comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bersabee ꝑ gebat aran. sunq uenisset adquendã locũ & uellet in eo r¬
qui escere post solis occubitũ. tulit delapidib qui iacebant & subpo¬
nens capiti suo. dormiit in eodẽ loco. Hiditq in somnis scalã stantẽ su
t̃ram & cacumen illius tangens cęlũ. angłos quoq ascendentes & des¬
cendentes ꝑ eã. & dñm innixũ scalȩ Inuinere dormireꝰ ẽ in hoe p̃sen
tis uitȩ transitu rerũ temporaliũ amore qui escere Initinere dorm
est indierum iabentũi curso ab appetitu uisibiliũ mentis oculos
claudere: quos primis hominib seductor aꝑuit qͥdiã Scit enĩ đs. qđ in qͦ¬
cunq die comederis exeo aꝑient᷑ oculi ur̃i. Inde & paulo post subdit᷑ Tulit
defructu illis & comedit. deditq uiro suo. Qui comedit & aꝑti s̃ oculi am¬
borũ Culpa qͥppe oculos c̃cupiscentiȩ aꝑuit. ꝗͦs in nocentia clausos tenebat.
Angelos ũ ascendentes & descendentes cernere: ẽ ciues suꝑnę patriȩ ẽtẽpla¬

Expanded text:
isset ad quendam locum et vellet in eo requiescere post solis occubitum tulit de lapidibus qui iacebant et subponens capiti suo dormivit in eodem loco viditque in somnis scalam stantem super terram et cacumen illius tangens caelum angelos quoque Dei ascendentes et descendentes per eam et Dominum innixum scalae ditis vitae transitoriae rerum temporalium amore quiescere. In itinere dormire, est in dierum labentium cursu ab appetitu visibilium mentis oculos claudere, quos primis hominibus seductor aperuit, qui ait: Scit enim Deus quod in quocunque die comederitis ex eo, aperientur oculi vestride fructu illius, et comedit; deditque viro suo, qui comedit, et aperti sunt oculi amborum. Culpa quippe oculos concupiscentiae aperuit, quos innocentia clausos tenebat. Angelos vero ascendentes et descendentes cernere, est cives supernae patriae contempla
Abbreviated transcription (Latin):
ui aduere p̃dicationis uerbase p̃parat. nec e̾e ẽ ut cau¬
sarũ Uoriginis a sacris paginissumat ut omne qd loquit᷑
addiuine auctoritatis fundamentũ reuocet atq in eo ȩdificiy
sue locutionis firmet. Sepe heretici dũ sua student ꝑuersa
astruere. ea ꝓferunt quȩ ꝓfecto insacroꝵ libroꝵ paginis ñtenent᷑
Vnde discpłm suũ p̃dicator egregius ad monet dic̃s. Othimothee
depositũ custodi deuitans ꝓphanas uocũ nouitates quia dũ
laudari heretici tanquã de excellenti ingenio capiunt qͣsi quȩ¬
ut dũ uideri sapientes desiderant. miseris suis auditorib stul¬
ticiȩ semina spargant.

Expanded text:
ui ad verae praedicationis verba se praeparat, necesse est ut causarum origines e Sacris paginis sumat, ut omne quod loquitur, ad divinae auctoritatis fundamentum revocet, atque in eo aedificium suae locutionis firmet. B. Hieronymus astruere, ea proferunt quae profecto in sacrorum librorum paginis non tenentur. Unde et discipulum suum praedicator egregius admonet, dicens: O Timothee, depositum custodi, devitans profanas vocum novitates ; quia dum laudari haeretici tanquam de excellenti ingenio cupiunt, quut, dum videri sapientes desiderant, miseris suis auditoribus stultitiae semina spargant.
Abbreviated transcription (Latin):
lationẽ dñi nr̃i ihu xp̃i Queso te paule si iã nihil de ẽ cur eisscriben¬
do fatigaris. Cur in longinquo positus loqueris: Pensemus rogo fr̃s.
diẽ in om̃i ũbo & in om̃iscientia xp̃i testimoniũ idẽ qͦd de semetipso
moriendo & resurgendo testatus ẽ in eoꝵ uita c̃firmatũ e̾t̾ ꝑhibet.¬
& nihil eis de ee in ulla gr̃a testat᷑. Qͥs rogo credat. qͥa paulo pꝰ cos cor¬
ripiat qs ita laudat: Nam pꝰ cȩtera sub iungit. Obsecro aut̃ uos fr̃s¬

Expanded text:
i Jesu Christi . Quaeso te, Paule, si jam nihil deest, cur eis scribendo fatigaris? cur in longinquo positus loqueris? Pensemus ergo, fratrin omni verbo et in omni scientia Christi testimonium, id est quod de semetipso moriendo et resurgendo testatus est, in eorum vita confirmatum esse perhibet, et nihil eis deesse in ulla gratia testatur. Quis, rogo, credat quia paulo post eos corripiat quos ita laudat? Nam post caetera subjungit: Obsecro autem vos, fr
Abbreviated transcription (Latin):
endũ uulnus medicus aspicit priꝰ m̃bra quȩ cirea uulnus sana s̃ palpat
ut pꝰ ad ea quȩ uulnerata s̃ lenit̃ palpando ꝑueniat. Cũ gͥ paulus ꝑfeo¬
tos incorinthiis laudauit. sana menbra iuxta uulnus tetigit. cũ uͦ in¬
firmos de diuisione rep̃hendit. uulnus incorpore ꝑ cussit. Gideams
tam ipsum hc̃ qui tanta modestia atq mansuetudine ad corripien¬
dos corinthios ducit᷑. qualit̃ contra galathas qͥ afide discesseras ta
ercet᷑. Nulla enĩ modestia patientie p̾missa. nulla dulcedine locittio
nis p̃rogata. eos qs afide discessisse cognouit ab ipso epłe sue exordio
inuehendo redarguit. Nam p̃missa salutatione sic cȩp̃ Siror qͥd tã
cito tͣnsferimini ab eo qͥuos uocauit ingr̃a xp̃i. Quib & iã in aptam¬

Expanded text:
endum vulnus medicus aspicit, prius ea membra quae circa vulnus sana sunt palpat, endum vulnus medicus aspicit, prius ea membra quae circa vulnus sana sunt palpat, ut post ad ea quae vulnerata sunt leniter palpando perveniat. Cum ergo Paulus perfectos in Corinthiis laudavit, sana membra juxta vulnus tetigit; cum vero infirmos de divisione reprehendit, vulnus in corpore percussit. 20. Videamus tamen hunc ipsum qui tanta modestia atque mansuetudine ad corripiendos Corinthios ducitur, qualiter contra Galatas, qui a fide discesserant, exercetur. Nulla enim modestiae patientia praemissa, nulla locutiodine praerogata, eos quos a fide discessisse cognovit, ab ipso Epistolae suae exordio invehendo redarguit; nam praemissa salutatione sic coepit: Miror quod sic tam cito transferimini ab eo, qui vos vocavit in grati
Abbreviated transcription (Latin):
crepanđi lenit̃ ueniens. diuisos erga seꝰ ipsos rep̃hendit. & quoꝵ pri
salitẽ narrauerat pꝰ modũ uulnera pate facit. Pernus enĩ medi¬
cus uulnus sec andu uidens. s egrũ timidu e̾e c̃spiciens diu palpauit
& subito ꝑcussit pͥus blanđa manũ laudis posuit. & pꝰmodũ ferrũ
increpationis fixit. Nisi enĩ uererunde m̃tes fuerint palpando
rep̃hensȩ: ita ut ex aliis rebꝰ audiant qd in ẽ solationẽ sumant. ꝑ
increpationẽ ꝓtinꝰ ad desperationẽ cadunt. S nunqͥd mentitus
ẽ paulus. ut prius nihil eis de eę in omĩ gr̃a diceret. quibꝰ pꝰ modũ
dicturus erat unitatẽ de ex. Absit hocꝰ. Qs de illo talia ł desipi¬
ens eredat: S quia erant int̃ corinthios quida omĩ gr̃a repleti
& erant quida in ꝑsonarũ fauoribꝰ excissi. cȩꝑit alaudibꝰ ꝑfectoꝵ¬
ut modesta inuectione ad rep̃hensionẽ ꝑtingeret infirmo & inboc
quoq ad medicinã cordis a medicina corporis usũ trahens. ħã cũ feri¬

Expanded text:
crepandum leniter veniens, divisos erga se ipsos reprehendit; et quorum prius salutem narraverat, postmodum vulnera patefacit. Peritus enim medicus vulnus secandum videns, sed aegrum timidum esse conspiciens, diu palpavit, et subito percussit. Prius enim blandam manum laudis posuit, postmodum ferrum increpationis fixit. Nisi enim verecundae mentes fuerint palpando reprehensae, ita ut ex aliis rebus audiant, quod in consolationem sumant, per increpationem protinus ad desperationem cadunt. Sed nunquid mentitus est Paulus, ut prius eis nil deesse in omni gratia diceret, quibus postmodum dicturus erat unitatem deesse? Absit hoc. Quis de illo talia vel desipiens credat? Sed quia erant inter Corinthios quidam omni gratia repleti, et erant quidam in personarum favoribus excisi, coepit a laudibus perfectorut modesta invectione ad reprehensionem pertingeret infirmorum. Et in hoc quoque ad medicinam cordis a medicina corporis usum trahens. Nam cum feri
Abbreviated transcription (Latin):
pas suas estiment. qͣs minor inuectio castigat. & qͥs uehement̃ obiur¬
gari uiderint maiores e̾e dep̃hendant. Unde nec e̾e̾ ẽ ut semꝑser¬
no p̃dicantis cũ auditor debeat qualitate formari. ne aũ uerceun¬
dis asꝑa aut inpudentibꝰ lenia loquat᷑. Qͥd aut̃ mirũ si hoc uerbi dĩ
erogator faciat. cũ & agricola qui sem̃ interrã mittit. priꝰ terre
qualitatẽ p̃uidet. quib Seminib apta uideat & post quã t̃re qua¬
litatẽ p̃uiderit. tẽ semina asꝑgit
aulus corinthios docens eosq in culpa
diuisionis aspiciens. ex orsus ẽ dic̃s.Grãs ago do meo. & reł. Sultũy
fecto laudauit qͥs in xp̃o diuites in omnibꝰ dixit. Eece ad hueblan¬
dim̃ta multiplicat dic̃s. In omni ũbo & in omĩsciertia .s.t .x .c. ẽ¬
gissent qͥd doctrina didicerant. mox in laudis c̃summatione sub

Expanded text:
pas suas aestiment, quas minor invectio castigat, et quas vehementer objurgari viderint, majores esse deprehendant. Unde necesse est ut semper sermo praedicantis cum auditorum debeat qualitate formari, ne aut verecundis aspera, aut impudentibus lenia loquatur. Quid autem mirum si hoc verbi Dei erogator faciat, cum et agricola qui semina in terram mittit prius terrae qualitatem praevidet quibus seminibus apta videatur, et postquam qualiaulus Corinthios docens, eosque in culpa divisionis aspiciens exorsus est, dicens: Gratias ago Deo meo semper fecto laudavit quos in Christo divites in omnibus dixit. Et ecce adhuc blandimenta multiplicat, dicens: In omni verbo et in omni scientia, sregissent quod doctrina didicerant. Et mox in laudis consummatione sub
Abbreviated transcription (Latin):
FREEUNDEUENTES SIQUAS EORTECUAEAS
ad miiserint leniter arguende s̃. quia asꝑsius increpent᷑.
frangunt᷑ potius quã erudiunt᷑. At cont᷑ mentes asperȩ
atq inpudentessi increpate lenit̃ fuerunt ad maiores
culpas ipsilenitate ꝓuocant᷑. Quod bene in egregio p̃di¬
catore discimꝰ. qui cũ corinthyos cognosceret ꝓamore ꝑsonarũ in
scismate diuisos. eoꝵ uerecundie ẽsulens. locutionẽ suã agr̃arũ acti¬
one & laudibꝰ cep̃ dic̃s̃ Grãs ago đo meo semꝑ ꝓuobis. in gr̃a di quȩ
data ẽ uob̃ in xx̃o iñu. qͥa in omnibꝰ diuites facti estis in illo. in omni

Expanded text:
enim mentes, si quas fortasse culpas admiserint, leniter arguendae sunt, quia si asperius increpentur, franguntur potius quam erudiantur. At contra mentes asperae atque impudentes, si increpatae leniter fuerint, ad majores culpas ipsa lenitate provocantur. 18. Quod bene in eodem egregio praedicatore discimus, qui cum Corinthios cognosceret pro amore personarum in schismate divisos, eorum verecundiae consulens, locutionem suam eis a gratiarum actione et laudibus coepit, dicens: Gratias ago Deo meo semper pro vobis in gratia D
Abbreviated transcription (Latin):
pono solent sic̃ eugło dñs cũ similitudinẽ regnicȩlestis ex gra¬
no sinapis denunciaret dic̃s. sui simile ẽ regnũ di & cuisimile
estimabo illudꝰ. Simile ẽ granosinapis qd acceptũ homo misit
in hortũ suũ & creuit & factũ ẽ in arborẽ magnã. & uocrescȩ¬
li requieuer̃ in ramis eiꝰ. Ipse ẽ qͥppe granũ sinapis qͥ inorti sepul¬
tura plan tatus arbor magna surreacit. Granũq nãq fuit cũ
moreret᷑ arbor cũ resurgeret. Granũ ꝑhumilitatẽ carnis. ar¬
bor ꝑpotentiã maiestatis. Granũ qͥa uidimꝰ eũ & ñ erat aspec¬
tus. arbor aut̃ qͥa spetiosus forma p̃filiis hominũ. Nuiꝰ arboris
ram scĩ p̃dicatores s̃. S uideamꝰ quã late tendant᷑ Qd enĩ de eis
dr̃ In omnẽ t̃rã exiuit sonus eoꝵ & infines orbis terre uerba
eq In istis ramis uolucres requiescunt qͥa sc̃ȩ anime: quȩ quibꝰ¬
da uirtutũ pennis a terrena cogitatione se subleuant in eqꝵ

Expanded text:
n Evangelio Dominus cum similitudinem regni coelestis ex grano sinapis denuntiaret, ait: Cui simile est regnum Dei, et cui simile aestimabo illud? Simile est grano sinapis, quod acceptum homo misit in hortum suum; et crevit et factum est in arborem magnam, et volucres coeli requieverunt in ramis ejus Ipse quippe est granum sinapis, qui in horti sepultura plantatus, arbor magna surrexit. Granum namque fuit cum moreretur, arbor cum resurgeret: granum per humilitatem carnis, arbor per potentiam majestatis. Granum, quia vidimus eum, et non erat aspectus ; arbor autem quia, speciosus forma prae filiis hominum . Hujus arboris rami, sancti praedicatores sunt; et videamus quam late tendantur. Quid enim de eis dicitur? In omnem terram exivit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum . In istis ramis volucres requiescunt, quia sanctae animae quae quibusdam virtutum pennis a terrena cogitatione se sublevant, in eorum
Abbreviated transcription (Latin):
inuaderet ap̃p̃hensa dauid eẏthara eiꝰ uesaniã sedebat. Pie¬
runꝙ suꝑbus diues ꝑ exhortationis blandim̃ta placandus
ẽ qͥa & pierunꝙ dura uulnera ꝑlenia fomenta mollescunt:
& furor in sanor spe ad salitẽ medio blandiente reducit᷑. sunq
eis indulcedine c̃descendit᷑ languor insanie mittigat᷑. Heq
enĩ neglegent̃ intuendũ ẽ qd cũsaulẽ sp̃e aduersus inuade¬
ret apphensa dauid eythara eiꝰ uesaniã sedabat. Qd enĩ ꝑsauiẽ
g̃ saulab inmundo sp̃u arripit᷑. dauid canente uesania tempe¬
rat᷑ qͥa cũ sensus potentiũ ꝑelationẽ infurorẽ uertit᷑ dignũ
ẽ ut ad salutẽ mentis quasi dulcedine eẏthare locutionis nr̃ȩ
tranquillitate reuocetur.

Expanded text:
invaderet, apprehensa David cithara ejus, vesaniam sedabat. Plerumque superbus, dives, exhortationis blandimento placandus est, quia et plerumque dura vulnera, per lenia fomenta mollescunt, et furor insanorum saepe ad salutem, medio blandiente, reducitur. Cumque ab eis in dulcedinem condescenditur, languor insaniae mitigatur. Neque enim negligenter intuendum est, quod cum Saulem spiritus adversus invaderet, apprehensa Davidergo Saul ab immundo spiritu arripitur, David canente, ejus vesania temperatur; quia cum sensus potentum per elationem in furorem vertitur, dignum est ut ad salutem mentis quasi dulcedine citharae, locutionis nostrae tranquillitate revocetur.
Abbreviated transcription (Latin):
inp̃senti uita afflictos inueniunt. eos exculpa ꝑ fidię
ꝑcussos arbitrant᷑ eisq sisua docmata sequant᷑ salutẽ
in nocentiȩ ꝑbono oꝑum mundiciã ꝓmittunt. Smens fide¬
Siũ tantõ eosattius despicit. qͥnto eos in nocentiã ñ habere uuidet
torl ennati qͥppe sbono sp̃c quidũ ad altiora ꝑspem ueritatis euolant
apposita prauor hominũ deceptionis reciacula declinant

Expanded text:
senti vita afflictos inveniunt, eos ex culpa perfidiae percussos arbitrantur, eisque si sua dogmata sequantur, salutem innocentiae per bonorum operum munditiam promittunt. Sed mens fidelium tanto eos altius despicit, quanto illos innocentiam non videt habere ti sunt bonorum spiritus, qui dum ad altiora per spem veritatis evolant, apposita pravorum hominum deceptionis retiacula declinant
Abbreviated transcription (Latin):
rcrtemminant aũ adiuantes linguȩ ad appetendas laudestoansito¬
ras coropantisi nclinarit Nerba uꝰ iocustȩ comedunt: quando adola¬
tores quiq uerba loquentiũ fauoribꝰ extoliunt Poma quoꝙ arborũ
deuorantꝰ quando uanis iaudil: quorundam iam quasi fortiũ &
opera eneruant.

Expanded text:
erminant, dum adulantes linguae ad appetendas laudes transitorias cor operantis inclinant. Herbam vero locustae comedunt, quando adulatores quique verba loquentium favoribus extollunt. Poma quoque arborum devorant, quando vanis laudibus quorumdam jam quasi fortium et opera enervant.
Abbreviated transcription (Latin):
egypti plage quȩ erigentib meritis corporalit̃ semel ilatȩ s̃: quȩ ma
prauas mentes cottidie striant. spiritualit̃ signauert̃. Eis enuim egypto
piagis asfecta ẽ inquibꝰ exteriore ꝑeussione eommota dolensq ꝑpende¬
ret quȩ deuastationis damna interiũs negligens toleraret : ite dum
foris pireminima s amplus duecta cerneret ꝑ eor specuẽe que iditus
prulerat granuora sentiret. Quid g̃ psignificationẽ locuste xcen. dioreit

Expanded text:
exigentibus meritis corporaliter semel illatae sunt, pravas mentes quotidie feriant, spiritualiter signaverunt. Eis enim Aegyptus plagis affecta est, in quibus exteriore percussione commota dolensque perpenderet, quae devastationis damna interius negligens toleraret; ut dum foris perire minima, sed amplius dilecta cerneret, per eorum speciem quae intus pertulerat, graviora sentiret. Quid ergo per significati
Abbreviated transcription (Latin):
pleniuganũ inspica puenerat qudo ueruente de suꝵ sp̃u
& suã mente uiilliꝰ amnore roborante. ita solulatus ẽ iue ue¬
resõsesuentiũ cesus despiceret. & redẽptore iuũ libie sic¬
ut f leageu  dicaret hullus itaq qͥ ad bonũ ꝓpositĩ suũ
adhue mm̃tis teneritudine ee c̃spieit᷑ despiciat̃ qa fru

Expanded text:
plenum granum in spicam pervenerat, quando, veniente desuper Spiritu, et suam mentem in illius amore roborante, ita solidatus est, ut vires persequentium caesus despiceret, et Redemptorem suum libere inter flagella praedicaret . Nullus itaque qui ad bonum propositum adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
herbãq: narrauerat nunc uno die facta minifestat. ut liquido osten¬
deret qd ereatura omnes simul ꝑsubstantiã extitit. quã uis ñ simul
suam adimaginẽ di creauit illũ. masculũ & feminã ereauit eos. Nec¬
per̃ substantiã a quo fuerat ꝓducenda ꝑformã. Considerare tam̃ hȩc
& inminimis possuma ut exminimis maiora pensems Herba nanq cum
ereat᷑ nec dũ in illa fructus. nec dũ fruets sui sem̃ ostendit᷑. inẽ u̾ & iam
ei cũ ñ apparet fruetus & sem̃. qͥa nimirũ simul s̃ in radicis substantia
quȩ ñ simul ꝓdeunt ꝑ temporis increm̃ta.

Expanded text:
herbamque narraverat, nunc uno die facta manifestat; ut liquido ostenderet quod creatura omnis simul per substantiam exstitit, quamvis non simul suam, ad imaginem Dei creavit illum, masculum et feminam fecit eos . Necper substantiam, a quo fuerat producenda per formam. Conset in minimis possumus, ut ex minimis majora pensemus. Herba namque cum creatur, necdum in illa fructus, necdum sui semen ostenditur. Inest vero ei etiam cum non apparet fructus et semen, quia simul nimirum sunt in radicis substantia, quae non simul prodeunt per temporis incrementa.
Abbreviated transcription (Latin):
bentꝰ. itt uicaria sems ope sȩ fulciant quatenꝰ nec humuitas cũ ie¬
utas. ut eu in digent rebis necessaruis nature tue eoresorte uides nec
pimipit eat indesinas tegere nec psurbiam neglegasueneram o onuea
gimpam  ñ nuuli qͥ mox ut ab egenis fribꝰ fuerint necessaria postula
dsꝰ dona sargitur⁊ ineis prius contumeliosa uerba iaciulant qͥ duii
tobꝰ mini steriũ pietatis ꝑficiunt uerbis tam̃ grãm humiletatis ꝓ dunt

Expanded text:
Text., vicario semper opere fulciantur: quatenus nec humilitas cum vetem, ut cum indigentem rebus necessariis naturae tuae consortem videris, nec per impietatem desinas tegere, nec per superbiam negligas venerari quem tegis. Nam sunt nonnulli qui mox ut ab egenis fratribus fuerint necessaria postulati, post dona largituri, in eos prius contumeliosa verba jaculantur. Qui etsi rebus ministerium pietatis perficiunt, verbis tamen gratiam humilitatis
Abbreviated transcription (Latin):
agimꝰ omp̃is dñi suꝑ nos ẽ silia occulta timeamꝰ. ne dũ mens nr̃a exteruis fusa
asua uoluptate se ñ reuocat. intus contra eam udex terribilit̃ aduersa dispo¬
nat. Qd bene psalmista intuens ait. Henite & uidete oꝑa dĩ quã terrib̾ in e.s.¬
Sidit itaq qd alius misericordit̃ uocat᷑. alius iusticia ex igente repellit᷑. & qͥa alio
partendo alia dñs irascendo disponit ex pauit qd petͥrare ñ potuit.&. quẽ ñ
solũ in uestigabilẽ s & iam inflexibilẽ uidit t̃ribilem in ẽsilus e̾e̾ memorauit

Expanded text:
agimus omnipotentis Dei super nos consilia occulta timeamus, ne dum mens nostra, exterius fusa, a sua se voluptate non revocat, intus contra eam judex terribiliter adversa disponat. Quod bene Psalmista intuens, ait: Venite et videte opera Domini, quam terribilisidit itaque quod alius misericorditer vocatur, alius justitia exigente repellitur: et quia alia parcendo, alia Dominus irascendo disponit, expavit, quod penetrare non potuit: et quem non solum investigabilem, sed etiam inflexibilem vidit, terribilem in consiliis esse memoravit
Abbreviated transcription (Latin):
pedit᷑ Peccator nãq si in cognita uita iusto semetipsũ conspieit
peccatorẽ se nullatenꝰ cõ p̃hendit. Uidere enĩse ñ pot̃ qͥa fulgoit̃¬
ucis nesciens. cũ semetipsum conspicit qͥd aliua quã tenebras atten¬
iuua lectio ẽ utta bonq. U ñ ñ inmerito idẽ iusti in sacro eloquio
nãq uite ẽ ipsa uisio aduenientis iudicis. in quo qͣsi scriptũ ẽ omne
mandatũ quia qͥs qs eũ uiderit. mox teste ẽscientia qͥc qͥd ñ fecit in¬
telligit. Libri & iã aꝑti referunt᷑ quia tẽ iustoꝵ uita conspieit᷑ in qͥ¬
pꝰ mandata celestia oꝑe imp̃ssa cernunt᷑. Et iudicati s̃ mortiu exhis
quȩ scripta erant in libris. qͥa ostensa uita iusto qͣsi in expansione
lbror legunt bonũ qd agere ipsinoluer̃. atq eo qui fecerunt cõ
paratione dampnant᷑ Neͦ gͦ unus ꝗͥsq tẽ uidens eos qͥͦd ñ fecit defle¬
at nc̃ in eis qd imitet᷑ attendat. Qd quide facere electi ñ cessant.

Expanded text:
 conspicit, peccatorem se nullatenus comprehendit. Videre enim se non potest, quia fulgoucis nesciens, cum semetipsum conspicit, quid aliud quam tenebras attenViva lectio est vita bonorum. Unde et non immerito iidem justi in sacro eloquio namque vitae est ipsa visio advenientis Judicis, in quo quasi scriptum est omne mandatum, quia quisquis eum viderit, mox teste conscientia quidquid non fecit intelligit. Libri aperti referuntur, quia justorum tunc vita conspicitur, in quibus mandata coelestia opere impressa cernuntur. Et judicati sunt mortui ex his quae scripta erant in libris, quia in ostensa vita justorum, quasi in expansione librorum legunt bonum qparatione damnantur. Ne ergo unusquisque tunc videns eos, quod non fecit defleat, nunc in eis quod imitetur, attendat: quod quidam facere non cessant.
Abbreviated transcription (Latin):
Ui ab scondit frumenta maledicet᷑ in ppsis. frumenta qͥppȩ abscondere
ẽ pdicationis sc̃ȩ apud se uerba retinere. Inppłis aut̃ talis ꝗͥs ꝙ maledicit᷑
qͥa in soliꝰ culpa silentii ꝓmultoꝵ qͥs corrigere potuit. pena damnat᷑. Si me¬
dicinalis artis minimȩ ignari secandũ uulnus cernerent. & tam̃ secare re¬
cusarent ꝓfecto peccatũ frat̃nȩ mortis ex solo torpore cõmitterent. Qnta
gͥculpa in uoluant᷑ aspiciant. qͥdum cognoscunt uulnera mentiũ curare
ea neglegunt sectione uerboꝵ.¬

Expanded text:
ui abscondit frumenta, maledicetur in populis . Frumenta quippe abscondere, est praedicationis sanctae apud se verba retinere. In populis autem talis quisque maledicitur, quia in solius culpa silentii pro multorum quos corrigere potuit poena damnatur. Si medicinalis artis minime ignari secandum vulnus cernerent, et tamen secare recusarent, profecto peccatum fraternae mortis ex solo torpore committerent. Quanta ergo culpa involvantur aspiciant, qui dum cognoscunt vulnera mentium, curare ea negligunt sectione verbo
Abbreviated transcription (Latin):
ramus. sua in nr̃m stipendiũ sumimꝰ que ꝓredim̃dis peccatis suis
fideles obtuler̃. s nec tn contͣ peccata eade Torationis studioł p̃
dicationis ut dignũ ẽ insudamus.s ix ꝓsua culpa quẽ piã apta uo¬
ce rep̃hendimꝰ. & ad huc qͦd ẽ grauiꝰ aliqndo si ꝑsona in hoc mun¬
do potenssit. eiꝰ forsitan & errata laudant᷑ ne si aduerset᷑ ꝑ iracun¬
diã munus subtrahat qd impendebat. S debemꝰ sine cessatione me¬
minisse qͦd de quibꝰ da scriptũ ẽsPeccata ppłi mei comeđt. Cur aut̃
peccata ppłi comedere dicunt᷑. nͥ quia peccata delinquentiũ fo¬
uent. ne temporalia stipendia amiitant᷑ S & nos qͥ ex oblatione
fideliũ iuuimꝰ. quasi illi ꝓpeccatis suis obuilerunt si comedimꝰ & ta¬
cemꝰ eoꝵ ꝓcul dubio peccata manducamꝰ. Pensemꝰ gͦ cuiꝰ sit ap̃ đm erimi¬
nis. petcato. p̃cium manducare & nihil cont᷑ peceata p̃dicando agere¬

Expanded text:
ramus? illa in nostrum stipendium sumimus, quae pro redimendis peccatis suis fideles obtulerunt, nec tamen contra peccata eadem vel orationis studio, vel praedicationis, ut dignum est, insudamus. Nos fratres cantemuce reprehendimus. Et adhuc quod est gravius aliquando si persona in hoc mundo potens sit, ejus forsitan errata laudantur, ne, si adversetur, per iracundiam munus subtrahat quod impendebat. Sed debemus sine cessatione meminisse quod de quibusdam scriptum est: Peccata Populi mei comedent . Cur aupeccata populi comedere dicuntur, nisi quia peccata delinquentium fovent, ne temporalia stipendia amittant. Sed et nos qui ex oblationibus fidelium vivimus, quas illi pro suis peccatis obtulerunt, si comedimus et tacemus, eorum procul dubio peccata manducamus. Pensemus ergo cujus sit apud Dominum criminis peccatorum pretium comedere, et nihil contra peccata peccan
Abbreviated transcription (Latin):
laborant. Quã enĩ candoris sui gram retineret: si bẏssũ pluiua tan¬
geret Aut qd fulgoris atq claritatis coccus uel iacinctos ostenderet
si hȩc susceptus pulius sȩdaret: Sit gͦ desuꝑ textura ciliei fortis
adpuluerẽ sit inferus color iacinctins aptus ad decorẽ Ornent
eccłam qui solis reb spiritalib uacant tegant ȩccsam. quos & la¬
bor rerũ corporaliũ ñ grauat. Nequaquã gͦ ẽtra rectorẽ suum
exteriora argͥentẽ murmurat: is qui intra scãm ȩccsam iam spiri¬
talit̃ fulget. Si enĩ tu secure interis ut coccus rutilas. eiliciũ quo
ꝓtegeriscuraccus as.¬

Expanded text:
laborant. Quam enim candoris sui gratiam retineret, si byssum pluvia tanlaborant. Quam enim candoris sui gratiam retineret, si byssum pluvia tangeret? Aut quid fulgoris atque claritatis coccus vel hyacinthus ostenderet, si haec susceptus pulvis foedaret? Sit ergo desuper textura cilicii fortis ad pulverem, sit interius color hyacinthinus, aptus ad decorem. Ornent Ecclesiam qui solis rebus spiritalibus vacant. Tegant Ecclesiam, quos et labor rerum corporalium gravat. Nequaquam ergo contra rectorem suum exteriora agentem murmuret is qui intra sanctam Ecclesiam jam spiritualiter fulget. Si enim tu secure interius, ut coccus, rutilas, cilicium quo rotegeris, cur accusas
Abbreviated transcription (Latin):
acpurpura coccoq bistincto uariatas opere plurimo facies. Et paulo post.
facies & saga cilicina undecim ad operiendũ tectũ tabernaculi. Etiterũ.
facies & opermentũ aliud tectũ depellib arietũ. Qa ꝑpelles & cilicia
quib tabernaculũ tegtt nisi grossas hominũ mentes accipims quȩ
aliquando in ȩxeła occutto dĩ udicio quã uis durȩ sint p̃feruntũr
nũ uentos & pliuuas dehuiꝰ mundi ẽtrarietatib: portent. Qd uero ꝑ
iacinctũ coccum bissumq signat᷑ nisi sc̃oꝵ uita tenera s clara. Quȩ̃
dum caute intabernaculo subcilicus & pellib: abscondit᷑ sua integra
pulchritudo seruat᷑. Vt enĩ in interiora tabnaculi byssus fulgeat.
coccus coruscet iacinctus ceruleo colore resplendeat: de suꝑ pelles
& cilicia. imbres uentos. & puluerẽ portant. Qui gͥ magnis uirtutib:
uacare eos rebus exterrorib uident: qͥa hoc qͦd ips securi intima
penetrant ex illoꝵ adumento ẽ qd ẽtra ꝓcellas huiꝰ scłi exterius

Expanded text:
a, et hyacintho, variatas opere plumario facies. Et paulo post: Facies et saga cilicina undecim, ad operiendum tectum tabernaculi. Et iterum: Facies et operimentum aliud de pellibus arietum . Dum de quibus tabernaculum tegitur, nisi grossas hominum mentes accipimus, quae aliquando in Ecclesia, occulto Dei judicio, quamvis durae sint, praeferuntur? ias de hujus mundi contrarietatibus portent. Quid vero per hyacinthum, coccum, byssumque signatur, nisi sanctorum vita tenera, sed clara? Quae dum caute in tabernaculo sub ciliciis et pellibus absconditur, sua ei integra pulchritudo servatur. Ut enim in interioribus tabernaculi byssus fulgeat, coccus coruscet, hyacinthus caeruleo colore resplendeat, desuper pelles et cilicia imbres, ventos et pulverem portant. Qui igitur magnis virtutibus vacare eos rebus exterioribus vident: quia hoc quod ipsi securi intima penetrant, ex illorum adjumento est, qui contra procellas hujus saeculi exterius
Abbreviated transcription (Latin):
pcepta seruauit qͥ tam̃ in eadẽ uia & seductss comedit & paᷤ¬
tus interiit : Qua in reqͥd subtili c̃sideratione colligimꝰ qͥd ut
ita dixerĩ formidando suspicam̃ nͥ ꝗđ forsitan apud semet¬
ab int̃na mox soliditate quassats eꝰ & inde ei in oꝑe culpa
surripuit unde gła incorde surrextt ut ꝓpħȩ falsi ũbis
deceptus discederet qͥa nequaqͣm ꝓpͥȩ fortitudinis fuerit
qͣđ adregis uerba restitisset : Beneaut̃ ex eiꝰ ore mortis sȩti¬
tentiã accepit euiꝰ seductione auitȩ p̃cepto deiuautt ut
inde penã uera ett̃ su meret. unde culpã negligent̃ admisissec

Expanded text:
praecepta servavit? Qui tamen in eadem via et seductus comedit, et paspraecepta servavit? Qui tamen in eadem via et seductus comedit, et pastus interiit. Qua in re quid subtili consideratione colligimus, quid, ut ita dixerim, formidando suspicamur, nisi quod forsitan apud semetatur? Unde ab interna mox soliditate quassatus est; et inde ei in opere culpa subrepsit, unde gloria in corde surrexit, ut prophetae falsi verbis deceptus disceret, quia nequaquam propriae fortitudinis fuerit, quod ad regis verba restitisset. Bene autem ex ejus ore mortis sententiam accepit, cujus seductione a vitae praecepto deviavit, ut i
Abbreviated transcription (Latin):
nere leo occidit. Qd ẽ homo cuiꝰ lbet sit meriti. si c̃ditoris siu ꝑtec¬
tione deserat᷑ : Quȩ nimirũ ꝓtectio minus necessaria cretit᷑ s
semꝑ habeat᷑. S ut ilit̃ plerũq sub trabit᷑ ut sibi metipsi homo qm
sa insinuat. quȩ etiã nescientes nos in ꝓsperis portat: qͥa desti¬
tuti dũ cadere incipims & tam̃ aduiti retinem & doctrina fit
qd in lapsu trepidam& & custodia qd instatu ꝑmanem i Nemo
gͣ se aliciiꝰ uirtutis estimet & iã cũ qͥd fortit᷑: ꝗͥa si diuina ꝓtec
tio deserat. deserat ibi repente eneruit̃ obruit᷑ ubi se ualent̃ sta¬
re gloriat᷑ Qd ẽ enĩ ꝗd uirdi ẽtra altare samariȩ ad ꝓphetandũ
directi ꝑsente rege auctoritatẽ libere uocis exercuit. eiꝰ dẽq
regis extensũ brachiũ in rigorẽ mirabilit̃ astrinxit qđ tam̃¬
mox miseri cordit̃ saluti restituit: cuiꝰ in domo inuitatus co¬
medert noluit qͥa ne inuia comederet ꝓhibitionis dominicȩ

Expanded text:
nere leo occidit. --Quid est homo, cujuslibet sit meriti, si a conditoris sui protectione deseratur? Quae nimirum protectio minus necessaria creditur, si semper habeatur. Sed utiliter plerumque subtrahitur, ut sibimetipsi homo quam rsa insinuat, quae etiam nescientes nos in prosperis portat, quia destituti dum cadere incipimus, et tamen adjuti retinemur; et doctrina fit, quod in lapsu trepidavimus; et custodia, quod in statu permanemus. Nemo ergo se alicujus virtutis aestimet, etiam cum tio deserat, ibi repente enervatus obruitur, ubi se valenter stare gloriatur. Quid est enim quod vir Dei, contra altare Samariae ad prophetandum directus, praesente rege, auctoritatem liberae vocis exercuit, ejusdemque regis extensum brachium in rigore mirabiliter astrinxit, quod tammox misericorditer saluti restituit ? cujus in domo invitatus comedere noluit, quia ne in via comederet, prohibitionis dominicae
Abbreviated transcription (Latin):
delicet dño in cȩlo głat᷑. Si enĩ caput nr̃m tormenta
nr̃a ñ tangerent. nequaquã afflictis m̃bris ꝑsecutori suo de
cȩlo clamaret. saule saule qͥd me ꝑsequeris : Si cruciatus nr̃i eiꝰ
penȩ ñ eẽnt. ẽ uersus afflictusq paulus minime diceret. Suppleo
ea que de s̃ passionũ xp̃i incarne mea. Et tam̃ resurrectione
sui capitis ex altatus dic̃ qͥ nos resuscitauit & c̃ sedere feẽ incę̧¬
lestib Nempe hc̃ int̾ra ꝑ secutionũ torm̃ta c̃strinacerant. s pe

Expanded text:
idelicet Domino, in coelo gloriatur. Si enim caput nostrum tormenta nostra non tangerent, nequaquam pro afflictis membris persecutori suo etiam de coelo clamaret: Saule, Saule, quid me persequeris ? Si cruciatus nostri ejus poenae non essent, conversus afflictusque Paulus minime diceret: Suppleo ea quae desunt passionum Christi in carne mea . Et tamen resurrectione jam sui capitis exaltatus, dicit: Qui nos conresuscitavit, et consedere fecit in coelestibus. Nempe hunc in terra persecutionum tormenta constrin
Abbreviated transcription (Latin):
tia ẽ scire om̃a & tam̃ iuaxta quenda modũ scientẽ se ẽe nescire. qͥa
& si iã dĩ p̃cepta nouimꝰ. & si iã uirtitẽ uerboꝵ illiꝰ sollicita ẽsiderati¬
one ponderamꝰ & si iã que intellexisse nos credimꝰ agimꝰ. ad hue tam̃¬
acta eadẽ qua distri ctione ex aminissint discittienda nescimus
Nec dũ dĩ faciẽ cernimꝰ. nec dũ occulta eiꝰ c̃silia udemꝰ. Quanta gͦ ẽ
nr̃a scientia. que qͦ usq nr̃e mortalitatis pondere p̃mim̃. ipsosuę
scire aliqͥd. ñ dũ cognouit quẽ ad modũ oporteat eũ scire. In hoc
itaq mundo dũ uiuimꝰ. tẽ ꝑfecte que scienda st scimꝰ cũ ꝓficientes
ꝑ intellegentiã. nihil nos ꝑfecte scire cognoscimus.¬

Expanded text:
e esse nescire: quia etsi jam Dei praecepta novimus, etsi jam virtutem verborum illius sollicita consideratione ponderamus, etsi jam quae intellexisse nos credimus agimus, adhuc aperte eadem quali districtione examinis sint discutienda nescimus, necdum Dei faciem cernimus, necdum occulta ejus consilia videmus. Quanta ergo est nostra scientia, quae quousque mortalitatis pondere premitur, ipso suae scire aliquid, nondum cognovit quemadmodum oporteat eum scire . In hoc itaque mundo dum vivimus, tunc perfecte quae scienda sunt, scimus, cum proficientes ad intelligentiam nihil nos
Abbreviated transcription (Latin):
yi ᷑ sui tam̃ sepe cũ dicit᷑ ut dese minime p̃sumat. & totã se induune spe
fiduciã transferat. despicitꝰ  cessante studio ad e̾ẽ sibi uitȩ subsidia pos¬
se diffidit. Vnde & hec eadẽ sara ꝓmissiones dĩ audiens risii s ridens corn¬
ro marcescente c̃cepit : qͥa cũ cura carnis suȩ c̃fidentiã habere desuerit
contra spem exdiuina ꝓmissione accipit. qd habiturã se exhumana
ratione dubitauit. Vnde bene ysa ac idẽ rises dicit᷑ qͥ generat᷑ qͥa suꝑi

Expanded text:
ri. Cui tamen saepe cum dicitur ut de se minime praesumat, sed totam se in divinae spei ri. Cui tamen saepe cum dicitur ut de se minime praesumat, sed totam se in divinae spei fiduciam transferat, despicit, et, cessante studio, adesse sibi vitae subsidia posse diffidit. Unde et haec eadem Sara promissiones Dei audiens ridet, sed ridens corrro marcescente concepit, quia cum cura carnis, sui confidentiam habere desierit, contra spem ex divina promissione accipit, quod habere a se ex humana ratione dubitavit. Unde bene Isaac, id est risus dicitur, qui generatur, qui
Abbreviated transcription (Latin):
moderationis cura carnis frenanda ẽ ut seruiat & minime principẽt
nequasi dña animũ uincat. s subacta m̃tis dña quasi ancilla famulet
ut iussa assit. atq ad nitũ cordis repulsa dissiliat: ut uix atergo sẽe cogi¬
tationis appareat. & nunquã ẽtra faciẽ recta cogitantis obsistat. Qa be¬
ne nobis historia saerȩ lectionis innuit᷑ cũ abrahã trib angelis occurrꝰ¬
se memorat᷑ Ipse qͥppeuenientib: extra ostiũ occurrit: sara u post ostiũ
substitiit. Quid gͦ ꝑhune nobis abrahȩ occursũ innuit᷑ nisi qͥa uidelicet
ut uirac duminus domus spiritualis. ñr̃ scilicet intellectus in cogita¬
tione trinitatis claustra carnis debet excedere & quasi habitationis
infimȩ ianuã exire cura aut̃ carnis ut femina foris ñ appareat. & ii¬
deri iaciant̃ erubescat: ut quasi posttergũ uiri subdiscretione sp̃e solis
necessariis intenta. nequaqm sciat ꝓcacit̃ de tegi. s uerecundȩ mod era¬

Expanded text:
moderaminis carnis cura frenanda est, ut serviat et minime principetur, ne quasi domina animum vincat, sed, subacta mentis dominio, quasi ancilla famuletur, ut jussa adsit, atque ad nutum cordis repulsa dissiliat, ut vix a tergo sanctae cogitationis appareat, et nunquam contra faciem recta cogitantis obsistat. Quod bene nobis historia sacrae lectionis innuitur, cum Abraham tribus angelis occurrisse memoratur . Ipse quippe venientibus extrsubstitit. Quid ergo per hunc nobis Abrahae occursum innuitur, nisi quod videlicet ut vir ac dominus domus spiritualis, noster scilicet intellectus, debet in cogitatione Trinitatis claustra carnis excedere, et quasi habitationis infimae januam exire; cura autem carnis, ut femina, foras non appareat, et videri jactanter erubescat, ut quasi post tergum viri sub discretione spiritus, solis necessariis intenta, nequaquam sciat procaciter detegi, sed verecunde modera
Abbreviated transcription (Latin):
cũ uiderit ꝗͥd agendũ sit. hoc agere ꝑmentis fortitudinẽ possit. ne timore
trepidet & pauore collapsa ñ ualeat bona defendere qͣsentit. S sepe for
in casũ ruit. Ascendat gͦ adsiliũ. ut ꝓuidendo p̃muniat omne qͦd agere
forit̃ potẽ. s eẽ c̃siliũ ñ potẽ si intellectus. de ẽ qͥa qͥ ñ intelligit malũ qd
agentẽ gͣuat. qͦmͦ pot̃ bonũ. c̃ solidare qd ad iuuat itaq: a consilio ascen¬
damꝰ ad intellectũ. s ꝗͥd suntelleȩtis magno qͥdẽ acumine iugilet .&. mo¬
derari se nesciat. ꝑmaturitatẽ: ab intellectu gͦ ascendat᷑ ad sapientiã. ut
hoc ꝗd acite intellects inuenit sapientia mature disponat.

Expanded text:
cum videt quid agendum sit, hoc agere per mentis fortitudinem possit, ne timore cum videt quid agendum sit, hoc agere per mentis fortitudinem possit, ne timore trepidet: et pavore collapsa, non valeat bona defendere quae sentit. Sed saepe fortin casum ruit: ascendat ergo ad consilium, ut praevidendo praemuniat omne quod agere fortiter potest. Sed esse consilium non potest, si intellectus deest: quia qui non intelligit malum quod agentem gravat, quomodo potest bonum solidare, quod adjuvat: itaque a consilio ascendamus ad intellectum. Sed quid si intellectus magno quidem acumine vigilet, et moderari se nesciat per maturitatem? Ab intellectu ergo ascendamus ad sapientiam, ut quod acute intellectus invenit, sapie
Abbreviated transcription (Latin):
dis ad timorẽ. S quia nos aterrenis ad cȩlestia tendimꝰ eo sdẽ gradys as¬
cendendo numeremꝰ ut atimore ad sapientiã ꝑuenire ualeamꝰ Inm̃te¬
& enĩ nr̃a pͥmus ascensionis ẽ gͣdus. timor dñi. scđs pietas. terciꝰ scientia.
quarti fortiuido. quints c̃siliũ. sextu intellectꝰ septimꝰ sapientia. Est
enĩ timor dñi inmente. s qualis iste timor ẽ si cũ eo pietas ñ ẽ: Qui enĩ
misereri ꝓximo ignorat. qͥ cõpati eiꝰ tribulationi dissimulat. huns
timorante omĩpotentis dĩ oculos ẽ nullus qͥ ñ subleuat᷑ adpietatẽ. S sepe
Peceata enĩ quȩ feriri gehenne ignibꝰ possunt. discipline s̃ uerbere corri¬
genda s in ordinata pietas cũ temporalit̃ parcit. ad et̃nũ suppliciũ ꝑtrahat.
Et gͦ ueracit̃ ordinata sit pietas ad gradũ ẽ aliũ sub leuanda idẽ ad scientiã.
agere urtutẽ uͦ agendi ñ habeat: Scientia gͦ nr̃a creseat ad fortiudinẽ. ut

Expanded text:
dit ad timorem. Sed nos, qui a terrenis ad coelestia tendimus, ascendendo numeramus, ut a timore ad sapientiam perveniamus. In mente enim nostra primus ascensionis gradus est timor Domini, secundus pietas, tertius scientia, quartus fortitudo, quintus consilium, sextus intellectus, septimus sapientia. Est etenim timor Domini in mente: sed qualis iste timor est, si eum eo pietas non est? Qui enim misereri proximo ignorat, qui compati ejus tribulationi dissimulat, hujus timor ante omnipotentis Dei oculos nullus est, quia non sublevatur ad pietatem. Sed saepe Peccata enim quae feriri gehennae ignibus possunt disciplinae sunt verbere corrigenda. Sed inordinata pietas cum temporaliter parcit, ad aeternum supplicium pertrahit . 2. Ut vera et ordinata sit pietas ad gradum est alium sublevanda. Id est, : virtutem vero agendi non habeat. Scientia ergo nostra crescat ad fortitudinem: ut
Abbreviated transcription (Latin):
derioꝵ dr̃. pͥus in aula regia carnis
rat᷑. ut nichil ex delectabilibꝰ cibis at¬
tingeret .s lautis ac mollioribꝰ duri¬
sͥ extioris cibiblandim̃ta subtheres¬
adint̃ni pabuli delectam̃ta ꝓueni¬
ret & tͣntoq auidius gustũ sapien¬
tie ints acciꝑet. qͣnto saporẽ car¬
nis ꝓ eadẽ sapientiã foris robustis¬

Expanded text:
dicitur , prius in aula regia carnis ratur, ut nil ex delectabilibus cibis attingeret, sed lautis ac mollioribus durixterioris cibi blandimenta subtrahinterni pabuli delectamenta peet tanto avidius gustum sapientiae intus acciperet, quanto saporem carnis pro eadem sapientia foris robusti
Abbreviated transcription (Latin):
auertit: cũ aꝓphã aliqͥd requirit illa audit đo disponente
quȩ meretur audire damnands ꝑece enĩ ut unũ uel duo
exmultis loquam ab omni potentis di cultu domꝰ isrł sub
idoloꝵ seruitute recess erat: & tam̃ ad ꝓphetas aqͥb: decipi c̃sue¬
uerat sepe ueniebat ꝓspera reqͥrens. Cũ uͦ exore ꝓphatũ ꝑũsa¬
agens ꝓspera audiret: qͥd aliud suꝑna uidicia agebant nͥ
peccator ꝓpłs in suo corde caperet᷑ quatenꝰ qͥ ꝑfidiã sequen¬
ret᷑ adpęnã. quanto securiss nc̃ uiueret inculpa . S ecce iã
creaturȩ in adoratione renuit. Securis gͦ iã ꝓpħam qͥ libet in
fide positis c̃sulit: qͥ hoc auditurus ẽ qđ fidelẽ auditorẽ de¬
cet. fident̃ dicã: si ab immundicus alus atq prauis actib: re¬
cessit. securus ẽ Hã cũ paulus egregiꝰ p̃dicator clamet & aua

Expanded text:
avertit, cum a propheta aliquid requirit, illa audit, Deo disponente, quae merebitur audire damnandus. Ecce enim, ut unum vel duo ex multis loquamur, ab omnipotentis Dei cultu domus Israel sub idolorum servitute recesserat, et tamen ad prophetas, a quibus decipi consueverat, saepe veniebat, prospera requirens. Cum vero ex ore pagens, prospera audiret; quid aliud superna judicia agebant, nisi, ut peccator populus in suo corde caperetur? quatenus, qui perfidiam sequenretur ad poenam, quanto nunc securius viveret in culpa? Sed ecce jam creaturae in adorafide positus consulit, quia hoc auditurus est quod audire fidelem decet. Fidenter dicam, si ab immunditiis aliis atque pravis actibus recessisset, securus esset. Nam Paulus egregius praedicator clamat: Et av
Abbreviated transcription (Latin):
uigilare bene uiuendo ñ sufficit si ñ & illũ cui & p̃ẽ apeccati torpõre dis¬
uingit. Bene aitt̃ dr ne dederis somnũ oculis tuis nec dormitent palyebrȩ
tueꝰ. Somnũ qͥppe oculis dare ẽ intentione cessante subditoꝵ curã omni¬
no neglegere. Palpebrȩ uͦ dormitant cũ cogitationes nr̃e ea quȩ insub¬
ditis arguenda cognoscunt pigredine depͥmente dissimulant. Piene
enim dormire ẽ commisso aeta nescire nec corrigere. Non aut̃ dormit
s dormitare ẽ quȩ quidẽ rep̃hendenda s̃ cognoscere s tam̃ ꝓpt̃ mentist
dium dignis ea increpationib ñ emendare. Dormitando ũ oculis adplenis¬

Expanded text:
vigilare bene vivendo non sufficit, si non et illum cui praeest, a peccati torpore disvigilare bene vivendo non sufficit, si non et illum cui praeest, a peccati torpore disjungit. Bene autem dicitur: Ne dederis somnum oculis tuis, nec dormitent palpebrae tuae . Somnum quippe oculis dare, est intentione cessante, subditorum curam omnino negligere. Palpebrae vero dormitant, cum cogitationes nostrae ea quae in subditis arguenda cognoscunt, pigredine deprimente dissimulant. Plene enim dormire est commissorum acta nec scire, nec corrigere. Non autem dormire, sed dormitare est, quae quidem reprehendenda sunt cognoscere, sed tamen propter mentis dium dignis ea increpationibus non emendare. Dormitando vero oculus ad plenis
Abbreviated transcription (Latin):
mitent palpebrȩ tue Spondere nanq ꝓ amico ẽ alienã inpiculosue c̃uersa¬
tionis accipe. Unde & apud extraneũ manꝰ defigit᷑ qͥa apud curã sollicitudinis
quȩ ante de erat mens ligat᷑. Uerbis dris sui illaqueatus ẽ ac ꝓprussermonibꝰ
captus. qͥa dũ cõmissis sͥ cogit᷑ bona dicere ipsũ pͥus necesse ẽ quȩ dixerit cus¬
todire. Iuaqueatus gͥ ẽ uerbis oris suidũ ratione exigente constringit᷑ ne
eiꝰ uita ad aliud qm ad monet. relaxet᷑. Vnde apud districtũ iudicem cogit᷑
tanta ex soluere in oꝑe qͣnta eũ constat aliis uoce p̃cepisse. Ubi & bene mox
ex hortatio sub dit᷑ ut dicat᷑ fac gͦ qͦd dico filimi & temetipsũ libera. qͥa in ci¬
disti in manꝰ ꝓximitui Discurre festina suscita amicũ tiũ nedederis somnũ
oculis tuis nec dormitent palpebrȩ tuȩ Os qs enĩ ad uidendũ aliis in exem¬
plũ p̃ponit᷑ ñ solũ ut ipse uigilet s etiã ut amicũ suscitet ad monet᷑. sinanq

Expanded text:
culo suae conversationis accipere. Unde et apud extraneum defigitur, quia apud curam sollicitudinis quae ante deerat mens ligatur. Verbis oris sui illaqueatus est, ac propriis sermonibus captus, quia, dum commissis sibi cogitur bona dicere, ipsum prius necesse est quae dixerit custodire. Illaqueatur igitur verbis oris sui, dum ratione exigente constringitur, ne ejus vita ad aliud quam admonet relaxetur. Unde apud districtum judicem cogitur tanta in opere exsolvere, quanta eum constat aliis voce praecepisse. Ubi et bene mox exhortatio subditur, ut dicatur: « Fac ergo quod dico, fili mi; et temetipsum libera, quia incidisti in manum proximi tuiuis enim ad vivendum aliis in exemplo praeponitur, non solum ut ipse vigilet, sed etiam ut amicum suscitet admonetur. Ei namque
Abbreviated transcription (Latin):
pmo pari &t edapͥmo in pari ẽ summatus. Primꝰ enĩ in par terna¬
ruise pͥmusq par quat̃narius ex quib: duob septerius constat
ꝑuii nue uũ ꝑ ii ducimꝰ ad duodenariũ ꝑuenimꝰ Se nosqͥa sup¬
nomunere ueritatis ꝓ dicam̃ta ꝑcepimꝰ þec fixa scientie alti¬
tudine de spiciendo calcamꝰ hoc ꝓcul dubio in concussa fide

Expanded text:
mo pari et ex primo impari consummatur. Primus enim impar ternarius est, primusque par quaternarius. Ex quibus duobus septenarius constat,uor per tres ducimus, ad duodenarium pervenimus. Nos quia a superno munere veritatis praedicamenta percepimus, haec fixa scientiae altitudine despiciendo calcamus; hoc procul dubio inconcussa fide
Abbreviated transcription (Latin):
cationis. status sui spẽm quodamͦ inmutat. Nã cũ quib da de oꝑibꝰ sius
głantib ẽ fidentiã ꝓprii laboris euacuat. & fidẽ trinitatis ex¬
altat. qͥd aliud faẽ nͥ .iiiͦ. stellas arcturus eleuat. & .iiii. in clinat᷑
Et dũ qs da bona oꝑa ñhabentes desola fide p̃sumere ꝓhibet.
s opari enixius que p̃cepta s̃ iubet. qͥd aliud arcturus faẽ . iiii.
stellas erigit. trespͣonit:¬

Expanded text:
mutat. Nam cum quibusdam de operibus suis gloriantibus confidentiam proprii laboris evacuat, et fidem Trinitatis exaltat, quid aliud facit nisi tres stellas Arcturus elevat, quatuor inclinat? Et dum quosdam bona opera non habentes de sola fide praesumere prohibet, sed operari enixius quae praecepta sunt jubet, quid aliud Arcturus facit, nisi quatuor stellas erigit, tres deponit
Abbreviated transcription (Latin):
on nulli e iniquitates ꝑpetrant & gaudere ñ cessant. De quibꝰ ꝑsalo¬
rũ ñ sospitate erigunt᷑ s: in sania supbiunt. qͥcũ affligi debuerant inde mi¬
seri in exultatione diffluunt unde ab onisflectunt᷑ freneticoꝵ udele
sensibꝰ similesinsaniã qua p̃ualent uirtutẽ putant: qͥ ex morbo ee nesci¬
unt᷑ qđ amplius sanis possunt & quasi creuisse se uirib estimant du as
uitẽ terminũ ꝑ augmentũ languoris apppinquant qͥ quia rationissen¬
sũ ñ habent flent᷑ & rident. & tanto se in magna exx ultione dilatante
qnto & insensibiles malũ q̃d patiunt᷑ ignorant.

Expanded text:
onnulli enim et iniquitates perpetrant, et gaudere non cessant. De quibus drte non sospitate eriguntur, sed insania, qui superbiunt cum affligi debuerantseri in exsultatione defluunt, unde a bonis flentur. Phreneticorum videlicet sensibus similes, insaniam qua praevalent, virtutem putant; qui ex morbo esse nesciunt hoc, quod amplius sanis possunt; et quasi crevisse se viribus aestimant, dum ad vitae terminum per augmenta languoris appropinquant. Qui quia rationis sensum non habent, flentur, et rident; et tanto in magna exsultatione se dilatant, quanto et insensibiles malum quod patiuntur ignorant.
Abbreviated transcription (Latin):
ret᷑ adiunctũ ẽ Sume tibi aromata slacten & onicha galbanen
bdni odoris &thus iucidissimũ ȩqualis ponderis erunt omnia. faciesꝙ
thuniama compositũ ex opere unguentarii miaitũ diligent̃ & pur̃
tum multiplicitate redolemus. Qd mixtũ & purũ fit: quia quando
uirtus uirtiti iungit᷑.tanto incensũ boni operis sinceri& exhibet᷑
Inde & bene suluingit᷑. sunq intenuissimũ puluerẽ uniũ sac̃tuderi
pones ex eo corã testimonio tabernaculi. In teniussimũ puluerẽ a roma¬
ta uniuersa c̃terimꝰ cũ bona nr̃a quasi inpilo cordis. occulta discussio¬
ne tundimus. & siueracit̃ bona sint subtilit̃ retractam&. dromata
gͣ in puluerẽ ẽ redigere . uirtutes redigere terere & usq ad subtuli¬
tatẽ occulti exraminis reuocart. Et notandũ ꝗd de eodẽ puluere dict
pones ex eo corã testimonio tabernaculi. quia nimirũ tẽ bona nr̃a
ueracit̃ inẽspectu uidicis placent. cũ hȩc mens subtiis recogitan¬
rẽ do subtiliss ñ asꝑgat.

Expanded text:
dicitur: Sume tibi aromata, stacten et onycha, galbanum boni odoris, et thus lucidissimum; aequalis ponderis erunt omnia, faciesque thymiama compositum opere unguentarii, mistum diligenter et purum . tum multiplicitate redolemus: quod mixtum et purum virtus virtuti jungitur, tanto incensum boni operis sincerius exhibetur. Unde et bene subjungitur: Cumque in tenuissimum pulverem universa contudepones ex eo coram testimonio tabernaculi . » In tenuissimum pulverem aromata universa conterimus; cum bona nostra quasi in pila cordis occulta discussione tundimus, et si veraciter bona sint, subtiliter retractamus. Aromata ergo in pulverem redigere, est virtutes recogitando terere, et usque ad subtilitPones ex eo coram testimonio tabernaculi, quia tunc nimirum bona nostra veraciter in conspectu judicis placent, cum haec mens subtilius recogitanrem de se subtilius non aspergat.