comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et suꝑ filios filioꝵ usq interciam ⁊ quartã generatio¬
nem. sic accipi debere quiasi parabolam ⁊ puerbium
et aliud in uerbis sonet. aliud in sensu teneat. qd̾ in pa¬
rabola quor duarum aquilarum supra diximus:
meum : eloquar ꝓpositiones ab inito: E in eugłio pa¬
rabolam sementis. & lolii. et sinapis. qd̃ cum sit mini
mum omnium semurum in magnam consurgit arbo¬
rem: ita ꝓponit ut aliud p̃tendat in uerbis: aliud in
sensib teneat: E nos usq in p̃sentem diem putabamus
duo testimonia exodi quȩ supra posuimus ñ ẽẽ parabo¬
lam: s simplicem explicare sententiam: Ꝙ quamqͣ non
audemus quippiam dicere. nec uas fictile loqui contͣ
sigulum. quare ita uel ita me fecisti. tamen scandalũ
patiebamur occultum. qd̾ iniusticia undetur dei altũ
peccare.et alium penas dare. ⁊luere peccata:Si enim
reddit peccata patrum suꝑ filios in tertiam ⁊ quartã
generationem: iniustum uideturꝰ ut alius peccet. et

Expanded text:
um, in tertiam et quartam generationem ; » sic accipi debere, quasi parabolam et proverbium, ut aliud in verbis sonet, aliud in sensu teneat, quod in parabola quoque duarum aquilarum supra diximus. meum, loquar propositiones ab initio. » Et in Evangelio parabolam sementis et lolii et sinapis, qmum omnium seminum, in magnam consurgit arborem , ita proponit, ut aliud praetendat in verbis, aliud in sensibus teneat. Et nos usque in praesentem diem putabamus duo testimonia Exodi, quae supra posuimus non esse parabolam, sed simplicem explicare sententiam. Et quamquam non auderemus quidpiam dicere, nec vas fictile loqui contra figulum, quare ita, vel ita me fecisti: tamen scandalum patiebamur occultum, quod injustitia videretur Dei, alium peccare, et alium luere peccata. Si enim reddit peccata patrum super filios in tertiam et quartam generationem, injustum videtur ut alius peccet, et
Abbreviated transcription (Latin):
in ipso morietur. Sicut iustum antea peccatorẽ non pre¬
grauant antiqua delicta: sic peccatorẽ qui prius iustꝰ
fuerit ñ iuuant ueteres iusticie: unusquisq in quo in¬
ueniturꝰ in eo iudicatur: Et dixistis :Non ẽ equa uia
dñi: Audite domus isrł: Nunquid uia mea non ẽ equa:
et ñ magis uiȩ ur̾e prauȩ sunt: Reddit causas: quare
dñi iusta sententia fit: Putatis me ait iniquum. ut pec¬
cata patrum reddam filiis. & aliis comedentib uuam
acerbam: alioꝵ dentes obstupescant : E cce unusquisq
sententia ẽ : qui putatis parabolam ñ eẽ parabolam:
s sic eam accipitis quasi historie ueritatem: ut aliorũ
scelera in aliis puniantur. Cum enim auerterit se
iustus aiusticia sua. et fecerit iniquitatẽ. morietur in
ita intelligi. iustus prius populus isrł. auertit se auis¬
ticia sua. quia iusticie reliquit auctorem. ⁊ fecit iniqͥta¬
tem dei filium negando. in peccato atq scelere qd̾ oꝑat᷑ꝰ

Expanded text:
in ipsis morietur. Sicut justum antea peccatorem non praegravant antiqua delicta: sic peccatorem qui prius justus fuerit, non juvant veteres justitiae. Unusquisque enim in quo invenietur, in eo judidit ergo, domus Israel: Numquid via mea non est aequa: et non magis viae vestrae pravae sunt? Reddit causas quare Domini justa sententia sit. Putatis me, ait iniquum, ut peccata patrum reddam filiis ; et aliis comedentibus uvam acerbam, aliorum dentes obstupescant ? Ecce unusquisque sententia est, qui putatis parabolam non esse parabolam: sed sic eam accipitis, quasi historiae veritatem, ut aliorum scelera in aliis puniantur. Cum enim averterit se justus a justitia sua et fecerit iniquitatem, morietur in  intelligi: Justus prius populus Israel, avertit se a justitia sua, quia justitiae reliquit auctorem, et fecit iniquitatem, Dei Filium 216 denegando. In peccato atque scelere quod operatus
Abbreviated transcription (Latin):
mniũ iniquitatũ eius quas oꝑatus ẽ: non recorclabor:
ntantũ ait peccata patrum ad filios ñ redundant: nec
iustum filium sceleratus p̃grauat pater: neq alii ꝓ alioꝵ
scelerib puniuntur: ut ipse unus atq idem qui prius
impius fuit atq peccator: si postea egerit penitentiam.
& ad meliorẽ uitam conuersus. pͥstina peccata deleuerit:
ñ iudicetur uetustate peccati: s in meum suscipiatur gre¬
gem in nouitate uirtutis: S imulq considandum: qua¬
lem impium et peccatorẽ suscipiat penitentem: Si ab
omnib inquit peccatis fuis quȩ oꝑatus ẽ auerterit se.
et custodierit uniuersa p̃cepta dñi. quo scilicet oĩa pec
crimina delinquat. & cunctas uirtutes sequatur: si oĩa
bona fecerit. & cuncta deseruerit mala: & ego omniũ miqͥ¬
tatum eius quas oꝑatus ẽ obliuiscar. Iniusticia fua quã
oꝑatus est: uiuet: Nontam mea ꝗͣ sua uiuet iusticia: Ai¬
cet iusticie meȩ sit : bonis bona: et malis mala reddere:

Expanded text:
mnium iniquitatum ejus quas operatus est, non recordabor. In tantum, ait, peccata patrum ad filios non redundant, nec justum filium sceleratus praegravat pater: neque alii pro aliorum sceleribus puniuntur, ut ipse unus atque idem qui prius impius fuit atque peccator, si postea egerit poenitentiam, et ad meliora conversus pristina peccata deleverit, non judicetur vetustate peccati: sed in meum suscipiatur gregem, innovatione virtutis. Simulque considerandum, qualem impium et peccatorem suscipiat poenitentem. Si ab omnibus, inquit, 215 peccatis suis quae operatus est, averterit se, et custodierit universa praecepta Domini, quo scilicet omnia crimina derelinquat, et cunctas virtutes sequatur: si omnia bona fecerit, et cuncta deseruerit mala; et ego omnium iniquitatum ejus, quas operatus est, obliviscar. In justitia sua, quam operatus est, vivet. Non tam mea quam sua vivet justitia: licet justitiae meae sit, bonis bona, et malis mala reddere.
Abbreviated transcription (Latin):
uiuificare se credit: ⁊ placare simulachra: quoꝵ occi
nem fornicationem tuam. & abhominationes tuas: il¬
lud significat qd̃ cunctis peccatis ⁊ fornicationib peior
sit doctrina hereticoꝵ: que dei filios facit filios demo¬
num. immo interficit eos quos multo labore genue¬
rat deo. uel suos fecerat filios. qͦs infornicatione gene¬
rauit: Ꝙ accidit post omnẽ maliciam tuam: ue. ue. tͥ¬

Expanded text:
eos, vivificare se credit, et placare simulacra, quorum oceos, vivificare se credit, et placare simulacra, quorum ocnem fornicationem tuam, et abominationes tuas: illud significat: quod cunctis peccatis et fornicationibus pejor sit doctrina haereticorum, quae Dei filios, facit filios daemoniorum, imo interficit eos, quos vel multo labore genuerat Deo, vel suos fecerat filios, quos in fornicatione genuerat. « Et accidit post omnem malitiam tuam, vae, vae t
Abbreviated transcription (Latin):
liarum suarum: quas immolauerunt sculptilib cha¬
naan: Suos autẽ uocat iuxta hebraicum. ipse enim
de eis dixerat. filius primogenitus m̃s isrł: siue iuxta
lxx. tuos quos de forncatione generasti: In eo autem
dum. siue expiandum: aquila et symiachus.⁊ theo¬
dotio pofuerunt transtulisti. & transduxisti eos: quib
ethnici ꝑ ignem filios suos. uel tranfferunt paruulos¬
suos. uel adultos transire compellunt: Cum hec ita
feceris. ñ es recordata infantie tue ꝗͣdo tulite consper¬
sam sanguine ⁊ laui: & post multa quȩ ꝓpheticus
sermo narrauit: copulaui michi: Nr̃a quoq ierłm
si heretica fuerit fraudulenta supplantata. tollit filios
suos qui robustiores infide sunt. ⁊filias que ñ hñt
tantam fide fortitudinem. aut certe filios qͥ mistica
queq cognoscunt filias que simplicem sequuntur histo¬
riam. et tradit demonib deuorandos: Eẜ cum int̾ficiat

Expanded text:
liarum suarum, quas immolaverunt sculptilibus Chaliarum suarum, quas immolaverunt sculptilibus Chanaan . Suos autem vocat juxta Hebraicum. Ipse enim de eis dixerat: Filius primogenitus meus Israel. Sive juxta Septuaginta, tuos, quos de fornicatione genuisti. In eo autem dum, sive expiandum, Aquila, Symmachus, et Theodotio posuerunt, transtulisti et transduxisti eos: quia ethnici per ignem filios suos, vel transferunt parvulos, vel adultos transire compellunt. Cum haec, ait, feceris, non es recordata infantiae tuae, quando tuli te conspersam sanguine et lavi, et post multa quae propheticus sermo narravit, copulavi mihi. Nostra quoque Jerusalem, si haeretica fraudulentia supplantata fuerit, tollit filios suos, qui robustiores sunt in fide, et filias quae non habent tantam fidei fortitudinem. Aut certe filios, qui mystica quaeque cognoscunt: filias quae simplicem sequuntur historiam; et tradit daemonibus devorandos, et cum interficiat
Abbreviated transcription (Latin):
et tulisti filios tuos. et filias tuas quas geniusti mͥ.
⁊immolasti eis ad deuorancdum: Nuniquid parua ẽ
fornicatio tua immolantis filios meos: Dedlisti illos
consecrans eis. ⁊ post om̃s ab hominationes tulas et
fornicationes. non es recordata dierum adolescentie tue
quando eras nuda. & confusionis plena: conculcata in san
in consummatione quasi parum fornicata sis: & int̾fe¬
cisti filios tuos. & dedisti eos cum offerres illis: Hoc suꝑ
omnẽ fornicationem tuam. ⁊ abhominationes tuas. et
non es recordata diei infantiȩ tue ꝗͣdo eras nuda. et
ignominiosa: mixta in sanguine tuo. uixisti: Qd̃ filios
suos et filias ierłm de quib scriptum ẽ: filios genui et
exaltaui. ipsi autem spreuerunt me. idolis immolaue¬
rit: scã scriptura cominemorat: Immolauerunt filios
suos: et filias suas denonib. E iterum: Effuderunt
sanguinẽ innocentem: sanguinem filiorum suoꝵ et si¬

Expanded text:
et tulisti filios tuos, et filias tuas, quas genuisti mihi, et tulisti filios tuos, et filias tuas, quas genuisti mihi, et immolasti eis ad devorandum. Nunquid parva est fornicatio tua immolantis filios meos, et dedisti illos consecrans eis. Et post omnes abominationes tuas et fornicationes non es recordata dierum adolescentiae tuae, quando eras nuda, et confusionis plena, conculcata in sanin consumptionem, quasi parum fornicata sis, et interfecisti filios tuos, et dedisti eos cum offerres illis, hoc est, super omnem fornicationem tuam et abominationes tuas, et non es recordata diei infantiae tuae, quando eras nuda et ignominiosa: mixta in sanguine tuo vixisti. Quod filios suos, et filias Jerusalem, de quibus scriptum est: Filios genui et exaltavi: ipsi autem spreverunt me ; idolis immolaverit, sancta Scriptura commemorat: Immolaverunt filios suos et filias suas daemonibus . Et iterum: Effuderunt sanguinem innocentem , 165 sanguinem filiorum suorum, et fi
Abbreviated transcription (Latin):
temporum spacia. diuersorum inter se uolu¬
mintim ordo iuuetur÷ p̃faciunculas singuilis
libris p̃posui: ut ex fronte titul statum lector
agnoscat. quotus sibi liber legendus ẽ. et quȩ nobis pro¬
phetia explananda sit: In p̃terito gͥ uolumine id est
quarto partem prophetie contra ierłm cuius istud exor¬
dium est: radix tua et generatio tua de terra chanaan
usq ad eum locum ubi scriptum ẽ similam et oleum¬
et mel. quib enutriui te. posusti in conspectu eorum
in odorem suauitatis. ut potiuibreui sermone disserui:¬
nunc eiusdem prophetie pars reliqua. cum ceteris quȩ
seqquuntur. quinto uolumini. tuo eusthochium nomini
dedicaturꝰ: in quo nichil ex arte rethorica. nichil ex cõ¬
positione reppies.⁊ uenustate uerboꝵ s curam simpliciꝰ
et sollertis diligentie: ut ista ⁊ sola laus mea sit. si ꝓphe
ꝑ me dicta intelligas: Et factum ẽ ait dñs cdeus:¬

Expanded text:
temporum spatia divisorum inter se volutemporum spatia divisorum inter se voluminum ordo vitietur, praefatiunculas singulis libris praeposui: ut ex fronte tituli statim lector agnoscat, quotus sibi liber legendus, et quae nobis prophetia explananda sit. In praeterito igitur volumine, id est, quarto, partem prophetiae contra Jerusalem, cujus istud exordium est: Radix tua et generatio tua de terra Chanaan, usque ad eum locum, ubi scriptum eet mel, quibus enutrivi te, posuisti in conspectu eorum in odorem suavitatis. Et paulo poNunc ejusdem prophetiae pars reliqua cum caeteris quae sequuntur, quinto volumini, et tuo, Eustochium, nomini dedicatur. In quo nihil ex arte rhetorica, nihil ex compositione reperies, et venustate verborum: sed curam simplicis et solertis diligentiae, ut ista et sola laus mea sit, si prophetae per me dicta intelligas. Et factum est, ait D
Abbreviated transcription (Latin):
oc autem facimus. quotiens prudentia. temꝑantia.
forttudine. iusticia. cunctisq uirtutib hereticam
circundamus p᷑uitatem : & stib occasione earum
simplices quosq decipinus: ut uidentes mella uir:¬
tutum. uitioꝵ uenena ñ caueant: E oleum me um.
⁊ thimiama meum: posui coram eis: Et panẽ meum.
similam. ⁊ mel. et oleum. quib enutriui te posiusti
in conspectu eoꝵ. in odorem suauitats: Oleum de
quo supra diximus. ⁊ thunama. siue incenstm de
quo psalmista conclamat: cuirigatur oratio mea fic̃
incensum in conspectu tuo: Et panes ꝓpositionis quos deo
iubemur offerre. similam quoq sensum pitrissimum scͥp¬
turarum. ⁊ mel qd̃ gustauit ionathan. ⁊ aꝑti sunt oculi
eius ⁊ confortatus ẽ. posuit misera ierłm in conspectu
idoloꝵ. siue coram imaginib masculinis: ut eẽnt his in
odorem suauitatis: quȩ natura sua dulcia sunt atq sua¬
tussima. ẜ dum offeruntur idolis. falsisq doctrus

Expanded text:
Hoc autem facimus, quoties prudentia, temperantia, Hoc autem facimus, quoties prudentia, temperantia, fortitudine, justitia, cunctisque virtutibus haereticam circumdamus pravitatem, et sub occasione earum, simplices quosque decipimus, ut videntes mella virtutum, vitiorum venena non caveant. « Et oleum meum et thymiama meum posuisti coram eis. Et panem meum similam, et oleum, et mel, quibus enutrivi te, posuisti ea in conspectu eorum in odorem suavitatis. » Oleum de quo supra diximus, et thymiama sive incensum, de quo Psalmista conclamat: « Dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo , » et panes propositionis quos Domino jubemur offerre: similam quoque sensum purissimum Scripturarum, et mel quod gustavit Jonathan, et aperti sunt oculi ejus, et confortatus est, posuit misera Jerusalem in conspectu idolorum, sive coram imaginibus masculinis, ut eodorem suavitatis, quae natura sua dulcia sunt atque suavissima: sed dum offeruntur idolis falsisque doctrini
Abbreviated transcription (Latin):
scripturarum idola facimus. quando gr̃am sensus
er eloquentiã heretica prauitate corrumpimus: et
ponimus in celum os nr̃m: ilingua nr̃a ꝑtransit in
terram: Masculine autem imagines dicuntur. in¬
quib omnis heresis fornicatur. ex eo qd̃ unusquisq
se putat robustissima colere.:⁊ habere quȩ fuyxeit:
nec ulla posse oppugnatione subuerti: Heȩ sunt ima-¬
gines quas de nr̃o corde confinximus: et quȩ in celes¬
ti ierł̾m destruende sunt: De quib propħa ꝓnuntiat:
oñe in ciuitate tua imaginem eorum dissipabis:
Quicumq enim homo ẽ: ⁊ dei nomen amisit. dr de eo:
uerumtamen in imagine ꝑambulat homo: ue¬
riuntamen frustraturbatur: Nos autem unum
habeainus uirum. & unam ueneremur imaginẽ.
quȩ ẽ inuisibilis ⁊ omnipotentis dei: E sumpsisti
uestimenta tua multicoloria:⁊ oꝑuisti illas fubau¬
ditur imagines masculinas: ut omnem cultum
quem acceꝑat ad utendum uerteret in blasphemiã:

Expanded text:
Scripturarum idola facimus, quando gratiam sensus Scripturarum idola facimus, quando gratiam sensus et eloquentiae haeretica pravitate corrumpimus, et ponimus in coelum os nostrum et lingua nostra pertransit in terram. Masculinae dicuntur imagines in quibus omnis haeresis fornicatur, ex eo quod unusquisque se putat robustissima colere et habere, quae finxit, nec ulla posse oppugnatione subverti. Hae sunt imagines, quas de nostro corde finximus, et quae in coelesti Jerusalem destruendae sunt, de quibus Propheta pronuntiat: Domine, in civitate tua imaginem ipsorum dissipabis . Quicumque enim homo est, et Dei nomen amisit, dicitur de eo: Verumtamen in imagine perambulat homo, verumtamen frustra conturbatur . Nos autem unum habemus virum, et unam veneramur imaginem, quae est imago invisibilis et omnipotentis Dei. Et sumpsivestimenta tua multicoloria, et operuisti illas. » Subauditur imagines masculinas, ut omnem cultum quem acceperat ad utendum verteret in blasphemiam.
Abbreviated transcription (Latin):
qui ueteris legis obseruantiam. euglice gr̃e aptare co¬
nantur: & om̃s heretici. qui testimonium in suo loco
alteri senfui congruens. alteri nituntur ad suere: cum
dñi tunica desuꝑ texta ꝑ totum scindi ñ possit: s tex
ta sꝑu sc̃o. nullam recipiat scissionem: Qd̃ autem dr
tibi idola feceris ꝑuersoꝵ dogmatum que arbitraris
excelsa. ⁊ fornicata sis suꝑ eis. credens in his queq ip¬
sa finxisti. templum dei intrare ñ poteris. & simulacͣ
tua substantiam ñ habebunt. neq erunt in ppetuũ:
dicente apło. Scimus enim quia nichil ẽ idolum in
cata es in eis: Iuxta litteram dñs lege p̃cepit. ut fie¬
rent thuribula. fiale. candelabrum. archa testam̃ti
cuncta aurea. uel deaurata.:⁊ alia ex argento. quȩ
omiria conflauit ierłm. & uertit idola belis. siue
baalim: chamos. astaroth. et melchom. Iuxta in¬
telligentiam spiritalem. de auro ⁊ argento. scãrum

Expanded text:
qui veteris Legis observantiam, Evangelicae gratiae aptare coqui veteris Legis observantiam, Evangelicae gratiae aptare conantur. Et omnes haeretici, qui testimonium in suo loco alteri sensui congruens, alteri nituntur assuere: cum Dta Spiritu sancto nnllam recipiat scissionem. Quod autem ditibi idola feceris perversorum dogmatum, quae arbitraris excelsa, et fornicata sis super eis, credens in his, quae ipsa finxisti, templum Dei intrare non poteris, et simulacra tua substantiam non habebunt, neque erunt in perpetuum, dicente Apostolo: « Scimus enim quia nihil est idolum in cata es in eis. » Juxta litteram Dominus in lege praecepit ut fierent thuribula, phialae, candelabrum, arca testamenti, cunctaque vel aurea vel deaurata, et alia ex argento, quae omnia conflavit Jerusalem, et vertit in idola Belis, sive Baalis Chamos et Astaroth, et Melchom. Juxta intelligentiam spiritalem, de auro et argento sanctarum
Abbreviated transcription (Latin):
batmor  a: qd̾ nunꝗͣ ante factum ẽ. neq fiet: ut que
acceꝑis adornatum transtuleris ad iniuriam donato
ut omnia p̃cepta legis. Illiuitias ac rerum omnium
habundantiam ydolis deputauerit. qđ gens alia
nec fecerit. nec factura sit: Om̃s enim nationes quȩ¬
a principio ydolis seruierunt: non tanti criminis reȩ ft̃.
rã autem ierłm que inter p̃tatur uisio pacis. ab heretes
scinditur: quando uirum et alterum testimonrum sc̃p¬
turarum de propriis carpentes locis conantur adsue¬
re: his quib non queunt coaptari: Ad quos ⁊ supra¬
dictum: in hoc eodem propłia legimus: Ne his qui cõ¬
suunt ceruicalia sub omni cubito manus: et faciunt
oꝑimentum suꝑcaput uniuerse etatis: Qd fieri dñs
ꝓhibens: loquitur in euglio: Nemo adsuit cõmissurã
pannis rudis: in ueteri uestimento: Alioqum tollit
de plenitudine eius: & peior scissura fiet: Nec mittant
uinum nouum: in utres ueteres: Lales sunt nazarez

Expanded text:
BAMOTH  , quod numquam ante factum est, neque fiet; ut quae BAMOTH  , quod numquam ante factum est, neque fiet; ut quae acceperis ad ornatum, transtuleris ad injuriam donatorut omnia praecepta Legis, et divitias ac rerum omnium abundantiam idolis deputaverit, quod gens alia non fecerit, nec factura sit. Oma principio idolis servierunt, non tanti criminis reae sunt. Nostra autem Jerusalem, quae interpretatur visio pacis, ab haereticis scinditur, quando unum et alterum testimonium scripturarum de propriis carpentes locis conantur assuere, his, quibus non queunt coaptare: ad quos et supradictum in hoc eodem Propheta legimus: « Vae his qui consuunt cervicalia, sub omni cubitu manus, et faciunt operimenta super caput universae aetatis . » Quod fieri Dominus prohibens, loquitur in Evangelio: « Nemo assumit commissuram panni rudis in veteri vestimento. Alioquin tollit de plenitudine ejus et pejor scissura fiet. Nec mittunt vinum novum in utres veteres . Tales sunt Nazaraei,
Abbreviated transcription (Latin):
de uestimentis tuis. fecisti tͥ excelsa hinc inde consuta
et fornicata es suꝑ eis. sicut non ẽ factum: neq fut᷑m ẽ:
Lx.x. Ꝙ tulisti de uestimentis tuis. et fecisti tͥ idola confu¬
ta ⁊ fornicata es suꝑ eis: ꝙ non ingredieris neq fiet:
yminachus hunc locum: ita interpretatus ẽ: Cumq
tulisses de uestib tuis. fecisti tibi excelsa multicoloria. et
fornicata es in eis: non facta. neq futura: Pro confittis
et diuiersis colorib. et excelsis. siue toolis. aquila et cheo¬
dotio. fartacta. transtulerunt : qđ significat diuer¬
sos pannos hinc inde confutos. & instar emplastri fac¬
tum idolum. quasi poligraphum uestimentum: Hest¬
tu inquit te diuersis colorib. & induta es bysso ⁊ poli¬
mito: & multarum uarietate formarum: Tu actem
uestimenta tua quib mea largitate donata es trilisti.
⁊fecisti tibi idola. sicie excelsa. que hebraice dicituR.

Expanded text:
de vestimentis tuis, fecisti tibi excelsa hinc inde consuta, de vestimentis tuis, fecisti tibi excelsa hinc inde consuta, et fornicata es super eis, sicut non est factum, neque futurum est. LXX: Et tulisti de vestibus tuis, et fecisti tibi idola consuta, et fornicata es super eis, et non ingredieris, neque fiet. Symmachus hunc locum ita interpretatus est: Cumque tulisses de vestibus tuis, fecisti tibi excelsa multicoloria, et fornicata es in eis, non facta neque futura. Pro consutis et versicoloribus et excelsis, sive idolis, Aquila et Theodotio ἐμβολίσματα transtulerunt, quod significat diversos pannos hinc inde consutos, et instar emplastri factum idolum, quasi πολύῤῥαφον vestimentum. Vestivi, inquit, te versicoloribus, et induta es bysso, et polymito, et multarum varietate formarum. Tu autem vestimenta tua quibus mea largitate donata es, tulisti: et fecisti tibi idola, vel excelsa, quae Hebraice dicuntur
Abbreviated transcription (Latin):
debet timere ne corruat: & formcetur in nomine suo.
duersarie siquidem potestates. solitos contennunt ci¬
bos: & ꝑegrina alimenta desiderant: Inde de diabolo dẽ
nat: Non gͦ confidamus in ꝓpria pulchritudine. nec
dei libertatem nr̃am putemus ẽẽ uirtutem: s potius
audiamus: ne gleris in crastinum: Nescitis enim:
quso uentura pariat dies: Et in alio loco: Fris: si pre¬
uentus fuerit homo in aliquo peccato: uos qui sꝑales estis
ꝑficite huiuscemodi in sꝑu mansuetudinis: considerans
teipsum. ne forte et tu tempteris: Neq exponamus. si¬
ue effuncdamus fornicationẽ nr̃am omni transeunti: ut
ñ dei in quem credimus. s eius fiamus a quo polluim᷑.
qui cuncta recipit uicia: & diuersoꝵ peccatoꝵ sꝑm tran¬
seuntem suo suscipit gremio. & diuiaricat pedes suos om̃i
transeunti: iste effundit fornicationẽ suam. ꝙ eius incipit
sustinere dñatum cuius hospes extiterit: Et sumens

Expanded text:
debet timere ne corruat, et fornicetur in nomine suo. debet timere ne corruat, et fornicetur in nomine suo. Adversariae siquidem potestates, solitos contemnunt cibos, et peregrina alimenta desiderant. Unde de diabolo dicinat. Non ergo confidamus in propria pulchritudine, nec Dei liberalitatem, nostram putemus esse virtutem; sed potius audiamus: « Ne glorieris in crastinum. Nescis enim quid pariat ventura dies ; » et in alio loco: « Fratres, si praeventus fuerit homo in aliquo peccato, vos, qui spiritales estis, perficite hujuscemodi in spiritu mansuetudinis, considerans teipsum, ne forte et tu tenteris . Neque exponamus, sive effundamus, fornicationem nostram omni transeunti, ut non Dei, in quem credimus, sed ejus fiamus a quo polluimur. Qui cuncta recipit vitia, et diversorum peccatorum spiritum transeuntem suo suscipit gremio, et divaricat pedes suos omni transeunti, iste effundit fornicationem 161 suam, et ejus incipit sustinere dominatum, cujus hospes exstiterit. Et sumens
Abbreviated transcription (Latin):
dñs deus: Hunc locum manifestius interp̃tatus ẽ sym¬
machus: Et ingressutm ẽ nomentuum in gentes qd̃ ꝑfec¬
tum erat: ꝓpter dignitatem meam quam posueram
suꝑ te dicit dñs deus: Ꝙ est sensus: Meis beneficiis.
meaq incredibili largitate. ad regine uocabulũ ꝑue¬
nisti: ita ut de te omnium gentrum sermo loquereturꝰ.
et ẽẽs non tuis meritis atq uirtutib. s mea libertate
eam & qui rigat nichil ẽ. nisi dñs dederit incrementum
quia ñ ẽ uolentis neq currentis: s miserentis dei: ut
postꝗͣ omnia feceruus dicamus. serui untiles sumꝰ:
qd̃ debuimus facere fecimus: non quo ex beneficio dĩ
lib̾m hõis tollatur arbitrium: s quo ipsa libertas
dnm debeat habere adiutorem: Et habens fidutiã in
pulchritudine tua: fornicata es innomine tuo: et
exposiusti forncationẽ tuam omni transeunt. ut eius
fieres hospes: Grande discrimen. ñ in dei clementia. s:
in suo decore confidere: Quantoq quis sublimior fuerit

Expanded text:
atus est Symmachus: Et egressum est nomen tuum in gentes, quod perfectum erat propter dignitatem meam, quam posueram super te, dicit Dominus Deus. Et est sensus: Meis beneficiis meaque incredibili largitate ad reginae vocabulum pervenisti, ita ut de te omnium gentium sermo loqueretur, et esses non tuis meritis atque virtutibus, sed mea liberalitate enim, et qui rigat, nihil est, nisi Dominus dederit incrementum: quia « non est volentis neque currentis, sed miserentis Dei . » Ut postquam omnia fecerimus, dicamus: « Servi inutiles sumus, quae debuimus facere fecimus . » Non quo ex beneficentia Dei liberum homini tollatur arbitrium, sed quo ipsa libertas Dominum habere debeat adjutorem. « Et habens fiduciam in pulchritudine tua, fornicata es in nomine tuo, et exposuisti fornicationem tuam omni transeunti, ut ejus fieres, » etc. Grande discrimen non in Dei elementia, sed in suo decore confidere. Quantoque quis sublimior fuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
iudicia siue iustificationes meas custodierit: ut faciat ea.
factaq custodiat: Quoꝵ utrumq multiplicẽ habet in¬
telligentiam: si uelimus omĩa mandata legis replicare
in quib p̃cepta dñi.⁊ in quib iustificationes eẽ dicant᷑
lenus ẽ preceptorum et iustificationũ. cͦ. uiiͦi.xͦ. psalmꝰ¬

Expanded text:
udicia et justificationes meas custodierit, ut faciat ea, factaque custodiat. Quorum utrumque multiplicem habet intelligentiam, si velimus omnia legis mandata replicare, in quibus praecepta Domini, et in quibus justificationes esse dicuntur. Plenus est praeceptorum et justificationu
Abbreviated transcription (Latin):
comedere. E audierunt de eo gentes. ꝙ ñ absq uulnerib
susceꝑunt eum: & adduxerunt cum in cathenis in terra
egypti: Quȩ cum uidisset qm̃ insirmata ẽ et ꝑiit expecta¬
tio eius: tulit unum de leunculis siuis. leonem constitu¬
it eum qui incedebat inter leones. et factus ẽ leo: didicit
p̃dam caꝑe. et hõies deuorare: didicit uiduas facere. et
ciuitates eaꝵ in desertum adducere: & desolata ẽ terra

Expanded text:
comedere. Et audierunt de eo gentes, et non absque vulneribus comedere. Et audierunt de eo gentes, et non absque vulneribus suis ceperunt eum, et adduxerunt eum in catenis in terram Aegypti quae cum vidisset quoniam infirmata est et periit expectatio eius tulit unum de leunculis suis leonem constituit eum qui incedebat inter leones et factus est leo didicit praedam capere et homines devorare didicit viduas facere et civitates eorum in dese
Abbreviated transcription (Latin):
ta: credẽ in eum qui ẽ ds uiuentum: & quare morie¬
mini domus isrł: Melius ẽ ut supͣ diximus exhortat¬
onem hanc in quascriptum ẽ: conuertmini et agice pe¬
nitentiam suꝑ ꝑsona acciꝑe uideoꝵ. quos ñ uult mori:
ꝙ quib nunc loquitur. quare moriemini domus isrł.
ui habetis patres abraham. isaac. et iacob. de quibus
moriemini. qui patrum merito mea debetis uiuere mia:
salusem genui: Filios enim genui et exaltaui: ipsi autẽ
spreuerunt me: Reuertimini gͦ: & uiuite: Non dicit᷑
reuertinim. nͥ his qui prius cũ deo fuerant. & postea
eius deseruerunt comitatum: & uiuite ꝑpenitentam:
pristinũ statum. mortuus ẽẽ credendus ẽ: Et tu adsu¬
me planctum suꝑ pͥncipes isrł: et dices: Quare mater
tua leena inter leones cubauit. in meclio leunculorum
enutrunt catulos fuos: et eduxit unum de leunculis
sius leo factus est: & didicit caꝑe p̃dam. hominemq

Expanded text:
ta, credere in eum qui est Deus viventium. Et quare morieta, credere in eum qui est Deus viventium. Et quare moriemini, domus Israel? Melius est, ut supra diximus, exhortationem hanc in qua scriptum est: Convertimini, et agite poenitentiam, super persona accipere Judaeorum, quos non vult mori, et quibus nunc loquitur: quare moriemini, domus Israel, qui habetis patres Abraham, Isaac et Jacob, de quibus moriemini, qui patrum merito, et mea debetis vivere misersalutem genui. Filios enim genui, et exaltavi: ipsi autem spreverunt me . Revertimini ergo, et vivite. Non dicitur revertimini, nisi his qui prius cum Deo fuerant, et postea ejus deseruere comitatum. Et vivite per poenitentiam evertitur ad pristinum statum, mortuus esse credendus est. Et tu assume planctum super principes Israel, et dices: Quare mater tua leaena inter leones cubavit? in medio leunculorum enutrivit catulos suos. Et eduxit unum de leunculis suis, leo factus est: et didicit capere praedam, hominemque
Abbreviated transcription (Latin):
aut ꝑditis colomis pͥorib alios in uineã suã mittit
agricolas: qd intelligentes in euglii parabola: dixe¬
re uidei ñ erit istud : Iocirco unumquemq ur̃m iuxta
uias suas udicabo domus isrł: dicit dñs deus: Siue de
gentilium mulgtudine. fiue de isrł populo sint qui udi¬
cantur: Non ẽ ꝑsonarum acceptio apud dm̃: s untis¬
quisq sua coronabitur fide : & impietate atq infideli¬
tate damnabitur. Conuertimini et agite penitentiam
ab omnib iniquitatib ur̃is: & ñ erit uobis in rumã
iniquitas: Proicite a uobis om̃s p̃uaricationes ur̃as:
in quib p̃uaricati ests: Proprie ad isrł sermo iste diri
gitur. ut agant penitentiam. et relinquant iniquitates
siue p̃uaricationes suas: quib in dm̃ preuaricati sunt
otest autem & ad utrumq popłm iutelligi: ut et isrł et
gentrum turba sua uitia derelinquens: conuertatur
ad eum qui possit sanare contritiones suas: Et facite
gentium idola delinquere: & mortuoꝵ cultura contẽp¬

Expanded text:
ut perditis colonis prioribus, alios in vineam suam mittat agricolas. Quod intelligentes in Evangelii parabola, dixere Judaei: Non erit istud . Idcirco unumquemque juxta vias suas judicabo, domus Israel, ait Dominus Deus. Sive de gentium multitudine, sive de Israel populo sint qui judicantur: Non est personarum acceptio apud Deum , sed unusquisque sua coronabitur fide: et impietate atque infidelitate damnabitur. Conveab omnibus iniquitatibus uestris, et non erit uobis in ruinam iniquitas. proicite a uobis omnes praeuaricationes uestras, in quibus praeuaricati estis, gitur, ut agant poenitentiam, et relinquant iniquitates, sive praevaricationes suas, quibus in Deum praevaricati sunt. Potest autem et ad utrumque populum intelligi: ut et Israel, et gentium turba, sua vitia derelinquens, convertatur ad eum qui possit sanare contritiones suas. Et facite gentium, est idola derelinquere, et mortuorum cultura contemp
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa ñ moritur: hereditariis contra nos odiorum
suorum catulis derelicts. qui nr̃a simulantes ge¬
ipsa autem sunt iacula: Et iacula ignita. que scuto fid̾
repellenda. simul extinguenda sunt: Hec dixi filia
eustochium: ut laborantem me in oꝑe ꝓpħali.⁊ here
ticis resistentem orationib iuues. ⁊ sextum uolumen
explanationum in ezechiel meo ore suo sensu dñs ex
uelentur: ut possimus dicere: os meum apꝑui. et
attraxi sꝑm: Q factus est sermo dñi ad me dicens:
uid est qd̵ inter uos parabolam uergtis in prouerbium

Expanded text:
ipsa non moritur, haereditariis contra nos odiorum ipsa non moritur, haereditariis contra nos odiorum suorum catulis derelictis, qui nostra simulantes, geipsi autem sunt jacula, et jacula ignita, quae scuto fidei repellenda simul et exstinguenda sunt. Haec dixi, filia Eustochium, ut laborantem me in opere prophetali, et haereticis resistentem, orationibus juves, et sextum volumen Explanationum in Ezechiel, meo ore, suo sensu Dominus expvelentur, ut possimus dicere: Os meum aperui, et attraxi spiritum . Et factus est sermo Domini ad me, dicens: Quid est quod inter
Abbreviated transcription (Latin):
aliter interp̃tantur lignum sublime humiliatum.
et humile exaltatum. referentes ad passionẽ dñi sal¬
uatoris: qui cum in forma dei ẽẽt ñ rapinam arbitratꝰ
ẽqualem se eẽt deoͬ s exmaniuit se formã serui accipi¬
ens: Post resurrectionem ipsum lignum postea subli¬
matum ẽ. qd̾ prius uirens in morte siccatum ẽ : et
postea reuiuiscens. cum pͥstinum receꝑit uirorem:
lii iudaice utrumq referunt ad isrł: qd̃ primo aduen¬
tu humiliatus sit ⁊ arefactus: et scdo restituatur in¬
in pristinum statum: impleto illo qđd dicit apłs paulꝰ:¬
um intrauerit plenitudo gentium: tunc omnis isrł
saluus fiet
prabam quod in medio serpente confosso
non reuiuiscerent hydre nouella plantaria
et iuxta fabulas poetarum scilla mortua
nequaꝗͣ in me scillei seruirent canes qui
latrare non cessant. et hereticis dei ꝑcussis manu.
ne temptarenturꝰ si fieri potest etiam elect: Heresis

Expanded text:
aliter interpretantur, lignum sublime et humiliatum aliter interpretantur, lignum sublime et humiliatum et humile exaltatum referentes ad passionem domini Salvatoris: « Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est aequalem se esse Deo, sed exinanivit se formam servi accipiens. » Et post resurrectionem ipsum lignum postea sublimatum est, quod prius virens morte siccatum est, et postea reviviscens pristinum receperit virorem. Alii Judaice utrumque referunt ad Israel, quod primo adventu humiliatus sit arefactus, et secundo restituatur in pristinum statum, impleto illo quod dicit apostoltudo gentium, tunc omnis Israel salvus fiet abam quod, medio serpente confosso, non reviviscerent hydrae novella plantaria, et juxta fabulas poetarum, Scylla mortua, nequaquam in me Scyllaei saevirent canes, qui latrare non cessant: et haereticis Dei percussis manu, ne tentarentur, si fieri potest, etiam electi Dei , haeresis
Abbreviated transcription (Latin):
expectatio gentium: Iꝑse erupit in germen ⁊ fecit
fructum. & cedros omnes sua sublimitate suꝑauit:
ita ut habitent sub eo om̃s uolucres celi. & cuncta
uolatilia illius ꝓtegantur umbraculo: De quo dicit
abbaciich: Cornua in manib eius: ibi abscondita ẽ
forttudo eius: E qui congregare deficdat quasi galli¬
na pullos sub alas suas: ut omnia regionis ligna
cognoscant qd ipse sit dñs :tƿoitikco. de credentib
loquens: Iste qui isrł quondam sublime lignum hu
miliauit. ⁊ exaltauit humilem gentum populum¬
qui exsicauit lignum uiride iudeoꝵ. florens ⁊ germinats
in lege et ꝓpħis. et frondere fecit lignum nationum: ut
qd̾ semꝑ᷑ loquutus ẽ. oꝑe compleret: Hociterum sig¬
nificant : & symeonis in eugłio uerba dicentis: E cce
positus ẽ hic inruinam: & in resurrectionẽ multoꝵ:
granum sinapis. qd cum minimum sit omnib semini¬
bus: postꝗͣ creuerit. auium habitaculum ẽ : Quidam

Expanded text:
exspectatio gentium . Iste erupit in germen, et fecit exspectatio gentium . Iste erupit in germen, et fecit fructum, et cedros omnes sua sublimitate superavit: ita ut habitent sub eo omnes volucres coeli, et cuncta volatilia illius protegantur umbraculo. De quo dicit Abacuc: Cornua in manibus ejus, ibi abscondita est fortitudo ejus ; et qui congregare desiderat quasi gallina pullos suos sub alas suas : ut omnia regionis ligna cognoscant quod ipse sit Dominus. Tropologice de credentibus loquens: Iste est qmiliavit, et exaltavit humilem gentium populumqui exsiccavit lignum viride Judaeorum florens et germinans in lege et prophetis, et frondere fecit lignum aridum nationum, ut quod semper locutus est, opere compleret. Hoc idem significant Simeonis in Evangelio verba, dicentis: « Ecce hic positus est in ruinam, et resurrectionem multorum . » Et granum sinapis, quod cum minimum sit omnibus seminibus, postquam creverit, avium habitaculum est. Quidam
Abbreviated transcription (Latin):
et erit in cedrum magnam. et requiescet sub ea om̃is
auis. & omne uolatile fub umbra eius requiescet. et
rami eius restituentur. & scient omnia ligna campi.
qr ego dñs qui humilio lignum excelsum. et exaltabo
lignum humile.⁊ creare faciam lignum uiride. et
germinare facio lignum arioum: ego dñs locutus
te ramorum esus: de theodotionis editione additũ :
urfumq qd sequitur: & rami eius restituentur
obelo p̃notandum ẽ. qd̃ in hebraico non habetur:
erus nabuchodonosor. ꝓpterea sumit de medulla ce¬
dri sublimis de uertice ramorum eius: ut sit regnum
huimile.⁊ non eleuetur: Dñs autem deus pater om¬
nipotens qui loquutus ẽ ad ezechiel. tollit de ftrpe
regia. et de genere dauid. & plantat suꝑ montem ex¬
celsum ⁊ eminentem: qui loquitur in psalmo: Ego
autem constitutus sum rex ab eo. suꝑ syon montem
scm̃ eius : D efecerat enim princeps de iuda. ⁊oux
de ifrł : donec ueniret cui repositum ẽ. ꝙ ipse erit

Expanded text:
et erit in cedrum magnam, et requiescet sub ea omnis et erit in cedrum magnam, et requiescet sub ea omnis avis, et omne volatile sub umbra ejus requiescet ÷ et rami ejus restituentur  et scient omnia ligna campi, quia ego Dominus qui humilio lignum excelsum, et exalto lignum humile: et arefacio lignum viride, et germinare facio lignum aridum. Ego Dominus locutte ramorum ejus, de Theodotionis editione additum est. Rursumque quod sequitur: Et rami ejus restituentur, obelo praenotandum est, quia in Hebraico non habetur. Verus Nabuchodonosor propterea sumit de medulla cedri sublimis, de vertice ramorum ejus, ut sit regnum ejus humile, et non elevetur. Dominus autem Deus Pater omniregia et de genere David, et plantat super montem excelsum et eminentem, qui loquitur in psalmo: « Ego autem constitutus sum rex ab eo super Sion montem sanctum ejus . » defecerat enim princeps de Juda, et dux de Israel, donec veniret cui repositum est: et ipse erit
Abbreviated transcription (Latin):
siccentur palmites nr̃i. & germina arescant: & contra
pactum dei facere credamur: Hȩc dicit dñs:
sumam ego de medulla cedri sublimis. & ponam de
uertice ramorum eius tenerum destringam. & planta¬
bo suꝑ montem excelsum et eminentem: in monte su
blimi isrł plantabo illud. ⁊erumpet in germen et fa¬
ciet fructum. ⁊erit in cedrum magnam. & habitabt
sub eo om̃s uolucres uniuersum uolatile sub umbra
frondium eus nidificans.⁊scient omnia ligna regio¬
nis. quia ego dñs humiliaui lignum sublime. & ele
uaui lignum sublimȩ humile. & siccaui lignum turide
et frondere feci lignum aridum: ego dñs loquutus sũ
et feq: Lx.x: Quia hec dicit adonax dñs. E auferam
ego de electis cedri de uertice: & dabo de capite ramo¬
rum eius: De corde eoꝵ auferam et plantabo super
montem excelsum. & suspendam illud in monte sublum
isrł et plantabo. & afferet germen.⁊ faciet fructum

Expanded text:
siccentur palmites nostri et germina arescant: et contra siccentur palmites nostri et germina arescant: et contra pactum Dei facere credamur. Haec dicit Dominus Vulg. addit Deus: Et sumam ego de medulla cedri sublimis, et ponam de vertice ramorum ejus; tenerum distringam, et plantabo super montem excelsum et eminentem: in monte blimi Israhel plantabo illud et erumpet in germen et faciet fructum et erit in cedrum magnam et habitabunt sub eo omnes volucres universum volatile sub umbra frondium eius nidificabit et scient omnia ligna regionis quia ego Dominus humilltaui lignum humile, et siccaui lignum uet frondere feci lignum aridum, ego Dominus locutus sum 196 et feci. LXX: Quia haec dicit Adonai Dominus: Et auferam ego de electis cedri de vertice + et dabo de capite ramorum ejus  de corde eorum auferam, et plantabo super montem excelsum, et suspendam illud in monte sublimi Israel, et plantabo, et afferet germen, et faciet fructum,
Abbreviated transcription (Latin):
apprehendam manu quasi nidum. et sicut confrac¬
ta oua. nunc fub ꝑsona aquile describitur. qd̃
nequaꝗͣ uelit de libano qui interp̃tatur candor. et
refertur ad thimiama parabola. atq humilia uir¬
gulta ꝑstringere. s summitates cedrors. et de
principib ac stirpe regia:. iuxta illud abbacuch: Esce
eius electe: Ponitq testamentum cum his quos ceꝑit¬
ut regi babylonio colla summittant: & impleant il¬
lud qd̾ apłs loquitur: Quos tradidi sathane: ut di¬
scant non blasphemare: & in alio loco: Quos tradidi
inquit sathane in uteritũ carnis: ut sꝑc saluus fiat:
on debemus gͦ si forsitan ob aliquod peccatum de con-¬
gregatione fratrum.⁊ de domo dei eicimur reluctari
s equo animo in latam in nos ferre sententiam: et
ter euenit. ut alteri subditi ad alterum transeamus qͥ
nobis suum repmittat auxilium: nec faciat in pristina
sententia ꝑmanere: Qd̃ omni ratione uitandum ẽ. nec

Expanded text:
apprehendam manu, quasi nidum, et sicut confracapprehendam manu, quasi nidum, et sicut confracta ova, » nunc sub persona aquilae describitur, quod nequaquam velit de Libano, qui interpretatur candor, et refertur ad thymiama, parvula atque humilia virgulta perstringere, sed summitates cedrorum. Et de principibus ac stirpe regia, juxta illud Habacuc: « Escae ejus electae . » Ponitque testamentum cum his quos ceut regi Babylonio colla submittant, et impleant illud quod Apostolus loquitur: Quos tradidi Satanae, ut discant non blasphemare . Et in alio loco: Quos tradidi, inquit, Satanae in interitum carnis, ut spiritus salvus fiat . Non debemus ergo, si forsitan ob aliquod peccatum de congregatione fratrum et de domo Dei ejicimur, reluctari: sed aequo animo latam in nos ferre sententiam, et ter evenit, ut alteri subditi ad alterum transeamus, qui nobis suum repromittat auxilium; nec faciat in pristina sententia permanere. Quod omni ratione vitandum est, ne
Abbreviated transcription (Latin):
chiam fecit nabuchodonosor. ñ suis fecit uiribus: s
ira dei in cuius nomine fuerat ꝑiuratus: Scdm ana¬
gogen licet uiolenta uideatur int̾pretatio: hoc scien¬
dum qd̵ quomͦ cetera animantia ad bonam ⁊ ad ma¬
lam partem referri solent: ita et de aquila et de leo¬
ne: In bonam partem dicitur catulus leonis iuda
in contrariam. aduersarius ur̃ diabolus quasi leo
rugiens circuit: Ꝙ illud in psalmo: Insidiatur in ab
scondito quasi leo in cubili suo: insidiatur ut rapiat
pauꝑem: In bonam partem: de aquila dicitur:
d iustus diues effectus faciat sͥ alas sicut aquile. ut
possit reuerti in domum p̃cessoris sui C in isaia scͥp¬
tum est: Qd̃ iusti pennas afferant sicut aquile cur¬
rant et non lassentur:ambulent.⁊ñ esuriant .Rec¬
te autem ille qui dixerat. fortitudinem faciam. et sa
pientiam intelligentie. auferam terminos gentum
que habitantur. & orbem terrarum uniuersum

Expanded text:
chiam fecit Nabuchodonosor, chiam fecit Nabuchodonosor, ira Dei, in cujus nomine fuerat perjuratus. Secundum anagogen, licet violenta videatur interpretatio, hoc sciendum, quod quomodo caetera animantia, et ad bonam et ad malam partem referri solent: ita et de aquila et de leone. In bonam partem d. In contrariam: Adversarius noster diabolus quasi leo rugiens circuit . Et illud in psalmo: Insidiatur in 195 absconditis, sicut leo in cubili suo: insidiatur ut rapiat pauperem . In bonam partem de aquila dicitur, quod justus dives effectus faciat sibi alas sicut aquilae, ut possit reverti in domum praecessoris sui. Et in Isaia scriptum est, quod justi pennas afferant sicut aquilae : currant et non lassentur: ambulent, et non esuriant. Recte autem ille qui dixerat: Fortitudine pientia intellectus auferam terminos gentium, quae habitantur, et orbem terrarum universum
Abbreviated transcription (Latin):
ententia scl̃aris ẽ dolus. anuirtus quis in hoste reqͥ¬
rat: Quam solent nobis opponere: qui dicunt hos¬
tes fraude decipiendos: Cui ut ad quiescamus:
multo peius fecit sedeclnas: Non enim hostem dece¬
pit s amicum: cui federe dñi fuerat copulatus:
rgo quamdiu ñ iures.⁊ pactum ñ ineas sub nomine
dei: prudentie est & fortitudinis. uel deciꝑe uel suꝑa¬
re aduersarium: ut cumq potueris: Cum uͦte con¬
struxeris iuramento: nequaꝗͣ aduersarius. s amicꝰ
est qui tibi credidit: & sub occasione iurisiurandi. id
ẽ dei nuncupatione deceptus est: Propterea script᷑a
nc̃ dicit: Iuramentum qd̃ spreuit. ⁊ fedus qd̃ preua¬
ricatus est : ponam in caput eius: Ac ne putaremꝰ
iuramentum. et fedus. et pactum regis c̃ẽ babilonii.
illum despicit ꝑ quem iurauit : illiq facit iniuriam
cuius nomini credidit aduersarius: Propter quam
comp̃hendetur in sagena mnea. et adducam eum in ba¬
bilonem: et iudicabo eum illic: Quicquid gͥ contra sede¬

Expanded text:
enim saecularis est: Dolus an virtus, quis in hoste requiratur?, quam solent nobis opponere, qui dicunt hostes fraude decipiendos. Cui ut adquiescamus, multo peius fecit Sedechias. Non enim hostem decepit, sed amicum, cui foedere domini fuerat copulatus. Ergo quamdiu non iures et pactum ineas sub nomine dei, prudentiae est et fortitudinis vel decipere vel superare adversarium, utcumque potueris. Cum te constrinxeris iuramento, nequaquam adversarius, / sed amicus est, qui tibi credidit et sub occasione iurisiurandi, id est dei nuncupatione, deceptus est. Propterea scriptura nunc dicit: Iuramentum, quod sprevit, et foedus, quod praevaricatus est, ponam in caput eius. Ac ne putaremus iuramentum et foedus et pactum regis esse Babylonii illum despicit, per quem iuravit, illique facit iniuriam, cuius nomini credidit adversarius. Propter quam comprehendetur in sagena mea, et adducam eum in Babylonem et iudicabo eum illic. Quicquid ergo contra Sede
Abbreviated transcription (Latin):
alibi dicitur. maiora te ñ queras. ⁊ fortiora te ñ scruteris.
om̃s hereticos arguit in montib comedere suꝑbie. et
eccliasticam disꝑdere simplictatem: et nestire de se scͥptũ:

Expanded text:
alibi dicitur: Majora te non requiras, et fortiora te non scruteris , alibi dicitur: Majora te non requiras, et fortiora te non scruteris , omnes haereticos arguit in montibus comedere superbiae, et Ecclesiasticam despicere simplicitatem, et nescire de se scriptum:
Abbreviated transcription (Latin):
et inuestigabiles uiȩ eius: & in oratione commemorat
qm̃ iudicia tua iocunda: Ni: Post iudicium sequitur.
iusticia: quam qui habuerit . xꝑm liquido possidebit.
iu uxta apłm factus ẽ nobis iusticia ⁊ sc̃ificatio et redem¬
tio: ut faciat iusticiam ueram. nec ꝑsonas respiciat in iu¬
dicio. s de sua sciat in alioꝵ iudicio iusticia iudicandum:
iii: Tercium ẽ in montib non comedit : qd iudei existi¬
mant ad idolatrie ꝑtinere peccatum: Crebro enim legi¬
mus in regum ⁊ paralippomenon libris: uerumtam̃
ab excelsis non recessit. adhuc popłs immolabat ⁊ adole
bat incensum in sublimibus: Hoc scriptura significante.
qd̾ in montib lucisq idolis hostias immolarent: et
thura suocendent: Nos autem dicimus comedere eum
qd̃ non sum huic similis publicano: ieiuno bis in sabbo:
decimas do omnis substantiȩ meȩ: et cetera: E cont᷑rpo.
publicanus autem audiens eum qui dixerat: discite
et oculos ad celum ñ audebat extollere: S: et illud qd̾

Expanded text:
iles viae illius . Et in oratione commemoret: Quoniam judicia tua jucunda . Post judicium sequitur justitia, quam qui habuerit, Christum liquido possidebit, qui juxta Apostolum factus est nobis justitia, et sanctificatio, et redemptio ; ut faciat justitiam veram, nec personas recipiat in judicio; sed de sua sciat in aliorum judicio justitia judicandum. 205 Tertium est in montibus non comedere, quod Judaei existimant ad idololatriae pertinere peccatum. Crebro enim legimus in Regum et Paralipomenon libris: Verumtamen ab excelsis non recessit. Adhuc populus immolabat in excelsis, et adolebat incensum in sublimibus , hoc Scriptura significante, quod in montibus lucisque, idolis hostias immolaverint, et thura succenderint. Nos autem dicemus comedere eum  Deus, quod non sum huic similis publicano: jejuno bis in sabbato: decimas do omnis substantiae meae , etc. Et e contrario Publicanus audiens eum, qui dixerat: Discite et oculos ad coelum non audebat extollere. Sed et illud quod
Abbreviated transcription (Latin):
xꝑo in deo qua uicturi sumus: ꝗͣdo xꝑe apparuerit
uita nr̃a in gloria. ꝙ implebitur illud qd scriptum est:
amen amen dico uobis. qui sermonẽ meũ audit. et
credit ei qui me misit habet uitam eternam: ꝙ in iudi¬
cium non uenit. s transit de morte ad uitam: Illud aũ
possunt canere: placebo dño in regione uiuoꝵ: Non
est enim ds mortuorum: s uiuorum: E sibalaam qđ
uerissimum ẽ in linguam nr̃am transiatus. uanum
populum sonat: ꝑspicuum ẽ qd uanus prius gentũ
populus. desicdat habere consorgum cum animabus
iustorum. abraham. isaac. ⁊iacob. quies. ΦeIC̃. id est
rectiet iusti nuncupanturꝰ: Unde et geneseos liber: ex
eoꝵ uocabulo nomen accepit: Ꝙ uir si fuerit iustus.
fecerit udicium et iusticiam. in montib ñ comedĩt
& oculos fuos ñ leuauerit ad idola domus isrł. & uxorẽ

Expanded text:
  Al. qua victuri sumus quando Christus apparuerit vita nostra in gloria ; et implebitur illud quod scriptum est: Amen amen dico vobis: qui sermonem meum audit, et credit ei qui misit me, habet vitam aeternam: et in judicipossunt canere: « Placebo Domino in regione vivorum , » non est enim Deus mortuorum, sed vivorum . Et si Balaam, ut verisimile est, in linguam nostram translatum, vanum populum sonat: perspicuum est quod vanus prius gentium populus desideret habere consortium cum animabus justorum, Abraham, Isaac et Jacob, qui εὐθεῖς, id est, recti et 203 justi nuncupantur. Unde et Geneseos liber, ex eorum vocabulo nomen accepit. Et vir si fuerit justus, et fecerit judicium et justitiam; in montibus non comederit, et oculos suos n