comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eas. cũ eius substantiam patri & filio coȩternã. pariterq
in cõmutabilẽ. sub dita & seruiens creatura temporalibus
motib & formis ostender&: cũ ad eius ꝑsone imnitatẽ sicut
caro qđ uerbũ factũ est non copularec᷑. ñ audeo dicere ni¬
hil tale factũ. eẽ. antea : sed plane fident̃ dixerim: patrẽ et
ꝑ longe imparẽ maximeq corporeã creaturã inseparabilit̃
certa separatione distinctis. quȩ sui cuiusq uocabuli syllabȩ
occupant nominari. Insua quppe substantia qua sunt. tria
omẽm creaturã. Id ipsũ sine ullis interuallis tẽpors uł locoꝵ
Et simul unũ atq idem ab ęternitate in ggernitate. tanquã
ipsa eternitas quȩ sine ueritate & caritate ñ est. In meis au¬
tẽ uocib separati sunt pat̾. & filius. & sp̃s sc̃s: nec simul dici
potuerunt.i & inlit teris uisibilib sua separatim locors spa¬
tia tenuerunt.⁊ & quẽ ad modũ cũmemoriã meã. & intel¬

Expanded text:
substantiam Patri et Filio coaeternam pariterque incommutabilem subdita et serviens creatura temporalibus motibus et formis ostenderet, cum ad ejus personae unitatem, sicut caro quod Verbum factum est , non copularetur, non audeo dicere nihil tale factum esse antea. Sed plane fidenter dixerim, Patrem et per longe imparem maximeque corpoream creaturam inseparabiliter iis intervallis temporum certa separatione distinctis, quae suae cujusque vocabuli syllabae occupant, nominari. In sua quippe substantia qua sunt, tria omnem creaturam idipsum sine ullis intervallis temporum vel locorum, et simul unum atque idem ab aeternitate in aeternitatem, tanquam ipsa aeternitas quae sine veritate et charitate non est: in meis autem vocibus separati sunt Pater et Filius et Spiritus sanctus, nec simul dici potuerunt, et in litteris visibilibus sua separatim locorum spatia tenuerunt. Et quemadmodum cum memoriam meam et intel
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ. causas misticas. cur illic istinumeri cõmemorent᷑. ne¬
mo tam stultus ineptusq: contenderit. Ego aut̃ quas red¬
similitudinũ que collegi. contra rationẽ nemo sobrius: con¬
tra seripturas nemo xp̃ianus. contra ȩccłiam nemo pacificꝰ
senserit.

Expanded text:
causas esse mysticas cur illic isti numeri commemorentur, necausas esse mysticas cur illic isti numeri commemorentur, nemo tam stultus ineptusque contenderit. Ego autem quas redsimilitudinumque collegi. Contra rationem nemo sobrius, contra Scripturas nemo christianus, contra Ecclesiam nemo pacificus senserit.
Abbreviated transcription (Latin):
faciunt quadragoita. Auespere aut̃ sepulture. usq ad dilucu¬
lum resurrectionis .xxx. sex hore sunt : qui est quadratus
senarius. Refercur aut̃ ad illã rationẽ simpli ad duplum.
ubi est coaptationis maxime consonantia. M uodecimn enim
aduginti quat tuor simplo adduplũ conueniunt ⁊ & fiunt
xxx sex : nox tota cũ die toto & nocte tota. Neq hoc sine illo
sacramento : qđ supra memoraui. Non absur de quippe spm̃
diei comparamus: corpus aut̃ nocti. Onĩcum enĩ corpus i
morte ac resurrectione: & spiritꝰ nr̃i figurã & corporis gere¬
bat exemplum. Etiam sic ergo appar& illa ratio simpli ad du¬
conferuntur. Et hors quidem numerorũ causas. cur inscrip¬
turis sc̃ĩs positi sint. potest alius alias indagare: uł quib iste
quas ego reddidi preponendȩ sint. uł ȩque ꝓbabiles. uł istis
ctũ ꝓbabiliores. frustra tamen eos inscrpturis positos. & nullas

Expanded text:
faciunt quadraginta. A vespere autem sepulturae usque ad dilucufaciunt quadraginta. A vespere autem sepulturae usque ad diluculum resurrectionis triginta sex horae sunt, qui est quadratus senarius. Refertur autem ad illam rationem simpli ad duplum, ubi est coaptationis maxima consonantia. Duodecim enim ad viginti quatuor simplo ad duplum conveniunt, et fiunt triginta sex: nox tota cum die toto et nocte tota, neque hoc sine illo sacramento quod supra memoravi. Non absurde quippe spiritum diei comparamus; corpus autem, nocti. Dominicum enim corpus in morte ac resurrectione, et spiritus nostri figuram, et corporis gerebat exemplum. Etiam sic ergo apparet illa ratio simpli ad duinti quatuor. Et horum quidem numerorum causas, cur in Scripturis sanctis positi sint, potest alius alias indagare, vel quibus istae quas ego reddidi, praeponendae sint, vel aeque probabiles, vel istis etiam probabiliores: frustra tamen eos esse in Scripturis positos, et nullas
Abbreviated transcription (Latin):
głium iohannis. ut hora ter tu ligno suspensus intelligatur:
totum diem primũ non cõprehendis. Ergo aparte extrema
totus conputabitur : sicut tertius apar te prima.N ox enim
usq addiluiculũ quo drũ resurrectio declarata est ad terciũ
ꝑtin& diẽ : quia ds̃ qui dixit detenebris lumen clarescere.
ut ꝑ grãm noui testamenti & participationẽ resurrectionis
xp̃i audiremus. Fuistis enĩ aliquando tenebre namc aut̃ lux
indño usinuat nobis quocdlammodo qđ a nocte dies sum at
uitium. S icut enĩ primi dies ꝓpt̃ futurũ hominis lapsum a
luce in noctẽ: ita ista ꝓpt̾ homois reparationẽ. atenebris adlucẽ
cũputatur. Ab hora ergo mortis usq ad diluculũ resurrectio¬
nis: hore sunt qua draginta. ut & ipsa nonahora connumeret᷑
Cui numero congruit etiã uita euss suꝑ terrã post resurrectionẽ
Habent eñi quandam ꝑfectionẽ decem. & ea quat᷑ multiplicita

Expanded text:
elium Joannis , ut hora tertia ligno suspensus intelligatur; elium Joannis , ut hora tertia ligno suspensus intelligatur; totum diem primum non comprehendis. Ergo a parte extrema totus computabitur, sicut tertius a parte prima. Nox enim usque ad diluculum, quo Domini resurrectio declarata est, ad tertium diem pertinet: quia Deus qui dixit de tenebris lucem clarescere , ut per gratiam Novi Testamenti et participationem resurrectionis Christi audiremus, Fuistis enim aliquando tenebrae nunc autem lux in Domino ; insinuat nobis quodam modo quod a nocte dies sumat initium. Sicut enim primi dies propter futurum hominis lapsum a luce in noctem ; ita isti propter hominis reparationem a tenebris ad lucem computantur. Ab hora ergo mortis usque ad diluculum resurrectionis horae sunt quadraginta, ut etiam ipsa hora nona connumeretur. Cui numero congruit etiam vita ejus super terram post resurrectionem Habent enim quamdam perfectionem decem, et ea quater multiplicata
Abbreviated transcription (Latin):
adificatũ est : qr eo numero senariors corpus dnĩ ꝑfectũ est qđ
mortis passione destructũ triduo resuscitauit. Dicebat enim
hoc detemplo corporis sui: sicut eiudentissimo & robustissimo
euangłii testimonio declaratur. DetriDUOQUΟ ΙΡLETΟ¬
& plenũ fuisse scriptura testis est: sed primus dies aparte extre¬
ma totus annumeratus est. Dies uero tercius aparte prima
& ipse totus. Medius aut̃ int̾ eos id est secundus dies absolu¬
te totus. cũ uiginti quattuor horis suis. duodetim noctur¬
nis. & duodecim diurnis. Crucifixus est enĩ primo uideor
uocib hora tertia. cũ. eet̃. dies sexta sabbati: deinde in ipsa
cruce suspensus hora sexta. & sp̃m tradidit hora nona. Se-¬
pultus est aut̃ cũ iamsero factũ eẽt. sicut se habent uerba
euangłui : qđ intelligit᷑ infine diei. Unde lib& ergo incipias:
etiã si aliaratio red̾di potest. quomodo non sit contra e uan-¬

Expanded text:
aedificatum est. Qui eo numero senariorum corpus Domini perfectum est, quod aedificatum est. Qui eo numero senariorum corpus Domini perfectum est, quod mortis passione destructum triduo suscitavit: dicebat enim hoc de templo corporis sui, sicut evidentissimo et robustissimo Evangelii testimonio declaratur. CAPUT CCL plenum fuisse, Scriptura testis est: sed primus dies a parte extrema totus annumeratus est; dies vero tertius a parte prima, et ipse totus; medius autem inter eos, id est, secundus dies absolute totus viginti quatuor horis suis, duodecim nocturnis et duodecim diurnis. Crucifixus est enim primo Judaeorum vocibus hora tertia, cum esset dies sexta sabbati. Deinde in ipsa cruce suspensus est hora sexta, et spiritum tradidit hora nona . Sepultus est autem cum jam sero factum esset, sicut sese habent verba Evangelii ; quod intelligitur, in fine diei. Undelibet ergo incipias, etiam si alia ratio reddi potest, quomodo non sit contra Evang
Abbreviated transcription (Latin):
senarius ꝓ anno positus intelligitur. Dixerunt enĩ. Qua¬
draginta & sex annis ȩdificatum est templũ. Et qua dragies
sexies seni: fiunt ee hex sex dies. Qui numerus dierũ complet
nouem menses & sex dies: qui tan quã decem menses parientib
feminis inputantur : non quia om̃s ad sextũ diẽ post nonũ mensẽ
ꝑ ueniunt: sed qr ipsa ꝑfectio corporis dnĩ tot dieb ad partum
ꝑducta cõperitur. sicut amaiorib traditũ suscipiens ȩcclesiȩ
custodit auctoritas. Octauo etũ kł aprilis conceptus creditur:
quo & passus. Ita etiã monumento nouo quo sepultus est ubi nul¬
lus erat positus mortuor nec ante nec postea. congruit uteru
uirgins quo conceptus est: ubi nullus seminatus est mortalium.
Natus aut̃ traditur octauo kł ianuarias. Ab illo ergo die ad
istũ computati ducenti hex sex repperiuntur dies: qui sen arumn
numerũ quadragies sexies hab&. quo numero annor tẽplum

Expanded text:
senarius pro anno positus intelligitur. Dixerunt enim: Quasenarius pro anno positus intelligitur. Dixerunt enim: Quadraginta et sex annis aedificatum est templum. Et quadragies sexies seni, fiunt ducenti septuaginta sex Qui numerus dierum complet novem menses et sex dies, qui tanquam decem menses parientibus feminis imputantur: non quia omnes ad sextum diem post nonum mensem perveniunt, sed quia ipsa perfectio corporis Domini tot diebus ad pperducta comperitur, sicut a majoribus traditum suscipiens Ecclesiae custodit auctoritas; octavo enim calendas Aprilis conceptus creditur, quo et passus. Ita monumento novo quo sepultus est, ubi nullus erat positus mortuorum, nec ante, nec postea congruit uterus Virginis, quo conceptus est, ubi nullus seminatus est mortalium. Natus autem traditur octavo calend. Jan.; ab illo ergo die usque ad istum computati ducenti septuaginta reperiuntur dies, qui senarium numerum quadragies sexies habent, quo numero annorum templum
Abbreviated transcription (Latin):
secundi uersus: & fuint sexies sexageni. trecenti &. lxͦ
dies: qui sunt integri duo decim menses. Sed qm̃ sicut men¬
sem circuitus luneostendit hominib : sic annus. cir cuitus
solis anim aduersus est. Restant aut̃ quinq: dies & quadrans
diei : ut sol impleat cursũ suum: annũq concludat. Quat¬
tuor oũ quadrantes faciunt unũ diem : quẽ necesse est int̾¬
calari excursu quadriennio : qđ bissextũ uocant: ne tẽpors
ordo turbet᷑. Etiam ipsos quinq dies & quadrantẽ si conside¬
remus: senarius numerus in eis plurimũ ual&. Primo qr sicut
fieri sol& ut a parte totũ cõputetur. ñ sunt iam dies quinq
sed potius sex : ut quadrans ille accipiatur ꝓdie deide qr
in ipsis quinq dieb sexta pars mensis est. Ipse aut̃ quadrans.
inueniuntur. Ita i anni cursu. senaruis numerus plurunum
corporis. in cuuis figura templũ auideis destructum
triduo se resus citaturũ eẽ. dicebat : numerus ipse

Expanded text:
secundi versus, et fiunt sexies sexageni, trecenti et sexaginta secundi versus, et fiunt sexies sexageni, trecenti et sexaginta dies, qui sunt integri duodecim menses. Sed quoniam sicut mensem circuitus lunae ostendit hominibus, sic annus circuitu solis animadversus est; restant autem quinque dies et quadrans diei, ut sol impleat cursum suum annumque concludat: quatuor enim quadrantes faciunt unum diem, quem necesse est intercalari excurso quadriennio, quod bissextum vocant, ne temporum ordo turbetur: etiam ipsos dies quinque et quadrantem si consideremus, senarius numerus in eis plurimum valet. Primum, quia sicut fieri solet ut a parte totum computetur, non sunt jam dies quinque, sed potius sex, ut quadrans ille accipiatur pro die. Deinde, quia in ipsis quinque diebus sexta pars mensis est: ipse autem quadrans inveniuntur: ita in anni cursu senarius numerus plurimum Dominici, in cujus figura templum a Judaeis destructum triduo se resuscitaturum esse dicebat, numerus ipse
Abbreviated transcription (Latin):
mnumero solidi quadrati senaru: qđ est sexies seni: et hoc
sexies. Iuxta quippe est ineodẽ euangłu loco arbor quoq
illa ficulnea: cuuis miserã sterilitatẽ etiã ter tius annus
ar guebat. Sedita ꝓ illa iter cessũ est. ut dimit teretur
illo t. anno: ut si fructũ ferr& bene. sin alit̾ ex cideretur
Nam & tres anni ad eandem tripertitam distributionem
ꝑtinent: & menses triũ annors quadratũ senariũ faciunt.
quod est sexies seni. Annus etiã unus si duodetim menses
itegri considerentur : quostriceni dies complent. talem
quippe mensem ueteres obseruauerunt. quem circuitus
limaris ostendit: senario numero poll&. Quod enĩ ualeÑ
sex inprimo ordine numerors. qui constat ex unis ut
constat exlenis: ut ꝑ ueniatur ad centum. Sexagenarius
ergo numerus dierũ. sexta pars anni est. Pro inde per
senarium primi uersus multiplicatur. tan quã senarius

Expanded text:
in numero solidi quadrati senarii, quod est sexies seni, et hoc in numero solidi quadrati senarii, quod est sexies seni, et hoc sexies. Juxta quippe est in eodem Evangelii loco, arbor quoque illa ficulnea, cujus miseram sterilitatem etiam tertius annus arguebat. Sed ita pro illa intercessum est, ut dimitteretur illo anno, ut si fructum ferret, bene; sin aliter, excideretur . Nam et tres anni ad eamdem tripartitam distributionem pertinent, et menses trium annorum quadratum senarium faciunt, quod est sexies seni. 8. Annus etiam unus, si duodecim menses integri considerentur, quos triceni dies complent talem quippe mensem veteres observaverunt, quem circuitus lunaris ostendit, senario numero pollet. Quod enim valent sex in primo ordine numerorum, qui constat ex unis ut constat ex denis ut perveniatur ad centum. Sexagenarius ergo numerus dierum, sexta pars anni est. Proinde per senarium primi versus multiplicatur, tanquam senarius
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩ tres etates conuncte illis duab. quinq faciunt. Pro¬
inde sextã incoauit natiuitas dnĩ. quȩ nunc agitur usq ad
occultũ temporis finẽ. Hunc senariũ numerũ quandã ten¬
poris gerere figurã. eciã uulla ratione triꝑtite distribu¬
tionis agnoscimus : qua unũ tempus cõputamꝰ ante legem.
alterũ sublege. tertiũ sub grã. In quo tempore sacram̃tũ
renouationis accipimꝰ : ut in fine temporis etiã resurrectio¬
ne carnis omĩ exparte renouati: ab uniuersa non solum
animi. uerũ etiã corporis infirmitate sanem᷑. Unde intelli¬
gitur illa mulier intrpo eccłiȩ ad nõsanata & erecta: quã
curuauerat infirmitas alligante satana. Detalib enĩ occul¬
tis hostib plangit illa uox psalmi. Curuaueruns animã meã.
Hec aut̃ mulier decẽ & octo annos habebat in infirmitati.
qđ tͤer. seni. Menses aut̃ annor s decẽ & octo inueniuntur

Expanded text:
Quae tres aetates conjunctae illis duabus, quinque faciunt. ProQuae tres aetates conjunctae illis duabus, quinque faciunt. Proinde sextam inchoavit nativitas Domini, quae nunc agitur usque ad occultum temporis finem. Hunc senarium numerum quamdam temporis gerere figuram, etiam in illa ratione tripartitae distributionis agnoscimus, qua unum tempus computamus ante Legem; alterum, sub Lege; tertium, sub gratia. In quo tempore sacramentum renovationis accepimus: ut in fine temporis etiam resurrectione carnis omni ex parte renovati, ab universa, non solum animae, verum etiam corporis infirmitate sanemur. Unde intelligitur illa mulier in typo Ecclesiae a Domino sanata et erecta, quam curvaverat infirmitas alligante satana. De talibus enim occultis hostibus plangit illa vox Psalmi: Curvaverunt animam meam . Haec autem mulier decem et octo annos habebat in infirmitate, quod est ter seni. Menses autem annorum decem et octo inveniuntur
Abbreviated transcription (Latin):
ter tiã. dimudiam: nec ulla pars alia. quȩ dici possit quota
sit inuenitur in eo. Sexta ergo eius unũ est: tertia duo.
dimidia tria. E nũ aut̃ & duo & tria: cõ sum mant e ꝙ undẽ
senariũ : cuius ꝑfectionẽ nobis scã scriptura commendat in
eo maxime quodds̃ sex dieb ꝑfecit oꝑa sua: & sextodie
factus est homo adimaginẽ dĩ: & sexta etate generis humani
filius dĩ uenit. & factus est filius hominis: ut nos reformara&e
ad imaginẽ dei. Ea quippe nunc ȩtas agitur. Siue milleni
anni singulis distribuantur aetatib: siue induos lit teris
memorabiles atq insignes quasi articulos tempor uestige¬
mus. ut prima atas piueniatur ab adam usq ad noe. inde
scđa usq ad abraham: & de inceps sicut matheus euangłista
distoixit ab abraham usq ad dauid: ad dauid usq ad trans¬
migrationẽ inbabiloniã. atq inde usq ad uirginis partũ.

Expanded text:
tertiam et dimidiam, nec ulla pars alia, quae dici possit quota tertiam et dimidiam, nec ulla pars alia, quae dici possit quota sit invenitur in eo. Sexta ergo ejus unum est, tertia duo, dimidia tria. Una autem, et duo et tria consummant eumdem senarium, cujus perfectionem nobis Scriptura sancta commendat in eo maxime, quod Deus VI diebus fecit opera sua, et sexto die factus est homo ad imaginem Dei, et sexta aetate generis humani, Filius Dei venit, et factus est filius hominis, ut nos reformaret ad imaginem Dei. Ea quippe nunc aetas agitur, sive milleni anni singulis distribuantur aetatibus, sive in divinis Litteris memorabiles atque insignes quasi articulos temporum vestigemus, ut prima aetas inveniatur ab Adam usque ad Noe, inde secunda usque ad Abraham: et deinceps, sicut Matthaeus evangelista distinxit, ab Abraham usque ad David, a David usque ad transmigrationem in Babyloniam, atque inde usque ad virginis partum .
Abbreviated transcription (Latin):
insinuabat᷑ interioris hominis sacramentum. hic prebebatur
excerioris exemplum : Anforte quisquã ita est absurdus
atq auersus auero. ut audeat dicere auiris eũ tactũ ante¬
quã ac cender&: amulierib aut̃ cũ ascendisset: Propter
dicit : transfigurauit corpus humilitatis nrẽ. conforme
corpori głe suȩ. Una ergo mors nrĩ saluatoris duab mortib
nr̃is salus fuit Et una eius resurrectio. duas nobis resur¬
rectiones prestitit : cũ corpus eius piutraq re. id est & in mor¬
te & inrefurrectione. & insacramento interioris hominis nrĩ
& in exemplo exterioris. medicinali qualam conuenientia
oritur quidẽ aternario numero. Unũ quippe adduo:
tria sunt. Sed hoc totũ qđ dixi: ad senariũ ꝑuenit. Unum
enĩ & duo & tria. sex funt. Quinumerus ꝓpt̾ ea ꝑfectus
dicit᷑ : quia partib sus cõplecur. Hab& enĩ eas tres. sextã

Expanded text:
insinuabatur interioris hominis sacramentum, hic praebebatur insinuabatur interioris hominis sacramentum, hic praebebatur exterioris exemplum ? anne forte quisquam ita est absurdus atque auersus a uero, ut audeat dicere a uiris eum tactum antequam ascenderet, a mulieribus autem cum ascendisset? propter dicit: transfigurabit corpus humilitatis nostrae conforme corpori gloriae suae. una ergo mors nostri saluatoris duabus mortibus nostris saluti fuit et una eius resurrectio duas nobis resurrectiones praestitit, cum corpus eius in utraque re, id est et in morte et in resurrectione, et sac et exemplo exterioris, medicinali quadam convenientia oritur quidem a ternario numero; unum quippe ad duo, tria sunt: sed hoc totum quod dixi, ad senarium pervenit; unum enim et duo et tria sex fiunt. Qui numerus propterea perfectus dicitur quia partibus suis completur: habet en
Abbreviated transcription (Latin):
mortis exterioris hominis nrĩ. dnĩcȩ carnis mors pertinet:
qr ꝑtalem passionẽ maxime hortatus est seruos suos: ut ñ
timeant eos qui corpus occidunt. animã aut̃ ñ possunt
occidere. Propt̾ qđ dicit apłs: ut suppleam quȩ desunt
pressurarũ xp̃i in carne mea & ad exemplũ resurrectionis
exterioris hominis nr̃i ꝑtinere inuenit᷑ resurrectio cor-¬
poris dnĩ. quia discipulis ait. Palpate & uidete. quia spiritꝰ
ossa & carnẽ non hab&: sicut me uidetis habere. Et unus ex
discipłis eius. etiã cicatrices eius contrectans: ex clamauit di¬
cens. Ons̃ ms. & ds̃ meus. Et cũ illius carnis tota integritas
apparer& : demonstratũ est in ea qđ suos exhortans dixerat :
capillus capitis ur̃ĩ nonperibit. Unde enĩ primo dicit. noli
me tangere  nondũ enĩ ascendi ad patrẽ meũ. Et unde
ante quã ascendat adpatrẽ adiscipłis tangitur: nisi quia illic

Expanded text:
mortis exterioris hominis nostri dominicae carnis mors pertinet, mortis exterioris hominis nostri dominicae carnis mors pertinet, quia per talem passionem maxime hortatus est seruos suos, ut non timeant eos qui corpus occidunt, animam autem non possunt occidere. propter quod dicit apostolus: ut suppleam quae desunt pressurarum Christi in carne mea. et ad exemplum resurrectionis exterioris hominis nostri pertinere inuenitur resurrectio corporis domini, quia discipulis ait: palpate et uidete, quia spiritus ossa et carnem non habet, sicut me uidetis habere. et unus ex discipulis etiam cicatrices eius contrectans exclamauit dicens: dominus meus et deus meus! et cum illius carnis tota integritas appareret, demonstratum est in eo quod suos exhortans dixerat: capillus capitis uestri non peribit. unde enim primo: noli me tangere; nondum enim ascendi ad patrem meum? et unde antequam ascendat ad patrem a discipulis tangitur, nisi quia illic
Abbreviated transcription (Latin):
terior homo sit utiq qui renouat᷑ dedie in diem: ꝓfecto uetus
est ante quã renouetꝰ. IIntus namq agitur : qđ idem apłs dicit.
Exuite uos ueterẽ hominẽ: & indinte nouũ: qđ ita consequent̃
exponit. Qua ꝓpt̾ deponentes menditiũ: lo quimini ueritatẽ¬
Ubi aut̃ deponitur mendatiũ. nisi intus: ut ꝓrhabit& uimon¬
te scõ dĩ. qui loquitur ueritatẽ in corde suo : Resurrectio uero
corporis dñi. ad sacramentũ interioris resurrectionis nostrȩ
ꝑtinere ostenditꝰ: ubi postquã resurrexit ait mulieri. Noli
me tangere: nondũ enĩ ascendi ad patrẽ meũ. Cui mrsterio
congruit apłs dicens: si aut̃ resurrexistis cũ xp̃o. que sursum
sunt quęrite ubi xp̃s est indextera dĩ sedens quȩ sursũ suñ
sapite. Quid est enĩ xp̃m nontangere:ͥ nisi cũ ascenderit
ad patrẽ. nonde xp̃o carnalit̾ sapere : Iam uero ad exẽplũ

Expanded text:
terior homo si utique renouatur de die in diem, profecto uetus terior homo si utique renouatur de die in diem, profecto uetus est antequam renouetur. intus namque agitur quod idem apostolus dicit: exuite uos ueterem hominem et induite nouum. quod ita consequenter exponit: quapropter deponentes mendacium loUbi autem deponitur mendacium, nisi intus, ut inhabitet in monte sancto Dei qui loquitur veritatem in corde suo ? Resurrectio vero corporis Domini ad sacramentum interioris resurrectionis nostrae pertinere ostenditur, ubi postquam resurrexit, ait mulieri: Noli me tangere; nondum enim ascendi ad Patrem meum . Cui mysterio congruit Apostolus dicens: Si autem consurrexistis cum Christo, quae sursum sunt quaerite, ubi Christus est ad dexteram dei sedens; quae sursum sunt sapite. hoc est enim Christum non tangere nisi cum ascenderit ad patrem, non de Christo carnaliter sapere. iam uero ad exemplum
Abbreviated transcription (Latin):
peccator autrimpius: ut ei tan quã sp̃ũ mortuo in interi¬
ore homine renouari opuseẽt: & tan quã resipiscendo
aduitã iustitie reuocari: sed indutus carne mortali &
sola mortens sola resurgens. ea sola nobis adutrũq conci-¬
nuit: cũ in ea fier& interioris hominis sacramentũ: exterioris
exemplum. Interioris eiũ hominis nr̃i sacram̃to data est illa uox¬
ꝑtinens ad mortẽ animȩ nr̃ẽ significandam: non solũ in psalmo.
Cui uoci congruit apłs dicens. Scientes qr uetus homo nr̃ simul
crucifixus est: ut euacuaret᷑ corpus peccati. ut ultra ñ seruiamꝰ
peccato. Crucifixio quippe interioris hominis. penitentiȩ do¬
lores intelliguntur : & continentiȩ quidã salubris cruciatus.
Per quã mortẽ mors impietatis ꝑimitur. in qua nos non reliquit
ds̃. Et idõ ꝑtalẽ crucẽ euacuatur corpus peccati: ut non
exhibeamꝰ menbra nra arma iniquitatis peccato: qr & ut in¬

Expanded text:
peccator aut impius, ut ei tamquam spiritu mortuo in interipeccator aut impius, ut ei tamquam spiritu mortuo in interiore homine renouari opus esset et tamquam resipiscendo ad uitam iustitiae reuocari; sed indutus carne mortali et sola moriens, sola resurgens, ea sola nobis ad utrumque concinuit, cum in ea fieret interioris hominis sacramentum, exterioris exemplum. interioris enim hominis nostri sacramento data est uox illa pertinens ad mortem animae nostrae significandam non solum in psalmo cui uoci congruit apostolus dicens: scientes quia uetus homo noster simul crucifixus est, ut euacuetur corpus peccati, ut ultra non seruiamus peccato. crucifixio quippe interioris hominis paenitentiae dolores intelleguntur et continentiae quidam salubris cruciatus, per quam mortem mors impietatis perimitur, in qua nos non relinquit deus. et ideo per talem crucem euacuatur corpus peccati, ut iam non exhibeamus membra nostra arma iniquitatis peccato, quia et in
Abbreviated transcription (Latin):
liciis agit : uiuens. mor tua est. Anima igitur iã pia. que
fuit impia. propt̾ iustitiã fidei dicit᷑ ex morte reuixisse:
atq uiuere. Corpus aut̃. non tantũ moriturũ ꝓpt̾ ani¬
mȩ abscessũ quifuturus est. sed ꝓpt̃ tantã infirmitatem
carnis & sanguinis. quodã loco inscripturis etiã mor tuũ
dicitur loquente apło. Corpus quidẽ inquit mortuũ est
ꝓpt̃ peccatũ : sp̃s aut̃ uita est ꝓpt̾ iustitiam. Hȩc uita ex
fide facta est: qm̃ iustis ex fide uiuit. Sed quid sequitꝰ:
Si aut̃ sps eius quisuscitauit iħm ex mortus habitat in
uobis: qui suscitauit xp̃m iħm amortus ui uificabit et¬
mortalia corpora ur̃a: ꝑ in habitantem spm̃ eius in uobis.
Huic ergo duple morti nrẽ. saluatorimpendit simplã suã.
& ad faciendã utramq resuscitationẽ nr̃am. insacram̃to
& exemplo p̃posuit.÷ & ꝓposuit unã suam. Neq enĩ fuit

Expanded text:
liciis agit uiuens mortua est. anima igitur iam pia, quae liciis agit uiuens mortua est. anima igitur iam pia, quae fuit impia, propter iustitiam fidei dicitur ex morte reuixisse atque uiuere. corpus autem non tantum moriturum propter animae abscessum qui futurus est, sed propter tantam infirmitatem cdicitur, loquente Apostolo: Corpus quidem, inquit mortuum est propter peccatum, spiritus autem vita est propter justitiam. Haec vita ex fide facta est; quoniam justus ex fide vivit . Sed quid sequitur? Si autem Spiritus ejus qui suscitavit Jesum a mortuis, habitat in vobis; qui suscitavit Christum mortalia corpora uestra per inhabitantem spiritum eius in uobis. huic ergo duplae morti nostrae saluator impendit simplam suam et ad faciendam utramque resurrectionem nostram in sacramento et exemplo praeposuit et proposuit unam suam. neque enim fuit
Abbreviated transcription (Latin):
afflictionib donec ueniat ad ultimã quȩ ab om̃ib mors
uocatur. Euis aut̃ resurrectio differt᷑ infinẽ: cũ & ipsa
iustificatio nrã ꝑficiet᷑ in effabilit̃. Eunc enĩ simileseierimꝰ:
qm̃ uidebimus eũ sicuti est. Nunc uero quam dii corpus
quod corrumpitur ad grauat animã. & uita humana super
terrã tota temttatio est. non iustificatur in conspectu eius
om̃is uiuens : iicõparatione iustitiȩ qua equabimur angelis
& głȩ quȩ reuelabitur in nobis. Demorte aut̃ anime amor.¬
te corporis distinguenda. quid plura documenta cõ memoi
tuos suos. Sepeliendũ quippe corpus. mortuũ erat: sepulto¬
res aut̃ eus ꝑ infidelitatẽ impietatis in anima mor tuos intel¬
ligi uoluit : quales excitantur. cũ dicitur. Surge qui dor¬
mis & exurge amortius: & illuminabit te xp̃s. Detestat᷑
aut̃ quandã mortẽ apłs: dicens deuidua. Quȩ aut̃ inde¬

Expanded text:
afflictionibus, donec ueniat ad ultimam quae ab hominibus mors afflictionibus, donec ueniat ad ultimam quae ab hominibus mors uocatur. eius autem resurrectio differtur in finem, cum et ipsa iustificatio nostra perficietur ineffabiliter. tunc enim similes ei erimus, quoniam uidebimus eum sicuti est. nunc uero quamdiu corpus quod corrumpitur adgrauat animam et uita humana super terram tota temtatio est, non iustificatur in conspectu eius omnis uiuens in comparatione iustitiae, qua aequabimur angelis, et gloriae, quae reuelabitur in nobis. de morte autem animae a morte corporis distuos suos ? Sepeliendum quippe corpus mortuum erat: sepultores autem ejus per infidelitatis impietatem in anima mortuos intelligi voluit, quales excitantur cum dicitur, Surge, qui dormis et exsurge a mortuis, et inluminabit te Christus. detestatur autem quandam mortem apostolus dicens de uidua: quae autem in de
Abbreviated transcription (Latin):
modo concinat ad salutem. Nos certe qđ nemo xp̃ianus am¬
bigit : & anima & corpore mortui sumus. Anima ꝓpter
peccatũ: corpore propt̾ penã peccati. Ae ꝑhoc & corpore
ꝓpt̃ peccatum. Utriq aut̃ rei nrẽ. id est & animȩ & corpo¬
ri. medicina ex resurrectione opus erat: ut in melius reno¬
uaretur : ⁊ qđ erat indeterius cõmutatũ. Mors aut animȩ
impietas est : & mors corporis corruptibilitas: ꝑ quã fit
& animȩ acorpore abscessus. Sicut enĩ anima dõ deserente¬
moritur : sic corpus anima deserente moritur. Unde illa
fit insipiens: hoc ex anime: fesuscitatur ergo anima per
pęnitentiam: & incorpore adhuc mortali renouatio uite
incoatur a fide qua creditur in eum qui uastificat impium
bonisq morib augetur. & roboratur dedie indiem: cum
magis magisq renouatur interior homo Corpus uero
tan quã homo exterior quanto est hȩc uita diutur nior
magis magisq corrũpitur uł etate. uł morbo uł uarus

Expanded text:
modo concinat ad salutem. Nos certe, quod nemo christianus ambigit, et anima et corpore mortui sumus: anima, propter peccatum; corpore, propter poenam peccati, ac per hoc et corpore propter peccatum. Utrique autem rei nostrae, id est, et animae et corpori, medicina et resurrectione opus erat, ut in melius renovaretur quod erat in deterius commutatum. Mors autem animae impietas est et mors corporis corruptibilitas, per quam fit et animae a corpore abscessus. sicut enim anima deo deserente, sic corpus anima deserente moritur; unde illa fit insipiens, hoc exanime. resuscitatur ergo anima per paenitentiam et in corpore adhuc mortali renouatio uitae inchoatur a fide, qua creditur in eum qui iustificat impium, bonisque moribus augetur et roboratur de die in diem, cum magis magisque renouatur interior homo. corpus uero tamquam homo exterior, quanto est haec uita diuturnior, magis magisque corrumpitur uel aetate uel morbo uel uariis
Abbreviated transcription (Latin):
scđm aninu mutabilitatẽ. Non enĩ ꝓpriȩ uocat᷑ ȩternũ: qđ
aliqua exparte mutatur. In quantũ igitur mutabiles su-¬
mus : itantũ ab ȩternitate distamus. Promit tit᷑ aut̃ nobis
uita ȩterna ꝑueritatẽ: acuius ꝑspicuitate rursus tantũ
distat fides nr̃a : quantũ ab ȩternitate mortalitas. Punc
ergo adhibemus fidemreb temporalit̾ gestis ꝓpt̾ nos. et
ꝑ ip̾sam mundam᷑: ut cũ ad speciem uenerimꝰ. quẽ ad mo¬
dum succedit fidei ueritas. ita mortalitati succedit ȩt̃nitas
Qua ꝓpt̾ qm̃ fidles nra fi& ueritas: cũ adid qđ nobis ere¬
dentib ꝓmit titur ꝑuenerunus. P romittitur aut̃ nobis uta

Expanded text:
secundum animi mutabilitatem; non enim proprie uocatur aeternum quod secundum animi mutabilitatem; non enim proprie uocatur aeternum quod aliqua ex parte mutatur. in quantum igitur mutabiles sumus, in tantum ab aeternitate distamus. promittitur autem nobis uita aeterna per ueritatem, a cuius perspicuitate rursus tantum distat fides nostra, quantum ab aeternitate mortalitas. nunc ergo adhibemus fidem rebus temporaliter gestis propter nos et per ipsam mundamur, ut etiam cum ad speciem uenerimus, quemadmodum succedet fidei ueritas, ita mortalitati succedat aeternitas. quapropter quoniam fides nostra fiet ueritas, cum ad id quod nobis credentibus promit
Abbreviated transcription (Latin):
UIA IGITUR ADETERNA CAPESSENDA IOO¬
nei non eramꝰ ⁊ sordesq peccator nos p̃ grauabant tempo¬
raliũ rerũ amore contracte. & de ꝓpagine mortalitatis tan¬
quã naturalit̃ in olitȩ. pur gandi eramus. Purgari autem
ut contemperare mͦ aternis non nisi ꝑtemporalia possemus:
qualib iam contemperati tenebamur. Sanitas enĩ amorbo
plurimũ distat : sed media curationisi morbo congruat. ñ
ꝑducit ad sanitatem. In utilia temporalia decipiunt ȩgrotos
utilia temporalia suscipiunt sanandos: & trahiciunt adet̃¬
na sanatos. Mens aut̃ rationalis sicut purgata contempla¬
tionẽ deb& reb ȩternis: sic pur ganda temporalib fidem
Dix̃ quidã & illors qͥ quandã apud grȩcos sapientes habta
sunt: quantũ ad id qđ ortũ est aternitas ual&. tantũ ad
fidem ueritas. Et ꝓfecto est uera sententia. Quod enĩ nos
temporale dicimꝰ : hoc ille qđ ortũ ast appellauit. Ex quo
genere etiam nos sumus. non tantũ scđm corpus: sed etiam

Expanded text:
uia igitur ad aeterna capessenda idonei non eramus, sordesque peccatorum nos praegravabant temporalium rerum amore contractae, et de propagine mortalitatis tanquam naturaliter inolitae, purgandi eramus. Purgari autem ut contemperaremur aeternis, non nisi per temporalia possemus, qualibus jam contemperati tenebamur. Sanitas enim a morbo plurimum distat: sed media curatio, nisi morbo congruat, non perducit ad sanitatem. Inutilia temutilia temporalia suscipiunt sanandos et traiciunt ad aeterna sanatos. mens autem rationalis sicut purgata contemplationem debet rebus aeternis, sic purganda temporalibus fidem. dixit quidam illorum qui quondam apud Graecos sapientes habiti sunt : quantum ad id quod ortum est aeternitas ualet, tantum ad fidem ueritas. et profecto est uera sententia; quod enim nos temporale dicimus, hoc ille quod ortum est appellauit. ex quo genere etiam nos sumus, non tantum secundum corpus sed etiam
Abbreviated transcription (Latin):
eiuq mittitur: cũ a quoquã cognoscitur atq ꝑcipitur.
quantũ cognosci & ꝑcipi potest ꝓcaptu uł ꝓficientis in deum.
uł ꝑfecte indõ anime rationalis. Non ergo eo ipso qđ de
patre natus est missus dicitur filius: sedd ueleo qđ appariit
huic mundo uerbũ caro factũ. unde dicit  apatre exiui

Expanded text:
cipitur, quantum cognosci et percipi potest pro captu vel proficientis in Deum, vel perfectae in Deo animae rationalis. Non ergo eo ipso quo de Patre natus est, missus dicitur Filius: sed vel eo quod apparuit huic mundo Verbum caro factum; unde dicit, Exivi
Abbreviated transcription (Latin):
at me laborare. ne laborem. Labores enĩ eius. uitutessunt.
Sed aliter mittitur ut sit cũ homine: alit̃ missa est ut ipsa
sit homo. In animas enĩ scãs se transfert ⁊ atq ami cos di et
ꝓphitas constituit: sicut etiã impl& scõs angłos & om̃ia tali¬
bus ministeriis congrua ꝑ eos operatur. Cũ aut̃ uenit ple¬
nitudo temporis missa est non ut impler& angłos. nec ute
retur angłis. nisi inquantũ consiliũ patris aci nuntiabat. qđ
& ipsius erat : nec ut eẽt cũ hominib aut in hominibus.
hoc enĩ & antea in patrib & ꝓphetis: s ed ut ipsũ uerbũ caro
fier& id est homo fuer& : in quo futuro reuelato sacramto
etiã eors sapientia atq scõrs salus eẽc: quiprus quã ip̃se de
uirgie nasceretur de mulierib natisunt: et in quofacto at¬
q. p̃dicato. salus sit omium credentiũ sperantiũ. diligentium.
Hoc enĩ magnũ pietatis sacramentũ: qđ manisestũ est incar

Expanded text:
at me laborare, ne laborem. Labores enim ejus virtutes sunt. at me laborare, ne laborem. Labores enim ejus virtutes sunt. Sed aliter mittitur ut sit cum homine, aliter missa est ut ipsa sit homo. In animas enim sanctas se transfert, atque amicos Dei et Prophetas constituit , sicut etiam implet sanctos Angelos, et omnia talibus ministeriis congrua per eos operatur. Cum autem venit plenitudo temporis missa est , non ut impleret Angelos, nec ut esset Angelus, nisi in quantum consilium Patris annuntiabat, quod et ipsius erat; nec ut esset cum hominibus aut in hominibus, hoc enim et antea in Patribus et Prophetis: sed ut ipsum Verbum caro fieret, id est, homo fieret: in quo futuro revelato sacramento, etiam eorum sapientium atque sanctorum salus esset, qui priusquam ipse de virgine nasceretur, de mulieribus nati sunt, et in quo facto atque praedicato salus sit omnium credentium, sperantium, diligentium. Hoc enim magnum pietatis est sacramentum, quod manifestatum est in
Abbreviated transcription (Latin):
suspitionẽ tulit cũ ait: candor est illius. id est lucis etertiȩ
atq ita ostendit e qualem: Si enĩ hȩc minor est. obscuritas
illius est. noncandor illiuis. Si aut̃ maior est: non ex ea ma¬
nat. Non enĩ uincer&e eam dequa genita est. Quna ergo
ex illa manat: non est maior quã illa. Quia uero non obscu¬
ritas illius sed candor illius est: non est minor. Equalis estergo
Neq hoc mouere deb& quia dicta est manatio quȩ lam
claritatis om̃potentis dĩ sincera: tanquã ipsa nonsit om¬
nipotens. sed omĩpotentis manatio. Mox enĩ de illa dicit̾.
&cunsit una.: omia potest. Quis est aut̃ omĩpotens. nisi
qui omĩa potest: Abillo itaq mittitur: aquo emanat.
Sic enĩ & petitur ab illo. qui amabat eam & desiderabat.
Emit te inquit eam desanctis cęlis tuis. emtte illã a sede
magnitudinis tuȩ : ut mecũ sit & mecũ labor&: id est doce¬

Expanded text:
suspicionem tulit, cum ait, Candor est illius, id est, lucis aeternae; suspicionem tulit, cum ait, Candor est illius, id est, lucis aeternae; atque ita ostendit aequalem. Si enim haec minor est, obscuritas illius est, non candor illius. Si autem major est, non ex ea manat: non enim vinceret de qua genita est. Quia ergo ex illa manat, non est major quam illa: quia vero non obscuritas illius, sed candor illius est, non est minor; aequalis est ergo. Neque hoc movere debet, quia dicta est manatio quaedam claritatis omnipotentis Dei sincera: tanquam ipsa non sit omnipotens, sed omnipotentis manatio. Mox enim de illa dicitur, Et cum sit una, omnia potest . Quis est autem omnipotens, nisi qui omnia potest? Ab illo itaque mittitur, a quo emanat. Sic enim expetitur ab illo qui amabat eam et desiderabat. Emitte, inquit, illam de sanctis coelis tuis, et mitte illam a sede magnitudinis tuae, ut mecum sit, et mecum laboret , id est, Doce
Abbreviated transcription (Latin):
sed quia est manatio quȩ dam clariatis omipotentis li sincera
elbi aut̃ qđ manat. & dequo manat uniuis eiusdemq substantia et
Neq: enĩ sicut aquȩ deforamine terrȩ aut lapidis manat : sedsic
lu delucȩ. Nam qđ dictũ est candor est enĩ lucs eterne. i ad
aliud dictũ est quã lux est lucis eternȩ : Oandor quippe lues
quid nisi lux est: & ideo coȩterna luci dequa lite est. Ha¬
luit aut̃ dicere candor lucis. quã lix lucis÷ ne obs curior pu¬
taretur ista quȩ manat quã illa dequamanat. Qũ eni audit̃
candor euis. eẽ. ista facilius est ut phanc lucere illa quã hȩc
minus lucere credatur. Sed quia cauendũ non erat ne rai¬
nor lux illa putaretir quȩ istã genuit ⁊ hoc enĩ nullus um¬
quã hereticus ausus est dicere. nec creden dũ est aliquẽ au¬
surũ: illi cogitationi occurrit scriptura: qr poss& inderi obs¬
curior lux ista que manat quã illa dequa manat. Quã

Expanded text:
sed quia est manatio quaedam claritatis omnipotentis Dei sincera? sed quia est manatio quaedam claritatis omnipotentis Dei sincera? Ibi autem quod manat et de quo manat unius ejusdemque substantiae est. Neque enim sicut aqua de foramine terrae aut lapidis manat; sed sicut lux de luce. Nam quod dictum est, Candor est enim lucis aeternae; quid aliud dictum est, quam, Lux est lucis aeternae? Candor quippe lucis, quid nisi lux est? Et ideo coaeterna luci, de qua lux est. Maluit autem dicere, Candor lucis, quam, Lux lucis; ne obscurior putaretur ista quae manat quam illa de qua manat. Cum enim auditur candor ejus esse ista, facilius est ut per hanc lucere illa, quam haec minus lucere credatur. Sed quia cavendum non erat, ne minor lux illa putaretur quae istam genuit hoc enim nullus unquam haereticus ausus est dicere, nec credendum est aliquem ausurum, illi cogitationi occurrit Scriptura, qua posset videri obscurior lux ista quae manat, quam illa de qua manat: quam
Abbreviated transcription (Latin):
qr sle pater est. ille filus: nullo modo uipedit ut crecluniꝰ¬
equalem patri et̃. filium. & consubstantiale & coȩternum
& tamen apatre missũ filiũ: ñ quia ille maior est. & illemi¬
nor ⁊ sed quia ille pat̾ est. ille filius: ille genitor. ille genttꝰ
Ille aquo est qui mit titur : ille qui est abeo quim uotes
piluis ei apatre est: ñ pat̃ afilio. Sedm hoc iam potest
utelligi. non tantũ ideo dici missus filius. quia uerbũ earo
factu est sed ideo missus ut uerbũ caro fier&. & ꝓpresen¬
tiam corporalem illa quȩ scripta sunt operaretur ⁊ idest
ue ñ tantũ homo missus intelligatur. qđ uerbũ caro¬
factum est: sed & uerbũ muissũ ut homo fier& quia ñseđm
imparẽ potestatẽ. uł substantiã uł aliquitł qđ in eo patri non
sit ae quale missus est. sed scđm id qđ filius apatre est noniet
afilio. Terbũ enĩ patris est filius. qđ & sapuentia eusdienanra
Quidergomirũ simnit titur: nonquia in ȩqualis est patri

Expanded text:
Filius, nullo modo impedit ut credamus aequalem Patre esse Filium et consubstantialem et coaeternum, et tamen a Patre missum Filium. Non quia ille major est, ille minor: sed quia ille Pater, ille Filius; ille genitor, ille genitus; ille a quo est qui mittitur, ille qui est ab eo qui mittit. Filius enim a Patre est, non Pater a Filio. Secundum hoc jam potest intelligi, non tantum ideo dici missus Filius quia Verbum caro factum est , sed ideo missus ut Verbum caro fieret, et per praesentiam corporalem illa quae scripta sunt operaretur; id est, ut non tantum homo missus intelligatur quod Verbum factum est, sed et Verbum missum ut homo fieret: quia non secundum imparem potestre est, non Pater a Filio. Verbum enim Patris est Filius, quod et Sapientia ejus dicitur. Quid ergo mirum si mittitur, non quia inaequalis est Patri,
Abbreviated transcription (Latin):
Sed tamen homines ut hȩc magna ꝑ ipsũ facta parui credereñ.
illa parua tanquã magna tremuerunt. Cũ ergo uenit ple¬
nitudo temporis misit ds̃ filiũ suũ factũ ex muliere factũ sub
lege: usq ad eo parũi. ut factũ. Eo itaq missũ quofactum.
Si ergo maior mittit minorẽ: fatemur & nos factũ minorẽ.
Et utantũ minorẽ: In quantũ factũ. Et in tantũ factũ: inquan

Expanded text:
Sed tamen homines, ut haec magna per cum facta parvi crederent, Sed tamen homines, ut haec magna per cum facta parvi crederent, illa parva tanquam magna tremuerunt. 26. Cum ergo venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum factum ex muliere, factum sub Lege ; usque adeo parvum, ut factum; eo itaque missum, quo factum. Si ergo major mittit minorem, fatemur et nos factum minorem, et in tantum minorem in quantum factum, et in tantum factum in quan
Abbreviated transcription (Latin):
ce qđ est missũ esse filium dĩ. Quȩ cumq ꝓpt̃ faciendam
fidem quamundaremur ad contonplandam ueritatẽ in rebus
ortis. ab eternitate ꝓlatis. & ad eternitatẽ relatis tẽporaliter
gesta sunt : aut testimonia mssionis fuerunt. aut ipsa missio filu¬
dei. Sed testimonia quȩ dã uenturũ p̃nuntiauerunt: quaedam
uenisse testata sunt. Pactam quippe creaturã ꝑ quẽ facta est omis
creatura: onẽm creaturã testẽ habere opor tebat. Nisi enũ mul
tis missis p̃dicaretur unus: non multis dimissis teneretur. unus. Et
nisi talia eeñt testimonia. quȩ parius magna. eẽ. uiderent᷑: non
crederet᷑ ut magnos facer& magnus:  qui ad paruos missus. missus
est paruus. In conparabilit̾ enĩ maiora filii deifacta sunt
celum & terra. & omĩa quȩ ineissunt : quia omĩa ꝑ ipsum facta
sunt . quã signa atq portenta. quȩ in eius testimoniũ ꝓruper̃.¬

Expanded text:
ce quod est missum esse filium dei. quaecumque propter faciendam ce quod est missum esse filium dei. quaecumque propter faciendam fidem, qua mundaremur, ad contemplandam ueritatem in rebus ortis ab aeternitate prolatis et ad aeternitatem relatis temporaliter gesta sunt, aut testimonia missionis huius fuerunt aut ipsa missio filDei. Sed testimonia quaedam venturum praenuntiaverunt, quaedam venisse testata sunt. Factum quippe creaturam per quem facta est omnis creatura, omnem creaturam testem habere oportebat. Nisi enim tis missis praedicaretur unus, non multis dimissis teneretur unus. et nisi talia essent testimonia, quae paruis magna uiderentur, non crederetur, ut magnos faceret magnus qui ad paruos missus est paruus. incomparabiliter enim maiora filii dei facta sunt caelum et terra et omnia quae in eis sunt, quia omnia per ipsum facta sunt, quam signa atque portenta, quae in eius testimonium proruper
Abbreviated transcription (Latin):
noueramus innobis. Scimus enĩ homines & oriri: & mori. Duo
alt̃ reliqua. idest resuseitari & assumi: iuste iinobis futura
speramus: quia millo facta credidimus. Itaq in illo quia & id
qđ ortũ erat transut ad ȩternitatẽ. transiturũ est &
nr̃m cũ fides ꝑuenerit adueritatẽ. Iam enĩ credentibus
ut inuerbo fidei manerent.i & inde adueritatẽ ac perhoc
adeteriute. tẽ ꝑducti amorte liberentur. ita loquitur
Simanseritis in uerbo meo: uere discipłi mei estis. Et quasi que¬
rerent quo fructu: secutus ait. & cognoscetis ueritatem. Etrur¬
sus. quasi dicerent. quid ꝓdest mor talib ueritas. & ueritas inquit
libabit uos. Unde. nisi amorte. a corruptione. amutabilitate :
Ueritas quippe immor talis. incorrupta. incõmutabilis ꝑman&.
Uera aut̃ imor talitas. uera in corruptibilitas uera inmutabili¬
CCs adoxos msors est pilaxs dei Ammo uero ec¬

Expanded text:
noveramus in nobis, scimus enim homines et oriri et mori; duo noveramus in nobis, scimus enim homines et oriri et mori; duo autem reliqua, id est resuscitari et assumi, juste in nobis futura speramus, quia in illo facta credidimus. Itaque in illo quia id quod ortum erat transiit ad aeternitatem, transiturum est et nostrum, cum fides pervenerit ad veritatem. Jam enim credentibus, ut in verbo fidei manerent, et inde ad veritatem, ac per hoc ad aeternitatem perducti a morte liberarentur, ita loquitur: Si manseritis in verbo meo, vere discipuli mei eritis. Et quasi quaererent, Quo fructu? secutus ait: Et cognoscetis veritatem. Et rursus quasi dicerent, Quid prodest mortalibus veritas? Et veritas, inquit, liberabit vos . Unde, nisi a morte, a corruptione, a mutabilitate? Veritas quippe immortalis, incorrupta, incommutabilis permanet. Vera autem immortalitas, vera incorruptibilitas, vera incommutabiliEcce ad quod missus est filius dei, immo uero ec
Abbreviated transcription (Latin):
uidendo fi& ueritas: tunc mortalitatẽ nram cõmutatam
tenebit et̾nitas. Quod donecfiat. & ut fiat. quia rebus ortis
ad cõmodamꝰ fidẽ credulitatis. sicut inȩternis speramꝰ uerita¬
tẽ contemplationis nefides mortalis uite dissonar& auera
filius dĩ sic uenit ut fiera& filius hominis: ut ipse inse ex cipe¬
r& fidẽ nr̃ãm. quanos ꝑducer& adueritatẽ suã: qui sic sus¬
cepit mortalitatẽ nr̃am: ut non amit ter& ȩt̃ nitatẽ suã.
Quantũ enĩ ad id qđ ortũ est ęc̃nitas ual&: tantũ ad fidẽ
ueritas. Ita ergo nos purgari oportebat: ut ille nobis fierae
ortus qui maner& ȩcernus. ne alter nobis eẽt infide. alter
inueritate: nec abeo qđ ortisumꝰ ad ȩterna transire posse¬
mus. LU nisi eterno ꝑ ortũ nrm̃ nobis sociato. ad ecernita¬
tem ipsius trahiceremur. Hunc itaq illuc quo dammodo secu¬
ta est fides nra : quo ascendit inquẽ credidimus. Ortus. mor
tuus. resuscitatis. assumptus. Horꝑ quat tuor duo priora

Expanded text:
uidendo fiet ueritas, tunc mortalitatem nostram commutatam tenebit aeternitas. quod donec fiat et ut fiat — quia rebus ortis accommodamus fidem credulitatis, sicut in aeternis speramus ueritatem contemplationis — ne fides mortalis uitae dissonaret a uefilius dei sic uenit, ut fieret filius hominis et ipse in se susciperet fidem nostram qua nos perduceret ad ueritatem suam, qui sic suscepit mortalitatem nostram, ut non amitteret aeternitatem suam. quantum enim ad id quod ortum est aeternitas ualet, tantum ad fidem ueritas. ita ergo nos purgari oportebat, ut ille nobis fieret ortus qui maneret aeternus, ne alter nobis esset in fide, alter in ueritate. nec ab eo quod orti sumus ad aeterna transire possemus, nisi aeterno per ortum nostrum nobis sociato ad aeternitatem ipsius traiceremur. nunc itaque illuc quodam modo secuta est fides nostra quo asctuus, resuscitatus, assumptus. Horum quatuor duo priora
Abbreviated transcription (Latin):
mis reb ita ut p̃ drxerant factis fidẽ facientesa saetorerue
cui delonge futuris usq inscͥi finẽ crederet habere meruer
Potestates aut̃ aerie. suꝑbe atq fallaces. etiã siquędam desoci¬
etatȩ & uicinitate scõrs. & de uero mediatore ascĩs ꝓphetis
uel angłis audita ꝑsuos uates dixisse repperiuntur : id egeru&
ut ꝑhȩc aliena uera. etiam fideles dĩ si possent ad sua falsa tra¬
ducerent: Ds aut̃ ꝑ nescientes id egit. ut ueritas undiq reso¬
naret. fidelib in adiutoriũ. impiis intestimonium. defide qua¬

Expanded text:
ximis rebus, ita ut praedixerant, factis fidem facientes, auctoritatem ximis rebus, ita ut praedixerant, factis fidem facientes, auctoritatem cui de longe futuris usque in saeculi finem crederetur, habere meruerunt. Potestates autem aereae superbae atque fallaces, etiam si quaedam de societate et civitate sanctorum et de vero Mediatore a sanctis Prophetis vel Angelis audita per suos vates dixisse reperiuntur, id egerunt, ut per haec aliena vera etiam fideles Dei, si possent, ad sua falsa traducerent. Deus autem per nescientes id egit, ut veritas undique resonaret, fidelibus in adjutorium, impiis in testimonium. CAPUT