comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sibimentita x iniquitas. sed mihi ÷ Si autem saeuiant quantum uoluerint & co¬
nentur impedire cursus meos. non tamen tumȩder in animas eorum: non consenti¬
endo uoluntatibus eorum remaneboego & perma nebo inueritate tua & mentie tur
iniquitas non mihis edsibi : Redit ad illam unam postista pericula : post labores : post
difficultates : intermanus persequentium & tribulantium. aestuans anhelans.
luborans & firmus &certur. illo suscipiente. illo iuuante illoducente illo regen¬
te : Tamen postillum circuitum & iubilationem. exultans gaudio & gemens in la¬
boribus superauit: Ad extremumait. Credouidere bona dñi interrauiuentiũ.
Obona dñi dulcia immortalia : in comparabilia : sempiterna in commut abilia : et
quandouis uidebo ⁊ Bonadnĩ credouidere sed non interramorientium: Gre¬

Expanded text:
sibi mentita erit iniquitas, sed et mihi: si autem saeviant quantum voluerint, et cosibi mentita erit iniquitas, sed et mihi: si autem saeviant quantum voluerint, et conentur impedire cursus meos, non tamen tu me des in animas eorum; non consentiendo voluntatibus eorum, remanebo ego, et permanebo in veritate tua, et mentietur iniquitas, non mihi, sed sibi. 22. vers. 13. Redit ad illam unam post ista pericula, post labores, post difficultates, inter manus persequentium et tribulantium aestuans, anhelans, laborans, et firmus et certus illo suscipiente, illo juvante, illo ducente, illo regente. Tamen post illum circuitum et jubilationem, exsultans gaudio, et gemens in laboribus, suspiravit ad extremum, et ait: Credo videre bona Domini in terra viventium. O bona Domini dulcia, immortalia, incomparabilia, sempiterna, incommutabilia! Et quando vos videbo, bona Domini? Credo videre, sed non in terra morientium. Cre
Abbreviated transcription (Latin):
tribulantium: S ed quidtradidit Carnem quod dicitin libro iob Terra
tradita est immanus impii : Caro tradita est in manus per secutoris : Netra¬
dideris me: non carneni sedme .: Animatibiloquor. mente tibiloquor: Nondico
nolitradere carnem meam inmanus tribulantium me : sed nolimetradere. in ani¬
amas tribulantium : Et quomodo traduntur homines in animas tribulantiũ se
Quõ in surrexerunt in metestes in iqui : Iam quia testes inqui sunt & multama¬
la in medicunt. & in multis mihi decrahunt. sitraditus fuero in manibus eorum
mentiar: & ero socius eorum : Non particeps ueritatistuae sed conparticepr men¬
dacuaduersuste : Ex surr ex erunt mihi testes iniqui & mentita est iniquitas sibi
Sibi non mihi sibi sempermentiatur : mihi autem nonmentitur : Sitradideris me
inmanibus tribulantium me id est si consensero uoluntatibus eorum : iam non

Expanded text:
tribulantium. Sed quid tradidit? Carnem. Quod dicitur in libro Job, Terra tribulantium. Sed quid tradidit? Carnem. Quod dicitur in libro Job, Terra tradita est in manus impii : caro tradita est in manus persecutoris. Ne tradideris me, non carnem meam, sed me. Anima tibi loquor, mens tibi loquor; non dico, Noli tradere carnem meam in manus tribulantium me; sed, Noli me tradere in animas tribulantium me. Et quomodo traduntur homines in animas tribulantium se? Quoniam insurrexerunt in me testes iniqui. Jam quia testes iniqui sunt, et multa mala in me dicunt, et in multis mihi detrahunt; si traditus fuero in animas eorum, mentiar et ego, et ero socius eorum, non particeps veritatis tuae, sed comparticeps mendacii adversus te: Exsurrexerunt mihi testes iniqui; et mentita est iniquitas sibi. Sibi, non mihi: sibi semper mentiatur, mihi autem non mentiatur. Si tradideris me in animas tribulantium me, id est, si consensero voluntatibus eorum; jam non
Abbreviated transcription (Latin):
ui a locuta est nobis & dixit: Ego sumuia ueritas & uitã. lex in xp̃o : lexcum miseri¬
cordia est: ipsa est sapientia dequa scriptumest Legem autem & miscricordiam in lin¬
guaportat: Itsi offenderis aliquid inlege . illequi prote fudit sanguinem suum.
confitenti ignoscitibi tutantumuiam nolideserere : Dicilli susceptormeus esto
Et dirigeme in semitarecta propter inimicos meos: Legemda sed neauferas miscri¬
cordiam : qui dixitinalio psalmo : Nam & miseri cordiam dubit quilegem dedit:
Ergolegemmihi constitue dñe inuiatua: Hocad perceptum pertinet: Ad misericor¬
Sienim consenseris tribulantite in animamipsius quodammodo. non deuorabunt
carnem : sed uoluntate peruersa. animam tuam manducabunt: Netra¬
dideris mein manibus tribulantium me. Tradesic hocpluc&. inmanus tri¬
bulantium Dixerunt enim illi martxres : et tradidit suos inmanibus.

Expanded text:
via locuta est nobis, et dixit: Ego sum via, veritas et vita . Lex in Christo, lex cum miserivia locuta est nobis, et dixit: Ego sum via, veritas et vita . Lex in Christo, lex cum misericordia est. Ipsa est sapientia, de qua scriptum est: Legem autem et misericordiam in lingua portat . Et si offenderis aliquid in lege, ille qui pro te fudit sanguinem suum, confitenti ignoscit tibi: tu tantum viam noli deserere; dic illi, Susceptor meus esto, Et dirige me in semita recta propter inimicos meos. Legem da, sed ne auferas misericordiam; qui dixit in alio psalmo: Nam et misericordiam dabit, qui legem dedit . Ergo, Legem mihi constitue, Domine, in via tua, hoc ad praeceptum pertinet: ad misericorSi enim consenseris tribulanti te in animam ipsius, quodammodo non devorabit carnem, sed voluntate perversa animam tuam manducabit. Ne tradideris meas animas tribulantium me. Trade, si hoc placet, in manus tribulantium. Dixerunt enim hoc illi martyres, et tradidit suos in manus
Abbreviated transcription (Latin):
cum illi coluntur : Ergore linquatnos pater noster & mater nostra: & relinquat
diabolus : relinquat babrlonciuitas . Dñr nos suscipiat consolandos temporalibus.
rectorecius diabolo : quia rector impiorum diabolus ẽ : rectores mundi tenebrarũ
sacorno mamtenbrarum & Peccatoruim in fidelium : Vrdei am credentib
harum: Quarum tenebrarum. Peccatorum in fidelium: Vndei am credentib:
dicita postolus : fuistis aliquando tenebrȩ nuncautem lux in dño: Ergoiam sũ¬
scepti abillo quiddicamus : Legemmibi constituedñe inuiatua : Ausus es petere
legem: Quid sitibidicat: implebis legem : Si dederolegem. implebis eam
Non auder& petere : nisi primo dicer& : dñs autem suscepitme: Non auderetpetere.
nisi primodicer&. adiutormeus esto : Ergositu adiuuas. tususcipis : dalegem:
Legem mihi constitue dñ e iniuatua: Ergomihi legem constitue mn xp̃otuo : Ipsaenim

Expanded text:
cum isti coluntur. Ergo relinquat nos pater noster, et mater nostra: relinquat cum isti coluntur. Ergo relinquat nos pater noster, et mater nostra: relinquat diabolus, relinquat Babylon civitas: Dominus nos suscipiat consolandos temporalibus, rectore ejus diabolo, quia rector impiorum diabolus est, rector mundi tenebrarum harum. Quarum tenebrarum? Peccatorum, infidelium. Unde jam credenm. Unde jam credentibus dicit Apostolus: Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino . Ergo jam suscepti ab illo, quid dicamus? Legem mihi constitue, Domine, in via tua. Ausus es petere legem? Quid si tibi dicat: Implebis legem? si dedero legem, implebis eam. Non auderet petere, nisi primo diceret: Dominus autem suscepit me. Non auderet petere, nisi primo diceret: Adjutor meus esto. Ergo si tu adjuvas, si tu suscipis, da legem: Legem mihi constitue, Domine, in via tua. Ergo legem mihi constitue in Christo tuo. Ipsa enim
Abbreviated transcription (Latin):
sed timendumẽ neiratinoceant: Non nocebunt : isiille ꝑ¬
tat᷑. Isti semper habentuo luntatemnocendi : nec sie placentur nec sicrogentur: desi¬
nuntnocere uelle : Hoc enim maliuolentiae illorum proprium est : Ergoqud facis
eos colendo : nis iutillum offendas: Quo offenso inistorum potestatem daberis :
& ut noueris quam frustraillos colus : quasꝰ i propter temporalia : quis quis
haeccogitas : Omnes quicolunt neptunum non naufragerunt: Aut omnes
quiblas phemant neptunum ad portum non peruenerunt. Omnes mulieres
colentes uinonem. benepepererunt. Automnes blasphemantes iunonem. male
peperunt Hic intellegat caritas ur̃a in anesesse homines quustos uoluit colere
uel propterista terrena : Namsi pro pterista terrena colendies sent : sicultores eo¬
rum terrenis omnibus habundarent : quod quidem siess&. fugerenos taliadona &
unam petere adomino deberemꝰ : Hĩc accedit. quia & ista illedat. qui offenditur

Expanded text:
Sed timendum est ne irati noceant. Non nocebunt nisi ille permittat. Isti semper habent voluntatem nocendi, nec si placentur, nec si rogentur, desinunt nocere velle: hoc enim malevolentiae illorum proprium est. Ergo quid facies eos colendo, nisi ut illum offendas, quo offenso in istorum potestatem daberis: Et ut noveris quam frustra istos colas, quasi propter temporalia quisquis haec cogitas: omnes qui colunt Neptunum, non naufragaverunt; aut omnes qui blasphemant Neptunum, ad portum non pervenerunt? omnes mulieres colentes Junonem, bene pepererunt; aut omnes blasphemantes Junonem, male pepererunt? Hinc intelligat Charitas Vestra, inanes esse homines, qui istos volunt colere vel propter ista terrena. Nam si propter ista terrena colendi essent, soli cultores illorum terrenis omnibus abundarent. Quod quidem si esset, fugere nos talia dona et unam petere a Domino deberemus. Huc accedit, quia et ista ille dat, qui offenditur
Abbreviated transcription (Latin):
ignorantiae sunt. Erat ergo in illis regnum ignorantiae. quasi regnum achus. idẽ
regnum erroris eis dominabatur. Ille aut̃ dicebat . nisi quis manducauerit
carnemmeam. & biberit sanguinẽ meum. quia mutauerat uultum suum. qua si
bendum sanguinem. Ideo quasi insanus putatus ẽ dauid. quando dix̃ achus.
arreptitium hoc mihi adduxistis. Nonne uidetur insania. manducate car

Expanded text:
ignorantiae sunt. Erat ergo in illis regnum ignorantiae, quasi rex Achis: id est, ignorantiae sunt. Erat ergo in illis regnum ignorantiae, quasi rex Achis: id est, regnum erroris eis dominabatur. Ille autem dicebat, Nisi quis manducaverit carnem meam, et biberit sanguinem meum. Quia mutaverat vultum suum, quasi furor dam hominibus, et bibendum sanguinem. Ideo quasi insanus putatus est David, quando dixit ipse Achis: Arreptitium hunc mihi adduxistis. Nonne videtur insania, Manducate car
Abbreviated transcription (Latin):
nos excitaret mutatio nominũ: neputarem non narrari autem
Com memorari aũ inscripturis psalmorũ. nisi qđ in libris regnorũ
gestũ inuenitur . et non ibi quae rere figuras futðrorũ. sed tã¬
quã res gestas acciperemus. Cũ ergo nomina mutantur quid¬
intellectus sp̃s. credentẽ saluũ facit. Quomodo ergo dimisit
achus regẽ . Attendite fr̃s. achus dixi interp̾tari quomoest
corpore suo ait. Nisi quis manducauerit carnẽ meã. et bibe¬
rit sanguinẽ. meũ non habebit inse uitã. Caro enĩ mea ue¬
ra esca ẽ. et sanguis meus. uere potus ẽ: et discipuli eius qui¬
I.
eum sequebantur expauerunt. exhorruerunt sermonem non intellegentes.
quam quã uidebant manducaturi erant. & sanguinem bibituri. et non potuer̃
tolerare quasidicentes. quomodo est: Error enim &ignorantia et stultitia ꝑso¬
na regis achus. Ubienim dicit᷑ quomodo ẽ : intellegit᷑.: Ubi non intellegit᷑. tenebrȩ

Expanded text:
nos excitaret mutatio nominum: ne putaremus non narrari aut nos excitaret mutatio nominum: ne putaremus non narrari aut commemorari in Scripturis Psalmorum, nisi quod in libris Regnorum gestum invenitur, et non ibi quaereremus figuras futurorum, sed tanquam res gestas acciperemus. Cum ergo nomina mutantur, quidintellectus spiritualis credentem salvum facit. 8. Quomodo ergo dimisit Achis regem, attendite, fratres. Achis dixi interpretari, Quomodoesus Christus de corpore suo, ait: Nisi quis manducaverit carnem meam, et biberit sanguinem meum, non habebit in se vitam: caro enim mea vere esca est, et sanguis meus vere potus est . Et discipuli ejus qui eum sequebantur, expaverunt, et exhorruerunt sermonem, et non intelligentes  carnem ejus quam videbant, manducaturi erant, et sanguinem bibituri: et non potuerunt tolerare, quasi dicentes, Quomodo est? Error enim et ignorantia et stultitia in persona regis Achis. Ubi enim dicitur, Quomodo est, non intelligitur: ubi non intelligitur, tenebrae
Abbreviated transcription (Latin):
oculis non qđ corde intellegebatur Si aũ haberent intus¬
ex eo quod intus intellegebant. Intellegerent dnm̃ dauid: muta¬
uit ergo uultum suum corã abimelech: Qui ẽ corã abi melech:
corã regno patris ⁊ quid ẽ corã regno patris: corã iudeis: et dimi¬
sit eũ. et abiit. Quẽ dimisit: ipsũ populum iudeorũ dimisit. et
abiit. Quaeris modo xpm̃ apud iudeos. et non inuenis.. Unde
dimisit et abiit: quia mutauit uultũ suum. Hęrentes enim
gentes. quo non miserat ante p̃cones. Nã ad illos p̃cones mi¬
serat ipsũ dauid. abralã isaac ia cob esaiam hieremiã et ce¬
teros prophetas miserat. et pauci inde cognouer̃. et ipsi pau¬
ci in comparatione pereuntiũ. Nam multi erant: milia en ĩ
legimus fuisse prophetas. Scriptũ est reliquiae saluȩ fient.
cisorum. quaeris modo et non in uenis. Merito ñ inuenis .
Mutauit enĩ uultũ suum corã abimelech. et dimisit eũ et habiit.
Ideo enĩ mutata sunt nomina ut ad mysteriũ significationem

Expanded text:
oculis, non quod corde intelligebatur. Si autem intus haberent ex eo quod intus intelligebant, intelligerent Dominum David. 7. Mutavit ergo vultum suum coram Abimelech. Quid est, coram Abimelech? Coram regno patris. Quid est, Coram regno patris? Coram Judaeis. Et dimisit eum, et abiit. Quem dimisit? Ipsum populum Judaeorum dimisit, et abiit. Quaeris modo Christum apud Judaeos, et non invenis. Unde dimisit et abiit? Quia mutavit vultum suum. Haerentes enim Gentes, quo non miserat ante praecones. Nam ad illos praecones miserat, ipsum David, Abraham, Isaac et Jacob, Isaiam, Jeremiam, et caeteros Prophetas miserat, et pauci inde cognoverunt, et ipsi pauci in comparatione pereuntium: nam multi erant. Millia enim legimus fuisse. Scriptum enim est: Reliquiae salvae fient . ianorum. Quaeris modo, et non invenis. Merito non invenis. tavit enim vultum suum coram AbimeleIdeo enim mutata sunt nomina, ut ad mysterii significationem
Abbreviated transcription (Latin):
tatem aũ xp̃s. non filius sed dñs dauid.. Iudei uero xpm̃ secun¬
dũ carnẽ norant. secundũ diuinitatẽ non norant: ideo fecit illis
ubi ait: dix̃ dñs domino meo sede addexterã meã. donee po¬
nã omnes in imicos tuos scabellũ pedũ tuorum. Si ergo dauid¬

Expanded text:
tatem autem Christus non filius, sed Dominus David. Judaei vero Christum secuntatem autem Christus non filius, sed Dominus David. Judaei vero Christum secundum carnem norunt, secundum divinitatem non norunt. Ideo fecit illis ubi ait: Dixit Dominus Domino meo, Sede ad dexteram meam, donec ponam omnes inimicos tuos sub pedibus tu
Abbreviated transcription (Latin):
cuntur angeli sempiternũ quod ẽ a equale patri manducauit homo
Quia cum in forma dĩ esset ñ rapinã arbitratus ẽ esse aequalis dõ.
Saginantur illo angeli: sed semet ipsũ ex in aniuit ut manducaret pa¬
nẽ angelorũ homo formã serui accipiens insimilitudinẽ hominũ
factus et habitu inuentus ut homo: Humiliauit se ipsũ factus
obediens usq ad mortẽ. mortẽ aũ crucis. Ut iã decruce comm̃¬
daretur nobis caro et sanguius dñi nouũ sacrificiũ: qua mut auit
uultũ suum corã abimelech: id ẽ coram regno patris. Regnũ enĩ
patris regnũ udeorũ erat: Quomodo regnũ patris. regnum
dauid regnũ abrahae : Nã regnũ patris dĩ magis ecclesia quã
populus iudeorũ. sed secundũ carnẽ regnũ patris populus isr̃l.
Dictũ ẽ enim. et dabit ei ds̃ sedem dauid patris sui. De monstra¬
tur ergo secundũ carnẽ pater dñi esse dauid. secundũ diuini¬

Expanded text:
cuntur Angeli sempiternum, quod est aequale Patri, manducavit homo: cuntur Angeli sempiternum, quod est aequale Patri, manducavit homo: quia cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo. Saginantur illo Angeli: sed semetipsum exinanivit, ut manducaret panem Angelorum homo, formam servi accipiens, in similitudinem homtu inventus ut homo; humiliavit se factus obediens usque ad mortem, mortem autem crucis : ut jam de cruce commendaretur nobis caro et sanguis Domini novum sacrificium. Quia mutavit vultum suum coram Abimelech, id est coram regno patris. Regnum enim patris, regnum erat Judaeorum. Quomodo regnum patris? Regnum David, regnum Abrahae. Nam regnum Dei Patris, magis Ecclesia quam populus Judaeorum: sed secundum carnem regnum patris populus Israel. Dictum est enim: Et dabit ei Deus sedem David patris ejus . Demonstratur ergo secundum carnem pater Domini esse David: secundum divini
Abbreviated transcription (Latin):
cant supernae uirtutes. manducant caelestes sp̃s. et manducas¬
tes saginantur. et integrũ manet qđ satiat et letificat. Quis
aũ homo posset ad illũ erbũ undecor tã idoneũ eybo illo. ÷¬
O portebat ergo ut mensulla lactesceret. et ad paruulos per¬
ueniret.Unde aũ fit cyb lacanđe unde cybus in lac con¬
ertitur: Nisi per carnẽ traiciatur : nã mater hoc facit. qđ
manducat mater. hoc manducat in fans. Sed quia minus idone¬
us ẽ infans qui pane uescatur ipsum panẽ mater in carnat: et ꝑ
humilitatẽ mamillae et lactis suctũ. de ipso pane pascit in fantem.
Quomodo ergo de ipso pane pauit nos sapientia dĩ: quia uerbum
caro factũ ẽ et habitabitꝰ nobis.. Uidete ergo humilitatẽ. quia
panẽ angelorũ manducauit homo. ut scriptũ est panẽ caeli dedit
illis panẽ angelorũ manducauit homo. Idẽ uerbũ illud quopas¬

Expanded text:
cant supernae Virtutes, manducant coelestes Spiritus, et manducancant supernae Virtutes, manducant coelestes Spiritus, et manducantes saginantur, et integrum manet quod eos satiat et laetificat. Quis autem homo posset ad illum cibum? Unde cor tam idoneum illi cibo? Oportebat ergo ut mensa illa lactesceret, et ad parvulos perveniret. Unde autem fit cibus lac? unde cibus in lac convertitur, nisi per carnem trajiciatur? Nam mater hoc facit. Quod manducat mater, hoc manducat infans: sed quia minus idoneus est infans, qui pane vescatur, ipsum panem mater incarnat, et per humilitatem mammillae et lactis succum, de ipso pane pascit infantem. Quomodo ergo de ipso pane pavit nos Sapientia Dei? Quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Videte ergo humilitatem: quia panem Angelorum manducavit homo, ut scriptum est, Panem coeli dedit eis, panem Angelorum manducavit homo : id est, Verbum illud quo pas
Abbreviated transcription (Latin):
tenebatur. et liberauit fratrẽ. Post liberationẽ fris occurrit ei
mel chi sedech. et tantus erat melchisedech a quo benediceretur abraã:
protulit panẽ et uinũ. et benedix̃ abrahã. et dedit ei decimas abraa
Uidete quid protulit. et quẽ benedix̃. et cui dictũ ẽ postea tues sa
sedech: dequo alio loco dic̃ tues sacerdos in aeternũ secundũ or¬
dinẽ mel chisedech: nisi de illo cuius nostis sacrificiũ : sublatum ẽ
Ergo sacrificiũ aaron et coepit eẽ sacrificiũ secundũ ordinẽ mel¬
nescio quis: Natus ẽ enim dñs nr̃ ihs xp̃s incorpore. et sanguine
suo uoluit eẽ salutẽ nrãm.. Unde aũ commendauit corpus
et sanguinẽ suũ : De humilitate sua. Nisi enĩ esset humilis.
nec mandu caretur nec biberetur. Respice altitudinẽ ipsius.
n principio erat uerbum. et uerbũ erat apud dm̃ et ds̃ erat uer¬
bum Ecce cyb sempiternus. sed manducant angeli. mandu¬

Expanded text:
tenebatur, et liberavit fratrem: post liberationem fratris occurrit ei tenebatur, et liberavit fratrem: post liberationem fratris occurrit ei Melchisedec. Et tantus erat MelcProtulit panem et vinnm et benedixit Abraham, et dedit ei decimas Abraham. Vide quid protulit et quem benedixit, et dictum est postea: Tu es sisedech. De quo ergo alio dicit: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech, nisi de illo cujus novimus sacrificium? 3. Sublatum est enim sacrificium Aaron, et coepit esse sacrificium secundum ordinem Melt sanguine suo voluit esse salutem nostram. Unde autem commendavit corpus et sanguinem suum ? De humilitate sua. Nisi enim esset humilis, nec manducaretur, nec biberetur. Respice altitudinem ipsius: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Ecce cibus sempiternus: sed manducant Angeli, mandu
Abbreviated transcription (Latin):
hominem humilẽ Ds̃ factus ẽ humilis. ut uel sic superbi am
generis humani ñ dedignaretur sequi uestigia dĩ frat aut̃
ut nostis sacrificiũ iudeorũ antea. secundũ ordinẽ aaron in uic¬
timis peccorũ. et hoc erat in mysterio: ñ dũ erat sacrificiũ
corporis et sanguinis dñi. quod fideles norunt. et qui euange¬
liũ leger̃ quod sacrificiũ diffusũ ẽ toto orbe terrarũ. Pro¬
ponite ergo ante oculos dua sacrificia. et illud secundum
ordinẽ auron. et hoc secundũ ordinẽ melchi sedech. Scriptũ
erat melchi sedech: rex salẽ. Salẽ ciuitas fuit antea illa quae
post ea sicut doc t ꝓdider̃ hierusalẽ.. Dicta ẽ ergo ante quam
ibi regnarent iudei. et ibi erat ille sacerdos melchi sedech qui scri¬
bitur ingenesi sacerdos dĩ excelsi. ipse occurrit abrahae quando
liberauit loth demanu persequentiũ et prostrauit eos aquibus ille

Expanded text:
hominem humilem, Deus factus est humilis, ut vel sic superbia hominem humilem, Deus factus est humilis, ut vel sic superbia generis humani non dedignaretur sequi vestigia Dei. 5. Erat autem, ut nostis, sacrificium Judaeorum antea secundum ordinem Aaron in victimis pecorum, et hoc in mysterio: nondum erat sacrificium corporis et sanguinis Domini, quod fideles norunt, et qui Evangelium legerunt, quod sacrificium nunc diffusum est toto orbe terrarum. Proponite ergo vobis ante oculos duo sacrificia, et illud secundum ordinem Aaron, et hoc secundum ordinem Melchisedech. Scriptum erat Melchisedec? Rex Salem. Salem civitas fuit antea, illa quae postea, sicut docti prodiderunt, Jerusalem dicta est. Ergo antequam ibi regnarent Judaei, ibi erat ille sacerdos Melchisedec, qui scribitur in Genesi Sacerdos Dei excelsi . Ipse occurrit Abrahae, quando liberavit Lot de manu persequentium, et prostravit eos a quibus ille
Abbreviated transcription (Latin):
intendite mecũ. omã enim quae dixi modo quasi ad manum
ꝑtinent pulsantis. non dũ apertũ ẽ. Pulsauimus cũ ista di¬
cerem. Pulsastis et uos cũ ista audiretis: ad huc pulsemus
et indeͫlatinã trans ferrent. Consulentes ergo nomina ista
inuenimus interp̾tari abi melech patris mei regnũ. et inter p̃¬
quomodo ẽ: haec nomina attendamus. Inde in cipit nobis ape¬
gentis Abi mȩlȩch patris mei regnũ. dauid manu fortis infigura
occidit. humilitas occidit superbiã. Cũ ergo xpm̃ nomino
fr̃s mei : maxime nobis humilitas comm̃datur.: Uiã nobis fec̾
nisi ꝑ humilitatẽ non poteramus. et quẽ nobis proponeremꝰ ad i¬
mitandũ non habebamus Omnis enĩ mortalitas hominum
su perbia tumuerat: et si existeret aliquis humilis uir in spũ.
sicut erant prophetae. patriarchae dedignebarͣis genus humanũ
imitari humiles homines. ⁊ ne ergo de dignaretur homo imitari

Expanded text:
4. Intendite mecum. Omnia enim quae dixi modo, quasi ad manum 4. Intendite mecum. Omnia enim quae dixi modo, quasi ad manum pertinent pulsantis, nondum apertum est. Pulsavimus, cum ista diceremus; pulsastis et vos, cum ista audiretis: adhuc pulsemus et inde in latinam transferrent. Consulentes ergo nomina ista, invenimus interpretari Abimelech, Patris mei regnum; et interpQuomodo est. Haec nomina attendamus, inde incipit nobis apegentis. Abimelech, Patris mei regnum: David, Manu fortis. In figura occidit? Humilitas occidit superbiam. Cum ergo Christum nomino, fratres mei, maxime nobis humilitas commendatur. Viam enim nobis nisi per humilitatem non poteramus, et quem nobis praeponeremus ad imitandum, non habebamus. Omnis enim mortalitas hominum superbia tumuerat. Et si existeret aliquis humilis vir in spiritu, sicut erant Prophetae, Patriarchae, dedignabatur genus humanum imitari humiles homines. Ne ergo dedignaretur homo imitari
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ obuenit. Sinihilsignificat manna dequa dic
apostolus. et cybũ spiritalẽ manducauerunt. Si ni hil signi¬
ficat qđ diuisũ ẽ mare. et ꝑ mediũ ductus ẽ populus. ut euade¬
ret ꝑ secutionẽ pharaonis. cũ dicat apostolus. Nolo enĩ uos
ignorare fr̃s. quia patres nr̃i om̃s sub nube fuer̃. et om̃s in
moyse baptizati sunt. in nube et in mari. I Sinihil signifi¬
cat qđ percussa petra aqua proflit̃. Cũ dicat apostolus.
petra aũ erat xp̃s. Si nihil ergo illa significant quãuis sint
gesta. Si nihil deniq significant duo filii habrahae. nati se
ordinẽ nascendi hominũ. et tam̃ ipsos duos
tes tam̃ta quaes̃ in allegoria. Si ergo illa significant. quae
uidetis auctoritate a postolica in mysterio futurarũ rerũ esse
gesta debemꝰ arbitrari nihil significare. hoc etiã qđ uobis ex
libro regnorũ dedauid paulo ante narraui. ⁊ Non ergo nihil
significat et quod nomen mutatum ẽ. et dictũ coram abi melech.

Expanded text:
 obvenit. Si nihil significat manna, de quo dicit Apostolus: Et cibum spiritualem manducaverunt: si nihil sigficat quod divisum est mare, et per medium ductus est populus, ut evaderent persecutionem Pharaonis, cum dicat Apostolus: Nolo enim vos ignorare, fratres, quia patres nostri omnes sub nube fuerunt, et omnes in Moysen baptizati sunt in nube et in mari: si nihil significat quod percussa petra aqua profluxit, cum dicat Apostolus: Petra autem erat Christus : si ergo illa nihil significant, quamvis sint gesta: si nihil denique significant duo filii Abrahae nati secundum ordinem nascendi hominum, et tamen ipsos duosTestamenta, quae sunt in allegoria : si ergo illa nihil significant, quae videtis auctoritate apostolica in mysterio futurarum rerum gesta esse; debemus arbitrari nihil significare etiam hoc quod vobis ex libro Regnorum de David paulo ante narravi. Non ergo nihil significat, et quod nomen mutatum est, et dictum est coram Abimelech.
Abbreviated transcription (Latin):
Nã res gesta prope ipsis uer¬
bis pariter designata ẽ in psalmis. atq scripta ẽ in regnorũ. Ideo
magis mouet nos ad quaerendũ sacramentũ. quia nom̃ mutatũ
ẽ Nã neq illud sine causa factũ ẽ. quã uis sit factũ. sed quia
ali quid figurabat. Neq: sine causa scriptũ ẽ et nomine com¬
mutato.: Uidetis certe fr̃s. ꝓfunditatẽ sacram̃torũ sinon ẽ
in mysterio qđ apuero golias occisus ẽ: Nẽ in mysterio quia
in mutauit uultũ suũ. et affectabat. et tympaniZabat. et cade¬
bat ad hostia ciuitatis. et ad hostia portae. et saliue decurre¬
bant super barba cĩ. Unde fieri potese ut non hoc aliquid¬

Expanded text:
nam res gesta prope ipsis verbis pariter designata est in Psalmis, quibus scripta est in Regnorum libro. Ideo magis movere nos debet ad quaerendum sacramentum, quia nomen mutatum est. Nam neque illud sine causa factum est, quamvis sit factum; sed quia aliquid figurabat: neque hoc sine causa scriptum est, et nomine commutato. 3. Videtis certe, fratres, profunditatem sacramentorum. Si non est in mysterio, quod a puero Golias occisus est; non est in mysterio, quia immutavit vultum suum, et affectabat, et tympanizabat, et cadebat ad ostia civitatis et ad ostia portae, et salivae decurrebant super barbam ejus. Unde fieri potes
Abbreviated transcription (Latin):
dicit infirmos in aecclesia sua: quomodo cor ipsius factum est sicut caera
Coripsius idest sapientia ipsius. quae erat inscripturis: Clausa enim erat

Expanded text:
dicit infirmos in Ecclesia sua. Quomodo cor ipsius factum est sicut cera?dicit infirmos in Ecclesia sua. Quomodo cor ipsius factum est sicut cera? Cor ipsius Scriptura ipsius, id est, sapientia ipsius quae erat in Scripturis. Clausa enim erat
Abbreviated transcription (Latin):
traxisti me deuentre: Numquid dicerent talia in illud. quod in prin¬
cipio erat uerbum. & uerbum erat apud dm̃ : Verbum enim illud: per
quod facta sunt omnic Non extratũ est deuentre. Nisi quia uerbum
caro factum est. & habitabit in nobis.: Quoniam tues qui extraxistime
deuentre. Ds̃ meus abuberibus matris meae: Nam ante saecula pater meus ab
factum est. Deuentre matris meae ds̃ meus estu: Non dete ds̃ meus. Nam
urtuli multi:
principes. tauri pingues Ape
sa sunt omnia ossa mea: Ossa sua firmos suos dicit Ossa enim firma sunt in
corpore: Quomodo dispersit ossa sua Quando dixit illis. Ecce ego mitto uo
uelut agnos in medio luporum: Firmossuos dispersit: & sicut aqua effu¬
sus est: Aqua enim quando funditur. aut abluit. Aut iñ rigat Effusus est
xp̃s sicut aqua: Abluti sunt sordentes: Rigataesunt mentes: factum est
cormeum tamquam cęra liquescens in medio uentris mei: Ventrem suum

Expanded text:
traxisti me de ventre: numquid dicerent talia in illud quod in printraxisti me de ventre: numquid dicerent talia in illud quod in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum? Verbum enim illud per quod facta sunt omnia, non extractum est de ventre, nisi quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis. Quoniam tu extraxisti me ventre: Deus meus, ab uberibus matris meae: nam ante saecula Pater meus, ab factum. De ventre matris meae Deus meus es tu: non de te Deus meus; nam vituli multi; principes, tauri pingues. 14. usus sum, et dispersa sunt omnia ossa mea: ossa sua, firmos suos dicit; ossa enim firma sunt in corpore. Quando dispersit ossa sua? Quando dixit illis: Ecce ego mitto vos velut agnos in medio luporum . Firmos suos dispersit, et sicut aqua effusus est: aqua enim quando effunditur, aut abluit, aut irrigat; effusus est Christus sicut aqua, abluti sunt sordentes, rigatae sunt mentes. Factum est cor meum tanquam cera liquescens, in medio ventris mei: ventrem suum
Abbreviated transcription (Latin):
ti concessus est putrescens uermibus. Tamen ab hac uita reparauit
salutem: Duplo accepit quaeperdiderat. Dñs autem flagellabatur
coronabatur. Nemo sub ueniebat Leuabatur in ligno. Nemo eruit.
Quare fratres mei. quare .e qua mercede tanta passus est. Omnia ist
quae passus est. Praetium est. Cui rei praetio tantu passus est: reci¬
temus: Videamus quȩdicat . Primum quaeramus quae passus sit:
de inde quare:: Etuideamus. quam sint hostes xp̃i: qui confitentur quan
ta passus est. Et tollunt quare: hinc audiamus totum in isto psalmo.
& quae passus sit. &quare: Tenete istu duo: quidestꝰ quare e Modo
qui explicem : non ibi in moremur : & melius aduos perueniunt ipsce uer¬
me. & locuti sunt labiis & mouerunt capuđ. Sperauit in dño eruat
eum. Saluum faciat eum. quõ uult eum: Sed quare dicebant istu. e¬
Quia homo factus erat. dicebant tamquam in homine: Quoniam tu ex¬

Expanded text:
ti concessus est, putrescens vermibus: tamen in hac vita recuperavit ti concessus est, putrescens vermibus: tamen in hac vita recuperavit salutem, duplo accepit quae perdiderat : Dominus autem flagellabatur, coronabatur, nemo subveniebat; levabatur in ligno, nemo eruit; ? non subvenitur . Quare, fratres mei? quare? qua mercede tanta passus est? Omnia ista quae passus est, pretium est. Cujus rei pretio tanta passus est, recitemus, videamus quae dicat. Primum quaeramus quae passus sit, deinde quare: et videamus quam sint hostes Christi, qui confitentur quia tanta passus est, et tollunt quare. Hinc audiamus totum in isto psalmo, et quae passus sit, et quare. Tenete ista duo, quid et quare. Modo ipsum quid explicem. Non ibi immoremur, et melius ad vos perveniunt ipsa verme, locuti sunt labiis, et moverunt caput. Speravit in Dominum, eruat eum; salvum faciat eum, quoniam vult eum: sed quare dicebant ista? Quia homo factus erat, dicebant tanquam in hominem.
Abbreviated transcription (Latin):
ad filium suum: ut incruce pendentem non exaudiret e Quare ai
homo Nam & est homo uermis. Sed ille uermis & nonhomo: Vnde
non homo. e Quiads̃: quare ergo sesic ab iecit. ut diceret uermis. e¬
Anquia uermis decarne sine concubitu nascitur: Sicut xp̃s demariu
uirgine : & uermis. & tamen non homo: Quare uermis . e quia morta¬
lis. quia decarne natus. quia sine concubitu natus: Quare non homo.e
uia in principio erat uerbum. & uerbum erat apud dm̃. & ds̃ erat uer¬
bum : Obproprium hominum &abiectio plebis Uidete quantu¬
passus est: lam ut dicamus passionem: &ad illum maiore gemitu
ueniamus : Uidete quanta modo patitur: Etdeinde uidete quare ::
quis enim fructus . Ecce sperauerunt patres : &eruti sunt deterru
aegypti: & sicut dixi : tam multi inuocauerunt. & statim ad tempus:
non in futura uita. Sed continuo liberati sunt: Ipse iob diabolo peten¬

Expanded text:
nt. Numquid defecit ad Filium suum, ut in cruce pendentem non exaudiret? Quare autem nt. Numquid defecit ad Filium suum, ut in cruce pendentem non exaudiret? Quare autem homo: nam est et homo vermis; sed ille, Vermis, et non homo. Unde non homo? Quia Deus. Quare ergo sic se abjecit ut diceret, Vermis? An quia vermis de carne sine concubitu nascitur, sicut Christus de Maria virgine? Et vermis, et tamen non homo. Quare vermis? Quia mortalis, quia de carne natus, quia sine concubitu natus. Quare non homo? Quia in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. 8. Opprobrium hominum et abjectio plebis: videte quantpassus est! Jam ut dicamus passionem, et ad illam majori gemitu veniamus, videte quanta modo patitur, et deinde videte quare! Quis enim fructus? Ecce speraverunt patres nostri, et eruti sunt de terra Aegypti. Et sicut dixi, tam multi invocaverunt, et statim ad tempus, non in futura vita, sed continuo liberati sunt. Ipse Job diabolo peten
Abbreviated transcription (Latin):
ibi est palea Ibi ignis in angusto operatur: Ignis illȩ non est diuersus :¬
& diuersu agit . Paleam incinerem uertit: auro sordes tollit inquib
autem habitat ds̃. utiq intribulatione meliores fiunt tamquam aurũ
probati : Etsi forte petierit inimicus diabolus: & concessum illi fuerit.
siue aliquo dolore corporis. Siue aliquod damno. Siue amissione suorũ
Fixum corhabeat in illo: quise non subtrahit: Etsi quasi subtrahit aurem
ploranti : sed ad ponit misericordiam depraecanti. Nouit quid agat :¬
quinos fecit : Nouit &reficere nos.: Bonus est structor qui aedificat
domum. Et sialiquid ibi ceciderit. Nouit resarcire Et uide quiddicat.
mus et legimus : quam multos patres nostros sperantes inse eruit ds̃.
Fruit ipsum populum israhel deterra aegypti: Fruit tres pueros de
camino: Fruit danielem delacu leonum. Fruit susannam defalso

Expanded text:
ibi est palea, ibi ignis in angusto operatur. Ignis ille non est diversus, eibi est palea, ibi ignis in angusto operatur. Ignis ille non est diversus, et diversa agit; paleam in cinerem vertit, auro sordes tollit. In quibus autem habitat Deus, utique in tribulatione meliores fiunt, tanquam aurum probati. Et si forte petierit inimicus diabolus, et concessum illi fuerit: sive aliquo dolore corporis, sive aliquo damno, sive amissione suorum, fixum cor habeat in illo qui se non subtrahit; et si quasi subtrahit aurem ploranti, sed apponit misericordiam deprecanti. Novit quid agat qui nos fecit, novit et reficere nos. Bonus est structor qui aedificavit domum; et si aliquid ibi ceciderit, novit resarcire. 6. vers. 5. Et vii eos. Et novimus, et legimus quam multos patres nostros sperantes in se eruit Deus. Eruit ipsum populum Israel de terra Aegypti ; eruit tres pueros de camino ignis ; eruit Danielem de lacu leonum ; eruit Susannam de falso
Abbreviated transcription (Latin):
medicamentumͤ ad salutem: Non poenam addamnationem: Sub medi¬
camento positus ureris. secaris. clamas: Non audit medicus aduoluntatem.
Sed audit ad sanitatem.: Tuautem in scõ habitas. laus israhel: in illis habi¬
tas quos scĩficasti : et quos facis intellegere. quia ad utilitatem quos dam¬
non exaudis. & addam nationem quosdam exaudis: Ad utilitatem non ex
auditus est paulus. ad damnationem exauditus est diabolus: Petit iob temp¬
tandum. & concessum est: Demones petierunt se ire inporcos. Exauditi
nationem. A postolus Non exauditur. ad salutem. & non ad insipien¬
tiam mihi.⁊ Tuautem in scõ habitas. laus israhel. quare non exaudis
& tuos. e quare dico istu Mementote semper dici dõ gratias Et
Nam quando est bene homini. desertus est sibi xp̃ianus. Ignis intrat in
fornacem: Et fornax aurificis: Magni sacramenti res est: Ibi estaurũ.

Expanded text:
medicamentum esse ad salutem, non poenam ad damnationem. Sub medimedicamentum esse ad salutem, non poenam ad damnationem. Sub medicamento positus ureris, secaris, clamas: non audit medicus ad voluntatem, sed audit ad sanitatem: 4. Tu autem in sancto habitas, laus Israel. In illis habitas, quos snon exaudis, et ad damnationem quosdam exaudis. Ad utilitatem non est exauditus Paulus, ad damnationem exauditus est diabolus. Petiit Job ad tentandum, et concessum est . Daemones petierunt se ire in porcos, et exaudnationem, Apostolus non exauditur ad salutem: quia non ad insipientiam mihi. Tu autem in sancto habitas, laus Israel. Quare non exaudis et tuos? Quare dico ista? Mementote semper dici, Deo gratias. Et Nam quando bene est homini, desertus est sibi christianus. Ignis intrat in fornacem, et fornax aurificis magni sacramenti res est. Ibi est aurum,
Abbreviated transcription (Latin):
me. dete de illo: Corpus enim suum gerebat: Id est ȩcclesiam Nisi
forte putatis fratres. quia quando dixit ds̃: pater sifieri potest
transeat a me calixiste: Mori timebat. Non est fortior miles quam
imperator : Sufficit seruo: ut sit sicut dominus eius: Paulus dicit. mi¬
les regis xp̃i. compellor eduobus. concupiscentiam habes dissolui &eẽ
cum xp̃o. Ille optat mortem. utsit cum xp̃o: Et ipse xp̃s timet mortem
Sed quid nisi infirmitatem nostram portabat : & prohis qui ad huc ti¬
ment mortem: Incorpore constitutus. istu dicebat: Inde erat illu uox.
mem brorum ipsius uoxerat non capitis: Sic & hȩc perdiem. Et noctẽ
non exaudiuntur: Sed ad salutem. non ad insipientiam: Clamauit pau¬
lus ut auferetur stimulus carnis & non est exauditus ut auferetur¬
& dictum est ei: Sufficit tibi gratia mea: Nam uirtus in in firmitate
perficitur: Ergo non est exauditus Sed non ad insipientiam. sed ad sapi¬
entiam : Vt intellegat homo medicum esse dm̃: Et tribulationem

Expanded text:
me, de te, de illo; corpus enim suum gerebat, id est Ecclesiam. Nisi forte putatis, fratres, quia quando dixit Dominus, Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste , mori timebat. Non est fortior miles, quam imperator. Sufficit servo ut sit sicut dominus ejus . Paulus dicit, miles regis Christi: Compellor e duobus, concupiscentiam habens dissolvi, et esse cum Christo . Ille optat mortem, ut sit cum Christo, et ipse Christus timet mortem? Sed quid nisi infirmitatem nostram portabat, et pro his qui adhuc timent mortem in corpore suo constitutis, ista dicebat? Inde erat illa vox, membrorum ipsius vox erat, non capitis; sic et hic, Per diem et noctem non exaudiuntur; sed ad salutem, non ad insipientiam. Clamavit Paulus, ut auferretur ab eo stimulus carnis: et non est exauditus. Dictum est ei, Sufficit tibi gratia mea. 95 Nam virtus in infirmitate perficitur . Ergo non est exauditus, sed non ad insipientiam, imo ad sapientiam: ut intelligat homo medicum esse Dominum, et tribulationem
Abbreviated transcription (Latin):
ratae. quib: ueluđ grandine cordaduratunduntur.: Si autem terraculta
et mitis. id est pius animus. exceperit duritiam grandinis in aquam. id est terrã
fulgoratam. & quasi congelantẽ obiurgationem: indoctrinam satiantem resol
uitur : Igne autem caritatis accensa corda reuiuescunt: haec omnia in nubib:
corde iustis sonuit dñs: & altissimus dedit uocemsuam: Ut haberemus eam. & in
profundo rerum humanarum audiremus caelestia. Et emisit sagittas et dispsit
eos. ⁊ Et emisit euangelistus uistutum pennis rectattinera trans uoluntes. non
suis sed eius a quomissi sunt uirib & disꝑsit eos ad quos missi sunt. ut aliis eorum
ess & odoruitae inuitam: Alusmostis in mostem: &coruscationes multiplicauit

Expanded text:
ratae, quibus velut grandine corda dura tunduntur. Si autem terra culta, et mitis, id est pius animus exceperit, duritia grandinis in aquam, id est terror fulguratae, et quasi congelatae objurgationis in doctrinam satiantem resolvitur: igne autem charitatis accensa corda reviviscunt. Haec omnia in nubibuscorde justi sonuit Dominus. Et Altissimus dedit vocem suam: ut haberemus eam, et in profundo rerum humanarum audiremus coelestia. 15. vers. 15. Et emisit sagittas suas, et dispersit eos: et emisit Evangelistas pennis virtutum recta itinera transvolantes, non suis, sed ejus a quo missi sunt viribus: et dispersit eos ad quos missi sunt, ut aliis eorum essent odor vitae in vitam, aliis odor mortis in mortem . Et coruscationes multiplicavit
Abbreviated transcription (Latin):
Non hebetans : Non carnis sed cordis : Non exterioris hominis. sed interi
sed separari ab eo quem diligit: Iste est timor
castus. Nonquem consum mata caritas foras mittit : Sed permanens insaccu¬
lum saeculi hic est sp̃s sc̃s: Id est hunc donat. hunc confert. hunc inserit
sp̃s sc̃s. Iuditia dĩ uera iustificata in id ipsum: Non adrixas diuisionis. sed
ad congregationem unitatis: hoc est enim in idipsum: hoc est sp̃s sc̃s Ideo
linguis hominum loqui fecit. Inquos primo uenit: quia linguas omnium

Expanded text:
non hebetans: non carnis non hebetans: non carnis sed separari ab eo quem diligit. Iste est timor castus, non quem consummata charitas foras mittit ; sed permanens in saeculum saeculi. Hic est Spiritus sanctus; id est, hunc donat, hunc confert, hunc inserit Spiritus sanctus. Judicia Domini vera, justificata in idipsum: non ad rixas divisionis, sed ad congregationem unitatis; hoc est enim, in idipsum. Hoc est Spiritus sanctus. Ideo linguis omnium loqui fecit, in quos primo venit; quia linguas omnium
Abbreviated transcription (Latin):
tus humanae : Tamquam de castissimo procedens cubili humilis miscricordi
infra omnes: fortis in maiestate super omnes: hoc est enim gigans exultauit
ad currendam uiam: Natus est. creuit. docuit. passus est. resurrexit. ascen¬
dit: Cucurrit uiam. Non hesit inuia: Idem ipse ergo sponsus qui haec fecit.
ipse posuit insole. hoc est in mani festatione tabernaculum suum. hoc est scam̃
egressio ei &occursus ẽi usq ad sũmum eius. Postea uero quam excucurrit. Inde
& recurrendo remeauit. Misit spm̃ suum. uise sunt illis super quos uenit.
linguae diuisae uelud ignis: Sicut ignis uenit sp̃s sc̃s: foenum carnis consump¬
turus : aurum cocturus & purgaturus: Sicut ignis uenit. &ideo sequitur.
nimas: hoc est sp̃s sc̃s.: Testimonium dĩ fidele: sapientiam prestans paruuli
tes corda: hocest sp̃s sc̃s. Praeceptum dni lucidum in luminans oculos

Expanded text:
tus humanae, tanquam de castissimo procedens cubili, humilis misericordia tus humanae, tanquam de castissimo procedens cubili, humilis misericordia infra omnes, fortis majestate super omnes. Hoc est enim, gigas exsultavit ad currendam viam: natus est, crevit, docuit, passus est, resurrexit, ascendit; cucurrit viam, non haesit in via. Idem ipse ergo sponsus qui haec fecit, ipse posuit in sole, hoc est in manifestatione, tabernaculum suum, hoc est sanctaegressio ejus, et occursus ejus usque ad summum ejus. Postea vero quam excurrit inde, et recurrendo remeavit, misit Spiritum suum. Visae sunt illis super quos venit, linguae divisae velut ignis . Sicut ignis venit Spiritus sanctus, foenum carnis consumpturus, aurum cocturus et purgaturus; sicut ignis venit, et ideo sequiturculata convertens animas. Hoc est Spiritus sanctus. Testimonium Domini fidele, sapientiam praestans parvulis: tes corda. Hoc est Spiritus sanctus. Praeceptum Domini lucidum, illuminans oculos,
Abbreviated transcription (Latin):
Quid tu he retice
ues ce : di ca mus
et de te. mortuus erat. & re uix it
reuixit. perierat &inuentus est.: Non mihi dicas. utquid me quaeris sipe¬
ru. Ideo enim tequaero quia peristi. Noli me inquit querere: hoc sane
uult iniquitas : quia diuisi sumus. Sed non uult caritas. quia fratres sumus: in¬
probus non essemi siquererem seruum meum : &in probus dicor quia quaero
fratrem meum: Sic sapiat in quo fraterna caritas non est. Ego tamen quaero
fratrem meum: lrascatur. dum tamen quaeratur. qui inuentus placatur:
Q uaero inquam fratrem meum: & inter pello. non contra illum. sed proillo dm̃
Insole posuit tabernaculum suum: et ipse tamquam sponsus procedens de
thalamo suo.: Puto quod agnoscas eum illetamquam sponsus procedens
dethalamo suoꝰ: Exultauit utgigans ad currendam uiam: Ipse insole po¬
suit tabernaculum suum: hoc est ille: tãnquams ponsus cum uerbum caro fac¬
tum est: In utero uirginali thalamum inuenit: Atq inde naturae coniunc¬

Expanded text:
Quid tu, haeretice, Quid tu, haeretice, visce. Dicamus et de te: Mortuus erat, et revixit; perierat, et inventus est . Non mihi dicas, Utquid me quaeris, si perii? Ideo enim te quaero, quia periisti. Noli, inquit, me quaerere: hoc sane vult iniquitas, qua divisi sumus; sed non vult charitas, qua fratres sumus. Improbus non essem, si quaererem servum meum; et improbus dicor, quia quaero fratrem meum? Sic sapiat in quo fraterna charitas non est, ego tamen quaero fratrem meum. Irascatur, dum tamen quaeratur, qui inventus placatur. Quaero, inquam, fratrem meum, et interpello non contra illum, sed pro illo Dominum In sole posuit tabernaculum suum. Et ipse tamquam sponsus procedens de thalamo suo. Puto quod agnoscas eum. Ille tanquam sponsus procedens de thalamo suo, exsultavit ut gigas ad currendam viam; ipse in sole posuit tabernaculum suum: hoc est, ille tanquam sponsus, cum Verbum caro factum est, in utero virginali thalamum invenit; atque inde naturae conjunc
Abbreviated transcription (Latin):
omnẽ terrã exiuit sonus eorum. et in fines orbt̃rae uerba eorũ : Ideo & nos hic loqui¬
mur. Sonus enĩ ille adnosusq ꝑuenit : Sonꝰ qui in omnẽ terram ex it: & hereticus ad¬
ecclesiam non intrat : Ideosonus in omnẽ terram exiit. ut tuincaelum intres Opes¬
tilentiosa litigiosa pessima. et adhuc errare uolens. suꝑbefili auditestam̃ tum patris
tui: Eccequid planius : quid aꝑtius. In omnẽ terram ex ut sonus eorũ. & in fines orbis
terrae uerba eorum. : Numquid expositore opus hab& quid contrate conaris.
Pastemuis in lite retinere. qui potes totum in concordia retinere.: Insoleposuit
taber naculum suum : In manifestatione ecclesium suam. non in oc culto.
non quae late at. non uelud operta. neforte fiat sic̃ operta. super
greges here ti co rum: dic tum est & cuidam inscriptura sancta
Quo niam tu in occulto fecisti. pati eris insole. ⁊ Hoc est. occulte ma
In om ni um mani festati one.
lerergo posuit taber na cu lum suum.⁊ Quid tu he retice

Expanded text:
omnem terram exiit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum. Ideo et nos hic loquimur: sonus enim ille ad nos usque pervenit, sonus qui in omnem terram exiit, et haereticus Ecclesiam non intrat. Ideo sonus in omnem terram exiit, ut tu in coelum intres. O pestilentiose, litigiose, pessime, et adhuc errare volens; o superbe fili, audi testamentum patris tui. Ecce, quid planius, quid apertius? In omnem terram exiit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum. Numquid expositore opus est? Quid contra te conaris? Partem vis in lite retinere, qui potes totum in concordia retinere? 6. vers. 6. In sole posuit tabernaculum suum: in manisfestatione Ecclesiam suam, non in occulto, non quae lateat, non velut opertam; ne forte fiat sicut operta super greges haereticorum. Dictum est et cuidam in Scriptura sancta, Quoniam tu in occulto fecisti, patieris in sole : hoc est, occulte malutieris in omnium manifestatione. ergo posuit tabernaculum suum. Quid tu, haeretice
Abbreviated transcription (Latin):
tem.: Auultu tuo iudiciumm eum ꝓdeat.: Ex in luminatione notitiae
tuae : uerum iudicem: aut ceste non in labiis dolosis Auultutuo iudi¬
ciumm eum ꝓdeat.: Vt scilic& non ꝓferam iudicans. aliud quam intellego:

Expanded text:
tem. A vultu tuo judicium meum prodeat: ex illuminatione notitiae tuae verum judicem; aut certe, non in labiis dolosis a vulto tuo judicium meum prodeat, ut scilicet non proferam judicans aliud quam in te
Abbreviated transcription (Latin):
quando illi s ubtrahitur quod amat : Amantergo homines diuersasres : &
quando quisq quodamat habere uidetur : felix uocatur : Uere autem fe¬
lixest nonsi hab& quodamat. sed sud hab& quodamandumest: Mul¬
tienimmis eri magis habendo quod amant: quam carendo : Amando enim
res noxias. habendo sunt miseriores: & propitius dr̃ cummale amamus:
negat quod amamus. Iratur autem datamanti quodmaleam at: Habes
euidenter dicentem a postolum: Tradiditillor dr̃ inconspectus eorum

Expanded text:
quando illi subtrahitur quod amat. Amant ergo homines diversas res; et quando illi subtrahitur quod amat. Amant ergo homines diversas res; et quando quisque quod amat habere videtur, felix vocatur. Vere autem felix est, non si id habeat quod amat; sed si id amet quod amandum est. Multi enim miseri magis habendo quod amant, quam carendo: amando enim res noxias miseri, habendo sunt miseriores. Et propitius Deus, cum male amamus, negat quod amamus: iratus autem dat amanti quod male amat. Habes evidenter dicentem Apostolum: Tradidit illos Deus in concu