comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eẽnt nͥ eis suffragaret᷑ uolũtas
u̾bis exp̾ssa de p̾sentique legit¬
Nam et si ꝯsensus occultus de pre¬
senti ꝑ u̾ba exp̾ssus ꝯugiũ facit
lic ñ sit ibi honestus ꝯtractus. s
matͥmouiũ nonꝰ sancit ꝯͣdensus qͥ
ĩ occulto est factus ꝙ ⁊ si ip̃i qui
currunt ad sanctiend̾ ꝯiugiũ:
qd̾ pͥus occulte fu̾at ꝯtractum.
uolũtas gͥ u̾bis exp̾ssa ĩ occulto
ad hoc suffragat᷑ ut fiat ꝯiugi¬
um manifeste u̾o ex p̾ssa suffra¬
gat᷑ ut sanctiat et roboret ac
lib̾m siat ecce de hoc uiudicate¬
si expedierit. De qua re sit cõsen¬
lus ille an de carniali copula an
de cohabitatione an de alio

Expanded text:
uffragaretur voluntas verbis expressa de praesenti, quae legiNam et consensus occultus de praesenti per verba expressus, conjugium facit, licet non sit ibi honestus contractus; sed matrimonium non sanxit consensus qui in occulto est factus. Quod si ipsi qui currunt ad sanciendum conjugium, quod prius occulte fuerat contractum. Voluntas ergo verbis expressa in occulto ad hoc suffragatur, ut fiat conjugium; manifeste vero expressa suffragatur ut sanciat et roboret, ac liberum sit Ecclesiae de hoc judicasi expedierit. 3. De qua re sit consensus ille: An de carnali copula, an de cohabitatione, an de alio
Abbreviated transcription (Latin):
illud qd̃ leges tradũt. Si quis tat¬
tis diumis scripturis iurauerit
tum ded̾it. sit illi legntuma uxor
ꝙuis nulla dos milia alia scͥptura
int̾poĩta sit ¶sẽt hic ostendit᷑ quid
fĩ uł eẽ debeat. ñ quid tc̃ fit. Nõ eĩ

Expanded text:
illud quod leges tradunt: Si quis tactis divinis Scripturis juraverit ntum dederit, sit illi legitima uxor, quamvis nulla dos, nulla alia scriptura interposita sit. Sed hic ostenditur quid fieri vel esse debeat, non quid tunc fiat. N
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ aliis meliorẽ ac digniorẽ eenͣ¬
ciam et formã hñt et alia aluis le¬
uiora acq agiliora sunt. dd̾ ad hũc
turas ꝯuementes sue puritati et
ecceliencie et ĩ een̾cia et ĩ forma ⁊
ĩ facultate drãs accepisse ĩ exordio
sue ꝯdcõnis quib aliif suꝑiores. alii
inferiores dei sa pi̾a constituerent᷑
aliis maiora aliis minora dona p̾stau¬
tis ut qui tunc ꝑ naturalia bona

Expanded text:
enim aliis meliorem ac digniorem essentiam et formam habent, et alia aliis leviora atque agiliora sunt. Ad hunc turas convenientes suae puritati et excellentiae, et in essentia, et in forma, et in facultate differentias accepisse in exordio suae conditionis; quibus alii inferiores, alii superiores Dei sapientia constituerentur, aliis majora, aliis minora dona praestantis, ut qui tunc per naturalia bona
Abbreviated transcription (Latin):
nem᷑ natͣutalit̾ insicam intelligẽtra
memoria et uoluntas siue dilectio li¬
berum qͣuoq arditͥum .i. libera in¬
clinande uoluntatis sĩ ad bonũ su̾i
ad malũ facultas. Pͥot̾ant enim ꝑ
lib̾um arbitͥum sine uiolencia ⁊ co¬

Expanded text:
nem naturaliter insitam intelligentia, memoria et voluntas sive dilectio, liberum quoque arbitrium, id est, libera inclinandae voluntatis sive ad bonum, sive ad malum facultas. Poterant enim per liberum arbitrium sine violentia
Abbreviated transcription (Latin):
et dignitate excellenciores aliis
coustituti. Qui u̾o natura minꝰ
subtiles et sapĩa minus ꝑspicaces
ꝯditi sunt minora gr̃e dona ha¬
buerunt. inferiores q constitu¬
tisunt sapĩa dei equo mod̾amĩe
cuncta ordinantis.  aocrri¬
A ipa faciatate

Expanded text:
et dignitate excellentiores aliis constituti. Qui vero natura minus subtiles et sapientia minus perspicaces conditi sunt, minora gratiae dona habuerunt, inferioresque constituti sunt sapientia Dei, aequo moderamine cuncta ordinantis. In ipsa facultate
Abbreviated transcription (Latin):
est. ead dilectõne pr̃̾ et filius
et sp̃c sc̃t se diligunt. et nos ut supͣ
dissuimꝰ cumq eiꝰ dilectio sit ĩmu¬
mius diligit. uñ augs. incõphen¬
sibił est dilectõ atq ĩmutabił qua
ds in imo q nr̃m amat qd̾ fecit sic̃
et odit qd fecimus. Miro modo et
hoc quid m oĩb inteligi pot̾. Quis
gͦ digne pot̾ eloqui qnͣtũ diligat
menbra ungeniti sui ⁊ qnͣto am¬

Expanded text:
est; eademque dilectione Pater et Filius et Spiritus sanctus se diligunt et nos, ut supra disseruimus. Cumque ejus dilectio sit immuminus diligit. Unde August.: Incomprehensibilis est dilectio Dei atque immutabilis, qua Deus in unoquoque nostrum amat quod fecit, sicut et odit quod fecimus. Miro ergo et hoc quidem in omnibus intelligi potest. Quis ergo digne potest eloqui quantum diligat membra Unigeniti sui
Abbreviated transcription (Latin):
unt gͦ spt̃ c̾ati in loco et
transeunt de loco ad locũ.
et q̃uodã modo locales et cͥcũstͥp¬
tibiles. set non oĩ eo modo quo c̃a¬
ture corporee. Sp̃c au̾t int̾atus
qui deus est in loco quid̾ est et in
oĩ loco. set oĩo ilocar est ⁊ incir
ait. Eum ad nos angeli ueniũt.

Expanded text:
unt ergo spiritus creati in loco, et transeunt de loco ad locum, et quodammodo locales et circumscriptibiles, sed non omni eo modo, quo creaturae corporeae. Spiritus autem increatus, quod Deus est, in loco quidem est, et in omni loco; sed omnino inlocalis est. Unde ait: Cu
Abbreviated transcription (Latin):
pũs c̾atos nõ moui̾ loco nec ẽẽ lo
magna int̾ conquirentes
disceptatio u̾satur. Sunt enĩ qui
dicunt nullum sp̃m aliqͦ modo
posse mutari loco. ab oĩ spũ locũ
uniu̾salit̾ remou̾e uolentes qm̃¬

Expanded text:
us creatos moveri loco, nec esse locales. magna inter conquirentes disceptatio versatur; sunt enim qui dicunt nullum spiritum aliquo modo posse mutari loco, ab omni spiritu locum universaliter removere volentes; q
Abbreviated transcription (Latin):
funtione loci ꝯcludit᷑. cũ sit ita
alicubi ꝙ non alibi. set dim̃isionẽ¬
nec recipit uet distanciã in lo
de corporib contmeret. Iõz aug̃
actͥbuit mutationẽ loci corꝑi¬
coad locum ũ tam̃ ita utdimen¬
sionib cͥcuinscriptus int̾positiõe
sui faciat distanciam cͥcũstanci¬
um sic̃ corpus. Concło ex p̾dictis q

Expanded text:
finitione loci concluditur, cum ita sit alicubi, quod non alibi, sed nec dimensionem recipit, nec distantiam in locde corporibus contineret. Ideoque Aug. attribuit mutationem loci corco ad locum, non tamen ita ut dimensionibus circumscriptus, interpositione sui faciat distantiam, sicut corpus. 13. Conclusio ex praedictis, q
Abbreviated transcription (Latin):
dos .i. a culpa ut culpe maculas
abstergat. uł debitũ et̾ne mor¬
Quidam arbitrati sẜ cũ pecca
et debito future pene. alt̾um
curari ꝑ deũ. alt̾um solui ꝑ sacer¬
dotẽ. Pͥatit᷑ eiuĩ ꝑ pccm̃ quasd. ̃
tenebras int̾iores et maculas. a
quib nͥ lib̾etur ꝓiciet᷑ ĩ tene¬
bras ext̾iores. Cum aũt lib̾atur
ab hiis suscitat᷑ a morte peccati.
uñ apłus. Surge qui dormis ⁊
maculis eam illuminat ⁊ inũ¬
dat qui aĩe faciem lauat. Debitũ
n̾o eterne pene soluere concessit
sac̃dotib qui in resurrecctione
larari signatum assetit quem
deinde foras exire iussit. eũq ad¬
huc ligatũ solu̾e apłis precepit.
qr ut aiunt ip̃e int̾ius animã
a caligine matulaq pectati e

Expanded text:
e maculam abstergat, vel debitum aeternae morQuidam arbitrati sunt, cum peccatet debito futurae poenae, alterum curari per Deum, alterum solvi per sacerdotem. Patitur enim per peccatum quasdam tenebras interiores et maculas, a quibus nisi liberetur, projicietur in tenebras exteriores. Cum autem liberatur ab his, suscitatur a morte peccati. Unde Apostolus: Surge qui dormis, emaculis, eam illuminat et mundat, qui animae faciem lavat; debitum vero aeternae poenae solvere concessit sacerdotibus. Quod in resurrectione Lazari signatum asserunt; quedeinde foras exire jussit, eumque adhuc ligatum solvere apostolis praecepit; quia, ut aiunt, ipse interius animam a caligine m
Abbreviated transcription (Latin):
fiunt ut pħaoͣ p̾sentib eternaꝯ
nectũt ut temporale supplicium
sit eis et̾ne pene imciũ. unde auꝰ
ignis succensus est̾ etc̾ .i. uindtã
tremam dampnationẽ. ħ contra
gellis emendant᷑. alii hic ⁊ ĩ et̾¬
merita augeant᷑. ut iod ur ad cu¬
stodiã u̾ͥtutũ. ne suꝑbia temptet.
ut pͥauso uł ad corrigenda peccata.
ut marie ͥ epra uł ad głiam dei.
ut de ceco udto. uł ad iuiciũ pene.
ut herodi. quatinus hic uideat ͤ
tas nahũ nͥon cogit nos sentire
eundem locuͣ ierx. dicat egypci¬
os et ysrhꝰ tas a deo temporalr pu¬
nitos ne in et̾nũ punirent᷑: Nõ est
enim̾ sic ꝙꝵ gemis humanũ diluuuo.
Sodomitas igne egypcios mati sis¬
raelitas ĩ herero᷑ ꝑdidit: Scitote
iõ temporasĩ ꝓ pctĩs punisse: ne ĩ
et̾num puiret. qr ñ iudicabit
densbis in id ip̃m. qui gͦ puti
funt postea ñ pumient᷑. alioq̾n¬

Expanded text:
fiunt, ut Pharao, praesentibus aeterna connectunt, ut temporale supplicium sit eis aeternae poenae initium. Unde August.: Ignis succensus est, etc., id est: Vintremam damnationem. Hoc contra gellis emendantur, alii hic et in aetemerita augeantur, ut Job; vel ad custodiam virtutum, ne superbia tentet, ut Paulo; vel ad corrigenda peccata, ut Mariae lepra; vel ad gloriam Dei, ut de caeco nato; vel ad judicium poenae, ut Herodi, quatenus hic videatur tas Nahum non cogit nos sentire eumdem locum Hieronymus dicat Aegyptios et Israelitas a Deo temporalinitos ne in aeternum punirentur, non est enim: Quod genus humanum diluvio, Sodomitas igne, Aegyptios mari, et Israelitas in eremo perdidit, scitote ideo temporaliter pro peccatis punisse, ne in aeternum puniret, quia non judicabit Deus bis in idipsum. Qui ergo puniti sunt, postea non punientur; alioq
Abbreviated transcription (Latin):
ñ. filius enĩ accepit hoĩem ita ut
pit colũbam ut fieret colũba. de
hoc aug̃ in .iiͦ. li. de tri.ita ait. Iõ¬
tre. qr non sic ẽ assumpta c̾atura
dei u̾bi ꝑsona p̾sentaret᷑. nonut
hr̃ẽt u̾bum dĩ sic̾ alii scĩ sapien¬
tes set quodip̃m u̾dũ erat. alind¬
est enĩ u̾bũ in carne aliud u̾bũ
caro .i. aliud est u̾bũ in hoĩe:
aliud u̾bũ homo. caro enĩ pro
hoĩe posita ẽ in eo qd̃ ait ũbũ
sic̃ assumpta est caro illa et hu¬
mana forma ex uͥgine maria. ñ

Expanded text:
n. Filius enim accepit hominem, ita ut pit columbam, ut fieret columba. De hoc Aug., in lib. 2. de Trin., ait, tre, quia non sic est assumpta creatura Dei Verbi persona praesentaretur, non ut haberet Verbum Dei sicut alii sancti sapientes, sed quod ipsuest enim verbum in carne, aliud Verbum caro; id est aliud verbum in homine, aliud Verbum homo. Caro enim pro homine posita est in eo, quod ait: sicut assumpta est caro illa et humana illa forma ex virgine Maria. Neque
Abbreviated transcription (Latin):
utroq sexu ꝑmittumꝰ ex ꝓpinqui¬
tate sui sangñis uł ipcoris usq in
uł incesti matula copulari. qr sic̃
ñ licet cuiꝙͣ xp̃iano de sua cõsan¬
gunntate: sic nec de sua ꝯsãgui¬
nitate uxoris ꝯiugem duc̾e pp̃
carnis unitatẽ. Id g̃g̾. Gb̾. ĩ consi
de affinitate ꝯsanguini lio mel
tatis ꝑ gradus cogratõnis densi¬
placuit usq ad .uii. gn̾ationem
obseruare. Nam h̾editas reꝵ per
legales instͣ r̃acoꝵ diffmitõnes
sanccita usq ad .uii. gradũ here¬
dum ꝓtendit successionẽ. nõ eis
succederent nͥ ꝓpagatõne cogn¬
tatõnis deb̾etur. hiis auctoritati¬
bus insimiat ᷑ et que sit affinitas

Expanded text:
ex propinquitate sui sanguinis vel uxoris, usque in vel incesti macula copulari: quia sicut non licet cuiquam christiano de sua consanguinitate, sic nec de consanguinitate uxoris conjugem ducere, propter carnis unitatem. Item Gregor., ibid., cap. De affinitattatis per gradus cognationis placuit usque ad septimam generationem observare. Nam et haereditas rerum per legales instrumentorum definitiones sancita, usque ad septimum gradum haeredum protendit successionem. Non enim eis succederent, nisi de propagine cognationis deberetur. His auctoritatibus insinuatur, e
Abbreviated transcription (Latin):
apinquitatis fitͭ ͤ qd̾ niiirũ
uxori mee de ꝓpinquitate sui
uiri ĩ cunctis cognatõnis gra¬
dib ꝯuenit obseruare. Qui u̾o
aliorsum sentiunt: antixp̃i st̃.¬
rentela de lege nupciaꝵ custodien¬
da est.qr coustat eos duos fuisse m
carne una. Iõq coĩs illis est utͣqz¬

Expanded text:
propinquitatis sit. Quod nimirum uxori de propinquitate viri sui in cunctis cognationis gradibus convenit observari. Qui vero aliorsum sentiunt Antichristrentela de lege nuptiarum custodienda est, quia constat eos duos fuisse in carne una. Ideoque communis est
Abbreviated transcription (Latin):
damdic:. nonꝰ nõu uos. si eoꝵ ĩp¬
batio ħ u̾bo insinuata ẽ. Ec̾ce
modo cognoscit deus bona quo
ũ cognoscit mala. Parit̾ quid̃ utͣq
eod modo cognoscit qnͣtum ad no¬
ticiam: set bona ⁊̃ aꝓpbatione et
bñplacito cognoscit. hic aꝑit qt̃
in deo non mala. et illa ape. h
longe. q licz in deo aliqua dicant
ẽẽ pp̃cognitõnis p̃sentiam. et deus
bona et mala cognoscat: mala tñ
non cognoscit nͥ ꝑ nociciam. boud
aꝓpbationẽ et bũplacitũ. ⁊ ob ca¬

Expanded text:
sdam dicet: Non novi vos, sed eorum impsdam dicet: Non novi vos, sed eorum improbatio hoc verbo insinuata est. Ecce modo cognoscit Deus bona, quo on cognoscit mala. Pariter quidem utraque eodem modo noscit, quantum ad notitiam, sed bona, etiam approbatione et beneplacito cognoscit. 3. Hic aperit in Deo, non mala, et illa prope, haec longe; quia licet in Deo aliqua dicantur esse propter cognitionis praesentiam, et Deus bona et mala cognoscat, mala tamen non cognoscit nisi per notitiam, bona approbationem et beneplacitu
Abbreviated transcription (Latin):
.ib ip̃o st̾ nͥbona. Ita gͦ nec in ip̃o sunt
nisi bona ¶Aon gͦ mala in deo sunt qr
lic ea noscat. non cñ ita oĩo noscit
quens de malis ait. De absconditis
tuis adimpletus est uent̾ eoꝵ. qd̾
expoint aug̾. abscondita inquit
peccata sunt. que a lumine tue ue¬
ritatis absconidunt. ¶ S qũo poc̾a
alumine ueritatis abscondunt᷑
cum a deo stiant᷑. Si enĩ non scu.
qũo de illis duudicaret ⁊ ꝓ illis
malos dampnaret. alibi ꝓph̾a di¬
cit qr nez aboriente n ab occi¬
sec oĩbus p̃sens et cognitor est.
cognoscit gͦ deus bona et mala ꝑ
scĩam.: et bona cognoscit ⁊ ꝑ qpp¬
bationẽ et ꝑ bñplacitũ. coila
cata abscondita deo sunt qr ñ no¬
uit .i. non aꝓpbat. et ex eo sensu
aug̾ dicit ea absodi a lumine dĩ.
qui ⁊̃ in libro ad heliidiũ ĩsmu¬
at cognitionẽ dĩ uarus modis
accipiendã inquiens. si ad sciãm
referas. non ignorat d̾s aliquos
uł aliqua. qui tñ in uidicio qͥb¬

Expanded text:
unt nisi bona; ita ergo non in ipso sunt nisi bona, non ergo mala in Deo sunt; quia licet ea noscat, non tamen ita omnino noscit,quens de malis, ait: De absconditis tuis adimpletus est venter eorum. Quod exponens Aug.: Abscondita, inquit, peccata sunt, quae a lumine tuae veritatis absconduntur. Sed quomodo peccata a lumine veritatis divinae absconduntur, cum a Deo sciantur? Si enim non sciret, quomodo de illis judicaret, et pro illis malos damnaret? Alibi propheta: Quia neque ab Oriente neque ab Occised omnibus praesens et cognitor est. Cognoscit ergo Deus et bona et mala per scientiam; sed bona cognoscit etiam per approbationem et per beneplacitum, mala  dicit: Peccata abscondita Deo sunt, quia non novit, id est, approbat. Et ex eo sensu Aug. dixit ea abscondita a lumine Dei. Qui etiam in lib. ad Helvidium insinuat cognitionem Dei variis modis accipiendam, inquiens: Si ad scientiam referas, non ignorat Deus aliquos vel aliqua; qui tamen in judicio quibu
Abbreviated transcription (Latin):
iõ dꝑxit. ne fides ip̾a suꝑbasit ne di¬
cat sibi. si ex fide iustificati quõ gͣtis:
qd̃ enĩ fides meret᷑. cur ñ pociꝰ red¬
dit᷑ ꝙͣ donatur: Non dicat ista hõ fi¬
delis. qr cum dix̾it. habeo fidẽ ut me¬
rear uistificationẽ: Rndet᷑ ei. quid¬
eñ habes qd̃ ñ accepisti. fides ã qua
iustificatus es: gratis tibi tradita.
Hic aꝑte ostendit᷑. qr fides ẽ causa
iuscificationis: ip̃a est gnĩ gr̃a ⁊ re¬
neficiũ quo hoĩs puent᷑ uolũtas

Expanded text:
ideo dixit, ne fides ipsa superba sit, ne dicat sibi: Si ex fide justificati, quomodo gratis? Quod enim fides meretur, cur non potius redditur quam donatur? Non dicat homo ista fidelis, quia cum dixerit: Habeo fidem ut merear justificationem, respondetur ei: Quid habes, quod non accepisti Fides enim qua justificatus es, gratis tibi data est. Hic aperte ostenditur quod fides est causa justificationis, et ipsa est gratia et beneficium
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩs c̃ id oĩ inla sola ñ impleat. homo
nec ꝑuenire ad palmam nͥ uolũtate
currat. Restat gͦ ut iõ ita recte dcmũ
indelligat᷑. ut totũ teo decꝰ. qui hoĩt
uoluntatem bonai p̃uenit ⁊ pꝑat

Expanded text:
icordia Dei sola non impleat? Homo nec pervenire ad palmam, nisi voluntate currat. Restat ergo ut ideo ita recte dictum intelligatur, ut totum detur Deo qui hominis voluntatem bonam praevenit, et
Abbreviated transcription (Latin):
quicꝙͥ uult se posse et pot̾ fatere
quicquid uult fac̾e. Non enĩ uult
fac̾e nisi qd̾ facit nec posse insi
qd̃ potest. s non potest fac̾e qͥt¬
quid uult fĩ. uult enĩ eos saluos
fi. qui saluandi sunt. u̾mptam̃

Expanded text:
quid vult se posse, et potest facere quicquid vult facere. Non enim vult facere nisi quod facit, nec posse nisi quod potest, sed non potest facere quidquid vult fieri. Vult enim salvos fieri qui salvandi su
Abbreviated transcription (Latin):
dici ꝙ aug̾ u̾ dicit oĩpotẽs
non dr̃ qr oĩa possit et c̾. tã ample
et gñalit̾ accipit oĩa ut ⁊̃ mala
includ̾et que deus ñ uult nec po¬
test. Non gͦ negauit eũ posse oĩa
que ꝯuenit ei posse. siłr cũ dieit
non ob aliud ueracit᷑ ds. oĩpotens

Expanded text:
d Aug., ubi dicit: Omnipotens non dicitur quod omnia possit, etc., tam ample et generaliter accepit omnia, ut etiam mala includeret, quae Deus non potest, nec vult; non ergo negavit eum posse omnia quae convenit ei posse. Similiter cum dicit - Non ob aliud veraciter dicitur omnipotens
Abbreviated transcription (Latin):
unt ⁊ et alia quedam que deus
non potest. unde uidet᷑ ñ oĩa
posse. Non enim pot̃ mori uł falli. uñ
aug̾. in li. de simbolo. Deus oĩpotẽs ñ
potest mori. ĩ potest falli. ñ pot̾ mi¬
ser fĩ. non potest uinci ħ utiq et
set. oĩpotens minime foret et taiñ
monstratur oĩpotens. qi hec ei appĩ¬
quare ñ ualent. potest tñ in hec¬

Expanded text:
 et alia quaedam quae Deus non potest, unde videtur non omnia posse; non enim potest mori vel falli. Unde Aug., in lib. de Symbolo: Deus omnipotens non potest mori, non potest falli, non potest miser fieri, nec potest vinci. Haec utique et bici posset, omnipotens minime foret; et inde monstratur omnipotens, quia ei hec appropinquare non valent. Potest tamen hec
Abbreviated transcription (Latin):
deus oĩpotens uerissime p̾dicat᷑.
qr nec aliquid ẽ qd ei ad paciend̾
corruptionẽ inferre ualeat: nec a¬
liquid ad faciend̾ impedimentum
arfferre. Manifestũ est itaq deum
oĩo nil posse pati. et oĩa fac̾e posse:
pret̾ea sola quib eiꝰ dignitas lede¬
retur. eiꝰq excellencie derogaret᷑.
ĩ quo tamen non est minus oĩpo¬
tens. hoc enĩ posse ñ est posse set
ñ posse. Nemo gͦ deũ impotentem
ĩ aliquo dic̾e p̾sumat. qui oĩa pot̾
que posse potencie est. et inde uẽ¬

Expanded text:
Dei omnipotentia verissime praedicatur, quia nec aliquid est quod ei ad patiendum corruptionem inferre valeat, nec aliquid ad faciendum impedimentum afferre. Manifestum est itaque Deum omnino nihil posse pati, et omnia facere posse, praeter ea sola quibus ejus dignitas laederetur, ejusque excellentiae derogaretur; in quo tamen non est minus omnipotens. Hoc enim posse non esset posse, sed non posse. Nemo ergo Deum impotentem in aliquo dicere praesumat, quia omnia potest quae posse potentiae est; et inde ve
Abbreviated transcription (Latin):
ma. fatend̾ est gͦ deũ oĩa posse.
Qũo dicat᷑ dens oĩa poste c̃ nos mł¬
ta possiims que ip̃o non potͣ
Set queritur qũo oĩa posse
dicat᷑. cum nos quedam possumꝰ q̃ ipẽ
non pot̾. Non euini pot̾ ambulare
loqui et hiꝰ que a natura diumita¬

Expanded text:
ia posse. 2. Quomodo dicatur Deus omnia posse, cum nos multa possimus quae ipse non potest. Sed quaeritur quomodo omnia posse dicatur, cum nos quaedam possimus quae ipse non potest. Non potest enim ambulare, loqui, et hujusmodi quae a natura divinita
Abbreviated transcription (Latin):
deus mutatemis fac̾e pot̾
ut peccata. ñ enĩ potest mẽtiri.
non pot̾ peccare. S non iõ oĩpo¬
tencie dĩ in aliquo detrabit᷑ ur
derogat᷑. Si peccare ñ posse dicit᷑.
qr non eẽt ħ potencie set infir¬
mitatis. Si enim ħ posset oĩpotẽs
ñ esset. Non gͥ impotencie set po¬
tencie imputand̾ est ꝙ ista ñ pot̾.
Uñ ang̾ in .xu. li. de t̾. Magna in¬
quit dĩ potencia ẽ. non posse nĩ¬
tiri. sunt enim quedã que ĩ alas
reb potencie deputanda st̃. ĩ aligs
u̾o mimime. et que ĩ aliis landabi¬
lia sunt et in alus rep̾pensibuia

Expanded text:
s facere potest, ut peccata, non enim potest mentiri, non potest peccare. Sed non ideo omnipotentiae Dei in aliquo detrahitur vel derogatur, si peccare non posse dicitur, quia non esset hoc potentiae sed infirmitatis. Si enim hoc posset, omnipotens non esset, non ergo impotentiae, sed potentiae imputandum est, quod ista non potest, unde Aug., in lib. 15 de Trin.: Magna, inquit, Dei potentia est non posse mentiri. Sunt enim quaedam quae in aliis rebus potentiae deputanda sunt, in aliis vero minime; et quae in aliis laudabili
Abbreviated transcription (Latin):
id̾ de natiuitate hiꝰ hoĩs et m̃di¬
oporteat. Nam qd̾ tũc futuru
mutanda sunt ad tempus desig¬
nandum. sic̃ diu̾sis temporib locñ¬
tes candem diem mͦ ꝑ ħ adũbium¬
cras de signanins dũ adhuc futu¬
ra est mͦ ꝑ hodie dum p̃sens est.
crearet᷑ mundus sciebat deꝰ hũc
creand̾ post qmͣ c̾atus est scit eũ
c̾atum. nec hoc est scire diuersa
set oĩo id̾ de mundi c̾atione. Sic̃
antiqui prẽs credid̾unt xp̃m na¬
sciturma et moriturũ. Nos aũt
credius eũ iam natũ ⁊ mortu¬
um.nec tam̃ diu̾sa c̾dimꝰ nos ⁊ illi
cet eadem tẽpora ut ait aug̾ ua¬
fides. Indubitant̾ gͥ teneamꝰ de¬
um semper oĩa scire que alñ scit¬

Expanded text:
idem de natiuitate mea nunc etioporteret. Quippe quod tunc futurum ommutata sunt ad ipsum designandum, sicut diuersis temporibus loquentes eandem diem modcras designamus, dum adhuc futura est; modo per hodie dum praesens est; crearetur mundus, sciebat Deus hunc creandum; postquam creatus est, scit eum creatum, nec est hoc scire diversa, sed omnino idem de creatione mundi. Sicut antiqui patres crediderunt Christum nasciturum et moriturum, nos autem credimus eum natum et mortuum; nec tamen diversa credimus nos et illi, sed eadem. Tempora enim, ut ait Aug., vafides. Indubitanter ergo teneamus Deum semper omnia scire quae ali
Abbreviated transcription (Latin):
tencia aliene non sunt. s ad ipsã
ꝑtinent. lic enĩ hiꝰ actiones ĩ se
deus hre non possit. Non enim po¬
test ambuiare ui loqui et hiꝰ. eas
tam̃ in c̾aturis potest oꝑari. fac̃
enim ut homo ambulet et loqͣt᷑¬

Expanded text:
tentia alienae non sunt, sed ad ipsam pertinent. Licet enim hujusmodi actiones in se Deus habere non possit non enim potest ambulare vel loqui et hujusmodi, eas tamen in creaturis potest operari, facit enim ut homo ambulet, et loq
Abbreviated transcription (Latin):
scit uł p̾scit deus semꝑ sciat ⁊ sci¬
erit et p̃sciat ac p̾scierit an olĩ
scierit uł p̾scierit quoda modo
ñ scit uł p̾scit. de p̾scĩa primo
Rondemus dicentes multa eum
p̾scisse que mͦ non prescit. Eum eĩ
eius prescĩa non sit nͥ de futuris. ex
quo illa que futura erant p̾sencia
funt uł pret̾eunt: sub dĩ prestĩa eẽ
futura eẽ desimĩt. n cũ prescire
desinit aliqua que ante p̾stiebat
minus ea cognoscit ꝙͣ ante cog¬
liqũ que mͦ non p̃sciat. set ex rõ¬
ne u̾bi qd̾ est prescĩa. Prestire eĩ
est ante scire quͣ fiat aliquid. Iõ¬

Expanded text:
scit vel praescit Deus semper scit et scierit, ac praesciat et praescierit, an olim scierit vel praescierit quod modo non scit vel praescit. De praescientia primo respondemus, dicentes multa eum praescisse quae modo non praescit, cum enim ejus praescientia non sit nisi de futuris, ex quo illa quae futura erant praesentia fiunt vel praetereunt, sub Dei praescientia esse futura esse desinunt. Neque cum praescire desinit aliqua quae ante praesciebat, minus ea noscit quam ante cogliquando quae modo non praesciat, sed ex ratione verbi quod est praescientia. Praescire enim est ante scire aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
unc de poten qr̃¬
prima consid̾atio occurrit. quõ
ue̾ deus dicatur oĩpotens. an qr
oĩa possit: antm̃ qr ea possit que
uult. qd̃ enĩ deus oĩa possit. płi¬
bui auctoritatib ꝓbat᷑. ait enĩ

Expanded text:
unc de omnipotenprima consideratio occurrit, quomodo vere Deus dicatur omnipotens; an quia omnia possit, an tantum quia ea possit quae vult. Quod enim Deus omnia possit, pluribus auctoritatibus comprobatur. Ait enim
Abbreviated transcription (Latin):
mundoꝵ demonũ nomimꝰ in quoꝵ
locũ succedentes fili catholice ina¬
tris que sterił apparebat ĩ terris
ĩ ea ꝑace de qua illicetid̾unt sine
ullo temporis tͥmino ꝑmanebunt
qui funt siue qui futurus ẽ in cog¬

Expanded text:
num novimus, in quorum locum succedentes filii sanctae matris, quae sterilis apparebat in terris, in ea pace de qua illi ceciderunt, sine ullo temporis termino permanebunt. qui est, sive qui futurus est, in co
Abbreviated transcription (Latin):
angelorum homines tepandos
reꝑient᷑ iuxta nũm anglo¬
tum qui cetid̾unt ut illa celestis ci¬
uitas nec suor cunũ nũo pͥuet᷑ nec
maiori copia regnet. qd̾ ang̃ ĩ ẽch. ii
plus saluari qmͣ corruit de angelis
s ñ minus ita dicens. Suꝑna ierłm¬

Expanded text:
angelorum homines reparandos. reparentur juxta numerum angelorum qui ceciderunt, ut illa coelestis civitas nec suorum civium numero privetur, nec majori copia regnet. Quod August., in plus salvari quam corruit de angelis, sed non minus; ita dicens: superna Hier
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ ante pocm̃ legn ᷑ institutum a
dño. non tam̃ ad remediũ s ad
officiũ. Refert enĩ scͥptura ge¬
n̾esis. in adam misso sopore atq u¬
na de eius costis sumpta. et ex ĩde
muliere formata uirum in spũ
ĩcelligentẽ ad qũe usũ mulier
fcã esset post extasim ꝓpħie dꝑxis¬
se. hoc nunt os ex ossib meis ⁊
caro de carne mea. pp̃ ħ relinq̃t

Expanded text:
m legitur institutum a Domino; non tamen ad remedium, sed ad officium. Refert enim Scriptura, Genes. 2, in Adam misso sopore atque una de costis ejus sumpta, et exinde muliere formata, virum in spiritu intelligentem ad quem usum mulier facta esset, post extasim prophetice dixisse: Hoc nunc os ex ossibus meis, et caro de carne mea; propter hoc relinquet
Abbreviated transcription (Latin):
ĩcentiuo ac feruore libidĩs ip̃i
ac successores eoꝵ ꝯuenirent. et
fic̃ renumerabile est opus aliqs̃
bonũ. sic cortus eoꝵ bonus esset
ꝯmixtio. rep̾hensibił ẽ ⁊ malus
coitus nͥ excuset᷑ ꝑ bona ꝯiu¬
rima institutio aiug
fornicationẽ indultũ esse ꝯiu¬
giũ. Indulgentia uo̾ qr melio¬
ra ñ eligit.remediũ ht̃ nõ pec¬
miũ. a qua si quis declinau̾it.
meret᷑ exeitiale iudiciũ. qd̾ ẜm
ĩdulgentiã ꝯcedit᷑. uolũtariũ¬
est ñ nccm̃. alioqͥn t rãgressor
eẽt qui illud ñ fac̾et. ⁊ pot̾ sa¬
ne ĩtelligi ilid̾ sub p̾cepto dic¬
cum lisib pͥmis ante peccatũ.
uescite et mltiplicamini. quo
ĩ dulgentiã matͥmonii ꝯtiactꝰ
fuit. ita et post dilinũ qͦ imi¬
u̾sum pene genus humanum

Expanded text:
is ipsi ac successores eorum convenirent. Et sicut remunerabile est aliquod bonum opus, sic coitus eorum bonus esset commixtio, reprehensibilis est malus coitus, nisi excusetur per bona institutio habuifornicationem indultum esse conjugium. Indulgentia vero quia meliora non eligit, remedium habet, non praemium; a quo si quis declinaverit meretur exitiale judicium. Quod secundum indulgentiam cessarium; alioquin transgressor esset, qui illud non faceret. Et potest sane intelligi illud sub praecepto dictum hominibus primis ante peccatum: Crescite et multiplicamini. Quo indulgentiam matrimonii contractus fuit. Ita enim post diluvium, quo universum pene humanum
Abbreviated transcription (Latin):
duplex ẽ una añ peccatũ
ad offm̃ facta ẽ in ꝑadiso ubies¬
set thorus ĩmaculatus et nup¬
cie honorabiles ex quib si ne
ardore ꝯciꝑent. sine dolore pare¬
rent. alt̾a est post pcc̾m ad reme¬
diũ fcã extra ꝑadisũ ip̃ illicitũ
motũ deuitand̾r pemia ut na¬
tura multiplicaret᷑. Scd̾a ut na¬
tura exciꝑet et uiciũ cohib̾et᷑.
Nam ⁊̃ añ pdciũ drcit dnus ec¬

Expanded text:
duplex est. Una ante peccatum ad officium facta est in paradiso, ubi esset thorus immaculatus, et nuptiae honorabiles, ex quibus sine ardore conciperent, sine dolore parerent; altera post peccatum ad remedium facta extra paradisum, propter illicitum motum devitandum. Prima, ut natura multiplicaretur; secunda, ut natura exciperetur, et vitium cohiberetur. Nam et ante peccatum dixit Deus
Abbreviated transcription (Latin):
lius. Sic̃ pat̾ habet uitã in semet¬
existenti iam filio uitã pr̃em dedis¬
se. s ita eum sine tempore genuis¬
se ut inta qmͣ pat̾ filio gignendo
de dit coet̾na sit uite prĩs qui de¬
dit. Intelligat ⁊̃ sic̃ pat̾ ht̃ in se¬
ip̃o ut de illo ꝓcedat spẽ sc̃r: sic de¬

Expanded text:
 in semetexistenti jam Filio vitam Patrem dedisse, sed ita eum sine tempore genuisse, ut vita, quam Pater Filio gignendo dedit, coaeterna sit vitae Patris qui dedit: intelligat, sicut habet Pater in semetipso ut de illo procedat Sp
Abbreviated transcription (Latin):
fis m altar i uidepͤ sic̃ diuutas
u̾bi totũ implet mudum Ita mi¬
tis locis illud corpus ꝯsecͣt᷑. sec st̃
et unus sangnis. Iõq siie plus
siue minus quis inde ꝑcipiat ortͣ
equałr corpus xp̃i integ̾rime
sumũt. Post consecrationẽ gͥ nõ
est ibi sud̾a panis uruii lic spẽs¬

Expanded text:
dotis in altari videtur. Sicut divinitas Verbi totum implet mundum, ita multis locis illud corpus consecratur. Nec sunt et unus sanguis. Ideoque sive plus sive minus quis inde percipiat, omnes aequaliter corpus Christi integerrime sumunt. Post consecrationem ergo non est ibi substan
Abbreviated transcription (Latin):
gumis siłitudinem sumamꝰ. ut ita
et ueritas ñ defit. et ridiculũ nul¬
lum fiat a paganis ꝙ cruorẽ octi¬
si hoĩs bibamus. ne gͥ l fieret et
ne ueluti quidam horror eẽt cru¬

Expanded text:
guinis similitudinem sumamus; ut et ita veritas non desit, et ridiculum nullum fiat a paganis, quod cruorem occisi hominis bibamus. Ne ergo hoc fieret, et ne veluti quidam horror etiam cru
Abbreviated transcription (Latin):
erat pͥus sub̾a panis et uini: pꝰt
consecrationẽ sit sub̾a corporis et
sangiũis. sic tñ ut ñ eis afficratur᷑.
et sic asserũt dcm̃. panẽ transi¬
te ĩ corpus xp̃i᷑ qr ubi etat panis
nũc est corpus xp̃r qd̾ si est: quid
gͦ fit de sisb̾a panis ⁊ uini. Gpio lliͣͤ
siłi dñt rł in p̃iacente mat̾iam

Expanded text:
stantia panis et vini, post consecrationem sit substantia corporis et sanguinis; sic tamen, ut non eis afficiatur, et sic asserunt dictum panem transire in corpus Christi quia ubi erat panis, nunc est corpus Christi. Quod si est, quid ergo sit de substantia panis et vini? Illi dicunt vel in praejacentem materiam
Abbreviated transcription (Latin):
panem istũ quem sumimꝰ ĩ mi¬
sterioallũ intelligo utiq qͥ maͬ
iiii sci spũs formatꝰ est in utero
uͥgmis. et igne passionis de coc¬
tus ĩ aera e̾rũcis. pͥmis eiꝰ ãgłoꝵ
factus est cibus hominũ. Unde ͥt¬

Expanded text:
Panem istum quem sumimus in mysterio, illum intelligo utique, qui manu sancti Spiritus formatus est in utero Virginis, et igne passionis decoctus in ara crucis. Panis enim angelorum factus est cibus hominum. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
deus factus homo q hoiẽm ac¬
cepit. et sic dr̃ esse homo qr hoiẽm
habet. uł q est habens hoĩem et hõ
factus est deus qr assumptus ẽ a dõ.
et homo eẽ deus qi hñs hoĩem est
deus. cum gͦ dr̃ deus est homo uł ha¬
bitus p̾dicatur uł ꝑsona humanata.
et ꝙ ꝑsdna humanata p̾dicet᷑ casci¬
odorus ostend̾e uidet ᷑ diceus factus
e ã desticitqd̾ tam̃ uarie accipi po¬
tus uł xp̃c factus deus humanatꝰ.
istos fit intelligencia ut naturã
humanã accepisse uł humanatũ
u̾bum eẽ incipisse intelligatur nec
tũ si incepit eẽ humanatũ u̾bum
iõ sequitur ꝙ inceperit eẽ u̾bum.
ne si deus factus est humanatum
u̾bum sequit᷑ ꝙ factus sit u̾bũ sic̃
nec tñ hodie cepit ẽẽ homo uei
factus est homo. Quo sẽsu ẜ istos

Expanded text:
us factus est homo quia hominem accepit; sic dicitur esse homo, quia hominem habet, vel quia est habens hominem; et homo factus Deus, quia assumptus est a Deo; et homo esse Deus, quia habens hominem est Deus. Cum ergo dicitur, Deus est homo, vel habitus praedicatur, vel Et quod persona humanata praedicetur, Cassiodorus ostendere videtur dicens: Factus esse non destitit. Quod tamen varie accipi pous factus Deus humanatus;istos fit intelligentia; ut naturam humanam accepisse, vel humanatum Verbum incoepisse intelligatur. Nec tamen si incoepit esse humanatum Verbum, ideo sequitur quod incoeperit esse Verbum; nec si Deus factus est humanatum Verbum, sequitur quod factus sit Verbum; sicut nec tamen hodie coepit esse homo, vel factus est homo. 11. Quo sensu s
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ deitatis naturã aut ĩ non existen¬
ciam diuisa n ex duab una fcã
ꝯpoĩta natur ⁊ ꝯpoĩta enĩ natura
neutͥ eaꝵ ex quib ꝯponit᷑ natu
aer nec t̾ra nec aqua nec hoꝵ ali
unionem extitit ex simplici na
est hõ usyos. et n deus ni hõ de no¬

Expanded text:
 deitatis naturam, aut in non existentiam divisa, neque ex duabus una facta composita natura. Composita enim natura neutri earum ex quibus componitur naturaer, nec terra, nec aqua, nec horum alicunionem extitit, ex simplici natest homousios; et neque Deus neque homo deno
Abbreviated transcription (Latin):
miis n aliud est filius dĩ. Sbũ enĩ
caro fcm̃ est et cum ille qui filiꝰ dei
est ip̃e et hominis filiꝰ sit requiro
quis in hoc filio hoĩs clarifitatus
sit. emident̾ dicit ñ ã esse filiũ dei
et aliud ẽẽ filiũ hoĩs ex quo p̾mis

Expanded text:
minis, neque aliud Filius Dei: Verbum enim caro factum est; et cum ille qui Filius Dei est ipse et hominis sit filius, requiro quis in hoc filio hominis glorificatus sit? Evidenter dicit non aliud esse Filium Dei, et aliud filium hominis. Ex quo praemis
Abbreviated transcription (Latin):
ut homo non sibi set eis quib ĩ
hoĩe apparuit. qd̾ au̾t dicit ut
homo ueritatẽ expͥmit. Noĩe.
gͦ habitus satis significaint apł̃s¬
quałr dix̾it in sił̾itudine hominũ
factus q non transfiguratõne in
hoĩe sec habituf factus est cũ indu¬
tus est hoĩem qũe sibi uniens quod̾¬
modo atq ꝯformans ĩ mortalitati
et̾initatiq sociaret. Non gͦ oport
intelligi mutatum ẽẽ u̾bũ suscep¬
tione hoĩs sic̾ nec menbra ueste
induta mutãt᷑ ꝙͣiꝰilla susceptio inef¬
fabiłi susceptũ suscipienti copu¬

Expanded text:
ut homo, non sibi, sed eis quibus in homine apparuit. Quod autem dicit ut homo, veritatem exprimit. Nomine ergo habitus satis significavit Aposqualiter dixerit in similitudinem hominum factus, quia non transfiguratione in hominem, sed habitu factus est, cum indutus est hominem, quem sibi uniens quodammodo atque conformans immortalitati aeternitatique sociaret. Non ergo oportet intelligi mutatum esse Verbum susceptione hominis, sicut nec membra veste induta mutantur: quamvis illa susceptio ineffabiliter susceptum suscipienti copu
Abbreviated transcription (Latin):
que non semꝑ fuit. et quedam sub̾a
est deus que non est dunna sub̾a. ⁊ d̾eꝰ
est aliquid qd̃ non semꝑ fuit. qd̾ et
illi ꝯcedunt origins testĩo inniten¬
dium lectori relinquentes ⁊ ad aliã

Expanded text:
quaedam substantia est Deus, quae non est divina substantia; et Deus est aliquid, quod non semper fuit. Quod et illi concedunt, Origenis testimonio innitendium lectori relinquentes, et ad alia
Abbreviated transcription (Latin):
Nos xp̃m dominũ uerũ hoĩem susce¬
pisse credimꝰ et in ip̃o uisibiłr inuisi¬
bilem hoĩd apparuisse et in ip̃o int̾
hoĩes ꝯu̾satum funse. in ip̃o ab hoĩ¬
bus humana ꝑtulisse. in ip̃o hoĩes do
cepit. unum tñ eundemq non dĩ
defectione set hoĩs assimptõne ꝓ¬
fitemur et in forma dĩ pp̃ dei tiatu¬
tam diuinam in forma serui ex ꝯcep¬

Expanded text:
stum Dominum verum hominem suscepisse credimus, et in ipso visibiliter invisibilem hominibus apparuisse, et in ipso inter homines conversatum fuisse; in ipso ab hominibus humana pertulisse, in ipso homines docepit. Unum tamen eumdemque, non Dei defectione, sed hominis assumptione profitemur, et in forma Dei per naturam divinam, et in forma servi ex concep
Abbreviated transcription (Latin):
blimatam uͭqͥ suscepit et qd̾ suste¬
pit una eẽt in tͥni. ꝑsona assump¬
tione illa meffabił̾r faciente ꝑso¬
ne uniꝰ in deo et hoĩe ueritatem
s aͣnͣt quis suscepit et qd̃ suscepit

Expanded text:
blimatam, ut qui suscepit et quod suscepit una esset in Trinitate persona, assumptione illa ineffabiliter faciente personae unius in Deo et in homine veritatem. Si autem qui suscepit et quod s
Abbreviated transcription (Latin):
re uideant᷑. testimonis ħ s nr̃a¬
mant. ait enĩ aug̾. in li. de gr̃a noui
testam̃ti. Sicut non auget ᷑ nũs ꝑso¬
itaq deus homo ut intelliganus hu¬
nis ꝑsone singularitatẽ non ut sus¬
picem᷑ in carne̾ mutatami diuinita¬
tẽ  d̾ qͦ cractans illud u̾bũ apłi hĩtu¬
ĩuentus est ut homo manifeste ostẽ¬
quiens. Multis modis habitũ dicimꝰ
uł habitũ animm sic̃ discipline per¬
ceptionẽ usufirmatã. uł habitũ
corporis sic̃ dicimꝰ aliũ ualidiorem¬
alio. uł habitũ eoꝵ que m̃bris acco¬
modant᷑ extͥnsecus ut cũ dicius
aliqũe uestitũ uł calciatũ et htꝰ¬

Expanded text:
re videantur, testimoniis mant. Ait enim August., in lib. de Gratia novi Testamenti: Sicut non augetur numerus persoitaque Deus homo, ut intelligamus hujus personae singularitatem, non ut suspicemur in carnem mutatam divinitatem. Idem quoque tractans illud verbum Apostinventus est ut homo, manifeste ostenquiens, q. 73: Multis modis habitum dicimus: vel habitum animi, sicut disciplinae perceptionem usu firmatam; vel habitum corporis, sicut dicimus alium alio validiorem; vel habitum eorum quae membris accommodantur extrinsecus, ut cum dicimus aliquem vestitum vel calceatum, et h
Abbreviated transcription (Latin):
hoc int̾est qr q̃dam eoꝵ q̃ habitus.
accidunt uł accedũt ut habitimi
faciant non mutant᷑ set ip̃a mutãt
in se integra et ĩ ꝯcussa manencia
sicut sapĩa accedens hoĩ non ip̃amu¬
tat᷑ sec hoĩẽm mutat ꝙ̃ de stulto
sapientem facit. quedam uo st ac¬
cedunt uł accideu̾t ut imitent ⁊
mutent᷑ ut cibi qui amittẽs spẽm
suam in corpus u̾tit᷑ et nos cibore¬
fecti ab exilitate atq langore ĩ
robur atq ualentiã mutant᷑
Certium gemis cũ ea que acci¬
dunt uł acciedũt nec mutant
ea quib accidunt nec ab eis ipsa
mutant᷑ sic̃ anulus positus ĩ digi¬
to qd̃ genus rarissime reꝑitur:
spẽm et formam accipiunt ut
est uestis que deiecta atq deposi¬
ta non habet eam formã quam
sumit ĩdutã. Induta enĩ mẽbris
accipit formam qu̾a non hẽbat
Dei: enĩ filius sem ꝯparacõm.

Expanded text:
hoc interest, quia quaedam eorum quae accidunt vel accedunt, ut habitum faciant non mutantur, sed ipsa mutant in se integra et inconcussa manentia; sicut sapientia accedens homini, non ipsa mutatur, sed hominem mutat, quem de stulto sapientem facit. Quaedam vero sic accedunt vel accidunt, ut mutent et mutentur, ut cibus qui amittens speciem suam in corpus vertitur, et nos cibo refecti, ab exilitate atque languore in robur atque valentiam mutamur. Tertium genus est, cum ea quae accidunt vel accedunt, nec mutant ea quibus accidunt, nec ab eis ipsa mutantur, sicut annulus positus in digito; quod genus rarissime reperiturspeciem et formam accipiunt; ut et vestis, quae dejecta atque deposita non habet eam formam quam sumit induta. Induta enim membris accipit formam quam non habebat Deus enim Filius s
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Si querit᷑ ip̃a incarnatõ qũo
ne ut carnalib ꝯgruent̾ apparet
ut ibi sit non cm̃ u̾bum dĩ ⁊ hoĩs
caro. set ⁊̃ tõnalis hoĩs aĩa atq ħ
uendo et bona oꝑando. difficilia
enĩ sunt h. d̾ in li. de fide᷑ ad̾ pe¬
trũ. Dei filius cũ sit deus et̾nuset

Expanded text:
ait: « Si quaeritur ipsa incarnatio quomodo ne, ut carnalibus congruenter appareret ut ibi sit non tantum Verbum Dei et hominis caro, sed et rationalis hominis anima, atque hoc nendo et bona operando. Difficilia enim sunt haec. Idem de fide ad Petrum: « Dei Filius cum sit Deus aeternus et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ susciperet formam serui ñ erat
totus. et creuit cum hõ dimnitati
eiꝰ accessit. ecce deui dicit non esse
ꝑtem illiꝰ ꝑsone. uñ uidet᷑ illa ꝑsona
ñ costare ex deo et hoĩe. Folutio ad
qd̾̃ ⁊̃ illi dñt illam ꝑsonam nõ ita cõ

Expanded text:
 susciperet formam servi, non erat totus, et crevit cum homo divinitati ejus accessit. Ecce Deum dicit non esse partem illius personae. Unde videtur illa persona non constare Deo et homine. Ad q
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtem ẽẽ dicebat sic̃ ꝑs istiꝰ ꝑsone
ñ est deus. qd̾ si de ꝑsona intelligat᷑
manifestũ est qr ꝑsona ñ est ꝑs ꝑso¬
explanatio cui ĩ nullo uł ĩ modi¬
co oduiant auctoritates ĩ t̾cia snĩa
ĩducte q̃ iam consideranda est.

Expanded text:
s istius personae non est Deus. Quod si de persona intelligatur, manifestum est quia persona non est pars perso, et ejus explanatio: cui in nullo vel in modico obviant auctoritates in tertia sententia inductae, quae jam consideranda est.
Abbreviated transcription (Latin):
uitutẽ reuocat᷑. sic et penitenti
peccata u̾e̾ dimittũt᷑ et tam̃ pp̃
offensam que replicatur it̾m re¬
deunt. si uo non redire dicant ͤ
sane dici pot̃ ⁊̃ sic nicħ de uenia
relinqui. Non ꝙ dinuissa peccata
itͥum imputent᷑ set qr pp̃ ingra

Expanded text:
postea revocatur; sic et poenitentia peccata vere dimittuntur, et tamen propter offensam quae replicatur, iterum redeunt. Si vero non redire dicantur, sane potest dici etiam sic nihil de venia relinqui; non quod dimissa peccata iterum imputentur, sed quia
Abbreviated transcription (Latin):
in diuinis scripturis ĩgemitũ nꝰq
ĩuenio. non legi. ñ audiui. euiꝰ uͦni
t abilitatis sunt hoĩes hiꝰ ut nos
oicant ea usur pare que non sũt
scͥpta cũ ea que sunt scͥpta dicam᷑.
et ip̃i obiciant ꝙ scͥptũ non sit
nõne sibi ip̃i adu̾sant᷑ et auctori

Expanded text:
in divinis Scripturis ingenitus nusquam invenio, non legi, non audivi. Cujus ergo mutabilitatis sunt homines hujusmodi, ut nos dicant ea usurpare quae non sunt scripta, cum ea quae sunt scripta dicamus, et ipsi objiciant quod scriptum non sit? Nonne ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
ue aũt negamus dicendo ñ fuius
relatiue gͥ negamus dicendo nõ
genitus. Ingenitus porro quid est
nͥ non genitus. sion gͦ receditur
nitore ñ sit oñditur. utrũq tñ
relatiue dr̃. Qd̾ aũt relatiue pro¬
nunciat᷑. ñ indicat sub̾am. qmius¬

Expanded text:
n Filius. Relative autem negamus dicendo non genitus. Ingenitus porro quid est, nisi non genitus? Non ergo receditur nitore non sit ostenditur; utrumque tamen relative dicitur. Quod autem relative pronuntiatur, non indicat substanti
Abbreviated transcription (Latin):
le infelicitatẽ. ĩca nolle iniquitatẽ
semꝑ habitura ẽ. set ordo seruandꝰ
fuit. quo deus uoluit ostend̾e qmͣ
bonũ sit aĩal rõn aͥle qd̾ et peccare
possit ꝙͣuis mͣełius sit qd̃ peccare

Expanded text:
le infelicitatem, ita nolle iniquitatem semper habitura est. Sed ordo servandus fuit, quo Deus voluit ostendere quam bonum sit animal rationale quod etiam peccare possit, quamvis sit melius quod peccar
Abbreviated transcription (Latin):
ita pͥmil. li ar. posse ñ peccare. no¬
sic oportebat pͥmũ hoĩem fĩ ut
bene uelle posset et male. postea uͦ sic
erit ut uelle male ñ possit. nec iõ ca¬
lib̾ius erit arbitͥũ qd̃ oĩo nõ
pot̾it seruire peccato. neq aut uolũ¬
tas non ẽ. aut lib̾a dicenda ñ ẽ. qua

Expanded text:
sse peccare. ISic oportebat prius hominem fieri, ut bene velle posset, et male. Postea vero sic erit, ut male velle non possit; nec ideo caliberius erit arbitrium, quod omnino non poterit servire peccato. Neque aut voluntas non est, aut libera dicenda non est, qua
Abbreviated transcription (Latin):
tem diͭ ͣm hetice. fuit ne qũ
oĩpotens deus pat̾ ñ erat. et
deus erat. Nam si pat̾ eẽ cepit
deus. pͥmo gͦ erat et postea pat̾
factus et quo gͥ ĩmutabił deus
ẽ. Si enĩ añ deus. postea pr̃ fuit.

Expanded text:
mihi, haeretice, fuitne quando omnipotens Deus Pater non erat, et Deus erat? Nam si Pater esse coepit, Deus ergo primo erat, et postea Pater factus est. Quomodo ergo immutabilis Deus est? Si enim ante De
Abbreviated transcription (Latin):
taq i trinitate non ita di¬
stinguend̾ est int̾ naturã et
rem nature sic̃ in reb cͥatis quia
pla int̾dum aiferunt᷑. nemo ea es¬
cimet absoluce in se rõnis ꝑfecti¬
onem contin̾e. Non enim hũano
sensu de deo loquend̾ est.

Expanded text:
taque in Trinitate non ita distinguendum est inter naturam et rem naturae, sicut in rebus creatis, quiapla interdum afferuntur, nemo ea existimet absolute in se rationis perfectionem continere. Non enim humano sensu de Deo loquendum est.
Abbreviated transcription (Latin):
te rei a inaor cognoscende in¬
dicĩ ñ a ꝑuulo cognite:.absq as¬
sertione. de hac scĩficatione loqͥ¬
tur. non diffiniens quałr intelli¬
genda sit illa scĩficatio. an sit sig¬
nũ future rei an ueritas scĩfica¬
cionis ꝑ sp̃m facte. set meliꝰ est
ut dicamus illos pret̾ cõem le¬
gem in ut̾is stĩficatos. et gr̃a
corrupte.ꝓferant᷑ ũba illa
an baptismus sit. de hoc ⁊ achari¬
as conefacio sctͣibit᷑. retulerũt
mͥ et nincii tui qd̾ fuit sacerdos
in ead̃ ꝓuĩcia qui latmã linguam
penit᷑ ignorabat. et dũ baptiza¬
re nescꝰ iatim eloquui ĩ frĩgens
ling u̾a dic̾et. baptizo te in noĩe

Expanded text:
e rei a majori cognoscendae indicium, non a parvulo cognitae. Absque assertione de hac sanctificatione loquitur, non definiens qualiter intelligenda sit illa sanctificatio, an sit signum futurae rei, an veritas justificationis per Spiritum factae. Sed melius est ut dicamus illos praeter communem legem in uteris justificatos, et gratia corrupte proferantur verba illa, an Baptismus sit. De hoc Zacharias Bonifacio scribit: Retulerunt mihi nuntii tui quod fuerit sacerdos in eadem provincia, qui Latinam linguam penitus ignorabat; et dum baptizaret, nescius Latini eloquii, infringens linguam diceret: Baptizo te in nomine
Abbreviated transcription (Latin):
suo pondere mox ad aliud trahit
uñ fic ^nͥon solũ pec̾m sit s ⁊ causa
pccĩ. ex illo quippe culpa subseqñs
orit᷑. pccm̃ u̾o qd̾ ex pcc̃o orit᷑ non
solum pccm̃ sec et pena pct̾i est. qr
iusto iudicio deus cor peccantis ob
alia cadat. quẽ enĩ lib̾are toluit.
deserendo ꝑcussit. ꝓuide ut aug̾¬

Expanded text:
suo pondere mox ad aliud trahit. Unde fit ut non solum peccatum sit, sed et causa peccati. Ex illo quippe culpa subsequens oritur. Peccatum vero quod ex peccato oritur, non solum peccatum, sed et poena peccati est, quia justo judicio Deus cor peccantis obntiam in alia cadat. Quem enim liberare noluit, deserendo percussit, et
Abbreviated transcription (Latin):
reas potestates ĩ utiã istã caliginẽ
tanqmͣ in su gñis carc̾em ab ilis
sublimis et ħ̾ere puritatis habi¬
tatione detrusos ꝑ quos magi¬
ce artes possũt quicquid possut.
uałe aliquid. nͥ data de suꝑ pote¬
state. Datur aũt uł ad fallẽdos
sallaces sic̃ m egyptios et in ipõs

Expanded text:
 in imam istam caliginem tanquam in sui generis carcerem, ab illius sublimis aethereae puritatis habitatione detrusas, per quas magicae artes possunt, quidquid possunt, valere aliquid nisi data desuper potestate. Datur autem vel ad fallendos fallaces, sicut in Aegyptios, et in ipsos
Abbreviated transcription (Latin):
dit᷑ q ꝑ actũ fidĩ meret᷑ illa. Siłr
de caritate et de uisticia ⁊ de alns
accipit᷑. Si enum fides ip̃a uͥtus preue¬
niens diceret᷑ essementis actus qͥ
tum qr actus eius est meritũ. si cñ
caritasadsit sine qua nec credere
nec sperare meritum est inte. uñ ap
eis aĩa informet᷑. et scĩficetur sine
qua aĩc qualitas ñ ditit᷑ uͥtus qr ñ
ualet sanare aĩana. De numn̾b uͥtu¬

Expanded text:
i meretur illa. Similiter de charitate et justitiae, et de aliis accipitur. Si enim fides ipsa virtus praeveniens, diceretur esse mentis actus, qutum, quia actus ejus est meritum; si tamen adsit charitas sine qua nec credere nec sperare meritum est vitae. Unde aeis anima informetur et sanctificetur; sine qua animae qualitas non dicitur virtus, quia non valet sanare animam. 7. De muneribu
Abbreviated transcription (Latin):
dentib reddit᷑: qi et ead̾ m̾ita quib
reddit᷑ ñ a nobis sunt s in nob̾ fcã
sunt ꝑ gr̃am recte et ip̃a uita gr̃a
mĩcupͥat᷑. qr gratis dat᷑ nec iõ gͣtis:
qr ñ meritis datur. s qr data sũt ꝑ

Expanded text:
dentibus redditur, quia eadem merita quibus redditur non a nobis sunt, sed in nobis facta sunt per gratiam, recte et ipsa, gratia nuncupatur, quia gratis datur: nec ideo gratis, quia non meritis datur, sed quia data sunt
Abbreviated transcription (Latin):
morit᷑ iusticie. si pectatͥx erat. et
iustificat᷑. morit ᷑ pcc̃o ut alias es
mutationes tateã de quibus mͦ
longũ est disputare. et c̾aturau
natura celestiũ mori potuit qr
peccare potuit. Nam et angeli
peccauerũt ⁊ demones fcĩ sunt.
quoꝵ ẽ dyabolus pͥnceps. et qui
ñ peccauerũt pectare potucrũt.¬

Expanded text:
eccatrix erat, et justificatur, moritur peccato, ut alias ejus mutationes taceam, de quibus modo longum est disputare. Et creaturarum natura coelestium mori potuit, quia peccare potuit. Nam et angeli peccaverunt, et daemones facti sunt, quorum est diabolus princeps; et qui non peccaverunt, peccare potuerunt.