comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
caro factũ est : et habitauit ĩ nobis.
Nd̾ est dice̾. Et filiꝰ dei hõ factꝰ est:
et int hõies ousatꝰ est. Bolet nãq
licet ut scriptũ est qr descẽdit iacob
ĩ egyptũ in nĩab seꝑtuagĩta: car¬
nis uõ ut rursus sc̃ptũ est: et uide¬
bit oĩs taro salutare dei. Neq enĩ
uł aĩe sine corꝑib ĩ egyptũ descen¬
dere: uł caro sine aĩa uide aliquid
potest. B hic paĩa totus hõ: ibi sig¬
nat᷑ ꝑ carnẽ. Sic ergo hot loto qđ di¬
cit᷑ et uerbũ taro factũ est nichil a¬
liud debet ĩtelligi quã si dicat᷑ et deꝰ
hõ factꝰ est : carnẽ uidelit ĩduendo
et aĩa. ut sĩc quisq nr̃m unꝰ hõ ex

Expanded text:
bitavit in nobis. Quod est dicere, et Filius Dei homo factus est, et inter homines conversatus est. Solet namque licet, ut scriptum est: Quia descendit Jacob in Aegyptum, in animabus septuaginta ; carnis vero, ut rursus scriptum est: Et videbit omnis caro salutare Dei . Neque enim vel animae sine corporibus in Aegyptum descendere, vel caro sine anima videre aliquid potest; sed hic per animam totus homo, ibi signatur per carnem. Sic ergo hoc in loco, quod dicitur: Et Verbum caro factum est, nihil aliud debet intelligi quam si diceretur: Et Deus homo factus est, carnem videlicet induendo, et animam, ut sicut quisque n
Abbreviated transcription (Latin):
factũ ꝑ qd̾ facta sũt oĩa: ne nõ refici¬
em̃ factꝰ es ꝑ uerbũ: s oportet te refi¬
ci ꝑ uerbũ. Si aũt mala fuit fides
tuã de uerbo: nõ poteris refici ꝑ uer¬
bũ. Et si tibi ꝯtigit fieri ꝑ uerbũ ut
ꝑ illud factꝰ sis: ꝑte defeceris. Et si ꝑ
te defeceris: ille te reficit qͥ te fecit.
Hi ꝑte deterior efficeris: ille te retreet
q̃ te creauit. Quõ aũt te recreet ꝑ
uerbũ: si male aliqͥd sentias de uer¬
bo: Euãgelista dicit. In pͥncipio e¬
rat uerbũ÷ et tu dicis ĩ pͥncipio factũ

Expanded text:
facta sunt omnia: ne non reficienim factus es per Verbum, sed oportet te refici per Verbum: si autem mala fuerit fides tua de Verbo, non poteris refici per Verbum. Et si tibi contigit fieri per Verbum, ut per illud factus sis, per te deficis: si per te deficis, ille te reficiat qui te fecit: si per te deterior efficeris, ille te recreet qui te creavit. Quomodo te autem recreet per Verbum, si male aliquid sentias de Verbo? Evangelista dicit, In principio erat Verbum; et tu dicis, In principio factum
Abbreviated transcription (Latin):
mõ ꝑ illũ facta sũt oĩaͦ Qd̾ factũ ẽ:
in ip̃o uita erat. Potest enĩ sic dici.
¶d̾ factũ est ĩ illo: uita est. Ergo totũ
uita est: si sit ꝓnũnauerimꝰ. Quide¬
m̃ nõ in illo factũ est: Ip̃e est enĩ sa¬
piẽtia dei: et dicit᷑ in psalmo. Dĩa ĩ
sapiẽtia fecisti. Bi ergo xp̃s est sapĩa
dei. et psalmꝰ dicit oĩa in sapĩa fecis¬
ti: oĩa situt ꝑ illũ facta sũt ita ĩ illo
tra uita est ergo et lignũ uita est. Di¬
cimꝰ quidẽ lignũ uitã: s sid̾m ĩtel¬
lectũ lignũ crutis unde accepimꝰ ui¬
tã. Ergo et lapis uita est. Inhones¬
tũ est sic ĩtellige: ne rursus nobis sub¬
repat eadẽ sordidissia secta manitheoꝵ
et dicat ÷ qr hub uitã lapis hab cã¬
mã et paries: et resticula habz aĩa.
et lana et uestis. Bolẽt enĩ delirãtes
dicẽ. et cũ rep̃hensi fuerĩt et repulsi:
qͣsi de sc̃pturis ꝓferũt dicẽtes. Ut quid
dictũ est. qd factũ est in ip̃o uita est :

Expanded text:
facta sunt omnia? Quod factum est, in illo vita est. Potest enim sic dici, Quod factum est in illo, vita est: ergo totum vita est, si sic pronuntiaverimus. Quid enim non in illo factum est? Ipse est enim Sapientia Dei; et dicitur in Psalmo, Omnia in Sapientia fecisti . Si ergo Christus est Sapientia Dei, et Psalmus dicit, Omnia in Sapientia fecisti; omnia sicut per illum facta, ita in illo terra vita est, ergo et lignum vita est. Dicimus quidem lignum vitam, sed secundum intellectum lignum crucis, unde accepimus vitam. Ergo et lapis vita est. Inhonestum est sic intelligere, ne rursum nobis subrepat eadem sordidissima secta Manichaeorum, et dicat quia habet vitam lapis, et habet animam paries, et resticula habet animam, et lana et vestis. Solent enim delirantes dicere, et cum repressi fuerint et repulsi, quasi de Scripturis proferunt dicentes: Utquid dictum est, Quod factum est in illo, vita est?
Abbreviated transcription (Latin):
singula ĩ suis gradib collotauit.
Quare aũt patim᷑ multa mala
a creatura quã fecit deꝰ⁊ insi qr offendi¬
mus deũ: Nũquid het angeli pacĩt᷑:
Fortassis et nos ĩ illa uita ista nõ ti¬
meremꝰ. De pena tua pectatũ tuũ
accusa: nõ uidicẽ. Nã ꝓpt̾ suꝑbiã ĩ¬
stituit deꝰ ut ista treatura m̃ima et
nbiectissiã ip̃a nos toeq̃ret: ut cũ suꝑ¬
bus fuerit hõ et se iactauerit adusꝰ
deũ ÷ et cũ sit mortalis mortalẽ true¬
rit. et cũ hõsit ꝓximũ hoĩez nõ agno¬
uerit: cũ se erexerit pulitib subdut᷑.
Quid est qd te ĩflas hĩaa suꝑbia :
Hõ tibi dixit ꝯuiciũ et tumusti et ira¬
tus es: pulicib resiste ut doemias. ¶ og¬

Expanded text:
in suis gradibus collocavit. Quare autem patimur multa mala a creatura quam fecit Deus? Quia offendimus Deum? Numquid haec Angeli patiuntur? Fortassis et nos in vita ista illa non timeremus. De poena tua peccatum tuum accusa, non judicem. Nam propter superbiam instituit Deus istam creaturam minimam et abjectissimam, ut ipsa nos torqueret: ut cum superbus fuerit homo, et se jactaverit adversus Deum; et, cum sit mortalis, mortalem terruerit; et, cum sit homo, proximum hominem non agnoverit; cum se erexerit, pulicibus subdatur. Quid est quod te inflas humana superbia? Homo tibi dixit convicium, et timuisti, et iratus es
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ fecit celũ et t̾rã: inde ĩpleres pectꝰ uñ
ĩpleuit ille unde dixisti. Auxilui meũ
a dño: qͥ fecit celũ et trã. Qui potest
quisq coe suũ quõ illud uidet idoneũ:
et capiat qd dicit᷑. B forte hoc dicitis:
qr ego uobis sũ p̃sencior ꝙͣ deꝰ Absit.
Multo est ille p̃sentior. Nã ego otulis
me aures ad illũ tor: ut utrũq ĩplea¬
tis. En otulos ur̃os et sensꝰ istos corꝑis
leuatis ad nos nec ad nos: nõ em̃ nos
de illis mõtib ẜ ad ip̃m euãgeliu: ad
ip̃m euãgelistã: tor aũt ĩplendũ ad do¬
minũ. At unusqͥsq sic leuet: ut uide¬
at quid leuet et quo leuet. Nuid dixr
qͥd leuet aut quo leuet. Quale cor
leuet uideat qr ad deũ leuat: ne sar¬
tina uoluptatũ carnalis p̃grauatũ:
ante cadat ꝙͣ̃ fu̾it subleuatũ. H ui

Expanded text:
qui fecit coelum et terram, inde impleres pectus, unde implevit ille: unde dixisti, Auxilium meum a Domino, qui fecit coelum et terram: qui potest quisque cor suum quomodo illud videt idoneum, et capiat quod dicitur. Sed forte hoc dicetis,  ego vobis sum praesentior quam Deus. Absit. Multo est ille praesentior: nam ego oculis me aures, ad illum cor, ut utrumque impleatis. Ecce oculos vestros et sensus istos corporis levatis ad nos; nec ad nos, non enim nos de illis montibus, sed ad ipsum Evangelium, ad ipsum Evangelistam: cor autem implendum ad Dominum. Et unusquisque sic levet, ut videat quid levet, et quo levet. Quid dixi, Quid levet, et quo levet? Quale cor levet, videat; quia ad Dominum levat: ne sarcina voluptatis carnalis praegravatum, ante cadat, quam fuerit subl
Abbreviated transcription (Latin):
ad elephantẽ et postremo ad hoĩe:
et ꝑsuasit hoĩ qr nõ a deo factꝰ est
hõ. Ita ille misex cũ tediũ passꝰ esẜ
a muscis: musca factꝰ est quẽ diabo¬
lus possidẽt. Beelz ebub quippe int̾¬
p̃tari dicit᷑ pnceps mustarũ. De qͥ¬
bus sc̃ptũ est. Iusce mortifere: exter¬
mmãt oleũ suuitatis. ¶uid igit

Expanded text:
ad elephantem, postremo ad hominem; ad elephantem, postremo ad hominem; et persuasit homini quia non a Deo factus est homo. Ita ille miser cum taedium passus est ad muscas, musca factus est, quem diabolus possideret. Beelzebub quippe interpretari dicitur princeps muscarum: de quibus scriptum est, Muscae moriturae exterminant oleum suavitat
Abbreviated transcription (Latin):
a diabolo derisi sũt: et ad mustas
capti sũt. Solent enĩ aucupes ponẽ
ĩ muscipula mustas: ut esuriẽtes a¬
ues decipiãt. Sic et isti ad muscas a
diabolo decepti sũt. Nã nescioquis
tediũ paciebat᷑ a mustis. Inuenit il¬
lũ manicheꝰ tedio affectũ et cũ dicet
se nõ posse pati mustas et odisẜ uehe¬
mẽt᷑ illas: statĩ ille. Quis ferit hãs¬
inq̃tͤ Et qr tedio affectꝰ erat et ode¬
rat illas: nõ ausꝰ est dice̾ deꝰ illas
fecit. Erat aũt tatholicꝰ. Ille statĩ
subiecit. Bi deꝰ illas nõ fecit ⁊ qͥs il¬
las fecit: Plane cut ille: ego credo
qd̾ diabolꝰ fecit mustas. Et ille statĩ.
Si mmustas diabolꝰ fecit sĩt te uideo
ꝯfiteri qr prudẽt᷑ ĩtelligis: apem qͥs
fecit que paulo amplior est musta:
Nõ ausꝰ ille est dice̾ qr deꝰ fecit apẽ.
et mustã nõ fecit: qr res erat ꝓxĩa.
Ab ape duxit ad locustã a locusta ad
latertã. a laterta ad auẽ ab aue
duxit ad petus : inde adbouẽ inde

Expanded text:
a diabolo, et ad muscas capti sunt. Solent enim aucupes ponere in muscipula muscas, ut esurientes aves decipiant: sic et isti ad muscas a diabolo decepti sunt. Nam nescio quis taedium patiebatur ad muscas: invenit illum Manichaeus taedio affectum; et cum diceret se non posse pati muscas et odisse vehementer illas, statim ille, Quis fecit has? Et quia taedio affectus erat, et oderat illas, non ausus est dicere, Deus illas fecit: erat autem catholicus. Ille statim subjecit: Si Deus illas non fecit, quis illas fecit? Plane, ait ille, ego credo quia diabolus fecit muscas. Et ille statim: Si muscam diabolus fecit, sicut te video confiteri, quia prudenter intelligis, apem quis fecit, quae paulo amplior est musca? Non ausus ille est dicere quia Deus fecit apem, et muscam non fecit; quia res erat proxima. Ab ape duxit ad locustam, a locusta ad lacertum, a lacerto ad avem, ab ave duxit ad pecus, inde ad bovem, inde
Abbreviated transcription (Latin):
sierũt: Ergo et dei uerbũ sonuit: et
ꝑactũ est: Quomõ oĩa ꝑ ip̃m facta
sũt. et sine ip̃o fuctũ est nichil: Quõ
ꝑ illud regit᷑ qd̾ ꝑ illud creatũ est. si so¬
nuit et trãsiit. Quale ergo uerbũ:
qd̵ et dicit᷑ et nõ tnͣsiit: Intẽdat cari¬
tas uẽa: magnares est. Cotidie ditẽ¬
do uerba uiluerũt nobis: qe sonando

Expanded text:
erbum sonuit et peractum est? Quomodo omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil? quomodo per illud regitur, quod per illud creatum est, si sonuit et transiit? Quale ergo Verbum quod et dicitur, et non transit? Intendat Charitas vestra: magna res est. Quotidie dicendo
Abbreviated transcription (Latin):
qui ut nõ possint ip̃i illũmare: q̃u
et ip̃i illũmati sũt audiẽdo inde uñ
qͥ hec dixit. Accepit ioħes ille frẽs qͥ dis¬
cũbebat supͣ pectꝰ dm̃: et de pectore dĩ
bibebut qd̾ nobis ꝓpinaret. S ꝓpina¬
uit uerba ĩtellectũ añt inde debes ca¬
pẽ unde et ip̃e bibebat qͥ tibi ꝓpinauit:¬

Expanded text:
qui, ut non possint ipsi illuminare, quia qui, ut non possint ipsi illuminare, quia et ipsi illuminati sunt audiendo. Inde qui haec dixit accepit, Joannes ille, fratres, qui discumbebat super pectus Domini, et de pectore Domini bibebat quod nobis propinaret. Sed propinavit verba. Intellectum autem inde debes capere, unde et ipse biberat, qui tibi propinavit
Abbreviated transcription (Latin):
id est erigite uos ad euãgelistã: erigite
uos ad eiꝰ sensũ. S qr mõtes isti pacẽ
suscipĩt. nõ potest aũt esse ĩ pace qͥ spez
ponit in hoĩeͬ nolite sit erige otulos in
montẽ ut putetis ĩ hoĩe spem uẽaz esse
collotandã. Et sic dicite. leuaui otulos
meos ĩ mõtes unde ueniet auxiliũ in:
ut statĩ subiũgatis. Auxiliũ meũ a
dño: q̃ fecit celũ et trã. Ergo leuemꝰ o¬
culos ĩ mõtes unde uemiet auxiliũ nob̾:¬

Expanded text:
id est, erigite vos ad evangelistam, erigite vos ad ejus sensum. Sed quia montes isti pacem suscipiunt, non potest autem esse in pace qui spem ponit in homine; nolite sic erigere oculos in montem, ut putetis in homine spem vestram esse collocandam, et sic dicite: Levavi oculos meos in montes, unde veniet auxilium mihi: ut statim subjungatis: Auxilium meum a Domino qui fecit coelum et terram. Ergo levemus oculos in montes, unde veniet auxilium nob
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ arte celũ. Bolẽ et lunã uides. sũt ⁊
ista ĩ arte: s̃ foris corꝑa sũt ĩ arte ui¬
ta sũt. Bidete si quoniõ potestis. Mag¬
na etem̃ res dicta est et si nõ ame mͣg¬
no sit nõ ꝑ me magnũ: tñ amagno.
Nõ enĩ a me paruulo dicta sũt hec. ẜ
ille nõ est ꝑuulꝰ ad quẽ respicio ut di¬
cã. Capiat quisq ut potest ĩ qntũ
potest: et qͥ nõ potest nutriat cor ut
possit. Onde nuitriatꝰ De lacte nutri¬
at. ut ad tibũ ꝑueniat. A xp̃o ꝑtarnẽ
uato nõ recedat donet ꝑueniat ad xp̃z
ab uno pr̃e natũ: uerbu deũ apud deu
ꝑ qd facta sũt oĩa: qr illa uita est: q̃¬

Expanded text:
in arte coelum: solem et lunam vides; sunt et ista in arte: sed foris corpora sunt, in arte vita sunt. Videte, si quo modo potestis; magna enim res dicta est: et si non a me magno, aut non per me magnum, tamen a magno. Non enim a me parvulo dicta sunt haec: sed ille non est parvulus ad quem respicio, ut dicam. Capiat quisque ut potest, in quantum potest: et qui non potest, nutriat cor, ut possit. Unde nutriat? De lacte nutriat, ut ad cibum perveniat. A Christo per carnem nato non recedat, donec perveniat ad Christum ab uno Patre natum, Verbum Deum apud Deum, per quod facta sunt omnia: quia illa vita est, q
Abbreviated transcription (Latin):
si aliquo mõ potest dici. ĩ tm̃ ascẽdit
ĩ cor iohis: in qnͣtũ ip̃e iohes nõ erat hõ.
Quid est nõ erat hõ. In qnͣtũ ceꝑat
esse angelꝰ: qr oẽs sc̃ĩ angeli qͥ sũt ã¬
m̃itiatores dei. Ideo tarnalib et cĩa¬
lib nõ ualẽtib ꝑcipẽ que sũt deiͬ quid
ait apłs: Cũ emĩ dicitis ego sũ pauli
ego apollo⁊ nõne hoĩes estis: Quid eos
uolebat face̾: quibz eꝓbrabat qr hoĩes
erãt: Tlultis nosse quid eos fate uole¬
bat. Andite ĩ psalmis. Egodixi dii es¬
tis: et filii extelsi oẽs. Ad hos ergo uotat
uos deꝰ: ne simꝰ hoĩes. B tũt ĩ meliꝰ
nõ ermꝰ hoĩes: si pus nos hoĩes esse ag¬
noscamꝰ. id est ut ad illã celsitudĩez ab
hũilitate surgamꝰ : ne cũ putamꝰ nos
aliq̃d esse tũ nnichil sumꝰ: nõ solũ nõ at¬
cipiamꝰ qd nõ sumꝰ s et amitamꝰ qd̵

Expanded text:
m ascendit in cor Joannis, in quantum ipse Joannes non erat homo. Quid est, Non erat homo? In quantum coeperat esse angelus: quia omnes sancti, angeli; quia annuntiatores Dei. Ideo carnalibus et animalibus non valentibus percipere quae sunt Dei, quid ait Apostolus? Cum enim dicitis, Ego sum Pauli, ego Apollo, nonne homines estis ? Quid eos volebat facere, quibus exprobrabat quia homines erant? Vultis nosse quid eos facere volebat? audite in Psalmis: Ego dixi, Dii estis, et filii Excelsi omnes . Ad hoc ergo vocat nos Deus, ne simus homines. Sed tunc in melius non erimus homines, si prius nos homines esse agnoscamus, id est, ut ad illam celsitudinem ab humilitate surgamus: ne cum putamus nos aliquid esse, cum nihil simus, non solum non accipiamus quod non sumus, sed et amit
Abbreviated transcription (Latin):
nõ essemꝰ: hũanã ꝑ quã retreati sumꝰ
cũ ꝑditi essemꝰ. Et quidẽ duũa cõdi¬
toris nr̃i utus sine assũptioe hũauita¬
tis nos recreare erat idonea: hũana
aut eiusdẽ redẽptoris nr̃i ĩfirmitas
sine assumẽte se et ĩ habitãte in se. et
oꝑante ꝑse duũtate nos retreare ne¬
quit : atq ideo uerbũ caro factũ est.

Expanded text:
non essemus; humanam, per quam recreati sumus, cum perditi essemus. Et quidem divina conditoris nostri virtus, sine assumptione humanitatis nos recreare erat idonea: humana autem ejusdem Redemptoris nostri infirmitas, sine assumente se, et inhabitante in se, et operante per se divinitate, nos recreare nequivit. Atque ideo Verbum caro f
Abbreviated transcription (Latin):
In pͥncipio erat uerbũ. Si ercit non
est factũ ut ista oĩa ꝑ ip̃m fierẽt:
et sine ip̃o factũ est nchil. Si ergo e¬
rat ĩ pͥncipio uerbũ et uerbũ erat a¬
pud deũ et deꝰ erat uerbu: si nõ po¬
tes cogitare qͥd sit. differ ut crestas.
Ille tib est accipe lac ut nutriaris:
ut sis ualidꝰ ad capiendũ tibũ. Sa
sũt: et sine ipso factũ est nichil. Bi¬
dete neisit cogitetis: qr nichil aliqͥd
est. Solent em̃ dite̾ multi male ĩtel¬
ligẽtes sine ip̃e factũ est nichil: et pu¬
tare aliqͥd esse nichil. Peccatũ quidẽ:
nõ ꝑ ip̃m factũ est. Et maĩfestũ est
qr pct̃m nichil est: et nichil fuĩt hõi¬
nes cũ peccãt. Et idolũ nõ ꝑ uerbũ
factũ est. Habet quidẽ formã qͣndã
hũanã: ẜ ip̃e hõ ꝑ uerbũ factꝰ est.
Nã forma hoĩs in idolo nõ ꝑ uerbũ
facta est. Et scriptũ est. Sc̃imꝰ qr in
chil est idolũ. Ergo ista nõ sũt facta
ꝑ uerbũ s quetũq naturalit facta¬

Expanded text:
ncipio erat Verbum. Si erat, non est factum, ut ista omnia per ipsum fierent, et sine ipso nihil. Si ergo erat in principio Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: si non potes cogitare quid sit, differ ut crescas. Ille cibus est, accipe lac ut nutriaris, ut sis validus ad capiendum cibum. 13. sunt, et sine ipso factum est nihil, videte ne sic cogitetis, quia nihil aliquid est. Solent enim multi male intelligentes, sine ipso factum est nihil, putare aliquid esse nihil. Peccatum quidem non per ipsum factum est: et manifestum est, quia peccatum nihil est, et nihil fiunt homines cum peccant. Et idolum non per Verbum factum est: habet quidem formam quamdam humanam, sed ipse homo per Verbum factus est; nam forma hominis in idolo, non per Verbum facta est; et scriptum est, Scimus quia nihil est idolum . Ergo ista non sunt facta per Verbum; sed quaecumque naturalit
Abbreviated transcription (Latin):
Nisi enĩ tnͣscendet ista oĩa que treata
sũt: nõ ꝑueniret ad eũ ꝑ quẽ facta sut oĩa.
Nõ potestis cogitare qͥd tnscẽderit: insi
uideatis quo ꝑuenerit. Queris de celo
et tra: factasũt. Queris de his que sũt
ĩ telo et t̾ra: utiq multomagis et ip̃a
facta sũt. Nueris de spũalib creaturis
de angelis de archãgelis sedib dñacio

Expanded text:
reata sunt, non perveniret ad eum per quem facta sunt omnia. Non potestis cogitare quid transcenderit, nisi videatis quo pervenerit. Quaeris de coelo et terra? facta sunt. Quaeris de his quae sunt in coelo et terra? Utique multo magis et ipsa facta sunt. Quaeris de spiritualibus creaturis, de Angelis, Archangelis, Sedibus, Do
Abbreviated transcription (Latin):
acceptor deꝰ: ẜ̃ in oĩ gente qͥ tumet eũ
et oꝑat᷑ iusticiã acceptus est illi. Mͦ
aũt ordine credẽtes filii dei possint
fieri et qͣntũ hec genacio a carnali
distet: subsetutꝰ euãgelista designat.
Qui nõ ex sangiuĩbz inq̃t neq ex uo¬
lutate carnis neq ex uolũtate uiri:
s ex deo nati sũt. Carnalis quippe¬
nr̃a singuloꝵ genatio: ex sangiũb

Expanded text:
acceptor Deus , sed in omni gente, qui timet Deum, et operatur justitiam, acceptus est illi. Quo autem ordine credentes, filii Dei possent fieri, et quantum haec generatio a carnali distet, subsecutus evangelista designat. Qui non ex sanguinibus inquit neque ex voluntate carnis, neque ex voluntate viri, sed ex Deo nati sunostra singulorum generatio ex sanguinibus,
Abbreviated transcription (Latin):
frẽs lim qũta grã redẽptoris nr̃i:
quã magna sit multitudo dultedĩs,
eiꝰ. Uintus ex pr̃e natꝰ est et noluit
remane unꝰ: descẽdit ad trã ubi et¬
frẽs sibi quib regnũ patris sui dare
poss acq̃reret. Deꝰ ex deo natꝰ est: et
noluit dei tm̃ filiꝰ mane̾. Hõis quo¬
q filiꝰ fieri dignatꝰ est: nõ amittẽs
qd erat ẜ assumes qd nõ erat: ut ꝑ
hot hoĩes ĩ dei filios tnsferret. głieq
sue facẽt coheredes: qui qđ ip̃e semꝑ
habebat ꝑnaturã ĩciperẽt habere
ꝑ grũ. Cõsideremꝰ qͣnta u̾tus est
fidei: cuiꝰ merito potestas dat᷑ hõib
filios dei fieri. Unde bene sc̃ptũ est:
iustꝰ ex fide uiuit. Qlunt enĩ iustus
ex fide nõ illa que labioꝵ tm̃ ꝯfessio¬
ue ꝓfert᷑: s ea que ĩ dilectionẽ oꝑat᷑.
Alioqͥn fides si nõ habeat oꝑa: mor¬
tua est ĩ semetip̃a. Nullꝰ seip̃m de¬
eramꝰ longe mereamͬ fieri ꝓpe in
sangiuĩe xp̃i. Bideamꝰ qd̾ dicitur.

Expanded text:
rissimi, quanta gratia Redemptoris nostri, quam magna sit multitudo dulcedinis ejus. Unicus ex Patre natus est, et noluit remanere unus; descendit ad terram, ubi fratres sibi, quibus regnum Patris sui dare posset, acquireret: Deus ex Deo natus est, et noluit Dei tantum Filius manere; hominis quoque filius fieri dignatus est, non amittens quod erat, sed assumens quod non erat, hoc homines in Dei filios transferret, gloriaeque suae faceret cohaeredes, qui, quod ipse semper habebat per naturam, inciperent habere per gratiam. Consideremus, quanta virtus est fidei, cujus merito potestas datur hominibus filios Dei fieri. Unde bene scriptum est, quia justus ex fide vivit . Vivit justus ex fide, non illa quae labiorum tantum confessione profertur, sed ea quae per dilectionem operatur. Alioquin fides, si non habeat opera, mortua est in semetipsa . Nullus seipsum deeramus longe, mereamur fieri prope in sanguine Christi. Videamus quod dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ dixit et ĩ intelligẽte est qͥ audut.¬
¶ Lanet hoc tñseũtib soms: Riefer
cam ad illud uerbũ. Si tu potes ha¬
bere i uerbũ in corde tuo tanꝙq̃ ꝯsiliũ
natũ in mẽte tua: ut mẽs tua pariat
ꝯsiliũ. et insit ꝯsiliũ quasi ꝓles mẽ¬
tis tue qͣsi filiꝰ cordis tui. Prius enĩ
cor genat ꝯsiliũ ut aliquã fabritã
ꝯstruas: aliqͥd amplũ in t̾ra molia¬
ris. Iã natũ est ꝯsiliũ: et opus nou¬

Expanded text:
 dixit, et in intelligente est qui audivit, manet hoc transeuntibus sonis. 9. Refer animum ad illud verbum. Si tu potes habere verbum in corde tuo, tanquam consilium natum in mente tua, ut mens tua pariat consilium, et insit consilium quasi proles mentis tuae, quasi filius cordis tui. Prius enim cor generat consilium, ut aliquam fabricam construas, aliquid amplum in terra moliaris; jam natum est
Abbreviated transcription (Latin):
tib dictũ est ecclie: pax uobiscũ. Et ip̃i
mõtes patẽ ãnũtiando eccłie. nõ diuise¬
rũt se adusꝰ eũ a quo susceperũt patẽ:
ut ueratit᷑ nõ ficte nuĩciarẽt patẽ. Bũt
aũt alii mõtes naufragosi: quo qͥsq
nauim cũ ĩpulerit soluit᷑. Facile est em̃
cũ uidet᷑ t̾ra a ꝑiclitãtib: qͣsi conari ad
trã. E aliqũ uidet᷑ t̾ra ĩ mõte et saxa
latẽt sub mõte: et cũ quisq conat᷑ ad
montẽ icidit ĩ saxa: et ibi nõ ĩuenit por¬
tũ s planctũ. Bic fuerũt quidã mõtes

Expanded text:
 est Ecclesiae, Pax vobiscum: et ipsi montes pacem annuntiando Ecclesiae, non diviserunt se adversus eum a quo susceperunt pacem , ut veraciter, non ficte nuntiarent pacem. 3. Sunt enim alii montes naufragosi, quo quisque navim cum impulerit, solvitur. Facile est enim cum videtur terra a periclitantibus, quasi conari ad terram: sed aliquando videtur terra in monte, et saxa latent sub monte; et cum quisque conatur ad montem, incidit in saxa; et non ibi invenit portum, sed planctu
Abbreviated transcription (Latin):
cipẽ noluerũt ⁊ et qd grauiꝰ est siu
eũ nõ reteperũt. hoĩes siz quos ip̃e
treauit: indei quos petuliarẽ sibi e¬
legerat ĩ plebẽ. quib sue cognicõis
reuelauerat archanũ: quos miri¬
fitis pr̃m głifitauerat actis. quib
sue legis doctrinã ꝯtulerat ex quib
se ĩcarnandũ ꝓmiserat. et ĩ quib
se ĩcarnatũ ut ꝓmiserat ostẽdit: ip¬
si eũ recipẽ uenientẽ magna ex ꝑte
retusurũt. Neq euĩ oẽs retusarũt. eͥũ¬
Alioq̃n nullꝰ esẜ saluꝰ: et suꝑuacua¬

Expanded text:
t. Et quod gravius est, sui eum non receperunt, homines scilicet, quos ipse creavit; Judaei, quos peculiarem sibi elegerat in plebem, quibus suae cognitionis revelaverat arcanum, quos mirificis patrum glorificaverat actis, quibus suae legis doctrinam contulerat, ex quibus se incarnandum promiserat, et in quibus se incarnatum, ut promiserat, ostendit, ipsi eum recipere venientem magna ex parte recusarunt. Neque enim omnes recusarunt; alioq
Abbreviated transcription (Latin):
tit᷑: illud qd ĩtelligit᷑ de sono nõ ipse
sonꝰ. Ette uerbũ dico: cũ dicodeus.
Quã breue est qd dixi: qͣtuor litteras
et duas syllabas. Nũquidnũ hoc to¬
tũ est deus ͥ qͣtuce litte et duesyllabe:
An qͣntũ hoc uile est. tantũ tarũ est
qd̾ ĩ eis ĩtelligit᷑: Quid factũ est in
corde tuoͬ cũ audisses deꝰ. Nuid fac¬
tũ est ĩ corde meor cũ diterẽ deꝰͦ Mag¬
na et sũma quedã substãtia togita¬
ta est: que tnͣscẽdit om̃ez mutabilẽ
creaturã tarnalẽ et aĩalẽ. Et si dicã

Expanded text:
elligis de sono, non ipse sonus. Ecce verbum dico, cum dico, Deus. Quam breve est quod dixi, quatuor litteras, et duas syllabas! Numquidnam hoc totum est Deus, quatuor litterae, et duae syllabae? An quantum hoc vile est, tantum charum est quod in eis intelligitur? Quid factum est in corde tuo, cum audisses, Deus? Quid factum est in corde meo, cum dicerem, Deus? Magna et summa quaedam substantia cogitata est, quae transcendat omnem mutabilem creaturam, carnalem et animalem.
Abbreviated transcription (Latin):
Omña ꝑ ip̃m facta sũt: et siue ip̃o fac¬
tũ est nichil. Si enĩ nichil treaturaꝵ
sine ip̃o factũ est: patet ꝓfecto quia
ip̃e treaturu nõ est ꝑ quẽ oĩs treatura
facta est. Et ne qͥs audiẽs factã ꝑ deũ¬
treaturã mutabilẽ tredet eiꝰ uolun¬
tatẽ: qͣsi qͥ subito uellet face̾ creatu¬
rã quã ab et̾no nũꝙͣ ante fetiss: ma¬
infeste docet euãgelista. factã quidẽ
ĩ tꝑe creaturã: ẜ ĩetua creatoris sapiẽ¬
tia quãdo et qualis trearet᷑ semꝑ fu¬
isse dispositũ. Et hoc est qd̵ ait. Qd̾
fuctũ est in ip̃o uita erat: id est quod
ratione qͣsi semꝑ uixerat et uiuit:
nõ qr toet̾nũ est treatori qd crecuit.
s qr toet̾na est illi ratio uolũtatis sue
ĩ qua ab et̾no habuit et hab quid ⁊
quãdo trearet. qualit treatũ guber¬
uet ut maneat: ad quẽ finẽ singula
q̃ creauit ꝑducat. Sequit᷑. Et uita
erat lux hõim. Quo uerbo iꝑte doce¬

Expanded text:
facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Si enim nihil creaturarum sine ipso est factum, patet profecto quia ipse creatura non est, per quem omnis creatura facta est. Et ne quis audiens factam peet ejus voluntatem, quasi qui subito vellet facere creaturam quam ab aeterno nunquam ante fecisset, manifeste docet evangelista factam quidem in tempore creaturam, sed in aeterna Creatoris sapientia, quando et qualis crearetur, semper fuisse dispositum. Et hoc est quod ait: Quod factum est, in ipso vita erat. Id est, quodratione, quasi semper vixerat et vivit. Non quia coaeternum est Creatori quod creavit, sed quia coaeterna est illi ratio voluntatis suae, in qua ab aeterno habuit et habet quid et quando crearet, qualiter creatum gubernet ut maneat, ad quem finem singula quae creavit perducat. Sequitur: Et vita erat lux hominum. Quo verbo aperte doce
Abbreviated transcription (Latin):
lucere ĩ seip̃a: ẜ sua p̃sentia quostũ¬
q attigerit illustrare sufficit. Ad
res quilib electi ueretiã ip̃e iohes
quo maior int̾ natos mulieꝵ nõ sur¬
rexit lux nõ esse asserit᷑: ut uidelitz
xp̃s nõ esse qd̵ putabat᷑ mõstretur.
ardens et lucẽs: ardens stilitz fide ⁊
dilectiõe. lucẽs uerbo et actione. Gea¬
tiã uo lucis pectorib ĩ funde̾: solius
est eiꝰ de quo dicit᷑. Erat lux uera
q̃ illũmat om̃ez hoĩez uenientẽ in
hũc mũdũ: om̃e uidelit q̃ illũiat᷑
siue nattͣli ĩgenio seu sapiẽtia diu¬

Expanded text:
lucere, sed et sua praesentia, quoscunque attigerit, illustrare sufficit. Ad res quilibet electi, verum etiam ipse Joannes, quo major inter natos mulierum nemo surrexit, lux non esse asseritur, ut videlicet Christus non esse, quod putabatur, monstretur. ardens, et lucens . Ardens scilicet fide et dilectione, lucens verbo et actione. Gratiam vero lucis pectoribus infundere, solius est ejus de quo dicit: Erat lux vera, quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum; omnem videlicet, qui illuminatur, sive nat
Abbreviated transcription (Latin):
lux ĩ tenebris lutet et tenebre eã nõ
ꝯphenderũt. Mundũ nãq hoc loto
dicit hoĩes mũdi amore deceptos:
atq ĩ herendo treature. ab agnostẽ¬
da treatoris su maiestate reflexos.
In ꝓpria uenit. qr ĩmũdo quẽ ꝑ diui¬
nitatẽ fecit: ꝑ hũanitatẽ natꝰ ap¬
paruit. In ꝓpria uenit. qr in gẽte

Expanded text:
lux in tenebris lucet, et tenebrae eam non comprehenderunt. Mundum namque hoc in loco dicit homines, mundi amore deceptos, atque inhaerendo creaturae, ab agnoscenda creatoris sui majestate reflexos. In propria venit, quia in mundo, quem per divinitatem fecit, per humanitatem natus apparuit. In propria venit,
Abbreviated transcription (Latin):
stantiã uiuã ꝓpetuã oĩpotentẽ ĩfi¬
clusã: Nñdo ista cogitas: hoc est uer¬
bũ de deo ĩ corde tuo. Nũqͥd aũt hoc
est sonꝰ ille : qͥ qͣtuor beĩs ꝯstat et dua¬
bus syllabis: Ergo quetũq dicũt᷑ et

Expanded text:
stantiam vivam, perpetuam, omnipotentem, inficlusam? Quando ista cogitas, hoc est verbum de Deo in corde tuo. Numquid autem hoc est sonus ille qui quatuor litteris constat, et duabus syllabis? Ergo quaecumque dicuntur et
Abbreviated transcription (Latin):
cõdicioĩs honore ꝓcul recedẽtes oꝑati sũt
umẽtis ĩsipientib et sumiles facti sũt
illis: atq ideo recte ueritatis luce pri
et iniqui: quoꝵ teca p̃cordia lux et̾ne
sapẽcie qualia sint maĩfeste cognos¬
cit: ꝙͣuis ip̃os radios eiusdẽ lucis neqͣ¬

Expanded text:
cul recedentes, comparati sunt jumentis insipientibus, et similes facti sunt illis, atque ideo recte veritatis luce privet iniqui quorum caeca praecordia, lux aeternae sapientiae, qualia sint, manifeste cognoscit, quamvis ipsi radios ejusdem lucis neq
Abbreviated transcription (Latin):
sũ fieri scdm ip̃m. Et hoꝵ nefanda
refellit sententiã euãgelista cũ ait.
Hot erat ĩ pncipio apud deũ: id est hͦ
uerbũ qd deus est nõ ex tꝑe cepit. ẜ in
pͥncipiõ erat deꝰ apud deũ. Itẽ fuere
ueritatis ĩnniti q̃ xp̃m et ante ꝑtũ

Expanded text:
sum fieri secundum ipsum. Et horum nefandam refellit sententiam evangelista, cum ait. Hoc erat in principio apud Deum. Id est, hoc Verbum quod Deus est, non ex tempore coepit, sed in principio erat Deus apud Deum. Item fuere veritatis inimici qui Christum et ante partum
Abbreviated transcription (Latin):
de duuĩtate saluatoris. et fidẽ recte cre¬
dentiũ sublimit ĩbuit: et hereticoꝵ ꝑ
fidiã potent exuꝑat. Fuere nũq here¬
tici q̃ dicerẽt. Si ergo natꝰ est xp̃s: e
rat tẽpꝰ quãdo ille nõ erat. Quos pri¬
mo sermone redarguit. cũ caait. Inp̾u¬
cipio erat uerbũ. Neq u̾o ait ĩ pncipio
cepit esse uerbũ s ĩpncipio erat uer

Expanded text:
e credentium sublimiter imbuit, et haereticorum perfidiam potenter exsuperat. Fuere namque haeretici, qui dicerent: Si ergo natus est Christus, erat tempus quando ille non erat: quos primo sermone redarguit, cum ait: In principio erat Verbum. Neque vero ait, In principio coepit esse Verbum, sed in principio erat
Abbreviated transcription (Latin):
bis euãgelistaꝵ mathei uidelitz et lu¬
te. mãifestatã cognouimꝰ: libet etiã
de uerbi idest diuĩtatis eiꝰ et̾nitate ĩ
qua pr̃i manet semꝑ equalis. beati
iohis euãgeliste dicta scrutari ⁊ qͥ sm¬
gulatis puilegio meruit castitatis:
ut ceteris altiꝰ diũtatis ip̃iꝰ caperet

Expanded text:
bis evangelistarum, Matthaei videlicet et Lucae, manifestatam cognovimus, libet etiam de Verbi, id est, divinitatis ejus, aeternitate in qua Patri manet semper aequalis, beati Joannis evangelistae dicta scrutari, qui singularis privilegio meruit castitatis ut caeteris altius d
Abbreviated transcription (Latin):
dei sapiẽtia tarne ĩ qua uideri pos¬
set ĩduta est: que ĩ hoĩs habitu ap¬
parẽs et loquẽs hõib. paulatĩ fide
purificata eoꝵ corda ad tognitionẽ
sue diũe uisionis ꝓuehẽt. Missus ẽ
ante illũ hõ magnimeriti: tuiꝰ testĩo¬
mo pararẽt᷑ oẽs ad audiendã mox
ut apparet ip̃a dei sapiẽtia ⁊ ad ui¬
dendũ ip̃m solẽ iusticie mibe iã tor¬
poris tectũ: id est ad uidendũ audiẽ¬
dũq hoĩez qͥ deꝰ ess plenũ gr̃e et ue¬
ritatis. Fuit inqͥt hõ missꝰ a deoͬ tui
nomẽ erat ioħes. Hit ueuit ĩ testĩo¬
mũ ut testĩomũ ꝑhibet de lumine:

Expanded text:
in qua videri posset, induta est, quae in hominis habitu apparens, et loquens hominibus paulatim fide purificata, eorum corda ad cognitionem suae divinae visionis proveheret. Missus est ante illum homo magni meriti, cujus testimonio pararentur omnes ad audiendam mox, ut appareret, ipsam Dei sapientiam, ad videndum ipsum solem justitiae, nubae jam corporis tectum; id est, ad videndum audiendumque hominem, qui Deus esset, plenum gratiae et veritatis. Fuit, inquit, homo missus a Deo, cui nomen erat Joannes. Hic venit in testimonium, ut testimonium perhiberet de lumine
Abbreviated transcription (Latin):
deũ ꝓrsus esse nõ trederẽt. Quos ꝯse¬
quẽt᷑ opp̾unt cũ ait. Et deꝰ erat uer¬
bũ. Fuere alii qͥ deũ quidẽ illũ ẜ ex tẽ¬
pore ĩtarnatiois factũ: nõ aũt et̾nũ
ante setula natũ a pr̃e putarẽt. Unde

Expanded text:
Deum prorsus esse non crederent: quos consequenter exprimit , cum ait: Et Deus erat Verbum. Fuere alii qui Deum quidem illum, sed ex tempore incarnationis factum, non autem aeternum ante saecula natum a Patre p
Abbreviated transcription (Latin):
buisse ꝑhibet᷑: ẜ ꝑ hoc typice docet᷑:
qr telestis haustũ sapiẽtie ceteris ex¬
tellentiꝰ de scissimo eiusdẽ pettoris.
fonte potauerit. Unde et merito ĩ fi¬
gura q̃tuor nĩaliũ aquile uolãti cõ¬
parat᷑. Cũctis quippe aub aquila.
celsus uolare: tũctis aĩantib clariꝰ
solis radiis ĩfigere ꝯsueuit obtutꝰ. Et

Expanded text:
ocetur quia coelestis haustum sapientiae caeteris excellentius de sanctissimo ejusdem pectoris fonte potaverit. Unde et merito in figura quatuor animalium aquilae volanti comparatur. Cunctis quippe avibus aquila celsius volare, cunctis animantibus clarius solis radiis infigere consuevit obtutus. Ita
Abbreviated transcription (Latin):
cutꝰ. Anĩa aũt neminẽ iuuãs erit
arbor nõ habẽs poma: cũ totiꝰ pieta¬
tis iuenit᷑ aliena. Detum ergo mẽ¬
sis ieuimũ qd̵ hiemalis est tꝑ̃is ad
agritulturã nos mmisticã uotat: qr se¬
getũ et palinitũ atq arboꝵ uires qͥ¬
bus hũana sustentat᷑ ĩfiriitas spã¬
talib studiis excolũt᷑ ⁊ ut dincus ager
sius ditet᷑ ĩpendiis. et quẽ nũꝙͣ expe¬
dit esse sine fructu: de ꝓpria fiat uber¬
tate ferudior. Qd̾ utiq ĩtelligit sc̃ĩ¬
tas uẽa ad totiꝰ eccłie ꝓfectꝰ esse refe¬
rendũ. quoꝵ ĩ fide germẽ est. ĩ spe tre-¬

Expanded text:
cutus. Anima autem neminem juvans erit arbor non habens poma, cum totius pietatis invenietur aliena. Decimi ergo mensis jejunium, quod hiemalis est temporis, ad agriculturam nos mysticam vocat, qua segetum et palmitum atque arborum vires, quibus humana sustentatur infirmitas, spiritalibus studiis excolantur: ut Dominicus ager suis ditetur impendiis, et quem numquam expedit 58 esse sine fructu, de propria fiat ubertate fecundior. Quod utique intelligit sanctitas vestra, ad totius Ecclesiae profectus esse referendum, quo
Abbreviated transcription (Latin):
Residia dilcissim sc̃ĩficã¬
dis mẽtib nr̃is atq corꝑib
diuĩtꝰ ĩstituta. ideo cũ dieꝵ
tẽporuq curriculis sine cessatione re¬
parãt᷑: ut ĩfirmitatũ nr̃aꝵ ip̃a nos
medicina cõmoneat. Natura quippe
mutabilis et de peitati labe morta¬
lis licet etiã redẽpta et sacro baptis¬
mate iã renata sit: in qñtũ est pas¬
sibilis tm̃ est ad deteriora ꝓluus.
orrũperet᷑ tarnali desiderio insi
spitali mmimiret᷑ auxilio: qr sĩt illi
nũꝙͣ deest unde corruat ita semꝑ p̃¬
sto est unde subsistat dicẽte apło⁊ fi¬

Expanded text:
esidia, dilectissimi, sanctificandis mentibus nostris atque corporibus divinitus instituta, ideo cum dierum temporumque curriculis sine cessatione reparantur, ut infirmitatum nostrarum ipsa nos medicina commoneat. Natura quippe mutabilis, et de peccati labe mortalis, licet jam redempta, et sacro baptismate jam renata, in quantum est pass, in tantum est ad deteriora proclivis. Corrumperetur carnali desiderio, nisi spiritali muniretur auxilio: quia sicut illi numquam deest unde corruat, ita semper praesto est unde subsistat, dicente Apostolo: Fi
Abbreviated transcription (Latin):
bis de sue ĩfecũditatis exemplo. quã
dus ihs sĩt euãgeliũ refert nichil ha¬
bentẽ qd esuriẽs sumet ꝓpetua steri¬
litate dãpnauit: ut ĩtelligeremꝰ qm̃
q̃ esurientẽ nõ refouet illi denegat
tibũ. q̃ qd pauꝑi est datũ sibi dixit
ĩpensũ. Et huiꝰ maledictiõis sabo¬
res erũt quib a uidicãte dicit᷑: disce

Expanded text:
suae infecunditatis exemplo, quam Dominus Jesus, sicut Evangelium refert, nihil habentem quod esuriens sumeret, perpetua sterilitate damnavit: ut intelligeremus quoniam qui esurientem non refovet, illi denegat cibum qui quod pauperi est datum, sibi dixit impensum. Et hujus maledictionis arbores erunt, quibus a jud
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓudenciã grẽ dei addita sũt sc̃a ie¬
iuma: que ĩ quibusdã dieb ab um¬
usa eccłir deuotionẽ obseruãtie gen̾a¬
lis exigerẽt. Quãius enĩ pulchꝵ sit
atiz laudabile ut singła queq mẽ¬
bea corꝑis xp̃i ꝓpriis omẽt᷑ officiis: ex¬
cellẽcioris tñ est actiõĩs sucratiorisq
ututis. cũ. in unũ ꝓpositũ pie plebis
corda ꝯcurrũt: ut ille cui stĩficatio
nr̃a suppliciũ est nõ solũ a parte s
etiã a soliditate suꝑet᷑. Cui nũt oꝑi

Expanded text:
ei 57 addita sunt sancta jejunia, quae in quibusdam diebus ab universa Ecclesia devotionem observantiae generalis exigerent. Quamvis enim pulchrum sit atque laudabile ut singula quaeque membra corporis Christi propriis ornentur officiis, excellentioris tamen est actionis sacratiorisque virtutis, cum in unum propositum piae plebis corda concurrunt: ut ille cui sanctificatio nostra supplicium est, non solum a parte, sed etiam a soliditate superetur. Cui nunc operi,
Abbreviated transcription (Latin):
Ubi enĩ in aꝑto sũt pugne ĩ maĩfes¬
tosũt et torone: et hoc ip̃m alit atq
uccẽdit paciẽtie fortitudĩe qd sĩt ꝓ¬
xima est tribulatio: ita est et uici¬
na ꝓmissio. C essãtib uo publicis ĩ¬
pugnacõib ĩpioꝵ. et a cedib at suꝑ¬
pliciis fideliũ diabolo ꝯtmẽte ne ꝑ¬
sidias ⁊ ut quos uince fame et gelu
facet. cupiditatib irretiret: ãbiciõe
ĩ flaret. uoluptate corrũpet. S his¬

Expanded text:
pugnae, in manifesto sunt et coronae. Et hoc ipsum alit atque accendit patientiae fortitudinem, quod sicut proxima est tribulatio, ita est et vicina promissio. Cessantibus vero publicis impugnationibus impiorum, et a caedibus se ac suppliciis fidelium diabolo continente, ne p convertit insidias: ut quos vincere fame et gelu, faceret, cupiditatibus irretiret, ambitione inflaret, voluptate corrumperet. C
Abbreviated transcription (Latin):
lia nõ timẽt: crutẽ timẽt. Qui ꝯtẽp¬
nũt sceptra regalia et purpuras ce¬
timestũt. Demq ĩ erechiele ꝓpheta
cũ oẽs qͥ missꝰ fuat angelꝰ ottidiss
et ĩterfectio cepiss a sc̃ĩs: illi tm̃modo
sospites reseruãt᷑ quos thau litẽa
id est crucis pictura seruauerat. Ex¬
ultemꝰ itaq ad trucis siłitudie:
matos nos demones uiderĩt: opp̾mẽ¬
tur. Qñdo moyses et erectas habe¬
bat manꝰ uĩcebat᷑ amalech. si pau-¬
lulũ ille cõtiderãt ĩualescebat. An¬
tenme naiuũ et ueloꝵ cornua sub fi¬
gura nr̃e crutis uolitãt. Aues quosꝑ
ip̃e qñdo ĩ sublimiora tollũt᷑ et pen¬
dent ꝑaerẽ: extensis alis imuitãtur
crurẽ. Szet trophea ip̃a et uictorie
triũphoꝵ ornamẽta trutis sũt. q̃s
nõ solũ in frõtib ẜ ĩ manib quoq

Expanded text:
lia non timent, crucem timent. Qui contemlia non timent, crucem timent. Qui contemnunt sceptra regalia et purpuras Caetimescunt. Denique in Ezechiele propheta, cum omnes qui missus fuerat angelus occidisset, et interfectio coepisset a sanctis, illi tantummodo sospites reservantu, quos Thau littera, id est, crucis pictura servaverat. Exsultemus itaque ad crucis similitudinem: armatos daemones viderint, opprimentur. Quando Moyses erectas habebat manus, vincebatur Amalech: si paululum illae conciderant, invalescebat. Antennae navium et velorum cornua, sub figura nostrae crucis volitant. Aves quoque ipsae quando in sublimiora tolluntur et pendent per aerem, extensis alis imitantur crucem. Sed et trophaea ipsa et victoria triumphorum ornamenta crucis sunt: quam non solum in f
Abbreviated transcription (Latin):
loq̃bat᷑ ꝑ nebulã: nobis loquit᷑ ꝑ sere¬
nũ. Ibi deꝰ uidebat᷑ ĩ rubo: hic de uir¬
gine deꝰ nascit᷑. Ibi ignis erat pc̃tu
Nemo em̃ potest pcta dimittẽ: inisi
solꝰ deꝰ. Siue hodie natꝰ est dñs iħs
siue hodie baptizatꝰ est. diusa quippe
opimo fert̾ in mũdo: et ꝑ tradiciõis
uarietate sentẽtia est dui̾sa. Nobis¬
illud ꝯstat ad liqͥdũ ꝙ siue hodie na¬
tus ex maria ugine est siue renatꝰ
ex baptismo: et natiuitas tarnis et
spũs nobis ꝓfuit. Utrũq mysteriũ
meũ: utraq utilitas mea est. Dei
filiꝰ nõ habebat necessariũ ut nasce¬
ret̾᷑. ut baptizaret᷑: neq enĩ pct̃m fe-¬
cerat qd ei remitteret᷑ in baptismo:
s illiꝰ hũilitas nrr̃a sublimitas est.
illiꝰ crux nr̃a uittoria est: illiꝰ pati¬
bulũ nostex trũiphus est. Maudẽtes
hoc signũ leuemꝰ ĩ humeris nͣris.
le lauatꝵ portemꝰ ĩ frontib. Cũ hoc
rit: ꝯtremiscet. Nui aurata capito¬

Expanded text:
oquebatur per nubilum; nobis loquitur per serenum. Ibi Deus videbatur in rubo; hic de virgine Deus nascitur. Ibi ignis erat populiNemo enim potest peccata dimittere, nisi solus Deus. Sive hodie natus est Dominus Jesus, sive hodie baptizatus est: diversa quippe opinio fertur in mundo, et pro traditionum varietate sententia est illud constat ad liquidum, quod sive hodie natus ex Maria virgine est, sive renatus ex baptismo, et nativitas carnis et spiritus nobis proficit: utrumque mysterium meum, utrumque utilitas mea est. Dei Filius non habebat necessarium, ut nasceretur, ut baptizaretur. Neque enim peccatum fecerat quod ei remitteretur in baptismo: sed illius humilitas, nostra sublimitas: illius crux, nostra victoria est: illius patibulum, noster triumphus est. III. Gaudentes hoc signum levemus in humeris nostris: le lavacrum portemus in frontibus. Cum contremiscit. Qui aurata Capito
Abbreviated transcription (Latin):
honncidio: inditat sibi ip̃e in corde
suo penitentiã. et unidicet ĩ seip̃o ma¬
la sua: et statuat sibi ante deũ cru¬
et nĩa plenã ueneno quã ante effu¬
sio sangiũs ꝓximi sautiauit. truciet
ꝑ abstinentiã et hũilitatẽ: et cõica¬
re nullatenꝰ p̃sumat ut nõ duplicit
se ĩfelix dãpnet: dũ in corde crum¬
nũ horrorib pleno satratissimũ cor¬
pus dm̃ ꝑiculose p̃sumt accipere.
Qd̾ si qͥs se talẽ agnoscit et hec fece¬
rit: et ip̃e offert uotũ. Si q̃s forte ut
assolet detrahẽ semp ꝯsueuit et alio¬
rũ actiões obloqui nec suas respice̾:
uoueat hodie deo ĩ torde suo et dicat.
Huc usq de aliis dixi me nõ ĩspexi:
ego erã miserior et alios miseros esti¬
mabã: et ideo nũt sufficit inͥ qd pet¬
tauit lĩgua mea: ammõ emẽdare
desidero. Ette qͥ hec facit: offert uo¬
tũ. Si qͥs trudelẽ se sentit miscdia

Expanded text:
homicidio, indicat sibi ipse in corde suo poenitentiam, et vindicet in se ipso mala sua, et statuat sibi ante Deum cruet animum plenum veneno, quem ante effusio sanguinis proximi sauciavit, cruciet per abstinentiam et humilitatem: et communicare nullatenus praesumat; ute criminum horroribus pleno sacratissimum corpus Domini periculose praesumit accipere. Quod si quis se talem agnoscit, et haec fecerit; et ipse offert votum. Si quis forte, ut assolet, detrahere semper consuevit, et aliorum actiones obloqui, nec suas respicere; voveat hodie Deo in corde suo, et dicat: Huc usque de aliis dixi, me non inspexi; ego eram miserior, et alios miseros existimabam: et ideo nunc sufficit quod peccavit lingua mea, amodo emendare delibero. Ecce qui haec facit, offert votum. Si quis crudelem se sentit, misericordiam
Abbreviated transcription (Latin):
sermo est pemtẽtes: q̃ penitentiã in
eccłia accepistis et agitis. Pseuerate
ĩ fletu ĩ ꝯpũctiõe docte plãgite: nõ¬
q̃rite in or̃one tpales res s et̾nã bea¬
titudĩe remissionẽ pcc̃oꝵ. Qui sic
ꝓphetã dicit. Posiusti lac̾ias meas
ĩ ospectu tuo. Dos mõ satis debetis de¬
um amare et deũ time iã ad dilectio¬
nẽ uera tũsire: qr sĩc legimꝰ ĩ euã¬
gelio de pettatrice illa tui multũ di¬
mutet᷑ multũ diligit: et ideo multũ
debetis diligẽ deũ : qͥ uos expectãdo et
nõ pimendo ud penitentiã ꝑducere

Expanded text:
loquor, poenitentes, qui poenitentiam in loquor, poenitentes, qui poenitentiam in ecclesia accepistis et agitis, perseverate in fletu, in compunctione docte plangite. is in oratione temporales res, sed aeternam beatitudinem et remissionem peccatorum. Qui sic opheta dixit: Posuisti lacrymas meas in conspectu tuo . Vos modo satis debetis amare Deum, et de timore jam ad dilectionem transire; quia sic legimus in Evangelio de peccatrice illa, Cui multum dimittitur, multum diligit . Et ideo multum debetis diligere Deum, qui vos exspectando, et non puniendo, ad poenitentiam perducere
Abbreviated transcription (Latin):
piscẽcia uĩcat. Si me audierit ꝑmane¬
ut caste habeatis. Nũ elisabeth que
longis tꝑib caste cũ marito uixerat
et ambo fideles erãt ante dũm: me¬
ruit iã de emortuo semĩe habe filiũ ⁊
qͥ et sc̃ĩtate parẽtes ornaret: et p̃dica¬
tione multos ĩfideles ꝯuertẽt.Iteꝵ
uobis loquoe que estis uidue tustodi¬
te uidiutatẽ: nõ estote uerbose p̃cũ si¬
lentio expectate dum. qͥ pupillũ et
uiduã suscipit: s bonã uiduã et illã
que ĩ oẽone et hũilitate ĩ elemosims
ꝓmpta. si certe unde faciat nõ habet:
uolũtatẽ bonã et cogitacionẽ sincerã¬
hubeat. Mulies nõ maledicite non
iurate: nõ estote ꝓmpte ad loquẽdũ.
Forte dicitis ĩpoetimũ esse: qr ista di-
lũ q̃ iubet qͣm illũ q̃ detrahit. Ego
dico qͥ agnostit emẽdet: q̃ in se nõ re-¬
cognoscit audiat et teneat ut aliis
ꝓsalute dite̾ possit. Nũt iã ad uos n¬

Expanded text:
piscentia vincat. Si me audierit, permanepiscentia vincat. Si me audierit, permaneut caste habeatis. Nam Elisabeth, quae longaevis temporibus caste cum marito vixerat, et ambo fideles ante Deum fuerant, meruit jam de mortuo semine habere filium, qui et sanctitatem parentis ornaret et praedicatione multos infideles converteret. Iterum vobis loquor quae estis viduae, custodite viduitatem, non estote verbos qui pupillum et viduam suscipiet. Sed bona vidua illa quae in oratione est, et humilitate, in eleemosynis prompta. Si certe unde faciat non habet, voluntatem bonam et sinceram cogitationem habeat. Mulieres, non maledicite, non jurate, non estote promptae ad loquendum. Forte dicitis importunum esse quod ista dicolum qui jubet quam illum qui detrahit. Ego dico, qui agnoscit, emendet; qui in se non recognoscit, gaudeat, et teneat, ut aliis pro salute dicere possit. Nunc jam ad vos
Abbreviated transcription (Latin):
nas siue uiduas siue potẽtes siue
paupes siue seruos: nõ est apud deũ
insi meritoꝵ discretio. Audite itaq¬
tis: genalit loquor ad oẽs audite
me. Quicũq se agnoscit esse que
dico studeat ut et ĩ corde sit ugo: sit
gaudent de lutro corꝑis ut nõ hube
at dũpnũ aĩe. Gnudeat tñ de tam
p̃cioso dono xp̃i: gaudeat cũ hũili¬
tate fleat cũ pietate. agat grãs
q̃ tantã felicitatẽ in ĩtegritate por
letet᷑ tat: qr setuturꝰ est agnũ quotũq
ierit: si tñ in ore eiꝰ sĩc legimꝰ i
apocalipsi mẽdaciũ nõ iueniat᷑.
Oret ꝑseueranciã ut nõ illi qua¬
liscũq delectatio setuli: aut ĩuidia
diaboli tantũ donũ tollat: tantũ
cdaritatẽ mnubilet: tm̃ intorẽ in¬
fuscet. Teneat fortit nõ ꝑdat rem
irretuꝑ abilẽ: ne ĩ uno momẽto de¬
lectaciõĩs amttat grã coeꝑis: nõ
ꝯtrahat turpitudĩe m̃e ꝑ pulchri-¬
tudĩe forme corrupte: nõ illũ ꝯcu¬

Expanded text:
nas, sive viduas, sive poenitentes, sive pauperes, sive servos. Non est apud Deum nisi meritorum discretio. Audite me itaqutis. Generaliter loquor ad omnes, audite me. Quicumque agnoscit se esse quod dico, studeat ut corpore et corde sit virgo. Sic gaudeat de lucro corporis, si non at damnum animae: gaudeat tamen de tam pretioso dono Christi, gaudeat cum humilitate, fleat cum pietate, agat gratias quia tantam felicitatem in integritate portat, laetetur quia secuturus est Agnum quocunque ierit: si tamen in ore ejus, sicut legimus in Apocalypsi, mendacium non inveniatur, oret pro perseverantia, ut non illi qualiscunque delectatio saeculi, aut invidia diaboli, tantum donum tollat, tantam claritatem innubilet, tantum nitorem infuscet, teneat fortiter, non perdat rem irreparabilem, non uno momento delectationis amittat gratiam corporis: non contrahat turpitudinem animae per pulchritudinem formae corruptae; non illum concu