comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
minꝰ ad Moysen in madian. Ua¬
de. et reuertere in Egyptũ: mortui
enĩ sũt om̃es qui querebant aĩam
tuã. Tulit ergo Moy ses uxorẽ suã
et filios suos. et ĩposuit eos super
asinũ: reuersusq est in Egyptũ.
portans pirgã dei in manũ suai. Di¬
Uide ut oĩci ostenta quȩ posu in
manu tua. facias corã Pharade:
ego indurabo cor eius. et non dĩt¬
ter populũ. Dicesq ad eũ. Hec di¬
cit dñs. Silius meus pͥmogeitus
I srael. Dixi tibi. Dimitte filiũ me¬
ũ ut seruiat mihi: et noliusti dĩt¬
tere eũ. ecce ego interficiã filiũ tu¬
ũ p̃mogẽitũ. Cũq eẽt in itinere in
diuersorio. occurrit ei dñs. et uole¬
bat occidere eũ. Tulit ilico Sephora
acutissĩam petrã. et circũcidit pre¬
putiũ fili sui. tetigitq pedes euis.
et cut. Sponsus sanguinũ tu mihi
es. Et dimisit eũ postq dixeat. Spõ¬
sus sanguinũ tu mihi es: ob cirtũ¬

Expanded text:
minus ad Moysen in Madiam: “Vade et reuertere in Egyptum. Mortui sunt enim omnes qui quaerebant animam tuam. Tulit ergo Moyses uxorem suam, et filios suos, et imposuit eos super asinum, reversusque est in Aegyptum, portans virgam Dei in manu sua. Divide ut omnia ostenta quae posui in manu tua facias coram Pharaone ego indurabo cor eius et non dimittet populum dicesque ad eum haec dicit Dominus filius meus primogenitus meus Israhel dixi tibi dimitte filium meum ut serviat mihi et noluisti dimittere eum ecce ego interficiam filium tuum primogenitum cumque esset in itinere in diversorio occurrit ei Dominus et volebat occidere eum tulit ilico Seffora acutissimam petram et circumcidit prputium filii sui, tetigitque pedes ejus, et ait: Sponsus sanguinum tu mihi es. Et dimisit eum, postquam dixit ei: Sponsus sanguinum tu mihi es ob circum
Abbreviated transcription (Latin):
catũ. Non querus ultoem. nec
memor eris inuiris tiuiũ tuoꝵ.
Diliges amitũ tuũ sicut teip̃m:
ego dñs. Leges mecis tustodite.
Iumenta tus non faties coire cũ
alterius generis cinimãtib.A
grũ tuũ non seres diuerso semi¬
ne. Ueste quȩ ex duobus texta
est. non indueris. Homo si dor¬
nuerit cũ muliere coitu semĩs
que sit ancilla etiã nobilis. et
tñ precio non redẽpta. nec liber¬
tate doncita: uapulcibũt ambo
et nõ morientur. quia nõ fuit li-¬
bera. pro delicto aũt suo offeret
dño ad ostiũ tabernatuli testĩo¬
nii arietem, orabitq pro eo sciter¬
dos et pro ꝑcc̃o eius corã dño. et
repropiticibitur ei. dimittetur¬
q pccm. Qñ ingressi fueritis
terrã. et plãtaueritis in ea ligna
pomifera, auferetis preputia
orũ. Poma quȩ germinant. im¬

Expanded text:
em nec memor eris iniuriae civium tuorum diliges amicum tuum sicut temet ipsum ego Dominus leges meas custodite iumenta tua non facies coire cum alterius generis animantibus agrum non seres diverso semine veste quae ex duobus texta est non indueris homo si dormierit cum muliere coitu seminis quae sit ancilla etiam nubilis et tamen pretio non redempta nec libertate donata vapulabunt ambo et non morientur quia non fuit libera pro delicto autem suo offeret Domino ad ostium tabernaculi testimonii arietem orabitque pro eo sacerdos et pro delicto eius coram Domino et repropitique peccatum. Quando ingressi fueritis terram, et plantaveritis in ea ligna pomifera, auferetis praeputia eorum: poma quae germinant, im
Abbreviated transcription (Latin):
augurabimĩ. nec obserucibitis
sõnici. neq in rotundũ attõdebi¬
tis comã. nec radetis barbã. Et su-¬
per mortuo nõ incidetis carnes
urãs. neq figuras ciliquas. auit
stigiara facietis uobis. ego dñs.
Ne prostituas filic̃ tuã. ne conta.¬
minetur terra. et impleatur pia¬
culo. Sabbata meci custodite. et
scinctuariũ meũ metuite. eg o
dñs. Non declinetis ad magos.
nec cib ariolis ciliquid sciscitemi
ni. ut pollucinĩ per eos. ego do¬
minꝰ deus ur̃. Corã cano capi¬
te consurge, et honorai personã
senis: et tune dnm deũ tuũ. ego
sũ dñs. Si habitauerit aiduenai
in terra ur̃a. et morcitus fuerit in¬
ter pos. nõ exprobretis ei. sed sit
inter uos qucisi indigenci et di-¬
ligetis eũ quasi posmetipõs. fu¬
istis enĩ et pos aduene in terra e¬
gypti. ego dñs deus uester. Nloui.¬
te fcicere iniquũ aliquid in indi
tio. in regula. in pondere. in men¬
sura. Statera iusta. et equa sut
pondera. iustus modius. equus¬

Expanded text:
augurabimini nec observabitis somnia neque in rotundum adtondebitis comam nec radatis barbam et super mortuo non incidetis carnem vestram neque figuras aliquas et stigmata facietis vobis ego Dominus ne prostituas filiam tuam et contaminetur terra et impleatur piaculo sabbata mea custodite et sanctuarium meum metuite ego Dominus ne declinetis ad magos nec ab ariolis aliquid sciscitemini, ut polluamini per eos. ego dominus deus uester. coram canocapite consurge, et honora personam senis, et time deum tuum. ego dominus. si habitauerit aduena in terra uestra et moratus fuerit inter uos, ne exprobretis ei, sed sit inter uos quasi indigena, et diligetis eum quasi uosmet ipsos: fuistis enim et uos aduenae in terra Aegypti. ego dominus deusuester. nolite facere aliquid iniquum in tio, in regula, in pondere, in mensura. Statera iusta et equa sint pondera, iustus modius equus
Abbreviated transcription (Latin):
ei oĩa uerba Balas. ille rñdit. Ma¬
nete hic nocte. et rñdebo quit qͥd
mihi dixerit dñs. Manẽtib iũt
illis cipud Balciã. uenit deus. et
cut ad eũ. Quid sibi uolũt hoĩes
Sephor rex mocibitarũ misit ad
me. dicẽs. Ecce ppłs qui egressus
est de Egypto. operuit superficiẽ
terre: ueni et maledic ei. si quo mõ
possim pugnãs cibiicere eũ. Dixit.¬
q deus cid ẜalciã. Noli ire cũ eis. ne¬
q maledicas ppło. quia bñdictus
est. Qui mane cõsurgens. dixit
cid prĩcipes. Ite in terram uestrã.
quia prohibuit me dñs ueĩre uo¬
biscũ. Reuersi pr̃icipes dixerunt
cd dalac. Noluit Balaam ueĩre
nobiscũ. Rursũ ille multo plures
et nobiliores qͣz ante miserat, mi
plor. Ne cũcteris uenire ad me. pa-¬
ratus sũ honorcire te. et quitq̃d uo¬

Expanded text:
ei omnia verba Balaac ille respondit. Maei omnia verba Balaac ille respondit. Manete hic nocte, et respondebo quidquid mihi dixerit Dominus. Manentibus autem illis apud Balaam, venit Deus, et ait ad eum: Quid sibi volunt homines Sepphor rex Moabitarum, misit ad me, dicens: Ecce populus qui egressus est de Aegypto, operuit superficiem terrae: veni et maledic ei, si quo modo possim pugnans abigere eum. Dixitque Deus ad Balaam: Noli ire cum eis, neque maledicas populo, quia benedictus est. Qui mane consurgens dixit ad principes: Ite in terram vestram, quia prohibuit me Dominus venire vobiscum. Reversi principes dixerunt ad Balac: Noluit Balaam venire nobiscum. Rursum ille multo plures et nobiliores quam ante miserat, mispphor: Ne cuncteris venire ad me: paratus sum honorare te, et quidquid vo
Abbreviated transcription (Latin):
Rofectiq castrame.¬
tati sũt in cãpestri-¬
bus Mocib ubi trãs
Iordanẽ Iericho sita
et ꝙ pertimussent eũ Mocibit e
et impetũ eius ferre nõ possẽt. di¬
xit ad maiores natu Madiã. Ita
delebit hic ppłs õnes qui in nrĩs
finib cõmorãtur. quomõ solet
bos herbas usq adradices carpe.
Ip̃ẽ aũt erat eo tperex in miocib.
msit ergonũcios ad Balciam fi¬
liũ Beor criolũ. qui habitabat
super flumẽ terre filioꝵ Ammõ.
ut uocarẽt eũ et dicerẽt. Et ce egres-¬
sus est ppłs ex Egypto. qui ope-¬
ruit super ficiem terre. sedens con¬
trame. Beni ig̃r̃ et maledit ppło
huic. quia fortior me est: si quo
mõ possim ꝑcutere et ericere eñ¬
de terra mea. Nloui eñ ꝙ bñdc̃s
sit cui bñdixeris: et mnciledictus
in quẽ maledcã congesseris. Per¬
rexerũtq seniores Mocib et mcuo¬
res natu Madian. habẽtes diuĩa-¬
tionis pretiũ in manibꝰ. Cũq ye¬
nissent ad Balciam. et narrassẽt

Expanded text:
rofectique castrametati sunt in campestribus Moab, ubi trans Jordanem Jericho sita et quod pertimuissent eum Moabitae, et impetum ejus ferre non possent, dixit ad majores natu Madiadelevit hic populus omnes qui in nostris finibus commorantur: quomodo solet bos herbas usque ad radices carpere. Ipse erat eo tempore Rex in Moab. Misit ergo nuncios ad Balaam filium Beor ariolum: qui habitabat super flumen terre filiorum Ammon: ut vocaret eum et diceret. Ecce egressus est populus ex Egypto: qui operuit superficiem terre sedens contra me. Veni igitur et maledic populo huic: quia fortior me est: si quo modo possim percutere eum: et ejicere de terra mea. Novi enim quod benedictus sit cui benedixeris: et maledictus in quem maledicta congesseris. Perrexerunt seniores Moab et majores natu Madian habentes divinationis precium in manibus. Qui cum venissent ad Balaam et narrassent
Abbreviated transcription (Latin):
illũ de Egypto. cuiꝰ fortitudo siłis
est rhinocerotis. Deuorabũt gen-¬
tes hostes illius. osscq eorũ con¬
fringẽt. et perforcibũt sagittis. Ac¬
cubans dormiuit ut leo. et quasi le
ena. quã suscitare nullus cuidebit.
dictus. qui maledixerit tibi. ĩ ma
lac cõtra Balacm. cõplosis incũ¬
bus cut. Ad maledicendũ inimi¬
cis meis uocauite. quibꝰ econtra¬
rio tertio bñdixisti: reuertere ad
locũ tuũ. Decreuerã quidẽ mag̃fi¬
ce honorare te, sed dñs priuauit
te honore disposito. Respondit
Balaam ad Balcis Nõne nũtus
tius. quos misisti ad me. dixi. Si
dederit mhi Balac plenã domũ
suã argẽti et cuiri. nõ potero pre¬
boni quid. uel mali proferam ex
corde meo. sed quicq̃d dñs dixeĩt.
hoc loquar: Uerũtamẽ pergẽs
ad populũ meũ. dabo tibi consi¬
cicit extremo tꝑe. Sũptti ig̃r parci

Expanded text:
eum de Aegypto, cujus fortitudo similis est rhinocerotis. Devorabunt gentes hostes illius, ossaque eorum confringent, et perforabunt sagittis. Accubans dormivit ut leo, et quasi leaena, quam suscitare nullus audebit. dictus: qui maledixerit tibi  Vulg.lac contra Balaam conplosis manibus ait ad maledicendum inimicis meis vocavi te quibus e contrario tertio benedixisti revertere ad locum tuum decreveram quidem magnifice honorare te sed Dominus privavit te honore disposito respondit Balaam ad Balac nonne nuntiis tuis quos misisti ad dederit mihi Balac plenam domum suam argenti et auri, non potero praeboni quid vel mali proferam ex corde meo: sed quidquid Dominus dixerit, hoc loquar? Verumtamen pergens ad populum meum, dabo consiciat ext
Abbreviated transcription (Latin):
monũ deiz qui nouit doctrinã
altissimi. et uisiones õmpoten¬
tis uidet. qui cadens aꝑtos habet
oculos. Bidebo eũ. sed non modo:
intuebor illũ. sednon prope. Drie¬
tur stella ex Iccob et cõsurget uir¬
ga de Israel: et pertutiet duces mo¬
ab uastribitq oẽs filios dech. Et
erit Idumȩa possessio eius; here
ditas deir ceder inimicis sius:Is¬
rael uero fortirer aget. De Iacob
erit qui dnẽtur. et perdat reliqui¬
as ciuitatis. Cũq uidisset Amc¬
lec: aissumẽs parabolã cut. Pr̃iti¬
piũ gentiũ Amcilec. cuiꝰ extrẽci¬
perdentur. Uidit quoq Cinȩum:
et assũpta parcibola. cut. Robus
tũ quidẽ est habitatulũ tuũ: sed
si in petra posueris nidũ tuũ. et
poteris permanere; Assur enĩ ca¬
piet te. Assũptaq parcibola it erũ
locutus est. Heu quis uicturus ẽ
qñ ista faciet deus; Uenient in
trieribus de Italici. superabũt As¬
syrios. uastabũtq hebreos. et cid
extremũ etiam ipsi peribũt. dur¬

Expanded text:
it doctrinam Dei altissimi: et visiones omnipotentis videt: qui cadens apertos habet oculos. Videbo eum: sed non modo: intuebor illum: sed non prope. Orietur stella ex Jacob: et consurget virga ex Israel. Et percutiet duces Moab: vastabitque omnes filios Seth. Et erit Idumea possditas Seir cedet inimicis suis Israhel vero fortiter aget de Iacob erit qui dominetur et perdat reliquias civitatis cumque vidisset Amalech adsumens parabolam ait principium gentium Amalech cuiperdentur. Vidit quoque Cinaeum: et assumpta parabola ait: Robustum est quidem habitaculum tuum: sed si in petra posueris nidum tuum, et poteris permanere? Assur enim capiet te. Assumptaque parabola iterum locutus est: heu, quis victurus est, quando ista faciet Deus? Venient in trieribus de Italia, superabunt Assyrios, vastabuntque Hebraeos, et ad extremum etiam ipsi peribunt. Sur
Abbreviated transcription (Latin):
hi Balac plenã domũ suã airgẽti
et auri. nõ potero ĩmutare u̾bũ doͬ
dei mei. ut uel plus uel minus io¬
quar. Obsetro ut hic maneatis e¬
tiã hcic nocte ut scire queã quid
mihi rursũ respondeat dñs. Ue-¬
nit ergo deus ad balciã nocte. et
cut ei Si uocare te uenerĩt hoĩes
isti. surge. et uade cũ eis: ita dun¬
taxat. ut qd̃ tibi precepero facias.

Expanded text:
rgenti et auri, non potero immutare verbum Domini Dei mei: ut vel plus, vel minus loquar. Obsecro, ut hic maneatis etiam hac nocte, et scire queam quid mihi rursum respondeat Dominus. Venit ergo Deus ad Balaam nocte, et ait ei: Si vocare te venerunt homines isti, surge, et vade cum eis: ita dumtaxat, u
Abbreviated transcription (Latin):
aũt in ciuitatẽ reuertaris. et di-¬
xeris Absalom. Seruus tuus sũ
sic ero seruus tuus: dissipabis
consiliũ Achicophel. Habes ãt
tecũ Sadoc et Abiathar sacerdo¬
tes: et õne uerbũ qd̃cũq audie¬
ris de domo regis. indicabis Sa-¬
doc et Abiathar sacerdotibus.
Sũt enĩ cũ eis duo filii eorũ A¬
chimaas filius Sados. et Iona-¬
than filius Abicthar: et mitte¬

Expanded text:
autem in civitatem revertaris, et diautem in civitatem revertaris, et dixeris Absalom: Servus tuus sum,sic ero servus tuus: dissipabis consilium Achitophel. Habes autem tecum Sadoc et Abiathar sacerdotes: et omne verbum quodcumque audieris in domo regis, indicabis Sadoc et Abiathar sacerdotibus. Sunt enim cum eis duo filii eorum, Achimaas filius Sadoc, et Jonathas filius Abiathar: et mitte
Abbreviated transcription (Latin):
a me uerbũ qd̃ te interrogo. Di¬
xitq ei mulier Loquere dñe mi
rex. Et cut rex. Nũquid manus
Iocib tecũ est in õmbus istis:
Rñdit mulier. et ait. Per salutẽ
cũe tue dñe mi rex. nec ad sinis¬
trã. nec ad dexterã est ex oĩbus
his que locutus est dñs meus
rex: seruus enĩ tuus Iocib. ipse
precepit mihi. et ip̃e posuit ĩ os
aincillȩ tue oĩa uerba hec. Ut uer¬
terẽ figuram sermoĩs huiꝰ. ser¬
uus tuus Iocb precepit istud: tu
ciĩt dñe mi rex. sapiens es. sicut
habet sapĩam angelus dei. ut ĩ¬
telligas oĩa super terrã. Et ait rex
tuũ: uade ergo. et reuoca puerũ Ab¬
salom. Cadensq Iocib super faciẽ
suã in terrã adorauit. et bñdixit
queso dũe consiliũ Achitophel.
Lũq ascenderet Dauid sũmita¬
tẽ montis in quo adoraturꝰ erat
deũ. ecce occurrit ei Chuscu Ara-¬
chites. scissa ueste. et terra pleno
capite. Et dixit ei Dauid. Si ue-¬
neris mecũ. eris mihi oueri. si

Expanded text:
a me verbum quod te interrogo. Dia me verbum quod te interrogo. Dixitque mulier. Loquere Domine mi Rex. Et ait Rex. Numquid manus Joab tecum est in omnibus istis? Respondit mulier et ait. Per salutem anime tue Domine mi Rex: nec ad dexteram nec ad sinistram est ex omnibus his que locutus est Dominus meus Rex. Servus enim tuus Joab ipse precepit mihi: et ipse posuit in os ancille tue omnia verba nec: ut verterem figuram sermonis hujus. Servus tuus Joab precepit istud. Tu autem Domine mi Rex sapiens es: sicut habet sapientiam Angelus Dei: ut intelligas omnia super terram. Et ait Rex hoc: vade ergo, et revoca puerum Absalom. Cadensque Joab super faciem suam in terram, adoravit et benedixitquaeso, Domine consilium Achitophel. Cumque ascenderet David summitatem montis, in quo adoraturus erat Dominum, ecce occurrit ei Chusai Arachites, scissa veste, et terra pleno capite. Et dixit ei David: Si veneris mecum, eris mihi oneri, si
Abbreviated transcription (Latin):
ficiant filiũ meũ. Qui ait. Ui¬
uit dñs quia nõ cadet de capil-¬
lis filii tui super terrã. Dixit er¬
go mulier. Loquatur ãcilla tua
ad dnm̃ meũ regẽ uerbũ. Et cut.
Loquere. Dixitq mulier. Quare
cogitasti huiꝰ cemoĩ rem contra
populũ dei. et locutus est rex u̾¬
bũ istud ut peccet. et nõ reducat
eiectũ suũ: Sẽs morimur. et
quasi aque dilabimur in ter
deus perire cũcun. sed retractat
cogitans, ne penitus perecit qui
abiectus est. Nũs igitur ueni. ut
loquar aid dnm meũ regẽ uer¬
bũ hoc pñte ppło: Et dixit ãcil¬
la tua. Loquar ad regẽ. si quo mõ
faciat rex uerbũ ancille sue. Et
audiuit rex. ut liberaret antillã
cilla tua. ut fiat uerbũ dnĩ mei
regis. sicut sacrificiũ. Sicut enĩ
cuigelus dni. sic est dñs meus
rex. ut nec benedcõe. nec incile¬
dcõe moueatur: pnde et dñs de¬
us tuus est recũ. Et rñdens rex.
dixit ad mulierẽ. Ne abscondas

Expanded text:
ficiant filium meum. 63 Qui ait: Vificiant filium meum. 63 Qui ait: Vivit Dominus, quia non cadet de capillis filii tui super terram. Dixit ergo mulier: Loquatur ancilla tua ad dominum meum regem verbum. Et ait: Loquere. Dixitque mulier Quare cogitasti istiusmodi rem contra populum Dei, et locutus est rex verbum istud, ut peccet, et non reducat ejectum suum? Omnes morimur, et quasi aquae dilabimur in terrDeus perire animam, sed retractat, cogitans ne penitus pereat qui abjectus est. Nunc igitur veni, ut loquar ad dominum meum regem verbum hoc, praesente populo. Et dixit ancilla tua: Loquar ad regem, si quo modo faciat rex verbum ancillae suae. Et audivit rex, ut liberaret ancillam cilla tua: ut fiat verbum Domini mei Regis quasi sacrificium: sicut enim Angelus Dei: sic est Dominus meus Rex: ut nec benedictione nec maledictione moveatur. Unde et Dominus Deus tuus est tecum. Et respondens Rex dixit ad mulierem. Ne abscondas
Abbreviated transcription (Latin):
dua ego sũ: mortuus est eĩ uir
meus. Et antille tue erant duo
filii: qui rixati sũt aduersũ se
in agro. nullusq erat qui eos ꝓ¬
hibere posset: et percussit alter
alterũ. et interfecit eũ. Et ecce cõ¬
surgẽs pniuersa cognatio adu¬
sũ ancillã tuã. dicit. Trade eñ
qui pertussit fratrẽ suũ. ut occi¬
damus eũ pro aĩa frĩs sui quẽ
interfecit. et deleamus heredem:
et querũt extinguere scintillam
meã que relicta est. ut nõ super¬
sit uiro meo nomẽ, et reliquie
super terrã. Et cit rex ad mulie¬
rẽ. Dade in domũ tuã. et ego iube¬
bo pro te.Dixitq mulier Thecui¬
tis ad regẽ. In me dñe mi rex sit
iniquitas. et in domũ prĩs mei:
rex ciũt et thronus eius sit ĩno-¬
cens. Et ait rex. Qui cõtradixe,¬
rit tibi. cidduc eũ ad me. et ultra
nõ addet ut tangat te. Quȩ cut.
Recordetur rex dñi dei sui. ut nõ
multiplicẽtur ꝓximi sanguĩs
ad uluscendũ. et nequaq̾ inter¬

Expanded text:
dua ego sum mortuus est enim vir dua ego sum mortuus est enim vir meus et ancillae tuae erant duo filii qui rixati sunt adversum se in agro nullusque erat qui eos prohibere posset et percussit alter alterum et interfecit eum et ecce consurgens universa cognatio adversum ancillam tuam dicit qui percussit fratrem suum: ut occidamus illum pro anima fratris sui quem interfecit: et deleamus heredem. Et querunt extinguere scintillam meam que relicta est: ut non supersit viro meo nomen: et reliquie super terram. Et ait Rex ad mulierem. Vade in domum tuam: et ego jubebo pro te. Dixitque mulier Thecuites ad Regem: in me Domine mi Rex sit iniquitas et in domo patris mei. Rex autem et thronus ejus sit innocens. Et ait Rex. Qui contradixerit tibi adduc eum ad me: et ultra non addet: ut tangat te. Que ait. Recordetur Rex Dmultiplicentur proximi sanguinis ad ulciscendum, et nequaquam inter
Abbreviated transcription (Latin):
manũ suã. et app̃tiendẽs ostula¬
batur eũ. Faciebatq hoc õm Isrl
uenienti ad iudiciũ ut audiret
a rege. et solicitabat corda uiroꝵ
Israel. Post quadragĩta ãt ãnos.
dixit Absailom ad regẽ Dauid. Ua¬
dam et reddã uota meci. quȩ uo-
ii dño in Hebron. Bouens enĩ
uouit seruus tuus. cũ eẽt in Ses¬
sur Syriȩ. dicẽs. Si reduxerit me
dñs in Ierusalẽ. sacrificabo dño
Dixitq ci rex Dauid. Uade ĩ pa¬
ce. Et surrexit. et abiit in Hebrõ.
Misit aũt Absaloni explorato¬
res in uniuersas tribus Israel.
simulci. et induere ueste lugubri
et ne ongaris oleo. ut sis quasi
mulier p̾lurĩo iã tꝑe luges mor¬
tuũ: et ingredieris ad regem. et
loqueris ad eũ sermones huuis¬
cemodi. Posuit aũt Iocb u̾ba
inore eius. Itaq cũ ingressa fu¬
isset mulier ⁊̃hecuitis ad regem
cecidit corã eo super terrã. et ado¬
rauit. et dixit. Serua me rex. Et
ait ad eam rex. Quid cause ha-¬
bes: Que rñdit. Heu mulier ui¬

Expanded text:
num suam, et apprehendens, osculabatur eum. Faciebatque omni Israel venienti ad judicium, ut audiretur a rege, et solicitabat corda virorum Israel. Post quadraginta autem annos, dixit Absalom ad regem David: Vadam, et reddam vota mea quae vovi Domino in Hebron. Vovens enim vovit servus tuus, cum esset in Gessur Syriae, dicens: Si reduxerit me Dominus in Hierusalem, sacrificabo Domino. Dixitque ei rex David: Vade in pace. Et surrexit, et abiit in Hebron. Misit autem Absalom exploratores in universas tribus Israe, simula et induere veste lugubri et ne unguaris oleo ut sis quasi mulier plurimo iam tempore lugens mortuum et ingredieris ad regem et loqueris ad eum sermones huiuscemodi posuit autem Ioab verba in ore eius itaque cum ingressa fuisset mulier thecuites ad regem cecidit coram eo super terram et adoravit et dixit serva me rex et ait ad eam rex quid causae habes quae respondit heu mulier vi
Abbreviated transcription (Latin):
post hec fecit sibi
Ab salom currus ⁊
stabat iuxta introitũ porte in
uia. et oẽm uirũ qui habeb̾at ne¬
gotiũ ut ueniret cid regis iudici-¬
um uocabat Ab salomi ad se. et
dicebat. De qua tiuitate es tu;
Qui rñdens aiebatz Ex una tribu
hi sermones tui boni et iusti. sed
nõ est qui te audiat cõstitutus
a rege. Dicebatq Absalom. Q̾s
me constituat uidicẽ suꝑ terrã.
ut ad me ueniãt õnes qui ha¬
bent negotiũ. ut iuste iudicẽ:
Sed et cum accederet ad eũ homo

Expanded text:
post haec fecit sibi Absalom currum, estabat juxta introitum portae in via, et omnem virum, qui habebat negotium, ut veniret ad regis judicium, vocabat Absalom ad se, et dicebat: De qua civitate es tu? Qui respondens aiebat: Ex una tribu hi sermones tui boni et justi. Sed non est qui te audiat constitutus a rege. Dicebatque Absalom: Quis me constituat judicem super terram, ut ad me veniant omnes qui habent negotium, et juste judicem? Sed et cum accederet ad eum homo
Abbreviated transcription (Latin):
alimẽta petens. Quibꝰ ille rñdit.
Ite ad Ioseph, et quicq̃d ipse uobis
dixerit, facie. Crescebat ãt quotidie
fames in õni terra: aperuit q Io-¬
seph uniuersa horrea. et uẽdebat
Egyptiis: nã et illos oppresserat
fames. Omesq prouĩciȩ peniebãt
qui fuĩt arte pistoria. auesq comie¬
dere ex eo. Rũdit Ioseph. Hec est in¬
terp̾tatio somnii. Tria canistra.
tres adhuc dies sunt: post quos
auferet Pharcio caput tuũ. et sus¬
pendet te in cruce. et laceraibunt
uolucres carnes tuas. Exinde di¬
es tertius natalitius Pharaonis
erat: qui faciens grande cõuiuiũ
pueris sius. recordatus est inter
epulas nngr̃i pincerncirũ et pis.¬
torũ pricip̾is. Restituitq alterũ ĩ
locũ suũ. ut porrigeret ei poctulũ:

Expanded text:
alimenta petens quibus ille respondit alimenta petens quibus ille respondit ite ad Ioseph et quicquid vobis dixerit facite crescebat autem cotidie fames in omni terra aperuitque Ioseph universa horrea et vendebat Aegyptiis nam et illos oppresserat fames omnesque provinciae veniebantqui fiunt arte pistoria, avesque comedere ex eo. Respondit Joseph: Haec est interpretatio somnii: Tria canistra, tres adhuc dies sunt: post quos auferet Pharao caput tuum, ac suspendet te in cruce, et lacerabunt volucres carnes tuas. Exin dies tertius natalis  Vulg. natalitius Pharaonis erat: qui faciens grande convivium pueris suis, recordatus est inter epulas magistri pincernarum, et pistorum principis. Restituitque alterum in locum suum, ut porrigeret
Abbreviated transcription (Latin):
spectu regis Pharaonis et circũi¬
uit õnes regiones Egypti. Ueĩtq
fertilitas septẽ annoꝵ: et in mani¬
pulos redactȩ segetes cõgregate sũt
in horrea Egypti. Dĩs etiam frugũ
abũdancia in singulis orbib con¬
dita est. Tãtaq fuit abũdantia tri¬
tici. ut arene maris coequaretur. et
copia mensurã excederet. Nati sũt
ãt Ioseph filii duo anteqͣ ueniret
fames: quos peperit ei Aseneth filici
Phutipharis scicerdotis Heliopoleos.
Uocauitq nomẽ primogeĩti Ma-¬
nasses. dicens. Obliuisci me fecit de¬
us oũ laborũ meorũ. et domꝰ pa¬
tris mei. Nomẽ quoq scd̃i appella¬
uit Ephrami. dicens Cre scere me
fecit deus in terra pauꝑtatis mee.
Igr̃ transactis septem ubertatis ãnis.¬
qui fuerãt in Egypto. coeperũt ue¬
iure septẽ anui mopie. quos predi¬
xerat Ioseph: et in uniuerso orbe fa-¬
mes prȩualuit. in cũcra aũt terra¬
Egypti erat fames. Qua esuriẽ-¬
te clamauit popłs ad Pharcionẽ:

Expanded text:
spectu regis Pharaonis, et circumivit omnes regiones Aegypti. Venitque fertilitas septem annorum: et in manipulos redactae segetes congregatae sunt in horrea Aegypti. Omnis etiam frugum abundantia in singulis urbibus condita est: 184 tantaque fuit abundantia tritici, ut arenae maris coaequaretur, et copia mensuram excederet. Natique sunt Joseph filii duo antequam veniret fames: quos peperit ei Aseneth filia Putipharis sacerdotis Heliopoleos. Vocavitque nomen primogeniti. Manasses, dicens: Oblivisci me fecit Deus omnium laborum meorum, et domus patris mei. Nomen quoque secundi appellavit Ephraim, dicens: Crescere me fecit Deus in terra paupertatis meae igitur transactis septem annis ubertatis qui fuerant in Aegypto coeperunt venire septem anni inopiae quos praedixerat Ioseph et in universo orbe fames praevaluit in cuncta autem terra Aegypti erat panis qua esuriente clamavit populus ad Pharaonem
Abbreviated transcription (Latin):
ce uocauit dũs ex noĩe Beseleel filiũ
uri filiihur de tribu Iuda: ĩpleuitq
eũ spũ dei. sapĩa et inrelligentia et
scĩa. et õni doctrina ad excogirandũ.
et faciendũ opus in auro et argẽto.
et exe. sculpẽdisq lapidib. et op̾ere
carpentario. quicq̃d fabre adinue¬
uiri potest. dedit in corde eius. Doli-¬
cib quoq filiũ Achisamech de tribu
Dan. ambos erudiuit scipĩa. ut fa¬
ciãt opera abietarii. polymitarii. ac
plumarii de hiyacintho ac purpura.
coccoq bis tincto, et bysso. et texant
õnia. ac noua queq reperiant.
Caput .xxxui.

Expanded text:
us ex nomine Beseleel filium Huri, filii Hur, de tribu Juda, 696 implevitque eum Spiritu Dei, sapientia et intelligentia et scientiae omni doctrina ad excogitandum et faciendum opus in auro et argento et aere, sculpendisque lapidibus, et opere carpentario . Quidquid fabre adinveniri potest, dedit in corde ejus: Ooliab quoque filium Ahisamach de tribu Dan: ambos erudivit sapientia, ut faciant opera abietarii, polymitarii, ac plumarii, de hyacintho, et purpura, coccoque bis tincto, et bysso, et texant omnia, ac nova quaeque reperiant. Cap. XXXVI.
Abbreviated transcription (Latin):
Nuicquid ad cultũ et ad restes sã¬
ctas necessariũ erat. uiri cũ muli¬
erib prebuerũt armillas et mau-¬
res. ãnulos et dextrailia. Om̃e pas
aureũ in donaria dñi separatũ est.
Si quis habebat cuirũ. hyacinthũ.¬
et purpurã. coccũq bis tinctũ. bys¬
sũ. et pilos caprarũ pelles arietũ
rubricatas. et hyaciithinas. argẽ¬
ti exisq metalla obtulerũt dño
lignaq setim in uarios osus. Sed
et mulieres docte que uenerãt. dede-¬
rũt hyacinthũ. purpurã. et uerini¬
culũ. ac byssũ. et pilos caprarũ. spõ
te ꝓpriai cũcta tribuẽtes. Prĩcipes
uero obtulerũt lapides onychino.
et gẽmas ad superhumerale et rai¬
tionale. aromaraq. et oleũ ad luĩa¬
ria cõcinnãda. et ad preparãdũ on¬
guentũ. ac thymiama odoris sua¬
uissimi cõponendũ. Sẽs uiri ⁊ mu¬
lieres mente deuota obtulerũt do-¬
naria. ut fierent opera que iussẽcit

Expanded text:
quicquid in cultum et ad vestes sanquicquid in cultum et ad vestes sanctas necessarium erat viri cum mulieribus praebuerunt armillas et inaures anulos et dextralia omne vas aureum in donaria Domini separatum est si quis habuit hyacinthum purpuram coccumque bis tinctum byssum et pilos caprarum pelles arietum rubricatas et ianthinas argenti et aeris metalla obtulerunt Domino lignaque setthim in varios usus sed et mulieres doctae dederunt quae neverant hyacinthum purpuram et vermiculum ac byssum et pilos cte propria cuncta tribuentes. Principes vero obtulerunt lapides onychinos, et gemmas ad superhumerale et rationale, aromataque et oleum ad luminaria concinnanda, et ad praeparandum unguentum, et thymiama odoris suavissimi componendum. Omnes viri et mulieres mente devota obtulerunt donaria, ut fierent opera, quae jusserat
Abbreviated transcription (Latin):
ciat qd̾ dñs imperciuit. taberna¬
tulũ scilicet. et rectũ eius. atq ope¬
rimentũ. ãnulos et tabulcita cũ
uectibꝰ. paxillos et bases. arcã et
rectes. propitiatoriũ. et uelũ quod
ciñ illud appãditur. mensã tũ uec¬
tib et uasis et ꝓpositionis pc̃bꝰ.
candelabrũ ad luiciria sustentã¬
da. uasa illius et lucerncis. et oleũ
ad nutrimẽta igniũ. altare tuy¬
miamatis. et uectes. et oleũ unc-¬
tionis et thymicma ex aromati¬
bus. tentoriũ ad ostiũ tabernacu¬
li. altare holacausti. et cratitulã
euis eneã. cũ uectib et ucisis suis.
labrũ et basim eius. cortinas atrii
tũ colũnis et basib. tentoriũ in
forib uestibuli. paxillos taberna¬
culi atrii cũ funiculis sus. uesti¬
menta quorũ psus est in ministe¬
rio sãctuarii. uestes Aciron põtifi¬
tis ac filiorũ eius. ut sacerdotio fũ¬
gãtur mihi. Egressaq oĩs multi¬
tudo filiorũ I sinel de conspcũ mo¬
endũ opus tabernaculi testĩonii.

Expanded text:
ciat quod Dominus imperavit. Tabernaculum scilicet et tectum ejus, atque operimentum, annulos, et tabulata cum vectibus, paxillos et bases: Arcam et vectes, propitiatorium, et velum quod ante illud oppanditur: Mensam cum vectibus et vasis, et propositionis panibus: Candelabrum ad luminaria sustentanda, vasa illius et lucernas, et oleum ad nutrimenta ignium: Altare thymiamatis, et vectes, oleum unctionis et thymiama ex aromatibus: Tentorium ad ostium tabernaculi: Altare holocausti, et craticulam ejus aeneam cum vectibus et vasis suis: labrum et basim ejus: Cortinas atrii cum columnis et basibus, tentorium in foribus vestibuli, paxillos tabernaculi et atrii cum funiculis suis: Vestimenta, quorum usus est in ministerio sanctuarii, vestes Aaron pontificis ac filiorum ejus, ut sacerdotio fungantur mihi. Egressaque omnis multitudo filiorum Israel de conspectu Moendum opus tabernaculi testimonii
Abbreviated transcription (Latin):
misericors et clemẽs. patiẽs ⁊ mul-¬
te miseratoĩs. ac uerax. qui custo¬
dis mĩam in millia. qui auifers̃
iniquitatẽ et scelera. atq pcc̃a.
nullusq apud te per se innocẽs
est. Qui reddis iniquitatẽ patrũ
filiis. ac nepotib in tertiã et quar¬
rã progeniem. Festinusq moyses
curuatus est pronus in texrã. et a¬
dorans ait. Si inueni grãm in cõ¬
spcũ tuo dñe. obsetro ut gradici¬
ris nobiscũ. popłs enĩ durȩ cerui¬
cis est: et auferas iniquitates no-¬
stras atq pcc̃a. nosq possideas.
Rũdit dñs. Ego inibo pactũ uidẽ¬
tib cũctis. signci faciã. que nũq¬
uisa sunt super terrã. nec in ullis
gentib: ut cernat popłs iste. in
cuiꝰ es medio. opus dnĩ terribile
qd̃ facturus sũ. Obserua tuncta.
quȩ hodie mãdaui tibi. egoipse
eritiam añ faciem tucĩ Amorrhȩ¬
ũ. et Chancneũ. et hetheũ. Phe-¬
rereũ quoq. et heueũ. et Iebuseũ.
Caue ne unqͣ cũhabitatorib ter¬

Expanded text:
misericors et clemens, patiens et multae miserationis, ac verax, qui custodis misericordiam in millia, qui aufers iniquitatem, et scelera, et peccata, nullusque apud te per se innocens est qui reddis iniquitatem patrum in filiis ac nepotibus in tertiam et quartam progeniem festinusque Moses curvatus est pronus in terram et adorans ait si inveni gratiam in conspectu tuo Domine obsecro ut gradiaris nobiscum populus enim durae cervicis est et auferas iniquitates nostras atque peccata nosque possideas respondit Dominus ego inibo pactum videntibus cunctis signa faciam quae numquam sunt visa super terram nec in ullis gentibus ut cernat populus in cuius es medio opus Domini terribile quod facturus sum observa cuncta quae hodie mando tibi ego ipse eiciam ante faciem tuam Amorreum et Chananeum et Hettheum Ferezeum quoque et Eveum et Iebuseum cave ne umquam cum habitatoribus ter
Abbreviated transcription (Latin):
q tabernaculi quȩ respicit ad aqui¬
lonẽ. fecit bigĩti tabulas cũ quadͣ¬
ginta basibs argenteis. ducis bases
per singulas tabulas. Cõtra occi¬
dentẽ uero. id est. ad eam partẽ ta¬
bernatuli que mare respicit: fecit
sex tabulas. et duas alias ꝑ singłos
ãgłos tabernatuli retro. que uin-¬
cre erant a deorsũ usq sursum: et
in unã compaginẽ pariter ferebã-¬
tur. Ita fecit ex ptraq parte per¬
singulos angulos: ut octo essent
simul tabule, et haberent bases
argenteas sedecim. bincis scilicet
bases sub singulis tabulis. Fecit
et uectes de lignis setim. quinq
cid continendas rabulas unius
lateris tabernaculi. et quĩq alios
las: et extra hos quĩq alios uectes
ad occidẽtalem plagã tabernaituli
cõtra mare. Fecit quoq uectẽ aliũ.
qui per medias tabulas ab angu¬
lo psq ad angulũ perueniret. Ipã
eorũ fecit aureos. per quos uectes
induti possent: quos et ipõs lami-¬

Expanded text:
que tabernaculi, quae respicit ad Aquique tabernaculi, quae respicit ad Aquilonem, fecit viginti tabulas, cum quadraginta basibus argenteis, duas bases per singulas tabulas. Contra Occidentem vero, id est, ad eam partem tabernaculi, quae mare respicit, fecit sex tabulas, et duas alias per singulos angulos tabernaculi retro: quae junctae erant a deorsum usque sursum, et in unam compagem pariter ferebantur. Ita fecit ex utraque parte per angulos; ut octo essent simul tabulae, et haberent bases argenteas sedecim, binas scilicet bases sub singulis tabulis. Fecit et vectes de lignis settim, quinque ad continendas tabulas unius lateris tabernaculi, et quinque alios as, et extra hos, quinque alios vectes ad occidentalem plagam tabernaculi contra mare. Fecit quoque vectem alium, qui per medias tabulas ab angulo usque ad angulum perveniret. Ipsa eorum, fecit aureos, per quos vectes induci possent; quos et ipsos lami
Abbreviated transcription (Latin):
rũ quĩq unxit seorsũ. et sex alia
separatim. Fecirqz ansas quĩqua¬
ginta in ora sagi unius. et quin.¬
quagĩta in ora sagi alterius. ur
sibi inuicẽ iũgerentur. Et fibulaᷤ
eneas quĩquaginta. quib necte¬
retur cectũ. ut unũ palliũ ex õm¬
bus sagis fieret. Secit et oꝑtoriũ
tabernatuli de pellibus arietũ ru¬
bricatis: aliudq desuper uelamẽ¬
tũ de pellib hyacinthinis. Fecit
et cabulas rabernatuli de lignis
setim stantes. Decem cubitorũ ẽat
longitudo cabule uniꝰ: et unũ ac
semis tubitũ latitudo retinebat.
Bine incastrature erant per sĩgu¬
las tabulcis. ut alteri altera uiu¬
geretur. Sic fecit in õnibus taber-
naculi tabulis. E quib piginti
ad plagã meridianã erãt contra
austrũ cũ quadragĩta basib cir¬
gẽteis. Due bases sub una tabula
ponebãtur ex otraq parte angulo
rũ. obi incastrature laterũ in an-¬
gulis terminãtur. Ad plagã quo¬

Expanded text:
rum quinque junxit seorsum, rum quinque junxit seorsum, separatim fecitque ansas quinquaginta in ora sagi unius et quinquaginta in ora sagi alterius ut sibi invicem iungerentur et fibulas aeneas quinquaginta quibus necteretur tectum et unum pallium ex omnibus sagis fieret fecit et opertorium tabernaculi de pellibus arietum rubricatis aliudque desuper velamentum de pellibus ianthinis fecit et tabulas tabernaculi de lignis setthim stantes decem cubitorum erat longitudo tabulae unius et unum ac semis cubitum latitudo retinebat binae incastraturae erant per singulas tabulas ut altera alteri iungeretur sic fecit in omnibus tabulis tabernaculi e quibus viginti ad plagam meridianam erant contra austrum cum quadraginta basibus argenteis duae bases sub una tabula poneparte, ubi incastraturae laterum in angulis terminantur. Ad plagam quo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ oblata sufficerẽt et suꝑabũdairẽt.
Fecerũtqz õnes corde sapienres cid
explendũ opus tabernaculi. corti¬
nas decem de bysso retorta. et hya¬
cintho. et purpura. coccoq bis tin¬
cto. opere uario. et arte polymita. qͣ¬
rũ una habebat in longirudĩe ui¬
gĩtiocto cubitos. et in latitudine
quatuor. una mensura erat oĩ
cortinarũ. Coniũxirq cortĩas quĩ¬
q. alterã alteri. et alias quĩq sibi
inuicem copulauit. Fecit et ansai
hyacinthinas in ora cortine uni
ex utroq latere. et in ora cortine
alterius similiter. ut cõtra se inui¬
cem uenirent anse. et mutuo iũ-¬
gerentur. Unde et quĩquagĩta fu-¬
dit circulos aiureos. qui morderẽt
cortinarũ ansas. et fieret unũ ra-¬
bernatulũ. Fecit et saga undecim
de pilis caprarũ ad operiendũ te¬
ctũ cabernaculi: unũ sagũ in lon¬
gitudine habebat cubitos trigĩta.
et in latitudine cubitos quatuor.
uniꝰ mensure erãt oĩa saga. quo¬

Expanded text:
 oblata sufficerent, et superabundarent. Feceruntque omnes corde sapientes ad explendum opus tabernaculi, cortinas decem, de bysso retorta, et hyacintho, et purpura, coccoque bis tincto, opere vario et arte polymita: quarum una habebat in longitudine viginti octo cubitos, et in latitudine quatuor, una mensura erat omnium cortinarum. Conjunxitque cortinas quinque, alteram alteri, et alias quinque sibi invicem copulavit. Fecit et ansas hyacinthinas in ora cortinae unius ex utroque latere, et in ora cortinae alterius similiter, ut contra se invicem verirent ansae, et mutuo jungerentur. Unde et quinquaginta fudit circulos, aureos, qui morderent cortinarum ansas, et fieret unum tabernaculum. Fecit et saga undecim de pilis caprarum ad operiendum tectum tabernaculi: unum sagum in longitudine habebat cubitos triginta, et in latitudine cubitos quatuor: unius mensurae erant omnia saga, quo
Abbreviated transcription (Latin):
mecũ super perticẽ mõtis. nlullꝰ
ascendat tecũ. nec uideatur quis¬
piã per totũ mõtem. boues quoos
et oues non pascãtur econtra. Ex¬
cidit ergo ducis tabulais lapideas.
quales antea fuerant; et de nocte
consurgẽs ascendit in montẽ Si¬
ncu sicut preceperat ei dñs. portãs
secũ duas tabulcis. Cũq descẽdis

Expanded text:
r verticem montis. Nullus ascendat tecum, nec videatur quispiam per totum montem: oves quoque et boves non pascantur e contra. Excidit ergo duas tabulas lapideas, quales ante fuerant: et de nocte consurgens a cendit in montem Sinai, sicut ei praeceperat Dominus, portans secum tabulas. Cu
Abbreviated transcription (Latin):
inceps precide ait ti-¬
bi ducis tabulus la¬
pidecis instar priorũ.
et scribam super eas uerba quȩ ha-¬
buerũt tabule quas fregisti. Es¬

Expanded text:
inceps: Praecide, ait, tibi duas tabulas lapideas instar priorum, et scribam super eas verba quae habuerunt tabulae quas fregisti.
Abbreviated transcription (Latin):
Dauid qñ exprobrauerũt Phi-¬
listiim. et cõgregati sũt illut in
preliũ. Cũq ciscendissẽt uiriis
mel. ip̃e stetit et ꝑtussit Philis¬
teos donec deficeret manus eius.
et obrigesceret cũ gladio: fecito
dñs sclutẽ magnam die illa: et
cȩsorũ spolia detrahenda. Et post
hũc. Seinna filius Age de Arari:
cõgregati sũt Plulistũ in statõe.
erit quippe ibi ager lenre plenꝰ
Cũq fugisset popłs a facie Phi¬
listiim stetir ille in medio agri.
et tutatus ẽ eũ ꝑcussitq Philiste¬
os.et fecit dũs sclutẽ magnã. Nec

Expanded text:
David quando exprobraverunt PhiDavid quando exprobraverunt Philisthim, et congregati sunt illuc in praelium. Cumqsit Philisthaeos, donec deficeret manus ejus, et obrigesceret cum gladio: fecitque Dominus salutem magnam in die illa: et caesorum spolia detrahenda. Et post hunc, Semma filius Age de Arari. Et congregati sunt Philisthim in statione: erat quippe ibi ager plenus lente. Cumque fugisset populus a facie Philisthim, stetit ille in medio agri, et tuitus est eum, percussitque Philisthaeos: et fecit Dominus salutem magnam. Nec
Abbreviated transcription (Latin):
tu cõtinetur: dñs oim̃ es. nec
est qui resistat maiestati tue.
Cuncta nosti. et scis quia non
pro superbia et cõtumelia ⁊
aliqua gloriȩ cupiditate fece.¬
rim hoc. ut non adorarem A¬
man superbissimũ. libenter
eni pro salure Israel etiã ues¬
tigia pedũ euis deo sculari pa-¬
ratus eem. sed timui ne hono¬
rem dei mei transferrẽ ad ho-¬
minẽ. et ne quenqͣz adorarẽ.
excepto deo meo. Et nũc dñe
rex deus Abraham miserere
populi tui. quia uolũt nos
inimici nostri perdere. et here¬
ditatem tuã delere. Ne despi¬
cias partem tuam quã rede¬
misti tibi de Egypto. Exaudi
deprecationẽ meam, et propi¬
tius esto sorti et funiculo t̾uo.
et conuerte luctũ nostrũ in
grudiũ. ut uiuentes laudem
nomen tuũ dñe. et ne clandaᷤ
ora te canentiũ. Dĩs quoq Is¬
rael pari mente et obsecratiõe
claniauit ad dñm. eoꝙ eis cer¬
ta mors ĩpenderet.
Capͭ xiiii.

Expanded text:
tu continetur. Dominus omnium es, nec tu continetur. Dominus omnium es, nec est qui resistat majestati tuae. Cuncta nosti, et scis, quia non pro superbia et contumelia, et aliqua gloriae cupiditate, fecerim hoc ut non adorarem Aman superbissimum libenter enim pro salute Israel etiam vestigia pedum ejus deosculari paratus essem, sed timui ne honorem Dei mei transferrem ad hominem, et ne quemquam adorarem excepto Deo meo. Et nunc, Drex Deus Abraham: miserere populo tuo quia volunt nos inimici perdere et hereditatem tuam delere. Ne despicias partem tuam, quam redemisti tibi de Aegypto. Exaudi deprecationem meam, et propitius esto sorti et funiculo tuo: et converte luctum nostrum in gaudium, ut viventes laudemus nomen tuum, Domine, et ne claudas ora te canentium. Omnis quoque Israel pari mente et obsecratione clamavit ad Dominum, eo quod eis certa mors impenderet. Cap. XIV.
Abbreviated transcription (Latin):
rũ pacem atq cõcordiã: iussi¬
mus ut quoscũq Aman, qui
õnibus proĩtus prepo si tus
est. et secũdus a rege. et quem
prĩs loco colimus mõstraueit
cũ coniugib et liberis delecn¬
tur ab ĩimicis suis. nullusq
eorũ miserecitur. quartade cia
die duodetimi mensis Adar cĩ¬
ni pñtis ut nefarii hoĩes uno
die ad inferos de scendẽtes. red¬
dant imperio nr̃o pacẽ. quã
turbauerant. Hieroꝰ Hutusq
exemplar epłe. Quȩ sequũtur.
post eũ locũ scripta reperi. ubi
legitur: Pergensq Mardoche¬
us. fecit oĩai que ei mãdauercit
Esther. Nec tamẽ habetur in
hebreo. et apud nullũ peĩtus
ferũtur interpretũ. Mardo¬
cheus aũt deprecatus est dñm.
memor oĩm operũ eius. et di
tione enĩ tua tũcta sũt posita.
et nõ est qui possit tue resiste¬
re uoluntati. si decreueris sal-¬
uare Israel. Tu fecisti celũ et
terrã. et quicquid celi cmbi¬

Expanded text:
rum pacem atque concordiam, jussirum pacem atque concordiam, jussimus, ut quoscumque Aman, qui omnibus provinciis praepositus est, et secundus a rege, et quem patris loco colimus, monstraverit, cum conjugibus ac liberis deleantur ab inimicis suis: nullusque eorum misereatur, quartadecima die duodecimi mensis ADAR anni praesentis: ut nefarii homines una die ad inferos descendentes, reddant imperio nostro pacem, quam turbaverant. Hucusque exemplar epistolae. Quae sequuntur, post eum locum scripta reperi, ubi legitur. Pergensque Mardochaeus, fecit omnia quae ei mandaverat Esther. Nec tamen habentur in Hebraico, et apud nullum penitus feruntur interpretum. Mardochaeus autem deprecatus est Dominum, memor omnium operum ejus, et dtione enim tua cuncta sunt posita, et non est qui possit tuae resistere voluntati, si decreveris salvare Israel. Tu fecisti coelum et terram, et quidquid coeli ambi
Abbreviated transcription (Latin):
ti sũt. scilutẽ. Cũ plurimis genti¬
bus imperarẽ. et uniuersũ orbẽ
meȩ ditioni subiugassem. uo¬
lui nequaqͣ abuti potẽtie ma¬
gnitudĩe. sed cleñtia. et lenita¬
te gubernare subrectos:ut abs¬
q ullo terrore uitã silentio trã¬
sigẽtes. optata cũctis mortali¬
bus pace fruerẽtur. Querente
ciuĩt me a cõsiliariis meis quo
mõ posset hoc ĩpleri. unus qui
sapiencia et fide cȩteros precel¬
lebat. et erat post regem scdũs
Aman noĩe. indicau̾it mihi
in toto orbe terrarũ populũ eẽ
dispersũ. qui nouis uteretur
legibus. et cõtra oim̃ gentiũ cõ¬
suetudinẽ faciens regum ius-¬
sa contẽneret. et uniuersarũ cõ¬
cordiã nationũ suci dissensio.¬
ne uiolaret. Qd̾̃ cũ didicissemꝰ.
uidentes unã gentẽ rebellem
aduersus om̃e hoĩm genus ꝑ¬
uersis uti legibus. nostrisquẽ
iussionib contraire. et turba¬
re subiectarũ nobis prouĩcia¬

Expanded text:
ti sunt, salutem. Cum plurimis gentiti sunt, salutem. Cum plurimis gentibus imperarem, et universum orbem meae ditioni subjugassem, volui nequaquam abuti potentiae magnitudine, sed clementia et lenitate gubernare subjectos, ut absque ullo terrore vitam silentio transigentes, optata cunctis mortalibus pace fruerentur. Quaerente autem me a consiliariis meis, quomodo hoc posset impleri, unus qui sapientia et fide caeteros praecellebat, et erat post regem secundus, Aman nomine, indicavit mihi in toto orbe terrarum populum esse dispersum, qui novis uteretur legibus, et contra omnium gentium consuetudinem faciens, regum jussa contemneret, et universarum concordiam nationum sua dissensione violaret. Quod cum didicissemus, videntes unam gentem rebellem adversus omne hominum genus perversis uti legibus, nostrisque jussionibus contraire, et turbare subjectarum nobis provincia
Abbreviated transcription (Latin):
regis. qui ianitores erãt pala-¬
tii. Cunq ĩtellexisset cogitati.¬
ones eorũ. et curas diligentius¬
peruidisset. didicit ꝙ conarẽtur
in regẽ Artaxerxem manꝰ mitte¬
re: et nũtiaiuit suꝑ eo regi. Qui
de otroq habita questione. con¬
fessos iussit duci ad mortem.
Rex cuĩt qd̃ gestũ erat scripsit
in cõmentarus: sed et Mardo¬
cheus rei memouã literis tra-¬
didit. Precepitq ei rex. ut in
aula palcitii moraretur. datis
ei pro delatione mumeribus.
Aman uero filius Amadathi
bugeus erait gloriosissimꝰ co¬
rã rege. et uoluit nocere ⁊ Nar¬
docheo. et ppło eius pro duob
eunuchis. qui fuerãt ĩterfecti.
hieroꝰ Huciisq prooemium.
Que sequũtur. in eo loco posi-¬
ta erant. ubi scriptũ est in uo¬
liũe. Et diripuerũt bona uel sb̾¬
stãcias eoꝵ. quȩ in sola uulgata
ximus Artaxerxes
ab India usq Etiu¬
opiũ. centũ uiginti
septem prouinciarũ. prĩcipibus
et ducibꝰ. qui eius ĩperio subiec¬

Expanded text:
regis, qui janitores erant palatii. Cumque intellexisset cogitationes eorum, et curas diligentiusset, didicit quod conarentur in regem Artaxerxem manus mittere, nuntiavit super eo regi. Qui de utroque habita quaestione, confessos duci jussit ad mortem. Rex autem quod gestum erat, scripsit in commentariis: sed et Mardochaeus rei memoriam litteris tradidit. Praecepitque ei rex, ut in aula palatii moraretur, datis ei pro delatione muneribus. Aman veBugeus erat gloriosissimus coram rege et voluit nocere Mardocheo et populo eius pro duobus eu Hucusque Prooemium. Quae sequuntur, in eo loco posita erant, ubi scriptum est in volumine. Et diripuerunt bona, vel substantias eorum. Quae in sola Vulgata maximus Artaxerxes ab India usque Aethiopiam, centum viginti septem provinciarum principibus et ducibus, qui ejus imperio subjec
Abbreviated transcription (Latin):
sub me. Qui educis me ab ini¬
micis meis. et a resistentibus
mihi eleuas me: a uiro iniq
liberabis me. Propterea cõ fi.¬
rebor tibi dñe in gentib. ⁊ noĩ
tuo cãtabo. Magnificãs scilu¬
christo suo Dauid. et seminieꝰ
in sempiternũ.¬

Expanded text:
sub me qui educis me ab inisub me qui educis me ab inimicis meis et a resistentibus mihi elevas me a viro iniquo liberabis me propterea confitebor tibi Domine in gentibus et nomini tuo cantabo magnificanti salucordiam christo suo David et semini eius in sempiternu