comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
diceus que eidẽ ciuitati specialit̃ cõtigerũt. Eoce ego suscitabo
suꝑ eos medos. Nam regnãte baltasar. a medis obtenta ÷ babilo¬
na. Dic in honꝰ egipti ex ꝑsona eiusdẽ totũ ult uthig̾e
nuundũ dicendo. Et cõcurrere faciam egiptios adũsus etip¬
ciosinreg iũ adũsus regnũ. cũ egiptꝰ ñ multa regna simũ
ꝑ quã aut pars maxiia temꝑis ꝑ partẽ minorẽ inducit᷑.
de tͥouo dñice septilt᷑e dũ uͦ trib plenis dieb ac noctib ia¬
cuerit in sepłcro. s tñ a parte totũ tͥouũ accipit᷑. uł sic̃
illud qd qͣdłigentis ãnis p̾dũat deꝰ filios isrł in egipto
eiũ ẽ. dũ rerũ p̾t̾itarũ canse futis nuscent᷑ gestis. sic̃ ĩ
geuesi. dũ sexto die hominẽ dicit fuisse factũ. denuo reca¬
pitulat dicens. Formauit dñs d̾s hoĩem ad imagĩem ⁊¬
cit dñi die septima reqͥeuisse recapitłãdo subiinigit.
ste gu̾ationes celi ⁊ t̾re qũ create st̃. in die qua ẽauit

Expanded text:
dicens quae eidem civitati specialiter contigerunt: Ecce ego suscitabo super eos Medos. Nam regnante Balthasar, a Medis est obtenta Babylonia. 11. Sic et onus Aegypti ex persona ejusdem totum vult intelligere mundum, dicendo: Et concurrere faciam Aegyptios adversus Aegyptios, regnum adversus regnum, cum Aegyptus non multa regna, sed un quam aut pars major temporis per partem minorem, de triduo Dominicae sepulturae, dum nec tribus plenis diebus ac noctibus jacuerit in sepulcro, sed tamen a parte totum triduum accipitur. Vel sicut illud, quod quadringentos annos praedixerat Deus filiis Israel in Aegypto enim est, dum rerum praeteritarum causae futuris miscentur gestis, sicut et in Genesi, dum sexto die hominem dicit factum fuisse, denuo recapitulat formatum dicens: Formavit Deus hominem ad imaginem eum dicit septimo die requievisse, recapitulando subjungit: Istae generationes coeli et terrae, quando creatae sunt, in die quo creavit
Abbreviated transcription (Latin):
in se tñ ꝓmanet unꝰ. Idõ in libris sc̃is quedã obscira quedã
apta reperiunt᷑. ut iitlłectu lectoris. studiũ augeat᷑. Nam
si cuncta paterẽt. statĩ ullecta uilesc̾ent. Rursus si cũcta
clausa enst̾ent: cõfestĩ diffidũciã gigñent Ne gͦ de obscurᷤ
desperatio fiat. ea que manifesta st̃ saciant. ⁊ ne de iusoctiᷤᷤ
fastidiũ gristat: ea que clausa sũt desid̾iũ excitant. Nã pleraq

Expanded text:
Ideo in libris sanctis quaedam obscura, quaedam aperta reperiuntur, ut intellectus lectoris et studium augeatur. Nam si cuncta paterent, statim intellecta vilescerent. Rursus si cuncta clausa existerent, confestim diffidentiam gignerent. Ne ergo de obscuris desperatio fiat, ea quae manifesta sunt satiant; et ne de intellectis fastidium existat, ea quae clausa sunt desiderium exci
Abbreviated transcription (Latin):
dd̾ne gemĩatꝰ. Ido d̾s ĩ hoĩe uenit. qr ꝑ se ipm ab hõib cognosci
ñ potuit: s uude nob̾ ꝯsuluit: inde despͤctionẽ tulit. qr ĩf̾mtatẽ
quã ꝓ nob̾ suscepit. homo suꝑb desperit Ob ħ gͦ iufiͥma ⁊ stulta
mũdi elegit: ut fortiora ⁊ sapientiora ꝑ q̃ ñ cognoscebat᷑ cõfundet:
Sicut cibũ foetẽ ĩualidꝰ infaus caꝑe ñ potest. nͥ a matͤ pꝰ editũ in
lactis succũ u̾tat᷑ ut ꝙ ĩ cibo ñ potuit nti. suggendo potet᷑ ĩ lade.¬
ẽẽ qͥb nos uob̾ reos ẽe oslñdit. qͥ dũ iac̾emꝰ sub reatu culpe. iustos
nos ẽẽ adebamꝰ:. Ueuit medicꝰ. patefecit uulnꝰ. ⁊ cõposuit seim ipĩn¬
⁊ de sua morte apcauit nob̾ medicinã. ut ñ eẽt ostensoꝵ tm̃ uuil

Expanded text:
one geminatus. 6. Ideo Deus in homine venit, quia per seipsum ab hominibus cognosci non potuit. Sed unde nobis consuluit, inde despectionem tulit, quia infirmitatem quam pro nobis suscepit, homo superbus despexit. Ob hoc infirma et stulta mundi elegit, ut fortiora et sapientiora per quae non cognoscebatur confunderet. 7. Sicut cibum fortem invalidus infans capere non potest, nisi a matre prius editus, in lactis succum vertatur, ut quod in cibo non potuit uti, sugendo potetur in laesse, quibus nos nobis reos esse ostendit. Qui dum jaceremus sub reatu culpae, justos nos esse credebamus. Venit medicus, patefecit vulnus, composuit semetipsut de sua
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ĩ infn̾ũ descendit. ut hiis qͥ ab eo si penalit̾ decinebãt᷑. uiã aꝑi¬
ret reu̾tendi ad celos scd̃m testimoniũ ysaie dicñtis. Posiusti pro¬

Expanded text:
Dominus in inferno descendit, ut his qui ab eo non poenaliter detinebantur viam aperiDominus in inferno descendit, ut his qui ab eo non poenaliter detinebantur viam aperiret revertendi ad coelos, secundum testimonium Isaiae dic
Abbreviated transcription (Latin):
ita p̾cati nr̃i peuã suscepit. ut ꝑ indebitã penã suã debitã
ablueret culpã nrãm. ut ꝑ ħ amtt̃et diabosꝰ qͦs reos tene¬
tenuit amisit. qr uiiꝰte redẽptorẽ nr̃m occidit. Illusꝰ est di¬
abolus morte dñi qiͣ auis. Nã ostñsa xp̃s sue crͣnis morta¬
litate quã ille int̾uuendã appetebat abscõdit diuinitarẽ
ut laq̃ũ. qͦ eũ uelut auẽ imꝓuidã prudũti irretiret deci¬
pula. Nã si ĩnocens xp̃s ñ occidet᷑. hõ a diabolo ꝑ p̃uaricat̾o¬
nẽ addictus ũ absolũet᷑. Diabolus dũ ĩ xp̃o crͣnẽ̾ humani¬
tatis iuspęrit: que patebat qͣi hõ diuiuitatis eiꝰ captꝰ est qͥ late¬
bat. Est enĩ ĩ xp̃o hamꝰ diuiuitas. esca. aũ caro. linea genealo¬
gia que ex enãgłio recitatur. Tenens gͦ hãc lineã d̾s pat̾ est de
ad sũma cõterens: inchoat a ioseph ⁊ cõsũmat in dñi. dũ dicit.
Qui fuit heli. Et ꝑficiens lineã gn̾is: dicit: Qui fuit dei. Iocͥco

Expanded text:
i suscepit, ut per indebitam poenam suam debitam aboleret culpam nostram, ut per hoc amitteret diabolus quos reos tenetenuit amisit, quia injuste Redemptorem nostrum occidit. 13. Illusus est diabolus morte Domini, quasi avis. Nam ostensa Christus suae carnis mortalitate, quam interimendam ille appetebat, abscondit divinitatem, ut laqueum quo eum, velut avem improvidam, prudenti irretiret decipula. Nam si innox Christus non occideretur, homo diabolo addictabolus dum in Christo carnem humanitatis impetit, quae patebat, quasi homo divinitate ejus captus est, quae latebat. Est enim in Christo hamus divinitas, esca autem caro, linea genealogia, quae ex Evangelio recitatur. Tenens vero hanc lineam Deus Pater est, de ad summa contexens inchoat a Joseph, et consummat in Deum, dicens: Qui fuit Heli; et perficiens lineam generis, ait: Qui fuit Dei. 15. Idcirco
Abbreviated transcription (Latin):
Mlcos p̾se ꝑire ex eis in diem iudicis ꝯͥ nc electi ẽẽ iuontur
⁊ sc̃i docente ꝓph̾a: uocabit dũs iudiciũ ad ignẽ ⁊ deuorabit
abissũ mltã. ⁊ comedet partẽ domiꝰ Pars qͥpꝑe douiꝰ deuora¬
bitur. qr illos ⁊ inf̾nus absorbebit. qͥ nẽ se eẽ ĩ p̃ceptis cele¬
stib głaut᷑. de qͥb ⁊ dũs dicit: Multi dicẽt mͥ ĩ illa die duẽ

Expanded text:
identur sancti, docet Propheta: Vocavit Dominus judicium ad ignem, et devorabit abyssum multam, et comedet partem domus. Pars quippe domus devorabitur, quia illos etiam infernus absorbebit, qui nunc se in praeceptis coelestibus gloriantur. De quibus et Dominus dicit: Multi dicent mihi in illa die
Abbreviated transcription (Latin):
ta nichus efficit᷑. nͥ ⁊ ibi diuine mĩe pietate homo ustifi¬
cet᷑: Consinuit᷑ itẽ a dõ impiꝰ. qñ examinis diuui sub.¬
talitate reqͥnd᷑. eiꝰq dececta impietas iudicata dapnatur
nis Docdtus parit̾ ⁊ indotus moriũt᷑. s morte crͣnis ñ pe¬
na dapnatõnis.omĩa & ꝑgut̃ ad iniũ locũ dũ morte cot¬

Expanded text:
e homo justificetur. Consumitur iterum a Deo impius, quando examinis divini subtilitate requiritur, ejusque detecta impietas judicata damnatur.nis. Doctus pariter et indoctus moriuntur, sed morte carnis, non poena damnationis. Om
Abbreviated transcription (Latin):
Serpenti pulius pauis est. spens eiũ diabolꝰ. puluis. impii
⁊ ip̃i st̃ cib diaboli Qa pͣua uolũtate ad ima collabim᷑. re¬
cde ad bñ agendũ cũ labore consurgumꝰ. ꝙ ñ ita eẽt si delecta¬
tio flagiciũ pͥmoꝵ hoĩnũ ñ ꝑsuasiss qͥl ad bũ uiuendũ
tĩ uelle suffice̾t. ⁊ sine difficultate statĩ acto̾ obtemꝑaret:
Diuisio. ⁊ pugna ut sit ĩ honũis animo pena peccati est. ex
pͥuio hoĩe in om̃s eiꝰ filios ꝓpagata. ut qͥ noluit cũ dõ eẽ uui¬
tus: eẽt in sem ipso diisus.⁊ qͥ uuꝑãti dño noluit eẽ subie

Expanded text:
Serpenti pulvis panis ejus. Serpens enim diabolus est; pulvis, impii; et ipsi sunt cibus diaboli. 8. Quia prava voluntate ad ima collabimur, recte ad bene agendum cum labore consurgimus: quod non ita esset, si delectatio flagitium primorum hominum non persuasisset quibus ad bene vivendum tantum velle sufficeret, et sine difficultate statim actio obtemperaret. 9. Divisio et pugna, ut sit in hominis animo, poena peccati est, ex primo homine in omnes ejus filios propagata, ut qui noluit cum Deo esse unitus, esset in semetipso divisu
Abbreviated transcription (Latin):
an adfmat ⁊̃ ante ꝙͣ reuelet᷑. Magnitudo signoꝵ fiet sub au¬
trp̃o. ut electi si fieri potest. in errorẽ mictant᷑. S si electi:
qͦmͦ in errorẽ st̃ mittendi: Gibũt ĩ errotẽ titubationis ad
modicũ ꝓ młtitudĩe ꝓdigioꝵ. ñ tñ deiciendi st̃ a stabilitate
t̾roꝵ impłsu atq signoꝵ Unde ⁊ id̾o ponit᷑ si fieri potest. quia
electi ꝑire ñ posst̃. s cito resipiscentes. cordis errorẽ religiõe

Expanded text:
am antequam reveletur. Magnitudo signorum faciet sub Antichristo, ut electi, si fieri potest, in errorem mittantur. Sed si electi, quomodo sunt in errorem mittendi? Ergo ibunt in errorem titubationis ad modicum pro multitudine prodigiorum: non tamen dejiciendi sunt ab stabilitaterum impulsu, atque signorum. Unde et ideo ponitur, si fieri potest: quia electi perire non possunt, sed cito resipiscentes cordis errorem religione
Abbreviated transcription (Latin):
se ipsã cõtemplabat᷑. qͦdãmͦ uesꝑascebat. ñ aũ ꝑmanendo in eiꝰ
creat᷑e contuitu. s laudẽ eiꝰ ad dm̃ ref̾e̾us. eam q meliꝰ ĩ diui¬
na rat̾one conspiciens. cõtiuuo mane fiebat. Si uero ꝑman̾
neglecto ereatore in c̾at᷑e aspectu: iã ñ uesꝑa. s uax utiq fieret:
dũ se cat᷑a meliꝰ in dõ ꝙͣ iise ipsa nou̾it. ipsa sui cognitio q̃ ma¬
ior in dõ est dies ⁊ luxdicit᷑ Cognit̾o uͦ sua ĩ se ipsa ad cõpensat̾õ¬
tur: Idõ q pꝰ uesꝑã mane fiebat. qr dũ suã ĩ se cognitõnẽ sibi sa¬
tiffac̾e ñ agnosc̾et ut se plemiꝰ nosse potuisset: ad dm̃ sese tefere¬
eiĩ sempit̾ne ĩ u̾bo unico dcm̃ est Si tͣusitorie dictũ ÷ a dõ. fiat.
erat utiq cãtura aliqͣ unde iã talis fieret uox. s qr anteꝙͣ dice¬

Expanded text:
am ipsam contemplabantur, quodammodo vesperascebat; non autem permanendo in ejus creaturae contuitu, sed laudem ejus ad Deum referens, eamque melius in divina ratione conspiciens, continuo mane fiebat. Si vero permaneret, neglecto Creatore, in creaturae aspectu jam non vespera, sed nox utique fieret. 14. Dum se creatura melius in Deo quam in se ipsa noverit, ipsa sui cognitio, quae major in Deo est, dies et lux dicitur. Cognitio vero sua in seipsa, ad compensatiotur. Ideoque post vesperam mane fiebat; quia, dum suam in se cognitionem sibi satisfacere non agnosceret, ut se plenius nosse potuisset, ad Deum sese refereenim sempiterne in verbo unico dictum est. Si transitorie dictum est a Deo Fiat, erat utique creatura aliqua, unde jam talis fieret vox. Sed quia antequam dice
Abbreviated transcription (Latin):
uocis ñ soñ ꝑtiuet ad suauitatẽ. Ac ꝑ ħ uttũq simł̃ sũt:
s ille ad ꝙ̃ ꝑtinet cãtꝰ. pͥor ẽ. idest sonꝰ. Mat̾ia ex qua celum
t̃raq formata est. id̾o ĩ formis uocata est: qr ñdũ ex ea focma¬
ta erãt q̃ foriari restabãt. tierũ ip̃a mͦ ex nichilo fcã erat.
Aliud ẽ aliqͥd fĩ poisse. aliud ueoẽe esse. fĩ ã necẽe est: ꝙ. d̾ na¬

Expanded text:
 utrumque simul sunt; sed ille ad quem pertinet cantus prior est, id est, sonus. Materies, ex qua coelum terraque formata est, ideo informis vocata est, quia nondum ex ea formata erant quae formari restabant; verum ipsa materia ex nihilo facta erat. Aliud est aliquid fieri posse, aliud fieri necesse esse. Fieri necesse est quod Deus na
Abbreviated transcription (Latin):
epe ad ĩcorporeã creatoris magnitudinẽ ereat᷑arum
Icorporea magnitudo componit᷑ ut magna cõsidñt᷑
ex paruis.⁊ ex iusibilib ĩuisibilia estimẽt᷑. atq ex płcͥtudine
fc̃oꝵ. effector oꝑũ agnoscat᷑ ñ tũ parilitate consimili. s ex ꝗͣ¬
dam subdita ⁊ c̾ata specie boni. Sicut ars in artifice iecorq̃t
laudẽ. ita rerũ creatoe ꝑ c̾at᷑am suam laudat᷑. Et qnͣto sit
excellũcior: ex ipsa oꝑis cõditõne mõstrat᷑. Ex płetudine tñ ar¬
eũs ꝙͥte creat᷑e płctudinẽ suã q̃ cͥcũscribi neqͥt facit d̾s intelli
gi: ut ip̃is uestigiis reu̾tat᷑ homo ad dr̃a qͥl au̾sus est. ut
qr ꝑ amorẽ płcͥtudinis creat᷑e a creatoris forma se abstulit.
rursũ ꝑ creat᷑e decorẽ: ad creatoris płctudinẽ reu̾tatur. Qui¬

Expanded text:
epe ad incorpoream Creatoris magnitudinem creaturarum corporea magnitudo componitur, ut magna considerentur ex parvis, et ex visibilibus invisibilia aestimentur, atque ex pulchritudinefactorum effector operis agnoscatur, non tamen parilitate consimili, sed ex quadam subdita et creata specie boni. Sicut ars in artificem retorquet laudem, ita rerum creator per creaturam suam laudatur. Et quanto sit excellentior ex ipsa operis conditione monstratur. Ex pulchritudine circumscriptae creaturae pulchritudinem suam, quae circumscribi ngi, ut ipsis vestigiis revertatur homo ad Deum, quibus aversus est, ut qui per amorem pulchritudinis creaturae, a Creatoris forma se abstulit, rursum per creaturae decorem ad Creatoris revertatur pu
Abbreviated transcription (Latin):
uis usq ad parilitatẽ angelicã humana pꝰ resurrecłonẽ
natura ꝓficiat.⁊ ad cõtemplanidũ dm̃ indefessa cõsurgat:
uid̾e tñ eiꝰ essenciã plene ñ ualet. qũa uͦ ipsa ꝑfecto angłi¬
at ominẽ sensũ ut ĩtelligas ł subaudias etiã angłoꝵ. So¬
ia enĩ tͥnitas sibi integre nota est.⁊ humanitas a xp̃o
siiscepta q̃ t̾cia est: in tͥnitate ꝑsona. Intelligibilit̾ qͦdam
d̾i secreta iudicia ñ possũt sũsu penetͣri ł angłico ł humano

Expanded text:
is ad parilitatem angelicam humana etiam post resurrectionem natura proficiat, ut ad contemplandum Deum indefessa consurgat? Videre tamen ejus essentiam plene non praevalet, quam ne ipsa perfectio angelieret omnem sensum , ut subaudias: etiam angelorum. Sola enim Trinitas sibi integre nota est, et humanitas a Christo suscepta, quae tertia est in Trinitate persona: 2. Intelligibiliter quodam Dei secreta judicia non posse sensu penetrari, vel angelico, vel humano
Abbreviated transcription (Latin):
ciabo usticiã tuã.⁊ oꝑa tua ñ pod̾ũt tibi. ħetici quãuis le
corã me. ũ ÷ anima mea ad ppłin istum. sice eos a facie mea.⁊
egrediant᷑. ꝑ moysem qͥppe ⁊ samuhel. legẽ accipe ⁊ pphas. QSͦ
quãuis ħetici opere impłe cõtendãt. ꝓpt̾ erroris tñ impietatẽ
a nultu d̾i ꝓiciũt᷑.⁊ a nustoꝵ cetib seꝑant᷑ paganꝰ. ⁊ hetieꝰ ule qr

Expanded text:
is legcoram me, non est anima mea ad populum istum. Ejice eos a facie mea, et egrediantur . » Per Moysen quippe et Samuel legem accipe et prophetas. Quos quamvis haeretici opere implere contendant, propter erroris tamen impietatem a vultu Dei projiciuntur, et a justorum coetibus separantur paganus
Abbreviated transcription (Latin):
entis qua nos: ab ertore cerigit. ⁊ cõtinet in iutate Int¬
erz dodgos do qua nos longͦnimit᷑ malos portat. dons
omendatos pate fut᷑e restituat. Inest ei ⁊ altruido ꝑ qua
omem sensũ sue scĩe ĩniensitate si suꝑat. Inest ei ꝓpto¬
fundũ. quo dãpuandos inferiꝰ iuita eqͥtatẽ disponẽs p̃ordi¬

Expanded text:
tis, qua nos ab errore colligis, et contines in veritate: longitudo vero, qua nos longanimiter memendatos patriae futurae restituat. Inest ei et altitudo, per quam omnem sensum suae scientiae immensitate exsuperat. Inest ei et profundum, quo da
Abbreviated transcription (Latin):
int̾̃or: gubnare omũa mõstrat᷑. ac ne ea que creata sũt si¬
ue do essent. deꝰ intͣ omĩa est. uerũ ne extra deũ essẽt. Sͣ
inopia. sicut⁊ reliqͣ uerba qͣtinus id qd̾ inesfabile est
utꝯq dici possit. qm̃ de dõ nichil digne humanꝰ sermo
dicit: dũ localis ñ sic deus. localit̾ tñ ĩ suis ambulat sc̃ĩs
dĩ de leco inlocũ p̃dicatur ab eis. Nam d̾s qͥ nͣ loco mo¬
uecue ns temꝑe: in seruis tñ suis ⁊ cempore moues:⁊ loco

Expanded text:
interior, gubernare omnia dinoscitur. Ac ne ea, que creata sunt, sine deo essent, deus intra omnia est; verum ne extra deum essent, deus inopia, sicut et reliqua verba, quatenus id quod ineffabile est, utcunque dici possit, quoniam de Deo nihil digne humanus sermo dicit. 5. Dum localis non sit Deus, localiter tamen in suis ambulat 119 sanctis, dum de loco in locum praedicatur ab eis. Nam Deus, qui nec loco movetur, nec tempore, in servis tamen suis et tempore et loco
Abbreviated transcription (Latin):
cõgruũ eẽt temꝑi ab ip̃a et̾nitate in eiꝰ mausit dispositio¬
ne consilii. Nõ usu nr̃o aliud dm̃ putari. aliud pulc̾tudi¬
hoc qͥ ita intelligit dm̃ cẽ corporeũ eredit. dũ pulc̾tudo et
magnitudo d̾i ipse deus sit. id̾o deus dicitur simplex suie
ñ amittendo qd̃ habet: seu qͥa ñ aliud est ip̃e ⁊ aliud qd̾ in
ipso est. In ordinate dici seu conferri uiciis ea que ordinate
in dõ sũt. utpote simplicitas que aliquando dicit᷑ ꝓ stulticia
⁊ ñ est. apd̾ dm̃ uͦ sũma simplicitas est. Iusta hanc regłã¬
on ido̾ celum ⁊ t̾ram imiplet deus ut contineãt eũ
s ut ipsa potius cõtieãt᷑ ab eõ. Nec particulat̃ deus
impl omĩa s cũ sit idem unus. ubiq tam̃ est totus. q̃
ita putandus est ĩ omĩb eẽ deus ut unaq̃q res ꝓ magni¬
sudinis sue poreione capiat eum. idest maxima maiis
dmimima nuiiꝰ dũ sit pocius ipse totus in om̃ib sue
omẽa in ipso. Oñipotencia diuine maiestatis enncta

Expanded text:
in ejus mansit dispositione consilii. 5. Non usu nostro aliud Deum putare, aliud pulchritudihoc, qui ita intelligit Deum, corporeum esse credit, dum pulchritudo et magnitudo Dei ipse Deus sit. 6. Ideo Deus dicitur simplex, sive non amittendo quod habet, seu quia non aliud est ipse, et aliud quod in ipso est. Inordinate dici seu conferri vitiis ea quae ordinata sunt in Deo patet utpote simplicitas, quae aliquando dicitur pro stultitia, et non est. Apud Deum vero summa simplicitas est. Juxta hanc regon ideo coelum et terram implet Deus, ut contineant eum; sed ut ipsa potius contineantur ab eo. Nec particulatim Deus 118 implet omnia, sed cum sit idem unus, ubique tamen est totus. Non ita putandus est esse in omnibus Deus, ut unaquaeque res pro magnitudine portionis suae capiat eum, id est, maxima majus, et minima minus, dum sit potius ipse totus in omnibus, sive omnia in ipso 2. Omnipotentiae divinae majestas cuncta
Abbreviated transcription (Latin):
mũ. Quid est di ĩmortalitas nͥ eiꝰ ĩ cõmuta¬
bilitas: Nam ⁊ angłi ⁊ amiine ĩ mortales st̃.
⁊ ĩnuitabiles ñ st̃. id̾o q solus deus dicitur ĩmiortalis. quia
solus ĩ cõnutabilis. Nã anima moritur cũ deserente dõ
de bono ĩ malũ mutat᷑ sic ⁊ angłs dũ deserente d̾o est laꝑ¬
suis. Quod mat̾iani habet unde existat mutabile est qͥa
de informi ad formã transit. Quod uͦ ñ hahet mat̾ĩam.
sũt ista in dõ. idest incorruptio. ĩmortalitas. ĩcõmutabili

Expanded text:
 Quid est Dei immortalitas nisi ejus incommutabilitas? Nam angeli et animae immortales sunt, sed incommutabiles non sunt. Solus Deus dicitur immortalis, quia solus incommutabilis. Nam anima moritur, dum, deserente Deo, de bono in malum mutatur, sic angelus, dum deserente Deo lapsus est. Quod materiam habet, unde existat, mutabile est, quia de informi ad formam transit; quod vero non habet materiam, sunt ista in Deo, id est, incorruptio, immortalitas, incommutabilit
Abbreviated transcription (Latin):
cari. singłarit̃ uͦ. tm̃ bonã.ꝙ ⁊ mẽbͣ corꝑis cũ suit singła bona
maiꝰ tñ bonũ facuit. dũ singła omña ualde bonũ coepꝰ efficiunt.
Decor elementoꝵ om̃iũ in pulcro ⁊ apto consistit s pulcrũ esse.
aptũ uͦ cẽ. ut uestĩtũ ⁊ uictũ. idõ q homiuẽ dici pulcrũ
ad se: q ñ uestim̃to ⁊ uictu homo ÷ necessanꝰ. s ista hõi¬
ui Idõ aũ illa apta q sibi ñ sicut homo puleͣ ad se. s ad

Expanded text:
is, cum sint singula bona, majus tamen bonum faciunt, dum singula omnia valde bonum corpus efficiunt. Decor elementorum omnium in pulchro et apto consistit; sed pulchrum ei Aptum vero est, ut vestimentum et victus. Ideoque hominem dici pulchrum ad se, quia non vestimento et victui est homo necessarius, sed ista homini; ideo autem illa apta, quia non sibi, sicut homo, pulchra, aut ad
Abbreviated transcription (Latin):
de nob̾ faciẽ tuã. acsi dicat᷑. di nob̾ cognitõnẽ tuã. Os d̾i iige¬
nitꝰ eiꝰ ÷: Nam sicut ꝓ uerbis que ꝑ lingͣm fiũt̃ sepe dicimꝰ illa
⁊ illa lingua. ita ⁊ ꝓ d̾i u̾bo os ponit᷑. qr mos est ut ore u̾ba for¬
ment᷑. ⁊ si uolueris gn̾e locut̾onis illo demõstre qd̃ is qͥ efficit ꝑ
id qd̃ efficit᷑ nomĩat᷑. bñ os ꝓ u̾bo ponis Sicut lingni ꝓ u̾bis¬

Expanded text:
gnitionem tuam. 9. Os Dei Unigenitus ejus est. Nam sicut pro verbis, quae per linguam fiunt, saepe dicimus illa et illa lingua, ita pro Dei verbo os ponitur, quia mos est ut verba ore formentur. Et si volueris genere locutionis illo demonstrare, quo is qui efficit per id quod efficitur nominatur, bene os pro verbo ponis, sicut lingu
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝓhibita. In hiis uo extremis. ip̃a
concupiscencia. multum gͦ diffu̾nt
illa ab istis. uman precepto non me¬
chandi fit siꝑꝑadditio ĩ euuangͥłio
uͥ oĩs concupiscencia mechandi ꝓhi¬
bet᷑. sẽt cum hic ꝓhibetur concu¬
piscencia a liene uxoris et. ailie ne
rei quare dicitur lex cõprimere
lege dicitur scd̾m cerimonialia ⁊
non ẜm moralia. uel quia in lege
non est genetans ꝓhibitõ omius

Expanded text:
et prohibita; in his vero extremis, ipsa concupiscentia; multum ergo differunt illa ab istis. Unde illi praecepto non moechandi, fit superadditio in Evangeliois concupiscentia moechandi prohibetur. Sed cum hic prohibeatur concupiscentia alienae uxoris, et alienae rei, quare dicitur lex comprimere icitur secundum caeremonialia, non secundum moralia; vel quia in lege non est generalis prohibitio omnis
Abbreviated transcription (Latin):
rubiniet flameũ gladiũ atq u̾sati¬
lem ad̾ custodiendam iuam ligni ui¬
te qd̃ upxta l̃am pot̾ hoc modo ac
a custodia ibi constituta funit. ħ enĩ
ꝑ celestes potestates ĩ paradiso ui¬
cum mimst̾iũ ibi eẽt quedã igne¬
a custodia ñ tam̃ frustra s qr aliqͥd
significat de paradiso spũali. che¬
rubin enĩ int̾pretat᷑ pleintudo sci¬
encie hec ẽ caritas qr plenitudo
legis est dilectõ. g̾ladius aũt fla¬
meus pene temꝑales sunt q̃ u̾sati¬
les sunt. qm̃ tempora uolubłia ir.
illa uo ad custodsa uiam ligm ui¬
te iõ posita sunt ante ꝑadisum qr
ad uitam non reddit᷑ nͥ ꝑ cheru

Expanded text:
rubin, et flammeum gladium atque versatilem, ad custodiendam viam ligni vitae. Quod juxta litteram potest hoc modo accorum ignea custodia ibi constituta fuit. Hoc enim per coelestes potestates in paradiso vicum ministerium ibi esset quaedam ignea custodia; non tamen frustra, sed quia aliquid significat de paradiso spirituali. Cherubin enim interpretatur plenitudo scientiae: haec est charitas, quia plenitudo legis est dilectio . Gladius autem flammeus poenae temporales sunt, quae versatiles sunt, quia tempora volubilia sunt. Illa ergo ad custodiam ligni vitae ideo posita sunt ante paradisum, quia ad
Abbreviated transcription (Latin):
que pcc̃i f̾uaᷤ nͥon fuerat. s ut p̾pa¬
raret ad uolend̾ efficacit̾ bonũ qd̾ ꝑ
se ñ pot̾at. ñ enim pot̾at bonũ me¬
tẽ. in qua pot̾at ñ mori natura hũa¬
non pot̾at ñ mori acceptura erat ꝑ
gtam quam fuerat si ñ peccasset᷑
acceptura per meritũ ꝙͣuis siñ
gr̃a nec tt̾ ullũ meritũ ẽẽ potuis¬
set. qr et si ptẽm in solo eẽ  arbitrio
constitutum. non tñ iusticie hũde
diuiũ p̾beret᷑ adiutoriũ. Ecce¬
ex hiis u̾bis sacis ostendit᷑ ꝙ homo
ante pcc̾m indigebat gr̃a oꝑante
ec cooponte. Son enim hẽbat quo
pedem moue posset sine gre ope¬
uantis et cooꝑantis auꝑcilio. hũit

Expanded text:
non fuerat; sed ut praepararet ad volendum efficaciter bonum, quod per se non poterat. Non enim poterat bonum metem in qua poterat non mori natura humanon poterat mori acceptura est per gratiam, quam fuerat, si non peccasset, acceptura per meritum, quamvis sine gratia nec tunc ullum meritum esse potuisset, quia etsi peccatum in solo erat arbitrio consdivinum praeberetur adjutorium. Ecce his verbis satis ostenditur quod ante peccatum homo indigebat gratia operante et cooperante. Non enim habebat quo pedem movere posset sine gratiae operantis et cooperantis auxilio; habuit
Abbreviated transcription (Latin):
uanitores sunt qui ysidorus¬
ĩ uet̾rt᷑. ẽlecti sunt ad custodiã tẽ¬
pliut non ĩgred̾et᷑ in illud ĩnum¬
dus. dicti aũt hostiarireo qd̃ p̾sũt
hostiis templi. Ip̃i enĩ tenentes cla¬
respuu̾t. Uñ et eis cũ ordinantur
Sic agite tanꝙͣ rõm deo reddit u¬
ri ꝓ reb que clauib istis recludũ¬
tur. hoc offm̃ dominus ĩ sua ꝑso¬
na suscepit qñ flagelio de fimi¬
culis fcõ uendentes et ementes

Expanded text:
anitores sunt, qui in veteri Testamento electi sunt ad custodiam templi, ut non ingrederetur in illud immundus. Dicti autem ostiarii, eo quod praesint ostiis templi. Ipsi enim tenentes clarespuunt. Unde et eis, cum ordinantur,Sic agite tanquam rationem Deo reddituri pro rebus quae clavibus istis recluduntur. Hoc officium Dominus in sua persona suscepit, quando, flagello de funiculis facto, vendentes et emente
Abbreviated transcription (Latin):
et ad intelligend̾ u̾bũ dĩ p̾pedia¬
tur mens ꝓ quo seruato reddet᷑
ĩ excelsis corona tonsure ã eccãsti¬
ce usus usus a narareis exorsus
uidet᷑. qui pͥus crine seruato deni¬
q obuite ꝯtinenciã caput rade¬
bant et capillos ĩ igne sacrificii
ponebant. hinc usus moleuit. ut
qui diuinis cultib mancipant

Expanded text:
et intelligendum verbum Dei praepediaet intelligendum verbum Dei praepediatur mens, pro quo servato reddetur in excelsis corona. Tonsurae autem ecclesiasticae usus a Nazareis exortus videtur, qui prius crine servato, deinde ob vitae continentiam caput radebant, et capillos in igne sacrificii ponebant. Hinc usus inolevit, ut qui divinis cultibus mancipant
Abbreviated transcription (Latin):
n ꝑciꝑe credũt᷑. quales assu
dominica sacram̃ta tractare. Me¬
lius est enĩ dño sac̾doti paucos
hr̃e ministros qui possunt digne
opus dei ex̾cere qmͣ misltos ĩuti¬
les qui ordinatori graue omis ĩ¬
ducant. tales enĩ decet ẽẽ imis¬
transfund.at᷑. ne cecleste̾s ĩn arga¬
ritas spũaliũ ũboꝵ officioꝵ q di¬
uinoꝵ sordide uite pedio cõcui¬
cent. In satram̃to gͥ septiformis
¶Corona enĩ signaculũ ẽ et con¬
quo signant᷑ ĩ ꝑtẽ fortis sura.¬
ministeriidiuini. Eorona rega¬
te ẽ. unde ministriectẽ reges ẽẽ
debent ut se et alios regãt qͥb
petrus ait. uos estis geuꝰ electũ
regale sacerdociũ et c̾. sũmitas
capitis desuꝑ nudat᷑ ut eorũ
mens ad deũ lib̾a monstret᷑ que
tur. Sũmitas enĩ capitis ẽ emiẽ¬
cia mentis. denudatõ capitis est
reuelatio mentis. clicus eĩ secre¬
toꝵ dĩ non iguarus ẽẽ deb. ton¬
doceͣnt ᷑ p̾cidendia. ne ad audiend̾

Expanded text:
e creduntur. 2. Quales assumdominica sacramenta tractare. Melius est enim episcopo paucos habere ministros qui possint digne opus Dei exercere, quam multos inutiles, qui ordinatori grave onus inducant. Tales enim decet esse ministransfundatur, ne coelestes margaritas spiritualium verborum officiorumque divinorum sordidae vitae pedibus conculcent . In sacramento ergo septiformis Corona enim signaculum est quo signantur in partem sortis ministerii divini. Corona regare est. Unde ministri Ecclesiae reges esse debent, ut se et alios regant; quibus Petrus ait, 1, 2: Vos estis genus electum, regale sacerdotium, etc. Summitas capitis desuper nudatur, ut eorum mens ad Dominum libera monstretur, quae tur. Summitas enim capitis est eminentia mentis. Denudatio capitis est revelatio mentis. Clericus enim secretorum Dei non ignarus esse debet. Tondoceantur praecidenda, ne ad audiendum
Abbreviated transcription (Latin):
rem eiudenciã ⁊ exp̾ssionẽ u̾itatis
dici ꝙͣ illud. hiis et enĩ u̾bis. oĩs ca¬
lũpmandi u̾sutis ħ̾eticis obstrui
nascit᷑ de pr̃e. et iõ dicit g̾g̾ ꝙ ñ

Expanded text:
em evidentiam et expressionem veritatis dici, quam illud. His etenim verbis omnis calumniandi versutis haereticis obstruitnascitur de Patre. Et ideo dicit Greg. quod non
Abbreviated transcription (Latin):
mente naturałr diumnitꝰ insti¬
tuta quisquis uiuacit̾ ꝑspicit
⁊ qmͣ magnũ sit ĩ ea uñ pot̾ et̃
sempit̾na ĩꝯmutabił q natu¬
ra recoli ꝯspici ꝯcupisci. remi¬
ĩcelligenciã. amplectitur ꝑ
dilectionẽ: ꝑfecto reꝑit illiꝰ sĩ¬

Expanded text:
mente naturaliter divinitus instituta quisquis vivaciter perspicit, et quam magnum fit in ea, unde potest etiam sempiterna immutabilisque natura recoli, conspici, concupisci, remiintelligentiam, amplectitur per dilectionem, profecto reperit illius sum
Abbreviated transcription (Latin):
ut dies ꝯputẽtͤ a uesꝑa ĩ uesꝑam ⁊
adiuingat᷑ dies p̾cedenti nocti ĩ cõ¬
putatõne cũ iuixta natudalẽ ordi¬
nẽ precedens dies sequẽti nocti ad¬
uia homo a luce ꝑ peccatũ
mus itaq dies ñ ab aurora set a
plena luce incipiens et post pau¬
latim uesꝑam occidente luce ex¬
cipiens mane seqũetis dieͥ exple¬
tus est. uñ teda occͥidente luce pan¬
latim et post spaciũ dinͣe longi¬
tudinis infi̾̃ores ꝑtes subeunte
fcm̃ est uesꝑe sic̃ nũt usitato eur¬
su solis fieri solet. ftm̃ est ã ma¬
ne ead̾ suꝑ t̾ram redeũte ⁊ aliũ
diem ĩchoante et dies ꝯpletus ẽ

Expanded text:
ut dies computentur a vespera in vesperam, et adjungatur dies praecedenti nocti in computatione, cum juxta naturalem ordinem praecedens dies sequenti nocti aduia homo a luce per peccatum mus itaque dies non ab aurora, sed a plena luce incipiens, et post vesperam, paulatim occidente luce, excipiens mane sequentis diei, expletus est. Unde Beda: Occidente luce, et paulatim post spatium diurnae longitudinis inferiores partes subeunte, factum est vespere, sicut nunc usitato cursu solis fieri solet. Factum est autem mane eadem super terram redeunte, et alium diem inchoante, et dies expletus e
Abbreviated transcription (Latin):
bus. nisi maiori dilectione forẽt
diligendi . set ħ illi ref̾end̃ dicũt
ad ext̾iorem exhibitionẽ in qua
lponendi sunt ꝑentes. uñ hono¬
ra dixit ñ dilige. obuiat ⁊̾ illis ꝙ¬
deum. carnis qͦq pat̾ diligat᷑
et mat̾. et filius et filia. frat̾ et
ordinem suꝑ illd̾ cantitoꝵ. ordi¬
nauit ĩ me caritatẽ capłm ait.
multoꝵ caritas ĩordinata ẽ qd̾ in
pͥmo est ponunt t̾ciũ uł qrͣtũ
primo diligendꝰ est deus. Scdo pa¬
rentes. inde filu. post domestici
qui si bom funt malis filiis ppo¬
nendi sunt. ẜm ħ in euũgelio

Expanded text:
bus, nisi majori dilectione forent diligendi? Sed hoc illi referendum dicunt ad exteriorem exhibitionem, in qua praeponendi sunt parentes. Unde, honora, dixit, non dilige. Obviat etiam Deum, carnis quoque pater diligatur, et mater, filius et filia, frater et nem super illud Canticorum: Ordinavit in me charitatem, ait: Multorum charitas inordinata est; quod in primo est, ponunt tertium vel quartum, Primo Deus diligendus est, secundo parentes, inde, filii, post domestici; qui si boni sunt, malis filiis praeponendi sunt. Secundum hoc in Evangelio
Abbreviated transcription (Latin):
der pp̃ sỹmoniatos oĩo dãpnan¬
dos atq deponendos. subintlłigẽ¬
dũ est uͥ uolent̾ quis attracta¬
tus fu̾it. De hus enĩ et a quibl
nec diaconꝰ añ .xxu. nec p̃sbr̃
añ .xxx. dem̃ si dignus fu̾it
fabianus Si quis .xxx. etatis ñ
implei̾t annos. nullo modo p̾soĩ¬
ordinet᷑. et si ualde sit dignus. qr et
ip̃e dominus .xxx. annoꝵ baptiratꝰ

Expanded text:
der papa simoniacos omnino damnandos ac deponendos, sub intelligendum est; nisi violenter quis attractus fuerit. De his enim et a quibuslibet nec diaconus ante 25, nec presbyter ante 30. Deinde si dignus fuerit, ocaes. Si quis XXX aetatis suae non impleverit annos, nullomodo pordinetur, etiam si valde sit dignus, quia et ipse Dominus XXX annorum baptizatus
Abbreviated transcription (Latin):
a deo ftõs eẽ. nec aliqũa funte mo¬
ram int̾ c̾ationẽ et lapsũ. set ab
micio apostatasse. alios uo c̾atos
finste plene beatos qui opionem
suã mimiũt auctoritate aug̃ suꝑ
bolũ cecidisse nec cũ sc̃ĩs angelis
pacatũ alñ uixisse et beatũ. set
ritate ñ stetit ut intelligamus
q ĩ ueritate ñ stetit ex quo cre
putimd̾ est ab ip̃o inicio tẽporis
uł ꝯdcõnis sue diabolũ cecidisse
et qũqui in u̾itate stetisse. uñ¬

Expanded text:
a Deo factos esse; nec aliquam fuisse moram inter creationem et lapsum, sed ab initio apostatasse; alios vero creatos fuisse plene beatos. Qui opinionem suam muniunt auctoritate Aug., bolum cecidisse, nec cum sanctis angelis pacatum aliquando vixisse et beatum, sed  et in veritate non stetit; ut intelligamus quia in veritate non stetit ex quo creaputandum est ab ipso initio temporis vel conditionis suae diabolum cecidisse, et nunquam in veritate stetisse
Abbreviated transcription (Latin):
atos fuisse malos et sine mora cor¬
tunse. eos u̾o qui ꝑstit̾unt ꝑfectos
et beatos fore c̾atos astruũt auctori

Expanded text:
atos fuisse malos, et sine mora corruisse; eos vero qui perstiterunt, perfectos et beatos fuisse creatos astruunt auctorit
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ quib ⁊̃ et ñ bñ uti possum᷑. Ne¬
mo eĩ bñ utendo male ut it᷑. Nõ
solum ã magna set ⁊ modia et mi¬
mia bona eẽ p̾stitit bonitas dĩ. ecce
hates ta gña bonoꝵ distincta.t¬

Expanded text:
torum quibus etiam non bene uti possumus. Nemo autem bene utendo, male utitur; non solum autem magna, sed etiam media, et minima bona esse praestitit bonitas Dei. Ecce habes tria genera bonorum distincta.
Abbreviated transcription (Latin):
ei non illud ymagini suein qua y¬
magine spẽm noĩauit. credo pp̃ pł¬
critudinem ubi est tanta ꝯgruen¬
cia et pͥma equalitas et pͥma silĩ¬
tudo nulla in redissidens ⁊ nullo
modo mequalis et nulla ex ꝑte
pondens ei craus ymago est ubi
non est aliud uiu̾e et aliud ĩtel¬
u̾bum ꝑfcm̃ cui nõ desit aͥdet
ars quedam o ĩ potentis et sapi¬
entis dĩ plena rõnum oĩum ui¬
uenciũ inꝯmutabiliũ. et omẽs
unum in ea sicut ip̃aunum de
uno cũ quo unũ ibi nouit oĩa
deus que fecit ꝑ ip̃am. hic de
spũ scõ qr̃ sisus dicatur.
Ist aũt ineffabił quidã cõ¬
plexus prĩs et ymaginis qͥ
nõ est sine ꝑfruitione sine cari¬
tate. sine gandio. ⁊lla gͦ dilectio.
delectatio felicitas uł b̾atitudo.
si tñ aliqua humana uoce digne
dt̃. usus ab illo applsata est ur̃. et
geniti largitate atq ub̾tate ꝑ¬

Expanded text:
agini suae. In qua imagine speciem nominavit, credo, propter pulchritudinem, ubi jam est tanta congruentia, et prima aequalitas, et prima similitudo, nulla in re dissidens, et nullo modo inaequalis, et nulla parte pondens ei cujus imago est. Ubi non est aliud vivere, aliud intelum; cui non desit aliquid, et ars quaedam omnipotentis et sapientis Dei plena omnium rationum viventium incommutabilium; et omnes unum in ea; sicut ipsa unum de uno cum quo unum; ibi novit omnia Deus quae fecit per ipsam. 4. Hic deu sancto quare usus dicatur. Est autem ineffabilis quidam complexus Patris et imaginis, qui non est sine perfruitione, sine charitate, sine gaudio. Illa ergo dilectio, delectatio, felicitas vel beatitudo si tamen aliqua humana voce digne dicitur usus ab illo appellata est breviter, geniti
Abbreviated transcription (Latin):
accipienda sint lic tante suit
ꝓfunditatis ut ⁊ adhĩta expõne
uix aliquatenus ea incelligere
ualeat humanus sensus. cũ ⁊ ip̃a
coꝵ explanatõ qmͣ hic aug̃ edi¬
dit.płim̃ in se habeat difficulta¬
tiset ambignitatis O ẜm hãc

Expanded text:
accipienda sunt, licet tantae sint profunditatis, ut etiam adhibita expositione vix aliquatenus ea intelligere valeat humanus sensus; cum et ipsa eorum explanatio, quam hic Aug. edidit, plurimum in se habeat difficultatis et ambiguitatis. 5.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ pͥus tẽpore c̾at iot̃ angłi ꝙͣ illa
pͥmo oĩum c̾ata est sapĩa. qr et si nõ
tempore p̃cedit tamen dignitate.
d̾ aũt simł c̾ata fu̾it corporar¬
spũałq creatura augͣ super

Expanded text:
illa primo omnium creata est sapientia; quia etsi non tempore praecedit, tamen dignitate. Quod autem simul creata fuerit corporasque creatura, Aug., super
Abbreviated transcription (Latin):
uel distinctio est in perionis ꝯfusio¬
nem atq ꝑmixtionẽ excludimus.
et hanc non ẽẽ illam significamus.
cumq addimus distincte sũt ꝑsõe
ꝓprietatib siue differentes ꝓpͥetati¬
bus aliam ẽẽ hanc ꝑsonam et aliã
illamsuis ꝓpͥetatib signisicanus et
cum dm̃s aliam et aliam. ñ diu̾sita¬
tem uł alienationẽ ibi ponimꝰ. set
ꝯfusionem sabelliariam excłdimꝰ.
Qũõ ibi accipiatur discretio.
cum dr̃ disc̾tio eẽ in ꝑsonis.¬

Expanded text:
vel distinctio est in personis, confusionem atque permixtionem excludimus, et hanc non esse illam significamus. Cumque addimus. Distinctae sunt personae proprietatibus sive differentes proprietatibus, aliam esse hanc personam, et aliam illam suis proprietatibus significamus. Et cum dicimus, aliam et aliam, non diversitatem vel alienationem ibi ponimus, sed confusionem Sabellianam excludimus. 8. Quomodo ibi accipiatur discretio. cum dicitur discretio in personis
Abbreviated transcription (Latin):
pr̃ẽm et filium exp̾ssa distinctõ
est. Qũo cͥnitas ibi accipiatur.
ficari uidet ᷑ qd̾ significatur
cuim dr̃ tres ꝑsone. ut sic̾ non po

Expanded text:
Patrem et Filium expressa distinctio est. 9. Quomodo Trinitas ibi accipiatur. ficari videtur quod significatur cum dicitur, tres personae; ut si
Abbreviated transcription (Latin):
.⁊. et qũ post cenã panẽ et uinũ
ĩ corpus suũ et sanguiẽ cõmu¬
b̾uit̾ eloquti quid ad qũeq ꝑti¬
hiis solis p̾ceptũ apłi habemus.
apłieũ in singulis ciuitatibus
maximus beatus stepħs fuit. subdi¬
aconos u̾o et acolitos ꝓcedente tẽ

Expanded text:
enam panem et vinum in corpus suum et sanguinem commubreviter elocuti, quid ad quemquam pertihis solis praeceptum Apostoli habemus. Apostoli enim in singulis civitatibus maximus fuit beatus Stephanus. Subdiaconos vero et acolytos procedente te
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ apłoꝵ demonstrat. uñ et
apud uetes id̾. ep̃i et presbiti¬
fuerunt. qr illud est nom̃ digni¬
tatis ñ etatis. Sac̾dos nom̃ habet
ꝯpositũ ex g̾co et latino qui ẽ sa¬
crum dans siue sacer diꝑo sicut . eͥ.
rex a regendo. Ita sac̾dos a scĩfican¬
do dictus ẽ. consecrat enĩ et scĩfi¬
dictus est eo qd̃ ante stat. pͥrimus
enĩ est in ordĩe eccẽ. ad p̾sbr̃m aũt
ꝑtinet sacramentũ corporis et
sangu̾is domini ĩ altari ꝯficere.
orones dic̾e. dona dei bñdic̾e. qui
cumordinant᷑ ungunt᷑ ei ma¬
nus ut intelligat se accepisse gͣti¬
am ꝯsecrandi. et caritatis opera
stolam que utrũ tenet latus . qi
deb eẽ munitus armis iusticie
contra adu̾sa et ꝓsꝑa. accipit
etiã calicem cũ uino. ⁊ patenam
cũ hostiis. ut ꝑ ħ sciat se accepis
se potestatẽ placabiles deo hosti¬
as offe̾ndi. hic ordo a filiis aaron
sumpsit u̾ciũ. Sũmos enĩ ponti¬
fices et minores sac̾dotes ĩstituit

Expanded text:
tuum apostolorum demonstrat. Unde et apud veteres iidem episcopi et presbytefuerunt, quia illud est nomen dignitatis, non aetatis. Sacerdos nomen habet compositum ex Graeco et Latino, quod est sacrum dans, sive sacer dux. Sicut enim rex a regendo, ita sacerdos a sacrando dictus est; consecrat enim et sanctifidictus est ab eo quod ante stat, primus enim est in ordine Ecclesiae. Ad presbyterum auttinet sacramentum corporis et sanguinis domini in altari conficere, oraciones dicere et dona dei benedicere. Qui cum ordinatur, inunguntur ei manus, ut intelligat se accepisse graciam consecrandi / et caritatis opera stolam, que tenet utrumque latus, quia debet esse munitus armis iusticie contra prospera et adversa. Accipit eciam calicem cum vino et patenam cum hostiis, ut per hoc sciat sese potestatem placabiles Deo hostias offerendi . Hic ordo a filiis Aaron sumpsit initium. Summos enim pontifices et minores sacerdotes instituit
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sor̃ g̾ce senior int̾p̃tat᷑
latine. ñ nͤͦ ꝓ etate uł dec̾pita
senectute. set pp̃ honorem et
dignitatẽ qũa acceꝑunt. p̾sbr̃i
noĩantͤ. qui moꝵ prudentia et
maturitate ꝯu̾satõnis p̾celłe
debent in ppło sit̃ scͥptũ est. Se¬
nectus uenerabił ẽ non diutur¬
na nec annoꝵ ño ꝯputata.

Expanded text:
Graece, senior interpretatur Latine. Non modo pro aetate vel decrepita senectute, sed propter honorem et dignitatem quam acceperunt, presbyteri nominantur; qui morum prudentia et maturitate conversationis praecellere debent in populo. Unde scriptum est: Senectus venerabilis est, non diuturna, nec
Abbreviated transcription (Latin):
apud se ꝯfessionẽ ut diũsa diu̾¬
sis uelit sac̾dotib manifestare
Quidam tñ uni celãt que alii
manifest. inda ꝯseruant q d̾ est
se laudare et ad ypocrisim tend̾e¬
et semꝑ uenia carere ad quam
ꝑ frustra putat ꝑuenire. Pmeat
⁊̃ ne pͥus ad dominicũ corpus ac¬
cedat qũa conforter eã tona ꝯstĩa
et doleat qd̃ nũdũ audeat fimĩe
quẽ multũ defid̾at cibũ salutarẽ
eohibeat ⁊̃ se a ludis a spectatulis
seculi qui ꝑfectã uult ꝯsequi re

Expanded text:
apud se confessionem, ut diversa diversis velit sacerdotibus manifestare. Quidam enim uni celant quae alii manifestanda reservant, quod est se laudare, et ad et semper venia carere, ad quam per frusta putat pervenire. Caveat etiam ne prius ad dominicum corpus accedat, quam confortetur bona conscientia, et doleat quod nondum audeat sumere quem multum desiderat cibum salutarem. Cohibeat etiam se a ludis, a spectaculis seculi, qui perfectam vult consequi re
Abbreviated transcription (Latin):
cuũ esse mist̾ĩ. Si baptizans mi¬
uis hoꝵ. ñ credens unã potenciam
tͥum. ĩ celligend̾ est ħsuꝑ eũ qui nõ
ĩcendit nec credit baptizare qui nõ
tm̃ caret fide. set ⁊̃ intentionẽ bapti¬

Expanded text:
cuum esse mysterium, si baptizans mijus horum, non credens unam potentiam trium, intelligendum est hoc super eum qui non intendit nec credit baptizare; qui non tantum caret fide, sed etiam intentionem bapti
Abbreviated transcription (Latin):
ic dicend est ĩ quo et cã¬
instituta fu̾it cͥꝯtisio et qrͣ.
et cur mutata ꝑ bap̃m Abrahã pri¬
mus mandatũ cͥꝯcisions hũit ad
ꝓbationẽ obedĩe. nec ei soli p̾cepta

Expanded text:
ic dicendum est in quo instituta fuerit circumcisio, et quare, et cur mutata per Baptismum. Abraham primus mandatum circumcisionis habuit, ad probationem obedientiae; nec ei soli praecepta
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝑ obedĩam mandati. abraliã pla¬
ceret deo cũ p̃uaricationẽ adam
displicũs dita ⁊̃ fuit ĩ signũ mag¬
ne fid̾i abrahe qui credidit se hĩtu¬
rum filnĩ in quo fieret bñdictõ oiͣ¬
um. de iñ ut hoc signo a cet̾is natio¬

Expanded text:
ut per obedientiam mandati Abraham placeret Deo, cui per praevaricationem Adam displicuerat: data etiam fuit in signum magnae fidei Abrahae, qui credidit se habiturum filium in quo fieret benedictio omnium. Deinde, ut hoc signo a caeteris natio
Abbreviated transcription (Latin):
rtͣ. et uͥtutes augent᷑. uii aq refecti¬
onis dr᷑. qͣue  aridos fecũdat ⁊ iã fruc¬
tificantes ampliori nb̾tate donat. qr
b̾iorẽ ibi recipit gram s ñ ita in c̾ꝯ¬
tisione. uñ . abrahe ꝑ fidẽ iã iustifica¬
co signatulũ tm̃ fuit. ił eiꝰ intꝰ hcuͣ

Expanded text:
rtur, et virtutes augentur. Unde aqua refectionis dicitur, quia aridos fecundat, etiam fructificantes ampliori ubertate donat: quiberiorem ibi recipit gratiam; sed non ita in circumcisione. Unde Abrahae per fidem jam justificato signaculum tantum fuit, nihil ei int
Abbreviated transcription (Latin):
se ĩuicem oꝑam carnis dantes
cõmisc̾i. Iste uõ si ñ pot̾ eautiu
xore. hẽat eã .q. sororẽ ꝙsi retina¬
culũ ꝯuigale uolu̾int ret̾idere:
mancant᷑ utq umpti siam si
Igitur si uit aliã recorẽ uult acci
rente diabolo odii fomite exosã
eam hũerit. ⁊ iõ eam duuitt̾e
mendacii fłitate molitͭ: qd̾ si mu¬
lier cãt᷑ et dicit. uolo ẽẽ mater
nũqmͣ ꝑ ꝯmixtionẽ carnis con¬
iuncti una caro effecti suͣt uł fu¬
issent. tc̃ uidet᷑ mulier scd̾as pos¬
se contraħ̾e nuptias. humanũ
dico pp̃ infirmitatẽ carnis eoꝵ. Ro .6.
uir aũt qui frigide nature est:
rauerũt ꝑiuru crimine rei tene
hoc obseruand̾ est cum ut̾q idẽ
fatet᷑. set si uir asserit se debitum
reddidisse uxori et il diffitet᷑.cui
pociꝰ fides hñda sit aerito querit᷑.
de hoc ita statutũ est. Si quis acce¬
pit uxorem et hũit eam aliquo
tẽpore et ip̃a femina dicit ꝙ ñꝙͣ
coisset cñ ea et illeuir dicit qd̾ fe¬

Expanded text:
in invicem operam carnis dantes commisceri: Iste vero si non potest ea uti pro uxore, habeat quasi sororem. Quod si retinaculum jugale volunt rescindere, maneant utrique innupti: nam si Igitur si vir aliam uxorem vult accipuggerente diabolo odii fomitem, exosam eam habuit, et ideo eam dimittere mendacii falsitat molitur. Quod si mulier causatur et dicit, Volo mater nunquam per commistionem carnis conjuncti una caro effecti fuis sent, tunc videtur mulierem secundas posse contrahere nuptias. Humanum dico propter infirmitatem carnis eorum. Vir autem qui frigidae naturae est, raverunt, perjurii crimine rei teneaHoc servandum est, cum uterque idem fatetur. Sed vir si asserit se debitum reddidisse uxori, et illa diffitetur, cui potius fides habenda sit merito quaeritur. De hoc ita statutum est: Si quis ita acceperit uxorem, et habuerit eam aliquo tempore, et ipsa femina dicit quod nunquam coisset cum eo, et ille vir dicit quod si
Abbreviated transcription (Latin):
maleficias ꝯtubitus ñ sequit᷑.
hortandi sunt quib ista eueni¬
unt ut spũ ꝯcͥto et humiliato
mino satisfaciãt.⁊ ꝑexocismos
ac cet̾a ecclĩastice discipline
ininmia ministri eccẽ tales
se parari ualebũt. s post ꝙͣ alias
nupcias expecierĩt illis uiuen
b quos reliquerant ⁊̃ si possi¬
bilitas ꝯcũbendi eis reddita fu¬
erit: reꝯciliari nequibũt. qd̾ ĩ
ex rigore mag̾ intelligend̾ ẽ qmͣ ex
canonica eqͥtato uł intenigend̾ est
ñ posse recontiliari pͥorib nͥ iudici¬

Expanded text:
maleficas concubitus non sequitur, hortandi sunt quibus illa eveniunt, ut spiritu contrito et humiliato mino satisfaciant, et per exorcismos ac caetera ecclesiasticae disciplinae munimina ministri Ecclesiae tales separari valebunt. Sed postquam alias nuptias expetierit, illis in carbus quos reliquerant, etiamsi possibilitas concumbendi eis reddita fuerit, recex rigore magis dictum intelligendum est, quam ex canonica aequitate. Vel intelligendum est non posse reconciliari prioribus, nisi judici
Abbreviated transcription (Latin):
ñ obuiat uotũ ꝯtinencie uł ordo
tusi uł ꝯditio uł nature frigidi¬
tas et si qd̃ est aliud. pͥenitus u̾o
illegictime sũt ꝑ uotũ ꝑ ordinẽ.
ꝑ cognationẽ. ꝑ disparẽ cultum

Expanded text:
n obviat votum continentiae, vel ordo ltus, vel conditio, vel naturae frigiditas, et si quid est aliud. Penitus vero illegitimae sunt per votum, per ordinem, per cognationem, per disparem cultum.
Abbreviated transcription (Latin):
larem nec mulciplicẽ cẽ ꝯfitend̾.
idq scõꝵ auctoritatib sit cõfir¬
matum in cont̾riũ uidet᷑ sẽtire
y̾si d̾ dicens. distinguend̾ est int̾
truntatem et unitatẽ. Est enĩ uni¬
tas simplex et singuiaris. tͥnitas u̾o
multiplex et numerabil. Qr est tri¬
nitas trium unitas. Ecce unitatem
dicit eẽ singularem et tͥnitatẽ mul¬
ciplicem et numerabile set ad hoc
dm̃s. singularem accepit sic̃ et alii
accipiunt unũ .i nltiplicem u̾o ⁊
numerabilem sic̃ alui dñt tͥm̃t ꝓ sig¬

Expanded text:
larem nec multiplicem esse confitendum, idque sanctorum auctoritatibus sit confirmatum, in contrarium videtur sentire Isidor., dicens: Distinguendum est inter Trinitatem et unitatem: est enim unitas simplex et singularis, Trinitas vero multiplex et numerabilis; quia Trinitas est trium unitas. Ecce unitatem dicit esse singularem, et Trinitas multiplicem et numerabilem. Sed ad hoc dicimus, quia singularem accepit sicut et alii accipiunt unum; multiplicem vero et numerabilem, sicut alii dicunt tri
Abbreviated transcription (Latin):
pcc̃m ubi agnosci pot̾it. si diligẽt᷑
ĩtendat᷑ quid sit ĩ aĩa mortale ur
ueniale pct̾m. ut enĩ serpens ibi¬
suasit mulieri et mulier uiro ita ꝑ
cebram pcc̃i ꝯceperit qi serpens
illecebre mulier edit cibum uetitũ pꝰt
que si ꝯsentit tẽ uir ⁊ cũ femina ci¬
bum uetitũ gustat. Si gͦ ĩ motu sẽ¬
suali tm̃ pccĩ illecebra teneat᷑ uenia¬
le ac leuissimũ est pccm̃ qñ pecm̃
i uo inferior pars fit uniale.
rõis ꝯsenserit ita ut sola co¬
gitationis delecͣtione sine uoluntate
ꝑficiendi teueat᷑.
mulier sola mandu¬
cauit ñ iur cuius auctorita¬
te cohr̃ uoluntas ne ad opris usq ꝑ¬
ueniat. Si uo̾ assit plena uolũtas
ꝑficiendi. Ut si adsit facultas ad ef¬
Uir qͦs manducat qr suꝑior pars
rõnis illecebre ꝯsensit et cẽ est dãp

Expanded text:
poterit si diligenter intendatur, quid sit in anima mortale, vel veniale peccatum. Ut enim ibi serpens suasit mulieri, et mulier viro; ita et cebram peccati conceperit, quasi serpens illecebrae, mulier edit cibum vetitum, post quae si consentit, tunc vir etiam cum femina cibum vetitum gustat. Si ergo in motu sensuali tantum peccati illecebra teneatur, veniale ac levissimum est peccatum. Si vero inferior pars rationis consenserit, ita ut sola cogitationis delectatione sine voluntate perficiendi teneatur, mulier sola manducavit, non vir, cujus auctoritate cohibetur voluntas, ne ad opus usque perveniat. Si vero adsit plena voluntas perficiendi, ut, si adsit facultas, ad efvir quoque manducat, quia superior pars rationis illecebrae consensit, et tunc est da