comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lumen suñ. Nam et sacramentũ situt
accipit ad uitã dignus: sic tid mortẽ
gnus. Eem u̾o sacramenti nemo ꝑci¬
pit nͥ dignus et idoneus. Scitramẽ¬
tũ eĩ sine re sacramenti sumenti mors
est. Res uõ sacramenti eciã p̃ter sacra¬
mentũ sumenti uita eterna ẽ. Si autẽ
uis et uere uis. oĩb horis tã diei ꝙͣ no¬
itis hec tibi ĩ cella tua p̃sto est. qͦtiens
ĩ tõmemorationẽ eius qui ꝓ te passus
est huit facto eius pie ac fideliter fu̾is
affeitꝰ: corpus eiꝰ manducas et sangͥ¬
nẽ bibis. Qmdiu ĩ co manes ꝑ amo¬
tionẽ : ĩ eius corꝑe et ĩ membris eius
einde etiã certis horis certe lcõni
uatandũ est. Fortuita eĩ et uaria lcõ
et quasi casii reꝑta nõ edificat. s red¬
dit animũ instabilẽ : et leuiter ad¬
missa. leuius recedit a memoria. S
certis ingeniis ĩmorandũ ẽ: et assuefa¬
ciendus ẽ animꝰ. Quo eĩ spũ sc̾pture fcẽ
st̃. eo spũ legi desiderãt: ip̃o etiã et in¬

Expanded text:
icut accipit ad vitam dignus; sic ad mortem gnus: rem vero Sacramenti nemo percipit nisi dignus et idoneus. Sacramentum enim sine re Sacramenti sumenti mors est: res vero Sacramenti, etiam, praeter Sacramentum, sumenti vita aeterna est. Si autem vis, et vere vis, o hoc tibi in cella tua praesto est. Quoties in commemorationem ejus qui pro te passus est, hoc facto ejus pie ac fideliter fueris affectus, corpus ejus manducas, et sanguinem bibis. Quandiu in eo manes per amotionem, in ejus corpore et membris ejus inde etiam certis horis, certae lectioni vacandum est. Fortuita enim et varia lectio, et quasi casu reperta, non aedificat, sed reddit animum instabilem; et leviter admissa levius recedit a memoria. Sed certis ingeniis immorandum est, et assuefaciendus est animus. Quo enim spiritu Scripturae factae sunt, eo spiritu legi desiderant: ipso etiam in
Abbreviated transcription (Latin):
ge uł in totũ recedatur : s facile ad ea
posse redire aminꝰ assuescat: et cum
illis se mutuat. istis sꝑ inherecit. Si¬
cut enĩ iam supͣdictũ est. nõ uir ꝓpter
mulierẽ. s mulier ꝓpter uirũ : nec

Expanded text:
ge, vel in totum recedatur: sed facile ad ea posse redire animus assuescat, et cum illis se mutuat, istis semper inhaereat. Sicut enim supra dictum est, non vir propter mulierem, sed mulier propter virum : nec
Abbreviated transcription (Latin):
dicimꝰ. q̃ manuali oꝑe corꝑtilit᷑ exer¬
cent᷑. Nam st̃ et ailia corꝑis ex̃citia ĩ q¬
b necesse est corpus laborare: sicut st̃
iugilie. ieninia. et alia huiusmodi que
spũailia nõ impediũt s aduuiãt: si cũ
rõne et discretione fiãt. Que si ex in¬
discretioĩs uicio sit agant᷑. uł uel desi¬
ciente spũ uł languente corꝑe spũaliai
impediant᷑: qui sit ẽ. corꝑi suo tulit
boni oꝑis effcctũ. spiũ affcitũ. ꝓximo
exemplũ. honorẽ deo. Sacrilegus est:
et hoꝵ oĩm in deũ reus. Neon ꝙ scd̾m scils¬

Expanded text:
dicimus, quae manuali opere corporaliter exercentur. Nam sunt et alia corporis exercitia, in quibus necesse est corpus laborare, sicut sunt vigiliae, jejunia, et alia hujusmodi: quae spiritualia non impediunt, sed juvant, si cum ratione discretionis fiant. Quae si ex indiscretionis vitio sic agantur, ut vel deficiente spiritu, vel languente corpore spiritualia impediantur: qui sic est, corpori suo tulit boni operis effectum, spiritui affectum, proximo exemplum, Deo honorem, sacrilegus est, et horum omnium in Deum reus. Non quod s
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ĩ ex̾citiis spũailib anxia cid deũ instã¬
tia: in quib ante gr̃am succrentẽ qui
appouit scĩam apponit et dolorẽ. Dr̃o uõ
ẽ hoĩs deo aidh̾entis ciffectio: et famisia¬
ris q̃dã et puri allocutio. et statio illũate
mentis ad fruendũ deo qͣmdiu licet
Porro gr̃aꝵ actio ẽ ĩ intellectu et cogni¬
tione gr̃e dei bone uolũtatis ĩdeficiens
aid deũ et irreflexa intentio: etiã si ali¬
qñ uł nõ sit uł torpeat siue actio ext̾i̾or
siue int̾ior affectio. Hec est eĩ de qua

Expanded text:
 in exercitiis spiritualibus anxia ad Deum instantia: in quibus ante gratiam succurrentem, qui apponit scientiam, apponit et dolorem . Oratio vero est hominis Deo adhaerentis affectio, et familiaris quaedam et pia allocutio, et statio illuminatae mentis ad fruendum, quamdiu licet. Porro gratiarum actio est in intellectu, et cognitione gratiae 221 Dei bonae voluntatis indeficiens ad Deum et indefessa intentio: etiamsi aliquando, vel non sit, vel torpeat, sive actio exterior, sive interior affectio. Haec enim est de qua
Abbreviated transcription (Latin):
meo loqui : ꝙͣ detẽ milia uerboꝵ sine ĩ¬
telletu. Et illud. psallam sp̃u: psauã
et mente. Prabo spũ: oraibo et mente.
ut eĩ menti uł spiũ aggregandi st̃
fruitꝰ sui ut exinde uł ĩ habũdantia
bũditioĩs dei in qͥetẽ noitis relcixenur.
uł surgentib nobis ad laudes dei oĩs
exinde tenor oꝑis nr̃i ĩ ip̃is laudibus¬
dei formet᷑ ac iuficet᷑. Iccirco ĩ p̃ueĩ¬
endis nocturnis uigiliis nõ expedit
multitudĩe psalmoꝵ obruere ĩtellectum
et exhaurire sp̃m uł extingu̾e: s qͣm¬
diu sobrius ĩuenit᷑. pietati afficiendus
est. et suo itinere dirigendus ad dñm
intercidatur negligentia. uł omittat᷑
seruũ redẽptionis xp̃i deceat et utile
sit ei una hora saltẽ aliqua diei ho¬
ra passioĩs ip̃iꝰ ac redẽptioĩs attentiꝰ
recolligẽ bñficia: ad fruendũ suauiter
ĩ cõscientia. et recondendũ fideliter in
memoria: quod est spũaliter mandu¬
care corpus dñi et bib̾e eius sangui¬

Expanded text:
meo, quam decem millia verborum sine intellectu: et illud: Psallam spiritu, psallam et mente: orabo spiritu, orabo et mente . Tunc enim menti et spiritui aggregandi sunt fructus sui, ut exinde vel in abundantia benedictionis Dei in in quietem noctis relaxemur: vel surgentibus nobis ad laudes Dei, omnis exinde tenor operis nostri in ipsius laudibus formetur ac vivificetur. Idcirco in praeveniendis nocturnis vigiliis non expedit multitudine psalmorum obruere intellectum, et exhaurire spiritum, vel exstinguere. Sed quandiu sobrius invenitur, pietati afficiendus est, et suo itinere dirigendus ad Deum:intercidatur negligentia, vel omittatur servum redemptionis Christi deceat et utile ei sit, una saltem aliqua diei hora, passionis et redemptionis ipsius attentius recolere beneficia, ad fruendum suaviter in conscientia, et recondendum fideliter in memoria: quod est spiritualiter manducare corpus Christi, et bibere ejus sangui
Abbreviated transcription (Latin):
dia noite surgimꝰ ad cõfitendũ nomĩ
diũ: cõfessioĩs eiusdẽ ordinẽ texens.
In die tribulatioĩs mee deũ exquisiui
manib meis nocte contra eũ uł corã
eo: et nõ deceptus. Istis eĩ potissimũ
horis corã deo debemꝰ nosmetipõs cõ¬
stituere quasi facie ad fatiẽ. et ĩ lumi¬
ne uultꝰ eius ꝑspic̾e: tribulationẽ et
dolorẽ nobis de nobisipĩs ĩuenire. et
nomen dñi ĩuocare: scopando spm̃ no¬
strũ donet ĩcalestat. ambiendo aid me¬
moriã htibũdantie sucuitatis dñi do

Expanded text:
dia nocte surgimus ad confitendum nomini Domini confessionis ejusdem ordinem contexens: In die, inquit, tribulationis meae Deum exquisivi, manibus meis nocte contra eum, et non sum deceptus . Istis enim horis potissimum coram Deo debemus nosmetipsos constituere quasi facie ad faciem, et in lumine vultus ejus perspicere, tribulationem et dolorem nobis de nobis ipsis invenire, et nomen Dei invocare, scopendo spiritum nostrum, donec incalescat; abiendo ad memoriam abundantiae suavi
Abbreviated transcription (Latin):
emulari carismam meliora. et m ppe
tibi esto ꝑabola edificatiõis. Alia cella
tua exfior: alia int̾or. Exn̾or ẽ dom
i qua habitat aĩa tua cũ corpe tuo. In¬
tior ẽ coscĩa tua: quã inhabitare de¬
tuo. Dstiũ clausure ext̾ioris signũ est
ostii cir tũstantie ind̾oris: ut sicut scusꝰ
corpis ꝑ extiorẽ clausurã foris uagari
nõ ꝑmittũt᷑ͣ. sic int̾iores sensus ad suĩ
sꝑ interius cohibetint᷑. ⁊dilige gͦ intio¬
rẽ cellã tuã. dilige et ext̾iorẽ. et utu¬
cois suũ impende cultũ. Tegat te ex¬
teror nõ abscondat: nõ ut pectes ꝯtouil¬
incola quid celle debeas: si nõ cogitas
Nescis eciã quẽ cõscientie tue debeas ho¬
norẽ : qͥcũq in ea nõ exꝑiris gr̃am scĩ¬

Expanded text:
aemulari charismata meliora, et tu ipse tibi esto parabola aedificationis. Alia cella tua exterior, alia interior. Exterior est domus, in qua habitat anima tua, cum corpore tuo: interior est conscientia tua, quam inhabitare detuo. Ostium clausurae exterioris, signum est ostii circumspectionis interioris: ut sicut sensus corporis per exteriorem clausuram foris vagari non permittuntur, sic interiores sensus ad suum semper interius cohibeantur. Dilige ergo interiorem cellam tuam, dilige exteriorem; et unicuique suum impende cultum. Tegat te exterior, non abscondat: non ut pecces occulincola, quid cellae debeas, si non cogitas Nescis enim quem conscientiae tuae debeas honorem, quicunque in ea non experiris grati
Abbreviated transcription (Latin):
ctis iaxime ẽ obseruandũ. Non eĩ
frustra ait ꝓph̾a. Mane astabe tͥ
et uidebo. S qr tũt a curis ext̾iorib
adhuc sumꝰ ieiuni. Et dirigat᷑ or̃o
mea sicut incensũ in cõspectu tuo dñe
Eleuatio manuũ meaꝵ sacrificiũ ues¬

Expanded text:
ctis est maxime observandum. Non enim ctis est maxime observandum. Non enim frustra ait Propheta, Mane astabo tibi, et videbo ; sed quia tunc a curis exterioribus adhuc sumus jejuni: et, Dirigatur oratio mea, sicut incensum in conspectu tuo: elevatio manuum mearum sacrificium ves
Abbreviated transcription (Latin):
Da gͦ utriq celle honorẽ suũ: et tu tͥ
ĩ ea uendica pͥmatũ tuũ. Diste ĩ ea scd̾
cõmunis instituti leges tu tibi p̃esse.
uitã ordinare. mores cõpon̾e. temetip¬
sũ iudicare: teip̃m apud temetipm̃
accusare sepe eciã et cõdẽpnare: nec
impunitũ dimitt̾e. Studeat iudicans
iusticia. stet rea. et semetipsã accusãs
cõsuentia. Nemo te plus te diligit: ne¬
noctis fac a temetipõ exautionẽ: et uẽ¬
ture diei tu tibi indicito canonẽ. Uespe
noctis fac indictionẽ. Sic districto ne
gulis horis scd̃m cõmunis ĩftituti ca¬
nonẽ sua distribue ex̾citia: cui spũa¬
lia spũalia. tui corꝑalia corporalia
In quib sic exsoluat om̃e debitũ sp̃c
deo. corpus spũi : ut si quid fu̾it inter¬
suo modo. suo loco. suo tp̃e nõ habeat
impunitũ uł irrecõpensatũ. In quib
extra illas horas de quib dicit ꝓph̃a
septies ĩ die laudẽ dixi tibi. matutinũ
ac uesꝑtinũ sacrificiũ. at medie no¬

Expanded text:
Da ergo utrique cellae honorem suum, et tu tibi in ea vindica primatum tuum. Disce in ea secundum communis instituti leges tu tibi praeesse, et vitam ordinare, et mores componere, et temetipsum judicare, teipsum apud teipsum accusare, saepe etiam condemnare, nec impunitum dimittere. Sedeat judicans justitia: stet rea et seipsam accusans conscientia. Nemo te plus diligit, nenoctis fac a temetipso exactionem, et venturae diei tu tibi indicito cautionem. Vespnoctis fac indictionem. Sic districto neqgulis horis secundum communis instituti canonem sua distribue exercitia: cui spiritualia, spiritualia; cui corporalia, corporalia: in quibus sic exsolvat omne debitum spiritus Deo, corpus spiritui, ut si quid fuerit intersuo modo, suo loco, suo tempore non abeat impunitum, vel irrecompensatum. In quibus, extra illas horas, de quibus dicit Propheta, Septies in die laudem dixi tibi , matutinum, ac vespertinum sacrificium, ac mediae no
Abbreviated transcription (Latin):
odẽ modo et de labore rusticus
duros haibet neruos: fortes lacertos.
mollescit. Bolũtas facit usũ. usus ex̾¬
citiũ: ex̾citiũ uires ĩ oĩ labore subini¬
nistrat. S redeamꝰ aid ꝓpositũ Noc
oĩb modis ageit et labor et ociũ no¬
strũ. ut nũꝙͣ simꝰ ociosi: et hoc sꝑ si
negociũ nr̃m ut ꝑfecte cõsũmet᷑ ĩ no¬
bis qͦd dicit apłs aĩalib et ĩcipienti¬
bus: Humanũ inqͥt dico ꝓpt̾ infĩr

Expanded text:
odem modo et de labore. Rusticus duros habet nervos, fortes lacertos: mollescit. Voluntas facit usum, usus exercitium, exercitium vires in omni labore subministrat. 24. Sed redeamus ad propositum. Hoc omnibus modis agat, et labor, et otium nostrum, ut nunquam simus otiosi: et hoc semper sit negotium nostrum, ut perfecte consummetur in nobis, quod dicit Apostolus animalibus et incipientibus: Hum
Abbreviated transcription (Latin):
niet ad illud diuinũ: ut incipiat app̃¬
hendẽ sicut app̃hensus est. et cognoscẽ
sicut et cognitꝰ est. Hoc autẽ opus
nõ in uno fit momento cõuersionis.
nõ est uniꝰ diei. s multi tẽporis est:
multi laboris. multi sudoris. scd̾m
gram dei miserẽtis. et ftudiũ hoĩs
uolentis et currentis. Sĩm uo̾ bono¬

Expanded text:
ut incipiat apprehendere sicut apprehensus est, et cognoscere sicut cognitus est. Hoc autem opus non in uno fit momento conversionis, non est unius diei, sed multi temporis, multi laboris, multi sudoris, secundum gratiam Dei miserentis et studium hominis volentis et currentis. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
et iniqͥtati ad iniquitatẽ: ita nũc ex¬
hibete membra ur̃a seruire iustitie
ĩ sc̃iłicationẽ. ⁊udiat hoc hactenus
amitũ corꝑis sui mancipiũ. aĩalis hõ
qͥ iã incipit corpus suũ subde̾ spĩ.
et adaptare semetip̃m ad ea q̃ dei ft̃
ꝑcipienda. et ad exnendã fede seruitu¬
tis necessitatẽ. et carnis sue dũantẽ
cõsuetudinẽ actingat. Necessitatẽ sͥ fa¬
titit cõtra necessitatẽ. et cõsuetudinẽ
cõtra cõsuetudinẽ. et affectũ sibi for
qͣsntũ pͥmũ eũ delectabat eas habere:
tertũ deleitet eũ de mẽbris sui corpio
serure iustitie ĩ scifitationẽ. qͣntũ ꝓꝯ
teleitabut seriurs ĩmũditie et nuq̾ta¬
ti gio iniquitatẽ. Het ẽ eĩ ꝑfettio t

Expanded text:
et iniquitati ad iniquitatem: ita nunc exhibete membra vestra servire justitiae in sanctificationem . Audiat hoc hactenus amicum corporis sui mancipium animalis homo, qui jam incipit corpus suum subdere spiritui, et adaptare semetipsum ad ea quae Dei sunt percipienda, et ad exuendam fide servitutis necessitatem, et carnis suae dominantem consuetudinem se accingat. Necessitatem sibi faciat contra necessitatem, et consuetudinem contra consuetudinem, et affectum sibi formquantum eum delectabat primum eas habere; tantum delectet eum de membris sui corporis servire justitiae in sanctificationem, quantum prius delectabat eum servire immunditiae et iniquitati ad ini
Abbreviated transcription (Latin):
obdormes. ĩ pace quiestes: facile eu¬
gilabis: et surgẽs facilis et agilis e¬
ris ad redeundũ in id unde nõ totus
discessisti. Sobriũ eĩ cibũ sobriũq sen¬
sũ sequit᷑ sobrius sompnꝰ. Carntilis¬
u̾o ille sompnus et brutꝰ et sicut dicitꝰ
letheus. abhominandus ẽ seruo dei.
De quo u̾o post cõgruã quietẽ facile ẽ

Expanded text:
obdormies, in pace quiesces, facile eviobdormies, in pace quiesces, facile evigilabis; et surgens facilis et agilis eris ad redeundum in id, unde non totus discessisti. Sobrium enim cibum, sobriumque sensum, sequitur sobrius somnus. Carnalis vero somnus, et brutus, et, sicut dicitur, lethaeus, abominandus est servo Dei. De quo
Abbreviated transcription (Latin):
scribimꝰ ĩ quo scd̃m diũsos ꝓfectꝰ et
ꝓfeituũ ꝓuentus. et intentioĩs affeitꝰ
hec oĩa diu̾sis tẽporib possibile est ĩ¬
ueniri: et tria hoĩm genera singula
scd̾m statuũ hoꝵ ꝓpͥetates ĩ ꝓfessione
religionis. ĩ cellis militantia. Qͣmuis
celle dignitas. et solitudĩs secretũ. et so¬
ex̾citatos habent sensus aid discretio¬
nẽ boni et mali. In quo et si rõnalis
qͥ proximꝰ est sapienti uttũq uid̾e̾tur
esse tolerandus: s certe cũalis qͥ nõ ꝑ¬
cipit ea q̃ st̃ dei penitꝰ putaret᷑ arten¬
dus. S occurrit petrꝰ cipłs dicens de
et nos: ego quis erã qui ꝓhiberem
dñm: Sp̃t eĩ sc̃s bona uolũtas est
Net eĩ sine grandi scrupulo mentis
si quacũq ꝓfessionis tiltitudĩe airtendꝰ
etiã eiugilantẽ te excipiẽs in statũ hẽ¬
sterne intentiõĩs restituat. Sic tͥ nox
situt dies illuminabit᷑ : et nox illumi¬
natio tua erit ĩ deliciis tuis. Placide

Expanded text:
scribimus in quo secundum diversos profectus et profectuum proventus, et intentionis affectus, haec omnia diversis temporibus possibile est inveniri; et tria hominum genera, singula secundum statuum horum proprietates in professione religionis in cellis militantia: quamvis cellae dignitas, et sanctae solitudinis secretum, et soexercitatos habent sensus ad discretionem boni et mali : in quo etsi rationalis, qui proximus est sapienti, utcunque videretur esse tolerandus; sed certe animalis qui non percipit ea quae Dei sunt, penitus putaretur arcendus. Sed occurrit Petrus apostolus, dicens de et nos, ego quis eram qui prohiberem Deum? Spiritus enim sanctus bona voluntas est. Nec enim sine grandi scrupulo mentis a quacumque professionis altitudine arcendus etiam evigilantem te excipiens, in statum hesternae intentionis restituat. Sic tibi nox sicut dies illuminabitur, et nox illuminatio tua erit in deliciis tuis . Placide
Abbreviated transcription (Latin):
Omĩb affectuosi
Weide et fac similiter¬
Pud uides fuge totũrna i¬
Non te lotus ulitatis etun ey¬
esng at uł extremitatis¬
S nesciri dilige
Te p̃lato subiugabis enara¬
Quicãd iułet obseruabis
Et hoc uolũtarie

Expanded text:
 affectuosi. Vade, fac similiteruid vides fuge totum, on te locus vilitatis Angat, vel extremitatis nesciri dilige. Te praelato subjugabis: Quidquid jubet, observabis, Et hoc voluntarie
Abbreviated transcription (Latin):
Non est tuũ honortari
Uelle homo uel laudari
Cũ sis uite misere¬
¶ Quicq̃d hic honoris captas
Perdis tuũ uuere

Expanded text:
Non est tuum honorari Velle homo, vel laudari, Cum sis vitae miserae Quidquid hic honoris captas, Perdis tuum vivere
Abbreviated transcription (Latin):
tẽtendit p̃tedẽ rectorẽ suũ. Delectatõ¬
ad animũ. a sensib ad conscientiã.
fureus et simplex aqua. olera uł le¬
gumina simplicia. nequaꝙͣ res delc̃a¬
bilis ẽ: s ĩ amore xp̃i et desiderio int̾¬
ne delectatioĩs uentri bene morigera¬
to gratanter ex his satisfacẽ posse ual¬
de delectabile est. Quot nulia panꝑũ
naturã uiu̾e. si insania nr̃a nos per¬
mut̾et: qua scinata statim naturali¬
b natura arrid̾et. de labore

Expanded text:
contendit praecedere rectorem suum. Delectationad animum, a sensibus ad conscientiam. fureus, et simplex aqua, et olera, et tegumina simplicia, nequaquam res delectabiles sunt: sed in amore Christi, et desiderio internae delectationis, ventri bene morigerato gratanter ex nis satisfacere posse, valde delectabile est. Quot millia paupernaturam vivere, si insania nostra nos permitteret: qua sanata, statim naturalibus natura arridet. Eode
Abbreviated transcription (Latin):
tent etiã cõformari ei et ĩ laboris ꝑ¬
Sxordinata eĩ natura ꝑ picm̃. et a cõ¬
ditidĩs sue rectitudĩe exorbitãs. si ad
deũ fu̾it tõuersa. recuꝑat cito ꝓ modo ti¬
moris et amoris quẽ habet es deũ q̃¬
fox mari ad ymaginẽ creatoris sui:
moꝵ etiã reflorescẽs caro ex uolũta¬
te sũa incipit cõformari reformato
spiũ. Nam et contra sensũ suũ incipit
Et descitare qͥtqͥd delectar sp̃m̃. In suꝑ¬

Expanded text:
centur conformari ei, et in laboris pcentur conformari ei, et in laboris pExordinata enim natura per peccatum, et a conditionis suae rectitudine exorbitans, si ad Deum fuerit conversa, recuperat cito pro modo timoris et amoris quem habet ad Deum, quformari ad imaginem conditoris sui, mox etiam reflorescens caro ex voluntate sua incipit conformari reformato spiritui. Nam et contra sensum suum incipit eam delectare quidquid delectat spiritum su
Abbreviated transcription (Latin):
sisitudĩẽm et affinitatẽ: situt ad edi¬
fictitionẽ spñaliũ meditari qͦd scri¬
bat᷑ uł scribe̾ quod legatur. Subdi¬
uailia enĩ ex̾citia et oꝑti situt sensus
distrahũt sic sepe etiã spm̃ ex hauri¬
fit nͥ cũ grauiori ruraliũ labore oꝑũ
fit magna cõtritio corꝑis usq ad cõ¬
tritionẽ et humiliationẽ cordis: et
fatigatioĩs sue p̃ssura expͥmũt sepe
uehementioris affectũ deuotioĩs. qͦd
etiã in labore ieiunioꝵ iugiliaꝵ et oĩ¬
um ĩ quib afflictõ corꝑis ẽ crebro fi̾
manifestũ est. Serius tñ animꝰ et
prudẽs sid omnẽ se comparat laborẽ
nͨ in eo dissoluit᷑. s ꝑ eñ magis in se
oĩs cõsummmatioĩs attendit finẽ: qͦ
feruentiꝰ et fidelius maĩb oꝑatur.
totius sibi corꝑis sui ĩ hoc subictẽs
seruitutẽ. Cogñtur eĩ in unũ seplsis
a disciplina bone uolũtatis. nͨ lascr¬
uire eis ueceit ei pond̾e laborisrẽt
subacti et huiliati in obseqͥũ spt̃ de¬

Expanded text:
ilitudinem et affinitatem; sicut ad aedificationem spiritualem meditari quod scribatur, vel scribere quod legatur. Subdivalia enim exercitia et opera, sicut sensus distrahunt, si saepe etiam spiritum exhauriunt, nisi cum graviore ruralium labore operum sit major contritio corporis usque ad contritionem et humilitatem cordis; et fatigationis suae pressura exprimunt saepe vehementioris affectum devotionis, quod etiam in labore jejuniorum, vigiliarum et omnium in quibus afflictio corporis est, cremanifestum est. 23. Serius tamen animus et prudens ad omnem se comparat laborem, nec in eo dissolvitur, sed per eum magis in seiomnis consummationis attendit finem; quo ferventius et fidelibus manibus operatur, totius sibi corporis sui subjiciens servitutem. Coguntur enim in unum sensus ad disciplinam bonae voluntatis, nec lascivire eis vacat a pondere laboris, et subacti et humiliati in obsequium spiritus do
Abbreviated transcription (Latin):
Queris quid agas: in qͦ te occupes:
Primũ extra cotidianũ oronũ sacri¬
ficiũ uł lcõnis studiũ: cotidiane con¬
suentic discussioni. emendatioi. cõposi¬
tioĩ. pars sua diei neganda nõ est.
Deinde oꝑandũ est etiã manib aliqͥd¬
qͦd ĩiũgitur: nõ tã qͦd animũ delectã¬
do ad horã detineat: ꝙͣ quod spũalib
studiis delectanonẽ cõseruet et nutri¬
ait. In quo remittat᷑ ad horã animꝰ
nõ resoluat᷑ unde se facile mox ut
sͥ ad seip̃m redeundũ ẽẽ iusũ fu̾it: ex¬
pediat absq cõtrou̾sia inherentis uo¬
lũtatis. absq cõtagio cõtracte dele¬

Expanded text:
Quaeris quid agas, vel in quo te occupes? Primum extra quotidianum orationum sacrificium, vel lectionis studium, quotidianae conscientiae discussioni, emendationi, morum compositioni pars sua diei neganda non est. Deinde operandum est aliquid manibus quod injungitur, non tam quod animum delectando ad horam detineat, quam quod spiritualibus studiis delectationem conservet et nutriat; in quo remittatur ad horam animus, non resolvatur: unde se facile mox, ut sibi ad seipsum redeundum esse visum fuerit, expediat, sine controversia inhibentis voluntatis, absq
Abbreviated transcription (Latin):
ci necessariis occupatioñb : ut ĩ die bo¬
na dñi. et ĩ hora bñplaciti eius cũ tu¬
dierit uotẽ sp̃c spiramtis ea q̃ togita
ꝑent᷑ in bonũ: et quasi symbolũ faci¬
ant ĩ gandiũ cogitantis. Uoluntas
exhibendo ĩ gaudiũ dñ purã aiffectio¬
nẽ : memoria materiã fidelẽ : ĩtellectus
exꝑientie suauitatẽ. Sit gͦ uoluntas
negleita facit cogitationes ociosas et ĩ¬
a deo: recta necessarias ad usũ uite
huius: pia efficates aid frurtũ sp̃t et
aid fruendũ deo. Fructus autẽ sp̃c st̃

Expanded text:
a necessariis occupationibus; ut in die boa necessariis occupationibus; ut in die bona Domini, et in hora beneplaciti ejus, cum audierit vocem spiritus spirantis, eaperentur in bonum, et quasi symbolum faciant in gaudium cogitantis: voluntas exhibendo in gaudium Domini puram affectionem; memoria, materiam fidelem; intellectus, experientiae suavitatem. 15. Sic ergo voluntas neglecta facit cogitationes otiosas, et ina Deo: recta, necessarias ad usum vitae hujus: pia, efficaces ad fructum Spiritus, et ad fruendum Deo. Fructus autem Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
cat ⁊ adiuuãs seu in orõne. seu ĩ me¬
ditatione. seu in tractatu ĩfirmitatẽ
cogitantis. Et cõtinuo memoria effi¬
cit᷑ sapientia. cũ suauiter ei sapiunt
bona diuĩ: et qͦd ex eis cogitandũ est¬
et formandũ ĩ affectu adhibet ĩtelle¬
itui. Intellectus eĩ cogitantis efficitꝰ
contemplatio amantis. et formans
illud ĩ qruasdã spũcilis uł diuine sua¬
uitatis exꝑientias. afficit ex eis aciem
cogitantis. illa u̾o efficit᷑ gaudiũ fruẽ¬
tis: et tũc de deo bene cogitat᷑ scd̃m
humanũ modũ. si tñ cogitatio dicenda
ultat᷑. iubilat᷑ et uere sentit᷑ de dño ĩ
bonitate ab eo qui in hac simplicitate
cordis q̃siuit illũ. S modus hic cogi¬
tandi de deo nõ est ĩ arbitrio cogitan¬
tis. s ĩ gr̃a donantis: scilicet cũ sp̃t sc̃s
ẽ ingiter p̃parare cor. uolũtatẽ expe¬
diendo ab affectioĩb alienis. rõnem
uł intellectũ ei sollicitudinib. memo¬
riã ab otiosis et negotiosis. nõnũꝙꝙͣ et

Expanded text:
cat, adjuvans seu in oratione, seu in meditatione, seu in tractatu infirmitatem cogitantis. Et continuo memoria efficitur sapientia, cum suaviter ei sapiunt bona Dei, et quod ex eis cogitatum est formandum in affectu, adhibet intellectui. Intellectus vero cogitantis, efficitur contemplatio amantis, et formans illud in quasdam spiritualis, vel divinae suavitatis experientias afficit ex eis aciem cogitantis; illa vero efficitur gaudium fruentis. Et tunc de Deo bene cogitatur secundum humanum modum; si tamen cogitatio dicenda sultatur, jubilatur, et vere sentitur de eo in bonitate, ab eo, qui in simplicitate 228 cordis quaesivit illum. Sed modus hic cogitandi de Deo non est in arbitrio cogitantis, sed in gratia donantis: scilicet cum Spiritus sest jugiter praeparare cor, voluntatem expediendo ab affectionibus alienis, rationem vel intellectum a sollicitudinibus, memoriam ab otiosis et negotiosis, nonnumquam et
Abbreviated transcription (Latin):
caritas. cũ qͥ est amor prĩs et filii et
unitas. et suauitas. et bonũ. ⁊ osculũ
et amplexus. et qͥcquid cõmune potest
esse amboꝵ ĩ sũma illa mutate u̾ita¬
tis. et ueritate unitatis. hoc idẽ hoĩ
suo modo fit ad deũ qͦd cõsubstantia¬
li unitate filio ẽ ad prẽm uł patri
et filii mediã qͦdãmͦ se ĩuenit beata
cõscĩa: cũ modo ĩeffabili et ĩcogitabi¬
li fieri meret᷑ homo dei nõ d̾s̃. s tñ
quod ds̃ est. hõ ex gr̃a. qͦd ds̃ ẽ ex na

Expanded text:
r eum qui est amor Patris et Filii, et unitas, et suavitas, et bonum, et osculum, et amplexus, et quidquid commune potest esse amborum in summa illa unitate veritatis, et veritate unitatis; hoc idem homini suo modo fit ad Deum, quod cum substantiali unitate Filio est ad Patrem, vel Patri et Filii mediam quodammodo se invenit beata conscientia; cum modo ineffabili inexcogitabilique fieri meretur homo Dei non Deus, sed tamen quod Deus est
Abbreviated transcription (Latin):
tis: eo nequior et rebellior ĩuenit᷑ ĩ¬
eo nõ tã malicia spũalis ꝙͣ quasi ma¬
nibus expellenda multiplex q̃dam et
dura corpulentia necessitatis¬
filia rõnis ẽ: s magis gr̃e. Dis eĩ que¬
tam est ex natura: ut autẽ uirtꝰ sit
habet ex gra . Uis ẽ ex iudicio eppbã¬
tis rõnis: uirtus autẽ ex appetitu illu¬
minate uolũtatis Uirtus enĩ ẽ in bo¬
litas quedã uite. ꝑ oĩa cõgruens rõui.

Expanded text:
tis, eo nequior et rebellior in eo invenittis, eo nequior et rebellior in eo invenitur, non tam malitia spiritualis, quam quasi manibus expellenda multiplex quaedam collectio et dura corpulentia necessitatisFilia rationis, sed magis gratiae. Vis enim quaedam est ex natura. Ut autem virtus sit, habet ex gratia. Vis est ex judicio approbantis rationis: virtus autem ex appetitu illuminatae voluntatis. Virtus enim est volualitas quaedam vitae,
Abbreviated transcription (Latin):
nana głã. fidutia sui. negligentia dei
initantiai. inobedientia. tõtemptꝰ. p̃sũp¬
tio. et cetere animi pestes. q̃ ꝓfluere
solent ex tumore et usu suꝑbie. Et ĩ
hũt modũ oĩa gen̾a uitioꝵ ex aliquo
male nolũtatis affectu. uł male cõsue¬
tudĩs usu suã singula ducũt matritẽ
ta est. tanto fortius inheret: et for¬
tiorib remediis iudiget. et curã re¬
quirit diligentiorẽ. Huiusmodi eĩ
pestes uicioꝵ usq ĩ ultimã solitudinẽ so¬
litariũ ꝑsequũt᷑: et sicut bene cõcreta
iurtus fideliter animo ĩ sidẽs. possessore
suũ ĩ nulla deserit multitudĩe: sit iuti¬
ũ cõsuetudĩs possessũ suũ liberũ esse nõ
patit᷑ ĩ qualibet solitudiẽ. Nam nͥ ꝑtina¬
ti studio et prudẽti oꝑa expugnata fu̾it
cõsuetudo leniri potest. unci uix potest.
dis esse nõ patit᷑. Cui qͦ maorẽ conti¬
gerit inesse usũ cõsuetudĩs et uolũta¬

Expanded text:
vana gloria, fiducia sui, negligentia Dei, vana gloria, fiducia sui, negligentia Dei, jactantia, inobedientia, contemptus, praesumptio, et caeterae animi pestes, quae profluere solent ex tumore et usu superbiae. Et in hunc modum omnia genera vitiorum ex aliquo malae voluntatis affectu, vel malae consuetudinis usu, suam singula ducunt matricem ta est, tanto fortius haeret, et fortioribus remediis eget, et curam requirit diligentiorem. Hujusmodi enim pestes vitiorum usque in ultimam solitudinem solitarium persequuntur. Et sicut bene concreta virtus, et fideliter animo insidens, possessorem suum in nulla deserit multitudine, sic vitium consuetudinis possessum suum liberum esse non patitur in qualibet solitudine. Nam nisi pertinaci studio, et prudenti opera expugnata fuerit consuetudo, leniri potest, vinci vix potest: dis esse non patitur. Cui quo majorem contigerit inesse usum consuetudinis et volunta
Abbreviated transcription (Latin):
ntilia uero et necessaria uł salubria
cũ labore. Uirtus tũ qm̃ nature res est
tũ uenit ĩ animũ. tiliqñ nõ uenit sine
labore. s uenit ĩ locũ suũ. et sedet fide¬
liter. et bene cũ en naiture cõuenit:
nullũ potius p̃miũ sit ei ꝙͣ ĩ deo tonsa¬
encia sui. Uiciũ u̾o cũ nichil aliud ẽẽ
tredit᷑ ꝙͣ priuatio uirtutis. tñ uastitaᷤ
eius uł enormitas tanta nõnũꝙͣ q̃si
sentit᷑ ut obruat et oppͥmat᷑. feditas
tanta ut inqͥnet et inficiat: adhesio
sictatur riuus: si fons nõ fu̾it obtura¬
tus Derbi gr̃a. Remissa uolũtas fa¬
cit mentis leuitatẽ. ex qua ꝓdeũt insta¬
bilitas mentis. ĩ constantia moꝵ. uana
letitia sepe usq ad lasciuã carnis. na¬
na tristicia nõnũꝙͣ usq ad egritudinẽ
corꝑis: et multa alia. ĩ negligentia uł
tñsgressione ꝓpositi ex leuitatis nitio
uementia. Sit eciã suꝑba ex usu uo¬
lũtas ĩ magna sepe cordis inopia tu¬
mentẽ efficit animũ: unde ꝓcedunt

Expanded text:
necessaria, et salubria, cum labore. Virtus tamen quoniam naturae res est, cum venit in animum aliquando, non venit sine labore, sed venit in locum suum, et sedet fideliter, et bene cum ea naturae convenit, cum nullum praemium potius sit ei, quam in Deo conscientia sui. Vitium vero cum nihil aliud esse credatur, quam privatio virtutis, tamen vastitas ejus et enormitas tanta nonnunquam quasi sentitur, ut obruat et opprimat: foeditas tanta, ut inquinet et inficiat; adhaesiosiccatur rivus, si fons non fuerit obturatus. Verbi gratia, remissa voluntas facit mentis levitatem, ex qua prodeunt instabilitas mentis, inconstantia morum, vana laetitia saepe usque ad lascina tristitia nonnunquam usque ad aegritudinem corporis, et multa alia in negligentia vel transgressione propositi ex levitatis vitio venientia. Sic etiam superba ex usu voluntas in magna saepe cordis inopia tumentem efficit animum. Unde procedunt
Abbreviated transcription (Latin):
quod nult ds̃: hoc ẽ iam similẽ esse deo.
Non posse uelle nͥ qͦd d̾s uult: hoc est
iñ esse quod ds̃ est. cui uelle et esse illud
ip̃m est. Unde bene dr̃. qr tũt plene iuide¬
bimus eũ sicuti est cũ similes ei erimꝰ.
hoc est erimꝰ qͦd ip̃e est. Suib eĩ pote¬
stad data ẽ filios dei fieri. data ẽ pt̃ãs
nõ quidẽ ut sint ds̃. s sint tñ qͦd deus ẽ:
sint scĩ futuri plene beati qͦd ds̃ est.
Nec aliude hic sc̃i nec ibi futuri beati
ꝙͣ ex deo. qui eoꝵ sanctitas et berititu
Et ideo huit ꝑfectioni nstrienda est
sꝑ uolũtas. amor pp̃arandꝰ. uolũtas
dohibenda ne ĩ aliena dissipet᷑. amor
seruandus ne inqͥnetur. ꝓpͥter hoc eĩ
solũ et creati sumꝰ et uiuimꝰ. ut deo
nemo uiuẽs nͥ cũ uitã exuit ꝑdit
quã oĩ hoĩ in testimoniũ amisse me¬
et uolens. et qui eã togitare potest
et qͥ tã hebes est ut eã cogitare non
possit. scilicer ꝙ sicut ubiq d̾s̃ ẽ. et ubig

Expanded text:
 hoc est jam similem Deo esse: non posse velle nisi quod Deus vult, hoc est jam esse quod Deus est, cui velle et esse, id ipsum est. Unde bene dicitur, quod tunc plene videbimus eum sicuti est, cum similes ei erimus ; hoc est, erimus quod ipse est. Quibus enim potestas data est filios Dei fieri, data est potestas, non quidem ut sint Deus, sed sint tamen quod Deus est, sint sancti, futuri plene beati, quod Deus est. Nec aliunde hic sancti, nec ibi futuri beati, quam ex Deo, qui eorum et sanctitas et beatitudoEt ideo huic perfectioni nutrienda est semper voluntas, amor praeparandus, voluntas cohibenda, ne in aliena dissipetur; amor servandus, ne inquinetur. Propter hoc enim solum creati sumus et vivimus, ut Deo nemo vivens nisi cum vita exuit, quam omni homini in testimonium amissae meolens et qui eam cogitare potest, et qui tam hebes est ut eam cogitare non possit: scilicet quod sicut ubique Deus est, et ubique
Abbreviated transcription (Latin):
et decedentes et p̃teruolitantes nolun¬
rates quib nõ uult mͦ. mͦ nõ uult. nenͤ¬
ꝙͣ int̾ uolũtates. s pene int̾ ociosas de¬
putande st̃ cogitationes. Nam et si ali¬
qñ fiũt usq ad delectationẽ animi: tito
tñ se inde extutit ainimꝰ compos sui.
Quod cutẽ in totũ uult. pͥmo conside¬
randũ est qͥd illud sit qͦd sic uelit: deinde
qͣntũ uelit et qͦmͦ uelit. Si quod ĩ totũ
nult ds̃ est. discutiendũ est ei qͣntũ et qͦ¬
mñ deũ uelit:  nteũ usq ĩ contemptum
affectu mentis : ut iã uolũtas plusꝙpͣ
uolũtas sit: ut amor sit. ut dilectio sit.
nt caritas sit. ut unutas sp̃c sit. Sit eĩ
diligendus est ds̃. Mrigna eĩ ad deũ
uolũtas amor est. Dilectio ẽ adhesio
siue cõiĩtio. cerritas fruitio. Unitas
uo sp̃t cũ deo hoĩ sursũ cor habenti ꝓfi¬
cientis ⁊̃ deũ uolũtatis ẽ ꝑfectio: cũ iã
nõ solũmꝰ uult qͦd d̾s uult. s sit ẽ non

Expanded text:
tervolitantes voluntates, quibus modo vult, modo non vult, nequaquam inter voluntates, sed pene inter otiosas deputandae sunt cogitationes. Nam etsi aliquando fiunt usque ad delectationem animi, cito tamen inde se excutit animus compos sui. Quod autem in totum vult, primo considerandum est ei quid illud sit quod sic velit; deinde, quantum velit, et quomodo velit. Si quod in totum vult, Deus est, discutiendum est ei Deum quantum et quomodo velit, et utrum usque in contemptum affectu mentis: ut jam voluntas plus quam voluntas sit, ut amor sit, ut dilectio sit, ut sit charitas, sit unitas spiritus. Sic enim diligendus est Deus. Magna enim voluntas ad Deum, amor est; dilectio, adhaesio sive conjunctio; charitas, fruitio. Unitas vero spiritus cum Deo homini sursum cor habenti, proficientis in Deum voluntatis est perfectio, cum jam non solummodo vult quod Deus vult, sed sic est non
Abbreviated transcription (Latin):
gis ꝓpinqna inqͣntũ nolũtaria. q̃ in
uirtutib cõsistit ĩ qua animꝰ uirtutis
magtutudine. sũmi boni qͣsi imitari
gestit magnitudinẽ: et ꝑseuerante
in bono constantia. et̾n̾itatis eiꝰ ĩcom¬
mutabilitatẽ. Suꝑ hanc autẽ alia ad¬

Expanded text:
quantum voluntaria, quae in virtutibus consistit: in qua animus virtutis magnitudine summi boni quasi imitari gestit magnitudinem; et perseverantiae in bono constantia, aeternitatis ejus incommutabilitatem. Super hanc autem alia
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ ip̃e est ⁊ qui quotũq seu ĩ bonũ seu
ĩ inailũ applicitꝰ fu̾it naturaliter iuget.
D alius ĩuenit᷑ sibi relictꝰ : alius a gr̃ai
illuminatus. Ille scli reb et seriis et
nugatoriis se nõ negat: hic autẽ nõ nͥ
dignis se rebus et sͥ similib seipsum
accõmodeit. Ille sepe oꝑatur sicut sibi
relictꝰ et uicio infectus ex ui rõnis et
uicio torrupte uolũtatis. texens ꝑuer
repente ꝑimentes s sensim et paulatim
corrũpentes. occupantes tempus. necessa¬
ria impedientes. et animũ inficientes
nec tã cogitationes ꝙͣ ex ueris uł ima¬
ginariis recordatioĩb simulachra q̃dã
cogitationũ. seu ip̃e recordationes ultro
et multiplicit᷑ de memoria scaturientes
cogitantis intentio. cũ qͦd sponte ebul¬
lit de memoriai. formandũ se offert
ĩtellectui nõ curamti: et qͥtqͥd agitꝰ
uidet᷑ potius agi ĩ sompno dormien¬
tis ꝙͣ in acie uł studio cogitantis.

Expanded text:
seu seu in malum applicitus fuerit, naturaliter viget: sed alius invenitur sibi relictus, alius a gratia illuminatus. Ille saeculi rebus et seriis et nugatoriis se non negat: hic autem nonnisi dignis se rebus, et similibus sibi se ipsum accommodat. Ille saepe operatur sicut sibi relictus, et vitio infectus ex vitio rationis, et vitio corruptae voluntatis, texens perverepente perimentes, sed sensim et paulatim corrumpentes, occupantes tempus, necessaria impedientes, et animum inficientes: non tam cogitationes, quam ex veris vel imaginariis recordationibus simulacra quaedam cogitationum, seu ipsae recordationes ultro et multipliciter de memoria scaturientes.cogitantis intentio: cum quod sponte ebullit de memoria, formandum se offert intellectui non curanti, et quidquid agitur, videtur potius agi in somnio dormientis, quam in acie cogitantis.
Abbreviated transcription (Latin):
deũ cogitanti. uolũtas ĩ oĩ cogitanone
pͥnceps ẽ: et necessario pͥncipiũ uolun¬
tatis sequit᷑ oĩs tenor cogitationis Tria
eĩ st̾ q̃ cogitationẽ faciũt: uolũtas ip̃fi
memoria. intellectus. Uolũtas cogit me-¬
moriã ut ꝓferat materiã: cogit ĩtelle¬
ctũ ad formandũ qͦd ꝓfert᷑. adhibens ĩ¬
tellectũ memorie ut inde formet᷑. ĩtelle¬
ctui uõ atiẽ cogitantis ut inde cogitet᷑
Que qr ĩ unũ cogit uolũtas. et facili qͦ¬
dam nutu cõcopulat: a cogendo cogita¬
tio nomen accepisse uidetur: Hint autẽ¬
fiũt cogitationes om̃s. alie bone. sc̃e et
et uane a quibz aufert se ds̃. Hinc
eteĩ dicit᷑. qr ꝑuerse cogitationes sepa¬
bis adu̾tendũ est. qr sine oĩ ĩtellectu nulla¬
tenus cogitari potest: et nulla oĩuo cogi¬
tatio sine oĩ intellectu est. S alius est
intellectꝰ ex ui natureli rõnis: ex alius
ex urtute mentis rõnalis. Intellectꝰ qͥdẽ¬

Expanded text:
Deum cogitanti, ipsa voluntas in omni cogitatione princeps est; et 227 necessario principium voluntatis sequitur omnis tenor cogitationis. 12. Tria enim sunt quae cogitationem faciunt; voluntas, memoria, et intellectus. Voluntas cogit memoriam ut proferat materiam, cogit etiam intellectum ad formandum quod profertur, adhibens intellectum memoriae ut inde formetur; intellectui vero, aciem cogitantis, ut inde cogitetur. Quae quia in unum cogit voluntas, et facili quodam nutu copulat, a cogendo cogitatio nomen accepisse videtur. Hinc fiunt cogitationes omnes, aliae bonae et sanctae, et vanae, a quibus aufert se Deus. Hinc enim dicitur quod perversae cogitationes sepabis advertendum est, quia sine omni intellectu nullatenus cogitari potest, et nulla omnino cogitatio sine omni intellectu est. Sed alius est intellectus ex vi naturalis rationis, alius ex virtute mentis ra
Abbreviated transcription (Latin):
nis oĩa q̃ cogitanti occurrũt cõforman¬
tur e ĩtentioni uolũtatis. agente ĩ tis
mistd̾ia et iudicio dei. ut iustꝰ iustificet᷑
tidhuc: et qͥ ĩ sordib est sordescat ad¬
huc . Ideo hoĩ deũ amare nolenti nel a
manti siuis sꝑ consulendus ẽ animus.
examinanda cõscientia: qͥd sit qͦd in to¬
tũ uult. et ꝓpter quod uult. qͥcnͥd aliud

Expanded text:
quaecumque cogitanti occurrunt, conformantur intentioni voluntatis, agente in eis misericordia et judicio Dei, ut justus justificetur adhuc, et qui in sordibus est sordescat adhuc . Ideo homini Deum amare volenti, vel jam amanti, suus semper consulendus est animus, examinanda conscientia, quid sit quod in totum vult, et propter quod vult: quidquid aliud
Abbreviated transcription (Latin):
dans uirtutẽ. ꝓsꝑans oꝑationẽ: agẽs
oĩa fortiter. et disponens oĩa suauiter
Ip̃e iuuificat spm̃ hoĩs et cõtinet in
unũ : situt ille uiuificat et continet ĩ¬
unũ corpus suũ. Hoĩes doceant deũ
q̃rere: angeli tidorare. Solus ip̃e est qͥ
docet ĩuenire. habe̾. et frui. Ip̃e tñ est
sollicitudo bene q̃rentis. et pietas in
spũ et ueritate ndorantis. et sapĩa ĩue¬
mentis. et amor habentis gaudiũ
fruentis. Quicqͥd tñ hic de uisione et
cognitione dei fidelib impartit᷑. specu

Expanded text:
 juvans operationem, agens omnia fortiter, et disponens omnia suaviter. Ipse vivificat spiritum hominis, et continet in unum: sicut et ille vivificat, et in unum continet corpus suum. Homines doceant Deum quaerere; Angeli adorare: solus ipse est qui docet invenire, habere, et frui. Ipse enim est et sollicitudo bene quaerentis, et pietas in spiritu et veritate adorantis, et sapientia invenientis, et amor habentis, et gaudium fruentis. Quidquid tamen de visione et cognitione Dei hic fidelibus impertitur, spe
Abbreviated transcription (Latin):
plusꝙͣ potest: regenda et refrenanda ẽ
Cñ nõ nult qͦd potest: extitanda et ꝓ
uotanda ẽ. Sepe eĩ si nõ frenat᷑: impe¬
tũ facit. et agit᷑ ĩ p̃ceps. Sepe si nõ exci¬
tat᷑. dormit et tardat. et obliuiscit᷑ quo
tendebat: et facile declinat qͣsi a lat̾e
ĩ obligationes oblate delectationis.¬

Expanded text:
regenda est: cum non vult quod potest, excitanda est et provocanda. Saepe enim si non frenatur, impetum facit, et agitur in praeceps. Saepe si non excitatur, dormit, et tardat, et obliviscitur quo tendebat, et facile declinat quasi a latere in obligationes  al. obliquationes
Abbreviated transcription (Latin):
pe uł negligentia uł priuato amore
nri erramꝰ in nobis. Hona gͦ custos
uolũtatis ẽ obedientia: sine imꝑii illa
sit. siue cõsilii. siue subiectioĩs. siue so¬
lius caritatis. Purius eĩ ac dultius
minores suos filii obedientie castificãt
corda sua ĩ obedientia caritatis ꝙͣ ad
maiores subigãt ꝑ obedientiã necessi¬
tatis. In illa eĩ sola uł p̃cipit uł cõsu¬
lit caritas et obedit caritais: Hic tru¬
tẽ penã uł timet uł minat᷑ meticulosa¬

Expanded text:
negligentia, vel privato amore nostri erramus in nobis. Bona ergo custos voluntatis est obedientia, sive imperii illa sit, sive consilii; sive subjectionis, sive solius charitatis. Purius enim ac dulciusminores suos, filii obedientiae castificant corda sua in obedientia charitatis, quam ad majores subigant per obedientiam necessitatis . In illa enim sola vel praecipit, vel consulit, et obedit charitas: hic autem poenam timet, vel minat
Abbreviated transcription (Latin):
cati. quasi tristes. sꝑ autẽ gandentes.
sicut egentes. multos autẽ locupletã¬
tes: tamꝙͣ nichil habentes et omĩa
possidentes. In labore et erũpnci: ĩ fa¬
me et siti. ĩ frigore et nuditate:. Hec
et huiusmodi st̃ studia sc̃a. apłita ex̃¬
mus et ĩuenit et emendat: mũdans
se ab oĩ inqͥnamẽto carnis et sp̃c: ꝑ
ficiẽs scĩficationẽ ĩ timore dei. Studiu
hec silentiũ amãt. quietẽ desiderant
cordis. ĩ labore corꝑis pauꝑtatẽ sp̃c.
et patẽ in extiorib p̃ssuris. bonã cõsiien

Expanded text:
autem gaudentes; sicut egentes, multos autem locupletantes; tanquam nihil habentes, et omnia possidentes : in labore et aerumna, in fame et siti, in frigore et nuditate . Haec et hujusmodi sunt studia sancta, exemus, et invenit, et emendat, mundans se ab omni inquinamento carnis ac spiritus, perficiens sanctificationem in timore Dei. Studia haec silentium amant, quietem desiderant cordis in labore corporis, paupertatem spiritus, et pacem in exterioribus pressuris
Abbreviated transcription (Latin):
naturalis quidã animi appetitꝰ est:
cilius ĩ deũ et circa int̾i̾ora susi. alius
cirta corpus et cirta ext̾iora sua et cor¬
poralia. Hec cũ sursũ tendit sicut igͥs
ad locũ suũ. hoc ẽ cũ aissociat᷑ u̾itati ⁊
app̃hendit. cũ tenet. cũ fruit᷑. caritas
ẽ: unitas. sp̃c est. ds̃ est: ds̃ eĩ caritas
est. In his eĩ cũ cõsũmau̾it homo tũt

Expanded text:
naturalis quidam animi appetitus est, alius in Deum, et circa interiora sua: alius circa corpus, et circa exteriora et corporalia. Haec cum sursum tendit, sicut ignis ad locum suum, hoc est, cum sociatur veritati, et apprehendit, cum tenet, cum fruitur, charitas est, unitas spiritus est, Deus est: Deus enim charitas est . In
Abbreviated transcription (Latin):
tũ plenitudinẽ:ͥ sine uitio intertur¬
rente oĩa possũt in hoĩe etiã languẽ¬
te . oĩa habent et possidẽt ĩ hoĩe nichil
habente: dãt. mutuãt. conferũt. pro¬
sũt ĩ hoĩe secũ quiescente. Gloria et
diuitie ĩ cõscĩa beati uiri illius ex fructi¬
b bone uolũtatis eiꝰ : foris no̾ nõ ex
uno latẽ situr scutũ huiꝰ mũdi. s undiq
eñ circũdat scutũ u̾itatis. hylarẽ eñ ⁊¬

Expanded text:
ne vitio intercurrente; omnia possunt in homine etiam langueia habent et possident in homine nihil habente: dant, mutuant, conferunt, prosunt in homine secum quiescente. Gloria et divitiae in conscientia sancti viri illius, ex fructibus bonae voluntatis ejus. Foris vero non ex uno latere, sicut scutum hujus mundi, sed undique eum circu
Abbreviated transcription (Latin):
u̾o̾ illa mugigerula. uerbosa cõtentiosa.
curiosa. ambiciosa. etiã iam factũ ani
mũ uł ꝑfectũ dissipant uł corrũpũt.
Het studia scrutant᷑ uirtutũ nõ tam
flores ꝙͣ radices: nõ ut luceãt s ut sint
nõ ut sciant᷑. s ut habeant᷑ Ditiorũ
uo plus ĩ semetip̃is metuũt eippetitũ
ꝙͣ tib aliis impetũ: plus cõtagiũ ꝙͣ ma¬
liciã. Sicut eĩ magno aliqñ labore et
studio ꝑseuerante uirtutes trahũt᷑ in
fiffectũ et mentẽ bonã: sic uicia leuissi¬
na remissionis et litencie oportunita¬
te transcunt ĩ cõsꝑsionẽ et qͣsi natura¬

Expanded text:
vero illa, nugigerula, verbosa, contentiosa, curiosa, ambitiosa, etiam sanctum animum vel jam perfectum dissipant et corrumpunt. Haec studia scrutantur virtutum, non tam flores quam radices, non ut luceant, sed ut sint: non ut sciantur, sed ut habeantur. 7. Vitiorum vero plus in semetipsis metuunt appetitum, quam ab aliis impetum; plus contagium, quam malitiam. Sicut enim aliquando magno labore, et studio perseverante, virtutes trahuntur in affectum et mentem bonam, sic vitia levissima remissioris licentiae opportunitate trans
Abbreviated transcription (Latin):
ex̾cendus est: et q̃ eũ nõ ꝑfũdãt s in¬
tingirãt. sicq afficiãt ut ꝑficiant¬
Studia u̾o hec et silitteris aliqñ
adiuuant᷑ et utũt᷑. nõ tñ literatoria¬
st̃ : nõ cauillantia. nõ disputantia. nõ gar¬
rula s spũalia. pacifica. et humilia. hu¬
milib cõsentientia. Que et si foris ex̾tẽ¬
tur. intꝰ potius agũtur ĩ spũ mentis:

Expanded text:
exercendus est, et quae eum non perfundant, sed inexercendus est, et quae eum non perfundant, sed intingant, sicque afficiant ut Studia vero haec etsi litteris aliquando adjuventur et utantur, non tamen litteratornt, non cavillantia, non disputantia, non garrula; sed spiritualia, pacifica, et humilia, humilibus consentientia. Quae etsi foris exercentur, intus potius aguntur in spiritu mentis,
Abbreviated transcription (Latin):
magnus et bonus animꝰ suscipit. mi¬
rat᷑. et affectat qͦd supͣ eñ est: et adhe¬
rẽ festinat siłitudini sue sua deuota ymai¬
go.I p̃e eĩ ymago dei est. et ꝑ hoc qd̾
ymago eiꝰ est . ĩ telligibile ei fit et posse¬
se et debere ei inhere̾ cuiꝰ ymago est.
Ideoq et si in terris regit corpus sibi
sari amat unde qͥcqͥd ẽ qͥcquid habet
se nouit accepisse. et ubi ĩ ꝑpetuũ se
mansurũ. et cũ plena dei uisione plenã
tã suã nõ negligat cõformare. Illuc gͦ
speitat. inde pendet. plus cũ hoĩb cõmo¬
rans ut iificet eos uita dei aid que¬
renda et capienda diuina ꝙͣ ut uinãt ui¬
ta ista mortali et humaina. Sicut eĩ cor¬
pus qͦd animat naturali statu suo eri¬
git ĩ celũ. qͦd natura et loto. et digni¬
tate et lota oĩa et corꝑa suꝑeminet:
piendo. s pie amando. sobrie. et iufte.
et pie uiuendo. Qui qͣnto altius est
qͦ nitit᷑ tanto fortiorib ex̾titioꝵ studiis

Expanded text:
magnus et bonus animus suspicit, miratur et affectat quod supra eum est, et adhaerere festinat similitudini suae devota imago. Ipse enim imago Dei est. Et per hoc quod imago Dei est, intelligibile ei fit, et se posse et debere inhaerere ei cujus imago est. Ideo etsi in terris regit corpus sibi sari amat, unde quidquid est, quidquid habet, se novit accepisse, et ubi in perpetuum se mansurum, et cum plena Dei visione plenam vitam suam non negligat conformare. Illuc ergo spectat, inde pendet, plus cum hominibus commorans, ut vivificet eos vita Dei ad quaerenda et capienda divina, quam ut animet vita ista mortali et humana. Sicut enim corpus quod animat, naturali statu suo erigitur in coelum, quod natura et loco, et dignitate, et loca omnia et corpora supereminet: piendo, sed pie amando, sobrie, et juste, et pie vivendo: qui quanto altius est quo nititur, tanto fortioribus exercitiorum studiis
Abbreviated transcription (Latin):
tati seu utilitati nature seruit: natu
se exponit uł noxia. uiciũ ẽ nature uł
sui ip̃iꝰ. Quoꝵ pͥmo appetitu uł accessu
de temetip̃o tibi caꝑe licet hoc argumẽ¬
tũ. Cũ in eis q̃ nd corpus spectãt. ĩ re¬
b necessariis uolũtas pͥmo appetitu
finẽ facit: naturalis animi appetitus
est. Cũ u̾o ĩ appetendo sꝑ ad ulteriora
ꝓgredit᷑. ip̃m sc prodit: qr iã nõ tam uo¬

Expanded text:
tati seu necessitati naturae servit, natura se exponit vel noxia, vitium naturae est, vel sui ipsius. Quorum primo appetitu vel accessu, de temetipso tibi hoc capere licet argumentum. Cum in eis quae ad corpus spectant, in rebus necessariis voluntas primo appetitui finem facit, naturalis animi appetitus est. Cum vero in appetendo semper ad ulteriora progreditur, ipsum se prodit, quia jam non tam vo