comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gallinã acq ancerẽ gustare
fas nr̃ putant. Quoꝵ c̾te
hodie no gustũ mo sed uec
usum Respunnt/ O micto de
stulciora de moubꝰ ad res
gestas redeo/ Est camesis
birtãnie fluuioꝵ pͥmꝰ qui
t̾uonantũ oliuy nũt londomas
iusule iꝰ urbem regiam a blait
loco pedib cũ difficltare ua¬
magͣs copias qͣtoisset suꝑͣ¬
uẽit ad locũ cesan lꝑstib q
ꝯspłis iĩ adũra Rippa p̃misso
equitatũ et lertiõil sequi uissis
uix c̾dibli femore amuẽ tñ¬
slit. Cũ ex aquis nõ nͥ capitã
pedicũ extarẽt quib emĩsis
ad nppã it̃ siccos et madidos
aica res ẽ itaut qui aquis
madebãt sungniẽ siccos ma¬
de fac̾ent atq ñ sugã ũterent
Et ut iulta pancis expediã
uanis quid casib gesta sũt¬
siluaꝵ p̾sidio tueret᷑ et arep¬
ta occasione e latebris emꝑẽ¬
ces sepe Romanas iuuade̾nt
legtionesiseqz illesos bñ benant
aimor leuitace Reciꝑent/¬

Expanded text:
e fas non putant, quorum certe hodie non gustum modo, sed nec esum respuunt. Obmitto alia stultiora de moribus: ad res gestas redeo. Est Tamesis, Britannie fluviorum primus, qui Trinovantum olim, nunc Londonias, insule illius urbem regiam, alluit. loco pedibus cum difficultate vamagnas copias contraxisset, supervenit ad locum Cesar, hostibusque conspectis in adversa ripa, premisso equitatu et legionibus sequi iussis, vix credibili fervore amnem transiit, quum ex aquis nonnisi capita peditum extarent. Quibus emersis ad ripam, inter siccos et madidos acta res est ita, ut, qui aquis madebant, sanguine siccos madefacerent, atque in fugam verterent. Et ut multa paucis expediam, variis quidsilvarum presidio tuerentur et, arrepta occasione, e latebris erumpentes sepe Romanas invaderent legiones, seque illesos, unde venerant, armorum levitate recipe
Abbreviated transcription (Latin):
ceplorator. bus edocci omissia
obsidione castroꝵ berembus obuã
eũt. Quodut cubintellexit᷑ eũ
hostes em̃ om̃s se dimisso contͣ
admonet. iubet fortib ẽẽ aĩs et
ãd p̃liũ ꝑacis / pͥmo mare castra
mouet. et quotuor milia passuũ
ꝓg̃ssus lpstem uidet. quẽ repente
agg̃ de loco unquissimo ꝑiclosum
et acone libato dilatõnẽ tutã rata¬
ss sustitĩt et locis s ꝓdoueis
castraneratq est quantis quit
ancrustus. id agens ut sit lpstibi
contennõ sue pauatato oficer
gant cm̃i ber pauci iux septem
ut mane ꝓuimo ad castra lpostes
et castra undiq qnunu inlea¬

Expanded text:
toribus edocti, omissa obsidione castrorum, venientibus obviam eunt. Quod ut Cicero intellexit, eum hostes enim omnes, se dimisso, contra admonet; iubet fortibus esse animis et ad prelium paratis. Primo mane castra movet, et ad quatuor millia passuum progressus hostem videt, quem repente aggredi loco iniquissimo periculosum et, Cicerone liberato, dilationem tutam ratus substitit, et locis idoneis castrametatus est quantis quivit angustiis, id agens, ut sic hostibus contemptum sue paucitatis obiceret. Erant enim vere pauci, vix septem ut mane proximo ad castra hostes aet castra undique communir
Abbreviated transcription (Latin):
Et ꝯp̃hensis micus frust fu̾ar
Tantũ in hus et̾ hibnis fuit qs
in alus paulo añ ẜuccesẜat ut
Romai et quunte gallie et
qnauiti auxilii mem icusso
et conutũ retẽtꝭ casꝰ̃ memonã
admoniti abeant quotũq libule
intacti nõ enĩ si Romanos odire
ic. ciconẽ neq omio quitꝙ aliud
romani Imꝑii rcusare p̃t̾ impori¬
qͣ sołata cet̾a oĩa facile quẽtura

Expanded text:
ntiis, frustra fuerat. Tentatum in his etiam hibernis fuit quod in aliis paulo ante successerat, ut Romani, et coniurate Gallie et germanici auxilii metu incusso, et comitum recentis casus memoria admoniti abeant, quocumque libuerit, intacti; non enim se Romanos odisse nec Ciceronem, neque omnino quidquam aliud romani imperii recusare preter imporqua sublata, cetera omnia facile conventura
Abbreviated transcription (Latin):
quaret iussit ille sibe in pmis
ut anna de pouẽt et apenis
morte ocesareis anmo Insuetũ
dedecus. paruit hat in Re bar¬
comictes p̃cepit᷑ cũ demũ cũ
mermi de pacis ꝯdc̃onibus
agi ceptũ. dũ q de industriã
pdicor ip̃us trahit / circũfusi
sensi ꝙ barbari cituiũ obtrũtãt
qui secũ exierãt Rgͦ ad suos
quãta possĩt celit̾ate cũ fugiti¬

Expanded text:
quaret, iussit ille sibi in primis, quaret, iussit ille sibi in primis, ut arma deponeret, et o peius morte! o cesareis armis insuetum dedecus! paruit hac in re barcomites precepit. Tum demum cum inermi de pacis conditionibus agi ceptum; dumque de industria proditor tempus trahit, circumfusi sensim barbari Titurium obtruncant. Qui secum exierant, retro ad suos, quanta possunt celeritate
Abbreviated transcription (Latin):
sui pt̾iuatꝭ ꝯsilii uauitatẽ oĩ
pe de ffensionis anusta Romaẽ
biri fortassis onct̾is nõ Roãe
Sttie ambioruẽ ab adairo
uita unĩ sui supplicit᷑ adco
Sitã postat hpstis a hoste / Ro¬
manq a barbaro. at ible hespes
illa erace Religiosiss̾ molaret
reppondit intpti posse cituriã
si libeat ad colloquiũ benuẽ
nõ sese deppare Romanoꝵ ꝯ mili¬
nõ salute a sius milicib impetri
possi sibi bo silc̾iãt n eẽ ꝑut¬
uiq hoc suã se illi fide̾ oblura¬
ie. Credidit ubis misen et
ill. fidẽ hũit aqͦ. tũt maxime
uitẽ ceca cupiditas añ tam̃
ollege aꝑꝑit uelle se ad ambiõ¬
nctẽ ꝓficisti ppen sibi salutꝭ ondi
posse eũsꝙ si uelit secũ pr
negat cocta at ut sracto loq̾
ꝓdtat. nõ ibo inquit ad armatũ
ranet ic ͤ diuelli posfet. cituris
et t̾bunꝰ nilitũ ⁊. cencuriõib
equi iussis iuit ip̃e quo destrã¬
iet et quo sua illã sors tͣhe¬
bat. Cũq ad ambiongẽ ꝓꝑĩ¬

Expanded text:
itatem, omni spe defensionis amissa, romane vir fortassis originis, non romane virtutis, Ambiorigem ab adverso vita virum, qui suppliciter adeo vitam poscat hostis ab hoste, Romanus a barbaro. At ille hospes illa etate religiosissimum, violaret, respondit interpreti posse Titurium, si libeat, ad colloquium venire; non se desperare romanorum militum salutem a suis militibus impetrari posse; sibi vero, sidem obligare. Credidit verbis miser, et illi fidem habuit, a quo tunc maxime vite ceca cupiditas! Ante tamen, college aperit, velle se ad Ambiorigem proficisci; spem sibi salutis ostendi; posse eum quoque, si velit, secum ire. Negat Cotta, et, ut fracto ore loqui poterat: Non ibo, inquit, ad armatum rmaneret nec divelli posset, Titurius, et tribunis militum et centurionibus sequi iussis, ivit ipse, quo destinaverat, et quo sua illum sors trahebat. Quumque ad Ambiorigem propin
Abbreviated transcription (Latin):
est g̾manos qui tñs teluũ incolr̃
agͥssꝰ maxinus affecit cladib / sed
se quor ordie p̃sidiõ ualidissmĩo
ab utĩp pontis ꝑte dimisso / P̾mꝰ
illi pqꝰ relm trãsitũ insicambros
fuit itupetus qui suꝑle Rotuaĩ sies
pgenti iltaꝵ ui biũ legatõnes
quib om̃ib beĩgne ruds cesar ob¬
sides imꝑauit /Cicambri aut̃ut
sior mox incepti frma pontis auda¬
ta frod qui a pud eos isebantur
fortiũa sus omibus insolitudines
ac siluaꝵ interiõra ꝯfugert
Cerar lpc hͦ Iam p̾dem tardũ et
nõ tenendio statuit / ꝑuastis gᵒ
ul flama ꝑringẽ ad obios hoc

Expanded text:
est, Germanos, qui trans Rhenum incolunt, aggressus maximis affecit cladibus. Sed sequor ordinem. Presidio validissimo ab utraque pontis parte dimisso, primus illi post Rheni transitum in Sicambros fuit impetus, qui superbe romani fines pergenti multarum urbium legationes quibus omnibus benigne respondens Cesar obsides imperavit. Sicambri autem, sior, mox incepti fama pontis audita quorumdam, qui apud eos versabantur, fortunis suis omnibus, in solitudines ac silvarum interiora confugerant. Cesar hoc iampridem tardum et non terendum statuit. Pervastatis ergo vel flamma pertingere, ad Ubi
Abbreviated transcription (Latin):
intentõ in gallia hĩbnare / et iã
suus ꝓpe eẽt estatis q młto ibi
est brĩor ꝙͣ in nr̃o orbe mecionẽ
pacis nõ Inuit ꝰ auduit ne ꝑ
peniẽ intͣ insulã tenẽt᷑. cõtẽtꝰ
reges misisse ac cepissi et t̾li¬
tanã fecistĩ bncaniã t̾butũ ãnu¬
ũ imposuit obsides imꝑauit
Irã ut elangantissime ait flori¬
incuctis obtempacũ illud exp̃ssii
de dito imꝑatũ ne qs in Re t̾uonãti¬
b aluisq dediciis Romanoro añ
alios mandubraciõ occisi regꝭ
filio noceat᷑ hua explicitꝭ ad lictꝰ
et ad classem redũt nauesq
ut iussat reꝑtas inuereus cõstẽ¬
dit cũ ꝯbatu et Ingenti Captiuoꝵ
gilia mouisset ad gallitũluta
qui doluerat᷑ d aduẽtu uł ut
florꝰid aĩt se in pacẽ facere¬
⁊ suo blandieur domitori
erat eo foite annopp̃
celi auditatẽ sruũtp p̃t̾ solcum
mopia. Ea res cesim ꝑuasit ut
legiones ꝓ hibema distrahent
ne quictẽ uibem unã aut alt̾a
p̃guarent. Que distractiõner¬

Expanded text:
intentio in Gallia hibernare, et iam finis prope esset estatis, que multo ibi est brevior, quam in nostro orbe, mentionem pacis non invitus audivit, ne per hiemem intra insulam teneretur. Contentus reges vicisse ac cepisse et tributariam fecisse Britanniam, tributum annuum imposuit, obsides imperavit. Nam, ut elegantissime ait FloruIn cunctis obtemperatum. Illud expressim Dedico imperatum, ne qua in re Trinovantibus aliisque dediticiis Romanorum, ante alios Mandubracio, occisi regis filio, noceatur. His explicitis, ad litus et ad classem rediit, navesque, ut iusserat, reparatas inveniens conscendit cum exercitu et ingenti captivorum gilia movisset, ad gallicum litus qui doluerat de adventu, vel, ut Florus idem ait, se imparem fateretur suo blandiens domitori.Erat eo forte anno propter celi ariditatem frumenti preter solitum inopia. Ea res Cesari persuasit, ut legiones per hiberna distraheret, ne coniuncte urbem unam aut alteram pregravarent. Que distractio rei
Abbreviated transcription (Latin):
et foirũa ⁊ ab alt̾ius dicis
i suro/ hᵈ ẽ romano moir eta¬
nt cũ demũ fortisᵘͦ bir̃is
elegione ꝓtiñ saucus ꝑtin ce¬
scs cũ et ipe Iam legatꝰ cocta
in quo spei suma ẽt gui ictu
fauida racei lpid s̃ eos ꝯtus¬

Expanded text:
ius ducis et suo, hoc est, romano more certarent. Tum demum, fortissimis viris e legione partim sauciis partim cesis, quum et ipse iam legatus Cotta, in quo spei summa erat, gravi ictu funda iacti lapidis os contus
Abbreviated transcription (Latin):
pucr hac in R. tanto oñ ꝯõsu
ut ne unꝰ quidẽ distͦpet sũa
Dut hib̃ua om̃ia Romaõꝵ bno
ip̃ã oppugnent᷑ ut suis q̃sque
prelis occripatꝰ alii opõ fr̾ce
nõ possit. hic oppuctuat̃onib
p̃prituta erat dies nõ potiu eit
rapita potut mea ꝯsilio omi¬

Expanded text:
um hac in re, tanto omnium consensu, ut ne unus quidem discrepet. Summa est, ut hiberna omnia Romanorum uno tempore oppugnentur, ut suis quisque periculis occupatus aliis opem ferre non possit. Hic oppugnationibus prestitutus erat dies. Non potui ego, nec patria potuit mea, consilio om
Abbreviated transcription (Latin):
et qͥ secũ senẜant frandis ad sub¬
eẽ taciti cogicabant hostis ꝓdi¬
tor qui mctͬius uigilas et
ꝯfuso castꝵ mauure ituros maue
Eiat uiẽ me ͦ ꝓcł a cast̾s
ad duo nulia passira uallis
nomorosa ⁊ diffatilis illit
locarate inisidias cũ in eam

Expanded text:
et qui secum senserant, fraudis aliquid subesse taciti cogitabant. Hostis proditor, qui nocturnis vigiliis et confuso castrorum murmure ituros mane Erat vie medio procul a castris ad duo millia passuum vallis nemorosa et difficilis: illic locarat
Abbreviated transcription (Latin):
altꝰ añis et Inuctꝰ / et frͣnta
quo thidie et nauib queire¬
ꝑ ablit quasse erant dissolucꝭ¬
deerat ex galliis cõuehi faci¬
ebat. Idq canta ducꝭ solitu¬
diue tanto militũ studio gestũ
est ut ex om̃ib nõ amplius
s duodecu in totũ ꝑditꝭ Reliq
id namgandi cõsũ reꝑate iñ
aucoris stanent / sic q̃i Reddita

Expanded text:
 animus et invictus. Et frumenta quotidie, et navibus, que irreparabiliter quasse erant, dissolutideerat, ex Galliis convehi faciebat. Idque tanta ducis sollicitudine, tanto militum studio gestum est, ut ex omnibus non amplius quam duodecim in totum perditis relique ad navigandi usum reformate in anchoris
Abbreviated transcription (Latin):
obnoxiam uł fuctĩo hus cacta
fortes ꝙ uir alii ac̾ruue resistebãt
itaq Estendi litigio citiuius in
collegtã Indignabidas ex c nat
sir ut ab om̃ib auduet᷑ et uicite
ait Si oĩo sit ẽ anis / Nrõ siõ
times sed hii et oñdit milites
si quid aduemĩt adu̾si ace exigẽt
cõmelicõib ꝯuicti et se picło
extineiu̾̾nt/ et suo illos eduẽtu
effecit tucioies doqͥn dsgetati
ne sua dessensione. ꝑicti fa¬
ciant ub̃i ꝑicl̃m nõ est u obeãt
seustent tuta eẽ oñna. modo
sui duces unũ sentiunt. ꝯt ͭ

Expanded text:
obnoxiam, vel futuro. His Cotta fortesque viri alii acerrime resistebant. Itaque, crescente litigio, Titurius in collegam indignabundus exclamat sic, ut ab omnibus audiretur: Et vincite, ait, si omnino sic est animus. Non sum timeam. Sed hi, et ostendit milites, si quid evenerit adversi, a te exigent commilitonibus coniuncti et se periculo exemerint, et suo illos adventu effecerint tutiores. Alioquin disgregati ne sua dissensione periculum faciant, ubi periculum non est. Seu abeant, seu stent, tuta esse omnia, modo sui duces unum sentiant; contra,
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ em̃q de resꝰ qĩo loqui lellit
possi licẽ colloqo diffimiri nuctãr
duo Romaꝰ unꝰ alt̾ hispanꝰ a
cesaie ad ip̃m amboruẽ mitti
solitꝰ / hos ambroux sit alloqt᷑
ego inquit cesau ꝓ suis in me

Expanded text:
i velit: posse litem colloquio diffiniri. Mittuntur duo, romanus unus, alter hispanus, a Cesare ad ipsum Ambiorigem mitti solitus. Hos Ambiorix sic alloquitur: Ego, inquit, Cesari pro suis in me
Abbreviated transcription (Latin):
delitate ꝑ tegẽt qͣin re cesar.
ꝙ̃tib nõ ẽgebat qm̃ adolesteũ ille
Iãuide sibi ab miciõ carq ẽt̃ uẽpe
qui ut manꝯ sui hestis euaderet
ad eũ adh ͨ in igalliã exñtẽ supplex
accesẜat susceptꝰ ꝙ erat ingra
Rnonanciũ exemplũ secute q̃nꝙ
urbes alie se similitꝰ dediderũt. ab
hũs edoctꝰ cesar q in silua cas

Expanded text:
tegeret. Qua in re Cesar precibus non egebat, quoniam adolescens ille iam inde sibi ab initio carus erat, nempe qui, ut manus sui hostis evaderet, ad eum adhuc in Gallia existentem supplex accesserat, susceptusque erat in gratiam. Trinovantium exemplum secute quinque urbes alie se consimiliter dediderunt. Ab h
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsiłio / sed pñe imꝑio g stitm
gestum ẽ quid quid Reci qtͣ cestrẽ
coaccꝰ feti. Ita eni sum domins
ut nõ plus ego in ppłm ꝙͣ in me
hac ciuitas ex se facit sed̾ conta
uuilit quo cogente si quent ᷑
consilio cte om̃ galliar. Cui
qm obt aio uõ possit̃ muita consẽ¬
trit᷑. Est .ii. ne quid innotio nob

Expanded text:
sed patrie imperio gestum est. Quidquid feci contra Cesarem, coactus feci. Ita enim sum dominus, ut non plus ego in populum, quam in me ipsa civitas ex se facit, sed coacta ab aliis. Quo cogente, si queritur: concilio certe omnium Galliarum; cui quoniam obstare non possit, invita consentiat. Est enim, ne quid ign
Abbreviated transcription (Latin):
eqͥtatꝰ ꝑtẽ illũ sequi at Reduce̾
Su resistat accide̾ p̃cipit Ille
ꝯequitibꝰ assequtis Reduẽ adi
cesarẽ Iubẽt᷑ cõtumatit̾ obstare
et fid̃ cont i Impla̾re su ꝙ
E claẽmo et lilã ortum in pria
pelamaie. Equites Romani¬
Roi ut iussi erant uocifanitẽ
et obriũtant/ Equites aut̃
hedui duce amisso ad cesañ
an uolentes an muiti Redeũt
Ost donoiig e quo
amplius dilatam
cedem ad naigrĩtõe
int̾missum cesar ari Reflexᵗͭ.
⁊ Rlicto in gallus labieno cũ
ebus legionibus et duobus
nuilib equitũ qui ⁊ portꝰ def¬
fendẽt et ex̾citui oppooitua
tnsmte̾t n si quid noui illis
ac rebꝰ ỹdoneũ nõ deeẽt ip̃e
accidente sole fuuẽ soluit/
ꝓspe usq ad mediã noctẽ uecõ
osus s tũt tandi destitutꝰ estre
npellente destinatũ Itꝭ p̃t̾iri¬
seiat/ die demũ ꝑxlo adiᵈ p¬

Expanded text:
reducere, sin resistat, occidere precipit. Ille, quum equitibus assecutis redire ad Cesarem iuberetur, contumaciter obstare et fidem comitum implorare seque et liberum et libera ortum in patria proclamare. Equites romani, ut iussi erant, vociferantem et obtruncant. Equites autem Edui, duce amisso, ad Cesarem an volentes an inviti redeunt. 13 Post Domnorigis equo amplius dilatam cedem, ad navigationem intermissam Cesar animum reflexit, et relicto in Galliis Labieno cum tribus legionibus et duobus millibus equitum, qui et portus defenderet et exercitui opportuna transmitac rebus idoneum non deesset, ipse, occidente sole, funem solvit, et prospero usque ad mediam noctem vento usus, et tunc tandem destitutus estu impellente destinatum iter pretermiserat. Die demum proximo ad
Abbreviated transcription (Latin):
densissima erat enũpit n ͨ
stnulie adactꝰ seu metu in¬
famue emulũ ꝯsequit᷑ pullo
c̾ ad paccũ teli iẽiiset unũ
lpstiũ qui se añ alios febat
pili emssies cͣnsfrgtit cõcͣrut

Expanded text:
densissima erat, irrumpit. Nec stimulis adactus, seu metu infamie, emulum consequitur. Pullo, quum ad iactum teli pervenisset, unum hostium, qui se ante alios ferebat, pili emis
Abbreviated transcription (Latin):
extimaret. hus ip̃is ducib ad
sent qui ad custo diam deputati
erant fuga tñ ̃cipiti relinquẽ
.In qua młti hostiũ ꝓpħensi occisi¬
lanꝯ hus ꝑmocꝰi Resq. teuatuor
bntãme Reglos qui ꝑto exͤmas
Insule regebant ꝑ lectatos ad soli
natulis auxi ͭ ͫ iniutat Iubet
ut Romanam classem et cast᷑ ꝑ du¬
cos absenciã indeffessa qͣnt ͦ possũt
uirib Inuadant. ꝑent illi seu
patus cantas seu iussꝰ supiõris
erũpentes Romani młt occisis
et uno Regũ capto Cui lugotorix
frit nomẽ Int̾ ũallid̃̾ soppires
redus quo euentu et p̃ẜtim de di¬

Expanded text:
estimaret, his ipsis ducibus ad sent, qui ad custodiam deputati erant, fuga tandem precipiti reliquere; in qua multi hostium comprehensi occisilanus his permotus rebus quatuor Britannie regulos, qui partes extremas insule regebant, per legatos ad soli natalis auxilium invitat; iubet, ut romanam classem et castra per ducis absentiam indefensa, quantis possint viribus, invadant. Parent illi, seu patrie caritas, seu iussus superioris erumpentes Romani, multis occisis et uno regum capto, cui Logotorix fuit nomen, intra vallum sospites rediere. Quo eventu, et presertim dedi
Abbreviated transcription (Latin):
młtũ posse. optinus ꝙ om̃ib
eã Rm tulit eg uuẽ. tantã
sib. ppłus gr̃e demi sentiens
ecꝭ mimiticior st̃us est. Cesar
qe ꝙ a reliqus ꝓcelle mris
auterant atꝙͣ ad lictꝰ unde
soluañt Reiecisse ferebant
filorem sq rotius gallici egͥtatꝰ
Iuuẽit qquatuor nuiliã erãt om̃s
sẽ p̾ncipes galluiꝵo / quor
ꝑtẽ illã quã sibi fidã rebus¬

Expanded text:
um posse optimisque omnibus eam rem tulit egerrime, tantum sibi popularis gratie demi sentiens,etiam inimicior fetus est. Cesar quasque a reliquis procelle maris averterant atque ad litus, unde solverant, reiecisse ferebantur. Florem quoque totius gallici equitatus invenit quatuor millia erant omnes fere principes Galliarum; quorum partem illam, quam sibi fida
Abbreviated transcription (Latin):
magnũ eẽ nõ pot̾at huic Re¬
ligtionẽ nestio quã suãd qua se
nanigare ꝓhibitũ asserebat
Cesan qui nõ miuis añi
ꝙ iultũ loquẽtis aspiceret
petitõem Inuustã ꝯstantissiõ
lia suis pͥuli spolata facilus
Iugũ Romãe ẜuitutꝭ xciꝑet
ducẽ illos secũ uelle nõ ꝙ eis
egeat sedue quod in gallus
nõ auderet tnsiuuare de duttos
int̾fierãt. monebãt hoe uoces
inf̾moꝵ aĩorꝰ Icaut ãquos
Iui am̃ti astͥnget q̃ cõmuani prr̃e¬

Expanded text:
magnum esse non poterat, hinc religionem nescio quam suam, qua se navigare prohibitum asserebat. Cesar, qui non minus animum, quam vultum, loquentis aspiceret, petitionem iniustam constantissime lia suis principibus spoliata facilius iugum romane servitutis exciperet; ducere illos secum velle, non quod eis egeat, sed ut, quod in Galliis non auderet, trans mare deductos interficiat. Movebant he voces infirmorum animos, ita ut aliquos iu
Abbreviated transcription (Latin):
qm ea cuutue ꝓprima menoseat
uibe ut assolet duo de potẽtia
audito Romani ducis aduẽtu
copias at ꝙ am̃a bello apta simo
studio ꝑabat / reliquãtͥlosetu
uł erãte fragilẽ int᷑ arduenã
siluã densissimã atq ngentẽ cũ
tari sines ingredienti sese obuũ
et obsequio ꝓmptũ tulit Quẽ
ꝯ mlti et ipme amore erat enim
carꝰ ppła ⁊. Romãi exc̾itꝰ tiuore
seq̃ient᷑ cognouit indicõnanis
se delusũ et ab om̃ib facile
porse destitui. Nonanimo gᵒ
posset et a romana fide ꝙͣmẽ
foitasse ꝯsilus impulra discedẽ
Cetm̃ se et ciᵗ ͤͥ ip̃am in arbit̾o
suo eẽ seꝙ ad eũ si p̃ceꝑit bene¬

Expanded text:
m ea civitas proxima Rheno est urbe, ut assolet, duo de potentia audito romani ducis adventu copias atque omnia bello apta summo studio parabat; reliquam turbam sexu vel etate fragilem intra Arduennam silvam densissimam atque ingentsari fines ingredienti sese obvium et obsequio promptum tulit. Quem quum multi in ipsius amore erat enim carus populo et romani exercitus timore sequerentur, cognovit Indiciomarus se delusum et ab omnibus facile posse destitui. Non animo erposset et a romana fide pravis fortasse consiliis impulsa discedere. Ceterum se et civitatem ipsam in arbitrio suo esse
Abbreviated transcription (Latin):
didior fiebat que plux difficl¬
carem eo et plus pper erat iĩ
oib quid bellĩs q̃ ꝑ eũ in golłus
A id ipus gesta erant mussa
hostib aux̃i abritaĩs agnonãt
d Indignãs ad eos Ire dicposrit
statũ mores ꝙ hõmi ex ꝑlorare
y ꝯmunes gallos quib loca
liẽ oppoĩtas adibant si posset
Gauum uolussenũ una cũ lõ¬
ga naui eo. quid age̾ uelit
illũ admoĩtũ sre ibet / et cogt
q̃ cognosti possent maturum
ilłi reditũ Imꝑit Is ad eũ qͥuto
diẽ redut nõ ausus ut dicela
in t̾ram eg̃di neq se fidei bar¬
ponrꝰ et palingarõem. et accessid
ad Insusum explorasse ꝯf̾mẽt
.Qrnod ut c̾di possit ip̃e ducis
audacia cetũseu paᵃ seu pre
cognitis ĩ cognosti pot̾ant ip̃e
qthi impat et qua ueuetain
bello usus erat amo alt̾o et q̃
amitis ex tegio inb int̾i i.¬

Expanded text:
r fiebat, quove plus difficultatum, eo plus spei erat. In omnibus quidem bellis, que per eum in Galliis ad id tempus gesta erant, missa hostibus auxilia a Britannis agnoverat. Id indignans ad eos ire disposuit statum moresque hominum explorare per homines gallos, quibus loca lie oppositas, adibant, fieri posset, Gaium Volusenum una cum longa navi eo, quid agere illum velit, admonitum, ire iubet et cognitis, que cognosci possent, maturum illi reditum imperat. Is ad eum quinto die rediit, non ausus, ut dicebat, in terram egredi neque se fidei barportus et navigationem et accessum ad insulam explorasse confirment, quod ut credi possit, ipse ducis audacia. Ceterum seu pecognitis, que cognosci poterant, ipse contrahi imperat, et qua veneto in bello usus erat anno altero, et que amicis ex regionibus interim re
Abbreviated transcription (Latin):
edicit᷑ ꝙ militib dilicuilo ꝓstũ¬
ios/ neq cãm noctis quod suꝑat
sũno datũ sed ad auirtã usꝙ
Gigiletũ ẽ occuꝑatꝭ oib quod
efferre secũ possent quid Reluqu
cege̾nt᷑ ubi pmũ illuxit casts
egdiũt᷑ ecuri qi ꝯsiliũ abeũdi
no ab hoste ꝑsido ac u̾suto aed
a prridente᷑ et sidõ aruito aquo¬

Expanded text:
ediciturque militibus diluculo profecturos. Neque tamen noctis quod supererat somno datum, sed ad auroram usque vigilatum est, occupatis omnibus, quid efferre secum possent, quid relinquere cogerentur. Ubi primum illuxit, castris egrediuntur securi, quasi consilium abeundi non ab hoste perfido ac versuto, sed a prudente et fido amico a
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtexãnt. Rebꝰ ut erant Rome
asclis manditae e¬
I ⁊nuo d mois cesar
ex hibius in it aliam
e salpine gallir ꝙi

Expanded text:
erant. Rebus, ut erant, Rome a seculis inaudita. C12 Annuo de more Cesar ex hibernis in Italiam Cisalpine Gallie,
Abbreviated transcription (Latin):
pitr ꝑ debitũ pat̾e exoliui / bo¬
Lo p̾ͥuatim ꝙ cesarr deleo psolue̾
muõnes ig᷑ et obtestor oñs noĩa¬
tii. quod illi est metũ ut indẽp¬
utati suo suoꝵ ꝙ ꝑuideat ab/¬
uldo magna em̃i g mnanoꝵ manꝰ
p̃cio ꝯducta Rhenũ łnsut biduo¬
q aderit᷑ uñu toa fide policerr /¬
uirrq tutĩ illis ꝑ meos fues
it fore. Iuis Ita et pñe ꝓ nali

Expanded text:
icum debitum patrie exsolvi, volo privatim, quod Cesari debeo persolvere. Moneo igitur et obtestor omnes, nominatii, quod illi est mecum, ut indemnitati sue suorumque provideat abeundo. Magna enim Germanorum manus pretio conducta Rhenum transiit, biduoque aderit. Unum bona fide polliceor iuroque, tutum illius per meos fines iter fore. Ita
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ suas uires romana castͣ ad
labons cumłm in alte poĩta Inua¬
ppos/ Nã srbinꝰ suis militib
ualidr exlpitatõe fumatie et
Aignũ dedit/ Qui cũ sbito p̃tꝰ
ipem hpstiũ erũpsissent / id ꝙ
Suab sul portis et uiiture
atq exꝑiencia bellandi et nã
loci et lassicudinẽ hostiũ adia
integii ip̃i uiriũ et qͥere recãt
frmidũt illos facile ꝓst̾ mũt ꝙ¬
iz no metu nõ mõ qui euaẜant
Dedue / Sut emi galli morddis

Expanded text:
 suas vires, romana castra ad laboris cumulum in alto imposita invaspes. Nam Sabinus, suis militibus valida exortatione firmatis et signum dedit. Qui quum subito preter spem hostium erupissent, idque duabus simul portis, et virtute atque experientia bellandi et natura loci et lassitudine hostium adiuti, integri ipsi virium et quiete recreati fundunt illos facile prosternuntque. Quo metu, non modo qui evaserant dedidere; sunt enim Galli
Abbreviated transcription (Latin):
uulia passiũ dstaret abaibans
hegan id ipm postotes iustãdiꝰ
petierũt ut aĩ suos equites qui
pbant mandanet p̃łio abstuẽ
donᶜ ip̃i legatos adeos quos
in ead condicõne cũ suens et̃
icto siuĩl cesaris ꝯsilio scent᷑
ad es exploranda ł ac R̾nãda

Expanded text:
staret a barbaris, legati id ipsum poscentes instantius petierunt, ut ad suos equites, qui preibant, mandaret prelio abstinere, donec ipsi legatos ad eos, quos in eadem conditione cum Suevis esse icto, simul Cesaris consilio uterentur. Ad hec exploranda ac firmanda
Abbreviated transcription (Latin):
iens in cast᷑ ꝑueniũt uł excusa¬
curi p̃t̾itas si audes ce nouas
s liceat Imuexur Quossl.
cesar appexit nulla peiitus
de re auditos ilico capi Iussie
equites in ex̾mo posuit ne for¬
te Relique p̃diami metꝰ aͥ q̃smꝑ¬
xessẽt quibꝰ r̃ int̾pidi asfla¬
ient᷑. sit ad hostes gose ples

Expanded text:
rem in castra perveniunt, vel excusaturi preteritas fraudes, vel novas, si liceat, innexuri. Quos ubi Cesar aspexit, nulla penitus de re auditos illico capi iussit,o nuper victos equites in extremo posuit, ne forte reliquie pridiani metus alique superessent, quibus etiam intrepidi afflarentur. Sic ad h
Abbreviated transcription (Latin):
cio equitũ et peditũ t̾ ba ñsens
ad romana cast᷑ ꝯfluxit / ꝯtra
quos cesar naciẽ legrones
eduxit. et p̃lio iuctor ꝓ fugos
iusecutꝰ om̃s fuat plimos mnt̃fel
inte̾sis q late siib in cast reme/¬
auit Secrite sũt legaues hostiũ

Expanded text:
rtio, equitum et peditum turba ingens ad romana castra confluxit. Contra quos Cesar in aciem legiones eduxit, et prelio victor profugos insecutus omnes fudit, plurimos interfecit, incensisque late finibus, in castra remeavit. S
Abbreviated transcription (Latin):
iui nnii inq ons illis omibus
aucco ᵘ  exime ac pp̾tate sebi
nõ sidissuũ ut robar᷑ Quo
mito accrebatit uictis Regem
illũ imposlierat ꝑ quĩ urbil
Romane fidei se ꝯnuctãt suĩds
Illis nũciat aduẽtũ / uenenit
excusuntꝭ sue gentꝭ errorem¬

Expanded text:
inque oris illis omnibus auctoritatis eximie ac spectate, sibi vero fidissimum, ut rebatur, quo merito Atrebatibus victis regem illum imposuerat; per quem urbibus romane fidei se committant, suumque illis nuntiat adventum. Venerunt excusantes sue gent
Abbreviated transcription (Latin):
Auq nõ ut arnatũ snũ sed
Incõberet I et Renur igẽti
rusfixus telo et mludsaxo
ꝯtussꝰ gͣui cliper ꝙ et galea
ictũ in disiectis gladio ad exͣm
lpstiũ sanguiẽ inbicũdis in¬
iecit ac reudsꝰ ad suos bñ gło¬
inquit optime imꝑetor arma
ꝑdidi at ille sumꝰ siurator
nĩtoro Cuiqssͣ occłis pesta res
mag̾fica centurionatꝰ louoie
rmomãuit / Incidit pħos des
res ꝓua quid̃ dcũ srd euẽtu mag¬
na ãtꝙ picła / naues in gallus
disse quibꝰ Iuerat esstatus¬

Expanded text:
sed incumberet; iamque femur ingenti transfixus telo et vultum saxo contusus, gravi clipeoque et galea ictuum vi disiectis, gladio ad extrehostium sanguine rubicundas, iniecit, ac reversus ad suos, unde gloinquit, optime imperator; arma perdidi. At ille summus estimator meritorum, cuius sub oculis gesta res magnifica centurionatus honore remuneravit. Incidit per hos dies res parva quidem dictu, sed eventu magna atque periculosa. Naves in Galliis dimisse, quibus inerat e
Abbreviated transcription (Latin):
cłtuõ reu̾ti Iussemit ip̃i req
suas q uibes cesimi insimaie
omi studio satagences Paulo
fama Restituẽt. Is ẽm̾tus cesus
sceua niles cesans qui hoc ip̃o
quẽ p̃misumꝰ ad insulã appulse
scoptm luto eꝑax ꝓxiua pleri
eniria paucitate barbancã
stopsmñ a insula diminebt
aquis exhonautũ tnsicim
uo ne ganet aiq ideo leubanee

Expanded text:
turam reverti iusserunt, ipsi seque suasque urbes Cesari insinuare omni studio satagentes. Paulofama restituent. Is est Marcus Cesius Sceva, miles Cesaris, qui hoc ipso, quem premisimus, ad insulam appulsu scopulet egregia paucitate barbaricamscopulum ab insula dirimebat, aquis exoneratum transitum non negaret, atque i
Abbreviated transcription (Latin):
nr dnt asse cutꝭ oib̃ legat¬
nauud uehementꝰ admouit nequa
uet dunit bellicis aut mantiu
resꝰ mora srd ad micũ om̃ia dc̃o
ociũs explorent᷑ bencu et estu
id sex᷑ tẽ nulia passuũ ꝓtł inde
qua magne nanes õe Regi ꝙ
no põt̾unt / et si qui enaub
exiussẽt aut sicco de liccore aͥ
lpstiã occ̾si. et bli stare difrale
eiat cogebant᷑ iniquo maite c̾ta¬
ie uñ nõ mu̾to Romãi t̾riti ac
e̾bati et locor nstis et euismodi
p̃lii ⁊ ꝑ mexcepti solico segniq
pugnabant/ Qruod ut cẽsar
uid longas nauet a alia clastes
Imꝑat atq inde om̃ngenẽ missiliũ
suetũ tłib ext̾ruit᷑ bbi autẽ
pagitcar iber ac toitiua
tonnẽtoro in hostilẽ aciemincid᷑¬

Expanded text:
Tunc assecutis omnibus legatnavium vehementer admonitis, ne qua esset bellicis aut maritimis rebus mora, sed ad nutum omnia dicto ocius explerentur, vento et estu ad septem millia passuum procul inde qua magne naves esse regique non poterant: et si qui e navibus exivissent, aut sicco de litore aut hostium occursu, et ubi stare difficile erat, cogebantur iniquo marte certare; unde non immerito Romani territi ac turbati et locorum inscii et eiusmodi prelii inexperti solito segnius pugnabant. Quod ut Cesar vidit, longas naves ab alia classe imperat, atque inde omni genere missilium suetum talibus exterruit. Ubi autem sagittarum imber ac tonitrua tormentorum in hostilem aciem incid
Abbreviated transcription (Latin):
Ia in anuis ẽt Sabinqͥ locum
capts aptissimũ nacca int̾uallũ
suos lacessitꝰ locẽt ab hosib ꝯrie¬
bat᷑ ut iam nõ hostiũ grodo. sidii
suo ꝵ in ꝯteptũ paulatim medisset
ip̃s uoᷤᷤ nõ id metu alio faciebat
mse ꝙ absente cesine tauta cã mł¬

Expanded text:
iam in armis erat. Sabinus, locum castris aptissimum nactus, intra vallum suos, lacessitus sepe licet ab hostibus, continebat, ut iam non hostium modo, sed suorum in contemptum paulatim incidisset. Ipse vero non id metu alio faciebat, nisi quod absente Cesare tanta cum m
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑꝑ bellonatcr ẜuasse sedẽ i. aĩcitiam
eduoro /m̃t flis ꝯsilus agitãtos
a sius p̃moribꝰ qui dr̃ent ednos
cmpi ẜuicio oppssos a cesare dig
rexisse ꝯcet̾is ⁊ fiuori pu ͦ sbst̾sisse¬

Expanded text:
 Bellovacos servasse fidem et amicitiam Eduorum; nunc falsis consiliis agitatos a suis primoribus, qui dicerent Eduos turpi servitio oppressos a Cesare digna rexisse cum ceteris et furori p
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑablit̾ ꝑussent sic uictorem
p̃tea labeeno quẽ eis maie
dimiẜat ut legiors sibi qĩs¬
ras extruendis classibus
poĩtꝭ dux qet̾ impaciẽs ad
politas curas Redit et munit̾
cast̾s et subductꝭ Int uallũ
uanib relictoq illis ut p̾ꝰ¬
p̃sidio ẜ̃sidio ad hostes ire
ꝯtendit/ Si ecs nũis̃ auctos
mõis comꝑit unũ in locum
ꝯfluentis om̃ib illoro copus
et duce eleno cui Casmellay¬
uoꝰ nomẽ fuit / lpc bellico sq̃¬
ie solitꝰ/ S nũt maiori ext̾no¬
p bello triti butãi seu distor¬
des caues uiso lupo cõcorda/¬
ułint omissisq domesticis helt
in romauos asi oms huic
uui uur uelut om̃i fortissimo
et insile totius imꝑuũ et
dutatũ ẜelli unãii de libã¬
tõe cotula̾nt/ Multa qͥdem
apud̃ st̾ptores de buc᷑ãnoꝵ
moris locus hic ꝯtiuet q̃stieĩt

Expanded text:
nt. Sic victorem preterea Labieno, quem cis mare dimiserat, ut legiones sibi commissas extruendis classibus mpositis, dux quietis impatiens ad solitas curas redit et, munitis castris et subductis intra vallum navibus relictoque illis, ut prius, presidio, ad hostes ire contendit. Sed eos miris auctos modis comperit, unum in locum confluentibus omnibus illorum copiis et duce electo, cui Casivelano nomen fuit. Hic bellicosre solitus; sed nunc maiore externo bello territi Britanni, ceu discordes canes viso lupo, concordaverunt; omissisque domesticis bellis, in Romanos versi omnes, et huic uni viro, velut omnium fortissimo, et insule totius imperium et ducatum belli unanimi deliberatione contulerant. Multa quidem apud scriptores de Britannorum mor
Abbreviated transcription (Latin):
dnrexat uidoib p̃ceptũ ut bibi¬
b acꝙ oppidis delitis quiges
slius que ñnense illis erãt Recõ¬
gerent uiri om̃s arimpotẽtos
etoloco sureme In medio ex om̃̃i
undaq Regione confluerant
ibi cesiirem exp̾carent aciẽ ꝙ¬
ꝯfligent/ Casar aut̃ quã ob cam
nestio sed oppnior tñ uirũ uł.¬

Expanded text:
 preceptum, ut, urbibus atque oppidis derelictis, coniuges silvis, que immense illis erant, reconderent; viri omnes armipotentes certo loco Suevie in medio, ex omni undique regione confluerent, ibi Cesarem expectarent acieque confligerent. Cesar autem, quam ob causam nescio, sed opinor tantum viru
Abbreviated transcription (Latin):
nes quas ad insequẽdi inq̃mict¬
uit oissisꝙ ciirs aliis ad istun¬
raudũ classem totũ im̃ adiecit
ut om̃i noct᷑no ꝑit̃ ac diũnio
nulitũ labore accepto calamitu¬
decẽ dieꝵ tpus expendit ne
quid uł amari int̾tm uł abhos¬
tib pacent de huĩc in eisd̃
reꝑandis quãtiõ sier̃ posset
nõ fabirs tnñ qui ex̾citũ ie q̃la᷑

Expanded text:
ad insequendum inquirenvit; omissisque curis aliis, ad instaurandam classem totum animum adiecit, ut omni nocturno pariter ac diurno militum labore accepte calamitadecem dierum tempus expendit, ne quid vel a mari interim vel ab hostibus paterentur. Dehinc in eisdem reparandis, quantum fieri posset, non fabros
Abbreviated transcription (Latin):
Et quid siei uolit edocet ꝑet
ille et ongene ducis astiplante
side̾ nũtis cepit hostib iuade̾ et
quid uenetors in sinibus cesaiẽ
exͤiis ꝑicłis cucumẽtũ de inde
nni Romais castus huic fama dutꝭ

Expanded text:
et, quid fieri velit, edocet. Paret ille, et, origine dictis astipulante fidem, meritus cepit hostibus suadere, et quidem, Venetorum in finibus Cesarem extremis periculis circumventum, deinde in romanis castris hinc fama ducis,
Abbreviated transcription (Latin):
dã Iusticiã foiciores cũ foitib
birs bires adde̾ solerit/ aios q
desfersio suscepta Iusticie neq
uo eẽ actios ullos in gallia
quĩ tante hõni nultrͣ assignari
Possiut siuo Inuuiria porsesseꝵ
Scce aut̃ apud se aliaꝵo ꝯnciũ

Expanded text:
dam iustitiam, fortiores, quum fortioribus viris vires addere soleat animosque defensio suscepta iustitie. Neque vero esse agros ullos in Gallia, qui tante hominum multitudini assignari possint sine iniuria possessorum. Esse autem apud se aliarum gentium
Abbreviated transcription (Latin):
sinib nõ ꝯtentã exq orbẽ bella
Irentẽ Pie limes ulcrm castrgaie
tes cesaieas nuumeret᷑ ¶ de R
ꝯstuato ingẽdi ac mesticiãtatiꝰ
exct ꝯ ꝯset̾uta ẽ nã neq alia
classis q̃ ieduet̃ et neq ad hãc
ipat rparandã ae mat̾iã uł
causa ac tnm̾di Siqd branie
pͥncipes quos in side romanoꝵ

Expanded text:
finibus non contentam extraque orbem bella querentem terre limes ultimus castigare tes cesareas numeretur. Qua de rtio ingens ac mestitia totius exercitus consecuta est. Nam neque alia classis, qua redirent, erat, neque ad hanc ipsam reparandam vel materia vel causa ac timendi. Siquidem Britannie principes, quos in fidem Romanorum
Abbreviated transcription (Latin):
quos placatos cesar arbitbat
nõ tã odio ꝙ ppe p̃de in itme̾ hes
Iuuadiũ edicunt ꝙ ut si mou
noluit anna deponant. Rourais
in orbẽ ubectis resistẽtiã ꝙ pã¬
tib clamor orcq ad sex nulia
hõi st xat quos om̃s quatuor
hous i eo amplius pancitas
erat rem sensisset aplꝰ suis
fens aduolauit quo ꝯpp̾to in
fugr̃ Reũsi hostes et ad mag
mͣm cesi sũt die in seꝗ̃ti atar
labienũ ꝯ legiõil setũ ẽ brit aiã
reñta in monnos rebellãtes

Expanded text:
 quidam, quos placatos Cesar arbitrabatur, non tam odio, quam spe prede, in itinere hos invadunt edicuntque, ut, si mori nolint, arma deponant. Romanis in orbem collectis resistentiamque parantibus, clamor ortus ad sex milliaontraxerat, quos omnes quatuor horis et eo amplius paucitas erat, rem sensisset, auxilium suis ferens advolavit, quo conspecto, in fugam versi hostes et ad magnum numerum cesi sunt. Die insequenti Cesar Labienum cum legionibus secum e Britannia reversis in Morinos rebell
Abbreviated transcription (Latin):
atq edixit e uitatũ quẽ ex debi¬
rent ẽẽ enĩ sibi am̃i ad libandas
gallias ab nicͥ su gmiat̃o ꝓficisti
Eedqd ille p̃cepat a dimplecum
e nõ obedient modo S lirr
Ea ẽ facilitas aĩoro dũ inst̾itꝭ¬

Expanded text:
atque edixit equitatum ad quem ex debierent: esse enim sibi animum ad liberandas Gallias ab incursu germanico proficisci. Quicquid ille preceperat, adimpletum est non obedienter modo, sed libenter: ea est faci
Abbreviated transcription (Latin):
catẽ et Iam legio impetũ mnͣti¬
q hpstia sustinẽ ãpliꝰ iux po¬
tãt/. Dum castioꝵ custodes cesa¬
parce ꝯsinetẽ statm quõd erat
iuguno ac apphendit. Areptꝭ¬

Expanded text:
itatem. Et iam legio impetum numerumque hostium sustinere amplius vix poterat, dum castrorum custodes Cesaparte consurgere. Statim, quod erat, augurio animi apprehendit, arrepti
Abbreviated transcription (Latin):
ppłos aut tͥbutanos sibi effecan
aut ꝓrsꝰ expulant itaq ad bnã
Ingens atq int̾dibłis solitudo. Id
loquor et ambignũ it est hos
igi᷑ g manoꝵ ppłos ⁊ suenis
pulsos cũ in gallus ꝯsedisse
sepe ecꝭ fãs ⁊ sepe hũs moti
ea delibant quoꝵ mox peĩteat
h ͨ iꝙͣ uerit᷑ꝰ cesar ne fame.
cꝯpiam flatib mouẽnt̾ et a.
Romani fide desistent estare nõ
exptata ad ex̾citũ ueĩt et iieĩt
uera pe tunsse missos legatos
a gallie ad g̾manos iuintãtes
horcantee ꝙ ut a lenca rhem
ube sustit̾ant abscẽde̾nt se q in¬
ferrẽs in intuna galliaꝵo n ͬeis

Expanded text:
bi effecerant aut prorsus expulerant. Itaque ad unam ingens atque incredibilis solitudo, idqloquor et ambiguum iter est. Hos igitur Germanorum populos a Suevis pulsos quum in Galliis consedisse sepe etiam falsis, et sepe his moti ea deliberant, quorum mox peniteat: hec, inquam, veritus Cesar, ne fame cuiuspiam flatibus moverentur et a romana fide desisterent, estate non expectata, ad exercitum venit et invenit vera se timuisse: missos legatos a Gallis ad Germanos, invitantes hortantesque, ut a leva Rheni, ubi substiterant, abscederent seque inferrent in
Abbreviated transcription (Latin):
gmãi inquit o cesar bellũ ĩfer̃t
Romaĩs/ neq eis si Romaĩ bellõ
Infant Recusant mos ẽ nr̃ a
bella mone̾tib obstare nullũha
Imꝑaies consitenum quib ue ipi¬

Expanded text:
Germani, inquit, o Cesar, bellum inferunt Romanis neque, eis si Romani bellum inferant, recusant. Mos est noster a bella moventibus obstare, nullum oimpares confitemur, quibus ne ip
Abbreviated transcription (Latin):
sue ꝑs lege sibi natuua sriꝑ¬
addaa/ Ciiꝰ latissimii fines̃ sũt
lpue italia suꝑior ꝙ g̾mania
inde macedoma et trachiã et
Inde maximꝰ nr̃i orbis amnum
damubuis/ Sane hͬ rebolligne
Crassi tris mĩtiata umãdodit
desmm ut in lige p̃claro aume
gulliaꝵ qui nomẽ et aqͣs in

Expanded text:
sue pars lege sibi Vatinia superaddita, cuius latissimi fines sunt: hinc Italia superiorque Germania, inde Macedonia et Thracia et inde maximus nostri orbis amnium Danubius. Sane hac rebellione Crassi literis nuntiata, remandavit Cesar, ut in Ligere, preclaro amne Gall
Abbreviated transcription (Latin):
uasrõ ibus petita conẽdit classe
aut sicut diximꝰ colłca dio ad
at tustosiam pullio sulpicio
sid est p̃sidie residnũ ropiaꝵ
in menapios muctit arq ineã
prom mrnmonĩ bude ꝙ ullitĩo

Expanded text:
obsidibus, petita concedit. Classe autem, sicut diximus, collecta, ad ac custodiam Publio Sulpicio sum est, presidio; residuum copiarum in Menapios mittit atque in eam partem M
Abbreviated transcription (Latin):
one miẜie facilius uictonsm
gentos senatũ ad sexcentis
ad nee Iedusse memoiabant
auiẜtꝰ est Cesar. fortissiẽ gẽtꝭ
⁊. Reliquas libas suis uti legibꝰ
eoꝵo calami ᵇ insitatet/ adua¬
ei qui ut diximꝰ opẽ nemus seꝰ¬
bãt audito plii lꝰ euẽtu suã iñ

Expanded text:
one miserie facilius victoris gentos, senatum a sexcentis ad tres rediisse memorabant. Misertus est Cesar fortissime gentis, et reliquias liberas suis uti legibus eorum calamitatibus insultaret. Aduaci, qui, ut diximus, opem Nerviis ferebant, audito prelii huius eventu, suam in
Abbreviated transcription (Latin):
bolli po auddentꝭ oĩ mapias
atq curimas uicconat Romão¬
nũ nõ amus srd latebus decͤ¬
uant se tuere/ itaq se sua ꝙ oĩa
iñ paludib aut siluis abbidant
accollet Illi sb̃ito quasi ab ĩfis
endgentes/ effrisos arq in ꝑib
Imredidos duõsis uns dissors¬
ꝙ clamorib inuadñt. Romaĩ¬

Expanded text:
 maximas atque creberrimas victorias Romanorum non armis, sed latebris, decreverant se tueri. Itaque se suaque omnia in paludibus ac silvis abdiderant, attolleret, illi subito quasi ab inferis emergentes, effusos atque in operibus impeditos diversis viis dissonisque clamoribus invadunt. Roma
Abbreviated transcription (Latin):
re ptiius mal omissa ꝑisaluiũs
de fẽsione dipfugiũ Aomanꝰillos
cquitareꝰ lotꝭ cãpest̾ba assecutꝰ
obtruicat. Ita ut ex q̃neseguitr
nulib aquitania cantabirãq col¬
Quo metu diffuse ꝓs maxiã po¬
ploꝵ c̾cuõstantiũ ad dedicõnt̃ bc̃it
socissẽe q idc̾ os uisi iustantis
bruine ppes negõm destliset
h cerar ꝑlegãtos suos aitebat
ugallus / ip̃e aut a Gẽnens in
auenaꝑios ꝓcesẜiat / exͤmos ꝙ hom

Expanded text:
s malis, omissa partis alterius defensione, diffugiunt. Romanus illos equitatus locis campestribus assecutus obtruncat, ita ut ex quinquaginta millibus Aquitania Cantabriaque colQuo metu diffuso, pars maxima populorum circumstantium ad deditionem venit, fecissentque idem omnes, nisi instantis brume spes negotium distulisset. Hec Cesar per legatos suos agebat in Galliis; ipse autem a Venetis in Menapios
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ apd de legatꝭ suis eẽt qdue
de lxstib scin a̾ͥ quid potusseĩ
subitare t̾bati ueq arma neq
ꝯsilia capiendi spacio reluto
an hosti occierent an cast᷑ def¬
fendent an salurẽ fuga q̃re¬
ient inc̾ti stupidiq lpbant
Cognita t᷑pidatõne hostũt̃
ex fluctuatõe lp̃im ac siguoꝵ
Romãĩ milites e illoꝵ ꝑfidia
et hortatu sui ducis impuqse
Cast ꝑuadũt pauci ainan
ꝑati q resiste̾. alii autẽ et
misso post eos eqͥtatu mag
agnbẽ ꝑꝑetuo ad ꝯfluentem
rheni ac mose delati cũ se
mecu Iusequẽtiũ in oppoitũ
auuẽ Imecissẽt et lassitudie̾
et panore et impetu alue̾i
saiꝑance demĩsi sũt/ Ita peñ
oũis partim pugna ꝑtu¬

Expanded text:
quid de legatis suis esset, quidve de hostibus, scire aliquid potuissent: subita re turbati neque arma neque consilia capiendi spatio relicto, an hosti occurrerent, an castra defenderent, an salutem fuga quererent, incerti stupidique herebant. Cognita trepidatione hostium ex fluctuatione hominum ac signorum, romani milites et illorum perfidia et hortatu sui ducis impulsi castra pervadunt. Pauci armati paratique restitere, alli autem et misso post eos equitatu, maagmine perpetuo, ad confluentem Rheni ac Mose delati, quum se metu insequentium in oppositum amnem iniecissent, et lassitudine et pavore et impetu alvei superante demersi sunt. Ita pene omnes partim pugna
Abbreviated transcription (Latin):
apd en legatos lpostuo sydisset̃
tanꝙp̃ in pace securi ibant et
Iuuecti q̃diigentos septuaͭ ͥexeis
occidenĩs Reaquos in fuctã i̾sos
nerequi nõ pͥus desierũt ꝙͣ ad
ꝯppertũ cesaris ẽ ꝑuẽtũ Ibi de¬
ñ ꝑpecutõis sugeꝙ fins fuit
memoratłis unt̾ cesos Casus
exrint pisonis qui uñ foitis
ac nobłis ex asuitanea amarer
ppł. Romaẽ et aĩcꝰ dc̃is a seracu

Expanded text:
apud eum legatos hostium vidissent, tamquam in pace securi ibant et invecti quadringentos septuaginta ex eis occiderunt, reliquos in fugam versos insequi non prius desierunt, quam ad conspectum Cesaris est perventum: ibi demum persecutionis fugeque finis fuit. Memorabilis inter cesos casus extitit Pisonis, qui vir fortis ac nobilis ex Aquitania, amator populi romani et amicus dictus a senatu,
Abbreviated transcription (Latin):
fuit alto ueĩens occeano quã t̾uẽt
nauen suis lictorib ꝓpuiquãte
cũ ducent uiigĩti inunitissius
nauibus illi obiiã exierr / erat¬
q Romane pugne Ratio difficiliua
p̃stabant qui se Romanas naues
Ricile op̃pssiuos ꝯfidebant. Et
fecissẽt̃ si nares nauib ꝯcͣrissent

Expanded text:
to veniens oceano, quam cernentes Veneti suis litoribus propinquantem cum ducentis viginti munitissimis navibus illi obviam exiere. Eratque romane pugne ratio difficillimaprestabant, qui se romanas naves facile oppressuros confidebant; et fecissent, si naves navibus concurrissent.
Abbreviated transcription (Latin):
ipũs aduentu suo nbrios obsi¬
dione libasse / ac re ip̃a oñdisse
gmais Rehui transitu Romanos
ulcionem/ nõ n̾decõ octo diebrs
accis In g̾maĩa Redut in galli¬
as/ pontem q post tnũ fregit
ne ab hostib s angeres¬

Expanded text:
s adventu suo Ubios obsidione liberasse, ac reipsa ostendisse Germanis, Rheni transitu Romanos ultionem. Nonnisi decem et octo diebus actis in Germania, rediit in Gallias, pontemque post tergum fregit, ne ab hostibus frangere
Abbreviated transcription (Latin):
baᵗ qui ħ facẽ renisset. blgo
solduirõs bocitabant exh.s.
sibi seocentos adi aterius pͥnceps
gentis bñficis et side pauãt
.Cũ quib int̾ ipam dedicõnem
que illi utiꝙ nõ placebat empͦ.¬
ĩ in Romaõs fecit. ita ut inyn¬
dos Repentinã spe peue tbauie sie
deuoti oñis morti inp̃liũmebãt

Expanded text:
 qui hoc facere renuisset. Vulgo Soldurios vocitabant. Ex his sibi sexcentos Adiaterinus, princeps gentis, beneficiis et fide paraverat, cum quibus inter ipsam deditionem, que illi utique non placebat, eruptionem in Romanos fecit, ita ut improvidos repentina specie pene turbaverit: sic devoti omnes morti in prelium ruebant
Abbreviated transcription (Latin):
Rudentes ueliad culta acre consoni
stindekant᷑ et autenue sul ac
suꝑba ruebant arnam̃ta. fiebĩt
suꝑior erat acies Romana /
Et ututẽ insicã pptator examius
exitabat cũcta em̃ in ꝯptu cestt
agebant et ex̾citꝰ c̾tĩfusi qui
in quo bellicarũ rero młti magni¬
q erant Iudices noti oiis bellãciũ
i amici quoro sub occłis u ͨ unta
n ͨ ignania er̃ posset occlta et sua¬

Expanded text:
rudentes velut cultri acie tonsorii scindebantur, et antenne simul ac superba ruebant armamenta fiebantqa longe superior erat acies romana; et virtutem insitam spectator eximius excitabat. Cuncta enim in conspectu Cesaris agebantur et exercitus circumfusi, qui in quo bellicarum rerum multi magnique erant iudices, noti omnes bellantium et amici, quorum sub oculis nec virtus nec ignavia esse posset occulta. Et sua
Abbreviated transcription (Latin):
oñĩs unicẽ posse ꝯfidimꝰ unũ
in gallias nõ ꝓponte S coactos
ꝓfuctos domo pulsos a q uoꝑtẽ¬
re necessand̃ fuirse si Romãi
uellunit posse eis amicos et̃ nõ
Iubtiles adid sane duors
alco opus eẽ ut aut t̾ras
eis quas taħitent largian᷑
aut posside̾ quas amus q̃sie¬
mlta Rñdens młam illis posse

Expanded text:
nes vincere posse confidimus. Unum in Gallias non sponte, sed coactos; profugos, domo pulsos, aliquo pergere recesse fuisse. Si Romani velint, posse eis amicos esse non inutiles. Ad id sane duorum altero opus esse; ut aut terras eis, quas inhabitant, largiantur, aut possidere, quas armis quesiemulta respondens null
Abbreviated transcription (Latin):
tollandis et foitr ira accidit
ut una eud die et sabinꝰ pesans
et cesar sabmi uictoͣͥ auduet
Ples ipos dies Publuis qñns
curis et secũ cogitans tn husc̾is
młia illis amus adũsa Romais
accidisse młta sibi utend̃ ꝓuidͬ
seucrebat assupta ig̾ pͥmũ suli¬

Expanded text:
tolerandis. Et forte ita accidit, ut una eademque die et Sabinus Cesaris et Cesar Sabini victoriam audiret. Per hos ipsos dies Publius Crassucuris, et secum cogitans in his terris multa illis annis adversa Romanis accidisse multa sibi utendum prudentia sentiebat. Assumpta igitur primum solli