comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nunquã tenuit: deinde quia & his oc¬
currit apłs eadem uerba ꝓferens. & eni¬
meratis illis carnis oꝑib eadẽ ueritate
p̃dicens. qm̃ qui talia agunt regnũ di
non possidebunt. Unde nec illi inꝑditis
& cdamnabilib morib debent esse secu¬
ri: qui usq infinem quidẽ uelut in com¬
mumone eccłiȩ catholicȩ ꝑseuerant in¬
tuentes quod dictũ est. qui ꝑseueraue¬
rit usq infinem hic saluus erit. & ꝑ ui¬
dȩ iniquitatẽ ipsam uitȩ iustitiam quod
eis . xp̃c est deserunt. siue fornicando. siue
alias immunditias flagitioꝵ quas nec ex¬
primere apłs uoluit in suo corꝑe ꝑ petran¬
do. siue turpitudine luxuriȩ diffluendo.
siue aliquid aliud eoꝵ agendo de
quib ait. qm̃ qui talia agunt regnum
dĩ non possidebunt: ac ꝑhoc quicũq
agunt t̾alia nisi insempiterno supplicio
non erunt. quia in dĩ regno ẽẽ non po¬
terunt. In his enim ꝑseuerando usq in

Expanded text:
numquam tenuit; deinde quia et his ocnumquam tenuit; deinde quia et his occurrit apostolus eadem uerba proferens et enumeratis illis carnis operibus eadem ueritate praedicens: Quoniam qui talia agunt, regnum Dei non possidebunt. Unde nec illi in perditis et damnabilibus moribus debent esse securi, qui usque in finem quidem uelut in communione ecclesiae catholicae perseuerant, intuentes quod dictum est: Qui perseuerauerit usque in finem, hic saluus erit. et per uitae iniquitatem ipsam uitae iustitiam, quod eis Christus est, deserunt, siue fornicando siue alias inmunditias flagitiorum, quas nec exprimere apostolus uoluit, in suo corpore perpetrando, siue turpitudine luxuriae diffluendo siue aliquid aliud eorum agendo, de quibus ait: Quoniam qui talia agunt, regnum Dei non possidebunt; ac per hoc, quicumque agunt talia, nisi in sempiterno supplicio non erunt, quia in Dei regno esse non poterunt. In his enim perseuerando usque in
Abbreviated transcription (Latin):
terno supplicio punient᷑. Sed quib pla¬
cet istam sententiã usq ad illa impiorũ
care corpus cep̃i qui in corpore non est
xp̃i: non rectȩ ꝓmittunt eis qui uel in
heresim uel etiam ingentilium suꝑsti¬
tionem ex illius corporis unitate la-¬
buntur. liberationem quandoq ab et̃¬
ni igne supplicii: primum quia debeis
attendere quã sit intolerabile atq a
sana doctrina nimis deuium. ut mul¬
ti ac pene om̃s qui hereses impias con¬
dider unt ex euntes de catholica eccłia
& facti sunt heresiarchȩ. meliores ha¬
beant causas quã hi qui nunquã fue¬
runt catholici cũ in eoꝵ laqueos inci¬
dissent: si illos heresiarchas hoc facit li¬
berari a supplicio sempiterno. qͦd in ca-¬
tholica eccłia baptizati sunt & sacram̃¬
tũ corporis xp̃i in uero xp̃i corpore pͥmitꝰ
acceperunt. cũ peior sit utiq desertor fi¬
dei. & ex desertore oppugnator eius ef¬
fectus. quã ille qui non deserint quod

Expanded text:
mpiterno supplicio punientur. Sed quibus plampiterno supplicio punientur. Sed quibus placet istam sententiam usque ad illa impiorum care corpus Christi, qui in corpore non est Christi, non recte promittunt eis qui vel in haeresim, vel etiam in gentilium superstitionem, ex illius corporis unitate labuntur, liberationem quandoque ab aeterni igne supplicii. Primum, quia debent attendere, quam sit intolerabile atque a sana doctrina nimis devium, ut multi ac pene omnes, qui haereses impias condiderunt exeuntes de catholica Ecclesia, et facti sunt haeresiarchae, meliores habeant causas, quam hi qui nunquam fuerunt catholici, cum in eorum laqueos incidissent; si illos haeresiarchas hoc facit liberari a supplicio sempiterno, quod in catholica Ecclesia baptizati sunt, et sacramentum corporis Christi in uero Christi corpore primitus acceperunt; cum peior sit utique desertor fidei et ex desertore obpugnator eius effectus quam ille, qui non deseruit quod
Abbreviated transcription (Latin):
tatio dexterȩ excelsi. E xposuit ꝓfecto¬
quid dixerit: nunquid continebit in ira
sua miserationes suas. Ira enĩ dĩ est etiã
ista uita mortalis. ubi homo uanitati simi¬
lis factus est : dies eius uelut umbra p̃tere¬
unt. In qua tamen ira non obliuiscituꝵ
misereri ds̃. faciendo solem suũ oriri su¬
ꝑ bonos & malos. & pluendo suꝑ iustos &
iniustos. ac sic non continet in ira sua mise¬
rationes suas. maximeq in eo qͦd expres¬
sit hic psal
sit hic psal mus d¬
mus dicendo.
nunc cȩpi. hȩc. ẽ. ĩmutatio dextere excel¬
si: qm̃ in hac ipsa erumnosissima uita qͦ
ira dĩ est uasa miscdiȩ mutat inmelus.
quãuis ad huc in huius corruptionis mi
seria maneat ira eius. quia nec in ipsa ira
sua continet miserationes suas. Cum er¬
go isto modo cõpleatur diuimi illius canti¬
ci ueritas: non est ẽã necesse etiã illic intel¬
ligi ubi non ꝑtinentes ad ciuitatẽ di. e¬

Expanded text:
tatio dexterae Excelsi. Exposuit tatio dexterae Excelsi. Exposuit quid dixerit, Numquid continebit in ira sua miserationes suas? Ira enim Dei est etiam ista vita mortalis, ubi homo vanitati similis factus est, et dies ejus velut umbra praetereunt . In qua tamen ira non obliviscitur misereri Deus, faciendo solem suum oriri super bonos et malos, et pluendo super justos et injustos; ac sic non continet in ira sua miserationes suas : maximeque in eo quod expressit hic Psalsit hic psalmus dicendo: Nunc coepi, haec est inmutatio dexterae Excelsi, quoniam in hac ipsa aerumnosissima uita, quae ira Dei est, uasa misericordiae mutat in melius, quamuis adhuc in huius corrseria maneat ira ejus, quia nec in ipsa ira sua continet miserationes suas. Cum ergo isto modo compleatur divini illius cantici veritas, non est eam necesse etiam illic intelligi, ubi non pertinentes ad civitatem Dei se
Abbreviated transcription (Latin):
in ignem ȩternũ qui paratus est diabolo &
angelis eius. & ierint isti insuppliciũ ȩter¬
num. iusti autẽ initam ȩternam: nimie
p̃sumptionis est dicere cinquã eoꝵ ȩternũ
supplicium non futurũ quos d̾s ituros in
supplicium dixit ȩternũ. & ꝑ hunus pre¬
sumptionis ꝑsuasionem facere. ut de ipsa¬
quoq uita uel desperetur uel dubitetur
ȩcerna. Nemo itaq sic intelligat psalmũ
canentem. non obliuiscetur misereri d̾s
aut continebit in ira sua miserationes su¬
as: ut opinetur de hominib bonis ueram.¬
de malis falsam. aut de bonis hominibus
& malis angelis ueram. de malis autẽ ho¬
minib falsam dĩ ẽẽ sententĩa. Hoc enim
quod ait psalmus ad uasa miscdie ꝑtinet.
& ad filios ꝓmissionis. quoꝵ erat unus
etiã ipse ꝓpheta: qui cũ dixisset. nunquid
obliuiscetur misereri d̾s aut continebit
mira sua miserationes suas: continuo sub¬
iecit. Et dixi. nunc cępi: hec est immu¬

Expanded text:
in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis eius, et ierint isti in supplicium aeternum, iusti autem in uitam aeternam: nimiae praesumtionis est dicere cuiquam eorum aeternum supplicium non futurum, quos Deus ituros in supplicium dixit aeternum, et per huius praesumtionis quoque vita vel desperetur vel dubitetur aeterna. 3. Nemo itaque sic intelligat Psalmum canentem, Numquid obliviscetur misereri Deus, aut continebit in ira sua miserationes suas ? ut opinetur de hominibde malis falsam, aut de bonis hominibus et malis angelis ueram, de malis autem hominibus falsam Dei esse sententiam. Hoc enim, quod ait psalmus, ad uasa misericordiae pertinet et ad filios promissionis, quorum erat unus etiam ipse pro pheta, qui cum dixisset: Numquid obliuiscetur misereri Deus aut continebit in ira sua miserationes suas? continuo subiecit: Et dixi: Nunc coepi, haec est inmu
Abbreviated transcription (Latin):
ius ꝓ hominib tamen iam nec nunc oret᷑
ꝓ infidelib impiisq defunctis. Nam ꝓ
defunctis quib dam uel ipsius eccłiȩ uel
quorũd̾a piorũ exauditur oratio: sed ꝓ
his quorũ in xp̃o regeneratorũ nec usq
adeo uita incorꝑe male gesta est ut tali
miscdia iudicentur digni non esse. nec
usq adeo bene ut talem miscłiam reperi¬
antur necessariam non habere: sicut etiã
facta resurrectione mortuoꝵ non deert̃
quib post penas quas patiuntur spiritꝰ
mortuoꝵ imꝑtiatur miscdia ut in ignẽ
non mittantur ȩternũ. Neq eñi de qui¬
busd̾a ueraciter diceretur quod non eis
remittatur neq in hoc scło neq infutu¬
ro: nisi ẽent quib & si non inisto remitte¬
tur tamen infuturo. Sed cũ dictũ fue¬
rit a iudice iuniorũ atq mortuoꝵ ueni¬
te benedicti patris mei possidete paratũ
uobis regnũ a constitutione mundi. &
aliis econtrario. discedite a me maledicti

Expanded text:
uis pro hominibus, tamen iam nec nunc oretur uis pro hominibus, tamen iam nec nunc oretur pro infidelibus inpiisque defunctis. Nam pro defunctis quibusdam uel ipsius ecclesiae uel quorundam piorum exauditur oratio, sed pro his, quorum in Christo regeneratorum nec usque adeo uita in corpore male gesta est, ut tali misericordia iudicentur digni non esse, nec usque adeo bene, ut talem misericordiam reperiantur necessariam non habere; sicut etiam facta resurrectione mortuorum non deerunt, quibus post poenas, quas patiuntur spiritus mortuorum, inpertiatur misericordia, ut in ignem non mittantur aeternum. Neque enim de quibusdam ueraciter diceretur, quod non eis remittatur neque in hoc saeculo neque in futuro, nisi essent quibus, etsi non in isto, tamen remittitur in futuro. Sed cum dictum fuerit a iudice uiuorum adque mortuorum: Venite, benedicti patris mei, possidete paratum uobis regnum a constitutione mundi, et aliis e contrario: Discedite a me, maledicti,
Abbreviated transcription (Latin):
tiam nosset. qui licet adhuc in hac uita
sint constituti. tamen p̃destinati sunt
in ȩternum ignem ire cum diabolo: tam
ꝓ eis non oraret quã nec ꝓipso. Sed qͥa
de nullo certa est: orat ꝓ omnib dũ ta¬
xat hominib municis suis in hoc corpo¬
re constitutis: nec tamen ꝓ omnib exau¬
ditur. Pro his enĩ solis exauditur. qui &¬
si aduersantur eccł̃iȩ. ita sunt tam̃ p̃ desti¬
nati ut ꝓ eis exaudiatur eccłia: & filii ef¬
ficiantur eccłie. Si qui autẽ usq ad mor¬
tem habebunt cor impenitens nec ex mni¬
micis conuertentur in filios: nunqͥd ĩa
ꝓ eis idest ꝓ taliũ defunctorũ spiritib
orat ȩccłia: Quid ita. nisi quia in parcẽ
iam diaboli computatur. qui cũ esset in
corꝑe non est trans latus ad xp̃m: Eade
itaq causa est cur non oretur tunc ꝓ ho¬
minib ȩterno igne pumendis. quȩ cau¬
sa est ut neq nunc neq tunc oretur ꝓ an¬
gelis malis: que itidem causa est ut quam¬

Expanded text:
tiam nosset, qui licet adhuc in hac uita tiam nosset, qui licet adhuc in hac uita sint constituti, tamen praedestinati sunt in aeternum ignem ire cum diabolo: tam pro eis non oraret, quam nec pro ipso. Sed quia de nullo certa est, orat pro omnibus dumtaxat hominibus inimicis suis in hoc corpore constitutis; nec tamen pro omnibus exauditur. Pro his enim solis exauditur. qui, etsi aduersantur ecclesiae, ita sunt tamen praedestinati. ut pro eis exaudiatur ecclesia et filii efficiantur ecclesiae. Si qui autem usque ad mortem habebunt cor inpaenitens nec ex inimicis conuertentur in filios, numquid tamen pro eis, id est pro talium defunctorum spiritibus, orat ecclesia? Quid ita, nisi quia in parte iam diaboli conputatur, qui cum esset in corpore non est translatus ad Christum? Eadem itaque causa est, quur non oretur tunc pro hominibus aeterno igne puniendis, quae causa est, ut neque nunc neque tunc oretur pro angelis malis; quae itidem causa est, ut, quam
Abbreviated transcription (Latin):
iustitiam quã donat gr̃asine meritis. ne¬
sciunt illi qui suã iustitiam uolunt con¬
stituere. & idõ iustitie dĩ quod. ẽ. xp̃c ñ
sunt subiecti. In qua iustitia est multa
multitudo dulcedinis di. ꝓpt̃ quã dici¬
tur in psalmo. Gustate & idete: qm̃ dul¬
cis est dñs. Et hanc quicde in hac pere¬
grinatione gustantes non ad satietatem
sumentes. esurimus eam potius ac sitimuꝰ
ut ea postea saturemur cũ uidebimuᷤᷤ eũ
sicuti est. & implebit᷑ qͦd scriptũ. ẽ. satu
dit timentib eũ qua non. ẽ. impios d¬
naturus ut hoc nescientes & damnarise¬
mentes recte uiuant. ac sic possint esse
qui orent ꝓ non recꝰte uuentib: quomͦ
eam ꝑficit sperantib in eũ. quandoqͥdẽ
sicut somniant ꝑ hanc dulcedinẽ ñ dam¬
naturus.ẽ. eos qui non sperant in eum:
Illa gͥ eiꝰ dulcedo quęrat᷑ quã ꝑficit spe
diaboli laqueis a quo captiui tenentur.
scdm̃ ipsius uoluntatem: Deniq si de
aliquibus ita certa esset ut qui sint illi e¬

Expanded text:
nesciunt illi, qui suam iustitiam uolunt constituere, et ideo iustitiae Dei, quod est Christus. non sunt subiecti. In qua iustitia est multa multitudo dulcedinis Dei, propter quam dicitur in psalmo: Gustate et uidete quam dulcis est Dominus. Et hanc quidem in hac peregsumentes, esurimus eam potius ac sitimus, ut ea postea saturemur, cum videbimus eum sicuti est , et implebitur quod scriptum est, Saturdit timentibus eum qua non est impios damnaturus, ut hoc nescientes et damnari timentes recte vivant, ac sic possint esse qui orent pro non recte viventibus; quomodo eam perficit sperantibus in eum, quandoquidem, sicut somniant, per hanc dulcedinem non damnaturus est eos, qui non sperant in eum? Illa igitur ejus dulcedo quaeratur quam perficit spediaboli laqueis, a quo captiui tenentur secundum ipsius uoluntatem? Denique si de aliquibus ita certa esset, ut qui sint illi e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfecisti autẽ sperantib inte. Quid est
abscondisti tinentib. ꝑfecisti sperantib:
nisi quia illis qui timore pęnarũ suã ui¬
stitiam uolunt constituere quȩ in lege: ẽ.
non est iustitia dĩ dulcis. quia nesciunt
eam. Non enĩ gustauerunt eã. In se
namq sperant non in ipso. & ido eis abscon¬
ditur multitudo dulcedinis di: qm̃ timẽt
quide dm̃. sed illo timore seruili qui non
est incaritate. quia ꝑfecta caritas foras
mittit timorem. Idõ sperantib meũ ꝑfi¬
cit dulcedinem sũa. inspirando eis cari¬
tatẽ suã ex timore casto. non quẽ caritas
foras mittit. sed ꝑmanentẽ in scłm scłi: ut
cũ gloriant᷑ in dño glorient᷑. Iustitia qͥp

Expanded text:
Perfecisti autem sperantibus in te. Quid est Perfecisti autem sperantibus in te. Quid est abscondisti timentibus, perfecisti sperantibus, nisi quia illis, qui timore poenarum suam iustitiam uolunt constituere quae in lege est, non est iustitia Dei dulcis, quia nesciunt eam? Non enim gustauerunt eam. In se namque sperant, non in ipso, et ideo eis absconditur multitudo dulcedinis Dei; quoniam timent quidem Deum, sed illo timore seruili, qui non est in caritate, quia perfecta caritas foras mittit timorem. Ideo sperantibus in eum perficit dulcedinem suam inspirando eis caritatem suam, ut timore casto, non quem caritas foras mittit, sed permanente in saeculum saeculi, cum gloriantur, in Domino glorientur. Iustitia
Abbreviated transcription (Latin):
pletũ: nisi parum aduertat quẽ admodũ
peccatores d̾s non solum iratus uerũ etiam
miseratus euertat: Euertuntur enĩ pec¬
catores duob modis: aut sicut sodomite
ut ꝓpeccatis sius ipsi homines pumant᷑. aut
sicut Nunuitȩ ut ipsa hominũ peccata
penitendo destruantiur. Factum est gͦ
quod p̃dixit ds:¬
Niniue quȩ mala erat: & bona ȩdificata est
quȩ non erat. Stantib enĩ menib atq
domib euersa est ciuitas in ꝑditis mori¬
bus. acsic quãuis ꝓpheta fuerit contrista¬
tus quia non ẽẽt factum quod illi homi¬
nes timuerunt illo ꝓphetante uenturũ.
factum. ẽ. tamen quod fuerat dõ p̾scien¬
de p̃dictũ. qm̃ nouerat qui p̃dixit quo
modo inmelius ẽẽt implendũ. Ut autẽ
nouerint isti in ꝑuersum misericordes.
quo ꝑtineat qͦd scriptũ. ẽ. quã multa
multitudo dulcedinis tuȩ dñe quã ab¬
scondisti timentib te: legant quod seqͥt᷑

Expanded text:
pletum, nisi parum aduertat, quem ad modum pletum, nisi parum aduertat, quem ad modum peccatores Deus non solum iratus, uerum etiam miseratus euertat? Euertuntur enim peccatores duobus modis, aut sicut Sodomitae, ut pro peccatis suis ipsi homines puniantur, aut sicut Nineuitae, ut ipsa hominum peccata paenitendo destruantur. Factum est ergo quod praedixit DNineue quae mala erat, et bona aedificata est quae non erat. Stantibus enim moenibus adque domibus euersa est ciuitas in perditis moribus. Ac sic, quamuis propheta fuerit contristatus, quia non est factum quod illi homines timuerunt illo prophetante uenturum, factum est tamen quod fuerat Deo praesciente praedictum, quoniam nouerat qui praedixit, quo modo in melius esset inplendum. Ut autem nouerint isti in peruersum misericordes quo pertineat quod scriptum est: Quam multa multitudo dulcedinis tuae, Domine, quam abscondisti timentibus te! legant quod sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
tormenta ꝓtendere: saltim sic intelligant
ut manente meis ira dĩ quȩ mȩterno est p̃¬
nuntiata supplicio non contineat ds in hac
ira sua miserationes suas. & faciat eos non
tanta quanta digni sunt pęnarũ atroci¬
tate cruciari. non ut eas pęnas uel nun¬
quã subeant uel aliquando finiant. sed
ut eas mitiores quã merita sunt eoꝵ leui¬
oresq patiantur. Sic enĩ & ira dĩ mane¬
bit. & in ipsa ira sua miserationes suas ñ
continebit. Quod quidẽ non ido confiꝵ¬
mo: qm̃ non resisto. Ceterũ eos qui putãt
minaciter potius quã ueraciter dictũ. di¬
scedite a me maledicti in ignem ȩternum.
& ibunt isti insuppliciũ ȩternũ. & cruci
tura diuina planissime atq plenissime
redarguit ac refellit. imuitȩ quippe
in hac uita egerunt pęnitentiam & ideo
frucꝰ tuosam uelut in hoc agro seminantes
in quo d̾̃s uoluit cũ lacrimis seminari qͦd
postea cũ letitia meteretur: & tamen qͥs
negabit quod dñs p̃dixit meis fuisse cõ-¬

Expanded text:
tormenta protendere, saltem sic intellegant. ut manente in eis ira Dei, quae in aeterno est praenuntiata supplicio, non contineat Deus in hac ira sua miserationes suas et faciat eos non tanta quanta digni sunt poenarum atrocitate cruciari; non ut eas poenas uel numquam subeant uel aliquando finiant, sed ut eas mitiores quam merita sunt eorum leuioresque patiantur. Sic enim et ira Dei manebit, et in ipsa ira sua miserationes suas non continebit. Quod quidem non ideo confirmo, quoniam non resisto. Ceterum eos, qui putant minaciter potius quam ueraciter dictum: Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, et: Ibunt isti in supplicium aetertura diuina planissime adque plenissime redarguit ac refellit. Nineuitae quippe in hac uita egerunt paenitentiam et ideo fructuosam, uelut in hoc agro seminantes, in quo Deus uoluit cum lacrimis seminari, quod postea cum laetitia meteretur; et tamen quis negabit, quod Dominus praedixit in eis fuisse con
Abbreviated transcription (Latin):
atq cognosci: cur eccłia ferre nequi¬
uerit hominũ disputationem: diabolo
etiã post maximas & diutur nissimas
penas purgationem uel indulgentiam
pollicentem. Neq enĩ tot sc̃i & sacris ue¬
terib ac nouis litteris eruditi. mundatio¬
nem & regni cȩloꝵ beatitudinem post qua¬
liacũq & quantacũq supplicia qualib¬
cũq & quantiscũq angłis inuiderunt. s
potius uiderunt diuinam uacuari uel in¬
firmari posse sententiam quã se dñs p̃mn¬
tiauit iniudicio ꝓlaturum atq dicturũ.¬
discedite a me maledicti mignem eternũ
qui paratus est diabolo & angłis eius. sic
quippe ostendit eterno igne diabolũ &
angelos eius arsuros: & quod scriptũ est
inapocalypsi. diabolus qui seducebat eo
missus est instagnum ignis & sulphuris.
quo & bestia & pseudo ꝓphetȩ. & crucia

Expanded text:
atque cognosci, cur Ecclesia ferre nequiverit hominum disputationem, diabolo etiam post maximas et diuturnissimas poenas, purgatipollicentem. Neque enim tot sancti et sacris ueteribus ac nouis litteris eruditi mundationem et regni caelorum beatitudinem post qualiacumque et quantacumque supplicia qualibuscumque et quantiscumque angelis inuiderunt, sed potius uiderunt diuinam uacuari uel infirmari non posse sententiam, quam se Dominus praenuntiauit in iudicio Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Sic quippe ostendit aeterno igne diabolum et angelos ejus arsuros. Et quod scriptum est in Apocalypsi, Diabolus qui seducebat eos, missus est in stagnum ignis et sulphuris, quo et bestia et pseudopropheta; et crucia
Abbreviated transcription (Latin):
loquitur: Ubi dñs cũ cõmendasset
manducandam carnẽ suam. ꝙ biben-¬
dum sanguinem suum: ait ȩuangłista.
Hȩc dixit in synagoga. docens in caphar¬
naum. Multi ergo audientes ex discipłis
eius dixerunt. Durus ẽ hic sermo. Quis

Expanded text:
loquitur, ubi Dominus cum commendasset loquitur, ubi Dominus cum commendasset manducandam carnem suam et bibendum sanguinem suum, ait evangelista, Haec dixit in synagoga docens, in Capharnaum. Multi ergo audientes ex discipulis eju
Abbreviated transcription (Latin):
patrẽ: ut omne quod dedisti michi
non pereat sed habeat uitam ȩternã.
Hii ergo xp̃o intelligunt᷑ dari. qui
ordinati sunt in uitã ȩternam. Ipsi sunt
illi p̃destinati ꝙ. scđm propositum uo¬
cati:. quorum nullus perit. ac ꝑ hoc
nullus eoꝵ ex bono in malum muta¬
tus finit hãc uitam: qm̃ sic ẽ ordina¬
tus.q. ideo xp̃o datus. ut non ꝑeat
sed habeat uitam ȩternam. Et rursꝰ
quos dicimus inmicos eius. uel par¬
uulos filios inimicorum eiꝰ. quoscũq
eorum sic regeneraturus ẽ. ut ui ea fi¬
de quȩ ꝑ dilectionẽ oꝑatur. hanc uitã
fimant: iam &. anteꝗͣ hoc fiat in illa
p̃destinatione filii sunt eiꝰ. ꝙ dati sunt
xp̃o filio ei᷑ ut non pereant. sed habe¬
ant uitam ȩternam. Deniq ipse sal¬
uator: si manseritis inquit in uerbo
meo. uere discipłi mei estis. Nũquid
in his computandus ẽ uidas. qui non
mansit in uerbo eiꝰ: Nũquid in his cõ¬
putandi sunt illi. de quibꝰ ȩuangłm sic

Expanded text:
Patrem, Ut omne quod dedisti mihi, Patrem, Ut omne quod dedisti mihi, non pereat, sed habeat vitam aeternam . Hi ergo Christo intelliguntur dari, qui ordinati sunt in vitam aeternam. Ipsi sunt illi praedestinati et secundum propositum vocati, quorum nullus perit. Ac per hoc nullus eorum ex bono in malum mutatus finit hanc vitam; quoniam sic est ordinatus, et ideo Christo datus, ut non pereat, sed habeat vitam aeternam. Et rursus quos dicimus inimicos ejus, vel parvulos filios inimicorum ejus, quoscumque eorum sic regeneraturus est, ut in ea fide quae per dilectionem operatur, hanc vitam finiant; jam et antequam hoc fiat, in illa praedestinatione sunt filii ejus, et dati sunt Christo Filio ejus, ut non pereant, sed habeant vitam aeternam. 22. Denique ipse Salvator, Si manseritis, inquit, in verbo meo, vere discipuli mei estis . Numquid in his computandus est Judas, qui non mansit in verbo ejus? Numquid in his computandi sunt illi, de quibus Evangelium sic
Abbreviated transcription (Latin):
tenuissent utiq nobiscum: sed si fuis¬
sent inquit ex nobis. ꝑ mansissent
utiq nobiscum. In bono illos uolebat
ꝓculdubio ꝑmanere. Frãt utiq in bo¬
no: sed quia non in eo ꝑmanserunt
id est non usq in finẽ ꝑseuerauerunt.
non erant inquit ex nobis. quando
erant nobiscum: hoc ẽ non erant ex
numero filioꝵ. & quando erant in
fide filioꝵ: qm̃ qui uere filii sunt¬
p̃sciti. q p̃destinati sunt conformes iia-¬
ginis filii eiꝰ. ꝙ scd̃m ꝓpositũ uocati
sunt ut electi sint. Non eriun perit
filius ꝓmissionis. sed filius ꝑditionis.
fuerunt gͦ isti ex multitudine uoca¬
torum. ex electoꝵ audẽ paucitate non
fuerunt. Igitur filiis suis non p̃desti¬
natis ds ꝑseuerantiam non dedit:
haberent enim eam si in eo filiorum
numero essent. Et quid haberent qͦd
non accepissent. scđm apłicam uerãq
sententiã: Ac ꝑ hoc tales filii filio. xp̃o
dati essent. qũeadmodũ dicit ipse ad

Expanded text:
tenuissent utique nobiscum: sed, si fuistenuissent utique nobiscum: sed, si fuissent, inquit, ex nobis, permansissent utique nobiscum. In bono illos volebat procul dubio permanere. Erant itaque in bono, sed quia in eo non permanserunt, id est non usque in finem perseveraverunt, non erant, inquit, ex nobis, et quando erant nobiscum; hoc est, non erant ex numero filiorum, et quando erant in fide filiorum: qupraesciti et praedestinati sunt conformes imaginis filii ejus, et secundum propositum vocati sunt ut electi essent. Non enim perit filius promissionis, sed filius perditionis. Fuerunt ergo isti ex multitudine vocatorum, ex electorum autem pafuerunt. Non igitur filiis suis praedestinatis Deus perseverantiam non dedit; haberent enim eam si in eo filiorum numero essent: et quid haberent, quod non accepissent, secundum apostolicam veramque sententiam ? Ac per hoc tales filii Filio Christo dati essent, quemadmodum ipse dicit ad
Abbreviated transcription (Latin):
tamen đo. De quibꝰ ait idem ioħs.
Ex nobis exierunt: sed non erant
ex nobis. Quod si fuissent ex nobis.
ꝑmansissent utiq nobiscum. Non
ait ex nobis exierunt: sed quia non
manserunt nobiscũ iam non sunt
ex nobis: uerum ait. ex nobis exe¬
runt. sed non erant ex nobis: hoc est
ꝙͣ. quando uidebant̾ in nobis. non
erant ex nobis. Et tanqu̾ã ei diceretꝰ.
unde id ostendis. quod si fuissent
inquit ex nobis. ꝑmansissent utq
nobiscum. filiorum dĩ uox ẽ ioħs
loquitur in filiis đi. loco p̃cipuo
constitutus. Cum gͦ filii clĩ dicunt de
his qui ꝑseuerantiã non habuerut̃
exnobis exierunt sed non erant ex
nobis. & addunt. quod si fuissent
ex nobis ꝑmansissent utiq nobiscũ
quid aliud dicunt. nisi non erant fi¬
lũ etiam quando erant in ꝓfessione
& nomine filioꝵ. non quia iustitiã
simulauerunt. sed quia in ea ñ ꝑman¬
serunt: Neq enim ait. nam si fuissent
ex nobis ueram non fictam iustitiã

Expanded text:
tamen Deo: de quibus ait idem Joannes, tamen Deo: de quibus ait idem Joannes, Ex nobis exierunt, sed non erant ex nobis; quod si fuissent ex nobis, permansissent utique nobiscum . Non ait, ex nobis exierunt, sed quia non manserunt nobiscum, jam non sunt ex nobis; verum ait, Ex nobis exierunt, sed non erant ex nobis; hoc est, Et quando videbantur in nobis, non erant ex nobis. Et tanquam ei diceretur, Unde id ostendis? Quod si fuissent, inquit, ex nobis, permansissent utique nobiscum. Filiorum Dei vox est: Joannes loquitur, in filiis Dei loco praecipuo constitutus. Cum ergo filii Dei dicunt de his qui perseverantiam non habuerunt, Ex nobis exierunt, sed non erant ex nobis; et addunt, Quod si fuissent ex nobis, permansissent utique nobiscum: quid aliud dicunt, nisi, Non erant filii, etiam quando erant in professione et nomine filiorum? non quia justitiam simulaverunt; sed quia in ea non permanserunt. Neque enim ait, Nam si fuissent ex nobis, veram, non fictam justitiam
Abbreviated transcription (Latin):
stimonia multa ĩa posui. fateant᷑ nobiscũ. & cur
aliis det᷑. aliis ñ det̃. sine mmure aduersũ dñm
dignentur ignorare nobiscumr. Nese nos moue
enim ut ita esset si de illis p̾destina¬
tis essent. ꝙ scdm ꝓpositum uocatis.
qui uere sunt filii ꝓmissionis. Nam
isti cum pie uiuunt dicunt᷑ filii dĩ
sed qm̃ uicturi sunt impie &. in eadẽ
impietate morituri. non eos dicit ue¬
re filios d̃i p̾scientia dĩ. Sunt autẽ¬
quidam filii d̃i qui nondum sunt
ait euangłista ioħes. quia ĩc mori¬
turus erat ꝓgente: nec tantum pro
gente. sed etiam ut filios di disꝑsos
congregaret inunum. Quod utiq
credendo futuri erant ꝑ ȩuangłii p̃¬
dicationem: & tamen anteꝙͣ esset
factum. iam filii di erant. in memori¬
ali patris sui in concussa stabilitate
conscripti. Et sunt rursus quidam.
qui filii dĩ ꝓpter susceptam uel tẽpdi¬
ter gram dicunt᷑ a nobis: nec sunt

Expanded text:
stimonia multa jam posui, fateantur nobiscum; et cur stimonia multa jam posui, fateantur nobiscum; et cur aliis detur, aliis non detur, sine murmure adversus Deum dignentur ignorare nobiscum. CAPUT IX. 20. Nenim ut ita esset, si de illis praedestinatis essent et secundum propositum vocatis, qui vere sunt filii promissionis. Nam isti cum pie vivunt, dicuntur filii Dei: sed quoniam victuri sunt impie et in eadem impietate morituri, non eos dicit filios Dei prae scientia Dei. Sunt enim filii Dei, qui nondum sunt ait evangelista Joannes, Quia Jesus moriturus erat pro gente, nec tantum pro gente, sed etiam ut filios Dei dispersos congregaret in unum : quod utique credendo futuri erant per Evangelii praedicationem; et tamen antequam esset factum, jam filii Dei erant in memoriali Patris sui inconcussa stabilitate conscripti. Et sunt rursus quidam, qui filii Dei propter susceptam vel temporaliter gratiam dicuntur a nobis, nec sunt
Abbreviated transcription (Latin):
mala futura nesciuit. Nempe nilho¬
rũ nisi peruersissime atq insanissime
dicitur. Cur gͥ non faciat respondean:
qui nos irrident: quando in rebꝰ tali¬
bus exclamamus. quam in serutabi¬
lia sunt uiditia eius. ꝙ inuestigabi¬
les uiȩ eius. Neq enim hoc non do¬
nat ds quibꝰ uoluerit. Aut uero scri¬
ptura illa mentit᷑. quȩ de morte ue-¬
lut immatura hominis iusti ait: raptꝰ
ẽ ne malitia mutaret intellectum eiꝰ.
ꝙ ne fictio deciperet animã eiꝰ: Cur
gͥ hoc tam magnum beneficiũ aliis
dat. aliis non dat ds̃. apud que ñ est
iniquitas. nec acceptio ꝑsonarum:
ꝙ in cuius potestate ẽ quandui qͥsq
in hac uita maneat. quȩ temptatio
dicta est suꝑ terram: Sicut gͦ cogunt᷑
fateri donũ dĩ esse. ut finiat homoistã
uitã anteꝙ̃ ex bono nutet᷑ in malũ. curautẽ
aliis donet᷑. aliis ñ donet᷑ ignorant: ita donũdĩ
ẽẽ in bono ꝑseuerantiã. scdm scͥpturas de qͥb te¬

Expanded text:
mala futura nescivit? Nempe nihil homala futura nescivit? Nempe nihil horum nisi perversissime atque insanissime dicitur. Cur ergo non fecit? Respondeant qui nos irrident, quando in rebus talibus exclamamus, Quam inscrutabilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae ejus! Neque enim hoc non donat Deus quibus voluerit, aut vero Scriptura illa mentitur, quae de morte velut immatura hominis justi ait, Raptus est, ne malitia mutaret intellectum ejus, aut ne fictio deciperet animam ejus . Cur igitur hoc tam magnum beneficium aliis dat, aliis non dat Deus, apud quem non est iniquitas, nec acceptio personarum, et in cujus potestate est quamdiu quisque in hac vita maneat, quae tentatio dicta est super terram ? Sicut ergo coguntur fateri, donum Dei esse ut finiat homo vitam istam, antequam ex bono mutetur in malum; cur autem aliis donetur, aliis non donetur, ignorant: ita donum Dei esse in bono perseverantiam secundum Scripturas, de quibus te
Abbreviated transcription (Latin):
chritudines corpoꝵ. ingenia mirabi¬
lia. & multarũ artium capaces natu¬
rȩ mentrum: uel quȩ accedunt extͥ¬
secus. ut est opulentia. nobilitas. ho¬
nores. ꝙ cȩtera huiꝰmodi. quȩ qͥsq¬
ut habeat: non nisi in dĩ ẽ potesta¬
te: ut non immorer etiam in bapti¬
smate paruuloꝵ. quod nullus
istoꝵ potest dicere sicut illa ad
regnum di non ꝑtinere. cur illi par¬
uulo det᷑. illi non det᷑. cum sit utryq
in potestate dĩ. ꝙ sine illo sacram̃to
nemo intret in regnum d̃i: ut hȩc
ergo taceam uel relinquam. illos ip¬
sos intueamur de quibꝰ agitur. De his
enim disserimus qui ꝑseuerantiam
bonitatis non habent: sed ex bono
in malum deficiente bona uolunta¬
te moriuntur. Respondeant si pos¬
sunt: cur illos ds cum fideliter
ꝙ pie uiuerent. non tunc de ui¬
tȩ huius ꝑiculis rapuit. ne malitia
mutaret intellectum eoꝵ. ꝙ ne fictio
deciperet animas eoꝵ: utrum hoc
in potestate non habuit. an eorum

Expanded text:
chritudines corporum, ingenia mirabichritudines corporum, ingenia mirabilia, et multarum artium capaces naturae mentium; vel quae accedunt extrinsecus, ut est opulentia, nobilitas, honores, et caetera hujusmodi, quae quisqut habeat, non nisi in Dei est potestate: ut non immorer etiam in Baptismate parvulorum quod nullus istorum potest dicere, sicut illa, ad regnum Dei non pertinere, cur illi parvulo detur, illi non detur; cum sit utrumque in potestate Dei, et sine illo Sacramento nemo intret in regnum Dei: ut ergo haec taceam vel relinquam, illos ipsos intueantur de quibus agitur. De his enim disserimus, qui perseverantiam bonitatis non habent, sed ex bono in malum deficiente bona voluntate moriuntur. Respondeant, si possunt, cur illos Deus, cum fideliter et pie viverent, non tunc de vitae hujus periculis rapuit, ne malitia mutaret intellectum eorum, et ne fictio deciperet animas eorum. Utrum hoc in potestate non habuit, an eorum
Abbreviated transcription (Latin):
paruulos exeuntes. quibꝰ utiq si
uellet huiꝰ lauachri grãm ꝓcuraret
in cuius potestate sunt om̃ia. alienat
a regna suo quo parentes mittit il¬
loꝵ: &. quosdam filios inimicorum
faciat in manus xp̃ianoꝵ uenire.
& ꝑ hoc lauachrum introducit in
regnum. a quo eoꝵ parentes alienati
sunt: cum & illis malum. & istis bo¬
num meritum nullum sit paruulis.
ex eoꝵ ꝓpria uoluntate. Certe hic iu¬
dicia di qm̃ iusta ꝙ alta sunt. nec uitu¬
perari possunt nec penetrari. In his
est ꝙ. illud de ꝑseuerantia. de qua nc̃
mus. O altitudo diuitiarum sapien¬
tiȩ & scientiȩ di. quã inscrutabilia
sunt iudicia eiꝰ. Nec mirem᷑ nos ue¬
stigare non posse. inuestigabiles uias
eiris. Ut enim alia innumerabilia taceã
quȩ aliis dantur. aliis non dantur
hominibꝰ a dño do. apud quẽ non ẽ
acceptio ꝑsonarum. nec tribuunt᷑ ista
meritis uoluntatũ. sicut sunt celeri¬
tates. uires. bonȩ ualitudines & pul¬

Expanded text:
parvulos exeuntes, quibus utique si parvulos exeuntes, quibus utique si vellet, hujus lavacri gratiam procuraret, in cujus potestate sunt omnia, alienat a regno suo, quo parentes mittit illorum, et quosdam filios inimicorum suorum facit in manus Christianorum venire, et per hoc lavacrum introducit in regnum, a quo eorum parentes alieni sunt: cum et illis malum, et istis bonum meritum nullum sit parvulis ex eorum propria voluntate. Certe haec judicia Dei, quoniam justa et alta sunt, nec vituperari possunt, nec penetrari. In his est et illud de perseverantia; de qua nuncmus: « O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei, quam inscrutabilia sunt judicia ejus! 19. Nec miremur nos vestigare non posse investigabiles vias ejus. Ut enim alia innumerabilia taceam, quae aliis dantur, aliis non dantur hominibus a Domino Deo, apud quem non est acceptio personarum , nec tribuuntur ista meritis voluntatum, sicut sunt celeritates, vires, bonae valetudines, et pul
Abbreviated transcription (Latin):
nisi ut haberet in fidem liberrimã. for¬
tissimã. in uictissimã. ꝑseuerantissimam
uoluntatẽ: Ecce qũead modum scdm
grãm di. non contra eã. libertas defen-¬
ditur uoluntatis. Uoluntas quippe
humana non libertate consequit᷑ grãm.
sed grã potius libertatẽ: ꝙ ut ꝑseueret.
delectabilem ꝑ petuitatẽ. ꝙ insuꝑabi¬
lem fortitudinẽ. Oirandum ẽ quidẽ
multumq mirandum. quod filiis
suis quibꝰdam ds quos regenerauit
in xp̃o. quibus fidem. spem. ꝙ̃ dilectio¬
nem tribuit. non dat ꝑseuerantiam:
cum filiis alienis scelera tanta di¬
mittat. atq imꝑtita grã faciat suos
filios. Quis hoc non miret᷑. quis hoc
non uehementissime stupeat: Sed s.¬
etiam illud non minꝰ mirũ ẽ. & tamen
uerum. atq ita manifestum ut nec
ipsi inimici gr̃ȩ d̃i quomͦ id regent ua-¬
leant inuenire: quod filios quosdam
amicoꝵ suorum. hoc ẽ regeneratoꝵ bo¬
norumq fidelium. sine baptismo hinc

Expanded text:
nisi ut haberet in fide liberrimam, fornisi ut haberet in fide liberrimam, fortissimam, invictissimam, perseverantissimam voluntatem? Ecce quemadmodum secundum gratiam Dei, non contra eam, libertas defenditur voluntatis. Voluntas quippe humana non libertate consequitur gratiam, sed gratia potius libertatem, et ut perseveret delectabilem perpetuitatem, et insuperabilem fortitudinem. 18. Mirandum est quidemultumque mirandum, quod filiis suis quibusdam Deus, quos regeneravit in Christo, quibus fidem, spem, dilectionem dedit, non dat perseverantiam, cum filiis alienis scelera tanta dimittat, atque impertita gratia suos faciat filios. Quis hoc non miretur? quis hoc non vehementissime stupeat? Sed etiam illud non minus mirum est, et tamen verum atque ita manifestum, ut nec ipsi inimici gratiae Dei, quomodo id negent valeant invenire, quod filios quosdam amicorum suorum, hoc est regeneratorum, bonorumque fidelium, sine baptismo hinc
Abbreviated transcription (Latin):
ctas Si ergo confiteris donũ d̃i esse ꝑ¬
seuerare in bono usq in finem: cur hoc
donum ille accipiat. ille non accipi-¬
at. puto quod mecum parit̾ nescis:
ꝙͣ ambo hic inscrutabilia uidicia di
penetrare non possimꝰ. Aut si ad libe-¬
rum arbitrium hominis. quod non
scđm cłi grãm. sed contra eã defendis.
ꝑtinere dicis ut ꝑseueret in bono
quisq uel non ꝑseueret. non dõ do¬
nante si ꝑseuerat. sed humana uo-¬
luntate faciente. quid molituruf es
contra uerba dicentis. rogaui ꝓ te pe-¬
tre ne deficiat fides tua: An audebis
dicere. etiam rogante xp̃o ne deficeret
fides petri. defecturã fuisse si petrus
eam deficere uoluisset. hoc ẽ si eã usq
in finem ꝑseuerare noluisset: quasi ali¬
ud petrus ullomodo uellet. qũa ꝓ illo
xp̃c rogasset ut uellet: Nam quis igno¬
rat tunc fuisse ꝑituram fidem petri. si
ea qua fidelis erat uoluntas ipsa de¬
ficeret: & ꝑmansuram si eade uoluntas

Expanded text:
ctas. Si ergo confiteris, donum Dei esse pctas. Si ergo confiteris, donum Dei esse perseverare in bono usque in finem; cur hoc donum ille accipiat, ille non accipiat, puto quod mecum pariter nescis, et ambo hic inscrutabilia judicia Dei penetrare non possumus. Aut si ad liberum arbitrium hominis, quod non secundum Dei gratiam, sed contra eam defendis, pertinere dicis ut perseveret in bono quisque, vel non perseveret, non Deo donante si perseveret, sed humana voluntate faciente; quid moliturus es contra verba dicentis, Rogavi pro te, Petre, ne deficiat fides tua ? An audebis dicere etiam rogante Christo ne deficeret fides Petri, defecturam fuisse si Petrus eam deficere voluisset, hoc est, si eam usque in finem perseverare noluisset? quasi aliud Petrus ullo modo vellet, quam pro illo Christus rogasset ut vellet. Nam quis ignorat, tunc fuisse perituram fidem Petri, si ea qua fidelis erat, voluntas ipsa deficeret; et permansuram, si eadem voluntas
Abbreviated transcription (Latin):
credunt ꝙ̃ baptizant᷑. ꝙͣ scđm dm̃ ui¬
uunt: Plane dicunt᷑ electi. a nescienti¬
bꝰ quid futuri sunt. non ab eo qui eos
nouit non habere ꝑseuerantiã quȩ
ad beatam uitam ꝑducit electos scu
illos ita stare. ut p̾scierit esse casurs
Hic si a me querat᷑ cur eis deus ꝑseue¬
rantiam non dederit. qui eam qua
xp̃ianȩ uiuerent dilectionem dedis.
me ignorare respondeo. Non enim
arrogant̃ sed agnoscens modulum
meum: audio dicentẽ apłm. O homo
tu quis es qui respondeas dõ. ꝙ. Sall
ddi: quam inscrutabilia sunt iudica
eiꝰ. s inuestigabiles iuȩ erꝰ. Quantum
itaq nobis uidicia sua manifestare di¬
gnat᷑ grãs agamꝰ: quantũ uero abscon¬
dere. non aduersus consilium eiꝰ mur¬
muremus: sed hoc quoq nobis salu¬
berrimum esse credamus. Tu autẽ qͥsqͥs
inimicus es gr̃ȩ: si interrogaris ipse qͥd
dicis: Catholicum. Bene quod de non
negas esse xp̃ianum: s catholicum ia-¬

Expanded text:
credunt, et baptizantur, et secundum Deum vicredunt, et baptizantur, et secundum Deum vivunt? Plane dicuntur electi a nescientibus quid futuri sunt, non ab illo qui eos novit non habere perseverantiam quae ad beatam vitam perducit electos, scitque illos ita stare, ut praescierit esse casuros . Hic si a me quaeratur, cur eis Deus perseverantiam non dederit, qui eam, qua Christiane viverent, dilectionem dedit, me ignorare respondeo. Non enim arroganter, sed agnoscens modulum meum, audio dicentem Apostolum: « O homo, tu quis es, qui respondeas Deo? » Et: Dei! quam inscrutabilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae ejus ! Quantum itaque nobis judicia sua manifestare dignatur, gratias agamus: quantum vero abscondere, non adversus ejus consilium murmuremus, sed hoc quoque nobis saluberrimum esse credamus. Tu autem quisquis inimicus ejus gratiae sic interrogas, ipse quid dicis? Bene, quod te non negas esse christianum, et catholicum ja
Abbreviated transcription (Latin):
uiu dño nr̃o. Isti significati sunt ad
tunotheum: ubi cum dictum fuiset.
ymeneum. & philetum fidem quoꝵ¬
dam subuertere: mox additum et
firmum autẽ fundam̃tum di stat:
habens signaculum hoc. Scuut dñs
qui sunt eius. Hoꝵ fides quȩ ꝑdile¬
ctionem oꝑat᷑. ꝓfecto aut om̃ino non
deficit: aut siqui sunt quoꝵ deficit.
reparat᷑ anteꝗ̾ ista uita finiat᷑: ꝙ dele¬
ta quȩ intercucurrerat iniquitate
usq in finem ꝑseuerantia depirtatur.
Qui uero ꝑseueraturi non sunt. ac sic
a fide xp̃iana & conuersatione lapsu¬
ri sunt. ut tales eos uitȩ huiꝰ finis in¬
ueniat: ꝓculdubio nec illo tẽpore quo¬
bene pieq uiuunt. in istoꝵ numeto
computandi sunt. Non enim sunt
a massa illa ꝑditionis. p̾scientia di ꝙ̃
p̃destinatione discreti. ꝙ ideo nec se¬
cundum ꝓpositum uocati. ac ꝑhoc
nec electi: sed in eis uocati de quibꝰ
dictum ẽ. multi uocati: non in eis de
quibꝰ dictum est. pauci uero electi
Et tamen quis eos neget electos. eũ

Expanded text:
nostro . 16. Isti significati sunt ad Timotheum, ubi cum dictum fuisset, Hymenaeum et Philetum fidem quorumdam subvertere; mox additum est, Firmum autem fundamentum Dei stat, habens signaculum hoc, Scivit Dominus qui sunt ejus . Horum fides, quae per dilectionem operatur, profecto aut omnino non deficit, aut si qui sunt quorum deficit, reparatur antequam vita ista finiatur, et deleta quae intercurrerat iniquitate, usque in finem perseverantia deputatur. Qui vero perseveraturi non sunt, ac sic a fide christiana et conversatione lapsuri sunt, ut tales eos vitae hujus finis inveniat; procul dubio nec illo tebene pieque vivunt, in istorum numero computandi sunt. Non enim sunt a massa illa perditionis praescientia Dei et praedestinatione discreti, et ideo nec secundum propositum vocati, ac per hoc nec electi, sed in eis vocati sunt, de quibus dictum est : « Multi vocati, et non in eis de quibus dictum est, pauci vero electi. » Et tamen qui eos neget electos cum
Abbreviated transcription (Latin):
lum ab illo auerterat. reuocauit
ad eum: factus ergo fuerat contur¬
batus: sed quia didicit non de seip¬
so fidere. etiam hoc ei ꝓfecit in bo¬
num: faciente illo qui diligentibꝰ eũ
om̃ia cooꝑat᷑ in bonũ: quia scđm ꝓ
positum uocatꝰ erat. & nemo eum pos¬
set eripere de manu xp̃icur datus
erat. Nemo ergo dicat non esse corri¬
piendum eum qui exorbitat de uia
iusta: sed ei reditum q ꝑseuerantiã
a dño tantũ ẽẽ poscendam. Nemo
prudens & fidelis hoc dicat. Si enĩ
scđm ꝓpositũ uocatus ẽ iste: ꝓculdu¬
bio illi etiã quod corripit᷑. d̾s cooꝑat᷑
in bonum. Utrum autẽ ita sit uo¬
catus. qm̃ qui corripit nescit: faciat
ipse cum caritate quod scit esse facien-¬
dum. Scit enĩ talem corripiendum.
facturo dõ aut miscdiam aut iudici¬
um: miscdiam quid̾e si a massa ꝑdi¬
tionis ille qui corripit᷑ gr̃ȩ largitate
discretus ẽ. ꝙ non ẽ inter uasa ire q̃
ꝑfecta sunt in ꝑditionem. sed inter

Expanded text:
lum ab illo averterat, revocavit lum ab illo averterat, revocavit ad eum? Factus ergo fuerat conturbatus: sed quia didicit non de se ipso fidere, etiam hoc ei profecit in bonum, faciente illo qui diligentibus eum omnia cooperatur in bonum; quia secundum propositum vocatus erat, ut nemo eum posset eripere de manu Christi, cui datus erat. 25. Nemo ergo dicat non esse corripiendum qui exorbitat de via justa, sed ei reditum et perseverantiam a Domino tantum esse poscendam: nemo prudens et fidelis hoc dicat. Si enim secundum propositum vocatus est iste, procul dubio illi, etiam quod corripitur, Deus cooperatur in bonum. Utrum autem ita sit vocatus, quoniam qui corripit nescit, faciat ipse cum charitate quod scit esse faciendum: scit enim talem corripiendum; facturo Deo aut misericordiam, aut judicium: misericordiam quidem, si a massa perditionis ille qui corripitur, gratiae largitate discretus est, et non est inter vasa irae quae perfecta sunt in perditionem, se
Abbreviated transcription (Latin):
dñe inquit in uoluntate tua p̃stitis¬
a decori meo uirtutẽ: auertisti autẽ
faciem tuam. ꝙ factus sũ conturbat᷑.
or tenuit uiã: iam uidens. & confiteis
in uoluntate sua dm̃ decori eius p̃sti¬
tisse uirtutẽ. Quod sibi ipse tribueis
ꝙ de se p̃sumens in tali abundantia
quã p̃stiterat ds̃. non de illo qui eã
p̃stiterat: dicebat ñ mouebor in ȩt̃¬
num: Factus ẽ ergo conturbatꝰ ut se
inueniret: ꝙ humilit̃ sapiens. non
solum ȩternȩ uitȩ uerũetiam in hac
uita piȩ conuersationis & ꝑseueran-¬
tiȩ. in quo spes habenda esset addi¬
sceret. Hȩc uox & apłi petri esse po¬
tuit. Dixerat quippe. ꝙ ipse in abun-¬
dantia sua. animã meam ꝓte pona:
sibi festinando tribuens. quod ei fue¬
rat a dño postea largiendum Auer-¬
tit autẽ ab eo faciem dñs ꝙ factus ẽ
conturbatus: ita ut eum mori ꝓ illo
metuens. ter negaret. Secd rursus con-¬
lacrimis diluit. Quid est enĩ aliud
respexit eum. nisi faciem qua paulu¬

Expanded text:
ne, inquit, in uoluntate tua praestitisti decori meo uirtutem, auertisti autem faciem tuam, et factus sum conturbatus. or, tenuit viam, jam videns et confitens, in voluntate sua Deum decori ejus praestitisse virtutem: quod sibi ipse tribuens et de se praesumens in tali abundantia quam praestiterat Deus, non de illo qui eam praestiterat, dicebat, Non movebor in aeternum. Factus est ergo conturbatus, ut se inveniret, et humiliter sapiens, non solum aeternae vitae, verum etiam in hac vita piae conversationis et perseverantiae, in quo spes habenda esset, addisceret. Haec vox et apostoli Petri esse potuit: dixerat quippe et ipse in abundantia sua, Animam meam pro te ponam ; sibi festinando tribuens, quod ei fuerat a Domino postea largiendum. Avertit autem ab illo faciem Dominus, et factus est conturbatus, ita ut eum mori pro illo metuens ter negaret. Sed rursus convlacrymis diluit. Quid est enim aliud, Respexit eum ; nisi, Faciem, quam paulu
Abbreviated transcription (Latin):
incuꝑe uiuere. &̃ aliquandui fidelitea
ac iuste uiuere. ac postea catlere. neq
de hac uita priusquã eis hoc contin¬
gat auferri. Quoꝵ si nemini conti¬
gisset. tandiu haberent homines istuĩ
saluberrimũ timorem quo uiddum ela¬
tionis opprimit᷑. donec ad xp̃i gram
qua pie uiuit᷑ ꝑuenirent: deinceps ĩ
securi. nũqũa se ab illo casuros. Quȩ
p̃sũptio in isto temptationũ loco non
expedit. ubi tanta ẽ infirmitas. ut suꝑ¬
biam possit generare securitas. Deniq
etiam hoc erit. s tunc quod iã ẽ in angłis
etiam in hominibꝰ erit. quando ulla
suꝑbiaesse non poterit. Numerus gͦ scõꝵ¬

Expanded text:
incipere uiuere et aliquandiu fideliter incipere uiuere et aliquandiu fideliter ac iuste uiuere et postea cadere neque de hac uita, priusquam hoc eis contingat, auferri.I quorum si nemini contigisset, tamdiu haberent homines istum saluberrimum timorem, quo uitium elationis opprimitur, donec ad Christi gratiam, qua pie uiuitur, peruenirent, deinceps iam securi numquam se ab illo esse casuros. quae praesumtio in isto temtationum loco non expedit, ubi tanta est infirmitas, ut subiam possit generare securitas. Denique etiam hoc erit; sed tunc, quod jam est in angelis, etiam in hominibus erit, quando ulla superbia esse non poterit. Numerus ergo s
Abbreviated transcription (Latin):
alius non ẽ accepturus nisi iste ꝑdi¬
derit. certꝰ ẽ numerus. Quod autẽ
etiã ꝑseueraturis scĩs sic ista dicunt᷑.
quasi eos ꝑseueraturos habeat᷑ incertũ:
non aliter hȩc audire debent: quibus ex¬
pedit non altum sapere sed timere. Qͥs
enĩ ex multitudine fidelium. qu̾a diu
in hac mortalitate uiuit᷑: in numero
p̃destinatoꝵ se esse p̾sumat: Quia id
occultari opus ẽ in hoc loco: ubi sic
cauenda ẽ elatio. ut etiã ꝑ sathane
angłm ne extolleret᷑ tantus colaphira
utiq sciebat esse mansuros. & ꝑ ꝓpħaor.
ret ipse in quibꝰ oꝑaretur ꝙ̃ uelle.
& similia multa dicunt᷑. Nam ꝓpter
huiꝰ utilitatẽ secreti ne forte quis extol¬
lat᷑. sed om̃s etiã qui bene currunt ti-¬
meant. dum occultum ẽ qui ꝑueniañ.
ꝓpter huiꝰ ergo utilitatẽ secreti. creden¬
dum ẽ quosdam de filiis ꝑditionis
non accepto dono ꝑseuerandi usq
in finem. in fide quȩ  dilectionẽ oꝑat᷑

Expanded text:
alius non est accepturus nisi iste perdialius non est accepturus nisi iste perdiderit, certus est numerus. 40. Quod autem etiam perseveraturis sanctis sic ista dicuntur, quasi eos perseveraturos habeatur incertum: non aliter haec audire debent, quibus expedit non altum sapere, sed timere . Quis enim ex multitudine fidelium, quamdiu in hac mortalitate,\' uiuitur, in numero praedestinatorum se esse praesumat, quia id occultari opus est in hoc loco, ubi sic cauenda est elatio, ut etiam per satanae angelum, ne extolleretur, tantus colaphizarutique sciebat esse mansuros; et per prophret. ipse in quibus operaretur et uelle; et similia multa dicuntur. propter huius utilitatem secreti, ne forte quis extollatur, sed omnes, etiam qui bene currunt, timeant, dum occultum est qui perueniant — propter huius ergo utilitatem secreti credendum\' est quosdam de filiis perditionis non accepto dono perseuerandi. usque in finem in fide, quae per dilectionem operatur,