comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
filius red neputar&ur genitori genitus haliquo postponendus : Pindelic& nullidubiumsit
patriarchalis sacrificii testimonio rectitudinem nostraefidei commnuniri : cuiquam diu obdura¬
to corde qui lib& obnitendum existimat a fide consortioque scorum alienus exerrat: Possumus
& deꝓpheis testimonia non in in paris firmitatis ac roboris hinectere : iusi totus reddendi me¬
mores debiti. Adresiduarum &iam quaestionum solutionem mallemus festinare. Veruinta
men ne sub nomine abundantiae quis quam nos penuriam defensionis existim& obcelasse. unũ
de ꝓph&is tertimonium proferemus. quo ponit euidenter ostendi proph& ass cõs diuinitus his¬
piratos. Certo fide lnsi moque uaticinio praedixisse. Noui quoque tempore testamenti spiritales
hostias non patritantum : sed &iam filio a fidelibus offerendas ꝓph&e testimonium desacri ficii

Expanded text:
Filius, sed ne putaretur genitori genitus in aliquo postponendus. Proinde licet nulli dubium sit Filius, sed ne putaretur genitori genitus in aliquo postponendus. Proinde licet nulli dubium sit patriarchalis sacrificii testimonio rectitudinem nostrae fidei communiri, cui quandiu obdurato corde quilibet obnitendum existimat, a fide consortioque sanctorum alienus exerrat; possemus et de prophetis testimonia non imparis firmitatis ac roboris innectere, nisi totius reddendi memores debiti, ad residuarum etiam quaestionum solutionem mallemus quantocius festinmen, ne sub nomine abundantiae quisquam nos penuriam defensionis existimet obcelasse , unum de prophetis testimonium proferemus, quo possit evidenter ostendi prophetas sanctos divinitus inspiratos, 31 certo fidelissimoque vaticinio praedixisse, Novi quoque tempore Testamenti spiritales hostias non Patri tantum, sed etiam Filio a f
Abbreviated transcription (Latin):
ascende in locum bethel & in habita ibi & facibi altaredõ quiuisusest tibi. cum fugeres a faciee sau
fratristui: Et subsequenterdicitur. Venit autem ia cobinluza quae e st interra chinaan quaeest
bethel: ipse & omnis plebs quaeeratcumeo & aedificauitibialtare. & uocauit nomen locullius domusdi¬
bienimapparuiteids̃ cum fuger& a facie fratrissui esau : Ecce inore duorum & trium testium uerbũ
fide inrãe consistit : Ecce amicorumdĩ sacrificio prorsusec desiae catholice concordat oblatio.
filio iubebantur offerre sciebant sepatrisimul & filio placitis obsequiis exhibere : Idcireo aute meis
diuinitus iubebatur : ut filio altare construerent : Nonquia sicrificandum nonesset patri: sedut
quo dimmolabatur ascĩs simulfilio immolar&ur & patri. Neque ut praeponendusesser patri

Expanded text:
ascende in locum Bethel, et inhabita ibi, et fac ibi altare Deo, qui visus est tibi, cum fugeres a facie Esau ascende in locum Bethel, et inhabita ibi, et fac ibi altare Deo, qui visus est tibi, cum fugeres a facie Esau fratris tui . Et subsequenter dicitur: Venit autem Jacob in Lusa, quae est in terra Chanaan, quae est Bethel, ipse et omnis plebs quae erat cum eo, et aedificavit ibi altare, et vocavit nomen loci illius Domus Dei; ibi enim apparuit ei Deus, cum fugeret a facie fratris sui Esau . Ecce in ore duorum et trium testium verbum fidei nostrae consistit; ecce amicorum Dei sacrificio prorsus Ecclesiae catholicae concordat oblatio, Filio jubebantur offerre, sciebant se Patri simul et Filio placitis obsequiis exhibere. Idcirco autem eis divinitus jubebatur, ut Filio altare construerent, non quia sacrificandum non esset Patri, sed ut quod immolabatur a sanctis, simul Filio immolaretur et Patri, neque ut praeponendus esset Patri
Abbreviated transcription (Latin):
adosferendum sacrificium aedificauit altare : Isaac quo que uidit &ei paternae fidei
tenax altare construxit: Scriptum &enum de isaac hoc liber geneseos contin&. Ascendit
autem inde ad puteum iuiramenti : & uisusest eidñs in illa noete & dixitei : Ego sum ds̃
a braham patristui. netimeas tecum enim sum & multiplicabo sementuum propter abrahã
patremtuum: Et aedificauit ibi isaac altare : & inuocauit in nomine dñi: Proculdubo
eius dñi quieiuisus praesentiae suae auxilium & benedictionis donum: & multiplicandi
seminis promisit augmentum : Ia cobquoq non alteridõ sed illiqui uisis est ei : altare fe¬
cnse cognoscitur: Et quodam plius est non hoc sponte arripuit . sed duunis oboediens
pracceptis impleuit: quod his uerbissta scriptura testatur: Dixit autemds ad iacob: Surgens

Expanded text:
ad offerendum sacrificium, aedificavit altare; Isaac quoque vidit, et ei, paternae fidei ad offerendum sacrificium, aedificavit altare; Isaac quoque vidit, et ei, paternae fidei tenax, altare construxit. Scriptum est enim de Isaac hoc liber Geneseos continet: Ascendit autem inde ad puteum juramenti, et visus est ei Dominus in illa nocte, et dixit ei: Ego sum Deus Abraham patris tui; ne timeas, tecum enim sum, et benedicam te, et multiplicabo semen tuum propter Abraham patrem tuum. Et aedificavit ibi Isaac altare, et invocavit in nomine Domini . Procul dubio ejus Domini, qui ei visus praesentiae suae auxilium, et benedictionis donum, et multiplicandi seminis promisit augmentum. Jacob quoque non alteri Deo, sed illi qui visus est ei, altare fecisse cognoscitur. Et quod amplius est, non hoc sponte arripuit, sed divinis obediens praeceptis implevit. Quod his verbis sancta Scriptura testatur: Dixit autem Deus ad Jacob: Surgens
Abbreviated transcription (Latin):
asserant immolatum in eo quoduisus asseritur : nonerit tamquam in uisbilis pater uisbilifilio
praeponendus. Siautem filius uisusest & ei s a crificium sc̃s̃ patriarchaobtulit : non est patri
filius in aliquo postponendus: Neque enimilli abraham sacrificium offerr& : si potiorem
illoquem quam alium credidisr&. Acsic istiquifidem nrãm huius inpulsu quaestionis existi¬
mant quatiendam: ut robique necesse est mendacium suae credulitatis agnoscant: Et utinã
cognoscentes abiciant : & adueram fidem quam inaniter rebelles inpugnant. salubriter
humiles paccatiq iamredeant. Abra hamenim qui non alteridõ sed eiqui sibi uisusest altare
construxit : ut secundum id quod sentiunt heretici conuincantur : aut patrem uidit
aut filio sacrificauit. huno dm̃ quiuis usest abrahae cuique abraham non utiq ad aliud quã¬

Expanded text:
asserant immolatum, in eo quod visus asseritur, non erit tanquam invisibilis Pater invisibili Filio asserant immolatum, in eo quod visus asseritur, non erit tanquam invisibilis Pater invisibili Filio praeponendus: si autem Filius visus est, et ei sacrificium sanctus patriarcha obtulit, non est Patri Filius in aliquo praeponendus; neque enim illi Abraham sacrificium offerret, si potiorem illo quemquam alium credidisset. Ac sic isti, qui fidem nostram hujus impulsu quaestionis 30 existimant quatiendam, utrobique necesse est mendacium suae credulitatis agnoscant. Et utinam cognoscentes abjiciant, et ad veram fidem quam inaniter rebelles impugnant salubriter humiles pacatique jam redeant! Abraham enim qui non alteri Deo, sed ei qui sibi visus est altare construxit, ut secundum id quod sentiunt haeretici convincantur, aut Patrem vidit, aut Filio sacrificavit. CAPUT IV. Is
Abbreviated transcription (Latin):
ditas creaturae totius domina sicut uoluit . & congruere temporibus locis acꝑ sons nouerit
coaptauit filio tantum modo existimant deputandas: Inde asserentes in aequalem pairiatq
imparemfilium: quod eius natura capax mutabilium potueritesse formarum & tamquam
conturaliter eiusdiuinitas uinbilis fuerit : quo se ab infirmandas hominuminentes uinbilibus
rebus demonstrare nons preuit. De quare non est nobis hoc opere disputandum : cum praesen¬
tis questionis hoctantum de postat intentio : ut quia scs abraham illo dõ sacrificasse cognoscitur
que meiuisum fuisse diuina scriptura testatur : Aut patrem uisum abra haedicant : autfilio
abraham sacrificasse consentiant. Vtro que enim tam quambis acuto glodio nefariae diuer¬
si tatis obtruncatur assertio. Quia sidm̃ patrem abrahae uisum dicunt . ut solis acrificium

Expanded text:
deitas, creaturae totius domina, sicut voluit, et congruere temporalibus locis ac personis noverat, deitas, creaturae totius domina, sicut voluit, et congruere temporalibus locis ac personis noverat, coaptavit Filio tantummodo existimant deputandas: inde asserentes inaequalem Patri atque imparem Filium, quod ejus natura capax mutabilium potuerit esse formarum. Et tanquam eo naturaliter ejus divinitas visibilis fuerit, quo se ad infirmas hominum mentes visibilibus rebus demonstrare non sprevit. De qua re non est nobis hoc opere disputandum, cum praesentis quaestionis hoc tantum deposcat intentio: ut quia sanctus Abraham illi Deo sacrificasse cognoscitur, quem ei visum fuisse divina Scriptura testatur, aut Patrem visum Abrahae dicant, aut Filio Abraham sacrificasse consentiant. Utroque enim tanquam bis acuto gladio, nefariae diversitatis obtruncatur assertio; quia, si Deum Patrem Abrahae visum dicunt, ut ei soli sacrificium
Abbreviated transcription (Latin):
tatione : hoc quoq scriptura curauit diuina monstrare. Paulo postenim sic dicitur:
abraham autem erat onustus ualde pecoribus & argento &auro. Etabiit illuo unde uenerat
in de sertum usque bethel: ad locum ubifuerat tabernaculum eius prius in terbethel &interage
in locum ubi altare fecerat initio : & inuocauerat ibi abraham nomendñidĩ : Cognoscitur itaque
hoc fuise in uocare in nominedñdĩ : quod est inuocare nomendñdĩ : Quo cirta dicunt heretici
utrum patri anfilio abraham existiment construxisse altare : quiaciu altare construxit ipnus
utiq nomen inuoeauit. Ipse autem non nisdõ quieiiusus est altare construxit: Quem heretici
filium dicere consuerunt : nitentes quippepatris & filii diuersm docere substantiam:
Omnes corporearum rerum compicabiles formas quas adinsinuandã se hominibus omni potentissima

Expanded text:
tatione hoc quoque Scriptura curavit divina monstrare; paulo post enim sic dicitur: tatione hoc quoque Scriptura curavit divina monstrare; paulo post enim sic dicitur: Abraham autem erat onustus valde pecoribus, et argento, et auro, et abiit illo , unde venerat, in desertum usque Bethel, ad locum ubi fuerat tabernaculum ejus prius, inter Bethel et inter Agge, in locum ubi altare fecerat initio, et invocaverat ibi Abraham nomen Dei . Cognoscitur itaque hoc fuisse invocare in nomine Domini Dei, quod est invocare nomen Domini Dei. Quocirca dicant haeretici, utrum Patri an Filio Abraham existiment construxisse altare? quia, cui altare construxit, ipsius utique nomen invocavit. Ipse autem non nisi Deo, qui ei visus est, altare construxit, quem haeretici Filium dicere consuerunt: nitentes quippe Patris et Filii diversam docere substantiam, omnes corporearum rerum conspicabiles formas quas ad insinuandam se hominibus omnipotentissima
Abbreviated transcription (Latin):
construetum : Altare uero non obaliud aedificari : nis adofferendum scrificiumdĩ ueteris
testamenti lectio frequenter insinuat. Mones quippe denoe iuisto sic loquitur : Et aedifi¬
cauit noe altare dño: Et tamquam interrogar&ur cuius reigratia uiriustus aliud altare
construxerit : secutus adiunxit. &accepit abomnibus pecoribus mundis & ab omnibus
uolatilibus mundis : & obtulit hostiam suꝑ altaredõ: Clar&igitur scm quoque abraham
amicuidĩ fidelem & gentium fidelium patrem obhocdõ quiei uisus est aedificasse altare :
utei posset sacrificium congruȩ immolationis offerre. Ne autem cum in nomine dni dĩ dicitur
inuocasse : quisquam existim & alterumdm̃ in nominedĩ alterius inuocatum : cum non aliud
sit inuoaisse in nominednidĩ : quam inuocasse nomen dñidĩ. subsequenter euidenti manifes¬

Expanded text:
constructum; altare vero non ob aliud aedificari, nisi ad offerendum sacrificium Deo, Veteris constructum; altare vero non ob aliud aedificari, nisi ad offerendum sacrificium Deo, Veteris Testamenti lectio frequenter insinuat. Moyses quippe de Noe justo sic loquitur: Et aedificavit Noe altare Deo, et tanquam interrogaretur, cujus rei gratia vir justus illud altare construxerit, secutus adjunxit: Et accepit ab omnibus pecoribus mundis, et ab omnibus volatilibus mundis, et obtulit hostiam super altare Deo . Claret igitur sanctum quoque Abraham, amicum Dei fidelem, et gentium fidelium patrem, ob hoc Deo qui ei visus est aedificasse altare, ut ei posset sacrificium congruae immolationis offerre. Ne autem, cum in nomine Domini Dei dicitur invocasse, quisquam existimet alterum Deum in nomine Dei alterius invocatum, cum non aliud sit, invocasse in nomine Domini Dei, quam invocasse nomen Domini Dei, subsequenter evidenti manifes
Abbreviated transcription (Latin):
patrisedsi mul unum patri filioque offerri: illiautem patrisoli existimant immolari. insacri¬
ficio patriartharum uere acdõ placite quaeramus immolationis indicium. ab illo itaque nobis
est documentorum series inchoanda : Incuius inuenitur semine futura cunctarumgentiũ
Sitigitur omnino conpertum illos essebenedictionis diuinae compotes & spitalis gratiae
participes quos constat fidei a brahȩ insacrificio reperiri sequaces. In libro genesis legimus
Visus est dñs ds̃ abrahȩ & dixit ei : seminituo daboterramistam. & edificauitibi abra ham
altare d ñõ qui uisusestei & recessit inde inmentem contraorientem bethel. & aedificauit
ibi altarednõ dõ. & inuocauit in nomine dm̃idĩ qui uisusest: Eligant nunc heretici quoduo¬
lunt ut aut patrem fateantur abra haeuisum . autcerte consentiant abraham filio altare

Expanded text:
Patri, sed simul unum Patri Filioque offerri, illi autem Patri soli existimant immolari, in sacriPatri, sed simul unum Patri Filioque offerri, illi autem Patri soli existimant immolari, in sacrificio patriarcharum, verae ac Deo placitae quaeramus immolationis indicium. Ab illo itaque nobis est documentorum series inchoanda, in cujus invenitur semine futura cunctarum gentium Sit igitur omnino compertum, illos esse benedictionis divinae compotes et spiritalis gratiae participes, 29 quos constat fidei Abrahae in sacrificio reperiri sequaces. In libro Genesis legimus Visus est Dominus Deus Abrahae, et dixit ei: Semini tuo dabo terram istam. Et aedificavit ibi Abraham altare Domino, qui visus est ei, et recessit inde in montem contra orientem Bethel, et aedificavit ibi altare Domino Deo, et invocavit in nomine Domini Dei, qui visus est . Eligant nunc haeretici quod volunt, ut aut Patrem fateantur Abrahae visum, aut certe consentiant ab Abraham Filio altare
Abbreviated transcription (Latin):
ripernittunt. Quibus cumdi adiutorio inquantum series praesentis operis capit breuiter
respondentes hanc interrogationem praemittimus utdicant utrum eam fidem ds̃ suae
donarit ecclesiae : quapater noster abraham do credens placuit: & in quacunctisgentes
terrae iniuo semine benedicendas accepit. analiam sibi religionis normam diuinitus
profiteantur traditam. ut patriarcharum ac proph&arum fidemestiment abdicandam
etdic& ab hac fide si cut demonstratura est uerita s omnimodis habeantur extranei: i psanta¬
men ecdesiae datamdicunt : i pamque apud se in uiolatam manere contendunt. Dunerge¬
uelut luminaria imundo ad instructionem nostram uere fidei darificauit indicio: Quorũ
fidem ita dignatus est a sehispiratam ostendere ut eorum sedm̃ inueniatur euidentissime
& memoriale ingenerationem & generationem. Cumitaq nosdicimus sacrificium non soli

Expanded text:
ri permittunt? Quibus, cum Dei adjutorio in quantum series praesentis operis capit, breviter ri permittunt? Quibus, cum Dei adjutorio in quantum series praesentis operis capit, breviter respondentes hanc interrogationem praemittimus, ut dicant: Utrum eam fidem Deus suae donarit Ecclesiae, qua pater noster Abraham Deo credens placuit, et in qua cunctas gentes terrae in suo semine benedicendas accepit: an aliam sibi religionis normam divinitus profiteantur traditam, ut patriarcharum et prophetarum fidem aestiment abdicandam? Et licet ab hac fide sicut demonstratura est veritas omnimodis habeantur extranei, ipsam tamen Ecclesiae datam dicunt, ipsamque apud se inviolatam manere contendunt. CAPUT Ivelut luminaria in mundo, ad instructionem nostram verae fidei clarificavit indicio, quorum fidem ita dignatus est a se inspiratam ostendere, ut eorum se Deum inveniatur evidentissime et memoriale in generationem et generationem . Cum itaque nos dicimus sacrificium non soli
Abbreviated transcription (Latin):
squalentem ꝑuersi cordis obtutum tetrierroris obscuritas circumsepsit : inseparabilem
trinitatem quam substantialidiuersitate disparem praedicare non dubitant : conse¬
quenter honori ficentiae quoque in pariofficio impie dissi pare contendant. Etqm̃ in
ipa sapientia peccare conuindtur : ipsi ussapientiae in eissermo conpl&ur. utdum in ipsa
peccant in animassuas peccatum impi&atis admittant : Sic nam quedicit ipsa s apientia.:
qui autem in mepeccant : im piefaciunt in animassuas : Et qui meoderunt diligunt
mortem: Quomod o enimdĩ filium non oderunt que munigenitum quidem uerbis
negare non possunt : sedeum anatura patris in considerata peruersitate discernunt
Aut quomodo hanimassuas impie non faciunt : quidĩ unigenitum filium dm̃scilic&
uerum nec glorificari cum patre consentiunt : nec uno eodemq acrificio parite honora¬

Expanded text:
squalentem perversi cordis obtutum tetri erroris obscuritas circumsepsit, inseparabilem squalentem perversi cordis obtutum tetri erroris obscuritas circumsepsit, inseparabilem Trinitatem, quam substantiali diversitate disparem praedicare non dubitant, consequenter honorificentiae quoque imparis officio impie dissipare contendant. Et quoniam in ipsam sapientiam peccare convincuntur, ipsius sapientiae in eis sermo completur, ut dum in ipsam peccant, in animas suas peccatum impietatis admittant; sic namque dicit ipsa Sapientia: Qui autem in me peccant, impie faciunt in animas suas: et qui me oderunt diligunt mortem . Quomodo enim Dei Filium non oderunt, quem unigenitum quidem verbis negare non possunt, sed eum a natura Patris, inconsiderata perversitate, discernunt? aut quomodo in animas suas impie non faciunt, qui Dei unigenitum Filium, Deum scilicet verum, nec glorificare cum Patre consentiunt, nec uno eodemque sacrificio pariter honora
Abbreviated transcription (Latin):
eius prae paratam sibi poenam uistae retributionis inuenit. Nuncitaque ad residuas quaestiones¬
duce dño indagandas nostrae dispiiationis dirigatur intentio : Dicisa non nullis te interro¬
gatun de sacrificio corporis & sanguinis xp̃i . quod plerique solo patri existimant immolari:
Hanc&iam asseris hereticorum esse quasi palmarem interrogationem sed nouumꝰ est ut here¬
tici priuatilumine ueritatis illisse propositionibus ueritatem superaturos arbitrentur:
quibus facillime superantur. Glorianamque in confusione ipsorum est quiterrenasapi¬
unt: Hocergo sectantes heretici ea sibiquasi palmaria & inuicta uidentur ꝓponere :
unde sibi confusionem nonuident imminere sedcumauetoritate superantur hocinillis utique
impletur ut undegloriantur inde confundantur . Nonestigitur mirum sulli quos mali¬
tia sua sicut scriptum est excaecatos ueritas ipsa quae luxest uera deseruit quorum que

Expanded text:
ejus praeparatam sibi poenam justae retributionis invenit. ejus praeparatam sibi poenam justae retributionis invenit. duce Domino, indagandas nostrae disputationis dirigatur intentio. Dicis a nonnullis te interrogatum de sacrificio corporis et sanguinis Christi, quod plerique soli Patri existimant immolari. Hanc etiam asseris haereticorum esse quasi palmarem interrogationem. Sed novum non est, ut haeretici, privati lumine veritatis, 28 illis se propositionibus veritatem superaturos arbitrentur, quibus facillime superantur: Gloria namque in confusionem ipsorum est qui terrena sapiunt . Hoc ergo sectantes haeretici, ea sibi, quasi palmaria et invicta, videntur proponere, unde sibi confusionem non vident imminere. Sed cum a veritate superantur, hoc in illis utique impletur, ut unde gloriantur inde confundantur. Non est igitur mirum, si illi, quos malitia sua sicut scriptum est excaecatos, veritas ipsa quae lux est vera deseruit, quorumque
Abbreviated transcription (Latin):
pusillanimitatem nostram dignatus est adiuuare . & pertractatam contin& & solutam.
lta ut pleriquelic& in easoleant non leuiter permoueri. facile possint & diuinorum libro¬
rum testimoniis instrui & sci augustini libris & prosperieruditis simi uiri responsionbus
informari: Quibus agnoscant praedestinationem di nihil aliud esse : nisi prae paratione
operum eius quae in aeterna suadispositione . aut inisericorditer sefacturum praesciuit
autiuste. & quia in peccatis nec miseri cordia inuenitur neciustitia . Ideo que o mntum
in iquorum malam uoluntatem qua peccant adõ praescitam non tamen esse adõ praedes¬
tinatam : cumipsam uoluntatem malam non aliteressent habituri nisi ineo quo fuissent
recessuri : Nacdñ predestinasse discosionem hominis ase : cum causa ipsius discessionis sola
uoluntaria esset auersio peccatoris: Quaequia dm̃ futura non latuit : in a&erna praescientia

Expanded text:
pusillitatem nostram dignatus est adjuvare et pertractatam continet et solutam, pusillitatem nostram dignatus est adjuvare et pertractatam continet et solutam, ita ut plerique, licet in ea soleant non leviter permoveri, facile possint, et divinorum librorum testimoniis instrui et sancti Augustini libris, et Prosperi eruditissimi viri responsionibus informari, quibus agnoscant praedestinationem Dei nihil aliud esse, nisi praeparationem operum ejus, quae in aeterna sua dispositione, aut misericorditer se facturum praescivit, aut juste; et quia in peccatis nec misericordia invenitur nec justitia, ideoque omnem iniquorum malam voluntatem, qua peccant, praescitam, non tamen esse a Deo praedestinatam, cum ipsam voluntatem malam non aliter essent habituri, nisi in eo quo fuissent a Domino recessuri. Nec Deum praedestinasse discessionem hominis a se, cum causa ipsius discessionis sola voluntaria esset aversio peccatoris. Quae quia Deum futura non latuit, in aeterna praescientia
Abbreviated transcription (Latin):
sime haeo interim pauca de libris scĩ augustini. & deresponsionibus prosperi. ob hoc
maluimus huic libello inserere : ut cunctinouerint quiddebeant de praedestinatione
scõrum impiorum que sentire simulqueut appareat eiusdem beatiaugustini dictiste¬
norem nostrae sententiae conuenire : Pindequia sufficienter ut arbitror iniquos non
ad peccatum sed ad supplicium praedestinatos ostendimus huic uolumini iam terminũ
demus ut ad aliarum questionum disputationem attentius recensendam lectoris
renou& studium temperies distincta librorum . EXPLICIT LIBPRINUS¬
praedestinationis iustorum scilic& &iniquorum: hoc est eorum quos gratuita misericor¬
diadĩ praeueniens iusti ficando conuertit glorificatura conuersos &eorum quosiustadĩ
seueritas in peccatis derelinquit punitura damnatos. Superior sermo in quantum dñs

Expanded text:
sime, haec interim pauca de libris sancti Augustini, et de responsionibus Prosperi, ob hoc sime, haec interim pauca de libris sancti Augustini, et de responsionibus Prosperi, ob hoc maluimus huic libello inserere, ut cuncti noverint quid debeant de praedestinatione sanctorum impiorumque sentire; simulque, ut appareat ejusdem beati Augustini dictis tenorem nostrae sententiae convenire. Proinde quia sufficienter ut arbitror iniquos non ad peccatum, sed ad supplicium praedestinatos ostendimus, huic volumini jam terminum debemus, ut ad aliarum quaestionum disputationem attentius recensendam, lectoris renovet studium temperies distincta librorum. LIBERpraedestinationis justorum scilicet et iniquorum, hoc est eorum quos gratuita misericordia Dei praeveniens justificando convertit, glorificatura conversos; et eorum quos justa Dei severitas in peccatis derelinquit punitura damnatos; superior sermo in quantum Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
onemdised ad praescientiam referendaest : quae nonideo necessitatem noncredendi in¬
tulit quia sallideca quae futura erat infidelitate non potuit Quinta decima etiam
obiectio his uerbis inserta est quodidem sit praescientia quod praedestinatio. Cuipi ꝑ
sic respondit. qui praescientiam dĩ in nullo ab ipsius praedestinatione discernit
quod tribuendum est dõdebonis hoc ei&iam demalisconatur adscribere: Sed cumbona
ad largitorem cooperatoremque eorumdm: mala autemaduoluntariam rationalis
creaturae nequitiam referenda sint dubium non est sineullatemporali differentia
dm̃ & praescissesimul & praedestinasse quae ipsoerant auctore facienda. uelquae malis
meritis iusto erant iudicio re tribuenda. Praescis se autem tantum modo non &iam
praedestinasse : quae non ex ipsoerant causamoperationis habitura. Nositaque caris¬

Expanded text:
onem Dei, sed ad praescientiam referenda est. Quae non ideo necessitatem non credendi inonem Dei, sed ad praescientiam referenda est. Quae non ideo necessitatem non credendi intulit, quia falli de ea, quae futura erat, infidelitate non potuit. » Quintadecima etiam objectio his verbis inserta est, quod idem sit praescientia quod praedestinatio. Cui Prosper sic respondit: « Qui praescientiam Dei in nullo ab ipsius praedestinatione discernit. Quod tribuendum est Deo de bonis, hoc ei etiam de malis conatur ascribere. Sed cum bona ad largitorem cooperatoremque eorum Deum, mala autem ad voluntariam rationalis creaturae nequitiam referenda sint, dubium non est, sine ulla temporali differentia Deum et praescisse simul, et praedestinasse, quae ipso erant auctore facienda, vel quae malis meritis justo erant judicio retribuenda: praescisse autem tantummodo, non etiam praedestinasse, quae non ex ipso erant causam operationis habitura. » Nos itaque, caris
Abbreviated transcription (Latin):
gallorum capitulis ut non multa nunc ponamus. ne libellum istumquem ꝓlixum facere disputan¬
di necessi tas cogit ꝓlixiorem uoluntas facere uideatur . duarum responiionem locaduximus
inserenda quarta decima quippegallorum obiectio sic habetur. quod quie uangelicae prae¬
dicationi non credunt. Ex dĩpraedestinatione non credant. Et quod ds̃ ita definerit ut qui¬
cumque non credunt. ex ipsius constitutione non credant. Huicitaque prauitati quaebeati
augustini dictis non exueritate sed ex liuore obiciebatur. tali prosper sermone respon¬
dit infidelitas non credentium euangelio. nequaquam exdĩ praedestinatione generat᷑:
Donorum eninds auctor est non malorum. praedestinatio igiturdĩ semper in bono est
auta dre tributionem iustae aut ad donationem pertinens gratiae. Vniuersa eenim

Expanded text:
Gallorum capitulis, ut non multa nunc ponamus, ne libellum istum, quem prolixum facere disputanGallorum capitulis, ut non multa nunc ponamus, ne libellum istum, quem prolixum facere disputandi necessitas cogit, prolixiorem voluntas facere videatur, duarum responsionum loca duximus inserenda. Quartadecima quippe Gallorum objectio sic habet: « Quod qui evangelicae praedicationi non credunt, ex Dei praedestinatione non credant. Et quod Deus ita definierit, ut quicunque non credunt, ex ipsius constitutione non credant. » Huic itaque pravitati quae beati Augustini dictis, non ex veritate, sed ex livore objiciebatur, tali Prosper sermone respondit: « Infidelitas non credentium Evangelio, nequaquam ex Dei praedestinatione generatur. Bonorum enim Deus auctor est, non malorum. 26 Praedestinatio igitur Dei semper in bono est, aut ad retributionem justitiae, aut ad donationem pertinens gratiae, Universae enim
Abbreviated transcription (Latin):
sumbona opera sua dm̃ praescisse & praedestinasse : hoc est siue quae ad miseri cordiam. seu quae
adiustitiam pertinent. Mala uero opera hocest peccata praescisse tantum : non &iam praedestinas¬
se. Quia ibinonopusdĩ essedicitur sediudicium. Ideo inpeccato opuscli nonest: quia ut peccatũ
fier& praedestinatum ab eononest. Ideo autem iudicium est : quia hultum non relinquitur
quodi ne o perante dõ malus operatur. Non aute mignoras &iam prae terito tempore illilucu¬
lentissimo seĩ augustini operi quod scripsit de praedestinatione scõrum a quibusdam gallis obiec¬
tum quod beatus augustinus in assertione praedestinationis diuinae peccatores non adsolã
praedestinatos dicer & iudicium sed &iam ad peccatum. Cuiusdicta quia ipseceleri praeuen¬
tus est obitu prosper uireruditus & sc̃s. recta defendit fide & copio so sermone. Ex quibus

Expanded text:
sum, bona opera sua Deum praescisse et praedestinasse, hoc est, sive quae ad misericordiam, seu quae sum, bona opera sua Deum praescisse et praedestinasse, hoc est, sive quae ad misericordiam, seu quae ad justitiam pertinent; mala vero opera, hoc est peccata, praescisse tantum, non etiam praedestinasse; quia ibi non opus Dei esse dicitur, sed judicium. Ideo in peccato opus Dei non est, quia ut peccatum fieret, praedestinatum ab eo non est. Ideo autem judicium est, quia inultum non relinquitur, quod sine operante Deo malus operatur. CAlentissimo sancti Augustini operi, quod scripsit de praedestinatione sanctorum, a quibusdam Gallis objectum, quod beatus Augustinus in assertione praedestinationis divinae, peccatores, non ad solum praedestinatos diceret judicium, sed etiam ad peccatum; cujus dicta, quia ipse celeri praeventus est obitu, Prosper vir, eruditus et sanctus, recta defendit fide et copioso sermone. Ex quibus
Abbreviated transcription (Latin):
eius inditio nr̃a fulcuatur assertio : aliquid nobis ponendum est . delibro queii scripiit de prae
destinationes cõrum : quomanifestius ostendit sine prȩdestinatione praescientiam dĩ essepone
praedestinationem uero sine praescientia esse nom posse : & quia ds̃ praesciuit etiam quaei pse
non facit. hoc est peccata. in supra memorato igitur libro. haec eiusdem beatiaugustini senten¬
tia praedestinatio est: quae sine praescientia non potestesse. potest autemesse si ne praedesti¬
natione praescientia. praedestinatione quipped s̃ea praesciuit : quae fuerat ipie facturus
Vndedictumeit fecitquae futura sunt. praescire &iam potens est quae ipse non facit : sicut
quaecum que peccata quia &si sunt quaedam quae ita peccata sunt ut poene sint &iam pec¬
catorum. undedictum est. Tradidit illos ds̃ inreꝓbammentem : ut faciant quae non conue¬
niunt. Non ibi peccatum dĩest sediudicium. Puto in hisdictis beatiaugustini euidenter osten¬

Expanded text:
ejus indicio nostra fulciatur assertio, aliqdestinatione sanctorum, quo manifestius ostendit, sine praedestinatione praescientiam Dei esse posse, praedestinationem vero sine praescientia esse non posse; et quia Deus praescivit etiam quae ipse non facit, hoc est, peccata. In supra memorato igitur libro, haec est ejusdem beati Augustini sententia : « Praedestinatio est, quae sine praescientia non potest esse, potest autem esse sine praedestinatione praescientia. Praedestinatione quippe Deus ea praescivit, quae fuerat ipse facturus, unde dictum est: Fecit quae futura sunt. Praescire autem potens est etiam quae ipse non facit, sicut quaecunque peccata. Quia etsi sunt quaedam quae ita peccata sunt, ut poenae sint etiam peccatorum, unde dictum est: Tradidit illos Deus in reprobam mentem, ut faciant quae non conveniunt , non ibi peccatum Dei est, sed judicium. » Puto in his dictis beati Augustini evidenter osten
Abbreviated transcription (Latin):
cipes non tamensunt hereditatis paternae comsortes : qm̃ spnes est pignus hereditatis nostrae
& un animitatis postulat adõ conferri: Quando autem congruentius quam ad consecrandum
caput suum secundum carnem despũs cõnouerit natum sicenim angelico maruin formatur

Expanded text:
cipes, non tamen sunt haereditatis paternae consortes, quoniam Spiritus sanctus est pignus haereditatis nostrae cipes, non tamen sunt haereditatis paternae consortes, quoniam Spiritus sanctus est pignus haereditatis nostrae et unanimitatis postulat a Deo conferri. Quando autem congruentius quam ad consecrandum caput suum secundum carnem de Spiritu sancto noverit natum. Sic enim angelico Maria informatur
Abbreviated transcription (Latin):
Dicuntenum & non faciunt: Saulquoq proph&iam habuit : & irmoniagus credidit & bap¬
tis misa cramentum accepit. Nam & daemones dumcredunt & contremescunt : uidentur
habere fidem : sedniliileis prodert quia non habent caritatem. multi&iam facultatessuas
pauperibus erogantes quia non curauerunt ad quirendȩ caritatis studium inpendere : ressua
quidem donauerunt quod ideo nihileis profuit. quia seipios perdiderunt non ad quirendo
caritatem quam ad quireredebuerunt. Hingitur demonstratur indiciis ibiesse ipm̃ sem̃
ubiest finis praecepti : hoc est caritas decordepuro & conscientiabona & fide non ficta. Vbia ũt
acperhoc nihil prodesse illorum donorum largitatem : ubinc aliquod donum sps hab&ur
utipse sp̃s non habeatur: Pindetales & siuidentur quorum lib& paternorum donorum parti¬

Expanded text:
dicunt enim et non faciunt . Saul quoque prophetiam habuit, et Simon Magus credidit, et bapdicunt enim et non faciunt . Saul quoque prophetiam habuit, et Simon Magus credidit, et baptismi sacramentum accepit, nam et daemones, dum credunt et contremiscunt, videntur habere fidem, sed nihil eis prodest, quia non habent caritatem. Multi etiam facultates suas pauperibus erogantes, quia non curaverunt acquirendae caritatis studium impendere, res quidem suas donaverunt, quod ideo nihil eis profuit, quia seipsos perdiderunt, non acquirendo caritatem, quam acquirere debuerunt. His igitur demonstratur indiciis ibi esse Spiritum sanctum ubi est finis praecepti, hoc est, caritas de puro corde, et conscientia bona, et fide non ficta . Ubi autem on posse; ac per hoc, nihil prodesse illorum donorum largitatem, ubi sic aliquod donum Spiritus habetur, ut ipse Spiritus non habeatur. Proinde tales, etsi videntur quorumlibet paternorum donorum parti
Abbreviated transcription (Latin):
talem incorporexp̃i quodest ecclesia caritatis unitas iugiter indisrupta seru&ur. hoc estenim
principale sc̃i sps̃ donum sine qua quisquis linguis hominum angelorumque loquebatur
uelut aessonans autermbalum tinniens. sonumdare potest. uitam habere non potest. &¬
si habeatominem ꝓph&iam & nouerit inisteria omnia &omnem scientiam. &i labea tomnem
fidem htaut montestransferat. caritatem autem non habeat nihil est. &ii diseribuerit incibos
pauperum omines facultatessuas & tradiderit corpussium utardeat : caritatemautem non habeat
nibilei prodest. Nam quialegem dicit a postolus ordinatam perangelos inmanu mediutoris
linguis locutiunt apgelorum qui ioro que legisunt docebant. & aduersur logem prauis operib
militabant: de quibusi pse saluator dicit: Quaedicunt facite quae autem faciunt facere nolite

Expanded text:
talem in corpore Christi quod est Ecclesia caritatis unitas jugiter indisrupta servetur. Haec est enim talem in corpore Christi quod est Ecclesia caritatis unitas jugiter indisrupta servetur. Haec est enim principale Spiritus sancti donum, sine qua quisquis linguis hominum angelorumque loquitur, velut aes sonans, aut cymbalum tinniens, sonum dare potest, vitam habere non 35 potest. Etsi habeat omnem prophetiam, et noverit mysteria omnia et omnem scientiam, etsi habeat omnem fidem, ita ut montes transferat, caritatem autem non habeat, nihil est. Etsi distribuerit in cibos pauperum omnes facultates suas, et tradiderit corpus suum ut ardeat, caritatem autem non habeat, nihil ei prodest . Nam quia legem dicit Apostolus, ordinatam per angelos in manu mediatoris , linguis locuti sunt angelorum, qui in ore, quae legis sunt , docebant, et adversus legem pravis operibus militabant. De quibus ipse Salvator dicit: Quae dicunt, facite, quae autem faciunt, facere nolite:
Abbreviated transcription (Latin):
crementa detrimentaq charisinatum. secundiim id dicuntur quod quibusdam seuplus
seuminus in sunt : non quod inse uel augeri uel minui possunt . Nam & soltantus est cum
uid&ur ab oculis sanis : quantuscumuid&ur a saucus. Nec ipseminuitur cumminus ab
oculis turbatis percipitur : necaug&ur cumamplius oculisianis infunditur. Quia diuer¬
sitas illa uisionis non ex diuersitate solis euenit : sed in diuersitate sanitatis infirmitatisq
consistit : Et quam ui s unumminus alterum magis in lumin& ipse tamen unum atqueidẽ
inselumen hab& : quod unus minus alteramplius uid&. scc &iam spũ scõ inse sine augm̃to
acde trimento in mutabiliter perinanente : duplicer sibi heliseus sp̃m poposcit : in eo qđ
augmentum spiritalis gratiue postulauit: Cumergosei p̃sad sẽĩ ficandum totius ec clesiae
sacrificium postulatur aduentus nihil aliud postularim hi uidetur : niss ut pergratum spĩ¬

Expanded text:
crementa detrimentaque charismatum, secundum id dicuntur, quod quibusdam seu plus crementa detrimentaque charismatum, secundum id dicuntur, quod quibusdam seu plus seu minus insunt, non quod in se vel augeri vel minui possunt. Nam et sol tantus est cum videtur ab oculis sanis, quantus cum videtur a sauciis, nec ipse minuitur, cum minus ab oculis turbatis percipitur, nec augetur, cum amplius oculis sanis infunditur. Quia diversitas illa visionis non ex diversitate solis evenit, sed in diversitate sanitatis infirmitatisque consistit. Et quamvis unum minus, alterum magis illuminet, ipse tamen unum atque idem in se lumen habet, quod unus minus, alter amplius videt. Sic etiam Spiritu sancto, in se sine augmento ac detrimento immutabiliter permanente, duplicem sibi Eliseus spiritum poposcit, in eo quod augmentum spiritalis gratiae postulavit. CAPUT IX. Qui sacrificium postulatur adventus, nihil aliud postulari mihi videtur nisi ut per gratiam spiri
Abbreviated transcription (Latin):
sine augmento de crimentoque perfectus. Cuius tamendona secundum ipsius inpers¬
non negamus. Nam cumdona sint sprrĩ caritas gaudium pax. longanimitas bonitas
benignitas fides modestia continentia &cumaliidetur persp̃m sermo sapientiȩ
alii autem sermoscientiae secundum eundem sp̃m. alteri fides in eodem spũ:
Haec autem omnia possunt in hominibus & augeri &minui. Vndeestillud quo dips
apostoli augmentum fidei sibi ad nõ postolant condonaridicentes dñe auge nob̵ fidẽ
I n caritate quoque nos crestere ipsebeatus de monstrat a postolus quiait. UVeritatem autem
facientes incaritate crescamus in illo peromnia. Quomodo autem incaritate crescimus :
nisicumdo nagratiae spiritalis crementum accipimus caritatis. Carita senundĩ diffua est
donis : quae prounius cuiusq capti uelaugeri uel minui dicuntur in nobis qm̃ talium

Expanded text:
sine augmento detrimentoque perfectus. Csine augmento detrimentoque perfectus. Cnon negamus. Nam cum dona sunt Spiritus sancti, caritas, gaudium, pax, longanimitas, bonitas, benignitas, fides, modestia, continentia ; et cum alii detur per Spiritum sermo sapientiae, alii autem sermo scientiae secundum eumdem Spiritum, alteri fides in eodem Spiritu ; haec tamen omnia possunt in hominibus et augeri et minui. Unde est illud quod ipsi apostoli augmentum fidei sibi a Domino postulant condonari, dicentes: Domine, adauge nobis fidem . In caritate quoque nos crescere, ipse beatus demonstrat Apostolus, qui ait: Veritatem autem facientes, in caritate crescamus, in illo per omnia . Quomodo autem in caritate crescimus, nisi cum dono gratiae spiritalis crementum accipimus caritatis? Caritas enim Dei diffusa esdonis, quae pro uniuscujusque captu, vel augeri vel minui dicuntur in nobis. Quoniam talium
Abbreviated transcription (Latin):
pistis spmñ seruitutis iterum intimore : sed accepistis sp̃m ad optionis filiorum. in quoda¬
mamus ab bapater fide libus itaque templumdĩ sunt & in quibus pr̃dĩ in habitat : Immo
at que lin ipso uigilent . quo modo sp̃nri tam quam ante absensmitticreditur : cum necoraro
piritalibus spiritalia comparantes : &in spũ qui utique naturaliter ds̃ est . nihilcorporalo
nibillocale : nuinltemporale : nihil mutabile cogitantes Consderare debemus nomine pr̃
sci nonnum quam dona spiritalis gratiae nuncupari. Namlegimus in libro regumcumes&
holias diuinomunere transferendus : & discipulo prius quamtoller&ur dediec fiduciam
postulandi quoduell& ille spm̃ quem helias acceperat : duplicem postulauit sibi ad tribui
ubiqtiq intellegimus ipr̃ nomine : donum spiritalis gratue designur: Nequeenim sibitantia
ispnscĩ potest uelaugeri uelminui : quisicut si neinitio & sine termino sempiternus sicest

Expanded text:
pistis spiritum servitutis iterum in timore, sed accepistis Spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus, Abba Pater . Fidelibus itaque, qui templum Dei sunt, et in quibus Spiritus Dei inhabitat, imo atque in ipso vigilent, quomodo Spiritus sanctus, tanquam ante absens mitti creditur? cum nec orare Spiritalibus spiritalia comparantes , et in Spiritu, qui utique naturaliter 34 Deus est, nihil corporale, nihil temporale, nihil locale, nihil mutabile cogitantes, considerare debemus nomine Spiritus sancti nonnunquam dona spiritalis gratiae nuncupari. Nam legimus in libro Regum: Cum esset Elias divino munere transferendus, et discipulo, priusquam tolleretur, dedisset fiduciam postulandi quod vellet, ille spiritum, quem Elias acceperat duplicem, sibi postulavit attribui. Ubi utique intelligimus spiritus nomine donum spiritalis gratiae designari. Neque enim substantia Spiritus sancti potest vel augeri vel minui, qui sicut est sine initio et sine termino sempiternus, sic est
Abbreviated transcription (Latin):
duximus paternis definitionem nrãm praemnoneresententiis. Sc̃s &enimaugustinus in
libris debaptisino cum questionem dehereticorum receptione sinebaptismatis iteratione
uersar& . intertio eiusdomoperis libro interalia siedicit . Sp̃s autem sc̃s quod insola
catholica permanus in positionum daridicitur. nimirum hoc intellegi maiores nostri
uoluerunt quoda postolusait qm̃ carita sdĩ diffusaest incordibus nostris perspm̃ scm¬
munione precisisunt: Attende quae iobeatissimum augustinum biscĩ seripturis diunitus
eruditum quomodo uno in loco non solum scĩ a postolipauli seu &iam sci uidaea postolisensũ
in sci sps nomine mirabilitor aperuit: Aitenim supertus Sp̃s autem sẽs quodin sola catholica

Expanded text:
duximus paternis definitionem nostram praemunire sententiis. Sanctus enim Augustinus in duximus paternis definitionem nostram praemunire sententiis. Sanctus enim Augustinus in libris de Baptismo , cum quaestionem de haereticorum receptione sine baptismatis iteratione versaret, in tertio ejusdem operis libro, inter alia sic dicit: « Spiritus autem sanctus, quod in sola catholica per manus inpositionem dari dicitur, nimirum hoc intellegi maiores nostri uoluerunt quod apostolus ait: quoniam caritas dei diffusa est in cordibus nostris per smunione praecisi sunt. » Attende, quaeso, beatissimum Augustinum in sanctis Scripturis divinitus eruditum, quomodo uno in loco non solum sancti apostoli Pauli, sed etiam sancti Judae apostoli sensum, in sancti Spiritus nomine, mirabiliter aperuit. Ait enim superius: « Spiritus autem sanctus, quod in sola
Abbreviated transcription (Latin):
unus corpus &unussps : Hunc ipm̃ disdedendo amittunt si qui aut perfidia de prauati aut
superbia inflati. ab unitate cor pori eedessae segregantur quosiudasa postolus sine hoe spũ
euidenter ostendit dicens : Huunt quise gregant sem&ipsos animaless pm̃ non habentes
iienim qusanimalessunt id eosp̃m non habent. propter quod paulus a postolusdicit aninalis
homo non percipit quae sunt sprdi. Talesitaqui facilessunt ad diuisionem : quia spm̃ non ha¬
bent in quo uno menbra xp̃i aram seruant spitaliterunitatem : Vndemani festume st apud
omnes her&i cossps scigratiam nonesse: nec eorum sacrificia quam diu her&d cisunt possedõ
placere : neque spiritalis gratiae sc̃i ficationem sacri ficiiseorum tribui quiofferunt ab ecde¬
siastici corporis unitate disiuncti: Solius enimecdesiae ds̃delectatur sacrificiis quamacrifi¬
pacistenacitas fraternam seruat incaritate concordiam. Nequis autem nos put& dum

Expanded text:
unus spiritus . Hunc Spiritum discedendo amittunt, si qui aut perfidia depravati, 38 aut superbia inflati, ab unitate corporis Ecclesiae segregantur. Quos Judas apostolus sine hoc Spiritu esse evidenter ostendit, dicens: Hi sunt qui segregant semetipsos, animales, Spiritum non habentes . Hi enim quia animales sunt, ideo Spiritum non habent. Propter quod Paulus apostolus dicit: Animalis homo non percipit quae sunt Spiritus Dei . Tales itaque faciles sunt ad divisionem, quia Spiritum non habent, in quo uno membra Christi caram servant spiritaliter unitatem. Unde manifestum est apud omnes haereticos Spiritus sancti gratiam non esse, nec eorum sacrificia, quandiu haeretici sunt, posse Deo placere, neque spiritalis gratiae santificationem sacrificiis eorum tribui qui offerunt ab ecclesiastici corporis unitate disjuncti: solius enim Ecclesiae Deus delectatur sacrificiis, quae sacrifipacis tenacitas fraternam servat in caritate concordia
Abbreviated transcription (Latin):
inueniuntur eundem spm accepisse de quibus dicitur multitudinis autem credentium erat
cor &amimauna: Vnum cor & anima fecerat multitudinis eredentium indõ : qui patris & filii
unus estisps̃ & cum patre acfilio unusestds. Vnde &a postolus hane spiritalem unitatem in
umnculo pacis sollicite dicitesse seruandam. sic ephesios monens: Obecro ita que uosegouimetus
indño. uidigne ambul&is uocatione quauo catiestis cum omnihumilitate & mansu&udine :

Expanded text:
inveniuntur eumdem Spiritum accepisse. De quibus dicitur: Multitudinis autem credentium erat inveniuntur eumdem Spiritum accepisse. De quibus dicitur: Multitudinis autem credentium erat cor et anima una : unum enim cor et animam fecerat multitudinis credentium in Deo qui Patris et Filii unus est Spiritus, et cum Patre ac Filio unus est Deus. Unde et Apostolus hanc spiritalem unitatem in vinculo pacis sollicite dicit esse servandam, sic Ephesios monens: Obsecro itaque vos ego vinctus in Domino, ut digne ambuletis vocatione qua vocati estis, cum omni humilitate
Abbreviated transcription (Latin):
unus sps & patris & filii quia scã naturalis unitas & ae qualitas & caritas trinitatis qua e muissolus
& uerusestds unanimitate sc̃ificat quos adoptat : in illa quippe una substantia trinitatis:
unita s est in origine : ae qualitas in prole: In caritate autem unitatis ae qualitatisque commu¬
mo nulla est diuisio illius unitatis nulla diuersitas illius ae qualitatis nullum fastidium illius
caritatis: Ibienim nihil discrepat quia aequalitas cara & una. & unitas aequalis : Et cara
& caritis aequalis : at que una naturaliter & in cominutabiliter perseuerat : Quiaigitur
communionem beatus a postolus tali sermone cominendat. gratiadñi nostriihũ xp̃i. & caritas
communicatio sp̃s ꝓpter hoc dicitur quia caritasdi diffusa est in cordibus nostris perspͥm scm̃¬
tribuit ad optionis diuinae : quodoperatus est &iam inillis : qui in libro actiumm a postolorum

Expanded text:
unus Spiritus et Patris et Filii: quia sancta naturalis unitas et aequalitas et caritas Trinitatis, quae unus solus unus Spiritus et Patris et Filii: quia sancta naturalis unitas et aequalitas et caritas Trinitatis, quae unus solus et verus est Deus, unanimitate sanctificat, quos adoptat. In illa quippe una substantia Trinitatis, unitas est in origine, aequalitas in prole, in caritate autem unitatis aequalitatisque communio; nulla est divisio illius unitatis, nulla diversitas illius aequalitatis, nullum fastidium illius caritatis: ibi enim nihil discrepat, quia aequalitas cara et una, et unitas aequalis et cara, et caritas aequalis atque una, naturaliter et incommutabiliter perseverat. Quia igitur communionem beatus Apostolus tali sermone commendat: Gratia Domini Jesu Christi, et caritascommunicatio Spiritus , propter hoc dicitur: Quia caritas Dei diffusa est in cordibus nostris, per Stribuit adoptionis divinae, quod operatus est etiam in illis qui in libro Actuum apostolorum