comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
appetit plene uicia uincere: stu¬
deat humiłr purgationis sue fla¬
gella tolerare: ut tanto post ad u¬
dicem mũdror ueniat ⁊ quanto nt̃
eius rubigiẽ ignis tribulationis
Ipurgat

Expanded text:
appetit plene vitia vincere, studeat humiliter purgationis suae flagella tolerare, ut tanto post ad judicem mundior veniat, quanto nunc ejus rubiginem ignis tribulationis purgat
Abbreviated transcription (Latin):
clausus ẽ aditus regnicelo.¬
Non enĩ post iudiciũ. patet p̃¬
cum aut meritorũ locus. No
api nobis. Non dictũ est quod
emerint oleũ: ⁊ ideo ĩcelligẽ¬
de sũt. nullo iã remanente
de alienis laudib gaudio. in
angustus ⁊ magnis afflictio¬
nib. redire ad ĩplorationem
dei. S magna est eius seueri¬
t̃as pꝰ iudiciũ: cuiꝰ ante uidi¬
cium ĩeffabilis mĩa prerogata
est. Itaq respondens ait. A¬
men dico uob nescio uos: ex il
est sapiencia dei.ut intrent in
gaudiũ eius. qͥ non corã deo seo
ut placerent hõib uisi st̃ ali¬
quia scłm p̃cepta eius oꝑari.
Atq ita concludit. Uiguato
gͦ. qr nescitis diem neq horam.
Non modo illius ultimi tpĩs
quo uenturus est sponsꝰ: sed
sue dormitionis qͥsq diem ⁊ ho¬
ram nescit. Quisquis autẽ ꝑa¬
tus est usq ad somnũ. idest̃
usq ad mordem q̃ om̃ib dẽtur:
paratus munietur eciã cum

Expanded text:
clausus est aditus ad regnum caelornon enim post iudicium patet precum aut meritorum locus. noue, domine, aperi nobis. non dictum est, quod emerint oleum, et ideo intellegendae sunt nullo iam remanente de alienis laudibus gaudio in angustiis et magnis afflictionibus redire ad implorationem dei. sed magna est eius seueritas post iudicium cuius ante iudicium ineffabilis misericordia praerogata est. itaque respondens ait: amendico uobis, quod nescio uos: ex illest sapientia dei, ut intrent in gaudium eius qui non coram deo, sed ut placerent hominibus, uisi sunt aliquid secundum praecepta eius operari. atque ita concludit: uigilate ergo, quia nescitis diem neque horam, non modo illius ultimi temporis, qua uenturus est sponsus, sed suae quisque dormitionis diem et horam nescit. quisquis autem paratus est usque ad somnum, id est usque ad mortem, quae omnibus debetur, paratus inueniatur
Abbreviated transcription (Latin):
Hec dicit dñs deus. Conu̾timi¬
ni et recetite ab ydolis uestris ⁊ ab
uniuersis cõtaminationib ur̃is
au̾ tite facies ur̃as: quia homo.
homo de domo uyẜ. et dȩ ꝓselitis
qui cũq aduena fu̾it in itł. si alie¬
natus fu̾it a me. ⁊ posuerit ydola
sua ĩ corde suo: ⁊ scandalum iniqͥte¬
tis sue statuerit contra fatiem sua
et uenerit ad ꝓph̾am ut int̾roget
ꝑ eum me. ego dñs h̾ndebo ei per
me. Et ponam faciem meam luꝑ
hominem illum: et faciam eum
ĩ exemplum. ⁊ ĩ ꝓu̾bium ⁊ disper¬
dam eum de medio ppłi mei: ⁊ scieris
quia ego dñs. ło i Et ꝓpħ̾a cum
errau̾it et locutus fu̾it uerbum
ego cdñs decepi ꝓphetam illum. Et
extendam manum meam sr̃ eum
et delebo eum de medio ppłi mei isrł:
et portabunt iniquitatem suam
Iuxta iniquitatẽ int̾rogantis. sic
iniquitas ꝓphete erit: ut nõ erret
ultra domus isrł a me: neq pollu¬
atur ĩ uniu̾sis p̾uaricatõib sius:

Expanded text:
Haec dicit Dominus Deus: Convertimini et recedite ab idolis vestris, et ab universis contaminationibus vestris avertite facies vestras. Quia homo homo de domo Israel, et de proselytis quicumque advena fuerit in Israel, si alienatus fuerit a me, et posuerit idola sua in corde suo, et scandalum iniquitatis suae statuerit contra faciem suam, et venerit ad prophetam, ut interroget per eum me; ego Dominus respondebo ei per me. Et ponam faciem meam super hominem illum, et faciam eum in exemplum, et in proverbium, et disperdam eum de medio populi mei: et scietis quia ego Dominus et propheta cum erraverit et locutus fuerit verbum ego Dominus decepi prophetam illum et extendam manum meam super eum et delebo eum de medio populi mei Israhel et portabunt iniquitatem suam iuxta iniquitatem interrogantis sic iniquitas prophetae erit ut non erret ultra domus Israhel a me neque polluatur
Abbreviated transcription (Latin):
gaudete: quia ut ita fatear ineffa¬
biliter sublimata. cũ xp̃o regnat
in eternũ Regina mundi: hodie
de terris et de presenti scło nequã
cripitur. Iterum dico gaudete:
quia secura de sua ĩmarressibili-
gła. ad celi iam ꝑuenit palatium
Exultate inquam ⁊ gaudete: et
letetur omis orbis: quia hodie no

Expanded text:
udete, quia ut ita fatear, ineffabiliter sublimata, cum Christo regnat in aeternum. Regina mundi hodie de terris et de praesenti saeculo nequam eripitur. Iterum dico, gaudete, quia secura de sua immarcescibili gloria, ad coeli jam pervenit palatium. Exsultate, inquam, ac gaudete, et laetetur omnis orbis,
Abbreviated transcription (Latin):
diligentib eam: honorꝰ ⁊ iurtus
una cũ reliquis uirginib sacris
amplior prestatur ⁊ gr̃a. Iccirco
dilectissime letamini ⁊ laudate:
quia si deum ore ꝓphetico ĩ sanctis
sius laudare iubemur : multo
magis eum ĩ hac in hac celebrita¬
te beate uirginis matris eiꝰ opor¬
tet cũ hymnis ⁊ canticis diligen¬
tiꝰ extollere. et clignis deo uibilare p̃¬
coniis: ac mysticis honorare mune¬
rib. Nulli dubium. qͥn totũ ad
gloriam laudis eius ꝑtineat: qͥ¬
quid digne genitrici sue impensũ
quo timeo iatis et ualde ꝑtimesco
dum ur̃is cupio parere profectib.
ne forte sicut improb ita ⁊ indig¬
nus laudator inueniar ⁊ ꝓfecto.
cũ nec sc̃ĩtas uł facundia suppe¬
tet. ut beatam ⁊ gł̾iosam uirginẽ
rum fatear. quicꝙͥ humanis di

Expanded text:
rtus una cum reliquis virginibus sacris amplior praestatur et gratia. Idcirco, dilectissimi, laetamini et laudate, quia si Deum ore prophetico in sanctis suis laudare jubemur, multo magis eum in hac celebritate beatae virginis matris ejus oportet cum hymnis et canticis diligentius extollere, et dignis Deo jubilare praeconiis, ac mysticis honorare muneribus. Nulli enim dubium, quin totum ad gloriam laudis ejus pertineat quidquid digne genitrici suae impensum quo timeo satis, et valde pertimesco, dum vestris cupio parere profectibus, ne forte sicut improbus, ita et indignus laudator inveniar. V. Profecto cum nec sanctitas vel facundia suppeditet, ut beatam et gloriosam Virginem rum fatear quidquid humanis di
Abbreviated transcription (Latin):
uodam tempore cũ iam ni¬
fer arma et simplicem milicie
nestitum. hr̃e media hyeme. q̃
solito asperior inhorruerat adeo
ut plerosq uis algoris extingne¬
ret obiuum hũit ĩ porta ambi

Expanded text:
uodam tempore, cum jam nier arma et simplicem militiae vestitum haberet, media hieme, quae solito asperior inhorruerat, adeo ut plerosque vis algoris exstingueret, obvium haberet, in porta Ambi
Abbreviated transcription (Latin):
ed cum ait. beati pau¬
peres sp̃u. ostendit eis reg¬
num celorum tribuendum quos
humilitas cõmendat animor
magis quam indigentia facul¬
tatum. Dubitari aũt non potest
Qd humilitatis istius bonũ fa¬
alius pauperes qm cliuites asse¬
quantur dum ⁊ illis intenuita¬
te amica est mansuetudo. ⁊ istis
ĩ diuiciis familiaris elatio.

Expanded text:
ed cum dicit, Beati pauperes spiritu, ostendit eis regnum coelorum tribuendum quos humilitas commendat animorum magis quam indigentia facultatum. Dubitari autem non potest quod humilitatis istius bonum facilius pauperes quam divites assequantur: dum et illis in tenuitate amica est mansuetudo, et istis in divitiis familiaris elatio.
Abbreviated transcription (Latin):
Meruit eẽ hostia xp̃i leuita laurẽ¬
tius qui dum assaretur nõ nega¬
uit clm̃m. Et ideo inuentus est sacri¬
ficium laudis. U̾ In tratitula positꝰ¬
te deum nõ negaiuit ⁊ ad ignem ap¬
plicatus te xp̃m confessus est. Etai

Expanded text:
uit esse hostia levita Laurentius, qui dum assaretur non negavit Dominum, et ideo inventus est sacrificium laudis. Vers. In craticula depositus Deum non negavit; et ad ignem applicatus Christum confe
Abbreviated transcription (Latin):
ticula te deum nõ negaui et ad ig¬
nem apolicatus te xp̃m confessus
sum probasti cor meum et uisitas¬
ti noste igne me examinasti ⁊ nõ
est inuenta in me iniquitas. cost¬

Expanded text:
ticula te Deum non negavi, et ad ignem applicatus te, Christe, confessus sum: « probasti cor meum et visitasti nocte, igne me examinasti, et non est inventa in me iniquitas Ps
Abbreviated transcription (Latin):
accensa feruebat. Ande nec po¬
terat de infatigabili eius pocto¬
re calorem diuinitus infusum. cor¬
poreus ille et mortalium ministra¬
tus manib. ignis excludere. De
hoc ualidissimo xp̃i milite. illd̃
credendum est dc̃m: qd̾ ante mul¬
ta annoꝵ milia prenũtiatum ẽ
ꝑ ꝓphetam dicentem. Et si tran¬
seas ꝑ ignem: flamina te nõ con¬
buret. Ecce enĩ beatus laurentiꝰ
transiuit ꝑ ignem: quo ñ. adustꝰ
inhorruit : s illum mnatus effulsit
Transiuit ꝑ ignem momenta¬
neum atq terrenum: s flammaᷤ
gehenne ppetuo exurentes eua sit.

Expanded text:
accensa fervebat; unde nec poaccensa fervebat; unde nec potuit de infatigabili ejus pectore calorem divinitus infusum corporeus ille et mortalium ministratus manibus ignis excludere. De hoc validissimo Christi milite illud credendum est dictum, quod ante multa annorum millia praenuntiatum est per prophetam dicentem: Et si transeas per ignem, flamma te non comburet . Ecce enim beatus Laurentius transivit per ignem, quo non adustus inhorruit, sed illuminatus effulsit, transiit per ignem momentaneum atque terrenum, sed flammam gehennae perpetuo exurentis evasit.
Abbreviated transcription (Latin):
ua festiuitas. eccłiam dei
iugiter ĩ gaudia leticie spirita¬
lis accendit: admonens uniu̾¬
sitatem credentium. ut sicut
ille ꝑfecte dilectionis ardore fu¬
rentib nõ cessit incendiis ⁊ ita
nos diuersarum tribulationũ
ignis. et malorum scłariũ flã¬
ma. a xp̃i societate nõ moueat
ut ait ille mysteriorum celestiũ
doctor. et totius iurtutis exem¬
plum. głiosissimus paulus Qͥs
nos separabit a caritate xͥ: Tri
an nuditas. an periculum. an
gladius: Ed nec ullis presen¬
tium ꝑsecutionũ potest incli¬
uari periculis: qui semel pro¬
missa om̃ipotentis dei. et eter¬
na largissimi redemptoris p̃¬
mia. fide stabili et inconcussa
mente concepit Neq enĩ potest
arduũ illud precelsumq bonoꝵ
ĩmortalium iter. debilis anim
et fides clauda conscendere. Ido
et fortissimum martyrem ĩcom¬
bentiũ tormenta penarũ. ⁊ se¬
uissimi ꝑsecutoris suꝑare flam¬
ma nõ põtuit: quia longe ardẽ¬
tius ueritatis radiis mens eius

Expanded text:
a festivitas Ecclesiam Dei jugiter in gaudia laetitiae spiritualis accendit, admonens universitatem credentium, ut sicut ille perfectae devotionis ardore furentibus non cessit incendiis; ita nos diversarum tribulationum ignis, et malorum saecularium flamma a Christi societate non moveat, ut ait ille mysteriorum coelestium doctor, ac totius virtutis exemplum gloriosissimus Paulus: Quis nos separabit a caritatan nuditas, an periculum, an gladius ? Et vere nullis praesentium persecutionum potest inclinari periculis qui semel promissa omnipotentis Dei, et aeterna largissimi Redemptoris praemia, fide stabili et inconcussa mente concepit. Neque enim potest arduum illud praecelsumque bonorum immortalium iter debilis animus, et fides clauda conscendere. Ideo et fortissimum martyrem incumbentium tormenta poenarum, et saevissimi persecutoris superare flamma non potuit; quia longe ardentius veritatis radiis mens ejus
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃. Et addidit dñs. ut appareret ĩ sylo
qñ reuelatus fuerat dñs samueli. in
hlo uicta uerbum dñi. Etenenit ser¬
mam pbilistiim ĩ prdium ⁊ castra¬
inetanuis est iuxta lapidem adiutorii

Expanded text:
s, ut appareret in Silo, quoniam revelatus fuerat Dominus Samueli in Silo, juxta verbum Domini. Et evenit serviam Philisthim in praelium, et castrametatus est juxta lapidem Adjutorii
Abbreviated transcription (Latin):
meum ĩ dño: et exaltatum est cor¬
nu meũ in deo meo. Dilatatum ẽ
os meũ suꝑ mimicos meos: quia
letata sum in salutari tuo Non
est sanctus ut est dñs: neq enĩ
est alius extra te: et nõ est fortis
sicut deus noster. Nolite multi¬
plicare loqui sublimi a gł̾antes
Recedant uetera de ore ur̃o: quia
deus scienciare dñs est: et ip̃i pre

Expanded text:
tum est cornu meum in Deo meo. Dilatatum est os meum super inimicos meos: quia laetata sum in salutari tuo. Non est sanctus, ut est Dominus: neque enim est alius extra te, et non est fortis sicut Deus noster. Nolite multiplicare loqui sublimia, gloriantes. Recedant vetera de ore vestro: quoniam Deus scientiarum Dominus est,
Abbreviated transcription (Latin):
Suscitat de puluere egenum: ⁊ de
stercore eleuat pauperem: ut sede¬
at cũ pͥncipib : et solium glorie
teneat. Domini enĩ sunt card̾ies
Pedes sanctoꝵ suoꝵ seruabit. et
impii in tenebris conticescent: qr
non in fortitudine sua roborabit᷑
uir. Dñm formidabunt ad u̾sa¬
rii eius: suꝑ ip̃os in celis tona¬
bit. Dñs udicabit fines terre ÷
et dabit imperium regi suo: et ib̾¬
limabit cornu xp̃i sui. Et abiit hel¬
thana ĩ ramatha: in domũ suam
Puer aũt erat minister inconspe¬
ctu domini aute faciem hely sace¬

Expanded text:
uscitat de pulvere egenum, et de stercore elevat pauperem: Ut sedeat cum principibus, et solium gloriae teneat. Domini enim sunt cardines Pedes sanctorum suorum servabit, et impii in tenebris conticescent quia non in fortitudine roborabitur vir Dominum formidabunt adversarii eius super ipsos in caelis tonabit Dominus iudicabit fines terrae et dabit imperium regi suo et sublimabit cornu christi sui et abiit Helcana Ramatha in domum suam puer autem erat minister in conspectu Domini ante faciem Heli sace
Abbreviated transcription (Latin):
Liꝑ sub cesare
augusto uidea
subiecta romanis. qñ
in toto orbe est celebrata
descri ptio. stipendiaria facta sue¬
rat: et erat in ppło magna seditõ
dicentib aliis pro securitate et
quiete. qua romani ꝓ omnib mi¬
litarent debere tributa ꝑsolui:
phariseis uero qui sibi applaude¬
bant iufticiam contrario niten¬
tib non deberepopulum dei. qui
decimas solueret ⁊ pͥmitiua da¬
ret. et cetera que in lege scripta
sunt. humanis legib subiac̾e
Cesar augustus herodem filiũ
antipatri aliem genam et ꝓse¬
litum. regem uideis constituat
qui tributis preesset et romane
pareret imꝑerio. Mittunt igit᷑
pharisei discipulos suos cũ hero¬
diauis. io est militib herodis: seu
quos illudentes phatiser quia.
romanis cributa soluebant
herodianos uotabant. et nõ cli¬
uino cultui deditos. Quida lati¬
norum ridicule herodianos pu¬
tant. qui herodem xp̃m ẽẽ crede¬
rent: qd̾ nusqͣm omino legimꝰ
Magister: scimus quia uerax
es. et uam dei inueritate doces.

Expanded text:
im sub Caesare Augusto Judaea subjecta Romanis, quando in toto orbe est celebrata descriptio, stipendiaria facta fuerat, et erat in populo magna seditio, dicentibus aliis pro securitate et quiete, qua Romani pro omnibus militarent, debere tributa persolvi, Pharisaeis vero qui sibi applaudebant justitiam, e contrario nitentibus, non debere populum Dei qui decimas solveret, et primitiva daret, et caetera quae in Lege scripta sunt, faceret humanis legibus subjacere. Caesar Augustus Herodem filium Antipatris alienigenam et proselytum, regem Judaeis constituerat, qui tributis praeesset, et Romano pareret imperio. Mittunt igitur Pharisaei discipulos suos cum Herodianis, id est, militibus Herodis, seu quos illudentes Pharisaei quia Romanis tributa solvebant, Herodianos vocabant, et non divino cultui deditos. Quidam Latinorum ridicule Herodianos 178 putant, qui Herodem Christum esse credebant, quod nusquam omnino legimus. Magister, scimus quia verax es, et viam Dei in veritat
Abbreviated transcription (Latin):
torum suffragia omnesq aues
celici annuant uotis supplicum
et uite poscant premium. Caus
honor uirtus gl̾a deo patri ⁊ fiho
scõ simul paraclyto in sempit̾¬
na secula Amen. Ad

Expanded text:
orum suffragia, Omnesque cives coelici Annuant votis supplicum; Et vitae poscant praemium. Laus, honor, virtus, gloria, Deo Patri, et Filio, Sancto simul Paraclito, In sempiterna saecula. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
muis eusdemq iuri. Et flam¬
mis corpus urebatur ⁊ et arden¬
ti fidei calore mens ignita ferue¬
bat: sicut loquebantur ad inuicẽ
cungłici illi uiri licentes Non¬
ne cor nr̃m ardens erat ĩ nobis
ĩuia: Albi enim cor ardet: flam¬
nam membra non sentiunt. Ubi
dõi ignis operatur dyaboli nc̃ce
tit uincatur incendiũ: et ubi dei
hẽ feruet frigida sit flamma.
mortalium. Et hinc est km̃i qd̾
triumphum beati laurentii. totꝰ
ebiꝙ mundus consona hodie de¬
rotione celebratur hinc est qd̾ in¬
liperabilem fidem eius. letior ro¬
na miratur: quia radiis et̾ni
bolis accensus. ignem scłi pati¬
aiter sustinuit ⁊ et confidenter

Expanded text:
us ejusdemque viri et flammis corpus urebatur, et ardentis fidei calore mens ignita fervebat; sicut loquebantur ad invicem evangelici viri dicentes: Nonne cor nostrum ardens erat in nobis in via ? Ubi ergo cor ardet, flammam membra non sentiunt; ubi Christi ignis operatur, diaboli necesse est vincatur incendium: et ubi Dei spiritus fervet, frigida fit flamma mortalium. Et hinc est, carissimi, quod triumphum beati Laurentii totus ubique mundus consona hodie devotione concelebrat, hinc quod inseparabilem fidem ejus laetior Roma miratur, qui radiis aeterni solis accensus ignem saeculi patienter sustinuit, et confidenter
Abbreviated transcription (Latin):
gis sangius xp̃i. qui per spi¬
ritum sanctum semet ipsum ob¬
tulit immaculatum deo. emun¬
dauit conscientiam nostram ab
operibus mortuis. ad seruiend̾̃

Expanded text:
 sanguis ejus, qui per Spiritum sanctum semetipsum obtulit immaculatum Deo, ad emundandum conscientiam nostram ab operibus mortuis, ad serviendum
Abbreviated transcription (Latin):
ci: nõ tamen p̃dicando desistant.
s constanter insinuent. qr dñs
ad edificandam eccłiam suam ta¬
lib opus h̃t. Quamius enĩ senuis
sit ꝑ secutor ⁊ ĩmanis ⁊ nõ potest
eorum obsistere saluationi. quos
nouit dñs quia sunt eius quos
RNsurrexerunt ĩ me iuri iniqui
absq miscd̾ia quesierunt me int̃fice̾
⁊ nõ peperterunt ĩ faciem meam
spuere ⁊ lanceis suis uulu̾auerũt
ne ⁊ concussa sunt omĩa ossa mea
Ego aũt estimatus sum tanquã
mortuus sum sr̃ terram. ⁊ Et de¬
derunt ĩ estam meam fel ⁊ in siti

Expanded text:
ci, non tamen praedicando desistant, ci, non tamen praedicando desistant, sed constanter insinuent quia Dominus ad aedificandam Ecclesiam talibus opus habet. Quamvis enim saevus sit persecutor et immanis, non potest eorum obsistere salvationi quos novit Dominus, quia sint ejus quos Insurrexerunt in me viri iniqui absque misericordia; quaesierunt me interficere, et non pepercerunt in faciem meam spuere. Et lanceis suis vulneraverunt me; et concussa sunt omnia ossa mea. Ego autem aestimabam me tanquam mortuum super terram. Vers. Dederunt in escam meam f
Abbreviated transcription (Latin):
Nuenietis asinam alligatã.
e pullum cũ ea. Soluite ⁊ addu¬
ate michi. Pullum qͦ alligatum
fuisse: alii euangłiste testantur
terq enĩ ppłs funib ꝑcc̃orũ erat
rraĩplexus ⁊ et solutione ciuina
ipus habebat: iste lege qmͣ acepe¬
⁊ male utendo ÷ ille nũiqͣm acci¬
riendo peccauerunt. Unde bñ dicit
tpłs quia nõ est difinctio: om̃s
i pecca uerunt. ⁊ egent gła d̾i
Et pulchre alii tres eñngeliste
Iugentib scripserunt. pullũ.
ex hebreis et hebreo sermone scri¬
ꝑsit euͣngłm. etiam asine facit m̃¬
tionem: ꝓuida utiq dispensatiõe.
ut quorũ salutem scribendo q̃ sie¬
runt: hos saluandos a dño my¬
stice docerent eẽ figuratos. Et si¬
quis uobis inquit aliquid dixe¬
rit: dicite qr clñs his opus habet
⁊ cõfestim climittet eos. Et docto¬
rib p̾cipitur. ut si quid eis obsti¬
terit aduersitatis: si quis ꝓhibu¬
erit ꝑccõres a laq̃is diaboli solui.
et ꝑ confessionem fidei dño addu¬

Expanded text:
uit, asinam alligatam et pullum cum ea, solvite et adducite mihi. Pullum quoque alligatum fuisse alii evangelistae testantur. Uterque enim populus funibus peccatorum erat circumplexus, et solutione divina opus habebat; iste lege quam acceperat male utendo, ille nunquam accipiendo peccaverat. Unde bene dicit Apostolus: Quia non est distinctio: omnes enim peccaverunt Et pulchre alii tres evangelistae, qui gentibus scripserunt, pullum ex Hebraeis, Hebraeo sermone scripsit Evangelium, etiam asinae facit mentionem, provida utique dispensatione, ut quorum salutem scribendo quaesierunt, hos salvandos a Domino mystice docerent esse praefiguratos. Et quis vobis, inquit, aliquid dixerit, dicite quia Dominus his opus habet, et confestim dimittet eos. Et doctoribus praecipitur, ut si quid eis obstiterit adversitatis, si quis prohibuerit peccatores a laqueis diaboli solvi, et per confessionem fidei Domino addu
Abbreviated transcription (Latin):
na hora non ponustis uigilare me¬
cum qui eloquebamini mori pro me
uel iudam nõ uidetis quo modo non
dormit s festinat tradere me iudeis.
I Dormite iam ⁊ reqͥescite ecce appro¬
pinquabit qui me traditurus est

Expanded text:
na hora non potuistis vigilare mecum, qui exhortabamini mori pro me. Vel Judam non videtis, quomodo non dormit, sed festinat tradere me Judaeis. Vers. Dormite jam, et requiescite, ecce appropinquabit qui me traditurus est.
Abbreviated transcription (Latin):
pii dixerunt oppͥmamus iurum i̾tũ
in iuste ⁊ deglutiamus cum tanꝙ̃
inferi uiuum auferamus memora
llius de t̾ra ⁊ de spoliis cus sortem
mittamus inter nos ip̃i enim homi¬
ade thesauriz auerunt sibi malum ĩ¬
lipientes.⁊ maligni oderunt sapi¬
entiam ⁊ rei facti sunt ĩ cogitatio¬
nibus sius. U Dixerunt im pii a¬
pud se nõ reste cogitantes circumue

Expanded text:
pii dixerunt: Opprimamus virum justum injuste, et deglutiamus eum tanquam infernus vivum. Auferamus memoriam illius de terra, et de spoliis ejus sortem mittamus inter nos. Ipsi enim homicidae thesaurizaverunt sibi malum, insipientes et maligni oderunt sapientiam, et rei facti sunt in cogitationibus suis. Vers. Dixerunt impii apud se non recte cogitante
Abbreviated transcription (Latin):
sir uas meas inimicus insidiator
factus est michi si cut leo in abscon¬
dito repleuit ⁊ inebriauit me amari¬
udine deduxerunt ĩ lacum mortis ui¬
ram meam ⁊ posuerunt lapidem cõ¬
ra me. Uide domine iniquitates il¬
lorum ⁊ iudica causam anime mee¬

Expanded text:
sit vias meas inimicus, insidiator factus est mihi sicut leo in abscondito, replevit et inebriavit me amaritudine. Deduxerunt in lacum mortis vitam meam, et posuerunt lapidem contra me. Vide, Domine, iniquitates illorum, et judica causam animae me
Abbreviated transcription (Latin):
pulos: ut significaret ĩ utrumq
ꝯdicatores oẽ destinandos. Uel cer¬
te duos misit. ut coldem p̃dica¬
tres doctrina simul ⁊ oꝑatione
ꝑfectos ẽẽ moneret: ne uel erroris
uerba indocti ueritati miscerent᷑.
ut ca que recte docuissent peru̾se
iuuendo negarent.Nnimam¬

Expanded text:
pulos, ut significaret in utrumque pulos, ut significaret in utrumque dicatores esse destinandos. Vel certe duos misit, ut eosdem praedicatores doctrina simul et operatione perfectos esse moneret: ne vel erroris verba indocti veritati miscerent, vel ea quae recte docuissent perverse vivendo negarent. I
Abbreviated transcription (Latin):
ene cum ad montem oliucti
ueniss dñs. cliscipulos qͥ hoc
animalia adduc̾ent misit quia
non nris ad eum meritis. s sola
ip̃ius gr̃a largiente peruenimus
iohanne attestante qui ait. Et in
hoc est caritas ÷ nõ quasi nos cdile¬
cerunus deum: s qm̃ ip̃e prior.
dilexit nos. Mons namq oliueti
celsitudinem dñice dilectionis q̃
nos miscd̾iter illustrare ac sal¬
uare dignatus est insinuat: nõ
solum quia olei natura lucis mĩ¬
nistra est. et laborum dolorumq
solamen ⁊ uerum etiam quia cũc¬
tis quib immiscetur. solet excelle¬
re liquoribz. Et apłs de caritate
locutur᷑. adhuc inquit excellentiorẽ
tem igitur ohucci uenens dñs ali¬
nos sibi quib iherosolumam petat
precipit exhiberi: figurate signifi¬
caus hoc quod alibi ficit aꝑte: qi
se dilexit deus mundum. ut filiũ
suũ unigẽitum daret: ut omĩs qͥ
cedit ĩ ip̃o non pereat. s habeat
uitam eternam. Duos ad exhi¬
benda sibi iumenta misit disci¬

Expanded text:
ene cum ad montem Oliveti venisset Dominus, discipulos qui haec animalia adducerent, misit: quia non nostris ad eum meritis, sed sola ipsius gratia largiente, pervenimus, Joanne attestante, qui ait: Et in hoc charitas est, non quasi nos dileximus Deum, sed quia ipse prior dilexit nos . Mons namque Oliveti celsitudinem Dominicae dilectionis, qua nos misericorditer illustrare ac salvare dignatus est, insinuat; non solum qui olei natura lucis ministra est, et laborum dolorumque solamen, verum etiam quia cunctis quibus immiscetur, solet excellere liquoribus. Et Apostolus de charitate locuturus: Adhuc, inquit, excellentiorem tem igitur Oliveti veniens Dominus, asinos sibi quibus Hierosolymam petat, praecepit exhiberi, figurate significans hoc quod alibi dicit aperte: Quia Deus dilexit mundum, ut Filium suum unigenitum daret, ut omnis qui credit in ipsum non pereat, sed habeat vitam aeternam . Duos ad exhibenda sibi jumenta misit disci
Abbreviated transcription (Latin):
s quinq corporis sensib: nuꝰquis¬
is subsistit. Geminatus aũt qui¬
narius: denarium ꝑficit. Et quia
ex utroq sexu fidelium multitu¬
do colligitur: sancta eccłia decem
uirginib similis denũtiatur. In
qua quia mali cũ bonis et repͥro
bi cum electis ad mixti sunt recte
similis uirginib prudentib ⁊
fatius ẽẽ ꝑhibetur. Sunt nãq
pleriq continentes. qui ab exte¬
mori se appetitu custodiunt:⁊ ad
interiora rapuntur. Carnem
macerant: ⁊ toto desiterio ad su

Expanded text:
 autem corporis sensibus, unusquique subsistit. Geminatus autem quinarius denarium perficit. Et quia ex utroque sexu fidelium multitudo colligitur, sancta Ecclesia decem virginibus similis denuntiatur, in qua quia mali cum bi cum electis admixti sunt, recte similis virginibus prudentibus et fatuis esse perhibetur. Sunt namque plerique continentes qui ab exteriori se appetitu custodiunt, et spe ad interiora rapiuntur; carnem macerant, et toto desiderio ad su
Abbreviated transcription (Latin):
pͥus ẽ quid sit qd̾ dicitur. iu¬
dens cuutatem bleuit suꝑ illam di¬
cens: quia si cognouisses. ⁊ tu xle¬
uit et enĩ ꝑius redemptor ruinam
ꝑfide cuutatis: qm ip̃a sibi ciuitus
non cognoscebat ẽẽ uenturam Cui
a flente cño recte dicitur. quia si
cognouisses ⁊ tu. subandis fleres:
que modo quia nescis qd̾ ĩminet
exultas. Unde ⁊ subditur. Et qui¬
dem ĩ hac die tua. que ad pacent.
Cum enĩ carnis se uoluptatibus
daret. et uentura mala nõ prosꝑi¬
ceret: in clie sua que ad pacem ei¬
ẽẽ poterant habebat. Cur uero.
bona presentia ad pacem hũit:
manifestatur cũ fubditur. Nunc
aũt abscondita sunt ab oculis tu¬
is. Si enĩ cordis eius oculais mala
que ĩminerent abscondita nõ es¬
sent: leta ĩ ꝑresentib prosperis ñ
fuisses. Cuiꝰ mox etiam pena que
de romanis sicut predixi pͥncipi

Expanded text:
dicitur, videns civitatem flevit super illam dicens quia si cognovisses et tu. Flevit etenim pius Redemptor ruinam perfidae civitatis, quam ipsa sibi civitas non cognoscebat esse venturam, cui a flente Domino recte dicitur, quia si cognovisses et tu, subaudit, flevisses, sed modo quia nescis quid immineat exsultas. Unde et subditur: Et quidem in hac die tua, quae ad pacem tibi. Cum enim carnis se voluptatibus daret, et ventura mala non prospiceret, in die sua quae ad pacem esse ei poterant habebat. Cur vero bona praesentia ad pacem habuerit, manifestatur cum dicitur: Nunc autem 1646 abscondita sunt ab oculis tuis. Si enim cordis ejus oculis mala quae imminerent abscondita non essent, laeta in praesentibus prosperis non fuisset. Cujus mox etiam poena quae de Romanis, sic
Abbreviated transcription (Latin):
pus celestis introitus: illa dies os¬
taua qua circũcisio celebratur in¬
dicat. Sex etenĩ sunt huiꝰ seculi e

Expanded text:
pus coelestis introitus illa dies octava, qua circumcisio celebratur, indicat. Sex etenim sunt hujus saeculi
Abbreviated transcription (Latin):
lum nomen est officii: nõ nate
Nam sã illi celestis patrie spiri¬
tus. semꝑ quidem sunt sp̃s. sed
semꝑ uocari angeli nequa qm
possunt: quia tunc solum sunt
angłi. cũ per eos aliqua nunti¬
antur. Ande ⁊ ꝑ psalmistam
dicitur. Qui facit angelos suos
spiritꝰ. Ac si aperte dicat. Qui cos

Expanded text:
lum, nomen est officii, non naturae. Nam sancti illi coelestis patriae spiritus, semper quidem spiritus sunt, sed semper vocari angeli nequaquam possunt, quia tunc solum sunt angeli, cum per eos aliqua nuntiantur. Unde et per Psalmistam dicitur: Qui facit angelos suos spiritus. Ac si patenter dicat: Qui eos
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ potentiam maiestatis. altius
sp̃u scõ suꝑ eum descendente cog¬
nouit: Neq enĩ dubitandum est
dem pr̃is licet corporalit̾ sonantem
meruiss audire multum ex hoc iu¬
su ⁊ auditu ꝓfecerit: multum
dediuine potestatis excellentia. re¬
uelatis mentis oculis scientie ce¬
parationem intelligentie quat̾ẽ
illustrati ceperat: eatenus illum
qnͣtus eet om̃i modis sibi uidere¬
tur ignorasse. Qui ⁊testimoni.
mani festaretur ĩ urł: ꝓꝑterea ue¬
ni ego in aqua baptizans.
autem cumi baptizaretur omnis

Expanded text:
hujus potentiam majestatis altius, hujus potentiam majestatis altius, Spiritu sancto super eum descendente, cognovit. Neque enim dubitandum est,re; cum vocem Patris, licet corporaliter sonantem, meruisset audire, multum ex hoc visu et auditu profecerit, multum de divinae potestatis excellentia, revelatis oculis mentis, scientiae coeparationem intelligentiae qua tunc illustrari coeperat, eatenus illum quantus esset, omnimodis sibi videretur ignorasse. Qui testimonium,manifestaretur Israel, propterea veni ego in aqua baptizans. a
Abbreviated transcription (Latin):
ost me uenit uir; tempus hu¬
mane natiuitatis quo iohe
posterioi est intellige. Qui antes
me factus est: ꝑmatum regie po¬
testatis quo etiam angłis presidet
intuere. Quia pͥor me erat: eten¬
tatẽ ddiuine maiestatis qua patri
est equahs attende. post me uenit
uir. qui ante me factus est: quia
por me erat. Cost meuenit huma¬
nitate. qubideo me p̃cellit dignitate
quia por me erat diuinitate. Et e¬
go inquit nesciebam eum. Certũ
est qr sciebat dñm iohannes. cui tes¬
timonium phibere missus est: quẽ
uidicem om̃ium uenturũ predica¬
bat dicens : cuiꝰ uentilabrum ĩ ma¬
nu sua. ⁊ ꝑmundabit aream suã
a quo sp̃m sc̃m dari debere testaba¬
tur. ip̃e nos baptizabit inquiens
sp̃u sc̃o ÷ a quo seipm ablui desidera¬
bat dicens. Ego a te debeo baptiza¬
ri:  tu uenis ad me: Quomodo gͦ
dicit. ⁊ ego nesciebam eum: nisi qr
eum quem ante nouerat ꝑfectius
iam cũ baptizaret᷑ agnonit: ⁊ quẽ
mũdi saluatorẽ ⁊ iuditem nou̾at

Expanded text:
ost me venit vir, tempus humanae nativitatis, quo Joanne posterior est, intellige. Qui ante me factus est, primatum regiae potestatis, quo etiam angelis praesidet, intuere. Quia prior me erat, aeternitatem divinae majestatis, qua Patri est aequalis, intellige. Post me venit vir qui ante me factus est, quia prior me erat. Post me venit humanitate, qui ideo me praecellit dignitate, quia prior me erat divinitate. Et ego nesciebam eum, inquit. Certum est quia sciebat Dominum Joannes, cui testimonium perhibere missus est, quem judicem omnium venturum praedicabat, dicens: Cujus ventilabrum in manu sua, et permundabit aream suam ; a quo Spiritum sanctum dari debere testabatur, Ipse vos baptizabit, inquiens, Spiritu sancto, a quo seipsum ablui desiderabat, dicens: Ego a te debeo baptizari, et tu venis ad me? Quomodo ergo dicit: Et ego nesciebam eum, nisi quia eum quem antea noverat, perfectius jam cum baptizaretur agnovit? Quem mundi Salvatorem et judicem
Abbreviated transcription (Latin):
erubestitis: Nam finis illorum
mors est. Qunc uero liberati a ꝓccꝑ
serui aũt facti deo. habetis frustii
uestrum in sanctificationem: fi¬
nem uero uitam eternam. Stipẽ¬
da enĩ peccati mors. Gracia autẽ

Expanded text:
itis? Nam finis illorum mors est. Nunc vero liberati a peccato: servi autem facti Deo: habetis fructum vestrum in sanctificationem: finem vero vitam eternam. Stipendia enim peccati mors. Gratia autem
Abbreviated transcription (Latin):
leiui qui fuit melchi. Qui fuit iãne
qui fuit ioseph. Qui fuit mathathi¬
e. qui fuit amos. Qui fuit naum.
qui fuit esli: Qui fuit nagge: qui
fuit maach. Qui fuit mathathie.
qui fuit semei. Qui fuit ioseph:
qui fuit ioda. Qui fuit iohanna:
qui fuit resa. Qui fuit ⁊ orobabeł.
qui fuit sala thiel. Qui fuit ueri
aui fuit melchi. Qui fuit addi: q.¬

Expanded text:
ui fuit Melchi qui fuit Iannae qui fuit Ioseph qui fuit Matthathiae qui fuit Amos qui fuit Naum qui fuit Esli qui fuit Naggae qui fuit Maath qui fuit Matthathiae qui fuit Semei qui fuit Iosech qui fuit Ioda qui fuit Iohanna qui fuit Resa qui fuit Zorobabel qui fuit Salathihel qui fuit Neri qui fuit Melchi
Abbreviated transcription (Latin):
rex potens et metuendus ni¬
mis: sedens suꝑ thronũ illius. ⁊ domi¬
nans deus. Ipse creauit illam ĩ sp̃u
sus est. Et effudit illam suꝑ omĩa
oꝑa sua. et super omnem carnem
scd̃m datum suũ. et p̃buit illam di¬

Expanded text:
rex potens et metuendus nimis, sedens super thronum illius et dominans Deus. Ipse creavit illam in Spiritu sus est. Et effudit illam super omnia opera sua, et super omnem carnem secundum datum suum, et praebuit illam di
Abbreviated transcription (Latin):
iustis ⁊ fidelib agnoscetur. Timor
dñi. sciencie religiositas: religiosi¬
tas custodiet. ⁊ iustificabit cor: io¬
cunditatem atq gaudium dabit
Timenti ddñm beue erit: ⁊ in dieb
cõsummatõis illius benedicetur: ple¬
nitudo sap̃ie est timere deum: et ple¬
nitudo a fructib illius ⁊ om̃em dom̃¬

Expanded text:
or Domini scientiae religiositas. Religiositas custodiet et justificabit cor, jucunditatem atque gaudium dabit. Timenti Dominum bene erit, et in diebus consummationis illius benedicetur. Plenitudo sapientiae est timere Deum, et plenitudo a fructibus illius. Et po
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ breui interuallo temporis pͥt
oem pnitatem natiuitatis xp̃i.
festiuitas declarationis eius il¬
luxit: et quem ĩ illo die iuirgo pe¬
perit: in hoc mundus agnouit
derbum enĩ caro fc̃. sic suscep¬
tionis nr̃e temꝑauit exordia:

Expanded text:
m brevi intervallo temporis post solemnitatem nativitatis Christi, festivitas declarationis ejus illuxit; et quem in illo die virgo peperit, in hoc mundus agnovit. Verbum enim caro factum sic susceptionis nostrae temperavit exordia,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊mendatium corde retineret No¬
luerunt enĩ agnoscere oculis. ꝙ̃
de sacris indicabant libris: ut
quem nõ adorabant ĩ infantie¬
infirmitate humilem: postẽa
crucifigerent in uirtutũ sublimi
tam in docta doctrina. Int̃roga¬
ti ubi xp̃s nasceretur: ueracitet
⁊ memoriter dicitis qd̾ legistis
In bethleem uide. Sic enĩ custũ
terra uida non es minima int̾
pͥncipes uida. Exte enim exiet
princeps: qui regat ppłm me¬

Expanded text:
mendacium corde retineret. Nomendacium corde retineret. Noluerunt enim agnoscere oculis quem de sacris indicaverant libris: ut quem non adorabant in infantiainfirmitate humilem, postea crucifigerent in virtutum sublimittam indocta doctrina? Interrogati ubi Christus nasceretur , veraciter et memoriter dicitis quod legistis: In Bethleem Judae . Sic enim scriptum Iuda, non es minima inter principes Iuda; ex te enim exiet princeps qui regat populum me
Abbreviated transcription (Latin):
erito igitur dilestissimi
dies istemanifestatione
dñi consecratus. specialem ĩ to¬
to mundo optinuit clignitatẽ:
que in cordib nr̃is digno deb
splendore clarescere: ut rerum
gestarum ordinem non solum
credendo. s etiam intelligendo
ueneremur. Quantã eruĩ gra
ciarum astionem debeanius
deo ꝓ illuminatione gentiũ:
probat obcetatio iudeorum. Qd
enĩ tam cecum quid tam lucis a¬
lienum. qs illi sacerdotes ⁊ scri¬
derunt de ꝓphetico eloquio. qd̾ in¬
dicabat stella de celo: Que utiq
poterat magos iherosolunis p̃¬
termissis. usq ad cunabula pu¬
eri sicut postinodum r̾ecit. sua
significatione ꝑ ducere: nnisi ad cp̃¬
futandam uideorum duritiam
ꝓtinuisset: ut nõ solum auctu
syderis. s etiam ip̃oꝵ ꝓfessioe
innotesceret natiuitas saluato¬
ris. Iam ergo ad eruditionem
gentium ꝓpheticus sermo trã¬
sibat: et prenuntiatum anti¬
quis oratulis. xp̃m alienigena¬
rum corda discebant: cũ iudeoꝵ
infidelitas ueritatem ore ꝓferret̃.

Expanded text:
erito igitur, dilectissimi, dies iste manifestatione Domini consecratus specialem in toto mundo obtinuit dignitatem, quae in cordibus nostris digno debet splendore clarescere, ut rerum gestarum ordinem non solum credendo, sed etiam intelligendo veneretiarum actionem debeamus Domino pro illuminatione gentium, probat obcaecatio Judaeorum. Quid enim tam caecum, quid tam lucis alienum, quam illi sacerdotes et scriderunt de prophetico eloquio, 116 quod indicabat stella de coelo. Quae utique poterat magos Jerosolymis praetermissis usque ad cunabula pueri, sicut postmodum fecit, sua significatione perducere; nisi ad confutandam Judaeorum duritiam pertinuisset, ut non solum ductu sideris, sed etiam ipsorum professione innotesceret nativitas Salvatoris. Jam ergo ad eruditionem gentium propheticus sermo transibat, et praenuntiatum antiquis oraculis Christum alienigenarum corda discebant: cum Judaeorum infidelitas veritatem ore proferret, et
Abbreviated transcription (Latin):
ordinem uertere: ⁊ aliorum. Fa¬
cinus p̃occupare conaris: Mors
xp̃r: non est temporis tui. Ante
condendum est euͣngłm: aute p̃¬
dicandum est dei regnum: aute
sanitares donande: ante sunt
facienda miracula. Cur qd̾ ali¬
eni fu turum est oꝑis tui c̃ẽ ius
criminis : et nõ habiturus effe¬
aum sceleris. in solum te reatũ
p̃cipitas uoluntatis: Nichil hac
molitione proficis: nichil ꝑ agis
Qui uoluntate natus est arbi
trii sui potestate morietur.

Expanded text:
ordinem vertere, et aliorum faordinem vertere, et aliorum facinus praeoccupare conaris? Mors Christi non est temporis tui. Ante condendum est Evangelium, ante praedicandum est Dei regnum, ante sanitates donandae, ante sunt facienda miracula. Cur, quod alieni futurum est operis, tui vis esse criminis? et non habiturus effectum sceleris, in solum te reatum praecipitas voluntatis? Nihil hac molitione proficis, nihil peragis. Qui voluntate natus est, sui arbitrii potestate morietur.
Abbreviated transcription (Latin):
intellectum: qui p̃sticit signum
Et qd̾. fecit intelligi. fecit inquiri:
⁊se ĩueniendum obtulit requi
ni luminis ductum: ⁊ preui sul¬
goris indicium. intenta contem¬
platione comitantes: ad agni¬
nonem ueritatis. gr̃e splendore
du cuntur. Qui humano sensu
significatum sibi regis ortum.
estimauerunt ĩ ciuitate rogia ẽẽ
querendũ: s qui serui susceperat
formã. et nõ iudicare uenerat. s
iudicari ÷ bethleem p̃elegit na¬
tiuitati: iherosolimam passione
Herodes uero audiens iudeorum
pͥncipem natum ÷ successorem cus¬
picatus exꝑauit: ⁊ molitus necẽ
salutis auctori. falsum spopondit
obsequium. Quam felix foret. si
magorum imitaretur fidem: et
cõuerteret ad religionẽ: qd̾ dispo¬
nebat ad fraudem. Oceca stulte e¬
mulationis impietas: que per¬
turbandum putas diuinũ tuo
furore consilium. Dñs mundi
temporale nõ querit regnum:
qui prestat eternuim. Quid incõ¬
mutabilem dispositarum rerũ

Expanded text:
intellectum, qui praestitit signum; intellectum, qui praestitit signum; et quod fecit intelligi, fecit inquiri, et se inveniendum obtulit inquisri superni luminis ductum, et praevii fulgoris indicium intenta contemplatione comitantes, ad agnitionem veritatis, gratiae splendore ducuntur, qui humano sensu significatum sibi regis ortum aestimaverunt in civitate regia esse quaerendum. Sed qui servi susceperat formam, et non judicare venerat, sed judicari, Bethleem praeelegit nativitati, Jerosolymam passioni. Herodes vero audiens Judaeorum principem natum, successorem suspicatus expavit; et molitus necem salutis auctori, falsum spopondit obsequium. Quam felix foret, si magorum imitaretur fidem, et 113 converteret ad religionem quod disponebat ad fraudem! O caeca stultae aemulationis impietas, quae perturbandum putas divinum tuo furore consilium! Dominus mundi temporale non quaerit regnum, qui praestat aeternum. Quid incommutabilem dispositarum rerum
Abbreviated transcription (Latin):
rasauirginitas humani gen̾is
edrdit saluatorem: epyphanie
nobis clilectifsimi ueneranda fe¬
stnutas. dat ꝑseuerantiam gau¬
diorum ⁊ ut inter cognatarum
sellempnitatũ iucina sacram̃ta
exultationis uigor. et fernor fidi
non tepescat. Ad om̃ium enĩ ho-¬
aamum spectat salutenr qd̾ infã¬
amediatoris dei ⁊ hominum.
iamuniu̾so declarabatur mũdoᷤ
cum adhuc exiguo detineretur oppi¬
dulo. Quamus enĩ istłiticam̃
gentem. ⁊ ip̃ius gentis unam
familiam delegiss de qua natu¬
ram uniuerse humanitatis a¬
sumeret: noluit tam̃ intra mat̾¬
ne habitationis angustias. ot̾
sui latere primordia: s mox ab
om̃ib uoluit agnosci: qui dig¬
natus est om̃ib nasci. Tribus
igitur magis ĩ regione orientis.
stella noue claritatis apparuit:
que illustrior ceteris pulchriorq
syderib. facile in se intuentium q¬
oculos animosq cõuerteret ⁊ ut
confertim ad uerteretur nõ esse
otiosum. qd̾ tam in solitum. iuide¬
batur. Dedit ergo aspicientibus

Expanded text:
initas humani generis edidit Salvatorem, Epiphaniae nobis, dilectissimi, veneranda festivitas dat perseverantiam gaudiorum, ut inter cognatarum solemnitatum vicina sacramenta, exsultationis vigor et fervor fidei non tepescat. Ad omnium enim hominum spectat salutem, quod infantia Mediatoris Dei et hominum jam universo declarabatur mundo, cum adhuc exiguo detineretur oppidulo. Quamvis enim Israeliticam gentem, et ipsius gentis unam familiam delegisset, de qua naturam universae humanitatis assumeret, noluit tamen intra maternae habitationis angustias ortus sui latere primordia; sed mox ab omnibus voluit agnosci, qui dignatus est pro omnibus nasci. Tribus igitur magis in regione Orientis stella novae claritatis apparuit, quae illustrior caeteris pulchriorque sideribus, facile in se intuentium oculos animosque converteret: ut confestim adverteretur non esse otiosum, quod tam insolitum videbatur. Dedit ergo aspicientibus
Abbreviated transcription (Latin):
runt gloriam dei: et ĩ omuem
t̾ram sonus ueritatis exiuit.: qñ
et pastorib exertitus angłorum
saluatoris editi annuntiator aꝑ¬
paruit ÷ et magos ad eum ado¬
randum p̾ua stella ꝑduxit: ut
a solis ortu usq ad occasum uer
regis generatio choruscaret ⁊ cũ
rerum fidem ⁊ regna orientis
ꝑ magos discerent. ⁊ romanũ.
imperium nõ lateret. Nam seui¬
cia herodis. uolens ꝑmordia sus¬
pecti sibi regis extinguere. huic
dispensationi nesciens seruiebat.
ut dum atroci intentus facinori.
ignotum sibi ꝓuerum in discre¬
ta infantium cede ꝑser uttur ⁊ an¬
nuntiatum celitus domin atoris
ortum. in signior ubiq fama loq̃¬
retur. Quam promptiorẽ ad nar¬
randum diligentioremq faciebat
⁊ luꝑne significationis nouritas:
⁊ cruentissimi ꝑset oris ĩpietas
Tunc etiam egypto salua tor illat
est: ut gens antiquis crroribus
dedita. iam ad iutinam saluten
ꝑ occultam gram uocuretur ⁊ et
que nondum ab animo eiecerat

Expanded text:
nt gloriam Dei , et in omnem terram sonus veritatis exivit , quando et pastoribus exercitus angelorum Salvatoris editi annuntiator apparuit , et magos ad eum adorandum praevia stella perduxit : ut a solis ortu usque ad occasum veri regis generatio coruscaret, cum rerum fidem et regna Orientis per magos discerent, et Romanum imperium non lateret. Nam et saevitia Herodis, volens primordia suspecti sibi regis exstinguere, huic dispensationi nesciens serviebat; ut dum atroci intentus facinori, ignotum sibi puerum indiscreta infantium caede persequitur, annuntiatum coelitus Dominatoris ortum insignior ubique fama loqueretur, quam promptiorem ad narrandum diligentioremque faciebat et supernae significationis novitas, et cruentissimi persecutoris impietas. Tunc autem Aegypto Salvator illatus est, ut gens antiquis erroribus dedita, jam ad vicinam salutem per occultam gratiam vocaretur; et quae nondum ejecerat
Abbreviated transcription (Latin):
loria libani ad te ueniet:
et abies et buxus ⁊pinus
simul. ad ornandum locum san¬
cificationis mee: ⁊ locum pedũ
meorũ głificabo. Et uenient
ad te curui filii eorum qui humi¬
liauerunt te: et adorabunt ue¬
stigia pedum tuorum om̃s qͥ
detrahebant tibi÷ ⁊ uocabunt
Pro eo qd̃ fiusti derelista. Sodio
habita. et non erat qui per te
tannsiret: ponam te in superbiã
scłorum gaudium in generati¬
one et generationem: ⁊ suges lac
gentium. et mamilla regum la¬
st aberis: et scies quia ego dñs
saluans te. et redemptor tuus
forus iacob. Pro ere afferam aunĩ
et pro ferro afferam argentum: ⁊
ꝓugnis es. et ꝓ lapidib ferrums
et ponam uisirationem tuam
patem: et p̃positos tuos iusticiã
Non auclietur ultra iniquitas ĩ
terra tua: uastitas et contriciõ
i terminis tuis. Et occupabit.
salus muros tuos: ⁊ portas tuas
laudatio Non erit t amplius sol
ad lucendum ꝑ diem: nec splen
tibi dñs in lucem sempiterna
et deus tuus in głam tuam. Nõ

Expanded text:
loria Libani ad te veniet, et abies et buxus, et pinus simul, ad ornandum locum sanctificationis meae; et locum pedum meorum glorificabo. Et venient ad te curvi filii eorum, qui humiliaverunt te, et adorabunt vestigia pedum tuorum omnes, qui detrahebant tibi, et vocabunt pro eo quod non fuisti derelicta et odio habita et non erat qui per te transiret. Ponam te in supervia seculorum: gaudium in generatione et generationem. Et sugges lac gentium: et mamillas regum lactaberis. Et scies quia ego Dominus salvans te: redemtor tuus fortis Jacob. Pro ere afferam aurum et pro ferro afferam argentum et pro lignis hes: et pro lapidibus ferrum. t, uisitationem tuam pacem, et praepositos tuos iustitiam. non audietur ultra iniquitas in terra tua, uastitas et contritio in terminis tuis, etoccupabit salus muros tuos, et portas tuas laudatio. non erit tibi amplius sol ad lucendum per diem, nec spltibi Dominus in lucem sempiternam et Deus tuus in gloriam aeternam. Non
Abbreviated transcription (Latin):
mea in ea ÷ et t̾ra tua inhabita¬
bitur: quia complacuit dño ĩ
te ⁊ terra tua inhabitabitur.
Habitabit enĩ iuuenis cũ iir¬
gine: et habitabunt in te filii
tui. Et gaudebit sponsus super
sponsam: et gaudebit suꝑ te d̾s
tuus. Suꝑ muros tuos ierłm cõ¬
titui custodes: tota die. ⁊ tota
nocte ꝓpetuo non tacebunt. Qui

Expanded text:
 Habitata. Quia complacuit Domino in te: et terra tua inhabitabitur. Habitabit enim juvenis cum virgine, et habitabunt in te filii tui. Et gaudebit sponsus super sponsam, et gaudebit super te Deus tuus. Super muros tuos, Jerusalem, constitui custodes, tota die et tota nocte in perpetuum non t
Abbreviated transcription (Latin):
stuclium ur̃m his que ꝑro uobis
gesta sunt subdite. Diligite casti¬
monie puritatem: quia xp̃c uir¬
ginitatis est filius. Abstinete.
uos a carnalib desideriis que mi¬
litant aduersus aĩam: quemad¬
modum nos presens b̃s apłs siuis
ut legimus uerbis hortatur. ma¬
licia ꝑuuli estote. quia dñs głe
mortalium se conformauit in¬
fantie. Sectamini humilitatẽ
qm dei filius discipulos suos do¬
cere dignatus est Induite uos.
uirtute pacientie: in qua animas
uestras possitis acquirere: qm̃
qui cunctorum ẽ tedemꝑtio ⁊ ip̃e
est om̃ium fortitudo. Que sutsũ
sunt saꝑite: non que suꝑ terrã.

Expanded text:
studium vestrum iis quae pro vobis studium vestrum iis quae pro vobis gesta sunt subdite. Diligite castimoniae puritatem, quia Christus virginitatis est filius. Abstinete vos a carnalibus desideriis, quae militant adversus animam , quemadmodum nos praesens B. apostolus suis, ut legimus, verbis hortatur. Malitia parvuli estote , quia Dominus gloriae mortalium se conformavit infantiae. Sectamini humilitatem, quam Dei Filius discipulos suos docere dignatus est . Induite vos virtutem patientiae, in qua animas vestras possitis acquirere: quoniam qui cunctorum est redemptio, ipse est omnium fortitudo. Quae sursum sunt sapite, non quae s