comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ab hominib ralbi. Et  patrem
nolite nocare uob̃ suꝑ t̾rã. Qnͣ¬
tũ itaq tuis atcolłor fauorib:
tm̃ his molib p̃mor. Uñ me¬
rito in psalmo ñ canco: s plã¬
go. Exaltatꝰ aũt humiliatus
sum. ⁊ cõturbatꝰ. Etͣ quia eleuãs.
allisisti me. S ueriꝰ forcasse ꝓ¬
altat humiliat. ⁊ qͥ me humi¬
liat exaltat. Tu me gͦ potiꝰ exal¬
tando deicis.⁊ extollendo p̃mis.
S ne tra p̃mas ut oppͥmas. con¬
solant᷑ me hec ⁊ his similia ue¬
ritatis testimonia. q̃ miro mͦ
dũ rep̾mũt erigũt dũ deici¬
unt erudiũt:ita ut unde ꝑ ie¬
ctus inde ⁊ ꝑuectus. tota cum
hylaritate decantẽ. Donũ mͥ
dñe quia humiliasti me: ut
discã iustificationes tuas. Se¬
bonũ mͥ lexoris tui. sr̃milia
auri ⁊ argenti. Et hoc mira-¬
cłm agit sermo d̾i uinus ⁊ effi¬
cax ͭ hoc illud u̾bum ꝑ qd̃ facta
sunt omĩa benignissime ⁊ potẽ¬
tissime oꝑat᷑. hoc deniq facit iu
ammirari: ꝙ leue sit omis ue¬

Expanded text:
atrem nolite vocare vobis super terram . Quantum itaque tuis attollor favoribus, tantum his molibus premor. Unde merito in Psalmo non canto, sed plango: Exaltatus autem humiliatus sum et conturbatus ; et: Quia elevans allisisti me . Sed verius fortasse paltat, humiliat; et qui me humiliat, exaltat. Tu me ergo potius exaltando dejicis, et extollendo premis. Sed ne ita premas ut opprimas, consolantur me haec et his similia Veritatis testimonia, quae miro modo, dum reprimunt, erigunt; dum dejiciunt, erudiunt; ita ut unde projectus, inde et provectus, tota cum hilaritate decantem: Bonum mihi, Domine, quia humiliasti me, ut discam justificationes tuas. Bonum mihi lex oris tui, super millia auri et argenti . Et hoc miraculum agit sermo Dei vivus et efficax; hoc illud Verbum per quod facta sunt omnia, benignissime et potentissime operatur; hoc denique facit juadmirari quam leve sit onus Ve
Abbreviated transcription (Latin):
fideli cõseruo. Primo ne mire¬
ris. si t̾rear dignicatis nõib:
cũ me ipĩs rebi sentiã in dig¬
nũ. QE te qͥdem decet ut facis:
s mñ assentire ñ expedit. Nã
si tͥ obseruandũ putas ilsud.
bonore uruicẽ p̃uenientes. ⁊¬

Expanded text:
fideli conservo. 1. Primo ne mireris si terrear dignitatis nominibus, cum me ipsis rebus sentiam indignum. Et te quidem decet ut facis, sed mihi assentire non expedit. Nam si tibi observandum putas illud, Honore invicem praevenientes
Abbreviated transcription (Latin):
compares tͥ frena auraa.⁊ sellas
depictas. calcaria deargentata.
uaria griseaq pellicea. a collo
et manib ornatu purpureo di¬
u̾sificata. Deniq quicqͣd p̃ter
necessarrũ uictum. ac simpli¬
cem uestitum dealtario retines.
tuum ñ est. rapina est. sacrile¬
gium est. Orabat quidam sa-¬
piens tantũ uictui suo tribui
necessaria: ñ suꝑflua. Haben¬
tes ait apłs uictum ⁊ uestitũ:
ñ uictum ⁊ ornatum. ¶E qui¬
dam alus sc̃s. Si dederit inqͥt¬

Expanded text:
compares tibi frena aurea, sellas compares tibi frena aurea, sellas depictas, calcaria deargentata, varia griseaque pellicea a collo et manibus ornatu purpureo diversificata. Denique quidquid praeter necessarium victum ac simplicem vestitum de altario retines, tuum non est; rapina est, sacrilegium est. Orabat quidem sapiens tantum victui suo tribui necessaria non superflua . 13 Habentes, ait Apostolus, victum et vestitum ; non, Victum et ornatum. Et quidam alius sanctus: Si dederit, inq
Abbreviated transcription (Latin):
cotidie. euge. euge. & q̃riũt animã
tuam. Hi sũt cum quib habitas:
centis bonos mores coxrumpũt.
S qmͣ dir iam ñ exis demedio
eoꝵ: Qd facis inurbe. ⁊ qui clau¬
strum elegeras: Quid tͥ cum scło:¬
& qui scł̃m spreueras: Funes ceci¬
derunt tͥ inp̃claris. ⁊ & tuopib
in hias t̾renis: Si ius habere si¬
mul hec et illa: breuit̾ tͥ respon¬
debitur. Nem̃to fili. quia recepis¬
ti bona inuita tua. Recepisti dix¬
it. ñ rapiusti: ne etiam de hoctͥ
frustra blandiaris. qd̾ tius con¬
tentus. aliena ñ rapias. ꝟerũꝑ¬
tamen. que sũt illa tua: Benefi¬
cia eccłie: Recte. Quia surgis ad
ugilias.aiadis ad missas: horis
chorum nocturus. duirnsq fre¬
quentas. Bene facis. Sie eccłie p̃¬
bendam. gratis ñ accipis Dignũ
ẽ qui altario deseruit: de altanio
uiuat. Conceditur ergo tͥ. ut si be¬
ne deserius: de altario iuuas.Nõ
autem ut de altario luxurieris.¬
⁊ ut dealtario suꝑbias: ut inde

Expanded text:
quotidie, Euge, euge; et quaerunt animam quotidie, Euge, euge; et quaerunt animam tuam. Hi sunt cum quibus habitas, centis bonos mores corrumpunt. 11. Sed quamdiu jam non exis de medio eorum? Quid facis in urbe, qui claustrum elegeras? quid tibi cum saeculo, qui saeculum spreveras? Funes ceciderunt tibi in praeclaris, et tu opibus inhias terrenis? Si vis habere simul et haec et illa, breviter tibi respondebitur: Memento, fili, quia recepisti bona in vita tua . Recepisti dixit; non, Rapuisti: ne etiam de hoc tibi frustra blandiaris, quod tuis contentus, aliena non rapias. Verumtamen quae sunt illa tua? Beneficia Ecclesiae? Recte. Quia surgis ad vigilias, vadis ad missas, horis chorum nocturnis diurnisque frequentas; bene facis. Sic Ecclesiae praebendam gratis non accipis. Dignum est ut qui altario deservit, de altario vivat. Conceditur ergo tibi, ut si bene deservis, de altario vivas; non autem ut de altario luxurieris, ut de altario superbias, ut inde
Abbreviated transcription (Latin):
Calix demoniorum: crapula. &
ebrieras ẽ. Que cũ impleuerint
inte ñ inueniet locum. Non mi¬
reris qd̃ dico. In domo auundĩ
tui. ñ potes in ebriari ab uberta¬
te domus cłi. Cur inquis: Quia
domus diliciarũ est. Quomͦ ig¬
nis ⁊ aqua simul eẽ ñ possunt: sic
sꝑ ũales e carnales delicie in eodẽ
se ñ patiunt᷑. Ubi crapulam rue¬
tantis inter pocula senserit xp̃c:
uina sua dulciora suꝑ mel et fa¬
uum. m̃ti ꝓpinare ñ clignatur
Ubi curiosa ciborum diu̾sitas:
ubidinitis supelletilis discoloe
uarietas. oculos parit̾ ꝑascit &
uentrem: celestis panis ieuinã
deserit mentẽ. Eya letare iuiue¬
nis in adolescentia tua E ut
decedente parit cum etate tẽꝑa¬
li letitia: succedat qui te absorbe¬
at et̾̃na tristicia: S ab sit hoc
ab aclosescentulo nio: au̾tat
hoc deus apuero suo. Quinꝑo¬
tius liꝑdat dominus unu̾isa
labia dolosa. eorum qui tͥ tale cõ¬
silium donant: qui dicunt tibi

Expanded text:
calix daemoniorum crapula et calix daemoniorum crapula et ebrietas est; quae cum impleverint in te non invenit locum. Non mireris quod dico. In domo avunculi tui non potes inebriari ab ubertate domus Dei. Cur, inquis? Quia domus deliciarum est. Quomodo ignis et aqua simul esse non possunt, sic spirituales et carnales deliciae in eodem se non patiuntur. Ubi crapulam ructantis inter pocula senserit Christus, vina sua, dulciora super mel et favum, menti propinare non dignatur. Ubi curiosa ciborum diversitas, ubi divitis supellectilis discolor varietas oculos pariter pascit et ventrem, coelestis panis jejunam deserit mentem. Eia laetare, juvenis, in adolescentia tua, ut decedente pariter cum aetate temporali laetitia, succedat quae te absorbeat aeterna tristitia. Sed absit hoc ab adolescentulo nostro, avertat hoc Deus a puero suo. Quin potius disperdat Dominus universa labia dolosa eorum qui tibi tale concilium donant, qui dicunt tibi
Abbreviated transcription (Latin):
li sunt. frigidus esses. Ilos utiq
deus patienter expectat defiigore
quandoq ad calorem ꝓficepe.
tẽ uero inlignans adu̾nt. deca¬
lore iam inteporem defecisse. Q
quia tepidum teinueni: incipi¬
am inquit te euome̾ exore meo.
Et merito: quia tu ad tuum
uomitum redisti: quia tueius
grãm euomiusti. In eu quomo¬
do xp̃m tancito fastidis. ⁊ de
quo scriptum ẽ. mel ⁊ lac sub
lingua eius: Miror quod ad
gustum cibi clulcissimi nau¬
searis: si tam̃ gustasti qmͣ clul¬
eis ẽ dominus. Aut certe nun-¬
duni gustasti: et nelcis quid sapit
aut si gustasti. et dulce ñ sapuit.
sanum ñ habes palatum. Ip̃e qͥp¬
pe cdei ẽ sapientia: que ait. Qui
comedit me. adhuc esuriet. & qui
bibit me. adhuc siciet. S quomͦ
potest esurire uł sitire xp̃m: ple¬
nus cotidie siliquis porcorum:
Non potes bibere simul calicem
xp̃i. ⁊ calicem demoniorum. Calix
demonioeum. suꝑbia ẽ. Calix de¬
moniorũ. detͣctio & inuidia ẽ.

Expanded text:
li sunt, frigidus esses. Illos utique li sunt, frigidus esses. Illos utique Deus patienter exspectat de frigore quandoque ad calorem proficere, te vero indignans advertit de calore jam in teporem defecisse. Et quia tepidum te inveni, incipiam, inquit, te evomere ex ore meo . Et merito, quia tu ad tuum vomitum redisti, quia tu ejus gratiam evomuisti. 10. Heu! quomodo Christum tam cito fastidis de quo scriptum est: Mel et lac sub lingua ejus? Miror, quod ad gustum cibi dulcissimi nausearis; si tamen gustasti quam dulcis est Dominus. Aut certe nondum gustasti, et nescis quid sapit aut si gustasti, et dulce non sapuit, sanum non habes palatum. Ipse quippe Dei est sapientia, quae ait: Qui comedit me, adhuc esuriet; et qui bibit me, adhuc sitiet . Sed quomodo potest esurire vel sitire Christum, plenus quotidie siliquis porcorum? Non potes bibere simul calicem Christi, et calicem daemoniorum . Calix daemoniorum superbia est, calix daemoniorum detractio et invidia est,
Abbreviated transcription (Latin):
litteras direxisse: Non qd̃ tñ
ne dignum inuenerim. Eur
ergo inquis. singłariter me
rep̃henlis: ⁊ cum ⁊ in aliis
uideas. quod iustius forsitan
rep̃hendere possis: Nd quod
ego. ꝑ ropt̾ singłaritatem erro¬
ris tui. ꝓpt̾ immanitatẽ pec¬
catitui. Nam ⁊ sipleriq alii
ꝑdite uiuũt. & si mordinã¬
ti et incsiscipsinati sunt.: niun¬
dum tamen ordinem. aut disci¬
plinam ꝓfessi sunt. Sunt quidẽ
peccatores: s ñ p̃uaricatores. Tu uͦ
quantumlibet modeste ⁊ honeste
uiuas: si caste. si sobrie. si omĩno
religiose te habeas.: ⁊ deo tamen
minus accepta ẽ nia religio.
qmͣ decurpat uotip̃uaricatio.
Iccirco kẽme nete tius coetaneis¬
nis compares: a quibus ꝓfessio
sꝑat. Nec respectu scł̃arium de tu¬
a tͥ forte paulo gͣuiori cominenti¬
a blandiaris: cuintͥ dominus
dicat. Utinam te calidum. aut
frigidum inuenissem. Hic osten¬
ditur aꝑte. qui a minus deo teꝑi¬
dus places: qmͣ si uel quales il¬

Expanded text:
litteras direxisse? Non tamen qulitteras direxisse? Non tamen qune dignum invenerim. 9. Cur ergo, inquis, singulariter me reprehendis, cum et in aliis videas quod justius forsitan reprehendere possis? Ad quod ego: Propter singularitem erroris tui, propter immanitatem peccati tui. Nam etsi 12 plerique alii perdite vivunt, etsi inordinati et indisciplinati sunt; nondum tamen ordinem aut disciplinam professi sunt. Sunt quidem peccatores, sed non praevaricatores. Tu vero quantumlibet modeste et honeste vivas; si caste, si sobrie, si omnino religiose te habeas: Deo tamen minus accepta est tua religio, quam deturpat voti praevaricatio. Idcirco, charissime, ne te tuis coaetaneis compares, a quibus professio te separat; nec respectu saecularium de tua tibi forte paulo graviori continentia blandiaris, cum tibi Dominus dicat: Utinam te calidum aut frigidum invenissem. Hic ostenditur aperte, quia minus Deo tepidus places, quam si vel quales il
Abbreviated transcription (Latin):
ergo illos. ne ñ tam rep̃hen¬
sioni quã rep̃hensori uiste
inclignent᷑. ⁊ nͨ tam de su a cor¬
rectione cogitent. qmͣ mͥde
p̃sumptione calumnient᷑
Non eccłie pͥncipem. s pu¬
erum scolarem obiurgate
suscepi. qui nesciat inlig¬
nari: ñ nori irasci. Nisi for¬
te & tu sensi ñ malicia par¬
uulus. id ip̃m mͥ calumpni¬
eris᷑ etlicas. imo quid mnͥ
et ip̃i  Q uid ad illum de pecca¬
to meo. Nunquid ego sum mo¬
nachus. O ad hoc fateor. quod
respondeam ñ habeo: et nisi qd
confisus sum. tum de tua ꝙ
inte credidi ingenita mansu¬
etudine. tum de dei caritate qͣ
et inpͥncipio epłe excusasse me
memini. siuus delo tantum.
tui erroris misertus. tantum
tue miserie compassus sum:
quatinus supͣ modum.⁊ mo¬
rem meum. dete ñ meo: intro¬
miserim. Graus lapsus tu¬
us. acmiserabilis casus ꝓuo¬
cauit me: ut hoc p̃sumpserĩ.
Quemenim coetaneoruntu¬
orum me iudisti arguere.
Cui uel breuissimas aliqñ

Expanded text:
ergo illos, ne non tam reprehenergo illos, ne non tam reprehensioni, quam reprehensori juste indignentur; nec tam de sua correctione cogitent, quam mihi de praesumptione calumnientur. Non Ecclesiae principem, sed puerum scholarem objurgare suscepi, qui nesciat indignari, non norit irasci. Nisi forte et tu sensu, non malitia parvulus, idipsum mihi calumnieris, et dicas: Imo quid mihi et ipsi? quid ad illum de peccato meo? Nunquid ego sum monachus? Et ad hoc, fateor, quod respondeam non habeo; nisi quod confisus sum tum de tua, quam in te credidi, ingenita mansuetudine, tum de Dei charitate, qua et in principio epistolae excusasse me memini. Ejus zelo tantum tui erroris misertus, tantum tuae miseriae compassus sum, quatenus supra modum et morem meum de te non meo me intromiserim. Gravis lapsus tuus ac miserabilis casus provocavit me ut hoc praesumpserim. Quem enim coaetaneorum tuorum me vidisti arguere? cui vel brevissimas aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
u̾teret᷑̾. O qmͣ pulchrius sẽnẽ
ñt scłarem ꝑuer religiosus ad
le trahecet ⁊ sic iunceret utꝙ:
qmͣ religiosum scłaris ad sere¬
tͣheret. in quo uictus ẽ uter.
O senem infelicem: o auuncu¬
lum crudelem:⁊quuam decre¬
pitus. statim moriturus. ne¬
potis animam pͥus interfecit:
quem ut peccatorũ suorũ h a¬
beret heredem. axp̃i sorte pͥua¬
Naluit insus facultatibꝰ ha¬
bere successorem: qmͣ ꝓ iniqui¬
tatib int̾cessorẽ. S quid ad mede
decanis magistris nr̃is. ⁊
qui pͥncipatum meruerunt
in ecliis: Qauem scientie tenẽt
et pͥmas cathedras inconuen¬
tib possident. uiderint ip̃i
qͣliter subditos iudicẽt. ⁊ fu¬
gituuos reuocent:reuoca tos
si ita uoluerint u̾m effugent:¬
et disꝑsos colligant. collectos
disꝑgant. Quid ad metͥ fate¬
or aliqͣnͣtum inillos ꝓpt̾ te
mi fulco modum ñre parui¬
tatis excessi dum tuam de illis
cupio palliate uerecundiam.
temꝑare culpam. Omitto

Expanded text:
teretur! o quam pulchrius senem teretur! o quam pulchrius senem saecularem puer religiosus ad se traheret, et sic vinceret uterque, quam religiosum saecularis ad se retraheret, in quo victus est uterque! O senem infelicem! o avunculum crudelem! qui jam decrepitus, statim moriturus, nepotis animam prius interfecit; quem ut peccatorum suorum haberet haeredem, a Christi sorte privaMaluit in suis facultatibus habere successorem, quam pro iniquitatibus intercessorem. 8. Sed quid ad me de decanis magistris nostris, qui principatum meruerunt in ecclesiis? Clavem scientiae tenent, et primas cathedras in conventibus possident. Viderint ipsi qualiter subditos judicent, fugitivos revocent, revocatos, si ita voluerint, iterum effugent, dispersos colligant, collectos dispergant: quid ad me? Fateor, aliquantum in illos propter te, mi Fulco, modum nostrae parvitatis excessi; dum tuam de illis cupio palliare verecundiam, temperare culpam. Omitto
Abbreviated transcription (Latin):
Nieam tam̃. dicam cum pu¬
dore: quod multis cognitum.
occultare. & si uolo. ñ ualeo &
qͣre cum pudore:Ut quid ine
scribẽ pudeat: ⁊ quod illos ñ
puduit facere:Si ꝑudeat au¬
dire quod impudent̾ egerũtr
ñ pigeat emendare qd̾ libent̾
ñ audiunt. srobdolor. Neutrõ
illorum reuõcare potuit. aut
illum a seductione timor s ra¬
tio: aut hunc ap̃uaricatione
pudor ⁊ ꝓfessio. Quid plura:
U̾ba p̃cipitationis. concin¬
nat lingna dolosa. Concepit
dolorem: ⁊ ꝑ suasit iniquitatẽ.
Subũtit pͥu̾sus conuersum:
reu̾tit᷑ canis ad ũmitum. ⁊ ee¬
cłia nr̃a suum recipit alũꝑnũ.
quem melius habebat a mis¬
sum. Sic lugdunum olim.
studio similit & in dustria su¬
i decani. eius dem decani nepo¬
tẽ suum canonicũ. quẽ bene
ꝑcliderat. male recuꝑ auit.
Sicut ille fulconem beato au¬
gustino. sic othbertum iste
scõ benedicto subripuit. Oꝙͣ
ordinanus ip̃e cum scõ sc̃s ef¬

Expanded text:
Dicam tamen, dicam cum puDicam tamen, dicam cum pudore, quod multis cognitum, occultare etsi volo, non valeo. Sed quare cum pudore? Utquid me scribere pudeat, quod illos non puduit facere? Si pudeat audire quod impudenter egerunt; non pudeat emendare quod libenter non audiunt. Proh dolor! neutrum illorum revocare potuit, aut illum a seductione timor et ratio; aut hunc a praevaricatione pudor et professio. Quid plura? verba praecipitationis concinnat lingua dolosa: concepit dolorem, et persuasit iniquitatem. Subvertit perversus conversum: revertitur canis ad vomitum . Ecclesia vestra suum recepit alumnum, quem melius habebat amissum. Sic Lugdunum olim, studio similiter et industria sui decani, ejusdem decani nepotem, suum canonicum, quem bene perdiderat, male recuperavit. Sicut ille Fulconem beato Augustino, sic Othbertum iste sancto Benedicto subripuit. O quam ordinatius ipse cum sancto sanctus ef
Abbreviated transcription (Latin):
beris. Tu uͦ si quod edificaue¬
ras it̾m destrius: p̃uaritatorẽ
te constituis. Ambos uos ne¬
cesse ẽ meo iuidicio p̃sentari:
ambos assistere meo tribu¬
nali. Alter de ꝓpͥa p̃naricatio¬
ne: alter de alt̾ius seductione
iudicabit᷑. ał unde alt̾ in ini¬
quitate sua moriet᷑: inde mo¬
rientis sanguis. de manu alte¬
rius requiret᷑. hec ⁊ his simũia
utͥusꝙ teste conscientia: utrisq
criste. inuisibilit̾. s terribiliter
intonabas. His sacris monitis.
amboꝵ m̃tes ꝑie t̾rendo pulsa¬
bas. Qiuis ad hec ñtimeret. ⁊¬
timendo resipisceret. ⁊ nisi qui
more asꝑiclis surde & obturan¬
tis aures suas. uocem uenefi¬
ci incantantis sapient̾. aut
ñ audiret. aut se audire dissi¬
mularet. S usq quo iamsa¬
tis uel nimis longam ꝓtͣhi¬
mus epłam. ⁊ dum inuiti lo¬
quimur rẽ silentio lignam:
sur tantis cirruitionib ad ue¬
ritatẽ ambimus: ⁊ dum pu¬
denda reuelare timemus

Expanded text:
beris: tu vero si quod aedificaveberis: tu vero si quod aedificaveras, iterum destruis; praevaricatorem te constituis. Ambos vos necesse est meo judicio praesentari, ambos assistere meo tribunali: alter de propria praevaricatione, 11 alter de alterius seductione judicabitur; et unde alteri in iniquitate sua morietur, inde morientis sanguis de manu alterius requiretur . Haec et his similia, utriusque teste conscientia, utrique, Christe, invisibiliter, sed terribiliter intonabas; his sacris monitis amborum mentes pie terrendo pulsabas. Quis ad haec non timeret, timendo recipisceret, nisi qui more aspidis surdae et obturantis aures suas, vocem venefici incantantis sapienter, aut non audiret , aut se audire dissimularet? 7. Sed usquequo jam satis vel nimis longam protrahimus epistolam, dum inviti loquimur rem silentio dignam? Cur tantis circuitionibus ad veritatem ambimus, dum pudenda revelare timemus?
Abbreviated transcription (Latin):
ra: s ego plurima. Simites gͦ
et̾na: Alioquin. oportet te sol¬
uere uotatua. que distinxect̃
labia tua. Iuste exigitur ad
soluendumꝰ: qui ñ oogitur ad
uouendum. Nam ⁊ si cum pul¬
sares ñ repulitñ ut intrares
ũ compuli. Non licet ergo di¬
mut̾e: qd̾ sꝑonte ꝑ misisti
Non ẽ fas requirere. que ꝑte
dimisisti. En utrũq nr̃m
p̃moneo. utriq salubrit̾ cõ-¬
sulo. Tu inquid ad auuncu¬
lum.regłarem ne reducas
ad scłm. quiã si reducis: secdo¬
cis. quem apostatare facis.
Tu reglaris scłarem ne seqͣ¬
ris. Quia si illum sequeris
me ꝑ sequeris: cui de te ip̃o
iuiriam facis. Tu si seluxe¬
ris animam ꝑ qua morturs sũ.
crucis mee te cõnstituis inimi¬
cum. Qui enim ñ colligit mecũ:
disꝑgit. Qnͣto magis qui collec¬
tos disꝑgit: Tu uͦ si ei consentis.
qui mecum fuit. sime deserit.
contͣ me ẽ: Tu si circum uenis
ꝑuulum qui ad me uenit:
seluctor ac sacrilegus iudica¬

Expanded text:
ra, sed ego plurima. Dimittes ergo ra, sed ego plurima. Dimittes ergo aeterna? Alioquin oportet te solvere vota tua, quae distinxerunt labia tua. Juste exigitur ad solvendum, qui non cogitur ad vovendum: nam etsi cum pulsares, non repuli; tamen ut intrares, non compuli. Non licet ergo dimittere quod sponte promisisti: non est fas requirere quae per te dimisisti. En utrumque vestrum praemoneo, utrique salubriter consulo. Tu, inquit ad avunculum, regularem ne reducas ad saeculum; quia si reducis, seducis quem apostatare facis. Tu, regularis, saecularem ne sequaris; quia si illum sequeris, me persequeris, cui de te ipso juriam facis. Tu si seduxeris animam pro qua mortuus sum, crucis meae te constituis inimicum. Qui enim non colligit mecum, dispergit ; quanto magis qui collectos dispergit? Tu vero si ei consentis, qui mecum fuit, si me deserit, contra me est? Tu si circumvenis parvulum qui ad me venit, seductor ac sacrilegus judica
Abbreviated transcription (Latin):
de sodoma quidem eiecte. quia
deo credidit: s inuia mutate.
quia retro aspexit. Disce ine¬
wangelio: qm̃ ñ liceat retro as¬
pitere ei qui senrel manum ad
arattum misit. Nuunculus
tuus querit animamtuã: qͥ
iam ꝑclidit suam. Uerba oris
eus: iniquitas et dolus Noli
intelligere fili mi ut male agas:
noli intendere inuanitates &
insanias falsas. Ecce iniua ꝙͣ
ambulas. abscondit laqueos:
tendit retia. Molliti sũt ser¬
mones eius suꝑ oleum: ⁊ ip̃i
iacula Uide fili mi ne capia¬
ris alabiis iniquis: & alin¬
gua dolosa.Configat carnas
tuas cliuinus tmore ne te de¬
cipiat carnalis amor Blan¬
ditur. s sub lingua enis. la¬
borz dolor. Lacrimatur: s in¬
sidiatur. In sidiatur ut rapi¬
at ꝑ auꝑiem: raꝑe pauꝑrẽ
dum attͣhiteum. Cauẽ in¬
qmͣ fili ini. ne acquieseas
carni & sanguini: namgla¬
dius m̃s deuorabit carnes.
Sñꝑ b landim̃ta: contemp¬
ne ꝓ missiones. Pmunit ma¬
gna᷑. s ego maidea. offert pło¬

Expanded text:
de Sodoma quidem creptae, quia de Sodoma quidem creptae, quia Deo credidit; sed in via mutatae, quia retro aspexit . Disce in Evangelio quod non liceat retro aspicere ei, qui semel manum ad aratrum misit . Avunculus tuus quaerit animam tuam, qui jam perdidit suam. Verba oris ejus, iniquitas et dolus. Noli intelligere, fili mi, ut male agas ; noli intendere in vanitates et insanias falsas . Ecce in via qua ambules, abscondit laqueos, tetendit retia. Molliti sunt sormones ejus super oleum, et ipsi sunt jacula . Vide, fili mi, ne capiaris a labiis iniquis, et a lingua dolosa. Configat carnes tuas divinus timor, ne te decipiat carnalis amor. Blanditur, sed sub lingua ejus labor et dolor; lacrymatur, sed insidiatur; insidiatur ut rapiat pauperem, rapere pauperem dum attrahit eum . Cave, inquam, fili mi, ne acquiescas carni et sanguini ; nam gladius meus devorabit carnes . Sperne blandimenta, contemne promissiones. Promittit magna, sed ego majora; offert plu
Abbreviated transcription (Latin):
legis: tamqm leꝯ ꝑatus ad p̾̃dã.
et sicut leena rapto catulo rapi¬
ens et rugiens: sacra ñ ueritus.
socẽum irrupit habitaculum:¬
et inquo tirundm suum xp̃c
abscond̾at a contͣdictione lingu¬
arum: post mod̾̃ ãmixturus cõ¬
sortio angłox. Querit ac flagitat
readi sibi nepotem luum & q̃rit᷑
ee clamat inuiste se ab illo relic¬
tum: xp̃o reclamante ⁊ licente.
Quid agis miser : Quid furis: sĩd
me ꝑsequeris: Non sufficit tibi
quod tuam. tuoq exemplo mł¬
torum mͥ animas tuleris. ⁊ si
ñ etiam hunc ausu sacrilego
rapias de manu mea:Nonti¬
mes tu futurũ uidiciũ: An
contempnis terrorẽ meum: lui
hoc facis: Qiui uellum inlicis.
Terribili iuiq: ⁊ei qui aufart
spm pͥncipum. In sane redi
ad cor tuum. Nemorare nouis¬
sima tua: ⁊ ñ peccab̾. Memora¬
re que tua substantia: ⁊ utilit̾
timebis. Ptupuer inquit. si al¬
senseris. si acquieueris: mor¬
te morieris. Mem̃to uxoris loch.

Expanded text:
legis, tanquam leo paratus ad praedam , legis, tanquam leo paratus ad praedam , et sicut leaena rapto catulo rapiens et rugiens, sacra non veritus, sanctorum irrupit habitaculum, in quo tirunculum suum Christus absconderat a contradictione linguarum, postmodum admisturus consortio Angelorum. Quaerit ac flagitat reddi sibi nepotem suum; queritur et clamat injuste se ab illo relictum, Christo reclamante et dicente: Quid agis, miser? quid furis? quid me persequeris? Non sufficit tibi, quod tuam, tuoque exemplo multorum mihi animas tuleris, si non etiam hunc ausu sacrilego rapias de manu mea? Non times tu futurum judicium? an contemnis terrorem meum? Cui hoc facis? cui bellum indicis? Terribili utique, et ei qui aufert spiritum principum . Insane, redi ad cor tuum; memorare novissima tua, et non peccabis : memorare quae tua substantia, et utiliter timebis. Et tu puer, inquit, si assenseris, si acquieveris, morte morieris. Memento uxoris Lot
Abbreviated transcription (Latin):
mea ⁊ que ꝑ aui cuius erunt:
ꝑ romptuaria mea plena.
eructantia ex hoc in illudiꝰ ⁊
Preclia. pͣta. domus. argentea
uasar aurealz cui congregata
sunt: Sitiores quosq ac ques¬
tuosiores eccł̃ie mee honores ae¬
quisieram mͥ: reliquos et si ñ
licebat habere. spe tm̃ in fulco¬
ne tenebã. Quid gͥ faciam: ꝓpt̾
illumunum. tot ⁊ tanta ꝑdamͤ
Nam quicquid sine illo possede¬
rim: amisisse me iudico. Qn po¬
tius et istarennebo: et illum re¬
uocabo si potero. S quomodo ͤ
factumẽ. Auditum ẽ. Quod fac¬
tumẽ. ñ potest ñ fieri. qd̾ audi¬
tum ẽ: celatum ẽẽ ñ poterit. fulto
mnonicus ẽ regłaris. si reu̾ntur
ad secłm: notabilis erit ⁊ infamiꝰ.
S tolerabilius ẽ hec aulire de il¬
lo: qm uiuere sine illo. Cedat gͦ
nunc honestas utilitati: pudoe
necessitati. Nalo ñ parcere u̾ecũ¬
dis pueri: qmͣ miserabili subia¬
cere tristicie. Aoquiescẽs itaq cõ¬
silio carnis. rationis oblitus et

Expanded text:
mea, quae paravi, cujus erunt? mea, quae paravi, cujus erunt? Promptuaria mea plena, eructantia ex hoc in illud: ovePraedia, prata, domus, argentea vasa et aurea, 10 cui congregata sunt? Ditiores quosque ac quaestuosiores ecclesiae meae honores acquisieram mihi; reliquos, etsi non licebat habere, spe tamen in Fulcone tenebam. Quid igitur faciam? Propter illum unum tot et tanta perdam? Nam quidquid sine illo possederim, amisisse me judico. Quin potius et ista retinebo, et illum revocabo si potero. Sed quomodo? Factum est, auditum est. Quod factum est, non potest non fieri: quod auditum est, celatum esse non poterit. Fulco canonicus est regularis; si revertitur ad saeculum, notabilis erit et infamis. Sed tolerabilius est hoc audire de illo, quam vivere sine illo. Cedat ergo nunc honestas utilitati, pudor necessitati. Malo non parcere verecundiae pueri, quam miserabili subjacere tristitiae. 6. Acquiescens itaque consilio carnis, rationis oblitus et
Abbreviated transcription (Latin):
uuminduitur. quodq solo noie
extiterat morib & uita canonicũ
ꝓfitet᷑. fama uolat. Bonus odoe
xp̃o. rei noui taᷤ circumꝙͣ diffusa:
ꝑuenit ad aures auunculi. Qd
ergo faceret carnalis nutͥtius
qui carnis qm nut̾erat. Qmͣcar¬
nalit̾ amabat. solatium ꝑdebat:
Q si aliis fuit res illa odor iute.
aduitam: s ñ illi. Quare: Qa
animalis homo. ñꝑcipit ea que
sunt sp̃c dei. Sͣ tulncia enim illi
gauderet de spũ. E quia t̾rena
ñ que sursum st̃ sapiebat:
turbatus & tristis. tale aliqͥd
secum uoluebat. Quid audio.
ue mͥ. a qnͣta sꝑe cecidi. S quidͤ
Debet nestare. quicquid absq
meo consilio. absꝙ mea licentia
fecerit: Quod ius. que lex. qͦ
iusticia que ratõ: ut quem ex
utero nutͥendum suscepi. aliuͦ
fruatur adulto: Iam caput
asꝑsus canis. heu uite mee
resiquum expendam cum me¬
rore:quia me deseruit baculus
senectuns mee.heu mͥ ꝗi hac
nocte expetitur a me anima

Expanded text:
novum induitur; quodque solo nomine novum induitur; quodque solo nomine exstiterat, moribus et vita canonicum profitetur. Fama volat, bonus odor Christo; rei novitas circumquaque diffusa pervenit ad aures avunculi. 5. Quid ergo faceret carnalis nutritius, qui carnis, quam nutrierat, quam carnaliter amabat, solatium perdebat? Etsi aliis fuit res illa odor vitae ad vitam , sed non illi. Qnare? Quia animalis homo non percipit ea quae sunt spiritus Dei. Stultitia enim illi gauderet de spiritu. Sed quia terrena, non quae sursum sunt, sapiebat, turbatus et tristis tale aliquid secum volvebat: Quid audio? vae mihi! a quanta spe cecidi! Sed quid? debetne stare quidquid absque meo consilio, absque mea licentia fecerit? Quod jus, quae lex, quae justitia, quae ratio, ut quem ex utero nutriendum suscepi, alius fruatur adulto? Jam caput aspersum canis, heu! vitae meae reliquum expendam cum moerore, quia me deseruit baculus senectutis meae. Heu mihi! si hac nocte expetitur a me anima
Abbreviated transcription (Latin):
ros. auunculus reuocat secum
inet̾num arsuros. Miror si iam
xp̃c ei ñ irascatur.⁊ dicat. Quo¬
tiens uolui congregare nepotes
tuos. quemadodũ gallina con¬
gregat ꝑullos suos sub alas:
et noluisti. Ecce relinquetur t̾
domus tua deserta. Yp̃c dicit.
sinite ꝑuulos uenĩre ad me:ta¬
lium ẽ enim regnum celoꝵ.
Auund̾s ait. Sinite nepotes
meos. ut artleant metum. xp̃t
dicit mei sũt. mͥ debent seruire:
E oportet inquit auunculis eos
mecum ꝑire. xp̃c dicit mei fũt
ego illos redemi: s ego inquid a¬
o. ñ tuo. ẽgo uero redemi. ñ san¬
guine tuo. s meo. Sic carnalis a¬
uunculus contͣ ꝑ atrem sꝑ̃num
ꝓneꝑotib certat: quos dum bo¬
bitratus. si suos quos fecit et re¬
demit sanguine ꝓp̾o.ad se ue¬
nientes collegerit iuxta quod
ante ꝓmiserat. et eum qui uenit
ad me ñ eciam foras. ⁊ fulconi.
pͥmo pulsanti letus aꝑuit. le¬
tis amplexib letum ꝯxcepit. Põ
plura: Ueterem hominẽ exint᷑. no

Expanded text:
ros, avunculus revocat secum ros, avunculus revocat secum in aeternum arsuros. Miror si jam Christus ei non irascatur, et dicat: Quoties volui congregare nepotes tuos, quemadmodum gallina congregat pullos suos sub alas, et noluisti? Ecce relinquetur tibi domus tua deserta . Christus dicit, Sinite parvulos venire ad me; talium enim est regnum caelorum : avunculus ait. Sinite nepotes meos ut ardeant mecum. Christus dicit, Mei sunt, mihi debent servire: Sed oportet, inquit avunculus, eos mecum perire. Christus dicit: Mei sunt, ego illos redemi: Sed ego, inquit ao, non tuo; ego vero redemi non sanguine tuo, sed meo. Sic carnalis avunculus contra Patrem spirituum pro nepotibus certat, quos dum boapinam arbitratus, si suos quos fecit et redemit sanguine proprio, ad se venientes collegerit, juxta quod ante promiserat, Et eum qui venit ad me, non ejiciam foras , Fulconi primo pulsanti laetus aperuit, laetis amplexibus laetum excepit. Quid plura? veterem hominem exuitur, et
Abbreviated transcription (Latin):
qnͣdoq frustretur effectus: ñ
minus culpatur affectus. In
me certe feruorem nouicium ex¬
tinguere uoluit: ẜ deo grãs ñ
ualuit. Alteroͥ quoq ne poti
suo. guirrico cognato tuo. mł¬
tum restitit. S quid nocuit:
Immo płimum p̃stitit. Destitit
inuitus tandẽ senex auuncłs
a ꝑsecutione. Extitit inuictus
puer nepos głosior de tempta¬
tione. S heu quomͦ te uiciti
qui illum uince̾ ñ potest. Aut
quomͦ qui te uicit᷑ ab illo suꝑa¬
tus ẽ : Nunquid te fortioꝵ ille:
Nunquid prudentior: Certe
qui ante utrumq nouerãt:
Giurrico. fulconem ꝓferebant.
At post qmͣ uentum ẽ ad bel¬
lum: exitus indicatut homi¬
num erxasse udicium. Ibi
ꝓpudor fugit qui p̃ferebatur:
ubi fortit᷑ uincit qui inferior
credebat᷑. S quid de auundĩ
dicam malicia ⁊ quia xp̃i mi¬
litia retͣhit nepotes suos ut
setum trahat ad inferos. Ita ne
solet beare amicos: Quos xp̃c
uocat secum in et̾num mansu¬

Expanded text:
quandoque frustretur effectus, non quandoque frustretur effectus, non minus culpatur affectus. In me certe fervorem novitium exstinguere voluit; sed, Deo gratias, non valuit. Alteri quoque nepoti suo Guirrico, cognato tuo, multum restitit: sed quid nocuit? Imo plurimum praestitit. Destitit invitus tandem senex avunculus a perseeutione; exstitit invictus puer nepos, gloriosior de tentatione. Sed heu! quomodo te vicit, qui illum vincere non potuit? Aut quomodo qui te vicit, ab illo superatus est? Nunquid te fortior ille? nunquid prudentior? Certe qui antea utrumque noverant, Guirrico Fulconem praeferebant. At postquam ventum est ad bellum, exitus indicavit hominum errasse judicium. Ibi, proh pudor! fugit qui praeferebatur, ubi fortiter vicit qui inferior credebatur. 4. Sed quid de avunculi dicam malitia, qui a Christi militia retrahit nepotes suos, ut secum trahat ad inferos? Itane solet beare amicos? Quos Christus vocat secum in aeternum mansu
Abbreviated transcription (Latin):
ratꝰ. Quid mirum site qui suus
eras. requirebat : s̾i agnunide
grege. utulum dearm̃to. cũ
ꝑdit. requirit. ⁊ nemo causat᷑:¬
⁊ te quoꝙ qui multis ouib
uł uitulis apud eum pluris
es. ademptum si reꝑetit. quis
inde miretur : s̃i quidem. ñ
usurꝑat illam sibi ꝑfectionẽ:
de qua dicit᷑. Si quis abstule¬
tit tua: ne repetas. Repetebat
ergo suum: qui sua adhucte¬
nẽbat: At tu qui iam scłm
spreuers : secłarem sequi de¬
bebas: fugit oius tremebun¬
da: ueniente lupo. Abscon¬
dit se columba tremens: ac¬
cipit᷑ uis .o. Decaũnula sua
mus esuriens. exire ñ audet:
ambiente catto. Ꝙ tu cum
uidebas furem. cͣrebas cum
eo: Nam quid aliud qmͣ fu¬
rem dixerim.⁊ qui p̃ciosam
xp̃i margaritam id est ani¬
ñam tuam furari ñ dubita¬
uerit: Uolebam sipossem illuiꝰ
errorem dissimulare: ne odium
⁊ nullum fructum consequerer
exueritate. S ñ potiu fateor. in
retinet a malo qd̃ potest. licet

Expanded text:
rat; quid mirum si te qui suus rat; quid mirum si te qui suus eras, requirebat? Si agnum de grege, vitulum de armento cum perdit, requirit, et nemo causatur; te quoque, qui multis ovibus vel vitulis apud eum pluris es, ademptum si repetit, quis inde miretur? Siquidem non usurpat illam sibi perfectionem, de qua dicitur: Si quis abstulerit tua, ne repetas . Repetebat ergo suum, qui sua adhuc tenebat. At tu qui jam saeculum spreveras, saecularem sequi debebas? Fugit ovis tremebunda, veniente 9 lupo; abscondit se columba tremens, accipitre viso; de cavernula sua mus esuriens exire non audet, ambiente cato: et tu cum videbas furem, currebas cum eo? Nam quid aliud quam furem dixerim, qui pretiosam Christi margaritam, id est animam tuam, furari non dubitaverit? 3. Volebam, si possem, illius errorem dissimulare, ne odium et nullum fructum consequerer ex veritate. Sed non potui, fateor, intretinet a malo quo  al. quod, potest, licet
Abbreviated transcription (Latin):
cata. Contempus oblita suiru¬
et in amplexũ tui. ⁊ gaudens
quem ꝑdiderat ẽẽ inuentum:
qui mortuus fueras uiuum.
s in quo inquis lesi:⁊ in quo cõ¬
tempsi : Aucli. In eo ꝓculdubio
qd̾ te quem sinu suo. lacte nu¬
triendum mat̾no susceꝑat.
ante tempus ab lactasti: qd̃
exꝑtam lactis clulcedinem. in
quo posses crescere in salutem.
tã leuiter. tam celerit̾ ex susflas¬
ti. O puer in sensate. ⁊opuer
magis sensu ꝙͣetate: quis te
fascinauit a bene inceꝑtoiti¬
nere. tam cito discedere: Auun¬
cłs inquies. Sic adam quon¬
damuxorem.uxor serpentem:
tamen sue culpe dignam exce¬
pit sententiam Nolo de camũ
accuses: nolo te ꝑ illum excu¬
ses. In exculpͥabilis enim es.
Illius culꝑa: tuam ñ excusat.
Eliuid nam ille fecit: Runqͥd
terapuit; Nunquid uim in¬
tulit: Rogauit: ñ ligauit.
Blandiendo atgͣcit: ñ iuolẽt̾
traxit. Quis te cogebat credere
blandienti assentire attͣhen¬
ti. Ille sua nundum relique¬

Expanded text:
cata. Comtemptus oblita sui, rucata. Comtemptus oblita sui, ruet in amplexum tui; gaudens quem perdiderat, esse inventum; qui mortuus fuerat, vivum . 2. Sed in quo, inquis, laesi? in quo contempsi? Audi. In eo, procul dubio, quod te quem sinu suo lacte nutriendum materno susceperat, ante tempus ablactasti; quod expertam lactis dulcedinem, in quo posses crescere in salutem, tam leviter, tam celeriter exsufflasti. O puer insensate! o puer magis sensu quam aetate! quis te fascinavit a bene incoepto itinere tam cito discedere? Avunculus, inquies. Sic Adam quondam uxorem, uxor serpentem atamen suae culpae dignam excepit sententiam . Nolo decanum accuses, nolo te per illum excuses: inexcusabilis enim es. Illius culpa tuam non excusat. Quidnam ille fecit? Nunquid te rapuit? nunquid vim intulit? Rogavit, non ligavit; blandiendo attraxit, non violenter traxit. Quis te cogebat credere blandienti, assentire attrahenti? Ille sua nondum relique
Abbreviated transcription (Latin):
riam.ut incipias miser ñeẽ:
Obona mat̾ caritas. ⁊ que siue
foueat infirmos. siue exerceat
ꝓuectos. siue arguat inquietos:
diu̾sis diu̾sa exhibẽs. sicut fili¬
os diligituniu̾sos. sum te argu¬
it. mitis ẽ: cum blanditur. sim¬
plex ẽ. Bie solet senire. ⁊ sine do¬
lo mulcere: ꝑatiẽter nouit iras¬
ci.⁊humilit̾ indignari. Ip̃a ẽq̃
hominum mater ⁊ angłorũ: ñ
solum q̃ int̾ris. s etiam queĩ
celo sũt ꝑacificauit. Ip̃a ẽ que
di homin placans chominẽ
deo reconciliauit. Ip̃a mi fulco. q̃
frẽs illos cum quib olim dulces
capiebas cibos: habitare facit u¬
nius moris in domo. Hec talis
tamqͣmͣ honorabilis mater. ate
se querit᷑ offensam: expostulat
lesam. Lesa tam̃ ñ ꝓ uocat. ẜ spre¬
ta te reuocat: ostendens tͥ inte. de
se ueracit̾ scͥptum eẽ. Karitas pa¬
tiens ẽ: benigna ẽ. Licet lesa. licet
offensa. si conu̾sus fueris ad illã.
obuiabit tͥ quasi mat̾ honorifi¬

Expanded text:
riam, ut incipias miser non esse. riam, ut incipias miser non esse. O bona mater charitas, quae sive foveat infirmos, sive exerceat provectos, sive arguat inquietos; diversis diversa exhibens, sicut filios diligit universos! Cum te arguit, mitis est; cum blanditur simplex est. Pie solet saevire, sine dolo mulcere: patienter novit irasci, humiliter indignari. Ipsa est quae hominum mater et Angelorum, non solum quae in terris, sed etiam quae in coelo sunt, pacificavit. Ipsa est quae Deum homini placans, hominem Deo reconciliavit. Ipsa est, mi Fulco, quae fratres illos, cum quibus olim dulces capiebas cibos, habitare facit unius moris in domo . Haec talis tamque honorabilis mater a te se queritur offensam, expostulat laesam. Laesa tamen non provocat: sed spreta te revocat, ostendens tibi in te de se veraciter scriptum esse, Charitas patiens est, benigna est . Licet laesa, licet offensa, si conversus fueris ad illam, obviabit tibi quasi mater honorifi
Abbreviated transcription (Latin):
One indolis adoles¬
centi fulconi. fr̃ ber¬
nadus peccator in¬
de letari in adolescẽ¬
tiã. unde insenectute ñ peniteat.
Non miror si mireris. s mi¬
ror siñ mireris. unde mͥ ut
ad te scribere uellem. cuiem
eustitus scosasticum monachus
cum nulla hinet᷑ occasio necessa¬
ria occurrat. nulla se ratio ꝑatẽs
ostendat. At si attenderis qd̾ scͥp¬
tum legis. sapientib ⁊ insipien¬
tib debitorsum. & illud. caritas
ñ querit que sua sunt: forsitan
intelliges. quicquid illa uiscerit
ñ eẽ p̾sumptum. Karitas enim
ad te obuirgandum me cõpu¬
lit. que tͥ condolet. qmͣius ñ do¬
lenti: que tͥ miseretur. licet ñ
miserabili. oł inde magis dolet.
quod cunisis dolendus ñ doles:
et inde magis miseretur: qđ cũ
miser sis. miserabilis ñ es. Nec
frustra forsitan tͥ compatit᷑. dum¬
modo ꝑatient̾ tu aucłias. unde
compatiat᷑. Uult te tuum senti¬
re dolorem. ut iam ñ habeas un¬
de dolere: uult te tuam scire mise¬

Expanded text:
onae indolis adolescenti FULCONI, frater BERNARDUS peccator, inde laetari in adolescentia, unde in senectute non poeniteat. 1. Non miror si mireris, sed miror si non mireris, unde mihi ut ad te scribere vellem, civem rusticus, scholaticum monachus, cum nulla hinc tibi occasio necessaria occurrat, nulla se ratio patens ostendat. At si attenderis quod scriptum legis, Sapientibus et insipientibus debitor sum ; et illud, Charitas non quaerit quae sua sunt : forsitan intelliges quidquid illa jusserit, non esse praesumptum. Charitas enim ad te objurgandum me compulit, quae tibi condolet, quamvis non dolenti: quae tibi miseretur, licet non miserabili. Et inde magis dolet, quod cum sis dolendus, non doles: et inde magis miseretur, quod cum miser sis, miserabilis non es. Nec frustra forsitan tibi compatitur, dummodo patienter tu audias unde compatiatur. Vult te tuum sentire dolorem, ut jam non habeas unde dolere: vult te tuam scire mise
Abbreviated transcription (Latin):
est ip̃e clñs adiu̾tor ⁊ susceptor:
qui doceat manus tuas adp̃¬
lium: ⁊ digitos tuos ad bellũ.
ꝑcedamꝰ in adiutoriũ frm. nesi
forte sine nobis pugnent. sine
nobis uincant. sine nobis ing̃¬
diant᷑. nouissime cũ elausa fu¬
erit ianua. sero pulsantib de
intus nobis respondeat᷑. Am̃
dico uobis: nescio uos. Fac q̃ so
te pͥus sciri: fac te pͥus uideri:
ne tẽ nesciaris ad glam. sciari
aũt aclpenam. Si te xp̃e agnos¬
cit in bello. rergnoscet in celo:
Et si cut ꝓmisit manifestabit tͥ
se ip̃m. si tam̃ ⁊ tu penitendo.Si
resipiscendo. talem te exibue¬
ris: ut cũ ficlucia dicẽ possis. tc̃
cognoscam sicut ⁊ cognitus sũ.
His intecim ãmonitionib ue¬
cundũ adolescentis animum.¬

Expanded text:
est ipse Dominus adjutor et susceptor, est ipse Dominus adjutor et susceptor, qui doceat manus tuas ad praelium, et digitos tuos ad bellum . Procedamus in adjutorium fratrum, ne si forte sine nobis pugnent, sine nobis vincant, sine nobis ingrediantur; novissime cum clausa fuerit janua, sero pulsantibus, nobis de intus respondeatur: Amen dico vobis, nescio vos . Fac, quaeso, te prius sciri, fac te prius videri: ne tunc nesciaris ad gloriam, sciaris autem ad poenam. Si te Christus agnoscit in bello, recognoscet in coelo; et sicut promisit, manifestabit tibi se ipsum ; si tamen, et tu poenitendo et resipiscendo talem te exhibueris, ut cum fiducia dicere possis: Tunc cognoscam, sicut et cognitus sum . His interim admonitionibus verecundu
Abbreviated transcription (Latin):
deamꝰ. S hoc fatiunt inquis.
cũ quib habito. Si ñ facio qd̾
ceteri. de singłaritate notabor.
ꝓꝓpterea inquam exi demedio
eoꝵ. ne aut in urbe notabilit
uiuas: aut exemplo ꝑeas ali
oꝵ. Quid agis inurbe delicate
miles: Commiligones tui qͦs
fugiens cdeseruisti. pugnant ⁊
uincunt: pulsant ⁊ intrant:
celum rapiunt ⁊ regnant. Et
tu sedens suꝑ ambulatoriũ tuũ.
indutus purpura ⁊ bisso: crecius
plateas: uicos ꝑ ambulas: Hec
sunt pacis ornam̃ta. ñ belli mu¬
nm̃ta. An dicis pax.⁊ ñ estpax:
Purpura ñ ꝓpulsat libidinẽ⁊
ñ suꝑbiam. ñ auaritiã repellit:
⁊ si qua sunt alia ignea inimi¬
cuiacula. ñ extinguit. Deniq qd
magis metius. fẽbrem ñ ꝓhibet.
mortẽ ñ arcet. Ubi sunt arma
bellica᷑ ubi scutũ fidei: uͥ gale¬
a salutis: uͥ patientie loriea :
Quied trepidas: Plures sunt
nobiscũ: quam cũ illis. Sume
arma. resume uires dum ad¬
huc p̃lium durat. Assunt an ud sum¬
głi spectatores ⁊ ꝓtectores. ad¬

Expanded text:
deamus. Sed hoc faciunt, inquis, cum quibus habito; si non facio quod caeteri, de singularitate notabor. Propterea, inquam, exi de medio eorum. ne aut in urbe notabiliter vivas, aut exemplo pereas aliorum. 12. Quid agis in urbe, delicate miles? Commilitones tui quos fugiens deseruisti, pugnant et vincunt; pulsant et intrant; coelum rapiunt et regnant - et tu sedens super ambulatorem tuum, indutus purpura et bysso, circuis plateas, vicos perambulas? Haec sunt pacis ornamenta, non belli munimenta. An dicis, Pax et non est pax? . Purpura non propulsat libidinem, non superbiam, non avaritiam repellit; et si qua sunt alia ignea inimici jacula, non exstinguit. Denique, quod magis metuis, febrem non prohibet, mortem non arcet. Ubi sunt arma bellica? ubi scutum fidei? ubi galea salutis? ubi patientiae lorica? Quid trepidas? Plures sunt nobiscum, quam cum illis. Sume arma, resume vires, dum adhuc praelium durat. Adsunt Angeli spectatores et protectores: ad
Abbreviated transcription (Latin):
tͦo scło ñ futm᷑ pꝰt consec̾tionẽ
panis ⁊ calicis. pͥora acesden¬
tia q̃ remanẽt pende in aere:de¬
moñ in nobis suggestiones.
.ꝯtactu fieri lapidũ ⁊ herbar̃ ꝓ
ut illoꝵ sagax malicia nouit.¬
h. har̃ rerũ uires diu̾sas. diu̾¬
.sis incitandis. ⁊ incendendis
nimam mundi: mũdũ iuxta
platonẽ tanto excellentiꝰ ani¬
.mal ẽẽ qͣnͣto meliorẽ aiãm ht̃¬

Expanded text:
on futurum; post consecrationem panis et calicis, priora accidentia, quae remanent, pendere in aere; daemonum in nobis suggestiones contactu fieri lapidum et herbarum, prout illorum sagax malitia novit harum rerum vires diversas diversis incitandis et incendendis nimam mundi; mundum, juxta Platonem, tanto excellentius animal esse, quanto meliorem animam h
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ ft̃ spẽ cłi. nec fides nr̃a sit in
sapientia u̾bi. s inu̾tute diͥ.
Uñ saluator ait. Confiteor tͥ pat̾
dnẽ celi ⁊ t̾re: quia abscondi¬
sti hec a sapientib ⁊ prudenti¬
b: ⁊ reuelasti ea ꝑuuł. E apłs.¬

Expanded text:
tus Dei; nec fides nostra sit in sapientia verbi, sed in virtute Dei. Unde Salvator ait, Confiteor tibi, Pater, Domine coeli et terrae, quia abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ manducau̾o carnẽ eius.
⁊ bibero eiꝰ sangͥnẽ: ñ habebo
uitã in memetipõ. Aliud est¬
sequi ih̃m. aliud tenere: aliud¬
⁊ manducare. Sequi salubre
ꝯsiliũ: tenere ⁊ amplecti sollẽ¬
pne gaudiũ: manducare ui¬
ta beata. Caro enĩ eius u̾e est
cib: ⁊ sanguis eius uere est
potus. Panres ẽ di̾ qui de ce¬
lo descendit. ⁊ dat uitã mun
do. Quis statꝰ gaudio. siue q¬
silio. absꝙ uita: Nempe haud
alius: qͣm picture absq so¬
lido. Ergo nͨ humilitatis ex
cũ ñ ẽet qd̾ agetẽ ꝓ iniuria fi¬
arbitror. si illũ monui. cuiꝰ ar¬
ma potentia a d̾o̾. ad destructio¬
nẽ ꝯtrariarũ assertionũ. ad de¬
struendã omẽm altitudinẽ ex¬
tollentẽ se adu̾sus scientiam dĩ.
⁊ incaptiuitatẽ redigendũ om¬
nẽ intellectũ in obsequiũ xͥ.
Sũt ee alia in aliis eius scrip
spondere ꝑmictit. Qmͣꝙͣ nͨ ne
cessariũ ꝑutẽ : cũ sint a d̾o ma¬
nifesta ut ut ip̃a ⁊̃ uulgata fi¬

Expanded text:
nim manducavero carnem ejus, et bibero ejus sanguinem, non habebo vitam in memetipso. Aliud sequi Jesum, aliud tenere, aliud manducare. Sequi, salubre consilium; tenere et amplecti, solemne gaudium; manducare, vita beata. Caro enim ejus vere est cibus, et sanguis ejus vere est potus. Panis est Dei qui de coelo descendit, et dat vitam mun. Quis status gaudio, sive consilio, absque vita? Nempe haud alius quam picturae absque solido. Ergo nec humilitatis execum non esset quod agerem pro injuria fiarbitror, si illum monui, cujus arma potentia a Deo ad destructionem contrariarum assertionum, ad destruendam om se adversus scientiam Dei, et in captivitatem redigendum omnem intellectum in obsequium Christi. Sunt et alia in aliis ejus scriptspondere permittit. Quanquam nec necessarium putem, cum sint adeo manifesta, ut ipsa etiam vulgata fi
Abbreviated transcription (Latin):
tatis. inqua d̾s semecipm̃ ex¬
inariiuit: caritatis m̃suram.
qm̃ usq ad mortẽ. ⁊ mortẽ cru¬
cis extendit: redemptoĩs sacͣm̃¬
tũ. quo ipãm mortẽ qm ꝑtu¬
lit. sustulit. Horũ duo pͥora sñ
ultimo. sic sũt. ac si sr̃ in ane
pingas. Magnũ ꝓfecto ⁊ ual¬
de necessariũ humilitatis. magnũ
gñ ⁊ oĩ acceptione dignũ ca¬
ritatis exemplũ: s ñ hñt fũ¬
dam̃tũ ac ꝑinde nec statũ. si
desit redemptõ. Uolo totis nisi¬
b humilẽ sequi ihm̃. cupio
eũ qui dilexit me. ⁊ tͣliditse¬
metipm̃ ꝑ me quib dam bͣ¬
chiis iucarie dilectionis am

Expanded text:
tatis, in qua Deus semetipsum exinanivit; charitatis mensuram, quam usque ad mortem, et mortem crucis extendit; redemptionis sacramentum, quo ipsam mortem, quam pertulit, sustulit. Horum duo priora sine ultimo sic 657 sunt, ac si super inane pingas. Magnum profecto et valde necessarium humilitatis, magnum et omni acceptione dignum charitatis exemplum: sed non habent fundamentum, ac proinde nec statum, si desit redemptio. Volo totis nisibus humilem sequi Jesum; cupio eum qui dilexit me, et tradidit semetipsum pro me, quibusdam brachiis vica
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm institutõ eius: ut ille qͥdẽ
ad pcc̃m exẽplo suo. hic uͦ exẽ¬
plo ⁊ u̾bo ad bñ uiuendũ. ⁊ se
diligendũ homines informa¬
rent. Aut si xͥane ficłi. ⁊ ñ he¬
resi pelagiane acquiescentes.
genãtione ñ institutione tra¬
ductũ in nos ꝯfitem᷑ a de pcc̃m.¬

Expanded text:
ejus: ut ille quidem ad peccatum exemplo suo, hic vero exemplo et verbo ad bene vivendum, et se diligendum homines informarent. Aut si christianae fidei, et non haeresi Pelagianae acquiescentes, generatione, non institutione traductum in nos confitemur Adae pec