comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bilitate confirm&. Etad augm̃¬
tum eccłȩ suae. potiora ꝑ uossus¬
cit& increm̃ta. Ut fide &opere
intimore dĩ & caritate. ur̃a ad qui¬
sitio decessorũq ur̃orum quȩ ꝑ
domini gregorii ex ordio pulu¬
lat. conualescendo amplius
extendatur . ut ipsa uos dominici
el oquii ꝓmissa. infuturo respici¬
ant. Uosq uoxista ad a&ernã
festiuitatẽ euoc&. Uenti
Uenite ad me
om̃s qui laboratis & onerati estis
& ego resitiam uos. Etiterum
Euge seruebone & fidelis quia suꝑ
pauca fuisti fidelis super multa
te constituã intra ingaudiũ do¬
minitui.. Etnos equidem fr̃s
carissimi haec uob pro aeterna ca¬
ritate exortationis uerba prȩ¬
mittentes. Quaerursus pro eccle¬
siarum ur̃arum priui legus con¬
gruere posse conspicimus. Non
desistimus inpertire. Ettam
iuxta urae p&itionem. quã filio¬
rum nr̃orum regũ uobis prȩsen¬
ti nr̃a preceptione uicebeati pe¬
tri apostolorũ principis aucto¬
ritatẽ tribuimus. Ut quando
unũ ex uob diuina ad se usserit

Expanded text:
bilitate confirmet, et ad augmentum Ecclesiae suae potiora per vos suscitet incrementa; ut fide et opere, in timore Dei et caritate, vestra adquisitio decessorumque vestrorum quae per domini Gregorii exordia pullulat, convalescendo amplius extendatur; ut ipsa vos dominici eloquii promissa in futuro respiciant, vosque vox ista ad aeternam festivitatem evocet: Venite ad me omnes qui laboratis et onerati estis, et ego reficiam vosEuge, serve bone et fidelis; quia super pauca fuisti fidelis, super multa te constituam: intra in gaudium domini tui . Et nos equidem, fratres carissimi, haec vobis pro aeterna caritate exhortationis verba praemittentes, quae rursus pro Ecclesiarum vestrarum privilegiis congruere posse conspicimus, non desistimus impertire. Et tam juxta vestram petitionem, quam filiorum nostrorum regum vobis peti nostra praeceptione, vice beati Petri apostolorum principis, auctoritatem tribuimus, ut quando unum ex vobis divina ad se jusserit
Abbreviated transcription (Latin):
qui ordinandus uenꝰ ad paulinũ & oc¬
currentes sibi illo co lindo colino.
quintus ab auigustino doruuernensis
doruuernensis uł eburacensis anti stł
de hac uita transsierit. isqui suꝑ est
consors eiꝰ dem gradus. habeat potẽfiatĩ
alterũ ordinandi in loco eiꝰ quitroñ¬
sierat sacerdotẽ. Mesit necesse ad
romanã usq ciuitatẽ ꝑ tamplixa
trarũ & maris spaciapordi¬
nando archi ep̃osemꝑ fatigari.
Qiarũ &iam textũ litterarũ in
nr̃a hachystoria ponere
sto no.rius int̃ plurima quȩ
redemptoris nr̃i misericordia
suis famulis dignatur bonorum
munera prȩrogare. illud &iam
clem̃ter coñlata suae pi&atis mu¬
nificentia tribuit. Quotiẽs per
fratres nos affatus uni animã dilec¬
tionẽ quadam contemplatione
alternis asspectibus repręsentat.
proquib maaestati eius gratias
indesinenter ex soluimus. Fumq
uotis supplicib exoramus. ut urãm
dilectionem in prȩdicatione euan¬
geli elaborantem & fructifi can

Expanded text:
qui ordinandus venit ad Paulinum, et occurrente sibi illo in Lindocolino quintus ab Augustino Doruvernensis Doruvernensis vel Eburacensis antistes de hac vita transierit, is qui superest consors ejusdem gradus, habeat potestatem alterum ordinandi, in loco ejus qui transierat, sacerdotem; ne sit necesse ad Romanam usque civitatem per tam prolixa terrarum et maris spatia pro ordinando archiepiscopo semper fatigari. Quarum etiam textum literarum in nostra hac Historia ponere norio, Honorius. « Inter plurima quae Redemptoris nostri misericordia suis famulis dignatur bonorum munera praerogare, illud etiam clementer collata suae pietatis munificentia tribuit, quoties per fraternos affatus  Al., effectus unianimam dilectionem quadam contemplatione alternis aspectibus repraesentat. Pro quibus majestati ejus gratias indesinenter exsolvimus, eumque votis supplicibus exoramus, ut vestram dilectionem in praedicatione Evangeli
Abbreviated transcription (Latin):
Immolabutq eũ uniuersa multi¬
tudo filiorũ isrł ad uesperam.
Quibus uerbis manifestissime c̃stat
qđ ita in obseruatione paschali
m̃tio sit. die quartȩ decimȩ & ñ
tam̃ in ipsa die quarta decima
pascha fie prȩcipiat᷑. secl adue¬
na quȩ initium tertiȩ septimanȩ
faciat. incęli faciem ꝓdeunte.
agnus immolare iubeatur. & qđ
ipsa sit nox quinta decimȩ luna
inqua percussis aegẏptis. isrł est
a longa seruitute redemptus. sep¬
tem inquid diebus azyma comede¬
tis. Quibus item uerbis tota tertia
septimana eiusdem primi mensis
decernitur sollemnis eẽ debere.
sed neputaremus easdem septem
die primo non erit fermentũ in
domibus ur̃is: Quicũq comede
septimũ & c&era usq dumait.
In eadem enĩ ipsa die educã exer¬
citum urm deerra aegẏpti. Pri¬
mum ergo diem arimorum appel¬
lxt eum in quo exercitum eorum
eẽt educturus deaegypto. Con¬
stat autẽ quia non quarta deci¬
ma die incuius uespera agnus
est immolatus. & quȩ propripas¬

Expanded text:
Immolabitque eum universa multitudo filiorum Israel ad vesperam. Quibus verbis manifestissime constat, quod ita in observatione paschali mentio fit diei quartae decimae, ut non tamen in ipsa die quarta decima Pascha fieri praecipiatur; sed advena, quae initium tertiae septimanae faciat, in caeli faciem prodeunte, agnus immolari jubeatur: et quod ipsa sit nox quintae decimae lunae, in qua percussis Aegyptiis, Israel est a longa servitute redemptus. Septem, inquit, diebus azyma comedetis. Quibus item verbis tota tertia septimana ejusdem primi mensis decernitur sollemnis esse debere. Sed ne putaremus easdem septem die primo non erit fermentum in domibus vestris. Quicumque comederseptimum, et caetera, usquedum ait: In eadem enim ipsa die educam exercitum vestrum de terra Aegypti. Primum ergo diem azymorum appellat eum in quo exercitum eorum esset educturus de Aegypto. Constat autem quia non quarta decima die, in cujus vespera agnus est immolatus, et quae proprie Pas
Abbreviated transcription (Latin):
ut ex sufflante illo infaciem meam:
confestim me melius habere senti rẽ:
Uociuit aut̃ medicum. & dissolutũm¬
atq alligare iussit.. Tantumq mox
accepta eius benedictione conualiui.
ut in crastinum ascendens equum cũ
ipso iterinalium locum facerem:
Nec multo postplene curatus. uitali
& iam unda perfusus sum. Man¬
sit aut in episcopatu annis xxxtrib.¬
& sic caelestia regna conscendens
sepultus ẽ in porticd scĩpetri in
monasterio suo. quoddicitur
insilua derorum. annoab in car¬
natione dominica. dcc xxi.: Nã¬

Expanded text:
ut, exsufflante illo in faciem meam, ut, exsufflante illo in faciem meam, confestim me melius habere sentirem. Vocavit autem medicum, et dissolutamatque alligare jussit. Tantumque mox accepta ejus benedictione convalui, ut in crastinum ascendens equum, cum ipso iter in alium locum facerem: nec multo post plene curatus, vitali etiam unda perfusus sum. » Mansit autem in episcopatu annos tri sic caelestia regna conscendens sepultus est in porticu sancti Petri, in monasterio suo, quod dicitur In silva Derorum, anno ab incarnatione Dominica septin
Abbreviated transcription (Latin):
nossem. quis ess& quiloqueretur
adme. Atego aperiens oculos aio.
Etiam tues antis tes meus amatus.
inquam perorationes uras. siuo luerit
dns .: qui inponens capiti meo manũ
cum uerbis benedictionis. redut
adorandum: & post pusillum mere
ualentem.: Coepitq me in terroga¬
re. diuino ut mox patuit ad monitus
inftinctu. anme eẽ baptizatum absq.
scrupulo nossem Cui ego absq ulla
me hoc dubitate scire respondi. quia
salutari fonte in remissionem pec¬
catoru essem ab lutus . & nomen pres¬
bsteri a quo mebapti zatum nouerã
dixi At ille: subhoc inquit sacer¬
dote bapti zatus es. non esperfecte
bapti zatus. Noui namq eum. &
quia cum esset prb ordinatus. nulla¬
tenus propt ingenii tarditatem.
potuit chateci ⁊ andi uel baptizan¬
diministerium discere: Propt᷑
quod & ipse illum ab huius praesup¬
tione ministerii quod regulariter
implere nequibat. omnino discessare
cate Ri zare ipse curauit. Factumq ẽ

Expanded text:
nossem quis esset qui loqueretur nossem quis esset qui loqueretur ad me. At ego aperiens oculos, aio: Etiam tu es antistes meus amatus. inquam, per orationes vestras, si voluerit Dominus. Qui imponens capiti meo manum, cum verbis benedictionis rediit ad orandum: et post pusillum me revalentem: coepitque me interrogare, divino, ut mox patuit, admonitus instinctu, an me esse baptizatum absque scrupulo nossem: cui ego, absque ulla me hoc dubietate scire respondi, quia salutari fonte in remissionem peccatorum essem ablutus; et nomen presbyteri a quo me baptizatum noveram, dixi. At ille: Si ab hoc, inquit, sacerdote baptizatus es, non es perfecte baptizatus: novi namque eum, et quia cum esset presbyter ordinatus, nullatenus, propter ingenii tarditatem, potuit catechizandi vel baptizandi ministerium discere, propter quod et ipse illum ab hujus praesumptione ministerii quod regulariter implere nequibat, omnimodis  Al., ocathechizare ipse curavit; factumque est
Abbreviated transcription (Latin):
obtectus cespite tenui. ullus alt̃ in
tota illa campi planitiae lapis in¬
uenire poterit. Casu euenit uel
potius diuina pͤr missio nor adpu¬
niendam in oboedientiae meae
culpam. uthunc capite ac manu
quam capitȩ ruens sub posueram
tangerem. atq infracto police ca¬
pitis quoq iunctura soluer&ur.
Etego ut dixi. simillimus mortuo
fuerim: & quia moueri non poterã.
tetenderunt ibidem papilionem.
in quo ucerem. Erat autem hora
reuiuesco. ferorque domumasocus.
actacitus totanocte perduro.
Uomebam aut̃ sanguinem eoq &
interaneaent ruendo conuulsa.
Atep̃s grauissime decisu & interitu
meo dolebit. eo quodme speculi
diliger& affectu. Nec uoluit noc¬
te illa iuxta morem cumclericis
suis manere:. Uerum solus in ora¬
tione persistens. noctem ducebat
peruigilem prome aut reor sospi¬
tate supernae pietatii supplicans
& mane primo ingressus ad me. ac
dicta superme oratione. uocauit
me nomine meo. & quasi desomno
graui excitatum. Interrogauit si

Expanded text:
obtectus cespite tenui, neque ullus alter in tota illa campi planitie lapis inveniri poterat; casuque evenit, vel potius divina provisione, ad puniendam inobedientiae meae culpam, ut hunc capite ac manu quam capiti ruens subposueram, tangerem, atque infracto pollice capitis quoque junctura solveretur; et ego, ut dixi, simillimus mortuo fierem. Et quia moveri non poteram, tetenderunt ibidem papilionem in qua jacerem. Erat autem hora revivisco, ferorque domum a sociis, ac tacitus tota nocte perduro. Vomebam autem sanguinem, eo quod et interanea essent ruendo convulsa. At episcopus gravissime de casu et interitu meo dolebat, eo quod me speciali diligeret affectu: nec voluit nocte illa juxta morem cum clericis suis manere, verum solus in oratione persistens noctem ducebat pervigilem, pro mea, ut reor, sospitate supernae pietati supplicans. Et mane primo ingressus ad me, ac dicta super me oratione, vocavit me nomine meo, et quasi de somno gravi excitatum interrogavit si
Abbreviated transcription (Latin):
Corpore nã tumulũ mente suꝑna ten&:
ommutas se migis sceptroꝵ insignucredas.
Quẽ regnum xpĩ promeruis se uides.
plus minus xxx. imperantȩ dom no
iustiniano pussimo augustoR¬
iiii. pontificante apostolico uiro domno
sergio papa annosecundo. Ab eunte
apłorum. gregorio pontificitum
tenente profectus est: cupiens in
uicina locorum scõrum ad tempus
peregrinare interris. quofamilia¬
rius a scisrepim erer&ur in caeł.
uodhis temporib plures degente
feminae certatim facere c̃suer.¬
UIII.

Expanded text:
Corpore nam tumulum, mente superna tenet. Corpore nam tumulum, mente superna tenet. Commutasse magis sceptrorum insignia credas, Quem regnum Christi promeruisse vides. plus minus triginta, imperante domno Justiniano piissimo Augusto pontificante apostolico viro domno  Al., domino Sergio papa anno secundo. Abeunte apostolorum Gregorio pontificatum tenente profectus est, cupiens in vicinia sanctorum locorum ad tempus peregrinari in terris, quo familiarius a sanctis recipi mereretur in caelis: quod his temporibus plures de gentefeminae certatim facere consueruVIII.
Abbreviated transcription (Latin):
adstudium religionis accender& :
scriptum ẽ hocmodo Culmen opus¬
sobolem. pollentua regna. trium phos.:
ex uuias proceres. moenia. castra. lapes.
quaeque patruum uirtus: & quȩ con¬
gesserat ipse Caeaduallarmi po¬
tens. liquit amoredĩ. ut petrum.
sedemque petri rex cerner& hos¬
pes. Cuius fontȩmeras sumer& al¬
mus aquas: splendificumque iubar.
Eradiante carper& haustu: ex quo
uiuificus fulgor ubique fluit.
Percipiens que alacer redi uiuae p̃mia
uitae: barbaricam rabiem nomen
& inde suum. Conuersus conuertit
ouans petrumq uocari:
Sergius antistes iussit ut ipse pater
onterenascentis quẽ xp̃igratia purgans:
Protin albatum uexit in arce poli.
Mira fides regis clem̃tia maxima xp̃i :
Cuius consiliũ nullus adire potest.
Sospes enim ueniens supremo ex orbebritini.
Peruarias gentes ꝑfr&a perque uias.
Urbem romolem uidit tẽplũq uerendũ.
Aspexit p&ctri mlsticadona gerens:
andidus interoues xp̃i sociabilis ibit:

Expanded text:
ad studium religionis accenderet. ad studium religionis accenderet. Scriptum est ergo hoc modo: Culmen, opsobolem, pollentia regna, triumphos, Exubias, proceres, moenia, castra, lares, Quaeque patrum virtus et quae congesserat ipse, Cedoal armipotens liquit amore Dei, Ut Petrum sedemque Petri rex cerneret hospes, Cuius fonte meras sumeret almus aquas, Splendificumque iubar radianti carperet haustu, Ex quo vivificus fulgor ubique fluit; Percipiensque alacer recidivae praemia vitae, Barbaricam rabiem nomen et inde suum Conversus convertit ovans, Petrumque vocari Sergius antistes iussit, ut ipse pater, Fonte renascentis quem Christi gratia purgans Protinus albatum vexit in arce poli. Mira fides regis, clementia maxima Christi, Cuius consilium nullus adire potest! Sospes enim veniens supremo ex orbe Brittani Per varias gentes, per freta perque vias, Urbem Romuleam vidit templumque verendum Aspexit Petri, mistica dona gerens. Candidus inter oves Christi sociabilis ibit:
Abbreviated transcription (Latin):
Ordinato in episcopatum eburacensis
ecclesue uil frido prbosuo: secessit
indo digna conuersatione cõpleuit
strenuissime p̃ess&. relicto imperio
propt̃ dnm regnumq perpetu ũ.
uenit romam Hoc sibiglorue sin¬
gularis desiderans ad ipisci. ut adli¬
mina beatorũ apłorum fonte bap¬
tis matis ab lueretur. In quosolo
didicerat. generihumano patere
uitae caelestis introitum: simul&iã
sperans. quia mox bapti zatus carne
solutus ad aeternagaudia um
mundus transir& : quod utrũq
perueniens. pontificatum agente
sergio baptizatus ẽ diescõsabbati
temr baptis matis papa memoratus
petrinomen in posuerat. utbeatis¬
simo apłorum principi ad cuius
sacratissimum corpus a finibus terrae
pio ductus amore uenerat. &iam
nominis ipsius consortio iunger&
Qui in eius quoq ecclesia sepultus est.
& iubente pontifice ephitaphium
in eius monumento scriptum. Inquo¬
& memora deuotionis ipsius. fixa
persaecula maner&. Etlegentes
quoq uelaudientes. ex emplum facti

Expanded text:
Al., episcopum Eboracensis Ecclesiae Uilfrido presbytero suo, secessit in Deo digna conversatione complevitstrenuissime praeesset, relicto imperio propter Dominum regnumque perpetuum, venit Romam, hoc sibi gloriae singularis desiderans adipisci, ut ad limina beatorum apostolorum fonte baptismatis ablueretur, in quo solo didicerat generi humano patere vitae caelestis introitum: simul etiam sperans quia mox baptizatus, carne solutus, ad aeterna gaudia jam mundus transiret: quod utrumque perveniens, pontificatum agente Sergio, baptizatus est die sancto Sabbati tempore baptismatis papa memoratus Petri nomen imposuerat, ut beatissimo apostolorum principi, ad cujus sacratissimum corpus a finibus terrae pio doctus amore venerat, etiam nominis ipsius consortio jungeretur: qui in ejus quoque ecclesia sepultus est: et jubente pontifice epitaphium in ejus monumento scriptum et memoria devotionis ipsius fixa per saecula maneret, et legentes quoque vel audientes exemplum facti,
Abbreviated transcription (Latin):
laris. quae ł ab ipso didicissent &
in ipso uidissent ł in patrũ p̃ceden¬
tiũ factis siue dictis inuenissent.
indefessa instantia sequerentur.
deinde sub iunxit diẽ sui obitus iam
proxime instare : Namq hospes inquit
ille amabilis. qui fratres nr̃os uisitare
solebat. ad me quoq hodie uenire: meq
descło euocare dignatus ẽ: propt̃ quae
reuertens ad ecłam. dicite fratrib int&
hora incerta ẽ.: uigiliis. orationib bonis
operib p̃uenire meminerint: Cum
aut̃ & huius modi plura loquer&ur.
atq illi percepta eius benedictione iam
multum tristes exissent: rediit ipse so¬
lus. qui carmen caeleste audierat. & pro¬
sternens se in terrã: Obsecro inquit
terroga inquiđ quod uis: atille. Ob¬
secro inquiđ dicas. quod erat canticũ
illud la& antiũ qđ audiui uenientium
decaelis suꝑ oratoriũ hoc & posttemp
redeuntiũ ad caelos Respondit
Respondit
ille. Si uocẽ carminis audisti. & cȩles¬

Expanded text:
laris, quae vel ab ipso didicisssent et laris, quae vel ab ipso didicisssent et in ipso vidissent, vel in Patrum praecedentium factis sive dictis invenissent, indefessa instantia sequerentur. Deinde subjunxit diem sui obitus jam proxime instare. « Namque hospes, inquit, ille amabilis, qui fratres nostros visitare solebat, ad me quoque hodie venire, meque de saeculo evocare dignatus est. Propter quod revertentes ad ecclesiam, dicite fratribus ut ehora incerta est, vigiliis, orationibus, bonis operibus praevenire meminerint. » Cumque haec et hujusmodi plura loqueretur, atque illi percepta ejus benedictione, jam multum tristes exissent, rediit ipse solus qui carmen caeleste audierat, et prosternens se in terram: « Obsecro, inquit,terroga, inquit, quod vis. At ille: Obsecro, inquit, ut dicas quod erat canticum illud laetantium quod audivi, venientium de caelis super oratorium hoc, et post tempus redeuntium ad caelos? Respondit ille: Si vocem carminis audisti, et caeles
Abbreviated transcription (Latin):
cere coeperam. & eps solus inora¬
torio loci lectioni ł orationi ope¬
rã dar&. Audiuit repente ut post¬
ea referebat uocẽ suauissimã can¬
tantiũ atq la&antiũ decaelo ad
malis exortus. primo se audisse
dicebat: Ac deinde paulatim
eã sibi ad propinquare. donec ad
tectũ usq oratorii in quo erat eps
impleuit atq ingiro circum dedit :
At ille dũ sollicitus imea quae au¬
diebat animũ intender&. audiũ
denuo transacto quasi dimidio ho¬
rae spacio: ascendere detecto eius¬
dem oratorii idẽ la&itiae canticũ.
& ipsa qua uenerat uia: ad caelos usq
cũ in effabili dulcedine reuerti
Quicũ aliquantulũ horae quasi ađ¬
it ep̃s fenestrã oratorii . & sonitũ
Cui dix̃ antistes. uade cito ad ecł̃am.
& hos septẽ fr̃s huc uenire facito.
tu quoq simul adesto: Quicũ ue¬
nissent: primo admonuit eos. ut
uirtutẽ dilectionis & pacis ad in¬
uicẽ & ad omnes fideles seruarent
Instituta quoq disciplinae regu¬

Expanded text:
cere coeperam, et episcopus solus in oracere coeperam, et episcopus solus in oratorio loci, lectioni vel orationi operam daret, audivit repente, ut postea referebat, vocem suavissimam cantantium atque laetantium, de coelo ad malis exortus  Al., exortam, primo se audisse dicebat, ac deinde paulatim eam sibi adpropiare, donec ad tectum usque oratorii in quo erat episimplevit atque in gyro circumdedit. At ille dum sollicitus in ea quae audiebat, animum intenderet, audivit denuo, transacto quasi dimidiae horae spatio, ascendere de tecto ejusdem oratorii idem laetitiae canticum, et ipsa qua venerat via, ad caelos usque cum ineffabili dulcedine reverti. Qui cum aliquantulum horae quasi adit episcopus fenestram oratorii, et sonitum cui dixit antistes: « Vade cito ad ecclesiam, et hos septem fratres huc venire facito; tu quoque simul adesto. » Qui cum venissent, primo admonuit eos ut virtutem dilectionis et pacis, ad invicem et ad omnes fideles servarent: instituta quoque disciplinae regu
Abbreviated transcription (Latin):
dientes accõmodarent: Uenerat
aut̃ cũ regina edildridae. deꝓuincia
orientaliũ anglorũ Pratꝙ primus
ministrorũ & princeps domus eius
Quicũ crescente fidei feruore. scło ab¬
renuntiare disponer& . ñ hoc segnit̃
fecit. Sed ad eo mundi se reb ex uit
utrelictis omnib quae habebat. sim¬
plicitam̃ habitu indutus. & securem
&asciam in manu ferens. uenir& ad mo¬
nasterium eiusdẽ reuerentissimi pa¬
tris. quod uocatur laestingaeu Ñ
enĩ ad ociũ ut quidã. sed ad laborẽ
se monasteriũ intrare signabat : qđ
ipsũ &iã facto monstrauit. Nam
quo minus sufficiebat meditationi
scripturarũ. eo amplius operima¬
nuũ studiũ impendebat. Denq
cũ epo in p̃fata mansione ꝓsuae re¬
uerentia deuotionis interfratres
habitus. cum illi intus lectioni ua¬
cabant: ipse foris quae op eẽ uide¬
bantur operabatur: Quicum
die quadã : tale aliquid foris age¬
r&. digressis ad ecłam sociis ut di¬

Expanded text:
dientes accommodarent. Venerat dientes accommodarent. Venerat enim cum regina Aedilthryde de provincia Orientalium Anglorum, eratque primus ministrorum, et princeps domus ejus. Qui cum crescente fidei fervore saeculo abrenunciare disponeret, non hoc segniter fecit; sed adeo se mundi rebus exuit, ut relictis omnibus quae habebat, simplici tantum habitu indutus, et securim atque asciam in manu ferens, veniret ad monasterium ejusdem reverentissimi Patris, quod vocatur Laestingaeu. Non enim ad otium, ut quidam, sed ad laborem se monasterium intrare signabat. Quod ipsum etiam facto monstravit: nam quo minus sufficiebat meditationi Scripturarum, eo amplius operi manuum studium impendebat. Denique cum episcopo in praefata mansione pro suae reverentia devotionis inter fratres habitus, cum illi intus lectioni vacabant, ipse foris quae opus esse videbantur, operabatur. Qui cum die quadam tale aliquid foris ageret, digressis ad ecclesiam sociis, ut di
Abbreviated transcription (Latin):
bore &ministerio uerbi uacabat.
orare ac legere solebat Quicũ in il¬
la ꝓuincia duob annis ac dimidio
eđam gloriosissimae rexiss&. ad fuit
superno dispensante iudicio tẽpi dequo
loquit᷑ ecdesiastes. Quia temp mit¬
tendi lapides & temp colligendi Suꝑ¬
uenit namq clades diuinitus missa quȩ
ꝑmortẽ carnis. uiuos ecłae lapides de
terrenis sedib ad aedificiũ caeleste
trans ferr&: Cumq plurimis deecła
eius dẽ reuerentissimi adtistitis de cas¬
ne subtractis. uenir& hora ipsius ut
transir& ex hoc mundo ad dnm. conti¬
git die quadã ut in p̃fata mansione. for¬
te ipse cũ uno tam frecui uocabulum
erat ouini cõmorar& c&eris eius soci¬
is ꝓcausa oportuna ad ecłam reuersis:
erat aũt indem ouini monachus magni
meriti & pura intentione suꝑ nae r&ri¬
butionis mundũ derelinquens dignꝰq
ꝑ om̃a cui dñs specialit̃ sua reuelar&
archana dignus cui fidẽ narranti au¬

Expanded text:
bore et ministerio verbi vacabat, bore et ministerio verbi vacabat, orare ac legere solebat. Qui cum in illa provincia duobus annis ac dimidio Ecclesiam gloriosissime rexisset, adfuit superno dispensante judicio, tempus, de quo loquitur Ecclesiastes: Quia tempus mittendi lapides, et tempus colligendi. Supervenit namque clades divinitus missa, quae per mortem carnis, vivos Ecclesiae lapides de terrenis sedibus ad aedificium caeleste transferret. Cumque plurimis de Ecclesia ejusdem reverentissimi antistitis de carne subtractis, veniret hora ipsius ut transiret ex hoc mundo ad Dominum; contigit die quadam ut in praefata mansione forte ipse cum uno tantum fratre, cui vocabulum erat Ouini, commoraretur, caeteris ejus sociis pro causa opportuna ad ecclesiam reversis. Erat autem idem Ouini monachus magni meriti, et pura intentione supernae retributionis mundum derelinquens, dignusque per omnia, cui Dominus specialiter sua revelaret arcana, dignus cui fidem narranti au
Abbreviated transcription (Latin):
ecłae nec non & omniũ nordan¬
hymbrorũ sed &pictorũ quousq
rex osuiu imperiũ ꝓtendere po¬
terat. Etquia moris erat eidem
reuerentissimo antistĩ op euan¬
gelii magis ambulando ꝑloca quã
equitando ꝑ fitere : iussit eum the¬
odorus ubicũq longius iter insta¬
r& aequitare. Multũq reni¬
tentẽ. studio & amore pii laboris. ipse eũ
manu sua leuauit in aequum. quianim¬
rũ scm̃ eẽ uirũ comperiit atq a equo
uehi quo e&̃ necesse cõpulit. Susceptũ
& lindis farorũ cȩadda iuxta exempla
in ꝓuincia lindinsi inquo usq hodie
instituta ab ipso regularis uitae uesti¬
gia ꝑmanent: Habuit aut̃ sedem
episcopalẽ in loco quiuocatur licidfelth
in quo & de functus ac sepultus ẽ. ibi
usq hodie sequentiũ quoq ꝓuinciae
illius episcoporũ. sedes ẽ: Fecerat
uero sibi mansionẽ ñ longe ab ecła
remotiorẽ. inqua secretius cũ paucis.
idest uii. siue .viii. fratrib: quoties ala¬

Expanded text:
Ecclesiae, necnon et omnium NordanEcclesiae, necnon et omnium Nordanhymbrorum, sed et Pictorum, quousque rex Osuiu imperium protendere poterat. Et quia moris erat eidem reverentissimo antistiti, opus Evangelii magis ambulando per loca, quam equitando perficere; jussit eum Theodorus ubicumque longius iter instaret, equitare, multumque renitentem, studio et amore pii laboris, ipse eum manu sua levavit in equum; quia nimirum sanctum esse virum comperit, atque equo vehi quo esset necesse, compulit. Susceptum ., Lindisfarnorum Ceadda, juxta exempla in provincia Lindissi, in quo usque hodie instituta ab ipso regutaris vitae vestigia permanent. Habuit autem sedem episcopalem in loco qui vocatur Lyccidfelth, in quo et defunctus ac sepultus est: ubi usque hodie sequentium quoque provinciae illius episcoporum sedes est. Fecerat vero sibi mansionem non longe ab ecclesia remotiorem; in qua secretius cum paucis, id est, septem sive octo fratribus, quoties a la
Abbreviated transcription (Latin):
dimittere debere. sed ipse ordina¬
tionẽ eius denuo catholicaratione
Fotempore quo
mittebatur. Uuil fridquoq de
brittania galliam ordinandus est
missus. & quõ ante theodorũ rediit.
ipse &iam incantia prbos. & diacõs
usq dum archi ep̃s ad sedẽ suã per¬
uenir& ordinabat. Atipse ueni¬
ens mox inciuitate hrofi ubi defuncto
damiano episcopatus iam diu cessa¬
uerat. ordinauit uirũ magis eccle¬
si asticis disciplinis institutũ & ui¬
tae simplicitate contentũ qsd & in
scđi reb strenuũ cui nom̃ erat puita.
Maxime aut̃ modulandi in ecła
more romanorũ quẽ adiscipulis bea¬
ti papȩ gregorii didicerat peritũ.
Eo tempore ꝓuinciae merciorum
rex uulfheri p̃fuit quicũ mortuo
Non eis no¬
uum uoluit ordire ep̃m. sed postu¬
lauit arege tsuiu: ut illis episcop.
caeadda dar&ur. quitunc inmo¬
nasterio suo quod ẽ in lestingahe
qui &ã uitã agebat. uilfrido amn¬
nistrante episcopatũ eburacensis

Expanded text:
dimittere debere; sed ipse ordinadimittere debere; sed ipse ordinationem ejus denuo catholica ratione tempore quo mittebatur, Uilfridus quoque de Brittania Galliam ordinandus est missus: et quoniam ante Theodorum rediit, ipse etiam in Cantia presbyteros et diaconos, usquedum archiepiscopus ad sedem suam perveniret, ordinabat. At ipse veniens mox in civitate Hrofi, ubi defuncto Damiano episcopatus jam diu cessaverat, ordinavit virum magis ecclesiasticis disciplinis institutum et vitae simplicitate contentum, quam in saeculi rebus strenuum, cui nomen erat Putta; maxime autem modulandi in ecclesia more Romanorum, quem a discipulis beati papae Gregorii didicerat, peritum. provinciae Merciorum rex Uulfheri praefuit, qui cum mortuo on eis novum voluit ordinare episcopum; sed postulavit a rege Osuio, ut illis episcopus Ceadda daretur, qui tunc in monasterio suo, quod est in Laestingaeu, quietam vitam agebat, Uilfrido administrante episcopatum Eboracensis
Abbreviated transcription (Latin):
tandi in ecła quos eatenus incantia
tantũ nouerant ab hoc tempore ꝑ omnes
anglorũ eclesias discere coeperunt.
Primusq excepto iacobo dequo sup
diximus cantandi magister nordan¬
hymbrorũ ecłeis eddo cognomento.
Stephanus fuit inuitatus decantia
a reuerentissimo uiro uuilfrido qui
primus inter epõs qui de anglorũ gen¬
te essent catholicũ uiuendi morem
ecłeis anglorum tradere didicit.
Itaq theodorus per lustrans uniuersa
ordinabat locis oportunis & epõs &
ea quae minus ꝑfecta repperit. his
quoq iuuantib corrigebat. In qui¬
b & caeadda ep̃m cũ arguer& ñ fuis¬
se rite consecratũ. respondens ipse
Sime in quid nosti
episcopatũ ñ rite suscepisse. libenter
ab officio discedo. Quippe quineq
me umquam hoc eẽ dignũ arbitra¬
bar sed oboedientiae causa iussus
subire hoc. quã indignus consensi
Atille audiens humilitatem res¬
ponsi eius. dix̃ ñ eum episcopatum

Expanded text:
tandi in ecclesia, quos eatenus in Cantia tandi in ecclesia, quos eatenus in Cantia tantum noverant, ab hoc tempore per omnes Anglorum Ecclesias discere coeperunt: primusque, excepto Jacobo de quo supra diximus, cantandi magister Nordanhymbrorum Ecclesiis, Aeddi cognomento Stephanus fuit, invitatus de Cantia a reverentissimo viro Uilfrido, qui primus inter episcopos qui de Anglorum gente essent, catholicum vivendi morem ecclesiis Anglorum tradere didicit. Itaque Theodorus perlustrans universa, ordinabat locis opportunis episcopos, et ea quae minus perfecta reperit, his quoque juvantibus corrigebat. In quibus et Ceadda episcopum cum argueret non fuisse rite consecratum; respondens ipse me, inquit, nosti episcopatum non rite suscepisse, libenter ab officio discedo: quippe qui neque me umquam hoc esse dignum arbitrabar; sed obedientiae causa jussus subire hoc, quamvis indignus, consensi. At ille audiens humilitatem responsionis ejus, dixit, non eum episcopatum
Abbreviated transcription (Latin):
dinẽ. ritũ cãelebrandi paschae canon¬
cũ ꝑ oma comitante & cooperante: a¬
driano disseminabat. Isq primus
manus dare consentirent
Et quod
literis sacris simul & saecularib ut di¬
ximus abundant̃ ambo erant instruc¬
ti Congregata discipulorũ caterua
scientiae salutaris cottidie flumina
inri gandis eorum cordib emanabant:
Ita ut &iam m&ricae artis. astronomiȩ
intersacrorum apium uolumina suis au¬
ditorib contraderent
quodusq hodie suꝑ sunt deeorũ disci¬
pulis quilatinam grecãq linguã aeꝙ
ut propriã inqua nati sunt norunt
Neq umquã prorsus ex quobrittaniã
p&ier̃ angli feliciora fuere tempora
dum fortissimos xp̃ianosq habentes
reges. cunctis barbaris nationib een
terrori. Et omniũ uota adnuꝑ audi¬
ta caelestis regni gaudia penderent.
& quicũq lectionib sacris cuperent
erudiri. haberent in promptu magis¬
tros quidocerent Sed &sonus can¬

Expanded text:
dinem, ritum Paschae celebrandi canondinem, ritum Paschae celebrandi canonicum, per omnia comitante et cooperante Hadriano, disseminabat. Isque primus manus dare consentiret. Et quia literis sacris simul et saecularibus, ut diximus, abundanter ambo erant instructi, congregata discipulorum caterva, scientiae salutaris quotidie flumina irrigandis eorum cordibus emanabant: ita ut etiam metricae artis, astronomiae asticae disciplinam inter sacrorum apicum volumina suis auditoribus contraderentusque hodie supersunt de eorum discipulis, qui Latinam Graecamque linguam aeque ut propriam in qua nati sunt, norunt. Neque unquam prorsus ex quo Brittaniam petierunt Angli, feliciora fuere tempora; dum et fortissimos Christianosque habentes reges cunctis barbaris nationibus essent terrori, et omnium vota ad nuper audita caelestis regni gaudia penderent, et quicumque lectionibus sacris cuperent erudiri, haberent in promptu magistros qui docerent. Sed et sonos can
Abbreviated transcription (Latin):
adsumpsit theodorũ cũ ebroini licen¬
tia & ꝑ dux̃ eũ ad portũ. cui nomen ẽ
dientauuic. ubi fatigatus infirmita¬
te aliquantisper moratus ẽ. & cum
conuales cere coepiss&: nauigauit brita¬
niã Hadrianũ aũt ebro inus r&i¬
nuit . qm̃ suspicabat̾ eũ habere aliquã
legationẽ imperatoris adbrittania e
reges aduersus regnũ. Cuius tunc ipse
maximã curam gerebat. Sed cum tale¬
nihil illũ habere ł habuisse ueraciter
comperiss& absoluit eũ & p̾theodorũ
ire permisit. Quistati
Quistatim ut ad illũ
uenit dedit ei monasteriũ beati p&ri
apłi ubi archi epĩ cantiae sepeliri ut p̃¬
fatussum solent. Praeceperat enĩ the¬
odoro abeunti domnus apostolicus ut
indiocesi sua ꝓuider& & dar& ei locũ
in quo cũ suis apte degere potuiss &
secundo p̾quã consecratus ẽ anno:
qua que uersũ anglorũ gentes morabans
Nam & libentissimae ab omnib suscipi¬
ebat᷑ atq audi ebat᷑. rectũ uiuendi or¬

Expanded text:
adsumpsit Theodorum cum Ebrini  Al., Ebroini licenadsumpsit Theodorum cum Ebrini  Al., Ebroini licentia, et perduxit eum ad portum cui nomen est Quentavic, ubi fatigatus infirmitate aliquantisper moratus est: et cum convalescere coepisset, navigavit Brittaniam. Hadrianum autem Ebrinus retinuit, quoniam suspicabatur eum habere aliquam legationem imperatoris ad Brittaniae reges adversus regnum, cujus tunc ipse maximam curam gerebat. Sed cum  illum habere vel habuisse veraciter comperisset, absolvit eum, et post Theodorum ire permisit. Qui statim ut ad illum venit, dedit monasterium beati Petri apostoli, ubi archiepiscopi Cantiae sepeliri, ut praefatus sum, solent. Praeceperat enim Theodoro abeunti Domnus apostolicus, ut in dioecesi sua provideret, et daret ei locum in quo cum suis apte degere potuisset. secundo postquam consecratus est anno, quaquaversum Anglorum gentes morabantur, nam et libentissime ad omnibus suscipiebatur atque audiebatur, rectum vivendi or
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑagendi noticiã haber& sufficiens que
e& in possessione hominũ ꝓpriorũ.
Et ut eidoctrinȩ cooperatos existens.
diligenter attender&. nequid ille
contrariũ uerntati fidei grecorum
ex pectau̾ menses. donec illi coma
crescer& quiincoronã tondi poss&
Habuerat enĩ tonsurã more orien¬
taliũ scĩ apłi pauli. Qui ordinatus
ẽ auitaliano papa annodominicȩ in¬
a priliũ dominica. Et ita una cum
sus ẽ Quicũ pariter ꝑmare ad
massiliã ac deinde ꝑ terrã arbelas
ꝑuenissent: & tradidissent iohanni
mendaticia uitaliani pontificis. r&en¬
disunt ab eo quousq ebroinus maior
domus regiae. copiam ꝑgendi quo¬
quo uellent tribuit eis
tũ parisiorũ epssde quo supra dixim.
& ab eo benigne susceptus & multotẽ¬
tius fuit Coegerat enĩ eos immi¬
nens hiemps. utubi cũq potussent
qui &i manerent. Quod cũ nuntu
certa narrassent regi ecgberechto.
no antistite in regno francorũ. misit

Expanded text:
peragendi notitiam haberet, sufficiensque peragendi notitiam haberet, sufficiensque esset in possessione hominum propriorum: et ut ei doctrinae cooperator existens, diligenter adtenderet ne quid ille contrarium veritati fidei, Graecorum expectavit menses, donec illi coma cresceret, quo in coronam tonderi posset. Habuerat enim tonsuram more Orientalium sancti apostoli Pauli. Qui ordinatus est a Vitaliano papa anno dominicae InAprilium, Dominica. Et ita una  Alsus est. Qui cum pariter per mare ad Massiliam, et deinde per terram Arhelas  Al., Arelatem tradidissent Johanni mendatitia Vitaliani pontificis, retenti sunt ab eo, quousque Ebrinus major domus regiae copiam pergendi quoquo vellent, tribuit eistum Parisiorum episcopum, de quo superius diximus, et ab eo benigne susceptus, et multo temtius fuit: coegerat enim eos imminens hiems ut ubicumque potuissent quieti manerent. Quod cum nuncii certi narrassent regi Ecgberto, essno antistite, in regno Francorum, misit
Abbreviated transcription (Latin):
poli campaniae. abbas adrianus uir
natione afer sacris literis diligenter
imbutus. Mon asterialib simul & ec¬
clesiasticis disciplinis institutus. grecȩ
parit̃ & latinae linguae peritissimus
Hunc adse accitum papa iussit episcopa¬
tu accepto brittaniam uenire : qui indig¬
nũ setanto gradui respondens. ostende
re posse sẽ dixit Alium cuius magis
ad suscipiendũ episcopatũ. & eruditio
a&asI Cũq monachũ quen¬
dã deuicino uirginũ monasterio nomine
Uerum pondus corporeae infirmita¬
t̾is neep̃s fieri poss& obsistit. &rur¬
sũ adrianus ad suscipiendũ episcopa
romȩ monachus adriano notus. nomi¬
& sȩculari & diuina literatura & grece
instructus & latinae: prob morib: & ae¬
tate uenerandus. idẽ annos habens ae
pontifici ut ep̃s ordinar& obtenuit
His tam̃ conditionib interpositis ut
ipse eũ ꝑducer& brittaniã eo quodiã
his partib gallaarũ diuersis ex causis
ad iss&. & obid maiorẽ huius itineris

Expanded text:
poli Campaniae, abbas Hadrianus, vir poli Campaniae, abbas Hadrianus, vir natione Afer, sacris literis diligenter imbutus, monasterialibus simul et Ecclesiasticis disciplinis institutus, Graecae pariter et Latinae linguae peritissimus. Hunc ad se accitum papa jussit episcopatu accepto Brittaniam venire. Qui indignum se tanto gradui respondens, ostendere se posse dixit alium, cujus magis ad suscipiendum episcopatum et eruditioas. Cumque monachum quemdam de vicino virginum monasterio, nomine Verum pondus corporeae infirmitatis, ne episcopus fieri posset, obstitit. Et rursum Hadrianus ad suscipiendum episcopatRomae monachus Hadriano notus, nomiet saeculari et divina literatura, et Graece instructus et Latine, probus moribus, et aetate venerandus, id est, annos habens aetpontifici, ut episcopus ordinaretur obtinuit: his tamen conditionibus interpositis, ut ipse eum perduceret Brittaniam, eo quod jam bis partes Galliarum diversis ex causis adiisset; et ob id majorem hujus itineris
Abbreviated transcription (Latin):
NNO ME MORATO PREFATAE
eclipsis & mox sequentis pestilen¬
tiae quo & colman ep̃s un anima
catholicarum intentione supera¬
tus ad suos reuersus est. Deusde¬
de functus ẽ. ecgberecto filio sedẽ reg
co modico tempore episcopatũ missus
ẽ romã ab ipso simul & a rege nordan¬
him brorũ osuiu ut in p̃cedente libro
paucis diximus uighard presbit̃ uir
in ecclesiasticis disciplinis doctissim⁊
degenere anglorũ petentib hunc
ecłȩ anglorum archi e pm̃ordinari.
Missis parit̃ apostolico papȩ donaris
& aureis atq argenteis uasis ñ paucis.
qui ubi romã per¬
dis apostolicȩ tempore illouitalianꝰ
prȩerat
Post quã itineris sui cau¬
sam p̃fato papȩ apostolico pate fec̃.
ñ multti pꝰ & ipse & omnes pene qui
cũ eo aduenerant socii pestilentia
suꝑueniente del&isunt. At apos¬
tolicus papa habito dehis consilio quȩ¬
siuit sedulus quẽ eccłis anglorũ archi¬
Erat aũt inmona¬
sterio hiridano quodẽ ñ longe anea¬

Expanded text:
Anno memorato praefatae eclipsis et mox subsequentis pestilentiae, quo et Colmam episcopus unanima catholicorum intentione superatus ad suos reversus est, Deusdedefunctus, Ecgbercto filio sedem regnco tempore episcopatu, missus est Romam ab ipso simul et a rege Nordanhymbrorum Osuio, ut praecedente libro paucis diximus, Uighard, presbyter, vir in Ecclesiasticis disciplinis doctissimus, de genere Anglorum, petentibus hunc Ecclesiae Anglorum archiepiscopum ordinari: missis pariter apostolico papae donariis, et aureis atque argenteis vasis non paucis. Qui ubi Romam perdi apostolicae tempore illo Vitalianus praeerat, postquam itineris sui causam praefato papae apostolico patefecit, non multo post et ipse et omnes pene qui cum eo advenerant socii, pestilentia superveniente deleti sunt. At apostolicus papa habito de his consilio, quaesivit sedulus quem Ecclesiis Anglorum archiErat autem in monasterio Hiridano  Al. Niridano quod est non longe a Nea
Abbreviated transcription (Latin):
angelorũ fuere sp̃s. quime ad caelestia
quae semꝑ amabã ac desiderabã p̃mia
uocare uener̃ : & post dies .vII. se redi¬
turos ac me secũ adducturos eẽ pro
eierat. opere cõpl& ũ est: Nam con¬
festim languore corporis tactus est.
& hoc ꝑdies ingrauescente. septimo
ut promissũ ei fuerat die post quam
obitũ suũ dominici corporis & sanguu
ꝑceptione muniuit. soluta ab ergas¬
tulo corporis anima scã ducentibus
ut credi fas est angelicis comitib ader¬
nagaudia p&iuit Non aut̃ mirum.
sidiem mortis. uel pocius diem dñi
la&us aspexit. quem semꝑ usq dũ ue¬
nir&. sollicitus expectare curauit
Namq interplura continentiae. hu

Expanded text:
s, qui me ad caelestia quae semper amabam ac desiderabam, praemia vocare venerunt, et post dies septem se redituros, ac me secum adducturos esse proei erat, opere completum est. Nam confestim languore corporis tactus est, et hoc per dies ingravescente, septimo, ut promissum ei fuerat, die postquam obitum suum dominici corporis et sanguinis perceptione munivit, soluta ab ergastulo corporis anima sancta, ducentibus, ut credi fas est, angelis comitibus aeterna gaudia petivit. Non autem mirum si diem mortis, vel potius diem Domini laetus aspexit, quem semper usquedum veniret, sollicitus exspectare curavit. Namque inter plura continentiae, hu
Abbreviated transcription (Latin):
ut apud misericordiã pii conditoris
imp&rar& se atantis tamq diutinis
cruciatib absolui. Nec multo tar¬
Cũ ergo p̃fata xp̃i famula torichgyd
tres adhuc annos p̾obitũ dominae in
hac uita tener&. ita tam̃ ea qua p̃dixi¬
mus infirmitate decocta ẽ utuix ossib
herer& Adultimũ cũ tẽpiam reso¬
lutionis eiꝰ instar& ñ solũ mẽbrorum
c&erorũ sed & linguae motucaruit
Q uoddũ trib dieb ac toridem noctib
ageret subito uisione spiritalia recreata
os &oculos aperuit Aspectansq in
coepit loqui. gratus mihi multũ est¬
aduentus tuus & bene uenisti. Et
hoc dicto parũ ꝑ r&icuit. quasi respon¬
sũ eius quẽ uidebat & cui loquebat᷑
ex pectans Rursũq quasi leuiter
indignata subiunx̃ nequaquã hoc lada
ferre quȩo. Rursũq modicũ silens
tertio dix̃. sinullatenus hodie fieri po¬
monẽ conclusit opa. Siomnimodis
ita difinitũ ẽ neq hanc sententiam

Expanded text:
ut apud misericordiam pii conditoris ut apud misericordiam pii conditoris impetraret se a tantis tamque diutinis cruciatibus absolvi. Nec multo tarCum vero praefata Christi famula Torctgyd tres adhuc annos post obitum dominae in hac vita teneretur, in tantum ea quam praediximus infirmitate decocta est, ut vix ossibus haereret, et ad ultimum, cum tempus jam resolutionis ejus instaret, non solum membrorum caeterorum, sed et linguae motu caruit. Quod dum tribus diebus et totidem noctibus ageretur, subito visione spiritali recreata, os et oculos aperuit; aspectansque  coepit loqui: « Gratus mihi est multum adventus tuus, et bene venisti. » Et hoc dicto, parumper reticuit, quasi responsum ejus quem videbat, et cui loquebatur, exspectans. Rursumque quasi leviter indignata subjunxit: « Nequaquam hoc laeta ferre queo. » Rursumque modicum silens, tertio dixit: « Si nullatenus hodie fieri pomonem conclusit: « Si omnimodis ita definitum est, neque hanc sententiam
Abbreviated transcription (Latin):
patentib introducta. amplius ab illa
uideri ñ potuit. Nec dubiũ remansit
cogitanti deuisione quin aliquis de
illa congregationecitius e& moritu¬
rus Cuius anima ꝑbona quȩ fecis¬
s& opera: quasi ꝑ funes aureos leuan¬
da e& ad caelos. qđ reuera ita contigit
Nã non multis interpositis dieb dõ
dilecta mat̃ congregationis ipsius er¬
gastulo carnis educta ẽ. Cuius talem
fuisse constat uitã. ut nemo qui eã no¬
uerit dubitare debeat quin ei exeun¬
tidehac uita caelestis patriȩ patuerit
ingressus
In eodẽ quoq monasterio quaedã erat
femina scĩ monialis & ad scłi huius
dignitatẽ nobilis & in amore futuri
annis omni corporis fuerat officio
distituta.: ut neunũ quidẽ mouere ip¬
Haec ubi corpus
abbatissae uenerabilis in ec̃łam delatũ
donec sepulturae dar& cognouit.
łostulauit se adferri illo & in modũ
orantiũ adillud adclinari. Quoddũ
fier& quasi uiuentẽ ad locuta rogauit.

Expanded text:
patentibus introducta, amplius ab illa patentibus introducta, amplius ab illa videri non potuit. Nec dubium remansit cogitanti de visione, quin aliquis de illa congregatione citius esset moriturus, cujus anima per bona quae fecisset opera, quasi per funes aureos levanda esset ad caelos: quod revera ita contigit. Nam non multis interpositis diebus, Deo dilecta mater congregationis ipsius, ergastulo carnis educta est; cujus talem fuisse constat vitam, ut nemo qui eam noverit, dubitare debeat quin ei exeunti de hac vita caelestis patriae patuerit ingressus. In eodem quoque monasterio quaedam erat femina sanctimonialis, et ad saeculi hujus dignitatem nobilis et in amore futuri annis omni corporis fuerat officio destituta, ut ne unum quidem movere ipHaec ubi corpus abbatissae venerabilis in ecclesiam delatum, donec sepulturae daretur, cognovit, postulavit se illo afferri, et in modum orantium ad illud adclinari. Quod dum fieret, quasi viventem adlocuta, rogavit,
Abbreviated transcription (Latin):
grd Quae multis iam annis in eodẽ
monasterio cõmorata. Etipsa sẽper
in omni humilitate ac sinceritate dõ
seruire satagebat & adiutrix discipli¬
nae regularis eidẽ matri ex istere.
minores docendo ł castigando curabat
Cuius utuirtus iuxta apostolũ in infir¬
mitate ꝑ ficer&ur. tacta ẽ repente
grauissimo corporis morbo & pannos
.vIIII. pia redemptoris nr̃i ꝓuisione mul¬
tũ fatigata uidelic& ut quicquid in ea
uitii sordidantis interuirtutes ꝑ igno¬
rantiã ł incuriã resediss& totũ hoc can¬
nus diutinae tribulationis ex coquer&
crepusculo egressa de cubi culo quo ma¬
nebat uidit manifeste quasi corpus
hominis quod e&̃ sole clarius sindone
in uolutũ in sublime ferri eleuatum
uidelic& dedomo. quasprores pausa¬
re solebant. Cumq diligentius intu¬
eret᷑ quo trahente leuar&ur sursũ.
quae aut̃ contẽplabat᷑ speciẽ corpo¬
ris gloriosi Vidit quasi funib clario
rib insuperna toller&. donec caelis

Expanded text:
gyd, quae multis jam annis in eodem gyd, quae multis jam annis in eodem monasterio commorata, et ipsa semper in omni humilitate ac sinceritate Deo servire satagebat, et adjutrix disciplinae regularis eidem matri existere, minores docendo vel castigando curabat. Cujus ut virtus juxta Apostolum in infirmitate perficeretur, tacta est repente gravissimo corporis morbo, et per annos novem pia Redemptoris nostri provisione multum fatigata: videlicet ut quicquid in ea vitii sordidantis inter virtutes per ignorantiam vel incuriam resedisset, totum hoc caminus diutinae tribulationis excoqueret.crepusculo, egressa de cubiculo quo manebat, vidit manifeste quasi corpus hominis, quod esset sole clarius, sindone involutum in sublime ferri, elatum videlicet de domo in qua sorores pausare solebant. Cumque diligentius intueretur quo trahente levaretur sursum haec quam contemplabatur species corporis gloriosi, vidit ribus in superna tolleretur, donec coelis
Abbreviated transcription (Latin):
regnũ caeleste secuta ẽ. Item quȩdã
ex isdẽ ancillis dĩ cũ p̃fato tacta morbo
atq ad extrema e&̃ ꝑducta Coe¬
pit subito circa mediã noctẽ clamare
lucernã quȩ in ibi acce̾. sa erat extin¬
guerent:
repetere t nec tunc ei aliquis obtẽ¬
perar& ad extremũ intulit: Scio
quod me haec insana mente loqui
arbi tramini s iam nunc ñita eẽ cog¬
noscite. Nã uere dico uobis. quia do¬
mũ hanc tanta luce impl&am esse
ꝑspicio ut uestra illa lucerna mihi
omni modis eẽ uideat᷑ obscura. & cũ
nec adhuc quidẽ talia loquente quis quã
responder& ł ad sensũ p̃ber&. iterũ dix̃
Accendite ergo lucernã illã quã diu
uultis. attam̃ scitote quia ñ est mea.
aduentura ẽ. Coepitq narrare. quia
adueniente diluculo ꝑ ennẽ e& exitu¬
ra adlucẽ: cuius ueritas uisionis.cita
circa ex ortũ diei puellae morte pro¬
bata est
gregationis aedilburug e&̃ rapienda
demundo apparuit uisio miranda
cuidã desororib cui nom̃ erat torich¬

Expanded text:
regnum caeleste secuta est. Item quaedam ex eisdem ancillis Dei cum praefato tacta morbo, atque ad extrema esset perducta, coepit subito circa mediam noctem clamare lucernam quae inibi accensa erat, exstinguerent: repeteret, nec tamen ei aliquis obtemperaret, ad extremum intulit: « Scio quod me haec insana mente loqui arbitramini; sed jam nunc non ita esse cognoscite: nam vere dico vobis, quod domum hanc tanta luce impletam esse perspicio, ut vestra illa lucerna mihi omnimodis esse videatur obscura. » Et ne adhuc quidem talia loquenti quisquam responderet, vel adsensum praeberet, iterum dixit: « Accendite ergo lucernam illam, quamdiu vultis; attamen scitote quia non est mea: nadventura est. » Coepitque narrare quia adveniente diluculo perennem esset exitura ad lucem. Cujus veritas visionis cita  Al., ita circa exortum diei puellae morte probata est. ngregationis Aedilburga esset rapienda de mundo, apparuit visio miranda cuidam de sororibus, cui nomen erat Torct