comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et postea purgendam. vt postquam purgata fuerit. Cog¬
noscat quia ipse sit dñs. sed etineuangelio. sub alia
METaΦopa. idem sensus ostenditur. Cuiusuentilabrũ
ticum. et congrebit frumentum inhorrea. paleas aut
combur& igni in extinguibili.
Et restituam ludices tuos ut fuerunt prius. et consiliarios
tuos sicut antiquitus. Inciuitate fideli sion. quae post¬
ea facta est meretrix. et pro iusto. siue iustitia. habita¬
uerunt In ea homicidae. Ideo dñsconuertit manũ sua.
utexcoquat eam adpurum. et auferat omne stagnum
eius. et restituat iudices illius. sicut fuerunt a princi¬
pio: & consiliarios sicut antiquitus. ludices priores fue¬
runt moyses. ethiesus filius naue. etceteri aquibus etiã
liber scripturae scãe pomen accepit . Et postea dauid.
&alii iusti reges. Restituit ergo iudicum similitu¬
dinem. post captiuitatem babyloniam. ut udaei uolunt. zoro¬

Expanded text:
et postea purgandam: ut postquam purgata fuerit, coget postea purgandam: ut postquam purgata fuerit, cognoscat, quia ipse sit Dominus . Sed et in Evangelio sub alia metaphora idem sensus ostenditur: Cujus ventilabrumticum, et congregabit frumentum in horrea: paleas autem comburet igni inexstinguibili . Et restituam judices tuos, ut fuerunt prius et consiliarios tuos sicut antiquitus. In civitate fideli Sion, quae postea facta est meretrix; et pro justo, sive justitia, habitaverunt in ea homicidae. Ideo Dominus convertit manum suam, ut excoquat eam ad purum et auferat omne stannum ejus, et restituat judices illius, sicut fuerunt a principio, et consiliarios sicut antiquitus. Judices priores fuerunt Moses, et Jesus filius Nave, et caeteri a quibus etiam liber Scripturae sanctae nomen accepit: et postea David et alii justi reges. Restituet ergo Judicum similitudinem: vel post captivitatem Babylonicam, ut Judaei volunt, Zoro
Abbreviated transcription (Latin):
id est uinacia. theodotio. tĩtaptuaec. Idest acinũ uuae.
interpretatus est . Soli septuaginta. incredulos. uel in oboe¬
dientes. sensum magisquam uerba uertentes. Quia enim
supradixerat. argentum tuum uersum est inscoriam.
nunc seruat. ME TaMOΡaN. utcomiertat supeream
id est extendat manum suam adpumendum atque pur¬
gandum. et excoquat omnes sordes ac uitia peccatorum.
Ut seƿarato stagno. purum argentum remaneat. quod
absque igne fieri non potest per quod significat eospas¬
surosesse tormenta. Legimus et inmalachia dedño. Ipse
egredietur quasi ignis conflatorii. et quasi herba fullo¬
num. et sedebit conflans. et emundans sicut argentum
& aurum. etmundabit filios leui. Ut postquam mundati
fuerint. dicatur de eis. et erunt dño offerentes uictimas
in iustitia. Hiezechihel quoq omnem domum israhel
ȩre. et ferro. et plumbo. et stagno. dicit esse conmixtam.

Expanded text:
id est, vinacia, Theodotio γιγαρτῶδες, id est, acinum uvae id est, vinacia, Theodotio γιγαρτῶδες, id est, acinum uvae interpretatus est: soli LXX, incredulos vel inobedientes, sensum magis quam verba vertentes. Quia enim supra dixerat: Argentum tuum versum est in scoriam, nunc servat metaphoram, ut convertat super eam, id est, extendat manum suam ad puniendum, atque purgandum, et excoquat omnes sordes, ac vitia peccatorum: ut separato stanno, purum argentum remaneat, quod absque igne fieri non potest: per quod significat eos passuros esse tormenta. Legimus et in Malachia de Domino: Ipse egredietur quasi ignis conflatorii, et quasi herba fullonum et sedebit conflans, et emundans sicut argentum et aurum: et emundabit filios Levi ; ut postquam mundati fuerint, dicatur de eis: Et erunt Domino offerentes victimas in justitia. Ezechiel quoque omnem domum Israel, aere, et ferro, et plumbo, et stanno dicit esse commixtam,
Abbreviated transcription (Latin):
cos meos. Corripit autem scribas &pharisaeos. dequibus &
in euangelio loquitur. Uae uobis scribae et pharisaei. et in
alio loco. Generatio adultera & peruersa. signum quaerit. &
signum non dabitur ei. pisi signum ionae prophetae
Plangit autem clementissimus pater principes delinquentes.
et hostes suos uocat & mimicos appellat quod pereant.
quod nolint agere poenitentiam. quod se uenientem non
susceperint. Ad propinquans enim hierusalem fleuit &dix
Hierusalem. hierusalem. quae occidis prophetas et lapidas eos
qui ad te missi sunt. quotiens uolui congregare filiostuos
sicut gallina pullos suos etnoluisti. Consolatio ergo di
super hostibus eius. et inimicus est. Utqui non senserunt
beneficia. suppliciis corrigantur .
Et conuertam manum meam adte. et excoquam ad purum sco¬
riam tuam. et auferam omne stagnum tuum. Pro scoria
quod interpretatus est symmachus. aquila c̃tΕΜΦΥΛΑ

Expanded text:
cos meos. Corripit autem Scriba et Pharisaeos, de quibus et cos meos. Corripit autem Scriba et Pharisaeos, de quibus et in Evangelio loquitur: Vae vobis, Scribae et Pharisaei . Et in alio loco: Generatio adultera et perversa signum quaerit: et signum non dabitur ei, nisi signum Jonae prophetae . Plangit autem clementissimus pater principes delinquentes et hostes suos vocat, et inimicos appellat, quod pereant, eo quod nolint agere poenitentiam, quod se venientem non susceperint. Appropinquans enim Jerusalem, flevit, et dixit: Jerusalem, Jerusalem, quae occidis Prophetaqui ad te missi sunt, quoties volui congregare filios tuos, sicut gallina pullos suos, et noluisti ! Consolatio ergo Dei super hostibus ejus et inimicis est: ut qui non senserunt beneficia, suppliciis corrigantur. Et convertam manum meam ad te; et excoquam ad purum scoriam tuam, et auferam omne stannum tuum. Pro scoria, quod interpretatus est Symmachus, Aquila στέμφυλα,
Abbreviated transcription (Latin):
oculum pro oculo. Etnon imitantur illud đđ. Si reddidi
retribuentibus mihi mala . Et de hieremiae de iusto dicen¬
tis. Dabit percutienti se maxillam suam. saturabitur obp¬
briis. Ut impleat euangelicum uirum cui dicitur. Qui te
percusserit in maxilla. prebe ei etalteram.
Propter hoc ait dñs exercituum fortis isrł. Proforti issahel
quod omnes simi liter transtulerunt. soli septuagintanes¬
cio quid uolentes posuerunt. Uae fortes isrł. quod nossic
edisserere possumus. utdicamus principes quosq corripiatq
rubostos. dequibus scriptum est. Potentes potenter tor¬
menta patientur. et cui plus datur plus exigent abeo.
abutimurq hoc testimonio si quando opus fuerit aduer¬
sum ecclesiae principes. qui destruunt operibus dignitatẽ.
Eheu consolabor super hostibus meis. etuindicabor demimi¬
cis meis. Rursum etinhoc quod inhebraico nonhabetur.
Ponunt septuaginta. Noncessabit furor meus contra inimi¬

Expanded text:
oculum pro oculo ; et non imitantur illud Davidicum: Si reddidi oculum pro oculo ; et non imitantur illud Davidicum: Si reddidi retribuentibus mihi mala ; et Jeremiae de justo dicentis: Dabit percutienti se maxillam suam, saturabitur opprobriis : ut impleat Evangelicum virum, cui dicitur: Qui 27 te percusserit in maxillam, praebe ei et alteram . Propter hoc ait Dominus exercituum, fortis Israel: Pro fortis Israel, quod omnes similiter transtulerunt, soli LXX, nescio quid volentes posuerunt: Vae fortes Israel; quod nos sic edisserere possumus, ut dicamus, principes quoque corripi, atque robustos, de quibus scriptum est: Potentes potenter tormenta patientur ; et: Cui plus datur, plus exigetur ab eo . Abutimurque hoc testimonio, si quando opus fuerit adversum Ecclesiae principes, qui suam destruunt operibus dignitatem. Heu consolabor super hostibus meis, et vindicabor de inimicis meis. Rursum et in hoc, quod in Hebraico non habetur, ponuntur LXX, Non cessavit enim furor meus contra inimi
Abbreviated transcription (Latin):
per rapinas miserorumq lacrimas diuitias congregant.
Non tam ipsi fures quam socii furum appellemur. dica
turq nobis. Uidebas furem. etcurrebas cum eo. Et cum ad¬
ulteris portionem tuam ponebas
Omnes diligunt munera. sequuntur retributiones. inata¬
AOTO uitiorum numerantur etiam hi qui diligunt munera
non dixit qui accipiunt. hoc enim saepe necessitate fit. sed qui
nonputant amicos nisi aquibus dona perceperint. Nec oscon¬
siderant amicorum sedmanus. et cos scõs iudicant. quor exau¬
riunt marsupium. dequibus etecclesiastes loquitur. Qui
diligit pecuniam non in plebitur pecunia. Istiusmodi secunt᷑
retributiones. ut laudent eos aquibus aliquid acceperint.
uel certe nulli quippiam tribuant. nisi a quo se recepturos
putauerint. Pro retributionibus symmachus uicissitudines
uel ultiones interpretatus est. Uthi quoque inculpa sint.
qui reddunt malum promalo. etdentem prodente. &¬

Expanded text:
per rapinas miserorumque lacrymas divitias congregant, per rapinas miserorumque lacrymas divitias congregant, non turque nobis, Videbas furem, et currebas cum eo, et cum adulteris portionem tuam ponebas . Omnes diligunt munera, sequuntur retributiones. In catalogo vitiorum numerantur etiam hi qui diligunt munera. Non dixit, qui accipiunt: hoc enim saepe necessitate fit; sed qui non putant amicos, nisi a quibus dona perceperint: nec os considerant amicorum, sed manus: et eos sanctos judicant, quorum exhauriunt marsupium: de quibus et Ecclesiastes loquitur: Qui diligit pecuniam, non implebitur pecunia . Istiusmodi sequuntur retributiones, ut laudent eos a quibus aliquid acceperint, vel certe nulli quidpiam tribuant, nisi a quo se recepturos putaverint. Pro retributionibus, Symmachus, vicissitudines, vel ultiones, interpretatus est, ut hi quoque in culpa sint, qui reddunt malum pro malo, et dentem pro dente,
Abbreviated transcription (Latin):
tem corrumpunt praua intellegentia. et sunt caupones pes¬
simi. facientes deuino aquam. Cum econtrario dñs noster
aquas inuinum uesterit. ettale uinum quod miretur ar¬
chitriclinus. quale etregina saba insalomonis est mirata in¬
conuiuio. pincernas eius etministros uini sua uoce conlau¬
dans. sed etecclesiastes ministeria umi atq con iun sui.
mystico sermone conscribit. Unde pro uino aquila.
CΥMAIT OCIOΝ. Id est conuiuium interpretatus est. quod
apud grecos. ATOTOYTO TOΥ. Apud nos a conuictu recti¬
us appellatur. Principes tui in oboedientes soci furum.
Pro inoboedientes. aquila recedentes. Srmmachus declinan¬
tes inter pretatus est. Principes autem scribas. et phariseos
uocat. qui adño recedentes. Immo ueritatis semitam re¬
linquentes. peruerso ambulauerunt itinere. et socii fue¬
runt proditoris furisque iudae. quod quidem etnoscauere
debemus. ne accipientes abhominibus saeculi munera quȩ

Expanded text:
tem corrumpunt prava intelligentia, et sunt caupones pestem corrumpunt prava intelligentia, et sunt caupones pessimi, facientes de vino aquam, 26 cum e contrario Dominus noster aquas in vinum verterit , et tale vinum quod miretur architriclinus: quale et regina Saba in Salomonis est mirata convivio, pincernas ejus et ministros vini, sua voce collaudans . Sed et Ecclesiastes ministeria vini, atque convivii sui, mystico sermone describit . Unde pro vino Aquila, συμπόσιον, id est, convivium interpretatus est quod apud Graecos ἀπὸ τοῦ πότου, apud nos a convictu rectius appellatur. Principes tui inobedientes, socii furum. Pro inobedientibus, Aquila, recedentes: Symmachus, declinantes, interpretatus est. Principes autem Scribas et Pharisaeos vocat, qui a Domino recedentes, immo veritatis semitam relinquentes, perverso ambulaverunt itinere, et socii fuerunt proditoris furisque Judae. Quod quidem et nos cavere debemus, ne accipientes ab hominibus saeculi munera, qui
Abbreviated transcription (Latin):
sion. Inqua prius requieuit iustitia. quod argentum. illius
doctrina uidelic& scripturarum. dequa inpsalmis legimus.
E loquia dñi eloquia casta argentum igne examinatum pro¬
batum terrae. purgatum septuplum. Uersum sit inscoriam.
quod hebraice dicitur. sigim. rubigo uidelic& metallorum
siue purgamenta etsordes quae igne exquoquuntur. ut quia
insordes uersi sint peccatorum: Caupones tui miscent uinum
aqua. Ero quo srmmachus transtulit . uinum tuum myxtum
aqua. Et est sensus. Lexdĩ pura. atque sincera. et ut ita dicam
quod dñs in euangelio plenius doc&. Omisisse eos legem di.
et sequi mandata hominum . Omnisq doctor. qui austerita¬
tem scripturarum per quam potest audientes comprimere
uertit ad gratiam. et ita loquitur ut non corrigat. sed de¬
lect& audientes. uinum scãrum scripturarum. iuolatatq
corrumpit sensu suo: heretici quoque euangelicam uerita¬

Expanded text:
Sion, in qua prius requievit justitia: quod argentum illius, Sion, in qua prius requievit justitia: quod argentum illius, doctrina videlicet Scripturarum, de qua in Psalmis legimus: Eloquia Domini, eloquia casta: argentum igne examinatum, probatum terrae, purgatum septuplum , versum sit in scoriam, quod Hebraice dicitur SIGIM  : rubigo videlicet metallorum, sive purgamenta et sordes, quae igne excoquuntur, ut quia in sordes versi sint peccatorum. Caupones tui miscent vinum aqua. Pro quo Symmachus transtulit, Vinum tuum mixtum est aqua. Et est sensus: Lex Dei pura atque sincera, et ut ita dicamquod Dominus in Evangelio plenius docet, omisisse eos legem Dei, et sequi mandata hominum. Omnisque doctor qui austeritatem Scripturarum per quam potest audientes corripere, vertit ad gratiam: et ita loquitur, ut non corrigat, sed delectet, audientes: vinum sanctarum Scripturarum violat, atque corrumpit sensu suo. Haeretici quoque Evangelicam verita
Abbreviated transcription (Latin):
timarum adlaudes dñi transiret religio Ciuitasergo
fidelium quae prius fuit plena iudicii. etiustitia reqͥ¬
euit inea. nunc plena est homicidis. Qui interfecer̃t
prophetas etipsum dñm saluatorem. Fornicationem
autem hierusalem quomodo diuaricauerit crura sua
omni transeunti. sub nomine oolibae. ez echihel ꝓpheta¬
prosequitur . quae interpretatur tabernaculum meũ.
meo. Quod nunc aliis uerbis dicitur. lustitia requienit
inea. Pro iustitia inhebraico scriptum est. sedec. quod
iustum magis sonat quam iustitiam. Utintellegamus
prius in ea dñm commoratum. dequo alibi dicitur
Iustus autem quid fecit. Dñs intemplosc̃o suo. dñs incelo
sedes eius. quae omnia possumus secundum. ANAT C̃¬
TΗN. referre adanimam scĩ quondam uiri inqua prius
dĩ iustitia commorata est. si postea peccauerit. et pro
hospite dõ homicidae daemones in ea fuerint comorati
Argentũ tuum uersum est inscoriam. Ad ciuitatem loquitur

Expanded text:
timarum ad laudes Domini transiret religio . Civitas ergo timarum ad laudes Domini transiret religio . Civitas ergo fidelium, quae prius fuit plena judicii, et justitia requievit in ea, nunc plena est homicidis: qui interfecerunt 25 prophetas, et ipsum Dominum Salvatorem. Fornicationem autem Jerusalem, quomodo divaricaverit crura sua omni transeunti, sub nomine Oolibae Ezechiel prosequitur: quae interpretatur, tabernaculum meum in ea: quod nunc aliis verbis dicitur justitia requievit in ea. Pro justitia in Hebraeo scriptum est SEDEC  , quod justum magis sonat quam justitiam: ut intelligamus prius in ea Dominum commoratum, de quo alibi dicitur: Justus autem quid fecit? Dominus in templo sancto suo: Dominus in coelo sedes ejus . Quae omnia possumus secundum Anagogen referre ad animam sancti quondam viri, in qua prius Dei justitia commorata est, si postea peccaverit, et pro hospite Deo, homicidae daemones in ea fuerint commorati. Argentum tuum versum est in scoriam. Ad civitatem loquitur
Abbreviated transcription (Latin):
& requieuit. etrequiesc&. idest praeteritum & futurx
tempus significat. Unde aquila. ettheodotio. quasi de
futuro dicunt. Miratur autem prophetico sp̃u. quod ciui¬
tas quae quondam fidelis fuit. uel fidelium receptacu¬
lum. subito facta sit meretrix. Quod quidem et inesaiae
temporibus intellegi potest. sed plenius refertur ad pas¬
sionem xp̃i. Quando omnes declinauerunt simul in utiles
facti sunt. Etquamquam inhebraico nonhabeatur sion.
Tamen lex ut sensum manifestiorem facerent addideruNt.
sion aũt mons est inquo hierusalem urbs condita est. que
postquam capta est adauid. appellata est ciuitas dauid.
Nec ambigo in ea fuisse scõs uiros quando tabernaculum
dĩ habuit. Et postea templum aedificatum est. quando
nathan. & gad. prophetauerunt. et super choros qui in libro
dierum plenius describuntur. asaph. etidithun. etheman.
et filii chorȩ. constituti sunt. ut paulatim a sacrificiis uic¬

Expanded text:
et requievit, et requiescet, id est, et praeteritum et futurum et requievit, et requiescet, id est, et praeteritum et futurum tempus significat. Unde et Aquila et Theodotio quasi de futuro dicunt. Miratur autem Prophetico spiritu, quod civitas quae quondam fidelis fuit, vel fidelium receptaculum, subito facta sit meretrix. Quod quidem et in Isaiae temporibus intelligi potest: sed plenius refertur ad passionem Christi, quando omnes declinaverunt, simul inutiles facti sunt . Et quamquam in Hebraico non habeatur Sion: tamen LXX, ut sensum manifestiorem facerent, addiderunt. Sion autem mons est, in quo Jerusalem urbs condita est: quae postquam capta est a David, appellata est civitas David. Nec ambigo fuisse in ea sanctos viros, quando tabernaculum Dei habuit, et postea Templum aedificatum est: quando Nathan et Gad prophetaverunt: et super choros qui in libro Dierum plenius describuntur Asaph, et Idithun, et Eman, et filii Chore constituti sunt, ut paulatim a sacrificiis vic
Abbreviated transcription (Latin):
uorabit uos. Liberum seruat arbitrium. Vt in utramq partẽ
non exprae iudicio dĩ. sed exmeritis singulorum . uel poena.
uel premium sit Bona autem terrae. illa autem puto dici.
dequibus inpsalterio legimus. Credo uidere bonadñi in
terra uiuentium. Et beati mites. qũo ipsi possidebunt
terram. uelcerte quia iudaeis loquebatur. qui necdum po¬
terant capere spiritalia. Pollicetur eis bona praesentis sae¬
culi. ut saltim praesentibus inuitati faciant quae praecep¬
ta sunt. Etquia noluerunt audire. sed econtrario prouoca¬
uerunt adiracundiam sc̃m isrł. propter ea eos gladius de¬
uorauit. Id est romanus deleuit exercitus . Ethae inquit
omnia fient. quia os dm̃ locutum est. Cuius sententia per¬
manentibus hominum peccatis non potest inmutari
Quomodo facta est meretrix ciuitas fidelis. plena iudicii
iustitia requieuit in ea . Nunc autem homicidae. Uerbum
hebraicum. ialiñ. proquo lxx transtulerunt. dormiuit

Expanded text:
um est. 24 Liberum servat arbitrium, ut in utramque partem um est. 24 Liberum servat arbitrium, ut in utramque partem non ex praejudicio Dei, sed ex meritis singulorum, vel poena, vel praemium sit. Bona autem terrae illa puto dici, de quibus in psalmo legimus: Credo videre bona Domini in terra viventium ; et: Beati mites, quoniam ipsi possidebunt terram . Vel certe quia Judaeis loquebatur, qui necdum poterant capere spiritualia, pollicetur eis bona praesentis saeculi, ut saltem praesentibus invitati faciant quae praecepta sunt. Et quia noluerunt audire: sed e contrario provocaverunt ad iracundiam Sanctum Israel: propterea eos gladius devoravit, id est, Romanus delevit exercitus. Et haec, inquit, omnia fient: Quia os Domini locutum est. Cujus sententia, permanentibus hominum peccatis, non potest immutari. Quomodo facta est meretrix civitas fidelis, plena judicii: justitia requievit in ea: nunc autem homicidae. ormivit;
Abbreviated transcription (Latin):
erunt. Ordo praecipuus. Non enim sufficit dixisse. laua¬
mini. nisi iungat mundi estote. ut post lauacrum aquae.
cordis habeant puritatem. Beati enim mundo corde. quõ
ipsi d̃m uidebunt. Cumq cordis habuerint puritatem.
debent auferre malum dementib suis. Non in conspectu
hominum. sed inconspectu dĩ quem celare nihil potest.
Quodq lungit. Quiescite agere peruerse. Illud euangeli¬
cum sonat. Ecce sanus factuses. lam noli peccare. nequid
tibi deterius fiat Recedens ergo auitiis. discat bonum. quae¬
ratq ludicium. Obpresso subueniat. pupillum.viduamq
sustent&. Et si hoc fecerit. tunc peccata quae prius inmodũ
coccini sanguinea fuerant. dimittentur. et opera cruorisac
sanguinis. ueste dñi mutabuntur. quae de agni confecta ẽ
vellere. etquem sequuntur in apocalypsi. qui uirginitatis
candore resplend&. Si uolueritis et ob audieritis. bonater¬
rae comedetis . si nolueritis. etnon audieritis. siue utinhe¬

Expanded text:
erunt. Ordo praecipuus: non enim sufficit dixisse, lavaerunt. Ordo praecipuus: non enim sufficit dixisse, lavamini, nisi jungat, mundi estote: ut post lavacrum aquae cordis habeant puritatem. Beati enim mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Cumque cordis habuerint puritatem, debent auferre malum de mentibus suis, non in conspectu hominum, sed in conspectu Dei, quem celare nihil potest. Quodque jungit: Quiescite agere perverse, illud Evangelicum sonat: Ecce sanus factus es: jam noli peccare, ne quid tibi deterius fiat . Recedens ergo a vitiis, discat bonum, quaeratque judicium, oppresso subveniat, pupillum viduamque sustentet: et si hoc fecerit, tunc peccata, quae prius in modum coccini sanguinea fuerant, dimittentur: et opera cruoris ac sanguinis, veste Domini mutabuntur, quae de agni confecta est vellere, quem sequuntur in Apocalypsi , qui virginitatis candore resplendent. Si volueritis, et audieritis, bona terrae comedetis: si nolueritis, et non audieritis sive ut in He
Abbreviated transcription (Latin):
tribuet tibi eam. Et insequentibus idem esaias commemo¬
rat. Omnis qui nondidicerit iustitiam super terram. ueri¬
tatem non faci&. Discenda ergo est iustitia. et magistro¬
rum sapientiae terenda sunt limina.
Quaerite ludicium subuenite. oppresso. ludicate pupillo
defendite uiduam etuenite etarguite me dicit dñs:
Uictimis uidaeorum. euangelica mandata succedunt. Et
ideo pupillis ac uiduis prouidetur. ut securi detutela
coniugum ac liberorum suorum martyres a obella pro¬
cedant. Cum autem haec feceritis inquit. arguite me.
si non reddidero praemia quae pollicitus sum. Quando
autem dicit. Quaerite iudicium. ostendit non esse om¬
nium recte iudicare. sed eorum qui prudentes sunt.
Denique et salomon inuisione per somnium hoc adño postu¬
lauit. ut accepta sapientia iuste populum ludicar&
Si fuerint peccata uestra utcoccinum quasi nix dealbabun¬
tur. et si fuerint rubra quasi uermiculus. ut lana alba

Expanded text:
tribuet tibi eam. Et in sequentibus idem Isaias commemotribuet tibi eam. Et in sequentibus idem Isaias commemorat: Omnis qui non didicerit justitiam super terram, veritatem non faciet . Discenda est ergo justitia, et magistrorum sapientiae terenda sunt limina. Quaerite judicium, subvenite oppresso, judicate pupillo, defendite viduam: et venite, et arguite me, dicitVictimis Judaeorum evangelica mandata succedunt, et ideo pupillis ac viduis providetur, ut securi de tutela conjugum ac liberorum suorum, martyres ad bella procedant. Cum autem, inquit, haec feceritis, arguite me, si non reddidero praemia quae pollicitus sum. Quando autem dicit: Quaerite judicium, ostendit non esse omnium recte judicare, sed eorum qui prudentes sunt. Denique et Salomon in visione per somnium, hoc a Domino postulavit, ut accepta sapientia, juste populum judicaret. Si fuerint peccata vestra ut coccinum: quasi nix dealbabuntur. Et si fuerint rubra, quasi vermiculus: ut lana alba
Abbreviated transcription (Latin):
ne meo.per lauacrum regenerationis. quod solum potest
peccata dimittere. Nisi enim quis renatus fuerit ex aqua
& sp̃u. non intrabit bn regna caelorum. Ipse quoq dñs
ascendens ad patrem. Euntes inquit docete omnes gen¬
tes. baptizantes eos innomine patris. & filii. et sps sc̃ĩ
Auferte malum cogitationũ uestrarx ab oculis meis
Quod et iohannes baptista dicebat. Genimina uiperarx.
quis ostendit uobis fugere abirauentura. facite ergo
fructus dignos poenitentiae. Ut qui xp̃i baptisina conse¬
cutus est. auferat malum decorde suo. et quiescat agere ꝑ¬
uerse. ac postea discat bonum facere. secundum illud
quod alibi precipitur. Declina amalo. et fac bonum
Discite beneficere. Uirtus ergo discenda est. Nec naturae
tantum bonum sufficit adiustitiam. nisi quis erudiatur
congruis disciplinis. Hiesus quoq filius sirach. tale quid
loquitur . Desiderasti sapientiam. serua mandata. et dñs

Expanded text:
ne meo per lavacrum regenerationis, quod solum potest ne meo per lavacrum regenerationis, quod solum potest peccata dimittere. Nisi enim quis renatus fuerit ex aqua et spiritu, non intrabit in regnum coelorum . Ipse quoque Dominus ascendens ad Patrem: Euntes, inquit, docete omnes gentes, baptizantes eas in nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti . Auferte malum cogitationum vestrarum ab oculis meis. Quod Joannes Baptista dicebat: Genimina viperarum, quis ostendit vobis fugere ab ira ventura? Facite ergo fructus dignos poenitentiae : ut qui Christi baptisma consecutus est, auferat malum de corde suo, et quiescat agere perverse, ac postea discat bonum facere, secundum illud quod alibi praecipitur: Declina a malo, et fac bonum . Discite benefacere. Virtus ergo discenda est, nec naturae tantum bonum sufficit ad justitiam, nisi quis erudiatur congruis disciplinis . Jesus quoque filius Sirach tale quid loquitur: Desiderasti sapientiam, serva mandata, et Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
quia aliud sit. seruos adse missos occidere aliud filium.
Hlunc sensum. et inoseȩ propheta legimus. perditio tua
saluaris auxilio. Manus uestrae sanguine plenae sunt.
Causa manifesta. cur ds̃ auertat abeis oculos suos. et mul¬
tiplicatam orationem non exaudi&. quia fuderint
sanguinem lusti. et pessimi coloni heredem ad se missũ
interfecerunt. Unde saluator adeos loquitur. Etuos
implete mensuram patrum uestrorx. Illi enim inter¬
fecerunt missos ad se prophetas. uos iugulate patris¬
familias filium. Utendum hoc testimonum. Et contra
eos qui cum cotidianis operibus sanguinis manus ple-¬
nas habeant. In oratione dies noctesq coniungunt.
Iauamini mundi estote. Pro superioribus uictimis &
holo caustis. et adipe pinguium. & sanguine taurorx.
& hyrcorum etꝓtimiamatae. neo moeniis. sabbato.
diefesto. atq ieiuniis. Kalendis . et aliis solemnitatibus.
Euangelii mihi plac& religio.Utbaptizemini Insangui¬

Expanded text:
quia aliud sit servos ad se missos occidere; aliud Filium. quia aliud sit servos ad se missos occidere; aliud Filium. Hunc sensum et in Osee propheta legimus: Perditio tua, salvaris auxilio. Manus vestrae sanguine plenae sunt. Causam manifestat cur Deus avertat ab eis oculos suos, et multiplicatam orationem non exaudiat: quia effuderint sanguinem justi; et pessimi coloni haeredem ad se missum interfecerint. Unde et Salvator ad eos loquitur: Et vos implete mensuram patrum vestrorum . Illi enim interfecerunt missos ad se Prophetas: vos jugulate Patrisfamilias Filium. Utendum hoc testimonio et contra eos, qui cum quotidianis operibus sanguine manus plenas habeant, in oratione dies noctesque conjungunt. Lavamini, mundi estote. Pro superioribus victimis, et holocaustis, et adipe pinguium, et sanguine taurorum et hircorum: et pro thymiamate et neomeniis, sabbato, die festo atque jejuniis, kalendis et aliis solemnitatibus, Evangelii mihi placet religio: ut baptizemini in sangui
Abbreviated transcription (Latin):
seriem intemplo sint oblata sacrificia. Ergo ultimam
sub uespasiano &tito. destructionem templi indicat. quȩ
usq ad consum mationem mundi. perseu eratura est
Neomenias uestras & sabbata. et festiuitates alias non ferã.
iniqui sunt coetus urĩ. Omnis conuentus qui non offest
hostias spitales. Nec audit illud quod inquinquagesimo
psalmo canitur. Sacrificium dõ sp̃s contribulatus. cor
contritum & humiliatum d̃s non despicit. abominabilis
sed eorum qui male abhis utuntur. quodq lex Interp̃¬
tati sunt. leuinium. &otium. possumus dicere illud
leiunium recipi adõ. quod otium bonorum operum non
hab&. Odit anima mea. ANΘ ΡΩΠΟΠΑΘΩC. Nonquo
animam ds̃ habeat sed nostro loquitur affectu
Facti estis mihi insatietatem. nequaquam dimittam peccata
uestra. Pro quo interpretatus est aquila. laboraui susti¬
defeci miserans. Ut ostendat se nequaquam ultra misereri.

Expanded text:
seriem in Templo sint oblata sacrificia . Ergo ultimam seriem in Templo sint oblata sacrificia . Ergo ultimam sub Vespasiano et Tito destructionem Templi indicat, quae usque ad consummationem mundi perseveratura est. Neomenias vestras, et sabbata, et festivitates alias non feram: iniqui sunt coetus vestri. Omnis conventus qui non offert hostias spiritales, nec audit illud, quod in quinquagesipsalmo canitur, Sacrificium Deo Spiritus contribulatus, cor contritum et humiliatum Deus non despicit, abominabilis sed eorum qui male his abutuntur. Quodque LXX interpretati sunt, jejunium et otium: possumus dicere illud jejunium recipi a Deo, quod otium bonorum operum non habet. Odit anima mea. Ἀνθρωποπάθως, non quod animam Deus habeat; sed nostro loquitur affectu. Facti mihi estis in satietatem: nequaquam dimittam peccata vestra. Pro quo interpretatus est Aquila, laboravi sustidefeci miserans; ut ostendat se nequaquam ultra misereri:
Abbreviated transcription (Latin):
& dehis accipi. qui cum dĩ praecepta non faciat. donis ua¬
rus atque muneribus dm̃ redimere posse se credunt. uel
qui rapta per rapinam &auaritiam altari offerunt &
pauperibus. Quis enim quaesiuit haec demanibus vestris
Audiant hebionei. qui post passionem xp̃i. abolitam legẽ
putant esse seruandam. audiant hebionitarum sõcii.
qui iudaeis tantum &de stirpe israhelici generis haec
custodienda decernunt. hostiae ergo etimmolatio uic¬
marum. non principaliter adõ quacsita
sunt. sed ne idolisfierent. Etut decamali¬
bus  uictimis. quasi per typum et imagi¬
nem. adsp̃i tales hostias transiremus. Dicendo aũt
se hostias non quaesisse. ostendit quia lex sp̃italis sit. et
omnia quae iudaei carnaliter faciunt. anobis spirita¬
liter impleri. Calcare atrium meum non apponetis
Obserua quod post babyloniam uastitatem. rursum azoro¬
babel. templum aedificatum sit. et permulta annorum

Expanded text:
et de his accipi, qui cum Dei praecepta non faciant, donaet de his accipi, qui cum Dei praecepta non faciant, donariis atque muneribus Deum redimere posse se credunt: vel qui rapta per rapinam et avaritiam, altari offerunt et pauperibus. Quis enim quaesivit haec de manibus vestris? Audiant Ebionaei, qui post passionem Christi abolitam Legem putant esse servandam. Audiant Ebionitarum socii, qui Judaeis tantum et de stirpe Israelitici generis haec custodienda decernunt. Hostiae ergo et immolatio victimarum non principaliter a Deo quaesita sunt; sed ne idolis fierent: et ut de carnalibus victimis quasi per typum et imaginem ad spirituales hostias transiremus. Dicendo autem se hostias non quaesisse, ostendit quia Lex spiritualis est: et omnia quae Judaei carnaliter faciunt, a nobis impleri spiritualiter. Calcare atrium meum non apponetis. Observa quod post Babyloniam vastitatem, rursum a Zorobabel Templum aedificatum sit: et per multam annorum
Abbreviated transcription (Latin):
hostias iudaeorum uoluisse demonstrat. Quod etinquadra¬
gesimo nono psalmo legimus. Non accipiam dedomo
tua uitulos. neque degregibus tuis hyrcos. quon meae
sunt omnes fere siluarum iumenta inmontibus etbo¬
ues. Cognoui omnia uolatilia caeli et pulchritudo agri
mecum est. siesuriero. nondicam tibi
meus est enim orbis terrae &plenitudo
cius. Num quid manducabo carnes
taurorum. aut sanguinem hyrcor bibam
Cumq ueteris legis caerimonias respuiss&. transiit ad
euangelicam puritatem. et quid prohis cupiat os¬
tendit. Immola dõ sacrificium laudis. et redde
altissimo uota tua . Et inuocame indie tribulationis &
eruam te ethonorificabis me . Omnis ergo capituli huius
uictimarum. Et euangelii oboedientiam doc&esse super
sacrificium. quodq intulit. plenus sum. hoc sensu accipi¬
endum. Nulla re indigeo. Dm̃ est terra et plenitudo eius.
Vnde etnos omnes deplenitudine eius accepimus. Potest hoc

Expanded text:
hostias Judaeorum voluisse demonstrat: quod et in quadrahostias Judaeorum voluisse demonstrat: quod et in quadragesimo nono psalmo legimus: Non accipiam de domo tua vitulos, neque de gregibus tuis hircos: quoniam meae sunt omnes ferae silvarum: jumenta in montibus et boves. Cognovi omnia volatilia coeli: et pulchritudo agri mecum est. Si esuriero, non dicam tibi: meus est enim orbis terrae et plenitudo ejus. Numquid manducabo carnes taurorum, aut sanguinem hircorum potabo ? Cumque veteris Legis caeremonias respuisset, transit ad Evangelicam puritatem: et quid pro his cupiat, ostendit: Immola Deo sacrificium laudis, et redde altissimo vota tua. Et invoca me in die tribulationis: et ernam te, et honorificabis me. Omnis ergo capituli hujus victimarum, et Evangelii obedientiam docet esse super sacrificium. Quodque intulit: Plenus sum, hoc sensu endum, nulla re indigeo: Domini est terra et plenitudo ejus . Unde et nos omnes de plenitudine ejus accepimus. Potest hoc
Abbreviated transcription (Latin):
et populum gomorrae eos appellauerit. Et quod dño di¬
cente admorsen. non poteris uidere faciem meam. Iste au
pedes dĩ siue suos. quia inhebreo ambigue legitur . sera¬
phin.texerint etmedia tantum eius esaias uidisse scribat
homo igitur dĩ faciem uidere non potest. Angeli autem
etiam minimorum in ecclesia semper uident faciem dĩ
Et nunc inspeculo uidemus inenigmate. tunc autẽ facie
ad faciem. Quando dehominibus in angelis profecerimus. &
potuerimus cum apostolo dicere. Nos autem omnes reue
naturae suae proprietatem nulla uideat creatura. et
tunc mente cernatur . quando inuisibilis creditur
Quo mihi multtudinem uictimarum ur̃arum dicit dñs.
plenus sum holocausto arietum. et adipe pinguium. &
sanguinem uitulorum &agnorum & hircorum nolui
Pro eo quod est nolui. Ixx transtulerunt. nolo. presens tem¬
pus. pro preterito. Porro iuxta hebraicum num quam seds

Expanded text:
et populum Gomorrhae eos appellaverit, et quod Domino diet populum Gomorrhae eos appellaverit, et quod Domino dicente ad Moysen: Non poteris videre faciem meam , iste ausfaciem et pedes Dei, sive suos, quia in Hebraeo ambigue legitur, Seraphim texerint: et media tantum ejus Isaias 20 vidisse se scribat. Homo igitur Dei faciem videre non potest. Angeli autem etiam minimorum in Ecclesia, semper vident faciem Dei . Et, Nunc in speculo videmus et in aenigmate, tunc autem facie ad faciem : quando de hominibus in Angelos profecerimus, et potuerimus cum Apostolo dicere: Nos autem omnes revelnaturae suae proprietatem nulla videat creatura: et tunc mente cernatur quando invisibilis crediturQuo mihi multitudinem victimarum vestrarum, dicit Dominus? Plenus sum, holocausta arietum et adipem pinguium, et sanguinem vitulorum, agnorum et hircPro eo quod est, nolui, LXX transtulerunt nolo, praesens tempus pro praeterito. Porro juxta Hebraicum, numquam se Deus
Abbreviated transcription (Latin):
populum gomorrae. luxta illud quod in consequentibus
legimus. Iniquitatem suam sicut sodoma adnuntiauerus
& ostenderunt. Uae animae eorum. quia cogitauerunt
consilium pessimum. contrasemetipsos dicentes. Alligemus
iustum. quon inutilis est nobis. Ergo propterea principes
uocantur sodomorum et populus gomorrae. quia cogita¬
uerunt consilium pessimum. et alligauerunt iustum. atque
dixerunt. Nonhabemus regem nisi caesarem. Et rursum
Nos scimus quia moysi locutus sit ds̃. istum autem qui sit nesci
mus Simulq gloriantes in euangelio. semen abraham sumus.
et nemini umquam seruiuimus. Audiunt a dño saluatore.
si essetis filti abraham.vtique abrahae opera faceretis.Etrur¬
sum. Uos exoiabolo patre nati estis. et opera patris uestri uiil¬
tis facere. Iale quid et ezechiel adbierusalem loquitur
Pater tuusamorreus . etmater tua cethea. Aiunt hebrei. ob
duas causas inter fectum esaiam. quod principes sodomorx

Expanded text:
populum Gomorrhae, juxta illud quod in consequentibus populum Gomorrhae, juxta illud quod in consequentibus legimus: Iniquitatem suam sicut Sodoma annuntiaverunt et ostenderunt. Vae animae eorum: quia cogitaverunt consilium pessimum contra semetipsos, dicentes: Alligemus justum, quoniam inutilis est nobis . Ergo propterea principes vocantur Sodomorum, et populus Gomorrhae, quia cogitaverunt consilium pessimum, et alligaverunt justum, atque dixerunt, Non habemus regem nisi Caesarem . Et rursum: Nos scimus quia Moysi locutus est Dmus . Simulque gloriantes in Evangelio: Semen Abrahae sumus: et nemini unquam servivimus : audiunt a Domino Salvatore: Si essetis filii Abraham, utique opera Abraham faceretis; et rursum: Vos ex diabolo patre nati estis: et opera patris vestri vultis facere . Tale quid et Ezechiel ad Jerusalem loquitur: Pater tuus Amorrhaeus, et mater tua Gethaea . Aiunt Hebraei ob duas causas interfectum Isaiam, quod principes Sodomorum
Abbreviated transcription (Latin):
sabaoth. idest dñs uirtutum. Ipse est rex gloriae. Adxp̃m re¬
feratur. qui post passionis triumphum. ad caelos uictor as¬
cendit. Et inalio loco dedño dicitur . quod rex gloriae sit
Si enim cognouissent. Numquam dñm gloriae crucifixissen
Ergo nonsolum luxta apocalypsin iohannis. etapostolum
paulum. sed inueteri quoq testamento dñs sabaoth. hoc ẽ.
om̃ps xp̃s appellatur. Si enim omnia patris filii sunt . et
ipse loquitur ineuangelio. Data est mihi omnis potestas
incaelo &interra. et omnia tua sunt mea. &glorificor
ineis. Cur non etiam omnipotentis nomen referatur adxp̃m
Audite uerbum dñi principes sodomorum. percipite auribus
legem dĩ nostri populus gomorrae: Saluis factis reliquiis per
apostolos populi isrł. Adscribas &pharisacos &populum
sub clamantem. crucifige crucifige talem. Propheticus
sermo conuertitur. etuocat eos principes sodomorum &

Expanded text:
sabaoth , id est, Dominus virtutum, ipse est rex gloriae, ad Christum resabaoth , id est, Dominus virtutum, ipse est rex gloriae, ad Christum referatur. qui post passionis triumphum ad coelos victor ascendit. Et in alio loco de Domino dicitur, quod rex gloriae sit: Si enim cognovissent, numquam Dominum gloriae crucifixissent . Ergo non solum juxta Apocalypsim Joannis, et apostolum Paulum; sed in veteri quoque Testamento, Dominus sabaoth, hoc est, Omnipotens, Christus appellatur. Si enim omnia Patris Filii sunt; et ut ipse loquitur in Evangelio: Data est mihi omnis potestas 19 in coelo et in terra ; et: Omnia mea tua sunt, et glorificor in eis; cur non etiam Omnipotentis nomen referatur ad ChriAudite verbum Domini, principes Sodomorum: percipite auribus legem Dei nostri, populus Gomorrhae. Salvis factis reliquiis per Apostolos populi Israel, Scribas et Pharisaeos, et populum succlamantem: Crucifige, crucifige talem , propheticus sermo convertitur; et vocat eos principes Sodomorum, et
Abbreviated transcription (Latin):
ergo.xumquid reppulit ds̃ populum suum. absit. Nam &¬
ego israhelita sum exsemine abraham tribu beniamin. non
reppulit ds̃ plebem suam quam presciuit. et post paulolũ
gratiae saluae factae sunt. Ex quo ostenditur superiora
quae contra hierusalem et iudam sermo propheticus con¬
minatus est. non ad babylomae captiuitatis referenda
tempus. sed adultimam romanorum. quando in aposto¬
lis saluae factae sunt reliquiae populi iudaeorum. Et
una die crediderunt tria milia. et quinque milia. Et
intoto orbe euangelium seminatum est. Pro dño exerci¬
tuum. quod nos secuti aquilam in latinum uertimus.
in ebraico legitur. dñs sabaoth. quodlxx interpretes.
prolocorum qualitate dupliciter transferunt. aut
dñm uirtutum. aut dñm omnipotentem. Etquaeren¬
dum utrum depatre dicatur andefilio. nec dubium
lite portas principes uestras & eleuamini porte aeterna¬
les. et introibit rex gloriae. Quis est iste rexgloriae dñs

Expanded text:
ergoergoego Israhelita sum ex semine Abraham tribu Beniamin non reppulit Deus plebem suam quam praesciit an nescitis gratiae salvae factae sunt . Ex quo ostenditur, superiora quae contra Jerusalem et Judam sermo propheticus comminatus est, non ad Babylonicae captivitatis referenda tempus, sed ad ultimam Romanorum, quando in Apostolis salvae factae sunt reliquiae populi Judaeorum; et una die crediderunt tria millia, et altera quinque millia, et in toto orbe Evangelium seminatum est. Pro Domino exercituum, quod nos, secuti Aquilam, in Latinum vertimus, in Hebraeo legitur, Dominus sabaoth, quod LXX interpretes pro locorum qualitate dupliciter transferunt, aut Dominum virtutum, aut Dominum omnipotentem. Et quarendum, utrum de Patre dicatur, an de Filio. Nec dubium lite portas, principes, vestras, et elevamini portae aeternales, et introibit rex gloriae. Quis est iste rex gloriae? Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
non hab& ultra quod seru&. Ergo etom̃p̃s ds̃. dereliquit
templum. eturbem fecit esse desertam. quod non necesse
est sermonibus adpropare nobis. presertm qui uidemus
desertam sion. et euersam hierusalem. templumque
usq adsolum dirutum. Quod autem filiam sion uocat.
clementissimi parentis monstrat affectum. Nec mir&
si sion appelletur filia. Cum etiam babllon sepissime
filia nuncupetur. Omnes enim natura dĩ filii sumus sed nr̃o ui¬
tio alieni efficimur. Iuxta AΝAΤΩTΗN. Uinea dĩ et pomorx
para dysus anima nostra appellari potest. Cui si mens. id est
Noic. praefuerit.hab& custodem mentis dm̃. sin aũt uitia
nos. quasi quaedam bestiae fuerint depraedata. relinquemur
a custode dõ. Et omnia nostra redigentur ad solitudinem
Nisi dñs exercituum reliquiss& nobis semen. quasi sodoma
fuissemus. &quasi gomorra similes essemus. Hunc locum
paulus apostolus adromanos plenius disserit scribens. Dico

Expanded text:
non habet ultra quod servet. Ergo et omnipotens Deus dereliquit non habet ultra quod servet. Ergo et omnipotens Deus dereliquit Templum, et urbem fecit esse desertam: quod non necesse est sermonibus approbare, nobis praesertim, qui videmus desertam Sion, et eversam Jerusalem, Templumque usque ad solum dirutum. Quod autem filiam Sion vocat, clementissimi parentis monstrat affectum. Nec mirum si Sion appelletur filia, cum etiam Babylon saepissime filia nuncupetur. Omnes enim natura filii Dei sumus, sed nostro vitio alieni efficimur. Juxta anagogen, vinea Dei et pomorum paradisus, anima nostra appellari potest: cui si mens, id est, νοῦς, praefuerit, habet custodem mentis Deum: sin autem vitia nos quasi quaedam bestiae fuerint depraedata, relinquimur a custode Deo, et omnia nostra redigentur ad solitudinem. Nisi Dominus exercituum reliquisset nobis semen, quasi Sodoma fuissemus, et quasi Gomorrha similes essemus. Hunc locum Paulus apostolus ad Romanos plenius disserit, scribens: Dico
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃. dequo scribitur. nondormitabit neq dormi&. qui custo¬
dit isrł . Postquam uero uindemiauerunt eam omnes transe¬
untes uiam. &uastauit eam aper desilua. Reliquit templũ
suum dñs. lratusq consurgens ait. Surgite abeamus hinc.
et relinquetur uobis domus vestra deserta. Et per hieremia.
Reliqui domum meam. dimisi hereditatem meam. Facta est
hereditas mea mihi sicut leo insiluam. dedit super me uo¬
cem suam. propterea odiui eam. similitudo autem uastati¬
onis templi ethierusalem sumpta est ab agricolis. qui quã¬
diu uinea vuarum plena est. ponunt custodes inumbra¬
culis incucumerario quoq quod lxx. pomorum custodiã
vocant. paruulae fiunt casulae propter ardorem solis.
ac radios declinandos. Et inde uel homines uel bestiolas.
quae insidiari solent natis frugibus abigunt. Cum aũt
ablata fuerint istius modi genimina. remanent arentia
fruticum umbracula. casulȩq recedente custode. quia

Expanded text:
Deum, de quo scribitur: Non dormitabit, neque dormiet qui custoDeum, de quo scribitur: Non dormitabit, neque dormiet qui custodit Israel . Postquam vero vindemiaverunt eam omnes transeuntes viam; et vastavit eam aper de silva: reliquit templum suum Dominus, iratusque consurgens ait: Surgite, abeamus hinc; et: Relinquetur vobis domus vestra deserta . Et per Jeremiam: Reliqui domum meam: dimisi haereditatem meam. Facta est haereditas mea mihi, sicut leo in silva: dedit super me vocem suam, propterea odivi eam . Similitudo autem vastationis Templi et Jerusalem sumpta est ab agricolis, qui quamdiu vinea uvarum plena est, ponunt custodes in umbraculis. In Cucumerario quoque, quod LXX pomorum custodiam vocant, parvulae fiunt casulae propter ardorem solis ac radios declinandos: et inde vel homines, vel bestiolas quae insidiari solent natis frugibus, abigunt. Cum autem ablata fuerint istiusmodi genimina, remanent arentia fruticum umbracula, casulaeque, recedente custode, quia
Abbreviated transcription (Latin):
eorum inpraesentiarum alieni deuorant. et usque ad finem
mundi per seuerabit uastitas iudaeorum. Possumus aũt haec
tropologice et depeccatoribus accipere. qui descitate pristi
na corruerunt. Postquam contrariis fuerint traditi potesta¬
tibus . quod omnia eorum bona ueniant addesertum . et pri¬
oris iustitiae d̃s non recordetur. etigne diaboli omnia succen¬
dantur . et sint pabulum bestiarum. dequibus etinalio lo¬
co scriptum est. Netradas bestus animam confitentem tibi
Derelinquetur filia sion sicut umbraculum inuinea. Et sicut
tugurium incucumerario. Quod uinea appellatus sit om¬
nis isrł. ldem inconsequentibus propheta testatur dicens
Vinea enim dñi sabaoth. domus est isrł. Et homo iuda no¬
uella plantatio atq dilecta. Et inpsalmo. Uineam de ae¬
gypto transtulisti. eiecisti gentes et plantasti eam. Haec
uinea quamdiu uberrimos attulit fructus. habuit custodem

Expanded text:
eorum in praesentiarum alieni devorant, et usque ad finem eorum in praesentiarum alieni devorant, et usque ad finem mundi perseverabit vastitas Judaeorum. Possumus autem haec tropologice de peccatoribus accina corruerunt, postquam contrariis fuerint traditi potestatibus: quod omnia eorum bona veniant ad desertum: et prioris justitiae Deus non recordetur: et igne diaboli omnia succendantur; et sint pabulum bestiarum, de quibus et in alio loco scriptum est: Ne tradas bestiis animam confitentem tibi . Derelinquetur filia Sion sicut umbraculum in vinea: et sicut tugurium in cucumerario. Quod vinea appellatus sit omnis Israel, idem in consequentibus Propheta testatur, dicens: Vinea enim Domini sabaoth, domus est Israel: et homo Juda, novella plantatio atque dilecta : et in Psalmo: Vineam de Aegypto transtulisti: ejecisti gentes et plantasti eam . Haec vinea quamdiu uberrimos attulit fructus, habuit custodem
Abbreviated transcription (Latin):
uulneratum. Curatumq asamaritano. Et post austeritatem
uini. infusam uulneribus eius olei mollitudinem. Abeo ergo
Loco ubi supradixerat. In quo percutiam uos. et omne caput
languidum. usque adhoc quod infertur. Non est curata
medicamine neq fota oleo. translationis similitudo serua¬
tur. Et inremediabilium descriptio uulnerum. aeternã
captiuitatem exprimit iudaeorum. Terra uestra deserta.
ciuitates uestrae lgne succensae. Regionem uestram Incon¬
spectu uestro alieni deuorant. et desolabitur sicut inuastitate
hostili. Haec subbaby lomis exparte conpleta sunt. Incenso
templo. subuersa herusalem. quando regionem decem tri¬
buum samaritani possederunt. Et intantam redacta est
terra reꝓmissionis solitudinem. ut aleonibus uastaretur.
Plenius aũt atq perfectius quid futurum sit. subromanacap¬
tiuitate describitur. quando uniuersam iudaeam romanus
uastauit exercitus. Ciuitatesq succensae sunt . Etregionem

Expanded text:
vulneratum, curatumque a Samaritano: et post austeritatem vulneratum, curatumque a Samaritano: et post austeritatem vini, infusam vulneribus ejus olei mollitudinem. Ab eo ergo loco, ubi supra dixerat: In quo percutiam vos; et: omne caput languidum, usque ad hoc quod infertur: Non est curata medicamine, neque fota oleo, translationis similitudo servatur, et irremediabilium descriptio vulnerum, aeternam captivitatem exprimit Judaeorum. . Terra vestra deserta: civitates vestrae igne succensae: regionem vestram in conspectu vestro alieni devorant, et desolabitur sicut in vastitate hostili. Haec sub Babyloniis ex parte completa sunt, incenso templo, subversa Jerusalem, quando regionem decem tribuum Samaritani possederunt, et in tantam redacta est terra repromissionis solitudinem, ut a leonibus vastaretur. Plenius autem atque perfectius quid futurum sit sub Romana captivitate describitur: quando universam Judaeam Romanus vastavit exercitus, civitatesque succensae sunt, et regionem