comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
primus. Qđ aũt fracto illo surrexerunt
qͣtuor ꝓeo. qͣtuor reges de genit cius
consurgent: sed non fortitudint eius Et
post regnum corũ cum creuerint iniqͥ¬
tates. consurget rex inpudens facit &
intelligens ꝓpositiones: & roborabitur
fortitudo ciusꝰ scd non inuirib suis: Et supͣ
quã credi potest uniuersa uastabit: &
ꝓsperabitur & facict: & int̾fici& robustoᷤ¬
dirigctur dolus in manu eius & cor suũ
magnificabit: & in copia rerum omium
occid& plurimos & contra principem
principũ consurgetꝰ & sine manu conte¬
retur. Et uisio uespere & mane quȩ dic¬
ta est: ucra est. Tu ergo signa uisionem
quia post dics multos crit. Et ego dam¬
hel languiꝰ & egrotaui ꝑ dies. Cumque
surrexissem faciebam opera regis: & stu¬
pebam aduisionẽ. & non erat qui int̃¬
p̃tarctur. uis io.uiii. In anno pͥmo¬
cegs darii filii asueri de semine medorum

Expanded text:
primus. Quod autem, fracto illo, surrexerunt primus. Quod autem, fracto illo, surrexerunt quatuor pro eo, quatuor reges de gente ejus consurgent, sed non in fortitudine ejus. Et post regnum eorum, cum creverint iniquitates, consurget rex impudens facintelligens propositiones. Et roborabitur fortitudo eius, sed non in uiribus suis. Et supra quam credi potest, uniuersa uastabit, et prosperabitur, et faciet. Et interficiet robustodirigetur dolus in manu ejus: Et cor suum magnificabit, et in copia rerum omnium occidet plurimos: Et contra principem principum consurget, et sine manu conteretur. Et visio vespere et mane, quae dicta est, vera est: tu ergo signa visionem, quia post dies multos erit, Et ego Daniel langui, et aegrotavi per dies: Cumque surrexissem, faciebam opera regis, et stupebam ad visionem, et non erat qui interpretaretur.  Visio. IX. In anno primo Darii fil
Abbreviated transcription (Latin):
& iuge sacrificium & petcatũ desolatio¬
nis quę facta t̃. & sanctuariũ & fortitud&
conculcabit᷑ : Et dixit ei. Usq ad uespe¬
ram & mane duo milia trecenti. & mun¬
dabitur scet̾ariũ. Factum ẽ aut̃ eũ uide¬
rem ego damhel insionẽ & quȩrerem
intessigentiã. ecce stetit in conspectu
meo quasi spccies uiri & audiui uocrm¬
uocem uiri int̾ ulai: & clamauit & ait.
Gabrihel: fac intelligere istum uisionẽ.
Et uenit. &. stctit iuxta ubi ego stabam.
Cumq ueniss&: pauens corruiꝰ in faciem
meam. Et ait adine. Intellige fili homi¬
nis qm intẽpore finis complebit᷑ uisio.
cumq loqueret᷑ adme: conlapsus sum
ꝓnus interrã & tetigit me: & statuit me
ingradu meo. dixxitꝙͦ mihi. Ego ostenda
tibi quę futura sunt in nouissimo male¬
dictionis qm̃ hab& tempus finem suum
Aries quẽ uidisti habere cornua rex
inedorum ẽ atq ꝑsarum: Porro hyrcus
caprarũ rex grecorũ est & cornu gran¬
de qđ erat int̾ oculos euis ipse estꝰ rex

Expanded text:
juge sacrificium, et peccatum desolationis, quae facta est: et sanctuarium, et fortitudo conculcabitur? Et dixit ei: Usque ad vesperam et mane, duo millia trecenti: et mundabitur sanctuarium: Factum est autem cum viderem ego Daniel visionem, et quaererem intelligentiam: ecce stetit in conspectu meo quasi species viri. Et audivi vocem viri inter Ulai: et clamavit, et ait: Gabriel, fac intelligere istam visionem. Et venit, et stetit juxta ubi ego stabam: cumque venisset, pavens corrui in faciem meam, et ait ad me: Intellige, fili hominis, quoniam in tempore finis complebitur visio. Cumque loqueretur ad me, collapsus sum pronus in terram, et tetigit me, et statuit me in gradu meo, dixitque mihi: Ego ostendam tibi quae futura sunt in novissimo maledictionis: quoniam habet tempus finem suum. Aries quem vidisti habere cornua, rex Medorum est atque Persarum. Porro hircus caprarum, rex Graecorum est, et cornu grande quod erat inter oculos ejus, ipse est rex
Abbreviated transcription (Latin):
chodonosor. ait. Benedictus ds corum
sidrach uidelic& & misach & ab denago:
qui misit angłm suum & eruit seruos
suos quia crediderunt in ed̃ .&. uerbũ
regis in mutauerunt: & tradiderunt cor¬
pora sua ne scruirent & ne adorarent
om̃em dm excepto dõ suo. Ame ergo
positum ẽ hoc decretum ut omĩs ppͦłs
trib & lingue quętumq locuta fucrit
blasphemiam contra dm sidrach misach
& abdenago dispereat. & domus eiꝰ uas¬
tetur. Ncꝙ enĩ est ds̃ alius. qui possit ita
saluare. Tunc rex ꝓmouit si drach misach
& ab denago. in ꝓuintia babylonis. Ha¬
buchodonosor. rex om̃ib ppłis gentib
& linguis quę habitant inuniu̾sa ttrraꝰ
pax uobis multiplicct᷑. Signa & mirabi¬
lia fecit apud inẽ ds̃ exccisus. Placuit
ergo mihi p̃dicare signa cius quia magñ
sunt : & mirabilia eius quia fortia & reg¬
num eius regnũ sempiternũ: & potestas
cuis ingenerationẽ & generationem.

Expanded text:
chodonosor ait: Benedictus Deus eorum, Sydrach videlicet, Misach et Abdenagó, qui misit angelum suum et eruit servos suos, quia crediderunt in eum et verbum regis immutaverunt et tradiderunt corpora sua, ne servirent et ne adorao positum est hoc decretum, ut omnis populus, tribus, et lingua, quaecumque locuta fuerit blasphemiam contra Deum Sidrach, Misach, et Abdenago, dispereat, et domus ejus vastetur: Neque enim est Deus alius, qui possit ita salvare. Tunc rex promovit Sidrach, Misach, et Abdenago, in provincia Babylonis. NABUCHODONOSOR rex, omnibus populis, gentibus, et linguis, qui habitant in universa terra, Pax vobis multiplicetur. Signa et mirabilia fecit apud me Deus excelsus. Placuit ergo mihi predicare signa eius, quia magna sunt, et mirabilia eius, quia fortia et regnum eius regnum sempiternum et potestas eius in generationem et generationem.
Abbreviated transcription (Latin):
ysi serui dĩ: quia peccauimꝰ ci  & statuit
sermones suos quos locutus ẽ suꝑ nos
& suꝑ principes nr̃os qui indicauert̃
nos: ut suꝑ ducere t in nos malũ mag¬
num quale numquã fuit sub omniꝰ
sicut scriptum e in lege moysi. Omnẽ
remur ab iniquitatib nr̃is & cogitarem̃
ueritatem tuam & uigilauit dñs fuper
maliciam & adduxit eam suꝑnos. lustis

Expanded text:
 statuit sermones suos, quos locutus est super nos, et super principes nostros, qui judicaverunt nos, Ut superinduceret in nos malum magnum, quale numquam fuit sub omni Sicut scriptum est in lege Mosi, omne mremur ab iniquitatibus nostris, et cogitaremus veritatem tuam. Et vigilavit Dominus super malitiam, et adduxit eam super nos: Justus
Abbreviated transcription (Latin):
& facies mea mutata ẽ inme: uerbum
aũt incorde meo seruaui uiSI0. uii.
Anno tercio regni baldasar regis: uisio
apparuit mihi Ego danihel post id qđ
uiderã in principio. uidi inuisione mea
cum essem in susis castro qđ est in clam
ciuitatt Uidi aũt̃ inuisione esse me
suꝑ portam ulai: & leuaui oculos meos
& uidi & etee aries unus stabat ante pa¬
ludein habeus cornua excelsa. & unum

Expanded text:
ta est in me: verbum autem in corde meo conservavi.  Visio VIII. Anno tertio regni Baltassar regis, visio apparuit mihi. Ego Daniel, post id quod videram in principio, vidi in visione mea, cum essem in Susis castro, quod est in Elam civitate: Vidi autem in visione esse me super portam Ulai. Et levavi oculos meos, et vidi: et ecce aries unus stabat ante paludem, habens cornua
Abbreviated transcription (Latin):
similis ualde ab omnib & terribilis i¬
inis: dentes & ungues cius ftrrci cõmi¬
nuebai & comedebat. & reliqua pedib
suis conculcabat. Et detoriub dect̃ quȩ
habebat incapite. & de alio qđ ortũ fu¬
erat anit qđ ceciderant tria cornua: ⁊
decornu illo qđ habebat oculos &os lo¬
quens grandia & maius erat ceteris.
Aspicirbani. & coece cornu illuo faciebat
bellum aduersus scos. & p̃ualebat cis:
donec uenit antiquus dierũ & udiciũ
dedit sc̃is excclsi & tempus aduenit.&¬

Expanded text:
terribilis nimis, dentes et ungues ejus ferrei: Comedebat, et comminuebat, et reliquias pedibus suis conculcabat: et de cornibus decem, quae habebat in capite: et de alio, quod ortum fuerat, ante quod ceciderant tria cornua: Et de cornu illo quod habebat oculos, et os loquens grandia, et majus erat caeteris. Aspiciebam, et ecce cornu illud faciebat bellum adversus sanctos, et praevalebat eis, Donec venit antiquus dierum, et judicium dedit s
Abbreviated transcription (Latin):
Tuergo aduerte sermonẽ & intellige
uisioñe. Septuaginta ebdomades ad¬
brcuiate sunt suꝑ ppłm tuũ & super
urbem scãm tuam: ut consũmet᷑ p̾ua¬
ricatio: & finem accipiat peccatũ & de

Expanded text:
aduerte sermonem, & intellige visionem. Septuaginta hebdomades adbreuiatæ sunt super populum tuum, & super vrbem sanctam tuam: vt consummetur præuaricatio, & finem accipiat p
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc me loquente in oratione ctec
uir gabrihel quẽ uiderã inuisione in
principio. cito uolans tetigit me in it̃¬
pore sacrificii uesꝑtini. & docuit me:
& locutus c̃ mihi dixcitis. Danhei.

Expanded text:
 me loquente in oratione, ecce vir Gabriel, quem videram in visione a principio, cito volans tetigit me in tempore sacrificii vespertini. Et docuit me, et locutus est mihi, dixitque: Dan
Abbreviated transcription (Latin):
tationem cius indicarent mihi: & ne¬
quiuerunt sensum sermonis huius e¬
dicere mihi. Porro ego audi de te
qđ possis obscura interp̃tariꝰ & liga¬
ta dissoluere. Si ergo uales scripturã
legere & inttrp̾tationẽ indicart mihi
purpura uesticris: & torquẽ auream
circa collum tuum habebis. & tercius
in regno meo princeps eris Ad quẽ re¬
spondens danihel: coram regt ait. Au¬
nera tua sint tibi: & dona domus tuę
alttri da. Scripturã aut̃ legam tibi

Expanded text:
etationem ejus indicarent mihi: et neetationem ejus indicarent mihi: et nequiverunt sensum sermonis hujus edicere. Porro ego audivi de te, quod possis obscura interpretari, et ligata dissolvere: Si ergo vales scripturam legere, et interpretationem ejus indicare mihi, Purpura vestieris, et torquem auream circa collum tuum habebis, et tertius in regno meo princeps eris. Ad quae respondens Daniel, ait coram rege: Munera tua sint tibi, et dona domus tuae alt
Abbreviated transcription (Latin):
aut ꝓre quȩ acciderat regi & optima
tibus cius domũ conunnꝰ ingressa ẽ.:
& ꝓloquens ait. Rex incternum uiuc
honte conturbent cogitationes tuacꝰ
inuente sunt inco. Nam & rex nabueb¬
donosor pattr tuus. principẽ magoꝵ
incantatoꝵ chaldeoꝵ & aruspicũ cͦon¬
stituit cum. Pater inquã tuus orta: qͥa.
sp̃s amplior & prudentia intelligentiaq
interptatio somnioꝵ & ostensio secre¬
torum ac solutio ligatorũ inuenit suł
in co. hoc est in damhele. eui rex nomen¬
imposut balthasar. Hunc itaq danici
uocct᷑: & interp̾tationẽ narrabit. Igit
introductus ẽ damhel coram rege. Ad
quẽ prefatus rex ait. Tues damheꝰ dt fi¬
ius captiuitatis iude ÷ quẽ addux̃ rex
pater neus de iudca : Audiui de te qm̃¬
spm deorũ habtasꝰ & scientia intelli¬
gentiaq ac sapientia amplior inuen¬
ta est iite. Et nunc initrogressi sunt
in conspectu meo sapientes magi ut
scripturam hanc legerent. & in terp̃¬

Expanded text:
auauonvivii ingressa est: Et proloquens ait: Rex, in aeternum vive: non te conturbent cogitationes tuae, inventae sunt in eo: Nam et rex Nabuchodonosor pater tuus, principem magorum, incantatorum, Chaldaeorum, et aruspicum constituit eum, pater, inquam, tuus, o rex: Quia spiritus amplior, et prudentia, intelligentiaque, interpretatio somniorum, et ostensio secretorum, ac solutio ligatorum, inventae sunt in eo, hoc est in Daniele: cui rex posuit nomen Baltassar, Nunc itaque Daniel vocetur, et interpretationem narrabit. Igitur introductus est Daniel coram rege. Ad quem praefatus rex ait: Tu es Daniel de filiis captivitatis Judae, quem adduxit rex pater meus de Judaea? Audivi de te, qm deorum habeas: et scientia intelligentiaque ac sapientia amplior inventa est in te. Et nunc introgressi sunt in conspectu meo sapientes magi, ut scripturam hanc legerent, et interpr
Abbreviated transcription (Latin):
Sibebant uinum. & laudabant deos
suos aurcos & argenitos & ęreos. ferre¬
osq ligneos & lapidcos. In eađe hora.
apparuerunt digiti quasi manꝰ hominiꝰ
scribentis contra candelabrũ. insuꝑficię
parictis aulȩ regię & rex aspiciebat ar¬
ticulos manus seribentis Tunc regis fa¬
cies cõmutata ẽ: & cogitationes ciꝰ ꝑtur¬
babant eumꝰ & compages renum cius
soluebant᷑: & gemia cius ad se inincem
collidebant᷑ Exclamauit itaq rea for.¬
tittrͥ ut introducerent magos chaldõs
& aruspices Et ꝓloquens re&: ait sapien¬
tibus babylonis. Quicumq legerit scri¬
pturam hanc & interp̃tationem cius
mamfestam mihi feccrit. purpura ue¬
stictur: & torquẽ auream habebit incol¬
loꝰ & tertius in regno meo crit. Tunc in¬
gressi om̃s sapientes regis. non potuert̃
scripturã legere. nec interp̃tationẽ in¬
dicare regi. Unde rex baldasar satiscon¬
turbatus ẽi& uultus illius immutatusc̃
sed & optimates cius turbabant᷑. Regina

Expanded text:
t deos suos aureos, et argenteos, et aereos, ferreos, ligneosque et lapideos. In eadem hora apparuerunt digiti, quasi manu hominis scribentis contra candelabrum in superficie parietis aulae regiae: et rex aspiciebat articulos manus scribentis. Tunc regis facies commutata est, et cogitationes ejus perturbabant eum; Et compages renum ejus solvebantur, et genua ejus ad se invicem collidebantur. Exclamavit itaque rex fortiter, ut introducerent magos, Chaldaeos, et aruspices. Et proloquens rex ait sapientibus Babylonis: Quicumque legerit scripturam hanc, et interpretationem ejus manifestam mihi fecerit, Purpura vestietur, et torquem auream habebit in collo, et tertius in regno meo erit. Tunc ingressi omnes sapientes regis, non potuerunt scripturam legere, nec interpretationem indicare regi. Unde rex Baltassar satis conturbatus est, et vultus illius immutatus est: sed et optimates ejus turbabantur. Regina
Abbreviated transcription (Latin):
resistere e neq uberari de manii cius.
fccitq scđm uoluntatt᷑ suam & magni¬
ficatus ẽ: & ego intelligebam. Ecce aut̃
hyrcus caprarũ uenicbat ab occidentt
suꝑ faciem totius terre: & non tangebat
itrrã. Porro hyrcus habebat cornu in¬
signe int̾ oculos suos & uenit usque ad
arietem illũ cornutũ quẽ uiderã stantẽ
anit portamꝰ & cucurrit adcum in im¬
petu fortitudinis suę Cumꝙ apppin¬
quass& ꝓpe arictem. efferatus ẽ incũ:
& ꝑcussit arieitm: & cominuit duo cor
nua eius: & non poterat aries resisttre
ei Cumq cum misiss& in terrã concul¬
cauit. & nemo quibat liberare aricit᷑
acmanu cius: Nyrcus aut̃ caprarũ mag¬
nus factus est nimis Cumq creuiss& fra¬
ctum ẽ cornu magnũ: & orta sunt cor¬

Expanded text:
resistere ei, neque liberari de manu ejus: Fecitque secundum voluntatem suam, et magnificatus est: Et ego intelligebam: ecce autem hircus caprarum veniebat ab occidente super faciem totius terrae, et non tangebat terram: porro hircus habebat cornu insigne inter oculos suos. Et venit usque ad arietem illum cornutum, quem videram stantem ante portam, et cucurrit ad eum in impetu fortitudinis suae. Cumque appropinquasset prope arietem, efferatus est in eum, et percussit arietem: Et comminnua ejus, et non poterat aries resistere ei: Cumque eum misisset in terra, conculcavit, et nemo quibat liberare arietem de manu ejus. Hircus autem caprarum magnus factus est nimis: cumque crevisset, fractum est cornu magnum, et orta sunt
Abbreviated transcription (Latin):
sunt: & antiquus dicrũ sedit. uestim̃¬
tum cius quasi ni& candidũ.: & capil¬
li capitiscius quasi lana munda. Tro¬
nus cius flamma ignis: roit cius ignis
accensus fiuuius igneus rapidus que
egredicbatur afacic cius. Milia miliũ
ministrabant eiꝰ & decies milies cente¬
na milia assistebant ci. ludiciũ sedit.

Expanded text:
rum sedit: vestimenta ejus quasi nix candida: et capilli capitis ejus sicut lana munda: thronus ejus flamma ignis: rote ejus ignis accensus: fluvius igneus rapidusque egrediebatur a facie Dei: millia millium ministrabant ei: et decies millia centena millia assistebant ei:
Abbreviated transcription (Latin):
fecta ess& bestia & periss& corpus ciusͥ
& traditum ess& ad cõburendum igni:¬
auarum quoq bestiarum ablata ess&
potestas: & tempora uitt constiruta
essent eis. usq ad tempus & tempus.
Aspiciebam ergo inuisione noctis. & ce¬
ce cum nubibꝰ cęli quasi filius hominis
ueniebat: & usq ad antiquum dicrum

Expanded text:
rfecta esset bestia, perisset corpus ejus, et traditum esset igni ad comburendum, aliarum quoque bestiarum ablata esset potestas, et tempora vitae constituta essent eis usque ad tempus et tempus. Aspiciebam ergo in visu noctis, et ecce cum nubibus coeli Filius hominis veniebat, et usque ad An
Abbreviated transcription (Latin):
lo optimatũ suorũ: ne quid ficret cont᷑
danihelẽ. Et abut rex indomũ suamꝰ &
dormiuit incenatus: cibiq non sunt in¬
lati coram eo insuꝑ & somnus recessit
abco. Tunc rex primo diluculo consur¬
gens. festinus adlacum leonũ ꝑrexit:
ad ꝓpinquansq laciiꝰ. damhełe uoce la¬
erimabili inclamauit: & affatus ẽ cum.
Danihel serue dĩ uiuentisꝰ ds tuus cuitu

Expanded text:
id fieret contra Danielem. Et abiit rex in domum suam, et dormivit incoenatus, cibique non sunt illati coram eo, insuper et somnus recessit ab eo. Tunc rex primo diluculo consurgens, festinus ad lacum leonum perrexit: Appropinquansque lacui, Danielem voce lacrymabili inclamavit, et affatus est eum: Daniel, s
Abbreviated transcription (Latin):
sar non humiliasti cor tuum cũ scires
hȩc omã. sed aduersum dominatorem
cęli elcuatus es & uasa domus cius alla¬
ta funt coram te: & tuꝙ optimates tui
& uxores tuȩ & concubine uintm bi¬
reos & ęrtos & ferreos ligncosq & lapi¬
deos qui ñ uident neq sentiunt neq
audiunt laudasti Porro dm̃ qui hab&
flatum tuum inmanu sua & om̃s uias
tuas. non glorificasti idcirco abco missus
est articulus manus. quȩ scripsit hoc
qđ cocaratum ẽ: fȩx est aũt scriptũrai
quȩ digesta est. Mane. tet uil oha¬

Expanded text:
s non humiliasti cor tuum cum scires haec omnia, sed adversus dominatorem coeli elevatus es, et vasa domus ejus allata sunt coram te. Tu et optimates tui, et uxores tuae, et concubinae tuae vinum biferreos, ligneosque et lapideos, qui non vident, neque audiunt, neque sentiunt, laudasti: Porro Deum, qui habet flatum tuum in manu sua, et omnes vias tuas, non glorificasti. Idcirco ab eo missus est articulus manus, quae scripsit hoc, quod exaratum est. Haec est autem scriptura, quae digesta est: MANE, THECEL, PHA
Abbreviated transcription (Latin):
dit decclo clamauit fortit̃ & sic ait. Suc¬
cidite arborem & p̾cidite ramosciꝰꝰ & ex¬
cunte folia ciuss& disꝑgnt fructũ cius.
fugiant bestiȩ quę subter eam sunt iet
nolucres deramis cuis: uerũ tam̃ germen
radicum cius in terra siniteꝰ & alligetur
uinculo ferreo & aerco inherbis quę fo¬
ris sunt: & rore cęli tinguat᷑. & cum feris
pars cius inherba ttrrę Corcius ab hu¬
mano cõmutet᷑. & corferę detur c&e scp¬
tem tempora mutent᷑ suꝑ cum. Insen¬
tentia ingilum decretum ẽ scrmosc̃oꝵ

Expanded text:
ortiter, et sic ait: Succidite arborem, et praecidite ramos ejus: Excutite folia ejus, et dispergite fructum ejus: Fugiant bestiae quae subter eam sunt, et volucres de ramis ejus. Verumtamen germen radicum ejus in terra sinite, et alligetur vinculo ferreo et aereo, in herbis quae foris sunt, et rore coeli tingatur, et cum feris pars ejus in herba terrae. Cor ejus ab humano commutetur, et cor ferae detur ei: et septem tempora mutentur super eum. In sent
Abbreviated transcription (Latin):
non dissipabit᷑. & potestas cius usque in
Anno primo baldasar regis babylonis.
danihel somnium uiditꝰ. uisio autem
capitis ciuis incubili suo. Et somnium
scribens breui sermone conp̃hendit:
sũmatimq ꝑstringens ait. Uidebam
inuisione mea nocte: & ecee quatuor

Expanded text:
non dissipabitur, et potestas ejus usque in non dissipabitur, et potestas ejus usque in Anno primo Baltassar regis Babylonis, Daniel somnium vidit: visio autem capitis ejus in cubili suo: et somnium scribens, brevi sermone comprehendit: summatimque perstringens, ait: Videbam in visione mea nocte, et ecce quatuor
Abbreviated transcription (Latin):
alconibus: Et damhel regi respondens
ait. Rex incternũ uiue. D̾s m̃s misit an¬
gelum suũ & conelusit ora leonũ & non
nocuerunt mihi: quia coram eo iusticia¬
inuenta c̃ inuenta est inme sed & corã
tt rex delictum ñ feci Tunc̃ rex uehem̃¬
ter gauisus ẽ suꝑ eo. & dani hełe p̃cepit
educi delacu Eductusq est danihel de
lacu. & nullã lesio inuenta ẽ in eo: quia
credidit do suo lubente aut̃ rege ad¬
ducti sunt uiri illi qui accusauerant da¬
nihelemꝰ & inlacũ leonũ missi sunt: ipsi
& filii & uxores corũ Et non ꝑuenerunt
usq ad pauimentũ laciꝰ donec arripereł
cos leones: & om̃a ossa corũ cõminuerẽt
lunc darius rex scripsit uniuersis ppłis
tribub & linguis habitantib inuniu̾sa
terra. Pax uobis multiplicetur. A me
constitutum ẽ decretũ: ut in uniuerso
imperio meo & regno tremi scant &
paueant dm̃ danihelis. Ipse est cnĩ ds̃
uiuens. & ęternus in scła & regnum cius

Expanded text:
aniel regi respondens ait: Rex, in aeternum vive: Deus meus misit angelum suum, et conclusit ora leonum, et non nocuerunt mihi: Quia coram eo justitia inventa est in me: sed et coram te, rex, delictum non feci. Tunc rex vehementer gavisus est super eo. et Danielem praecepit educi de lacu: Eductusque est Daniel de lacu, et nulla laesio inventa est in eo, quia credidit Deo suo. Jubente autem rege, adducti sunt viri illi, qui accusaverant Danielem: Et in lacum leonum missi sunt, ipsi, et filii, et uxores eorum: Et non pervenerunt usque ad pavimentum laci, donec arriperent eos leones, et omnia ossa eorum comminuerunt. Tunc Darius rex scripsit universis populis, tribubus, et linguis, habitantibus in universa terra: PAX vobis multiplicetur. A me constitutum est decretum, ut in universo imperio et regno meo, tremiscant et paveant Deum Danielis. Ipse est enim Deus vivens, et aeternus in saecula, et regnum ejus
Abbreviated transcription (Latin):
placcat tibi. & peccata tua elemosinis
redime: & iniquitates tuas misericor¬
dus pauperũ: forsitan ignoscat delic¬
tis tuis Om̃a ueneruntꝰ suꝑ nabucho¬
donosor. regen post finem mensiũ xii.
in aula babylonis dcambulabat. Res¬
ponditq rex & ait. Honne hec ẽ baby¬
lon magna quã ego ȩdificaui indomũ
regni uirobore fortitudinis mex & in

Expanded text:
 peccata tua eleemosynis redime, et iniquitates tuas misericordiis pauperum: forsitan ignoscet delictis tuis. Omnia venerunt super Nabuchodonosor regem. Post finem mensium duodecim, in aula Babylonis deambulabat. Responditque rex, et ait: Nonne haec est Babylon magna, quam ego aedificavi in domum regni, in robore fo
Abbreviated transcription (Latin):
tiam quã dederat ciꝰ uniuersi pꝰpłi trib
& lingue tremebant & metuebant cũ
Q uos uolebat imtrficiebat & quos uolc̃¬
bat ꝑcutiebat: quos uolebat exaltabatꝰ
& quos uolebat humiliabat. Quando
aut̃ humiliatũ est cor ens & sp̃s illius
obfirmatus ẽ ad suꝑbiam: depositus est
de solio regni sui & gła cius ablata est:
& afilus hominũ eiectus ẽ Scd & cor
cius cum bestiis positum ẽ: & cum ona-¬
gris erat habitatio cius Fenum quoꝙ
ut bos comedebatꝰ & rore cęli corpus
cius infectum ẽ: donee cognoscer& qđ
potestaitm haber& altissimus in regno

Expanded text:
tiam, quam dederat ei, universi populi, Tribus, & linguae tremebant, & metuebant eum: quos volebat interficiebat: & quos volebat percutiebat, & quos volebat exaltabat, & quos volebat, huautem elevatum est cor eius, et spiritus illius obfirmatus est ad superbiam, depositus est de solio regni sui, et gloria ejus ablata est: Et a filiis hominum ejectus est, sed et cor ejus cum bestiis positum est, et cum onagris erat habitatio ejus: Fenum quoque ut bos comedebat, et rore coeli corpus ejus infectum est; Donec cognosceret quod potestatem habeat
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi seruiant. Potestas ciuis potestas ac¬
uerna quȩ non auferct᷑ꝰ & regnum eius
qđ non corrũpct᷑ Norruit sp̃s incus
Ego damhel territus sum inhis & uisi¬
ones capitis mei conturbauerunt mne
Accessi adunum de assistentibus. & ue¬
ritatem quęrebam abeo de omĩb his
Qui dixit mihi interpͣtationẽ sermo¬
num. & edocuit ie. Ne bestie magnę
quatuor: quatuor regna consurgent de
terra. Suscipicnt autt̃ regnun scĩ dĩ al¬
tissimiꝰ & obtinebunt regnũ usq in scłm¬

Expanded text:
s potestas aeterna, quae non auferetur: et regnum ejus, quod non corrumpetur. Horruit spiritus meus, ego Daniel territus sum in his, et visiones capitis mei conturbaverunt me. Accessi ad unum de assistentibus, et veritatem quaerebam ab eo de omnibus his. Qui dixit mihi interpretationem sermonum, et docuit me: Hae bestiae magnae quatuor, quatuor regna consurgent de terra. Suscipient autem regnum sancti Dei altissimi, et obtinebunt regnum usque in s
Abbreviated transcription (Latin):
unc nabuchodonosor rex obstupuit. & surrexit
ꝓpere:ait optimatib suis. Nonne tres
uiros misimus in mediũ ignis cõpeditos:
Qui respondentes dixerunt regi. Uere
rex. Respondit rex & ait. Ecce ego ui¬
deo uiros quatuor solutos ambulantes
in medio ignis: & nihil corruptionis in
nacis ignis ardentis. & ait. Sidrach mi¬
sach & abdenago scrui đi excelsiꝰ egre¬
dimini & ueniit. Statimq egressi suis
sidrach misach & ab denago demedio ig¬

Expanded text:
unc Nabuchodonosor rex obstupuit, et surrexit propere, et ait optimatibus suis: Nonne tres viros misimus in medium ignis compeditos? Qui respondentes dixerunt regi: Vere, rex. Respondit, et ait: Ecce ego video viros quatuor solutos, et ambulantes in medio ignis, et nihil corruptionis in nacis ignis ardentis, et ait: Sidrach, Misach, et Abdenago, servi Dei excelsi, egredimini, et venite: Statimque egressi sunt Sidrach, Misach
Abbreviated transcription (Latin):
num & cuicumꝙ uolucrit dabit illud:
humillimũ hominẽ constituet suꝑ co.
Noc somniũ uidi ego nabuchodonosor
Tu ergo balthasar interp̃tationẽ narra
festinus. quia om̃s sapientes regni mei
non queunt solutionẽ edicereꝰ mihi
est. Tunc damhel cuius nom̃ balthasar
cepit intrasem& ipsum tasius cogitare
quasi hora una: & cogitationes eius con¬
turbabant cum. Respondens aut̃ rex
ait. Balthasar. somniũ & interpͣtatio
cius ñ conturbent te. Respondit baltha¬
sar: & dixit. Domine mi. somniũ his qͥ
te odcruntꝰ. & interp̃tatio eius hostib
tuis sit. Arborẽ quã uidisti sublimem
atq robustam cinus altitudo ꝑtingit
adeclum & aspectus illius in omnem
terram & rami cius pulcherrim & fru¬
ctus cius nimius & esca om̃ium inca.
subt̾ eam habitantes bestiȩ agri & in ra

Expanded text:
cuicumque voluerit, dabit illud, et humillimum hominem constituet super eum. Hoc somnium vidi ego rex Nabuchodonosor: Tu ergo, Baltassar, interpretationem narra festinus: quia omnes sapientes regni mei non queunt solutionem edicere mihi: est. Tunc Daniel, cujus nomen Baltassar, coepit intra semetipsum tacitus cogitare quasi hora una: et cogitationes ejus conturbabant eum. Respondensque rex ait: Balthasar, somnium, et interpretatio ejus, non conturbet te. Respondit Balthasar et dite oderunt, et interpretatio ejus hostibus tuis sit, Arborem quam vidisti sublimem atque robustam, cujus altitudo pertingit ad coelum, et aspectus illius in omnem terram: Et rami ejus pulcherrimi, et fructus ejus nimius; Et esca omnium in ea, et subter eam habitantes bes
Abbreviated transcription (Latin):
ficer in indeã: tamen omĩs ei tura deuocatõe
gentiũ ⁊ de aduentu xpĩ est̾. Ouẽ quanto
plus amatis o paula ⁊ eustochiũ: tantomagiꝰ
ab eo perite. ut pro obtrectacione pñti. qua me
in desmenter enuli laniant. ipẽ michi merce¬
dem restituat ĩ futurũ qui scit me ab hoc in pere¬
grine ligue erudiciõe sudasse. ne uidei de falsitate
scripturaꝵ eclesiis ens diucius insultarent.

Expanded text:
e gentium, et adventu Christi est. Quem quanto plus amatis, o Paula et Eustochium, tanto magis ab eo petite, ut pro obtrectatione praesenti, qua me indesinenter aemuli laniant, ipse mihi mercedem restituat in futuro: qui scit me ob hoc in peregrinae linguae eruditione sudasse, ne Judaei de falsitate Scripturarum Ecclesiis ejus diutius insultaren
Abbreviated transcription (Latin):
ad liquidũ prosecutus est. ut nõ eñ putes de
interpretes. fidei sue sacramenta ꝑspitue
ethuicis prodere/ ne sanctũ canibz. ⁊ margari¬
tas portis darent. Que cũ hanc edicionẽ lege¬
ritis: ab illis animaduertetis abscondita. ꝓec
ignoro quãti laboris sit ꝓph̾as ĩtelligere: net
facile quempiã posse indicare. de interpreta¬
cione: nisi intellexit ante que legit: nosqz pa¬
tere morsib płimoꝵ. qui stimłante ĩuidia qd̃¬
consequi nõ ualent despiciũt. Sciens gͦ ⁊ pru¬
dens. ĩ flammã mitto manũ: ⁊ nichilominu ᷤ
hoc a fastidiosis lectorib precor. ut quomodo

Expanded text:
sic ad liquidum persecutus esset, ut non de tuaginta interpretes, fidei suae sacramenta perspicue Ethnicis prodere: ne sanctum canibus, et margaritas porcis darent. Quae cum hanc editionem legeritis, ab illis animadvertetis abscondita. Nec ignoro quanti laboris sit, Prophetas intelligere, nec facile quempiam posse judicare de interpretatione, nisi intellexerit ante quae legerit. Nos quoque patere morsibus plurimorum, qui stimulante invidia, qpiciunt. Sciens ergo et prudens in flammam mitto manum: et nihilominus hoc a fastidiosis lectoribus precor, ut quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
Emo cum ꝓphetas uersibus eͦ sleͤ
descriptos. metro eos estimet apud
hebreos ligari. et aliquid simile
habere. de ꝑsalmis uel oꝑibz salo¬
monis. Sed qd̃ ĩ temõstene ⁊ tullio solet fieri.: ut
ꝑcola scribant᷑ ⁊ comota: qui utiq prosa et non
uersibus conscripserũt. Nos quoq utilitati
legẽtiũ ꝓuidentes: ĩterp̃tacõnẽ nouã nouo scri¬
bendi genere distinximus. Ac primũ de ysaia

Expanded text:
emo cum prophetas uersibus viderit esse descriptos, metro eos exi- stimet apud Hebrhabere de Psalmis, vel operibus Salomonis; sed quod in Demosthene et Tullio solet fieri, ut per cola scribantur et commata, qui utique prosa, et non versibus conscripserunt: nos quoque utilitati legentium providentes, interpretationem novam, novo scribendi genere di
Abbreviated transcription (Latin):
capics. Non illũ sequaris: qm̃ longt abẽ:
effugit enĩ quasi caprea delaqueo. qmͣ
uulnerata ẽ anima eius ultra cũ non
pottris conligare & maledictiiẽ concor¬
datio. Denudare aut̃ amici mysteriã.
desperatioẽ animȩ infelicis. Innuens
oculo fabricat iniqua: & nemo cum ab¬
iciet. In conspectu oculoꝵ tuoꝵ condul¬
cabit ossuũ: & suꝑ sermones tuos ãmi¬
rabitur. Nouissime aut̃ ꝑuert& ossuũ
& inuerbis tuis dabit scandalũ. Multa
audiui & ñ coȩquaui eĩ & dñs odi& illũ.
cad&: & plaga dolosa dolosi diuid&. uul¬
nera. Et qui foueã fodit in ilła decid&:
& qui statuit lapide̾ ꝓximo suo. offen¬
d& inco: Qui laqueũ alic ponit. pcribit
in illo. Facienti nequissimũ consiliũ suꝑ
ipsum deuoluct᷑: & ñ agnosc& unde ad¬

Expanded text:
m longe abest. effugit enim quasi caprea de laqueo: quoniam uulnerata est anima eius: et ultra eum non poteris conligare. maledicti est concordatio: denudare autem amici mysteria desperatio est animae infelicis. adnuens oculis fabricat iniqua, et nemo eum abiciet. in conspectu oculorum tuorum indulcabit os suum et super sermones tuos admirabitur: nouissime autem peruertet os suum et in uerbis tuis dabit scandalum. multa odiui et non coaequaui ei, et dominus odiet illum. cadet: et plaga dolosa, dolosi dividet vulnera. Et qui foveam fodit, incidet in eam: et qui statuit lapidem proximo suo, offendet in eo: et, qui laqueum alii ponit, peribit in illo. Facienti nequissimum consilium, super ipsum devol
Abbreviated transcription (Latin):
bentes: illi aut̃ duc̃t belli animũ habe¬
bant. Scd cũ uehemens pugna ess&: ap¬
paruer aduersariis decęlo uiri quinq
incquis. frenis aurcis decori: ducatum
iudcis p̃stantes. Ex quib duo machabeũ
mediũ habentes. armis suis circũseptum:
incoldmẽ conseruabant: in aduersarios
aut̃. tela & fulmina iacĩbant ex quo &
cęcitatt confusi & repleti ꝑturbatione :¬
cadebant. Ini̾fecti sunt aut̃ ax milia

Expanded text:
bentes illi autem ducem belli animum habebentes illi autem ducem belli animum habebant sed cum vehemens pugna esset apparuerunt adversariis de caelo viri quinque in equis frenis aureis decori ducatum Iudaeis praestantes ex quibus duo Macchabeum medium habentes armis suis circumseptum incolomem conservabant in adversarios autem tela et fulmina iaciebant ex quo et caecitate confusi et repleti perturbatione cadebant interfecti
Abbreviated transcription (Latin):
qđ factum ẽ: congregatis principib ppłi
accusauit qđ pecunia fr̃s uendidissent. ad¬
uersariis coꝵ. dimissis. Nos igit᷑ ꝓditores
factos int̾fccit. & confestim duas turres
occupauit. Armis aut̃ ae manib om̃a ꝓ¬
spere agendo: induab munitionibus
plusquã uiginti milia ꝑemit.xox iiii.¬
anmotheus qui prius aiudȩis fuerat supc¬
ratus conuocato exercitũ peregrinȩ: mul¬
titudinis.& congregato exercitu asiano:
aduẽnit quasi armis iudeam capturus.
Oachabeus aut̃ & qui cũ ipso erant ad¬
ꝓpiante illo. dep̾cabant᷑ dm̃. caput t̾ra
asꝑgentes: lumbosq ciliciis p̾cincti. ad
altaris crepidinẽ ꝓuoluti. ut sibi ꝓpitis
inimieis aut illoꝵ ess& inimicus: & ad¬
uersarct᷑ sicut lex dicit. Et ita pꝰ orati¬
onem sũptis armis longius dectuitate
ꝓcedentes. & ꝓximi hostib effectiꝰrc¬
sederunt. Primo aut̃ solis ortu. utrique.
cõmiscrunt isti quide uictorię & ꝓspe¬
ritatis sponsorẽ cum uirtute dnm ha¬

Expanded text:
rincipibus populi accusavit quod pecunia fratres vendidissent adversariis eorum dimissis hos igitur proditores factos interfecit et confestim duas turres occupavit armis autem ac manibus omnia prospere agendo in duabus munitionibus plus quam viginti milia peremit Timotheus qui prius a Iudaeis fuerat superatus convocato exercitu peregrinae multitudinis et congregato exercitu asiano advenit quasi armis Iudaeam capturus Macchabeus autem et qui cum ipso erant adpropiante illo deprecabantur Deum caput terra aspergentes lumbosque ciliciis praecincti ad altaris crepidinem provoluti ut sibi propitius inimicis autem eorum esset inimicus et adversaretur sicut lex dicit et ita post orationem sumptis armis longius de civitate procedentes et proximi hostibus effecti resederunt primo autem solis ortu utrique commiserunt isti quidem victoriae et prosperitatis sponsorem cum virtute Dominum ha
Abbreviated transcription (Latin):
ones. fugatos abhicrosolimis suscipiebant.
& bellare tẽptabant. Nuu̾ qui erant cũ
machabeo. ꝑ orationes dnm rogantes. ut
ess& sibi adiutorꝰ. impctũ fcecr᷑ inmuni¬
tiones idumcoꝵ: multaq  insistcͣs loca ob¬
tinucrunt. occurrentts interemerunt:
& om̃s simul ñ minus auiginti milibus

Expanded text:
s ab Hierosolymis suscipiebant et bellare temptabant hii vero qui erant cum Macchabeo per orationes Dominum rogantes ut esset sibi adiutor impetum fecerunt in munitiones Idumeorum multaque vi insistentes loca obtinuerunt occurrentes interemerunt et omnes simul non minus a viginti
Abbreviated transcription (Latin):
uirides & palmas p̾ferebant. ei qui ꝓspe¬
rauit mundare lorũ suu̾ & decreuert̃
cõmuni p̃cepto & dcereto uniuersę gen¬
ti udęoꝵ omib annis agere dics istos:
t antiochi quiđe qui appellatꝰ c̃ xxii.
nobilis. uitt excessus. ita se habuit. Nunc
aut̃ de cupãtore. antiochi filio impii.quę
gesta sunt narrabimus breuiantes mala
quȩ inbellis gestasunt Hic suscepto reg¬
nõ constituitꝰ suꝑ negõcia regni lysiamꝰ
quend̾a. fenicis & syrig militit princi¬
pem. Nam ptoloneus qui dicebatur.
macer. iusti tenax erga iudços cͦt insti¬
tuit. & p̾cipue ꝓpt᷑ iniquitate̾ quae
facto orat incos. & pacifice agere cũcis
netore nobilestrans latus & iam abeo re¬
cessiss&ͥ ueneno uitam finiuit. xc III.¬
Sorgias aut̃ cũ ess& dua locorũ. adsũptis
aduenis frequent᷑ iudȩos debellabat

Expanded text:
speravit mundari locum suum et decreverunt communi praecepto et decreto universae genti Iudaeorum omnibus annis agere dies istos et Antiochi quidem qui appellatus est Nobilis vitae excessus ita se habuit nunc autem de Eupatore Antiochi filio impii quae gesta sunt narrabimus breviantes mala quae in bellis gesta sunt hic suscepto regno constituit super negotia regni Lysiam quendam Foenicis et Syriae militiae principem nam Ptolomeus qui dicebatur Macer iusti tenax erga Iudaeos esse instituit et praecipue propter iniquitatem quae facta erat in eos et pacifice agere cum eis  Filometore Nobilem translatus etiam ab eo recessisset veneno vitam finivit Gorgias autem cum esset dux locorum adsumptis advenis frequ
Abbreviated transcription (Latin):
apparatũ adrepugnandũ habentes: inac¬
chabcusadcoꝵ. expugnationẽ. relicto sy¬
mone & iosepho. ite iq zcicheo eisque
qui cũ ipsis erant satis multis. ipse ad cas
quȩ amplius ꝑ urgebant pugnas conuer¬
sus ẽ hii uͦ qui euͦm symoneꝰ erant ducti¬
cupiditatt᷑. aquibusda qui inturrib crais
suasi sunt pccunia & septuaginta milibiᷤ

Expanded text:
 ad repugnandum habentes Macchabeus ad eorum expugnationem relicto Simone et Ioseppho item Macchabeo eisque qui cum ipsis erant satis multis ipse ad eas quae amplius perurguebant pugnas conversus est hii vero qui cum Simone erant cupiditate ducti a quibusdam qui in turribus erant suasi s
Abbreviated transcription (Latin):
aut confũgit in gararã p̃sidiũ munitũ:
cui p̃erat cęreãs. Machabeus aut̾ & qui
cum eo eramt. ictantes obseder̃ p̃sidium
dieb qͣtuor. At hi qui intus erant
loci firmitate: confisi. supͣmodũ maledi¬
cebantꝰ. & sermones nefandos iactabant.
Sed cum dics qͥnta inlucescer&.xxx U.¬
dea iuuenes exhis qui cũ machabeo cratł
accensi animis ꝓpt̾ blasphemiã. uirilit̃
accesserunt admurũ & feroci animo in
gressi: asqͥ ipsos maledicos uiuos conere

Expanded text:
ara praesidium munitum cui praeerat Caereas Macchabeus autem et qui cum eo erant laetantes obsederunt praesidium diebus quattuor at hii qui in turres erant loci firmitate confisi super modum maledicebant et sermones nefandos iactabant sed cum dies quinta inlucesceret viginti iuvenes ex his qui cum Macchabeo erant accensi animis propter blasphemiam viriliter accesserunt ad murum et feroci animo incgressi atque ipsos maledicos vivos concre
Abbreviated transcription (Latin):
posucrunt. Quib gestis rogabant dnm¬
ꝓstrati inttrrã ne amplius ialis talibus
inciderent sed & siquando peccassciit᷑ ab
ipso mituis corriperent᷑: & non barbaris
acblasphemis hominib tradederentur.
Qua dic aut templũ ab alienigenis pollu¬
tum fuerat. contigit eađe dic purgationẽ
ficri uicesima & qͥnta mensis qui fuit
casleu & cũlȩticia dieb octo egerunt
in modũ tabernaculoꝵ. recordantes qđ
antt modicũ tc̃poris. dicm sollemne in
tabernaeuloꝵ in montib: oe bestia

Expanded text:
runt; quibus actis rogabant Domostrati in terram, ne amplius malis talibus inciderent, sed et si quando peccassent, ut ab ipso mitius corriperentur et non blasphemis ac barbaris hominibus traderentur qua die autem templum ab alienigenis pollutum fuerat contigit eadem die purgationem fieri vicesima et quinta mensis qui fuit casleu et cum laetitia diebus octo egerunt in modum tabernaculorum recordantes quod ante modicum temporis diem sollemnem tabernaculorum in monti
Abbreviated transcription (Latin):
lime. Si eñi intellexiss& manũ ori impo¬
suiss&. Qui aut̃ fortit̾ p̾mit ubera ad eli¬
ciendũ laciexprimit butyrũ & qͥ uche¬
ment̾ emul git elicit sanguine. & qui
ꝓuocat iras ꝓducit discordias.
erba lamuhelis regis uisio qua crudiuit
cũ mat̾ sua. Quid dilecte mi: qͥd dilcete
uitri mei: qͥd dilecte uotoꝵ meorũ.&
Ne dederis mulicrib substantiã tuam

Expanded text:
lime si enim intellexisset ori inposuisset manum qui autem fortiter premit ubera ad eliciendum lac exprimit butyrum et qui vehementer emungitur elicit sanguinem et qui provocat iras producit discordias verba Lamuhel regis visio qua erudivit eum mater sua quid dilecte mi quid dilecte uteri mei quid dilecte votorum meorum ne dederis mulieribus substantiam tuam
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ petrã uiã nauis in medio marĩ &
uiã uiri in adolescentuda łalis ẽ & uia
mulieris adultere que comedit & ter¬
gens os suũ dicit: ñsũ opcrata malum
Per tria mouct᷑ tterra. & qͣrtũ non potest
sustinere. Per seruũ cũ regnaucrit. per
stultũ cũ saturatus fuerit cibo: ꝑ odiosam
mulierẽ cũ inmatrimoniũ fuerit assũꝑ¬
ta. & ꝑ ancillã cũ heres fuerit domine
suȩ. Quatuoe sunt minima terre. & ipsa
sunt sapientiora sapientib Formicę płs
ui firmus que p̃ parãt in messe cibũ sibi
lcpusculus plcs inualidal qui collocat in

Expanded text:
 viam navis in medio mari, et viam viri in adolescentia. Talis est et via mulieris adulterae, quae comedit, et tergens os suum dicit: Non sum operata malum. Per tria movetur terra, et quartum non potest sustinere: Per servum cum regnaverit: per stultum cum saturatus fuerit cibo: Per odiosam mulierem cum in matrimonio fuerit adsumpta et per ancillam cum heres fuerit dominae suae quattuor sunt minima terrae et ipsa sunt sapientiora sapientibus formicae populus infirmus quae praeparant in messe cibum sibi lepusculus plebs inval
Abbreviated transcription (Latin):
quia nullũ sccretũ ẽ ubi regnat ebrictas.
neforit bibant & obliuiscant᷑ iudicioꝵ.
& mutent causã filioꝵ pauperis Date
sictrã merentib & uinũ his qui amaro st̃
animo bibant & obliuiscant᷑ egestanꝰ suę:¬
& dõloris ñ recordent᷑ amplius. Aperi
& iudica in opem & pauperem.
Iulierẽ fortẽ quis inueni& ꝓ̃cul & de
ultimis finib p̾cium eius.
Confidit inea cor uiri sui. & spolus ñ indi

Expanded text:
lum secretum est ubi regnat ebrietas ne forte bibat et obliviscatur iudiciorum et mutet causam filiorum pauperis date siceram maerentibus et vinum his qui amaro sunt animo bibant ut obliviscantur egestatis suae et doloris non recordentur amplius aperi o iudica inopem et pauperem aleph mulierem fortem quis inveniet procul et de ultimis finibus pretium eius beth confidit
Abbreviated transcription (Latin):
Ie contra faciem stes contumeliosi. ne
sedeat quasi insidiator ori tuo. Noli
fenerare homini fortiorite quod si
grau& mala sua inte ipse eñ scđm uo
luntatt̾ suã uadit. & simul cũ stulticia
sua peries. Cũ iracuudo ñ facias rixam¬
& cum audace ñ cas indesertũ: quoniã
quasi nihil ẽ anit illũ sanguis: & ubi ñ
est adiutoriũ elid& te. Cum fatuis ne
consiliũ habeas. non ciũ poterunt di¬
ligere nisi quȩ ipsis placent. Corã coc¬
tranco ne facias consiliũ. nescis enim
quid pariet. Non omĩ homini cor tuũ
manifestes neforit inferat tibi grãm:
& conuicict᷑ tibi.¬

Expanded text:
e contra faciem stes contumeliosi ne sedeat quasi insidiator ori tuo noli fenerare homini fortiori te quod si gravet mala sua in te ipse enim secundum voluntatem suam vadit et simul cum stultitia illius peries cum iracundo non facias rixam cum audace non eas in desertum quoniam quasi nihil est ante illum sanguis et ubi non est adiutorium elidet te cum fatuis ne consilium habeas non enim poterunt diligere nisi quae ipsis placent coram extraneo ne facias consilium nescis enim quid pariet non omni homini cor tuum manifestes ne forte inferat tibi gratiam et convicietur tibi
Abbreviated transcription (Latin):
uirgia sunt: qui aut̃ agunt cuncta cͥ¬
silio. regunt᷑ sapientia. Substantia fe¬
stinata minuetur. que aut̃ paulatim
colligitur manu. multiplicabit᷑ Spes
que differtur affliget animã. lignũ
uiit desideriũ ueniens. Qui detrahit
alieui rei ipse se infuturũ obligatꝰ qui
aut̃ tim& p̃ceptũ. in pace uersabitur
ꝓlex sapientis fons uite. ut declinet a
ruina mortis. Doctrina bona dabit
grãm: initinere contẽptorũ uorãgo.
Astutus omã agit cum consilio: qui
aut̃ fatuus ẽ aperi& stulticiã. Nuntusᷤ
impii cad& in malũ: legatus fidelis
sanitas. Aegestas & ignomlnia ci qui
deserit disciplinã. qui aut̃ adqͥescit
arguenti glorificabit᷑. Desiderium si
cõpleaturꝰ delectat animã: de testant᷑
stulti cos qui fugiunt mala. Qui cum
sapientib graditur sapiens erit᷑: a¬
mieus stultorũ efficict᷑ similis. Peccaꝵ¬
tores ꝑsequit᷑ malũ: & iustis retribu¬
entur bona. Bonus relinquet heredẽs¬

Expanded text:
 agunt cuncta consilio reguntur sapientia substantia festinata minuetur quae autem paulatim colligitur manu multiplicabitur spes quae differtur adfligit animam lignum vitae desiderium veniens qui detrahit alicui rei ipse se in futurum obligat qui autem timet praeceptum in pace versabitur lex sapientis fons vitae ut declinet a rugratiam: in itinere contentorum vorago. Astutus omnia agit cum consilio: qui autem fatuus est: aperit stulticiam. Nuncius impii cadit in malum: legatus fidelis sanitas. Egestas et ignominia ei qui deserit disciplinam: qui acquiescit arguenti, glorificabitur. Desiderium si compleatur, delectat animam: detestantur stulti eos, qui fugiunt mala. Qui cum sapientibus graditur, sapiens erit: amicus stultorum efficietur similis. Peccatores persequitur malum, et justis retribuentur bona. Bonus relinquit haeredes
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃ amicũ iustus c̃ utr aut impioꝵ.
decipi& cos. Non inueni& fraudulentꝰ
lucrum: & substantia hominis erit au¬
ri p̃tium Insemita iusticie uitaꝰ. uter¬
 aut̃ deuium ducit admortẽ ¶t ilius
sapiens doctrina patris: qui aut̃ in lu¬¬
sor est non audit cũ arguituꝵ Defruc¬
tu oris homo saturabitur bonis anima
aut̃ p̃uaricatorũ iniqua. xx uiiii.¬
Iui custodit ossuum. custodit anima
suam: qui aut̃ inconsideratus ẽ adlo
quendũ. senti& mala. uult & ñ uult
piger: anima aut̃ operantiũ inpingua¬
bitur. Uerbum mendax iustus detes¬
tabitur. impius aut̃ confundit & con¬
fundetur. Iusticia custodit in nocentiᷤᷤ
uiam: impictas uͦ peccatorẽ supplan¬
tat. Est quasi diues eũ nihil habcat. &
est quasi pauꝑ cũ inmultis diuitus
sit. Redẽptio anime uiri diuitię sue¬

Expanded text:
pter amicum, justus est: iter autem impiorum decipiet eos. Non inveniet fraudulentus lucrum, et substantia hominis erit auri pretium. In semita justitiae vita: iter autem devium ducit ad mortem. XIII. Filius sapiens, doctrina patris: qui autem illusor est, non audit cum arguitur. De fructu oris sui homo saturabitur bonis: anima autem praevaricatorum iniqua. Qui custodit os suum, custodit animam suam: qui autem inconsidquendum, sentiet mala. uult et non uult piger: anima autem operantium inpinguabitur. uerbum mendax iustus detestabitur: impius autem confundit et confunditur. iustitia custodit innocentis uiam: impietas uero peccatores supplantat. est quasi diues, cum nihil habeat, et est quasi pauper, cum in multis diuitiis sit. redemptio animae uiri diuiti
Abbreviated transcription (Latin):
mo suo pauꝑ odiosus crit̾. amici uero
diuitũ multi. Qui despicit ꝓximum
suũ peccat. qui aut̃ miseretur pauperi
diligitꝰ. errant qui operantur malum.
Miscda & ucritas p̃parant bona in
omĩ opert bono erit habundantia
Ubi aut uerba sunt plurima: ibi frę¬
quent̃ egestas. Corona sapientiũ di¬
uitię corũ. faturtas stultoꝵ in pruden¬
tia. liberat animas testis fidelis. & ꝓstri
mendatia uersipellis. In timore dñĩ fi¬
dutia fortitudinis. & filus eiꝰ erit spes
Timor dñi fons uite ut declinent arui¬
na mortis. In multitudine ppłi dignitaᷤ
regis. & in paucitate plebis ignomiꝰ nia
principis. Qui patiens ẽ multa guber¬
natur prudentia. qui aut̃ inpaticus ẽ
exaltat stulticiã suã. uita carniũ sanataᷤ
cordis. putredo ossuĩ inuidia. Qui ca¬

Expanded text:
mo suo pauper odiosus erit amici vero mo suo pauper odiosus erit amici vero divitum multi qui despicit proximum suum peccat qui autem miseretur pauperi rit errant qui operamisericordia et veritas praeparant bona. In omni opere erit abundantia: ubi autem verba sunt plurima, ibi frequenter egestas. Corona sapientium, divitiae eorum: fatuitas stultorum, imprudentia. Liberat animas testis fidelis: et profert mendacia versipellis. In timore Domini fiducia fortitudinis, et filiis ejus erit spes. Timor Domini fons vitae, ut declinent a ruina mortis. In multitudine populi dignitas regis: et in paucitate plebis ignominia principis. Qui patiens est, multa gubernatur prudentia: qui autem impatiens est, exaltat stultitiam suam. Vita carnium, sanitas cordis: putredo ossi