comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
centis. qr tenebre ñ obscrrabunt᷑
post eos. Grandis mĩa creatoris. mi¬
sericoidiã suã ĩmille generationes
excende. et iusticiam statim ĩ alc̾a.
generacione monstrare: quȩ tũet
punit delinquentem: s expectat
psuitudinẽ: ut si lib̃i imitati fue¬
rint parentum uitia du dilata
peua reddatur. Foitissimȩ. magnȩ.
poteus. dñs ex̃cituũ sine uirtutũ
nom̃ tͥ. Ista noi̾a: potentiam indi¬
taui nom̃ tuũ hominib. Mag¬
nus consilio. Et audet se quis qͣm
diũ inserere secreto. et de illiꝰ uidi¬
ciis iudicare. Et in comp̃hensibił
cogitatu. Quem non ꝯprehendr
cogitacio. quomͦ potest sermo ꝯp̃¬
hend̾e. Cuiꝰ op ocli aꝑti sunt. suꝑ
om̃s uias filioꝵ adam. frustra gͦ¬
homo putat. se d̾i celare noticiam.
Quodq infert. ut reddas unicuiq
sod̾m uias suas. et sccd̃m fructũ
adinuentionũ suaꝵ: Hoc indicat
qd̃ urt̾dũ ꝓnimia patientia iudi¬
cia eiꝰ. uideant᷑ iniusta. Quer lo¬
cum apłs: pleniꝰ explicat ad ro¬

Expanded text:
bscurabunturpost eos. grandis clementia creatoris misericordiam suam in mille generationes extendere et iustitiam statim in altera generatione monstrare, quae tamen punit delinquentem. sed exspectat paenitudinem. ut, si liberi imitati fuerint parentum uitia, diu dilata poena reddatur. fortissime. magne, potens. dominus exercituum— siue uirtutum - nomen tibi! Ista nomina potentiam inditaui nomen tuum hominibus. magnus consilio: et audet se quisquam domini inserere secreto et de illius iudiciis iudicare! et inconprehensibilis cogitatu:quem non conprehendit cogitatio, quomodo potest sermo conprehendere? cuius oculi aperti sunt super omnes uias filiohomo se putat Dei celare notitiam. Quodque infert: Ut reddas unicuique secundum vias suas, et secundum fructum adinventionum suarum, hoc indicat quod interdum pro nimia patientia, judicia ejus videantur injusta. Quem locum Apostolus plenius explicat ad Ro
Abbreviated transcription (Latin):
bitare eos faciam ꝯfident̾. et feriã
eis pactũ sempit̾nũ. siue disponã
approbari: quippe quos leg̾umiᷤ
et sacra narret hystoria. ñ solũ
a iuicinis gentib. s aꝑsis quoq ⁊
macedonib. et egiptiis romanis¬
q. sepe captos. et huc usq seruite.
Omĩa gͥ ad aduentũ referenda ft̃ sal¬
uatoris ꝗ̃ nĩo et fid̾i tempore exple

Expanded text:
bitare eos faciam confidenter et feriam bitare eos faciam confidenter et feriam eis pactum sempiternum siue disponam approbari, quippe quos legerimus et sacra narret historia non solum a uicinis gentibus, sed a Persis quoque et Macedonibus et Aegyptiis Romanisque saepe captos et hucusque seruire. omnia igitur ad aduentum referenda sunt saluatoris, quae nostro et fidei tempore uide
Abbreviated transcription (Latin):
unãm: ut timeant me uniu̾sis di¬
eb. ⁊ bene sit eis. ⁊ filiis eoꝵ post eos.
Et ꝯferiã eis pactũ sempit̾nũ. siue¬
disponam testam̃tũ. et̃nũ: et ñ
oesuiam eis benefacẽ. Et timorẽ
inerum dabo incorde eoꝵ: ut ñ re¬
cedant aine. ⁊ letabor suꝑ eis cũ
bene eis faciam. Et plantabo eoᷤᷤ
int̾ra ista inueritate suie infide.
ĩ toto corde meo. et intota aĩa mea.
Multi hoc putant. tempore ⁊ oro¬
babel filii salathiel. et iesu filii
iosedeth sac̃dotis magni. qn̾ ag¬
geus et zachairias ꝓpharunt. sub
ettra sac̃dote completũ: qñ edi¬
ficatum ẽ templũ: et sub neemuia
extruct muri ꝑcircuitũ: ut qͦs
eieterat in furore et ira. et in ĩ¬
oignatione grandi de ierusa¬
lem: et ĩtoto orbe disꝑserat. post¬
ea reductos habitare fec̾it con¬
fident᷑. et fuisse eos. inppłm dĩ. et
oñm fuisse ind̾m eoꝵ ⁊ cet̾a quȩ
seͥpfura contexit. S quomͦ hoc
possit illi tempori coaptari. ha¬

Expanded text:
niuersis diebus et bene sit eis et filiis eorum post eos. e feriam eis pactum sempiternum — siuedispOnam testamentum aeternum — et non desinam eis bene facere et timorem meum dabo in corde eorum, ut non recedant a me. et laetabor super eis, cum bene eis in terra ista in veritate sive in fide, in toto corde meo, et in tota anima mea. Multi hoc putant tempore Zorobabel filii Salathiel, et Jesu filii Josedec sacerdotis magni, quando Aggaeus et Zacharias prophetaverunt sub Ezra sacerdote completum, quando aedificatum est templum et sub Neemia exstructi muri per circuitum, ut, quos ante eiecerat in furore et ira et in indignatione grandi de Hierusalem et in toto orbe disperserat, postea reductos habitare fecerit confidenter, et fuisse eos in populum dei et dominum fuisse in deum eorum et cetera, quae scriptura contexit. sed quomodo hoc possit illi tempori coaptari: ha
Abbreviated transcription (Latin):
rent uidã. ꝓpͥȩ tͥb uida et benia¬
nin infano bahał et moloch.
demonũ simulac uenerate st̃.
uitulos autẽ aureos inbethel ⁊ dan.
decem tͥhubuis q̃ appellabant᷑. sa¬
maria. ioseph. et effraim coluisse
cor suum q̃ illi fact̾uri fiu̾nt. Dia¬

Expanded text:
rent ludam. Proprie tribus luda et Beniarent ludam. Proprie tribus luda et Beniamin in fano Bahalis et Moloch daemonum simulacra ueneratae sunt; uitulos autem aureos in Bethel et Dan decem tribus, quae appellabantur Samaria, Ioseph et Ephraim. coluissecor suum, quae illi facturi fuerint.
Abbreviated transcription (Latin):
hodie indomo dĩ que int̾ptat᷑
eccłia. siue ĩcorde anunaq cre¬
dentiũ ponitur. ydolũ. qñ nonũ
d ogina construitur et iuxta de¬
ut̃o nomiũ. ad orat᷑ ĩ abscondito.
Nescitis inquit. qr tempłũ dĩ estiᷤ.
⁊ sp̃c dĩ habitat inuob̾: Et edifi¬
cauer̾t excelsa siue aras baal. q̃st
inualle filii ennon: ut uuti arẽt
filios suos et filias suas molocħ.
P initiarent inhebraico scͥptũ est.
ẽbyr. qd̾ aquila ⁊ simmachus.
transduc̾ent. lxx. ⁊ theodotio. offe¬
rent int̾p̃tati st̃. De ualle filioꝵ.
henirã. supͣ plenius diximus. ꝙ
subiaceat sy loe fontil ⁊ amenita¬
te sui. q locus irriguris est ppłm
q. qd̃ are et excelsa hebraico ser¬
qui insatueł et regum uolumi¬
ne. quid significet hoc u̾bum
oubitant. Moloch ydolum ammna
baal ydolo. s et moab cunctisq
demonib in ip̃o loco ppłs serue¬
rit. Qd̃ ñ mandaui eis. nec ascẽ¬
dit ĩ coi meũ. ut fad̾ent ab homi¬
nationẽ hanc. ⁊ ĩpeccatũ deduce¬

Expanded text:
o dei, quae interpretatur ecclesia, siue in corde animaque credentium ponitur idolum. quando nouum dogma construitur et iuxta Deuteronomium adoratur in abscondito; nescitis, inquit, quia templum dei estis et spiritus dei habitat in uobis? Et aedificauerunt excelsa — siue aras — Bahalquae sunt in ualle filii Ennom, ut initiarent filios suos et filias suas Moloch. Pro \'initiarent\' in Hebraico scriptum est \'ebir\', quod Aquila et Symmachus \'transducerent\', LXX et Theodotio \'offerrent\' interpretati sunt. de ualle filiorum henna\', supra plenius diximus, quod subiaceat Siloae fontite sui, quia locus irriguus est, populque quod arae et excelsa Hebraico serqui in Samuelis et in Regum volumine quid significet hoc verbum dubitant. Moloch idolum AmmoniBaal idolo, sed et Moloch cunctisque daemonibus in ipso loco populus servierit. « Quod non mandavi eis, nec asce meum, ut facerent abominationem hanc et in peccatum deduce
Abbreviated transcription (Latin):
ista. hȩc dicit dñs ds isrł ad eiuita¬
tem hanc de qua uos dicitis qd̾ tͣ¬
datur ĩ manus regis babilonis. ĩ
gladio. ⁊ infame.⁊ inpeste.S ic̃ sꝑã¬
tib auliũ et imnutoꝵ firinitate
fidentib ꝓpħatur qd̾ sub uercenda
sit ierusalem. ⁊ ppłs iam iauiq ca¬
piendus. ⁊ aute captiuitatem gla¬
dio et fame et peste ꝑiturꝰ: si cdes¬
ꝑautib. et post subu̾sionẽ urbis
ulłam salutem expectãtibꝰ. suũ au¬
xiliũ pollicetur. ut et confidenti a
atq suꝑbia iustam sententiam:⁊
desꝑatio atq humilitas d̾i m̃eat᷑
auxiliũ. Ecce ego congregabo eos
de unui̾sis t̾ris. ad qͣs eieci eos in

Expanded text:
ista haec dicit dominus deus Israhel ad ciuitatem hanc, de qua uos dicitis, quod tradatur in manu regis Babylonis in gladio et in fame et in peste. Sicut sperantibus auxilium et in murorum firmitate fidentibus prophetatur, quod subuertenda sit Hierusalem et populus iam iamque capiendus et ante captiuitatem gladio et fame et peste periturus, sic desperantibus et post subuersionem urbis nullam salutem exspectantibus suum auxilium pollicetur, ut et confidentia atque superbia iustam sententiam et desperatio atque humilitas dei mereatur auxilium. Ecce ego congregabo eos de uniuersis terris, ad
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝓpħe eoꝵ. Et uercerunt adme t̾ga.
et ñ facies. Iuxta illd̾. qd̾̃ alibi scrip¬
cũ est. Et uercerunt contra me.
scapulã. recedentem. Qura enĩ p̃¬
cat᷑. inclinata ceriuce int̾rã ꝓniᷤᷤ
funditur. qui uͦ tergũ uergit. ip̃o
gestu corꝑis. ĩdicat neglig̾e se cõ¬
minantẽ. Et hoc ait faciebant.
c̃ doc̾et eos diluculo. ⁊ erudirem.
⁊ nollent audire. ut reciꝑent disci¬
plinam. fugatis erroris tenebͥs. et
omĩ y doloꝵ cultu mea sententia
ꝯfutato: cotidie coida eoꝵ illumi¬
nare cupiebã. et doc̃e quȩ recta st̃.
Xnt lib̾ũ seruaret arbitũ: uing̃.
⁊ dic̃. Ꝙ nollent audire. ut accipe¬
rent disciplinam. Et posuerunt

Expanded text:
etae eorum. Et uerterunt ad me terga et non facies. Iuxta illud, quod alibi scriptum est: et uerterunt contra me scapulam recedentem. qui enim precatur, inclinata ceruice in terram pronus funditur; qui uero tergum uertit, ipso gestu corporis indicat se neglegere comminantem. et hoc,\' ait, \'faciebant\'. Cum docerem eos diluculo et erudirem et nollent audire, ut acciperent disciplinam. \'Fugatis erroris tenebris et omni idolorum cultu, mea sententia confutata cotidie corda eorum inluminare cupiebam et docere, quae recta sunt\'. et ut liberum seruaret arbitrium, iungit et dicit: et nollent audire, ut acciperent disciplinam. sequit
Abbreviated transcription (Latin):
ne mea facta est mͥ ciuitas hec. a
die qua edificauerunt eã. usq ad
diẽ istam qua aufertur deꝯspec¬
tu meo i nłũ gen̾alit̾ absq pecca¬
to fuisse monstrauerat. nc̃ ꝑ par¬
tes enumerat. et reges et pͥncipes
et sacerdotes et pph̾as eoꝵ. ⁊ uno
cunct̾a sermone ꝯp̃̾hendens ui¬
ui inquit uida. et habitatores
ierłm. Pulereq ñ dix̃. reges mei
et pͥncipes mei ⁊ sac̃do desꝰ mei.¬

Expanded text:
a die. qua aedificauerunt eam. usque ad diem istam, qua aufertur de conspectu meo. et nuL lum generaliter absque peccato fuisse monstrauerat, nunc per partes enumerat et reges et principes et sacerdotes et prophetas eorum et uno cuncta sermone conprehendens: uiri, inquit, Iuda et habitatores Hierusalem. pulchreque non dixit: \'reges mei et principes mei et sacerdotes mei
Abbreviated transcription (Latin):
Quia autẽ. ab adolescentia sua u¬
q ad p̃sentem diem uigit̾ deliqͤ¬
runc. id̃õ iusta sententia di est.
ec merito scͥptura ꝯtex̃. In fiuore
⁊ in ĩdignatione mea facta ẽ m
ciuitas hec. adie qua edificaue
runt eã. usq addiem istam qua
aufẽtur de ꝯspectu meo. diexeo
tempore quo ciuitatis iacta st̃
fundam̃ta usq in hanc diem qũ
capta ẽ atq succensa. et sublata
de conspectu dñi. fuit semꝑ in
uritio. ⁊ indignationẽ contra sedm̃
puocauit. u̾bi ẽ ut sepe iam dixi¬
mus peccatoꝵ quies. ropter
malitiam inquit filioꝵ isrł et fi¬
lioꝵ uida quam fecerunt. ad ira¬
cundiam mȩ ꝓuocantes. ipi et

Expanded text:
quia autem ab adulescentia sua uquia autem ab adulescentia sua usque ad praesentem diem iugiter deliquerunt. ideo iusta sententia dei est et merito scriptura contexit: In furore et in indignatione mea facta est mihi ciuitas runt eam usque ad diem istam, qua auferetur de conspectu meo. » Si ex eo tempore quo civitatis jacta sunt fundamenta usque ad hanc diem, quando capta est atque succensa et sublata de conspectu Domini fuit, semper in vitio et indignatione contra se Deum provocavit, ubi est, ut saepe jam diximus, peccatorum quies? « Propter malitiam, inquit, filiorum Israel, et filiorum Juda, quam fecerunt, ad iracundiam me provocantes, ipsi et
Abbreviated transcription (Latin):
qruit ⁊ duȩ tͥb malũ sñ cessatione
fecerunt. ⁊ iugis eis fuit inpessimiꝰ
oꝑib ꝑseuerautia. Si autem ugᷤᷤ
et semꝑ in toco ppło: ubi est iusti¬
cia sempit̾na: Porro uixta .lxx.
qui dixerunt soli facientes malũ
oritur questio. łsũ et aliȩ gentes.
eo tempore quo isrł uidasq pecca¬
bant. malũ ñ fecerunt: Qd̃ sic
soluit᷑. Qui habet noticiam dei. ⁊
recedit abeo. solus peccat in ocłis.
dĩ: qui uͦ uicreduli ꝑ manserũt.
quasi illo ñ uidente ⁊ negligen¬
te delinquunt. Uñ et dauidꝰ uir
sẽs. qr corruerat inpeccatum ux¬
oris unie bethsabee agens post¬
ea penitentã loqͥtur. Tibi soli pec¬
caui. et malum coram te feci .i. in
conspectu tilo. Deniq ungitur.
Soli facientes malum ĩ ocłis ⁊ ĩ ꝯ¬
spectu tuo. ab adolescentia sua.
Quodq sequit᷑. filii isrł. qui us¬
q nunc exac̾bant me ĩoꝑib ma¬
nuũ suaꝵ dicit dñs. in .lxx. non
habetur. Et de hebraico additũ ẽ.

Expanded text:
t duae tribus malum sine cessatione fecerunt et iugis eis fuit in pessimis operibus perseuerantia\'. si autem iugis et semper in toto populo, ubi est iustitia sempiterna? porro iuxta LXX, qui dixerunt: soli facientes malum, oritur quaestio: num et aliae gentes eo tempore, quo Israhel Iudasque peccabant, malum non fecerant? quod sic soluitur: qui habet notitiam dei et recedit ab eo. solus peccat in oculis dei; qui uero increduli permanserunt, quasi illo non uidente et neglegente delinquunt. unde et Dauid, uir sanctus, quia corruerat in peccatum moris Uriae Bethsabee, agens postea paenitentiam loquitur: tibi soli peccaui et malum coram te feci, id est \'in conspectu tuo\'. denique iungitur: soli facientes ma- lum in oculis et in conspectu meo ab adulescentia sua. quodque sequitur: filii Israhel, qui usque nunc exacerbant me in opere manuum suarum, dicit dominus, in LXX non habetur et de Hebraico additum est.
Abbreviated transcription (Latin):
tuent caldei ⁊ ingredient᷑ p̾lianteᷤ.
sirie uenient caldĩ adiisũ urbem
hanc ⁊ succendent eam igni. ⁊ com¬
burent eã igni et domos u quaꝵ
doninatib sacͥficabant baal. et li¬
babant diiẽ alienis libamina. ad
irritandum me. Ristib lȩta
sub iungit et pꝰ eu̾sionem ierłm.
captiuo ppło redditũ pollicetur. pͥ¬
inũq causas exponit offense. et
iust furoris dĩ. uit quanto maior
culpa peccantũ. tanto amplior
inpeccatores clementia creatoris.
Ego inquit dñs d̃s uniu̾se carniᷤ
gentiũ. nec ppłi isrł. aut certe. ut
de scĩs orebro dice solet. d̾s abraã.
uniu̾isȩ caraus: ut et rauonalia &̃
bruta animantia ip̃e fecisse cce¬
datur. St̃ enĩ qͥ prouidentiã crea¬
toris usq ad rationalia confiteãt᷑:
bruta aũ fortuitis casib asserãt.
uł ꝑire uel uiuere. Propħicꝰq ser¬
mo de clarat. nicħ eẽ qd̾ fugiat
ꝓuidentiam et sciam d̾i. qr alia
ꝓpt̾ se. alia ĩusũ hoĩũ st̃ creata.¬

Expanded text:
ingredientur — proeliantes — siue uenient Chaldaei — aduersum urbem hanc et succendent eam igne et comburent eam et domos, in quarum domatibus sacrificabant Bahal et libabant dis alienis libamina ad irritandum tandum . Tristibus laeta subiungit et post euersionem Hierusalem captiuo populo reditum pollicetur. primumque causas exponit offensae et insti furoris dei, ut, quanto maior culpa peccantium, tanto amplior in peccatores clementia creatoris. ego, inquit, dominus deus uniuersae carnis; gentium ne populi Israhel aut certe, ut de suniuersae carnis, ut et rationalia et bruta animantia ipse fecisse credatur. sunt enim, qui prouidentiam creatoris usque ad rationalia confiteantur, bruta autem fortuitis casibus asserant uel perire uel uiuere; propheticusque sermo declarat nihil esse. quod fugiat prouidentiam et scientiam dei. quia alia propter se, alia in usu
Abbreviated transcription (Latin):
religionis. s contentione quadã
et increatorem concumelia. fac̾ẽ
uidentur. Quouͦ autem ꝑicurꝰ
sebicur mundus. uixta illd qd̾
scͥptum ẽ. celũ et t̾ram ͤ fͣnsibunt.
eo qd̃ in maligno positus sit: sic
et domus ip̃e et loca inquib fla¬
gitia ꝑpetrata st̃. ired̾i subiacent.
Sẽ qui contentione. illd̃ qd̾ scͥptũ
est. Locus ĩquo crucifixꝰ est dñs.
atq saluator. sp̃ualit̾ gomorra ⁊
egiptꝰ uocat᷑. ad ip̃a loca referant.
Alii uͦ uniu̾sum mũdũ. sub uoĩe
egipti ⁊ gomorre. significara pu¬
tant: ut enĩ gomorra diuino igne
deleca ẽ. ita etͦ mnundũ. dĩ iudicio
ꝯctemandũ. Erant euĩ filii isrł
et filii uida. uigit̾ siue soli facien¬

Expanded text:
religionis, sed contentione quadam religionis, sed contentione quadam et in creatorem contumelias facere uiderentur. quomodo autem periturus scribitur mundus iuxta illud, quod scriptum est: caelum et terra pertransibunt eo, quod in maligno positus sit, sic et domus ipsae et loca, in quibus flagitia perpetrata sunt, irae dei subiacent. sunt, qui contentiose illud, quod scriptum est: locus, in quo crucifixus est dominus atque saluator, spiritaliter Gomorra et Aegyptus uocatur,\' ad ipsa loca referant. alii uero uniuersum mundum sub nomine Aegypti et Gomorrae significari putant; ut enim Gomorra diuino igne deleta est, ita et mundum dei iudicio concremandum. Erant enim filii Israhel et filii Iuda iugit
Abbreviated transcription (Latin):
hec dic̃ dñs: Quia inquit cure
meẽ est. omĩa reg̾e uniũsa dispo¬
ñe. ec redd̾e singuł uixta uias suaᷤ.
enĩ uallat᷑ ex̾citu ⁊ absente capit᷑
nabugoolonosor sedechiasq du¬
citur reblatha. ⁊ ibi regi tradit᷑. Q
uenient ĩquit caldei. pliantes ad¬
u̾sum urbem hanc. Meluis a¬
quila: qͥ ꝓ eo qd̾ scͥptũ est ueniẽt.
q enĩ absentes erant ut uenirent
quipe qui cͥcumdederant ierus a¬
leni: sic̃ scͥptura testatur. ẽ ẽ ex̾cicꝰ
regis babilonis. obsidebat ierusa¬
lem. Ac deuide. Eece mutiones ex¬
truct̾e sunc ad u̾sũ ciuitatẽ ut ca¬
piat᷑: et urbsdata ẽ iumanus
caldeoꝵ. Quomͦ gͥ uenient. qui
p̃sentes erant: S hi qui obside¬
bant urbem. ingredient᷑ inqͥt:⁊
solum usq comburent. Uerbũ
erũ hebraicũ baũ. ambiguitate
suii. ⁊ ueruient. et ingͣdient᷑. sonat.
Et dorꝰ i quaꝵ domatib sacͥfi¬
cabant. baal ydolo sydonioꝵ. et
libabant diis alienis libamina
adirritandum me: ut non crrore

Expanded text:
haec dicit Dominus. Quia, inquit, curae meae est omnia regere, universa disponere, et reddere singulis juxta vias suas: enim vallatur exercitu, et absente capitur Nabuchodonosor, Sedeciasque ducitur in Reblatha, et ibi regi traditur. Et venient, inquit, Chaldaei praeliantes adversum urbem hanc. Melius Aquila qui pro eo quod scriptum est, venient, que enim absentes erant. ut \'uenirent\', quippe qui circumdederant Hierusalem, sicut scriptura testatur: tunc exercitus regis Babylonis obsidebat Hierusalem ac deinde: ecce munitiones exstructae sunt aduersum ciuitatem, ut capiatur, et urbs data est in manus Chaldaeorum. quomodo igitur uenient\', qui praesentes erant? sed hi, qui obsidebant urbem, ingredientur\', inqusolum usque comburent\' — uerbum enim Hebraicum \'bau\' ambiguitate sui et \'uenient\' et \'ingredientur\' sonat — \'et domus, in quarum domatibus sacrificabant Bahal, idolo Sidoniorum, et libabant dis alienis libamina ad irritandum me, ut non errore
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta incrementa quidẽ etatis. ꝑ
uagitꝰ et infantiã ꝓficere uidebit᷑
sapĩa et etate. s ꝑ fectus uir inuen¬
tre: in eo solitus mensib ꝯtinebit᷑¬
Sñ et sĩmachꝰ et aquila. uixta noᷤᷤ¬
tram editionẽ int̾p̃tati sunt. Qd
sͥ autem in hoc loco uoluĩt editio
uulgata ñ possũ dicẽ. et sensũ ali¬
quẽ repperire. nͥ de u̾b̾ d̾i humano
sensu argumentaki eẽt sacͥlegum.
ẽ eodotio autem. ⁊ ip̃e uulgatȩ edti¬
oni consentiens int̾p̃tatus est. crea¬
bit dñs salutem nouam. insalute
cͥcuibit hõ singulare ponens pro
plurari. Simulq ethoc notandũ
qd̃ uatiuitas saluatoris atq con¬
ceptus. di oreatio nuncupsit᷑. Hȩo di¬
cit dñs ex̃cituũ. d̾s istł. Ad huc di¬
cent uerbũ istrid int̾ra uida. ⁊ in
urbib eiꝰ. c̃ꝯu̾tero captinitatẽ eoꝵ¬

Expanded text:
iuxta incrementa quidem aetatis per iuxta incrementa quidem aetatis per uagitus et infantiam proficere uidebitur sapientia et aetate, sed perfectus uir in uentre femineo solitis mensibus contine- bitunde et Symmachus et Aquila iuxta nostram editionem interpretati sunt. quid sibi autem in loco hoc uoluerit editio uulgata, possem dicere et sensum aliquem repperire, nisi de uerbis dei humano sensu argumentari esset sacrilegum. Theodotio autem et ipse uulgatae editioni consentiens interpretatus est: creauit dominus salutem nouam, in salute circumibit homo singularem ponens pro plurali; simulque et hoc notandum, quod natiuitas saluatoris atque conceptus dei creatio\' nuncupetur. Haec dicit dominus exercituum deus Israhel: adhuc dicent uerbum istud in terra Iuda et in urbib
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ. Quodq sequit᷑. amaritudi¬
nes. quȩ hebraicȩ dicunt᷑. them̃¬
est cransmutaciones: hoc indicat.
qd̃ flere debeat. uł altiqua peccã.
uł gaudii magnitudine ⁊ toca ad
d̾m mente ꝯu̾t. et pon̾e siue diri¬
ge̾ cor suũ in uiam ꝑ quam pro¬
fect̾a ẽ. in de enĩ illam ẽẽ rediturã.
da cortuũ inhumeros illd̾ sigu¬
ficat. qd̾ cogitaciones debeat oꝑi¬
b uing̾e. sue hum̃os ꝯtemplari
portantiũ. s acaptiuitate reducẽ¬
tiĩ: qd̃ ysaias plenius exequit᷑. in
cameł.⁊ currib ac basternis. eos as¬
captiua deseruisti. Usq qͦ negli¬
genitia dissolueris. ⁊ ꝓ fuudo errore
uagaberis: Respice quid diftutrꝰ
sim: et usi d tanta beatitudine
speranda sit. diligenter attende:
Audr. qd̃ nunquam ance cogno¬
ueras. Nouam rem cͤauit dns . st̃
t̾ram: absq uiri semĩe. absq ullo
coitui. atq conceptu. femina cͥcum¬
dabit uirũ gremio ut̃i sui: qui

Expanded text:
tatem.\' quodque sequitur \'amarituditatem.\' quodque sequitur \'amaritudines\', quae Hebraice dicuntur \'themest \'transmuta\', hoc indicat, quod flere debeat uel antiqua peccata uel gaudii magnitudine et tota ad deum mente conuerti et ponere siue dirigere cor suum in uiam, per quam profecta est; inde enim illam esse redituram. da cor tuum in humeros, illud significat, quod cogitationes debeat operibus iungere sine humeros contemplari portantium se, de captiuitate reducentium; quod Isaias plenius exsequitur in camelis et curribus ac basternis eos ascaptiuas deseruisti! usquequo neglegentia dissolueris et profundo errore uagaberis? respice, quid dicturus sum et, unde tibi tanta beatitudo speranda sit, diligens attende; audi. quod numquam ante cognoueras! nouam rem creauit dominus super terram: absque uiri semine. absque ullo coitu atque conceptu femina circumdabit uirum gremio uteri sui, qui
Abbreviated transcription (Latin):
humoros tuos: uia inqua am¬
bulasti. Reuert̾e uirgo isrł. reu̾¬
t̾e inciuitates tuas lugens. Ysqͤqͦ
ꝯu̾teris filia: Despectacionem¬
nouã. quoniam creauit de dñs
circuibunt. hoĩes. Ybi nos dixi¬
mus usquequo deliciis dissol¬
it usqͦquo de mergeris in ꝓfrmn¬
dum. Utramiq autẽ ȩditionẽ ex
toto posui: cap̃ obscurissimũ ⁊
one .lxx. aut ignoratũ auit omiᷤ¬
sũ ostend̾em. Uerbũ hebraicũm.
Slorlim. uł inspeculatores uel ĩ
speculas u̾titur ut aqͥla ⁊ sĩma¬
chus int̃p̃tati sunt. Uñ miror.
quid sibi uolũit uulgata ȩditio.
ut pro sioriõꝯ. Hoc est specula¬
torib. syon pon̾et. turbarecq lec¬
toris intelligentiã. quo putatet post
effraun adsion. et ad tͥbũ iuida. repen¬
te di factũ eẽ sermonem. cum ꝑpetua
bił mͥ effraim. siie puer dilacatus.
cui et minc loquit᷑. dtatuȩ tͥ specu¬
las siue speculatores: qͥtͥ p̃nuncient.
aduenire tantam rerũ oĩum felici¬

Expanded text:
humeros tuos: viam in qua amhumeros tuos: viam in qua ambulasti. Revertere, virgo Israel, revertere in civitates tuas lugens. Usquequo converteris, filia despecta? quoniam creavit te Domincircuibunt homines. Ubi nos diximus, usquequo deliciis dissolit, Usquequo demergeris in profundum? Utramque autem editionem ex toto posui, ut caput obscurissimum, et st — aut ignoratum aut omissum ostenderem. uerbum Hebraicum \'sionim\' uel in \'speculatores\' uel in \'speculas\' uertitur, ut Aquila et Symmachus interpretati sunt. unde miror, quid sibi uoluerit uulgata editio, ut pro \'sionim\', hoc est \'speculatoribus\', \'Sion\' poneret turbaretque lectoris intellegentiam, quo putaret post Ephraim ad Sion et ad tribum Iuda repente dei factum esse sermonem, cum perpetua bilis mihi Ephraim siue puer delicatus, cui et nunc loquitur: \'statue tibi speculas siue speculatores, qui tibi praenuntient aduenire tantam rerum omnium felici
Abbreviated transcription (Latin):
nedict̾io. et ex indulgentia potiuᷤᷤ
largitoris. quam merito eius in
quem conferebat᷑. ẽẽ collata: id̾o ait.
Recordabor eius. qr querba mea fu¬
erunt in eo. ⁊son more eiꝰ. non ui
labiis: s in uno cordis affectu. ꝓp¬
ter quam causam et conturbata
sunt uiscera mea suꝑ eo. Cui lo¬
qͥtur et ꝑ osee. Quuid tͥ faciam
effraim: Quid tͥ faciam isrł Qͣ
si adamam ponam te. et quasi
sebonn. Conu̾sũ est in me oor me¬
ũ ꝯtͣbata sunt uiscera mea. Nsõ
faciam furorem ire meȩ̃ : et ñdis¬
ꝑdam effraim miserans misere
oata mea auido suscep̃ aĩo: un
Statuȩ tͥ speculas. pone tͥ amari¬
didmes: dirige cor tuũ inuiam
olirectam inqua ambulasti. Reũ¬
te uirgo isrł: reũt̾e ad ciuitates
tuas istas. Yso quo deliciis tius¬
dissolu̾is. filia uaga: Quia creaũ
dũs nouũ suꝑ t̾ram femina cͥcũ¬
dabit uirũ. lxx. Statue tͥ specu¬
latores. fac pęnam.da cor tuũ in

Expanded text:
nedictio, et ex indulgentia potius nedictio, et ex indulgentia potius largitoris, quam merito ejus, in quem conferebatur, esse collata, ideo ait: Recordabor ejus, quia verba mea fuerunt in eo. Non in ore ejus, non in labiis, sed in imo cordis affectu. Propter quam causam et conturbata sunt viscera mea super eo. Cui loquitur et per Osee: Quid tibi faciam, Ephraim? quid tibi faciam, Israel? quasi Adamam ponam te, et quasi Seboim . Conversum est in me cor meum: conturbata sunt viscera mea. Non faciam furorem irae meae, et non disperdam Ephraim. Miserans miserebdata mea avido suscepit animo, et in Statue tibi speculas, pone tibi amaritudines: dirige cor tuum in directam in qua ambulasti. Revertere, uirgo Israhel, reuertere ad ciuitates tuas istas! usquequo deliciis dissolueris, filia uaga? quia creauit dominus nouum super ter- ram: femina circumdabit uirum. LXX: statue tibi speculatores, fac p
Abbreviated transcription (Latin):
locutus sũ de eo. siue ũba mea. ĩ
oreo. recordabor eiꝰ ad huc. Idcco
ꝯturbata st̃ uiscera mea suꝑ eo:
miserans miserebor eiꝰ ait dñs. Pe¬
nitentiam agente effraim. ⁊ dicen¬
de inpͥncipio. erudisti me. et eru¬
et plena ad se mente conu̾sũ. ta¬
li sustentat oraculo. Filiꝰ dilectuᷤᷤ
mͥ effraun. quem ĩtm̃ dilexi abi¬
uitio. ut feã p̃ferrem manasse.
filiꝰ honorabił: qͥ contͣ natuie.
ordinem. Honorem pͥmogenit.
diũ dignatione suscepit. Puier
tendentes et mittentes arcus. coz¬
u̾si st̃ indie belli: contra quem
⁊ ad quẽ totꝰ oseẽ ꝓpħe lib̾ est. cui
benedic̃ iacob. Delicias aũ in hoc
loco iuxta illd̾̃ accipiamus: qd̃ ĩ
salmo dicitur: Delectaie ĩ dño.
et dabit tͥ peticiones cordis tui. Pro
quo. ingreco et in hebraico habet᷑.
deliciis affluȩ. Uñ et paradisus in
eden. deliciaꝵ paradisus appellat᷑.
Quia inquit fuerunt u̾ba mea
ĩeo: recordatione memor ero eius
adhuc. Ne putaret᷑ gratuita be¬

Expanded text:
ocutus sum de eo — siue uerba mea in eo —, recordabor eius adhuc; idcirco conturbata sunt uiscera mea super eo, miserans miserebor eius, ait dominus. Paenitentiam agente Ephraim et dicente in principio: erudisti me et eruet plena ad se mente conuersum tali sustentat oraculo: \'filius dilectus mihi Ephraim, quem in tantum dilexi ab initio, ut fratri praeferrem Manasse.\' filius honorabilis, qui contra naturae ordinem honorem primogeniti domini dignatione suscepit; puer tendentes et mittentes arcum conuersi sunt in die belli, contra quem et ad quem totus Osee prophetae liber est, cui benedicit Iacob. delicias\' autem in hoc loco iuxta illud accipiamus, quod in psalmo dicitur: delectare in domino, et dabit tibi petitiones cordis tui, pro quo in Graeco et in Hebraico habet: delicEden, deliciarum paradisus appellatur. Quia, inquit, fuerunt verba mea in eo, recordatione memor ero ejus adhuc. Ne putaretur gratuita be
Abbreviated transcription (Latin):
cedron. qui sebitur in eugłio. ⁊ ẽ
in ualle iosaphat. ubi ortus erat
inquo et uidas pditor tradit sal¬
uatorem ciuitatis fundam̃ta ia¬
ciantur. Lecturi inquiunt sumꝰ
inconsequentib. ananchel filiũ
sallom patruelem fuoisse ieremie.
cuiꝰ emit agrũ: et hec est turri ᷤ
ananehel: iguorantes hebraicã
ueraitatem. Hio eiũ iuxta hebra¬
icum scͥptum est. aturrȩ anane

Expanded text:
Cedron — qui scribitur in euangelio et est Cedron — qui scribitur in euangelio et est in ualle Iosaphat, ubi hortus erat, in quo et ludas proditor tradidit saluatorem — ciuitatis fundamenta iaciantur. \'lecturi,\' inquiunt, sumus in consequentibus Anamehel, filium Salom, patruelem fuisse Hieremiae, cuius emit agrum; et haec est turris Ananehel\' ignorantes Hebraicam ueritatem; hic enim iuxta Hebraicum scribitur: a turre Anane
Abbreviated transcription (Latin):
tis lapidib et omẽm uallem rui¬
uaꝵ. ꝓquib theodotio ip̃m uer¬
bũ hebraicũ posuit. phãgaram̃.
meliꝰ legiinꝰ a sademoth. ꝓ quo aqͥla
sub urbana int̾p̃catus ẽ. usq ad cor¬
rentem cedron. et usq adangulũ
turrem auanchel.⁊ portam angu¬
li. et collem gereb. et goatha. ⁊ ual¬
lem phagarim. ⁊ omẽm a sede moth.
itorrentem cȩdron. et looum au¬
głi poite equoꝵ ouentał. ⁊ ibi di¬
cunt scũariũ diũ idest templũ
c̃ẽ condendũ. mansurũq inꝑpe¬
tuũ. Qd̃ qr post captiuitatẽ tem¬
poub zorobabel ⁊ ezre ñ possunt
monstrare completum. transeũt
ad xͥ tempora. quem ĩ consumia¬
tione mundi dicunt ẽẽ uentursi
ut aurea atq gẽmata iuxta apo¬
calipsim iohannis descendat ie¬
cusalem.⁊ hoc t̾re spatio. hocẽ
abillo loco usq ad illum locũ
adificetur ꝑ circuitum suspicio¬
nisq sriȩ hanc aurulam capiũt.
qd̃ aturre anathoth quȩ hodie

Expanded text:
tis lapidibus. Et omnem vallem ruitis lapidibus. Et omnem vallem ruinarum pro quibus Theodotio ipsum verbum Hebraicum posuit PHAGARIM  , melius legimus ASADEMOTH  , pro quo Aquila suburbana interpretatus est usque ad torrenteturrem Ananehel, et portam anguli, et collem Gareb et Goatha, et vallem Phagarim, et omnem Asedemoth, et torrentem Cedron, et locum anguli portae equorum orientalis: et ibi dicunt, sanctuarium Domini, id est, templum esse condendum mansurumque in perpetuum. quod quia post captiuitatem temporibus Zorobabel et Ezrae non possunt monstrare conpletum, transeunt ad Christi tempora, quem in consummatione mundi dicunt esse uenturum, ut aurea atque gemmata iuxta Apocalypsin Iohannis descendat Hierusalem et hoc terrae spatio, hoc est ab illo loco usque ad illum locum, aedificetur per circuitum. suspicionisque suae hanc aurulam capiunt, quod a turre Anathoth, quae hodie a
Abbreviated transcription (Latin):
ones angłoꝵ adduc̃e in suũ au¬
xiliũ. huic sensui.lxx. contrari¬
ũ transtulerunt: dicentes. Si exal¬
tatũ fũit çelum sublimiꝰ. ⁊ bu¬
miliatũ pauim̃tũ t̾re deorsũ: ⁊
ego inqͥt ñ reꝓbabo semen isbł di¬
cit dũs. ꝓpt̾ omĩa que fecerunt.
Quod si ita ẽ. reꝓbabit᷑ genus is¬
bł. Quomodo enĩ celum non pͤ
eo qd̾ est ẽẽ sublimius. nec t̾ra cẽ
humilior eo qd̃ est. sic et genus is¬
rahel nequaqm pot̾it ꝯꝓbari.
Si iudimꝰ uideos uixta hebraicũ
hoc testimoĩo głari. assentiam᷑
cis. qd̾ ñ sit ab iect̾um uniu̾sum
semen isrł. Neq enĩ om̃s abiec¬
ti sunt: s hitm̃ qui fuerunt in¬
creduli. Ecce dies ueniunt dicit
oñs. et edificabitur ciuitas dño.
aturre ananehel. usq ad portã
anguli. et exibit ultra norma.
siue uixta simmachum funicu¬
lus mensuiȩ eiꝰ. contͣ eam. suꝑ col¬
lem gareb. et cͥciubit goatha. siue
uuta septuaginta ꝑgirum de elec¬

Expanded text:
ones angelorum adducere in suum auones angelorum adducere in suum auxilium. huic sensui LXX contrarium transtulerunt dicentes: si exaltatum fuerit caelum sublimius et humiliatum pauimentum terrae deorsum, et ego. inquit, non reprobabo semen Isia, quae fecerunt. quod si ita est, reprobabitur gens Israhel: quomodo enim caelum non potest eo. quod est, esse sublimius nec terra humilior esse eo, quod est, sic et genus Israhel nequaquam poterit conprobari. si uiderimus Iudaeos iuxta Hebraicum hoc testimonio gloriari. adsentiamur eis, quod non sit abiectum uniuersum semen Israhel; neque enim omnes abiecti sunt, sed hi tantum, qui fuerunt increduli. Ecce dies ueniunt, dicit dominus, et aedificabitur ciuitas domino a turre Ananehel usque ad portam anguli. et exibit usive juxta Symmachum funiculus mensurae ejus contra eam super collem Gareb, et circuibit Goatha sive juxta Septuaginta, de elec
Abbreviated transcription (Latin):
Siȩleuatũ fũit celum sublimius.
et si humiliatũ paui m̃tũ t̾rȩ deor¬
sũ. et ego ñ reꝓbabo genus isrł. di
inhoc loco distat hebraicum abe¬
ditione uulgata. Dicamus pͥmũ
uixta hebraicũ. Si mensurari po¬
tuerint cȩb fursũ. et eoꝵ altitrido
cognosei. uel inuesti gari fundam̃¬
ta t̾rȩ. et excrema eoꝵ ratione con¬
p̾hendi: et ego inqͥt abitiam uni¬
runt dic̃ dñs. Q uomͦ aũ illd̾ im¬
possibile ẽ. ut cȩloꝵ sũmitas. et t̾rȩ
fundam̃ta noscantur. Cic et hoc ĩ¬
possibile erit. ut abiciam uniu̾sũ
tas. et extrema t̾raꝵ. Hic sillogisinꝰ¬
ũeugłio texit᷑. qñ impossibile un¬
posaibil ꝯparat᷑. Faciliꝰ camelus in¬
trabit ꝑforamen acus. quam di
si nec hoc fieri pot̾it. Quod siħ
fact̾um fui̾t: ꝙ fiet illd̾ qd̾ im¬
possibile putat᷑. E rrant gͦ. qui
hunc locum ałr edisserunt. ponẽ
tes et illd̃ testimoniũ. qd̃ potũit.
pet̾e patrẽ filius: ⁊ duodecim legi¬

Expanded text:
si eleuatum fuerit caelum sublimius et si humiliatum pauimentum terrae deorsum, et ego non reprobabo genus Israhel, runt. Multum in hoc loco distat Hebraicum ab editione uulgata. dicamus primum iuxta Hebraicum: <si mensurari potuerint caeli sursum et eorum altitudo cognosci uel inuestigari fundamenta terrae et extrema eorum ratione conprehendi, et ego\', inquit, \'abiciam unirunt, dicit dominus. quomodo autem illud inpossibile est, ut caelorum summitates et terrae fundamenta noscamus, sic et hoc inpossibile erit, ut abiciam uniuersumtas et extrema terrarum\'. hic syllogiselio texitur: quando impossibile impossibili comparatur: Facilius camelus intrabit per foramen acus, quam divic nec hoc fieri poterit; quod si hoc factum fuerit, ergo fiet illud, quod impossibile putabatur. Errant ergo qui hunc locum atimonium, quod potuerit petere patrem filius et duodecim legi
Abbreviated transcription (Latin):
c̃e udebat᷑. Et tu dicis mͥ dñs d̃s. eme
agrũ argento. et adhibe testes: cũ
urbs data sit inmanu caldeoꝵ: ħ
interã tota loci istiꝰ continet. pericop̃e.
nunc ad singła reu̾tam᷑. Tu fecisti
cȩlum et t̾rã. ĩ fortitudine tua mag¬
na. Et ioh̾es dic̃ de filio. Omĩa ꝑ
ip̃m fact̾a sunt. ⁊ sũ ip̃o factum est

Expanded text:
cere videbatur, et tu dicis mihi: Domine Deus, eme cere videbatur, et tu dicis mihi: Domine Deus, eme agrum argento et adhibe testes, cum urbs data sit in manus Chaldaeorum? haec interim tota loci istius continet περικοπή; nunc ad singula reuertamur. tu fecisti caelum et terram in fortitudine tua magna. et Iohannes dicit de filio: omnia per ipsum facta sunt et sine ipso factum est
Abbreviated transcription (Latin):
ost emptionem agͥ uire celebra¬
tam. et post sententiam duĩ. qua
pollicitus est domos. agros. et uineaᷤ
oe inceps possidendas. orat ꝓpħa. ad
oominũ et dolorem cordis gemitibꝰ
expͥmit. dicens. heii. heu. ꝯeu d̾ne
õs ł quo.lxx. traustulerunt ooÑ.
si dicitur. uade dic ppło isrł qui est
misit me ad uos: ñ quo ñ sint alii.
s aliud est. creatoris ẽe beneficio ꝙ
subsistat. alũ et̾nitate nat᷑e᷑. Laudat
dm̃.⁊ excreatiuis p̃dicat cͤatorem:
iꝰticiã ĩ omẽ hoũm. gentis eleuat
uocib deiñ transit ad isrł. et quã¬
ta eis p̃stit̾it. celebͥ sermone d̾ scͥbit.
⁊ pͦ tanta bñficia dicit eos in me¬
mores borioꝵ illiꝰ clementiam in
amaritudinẽ ꝓuocasse. ita ut ob¬
sideat᷑ eiuitas. et aũꝙͣ hostiũ i eã
fiat irruptio. gladio. et famiȩ. ⁊ peste.
ꝯsumpta sit. hȩc autẽ uniu̾sa p̃mi¬
sit. ut ꝯsequent̾ illd̾ inferret. qd̾ in
reprehensionẽ diuinȩ sententiȩ fa¬

Expanded text:
ost emptionem agri jure celebratam, et 1083 post sententiam Domini, qua pollicitus est domos, agros, et vineas deinceps possidendas, orat Propheta ad Dominum, et dolorem cordis gemitibus exprimit, dicens: Heu, heu, heu, Domine Deus: pro quo LXX transtulerunt, ὁ ὢν, si dicitur: « Vade, dic populo Israel: Qui est misit me . » Non quod non sint alii, sed aliud est Creatoris esse beneficio quod subsistat, aliud aeternitate naturae. Laudat Deum, et ex creaturis praedicat Creatorem. itiam in omne hominum genus elevat vocibus. Dein transit ad Israel, et quanta ei praestiterit, celebri sermone describit. Et post tanta beneficia dicit eos immemores bonorum illius, clementiam in amaritudinem provocasse, ita ut obsideatur civitas, et antequam hostium in ea fuerit irruptio, gladio, et fame, et peste consumpta sit. Haec autem universa praemisit, ut consequenter illud inferret, quod in reprehensione divinae sententiae fa
Abbreviated transcription (Latin):
& u̾itas & uita. Ud timeant me.
uniũsis dieb. Principiũ enĩ sapi¬
entiȩ: timor duĩ. Unu̾isis ait die¬
ppło accipiendũ ẽ: cui et bene fuit
⁊ ẽ. et erit. non solũ ipĩs. s et filiis
coꝵ post eos. Eobcũ eus pact̾um
pepigit. sempit̾nũ. nͨ desinet nob̾
ultra bene fac̾e. Qd̃q sequit᷑ et timo¬
rem meũ dabo ĩcorde eoꝵ. ut ñ rece¬
dant ame. sic lib̾um donat arbit¬
turã iudelicet suã eẽ saluatam.
Uñ et gaudiũ angłoꝵ est incelis.
suꝑ uno pecc̃ore agente penitenti¬
ã. Et plantabo inquit eos int̾ra
ista ĩuienitate. siue ut .lxx. transtu¬
lerunt infide: ut ꝓpͥe siguificet po
toto corde meo.⁊ ĩtoca aĩa mea. Si u̾¬
ba dñ suit saluatoris: rect̾e cor ⁊
aĩa eius credit᷑ qͥ dic̃ in engłio po¬

Expanded text:
et ueritas —. ut timeant me uniuersis diebus; principium enim sapientiae timor domini. uniuersis, ait, diepopulo accipiendum est, cui et bene fuit et est et erit, non solum ipsis. sed et filiis eorum post eos; nobiscum enim pactum pepigit sempiternum nec desinet nobis ultra bene facere. quodque sequitur: et timorem meum dabo in corde eorum, ut non recedant a me, sic liberum donat arbitturam uidelicet suam esse saluatam; unde et gaudium angelorum est in caelis super uno peccatore agente paenitentiam. et plantabo, inquit, eos in terra ista in ueritate siue — ut LXX transtulerant — in fide. ut proprie significet poptoto corde meo et in tota anima mea: si domini uerba sunt saluatoris, recte cor et anima eius creditur,
Abbreviated transcription (Latin):
plent᷑. Tc̃ & hoĩes & um̃ta reduct
sunt. ineccłiam. uixta illud qd scͥp¬
tũ ẽ. hoĩes et uim̃ta saluos facies
dnẽ: rationales quiq & simplices.
Tẽ agͥ empti sunt perunia: ut fa¬
oẽmus nob̾ amicos de mniqͦ mãmo¬
na. qͥnos reciꝑent inȩt̾na tab̾na¬
cula. Et scͥpti in libro. haud dub¬
um quin uiuentiũ: ⁊ ĩpressũ est
signũ. uexillũ dnĩcȩ drucis atq uic¬
torie: & testes ad hibiti st̃. mrẽs ⁊¬

Expanded text:
umenta reducti sunt in ecclesiam, juxta illud quod scriptum est: « Homines et jumenta salvos facies, Domine , » rationales quique et simplices. Tunc agri empti sunt pecunia, ut faceremus nobis amicos de iniquo mammona, qui nos recipiant in aeterna tabernacula. Et scripti in libro, haud dubium, quin viventium, et impressum est signum vexilli Dominicae crucis atque victoriae, et testes ad
Abbreviated transcription (Latin):
dantia. Et in gressi st̃: et possederc̃
eam.Statimo: uit̾ possessionẽ etĩ¬
obȩdientiã nicħ fuit mediũ. Ub̾¬
gentiã ꝯtemptũ parit. Et non
obedierunt inquit uoci tuȩ. et in
lege tua ñ ambulauert frustra
gͦ inheremo ꝓmisere dicentes.¬
enĩ insponsione s in oꝑe. p̃miũ
est: ad recundendam eoꝵ impudẽ¬
tiam. qͥ putant hoĩem omĩa pos¬
se compłe. q̃ se facturũ eẽ pollicitꝰ
est. Onũa quȩ mandasti eis ut fa¬
cerent ũ fecerunt. Et certe. se fac¬
turos ꝓmiserant. Et euenerunt es.
cet̾in. iuxta dui sententiam bona.
qui reddit uniciuq scd̾m uias suas.
Ecce inuintiones excructe sunt
adu̾sum ciuitatẽ ut capiatur. ⁊ urb
data ẽ inmanꝰ caldeoꝵ qͥ p̾liant᷑ ad¬
ũsus eam. a facie gladii ⁊ famis .:
pestilẽtiȩ. et quecũq locutꝰ ẽs acci¬

Expanded text:
dantia. et ingressi sunt et possederunt dantia. et ingressi sunt et possederunt eam. statimque inter possessionem et inoboedientiam nihil fuit medium; ubigentia contemptum parit. « Et non obedierunt, inquit, voci tuae, et in lege tua non ambulaverunt. » Frustra ergo in eremo promisere dicentesenim in sponsione, sed in opere praemium est, ad retundendam eorum impudentiam qui putant hominem omnia posse complere, quae se facturum esse pollicitus est. « Omnia quae mandasti eis ut facerent non fecerunt, » et certe se facturos promiserant. et euenerunt eis ceterum iuxta domini sententiam \'bona\', quae reddit unicuique secundum uias suas. Ecce munitiones exstructae sunt aduersum ciuitatem capiatur urbs data est in manus Chaldaeorumqui proeliantur aduersum eam, a facie gladii et famis et pestilentiae et, qu
Abbreviated transcription (Latin):
humano creatoris subuenis potes¬
illd̃. filius pͥmogenitꝰ meus isrĩ. Et
fecisti tͥ nomen: sic̃ dies ħ. Laudes
inquit tuȩ. tociꝰ orb̾ sermone cele¬
brant᷑. Et eduxist ppłm tuũ isrł.
dͥe t̾ra egipti. Pulcre dix̃ ppłm tuũ.
eo enĩ tempore quo eduet̾us est do¬
mini imꝑio seruiebat. Eduxisti
autẽ. signis et portentis. quib cry¬
ciebat᷑ egiptꝰ. et ĩmanu robusta.⁊
ĩbrachio extento. ⁊ ĩtrore magno:
qñ mare rubrũ transeunti ppło is¬
rł uiam p̃buit: et egiptiũ oppres¬
sit ex̃cituũ. Et dediti eis t̾ram bãc.
ꝙͣ iurast patͥb eoꝵ ut dares eis abͣ¬
ham uidelicet. ⁊ ysaao. ⁊ iacob.
Ergo nĩ suo merito t̾tam repromiiꝰ¬
sionis. s patrũ acceꝑe rurcutib.
Terram fluentem lacte ⁊ melle.
Esec dum enĩ solidũ poterant cy¬
bum caꝑe. s melle et lacte nutͥe¬
batit᷑ infanqȩ uel certe melle et
lact̾e. recũ omĩũ ub̾tate et habũ¬

Expanded text:
humano creatoris subuenis poteshumano creatoris subuenis potesillud: filius primogenitus meus Israhel. et fecisti tibi nomen sicut dies haec: \'laudes\', inquit; ctuae tobrantur.\' et eduxisti populum tuum Israhel de terra Aegypti: pulchre dixit populum tuum\'; eo enim tempore, quo eductus est, domini imperiis seruiebat. \'eduxisti autem signis et portentis, quibus percutiebatur Aegyptus, et in manu robusta et in bracchio extento et in terrore magno,\' quando Mare Rubrum transeunti populo Israhel uiam praebuit et Aegyptium oppressit exercitum. et dedisti eis terram hane, quam iurasti patribus eorum, ut dares eis, Abraham uidelicet et Isaac et Iacob. ergo non suo merito terram repromissionis, sed patrum accepere uirtutibus, terram fluentem lacte et melle; necdum enim solidum poterant cibum capere, sed melle et lacte nutriebantur infantiae uel certe melle et lacte, rerum omnium ubertate et abun
Abbreviated transcription (Latin):
fecist tͥ nom̃ sicut dies ẽ hȩc: et
eduxist ppłm tuũ isrł det̾ra egip¬
t. in signis importentis ⁊ inma¬
nu robusta.⁊ ibrachio extento.
et uit̾rore magno. ⁊ dedisti eis t̾rã
hano. quam uirasti patͥb eoꝵ. uic
dares eis t̾ram fluentem lacte et
melle. et in gressi sunt. et possede¬
runt eam. et ñ obedierunt uo¬
ci tuȩ. et in lege tua ñ ambulaue¬
runt. Oña q̃ mandasti eis ut
facerent ñ fecerunt. et uenerũt
eis uniu̾sa mala ħ. De generali
transit adspeciale: et quid ꝓpͥȩ p̃s¬
tit̾it isrłi. breu sermone ꝑ currit.
Qͥ posuisti ait signa et portenta
int̾ra egipti. qͥb afflicta ẽ. egiptꝰ
usq ad diem hanc et ĩsrł ⁊ in oĩ¬
b siue t̾rigenis. Hoc qd̾ dicit᷑. us¬
q addiem hano post̾iorib copulã¬
mortalib cotidie tua signa complẽt᷑.
Siuealit̾. Signa adq poitenta non
solũ ir: egipto ꝑpetrasti. Susq ho¬
die eadem tuȩ mĩȩ fortitudo sal¬
uauit ppłm tiuim. et uniu̾so geni

Expanded text:
fecisti tibi nomen sicut dies haec. et eduxisti populum tuum Israhel de terra Aegypti in signis et in portentis et in manu robusta et in bracchio extento et ihanc, quam iterasti patribus eorum, ut dares eis terram fluentem lacte et melle. et ingressi sunt et possederunt eam; et non oboedierunt uoci tuae et in lege tua non ambulauerunt. omnia, quae mandasti eis, ut facerent, non fecerunt; et euenerunt eis uniuersa mala haec. De generali transit ad speciale et, quid proprie praestiterit Israheli, breui sermone percurrit. qui posuisti, ait, signa et portenta in terra Aegypti, quibus afflicta est Aegyptus, usque ad diem hanc et in I dicitur: <usque ad diem hanc\'. posterioribus copulanmortalibus cotidie tua signa conplentur\'; siue aliter: signa atque portenta non solum in Aegypto perpetrasti, sed usque hodie eadem tuae misericordiae fortitudo saluauit populum tuum et uniuerso generi
Abbreviated transcription (Latin):
inbrachio tuo extento sirie excelso.
qͦꝵ utrũq. ꝑcutientis inditium ẽ.
hoc est autem brachium: dequo
⁊ ysaias loquit᷑. Et brachium dñi.
oui reuelatũ est: ⁊on erit tͥ diffici¬

Expanded text:
in brachio tuo extento  sive excelso. » Quorum utrumque percutientis indicium est. Hoc autem brachium, de quo et Isaias loquitur: « Et brachium Domini cui revelatum est? » « Non erit tibi diffici
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ iuslo pacis. et ȩt̾na seciuitas. in
b una ẽ dequa dicit᷑. ñ pocest ci¬
uitas abscondi ĩ moute posita: et ĩ
ciuitatib campestͥb: quȩ hebrai¬
cȩ appellantur. sephesa. ut deꝓfũ¬
dis atq depressis ꝑcampoꝵ equa¬
litatem ad sũma gradiam᷑: et ĩci¬
uitatib quȩ ad austrũ st̃. qd̃ na¬
geb.lxx. tͣnstulert̃. ubi ẽ meridies.
q plena lux u̾itatis. Qũ aũ omĩa
fact̾a fu̾int. implebit᷑ qd̾ scriptũ

Expanded text:
est \'uisio pacis\' et aeterna securitas; in ibus uua est. de qua dicit: non potest ciuitas abscondi in monte posita; et in ciuitatibus campestribus — quae Hebraice appellantur \'sephela\' —, ut de profundis atque depressis per camporum aequalitatem ad summa gradiamur; et in ciuitatibus, quae ad austrum sunt — quod\'nageb\'LXX transtulerunt —, ubi est \'meridies\' et plena lux ueritatis. cum autem haec omnia facta fuerint, implebitur.
Abbreviated transcription (Latin):
loquor ad eos. & possidebunt᷑ agͥ
in t̾ra ista. de qua uos dicitis qd̃
deserta sit eo qd̃ ñ remauserit h̃o
& iumentũ. et data sit ĩmanu cal¬
dcoꝵ. Agra petunia ement᷑ ⁊ scͥbẽ¬
t̃ inlibro. inpͥmetur signacłm ⁊ teᷤᷤ¬
tis ad hibebit᷑. uit̾ra benlamin. & ĩ
cͥcuitu ierusalem inciuitatib ui¬
da. et inciuitatib montanis. ⁊ in
trum sunt. qr conũtam captiui¬
tatem eoꝵ ait dñs. Hȩc uixta lit¬
t̾am lic ĩtypo p̃cesserint post redi¬
tũ de caldeis. qñ adcyri regis im¬

Expanded text:
sidebuntur agri in terra ista, de qua uos dicitis, quod deserta sit eo, quod non remanserit homo et iumentum, et data sit in manu Chaldeorum. agri pecunia ementur et scribentur in libro. inprimetur signaculum et testis adhibebitur in terra Beniamin et in circuitu Hierusalem, in ciuitatibus Iuda et in ciuitatibus motrum sunt: Quia convertam captivitatem eorum. ait dominus. Haec iuita iitteram licet in typo praecesserint post reditum de Chaldaeis, quando ad Cyri regis im
Abbreviated transcription (Latin):
sit orientał unde lumen egͤdit᷑
tamen equoꝵ appellat᷑. ut in dig̃e
nos doceat. cursu atq certamine.
et candem c̃ dño. audire meream᷑
ascendisti equos tuos. et qͣui tacio
tua salus. In porta orientali. inpor¬
ta quadrigaꝵ scĩficatio dnĩ est.
ut cunc nos ꝑ fect̾os arbitremur.
qũ dixerimus addũm. Currus dĩ
oecem milium multiplex milia
letantium: dñs meis. Istius modi
edificatio quȩ suꝑfundamentũ
ut sapiens architectus fundam̃tũ
posui. nũquam destruetur. s ma¬
nebit inꝑpetuũ. Obscura et dif¬
ficilia latuis disserenda sunt. ut
manifesta breuius ꝑcurramꝰ. Uer¬
bum qd̃ factum est adieremiam
adnõ. in anno decimo sedechiȩ
regis uida. ip̃e ẽ anius occauus
decimus nabugodonosor. Tc̃ ex̾ci¬
tus regis babilonis obsidebat ie

Expanded text:
sit \'orientalis\', unde lumen egreditur, sit \'orientalis\', unde lumen egreditur, tamen \'equorum\' appellatur, ut indigere nos doceat cursu atque certamine et tandem cum domino audire mereamur: ascendisti equos tuos et equitatio tua salus. in porta orientali, in porta quadrigarum sanctiScatio domini est, ut tunc nos perfectos arbitremur, quando dixerimus ad dominum: currus dei decem milium multiplex, milia laetantium; dominus in eis. istiusmodi aedificatio, quae super fundamentum ut sapiens architectus fundamentum posui, numquam destruitur, sed manebit in perpetuum. obscura et difficilia latius disserenda sunt, ut manifesta breuius percurramus. Uerbum, quod factum est ad Hieremiam a domino in anno decimo Sedeciae, regis Iuda; ipse est annus octauus decimus Nabuchodonosor.tunc exercitus regis Bab