comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
redo inqͥt abrahã: dñe eredo qͥa potes facturũ teconfido
quod spondes. Nec enĩ confectã senectutẽ marces centis
mee ecatis considero. aut sarre coniugis sterilẽ effectãq
conditionẽ ad tendo. sed tue maiestatis potentiã tracto.
Necuitalia ꝓmittant᷑. sed aqͦ ꝓmittant᷑ agnosco. Generare
enĩ filios seniłetas ñ patit᷑. sed tua dñe iussione cõplet.
Steriles filios habere ñ possunt. sed hocposse tue uirtutis
efficiunt. Patura qͥdem negat. sed potentia imꝑat. Non
etas. sed tua potestas ostendit. Inpossibile qͥdem uidet᷑
eẽ qđ dicis. qͥahis uirtutib cunctis gentib innotescis.

Expanded text:
redo, inquit Abraham, Domine, credo quia potes, facturum te confido quod spondes. Nec enim confectam senectutem marcescentis meae aetatis considero, aut Sarae conjugis sterilem effetamque conditionem attendo, sed tuae majestatis potentiam tracto, nec cui talia promittantur, sed a quo promittantur agnosco. Generare enim filios senilis aetas non patitur, sed tua, Domine, jussione completur. Steriles filios habere non possunt, sed hoc posse tuae virtutes efficiunt. Natura quidem negat, sed potentia imperat. Aetas prohibet, sed tua potestas ostendit. Impossibile quidem illud esse quod dicis, quia his virtutibus cunctis gentibus innotescis.
Abbreviated transcription (Latin):
unc sarra con cepit inutetiũ & peꝑit filiũ: patrẽ mulcaꝵ
gͥentiũ destinaeũ. Nas cit᷑ isaac ornam̃tũ generis.
fidĩ p̃ciũ ꝓmisse sobolis testimoniĩ. Incuiꝰ natiuitate & dĩs
ꝓmissũ reddidit. & abrahã uotũ qđ optaũit accepit. Gaudẽt
oms cunctiletant᷑. Fit enĩ isaac dulcis cũ nascit᷑. dulcior eũ
nutrit᷑. Nec enĩ poterat ẽẽ ñ dulcis. quẽ & patris fidescon.¬
dierat. & ꝓpͥa mnnocentia cõm̃dabat. Eit & sarra & sterili.
mat̃ fecunda infilio. fecundior futura ex ipso. Redit uii.¬
uentꝰ insem̃. mercens etas reparat᷑ inuuuenẽ. Et manente
senectutis etate. iuuenilia gerunt᷑ amatre. Deniq: blan.¬
dit᷑ nutrit. & lactat. & consequentia cõpl& officia quẽ iã
forsitan obliuiscerent᷑: si suo tẽpore sarre parere conce¬
deret.R. łmem& ipsum ura ui di at dominus non adiciam ultra aquas¬
disuini suꝑ terram pactimeid retordabor ut hondꝑdamia quis di lunii

Expanded text:
unc Sara concepit in utero, et peperit filium, patrem multarum gentium destinatum. Nascitur Isaac ornamentum generis,fidei pretium, promissae sobolis testimonium. In cujus nativitate et Dominus promissum reddidit, et Abraham votum quod optavit, accepit. Gaudent omnes, cuncti laetantur. Fit enim Isaac dulcis cum nascitur, dulcior cum nutritur. Nec enim poterat esse non dulcis, quem et patris fides condierat, et propria innocentia commendabat. Fit et Sara ex sterili mater fecunda in filio, fecundior futura ex ipso. Redit juventus in senem, marcens aetas reparatur in juvenem, et manente senectutis aetate, juvenilia geruntur a matre. Denique blanditur, nutrit et lactat, et consequentia complet officia, quae jam forsitan oblivisceretur, si suo tempore Sarae parere conceer memetipsum juravi, dicit Dominus, non adjiciam ultra aquassuper terram. Pacti mei recordabor, ut non perdam aquis diluvii
Abbreviated transcription (Latin):
& offermͥ illũ insacrificiũ. Mor abralũtã celemt̃ decernit
iussis celestib ẽẽ parendũ: quã fuerat diuinitꝰ ĩ peratũ.
Uerebat᷑ neuotũ mora offender&: aut nissionẽ tarditas
impediro&e. Peniq ꝓꝑat qd iussũ ẽ ꝑficere: festinat. qd̾
p̃ceptũ ẽ adĩplere. Fuit enĩletꝰ cũ eũ accipet. letior cũ¬

Expanded text:
celeriter decernit jussis coelestibus esse parendum quam fuerat divinitus imperatum. Verebatur enim ne votum mora offenderet, aut jussionem tarditas impediret. Denique properat quod jussum est perficere, festinat quod praeceptum est adimplere. Fuit enim laetus cum eum acciperet, laetior cu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓdest qđ audit. qualit scĩ patriarche. aut uxores acceperint.
aut filios ꝓcreauerint: nisi qͦre hec facta sint. aut qͥd res ipse
figurauerint. sp̃ali sensu suꝑspexerit.
cce audiuimꝰ qd beatꝰ iacob genuerit filiui. & uocauerit nom̃
eiꝰ ioseph. & eũ plusquã reliqͦs filios suos dilexerit. Hoc locobeatꝰ
Diligebat gͦ iacobfiliũ suũ qͥae ds̃ pat̾ diligit unigenitũsuũ.¬
mĩs dilectꝰ. Ia cob misit filiũ suũ ut defrĩb sius sollicitu¬
dinẽ
gerer&e. & d̾s pat̾ misit unigenitũ suũ. ut gen̾humanũ pec̾atis¬

Expanded text:
prodest quod audit qualiter sancti Patriarchae aut uxores acceperint, aut filios procreaverint, nisi quare haec facta sunt, aut quid res ipsae figuraverint, spirituali sensu perspexerit? Ecce audivimus quod beatus Jacob genuerit filium, et vocaverit nomen ejus Joseph, et eum plus quam reliquos filios suos dilexerit . Hoc loco beatuDiligebat ergo Jacob filium suum; quia et Deus Pater diligit Unigenitum sumeus dilectus . Jacob misit filium suum, ut de fratribus sollicitudinem gereret: et Deus Pater misit Unigenitum suum, ut genus humanu
Abbreviated transcription (Latin):
loqͥ ñpossent. Sedaccepta iniuria etĩa qđ uerũ erat dicere
ueritas noluit. ne ñ dixisse ueritatẽ. sed ꝓuocatꝰ calũniam
reddidisse uideret᷑. Exqͥre qͥd nob̃ innuit᷑. nͥ ut eotẽprẽ quo
aprimis exfalsitate contumelias accipimꝰ. eoꝵ etiã uera
malataceamꝰ. neministeriũ iuste correptionis in arma uer¬

Expanded text:
loqui non possent. Sed accepta injuria, et jam quod verum erat dicere veritas noluit, ne non dixisse veritatem, sed provocatus contumeliam reddidisse videretur. Ex qua re, quid vobis innuitur, nisi ut eo tempore, quo a proximis ex falsitate contumelias accipimus, eorum etiam vera mala taceamus, ne ministerium justae correptionis in arma ver
Abbreviated transcription (Latin):
inuidia qͦ ferat᷑. herodiana hodie patefecit immanitas.
Quedũ tẽporał regni emulat᷑: angustias. et̃ni regisortũ
molit̾ extinguere. Ic herodes inqͥtuidens. qͥa illusus ẽ
amagis: misit in bechleẽ &occidit om̃s pueros qͥerant¬
dicent un quare non defen dis sanguinem nostrum &e acceperunt diuinum
responsum ad huc sustinete inodicum tempus donec impleatur numerus fra trui¬

Expanded text:
quo feratur, Herodiana hodie patefecit immanitas. Quae dum temporalis regni aemulatur angustias, aeterni regis ortum molitur exstinguere. Tunc Herodes, inquit, videns quia illusus est a magis, misit ad Bethlehem, et occidit omcisorum; quare non defendis sanguinem nostrum? et acceperunt divinum responsum: adhuc sustinete modicum, donec impleatur numerus fratru
Abbreviated transcription (Latin):
ecte ergo uiperarũ nomine isti uocantur.
quia sicut eruiperi suipere & erserpentib serpentes
nascunt᷑ : sic isti exuenenatis parentib uenenatum
animũ trahentes. xpm̃ suosq discipłos ꝑseqͥ molie.¬
bant᷑. Conuenit aut̃ istis qđ iuperarũ natura tra.¬
ditur ẽẽ ut in conceptione moriat᷑ pat̃ in parturiti¬
one mat̃. Quã iuis enĩ diuersa sint genera uiꝑarum.
& serpentiũ. tradunt tm̃ tantũ modo duas ẽe iuꝑas
in partes arabie. ubi nulla habitatiohominũ con.¬
sistit. quia ñ solũ homo si accesserit: uerũ etiã siauis
de suꝑuolauerit. aflatueaꝵ interimit᷑. ã Prẽ saste

Expanded text:
ecte ergo. viperarum nomine isti vocantur, quia sicut ex viperis viperae, et ex serpentibus serpentes nascuntur, sic isti ex venenatis parentibus venenatum animum trahentes, Christum ejusque discipulos persequi moliebantur. Convenit autem istis, quod viperarum natura traditur esse, ut in conceptione moriatur pater, in parturitione mater. Quamvis enim diversa sint genera viperarum et serpentium, tradunt tamen tantummodo duas esse viperas in partibus Arabiae, ubi nulla habitatio hominum consistit, quia non solum homo si accesserit, verum etiam si avis desuper volaverit, a flatu earum interimitur. Quarum conce
Abbreviated transcription (Latin):
qđ sibide ẽ lum̃ ẽnitatis intelligit. clam& mȩdiillis
cordis. elam& uocib mentis icens. Ihufilidaund:
miserere mei. Sed qͥdolamante ceco. subiingit᷑ alidi.¬
ames. Et dͥ p̃ibant: increpabant eũ tittacere. Qiuid
aut̾ signant isti qͥihu ueniente p̃cẽdunt nisi desidenoꝵ
carnalĩ turbas tumultꝰ ꝙ uitioꝵ: Qui pruesꝗ apadi¬

Expanded text:
 sibi deest, lumen aeternitatis intelligit, clamet medullis cordis, clamet et vocibus mentis, dicens: Jesu fili David, miserere mei. Sed quid clamante caeco subjungitur audiamus: Et qui praeibant, increpabant eum, ut taceret. 3. Quid autem designant isti qui Jesum venientem praecedunt, nisi desideriorum carnalium turbas, tumultusque vitiorum, qui, priusqua
Abbreviated transcription (Latin):
auconuerti addm post ꝑpetratra uicia uolumꝰ. Aũ conti.
hucade erorare uicia que ꝑpetrauimꝰ conam. occurit̃
cordi fantasmata peccatoꝵ que fecimꝰ. m̃tis nr̃ẽ aciem
reuerberant. Confundunt animũ & uocesnrẽ dep̾cati.¬
cogitationinrẽ suis imaginib inlisa. inipsa nrã oratu¬

Expanded text:
post perpetrata vitia volumus, dum contra haec eadem exorare vitia, quae perpetravimus conamur, occurrunt cordi phantasmata peccatorum, quae fecimus, mentis nostrae aciem reverberant, confundunt animum, et vocem deprecaticogitationi nostrae suis imaginibus illisa, in ipsa nos nost
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ uĩa peccatoꝵ. latã uult intelligi. qm̃angustã constat
ee iustoꝵ. Tcio locosubiunx̃. Et incathedra pestilentie ñ
sedit. Addoctrinas hoc uidet᷑ ab ominabiles ꝑtinere. que
pestilentis dogmatis uenena disseminant. Hec merito
negant᷑ in xp̃o. qͥtotius mundi uulnera medicabili p̃di.¬

Expanded text:
 latam vult intelligi: quoniam angustam constat esse justorum. Tertio loco subjunxit: Et in cathedra pestilentiae non sedit. Ad doctrinas hoc videtur abominabiles pertinere, quae pestilentis dogmatis venena disseminant. Haec merito negantur in Christo, qui totius mundi vulnera medicabili praedi
Abbreviated transcription (Latin):
edẽptorẽ om̃iũ in effabilẽq salutis nrẽ ds̃. qͥ ꝓ nob inferna penetrans
inimici insidiantis pessima uirtute. quicũ patre¬

Expanded text:
edemptor omnium, ineffabilisque Salvator Deus, qui pro nobis inferna penetrans, inimici insidiantis pessima servitute. Per
Abbreviated transcription (Latin):
uincianꝰ consularis sicilie audiens sc̃am opinionẽ.
uirginis dõdicate agathe multifaria extensione
ꝑquirebat. ut ad ẽa ꝑtingeroe. Singula enĩ crimina
m̃tis sue singłoꝵ ipse uicior exagitabat affectꝰ. & ut
potens ꝑ głam scli cupiens suã opinionẽ extendere.
fortissimis ortã natalib dĩ famulã fecit artari. ut qͥ
eõe actalis qͥ poss&e etĩa expectabiliũ sibi subiugare
ꝑsonas. Ut libidinos aut̃ ad aspectũ uirginis pul.¬
cherrime

Expanded text:
ianus consolaris siciliae . audiens sanctam| opinionem uirginis d\e/o dicate agathae| multefaria intentione perquirebat . | ut ad eam pertingeret per singulam enim| criminam mentis suae . singulorum in se| uiciorum exagitabat affectus·et utpote| pro gloria saeculi cupiens suam opinionem extendere| fortissimis ortam natalibus d\e/i famulam fecit arta re. Vt quesset ac talis qui posset| etiam spectabilium sibi subiugare personas. Vt libidi| nosus autem . adspectum uirginis pulcherrime
Abbreviated transcription (Latin):
unc uero insanabił dolor.inconsolabił pena. in reme¬¬
diabiliscruciatꝰ. incõparabił partꝰ est quospes & gaudiũ
tollit᷑. uita contẽpnit᷑. resnuit᷑ gła. & contẽptis om̃ib
pietatis affectib. mortis atrocitas appetit᷑ potiuꝰ quã
cladib finẽ. & uos patres eẽ dulciũ filioꝵ uł ad monit
nectu sostentans. in conspectu eoꝵ uestẽ quapectꝰ
tegebat̾ scidit. & cunctis flentib ostendebat eis lassis
pellib quassugacert mãmas. & blandim̃ta que in-¬
fantie eoꝵ exihi erat. eiulando lacrimans memorabat.
Aiebat ergoadam. dos. Tum sẽꝑpli .s bianditꝰ es fib.
& tua nplius uerecundatꝰ es. In illo imaginẽ mẽa peperi.
inte pat̾nos ultꝰ effudi. Tu patriutilior: iste similior.
Heume miserã. cirtũ uallant me exom̃i parte in cõpara¬
biles luctus. inaudita miseria & gemina orbitas. nullis
penitꝰ tribulationib cõparanda. Omitto filios ad mor¬
tem ultro ꝓperantes. Quossi michi hostes auferrent.

Expanded text:
unc vero insanabilis dolor, inconsolabilis poena, irremediabilis cruciatus, incomparabilis partus est, quo spes et gaudium tollitur, vita contemnitur, respuitur gloria, et, contemptis omnibus pietatis affectibus, mortis atrocitas appetitur potiusquam cladibus finem, et vos patres esse dulcium filiorum vel admoniti nectutis ostentans, in conspectu eorum vestem qua pectus tegebatur, scidit: et cunctis flentibus ostendebat eis laxis pellibus quas suxerant mammas, et blandimenta, quae infantiae eorum exhibuerat, ejulando lacrymans memorabat. Aiebat ergo ad ambos: Tu mihi semper plus blanditus es, fili; et tu amplius verecundatus es: in isto imaginem meam peperi, in te paternos vultus effudi; tu patri utilior, iste similior. Heu me miseram! circumvallant me ex omni parte incomparabiles luctus, inaudita miseria et gemina orbitas, nullis penitus tribulationibus comparanda. Omitto filios ad mortem ultro properantes, quos si mihi hostes auferrent,
Abbreviated transcription (Latin):
eatꝰ igitꝰ sebastianꝰ ab insidi antib conuentiis est.
&e quia ut diximꝰ uidebat᷑ sub clamide latere qđ
milesec̃e dignissimꝰ . xp̃i sugigessit de eo p̃fectus
dioclecianꝯ imperatori. Quẽ diodecianꝰ adse conuocans
romani illũ qͥ incelis est semꝑ ad oraui: considerans
alapidib auxiliũ petere insani capitis ẽẽ &uani.
Tc̃ iratꝰ diodicianꝰ iussit eũ duci inmediũ cãpũ. & ligari
quasi signũ ad sagittandũ. Et nissit ut sagittarii eũ
consuerent. Tc̃ posuerunt eũ milites inmedio cãpo

Expanded text:
 conventus est: et quia, ut diximus, videbatur sub chlamyde latere, cum miles esset dignissimus Christi, suggessit de eo praefectus Diocletiano imperatori. Quem Diocletianus ad se convocans, orbis illum, qui in coelis est, semper adoravi, considerans a lapidibus auxilium petere insani capitis esse et vani. Tunc iratus Diocletianus jussit eum duci in medium campum, et ligari quasi signum ad sagittam, et jussit ut sagittarii eum figerent. Tunc posuerunt eum milites in medio campo
Abbreviated transcription (Latin):
cumq aut̃ ꝑuenire potuit uiolent̃ ad missa est & nonẽ
uoluntate labullo suscepta. Int̾ea dũ ista dicunt᷑ & illa
referunt᷑: int̾ uroꝵ lacrimas& suspiria filioꝵ oepert̃
militesxꝑi mollescere. & animossuos flectere addo.¬
dit athletas dĩ inmenso certaminis pondere fatigari.
inmedio eoꝵ se obiciens. dixit. Ofortissimi milites
xꝑi. Oistructissimi diuini p̃lubellatoresꝑ nimła
uirtutẽ animi fortit̾ ꝑuenistis ad palmã. & nunc ꝑ
miserablandim̃ta coronã deponitis sempiternam.¬

Expanded text:
cumque autem pervenire potuit, violenter admissa est, et non est cumque autem pervenire potuit, violenter admissa est, et non est voluntate ab ullo referuntur, inter uxorum lacrymas, et suspiria filiorum, coeperunt milites Christi mollescere, et animos suos flectere ad dodit athletas Dei immenso certaminis pondere fatigari, in medio eorum se objiciens, dixit: O fortissimi milites Christi, o instructissimi divini praelii bellatores, per nimiam virtutem animi fortiter pervenistis ad palmam, et nunc per misera blandimenta coronam deponitis sempiternam
Abbreviated transcription (Latin):
ouũ hoc genꝰ est pereundi. inquocarnifer rogat᷑
u feriat. uita optat᷑ ut pereat morsinuitat᷑ ut ueniat.
Nouuꝰ hic luctꝰ ẽ nouamiseria inqua natoꝵ iuuentus
sponte amittit᷑. & parentũ miseranda cogit᷑ senectus
ut uiuat. Ista & his similia matre ꝓsequente infirmꝰ
pat̾ & grauis. ĩa senio manib adducit᷑ seruuloꝵ. & cig.¬
neo capiti puluerẽ t̾re spargens huiꝰ modidabat uo.¬
ces adcelũ. Ad mortẽ ultro ꝓficiscentib filiis uale¬
dicturꝰ adueni. ut uniuersa que afiliis sepulture mee
exibenda parauerã: ego ibi infelix filios sepulturis
ex pendã. O filii mee baculũ senectutis & geminũ
meoꝵ uiscerũ lum̃ nati felicit̾ & ꝓspere educati. ex¬
cellentissime memorie & ingeniis ingularis om̃i.¬
umq liberaliũ pericia litcerarũ imbuti : que ista
repente insania ur̃a uolundate progerita mortis
uosfecit ẽẽ amatores: Num quã ista uiuentib pla.¬
cuit. nũ quã morituris suũ amorẽ indixit. Ad qͦs¬

Expanded text:
ovum hoc genus est pereundi, in quo carnifex rogatur ut feriat, vita optatur ut pereat, mors invitatur ut veniat. Novus hic luctus est; nova miseria, in qua natorum juventus sponte amittitur, et parentum miseranda cogitur senectus ut vivat. 7. Ista et his similia matre prosequente, infirmus pater, et gravis jam senio, manibus adducitur servulorum, et cygnaeo capiti terrae pulverem spargens, hujusmodi dabat voces ad coelum: Ad mortem ultro proficiscentibus filiis valedicturus adveni, ut universa, quae a filiis sepulturae meae exhibenda paraveram, ego infelix filios sepulturus expendam. O filii, meae baculus senectutis, et geminum meorum viscerum lumen, nati feliciter, et prospere educati, excellentissimae memoriae, et ingenii singularis, omnium liberalium peritia litterarum imbuti, quae ista repente insania vestra voluntate progenita mortis vos fecit esse amatores? Numquam ista viventibus placuit: numquam morituris suum amorem induxit: ad quos
Abbreviated transcription (Latin):
tenebras detegis. lucisq lum̃ crederis lum̃ beatũ p̃dicans.
recam̃ scẽ dñe defende nos inhac nocte sit nobinte reqͥes qͥetã
noctẽ tribue. Negrauis sonus irruat. nec hostis nos subripiat.
nec caroilliconsentiensnos tͥreos statuat. o cłisonũ capiant
coradte seꝑuigil&: dext̃atua ꝓtegat famulos qͥte diligt̃.
Defensor nr̃ aspice insidiantes reprime gub̃na tuos famulos qͦs
sanguine mercatꝰ es. mem̃tonrĩdne ingraui isto corpõre.
qͥ es defensor anime adestonob dnẽ. d õpatrisit gła.

Expanded text:
ris Lumen beatum praedicans. Precamur, sancte Domine, Defende nos in hac nocte, Sit nobis in te requies, Quietam noctem tribue. Ne gravis somnus irruat, Nec hostis nos surripiat, Nec caro illi consentiens Nos tibi reos statuat. Oculi somnum capiant Cor ad te semper vigilet, Dextera tua protegat Famulos qui te diligunt. Defensosanguine mercatus es. Memento nostri Domine In gravi isto corpore; Qui es defensor anime desto nobis Domine.
Abbreviated transcription (Latin):
dii. Etexpuectu auaricie tẽptauit: cũ dicer& scientes bonũ &
malũ. Auaricia enĩ ñ solũ pecunie ẽ: sed etiã altitudinis.
Recte enĩ auaricia dicit᷑. cũ supra modũ sublimitas ambitur
Sienĩ ñ adauariciã honoris rapina ꝑtiner&: nequaquã paulus
de unigenito filio dicer&. ñ rapinã arbitratꝰ ẽ ẽẽ se equalẽ do.
In hoc gͦ diaboł parentẽ nrm̃ adsuꝑbiã traxit: qd ẽuadaua.¬
riciã sũblimitatis excitauit. Sed qͥb modis pͥmũ hominem
strauit. eisdẽ modis scdõ homini tẽptato succubuit. ꝑgułã
qͥppe tẽptaut qͥdic̃. Dic ut lapides isti panes fiant. ꝑuanã
głam tẽptat cũdicit. sifiliuꝰ dĩ es mitte te deorsũ. ꝑ sublimi
tatis auariciã tẽptat: cũ regna om̃a mundi ostendit dicens.
Hec tͥ omã dabo. siꝓcidens adoraueris me. Sedeisdẽ modis
a scđo homine uincit᷑. qͥb pͥmũ hominẽ se uicisse głabat᷑.

Expanded text:
temptavit, cum diceret: 'Scientes bonum et malum'. Avaricia enim non solum pecuniae est, sed etiam altitudinis. Recte enim avaritia dicitur, cum supra modum sublimitas ambitur. Si enim non ad avaritiam honoris rapina pertineret, nequaquam Paulus de unigenito Dei filio diceret: 'Non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo'. In hoc ergo diabolus parentem nostrum ad sur modum sublimitas ambitur. Sed quibus modis primum hominem stravit, eisdem modis a secundo homine tentato succubuit. Per gulam quippe tentat, qui dicit: Dic ut lapides isti panes fiant; per vanam gloriam tentat cum dicit: Statis avaritiam tentat cum regna omnia mundi ostendit, dicens: Haec omnia tibi dabo, si procidens adoraveris me. Sed eisdem modis a secundo homine vincitur, quibus primum hominem se vicisse gloriabatur,
Abbreviated transcription (Latin):
natalicia celebramꝰ. qͥ hoc scripsit euangłm atq ideo
suã ꝑsonã maluit indicus. rerũ accidentiũ qua ꝓpͥo
designare uocabulo. Diligebat aut̃ eũiħs ñ exceptis
cet̾is singularit solũ. sedp̃ceteris quos diligebat fã.¬
miliariuꝰ unũ quẽ speciał p̃rogatiua castitatis am.¬
pliori dilectione feceratdignũ. Om̃s qͥppe sediligere
ꝓbat. quib ante passionẽ loqͥtur sicut dilex̃ mes
pat̾ & egodilexi uos. manete indilectione mea.
Sed hc̃ p̃om̃ĩb diligit. qͥuirgo electꝰ ab ipso uirgo in
euũ ꝑmansit: Tradt̃ nãq historie qđ eũ de nuptus

Expanded text:
licet ipse, qui hoc scripsit Evangelium, atque ideo suam personam maluit indiciis rerum accidentium, quam proprio designare vocabulo. Diligebat autem eum Jesus, non exceptis caeteris singulariter solum, sed prae caeteris quos diligebat familiarius unum, quem specialis praerogativa castitatis ampliori dilectione fecerat dignum. Omnes quippe se diligere probat, quibus ante passionem loquitur: Sicut dilexit me Pater, et ego dilexi vos, manete in dilectione mea . Sed hunc prae omnibus diligit, qui virgo electus ab ipso, virgo in aevum permansit. Tradunt namque historiae quod eum de nuptiis
Abbreviated transcription (Latin):
iudicio dicturi sumꝰ. qui abam ore p̾sentis scłi nec p̃ceptis
flectim. nec uerberib emendam᷑: Sed fortasse aliqͥs
tacitis sibi cogitationib dicat. Aduocẽ dñicã uterq iste
piscator qui aut tantũ dim isit. qui pene nichil habuit
censum. Multũ reliquid qui quãlibo parũ. totum¬
deleruit. Certe nos & habita cũ amore possidemꝰ & ea
que minime habemus. ex desiderio querimꝰ. Multũ
ergo petrꝰ & andreas dimisit. quando uterq etia desi-¬
deria habendi dereliquit. Multũ dimisit qui cum re
possessa etiã concupiscentiisrenunciauit. Asequentib
ergo tanta dimissa sunt: quanta a non sequentib con¬

Expanded text:
sumus, qui ab amore praesentis saeculi nec praeceptis flectimur, nec verberibus emendamur? 2. Sed fortasse aliquis tacitis sibi cogitationibus dicat: Ad vocem dominicam uterque iste piscator quid aut quantum dimisit, qui pene nihil habuit? censum. Multum reliquit qui sibi nihil retdeseruit. Certe nos et habita cum amore possidemus, et ea quae minime habemus ex desiderio quaerimus. Multum ergo Petrus et Andreas dimisit, quando uterque etiam desideria habendi derelinquit. Multum dimisit, qui cum re possessa etiam concupiscentiis renuntiavit. A sequentibus ergo tanta dimissa sunt, quanta a non sequentibus con
Abbreviated transcription (Latin):
Nudistis fr̃sim̃i quia adunius iussionis uocẽ petrus
& andreas relictis retib secuti sunt redemptorẽ. Nulla
uero hunc facere. adhuc miracula uiderant nichil
ab eo de p̃mio.et̃ne retributionis audierant. Et tam̃
adunũ dñi p̃ceptũ hoc qđ possidere uidebant᷑ oblu
sunt. Quanta nos eiꝰ miracula uidemꝰ quot flagellis
affligim᷑ quantis minarũ asperitatib de terremur.
& tam̃ uocantẽ sequi contepnimus. In celo iã sed&: qͥ de
conuersione nos admon&e.Iam iugo fidĩ colla gentium
subdidit. iã mundi głam strauit. iam ruinis eiꝰ crebes¬
centib districti sui iudicii diem ꝓpinquantẽ denunciat.

Expanded text:
rissimi, quia ad unius jussionis vocem Petrus et Andreas, relictis retibus, secuti sunt Redemptorem. Nulla vero hunc facere adhuc miracula viderant, nihil ab eo de praemio aeternae retributionis audierant; et tamen ad unum Domini praeceptum hoc quod possidere videbantur obliti sunt. Quanta nos ejus miracula videmus, quot flagellis affligimur, quantis minarum asperitatibus deterremur, t tamen vocantem sequi contemnimus? In coelo jam sedet, qui de conversione nos admonet; jam jugo fidei colla gentium subdidit, jam mundi gloriam stravit, jam, ruinis ejus crebrescentibus, districti sui judicii diem propinquantem de
Abbreviated transcription (Latin):
mucrone dire lancee. ut nos lauarte crimine manauit unda
sanguine. Impletast̃ que concinit dauid fideli carmine dicendo
nationib regnauit aligno ds̃. arbordecora fulgida ornata
regis purpura. electa digno stipite tã sc̃ã m̃bra tangere. Beata
cuiꝰ brachiis p̃ciũ pependit scłi. statera facta ẽ corporis p̃daĩq tulit

Expanded text:
Mucrone diro lanceae, Ut nos lavaret crimine, Manavit unda sanguine. Impleta sunt quae concinit David fideli carmine, Dicens: In nationibus Regnavit a ligno Deus. Arbor decora, et fulgida, Ornata regis purpura, Electa digno stipite Tam sancta membra tangere. Beata, cujus brachiis, Pretium pependit saeculi, Statera facta est corporis Praedam tulit
Abbreviated transcription (Latin):
umculũ amoris subsidiũ. Hec scĩtatẽ firmat. castitatẽ
roborat. dignitates exornat: in plieris splendoꝵ inuenib
flora: inꝓuectis apparoe. Gub̾nat sexꝰ: gradus ꝓuehit.
officia cuncta custodit. In pauꝑe grata ẽ. inmedioere leca
in locuplete honesta. Fides amicicias seruat: collegia
copulat. artes cõm̃dat. Nullũ despicit: nullũ contẽpnit
nullideẽ nisi qͥ ei forte defuerit. RQuadraginta di ese nos¬

Expanded text:
culum, amoris subsidium. Haec sanctitatem firmat, castitatem roborat, dignitates exornat. In pueris splendet, in juvenibus floret, in provectis apparet. Gubernat sexus, gradus provehit, officia cuncta custodit. In paupere grata est, in mediocri laeta, in locuplete honesta. Fides amicitias servat, collegia copulat, artes commendat. Nullum despicit, nullum contemnit, nulli deest, nisi qui ei forte defuerit. Fides
Abbreviated transcription (Latin):
Dirit domimis ad abra hameccesarra uxor tua pariae tibi filium & uocabis
pinquare hierico dicit᷑. cecꝰ illuminat᷑. Hierico qͥppe int̃.¬
p̃tat᷑ luna. Lunaaut̃ insacro eloqͥo. ꝓdefectu carnis
ponit᷑. Quia dũ menstrius mom̃tis decrescit: defectũ
nr̃e mortalitatis designat᷑. Dũ igit᷑ conditornr̃ ad ꝓ¬
pinqͥt hierico: cecꝰ ad lum̃ rediit. quia dũ diuinitas
defectũ nr̃e carnis suscepit. humanũ genꝰlum̃ qđ ami.¬
serat recepit. Unde enĩds̃ humana patit᷑. inde homo
addiuina subleuat᷑. Qui uidelic&e cecꝰ. recte & uixta
uiã sedere: & m̃dicans ẽẽ describit᷑. Ipsa enĩ ueritas dix̃.
Egosũ uia. Quiergo et̾ne lucis claritatẽ nescit: oecꝰ est.
Sedsi iã in redẽptorẽ credidit: iuxtauiã sed&. Siaut̃ iam
credidit sedut et̾nũ lum̃ recipiat. rogare dissimulat.
atq ap̃cib cessat: cecꝰqͥdem iuxta uiã sed&: sed minime

Expanded text:
 Deus ad Abraham: Ita, ecce Sarra uxor tua pariet tibi filium, et uocabis pinquare Jesus dicitur, caecus illuminatur. Hiericho quippe interpretatur luna; luna autem in sacro eloquio pro defectu ponitur carnis, quia dum menstruis momentis decrescit, defectum nostrae mortalitatis designat. Dum igitur conditor noster appropinquat Jericho, caecus ad lumen redit, quia dum divinitas defectum nostrae carnis suscepit, humanum genus lumen, quod amiserat, recepit. Unde enim Deus humana patitur, inde homo ad divina sublevatur. Qui videlicet caecus recte et juxta viam sedere et mendicans esse describitur; ipsa enecus est; sed si jam 1441 in Redemptorem credit, juxta viam sedet; si autem jam credit, sed ut aeternam lucem recipiat rogare dissimulat, atque a precibus cessat, caecus quidem juxta viam sedet, sed minime
Abbreviated transcription (Latin):
natꝰ. & porta indomo dnĩ clausa. Huic utiq sc̃s des¬
cendit sp̃s. huic uirtꝰ obũbrauit altissimi: exea pote
uirtutũ xp̃s egredit᷑. Hec̃ ẽ inmaculata coitu. fe¬
cunda partu. uirgo castitate. Hec concepit uirgi
ñ ex uro. sedexspũ scõ. Hec peperit ñ dolore. sed gaudio.
Hec nutriuit angłoꝵ & hominũ cibũ. Belixcerte & om̃i
laude dignissima. que sine humanosemine celestẽ

Expanded text:
natus, et porta in domo Domini clausa. Ad hanc utique sanctus descendit Spiritus; huic virtus obumbravit Altissimi; ex ea potens virtutum Christus egreditur. Haec immaculata coitu, fecunda partu, virgo castitate. Haec concepit virgo non ex viro, sed ex Spiritu sancto. Haec peperit non dolore, sed gaudio. Haec nutrivit angelorum et hominum cibum. Felix certe et omni laude dignissima, quae sine humano semine coel
Abbreviated transcription (Latin):
celestiũ agminũ que głam dõ canerent pacẽq simu
hominib p̃dicar& ad fuit: aꝑte demonstrans. quia
ꝑhãc natiuitatẽ homines ad pacẽ uniuꝰ fidĩ. spei. ce
dilectionis. atq ad głam diuine laudationis essent
conuertendi. Significant aut̃ mistice pastores isti
gregũ. doctores quosq ac rectores fideliũ animarũ.
Noxcuiꝰ uigilias custodiebant supͣ gregẽ suũ. ꝑicula
tẽptationũ indicat. a quib se suosq subiectosonĩs

Expanded text:
am Deo caneret, pacemque simul hominibus praedicaret, adfuit, aperte demonstrans quia per hanc nativitatem homines ad pacem unius fidei, spei et dilectionis, atque ad gloriam divinae laudationis essent convertendi. Significant autem mystice pastores isti gregum doctores quosque ac rectores fidelium animarum. Nox, cujus vigilias custodiebant super gregem suum, pericula tentationum indicat, a quibus se suosque subjectos omnes
Abbreviated transcription (Latin):
gregẽ suũ: angłsdnĩ magna cũ luce apparuit.
exortũq mundo solẽ iusticis ñ solũ celesti uoce
sermonis. uerũ etiã claritate diuine lucis astruebat.
Nũquã enĩ in tota ueteris instrum̃ti serie repperimꝰ
angłos qui tã sedule apparuere patrib cũ luce ap.¬
paruisse. Sed hoc priuilegiũ recte hodierno
tẽpori seruatũ ẽ quando exortũ est intenebris lum̃
rectis corde. misericors & miserator & iustꝰ dñs. Uerũ

Expanded text:
aruit, exortumque mundo Solem justitiae non solum coelestis voce sermonis, verum etiam claritate divinae lucis astruebat. Nusquam enim in tota Veteris Instrumenti serie reperimus angelos, qui tam sedulo apparuere patribus, cum luce apparuisse; sed hoc privilegium recte hodierno tempori servatum est, quando exortum est in tenebris lumen rectis corde, mis
Abbreviated transcription (Latin):
conscendisti. iiñsã mis diã tuã exposcunus. ut in lege tua conuersi.
p̃ceptistus illununati. testimonus eruditi. mereamur & ab alienis & aboi¬
cubes uitiis emundari. ꝑ.¬
i lx audiat te dñs indie tribulationis: ꝓtegat te nom̃dĩ iacob. m refat
t biautiliũ de sc̃o: se de sion tueaturte. e emorsit om̃is sacrificu tiuĩ:
& holocaustũ tuũ pingue fiat. T ribuat tibi scđm cortuũ: & om̃e con¬

Expanded text:
conscendisti, immensam misericordiam tuam exposcimus, ut lege tua conversi, praeceptis illuminati, testimoniis eruditi, mereamur et ab alienis et ab occultis vit is emundari. « Exandiat te Dominus in die tribulationis, protegat te nomen Dei Jacob. Mittat tibi auxilium de sancto et de Sion tueatur te. Memor sit omnis sacrificii tui, et holocaustum tuum pingue fiat. Tribuat tibi secundum cor tuum, et omne con
Abbreviated transcription (Latin):
immolari significans eũ qͥ nos suosanguine redẽpturꝰ. ante qͥnq
diespasce id ẽ hodierno die magno. p̃cedentiũ sequentiũq popł
ac tenꝰ obseruata consũmauit. & noui de inceps obseruanda di¬
& mane crucifixꝰ. Ipsa nos die ademonicadnãtione redemit. qͣantiquul
ille hebreoꝵ popłs immolatione agni uigũ egiptie seruitucis abiecit.
Virumpũdirer opprimamus uirum iuistum in uiste & degluciamus eum tamꝗ inferi ui uum¬
auferamus memoriam illuis de terra & de spoluseuis sortem mitta mus interños ipsi enin¬
homicide thes auritauerunt sibi ma lum insipientes & maligni oder sapientiam &e rei
fac tisfunt incogitatio nib fuis E Dicerunt impi apudse nonresteat gitantes citcũ

Expanded text:
immolari: significans eum qui nos suo sanguine redempturus ante quinque dies paschae, id est, hodierno die magno praecedentium sequentiumque populorum hactenus observata consummavit, ac nova deinceps observanda dia Judaeis, et mane crucifixus, ipsa nos die a daemoniaca dominatione redemit, qua antiquus ille Hebraeorum populus immolatione agni jugum Aegyptiae servitutisrunt: Opprimamus virum justum injuste, et deglutiamus eum tanquamAuferamus memoriam illius de terra, et de spoliis ejus sortem mittamus inter nos. Ipsi enihomicidae thesaurizaverunt sibi malum, insipientes et maligni oderunt sapientiam, et rei facti sunt in cogitationibus suis. Vers. Dixerunt impii apud se no
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃s dñator orb̾ mbechleẽ iude. siceñĩꝓpħa dixeratante.
unc canit lecꝰ chorꝰ angłoꝵ stella declarat ueniunt eoi.
pͥncipesdignũ celebrare cultũ misticadona. Thusdõ
mirrã tribuunt sepulto bracteas regicriseas decentidũ.
colt̃ unũ meminere trinotresdare t̃nas. Głam trine
monadicanamꝰ. cũ dõ diue genitore ꝓli flamini necñ
abutroq fuso corde fideliam̃.¬

Expanded text:
nator orbis, In Bethleem Judae, sic enim propheta Dixerat ante. Hunc canit laetus chorus angelorum, Stella declarat, veniunt Eoi Principes, dignum celebrare cultum. Mystica dona, Thus Deo, myrrham tribuunt sepulchro, Auream regi speciem decenti; Dum colunt unum, meminere trino Tres dare terna. Gloriam trinae monadi canamus, Cum Deo divae Genitore Proli, Flamini nec non ab utroque fuso Corde fideli
Abbreviated transcription (Latin):
salutis auctor qđ nr̃i quondã corporis exx illibata uirgine
uascendo formã sũpieris. Hicũsens testat᷑ dies currens
ꝑanni circulũ qͦ solus asede patris mundi salus adueneris.
h unc celũ t̾ra hc̃ mare. hc̃ om̃e qđ in eis ẽ auctorẽ aduent̾
tui laudat exultans cantico. Nos qͦq qͥ sc̃o tuo redẽpti
sumꝰ sanguine obdiẽ natał tui himnũ nouũ concinimꝰ.¬

Expanded text:
Ex illibata virgine Nascendo formam sumpseris. Sic praesens testatur dies Currens per anni circulum Quod solus a sede Patris Mundi salus adveneris. Hunc coelum, terra, hunc mare, Hunc omne quod in eis est, Auctorem adventus tui Laudans exsultet cantico. Nos quoque qui sancto tuo Redempti sumus sanguine, Ob diem natalis tui Hymnum novum concinim
Abbreviated transcription (Latin):
que de paruulo iħu facta disꝑserat: Pastores erãt in re¬
gione illa uigilantes. & obseruantes. tustodias noctis
suꝑ gregẽ suũ. Uenit angłs subipsa hora natiuitatis
iħu&e ait adeos. Adnuncio uob gaudiũ magnũ. Ite &̃
inuenietis infantẽ inuolutũ pannis. & positũ inp̃sepio¬

Expanded text:
quae de parvulo Jesu fama disperserat? Pastores erant in regione illa, vigilantes et observantes custodias noctis supra gregem suum. Venit angelus sub ipsa hora nativitatis Jesu, et ait ad eos: Annuntio vobis gaudium magnum. Ite, et invenietis infantem involutum pannis
Abbreviated transcription (Latin):
ũ hoc pastores trepidi ꝑsperissent: &angls recessisset
ab eis. dixert̃ ad se inuicẽ. Famꝰ bethleẽ: & uideamꝰ factũ
qđ dns ostendit nobis. Uenerunt & inuenerunt parui
lum tã illi quã parentesque facta fuerant mirabant᷑
suꝑhoc. Et de simeone scribit᷑ qđ rumorẽ auxerit: &¬

Expanded text:
um hoc pastores trepidi perspexissent, et angelus recessisset ab eis, dixerunt ad invicem: Eamus Bethleem, et videamus factum quod Dominus ostendit nobis. Venerunt et invenerunt palum. Tam illi quam parentes quae facta fuerant mirabantur: super hoc et de Simeone scribitur quod rumorem auxerit
Abbreviated transcription (Latin):
Auos filios. & dix adolescentior er illis patri. Dam portionẽ sub¬
stantie. que me contingit. Et diuisit illis substantia. Murmu¬
rantib de peccatoꝵ susceptione scribis & phariseis. tres exordine
parabolas saluator posuit. diiab pͥmis de qͥb disputatũ ẽ qͥntũ
ipse cũ angłis de penitentũ salute gaudeat insinuans. t̃cia uͦ que
seqͥt᷑. ñ suũ tantũ mͦ suoꝵq gaudiũ demonstrans. sed oin uiden¬
ciũ murmur rep̃hendens. Homo itaq qͥdiios filios habuis se
dicit᷑: ds pat̃ intelligit᷑. duoꝵ uidelca genitorꝑopłoꝵ. & qͣsi duaꝵ¬
generis humanistirpiũ auctor atq creacor. MMaior enim
filiuꝰ eos qͥinuniuꝰ dĩ ꝑmansere cultura minor eosu̾sq ad colenda
idola dm̃ deseruire designat. Pars substantie que minorẽ
filiũ contigit. ipse sensꝰ in homine racionał ẽ. Uiuere enĩ
intelligere meminisse ingenio alacri excellere diuini sub.¬
ei non dimittam te nisibeneilixeris michi & benedi xit e um ine odem Loco.¬

Expanded text:
portionem substantiae quae me contingit. Et divisit illis substantiam, etc. Murmurantibus de peccatorum susceptione Scribis et Pharisaeis, tres ex ordine parabolas Salvator posuit: duabus primis, de quibus disputatum est, quantum ipse cum angelis de poenitentum salute gaudeat insinuans; tertia vero, quae sequitur, non suum tantummodo suorumque gaudium demonstrans, sed et invidentium murmur reprehendens. Homo itaque, qui duos filios habuisse dicitur, Deus Pater intelligitur, duorum videlicet genitor populorum, et quasi duageneris humani stirpium auctor atque creator. Major enim filius eos, qui in unius Dei permansere cultura: minor eos, qui usque ad colenda idola, Deum deseruere, significat. Pars substantiae, quae minori filio contigit, ipse sensus in homine rationalis est. Vivere enim, intelligere, meminisse, ingenio alacri excellere, divini subei: Non dimittam te, nisi benedixeris mihi. Et benedixit eum in eodem loco.
Abbreviated transcription (Latin):
sed doctrinã considantes. Qđaut̃ suꝑ cothedr̃a moisi seder̃
scribe& pharisei. ꝑcathedrã doctrinã legis ostendit. Ergo
& illud qđ dicit᷑ in psalmo. incathedra pestilentie ñ sedu. &
cathedras uendentiũ colũbas euertit. doctrinã debemꝰ acciꝑe.¬
Alligãt aut̃ onera grauia & inportabilia. & ĩpomint in hu¬
meros hominũ. digito ant̃ suo nolt̃ ea mouere. Hoc generalũ
aduersũ om̃s magistros qͥ grandia iubent. & minora non

Expanded text:
edram Moysi sederunt scribae et Pharisaei, per cathedram doctrinam legis ostendit. Ergo et illud, quod dicitur in psalmo: In cathedra pestilentiae non stetit , et cathedras vendentium columbas evertit, doctrinam debemus accipeigant autem onera gravia et importabilia, et imponunt in humeros hominum; digito autem suo nolunt ea movere. Hoc generaliter adversus omnes magistros, qui gravia jubent, et minora non
Abbreviated transcription (Latin):
Gu uis. Ñ Aanintiatum  eͥst pͥgabriesem archungẽ lum admarum
aurem uirginis uisitare palatium uteri & regessus est. ꝑ anream

Expanded text:
 Resp. Annuntiatum est per Gabriel archangelum ad Mariam aurem Virginis, visitare palatium uteri; et regressus est per auream
Abbreviated transcription (Latin):
sedꝑhoc tipice docet᷑. quia celestis haustũ sapientie
ceteris excellentiuꝰ de scĩssimo eiꝰdem pectoris fonte
potauerit. Inde &merito infigura quatuor animaliũ
aqͥle uolanti cõparat᷑. Cunctis qͥppe auib aquila.
celsiuꝰ uolare cunctis animantib clariuꝰ solis radus
infigere consueuit obtutꝰ. Et cet̃i euangłiste quasi

Expanded text:
lestis haustum sapientiae caeteris excellentius de sanctissimo ejusdem pectoris fonte potaverit. Unde et merito in figura quatuor animalium aquilae volanti comparatur. Cunctis quippe avibus aquila celsius volare, cunctis animantibus clarius solis radiis infigere consuevit obtutus. Ita beatus Joannes subli
Abbreviated transcription (Latin):
parit & tẽporalia facta sufficient̃ exponentes. pauca
dediumitate dixert̃. Hic aut̃ qͣsi ad celũ uolat cũ
dño quiꝑ pauca de tẽporalib eiꝰ dictis edisserens.
mius mente uolando & limpidiuꝰ speculando cog̃.¬
nouit. ac nob̾ c ognoscendã scribendo contradidit

Expanded text:
s, pauca de divinitate dixerunt. Hic autem quasi ad coelum volat cum Domino, qui, perpauca de temporalibus ejus actis edisserens, mius mente volando et limpidius speculando cognovit, ac nobis cognoscendam scribendo contradidit
Abbreviated transcription (Latin):
terit tamꝗ lignũ qđ plantatũ ẽ secꝰ decurs aquaꝵ.
Hicͥ iã p̃dicit᷑ głosa nimis singularisq felicitas: ut sicut
actio miranda descripta ẽ ita ce eiꝰ ꝓsꝑa magnifica simi¬
fitentidictũ ẽ. Am̃dicot hodie mecũ eris inparadico
Deniq & hodie omĩs in ea credens. et̃ne uite dona con.¬
iue ut historia refert. lignũ reuera fuit inparadiso
pennisuite si de testabił i obedientia ñ fuiss&. Unde eñi
mors habuiss&e introitũ. siadã monstrassce. deuotionis
effectũ.
Hinc scissimi patres suauissima mella su dauert̃ dicentes.
Dedit mandatũ ut inuenir& arbitriũ. Fixit legẽ. ut faceroe
cautiorẽ. Sedillic inꝓuide secutꝰ ẽ hostẽ. & infelicit̃ uite¬

Expanded text:
erit tanquam lignum quod plantatum est secus decursus aquarum. Hinc jam praedicitur gloriosa nimis, singularisque felicitas; ut sicut actio miranda descripta est, ita et ejus prospera magnifica simifitenti dictum est: Amen dico tibi, hodie mecum eris in paradiso . Denique et hodie omnis in ea credens, aeternae vitae dona consive, ut historia refert, lignum revera fuit in paradiso perennis vitae, si detestabilis inobedientia non fuisset. Unde enim mors habuisset introitum, si Adam monstrascet devotionis affectum? Hinc sanctissimi Patres suavissima mella sudaverunt, dicentes: « Dedit mandatum, ut inveniret arbitrium: fixit legem, ut faceret cautiorem. » Sed ille cum improvide secutus est hoste
Abbreviated transcription (Latin):
nis. & ceterarũ uirtutũ sp̃aliũ donis saciare dignet᷑. qͥtinꝰ tẽprẽ
sacro scẽ resurrectionis illiu. interiuiꝰ exteruiꝰq decent̃ ornati: sacra¬
m̃ta nr̃e salutis puro corpore simul&corde sumamꝰ. Uerũ qͥa
breuit̃ ista p̃libauimꝰ. lib& diligentiũ totãseriem sacre lectioni
intueri. & qͥcqͥd in eamisticũ indagare ualem. urẽ pandere caritau
Abut iħs transmare galilee qd ẽ tiberiadis. Primo dicendũ urto
historiã. qͥa mare galilee qđmultis ꝓdiuersitate circũ iacentiũ
regionũ uocabuł distinguit᷑. illis tantũ in locis maretiberiads

Expanded text:
donis satiare dignetur, quatenus tempore sacrosanctae resurrectionis illius interius exteriusque decenter ornati, sacramenta nostrae salutis puro corpore simul et corde sumamus. Verum quia breviter ista praelibavimus, libet diligentius totam sacrae seriem lectionis intueri, et quidus trans mare Galilaeae, quod est Tiberiadis. « Primo dicendum juxta historiam, quia mare Galilaeae, quod multis pro diversitate circumjacentium regionum vocabulis distinguitur, illis tantum in locis mare Tiberiadi
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ fr̃s amĩ. paratos nos inuenire desiderans senes.¬
centẽ mundũ que mala sequant᷑ denuntiat. ut nos
ab eiꝰ amore conpescat. T Hieru. salem  plantabis uinex
inmontib tuis & exulta bis quia dies domini ueni& surge si oñ¬
conuertere addeum tuum gaude & letare sion qui a demedio

Expanded text:
rissimi, paratos nos invenire desiderans, senescentem mundum quae mala sequantur denuntiat, ut nos ab ejus amore compescat. Apprmontibus tuis et exaltabis, quia dies Domini veniet. Surge, Sion,convertere a Deo tuo, gaude et laetare, Jacob, quia de medio
Abbreviated transcription (Latin):
ed natiuitate regis nr̃i cognita herodes ad callida ar.¬
gum̃ta conu̾titur. ne t̾reno regno pͥuaret᷑. Renun-¬
ciarisibi ubi puer inueniret᷑ postulat: adorare uelle
eũse simulat. ut qͣsi hc̃ si inuenire possit extinguat.
Sed quanta ẽ humana malicia contra consiliũ diui¬
nitatis : Scriptũ qͥppe ẽ. Nonẽ sapientia. ñ ẽ prudentia.

Expanded text:
ed nativitate Regis nostri cognita, Herodes ad callida argumenta convertitur, ne terreno regno privaretur. Renuntiari sibi ubi puer inveniretur postulat, adorare eum velle se simulat, ut quasi hunc invenire possit exstinguat. Sed quanta est humana malitia contra consilium divinitatis? Scriptum quippe est: Non est sapientia, non est pr
Abbreviated transcription (Latin):
omã elem̃ta sensert̃. ad huc infideliũ iudeoꝵ corda dm̃
ee minime cognosct̃ & duriora saxis scindi ad peni.¬
tendũ nolunt eũq confiteri abnegant: quẽ elem̃ta
ut diximꝰ. aut signis aut scissionib dm̃clamant. Qui
ciunt: nasciturũ longe ante p̃scierunt. ftñ solũ qͥ
nasceret᷑ nouerant sedetiã ubinasceret᷑. Nã ab herode

Expanded text:
a elementa senserunt, adhuc infidelium Judaeorum corda Deum esse minime cognoscunt, et duriora saxis, scindi ad poenitendum nolunt; eumque confiteri abnegant quem elementa, ut diximus, aut signis, aut scissionibus Deum clamabant.ciunt, nasciturum longe ante praescierunt. Et non solum quia nasceretur noverant, sed etiam ubi nasceretur. Nam ab Hero
Abbreviated transcription (Latin):
merent᷑. Magiuͦ aurũ. thus. & mirrã deferunt.
Aurũ qͥppe regi congrint. Thus uͦ in dĩ sacrificiopo.¬
nebat᷑. Mirra aut̃ mortuoꝵ corpora condiunt᷑.
Fũ ergo magi. quẽ adorant etiã misticis mimnerib
p̃dicant. auro regẽ. thure dm̃. mirra mortalem.
Sunt uͦ nonnulli heretici qͥ hc̃ dm̃ credunt. sedubiq
regnare nequaquã credunt. Hi ꝓfecto ei this offert̃.
sed offerre eietiã noluntaurũ. Sunt ñnulli: qͥ hc̃ regẽ exis¬
timant. seddm negant. Hi uidelicet eiaurũ offer. sedof.¬
ferre chus nolt̃. Et st̃ ñ nulli : qͥhc̃ & dm̃ & regẽ fatent᷑. sed
offer̃t. sed offerre mirrã assũpte mortalitatis nolunt.
Offeramꝰthus: ut credamꝰ qđ his qͥ intẽpore hoapparui
ds̃ ante tẽpora extitit. Offeramꝰ mirrã. ut eũ quẽ cre¬
dimꝰ insua diuinitate inpassibilẽ. credamꝰ etiã in nr̃a

Expanded text:
mur. 6. Magi vero aurum, thus et myrrham deferunt. Aurum quippe regi congruit, thus vero in Dei sacrificium ponebatur, myrrha autem mortuorum corpora condiuntur. Eum ergo magi quem adorant etiam mysticis muneribus praedicant, auro regem, thure Deum, myrrha mortalem. Sunt vero nonnulli haeretici qui hunc Deum credunt, sed ubique regnare nequaquam credunt. Hi profecto ei thus offerunt, sed offerre etiam aurum nolunt. Et sunt nonnulli qui hunc regem existimant, sed Deum negant. Hi videlicet ei aurum offerunt, sed offerre thus nolunt. Et sunt nonnulli qui hunc et Deum et regem fatentur, sed  et thus offerunt, sed offerre myrrham assumptae mortalitatis nolunt. offeramus thus, ut credamus quod is qui in tempore apparuit Deus ante tempora exstitit; offeramus myrrham, ut eum quem credimus in sua divinitate impassibilem credamus etiam in nostra
Abbreviated transcription (Latin):
bodt. qͥfuit salmon. Qui fit naason: qͥfuit anina dab.
qͥfuit arã. Nuifiit esrom. qͥfuit phares: qͥfint iude. Qui
fuit iacob: qͥfuit isaac: qͥfint abrahe. Qui fuit chare:
qͥfuit nachor: qͥfint seruch Quifint ragau: qͥ fuit phalec.
qͥfuit heber. Qui fuit sale: qͥfuit cainã: qͥ fuit arfaxat.
Quifuit sem: qͥ fuit noe: qͥfuit lamec. Qui fuit matu.¬
sale: qͥ fuit enoc. qͥ fuit iareth. Quifuit malaleel: qͥ fuit¬

Expanded text:
Naasson qui fuit Aminadab qui fuit Aram qui fuit Esrom qui fuit Phares qui fuit Iudae qui fuit Iacob qui fuit Isaac qui fuit Abraham qui fuit Thare qui fuit Nachor qui fuit Seruch qui fuit Ragau qui fuit Phalec qui fuit Eber qui fuit Sale qui fuit Cainan qui fuit Arfaxat qui fuit Sem qui fuit Noe qui fuit Lamech qui fuit Mathusalae qui fuit Enoch qui fuit Iared qui fuit Mal
Abbreviated transcription (Latin):
scłm saluasti mundũ languidũ donans reis remediũ.
Uergente mundi uesꝑe uti sponsus de thalamo. egress
honestissima uirginis matris clausula. Cuiꝰ forti
potentie genu flectunt᷑ omã celestia t̾restria fatent᷑
nutu subdita. Occasũ sol custodiens luna pallorẽ
retinens candor in astris reluc& cercos obseruat li¬
mites. Te dep̃cam᷑ agie uenture iudex scłi conser¬
ua nosintẽpore hostis a telo ꝑfidi. Laus honor

Expanded text:
onans reis remedium. Vergente mundi vespere, Uti sponsus de thalamo, Egressus honestissima Virginis matris clausula. Cujus forti potentiae Genu curvantur omnia, Coelestia, terrestria Fatentur nutu subdita. Occasum sol custodiens, Luna pallorem retinens. Candor in astris relucens Certos observat limites. Te deprecamur, Hagie, Venture judex saeculi, Conserva nos in tempore Hostis a telo perfidi. Laus, honor,
Abbreviated transcription (Latin):
& dulcedo intelligende scẽ scripture. & mame. humilitas
euangłice ueritatis in qͥ uerboꝵ honesta simplicitas pac&e. &
sensuĩ alta ꝓfunditas lat&. adiuuante ipso dño qͥdat suauitatẽ ut
t̾ranr̃a d& fructũ suũ. & nos adloquendũ. & uos adaudiendũ ex¬
hortatꝰ. Atq utinã tã efficaa nob̾ eãe loquendisens quã uob̃stu¬
diosa audiendi dataẽ diligentia: dũ iudeo sine fastidio uos audis
sedcũ auiditate ꝑcipit᷑. & utilit̃ continet᷑. Loqͣm᷑ gͦ nob & nc̃
de euangłica lectione in qͣduo parit̃ miracła humane sanitatis

Expanded text:
et dulcedo intelligentiae sanctae Scripturae, et maxime humilis evangelicae veritatis, in qua verborum honesta simplicitas patet, et sensuum alta profunditas latet, adjuvante ipso Domino qui dat suavitatem, ut terra nostra det fructum suum, et nos ad loquendum, et vos ad audiendum exhortatur. Atque utinam tam efficax nobis esset loquendi sensus, quam vobis studiose audiendi data est intelligentia, dum video sine fastidio vos audiresed cum aviditate percipitur, et utiliter continetur. Loquamur ergo vobis et nunc de evangelica lectione. Duo parit
Abbreviated transcription (Latin):
imuit om̃is homo. & annunciauer̃ oꝑadĩ. Nãq annuntiantes
istos apłos oꝑadĩ. exibuere sibi pͥncipes sacerdotũ & cõminati st̃
dicentes. ne innomine iħu p̃dicarent. & illidixer̃. Dicite nob̃
cuimagis obtẽperare oportae dõ anhominib: Quid illidicerent
hominib pociuꝰ quã dõ. Sinedubio non responderent nͥ dõ pociuꝰ.
Illi aut̃ sciebant qͥdiuberoe ds̃: & contẽpser̃ minantes sacerdotes.
Quia uͦtimuit om̃is homo. & ñ t̃ruit homo annuntiauer oꝑa dĩ.

Expanded text:
imuit omnis homo: et annuntiaverunt opera Dei. Namque annuntiantes istos Apostolos opera Dei, exhibuerunt sibi principes sacerdotum, et comminati sunt dicentes ne in nomine Jesu praedicarent. Et illi dixerunt: Dicite nobis cui magis obtemperare oporteat, Deo, an hominibus ? Quid illi dicerent? Hominibus potius quam Deo? Sine dubio non responderent, nisi, Deo potius. Illi autem sciebant quae juberet Deus, et contempserunt minantes sacerdotes. Quia