comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cerdõtio fungi. Ordinatus autẽ. caueat
elationem aut suꝑbiam: nec quicquã
p̃sumat. nisi quod ei ab abbate preci-¬
pitur: sciens se multomagis discipli¬
ne regulari subditum. Nec occasione
sacerdotii obliuiscatur regule obedien¬
tiam & disciplinam: sed magis ac ma¬
gis in dm̃ ꝓficiat. Locum uͦ illã semꝑ
atendat. quo ingressus ẽ monasteri-¬
um preter officium altaris: & si forte
electio congregationis & uoluntas ab-¬
batis. ꝓ uite merito eum promouere

Expanded text:
cerdotio fungi. Ordinatus autem, caveat elationem aut superbiam. Nec quidquam praesumat, nisi quod ei ab abbate praecipitur, sciens se multo magis disciplinae regulari subditum. Nec occasione sacerdotii obliviscatur regulae obedientiam et disciplinam, sed magis ac magis in Deum proficiat. Locum vero illum semper attendat, quo ingressus est in monasterio, praeter officium altaris, et si forte electio congregationis et voluntas abbatis pro vitae merito eum 813 promovere
Abbreviated transcription (Latin):
si cum loquitur monachus. lentter &
sine risu. humiliter cum grauitate: et
pauca uerba et rationabilia loquatur.
& ñ sit clamosus in uoce: sicut scͥptum ẽ
Sapiens uerbis innotescit paucis.

Expanded text:
si, cum loquitur monachus, leniter et sine risu, humiliter cum gravitate, vel pauca verba et rationabilia loquatur; et non sit clamosus in voce, sicut scriptum est: Sapiens verbis innotescit paucis.
Abbreviated transcription (Latin):
adicientur uobis. Et iterũ. Nic hil deest
timentib eum. Sciatq quia ꝙͣ suscẽpit
animas regendas: p̃paret se ad rationẽ
reddendam. Et quantũ sub cura sua fra-¬
trum se habere scierit numerũ: agnoscat
ꝓ certo quia in die iudicii. ipsarũ omĩ

Expanded text:
adjicientur vobis . Et iterum: Nihil deest timentibus eum . Sciatque quia qui suscepit animas regendas, praeparet se ad rationem reddendam: et quantum sub cura sua fratrum se habere scierit numerum, agnoscat pro certo, quia in die judicii ipsarum om
Abbreviated transcription (Latin):
ratur ei a priore uel a fratrib cũ omĩ
officio caritatis: & primitus orent pã¬
riter: & sic sibi socientur in pace. Qͦ a
pacis osculum ñ prius offeratur. nisi
oratione premissa: propter illusiones
diabolicas. In ipsa autem salutatione:
omnis exhibeatur humilitas. Omĩb
uenientib siue discedentib hospitib:
inclinato capite: uel ꝓstrato omĩ cor¬
& suscipitur. Suscepti autem hospi¬
tes ducantur ad orationem: & postea¬
sedeat cum eis prior aut cui iusserit̃ ip-

Expanded text:
ratur ei a priore vel a fratribus cum omni officio charitatis, et primitus orent paet sic sibi socientur in pace. Quod pacis osculum non prius offeratur, nisi oratione praemissa, propter illusiones diabolicas. In ipsa autem salutatione omnis exhibeatur humilitas. Omnibus venientibus, sive discedentibus hospitibus inclinato capite vel prostrato omni coret suscipitur. Suscepti autem hospites ducantur ad orationem; et postsedeat cum eis Prior, aut cui jusserit ip
Abbreviated transcription (Latin):
cino obediendiȩ pede. iubentis uocẽ fa-¬
ctis sequuntur: & ueluti uno mom̃to
p̃dicta magistri iussio. & ꝑfecta discipłi
oꝑa. in uelocitate timoris di ambe res
cominunter eitius explicantur. Quib
ad uitam ȩternam gradiendi amor in¬
cumbit: ideo angustam uĩa arripiunt.
unde dñs ait. angusta uia ẽ. quȩ ducit
ad uitam: ut ñ suo arbitrio uiuentes.
uel desideriis suis & uoluptatib obedi.¬
entes: s ambulantes alieno iudicio et
imꝑio. in cenobiis degentes. abbatem

Expanded text:
cino obedientiae pede jubentis vocem factis sequuntur, et veluti uno momento praedicta magistri jussio et perfecta discipuli opera in velocitate timoris Dei ambae res communiter citius explicantur, quibus ad vitam aeternam gradiendi amor incumbit. Ideo angustam viam arripiunt. Unde Dominus dicit: «Angusta est via quae ducit ad vitam”, ut non suo arbitrio viventes vel desideriis suis et voluptatibus obedientes, sed ambulantes alieno iudicio et imperio, in cenobiis degentes abbatem
Abbreviated transcription (Latin):
omĩ silentio: aut forte qui uoluerit le¬
gere. sibi sic legat. ut alium ñ inqui¬
etet. Et agatur nona temꝑius. medi-¬
ante octaua hora: & iterum quod fa-

Expanded text:
omni silentio; aut forte qui voluerit legere, sibi sic legat, ut alium non inquietet. Et agatur nona temperius, mediante octava hora; et iterum quod fa
Abbreviated transcription (Latin):
diu ꝓstratus in terra ante pedes eius
iaceat satisfaciens: usq dũ benedictio¬
ne sanetur illa commotio. Quod si ꝗͥs
contempserit facere: aut corporali ufn-¬
dicte subiaceat: aut si contumax fuerit
de monasterlo expellatur. De zelo bo¬
no quem debent monachi habere
icut est zelus amaritudinis maltis¬
qui separat a deo. & ducit ad infernũ
ita est zelus bonus qui separat a uicii.

Expanded text:
diu prostratus in terra ante pedes ejus jaceat satisfaciens, usquedum benedictione sanetur illa commotio. Quod qui contempserit facere, aut corporali vindictae subjaceat, aut, si contumax fuerit, de monasterio expellatur. no, quem debent servi Dei habere. Sicut est zelus amaritudinis malusqui separat a Deo, et ducit ad infernum, ita est zelus bonus, qui separat a viti
Abbreviated transcription (Latin):
gentiam suã. aut uiciũ ñ occurrerit:
atur. Si denuo ñ emendauerit. ñ pe¬
mittatur ad mense communis particiꝰ¬
pationẽ: s sequestratus a consortio omĩ¬
um. reficiat solus. ablata ei portione

Expanded text:
gentiam suam aut vitium non occurrerit, atur: si denuo non emendaverit, non permittatur ad mensae communionis participationem: sed sequestratus a consortio omnium reficiat solus, sublata ei portione
Abbreviated transcription (Latin):
estimenta fratrib scđm locorum
qͣualitalem uel aerum tempiem
dentur: quia in frigidis regionibus
amplius indigẽtur: in calidis uͦ minꝰ.
Hȩc gͦ consideratio: penes abbãtem ẽ.
Nos tamen mediocrib locis sufficere
credimus monachis ꝑ singulos. cu¬
cullam. & tunicam: cucullam in hy¬
eme uillosã: in estate puram aut uetu¬
stam: & scapulare ꝓpter õꝑa. Indu¬
menta pedum: pedules. & caligas:
De quarũ omium rerum colore: aut
grossitudine ñ causentur monachi:
s quales inueniri possunt in ꝓuincia
qua habitant: aut quod uilius com¬
parari potest. Abbas autem de men¬
sũra ꝓuideat: ut ñ sint curta ipsa
uestim̃ta utentib ea sed mensurata. Ne-¬
cipientes noua: uetera semꝑ reddant
in p̃senti: reponenda in uestiario ꝓpt̃
pauperes.Sufficit enim monacho.
duas tunicas. & duas cucullas habe

Expanded text:
estimenta fratribus secundum locorum ubi habitant, vel aerum temperiem dentur: quia in frigidis regionibus amplius indigetur; in calidis vero minus. Haec ergo consideratio penes abbatem est. Nos tamen mediocribus locis sufficere credimus monachis per singulos cucullam et tunicam: cucullam in hieme villosam, in aestate puram et vetustam; et scapulare propter opera. Indumenta pedum pedules et caligas. De quarum rerum omnium colore et grossitudine non causentur monachi, sed quales inveniri possunt in provincia qua habitant, aut quod vilius comparari potest. Abbas autem de mensura provideat, ut non sint curta ipsa estimenta utentibus ea, sed mensurata. Accipientes nova, vetera semper reddant in praesenti reponenda in vestiario propter pauperes. Sufficit enim monacho duas tunicas et duas cucullas habe
Abbreviated transcription (Latin):
Giñ emendauerit: correptioni regulari
subiaceat: & taliter ut ceteri mecum ha¬
beant. Neq frater ad frem iungatur ho

Expanded text:
n emendaverit, correptioni regulari subjaceat taliter ut caeteri timeant. Neque frater ad fratem jungatur ho
Abbreviated transcription (Latin):
& legat unus collationes uel uitas pa¬
trum: aut certe aliud quod edificet au¬
dientes. Non autem eptatͣicũ aut regũ:
quia infirmis intellectib ñ erit utile il¬
la hora. hanc scͥpturan audire. Aliis uͦ
horis legantur. Si autem ierumi dies fu-¬
erit: dicta uesꝑa. paruo interuallo mox
accedant ad lectionẽ collationum ut di-
ximus: & lectis quatuor aut quinq fo¬
liis. uel quantũ hora ꝑmitcit. omĩb in
unũ occurrentib. ꝑ hanc moram lectio¬
so fuerit occu patus occurrat. Oms
ergo in unũ congregati cõpleant. Et
excuntes a complecorio: nulla sit licentia

Expanded text:
 legat unus Collationes vel Vitas Patrum, aut certe aliquid quod aedificet audientes; non autem Eptaticum, aut Regum quia infirmis intellectibus non erit utile illa hora hanc scripturam audire: aliis vero horis legantur. Si autem jejunii dies fuerit, dicta vespera, parvo intervallo mox accedant ad lectionem Coximus, et lectis quatuor aut quinque foliis, vel quantum hora permittit, omnibus in unum accurrentibus, per hanc moram lectioso fuerit occupatus, occurrat. Omnes ergo in unum positi compleant. Et exeuntes a completoriis nulla sit licentia
Abbreviated transcription (Latin):
Castum. sobrium. misericordem. Hu
iudicio: ut idem ipse consequatur.
Oderit uicia: diligat frs̃. In ipsa autẽ
correptione prudenter agat. & ne quĩd
nimis: ne dum nimis cupit eradere
ertiginem.frangatur uas.Suamq
fragilitatẽ semꝑ suspectus sit: memi¬
nerieq calamum quassatũ ñ conteren.¬
dum. In quib ñ dicimus ut ꝑmiteat
nutriri uicia: s prudenter & cum ca-

Expanded text:
castum, sobrium, misericordem; et judicio, ut idem ipse consequatur. Oderit vitia, diligat fratres. In ipsa autem correptione prudenter agat, et ne quid nimis: ne, dum nimis eradere cupit aeruginem, frangatur vas. Suamque fragilitatem semper suspectus sit: memineritque calamum quassatum non esse conterendum. In quibus non dicimus ut permittat nutriri vitia, sed prudenter et cum c
Abbreviated transcription (Latin):
p̃positusq sentiunt. & ipsorũ necesse
est sub hac dissensione animas pielita¬
ri: & hi qui sub ipsis sunt dum ad-¬
ulantur partib. eunt in ꝑditionẽ.
Cuius ꝑiculi malum. illis respicit in
capite: qui talib in ordinatione se

Expanded text:
positusque sentiunt, et ipsorum necesse est sub hanc dissensionem animas periclitari; et hi qui sub ipsis sunt, duma dulantur partibus, eunt in perditionem. Cujus periculi malum illos respicit in capite qui talibus in ordinatione se
Abbreviated transcription (Latin):
xurgamus gͥ tandem aliquando: ex¬
cstante nos scͥptura ac dicente. Hora est.
iam nos de somno surgere. Et apertis
ocłis nrĩs ad deificum lum̃: atconitis au¬
rib audiamus. diuina cotidie clamais
si uocem eius audieritis: nolite obdura

Expanded text:
urgamus ergo tandem aliquando excitante nos Scriptura, ac dicente: Hora est jam nos de somno surgere . Et apertis oculis nostris ad deificum lumen, attonitis auribus audiamus divina quotidie clamans si vocem
Abbreviated transcription (Latin):
Post hanc interrogationẽ fr̃s.audiamus
dnm respondentem: & ostendentẽ nob
uiam ipsius tabernaculi: & dicentem.
Qui ingreditur sine macula. & oꝑatur
corde suo. qui ñ egit dolum in lingua sua:
qui ñ fecit ꝓximo suo malũ. qui opꝓbriũ
ñ accepit aduersus ꝓximũ suũ: qui mali¬
gnum diabolũ aliqua suadentẽ sibi. cum
ipsa. suasione sua. a conspectib sui cordis
respuens deduxit ad nichilũ: & paruu¬
los cogitatus eius denuit. et allisit ad xp̃m.

Expanded text:
Post hanc interrogationem, fratres, audiamus Dominum respondentem et ostendentem nobis viam ipsius tabernaculi, dicentem: Qui ingreditur sine macula, et operatur corde suo; qui non egit dolum in lingua sua; qui non fecit proximo suo malum; qui opprobrium non accepit adversus proximum suum : qui malignum diabolum aliqua suadentem sibi cum ipsa suasione a conspectibus cordis sui respuens, deduxit ad nihilum, et parvulos cogitatus ejus tenuit, et allisit ad
Abbreviated transcription (Latin):
rtifices si sunt in monasterio. cũ omĩ
humilitate faciant ipsas arteorsi
tam̃ iusserit abbas: Quod si aliquis ex
cis extollitur ꝓ scientia artis sue. eo qđ
uideatur aliquid conferre monasterio:
hic talis euellatur ab ipsa arter& denuo
ꝑ eam ñ transeat. nisi forte humiliato
ei. iterũ abbas iubeat. Si quid uͦ ex oꝑib
artificum uenundandũ estzuideant ip¬
si ꝑ quorũ manus transigenda sunt. ne
aliquam fraudem p̃sumant inferre:
Memorentur semꝑ ananie & saphire
ne forte mortẽ quam illi in corpore ꝑtu.¬
lẽrunt: hanc isti uel om̃s qui aliquam
fraudem de reb monasterii fecerint in
anima patiantur: In ipsis autẽ preciis.

Expanded text:
rtifices si sunt in monasterio, cum omni humilitate faciant ipsas artes, si permiserit abbas. Quod si aliquis ex eis extollitur pro scientia artis suae, eo quod videatur aliquid conferre monasterio, hic talis evellatur ab ipsa arte, et denuo per eam non transeat, nisi forte humiliato ei iterum abbas jubeat. Si quid vero ex operibus artificum venundandum est, videant ipsi per quorum manus transigenda sunt, ne aliquam fraudem praesumant inferre. Memorentur semper Ananiae et Saphirae: ne forte mortem, quam illi in corpore pertulerunt, hanc isti, vel omnes qui aliquam fraudem de rebus monasterii fecerint, in anima patiantur. In ipsis autem pretiis
Abbreviated transcription (Latin):
suscipit nomien. Abbatis duplicĩ debet
doctrina suis preresse discipulis. iõ est
oĩa bona et sancta factis ampliꝰ quaui
demõstret. Omria uero qua discipulis docu¬
erit esse contraria in suis factis indicet non
agẽda: ne aliis p̃dicans. ipse reꝓbus inueni¬
atur: neq̃dõ dicat illi Deus peccanti: Qua¬
re tu enarras iustitias meas, et assumis te¬
stamẽtum meum per os tuum: Cu uero
odisti discipliuam, et proiecisti sermoner
meos post te. Et qui in fratris tui
oculo festucani uidebar in fuo trabem
non uidisti. Diui
N on ab eo persona in Monastcrio.
discernatur. Non unus plus amet̾ quam¬
alius: nisi quem in bonis actib aut obedi¬
entia inuenerit meliorem. Non p̃ponat᷑
ingenuus ex serintio conuercenti: n alia

Expanded text:
suscipit nomen abbatis, duplici debet doctrina suis praeesse discipulis: id est, omnia bona et sancta factis amplius quam demonstret. Omnia vero quae discipulis docuerit esse contraria, in suis factis indicet non agenda: ne aliis praedicans ipse reprobus inveniatur : ne quando illi dicat Deus peccanti: Quare tu enarras justitias meas, et assumis testamentum meum per os tuum: tu vero odisti disciplinam, et projecisti sermones meos post te . Et qui in fratris tui oculo festucam videbas, in tuo trabem non vidisti . Non ab eo persona in monasterio cernatur, non unus plus alio ametur, nisi quem in bonis actibus, aut obedientia invenerit meliorem. Non praeponatur ingenuus ex servitio convertenti, nisi alia
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥ timentes dñm. de bona obseruantia
sua ñ se reddunt elatos: sed ipsa in se bona
ñ a se posse. sed a domino fieri existiman¬
tes. oꝑantem in se dnm̃ mãgnificãnt: il¬
lud cum ꝓpha dicentes. Non nobis dnẽ
ñ nob̃: s nomini tuo da głam. Sicut nec
paulus apłs de p̃dicatione sua sibi aliqͥd
imputauit dicens. Grã di sum id̃ qđ sũ.
glorietur. Unde & dñs in euangłio ait.
Qui audit uerba mea hȩc. & facit ea: si¬
milabo eum uiro sapienti. qui ȩdifica¬
uit domũ suam supra petrã. Uenerunt
flumina: flauerunt uenti⁊ & impegert̃
erat supra petrã. Hec complens dñs: ex¬
pectat cotidie his sus scĩs monitis. factis¬
nos respondere debere. Ideo nobis ꝓpt̃
emendationẽ malorũ huius dies uite ad
inducias relarantur: dicente apło. An
nescis quia patientia d̃i ad penitentian te
adducit: Nam pius dñs dicit. Nolo mortẽ

Expanded text:
 timentes Dominum de bona observantia sua non se reddunt elatos, sed ipsa in se bona non a se posse, sed a Domino fieri existimantes operantem in se Dominum magnificant, illud cum propheta dicentes: Non nobis, Domine, non nobis, sed nomini tuo da gloriam . Sicut nec Paulus apostolus de praedicatione sua sibi aliquid imputavit dicens: Gratia Dei sum, id quod sum . glorietur . Unde Dominus in Evangelio ait: Qui audit verba mea haec, et facit ea, similabo eum viro sapienti, qui aedificavit domum suam supra pelumina, flaverunt venti, et impegerunt est supra petram . Haec complens Dominus exspectat nos quotidie his suis sanctis monitis, factis respondere debere. Ideo nobis propter emendationem malorum hujus vitae dies ad inducias relaxantur, dicente Apostolo: An nescis, quia patientia Dei ad poenitentiam te adducit . Nam pius Dominus dicit: Nolo mortem
Abbreviated transcription (Latin):
exitur. reponantur in uestiario con¬
seruanda: ut si aliquando suadente
diabolo consenserit. ut egrediatur de mo.¬
nasterio. quod absit÷ tunc exutus rebus
monasterii ꝓiciatur. Illam tam̃ pedicio¬
nem quam desuꝑ altare abbas tulit. ñ
recipiat s in monasterio reseruetur.

Expanded text:
est reponantur in vestiario conservanda, ut si aliquando suadente diabolo consenserit, ut egrediatur de monasterio quod absit tunc exutus rebus monasterii projiciatur. Illam tamen petitionem, quam desuper altari abbas tulit, non recipiat, sed in monasterio servetur.
Abbreviated transcription (Latin):
De filiis nobiliũ uł pauꝑm quomͦ
offert filium suũ deo in monasterio:
si ipse puer minori ȩtate est.parentes
eius faciant peticionẽ quam supradi¬
ximus. & cũ oblatione ipsam petieio¬
nem:: et manũ pueri inuoluant palla
altaris: & sic eum offerant. De reb autẽ
suis. aut in p̃senti peticione ꝓmittant
sub iureiurandorquia nunquã ꝑ se-
nunquam ꝑ suspectam ꝑsonam. nec
quolibet modo ei aliquando aliquid¬
dent. aut tribuant occasionẽ habendi.
Uel certe si hoc facere noluerint: & ali.¬
quid offerre uoluerint in elemosinam
monasterio. ꝓ mercede sua: faciant ex

Expanded text:
DE FILIIS NOBILIUM ET PAUPERUM QUIoffert filium suum Deo in monasterio, si ipse puer minore aetate est, parentes ejus faciant petitionem, quam supra diximus, et cum oblatione ipsam petitionem et manum pueri involvant in palla altaris, et sic eum offerant. De rebus autem suis, aut in praesenti petitione promittant sub jurejurando, quia nunquam per se, nunquam per suffectam personam, nec quolibet modo, ei aliquando dent aut tribuant occasionem habendi: vel certe si hoc facere noluerint, et aliquid offerre voluerint in eleemosyna monasterio pro mercede sua, faciant ex
Abbreviated transcription (Latin):
go regulȩ. quã sub tam morosa delibe¬
autem in oratorio. coram omĩb ꝓmit¬
tat de stabilitate sua & conuersione
morũ suoꝵ. & obedientia coram deo
& scis eius: ut si aliquando aliter fẽce¬
rit: a deo se damnandũ sciat quem
irridet. De qua ꝓmissione sua. faciat
petitionẽ ad nom̃ scõꝵ quoꝵ reliquie
ibi sunt⁊ & abbatis p̃sentis. Quam
peticionẽ manu sua scribat ÷ aut cer-¬
te si ñ scit litteras. alter ab eo rogatus
scribatx & ille nouitius signũ faciat:
et manu sua eam suꝑ altare ponat.
Quam̃ dum posuerit: incipiat ipse¬
nouitius mox hunc uersum. Suscipe
edomine scdm eloquiũ tuuim &

Expanded text:
go Regulae, quam sub tam morosa delibeautem in oratorio coram omnibus promittat de stabilitate sua et conversione morum, et obedientia coram Domino et sanctis ejus; ut si aliquando aliter fecerit, a Deo se damnandum sciat quem irridet. De qua promissione sua faciat petitionem ad nomen sanctorum quorum reliquiae ibi sunt, et abbatis praesentis. Quam petitionem manu sua scribat, aut certe, si nescit litteras, alter ab eo rogatus scribat; et ille novitius signum faciat, et manu sua eam super altare ponat. Quam dum posuerit, incipiat ipsenovitius mox hunc versum: Suscipe me, Domine, secundum eloquium tuum
Abbreviated transcription (Latin):
poma. aut nascentia leguminum: ad¬
datur et tercium. Panis libra una ꝓpen¬
sa sufficiat in die: siue una sit refectio.
siue prandiĩ. et cene. Quod si cenaturi
sunt: de eadem libra tercia pard a cella¬
rario reseruetur reddenda cenaturis.
Quod si labor forte factus fuerit maior:
in arbitrio. & potestate abbatis erit. si
expediat aliquid augere. remota p̃omĩb
crapula. ut nunquam subripiat mona¬
cho indigeries: quia nichil sic contrari.¬
um ẽ omĩ xp̃iano quomͦ crapula: sicut
ait dominus nr̃. Uidete ne grauentur
corda ur̃a in crapula & ebrietate. Pue

Expanded text:
poma aut nascentia leguminum, addatur et tertium. Panis libra una propensa sufficiet in die, sive una sit refectio, sive prandii, et coenae. Quod si coenaturi sunt, de eadem libra tertia pars a Cellarario reservetur reddenda coenaturis. Quod si labor forte factus fuerit major, in arbitrio et potestate abbatis erit, si expediat, aliquid augere, remota prae omnibus crapula: et ut nunquam subripiat monacho indigeries: quia nihil sit contrarium omni Christiano, quomodo crapula, sicut ait Dominus noster: Videte, ne graventur corda vestra in crapula . Pue
Abbreviated transcription (Latin):
& sollicitus sit si uere dm̃ querit: si solli¬
citus ẽ ad opus dei. ad obedientiam. ad
opprobria. Predicentur ei dura & asꝑa
bilitate sua ꝑseuerantiam: post duorũ
mensiũ circulũ. legatur ei hec regula ꝑ
ordinẽ. & dicãtur ei. Ecce lex sub qua

Expanded text:
 sollicitus sit si revera Deum quaerit, si sollicitus est ad opus Dei, ad obediopprobria. Praedicentur ei omnia dura ebilitatis suae perseverantia, post duorum mensium circulum legatur ei haec Regula per ordinem. Et dicatur ei: Ecce lex sub qua
Abbreviated transcription (Latin):
talem esse ꝓ̾pexerit abbas: liceat eũ in
suꝑiori aliquantulũ constituere loco.
Non solum autẽ monachũ: sed etiam
de suprascͥptis gradib sacerdotũ uel ele-¬
ricorũ. stabilire potest abbas in maiori
quam ingreditur locor si eorum talem

Expanded text:
talem esse perspexerit abbas, liceat eum in superiore aliquantulum constituere loco: non solum autem monachum, sed etiam de supra dictis gradibus sacerdotum vel clericorum, stabilire potest abbas in majore quam ingreditur loco, si ejus talem
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ doctrinam. Quod si quisq ex eis ali¬
qua forte inflatus suꝑbia. reꝑtus fuerit
rẽp̃hensibilis: correptus semel & iterũ.
atq tercio. si emendare noluerit deicia.¬
tur: & alter in loco eius qui dignus est
succedat. Et de p̾posito eadem constitui¬
lectisterma ꝓ modo conuersatiois
scdm dispositionem abbatis sui accipi¬
ant. Sĩ potest fieri: oms̃ in unũ lõcum
dormiant. Si atitẽ multitudo ñ sinit:
solliciti sint pausent. Candela iugiter
in eadem cella ardeat u̾sq mane. Pestiti
dormiant. et cincti cingulis aut fimib:

Expanded text:
tiae doctrinam. Quique decani, si ex eis aliqua forte quis inflatus superbia repertus fuerit reprehensibilis, correptus semel et iterum, atque tertio, si emendare noluerit, dejiciatur, et alter in loco ejus, qui dignus est, subrogetur. Et de praeposito eadem constituiLectisternia pro modo conversationis secundum dispensationem abbatis sui accipiant. Si potest fieri, omnes in uno loco dormiant. Sin autem multitudo non sinit, deuper eos solliciti sint, pausent. Candela jugiter in eadem cella ardeat usque mane. Vestiti dormiant, et cincti cingulis aut funib
Abbreviated transcription (Latin):
tioni sociandus: uerumetiam suadeat᷑:
ut stet. ut eius exemplo alii erudiant᷑
& quia in omni loco uni domino serui¬
tur. uni regi militatur. Quem si etiam

Expanded text:
tioni sociandus, verum etiam suadeatur, ut stet: ut ejus exemplo alii erudiantur, et quia in omni loco uni Domino servitur, uni regi militatur. Quem si etiam
Abbreviated transcription (Latin):
fecerunt auctores. Ideo nos p̃uidemꝰ
expedire ꝓpter pacis caritatisq cu-¬
stodiam: in abbatis pendere arbi¬
trio. ordinationẽ monasterii sui. Et
si potest fieri. ꝑ decanos ordinetur ut
ante disposuimus omĩs utilitas mo¬
nasterii. prout abbas disposuerit: ut
dum plurib commitatur. untis non
suꝑbiat. Quod si aut locus expetit.
aut congregatio petierit rationabilit̃
cũ humilitate ÷ & abbas iudicauerit
expedire: quemcunq elegerit cũ con

Expanded text:
fecerunt auctores. Ideo nos videmus expedire propter pacis charitatisque custodiam in abbatis pendere arbitrio ordinationem monasterii sui: Et, si potest fieri, per decanos ordinetur, ut ante disposuimus, omnis utilitas monasterii, prout abbas disposuerit: ut, dum pluribus committitur, unus non superbiat. Quod si aut locus expetit, aut congregatio petierit rationabiliter cum humilitate, et abbas judicaverit expedire, quemcunque elegerit
Abbreviated transcription (Latin):
sentiatur. Camen si omnino pͣstiterit
in hac supplicationer sciat se omnem
regule disciplinam seruaturum: nec
aliquid ei relaxabitur: ut fit sicut scͥptũ
est. A mice ad quod uenisti: Concedatur
ei tam̃ post abbatem stare. & benedicere:
aut missas tenerex si tam̃ iusserit ei ab-
bas. Sinalias. nullatenus p̾sumat ali-¬
qua: sciens se discipline regulari subdi-

Expanded text:
sentiatur. Tamen si omnino perstiterit in hac supplicatione, sciat se omnem Regulae disciplinam servaturum. Nec aliquid ei relaxabitur, ut sit sicut scriptum est: Amice, ad quid venisti ? Conei tamen post abbatem stare, et benedicere, aut missas tenere; si tamen jusserit ei bas: sin alias, nullatenus aliqua praesumat, sciens se disciplinae regulari subdi
Abbreviated transcription (Latin):
dulcius nob̾ hac uoce dni inuitantis
strat nobis dominus uiam uitȩ.
Quecinctis gͦ fide uel obseruantia bo¬
Norũ actuum lumbis nrĩs. ꝑ ducãtum
euangłii ꝑgamus itinera cius: ut me¬
reamur eum qui nos uocauit in regno
suo uidere. In cuius regni tabernaculo
si uolumus habitare: nisi illuc bonis
actib currendo minime ꝑuenitur. S

Expanded text:
dulcius nobis hac voce Domini invitantis strat nobis Dominus viam vitae. Succinctis ergo fide vel observantia bonorum actuum lumbis nostris, per ducatum Evangelii pergamus itinera ejus; ut mereamur eum, qui nos vocavit in regnum suum, videre. In cujus regni tabernaculo si volumus habitare, nisi illuc bonis actibus curratur, minime pervenitur. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
censis monachus. mox ad caritatem dei
ꝑueniet. illam que ꝑfecta foras mitcit
timorem: ꝑ quam uniuersa que prius
ñ sine formidine obsertiabat. absq ullo
labore uelut naturaliter ex consuetudi¬
ne metpiet custodire: ñ iam timore ge
ipsa bona & delectatione uirtutũ: que
& peccatis. spũ scõ dignabit᷑ demonstrare.

Expanded text:
censis, monachus mox ad charitatem Dei perveniet illam, quae « perfecta foras mittit timorem , » per quam universa quae prius non sine formidine observabat, absque ullo labore velut naturaliter, ex consuetudine incipiet custodire; non jam timore gehipsa bona et delectatione virtutum, quae et peccatis Spiritu sancto dignabit
Abbreviated transcription (Latin):
tempore. idest a kalendis nouembs
usq in pascha. iuxta considerationẽ ra-¬
tionis. octaua hora noctis surgendũ ẽ.
ut modice amplius de media nocte
pausetur: & iam digesti surgant. Qdͦ
uͦ restat post ingilias: a fr̃ib qui psalterii

Expanded text:
tempore, id est, a Kalendis Novembris usque ad Pascha juxta considerationem rationis octava hora noctis surgendum est; ut modice amplius de media nocte pausetur, et jam digesti surgant. Quod vero restat post vigilias a fratribus qui psalterii
Abbreviated transcription (Latin):
Similiter autemꝰ patiat᷑:
qui ad illũ uersum ñ fuerit p̃sens. qui
post cybum dicitur. Et nequis presu-¬
mat ante statutam horam aut postea
quicquam cibi aut potus presumere.
S et sicui offertur aliquid a priore & ac

Expanded text:
Similiter autem patiatur, qui ad illum versum non fuerit praesens, qui post cibum dicitur. Nec quisquam praesumat ante statutam horam, vel postea quidquam cibi, aut potus praesumere. d et si cui offertur aliquid a priore, et ac
Abbreviated transcription (Latin):
licẽt & infantum: tamen & regule au-¬
ctoritas eis ꝓspiciat. Consideretur semꝑ
in eis imbecillitas ÷ & nullatenus eis
districtio regulȩ teneatur in alimentio:
s sit in eis pia considerãtio:: & preue

Expanded text:
licet et infantum, tamen et Regulae auctoritas eis prospiciat. Consideretur semper in eis imbecillitas, et nullatenus eis districtio Regulae teneatur in alimentis; sed sit in eis pia consideratio, et prae
Abbreviated transcription (Latin):
ñ p̾sumant ꝓcaciter defendere. qđ eis
uisum fuerit: s magis in abbatis pen-¬
deat arbitrio: ut quod salubrius iudi-¬
cauerit esse. ei cuncti obediant. S sicut
discipłis conuenit obedire magistro:
ita & ipsũ ꝓuide & iuste condecet cun¬
cta disponere. In omĩb gͥ om̃s magistrã
sequantur regulam: neq ab ea temere
deuietur a quoquã. Nullus in mona¬
sterio ꝓprii sequatur cordis uoluntatẽ:
neq p̾sumat quisquã cum abbate suo
ꝓterue intus uel foris monastericonten.

Expanded text:
n praesumant procaciter defendere quid eis visum fuerit. Et magis in abbatis pendeat arbitrio, ut quod salubrius judicaverit, ei cuncti obediant. Sed sicut discipulos convenit obedire magistro, ita et ipsum provide, et juste condecet cuncta disponere. In omnibus igitur omnes magistram sequantur regulam, neque ab ea temere declinetur a quoquam. Nullus in monasterio proprii sequatur cordis voluntatem. Neque praesumat quisquam cum abbate suo proterve intus et foris monasterium conten
Abbreviated transcription (Latin):
dicantur psalmi dres singillatim: & ñ
sub una gła. Hymnus eiusdem hore.
post uersum ds in adiutoriũ meũ in¬
tende: antequam psalmi incipiantur.
Post explecionẽ trium psalmoꝵ recite

Expanded text:
dicuntur psalmi tres singillatim, et non sub una gloria. Hymnus ejusdem horae post versum: Deus in adjutorium meum intende, antequam psalmi incipiantur. Post expletionem vero trium psalmorum recite
Abbreviated transcription (Latin):
clamat oꝑarium suũ: iterum dicte. Qs
ẽ homo qui uult uitam: & cupit uide¬
re dies bonos: Quod si tu audiens res¬
pondeas ego: dicit tibi ds. Si uis habe¬
re ueram & ꝑpetuã uitam: ꝓhibe lin-¬
guam tuam a malo: et labia tua ne lo¬
quantur dolũ. Diuerte a malo & fac bo

Expanded text:
clamat, operarium suum iterum dicit: Quis est homo qui vult vitam, et cupit videre dies bonos ? Quod si tu audiens respondeas: Ego; dicit tibi Deus: Si vis habere veram et perpetuam vitam, prohibe linguam tuam a malo, et labia tua ne loquant
Abbreviated transcription (Latin):
ne quauis occasione. p̃sumat atẽ
alterũ defendere monachum in mo-¬
nasterio. aut quasi tueri etiam si qua¬
libet consanguinitatis ꝓpinquitatẽ
iungantur: Nec quolibet modo id a
monachis p̾sumatur: quia exinde
grauissima occasio scandalorũ oriri po¬
test. Quodsiquis hec trangressus fue¬

Expanded text:
ne qualibet occasione praesumat altera aliam defendere sororem in monasterio, aut quasi tueri, etiam si qualibet consanguinitatis propinquitate jungatur; nec quolibet modo id a sororibus praesumatur, quia exinde gravissima occasio scandalorum oriri potest. Quod si qua haec transgressa fue
Abbreviated transcription (Latin):
liquid habere ꝓprium: nullam omĩno
rem. neq codicem. neq tabulas. neq
grafium: s nichil omnino: quippe qͥb
nec corpora sua: nec uoluntates licet ha-¬
bere in ꝓpria potestate. Omnia uͦ neces¬
saria a patre monasterii sperare: nec
quicquam habere quod abbas ñ dede-¬
rit aut ꝑmiserit . Omniaq sint omĩb
Quod si quisquam huic nequissimo
uicio dep̾hensus fuerit delectari: am¬
equaliter debeant necessaria acciꝑe.
icut scͥptum ẽ. diuidebatur singulis
prout cuiq opus erat. Ubi ñ dicimꝰ
ut psonarum quod absit acceptio sit:¬
s infirmitatum consideratio. Ubi qui mi¬
nus indiget. agat deo grãs: & ñ contriste¬
tur. Qui uero plus indiget: humilietur
ꝓinfirmitate. ñ extollatur ꝓ miscdia: &
ita omĩa menbra erunt in pace. Ante
omiã: ne murmurationis malũ. ꝓ quali¬
cunq causa in aliquo qualicunq uerbo
uel significatione appareat. Quod si de¬
p̃hensus fuerit quis: districtiori discipli-¬

Expanded text:
liquid habere proprium, nullam omnino rem, neque codicem, neque tabulas, neque graphium, sed nihil omnino: quippe quibus nec corpora sua, nec voluntates licet habere in propria potestate: omnia vero necessaria a Patre sperare monasterii. Nec quidquam liceat habere, quod abbas non dederit, aut permiserit. Omniaque omnibus sint sumat. Quod si quisquam huic nequissimo vitio deprehensus fuerit delectari, adaequaliter debeant necessaria accipere. Sicut scriptum est: Dividebatur singulis prout cuique opus erat: ubi non dicimus, ut ped infirmitatum consideratio. Ubi, qui minus indiget, agat Deo gratias, et non contristetur: qui vero plus indiget, humilietur pro infirmitate, et non extollatur pro misericordia: et ita omnia membra erunt in pace. Ante omnia ne murmurationis malum pro qualicunque causa in aliquo qualicunque verbo vel significatione appareat; quod si deprehensa quae fuerit, districtiori disciplin
Abbreviated transcription (Latin):
um animarũ est dño redditurus rati¬
onem⁊ sine dubio addita & suȩ anime.
Et ita timens semꝑ futurã discussionẽ
pastoris de creditis ouib: cũ de alienis
ratiociniis cauet. redditur de suis sollici¬
tus. Et cũ de ammonitionib fus emen¬
dationẽ aliis subministrat: ipse efficit᷑
p̃cipua agendã sunt in monaste-¬
rio: conuocet abbas omnẽ congregatio.¬
nem: & dicat ipse unde agitur. Et au.¬
diens consilium frm̃ tractet apudse:

Expanded text:
um animarum est redditurus Domino rationem, sine dubio addita et suae animae: et ita timens semper futuram discussionem pastoris de creditis ovibus, cum de alienis ratiociniis cavet, redditur de suis sollicitus; et cum de monitionibus suis emendationem aliis subministrat, ipse efficitur ecipua agenda sunt in monasterio, convocet abbatissa omnem congregationem, et dicat ipsa unde agitur; et audiens consilium sororum, tractet apud se
Abbreviated transcription (Latin):
& ducit ad dm̃ et ad uitam eternam.
Hunc gͥzelum feruentissimo amore
exerceant monachi: idest ut honore
se inuicem p̃ueniant: infirmitates
suas siue corporũ siue morũ patientis¬
sime tolerent : obedientiam sibi certa-¬
tim impendant. Nullus quod sibi
utile iudicat sequatur: s quod magis
alii. Caritatem fraternitatis: casto im¬
pendant amore.Dm̃ timeant: abba-¬
tem suum sincera & humili caritate
diligant  Apõ omnino nichil prepo¬

Expanded text:
 ducit ad Deum et ad vitam aeternam. Hunc ergo zelum ferventissimo amore exerceant monachi. Id est, ut honore se invicem praeveniant, infirmitates suas, sive corporum, sive morum, patientissime tolerent: obedientiam sibi certatim impendant. Nullus quod sib utile judicaverit, sequatur, sed quod magis alio; charitatem fraternitatis casto impendant amore: Deum timeant: abbatem suum sincera et humili charitate diligant: Christo omnino nihil praepo
Abbreviated transcription (Latin):
quia cui plus cõmitcitur. plus ab eo exi-¬
gitur. Scĩatq quam difficilem & arduã
rem suscepit regere animas: et multoꝵ
seruire morib: & aliũ quidem blandim̃¬
tis. alium uͦ increpationib. aliũ suasioni

Expanded text:
quia cui plus committitur, plus ab eo exigitur. Sciatque quam difficilem et arduam rem suscepit, regere animas, et multorum servire moribus: et alium quidem blandimentis, alium vero increpationibus, alium suasioni
Abbreviated transcription (Latin):
tum gehennȩ. uel głam uitȩ ȩcernȩ:
mox ut aliquid imꝑatum a maiore fu¬
erit. acsi diuinitus imperet᷑. mora pati
nesciunt in faciendo. De quib dns dicit.
Ob auditu auris obẽdiũit in. Et ueruĩ
dicit doctorib. Qui uos audit: me au-¬
dit. Ergo hi tales relinquentes statim
quȩ sua sunt. & uoluntatẽ ꝓpͥam dese-¬
rentes. mox exoccupatis manib & quod
agebant imꝑfectum relinquentes. ui-

Expanded text:
tum gehennae vel gloriam vitae aeternae, mox ut aliquid imperatum fuerit a majore, ac si divinitus imperetur, moram pati nesciunt in faciendo. De quibus Dominus dicit: «Obauditu auris obedivit mihi .» Et iterum dicit Dominus: «Qui vos audit, me audit .» Ergo hi tales relinquentes statim quae sua sunt, et voluntatem propriam deserentes, mox exoccupatis manibus et quod agebant imperfectum relinquentes, vi
Abbreviated transcription (Latin):
cd̾s humilitatis gradus ẽ: si ꝓpͥam
quis ñ amans uoluntatẽ. desideria
sua ñ delectetur implere: sed uocem illã
dñi factis imitetur dicentis. Non ueni fa-¬
cere uoluntatẽ meam: s uoluntatẽ eius

Expanded text:
dus humilitatis gradus est, si quis ropriam non amans voluntatem, desideria sua non delectetur implere, sed vocem illam Domini factis imitetur, dicentis: « Non veni facere voluntatem meam, sed ejus
Abbreviated transcription (Latin):
me. S quid: Si ñ humiliter sentiebã.
sed exaltaui animã meam: sicut ablacta-¬
tus suꝑ matre sua. ita retribues in an¬
mam meã. Unde fr̃s si summȩ humili¬
tatis uolumus culm̃ attingere: & ad
exaltationem illam cȩlestem ad quam
ꝑ p̃sentis uitȩ humilitatẽ ascenditur.
uolumus uelociter ꝑuenire: actibus
nris ascendentib. scala illa erigenda ẽ.
quȩ in somno iacob apparuit:ꝑ quã

Expanded text:
 quid? Si non humiliter sentiebam, sed exaltavi animam meam, sicut ablactatum super matrem suam, ita retribues in animam meam. Unde, fratres, si summae humilitatis volumus culmen attingere, et ad exaltationem illam coelestem, ad quam per praesentis vitae humilitatem ascenditur, volumus velociter pervenire, actibus nostris ascendentibus scala illa erigenda est quae in somnio Jacob apparuit, per quam
Abbreviated transcription (Latin):
& tremore stantib omĩb. Qu̾a ꝑlecta:
respondeant oms̃. am̃. Et subsequatur
mox abbas ymnum: te decet laus.Et
data benedictione. incipiant matutinoᷤᷤ.
Qui ordo uigiliarũ. omi tempore tam

Expanded text:
 tremore stantibus omnibus; qua perlecta, respondeant omnes, amen: et subsequatur mox abbas hymnum, Te decet laus. Et data benedictione incipiant Matutinos. Qui ordo vigiliarum omni tempore tam
Abbreviated transcription (Latin):
sui. Quod si etiam a parentib suis ei
quicquam directum fuerit: ñ presu-¬
mat suscipe illud. nisi prius indica-¬
tum fuerit abbati. Quod si iusserit
suscipi: in abbatis sit potestate. cui iu-¬
beat illud dare. Et ñ contristetur fra-¬
ter cui forte directum funͣt: ut nõ decͣur

Expanded text:
sae. Quod si etiam a parentibus suis ei quidquam directum fuerit, non praesumat suscipetum fuerit abbati. Quod si jusserit suscipi, in abbatis sit potestate, cui debeat illud dari. Et non contristetur frater, cui forte directum fuerit: ut non detur
Abbreviated transcription (Latin):
rũ obediẽtie. ytrarumq rerũ in tremẽdo iuõicĩo
Deĩ faciẽda eris discussio. Scĩatii.. Abbas cul¬
pe pastoris incũbere. qͥcquid in ouibꝰ patersami¬
lias utilitatis minꝰ potuerit inuenire. Tantum
iterum liber eritz si inquieto uel mobẽdiẽt gregĩ
pastoris suerii omnis diligentia attributa. et
morbid̃is earum ciefibꝰ uniuersa fue eit cura
exhibila: pastor earũ in iudicio dñi absolut
dicat cum. Propheta. Domino: Iustitiam
tuam non abseondi in coede meo ueritatr̃
tuam et salutare tuum dixi: ipsi autem
cõtementes spreuerunt me. Et tunc demũ
inobẽdientibꝰ curec suec ouibus poena sit eis
prcualens ipsa mors⁊ Ergo cum aliqͥs

Expanded text:
rum obedientiae, utrarumque rerum in tremendo judicio rum obedientiae, utrarumque rerum in tremendo judicio Dei facienda erit discussio. Sciatque abbas culpae pastoris incumbere quidquid in ovibus paterfamilias utilitatis minus potuerit invenire. Tantum iterum erit liber, ut si inquieto vel inobedienti gregi pastoris fuerit omnis diligentia attributa, et morbidis earum actibus universa fuerit cura exhibita, pastor earum in judicio Domini absolutus dicat cum Propheta Domino: Justitiam tuam non abscondi in corde meo, veritatem tuam et salutare tuum dixi : ipsi autem contemnentes spreverunt me. Et tunc demum inobedientibus curae suae ovibus poena sit eis praevalens ipsa mors. Ergo cum aliq
Abbreviated transcription (Latin):
putauerint uel elegerint. hoc dicunt
scm̃: & qđ noluerint. hoc putant non
licere. Quartũ uͦ genus ẽ monachoꝵ. qd̾
nominat᷑ gyrouagũ: qui totã uitã sũã
ꝑ diuersas ꝓuincias. ternis aue quater¬
nis dicb ꝑ diuersorũ cellas hospitant᷑.
uoluptatib et gule illecebris seruientes:
& ꝑ omnia deteriores sarabaitis. De quo¬
rum omĩum horũ miserrima. conuersa¬
tione: melius ẽ silere quam loqui. His
gͦ omissis: ad cenobitarũ fortissimũ genꝰ
dignus est monasterio: semꝑ me¬
ninisse debet qđ dicitur: & nom̃ ma¬
loris factis implere. Epĩ enĩm agere
uices in monasterio creditur: quando
ipsius uocatur pre nomine. dicente
in quo clamamus abba pater. Ideoq
Abbas nihil extra p̃ceptum dr̃ qd absit debet¬
ant doeere aut cõstituere: uel iubere : sed iussio
eius uel doctrina fermentũ diuine iustitie
in discipulorũ mentibꝰ cõspergatur: Memor
sit sper Abbas. quia doetrinae sue uel discĩpulo¬

Expanded text:
putaverint vel elegerint, hoc dicunt putaverint vel elegerint, hoc dicunt sanctum; et quod noluerint, hoc putant non licere. Quartum vero genus est monachorum quod nominatur gyrovagum, qui tota vita sua per diversas provincias ternis aut quaternis diebus per diversorum cellas hospitantur, voluptatibus et gulae illecebris servientes, et per omnia deteriores sarabaitis. De quorum omnium horum misera conversatione melius est silere quam loqui. His ergo omissis ad coenobitarum fortissimum genus dignus est monasterio, semper meminere debet quod dicitur, et nomen majoris factis implere. Christi enim agere creditur vices in monasterio, quando ipsius vocatur pronomine, dicente in quo clamamus, Abba pater . Ideoque abbas nihil contra praeceptum Domini, quod absit, debet aut constituere, vel jubere: sed jussio ejus, vel doctrina fermentum divinae justitiae in discipulorum mentibus conspergatur. Memor semper abbas quia doctrinae suae et discipulo
Abbreviated transcription (Latin):
seuerantes: passionib xp̃i ꝑ pacientiã
participemur: ut regni eius mereamur
nifestum ẽ. Primũ cenobitarũ hoc est
monasteriale: militans sub regula uel
abbate. Deinde secundũ genus est ana¬
choretarũ. id est heremitarũ: hoꝵ qui
ñ conuersionis feruore nouitio. s monaste.¬
rii ꝓbatione diuturna. didicerunt contra
diabolũ multoꝵ solatio iam docti pug.¬
nare: & bene instructi fraterna ex acie.
ad singularem pugnã heremi.securi iam
sine consolatione alterius.sola manuul¬
brachio contra uicia carnis uel cogitati¬
onum. deo auxiliante sufficiunt pug¬
genus ẽ sarabaitarũ: qui nulla regula ap¬
ꝓbati. ex pientia magistri. sicut aurum
fornacis: sed in plumbi natura mollitiꝰ
adhuc oꝑib seruantes scł̃o fidem. men¬
tiri dõ ꝑ donsurani noscuntur. Qͥ bini
aut terni aut certe singuli. sine pastore.
ñ dnĩcis sed suis inclusi ouilib. ꝓ lege
eis est desideriorũ uoluptas: cũ quicqͥd

Expanded text:
erseverantes, passionibus Christi per patientiam erseverantes, passionibus Christi per patientiam participemur, ut regni eius mereamur nifestum est: Primum coenobitarum, hoc est, monasteriale, militans sub regula vel abbate. Deinde secundum genus est anachoretarum, id est, eremitarum; horum qui non conversionis fervore novitio, sed monasterii probatione diuturna, didicerunt contra diabolum multorum solatio jam docti pugnare, et bene instructi fraterna ex acie ad singularem pugnam eremi, secuti jam sine consolatione alterius, sola manubrachio, contra vitia carnis, vel cogitationum, Deo auxiliante, sufficiunt puget tonsura: qui nulla regula approbati, et experientia magistra, sicut aurum fornacis; sed in plumbi natura molliti, adhuc factis servantes saeculo fidem, mentiri Deo per tonsuram noscuntur. Qui bini aut terni, aut certe singuli, sine pastore non Dominicis, sed suis inclusi ovilibus, pro lege eis est desideriorum voluptas: cum quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
tatore tab̾naculi eius: audiuimꝰ habitan-¬
di p̃ceptum. S & si compleamus habita¬
toris officiũ: erimus heredes regni celoꝵ.
scẽ preceptorũ obedientie militatura: et
qđ minus habet in nobis natura possi¬
bile. rogemus. dnm ut grẽ sue iubeat
nob̾ adiutoriũ ministrare. Et si fugien¬
tes gehenne penas. ad uitã ꝑͥpetuam uo-¬
lũmus ꝑuenire: dum adhuc uacat. &. in
mͥ. qd̾ in ꝑpetuum nob̃ expediat. Con¬
in qua institutione nicħ asꝑum nicħq
graue nos constituturos sꝑamus. S et si
quid paululũ restrictius dictante cquita¬
tis ratione. ꝓpt̃ emendationẽ uitiorũ et
conseruationẽ caritatis ꝓcesserit: ñ ilico
pauore ꝑterritus. refugias uiã salutis: quȩ
ñ est nisi angusto initio incipienda. Pro¬
cessu uͦ conuersationis & fidei. dilatato
corde. inenarrabili dilectionis dulcedine
curritur uia mandatoꝵ di: ut ab ipsius
nunquã magisterio discedentes. in eius
doctrina usq ad mortẽ in monasterio ꝑ¬

Expanded text:
tatore tabernaculi ejus, audivimus habitandi praeceptum; sed, si compleamus habitatoris officium, erimus haeredes regni coelorum, sanctae praeceptorum obedientiae militatura; et, quod minus habet in nobis natura possibile, rogemus Dominum ut gratiae suae jubeat nobis adjutorium ministrare. Et si fugientes gehennae poenas ad vitam perpetuam volumus pervenire, dum adhuc vacat, et in modo quod in perpetuum nobis expediat. Conin qua institutione nihil asperum, nihil grave constituturos speramus; sed et si quid paululum districtius, dictante aequitatis ratione, propter emendationem vitiorum vel conversationem caritatis processerit, non ilico pavore perterritus refugias viam salutis, quae non est nisi angusto initio incipienda; processu vero conversationis et fidei dilatato corde, inenarrabili dilectionis dulcedine curritur via mandatorum Dei, ut ab ipsius nunquam magisterio discedentes, in eius doctrina usque ad mortem in monasterio p
Abbreviated transcription (Latin):
patri. Cunc ipse frater nouitius pro¬
sternatur singuloꝵ pedib. ut orent ꝓ
eoꝵ & iam ex illa die in congregatione
reputetur. Res si quas habet. aut ero¬
get prius pauꝑib ⁊ aut facta sollem¬
niter donatione conferat monasterio.
nichil sibi reseruans ex omĩb: quippe
qui ex illa die. nec proprii corporis po¬
testatem se habiturũ sciat. Mox gͦ in
oratorio exuatur reb ꝓpriis quibus

Expanded text:
Patri. Tunc ipse frater novitius prosternatur singulorum pedibus, ut orent pro eo. Et jam ex illa die in congregatione reputetur. Res si quas habet, aut eroget prius pauperibus, aut facta solemni donatione conferat monasterio, nihil sibi reservans ex omnibus: quippe qui ex illo die nec proprii corporis potestatem se habiturum sciat. Mox ergo in oratorio exuatur rebus propriis
Abbreviated transcription (Latin):
si ab angłis nobis deputatis. cotidie do¬
mino factori nro oꝑa nr̃ã nuntiantur:
cauendũ est gͦ omni hora fr̃s. sicut dicit
in psalmo ꝓpha. ne nos declinantes in
malũ & inutiles factos. aliqua hora aspi-¬
ciat ds̃: et parcendo nobis in hoc tem¬
pore quia pius est. & expectat nos con¬
uerti in melits: dicat nobis in futuro.
Hec fecisti & tacui.

Expanded text:
si ab angelis nobis deputatis quotidie diu noctuque Domino factori nostro opera nostra nuntiantur, cavendum est ergo omni hora, fratres, sicut dicit in psalmo Propheta , ne nos declinantes in malum et inutiles factos aliqua hora aspiciat Deus, et parcendo nobis in hoc tempore, quia pius est et exspectat nos converti in melius, ne dicat nobis in futuro: Haec fecisti, et tacui
Abbreviated transcription (Latin):
sibi presse desiderant. Sine dubio hi ta¬
les illã domini ĩmĩtantur sententiam
tia. tunc acceptabilis erit deo & dulcis
hominib: si qd iubetur. ñ trepide. non
tarde. ñ tepide. aut cum murmure. uel

Expanded text:
sibi preesse desiderent. Sine dubio hi tales illam Domini imitantur sententiam,tia tunc acceptabilis erit Deo et dulcis hominibus, si quod iubetur non tepide, non tarde, non trepide aut cum murmurio vel
Abbreviated transcription (Latin):
ris uͦ minori etate. ñ eadem seruetur
quantitas. s minor quam maioribus:
seruata in omĩb parcitate. Carmum
quadriipedum omnino ab omnib ab-

Expanded text:
ris vero minori aetate non eadem servetur quantitas, sed minor, quam majoribus, servata in omnibus parcitate. Carnium vero quadrupedum omnino ab omnibus ab
Abbreviated transcription (Latin):
sum uidebatis assumebatis: & qđ debĩ¬
le erat ꝓiciebatis. Et pastoris boni piũ
imitetur exemplũ: qui relictis nona-¬
ginta nouem ouib in montib. abiit
unã ouem que errauerat querere.Cuiꝰ
infirmitati in tantũ compassus ẽ: ut
eam in sacris humeris suis dignaretur

Expanded text:
sum videbatis, assumebatis; et quod debile erat, projiciebatis . Et pastoris boni pium imitetur exemplum, qui, relictis nonaginta novem ovibus in montibus, abiit unam ovem quae erraverat quaerere : cujus infirmitati in tantum compassus est, ut eam in sacris humeris suis dignaretur
Abbreviated transcription (Latin):
omĩb dec. Si forte ordinationis aut ali¬
cinus rei causa fuerit in monasterio.
illũ locum attendat quando ingressus ẽ
in monasterio: ñ illum qui ei ꝓͣ reue-¬
rentia sacerdotii concessus ẽ. Clericorũ
sterio sociari uoluerit. loco mediocri
nachus de longin¬
quis pro uinciis suꝑtiẽnerit: si
ꝓ hospite uoluerit habitare in monaste

Expanded text:
Item: Si forte ordinationis, aut alicujus rei causa fuerit in monasterio, illum locum attendat quo ingressus est in monasterium, non illum qui ei pro reverentia sacerdotii concessus est. Statimque sterio sociari desiderat, loco mediocri nus de longinquis provinciis supervenerit, si pro hospite voluerit habitare in monaste