comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
es homo. Nam homo natus es. Porro ꝑcunc¬
tanti qͥs. ꝑsone respondebit᷑ nomen quodest
ep̃s: quod qͥdem factus. non natꝰ es. Quid tͥ
horum uidetur ad purum esse tui pͥncipalius
ꝑtinere. quod factus an quod natus: Nonne
quod natus: hoc gͦ consulo consides maxi
hec ꝑyzomata abinitio maledicta. Dirum-¬
pe uelamen foliors celantium ignominiã
non plagam curantium. Dele fucum fu¬
gacis honoris huius. & male colorate nitorẽ
glie: ut nude nudum considẽs. qͥa nudus
egressus es de utero matris tue. Numquid
infulatus: Numqͥd micans geminis. aut
floridus sericis. aut coronatus pennis. aut
suffarcinatus metallis: Si cuncta hec uelu¬
ti nubes quasdã matutinas uelociter tran¬
seuntes. & cito ꝑtransituras. dissipes & exsuf¬
fles a facie considationis tue: occurret homo
tibi nudus & pauꝑ & miser & miserabilis. Hõ
dolens quod homo sit. erubescens qͦd nudus sit

Expanded text:
es homo: nam homo natus es. Porro percunces homo: nam homo natus es. Porro percunctanti quis, personae respondebitur nomen, quod es episcopus: quod quidem factus, non natus es. Quid tibi horum videtur ad purum esse tui, et ad te principalius pertinere? quod factus, an quod natus? Nonne quod natus? Hoc ergo consulo consideres  ahaec perizomata ab initio maledicta. Dirumpe velamen foliorum celantium ignominiam, non plagam curantium. Dele fucum fugacis honoris hujus, et male coloratae nitorem gloriae, ut nude nudum consideres, quia nudus egressus es de utero matris tuae . Nunquid infulatus? numquid micans gemmis, aut floridus sericis, aut coronatus pennis, aut suffarcinatus metallis? Si cuncta haec, veluti nubes quasdam matutinas, velociter transeuntes et cito pertransituras, dissipes et exsuffles a facie considerationis tuae, occurret tibi homo nudus, et pauper, et miser, et miserabilis; homo dolens quod homo sit, erubescens quod nudus sit,
Abbreviated transcription (Latin):
tat. Non sit ꝓinde tibi aut pigrũ uestigare qͥd¬
desit: aut fateri quod desit uerecundum.
Age indagemus adhuc diligentiꝰ quis sis
es: Sacerdos magnus summus pontifex. Tu
princeps ep̃ors: tu heres apłoꝵ. Tu primatu
abel. gubernatu noe. patriarchatu abrahã.
ordine melchisedech. dignitate a aron. auctori¬
tate moy ses. iudicatu samuel. potestate petrꝰ
unctione xꝑc. Tu es cui claues tradite. cui oues
credite sunt. Sunt quidẽ & alii celi ianitores
&e gregum pastores: ẜtu tanto głiosus. qͣnto
differentius utrumq precetis nomen here¬
ditasti. Habent illi sibi assignatos greges
singłi singlos. tibi unuersi crediti. uni unꝰ.
Ita cum quisq: ceteroꝵ habeat suã. tibi una
cominissa est grandissima nauis facta ex
om̃ib: ipsa uniuersalis eccłia toto orbe dif¬
petiturum in oportunitate. Quã oportune
cum eo qui es. etiã qͥd ante fueras considas. Dixi
supͣ consid̾anti quid sis. nat᷑am occurrere q̃

Expanded text:
tat. Quid si tat. Quid si desit, aut fateri quod desit verecundum. Age, indagemus adhuc diligentius qui  al. quis sises? Sacerdos magnus, summus Pontifex. Tu princeps episcoporum, tu haeres Apostolorum, tu primatu Abel, gubernatu Noe, patriarchatu Abraham, ordine Melchisedech, dignitate Aaron, auctoritate Moyses, judicatu Samuel, potestate Petrus, unctione Christus. Tu es cui claves traditae, cui oves creditae sunt. Sunt quidem et alii coeli janitores, et gregum pastores: sed tu tanto gloriosius, quanto et differentius utrumque prae caeteris nomen haereditasti. Habent illi sibi assignatos greges, singuli singulos: tibi universi crediti, uni unus. Ita cum quisque caeterorum habeat suam, tibi una commissa est grandissima navis; facta ex omnibus ipsa universalis Ecclesia, toto orbe difpetiturum in opportunitate. Quam opportune cum eo qui es, etiam quod ante eras, consideras! Quisupra consideranti quid sis, naturam occurrere, qua
Abbreviated transcription (Latin):
ne tue hereditatis quod tibi euoluimꝰ: ubi inspi¬
tudinẽ. & hereditasti. Posside fidem. posside
pietatem. posside sapientiã s saƿiẽtiã scor ip̃ae
timor dñi. & habes qđ tuũ est: habes sine
cium sp̃ale constructũ crescit in templum
.s.ĩ.d. Nulla splendidior gemina in om̃i pre¬
celsior ceteris. eo humilitate apparet illustrior
& se ipso. Symia in tecto rex fatius in solio¬
sedens. & nunc audi canticũ meũ minus sua
ue: s salutare. Monstruosa res est. gradus
summus. & animꝰ infimꝰ. sedes prima & uita
ima. lingua magniloqua & manꝰ ociosa. ser¬
mo multus & fructus nullus. uultus grauis
& actus leuis: ingens auctoritas. & nutans
stabilitas. Admoui speculũ. fedus se in eo
uultus agnoscat: tu tuum gaude dissimilẽ
que non desunt fruaris conscientie bono: ma¬
gis autẽ ut scias qͥd desit tibi. Nam cui non
desit: Om̃ia illi desunt qui nil sibi deesse pu¬

Expanded text:
nae tuae haereditatis, quod tibi evolvimus, ubi inspinae tuae haereditatis, quod tibi evolvimus, ubi inspitudinem, et haereditasti. Posside fidem, posside pietatem, posside sapientiam, sed sapientiam sanctorum ipsa est timor Domini, et habes quod tuum est. Habes sine cium spirituale constructum crescit in templum Nulla splendidior gemma, inquit, in omni pretas. Quo enim celsior ceteris, eo humilitate apparet illustrior et se ipso. sedens. Et nunc audi canticum meum, et quidem minus suave, sed salutare. Monstruosa res gradus summus, et animus infimus: sedes prima, et vita ima; lingua magniloqua, et manus otiosa; sermo multus, et fructus nullus; vultus gravis, et actus levis; ingens auctoritas, et nutans stabilitas. Admovi speculum: foedus se in eo vultus agnoscat: tu tuum gaude dissimilem quae non desunt, fruaris conscientiae bono; magis autem ut scias quid desit tibi. Nam cui non desit? Omnia illi desunt, qui nihil sibi desse pu
Abbreviated transcription (Latin):
misere tibi. Agnosce hereditatẽ tuã in xꝑi
tui: & consida diligenter quantis hodieq de
ueteri maledicto siluescat spinis ac tribulis.
Exi inqͣm in mundum: ager ẽ enĩ mundus:
isq creditus tibi. Exi in illũ non tanqͣm dñs
s tanqͣm uillicus: uidere & ꝓcurare unde ex¬
sib intente sollicitudinis. & sollicite inten¬
tionis. Neq enĩ ipsi qui iussi sunt ire iorbẽ.
orbem uniuersum circuerunt p̾sentia corꝑis:
s mentis ꝓuidentia. Et tu leua ocdos qͦsdã cõsi¬
bationis tue: & uide regiones si non sunt ma¬
gis sicce ad ignem. qͣm albe ad messem. Quã
multe qͣs putaueras fruges. diligenter in-¬
specte uepres potus apparebunt. Quousꝙ
occupant terram: Nonne si exis & cernis ista.
pudebit ociosam iacere securim. pudebit sine
causa falcem apłicam accepisse: Si cor mouisti.
Uendica tibi nobile genꝰ similib morib: quod
non aliunde nobile qͣm moꝵ ingenuitate &
fidei fortitudine fuit. Hoc cyrographũ pater

Expanded text:
misere  al. reliquere tibi. Agnosce haereditatem tuam in Christi tui, et considera diligenter, quantis hodieque de veteri maledicto silvescat spinis ac tribulis. Exi, inquam, in mundum: ager est enim mundus, isque creditus tibi. Exi in illum, non tanquam dominus, sed tanquam villicus, videre et procurare unde expassibus intentae sollicitudinis, et sollicitae intentionis. Neque enim ipsi qui jussi sunt ire in orbem universum, orbem circumierunt praesentia corporis, sed mentis providentia. Et tu leva oculos quosdam considerationis tuae, et vide regiones, si non sunt magis siccae ad ignem, quam albae ad messem. Quam multae, quas putaveras fruges, diligenter inspectae, vepres potius apparebunt? Imo occupant terram? Nonne, si exis et cernis ista, pudebit otiosam jacere securim; pudebit sine causa falcem apostolicam accepisse? 13. In hunc c similiter. Vindica tibi nobile genus similibus moribus; quod non aliunde nobile, quam morum ingenuitate, et fidei fortitudine fit. Per hanc vicer
Abbreviated transcription (Latin):
considerationi: quedã ut dixi negotia nec
audiendo. quedã aliis cõmittendo. que tua
digna putaueris audientia: fideli quodã.
& accõmodo ipsi cause compendio. terminan¬
do. De qua considratione his addere aliqua co¬
gito: s sub alteriꝰ sane principio libri. Atq hic
sit finis istiꝰ: ne duplo te oneret minus suauis
oratio. si & longa fuerit. De libͦ gͦ.¬
emor ꝓmissi mei quo ecce iam aliquã¬
diu teneor apud te uir optime eugeni¬
pp. uolo ipso absoluere me uel sero. Puderet
dilationis: si mͥ conscius forem incurie aut
contemptus. Non ẽ ita S incidimꝰ ut ipse nosti
tempꝰ graue quod & ipsi pene uuendi usui
uidebat᷑ indicere cessationẽ: ne dum studus.
Cũ scilicet dñs ꝓuocatus peccatis nr̃is ante tẽ¬
pus quodãmͦ uisus sit iudicasse orbẽ terre
inequitate quidẽ. s miscdĩe sue oblitus. Non
peꝑcit popło suo: non suo nomini. Esccłie filui &¬

Expanded text:
considerationi, quaedam, ut dixi, negotia nec considerationi, quaedam, ut dixi, negotia nec audiendo, quaedam aliis committendo: quae tua digna putaveris audientia, fideli quodam et accommodo ipsi causae compendio terminando. De qua consideratione his addere aliqua cogito, sed sub alterius sane principio libri: atque hic sit finis istius, ne duplo te oneret minus suavis oratio, si longa fuerit. LIBomissi mei, quo ecce jam aliquamdiu teneor apud te, vir optime, papa Eugeni, volo absolvere me vel sero. Puderet dilationis, si mihi conscius forem incuriae, aut contemptus. Non ita est: sed incidimus, ut ipse nosti, in tempus grave, quod et ipsi pene vivendi usui videbatur indicere cessationem, nedum studiis; cum scilicet Dominus provocatus peccatis nostris, ante tempus quodammodo visus sit judicasse orbem terrae, in aequitate quidem, sed misericordiae suae oblitus. Non epercit populo suo, non suo nomini. Nonne dicu
Abbreviated transcription (Latin):
rũ prudentie ẽ. Ibi etiã aduertere tibi est. sua
uissimũ quendã concentum. cõplexumq uir¬
tutum. atq alterã pendere ex altera. sicut hoc
loco uides fortitudinis matrẽ esse prudentiã.
nec fortitudinẽ s temeritatem esse. quẽlibet
ausum. quẽ non parturiuit prudentia. Hec
dixerim hortans ad uacandum considerati¬
oni. cuius beneficio. hec & similia aduertun¬
tur. Cui tam pio tãꝙ utili ocio nullã in ui¬
ta oꝑam dare. nonne uitam ꝑdere ẽ: Ergo¬
illas quas ad te necesse erit intrare causas.
neq: enĩ om̃s necesse erit: diligenter uelim
s breuiter decidẽ assuescas. frustratoriasq
uanatorias precidẽ dilationes. Causa uidue
intret ad te: causa pauꝑis & eius qui non
habet quod det. Aliis alias multas poteris
cõmittere terminandas: quã plures ne dig¬
nas audientia iudicare. Ita nempe non pau-
catͥ momẽta tempors redimes ad uacandũ

Expanded text:
rum prudentiae est. 413 CAPUrum prudentiae est. 413 CAPUvissimum quemdam concentum complexumque virtutum, atque alteram pendere ex altera; sicut hoc loco vides, fortitudinis matrem esse prudentiam: nec fortitudinem, sed temeritatem esse quemlibet ausum, quem non parturivit prudentia. Hdixerim hortans ad vacandum considerationi, cujus beneficio haec et similia advertuntur. Cui tam pio, tamque utili otio nullam in vita operam dare, nonne vitam perderdixerim hortans ad vacandum consideratiillas quas ad te necesse erit intrare causas neque enim omnes necesse erit, diligenter velim, sed breviter decidere assuescas, frustratoriasque et venatorias praecidere dilationes. Causa viduae intret ad te, causa pauperis, et ejus qui non habet quod det. Aliis alias multas poteris committere terminandas, quam plures nec dignas audientia judicare. tibi momenta temporum redimes ad vacandum
Abbreviated transcription (Latin):
que ad om̃ia ualet id ẽ pietatẽ. prorsus irre¬
fragabilis ratio monstrat. Quid sit pietas q̃ris:
Uacare considerationi. Dicas forsitan in hoc dis¬
sentire me ab illo. qui pietatẽ diffinit cultũ dei.¬
Quid tã ꝑtinens ad cultũ dĩ. qͣm quod ipse
Quod sane in partib considerationis precipu
presũptione. sua facit preagendo qͦdammͦ &
preordinando que agenda sunt. Et primũ
orit᷑ purificat consideratio. Deinde regit af¬
fectus. dirigit actus. corrigit excessus. compo¬
nit mores. uitã honestat & ordinat: postremo
diuinarũ pariter & humanarũ rerũ sciẽtiã con¬
fert. Hec est que confusa disterminat.hiantia
cogit. sparsa colligit secreta rimatur. uera ue¬
stigat. uerisimilia examinat. ficta & fucata
explorat. Hec est que agenda preordinat. acta
recogitat: ut nichil in mente resideat. aut
que in ꝓsꝑis aduersa presentit. in aduersis qua¬
si non sentit: quors alterũ fortitudinis. alte¬

Expanded text:
quae ad omnia valet, id est pietatem, prorsus irrequae ad omnia valet, id est pietatem, prorsus irrefragabilis ratio monstrat. Quid sit pietas quaeris? Vacare considerationi. Dicas forsitan in hoc dissentire me ab illo, qui pietatem definit cultum DeiQuid tam pertinens ad cultum Dei, quam quod ipse quod sane in partibus considerationis praecipuupraesumptione suas facit, praeagendo quodammodo, et praeordinando quae agenda sunt? Necessario oritur, purificat consideratio. Deinde regit affectus, dirigit actus, corrigit excessus, componit mores, vitam honestat et ordinat, postremo divinarum pariter et humanarum rerum scientiam confert. Haec est quae confusa disterminat, hiantia cogit, sparsa colligit, secreta rimatur, vera vestigat, verisimilia examinat, ficta et fucata explorat. Haec est quae agenda praeordinat, acta recogitat, ut nihil in mente resideat aut quae in prosperis adversa praesentit, in adversis quasi non sentit: quorum alterum fortitudinis; alte
Abbreviated transcription (Latin):
te. om̃s de fonte publico bibunt pectoretuo.
& tu seorsum sitiens stabis: Memento ꝑinde¬
non dico semꝑ non dico sepe. s uel interdum
redde te ipsũ tibi. Utere tu quoq: te inter
multos aut certe post multos. Quid indul¬
gentius: hoc autẽ dico scd̃m indulgentiã:
non scdm iudiciũ. Nam tu ut confido nr̃a
non eris meticulosa informatione contentꝰ:
s abundabis magis. Sane sic decet te stciłor
abundantiorẽ qͣm me audatiorẽ esse. Ego
quoꝙ:mͥ tutiꝰ iudico apud maiestatẽ. timi¬
ditate qͣm temeritate ꝑiclitari. Nunc autẽ¬
qm̃ dies mali sunt. sufficit interim ammoni¬
tum esse. non totũ te nec semꝑ dare actioni: s
considerationi aliquid tui & cordis & temꝑis
sequestrare. Hoc autẽ dico necessitatem intu¬
ens non equitatẽ: quamqͣm non sit preter
equum cedere necessitati. Nam si liceret quod
deceret: absolute ꝑ om̃ia & in om̃ib preferen¬
cdam & uel solam. uel maxime colendam. eã

Expanded text:
te, omnes de fonte publico hibunt pectore tuo; te, omnes de fonte publico hibunt pectore tuo; et tu seorsum sitiens stabis? Si non dico semper, non dico saepe, sed vel interdum reddere te ipsum tibi. Utere tu quoque te inter multos, aut certe post multos. Quid indulgentius? Hoc enim dico secundum indulgentiam, non secundum judicium non eris meticulosa informatione contentus, sed abundabis magis. Sane sic decet, te scilicet abundantiorem, quam me audaciorem esse. Ego quoque mihi tutius judico apud majestatem timiditate, quam temeritate periclitari. Etquoniam dies mali sunt , sufficit interim admonitum esse, non totum te, nec semper dare actioni: sed considerationi aliquid tui et cordis, et temporis sequestrare. Hoc autem dico necessitatem intuens, non aequitatem: quanquam non sit praeter aequum, necessitati cedere. Nam si liceret quod deceret, absolute per omnia et in omnibus praeferendam, et vel solam, vel maxime colendam eam,
Abbreviated transcription (Latin):
dit cor carneum. Quid gͦ cor durum: Ipsũ
ẽ quod nec compunctione scindit᷑. nec pieta
te mollit᷑. nec mouet᷑ precib: minis non cedit.
flagellis durat᷑. Ingratum ad beneficia est.
ad consilia infidum. ad iudicia seuum. in¬
uerecundum ad turpia. inpauidũ ad ꝑidã.
inhumanũ ad humana. temerariũ indiui-¬
na: preteritoꝵ obliuiscens. presentiũ negli-¬
gens. futura non ꝑuidens. Ipsum ẽ cui pre¬
teritor preter solas iniurias nichil om̃ino
non pret̾it: presentiũ nichil non ꝑit: futu¬
roꝵ nulla nisi forte ad ulciscendũ ꝓspectio
seu preparatio est. Audi gͦ quid redarguam.
quid suadeã. Si quod uiuis & sapis totũ das
actioni. considerationi nichil: laudo te. in hoc
sideratione non preueniri. Quãobrem cũ¬
om̃s te habeant: esto etiã ex habentib unus.
Quid solus fraudaris munere tui: Usqueqͦ
uir & femina. senex &e iuuenis. clericus & la¬
icus. iustus & impiꝰ. om̃s pariter participant

Expanded text:
dit cor carneum . Quid ergo cor durum? Ipsum dit cor carneum . Quid ergo cor durum? Ipsum est quod nec compunte mollitur, nec movetur precibus: minis non cedit, flagellis duratur. Ingratum ad beneficia est, ad consilia infidum, ad judicia saevum, inverecundum ad turpia, impavidum ad pericula, inhumanum ad humana, temerarium ad divina, praeteritorum obliviscens, praesentia negligens, futura non providens; ipsum est cui praeteritorum praeter solas injurias nihil omnino non praeterit, praesentium nihil perit, futurorum nulla nisi forte ad ulciscendum prospectio seu praeparatio est, et ut quid suadeam. Si quod vivis et sapis, totum das actioni, considerationi nihil; laudo te? In hoc sideratione non praeveniri. Si item omnes te habeant, esto etiam tu ex habentibus unus. Quid solus fraudaris munere tui! Usquequovir et femina, senex et juvenis, clericus et laicus, justus et impius. omnes pariter participant
Abbreviated transcription (Latin):
cis. & dum adhuc ordiris succidunt te. At¬
bent. Nolinimis credere affectui tuo. qui nc
est. Nil tam fixum animo: quod neglectu
& tempore non obsolescat. Quid non inuer
ret᷑: Primũ tibi importabile uidebit᷑ aliqͥd
ꝑcessu temporis si assuescas. iudicabis non
adeo graue. paulopost & leue senties.pau
lopꝰ nec senties. paulopꝰ etiã delectabit. Ita
paulatim in cordis duritiam itur: & ex illa
occupationib qm̃ multe sunt. dum diffidis fi¬
nẽ . frontẽ dures: & ita sensim te ipsum qͦdãm
sensu priues iusti utilisq doloris. Multo pru¬
dentius te illis subtrahas uel ad tempꝰ: qͣm pa¬
tiare trahi ab illis & certe paulatim duci quo
tu non uis. Queris quo: Ad cor durum. So¬
lum ẽ cor durũ quod semet ipsũ. non exhorret:
quia nec sentit. Quid me interrogas: Interro¬
ga pharaonẽ. Nemo duri cordis salutẽ umqͣm
adeptus ẽ: nisi quem forte miserans deus ab¬
stulit ab eo iuxta ꝓpħam cor lapideũ. & de-¬

Expanded text:
cis; et dum adhuc ordiris, succidunt te? cis; et dum adhuc ordiris, succidunt te? . Noli nimis credere affectui tuo qui nunc est. Nil tam fixum animo, quod neglectu et tempore non obsolescat. Vulnernt . Primum tibi importabile videbitur aliquid: processu temporis, si assuescas, judicabis non adeo grave; paulo post et leve senties, paulo post nec senties; paulo post etiam delectabit. Ita paulatim in cordis duritiam itur, et ex illa occupationibus, quoniam multae sunt, dum diffidis finem, frontem dures, et ita sensim te ipsum quodammodo sensu prives justi utilisque doloris. Multo prudentius te illis subtrahas vel ad tempus, quam potiare trahi ab ipsis, et duci certe paulatim quo tu non vis. Quaeris quo? Ad cor durum. lum est cor durum, quod semetipsum non exhorret, quia nec sentit. Quid me interrogas? Interroga Pharaonem. Nemo duri cordis salutem unquam adeptus est, nisi quem forte miserans Deus, abstulit ab eo, juxta prophetam, cor lapideum, et de
Abbreviated transcription (Latin):
Ubit animum dictare aliquid. quod̃
te papa beatissime euoeni. uel edifi¬
are contendunt. maiestas atq amor. Nempe
urget ille: inhibet illa. S interuenit digna¬
tio tua. qua hoc ipsum non precipis: s petis:
cũ preciꝑe magis te deceat. Maiestate gͥ tã
dignanter cedente. quid ni cedat pudor:
Quid enĩ si cathedrã ascendisti: Nec si am¬
bules suꝑ pennas uentors subduc̃is affectui.
Amor dñm nescit: agnoscit filium &e in in¬
ut mater: plane ut amans. Amens magis
uidear: s ei qui non amat. ei qͥ uim non sen¬
tit amoris. Unde iamgͦ incipiam: Libet
ab occupationib tuis: quia in his maxime
condoleo tibi. Inuitus ni fallor auelleris atue¬
rachelis amplexib: & quotiens id pati conti¬
gerit. tociens dolor tuus renouet᷑ necesse est.
At quando non contingit: Quotiens uis & in¬
cassum. quotiens moues nec ꝓmoues. quotiens
conaris & nondatur ultra. eniteris & non par¬
turis. temptas & abriꝑis. & ubi incipis ibi defi¬

Expanded text:
ubit animum dictare aliquid, quod te, papa beatissime Eugeni, vel aedifirare contendunt majestas, atque amor. Nempe urget ille, inhibet illa. Sed intervenit tua dignatio, qua hoc ipsunt non praecipis, sed petis, cum praecipere magis te deceat. Majestate igitur tam dignanter cedente, quidni cedat pudor? Quid enim si cathedram ascendisti? Nec si ambules super pennas ventorum, subduceris affectui. Amor dominum nescit, agnoscit filium et in inut mater: plane ut amans. Amens magis videar, sed ei qui non amat, ei qui vim non sentit amoris. LIBER ab occupationibus tuis, quia in his maxime condoleo tibi. Rachelis amplexibus; et quoties id pati contigerit, toties dolor tuus renovetur necesse est. At quando non contingit? Quoties vis, et incassum? quoties moves, nec promoves? quoties conaris, et non datur ultra; eniteris, et non paris; tentas, et abriperis; et ubi incipis, ibi defi
Abbreviated transcription (Latin):
Nam & ꝓpłia cũ similiter leuaretur audiuit.
Ut euellas. & destruas. & disꝑdas. & dissipes:
& edifices. & plantes. Quid hoꝵs fastũ sonat:
Rusticani magis sudoris. scemate quodam
labor sp̃ualis expressus ẽ. Disce exemplo ꝓ
pħico p̃sidere. non tam ad imꝑitandũ. qͣm
ad factitandum quod tempꝰ requirit. Disce
sarculo tibi opus esse non sceptro: ut opus
facias ꝓpħe. Et quidẽ ille non regnaturus as¬
cendit: s exstirpaturus. Quid̃ ni loceris inemi
nenti unde om̃ia ꝓspectes. qui speculator suꝑ
om̃ia constitueris: Enĩu: ꝓspectus iste ꝓcinc¬
ari non licet: Hec locus ẽ ocio: ubi sedula
urget sollicitudo om̃ium eccłiarũ. Nam qͥd
tibi aliud dimisit sc̃s apłs: Quod habeo
inquit hoc do tibi. Quid illud: Unũ scio:
non ẽ aurũ neq argentum cũ ipse dicat ar¬
gentum & aurũ non ẽ mͥ. Si habere contin¬
gat. utere non ꝑlibitu s ꝓ tempore Sic eris
utens illis quasi non utens. Ipsa quidẽ. quod

Expanded text:
 cum similiter levaretur, audivit: Ut evellas et destruas, et disperdas et dissipes, et aedifices et plantes . Quid horum fastum sonat? Rusticani magis sudoris schemate quodam labor spiritualis expressus est. rophetico praesidere non tam ad imperitandum, quam ad factitandum quod tempus requirit. Disce sarculo tibi opus esse, non sceptro, ut opus facias prophetae. Et quidem ille non regnaturus ascendit, sed exstirpaturus. nenti, unde prospectes omnia qui speculator super omnia constitueris? Enim vero prospectus iste procincari non licet? Nec locus est otio, ubi sedula urget sollicitudo omnium Ecclesiarum. Nam quid tibi aliud dimisit sanctus Apostolus? Quod habeo, inquit, hoc tibi do. Quid illud? Unum scio: non est aurum neque argentum, cum ipse dicat: Argentum et aurum non est mihi . Si habere contingat, utere non pro libitu, sed pro tempore. Sic eris utens illis, quasi non utens. Ipsa quidem, quod
Abbreviated transcription (Latin):
de tua dare oꝑam qͣm possis ut increduli cõ¬
uertant᷑ ad fidem: conuersi ñ auertant᷑. auer¬
si reuertant᷑. Porro ꝑuersi ordinent᷑ ad recti¬
tudinẽ: subuersi ad ueritatẽ reuocent᷑. Parui¬
deiectiq animi est: de subditis non ꝓfectum
querere subditors. s questũ ꝓpͥum. In summo

Expanded text:
de tua, dare operam quam possis, ut increduli convertantur ad fidem, conversi non avertantur, aversi revertantur: porro perversi ordinentur ad rectitudinem, subversi ad veritatem revocentudejectique animi est, de subditis non profectum quaerere subditorum, sed quaestum proprium. In summo
Abbreviated transcription (Latin):
cit honoris cõtemptorem. in honore ipso. Lo¬
Quale ẽ hoc de pauꝑe & abiecto. leuari suꝑ
gentes & regna: Quis ego aut que domus
patͥs mei. ut sedeam excelsis sublimior: Sa¬
ne qui dixit mͥ. amice ascende suꝑiꝰ amicum
fore fidit. Si minus inueniar: non expedit
quidẽ. Qui eleuauit. & eicere potest. Sera que¬
rela: qm̃ eleuans allisisti me. Factum suꝑio

Expanded text:
cit honoris contemptorem in honore ipso. Atcit honoris contemptorem in honore ipso. AtQuale est hoc, de paupere et abjecto levari super gentes et regna? Quis ego, aut quae domus patris mei, ut sedeam excelsis sublimior? Sane qui dixit mihi: Amice, ascende superius , amicum fore fidit. Si minus inveniar, non expedit quidem. Qui elevavit, et dejicere potest. Sera querela: Quoniam elevans allisisti me . No
Abbreviated transcription (Latin):
cũ salutis fructu. Tu pͥmus tibi. tu ultimꝰ.¬
In adquisitione salutis: nemo tibi germani¬
or unico matris tue. Contra salutẽ ꝓpͥam
cogites nichil. Minus dixi contͣ: preter dix¬
isse debuerã. Quicqͥd se consid̾ationi offerat.
qͦd non quoqͦ mͦ ad tuã ipsius salutẽ ꝑtineat.
quedã diuidit᷑. si consideres quid. quis. &
qualis es. Quid in nat᷑a. quis in ꝑsona. qua¬
lis in moril. Quid: uerbi gr̃a homo. Quis:
papa. uł summus pontifex. Qualis: benignꝰ
mansuetus. uel quicqͥd tale. Nunc qͥs sis. &¬
de quo is factus aduertendũ: quãqͣm quod
dixi de quo. id mͥ pretereundũ putem. cue
potiꝰ relinquendũ agnitioni. Illud dico. in¬
dignũ tibi citra ꝑfectum agere: de tanta
assumpto ꝑfectione. Non es oblitus prime
est manur s ne affectui quidẽ. Ipsam ad sin¬
gła tua imꝑia. iudicia. instituta. habere pre
ocłis: non erit inutile. Hec te considatio fa¬

Expanded text:
cum salutis fructu. Tu primus tibi, tu ultimcum salutis fructu. Tu primus tibi, tu ultimIn acquisitione salutis nemo tibi germanior unico matris tuae. Contra salutem propriam cogites nihil. Minus dixi, Contra: Praeter, dixisse debueram. Quidquid se considerationi offerat, quod non quoquo modo ad tuam ipsius salutem pertineat, quaedam dividitur, si consideres quid, quis, et qualis sis. Quid in natura, quis in persona, qualis in moribus. Quid, verbi gratia, homo. Quis, Papa, vel summus Pontifex. Qualis, benignus, mansuetus, vel quidquid tale. Quanquam de quo sis factus, advertendum. Quanquam quod dixi, de quo, id mihi praetereundum putem, tuae potius relinquendum agnitioni. Illud dico indignum tibi, citra perfectum agere de tanta assumpta perfectionest manui, sed ne affectui quidem. Ipsam ad singula tua imperia, judicia, instituta, habere prae oculis non erit inutile. Haec te consideratio fa
Abbreviated transcription (Latin):
& ecce turbatio. Et quidẽ iudicia dñi uera qͥs
nesciat: At iudiciũ hoc abyssus tanta: ut ui
scandalizatus in eo. Nc̃ iam recurrat stilus ad¬
suã materiã: & in ea que ꝓposueramꝰ suo tra¬
cõsiderationẽ quid dicã considera. Non enĩ id̃¬
ꝑ om̃ia qͦd contẽplationẽ intelligi uolo: quod
hec ad rerum certitudinẽ. illa ad inquisitio¬
nem magis se habeat. Iuxta quẽ sensum po¬
test cõtemplatio quidẽ diffiniri. uerus certͦꝙ
intuitus animi de quacũq re. siue apprehen¬
sio ueri non dubia. Consideratio autẽ inten¬
sa ad uestigandũ cogitatio. uel intentio ani-¬
mi uestigantis uerũ. qͣmqͣm soleant indiffe
derationis altinet fructũ .iiiͬi. ut occurrũt
tibi consideranda reor: te. que subte. que cir¬
ca te. que supra te sunt. Ate tua consib̾atio
inchoet: ne frustra extendaris in alia te ne¬
at tua consid̾atio. non solũ autẽ & in te fini¬
atur. Quocũꝙ euagetur. ad te reuocau̾is eam

Expanded text:
eserto? Et quidem judicia Domini vera ; quis nesciat? At judicium hoc abyssus tanta, ut vidscandalizatus in eo. 2 suam materiam, et in ea quae proposueramus, suo traConsiderationis a conper omnia quod contemplationem intelligi volo; quod haec ad rerum certitudinem, illa ad inquisitionem magis se habeat. Juxta quem sensum potest contemplatio quidem definiri, verus certusque intuitus animi de quacunque re, sive apprehensio veri non dubia. Consideratio autem, intensa ad investigandum cogitatio, vel intentio animi vestigantis verum. Quanquam solebant ambae derationis attinet fructum, quatuor, ut occurrunt, tibi consideranda reor: te, quae sub te, quae circa te, quae supra te sunt. A te tua consideratio inchoet, ne frustra extendaris in alia, te neat tua consideratio; non solum autem, sed et in te finiatur. Quocunque evagetur, ad te revocaveris eam
Abbreviated transcription (Latin):
ltaria quiby uota suꝑponere debemꝰ tͥa sũt.
Diuinarũ sanctionũ expletio: quod fit
de lignis sechĩ in deserto. Beator multiplex
aduocatio: quod fit de lapidib quos ferrũ ñ
tetigit. Redemptoris humilis incarnatio: qͦd fit
nr̃m: tres sunt. Teneritudo carnis nr̃e
tas mundialis głie. que ẽ iezabel & naboth
occidit. Diffidentia fut᷑e uite que filia he

Expanded text:
ltaria quibus vota superponere debemus tria sunt: Divinarum sanctionum expletio, quod fit de lignis setim in deserto; beatorum multiplex advocatio, quod fit de lapidibus quos ferrum non tetigit; Redemptoris humilis incarnatio, quod fitros evertunt: teneritudo carnis, tas mundialis gloriae, quae est Jezebel, et Naboth occidit; diffidentia futurae vitae
Abbreviated transcription (Latin):
magnis & tã multis uitentum reb. Oportet
liberũ: quẽ nulla sibi uendicet uiolenta oc¬
cupatio. Oportet ingenuum quẽ nulla deor¬
sum trahat indigna affectio. Oportet rectũ.
quẽ nulla seorsum auertat sinistra inten¬
tio. Oportet cautum: quẽ nulla subeat furti¬
ua suspitio. Oportet uigilem: quẽ nulla ab
se se abducat ꝑegrina &e curiosa cogitatio.
Oportet firmũ: quẽ nulla concutiat repen¬
tina turbatio. Oportet inuictũ: quẽ nulla
fatiget uel continua tribulatio. Oportet am¬
plum: quẽ nulla coartet rei temporalis amiᷤ¬
sio. His te non dubites & bonis priuandum
& feriendum malis. si animum diuidens
& dei reb & tuis pariter reculis uolueris.
imꝑtiri. Procurandus quẽ implices. qͥ ꝓte
molat. ꝓ te dico non tecũ. Quedã ꝑ temet
facies. quedã ꝑte & alios simul: quedã ꝑalios
pellectili & substantiole sue. scrutari om̃ia.
sciscitari de singłis. morderi suspicionibus.

Expanded text:
magnis et tam multis intentum rebus. Oportet magnis et tam multis intentum rebus. Oportet liberum, quem nulla sibi vindicet violenta occupatio. Oportet ingenuum, quem nulla deorsum trahat indigna affectio. Oportet rectum, quem nulla seorsum avertat sinistra intentio. Oportet cautum, quem nulla subeat furtiva suspicio. Oportet vigilem, quem nulla ab sese abducat peregrina et curiosa cogitatio. Oportet firmum, quem nulla concutiat repentina turbatio. Oportet invictum, quem nulla fatiget vel continua tribulatio. Oportet amplum, quem nulla coarctet rei temporalis amissio. 18. His te non dubites et bonis privandum, et feriendum malis, si animum dividens, et Dei rebus, et tuis pariter reculis volueris impertiri. Procurandus quem implices, qui pro te molat. Pro te dico non tecum. Quaedam per temet facies; quaedam per te et alios simul; quaedam per alios pellectili et substantiolae suae: scrutari omnia, sciscitari de singulis, morderi suspicionibus,
Abbreviated transcription (Latin):
ant fatigati quidẽ s non suffarcinati. O si ta
Quid te felicius quid illo iocundiꝰ scl̃o: Si te
Osi uiderẽ in uita mea eccłiam d̃i talib in
rius cũ euismodi circa me uite mee & custo¬
des spectarem simul &r testes: Quib om̃ia
mea secure secreta cõmitterem.cõmunica¬
rẽ consilia. quib me totũ refunderẽ tanqͣm
alteri michi. Qui si uellem aliquatenꝰ de¬
uiare ñ sinerent: frenarent p̾cipitem. dor¬
mitantẽ exꝑgefacerent. Quors me reu̾en¬
tia & libertas extollentem reprimeret: ex¬
cedentem corrigeret. Quoꝵs me fides & sci¬
tas. ad queq scã. adqueq: honesta. ad queꝙ
pudica. ad queq amabilia & bone fame
ꝓuocaret. Et nunc reducito ocdos mi euge¬
ni ad eum qui nc̃ est curie seu eccl̃ie statum.
studia p̾latoꝵ: eoꝵ presertim qui sunt in cir¬
cuitu tuo. S de his hactenꝰ ego. Palpaui non
fodi parietem. Tibi licet fodere & uidere ut¬

Expanded text:
ant fatigati quidem, sed non suffarcinati, ant fatigati quidem, sed non suffarcinati, Quid te felicius, quid illo jucundius saesi viderem in vita mea Ecclesiam Dei talibus innrius, cum ejusmodi circa me vitae meae et custodes spectarem simul et testes? Quibus omnia mea secreta secure committerem, communicarem consilia; quibus me totum refunderem, tanquam alteri mihi. Qui, si vellem aliquatenus deviare, non sinerent, frenarent praecipitem, dormitantem excitarent. Quorum me reverentia et libertas extollentem reprimeret, excedentem corrigeret: quorum me ctas ad quaeque sancta, ad quaeque honesta, ad quaeque pudica, ad quaeque amabilia et bonae famae provocaret. Et nunc reduc oculos, mi Eugeni, ad eum qui nunc est curiae sivae Ecclesiae statum et studia praelatorum, eorum praesertim, qui sunt in circuitu tuo. 16. Sed de his hactenus. Ego palpavi, non fodi parietem. Tibi licet fodere et videre, ut
Abbreviated transcription (Latin):
regib iohannẽ exhibeant. egiptiis moysen.
fornicantib finees. heliã ydolatris. heliseũ
auaris. petrũ mentientib. paulum blasphe¬
mantib. negociãtib xp̃m Qui uulgus ñ sꝑnãt
s doceant. diuites ñ palpent s terreant. pau¬
ꝑes non greͣuent s foueant: minas pͥncipum
non paueant s contempnant. Qui non cum
turba intrent. nec cũ ira exeant. qͥ eccł̃ias ñ
spolient s emendent. Qui marsupia non
exhauriant: s corda reficiant & crimina cor
habeant: & de om̃i re orationi plus fidant.
qͣm sue industrie uel labori. Quors ingressus
pacificus: molestꝰ exitus sit. Quors sermo
edificatio. quoꝵ uita iusticia. quor presentia
grata: quoꝵ memoria in benedictione. Qui
se amabiles prebeant. non uerbo s oꝑe: reue¬
rendos exhibeant. s actu. non fastu. Qui de tuo
nant᷑: ꝑ quẽ siue absentes siue presentes con¬
tendant placere tͥ placere do. Qui ad te rede¬

Expanded text:
regibus Iohannem exhibeant, Egyptiis Moysen, regibus Iohannem exhibeant, Egyptiis Moysen, fornicantibus Finees, Heliam idolatris, Helyseum avaris, Petrum mentientibmantibus, negotiantibus Christum. Qui vulgus non spernant, sed doceant: divites non palpent, sed terreant: pauperes non gravent, sed foveant: minas principum non paveant, sed contemnant. Qui non cum turba intrent, nec cum ira exeant: qui ecclesias non spolient, sed emendent. Qui marsupia non exhauriant, sed corda reficiant et crimina corrhabeant, ac de omni re orationi plus fidant, quam suae industriae vel labori. Quorum ingressus pacificus, molestus exitus sit: quorum sermo aedificatio, quorum vita justitia, quorum praesentia grata, quorum memoria in benedictione. Qui se amabiles praebeant, non verbo, sed opere: reverendos exhibeant, sed actu, non fastu. nantur, per quem sive absentes sive presentes contendant placere tibi, placere deo. Qui ad te rede
Abbreviated transcription (Latin):
nec defectus timeat᷑. nec ꝓfectus optetur. ut¬
pote iã ꝑfectis. Itaq non uolentes neꝙ cur¬
rentes assumito: s cunctantes s renuentes.
nisi a deo. Qui aduentantiũ non manus
attendant: s necessitates. Qui sint cõpositi¬
ad mores. ꝓbati ad sc̃imoniam. paratiad obe¬
dientiã. mansueti ad patientiam. subiecti
ad disciplinam. rigidi ad censuram. catho¬
lici ad fidem. fideles ad dispensationẽ. con¬
cordes ad pacẽ.: conformes ad unitatem. Qui
sint in iudicio recti. in consilio ꝑuidi. in ui¬
bendo discreti. in disponendo industrii. in
agendo strenui. in loquendo modesti. in ad¬
uersitate securi. in ꝓspitate deuoti. in zelo
sobrii. in miscdia non remissi. in ocio ñ ociosi.
in hospicio ñ dissoluti. in conuuuo ñ effusi. in
cur a rei familiaris ñ anxii. alienȩ ñ cupidi.
sue ñ ꝑdigi: ubiq & in om̃ib circũspecti. Qui
iussi renuant: nec non iussi affectent. Qui

Expanded text:
nec defectus timeatur, nec profectus optetur, utnec defectus timeatur, nec profectus optetur, utpote jam perfectis. 12. Itaque non volentes, neque currentes assumito, sed cunctantes, sed renuentesnisi a Deo. Qui adventantium non manus attendant, sed necessitates. Qui stent ad mores, probati ad sanctimoniam, parati ad obedienciam, mansueti ad pacienciam, subiecti ad disciplinam, rigidi ad censuram, catholici ad fidem, fideles ad dispensacionem, concordes ad pacem, conformes ad unitatem; qui sint in iudicio recti, in consilio providi, in iubendo discreti, in disponendo industrii, in agendo strennui, in loquendo modesti, in adversitate securi, in prosperitate devoti, in zelo sobrii, in misericordia ‹non› remissi, in ocio non ociosi, in hospicio non dissoluti, in convivio non effusi, in cura rei familiaris non anxii, aliene non cupidi, sue non prodigi, ubique et in omnibus circumspecti; qui iussi rennuant nec non iussi affecte
Abbreviated transcription (Latin):
officiis in obsequiũ tui. Hite familiariꝰ uisi¬
tant. frequentiꝰ pulsant. molestiusq sollicitãt.
Et pͥmo quidẽ derũ illum ordinatissimũ esse
decet: ex qͦ precipue in omnẽ eccł̃iam deri for-¬
ma ꝓcessit. Deinde om̃e qͦd ꝑperam agit᷑ te
presente: id tͥ turpiꝰ. Interest głie sc̃itatis tue.
ut quos pre odis habes ita ordinati. ita sint ĩ¬
formati: quatinꝰ tociꝰ honestatis & ordinis. ipsi
speculũ. ipsi sint forma. Inueniant᷑ precet̾is opor¬
tet expediti ad officia. ydonei ad sacram̃ta.
ad plebes erudiendas solliciti: circũspectiad
semet ipsos custodiendos ĩ om̃i castitate. Et hoc
tibi ꝑsuade. qui admittendi sunt difficile in
curia posse ꝓbari: & ideo sifieri potest uiros
ꝓbatos oportere deligi non ꝑbandos. Nos in
monastĩis om̃s recipimꝰ sp̃e meliorandi. At
curia. bonos faciluis reciꝑe. qm facere consue¬
uit. Quod si plures in ea defecisse bonos qͣm

Expanded text:
officiis in obsequium tui. Hi te familiarius visiofficiis in obsequium tui. Hi te familiarius visitant, frequentius pulsant, molestiusque sollicitant. Et primo quidem clerum illum ordinatissimum esse decet, ex quo precipue in omnem ecclesiam clori forma processit. Deinde quod perperam agitatur te presente, id tibi turpius. Interest glorie sanctitatis tue, ut quos pre oculis habes, ita ordinati, ita sint informati, quatenus tocius honestatis et ordinis ipsi speculum, ipsi sint forma. Inveniantur pre ceteris oportet expediti ad officia, ydonei ad sacramenta, ad plebes erudiendas solliciti, circumspecti ad semet custodiendos in omni castitate. Hectibi persuade, qui admittendi sunt, difficile in curia posse probari: et ideo, si fieri potest, viros probatos oportere deligi, non probandos. Nos in monasteriis omnes recipimus spe meliorandi: at curia bonos facilius recipere, quam facere consuevit. Quod si plures in ea defecisse bonos, qua
Abbreviated transcription (Latin):
de tua. dare oꝑam qͣm possis ut increduli cõ¬
uertant᷑ ad fidem: conuersi ñ auertant᷑. auer¬
si reuertant᷑. Porro ꝑuersi ordinent᷑ ad recti¬
tudinẽ: subuersi ad ueritatẽ reuocent᷑. Parui¬
deiectiq animi est: de subditis non ꝓfectum
querere subditors. s questũ ꝓpͥum. In summo
libris priorib ꝑtractatis: in manib ẽ de
his addere que circa te sunt. Elt ipsa qͥdẽ sub
te: ħ quo ꝓpiora eo ĩportuniora tͥ. Nempe corã¬
posita incuriam non admittunt: non dissimu¬
lationẽ ñ obliuionem. Uehementiꝰ urgent. tur¬
bulentiꝰ irruunt. uerendum ne obruant. Dico¬
autẽ instantia tua illa cotidiana: ab urbe. acu¬
ria. a domestica eccłia tua. Hec inqͣm circa test̃
clerus & popłs tuus cui sp̃aliter ep̃aris. ac ꝑ hoc
specialis cure teneris debitor: hi qͦ qui tibi co¬
tidie assistunt. seniores popli orbis udices. &
qui item de domo & mensa tua sunt. capellani.
cubicularii. ministri quiq diuersis deputati

Expanded text:
de tua dare operam quam possis, ut increduli convertantur ad fidem, conversi non avertantur, aversi revertantur, porro perversi ordinentur ad rectitudinem, subversi ad veritatem revocentudejectique animi est, de subditis non profectum quaerere subditorum, sed quaestum proprium. In summo libris prioribus pertractatis, in manibus est de his addere, quae circa te sunt. Et ipsa quidem sub te, sed quod propiora, eo importuniora tibi. Nempe coraposita incuriam non admittunt, non dissimulationem, non oblivionem. Vehementius urgent, turbulentius irruunt: verendum ne obruant. Ciautem, instantia illa tua quotidiana, ab urbe, a curia, a domestica ecclesia tua. Haec, inquam, circa te sunt, clerus et populus tuus, cui specialiter episcoparis, ac per hoc specialis curae teneris debitor. Hi quoque qui tibi quotidie assistunt seniores populi, orbis judices; et qui item de domo et mensa tua sunt, capellani, cubicularii, ministri quique diversis deputati
Abbreviated transcription (Latin):
curã. Parentes tui destinati sunt non aliqͥs
regiones. s ipsũ debellaturi orbẽ. Ipsi uero
quiũ & sp̃m uehementẽ. arma potentia do. Eis
tu successisti in hereditatẽ. Ita tu heres & orbis
hereditas. At quatenꝰ hec portio te contingit
aut contigerit illos: id sobria considatione
pare & hanc: contͣdicit tͥ qͥ dicit. Meus est ors

Expanded text:
curam. Parentes tui destinati sunt non aliquas curam. Parentes tui destinati sunt non aliquas regiones, sed ipsum debellaturi orbem: Ite in orbquium et spiritum vehementem, arma potentia Deo. tu successisti in haereditatem. Ita tu haeres et orbis haereditas. At quatenus haec portio te contingit, aut contigerit illos, id sobria consideratione pare et hanc, contradicit tibi qui dicit: Meus est orbis
Abbreviated transcription (Latin):
cuniã tanqͣm paleam dicaris habere. Est itẽ¬
uicium cuius si te immunẽ sentis. inter om̃s
quos noui ex his qui cathedras ascenderunt
sedebis me iudice solitarius: quia ueraciter
singłarit̾q leuasti te supͣ te uxta ꝓpħam.
facilitas credulitatis hec ẽ: cuius callidissi¬
me uulpecule. magnors neminẽ. comꝑi satis
ca uisse uersutias. Gratulor presidere te¬
usꝙ adhuc. absꝙ: hors om̃ium querela mul¬
ta: an &e sine culpa tu uideris. Nunc adea
que sub te sunt considatio intendenda. At
alterius pͥncipii hoc. Si quidẽ tuis occupati¬
onib sermo breuior cõpetentior est.
mnis suꝑioris libribuic De libͦ inͦ¬
pͥncipium ponit. Itaq iuxta ꝓmissum
illius. consideranda que sunt sub te. Que nã
sint illa non est qͦd ã me querendũ putes sa¬
cerdotũ optime eugeni: rectius fortasse
que non sint queras. Orbe exeundum ei qͣ
forte uolet explorare que ñ ad tuã ꝑtinent

Expanded text:
cuniam tanquam paleam dicaris habere. Non cuniam tanquam paleam dicaris habere. Non vitium, cujus si te immunem sentis, inter omnes quos novi ex his qui cathedras ascenderunt, sedebis me judice solitarius: quia veraciter singulariterque levasti te supra te, juxta prophetam. . Facilitas credulitatis haec est, cujus callidissimae vulpeculae magnorum neminem comperi satis cavisse versutias. usque adhuc absque horum omnium querela multa: an et sine culpa, tu videris. Nunc ad ea quae sub te sunt, consideratio intendenda. At alterius principii hoc: siquidem tuis occupationibus sermo brevior competentior est.nis superioris libri huic principium ponit. Itaque juxta promissum illius consideranda quae sub te sunt. Quaenam sint illa, non est quod a me quaerendum putes, sacerdotum optime Eugeni; rectius fortasse quae non sint quaeras. Orbe exeundum ei qui forte volet explorare quae non ad tuam pertinent
Abbreviated transcription (Latin):
gaude. Quid in ꝑsꝑis. nichilne est qͦd consi¬
derationẽ sollicitet: Est utiq si diligenter
attendas qͣm rarus semꝑ extiterit. qui non
uel modice in ꝑsꝑitate animũ relaxarit ã
sui custodia &e disciplina. Quando hec in¬
cautis non fuit ad disciplinã qͦd ignis ad
ceram. qͦd solis radius ad niuẽ uł glaciem:
dit uel parũ ã sapientia: nec minor cui pre¬
sens felicitas si arrisit. non irrisit. Preferen¬
risus indecentior. aut sermo insolentior aut
immoderatior cura uestis uł corꝑis ñ irrep¬
garũ. nouerca uirtutũ. Inter seculares. nu¬
ge. nuge sunt: inore sacerdotis blasphemie.
Interdũ tñ si incidant ferende fortassis: re¬
ferende numqͣm. Consecrasti ostuũ euͣngłio:¬
talib aꝑire iam illicitũ. assuescere sacrile¬
nõie d colorant. ñ sufficit ꝑegrinari abore:
ꝓcul & ab aure relegandum. fede ad ca¬
chinnos moueris: fedius moues. De auari¬
cia non est qͦd tuum fatigem intuitum: cũpe¬

Expanded text:
iaris. Quid in prosperis? nihilne est quod considerationem sollicitet? Est utique si diligenter attendas, quam rarus semper exstiterit, qui non vel modice in prosperitate animum relaxaverit a sui custodia et disciplina. 425 Quando haec incautis non fuit ad disciplinam, quod ignis ad ceram, quod solis radius ad nivem vel glaciem? dit vel parum a sapientia: nec minor cui praesens felicitas si arrisit, non irrisit. risus indecentior, aut sermo insolentior, aut immoderatior cura vestis vel corporis non irrepgarum, noverca virtutum. Inter saeculares nugae, nugae sunt; in ore sacerdotis, blasphemiae. Interdum tamen si incidant ferendae fortassis; referendae nunquam. talibus jam aperire illicitum, assuescere sacrilenomine colorant, non sufficit peregrinari ab ore: procul et ab aure relegandum. Foede ad cachinnos moveris, foedius moves. Portia non est quod tuum fatigem intuitum, cum pe
Abbreviated transcription (Latin):
uod nob apponit᷑ ad edendum. triphariũ
est carnis eduliũ. Hedus de capris in fructu pe
ret᷑. Uitulus de armento in actu iusticie: quẽ
abraham expendit in cibos angłoꝵ Uitulus

Expanded text:
Quod nobis apponitur ad edendum trifarium est carnis edulium: haedus de capris in fructu poeretur; vitulus de armento in actu justitiae, quem Abraham expendit in cibum angelorum; vitulus
Abbreviated transcription (Latin):
apientia dei quasi ꝑdix fouet filios quos
ñon peꝑit: quasi gallina congregat pullos
sub alis. quasi aquila ꝓuocat ad uolanduoo.¬
Oripharia ẽ uestis nr̃a. Penitentialis anxie¬
tas: que ẽ uestis uduitatis. Religiosa matu¬
ritas: que ẽ uestis iocunditatis. Sincera integͥ¬
tas: que ẽ uestis uirginum.

Expanded text:
apientia Dei quasi perdix fovet filios quos non peperit, quasi gallina congregat pullos sub alis, quasi aquila provocat pullorifaria est vestis nostra: poenitentialis anxietas, quae est vestis viduitatis; religiosa maturitas, quae est vestis jucunditatis; sincera integritas, quae est vestis virgin
Abbreviated transcription (Latin):
odis qͣtuor uisitat nos d̾s. Exhibitione pre¬
cepti: Preceptũ enĩ aliud carnale aliud spi-¬
ritale. Asꝑitate flagelli: cuiꝰ modi sũt qͥnꝙ.
ut ab iniquitate corrigat. ne quis de collata
uirtute suꝑbiat. ut uirtus hominib in notes¬
cat. ut alios eiꝰ exemplo cõpescat. ut corona cu¬
mulet᷑ & crescat. Nouitate miracłi qͦd uisibi¬
le ẽ.& inuisibile. Inspiratione subtili.

Expanded text:
odis quatuor visitat nos Deus: Exhibitione praecepti, praeceptum enim aliud carnale, aliud spirituale; asperitate flagelli, cujus modi sunt quinque, ut ab iniquitate corrigat, ne quis de collata virtute superbiat, ut virtus hominibus innotescat, ut alios cujus exemplo compescat, ut corona cumuletur et crescat; novitate miraculi, quod visibile et invisibile; inspiratione subtili.
Abbreviated transcription (Latin):
riforme est impioꝵ refugiũ. Decepłͥtis do¬
cumentũ fallacie: que est phiton. Scłaris
munim̃tum potentie: que est ramesse Simu-¬
latricis figura iusticie: que est ciuitas solis. Has
iubet pharao edificari.

Expanded text:
riforme est impiorum refugium: deceptricis documentum fallaciae, quae est Phiton; saecularis munimentum potentiae, quae est Ramesse; simulatricis figura justitiae, quae est civitas solis. Has jubet Pharao aedificari.
Abbreviated transcription (Latin):
molliciem eradicans: Quod amor
tate cont᷑ris appetitu diuidatur:
postoł ait. Caro concupiscit adu̾sus
tatis ea sola anime nr̃e portio capax est. qͦ
usitatiꝰ amor ñcupatur appellat᷑. et ipse ẽ
qͥ ex noua infusione caritatis. et ex reliqͥ¬
Is uetuste cupiditatis: quasi quodã ꝯtrario
appetitu adu̾sus semet ipsũ ꝯstat esse diui¬
uno ut impuri somniant manichei del¬
cripsisse nat᷑as : sed sp̃c appellatione m̃tis
ex caritatis infusione ex pͥmens nouitatẽ.
carnis quoꝗ: uocabulo ex reliquiis uetusta.¬
tis miseram anime insinuans seruitutem:

Expanded text:
mollitiem eradicans. CAP. III. mollitiem eradicans. CAP. III. tate contrario appetitu dividatur. Apostolus ait: Caro concupiscit adversustatis ea sola animae nostrae portio capax est, quae usitatius amor nuncupatur; ipse est, qui ex nova infusione charitatis et ex reliquiis vetustae cupiditatis, quasi quodam contrario appetitu, adversus semetipsum constat esse diviuno, ut impuri somniant Manichaei, descripsisse naturas; sed spiritus appellatione, mentis ex charitatis infusione exprimens novitatem, carnis quoque vocabulo ex reliquiis vetustatis miseram animae insinuans servitutem,