comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
illud. Beati mundo corde. qm̃ ipsi dm̃ uidebunt.
Etbeati inmaculati inuia qui ambulant inlege
dnĩ. & dĩ loquentis ad abraam. Ego sum dt̃ tuus
placeto in conspectu mõ. & esto sine macula uelque¬
rella. & ponã testamentũ meũ interme & te & mul¬
tiplicabote nimis. Si enm si pot̾ fieri quod scri¬
ꝓtura testatur : frustra p̾̃cepit ut fieret. at Diũ¬
sis testi moniis scripturarũ: eandem questionem
terris. Intheatrales prestigias: qui unum eundẽꝙ hoĩem
personarũ uarietate mutata. in martẽ. uenerẽꝙ
ꝓduct̃ : ut qui prius rigidus &ctruculemus in ces¬
serat. postea soluatur in mollitẽ feminarum.
Hoc enĩ quod nc̃ quasi nouum obicis. beati mun¬
do corde & beati in maculati in uia. & esto sine
macula & cet̾a huiꝰmodi: apło respondente con
ꝑpħamnuis. & nc̃ ꝑspeculum uidemus inenig¬
mate: cũ aut̃ uenerit quod ꝑfectũ ẽ: id quod e
parte fuerat destruetur. Et mundũ gͥ cor. quod

Expanded text:
illud: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt ; illud: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt ; et: Beati immaculati in via, qui ambulant in lege Domini ; et Dei loquentis ad Abraham: Ego sum Deus tuus, placeto in conspectu meo, et esto sine macula, vel querela, et ponam testamentum meum inter me et te, et multiplicabo te nimis ? Si enim non potest fieri quod Scriptura testatur, frustra praecepit ut fieret. A. Diversis testimoniis Scripturarum eamdem quaestionem teris in theatrales praestigias, quae unum eumdemque hominem personarum varietate mutata, in Martem Veneremque producunt: ut qui prius rigidus et truculentus incesserat, postea solvatur in mollitiem feminarum. Hoc enim quod nunc quasi novum objicis: Beati mundo corde, et, beati immaculati in via, et, Esto sine macula, et caetera hujuscemodi, Apostolo respondente conNunc per speculum videmus in aenigmate: cum autem venerit quod perfectum est, id quod ex parte fuerat destructur . Et mundum igitur cor, quod
Abbreviated transcription (Latin):
& ueni medict saluatoris imploramus auxilium. Dicimꝰq
cũ apłis. Alagister : saluos nos fao. perinius CR. esto¬
tia. ad olescentia. uiuentute. Nũ quid negari pot̾
plitrimos ustos & scõs uiros. post uitia omi se
ad iurtutes animo contulisse. & ꝑ has caruisse pec¬
cato .u At̃. Hoc ẽ quod tibi in principio direram:
in nr̃a eẽ positum potestate uel peccare uł ñ pec¬
care. & uł adbonum uel ad malum extendere
manũ : ut lib̃um seruetur arbitrium. Sed hoc :
ꝓmodo & temnꝑe. & conditione fragilitatis huma¬
ne. ꝑpetuitatem aut̃ inpeccantiȩ: soli reseruari
dõ. & ei qui uerbum caro factus. carnis detrim̃ta
& pecc̾a ñꝑtulit. Nec quia adbue possum: cogis
me ut possim uigiter. Possun ieiunare uigilare.
ambulare. legere. psallere. sedere. cta e. dormi¬
re. Nũ quid inꝑpetuũ. cR. Et quare inscrip¬
turis scĩs ad ꝑfectã uisticiam ꝓuocamur ut est

Expanded text:
et veri medici Salvatoris imploramus auxilium, dicimusque et veri medici Salvatoris imploramus auxilium, dicimusque cum Apostolis: Magister, salvos nos fac, perimus . 1olescentia, et juventute: numquid negare potes plurimos justos et sanctos viros post vitia, omni se ad virtutes animo contulisse, et per has caruisse peccato? A. Hoc est quod tibi in principio dixeram, in nostra esse positum potestate, vel peccare, vel non peccare, et vel ad bonum, vel ad malum extendere manum, ut liberum servetur arbitrium: sed hoc pro modo et tempore et conditione fragilitatis humanae; perpetuitatem autem impeccantiae soli reservari Deo, et ei qui Verbum caro factus, carnis detrimenta et peccata non pertulit. Nec quia ad breve possum, coges me ut possim jugiter. Possum jejunare, vigilare, ambulare, legere, psallere, sedere, dormire, numquid in perpetuum? C. Et quare in Scripturis sanctis ad perfectam justitiam provocamur, ut est
Abbreviated transcription (Latin):
Limiu aalud ꝓpħicũ. Anima quȩ peccauerit ip¬
sa moretur. Auoquiti hanc cõmunẽ mortem qua
⁊bruta soluuntur animalia : enoch & heliam ñ¬
dum uidisse cognoruumis. Da michi corpus quod
nquam languerit: aut quod post langorem ꝑpe¬
tua sanitate securũ sit: & dabo tibi animam.
quȩ ñquam peccauerit : nec post uirtutes de in¬
ceps peccatura sit. Presertim: eum uicina sint ui¬
cia uirtutib Et si paululũ declinaueris: aut erran¬
dum tibi sit : aut preceps cadendum. Quanto enĩ
inter se distant ꝑtinacia & ꝑ seuerantia. parsimonia
& frugalitas. liberalitas & ꝓfusio. prudentia &
calliditas. fortitudo & temeritas. cautela & timidi¬
tas. i quoꝵ alia adbona: alia referłur ad mala.
Quod quidem c in corꝑibus inuenitur.
Si felli ꝓuideris temꝑando: pitiuta succrescit
Sihumores siccare festines: in ardescit sanguis.
ut cuncta me dicoꝵ ad hibeamus diligentiam.
ued febri exardescimus. uel toraonibus eiulatmis.

Expanded text:
icum: Anima quae peccaverit, ipsa morietur . Alioquin hanc communem mortem, qua et bruta solvuntur animalia, Enoch et Eliam nondum vidisse cognoscimus. Da mihi corpus quod numquam languerit, aut quod post languorem perpetua sanitate securum sit: et dabo tibi animam quae numquam peccaverit, nec post virtutes deinceps peccatura sit, praesertim cum vicina sint vitia virtutibus; et si paululum declinaveris, aut errandum tibi sit, aut in praeceps cadendum. Quantum enim inter se distant pertinacia et perseverantia, parcimonia et frugalitas, liberalitas et profusio, prudentia et calliditas, fortitudo et temeritas, cautela et timiditas? quorum alia ad bona, alia referuntur ad mala. Quod quidem et in corporibus invenitur. Si felli provideris temperando, pituita succrescit. Si humores siccare festines, inardescit sanguis, ut cunctam medicorum adhibeamus diligentiam, vel febre exardescimus, vel torminibus ejulamus
Abbreviated transcription (Latin):
in preceptis illius: & ñ iuxta peccata istł. Con¬
firmauitq dñs regnum in manu eius. & dedit
omĩs uida mrinera iosaphath: facteq sunt ei
infinitȩ diuitiȩ & multa gła. Cũq sũpsisset
cor euts audactam ꝓpt̾ uias dm̃i.: &iam ex¬
celsa g lucos de iuda

Expanded text:
in praeceptis illius et non iuxta peccata Israhel conin praeceptis illius et non iuxta peccata Israhel confirmavitque Dominus regnum in manu eius et dedit omnis Iuda munera Iosaphat factaeque sunt ei infinitae divitiae et multa gloria cumque sumpsisset cor eius audaciam propter vias Domini etiam excelsa et luco
Abbreviated transcription (Latin):
abstulit : quȩ ez echiam & iosiã legimus abstulis¬
se. Helias incuiꝰ spũ & uirtute uenit ioħs bap¬
tista. ad ciuus inprecationem ignis descencdit
ecęlo. & iordanis fluenta diuisa sunt: timuit ie¬
⁊ abel & fugit: lassusq in solitudi sedit sub arbore
& pressus angustia: mortẽ rogauit dicens. Suffic̃
mͥ dñe. Tolle animã meã. Neq enĩ meliorsum
patribus meis. Hunc iustum negare quis pot̾.
& tam̃ ñdicam mulierẽ. sed hominẽformidare.
derinimi ꝑ turbatione descendit : quȩ uitio carere
ñ pot̃. Dicente dauid. Dñs auriliator meus : non
timebo quid faciat mͥ homo. Deios aphat rege ui¬
da : scriptũ ẽ. Et fuit dñs cũ ios aphat : qui ambu¬
lauit iniuis datud patris sui prioribus. Ex quo
intelligitur primas eũ dauid habuisse iusticias:
& nouissima non habuisse peccata. Nonsꝑauit
ait in baalim: sed indõ pritris sui : & ambulauit

Expanded text:
abstulit, quae Ezechiam et Josiam legimus abstulisabstulit, quae Ezechiam et Josiam legimus abstulisse. Elias in cujus spiritu et virtute venit Joannes Baptista, ad cujus imprecationem venit ignis de coelo, et Jordanis fluenta divisa sunt, timuit Jezabel, et fugit, lassusque in solitudine sedit sub arbore, et gressus angustia, mortem rogavit, dicens: Sufficit mihi, Domine, tolle animam meam, neque enim melior sum patribus meis . Hunc justum negare quis potest? Et tamen, non dicam mulierem, sed hominem formidare, de animi perturbatione descendit, quae vitio carere non potest, dicente David: Dominus auxiliator meus, non timebo quid faciat mihi homo . De Josaphat rege Juda scriptum est: Et fuit Dominus cum Josaphat, qui ambulavit in viis David patris sui prioribus . Ex quo intelligitur primas eum David habuisse justitias, et novissima non habuisse peccata. Non speravit, vit in Baalim sed in Deo patris sui et perrexit
Abbreviated transcription (Latin):
potestas lib̃i ar bitrii maiori potestate subuersa ẽ. a
Hieroboam qui peccare fecit popłm isrł: arguit᷑
cur reliquerit preceptũ dm̃i. Diciturq ad eum.
Dedi tibi regnum domus dauid: & non fiusti sic̃
seruis meus dauid : qui custodiuit mandata
mea. & ambulauit postine intoto corde suo
& fecit placitum in conspectu mõ. Ergo & pos¬
sibilia mandata dĩ sunt: quȩ dauid fecisse cognos¬
quod ñ suo merito. sed dauid patris uirtutibus
conseruati sint : qui fecerit placitũ inconspectu dĩ.
Et uenitur ad asa regem uida: dequo scriptũ ẽ. F ec̃q
risa reccũ in conspectu dñi : sicut dauid pater eius.
Cũq in multis laudibus eius cõmorata eẽt historia:
adextremũ intulit. Sed excelsa ñ abstulit. At tam̃
cor eius ꝑfectũ erat cũ dõ: om̃ĩb diebus uitȩ suę.
Ecce & iustus dicitur. Quippe: cuius cor ꝑfectum
erat cũ dõ. Et tamen in eo errauit. quod excelsa ñ

Expanded text:
potestas liberi arbitrii, majore potestate subversa est? potestas liberi arbitrii, majore potestate subversa est? Jeroboam, qui peccare fecit Israel, arguitur quare reliquerit praeceptum Domini, diciturque ad eum: Dedi tibi regnum domus David et non fuisti sicut servus meus David, qui custodivit mandata mea, et ambulavit post me in toto corde suo, et fecit placitum in conspectu meo . Ergo et possibilia sunt Dei mandata, quae David fecisse cognosquod non suo merito, sed David patris virtutibus conservati sint, qui fecerit placitum in conspectu Dei. Et venitur ad Asa regem Juda, de quo scriptum est: Fecit Asa rectum in conspectu Domini, sicut David pater ejus . Cumque in multis laudibus ejus immorata esset historia, ad extremum intulit, Sed excelsa non abstulit. Attamen cor ejus perfectum erat cum Deo, omnibus diebus vitae suae . Ecce et justus dicitur, quippe cujus erat cum Deo, et tamen in hoc erravit, quod excelsa non
Abbreviated transcription (Latin):
ganimis & multe miserationis. Bonus dñs om̃ĩb:¬
& mĩam eus suꝑ omĩa cꝑa illius. Tantas audis
mĩas. intua audes uirtute confidere. Confi
& homines sunt. ergo om̃s homines sua peccata fa¬
teantur. Legimus insamuhele: dictũ desalomone.
Ipse ȩdificabit domũ nomini meo: & firmabo reg¬
nũ eius usq in sempiternum. Ego ero ei inpatrem:
& ipse erit michi infiliũ. Et trerum. Si inique ege¬
respic̾e ad clem̃tiã tuam : & infirmitatẽ carnis
diuuno aicxilio sustentare. Quid mͥ inquit & uob̃
filii saruiȩ. maledicat semei. dñs prȩcepit et ut
malecdict dauid. Et quis respondebit ei. quare
hoc fecisti : uoluntas enĩ dĩ ñ discutienda : sedcũ
gr̃arũ actione patiendaẽ. Et in alioloco. Dñs man¬
dauit ut dissiparet consilium achitofel bonum:
& adduceret suꝑ abessalon malum. Cuiuscerte
consiliũ erat : quasi consilium dĩ. Et qua ratione

Expanded text:
ganimis et multae miserationis . Suavis Dominus omnibganimis et multae miserationis . Suavis Dominus omnibia ejus super omnia opera illius . Tantas audis misericordias, et in tua audes virtute confidere? Confiteribus Dei et homines sunt, ergo omnes homines sua peccata confiteantur. Legimus in Samuele dictum de Salomone: Ipse aedificabit domum nomini meo, et firmabo regnum ejus usque in sempiternum. Ego ero ei in patrem, et ipse erit mihi in filium . Et iterum: Si inique egerespice ad clementiam tuam, et infirmitatem carnis, divino auxilio sustenta. Quid mihi, inquit, et vobis filii Sarviae? Maledicat Semei. Dominus praecepit ei ut maledicat David. Et quis respondebit ei, quare hoc fecisti ? Voluntas enim Dei non discutienda, sed cum gratiarum actione patienda est. Et in alio loco: Dominus 767 mandavit, ut dissiparet consilium Achitophel bonum, ut adduceret super Absalon malum , cujus certe consilium erat, quasi consilium Dei. Et qua ratione
Abbreviated transcription (Latin):
tio dextere excelsi. Iusti uos ẽ : qui post meditationẽ
sõnii aconscientiȩ cruces: ad extremũ ait. Nẽ cepi
uel pęnitentiã agere. uel scientiȩ lim̃ intrare. Et
hȩc tpsa debonis ad meliora mutatio: non mearum
transeunt adiui tutes. A sagata uolante ꝑdiem. a
nagotio ꝑ ambulante intenebris. Quis nr̃m pot̾it
libari. ecce enĩ pecc̃ores intenderunt arcũ: ut
sagittent inobscuro rectos corde. Nolunt pͣuos
uulnerare sed rectos. Sagitta ꝑdiem uolitat
ꝑhereticos: in scãrum intelligentia scripturarũ.
Negottum intenebris & nocte ꝑambulat ꝑ pholo¬
phos: qui obscuritate sermonũ in uoluere cupiunt
ueritatem. Pl antati indomo dñi : in a¬
triis di nr̃i florebunt. Piantati indomo
dñi. uisti sunt in ȩccłia confirmati: sed hi ñ inp̃senti¬
arum sed in fut᷑o. Inatriis dñi florebunt. ubi ẽ certa
& secura possessio. Misericors & miseracor dñs. lon¬

Expanded text:
tio dexterae excelsi . Justi vox est, qui post meditationem tio dexterae excelsi . Justi vox est, qui post meditationem somnii, et conscientiae cruces, ad extremum ait: Nunc coepi, vel poenitentiam agere, vel scientiae limen intrare, 766 et haec ipsa de bonis ad meliora mutatio, non mearum transeunt ad virtutes. A sagitta volante per diem, a negotio perambulante in tenebris , quis nostrum poterit liberari? Ecce enim peccatores intenderunt arcum, ut sagittent in obscuro rectos corde . Nolunt pravos vulnerare, sed rectos corde. Sagitta per diem volitat, per haereticos in sanctarum intelligentia Scripturarum. Negotium in tenebris et nocte perambulat, per philosophos, qui per obscuritatem sermonum involvere cupiunt veritatem. Plantati in domo Domini, in atriis Dei nostri florebunt . Plantati in domo Domini, justi sunt, in Ecclesia confirmati. Sed hi non in praesentiarum, sed in futuro in atriis Domini florebunt, ubi est certa et secura possessio. Misericors et miserator Dominus, lon
Abbreviated transcription (Latin):
postut diot nrõs. &e substantia nra quasi nichil in q̾pectu eiꝰ
nuersauanitas : om̃is homo uiuens. Ueliuuen᷑
incorpe: uel uiuens uirtutibus. Et tamenomĩa
uanitas. Incerto enĩ statu fluctuat. Eidũ timet
insereno: patitur tempestatem. Cũ enĩ eẽt in ho¬
nore: ñ intellȩrit. Comꝑatus ẽ uimentis
uisipientibus : & similis factus ẽ eis. Pro
nichilo inquit saluos facies eos. N aut dubium
quin iustos: quia ñ ꝓpͥo merito.: seddĩ saluantur
lenĩtia. Et delicta mea ate ñ sunt abscondita.
Nocer ꝑsona ⁊ p̃ĩ dicitur. Si ille qui peccatum
⁊ fecit i ec dolus inuentus ẽ inore euis ꝓ nob̃ cloluit.
crpeccã nr̃a portauit. quanto magis nos debemꝰ
nr̃a uicia confiteri. s renut inquit c̃solariaiãm¬
meam. Considerans delicta quȩ feceram: rocordatus
sum dĩ.ex lȩtatussum cogitans me illius clementia con¬
seruandum. Nocte cũ corde mõ meditabar: & scope¬
bam spm̃ meum. Et dixi. Nunc cepi. Hȩc est muta¬

Expanded text:
ra quasi nihilum in conspectu ejus. Universa vanitas omnis homo vivens , vel vivens in corpore, vel vivens in virtutibus, et tamen omnia vanitas. Incerto enim statu fluctuat, et dum non timet, in sereno patitur tempestatem. Cum enim esset in honore, non intellexit, comparatus est jumentis insipientibus, et similis factus est illis. Pro nihilo, inquit, salvos faciet eos , haud dubium quin justos, qui non proprio merito, sed Dei salvantur clementia. Et delicta mea a te non sunt abscondita . Hoc ex persona Christi dicitur. Si ille qui peccatum non fecit, nec dolus inventus est in ore ejus, pro nobis doluit, et peccata nostra portavit, quanto magis nos debemus nostra vitia confiteri? Renuit, inquit, consolari amea , considerans delicta quae feceram. Recordatus sum Dei, et laetatus sum , cogitans me illius clementia conservandum. Nocte cum corde meo meditabar, et scopebam spiritum meum. Et dixi nunc coepi, haec est muta
Abbreviated transcription (Latin):
dentia n scĩtatis: quasi stultus stultis ꝑsuade cona¬
nis  ut inęxtremo dicas. Quib t ut michi misere¬
ar is precẽ fundo. Si sẽs es. si in nocens si ab omĩsor¬
de purgatus. sinec oꝑe nec sermone peccasti. dicen

Expanded text:
dentiam sanctitatis, quasi stultus stultis persuadere conadentiam sanctitatis, quasi stultus stultis persuadere conaris, ut in extremo dicas: Quibus tibi ut mihi miserearis preces fundo. Si sanctus es, si innocens, si ab omni sorde purgatus, si nec sermone, nec opere peccasti, dicen
Abbreviated transcription (Latin):
tuo  ec ñ uistificabitut in ẽspectu tio oĩs uiuens.
Tu sem̃ et in nocentẽ & purũ eẽ te iactas. & mun¬
das addm̃ expandis mnanus a Nec sufficit tibi in
panietis opibus głari: nisi abomĩ sermonis orisq
peccato mundum te ẽẽ dicas. Inferens. Quam uista
quain mmaculata labia. & ab omĩ c̃firmat aucto
ritas. ut sit ds̃ uerax. omĩsautẽ homo m̃dar. Et
ia abõ mndatio in maculata & iusta & liba possides labias
isaras plangit. Su michi misero qm̃ ẽpunctus sũ.
Quia cũ sum homo & in munda labia habeam.
in medio quoꝗ popłi inmunda labia babentis ego
habito. & postea seraphim ignitũ carbonem for¬
cipe conp̃hensum: defert ad ꝓpħȩ labia purganda.
Non ut tu loqueris arrogantis : sed sua uitia consi¬
tentis :ł urta illuo quod inpsalino dicitur. Quid
letir tͥ aut quid aꝙponet᷑ tͥ ad linguam dolosam.:
sagite potentis acutȩ. cũ carbonib desolatoriis. Et
post tantum tumorem. orantisꝙ iac tantiã. & c̃si¬

Expanded text:
tificabitur in conspectu tuo omnis vivens . Tu sanctum et innocentem et purum te esse jactas, et mundas ad Deum expandis manus. Nec sufficit tibi in cunctis operibus gloriari, nisi ab omni sermonis orisque peccato mundum esse te dicas, inferens quam justa, quam immaculata labia, et ab omni mendacio ritas, ut sit Deus verax , omnis autem homo mendax: et tu ab omni mendacio immaculata et justa et libera possides labia. Isaias plangit: Heu mihi misero, quoniam compunctus sum, quia cum sim homo, et immunda labia habeam, in medio quoque populi immunda labia habentis ego habito : et postea Seraphim ignitum carbonem forcipe comprehensum defert ad prophetae labia purganda, non ut loqueris, arrogantis, sed sua vitia confitentis. Juxta illud quod in psalmo dicitur: Quid detur tibi, aut quid apponatur tibi ad linguam dolosam? Sagittae potentis acutae cum carbonibus desolatoriis . Et post tantum tumorem, orantisque jactantiam et confi
Abbreviated transcription (Latin):
uosẽẽ dicitiscorã homimbus. Detis aut̃ nouit corda
urã : quia quod apud hoĩes excelsum ẽ. ab hominabi¬
loẽ coram dõ. In possibile inquit ẽ: ut scandala
ñ ueniant. Puto : quod peccatũ scandalũ. sit quod
ꝑscandalum uenit. Nisi fallor enĩ: cħ A OͣH
&CRANa AA oN apud grecos ex offensione & rui¬
na nom̃ accepit: ꝓpterea inmultis offendimus
om̃s. ł ac ut ñ corruero: certe offendi: & ñ inuno
sed inplurimis. Arbitror: quod & in aliquo offen-¬
disse peccatũ sit. Dixerunt apli dño. Auge nob̃
fidem. Qui respondit eis. Si haberetis fidem
&quasi granũ sinapis. quod utiq minimũ ẽ

Expanded text:
vos esse dicitis coram hominibus, Deus autem novit corda vos esse dicitis coram hominibus, Deus autem novit corda vestra, 760 quia quod apud homines excelsum est, abominabile est coram Deo . Impossibile est, inquit, ut scandala non veniant . Puto quod peccatum scandalum sit, quod per scandalum venit. Nisi fallor enim, σκῶλον et σκάνδαλον apud Graecos ex offensione et ruina nomen accepit. Propterea in multis offendimus omnes . Fac ut non corruerim, certe offendi, et non in uno, sed in pluribus. Arbitror quod in aliquo offendisse peccatum sit. Dixerunt Domino Apostoli: Auge nobis fidem. Qui respondit eis: Si habueritis fidem, quasi granum sinapis , quod utique minimum est
Abbreviated transcription (Latin):
interrogant saluatorem. Quare ñ potiumus eice¬
reillũ: & audiunt. ꝓpter in credulitatem urãm.
Curqueso: quia omĩa posse dño seruabatur.
tatur. Non recipitur aburbe samaritanoꝵ:
quia facies eius erat eunctis iherłm. Lacobus & io¬
hannes uere filii tonitrui. & ⁊eli arclore feruen¬
tos. fine es & helias ignẽ decȩlo deducere cupi¬
unt : & corripuntur ad ño. Quia utiq ñ corripe¬
rentur : si absq ertore uoluissent. Ubant cũ illo
populi hocẽ cũ dño : qui conuersus dixit. Siqͥs
uenit adme & ñ oclit patrem suum & matrem
suam &t urorẽ & filios & fr̃s & sorores. in suꝑ &
auimã suã : ñ potest m̃s eẽ discipultis. Et qui
ñ tollit crucẽ suã & sequitur me: non potest meuᷤᷤ
ẽẽ discipłus. Et in hoc loco: temerariis ꝓclama¬
bo. Potest homo si uelit omĩa uitare peccata:
sacilia enĩ sunt mandata eius. qui merent᷑
audire adño saluatore. Uos estis qui ustos

Expanded text:
interrogant Salvatorem: Quare non potuimus ejiceinterrogant Salvatorem: Quare non potuimus ejicere illum? Et audiunt, Propter incredulitatem vestram. Cur, quaeso? quia omnia posse, Domino servabatur. tatur. Non recipitur ab urbe Samaritanorum, quia facies ejus erat euntis Jerusalem. Jacobus et Joannes vere filii tonitrui, et zeli ardore ferventes Phinees et Eliae ignem de coelo deducere cupiunt, et corripiuntur a Domino: qui utique non corriperentur, si absque errore talia voluissent. Ibant cum illo populi, hoc est, cum Domino, qui conversus dixit: Si quis venit ad me, et non odit patrem suum, et matrem suam, et uxorem, et filios, et fratres et sorores, insuper et animam suam, non potest meus esse discipulus . Et, Qui non portat crucem suam, et sequitur me, non potest meus esse discipulus . Et in hoc loco temerarius proclamabo: Potest homo, si velit, omnia peccata vitare; facilia enim sunt mandata ejus? Qui merentur audire a Domino Salvatore: Vos estis qui justos
Abbreviated transcription (Latin):
undecim: apparuit eis & exꝓbrauit incredulitati
&cduritiȩ cordis eoꝵ. quia his qui eũ uiderunt re
surgentẽ ñ crediderunt. Et illi satis faciebant dicen¬
tes. Inscłm istud iniquitatis & incredulitatis sub¬
stantia ẽ: quȩ ñsinit ꝑ inmundos sp̃c ueramdĩ ap¬
prehendi uirtutem. Idcirco iam nunc reuela
tusticiam tuam: cui sicontra dicitis. illud certe ren¬
niere ñ audebitis. Alundiis in maligno positus ẽ.
Et quod dñm̃ suum satanas temptare ausussit.
& uictus atq confusus recesserit. Usq ad tempꝰ
utiꝙ passionis : ille temptatur. Et successor ioui¬
niani audet loqui. eos qui plena fide baptisma conse¬
citti sunt non posse temptari. immo aliis uerbis posse
hominem bapuz atum siuoluerit nequaquam ultͣ
peccare. Tacharias iustus: audit abangło. Quia
non credidisti uerbis meis. Pater lunatici : de apłis
loquitur. Rogaui discipłos cuos uteicerent eum.
Idẽ demonem: & ñ potuerunt. Et ipsi discipłi

Expanded text:
 exprobravit incredulitatem et duritiam cordis eorum, quia his qui viderant eum resurgentem, non crediderunt . Et illi satisfaciebant dicentes: 759 Saeculum istud iniquitatis et incredulitatis substantia est, quae non sinit per immundos spiritus veram Dei apprehendi virtutem: idcirco jam nunc revela justitiam tuam . Cui si contradicitis, illud certe renuere non audebitis: Mundus in maligno positus est : et quod Dominum suum Satanas tentare ausus sit, et victus atque confusus recesserit, usque ad tempus, utique passionis. Ille tentatur, et successor Joviniani audet loqui: Eos qui plena fide baptisma consecuti sunt, non posse tentari; immo aliis verbis: Posse hominem baptizatum, si noluerit, nequaquam ultra peccare. Zacharias justus audit ab Angelo: Quia non credidisti verbis meiloquitur: Rogavi discipulos tuos, ut ejicerent eum, id est daemonem, et non potuerunt . Et ipsi discipuli
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ nob sol iusticiȩ : quando uultu dñi consirmam᷑.
Ioseph inegipto carcere cluditur : ibiq infertur
quod custos carceris omĩa potestati euis fideiꝙ cõ¬
miserit. Causaq redditur quia dñs erat cũ eo.
& quȩ cũq faciebat ꝓsꝑabantur ad nõ in manib:
eius. Unde & eunchis sõnia suggeruntur :
&pharao uidet sõnium in extricabile: ut ꝑhanc
occasionẽ lib̾aretir io seph. Pater pasceretur . & fr̃s.
egyptus famis tempe saluaret᷑. Sequitur. Dirit aut̃
Et̾ ad urł in uisione noctis. Ego sum ds̃ patrũ tuoꝵ.
Noli timere descendere in egyptũ : ingentem enĩmag¬
nam faciã te ibi : & ego descendã tecũ inegyptum:

Expanded text:
go nobis sol justitiae, quando vultu Dei confirmamur. Joseph in Aegypto clauditur carcere, ibique infertur, quod custos carceris omnia potestati ejus fideique commiserit. Causaque redditur. Quia Dominus erat cum eo, et quaecumque faciebat, prosperabantur a Domino in manibus ejus . Unde et eunuchis somnia suggeruntur , et Pharao videt somnium inextricabile , ut per hanc occasionem liberaretur Joseph , pater pasceretur 791 et fratres, Aegyptus tempore famis salvaretur. Sequitur: Dixit autem Deus ad Israel in visione noctis: Ego sum Deus patrum tuorum, noli timere descendere in Aegyptum; in gentem enim magnam faciam te ibi, et ego d
Abbreviated transcription (Latin):
iste quem posui intitulum erit mͥ domus dĩ: & oũĩ
quȩ cũq dederis mͥ decimas offerã tͥ. Nũ quid ꝗirit.
si lib̃uin arbitriũ conseruaueris. & cibũ & uesti¬
mentum mnõ labore quęsiero. & reuertero indo¬
mum patris mei. Omĩa dat dñi uoluntati: ut
mereatur acciꝑe quod p̃catur. Reuertenti deme¬
sopotamia iacob angłoꝵ occurrit exercitus: &
uocantur castra dĩ. P ostea pugnat cũ angło. sub fi¬
gura hominis: & ad nõ confortatur. De sub planta¬
tore iacob: rectissimus dĩ nom̃ accepit. Neq enĩ
ad frẽm crudelissimũ audebat reũti : nͥ dñi presi

Expanded text:
iste quem posui in titulum, erit mihi domus Dei, et omnium iste quem posui in titulum, erit mihi domus Dei, et omnium quaecumque dederis mihi, decimas offeram tibi . Numquid dixit, si liberum arbitrium conservaveris, et cibum et vestimentum meo labore quaesiero, et revertero in domum patris mei? Omnia dat Domini voluntati, ut mereatur accipere quod precatur. Revertenti de Mesopotamia Jacob, Angelorum occurrit exercitus, et vocantur castra Dei . Postea pugnat cum Angelo sub figura hominis, et a Domino confortatur: de supplantatore Jacob, rectissimus Dei, nomen accepit. Neque enim ad f
Abbreviated transcription (Latin):
hibuit. Wectis enĩ sententia ẽ homicidam eẽ eium
quicũ possit hominem demorte lib̾are. n liberet. eñ.
Iam iã tollo manũ. cedo uicisti. Si tam̃ uincere ẽ
ueritatem uelle subuertere. ñ rebus. sed sermoni¬
bus. id ẽ ñ ueritate sed m̃dacio. Possum enĩ tibi
ñ tam̃ scientia. Quando enĩ loqueris: coactus argu¬
mentacionum strophis. tibi uideor assentiri. Cũ aut̃
taeueris. eramino rursus el abitur: ut liquido appa¬
reat disputacionem tuam. ñ exfrontibus ueritatis
&arte descendere. Ał. Uis gͥ me scripturaꝵ uti
riir sum testimoniis. & quomodo iactant discipli¬
tus. nullũ argumentationis tuȩ posse ce ꝓbleniatib
respondere.icR̃. Non solum uolo: sed eecupio. do¬
ceme descripturis scĩs: ubi sublata libi arbiti ii
tas poscit & ratio: scripturarum uoceb e utendũ
Loquitur iacob in oratione sua. Si fuerit dñs ds̃ meẽ
indomũ patris mei : erit michi dñs indm̃. & lapis

Expanded text:
rohibuit. Vetus enim sententia est, homicidam esse eum, rohibuit. Vetus enim sententia est, homicidam esse eum, qui cum possit hominem de morte liberare, non liberet. C. Jamjam tollo manum, cedo, vicisti: si tamen vincere est, veritatem velle subvertere, non rebus, sed sermonibus, id est, non veritate, sed mendacio. Possum enim illudnon tamen scientia . Quando enim loqueris coactus argumentationum strophis, tibi videor assentire, cum autem tacueris, ex animo rursus elabitur, ut liquido appareat disputationem tuam non ex fontibus veritatis et arte descendere. ATT. Vis igitur me Scripturarum uti rursum testimoniis? Et quomodo tui, nullum argumentationi tuae posse et problematibus respondere? C. Non solum volo, sed et cupio. Doce me de Scripturis sanctis, ubi, sublata liberi arbitrii tas poscit et ratio, Scripturarum vocibus est utendum. Loquitur Jacob in oratione sua: Si fuerit Dominus Deus min domum patris mei, erit mihi Dominus in Deum, et lapis
Abbreviated transcription (Latin):
centũ uiginti milia hominum. qui nesciunt qͥd
sit. inter dextram & sinistm suã. si paruuloꝵ
etatis & sĩ pliciũ quos certe peccatores fuisse non
poteris apꝓbare. tanta fuit hominũ multitudo.
Quid dicemus deutriusq sexus ętate diuersa. quȩ
iuxta filonem & prudentissimum phyꝰ losophoꝵ
rio ordine deuoluitur. dum sibi sic inuicem ętatũ
in crementa fuccetunt ut quando de alia tͣnseamꝰ
argumentacio tua huc tendit: ut quod greei di¬
mus arbitriũ : uocabulo tribuas. reauferas. Tu enĩ air¬
torem pecc̃oꝵ fcis dm̃.: dũ asseris nichil hominem ꝑse
posse facere : sed ad miniculo dĩ cui inputetur ome ss
facuius. Nos aut̃ siue bonũ siue malũ homo fecertt
ꝑlibi arbitrii potestatem ei dicimus inputari. qui fec̃
quod uoluit. & ñ ei qui semel libum c̃cessit arbitriũ.
at̃. Quamius tergi uerseris. laqueis ueritatis innec¬
teris. Hoc eiĩ modo &iã si ipse ñ adiuiuat. tam̃ upta
te uetor erit maloꝵ. quia potiut ꝓhibere. & non ꝑ¬

Expanded text:
millia hominum, qui nesciunt quid sit inter dexteram et sinistram suam . Si in parvulorum aetate et simplicium, quos certe peccatores fuisse non poteris approbare, tanta fuit hominum multitudo, quid dicemus de utriusque sexus aetate diversa, quae juxta Philonem, et prudentissimum philosophorum rio ordine devolvitur, dum sibi sic invicem aetatum incrementa succedunt, ut quando de alia transeamus argumentatio tua huc tendit, ut quod Graeci dimus arbitrium, vocabulo tribuas, re auferas. Tu enim auctorem peccatorum facis Deum, dum asseris nihil hominem per se posse facere, sed adminiculo Dei, cui imputetur omne quod facimus. Nos autem, sive bonum, sive malum homo fecerit, per liberi arbitrii potestatem ei dicimus imputari, qui fecit quod voluit; et non ei, qui semel concessit liberum arbitrium. A. Quamvis tergiverseris, laqueis veritatis innecteris; hoc enim modo, etiam si ipse non adjuvat, tamen juxta te auctor erit malorum: quia potuit prohibere, et non p
Abbreviated transcription (Latin):
no. ut edificem & plantẽ illud. Si fecerit malũ
in conspectu mõ ut ñ audiet uocem meã: pęniten¬
tiam agã suꝑ bono quod locutussum ut facerẽ ei.
Indignãbatur quondam & ionas: cur dõ fuerit
iubentementitus. Sed in uisti meroris arguit᷑.
malens cũ ꝑnicie in nimerabilis populi uerum
dicere. quam cũ tantoꝵ salute m̃tri. Ponitur
ei ȩremplum. Tu doles suꝑ hedera siue cuc urbita
inqua ñ laborasti. neq fecisti ut cresceret. quę sub
una nocte nata ẽ & una noc te peruit. & ego non

Expanded text:
plantem illud, si fecerit malum in conspectu meo, ut non audiat vocem meam, poenitentiam agam super bono, quod locutus sum ut facerem ei . Indignabatur quondam et Jonas, cur Deo fuerit jubente mentitus: sed injusti moeroris arguitur, malens cum pernicie 789 innumerabilis populi verum dicere, quam cum tantorum salute mentiri. Ponitur ei exemplum: Tu doles super hedera, sive cucurbita in qua non laborasti, neque fecisti ut cresceret, quae sub una nocte nata est, et una nocte periit, et ego non
Abbreviated transcription (Latin):
riłiuũ hoc. atq mortale incorruptione ot in inor¬
talitate mutetur: necesse ẽ nos fub iacere pecc̃o.
Non naturȩ & conditionis ut tu calũ niaris uitio :
s. fragilitate & cõmutacione uoluntatis humnano
quę pͥmom̃ta uarratur. quia ds̃ solus ẽ & inmu¬
tabilis. Quęris ubi abel ubi enoch. ubi iesus
suuis naue. ubi eliseus ceteriq scõꝵ peccauerunt
ene peesse nodũ inscirpoquerere. Otinã possẽ
manifesta reticere pecc̃a. Siius ame uerũ audi¬
re nescio. Nichil inquit midn consciussum. nec
tam̃ in hoc iustisicatussum. Homo uidet infacie:
ds̃ in corde. Apud eius conscientiã. atq conspectũ.
nullus iustificatur. Unde & paulus loquitur consi¬
denter. Om̃s peccauerunt & indigent gła di. & con¬

Expanded text:
ruptivum hoc atque mortale incorruptione et immorruptivum hoc atque mortale incorruptione et immortalitate mutetur, necesse est, nos subjacere peccato, non naturae et conditionis, ut tu calumniaris, vitio, sed fragilitate, et commutatione voluntatis humanae, quae per momenta variatur: quia Deus solus est immutabilis. Quaeris ubi Abel, ubi Enoch, ubi Jesus filius Nave, ubi Elisaeus, caeterique sanctorum peccaverint. Non est necesse nodum in scirpo quaerere: utinam possem et manifesta reticere peccata. Si vis a me verum audire, nescio. Nihil, inquit, mihi conscius sum, nec tamen in hoc justificatus sum. Homo videt in facie, Deus in corde . Apud ejus conscientiam atque conspectum nullus justificatur . Unde et Paulus loquitur confidenter: Om
Abbreviated transcription (Latin):
altare: ipsamꝙ fecit iusticiam conculcari.: quia con¬
cessum erat ei adño. Causasq reddit. Propt̃ pecca
plurima. Ergo ñ fecit quod ipse tantum uoluit:
qui p̾cepit̾ ut fieret. Illud aut̃. quod inoratione sua
loquuitur. peccatumus iniquȩ egintis. intuste gessi¬
nius. & recessi mus amandatis tuis. & iusticũs tuis.
locuti. Aduersum quã opinionẽ: ipse respondebit
& dicet. Cũ ad huc orarem. & confiterer peccata mea.
& peccata popłi mei isrł. Uides ergo quod tam ꝑ
peccatis suis quã ꝓpeccatis popłi dñm sit dep̃catus
& effuderit obsecrationes suas in conspectu dñi dĩ sui a
Uis iterum nosse quando peccatum & iniquitas fini¬
atur. quã quã diuersasit auctoꝵ interpretacio.
udi eundem ꝓpħam. Septuaginta ebdom ade scõple¬
ut cõpleantur miquitates: & finẽ accipiat pecca¬
tum. ut disꝑeat in iquitas. & reueletur iusticia sem¬
piterna. Quãdiu igitur ille finis adueniat. & cor¬

Expanded text:
altare, ipsamque justitiam fecit conculcari, quia conaltare, ipsamque justitiam fecit conculcari, quia concessum erat a Domino; causasque reddit, propter peccata plurima . Ergo non fecit quod ipse tantum voluit, qui praecepit ut fieret. Illud autem quod in oratione sua loquitur: Peccavimus, inique egimus, injuste gessimus et recessimus a mandatis et justitiis tuis , locuti. Adversum quam opinionem ipse respondebit, et dicet: Cum adhuc orarem, et confiterer peccata mea, et peccata populi Israel . Vides ergo quod tam pro peccatis suis, quam pro peccatis populi, Dominum sit deprecatus, et effuderit deprecationes suas in conspectu Domini Dei sui. Vis iterum nosse, quando peccatum et iniquitas finiatur? Quamquam diversa sit auctorum interpretatio, audi eumdem Prophetam: Septuaginta hebdomadae compleut compleantur iniquitates, et finem accipiat peccatum, ut dispereat iniquitas, et reveletur justitia sempiterna . Quamdiu ergo ille finis adveniat, et cor
Abbreviated transcription (Latin):
lis es. Danihel ꝓpħa loquitur ad nabucodo nosor qd
dominetur excelsus regni hominũ: & det illud cu¬
cũq uoluerit : & extremũ atq proiectũ. constituat
suꝑ illud. Interroga eũ. qua causa ultimũ atq des¬
pectũ constituat in regem. & faciat quod uoluerit: &
discitte utrũ ipsus uoluntas uista sit : dequo scriptũ ẽ.
Qui suscitat deterra humilem: & destercore eleuat
pauꝑem : ut collocet eum cũ principibus cũ principib
populi sui. Anforsitan uixta te absꝙ uidicio atq
uisticia głam quęrit. Auram que popłarem: ut
humiles erigat in regnum: & potentes humilitate
cõmutet: Audi ꝓpħam dicentem. Om̃s habitatores
terrȩ: quasi nichili reputati sunt apud eũ. Facit
ił quodcũꝙ uoluerit incęlo & interris : & nemo ẽ qui
resistat uoluntati eius: aut. possit dicere quare ħfe
cisti : cuius sunt uniuersa oꝑa inueritate: & uie
illius uisticia : & suꝑbientes potest ipse humiliare.
Anthiocus epiphanes rexcrudelissims: subuertit

Expanded text:
imus. --Daniel propheta loquitur ad Nabuchodonosor, quod dominetur excelsus regno hominum, et det illud cuicumque voluerit, et extremum atque projectum constituat super illud. Interroga eum qua causa ultimum atque despectum constituat in regem, et faciat quod voluerit: et discute, utrum ipsius voluntas justa sit, de quo scriptum est: Qui suscitat de terra humilem, et ae stercore elevat pauperem, ut collocet eum cum principibus, cum principibus populi sui . An forsitan juxta te absque judicio atque justitia gloriam quaerit, auramque popularem, ut humiles erigat in regnum et potentes humilitate commutet? Audi Prophetam dicentem: Omnes habitatores terrae, quasi nihil reputati sunt apud eum . Fecit enim quodcumque voluit in coelo et in terra, et nemo est, qui resistat voluntati ejus, aut possit dicere, quare hoc fecisti, cujus sunt omnia opera in veritate, et viae illius justitia, et superbientes potest ipse humiliare. Antiochus Epiphanes rex crudelissimus subvertit
Abbreviated transcription (Latin):
uantur ꝑsuꝑbiam : & dicunt. Ipsi nob̾ fecimus cor¬
flationem cord̃: ego cognoui dicit dñs : qm̃ nequa¬
quã uixta inflationẽ euis & fortitudo illius ẽ. Dici¬
ttirq adhuuliscemodi homines. Inimici aut̃ eoꝵ
haut dubiũ quingregis dnĩ : confirmant dicen¬
tes. Non peccauimus. cũ peccauerint inpulchritu¬
dinẽ iusticiȩ: & in expectacione patrũ. Dem̃ uis sci¬
re quando peccata omĩa finiantur. u adi eundẽ¬

Expanded text:
vantur per superbiam, et dicunt: Ipsi nobis fecimus corvantur per superbiam, et dicunt: Ipsi nobis fecimus corflationem cordis ego cognovi, dicit Dominus, quoniam nequaquam juxta inflationem ejus et fortitudo illius est . Diciturque ad hujuscemodi homines: Inimici autem eorum haud dubium quin gregis Domini confirmant, dicentes: non peccavimus, cum peccaverint in pulchritudinem justitiae, et in exspectationem patrum. Vis scire quando omnia peccata finiantur? a
Abbreviated transcription (Latin):
iherłm abinicio conditionis suȩ usꝙ addiem
euersionis suę me adiracundiã ꝓuocauit:
ad tende quid dicat. ⁊inẽ uinge principio.
dicenᷤ. Nunc gͦ dñẽ mirex : audidep̃cationem meã & pre¬
ualeat apud te obsectio mea: ne remittas me
in domum ionathan scribȩ : ne ibi ꝑeam. O pid¬
pħa. Cur times impiũ regem. & cur eũ metus
quã nosti. iam iamq ꝑiturũ. u carcerẽ refor¬
midas. cui paratur paradisus: Respondit mͥ. Nomo sũ
in carne mortali & corruptibili constitutus: dolorem
sentio. horrescoq cruciatus: quos &iam dñs m̃s ꝓmea
salute sensurus ẽ. Miseretur humano generi deus:
& ñ uult perire quos fecit. Noli tunere iacob dicit
dñs. Ego enĩ sum tecũ : & interficiam om̃s gentes in
quas disꝑsite. Te uero ipsũ ꝑire ñ faciam. sed casti¬
castigabote cũ iuisticia. &ita miserebor tui ut te in¬
scõs uiros. & post peccata placentes dõ. Non suo tan¬
tum merito : sed eius clementia cui om̃ĩs creatura

Expanded text:
Jerusalem ab initio conditionis suae usque ad diem eversionis suae me ad iracundiam provocavit. Attende quid dicat, finem junge principio, dicens: Nunc ergo, domine mi rex, audi deprecationem meam, et praevaleat apud te obsecratio mea, ne remittas 778 me in domum Jonathan scribae, ne ibi peream . O Propheta, cur times impium regem? Cur eum metuis, quem nosti jam jamque periturum? carcerem reformidas, cui paratur paradisus? Respondebit mihi: Homo sum in mortali carne et corruptibili constitutus, dolorem sentio, horresco cruciatus, quos etiam Dominus meus pro mea salute sensurus est. Miseretur humano generi Deus, et non vult perire quod fecit. Noli timere, Jacob, dicit Dominus: ego enim sum tecum et interficiam omnes gentes in quas dispersi te: te vero ipsum perire non faciam, sed castigabo te in justitia, et ita miserebor tui, ut te insanctos viros, et post peccata placentes Deo, non suo tantum merito, sed ejus clementia, cui omnis creatura
Abbreviated transcription (Latin):
dentia: quoꝵ opibus indigemus ut talia ñ agamus.¬
ñ agamus . ut abstineamus nos abomĩ speciȩ pecc̾oꝵ.
Certe uerum tacuisse peccatum ẽ : quamquam
apud septuaginta ñ sit scriptum. quia tacui:
floribus uernas. Erubescet inquit luna. &
confundetur sol: quando uisitauerit dñs suꝑ
militiam cęli inexcelsis. Hocẽ quod & in alio loco
scriptumẽ. Astra quoꝙ ñ sunt iunda in cons¬
pectu eius. Et aduersum angłos suos. ꝑ uersum
quid repperit. Luna erubescit. & confunditur¬
sol: & celum oꝑtturcilicio. Et nos intrepidi atꝗ
lȩtantes quia omĩ caremus uitio. occurremus
uidicis inaiestati. quando tabescent montes.
erecti uidelicet in suꝑbiam & omĩs militia cęloꝵ
uel astra uel angłicȩ dignitatez. E tcomplicabunt᷑
sicut lib̾ cęli. & omĩs exercitus eoꝵ instar folioꝵ

Expanded text:
dentia, quorum opibus indigemus? Ut talia nodentia, quorum opibus indigemus? Ut talia non agamus, ut abstineamus nos ab omni specie peccatorum, certe verum tacuisse, peccatum est. Quamquam apud Septuaginta non sit scriptum, Quia tacui, floribus vernas: Erubescet, inquit, luna, et confundetur sol, quando visitaverit Dominus super militiam coeli in excelsis , hoc est quod 774 in alio loco scriptum est: Astra quoque non sunt munda in conspectu ejus: et, Adversum Angelos suos, perversum quid reperit . Luna erubescit, sol confunditur, et coelum operitur cilicio, et nos intrepidi atque laetantes, quasi omni careamus vitio, occurremus judicis majestati, quando tabescent montes, erecti videlicet in superbiam, et omnis militia coelorum, vel astra, vel Angelicae dignitates: et complicabuntur sicut libri coeli, et omnis exercitus eorum instar foliorum
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃. Populus meus: qui beatoᷤᷤ uos dicunt. sedu¬
cunt uos. & semitam pedum urõꝵ subplantant.
Quis magis supplantant populum dĩ. qui liberi
arbitrii potestate subnirus despicit aurilium
conlitoris. & in sua uoluntate securus ẽ. anqͥ
ad singulas sententias p̃ceptoꝵ dñi iudicium
ꝑtremȩscit. Adhuiꝰ cemodi hemines : loquit᷑
deus. Wȩ uob̃ qui sapientes estis apud uos &
intelligentes ur̃o uidicio. Isaias uixta hebraicũ
ocłis meis. Ille uirtutum meritodĩ fruebat᷑
aspectii. & u conscientia pecc̃oꝵ labia sua fate¬
batur in munda. Non quo locutus eẽt aliquid
quod uoli intati dm̃i repugnaret. sed quod silius¬
set uel pudore uel timore ꝑterritus. Nec ar¬
guisset lib̃tate ꝓpħica popłm delinquentem:
nos peccantes aliquando corripumtis. qui adula¬
mur diuitibus & ꝑsonas accipimus pecc̃oꝵs tur¬
pis lucri grã : nisi forte tota eis loquimur confi¬

Expanded text:
Deum: Populus meus, qui beatos vos dicunt, seduDeum: Populus meus, qui beatos vos dicunt, seducunt vos, et semitam pedum vestrorum supplantant . Quis magis supplantat populum Dei: qui liberi arbitrii potestate subnixus despicit auxilium Conditoris, et in sua voluntate securus est, an qui ad singulas sententias praeceptorum Domini judicium pertimescit? Ad hujuscemodi homines loquitur Deus: Vae vobis, qui sapientes estis apud vos, et intelligentes vestro judicio . Isaias juxta Hebraicum oculis meis . Ille virtutum merito, Dei fruebatur aspectu, et conscientia peccatorum, labia sua fatebatur immunda. Non quod locutus esset aliquid, quod voluntati Domini repugnaret, sed quod siluisset, vel timore, vel pudore perterritus, nec arguisset libertate prophetica populum delinquentem. Nos peccantes quando corripimus, qui adulamur divitibus, et personas accipimus peccatorum, turpis lucri gratia? nisi forte tota eis loquimur  Al. loquamur confi
Abbreviated transcription (Latin):
nam atq uictoriam. Auferte uestem sorclidã
abeo. Et ecce abstuli ate iniquitatẽ tuã. Et he¬
res iouiniani loquitur. sine omt̃ omĩno pecc̃o
sum: sordida uestimenta ñ hab eo. ꝓprio
regor arbitrio. Maior apło sum. a Ille facit
quod ñuult. & quod uult ñ facit. Ego facio
quod uolo. &e quod nolo ñ facio. Preꝑatasunt
mͥ regna cȩloꝵ. inmo ipse ea michi meisuir
tutibus p̃ꝑriui. in quo adam tenetur obnorius.
& alii qui reosse putant. insimilituduiem p̃¬
uaricationis adam. Ego solus cũ meacar̃ua
ñ teneor. a alii clusi cellulis & feminas ñ uidentes.
quia miseri sunt & mea uerba ñ auduint. torquen¬
t᷑es desideriis. Ego &iam simulierum ualler ag¬
minibus nullam ͭ abeo concupiscentiã. deme enĩ
dictũ ẽ. Lapides scĩ uoluuntur suꝑ terrã: et ido
ñ sentio quia lib̾i arbitrii potestate : &pĩ trophe¬
a circumfero. Audiamus ꝑisaiam clamantem

Expanded text:
nam atque victoriam: Auferte vestem sordidam nam atque victoriam: Auferte vestem sordidam ab eo: Et, Ecce abstuli a te iniquitatem tuam, et haeres Joviniani loquitur: « Sine omni omnino peccato sum, sordida vestimenta non habeo, proprio regor arbitrio, major Apostolo sum. Ille facit quod non vult, et quod vult non facit, ego facio quod volo, et quod nolo non facio, praeparata sunt mihi regna coelorum, immo ipse ea mihi meis 773 virtutibus praeparavi. » In quo Adam tenetur obnoxius, et alii qui reos se putant in similitudinem praevaricationis Adae, ego solus cum mea caterva non teneor. Alii clausi cellulis, et feminas non videntes, quia miseri sunt, et verba mea non audiunt, torquentur desideriis: ego etiam si mulierum vallor agminibus, nullam habeo concupiscentiam. De me enim dictum est: Lapides sancti volvuntur super terram ; et ideo non sentio, quia liberi arbitrii potestate Christi tropaeum circumfero. Audiamus per Isaiam clamantem
Abbreviated transcription (Latin):
recũ dõ tuo. Num quid dĩx habeto ęqua litatem
obseruantia custodias cortuũ : ut consides qm̃
in medio laqueoꝵ ambulas. & sub muroꝵ pin¬
nis ingrediaris: ut illud catidie corde medi¬
teris. uixta semitam scandalum posuerunt in.
Suꝑbisenĩ refistit ds̃ : humilibus aut̃ dat grãm.¬
dõ. Illiusꝙ auxilio destitutus. insidus hostium pa¬
tet. Conputrescant inquat abacuc ossa mea : & sub¬
ter me uermes scateant: Tantum: ut requiescam
indiȩ angustiȩ : ut ascendam ad popłm fortẽ meũ.
Hic tribulationes & angustias afflictionẽꝙ. animi
dep̃catur : ut infuturo uiroꝵ iamcũ xp̃o regnan¬
tium numero societur. Ex quo ꝑspicuũ ẽ hic
pugnam atq certamen : & infut̾o ẽẽ uictoriam.
Ihc filius iosedech qui inter pretatur iustus dñi.
sacerdos magnus : indutus describitur uestibus
sordidis: qui peccatũ ñ fecit : & tam̃ nr̃a pecc̃a
portauit. Ad cuius dexteram stabrũ saiatias :
ut aduersaretur ei. Diciturq ad eum. post pug¬

Expanded text:
re cum Deo tuo . Numquid dixit, habeto aequalitatem observantia custodias cor tuum, ut consideres, quoniam in medio laqueorum ambules, et sub murorum pinnis ingrediaris, ut illud quotidie mediteris: Juxta semitam scandalum posuerunt mihi . Superbis enim resistit Deus, humilibus autem dat graDeo, illiusque auxilio destitutus, insidiis hostium patet. Computrescant, dicit Abacuc, ossa mea, et subter me vermes scateant, tantum ut requiescam in die angustiae, ut ascendam ad populum fortem meum . Hic tribulationes et angustias afflictionemque animi deprecatur, ut in futuro, virorum jam cum Christo regnantium numero societur. Ex quo perspicuum est, his pugnam atque certamen, et in futuro esse victoriam. Jesus filius Josedec, quod interpretatur justus Domini , sacerdos magnus, indutus describitur vestibus sordidis, qui peccatum non fecit, et tamen nostra peccata portavit, ad cujus dextram stabat Satanas, ut adversaretur ei. Diciturque ad eum post pug
Abbreviated transcription (Latin):
non sum sicut ceteri homines raptores: in uisti. ad¬
ulteri. & sicut hic publicanus. Leuinobis in sab¬
bato. decimas do omiũ quȩ possideo. Iile ait grãs
dõ. quia ipsius mĩa ñ sit sicut ceteri homines. Pe¬
cata detestans ñ ad sumens iusticiam. Tu dicis dñẽ
tu nosti. quã scȩ̃ quã in nocentes quã purę sint
abomĩ fraude & inuiria & rapina quas adte ex¬
pando mamis. Ille bis in sabb̃o ie uire se dicit
ut affligat carnem uiciis lasciuientem. et omĩs¬
substantiȩ suȩ dat decimas. Redemptio enĩ adĩẽ iur
ꝓprie diuitiȩ. Tucũ diabolo głaris. suꝑ sida ascendã.¬

Expanded text:
non sum sicut caeteri homines, raptores, injusti, adnon sum sicut caeteri homines, raptores, injusti, adulteri, et sicut hic publicanus: jejuno bis in sabbatho, decimas do omnium quae possideo . Ille agit gratias Deo, quia ipsius misericordia non sit sicut caeteri homines, peccata detestans, non assumens justitiam. Tu dicis: « Domine, tu nosti quam sanctae, quam innocentes, quam purae sint ab omni fraude, injuria et rapina, quas ad te expando manus. » Ille bis in sabbatho se jejunare dicit, ut affligat carnem vitiis lascivientem, et omnissubstantiae suae dat decimas. Redemptio enim animae viri, propriae divitiae . Tu cum diabolo gloriaris, dicen