comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nis Ne cognoscat se unaquȩq
conscientia xpĩana. si deuote
transierit mare rubrũ : Sicut fi¬
de credendi & obseruandi linguã
quam ñ nouerat audiuit. reco¬
gnoscat se intribulatione exa¬
ditam. Ipsa enim magna tribu¬
latio erat. premi sarcins pecca¬

Expanded text:
 Recognoscat se unaquaeque conscientia christiana, si devote transierit mare rubrum, si cum fide credendi et observandi linguam quam non noverat, audivit; recognoscat se in tribulatione exauditam. Ipsa enim magna tribulatio erat, premi sarcinis pecca
Abbreviated transcription (Latin):
Iudicia quippe illa sunt quatempꝰ
erat ut inciperent adomodnĩ. Sed
adiuuabunt me inquit: etquis non
uideat quantum ad iuuerit ecclesiã
sanguis ecclesiae: quanta ex illa se¬
mente . seges toto orbe surrexerit :
persona pestotum psalmum loqua
reseriuim tuum quia mandatatua
non sum oblitus.

Expanded text:
udicia quippe illa sunt, quae tempus erat ut inciperent a domo Domini . Sed «adjuvabunt me,» inquit. Et quis non videat quantum adjuverit Ecclesiam sanguis Ecclesiae? quanta ex illa semente seges toto orbe surrexerit? 7persona per totum Psalmum loquebaere servum tuum, quia mandata tua non sum oblitus.
Abbreviated transcription (Latin):
soluimur. nisi cum dicimus.
Disrupisti uinculamea. tibi
sacrificabo hostiam laudis.
Soluitur enim unusquisq
auinculi s cupiditatum
malorum. uel anodispecca¬
torum suorum. Remissio¬
enim peccatorum solutio ẽ:¬
Ut Adnuntient in sion nom¬
Primo premebatur ecclesia
quando mosti ficabantur
com pediti. Post illas pres¬
suras. Adnuntia tur insion
nomen dñi cum magna liber¬
tate. In ipsa ecclesia

Expanded text:
solvimur nos, nisi cum dicimus ei: «Disrupisti vincula mea; tibi sacrificabo hostiam laudis» ? Solvitur enim unusquisque a vinculis cupiditatum malarum, vel a nodis peccatorum suorum. Remissio peccatorum, solutio eUt annuntietur in Sion nomnim premebatur Ecclesia, quando mortificabantur compediti: post illas pressuras annuntiatur in Sion nomen Domini, cum magna libertate, in ipsa Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ. & timoris eius. Perhunc
timorem non timuerunt serui
dĩ eos qui corpus occidunt.
Animam autem non possunt
occidere. Quia eum timebaÑ
timoris huius ligati essent
mastyres. quando illa omnia
dura. & molesta sustineren
Aꝑ secutoribus suis: cum eis
liberum fuerit facere. quod
cogebantur. & euadere qđ
patiebantur. Gemant ergo¬

Expanded text:
iae timor Domini» . Per hunc enim timorem non timuerunt servi Dei eos qui corpus occidunt, animam autem non possunt occidere; quia eum timebant timoris hujus ligati essent martyres, quando illa omnia dura et molesta sustinerent a persecutoribus suis, cum eis liberum fuerit facere quod cogebantur, et evadere quod patiebantur? Se
Abbreviated transcription (Latin):
Et sicut opestorium muta¬
bis eos. & mutabuntur
tu autem idem ipse es. &
anni tui non deficient
Uestem audis. co oꝑtorium
audis. & aliud quam corpꝰ¬
intelligis: Speremus ergo
mutationẽ corporũ
nr̃prum sed tamen ab illo
qui erat & ante nos. & man&
post nos. A quosumus. quod
sumus. Ergo speremus & uos
aguntur dies. sed man&. quod

Expanded text:
et sicut opertorium mutabis eos, et mutabuntur; tu autem idem ipse es, et anni tui non deficient.» Vestem audis, coopertorium audis, et aliud quam corpintelligis? Speremus ergo etiam immutationem corporum nostrorum, sed tamen ab illo qui erat et ante nos, et manet post nos; a quo sumus quod sumus, aguntur dies, sed manet quod
Abbreviated transcription (Latin):
gemitus compeditorum:
ex auditi sunt qui erant
in pressura. & humilitate .
ut e&̃ nr̃i temporis ecclesia
intanta gloria qua uidemus.
Utiam regna quȩ ꝑsequebañ
ipsa serui ant dño.¬

Expanded text:
gemitibus compeditorum? Exauditi ergo sunt qui erant in pressura et humilitate; ut esset nostris temporibus Ecclesia in tanta gloria, quam videmus, ut jam regna quae persequebantur, ipsa serviant Do
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Ego sum inquit uia &
ueritas & uita: sed ante re¬
& maxime crucifixus. ex in¬
firmitate. latuit quis e&.
donec fostis resurgendo ap¬
respondit ecclesia. quia post¬

Expanded text:
est: «Ego sum,» inquit, «via, veritas, et vita» . Sed ante re maxime crucifixus ex infirmitate latuit quis esset, donec fortis resurgendo aprespondit Ecclesia in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtin& ad nouum testamentum:
Et quia hoc quod proph&atũ
ẽ nouum testamentum prȩ¬
nuntiat. Scribantur in
gerationem alteram.. Unde¬

Expanded text:
pertinet ad Novum Testamentum. Et quia hoc quod prophetatum est, Novum Testamentum praenuntiat; «Scribantur haec in generationem alteram: e
Abbreviated transcription (Latin):
Et quomodo ei respond&
laus eius. nisi cum ep gratias
agunt uocati ab illo Ille
enim uocat. nos respondemꝰ
non uoce. sed fide. non lin¬
gua. sed uita: Cum enim

Expanded text:
 Quomodo et respondit laus ejus! Quando ei gratias agunt vocati ab illo. Ille enim vocat, nos respondemus; non voce, sed fide; non lingua, sed vita. Si enim
Abbreviated transcription (Latin):
nemo intrat iniustus. Ipsa ẽ¬
enĩ illa hierus alẽ quȩ ñ reci¬
pit incircumcisum. ubi dici¬
tur. foris canes. satis sit quod
in longinqua peregrinatione
mea habitaui cum habitantib
dñi iusti intrabunt in eam
Confitebor tibi quo exaudisti
me & factus es mihi insalutẽ.
Quã sepe dieitur ostenditur lau¬
dis eẽ ista confessio. non uulnera
medico oftendens. sed deꝑcepta
santate gratias agens: Ipse aut̃

Expanded text:
nemo intret injustus, in illam Jerusalem quae non recipit incircumcisum, ubi dicitur, «Canes foris» . Satis sit quod in longinqua peregrinatione mea «inhabitavi cum tabernaculis Domini, justi intrabunt in eam. Confitebor tibi, quoniam exaudisti me, et factus es mihi in salutem.Quam saepe ostenditur laudis esse ista confessio, non vulnera medico ostendens, sed de percepta sanitate gratias agens. Ipse autem
Abbreviated transcription (Latin):
uit me đ & mosti ñ tradidit me:
Non ergo quicquã uirib suis licuisse
arbitr&ur. frentus impiorum.
non haber& istam potestatẽ nsi
sibi data eet̃ desuꝑ: Sepe filiũ
pater fanlias ꝑnequissimos ser¬
tatẽ. illis compedes prȩparat :

Expanded text:
us, et morti non tradidit me.» Non ergo quidquam viribus suis licuisse arbitretur fremitus impiorum: non haberet istam potestatem, nisi sibi data esset desuper. Saepe filios paterfamilias per nequissimos sertatem, illi
Abbreviated transcription (Latin):
Nam illi qui ȩdificabant repro¬
bauerunt. sed in eo quod dñs
occulte ȩdificabat. fecit inca¬
put anguli quod illi reproba¬
uer̃. Et ẽ mrabile in oculis nr̃is
Inoculis scilic& interioris honns
in oculis credentiũ. sperantium.
diligentiũ. Non in oculis carna¬
lib eorũ qui quasi homine᷑ con¬
tempnendo reꝓbauerunt.

Expanded text:
Nam illi qui aedificabant, reprobaverunt; sed in eo quod Dominus occulte aedificabat, fecit in caput anguli quod illi reprobaverunt. «Et est mirabilis in oculis nostris:» in oculis interioris hominis, in oculis credentium, sperantium, diligentium; non in oculis carnalibus eorum qui quasi hominem contemnendo reprobaverunt.
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur intua iniustitia. non uttũq¬
neunus quisq nr̃m iustitiã suã put&:
hȩc enĩ iustitia di est: quam ut ha¬
beas ds̃ dedit :¬

Expanded text:
dicitur, «in tua justitia.» ne unusquisque nostrum justitiam suam putet. Haec enim justitia Dei est, quam ut habeas Deus dedit
Abbreviated transcription (Latin):
in eius lumine. totus es in eilum
ne totus ambulas. iustta es ex¬
ultas. Ipse te assumpsit infirm¬
tatemtuam. ipse custodit. ipse.
te facit robustum. deseñd&e

Expanded text:
in ejus lumine tutus es, in ejus lumine ambulas, justitia ejus exaltaris. Ipse te suscepit, infirmitatem tuam ipse custodit; ipse te facit robustum de se
Abbreviated transcription (Latin):
Si exultabt̃ in nomine suo. ñtata
die exultabunt. Non enim ingav¬
dio ꝑseuerabunt. quando de ipsis
gaudebt̃. & ꝑ superbiã cadent.
Ego ut totadie exultent in nomi¬
tua iustitia exultabun Auferam¬

Expanded text:
 exsultabunt in nomine suo, non tota die exsultabunt. Non enim in gaudio perseverabunt, quando de seipsis gaudebunt, et per superbiam cadent. Ergo ut tota die exsultent, «in nomitua justitia exaltabuntur
Abbreviated transcription (Latin):
nisi in uia in maculata ñ potest
psallere. nec intellegere
Siuis intellegere inuia in macula¬
ta psalle . Idẽ operare insinceritate
dotuo: Quȩ aut̃ uia inmacula᷑. Audi
sequentia
ꝑambulabã in nocentia cor

Expanded text:
Nisi in via immaculata, non potes psallere, nec intelligere. Si vis intelligire, in via immaculata psalle, id est, operare in hilaritate Deo tuo. Quae est via immaculata? Audi sequentia: «Deambulabam in innocentia cor
Abbreviated transcription (Latin):
t ubi ẽ illud: erit enĩ cum in uocabunt
me & non exaudiã : Ergo uide quod sequi¬
tur. Omnib inuocantib eũ inueritate.
Nam multi eũ inuocant. non inueritate.
a quo accepit dequib gaud&. prȩponit
his omnib rebus quas accepit: Ipse inuo¬

Expanded text:
t ubi est illud, «Erit enim cum invocabunt me, et non exaudiam eos» ? Ergo vide quod sequitur: «Omnibus qui invocant eum in veritate.» Nam multi eum invocant non in veritate. a quo accepit de quibus gaudet, praeponit his omnibus rebus quas accepit, ipse invo
Abbreviated transcription (Latin):
Exaltent. hoc eft laudent eum.
Ipsũest exaltent eum. Ex altent¬
igitur & laudent populi. & senio¬
res. negotiatores . & gubernatores :
Quid enim fecit huic ecclesi ae.
ramos naturales propter suꝑ¬

Expanded text:
audent eum:» et laudent eum,» hoc est, «exaltent eum.» Exaltent, laudent populi et seniores, negotiatores et gubernatores. Quid enim fecit in hac Ecclesia? ramos naturales et contra nat
Abbreviated transcription (Latin):
se dñi. exqua cibum sumimus. pa¬
nis scilic& uiui: cuius hȩc uirtus
est. ut ipse uiuens. eos quoꝙ qui
se accipiunt. uiuific& Est &¬
mensa lectionũ dominicarum.
inqua spitalis doctrine cibo a¬
beatitudo ẽ. proph&a subiecit
Ecce sic benedic&ur homo. qui
Iungitur adtimentis meritũ. &ia
uotum proph&ae. dicentis
Benedicat tibi dñs exsion. & ui¬

Expanded text:
i est, ex qua cibum sumimus, panis scilicet uiui, cuius hsec uirtus est, ut ipse uiuens eos quoque, qui se accipiant, uiuificet. est et mensa lectionum dominicarum, in qua spiritalis doctrinae cibo abeatitudo est, propheta subiecit: ecce sic benedicetur omnis homo, qui Iungitur ad timentis meritum etiam uotum prophetse dicentis: benedicat te dominus ex Sion; et ui
Abbreviated transcription (Latin):
Nonergo ꝑpropriũ & quasi nullius tuȩ
opis indigim arbitriũ meũ. sed cũ
dilatasti cor meum: cordis dilata¬
tio iustitiae ẽ delectatio: hoc munꝰ
est dĩ. ut in preceptis eius. nontimore
poenȩ angustemur. sed dilectione
& delectatione iustitiȩ dilatemur.

Expanded text:
Non ergo per proprium, et quasi nullius tuae opis indigum arbitrium meum; sed «cum dilatasti cor meum.» Cordis dilatatio, justitiae est delectatio. Haec munus est Dei, ut in praeceptis ejus non timore poenae angustemur, sed dilectione, et delectatione justitiae dilatemur.
Abbreviated transcription (Latin):
Cum enim sicut dixi ad agricolam sua
sp̃s martyrum uelut poma transis¬
sent. morticina eorum & carnes
posuerunt uolatilibus caeli. & besti¬
is terrȩ : quasi quicquam eorum re¬
surrectioni deperir&. cum exoccul¬
tis nature sinib. totum redintegr&¬
ab illo cui & capilli nri numerati sunt.¬

Expanded text:
Cum ergo, sicut dixi, ad agricolam suum spiritus martyrum velut poma transissent, morticina eorum et carnes eorum posuerunt volatilibus coeli, et bestiis terrae: quasi quidquam eorum resurrectioni deperiret, ex occultis naturae sinibus totum redintegraturo illo, cui et capilli nostri numerati sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Dixer̃ uenete & disꝑdamꝰ eos degen¬
rali. sicut dicitur. Cuivs ẽ hoc
pecus: &iam si degrege interro¬
g&ur. & intelleguntur pecora. Dis¬
perdamus eos degente Ipse ẽ sonꝰ
quo sonuer̃ magis quam locuti s̃.
quõ in aniter in ania strepuer̃.¬
Israhel autem hic deb& intellegi
semen abrahae. Cui dicit apłs¬
hae estis. secundũ promssionem
heredes. non isrł secundũ carnẽ.

Expanded text:
Dixerunt, Venite, et disperdamus eos de genrali; sicut dicitur, Cujus est hoc pecus, etiamsi de grege interrogetur, et intelliguntur pecora: dperdamus eos de gente.» Ipse est ille sonus quo sonuerunt magis quam locuti sunt, quoniam inaniter inania strepuerIsrael» autem hic debet intelligi utique semen Abrahae, cui dicit Aposestis, secundum promissionem haeredes» : non Israel secundum
Abbreviated transcription (Latin):
Quõ ecce in imici tui sonuer̃. &
qui oder̃ te. ex tuler̃ caput
Nouissimos dies significat. quan¬
do haec quae nunc m&v compri¬
muntur. in liberam vocẽ erup¬
tura sunt Sed plane irrationa¬
bilẽ ut sonitus magis quã locu¬
tio uel sermo dicendus sit: Non
itaq tunc odisse incipient sed
qui oderunt. tunc leuabunt
caput. non capita: sed caput. quax¬
do eo ꝑuenturi sunt ut &iam
illud caput habeant. quod extollit᷑
super omne quod dicit᷑ ds. & quod
colitur.

Expanded text:
 ecce inimici tui sonuerunt, et qui oderunt te extulerunt caput.» Novissimos dies significare mihi videtur, quando haec quae nunc metu comprimuntur, in liberam vocem eruptura sunt, sed plane irrationabilem, ut sonitus magis quam locutio vel sermo dicendus sit. Non itaque tunc odisse incipient, sed qui oderunt te, tunc levabunt caput. Nec capita, sed «caput;» quando eo perventuri sunt, ut etiam illud caput habeant quod extollitur super omne quod dicitur Deus et quod colitur:
Abbreviated transcription (Latin):
eius ac&eris hominibus dissimilitu
cuit ut iudicar &ur. Quando
enim tener &ur. atq pater&ur.
nisi se ipse cohiber& atq compescer&.
& quod am modo mitigar&: Nam
& sic quidam interp̃tatisunt : quod
hic positum ẽ : neq compescaris ait
dicerent. Neq mitescas ds̃. Nontace

Expanded text:
ejus a caeteris hominibus dissimilitudcuit, ut judicaretur; quandoergo teneretur atque pateretur, nisi se ipse cohiberet atque compesceret, et quodam modo mitigaret? Nam et sic quidam interpretati sunt quod hic positum est, «Neque compescaris Deus,» ut dicerent, «Neque mitescas De
Abbreviated transcription (Latin):
diligo si alicui carissimo dicimꝰ.
Non utiq: plus quam oport&. sed
ualde nos diligere intellegi uolu¬
pia humilitas. & fides non imme¬
mor gratiȩ : Quid adiungat
attendite.¬

Expanded text:
diligo, si alicui carissimo dicimus non utique plus quam oportet, sed ualde nos diligere intellegi uolupia humilitas, et fides non immemor gratiae, quid adjungat attendite
Abbreviated transcription (Latin):
sum in conspectu tuo: eleuatio
manuũ mearũ. sacrificiũ uesꝑtinũ
Dñs incruce animã deposuit. recep¬
turus. non amisit inuitus: Illud
ergo ẽ facrificiũ uespertinũ pas¬
sio dñi . crux dnĩ. oblatio uictimȩ
salutaris. holo caustũ acceptũ dõ
Illud sacrificiũ uesꝑtinũ fecit in
resurrectione munus matuninũ.
Oratio ergo pure directa decorde
fideli. tam quã de ara sc̃ã surgit
incensũ Nihil delectabilius dñõ¬

Expanded text:
sum in conspectu tuo; elevatio manuum mearum sacrificium vespertinum.» Dominus in cruce animam deposuit recepturus, non amisit invitus. ergo est sacrificium vespertinum, passio Domini, crux Domini, oblatio victimae salutaris, holocaustum acceptum Deo. Illud sacrificium vespertinum fecit in resurrectione munus matutinum. Oratio ergo pure directa de corde fideli, tanquam de ara sancta surgit incensum. Nihil est delectabilius o
Abbreviated transcription (Latin):
Nonergo amamus mare. sed uolemus
in extrema maris: Nemo trepid&. sed
nemo depennissuis presumat. quia
pitabitnur in ꝓfundũ maris. lassati &
pennas. & opus ẽ ut ipse deducat.
Aduitor enĩ nr̃ ẽ. habemus liberũ ar¬
bitrium sed ipso illo arbitrio quantũ
possumus nisi nos adiuiu& ille qui iu

Expanded text:
Non amemus mare, sed volemus in extrema maris. Nemo trepidet; sed nemo de pennis suis praesumat: quia pitabimur in profunda maris, lassati etpennas, et opus est ut ipse deducat; adjutor enim noster est. Habemus liberum arbitrium; sed illo ipso libero arbitrio quantum possumus, nisi nos adjuvet ille qui ju
Abbreviated transcription (Latin):
Si autem mou& quo modo potue¬
rit habere sub stantiam quam fene¬
rator scrut&ur alieniq diripereN
quando iam cum solis undecim dnm
sequebatur. credat eum om̃a quae
habebat ita dimisisse filiis &uxo¬
ri. ut non inde sinceriter uel ꝑseue¬
ranter uinculum cupiditatis ab¬
rum per&. Qui &iam siea uelut
uendere uider&ur diftribuen¬
da pauperibus. profecto facer&
quod ananias post dñi ascensionẽ.
Neq enim m&uer& Nehoc dñs diui¬
nitate cognoscer& quem falli pu¬
tabat quando ea quae mittebant᷑
deloculis auferebat.¬

Expanded text:
Si autem movet quomodo potuerit habere substantiam quam fenerator scrutaretur, alienique diriperent, quando jam cum aliis undecim Dominum sequebatur; credat eum omnia quae habebat ita dimisisse filiis et uxori, ut non inde sinceriter vel perseveranter vinculum cupiditatis abruperit: qui etiamsi ea velut vendere videretur distribuenda pauperibus, profecto faceret quod Ananias post Domini ascensionem . Neque enim metueret ne hoc Dominus divinitate cognosceret, quem falli putabat, quando ea quae mittebantur, de loculis auferebat
Abbreviated transcription (Latin):
test &iam spiritaliter dirigere
initinere. si ad eum clam& fides :
Gressus meos dirige secundum
eloquium tuum. dequo alibi di¬
citur. Ipse enim rectos faci&
gressus tuos. Itinera aut̃ tua
festum ẽ incarne uelut innube.
Iniudicio uero tamqua in terro¬
re noc turno. qui a tunc erit ma¬
gna tribulatio scłi tam quã ignis
& lucebit iustis. & ardebit in ius.¬
tis

Expanded text:
tiam spiritualiter dirigere itinera, si ad eum clamet fides: Itinera mea dirige secundum verbum tuum . De quo alibi dicitur, Ipse enim rectos faciet cursus tuos, et itinera tua festatum est in carne, velut in nube; in judicio vero, tanquam in terrore nocturno, quia tunc erit magna tribulatio saeculi tanquam ignis, et lucebit justis, et ardebit injustis.
Abbreviated transcription (Latin):
diatua dñe adiuuabat me.
Uide quomodo c̃fessionẽ amat
ds. mou&ur pestuus . & nondi¬
cis. mou&ur pesm̃s. ẜstare te
dicis . cũ iam ruas. Immosi iã
coepisti moueri. suã coepisti
fluctuare c̃siste motum.
neplangasruinã. Vt adiuu&
te ille n e in inferno sit anima

Expanded text:
dia tua, Domine, adjuvabat me.» Vide quomodo confessionem amat Deus. Movetur pes tuus, et non dicis, Movetur pes meus; sed stare te dicis, cum jam ruas. Imo si jam coepisti moveri, si jam coepisti fluctuare, confitere motum, ne plangas ruinam; ut adjuvet te ille, ne in inferno sit anima
Abbreviated transcription (Latin):
nouitpeccatorem & impiumoc¬
culta iustitia sua. & hoc ipsum qđ
ei parcit ꝑ impunitatẽ fac̃ eum elatũ :
ille se altum putat. & in eo ipsocaditꝰ
quo se altum putat Mitesce ergo¬

Expanded text:
peccatorem et impium, occulta justitia sua; et hoc ipsum quod ei parcit Deus, per impunitatem facit eum elatum. Ille se altum putat, et cadit: in eo ipso cadit, quo se altum putat. Hoc se
Abbreviated transcription (Latin):
cernit aũ deos. non eorũ meritis
sed gratia sua. ex eadẽ conspersi¬
one faciens alia vasa in honorẽ
Alia in contum eliam
Dedi legẽ. duriter restitistis.
stis. aut haec agentib conhbu¬
iftis. Sed ut illis. nec loqui dignũ
sit qui occiderunt servos dĩ prae
tacuerunt uelut in nocentes ln¬
tari uultis. Usq quo iudicatis

Expanded text:
cernit autem deos, non corum meritis, sed gratia sua; ex eadem conspersione faciens alia vasa in honorem, alia in contumeliam Dedi legem; duriter restitistis: stis, aut haec agentibus connivistis. Sed ut illis nec loqui dignum sit, qui occiderunt servos Dei praemtacuerunt, velut innocentes imitari voluistis, «Usquequo judicatis
Abbreviated transcription (Latin):
& pauꝑ factus ẽ cum diues eẽt.
xt ipsius paupertate uos ditarem
tificate. Non illos propter se suꝑ¬
bos & diuites. sed istum propter
uos humilem & pauperem iustum
Dicent. hic est heres. Uenite occida¬
mus cum. & nr̃a erit hereditas. ergo¬
nupeccatoris liberate. Haec
dicta sunt ut scir&ur in eo populo
In quo natus & occisus ẽ xp̃s. Nec illos
fusse a tanto scelere immunes. qui
cum eent tante multitudins. ut
eos sicut euangelium loquitur
timerent iudȩi & propter ea inxp̃m
manus mittere ñ auderent.
Postea conibuerunt : eumq
interim amalignzs & inuidis iude¬
orum principibus per iserunt:
quasi uoluissent. timerentur
semꝑ ut num quam in illum sce¬
leratorum preualererent manus:
Dehis quippe & alibi dicitur. Canes
muti nescerunt latrare. Porro¬
increpandi. aut ne in crepandi qui¬
dem. sed quasi ueritate damnan di
sint. qui hoc consilio malitiaq fe
quod sequitur rectissime congruit:
Nescierunt neq intellexerunt.

Expanded text:
 pauper factus est, cum dives esset, ut ipsius paupertate ditaremini ?tificate.» Non illos propter se superbos et divites, sed istum propter vos humilem et pauperem, justum dicentes, «Hic est haeres, venite, occidamus eum, et nostra erit haereditas» peccatoris eruite.» Haec dicta sunt, ut sciretur in eo populo in quo natus et occisus est Christus, nec illos fuisse immunes a tanto scelere, qui cum essent tantae multitudinis, ut eos sicut Evangelium loquitur, timerent Judaei, et propterea in Christum manum mittere non auderent , postea conniverunt, eumque interimi a malignis et invidis Judaeorum principibus permiserunt; qui si voluissent, timerentur semper, ut nunquam in illum sceleratorum praevalerent manus. De his quippe et alibi dicitur: «Canes muti nescierunt latrare» increpandi, aut ne increpandi quidem, sed qua severitate damnandi sunt qui hoc consilio malitiaque fequod sequitur, rectissime congruit: «Nescierunt, et non intellexerunt
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsalmohuic. uel nomen eius hom¬
nis titulũ indidit a quoscriptus ẽ.
Uel eiusdẽ nomnis interp̃tatio. Ut
adsynagogã quod ẽ a saph eius
intellegentia referat᷑. p̃sertim quia
hoc & primus eiꝰ uersus assignat.
Sic enim coepit
SSTETIT INSU¬
nagoga deorum. IN¬
Quos utiq deos. absit ut intelle¬
gamus deos gentium. siue ali

Expanded text:
antur, vel nomen ejus hominis indidit, a quo scriptus est, vel ejusdem nominis interpretatio; ut ad Synagogam, quod est Asaph, ejus intelligentia referatur: praesertim quia hoc et primus ejus versus assignat. Sic enim incipit: «Deus stetit in synagoga deorumque deos absit ut intelligamus deos Gentium, sive i
Abbreviated transcription (Latin):
Nouus homo nouum testam̃tum.
Canticum nouum: inu&eri testam̃to
promissiones sunt temporales & t̃¬
renae. Quisquis terrena diligit.
v&us canticum cantat : Ille autẽ
git a&erna quia ipsa dilectiono¬
ua est & a&erna. &i deo semper
noua . quianum quam u&crescit:
aduitam &ernam incipiant ꝓuenire :
Canticum nouum cantant. canticũ

Expanded text:
um: Novum Testamentum, novum canticum. In Veteri Testamento promissiones sunt temporales et terrenae. Quisquis terrena diligit, vetus canticum cantat: qui vult cantare gat aeterna. Ipsa dilectio nova est et aeterna: ideo semper nova, quia nunquam veterascit. ad vitam aeternam incipiant pertinere, canticum novum cantant. 2. Et
Abbreviated transcription (Latin):
nistue la&isicauerunt animã mea
Multi dolores. sed multȩ consolationes.
amara uulnera. sed sua uia medicam̃ta
Num quid ad uer& tibi sedes iniqui¬
tatis. qͥui fingis laborem in p̃cepto
Hocdixit. sed &etecum iniquus. nectu
sedem iniquitatis habes It unde
hoc intellegat. red dit rationem
Qui fingis inquit laborem in p̃ceptom
exhocenim intellego quodtibi adhe¬
r& sedes iniquitatis. quia nec no¬
bis peꝑcisti: habes hoc inepistola apłi¬

Expanded text:
nes tuae jucundaverunt animam meam.» Multi dolores, sed multae consolationes: amara vulnera, sed suavia medicamentaNumquid adhaeret tibi sedes iniquitatis, qui fingis dolorem in praecepto?» Hoc dixit, Nemo sedet tecum iniquus, nec tu sedem iniquitatis habebis. Et unde hoc intelligat, reddit rationem: «Qui fingis,» inquit, «dolorem in praecepto.» Ex hoc enim intelligo quod non tibi adhaeret sedes iniquitatis, quia nec nobis pepercisti. Habes hoc in Epistola ap
Abbreviated transcription (Latin):
in carne ideo senescit ut moriat᷑ senec¬
ta uero eccłȩ candidaerit recte
facitis. Moste aut̃ non corrũp&:
quodẽ aput senis. hoc er̃ opera nr̃a :¬
Quȩris seni aliquando incapite
capillũ nigrum & non inuenis sic
cum fuerit uita nr̃atalisut quȩ¬
ratur nigritudo peccatorũ & ñ in

Expanded text:
in carne ideo senescit, ut moriatur. Senecta Ecclesiae candida erit recte factis, morte autem non corrumpetur. Quod est caput senis, hoc erunt opera nquaeris illi aliquando in capite capillum nigrum, et non invenis: sic cum fuerit vita nostra talis, ut quaeratur nigritudo peccatorum, et non
Abbreviated transcription (Latin):
no uisti: Non quia ñ nouerat. sed
quia notũ aliis fecerat: Sessio. hu
Tu inquit hoc cognouisti. lđ tu uolu¬
isti. tu ad ꝓbasti. secundũ uolunta¬
tem tuam factum est

Expanded text:
novisti me; non quia non noverat, sed quia notum aliis fecerat. Sedere auteTu,» inquit, hoc «cognovisti:» id est, tu voluisti, tu approbasti; secundum voluntatem tuam factum est
Abbreviated transcription (Latin):
seipse ds̃. Itaq quõ hoc nobis pdesse nouit
ut a memus eũ. laudando se amabilẽ senobis
facit. & in eo nobis consulit. quia se ama¬
bilem facit. Exhortatur ergo cormeũ in
laudẽ suã & sp̃ũ suo impleuit seruos suos
ut laudarent eũ. & quõ sp̃s eius inseruis eiꝰ
laudat eũ. quid aliud quã ipse selaudat :¬

Expanded text:
imur. Itaque, quoniam hoc nobis prodesse novit, ut amemus eum, laudando se amabilem se facit; et in eo nobis consulit, quia se amabilem facit. Exhortatur ergo cor nostrum in laudem suam; spiritu suo implevit servos suos, ut laudarent eum. Et quoniam spiritus ejus in servis ejus laudat eum, quid aliud quam ipse se laudat
Abbreviated transcription (Latin):
uUenditus in aegyptum. post tri¬
bulationes ex altatus ẽ. Ita &
Augmentatio: quia multi filu
desertȩ magis quam eius quȩ ho¬
deaegypto. hoc est populus ꝑ
ioseph multiplicatus. transiuit
ꝑmare rubrum. Populus quoq¬
egypto ꝑbaptismum xci sangui¬
ne consecratum egrediens. lin
uit. Percepit mysteria quȩ ñ

Expanded text:
venditus in Aegyptum post tribulationes est exaltatus, ita et r augmentatio, quia «multi filii desertae magis quam ejus, quae hade Aegypto, hoc est, populus per Joseph multiplicatus transivit per mare rubrum, quia populus per baptismum Christi sanguine consecratum egrediens, lingit, id est percepit mysteria quae non
Abbreviated transcription (Latin):
rahel est. & iudiciũ dõ iacob.
Ubi prȩceptum. ibi iudicium: Qui
enim in lege peccauer̃. ꝑ legẽ IU¬
dicabuntur :: Et ipse p̃cepti dator
In iudicium inquit ueni inhunc
mundũ. ut qui ñ uident UIDEΑN

Expanded text:
rael est, et judicium Deo Jacob.» Ubi praeceptum, ibi judicium. Qui enim in lege peccaverunt, per legem judicabuntur . Et ipse praecepti dator «In judicium,» inquit, «veri in hunc mundum, ut qui non vident videan
Abbreviated transcription (Latin):
hoc das: Sed aliquid non iustũ p&ens.
si forte non fuerit ex auditus. non mi¬
nuatur animo. Non deficiant. expec¬
taent oculi eius adescam quã illedat
in oportunitate. Quando non dat: ideo
non dat . ne. obsit quoddat :¬

Expanded text:
 sed aliquid non injustum petens, si forte non fuerit exauditus, non minuatur animo, non deficiat; exspectent oculi ejus ad escam, quam ille dat in opportunitate. Quando non dat, ideo non dat ne obsit quod dat
Abbreviated transcription (Latin):
autem ioseph veniat inmentem qđ¬
a fratribus uenditus. a suis ex hono¬
ratus. apud alienigenas ex alta¬
& lnter p̃tatio eius nominis multũ
iuu&. Significat enim augmentũ
catum granum. multipliciter
surger& : hoc est auger& populus

Expanded text:
e Joseph, veniat in mentem a fratribus venditus, veniat a suis exhonoratus, apud alienigenas exaltaet interpretatio ejus nominis multum juvet; significat enim Augmentum,ificatum granum multipliciter surgeret , hoc est, augeretur populus
Abbreviated transcription (Latin):
quia filius sed quia filius dĩ: Non ꝓp¬
ter id quod suscepit exte. sed ꝓpterid¬
quod seruauit se. Ergo innullo homi¬
ne salus. quia & in illo ideo salus quia
ds̃ qui est suꝑ omã benedictus in scła:¬

Expanded text:
quia filius hominis, sed quia Filius Dei; non propter id quod suscepit ex te, sed propterquod servavit in se. Ergo in nullo homine salus: quia et in illo ideo salus, quia Deus, «qui est super omnia Deus benedictus in sa
Abbreviated transcription (Latin):
anum e ante lucẽ surgere.
id est Altitudinẽ querere. Ante¬
quã moriamur : Cũ xp̃s lux nr̃a
non sit exaltatus incarne. nisi
postqua mortuusẽ : Constituti ergo
membra eius. & in membra eius di¬
lecti eius. cum somnum acceperi¬
mus. tunc surgemus infesurrec¬
tione mortuorum: Quando aũt¬

Expanded text:
nobis ante lucem surgere, id est, altitudinem quaerere antequam moriamur; cum Christus lux nostra non sit exlatatus in carne, nisi posteaquam mortuus est. Constituti ergo membra ejus, et in membris ejus dilecti ejus, cum somnum acceperimus, tunc surgemus in resurrectione mortuorum. Unu
Abbreviated transcription (Latin):
Post cȩlum enĩ terrã contuitu fidelis
menus aspiciens. inuenit in ea genera¬
omnes generationes ista rep&itione
significauit. aquibus num quã defuit
Unam scilic& adlegem & proph& as.
alteram uero ad euangelium perti¬
nentem. Cuur autem num quam
& iam istis generationibus ueritas
desit uelud aperi ens causam. fundas¬
tiinquit terram & perman&. Fos
qui inter rasunt terrã nuncupans.
fundamentũ autem aliud nemo po
tasꝙ pertinentes fundamentum
non erat xp̃c. testimonium habens
alcge & proph&is

Expanded text:
Post coelum ergo terram contuitu fidelis mentis aspiciens, invenit in ea genera«In generationem et generationegnificavit, a quibus non defuit unam scilicet ad legem et prophetas; alteram vero ad Evangelium pertinentem. Cur autem nunquam etiam istis generationibus veritas desit, velut aperiens causam; «Fundasti,» inquit, «terram et permanet:» eos qui in terra sunt, terram nuncupans. Fundamentum autem aliud nemo pottasque pertinentis fundamentum non erat Christus, testimonium habens a Lege et Prophetis
Abbreviated transcription (Latin):
Sic̃ apostolus ait. Et muta uer̃
gloriam in corruptibilis dĩ.
insimilitudinem imaginis cor¬
ruptibilis hominis. Sed gloria
suam dixit: Ds enim erat glo¬
ria eorum. sieius sustinerent
consilium & ad eũfestina reÑ.
cuidicitur: gloria mea & ex¬
altans caput meum. Istam igi
li comedentis foenum. Ut ab
eo comederentur. Aquo come¬
duntur. qui sapiunt secundũ
qui fecit magnalia in ęgypto
mirabilia interracham terribi

Expanded text:
mutaverunt gloriam incorruptibilis Dei in similitudinem imaginis corruptibilis hominis» : sed «gloriam suam» dixit. Deus enim erat gloria eorum, si ejus sustinerent consilium, et non festinarent; cui dicitur, «Gloria mea, et exaltans cli comedentis fenum: ut ab eo comederentur a quo comeduntur qui sapiunt secundum qui fecit magnalia in Aegypto, mirabilia in terra Cham, terribi
Abbreviated transcription (Latin):
ergo siuisceratua non sunt an¬
gusta. quia interrogare te ha¬
bent sedes qui sed ebunt in iudi¬
tio. & debent inuenire quȩ sunt
uenient fecisse misericordiam.
ipsos uocabunt Ad hiłm. quia ip¬
sa sunt ad pacẽ hierusalem. ad

Expanded text:
eat si viscera ejus non sunt angusta. Quia interrogare te habent sedes quae sedebunt in judicium, et debent invenire quae sunt venient fecisse misericordiam, ipsos vocabunt ad Jerusalem; quia ipsa «sunt ad pacem Jerusalem.» D
Abbreviated transcription (Latin):
iustitia eius: idem ipsi scĩ sunt.
in omnib: musicis & organis. de¬
inceps significati adlaudandum dm̃
N am quõ ꝓposuit dicens. laudate dñm
in scĩs eius hoc ex sequitur. uariȩ sig¬
nificans eosdem ipsos scõs eius

Expanded text:
justitia ejus. 5. Iidem ipsi sancti sunt justitia ejus. 5. Iidem ipsi sancti sunt in omnibus musicis organis deinceps significati, ad laudandum Deum. Quod enim proposuit dicens, «Laudate Dominum in sanctis ejus,» hoc exsequitur, varie significans eosdem ipsos sanctos ejus
Abbreviated transcription (Latin):
ut nossimus iustitia eius in ipso: Si
ergo iustitia dĩ quã fecit in eis. Cur
resurgerent amortuis : Nam &in
xp̃i resurrectione uirtus maxima
conmendatur. quia in passione in¬
firmitas fuit. dicente apł̃o &si
crucifixus ẽ ex infirmitate sed ui¬
uit exuirtute dĩ : & alio loco
Ad cognoscendum inquit eum. & iur¬
tutem resurrectionis eius : Optime
aut̃ infirmam̃to ait uirtutis eius :
Firmam̃tum est enĩ uirtutis. quia
iam non morientur & mors cis ultra
non dominabitur : Curnon & poten¬
tatus dĩ dicuntur. quos in eis fecit
Immo ipsi sunt potentatus eius.
quomodo dictum est. Nos sumus
iustitia dĩ in ipso. Quid autem
potentius quam regnare in agc̃nũ
sub pedib positis omnib: in imicis
Cur non ipsisunt &iã multitudo
magnitudinis eius : Non quia
ipse magnis est sed quia magnos
eos fecit tam multos hoc ẽmilia
milium. Sicut aliter intellegit᷑
Iustitia qua est ipse iustus : Alit̃
quam in nob̵ facit : Vt nossimus

Expanded text:
«Ut nos simus justitia Dei in ipso» . Si ergo justitia Dei quam fecit in eis, cur urgerent a mortuis? Nam et in Christi resurrectione virtus maxime commendatur; quia in passione infirmitas fuit, dicente Apostolo, «Etsi crucifixus est ex infirmitate, sed vivit ex virtute Dei» : et alio loco, «Ad cognoscendum,» inquit, «eum, et virtutem resurrectionis ejus» . Optime autem ait, «In firmamento virtutis ejus.» Firmamentum est enim virtutis, quia jam non morietur, et mors ei ultra non dominabitur . Cur non et potentatus Dei dicantur, quos in eis fecit? Imo ipsi sint potentatus ejus; quomodo dictum est, «Nos» sumus «justitia Dei in ipso.» Quid enim potentius, quam regnare in aeternum, sub pedibus positis omnibus inimicis? Cur non ipsi sint etiam multitudo magnitudinis ejus? Non qua ipse magnus est, sed qua magnos eos fecit, tam multos, hoc est, millia millium. Sicut aliter intelligitur justitia qua est ipse justus; anter quam in nobis facit, ut nos simus
Abbreviated transcription (Latin):
llud ergo ora quantũ
potes. ut desiderio tuo non tradat
te ds̃ peccatori. Tu enĩ desiderio
aestus facit. Umbraculũ aũ dñi
temperat desideriũ. ut possimus
refrenare quo rapiebamur. Vt
non ita ex ȩstuemus ut ad laque¬
linquas me. neforte exaltentur.
Id est non deme triumphent non
deme gaudeant :
Me inquit umbra alarũ tuarum
teg& obumbrasti enĩ mihi indie
ubi iter est sine fine. Sed circuitꝰ

Expanded text:
llud ergo ora, quantum potes, ut a desiderio tuo non te tradat Deus peccatori. Tu enim desiderio enim aestus facit; umbraculum autem Domini temperat desiderium, ut possimus refrenare quo rapiebamur, ut non ita exaestuemus, ut ad laquelinquas me, ne forte exaltentur:» id est, non de me triumphent, non de me gaudeant. 1Me, inquit, umbra alarum tuarum teget: obumbrasti enim mihi in die ubi iter est sine fine. Qui enim in
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s sciremus . & nemo docer& al¬
terum. ut non ess& alius loquens.
alius audiens: Sed om̃s audien¬
tes unũ illũ cui dicitur Audi tui
sponsi stat. & audit eũ. & gaudio
gaud& ꝓpter uocẽ sponsi. Gau¬

Expanded text:
omnes sciremus, et nemo doceret alterum; ut non esset alius loquens, alius audiens, sed omnes audientes unum illum cui dicitur, «Auditui sponsi stat, et audit eum, et gaudio gaudet propter vocem sponsi»
Abbreviated transcription (Latin):
uero adte: Clamasti iam
noli eẽ securus. Si finita ẽ tribu¬
latio finitus ẽ clamor. Siaũ ma¬
n& tribulatio a ecłȩ & corporis
xp̃i usq infinem scłi : Non tantũ
dicat. clamaui adte. exaudime.

Expanded text:
vi ad te.» Clamasti, noli esse securus. Si finita est tribulatio, finitus est clamor: si autem manet tribulatio Ecclesiae et corporis Christi usque in finem saeculi, non tantum dicat, «Clamavi ad te, exaudi me;»
Abbreviated transcription (Latin):
& si modo pressuras patiuntur.
apparepit gloria ipsorũ. cũ appa¬
ruerit caput ipsorũ. Talibus enĩ
hic constitutis dicitur. Mortui¬
enĩ estis. & uita ur̃a abscondita
UIerum tamen iusti confitebuntur
ritis suis nihil tribuent. sed totũ¬
miscđae tuȩ: Male illis fuit in
uultu suo. bene illiserit cũ uultu
tuo: Quando uultũ suũ amauer̃
insudore uultus sui panẽ mandu¬
cauerunt. Redeunt & deterso
sudore. finitis laboribus. pereunte
gemitu. ueni& illis facies tua. ha¬
bundans suffientiã: nihil quȩrent
amplius. quia melius non habent:
Amplius non te deserent. nec de¬
serentur ate

Expanded text:
 si modo pressuras patiuntur, apparebit gloria ipsorum, cum apparuerit caput ipsorum. Talibus enim hic constitutis dicitur, «Mortui estis, et vita vestra abscondita erumtamen justi confitebuntur ritis suis nihil tribuent, non tm vultu tuo.» Male enim illis fuit in vultu suo; bene illis erit cum vultu tuo. Quando vultum suum amaverunt, in sudore vultus sui panem manducaverunt . Redeant, et deterso sudore, finitis laboribus, pereunte gemitu, veniet illis facies tua abundans sufficientia. Nihil quaerent amplius, quia melius non habent; amplius non te deserent, nec deserentur a te
Abbreviated transcription (Latin):
secundũ salutem p̃ceptorum suo¬
rum. sed secundũ afflictiones
cordis eorũ donauit eos sibi
Dicit & apłs. tradidit illos ds̃
inconcupiscentias cordis eorum.¬

Expanded text:
secundum salutem praeceptorum meorum; sed, «secundum affectiones cordis eorum:» donavi eos sibi. Dicit et Apostolus: «Tradidit illos Deus in concupiscentias cordis eorum
Abbreviated transcription (Latin):
incarne est substantia mea: & habeo
tamen os intrinsecus quod formasti.
Quod faciat me non cedere omnibus
ꝑsecutionib inferioris huius regionis:
Magnum est. si fortis sit caro:¬

Expanded text:
rrae est substantia mea; et habeo tamen ossum intrinsecus, quod formasti, quod faciat me non cedere omnibus persecutionibus inferioris hujus regionis, magnum est si fortis est a
Abbreviated transcription (Latin):
quomodo ꝑueniã ad extremũ maris:
Audio terribiliter adnõ quõ habundabit
iniquitas. refrigesc& Haritas multorum
Deinde subiecit. Qui ꝑseuerauerit usq
infinẽ hic saluus erit. In hac ergo noc¬
te desperauerã meposse transire tan¬
tũ mare. & tantã uiã superare: & ue¬
nire usq ad extremũ ꝑseuerando usq
infinem. Gratias illi qui fecit mihi¬

Expanded text:
quomodo perveniam ad extrema maris? Audio terribiliter a Domino, «Quoniam abundabit iniquitas, refrigescet charitas multorum:» deinde subjecit, «Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit» . Attenme desperaveram posse transire tantum mare, et tantam viam superare, et venire ad extremum perseverando usque in finem. Gratias illi qui me
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce nos pigri in hacterra. quasi congela¬
uimus hic: & quo modo contingit niuib::
sursum enim gelant. & adima decidunt.
sic frigescente Karitate. decidit huma¬
na natura in hasterras. & pigro corpo¬
re inuoluta. uelut nix facta ẽ: Sed
in ista niue sunt p̃distinati filii dĩ: Dat
enim ille niuem uelut lana: Quid est
uelut lanam. idẽ deniue: quam dedit.R
deistis pigris adhuc spũ. & frigidis. quos
p̃distinauit. facturus ẽ aliquid: lana
enim. materies uestis ẽ: Lana ueluti p̃¬
p̃distinauit. ueluti lanã dedit hos ds:
facturus ẽ in de uestem: Merito in mon¬
deilla lana iam facta erat tunica: dequa
lana : idẽ deniue quã dedit sicut lanam:¬

Expanded text:
Ecce nos pigri in hac terra quasi congelavimus hic. Et quomodo contingit nivibus; sursum enim gelant, et in ima decidunt: sic frigescente charitate decidit humana natura in has terras, et pigro corpore involuta velut nix facta est. Sed in ista nive sunt praedestinati filii Dei. Dat enim ille «nivem velut lanam.» Quid est, «velut lanam?» Id est, de nive quam dedit, de istis pigris adhuc spiritu et frigidis quos praedestinavit, facturus est aliquid. Lana enim materies vestis est: lana cum itur, veluti lanam dedit hos Deus; facturus est inde vestem. Merito in monde illa lana jam facta erat tunica; de qua lana, id est de nive quam dedit sicut lanam
Abbreviated transcription (Latin):
Numquam cȩlestia laudes conditoris
sui tacuerunt. num quam terrestria
dm̃ laudare cessarunt. Sed plane
sunt quȩ dam quȩ habent spm̃
laudandi dm̃ ineo affectu quo eis
plac& dr̃ Nemo enim laudat ni¬
integre disposita & adpulchritu¬
ninem uni uersitatis referunt᷑.
quam conclusit ds̃ ipsa quidem ꝑse
uoce sua &corde suo. non laudant
dm̃ sed cum ab intellegentibus

Expanded text:
Nunquam coelestia laudes Conditoris sui tacuerunt, nunquam terrestria Deum laudare cessarunt. Sed plane sunt quaedam quae habent spiritum laudandi Deum in eo affectu quo eis placet Deus. Nemo enim laudat, niintegre disposita, et ad pulchritudinem universitatis referuntur, quam condidit Deus; ipsa quidem per se voce sua et corde suo non laudant Deum; sed cum ab intelligentibus
Abbreviated transcription (Latin):
Fiant contra dñm semper. Non
ut adño aduerterentur. sed ut
merita eorum pessima non obli¬
uiscantur. in isto dñs cum illis &
ipsa r&ribu&. Contra dñm enim
dixit in conspectu dñi. quod &iam
alii interpr&es sic transtulerunt.¬

Expanded text:
fiant contra Dominum semper,» non ut Domino adversentur, sed ut merita eorum pessima non obliviscatur in isto Dominus, cum illi et ipsa retribuet. «Contra Dominum» enim dixit, In conspectu Domini: nam et alii interpretes sic transtulerunt
Abbreviated transcription (Latin):
Anforte ipsa anima sibi dicit. & sibi
quodã modo imperat. & se exhortatur
atq excitat: quibusdã enĩ ꝑturbatio¬
nibus ex quađã sui parte fluctuabat.
Ex quada uero parte quã uocat mentẽ
rationalẽ . illã qua cogitat sapientiam.
inherens dñõ. iam suspirans in illũ. anĩ¬
aduertit quasdã suas inferiores partes
ꝑ turbari motib secularib : &cupiditate
quadã terrenorũ desideriorũ ire in ex¬
teriora. relinquere interiorem dm̃.
Reuocat itaq se ab exteriorib in interi¬
ora. ab inferiorib: ad superiora & dic̃
lauda anima mea dnm̃: Cũ enĩ laudas
dm̃ ñe explicas quod uis: & extenditur
in interiora cogitatio tua. Ipsa ex Oten¬
sio: capatiorẽ te facit eius quẽ laudas

Expanded text:
forte ipsa anima sibi dicit, et sibi quodam modo imperat, et se exhortatur atque excitat? Quibusdam enim perturbationibus ex quadam sui parte fluitabat; ex quadam vero parte, quam vocant mentem rationalem, illam qua cogitat sapientiam, inhaerens Domino jam et suspirans in illum, animadvertit quasdam suas inferiores partes perturbari motibus saecularibus, et cupiditate quadam terrenorum desideriorum ire in exteriora, relinquere interiorem Deum: revocat se ab exterioribus ad interiora, ab inferioribus ad superiora, et dicit, laudando te. Cum enim laudas Deum, et non explicas quod vis, extenditur in interiora cogitatio tua; ipsa extensio capaciorem te facit ejus quem laudas
Abbreviated transcription (Latin):
Accipiendo quippe intellectum eri¬
pitur. qui perseipsũ non intellegen
me iustificationes tuas Nouimꝰ

Expanded text:
Accipiendo quippe intellectum eripitur, qui per seipsum non intelligendme justificationes tuas.» Novim
Abbreviated transcription (Latin):
fecõsluminaria in cȩlosolẽ in potes¬
tẽ noctis: Quio sibi ergo uult. qđ de
quasta die accepitpsalmustitulum.
licitatesmalorum. &laboresbono¬
rum. habespaulum apł̃m dicentẽ
sc̃is fidelib roboratis inxp̃o. Om̃a
facite sine murmuratione & dis¬
cepͣtione . ut sitis in rep̃hensibiles
& sinceres. inmaculat filii dĩ. in

Expanded text:
las in potesfecit. Quid sibi ergo vult quod de quarto die accepit Psalmus titulum;licitates malorum, et labores bonorum? Habes Paulum apostolum dicentem sanctis fidelibus roboratis in Christo: «Omnia facite sine murmuratione et disceptatione; ut sitis irreprehensibiles, et sinceres, immacu
Abbreviated transcription (Latin):
Iudeis porcus aduersus ẽ & in ipso po¬
nunt tamquam inmunditiam gen¬
tium. Agentib ergo euersa est gens
iudea. Sed rex ille qui euertit eam.
non tantum porcus inmundus. sed

Expanded text:
udaeis porcus adversus est, et in porco ponunt tanquam immunditiam Gentium. A Gentibus autem eversa est gens Judaea: sed rex ille qui evertit, non tantum porcus immundus, sed
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut enĩ ille animã suã ꝓnobis posuit.
sic & nos debemus animã ꝓfratrib pone¬
re. Sed cũ illiponunt. xp̃s ponit.¬
Ergo non ẽ qui exquirat animã ipsius.
Uide homines uelle seuire in necẽ suã.
uelle effundere sanguinẽ eius. quomo
duob: modis quia & a capto &aforti
perit fuga sic duob modis queritur
ania hominis. Aut aꝑsecutoribus¬

Expanded text:
«Sicut enim ille animam suam pro nobis posuit, sic et nos debemus animas pro fratribus ponere» . Sed cum illi ponunt, Christus ponitErgo non est qui exquirat animam ipsius? Videt homines velle saevire in necem suam, velle effundere sanguinem ipsius; quomodduobus modis, quia et a capto et a forti perit fuga; sic duobus modis quaeritur anima hominis, aut a persecutoribus
Abbreviated transcription (Latin):
Ab eis melibera ibi sit potentissima
manus tua aderpiendũ me: facile
est enĩ deuitare aꝑtas in imicitias. faci¬
le est auerti ab inimico. prompto &
manifesto Cuius iniquitas iam &iã
in labis ẽ: ille est molestus. ille occul¬
tus. ille difficile uitatur: Qui in la¬
biis bona portat. & incordȩ occultat
quid ẽ contra quod pugnat xp̃i anus.
Si seditio. si scisma. si heresis. si contra¬

Expanded text:
Ab eis me libera; ibi sit potentissima manus tua ad eruendum me. Facile est enim devitare apertas inimicitias; facile est averti ab inimico prompto et manifesto, cujus iniquitas jam etiam in labiis est: ille est molestus, ille est occultus, ille difficile devitatur, qui in labiis bona portat, et in corde occultat quid est contra quod pugnat christianus. Si seditio, si schisma, si haeresis, si contra
Abbreviated transcription (Latin):
quisq humano generi socialis ẽ¬
hic & sinon eodem ordine decemtam̃
aegyptiorum plagȩ commemo¬
rantur : Dum ꝓtrib que sunt
in exodo & hic non sunt. Id est
ignis. non fulgurum sed cui dicta ẽ
tradita possessio eorum quod
ibi non legitur. Satis autẽ hic
ex pressumẽ iudicio dĩ fieri hȩc
inaegypto & incampo taneos.
ubi exaltari exista humlitate
uiam fecit semitȩ irae suȩ. Cuius
tandem acies sufficit pen& rare
ut intellegat capiatq sententiã
intanta profunditate latitantẽ.
Erat enim semita irȩ dĩ qua ȩgy¬
ptiorum impi& atem occulta
aequitate punir&. Sed eidem
senztȩ uiam fecit. ut eos tamquã
ex abditis ꝑangelos malos quib¬
ta ẽ. In mani festissima scelera
producens in euidentissimos im¬
pios euidentissime uindicar&.
Ab hac potestate malorum ange¬
lorum non liberat homnẽ nisi
iste fuguram gerebat cum e&
erutus depotestate aegyptiorũ.
& translatus in regnum terrae
promissionis fluentis lac & mel.

Expanded text:
quisque humano generi socialis equisque humano generi socialis ehic, etsi non eodem ordine, decem tamen Aegyptiorum plagae commemorantur; dum pro tribus quae sunt in Exodo , et hic non signis, non fulgurum, sed cui dicta est tradita possessio eorum, quod ibi non legitur. 28. Satis autem hic expressum est, judicio Dei fieri haec in Aegypto et in campo Thaneos, ubi exaltari ex ista humilitate Viam fecit semitae irae suae? cujus tandem acies sufficit penetrare, ut intelligat capiatque sententiam in tanta profunditate latitantem? Erat enim semita irae Dei, qua Aegyptiorum impietatem occulta aequitate puniret; sed eidem semitae viam fecit, ut eos tanquam ex abditis per malos angelos in manifesta scelera producens, in evidentissimos impios evidentissime vindicaret. Ab hac potestate malorum angelorum non liberat hominem nisiiste figuram gerebat, cum esset erutus de potestate Aegyptiorum, et translatus in regnum terrae promissionis fluentis lac et mel,