comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
udurteumq ⁊ templaretur. Quttoq refic̾etu
Uid̾et. ⁊gaud̾et. ⁊ amaret q laudaret. Sapiẽcia
pascua urtus erat. Opus sapĩe pascua foriserat
⁊ idmissus ẽ sensus hominis ut adutrumq iret
timirtroq refectionẽ unienur. pred ꝑcognitõm.
refic̾etur ꝑ dilconem. Sapĩa liber erat scriptus
intus. Opussapientie liber crat scriptus foris.
uoluit autẽ postea adhuc alit̾ foris scribi. sap̃ia
ut manifestius uderetur ⁊ ꝑfectius cognosc̾et᷑
ut atulus hominisillum maret᷑ ad scripturau
scdm qit̾m calignu̾at ad prima. fecit crgo op¬
sciłm post primũ. ⁊ illud euideritiꝰ erat am̃ nõ so¬
lum demonstrait. s etiam alutntiduit. as¬
luimpsit carticm ñ dimittens qtnuitatẽ ⁊ pͨ
positus ẽ liber scriptus intus ⁊ foris foris in hu¬
manitate uitus in diinitate. utforis legͥet
pumitatonẽ. intus ꝑ ꝯtemplationẽ. foris adsa¬
ntatem intus ad flicitatẽ foris ad m̾itum ĩ
aid oaucdium. Intus in principio eratiuerbon fo¬

Expanded text:
utrumque contemplaretur, et utrinque reficeretur; videret et gauderet, amaret et laudaret. Sapientia, pascua intus erat; opus sapientiae, pascua foris erat. Et admissus est sensus hominis ut ad utrumque iret, et in utroque refectionem inveniret. Iret per cognitionem, reficeretur per dilectionem. Sapientia liber erat scriptus intus, opus sapientiae liber erat scriptus foris. Voluit autem postea adhuc, aliter scribi foris sapientia ut manifestius videretur et perfectius cognosceretur, ut oculus hominis illuminaretoniam caligaverat ad primam. Fecit ergo secundum opus post primum et illud evidentius erat, quoniam non solum demonstravit sed illuminavit. Assumpsit carnem non amittens divinitatem, et positus est liber scriptus intus et foris; in humanitate foris, intus in divinitate, ut foris legeretur per imitationem, intus per contemplationem; foris ad sanitatem, intus ad felicitatem; foris ad meritum, intus ad gaudium. Intus: In principio erat Verbum ; fo
Abbreviated transcription (Latin):
esapientia.⁊ de arbitrii lib̾tate proposita.
Ost hec ꝯsid̾atio adlucit inquirerequales
effecti sunt. dũ diudrntur au̾sione ⁊ ꝯu̾¬
sione. Qd̃ enim primũ erant scđm aliquid uĩ
et̃ant. quia omnes boni erant.⁊ qd̾ boni erant a¬
factentes s fc̃i erant In hoc igitur unũ etatitq
boni fc̃ierant. ⁊ nõditm adhuc aliud erant qͣ
fc̃ĩ eratit. quia tunc pͥmũ fc̃i erant ⁊ ñ aũquic¬
quam fecerant. Ceꝑuntant̃ diuidi ab eo. qd¬

Expanded text:
de sapientia et de ade sapientia et de aost hoc consideratio adducit inquirere quales effecti sunt dum dividerentur aversione et conversione. Quod enim primum erant secundum aliquid unum erant, quia omnes boni erant; et quod boni non facientes, sed facti erant. In hoc igitur unum erant quod boni facti erant et nondum ad aliud erant quam facti erant; quia tunc primum facti erant, et non ante quidquam fecerant. Coeperunt autem dividi ab eo q
Abbreviated transcription (Latin):
ñ tñ pot̾tas crat illis. itt tunc aliud ẽẽnt. qui a hoe
crant. s ut hoc ẽẽ desinerent qd̾ tunc erant ⁊ tune
aliud inciꝑent qd̾ nõ eratit. sion .n. ẽẽ potant qd̃
ñ erant. nisi prius ẽẽ dosinerent qd erant. ⁊ tunc
deinde eẽ intiꝑetit qd̾ ñ erant. qm̃ lib̾um arbitũ
de p̾senti ẽẽ ñ p̃t. ac ectam si ip̃m in p̃senti ẽ. s sp̃¬
tat semꝑ ad futuros euentꝰ. ⁊ eossolum qui inetĩ¬
genti mat̾ia ⁊sistunt. futura quippe que ex ncc̃i¬
tate futura surit. lib̾um arbitrummñ seque̾ntur
sꝯstant ĩmobłr ad iuium tantum nec recipi¬
unt utrumlib ⁊tingentis. Sic igitur liħ̾um ar¬
bitriumtunc uulliserat. noti quidem ut trncalli¬
ud ẽẽnt qm erant. s pot̃tatoquam hebant in co
qd̃ eratit ut ħ cẽ desmnerent. ⁊ aliud e̾e inctpẽt
qd̾ non erant. Et sic quidem studrosiꝰ inquirẽti¬
b rõ cocurrit de stati pͥmo atigeloꝵ ⁊ de pͥmardio
exutentie illoꝵ quales fc̃ sunt pͥmũ. ⁊ de natur.

Expanded text:
men potestas illis ut tunc aliud essent; quia hoc erant, sed ut hoc esse desinerent quod tunc erant et aliud esse inciperent quod non erant. Non enim esse poterant quod non erant nisi prius esse desinerent quod erant, et tunc deinde esse inciperent quod non erant. Quoniam liberum arbitrium de praesenti esse non potest, tametsi ipsum in praesenti est; sed spectat semper ad futuros eventus, et solum qui in contingenti consistunt. Futura quippe quae ex necessitate futura sunt, liberum arbitrium non sequuntur; sed constant immobiliter ad unum tantum, nec recipiunt utrumlibet contingentis. Sic igitur liberum arbitrium erat tunc in illis, non quidem ut tunc aliud essent quam erant, sed potestate quam habebant in eo quod erant ut hoc esse desinerent, et aliud esse inciperent quod non erant. Et sic quidem studiosius inquirentibus ratio occurrit de statu primo angelorum, de primordio existentiae illorum, quales facti sunt primum et de natura, et
Abbreviated transcription (Latin):
sue. Que aut̃ rectemonẽbatur ⁊ scctm creatoris
uolũtatẽ ꝯ formabatur ꝯũtẽbatur ad eũ aqͦ
regebatur: ⁊illi bonium erat extra illius uolun¬
tatem non moueri aquo erat
Onsid̾atidum ẽ etiam ħ quomͦ inuisibiles
det qd̃ faciunt᷑ Nam si clicimꝰ qm̃ idciroo hoc fa¬
cuint qm̃ uult łs. qui a ñ aliuduolunt autuł¬
le possutit. qmͣ qd̾ uult d̾s qui ⁊ ĩp̃m ulłe tribuit.
ditui de mał nu̾lla rõne approbatur. Malis
sunt. ex inspiratione tñ eius ũ ẽ qd̾ m alũ uolũt.
Malaꝵ N. nolinitatun d̾s ordinator ẽ ⁊ n̾cre¬
ator. Quomodo ergo ñ faciunt nisi qd̾ d̾smilo
qui nũqm uolunt nsi qd̾ d̾s nõ uult. quia sẽꝑ
malum uolunt. qd̾ d̾s nũqm ultͦ. Si .N. fati¬
uut qd̃ uolunt. ⁊ uolunt qd̾ d̾łñ mlt. quomodo
faciunt qd̃ d̾s milt: Rursus si d̾sñ milo qd̾ faci¬
unt. quare ꝑmittit ut faciant qd̾ ñ milo. cũ¬

Expanded text:
cte movebatur et secundum Creatoris voluntatem conformabatur, convertebatur ad eum a quo regebatur; et illi bonum erat extra illius voluntatem non moveri a quo eratonsiderandum est etiam hoc quomodo invisibiles det quod faciunt? Nam si dicimus quoniam idcirco hoc faciunt quod vult Deus, quia non aliud volunt aut velle possunt quam quod vult Deus, qui et ipsum velle tribuit sditur, de malis nulla ratione approbatur. Malis sunt, ex inspiratione, tamen ejus non est quod malum volunt. Malarum enim voluntatum ordinator est Deus, non Creator. Quomodo ergo non faciunt nisi quod Deus vult, qui nunquam volunt nisi quod Deus non vult; quia semper malum volunt quod Deus nunquam vult? Si enim faciunt quod volunt, et volunt quod Deus non vult, quomodo faciunt quod Deus vult? Rursum si Deus non vult quod faciunt, quare permittit ut faciant quod non vult, cu
Abbreviated transcription (Latin):
mota ñ ẽ. qͥascłm mensuram mota fuiss. etiam
ad hoc mota põcm ñ funss. Extra aut̃ mensurã
⁊ nou̾i uoluntate erat appet̾e qd̾ ecessum ñ erat.
inquo sccłm mensuram nõ mou̾i erat ⁊ idmalũ.
erat. ip̃m audem cõco mali. Et enim extͣ mensurã

Expanded text:
uia si secundum mensuram mota fuisset etiam ad hoc mota peccatum non fuisset. Extra mensuram autem moveri voluntate erat appetere quod concessum non erat; in quo secundum mensuram non moveri erat, et id malum erat; ipsum autem occasio mali
Abbreviated transcription (Latin):
ita ⁊ iusti erant. ⁊ b̃i erant. s ea bonitute. ⁊ iu¬
sticia. ⁊ bitudine quã natura incipiens. acceꝑat.
nõquam fecerat ip̃a uł meruerat faciendo. Si .N.
boni dicutitur boni erant quemadmodũ erat bo¬
num qd̾ botuts fecerat totũ. ⁊ si meliores erant. si¬
cut eratit meliores. eratit ꝓ eo qd̾ fc̃i eratit. ũ ꝓ eo
qd̃ fecerarto p̃iuł faciebant. Simiłr ⁊ qd̾ ũtͣti ãi¬
ñ miseros extitisse. Um̃tñ neq iusti ad meritiun
niniusti ad culpam. quemaditiod̾ neq adgłificatõnẽ.
ñissime affirmant᷑. Ed forte exp̾ssius.⁊ aditidłigẽ¬
tiamenidents sid nec bonos.nec malos. nec iustos
uec iniustor nec. Qusos. nec adñsos. nec beatos. nec
miseros glidos asserenti. Nam quibonos dicit sig¬
nificat iurtutẽ. qui iustos meritum. qui ⁊uersos
dilectionem. qui beatos glorificationem.
Aillis autem qs erat primum incipe. ute
c̾e motũ ħt. ⁊ de h̃m illud ⁊ successum ⁊ morã. Qd

Expanded text:
i erant et beati erant. Sed ea bonitate et justitia et beatitudine quam natura incipiens acceperat, non quam fecerat ipsa vel meruerat faciendo. Si enim boni dicuntur boni erant, quemadmodum bonum erat quod bonus fecerat totum. Et si meliores erant sicut erant meliores erant pro eo quod facti erant, non pro eo quod fecerantn miseros ex stitisse. Verumtamen neque justi ad meritum, neque injusti ad culpam, quemadmodum neque ad glorificationem verissime affirmantur Et forte expressius et ad intelligentiam evidentius sit, nec bonos nec malos, nec justos nec injustos nec conversos, nec aversos, nec beatos, nec misero conditos, asserenti. Nam qui bonos dicit, significat virtutem; qui justos, meritum; qui conversos, dilectionem; qui beatos, glorificationem.illis autem quod erat primum incipere, vecere motum habet, et de hoc in illud, et successum et moram; quod
Abbreviated transcription (Latin):
dum eẽt nõ quid ẽec futurũ ut milla nẽcitate ꝓ¬
deflecti uoluntate in ambob ⁊⁊ itabonum fuit
⁊Queniens ⁊ ñ ẽ sic rep̾hensione dignum opus
di quia ita fecit ut bonum fuit.
Ed ⁊ muilta aliaquerutit de illa natura spi¬
ritualique curiositas humane mentis qͥt¬
ta eẽ nõ sinit. In trogant si boni fuerrĩt. uł mali
creati angeli iusti an iniusti.bi anmisi̾. Et for¬
tassis alia quedam hissimilia Et quia mlta ss̃
alia que inquestione coac̾naritur. ñ possiuꝰ nos
ad omnia plixa srnsione cocurrere. s breuiter
mom̃tanenmn simplicisq instantis sñ mora ĩ
tuallo prime subsistentie denichilo in aliquid
apparentis accipiat. ut id qd̾ primũ õium illis
erat intlłignt. hoc solum inuenitur in ꝯditił ꝙ
natura ⁊tulit ꝯclitionis Qd̾ .N. ceꝑunt. totũ ae¬
ceꝑiit. ⁊ ñ pot̾at in illis ex illis quicqm cẽ. Qm̃

Expanded text:
m esset non quid esset futurum, ut nulla necessitate pdeflecti voluntate in ambobus. Et ita bonum fuit et conveniens; et non est sic reprehensione dignum opus Dei, quia ita fecit ut bonum fuit.atura spirituali, quibus curiositas humanae mentis quieta esse non sinitur. Interrogant utrum boni fuerunt an mali creati angeli, justi an injusti, beati an miseri; et fortassis alia quaedam his similia. Et, quia multa sunt alia quae in quaestione coacervantur, non possumus nos ad omnia prolixa responsione occurrere; sed breviter momentaneum simplicisque instantis sine mora et intervallo primae subsistentiae de nihilo in aliquid apparentis accipiat, ut id quod primum omnium illis erat intelligat: hoc solum invenitur in conditis quod natura contulit conditionis. Quod enim ceperunt totum acce
Abbreviated transcription (Latin):
bom. fã sunt. totum. Si enĩ qd̾ frisunt iuali. fc̃ist̃
culꝑa ẽ facientis ñ fc̃i. quia aliud ẽẽ ñ potuerũt.
neq fac̃e ip̃i cum fc̃i sunt. tunc ut aliud ẽẽnt ꝙͣ
fc̃i sunt. Itaq ex faciente erant qñ primũ erãt
totum qd̾ erant. ⁊ acceꝑanit totum qd̾ eratit. ⁊ a
senich̾ hebant. qui ⁊ hoc qd̾ erant erant ex iu

Expanded text:
unt mali facti sunt, culpa est facientis non facti; quia aliud esse non potuerunt neque facere ipsi cum facti sunt tunc ut aliud essent quam facti sunt. Itaque ex faciente erant quando primum erant totum quod erant, et acceperant totum quod erant, et a se nihil habebant qui et hoc quod e
Abbreviated transcription (Latin):
tisfcm̃ ẽ. ut mnali fierent au̾si a bono. in quo erãt¬
Illic ergo ⁊ uonum ⁊ malũ querendum ẽ ubi iͦticia
⁊ culpa ẽ. qm̃ iusticia bonum ẽ. ⁊ culpa malũ. Et
ip̃aculpa. nec uoluntaserat. qm̃i uoluntas malũ
nõ erat qm̃ a deo data erat. nec motu uolũtatis
motus uoluntatis erat. malũ erat. qm̃ aliquidñ¬
talum erat. ⁊omine qd̾ aliquid erada do̾ erat.
nisi quia motus uoluntatis ñ erat. ad qd̾ eẽ
debuerat. ⁊ id̾o nonerat. quia ad aluid erat. ad qd̾
ẽẽ ñ debuerat. nec tñ ad ħ eẽ s ad illud ñ ẽs pc̃cm
erat. quia si illud ñ eẽt etiam si ħ eẽt. poc̃m ñ ẽẽt
Mcus itaq rõ nał sicut uoluitatẽ sicceꝑat. et

Expanded text:
tis factum est ut boni essent conversi a bono in quo erIllic ergo et malum bonum quaerendum est ubi justitia et culpa est, quoniam justitia bonum et culpa malum est. Et ipsa culpa nec voluntas erat, quoniam voluntas malum non erat; quoniam a Deo data erat; nec motus voluntatismotus voluntatis erat malum erat, quoniam aliquid erat, et omne quod aliquinisi quia motus voluntatis non erat ad quod esse debuerat? et ideo non erat quia ad aliud erat ad quod esse non debuerat, nec tamen ad hoc esse sed ad illud non esse peccatum erat, quia si illud non esset etiam si hoc esset, peccatum non esset. Mens itaque rationalis sicut voluntatem acceperat, et
Abbreviated transcription (Latin):
omnib ⁊ quid singuł ꝓprium uł singulare ac̃
differensdatum sit ualdo in effabile. ⁊ a sensu
humano remotũ. Sola .N. diuina potestas. ⁊
sapĩa diuina. nec t̾mino nec mensura ⁊clu
tione siue nõcitatis augnstia coartatur. sed
absolutum ẽ.⁊ dñ ans ⁊ suꝑ excellens. ⁊ efficax
⁊ mitus sui lib̾tatera singularit̾ ꝑ fẽti. acp¬
pria pot̾tate plenum. Omne aut̾ qd̾creatũ ẽ¬
ex ꝑte ẽ. ⁊ ex ꝑte potensẽ ⁊ sapietis ⁊ lib̾um ex
ꝑte. qui a nec effectus poĩtati creature subici¬
tur. nec omne occultum sa p̃ie mainfestatur
Nec omnis euentus electionem sequitur. aut

Expanded text:
omnibus, et quid singulis proprium vel singulare ac omnibus, et quid singulis proprium vel singulare ac differens datum sit; valde ineffabile est et a sensu humano remotum. Sola enim divina potestas et sapientia divina nec termino nec mensura concltione sive necessitatis angustia coarctatur; sed absolutum est et dominans et superexcellens et efficax et nutus sui libertate singulariter perfectum, ac propria potest, et ex parte potens et sapiens et liberum ex parte; quia nec omnis effectus potestati creaturae subjicitur, nec omne occultum sapientiae manifestatur, nec omnis eventus electionem sequitur. aut
Abbreviated transcription (Latin):
rens uigor ⁊ subtilitas nature. ĩfirmitatõ¬
ñ adducit. minorq cognitto sap̃ie ignorã¬
tram ñ ĩgerit. sic lib̾casinfi̾or. tullam ar¬
bitrio uoluritatis nc̃c̃itatem imponit.
solubiles uł i̾mortales erant. equale
ꝯmino erat. Qd̾ aut̃ natura potentes erãt.
qd̾ eentia subtiles erant. qd̾ inłigentia
sapietiteserant. ⁊ lib̾tate uoluntatis ꝓmti
ad utrumlib. ⁊ habiles. ñ eqͣ̃le ouinib etat. ⁊ tam̃
sufficient erat Istas discrctionies inuisibiles inuĩ¬
sibilium ⁊ inrtłłigibilrum naturaꝵ solus pon¬
d̾are potuit. ⁊ uniuscuiusq naturam ⁊ modũ ⁊
t̾minũ sapĩa sua comp̾hend̾e̾. Cuiꝰ potetitia ⁊di¬
tum erat totũ e ꝓuidenta ordinatum. sr
caligante indłigentia timide incedimus adilla.
⁊ palpamus sensu cogtutõnis infirme que uir¬
tute ñ comp̾hendimꝰ Que igitur uis ⁊ qnta
potencia fu̾̾it inuisibłium eẽtitiaꝵ que ue sa¬
pr̃a qualisq lib̾tas. ⁊ quantum in his  mune

Expanded text:
rens vigor et subtilitas naturae infirmitatem non adducit, minorque cognitio sapientiae ignorantiam non ingerit, sic libertas inferior nullam arbitrio necessitatis voluntatem imponit. solubiles vel immortales erant: aequales omnibus erant. Quod autem natura potentes erant, quod essentia subtiles erant, quod intelligentia sapientes erant, et libertate voluntatis prompti ad utrumlibet et habiles; non aequale omnibus erat, et tamen sufficienter erat. Istas discretiones invisibiles invisibilium et intelligibilium natura solus ponderare potuit et uniuscujusque mensuram et modum et terminum sapientia sua comprehendere, cujus potentia conditum erat totum, et providentia ordinatum. Nos vero caligante intelligentia timide incedimus ad illa, et palpamus sensu cognitionis infirmae quae virtute non comprehendimus. Quae igitur vis et quanta potentia fuerit invisibilium epientia, qualisque libertas, et quantum in his commune
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ etiam cũ ip̃m ẽe bonum ñ ẽ. ⁊ ñ uũbo ẽẽ nisi qd̾
ẽẽ honumẽ. etiam cum ip̃m honum ñ ẽ. Et cum
uult aliquid quia bonum ẽ.⁊ ip̃mi ẽẽ ñ nult. quia
bonum nẽ. ꝑficitur uoluntas eiꝰ. ⁊ ñ remanet
sine effectu. etiam cũ res ñ ꝑficitur. quia sio uult¬
cassurm ẽ bñplacitum illiꝰ quia honum ẽ seiuꝑ
qd̾ ult ⁊ ẽ semꝑ ut iuibo. Et hec sunt quinq
qposita. bñplacitum. ꝑmissio. oꝑatio. ⁊ p̾ceptio.
⁊ ꝓ̃hibitio. Et distingintur beneplacitum in co
ñ facit. Et clistingnitur p̾ceptio in eam que fit
extrinsecus ꝑ sermonem. ⁊ meam q̃ fid intrĩ se¬
cus ꝑ aspirationẽ ⁊ estat nhis om̃ib qd̾ de uo

Expanded text:
m esse bonum non est. Et non vult esse nisi quod esse bonum est, etiam cum ipsum bonum non est. Et cum vult aliquid quia bonum est, et ipsum esse non vult quia bonum non est, perficitur voluntas ejus et non remanet sine effectu, etiam cum res non perficitur, quia sic vultcassum est beneplacitum illius, quia bonum est semper quod vult et est semper ut vult. Et haec sunt quinque proposita, beneplacitum, et permissio, operatio, et praeceptio et prohibitio. Et distinguitur beneplacitum in eo non facit. Et distinguitur praeceptio in eam quae fit extrinsecus per sermonem, et in eam quae fit intrinsecus per inspirationem. Et constat in his omnibus quod de vo
Abbreviated transcription (Latin):
bi qm electi augeli. Si aut̾ homines reprob
plures sunt qm̃ electi angeli. cum decti angeli
plures sitit qͣm reꝓbi plures erunt hoĩes qm̃ rep
unũ malũ ad impugnatouem: ⁊ unũ bonũ ad
defensionem. cum tuinerꝰ hom inũ tłiscenda ⁊
numerũ angeloꝵ. Sienim in hõib pluresma
lisunt qͣm boni. in angelis plures bom sũt qm̃
mali cum positũ sit tot electos faturos hoĩes.
quot sutit angeli boni. estat sins ulla clubita¬
tione plures cẽ homines bonos qmͣ sunt ange¬
li mali. sultoq plures homines ialos qł an¬
gelos malos. quia plures sunt hormunes i ali
qmͣ boti. cum plures sint homines botu qmina¬
li angceli. slisi fortedicatur dcirco quia sumni
b simul subsistunt angeł. cum ꝑari numero
lic nniu̾sitate p̾cedattt. Scõ tñ qui a c̃tum ẽẽ
ñ p̃t melius inder occulta deputatur. aͥ igno¬
rantia ñ culꝑatur p̾sumptio arguitur.

Expanded text:
obi quam electi angeli. Si autem homines reprobobi quam electi angeli. Si autem homines reprobplures sunt quam electi angeli, cum electi angeli plures sint quam reprobi, plures erunt homines reprobiunum malum, ad impugnationem, et unum bonum, ad defensionem? cum numerus hominum numerum angelorum? Si enim in hominibus mali plures sunt quam boni et in angelis boni plures quam mali, cum positum sit tot electos futuros homines quot sunt angeli boni; constat sine ulla dubitatione plures esse homines bonos quam sint angeli mali, multoque plures homines malos quam angelos malos, quia plures sunt homines mali quam boni, cum plures sint homines boni quam mali angeli. Nisi forte dicatur idcirco quia simul nibus simul subsistunt angelis comparari numero, licet universitate praecedant. Quod tamen quia certum esse non potest, melius inter occulta deputatur, ubi ignorantia non culpatur, praesumptio arguitur.
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. ⁊ ex illis qui cecid̾mt quiamn una simẽ
malicia ⁊senserũt. qͣi rinũ ex se ꝑũsesccieta¬
trsordinẽ effecerunt. ħt aut̃ traditio exsin
cum de malignoꝵ sp̃num tỹranindo mentonẽ
fac̾et. principatus. ⁊ pat̃tutos tenebraꝵ nõia¬
uit. ut uidelie ostenidet. quia idem nĩc quis
q in malo minist̾iuutu ex ꝑuersitate ex̾ cet.
qd̾ ad bonũ ꝑficiend̾. ex ꝯditione accepit. Nus¬
qͥuã tñ scripͥturaꝵ neqm̃ sp̃s seraphin applła¬
dos inuenio quia lic cet̾a mala p̾druinam adhuc
inuenitur. Omnttio tam̃ ꝓbabile udetur
plures remansisse. qm̃ cecidisse. ꝓpha .it. cum de¬
monstraret currus igncos ꝯsolansait. Plures
sunt qui nob̾cum sunt. qm qui cumillis. Hine
conicimꝰ plures eẽ. ectos angelos. qm reprobos.
Surit qui dicutit tot electos ex hominib ad iri¬
merum anigeloꝵ ascensuros. quot iͥ̃ estat reniã¬
sisse electos angelos ꝓp̃ scripturam q̃ ait. Sta
ꝓbi qm clectr plures inuenurtitur hoĩes. re ꝑ¬

Expanded text:
t quia in una simul omnes malitia consenserunt quasi unum ex se perversae societatis ordinem effecerunt. Habet autem traditio ex sinus Paulus cum de malignorum spirituum tyrannide mentionem faceret, principatus et potestates tenebrarum nominavit. Ut videlicet osteque in malo ministerium ex perversitate exerceret, quod ad bonum perficiendum ex conditione accepit. «Nusquam tamen Scripturarum nequam spiritus seraphin appellatos invenio, quia licet cetera dona post ruinam adhuc invenitur; omnino autem probabile videtur plures remansisse quam cecidisse». Propheta enim, cum demonstraret currus igneos, consolans ait: Plures sunt qui nobiscum sunt quam qui cum illis . Hinc conjicimus plures esse electos angelos quam reprobos. Sunt qui dicunt tot electos ex hominibus ad numerum angelorum ascensuro; quot ibi constat remansisse electos angelos, propter Scripturam quae ait: Statprobi quam electi, plures invenientur homines repr
Abbreviated transcription (Latin):
scłm eundem moclum. Ouine euim᷑ p̃ceptum uł
ꝓhibitio aut ip̃ ip̃m fit cuifit. aut p̃p ip̃m a quo
fit. aut pp̃ alium proquofit. Tota aut̃ p̾cepti uti¬
litus. ⁊ bonum sine in eo qd̾ facienelum p̃cipitur.
sine in eo qd̾ caueticlum mandacur. ad eum solũ
refertur ꝓ quo fit siue idem sit ille. sie alius ab
co cui fit: uł ab eo a quo fit. Finisant̃ in andati
fructus e̾ ⁊ intilitas ⁊ causa. ⁊ bonumqd̾ ⁊ sequi tͣ .¬

Expanded text:
secundum eumdem modum. Omne enim praeceptum vel prohibitio aut propter ipsum fit cui fit; aut propter ipsum a quo fit; aut propter alium pro quo fit. Tota autem praecepti utilitas et bonum sive in eo quod faciendum praecipitur sive in eo quod cavendum mandatur, ad eum solum refertur pro quo fit: sive idem sit ille, sive alius ab eo cui fit, vel ab eo a quo fit. Finis autem mandati fructus est et utilitas et causa et bonum quod consequit
Abbreviated transcription (Latin):
se s ꝓp̃ nosdata sunt. Qui enim sibi noti sunt
⁊templatione. nob̾ in notescutit cognoĩatõe.Illa
ergo doua gr̃aꝵ in singuł deciotantur ex nõiẽ q̃ ñ
fingnlarit̾. s que excellent̃ data sunt in parti¬
quidem eqͥlr̃. quia alui alus quedam sb̾tim Q¬
sidetit. s ꝯmunit̃. qr omnes omnna habet.
Item sciend̾. qui a omnia doua gr̃aꝵ suꝑiores
h post se orclinib ad cognõiatõtiẽ relitiqͣtit
Ut u̾bi gr̃a. Seraphinqm ordo excelleritisfimꝰ
omniũ estimatur tamdilectionẽ qm̃ cogniti

Expanded text:
er nos data sunt. Qui enim sibi noti sunt contemplatione, nobis innotescunt cognominatione. Illa ergo dona gratiarum in singulis denotantur ex nomine; non quae singulariter sed quae excellenter data sunt in partiquidem aequaliter quia alii aliis quaedam sublimsident, sed communiter, quia omnes omnia habent. Item sciendum quod omnia dona gratiarum superiores bus post se ordinibus ad cognominationem relinquunt. Ut verbi gratia Seraphim qui ordo excellentissimus omnium existimatur tam dilectionem quam cogniti
Abbreviated transcription (Latin):
aliis ẽ odor uite in uitam. Alus odor mortis ĩ mor¬
tem. qm̃ ex bouo malum. ⁊ ex malo bonum. ⁊ bõ¬
uuma mał ad malium: ⁊ malum bonis ãd bonũ.
⁊ qd̾ bonum ĩ toto ẽ mauusẽ. qmͣ qd̾ in ꝑte ẽ sobũ
Et hee ꝓbatur in hune modum. Omne .N. uni¬
sunc aut̃ ꝯgregemus in unum ⁊ colligamꝰ que
dc̃a sunt. qm̃ impletio omnis mandati bonum ẽ
bonum aut ꝑ se bonum ẽ aut ad aliquid ⁊ qd̾ ꝑ

Expanded text:
itam; aliis odor mortis in mortem ; quoniam ex bono malum et ex malo bonum, et bonum malis ad malum, et malum bonis ad bonum. Et quod bonum in toto est majus est quam quod in parte est solum: et hoc probatur in hunc modum. Omne enim uniNunc autem congregemus in unum et colligamus quae dicta sunt, quoniam impletio omnis mandati bonum illbonum aut per se bonum est aut ad aliquid; et quod
Abbreviated transcription (Latin):
alienum. Et ũdiligit uisi qd̾suum ẽ. neq oclit
nisi qd̾ suum ñ ẽ. ⁊ totum suumdili ⁊ git. ⁊ otio
totum ñ suum. Et id̾o uõluit bonñ  qd p̾cepit
⁊ ñ uoluit malum qd̾ ꝑmitcit. quia suum fine
bonum ⁊ desuo. ⁊ amicum sibi. ⁊ suo Et dilexit
suum. ⁊ approbauit ⁊ ꝯcupiuit ad se ⁊ amari
in se desid̾to et̃nio. Et malum qd̾ sum nõ fuit ĩ
se nõ dilexit neq ao se ⁊cupurit s rephauit ⁊¬
renuit. animo dilc̃onis. ⁊ nõ suscepit᷑ ⁊ sensu ca¬
ritscis ire locum illi datet in bñ placitissius.

Expanded text:
et non diligit nisi quod suum est, neque odit nisi quod suum non est; et totum suum diligit, et odit totum non suum. Et ideo voluit bonum quod praecepit, et non voluit malum quod permisit, quia suum sui bonum et de suo, et amicum sibi et de suo, et dilexit suum et approbavit, et concupivit ad se et amavit in se desiderio aeterno. Et malum quod suum non fuit in se non dilexit, neque ad se concupivit; sed reprobavit et renuit animo dilectionis: et non suscepit in se consensu charitatis, ut locum ei daret in beneplacitis suis.
Abbreviated transcription (Latin):
Criꝑtura dicit quia primo oninium crea¬
lumẽ ẽ luceus ex lumine. ñ lumen illumurans.
Naut illa sap̃ta quas apto sap̃ia esta creata ñ est
nec creatura e̾. nec aliunde ec̃ħt. sicut aliunde
saꝑo ñ ħt. Ista aut que de semet ip̃a saꝑc ñ ħt m¬

Expanded text:
criptura dicit quod primo omnium creast sicut lumen lucens ex lumine, non lumen illuminans. Nam illa sapientia quae sapit, sapientia ista creata non est, nec creatura est, nec aliunde esse habet sicut aliunde sapere non habet. Ista autem quae de semetipsa sapere
Abbreviated transcription (Latin):
principio temꝑis. qũ ip̃a remꝑa ceꝑunt. fca
est siue creata ꝑit̾ rerumoĩum iusibiliũ ma¬
tis. ⁊ innisibłium increaitura angłica. ⁊ sp̃u¬
ali natura. Nec fuisse in temꝑe. nee cepisse in¬
demꝑe. alt̾am sũ alt̾a. nec prius unam quã
⁊ in qua fu̾nt exem plaria sapĩe quoꝵ effect᷑
sunt. ⁊ expͥssiones que uisibłia fc̃a sunt. Et ħ¬
añ ꝯmina que nutabłia fc̃a suurs. ⁊ compu¬
tant spatia ⁊ anuos. ⁊ secła quib añ muridi
ꝯstitutõnẽ d̾o seruierunt. asserunt qm̃ cum
niuudo tempꝰ cepit. ⁊ ũ fuit. tempꝰ añ mundũ.
Qm̃ muta błitas ñ funit. ⁊ tñ fuisse angelosi
temꝑis. S nos int̾im magis approbaitꝰr utdictumẽ.
ꝑ captu nntligentie ñe s alira reuerentia secreto¬
rum. in quib nicħ teui̾e asserentum putanius
⁊ adhunc moctum int̾im diffruitus qm̃ si tuł fc̃a
sunt omina ⁊ inuisibilia ⁊ insibłia. sicut script᷑a¬

Expanded text:
 facta est sive creata pariter rerum omnium visibilium materia, et invisibilium in creatura angelica et spirituali natura. Nec fuisse in tempore nec coepisse alteram sine altera, nec prius unam quam  in qua fuerunt exemplaria sapientiae quorum effectus sunt et expressiones quae visibilia ante omnia quae mutabilia facta sunt, et computant spatia et annos et saecula quibus ante mundi constitutionem Deo servierunt, asserunt quod cum mundo tempus coepit, et non fuit tempus ante mundum, quoniam mutabilitas non fuit; et tamen fuisse angelos iSed nos interim magis approbamus quod dictum est pro captu intelligentiae nostrae salva reverentia secretorum in quibus nihil temere asserendum putamus. Et ad hunc modum interim definivimus, quod simul facta sunt omn
Abbreviated transcription (Latin):
⁊stituti. Qͥu̾o ⁊ natura mninuis subtles ⁊
sap̃ia minꝰ ꝑ spicaces editi sunt m̾to lig¬
nitate. inferius sunt ordinati. ita tũ ut ⁊¬
hi qui excelsiores estituta sunt. sñ suꝑbia p̃¬
lat ẽent. ⁊ qui infi̾ores positi sunt. sñ mi¬
ꝙ seria lb̾iecti

Expanded text:
o et natura minus subtiles et sapientia minus perspicaces conditi sunt, merito dignitate inferiores sunt ordinati, ita tamen ut ii qui excellentiores constituti sunt sine superbia praelati essent, et qui inferiores positi sunt, sine miseria subjecti
Abbreviated transcription (Latin):
temꝑe ꝑtõ cepisse credimus ⁊ uisibłium ma¬
sor matam. Sicut enim ussibłium ⁊ corꝑali¬
umomnuim mat̾m. in exorio illo ⁊ditonis
primarie ⁊ formam ꝯ fusionis hũit. ⁊ ñ habute
formam dispositionis donec postea formaretur¬
⁊ ad orãinem ꝯcede̾t. ac dispositionẽ ita sp̃uał
⁊ angalica natura in suarelitione ꝑ sapĩam.
⁊aiscretionem scłm hĩtum nature formata

Expanded text:
um maformatam. Sicut enim visibilium et corporalium omnium materia in exordio illo conditionis primariae et formam confusionis habuit et non habuit formam dispositionis donec postea formaretur et ordinem concederet ac dispositionem; ita spiritualis et angelica natura in sui conditione per sapientiam et discretionem secundum habitum naturae f
Abbreviated transcription (Latin):
aulitu. ⁊ ñ facile recipit ħ pramens debono quia
malumuult uidetur .N. hoc solum q̾ici cum diciͥt᷑
ds nult malum. quia bonus malũdiligit. ⁊ ap¬
ꝓbat qd̃ prauum ẽ ⁊ amicam sibi reputat ĩt¬
qui tatem. t gaudet qiͣ de ꝯsimili. ⁊ bonum putat
qd̾ malum ẽ. ⁊ id̾o teftitatħ mens pia. nĩ quia qd̾
dicitur ñ bñdicrtur s qr qd̾ bñcdicitur ñ bñ ĩ tł
qm malum ẽẽ nult. ⁊ in alum ñuult. Qd̃ si hoc
solum intlłigeridum ẽ. in eo qd dicttur uult d̾s
illud prsus neq estimat bꝯnium. s etrariũ iu¬
clicat sibi bono malum. ⁊ a suo alienum. ⁊ ñ
qd̾ ip̃e ẽ ⁊ cum eo qd̾ ab tp̃o ẽ. ⁊ cittu eo qd̾ sihi siłe¬

Expanded text:
auditu et non facile recipit hoc pia mens de bono quod malum vult. Videtur enim hoc solum dici cum dicitur Deus vult malum, quia bonus malum diligit et approbat quod pravum est, et amicam sibi reputat iniquitatem, et gaudet quasi de consimili et bonum putat quod malum est; et ideo refutat hoc mens pia; non quia quod dicitur non bene dicitur, sed quia quod bene dicitur nam malum esse vult et malum non vult. Quod si hoc solum intelligendum est, in eo quod dicitur, vult Deus illud prorsus, neque existimat bonum; sed contrarium judicat sibi bono malum, et a suo alienum, et non quod ipse est, et cum eo quod ab ipso est,
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃un elitio ad solum creatorem refertur
creatura ad similitudinem di fc̃a legrtur.
⁊ ũdicitur qm̃ alia creatura aliq̃ pͥt solam
i̾ntialem ad similituclinem dĩ fc̃a łit : licet oĩs
creatura in rõne diuina ⁊ in ꝓuidentia et̾na
ip̃un causam ⁊ similitudinem hãbũnt. ix

Expanded text:
ipsius conditio ad solum creatorem refertur;creatura ad similitudinem Dei facta legitur; et non dicitur quod creatura aliqua praeter solam rationalem ad similitudinem Dei facta sit, licet omnis creatura in ratione divina et in providentia aeterna ipsius causam et similitudinem habuerit ex
Abbreviated transcription (Latin):
modis aut t̾imino naturałt collato potesta¬
tiaut muiracło temꝑał illate ꝓossibłitatis. ant
obstaculo extrinsecus adibite disficultatis. Aut
iudicto intrinsecus oꝑantis clispositionis. Ter¬
minus naturałr collate potestatis ẽ quantũ
naturałr posse ꝯceditur sairaculũt tempalit᷑
illate ipofsibłitatis ẽ. quando id ip̃m natura¬
lt posse subita ⁊ occulta uirtute diuine pre¬
sentie sine ext̾iori impedimdo conprmrit
Obstaculum extrinsecus adhibite difficultatis
ẽ. qn̾inutu diñirio ꝑ alias podestates extrinsecusob¬
uiantes aliaꝵ uoluntates ne ad effectum uenire
possint impedruntur Indicium itititu secus ope¬
rantis dispositionisẽ quando ip̃a usclunnia que¬
ab intusomin creature p̾sid. illas etiam nolunt.¬
tes que ꝯtra suam nolurtatẽ exorte sund ad ꝑfici¬
endram suam uoluitatẽ intorquet. his ergo. nii
totis prauas uoluntates atigeloꝵ ⁊ hominũ d̾s
ad imꝑium sue uoluntatis clisponit. ut ineꝯ etiã

Expanded text:
modis. Aut termino naturaliter collatae potestatis, aut miraculo temporaliter illatae impossibilitatis, aut obstaculo extrinsecus adhibitae difficultatis, aut judicio intrinsecus operantis dispositionis. Terminus naturaliter collatae potestatis est quantum naturaliter posse conceditur. Miraculum temporaliter illatae impossibilitatis est quando id ipsum naturale posse subita et occulta virtute divinae praesentiae sine exteriori impedimento comprimitur. Obstaculum extrinsecus adhibitae difficultatis est quando nutu divino per alias potestates extrinsecus obviantes aliarum voluntates ne ad effectum venire possint impediuntur. Judicium intrinsecus operantis dispositionis est quando ipsa sidet; illas etiam voluntates quae contra suam voluntatem ortae sunt, ad perficiendam suam voluntatem intorquet. His ergo quatuor modis pravas voluntates angelorum et hominum Deus ad imperium suae voluntatis disponit, ut in eo etiam
Abbreviated transcription (Latin):
currere. Si .si. qui fut᷑i erant inali lapsũ suũ p̃¬
sciuerunt. penamq cognou̾nt que ruinam
sequi debũat ⁊ finiri ñ debuerat. tanta sibi
mala ĩminere iudentes: aue uitate uolu̾no¬
⁊ noluerunt. ⁊ erant stulti ⁊ in aligni. Si aut̃
tesciuerunt ceci erant n cognount quo ꝑge¬
rent. ⁊ inꝯtiugens ac fortuntũ inisi̾s pedem au¬
⁊ ult ꝓced̾ent quo nesciebant. Et iuidetur qr¬
aliquid absurditatis afferre. siħ dicat᷑. ⁊ meliꝰ sede
⁊ aptum ẽẽ magis itoscientes dicatitur eoꝵ que fu¬
ci in altutrum nisi rueniat. Pp hoc dexuꝰ quia ñ
erant p̃scii euentus sui neq eis data e̾ cognit̾o coꝵ¬

Expanded text:
currere. Si enim qui futuri erant mali, lapsum suum praescierunt, poenamque cognoverunt quae ruinam sequi debuerat, et finiri non debuerat, tanta sibi mala imminere praevidentes aut vitare voluet noluerunt et stulti erant, et maligni. Si autem nesciverunt caeci erant, neque agnoverunt quo pergerent; et in contingens ac fortuitum miserunt pedem ut ultra procederent quo nesciebant. Et videtur qaliquid absurditatis afferre si hoc dicatur, et melius sedere et aptum esse magis, ut scientes dicantur eorum quae fuci in alterutrum nisi conveniat. Propter hoc dicimus quod non erant praescii eventus sui, neque eis data est cognitio eo
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ uatura ⁊ tñdeaffectu. ⁊ cogitat̃one mutatur sp̃s.
⁊ transidde hoc in illud ⁊ uariatur ⁊ iuassituclinẽ
suscipit gaudu. doloris ⁊ pleͤrritidinis. ⁊ uolũtatis.
⁊ croscit sc̃ia. ⁊ uoluntas ⁊ obluno in cum cacdit ⁊
uariat cogitationes. ⁊ succedent̃. intlłigit. Eo ẽqi
forme mutatio ista ineꝯ nutatio scĩe ⁊ affectus.
⁊ sequitur istam tem ꝑał tiutatio. ⁊ subiacet iꝑ̃i
pp̃ ista que uariantur ineo. slec ambigiũh au ẽ¬

Expanded text:
et tamen affectu et cognitione mutatur spiritus. Et transit de hoc in illud; et variatur et vicissitudinem suscipit gaudii, doloris et poenitudinis et voluntatis; et crescit scientia et oblivio in eum cadit; et variat cogitationes et succedenter intelligit; et est quasi formae mutatio ista in eo mutatio scientiae et affectus. Et sequitur istam temporalis mutatio; et subjacet tempori propter ista quae variantur in eo. Nec ambiguu
Abbreviated transcription (Latin):
sapientes. quantũ incipienti nature ꝯgru¬
um fuit . uł. ꝓ m̃itouirtutis adipiscendo noerũ
suꝑͤ fluentem qũdam sap̃iam ⁊ eoꝵ que ad
rem ũ ꝑtinent cognitionẽ .⁊. puidentiam. ⁊ p̾¬
scĩam futuroꝵ : ⁊ eoꝵ que circa se uentura erãt.
fuisse in illis. ⁊ aliẽ imꝑfcos ⁊ igtiorantes ⁊ ñ
sic oꝑtuit ⁊sũmatos ⁊ plenos. qualia fac̃e õĩpo¬
qd̾̃ ẽ imꝑfc̃m. ⁊ id̾o imꝑfc̃m. ut sit prime imꝑ¬
fectum. deiñ aut̃ ꝑfc̃m. ⁊ ut ab eo ꝑficiatur
a quo imꝑfc̃m fc̃m ẽ. Ut ꝑficiatur ñ ẽ imp¬
fectio facientis n turpitudo fc̃i. qm̃i ⁊ alit̃ fa¬
ẽe poture qui fecit ⁊ ñ ałi. fieri deburt. qd̾ fc̾m

Expanded text:
sapientes quantum incipienti naturae congruum fuit, vel pro merito virtutis adipiscendo necessasuperfluentem quamdam sapientiam eorum quae ad rem non pertinet cognitionem et providentiam et praescientiam futurorum, et eorum quae circa ipsos ventura erant fuisse in illis; et aliter imperfectos, et ignorantes, et non sicut oportuit consummatos et plenos; qualia facere omnipod est imperfectum; et ideo imperfectum, ut sit primo imperfectum; deinde autem perfectum, ut ab eo perficiatur a quo imperfectum factum est, ut perficiatur; non est imperfectio facientis neque turpitudo facti, quoniam et aliter facere potuit qui fecit, et non aliter fieri debuit quod factum
Abbreviated transcription (Latin):
minꝰ aut diũsum. aut alud a deo. longe tñ
aliudẽ fẽm ẽẽ. aliquid ad similitudine᷑
ip̃ius ⁊ fc̾m c̾e ad similitudinem cd̾i ⁊ dcosimile
eẽ. Nam indo̾ quidem omua erant añqtͣa es
singuł. ⁊ ideo nõ erant. singulahoc totum. s m
coto erant singula. qm̃ totum ad totum. ⁊ ad si¬
gula fingula. ⁊ tũ deo in ꝑte nich minus erat ꝙͣ
in toto. quia ꝑs ⁊ dotum unum erat. s rõne ⁊ ꝑ¬
ꝑte ⁊ toto. ⁊ minus futura erant. in ꝑte qm ĩ toto
toto totus fuit. ⁊ ꝑfectus ⁊uinis. Propt̃ hoc gͣ
idnalicreature non unum aliquid. au ħ aut̃
illudin iõne dunna pro exemplari suffic̾e. Potu¬
it. Od cinus similitudinem formaretur: s qͣsi
totum assumpsitłm. ut eius ipius ymago fier
⁊ exp̾ssa ẽ ad totum eiulans ꝑfõnem. ut sicut
causam. sic ip̃a sp̃uał effit capax in uno. p̾sc̃is
Et eluxit ymago ꝑ fc̃alinitans auctorẽ suum.
⁊ apparuit qͣup̃m in alto: ⁊ idem unum. Et ĩue̾¬

Expanded text:
minus aut diversum aut aliud a Deo, longe tamen aliud est factum esse aliquid ad similitudinem ipsius, et factum esse ad similitudinem Dei et Deo simile esse. Nam in Deo quidem omnia erant antequam esssingulis. Et ideo non erant singula hoc totum, sed in toto erant singula, quoniam totum ad totum et singula ad singula. Et tamen Deo in parte nihil minus erat quam in toto, quia pars et totum unum erat; sed te et toto, et minus futura erant in parte quam in toto. toto totus fuit et perfectus et unus. Propter hoc ergo rationali creaturae non unum aliquid aut hoc aut illud in ratione divina pro exemplari sufficere potuit, ad cujus similitudinem formaretur; sed quasi totum assumpsit Deum ut ejus ipsius imago fieret, et expressa est ad totum aemulans perfectionem. Ut sicut causam, sic ipsa spiritualis esset capax in uno praescienEt eluxit perfecta imago imitans auctorem suum, et apparuit quasi ipsum in altero, et idem unum. Et inven
Abbreviated transcription (Latin):
mandare deb̾et. Neq enim crecture sue łs auctor
nali ẽe deb. n causationẽ ⁊ p̃ius assum̃e sibi. qͣi
docendo corruꝑit qd̾ creau̾it incorruptum. Nlo
utiq ħt aliud illi p̾ciꝑe iisisolũ qd̾ bonũ ẽ illi.
iuł bonũ ẽ. ex quo omniũ bonũ e̾. ⁊ maiꝰ bonũ
in compensatione minoris boni impediri. qd̾
ds qd bonum erat singulis ⁊ ꝑmisit qd̾bonũ erat̾
uniu̾sis qm̃ ⁊ maius etat bonum utiu̾sitatis qd̃
impeclire ñ debuit. ⁊ ũbonum erat qd̾ malũ er t
alicui. cuiusanctor ẽẽ ñ potuit. Et id̾o p̾cepit uni¬
cuiq qd̃bonumerat ⁊ qd̾ illi bonum erat. ⁊ p̾cipi¬
endo illud sigtuficanit se ulłe uld̾. ⁊ sunt signauo¬

Expanded text:
dare deberet. Neque enim Creaturae suae Deus auctor mali esse debet, neque causationem illius assumere sibi quasi docendo corruperit quod creaverat incorruptum. Non itaque habet aliud illi praecipere nisi solum quod bonum est illi; jus bonum est: ex quo omnium bonum est. Et majus bonum in compensatione minoris boni impediri quod Deus quod bonum erat singulis et permisit quod bonum erat universis. Quoniam et majus erat bonum universitatis quod impedire non debuit, et non bonum erat quod malum erat alicui, cujus auctor esse non potuit. Et ideo praecepit unicuique quod bonum erat, et quod illi bonum erat; et praecipiendo illud significavit se velle illud; et sunt signa vo
Abbreviated transcription (Latin):
melio⁊ and decentior forma iure a pplłatur
createsuit. Sic .N. corpoꝵ natura se demõ¬
strat. ⁊ sunt quedam corꝑa solida magis
⁊ firma. ⁊ alia puriora apparent. ⁊ t̃sa ma
ta magis. ⁊ aliafrãgilia. ⁊ corruptoni ꝓxima
⁊ infirma. ⁊ feculentia. ⁊ uilia. ⁊ ponderosa. ⁊ ĩa¬
grua. Edẽ pulch tañ in uniu̾sicatiscompage

Expanded text:
melior aut decentior forma jure appellatur, creatae sunt. Sic enim corporum natura se demonstrat; et sunt quaedam corpora solida magis et firma, et alia puriora apparent et extersa ta magis; et alia fragilia et corruptioni proxima et infirma et feculenta et vilia et ponderosa et incongrua. E
Abbreviated transcription (Latin):
salit bonum. quia ad omnia bonum ẽ. ⁊ oĩum
bonume. Qd̾ etiim in se bonumẽ u̾e bonũ. ẽ ⁊ qd̾
emniũ bonũ ẽ. inu̾sale bonum ẽ. ⁊ omno bona
ip̃m ẽ. qm̃ omniũ bonum ip̃m ẽ. tiec extͣ ip̃mbo¬
num ẽ. Qd aut̃ ad se bonum ñ ẽ. nec u̾e bonũẽ.¬

Expanded text:
saliter bonum est, quia ad omnia bonum est, et omnium bonum est. Quod enim in se bonum est vere bonum est, et quod omnium bonum est universale bonum est. Et omne bonum ipsum est, quoniam omnium bonum ipsum est, nec extra ipsum bonum est. Quod autem ad se bonum n
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hoc uoluit. Tam̃ dicis mimis hũit uoluntaseiꝰ.
⁊ minus adepta ẽ. ⁊ minus impleta ⁊ imꝑ fecta.
remansit. qm̃ fc̃m ñ ẽ bonum qd̾ uoluit. ⁊ qd̾ no¬
luit malut fc̃mẽ slon ergo ꝯsid̾as qm̃ sic̃ malũ
ñ ħt qd̾ fc̃m e̾. qd̾ noluit. ita nec bono caret. qd̾ fa¬

Expanded text:
et hoc voluit. Tamen dicis: minus habuit voluntas ejus et minus adepta est et minus impleta, et imperfecta remansit; quia factum non est bonum quod voluit; et quod noluit malum factum est. Non ergo consideras quod sicut malum non habet quod factum est quod noluit; ita neque bono caret, quod fa
Abbreviated transcription (Latin):
uidentur q̃ dam oriri ex assertiombeistis siam si
pͥmo omnium creata ẽ sapĩa: om ina post iꝑ¬
sam fc̃a sund. ⁊ fc̃a sunt post ip̃am celumr ⁊ t̃¬
ra.⁊ ip̃a fc̃a ẽ aũ celum ⁊ t̾ram. Iterum si in
principio creauit d̾s oclum ⁊t̾ram uicl ft̃m

Expanded text:
riri assertionibus istis. Nam si primo omnium creata est sapientia, omnia post ipsam facta sunt. Et facta sunt post ipsam coelum et terra, et ipsa facta est ante coelum et terram. Iterum si in principio creavit Deus coelum et terram, nihil factum
Abbreviated transcription (Latin):
nem. Adcreatorem suum acceptura erat. for¬
mam ñ hũit. s erat ĩforms sũ illa formanda
fẽ sunt angeli diligentiꝰ inuestis atã r̃¬
nem ꝓponimus. Ilam dycimus qũ fc̃i suuit. ⁊ ꝙr
fũ sunt in principio. ⁊ prima creatura añqm
uñ ⁊ scct̾m aliquid añ omnia fc̃a ẽ ip̃a que for¬
ma ẽ omnium ⁊ c̾a. deinde aut̃ oꝑt osten d̾e
qles fc̃tsuut angeli tunc inip̃o primordio ⁊ pͥ
spuał natura quemadmodum corpe ã
sub̃am sp̃ualem ꝑfc̃a. nõ ut massa aut ⁊ fu¬
sa mat̾ia aut ruclis moles aut aceruus aut

Expanded text:
nem ad creatorem suum acceptura erat formam non habuit, sed erat informis sine illa formanda cti sunt angeli diligentius investigatam rationem proponimus. Nam diximus quando facti sunt, quod facti sunt in principio; et primaUnde et secundum aliquid ante omnia facta est ipsa, quae forma est omnium et causa. Deinde autem oportet ostendere quales facti sunt angeli tunc in ipso primordio et spiritualis natura, quemadmodum corpoream spiritualem perfecta; non ut massa aut confusa materia ut rudis moles, aut acervus, aut
Abbreviated transcription (Latin):
nam mentem ⁊ modius luceremus.
de munli exorclio ⁊ idcirco p̾missa sunt. ut
de uisibłib ad inusibłia ⁊sdendamuẜ qͣstionom ꝑ¬
ponimus quando creati sunt angeti. ⁊ quales fc̃i ss
dutu ꝯd̾entur pͥmum. ac deinde qͣles effecti sunt

Expanded text:
nam mentem commodius duceremus.nam mentem commodius duceremus.de mundi exordio, et idcirco praemissa sunt ut de visibilibus ad invisibilia conscendamus, quaestionem proponitis, quando creati sunt angeli et quales facti sunt dum conderentur primum; deinde quales effecti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
se pͥma anͣscd̾a sunt. ad scd̾a aͦ se sunt pͥma ⁊ ẜa
ab ipis. Tercia sunt ad pͥma. Que in uolũtate
dicterna ⁊ inuisibła sunt. prima ouiniũ st̃.
que ex uolun tatełi temꝑalia ⁊ ĩulsibłia sũt.
scd̃a sutit post prima. Que tecuꝑalia ⁊ iaui¬
sibilia. tria post scd̾a. Et in ip̃is insibłib que
rõn alia sunt. ꝓpinquiora sunt ĩuisibłib qr
in ip̃o inuisibilia sunt qd̾ rõnalia sunt. Donũ¬
tur ergo primo leco canse primordiales. ⁊ ĩui¬
sibłes ⁊ increate creandoꝵ omniũ in m̃tedi̾trã.
loco creatura corporea in doto uisibił ⁊ in to¬
to temꝑał Dost primas ersꝯ cãs increatas ⁊ ĩ¬
uisibilesexibit ⁊sid̾atio. ⁊ ꝓcedet ad angelicã
naturata rõualem ⁊ ĩusibilem. deinde adhu¬
manam uisibilem ⁊ rõnalem. de qua ꝓpositũ pͥmũ
fuitut ꝯsũmetur.siam de iisibłib quidem que ꝑtre¬
ma sunt. idcirco pͥmam ꝓpositionem feciiuus ut de
his que apparent ad latentium coguitionõ hña¬

Expanded text:
se secunda sunt ad secunda, a se sunt prima; et secunda ab ipsis; tertia sunt ad prima. Quae in voluntate Dei aeterna et invisibilia sunt, prima omnium sunt. Quae ex voluntate Dei temporalia et invisibilia sunt secunda sunt post prima, quae temporalia et visibilia tertia post secunda. Et in ipsis visibilibus quae rationalia sunt propinquiora sunt invisibilibus, quia in ipso invisibilia sunt quae rationalia sunt. Ponuntur ergo primo loco causae primordiales et invisibiles et increatae creandorum omnium in mente divina. loco creatura corporea in toto visibilis et in toto temporalis. Post primas ergo causas increatas et invisibiles exibit consideratio, et procedet ad angelicam naturam rationalem et invisibilem. Deinde ad humanam visibilem et rationalem, de qua propositum primum fuit ut consummetur. Nam de visibilibus quidem quae postrema sunt idcirco primam propositionem fecimus, ut de his quae patent ad latentium cognitionem huma
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ ñ nult. quia nõ possut s resist̾e uoletido qr
mali sunt. ⁊ ip̃a mala uolutas culpa ẽ. qua
aluid uolunt. facultas aũ iustaẽ. qua alindũ
possunt. Et cum uolunt qd̾ d̾s uult. ñ ideo boni
cłs ñ uult. Approbatit .n. ⁊ cliligunt quedeus
odit. ac ꝑ ħ d̾o ⁊trarii sunt. ⁊ mali. ⁊ poc̃ores
⁊ approbando qd̾ ds ñ ciligit. Non igitur iñ eo
quia fit qd̃ fit uoluntatem cłi impediũt. s ⁊̃
ip̃o qd̾ fit alilectione di̾recedunt. ⁊ mali ss¬
tiõ efficiendo ⁊trarium.ip̃ius uoliuitatis

Expanded text:
 vult quia non possunt; sed resistere volendo quia mali sunt. Et ipsa mala voluntas culpa est qua aliud volunt; facultas autem justa qua aliud non possunt. Et cum volunt quod Deus vult, non ideo boni Deus non vult. Approbant enim et diligunt quod Deus odit; ac per hoc Deo contrarii sunt et mali, et peccatores, sed amando et approbando quod Deus non diligit. Non igitur in eo quia fit quod fit voluntatem Dei impediunt; sed in ipso quod fit a dilectione Dei recedunt. Et mali sunt non effic
Abbreviated transcription (Latin):
malumẽ. qd̾ totu eẽ bonũ ẽ. Et ñ sxndee pre¬
ceptum ems ⁊ ꝓhibitio eiꝭ bñplacito cus sicut
oꝑatio eius ⁊ ꝑmissio tius. s ꝓcedunt ex adu̾so.
⁊ dissimiłi ordinaut  ⁊ nõ ⁊sentiunt aliquotiẽs
secundum id quod firturum est ⁊ fiet.

Expanded text:
. Et non respondet praeceptum ejus et prohibitio ejus beneplacito ejus, sicut operatio ejus et permissio ejus; sed procedunt ex adverso ter ordinantur, et non consentiunt aliquoties secundum id quod futurum est, et fiet.
Abbreviated transcription (Latin):
e̾ ⁊ ñ p̃t liu̾sum ĩueniri qd̾ in simplici natura
idem ẽ. n unus eẽ p̃t. qd̾ alt̾ius ñ ẽ ubi idem est
unus qd̾ alt̃ ẽ. Cum etũ potencia pr̾is aliud ñ
sit qͣm eẽntia etus neq sapãa filii aliud qm ẽen¬
tia etus neq amor sp̃s sc̃i aliud qͣm eẽtitia etꝰ
nc̃ce om̃ino ẽ ubi una eẽctia ẽ utram ẽe po

Expanded text:
et non potest diversum inveniri quod in simplici natura idem est, neque unius esse potest quod alterius non est, ubi idem est unus est quod alter est. Cum enim potentia Patris aliud non sit quam essentia ejus, neque sapientia Filii aliud quam essentia ejus, neque amor Spiritus sancti aliud quam essentia ejus, necesse omnino est ubi una est essentia
Abbreviated transcription (Latin):
In loco quidem qu̾i hic alicubi pͥsens cernit᷑ localẽ u̾o
qm̃ cum sit alicubi ñ u̾o liq inuenit᷑. Omnt eiũqs¬
cdiffiuitũ ẽ scdm aliquid locale ẽ. qm̃ in eo ip̃o qd̾ fi¬
uem ⁊ t̾m inũ ħt locum ħt. ⁊ dec̾muinat locum. sic̃
det̾min atũ ẽ in loco. S corpͦ qd̾ dim̃sionẽ ht loco cir

Expanded text:
In loco quidem quoniam hic alicubi praesens cernitur; localem vero quoniam cum sit alicubi non ubique invenitur. Omne enim quod definitum est, secundum aliquid locale est; quoniam in eo ipso quod finem et terminum habet locum habet, et determinat locum sicut determinatum est in l
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Si qͣͥuid igitit additũ ẽ. ex his que super¬
eminent rõti. ⁊ ñ etingit ad ea suffic̃e qm̃ sccłm
suprõnem mirabłia.⁊ ⁊tra ronem incredibilia.
Et duo quedam extrema omnino fidem ñ capi¬
utit. Q .N. sunt ex rõne omnitio nota sunt. ⁊ cre¬
d̃i ñ psunt. qñ sciuntur: Que n̾o rtra rõnem sũt
nulla simiłr rõne credi possunt qm̃ ñ suscipiũ t
ullam rõniem. nec adquiescit his rõ aliqũ. Ergo

Expanded text:
vit. Siquidem additum est ex his quae supereminent rationi et non contigit ad ea sufficere, quoniam onem mirabilia, contra rationem incredibilia. Et duo quidem extrema omnino fidem non capiunt. Quae enim sunt ex ratione omnino nota sunt et credi non possunt, quoniam sciuntur. Quae vero contra rationem sunt nulla similiter ratione credi possunt, quoniam non suscipiunt ullam rationem, nec acquiescit his ratio aliquando. Ergo,