comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
confessor. qui cͥca penitentes debet g̾ere officiũ
patris ⁊ matris. ungat ⁊ pungat. u̾bera
patͥs. ⁊ urb̃a matris ħat : oleum et uinum
samaritani. quo curet uuln̾a sauciati. Nõ
ob aliud institutus est ineccłia nͥ ut medieꝰ
curet egrotos qui ad se accedunt. ut eum
confitetur peccõr dicat. Fili. non mͥ s dõ scito
te confiteri. me tam̃ testem tue confessioĩs
mito. Sit gͦ confessior prudens ⁊ discretꝰ.
mitis ⁊ suauis. dulcis ⁊ benignus: mise¬
ricors ⁊ affabilis. Quandoq etiam ut
pat̾ mordacem h̃at increpationem: ut
ille qui nolenti restituere ablata: quam
obrem nec satisfactionẽ ei in umxit
Qui tam̃ suꝑ altare dñi obtulit. Et ait
sac̾dos. Absit a me capi ab esca tua posita
inmunuscula: eumq sequens cum
cens recedis a facie dñi. Qui confusus
⁊ compunctus. in crastino rediit ad eum
cum affluentia lacͥmarum: promittens
se satisfacturum de peccõ ad nidicium eiꝰ.
Nec suꝑbiant confessores. quia p̃lati.

Expanded text:
debet gerere officium patris et matris, ut pungat et ungat. Verbera patris, et ubera matris habeat, oleumque et vinum Samaritani, quo curet vulnera sauciati , non ob aliud institutus in Ecclesia, nisi, ut medicus, curet aegrotos; qui ad se accedenti, ut confiteatur, dicat: Fili, non mihi sed Deo scito te confiteri; me tamen in testem tuae confessionis mitto. Sit ergo confessor prudens et discretus, mitis, suavis, dulcis et benignus, misericors et affabilis. Quandoque etiam, ut pater, mordacem habeat increpationem, ut ille, qui nolenti restituere ablata, quam ob rem nec ei satisfactionem injunxit. Qui cum super altare Domini obtulit, ait sacerdos: Absit me capi esca tua posita in muscipula; eumque sequens, cum recedit a facie Domini. Qui confusus et compunctus in crastino rediit ad eum cum affluentia lacrymarum, promittens se satisfacturum de peccato ad judicium ejus. Nec superbiant confessores, quasi praelati.
Abbreviated transcription (Latin):
probatio oilectionis. exhibitio est oꝑis. Maior̃
caritatem nemo ħt. qͣm ut aĩam suã ponat
qͥs pro amieis suis. Abhac sola antiqͥtus ꝯfessers
tiua eccłia dicebatur aliqͥs nͥ martyr: uł tͣitꝰ
⁊ paratꝰ ad exꝑim̃tum gladii ⁊ martyrii. Uñ
urbanus solitꝰ quiesc̾e int̾ sepulchra mtm.
bis fẽs est ꝯfessor ductꝰ ad exꝑim̃tum gladii.
pro ꝯfessione noĩs xp̃i. s parcitum est ei. Nũc
aũt dilatatum ẽ hoc nom̃ ꝯfessor qͥlibet uere
usq ad ꝯfessionẽ penĩe: ut dicatur confessor
qͥlibet uere penitens. Est aũ ofessio ad peniãm
triplex. Cordis. que deofit: oris que uicario
xp̃i imnꝑantis ite ostendite uos sac̾dotib.¬
oris confessio maxima pars est satisfactioĩs.
Uñ sic̃ auctoritas ħt qͣnͣto plurib sac̾dotib
conficeb̾is sub spe uenie. tanto celeriorem eõ¬
sequeris absolutionem. culpe. Tum etiam
propt̾ peccĩ ⁊ lepre cognitionẽ. Sepe enim

Expanded text:
atio dilectionis exhibitio est operis. Majorem charitatem nemo habet ut animam suam ponat quis pro amicis suis . » Ab hac sola antiquitus confessotiva Ecclesia dicebatur aliquis, nisi martyr, vel tractus et paratus ad experimentum gladii et martyrii. Unde Urbanus solitus quiescere inter sepulcra martyrum, bis factus est confessor, ductus ad experimentum gladii pro confessione nominis Christi, sed parcitum est ei. Nunc autem dilatatum est hoc nomen confessor usque ad confessionem poenitentiae, ut dicatur confessor quilibet vere poenitens. Est autem confessio ad poenitentiam triplex: Cordis, quae Deo fit; oris, quae vicario Christi imperantis: « Ite, ostendite vos sacerdotib pars satisfactionis. Unde, sicut auctoritas habet: Quanto pluribus sacerdotibus confiteberis sub spe veniae, tanto celeriorem consequeris absolutionem culpae tum etiam propter peccati, et leprae cognitionem. Saepe enim
Abbreviated transcription (Latin):
ore sit conficendũ: psalmista aꝑit uͥait. Con¬
ficebor dño nimis in ore meo. Et itẽ. Confi¬
tas. Excoriare. seł ut nulla circunstantia
parĩ lateat. nulla palliatione coloretur pecem̃
s sic̃ fcm̃ est ita manifestetur confessori. De cõ¬
fessione oꝑis ita dicetur. ħ̃ aut̃ triplex ꝯfessi¬
o: docetur in hac formula u̾borum uł sum¬
mula. In exitu isrł de egypto. domꝰ iacob de
ppło barbaro. ꝑ cordis confessionẽ. facta est
homo potestatem suã ex magna parte conse¬
cutus est. Tunc enĩ pͥmo potens est sur pͥma¬
seemus cum maxia enĩ confessio inchoat.
secunda prouehit: t̾cia consuminat. Prima

Expanded text:
ore sit confitendum, Psalmista aperit, ubi ait: « Confitebor Domino nimis in ore meo . » Et item: « Confitas. Excoria te, scilicet, ut nulla circumstantia peccati lateat, nulla palliatione coloretur peccatum, sed sicut factum est manifestetur confessori. De confessione operis ita dicetur. Haec autem triplex confessio dicetur in hac summula verborum: « In exitu Israel de Aegypto, domus Jacob de populo barbaro ; » per cordis confeshomo potestatem suam ex magna parte consecutus est. Tunc enim primo potens est sui. Prima enim confessio inchoat, secunda provehit, tertia consummat. Ha
Abbreviated transcription (Latin):
lubricum carnis: ait. Doleo uses ad mortẽ.
⁊ nͥ ego scandalum tiniem nom̃q monachoꝵ
uilipendi fac̾e̾m. oĩb publice peccm̃ hoc cõ¬
fiterer. Item indeuteconomio. Cũ q̃sieris
dm̃ inuenies eum. si tñ toto corde q̃sieris.
⁊ tribulatione anime tuexeu.
ost confessionem cordis: sequitur¬

Expanded text:
lubricum carnis, ait: « Doleo usque ad mortem, et nisi scandalum timerem, nomenque monachorum vilipendi facerem, omnibus publice peccatum hoc confiterer. » Item Deut. c. IV: « Cum quaesieris Deum invenies eum, si tamen toto corde quaesieris, et tota tribulatione animae tuae. De confessione oris
Abbreviated transcription (Latin):
bunal m̃tis nr̃e ascendentes rõne pro uidi¬
ce p̃sidente. ⁊ cogrtitione accusante. ⁊ con¬
scientia testificante: timore tanqm carui¬
fice. nos torquente. ut quidam quasi ꝑ
remur a dño. Dum aut̃ hic iudicamus
temporalib penis a dño corripiñ: ut non cũ
hoc mundo dampnem᷑. Aduocatum autẽ in
hoc udicio penitentie uel in futuro legimꝰ
solum deuim in cantico erechie quasi dicat¬
penitens. Dñe ium patior. p̃ consuetudine
ducat in desꝑationẽ. Quod ne fiat responde pro
me. fragilitatẽ  meam uiuando. peccã ignos¬
cendo. Quia quid dicam. aut quis responde¬
bit mͥ cum ip̃e fecerim : hoc quidem dicam.
cruciante uos ad modum ignis. Item ĩ pꝰe
parere conantis. cuiꝰ dolor non statim finit᷑.
lut parturientis. que eum parit a dolore

Expanded text:
bunal nostrae mentis ascendentes, ratione pro judice praesidente, et cogitatione accusante, et conscientia testificante, timore tanquam carnifice nos torquente, ut quidam, quasi pno. Dum autem hic judicamur, temporalibus poenis a Domino corripimur, ut non cum hoc mundo damnemur. Advocatum autem in hoc judicio poenitentiae, vel in futuro, legimus solum Deum in Cantico Ezechiae. Isane, vim patior, » pressus consuetudine ctor, me inducat in desperationem: quod ne fiat « Responde pro me, » fragilitatem meam juvando, peccata ignoscendo, quia, « quid dicam, aut quid respondebo tibi cum ipse fecerim? » Hoc quidem dicam: cruciante vos ad modum ignis. Item psal, X, parere conantis, cujus dolor non statim finitur. Non ait, parientis, quae cum parit, a dolore
Abbreviated transcription (Latin):
sunt necessaria. scilie⁊ grẽ infusio. cordis con¬
tratio. oris confessio. operis digna satisfactio.
Tria enim sine pͥmo. in sufficientia sunt.
Inutilit̾ enĩ conterimur. confitemur. satis¬
facimus. et labore pene affligimur sine ui¬
sitatione gr̃e. sine fide oꝑante. ꝑ dilectionẽ.

Expanded text:
sunt necessaria, scilicet gratiae infusio, cordis contritio, oris confessio, operis digna satisfactio. Tria sine primo insufficientia sunt. Inutiliter enim conterimur, confitemur, satisfacimus, et labore poenae affligimur, sine infusione gratiae, sine fide operante per dilectionem.
Abbreviated transcription (Latin):
reu̾tẽ reu̾t̾e ut sic intueamur te. post con
maxime ospensa rex concupiscit decorẽ tuũ.
mitur: ubi dicitur. Psallite deo nr̃o psallite.
psallite reginr̃o psallite sapient̾. Quod ad¬
fitemini sapient̾̃ post satisfacite de cõmis¬

Expanded text:
rtere, ut intueamur te . » Post condmaxime, o Sponsa, « Rex concupiscit decorem tuum , narius exprimitur, ubi dicitur: « Psallite 308 Deo nostro, psallite; psallite Regi nostro, psallite sapienter . » Quod adfitemini « sapienter, » deinde satisfacite de commis
Abbreviated transcription (Latin):
D sugillandum uitia comm̃dandũq¬
urirtutes. plura in seminarum p̃diea¬
tionis de ortulis sacre scͥpture collegimus
et excerpsimus : plura et maiora de auctorib¬
eiusdem inserenda ad p̾dicta industrie lecto¬
ris diligentis relinquimus. Nunc autẽ
incalce dispritationis nr̃e de penitentia ad¬
tabula post naufragium. contea peccã omĩa
et uenena diaboli remedium et antidotum.
Ab hac ut pote saluberrima: iohannes baptã
p̃cursor domim uox clamantis in deserto p̃

Expanded text:
d sugillanda vitia commendandasquvirtutes pleraque in seminarium praedicationis, de hortulis sacrae Scripturae collegimus, et excerpsimus: plura et majora de auctoritatibus ejusdem ad praedicta, industriae lectoris diligentis relinquentes, vel in calce disputationis nostrae de poenitentia adtabula post naufragium, et contra omnia peccata et venena diaboli remedium et antidotum . Ab hac, utpote saluberrima, Joannes Baptista Praecursor Domini, « Vox clamantis in deserto, »
Abbreviated transcription (Latin):
pedes dñi. ⁊ capillis t̾sit. ⁊ unguento unx̃.
et tu unguento compassionis. ⁊ oꝑib mĩe.
desideres. Secunda. surgimus cum ea. ad
osculum manuum. Tercia stamus ad oscłm
capitis. Item in libro udicum. Quis p̃ced⁊
nos ad p̃lium. contra mundũ. cont᷑ diabolũ.
Qui exemplũ dedit pͥmo intrandi ĩ mare
tubrũ. desertum patiendi adu̾sa ut intͣcet
t̾ram promissionis. qm pͥmo intrauit. Hec¬

Expanded text:
pedes ejus, et capillis tersit, et unxit unguento : Et tu unguento compassionis, et operibus midesideras. Secunda, surgimus cum ea ad osculum manuum. Tertia, stamus ad osculum 312 capitis. Item David: nos ad praelium , » contra mundum, contra diabolum, qui exemplum dedit primo intrandi mare rubrum, desertum, patiendi adversa, ut intraret terram promissionis, q
Abbreviated transcription (Latin):
labore uestite. uͥ ad instar palatii pͥuatoeum
extruete basilice ut uile corpusełm hois
pẽiosius mambulet. et quasi mundo qui¬
quam possit ẽẽ ornatius. tecta sua magis
uelit aspicere quam celum : Bethleem in
a stella. hic a magis adoratus est. Item ibe
Amicum suum oppͥmet frustra. et mercedem
eius non reddet ei. Qui dicit edificabo michi
domum latam. et cenacula spatiosa. Qui aꝑit
sibi fenestras. et facit laquearia cedrina. pin
a calumpiam et ad consummationem
penitentem. et maxime elaustralem mora¬
ri. non dico in domib amplis. s in domici¬
que domus non sunt. s simlitudinem et
uestigium domorum hntia: ut ooanigustatꝰ
se ip̃m recolligat. nec ad illicita se extendat
memor uti uͥginalis inclausi. fuit et

Expanded text:
labore vestitae? Ubi ad instar palatii privatorum labore vestitae? Ubi ad instar palatii privatorum exstructae basilicae ut vile corpusculum hominis pretiosius inambulet, et quasi mundo quidquam possit esse ornatius, tecta sua magis velit aspicere quam coelum? Bethlehem , ia stella, hic a magis adoratus . Item JeremiaAmicum suum opprimet frustra, et mercedem ejus non reddet ei. Qui dicit: Aedificabo mihi domum latam et coenacula spatiosa, qui aperit sibi fenestras, et facit laquearia cedrina pingiad calumniam et ad consummationem poenitentem et maxime claustralem morari, non dico in domibus amplis, sed in domiciquae domus non sunt, sed similitudinem et vestigium domorum habentia, ut coangustatus seipsum recolligat, nec ad illicita extendat, memor uteri virginalis, in quo clausus et
Abbreviated transcription (Latin):
ait. hiuic cib est uicisse famem summiq
penates. Submouisse hyemem tecto p̃ciosaq
uestis. Hẏrtam membra suꝑ. Romani more
quiritis. Induxisse togam. Item p̃s. Et
relinquent alienis diuitias suas. et
sepulchra eorum. domus illorum in et̾num.
.i. diuitum uidelicet usq ad resurrectionẽ.
Item p̃s. Respice in testam̃tum tuum: qͥa
repleti sunt qui obscurati sunt t̾re domib
ini quitatum ex rapinis. m̃daciis ⁊ furtis.
erogandis q pauꝑib contractis. Item ihero¬
mntis. de exitu sc̃ẽ paule. Nolebat in qͥt¬
in his lapidib pecuniam effund̾e̾. qui cum
celo et t̾ra transituri sunt. s in uiuis lapidi¬
bus qui uoluuntur suꝑ t̾ram de quib in
idem. Qua uoce tͥ exponam saluatoris spelun¬
cam. et illud presepe in quo saluator uagiit:
Silentio magis quam in fimo sermone ho¬
noranda sunt. Ueruntam̃ uͥ cͥca sunt ħ late
portieus. uͥ aureata laquearia. uͥ ad instas
domus miserorum penis et dampnatorum

Expanded text:
ait: Huic epulae vicisse famem summique penates Submovisse hiemem tecto, pretiosaque vestis, Hirtam membra super, Romani more Quiritis, Induxisse togam. Item Psalmista: « Et relinquent alienis divitias suas, et sepulcra eorum, domus illorum in aeternum , » hoc est diu videlicet, usque ad resurrectionem.estamentum tuum, quia repleti sunt, qui obscurati sunt terrae domibus iniquitatum, » et rapinis, mendaciis, et furtis, erogandisque pauperibus constructis. Item Hieronymus de exitu sanctae Paulae : Nolebat, inqin his lapidibus pecuniam effundere, qui cum terra et saeculo transituri sunt, sed in uiuis lapidibus, qui uoluuntur super terram, de quibus in  Qua voce tibi exponam Salvatoris speluncam, et illud praesepe, in quo infantulus vagiit? Silentio magis quam infimo sermone honoranda sunt. Verumtamen ubi circa haec sunt latae porticus? Ubi aurata laquearia? Ubi domus miserorum poenis, et damnatorum
Abbreviated transcription (Latin):
Egitur quod abraham pͥma credendi
uia in casulis tantum habitauĩt: non h̃ns
passum pedis suꝑ t̾ram. Qui tentoria sua
int̾ bethel et ay. sicut pegrinus uiator. ⁊
non mansor. non cuus. Qui inculmine
tecti sui. hoc est in casula tecta culmo recep̃
angłos hospites. Helyseus non proprium¬
s alienum ħuit hospiciolum. quia a ui¬
dua quadam sibi commodatum. In quo ħebat
cenaculum: et in illo m̃sulam. lectulum et
candelabrum. Hoc etiam non cominutabat
diu̾tens ad aluid hospitium: iam memor et
custos illius p̃cepti euangłici. In quam cumq
ciuitatem introieritis: querite quis in ea dig¬
nus sit et apud eum manete. nec inde exeatis.
in nos deuenĩnt. quanta dem̃tia. quantusq
excessus est. nos ita eẽ sollicitos cͥca molem
curiositatem et sumptuositatem. domorum
edificandarum. quasi nunquam ꝑiturarum:
isti. mundum cẽ finem ħiturum. non tam
alta moles usq in celum erigetur. non fun¬
dam̃ta usq in tantam abyssum iacirentus.

Expanded text:
enim quod Abraham prima credendi via in casulis tantum habitavit, non habens etiam passum pedis super terram. Qui tentoria sua fixit inter Bethel et Hai, sicut peregrinus viator et non mansor, non civis, qui in culmine tecti sui, hoc est in casula tecta culmo recepit angelos hospites sed alienum habuit hospitiolum, quia a vidua quadam sibi commodatum, in quo habebat coenaculum, et in illo mensulam, lectulum et candelabrum . Hoc etiam non commutabat divertens ad aliud hospitium, jam memor et custos illius praecepti evangelici: « In quamcunque civitatem introieritis, quaerite quis in ea dignus sit, et apud illum manete, nec inde exeatis in nos devenerint, quanta dementia, quantusque excessus est, nos ita esse sollicitos circa molem, et curiositatem, et sumptuositatem domorum aedificandarum; sic, quasi nunquam periturarum, isti mundum esse finem habiturum, non tam alta moles usque in coelum erigeretur, non fundamenta usque ad tantam abyssum jacerentur.
Abbreviated transcription (Latin):
mo. similia casulis pͥstinis eisterciensiũ.
tunc habitare incipientium in palatiis
stellatis et muratis. S et pro hoc morbo
edificandi: sepe ip̃i religiosi. et alii instrum̃¬
to sue offensionis pumuntur. Constructõ
enun pulerarum et amplarum domorũ:
inuitatio est suꝑdorum hospitum. Etiam
grangie ecrum sepe pro munimine incastel¬
lantur: quas etiam ne amitant sepe ue¬
ritatem celant. et iusticiam dei omutũt.
non audentes mutire contra pͥncipes. eo
quod libertatem suam de qua dicitur. can¬
tabit uacuus coram latrone uiator. ami¬
serint. pro diuitis grangiarum et
agrorum suorum ꝑmittentes sibi edifi¬
cari domoꝵ et dormitoria et refectoria.
a raptorib et feneratorib. in signum et
memorieile et̾num auaricie ip̃orum. S
ne hoc fieri pati deberent ex pecuma propͥa
uirorum bonorum: s ad hortari eos ut
potius ista conu̾tent. in alimoniam pau¬
perum. et redemptionem captiuorum. Hanc¬

Expanded text:
mo, similia casulis pristinis Cisterciensium mo, similia casulis pristinis Cisterciensium tunc habitare incipientium in palatiis stellatis et muratis. Sed et pro hoc morbo aedificandi saepe ipsi religiosi, sicut et alii, instrumento suae offensionis puniuntur. Constructio enim pulchrarum et amplarum domorum, invitatio est superborum hospitum. Etiam grangiae eorum pro munimine sui saepe incastellantur, quas etiam ne amittant, saepe veritatem celant, et justitiam Dei omittunt, non audentes mutire contra principes, eo quod libertatem suam, de qua dicitur: Cantabit vacuus coram latrone viator, amiserunt, pro divitiis grangiarum et agrorum suorum, permittentes sibi aedificari dormitoria et refectoria, a raptoribus et feneratoribus, in signum et memoriale aeternum avaritiae ipsorum. Sed nec id fieri pati deberent ex pecunia propria virorum bonorum, sed adhortari eos ut potius ista converterent in alimoniam pauperum, et redemptionem captivorum.
Abbreviated transcription (Latin):
dam heremite. Cur ineriit sie mangustatum
et consũmatum est. hospiciolum tuum corpꝰ¬
culo tuo. ut illud. nec in iota suꝑet uel ex¬
crdat : Cui ille. Sufficit hoc morituro ut
semꝑ memor sit sanie busti sui. ut ex eadem
neccĩtate se credat iam quasi mortuum esse:¬
ex qua scit se ẽẽ moriturum. Sic p̃ueni
sepulchrum meum: et quasi me p̃sepeluii.
Et adiunxit. Melius et tutius prosilit᷑
in celum de tugurio: qmͣ de palatio. Item.
domorum ur̃arum : Quid turres. quid propug¬
nacula ineis: Non magis in his contra dia¬
bolum munitus eris s uicinior. Item hanc
libidinem edificandi detestantur palatia pͥn¬
cipum constructa ex lacͥmis pauꝑum. mo¬
fenorib. et usuris auorum. ex m̃daciis
deceptionum. et deceptionib mendatiorũ.
predicatorum. mercennariorum. Que ex
male partis constructa sepe dilabũtur:
quia non ħt euentussordida p̃da bonos.
Item exemplum scĩ bernardi flentis eo
quod uideret tuguria pastorum. tecta cul¬

Expanded text:
dam eremitae: Cur, inquit, sic coangustatum et commensuratum est hospitiolum tuum corpusculo tuo, ut illud nec in iota uno superet nec excedat? Cui ille: Sufficit 227 hoc homini morituro, ut semper memor sit saniei busti sui, ut ex eadem necessitate se credat jam quasi esse mortuum, qua scit se esse moriturum; sic praeveni sepulcrum meum, et quasi me praesepelivi; et adjunxit: Melius et tutius prosilitur in coelum de tugurio quam de palatio. Item domorum vestrarum? Quid turres? Quid propugnacula in eis? Non magis in his contra diabolum munitus eris, sed vicinior. Item: Hanc libidinem aedificandi detestantur palatia principum constructa ex lacrymis et fenoribus et usuris avarorum, mendaciis deceptionum et deceptionibus mendaciorum, praedicatorum, mercenariorum, quae ex male partis constructa saepe dilabuntur, quia: Non habet eventus sordida praeda bonos. Item: Exemplum sancti Bernardi flentis eo quod videret tuguriola pastorum tecta cul
Abbreviated transcription (Latin):
tima est consuetudo peccandi: a qua
difficile quis auelli potest. cuius usus deoisci¬
tur egre: quia consuetudo maximũ uincłm
importat. quasi alt̾ã natura. Et quo semel ẽ
imbuta recens seruabit odorem. testa diu.
auelli a consuetudine. cuiꝰ usus multo de¬
tinuit tempore: multa placuit uolup¬
tatae. Ut canis a coro non exterrebitur unc
to: nec assuetus peccare a peccõ. Qui enim p̃¬
mitur lapide consuetudinis peccati: qua¬
triduanus fetet cum lazaro. Iheronimus.¬
et mille turpitudinum. perpetratarum.
uiscosa enum est molita consuetudo. ⁊ pra¬
malum. Item. basilius magnus. Sicut
non potest homo didiscere mat̾nam linguã:
sic nec itix peccati longam consuetudinem.

Expanded text:
ima est consuetudo peccandi, a qua quis difficile avelli potest, cujus usus dediscitur aegre; quia consuetudo maximum vinculum importat, quasi altera natura: Et : Quo semel est imbuta recens servabit odorem Testa diu. potest a consuetudine, cujus usus multo detinuit tempore, et magna placuit voluptate : Ut canis a corio non exterrebitur uncto. Sic nec assuetus peccare a peccato. Qui enim premitur lapide consuetudinis peccati, quatriduanus fetet cum Lazaro, « satum scilicet, et mille turpitudinum perpetratarum. Viscosa enim est inolita consuetudo, et pra» Item Basilius Magnus : Sicut non potest homo dediscere maternam linguam, sic nec vix longam peccati consuetudinem.
Abbreviated transcription (Latin):
ciosum quippe uerbum est. quod
aut utilitate rectitudinis. aut
ratione iuste neccĩtatis caret. Sicut in¬
cauta loquutio merorem ꝑtrahit. ita in dis¬
cretum silentium hos quos erudire pot̾at.
merrore de relinquit: Iherominu.

Expanded text:
iosum quippe verbum est, quod aut utilitate rectitudinis, aut ratione justae necessitatis caret. Sicut incauta locutio in errorem pertrahit, ita indiscretum silentium hos quos erudire poterat in errore derelinquit. ISIDORUS.
Abbreviated transcription (Latin):
uartum ꝑiculum est quod et si du
tͥ egrotanti detur spacium deli be¬
randi et penitendi. tam̃ absortus a mor¬
bo pre acumine eius. etiam toti morbo ser¬
uis et intendis. non penitentie. Adeo oĩs¬
Sin hoc es. quod pͥus exigis et uocas medi¬
cum corporalem. quam sp̃ualem. plus gaudes
de aduentu medici quam confessoris. Unde̾¬
ha quam sollicito quisey labore ccaur se
medico carnis amore de morbis amme nulla
querela. egressam sequitur tarda medela.Ihe¬
pouimus. Age penitentiam dum sanis es.
dum peccare potes. ut ex amore non tunore
uidertis penitere. et peccata telinquere nõ ip̃a
te Si egrotas. quomodo sers quod uere penĩas :
sentias. Illuc enim rapitur tota mentis
intentio: ubi est uis doloris. Delicata aut̃
tes est penitentia. et qiieti animi et tran¬
quilli non uult aliis occupari et ĩpediri.
et cum onmẽ horam debuimus deo. quomͦ
erit inanis actio iudicis concta nos. nͨ eã
ptest inopia debitoris exeludere. cum toto
cempore uite fuĩt soluenda:

Expanded text:
uartum periculum est: quod, etsi tibi diu aegrotanti detur spatium deliberandi et poenitendi, tamen absorptus a morbo, prae acumine ejus, totus morbo servis et intendis, non poenitentiae; adeoque omnis in hoc es, quod prius exigis et vocas medicum corporalem quam spiritualem; plus gaudes, de adventu medici quam confessoris. UndeHa! quam sollicito quisque labore, Occursat medico carnis amore. De morbis animae nulla querela, Egressam sequitur tarda medela. Hieronymus: Age ergo poenitentiam dum sanus es, dum peccare potes, ut ex amore, et non timore, videaris poenitere, et peccata relinquere, non ipsa te. Si aegrotas, quomodo scis quod vere poeniteas?sentias. Illuc enim tota mentis rapitur intentio, ubi est vis doloris. Delicata autem res est poenitentia, et quieti animi, et tranquilli: non vult aliis occupari et impediri.Et cum omnem vitam debuerimus Deo, quomoderit inanis actio judicis contra nos, nec eam potest inopia debitoris excludere, cum toto tempore vitae fuerit solvend
Abbreviated transcription (Latin):
ueniunt. Noli gͦ mutuari talentum ab
exactore diabolo: quia multo fenore reddes
illud. Scrutabitur enim fen̾ator omnem
substantiam tuam: et diripient alieni la¬
bores tuos:
subitanea. intempesta. incerta. Licet
enim cercius nicħ morte sit: tamen nicħ
uigilate. ⁊ orate. Nescitis enim qua hora
dominus uenturus est. Beatus ille serunꝰ
quem cum uenĩt dominus inuenerit
uigilantem. Si scitet pat̾familias qͣ hor
fur ueniret. uigilaret utiq. et non sineret
ꝑfodi domum suam. Et uos estote parati.

Expanded text:
etc. Noli ergo mutuare talentum ab exactore diabolo, quia cum multo fenore reddes illud. « Scrutabitur enim fenerator omnem substantiam tuam, et diripient alieni labores tuos subitanea, intempesta, et incerta. Licet enim nil certius sit morte, tamen nil vigilate, et orate : Nescitis enim qua hora Dominus venturus est. Beatus ille servus quem, cum venerit Dominus, invenerit vigilantem. Si sciret paterfamilias, qua hora fur veniret, vigilaret utique, et non sineret perfodi domum suam . Et vos e
Abbreviated transcription (Latin):
Ecunda causa est ruma de pecrõ
in peccatum. Peccatum enim quod
uestem longam. Et peccator cum uenĩt¬
in profundum malorum contempnet.
manens in mortali. thesauritat sibi iram
in die iusti iudicii dei. scd̾m cor suum im¬
penitens. Abyssus enim abyssum inuo¬
cat. Timeas gͦ manere in peccato: propt̾
sequelam eius. Talib enim imp̃ens ait ꝓpħa
ait. fiat uia illorum tenebre et lubricum:
et angłs domni ꝑsequens eos. Et obscrurẽt᷑¬

Expanded text:
Secunda causa est ruina de peccato in peccatum. Peccatum enim quod unt longam restem peccatorum. Hiin profundum malorum, contemnit . » Manens in mortali, « thesaurizat sibi iram in die irae justi judicii Dei, secundum cor suum impoenitens . » « Abyssus » etenim « abyssum invocat . » Timeas ergo manere in peccato propter sequelam ejus. Talibus enim imprecans Propheta, ait: « Fiat via illorum tenebrae et lubricum, et ang
Abbreviated transcription (Latin):
te uero culpe ꝓcedentis ex seruiliti¬
more: dicit poeta. Asꝑius nichil ẽ hu¬
mili cũ surgit in altum. Cuncta ferit
dum cuncta timet deseuit in oms ⁊c̃. Dehĩi¬
litate pene dr. Qui se exaltat hũiabit᷑ꝯ fu
libet uttueri quot ⁊ qͣntis exemplis hũilitatiᷤᷤ
sacra scriptura respersa sit: ut ex illis pauca qͣ
seminarium colligamus. Uides itaq iacob
matri sue obtemꝑantem. ⁊ cum ea domi morã¬
tem. a deo electum. esau nero uenatorem ⁊ gnͣdi¬
a appetentem. rebatum. Enul paruulum de
post asinas in regem assumptum. ⁊ eundem

Expanded text:
te vero culpae provenientis ex servili timore, dicit poeta: Asperius nihil est humili cum surgit in altum: Cuncta ferit, dum cuncta timet, desaevit in omnes. De humilitate poenae dicitur: « Qui se exaltat, humiliabituLibet intueri quot et quantis exemplis humilitatis sacra Scriptura respersa sit, ut ex illis pauca, quasi seminarium, colligamus. Vides itaque Jacob matri suae obtemperantem, et cum ea domi manentem a Domino electum: Esau vero venantem et grandia appetentem reprobatum . » Saul parvulum de post asinas in regem assumptum, et eumdem
Abbreviated transcription (Latin):
Claude aures tuas ie audias malum. fuge in¬
eauta u̾ba. uana u̾ba cito polluunt mentẽ.
facile agitur quod libent̾ auditur. Hoc pro
cedat ex labiis. quod aures non polluat au¬
dientis. Sermo uanus uane conscientie est
index. Qualis sermo ostenditur. talis et
animus comprobatua. Reice u̾ba que non
edificant aures. Qui ociosa u̾ba non repͥmit.
ad noxia cito transit. Paulatim crescunt
uitia. et dum parua non cauemus. in ma¬
gnis prolabimur. et in loquendo. et in
tacendo ꝑitus esto discerne quid loquaris qͥd

Expanded text:
Claude aures tuas, ne audiant malum. Fuge incauta verba. Vanus sermo cito polluet mentem. Facile agitur quod libenter auditur. cedat ex labiis quod aures non polluat audientis. Sermo vanus vanae conscientiae index est. Qualis sermo ostenditur, talis et animus comprobatur. Retice verbum quod non aedificat. Auris quae otiosa verba non reprimit, ad noxia cito transit. Paulatim crescunt vitia, et dum parva non cavemus, in magna prolabimur. In loquendo et in tacendo peritus esto. Disce quid loquaris, quid
Abbreviated transcription (Latin):
Iheromimis. Penrrilitas atq lascuna.
te p̃sente non habeat locum. Nunquam ĩ
ingua maliloqua inditium est
mentis male. Lingua tua sensum tuum
sequntur. Uerba sine sensu opprobria sunt.

Expanded text:
ritas. Scurrilitas atque lascivia te praesente non habeant locum. Nunquam verbum am ait: « Lingua maliloqua indicium est malae mentis: » Lingua tua sensum tuum sequitur, verbum sine sensu opprobrium
Abbreviated transcription (Latin):
missum sit in culpa. Exusuris aũpene ⁊ culpe recli¬
met dñs animas eorum. qͥ redemeriuit aĩas suas ꝑ
abstinentiam. ab usuns pene ⁊ pecunie supͣ qͣittatẽ
culpe illate. A quibꝰ qui ñ abstuuerit. cdiabolo assi¬
mi labitur. Sicut enun cliabolus hõi mot orto dat
penitentiam ñ diluitur. suopondere ad alia tͥhit sic
homo fencrator taientum pecume dat adusuram
ut aliquid recipiat. ⁊ sicut diabolus talentũ pe̾cti
ñ uult iͥ recidi. qr quanto diutius detinet᷑. tanto ã¬
plius młtiplicat᷑. sic nec fen̾ator talentũ pecunie

Expanded text:
missum sit in culpa. Ex usuris autem poenae et culpae « redimet Dominus animas eorum , » qui redemerint animas suas per abstinentiam ab usuris pecuniae, et poenae supra quantitatem culpae illatae: a quibus qui non abstinuerint, diabolo assimilantur. Sicut enim diabolus homini mutuo dat enitentiam, 131 suo pondere ad aliud trahit; sic homo fenerator talentum pecuniae dat ad usuram , ut aliud recipiat. Et sicut diabolus talentum peccati non vult sibi reddi quia quanto diutius detinetur, tanto amplius multiplicatur, sic nec fenerator talentum pecuniae
Abbreviated transcription (Latin):
teneant. Hu enim sunt latrunculi ⁊ sangui suge
pͥncipum ⁊ qr cur om̃ia suggu̾nt euomunt in fis¬
cum. ut dic̾e possit pͥnceps ad sangui sugam talem
mac cauum repetes artum qm̃ maera subisti. Isti ⁊̃
nomen iudeoruni a depti sunt. Ihos intorqueri potest¬
ꝑ otͣrium sensum. quod clictum ẽ ade a clño. In labo¬
te ⁊ sudore uultus tui: uesceris pane tuo. Taliu̾o dicit᷑
In labore ⁊ sudore uultꝰ alicni uesceris pane alieno. ⁊
nerator accipi potest. Qui ꝯgregat diuitias alienas
⁊ ñ iu iudicio: quia miuste. ⁊ si ñ iuste tũ qͦcũq mͦ.¬
ẜm nouissimis suis reꝑietur isipicns. ħ c̃ eñ pͥeu
pena.: que manet cales. uix helitas talium transit
in tͥaum heredem. sicut plurina exempla daruer̾e
Et quod ñ ht̃ cuentul sorclida preda bonos ⁊ quemi¬
le parta sunt male cdilabuntur. Sccla pena cor
ẽ. quod uix potu̾t ab lata restituere. Ad̾o enim he
cͥe qm ablatorum restititores. Tercia pena ert a

Expanded text:
teneant . » Hi sunt etiam loculi et sanguisugae principum, quia cum omnia suxerint, evomunt in fiscum, ut possit dicere princeps ad sanguisugam talem: Macra cavum repetes arctum, quem macra subisti. Isti etiam nomen Judaeorum adepti sunt. per contrarium sensum, quod dictum est Adae a Domino: « In labore et sudore vesceris pane tuo . » Tali vero dicitur: In labore et sudore vultus alieni vesceris pane alieno. Et nerator accipi potest, qui congregat divitias alienas. Et non in judicio, quia injuste, et si non juste, tamen quocunque m novissimis suis reperietur insipiens. Haec est enim prima poena, quae manet tales. Vix 133 haereditas talium transit in tertium haeredem, sicut plurima exempla docuerunt. Et quia Non habet eventus sordida praeda bonos, et quae male parta sunt, male dilauod vix poterunt ablata restituere. Adeo enim hoc unt esse quam ablatorum restitutores. Tertia poena erit eis
Abbreviated transcription (Latin):
ñ hominum maxime rep̃hendeuclimm ẽ: de cupich¬
tate⁊ negligentia sua. Omissis cuini artib libalibꝰ
celestib q discipliuis. om̃s coclicem legunt ⁊ foreu¬
lia querunt. ubi foris ⁊ i ext̾ioribꝰ appareant. sͥ q
głam ⁊ lucrum mendicent. hos apłs de uilitate of¬
ficu redarguens.: in pͥma epła ad coritios. ait Scła

Expanded text:
 de cupidi de cupiditate et negligentia sui. Omissis enim artibus liberalibus, coelestibusque disciplinis, omnes codicem legunt, et forensia quaerunt ut foris et in exterioribus appareant, sicque gloriam et lucrum mendicent. Hos Apostolus de vilitate officii redarguens, in prima Epistola ad Corinthios ca
Abbreviated transcription (Latin):
piamus mun̾a quos nouimus uiuere de lacmul
panꝑum. ue dicatur nobis. si uidelus furtm cͣreli
cum eo. Exemplo beati fursei macula lepͦ ułmt
Quem tũ talem e̾t̾ ignorabat. sicut in legenda aꝰ
legitur.xxxui. Contra aduocato
uplicto geueri hominum scł fcri̾atoꝵ: sile¬
tuatur pẽccor ⁊ ñ soluit ⁊ ita aduocatꝰ gratis tali¬
tum nature ⁊ talentum scĩe ⁊ gr̃e a do̾ accipii nl¬
lum gratis soluit: s linguam uenalem facit. An¬
gustinus dicit. sion deb⁊ ido uidex ueudere iustmm
iudiciura. aut testis uerum testimonium. quia
aduocatus uendit iustum patrociniuit ⁊ iurail¬
ꝑitus uerum ꝯsilium. Si uidex es: uidea sitt habe¬
as unde uiuas. uendere enim iudicium etiamli
indigeas. cum iudicium iuuctum sit officio
iudicis ⁊ iusticie. symoniacum ẽ. Si patronꝰes. ild
lartum habes ab eccłia. eecłie stipenclis mltas
uelsiñ indiges ũ licet tͥ uend̾e patrocinium. quod
gratis tunc est conferenchuni. Si eges: tlignꝰ c̃ opariᷤ

Expanded text:
piamus munera, quos novimus vivere de lacrymis pauperum, ne dicatur nobis: « Si videbas furem, currebas cum eo . » Exemplo etiam B. Fursei macula leprae, vequem tamen talem esse ignorabat, sicut in legenda ejus legitur. CAPUT LI. Contra advocatos. Supradicto generi hominum, scilicet fenetuatur peccator, et non solvet ,, » sic advocatus gratis talentum naturae, talentum scientiae et gratiae a Deo accipit, et nullum gratis solvit, sed linguam venalem facit, gustinus, dicens : Non debet judex ideo vendere justum judicium, aut testis verum testimonium, quia advocatus vendit justum patrocinium, et jurisperitus verum consilium. Si judex es, vide ut habeas unde vivas. Vendere enim judicium, etiamsi indigeas, cum judicium adjunctum sit officio judicis et justitiae, Simoniacum est. Si patronus es, et salarium habes ab ecclesia, ecclesiae stipendiis milites; vel si non eges, non licet tibi vendere patrocinium, quod gratis tunc est conferendum. Si eges, « dignus est operarius
Abbreviated transcription (Latin):
Item sy douius. husunt qͥtunent. ⁊̃ qͦs timent᷑. hii
sunt qui soliti sunt uiferre calumpnias: affirre
minas: auferre sub̾as. Hu sunt qui causas moran¬
tur admissi: impediunt p̃tͥmissi : fastidiunt am¬
moniti: oblunscuntur poteiati: declignant᷑ locu¬
pletati. hu sunt qui emunt lites ⁊ uendunt int̾¬
cessessiones ⁊ iuitlicanda dictant : dictata ꝯuellũt
atthunt litigaturos : ꝓtrahunt aucliendos :
trahunt ad luctos : retrahunt tͣnsigentes recͣctãt
mnsactiones. hu sunt qui inuident reucrentiam
clicis : origiem nobilibꝰ: consessum pͥoribꝰ⁊ ꝯgͤssũ
cqualibꝰ: cunctis uira: discretis pͥuilegia ⁊ scolas msti¬
tuendis: honorarium instituentibꝰ. honorem insti¬
tutis. Hu sunt in exactionibꝰ arpie. ⁊ u collocutiõi¬
uꝰ statue: in questionib bestie. ad intelligenthum sax¬
ci ⁊ adiudicandimmi lignei. ad succedendum flammei
adignoscendum ferrei: ad fallendum uulpes ⁊ adi¬
rascenclum tygres ⁊ ad seuiendum tauri. adosum̃¬

Expanded text:
Item Sidonius: Hi sunt qui timent etiam qui timentur; hi sunt, qui soliti sunt inferre calumnias, afferre minas, auferre substantias. Hi sunt, qui causas morantur admissi, impediunt praetermissi, fastidiunt admoniti, obliviscuntur potati, dedignantur locupletati. Hi sunt qui emunt lites, vendunt intercessiones judicanda dictant, dictata convellunt, attrahunt litigaturos, pertrahunt audiendos, trahunt addictos, retrahunt transigentes, retractant transactiones. Hi sunt qui invident reverentiam clericis, originem nobilibus, concessum prioribus, congressum aequalibus, cinctis jura, discinctis privilegia, scholas instituendis, honorarium instituentibus, honorem institutis. Hi sunt in exactionibus harpyiae, in collationibus statuae, in quaestionibus bestiae; ad intelligendum sapei, ad judicandum lignei, ad succendendum flammei, ad ignoscendum ferrei, ad fallendum vulpes, ad irascendum tigres, ad saeviendum tauri, ad consumen
Abbreviated transcription (Latin):
ex utraq parte. pocior ẽ pars possidentis. ꝙ ñ cõpetit
tibi repetitio. si hystrioni uł meretrici decłis. cũ sciẽs
⁊ prudens decłis. qr turpiꝰ agis dando. qmͣ illi accipiẽdo
Asimili ubi turpitudo ẽ tm̃ ex ast̾̃a parte. potior ẽ par᷑
relique partis. Sugnoraus cledi sic mencli canti. reci
turpitudo ẽ ex parte accipientis xxxiiii. Cõtͣ dãtes¬

Expanded text:
ex utraque parte, potior pars est possidentis, quia non competit tibi repetitio, si histrioni, vel meretrici dederis, cum sciens et prudens dederis, quia turpius agis dando, quam illi accipiendo. A simili: Ubi turpitudo est tantum ex altera parte, potior est pars reliquae partis. Si ignorans dedi sic mendicanti, recipturpitudo est tantum ex parte accipientis. Ite
Abbreviated transcription (Latin):
fur. qui tm̃ de uocte ⁊ clam. hominẽ sius bonis spoli¬
at. uł latro qui de clie ⁊ manifeste. hic eniniꝯtuuat
maleficium. ⁊ artem rapiencli bona ꝑrimorum. illi
pestifer inualuit. Antiquitꝰ enim: in tota ciuitate
uix unꝰ fenator inueniebatur. ⁊ ille qͥdem eccultꝰ nͨ
fenabatur nͥ pauꝑibꝰ. nec tuuc nͥ elam ⁊ data fide qd̾
tur. dicebatur domꝰ illa doniꝰ cliaboli uinea puteus.
ilger cliaboli: ⁊ deinceps. Osculum pacis ñ dabat᷑ eiin
eius occursum ex pauescelãt. ⁊ alt̾utrum eũ digiro
demonstrabant. Ad eo en un detestabile fuit tũc tem¬
poris uitium usure. Nunc aũ fece temporum nr̃oꝵ¬
fiunt ista palam: cupiunt ⁊ in actareferri. Phdolor
homiues tam detestabiles nunc sunt cubicłaris pͥn¬
bri int̾ueniente in pͥncipes ⁊ p̃latos eccłe ꝓmou̾it:¬

Expanded text:
fur, qui tantum de nocte, vel clam hominem suis bonis spoliat, vel latro, qui de die et manifeste. Hic enim continuat maleficium et artem rapiendi bona proximorum; illi rosus et pestifer invaluit. Antiquitus enim in tota civitate vix unus fenerator inveniebatur, et ille quidem occultus, nec fenerabatur nisi pau dicebatur domus illius domus diaboli, vinea, puteus, ager diaboli, et deinceps osculum pacis non dabatur ei in ejus occursum expavescebant, et alteruter eum digito monstrabat. Adeo enim detestabile tum temporis fuitFiunt jam ista palam, cupiunt et in acta referri. Proh dolor! Homines tam detestabiles, nunc fiunt cubicularii prinbri interveniente, in principes
Abbreviated transcription (Latin):
ht̃ mais malum occupatus hõ ⁊ bonis suis oblel
qͣm qd̾ amicos sibi putac quibꝰ ñ ẽ ip̃e. Quod bñti¬
cia sua efficatia iutlicat ad ꝯciliandos animos:
quidam quo plus debent magis oclerint. Lenas
eł alienuni debitoreni facit grauem iinucũ. Qiud
s̾. Hencficia ñ parant aiuicicias. Parant. si ãcep¬
cores licuerit eligere. sic collata ñ sparsa sunt. Itaq
cdum sauc mentis es: hoc consilio sapientian utere
it magis adrem existiies ꝑtinere quis.: qni qͥd acce

Expanded text:
habet majus malum occupatus homo, et bonis suis obsessus, quam quod amicos sibi putat, quibus ipse non est; quod beneficia sua efficacia judicat ad conciliandos amicos, cum quidam, quo plus debent, magis oderint. Leve aes alienum debitorem facit; grave, inimicum. Quid ergo? Beneficia non parant amicitias? parant si accepturos licuit eligere. Si collata, non sparsa sunt. Itaque dum sanae mentis es, hoc consilio sapientium utere, ut magis ad rem existimes pertinere quis, quam quid acce
Abbreviated transcription (Latin):
tales. ucrum &̃ fautores eorum ꝓmoii ꝓhibet. dicẽs
heriin foro: hoclie inchoro. Heri fautor hystͥonũ
bolic consecrator uͥginum. Inmo qd̾ pessimum ẽ
hoclie ⁊ om̃i die uite sue simul fautor hystͥonum. ⁊
uideus hoc uictitaus de ꝯstante. nichil satur hystrio
de alicno ait. slescis quolur hospitro receꝑis. Laucio¬
res ⁊ suꝑfluos cibos querimus: supͣ idꝙ sat ẽ. Nobis ⁊
familie tue compara nobis. Qui respondit. Iu hoc cog¬
noui quod ganca ⁊ lecator sis ⁊̃ expulit eum a domo¬
suꝑ humeros eiꝰ carnes emptas iactans. Qui recedens
b̾ñthixit ei clicens: le ñ nͥ unum hospitem uirum

Expanded text:
tales, verum fautores eorum promoveri prohibet, inquiens: Heri in foro, hodie in choro; heri fautor histrionum, hodie consecrator virginum. Imo hodie, et omni die vitae, simul fautor histrionum et Videns hoc victitans de constante nihil satur histriode alieno, ait: Nescis quos in hospitium receperis. Lautiores et superfluos cibos quaerimus, supra id quod sat est nobis, et familiae tuae, compara nobis. Qui respondit: In hoc cognovi quod ganeo et leccator es. Et expulit eum, super humeros ejus carnes emptas jactans. Qui recedens benedixit ei, dicens, se nonnisi unum hospitem virum
Abbreviated transcription (Latin):
nunit᷑ sapientes : tͦpiq morte auita cliscedentes. Qui¬
dam enini quia linguani uenaleu habent: muti ⁊ e¬
lingues mortem antecesserunt. Cuidam q̃ moriẽti
uisa ẽ lingua celerius moueri: quasi diceret. Gͣuit̾
de facili sicut harundo uento agitatur: peccaui in
lingua. Cuidam uisum ẽ: inferius labium ciciusmo
ueri labro cococlrilli. Quidam eẽ cum offerretur ei eu¬
charistia in extͦmis: ait. Indicetur pͥus: utrũ sit rͦtũ
quod accipiam. Cui curunstantes. Nol quidem ⁊
rectum ⁊ iustum iulicamꝰ. Qnibꝰille. slon ẽ in qͣm¬
hoc iustum iutdicium ⁊ rectum. Non enm cum ñ
sitis mͥ pares: habetis me iuste iudicare. Item ad¬
sa lucri. S qui intuitu dĩ. hoclic parus inuenit᷑.
Ob qͣm caulam si aduocaret. licite ⁊ m̾itorie poss
hoc fãcere. Uñ dñs. Causa uidue intret ad te. lob¬

Expanded text:
insipientes, turpique morte decedentes. Quidam enim quia linguam venalem habuerunt, muti et elingues mortem antecesserunt. Cuidam etiam morienti visa est lingua celerius aura moveri, quasi diceret: Graviter et de facili, sicut arundo vento agitatur, peccavi in lingua. Cuidam visum est inferius labium moveri citius labio crocodili. Quidam etiam cum offerretur eucharistia in extremis, ait: Judicetur prius utrum rectum sit quod accipiam. Cui astantes: Nos quidem et rectum et justum judicamus. Quibus ille: Non est, inquam, rectum judicium. Non enim, cum non sitis mihi pares, habetis me juste judicare. Item: Adsa lucri, sed qui intuitu Dei hodie rarus invenitur; ob quam causam, si advocaret, licite et meritorie hoc posset facere. Unde Dominus: « Causa viduae intret ad te
Abbreviated transcription (Latin):
dluo mala faciunt in eccłia. quod scłres pauꝑum
furtim surripiunt ⁊ sepe &ẽ a pauꝑib ⁊ quodue¬
ris pauꝑibꝰ non creditur. De huis queritur: utrũ
sic accepta tencantur restituere. Qui dep̃hensi
puniuntur. Quod si dep̾hensi ñ fui̾nt laudo quod
restituant uł pauꝑibꝰ clistribuaut. Idem consulo
absconditis: mimis ⁊ quasi ioculatoribꝰ. Sefrauda¬
uerunt enim u̾os pauꝑes. hoc idem clico dehis: que
mendatus sunt acquisita. slunquid qͥ ercłia ꝯsttͣ

Expanded text:
duo mala faciunt in Ecclesia, quod scilicet res pauperum duo mala faciunt in Ecclesia, quod scilicet res pauperum furtim surripiunt, saepe etiam a pauperibus, et quod veris pauperibus non creditur. De his quaeritur utrum sic accepta teneantur restituere. Primi deprehensi puniuntur: quod si deprehensi non fuerint, laudo quod restituant, vel pauperibus distribuant. Idem consulo, et absconditis mimis, et quasi joculatoribus: Defraudant enim pauperes veros. Hoc idem dico de iis quae mendaciis sunt
Abbreviated transcription (Latin):
sub obtentu pauꝑtatis ⁊̃ religionis munꝰa accipiea
cum hãnt ĩn sustentari possint. habita abscondt̃¬
⁊ claniitant ꝑ platheas sub sp̃e pauꝑum. Qni dep̃¬
bensi ẽe tales puniantur: ⁊ abscondita cis aufu̾nt᷑
s quero quare hec cliligentia ñ ad hibetur incłiᷤ:
ut dep̃hensi supra necessitatem acciꝑe suuilit̾ pui
tes tremulosi. ⁊ uarias figuras egrotantium. inlu¬
entes: uultum sicut ꝓtheus mutantes. horum qͥdã
sunt absconditi: qr uolunt ab oĩibꝰ dep̃hendi Alii
sunt qui acceptis mun̾ibꝰ statim exibent se tales qua¬
les fuerunt pͥstinum ⁊ natiuum uultum sim̃tes
deridentes. ẽ sͥ dantes. Et hii exculabiliores funt iminꝰ¬
niali absconditis. in eo quod tupitutlinem suam
⁊ trutanniam lecegunt. ẽ cium genꝰ ẽ homiñ
speudo p̾clicatorum. ⁊ hoc dupplex. Quidani enĩ
se eͥt nicholaos. uel quosq sc̃os a d̾o missos ut delu¬
dant homines. ⁊ cis sie sua furentur. Tales hoĩes

Expanded text:
sub obtentu paupertatis vel religionis munera accipiuncum habeant unde sustentari possunt, habita abscondunt: clamitant per plateas sub specie pauperum, qui deprehensi esse tales puniuntur, quia abscondita eis auferuntur. Sed quaero cur haec diligentia non adhibetur in clericis, ut, deprehensites, tremulosi, et varias figuras aegrotantium induentes, vultum sicut Protea mutantes. Horum quidam sunt absconditi, quia nolunt ab hominibus deprehendi. Alii sunt qui acceptis muneribus statim exhibent se tales quales fuerunt, pristinum et nativum sumentes vultum, deridentes etiam sibi dantes, et ii excusabiliores suntsuam et trutanniam detegunt. 127 Tertium genus hominum est pseudopraedicatorum, et hoc duplex. Quidam enim se esse Nicolaos, vel quoscunque sanctos a Deo missos, ut deludant homines, et eis sic sua furentur. Tales omnes
Abbreviated transcription (Latin):
sores. ñ alinieuta quibꝰ habundant. s aliena pec̾casꝰ
cipiunt. Item Ihonimꝰ in quadam epła. Om̾cache si
eges ⁊ accipis. pocius das qm accipis. Si ñ indiges ⁊ ac¬
cipis: rapis: quia distribuenda pauꝑibꝰ tibiusm paᷤᷤ
Item idem. Multi uientientes faciunt ꝙ ñ creditur

Expanded text:
t, sed aliena peccata suscipiunt. Item Hieronymus in quadam epistola; O monache, si indiges et accipis, potius das, quam accipis: si non indiges et accipis, rapis, quia distribuenda pauperibus tibi usurpas. Item idem: Multi mentientes faciunt quod non ver
Abbreviated transcription (Latin):
dens ad illum. pecut modicum ab eo munus. Qui
respondit. Maiori dignus es: nec te tam modicũ deci
dare. Quicum petissi maius: respondit. Nec tĩ niu¬
isti: i t̃o uec tm̃ tibi dabo. Item. Desudet elemosina in¬
mius ẽ tupibꝰ dare: quam ob turpia dare. Malũ ẽ

Expanded text:
dens ad alium petiit munus modicum ab eo. Qui respondit: Majori dignus es, nec me tam modicum dare decet. Qui cum petiisset majus, respondit: Non tantum meruisti, ideo nec tantum tibi dabo. turpibus dare, quam ob turpia dare. Malum est
Abbreviated transcription (Latin):
dnficiis eccłiasticis. p̃scribit nobis iħonimꝰ in illa epła¬
ca .uiͦii. Moyses amicus dei ⁊ cet̾a. forma u̾o listribu¬
euli obũntiones sp̾ualium. ut pote panem ⁊ uinũ
cotidianum. erit exemplum illius bcate commu¬
monis. ui qua de bus que ponclantur ante peles a¬
plorum. dabatur ꝓ ut unicuiq opꝰ erat. Et nosdehiᷤ¬

Expanded text:
s Hieronymus in illa epistola: « Moyses amicus Dei, etc. » Forma vero distribuendi obventiones spiritualium, utpote panem et vinum quotidianum, erit exemplum illius beatae communionis, in qua de his quae ponebantur ante pedes apostolorum, « dabatur prout unicuique opus erat , » et nos de hi
Abbreviated transcription (Latin):
enun considatur quod bono cledĩs s quod ꝯsangii¬
neo: ut illud trahatur in exemplum. Gr̃ẽ deturi¬
p̃cipue de patrimonio xp̃i. Gratis enim ꝯftrtꝰ un
sinam parenti. filio uł ꝯsanguineo: Respondit
alłs. sion. Quare mi atha: Quia moclicũ sangui

Expanded text:
enim consideratur quod bono dederis, sed quod consanguineo, ut trahant in exemplum. Gratiae da et praecipue de patrimonio crucifixi. Gratis enim confertur.synam parenti, filio vel consanguineo? Respondit abbas: Non. Cur, mi abba? Quia modicum sangui
Abbreviated transcription (Latin):
autem qñq camalitatem ⁊ sanguiuem nocam
Consanguinibꝰ dabis de ꝓprio. De patrimonio tus¬
clispensatio creclita ẽ uiris eccłiasticis: ut illud pon¬
ꝑibꝰ distribuant. Ob hoc enum p̃cepit deus in legeu
talis eligeretur sacerdos ⁊ leuitha. qui diceret pat ⁊

Expanded text:
autem quandoque carnalitatem et sanguinem vocamus; et consanguineis dabis de proprio, de patrimonio tudispensatio credita est viris ecclesiasticis, ut illud pauperibus distribuant. Ob hoc enim praecepit Dominus in lege, ut talis eligeretur sacerdos et Levita, qui dicerent patri
Abbreviated transcription (Latin):
ditissimi cenobii consulentes ciuidam uolenti elaustm
sumimtire cum multa pecunia quod iutret clanstm
pauꝑis mõast̾ii ⁊ ut haberent pauꝑes xp̃i ibi degentes
quibꝰ pascerentur. ob quod consilium correptus a fr̃¬
b ueniam accepit ado. slemo ẽ hoclie qui offerenti di¬
cat inuuera. Da indigenti ñ michi. slon eniminligeo
quia susficiunt mͥ mea. stem ysaias .iͦi. Subuenite ob¬
p̃sso: eum sustentundo cibo ⁊ ab opp̃ssione sua eripiẽdo
Iudicate egeno ⁊ pupillo: defencdite uiduam: ⁊ uẽi¬

Expanded text:
ditissimi coenobii consulentis cuidam volenti claustrum suum intrare cum multa pecunia, quod intraret claustrum pauperis monasterii, ut haberent pauperes Christi, ibi degentes, quibus pascerentur. Ob quod consilium datum correptus a fratribus, veniam accepit a Deo. Nemo est hodie qui offerenti munera dicat: Da indigenti, non mihi. Non enim indigeo, quia sufficiunt mihi mea. Item Isaias c. I: 123 « Subvenite oppresso, » eum sustentando cibo, ab oppressione sua eripiendo. « Judicate pupillo, defendite viduam, et veni
Abbreviated transcription (Latin):
Aior est qui uincit iram: qmͣ qͥ capit
ciuitatem. Et maius est in iram¬
iniuriam tacendo fug̾e: qm̃ respondendo
supare. Et item. Cum iratus fu̾is. mised̾ie
recordaberis. De pͥma ait dominus. Binniti¬
re et dimittetur uobis. Et in dominica oratõ¬
ne petimus. Dimitte nobis debita nr̃a: sic̃
et nos dimittimus debitorib nris. Apłs.

Expanded text:
im est, qui vincit iram, quam qui capit civitatem; et majus est injuriam tacendo fugere, quam respondendo superare. Et item: « Cum iratus fueris, misericordiae recordaberis . » De prima ait Dominus: « Dimittite et dimittetur vobis . » Et in Dominica oratione petimus: « Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris