comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. quod dicit. Esse enim om̃ium ẽ. suꝑ ẽẽ. diuinitatis. quia ꝑesse diui¬
nitatis quod suꝑ om̃e eẽ est. esse habet. et subsistit quicquidẽ.Uiuen¬
tia autem que iam non solum eẽ. s et uiuere ab ea accipiunt participã¬
do eandem uitam que ẽ. suꝑ om̃em uitam et eandem uiuificam uir¬
tutem participando unificantur. et uiuunt. Rationalia aut̃ et intel¬
lectualia participando eandem ipsam sapientiam existentem suꝑ om¬
nem sapientiam et rationem et intellectum ꝑse ꝑfectam et anteꝑfectã
id est supra omĩa ꝑfecta ꝑfectam sapientiam participando ratiocinan
t᷑ nntelligt̃ & sapunt. r̃cinant᷑ quidem inuestigando. intelligunt cog¬
uoscendo. sapunt ꝑcipiendo. ut una et eadem diuina bonitas. et
subsistentib eentia sir. et uiuentibus uita. et sapientib sapientia. Et
quo claret quia illa creata creatrici naturȩ similitudine & ueritate ma¬

Expanded text:
est quod dicit: « Esse enim omnium est superesse divinitatis, » quia per esse diviest quod dicit: « Esse enim omnium est superesse divinitatis, » quia per esse divinitatis, quod super omne esse est, esse habet et subsistit quidquid est. « Viventia autem, » quae jam non solum esse sed et vivere ab ea accipiunt, participando eamdem vitam, quae est super omnem vitam, et eamdem vivificam virtutem participando, vivificantur, et vivunt. « Rationalia autem, et intellectualia, » participando « eamdem » ipsam sapientiam existentem « super omnem et rationem, et intellectum, per se perfectam, et ante perfectam, » id est supra omnia perfectam sapientiam participando, ratiocinantur, et intelligunt, et sapiunt. Ratiocinantur quidem investigando, intelligunt cognoscendo, sapiunt participando, ut una et eadem divina bonitas et subsistentibus essentia sit, et viventibus vita, et sapientibus sapientia. Ex quo claret, quod illa creata creatrici naturae similitudine, et veritate ma
Abbreviated transcription (Latin):
quam assumendo & participando incipiunt. et eẽntia om̃ium est
quã assumendo et participando subsistunt. Unde sequitur. Existẽ¬
tia igitur omnia. eius ẽẽ participant. Ac si diceret. quia sine ea
nichil subsistere potest. manifestum ẽ. quod eẽ eius participant oĩa
que subsistunt. Ipsa ergo una et eadem eristens in se diuna natura
quantum ad effectum et uirtutem et oꝑationem omib subsistentib
et a se creatis ẽẽntiis et naturis et principiumh ẽ. a qua ẽẽ. accipi-¬
unt. et eẽntia om̃ium ẽ. inqua subsistunt. et uita est non om̃ium
quidem. quia non omĩa uiuunt. s uiuentium om̃ium uita ẽ. ex
qua et ꝑ quam uiuificantur et uiuunt. et sapientia est ñ om̃ium exi¬
stentium aut uiuentium. quia ñ om̃ia existentia aut uiuentia sapi¬
unt. sed sapientium om̃ium sapientia ẽ. et intellec̾tus. et ratio aqua
et ꝑ quam illuminantur. & sapiunt & intelligunt et discernunt. Hoc

Expanded text:
quam assumendo, et participando incipiunt; et essentia omnium est, quam assumendo, et participando incipiunt; et essentia omnium est, quam assumendo, et participando subsistunt. Unde sequitur: « Existentia igitur omnia ejus esse participant. » Ac si diceret: Quia sine ea nihil subsistere potest, manifestum est, quod esse ejus participant omnia, quae subsistunt. Ipsa ergo una et eadem existens in se divina natura quantum ad effectum, et virtutem, et operationem, omnibus subsistentibus, et a se creatis essentiis, et naturis, et principium est, a quo esse accipiunt, et essentia omnium est, in qua subsistunt; et vita est non omnium quidem quia non omnia vivunt sed viventium omnium vita est, ex qua, et per quam vivificantur, et vivunt; et sapientia est non omnium existentium, aut viventium, quia non omnia existentia, aut viventia sapiunt, sed sapientium omnium sapientia est; et intellectus, et ratio, a qua et per quam illuminantur, et sapiunt, et intelligunt, et discernunt. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
diuinitate quasi defonte et pͥmo pͥncipio om̃is bonitatis que suꝑessen¬
tialis ẽ. quia in suȩnaturȩ excellentia om̃ib ẽẽntus et subsistentibus
naturis suꝑemiuet et causalissima ẽ. idẽ. causarum om̃ium causa.
& prima causa. qm̃ ab eius bonitate procedit bonum om̃e qđ rebus
a seconditis om̃ib ut subsistant participandum prebet. Non enim
fortassis eeñt nisi eorum que sunt eẽntie et principii assumptione.
Ex hoc inquit probari potest omnnia que sunt diuinam ꝓuidentiã
participare. Quia aliter subsistere non possent nisi ipsius diuine bo¬
nitatis a qua om̃ia ẽẽ acceꝑunt. et inqua om̃ia subsistunt partici¬
patione subsisterent. Omĩa enĩ que sunt nisi adiuna bonitate pͥn¬
cipium accepissent: non incepissent. et nisi in illa eẽntiam habereñ.
in eo quod sunt non ꝑmanerent. Propterea ipsa pͥncipium om̃ium ẽ.

Expanded text:
divinitate, quasi de fonte, et primo principio omnis bonitatis, quae superessendivinitate, quasi de fonte, et primo principio omnis bonitatis, quae superessentialis est, quia in suae naturae excellentia omnibus essentiis, et subsistentibus naturis supereminet; et causalissima est, id est causarum omnium causa, et prima causa, quoniam ab ejus bonitate procedit bonum omne quod rebus a se conditis omnibus, ut subsistant, participandum praebet. « Non enim fortassis essent nisi eorum, quae sunt, essentiae, et principii assumptione. » Ex hoc, inquit, probari potest, omnia quae sunt, divinam providentiam participare, quia aliter subsistere non possent, nisi ipsius divinae bonitatis, a qua omnia esse acceperunt, et in qua omnia subsistunt, participatione subsisterent. Omnia enim, quae sunt, nisi a divina bonitate principium accepissent, non incoepissent; et nisi in illa essentiam haberent, in eo quod sunt, non permanerent. Propterea ipsa principium omnium est,
Abbreviated transcription (Latin):
suam. ut hocẽ. sicut unicuiq eorum quȩ sunt diffinitur. uel dispensat᷑.
ex propria analogia idest mensura & modo & ordine: Nam et hoc ipso
pulcritudo uniuersitatis ꝑficitur. quod non uno et eodem modo om̃ia
sed singła queq scłm ordinem et gradum suum uarie ac multifariam
ad cõmunionem diuinȩ bonitatis reuocantur. ut ineo quod ũ deserunt᷑
compleatur opis bonitatis. in eo uero quod uarie disponuntur ad decorẽ
et pulchritudinem om̃ium: opus sapientie ꝑficiatur. Om̃ĩa gͥ quȩ suit
participant ꝓuidentiam ex suꝑeẽntiali & causalissima diuinitate ma¬
neͣntem. Quando quide inquit hoc ꝓprium diuinȩ bonitatis ut om̃ia
reuocet ad suam participationem. ut conuersa ad eam subsistant. quȩ
ab ea processerunt ut eẽ. acciꝑent: ergo om̃ia quȩ sunt participant ꝓ¬
uidentiam id ẽ. prouisum bonum & ꝓuisam gr̃am manantem eripsa

Expanded text:
suam, ut hoc est, sicut unicuique eorum quae sunt, definitur vel dispensatur suam, ut hoc est, sicut unicuique eorum quae sunt, definitur vel dispensatur ex propria analogia, id est mensura, et modo, et ordine. Nam in hoc ipso pulchritudo universitatis perficitur, quod non uno et eodem modo omnia, sed singula quaeque secundum ordinem et gradum suum varie, ac multifariam ad communionem divinae bonitatis revocantur, ut in eo quod non deseruntur, compleatur opus bonitatis; in eo vero, quod varie disponuntur ad decorem et pulchritudinem omnium opus sapientiae perficiatur. « Omnia igitur, quae sunt, participant providentiam ex superessentiali, et causalissima divinitate manantem. » Quandoquidem, inquit, hoc proprium est divinae bonitatis, ut omnia revocet ad sui participationem, ut conversa ad eam subsistant, quae ab ea processerunt, ut esse acciperent. Ergo « omnia quae sunt, participant providentiam, » id est provisum bonum, et provisam gratiam manantem ex ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
uerum. idest illam ueritatem dicere ut hoc ẽ. qualiter scilicet suꝑeẽnti¬
alis diuinitas uniuersali bonitate sua adduxit ad ẽẽ. eẽntias eorum que
sunt. substituens post cirationem uidelicet disponens & ordinans. uel
stacuens subse et ordinans scđm se. Est enim et cęc̾̃a: Ac si diceret. P rop¬
ex insita benignitate illa quȩ esse accepunt ab ea ut beate eẽ. possint adsuã
cõmunionem uocare. qͣntum scilicet unumqđq scd̾m ordinem conditioĩs
sue & modum capar eẽ. potest participationis illus. Est enim inquit hoc
ꝓprium causȩ õium am et bonitatis suꝑ omĩa id est bonitatis quȩ cau¬
sa ẽ. om̃ium. quia ꝑeam facta sunt om̃ia. et suꝑ om̃ia est quia trahit ad
se facta ase. hoo scilicet ꝓprium illi est uocare ea que sunt ad cõmunionẽ

Expanded text:
verum, » id est illam veritatem dicere, « ut, » hoc est qualiter, scilicet superessentiverum, » id est illam veritatem dicere, « ut, » hoc est qualiter, scilicet superessentialis divinitas « universali bonitate sua adduxit ad esse essentias eorum, quae sunt; substituens, » post creationem, videlicet disponens et ordinans, vel statuens sub se, et ordinans secundum se. « Est enim, » etc. Ac si diceret: Proproprium illi est ex insita benignitate illa, quae esse acceperunt ab ea, ut beate esse possint, ad suam communionem vocare; quantum scilicet unumquodque secundum ordinem conditionis suae, et modum capax esse potest participationis illius. « Est enim, inquit, hoc proprium causae omnium, et bonitatis super omnia, » id est bonitatis, quae causa est omnium, quia per eam facta sunt omnia, et super omnia est, quia trahit ad se facta a se; hoc scilicet proprium illi est, vocare ea, quae sunt, ad communionem
Abbreviated transcription (Latin):
non potest. Si ergo dicendo non potes. laudauiuendo. Quod lingua ñ
explicat: uita bona cõmendet. Bona uoluntate contingitur qui ꝑsci¬
entiam non inuestigatur. Si ergo non comprehendis ipsum: iuuendo
scđm ipsum tende ad ipsum. hoc ẽ. laudare diuina religione. Rursum
si dicere non potesipsum. dicere potes quedata sunt abipso. Dona eius
optima cõniendare. ipsum in effabiliter bonum predicare. hoc ẽ. lau¬
dare ꝑfectissima gr̃arum actione. Sic ergo laudabimus pͥncipiũ tirm̃.
diuina religiositate et ꝑfectissimis gr̃arum actionibus. In ipsa aũt lauda¬
cione principii nr̃i primo om̃ium hoc cõmemorandũ ẽ. qualit̃ diuina
bonitas que ad om̃ia diffuiditur. primum creanda ad esse adduxit. pꝰ ea
gubernanda subse constituit. & nutrienda ad se reformauit. Hoc est qd̾
dicit pͥmum similis om̃ium. id ẽ pͥmum aute omĩa oportet illud dicere

Expanded text:
non potest. Si ergo dicendo non potes, lauda vivendo. Quod lingua non non potest. Si ergo dicendo non potes, lauda vivendo. Quod lingua non explicat vita bona commendat; bona voluntate contingitur, qui per scientiam non investigatur. Si ergo non comprehendis ipsum, vivendo secundum ipsum, tende ad ipsum; hoc est laudare divina religione. Rursum si dicere non potes ipsum, dicere potes quae data sunt ab ipso; dona ejus optima commendare, ipsum ineffabiliter bonum praedicare; hoc est laudare perfectissima gratiarum actione, sic ergo laudabimus principium nostrum divina religiositate, et perfectissimis gratiarum actionibus. In ipsa autem laudatione principii nostri primo omnium hoc commemorandum est, qualiter divina bonitas, quae ad omnia diffunditur, primum creanda ad esse adduxit; postea gubernanda sub se constituit et nutrienda ad se reformavit. Hoc est, quod dicit: « Primum simul omnium, » id est primum ante omnia, oportet « illud dicere
Abbreviated transcription (Latin):
sitate. et ꝑfectissimis gr̃arum actionibus. In eo inqͥt quod angłicam ie¬
rarchiam laudabimus. simul etiã laudabimus diuinam. et sũmam
ierarthiam que pͥncipium ẽ. om̃is scientiȩ ierarchiȩ idẽ. quam ht̃ omis
ierarchia et ꝑquam dispõsita ẽ om̃is ierarchia. qui a om̃is ierarchia et
ꝑ eam disponitur et ab ea illuminatur. Laudabimus inquã principiumꝰ
om̃is ierarchiȩ scientiȩ non tam̃ diffinitione & demonstratione sicut
angłicam. nec diffinitione & comprehensione sicut humanã. quarum
altera inuisibilis ꝑ iusibilia demonstratur. altera uisibilis inse ipsa
cognoscitur. sed laudabimus diuina religiositate et ꝑfectissimis gr̃arũ
actionibus. Neq enim demonstratione laudatur quod incogitabile ẽ:
neq comprehensione laudatur quod ẽ. incõprehensibile. Sola gͦ religi¬
one et gr̃arum actione d̾s laudari potest. qui inuestigari et cõprehendi

Expanded text:
sitate, et perfectissimis gratiarum actionibus. » In eo, inquit, quod angelicam hiesitate, et perfectissimis gratiarum actionibus. » In eo, inquit, quod angelicam hierarchiam laudabimus, simul etiam laudabimus divinam, et summam hierarchiam, quae principium est omnis scientiae hierarchiae, id est quam habet omnis hierarchia, et per quam disposita est omnis hierarchia, quia omnis hierarchia et per eam disponitur et ab ea illuminatur. « Laudabimus, inquam, principium omnis hierarchiae, » scientiae, non tamen definitione et demonstratione sicut angelicam, nec definitione et comprehensione sicut humanam, quarum altera invisibilis per visibilia demonstratur; altera visibilis in seipsa cognoscitur. Sed laudabimus divina religiositate, et perfectissimis gratiarum actionibus. Neque enim demonstratione laudatur, quod incogitabile est, neque comprehensione laudatur, quod est incomprehensibile. Sola ergo religione et gratiarum actione Deus laudari potest, qui investigari et comprehendi
Abbreviated transcription (Latin):
excitati intrinsecus. ascendamus addi formissimam ipsorũ angłorũ sim¬
plicitatem. Quasi enim multiplic itas quedam angłis ẽ. ipsa ꝑquã ert̾iꝰ
demonstrantur nusticarum formationum uarietas. simplicitas aũt illoꝵ
spiritalis et inuariabilis natiue suȩ unitas. Inmultiplicitate gͦ sua dei¬
formitatem non habent sed insimplicitate. quia inea parte qua ꝑ usi¬
biles formas demonstrantur corꝑee nature similicudinem assumunt.
inea autem parte qua spirttalis ipsi ec incorporea natuira intelliguntur.
adimaginem et similitudinem di respiciunt. Q uȩ similitudo ñ solum
diformis sed etiam diformissima appellatur. qui a cũ eadem ipsa in ho¬
minib quoq inueniatur. in angłis tam̃ excellentior cieditur. Sequit᷑
Et simulom̃isierarchiȩ scientiȩ pͥncipium laudabimꝰ indiuina religio¬

Expanded text:
excitati, intrinsecus « ascendamus ad deiformissimam » ipsorum angelorum « simexcitati, intrinsecus « ascendamus ad deiformissimam » ipsorum angelorum « simplicitatem. » Quasi enim multiplicitas quaedam angelis est ipsa, per quam exterius demonstratur mysticarum formationum veritas. Simpliciter autem illorum spiritualis et invariabilis naturae suae unitas est. In multiplicitate ergo sua deiformitatem non habent, sed in simplicitate: quia in ea parte, qua per visibiles formas demonstrantur, corporeae naturae similitudinem assumunt. In ea autem parte, qua spirituales ipsi et incorporea natura intelliguntur, ad imaginem, et similitudinem Dei respiciunt. Quae similitudo non solum deiformis, sed etiam deiformissima appellatur; quia cum eadem ipsa in hominibus quoque inveniatur, in angelis tamen excellentior creditur. Sequitur: « Et simul omnis hierarchiae scientiae principium laudabimus in divina religio
Abbreviated transcription (Latin):
siue qͣntum ex hiis que de ipsa dicta sunt laudabilis appareat demons¬
tremus. Et adhoc demonstrandũ consequens ẽ. ut intueamtir suꝑmun¬
danis oculis id est spiritalibus et spiritaliter uidentibus oculis mira¬
biles facturas idẽ. compositiones uel ad aptationes formarum quȩ in elo¬
quiis sacris illi attribuuntur. ad inuisibilem eiꝰ nat᷑am demonstrandã.
Id̾o autem spiritalib oculis ea que uisibiliter ꝓponuntur intuenda suq:
ne hoc solum ẽẽ. putetur quod uidetur. neniens in illo remaneat quȩ foris
conspicit. s illud quod ext̃ius indemonstrationem ꝓponitur. ad aliud ue¬
rus et sublimius contemplandum enitatur. Ido sequitur. Ut ascendamꝰ
ndiformissimam eorum scilicet angłorum simplicitatem ꝑmisticas for¬
mationes. Ideo inquit suꝑmundanis oculis intuendȩ sunt mirabiles for¬
marum facture. ut ꝑipsas misticas formationes extrinsecus consideratas

Expanded text:
sive quantum ex iis, quae de ipsa dicta sunt, laudabilis appareat, demonssive quantum ex iis, quae de ipsa dicta sunt, laudabilis appareat, demonstremus. Et ad hoc demonstrandum conveniens est ut intueamur supermundanis oculis, id est spiritualibus, et spiritualiter videntibus oculis mirabiles facturas, id est compositiones vel adaptiones formarum, quae in eloquiis sacris illi attribuuntur, ad invisibilem ejus naturam demonstrandam. Ideo enim spiritualibus oculis ea, quae visibiliter proponuntur, intuenda sunt, ne hoc solum esse putetur quod videtur, ne mens in illo remaneat quod foris conspicit. Sed per illud quod exterius in demonstrationem proponitur, ad illud verius et sublimius contemplandum invitatur. Ideo sequitur: « Ut ascendamus in deiformissimam eorum » scilicet angelorum, « simplicitatem per mysticas formationes. » Ideo, inquit, « super mundanis oculis intuendae sunt mirabiles formarum facturae, ut per ipsas mysticas formationes » extrinsecus consideratas
Abbreviated transcription (Latin):
tam nulli sufficere potest. Proptẽa ierarchiȩ manifestant᷑. ad possibilem
imitationẽ dm̃ diligentiũ animorũ deducenda:. Titulus huiꝰ capitu
nerali diffinitione quomodo intelliganda sit ierar¬
chia sođm angłicam et humanam ordinationẽ. diui¬
natium quȩ infinita ẽ. diffiniri non potest: nunc de
angłica ierarchia specialiter tractare incipit. pͥmum
ostendens quomͦ nomina angłorum que abhominib
et scdm homines data sunt in illa spiritali cȩlestiq
natura intelligenda sint. Continuat precedentia ad narrationẽ sub¬
sequentẽ. dicens. Igitur ierarchia quid est ut estimo bene a nobis diffi¬
nita. angłica ierarchia deinde laudanda. mirabilesq eius in eloquiis¬
ex diffiuitione eius ꝓposita: nunc consequens ẽ. ut laudemus angłicam
ierarchiam. idẽ. ut ostendamus qͣntum laudata sit inscriptaris sacͥs.

Expanded text:
ta nulli sufficere potest. Propterea hierarchiae manifestantur ad possibilem ta nulli sufficere potest. Propterea hierarchiae manifestantur ad possibilem imitationem Deum diligentium animorum denerali definitione, quomodo intelligenda sit hierarchia secundum angelicam et humanam ordinationem divina enim, quae infinita est, definiri non potest, nunc de angelica hierarchia specialiter tractare incipit, primum ostendens quomodo nomina angelorum, quae ab hominibus, et secundum homines data sunt, in illa spirituali, coelestique natura intelligenda sunt. Continuat praecedentia ad narrationem subsequentem dicens: « Igitur hierarchia quid est, ut existimo, bene a nobis definita angelica ex definitione ejus proposita; nunc consequens est, ut laudemus angelicam hierarchiam, id est ut ostendamus quantum laudata sit in Scripturis sacris,
Abbreviated transcription (Latin):
hec ergo sunt que diuinitati ante nos suꝑnaturaliter in sunt et ab ea
ad nos suꝑ eẽntialiter facta sunt. postremo in nobis ꝑ eam manifesta¬
ta. Manifestata inquit sunt ierarliȩ id est sacrȩ dispositioni qͦ scd̃m
dm̃ ordinata ẽ. et incedit. et hoc factum est ad possibilem imitatio¬
nem animoriun deum diligentium. id est ut animi deum diligen¬
ces ea imitari possint. quia nisi manifestata fuissent: imitabilia ñ
essent. Nisi enim cognoscerenttr non quererentar. et nisi quereren¬
tur non inuenirentur. hoc autem diligenter adcendendum est qđ
non singulis quibusq sed ierarthie id est uniuersitati. bona illa na¬
nifestata dicuntur. ita tamen ut a singulis inuniuersitate imitatio¬
nis studio ȩterceantur. quia gr̃a ad uniũsos effunditur et insingłis oꝑa¬
tur. Extra unitatem nullus illam acciꝑe potest. inunitate alteri da¬

Expanded text:
Haec ergo sunt, quae divinitati ante nos supernaturaliter insunt, et ab ea Haec ergo sunt, quae divinitati ante nos supernaturaliter insunt, et ab ea ad nos superessentialiter facta sunt: postremo in nobis per eam manifestata. « Manifestatae, inquit, sunt hierarchiae, » id est sacrae dispositioni, quae secundum Deum ordinata est, et incedit: et hoc factum est « ad possibilem imitationem animorum Deum diligentium, » id est, ut animi Deum diligentes eum imitari possint; quia, nisi manifestata fuissent, imitabilia non essent. Nisi enim cognoscerentur non quaererentur, et nisi quaererentur non cognoscerentur. Hoc autem diligenter attendendum est, quod non singulis quibusque, sed hierarchiae, id est universitati, bona illa manifestata dicuntur. ita tamen ut a singulis in universitate imitationis studio exerceantur, quia gratia ad universos effunditur et in singulis operatur. Extra unitatem nullus illam accipere potest, et in unitate alteri da
Abbreviated transcription (Latin):
aut idem ẽ. suꝑ naturale ẽ. qm̃ natura ipsa ẽ. et ipsum natura est:
Sequitur. Et ab ea suꝑ eẽntialiter acta et ad possibilem dm̃ diligenti¬
um animorũ imitationẽ ierarchiȩ manifestata. Quȩ sunt eaquȩ diuini¬
tati suꝑnaturalit̾ insunt et ab ea suꝑeẽntialit̾ acta sunt postremo ad
possibilem imuitationẽ animorũ dm̃ diligentium ierarchiȩ manifestata
noscerentur et haberentur. nisi ab eo solo cuius erant. et inquo erant pꝰea
ab ipso facta sunt quando factum ẽ ut fierent in nobis et suꝑ ẽẽntialiter
facta nobis p̃ddestinat̾one: ut fierent ĩ nob̃ ꝑceptione. facta nob̾ cũ tribu¬
untur. ut fierent in nobis cum ꝑcipiunt᷑. facta supra noscum incipiũt.
uenire ad nos. facta in nobis. cum incipiunt haberi a nobis. facta suꝑ
nos. cum descendunt ab ipso. facta in nobis. cum tribuuntur ꝑ ipsum.

Expanded text:
autem idem est, supernaturale est, quoniam natura ipsa est, et ipsum natura est. autem idem est, supernaturale est, quoniam natura ipsa est, et ipsum natura est. Sequitur: « Et ab ea superessentialiter acta; et ad possibilem Deum diligentium animorum imitationem hierarchiae manifestata. » Quae sunt ea, quae divinitati supernaturaliter insunt, et ab ea superessentialiter acta sunt, postremo ad possibilem imitationem animorum Deum diligentium hierarchiae manifestata. noscerentur et haberentur nisi ab eo solo cujus erant, in quo erant: et postea ab ipso facta sunt, quando factum est, ut fierent in nobis; et superessentialitem fierent in nobis. Facta nobis praedestinatione, ut fierent in nobis perceptione; facta nobis cum tribuuntur, ut fierent in nobis cum percipiuntur. Facta supra nos, cum incipiunt venire ad nos; facta in nobis, cum incipiunt haberi a nobis. Facta in nos, cum descendunt ab ipso; facta in nobis, cum tribuuntur per ipsum.
Abbreviated transcription (Latin):
quia abscondisti hȩc asapientib et prudentib et reuelasti ea paruulis.
Ecce ergo quomodo sola caritas reuelat. eaquȩ abscondita sunt di. Simi¬
liter quoq et ipsa ad possibilitatem deducit. quȩ sunt ineffabilia et super¬
eẽntialia et suꝑnaturalia om̃i creature scd̾m incomprehensibilem sub¬
limitatẽ di. Si quis inquit diligit me sermonẽ meum seruabit. et pater
meus diliget eum & ad eum ueniemus et mansionem apud eũ faciemꝰ.
Sic ergo om̃is ordo dispositionis ierarchicȩ grã et uirtute accepta ado
ꝑsolam caritatem ꝑficit agendo et imitando dm̃ ut illi actione & imi¬
tatione mẽẽ. incipiant. que diuinitati naturaliter insunt qm̃ exipsa st̃.
et suꝑnaturaliter qm̃ idem cum ipsa sunt. Naturaliter qm̃ coȩt̾na. suꝑ¬
naturaliter qm̃ coessentialia. Quod enim semꝑ in est naturale ẽ. quod

Expanded text:
quia abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis . quia abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis . » Ecce ergo quomodo sola charitas revelat ea quae abscondita sunt Dei, similiter quoque et ipsa ad possibilitatem deducit, quae sunt ineffabilia, et superessentialia, et supernaturalia omni creaturae, secundum incomprehensibilem sublimitatem Dei. « Si quis, inquit, diligit me, sermonem meum servabit; et Pater meus diliget eum, et ad eum veniemus, et mansionem apud eum faciemus . » Sic ergo omnis ordo dispositionis hierarchiae gratia, et virtute accepta a Deo per solam charitatem perficitur, agendo, et imitando Deum, ut illi actione et imitatione inesse incipiant, quae divinitati naturaliter insunt, quoniam ex ipsa sunt; et supernaturaliter, quoniam idem cum ipsa sunt: naturaliter, quoniam coaeterna; supernaturaliter, quoniam coessentialia: quod enim semper inest, naturale est; quod
Abbreviated transcription (Latin):
nifestationem deducta ẽẽnt. nequaquã possibilitati creaturȩ imitabilia
fuissent. nec dignitas scdm ipsum eẽt nisi gr̃a abtpso erisset. Ecce quid ca¬
ritas facit. Solis animis diligentib dm̃ abscondita diuina manifesta facta
dicunt᷑. et adimitandum possibilia. Internanamq et et̃nabona rationa¬
les animi ꝑsolam caritatem ꝑcipunt illa ꝑdilectionem. et gustandout
intelligant. et sequendo ut apprehendant. Nisi enim diligerent nonin¬
telligerent: quia non intelliguntur nisi cum cdiliguntur. Et rursum ni¬
si amarent non quererent. et nisi quererent non inuenirent: quia non
inueniuntur si non queruntur. Hinc enim scriptum ẽ. Iam non dicam
uos seruos quia seruus nescit quid faciat dñs eius. Uos aũt diri amicosqͥa
om̃ia quecũq audiui apatre meo nota feci uobis. Et iterum Pater gr̃as ago tͥ

Expanded text:
nifestationem deducta essent, nequaquam possibilitati creaturae imitabilia nifestationem deducta essent, nequaquam possibilitati creaturae imitabilia fuissent; nec dignitas secundum ipsum esset, nisi gratia ab ipso exisset. Ecce quid charitas facit. Solis animis diligentibus Deum, abscondita divina manifesta facta dicuntur, et ad imitandum possibilia. Interna namque, et aeterna bona rationales animi per solam charitatem percipiunt: illa per dilectionem et gustando ut intelligant, et sequendo ut apprehendant. Nisi enim diligerent non intelligerent, quia non intelliguntur nisi cum diliguntur; et rursum nisi amarent non quaererent, et nisi quaererent non invenirent, quia non inveniuntur, si non quaeruntur. Hinc enim scriptum est: « Jam non dicam vos servos, quia servus nescit quid faciat Dominus ejus. Vos autem dixi amicos, quia omnia quaecunque audivi a Patre meo, nota feci vobis . » Et iterum: « Pater, gratias ago tibi,
Abbreviated transcription (Latin):
cere potuit. ꝑstudium boni oꝑis apprebendit. Tali ergo doctrma ipsi ꝑfec¬
cores ꝑficiendos ꝑficere debent. ut sint sc̃i et ꝑfecti bonitate. imitantes illũ
ad cuus formam et similitudinem reformant᷑. ec suꝑiores cribuendo et
inferiores partiendo gr̃e diuinȩ participationem. Unde sequitur. Nonne
ergo unusquisq ierarchĩȩ dispositionis ordo scđ̾m propriam analogiam id
ẽ. modum et mensuram et ordinem reducitur ad diuinam cooꝑationẽ. illa
agens et ꝑficiens ꝑgrãm. et uirtutem ado datam que diuinitati natura¬
liter et suꝑ naturaliter insunt. & ab ipsascilicet diuinitate suꝑeẽntialiter
ꝑnaturam. ad istos descenderent ꝑ grãm: non eẽnt illi similes. et nisi ipsi
agendo optinerent quȩ ipse non agendo sed habendo possidet: non eẽnt
illius iitatores. Postremo nisi ab eius secreto iniusibili bona illa ad ma¬

Expanded text:
cere non potuit, per studium boni operis apprehendit. Tali ergo doctrina ipsi perfeccere non potuit, per studium boni operis apprehendit. Tali ergo doctrina ipsi perfectores perficiendos perficere debent, ut sint sancti et perfecti bonitate, imitantes illum, ad cujus formam et similitudinem reformantur, et superiores tribuendo, et inferiores percipiendo gratiae divinae participationem. Unde sequitur: « Nonne ergo unusquisque hierarchiae dispositionis ordo secundum propriam analogiam, id est, » modum, et mensuram, et ordinem, « reducitur ad divinam cooperationem: illa agens et perficiens per gratiam et virtutem a Deo datam, quae divinitati naturaliter, et supernaturaliter insunt, et ab ipsa » scilicet divinitate « superessentialiter per naturam, ad istos descenderent per gratiam, non essent illi similes; et nisi ipsi agendo obtinerent, quae ipse non agendo sed habendo possidet, non essent illius imitatores. Postremo, nisi ab ejus secreto invisibili, bona illa ad ma
Abbreviated transcription (Latin):
quod opus est. Nam qui om̃s docere debet. om̃ium scientiam habere debae:
quia non potest unicuiq quod expedit ministrare: qui causas om̃ium non
nouit ec utilitates. Suꝑuehere aũt debent lum suum ut qđ uerbodocen
percellentiam uitȩ cõmendent quasi insublimi lucentes. ec lumina fun¬
dentes ad eos qui conuersatione inferius manent. ꝑfectores uero oportet
ꝑficere ꝑficiendos sacratissina doctrina ꝑ inspectorũ sacrorũ scientiam tã¬
quã preceptores ꝑfectiue scientie. Sacra ueracit̃ inspicit qui habitum ꝑ
exꝑientiam cognoscit. Sacra ueracit inspicit. qui internia bona gustan¬
do ꝑcipit. Sacratissimam gͦ doctrinam habet qui docet quod sapit. qͥ
insinuat quod sentit. qui docet non soluni cognoscerȩ tierum. sed app̃hen-¬
dere bonum et amare iustum. Que tradicio iccuro ꝑfectiua uocatur. qͥa hoc
solum hominẽ ad ꝑfectum ducit. quando bona que intelligentiã cognos¬

Expanded text:
quod opus est. Nam qui omnes docere debet, omnium scientiam habere debet; quod opus est. Nam qui omnes docere debet, omnium scientiam habere debet; quia non potest unicuique quod expedit, ministrare, qui causas omnium non novit, et utilitates. Supervehere autem debent lumen suum, ut quod verbo docent, per excellentiam vitae commendent, quasi in sublimi lucentes, et lumina fundentes ad eos, qui conversatione inferius manent. Perfectores vero oportet perficiendos sacratissima doctrina per inspectorum sacrorum scientiam, tanquam praeceptores perfectivae scientiae. Sacra veraciter inspicit, qui habitum per experientiam cognoscit; sacra veraciter inspicit, qui interna bona gustando percepit. Sacratissimam ergo doctrinam habet, qui docet quod sapit; qui instruit quod sentit; qui docet non solum cognoscere verum, sed apprehendere bonum et amare justum. Quae traditio idcirco perfectiva vocatur, quia hoc solum hominem ad perfectum ducit, quando bona, quae per intelligentiam cognos
Abbreviated transcription (Latin):
gationis aliis tradere ꝓpria castitate. idẽ. ipsos purgatores quoꝵ sciłz
mistĩum ẽ. ut peos alii purgentur ab errore et culpa. oportet tales esse
ut magnitudine purgationis suȩ id ẽ. munditiȩ sue quam inse habent a¬
liis cradant purgationem ꝓͥa castitate ñ alieno s ꝓrio exemplo purgando¬
rum uitam castificantes. Iiluminatores aũt oportet suum suꝑ excellens lum̃
meos qui digni sunt lumine suꝑ uehere ut pote habentes luculentiores ani¬
mos ad participationem luminis qua litmen ipsi ꝑcipiunt. & addistributi¬
onem luminis qua ꝑceptum lumen ad alios illuminandos transfundunt.
habentes dico proprie idẽ. singłariter et ęxcellenter quia qui alios illuini¬
nare debent plus aliis lucere debent. Et ditissime idẽ habundant̃ repletiẽe.
debent sc̃ẽ claritatis ut exhabundantia ꝑceptionis singłis tribuere possint

Expanded text:
rgationis aliis tradere ex propria castitate, » id est ipsos purgatores, quorum scilicet rgationis aliis tradere ex propria castitate, » id est ipsos purgatores, quorum scilicet ministerium est, ut per eos alii purgentur ab errore et culpa: oportet tales esse, ut magnitudine purgationis suae, id est munditiae suae, quam in se habent, aliis tradant purgationem propria castitate, non alieno, sed proprio exemplo purgandorum vitam castificantes. « Illuminatores autem oportet suum superexcellens lumen in eos, qui digni sunt lumine, supervehere, » utpote habentes luculentiores animos ad participationem luminis, qua lumen ipsi percipiunt, et ad distributionem luminis, qua perceptum lumen ad alios illuminandos transfundunt: « habentes » dico « proprie, » id est singulariter et excellenter, quia qui alios illuminare debent, plus aliis lucere debent: « et ditissime, » id est abundanter repleti esse debent sanctae claritatis, ut ex abundantia perceptionis singulis tribuere possint
Abbreviated transcription (Latin):
a mali indurit. Illuminandos uero oportet repleri diuino lumine. ut¬
pote reducendos in castissimis mentis oculis ad contemplatiuam habitu¬
dinem et iuirtutem idẽ. ut mentis oculis castis et mundis exprecedenti
purgatione peccati et erroris existentibus contemplatiuam habeant ha¬
bitudinem et iurtutem. habitudinem uidelicet ꝑmentis puritatem. uir¬
tutem autẽ ꝑ contemplationis stabilitatem. ut possint contemplari diui¬
na que et ueraciter apprehendunt. & retinent ꝑseueranter. Ex imꝑfecto
aũt restaurandos oportet participes fieri exploratorum sacrorũ ꝑfectiue
scientiȩ. ut uidelicet uera bona et sacra illa que ꝑscientiam ꝑfectam ex¬
plorant. dilectione sequendo. & scĩtate participando apprehendant.
ut sicut ꝑscientiam ꝑfectam ꝑfecti sunt incognitione. ita ꝑ bonitatem
ꝑfectani ꝑfectisint inparticipatione. Purgatores uero magnitudine pͥ¬

Expanded text:
a mali induxit. « Illuminandos vero oportet repleri divino lumine, » uta mali induxit. « Illuminandos vero oportet repleri divino lumine, » utpote reducendos in castissimis mentis oculis « ad contemplativam habitudinem, et virtutem, id est ut mentis oculis castis, et mundis ex praecedenti purgatione peccati, et erroris existentibus « contemplativam habeant habitudinem, et virtutem. » Habitudinem videlicet per mentis puritatem; virtutem autem per contemplationis stabilitatem, ut possint contemplari divina, quae et veraciter apprehendunt, et retinent perseveranter. « Ex imperfecto » autem « restaurandos oportet participes fieri exploratorum sacrorum perfectivae scientiae, » ut videlicet vera bona, et sacra illa, quae per scientiam perfectam explorant, dilectione sequendo, et sanctitate participando apprehendant; ut sicut per scientiam perfectam perfecti sunt in cognitione, ita per bonitatem perfectam perfecti sint in participatione. « Purgatores vero magnitudine pu
Abbreviated transcription (Latin):
fusione careat. lucentem autem in eo quod ȩt̃ni luminis plenitudinẽ
in se contineat. ꝑfectam uero in eo quod omĩa habens nullo indigeat. Mo¬
cdo infert probans eos quoq qui ad ipsus similitudinem et imitationẽ
in sacris dispositionib ordinati sunt similit̃ mundos ẽẽ. debere abomni
contagione et confusione. et lucentes ueritate. et ꝑfecꝰtos bonitate. ut et
ipsi quoq alios emundare possint. et illuminare et ꝑficere doctrina & ex¬
emplo. ut inutroq ad imaginem & similitudinem creatoris sui assurgaq̃.
siue in eo uidelicet quod ipsi mundi et clari et ꝑfecti sunt. siue in eo q̃d
alios mundant et illuminant et ꝑficiunt. O portet inquit ut estimo
purgandos quidem siue eos uidelicet qui primo loco. siue eos qui medi¬
antibus aliis purgationem accipiunt puros ꝑfici om̃ino et liberari ab
om̃i dissimilituclinis confusione qũã uel ignorantia ueri uł concupiscẽ¬

Expanded text:
fusione careat; lucentem autem in eo quod aeterni luminis plenitudinem fusione careat; lucentem autem in eo quod aeterni luminis plenitudinem in se contineat; perfectam vero in eo quod omnia habens nullo indigeat. Modo infert, probans eos quoque, qui ad ipsius similitudinem et imitationem in sacris dispositionibus ordinati sunt, similiter mundos esse debere ab omni contagione, et confusione, et lucentes veritate, et perfectos bonitate, ut et ipsi quoque alios emundare possint, et illuminare, et perficere doctrina, et exemplo, ut in utroque ad imaginem et similitudinem Creatoris sui assurgant, sive in eo videlicet quod ipsi mundi, et clari, et perfecti sunt, sive in eo quod alios mundant, et illuminant, et perficiunt. « Oportet, » inquit, « ut existimo purgandos quidem, » sive eos videlicet, qui primo loco, sive eos, qui mediantibus aliis purgationem accipiunt; « puros perfici omnino, et liberari ab omni dissimilitudinis confusione, » quam vel ignorantia veri, vel concupisce
Abbreviated transcription (Latin):
participatione indiuisa. ut nec minus eius bonumsit quia urium ẽ. nec
multipłer quia participatum. P ropter hoc ꝑse ipsam ꝑfecta ẽ. quia qd
habet aliumde non accepit. & ꝑseipsam ꝑfectionis pͥncipium. quia ꝑfi¬
ciendis quod habet largiendo ipsa non amittit. Et est causa omnis
ierarchiş et omĩs sacri scđm suꝑ emineutem celsitudinem. Principiumẽ.
omuis ierarchia in ordine dignitatis et om̃e sacrum in ministerio acti¬
onis dispensantur. Abipsa predestinatione. ꝑ ipsam creatione. ꝓpt̃
ipsam glorificatione. ad ipsam conũsione ut ipsam imitetur. & in ipsa
heatificetur. Sequitur. Oporcet itaq ut estimo et cetã. Postquã de¬
monstrauit diuinam beatitudinẽ fornam ẽẽ et causam om̃is sacre
pocestatis et dispositionis ipsamq et mundã eẽ. et lucentem et ꝑfec¬
tam. et mundã quidẽ ac puram in eo quod om̃i dissimilitudine & con¬

Expanded text:
participatione indivisa, ut nec minus ejus bonum sit, quia unum est, nec participatione indivisa, ut nec minus ejus bonum sit, quia unum est, nec multiplex, quia participatum. Propter hoc, « per seipsam perfecta est, » quia quod habet, aliunde non accepit; et « per seipsam perfectionis principium, » quia perficiendis quod habet largiendo ipsa non amittit. Et est « causa omnis hierarchiae, et omnis sacri secundum supereminentem celsitudinem. » Principium est, ndum ipsam omnis hierarchia in ordine dignitatis, et omne sacrum in ministerio actionis dispensatur. Ab ipsa, praedestinatione; per ipsam, creatione; propter ipsam, glorificatione; ad ipsam, conversione, ut ipsam imitetur et in ipsa beatificetur. Sequitur: « Oportet itaque, ut existimo, etc. » Postquam demonstravit divinam beatitudinem formam esse, et causam omnis sacrae potestatis et dispositionis; ipsamque et mundam esse, et lucentem, et perfectam: mundam quidem ac puram in eo quod omni dissimilitudine, et con
Abbreviated transcription (Latin):
illuminationem. ꝑfectio suꝑ om̃em ꝑfectionem. Propt̾ea ait purgatio. il¬
luminatio. ꝑfectio. Suꝑ purgationẽ suꝑlumen aute ꝑfecta siue plusqũã
ꝑfecta id ẽ supra ꝑfectionem quia hoc om̃e quod dicitur scđ̃m aliquid dr̃
a quo longe est quod summe ẽ. et propterea om̃e hoc ẽ. quod ẽ. Iccireo
purgatio ẽ. qm̃ inse comquinatum non recipit & comquinationẽ uel
corruptionẽ recipientib et patientib corruptionem tollit. et cam̃ sup̃
purgationẽ qm̃ corruptionẽ ñ contingit. Est illuminatio qm̃ uise lucet
et ase tenebrosa clarescere facit. et supra illuminationẽ qm̃ om̃ia irra¬
dians et penetrans a se non erit. Et est ꝑfectio qm̃ nichil minus habet
in se & minus habentib quod de ẽ. largitur et prestat ex se. & tame ante
ꝑfecta siue plusquã ꝑfecta qm̃ insingularitate boni constat tota. et in

Expanded text:
illuminationem, perfectio super omnem perfectionem. Propterea ait: « Purgatio, ililluminationem, perfectio super omnem perfectionem. Propterea ait: « Purgatio, illuminatio, perfectio, super purgationem, super lumen ante perfecta, » sive plusquam perfecta, id est supra perfectiona quo longe est qui summe est, et propterea supra omne hoc est, quod est. Idcirco purgatio est, quoniam in se coinquinatum non recipit, coinquinationem vel corruptionem recipientibus et patientibus corruptionem tollit: et tamen supra purgationem, quoniam corruptionem non contingit. Et est illuminatio, quoniam in se lucet, et a se tenebrosa clarescere facit, et supra illuminationem, quoniam omnia irradians, et penetrans a se non exit; et est perfectio, quoniam nihil minus habet in se, et minus habentibus quod deest largitur, et praestat ex se; et tamen ante perfecta, sive plusquam perfecta, quoniam in singularitate boni constat tota, et in
Abbreviated transcription (Latin):
pura. nec illuminari lumine plena. nec ꝑfici consũmata. purgat tam̃ et
illuminat et ꝑficit om̃s qui purgari et illuminari et ꝑfici merentur. si¬
ue pͥmo loco immediate grãm accipientes. siue mediate ꝑ eos qͥ pͥmum ac¬
ciꝑe meruerunt participantes. Hoc uero totum. uidelicet quod diuinabe¬
atitudo plena et lumine plena eꝑfecta uocatur. dicendum ẽ. qͣntum
inhominib id ẽ. scdm eum modũ quo id quod ineffabile est ab homini¬
bus dici potest. Nan qͣntum ad ipsam in effabilem summe ueritatis pu¬
ritatem. magis dicenda ẽ. ipsa diuina natura purgatio sc̃ã. et illumi¬
natio. et ꝑfectio ut parum id ẽẽ. intelligatur. quod pura dicitur. s ma¬
gis ipsa purgatio. quod illuminata: s magis ipsa illuminatio. qͦd ꝑfec¬
ta: sed magis ipsa ꝑfectio. quod et ipsum tam̃ minus ad huc inuenicur.
nisi cogitetur purgatio suꝑ om̃em purgationem. illuminatio suꝑ om̃em

Expanded text:
pura; nec illuminari, lumine plena; nec perfici, consummata: purgat tamen, et pura; nec illuminari, lumine plena; nec perfici, consummata: purgat tamen, et illuminat et perficit omnes, qui purgari, et illuminari, et perfici merentur, sive primo loco immediate gratiam accipientes, sive mediate per eos, qui primum accipere meruerunt, participantes. Hoc vero totum, videlicet quod divina beatitudo plena, et lumine plena, et perfecta vocatur: dicendum est quantum in hominibus, id est secundum eum modum, quo id, quod ineffabile est, ab hominibus dici potest. Nam quantum ad ipsam ineffabilem summae veritatis puritatem, magis dicenda est ipsa divina natura purgatio sancta, et illuminatio, et perfectio, ut parum id esse intelligatur, quod pura dicitur, sed magis ipsa purgatio; quod illuminata, sed magis ipsa illuminatio; quod perfecta, sed magis ipsa perfectio: quod et ipsum tamen minus adhuc invenitur, nisi cogitetur purgatio super omnem purgationem, illuminatio super omnem
Abbreviated transcription (Latin):
nim dissinlitudinẽ inducit. & alterum facit quod a suo eẽ. recedit. & de¬
ficit. ut sit alterum quã fuit. Quod gͦ semꝑidem ẽ. dissimilitudinẽ non
capit. & quod immutabile ꝑseuerat. corruptionẽ non acdinittit. Proptea
dium a beatitudo munda ẽ. et incorrupta & abom̃i dissimilitudine ali¬
ena consistens in eo quod ẽ. & incorruptum seruans qͦd habet. Est quoq
plena luminis ȩt̃ni. ñ tamen quasi illuminata q̃m ipsa lumen ẽ. nec
lucere incipiens. qm̃ ȩt̾ua ẽ. nec crescens in lumine. qm̃ plena ẽ. ꝑfecta
quoq ẽ. et non indigens simulom̃is ꝑfectionis. hoc ẽ. nullo indigens quod
ad ꝑfectionem ꝑtineat quia totũ habet et possidet. et est cotum ipsa quod
possidet: et iccirco nec mnaior ẽẽ. potest. quia totũhabet. nec minor qm̃ ini
mutabilit̾ & et̃naliter habet. Et cum in se talis sit ut nec purgari egeat

Expanded text:
nim dissimilitudinem inducit, et alterum facit quod a suo esse recedit, et denim dissimilitudinem inducit, et alterum facit quod a suo esse recedit, et deficit ut si alterum quam fuit. Quod ergo semper idem est, dissimilitudinem non capit; et quod immutabile perseverat, corruptionem non admittit. Propterea divina beatitudo munda est, et incorrupta, et ab omni dissimilitudine aliena, consistens in eo, quod est, et incorruptum servans quod habet. Est quoque plena luminis aeterni, non tamen quasi illuminata, quoniam ipsa lumen est; nec lucere incipiens, quoniam aeterna est; nec crescens in lumine, quoniam plena est. Perfecta quoque est, et non indigens simul omnis perfectionis, hoc est nullo indigens, quod ad perfectionem pertineat; quia totum habet et possidet, et est totum ipsa, quod possidet: et idcirco nec major esse potest, quia totum habet; nec minor, quoniam immutabiliter et aeternaliter habet. Et cum in se talis sit, ut nec purgari egeat,
Abbreviated transcription (Latin):
dũ pura qͥdem ẽ. simul om̃i dissimilitudine. plena uͦ luminis ęt̃ni. ꝑfecta et
non indigens sunul om̃is ꝑfectionis purgans et illuminans et ꝑficiens. Nunc¬
demonstrare uilt qͥ a bonũ quod in creatura siue purgata siue illuminata
siue ꝑfecta constat ꝑgrãm. in ipso creatore a quo ẽ. subsistit ꝑnacuram cuiꝰ¬
diuina beatitudo. et munda ẽ. sine purgatione. et lucens sine illummati¬
one. et ꝑfecta sine susceptione. Non enim ut munda sit purgatur. neq ut
luceat illuminat᷑. neq accipit ut ꝑficiatur. s habens inse totum alieno
ñ indiget. & suũ ministrans. ea quȩ ꝑse indigentia sunt replet. Pura inqͥt¬
est ab oñi parit̃ dissimilitudine. Hoc ẽ. ergo propt̃ quod munda iure no¬
minatur quod dissimilitudine ñ habet ullam. Ubi enim puritas ẽ. dissi¬
militudo non ẽ. quia id ipsũ est totum & concordans unum. Corruptio e¬

Expanded text:
dum, pura quidem est simul omni dissimilitudine, plena vero luminis aeterni, perfecta, et dum, pura quidem est simul omni dissimilitudine, plena vero luminis aeterni, perfecta, et non indigens simul omnis perfectionis, purgans et illuminans et demonstrare vult, quod bonum, quod in creatura sive purgata, sive illuminata, sive perfecta constat per gratiam, in ipso Creatore, a quo est, subsistit per naturam: cujdivina beatitudo, et munda est sine purgatione, et lucens sine illuminatione, et perfecta sine susceptione. Non enim ut munda sit, purgatur; neque ut luceat, illuminatur; neque accipit, ut perficiatur. Sed habens in se totum alieno non indiget; et suum ministrans, ea, quae per se indigentia sunt, replet. Pura qab omni pariter dissimilitudine, hoc est ergo, propter quod munda jure nominatur, et dissimilitudinem non habet ullam. Ubi enim puritas est, dissimilitudo non est; quia id ipsum est totum, et concordans unum. Corruptio e
Abbreviated transcription (Latin):
ueniret consũmatio. Sicut enĩ illuminari non potest qui nẽ. purgatts. sic cõ¬
summari ñ potest qui non ẽ illuminatus. qui a et cognitio ueritatis non nͥ
mundos illuminat. et ꝑfectio urtutis ñ nͥ illuminatis ueritate appropinqͣt.
Sed sunt suꝑiores & sublimes et ipsi appropinquantes diuinitati immediate.
abipsa accipientes et purgationẽ ut sint mundi. et illuminationẽ ut sint
clari. et ꝑfectionem ut sint scĩ. et ab illis rursum scđm ordinem diuine dispo¬
sitionis hii qui secunt᷑ et in ordine subiecti sunt & purgantur et illuminant᷑
et ꝑficiuntur et fit scd̾m hunc modũ unicuiq adunationi id ẽ. ordini et
distributioni qualicũq mͦ dĩforme id ẽ. dĩformitas siue dĩ similitudo ipsũ
iudelicet purgari et illuminari et ꝑfici m hoc suo mͦ et ĩnstira singłi diformi¬
tatem & dĩsimilitudinẽ habeant. quo sunt purgatiõe mundi. ueritate illu
minati. bonitate ꝑfecti. Sequitur. diuina beatitudo qͣntũ in hominib dicen¬

Expanded text:
est purgatus, sic consummari non potest qui non est illuminatus; quia cognitio veritatis nonnisi mundos illuminat, et perfectio virtutis nonnisi illuminatis veritate appropinquat. Sed sunt superiores et sublimes, et ipsi appropinquantes divinitati immediate ab ipsa accipientes et purgationem ut sint mundi, et illuminationem ut sint clari, et perfectionem ut sint sancti. Et ab illis rursum secundum ordinem divinae dispositionis, iis qui sequuntur, et in ordine subjecti sunt, et purgantur, et illuminantur, et perficiuntur. Et sic secundum hunc modum unicuique adunationi, id est ordini et distributioni qualicunque modo deiforme, id est deiformitas sive similitudo, ipsum videlicet purgari, illuminari et perfici, ut in hoc suo modo, et mensura singuli deiformitatem, et Dei simil quantum in hominibus dicen
Abbreviated transcription (Latin):
nem scãm dispositionem cȩlestium uidelicet spũum excellentes quidem
siue suꝑores ordines habent om̃s illuminationes et uirtutes inferiorũ dis¬
positionum hoc ẽ. subiectorum ordinum. sed ultimi idẽ. inferiores et inor¬
die sequentes non sunt participantes om̃s. sub auditur. illumi nationes &
uirtutes excellentium se. id ẽ. eorum qui ipsis sunt excellentiores. Iuumi¬
nationes intelliginus incognitione ueritatis. uirtutes aũt in amore boni¬

Expanded text:
omnem sanctam dispositionem » coelestium videlicet spirituum, « excellentes quidem omnem sanctam dispositionem » coelestium videlicet spirituum, « excellentes quidem » sive superiores « ordines habent » omnes illuminationes, et virtutes « inferiorum dispositionum, » hoc est subjectorum ordinum. Sed ultimi, id est inferiores, et in ordine sequentes non sunt participantes, omnes subauditur illuminationes et virtutes excellentium se, id est eorum qui ipsis sunt excellentiores. Illuminationes intelligimus in cognitione veritatis; virtutes autem in amore boni
Abbreviated transcription (Latin):
ut sint non solum diguitate sublimiores. sed ꝑfectionis firmitate fortio¬
res et magis ad et̾nitatem & ĩmutabilitatem stabiles. S eãr. Hici¬
mus aũt quia ꝑ omẽm scãm dispositionem excellentes quidem ordines
habent inferiorum dispositionum et illuminationes et uirtutes. non
autem participantes excellentium se sunt ultimi. Acsidicẽt. Cum in il¬
la cęlestium spĩum dispositione alii suꝑiores sint. alii inferiores: suꝑioreᷤ
quidem omẽm illumi nationem et uircutem inferiorum habent. sedinfe¬
riores suꝑiorum ordinum illuminationes et uirtutes om̃s non habent. ẜp¬
tereaq inferiorum nomina aliqͣndo adsuꝑiores ordines tͣnsferuntur.
ut pote qui ipsis meisdem nominũ ꝓprietatib participant. nomina uͦ su¬
ꝑiorum ñ ita ab inferiorib assumi possunt. qm̃ ad eosꝓprietates nominum
uniuersaliter non transeunt. Hoc est quod ait. Dicimus aut̃ quia pom

Expanded text:
ut sint non solum dignitate sublimiores, sed etiam perfectionis firmitate fortiout sint non solum dignitate sublimiores, sed etiam perfectionis firmitate fortiores, et magis ad aeternitatem et immutabilitatem stabiles. Sequitur: « Dicimus autem quod per omnem sanctam dispositionem excellentes quidem ordines habent inferiorum dispositionum et illuminationes et virtutes; non autem participantes excellentium se sunt ultimi. » Ac si diceret: Cum in illa coelestium spirituum dispositione alii superiores sint, alii inferiores, superiores quidem omnem illuminationem, et virtutem inferiorum habent; sed inferiores superiorum ordinum illuminationes, et virtutes non omnes habent. Proptereaque inferiorum nomina aliquando ad superiores ordines transferuntur, utpote qui ipsis in eisdem nominum proprietatibus participant. Nomina vero superiorum non ita ab inferioribus assumi possunt, quoniam ad eos proprietates nominum universaliter non transeunt: hoc est quod ait: « Dicimus autem, quod per