comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
esse p̾sentiã: & ocłos dñi inomni loco specula:
assistimus.Ideo semꝑ memores simus qđ ait ꝓpha.
Seruite dño intimore. & iterum. Psallite sapienter.
Et in conspectu angeloꝵ psallam tͥ Ergo consi¬
deremus qualiter oporteat nos inconspectu di¬¬
uinitatis. & angeloꝵ esse. & sic stemus a dpsallen¬
dum. uit mens nr̃a concordẽt uoci nr̃ȩ. e reuer
icum hominib potentib uolum orati
aliqua suggerere. ñ p̃sumimus nisi ca humili:¬
tate & reuerentia: quantomagis dño deo iniiuer¬¬
sorum. cũ omni humilitate &: puritatis deuotio¬
ne sũpplicandũ est: & non iimultilo quio. sed
inpuritate eordis. & conpunctione lacrimarũ
nos exaudiri sciamus. Et ideo breius debet esse
et pura oriitio: nisi forte exaffectu inspirationis
diuine gr̃, ꝓtendater:. In conuentu camen omni¬
no breuen diacio es  sicto signo apriore omneᷤ
pariter itugant. De decanis monauirui
frs boni testimonii. & sc̃ȩ conuersationis. &
constituantur decani: qui sollicitudinem gerant

Expanded text:
esse praesentiam, et oculos Domini in omni loco speculariassistimus. Ideo semper memores simus quod ait Propheta: Servite Domino in timore , et iterum: Psallite sapienter ; et: In conspectu angelorum psallam tibi . Ergo consideremus qualiter oporteat nos in conspectu divinitatis et angelorum esse, et sic stemus ad psallendum, ut mens nostra concordet voci nostrae. » -- « Si cum hominibus potentibus volumus aliqua suggerere, non praesumimus, nisi cum humilitate et reverentia, quanto magis Domino Deo universorum cum omni humilitate et puritatis devotione supplicandum est? Et non in multiloquio, sed in puritate cordis et compunctione lacrymarum nos exaudiri credamus. Et ideo brevis debet esse et pura oratio, nisi forte ex affectu inspirationis divinae gratiae protendatur. In conventu tamen omnino brevietur oratio; et facto signo a priore omnes pariter surgant. fratribus boni testimonii et sanctae conversationis, et constituantur decani, qui sollicitudinem gerant
Abbreviated transcription (Latin):
bio.quia ꝓhis omnib indie iudicii. radionem
redditurus ẽ. Omnia uasa monasterii cunctãq
substantiã: ac si altaris uasa sacrata conspiciat.
Nichil ducat negligendum. Neq auariciȩ stude¬
at: neq ꝓdigus sit aut stirpator substantiȩ mo¬
nasterii: sed omnia mensurate faciat: & scđm
iussionem abbatis.Humilitatẽ ante omnia ha¬
beat. Et cui substantia non ẽ quȩ tribuatur. ser¬
mo responsionis porrigatur bonus: ut scriptũ
ẽ Sermo bonus. suꝑ datum optimum. Omĩa
quȩ ei iniunxerit abbas: ipsa habeat subcura
sua: Aquib eum ꝓhibuerit. non p̃sumat. frĩb
constitutam annonã. sine aliquo tẏpo. uł mo¬
ra offerat. ut nonscandalirentur: memor diui¬
ni eloquii. quid mereatur qui scandalirauerit
unum de pusillis. Si congregatio maior fuerit.
solatia ei dentur. aquib adiutus. & ipse equo
animo impleat osficium sibi commissum:
Horis competentib dentur quȩ danda sunt.

Expanded text:
bio, quia pro his omnibus in die judicii rationem bio, quia pro his omnibus in die judicii rationem redditurus est. Omnia vasa monasterii cunctamque substantiam quasi altaris vasa sacrata conspiciat. Nihil ducat negligendum. Neque avaritiae studeat, neque prodigus sit, et exstirpator substantiae monasterii: sed omnia mensurate faciat secundum jussionem abbatis. Humilitatem ante omnia habeat. Et cui substantia non est, quod tribuatur, sermo responsionis porrigatur bonus, ut scriptum est: Sermo bonus super datum optimum . Omnia quae ei injunxerit abbas, ipsa habeat sub cura sua, a quibus eum prohibuerit, non praesumat. Fratribus constitutam annonam sine aliqua typho, vel mora offerat: ut non scandalizentur, memor divini eloquii, quid meruerit qui scandalizaverit unum de pusillis . Si congregatio major fuerit, solatia ei dentur, a quibus adjutus et ipse aequo animo impleat officium sibi commissum. Horis competentibus et dentur quae danda sunt
Abbreviated transcription (Latin):
pueri uel adolescentiores ȩtate. aut qui minus in¬
telligere possunt. quanta poena sit excommunica¬
tionis: hi tales dum delinquunt. aut ieiuniis ni¬
miis affligãtur: autacris uerberib coherceantur.
ut sanentur. Decellerario monastii qualis sit.¬
ellerarius monasterii eligatur de congregatio¬
ne lapiens: maturis morib: sobrius: ñ multũ
edax: non elatus: non turbulentus: ñ iniuriosus:
nontardus: ñꝓdigus: sed timens deum: qui om̃i¬
congregationi sit sicut pat̃. Curã gerat de omnib:
Sine iussione abbatis nichil faciat. Que iubent᷑. cu¬
stodiat. fr̃s non contristet. Si qͥs aũt frat̃ ab eofor¬
te aliquid irrationabiliter postulat: ñ sꝑnendo
eum contristet sedration liter & cum humili
tate male petenti dene
nistrauerit. gradum bonũ sibi acquirit. Infir¬
moꝵ.infantum. hospitum. pauꝑumq cum
omni sollicitudine curã gerat: sciens sine du¬

Expanded text:
pueri, vel adolescentiores aetate, aut qui minus inpueri, vel adolescentiores aetate, aut qui minus intelligere possunt, quanta poena sit excommunicationis, hi tales, dum delinquunt, aut jejuniis nimiis affligantur, aut acris verberibus coerceantur, ut sanentur. Cellerarius monasterii eligatur de congregatione sapiens, maturis moribus, sobrius, non multum edax, non elatus, non turbulentus, non injuriosus, non tardus, ncongregationi sit sicut pater. Curam gerat de omnibus. Sine jussione abbatis nihil faciat. Quae jubentur custodiat: fratres non contristet. Si quis ab eo forte aliqua irrationabiliter postulet, non spernendo eum contristet: sed rationabiliter cum humilitate male petenti denegnistrat, gradum sibi morum, infantium, hospitum, pauperumque cum omni sollicitudine curam gerat: sciens, sine du
Abbreviated transcription (Latin):
rum uindicta in eum ꝓcedat. Q& si nec ita corre¬
erit: aut forte qđ absit insuꝑbiam elatus etiã
defendere uoluerit oꝑa sua: tunc abbas faciat
qd sapiens medicus.Si erhibuit fomenta: si un¬
guenta achort.tionum: si medicamina diuinaꝵ
scripturarũ: si adultimum ustionem excommu¬
nicationis. uel plagas uirgarum: & iã si uiderit
nichil suã preualere industriam. adhibeat etiam
intirmum frem̃. Qđ si nec isto mͦ sanatus fuerit:
tunc iam abbas utatur ferro abscisionis ut ait
apls. Iufcite nalum exuobis. &iterum. Infidelis
si discecit discectat: ne una ouis morbida omnẽ
io: si reuerci uoluerit : pon¬
deat prius omnem emendationẽ uicii ꝓquo egressꝰ
ẽ: & sic inultimo gradu recipiatur: ut exhoc eius¬
humilitas comꝓbetur. Qđ si denuo exierit: usq ter:¬
cioitarecipiat᷑. lam uͦ postea: sciat omnem sibi re¬
uersionis aditum denegari. De pueris minori etate

Expanded text:
rum vindicta in eum procedat. Quod si nec ita se correrum vindicta in eum procedat. Quod si nec ita se correxerit, aut forte, quod absit, in superbiam elatus, etiam defendere voluerit opera sua: tunc abbas faciat, quod sapiens medicus. Si exhibuit fomenta, si unguenta exhortationum, si medicamenta divinarum Scripturarum, si ad ultimam ustionem excommunicationis, si plagas virgarum; et si jam viderit nihil suam praevalere industriam: adhibeat etiam,infirmum fratrem. Quod si nec isto modo sanatus fuerit, jam tunc abbas utatur ferro abscissionis, ut ait Apostolus, auferte malum ex vobis . Et iterum: Infidelis si discedit, discedat : ne una ovis morbida omnem io, si reverti voluerit, spondeat prius omnem emendationem vitii, pro quo egressus est: et sic in ultimo gradu recipiatur; ut ex hoc humilitas ejus comprobetur. Quod si denuo exierit, usque tertio ita recipiatur, jam postea sciens omnem sibi reversionis aditum denegari. § II
Abbreviated transcription (Latin):
qͣsi secrete consolentur frem fluctuantem: & pro¬
uocent eum adhumilitatis satisfactionẽ: et con¬
solentur eum. ne Iabundantiori dristicia absor¬
debet sollicitudinem gerere abbas. & omni sa¬
gacitate & industria curare: ne aliquã deouib
sibi creditis ꝑdat. Pouerit enĩ se infirmarũ cu¬
ram suscepisse animarum: ñ suꝑ sanas tyranni¬
dem: & mecuat ꝓphe comminationem ꝑquem
dicit ds̃. Qđ crassum uidebatis assum eb̃atis: &
qđ debile erat ꝓiciebatis. E pastoris boni pium
imitetur exempluri: qui relictis nonaginta no¬
uem ouib inmontib abiit unã ouem que etra-¬
uerat querere. Quius infirmitati in tantũ coni¬
passus ẽ:uteam insacris humeris suis dignaretur
imponere: & sic reportare ad gregem. De hĩ qͥsepiꝰ correpti¬
iquis frater frequenter correptus ꝓqualibet
culpa. si etiam ex communicatus ñ emenda¬
uerit: acrior ei accedat correptio: idest ut uerbe¬

Expanded text:
quasi secrete consolentur fratrem fluctuantem, et proquasi secrete consolentur fratrem fluctuantem, et provocent eum ad humilitatis satisfactionem, et consolentur eum, ne abundantiori tristitia absordebet sollicitudinem gerere abbas, et omni sagacitate et industria curare, ne aliquam de ovibus sibi subjectis perdat. Noverit enim se infirmarum curam suscepisse animarum, non super sanas tyrannidem, et metuat Prophetae comminationem, per quem dicit Deus: Quod crassum videbatis, assumebatis; et quod debile erat, projiciebatis . Et pastoris boni pium imitetur exemplum, qui, relictis nonaginta novem ovibus in montibus, abiit unam ovem quae erraverat quaerere : cujus infirmitati in tantum compassus est, ut eam in sacris humeris suis dignaretur imponere, et sic reportare ad gregem. COMMENTquit, frater frequenter correptus pro qualibet culpa, si etiam excommunicatus se non emendaverit: acrior ei accedat correptio: id est, ut verbe
Abbreviated transcription (Latin):
sautem fr̃ qui grauioris culpȩ nora tenetur:
suspendatur amensa simul. & aboratorio. Nul¬
lus ei fr̃m inullo iungatur consortio: neq incol¬
loquio. Solus sit adopus sibi iniunctum. ꝑsis¬
tens inpenitentiȩ luctu: sciens illã terribilem apłi
sententiam dicentis. traditũ huius mnodi hominẽ
sathanȩ ininteritum carnis. ut sp̃s saluus sit in
die dñi. Cibi autem refectionẽ solus ꝑcipiat: m̃¬
sura uel hora qua preuiderit ei abbas compẽtere.
Nec aquoquam benedicatur transeunte: nec cibꝰ
iginis fr̃ presuimpserit sine iussione abbatis
fr̃ereommimicato. quolibet modo se iun¬
gie arit loqͥha runi Euel mandatum ẽĩ ditĩgere:
similem sortiatur excommunicationis uindicta.¬
gerat abbas circa delin rca excomunicatos
quentes fr̃s: quia ñ est opus sanis medicus.sed
male habentib: Et ideo uti debet omnimꝰ ut sã¬
piens medicus: immittere qͣsi occultos consola¬
tores. senipe,tas.idest seniores sapientes fr̃s.qui

Expanded text:
ater, qui gravioris culpae noxa tenetur, suspendatur a mensa simul, et ab oratorio. Nullus ei fratrum in ullo jungatur consortio neque in colloquio. Solus sit ad opus sibi injunctum, persistens in poenitentiae luctu: sciens terribilem illam Apostoli sententiam dicentis: traditum hujusmodi hominem Satanae in interitum carnis, ut spiritus salvus sit in die Domini . Cibi autem refectionem solus percipiat, mensura vel hora, qua praeviderit ei abbas competere. Nec a quoquam benedicatur transeunte, nec cibus, i quis fratrer praesumpserit sine jussione abbatis fratri excommunicato quolibet modo se jungere aut loqui cum eo, vel mandatum ei dirigere, similem sortiatur excommunicationis vindictagerat abbas circa delinquentes fratres: quia non est opus sanis medicus, sed male habentibus . Et ideo uti debet omni modo ut sapiens medicus: immittere quasi occultos consolatores. Senpectas, id est, seniores sapientes, qui
Abbreviated transcription (Latin):
tesimus quadragesimꝰ tercius. & centesimus quadia¬
gesimus quartus. Centesimus uero sertus decimus
quia paruus est: cum centesimo quinto decimo con¬
iungatur. Digesto gͦ ordine psalmoꝵ uesꝑtinorum:
reliqua idest lectiones. responsoria. hymni. uersus
uel cantica. sicut supra tarauimus impleant᷑. Ad
idest qualtus. nonagesimus. & centesimus tricesi¬
mus tercius. Disposito ordine psalmodiȩ diurnȩ:
reliqui om̃s psalmi qui suꝑ sunt. ȩqualiter diui¬
dantur inseptem noctium uigiliis. partiendo sci¬
licet qui inter eos ꝓlixiores sunt psalmi: & duode¬
cim ꝑunamquamq: constituantur noctem. Hoc
precipue commonentes: ut si cui forte hec distri¬
butio psalmoꝵ displicuerit ordinet si melius
alit̃ iudicauerit: dum omnimodis id attendat᷑
ut omni ebdomada psalteriũ exintegrs. numero
centum quinquaginta psalmoꝵ psallatur: &
dnĩco die semꝑ acapite repetatur aduigilias: qͥa
nimis mers deuotionis sue fecuitut̃ ostendunt

Expanded text:
tesimus quadragesimus tertius, et centesimus quadragesimus quartus. Centesimus vero sextus decimus, quia parvus est, centesimo quintodecimo conjungatur. Digesto ergo ordine psalmorum vespertinorum, reliqua, id est, lectiones, responsoria, hymni, versus, vel cantica, sicut supra taxavimus, impleantur. A quartus, nonagesimus, et centesimus trigesimus tertius. Disposito ordine psalmodiae diurnae, reliqui omnes psalmi, qui supersunt, aequaliter dividantur in septem noctium vigiliis, partiendo scilicet, qui inter eos prolixiores sunt psalmi, et duodecim per unamquamque constituantur noctem. Hoc praecipue commonentes, ut si cui forte haec distributio psalmorum displicuerit, ordinet, si melius aliter judicaverit: dum omnimodis id attendatur, ut omni hebdomada psalterium ex integro numero centum quinquaginta psalmorum 319 psallatur. Et dominico die semper a capite repetatur ad vigilias: quia nimis iners devotionis suae servitium ostendunt
Abbreviated transcription (Latin):
amense participatione priuetur. Priuati autem a
mensȩ consortio. ista erit ratio: ut inoratorio psal¬
mum aut antiphonam non imponat neq lectio¬
nem recitet. usq adsatisfactionem. Refectionem
autem cibi post fr̃m refectionem solus accipiat:
ut si uerbi gr̃a. fr̃s reficiunt secta hora: ille fr̃ nona.

Expanded text:
a mensae participatione privetur. Privati autem a mensae consortio ista erit ratio, ut in oratorio psalmum aut antiphonam non imponat, neque lectionem recitet usque ad satisfactionem. Refectionem autem cibi post fratrum refectionem solus percipiat, ut si, verbi gratia, fratres sexta hora, ille frater nona;
Abbreviated transcription (Latin):
& facto signo absq mora surgentes festinent¬
se inuicem preuenire adopus dei: cũ om̃i tam̃
grauitate & modestia. Adolescentiores fr̃s iurta
se ñ habeant lecta: s. ꝑmixti cũ seniorib Surgen¬
ces uͦ adopus di inuicem se moderate cohorten¬
tur. ꝓpter somnolentoꝵ excusationes. De exomu
trarius existens scẽ regule. & preceptis seniorum
seniorib: suis. Sinon emendauerit: obiurgetur
publice corã omnib. Siuͦ neq sic correxerit: si
intelligit qualis pęna sit. excommunicationi
subiaceat. Din autẽ imꝓbus est: uindicte corpo¬
rali subdatur. Ql debeat eẽ modꝰ excõmunicationis

Expanded text:
 facto signo absque mora surgentes festinent invicem se praevenire ad opus Dei, cum omni tamen gravitate et modestia. Adolescentes sorores juxta se non habeant lectos, sed permistae cum senioribus. Surgentes vero ad opus Dei invicem se moderate cohortentur, propter somnolentarum excusationes. CAPUtrarius existens sanctae Regulae, et praeceptis seniorum senioribus suis. Si non emendaverit, objurgetur publice coram omnibus. Si vero neque sic correxerit, si intelligit qualis poena sit, excommunicationi subjaceat. Sin autem improbus est, vindictae corporali sub
Abbreviated transcription (Latin):
psecutione deciana optimȩ duxerunt m̃rium.
Cesar augustȩ: scorum innumerabiliũ martyrũ:
qui subdatiano hispaniarum p̃side mirabilit̃
occubuerunt ꝓxp̃o.

Expanded text:
rsecutione Deciana optime duxerunt martyrium. Caesaraugustae, sanctorum innumerabilium martyrum, qui sub Daciano Hispaniarum praeside mirabiliter occubuerunt pro
Abbreviated transcription (Latin):
atale beati uictorini pitabionensis ep̃i: qui p̃t
multa documenta. ut sc̃s iheronimus testat᷑.
psecutione diocletani martyrio coronatus ẽ. Ro¬
mȩ. temporib adriani imperatoris: passio beatoꝵ
eustachii cognomento placidȩ & uxoris eius theo¬
spis. cum filiis agapio. & teospite: quoꝵ miri actꝰ
leguntur. hoꝵ festiuitas. cum in kalendis habeat᷑
hic tamen plenius recolitur. Apud laodiciã. sc̃i
theodoti ep̃i: qui ñ solum uerbis. sed &reb & uir¬
tutib exstitit coornatus. Fodem die. sq̃ ambro¬
sii abbatis monasterii agaunensis: qui magnis

Expanded text:
atalis beati Victorini Pitabronensis episcopi, qui post multa documenta, ut sanctus Hieronymus testatur, persecutione Diocletiani martyrio coronatus est. Romae, temporibus Adriani imperatoris, passio beatorum Eustachii, cognomento Placidi, et uxoris ejus Theospis, cum filiis Agapio et Theospite, quorum miri actus leguntur. Horum festivitas, cum in Kalendis habeatur, hic tamen plenius recolitur. Apud Laodiciam, sancti Theodoti episcopi, qui non solum verbis, sed et rebus et virtutibus extitit ornatus. Eodem die, sancti Ambrosii abbatis monasterii Agaunensis, qui magnis
Abbreviated transcription (Latin):
Separat̃. qi sacram̃ta diuinitatis ĩ cõp̃hen¬
sibilia: a nie̾ infirmitatis cognitione re¬
mota sunt. Inĩuoluto nec snitiũ nec finiꝰ:
aĩpicit᷑. sic celsitudo diunitati. nec cep̾ee̾:
nec desinit. In unũ.l. qr inscissura nray¬

Expanded text:
Separatur. Quia sacramenta Divinitatis incomprehensibilia a nostrae infirmitatis cognitione remota sunt. In involuto, nec finis nec initium aspicitur. Sic celsitudo Divinitatis nec coepit esse, nec desinit. In unum locum. Quia in scissura
Abbreviated transcription (Latin):
U̾bũ ex qͦ suscep̃ hominẽ .i. carnẽ ⁊ ani¬
ma: nũꝗͣ deposuit animã. ut eet aĩa a
u̾bo separata. s caro posuit aĩam: qñ ex¬
spirauit. q̃ redeunte surrex̃. Mors ꝯͦ ad
tepꝰ carnẽ ⁊ aiãm separauit. s neutrũ¬

Expanded text:
Verbum ex quo suscepit hominem, id est carnem et animam, nunquam deposuit animam, ut esset anima a Verbo separata. Sed caro posuit animam, quando exspiravit; qua redeunte, surrexit. Mors ergo ad tempus carnem et animam separavit, se
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ reddens cansã fuge: subdit. Quia
mercennariꝰ :: ñ amat oueᷤ. s sua.
sastores aũ ñ dnr fugere : si cedunt
ꝑ secutioni. ⁊ seruant se oruũ utilitati.
qͥb ⁊̃ corpore absentes. sp̃u st̃ p̃sentes.

Expanded text:
unde reddens causam fugae subdit: Quia mercenarius est, et non amat oves, sed sua: pastores autem non dicuntur fugere si cedunt persecutioni, et servant se ovium utilitati, quibus etiam corpore absentes, sunt spiritu praesentes.
Abbreviated transcription (Latin):
que ꝓuideã. ⁊ diumas leges circad̾m reuolu¬
tas. quarũ figurtiẽ galilea. ẽ lex nat̾ał it⁊
medio constitura. qr gͦ ex lege sũpsit fun
constitutas sub lege nate. ut cũ utrisq in
galileã et̾ne beatitudinis redins.¬

Expanded text:
 Judaeam et divinas leges circa Deum revolutas, quarum figura est Galilaea, est lex naturalis in medio constituta, quia ergo ex lege sumpsit fundnsire constitutas sub lege naturae, ut cum utrisque in Galilaeam aeternae beatitudinis redi
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ alius tͥbare ñ potuit. sic omĩa huiꝰm̃
suscepit: qr uoluit. S ig̾cat aut̃. qͣntũ hõ
tͥbari debeat: p̾ssus tanta mole peccati. qñ
aut̾ peccator cõpritans q̃bonadi accepit:
q̃ mala reddidit. fremit ĩ spũ. ⁊ tͣbał. fremit

Expanded text:
turbare non potuit, sicut omnia hujusmodi suscepit, quia voluit. Significat autem quantum homo turbari debeat, pressus tanta mole peccati. Quando autem peccator computans quae bona Dei accepit, quae mala reddidit, fremit in spiritu et
Abbreviated transcription (Latin):
faciut. ꝑboues qͥarant: p̾dic̾atores cele¬
stis doctrine sig̾cantur. hos uendunt. qͥ
ñ amnore di.s ꝓquestu tẽporali p̾dicant.
Oues ĩnocentes: sua uellera uestiendis
p̾̃bent. ꝑ has signant᷑ oꝑa mundicie
⁊ pietatis. q̃uendunt᷑. dum ꝓhumana
dunt. simoniaci. Nũmos mutuo dant¬
ĩ eccła. qui ñ simulate celestib. si aꝑtet᷑.¬
renis seruiunt. Hiom̃s eiciunt᷑ de p̾arte
lat ad correctionẽ. qͥb ĩcorrecti ĩfine̾ li¬
gabunt᷑. Oues qͦq ⁊ boues eicit. qr tali¬
um uitã ⁊ doctrina ostendit repbam.
es ⁊ m̃sas subu̾tit. qr ĩ fine ipie res qͣs¬

Expanded text:
coelestis significantur, hos vendunt qui non amore Dei, sed pro quaestu temporali praedicant. Oves innocentes sua vellera vestiendis praebent, per has signantur opera munditiae et pietatis, quae venduntur, dum pro humana dunt Simoniaci. Nuin Ecclesia, qui non simulate coelestibus, sed aperte terrenis serviunt. Hi omnes ejiciuntur de parte slat ad correctionem, quibus incorrecti in fine ligabuntur. Oves quoque et boves ejicit, quia talium vitam, et doctrinam ostendit reprobam. Aes et mensas subvertit, q
Abbreviated transcription (Latin):
sotuit orare silentio: s. ĩ orando : ⁊ doctor.
⁊ notã fac̃ orationẽ qͥ ⁊ p̾sentiũ ⁊ futoꝵ e
edificatio. Uenit hora. ñ urgente fato: s
disponencedo. qͥ sine tẽpore ordinauit om¬
nia q̃ fiant ꝑ tẽpora ordine congruo.
differtis. głam resurrectionis. ut filiꝰ. ⁊.
minui pot̾ ĩse. ap hoĩes mmorerat. dũ
ĩ iudea sola notꝰ. s ꝑ resurrectionẽ filii
ubiq ĩ notuit.¬

Expanded text:
o, sed in orando est etiam doctor, et notam facit orationem quae et praesentium et futurorum aedificatio. Venit hora. Non urgente fato, sed disponente Deo, qui sine tempore ordinavit omnia quae fiant per tempora ordine congruo. differas gloriam resurrectionis, ut Filius tuuminui potest in se. Apud homines minor erat dum in Judaea sola notus, sed per resurrectionem Filii ubiq
Abbreviated transcription (Latin):
ad patrẽ: qr humanitatẽ ad ĩ uisibilia pat̃.¬
ne maiestatis adduxit. relinqͥt .in: qr ab
Aspectu amatoꝵ mundi. ꝙ uid̾ant abstu¬
lit. redit ad.p: qr amatorib suis se patri
equalẽ credendũ docur.¬
Biet̃: cũ ñdii ueniss& hora ꝗͣ ꝑmisit. Ecce
se ñ ĩtelligere ĩtelligant. deqͣ eoꝵ ĩfirmi¬
tate ad monens respond. oͦ creditis.¬
⁊ñ ⁊ .c. cũ scias oĩa ñ ÷ opꝰ ut ĩt̾roges ali¬
quẽ a qͦ alqͥd sciaᷤ. ł ⁊̃ ĩtrogeris ab aliquo:
p̃sciens qͥd ille uelit. si aut̃ aliqn ĩt̾ gauit
ł ĩtrogatꝰ eꝰ. ñ ei si aluis opꝰ fuit.

Expanded text:
ad Patrem, quia humanitatem ad invisibilia paternae majestatis adduxit. Reliquit mundum quia ab aspectu amatorum mundi quod viderunt abstulit. Redit ad Patrem, quia amatoribus suis se Patri aequalem credendum docu Cum nondum venisset hora quam promisit: Ecce se non intelligere intelligant. De qua eorum infirmitate admonens respondit: Modo creditisbi, etc. Cum scias omnia, non est opus ut interroges aliquem a quo aliquid scias. Vel etiam interrogeris ab aliquo praesciens quid ille velit. Si autem aliquando interrogavit vel interrogatus est, non eis, sed aliis opus fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
certissima ĩtelligentia m̃tis. ⁊ si ñ ut ĩfuto:
d̾m uideatis. ⁊ t̾e palã de patre nunciabo:
ut ipsũ ⁊ ie eiꝰdẽ substantie ĩ telligatis.
⁊ t̾e ĩnoĩe meo petetis: ꝙ t̾c uere cognoscetiᷤ
⁊scietis. ꝙ si ut hõ rogo patre̾.: uit ds exaudio

Expanded text:
certissima intelligentia mentis etsi non ut in futuro Deum videatis, et tunc palam de Patre nuntiabo, ut ipsum et me ejusdem substantiae intelligatis, et tunc, In nomine meo petite. Quia tunc vere cognoscetis et scieti
Abbreviated transcription (Latin):
solis radios in reułatis aspic̃ luminib. Cet̾i
qͥppe euangłiste qͥ cẽporalẽ xp̃i natuntatẽ
⁊ tẽporalia eiꝰ facta q̃ gessit inhoiẽ suffici¬
ent̾ exponunt. ⁊ de diuinitate pancadi.¬
xerunt: qͥsi aĩalia gressibilia eũ dño am.¬
bulant int̾ra. Hicaut᷑ pancade tẽpora.¬
lib eiꝰ gestis edisserens . s. diuinitatis poten¬
tã sublimiꝰ contẽplans cũ dño ad celũ uolãs
Qui enĩ supͣ pectꝰ dñi incena recubuit. celestĩ

Expanded text:
tis aspicit luminibus. Caeteri quippe evangelistae, qui temporalem Christi nativitatem et temporalia ejus facta, quae gessit in homine sufficienter exponunt, et de divinitate pauca dixerunt, quasi animalia gressibilia, cum Domino ambulant in terra. Hic autem pauca de temporalibus ejus gestis edisserens, sed divinitatis potentiam sublimius contemplans, cum Domino ad coelum volat. Qui enim supra pectus D
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ ñ udico. s saluo: habeo pꝰ iudicare:
habcodico:s totũ ẽ ex patir. Uerax est
exse: ex qͦ sũ ego ueritas. ꝗͣ genuit ex se.
⁊ido ueradico: ⁊iudico. ecce qͦmͦ dat glo¬
riao patri: cui eqͣł ẽ. ut doceat nos mi¬
nores. dare głam d̾o.

Expanded text:
 judico, sed salvo, habeo post judicare. Habeo dico, sed totum ex Patre qui verax est ex se, ex quo ego sum veritas quam genuit ex se, et ideo vera dico, et judico. Ecce quomodo dat gloriam Patri cui aequalis est, ut doceat nos minores dare gloriam Deo.
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ ÷ inmonte oliueti. Oistice. Sig̾eat al¬
unctio. pꝰ. mane redit ad tẽplũ. Maue
ẽ exortꝰ noue lucis pꝰ tenebras legis.
ĩcarniationis qͣ mseret᷑ ⁊ doc&. Uñ
libentiꝰ popłs uenit adeũ. s inimici
plaris ei tẽptant. de iusticia. an contͣ

Expanded text:
est in monte Oliveti. Mystice: Signat alunctio. Mane redit ad templum. Mane est ortus novae lucis post tenebras legis, Incarnationis, qua miseretur et docet, unde libentius populus venit ad eum, sed inimici Pharisae
Abbreviated transcription (Latin):
culpa mulieris: aꝑtiꝰ subd̾. qͥd possit ex di¬
uinitate. neqͥs ambigat de eo homine:
anpossit peccata dimitt̾e. Ego sũ .l.in.
q̃ nube carnis tegit᷑: ⁊ sic toleranda ho¬
minib efficit᷑. uñ ⁊ peccata possũ dimit¬
tere: ⁊⁊ omnẽ hominẽ illumit lare.

Expanded text:
culpa mulieris, apertius subdit quid possit ex Divinitate, ne ambigant de eo homine an possit peccata dimittere. Ego sum lux mundi. Quae nube carnis tegitur, et sic toleranda hominibus efficitur, unde et peccata possum dimittere et etiam hominem illuminare.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicatorẽ. uñ placebat popło.Unͥ puta¬
bant dicturũ dimittendã ẽẽ adult̾am.
⁊ ihoc diceret᷑ hostis legis. contrariꝰ moi¬
si ⁊ d̾o arietori. ⁊ id̾o cũ adulta reus moraᷤ.
Qd̾̃ si scd̃ legẽ dicer& lapidandã. derid̾ent.

Expanded text:
dicatorem, unde placebat populo, unde putabant dicturum dimittendam esse adulteram, et in hoc diceretur hostis legis contrarius Moysi et Deo auctori et cum adultera reus mortis. Quod si secundum legem diceret lapidanda
Abbreviated transcription (Latin):
Duȩ st̃ tẽptatioes. una ꝓbatiõis deqͥ
cẽptat uos d̾s ur̃. alia deceptiõis. de
res. unꝰ quẽ caritas foras mittit: alt̾ qͥ
ꝑman& ĩ secłm scłi. sic ⁊duo iudicia
imũ dãpnatiõis. qͦ ñ iudiait pat̾: sed
omne iudiciũ dedit filio. alt̾ũ disere

Expanded text:
Duae sunt tentationes. Una probationis, de qua: Tentat vos Deus . Alia deceptionis, de res: unus quem charitas foras mittit, alter qui permanet in saeculum saeculi. Sic et duo judicia: unum damnationis, quo non judicat Pater, sed omne judici
Abbreviated transcription (Latin):
ad uisionẽ ei festina. nec fratrẽ ꝓpt̾ amorẽ eiꝰ ad
quẽ ꝑgis deserens: nec ꝓpt fratrẽ ab illo que¬
rendo cessans.

Expanded text:
ad visionem ejus, nec fratrem propter amorem ejus ad quem pergis deserens, nec propter fratrem ab illo quaerendo cessans.
Abbreviated transcription (Latin):
dicũ. ceci ibi st̃. qͥ ñ hñt lum̃ fidi. claudi: qͥ
qͣ uident. ñ posst᷑ oꝑari. Aridi : qui qͥcqͥd agt̃¬
sunt sine pinguedine caritatis. e xpectabat
aq̃motũ inqͦ sanitas fiebat ꝑangłm. qr lege
conuicti grãm redẽptionis desid̾ab̾ant. An

Expanded text:
eci ibi sunt, qui non habent lumen fidei; claudi, qui quae vident non possunt operari; aridi vero, qui quidquid agant, sine pinguedine charitatis sunt. Exspectabant aquae motum, in quo sanitas fiebat per angelum; quia lege convicti, gratiam redemptionis desiderabant. An
Abbreviated transcription (Latin):
citas fidi uideoꝵ signat᷑. qͣ. iiis signa uid̾int. uni
maritanis signabat᷑.
Ecce duo miracła. inũ inuisibilit̾. ꝑ angłm
mnpiscina: altũ usibilit̃ adno. ĩ utroq unꝰ
sanat᷑: ut unitas cõm̃det᷑. alioqͥn. nec ĩpote¬
state adeomagnũ. ⁊ ĩbenignitate parũ¬

Expanded text:
citas fidei Judaeorum signatur, quamvis signa viderint, unde maritanis signabatur. Ecce duo miracula: unum invisibiliter per angelum in piscina, alterum visibiliter a Domino. In utroque unus sanatus, ut unitas commendetur. Alioquin nec in potestate ideo magnu
Abbreviated transcription (Latin):
s: sili diaboli ꝑseuerare elegistis.
filii ñ nascendo ut mantchei dicunt:
s imitando. Uñ ⁊ udeis dr. pat̾ tuus
Nota homicidã. ñ solũ qͥ ferro: s ⁊ qui.
u̾bo occidit ut diabolus pͥmos parentẽ
Uñ inpsalmo. Eingua eoꝵ gladiꝰ acutꝰ.¬

Expanded text:
s: filii diaboli perseverare elegistis. sunt non nascendo, ut Manichaei dicunt, sed imitando; unde et Judaeis dicitur: Nota homicidam non solum qui ferro, sed etiam qui verbo occidit, ut diabolus primos parentes, unde in psalmo: Lingua eorum gladius acut
Abbreviated transcription (Latin):
efirmatio utriꝰq nate. ĩ xp̃o. Isti confitenteᷤ
ditatẽ: merent᷑ ascend̾e. ille asserens huma¬
nitate.: testat᷑ se ad redim̃dũ uenisse.

Expanded text:
firmatio utriusque naturae in Christo. Isti confitentes deitatem, merentur ascendere, ille asserens humanitatem, testatur se ad redimendum venisse.
Abbreviated transcription (Latin):
ipso. ⁊ qr s ꝓfundũ uidit ñ om̃s intelles
intellecturus: dedit consilnĩ. siuis ĩtelli¬
gere:crede. H. Siqͥs.i.ꝙ ÷. siqͥs cred̾ me
filiũ dĩ cognose& de doctrina .i. intelli¬
ga: ꝙ doctrina mea ñ⁊ mea.¬

Expanded text:
ipso. Et quia hoc profundum vidit non omnes intellecturos, dedit consilium: Si vis intelligere, crede. Hoc est: Si quis credit me Filium Dei, cognoscet de doctrina, id est, intelliget quod doctrina mea non e
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ia mandatage¬
nuit : dedit. sicut
filio qui ẽ uita. eo de¬
dit uitã. quo geru¬
it uitã. qr gigneno
uitã. dedit̃ eẽ uitã
ꝙ sine initiofut.

Expanded text:
omnia mandata, genuit, dedit: sicut Filio qui est vita, eo dedit vitam quo genuit vitam, quia gignendo vitam, dedit esse vitam, quae sine vitio fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
fictꝰ amicꝰ uenit ad cenã. Quȩ enĩ tinguut᷑
u̾mundant᷑.s. inficiunt᷑. Si aut̾ bonuos
aliquid sig̾rat tinctio: eidẽ bono ĩgnatuor.
ñ ĩ merito secuta ẽ dampnatio.
Nõ .c. c̃. f.b. Excunte uda ꝓquo dicebat᷑ ñ estis mundi om̃s.: remansert᷑ soli mundi cũ suo mun¬
⁊datore. In qͦ sigͥaati ẽ elarificatio xp̃i. inqͥ separatis malis manebit ĩet̾nitate cũ seĩs. sic gͣ. tc¬

Expanded text:
 amicus venit ad coenam. Quae enim tinguntur, non mundantur, sed inficiuntur. Si autem bonum aliquid significat intinctio, eidem bono ingratum, non immerito secuta est damnatio.ominis. 2. Exeunte Juda, pro quo dixerat, Non estis mundi omnes, remanserunt soli mundi, cum suo mundatore, in quo signatur clarificatio Christi, in qua separatis malis manebit in aeternitate cum sanctis. It
Abbreviated transcription (Latin):
Ego panis uite .s manna de qͦ suꝑbitis. pa¬
trib murmuratorib quoꝵ estis filii mur¬
murando: ñ fuit panis uite. qr ñ intelle¬
rerunt ĩ eo spũalẽ cibũ. sic ⁊ uos qui me
auditis ⁊ ñ sp̃ualit̾ ĩtelligitis. Uixit qͥdẽ
mnoises ⁊ alii electi de manna: qr spũalit̾
manducauert᷑. sic ⁊ qui mͦ ũba mea spũa¬
lit accipluut÷ le ⁊ qum uli¬

Expanded text:
estri, etc. Manna de quo superbitis, patribus murmuratoribus quorum estis filii, murmurando non fuit panis vitae, quia non intellexerunt in eo spiritualem cibum, sic et vos qui me auditis, non spiritualiter intelligitis. Vixit autem Moyses et alii electi de manna, quia spiritualiter manducaverunt. Sic et qui modo verba mea spiritualiter accipiunt. Ego sum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊si hoĩes foris loquunt᷑ ᷤ. tñ solus di̾ intꝰ sen¬
sũ aꝑit. Intꝰ instruit᷑ ueritatis cognitione
⁊amore. & ita qͥcũq audit ⁊ discita pa¬
tre: uenit ad me.s neqͥs se excus&. nũquã
uidi patrẽ. quomͦ disco ab eo: subdit. ñqr¬

Expanded text:
 tamen solus Deus intus sensum aperit, intus instruit veritatis agnitione et amore. Et ita quicunque audit et discit a Patre, venit ad me. Sed ne quis se excuset sic, Nunquam vidi Patrem, quomodo disco ab eo? Subdit:
Abbreviated transcription (Latin):
sqr mors ꝑserpentẽ:
⁊ ep̃s mortuus ser¬
pens łr. quẽ qͥ fide ĩ¬
tuet᷑ liłtur. sic̃ ĩtui¬
tu illiꝰ ĩfigura abig¬
nitis serpentib lib̾a¬
bant᷑: qui sig̾cant in¬
centiua uicioꝵ.¬

Expanded text:
tur per serpentem, et Christus mortuus serpens dicitur, quem qui fide intuetur, liberatur, sicut intuitu illius in figura ab ignitis serpentibus liberantur qui significant incentiva vitio
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ex do ⁊ eccła: ad uita .s. ille solã carnale̾
sapit. qͣ ÷ eradã ⁊ eua: ad mortẽ. s sicut car¬
nalẽ dicit iste ũposse sterari: sic spualis
a quocũq facta. ñ pot᷑ it̾ari. ex semine enĩ
ueri abiahe sunt nati: siue ꝑ liħ̾am. siue
pancillam¬

Expanded text:
carnalem sapit quae est ex Adam et Eva ad mortem. Sed sicut carnalem dicit iste non posse iterari, sic et spiritualis a quocunque facta non potest iterari. Ex semine enim veri Abrahae sunt nati, sive per liberam sive per ancillam
Abbreviated transcription (Latin):
natores ꝗͣ cognitores: iste uͦ prtabat. ꝙ si pacient᷑¬
eũ p̃seritẽ audirent: forsan essent similes ministri

Expanded text:
natores quam cognitores, iste vero putabat quod si patientesentem audirent, forsan essent similes ministris
Abbreviated transcription (Latin):
Curiositas hos. ñ caritas adduxit. Hios e¬
contͣ si cagnoseimꝰ isi obedientis anime
domũ in qͣ habit& ĩuenisse: ueniamꝰ illuc
contẽplatione. ñ ꝓpt̾ hominẽ tantũ. quẽ
ĩ anina suscitatũ uidemꝰ s ut boriã uitã

Expanded text:
Curiositas hos, non charitas adduxit. Nos econtra, si cognoscimus Jesum obedientis animae domum in qua habitet invenisse, veniamus illuc contemplatione, non propter hominem tantum quem in anima suscitatum videmus, sed ut bonam vitam
Abbreviated transcription (Latin):
Peccatũ mundi qr originale peccatũ:
ꝙ ÷ cõmune tociꝰ mundi. quo tota hu¬
mana nat᷑a simul ⁊ semel ẽdita. leges
diuinas ꝑ iobedientiã tͣnsgressa e̾ ĩpara¬
diso. ꝙ originale. singłoꝵq suꝑ addita

Expanded text:
Peccatum mundi dicitur originale peccatum, quia est commune totius mundi, quo tota humana natura simul et semel condita, leges divinas per inobedientiam transgressa est in paradiso, quod originale singulorum superaddita
Abbreviated transcription (Latin):
cius ꝗͣ ioħem audi¬
rent: nͥ tamad huc
penitꝰ ei adherentes.
t̃ ut uideant ubi ha¬
bitat ut assidue ad
cũ ueniant ⁊ ab eo eru¬

Expanded text:
ius quam Joannem audirent, non tamen adhuc ei penitus adhaerentes, sed ut videant ubi habitat, ut assidue ad eum veniant, et ab eo eru
Abbreviated transcription (Latin):
carnẽ me nostis. s ñ scd̾m diuinitateor.
qr ame ipso ñ ueni. Nesciebant eẽ di filiũ
nec apatre missuor. Nesciebant ⁊̃ d̾m pa¬
trẽ qui uerꝰ÷ genitor ipsius ueritatis. s un̾
possint scire subd̾. Ego scio eũ. gͦ ame qͥri¬
te. line credite. qr nemo noint patrẽ nisi
filius. ⁊ cui filius.i .r.¬

Expanded text:
carnem me noscitis, sed non secundum Divinitatem, quia a me ipso non veni. Nesciebant eum Dei Filium esse, nec a Patre missum: nesciebant etiam Deum Patrem qui verus est genitor ipsius veritatis. Sed unde possunt scire, subdit: Ego scio. Ergo a me quaerite, in me credite, quia nemo novit Patrem nisi Filius, et cui Filius
Abbreviated transcription (Latin):
uolens eos frangere: qͦs de ignominia xp̃i
ñ pot̾at mitigare.
gerere. dimsitendo impunitũ. quẽ ꝓ pc̃
hos ausus: tradidfrant occidendũ. uictꝰ¬
eri manib acciꝑent. qͥ supͣ h excus auer̾
s. ut crimine ĩmpliciti uideant᷑: a quo
cifigeret᷑ iudicio ⁊ potestate pilati.

Expanded text:
volens eos frangere, quos de ignominia Christi non poterat mitigare. gerere, dimittendo impunitum quem propter hos ausus tradiderant occidendum. Victeum acciperent, qui supra hoc excusaverant, sed ut crimine impliciti videantur a quo cifigeretur judicio et potestate Pilati.
Abbreviated transcription (Latin):
Fñpotestis .i. Hiait. pot̾itis s potestis. taleᷤ
enĩ t̾e erant: qͥ ñ possent. sic̃ ⁊ alibi dicit
petro. ñ poces me seqͥ mͦ: sequeris aũ p̾ea.
sic nec deistis: dat᷑ desꝑatio.
Inultimo die scenophegie uocat. ñ ut cũq
loquendo: s clamando. ut qͥsitit: ueniat

Expanded text:
n potestis venire. Non ait poteritis, sed potestis. Tales enim tunc erant qui non possent, sicut et alibi dicit Petro: Non potes me sequi modo, sequeris autem postea , sic nec de istis datur desperatio. in ultimo die scenopegiae vocat non solum loquendo, sed et clamando, ut qui sitit veniat
Abbreviated transcription (Latin):
siam innuit aliũ patrẽ ꝗͣ abrahã. cuiꝰ fili st̃ ñ natͥa sed
imitatioe.
iala oꝑa patris. fatentes pacrẽ suũ eẽ abra¬
hã ꝓuocant aliqͥd mali dicere contͣ abra¬
ham. ut sit eis occasio faciendrꝙ uole¬
bant. s dñs ⁊ abrahã laudat. ⁊ istos de¬
generes dãpnat. dicens. Si filii.a.e.¬

Expanded text:
am innuit alium patrem quam Abraham, cujus filii sunt, non natura, sed imitatione.mala patris, fatentes patrem suum esse Abraham, provocant aliqua maledicere contra Abraham, ut sit eis occasio faciendi quod volebant, sed Dominus Abraham laudat et istos degeneres damnat, dicens: Si filii A
Abbreviated transcription (Latin):
doceat. qr qd ds̃ dic̃ ⁊ doc&. ipsa trmitas
dic̃ ⁊ doc&. s qr trinitus:: oport& sin¬
gulas insinuari ꝑsonas. qͣs nos distino¬
te andire. insep̾arabilit̾ ĩtelligere de
simul dicimꝰ. cũ ñ possint ee ñsimul.
cimꝰ. inuicẽ diligimꝰ: ⁊ de occultis ĩuicẽ

Expanded text:
ipsa Trinitas dicit et docet. Sed quia Trinitas est, oportet singulas personas insinuari, quos nos distincte audire, inseparabiliter intelligere debsimul dicimus, cum non possint esse non simul. cimus, si invicem diligimus, et de occultis invicem
Abbreviated transcription (Latin):
ebrians. potuit qͥdẽ uacuas ĩplere uino: qui
cuncta creat ex nichilo. s maluit deaqua
uinũ facere: ut docer& s̾e ñ soluere legẽ.
s ĩplere. nec ĩ euangłio alia facere ł docere:
quã que ꝓpħia p̃dixit.

Expanded text:
ebrians. Potuit quidem vacuas implere vino, qui cuncta creat ex nihilo, sed maluit de aqua vinum facere, ut doceret se non solvere legem, sed implere, nec in Evangelio alia facere vel docere quam quae prophetia praedixit.
Abbreviated transcription (Latin):
sint̾rogat ꝙ sciebat. ñ semel: s. it̾ũ. ⁊ t̾cio.
⁊t̾cio audit a petro sediligi. ⁊ t̾cio uib&
pascere oues. trine nogationi reddit᷑. trina
confessio. Ne minꝰ amori lingua seruiat.
ꝗͣtimori. ⁊ sic̃ f̾unit udictũ timoris. uegare pa
i peexais: tolerat ho miseriã. inqͥ tam̃ ex peccato uenit. ꝓductior ÷ enĩ peua ꝗͣ eulpa. ne parua uidet culpa: si cũ illo¬

Expanded text:
Interrogat quod sciebat non semel, sed iterum et tertio; et tertio audit a Petro se diligi, et tertio jubet pascere oves. Trinae negationi redditur trina confessio, ne minus amori lingua serviat quam timori. Et sicut fuit judicium timoris negare  peccatis tolerat homo miseriam, in quam tamen ex peccato venit. Productior enim poena est quam culpa, nec parva videretur culpa, si cum ill
Abbreviated transcription (Latin):
querat iguor&. ñ enĩ querit xp̃m. s quẽ pu¬
Quẽ pritat orto lanũ: dic̃ dum. ut honorifi¬
car& homuinẽ: aqͦ rogabat beneficiũ. Nec
sic dic̃ eũ dđnm: sic̃ illũ quẽ querit sublatũ.
Iħm uͦ agnoscens. uocat magistrũ: qr re¬
colit eũ a qͦ discernere humana ⁊ diuina :¬
discebat.

Expanded text:
quaerit ignoret, non enim quaerit Christum, sed quem puQuem putat hortulanum dicit Dominum, ut honorificaret hominem a quo rogabat beneficium. Nec sic dicit eum Dominum, sicut illum quem quaerit sublatum. Jesum vero agnoscens vocat magistrum, quia recolit eum a quo discernere humana et divina discebat.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ego. in.ii. subito fiunt ꝙ fuert᷑. piscatoreᷤᷤ
ñ ho̾iũ. si pisciũ. s sciendu̾ẽ. ñ ꝓhibitos fu¬
isse arte sua licita uictũ q̃rere: apłatus
integritate seruata. cũ unde uiuerent:
ni hab̾ent. ⁊ sic illis laborantib: adicit as

Expanded text:
o vos, subito fiunt quod fuerunt, piscatores, non hominum sed piscium. Sed sciendum est non prohibitos fuisse sua arte licita victum quaerere, apostolatus integritate servata, cum unde viverent non haberent, et sic
Abbreviated transcription (Latin):
uiris. ⁊ quȩ to u̾ba serpentis: mͦ narrat
u̾ba uuuficatoris. ac supsis rob: dicat
d̾s. de qͣ manu illatꝰ ẽ potꝰ mortis: de ip¬
sa suscipite potũ uite.
post resurrectionẽ ĩ corpore suo dns duo
contraria ostendit. ⁊ palpabile eiꝰ deo
nature: ut form& ad fidẽ. ⁊ in corrupti¬
bile alteriꝰ głe: ut i uit& ad pͥmiũ.

Expanded text:
viris, et quae tunc verba serpentis modo narrat verba vivificatoris, ac si ipsis rebus dicat Deus: De qua manu illatus est potus mortis, de ipsa suscipite potum vitae.Post resurrectionem in corpore suo Dominus duo contraria ostendit, et palpabile ejusdem naturae ut formet ad fidem, et incorruptibile alterius gloriae ut invitet ad praemium.
Abbreviated transcription (Latin):
odit ⁊ patrẽ .m. ludei dicunt se diligere
dm: ⁊ tam̃ uescientes oderunt. qr qͥuolt̃
esse mali: nolunt eẽ ueritatẽ qͣdõpnaN
⁊ sic̃ odert̾ suã penã: odert̃ ueritatẽ que
irragat penã. nescientes eã esse uerita

Expanded text:
t, etc. Judaei dicunt se diligere Deum et tamen nescientes oderunt, quia qui volunt esse mali nolunt esse veritatem qua damnantur. Et sicut oderunt suam poenam, oderunt veritatem quae irrogat poenam, nescientes e
Abbreviated transcription (Latin):
Si non .ii. hic exp̃ssius iudeos ostendit:
ad quos uenit. De qͥb sub nomine mun¬
di. suꝑiora dixerat. ⁊ qr ad eos uenit:
hic inexeus abiles de om̃ib malis osten¬
dit.
Ne aut̃ excusat̾. illi quib ñ uenit. nec lo¬
cutꝰ ÷: hñt excusationẽ. nͥ de omui

Expanded text:
Si non venissem. Hic expressius Judaeos ostendit, ad quos venit, de quibus sub nomine mundi superiora dixerat. Et quia ad eos venit, hic inexcusabiles de omnibus malis ostendit. Excusationem, etc. Illi quibus non venit nec locutus est, habent excusationem non de omni
Abbreviated transcription (Latin):
Cõmdata dilectione: add̾ ꝙ dignatio¬
nis ẽ. ut bonoᷤ seruos. qd̾ sunt faciendo
quȩ pꝰcip̃: dicat amicos. ⁊ eis tollit nom̃
serui: qͥ÷ extimore firas mittendo. Qui
nescit qͥd faciat dñs. qr cũ aliqͥd fac̃.sic
extollit᷑: qͣsi ipse faciat ñ dñs. Sunt tñ¬

Expanded text:
Commendata dilectione addit quod dignationis est, ut bonos servos qui sciunt faciendo quae praecipit dicat amicos, et eis tollit nomen servi, qui est ex timore foras mittendo, qui nescit quid faciat Dominus. Quia cum aliquid facit, sic extollitur quasi ipse faciat, non
Abbreviated transcription (Latin):
boe ido euan glista narrare euriuit dut uideamꝰ que occasio fecerit. ut plures testes habi&: resurra¬
tio quatriduani.

Expanded text:
oc ideo evangelista narrare curavit, ut videamus quae occasio fecerit quod plures testes habetio quatriduani.
Abbreviated transcription (Latin):
mendare curauit. Tres siqͥdẽ alii euãgłi¬
ste dicta ⁊ facta dñi tẽporalia que ad in¬
formandos mores uite p̃sentis marime
ualent. copiosius ꝑsecuti: enra actniam
uitã st̃ u̾sati. inqͥ laborat᷑. ut cormunde¬
tur ad uidendũ dm. Ioħs uͦ pauca dñi
facta dic̃. u̾ba uͦ d̾ni q̃ trmnitatis unitatẽ
⁊ iite et̾ne felicitatẽ insinuant diligenti᷑
conscribit. ⁊ sic incontẽplatiua uirtute
cõm̃danda ĩtentionẽ stiã ⁊ p̃dicationẽ
tenuit. Inqͣ contẽplatiua uacat᷑. ut ds ui

Expanded text:
dem alii evangelistae, dicta et facta Domini temporalia, quae ad informandos mores vitae praesentis maxime valent, copiosius consecuti, circa activam vitam sunt versati. In qua laboratur, ut cor mundetur ad videndum Deum. Joannes vero pauca Domini facta dicit, verba vero Domini quae Trinitatis unitatem, et vitae aeternae felicitatem insinuant, diligentius conscribit, et sic in contemplativa vita virtute commendanda, intentionem suam et praedicationem tenuit. In qua contemplativa vacatur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
qͥppe euangłiste qͥ cẽporalẽ xp̃i natuntatẽ
⁊ tẽporalia eiꝰ facta q̃ gessit inhoiẽ suffici¬
ent̾ exponunt. ⁊ de diuinitate pancadi.¬
xerunt: qͥsi aĩalia gressibilia eũ dño am.
lib eiꝰ gestis edisserens . s. diuinitatis poten¬
tã sublimiꝰ contẽplans cũ dño ad celũ uolãs¬

Expanded text:
ppe evangelistae, qui temporalem Christi nativitatem et temporalia ejus gesta quae gessit in homine, sufficienter exponunt, et de divinitate ejus pauca dixerunt, quasi animalia gressibilia cum Domino inoralibus ejus gestis edisserens, sed divinitatis ejus potentiam sublimius contemplans, cum Domino ad coelum vola
Abbreviated transcription (Latin):
uant ex substantia
patris & filu. ⁊ ci fibo
hõi facto in tẽpere
demonstrabit ma¬
iora .i. resurrecdio¬
nẽ corpoꝵ: ut mi¬
pemini ea fieri pt

Expanded text:
vivant ex substantia Patris et Filii, et ei Filio homini facto in tempore demonstrabit majora, id est resurrectionem corporum, ut miremini eam fieri per
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ st̃ unũ. fac̃ causã ut credant. qr pocluscre¬
dendo unũ sunt : qr ꝙͣuis unu̾ essent nat᷑a:
dissentiendo ab uno. ñ erant unũ. s. orando
dix̃. ut mundꝰ credat: sic̾orando dix᷑. ut õs
unũ sint. ac si t̾cio subaudiat᷑. rogo: ut
mundꝰ credat.

Expanded text:
hoc quod sunt facit causam ut credant, quia potius credendo unum sunt quamvis unum essent natura, dissentiendo tamen ab uno non erant unum, sed orando dixit ut mundus credat, sicut orando dixit ut omnes unum sint, acsi tertio subaudiatur, rogo ut mundus credat.
Abbreviated transcription (Latin):
Hora. ñ ꝙ necessitas sit fati: s oportunt¬
tas uoluntatis. uoluit enĩ oportuno tẽ¬
pore nasci: p̃missa longa serie p̾coiio.

Expanded text:
on quod necessitas sit facti, sed opportunitas voluntatis. Voluit enim opportuno tempore nasci, praemissa longa serie praeco
Abbreviated transcription (Latin):
lues . s. Pꝰdic nom̃: ꝙ ht aparentib. ut sig¬
nificet᷑ mutatio: dũ de simone petrũ fac̾. in
mutatiõe aut̃. notat᷑ uiuacitas misterii. sed
nec pͥꝰ nom̃ car&s uirtute. ẽ enĩ fimon: obe¬
diens. filiꝰ grẽ ł colũbe : dii uenit ad iħm se¬
quens fuatrẽ. Uñ apetͣ xp̃o. dr petrus. firmꝰ

Expanded text:
us dicit nomen ut habet a parentibus, ut significetur mutatio, dum de Simone Petrum dicit. In mutatione autem notatur vivacitas mysterii, sed nec prius nomen caret virtute. Est enim Simon obediens filius gratiae vel columbae, dum venit ad Jesum, sequen
Abbreviated transcription (Latin):
dicentes. Nob̾ ñ.l.i.q. ⁊ sic ĩpletꝰ: sermo
iłu: quẽ de sua morte ꝑdixͣ. ut eũ a iudeiᷤ
tͣditũ gentes fcͣficerent. qͣsi sic essent ali¬
eni a scelere. qͥ magis peccant̾. in quo
nꝰ eoꝵ ĩnocentia sꝰ dem̃tia monstrat᷑.¬
uicissim int̾rogando uoluit ostend̾e. que
ess& de regno suo hoiũ opinio. ludeoꝵ. ł
gentiliũ. qͥ ostensa: utrisq aptiꝰ respõd&.¬

Expanded text:
 sic impletur sermo Jesu quem de sua morte praedixit, ut eum a Judaeis traditum gentes interficerent, quasi sic essent alieni a scelere qui magis peccant, in quo non eorum innocentia, sed dementia monstratvicissim interrogando voluit ostendere quae esset de regno suo hominum opinio, Judaeorum vel gentilium, qua ostensa utrisque aptius respond
Abbreviated transcription (Latin):
si oues xp̃iessent : dñs contͣ eoꝵ arrogan¬
tiã de grege suo ⁊ dehostio qͦ intͣtur iN
oiule: similitudinẽ ꝓponit. ostendens
ꝙ nec sapientia. nec obseruatio legi. nec
bona uita: qͥcqͣ ual&. nssi ꝑeũ sine eo
nichil sunt. inqͥcũq iudeo ł genaili. ⁊̃ phi¬
losopho. ⁊ phariseo: qͥd ocent beate iuuere
p̃dicante. s om̃s sine eo: raput ⁊occidt̃.

Expanded text:
arrogantiam de grege suo, et de ostio quo intratur in ovile similitudinem proponit, ostendens quod nec sapientia, nec observatio legis, nec bona vita quidquam valet nisi per eum: sine eo nihil sunt in quocunque Judaeo, vel gentili et philosopho vel Pharisaeo qui docent beate vivere: praedicante, sed omnes sine eo rapiunt et occidunt.
Abbreviated transcription (Latin):
firmitas: releuans hoĩem quẽ creauit po¬
teritia. sesłio ÷ humilitas. serta hora. sexta
etas qͣ uenit. puteus ꝓfunditas huiꝰ scłi. sa¬
deꝓfundo extrahit᷑ submissis ⁊ ĩclinatis ad
ea hõib p̃ nussa cupiditatẽ. qͣsi hidria.

Expanded text:
infirmitas, relevans hominem quem creavit potentia: sessio est humilitas. Sexta hora, sexta aetas qua venit, puteus profunditas hujus saeculi. Sae quasi de profundo extrahitur submissis et inclinatis ad eam hominibus, praemissa cupiditate quasi hydria.
Abbreviated transcription (Latin):
tdes eu sie uenise ut iã regnar&. si hoc cẽpore colligit᷑ regnũ . qd infine erit
neri: qui postea eisoeo colloqͥt᷑. s signare uolens: ꝙ altitudo eiꝰ ñ pot̾ in tel¬

Expanded text:
tes eum sic venisse, ut jam regnaret. Sed hoc tempore colligitur regnum, quod in fine eritneri, qui postea eisdem colloquitur, sed signare volens quod altitudo ejus non potest intel
Abbreviated transcription (Latin):
Dicto deidertitate eslentie sue cũ patre. ex qͥ
uiuunt uĩ corpora qrie ñ sentiunt. s. aĩe ra.¬
tionales: medie uit̾ dm ⁊ corpora. Dicto ⁊̃
de minoritate humanitatis. inq̃ solꝰ morit᷑.
resura. suscitat corpora. ⁊ udicat. supponit
de testimonus suis. que ñ indig& hab̾e ab
hoĩe. qr ht̃ ab oꝑib que pat̾ dedit. ⁊ ab ipso
patre. ht̃ tam̃ ⁊ ab hõib. s ut aluceruis .i.¬

Expanded text:
Dico de identitate essentiae suae cum Patre, ex qua vivunt non corpora quae non sentiunt, sed animae rationales mediae inter Deum et corpora: dicto etiam de minoritate humanitatis, in qua scilicet moritur, resurgit, suscitat corpora et judicat: supponit de testimoniis suis quae non indiget habere ab homine, quia habet ab operibus quae Pater dedit et ab ipso Patre. Habet tamen et ab hominibus, sed ut a lucernis, i