comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ueniet suꝑ coreoꝵ sed gaudium. & ex ultationem inue¬
nient inea. Causa l&iciae. & confessionis dĩ ueri ẽ
quia et̃ na angustiarum priorum succedit obliuo
Vtnequa quã idolorum meminerint. eterroris
pristin. sed ad lucem de tenebris transeant. ut et̃na
beatudine ꝑfruantur. obliuis c&ur enim pristina mala
Neobli uione memoriae sed suc cessione bonorũ¬
uata ilad quo ser pptumẽ indie bona obliuio malorum et
aibi. Adflietio horae obliuionẽ facit deliciarum. ec
quod in angustus conscitati. Nequaquã uoluptatibus
pristinis iuxta errotem epicuri animo ꝑfruantur.
ic & possit & hocdici quodincaelono uo & terra noua
Omnis conuersationis pristinae memoria deleatur
Ne hoc ipsum pras morumsit prioris angustiae recor¬
dari. Eaelũ aũ nouũ & terrã nouã quiputant omnia
interire que cernimus e uangeli int̃praetant᷑ testimo¬
nio Caelum & terram ꝑtransibunt. Et pauli aposto li

Expanded text:
veniet super cor eorum; sed gaudium et exsultationem inveveniet super cor eorum; sed gaudium et exsultationem invenient in ea. Causa laetitiae et confessionis Dei veri est, quia aeterna angustiarum priorum succedet oblivio, ut nequaquam idolorum meminerint et erroris pristini, sed ad lucem de tenebris transeant, ut aeterna beatitudine perfruantur. Obliviscentur enim pristina mala, non oblivione memoriae, sed bonorum successione, juxta illud quod scriptum est: In die bona oblivio malorum . Et alibi: Afflictio horae oblivionem facit deliciarum : eo quod in angustiis constituti, nequaquam voluptatibus pristinis, juxta errorem, Epicuri animo perfruantur. Licet possit et hoc dici, quod in coelo novo, et in terra nova, omnis conversationis pristinae memoria deleatur: ne hoc ipsum pars malorum sit, prioris angustiae recordari. Coelum autem novum et terram novam, qui putant omnia interire quae cernimus, Evangelii interpretantur testimonio: Coelum et terra transibunt . Et Pauli apostoli:
Abbreviated transcription (Latin):
iarent dm̃ uerum. Non errorem arria norum referimus
qui & ipse ds̃ uerus ẽ. dicente euange lista iohanne. uenit
filius dĩ. & dedit nobis mentẽ ut cognoscamus uerum.
Etsimus in uõ filio eius ihũ xpõ. Iste ẽ uerus dr̃ & uita
aetna. Sienim saluator dese loquitur egosum ueritas
consequenter uerus dẽ. a ueriteote nom̃ accepit Titnequa¬
quã secundum falsos deos appell&ur ds̃ sed secundum uerũ
dm̃ patrem & ipre sit uerus ds̃. Alio quin sinonẽ uerus
pocalrpsi super calculos scribitur. Cuuntoto orbe bene¬
eicitur Quia obliuioni tracditesunt angustia e pri
ores. et quia absconditesunt ab oculis nr̃is. Eoce enim
eo creo caelos nouos & terram nouã & nonerunt in me¬
moria priora & non ascendent suꝑcor sed gaudebitis
etex ultabitis usque in sempit num in his qde ego ereo
Lxx. obliuis cetur enim tribulationis prioris &
non ascend& suꝑ coreorum. Erit enim cae lũ nouum
& t̃ra noua et non recordabitur priorum. Et non

Expanded text:
verum, non secundum errorem Arianorum referimus qui et ipse verus Deus est, dicente evangelista Joanne: Venit Filius Dei, et dedit nobis mentem, ut cognoscamus verum, et simus in vero Filio ejus Jesu Christo . Iste est verus Deus et vita aeterna. Si enim Salvator de se loquitur: Ego sum veritas consequenter verus Deus a veritate nomen accepit, ut nequaquam secundum falsos deos appelletur Deus, sed secundum verum Deum Patrem, et ipse sit verus Deus. Alioquin si non est verus, pocalypsi super calculo scribitur , cui in toto orbe benedicitur. Quia oblivioni traditae sunt aores et quia absconditae sunt ab oculis nostris ecce enim ego creo caelos novos et terram novam et non erunt in memoria priora et non ascendent super cor sed gaudebitis et exultLXX: Obliviscentur enim tribulationis prioris, et non ascendet super cor eorum. Erit enim coelum novum, et terra nova: et non recordabuntur priorum, et non
Abbreviated transcription (Latin):
Rursum proeo quodlxx¬
transtulerunt uerum Et in ebraico dicit᷑ amen a
uestrumerit in iuram̃tum electis meis. u t proma laꝵ
exempla uos habeant & detestentur talia sustinere
e tiurent si nonbaec patitur que passus ẽ populus isł¬
uideoꝵ Siue nomen urm̃ erit insatietatẽ. quod inhis
dici sol& quoꝵ odiosaẽ recordatio & me moria: & qui
usq ad saturitatem nausiamq uenerunt. Uel certe
dicendum hoc quod nõm suum derelinquant electis
dnĩ. Et pro illis gentium turba saccedat & ipsi appel
lentur filii abra ham & isrł. Dequibus paulus loquit᷑
pax suꝑ eos & suꝑ isrł dĩ . Neque enim qui ex isrłitis.
si filu essetis abraham opera abra hã faceretis. et
quia sem̃ sunt a bra ham & non filii. Pequoꝵ differen¬
tia supra diximus. propt̾ ea eos increpat baptista io¬
hannes dicens. etneuelitis dicere patrem habemus
abraham. potens ẽ enim ds̃ delapidibus istis suscitare
filios abraham. Quomodo possunt huius eẽ filui

Expanded text:
Rursum pro eo quodRursum pro eo quodtranstulerunt, verum, et in Hebraico dicitur, AMEN  vestrum erit juramentum electis meis, ut pro malorum exemplo vos habeant et detestentur talia sustinere, et jurent sic; non haec patiar quae passus est populus Judaeorum. Sive nomen vestrum erit in satietatem: quod in his dici solet, quorum odiosa est recordatio et memoria. et qui usque ad saturitatem nauseamque venerunt. Vel certe hoc dicendum, quod nomen suum derelinquant electis ni, ut pro illis gentium turba succedalentur filii Abraham et Israel. De quibus Paulus loquitur: Pax super eos, et super Israel Dei . Neque enim qui ex IsraelitisSi filii essetis Abraham, opera Abraham faceretis . Et quia semen sunt Abraham, et non filii, de quorum differentia supra diximus: propterea eos increpat Baptista Joannes, dicens: Et ne velitis dicere, patrem habemus Abraham: potens est enim Deus de lapidibus istis suscitare filios Abr
Abbreviated transcription (Latin):
Aque impiorum a sinistris alus recipientibus a et̃na praemia
Contricio aũ sps̃ p̃dolore cordis intellegenda in conscientia
peccatorum Iuxta illud quod scriptum ẽ cognoscent erran¬
tes spũ intellegentiã. &cor contritum & hamiliatum ds̃ non
dispici&. Conteritur sps quando fuerit eleuatur quod dere¬
demoniorum principe quando eleuatum ẽ coreius & indu¬
ratus ip̃s ut suꝑbiens dicer&. haec ẽ babrlon & ego fe¬
ci eam. Et dimi tetis nomen urm̃ in iuramto clectis¬
meis & inter fici&te dñ ds̃. Et seruos uocauit nomine
alio inquo quibenedictus ẽ suꝑ t̾ram. benedictus ind nõ
Lxx R elinquetis enim nomen urm̃ insaturatatem
electis meis. Vos aũ int̃fici& dñs. seruientibus aũ mihi
uocabitur nom̃ nouum cui benedicet᷑ dns̃ suꝑt̃ram. Be¬
nedicent enim dm̃ urm̃. et quiurant suꝑterrã iura¬
dir imnus. & inhoc uolumine. ubi septem mulieres ad¬
prehenderunt unũ uirum

Expanded text:
atque impiorum a sinistris: aliis recipientibus aeterna praemiaatque impiorum a sinistris: aliis recipientibus aeterna praemiaspiritus prae dolore cordis intelligenda in conscientia 786 peccatorum, juxta illud quod scriptum est: Cognoscent errantes spiritu intelligentiam . Et: Cor contritum et humiliatum Deus non despicies . Conteritur spiritus quando fuerit elevatus; quod de res . Et de Babyloniorum principe, quando elevatum est cor ejus, et induratus spiritus, ut superbiens diceret: Haec est Babylon, et ego feci eam . Et dimittetis nomen vestrum in juraments suos vocabit nomine alio, in quo qui benedictus est super terram, benedicetur in Deo LXX: Relinquetis enim nomen vestrum in saturitatem electis meis. Vos autem interficiet Dominus: servientibus autem mihi vocabitur nomen novum, cui benedicetur super terram: benedicent enim Deum verum, et qui jurant super terram: juradiximus, et in hoc volumine , ubi septem mulieres apprehenderunt unum virum.
Abbreviated transcription (Latin):
in se fontem aq: salientis inuitã x̃nam. quem & saluator
in regnopatris sebibiturum cũ apostolis pollic &ur. quile¬
tificat corhominis. Ita ut bibentes possint dicere dedis¬
ti laciciã incordemeo. De hoccibo & potu in t̾ oeto beati¬
tudines dicetur. Beati quiesuriunt & sitiunt iusticiam
Et mat̃ dñi plena spũ scõ prophocabat. e surientes im¬
plebitbonis qui prius cibum dnĩ non habebant & diuites
dimisit inanes quidatis unt prosepultura eius. et quẽ
proph&ce promiserant respuerunt. Dequibus & mnalio
et credentes ei lactati fuerint. & lauda uerint dm̃
pre ex ultatione cordis & gaudio. tunc illi confunden
uidentes insuũ locum alios succesfisse. Et clamabunt
p̃dolore cordis implentes illud quod scriptum est
Ibierit fl&us & stridordentiũ. quando steterint ag¬
ni gentium atq ustoꝵ addexteram. et hedi uidecꝵ

Expanded text:
in se fontem aquae salientis in vitam aeternam . Quem et Salvator in se fontem aquae salientis in vitam aeternam . Quem et Salvator in regno Patris se bibiturum cum Apostolis pollicetur: qui laetificat cor hominis , ita ut bibentes possint dicere: Dedisti laetitiam in corde meo . De hoc cibo et potu inter octo beatitudines dicitur: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam . Et mater Domini plena sancto Spiritu prophetabat: Esurientes implevit bonis , qui prius cibum Domini non habebant: et divites dimisit inanes, qui dati sunt pro sepultura ejus; et quem Prophetae promiserant, respuerunt. De quibus et in alio et credentes ei laetati fuerint, et laudaverint Deum prae exsultatione cordis et gaudio: tunc illi confundentur, videntes in suum locum alios successisse; et clamabunt prae dolore cordis, implentes illud quod scriptum est: Ibi erit fletus et stridor dentium : quando steterint agni gentium atque justorum ad dexteram, et haedi Judaeorum
Abbreviated transcription (Latin):
quidetelo descendi et eclesiastes. a perio culostuos.
& saturare panibus. et psalmista. Inuenis inquid
fui & senui & non uidi iustum derelictum neq semẽiꝰ
querens panem. tota diemis er&ur. & fenerat. Et
sem̃ eius in benedictione erit. Deisto pane & conuiuio
spiritali discipulos instruebat. uios qui ꝑseuerastis
mecum intem ptationibus meis ed etis inmensa pa¬
tris mei in regnocaelorum. Quodsi desimplici pane
accipiamus quo modo illud explanare poterimus.
Non int̃fici& fame dñs animã uistam. & iterum.
Cognos c& d̃s uias in maculatorum. & hereditas
eorum erit in& ereoum. Non confundentur intẽ¬
pore pessimo & indiebus famis saturabunt¬
Quanti enim scĩ inpersecutione moriuntur fame¬
fame
Etegestate confecti quanti iusti esuriunt. Et impu¬
crudelitatibus distenduntur. Potus aũ ille accipiendus
qui auriuntur defontibus ifrł. Quem quibiberit habebit

Expanded text:
qui de coelo descendi . Et Ecclesiastes: Aperi oculos tuos, qui de coelo descendi . Et Ecclesiastes: Aperi oculos tuos, et saturare panibus . Et Psalmista: Juvenis, inquit, fui et non senui, et non vidi justum derelictum, neque semen ejus quaerens panem. Tota die miseretur et fenerat, et semen ejus in benedictionem erit . De isto pane et convivio spirituali, discipulos instruebat: Vos qui perseverastis mecum in tentationibus meis, edetis in mensa Patris mei in regno coelorum . Quod si de simplici pane accipiamus, quomodo illud explanare poterimus: Non interficiet fame Dominus animam justam . Et iterum: Cognoscit Dominus vias immaculatorum, et haereditas eorum erit in sempiternum. Non confundentur in tempore pessimo, et in diebus famis saturabuntQuanti enim sancti in persecutione moriuntur fame et egestate confecti; quanti justi esuriunt, et impcruditatibus distenduntur! Potus autem ille accipiendus est, qui hauritur de fontibus Israel; quem qui biberit, habebit
Abbreviated transcription (Latin):
ulu labitis. Lxx. Propt̾ ea hec dicit dns̃ ecce
serui mei comedent. uos aũ esuri& is. Ecce seruimei.
bibent. uos aũ siti etis. Ecce seruimei gaudebunt
uos aũ confundemini. Ecce seruimei exultabunt in
gaudio uos aũ clamabitis propt̃ dolorem cordis urĩ.
Et propt̃ contritionem sps̃ urĩ ululabitis.
onsolum gladio corru& is nos quidereliquistis
no luistis audire. Sedmultam interuos & gentium
multitudinem cernitis differentiam. Illi enim
quiseruierunt mihi comedent & bibent l& abuntur & lau¬
dabunt pre ex ultatione cordis. uosaũ econtrario esurie¬
tis atq sitietis. Confundemini & p̃dolore cordis & contri¬
tione sps̃ ululabitis. quaȩ omnia XIaia CTaĩ inmille
annis putant eẽ complenda cibum & potum regnum
dĩ eẽ credentes. Nec intellegentes illud quod scriptũ ẽ
Operamini non cibum quiperit sed panem uitae & ueri¬
tatis et carnium xpi. & fructum ligniuitae comede¬
re cupientes de quos aluator loquitur. Ego sum panis

Expanded text:
s: Ecce servi mei comedent, vos autem esurietis. Ecce servi mei bibent, vos autem sitietis. Ecce servi mei gaudebunt, vos autem confundemini. Ecce servi mei exsultabunt in gaudio, vos autem clamabitis propter dolorem cordis vestri, et propter contritionem spiritus vestri ululabitis. Non solum gladio corruetis vos qui dereliquistis noluistis audire; sed multam inter vos et gentium multitudinem cernetis differentiam. Illi enim qui servi erunt mihi, comedent, et bibent, laetabuntur, et laudabunt prae exsultatione cordis. Vos autem e contrario, esurietis atque sitietis, confundemini et prae dolore cordis et contritione spiritus ululabitis. Quae omnia χιλιασταὶ in mille annis putant esse complenda, cibum et potum, regnum Dei esse credentes, nec intelligentes illud quod scriptum est: Operamini non cibum qui perit, sed panem vitae et veritatis , et carnem Christi, et fructum ligni vitae comedere cupientes. De quo Salvator loquitur: Ego 785 sum panis
Abbreviated transcription (Latin):
benedictum o semenẽ. Et hac usq benedicitur . Et ꝑ¬
manent filii filioꝵ. dequibus proph&a dicit Beatur
uir quitim & dnm̃ inmandatis eius uol& nimis. po¬
tens in terra erit semeneius generatio rectoꝵ benedi
cetur. Et alibi. filu tui sicut nouella oliuarum in
circuitumensae tuae. Ecce sic benedic& homo qui
tim& dnm̃. e contrario deuida dicitur proditore
et omnibus quisimles eius s̃. fiant filii eius pupulli.
& ux or eius uidua. Commoueant᷑ & trans ferant᷑
filii eius & mendicent eiciantur dedomibus suis.

Expanded text:
benedictum semen est, et hucusque benedicitur, et perbenedictum semen est, et hucusque benedicitur, et permanent filii filiorum. De quibus Propheta dicit: Beatus vir qui timet Dominum, in mandatis ejus volet nimis. Potens in terracetur . Et alibi: Filii tui sicut novellae olivarum in circuitu mensae tuae. Ecce sic benedicetur homo qui timet Dominum . Econtrario de Juda dicitur proditore, et omnibus qui similes ejus sunt, Fiant filii ejus pupilli, et uxor ejus vidua. Commoveantur et transferantur fi
Abbreviated transcription (Latin):
proquo aliqua sr̃mmachus & theodotio festinationem
int̾ pretatisunt. Vt ne quaquã festinent absq: ratione
credere. sedimmitentur natha nahel quidñi uoce
laudatus ẽ¬
laudatus ẽ Ecceuerus isra helita in quo dolus non est
quixpm̃ auetoritate scripturarum que rebat et
deprophocis cupiebat agnoscere dics̃. denazareth
potest aliquid boni eẽ. et est sensus quo mihi mesnã
igitur. & apostolici uiri ita filios generabunt. utdescrp¬
turis scĩs instruant. ut non immitent᷑ maledictionẽ
iudeo. Sed cum propheca dicant Atimor&uo dnẽ
inutero concepimus. & parturiuim us . & peperimus.
Pehis enim dictum erat b enedicta progenies uteritui
Talesunt filii abra ham qui faciunt opera eius. et in
u&eri hystoria appellantur filii proph& arum. qua¬
les & innouo instrum̃to a postoli genuerunt. pau¬
lus thimotheum. lucam. & titum. multosq alios
p&rus marcum. euangelistam. Etceteri ceteros quoꝵ

Expanded text:
pro quo Aquila, Symmachus, et Theodotio festinationem pro quo Aquila, Symmachus, et Theodotio festinationem interpretati sunt: ut nequaquam festinent absque ratione credere: sed imitentur Nathanael, qui Domini voce laudatus elaudatus est: Ecce vere Israelita, in quo dolus non est , qui Christum auctoritate Scripturarum quaerebat, et de Prophetis cupiebat agnoscere dicens: De Nazareth potest aliquid boni esse? Et est sensus: Quomodo mihi Messiam igitur et apostolici viri ita filios generabunt, ut de Scripturis sanctis instruant, ut non imitentur maledictionem Judaeorum, sed cum Propheta dicant: A timore tuo, Domine, in utero concepimus, et parturivimus et peperimus . De his enim dictum erat: Benedicta progenies uteri tui . Tales sunt filii Abraham, qui faciunt opera ejus: et in veteri historia appellantur filii Prophetarum : quales et in novo Instrumento Apostoli genuerunt , Paulus Timotheum, Lucam, et Titum, multosque alios; Petrus Marcum evangelistam, et caeteri caeteros, quorum
Abbreviated transcription (Latin):
catores constitutis unt multi. Sic ꝑ oboedientiã unius
hominis tusti. constituentur multi. Uel certe hoc dicen¬
dum quodopera eoꝵ uete rescant. quorum domus fun
uerunt suꝑfundamentum a posto li aurum argentum
lapides preciosos. Ete contrario eoꝵ opera dispereant
quorum domus fundata suꝑ harenã subita tempestate
ertitur. Et quia edificauerunt suꝑ fundamentum xp̃i
ligna foenũ stipulã. An nontibi uid&ur cotidie inuete¬
rare opera sua. q uip̃ teritoꝵ oblitus infuturum exten¬
ditur. Vnde & u&us & nouũ clicitur testam̃tum. Non
quo u&us pereat sed quo nouo aliud non succedat. Hoc¬
quoq iuxta hebraicum dici potest. quodopera populi
et Inxpõ credentium fructussint apostoloꝵ. Idẽ clec¬
torum dĩ & inthes auris eoꝵ recordentur. Multi enint
uocati & pauct electi. Isti non laborabunt frustra ut
quondam laborauere iudei. sed labores manuum suarx
manducabunt. Neque generabunt in conturbatione
siue in maledictione. etut in hebraico ex pressius ponit᷑

Expanded text:
tituti sunt plurimi: sic per obedientiam unius hominis, justi constituantur multi. Vel certe hoc dicendum, quod opera eorum veterascant, quorum domus fundrunt super fundamentum Christi, aurum, argentum, lapides pretiosos : et econtrario eorum opera dispereant, quorum domus fundata super arenam, subita tempestate ertitur; et qui aedificaverunt super fundamentum Christi, ligna, fenum, stipulam. An non tibi videtur quotidie inveterare opera sua, qui praeteritorum oblitus, in futurum extenditur? Unde et vetus et novum dicitur Testamentum: non quo quoque juxta Hebraicum dici potest, quod opera populi et in Christo credentium, fructus sint Apostolorum, id est, electorum Dei, et in thesauris eorum recondantur. Multi enim vocati, et pauci electi . Isti non laborabunt frustra, ut quondam laboravere Judaei; sed labores manuum suarum manducabunt. Neque generabunt in conturbatione, sive in maledictione, et ut in Hebraico expressius ponitur,
Abbreviated transcription (Latin):
famosissimo uideremur. adebr&e ligucce arcem
confugere. Quod siue postresurrectionẽ intellexeris
insecundo s aluatoris aduentu. Siue post baptis mũ
in prima resurrectione credendum . non abhorret
ab eclesiae fide. hebraei haec ante sesur rectionẽ
inmille annoꝵ regno suꝑ terram futuro contendunt
Et tam longa futurae uitae spacia repro mitti.
Vtcentum annire putentur infantia e. ꝑeccatorẽ
aũ centesimo aetatissuae anno eẽ moriturum . ne
uidelic& paratis opibus ꝑfruatur. sed obpeccatum
maledictum eẽ senouerit. Quod siita ẽ ubi erit
beatitudo ꝑfecta. que peccato uio latur atq corrũ¬
pitur. & peccatum inmatura morte punitur.
tedificabunt domos & habitabunt & plantabt̃
Quineas & comedent fractus earum. None difi¬
ficabunt & halius habitabit. Nonplantabunt &
alius comed&. LXX Similit̃. dehis domibus

Expanded text:
famosissimo videremur ad Hebraeae 792 linguae arcem famosissimo videremur ad Hebraeae 792 linguae arcem confugere. Quod sive post resurrectionem intellexeris in secundo Salvatoris advento, sive post baptismum in prima resurrectione credendum, non abhorret ab Ecclesiae fide. Hebraei haec ante resurrectionem in mille annorum regno super terram futura contendunt, et tam longa futurae vitae spatia repromitti, ut centum anni reputentur infantiae; peccatorem autem centesimo aetatis suae anno esse moriturum: ne videlicet paratis opibus perfruatur; sed ob peccatum, maledictum esse se noverit. Quod si ita est, ubi erit beatitudo perfecta, quae peccato violatur atque corrumpitur, et peccatum immatura morte punitur? Et aedificabunt domos, et habitabunt; et plantabunt vineas, et comedent fructus earum. Non aedificabunt, et alius habitabit: non plantabunt, et alius comedet. LXX similiter. De his domibus
Abbreviated transcription (Latin):
tentes aũ potent̃ tormenta patientur. Inquem
sensum & dñi uerba consentiunt Seruus qui scit
uoluntatem dnĩ sui & non facit ea. uapulabit multa
q uiuero nescit & fecerit digna plagis uapulabit
paucis. Beatus a postolus paulus xp̃i inse loquentis
scripturã ueterem edisserens abraham patri archã
non solum circum cisionis sedp̃putii adserit patri
hocẽ duos ex eopopulos eẽ generatos. Eteum qui
iuxta carnem natus fuerat centenarius propt̃iapm̃
quide abraham strippe generatus ẽ. Inque m ille mise¬
rit manus maledictioni ꝑ p&uae subiacere. hanc
figuram docent euangelia in quibus fertur nunc.
a emorousaΜ aegrotare caepisse . quando nata ẽ
filia archi sr̃nagoge. & quando istanata sit statim illa
eẽ mortua. unoq atq: eodem annoꝵ spacio. Nouũ popo¬
lum inuiuentute ꝑ sistere. Et u& erem in infidelitate
diximus. quoꝵ editio toto orbe uulgata est. ne in loco

Expanded text:
tentes autem potenter tormenta patientur . In quem tentes autem potenter tormenta patientur . In quem sensum et Domini verba consentiunt: Servus qui scit voluntatem Domini sui, et non facit eam, vapulabit multis . Qui vero nescit, et fecerit digna plagis, vapulabit paucis. Beatus apostolus Paulus, Christo in se loquente, Scripturam veterem edisserens, Abraham patriarcham non solum circumcisionis, sed praeputii asserit patrem , hoc est, duos ex eo populos esse generatos, et eum qui juxta carnem natus fuerat, centenarius propter Christum, qui de Abraham stirpe generatus est, in quem ille miserit manus, maledictioni perpetuae subjacere. Hanc figuram docent Evangelia , quibus fertur tunc haemorrhousam aegrotare coepisse, quando nata est filia archisynagogi, et quando ista sanata sit, statim illam esse mortuam, uno atque eodem annorum spatio, novum populum in juventute persistere, et veterem in infidelitate diximus, quorum editio toto orbe vulgata est: ne in loco
Abbreviated transcription (Latin):
plura memoriae. Ne suꝑ fluasit disputatio. hoc tantũ
dicimus quod decem de cades aqualia habeat latera.
Et quare forme possideat firmitatem. In repromissi
dñs centuplum pollic& ur. et inbonã terram sem̃tis¬
cadens. primũ hab& uberrimȩ frugis numerum cente¬
narium. Deniq & isacce unã sementem iaciens fidei
Hoc numero laboris su opera multiplicata suscepit.
In illo igitur tempore quando & as fuerit una cunctoꝵ
& scs̃ & peccator erunt simili resur rectione ꝑ fecti.
Nec int̾se uariabunt tempora: sed alius ad p̃mia.
alius adsupplicia ꝑtrah&ur. Ein eo peccator male¬
dietus erit: quodincorrupto corpore poenas patiet᷑
a et̃nas. Illud quoq: quod in a polr̃psi io hannis le¬
gimus postresurrectionẽ ex heberi p̃sentia e iu¬
dicis paruos & magnos nonetatum sed meritorũ
significat differentias. Qui enim paruus ẽ iuxta
sententiã sa lomonis dignum ẽ misericordia. po¬

Expanded text:
plurima memorare, ne superflua sit disputatio. Hoc tantum plurima memorare, ne superflua sit disputatio. Hoc tantum dicimus, quod decem decades aequalia habent latera, et quadrae formae possident firmitatem. In repromissiois centuplum Dominus pollicetur, et in bonam terram semcadens, primum habet uberrimae frugis numerum centenarium. Denique et Isaac unam sementem jaciens fidei, hoc numero laboris sui opera multiplicata suscepit. In illo igitur tempore, quando aetas fuerit una cunctorum, et sanctus et peccator erunt simili resurrectione perfecti, nec inter se variabunt tempore; sed alius ad praemia, alius ad supplicia pertrahetur: et in eo peccator maledictus erit, quod incorrupto corpore poenas patietur aeternas. Illud quoque quod in Apocalypsi Joannis legimus , post resurrectionem exhiberi praesentiae judicis parvos et magnos, non aetatum, sed meritorum significat differentias. Qui enim parvus est juxta sententiam Salomonis, dignus est misericordia: Po
Abbreviated transcription (Latin):
abierint dolor meror. & gemitus contra quippe simul
eẽ non possant. E tubi exultatio ẽ & gaudium. quifruc¬
tus ẽ spr̃ scĩ. ibi fl&us & planctus non potest cõmorari.
quiaptus ẽ lamentantibus atq lugentibus. Et p̃cipue
clamor quem deeclesia cł edentium populus expellet.
Ne in similitudine udeoꝵ prouidicio faciamus clamor ẽ
Inta li urbe diuerse aetates nonerunt. Infans & sen ex
paruus & magnus qui non impleat diessuos sed quasi
filu resurrectionis omnes ꝑuenient inuirum ꝑ fectum
inmensuram & atis plenitudinis xpĩ. Ut nec desint alicui
annoꝵ spacia. nec sciꝑ sint. & alio nec dum solidas habente
uires alius desinat eẽ quod fuerit. & decrepita ȩtate
marces eat
ꝑ uenientq omnes adcentenarium numorũ
Qualis fuit abra ham qui promissionem filiiisa ac hac eta¬
tae suscepit. Petuius numeri laudibus nonne cesse est

Expanded text:
abierint dolor, moeror et gemitus. Contraria quippe simul abierint dolor, moeror et gemitus. Contraria quippe simul esse non possunt. Et ubi exsultatio est, et gaudium, qui fructus est Spiritus sancti, ibi fletus et planctus non potest commorari, qui aptus est lamentantibus atque lugentibus, et praecipue clamor, quem de Ecclesia credentium Paulus expellit, ne in similitudinem Judaeorum, pro judicio faciamus clamorem . In tali urbe diversae aetates non erunt: infans et senex, parvus et magnus, qui non impleat dies suos; sed quasi filii resurrectionis, omnes pervenient in virum perfectum, in mensuram aetatis plenitudinis Christi, ut nec desint alicui annorum spatia, nec supersint, et alio necdum solidas habente vires, alius desinat esse quod fuerit, et decrepita aetate marcescat; pervenientque omnes ad centenarium numerum, qualis fuit Abraham, qui promissionem filii Isaac, hac aetate suscepit . De cujus numeri laudibus, non necesse est
Abbreviated transcription (Latin):
Et l&abor suꝑ populo meo. Caudere inquit etex¬
ultare debetis l&itia sempit̃na. increatione nouorũ
caelorum. Et terrae nouae & priorum penitus non me¬
minis se neque uobis recordationis antiq oriatur tristicia
Quia non solum caelum nouu & terrã nouã sedihrłm
quoq: creabo in ex ultatione. & populum eius ingaudio.
haud dubium quinuniuerse t̃re ut que u& us unigenti
gaudiũ erat. Noua cunctis nationibus l& itiaesit. In
tantum ccutem exultatio erit omniũ atq l&icia suꝑ¬
strippe & populo dĩ. utego quoque conditor eius exul
&bib& & l&abitur & exultabit inca. et qui nomine no¬
uo fuerit appellatus.
pleant dies suos quõpuer centum annorum mori& ur
Et peccator centum annoꝵ mal edictus erit.
Lxx. Et non audiet in ea ultra uox fletus & uox clamo¬
ris neq fiet ibi ultra in maturus. Et senex qui non imple¬
& quimoritur pec cator centenarius benedictus erit.
turam. Audiatur ultra uox fletus & clamoris quando

Expanded text:
etabor super populo meo. Gaudere, inquit, et exsultare debetis laetitia sempiterna in creatione novorum coelorum, et terrae novae, et priorum penitus non meminisse: ne qua vobis recordationis antiquae oriatur tristitia: quia non solum coelos novos et terram novam, sed Jerusalem quoque creabo in exsultatione, et populum ejus in gaudio. Haud dubium quin universae terrae, ut quae vetus uni genti gaudium erat, nova cunctis nationibus laetitiae sit. In tantum autem exsultatio erit omnium, atque laetitia super urbe et populo Dei, ut ego quoque conditor ejus exsulet bibet et laetabitur, et exsultabit in ea, et qui in nomine novo fuerit appellatus. pleat dies suos. Quoniam puer centum annorum morietur, et peccator centum annorum maledictus erit. LXX: Et non audietur ultra in ea vox fletus, et vox clamoris: neque fiet ibi ultra immaturus et senex, qui non impleet qui moritur peccator centenarius, maledictus erit. m suscipiet creaturam, audiatur ultra vox fletus et clamoris; quando
Abbreviated transcription (Latin):
bos comedent paleas. & serpentipul uis eius. panis. Non
nocebunt neq: occident in omniscõ meo dic̃ dñs.
Lxx etenim secundum dies ligni uitae dies populimei.
O pera labiorum suoꝵ Inueterescere facient electimei.
Non laborabunt inuacuum. Neq: filios generabunt
in maledictionem. Quia semen benedictum ad nõ est
& nepotes eorum cum cis. eterit antequã dament ego
exaudiam eos. A d huc loquentibus illis dicã quidest
T unc lupi &agni pascentur simul. leo aũ quasi bos co¬
med& paleas & serpenst̃ram quasi panẽ. Non noc ebunt

Expanded text:
bos comedent paleas et serpenti pulvis panis eius non bos comedent paleas et serpenti pulvis panis eius non nocebunt neque occLXX: Etenim secundum dies ligni vitae, dies populi mei: opera laborum suorum inveterascere facient electi mei: non laborabunt in vacuum, neque filios generabunt in maledictionem: quia semen benedictum a Domino est, et nepotes eorum cum eis. Et erit antequam clament, ego exaudiam eos: adhuc loquentibus illis dicam, quid est? Tunc lupi et agni pascentur simul: leo autem quasi bos comedet paleas, et serpens terram quasi panem. Non nocebunt
Abbreviated transcription (Latin):
Huius fructus comeduntur &bibuntur & letificat cor
hominis. & in ebriant amicos sponsi. etinregno dĩ bibun¬
tur cotidiae. Sufficuaũ requiescit. & nullius insidias
reformidat. quidulc edine scĩ sps fruitur. Et illius fruc¬
tibus saturat᷑. Caritate. pace.. gaudio fide: continen¬
tia patientia. Pehuius cemo di dicitur plantatore. qui
plantauerit ficum comed& fructus eius. quita les ae¬
dificauerint domos & plantauerint uineas. Dequibus
& apostolus loquitur. Ego plantaui. apollo rigauit.
tds̃ incrementum dedit. comed& labores manuum suarx
li & satellitum eius fraudibus sub plantabitur. Secun¬
dum dies enim lignierunt dier populimei. Et opera
manuũ etꝵ inueterabunt electis meis. Non labo rabun
frustra. neque generabunt
dnĩ ẽ. etnepotes eq cum eis. Eritq ante¬
quam clament ego ex audiam. Adhuc illis dicentibus
ego audiã. lupus & agnus pascent᷑ simul. & leo &

Expanded text:
Hujus fructus comeduntur et bibuntur, et laetificant cor Hujus fructus comeduntur et bibuntur, et laetificant cor hominis, et inebriant amicos sponsi, et in regno Dei bibuntur quotidie. Sub ficu autem requiescit, et nullius insidias reformidat, qui dulcedine sancti Spiritus fruitur, et illius fructibus saturatur, charitate, gaudio, pace, fide, continentia, patientia. De hujuscemodi dicitur plantatore: Qui plantaverit ficum, comedet fructus ejus . Qui tales aedificaverit domos, et plantaverit vineas, de quibus et Apostolus loquitur: Ego plantavi, Apollo rigavit, Deus incrementum dedit , comedet labores manuum suarum li et satellitum ejus fraudibus supplantabitur. Secundum dies enim ligni, erunt dies populi mei, et opera manuum eorum veterascent electis meis. Non laborabunt frustra, neque generabunt ini est et nepotes eorum cum eis eritque antequam clament ego exaudiam adhuc illis loquentibus ego audiam lupus et agnus pascentur simul et leo et
Abbreviated transcription (Latin):
quiedificauit domum suã fuꝑ p&ram. et reliqua. Alio quin
iuxta literam multiscĩ aedificant domos & non habitant
in eis. uel peregrinatione uel alterius rapina uel morte
sub stracti. Qualis fuit iob quidiues carne ac spũ. intan¬
tam deductus ẽ pauꝑ tatem. ut insterquiliuio sederet
extra portam ciuitatis. e contrario diues ille in euan¬
gelio pur puratus aedificauit domum & habitauit in ea¬
Cui rectissime dici poterat. stulte hac nocte auferent
animã tuã. ate. Quae aũ preparasti cuius erunt
N on solum aũ ait. edificabunt domos & habitabunt in eis
sed plantabunt quoq uineas & ipsi comedent fructum
earum. Iuxta illud quod inmichea dicitur requiescet unus¬
quisq subuinea sua. & subuicu sua. Etnonerit qui ex¬
terreat. haec ẽ uinea que in euangelio loquebatur
Egosum uitis uos palmites & pat̾ ms agricola. Omnis¬
Omnis
quinon facit fructum excid&ur & inignem mittetur.

Expanded text:
qui aedificavit domum suam super petram, , et reliqua. Alioquin qui aedificavit domum suam super petram, , et reliqua. Alioquin juxta litteram, multi sancti aedificant domos, et non habitant in eis, vel peregrinatione, vel alterius rapina, vel morte subtracti. Qualis fuit Job, qui dives carne et spiritu, in tantam deductus est paupertatem, ut in sterquilinio sederet extra portam civitatis . E contrario dives ille in Evangelio purpuratus aedificavit domum, et habitavit in eaui rectissime dici poterat: Stulte, hac nocte auferetur anima tua a te; quae autem praeparasti, cujus erunt ? Non solum autem ait, aedificabunt domos, et habitabunt in eis: sed plantabunt quoque vineas, et ipsi comedent fructum earum. Juxta illud quod in Michaea dicitur: Requiescet unusquisque sub vinea sua et sub ficu sua; et non erit qui exterreat . Haec est vinea quae in Evangelio loquebatur: Ego sum vitis, et vos palmites, et Pater meus agricola Omnis qui non facit fructum excidetur, et in ignem mittetur .
Abbreviated transcription (Latin):
tabunt in ea. queom nia uidei accipiunt carnalit̃.
tiquam in pristinum statum. Quod sieis dederi¬
mus audiant nonsolum hoc hierłm. sed & sodo¬
me repromitti dicente ezechi ele restituetur
sodoma inantiquã. Ergo domos inquibus habi¬
taturi sunt quie dificant eas uel uirtutes intellegen¬
desunt uel diuersae mansiones apud patrem. Quas iu¬
git̾ possidebit qui eas edificauerit qua les sibi edificasse
& obstetrices dicuntur in ex odo qui timebant dm̃¬
Et lic& scriptumsit inhebraico. adõ eis aedificatas domos
quiatim uerunt edim. Et iacob quia simplex erat siue
ut grece dicitur. Aplatos. idẽ nequa quã fictus. nec
tales quales in p&ri epistola condem nantur. Pequibus
ait. Inccuaricito fictis sermonibus deuobis negotiant᷑
Idcirco habitat indomo quam esau quiferis delectabat᷑
& silius possidere non potuit talem domũ & saluatoris
in euangelio uerba describunt. Omnis quiuenit adme &
audit sermones meos & faciteos similis erit uiro prudenti

Expanded text:
omnia Judaei accipiunt carnaliter, tur in pristinum statum. Quod si eis dederimus, audiant non solum hoc Jerusalem, sed et Sodomae repromitti, dicente Ezechiele: Restituetur Sodoma in antiquum . Ergo domus, in quibus habitaturi sunt qui aedificant eas, vel Virtutes intelligendae sunt, vel diversae mansiones apud Patrem; quas jugiter possidebit, qui eas aedificaverit. Quales sibi aedificasse et obstetrices dicuntur in Exodo, quae timebant Deum: licet scriptum sit in Hebraico, a Deo eis aedificatas domos, quia timuerunt eum . Et Jacob quia simplex erat, sive ut Graece dicitur ἄπλαστος, id est, nequaquam fictus; nec talis quales in Petri Epistola condemnantur, de quibus ait: In avaritia fictis sermonibus de 793 vobis negotiantur ; idcirco habitabant in domo, quam Esau, qui feris delectabatur et silvis, possidere non potuit. Talem domum et Salvatoris in Evangelio verba describunt: Omnis qui venit ad me, et audit sermones meos, et facit eos, similis erit viro prudenti,
Abbreviated transcription (Latin):
dies ligni uitae quimagis sensum ex hebreo uetere
quam uerba lignum uite inellegimus quo dinpara¬
dĩso situm ẽ ad quod neextender& adam manum
ta est. ut seruarent uiam ligni uitȩ. Ne inpeccato posi¬
tus adam. Et nec dum sua delicta cognoscens. cõmeder&
ex eo. Et in paenitentiae disperationisq: acsuꝑbiae mor¬
te moriretur. Quod sit hoc lignum uitae salamon ex¬
ponit mani festius. quides apientia dĩ disputans ait. lig¬
num uite ẽ omnibus quiaccedunt. adeam. & qui innitun¬
tur suꝑ illam quasi suꝑ dnm̃ firmitas. Nec dubium qui¬
inuerbum dĩ signific& qui ipse ẽ uita atq sapientia e. et
dese loquitur. Egosum uita. & de quo proph&a decantat
Omnia insapientia fecisti. repletaẽ terra creatura tua.
Et apostolus paulus xp̃s dĩ uirtus & dĩ sapientia. Opera
quoq populi dĩ non u& erescent. sed in nouabuntur cot

Expanded text:
dies ligni vitae, qui magis sensum ex Hebraeo vertere, quam verba, lignum vitae intelligimus, quod in paradiso situm est. Ad quod ne extenderet Adam manum ta est, ut servarent viam ligni vitae, ne in peccato positus Adam, et necdum sua delicta cognoscens, comederet ex eo, et impoenitentiae desperationisque ac superbiae morte moreretur. Quod sit hoc lignum vitae, Salomon exponit manifestius, qui de sapientia Dei disputans ait: Lignum vitae est omnibus qui accedunt ad eam, et qui innituntur super illam, quasi super Dominum firmitas ; nec dubium quin Verbum Dei significet, qui ipse est via atque sapientia, et de se loquitur: Ego sum vita . Et de qua Propheta decantat: Omnia in sapientia fecisti: repleta est terra creatione tua ; et apostolus Paulus: Christus Dei virtus, et Dei sapientia . Opera quoque populi Dei non vete
Abbreviated transcription (Latin):
atq: torm̃tis. quando hieremias in lam̃tationibus plangens
euersionẽ huerłm loquitur. Torcular calcauit solus urr¬
gini filiae uida. Ideo ergo ploro: inbonã parbem scri¬
bentur. spalmi protor cularibus octauus & octo gesimus
tercius de quibus insuis locis siuita somes fuerit dnõ p̃ben¬
te dicetur. hoc torcular inquo & malis supplicia. & bonis
premia a saluatore calcant᷑. Solus ipse calcauit nullũq
habuit aduitorẽ. Neq: enim angelus aut archangelus
throni dominationes aut ulla caelestiũ potestatem
humanũ corpus adsumpsit & pronobis passus ẽ &
conculcauit aduersarias fortitudines atq contruit
nisulle qui loquit᷑ inpsalmo. saluum mefacdnẽ quõ¬

Expanded text:
atque tormentis, quando Jeremias in Lamentationibus plangens atque tormentis, quando Jeremias in Lamentationibus plangens eversionem Jerusalem loquitur: Torcular calcavit Dominus virgini filiae Juda, ideo ego ploro . In bonam partem inscribuntur psalmi pro torcularibus octavus et octogesimus tertius. De quibus in suis locis, si vita comes fuerit, Domino praebente, dicetur. Hoc torcular, in quo et malis supplicia, et bonis praemia a Salvatore calcantur, solus ipse calcavit, nullumque habuit adjutorem. Neque enim Angelus, aut Archangelus, Throni, Dominationes, aut ulla coelestium potestatum, humanum corpus assumpsit, et pro nobis passus est, conculcavit adversarias fortitudines, atque contrivit: 749 nisi ille qui loquitur in psalmo: Salvum me fac, Do
Abbreviated transcription (Latin):
c&era sic transtuler̃ & degentibus uirnonẽ mecum. et con¬
culcaui eos infuroremeo & confregieos quas et̃ram & deduxi
sanguinẽ eoꝵ interrã & omnia uestim̃tamea in qui naui.
Dies enim r&ributionis uenit eis & annus redemptionis
adest. Aspexi & nonerat aux iliator. consideraui & nul¬
lus qui p̃ber& auxiliũ & eruit eos brachiũmeũ & furor
ms̃ aduenit & conculcauieos inira mea & deduxi int̃¬
ram sanguinẽ eoꝵ. Protorculari quod hebraice dicit᷑
geth. theo dotio ipsum uerbum hebraicum posuit. fura.
sed melius in hoc loco sr̃mmachus quem &nos secuti sum̃
Verbum enim fura ambiguum ẽ & tam torcular quam
langunculam pberumq significat. Dicendum ẽ itaque
detor culari quod iuxta scripturae scȩ consu& udinẽ
interdum proultione atq: supplicus ponitur peccatoꝵ
interdum congregatione nouoꝵ fructuum. propenis ponit᷑

Expanded text:
Caetera sic transtulerunt. Et de gentibus vir non est mecum, et conCaetera sic transtulerunt. Et de gentibus vir non est mecum, et conculcavi eos in furore meo, et confregi eos quasi terram, et deduxi sanguinem eorum in terram, et omnia vestimenta mea inquinavi. Dies enim retributionis venit eis, et annus redemptionis adest. Aspexi, et non erat auxiliator: consideravi, et nullus qui praeberet auxilium; et eruit eos brachium meum, et furor meus advenit, et conculcavi eos in ira mea, et deduxi in terram sanguinem eorum. Pro torculari quod Hebraice dicitur GETH  , Theodotio ipsum verbum Hebraicum posuit PHURA  . Sed melius in hoc loco Symmachus, quem et nos secuti sumus. Verbum enim PHURA ambiguum est, et tam torcular, quam lagunculam plerumque significat. Dicendum est itaque de torculari, quod juxta Scripturae sanctae consuetudinem, interdum pro ultione atque suppliciis ponitur peccatorum, interdum in congregatione novorum fructuum. Pro poenis ponitur
Abbreviated transcription (Latin):
& deutero uirginali tantum candorẽ habuit quantũ
nullus fullo non possit facere suꝑt̾rã sanguine cruenta¬
ri Magis enim tibi clem̃tia quã uenit quã crudelitas
Magis candor quam cruor. quibus respondit dns
Nonuno uersiculo ut prius. sed multis uerbis ut omnia
doceat ignorantes nec rursum querere conpellantur.
Torcular calcaui solus & degentibus non ẽ uir mecum.
Calcaui eos infurore meo & conculc auieos iniram ea. Et¬
aspersus ẽ sanguis eoꝵ suꝑ uestim̃ta mea & omnia indum̃¬
tamea pollui. Dies enim ultionis in cordemeo. annur re¬
demptionis me aueniat . Circum spext & nonerat auxili¬
ator quesiui & nonerat qui adiuiur& & saluabit mihibra¬
chium meũ. Et indignatiomea ipsa auxiliata ẽ mihi.
& conculcaui populos in furore meo & inebriauieos in¬
tati sunt plenũ conculcatum. quodmagis cum superioris
capitulo iungendum ẽ quam ut sit sequentis princ ipiũ

Expanded text:
et de utero virginali tantum candorem habuit, quantum et de utero virginali tantum candorem habuit, quantum nullus fullonum possit facere super terram, sanguine cruentares? Magis enim tibi clementia convenit, quam crudelitas: magis candor, quam cruor. Quibus respondit Dominus, non uno versiculo, ut prius, sed multis verbis: ut omnia doceat ignorantes, ne rursum quaerere compellantur. Torcular calcavi solus, et de gentibus non est vir mecum. Calcavi eos in furore meo, et conculcavi eos in ira guis eorum super vestimenta mea et omnia indumenta mea inquinavi dies enim ultionis in corde meo annus redemptionis meae venit circumspexi et non erat auxiliator quaesivi et non fuit qui adiuvaret et salvavit mihi brachium meum et indignatio mea ipsa auxiliata est mihi et conculcavi populos in furore meo et inebriatati sunt, plenum conculcatum, quod magis cum superiori capitulo legendum est, quam ut sit sequentis principium.
Abbreviated transcription (Latin):
psalmista dicebat. Ds̃ iudicium tuũ regidã & iusticiã
tuã filioregis. ꝗ uiloquor iustictã ut malis mala.
bonis tribuã bona. Quiueni pugnare contra aduersarias
potestates. & captiuis predicar remissionẽ ut uinc tos
de cartere liberare. ut & aduersarii poenas. & captiui
sentiant libertatem. Quare ergo rubrum ẽ indum̃tũ
tuum. & uestim̃tatua sicut calcantiũ intorculari.
lxx. Quare rubra sunt uestim̃tatua. & indum̃ta tua
sicut calcantis. torcular plenum. & conculcatum. Vbi
nunc dicit᷑ rubrum. in ebreo legit᷑ edom. Ergo & supra
ubi scribitur eodom. non loci uocabulum ẽ sed nom̃ sangui¬
nis. Rursumaũ angeli suscitantur . & dicunt. didicimus
quod tusis quilo queris iusticiã. et salus omnium intuo
sit uidicio. constituta. Nunc scire uolumus quare uesti¬
menta tua sint uelud musto tincta. Autquidcause ex sti¬
terit ut tunicã que desupertextaẽ. & scindi non potest

Expanded text:
Psalmista dicebat: Deus judicium tuum regi da, et justitiam Psalmista dicebat: Deus judicium tuum regi da, et justitiam tuam filio regis . Qui loquor justitiam: ut malis mala, et bonis retribuam bona; qui veni pugnare contra adversarias potestates, et captivis praedicare remissionem, et vinctos de carcere liberare, ut et adversarii poenas, et captivi sentiant libertatem. Quare ergo rubrum est indumentum tuum, et vestimenta tua sicut calcantium torcular? LXX: Quare rubra sunt vestimenta tua, et indumenta tua sicut calcantium torcular, plenum conculcatum? Ubi nunc dicitur, rubrum, in Hebraeo legitur EDOM  . Ergo et supra ubi scribitur Edom, non loci vocabulum est, sed nomen sanguinis. Rursum autem Angeli sciscitantur et dicunt: Didicimus quod tu sis, qui loqueris justitiam, et salus omnium in tuo sit judicio constituta. Nunc scire volumus, quare vestimenta tua sint velut musto tincta, aut quid causae exstiterit, ut tunicam quae desuper texta est, et scindi non potest,
Abbreviated transcription (Latin):
quagesimo notio. Et centesimo septimo psalmo scriptum ẽ.
Quis deduc& me Inciuitatem munitam Inqua clauses unt
anime mortuorum. Et circumdata ẽ firmissimis custodus
Sciendumq quod iuxta hrstoriã bosra nonsit inedom.
multitudine fortitudinissuae. Dequo & qua dragesimus
quartus spalmus canit formosus decore pfilus hominum.
Accingere gladiotuo superfemur tuũ potentissime. Spe¬
cie tua &pulcritudinetua. & intende & prospere procede
& regna proquo lxx transtulerunt. uio lentia cũ for¬
titudine. quodq sensũ habeat prudens lector inquirat.¬
Ecce ego quiloquor iusticiã & pro pugnatorsum ad sal¬
uandum lxx Ego quiloquor iusticiã & iuidiciũ saluatoris
Hespondit iħs interrogantibus Angelis queritis quisi
quad caelos cruentus ascendam. & sanguis quo asper¬
sus sum. Non mihi deformitatẽ tribuerit sed decorem.
Egosum cui pater tradidit. omne iudictum. De quo &

Expanded text:
quagesimo nono et in centesimo septimo psalmo scriptum est: quagesimo nono et in centesimo septimo psalmo scriptum est: Quis deducet me in civitatem munitam ? in qua clausae sunt animae mortuorum, et circumdata est firmissimis custodiis. Sciendum quoque quod juxta historiam BOSRA   non sit in Edom, multitudine fortitudinis suae. De quo et quadragesimus quartus psalmus canit: Formosus decore prae filiis hominum. Accingere gladio tuo super femur tuum, potentissime. Specie tua et pulchritudine tua, intende, prospere pro Septuaginta transtulerunt, violentia cum fortitudine. Quod quem sensum habeat prudens lector inquirat. Ego qui loquor justitiam, et propugnator sum ad salvandum. LXX: Ego qui loquor justitiam, et judicium salutaris. Respondit Dominus interrogantibus Angelis: Quaeritis qui sim, qui ad coelos cruentus ascendam, et sanguis quo aspersus sum, non mihi deformitatem tribuerit, sed decorem? Ego sum cui Pater tradidit omne judicium . De quo et
Abbreviated transcription (Latin):
ligans ad uineã pullũ suũ & aduitem ofilimi as inã suã
lauauit uinostolã suã. & stenguinae uuae pallium
suum. Isteẽ quae angelicae potestates uidentes ad
patrem ascendere cruentum imperant c&eris ange¬
lis. & abeis audiunt leuate portas principes ur̃i . e¬
Et iterum. Pñs uirtutum ipseẽ rexgloriae. haec p̃¬
misimus ut cum alus testimoniis &iã p̾sens caprtulũ
congruae doceamus. unde & incantico dicitur canticoꝵ̃
fratuelis meus rubi cundus. & candidus. Rubicundus
in passione. Candedus in resurrectione. Interrogant igitur¬
angeli rei nouitate. ꝑteriti. Mysterium enim passionis xpĩ
Edom quippe in linguã nr̃am & terrenus & cruentus expri¬
mitur. tinctis uestibus debosra. Quod multi pio errore
lapsi putant decarne dñi intellegi. idẽ basar. quod uerbũ
sicarnẽ significar& scriber&ur permediã literam. siÑ
Nunc aũ .d. scribitur. et int̃pretatur firma atq munita
circumdata. inqua passus ẽ dñs. Vel de inferno dequo inquin¬

Expanded text:
Ligans ad vineam pullum suum, et ad vitem, o fili mi, asinam suam; lavabit vino stolam suam, et sanguine uvae pallium suum . Iste est quem Angelicae potestates videntes ad Patrem ascendere cruentum, imperant caeteris Angelis, et ab eis audiunt: Le. Et iterum: Dominus virtutum, ipse est rex gloriae Haec praemisimus, ut cum aliis testimoniis etiam praesens capitulum congruere doceamus. Unde et in Cantico dicitur Canticorum: Fratruelis meus rub passione. CandAngeli, rei novitate perterriti Mysterium enim passionis et reEDOM   quippe in linguam nostram et terrenus et cruentus exprimitur. Tinctis vestibus de Bosra? Quod multi pio errore lapsi, putant de carne Domini intelligi: id est, BASAR  , quod verbum si carnem significaret, scriberetur per mediam litteram SIN, nunc autem per SADE scribitur, et interpretatur firma atque munita:circumdata, in qua passus est Dominus; vel de inferno, de quo in quin
Abbreviated transcription (Latin):
enim cum eet in forma dĩ non ẽ rapina arbitratus
& factus oboediens patri. usq: ad mortẽ mortem crucis
& propt̃ ea donauit ei nom̃ suꝑ omne nom̃ ut saluar&
sibi eredentes dextera sua et indignatiocius quae
erat contra aduersarios dĩ populum liberaret
eruit credentes inbrachiosuo. furorem suũ ultra non distu¬
lit. Deduxitq sanguinẽ eoꝵ in terrã uel demonum t̃ po¬
rupoc. uel certe sanguinẽ iudeorũ. Proquoc& eri
inter p̃tes contentionem transtulerunt. Quiomni stu¬
dio nitebantur. ut uinctum populũ non dimitterent.
Miserationẽ dñi recordabor. Laudemdnĩ suꝑom
nibus quae reddidit nobis dñs. & suꝓmultitudine boꝵ̃
domui isrł. quae largitus ẽ eis secundũ indulgentiã
suã & secundũ multitudinẽ miserationũ suarum. lxx
Misericordiae dnĩ recordatussum uirtutes dnĩ in

Expanded text:
enim cum esset in forma Dei, non est rapinam arbitratus enim cum esset in forma Dei, non est rapinam arbitratus ens Patri usque ad mortem, mortem autem crucis, et propterea donavit ei nomen super omne nomen, ut salvaret sibi credentes dextera sua; et indignatio ejus quae erat contra adversarios, Dei populum liberaret. Sive eruit credentes in brachio suo, et furorem suum ultra non distulit: deduxitque sanguinem eorum in terram, vel daemonum τροπικῶς, vel certe sanguinem Judaeorum: pro quo caeteri interpretes, contentionem transtulerunt; qui omni studio nitebantur, ut vinctum populum dimitterent. Miserationum Domini recordabor; laudem Domini super omnibus quae reddidit nobis Dominus, et super multitudinem bonorum domui Israel, quae largitus est eis 750 secundum indulgentiam suam, et secundum multitudinem miserationum suarum. LXX: Misericordiae Domini recordatus sum, virtutes Domin