .et partem meam ac funiculum hereditatis meȩ
appellauiq primogenitos. Illi aũt ne hoc quidem fecer̃t
quod bruta faciunt animalia. ut beneficiis uincerentur
et intellegerent pastorem ac nutricium suum. nec compa¬
rauit eos canibus. quod sagacissimum animantium est
et ꝓparuo cibo dominorum tecta defendit. sed stolidioris
sensus. boui&asino. quorum alterum carpenta trahens.
durissimas terrae glebas uertit uomere. Alterum portat
onera. ethominum ingradiendo laborem temperat
Vnde &iumenta appellantur abeo.quod iuuent homines.
potest hic locus etdedõ patre intellegi. sed magis refer¬
tur ad filium quod non cognouerit eum. neque suscepe¬
rit populus isrł. Cuius diem abraham uidit & laetatus est. Et

Expanded text:
caeteros et Hebraicum, possessorem suum Israel non cognovecaeteros et Hebraicum, possessorem suum Israel non cognoverit, et praesepe Domini sui populus non intellexerit. Et est sensus perspicuus: Ego eos adoptavi in filios, et feci populum peculiarem, et partem meam ac funiculum haereditatis meae, appellavique primogenitos; illi autem nec hoc quidem fecerunt, quod bruta faciunt animalia, ut beneficiis vincerentur, et intelligerent pastorem ac nutricium suum. Nec comparavit eos canibus, quod sagacissimum genus animantium est, et pro parvo cibo dominorum tecta defendit: sed stolidioris sensus bovi et asino, quorum alterum carpenta trahens, durissimas terrae glebas vertit vomere, alterum portat onera, et hominum in gradiendo laborem temperat: unde et jumenta appellantur ab eo, quod juvent homines. Potest hic locus et de Deo Patre intelligi: sed magis refertur ad Filium, quod non cognoverit eum, neque susceperit populus Israel: cujus diem Abraham vidit, et laetatus est: et
Abbreviated transcription (Latin):
onem patris ia cob subplantator preripuit . Primogeni¬
tus ruben. ettamen benedictionis xp̃i transfertur adiudã
Itaque illi iuxta uocationis ordinem primi fuerunt. et
appellabantur caput . nos secundi qui dicebamur cauda
Uersi sumus incaput. etdĩ appellamur filii. Quot quot
enim eum susceperunt. dedit eis potestatem filios dĩ fieri.
Nec accepimus sp̃m seruitutis intimorem. sed sp̃m adoptionis
mittit timorem. Meliusautem est iuxta hebraicum
legere . filios enutriui. quamgenui. ne uideatur illi dicto
quod in iohannis epistola legimus esse contrarium. Omnis
qui natus est exdõ. non peccat. Ergo isti sinati sunt exdõ. quo¬
modo peccare potuerunt . cumomnis qui natus est exdõ pec¬
care non possit. Cognouit bos possessorem suum. et asinus
pracsepe domini sui. isrł non cognouit. populus meus nom
intellexit. Pro quo soli. Lxx transtulerunt. israhel autem
me non cognouit. et populus me non intellexit. Ut luxta

Expanded text:
onem patris Jacob supplantator eripuit. Primogenionem patris Jacob supplantator eripuit. Primogenitus Ruben, sed tamen benedictio seminis transfertur ad Judam. Itaque illi juxta vocationis ordinem primi fuerunt, et appellaversi sumus in caput, et Dei appellamur filii. Quotquot enim receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri . Nec accepimus spiritum servitutis mittit timorem . Melius est autem juxta Hebraicum legere, Filios enutrivi, quam genui, ne videatur illi dicto  Al. dictum, quod in Joannis Epistola legimus, esse contrarium: Omnis, qui natus est ex Deo, non peccat . Ergo isti si nati sunt ex Deo, quomodo peccare potuerunt: cum omnis qui ex Deo natus est, peccare non possit? Cognovit bos possessorem suum, et asinus praesepe Domini sui. Israel non cognovit, populus meus non intellexit. Pro quo soli LXX transtulerunt: Israel autem me non cognovit, et populus me non intellexit. Ut juxta
Abbreviated transcription (Latin):
FILIOS GENUI ET EXALTAUI. IOSI ANTEMME SPREUERVNT.
Proquo symmachus. & theodotio. Itauerterunt. filios
enutriui & exaltaui. abhoc loco narrat propheta: quid
dñs sit locutus quod populum isrł quos seruos cõmu¬
ni lege condiderat infilios uerterit. Dixeritq filius¬
meus primogenitus isrł. Deniq et dñs in euangelio apłis
repromittit. quod si fecerint uoluntatem eius. lam non ap¬
pell& eos seruos. sed amicos. Quodsi superbierit isrł audi¬
ens se esse primogenitum. Intellegat primogenitũ tocirco
se dici. quia secundi filii significentur exgentibus. Non
enim appellatur unigenitus qui excludit frẽs ceteros. seo
primogenitus ut monstr& et alios secutores. Ettamen
iuxta mysteria scripturarũ. non primo geniti accipiunt
hereditatem. sed secundi. Primogenitus fuit cain. sed abel
munera placuerunt dõ. primogenitus ismahel. sed isaac
accepit hereditatem. primogenitus esau. sed benedicti

Expanded text:
Filios genui et exaltavi: ipsi autem spreverunt me. Filios genui et exaltavi: ipsi autem spreverunt me. Pro quo Symmachus et Theodotio ita verterunt: Filios enutrivi, et exaltavi . Ab hoc loco narrat Propheta, quid Dominus sit locutus, quod populum Israel, quos servos communi lege condiderat, in filios verterit, dixeritque: Filius primogenitus meus Israel. Denique et Dominus in Evangelio Apostolis repromittit, quod si fecerint voluntatem ejus, jam non appellet eos servos, sed amicos . Quod si superbierit Israel, audiens se esse primogenitum: intelligat primogenitum idcirco se dici, quia secundi filii significentur ex gentibus. Non enim appellatur unigenitus, qui excludat fratres caeteros; sed primogenitus, ut monstret et alios secuturos: et tamen juxta mysteria Scripturarum, non primogeniti accipiunt haereditatem, sed secundi. Primogenitus fuit Cain, sed Abel munera placuerunt Deo. Primogenitus Ismael, sed Isaac accepit haereditatem. Primoge
Abbreviated transcription (Latin):
& seraphim. Etquae in ioth. feminina. et pluralia. ut
sabaoth. Et hoc notandum quod caelis dicatur. audite.
terrae auribus percipe. Ea enim quae excelsa sunt. ma¬
iorem habent intellegentiam. quae humiliora ter¬
renis sensibus in uoluuntur. Unde &saluator ln euan¬
gelio. Qui hab& inquit aures audiendi. audiat. Siquis
igitur caclum est. ethab& municipatum in caelestib
audiat mystice quae dicuntur. siquis terrenus simpli¬
cem sequatur hystoriam. Illud quoq anim aduertendũ
quod non dixerit. Audi caelum. et auribus percipe
terra. quid uobis locuturłs sit dñs. sed quid locutus sit
mihi. Ut quod ego audiui inspũ. vobis referam. qui ip¬
sum audire loquentem non meremini. Quidam cae¬
lum &terram quasi animantia ad audiendum prouo¬
cari putant luxta illud quod deterra in alio loco di¬
citur. Qui respicit terram et facit eam tremere. cum
hoc potestasdĩ sit . nonterrenae intellegentiae

Expanded text:
et Seraphim. Et quae in OTH , feminina et pluralia: ut et Seraphim. Et quae in OTH , feminina et pluralia: ut Sabaoth. Et hoc notandum quod coelis dicatur, audite, terrae, auribus percipe; ea enim quae excelsa sunt, majorem habent intelligentiam: quae humiliora, terrenis sensibus involvuntur. Unde et Salvator in Evangelio: Qui habet, inquit, aures audiendi, audiat . Si quis igitur coelum est, et habet municipatum in coelestibus, audiat mystice quae dicuntur. Si quis terrenus, simplicem sequatur historiam. Illud quoque animadvertendum, quod non dixerit: Audi, coelum, et auribus percipe, terra, quid vobis locutus sit Dominus; sed quid locutus sit mihi, ut quod ego audivi in spiritu, vobis referam, qui ipsum loquentem audire non meremini. Quidam coelum et terram quasi animantia ad audiendum provocari putant, juxta illud, quod de terra in alio loco dicitur: Qui respicit terram, et facit eam tremere : cum hoc potestatis Dei sit, non terrenae intelligentiae.
Abbreviated transcription (Latin):
Supra quis propheta. cuius filius. quid contra iudam
ethierusalem. titulo demonstratum est. Nunc caelũ
& terram adaudiendum prouocat incaelo. supernas
significans angelicasque uirtutes. Interra mortalium
genus. AAETΩNΥAMRUC. ab his quae continent.
ea quae continentur. siue quia per moy sen testes uoca¬
uerat dñs caelum & terram. dans populo suo isrł. legẽ
suam etdixerat. Adtende caelum etloquar. audiat
terra uerba oris mei. Post praeuaricationem populi.
eosdem rursum intestimonium uocat. ut cuncta elemta
cognoscant. luste dm̃ inultionem mandatorum suorx
adiracundiam concitatum. Pro caelo. hebraicũ. samaim
caelos sonat plurali numero. maxime cum audite
dixerit. idest. sẽmũ. quod plurali effertur numi ro
non singulari. sed quidam uolunt pluraliter dici
caelos. sed singulariter intellegi. luxta illud quod
singulas ciuitates. thebas. &athenas. uocamus. estq
hebraici characteris. ILUIMA. Utomnia quae insillaba
finiuntur .im. masculina sint. et pluralia. ut cherubĩ

Expanded text:
Supra, quis propheta, cujus filius, quid contra Judam e viderit titulo demonstratum est, nunc coelum et terram ad audiendum provocat, in coelo supernas significans angelicasque virtutes, in terra mortalium genus, metonymic ωs ab his quae coea quae continentur. Sive quia per Mosen testes vocaverat Dominus coelum et terram, dans populo Israel legem suam, et dixerat: Attende, coelum, et loquar: audiat terra verba oris mei : post praevaricationem populi, eosdem rursum in testimonium vocat, ut cuncta elementa cognoscant, juste Deum in ultionem mandatorum suorum ad iracundiam concitatum. Pro coelum, Hebraicum SAMAIM coelos sonat, plurali numero: maxime cum audite dixerit, id est, SEMU , quod plurali effertur numero, non singulari. Sed quidam volunt pluraliter quidem dici coelos, sed singulariter intelligi, juxta illud quod singulas civitates, Thebas et Athenas vocamus. Estque Hebraici characteris idioma, ut omnia quae in syllabam finiuntur IM masculina sint, et pluralia, ut Cherubim
Abbreviated transcription (Latin):
tate bacchantur. Cur securus in operib tuis quasi non uerearis capti¬
uitatẽ. excidistitibi inpetra sepulchrũ. & tam suꝑbȩ aedificasti. Ut
ambitio te & inmorte sequeretur. Audi quȩsit inte sententia dñi
Quomodo gallus gallinaceus umero portantis aufertur. & singuli
hominũ leuant inscapula pallium suum. sic tua facilis erit incapti¬
uitate trans latio. habebis coronã non laminȩ aureae & scĩficationis
dñi sed tribulationes et angustiae: Sicut enim pilasi mittetur in ꝓcli¬
ue stare non potest. sedueloci cursu uoluitur. ita & tu ad terram la¬
tissimã deduceris. Quã aut aegẏptũ aut babyloniae campos intelle¬
gamus. Ibiq morieris. & ibi erunt currus gloriȩ tue umnes poten

Expanded text:
tate bacchantur, cur securus es in operibus tuis, quasi non verearis captitate bacchantur, cur securus es in operibus tuis, quasi non verearis captivitatem: excidisti tibi in petra sepulcrum, et tam superbe aedificasti, ut ambitio te et in morte sequeretur? Audi quae sit in te Domini sententia: quomodo gallus gallinaceus humero portantis aufertur, et singuli hominum levant in scapula pallium suum: sic tua facilis erit in captivitatem translatio. Habebis coronam non laminae aureae, et sanctificationis Domini, sed tribulationis et angustiae. Sicut enim pila si mittatur in proclive, stare non potest, sed veloci cursu volvitur: ita et tu ad terram latissimam deduceris, quam aut Aegyptum, aut Babyloniae campos intelligamus, ibique morieris: et ibi erunt currus gloriae tuae, omnes poten
Abbreviated transcription (Latin):
biã declinandã quȩ offendit dm̃. et ne pontificatus quidẽ priuilegio
dignus esse potest. Iste est sobna. sicut quidam putant et eliachim.
dequib idẽ ꝓpheta subtexuit. Misit rex assyriorũ rabsacen delachis
in hierłm. ad regẽ ez echiã inmanu graui. et stetit inaquȩ ductus pis¬
cinȩ superioris. inuia agri fullonis. Egres susq est adeũ eliachĩ filius
elchiȩ quierat suꝑ domum. sobnas scriba. et ioȩ filius a saph. a commenta¬
niis. lubetur ergo propheta ingredi adpontificem quihabitabat uxta
Lxx inpasto forio iuxta aquilã intabernacula. proquo sequens
hebraicã. ueritatem theodotio ait. Ingredere ad sochen istum. quod
interpraetari potest aequum. Et rectum ut scilicet
HATΛ ATIꝙpaciN. Iniquus intellegatur et prauus ad ponti¬
ficem tẽp̃li et dices ei quihabitas indomodĩ. cuius scelera intora ciui¬

Expanded text:
erbiam declinandam, quae offendit Derbiam declinandam, quae offendit Dtuta esse potest. Iste est Sobna sicut quidam putant et Eliacim, de quibus idem Propheta subtexuit: Misit rex Assyriorum in Hierusalem ad regem Ezechiam in manu gravi et stetit in aquaeductu piscinae superioris in via agri Fullonis et egressus est ad eum Eliachim filius elciae, qui erat super domum, et Sobna scriba, et Johae filius Asaph a commentariis . Jubetur ergo ingredi Propheta ad pontificem, qui habitabat, juxta LXX, in pastophorio; juxta Aquilam, in tabernaculo: Hebraicam veritatem Theodotion ait: Ingredere ad Socen istum, quod interpretari potest, aequum et rectum ut scilicet κατὰ ἀντίφρασιν, iniquus intelligatur et pravus , ad pontificem templi, et dices ei: Qui habitas in domo Dei, cujus scelera in tota ci
Abbreviated transcription (Latin):
hierusalem & domui iuda Et dabo clauem domus dauid suꝑ umerũ
eius. & aperiet et nemo erit qui claudat. et clauder etnonerit qui
aperiat. Et figam illum paxillum in loco fideli. eterit insoliũ gloriȩ
tris eius. uasorum diuersa genera: Omne uas paruulum auasiscra¬
terarũ.: usq ad omne uas musicorũ Indie illo dicit dñs exercituum:
auferetur paxillus qui fixus fuerat in loco fideli. et frangetur &
cadet. et peribit quod pependerat in eo. quia dñs locutus est. Supra
diximus sobnam fuisse pontificẽ. qui assyriis prodidit ciuitatem
Sed quia hoc traditionis est hebraice: et scriptura non loquitur. in¬
tellegamus eum suꝑbum tumidum & uoluptuosum. suisq pedibus
populos conculcantẽ. Et quia fecerit cuncta quȩ ꝓpheta describit.
sacerdotium eius adeliachim filiũ elchiȩ fuisse trans latũ. ut illo
eiecto nouus pontifex fieret. Ex quo intellegimus omnistudio suꝑ¬

Expanded text:
Jerusalem, et domui Juda. Et dabo clavem domus David super humerum Jerusalem, et domui Juda. Et dabo clavem domus David super humerum ejus, et aperiet, et non erit qui claudat: et claudet, et non erit qui aperiat. Et figam illum paxillum in loco fideli, et erit in solium gloriae dtris ejus, vasorum diversa genera, omne vas parvulum, a vasis craterarum usque ad omne vas musicorum. In die illa dicit Dominus exercituum: Auferetur paxillus, qui fixus fuerat in loco fideli: et frangetur, et cadet, et peribit quod pependerat in eo, quia Dominus locutudiximus Sobnam fuisse pontificem, qui Assyriis prodidit civitatem. Sed quia hoc traditionis est Hebraicae, et Scriptura non loquitur, intelligamus eum superbum, tumidum, et voluptuosum, suisque pedibus populos conculcantem: et quia fecerit cuncta quae Propheta describit, sacerdotium ejus ad Eliacim filium Helciae fuisse translatum, ut illo ejecto, novus Pontifex fieret. Ex quo intelligimus, omni studio sup
Abbreviated transcription (Latin):
talem nos non habemus regẽ. nisicesarem: Huius testimonii
exemplo. etiam apostolus ab usus est scribens ad corinthios de
resurrectione. Si mortui non resurgunt. manducemus et biba¬
mus crasenim moriemur. haec dicit dñs ds̃ exercituum
Uade in gredere adeũ quihabitat intabernaculo. ad sobnam
disti tibi hic sepulcrum. Excidisti in excelso memoriã. diligenter
inpetra tabernaculum tibi Eece dñs asportarite faciet. sicut
asportatur gallus gallinacius. Et quasi amictũ sic subleuauit
te. coronans coronabit te tribulationẽ. Quasi pilam mit¬
tecte interram latam & spatiosam. ibi morieris & ibi
erunt currus gloriae tuae. Ignominia domus dñi tui
Ift expellam te destatione tua. & deministerio tuo deponam te. Et
Serit indie illa uocabo seruum meum eliachim filium elchiae. et
Sinduam illum tunica tua. et cingulo tuo confortabo eum. Et potes¬
Itatem tuam dabo inmanus eius. et erit quasi pater habitantibus

Expanded text:
talem: non habemus regem nisi Caesarem . Hujus testimonii talem: non habemus regem nisi Caesarem . Hujus testimonii exemplo etiam Apostolus abusus est, scribens ad Corinthios de resurrectione: Si mortui non resurgunt, manducemus, et bibamus, cras enim moriemur . Haec dicit Dominus Deus exercituum: vade, ingredere ad eum qui habitat in tabedisti tibi hic sepulcrum, excidisti in excelso memoriam diligenter, in petra tabernaculum tibi. Ecce Dominus asportari te faciet, sicut asportatur gallus gallinaceus, et quasi amictum sic sublevabit te. Coronans coronabit te tribulatione, quasi pilam mittet te in terram latam et spatiosam: ibi morieris, et ibi erit currus gloriae tuae, ignominia domus Domini tui. Et expellam de statione tua, et de ministerio tuo deponam te. Et erit in die: Vocabo servum meum Eliacim filium Helciae, et induam illum tunica tua, et cingulo tuo confortabo eum, et potestatem tuam dabo in manu ejus: et erit quasi pater habitantibus
Abbreviated transcription (Latin):
populũ ꝓuocabat. Et e contrario reges ac principes & uulgus
miserabile disperatione pereuntiũ. setradebat epulis. nihil¬
aut̃ sic offendit dm̃: quam post peccata erecta cerurx: Et exdesperati¬
one contentus. quod et ꝑ amos loquitur. suꝑtres et quatuor impietates
non auersabor eum. Quod et cognauerit et fecerit et non egerit peni¬
tentiam insuper et docuerit malum. Unde et nunc dicitur. Sidi¬
mittetur Iniquitas haec uobis donec moriamini. Putant allegori ci
inter p̃tes depassione xp̃i esse p̃dictum. quod uocauerit dĩ etiam
post crucem dñi saluatoris infelicẽ populum adpenitentiam. & nihil¬
ominus ille se desperatione tradiderit & uoluptati Principiũ quip¬
pe istius uisionis in quo ait clamoris plena urbs frequens. ciuitas
exultans. ad illud tempus referunt. quando aphariseis populus
incitatus pari contra ihũ uoce resonabat. Crucifige crucifige

Expanded text:
populum provocabat , et e contrario reges ac principes, et vulgus populum provocabat , et e contrario reges ac principes, et vulgus miserabile desperatione pereuntium se tradebat epulis. Nihilautem sic offendit Deum quam post peccata erecta cervix, et ex desperatione contemptus. Quod et per Amos loquitur: Super tres et quatuor impietates non aversabor eum; quod et cogitaverit, et fecerit, et non egerit poenitentiam: insuper et docuerit malum. Unde et nunc dicitur: Si dimittetur iniquitas haec vobis, donec moriamini . Putant allegorici Interpretes de passione Christi esse praedictum, quod vocaverit Deus etiam post crucem Domini Salvatoris infelicem populum ad poenitentiam, et nihilominus ille se desperationi tradiderit, et voluptati. Principium quippe istius visionis, in quo ait: Clamoris plena, urbs frequens, civitas exsultans, ad illud tempus referunt, quando a Pharisaeis populus incitatus, pari contra Jesum voce resonabat: Crucifige, crucifige
Abbreviated transcription (Latin):
dam iuxta misticos intellectus. piscinã ueterẽ legis umbram in¬
tellegunt. Et inter duosmuros nouum uidelicet et uetus testa¬
mentũ. aedificatũ lacum pharisȩorũ traditionibus atq man¬
datis. Quia quas continere non possit. et non respexisse eos ad
filiũ dĩ nec illius p̃sentiae credidisse quem olim non uiderint.
Squia semꝑdĩ p̃ceptis increduli fuerint. Et uocauit dñs dsexer¬
Icituũ indie illa. ad fletũ & ad planctũ et ad caluitiũ. et adcingu¬
Slũ sacci. Et ecce gandiũ et lȩtitia. occidere uitulos et iugulare
Iarietes. comedere carnes & bibere uinũ. Comedamus et biba¬
Imus cras enĩ moriemur. Et reuelata est inaurib meis dñĩ
Sexercituũ. sidimntenir iniquitas hȩc uobis donec moriamini
Sdic̃ dñs ds̃ exercituũ. Captiuitate p̃sente et obsessa hierusalẽ.
cũ ferrũ famessitis urgueret urbem. hieremias adpenitentiã

Expanded text:
dam juxta mysticos intellectus piscinam veterem, Legis umbram indam juxta mysticos intellectus piscinam veterem, Legis umbram intelligunt, et inter duos muros, novum videlicet et vetus Testamentum, aedificatum lacum Pharisaeorum traditionibus atque mandatis, qui aquas continere non possit: et non respexisse eos ad Filium Dei, nec illius praesentiam credidisse quem olim non viderint, quia semper Dei praeceptis increduli fuerint. Et vocabit Dominus Deus exercituum in die illaad fletum, et ad planctulum sacci. et ecce gaudium et laetitia occidere uitulos et iugulare arietes, comedere carnes et bibere uinum. comedamus et bibamus: cras enim moriemur. et reuelata sunt in auribus meis domini exercituum: si dimittetur haec iniquitas uobis, donec moriamini, dicit Dominus Deus exercituum. Captivitate praesente et obsessa Jerusalem, cum ferrum, fames, sitis urgeret urbem, Jeremias ad poenitentiam
Abbreviated transcription (Latin):
one reseratũ. & ꝑcunctas urbis partes diuisis muris hostis ingressus
est: Et congregastis aquas piscinȩ inferioris. et domus hierusalem
numerastis. & destruxistis domus admuniendũ murũ. et lacum
fecistis biter duos muros et aquã piscinȩ ueteris. et nonsuspexis
tis adeũ quifecerat eã et operatorẽ illius delonge nonuidistis. Nar¬
rat quomodo obsidioni parauerint ciuitatẽ. et aquas inferioris pisci¬
nȩ quȩ capipoterant. ad superiorem munitioremq transtulerint
Destructis que domibus muros aedificauerint. & ꝑ singulas cognati¬
ones quȩ domus quantum aquȩ deberet accipere dinumerarint.
fecerintq cisternam inter duos muros. et piscinã ueterẽ instaura¬
rint adseruandas aquas. & non magis dĩ inuocauerint auxilium.
qui conditor urbis sit piscinȩq dñs. Quasi aliis uerbis dixerit. fidu¬
ciam habuistis in homine. & non indõ qui factor est hominis. qui¬

Expanded text:
one reseratum, et per cunctas urbis partes divisis muris hostis ingressus one reseratum, et per cunctas urbis partes divisis muris hostis ingressus est. Et congregastis aquas piscinae infenumerastis et destruxistis domos ad muniendum murum et lacum fecistis inter duos muros et aquam piscinae vettis ad eum qui fecerat eam, et operatorem illius de longe non vidistis. Narrat quomodo obsidioni paraverint civitatem, et aquas inferioris piscinae, quae capi poterant, ad superiorem munitionem transtulerint, destructisque domibus, muros aedificaverint, et per singulas cognationes, quae domus quantum aquae deberet accipere, dinumerarint, fecerintque cisternam inter duos muros, et piscinam veterem instaurarint ad servandas aquas: et non magis Dei invocaverint auxilium, qui conditor urbis sit, piscinaeque Dominus; quasi aliis verbis dixerit: Fiduciam habuistis in homine, et non in Deo, qui factor est hominis. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
tuȩ plenae quadrigarũ. & equites ponent sedes suas in porta.
et reuelabitur operimentũ uidae. & uidebis indie illa arma¬
mentariũ domus saltus. Et scissuras ciuitatis dauid uidebitis.
quia multiplicatesunt. Manifeste captiuitatẽ describit.¬
quȩ undecimo anno regis sede ciae facta est. Dequa & hie¬
remiam loquitur. Ecce ego conuocabo omnes cognationes regno¬
rũ aquilonis ait dñs. et ueniet et ponet unusquisq solium suum
in introitu portarũ hierusalẽ. suꝑ omnes muros eius incircuitu
Quod neputemus uoce p̃dictũ et opere non expletũ. idẽ hieremi¬
as ait. Undecimo annosedeciae mense quarto quinta mensis
aperta est ciuitas. et ingressisunt omnes principes regis baby¬
lonis. et sederunt inporta media: Tunc ergo incirtuitu ciuitatis
hierusalẽ bnumerabilis est fusus exercitus. et aperta sunt scã
scorũ et armamentariũ quod nemore consitũ erat. hostili populati¬

Expanded text:
tuae plenae quadrigarum, et equites ponent sedes suas in porta. tuae plenae quadrigarum, et equites ponent sedes suas in porta. Et revelabitur operimentum Judae, et videbis in die illa armamentarium domus saltus. Et scissuras civitatis David videbitis, quia multiplicatae sunt: quae undecimo anno regis Sedechiae facta est, de qua et Jeremias loquitur: Ecce ego convocabo omnes cognationes regnorum Aquilonis, ait Dominus, et venient, et ponet unusquisque solium suum in introitu portarum Jerusalem, et super omnes muros ejus in circuitu . Quod ne putemus voce praedictum, et opere non expletum, idem Jeremias ait: Undecimo anno Sedechiae, mense quarto, quinta mensis, aperta est civitas, et ingressi sunt omnes principes regis Babylonis, et sederunt in porta media . Tunc ergo in circuitu civitatis Jerusalem, innumerabilis est fusus exercitus, et aperta sunt Sancta sanctorum, et armamentarium, quod nemore consitum erat, hostili populati
Abbreviated transcription (Latin):
onis. Neddit causas iuxta triplitẽ intellegentiã quare dixerit:
recedite ame amare flebo. quia conculcata sit sion mons quon¬
Idamuisionũ & nunc uallis fletuũ. Scrutans murũ & magni¬
ficus suꝑ montẽ. Et elam sumpsit pharetram currũ hominis
equitis & parietem nudauit clipeus. Describitur baby lonis ex¬
ercitus intrans urbẽ templũ occupans. et quadrigis plateas suꝑ¬
bus incedens. quodq auratos postes & marmorũ crustis. uesti¬
tos parietes clipeus qui alias solet tegere nud auerit. Fligantũr
in hebreo resonat. sensusq pulcherrimus est: Quod scutũ non ꝓ¬
texerit. quẽ piam sed nudarit. eo quod ꝑrobor militũ omnes opes
erutȩ sint: Sinaut̃ ȩlamitȩ ponuntur inꝓelio quȩ urbs as syrio¬
rũ est non potest referri adtẽpora romanȩ subuersionis. nisi for¬
Ite cuncta allegorice interprȩtemur. Et erunt electȩ ualles

Expanded text:
onis. Reddit causas juxta triplicem intelligentiam, quare dixerit: onis. Reddit causas juxta triplicem intelligentiam, quare dixerit: Recedite a me, amare flebo; quia conculcata sit Sion, mons quondam visionum, et nunc vallis fletuum. Scrutans murum, et magnificus super montem: et Elam sumpsit pharetram, currum hominis equitis, et parietem nudavit clypeus. Describitur Babylonis exercitus intrans urbem, templum occupans, et quadrigis per plateas superbus incedens. Quodque auratos postes, et marmorum crustis vestitos parietes, clypeus, qui alia solet tegere, nudaverit, eleganter in Hebraeo resonat, sensusque pulcherrimus est, quod scutum non protexerit quempiam, sed nudaverit: eo quod per robur militum omnes opes erutae sint. Sin autem Elamitae ponuntur in praelio, quae urbs Assyriorum est: non potest referri ad tempora Romanae subversionis, nisi forte cuncta allegorice interpretemur.
Abbreviated transcription (Latin):
na sed obsidione superatisint. Quodsi inaduentu xp̃i iuxta eusebium
tropologicȩ intellegere uolueris. dices eos interfectos nongladio
sed infidelitate. omnesq principes eorũ recessisse adõ. & peccato¬
rũ funib alligatos. nec quẽ quã fuisse dephariseis. quinon diaboli
Stetib alligatus sit. Propter ea dixi recedite ame: a mare flebo.¬
I nolite incũbere ut consolemini me suꝑuastitatẽ filiȩ populimei
Siinuastitate baby lonis lacrimatur ꝓpheta lugentis ad fectu.
et dicit angustia possedit me sicut angustia parturientis. conrui
cũ audirẽ. conturbatus sũ cũ uiderem. emarcuit cormeũ. tenebre
stupe fecerunt me. babylon dilecta mea posita est mihi inmiracu¬
lum. quanto magis nunc in urbis suȩ ruina nullam recipere con¬
solationẽ potest. totũ se planctibus tradens. Dies enĩ inter fec¬
tionis et conculcationis et fleruũ dnodõ exercituũ inualle uisi¬

Expanded text:
na, sed obsidione superati sint. Quod si in adventu Christi, juxta Eusebium, na, sed obsidione superati sint. Quod si in adventu Christi, juxta Eusebium, tropologice intelligere volueris: dices eos interfectos non gladio, sed infidelitate, omnesque principes eorum recessisse a Deo, et peccatorum funibus alligatos, nec quemquam fuisse de Pharisaeis, qui non diaboli retibus alligatus sit. Propterea dixi, recedite a me, amare flebo: nolite incumbere, ut consolemini me super vastitatem filiae populi mei. Si in vastitate Babylonis lacrymatur Propheta lugentis affectu, et dicit: Angustia possedit me, sicut angustia parientis: corrui cum audirem, conturbatus sum cum viderem, emarcuit cor meum, tenebrae stupefecerunt me: Babylon dilecta mea posita est mihi in miraculum, quanto magis nunc in urbis suae ruina nullam accipere consolationem potest, totum se planctibus tradens! Dies enim interfectionis, et conculcationis, et fletuum Domino Deo exercituum in Valle visi
Abbreviated transcription (Latin):
uitate dicere: quãquã eusebius omnia ad xp̃i aduentũ referat.
et putet. uespasiani. titiq temporib fuisse conpleta. Carpamus
ergo insingula triplicẽ expositionẽ breuit̃ ad tingentes. quidnã
tibi quoq est. quid habes inquit sion quod etiã tuascendistiom¬
nis intecta. Quando dicit etiã ti. ostendit quod ceteri prius as¬
cenderint. Num & tu reputataes intergentes quȩ ab hostib ob¬
sideris & tecta conscendis plena ululatus & planctus. miserabi¬
S lium feminariũ urbs quondã regia. Interfectitui non infecti
Igladio. nec mortui lnbello. Cuncti principes tui fugerunt
Isimul. dureq ligatisunt Omnes quilnuenti sunt uinctis
quando exparte captaẽ. ciuitas. recte dicuntur non fuis se
uictigladio nec occisi bello. sedꝓditione aliis ex urhe fugi¬
entib aliis quos hostis oppressit uinculis alligans. Sin aut̃
ad babylonam captiuitatẽ quod et uerius est dicemus. quod non pug¬

Expanded text:
vitate dicere: quamquam Eusebius omnia ad Christi adventum referat, vitate dicere: quamquam Eusebius omnia ad Christi adventum referat, et putet Vespasiani Titique temporibus fuisse completa. Carpamus ergo singula, triplicem expositionem breviter attingentes. Quidnam tibi quoque est? quid habes, inquit, Sion, quod etiam tu ascendisti omnis in tecta? Quando dicit, etiam tu, ostendit quod caeteri prius ascenderint. Num et tu reputata es inter gentes, quae ab hostibus obsideris, et tecta conscendis plena ululatus et planctus miserabilium feminarum, urbs quondam regia? Integladio nec mortui in bello cuncti principes tui fugerunt simul dureque ligati sunt omnes qui inventi sunt vincti sunt quando ex parte capta est civitas, recte dicuntur non fuisse victi gladio, nec occisi in bello, sed proditione, aliis ex urbe fugientibus; aliis, quos hostis oppressit, vinculis alligatis. Sin autem ad Babyloniam captivitatem, quod et verius est: dicemus quod non pug
Abbreviated transcription (Latin):
estis mihi fili isrł ait dñs nũquid non isrł ascendere fecide
terra ȩgypti. et palestinos decapadocia. et syros deryrenen
ec ce oculi dñi suꝑ regnũ peccans. neputarent iudei id circo se
meritorũ habere priuilegiũ. quia educti essent deegypto
dicit etiã reteras gentes ad alias tertas suolmperio fuisse trans¬
Slatas. Quidnã tibi quoque est. quia ascendisti et tu omnis in
tecta. clamoris plena. urbs frequens ciuitas exultans. Refe¬
rebat mihi hebreus presentẽ uisionẽ. non ꝑtinete ad illud tẽ¬
pus quo nabuchodonosor hierł cepit: et sedechiã uinctũ ocu¬
lisque priuatũ duxit inbabylonẽ. sed ad sennacerib tẽpora
quando sobna. pontifex magnã partẽ ꝓdidit ciuitatis. et tantũ
sion idest arx et templũ ac nobiles remanserunt. In exemplum
romane urbis. quȩ ingruentibus gallis patricios et florẽ luuen¬
tutis lnarce seruauit. Nos aut̃ possumus et debabylona capti¬

Expanded text:
estis mihi filii Israel? ait Dominus. Numquid non Israel ascendere feci de estis mihi filii Israel? ait Dominus. Numquid non Israel ascendere feci de terra Aegypti, et Palaestinos de Cappadocia, et Syros de Cyrene? Ecce oculi Domini super regnum peccans . Ne putarent Judaei idcirco se meritorum habere privilegium, quia educti essent de Aegypto, dicit etiam caeteras gentes ad alias terras suo imperio fuisse translatas. Quidnam tibi quoque est, quia ascendisti et tu omnis in tecta, clamoris plena, urbs frequens, civitas exsultans? Referebat mihi Hebraeus, praesentem Visionem non pertinere ad illud tempus, quo Nabuchodonosor Jerusalem cepit, et Sedechiam vinctum oculisque privatum duxit in Babylonem; sed ad Sennacherib tempora, quando Sobna Pontifex magnam partem prodidit civitatis, et tantum Sion, id est, arx et Templum, ac nobiles remanserunt, in exemplum Romanae urbis, quae irruentibus Gallis, patricios et florem juventutis in arce servavit. Nos autem possumus, et de Babylonia capti
Abbreviated transcription (Latin):
in hebraico. manifestius transtulerunt. uerbum uallis sion. Haec
enĩ ciuitas seminarium prophetarum est. inqua extructũ tẽplũ
et uisiones dñi multiplicatȩsunt. Quia ergo inter ceteras gen¬
tes ponitur et reputatur una deplurimis nequaquã mons ap¬
pellatur luxta illud ꝓpheticum. Fundamenta enis in monti¬
bus scĩs. diligit dñs portassion suꝑ omnia tabernacula iacob.
seduallis exeo quod humiliata sit. aliis uerbis hoc ipsum hie¬
remias loquitur Quando accepit calicem plenũ uni. et
dat uniuersis gentib Ac nouissime porrigit hierusalem ut
bibat. etuomat et ruat et insaniat. Significans ab abylo¬
nus et hanc esse uastandã. quod plenius regum et hirremiae
narrat historia. Ex quo intellegimus omniũ creatorem ȩqua¬
liter esse dm̃. et eodem cuncta dispensare iudicio. luxta illud
qđ ipse loquitur ꝑamos. Numquid non ut filii ethiopũ uos

Expanded text:
in Hebraeo, manifestius transtulerunt, verbum vallis Sion. Haec in Hebraeo, manifestius transtulerunt, verbum vallis Sion. Haec enim civitas seminarium prophetarum est, in qua exstructum Templum, et Visiones Domini multiplicatae sunt. Quia ergo inter caeteras gentes ponitur, et reputatur una de plurimis, nequaquam mons appellatur, juxta illud propheticum: Fundamenta ejus in montibus sanctis: diligit Dominus portas Sion super omnia tabernacula Jacob ; sed vallis, ex eo quod humiliata sit. Aliis verbis hoc ipsum Jeremias loquitur: quando accepit calicem plenum vini, et dat universis gentibus, ac novissime porrigit Jerusalem, ut bibat, et vomat, et ruat, et insaniat: significans a Babyloniis, et hanc esse vastandam . Quod plenius Regum et Jeremiae narrat historia. Ex quo intelligimus omnium creatorem aequaliter esse Deum, et eodem cuncta dispensare judicio, juxta illud quod ipse loquitur per Amos: Numquid non ut filii Aethiopum vos