comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gusti appellatireges romanorum : quoꝵ xu uiuente cleo patra: xl & unum postea
uixit añxi augusti anno deficiente iniudea pontificum principatu berodos nil ad
eum ꝑtinens. ut pote antȩ patri ascalonitȩ & matris crpridis arabicȩ filius. a roma¬
nis iudeorum suscepit principatum : qđ ten& añ xxxvi. quine ignobilis forte & aiude¬
orum semine arguer& extraneus cbussit libros omnes quib nobilitas gentis iude
intemplo seruabatur adscripta : ut deficientib probam̃tis & ipse adhanc ꝑtinore
putare tur: insuper &iam ut suam sobolem regio illorum genere commiscer& pro¬
iecta doside femina hiero solimitana quam priuatus ac ceperat uxorem.: &nato
exeoc filio antipatro: sociat sibi mariam memfiliam alexandri: neptem aristoboli
fratris brrcani qui ante eum rexerat iudeoꝵ hȩc quinq: ei filios genuit : quorũ

Expanded text:
gusti appellati reges Romanorum, quorum XV vivente Cleopatra, XL et unum postea gusti appellati reges Romanorum, quorum XV vivente Cleopatra, XL et unum postea vixit annos. Undecimo Augusti anno deficiente in Judaea pontificum principatu, Herodes nil ad eum pertinens, ut pote Antipatri Ascalonitae et matris Cypridis Arabicae filius, a Romanis Judaeorum suscepit principatum, quem tenuit annos XXXVI; qui ne ignobilis forte, et a Judaeorum semine argueretur extraneus, combussit libros omnes quibus nobilitas gentis Judaeae in templo servabatur adscripta, ut, deficientibus probamentis, et ipse ad hanc pertinere putaretur. Insuper etiam ut suam sobolem regio illorum generi commisceret, projecta Doside femina Hierosolymitana, quam privatus acceperat uxorem, et nato ex ea filio Antipatro, sociat sibi Mariamnem filiam Alexandri, neptem Aristobuli fratris Hyrcani, qui ante eum rex erat Judaeorum. Haec quinque ei genuit filios,
Abbreviated transcription (Latin):
palestinae facit. Mansitq inpontifica¬
to hyrcanus añ xxxiuii. Uergilius
maro in pago qui andes dicitur. haut ꝓcul amantua nascit᷑. pompeio & orasso
consulib pompeis captis hiero solimis tributarios iudȩos facitꝰ uergilius cremoniae
studus eruditur. Caesar germanos & gallos capit & brittanos quoq quib ante eũ
ne nomen quidem romanoꝵ cognitum fuerat : uictos obsidib. acceptis. stipendarios fecit:
uictus pompeius. alex andriam p&nt ibiq abipso a quo sperabat auxilia ptolomeo
ꝑcussus interut: mox caesar alexandriamuenit : ipse quoq ptolomeus. parare uoluit
insidias: unde bello ei in lato. uictus innilo periit. Caesar alexandria potitus.¬
a tertio anno ipse primꝰ romanoꝵ singulare obͥtinuit imperium. aquo caesares
romanorum principes a pellatiꝰ deo patra regio comitatu urbem ingressa
romanis incuria confossus interiit: post annos inii & menses .vi. quam regnare coeperat:
casius iudea capta. templum spoliat

Expanded text:
Palaestinae facit, mansitque in pontificrcanus annis XXXIV. Virgilius Maro in pago qui Andes dicitur, haud procul a Mantua nascitur, Pompeio et Crasso consulibus. Pompeius, captis Hierosolymis, tributarios Judaeos facit. Virgilius Cremonae studiis eruditur. Caesar Germanos et Gallos capit, et Britannos quoque, quibus ante eum ne nomen quidem Romanorum cognitum fuerat, victos obsidibus acceptis stipendiarios facit. victus Pompeius Alexandriam petit, ibique ab ipso a quo sperabat auxilia Ptolemaeo percussus interiit; mox Caesar ubi Alexandriam venit, ipsi quoque Ptolemaeus parare voluit insidias, unde bello ei inlato, o regni anno ipse primus Romanorum singulare obtinuit imperium, a quo Caesares Romanorum principes appellati. Cleopatra regio comitatu urbem ingressa.Romanis, in curia confossus interiit, post annos IV et VI menses quam regnare coeperat. Cassius, Judaea capta, templum spoliat.
Abbreviated transcription (Latin):
equestris ordinis exregio uulscoꝵ genere. hrrcano in pontificatum. quod ipse
xxui annis tenuit. Aristobolus succedit annum unum : qui rex pariter
& pontifexprimꝰ apud iudeos diadematis sumsit insigne : post cocc lxxxiiii an
babrloniae captiuitatis: postquem regnauit iana eus cognom̃to alexan der
añ xxuii : qui pontificatum quoq administrans: crudelissime ciuib: praefuit.:¬

Expanded text:
equestris ordinis ex regio Voscorum genere. Hircano in pontificatum, quem ipse equestris ordinis ex regio Voscorum genere. Hircano in pontificatum, quem ipse XXVI annis tenuit, Aristobulus succedit annum unum, qui rex pariter et pontifex primus apud Judaeos diadematis sumpsit insigne, post CCCCLXXXIV annos Babylonicae captivitatis; post quem regnavit Jannaeus cognomento Alexander annis XXVII, qui pontificatum quoque administrans crudelissime civibus praefuit.
Abbreviated transcription (Latin):
inpugnans. omniaq: sordib iduloꝵ complens : in templo iouis olrmpii simulacrum
ponit: sed & in samaria suꝑ uerticem montis garizi. iouis peregrini delubrum
aedificat. ipsis sa maritanitis ut id facer& p̃cantib uerum mathathias
sacerdos. leges patrias uindicat. aduersus antiochi duces arma corripiens
plum abidolorum imaginib emundans. patrias leges. post triennium.
suis ciuib reddidit: unde post recessum oniao sacerdotis in aegrptum.
de quo supra diximꝰ. & mortem alchrmi. quieffugato onia pontificatum
indignus inuadere temptabat: omnium fauore iudaeoꝵ. machabeo
sacer do tium decernitꝰ: qđ post mortem eius fr̃ ionathas sortitus xuiil
regens. filio io hanni reliquitꝰ hic aduersum hrrcanos bellum regens. hrrcani
nomen accepit: & aromanis ius amicitiae postulans. de or&o senatus. inter
amicos relatus est : samariamqr nr̃o tempore sebaste uocat᷑: obsidione cap¬
tam solo coaequauit: quam postea herodes instaurans. sebasten in honorem
augusti appellari uoluit.

Expanded text:
impugnans, omniaque sordibus idolorum complens, in templo Jovis Olimpii simulacrum ponit. Sed et in Samaria super verticem montis Garizi Jovis Peregrini delubrum aedificat, ipsis Samaritanis ut id faceret precantibus. Verum Mathathias sacerdos leges patrias vindicat, adversus Antiochi duces arma corripiens,plum ab idolorum imaginibus emundans, patrias leges post triennium suis civibus reddidit. Unde post secessum Oniae sacerdotis in Aegyptum, de quo supra diximus, et mortem Alchimi, qui, effugato Onia, pontificatum indignus invadere tentabat, omnium favore Judaeorum Machabaeo sacerdotium decernitur, quod post mortem ejus frater Jonathas sortitus, XIX gerens filio Joanni reliquit. Hic, adversus Hircanos bellum gerens, Hircani nomen accepit, et a Romanis jus amicitiae postulans, decreto senatus inter amicos relatus est. Samariam, quae nostro tempore Sebaste vocatur, obsidione captam solo coaequavit, quam postea Herodes instaurans Sebasten in honorem Augusti appellari voluit.
Abbreviated transcription (Latin):
quibus aeq qualitatib disparib quidem ꝑse. sed alt̃ utra ad iiucem societate. co¬
nexis. ipsa qq̃ mundi elem̃ta constat eẽ distincta: Terra nãq sicca etfrigida.
aqua frigida &umida acrumidus & calidus ignis ẽ & calidus et siccus: ideoq hȩc
autumno. illa hiemi. iste ueri. ille conparatur aestati: sede thomo ipse. quia.
sapientib: micro cosnos idẽ minor mundus appellat᷑ eudẽ pomnia qualitatib
habec tempatum corpus: imitantib nimirũ singulis qꝰ quib constatꝰ umorib mo¬
dum tempor̃ qͥb maximȩ. pollot: sanguis siquidem quiuere crescitbumidus
et calidus. Colera rubeaqu̧ aestate : calida etsicca: colera nigraqueautumno

Expanded text:
Quibus aeque qualitatibus disparibus quidem per se, sed alterutra adinvicem societate connexis, ipsa quoque mundi elementa constat esse distincta. Terra namque sicca et frigida, aqua frigida et humida, aer humidus et calidus, ignis est calidus et siccus; ideoque haec autumno, illa hiemi, iste veri, ille comparatur aestati. Sed et homo ipse, qui a sapientibus microcosmos, id est, minor mundus appellatur, iisdem per omnia qualitatibus habet temperatum corpus, imitantibus nimirum singulis iis, quibus constat humoribus, modum temporum quibus maxime pollet. Sanguis siquidem qui vere crescit, humidus et calidus. Cholera rubea, quae aestate, calida et sicca. Cholera nigra, quae autumno
Abbreviated transcription (Latin):
media fere die ł nocte orumt᷑. etoccidunt. ponentes ingressum: deniq &mli¬
bris cosmograph orum authenticis ac nobilissimis. Ita cadem tempora adli

Expanded text:
media fere die vel nocte oriuntur et occidunt, ponentes ingressum. Denique et in limedia fere die vel nocte oriuntur et occidunt, ponentes ingressum. Denique et in libris cosmographorum authenticis ac nobilissimis, ita eadem tempora ad li
Abbreviated transcription (Latin):
minfantib: maxim e. uiget. in adolestentib colera rubea. meloncolia intraris¬
gressoribus idẽ sel cumfece nigri sanguinis ad mixtum: flegmata dominant᷑
in senib Itẽ sangiuis eos inquib maximȩ polle t. facit hilares. laetos. misericon¬
des multum ridentes edoquentes. Colera uͦ rubea faciunt macilentos mul¬
tum tn comedentes ueloces audaces iracundos agiles : nigrabilis. stabiles gra¬
ues compositos morib: : dolososq facit: flegmata. tard os. somnolentos. obliuiosos
generant Norũ h principia tempor diuerse ponunt diuersi: hẽsi dorus nad
autumnum x Nł septemb̵ habere dixi exortum : grecih & romani quor̃ in huius modi
disciplinis potius ꝗ hispan or̃ auctoritas sequi consueuit. hiemem un idus nouem¬
bres uer .uii. idus februarias. aestatem . ui idus maias. autumnum uindus
augũs inchoare decernunt. hiemis uidelic& etaestatis initia uesptino ł mattuti¬
no uergiliarum ortu. occasuq signantes: ltem ueris & autumni. cũpliades

Expanded text:
infantibus maxime viget, in adolescentibus cholera rubea, melancholia in transgessoribus id est, fel cum faece nigri sanguinis admixtum, phlegmata dominantur in senibus. Item sanguis eos in quibus maxime pollet facit hilares, laetos, misericordes, multum ridentes et loquentes. Cholera vero rubea facit macilentos, multum tamen comedentes, veloces, audaces, iracundos, agiles. Nigra bilis, stabiles, graves, compositos moribus, dolososque facit. Phlegmata, tardos, somnolentos, obliviosos generant. Horum autem principia temporum diverse ponunt diversi. Isidorus namque autumnum X Calendas Septembres habere dixit exortum. Graeci autem et Romani, quorum in hujusmodi disciplina potius quam Hispanorum auctoritas sequi consuevit, Hyemem VII Id. Novemb., ver VII Id. Februa., aestatem VII Id. Maii, Antummum VII Id. Augusti inchoare decernunt, hiemis videlicet et aestatis initia, vespertino vel matutino Vergiliarum ortu occasuque signantes. Item veris et autumni, cum Pleiades
Abbreviated transcription (Latin):
se dñs iniussu & inuoce archangeli & intuba dĩ. descend& decȩlo & mortu
quunxpo sunt resurgent primi : deinde nos quiuiuimus qui relinquimur
ul rapiemur cumillis innubib obuiã dño in aera: utru
nequeant eleuari & prȩsidente adiudicandum dño scĩ in sublimia dextris
eius. ipsi autem in inferioribus ad sistant asinistris. tc̃potius apparebit: si
uero tunc ignis ille maximus & altissim uniuersam terrȩ suꝑficiem

Expanded text:
ipse Dominus in jussu et in voce archangeli, et in tuba Dei descendet de coelo, et mortuipse Dominus in jussu et in voce archangeli, et in tuba Dei descendet de coelo, et mortusunt, resurgent primi; deinde nos qui vivimus, qui relinquimur, simul rapiemur cum illis in nubibus obviam Domino in aera. Utrumnequeant elevari, et praesidente ad judicandum Domino, sancti in sublimi a dextris ejus, ipsi autem in inferioribus adsistant a sinistris, tunc potius apparebit. Si vero tunc ignis ille maximus et altissimus universae terrae superficiem
Abbreviated transcription (Latin):
dam resurrectionis uirtute glorificata claruerint : tunc ut isaias p̃dixit. erit
lux lunȩ sicut lux solis . & lux solis septemplicit᷑. sic̃ lux septem di
iohannes in apocalrpsi cumdixiss&. & uidi caelum nouum & terram nouã.
primum enim cȩlum & prima abier̃. adiunxit . atq ait: & mareiam non
est : utrum maximo illo ardore sicc&ur mare an &ipsum uertatur in melius.
non facile pat&: cȩlum quippe nouum. & terram nouam non aũ & mare : uspiã
legimus futurumnam & trpicȩ potest intellegi quod dictum est. & mare iam
non est: quia iam tunc nonerit hoc seđm uita mortalium turbulentum.
quod sepissime inscripturis. maris nomine figuratur : ubi aũ ipsum extre¬
mis & uniuersalis iudici sit discrimen babendum. in t̾multos sẽpȩ queri¬
omnium resurrectio celebrata mortuorum. scĩ confestim rapiantur obui¬
amilli in aera: hoc & enim intellegitur apostolus indicare cum ait.qm̃ ip

Expanded text:
dam resurrectionis virtute glorificata claruerint, tunc, ut Esaias praedixit, erit dam resurrectionis virtute glorificata claruerint, tunc, ut Esaias praedixit, erit lux lunae sicut lux solis, et lux solis septempliciter sicut lux septem diVidi coelum novum, et terram novam, primum enim coelum et prima terra abierunt, adjunxit atque ait: Et mare jam non est, utrum maximo illo ardore siccetur mare, an et ipsum vertatur in melius non facile patet. Coelum quippe novum, et terram novam, non autem et mare novum uspiam legimus futurum. Nam et typice potest intelligi quod dictum est, et mare jam non est, quia jam tunc non erit hoc saeculum vita mortalium, turbulentum, quod saepissime in Scripturis maris nomine figuratur. Ubi autem ipsum extremi et universalis judicii sit discrimen habendum, inter multos saepe quaeriomnium resurrectio celebrata mortuorum, sancti confestim rapiantur obviam illi in aera. Hoc enim Apostolus intelligitur indicare, cum ait: Quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
caelos igni iudicii ꝑdendos. quia aqua diluuii perierant : testatꝰ sidereum
caelum ignullo quamuis maximo. non esse tangendum: sed &iam dñi sermo
qui dt̃ statim aut̃ post tribulationem dierum illorum. solobscurabitur
& luna ñdabit lum̃ suũ. & stellȩ cadent decęlo.⁊ neque enim sol ob¬
scurari luna suo lumine priuari. stellȩ potuer̃ cadere decelo sicelum ip¬
sum locus uidelic& eoꝵ igni uoratum transibit: nunc aũ colum quidem
aereum igni marcesc& sidereũ manebit in lesum: porro sidera obscurabuntꝰ.
non suo lumine uacuata sed maioris ui luminis. ad aduentum supni iudicis. neuide¬
antur obiecta : quod in hacuita. lunam stellasq omnes. cptiore lumine solis.
inter diu paticunctis in promtu est: cum autem ꝑacto iudiciofuerit cȩlum nouũ
& terra noua. idest non alia pro aliis. sedhȩc ipsa ꝑignem innouata. & quasi qua¬

Expanded text:
coelos igne judicii perdendos, qui aqua diluvii perierant, testatur sidereum coelos igne judicii perdendos, qui aqua diluvii perierant, testatur sidereum coelum igne illo, quamvis maximo, non esse tangendum, sed etiam Domini sermo qui dicit: Statim autem post tribulationem dierum illorum sol obscurabitur, et luna non dabit lumen suum, et stellae cadent de coelo. Neque enim sol obscurari, luna suo lumine privari, stellae poterunt cadere de coelo, si coelum ipsum, locus videlicet eorum, igne voratum transibit. Nunc autem coelum quidem aereum igne marcescet, sidereum manebit illaesum. Porro sidera obscurabuntur non suo lumine vacuata, sed majoris vi luminis ad adventum superni judicis, ne videantur obtecta, quod in hac vita lunam stellasque omnes a potiore lumine solis interdiu pati cunctis in promptu est. Cum autem, peracto judicio, fuerit coelum novum, et terra nova, id est, non alia pro aliis, sed haec ipsa per ignem innovata, et quasi qua
Abbreviated transcription (Latin):
anme dia nocte. angalli cantu. anmane: in quo caeli inquit magno imp&u
transient. elementa uero a calore soluent᷑: quiaũ sint cȩli qui transient: paulo
superius. doc& idem a postol petrus dicens: cęli erant prius. & terra de
aqua. & paquam consistens uerbo dĩ ꝑquȩ ille tunc mundus periit. caeli
aut̃ quinunc sunt & terraeodem uerbo repositi sunt igni reseruati in die
iudicii: ñergo firmam̃tum caeli inquo sidera fixa circueunt: non cęlum a& hi¬
rium hoc est in ane illud maximum acȩlo sidereo usq: ad era turbulentum in
quopuro & qui&o diurnȩq: lucissem ꝑpleno errantia septem sidera. uaga fer¬
ri creduntur : sed cȩlum hoc aerium. id est t̃rȩ ꝓximum a quo aues cęli.
quod ineo uolent appellant᷑: quod aqua quondam diluuii. del&is trestri¬
bus transcendo ꝑdidit hoc ignis extremi iudiciieius dem mensurȩ spatio pro¬
crescens. occupando disꝑd&: nec sola hȩc beati p&risententia quia illos dt̃

Expanded text:
an media nocte, an galli cantum, an mane, in quo coeli, inquit, magno impetu transient, elementa vero a calore solventur. Qui autem sint coeli qui transient, paulo superius docet idem apostolus Petrus dicens: Coeli erant prius, et terra de aqua, et per aquam consistens verbo Dei, per quae ille tunc mundus periit. Coeli autem qui nunc sunt et terra, eodem verbo repositi sunt, igni reservati in die judicii. Non ergo firmamentum coeli, in quo sidera fixa circumeunt, non coelum aethereum, hoc est, inane illud maximum a coelo sidereo usque ad aera turbulentum, in quo puro et quieto, diurnaeque lucis semper pleno, errantia septem sidera vaga ferri creduntur, sed coelum hoc aereum, id est, terrae proximum, a quo aves coeli, quod in eo volent, appellantur, quod aqua quondam diluvii, deletis terrestribus, transcendendo perdidit, hoc ignis extremi judicii ejusdem mensurae spacio procrescens occupando disperdet. Nec sola haec beati Petri sententia, qua illos dicit
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ in parentes. qđ tempore natiuitatis ipsius. terra plinguarum confusi one
diuisa est. cuius diuisionis arnobius rechor in expositione psalmi ciui
lta meminit. Sem primo genitonoe pars facta est apersida & bactris usq
in indiam longe &usq rino coruras quae spatia t̃rarum habent linguas
sex non diuersart linguarum sed ut dixi diuersar patriarum uerbi gratia
cumuna lingua latina sit subuna lingua. diuersae s̃ patriae bruttioꝵ lucanoꝵ

Expanded text:
osuere parentes, quia tempore nativitatis ipsius terra per linguarum confusionem divisa est. Cujus divisionis Arnobius rhetor in expositione psalmi CIV ita meminit: « Sem primogenito Noe, pars facta est a Perside et Bactris usqin Indiam longe et usque Rhinocoruras, quae spatia terrarum habent linguas sex, non diversarum linguarum, sed, ut dixi, diversarum patriarum: verbi gratia, cum una lingua Latina sit, sub una lingua diversae sunt patriae, Brutiorum, Lucanorum,
Abbreviated transcription (Latin):
obuiam dño inaera. subdidit dicens. & sic semꝑ cum dño erimus. non sic accipi¬
endum est . tam quam in aere nos dixerit semꝑ cum dño eẽ mansuros. qui a nec
ipse utiq ibimanebit quia ueniens transiturus est: uenienti quippe ibitur
obuiam non manenti: sed ita cum dño erimus. id est sic erimus habentes cor¬
pora sempiterna. ubi cumq cum illo fuerimus

Expanded text:
obviam Domino in aera, subdit dicens: Et sic semper cum Domino erimus, non sic accipiobviam Domino in aera, subdit dicens: Et sic semper cum Domino erimus, non sic accipiendum est, tanquam in aere nos dixerit semper cum Domino esse mansuros, quia nec ipse utique ibi manebit, quia ueniens transiturus est; uenienti quippe ibitur obuiam, non manenti. sed ita cum domino erimus, id est sic erimus habentes corpora sempiterna, ubicumque cum illo fuerimus
Abbreviated transcription (Latin):
operit. & resuscitati a mortuis. in iusti nequeunt in sublime raptari utpo¬
te interra positos. igni cirdatos. iudicis exspectare sententiam: sed an illo
urantꝰ qui non ꝑ illũ castigandi sed &erno potius sunt igne damnandi. quis
p̃iudicare audeat: nãq aliquos eleciorum eo purgari aleuiorib quibusdã
ignis in conspectu oius ardebit. & incircuitu eius tempestas ualida: dis¬
trictionem quippe inquit tante iustitiae. tempestas ignisq comitantur.
a tempestas examinat quos ignis exurat: satis aũ darum est. quia rap¬
tis aduocem tubȩ obuiam dño in aera ꝑfectis. seruis illius confragratio
mundana non noceat. si trium pueror̃ mortalia adhuc corpora circumpo¬
situs camini ignis tangere nequiuit: uerum in his omnib. utilius est cuiq
castum sedistricti iudicis pbere conspectib quam de iudicii illius. modo loco¬
ue discutere: sane quod a postolus cum dixiss& rapiemur cum illis innubib

Expanded text:
operit, et resuscitati a mortuis injusti nequeunt in sublime raptari, constat eos ut pote in terra positos igni circumdatos judicis exspectare sententiam; sed an illo urantur qui non per illum castigandi, sed aeterno potius sunt igne damnandi, quis praejudicare audeat? Namque aliquos electorum eo purgari a levioribus quibusdaIgnis in conspectu ejus ardebit, et in circuiti ejus tempestas valida: « districtionem quippe, inquit, tantae justitiae, tempestas ignisque comitantur, quia tempestas examinat quos ignis exurat. » Satis autem clarum est, quia, raptis ad vocem tubae obviam Domino in aera perfectis servis illius conflagratio mundana non noceat, si trium puerorum mortalia adhuc corpora circumpositus camini ignis tangere nequivit. Verum in his omnibus utilius est cuique castum se districti judicis praebere conspectibus, quam de judicii illius modo locove discutere. Sane quod Apostolus cum dixisset: Rapiemur cum illis in nubibus
Abbreviated transcription (Latin):
elum superioris circuli ꝓpriodis¬
Ecretum termino & ȩqualib un¬
diq: spaciis collo catum uir tutes con¬
tinet angelicas quȩ ad nos ex euntes ȩ¬
theria sibi corpora sumunt ut possintho¬
minibus etiã in edendo similari. eadem¬
q: ibi reuerse deponunt: hoc ds̃ aquisgla¬
cialibus tẽperanit ne in feriora succen

Expanded text:
elum superioris circuli proprio discretum termino, et aequalibus undique spatiis collocatum virtutes continet angelicas; quae ad nos exeuntes, aetherea sibi corpora sumunt, ut possint hominibus etiam in edendo similari, eademque ibi reversae deponunt. Hoc Deus aquis glacialibus temperavit, ne inferiora succen
Abbreviated transcription (Latin):
imile autem hic tradunt argumentum ad inueniendam diem keł dar̃ promtis¬
simum ita dumtaxat ut aliis utens regularibus quod in hoc ꝑępactas fa

Expanded text:
imile autem huic tradunt argumentum ad inveniendam diem Calendarum promptissimum, ita duntaxat, ut aliis utens regularibus, quod in hoc per epactas fa
Abbreviated transcription (Latin):
uoa par& tum solem illiloco suprauerticem ẽs
quod& mindia supra flumen bypasim fieri. tempore eodem onesicrecs scripsit:
constatq inberenice urbe trogodrtarum. unde stadiis ini dcccxx in eadem ptoloma¬
de oppido quod in margine rubri maris ad primos elephantorum uenatus con¬
ditum est. hoc idem antesol stititium quadragenis quinis dieb totidemq post¬
cafieri et posteos xcdies inmergdiem umbras iaci i ruisus inmeroe iniula hȩc
et posteos xcdies in mergdiem umbras iaci: rarsus in mer
caput gentis aethiopum quinq milibus stadium asyene in ammenilo habita

Expanded text:
tum solem illi loco supra verticem esse; tum solem illi loco supra verticem esse; quod et in India supra flumen Hypasim fieri tempore eodem Onesicritus scripsit; constatque in Berenice urbe Troglodytarum, unde stadiis MMMMDCCCXX in eadem Ptolemaide oppido, quod in margine Rubri maris ad primos elephantorum venatus conditum est, hoc idem ante solstitium quadragenis quinis diebus totidemque postea fieri, et post eos XC dies in meridiem umbras jaci. Rursus in Meroe insula, quae et per eos XC dies in meridiem umbras iaci. rursus in Merö— insula haec caputque gentis Aethiopum V milibus stadium a Syene in amne Nilo habita
Abbreviated transcription (Latin):
bram exutroq latere trans mittant: et paulo post. sunt enim in hoc quem
colimus orbe t̃rarum circa meridiem positi quimaust
uideant᷑ umbram trans mutere: hoc autem fieri dicitur sum moaestu cum
ad aquilonẽ
soldirigat. cuiparia scribit basilius. et mn expositione gene¬
sis sed et
plenius saecularibus literis sed non contemnendis haec
ipsa latius exsequens ita scribit: ua saquȩ horo scopii non eadem sunt usui
intrecentis stadus aut tlongissimȩ in quingentis mutantib: se m& umbris
umbilici quem gnomon appellant umbra. inaegrpto
efficit: inurbe romanonapars gnominis. de est umbra: inoppido anchona
suꝑest quinta tricesima: in parte italiȩ quȩ uen&ia. appellatur. hisdem
horis umbra gnomini parfit: simili modo quod est supra alexandriam quinq¬
milib stadium. solstitii die medio nullam umbram iaciputeumq eius &perimen¬
igratia factum totum inluminari: ex quoa par& tum solem il¬

Expanded text:
bram ex utroque latere transmittant. » Et paulo post: « Sunt enim in hoc quem nos incolimus orbe terrarum, circa meridiem positi, qui in Australem plagam videantur umbram transmittere, hoc autem fieri dicitur summo aestu, cum in Aquilonem sol dirigitur. » Cui paria scribit Basilius, et ipse in expositione Geneseos. Sed et Plinius secularibus literis, sed non contemnendis, haec ipsa latius exequens ita scribit: « Vasaque horoscopii non eadem sunt usui in trecentis stadiis, aut ut longissime in quingentis, mutantibus semet umbris solis; itaque umbilici, quem gnomonem appellant, umbra in Aegypto efficit. In urbe Roma nona pars gnomonis deest umbrae. In oppido Ancona superest quinta tricesima. In parte Italiae, quae Venetia appellatur, iisdem horis umbra gnomoni par fit. Simili modo tradunt in Syene oppido, quod est supra Alexandriam llibus stadiorum, solstitii die medio nullam umbram jaci, puteumque ejus experimenti gratia factum, totum illuminari, ex quo apparet
Abbreviated transcription (Latin):
xiiii lunae inqua die dominico prima sacro sçȩ̃ resurrectionis sunt
acta mysteria cursu panduntꝰ indubio: tantum diligen tissime cauen
euitabilȩ nr̃ȩ̃ calculationis dispendiũ sed & grauissimũ catholicȩ fidei incur
ramꝰ periculum:
DE LUNA IPSIUS DIEI

Expanded text:
imae lunae, in qua die Dominica prima sacrosanctae resurrectionis sunt imae lunae, in qua die Dominica prima sacrosanctae resurrectionis sunt acta mysteria, cursu panduntur indubio: tantum diligentissime cavendevitabile nostrae calculationis dispendium, sed et gravissimum catholicae fidei incurramus periculum. CAPUT LXII. De luna ipsius diei
Abbreviated transcription (Latin):
pascha celebrare. secundoidem facere p̃cepit melius enimẽ innecessitate
is superiora quaminferiora sectari. Qm̃ inferior a
qđ iam posuim delarantes qđ de cim numerus nonũ intrase conineat.
non ir decimũ continere ñ poss&: qđ silex ad secundum m̃sem transire
nos p̃cipit siñ possimꝰ scm̃ pascha pͥmo m̃se celebrare  qͣuas dam necessita¬
tes: non intellego curnon sixiiii indomini cum diem incurrerit luna in
septimanã sequentem rationabilit̃ dilationem paschae facere debeamꝰ
nente etiam &xuͦii quando post triduum resurrexit : Ubs primum do¬
minicȩ resurrectionis xpi dies fuerit uariae refertur. Et quidem ut su
ndem die fuisse ad seuerant: ubi notandum . qua siui
circuli decennouennalis tunc agebatꝰ annꝰ habens concurrentes uii &
tio celebrata est xp̃i. secund circuli de cennouennalis exiftens annꝰ con¬

Expanded text:
Pascha celebrare, secundo idem facere praecipit; melius enim est in necessitate Pascha celebrare, secundo idem facere praecipit; melius enim est in necessitate positos superiora quam inferiora sectari, quoniam inferioquod jam posuimus declarantes, quod decimus numerus nonum intra se contineat, nonus autem decimum continere non possit. Quod si lex ad secundum mensem transire nos praecipit, si non possimus sanctum Pascha primo mense celebrare propter quasdam necessitates, non intelligo cur non si decima quarta in Dominicum diem incurrerit luna, in septimanam sequentem rationabiliter dilationem Paschae facere debeamusnente etiam et septima decima quando post triduum resurrexit. Ubi autem primum Dominicus resurrectionis Christi dies fuerit, varie refertur, et quidem, ut sudarum earundem die, fuisse asseverant. Ubi notandum quia si octcirculi decennovenalis tunc agebatur annus, habens concurrentes VII et tio celebrata est Christi, secundus circuli decennovennalis existens annus con
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ absq ulla dubietate c̃stat eam quae pͥma transito aequi noctio ple¬
num suum globum ostenderit pͥmim̃sis existere lunam: quotiẽs ergo
idem dominisum occurrerit nesic quidem legem aut ꝓphetas soluim sed
euangelicae potius gratiae sacram̃tis adimplem: Quia enim & saluator
nr̃ sic̃ theophilus cuius supra memini uenerabilis alex andriae epĩs scri
inuenta sicuti & ex euangelioꝵ obseruatione conperim: habem ergo so¬
lacium quorectȩ facere pͥossim pascha &iam sidilatio fuerit c̃secut a
propt̃ incurrentem necessitatem. ut si xiiii p̾mim̃sis insabbato euene¬
rit luna. aut siin aliis ante sabbatum dieb septimanę sequentis accide¬
rit sine dubitiatione pascha celebrem: siuero in dominicum in ciderit
etiam c̃sideranderandum ẽ qđ &lex frequent̃ causa necessitatis
eos qui constrictione temporis quadam ñ potuerint in pͥmo m̃ se

Expanded text:
quoniam absque ulla dubietate constat eam cum primo transito aequinoctio plequoniam absque ulla dubietate constat eam cum primo transito aequinoctio plenum suum globum offenderit, primi mensis existere lunam. Quoties ergo idem Dominicus occurrerit, ne sic quidem legem aut prophetas solvimus, sed evangelicae potius gratiae sacramentis adimplemus; quia enim et Salvator noster, sicut Theophilus, cujus supra memini, venerabilis Alexandriae episcopus sca die videtur inventa, sicuti et ex Evangeliorum observatione comperimus. Habemus ergo solatium quo recte facere Pascha possimus, etiam si dilatio fuerit consecuta propter incurrentem necessitatem, ut si decima quarta primi mensis in Sabbato evenerit luna, aut si in aliis ante Sabbatum diebus septimanae sequentis acciderit, sine dubitatione Pascha celebremus. Si vero in Dominicum inciderit, omni etiam considerandum est, quod et lex frequenter causa necessitatis eos qui constrictione temporis quadam non potuerunt in primo mense
Abbreviated transcription (Latin):
eptimo decennouennalis circuli titulo dies paschȩ dominicus conp̃hendit̾.
ledominica nr̃i saluatoris resurrectione amortuis ex or
seruari prȩceptum uidelicet ut paequi noctiũ ut m̃se primo ut t̃tia eius septima¬
na idẽ auespera xiiii lunae qđ ẽ initium xr̃ usq inuesperam idẽ t̃minum
uicesimae pͥmae celebret̾: quarta in eiusdem obseruatione regula ẽ nobis atem
ominicae resurrectionis inposita. ut cum aequi noctio tr
prosiliam. sed dominicum diem quo ipse pascha idest transitum demorte ad
uitam de corruptione ad incorruptionem de poena adgloriam resur gen¬
do facere dignatus est exspectantes. in ipso tandem congrua paschae sol¬
lemnia celebrem: Qđ siquis obiecerit ñ aequi noctii memoriam sed tantum
pͥmim̃sis & t̃tiae in eo septimanȩ posuis se legifert sciat ꝙ & siȩqui noctium
nominatim non expͥmit. in hoc tam̃ ipso qđ apleni lunio pͥmim̃sis pascha
faciendum p̃cipit. ae qui noc ti transcensum plenaria ratione de promit.:

Expanded text:
eptimo decemnovennalis circuli titulo dies paschae dominicus comprehenditur, qui de dominica nostri Salvatoris resurrectione aservari praeceptum, videlicet ut post aequinoctium, ut mense primo, ut tertia ejus septimana, id est, a vespera quartae decimae usque in vesperam, id est terminum vicesimae primae celebretur, quarta in ejusdem observatione regula est nobis tempore Dominicae resurrectionis imposita, ut cum aequinoctio tranprosiliamus, sed, Dominicum diem, quo ipse Pascha, id est, trvitam, de corruptione ad incorruptionem, de poena ad gloriam resurgendo facere dignatus est, facere exspectantes, in ipso tandem congrua Paschae solemnia celebremus. Quod si quis objecerit, non aequinoctii memoriam, sed tantum primi mensis et tertiae septimanae posuisse legiferum, sciat quia et si aequinoctium nominatum non exprimit, in hoc tamen ipso, quod a plenilunio primi mensis Pascha faciendum praecepit, aequinoctii transcensum plenaria ratione depromit:
Abbreviated transcription (Latin):
sum suum annumq: condudat: .iiii. enim quadrantes faciunt unum diem
quẽ necesse ẽ intlcalari excursu qua driennio ꝗbissextum uocant netẽpor̃
ordo t̾betꝰ: &iã ipsosu dies&qua drantem si considoremus senarius numerus
ine is plurinum ual& primo quia sic̃ fieri sol& ut a parte totum complt&ur:
dieb sexta pars m̃sisẽ. ipse h quadrans ui. horas habet: totus enim dier idẽ
inueniuntꝰ: ita in anni cursu senarius numerus plurimum ual&: bȩc de¬
tanti auctoris excerpere dictis libuit ut denatura bissexti meac pusili itatis
senium relegens ñ solum hunc psenas horas annuatim crescere. sed et multi¬
plicem eius dem senari numeri ꝑfectionem qua et annus ipse constat exore
doctis simi tractatoris intellegas.⁊

Expanded text:
sum suum, annumque concludat; quatuor enim quadrantes faciunt unum diem, sum suum, annumque concludat; quatuor enim quadrantes faciunt unum diem, quem necesse est intercalare ex cursu quadriennio, quod bissextum vocant, ne temporum ordo turbetur; etiam ipsos V dies et quadrantem si consideremus, senarius nin eis plurimum valet. Primum, quia sicut fieri solet ut a parte totum computetur,diebus sexta pars mensis est: ipse autem quadrans sex horas habet. Totus enim dies, id einveniuntur: ita in anni cursu senarius numerus plurimum valtanti auctoris excerpere dictis libuit, ut de natura bissexti meae pusillitatis sensum relegens, non solum hunc per senas horas annuatim crescere, sed et multiplicem ejusdem senarii numeri perfectionem, qua et annus ipse constat, ex ore doctissimi tractatoris intelligas.
Abbreviated transcription (Latin):
in eo maxime ꝗ ds̃ .ui. dieb prfecit opera sua. & sexto die factus ẽ homo adimaginen
di. et sexta etate generis humani. filius dĩuenit & factus ẽ filius hominis ut nos
reformar& adimaginem dĩ : annus &iam unus sixii m̃ses in tegri considerentur
quostriceni dies conplent. talem quippe m̃sem ueteres obseruauer̃ quem cirtu¬
itus lunaris ostendit senario numero poll& qđ enim ualent sex im primo ordine
numerorum qui constat exunis ut pueniat adx hoc ualent ix insecundo ordine
qͥ constat exdenis ut ꝑueniat᷑ ad centum: sexa genarius ergo numerus dierum
sexta pars anniẽ et paulo postpinde inquit psenarium primi uersus multipl¬
cat᷑ tamꝗ senarius secundi uersus. & fiunt sexies sexageni cccti & lxdies quis
circuitus olis anim aduersus ẽ: restantru dies & quadrans diei ut sol impleat cur¬

Expanded text:
in eo maxime, quod Deus VI diebus fecit opera sua, et sexto die factus est homo ad imaginem in eo maxime, quod Deus VI diebus fecit opera sua, et sexto die factus est homo ad imaginem Dei, et sexta aetate generis humani, Filius Dei venit, et factus est filius hominis, ut nos reformaret ad imaginem Dei. Annus etiam unus, si XII menses integri considerentur, quos triceni dies complent, talem quippe mensem veteres observaverunt, quem circuitus lunaris ostendit, senario numero pollet. Quod enim valent sex in primo ordine numerorum, qui constat ex unis ut perveniatur ad X; hoc valent LX in secundo ordine, qui constat ex denis, ut perveniatur ad centum. Sexagenarius ergo numerus dierum sexta pars anni est. » Et paulo post: « Proinde, inquit, per senarium primi versus multiplicatur, tanquam senarius secundi versus, et fiunt sexies sexageni trecenti et sexagintcircuitu solis animadversus est, restant autem V dies, et quadrans diei, ut sol impleat cur
Abbreviated transcription (Latin):
signa cuisdem todiaci pnedies &x horas ac seminsem maturalicup dur agerte e di¬
octo circuitum dies quicreuerat totus compler&ur : diem namquotunt idẽ cũm
sua nocte taxiiii. habere horas &iam uulgus ignobile nouit: quidumtotus
quadriennium non egetur impleri quaratione quarta pariseuus at singulos
iua añnorum negat simpleri. Ver siꝗ nr̃am in hoc spernendadiunu ali escnane
logat becti aureln augustini quartum desta trinitate libellum ubi desenari
numeri in quo mundus factus est ꝑfectione disserens. &iã huius quadrantis
mensionem facere : Dimmo & eum certimisteri gratia ꝑomnipotentem condito
ientiam ꝓuisũ factumq docere non omisit: Unum enim¬
Unum enim inquit & duo
eastres sextam tertiam et dimidiam. nec ulla pars alia que dicipossit quota sit
inuenit᷑ in eo sexta ergo oius unum est. tertia duo. dimedia tria. unũ hr & duo &tria
consumant eandem senarium: cuius ꝑfectionem nobis scriptura scã commendat.

Expanded text:
signa ejusdem zodiaci per XXX dies et X horas ac semissen naturali cursu peragere, di annorum VIII circuitum dies qui creverat totus compleretur, diem namque totum, id est, cum sua nocte XXIV habere horas, etiam vulgus ignobile novit. Qui dum totus per quadriennium non negetur impleri, qua ratione quarta pars ejus per singulos IV annorum negatur impleri? Verum si quis nostram in hoc spernendam putat assertionem, legat beati Aurelii Augustini quartum de sancta Trinitate libellum, ubi de senarii numeri, in quo mundus factus est, perfectione disserens, etiam hujus quadrantis mentionem facere, imo et eum certi mysterii gratia per omnipotentem conditoris sapientiam provisum factumque docere non omisit. « Unum enim, inquit, et duo eas, tres, sextam, tertiam et dimidiam, nec ulla pars alia, quae dici possit quota sit invenitur in eo. Sexta ergo ejus unum est, tertia duo, dimidia tria. Una autem, et duo et tria consummant eumdem senarium, cujus perfectionem nobis Scriptura sancta commendat
Abbreviated transcription (Latin):
de reliquos februarii mensis dies quierant quinq. post inthalationem
subiungebant credo ueteri relegionis suȩ more ut februariũ omnimodo martius seꝙr&ꝰ

Expanded text:
de reliquos Februarii mensis dies qui erant quinque, post intercalationem subjungebant, credo veteri religionis suae more, ut Februarium omnimodo Martius sequere
Abbreviated transcription (Latin):
certum ꝓcedentes terminum. utathe¬
niensib: sciro paulo ab argeste deflexus
Narbonensib: circius quinec aduien¬
nã quidem eiusdẽ ꝓunciȩ ꝑuenit ur¬
bem: Duo sunt aut̃ extra hos ubiq spi¬
ritus magis quã uenti: Aura & alta¬
nus. Aura enĩ ẽ lenis motus aeris in

Expanded text:
certum procedentes terminum, ut Athecertum procedentes terminum, ut Atheniensibus Scyron, paulum ab Argeste deflexus; Narbonensibus Circius, qui nec ad Viennam quidem ejusdem provinciae pervenit urbem. Duo sunt autem extra hos, utique spiritus magis quam venti, aura et altanus. Aura enim est lenis motus aeris in
Abbreviated transcription (Latin):
nales sunt quorũ primus sep tentrio
tiens frigora & nubes. Huio dext̃
circius quieitrat cuias faciens niues & gran¬
dines a sinistris aquilo qui& boreas nu¬
bes constringens: secundus carninalis sub¬
solanus quieta feliotes abortu intonans
solis tẽperatus : cuius ad extris uultur¬
nus qui & caltias cuncta desiccans : a sinistris
eurus nubes generans: Tertius cardina¬
dinalis auster qui& nothus humidus cali¬
dus atq fulmineus : Huic adextris euro¬
auster calidus a sinistris euro nothus tẽ¬
peratus calidus: Uenti australes quia
ex humili flant maiores in maiori tẽ¬
pestates faciunt quã septe mirionales
ideoq: post austros noxii p̃cipue ter¬
remotus: Quartus cardinalis zephirus
qui & fabonius hiemem resoluens flo¬
resq: producens: Cuidexter africus qui
edyps tẽpestuosus tonitruagenerans
& fulmina: A sinistris chorus qui& ar¬
gestes inoriente nubila in india faci¬
ens serena : Sunt aut̃ quidã peculia¬
res quibusq: gentib: uenti. non ultra

Expanded text:
nales sunt, quorum primus Septentrio,ciens frigora et nubes; hinc dexter Circius, qui et Thrascias, faciens nives et grandines; a sinistris Aquilo, qui et Boreas, nubes constringens. Secundus cardinalis Subsolanus, qui et Apeliotes, ab ortu intonans solis, temperatus: cujus a dextris Vulturnus, qui et Caecias, cuncta desiccans; a sinistris Eurus, nubes generans. Tertius cardinalis Auster, qui et Notus, humidus calidus, atque fulmineus, huic a dextris Euroauster, calidus; a sinistris Euronotus temperatus, calidus. Venti Australes quia ex humili flant, majores in mari tempestates faciunt, quam Septentrionales. Ideoque post Austros fiunt noxii praecipue terrae motus. Quartus cardinalis Zephyrus, qui et Favonius, hyemem resolvens, floresque producens: cui dexter Africus, qui et Libs, tempestuosus, tonitrua generans, et fulmina; a sinistris Corus, qui et Argestes, in Oriente nubila, in India faciens serena. Sunt etiam alii quidam peculiares quibusque gentibus venti, non ultra
Abbreviated transcription (Latin):
auit. positus uidelicet cum primo terris orir&urineo caeli loco quemphilo¬
ccclxu. & sex horas repetiturus cuius augmento quadra
modo medio noctis occurrat.: Luna econtrario uespere plenissima.⁊ neq
in ꝑfectum creator aequissimus instituer& stellis una
amedio apparens orientis. quartam librȩ partem qua ȩquinoxium autumna
enim alia seruandi paschae regula est. quamut aequi noctium uernale pleni¬
lunio succedente ꝑficiatur.: Atsi uel una die plenitudo lunae prȩcesserit
inoctium iam non primimensis sedultimi luna putetus

Expanded text:
avit, positus videlicet cum primo terris oriretur in eo coeli loco quem philoavit, positus videlicet cum primo terris oriretur in eo coeli loco quem philou, post dies CCCLXV et sex horas repetiturus, cujus argumento quadranmodo medio noctis occurrat, luna e contrario vespere plenissima; neque enim quid imperfectum Creator aequissimus instituit, stellis una fulgentibus, ac medio apparens Orientis, quartam partem librae, qua aequinoctium autumnale enim alia servandae paschae regula est, quam ut aequinoctium vernale plenilunio succedente perficiatur; at si vel uno die plenitudo lunae praecesserit aequinoctium, jam non primi mensis, sed ultimi luna putetu
Abbreviated transcription (Latin):
uosane in loco primus sacculi diessit nonnulli quaerentes octauo kalen¬
putarunt. uno utriq hoc est aequi noctii argumentonitentes quasi rationi con¬
gruat ut quia ds̃ aequis in principio partibus lucem tenebrisq diuiserit.
i puae tunc caput mundi ubi nunc aequi noctium fieri
ne quidem inquirentes sed nonplene quoddicerent ꝑuidentes.: Multo utiq
peritius acturi si tempus aequi nocti non primo diei quolux sed quarto quo
ia sunt facta potius adsignarent: ibi namq tempori
it quiluminaribus conditis dixit. ut sint insigna & tempora. & dies & annos.
nã praecedens triduum ut omnibus uisum est absq ullis horarum dimen¬
sionibus ut pote noc dum factis sideribus. a equali lanco lumen tenebrasq
pendebat & quarto demummane sola medio procedens orientis horis umbratĩ
suas plineas currentibus. a equi noctium quod annuatim seruaretur incho¬

Expanded text:
uo sane in loco primus seculi dies sit, nonnulli quaerentes, VIII Kalendaruagis adnotandum putarunt, uno utrique, hoc est, aequinoctii argumento nitentes, quasi rationi congruat ut quia Deus aequis in principio partibus lucem tenebrasque diviserit, ibi praecipue tunc caput mundi, ubi nunc aequinoctium fieri credatur; bene quidem inquirentes, sed non plene quae dicerent providentes, multo utique peritius acturi, si tempus aequinoctii non primo diei quo lux, sed quarto quo luminaria sunt facta, potius adsignarent; ibi namque temporis initium statuit, qui luminaribus conditis dixit: Ut sint in signa, et tempora, et dies, et annos. Nam praecedens triduum, ut omnibus visum est, absque ullis horarum dimensionibus, utpote necdum factis sideribus, aequali lance lumen tenebrasque pendebat; et quarto demum mane sol a medio procedens Orientis, horis umbratim suas per lineas currentibus, aequinoctium quod annuatim servaretur incho
Abbreviated transcription (Latin):
secundo dominicae in carnationis annoubi primum dionisius circulum coepit & ꝑ
ducto opere usq ad millesimum sexa gesimum t̃tium eiusdem sacro sc̃ȩ incarnationu
annum. quatiñ legentes quiq ñ solum p̃sentem uel futurum ꝓspicero sed & pteritum
omnem paschalis stactum stactum temporis merrabili possint intuitu respicere : atq:
addi lucidationem priscȩ lectionis annos omnes qui aliquando in quostionem ueneran
quando uel quales fuerint euidentius agnoscant:

Expanded text:
secundo dominicae Incarnationis anno, ubi primum Dionysius circulum coepit, et secundo dominicae Incarnationis anno, ubi primum Dionysius circulum coepit, et perducto opere usque ad millesimum sexagesimum tertium ejusdem sacrosanctae Incarnationis annum, quatenus legentes quique non solum praesentem vel futurum prospicere, sed et praeteritum omnem paschalis statum temporis inenarrabili possent intuitu respicere, atque ad dilucidationem priscae lectionis annos omnes, qui aliquando in quaestionem venerant, quando vel quales fuerint evidentius agnoscat:
Abbreviated transcription (Latin):
cies noines uiceni &octoni. seu uicies octies deni ac noueni multiplicentur. quingen¬
torum xxxuioꝵ numert conplent.. Unde fit utidem circulus mignus. decenno
uities octies ducentos uiginti etuui. id ẽ.ui. milia trecentos octoginta quattuor.
menses h lunares uities octies ccxxxv id est ũ olxxxdies exceptis bissextis. uities
octies . uI dcccc xxxu idest c̃xciiii clxxx: ad positis hbissextis exc̃iii occxiii qͥubi
memorictam exordine m̃sium dierumq summam conpleuerit. mox insei psum¬
reuolutus cuncta quȩ adiolis uellunę cursum ꝑtinent. eodem quo prȩcerierant
semꝑtenore resticura t: tantum anni dominicȩ in carnationis suo certo trimite
ꝓficiunt in maus & indictiones quo quo ferantur in ordino nil sidert corsum atq ideo
nil paschalis circuli ordinem mouent : qđ utꝰ ꝑtius clarescat. placuit eundem plenario
ordinem circulum p̃senti opusculo p̃ponere sumto exordio a quingentesimo tricesimo

Expanded text:
cies novies viceni et octoni, seu vicies octies deni ac noveni multiplicentur: quingentorum XXXII numerum complent, unde fit, ut idem circulus magnus decennovemenses solares vicies octies ducentos viginti et octo, id est, octo millia ducentos octoginta quatuor. Menses autem lunares vicies octies CCXXXV, id est, sex millia DLXXX dies, exceptis bissextis, vicies octies VIM, DCCCCXXXV, id est, CXCIIIIM, CLXXX, appositis autem bissextis CXCIIIIM, CCCXIII. Qui ubi memoratam ex ordine mrevolutus cuncta, quae ad solis vel lunae cursum pertinent, eodem, quo praeterierant, semper tenore restaurat. Tantum anni Dominicae Incarnationis suo certo tramite proficiunt in majus: et indictiones, quoquo ferantur in ordine nil siderum cursum, atque ideo nil paschalis calcuordine circulum praesenti opusculo praeponere, sumpto exordio a quingentesimo tricesimo
Abbreviated transcription (Latin):
tionis. uel quod ab eo die semꝑ adidus nouem dies putarentur . ⁊ Porro idus uocare
placuit diem quidiuidit mensem .⁊ Iduare enimeutrus calingua diuidere est.
unde uidua quasi ualde idua: id est ualde diuisa aut uidua idest auiro diuisa est.
Nonnullis plac& idus dictas uocabulo greco aspecie quȩ apud illos idea uocatur: quod
ea die plenam speciem luna de monstr& notandum aut̃ quod inscriptura scã kalendas
cum legimus nilaliud quam nouȩ ostum lunae intellegere debemus iuxta illud

Expanded text:
itium observationis, vel quod ab eo die semper ad Idus novem dies putarentur. Porro Idus vocari itium observationis, vel quod ab eo die semper ad Idus novem dies putarentur. Porro Idus vocari placuit diem, qui dividit mensem. Iduare enim Etrusca lingua dividere est; unde vidua, quasi valde idua, id est, valde divisa; aut vidua, id est, a viro divisa. Nonnullis placet Idus dictas vocabulo Graeco, a specie; quae apud illos εἰδέα vocatur, quod ea die plenam speciem luna demonstret. Notandum autem quod in Scriptura sacra Calendas cum legimus, nihil aliud quam novae ortum lunae intelligere debemus, juxta illud
Abbreviated transcription (Latin):
riscis temporibus pontificiminori hȩc prouidentia delegebatur. ut nouȩ lunȩ
primum obseruar & aspectum uisumq: regi sacrificulo nuntiar& : Itaq sacri¬
ficio a rege &minore pontifice celebrato. idempontifex halata idest uocata in tpontific mi¬
capitolium plebe iuxta curiam calabram. quae casȩ romuli proxima est. quot
numero dies alcalendis adnonas suꝑessent pronuntiabant: & quintanas quidẽ
dicto quinquies uerbolcalo septimanas repetito septies prȩdicabat: uerbum aut̃
halo grȩcum est idest uoco. & hunc diem quiex his diebus quikalarentur primus
es s& placuit hłdas uocari & hinc &ipsi curiȩ adquam uocabantur calabre nom̃
datum est. & dassi quod omnis in eam uocaretur populus : ideo aut̃ minor pontifex
numerum dierum quiadnonas suꝑessent halando prodebat: quod post nouam
lunam oportebat nonarum die populares qui inagris essent confluere in urbẽ.
accepturos causas feriarum a rege sacrorum: scitur osq quidess& mense faci

Expanded text:
riscis temporibus pontifici minori haec providentia delegabatur, ut novae lunae primum observaret aspectum, visumque regi sacrificulo nunciaret. Itaque sacrificio a rege et minore pontifice celebrato, idem pontifex calata, id est, vocata in Capitolium plebe, juxta curiam Calabram, quae casae Romuli proxima est, quot numero dies a Calendis ad Nonas superessent, pronunciabat, et quintanas quidem dicto quinquies verbo καλῶ septimanas repetito seties praedicabat. Verbum autem καλῶ Graecum est, id est, voco; et hunc diem qui ex his diebus qui calarentur primus esset, placuit Calendas vocari; hinc et ipsi curiae ad quam vocabantur Calabrae nomen datum est, et classi, quod omnis in eam vocaretur populus. Ideo autem minor pontifex numerum dierum qui ad Nonas superessent calando prodebat, quod post novam lunam oportebat Nonarum die populares, qui in agris essent, confluere in urbem, accepturos causas feriarum a rege sacrorum, sciturosque quid esset eo mense