comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nec dignitas naturalis maiestatis amittit᷑.
& as sumptȩ carnis ueritas comprobatur.
Haec est fides nr̃a Sic se ds̃ cognosci uoluit
ab hominib:: Sic tres pueri credider nec
incendia circum iecta senser̃. cum infidos
noxios ignis exurer& fidelib in noxia flã¬
ma rorar& quib: aliorum incendia refri¬
gerabant. quia merito fidei perdiderat
suam poena naturã. Aderat enim inspe¬
cie angeli. qui monebat ut inspecie trinz¬
tatis. Unius ess& laudatio poteftatis
Renedicebatur ds. uidebatur in angelo
dĩ filius. sancta & spiritalis in ꝓueris gra¬
tia lo quebatur
N UNC consideremus quas arriani dĩ filio
inferunt questiones. Dissimilẽ patris di¬
cunt eẽ dĩ filium. Hoc si homini obiciat᷑.
iniuria ẽ. Ex tempore coepisse dicunt
dĩ filium. cum conditor ipse sit temporũ
Homines sumus & ẽẽ nolumus tempora les
Ex tempore coepimꝰ & sine tempore
futuros eẽ nos credimus. Fieri nos opta¬

Expanded text:
nec dignitas naturalis majestatis amittitur, nec dignitas naturalis majestatis amittitur, et assumptae carnis veritas comprobatur. 33. Haec est fides nostra. Sic se Deus cognosci voluit ab omnibus, sic tres pueri crediderunt, nec incendia circumjecta senserunt; cum infidos noxius ignis exureret, et fidelibus innoxia flamma roraret, quibus aliorum incendia refrigerabant; quia merito fidei perdiderat suam poena naturam. Aderat enim in specie angeli qui monebat ut in numero Trinitatis, unius esset laudatio potestatis. Benedicebatur Deus, videbatur in angelo Dei Filius, sancta et spiritalis in pueris gratia loquebaturNunc consideremus quas Ariani de Dei Filio inferant quaestiones. 35. Dissimilem Patri dicunt esse Dei Filium. Hoc si homini objiciatur, injuria est. 36. Ex tempore coepisse dicunt Dei Filium; cum conditor ipse sit temporum. Homines sumus, et esse nolumus temporales. Ex tempore coepimus, et sine tempore futuros esse nos credimus. Fieri nos opta
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ ut confundat quae sunt fortia. Cre¬
dimus iudȩis. quia notus aliquando in iu
dea ds sed hoc ipsum negant propter qđ
credimus. quia nonnorunt patrẽ qui si¬
lium negauer̃. Unum dm̃ communs na¬
tura testatur. quia unus ẽ mundus. Unum
dnm̃ fides significat. quia una fides noui
& ueteris testamenti. Unum spm̃ scm̃ testi¬
ficatur gratia. quia unum baptisma in no¬
mine trinitatis ẽ. Unum dm̃ proph&e
dicunt. Apostoli audiunt. Unum dm̃ ma¬
gi crediderunt. & aurum. tus. myrram
supplices ad xp̃i cunabula d&ulerunt
Auro regem fatentes. dm̃ ture venerantes.
thesaurus enim regni sacrificium dĩ
Myrra est sepulturȩ. Quid enim uolu¬
erunt sibi mystica munera : Inter abiecta p̾¬
sepia: nisi ut intellegamus in xẽo differen¬
tiam diuinitatis & carnis. Vt homo cer¬
nitur. Ut dñs adoratur. Iac& in pannis sed
fulg& instellis. Cunȩ nascentẽ indicant.
diuinitas cui abangelis ministratur: Ita

Expanded text:
Deus, ut confundat quae sunt fortia . CreDeus, ut confundat quae sunt fortia . Credimus Juddaea Deus : et hoc ipsum negant, propter quod credimus, quia non noverunt Patrem qui Filium negant. Unum Deum communis natura testatur; quia unus est mundus. Unum Deum fides signifiet veteris Testamenti. Unum Spiritum sanctum testificatur gratia, quia unum baptisma in nomine Trinitatis est. Unum Deum Prophetae dicunt, Apostoli audiunt. Unum Deum Magi crediderunt, et aurum, thus et myrrham supplices ad Christi cunabula detulerunt, auro regem fatentes, ut Deum thure venerantes. Thesaurus enim regni, sacrificium Dei, myrrha est sepulturae. 32. Quid igitur voluerunt sibi mystica munera inter abjecta praesepia, nisi ut intelligeremus in Christo differentiam divinitatis et carnis? 450 Ut homo cernitur, ut Dominus adoratur: jacet in pannis, sed fulget in stellis: cunae nascentem indicant, divinitas, cui ab angelis ministratur. Ita
Abbreviated transcription (Latin):
quõ dñs ipse ẽ d̃s Ipse fecitnos & non ipsinos
Inte igitur ẽ ds. perunitatẽ naturȩ & non
ẽ ds praeter te. per propri&atẽ substantiȩ:
repulsam differentia e:. In hieremiȩ quoq
libro. unum dm̃ scriptura dicit. & tamen &
patrem & filium confit&ur. Itaq sic habes
Hic est ds noster. & non aestimabitur alius
ad eum Hic ad inuenit omnẽ uiam disci¬
plinȩ. & dedit eam ia cobpuero suo. & isrł
dilecto suo. Post haec interris uisus ẽ. & cum
hominib: conuersatus ẽ. Defilio dicit. Ip¬
se est enim cum homuzb: conuersatus. Et
dicit. hic est ds̃ noster. & non aestim abit᷑
alius ad eum Quid discutimus eum de quo
dicit scs proph&a. quod ad eum non possit
alius aestimari: Quȩ enim potest eẽ alia
aestimatio. ubi deitatis unitas ẽ: Confite¬
batur hoc populus inpericulis constitutus.
nesciebat serere questionẽ. qui religionẽ
ba: Nusticus noster cum ficus inserer&
inuenit. quod philosophus ignorauit
Quae stulta sunt enim huius mundi elegit

Expanded text:
Dominus ipse est Deus; ipse fecit nos, et non ipsi nos . 27. In te igitur est Deus, per unitatem naturae: et non est Deus praeter te, per proprietatem substantiae, repulsa differentia. 28. In Hieremiae quoque libro unum Deum Scriptura dicit, et tamen et Patrem et Filium confitetur. Itaque sic habes: Hic Deus noster, et non reputabitur alius ad eum. Hic adinvenit omnem viam disciplinae, et dedit eam Jacob puero suo, et Israel dilecto suo. Post haec in terris visus est, et cum hominibus conversatus est . 29. De Filio dicit: Ipse enim est cum hominibus conversatus; et dicit: Hic Deus noster, et non aestimabitur alius ad eum. Quid discutimus eum, de quo tantus dicit propheta, quod ad eum non possit alius aestimari? Quae enim potest esse alia aestimatio, ubi deitatis unitas est? Confitebatur hoc populus in periculis constitutus: nesciebat serere quaestiones qui religionem ba? Rusticus noster cum ficus insereret, invenit quod philosophus ignoravit. Quae stulta sunt enim hujus mundi, elegit
Abbreviated transcription (Latin):
lem botrionis exploratores moyses iussu dñi
direxit:. Quae est illa uallis. nisi humilitas
in carnationis & fecunditas passionis: Et puto
botrionem ideo dictum. quod ex uinea illa trans¬
lata exegypto. hoc est ex familia iudeorum
utilis mundo fructus emicuit Nemo certe
botrionem potest adgenerationem referre
diuinam. Aut qui refert : aliud nihil relin¬
quit nisi ut hotrionem illum. natum ex uite
credamus Itaq adscribit insipiens patri
quodreprehendit infilio : Uerum siiam du¬
bitari non potest quod uitis secundum in carna¬
tionẽ. dĩ filius nominatus sit . uidetis secundũ
quod sacramentũ dñs sit locutus. quo pater
ma iorme est: Nam cum hoc insuperiorib dixe¬
rit. continuo subiecit. egosum uitis uera. & pa¬
ter meus agricola ẽ Vt agnosceres secundũ
id patrem eẽ maiorem. quia sicut agricola
uitium. ita pater dominicȩ carnis est cultor
Quȩ & augeri potuit per &atem . & perpas¬

Expanded text:
lem botryonis exploratores Moyses jussu Domini lem botryonis exploratores Moyses jussu Domini direxit . Quae est illa vallis, nisi humilitas incarnationis, et fecunditas passionis? Et puto botryonem ideo dictum, quia ex vinea illa translata ex Aegypto, hoc est, ex familia Judaeorum, utilis mundo fructus emicuit . Nemo certe botryonem potest ad generationem referre divinam: aut qui refert, aliud nihil relinquit, nisi ut botryonem illum natum ex vite credamus. Itaque ascribit insipiens Patri, quod reprehendit in Filio. 168. Verum si jam dubitari non potest quod vitis secundum incarnationem Dei Filius nominatus sit, videtis secundum quod sacramentum Dominus sit, locutus; Quoniam Pater major me est . Nam cum hoc in superioribus dixerit, continuo subjecit: Ego sum vitis vera, et Pater meus agricola est , ut agnosceres secundum id Patrem esse majorem: quia sicut agricola vitium, ita Pater Dominicae carnis est cultor: quae et augeri potuit per aetatem, et per pas
Abbreviated transcription (Latin):
cum᷑ salutis nr̃ȩ sacramentũ esse . non diuinȩ
generationis ex ordium Uitis enim ẽ. qui
meas sustin& passiones. quando quidem in
illo nixa fragilis prius humana conditio.
fecundis rediuiuȩ fructib pi&atis adole
uit. Uerumtam̃ site pompa delectat agricolȩ
dicas uelim quis ille sit qui locutus ẽ in ꝓph&a
dñe. notum mihi fac ut sciam. tunc uidi cogita¬
tiones eorũ ego ut agnus ductus sũ in nocens
adimmolandũ & nesciebam Aduersum me
cogitauerunt consiliũ dicentes. uenite inici¬
amus lignũ inpane eius Sienim filius in car¬
nis futurȩ loquitur sacramento. quia impiũ
est ut depatre credas. filius ẽ utiq qui supra
dicit egote plantaui uitem fructiferam . quo
nominis cũ patre . unius operis. unius digni¬
tatis atq substantiȩ Ergo & siagricola &
uitis ẽ filius. Uitem utiq secundum incarnati¬
onis accipiamus sacramentũ Sed non solum
uitem eẽ se dixit . sed &iam botrionem uoce
proph&ica nuncupauit tunc. quando adual¬

Expanded text:
c salutis nostrae sacramentum esse, non divinae generationis exordium. Vitis enim est, quia meas sustinet passiones; quandoquidem in illo nixa fragilis prius humana conditio fecundis redivivae fructibus pietatis adolevit. 165. Verumtamen si te pompa delectat agricolae; dicas, velim, quis ille sit, qui locutus est in propheta: Domine, notum mihi fac, ut sciam: tunc vidi cogitationes eorum. Ego ut agnus ductus sum innocens ad immolandum, et nesciebam: adversum me cogitaverunt consilium, dicentes: Venite, injiciamus lignum in panem ejus . Si enim Filius incarnationis futurae loquitur sacramentum, quia impium est ut de Patre credas, Filius est utique qui supra dicit: Ego plantavi te vitem fructiferam, quomonominis cum Patre, unius operis, unius dignitatis atque substantiae. Ergo si agricola et vitis est Filius, vitem utique secundum incarnationis accipimus sacramentum. 167. Sed non solum se esse vitem dixit, sed etiam botryonem voce prophetica nuncupavit, tunc quando ad val
Abbreviated transcription (Latin):
ex & creator erat constitutus & omniũ futu¬
rorũ innatura habens prȩscientiam: &¬
& in faciendo in omnibus & pectans patris
iussionẽ: Ipse uoluntate & prȩcepto patris
descendit de cęlo &uenit inhuncmundũ
sicut ipse ait: Nec enĩ ame ipso ueni sed ille
me misit: & quia de omnibus sp̃italibus &
rationalibus gradibus ꝓpt̃ infirmitatẽ &
fragilitatẽ corporis. paulominus ab ange¬
lis inferior minoratus homo uide batus
ne seruilem sperar& & cle salute sua cle¬
sperar& dñs ih̃s: honorans facturam suam
dignatus est humanã carnẽ suscipere &
ostendere quia ñ est homo uilis sed p̃tiosos
sicut scriptũ est: Magnus homo & prę̧tiosus
uir: et ideo solũ hominẽ patrisuo heredem:
Sibi eñi eũ here edem facere dignatus est:
ut quod minus acceperat innatura plus
haber& Inhonore: cũ inquies uent ple¬
nitudo teporis misit ds̃ filiũ suu natũ & muli

Expanded text:
ex et creator erat constitutus, et omnium futurorum in natura habens praescientiam, et in faciendo in omnibus exspectans Patris jussionem; ipse voluntate et praecepto Patris descendit de coelo, et venit in hunc mundum, sicut ipse ait: Nec enim a me ipso veni, sed ille me misit . 5. Et quia de omnibus spiritualibus et rationalibus gradibus, propter qualitatem et fragilitatem corporis, paulo minus ab Angelis inferior minoratus homo videbatur : ne se vilem speraret, et de salute sua desperaret, Dominus Jesus honorans facturam suam, dignatus est humanam carnem suscipere; et ostendit quia non est homo vilis, sed pretiosus, sicut scriptum est: Magnus homo et pretiosus vir . Et ideo solum hominem Patri suo haeredem, sibi enim cohaeredem, facere dignatus est; ut quod minus acceperat in natura, plus haberet in honore. 6. Cum, inquit, venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum natu
Abbreviated transcription (Latin):
& p̃cepto patris iulicaturus ẽ totũ mnunlũ
in equitatẽ & reddituri singulis sec qđ fidẽ
& opera sua: sicut ipse ait pat̾ udicat neminẽ
sedomne iucdiciũ filio dedit: Itẽ sic̃ audio iudi¬
co & iueliciti meũ uerũ ẽ: quia ñ quero uolunta¬
tẽ meã secluoluntatẽ eius qui memisit: uncio

Expanded text:
cepto Patris judicaturus est totum mundum in aequitate, et redditurus singulis secundum fidem et opera sua; sicut ipse ait, Pater judicat neminem, sed omne judicium Filio dedit: item, Sicuti audio, judico, et judicium meum verum est; quia non quaero voluntatem meam, sed voluntatem eju
Abbreviated transcription (Latin):
sitatẽ & inequalitatẽ naturȩ patris & filii uale¬
reqẽs e ix̃ : pat̃ maior ne ẽ: sed adillut potius
quod in forma serui ꝓpt̃ infirmitatẽ in qua&
misit cis filiũ suũ natũ &muliere: ipse & uo¬
luntate carnẽ suscepit. Ipse & uoluntate &
p̃cepte ipsius incorpore conũ satus ẽ sicut ip̃se
ait: Descench clecȩlo ñ ut faciã uoluntatẽ meã
s uoluntatẽ eius quimemisit: Ipse uoluntate
patris trignita annorũ bapticatus uoce & testi
monio patris manifestatus: uoluntate & p̃¬
cepto patris euangeliũ regnicȩlorũ prȩdi¬
cabat sic̃ ipseait: Et aliis ciuitatibus oport&
quiel loquar: et sic uoluntate & p̃cepto patrs
ael passionẽ & admortẽ ꝓperauit: gic̃ ipse

Expanded text:
sitatem et inaequalitatem naturae Patris et Filii valere quod dixit, Pater major me est ; sed ad illud potius quod in forma servi propter infirmitatem, in qua misit Deus Filium suum natum ex muliere » . Ipse qui votris carnem suscepit, ipse et voluntate et praecepto ipsius in corpore conversatus est, sicut ipse ait: Descendi de coelo, non ut faciam voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui me misit . Ipse et voluntate Patris trmonio Patris manifestatus , voluntate et praecepto Patris Evangelium regni coelorum praedicabat, sicut ipse ait: Et aliis civitatibus oportet quid loquar . Et sic voluntate et praecepto Patris ad passionem et morte
Abbreviated transcription (Latin):
tat occasionẽ martrrii & pro inualidis
subiciat ua lidiorem: obeatum mendaciũ
quod ad quiritur sibi aliorũ absolutiosui gratico
hocẽ imperator quod poposci: Etego ut in me
magis uindicares : & hoc sscrimen putares mih:
ad scriberes quid mandas in absentes iudiciũ ha¬
bes p̃sentẽ habes cõfitentẽ reũ ꝓlama qđ ego
srnagogã incenderim: certe qđ ego illis man¬
dauerim neesset locus in quo xp̃snegar&ur si
obiciatur mihi cur hic ñ incenderĩ dino iãcre¬
mari: Coepit iudiciũ meũ cessau opus: et siue¬
rũ querit᷑ ideo segnior fui quia ñ put abã hoc
uindicandũ ꝗd facerẽ qđ millo ultore sine p̃mio
for& tangunt hȩc uere cundiã sedreuocant gra¬
tiã nefiat qđ dĩ sumii cõtrahat᷑ offensio: esto
tañinemo ȩpsm adhoc mun conueniat: pogaui
enĩ clem̃tiã tuã & lic& ipse hocr euocatũ adhuc
ñ legerĩ reuocatũ tam̃ constituamus: quieisialii
tonidiores dũ mortese formidant offerant

Expanded text:
tat occasionem martyrii, et pro invalidis tat occasionem martyrii, et pro invalidis subjiciat validiorem. O beatum mendacium, quo acquiritur sibi aliorum absolutio, sui gratia! Hoc est, imperator, quod poposci et ego; ut in me 949 magis vindicares: et si hoc crimen putares, mihi ascriberes. Quid mandas in absentes judicium? Habes praesentem, habes confitentem reum. Proclamo quod ego synagogam incenderim, certe quod ego illis mandaverim; ne esset locus in quo Christus negaretur. Si objiciatur mihi, cur hic non incenderim? Divino jam cremari coepit judicio: meum cessavit opus. Et si verum quaeritur, ideo segnior fui, quia non putabam hoc vindicandum. Quid facerem, quod nullo ultore sine praemio foret? Tangunt haec verecundiam, sed revocant gratiam; ne fiat quo Dei summi contrahatur offensio. onveniat; rogavi enim clementiam tuam: et licet ipse hoc revocatum adhuc non legerim, revocatum tamen constituamus. Quid si alii timidiores, dum mortem reformidant, offerant
Abbreviated transcription (Latin):
gogam ab ipso &edific ariȩpis copo ñ
asstruo eepectandã fuisse ad sertionem ȩ piscopi
sacer dotes enĩ turbarum noderatores sunt studi¬
osipacis: nisicũ & ipsi mouentur in iuria dĩ aut
eclesiae contumelia sit aliqui: iste ȩp̃s feruenti¬
or inexustione s̃nagoga & timidior iniudicio
non uereris imperator ne ad quie scat sententiȩ
tus neprȩ uaricitur : non times ñ&iã uereris
qđ futurum est ne uerbis resistat comitituo
necesieerit igitur ut aut preuari cotorẽ
adut martr remfaciat utrũq: alionũ tẽ¬
poribus tius utrũq: ꝑ secutionis instar:
si aut preuarico gatur. aut subire martrriũ
uides quo inclinet causȩ exitus si fortẽ ep̃sm
putas cauetomartrriũ fortioris sin cõ¬
stantẽ declina lapsũ fragilioris plus enĩ
ad stringitur quil abi infirmũ coegerit:
Hac ꝓposita condicione puto dicturum
ȩpiscopũ qđ ipse ignes sparserit turbas
conpulerit populus conduxeritne amit¬

Expanded text:
gogam ab ipso exaedificari episcopo. Non gogam ab ipso exaedificari episcopo. Non astruo exspectandam fuisse assertionem episcopi; sacerdotes enim turbarum moderatores sunt, studiosi pacis, nisi cum et ipsi moventur injuria Dei, aut Ecclesiae contumelia. Sit alioquin iste episcopus ferventior in exustione synagogae, timidior in judicio: non vereris, imperator, ne acquiescat sententiae tuae; ne praevaricetur, non times? 7. Non etiam vereris, quod futurum est; ne verbis resistat comiti tuo? Necesse erit igitur ut aut praevaricatorem aut martyrem faciat: utrumque alienum temporibus tuis, utrumque persecutionis instar, si aut praevaricari cogatur, aut subire martyrium. Vides quo inclinet causae exitus. Si fortem episcopum putas, caveto martyrium fortioris: si inconstantem, declina lapsum fragilioris: plus enim astringitur, qui labi infirmum coegerit. 8. Hac proposita conditione, puto dicturum episcopum quod ipse ignes sparserit, turbas compulerit, populos conduxerit; ne amit
Abbreviated transcription (Latin):
nouite.pium. clementẽ mnitẽ atq: tran¬
quillũ fidem actimorẽ dnĩ corde ha
sed plerũq: aliquanos fallunt habent ali¬
qui gelũ dĩ sed ñ secundũ scientiã neigtt᷑
hoc etiã fidelib animis obrepat cauendũ
arbitror. noui pietatẽ tuã ergacꝰ
nitatẽ in homines obligatus sum beneficus
tuarũm in dulgentiarũ : Et ideo plus
me tuo amplius sollicitor ne&iã ipse tuo
me postea udicio condemnes. quod mea
aut dissimulatione auit adulatione ꝓ¬
lapsionẽ non euita ueris. sunme pecca¬
riuiderẽ non debere tacere : scri¬
ptũ est enĩ si fratertuus inte pec ca¬
uerit corripe illũ primo: deuide in¬
crepaduobus & tribus testibus: si te ñ
audierit dic ec clesie: caus am ergo dĩ
tacebo quid igitur sit quod me tuam con¬
sideremus relatũ est a comite orientis
militarium partium incensam esse
srndgogã idq: auctorem facto epis¬
copo issisti uindicari: inceteros srna¬

Expanded text:
Novi te pium, clementem, mitem, atque tranNovi te pium, clementem, mitem, atque tranquillum, fidem ac timorem Domini cordi 948 e aliqua nos fallunt. Habent aliqui zelum Dei, sed non secundum scientiam . Ne igitur hoc etiam fidelibus animis obrepat, cavendum arbitror. Novi pietatem tuam erga Deum, lenitatem in homines: obligatus sum beneficiis tuarum indulgentiarum. Et ideo plus metuo, amplius sollicitor; ne etiam ipse tuo me postea judicio condemnes, quod mea aut dissimulatione aut adulatione prolapsionem non evitaveris. Si in me peccari viderem, non deberem tacere; scriptum est enim: Si frater tuus in te peccaverit, corripe illum primo, deinde increpa, duobus aut tribus testibus . Si te non audierit, dic Ecclesiae. Causam ergo Dei tacebo? Quid igitur sit, quod metuam consideremus. 6. Relatum est a comite orientis militarium partium incensam esse synagogam, idque auctore factum episcopo. Jussisti vindicari in caeteros, syna
Abbreviated transcription (Latin):
non potes doctrinã refellere : in sta oportu¬
ne inportune: argue obsecra increpa. inom¬
ni patientia & doctrina : Habemus ergo & nos
cui displicere plus periculo sit presertim cũ &iã im¬
peratoribus non displiceat suoquẽq: fungimunere
& patient̃ aucliatis unũ quẽ q: ꝓsuo suggerentẽ of¬
ficio : immo corripiatis siñ utatur militiȩ suȩ ordine
quodergo inhis libenter ac cepitis qui uobis
militant non hoc insacerdotibus potẽ mno¬
lestũ uidericũ id loquamur non qđ uolum
sed quod iubemur : Scis enĩ lectũ cũ stabi¬
tis ante reges & presides nolit e cogita¬
loquimini sed sp̃s patris uestri qui loquit᷑
in uobis: Et tam̃ suncausis rei publice loquo
quã uis etiã illic iustitia ser uandasit ñ tanto
adstringarmetu siñ audiar: incausa uero cdi
quẽ aueliassisacer dotẽ non audies cuius ma¬
iore peccat᷑ peccatur periculo: quis tibiaũ
debit uerũ dicere si sacer dos non audeat

Expanded text:
non potes doctrinam refellere: Insta opportunon potes doctrinam refellere: Insta opportune, importune, argue, obsecra, increpa in omni patientia et doctrina . Habemus ergo et nos cui displicere plus periculi sit: praesertim cum etiam imperatoribus non displiceat suo quemque fungi munere, et patienter audiatis unumquemque pro suo suggerentem officio, imo corripiatis si non utatur militiae suae ordine. Quod ergo in his libenter accipitis qui vobis militant, num hoc in sacerdotibus potest molestum videri, cum id loquamur, non quod volumus, sed quod jubemur? Scis enim lectum: Cum stabitis ante reges et praesides, nolite cogitaloquimini, sed Spiritus Patris vestri, qui loquitur in vobis . Et tamen si in causis reipublicae loquar, quamvis etiam illic justitia servanda sit, non tanto astringar metu, si non audiar; in causa vero Dei quem audies, si sacerdotem non audias, cujus majore peccatur periculo? Quis tibi verum audebit dicere, si sacerdos non audeat? 5.
Abbreviated transcription (Latin):
sit cauendũ non retine bitur memoriatus¬
tiȩ eius & sanguinẽ eius demanutua ex¬
quirã: tuaũ si distinxeris iusto ut ñ pe
istigi & tuanimã tuã liberabis: Malo igitur im¬
perator bonor ũ mihi asse tecũ quã malorũ consor¬
tiũ : Itideo clementiȩ tuȩ displicere debet sacer¬
docissilentio libertas placere: Nã silenti mei pe¬
riculo in uoluoris libertatis bono iuiuaris: non
ergo inportunus in debites ne intersero alie¬
nis unigero seddebitis optẽ pero mandatis dĩnir̃i
oboe dio quod facio primũ tui amore tui gratia
offensȩ metu: Noom simeũ periculote ex uer& pa¬
tienter me prote offerrẽ sed ñ libent̃ malo
enĩ te sine meo acceptũ dõ eẽ & gloriosũ peri¬
culo: sinaũ silentii mei dissimulationis quȩ cul
pu&me in grauat necce liber aemalo inportuniore
me quã inutiliorẽ aut turpiorẽ iudices: siqui¬
dẽ scriptũ est dicente sc̃o apstlo paulo cuius

Expanded text:
sit cavendum, non retinebitur memoria jussit cavendum, non retinebitur memoria justitiae ejus, et sanguinem ejus de manu tua exquiram. Tu autem si distinxeris justo, ut non isti ei, et tu animam tuam liberabis . Malo igitur, imperator, bonorum mihi esse tecum quam malorum consortium: et ideo clementiae tuae displicere debet sacerdotis silentium, libertas placere. Nam silentii mei periculo involveris, libertatis bono juvaris. Non ergo importunus indebitis me intersero, alienis ingero: sed debitis obtempero, mandatis Dei nostri obedio. Quod facio primum tui amore, tui gratia,offensae metu. Nam si meum periculum te exueret, patienter me pro te offerrem, sed non libenter. Malo enim te sine meo acceptum Deo esse et gloriosum periculo. Sin autem, silentii mei dissimulationisque culpa et me ingravat, nec te liberat, malo importuniorem me, quam inutiliorem aut turpiorem judices. Siquidem scriptum est, dicente sancto apostolo Paulo, cujus
Abbreviated transcription (Latin):
tua uota cuituas cõmitas preces: Ipse ergo
ñ audies eũ quẽ ꝓte audiriuelis ñ audies prose a¬
gentẽ quẽ pro alis audisti. nec uereri s iudiciũtuũ
neq: iniperiale ẽ libertatẽ dicendinegare neq
sacerdotale quod sẽntias non dicere nibilenĩ
in uobis imperatorib: tãpopulara & tã amabile
ẽ quã libertatẽ &iã in his diligere qui obsẽ quio
militiȩ uobis subditi sunt : Si quidẽ hoc inter¬
ẽ inter bonos & malos principes: quod bonili¬
bertatẽ amant seruitutẽ in ꝓbi : Nihil &iã
in sacer dote tã periculosũ aput dm̃ tãtus¬
pe aput homines quã qđ sentiat non libere
denuntiare : siquidem scrptũ ẽ: Et loque¬
bar intestimoniistius in conspectu regũ &
non confundebar : &alibi: fili hominis÷ specu¬
latorẽ te posui lomuiisrł: ine o uiquid ut si
auertatur iustus aiustitiis iuis & fecerit de¬
r dixistilictũ quia ñ distinxistiei: hoc ẽ non dipistiꝗd

Expanded text:
tua vota, cui tuas committas preces. Ipse ergo tua vota, cui tuas committas preces. Ipse ergo n audies eum, quem pro te audiri velis? Non audies pro se agentem, quem pro aliis audisti? Nec vereris judicium tuum,neque imperiale est libertatem dicendi denegare, neque sacerdotale, quod sentias, non dicere. Nihil enim in vobis imperatoribus tam populare et tam amabile est, quam libertatem etiam in iis diligere, qui obsequio militiae vobis subditi sunt. Siquidem hoc interest inter bonos et malos principes, quod boni libertatem amant, servitutem improbi. Nihil etiam in sacerdote tam periculosum apud Deum, tam turpe apud homines, quam quod sentiat, non libere denuntiare. Siquidem scriptum est: Et loquebar in testimoniis tuis in conspectu regum, et non confundebar ; et alibi: Fili hominis, speculatorem te posui domui Israel, in eo, inquit, ut si avertatur justus a justitiis suis, et fecerit delictum; quia non distinxisti ei, hoc est, non dixisti quid
Abbreviated transcription (Latin):
admerce dẽ uiliũ baiulorũ sacrȩ castitatis
alm̃ta uerterunt secutaẽ : hoc factũ famis
publica & spẽ ꝓuintiarũ omniũ messis egra decepit
ñ sunt hȩc uitia terrarũ nihil inputamus astris
nec rubigo segetibus obfuit nec auena frugibus
negauit sacrilegio annus ex aruit: necesse eñĩ fuit
perire omnibus quod religionibus negabatur : ceste
siẽ huiusmali aliquod ex emplũ inputenius tantã
famã uicibus annorũ grauis hanc sterelitatẽ
aura constrinxit siluestrib: arbustis uit apro¬
ducit᷑: Etrursus ad doneas arbores plebis ru¬
stiscȩ in opia conuolauit quid tale prouintiȩ ꝑ¬
tuleruntꝰ
ris sum imperator beatissime sednũ quã
tanto inȩst̃ ufui quanto nunc cũ uideo cauen¬
dũ ne quidsit quod asscribatur mihi &iã desacri¬
legu periculo : Itaq: peco ut patienter ser¬
mone m eũ audias: Nã siin dignus sũ quiate
audiar indignus sũ qui prote offerã: cui

Expanded text:
ad mercedem uilium baiulorum sacra castitatis ad mercedem uilium baiulorum sacra castitatis alimenta uerterunt: secuta est hoc factum fames publica et spem prouinciarum omnium messis aegra decepit. Non sunt haec uitia terrarum, nihil inputemus austris, nec rubigo segetibus obfuit, nec auena fruges necauit: sacrilegio annus exaruit. Necesse enim fuit perire omnibus quod religionibus negabatur. Certe si est huius mali aliquod exemplum, inputemus tantam famem uicibus annorum: grauis hanc sterilitatem causa contraxit. Siluestribus arbustis uita producitur et rursus ad Dodonaeas arbores plebis rusticae inopia conuolauit. Quid tale prouinciae pertulerunt, ris sum, Imperator beatissime: sed numquam tanto in aestu fui, quanto nunc; cum video cavendum ne quid sit, quod ascribatur mihi etiam de sacrilegii periculo. Itaque peto ut patienter sermonem meum audias. Nam si indignus sum, qui a te audiar; indignus sum, qui pro te offeram, cui
Abbreviated transcription (Latin):
romana iura non ꝑtinent qđ nom̃ accipi& ab¬
latio facultatũ quas nullalex nullus casus
fecit caducas capiunt ligita libertis ser¬
uis testamentorũ iusta cõmoda ñ ne gan¬
tur tantũ nobiles uirgines & fataliũ sacrorũ
ministri excluduntur predis here ditate
quesitis quiiuuat saluti publicȩ castũcorpus d¬
care & imperui &ernitatẽ cȩlestibus fulcir ep̃¬
sidus armis uris aquilis uestris amicas ad publicas
uirtutes ꝓomnibus efficatia uota suscipere &
iuscũ omnibus non habere : Itaq: meliorẽ ses¬
uitus quȩ hominibus impeditur rẽ publicão
dimus cuinũ ꝗ Expedit ut ingratasit : Ne mon
putet solã causã religionũ tueri ex huius modis
cinoribus orta sunt cuncta romanigeneris in¬
cõmoda. honor auerat lex parentũ uestales
uirgines acministros deorũ uictũ modico
iustisq priuilegus ste tit mnuneris huuis in¬
tegritas usq: ad de generas trapecitas qui

Expanded text:
Romana iura non pertinent? Quod nomen accipiet abRomana iura non pertinent? Quod nomen accipiet ablatio facultatum quas nulla lex, nullus casus fecit caducas? Capiunt legata liberti, seruis testamentorum iusta commoda non negantur: tantum nobiles uirgines et fatalium sacrorum ministri excludentur praesidiis hereditate quaesitis? Quid iuuat saluti publicae castum corpus dicare et Imperii aeternitatem caelestibus fulcire praesidiis, armis uestris, aquilis uestris amicas adplicare uirtutes, pro omnibus efficacia uota suscipere, et ius cum omnibus non habere? Itane melior est seruitus quae hominibus inpenditur? Rem publicam laedimus, cui numquam expediit ut ingrata sit. Nemo me putet tueri solam causam religionum: ex huiusmodi facinoribus orta sunt cuncta Romani generis incommoda. Honorauerat lex parentum Vestales uirgines ac ministros deorum uictu modico iustisque priuilegiis; stetit muneris huius integritas usque ad degeneres trapezitas qui
Abbreviated transcription (Latin):
earũ tribuunt qui aliquidrei detrahunt. si qui¬
dem saluti publice dicatauir ginit as crescit me¬
rito cũ caret premio : Ab sint abȩrariis ur̃i pu¬
ritate ita compendia fiscus bonorũ principũ
non sacerdotũ dlamnis sed hostiũ spolis auge¬
aturullũ ne lucrũ conpensat in uidia: & qu
auaritia inmores uros non cadit hoc mis eri¬
oressunt quibus subsi chauetera decerpta sunt
& enĩ sub imnperatoribus quialieno abstinent
qui re sist unt cupiclitati ad solã de tranit᷑
amittentis iniuriã quod desideriũ non mouet a.¬
auferentis agros &iã uirginib: &ministris
deficientiũ uolunt ate legatus fiscus re¬
tentt: Oro uos iustitiȩ sacer dotes ut usbis
urȩ sacris reddatur priuata suc cessio: Di¬
ctent testamenta securi & sciant sub prin¬
cipibus non auaris stabile esse qđ scripserint
Delectet uos ista felicitas generis lumani
coepit causȩ huius exemplũ sollicitare.
morientes ergo romanȩ religione sub

Expanded text:
earum tribuunt qui aliquid rei detrahunt; siquiearum tribuunt qui aliquid rei detrahunt; siquidem saluti publicae dicata uirginitas crescit merito, cum caret praemio. Absint ab aerarii Vestri puritate ista conpendia! Fiscus bonorum Principum non sacerdotum damnis sed hostium spoliis augeatur! Illud tenue lucrum conpensat inuidiam? Atqui auaritia in mores Vestros non cadit. Hoc miseriores sunt quibus subsidia uetera decerpta sunt; etenim sub Imperatoribus qui alieno abstinent, quia resistunt cupiditati, ad solam detrahitur amittentis iniuriam quod desiderium non mouet auferentis. Agros etiam uirginibus et ministris deficientium uoluntate legatos fiscus retentat. Oro Vos, iustitiae sacerdotes, ut Vrbis Vestrae sacris reddatur priuata successio. Dictent testamenta securi et sciant sub Principibus non auaris stabile esse quod scripserint. Delectet Vos ista felicitas generis humani. Coepit causae huius exemplum sollicitare morientes. Ergo Romanae religiones ad
Abbreviated transcription (Latin):
libera sum : Hic cultus inleges meas orbemire¬
deget hȩc sacra hannibalẽ amoenibus acapi¬
tolio senonas reppulerunt : Adergo serua
osa ẽ ȩmendatio sene ctutis: Frgo dus patriis
dus indigentibus pacẽ rogcomus ȩquũ est
quicquid omes colut unũ putari: Eadẽ spe¬
ctamus astra cõmune cȩlũ ẽ idẽ nos mundus
in uoluit quid int̾ est quaquisq: prudentia ue¬
rũ requirat uno it inere non potẽ ꝑueniri
adtagrande secr&ũ: sed hȩc otiosorũ disꝑu¬
tatio ẽ: nuno precesnandcertamina offeri¬
mus: quanto cõmodo sacri erarii uestriue¬
staliũ uirginũ prero gatiua de tracta ẽ
sub largissimis imperatorib: denegatur
quod parcissin presti terunt honor solus
ẽ in illo ue lut stipendio castitas ut uitȩ earũ
capiti decus faciunt: It aisignȩ lucitur
sacrificuuacare muneribus : nulũ quocda¬
modo nom̃ inmunitatis requirunt : qũo pau
ꝑtecte a dis ꝑendio tute sunt : Itaq: amplius laudi

Expanded text:
libera sum! hic cultus in leges meas orbem relibera sum! hic cultus in leges meas orbem redegit, haec sacra Hannibalem a moenibus, a Capitolio Senonas reppulerunt. ad hoc ergo seosa est emendatio senectutis. ergo diis patriis, diis indigetibus pacem rogamus. aequum est, quidquid omnes colunt, unum putari. eadem spectamus astra, commune caelum est, idem nos mundus involvit: quid interest, qua quisque prudentia verum requirat? uno itinere non potest perveniri ad tam grande secretum. sed haec otiosorum disputatio est; nunc preces non certamina offerimus. Quanto commodo sacri aerarii Vestri Vestalium uirginum praerogatiua detracta est? Sub largissimis Imperatoribus denegetur quod parcissimi praestiterunt? Honor solus est in illo ueluti stipendio castitatis: ut uittae earum capiti decus faciunt, ita insigne ducitur sacerdotii uacare muneribus. Nudum quoddam nomen inmunitatis requirunt, quoniam upertate a dispendio tutae sunt. Itaque amplius laudi
Abbreviated transcription (Latin):
ne urbis lȩtũ secutus senatũ uidit placido ore
delubralegit inscripta fastigiis deum̃ numi¬
na ꝑ cunctatus tẽplorũ origines miratus ẽ
conditores : Cũq: alias religiones ipsẽ se querdur
has seruauit imperio suus enĩ cuiq: mos cuique
ritus ẽ uarios custodes urbibus cultus mens
diuina distribuit ut animȩ nascentis ita popu¬
lis fatalis ingenii dicuduntur: accedit utili
tas quȩ maxime homini els̃ adserit: nãcũra¬
tio omnis inoperato sie unde rectius quã
denio ria atq: documentis rerũ secundarũ
cognitio uenitnuminũ: Iã si longaȩtas au¬
ctor itatẽ religionibus faciat: Seruanda ẽ
tot seculis fides & sequendi sunt nobis paren¬
tes qui secuti sunt felicitersuos: Romã nunc
putenus assistere atq: his uobiscũ agere
sermonibus: optimi principes patrespa¬
triȩ reueremini annos me os in quos mepi¬
usritus ad duxit ut ut arcȩ remonis aui¬
tis. neq: enĩ soenitet uiuã meomore qui a

Expanded text:
nae Vrbis laetum secutus Senatum uidit placido ore nae Vrbis laetum secutus Senatum uidit placido ore delubra, legit inscripta fastigiis deum nomina, percontatus templorum origines est, miratus est conditores, cumque alias religiones ipse sequeretur, has seruauit Imperio. Suus enim cuique mos, suus ritus est: uarios custodes urbibus cultus mens diuina distribuit; ut animae nascentibus, ita populis fatales genii diutas, quae maxime homini deos adserit. nam cum ratio omnis in operto sit, unde rectius quam de memoria atque documentis rerum secundarum cognitio venit numinum? iam si longa aetas auctoritatem religionibus faciat, servanda est tot saeculis fides et sequendi sunt nobis parentes, qui secuti sunt feliciter suos. Romani nunc putemus adsistere atque his vobiscum agere sermonibus: optimi principum, patres patriae, reveremini annos meos, in quos me pius ritus adduxit! utar caerimoniis avitis , neque enim paenitet! vivam meo more, quia
Abbreviated transcription (Latin):
fidẽ conuenit singulorũ neq: aliud magis auctori¬
tatẽ facit sententiis nostris quã quod omnia qua¬
si iuratus ordo decernit: Patebit ergo sedes ꝓfana
periurus et hoc incliti principes mei ꝓbabile iudi¬
cabunt qui sacramento publicotuti sunt: sed di¬
uus constantius idem fecisse dicit᷑ cetera potius
illius principis emulemur: qui nihilta le essa
adgressus siquis antesealius deuias sec: Corri¬
git esũ sẽ quentẽ lapsus prioris & dere prehensio¬
ne ante cedentis exempli nascitur emendatio
fasfuit ut parens ille clem̃tiȩ ur̃ȩ inre adhuc
noua non cauer& inuidiã num pot est & ian obis
eadẽ defensio conuenire sumite tur quod mini¬
mus in probatum: Accipiat &ernitas ura alia
eius dẽ principis facta quȩ in usũ dignius trabitt
nilillede cerpst sacrarũ uirginũ priuilegus
repleuit nobilibus sacerotiaromaniscere¬
moniis nonnegauit inpensis : & ꝑdoines uias &er¬

Expanded text:
fidem conuenit singulorum neque aliud magis auctorifidem conuenit singulorum neque aliud magis auctoritatem facit sententiis nostris, quam quod omnia quasi iuratus Ordo decernit. Patebit ergo sedes profana periuriis et hoc inclyti Pricipes mei probabile iudicabunt, qui sacramento publico tuti sunt? Sed diuus Constantius idem fecisse dicetur. Cetera potius illius Principis aemulemur, qui nihil tale esset adgressus, si quis ante se alius deuiasset. Corrigit enim sequentem lapsus prioris et de reprehensione antecedentis exempli nascitur emendatio. Fas fuit, ut parens ille Clementiae Vestrae in re adhuc noua non caueret inuidiam. Num potest etiam nobis eadem defensio conuenire, si imitemur quod memínimus inprobatum? Accipiat Aeternitas Vestra alia eiusdem Principis facta quae in usum dignius trahat. Nihil ille decerpsit sacrarum uirginum priuilegiis, repleuit nobilibus sacerdotia. Romanis caerimoniis non negauit inpensas et per omnes uias Aeter
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ saltim nominihonor quinumini denegatꝰ ẽ:
multauictoriȩ debec ȩt̃nitas ur̃a & ad huc ddebẽ
bit plura: a uertentur hano potestatẽ quib nihil
profuit uos amicũ triũ fispatrociniũ: no¬
lite desẽrere cunctis potenti a istauotiua ẽ. ne mo
colendã neget quã ꝓfitetur optandã: Quo el¬
si huius hominis nonesset iustauitatio ornamen¬
tis saltim curiȩ elecuit abstineri: prestate oro
uos ut ea quȩ pueri suscepimus senes posteris re¬
linquamus: Consuetudinis amor magnus ẽ me¬
rito diui constanti factũ diu nonstecit: omnnia
uobis eempla uit anda sunt: quȩ moxremota
didicifus et̃ nit atẽ: Curamus fama & nominis
uestrine quid futura ȩtas inueniat corrigendũ:
intest̃imonus mentiatur: Omnia quidem adõ plena
sunit nec ullus ꝑfidis tutus est locus: Sed plurimũ
ualet admecũ delinquendi &iã presentia religio¬
nis urgueri illa ara concordiã tenec omni ũ illa ara

Expanded text:
tamen saltem nomini honor, qui numini denegatus est. tamen saltem nomini honor, qui numini denegatus est. Multa victoriae debet aeternitas vestra, et adhuc plura bit: auersentur hanc potestatem, quibus nihil profuit; uos amicum triumphis patrocinium nolite deserere. Cunctis potentia ista uotiua est; nemo colendam neget, quam profitetur optandam. Quodsi huius ominis non esset iusta uitatio, ornamentis saltem Curiae decuit abstineri. Praestate, oro Vos, ut ea quae pueri suscepimus, senes posteris relinquamus. Consuetudinis amor magnus est; merito diui Constantii factum diu non stetit. Omnia Vobis exempla uitanda sunt, quae mox remota didicistis. Aeternitatem curamus famae et nominis Vestri, ne quid futura aetas inueniat corrigendum. in testimoniis mentiatur? Omnia quidem deo plena sunt nec ullus perfidis tutus est locus, sed plurimum ualet ad metum delinquendi etiam praesentia numinis urgueri. Illa ara concordiam tenet omnium, illa ara
Abbreviated transcription (Latin):
re desierunt aulicorũ sestudio prȩstare sicdis¬
crepent anari coli. diligimaius imperioẽ: Quis
feratre obfuisse reipuplice priuatacertami¬
na merito illos senatus insequitur qui potentiã
suã fame principis prȩtulerunt. Nost aũ la¬
bor prodem̃tia ur̃a ducit excubias. cuenim
magis comodat quod instituta maiorũ. Qđ
patriȩ iura & facta defendimus. quã tẽporũ
gloriȩ quȩ tumaior ẽ cũ uob contramorem
parentũ intellegitis nil:
dicere : Repetimus igitur religionũ statũ qui rei¬
publicȩ diupro fuit : Certenumerentur principes
utriusq seccȩ ueriusq sententiȩ ꝓximus eor um
cerimonias pacrũ coluit recentioriĩ remouit si
ex emplũ non facit: Religio ueterũ faciat dis¬
simulatio ꝓximorũ: Quis ita familiaris ẽ barba¬
ris ut arã uictoriȩ nonre quirat: Cauti in posterũ
sumus & taliũ rerũ ostenta uit amus Redelat᷑

Expanded text:
dere homines desierunt aulicorum se studio praestare, si disdere homines desierunt aulicorum se studio praestare, si discrepent. Amari, coli, diligi, majus imperio est. Quis ferat obfuisse reipublicae privata certamina? Merito illos senatus insequitur, qui potentiam suam famae principis praetulerunt. 3. « Noster autem labor pro clementia vestra ducit excubias. 829 Cui enim magis commodat quod instituta majorum, quod patriae jura et fata defendimus, quam temporum gloriae: quae tum major est, cum vobis contra morem parentum intelligitis nil licere? Repetimus igitur religionum statum, qui reipublicae diu profuit. Certe numerentur principes utriusque sectae, utriusque sententiae; proximus eorum ceremonias patrum coluit, recentior non removit. Si exemplum non facit religio veterum, faciat dissimulatio proximorum. 4. « Quis ita familiaris est barbaris, ut aram victoriae non requirat? Cauti in posterum sumus, et talium rerum ostenta vitamus. Reddatur
Abbreviated transcription (Latin):
que cũq: sunt de prehensa : Siquis tunc latuit : de bec
sime uidi casti: similii suꝑstitio aliena ñ fides nea seruau
imperiũ : unde cũ aduerta s imperator dõprimũ deinde
patri& frĩ iniurias in rogari: siquidtale decernas pȩco
uciel faciasqđ saluei tuȩ aput dm intellegis plfuturũ¬
Ibi primũ senatũ amplissimus se ꝑq: uester subie¬
ct alegibus uitia cognouit : &a pricipibus piis uidit̃
purgarifamã tẽporũ ꝓximorũ bonise culi auctori¬
tat ẽ secutus euomuit : Diupressũ lolorẽ atq: terũ
me querellarũ suarũ issit esselegatũ: cui ideo
diui principis denegata ẽ abimprobis audienti a
quia non erat iustitia defutur a dñi imperatores
ualentiniane theo dosi & arcadi incliptiuictores
ac triũ fatores sẽ ꝑaugusti Cemino igitur fun¬
ctus officio. &ut prefectus uester gestapublica
ꝓsẽ quor : & ut legatus ciuiũ mandata cõmendo

Expanded text:
quaecumque sunt deprehensa: si quis tunc latuit, debet erquaecumque sunt deprehensa: si quis tunc latuit, debet ersime judicasti, si mihi superstitio aliena, non fides mea servavit imperium. 17. Unde cum id advertas, Imperator, Deo primum, deinde patri et fratri injurias irrogari, si quid tale decernas; peto ut id facias, quod saluti tuae apud Deum intelligis profuturubi primum senatus amplissimus, semperque vester, subjecta legibus vitia cognovit, et a principibus piis vidit purgari famam proximorum temporum, boni saeculi auctoritatem secutus, evomuit diu pressum dolorem, atque iterum me querelarum suarum jussit esse legatum: cui ideo divi principis denegata est ab improbis audientia quia non erat justitia defutura, domini imperatores Valentiniane, Theodosi, et Arcadi inclyti, victores ac triumphatores, semper augusti. 2. « Gemino igitur functus officio, et ut praefectus vester gesta publica prosequor, et ut legatus civium mandata commendo.
Abbreviated transcription (Latin):
Quidinihi plus potuit meus hostis auferre abro¬
gasti cde cretamea: quo d adhuc ille qui contra
me eleuauit armanon fecit: Nunc grauitis telũ
corporerecipio quod a fratre mea st atut a dam pnant᷑
meliore partinei aput tepericlitor: Illaniors
corporis istauirtutis ẽ: Nunc mihi abrogatur im¬
perium & quod gͥrauius ẽ abrogatur atuis. abroga¬
tur ameis: Et id abrogatur quod in me &iã mei
aduersarii preclicarunt si uolens aelquie uisti :
Dampnastifidẽ meã sunuitus cessisti prodidisti:
ueniet dicens : De me fili pessime iudi casti: qui pu¬
tasti quodegogentilibus conibentiã prestitisfsem
Nemo adme detulit aram esse in illa romanacu¬
ria nũ ꝙ tantũ nefas creddi qđ in cõmuni illo
xp̃i anorũ gentiliũq: concilio sacrificarent gen¬
tiles hoc ẽ in sultarent gentiles presentib xpĩanis.
& inuiti xp̃i aniinter esse sacrificiis cogerentur multa
diuersa crimina me imperante cõmissa suntultus sũ

Expanded text:
Quid mihi plus potuit meus hostis auferre? AbroQuid mihi plus potuit meus hostis auferre? Abrogasti decreta mea: quod adhuc ille qui contra me levavit arma, non fecit. Nunc gravius telum corpore recipio, quod a fratre mea statuta damnantur. Meliore parte mei apud te periclitor; illa enim mors corporis, ista virtutis est. Nunc mihi abrogatur imperium, et quod est gravius, abrogatur a tuis, abrogatur a meis: et id abrogatur, quod in me etiam mei adversarii praedicarunt. Si volens acquievisti, damnasti fidem meam: si invitus cessisti, prodidisti veniet, dicens: De me, fili, 828 pessime judicasti, qui putasti quod ego gentilibus conniventiam praestitissem: nemo ad me detulit aram esse in illa Romana curia; numquam tantum nefas credidi, quod in communi illo christianorum gentiliumque concilio sacrificarent gentiles, hoc est, insultarent gentiles praesentibus christianis, et inviti christiani interesse sacrificiis cogerentur. Multa et diversa crimina, me imperante, commissa sunt, ultus sum
Abbreviated transcription (Latin):
simulacris fecisti: uox enĩ tuamanus tua & subscri¬
ptio opus est tuum: obse quium tuum dñs itĩsre¬
cusat & respuit quõ idolis obsecutus es Dixit eñi
tibi non potestis duobus dominisseruire : pri¬
uilegia tua sacratȩdugines non habent . & uin¬
dicant uirgines uestȩ : cursacer dotes dire q¬
erroris sotietatẽ suscipere non possumus : quidrespon¬
debis his uerbis puerũ esse telapsũ : ominis ȩtas
ꝑ fecta xp̃o est omnis dõplenap auperitia fides¬
non ꝓbatur : par uuli etiã xpm̃ intrepido ad¬
uersus ꝑ seȩutores ore confessisunt: Quidre¬
sponde bisger manotuo nonne tibi dicet: uictũ
me ee non credidi quia teimperatorẽ reliqui
moris dolui quia teheredẽ habebam: Imperio
me dececdere ñ ingemui quia imperia mea pre¬
sertim dereligione diuina oinnibus secłis eman¬
sura credebam: Hos ego titulos piȩ uirtutis ere¬
sario omniũ ex uiuas offerebã inquibus &̃naruictor iae

Expanded text:
simulacris fecisti; vox enim tua, manus tua; et subscrisimulacris fecisti; vox enim tua, manus tua; et subscriptio tua, opus est tuum. Obsequium tuum Dominus Jesus recusat et respuit, quoniam idolis obsecutus es; dixit enim tibi: Non potestis duobus dominis servire . Privilegia tua sacratae Deo virgines non habent, et vindicant virgines Vestae? Cur sacerdotes Dei requerroris societatem suscipere non possumus. 15. Quid respondebis his verbis? Puerum esse te lapsum? Omnis aetas perfecta Christo est; omnis Deo plena. Pueritia fidnon probatur: parvuli etiam Christum intrepido adversus persecutores ore confessi sunt. 16. Quid respondebis germano tuo? Nonne tibi dicet: Victum me esse non credidi, quia te imperatorem reliqui: mori non dolui, quia te haeredem habebam: imperio me decedere non ingemui; quia imperia mea, praesertim de religione divina, omnibus saeculis mansura credebam? Hos ergo titulos piae virtutis eresario omnium exuvias offerebam, in quibus aeterna victoria est.
Abbreviated transcription (Latin):
tuã: conuenio mentẽ tuã ne uel responden¬
dũ secundũ huius modi pecitionẽ gentiliũ cen¬
seas. uel in eius modi responsa sacrilegiũ sub¬
scriptionis adiungas: certe refer ad paren¬
tẽ pietatistuȩ pricipẽ theo dosiũ: quẽ suꝑ
omnibus fere maioribus causis consulere
consuesti : Nihil maius ẽ religione: nihil subli¬
mius fide siciuilis causa esset diuersȩ parti
responsio seruar etur causaẽ religionis est
eps conuenio: cletur mihi exemplũ missȩ relationis
utego plenius respondeã : Et sic de omnibus consult
clementiȩ tuȩ parens respondere dignecur: Certe lari¬
ud sialiquid statuitur ep̃ihoc ȩquo animo pati& dissimulare
ñ possumus : Licebit tibi adeclesiã conuenire sedillic
non in uenies socer dotẽ aut inuenies resistentẽ Quid
respondebis sacer doti dicenti tibi : muneratua ñ
querit ȩdesia quia templa gentiliũ muneribus
adornasti:. Ar axp̃i donatua respuit quo aram

Expanded text:
tuam, convenio mentem tuam; ne vel respondentuam, convenio mentem tuam; ne vel respondendum secundum hujusmodi petitionem gentilium censeas, vel in ejusmodi responsa sacrilegium subscriptionis adjungas. Certe refer ad parentem pietatis tuae principem Theodosium, quem super omnibus fere majoribus causis consulere consuesti. Nihil majus est religione, nihil sublimius fide. 12. Si civilis causa esset, diversae parti responsio servaretur; causa religionis est, episcopus convenio. 827 Detur mihi exemplum missae relationis, ut ego plenius respondeam; et sic de omnibus consultus clementiae tuae parens respondere dignetur. Certe si aliud statuitur, episcopi hoc aequo animo pati et dissimulare non possumus; licebit tibi ad Ecclesiam convenire: sed illic non invenies sacerdotem, aut invenies resistentem. 14. Quid respondebis sacerdoti dicenti tibi: Munera tua non quaerit Ecclesia, quia templa gentilium muneribus adornasti? Ara Christi dona tua respuit, quoniam aram