comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ scitate. Et hoc uob̃ signũ. Inuenietis infantẽ pannis inuolutũ. rpo¬
sitũ in p̃sepio. Hoc nos signũ nati in carne saluatoris seꝑ animo reti¬
iere condecet ut semꝑ eiꝰ beneficiis grãs rependere bene iuuend
discamꝰ: qͥita uoluit habitũ nrę fragilitatis assumere. ut pauꝑ aias
Iͦ. qͦd in fans ⁊ painis inuolutꝰ est. ⁊ pauꝑtatis: qͦd ñ in strato s in
p̃sepio positꝰ inuenit᷑. Misericordias gͦ dͥnĩ inȩt̾nũ cantemꝰ. qͥ ut uos
ꝑpetuo beate uiuamꝰ. ipse abiectionis ac mortalitgtis nr̃e sociꝰ eẽ ñ
abnint. aluinunciante aut̾e angło uno gaudiũ dm̃cȩ natiurtatis
repente multitudo milicię olestis affuit. qͥ eide̾ nato dño obseq¬
ũ suȩ deuotionis redderet: ⁊ quȩ in cȩlo semꝑ glorificare consu¬
euerat. nc̃ solita hymnoꝵ laude apparente in t̾ra concelebrarei. Uhi
nos qͦ sua laudatione cȩli ciues instiruit qualit᷑ huiꝰ saciatissimȩ

Expanded text:
itate . Et hoc vobis signum: invenietis infantem pannis involutum, et positum in praesepio. Hoc nobis signum nati in carne Salvatoris semper animo retinere condecet, ut semper ejus beneficiis gratias rependere bene vivendo discamus, quia ita voluit habitum nostrae fragilitatis assumere, ut paupertatis d non in stratu, sed in praesepio, positus invenitur. Misericordias ergo Domini in aeternum cantemus, quia ut nos perpetuo beate vivamus, ipse abjectionis ac mortalitatis nostrae socius fieri non abnuit. Annuntiante autem angelo uno gaudium dominicae nativitatis, repente multitudo militiae coelestis adfuit, quae eidem nato Domino obsequium suae devotionis redderet: et quem in coelo semper glorificare consueverat, nunc solita hymnorum laude apparente  Al., apparentem in terra concelebraret. Ubi nos quoque sua laudatione coeli cives instituunt qualiter hujus sacratissimae
Abbreviated transcription (Latin):
tẽplũ dñi. et ꝓpt̃ea redeuntes ex egypto illuc eos ituros fuis¬
se et illuc habitaturos: nisi archelai p̃sentia t̾rerent᷑. Neq enĩ
diuinitꝰ iubebant᷑ ibi habitare. ut de archelao qͦd timebant
ꝑ om̃s annos puericię xp̃i in ihrłm si archelai timore illuc

Expanded text:
templum domini, et propterea redeuntes ex Aegypto illuc eos ituros fuistemplum domini, et propterea redeuntes ex Aegypto illuc eos ituros fuisse et illic habitaturos, nisi Archelai praesentia terrerentur. neque enim diuinitus iubebantur ibi habitare, ut de Archelao quod timebant r omnes annos pueritiae Christi in Hierusalem, si Archelai timore illuc
Abbreviated transcription (Latin):
lisias. Cũ matheus dixerit idõ timuisse ioseph cũ puero
cha erat sicut lucas testat᷑. qͣsi ipsa sint tẽpora qͥb tunc
puero timebat᷑. quę lucas cõmemorauit. quȩ ad usq adeo
mnutata erant. ut in ipsa uidea ñ iã rex eẽt archelaus . s
pontius pilatꝰ non rex iudoꝵ s p̃ses erat: Quiꝰ tẽporib a¬
gente ayberio cesare. filii maioris herodis ñ regnũ habebant
s tetrarchias. qͦd utiq nondũ factũ erat. qͣndo iosepħ timens
archelaũ in uidea regnantẽ. se in galileã contulit cũ puero.
ubi erat et ciuitas eius erat nazareth. Itẽ intelligendũ ẽ ubi¬
herodis archelaũ noluit obicere se. illi ꝑiculo. c̾ũ posset t̾ra
isrł etiã sic intelligi ut galilea illi deputaret᷑. qr et ipsã po¬
płs isrł incolebat. Quãꝗͣ et alio mͦ solui possit hȩc questio qr
potuit uideri parentib xp̃i cũ puero de qͦ talia ꝑ angłica
responsa cognouert̃ non eẽ habitandũ nisi in iherłm ubi erat

Expanded text:
 cum Matthaeus dixerit ideo timuisse Joseph cum puero cha erat, sicut Lucas testatur. Quasi vero ipsa sint tempora, quibus tunc puero timebatur, quae nunc Lucas commemoravit, quae usque adeo mutata erant, ut in ipsa Judaea non jam rex esset Archelaus, sed Pontius Pilatus non rex Iudaeorum, sed praeses erat, cuius temporibus agentes sub Tiberio Caesare filii maioris Herodis non regnum habebant, sed tetrarchiam. quod utique nondum factum erat, quando Ioseph timens Archelaum in Iudaea regnantem se in Galilaeam cum puero contulit, ubi et ciuitas eius erat Nazareth. Herodis Archelaum, noluit obicere se illi periculo, cum posset terra ahel etiam sic intellegi, ut et Galilaea illic deputaretur, quia et ipsam populus Israhel incolebat. quamquam et alio modo solui possit haec quaestio. quia potuit uideri parentibus Christi cum puero, de quo talia per angelica responsa cognouerant, non esse habitandum nisi in Hierusalem, ubi erat
Abbreviated transcription (Latin):
ic̃ dies hodiernꝰ annu̾sario
iungite. qͦ a magis ans adoratꝰ:. Nec eis stella loqͥ potiut cuiꝰ eẽt. ł
cuiꝰ excellentiã p̾signasset : nouũ tam̃ ⁊ singulare sydꝰ effubeit. atq
illos etiã qͥ solent sidera diligentiꝰ intueriꝰ nouo miracło extͣruit᷑.
Iuquã enĩ tabi stella qͥsquã ÷ signifieat: q nũquã talisꝙ natꝰ. Uerunta¬
S querentia dĩ ⁊ pulsantia corda ñ fraudans: alio mͦ sine dubio pe¬
tentib reuelauit. qͦd stella indicare ñ potuit. Quẽadmactu qͥdẽ. non¬

Expanded text:
icut dies hodiernus anniversario jungite, quo a Magis adoratus est. Nec eis stella loqui potuit, cujus esset, vel cujus excellentiam praesignaret: novum tamen et singulare sidus effulsit, atque isignificatus; quia nunquam talis est natus. VerumtaSed quaerentia Deus et pulsantia corda non fraudans, alio modo sine dubio petentibus revelavit, quod stella indicare non potuit. Quem modum quidem
Abbreviated transcription (Latin):
credentes in lucẽ fidei recipict. Audiens aut̃ qͦd arche laus reg¬
naret in iudea ꝓ herode patre suo: timuit illo ire. Arche¬
laus aut̃ unus fuit de herodis filiis: quẽ post se ad regnandũ
in iudea herodes instituerat: sed postea insolentiã eius accusan¬
tib iudeis iudicio senatus apud uiennã quę galliarũ ẽ urbᷤ
exilio religatꝰ. uitã finiuit. Archelaus qͥ uincens leo int̃preta¬
tur. antixp̃m significat: qui ad tẽpus in scĩs uictoriã habe¬
bit: et quasi leo t̃ribilis apparebit. In illã gͦ partẽ qua reg¬
nabat archelaus ioseph cũ puero ire noluit: qr in illã par

Expanded text:
credentes in lucem fidei recipiet. « Audiens autem quod Archelaus regcredentes in lucem fidei recipiet. « Audiens autem quod Archelaus regnaret in Judaea pro Herode patre suo, timuit illo ire. » Archelaus autem unus fuit de Herodis filiis, quem post se ad regnandum in Judaea Herodes instituerat, sed postea insolentiam ejus accusantibus Judaeis, judicio senatus apud Viennam, quae Galliarum est urbs, exsilio relegatus, vitam finivit. Archelaus autem, qui vincens leo interpretatur, Antichristum significat. Qui ad tempus in sanctis victoriam habebit, et quasi leo terribilis apparebit. In illam ergo partem qua regnabat Archelaus, Joseph cum puero ire noluit, quia in illam par
Abbreviated transcription (Latin):
isrł. Defuncti sunt enĩ: qͥ querebant animã ꝓueri. Qui consur¬
gens. accepit puerũ et matrẽ eius: et uenit in tram isrł. Et qr
non dixit defunctus sed defuncti: ex his angłi uerbis intelligi¬
mus multos principes iudeoꝵ cũ herode in nece dñi consensis¬
se : et ideo diuina ultione actũ ẽ. ut multi ex his cũ illo pe¬
rirent : cũ quo in nece dñi consenserant. Spiritalit uͦ obitꝰ hero¬
dis. t̾minũ significat inuidiose contentionis : qua nunc iudea
contra ȩxłiam seuit. Qđ aut̃ posł obitũ herodis puer iħc ad
t̃ram isrł ẽ reuersus: significat qr circa finẽ scłi ad synagogã¬
ẽ reuersurus: cũ ꝑ p̃dicationẽ helye et henoch in eũ credid̾int.
Unde cũ egyptũ deferri iubebat᷑ et fugere. hoc in nocte p̃¬
cipit᷑: cũ u ad t̃ram isrł reuertit᷑ nec noctis fit mentio: quia
qͦs nunc ꝓpt̃ incredulitatẽ in tenebris deserit: circa finẽ scłi

Expanded text:
erebant animam pueri. Qui consurerebant animam pueri. Qui consurgens, accepit puerum et matrem ejus, et venit in terram Israel. » Et quia non dixit, defunctus, sed defuncti, ex his angeli verbis intelligimus, multos principes Judaeorum cum Herode in nece Domini consensisse: et ideo divina ultione actum est, ut multi ex his cum illo perirent, cum quo in nece Domini consenserant. Spiritualiter vero obitus Herodis, terminum significat invidiosae contentionis, qua nunc Judaea contra Ecclesiam saevit. Quod autem post obitum Herodis puer Jesus ad terram Israel est reversus, significat, quia circa finem sest reversurus cum per praedicationem Eliae et Henoch in eum crediderit. Unde, cum in Aegyptum deferri jubetaecipitur: cum vero ad terram Israel revertitur, nec noctis fit mentio: quia quos nunc propter incredulitatem in tenebris deserit, circa finem saeculi
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinis effusione manum retraherent: singulis qͥnquagenãᷤ
argenti draginas dari iussit. Cũq dolore ingenti angu nare¬
turͥ antipatrẽ filium suũ quẽ quasi de nece pat̾n. uncuł
tiaret᷑. Iam uͦ tantis malis obsessus: et qr se uiuere non posse
cognouerat: mortẽ accelerarat cupiebat. Unde quadã die cũ in¬
balneo resedisset: iussit sibi dari pomũ: et ad eius purgationẽ
gladium. Cũmq suꝑ sinistram rexubuisset: ictũ ferientis in se¬
ipsũ librauit. seq ꝓpria manu ꝑcussit: atq statĩ uitã finisset:
nisi unus ex amicis qͥ uicinior asstabat ard ab nomine: manũ
cũ gladio retraxisset. Calẽ gͥ herodes habuit finẽ: qui ꝓpt̃ sal¬
uatoris odium multũ sanguinẽ fuderat innoxiũ. Quo de fun¬
c̾to: ecce angłs. dñi iterũ apparuit in somnis iosepħ in egẏpto
dicens. Surge et accipe puerũ et matrẽ eius: et uade in tram¬

Expanded text:
sanguinis effusione manum retraherent, singulis quinquagenas sanguinis effusione manum retraherent, singulis quinquagenas argenti drachmas dari jussit. Cumque dolore ingenti angustiaretur, Antipatrum filium suum, quem quasi de nece paterna tracttiaretur. Jam vero tantis malis obsessus, et quia se vivere non posse cognoverat, mortem accelerare cupiebat. Unde quadam die cum resedisset, jussit sibi dari pomum, et ad ejus purgationem gladium. Cumque super sinistram recubuisset, ictum ferientis in seipsum libravit, seque propria manu percussit, atque statim vitam finisset, nisi unus ex amicis qui vicinior astabat, Achiab nomine, manum cum gladio retraxisset. Talem igitur Herodes habuit finem, qui propter Salvatoris odium, multum sanguinem fuderat innoxium. « Quo defuncto, ecce angelus Domini iterum apparuit in somnis Joseph in Aegypto, dicens: Surge et accipe puerum et matrem e
Abbreviated transcription (Latin):
dicabiles dicebant᷑. Sed quȩ aliis utiles erant. illi nichil ꝓfu
fuit medicis : ut in fomentũ olei tepidi eũ deponerent. Qd
cũ fuisset ingressus: ita totũ corpus resolutũ dicit᷑. ut etiã
ocłi in similitudinẽ morientium uersarent᷑: int̾cluderetur
uocib excitatus sensum recepisset: iussit se deferri iherico.
Cumq iam de sua uita desꝑatus esset : om̃s principes iudeoꝵ
ex singulis ciuitatib et castellis ad se conuocatos. in custodiã
retrudi iussit. Uocansq sororẽ suam salome. et uirũ eius no¬
mine alexandrũ: dixit. Noui uideos de mea morte gauisu¬
ros: sed honorabiles exseqͥas habere potero ex planctu lugen¬
tium. si uos meis uolueritis parere p̃ceptis: et mox ut ego
sp̃m ęxalauero. om̃s principes iudeoꝵ quos in custodia re¬
clusi. interficiatis: sicq fiat. ut qui de mea morte gaudere
cupiunt: suoꝵ ciuium interitũ lugere cogant᷑. Et ne ab eoꝵꝑ

Expanded text:
conferre dicebantur; sed quae aliis utiles erant, illi nihil profuconferre dicebantur; sed quae aliis utiles erant, illi nihil profufuit medicis ut in fomentum olei tepidi eum deponerent; quod cum fuisset ingressus, ita totum corpus ejus resolutum dicitur, ut oculi in similitudinem morientium versarentur, intercluderetur vocibus excitatus sensum recepisset, jussit se deferri Jericho. Cumque jam de sua vita desperatus esset, omnes principes Judaeorum ex singulis civitatibus et castellis ad se convocatos, in custodia retrudi jussit. Vocansque sororem suam Salomen, et virum ejus nomine Alexandrum, dixit: Novi Judaeos de mea morte gavisuros, sed honorabiles exsequias habere potero ex planctu lugentium, si vos meis volueritis parere praeceptis, ut mox cum ego spiritum exhalavero, omnes principes Judaeorum, quos in custodia reclusi, interficiatis. Sicque fiat, ut qui de mea morte gaudere cupiunt, suorum civium interitum lugere cogantur. Et ne ab eorum
Abbreviated transcription (Latin):
corpus eiꝰ attenuauerat: ita ut uestigia inflatione pedũ gra¬
uarent᷑. Interiora qͦq uiscera tanto dolore urebant᷑: ut ꝑ se¬
cretum naturȩ digerere uideretit᷑. Prurigo qͦq totius corporis
in tantũ intolerabilis erat : ut etiã uerenda putrida uermib
scaturirent. Inerat etiã ei anhelitus fetidꝰ: intantũ. ut uix me¬
dicoꝵ aliquis ꝓ adhibendis medicaminib ad eũ accedere posset.
eniq nonnullos medicoꝵ in ipsa egritudine positus. dicit᷑ oc¬
cidere p̃cepisse: quasi qͥ eius saluti ꝓdessẽ ꝓossent. nec uellent.
cib et potus in fastidium ei erat. In somnietatẽ talẽ sustine¬
bat: ut dies noctesq ꝑuigiles duceret: qͦd si parũ obdorinis¬
set: fantasma patiebatur ut se obdormisser peniteret. Sed
cũ nimio amore p̃sentis uitȩ estuaret: iussit se deferri tranᷤ
iordanẽ ubi erant aquę calidȩ: quȩ etiã languentib medi

Expanded text:
corpus attenuaverat, ita ut vestigia inflatione pedum gracorpus attenuaverat, ita ut vestigia inflatione pedum gravarentur, interiora quoque viscera tanto dolore urebantur, ut per secretum naturae digerere videretur. Prurigo quoque totius corporis in tantum intolerabilis erat, ut etiam verenda putrida vermibus scaturirent. Inerat etiam et anhelitus fetidus, in tantum ut vix medicorum aliquis pro adhibendis medicaminibus ad eum accedere posset. Denique nonnullos medicorum in ipsa aegritudine positus dicitur occidere praecepisse, quasi qui ejus saluti prodesse possent, nec vellent. cibus et potus in fastidium ei erat. Insomnitatem talem sustinebat, ut dies noctesque pervigiles duceret; quod si obdormisset parum, phantasma patiebatur, ut se obdormisse poeniteret. Sed cum nimio amore praesentis vitae aestuaret, jussit se deferri trans Jordanem, ubi erant calidae aquae, quae etiam languentibus remedium
Abbreviated transcription (Latin):
Gitur herodes qui tantoꝵ scelerũ se fecerat auc̾torẽ. ut nec
ib ipsius dñi ꝑsequutione manũ retraheret : non poterat
remanere inultus. Quia enĩ fraudulent̃ regnũ iudeoꝵ pri¬
mus ex gentib adeptus fuerat. non solũ iuideis multa mala in¬
tulerat: uerũ etiam in filuis ꝓpriis parrida extiterat. Et̃ suꝑ
om̃ia mala quȩ longum ẽ enumerare: cũ saluatorem mundi
natũ audisset. fellis inuidia cõmotus. ut unum ꝑdere posset.
quẽ ad regnandũ audierat natũ: om̃s pueros in bethleem. et
in om̃ib finib eius int̾ficere iussit. Tantaq rabies eius ani¬
mũ suocenderat: ut nec ꝓpt̾ multitudinẽ morientiũ. nec ꝓpt̃
par uuloꝵ innocentiã sua seuitia cessaret. Propt̃ qͦd diuina
ultione ꝑcussus: inmedicabilẽ passus ẽ egritudinẽ. Erat enĩ
febris et acerrima suspiria. et anhelitus assidui. spamus quoq
totius corporisrita ut uix respirare posset. Nydropicus morbus

Expanded text:
gitur Herodes, qui tantorum scelerum se fecerat auctorem, ut nec ab ipsius Domini persecutione manum traheret non poterat remanere inultus. Quia enim fraudulenter regnum Judaeorum primus ex gentibus adeptus fuerat, non solum Judaeis multa mala intulerat, verum etiam in filiis propriis patricida exstiterat. Et super omnia mala, quae longum est enumerare, cum Salvatorem mundi natum audisset, fellis invidia commotus, ut unum perdere posset, quem ad regnandum audierat natum, omnes pueros in Bethlehem, et in omnibus finibus ejus interficere jussit. Tantaque rabies ejus animum succenderat, ut nec propter multitudinem morientium, nec propter parvulorum innocentiam, sua saevitia cessaret. Propter quod divina ultione percussus, immedicabilem passus est aegritudinem. Erat enim febris, acerrima suspiria, et anhelitus assidui, spasmus quoque totius corporis, ita ut vix respirare posset. Hydropis morbus
Abbreviated transcription (Latin):
dẽq de angelis ⁊ hominib unã dei domũ piꝰ mediator ⁊ recone¬
bit᷑ eiꝰ imperiũ. ⁊ pacis ñ erit finis. Unde bene idẽ ꝓpħa alias cũ
incarnationis illius ac nostrę redẽptionis sacramenta mystico
sermone describeret dicens : et erit in nouissimis dieb p̾aratus
mons caũ in uerticẽ montiu᷑. ⁊ eleuabit᷑ suꝑ colles. ⁊ fluent ad
eũ om̃s gentes: serenitatẽ qͦq pacis quȩ tẽ eẽt futura in anise¬
ste designauit. subiciens. Et conflabt᷑ gladios suos in uomeres:
⁊ lanceas suas in falces. Non leuabit gens contͣ gentẽ gladiu̾: nec
exerçebunt᷑ ultra ad p̾liũ. ꝓpt̃ qͦd ⁊ mox exhortando subiungit.
⁊ sic apparens in carne ipse auctor pacis ⁊ tp̃rũ conditor. pͥmo do¬
mui iacob. id e. plebi isrłiticȩ. deinde cunctis gentib ad se consluen¬
tib ianuã lucis apperunt: ac pacis ęt̾na ge udia p̾dicaui. Nec p̃te¬

Expanded text:
 de angelis et hominibus unam Dei domum pius mediator et reconci de angelis et hominibus unam Dei domum pius mediator et reconcibitur ejus imperium, et pacis non erit finis. Unde bene idem propheta alias cum incarnationem illius ac nostrae redemptionis sacramenta mystico sermone descripsisset, dicens: Et erit in novissimis diebus praeparatusmini in vertice montium, et elevabitur super colles, et fluent ad eum omnes gentes: serenitatem quoque pacis, quae tunc esset futura, manifeste designavit, subjiciens: Et conflabunt gladios suos in vomeres, et lanceas suas in falces. Non levabit gens contra gentem gladium, nec exercebuntur ultra ad praelium. Propter quod et mox exhortando subjunxit: o tempora pacis, et sic apparens in carne ipse auctor pacis et temporum conditor, primo domui Jacob, id est, plebi Israeliticae, deinde cunctis gentibus ad se confluentibus, januam lucis aperuit, et pacis aeternae gaudia praedicavit. Nec p
Abbreviated transcription (Latin):
mundꝰ descͥberetur uniuersus. ¶d ñ casu contigisse putandũ ẽ. s
certissima dispensatione. eiusdẽ nr̃i redẽptoris intelligendũ ẽẽ ꝓuisũ.
pse enĩ mediator dĩ ⁊ hominũ sic̃ matrẽ matrẽ sibi diuinitꝰ quã
uoluit p̾uidit de qͣ nasceret᷑ quando uellet humanitꝰ: ita etiã tpr̃
natiuitatis quȩ uoluit elegit: ĩmo ipse qͣlia uoluit eẽ donauit.
alia uidelicet: in qͥb subito turbine belloꝵ noua pacis insolitȩ
tranqͥllitas totũ contegeret orbẽ. Qd enĩ maiꝰ in hac uita potuit
eẽ pacis indiciũ. quã ab uno homine orbẽ describi uniu̾sũ: atq
uniꝰ census nũmismate concludi.Matrẽ qͥppe pelegit uirginẽ: qͥa
ñ alit̾ dĩ filiũ nasci in carne. quã de intemerata genitͥce decelut.
di in mundo causa fuit: ut genꝰ humanũ ad suꝑna pacis dona de¬
duceret. Hinc etenĩ scriptũ est. Ipse est pax nr̃a. qͥ fecit utraq uilũ¬

Expanded text:
mundus describeretur universus. Quod non casu contigisse putandum est, sed certissima dispensatione ejusdem nostri Redemptoris intelligendum esse provisum. Ipse etenim Mediator Dei et hominum, sicut matrem sibi divinitus quam voluit praevidit, de qua nasceretur quando vellet, humanitus; ita etiam tempora nativitatis, quae voluit elegit; imo ipse ea qualia voluit esse donavit, talia, videlicet, in quibus sopito turbine bellorum, nova pacis insolitae tranquillitas totum contegeret orbem. Quod enim majus in hac vita potuit esse pacis indictum, quam ab uno homine orbem describi universum, atque unius census numismate concludi? Matrem quippe elegit virginem, quia non aliter Dei Filium nasci in carne, quam de intemerata genitrice, decebat. di in mundo causa fuit, ut genus humanum ad supernae pacis dona reduceret. Hinc etenim scriptum est: Ipse est pax nostra, qui fecit utraque u
Abbreviated transcription (Latin):
uocabit᷑. hoc testimoniũ ut diximꝰ in septuaginta int̃pret b ñ
habet᷑. Nonnulli enĩ de ęsayę ꝓpħȩ libro sũptũ eẽ uolunt:
ubi scriptũ ẽ. Exi& uirga de radice iesse: et flos de radice eius
ascendet. Nos aũt̃ dicimus. qr si fixũ de scripturis posuisset eu¬
angłista testimoniũ : non diceret ꝑ ꝓpħas: sed ꝑ ꝓpħam. Om̃s
Non dabis scm̃ tuũ. uidere corruptionẽ. Et iterũ. Scitote. qm̃ mirifi¬
Eucauit dñs sc̃m suũ.¬

Expanded text:
 ut diximus, in Septuaginta interpretibus non habetur. Nonnulli enim de Isaiae prophetae libro sumptum esse volunt, ubi scriptum est: « Exiet virga de radice Jesse, et flos de radice ejus ascendet . » Nos autem dicimus, quia si fixum de Scripturis posuisset Evangelista testimonium, non diceret prophetas, se« Non dabis Sanctum tuum videre corruptionem . » Et iterum: « Scitote quoniam mirificavit Dominus Sanctum suu
Abbreviated transcription (Latin):
duconditor ⁊ redeptor generis humanimundũ gła nouę na¬
uitatis illustrare dignatꝰ ẽ: decebat om̃imodis. ut ipsã in qͦ natus
ẽ regionẽ claritas. lucis nouȩ compleret. Apparens gͦ cũ claritate.¬

Expanded text:
s Conditor ac Redemptor generis humani mundum gloria novae nas Conditor ac Redemptor generis humani mundum gloria novae nativitatis illustrare dignatus est, decebat omnimodis ut ipsam etiam in qua natus est regionem claritas lucis novae compleret. Apparens ergo cum claritate
Abbreviated transcription (Latin):
cũ seꝰ aͣmare ꝓfiteret᷑: idẽ dñs ac pͥnceps pastoꝵ. ad cõpbandũ eundẽ
amorẽ p̾cepit dicens. pasce oues meas: qͥa nuirũ solu̾s ille condito¬
rẽ ꝑfecte diligit. qͥ ⁊ ꝑrimis curã puri amoris ĩpendit. Et eoce an
diuinȩ qͦ eos claritatis splendor circũdedit : qͦd nũquã in tota tes¬
tamenti ueteris serie repperimꝰ. cũ tã uiieris uisib angłi ꝓpħis &
ustis apparuerint: nusquã eos fulgore diuinę lucis homines cir¬
cãdedisse legimꝰ: nͥ qͦd huiꝰ pͥulegiũ recte huiꝰ tpris dignitati sei¬
uatũ est: Cũ enĩ uera lux mundi nascebat᷑ in mondo. dignũ ꝓfecto
fuit. ut p̾co natiuitatis eiꝰ etiã corporales hominũ uisus nouitate celes¬
tis ꝓfunderet lucis. Dicit nãq de illiꝰ natiuitate ꝓpb̃a. Exortũ ẽ in de¬
bris lum̃ rectis corde. Et quasi quereremꝰ qͦd eẽt lum̃ de qͦ diceret.
tinuo subdit. Misericors ⁊ miserator ⁊ iustꝰ dñs. Cũ gͦ misericors ⁊ iustꝰ¬

Expanded text:
um amare profiteretur, idem Dominus ac princeps pastorum ad comprobandum eumdem amorem praecepit, dicens: Pasce oves meas . Quia nimirum solus ille conditorem perfecte diligit, qui et proximis curam puri amoris impendit. Et ecce, indivinae quoque claritatis eos splendor circumdedit, quod nunquam in tota Testamenti Veteris serie reperimus, cum tam innumeris vicibus angeli prophetis et justis apparuerunt, nusquam eos fulgore divinae lucis homines circumdedisse legimus, nisi quod hoc privilegium recte hujus temporis dignitati servatum est? Cum enim vera lux mundi nascebatur in mundo, dignum profecto fuit ut praeco nativitatis illius etiam corporales hominum visus novitate coelestis perfunderet lucis. Dicit namque de illius nativitate Propheta: Exortum est in tenebris lumen rectis corde . Et quasi quaereremus quod esset lumen de quo diceret, continuo subdit: Misericors, et miserator et justus Dominus . Cum ergo misericors et justu
Abbreviated transcription (Latin):
indicus piȩ actionis qͥbq ostendere. Qd cũ om̃ib horis ac momenui
facere debeamꝰ: quantomagis cũ natĩuitatẽ dñai ac saluators niu
uel annua festiuitate colimꝰ. uel frequentiori deuotiene recolin
in qͥ specialit᷑ angłica exhortatione docemͦ. uota ei bonę uolunrsti
offerre: in qua cuies patriȩ cęlestis eidẽ bonȩ nr̃ę uoluntar. omns¬

Expanded text:
valemus piae actionis ostendere. Quod cum omnibus horis ac momentis facere debeamus, quanto magis cum nativitatem Domini ac Salvatoris nostri, vel annua festivitate colimus, vel frequentiori devotione recolimus, in qua specialiter angelica exhortatione docemur dona ei bonae voluntatis offerre, in qua cives patriae coelestis eidem bonae voluntati n
Abbreviated transcription (Latin):
redimente dño in eiusdẽ suꝑnę habitationis gaudiis. secũ futuros
utelligt᷑. Pacẽ hõib mandant. qͦs cͥȩlesti isrłem hoc ẽ in uisione ꝑpe¬
tua pacis socios habere desiderant: ut ipsos qͦ hoĩes ãmoneant obser¬
uantiã pacis ad suũ debere uenire consortiũ. Et bene cũ dicerent
⁊ in tr̾a pax hoib adiungit bonȩ uoluntatis. qr cũ illis sotietatẽ paci
angłic sp̃s habere festinant. quoꝵ mentib puritatẽ bonę uolunta¬
tis meẽ desiderant. Illos secũ post absolutionẽ carnis ad contẽplatio¬
nẽ uere pacis subuehere letant᷑: qͦs in carne cõmorantes omĩa que agt̃
aut locunt᷑. de radice bonȩ uoluntatis ꝓferre conspiciunt. Tales nãꝗ
unt bona actione retardat: ante interni tam̃ arbitri ocłos integritas
quã corde tenent bonȩ uoluntatis excusat. Hona autẽ uoluntas e dili

Expanded text:
redimente Domino in ejusdem supernae habitationis gaudiis secum futuros intelligunt. Pacem hominibus mandant, quos in coelesti Jerusalem, hoc est, in visione perpetuae pacis, socios habere desiderant, ut ipsos quoque homines admoneant per observantiam pacis ad suum debere pervenire consortium. Et bene cum dicerent: Et in terra pax hominibus, adjungunt bonae voluntatis, quia cum illis societatem pacis angelici spiritus habere festinant, quorum mentibus puritatem bonae voluntatis inesse considerant. Illos secum post absolutionem carnis ad contemplationem verae pacis subvehere laetantur, quos in carne commorantes omnia quae agunt aut loquuntur de radice bonae voluntatis proferre conspiciunt. Tales namque unt, bona actione retardat, ante interni tamen arbitri oculos integritas, quam corde tenent, bonae voluntatis excusat. Bona autem voluntas
Abbreviated transcription (Latin):
de iudeis d dnm: illi uenere de gentib uerũ de magis die scõ epy¬
phanię ipso ad quẽ uenere dño ꝓpiciante pleniꝰ audiamꝰ: interim
de pastorib qͥ pͥmi ad eũ uenientes pͥoris popłi fideles designant. ꝗ̃
sunit gesta uideamꝰ. Sequit᷑. Et pastores erant in regione eade̾. i¬
gilantes ⁊ custodientes uigilias noctis. supͣ gregẽ̾ suũ. Et ecce an
głs dni astetit iuxta illos: & claritas di circũ fuxit illos. Apte au
satis hoc suꝑna est ꝓuidentia dispositũ: ut nascente dño pastores
in uicina ciuitatis eiusdẽ uigłarent: suosq greges a timore noct᷑¬
no uigilando ꝓtegerent. Oportebat nãq: ut cũ pastor magnꝰ oui
tiuitati uigilantes supra gregẽ suũ pastores darent. Ipse ẽ enĩ qͥ at
Ques meȩ uocẽ meã audiunt: ⁊ ego agnosco eas. ⁊ sequunt᷑ me. ⁊ e¬

Expanded text:
de Judaeis ad Dominum, illi venere de gentilibus. Verum de magis die sancto Epide Judaeis ad Dominum, illi venere de gentilibus. Verum de magis die sancto Epiphaniae ipso ad quem venere, Domino propitiante, plenius audiemus, interim de pastoribus, qui primi ad eum venientes prioris populi fideles designant, quae sint gesta videamus. Sequitur: Et pastores erant in regione eadem vigilantes, et custodientesgelus Domini stetit juxta illos, et claritas Domini circumfulsit illos. Apte autem satis hoc superna est providentia dispositum, ut, nascente Domino, pastores in vicinia civitatis ejusdem vigilarent, suosque greges a timore nocturno vigilando protegerent. Oportebat namque ut cum magnus pastor ovitivitati vigilantes super gregem suum pastores darent. Ipse est enim qui ait: Oves meae vocem meam audiunt, et ego cognosco eas, et sequuntur me, et e
Abbreviated transcription (Latin):
ibi anim alia solent ad uescendũ uenire. Insinuauit enĩ iã tc qͥa
fideles om̃s in sacroscã altaris mensa. eiꝰdẽ incarnationis suę nyste¬
suauitatis soleat gr̃a recreare. De qͥb bene ꝑ ꝓpħam đr̃. Cognouit
bos possessorẽ suũ. ⁊ asia nꝰ p̾sepe dm̃ sui. In boue ⁊ enĩ designat
opłm iudeoꝵ: qͥ uigũ legis portare n eiꝰ consueuerat u̾ba rumina
n asino autẽ popłin expͥmit gentiũ: qͥ sordib idolatrię sẽꝑ ma¬
uersi. ⁊ possessorẽ a qͦ creati st᷑ cognouert᷑. ⁊ olestib eius querebunt
alimoniis ad ꝑpetuã crescere salutẽ. Quoꝵ pͥmitias eiꝰ consecratas
accipimꝰ. in pastorib illis merito uenerandas qͥ natũ eũ pͥmũ an¬
gło nuntiante uidere ⁊ p̾dicare meruert᷑. ⁊ in magis qͥ ad eiꝰ sacra
cunabula de oriente cũ munerib ⁊ p̃cib stella duce uenert̃. Hi nãq

Expanded text:
ubi animalia solent ad vescendum convenire. Insinuavit enim jam tunc, quia ubi animalia solent ad vescendum convenire. Insinuavit enim jam tunc, quia fideles omnes in sacrosancta altaris mensa ejusdem incarnationis suae mysteinternae suavitatis soleat gratia recreare, de quibus bene per prophet possessorem suum, et asinus praesepe domini sui . In bove etenim designat populum Judaeorum, qui jugum legis portare, et ejus consueverat verba ruminare; in asino autem exprimit populum gentium, qui sordibus idololatriae semper maversi, et possessorem a quo creati sunt cognoverunt, et coelestibus ejus quaerebant alimoniis ad perpetuam crescere salutem. Quorum primitias ei consecratas accipimus in pastoribus illis merito venerandis qui natum eum primi, angelo nuntiante, videre et praedicare meruerunt; et in magis qui ad ejus cunabula de Oriente cum muneribus et precibus, stella duce, venerunt. Hi namque
Abbreviated transcription (Latin):
magnos hoc ẽ de peccatorib faceret iustos. qͥ ad dexterã patͥs sedt
in cęlo. Agebat in diu̾sorio: ut nob̃ copiã feliciũ mansionũ in
domo patͥs sui donaret. qͥ omnẽ creaturã siue in celis in uisibilĩ
seri uisibilẽ in hoc mundo multifarus induit ornatib.: qͥ in sua
maiestate sic̃ de eo dic̃ ꝓpħa. Amictꝰ eiꝰ lumine sic̃ uestimento.
Ipse in assũptione nr̃ę fragilitatis exiguis contegit᷑ pannis: ut pͥ
manꝰ pedesq suos ĩmo totũ oorrpꝰ suũ qͦd induit pannis in uoliu
disposuit. ut manꝰ nr̃as in bono oꝑe ꝓnitas rea̾deret. pedes npos
in uiã pacis dirigeret: cuncta corporis nr̃i mẽbra diuinis manci¬
paret obseqͥs. Ille quẽ cęlũ ⁊ oli celoꝵ ñ capiunt. parui p̾sepis
angustia contin: et ut amplitudinẽ nobis suꝑnaꝵ sediũ ti¬
bueret. Equidẽ p̾cipui gr̃a sacramenti in p̾sepio sibi sedẽ natꝰ elegit.

Expanded text:
magnos, hoc est, de peccatoribus faceret justos. Qui ad dextram Patris sedet magnos, hoc est, de peccatoribus faceret justos. Qui ad dextram Patris sedet in coelo, loco egebat in diversorio, ut nobis copiam felicium mansionum in domo Patris sui donaret. Qui omnem creaturam sive in coelis invisibilem, sive visibilem in hoc mundo, multifariis induit ornatibus, qui in sua majestate, sicut de eo Propheta dicit, Amictus lumine sicut vestimento , ipse in assumptione nostrae fragilitatis exiguis contegitur pannis, ut prmanus pedesque suos, imo totum corpus quod induit, cunis involvi disposuit, ut manus nostras in bono opere promptas redderet, pedes nostros in viam pacis dirigeret, cuncta corporis nostri membra divinis manciparet obsequiis. Ille quem coelum et coeli coelorum non capiunt, parvi praesepis angustia continetur, ut amplitudinem nobis supernarum sedium tribueret. Et quadam praecipui gratia sacramenti in praesepio sibi sedem elegit,
Abbreviated transcription (Latin):
Factũ aut̃ inqtͥ cũ ee̾nt ibi: imnpleti st̃ dies ut pareret. ⁊ peꝑit filiũ
suũ pͥmogenitũ. Primogenitũ uocat dnm. ñ qͥa credendũ sit be¬
una cũ uiro suo ioseph constat eẽ memorabilẽ. S ob id eũ recte
testatẽ filios dei fieri. In qͥb filiis ipse iure pͥmatũ tenet: qͥ ⁊ ante¬
quã nasceret᷑ in carne dĩ filiꝰ absq initio natꝰ extiterat. Pescendit
aut̃ ad t̾ras. factus ẽ nix̃ particeps naturȩ. Largitꝰ ẽ nob̃ suȩ pari¬
cipiũ gr̃ȩ : ut sic̃ apłs ait. sit ipse pͥmogenitꝰ in multis frĩb Et
pannis eu inqͥt inuoluit. ⁊ reclinauit in p̾sepio: qͥa ñ erat locus
in diu̾sorio. Et hic intuenda est fr̃s kinĩ magna redeptoris nr̃i
dignatio: hic ex totis medullis cordis unneuiq nr̃m cũ ꝑpħa di¬
ueracit̾ canimꝰ magnꝰ dñs ⁊ laudabilis nimis.⁊ magnitudinis
eiꝰ ñ ẽ finis. paruulꝰ natꝰ ÷ nob̃ ut nos renascendo de paruulis

Expanded text:
perit filium suum primogenitum. Primogenitum vocat Dominum, non quia credendum sit bee una cum viro suo Joseph constat esse memorabilem, sed ob id eum recte tenet, qui et antequam nasceretur in carne Dei Filius, absque initio natus exstiterat. Descendit autem ad terras, factus est nostrae particeps naturae, largitus est nobis suae participium gratiae, ut sicut Apostolus ait, Sit ipse primogenitus in multis fratribus . Et pannis eum, inquit, involvit, et reclinavit eum in praesepio, quia non erat ei locus in diversorio. Et hic intuenda est, fratres charissimi, magna Redemptoris nostri dignatio, hic ex totis medullis cordis unicuique nostrum veraciter canimus: Magnus Dominus et laudabilis nimis, et magnitudinis ejus non est finis, parvulus natus est nobis, ut nos renascendo de parvulis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ hoc etiã humilitatis formã retribueret. insinuans uidelieei
quantũ ꝑ caritatẽ seriure debemꝰ inuicẽ: cũ ipse non despexit
uitiũ. Ubi hoc qͦ. suo p̾monstrauit exẽplo: qr post modũ apłaꝵ pͥn¬

Expanded text:
per hoc etiam humilitatis formam tribueret, insinuans, videlicet, per hoc etiam humilitatis formam tribueret, insinuans, videlicet, quantum per charitatem servire debeamus invicem, cum ipse non despexerit rvitium. Ubi hoc quoque suo praemonstravit exemplo, quod postmodum prin
Abbreviated transcription (Latin):
nũ uoluit in ciuitate dauid ꝑagiꝰ. ut parentes eiꝰ ñ ibi domũ ñ
possessionẽ haberent. s tantũmodo tpr natiuitatis ipsiꝰ illo noui¬
cu aduentarent. hospites manerent: tatĩq cõpleta eadẽ natiuita¬
te. ac declaratis signis cȩlestib q̃ ei testimoniũ dare decebat. egyp¬
tũ cũ ipso secederent. Sic etenĩ factũ est: ut ñ solũ eũ quẽ quereret
herodes minime repperiret. s nec ullã cognatos eiꝰ uexandi occasionẽ
haberet: cuiꝰ parentes qͥ essent explorare ñ poterat. Nec p̾tereunda
silentio maxima conditoris ac redẽptoris nr̃i dignatio: qͥ ñ solũ in¬
carnari ꝓ nobis. s ⁊ eo tpr uoluit incarnari. qͥ mox natꝰ ꝓfessione
census asscriberet᷑. Induit enĩ carnẽ: ut nos uirtute sp̃c indueret
iscendit de cȩlo ad t̾ras: ut nos de t̾ris eleuaret ad cęlũ. Soluit
tributũ cesari: ut nob̃ ꝑpetuȩ lib̾tatis grãm donaret. Serurt&

Expanded text:
ntes ejus non ibi domum, non possessionem haberent, sed tantummodo tempore nativitatis ipsius illo novitii adventarent, hospites manerent, statimque, completa eadem nativitate, ac declaratis signis coelestibus quae ei testimonium dare  Al. tum cum ipso secederent. Sic etenim factum est ut non solum eum dum quaereret Herodes, minime reperiret, sed nec ullam cognatos ejus vexandi occasionem haberet, cujus parentes qui essent explorare non poterat. Nec praetereunda silentio maxima Conditoris et Redemptoris nostri dignatio, qui non solum incarnari pro nobis, sed et eo tempore voluit incarnari, quo mox natus professione census ascriberetur. Induit enim carnem, ut nos virtute spiritus indueret; descendit de coelo ad terras, ut nos de terris elevaret ad coelum: solvit tributum Caesari, ut nobis perpetuae libertatis gratiam donaret; servivit
Abbreviated transcription (Latin):
rode hoc dicit᷑ . aut certe ex hoc loco intelligimꝰ. non solũ
herodẽ sed et sacerdotes et scribas eo tẽpore necẽ dñi fuis¬
rũ et matrẽ eiꝰ: quasi nutricius. et baiuilus non maritꝰ. Au¬
diens aũt qͦd archelaus regnaret in iudea ꝓ herode patre
suo timuit illo ire. Prosꝑ in chronicis. In herodis inqͥt loco

Expanded text:
rebant animam pueri. Ex hoc loco intelligimus non solum Herodem, sed et sacerdotes et scribas eodem tempore necem Domini fuisrum, et matrem ejus, quasi nutritius, non maritus. Audiens autem quod Archelaus regnaret in Judaea, pro Herode patre suo, timuit illo ire: et admo
Abbreviated transcription (Latin):
uendi dona concessit. Egressa ẽ gͦ uirga de radice iesse: ⁊ nazareꝰ de i¬
dice eiꝰ ascendit: qr intemerata uirgo maria de stirpe dauid orta ẽ:
de cuiꝰ carne dñs in ciuitate nazareth ueritatẽ carnis sine inqͥnam̃to
carnis assũpsit. Qd uͦ in bethleẽ eẽt nasciturꝰ. hoc qͦ ꝓpħicis designa¬
bethleẽ domꝰ panis int̾pretat᷑. Ipse nãq ait. Ego sũ panis uuꝰ: qͥ de
ꝗlo descendi. Qui gͦ ꝓptea de cȩlo ad t̾ras descendit. ut nob̾ uitȩ celes¬
tis ali moniã donaret nosq ętͣnę dulcedinis munere satiaret: merito
locus in qͦ nascit᷑ dñs domꝰ panis uocat᷑. Est alia ratio suꝑnę dispen¬
sationis qͥa dñs nr̃ ñ in ea qͦ conceptꝰ erat ciuitate s in alia nasceret᷑
ut uidelicet ex hoc inimicos insidiantes. faciliꝰ natiuitatis eiꝰ consen
ł ministri deuitarent. P̾uidebat qͥppe qͦd eũ mox natũ herodes

Expanded text:
et dona concessit. Egressa est ergo virga de radice Jesse, et Nazaraeus de radice ejus ascendit, quia intemerata virgo Maria de stirpe David orta est, de cujus carne Dominus in civitate Nazareth veritatem carnis sine inquinamento carnis assumpsit. Quod vero in Bethlehem esset nasciturus, hoc quoque prophetiBethlehem domus panis interpretatur. Ipse namque ait: Ego sum panis vivus qui de coelo descendi . Quia ergo propterea de coelo ad terram descendit, ut nobis vitae coelestis alimoniam donaret, nosque aeternae dulcedinis munere satiaret, merito locus in quo nascitur domus panis vocatur. Est et alia ratio supernae dispositionis, qua Dominus noster non in ea qua conceptus erat civitate, sed in alia nasceretur, ut, videlicet, ex hoc inimicos insidiantes facilius nativitatis ejus conscii vel ministri devitarent. Praevidebat quippe quod eum mox natum Herodes
Abbreviated transcription (Latin):
cugłistarũ exp̃ssisset quãdiu archelaus regnaret. fieri enĩ po¬
tuerat ut ꝑ diẽ festũ int̾ tam ingentẽ turbã latent̃ ascen¬
derent mox reuersuri: ubi tamen alus dieb habitare metus
de regno archelai quã fuerit diuturnũ om̃s tacuerunt iste
ͦq intellertus patet. ut qͦd lucas dicit ꝑ om̃s annos eos ascen¬
dere solitos in iherłm tunc accipiamus factũ: cũ iã non ti¬

Expanded text:
 Archelaus. fieri enim poterat, ut per diem festum inter tam ingentem turbam latenter ascenderent mox reuersuri, ubi tamen aliis diebus habitare metuerde regno Archelai, quam fuerit diuturnum, omnes tacuerint, iste quoque intellectus patet, ut quod Lucas dicit per omnes annos eos ascendere solitos in Hierusalem tunc accipiamus factitatum, cum iam non ti
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ dict᷑ eũ uenisse de cęlis: alii tale quale nos corpꝰ habuisse. ut ꝑ simili¬
tudinẽ corporis. etiã nrͣa coepora redimeret ã peccatis: ⁊ daret nob̃ spem.
resurrectionis. Resurrex̃ ã moctuis: ⁊ ħ signũ ÷ cui contͣdicit᷑. Quomo
do resurrexerit. utrũ ipse talis qͣlis moctuus ÷: an certe in melioris sub¬
stantiȩ corpꝰ resurrexerit. ⁊ ÷ infinita contentio: aliis dicentib figurã
corpꝰ habuit: qͦmͦ clausis ingͣssus : hostus ⁊ stetit.s llides gͥ ut argumͣ¬
tis uariis: etiã resurrectioni eiꝰ questio coneitet᷑ : ⁊ sit signũ qui contͣ

Expanded text:
enim dicunt, eum venisse de coelis: alii, tale quale nos corpus habuisse, ut per similienim dicunt, eum venisse de coelis: alii, tale quale nos corpus habuisse, ut per similitudinem corporis etiam nostra corpora redimeret a peccatis, et daret nobis spem resurrectionis. Resurrexit a mortuis: et hoc signum est cui contradicitur, quomdo resurrexit? utrum ipse et talis qualis mortuus est, an certe in melioris substantiae corpus resurrexit? Et est infinita contentio, aliis dicentibus: Thomaecorpus habuit, quomodo clausis ingressus est ostiis, et stetit? Vides igitur ut argumentis
Abbreviated transcription (Latin):
fueritł qͣm illud tẽpꝰ qͦ uidebar stare. Utabã enĩ pecato tẽ¬
pore qͦ peccato inuebã. ⁊ qͥa peccato stalũ: pͥma nͥ utilitas
suit ut caderẽ. ⁊ peccato morerer. Deniq ⁊ sciͣ ꝓpħe qͣndo¬
asigustiꝰ aliqͥd ẽtẽplabant᷑: cadelunt in faciẽ fuã. Iterea
cadat in te ethineus. Diligebas sartũ. p̾mũ in te scontatui
int̾eat. Peccator eras: cadat inte peccator: utt possis dͥehine
mortis c̃forines & resurectionis erimꝰ. Iste gͥ in ruinã. ⁊ in
tione conspicere. Et in signũ cui contradicet᷑. Om̃ib ꝗ narrat historia
de saluatore: contradicit᷑. Llirgo mat̾ ẽ. signũ ÷ cui contͣdicit᷑. Marcio¬
nitȩ contͣclict̾ huic signo: ⁊ aiunt. penitꝰ eũ de muliere ñ eẽ generatũ.
ebionite contͣdict᷑ hiuc signo: dicentes ex uiro ⁊ muliere ita natũ eẽ:
ut nos qͦ nascimur. Habuit corpꝰ humanũ: ⁊ ħ signũ: cui contͣdicitꝰ᷑. Alui

Expanded text:
fuerit, quam illud tempus quo videbar stare. Stabam enim in peccato eo tempore, quo peccato vivebam: et quia peccato stabam, prima mihi utilitas fuit ut caderem, et peccato morerer. Denique et sanaugustius aliquid contemplabantur, cadebant in faciem suam. Propterea cadat in te ethnicus. Diligebas scorta? primum in te scortator intereat. Peccator eras? cadat in te peccator, ut possis dehinc rmortis, conformes et resurrectionis erimus . Iste igitur in ruinam et in tione conspicere. Et in signum cui contradicetur. Omnibus quae narrat historia de Salvatore, contradicitur. Virgo mater est, cui contradicitur. Marcionitae contradicunt huic signo, et aiunt, penitus eum de muliere non esse generatum. Ebionitae contradicunt signo, dicentes ex viro et muliere ita natum esse, ut nos quoque nascimur. Habuit corpus humanum, et hoc signum est cui contradicitur. Alii
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib qͥ expectabant redẽptionẽ ihrsłm. Et iuste scã mulier
sp̃m ꝓpħandi meruit acciꝑe: qr longa castitate. longisq ieiuniis
ad ħ culmen ascend̾at. Uidete mulieres testimoniũ annę unita¬
mini illud si qn uob̾ euenerit. ut ꝑdatis uiros. Consid̾ate qd de
ea scͥptũ sit: septẽ annis uixit a uirginitate sua cũ uiro suo ⁊rłg
pt̃ea ꝓphetes fuit : neq enĩ ut libet ⁊ fortuito spẽ sc̃s habitauit
in ea. Bonũ ÷ ⁊ pͥmũ: si qͦ pot̃ uirginitatis grãm possidẽ. Si aut̃ ħ
ñ potuerit: s euenerit ei ut ꝑdat uirũ: uidua ꝑseueret. ¶oͦ qͥdẽ
ñ solũ pꝰ moetẽ uiriis etiã cũ ille uuit debet hab̃̾e in anino. ut
etiã si ñ euen̾it. uoluntas ipsiꝰ ⁊ ꝓpositũ a dño coronet᷑  ⁊dicat ħ
oueo atq ꝓmitto. si mͥ humanũ aliqͥd qͦd ñ opto contigerit. nich̃

Expanded text:
omnibus qui exspectabant redemptionem Israel. Et juste sancta mulier omnibus qui exspectabant redemptionem Israel. Et juste sancta mulier spiritum prophetandi meruit accipere, quia longa castitate, longisque jejuniis ad hoc culmen ascenderat. Videte, mulieres, testimonium Annae, et imitamini illud, si quando vobis evenerit ut perdatis viros. Considerate quid de ea scriptum sit: Septem annis vixit a virginitapterea prophetes fuit. Neque enim ut libet et fortuito Spiritus sanctus habitavit in ea. Bonum est et primum, si qua potest virginitatis gratiam possidere. Si autem hoc non potuerit, sed evenerit ei ut perdat virum, vidua perseveret. Quod quidem non solum post mortem viri, sed etiam cum ille vivit debet habere in animo, ut etiamsi non venerit voluntas ipsius et propositum, a Domino coronetur, et dicat: Hoc voveo atq
Abbreviated transcription (Latin):
me diũ: impossibile erat eas penitꝰ int̾fici. Unde ⁊ nos si peccauerimꝰ:
debemꝰ diceie. Peccatũ meũ notũ feci tͥ⁊ innqͥtatẽ meã ñ abscondi. bxxi.
annunciabo ̃ iusticiã meã dño. Si enĩ ħ fecerimꝰ. ⁊ reuelauerimꝰ peccata
nr̃a:ñ solũ dõ. s ⁊ his qͥ posst̃ mederi uulnerib nr̃is. atq peccatis: dele¬
bunt᷑ peccata nr̃a ab eo qͥ ait. Coce delebo ut nubẽ iniqͥtates tuas.
⁊ stcut caliginẽ peccata tua. pꝰ symeonis ꝓpłnam qr necesse erat ut
inulieres etiã saluarent᷑: uenit ꝓpħissa mulier. de qͥ scribit᷑. Et erit
anna ꝓpħissa filia phanuel: de tͥbu aser. Quã pulcher oedo
Iuenit ante uirũ mulier: s priꝰ uenit sy meon. qͥ apphendit
infantẽ: ⁊ tenuit in brachiis suis. Deinde mulier: cuiꝰ ñ st̃ qdẽ uͥ¬
ba digesta. s dictũ ÷ generalit᷑ qͦd confessa sit dño. ⁊ loqͥta de co

Expanded text:
medium, impossibile erat eas penitus interfici. Unde et nos si peccaverimus, medium, impossibile erat eas penitus interfici. Unde et nos si peccaverimus, debemus dicere: Peccatum meum notum tibi feci, et injustitiam meam non abscondi. Dixi, annuntiabo nostra non solum Deo, sed his qui possunt mederi uulneribus nostris, debuntur peccata nostra ab eo, qui ait: Ecce delebo ut nubem iniquitates tuas, et sicut caliginem peccata tua . Post Simeonis prophetiam, quia necesse erat ut mulieres etiam salvarentur, venit prophetes mullia Phanuel de tribu Aser. Quam pulcher ordo! Non venit ante virum mulier, sed primum venit Simeon, qui apprehendit infantem, et tenuit in brachiis suis: deinde mulier, cujus non sunt quidem verba digesta; sed dictum est generaliter quod confessa sit Domino, et locuta de eo
Abbreviated transcription (Latin):
quia p̾dicatorib uerbi illiꝰ ꝑagrandi orbẽ facultatẽ tͥbuit: ⁊ubi¬
cũq uellent eugłii grãm disseminandi. Qd facere minime pos¬
setit: si nͨ uno totuorbis regeret᷑ imꝑio. S ⁊ ipsa totiꝰ orbis descru¬
tio qͦ a t̾reno rege fac̃ ta memorat᷑. cęlestis oꝑa regis mani¬
feste designat. qͥ ad hoc nimirũ apparuit in mundo. ut de cun¬
ctis ꝑ orbẽ nationib electos in unitate fidei fuę colligeret: ac
nomina eoꝵ sic̃ ipse ꝓmisit inęt̾nũ scriberet in celo. Hoc qͦ qͥa
ad edictũ augusti ibant om̃s ut ꝓfiterent᷑ singuli in sua̾ ciui¬
tatẽ: in nr̃i regis nob̾ seruitio spiritalit᷑ agendũ. Hrã qͥppe euu¬

Expanded text:
quia praedicatoribus verbi illius peragrandi orbem facultatem tribuit, et ubicunque vellent Evangelii gratiam disseminandi. Quod fieri minime posset, si non uno totus orbis regeretur imperio. Sed et ipsa totius orbis descriptio, quae a terreno rege facta memoratur, coelestis opera regis manifeste designat; qui ad hoc nimirum apparuit in mundo, ut de cunctis per orbem nationibus electos in unitatem fidei suae colligeret, ac nomina eorum, sicut ipse promisit, in aeternum scriberet in coelo. Hoc quoque quod ad edictum Augusti ibant omnes, ut profiterentur, singuli in suam civitatem, in nostri regis est nobis servitio spiritualiter agendum.
Abbreviated transcription (Latin):
radice eiꝰ ascendet. Int̾pretat᷑ autẽ nazareꝰ. flos siue uirgultũ. siue mun¬
aꝰ Quo uocabulo incarnatꝰ ꝓ nob̃̾ dei filiꝰ recto ꝓfuit cognominari. qͥa¬

Expanded text:
radice ejus ascendet . Interpretatur autem Nazaraeus flos sive mundusradice ejus ascendet . Interpretatur autem Nazaraeus flos sive mundus. Quo vocabulo incarnatus pro nobis Dei Filius recte potuit cognominari, q
Abbreviated transcription (Latin):
assumere. qͦ nos doceret in spũ debere renasci. Placuit in fimni¬
litudine peccati cãrnis sine peccato apparere: ut nos emun¬
daret ab omi peccato: ac claritatẽ in nob̃ suȩ reformaret
imaginis. Ascendit autẽ inqͥt ioseph ã galilea de ciuitate¬
sua nanareth in iudeã eiuitatẽ dauio. quę uocat᷑ bethleem¬
eoqͦd eẽt de domo ⁊ familia dauid ut ꝓfiteret᷑ cũ maria de¬
sponsata sibi uxore pregnante. Duunitꝰ constat eẽ ꝓcuratũ
ut ad suã qͥsq eiuitatẽ ꝑgens ibi censũ ꝓfiteret᷑. qͥtinꝰ hec edicto gene¬
rali parentes nr̃i saluatoris de nazareth in bethleẽ uenire contingeret:
sicq ad cõplenda uaticinia ꝓpħaꝵ utraq eiuitas. incarnationis eiꝰ in¬
signiret᷑ archanis: una uidelicet conceprionis altera natuitatis hono¬
concipi oporteret cũ ait. Egrediet᷑ uirga de radice iesse: ⁊ nazareus.

Expanded text:
assumere, quo nos doceret in spiritu debere renasci: placuit in simiassumere, quo nos doceret in spiritu debere renasci: placuit in similitudine carnis peccati sine peccato apparere, ut nos emundaret ab omni peccato, et claritatem in nobis suae reformaret imaginis. Ascendit autem, inquit, et Joseph a Galilaea de civitate Nazareth, in Judaeam, civitatem David, quae vocatum Maria desponsata sibi uxore praegnante. Divinitus constat esse procuratum, ut ad suam quisque civitatem pergens ibi censum profiteretur, quatenus hoc edicto generali parentes nostri Salvatoris de Nazareth in Bethlehem venire contingeret, sicque ad complenda vaticinia prophetarum utra civitas incarnationis ejus insigniretur arcanis; una, videlicet, conceptionis, altera nativitatis honoconcipi oporteret, cum dicit: Egredietur virga de radice Jesse, et Nazaraeus de
Abbreviated transcription (Latin):
cũ illo regnabit. In hac gͦ ciuitate debemꝰ om̃s ire. nullũ ã tã
salubri itinere oportet excusari. Om̃s necesse ÷ nato regi debitũ
pendere censũ: hoc est ⁊ in unitate nunc ęccłȩ p̾sertis uissis ob¬
tẽperare diuinis: & ingressus patriȩ &lestis in fatigabili bonoꝵ
oꝑũ cursii ꝓperare. Oabat᷑ autẽ in ꝑfessione census denariꝰ. qui
nũmoꝵ in se pondꝰ habebat. desaris inaginẽ continens .⁊ nomen.
Ad nos qͦ spiritalit᷑ oportet imitari. Soliuimꝰ enĩ regi nr̃o dena¬
riũ.: cũ decẽ p̾cepta legis illiꝰ implere satagimꝰ. In quo uidelicet
Imaginẽ qͦ eius in eodẽ denario bonȩ nr̃ȩ conu̾sationis expͥmert
diti sumꝰ: ut uidelicer participatione diuine sciͣtatis ꝑpetuo
scĩ essemꝰ. Hinc etenĩ psalmista ait. Signatũ est suꝑ nos lumꝰ
liultꝰ tui dnẽ. S quia hoc lum̃ diuini uultꝰ homo peccando
amisit. placuit dõ humani uultꝰ habitu᷑ in carne nascendo

Expanded text:
cum illo regnabit. In hanc ergo civitatem debemus omnes ire, nullum a tam salubri itinere oportet excusari. Omnes nos necesse est nato regi debitum pendere censum, hoc est, et in unitate nunc Ecclesiae praesentis jussis obtemperare divinis, et ad ingressum patriae coelestis infatigabili bonorum operum cursu properare. Dabatur autem in professione census denarius, quium in se pondus habebat, Caesaris imaginem continens et nomen. Quod nos quoque spiritualiter oportet imitari; solvimus enim regi nostro denarium, cum decem praecepta legis illius implere satagimus. In quo, videlicet, Imaginem quoque ejus in eodem denario bonae nostrae conversationis exprimere diti sumus, ut, videlicet, participatione divinae sanctitatis perpetuo sancti essemus. Hinc etenim Psalmista ait: Signatum est super nos lumen vultus tui, Domine . Sed quia hoc lumen divini vultus homo peccando amisit, placuit Deo humani vultus habitum in carne nascendo