comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sursũ uersũ stantesq texunt.
Segnientata. zonis quibdã et
quasi p̃cisamentis. ornata. Nã
& particulas cuiꝰcũq materiȩ
abscisas: pressegnuna uocant.
Leuitensis quod raro filo sit leui¬
terq densata. Pauitensis cont᷑¬
ria leuitensi dicta quod grauit᷑
pressa atq calcata sit. Citrosa
quasi concrispa ad similitudinẽ
tunica ẽ quȩ affertur ex insuł.
Exotica uestis ẽ ꝑegrina deforis
ueniens ut in hispania agrecis.
Polimita: multi coloris. Polimitꝰ
enĩ textus multoꝵ coloꝵ ẽ. Acu¬
picta uestis acu dextilis. uł acu
ornata. Badem & frigia. huiꝰ enĩ

Expanded text:
sursum versum stantesque texunt. sursum versum stantesque texunt. Segmentata zonis quibusdam et quasi praecisamentis ornata; nam et particulas cuicumque materiae abscisas praesegminas vocant. Levidensis, quod raro filo sit leviterque densata. Pavitensis contraria levidensi dicta, quod graviter pressa atque calcata sit. Citrosa, quasi concrispa ad similitudinem tunica est quae affertur ex insulis. Exotica vestis peregrina deforis veniens, ut in Hispania a Graecis. Polymita multicoloris; polymitus enim textus multorum colorum est. Acupicta vestis acu textilis vel acu ornata. Eadem et Phrygia; huius enim
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ pridie qmͣ dimicandũ eẽt
ante pͥncipia proponi: quasi
ad monitio & inditium futurȩ
pugnȩ. Laculata ẽ quȩ lacus
quadratos quosdã cum pictura
ht̃ intextos aut additos acu. Ia¬
cinctina uestisẽ aerio colore splen-¬
uarũ stamine conficit᷑. qmͣ alii
melocinã uocant. alii maluellã.
Bombicina ẽ abombice u̾micło
qui longissima ex se fila generat.
Quoꝵ textura bombicinũ dr. consi¬
cit᷑q ininsula choo. Apocalania.
Serica. a serico dicta ł qd̾ eam seres
pͥmi miser̃t. Oloserica tota serica.
Olo enĩ totũ. Tramoserica. stami¬
ne lino: trama exserico. Olofora.
tota expupura. Olo enim dotũ.
Bissina candida confecta ex qͦdã
genere lini grossioris. Sunt qͥ
& genus quoddã lini bissũ ẽe exi¬
sticana. ẽ mena linea. quia ex so¬
lo lino fit. Linostema uestis ẽ ex
lano linoq contexta. Et dicta lino¬
stema quia instamine linũ. intͣ¬
ma lanã ħt. Recta dr uestis qmͣ

Expanded text:
etiam pridie quam dimicandum esset etiam pridie quam dimicandum esset ante principia proponi, quasi admonitio et indicium futurae pugnae. Laculata est quae lacus quadratos quosdam cum pictura habet intextos aut additos acu. Iacinthina vestis est aerio colore resplenvarum stamine conficitur; quam alii molocinam, alii malvellam vocant. Bombycina e bombyce vermiculo qui longissima ex se fila generat, quorum textura bombycinum dicitur; conficiturque in insula Coo. Apocalama. Serica a serico dicta, vel quod eam Seres primi miserunt. Holoserica tota serica; ὅλον enim totum. Tramoserica stamine lineo, trama ex serico. Holoporphyra tota ex purpura; ὅλον enim totum. Byssina candida confecta ex quodam genere lini grossioris. Sunt qui et genus quoddam lini byssum esse existicina et mena. Linea, quia ex solo lino fit. Linostema vestis est ex lana linoque contexta: et dicta linostema quia in stamine linum, in trama lanam habet. Recta dicitur vestis quam
Abbreviated transcription (Latin):
tur incampo pudenda oꝑuint.
Tunica uestis antiquissima. appel-¬
lata: quia in motu incedentis
sonum facit. Tonus enĩ sonus ẽ.
Primũ enĩ fuere pelliceȩ tunicȩ
quib post offensam & eiectionẽ
de paradiso adam & eua induti
sunt. Talaris tunica dicta. eo qd̃¬
usq ad talos descendat. & adpe¬
des defluat: sicut pectoralis
quȩ apud antiquos breuis erat.
ut tantũ pectus oꝑiret. licet nc̃
ꝓfusior sit. Oanicleata tunica.
.i. manicata: eo quod habeat ma¬
nicas qmͣ ciroditam greci uocãt.
Dalmatiea uestis. pͥmũ indal¬
matica ꝓuintia greciȩ contex¬
ta ẽ.: tunica sacerdotalis. candi¬
da cum clauis expurpura. Ro-¬
sata. qmͣ greti feniceam uocant.
nos coccineã. reꝑta a lacedemo¬
niis ad celandũ coloris simili¬
tudine sanguinẽ. quotiens quis
in atie uulneraretur: ne contẽ¬
plãti adu̾sario animos auges¬
ceret. hanc sub consulib roma¬
ni usi sunt milites. Unde etiã
rosati uocabantur. Solebant

Expanded text:
tur in campo, pudenda operiunt. tur in campo, pudenda operiunt. Tonica vestis antiquissima appellata quia in motu incedentis sonum facit; tonus enim sonus est. Primum autem fuere pelliciae tunicae, quibus post offensam et eiectionem de Paradiso Adam et Eva induti sunt. Talaris tunica dicta eo quod ad talos usque descendat et ad pedes defluat; sicut pectoralis, quia apud antiquos brevis erat ut tantum pectus operiret, licet nunc profusior est. Manicleata tunica, id est manicata, eo quod habeat manicas: qDalmatica vestis primum in Dalmatia provincia Grecie texta est, tunica sacerdotalis candida, cum clasata, quam Graeci phoeniceam vocant, nos coccinam, repertam a Lacedaemoniis ad celandum coloris similitudine sanguinem quotiens quis in acie vulneraretur, ne contemplanti adversario animus augesceret. Hanc sub consulibus Romani usi sunt milites; unde etiam russati vocabantur. Solebat
Abbreviated transcription (Latin):
iuersitas uestim̃toꝵ. Ptãꝵ
tegm̃. tegimen. indum̃tum.
uestimentũ. & cetera. Tegmen di¬
ctum eo quod degat menbra: sic̃
tegimen decta quȩ tegunt corpora.
Uestimentũ uͦ ẽ qd̾ usq aduestigiũ
S & hoc consuetudo sermonis
auctoꝵ confundit. Indumentũ
quod intus ad corpus indutur.
quasi intumentũ. Discernitur
autẽ uestitus acultu: qm̃ lautius
indelligitur cultus. Idem cultus
ab habitu. Nam habitus adnatu¬
ram ꝑtinet: cultus adhomines.
Plereq autẽ uestiũ aut ãtemꝑe
quo maxime inusu sunt appellant᷑.
aut alocis ubi ł primũ confec¬
te uel maxime uenditantur:
aut agenere coloris. aut a noĩe
reꝑtoꝵ. Uestis antiquissima ho¬
rium: quo tantũ genitalia con¬
teguntur. Hoc primum pͥmi
mortales efoliis arboꝵ sibi fecert̃:
qñ post preuaricationẽ erubes¬
centes pudenda uelarunt. Ciius
usũ quedam barbare gentes dum
sint nudȩ usq hodie tenent. Hȩc &
campestria nuncupant᷑. ꝓ eo quod
eisdem iuuenes qui nudi exercẽ¬

Expanded text:
iversitas vestimentorum: tegmen, tegumen, indumentum, vestimentum, et reliqua. Tegmen dictum eo quod tegat membra, sicut tegumen tecta, quae tegunt corpora. Vestimentum vero est, quod usque ad vestigium Sed et hoc consuetudo sermonis auctorum confundit. Indumentum, quod intus ad corpus induitur, quasi intumentum. Amictus. Discernitur autem vestitus a cultu, quoniam latius intellegitur cultus. Item cultus ab habitu; nam habitus ad naturam pertinet, cultus ad homines. Plerique autem vestium aut a tempore, quo maxime in usu sunt, appellantur, aut a locis, ubi vel primum confectae vel maxime venditantur, aut a genere coloris, aut a nomine repertorum. Vestis antiquissima horium, quo tantum genitalia conteguntur. Hoc primum primi mortales e foliis arborum sibi fecerunt, quoniam post praevaricationem erubescentes pudenda velarunt. Cuius usum quaedam barbarae gentes, dum sint nudae, usque hodie tenent. Haec et campestria nuncupantur, pro eo quod eisdem iuvenes, qui nudi exercen
Abbreviated transcription (Latin):
melausa uulgo uocata. qd̾ ande &
retro diuisa atq aꝑta ẽ in armos
tantũ clausa. quasi armi clausa .c.
littera ablata. Camisiaᷤ uocari
quod inhis dormimꝰ incamis: i.
instratis nr̃is. femoralia uocata.
eo quod femora tegant. Ipse & bra¬
cȩ quod sint breues: & uerecunda
corporis his uelentur. Cubrucos
uocatos quod tibias bracasq tegait̃.
Tubraci. quod abracis adtibias
usq ꝑueniant.

Expanded text:
milausa vulgo vocata quod ante et milausa vulgo vocata quod ante et retro divisa atque aperta est, in armos tantum clausa; quasi armiclausa, C littera ablata. Camisias vocari quod in his dormimus in camis, id est in stratis nostris. Femoralia appellata eo quod femora tegant. Ipsae et bracae, quod sint breves et verecunda corporis his velentur. Tubrucos vocatos quod tibias bracasque tegant. Tibraci, quod a braciis ad tibias usque perveniant.
Abbreviated transcription (Latin):
atrib liciis qui a simplex ẽ & bilex.
Ralla que uulgo rasiłꝰ dr̃. Int̃pola
uestis illa uocat᷑ quȩ dũ fit uetus.
ad nouã speciem recurrit. Pannu¬
tia nuncupata qd̃ sit diũsis panns
obsita. Colobium dictũ: quia lon¬
gum & sine manicis. Antiqui enĩ
mag̃ hoc utebant᷑. Leiuitonariũ
ẽ colobiũ lineũ sine manicis. qͣle
uocat᷑ quod lumb̃ religet᷑. uł qd̾
lumb hereat. Hoc in egipto & siria
ñ dm̃ femine: s & uiri utuntur.
Uñ & iheremias. tnͣseufraten tu¬
lit lũbare suũ. ibiq illud infora¬
mine petre abscondit. & postea
sci łssũ  repꝑit. hoc a quib dã
renale dr̃. quia in renib alligat᷑.
Limus uestis ẽ quȩ abumbilico
usq ad pedes ꝓducit᷑. Hȩc aut̃ ue¬
stis ht̃ in extremo sui purpuram
limã .i. flexuosam. inde & nomen
accepit. Nam lͥimũ obliquũ dm̃s.
Liciniũ uocatũ quod dextura eiꝰ
ligata sit intotũ quasi diceret li¬
ginũ .c. ꝓ .g. littera cõmutata. Ar¬

Expanded text:
a tribus liciis, quia est simplex, et bilex. Ralla, quae vulgo rasilis dicitur. Interpola vestis illa vocatur quae dum sit vetus ad novam speciem recuratur. 24. Pannutia nuncupata, quod sit diversis pannis obsita. Colobium dictum, quia longum est et sine manicis; antiqui enim magis hoc utebantur. Levitonarium est colobium lineum sine manicis, quale vocatur quod lumbis religetur, vel quod lumbis haereat. Hoc in Aegypto et Syria non tantum feminae sed et viri utuntur. Unde et Ieremias trans Euphraten tulit lumbare suum, ibique illud in foramine petrae abscondit, et postea scissum repperit. Hoc a quibusdam et renale dicitur, quia in renibus alligatur. Limus est vestis quae ab umbilico usque ad pedes producitur. Haec autem vestis habet in extremo sui purpuram limam, id est fluxuosam; unde et nomen accepit, nam limum obliquum dicimus. Licinum vocatum quod textura eius ligata sit in totum; quasi diceret liginum, C pro G littera commutata. Ar
Abbreviated transcription (Latin):
dicebant. Ed enim meliꝰ luce: Alii ma¬
ne estimant uocari a manib. quoꝵ
conu̾satio a luna ad t̾ram est: ali
putant ab aere. qͥa manus id est rarus
est. atq ꝑspicuus. Meridies dicta qͣsi
medidies. hoc est medius dies: uł qͥa
tunc purior dies est. Merũ enĩ: purũ
dicitur. In toto enĩ die nichil clarius
meridie. quando sol e medio celo ru¬
tilat: & omnẽ orbem pari claritate
illustrat. Suppma est. postrema
pars diei quando sol cursũ suum in
occasum u̾tit: dicta qͦd suꝑ est ad
partem ultimã diei. Serum uoca¬
tum. a clausis seris: quando nox
iam uenit ut unusqͥsq tutior ste
somno. Hodie: quasi hoc die: & qͦ¬
tidie. ñ cotidie: ut sit quot diebus.
Cras est: quod postea. Externum
est pͥdie: & dictum ext̾num ab eo
qͦd iam dies ipse sit a nobis extra¬
neus: & p̃tereundo alienꝰ. Pridie
autẽ: quasi pͥori die. Perendie:
quasi ꝑ ante diem. uł in antecessũ
id est prius.¬

Expanded text:
dicebant. Quid enim melius luce? Alii madicebant. Quid enim melius luce? Alii mane aestimant vocari a Manibus, quorum conversatio a luna ad terram est. Alii putant ab aere, quia manus, id est rarus, est atque perspicuus. Meridies dicta quasi medidies, hoc est medius dies; vel quia tunc purior dies est. Merum enim purum dicitur. In toto enim die nihil clarius meridie, quando sol de medio caelo rutilat et omnem orbem pari claritate inlustrat. Suprema est postrema pars diei, quando sol cursum suum in occasum vertit: dicta quod superest ad partem ultimam diei. Serum vocatum a clausis seris, quando iam nox venit, ut unusquisque somno tutior sit. Hodie quasi hoc die; et quotidie, non cotidie, ut sit quot diebus. Cras quod est postea. Hesternum est pridie; et dictum hesternum ab eo quod iam dies ipse sit a nobis extraneus et praetereundo alienus. Pridie autem quasi priori die. Perendie, id est per ante diem, vel in antecessum, id est prius
Abbreviated transcription (Latin):
reqͥeuisset ab om̃ib oꝑib sius. Meliꝰ
autẽ in uocabulis dierũ de ore. xp̃i¬
ano ritꝰ loquendi eccl̃iasticus ꝓcedit.
Tam̃ si quẽ forte consuetudo traxerit
ut illud exeat ex ore qͦd imꝓbat corde.
intelligat illos om̃s de quoꝵ nominib
appellati sunt hi dies. homines fuisse:
& ꝓpt̾ beneficia qued̃a mortalia qͥa
plurimũ potuerunt & eminuerunt
in hoc scło. delati sunt eis ab amatorib
suis diuini honores. & in dieb & in
syderibus. S pͥmũ a nominibꝰ hõium
sẏdera nuncupata: & a syderibus dies
sunt appellati. Afando autem feriȩ
nuncupatȩ sunt: qͦd sit in eis nobis
tempꝰ dictionis. id est in diuino ił hu¬
mano officio fari: s ex his festos dies
hominũ causa institutos: feriatos¬
autẽ diuinoꝵ sacroꝵ. Partes diei
tres sunt: mane. meridies. & supp̃¬
ma. Mane lux matura & plena nec
iam crepusculũ: & dictum mane a
mano. Manũ enim antiqͥ bonum

Expanded text:
requievisset ab omnibus operibus suis. Melius requievisset ab omnibus operibus suis. Melius autem in vocabulis dierum de ore Christiano ritus loquendi ecclesiasticus procedit. Tamen si quem forte consuetudo traxerit, ut illud exeat ex ore quod inprobat corde, intellegat illos omnes, de quorum nominibus appellati sunt hi dies, homines fuisse: et propter beneficia quaedam mortalia, quia plurimum potuerunt et eminuerunt in hoc saeculo, delati sunt eis ab amatoribus suis divini honores et in diebus et in sideribus; sed primum a nominibus hominum sidera nuncupata, et a sideribus dies sunt appellati. A fando autem feriae nuncupatae sunt, quod sit in eis nobis tempus dictionis, id est in divino vel humano officio fari. Sed ex his festos dies hominum causa institutos, feriatos divinorum sacrorum. Partes diei tres sunt: mane, meridies et suprema. Mane lux matura et plena, nec iam crepusculum. Et dictum mane a mano; manum enim antiqui bonum
Abbreviated transcription (Latin):
ingeniũ & linguã. a uenere uolup¬
tatem. a marte sanguinẽ. a ioue
temꝑantiam. a saturno humorẽ.
Talis quippe extitit gentiliũ stulti¬
cia: qui sibi finrerunt tam ridicu¬
losa figmenta. Apd̾ hebreos autem.
dies pͥma. una sabbati dicitur: qui
apd̾ nos dies dñicus est: quẽ genti¬
les soli dedicauerunt. Scd̾a sabbati.
scd̾a feria: quẽ scłares diemit:
lunȩ uocant. T̃ercia sabbao hoc¬
ti. tercia feria: quẽ diem sunte¬
illi martis uocant. Quarta sabbati. quar¬
ta feria: qui mercurii dies dictt a paganiꝰ.
Quinta sabbati. quinta feria est. id est qͥntꝰ
a die dñico: qui apd gentiles iouis uo¬
catur. Sexta sabbati. sexta feria dicit᷑:
qui apd̃ eosdem paganos ueneris nun¬
cupatur. Sabbatũ autẽ septimꝰ a die¬
dñico est: quẽ gentiles saturno dedi¬
cauerunt & saturni nominauerunt.
Sabbatũ autẽ ex hebreo in latinũ re¬
quies interp̃tatur: eo qͦd deus in eo

Expanded text:
ingenium et linguam, a Venere volupingenium et linguam, a Venere voluptatem, a Marte sanguinem, a Iove temperantiam, a Saturno humorem. Talis quippe extitit gentilium stultitia, qui sibi finxerunt tam ridiculosa figmenta. Apud Hebraeos autem dies prima una sabbati dicitur, qui apud nos dies dominicus est, quem gentiles Soli dicaverunt. Secunda sabbati secunda feria, quem saeculares diem Lunae vocant. Tertia sabbati tertia feria, quem diem illi Martis vocant. Quarta sabbati quarta feria, qui Mercurii dies dicitur a paganis. Quinta sabbati quinta feria est, id est quintus a die dominico, qui apud gentiles Iovis vocatur. Sexta sabbati sexta feria dicitur, qui apud eosdem paganos Veneris nuncupatur. Sabbatum autem septimus a dominico dies est, quem gentiles Saturno dicaverunt et Saturni nominaverunt. Sabbatum autem ex Hebraeo in Latinum requies interpretatur, eo quod Deus in eo
Abbreviated transcription (Latin):
Unde & tunc gallicinsũ est: quorum
uox diei ostendit p̃conium: qnͣdo &
mesonictiꝰ afflatus fit. Oies dicti a
diis: quoꝵ nomina Romanz quibꝰ¬
dam sẏderib sacrauerunt. Primum
enĩ diem a sole appellauerunt. qui
pͥnceps est om̃ium syderũ: sicut et
idem dies caput est cunctoꝵ dierũ.
Scđm a luna: que solis & splendore
& magnitudine ꝓxima est: & ex eo
nutuat lum̃. Terciũ. ab stella mar¬
tis: quȩ uesꝑ appellat᷑. Quartũ ab
stella mercurii: quã quidã candidũ
circulũ dicunt. Quintũ ab stella iouiᷤ:
quã fetontẽ auint. Sextũ a ueneris
stella. quã luciferũ asserunt: que
uit̾ om̃ia sẏdera plus lucis habet.
Septimũ ab stella saturn: quȩ sexto
cęlo locata. triginta annis fertur ex¬
plere cursũ siũ. Proinde autẽ ex his
septem stellis nomina dierũ genti¬
les dederunt: eo qͦd ꝑ easdem aliquid
sibi effici existimarent: dicentes hab̾e
a sole sp̃m. a luna corpꝰ. a mercurio

Expanded text:
Unde et tunc gallicinium est, quorum Unde et tunc gallicinium est, quorum vox diei ostendit praeconium, quando et mesonyctius afflatus fit. Dies dicti a diis, quorum nomina Romani quibusdam sideribus sacraverunt. Primum enim diem a Sole appellaverunt, qui princeps est omniun siderum, sicut et idem dies caput est cunctorum dierum. Secundum a Luna, quae Soli et splendore et magnitudine proxima est, et ex eo mutuat lumen. Tertium ab stella Martis, quae Vesper vocatur. Quartum ab stella Mercurii, quam quidam candidum circulum dicunt. Quintum ab stella Iovis, quam Phaethontem aiunt. Sextum a Veneris stella, quam Luciferum asserunt, quae inter omnia sidera plus lucis habet. Septimus ab stella Saturni, quae sexto caelo locata triginta annis fertur explere cursum suum. Proinde autem ex his septem stellis nomina dierum gentiles dederunt, eo quod per eosdem aliquid sibi effici existimarent, dicentes habere a Sole spiritum, a Luna corpus, a Mercurio
Abbreviated transcription (Latin):
empora autẽ: momentis. horis.
dieb mensib. annis. lustris.
scłis. etatib diuidunt᷑. Momentũ
est. mininũ atq angustissimũ tempꝰ.
a motu syderũ dictum Est enĩ extre
mitas horȩ in breuib uituallis:
cũ aliquid sͥ cedit atq succedit. Ho¬
ra grecum nom̃ est: & tam̃ latinũ
sonat. Hora enĩ finis est temporis.
sicut & ora sunt fines maris. flu
aut supra t̾ram sol: aut sub t̾ris.
Dies legitimꝰ uigiiti. uͦu. horarum¬
est: usq dũ dies &e nox spacia sui
cursus ab oriente usq ad aliũ ori¬
entalem solem celi uolubilitate con¬
cludat. Abusiue autẽ dies unus ẽ:
spaciũ ab oriente sole usq ad occi¬
dentẽ. S unt autẽ diei spacia duo:
ut̃dianum. atq nocturnũ. Et est
Uocatur autẽ dies a parte meliore.
unde & in usu est. ut sine comme¬
moratione noctis numerũ dicamꝰ
at ab occasu solis: scd̃m ꝑsas ab or¬
tu solis: sed̃m achenienses a serca
hora diei: scdm Romanos: a media nocte.

Expanded text:
empora autem momentis, horis atque diebus, mensibus, annis, lustris, seculis et etatibus dividuntur. Momentum est minimum atque tempus angustissimum, a motu syderum dictum. Est etiam emitas horae in brevibus intervallis, cum aliquid sibi cedit atque succedit. Hora Graecum est nomen, et tamen Latinum sonat. Hora enim finis est temporis, sicut et horae sunt fines maris, fluvaut supra terram sol, aut sub terris. Dies legitimus viginti quattuor horarum, usque dum dies et nox spatia sui cursus ab oriente usque ad alium orientalem solem caeli volubilitate concludat. Abusive autem dies unus est spatium ab oriente sole usque ad occidentem. Sunt autem diei spatia duo, interdianum atque nocturnum; et est Vocatus autem dies a parte meliore. Unde et in usu est ut sine commemoratione noctis numerum dicamusat ab occasu solis: secundum Persas ab ortu solis: secundum Athenienses a sexta hora diei; secundum Romanos a media nocte.
Abbreviated transcription (Latin):
ander magnꝰ. piscibus uesci ꝓhibuit.
Antroposfagi. gens asꝑrima sub regio¬
ne siricũ sita: qui qͥa humanis carni¬
bus uescunt᷑. id̾o antroposfagi nomi¬
nantur. Itaq sicut his. ita & ceteris ꝑ
aut a moribꝰ. uel ex quibuslibet aliis
causis immutata uocabula sunt:
ita ut pͥma origo nominis eoꝵ dempoꝵ
uetustate ñ pateat. Iam uͦ hi qͥ anti¬
pode dicuntur eo quod contrarii esse
uestigiis nr̃is putantur. ut quasi sub
t̃ris positi aduersa pedibꝰ nr̃is calcent
uestigia. nulla racione credendũ est:
qͥa nec soliditas patit᷑. nec centrum t̾rȩ
s neq hoc ulla hystoriȩ cognicione fir¬
matur: s hoc poetȩ quasi raciocinan¬
do coniectant. Iithanos autẽ qͦsd̃a
in grecia ferunt fuisse robustos. et ex¬
cellentes uiribꝰ popłõs: quos ferunt
fabulȩ ab irata contra deos terra.
ad eiꝰ ultionem creatos. Unde & titha¬
ab ultione: qd̾ quasi ulciscendȩ ma¬

Expanded text:
ander Magnus piscibus vesci prohibuit. ander Magnus piscibus vesci prohibuit. Anthropophagi gens asperrima sub regione Siricum sita, qui quia humanis carnibus vescuntur, ideo anthropophagi nominantur. Itaque sicut his, ita et ceteris gaut a moribus, aut ex quibuslibet aliis causis inmutata vocabula sunt, ita ut prima origo nominis eorum temporum vetustate non pateat. Iam vero hi qui Antipodae dicuntur, eo quod contrarii esse vestigiis nostris putantur, ut quasi sub terris positi adversa pedibus nostris calcent vestigia, nulla ratione credendum est, quia nec soliditas patitur, nec centrum terrae; sed neque hoc ulla historiae cognitione firmatur, sed hoc poetae quasi ratiocinando coniectant. Titanas autem quosdam in Graecia ferunt fuisse robustos et excellentes viribus populos, quos ferunt fabulae ab irata contra deos terra ad eius ultionem creatos. Unde et Titaab ultione, quod quasi ulciscendae ma
Abbreviated transcription (Latin):
condidit. Sunt autẽ ꝓximi gentibꝰ
garamantes. Extremi autẽ quia seui:
& a consortio humanitatis remoti.
Hesꝑii uͦ sunt: qͥ circa hyspaniã com¬
morant᷑. Nam hyspania hesꝑia dr.
Ethyopes dicti a filio cham. qͥ uocatꝰ
est chus: ex quo originẽ trahunt.
Chus enĩ hebraica lingua: ethyops int̃¬
p̃tatur. Hi qndam ab indo flumine
consurgentes. iuxta egyptũ int nylũ
&e occeanũ in meridie sub ipsa solis
uicinitate insedunt: quoꝵ tres st̃
popłi. hesperi. garamantes. & indi.
Hesperi sunt occidentis. garamantes
tripolis. indi orientis. T rogodite
gens ethyopum id̾o nuncupati: qd̾
tanta celeritate pollent. ut feras cur¬
su pedũ assequantur. Panfagi. &
hi in ethyopia sunt: quibꝰ esca est.
qͥcqͥd mandi potest. & omĩa fortuitu
gignentia. unde & appellati. Ictiofagi
quod uenando in mari ualeant: ce pis¬
cibus tantũ alantur. Hi post indos mon¬
tanas regiones tenent: qͦs subactos alex¬

Expanded text:
condidit. Sunt autem proximi gentibus condidit. Sunt autem proximi gentibus Garamantes. Extremi autem, quia saevi et a consortio humanitatis remoti. Hesperii vero sunt, qui circa Hispaniam conmorantur. Nam Hispania Hesperia. Aethiopes dicti a filio Cham, qui vocatus est Chus, ex quo originem trahunt. Chus enim Hebraica lingua Aethiops interpretatur. Hi quondam ab Indo flumine consurgentes, iuxta Aegyptum inter Nilum et Oceanum, in meridie sub ipsa solis vicinitate insiderunt, quorum tres sunt populi: Hesperi, Garamantes et Indi. Hesperi sunt occidentis, Garamantes Tripolis, Indi orientis. Trochoditae gens Aethiopum, ideo nuncupati, quod tanta celeritate pollent ut feras cursu pedum adsequantur. Pamphagi, et hi in Aethiopia sunt: quibus esca est quidquid mandi potest et omnia fortuitu gignentia; unde et appellati. Icthyophagi, quod venando in mari valeant, et piscibus tantum alantur. Hi post Indos montanas regiones tenent, quos subactos Alex
Abbreviated transcription (Latin):
a fabulationibꝰ uagabundis semet¬
ipsos ꝓpͥa lingua numides appella¬
uerunt. id est sine oppido uagos &
errantes. Medi autẽ cũ lybiis se mi¬
seuerunt. qui ꝓximã hẏspauiã in¬
habitabant: quoꝵ nom̃ paulatim
lybies corruꝑe barbara lingua mau
ros ꝓpt̾ medos appellantes: licet
mauri ꝓpt̃ colorem a grecis uocent᷑
Greci enĩ nigrum: mauron uocant tstife¬
ro quippe calore afflati: speciem atri co¬
loris ducunt. Massilia ciuitas affricȩ
est ñ longe ab athlante &e ortis hesperi¬
dum a qua ciuitate massilii exorti suns:
qͦs nos corrupte massulos uocamꝰ. De
gentis monstrata sacerdos. O aulali
gentes st̃. a meridie usq ad occeanum
hesꝑium ꝑuagantes. His nom̃ gau¬
leon insula dedit. quȩ est iuxta ethy¬
opiam: ubi nec serpens nascitur neq
uiuit. Garamantes poplĩ affrice
ꝓpe cyrenas inhabitantes. a gara¬
mante rege appollinis filio nõiati:
qͥ ibi ex suo nomine garama oppidũ

Expanded text:
perambulationibus vagabundis, semetperambulationibus vagabundis, semetipsos propria lingua Numidas appellaverunt, id est, sine oppido vagos et errantes. Medi autem cum Libyis se miscuerunt, qui proximam Hispaniam inhabitabant, quorum nomen paulatim Libyes corruros propter Medos appellantes, licet Mauri ob colorem a Graecis vocentur. Graeci enim nigrum μαῦρον vocant. Aestifero quippe calore afflati speciem atri coloris ducunt. Massylia civitas Africae est, non longe ab Atlante et hortis Hesperidum; a qua civitate Massyli vocati sunt, quos nos corrupte Massulos vocamus, degentis monstrata sacerdos. Gaulalum gentes sunt a meridie usque Oceanum Hesperium pervagantes. His nomen Gauloe insula dedit, quae est iuxta Aethiopiam, ubi nec serpens nascitur neque vivit. Garamantes populi Africae prope Cyrenas inhabitantes, a Garamante rege Apollinis filio nominati, qui ibi ex suo nomine Garama oppidum
Abbreviated transcription (Latin):
litꝰ uenerunt. Getuli geche dicunt᷑
fuisse qͥ ingenti agmune a locis suis na¬
uibꝰ conscendentes loca sirtiũ in lybia
occup auert̃: & quia ex gethis uenerãt
diriuato nomine gethuli cognomi¬
nati sunt. Unde & opinio est apd go¬
thos. ab antiqua cognatione mau¬
ros consanguinitate ꝓpinquos sibi
uocare. affricam autẽ in iicio ha
buere lybies. deinde affri. post hȩx
getuli. postremo mauri. & numideᷤᷤ.
auri &e numides ut affri putant
sic sumpserunt & exordiũ & uoca¬
bulum. Nã post quam in hyspania
hercules interiit. & exercitꝰ eius com¬
positꝰ ex uariis gentibꝰ amisso duce
passim sͥ sedes querebat. & ex eo nu¬
mero medi &e ꝑse & armeni naiuibꝰ¬
in affricã transuecti ꝓxima mariᷤ
loca occupauere: s ꝑse dum mate¬
riam in agris ꝓ constituendis domi¬
ciliis ñ inuenirent. & ignara lingͣ
commerciũ ꝓhiberet: ꝑ patentes agͦs
ce diu̾sas solitudines uagabant᷑. &

Expanded text:
litus venerunt. Getuli Getae dicuntur litus venerunt. Getuli Getae dicuntur fuisse, qui ingenti agmvibus conscendentes loca Syrtium in Libya occupaverunt: et quia ex Getis venerant, inde derivato nomine Getuli cognominati sunt: unde et opinio est, apud Gothos ab antiqua cognatione Mauros consanguinitate propinquos sibi vocare. Africam autem in initio nomen habuere Libyes, deinde Afri, post hoc Getuli, postremo Mauri et Numidae. Mauri et Numidae ut Afri putant sic sumpserunt exordium et vocabulum. Nam postquam in Hispania Hercules interiit et exercitus ejus compositus ex variis gentibus, amisso duce, passim sibi sedes quaerebant, et ex eo numero Medi, Persae et Armeni navibus Africam transvecti, proxima mari loca occupavere. Sed Persae dum materiam in agris pro construendis domiciliis non invenirent, et ignota lingua commercium prohiberet: per patentes agros et diversas solitudines vagabantur, et
Abbreviated transcription (Latin):
gens hyspaniȩ uocati: eo qͦd cirea astu¬
riã flumen septi montibꝰ siluisq cre¬
bris inhabitant. Cantabri gens
hyspaniȩ a uocabulo urbis & lyberi
amnis cui insidunt appellati. Hoꝵ
animꝰ ꝑtinax. & magis ad latroci¬
nandum & ad bellandũ uel ad pa¬
tiendum uerbera semꝑ ꝑati. Cel¬
tyberi ex gallis chelticis fuerunt:
quoꝵ ex nomine appellata est regio
celtyberia. Nã ex flumine hyspaniȩ
hybero ubi consedant. & ex gallis qͥ
celtia dicebant᷑: mixto utroq uoca¬
bulo celtiberi uocati sunt. Affri ap¬
pellati sunt ab uno ex posteris abra¬
he qui uocabat᷑ affer. qui dicitur.
duxisse adu̾sus lybiam exercitum.
& ibi uictis hostibꝰ consedisse: eusq
posteros ex nomine attaui & affros
& affricam nuncupasse. P henz
autẽ carchaginenses sunt a phenicibus
nuncupati: qui cũ didone ꝓfecti sunt.
Tyrios uͦ a tyria urbe phenycũ nomi¬
natos de qua ꝓfecti sunt: & in affrice

Expanded text:
gens Hispaniae, vocati eo, quod circa Astugens Hispaniae, vocati eo, quod circa Asturam flumen septi montibus silvisque crebris inhabitent. Cantabri gens Hispaniae a vocabulo urbis et Iberi amnis, cui insidunt, appellati. Horum animus pertinax et magis ad latrocinandum et ad bellandum, vel ad perpetiendum verbera semper parati. Celtiberi ex Gallis Celticis fuerunt, quorum ex nomine appellata est regio Celtiberia. Nam ex flumine Hispaniae Ibero, ubi considerunt, et ex Gallis, qui Celtici dicebantur, mixto utroque vocabulo Celtiberi nuncupati sunt. Afri appellati ab uno ex posteris Abrahae, qui vocabatur Afer, qui dicitur duxisse adversus Libyam exercitum, et ibi victis hostibus considisse, eiusque posteros ex nomine atavi et Afros et Africam nuncupasse. Poeni autem Carthaginenses sunt a Phoenicibus nuncupati, qui cum Didone profecti sunt. Tyrios vero a Tyria urbe Phoenicum nominatos, de qua profecti sunt et in Africae
Abbreviated transcription (Latin):
teram cõmutata est. Uacca oppidũ
fuit uixta pireneũ: a quo st̃ cogno¬
minati uaccei. De quibꝰ creditur di¬
habitant solitudinẽ. Idem & uasco¬
nes quasi uaccones .c. in .s. littãm
demutata: quos gneus pompeius
edomita hyspania &e ad tͥumpbum ue¬
nire festinans. de pirenei uigis deposu¬
it: & in unũ oppidum congregauit.
Unde &e conuenarũ urbs nom̃ accepit.
Hyspan ab hybero amne pͥmũ hiberi:
postea ab hyspalo hyspali cognomina¬
ti sunt. Gallicii a candore dicti: unde
ce galli. Reliquis enĩ hyspaniȩ populis
candidiores existunt. Hi grecam sͥ origi¬
nem asserunt: unde & naturali inge¬
mo callent. Siqͥdem post finẽ troiani bel¬
li teucrũ morte aiacis frĩs inuisũ patͥ
telamoni dum ñ reciꝑetur in regnum
cyprũ concessisse: ibiq urbem nomine
antiquȩ patͥȩ salamiam condidisse:
inde ad galliciam ꝓfectus expositis se¬
dibꝰ ex loco genti nom̃ dedisse. Estureᷤᷤ

Expanded text:
teram commutata est. Vacca oppidum teram commutata est. Vacca oppidum fuit iuxta Pyrenaeum, a quo sunt cognominati Vaccei, de quibus creditur dihabitant solitudinem. Idem et Vascones, quasi Vaccones, C in S litteram demutata. Quos Gnaeus Pompeius edomita Hispania et ad triumphum venire festinans de Pyrenaei iugis deposuit et in unum oppidum congregavit. Unde et Convenarum urbs nomen accepit. Hispani ab Ibero amne primum Iberi, postea ab Hispalo Hispani cognominati sunt. Galleci a candore dicti, unde et Galli. Reliquis enim Hispaniae populis candidiores existunt. Hi Graecam sibi originem adserunt. Unde et naturali ingenio callent. Siquidem post finem Troiani belli Teucrum morte Aiacis fratris invisum patri Telamoni, dum non reciperetur in regnum, Cyprum concessisse, ibique urbem nomine antiquae patriae Salaminam condidisse, inde ad Galleciam profectus et positis sedibus ex loco genti nomen dedisse. Astures
Abbreviated transcription (Latin):
te moꝵ nuncupatos existimant. St̃
enĩ in illis mores inconditi: natura¬
lis feritas animoꝵ. Brittones qͥa
latine nominatos putant. eo qͦd bru¬
ti sint: gens intra occeanũ int̾fuso
mari quasi extra orbem posita: de
quibꝰ uirgilius. toto diuisos orbe bͥt¬
tannos. Scothi ꝓpͥa lingua nom̃
habent a picto corpore: eo quod aculeiͤ
ferreis cũ atramento uariarum fi¬
gurarũ stignate annotant᷑. G al¬
li: a candore corporis nuncupati st̃.
Gala enĩ grece: lac dictt᷑. Unde & sibilla
sic eos appellat: cũ ait de eis. Tunc
lactea colla auro innectent᷑. Scd̾m
diu̾sitatem enĩ cęli: & facies hominũ.
&e colores. & corpoꝵ quantitates. & ani¬
nos graues: grecos leues: affros uer¬
sipelles: gallos natura feroces. atq acͥ¬
ores ingenio ꝑuidemꝰ: quod natura
climatũ facit. Galli autẽ senones an¬
tiquitꝰ zenones dicebant᷑. qͦd liberum
hospicio recepissent: pꝰtea .⁊. in .s. lit¬

Expanded text:
te morum nuncupatos existimant. Sunt te morum nuncupatos existimant. Sunt enim in illis mores inconditi, naturalis ferocitas animorum. Britones quidam Latine nominatos suspicantur eo quod bruti sint: gens intra Oceanum interfuso mari quasi extra orbem posita, de quibus Virgilius: Toto divisos orbe Britannos Scoti propria lingua nomen habent a picto corpore, eo quod aculeis ferreis cum atramento variarum figurarum stigmate adnotentur. Galli a candore corporis nuncupati sunt: gala enim Graece lac dicitur: unde et sibylla sic eos appellat, cum ait de eis: Tunc lactea colla Auro innectuntur; secundum diversitatem enim coeli et facies hominum et colores et corporum quantitates, et aninos graves, Graecos leves, Afros versipelles, Gallos natura feroces atque acriores ingenio pervidemus, quod natura climatum facit. Galli autem Senones antiquitus Xenones dicebantur, quod Liberum hospitio recepissent; postea X in S lit
Abbreviated transcription (Latin):
gri. marcomannz bruthei. camasi.
blasiane. tubantes: quoꝵ immanitã
barbarie. etiã in ipsis uocabulis hor¬
rorem quendã significat. Sueu:
pars germanoꝵ fuerunt. in fine sep¬
tentͥonis. De quibꝰ lucanꝰ. fundit ab
extremo flauos aqͥlone sueuos. Quoꝵ
fuisse centũ pagos & popłos multi
ꝓdid̾unt. dicti autẽ sueui putant᷑. a
monte sueuo. qͥ ab ortu inicium ger¬
manie facit: cuiꝰ loca incoluerunt.¬
Burgundiones qndam a romanis
subacta int̾iore germania ꝑ castroꝵ
limites positi a cesare tyberio in
magnã creuerunt gentẽ. atq ita
ex locis nom̃ sumpserunt: qͥa cre¬
bra ꝑ limites habitacula constitu¬
ta. burgos uulgo uocant. hi pꝰtea
octogunta milia armatoꝵ ripe re¬
n fluminis insedunt: & nomen
gentis obtinuerunt. Saxonum
bilis. unde & appellata: quod sit durũ
& ualidissimũ genus hõium. & p̃stanͦ
cet̾is piraticis. Franci: a quodã ꝓpͥo
duce uocari putant᷑. Alii eos a ferita¬

Expanded text:
gri, Marcomanni, Bruteri, Camasi, gri, Marcomanni, Bruteri, Camasi, Blangioni et Ubantes; quorum immanitas barbariae etiam in ipsis vocabulis horrorem quemdam significat. Suevi pars Germanorum fuerunt in fine Septentrionis, de quibus Lucanus: Fundit ab extremo flavos, ab Aquilone Suevos; quorum fuisse centum pagos et populos multi prodiderunt. Dicti autem Suevi putamonte Suevo qui ab ortu initium Germaniae facit, cujus loca incolueruntBurgundiones quondam, a Romanis subacta interiori Germania, per castrorum limites positi a Tiberio Caesare in magnam coaluerunt gentem, atque ita nomen ex locis sumpserunt; quia crebra per limites habitacula constituta, burgos vulgo vocant. Hi postea octoginta millia armatorum ripae Rheni fluvii insederunt, et nomen gentis obtinuerunt. Saxonum bilis: unde et appellata, quod sit durum et validissimum genus hominum, et praestans caeteris piraticis. Franci a quodam proprio duce vocari putantur: alii eos a ferita
Abbreviated transcription (Latin):
Sarmate patentibꝰ campis armati ĩ¬
equitabant. pͥusquã eos lentulus da¬
nubio ꝓhiberet: atq uide ob studiũ¬
armoꝵ sarmate nuncupati existi¬
mantur. Lanꝰ fluuiꝰ fertur ult᷑
danubiũ a quo alani dicti sunt:
asicut etiã popłi inhabitantes iux¬
da lemannũ fluuiũ alemanni
uocant᷑. De quibꝰ lucanꝰ. Deseruere
cauo dentoria fixa lemanno. Lan¬
gobardos uulgo fertur nominasse pro¬
ꝓlixa barba & numquã tonsa. U uan¬
dalicus amnis ab extremis galliȩ e¬
rumpens: uixta quẽ fluuiũ in habi¬
tasse & ex eo traxisse nom̃ uuandali
ꝑhibentur. Germanice gentes dicte
eo qͦd immania corpora. immanesq
nationes. seuissimis durate frigoribꝰ.
qͥ mores ex ipso cȩli rigore traxerunt.
ferocis animi. & semꝑ indomiti. rap¬
tu uenatuq iuuentes. Hoꝵ plurimȩ
gentes. uarie armis. discolores habitu.
linguis dissone. & origine uocabuloꝵ
incerte: ut tolerates. ansiuari. tin¬

Expanded text:
Sarmatae patentibus campis armati inSarmatae patentibus campis armati inequitabant, priusquam eos Lentulus Danubio armorum Sarmatae nuncupati existimantur. Lanus fluvius fertur ultra Danubium, a quo Alani dicti sunt: sicut et populi, inhabitantes juxta Lemannum fluvium, Alemani vocantur, de quibus Lucanus: Deseruere cavo tentoria fixa Lemanno. Langobardos vulgo fertur nominasse prolixa barba et nunquam tonsa. Vindilicus amnis ab extremitate Galliae erumpens, juxta quem fluvium inhabitasse, et ex eo traxisse nomen Vandali perhibentur. Germaniae gentes dictae, quod sint immania corpora, immanesque nationes, saevissimis duratae frigoribus, qui mores ex ipso coeli rigore traxerunt; feroces animi, et semper indomiti, raptu venatuque viventes. Horum plurimae gentes, variae armis, discolores habitu, linguis dissonae, et origine vocabulorum incertae: ut Tolleraces, Amsivari, Quadi, Tun
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ greci thuscos uocant. quasi õħe¬
⁊ oye. quod multos serpentes habeant.¬
&. o ꝙ Ryc̃. serpens dicit᷑. Illesos aut̃
ẽe carminũ maleficiis Inhabitant
autẽ plagam appennin montis si¬
mul cũ ymbris. G othi a magog
filio iafech nominati putantur de
similitudine ultimȩ syllabȩ quos
uet̾es greci magis gethas quã gothoᷤ
uocauerunt. gens fortis ce potentiᷤ¬
sima. corpoꝵ mole ardua. armoꝵ
genere t̾ribilis. De quibꝰ lucanus.
Hinc dacus p̃mat. inde gethes occurrat
hiberis. O aci autẽ gothoꝵ soboles fu¬
erunt: & dictos putant dacos quasi
dagos: quia de gothoꝵ stirpe creati
sunt. De quibꝰ ille. ibis aretos procul
usq dacos. Hessi barbari fuerunt:
qͥ a multitudine boũ sic uocati cre¬
duitur. De quibꝰ quidam: qui colit
trȩ medio. uel ille diuitis multo bo¬
ue pilleatꝰ accola ripȩ. Qipedes pe-¬
destri magis p̾lio quam equestri st̃
usi: &e ex hac causa ita uocati sunt.

Expanded text:
autem Graeci Uscos vocant, quasi ὀφιautem Graeci Uscos vocant, quasi ὀφιύχους, quod multos serpentes habeant, et οφις serpens dicatur; illaesos autem esse carminum maleficiis; inhabitant autem plagam Apennini montis simul cum Umbris. 412 89. Gothi a Magog filio Japhet nominati putantur, de similitudine ultimae syllabae, quos veteres magis Getas quam Gothos vocaverunt, gens fortis et potentissima, corporum mole ardua, armorum genere terribilis, de quibus Lucanus: Hinc Dacus premat, inde Getes occurrat Iberis. 90. Daci autem Getarum suboles fuerunt, et dictos putant Dacos, quasi Dagos, quia de Gothorum stirpe creati sunt. De quibus ille: Ibis Arctoos procul, usque Dacos. 91. Bessi barbari fuerunt, qui a multitudine boum sic vocati creduntur. De quibus quidam: Qui colit terrae medio, vel ille divitis multo bove pileatus accola ripae. 92. Gipedes pedestri praelio magis, quam equestri sunt usi, et ex hac causa ita vocati. 93.
Abbreviated transcription (Latin):
appellati sunt. Romanz a romuli
nomine nuncupati. qͥ urbem romã
condidit: gentiq & ciuitati nom̃ dedit.
Hi ante a saturno saturnii: a latino
latinz uocati sunt. Nã latinꝰ ytaliȩ
rex fuit: qͥ ex suo nomine latinos ap¬
pellauit: qui pꝰtea romanz nuncu¬
pati sunt. Hi & qͥrites dicti: qͥa qͥrinꝰ
dictꝰ est romulus qd̾ semꝑ hasta ute¬
batur. quȩ sabynoꝵ lingua quiris
dicit᷑. Italus qͦq & sabinꝰ & sicanꝰ
fr̃s fuerunt: ex quibꝰ nomina popłis¬
italo itali. a sabino sabins. a sicano
gens est a frequentia sacroꝵ &e thuris
uocata. id est arot yticcia t̃ iñ.
mbrii ytaliȩ gens. s galloꝵ ueterum
ꝓpago: qui appenninũ montẽ in¬
colunt. De quibꝰ hystorie ꝑhibent.¬
eo quod dempore aquose cladis ym¬
grece nominatos. Marsi gens yta¬
liȩ. dicta a comite liberi marsia:
qͥ usum illis uiciũ ostendit. Et ob hoc
illi statuã fecerunt: quã postea Ro¬
mans uictis marsis tulerunt. Marsoᷤᷤ

Expanded text:
appellati sunt. 411 84. Romani a Romuli appellati sunt. 411 84. Romani a Romuli nomine nuncupati, qui urbem Romam condidit, gentique et civitati nomen dedit. Hi ante a Saturno SATURNII, a Latino LATINI vocati sunt. Nam Latinus Italiae rex fuit, qui ex suo nomine Latinos appellavit, qui postea Romani nuncupati sunt. Hi et Quirites dicti, quia Quirinus dictus est Romulus, quod semper hasta utebatur, quae Sabinorum lingua Quiris dicitur. 85. Italus quoque, et Sabinus, et Sicanus fratres fuerunt, et quibus nomina popItalo Italia, a Sabino Sabinia, a Sicano . Et est a frequentia sacrorum et thuris vocata, id est apo tou thuein. Umbri Italiae gens, sed Gallorum veterum propago, qui Apenninum montem incolunt, de quibus historiae eo quod tempore aquosae cladis imGraece nominatos. Marsi gens Italiae dicta a comite Liberi Marsya, qui usum illis vitium ostendit; et ob hoc illi statuam fecerunt, quam postea Romani victis Marsis tulerunt. Marsos
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑseuerantes in bello contra messe¬
Nos. ueriti ne duturnitate plu
spem ꝓlis amitt̾ent. p̾ceꝑunt ut
uirgines eoꝵ cũ iuuenib domi re¬
lictis concũberent: sic q ex ꝓmiscuo
certis parentibꝰ nati sunt: & ex no¬
ta mat̾ni pudoris spartani uocati
sunt.Nã ipsos ẽẽ spartanos. quos
& lacedemonios. Traces ex filio
iafeth qͥ uocatus est tẏras. & orti
& cognominati ut suꝑus dictũ ẽ
ꝑhibent᷑: licet gentiles eos ex moribꝰ¬
ita dictos existiment. qͦd sint truces Se¬
uissimi enim om̃ium gentuũi fuerunt.
Unde & multa de eis fabulosa memoran¬
tur. qͦd captiuos diis suis litarent: et
humanũ sanguinẽ in ossibꝰ capitum
potare soliti eẽnt. De quibꝰ uirgilius.
Heu fuge crudeles t̾ras. fuge litꝰ auarũ.
quasi crudeliũ & auaroꝵ. Istrorum
gens originem a cholcis ducit: qͥ missi
ab argo nautas ꝑsequendos. ut a pon¬
to intrauerunt ystrum fluuium. a
uocabulo amnis qͦ a mari recesser̃t

Expanded text:
perseverantes in bello contra Messeperseverantes in bello contra Messenios veriti, ne diuturnitate praelii spem prolis amitterent, praeceperunt, ut virgines eorum cum juvenibus domi relictis concumberent: sicque ex promiscucertis parentibus nati, ex nota materni pudoris Parthenii vocati sunt. Nam ipsos esse Spartanos, quos et Lacedaemones. Thraces ex filio Japhet, qui vocatus est Thiras, et orti et cognominati, ut superius dictum est, perhibentur, licet gentiles eos ex moribita dictos existiment, quod sint truces. Saevissimi enim omnium gentium fuerunt; unde et multa de eis fabulosa memorantur: quod captivos diis suis litarent, et humanum sanguinem in ossibus capitum essent soliti potare. De quibus Virgilius: Heu fuge crudeles terras, fuge littus avarum, quasi crudelium et avarorum 83. Istrorum gens originem a Colchis ducit, qui missi ad Argonautas persequendos; ut a Ponto intraverunt Istrum fluvium, a vocabulo amnis, quo a mari concesserant,
Abbreviated transcription (Latin):
dicti: quia cũ uelis pansis pelagi¬
uerno tempore aduenisse uisi st̃¬
ytaliam ut aues. Primo enim eos
uarro ytaliam appulisse comine
fuerunt achillis socii: dolopes pyrri. Di¬
cti autẽ sunt myrmidones ꝓpt̾ astutiã:
quasi mirmice id est formicȩ. Eratoste¬
nes autẽ dicit dictos myrmidones: a
myrmidone duce iouis. & eurimedo¬
si filio. Ci cropi atheniensiũ regi suc¬
cessit granus. cuiꝰ filia atchis nom̃ &
regioni &e genti dedit: & ex ea atchici
cognominati. qͥ sunt athenienses.
on uir fortis. ex suo nomine eosdem a¬
thenienses uocauit iones. Macedoneᷤᷤ¬
autẽ a nomine macedonis regis an¬
tea emachi nuncupati sunt. postea
macedones dicti. Epyrote a pyrro
serunt. Dorus neptunz &e ellespis
filiꝰ fuit: unde dori & originem e
nom̃ ducunt. Sunt autẽ pars gre¬
ciȩ gentis. ex quibꝰ etiam cognomi¬
nata est t̾cia lingua grecoꝵ: quȩ do¬
rica appellat᷑. Lacedemones. a la¬
cedemone semele filio dicti. Hi diu

Expanded text:
nominati, quia cum velis passis venominati, quia cum velis passis verno tempore advenisse Italiam visi sunt, ut aves. Primo enim eos Varro Italiam appulisse commemofuerunt Achillis socii, Dolopes Pyrrhi: dicti sunt autem Myrmidones propter astutiam, quasi myrmeces, id est, formicae. Eratosthenes autem dicit dictos Myrmidones a Myrmidone duce, Jovis et Eurimedusae filio. Cecropi Atheniensium regi successit Cranaus, cujus filia Attis nomen et regioni et genti dedit, et ex ea Attici cognominati, qui sunt Athenienses. Ion vir fortis ex suo nomine eosdem Athenienses vocavit Iones. Macedones a nomine Emathionis regis antea Emathii nuncupati sunt, postea Macedones dicti. Epirotae a Pyrrho serunt. Dorus Neptuni et Ellepis filius fuit, unde Dori originem et nomen ducunt. Sunt autem pars Graeciae gentis, ex-quibus etiam cognominata est tertia lingua Graecorum, quae Dorica appellatur. Lacedaemones a Lacedaemone Semelae filio dicti. Hi diu
Abbreviated transcription (Latin):
serunt. sicq deinde grecis ammixti
pͥmum gallogreci: nunc ex antiquo
galloꝵ nomine galathe nuncupant᷑.
Oreci ante thessali a thessalo: postea
a greco rege greci sunt nuncupati.
Nã greci ꝓprie thessali st̃. Lafitas au¬
tem gentẽ thessalie fuisse auint. cir¬
ca penion amnem olim inhabitan¬
tem. a laphita appollinis filia nun¬
cupatos. Sicionii greci sunt nun¬
cupati a sicione rege. Hi pͥmum agi¬
alei uocabant᷑. a rege agialo qͥ primꝰ
sicionis imꝑauit. a quo & agialea
ciuitas uuncupata est. quȩ ñc pelo¬
ponensis uocatur a pelope rege suo.
Ipsi sunt & archades. ab archade rege¬
suo. iouis & kalixte filio dicti. Da¬
nay a danao rege uocati: idem et
argiui ab argo conditore cognomi¬
nati. Postquã autẽ rex grecoꝵ apis
mortuus est. huic filiꝰ argus sueces¬
sit in regnũ. & ex eo arguu appella¬
ti sunt. qui etiã ab eis pꝰt obitum
ut ds haberi cepit. demplo & sacͥfi
cio honoratꝰ. Nchei qui & achiu
ab acheo iouis filio dicti. P elasgi

Expanded text:
 sicque deinde Graecis admixti primum Gallograeci, nunc ex antiquo Gallorum nomine Galatae nuncupantur. Graeci ante Thessali a Thessalo, postea a Graeco rege Graeci sunt nuncupati. Nam Graeci proprie Thessali sunt. Lapithas autem gentem Thessaliae fuisse aiunt, circa Penion amnem olim inhabitantem, a Lapitha Apollinis filia nuncupatos. Sicyonii Graeci sunt nuncupati, a Sicyone rege. Hi primum Agialei vocabantur, a rege Agealeo, qui primus Sicyonis imperavit; a quo et Agealea civitas nuncupata est, quae nunc Peloponensis vocatur a Pelope rege suo. Ipsi sunt et Arcades, ab Arcade rege Iovis et Callistae filio dicti. Danai a Danao rege vocati. Idem et Argivi, ab Argo conditore cognominati. Postquam autem rex Graecorum Apis mortuus est, huic filius Argus successit in regnum, et ex eo Argivi appellati sunt; qui etiam ab eis post obitum ut deus haberi coepit, templo et sacricio honoratus. Achaei, qui et Achivi ab Achaeo filio Jovis dicti, Pelasgi
Abbreviated transcription (Latin):
amaronibꝰ fuerunt. Ugnos antea
unnos uocatos. pꝰtremo a rege suo aba¬
res appellatos. qui pͥus in ultima me¬
otide int̃ glacialem thanaym. & mas¬
sagetarũ immanes popłõs habita¬
uerunt. deinde ꝑnicibꝰ equis cauea¬
si rupibꝰ feras gentes alexandri clau¬
stra cohibentes ruꝑunt. & orientem
uiginti annis tenuerunt captiuũ:
& ab egyptiis atq ethyopibꝰ annuũ
uectigal exegerunt. Iroiana gens:
antea dardania a dardano rege no¬
minata. Nã dardanꝰ & iasuis fr̃s
ex grecia ꝓfecti. ex his iasiꝰ ad traciã

Expanded text:
Amazonibus fuerunt. Ugnos antea Amazonibus fuerunt. Ugnos antea Hunnos vocatos, postremo a rege suo Avares appellatos dicunt, qui prius in ultima Maeotide inter glacialem Tanaim et Massagetarum immanes populos habitaverunt. Deinde pernicibus equis Caucasi rupibus, ubi feras gentes Alexandri claustra cohibent, eruperunt, et Orientem viginti annis tenuerunt captivum, et ab Aegyptiis atque Aethiopibus annuum vectigal exegerunt. Trojanorum gens antea Dardana a Dardano nominata. Nam Dardanus et Jasius fratres e Graecia profecti sunt. Ex his Jasius ad Thraci
Abbreviated transcription (Latin):
didit: gentiq ex suo uocabulo nom̃
dedit. Lues est ꝑsicus. qͥ schytas ab
eis diuidit schyta cognominatꝰ. A qͦ
limite schythe a quibꝰdam ꝑhibent᷑
uocati: gens antiquissima. semꝑ ha¬
bitans int̾ parthos bactrianosq fẽ
minȩ audẽ eoꝵ amaronum regna
condidunt. Massagete ex schytharum
origine sunt: &e dicti massagete. quasi
graues id est fortes gethe. Nam sic libus
argentũ graue dicit. id est massas. Hi st̃
qui int̃ scythas atq albanos septentͥo¬
nalibꝰ ugis inhabitant. Emarones
dicte sunt. seu qͦd simul uiuerent sine
lactus impediret᷑. quasi. a n e mazoñ.
Nudabant enĩ quã adusserant mammã
hastianꝰ unimãmas dicit. Nã hoc est ama¬
cule. partim ab achille. uł ab alexan
scuntur ab assiduis niuibꝰ. & ipsius ca¬
pilli color genti nom̃ dedit: &e ude di¬
cunt᷑ albans. Hoꝵ glauea ocłis id est
picta inest pupilla: adeo ut nocte plꝰ¬
quã die cernant. Albans autẽ uicini

Expanded text:
didit, gentique ex suo vocabulo nomen didit, gentique ex suo vocabulo nomen dedit. 62. Limes est Persicus qui Scythas ab elimite Scythae a quibusdam perhibentur vocati, gens antiquissima semper habita. Hi Parthos Bactrianosque, feminae etiam eorum Amazonum regna condiderunt. Massagetae ex Scytharum origine sunt, et dicti Massagetae, quasi graves, id est, forte Getae. Nam sic Livius argentum grave dicit, id est, massas. Hi sunt qui inter Scythas atque Albanos septentrionalibus locis inhabitant. Amazones dictae sunt, seu quod simul viverent sine rum jactus impediretur, quasi aneu mazou: nudabant enim, quam adusserant, mammam. Has Titianus unimammas dicit. Nam hoc est amacule, partim ab Achille, vel Alexandscuntur ab assiduis nivibus, et ipsius capilli color genti nomen dedit, et inde dicuntur Albani; horum glauca oculis, id est, picta inest pupilla, adeo ut nocte plusquam die cernant. Albani autem vicini