comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
p̃mssir s bñ intelligentib utrũq
ĩuenit᷑ in singulis qr qui diligit de¬
um: ñ potest eum ꝯtempn̾e quem̃
deus p̾cipit diligi. et qui diligit ꝓ¬
ximũ quid in eo diligit nͥ deũ. ⁊p̃a
est duectio ab oĩ mũdana dilectõe
disc̾ta qmͣ distinguens dominꝰ ait
sic̃ dilexi uos. Quid enĩ uͥ deũ dilex̃
ĩ nobis non qu̾e habe̾amꝰ set ut ha¬
beremꝰ sic̃ medicus egros et quid ĩ
eis diligit nͥ salutem qũa cupit re¬
uocare ñ morbũ quem uenit ex¬
pelłe. sic et nos ĩuicem diligamꝰ
ut qnͣtum possimꝰ ĩuncem ad ha¬
bend̾ in nobis deũ ex dilcõne actͣ¬
genda sint: iam inquiramꝰ.¬

Expanded text:
m; sed bene intelligentibus utrumque invenitur in singulis, quia qui diligit Deum, non potest eum contemnere quem Deus praecepit diligi; et qui diligit proximum, quid in eo diligit nisi Deum? Ipsa est dilectio ab omni mundana dilectione discreta, quam distinguens Dominus ait: Sicut dilexi vos. Quid enim nisi Deum dilexit in nobis non quem habebamus, sed ut haberemus, sicut medicus aegrotos? et quid in eis diligit nisi salutem, quam cupit revocare, non morbum quem venit expellere? Sic et nos invicem diligamus, ut quantum possumus invicem ad habendum in nobis Deum ex dilectione attrgenda sint. Sed qu
Abbreviated transcription (Latin):
et̾ meffabilis. multa iam dixinͦ¬
inch̾ tam̃ eius meffabilitate dig¬
num tradidisse ꝓfitem᷑. s pociᷤ
ex nobis mi ficatam eiꝰ scrãm.
nec potuisse nos ad siiã¬

Expanded text:
et ineffabilis multa jam dixin ejus ineffabilitate dignum tradidisse profitemur, sed potius ex nobis mirificatam ejus scientiam, nec potuisse nos ad i
Abbreviated transcription (Latin):
Si uõ opponit᷑
baptista qui ab ut̾o scĩficati legũ¬
tͣur qͥd̾ ⁊̃ de iacod quidꝰ put᷑ant:
diñs. si scĩficatio ibi accipit᷑ int̾ior
emundatio. ĩ miraculis dĩne potẽ¬
quit in ilo puero accełatus est
bend̾ est dĩne potentie: ñ ad hu¬
mane trahend̾ exemplũ nature.
tiͣͫm est. Id̾ de ieremia legͥit᷑ pͥus¬
qua efficim᷑ tempłũ dei ñ nͥ rena¬
toꝵ ẽ. ssi em̃ quis re̾n̾atꝰ fu̾it
ex aqua ⁊ spũ scõ non potest int̾¬
re in regnũ celoꝵ. Nemo aũt re¬
nascit᷑ nͥ pͥus nascat᷑. Uñ illa scĩfi
pi. Eccͣe uidet᷑ dubitant᷑ loqur qͥ
⁊̃ in eod̾ dicit. son denĩ est quia
credidit infans ĩ ut̾o s exͣulta¬
uit. Nec elirabeth dicit exulta¬
uit in fide s exultauit in ut̃o

Expanded text:
o opponitur Baptista, qui ab utero sanctificati leguntur, quod etiam de Jacob quidam putant, dicimus, si sanctificatio ibi accipitur interior emundatio, in miraculis divinae potenin illo puero acceleratus est bendum divinae potentiae, non ad humanae trahendum exemplum naturae.  De Jeremia legitur: Priusqua efficimur templum Dei, non nisi renatorum est. Nisi enim quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu sancto, non potest intrare in regnum Dei. Nemo autem renascitur, nisi prius napi. Ecce videtur dubitanter loqui, qui etiam dicit: Non dictum est quia credidit infans in utero, sed exultavit; nec Elisabeth dicit: Exultavit in fide, sed: Exultavit in utero
Abbreviated transcription (Latin):
uis aptitudinẽ p̾bent. Transg̾sso¬
res uõ angłi cum pͥncipe suo nũc
diabolo.tc̃ aechangelo ñ mirum si
post pcc̃m in hanc caliginẽ dettu¬
si sunt. neq ⁊̃ ħ mirũ est. si ꝯu̾si sẜ

Expanded text:
nis aptitudinem praebent. Transgressonis aptitudinem praebent. Transgressores vero angeli cum principe suo nunc diabolo, tunc archangelo, non mirum si post peccatum in hanc caliginem detrusi sunt. Neque etiam hoc mirum est si convers
Abbreviated transcription (Latin):
sentire indet᷑ dicẽs angłos om̃s
añ casũ hũisse corꝑda tenua ⁊ spũ¬
alia s ĩ caũ mutata ĩ det̾iꝰ maloꝵ
corpoeant ĩ eis possent pati.
puriore ac suꝑiore aeris ꝑte for¬
mata ad faciend̾ habłia nõ ad pa¬
ciend̾ et angłi̾s bonis qui ꝑscite¬
rũt talia obseruata sũt corꝑa ut
ĩ eis possint fac̾e et ñ pati que
tante sunt tͥenutatis ut a morta¬
lib uidi̾ non ualeant. nͥ suꝑuesti¬
ca aliqua grossior forma qua as¬
sumpta uident᷑. depõĩta q inderi
desinũt. angłis uo malis mutata &
ĩ casu corpora in det̾iorẽ qualitatẽ
spissioris aeris. Sic̾ enĩ a loco digni¬
or ĩ inferiorẽ locũ .i. in caligmost̃
corpora et spissiora ĩ quib possĩt
et hoc aug̾ sensisse iudet᷑ suͣꝑͥ gͦen. iͭ
qui corpoꝵ aerioꝵ natura uigent
nec ꝑ mortem dissoluuñt᷑ qr preual
in eis elementũ aptiꝰ ad faciendũ.
qm ad paciend̾ ad paciend̾ enĩ hu¬
uor et humus. ad faciend̾ aer ⁊ ig¬

Expanded text:
OS OMNES ANTE CASUM HABUISSE CORPORA TENUIA ET SPIRITUALIA: SED IN CASU MUTATA IN DETERIUS MALORUM CORPORA, UT IN EIS POSSENT PATI. puriori ac superiore parte formata, ad faciendum habilia, non ad patiendum: et angelis bonis qui perstiterunt, talia sunt observata corpora, ut in eis possint facere, et non pati, quae tantae sunt tenuitatis, ut a mortalibus videri non valeant, nisi supervestita aliqua grossiori forma; qua assumpta videntur, depositaque videri desinunt. Angelis vero malis mutata sunt in casu corpora in deteriorem qualitatem spissioris aeris. Sicut enim a loco digniori in inferiorem locum, id est, caliginosum n deteriora corpora et spissiora in quibus pati Et hoc Augustinus sensisse videtur super. Gen. itaqui corporum aereorum natura vigent; nec per mortem dissolvuntur, quia praevalet in eis elementum aptius ad faciendum quam ad patiendum. Ad patiendum enim humor et humus; ad faciendum, aer et ig
Abbreviated transcription (Latin):
ita ut nulia oĩo boni ꝑfectio ei
desit. siue iõ qr maiꝰ donũ qd̃ ei
de est capere ip̃a non ualeat. Set si
ita sũme bona dr̃ ut nulla ei ꝑfec¬
tio bom desit: iam c̾atura creato¬
ri equatur. Si u̾o iõ non potest
melior ẽẽ qr bonũ amplius qd̃ ei
deest capere ip̃a non ualet:⁊am
hoc ip̃m non posse defectionis ẽ
ñ ꝯsũmationis. et potest melior¬
eẽ si fiat capax melioris boni qd
ip̃e potest qui eam fecit. Potest

Expanded text:
ita ut nulla omnino boni perfectio ei desit; sive ideo quia majus bonum quod ei deest, capere ipsa non valeat. Sed si ita summe bonum dicitur, ut nulla ei perfectio boni desit, jam creatura Creatori aequatur. Si vero ideo non potest melior esse, quia bonum amplius quod ei deest, capere ipsa non valeat, jam hoc ipsum non posse defectionis est, non consummationis; et potest esse melior si fiat capax melioris boni, quod ipse potest qui eam fecit. Potest
Abbreviated transcription (Latin):
angłi angłis. demones demoĩ¬
bus. hoĩes hoĩb p̾sunt. set oĩb
colletis ĩam oĩs p̾latio cessabit. hic̃
quidam putant post iudicium de¬
mones non hrẽ potestatẽ crucran¬
di hoĩes sic̃ mͦ. set ut demones uir¬
tute dĩcruciari sine creatute m̾i¬
sterio asserũt. sic reꝓbos hoĩes i¬
bi ñ ꝑ oꝑationẽ demonũ set uir¬
tute dĩna tm̃ et̾nis subditi cru¬
ciatib p̾misa tñ auctoritas uõ
id cogit sentire que et si asserat
tẽ sis demones demonib nec ho¬
an demones hoĩbz presint ad tor¬

Expanded text:
 daemones daemonibus, homines hominibus praesunt. Sed omnibus collectis, jam omnis praelatio cessabit. Hinc quidam putant post judicium daemones non habere potestatem cruciandi homines, sicut modo. Sed ut daemones virtute Dei cruciari sine creaturae ministerio asserunt, sic reprobos homines ibi non per operationem daemonum, sed virtute divina tantum aeternis subjici cruciatibus. Praemissa tamen auctoritas non id cogit sentire; quae etsi asserat tunc nec daemones daemonibus, nec hoan daemones praesint ho
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ. aduentũ ad iudiciũ. qd̃ ex
p̾missis u̾bi augͥ colligũt ubi ist a
tͥ nitatis id de misfio ĩcarnatõnis
fidĩ suffecisse ut dĩ filiꝰ cred̾et᷑ nas¬
citurus de hoĩe et iudicaturꝰ. qui
de iohe baptista documentũ assu
et descensu ad inferos ĩ enuͣgelio

Expanded text:
icium, quod ex praemissis verbis August. colligunt, ubi ista Trinitatis, id de mysterio Incarnationis fidei suffecisse, ut Dei Filius crederetur nasciturus de homine, et judicaturus, qui de Joanne Baptista documentum hujussti et descensu ad inferos in Evangelio
Abbreviated transcription (Latin):
quał forte fuitꝰ iudua ia reptena
q aduent᷑ de mediatore credere
non fu̾it salus sic̃ rͨ modernis. btr̃
oportu̾it illos cred̾e oĩa illa de me¬
diatore que nũc credimꝰ. Qbusd̾¬
tam̃ uidet᷑ ꝙ suffec̾it illis .iiiiͦ. tm̾¬

Expanded text:
qualis forte fuit vidua Sareptanaqualis forte fuit vidua Sareptana Christi de Mediatore credere non fuerit salus, sicut nec modernis, utrum oportuerit illos credere omnia illa de Mediatore quae nunc credimus. Quibusdam videtur quod suffecerit illis quatuor t
Abbreviated transcription (Latin):
de illis simplicib qͥb cuĩ
non erat reuelatũ mist̾iũ incar¬
natiois.qui pie credebant ꝙ eis
traditũ fuit. dici potest nullũ fu¬
isse iustũ saluũ cui non eẽt fcã re¬
uelatio uł distincta. uł uelata. ĩ aꝑ¬
co. uł in mist̾io distincta: ut abͣhe
ul moys i. aliisq maiorib qui di¬
stnuctionẽ articłoꝵ fidĩ habebant.
uelata ut simplicib quib reuela¬
tum erat ea eẽ credenda que crede¬
bant illi maiores et docebãt. s eoꝵ
distinctionẽ aꝑtã non hẽbant. sic̃
in eccłia aliqui minus capaces s̃
qui articłoᷤ simboli distinguere ⁊
assignate ñ ualent. Oĩa tñ credut
que in simbolo ꝯtinent᷑. Credunt
enĩ que ignorant hũtes fidẽ uela¬
cam ĩ mist̾io ⁊ta et tc̃ minus ca¬
paces ex reuelatõne sibi fcã maio¬
iuxta eos. Simplices et iiores st̃
asine pascentes iuxta toues. qr hũi¬
litate maiorib adhendo ĩ misterio
credebant q̃ et illi ĩ mist̾io docebãt

Expanded text:
de illis simplicibus quibus non erat revelatum mysterium Incarnationis, qui pie credebant quod eis traditum fuit? Dici potest nullum fuisse justum vel salvum cui non esset facta revelatio vel distincta, vel velata, o, vel in mysterio. Distincta, ut Abrahae et Moysi, aliisque majoribus, qui distinctionem articulorum fidei habebant; velata, ut simplicibus quibus revelatum erat ea esse credenda, quae credebant illi majores et docebant, sed eorum distinctionem apertam non habebant: sicut in Ecclesia aliqui minus capaces sunt, qui articulos Symboli distinguere et assignare non valent, omnia tamen credunt quae in Symbolo continentur. Credunt enim quae ignorant, habentes fidem velatam in mysterio; ita et nunc minus capaces ex revelatione fidei facta majo pascebantur juxta eos. Simplices et minores sunt asinae pascentes juxta boves; quia humilitate majoribus adhaerendo, in mysterio credebant quae et illi in mysterio docebant;
Abbreviated transcription (Latin):
es qui uenturus es an aliũ expec
censurus ad infernũ an aliũ ad
hec sacram̃ta missurꝰ es. Quidam
tñ dicũt eum ñ dubitasse de igno¬
rancia set de pietate .i. dubitare
se ostendisse. ñ qr ignorau̾it s p¶t ẽ d¬

Expanded text:
es qui venturus es, an alium expectteipsum descensurus ad infernum, an alium ad haec sacramenta missurus es? Quidam tamen dicunt eum non dubitasse de ignorantia, sed de pietate, id est, dubitare se ostendisse; non quia ignoraverit, sed pi
Abbreviated transcription (Latin):
telligas istum ñ posse dampnari
ꝙ̃ dico p̃destinatũt. potut em̃
non eẽ predestinatus. et ita damp¬
naretur. i

Expanded text:
ut si intelligas istum non posse damnari quem dico praedestinatum; potuit enim non esse praedestinatus, et ita damnaretur.
Abbreviated transcription (Latin):
se minui et aug̾isic. pͥosset deus
non appon̾e grãm quib apponit.
et posset subtrah̾e quib ñ subtra¬
hit. qd̃ s fieret. utiq dampnrẽt᷑.
possent gͦ isti dampnari qui tam̃
saluabunt᷑. posset iitiq minui

Expanded text:
 minui, sic: Posset Deus non apponere gratiam quibus apponit, et posset subtrahere quibus non subtrahit; quod si faceret, utique damnarentur; possent ergo damnari isti qui tamen salvabu
Abbreviated transcription (Latin):
cutõnib ex rõne dicti diuidican¬
da est sina dcõnis. alia namq fit
intelligencia si ꝑ ꝯunctionemħ
accipiantur dicta. atq alia si ꝑ
disiunctionẽ. ut supra cũ de p̾scĩa
agebat᷑ pretaxatum ẽ. Si eĩ cũ
dicis predestinatus non pot̾ dãp

Expanded text:
cutionibus, ex ratione dicti dijudicanda est sententia dictionis. Alia namque fit intelligentia, si per conjunctionem haec accipiantur dicta, atque si per disjunctionem, ut supra, cum de praescientia agebatur, praetaxatum est. Si enim cum dicis: Praedes
Abbreviated transcription (Latin):
ret̾ea quen solet utrũ
tate. an ucc̾itate. De hoc orosiꝰ
ad aug̃ ait. uoluntate genu
tas in deo non ẽ. p̃ire. uolũtas
quo eunomin̾am hecici or¬
ti sunt. qui cũ non potuisset
rere uł accedentẽ deo uolunta¬
tẽ quagigneret filiũ. sicut nos
aliquid alñ uolumꝰ qd̾ antea nõ
uolebamꝰ. pp̃ qd̃ mutabił ĩtelli¬
git᷑ natura nr̃a qd̃ absit ut in
deo eẽ credamꝰ. Dicamus gͦ dei

Expanded text:
rea quaeri solet utrum tate, an necessitate. De hoc Orosius ad Aug. ita ait: Voluntate genuitas in Deo non est, praeire voluntas quo eunomiani haeretici orti sunt; qui cum non potuisset rere accedentem Deo voluntatem qua gigneret Filium, sicut nos aliquando aliquid volumus quod antea non volebamus, propter quod mutabilis intelligitur nostra natura; quod absit ut in D
Abbreviated transcription (Latin):
cia tͥum ꝑsonaꝵ ica et una uo¬
luntas. Si gͦ deus natura ẽ deus.
et uolũtate deus ẽ et si u̾bũ dei
natura filiꝰ dĩ est: et uolũtate fi¬
lius dĩ est. ħ aũt facile s̃ refel¬
lere. Nam et p̾scĩa dei siue scĩa
qua scit uł p̾scit bona ⁊ mala
dĩna natura siu̾ eẽncia est. et
p̾destinatõ siu̾ uolũtas eiꝰ ead̾

Expanded text:
ia trium personarum, ita et una voluntas. Si ergo Deus, natura Deus est, et voluntate Deus est, et si Verbum Dei, natura Filius Dei est, et voluntate Filius Dei est. Hoc autem facile est refellere, nam et praescientia Dei, sive scientia qua scit vel praescit bona et mala, divina natura sive essentia est; et praedestina
Abbreviated transcription (Latin):
quidam rũdit h̾etico u̾¬
sucissime in t̾roganti utrũ deꝰ
filiũ uolens aut nolens genu̾it.
ut si dic̾et nolens absurdissima
dĩ miseria sequeretͭ. si ã uolens
ñ nature filiũ set uolũtatis at
ille uigilantissime ab eo q̃siuit
aut nolens sit deus. ut si rñde
ret nolens: seq̃ret᷑ grandis ab¬
surditas et miseria qmͣ de deo

Expanded text:
quidam respondit haeretico uersutissime interroganti, utrum deus filium nolens an nolens genuerit, ut, diceretur nolens, absurdissima dei miseria sequeretur, si autem nolens,  esse filium, sed uoluntatis. at ille uigilantissime uicissim quaesns an nolens sit deus, ut, si rret nolens, sequeretur grandis absurditas et miseria, q
Abbreviated transcription (Latin):
ne uxoris uoluntate tͥbuis ei for¬
uncandi licenciã et pcc̾m illiꝰ cue
imputabitur abstinencie. Itẽ in¬
cholaus ppͣ. Scripsit nobis tab̾gꝰa
regina regia se uelle dignitate
uł copula exui et sola pͥuata eẽ¬
ꝯtemptam desid̾are. cui scͥpsimꝰ.
uir eiꝰ lotharius eleg̾it. Exhiis
fet̾int reuocari debent. Spõsi u̾o
possunt sine coi ꝯsensu monast̾i¬
um elig̾e. unde uidet᷑ int̾ sponsũ
et sponsam ꝯiugiũ nõ eẽ.Iõq

Expanded text:
ne uxoris voluntate, tribuis ei fornicandi licentiam; et peccatum illius tuae imputabitur abstinentiae. Item Nicolaus papa, supra: Scripsit nobis Taberga regina regia se velle dignitate seu copula exui, et sola privata contentam desiderare. Cui scripsimus vir ejus Lotharius elegerit. Ex his fecerint, revocari debent. Sponsi vero possunt sine communi consensu monasterium eligere. Unde videtur inter sponsum et sponsam conjugium n
Abbreviated transcription (Latin):
ħ quis audeat accusare: Si  eĩ mł¬
tos scõꝵ nouimꝰ cũ suis ꝯiugib et
pͥus ꝯtinentẽ uitam duxisse: et
post ad sce eccẽ regimina migͣsse.
Si u̾o ꝯtinentiã qmͣ uir appetit
imilier ñ sequit᷑ aut qmͣ uxor ap¬
petit uir recusat. ꝯiuigiũ diuidi
ñ pot̃. qr scͥptum᷑ est. Mulier po¬
testatem sii coer non ht̃ set uir
Silr et uir potestatem sin cor. nĩ ht̃
set mulier. Idem agathosa latͥ x

Expanded text:
 quis audeat accusare? sic enim multos sanctorum novimus cum suis conjugibus et prius continentem vitam duxisse et post ad sanctae Ecclesiae regimina migrasse; si vero continentiam, quam vir appetit, mulier non sequitur; aut quam uxor appetit, vir recusat, conjugium dividi non potest, quia scriptum est: Mulier potestatem sui corporis non habet, sed vir, et vir potestatem sui corporis non habet, sed mulier . » Item Agath
Abbreviated transcription (Latin):
nodo. Si quis ꝯiugatus ꝯu̾ti ad
monasfium uelit. ñ est recipi¬
endus nͥ pͥus a ꝯiuge castimo¬
uiam ꝓfitente fu̾it absolutus.
Tales gͥ cc̃ sine culpa sequntur
xp̃m relicto seculo si hñt ex pari
uoluntate casticatis ꝯsensĩ. It
si uir et utor diu̾tere ꝓsua reli¬
ut ab eo singularit᷑ ꝓ uiso cõsti¬
tuant᷑ loco. Namuxore nolente ł¬

Expanded text:
gatus converti ad monasterium velit, non est recipiendus, nisi prius a conjuge castimoniam profitente fuerit absolutus. Tales ergo tunc sine culpa sequuntur Christum relicto seculo, si habent ex pari voluntate castitatis consensum. Item, si vir et uxor divertere pro sola reliut ab eo singulariter proviso constituatur loco. Nam uxore nolente
Abbreviated transcription (Latin):
onis ꝯiuges appellari ñ re p̾sen¬
cium. set spe fucuroꝵ. qr ex fide
quͣ ex desponsatione sibi ĩuicẽ
debent: postea efficiunt᷑ ꝯiuiges
¶premissas aũt auctoritates quib
isserit᷑ ꝙ ꝯsensus matͥmoniũ fa¬
cit. Ita intelligi uolunt ut ꝯsen¬
sus uł pactio ꝯiugał ñ ante cor¬
tum faciat mat̾ͥmoniũ set in
coitu. Sic̃ enĩ defloratio uͥgin¬
tatis ñ facit mat̾ moniũ nͥ pre¬
cedat pactio ꝯiugał. Ita nec pac¬
tio ꝯiugał ante qmͣ assit copła
carnas. ex pactione gͥ ꝯiugali
sponsi et sponse fiunt añ coitũ.
In coitu u̾o efficiunt᷑ cõiuges.
facit enĩ pactio ꝯiugał ut q̃
prius euait sponsa: ĩ cortu fiat ꝯuĩx¬

Expanded text:
uges appellari, non re praesentium, sed spe futurorum, quia ex fide quam ex desponsatione sibi invicem debent, postea efficiuntur conjuges. Praemissas autem auctoritates, quibus asseritur quod consensus matrimonium facit, ita intelligi volunt, ut consensus vel pactio conjugalis non ante coitum faciat matrimonium, sed in coitu. Sicut enim defloratio virginitatis non facit matrimonium, nisi praecedat pactio conjugalis, ita nec pactio conjugalis, antequam adsit copula carnalis. Ex pactione ergo conjugali sponsi et sponsae fiunt ante coitum; in coitu vere efficiuntur conjuges. Facit enim pactio conjugalis ut quae prius erat sponsa, in coitu fiat
Abbreviated transcription (Latin):
senti. et est desponsatio hñs ꝯsen¬
summi de p̾senti .i. pactionem cõ¬
uigalem que sola facit ꝯiugiũ.
ĩ ilia gͦ desponsatione ubi ẽ poi¬
licitatio contͣhendi matͥmoui¬
um. sponsi tm̃ et sponse fui̾t et¬
n̾ ꝯiuges .⁊. calib sponsis lic sine
cõi ꝯsensu continenciã ꝓfiteri
et monast̾iũ elig̾e. In ea u̾o des

Expanded text:
senti. Est et desponsatio habens consensum de praesenti, id est, pactionem conjugalem, quae sola facit conjugium. In illa ergo desponsatione, ubi est pollicitatio contrahendi matrimonium, sponsi tantum et sponsae fiunt, non conjuges, et talibus sponsis licet sine communi consensu continentiam profiteri, et monasterium eligere. In ea vero des
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ ꝯu̾sum. Qua pp̃ exꝑiencie tue
p̾cipimꝰ ut diligenti inquisitio¬
ne discucias. nec forte eiꝰ uolũta¬
te ꝯu̾sus sit uł ip̃a mutare se pro¬
reꝑi̾t et illũ in monast̾ium ꝑma¬
p̾dictã imuilierẽ ꝯmisisse cogno¬
ueris ne illiꝰ conu̾sio uxoris relic¬
te inseculo fĩ possit ꝑdicionis
occõ uolumus ut maritũ suum
illi ⁊ si iam tonsoratus est redd̾e
debe̾as oĩ excusatione cessante.¬

Expanded text:
ientiae tuae praecipimus ut diligenti inquisitione discutias, ne forte ejus voluntate conversus sit, vel ipsa mutare se proreris, et illum in monasterio permapredictam mulierem commisisse cognovisses, ne illius conversio uxori relicte in seculo fieri possit perditionis occasio, volumus, ut maritum suum illi, etiam si iam tonsoratus est, reddere debeas omni excusatione cessante
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nͥ ex relatnus pinon oporcet
ut fac̾e intelligant᷑ pat̾ et filius et
spẽ sc̃s.f ad ymaginẽ pat̾ͥs et filii ⁊
sp̃ẽ scĩ ut subsisteret hõ ỹmago dei
set qr non oĩo equał fiebat illa yma¬
go canqmͣ non ab illo nata set ab
eo c̾ata. Iõ ita ẜmagodicit᷑ qd est
ad ymagiem qi nõ equał parili¬
tate set accedit quadam sili̾tudi¬
ne. filius aũt est ymago s ñ ad yma¬
ginẽ qr equał patri. Dictus est gͦ
hõ ad ẏmagniẽ pp̃ imparem siłitu¬
dinẽ. et iõ nr̃am ut ymago tri¬
tatis eẽ homo intesligat᷑ nõ triu

Expanded text:
n oportet, ut facere intelligantur Pater et Filius et Spiritus sanctus ad imaginem Patris et Filii et Spiritus sancti, ut subsisteret homo imago Dei. Sed quia non omnino aequalis fiebat illa imago, tanquam non ab illo nata, sed ab eo creata, ideo ita imago dicitur quod et ad imaginem; quia non aequatur parilitate, sed accedit quadam similitudine. Filius autem est imago, sed non ad imaginem, quia aequalis Patri; dictus est ergo homo ad imaginem, propter imparem similitudinem. Et ideo nostram, ut imago Trinitatis esse homo intellig
Abbreviated transcription (Latin):
purgatos retcati et a debito et̾ne pe¬
ne absolutos. inde adhuc ten̾ uidẽt᷑
satiffactione tẽporali qua peniten¬
tes ligant᷑ in ecc̾a. Cum aũt bap̃m
ab ext̾iori satisfcõne ab soluñtur ⁊
ut uere nouꝰ homo tc̃ dici possit. fo¬
mes qͦ peccati ĩ eo ampliꝰ debłita¬
tur. Iõ soꝰ. dicit ꝙ fides q̃ fideles fa¬
tit in aquis bapĩ dat᷑ ur mitͥt᷑ qr

Expanded text:
purgatos, et a debito aeternae poenae absolutos; tamen adhuc teneri satisfactione temporali, qua poenitentes ligantur in Ecclesia. Cum autem Baptismum ab exteriori satisfactione absolvuntur; et ut vere novus homo tunc dici possit. Fomes quoque peccati in eo amplius debilitatur. Ideo Hier. dicit quod fides quae fideles facit, in aquis Baptismi datur vel
Abbreviated transcription (Latin):
ĩuisibił affint ꝓfuit. ñ et tãtũ
ualet fides aliena ꝑuulo qnͣt ũ
ꝓpͥa adulto. ꝑuulis enim ñ sufficit
fides ecte sine sacramento. quisi abs¬
q bapõ fu̾int defuncti. et̾ cũ defe¬
runt᷑ ad bap̃m: dampnabuntur.
sic̃ multis scõꝵ auctoritatib cõꝑ

Expanded text:
invisibilis affuit, profuit; nec tantum valet fides aliena parvulo, quantum a adulto. Parvulis enim non sufficit fides Ecclesiae sine sacramento, quia, si absque baptismo fuerint defuncti, etiam cum deferuntur ad baptismum, damnabuntur, sicut multis
Abbreviated transcription (Latin):
carnali ꝯceptõne. et sic̃ ꝑuuli
qui sine bapõ moriunt᷑. infideliũ
ascribunt᷑ nũo: Itaqui baptizã¬
tur. fideles dñtͤ. qui a fideliũ ꝯsor¬
cio ñ se ꝑant᷑ cum orat eccã ꝓ fi¬
delib defũctis. fideles gͥ st̃ non pp̃
uͥtutem setͣ fidĩ sacramentũ. uñ¬
iig ꝑmulu et si mĩdum fides illa
que ⁊̃ in credenciũ uoluntate cõ¬
sistit. iam tñ fidĩ ip̃iꝰ sacrament̃
.i. baptisinꝰ fidelem facit. sic̾ cre

Expanded text:
conceptione. Et sicut parvuli qui sine baptismo moriuntur, infidelium ascribuntur numero, ita qui baptizantur, fideles dicuntur, qui a fidelium consortio non separantur, cum orat Ecclesia pro fidelibus defunctis. Fideles ergo sunt non propter virtutem, sed fidei sacramentum. Unulum et si nondum fides illa quae in credentium voluntate consistit, jam tamen ipsius fidei sacramentum, id est baptismus fidelem facit. Sicut res
Abbreviated transcription (Latin):
lutis ẽẽ credimus set qd̾ in hus mi¬
nus dixit ĩ aliis capitulis supͣ posi¬
tis suppleuit. et iõ hec mtelligen¬
da sẜ ut illi soli hũtes tempus bap¬
tizandi excipiant᷑. Si enĩ aliquis
hñs fidemet caritatẽ uolu̾it bap¬
tizari ⁊ non ualet nocĩtate p̾ͥuẽ¬
tus supplet oĩpotentis benigni¬
tas qd̃ sacram̃to defuerat. Dũ enĩ
non pocest et tñ uult. ñ imputat
ei deus qui suam potentiã sacra¬
mentis ñ alligauit. q̃ d̾ uõ inui¬
sibił scĩficatio sixe uisibili sacram̃¬
to quibdam insit aꝑte aug̾. sĩ¬
lem scĩficationẽ quib dã affuis¬
se et ꝓfuisse sine uisibilib sacra¬
mentis. uisibilem u̾o sc̃ificationẽ
que fit sacram̃to uisibili sine ĩui¬
sibili posse adeẽ: nõ posse̾ ꝓͣceise᷑.
tẽpnend̾ est qũa ꝯtemptor eius
ĩuisibilit̾ scĩficari ñ pot̾. hinc cor¬

Expanded text:
lutis esse credimus. Sed quod in his minus dixit, in aliis capitulis supra positis supplevit. Et ideo haec sic intelligenda sunt, ut illi soli habentes tempus baptizandi excipiantur; si enim aliquis habens fidem et charitatem voluerit baptizari, et non valet necessitate praeventus, supplet Omnipotentis benignitas quod sacramento defuerat. Dum enim non potest et tamen vult, non imputat ei Deus, qui suam potentiam sacramentis non alligavit. Quod vero invisibilis sanctificatio sine visibili sacramento quibusdam insit, aperte Aug. trlem sanctificationem quibusdam affuisse et profuisse sine visibilibus sacramentis. Visibilem vero sanctificationem, quae fit sacramento visibili sine isibili posse adesse, non posse prodesse. temnendum est; nam contemptor eius inuisibiliter sanctificari nullo modo po
Abbreviated transcription (Latin):
ulis qui iam sc̃ĩficati spũ
c̾ũ fid̾e et caritate ad baptisimũ
accedũt: quiꝰ eis ꝯferat baptismꝰ.
fidem et ꝯtͥctionẽ iã remissis
peccatis iuistificati st̃ Pad qd̾ sa

Expanded text:
llis qui jam sanctificati Spiritu cum fide et charitate ad Baptismum accedunt, quid eis conferat Baptismus. fidem et contritionem jam remissis peccatis justificati s
Abbreviated transcription (Latin):
cum dic̾em incẽ bapͥ posse habere
passionẽ. non satis ydoneũ posu
illꝰ latͦnis exemplũ qr utrumq¬
uł non fu̾it baptizatus. incertũ
est. Eonstat gͥ sñ baptismo aliqͦt
iustificati et saluari. uñ anib᷑. d̾e
ualent ano. uenttẽ meũ doleout
⁊phico ut.ir eloquio qr qũe rege

Expanded text:
Cum dicerem vicem Baptismi posse habere passionem, non satis idoneum posui illius latronis exemplum; quia utrum non fuerit baptizatus, incertum est. Constat ergo sine Baptismo aliquos justificari et salvari; unde Amb. de Valentiniano: Ventrem meum doleo, ut prophetico utar eloquio,
Abbreviated transcription (Latin):
bapĩ fiat nisi in aqua. set qr ip̃lꝰ
enĩ id suad. Si enĩ/ non ualentib
cred̾e ꝑuulis fet sufficit baptismꝰ.
młto magis sufficit fides adultis
uolentib set ñ ualentib baptiza¬
ri. unde aug̃. queris quid sit ma¬
ius. fides an aqua:. ñ dubito qͥn res¬
pondeam fides. Sigͦ qd̾ minus ẽ sc̃¬
ficare pot̾. ñne qd̾ maiꝰ est .i. fides

Expanded text:
smi fiat nisi in aqua, sed quia ipsietiam id suadet. Si enim non valentibus credere parvulis sufficit Baptismus, multo magis sufficit fides adultis volentibus, sed non valentibus baptizari; unde Aug.: Quaeris quid sit majus, fides an aqua? non dubito quin respondeam, fides. Si ergo quod minus est sanctificare potest, nonne quod majus est, id es
Abbreviated transcription (Latin):
ic queri potest cũ gñacõ
filii a pr̃e nec pͥncipium
hẽat nec sinẽ qr et̾na est et¬
ta
utrũ debeat dici filiꝰ semꝑ gignit᷑
uł semꝑ genitus ẽ ur semꝑ gigne
De pr̃e ante tempora natꝰ ẽ. uł po¬
cus qr nec cepit nasci nec desiit
dicamꝰ ueri semꝑ natus. sion aũt

Expanded text:
quaeri potest, cum generatio Filii a Patre nec principium habeat nec finem, quia aeterna est, utrum debeat dici: Filius semper gignitur, vel semper genitus est, vel semper gignetde Patre ante tempora natus est; vel potius quia nec coepit nasci, nec desiit, dicamus verius semper natus; non a
Abbreviated transcription (Latin):
mines diei noctist uicissitudi¬
ne pp̃ dormiendi uigilandi q ne¬
cessitatẽ. et etiã iõ ne nox ĩdeco¬
ra remaneret. s lnͣ ac syd̾ib cõ¬
solatent᷑ hoĩes quib ĩ nocte ope¬
randi nccĩtas ĩcilberet. ⁊ quedã¬

Expanded text:
mines diei noctisque vicissitudine, propter dormiendi vigilandique necessitatem, et ideo etiam ne nox indecora remaneret, sed luna ac sideribus consolarentur homines quibus in nocte operandi necessitas incumberet, et quia
Abbreviated transcription (Latin):
tempore not fu̾it. Iõq tempora que
fiunt ꝑ sẏdera ñ spacia moraꝵ set
uicissitudinẽ aerie qualitatis debe¬
mus accipete. qr talia motib syde¬
rũ fumt sic̃ dies et anm quos usi¬
tate nouimꝰ. Sunt euĩ in signa se¬
renitatis et tẽpestatis et ĩ tẽpora
.si uer. estatem. autũpnũ. hyemẽ.
uł sunt in signa et tempora .i. in
distinctiones horaꝵ tẽporis quia
pͥusqmͣ fierent ordo tẽpoꝵnssis no¬
tabat᷑ indiciis. uł meridiana ho¬
ra uł qual hora hec qͣrta die fcã

Expanded text:
mpora quae fiunt per sidera, non spatia morarum, sed vicissitudinem aereae qualitatis debemus accipere, quia talia motibus siderum fiunt, sicut dies et anni quos usitate novimus. Sunt enim in signa serenitatis et tempestatis; et in tempora,  ver, aestatem, autumnum, hyemen. Vel sunt in signa et tempora, id est, distinctionem horarum, quia priusquam fierent, ordo temporum nullis notabatur indiciis, vel meridiana hora, vel quaelibet hora. Haec quarta die facta
Abbreviated transcription (Latin):
cũ comi̾sus fu̾it. tunc saluꝰ erit.
uera enĩ ꝯfessio. ultĩo eẽ potest
cordis deus inspector ẽ sicut iat ͤ

Expanded text:
Cum conversus fuerit, tunc salvus erit. Vera enim confessio ultimo tempore potest cordis Deus inspector est, sicut lat
Abbreviated transcription (Latin):
nec finem debitũ ta et actio in qnͣ¬
t um ex malo ꝓcedit et ordinem nõ
habet: et ad malũ tendit. Alia ꝓba

Expanded text:
nec finem debitum. Ita et actio, in quantum ex malo procedit, et ordinem non habet, et ad malum tendit. 7. A
Abbreviated transcription (Latin):
de presentib pret̾itis et futuris. ⁊
non cm̃ de temporalibii. set ⁊̃ de eter¬
nis. Non enum ita scit deus istatẽ¬
poralia ut se ip̃m nestiat. set ip̃e
solus se ip̃m ꝑfecte nouit. cuius
scĩe ꝯꝑatione om̃is creature scĩa

Expanded text:
de praesentibus, praeteritis et futuris; et non tantum de temporalibus, sed etiam de aeternis. Non enim ita scit Deus ista temporalia, ut se ipsum nesciat, sed ipse solus seipsum perfecte novit; cujus scientiae comparatione omnis creaturae sci
Abbreviated transcription (Latin):
et in illa beatitudĩe ẽẽ desin.
set tas ac tanta erit ut ꝑfec¬
tior et maior eẽ non possit. fortas¬
sis et alie tres uͥtutes prudencia
sine ullo iam ꝑiculo erroris. forti
tudo sine molestia tolłandoꝵ ma¬
loꝵ. temꝑancia sine repugnatõne
libidinũ erunt in illa felicitate. ut
prudencie ibi sit nullum bonũ deo
p̃pone uł equare. fortitudĩs ei fir¬
missime coh̾ere. temꝑancie nullo
defectu noxio delectari. Qd̾ uꝰ nẽ
agit iusticia ĩ subuemiendo mise¬
ris. ꝙ prudenciã in p̾cauendis in¬
siduis. qd̃ fortitudo in ꝑferendis
molestus. qd temꝑancia ĩ coħcẽ¬
dis delectat ionib prauis. nõ erit
ibi oĩo ubi nicħ mali erit. Ista gͦ
uͥtutũ oꝑa huic mortali uite
nccłͣa sic̃ fides ad qũa ref̾enda st̃
in prec̾iti  hẽbunt᷑. tcce aperte
hẽbunt qui mͦ cin beda ꝯsentit
super ẽtodũ ita dicens. columpne
ante quas appensum est uelum po¬
seruantur ĩ celis ab angłis et aĩa¬

Expanded text:
ec in illa esse beatitudine desinet, sed talis ac tanta erit, ut perfectior et maior esse non possit. fortassis et aliae tres uirtutes, prudentia sine ullo iam periculo erroris, forttudo sine molestia tolerandorum malorum, temperantia sine repugnatione libidinum erunt in illa felicitate; ut prudentiae ibi sit, nullum bonum Deo praeponere vel aequare; fortitudinis, ei firmissime cohaerere; temperantiae, nullo defectu noxio delectari. Quod vero nunc agit justitia in subveniendo miseris, quod prudentia in praecavendis insidiis, qmolestiis, quod temperantia in coercendis delectationibus pravis, non erit ibi omnino, ubi nihil mali erit. Ista ergo virtutum opera huic mortali vitae necessaria, sicut fides ad quam referenda sunt, in praeteritis habebuntur. Ecce aperte habebunt quam modo. Cui Beda assentit super Exodum, c. 26, dicens: Columnae ante quas expansum est velum, poservantur in coelis ab angelis et anima
Abbreviated transcription (Latin):
ost hec udendũ an un¬
Nam si non fuisset pcc̃m miua es
set miseria. deati quoq minqm̃
fuerunt qui cecidunt. qr sin euẽ¬
cu futuri. Si enĩ lapsũ sini presci¬
etũt aut uitare uoluerunt s nõ
potuerunt et ita etant ssẽt ᷑. ⁊ut
potuerũt et noluerũt ⁊ ita erant
scͥult et᷑ maligͣm. Iõq dnĩs qr nõ
erant p̾scii euentus sui nec eis da¬
ta est cognitio eoꝵ que futura e¬
tant super eos. boni u̾o et qui per
beatus int̾ angelos fuit qui futuri

Expanded text:
ost haec videndum, unam si non fuisset peccatuset miseria. Beati quoque nunquam fuerunt illi qui ceciderunt, quia sui even supplicii futuri. Si enim lapsum suum praesciverunt, aut vitare voluerunt, sed non potuerunt, et ita erant miseri; aut potuerunt, sed noluerunt, et ita erant stulti et maligni. Ideoque dicimus quia non erant praescii eventus sui, nec eis data est cognitio eorum quae futura erant super eos. Boni vero et qui persbeatus inter angelo
Abbreviated transcription (Latin):
casus. Iõq reati non fuerunt. ⁊ ꝙ
angłi qui ꝑscitͥunt. b̾itudinẽ sibi
futurã p̾scierũt atq de eac̾ti in
spe extit̾unt. uñ quodã modo iam
beatiextit̾ant. et reueta si it a
fuisset: poss dici illos aliquo mo¬
do fuisse beatos. alios u̾o non: qui

Expanded text:
s, ideoque beati non fuerunt. Et quod angeli qui perstiterunt beatitudinem sibi affuturam praesciverunt, atque de ea certi in spe extiterunt, unde quodammodo jam beati erant. Et revera si ita fuisset, posset illos dici modo fuisse beatos, alios vero non, qui
Abbreviated transcription (Latin):
tri.sion alio magnus. alio deus
est. set eo magnus quo deus. qr
non aliud illi est magnũ esse
aliud deum eẽ. Eadem quippe
enus ẽ magnitudo que uͥtus. ⁊
cad̾ eẽncia que magnitudo. pr̃
gͥ et filius simul una eeñcia ⁊
una magnitudo. Ita ⁊̃ ⁊ poten¬
cia dei eeũcia diuina ẽ. unde

Expanded text:
Non alio magnus, alio Deus est; sed eo magnus, quo Deus, quia non est illi aliud magnum esse, aliud Deum esse. Eadem quippe ejus magnitudo est, quae virtus; et eadem essentia, quae magnitudo. Pater ergo et Filius simul una essentia, et una magnitudo. Ita etiam et potentia Dei, essentia divina est. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit supet illum locũ psi. ⁊̃ gña¬
tione et gn̾ationem anni tui di¬
cens. Est gn̾atio gñationum que
non transit. collecta de oĩb gn̾atio

Expanded text:
ostendit super illum locum Psalmi: In generatione generationum anni tui , dicens: Et generatio generationum quae non transit, collecta de omnibus generatio
Abbreviated transcription (Latin):
sie et nobis cm̃ datus ẽ et filiꝰ da
tus ẽ u̾e nobis et ab et̾no ꝓces¬
sit a pr̃e. non ut donabił tũ set
ut genitus qui et donari posset.
tm̃ ut donũ. Donũ aũt semꝑ fu¬

Expanded text:
 et nobis tantum datus est. Et Filius vere datus est nobis, et ab aeterno processit a Patre non ut donabilis tantum, sed ut genitus qui et donari posset. tantum ut donum. Donum autem semper fu
Abbreviated transcription (Latin):
et querit᷑ cui. don¬
an tm̃ nobis qui tm̃ eiamͦ. Si aũt
nõ erat donabir pr̃i et filio s tm̃
nobis: et ex eo donũ erat qr sic do¬
nabił ꝓcedebat. uidet ᷑ ꝙ filiꝰ ead̾¬

Expanded text:
ed quaeritur cui donan tantum nobis qui nondum eramus. Si autem non erat donabilis Patri et Filio, sed tantum nobis, et ex eo donum erat, quia sic donabilis procedebat, videtur quod Fili
Abbreviated transcription (Latin):
d hoc iuxta modulum nr̃e ĩ
diciuident᷑. Sicut enĩ c̾ator ad c̾a¬
ad futura referriuident᷑. ⁊ disposi
tio ad facienda. at p̾destinatõ ad
saluanda. ꝟmptũ creacor ita re¬
latiue dr̃ ut eẽnciam ñ signifi¬
cet. Pͥrescĩa u̾o ur prescius. ⁊ ĩ res¬

Expanded text:
d hoc juxta modulum nostrae dici videntur. Sicut enim Creator ad creaatio ad facienda, ac praedestinatio ad salvanda. Verumtamen Creator ita relative dicitur, ut essentiam non significet. Praescientia vero vel praescius et in res
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt deus p̾scius. qruaria est ibi
causa dicendi distingu oportz
id dicis ꝙ non sit in eoscĩa qua
p̾scit futura uł ꝙ ip̃e non sit d̾s
sent euis stĩe. et ita non posset dicip̃
si eius scĩe futura nulla forͣe subi s¬
ta. Similit̾ de dispõne et p̾destina¬
tione uł ꝓuidencia. hec emm ut
dem̃ est ad temporalia referunt᷑
et de temporalib t in sunt

Expanded text:
et Deus praescius, quia varia est ibi causa dicendi, distingui oportet id dicis, quod non sit in eo scientia qua praescit futura, vel quod ipse non sit Deus sent ejus scientiae, et ita non posset dici si ejus scientiae futura nulla forent subjecta. Similiter de dispositione et praedestinatione vel providentia. Haec enim, ut dictum est, ad temporalia referuntur, et de temporalibus tantum sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ sic̃ sp̃c .s. ad et̾no ꝓcedit. Ita ab
et̾no domuĩ est. sion qr donaret᷑ a
pr̃e filio uł a filio prĩ s qr ab et̾no
ꝓcessit donabil.

Expanded text:
s sanctus ab aeterno procedit, ita ab aeterno donum est; non quia donaretur a Patre Filio, vel a Filio Patri, sed quia ab aeterno processit donabil
Abbreviated transcription (Latin):
caritas dĩ diffundit᷑ in cordib
nr̃is ñ est dicta caritas dĩ qua
diligit nos s qua facit nos diligere
.i. ñ ibi appellat᷑ caritas dĩ eo qd̾ nos
deus ea diligat s eo qd̾ nos ea sui di¬
lectores facit. et ꝙ ea rõne poss dici
caritas dĩ qr nos ea dilig̾e facit ex

Expanded text:
aritas Dei diffunditur in cordibus nostris, non est dicta charitas Dei qua diligit nos, sed qua facit nos diligere, id est, non ibi appellatur charitas Dei, eo quod Deus nos ea diligit, sed eo quod nos ea sui dilectores facit. Et quod ea ratione possit dici charitas Dei, quia nos ea diligere facit, ex
Abbreviated transcription (Latin):
det̾minantes hoc modo. Caritas
dĩ dicta ẽ diffundi ĩ cordib nrĩt
ñ qua ip̃e nos diligit s qua nor
dilig̾e facit et c. hus u̾bis ñ diui¬
dit᷑ nec diiisa oñdit᷑ caritas qͣ
deus diligit ab ea qua nos diligi¬
mus. sec pociꝰ cum sit una et¬
ead̾ caritas. et dicat᷑ ip̃a dĩ cari¬
tas diu̾sis decãĩs et rõnib dĩca

Expanded text:
s hoc modo: Charitas Dei dicta est diffundi in cordibus nostris, non qua ipse nos diligit; sed qua nos diligere facit, etc. His verbis non dividitur nec diversa ostenditur charitas qua Deus nos diligit, ab ea qua nos diligimus; sed potius cum sit una eadem charitas, et dicatur ipsa Dei charitas, et diversis de causis et r
Abbreviated transcription (Latin):
otand̾. Et̃ ꝙ decimꝰ ordo
legit de hoib restauandꝰ
nec ples funssent ⁊̾ si illi qui cecide¬
rũt ꝑstitissent. moueni᷑ iectores
qu̾o scriptura dicat᷑ decius ordinẽ
te. alii in ordĩe infĩoꝵ qui .s. minꝰ¬

Expanded text:
decimus ordo legitur de hominibus restaurandus. nec plures fuissent etiam si illi qui ceciderunt perstitissent, moventur lectores quomodo Scriptura dicat decimum ordinem te; alii in ordine inferiorum, qui sci
Abbreviated transcription (Latin):
de hoĩb formand̾ decimũ ordinẽ.
canqmͣ nouẽ sint angłoꝵ ⁊ decimꝰ
hominũ. set hoĩes ꝓ qualitate me¬
ritoꝵ statuendos ĩ ordimb ange¬
dus de hoĩb ex tali sensu dcm̃ fo¬
re accipi pot̾. qr de hoĩb restauta¬
bit᷑. qd̾̃ in angłis lapsũ est de qͥb
oĩa in xp̃o q̃ in celis et que ĩ t̾ris¬

Expanded text:
rmandum decimum ordinem, tanquam novem sint angelorum et decimus hominum, sed homines pro qualitate meritorum statuendos in ordinibus angedus de hominibus, ex tali sensu dictum fore accipi potest, quia de hominibus restaurabitur quod in angelis lapsum est, de quibus omnia in Christo quae in coelis, et quae eti
Abbreviated transcription (Latin):
sua transfoement ĩ id qd̃ uolũt
accomodatũ ad id qd̾ agũt. s qd̾
hoꝵ sit. quĩ homo sĩne nuilio ex¬
ꝑimento ꝯp̾hend̾e ualeo sicut
angeli qui hec agunt. atͣtende
angłi qui mittebant᷑ seruatis
stirħt᷑ aliqͣ corpulenciori spẽ ĩ¬
qua possent uid̾i an ip̃m corpus mu¬
tarent et tnͣsformatent ĩ quãcũq
uellent spẽm. in qua possent c̾ni in
quib u̾bis uidet᷑ aug̃. attestaci an¬
gelos ẽẽ corporeos ac ꝓpͥa et spũali¬
a hr̃e corpora. ꝙ deus ĩ sp̃e qua dẽ:

Expanded text:
d volunt accommodatum ad id quod agunt. Sed quod horum sit quoniam homo sum nullo experimento comprehendere valeo; sicut angeli qui hoc agunt. Attende, angeli qui mittebantur servatis stirentur aliqua corpulentiori speciqua possent videri; an ipsum corpus mutarent et transformarent in quamcumque vellent speciem in qua possent cerni. In quibus verbis videtur Augustinus attestari angelos esse corporeos ac propria et spiritualia habere corpor
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bis diuidicare uolũt quidus ait
demones dicunt᷑ aeria aĩalia. ñ
ait sũt. Ita eñ quidã dicebãt. de
hĩtatione uͦ caliginosi aeris ĩ que
decrusi sũt ñ opmnando s rei ueri¬
dicũt quoq płimos catholicos tcͣ¬
tatores ĩ hoc ꝯuenisse atq id ꝯcor¬
dit̾ docuisse ꝙ angłi ĩ corporei sũt
tionẽ minist̾i sin sibi a deo ĩumc¬
ti. et ead post ex pletionẽ depomĩt¬

Expanded text:
us ait, Daemones dicuntur aerea animalia; non ait sunt; ita enim: Quidam dicebant. De habitatione vero caliginosi aeris in quem detrusi sunt non opinando, sed rei veriDicunt quoque plurimos catholicos tractatores in hoc convenisse atque id concorditer docuisse, quod angeli incorporei sint, tionem ministerii sui sibi a Deo injuncti, cademque post expletionem deponunt
Abbreviated transcription (Latin):
net absoluit. querẽs utrũ ĩ illis
corꝑalib apparitõnib c̾atura ali¬
qua c̾aret᷑ ad illud opus tm̃ in
qua d̾s hoĩb apparz: au angłi qui
ante erant ita mitt̾ent᷑ ut manẽ¬
tes in suis spñalib corporib assu¬
merent ex corpulenta inferiorũ
elem̃coꝵ mat̾ia aliqũa spẽm corpo¬
zalem. qũa coaptatã qiͣ aliquam
uestem mutarent ĩ quasl spẽs
corꝑales ueras quid̾. an corpꝰ suum
ꝓpͥum u̾terent in spẽs aptas actõnib
suis ꝑ u̾tutem sibi a deo datã. ait enĩ
trũ ad hoc opus tm̃ creatura for¬
mata sit: in qua deus sic̃ tr̃ oportu¬
isse iudicauit. hũanis ostenderet᷑
aspectib anangli qui iam erãt
ita mit tebant᷑. ut ex ꝑsonia dĩ loq̃¬
rent᷑ assim̃tes corporalem spẽm de
creatura corporea ĩ usum minist̾u
sin. an ip̃m corpus suil cui nõ sub¬
dunt᷑ set subditũ regũt. mutan

Expanded text:
nec absolvit, quaerens utrum in illis corporalibus apparitionibus creatura aliqua crearetur ad illud opus tantum, in qua Deus hominibus appareret: an angeli qui ante erant ita mitterentur, ut manentes in suis spiritualibus corporibus assumerent ex corpulenta inferiorum elementorum materia aliquam speciem corporalem, quam coaptatam quasi aliquam vestem mutarent in quaslibet species corporales veras quidem; an corpus suum proprium verterent in species aptas actionibus suis per virtutem sibi a Deo datam. Ait enim trum ad hoc opus tantum creatura formata sit, in qua Deus, sicut tunc oportuisse judicavit, humanis ostenderetur aspectibus; an angeli qui jam erant ita mittebantur, ut ex persona Dei loquerentur, assumentes corporalem speciem de creatura corporea in usum ministerii sui aut ipsum corpus suum, cui non subduntur, sed subditum regunt, mutant
Abbreviated transcription (Latin):
Estote inquit ꝑfc̃i sic̃ et pat̾
uester celestis ꝑfectus ẽ. super
illũ locũ ⁊̃ psalim. Ego hodie
genui te. de hac gũatõne filii
dicit hodie possit ĩtlligi dies ille

Expanded text:
 et Pater vester coelestis perfectus est. Super illum locum etiam psal. 2: Ego hodie genui te, de hac generatione Filii c quod dicit hodie, possit intelligi dies ille
Abbreviated transcription (Latin):
mais ĩueniri potest. Cõpescat
gͦ se humana tem̾tas et id qd̃ ñ
est non querat: ne id qd̾ ẽ ñ inu¬
eniat. Etce his auctoritatib aꝑ¬
te insimatum ẽ ꝙ uoluntatis
dĩ causa nulla ẽ et iõ querenda
ñ est. ꝙ uoluntas dĩ pͥma ⁊ sũma

Expanded text:
ri potest. Compescat se ergo humana temeritas, et id quod non est non quaerat, ne id quod est non inveniat. Ecce his auctoritatibus aperte insinuatur quod voluntatis Dei causa nulla est, et ideo querenda non est. 5. Quod voluntas Dei prima et summa
Abbreviated transcription (Latin):
luminariũ et terre motus et mõstru¬
osi aĩancium partus et hiis siłia. qfꝵ
nil fit nisi dĩ uoluntate set płisq ñ
apparet. Iõq placuit uanitati phi¬
losophoꝵ ⁊̃ causis aliis ea tribuere c̃
oĩo uid̾e̾ non possent suꝑiorẽ cet̾is

Expanded text:
larum, ac terrae motus; et monstruosorum animantium partus, et his similia quorum nihil fit, nisi Dei voluntate, sed plerisque non apparet. Ideoque placuit vanitati philosophorum etiam causis aliis ea tribuere, cum omnino videre non possent superiorem caeteris
Abbreviated transcription (Latin):
sola ẽ unde ortum est quicquid ẽ:
undũ nobis ꝙ sacra scͥptu
ra de uoluntate dĩ uariis modis
loqui consueuit. et non est der¬
uoluntas diu̾sa s locutõ diu̾sa
est de uoluntate. qr noĩe uolũta¬
tis diu̾sa accipit. Qͣ ue et ꝓprie

Expanded text:
unde ortum est quidquid est, endum quod sacra Scriptura de Dei voluntate variis modis loqui consuevit: et non est voluntas Dei diversa, sed locutio diversa est de voluntate Dei; quia nomina voluntatis di
Abbreviated transcription (Latin):
apͥe dr̃ que in ip̃o÷ et ip̃iꝰ essen¬
cia est et ħ̾ una est nec multi¬
plicitatem recipit nec mut a¬
bilicatem que inexpleta esse
luntati eius quis resistet. ⁊̃ ali
bi. ut ꝓretis que sit uolutas
dei bona et bñplacens et ꝑfcã

Expanded text:
r quae in ipso est, et ipsius essentia est, et haec una est, nec multiplicitatem recipit, nec mutabilitatem, quae inexpleta esse Voluntati ejus quis resistit? Et alibi ait: Ut probetis quae sit voluntas Dei bona, et beneplacens, et
Abbreviated transcription (Latin):
ost hec querit᷑. ut rurat᷑.
spẽ .s. ad se ip̃m referatur.
hoc enĩ uidet᷑ ex p̾missis posse ꝓ¬
bari. Si enĩ qui dat᷑ refertur ad
eum qui dat. et ad eum cui dat᷑
est.: gͦ refertur ad se ip̃mr hec qõ

Expanded text:
ost haec quaeritur utrum Spiritus sanctus ad seipsum referatur: hoc enim videtur ex praedictis posse probari. Si enim quod datur refertur ad eum qui dat, et ad eum cui daturest, ergo refertur ad seipsum. Hujus
Abbreviated transcription (Latin):
ita ĩuolutũ erat ut apparere non
posset qd̾ fuit. illa u̾o tͥa ĩ una ꝯfu¬
sione ꝑmixtione ꝯfusa cͥcũqͣq su¬
spensa eo usq in altũ porrigebãt᷑
quousd nc̃ sũmitas corporee natu¬
re ꝑtingit et sicut quibrdã uidet ᷑
ultͣ loc ũ firmam̃ti extendebat᷑ ila
moles que ĩ inferior ꝑte spissior
atq grossior erat. In suꝑiori uͦ ra¬
rior et leuior atq subtilior existe¬
bat de qua rariori sub̾a putãt qui¬
dam fuisse aquas que supͣ firmamͣ¬
tum cẽ dicunt᷑. cͥal ł fit  mũdi faci¬
es in pͥncipio pͥusqmͣ reciperet
formam uł dispõnem. Ostenso qͣl fu

Expanded text:
lutum erat, ut apparere non posset quod fuit. Illa vero tria in una permixtione confusa circumquaque suspensa, eousque in altum porrigebantur, quousque nunc summitas corporeae naturae pertingit. Et sicut quibusdam videtur, ultra locum firmamenti extendebatur illa moles, quae in inferiori parte spissior atque grossior erat, in superiori vero, rarior ac lenior atque subtilior existebat; de qua rariori substantia putant quidam fuisse aquas, quae super firmamentum esse dicuntur. Talis fuit mundi facies in principio, priusquam reciperet formam vel dispositionem. 7. Ostenso qualis
Abbreviated transcription (Latin):
uouã c̾aturã fac̾e. Sex enĩ dieb
sex reꝵ gña distixit. unicħq po¬
stea fecit qd̃ in aliquo uioꝵr nõ
contineat᷑. o ꝑatꝰ est tñ postea sic̃
u̾itas in euilgelio ait. Pat̾ meus.¬

Expanded text:
novam creaturam facere. Sex enim diebus sex rerum genera distinxit, nihilque postea fecit, quod in aliquo illorum non contineatur: operatus est tamen postea, sicut Veritas in Evangelio ait: Pater meus
Abbreviated transcription (Latin):
distuit creaturas. Quarto ex pͥmor¬
dialib seminib ñ incoginite oriũt᷑
nature set note se piꝰ reformantur¬
rima ã distĩctõis tõnis opacõ¬
oꝑatio fuit formatiolutis.
ĩchoauit subdens. Dixit deus fiat lix
et fcã est liꝑe et diuisit luce̾ a tene

Expanded text:
distinxit creaturas; quarto, ex primordialibus seminibus non incognitae oriuntur naturae, sed notae saepius reformanturrima autem distinctionis operatio fuit formatio lucis,inchoavit, subdens: Dixit Deus: FIAT LUX, et facta est lux: et divisit lucem a tene