comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ex hiberet. Et cũ ad hiersm dicit᷑ hȩc fuit iniquitas sodomȩ sororis tuȩ
suꝑbia saturitas panis & abundantia aꝑte ostendit᷑ quodic circo salutẽ
ꝑdidit quia cũ suꝑbiȩ uitio mensurã moderatȩ refectionis excesstt Et
primogenitoꝵ głam esau amisit: qͥa magno estu desiderii uilem cibũ
idẽ lenticulam c̃cupiuit. Quãdũ uendendis etiã pͥmogenitis p̃tiuit qͥ
inulã appetitu anhelarei indicauit. Heq enĩ cib s appetitus in uitio ẽ
Inde & lautiores cibos plerunq sine culpa sumiius : & abiectiores ñsine
reatu c̃cupiscentiȩ degustams Nic qͥppe quẽ diims esau primatũ p
Inde & antiquus hostis qͥa ñ cibũ s cib c̃cupiscentiã e̾e causã damnatuo¬
nis intelligit: & pͥmũ sibi hominẽ ñ carne s pomo subdidit & scđm ñ car
ne s pane temptauit. Hinc ẽ qͥd plerunq adam culpa cõmitiit᷑ etiã cum

Expanded text:
exhiberet. Et cum ad Jerusalem dicitur: Haec fuit iniquitas Sodomae sororis tuae exhiberet. Et cum ad Jerusalem dicitur: Haec fuit iniquitas Sodomae sororis tuae superbia, saturitas panis, et abundantia , aperte ostenditur quod idcirco salutem perdidit, quia cum superbiae vitio mensuram moderatae refectionis excessit. Et primogenitorum gloriam Esau amisit, quia magno aestu desiderii vilem cibum, scilicet lenticulam, concupivit ; quam dum vendendis etiam primogenitis praetulit, quo in illam appetitu anhelaret indicavit. Neque enim cibus, sed appetitus in vitio est. Unde et lautiores cibos plerumque sine culpa sumimus, et abjectiores non sine reatu conscientiae degustamus. Hic quippe quem diximus, Esau, primatum pUnde et antiquus hostis quia non cibum, sed cibi concupiscentiam esse causam damnationis intelligine, sed pane tentavit. Hinc quod plerumque Adam culpa committitur, etiam cum
Abbreviated transcription (Latin):
genita sua fr̃i uendiderat. Sciendũ ẽ qͥa quinq nos modis gulȩ uiciũ tẽptat
Auquando nanq indigentiȩ tempora p̃uenit. aliquando ͦ tempus ñ p̃ue¬
nit s cibos iautiores querit: quando quelibet sumenda. sibi accuratius
p̃parari ix petit aliquando aut̃ & qualitate cibor & tempore ẽgruit s in ipsa
quantitate sum̃di mensurã refectionis excedit ñ nunquã uero & abiectus
ẽ qd desiderat & tam̃ ipso estu inmensi desiderii de terius peccat. Quȩ uitioꝵ
tempora melius ostendimus. si hȩc exemplis euidentiorib apꝓbemus. Mor¬
tis qͥppe sententi ã patrisore ionathan meruit: ꝗͥa ingustu mellis c̃stitu¬
tũ edendi temp& antecessit. Et exegẏpro ppłs eductus in heremo occubuit:
quia despecto manna. cibos carniũ petut. qͣs lautiores putauit. Et pͥma fili
heli culpa sub orta ẽ quod exeoꝵ uoto puer sacerdotis ñ antiquo more coeo
uellet desacrificio carnes accipere s crudas quęreret quas accuratius

Expanded text:
genita, ita ait: Sciendum quia quinque nos modis gulae vitium tentat. Aliquando namque indigentiae tempora praevenit, aliquando tempus non praevenit, sed cibos lautiores quaerit. Aliquando quaelibet sumenda sunt, et praeparare curatius expetit. Aliquando autem et qualitate ciborum et tempore congruit, sed in ipsa quantitate sumendi mensuram refections excedit. Nonnunquam vero et abjectius est quod desiderat, et tamen in ipso aestu immensi desiderii deterius peccat: quae vitiorum tempora melius ostendimus, si haec exemplis evidentioribus approbemus. Mortis quippe sententiam patris ore Jonathan meruit, quia in gustu mellis constitutum edendi tempus antecessit; et ex Aegypto populus eductus in eremo occubuit, quia despecto manna cibos carnium petiit, quos lautiores putavit. Et prima filiorum Heli culpa suborta est, quod ex eorum voto sacerdotis puer non antiquo more coctas vellet de sacrificio carnes accipere, sed crudas quaereret, quas accuratius
Abbreviated transcription (Latin):
ex ilio remaneamꝰ. ne qui es huiꝰ uiȩ sic placeat. ut ad obliuionẽ patriȩ ꝑdu¬
cat ne delectata mens ꝓsꝑis torpeat. Unde & donis suis flagella ꝑmiscet. ut
nob̃ omne ꝗͥd nos in scło delectabat amacrescat. & illud incendiũ surgat
in animo qd nos semꝑ adcȩleste desideriũ inquietet. excitet. atq: ut ita
dicã delectabilit̃ mordeat. suauit̃ eruciet. hilarit̃ con tristet. Puergͦ nos
paruulus minat. qͥa is qͥ paulominos quã angłi minoratis ẽ ꝑ caritatẽ qua
nob̃ tribuit in hoc nos mentẽ figere ñ ꝑmittit
ab antiqͦ & incessabili hostȩ deuorari ait. Leo sic̃ bos comedet paleas. Qd
aut̃ feni palearũq nomine nͥ carnaliũ uita signat᷑. Dequa ꝑꝓpħam dr̃¬
Omnis caro fenũ. Qͥd gͦ illic behemoth. hic leo. qui illic fenũ hĩc paleȩ no¬
behemoth in comessatione fęni Tpalee utroq loco ñ e quo s boui cõpa¬

Expanded text:
exsilio remaneamus, ne quies hujus vitae sic placeat, ut ad oblivionem patriae perduexsilio remaneamus, ne quies hujus vitae sic placeat, ut ad oblivionem patriae perducat, ne delectata mens prosperis torpeat. Unde et donis suis flagella permiscet, ut nobis omne quod nos in saeculo delectabat amarescat, et illud incendium surgat in animo quod nos semper ad coeleste desiderium inquietet, excitet, atque, ut ita dicam, delectabiliter mordeat, suaviter cruciet, hilariter contristet. Puer ergo nos parvulus minat, quia is qui paulo minus quam angeli minoratus est per charitatem quam nobis tribuit, in hoc nos mundo mentem figere non permittitab antiquo et insatiabile hoste devorari, ait: Leo sicut bos comedet paleas . Quid autem feni palearumque nomine nisi carnalium vita signatur? De qua per prOmnis caro fenum . Qui ergo hic Behemoth, illic leo; qui hic fenum, illic paleae noBehemoth, in comestione feni vel paleae, utroque 1057 loco
Abbreviated transcription (Latin):
accurabat. ł scẽ caritatis uiscera lupus cũ agno habitat. qͥa hiqͥ in scło raptores
fuerunt. cũ mansuetis acmitib inpace ẽ quiescunt: Et pardus cũ hedo ae¬
cubat. qͥa is qui peccatoꝵ suo maculis uarinꝰ fuit. cũ eo qͥ se despicit. & pecca¬
torẽ fatet᷑ humiliari ẽsentit. Ubi & subdit᷑. Uitulus. & leo. & ouis. simul¬
morabunt᷑. qͥa & is qͥ ꝑ᷑tritũ cor ad cotadianũ se dõ sacrificiũ p̃parat &
tie suȩ simplicitate ꝑdurat. incaulis scẽ ȩccłȩ ẽuenerunt. Eece qualis ẽ caritas
quȩ diuertates mentiũ accendit ẽcremat. conflat. & quasi in unã auri speciẽ
reformat S in eo qd se electisic amant. ad illũ nec eẽ ẽ ut festinent quẽ ȩter¬
ẽ nob̃. qui simul habitantes minat. quia ne int̾renis rebus corda nr̃a in he¬
reant. hȩc ꝑinternũ desideriũ cotudie inflammat. Et hoc ipsũ eiꝰ minare
ẽ ad suũ amorẽ in cessant̃ accendere ne cũ nos uicissim diligimꝰ. mente in hoe

Expanded text:
anctae charitatis viscera, lupus cum agno habitat; quia ii qui in saeculo raptores fuerunt, cum mansuetis ac mitibus in pace conquiescunt. Et pardus cum haedo accubat, quia is qui peccatorum suorum maculis varius fuit, cum eo qui se despicit ac peccatorem fatetur humiliari consentit. a is qui per contritum cor ad quotidinaum se Deo sacrificium praeparat, et tiae suae simplicitate perdurat, in caulis sanctae Ecclesiae convenerunt. Ecce qualis est charitas, quae diversitates mentium accendit, concremat, conflat, et quasi in unam auri speciem reformat. Sed in eo quod se electi sic amant, ad illum necesse est ut festinent, quem aeterfilius datus est nobis ? Qui simul habitantes minat, quia ne in terrenis rebus corda nostra inhaereant, haec per internum desiderium quotidie inflammat. Et hoc ipsum ejus minare est ad suum nos amorem incessanter accendere, ne cum nos vicissim diligimus, mente in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
cũ uiderit ꝗͥd agendũ sit. hoc agere ꝑmentis fortitudinẽ possit. ne timore
trepidet & pauore collapsa ñ ualeat bona defendere qͣsentit. S sepe for¬
titudo siinꝓuida fuerit. & minus cont᷑ uicia circũspecta. ipsa sui p̃sũptione
in casũ ruit. Ascendat gͦ adsiliũ. ut ꝓuidendo p̃muniat omne qͦd agere
forit̃ potẽ. s eẽ c̃siliũ ñ potẽ si intellectus. de ẽ qͥa qͥ ñ intelligit malũ qd
agentẽ gͣuat. qͦmͦ pot̃ bonũ. c̃ solidare qd ad iuuat itaq: a consilio ascen¬
damꝰ ad intellectũ. s ꝗͥd suntelleȩtis magno qͥdẽ acumine iugilet .&. mo¬
derari se nesciat. ꝑmaturitatẽ: ab intellectu gͦ ascendat᷑ ad sapientiã. ut
hoc ꝗd acite intellects inuenit sapientia mature disponat.

Expanded text:
cum videt quid agendum sit, hoc agere per mentis fortitudinem possit: ne timore cum videt quid agendum sit, hoc agere per mentis fortitudinem possit: ne timore trepidet, et, pavore collapsa, non valeat bona defendere quae sentit. Saepe fortitudo si improvida fuerit, et minus contra vitia circumspecta, ipsa sui praesumptione in casum ruit. Ascendat ergo ad consilium ut providendo praemuniat omne quod agere fortiter potest. Esse consilium non potest, si intellectus deest; quia qui non intelligit malum quod agentem gravat, quomodo potest bonum solidare quod adjuvat? Itaque a consilio ascendamus ad intellectum. Sed quid si intellectus magno quidem acumine vigilet, et moderari se nesciat per maturitatem? Ab intellectu ergo ascendamus ad sapientiam, ut hoc quod acute intellectus invenit, sapie
Abbreviated transcription (Latin):
ora discernens. ipsis. spualib ꝓuectibꝰ ponit. modũ ut¬
ex hoc homo quod app̃hendere conatur & ñ ualet. in illis se ñ ele¬
uet quȩ ualet. Gñ ille egregius p̃dicator: qui raptus ad tercium
celũ fuerat. paradysi archana penetrauit. e̾e̾ pꝰ reuelationẽ tran¬
cognoscenda sub limia. & reduxit iterũ ad infirma toleranda. ut
modi sui m̃suras aspiciens dum securitatẽ cõp̃hendere conaret᷑
& ñ posset. ne ꝑ elationẽ extra se iret. ꝑhumilitatẽ cogeret᷑ intra
suos semꝑ terminos redire.

Expanded text:
ora discernens, ipsis spiritalibus profectibus modum ex hoc homo quod apprehendere conatur, et non valet, in illis se non elevet quae valet. Unde ille quoque egregius praedicator, qui raptus ad tertium coelum fuerat, paradisi arcana penetraverat, esse post revelationem trancognoscenda sublimia, et reduxit iterum ad infirma toleranda, ut modi sui mensuras aspiciens, dum securitatem comprehendere conaretur et non posset, ne per elationem extra se iret, per humilitatem cogeretur intra suos semper terminos redire.
Abbreviated transcription (Latin):
uidelicet culpã sequit᷑ aꝑta ꝑcussio. ut malis exterioribꝰ int̾iora
puniant᷑ & cor publice corruat qͦd latent̃ tumebat. Ninc qͥppe
tionis mox subdidit dic̃s. Et respondebit arrogantia isrł infaciẽ
eiꝰ. Acsi diceret. Culpa quȩ ꝑelationẽ m̃tis in occulto latuit pcarnis
luxuriã in ayto respondit. ꝓ inde ꝑhumilitatis custo diã seruan¬
da ẽ mundicia castitatis. Si enĩ pie sp̃c sub dõ p̃mit̾ caro iliecte
suꝑ sp̃m ñ eleuet᷑. Nabet quippe commissum sibi sp̃e dñm carnis. si tñ
suo año cognouit iura legitimȩ seruitutis. Nã si auctorẽ suũ suꝑ¬
biendo contempnit. iure & a subieçta carne p̃lium sumit.¬

Expanded text:
idelicet culpam sequitur aperta percussio, ut malis exterioribus interiora puniantur et cor publice corruat, quod latenter tumebat. Hinc quippe tionis, mox subdidit dicens: "Et respondebit arrogantia Israel in faciem eius"; acsi diceret: Culpa, quae per elacionem mentis in occulto latuit, per carnis luxuriam in aperto respondebit. Proinde per humilitatis custodiam servanda est munditia castitatistum non levatur. Habet quippe spiritus commissum sibi dominium carnis, si tamen sub Domino recognoscit iura legitimae servitutis. Nam si auctorem suum superbiendo contempnit, iure et a subiecta carne praelium su
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatis in hiantes. iã aliqͥd delibertatis aura captamꝰ In
ingressu g speluncȩ stare: ẽ rep̃sso nr̃ȩ corruptionis obsta¬
culo ad cognitionẽ ueritatis incipere exire Vnde & nube
inta bnaciiũ descendente israhelite elonginqͦ cernentes in
papilionũ suoꝵ ostus stetisse memorant᷑: qͥa hi qͥ aduentũ
duuntiatis ut cunq ẽspicuint quasi iã exx habitaculo car¬
nis procedunt.

Expanded text:
veritatis inhiantes, jam aliquid de libertatis aura captamus. In veritatis inhiantes, jam aliquid de libertatis aura captamus. In ingressu ergo speluncae stare, est represso nostrae corruptionis obstaculo, ad cognitionem veritatis incipere exire. Unde et nube in tabernaculum descendente, Israelitae e longinquo cernentes in papilionum suorum ostiis stetisse memorantur, quia qui adventum divinitatis utcunque conspiciunt, quasi jam ex habitaculo carnis procedunt.
Abbreviated transcription (Latin):
cũ uͦ subtile aliqͥd ẽspicit hoc ẽ qđ de in cõp̃hensibili substantia
ȩt̃nitatis audit. Quasi enĩ sibilũ aure tenius ꝑcipimꝰ cũ sapo¬
rẽ in circũ scripte ueritatis ẽtẽplatiane subita subtilit̃ dego¬
tamꝰ lunc gͦ uerũ ẽ qͦd dedo cognoscimꝰ cũ plene nos aliꝗͥd de
illo cognoscere ñ posse sentimꝰ Vnde bene illic subdit᷑. Q cũ
audisset helias oꝑuit uultũ suũ pallio. & ingressus stetit
in ostio speluncȩ Post aure tenuis sibilũ uultũ suũ ꝓpħa pal
ꝓpͥe infirmitatis uelare ut nequaqͣm intelligentiȩ oculos
uitra se p̃cipitant̃ aꝑiat. s ad hoc qđ app̃hendere ñ ualet re¬
uerent̃ claudat. Qui hȩc agens in speluncȩ ostio stetisse de
tio. inqua adhuc exuetustate retinem᷑ & cũ aliqͥd ꝑcipere
de cognitione duunitatis incipimꝰ qͣsi iã inspeluncȩ nr̃ȩ ostio
stame. Quia enĩ ꝓgredi ꝑfecte ñ possumꝰ ad cognitionẽ tam̃

Expanded text:
Cum vero subtile aliquid conspicit, hoc est, quod de incomprehensibili substantia aeternitatis audit. Quasi enim sibilum aurae tenuis percipimus, cum saporem incircumscriptae veritatis contemplatione subita subtiliter degustamus. Tunc ergo verum est, quod de Deo cognoscimus, cum plene nos aliquid de illo cognoscere non posse sentimus. Unde bene subditur: « Quod cum audisset Helias, operuit vultum suum pallio, et ingressus, stetit in ostio speluncae, » etc. Post aurae tenuis sibilum, vultum suum operuit propriae infirmitatis velare: ut nequaquam intelligentiae oculos ultra se praecipitanter aperiat, sed ad hoc quod apprehendere non valet, reverenter claudat. Qui haec agens, in speluncae ostio stetisse destio, in qua adhuc ex vetustate retinemur? Sed cum aliquid percipere de cogitatione divinitatis incipimus, quasi jam in speluncae nostrae ostio stamus. Quia enim progredi profecte non possumus, ad cognitionem tamen
Abbreviated transcription (Latin):
Seorrigit aliqua quȩ facit eo ipso quo pęnitet se sͥ displiciusset
indicat qͥ em̃idat qͥd fecit. Et qͥa omp̃s pat sic̃ intellegi ab hominib
poterat humano mͦ locitus ẽ de peccatorib dic̃s. penitet me
fecisse hominẽ suꝑ terrã qͣsi sibi metipsi displicuit inpeceato¬
peccatũ nullũ omnino inuenit. sic̃ de illo ꝑ psalmistã dr̃ lura

Expanded text:
eo ipso quo poenitet se sibi displicuisse indicat, qui emendat quod fecit. Et quia omnipotens Pater sicut intelligi ab hominibus poterat, humano modo locutus est de peccatoribus dicens: Poenitet me fecisse hominem super terram , quasi sibimetipsi displicuit in peccatopeccatum nullum omnino invenit, sic de illo per Psalmistam dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
am qd dñi incarnatio serua¬
ta ueritate hystorie obumbra¬
tionis appellatione signet᷑
angelicy sermo testatur. qui
admariã dicit. uirtus altissimi obumbrabit tibi. Quia enĩ
umbra ñ altt̃ ex primit᷑ nͥ plumen & corpus. uirtus ei attisimi
ob umbrauit dͥa ineiꝰ utero lux in corporea corpus sũpsit. ex qua
uidelicet obumbratione omne inse refrigeriũ mus acceptu¬
Pobumbrationis gͦ uocabulũ in carnandi đi utraq potuit na¬
incorporeũ lumen diunitatu¬

Expanded text:
a incarnatio, servata veritate historiae, obumbrationis appellatione signatur, sicut angelicus sermo testatur, qui ad Mariam dicit: Virtus Altissimi obumbrabit tibi . Quia enim umbra non aliter exprimitur, nisi per lumen et corpus, virtus ei Altissimi obumbravit, quia in ejus utero lux incorporea corpus sumpsit. Ex qua videlicet obumbratione omne in se refrigerium mentis accepobumbrationis 571 vocabulum incarnandi Dei utraque potuit naincorporeum lumen divinitat
Abbreviated transcription (Latin):
tantȩ reuelationis accepit. certam̃ turpiũ mulierũ ꝑtulit: qͥa
nimirũ sepe cũ mentẽ nr̃am c̃cessis uirtutib respectus intimȩ
claritatis illum inat. hane ꝓtinus etiã lubricȩ cogitationes tur¬
bant. utq subleuata inimm̃so munere exultat. etiã temptatio¬
ne pulsata. qͥd sit inueniat. Sic helias & uisitatus desuꝑ sermo¬
ne cȩlos aꝑuit.& tam̃ ꝓbatu subito infirmus ꝑ deserta fugiens
unã mulierẽ expauit. Sie paulus ad terciũ cȩlũ ducit᷑. paradysi pe¬
netrans secreta ẽsiderat & tam̃ ad semetipsũ rediens ẽtra carnis
bellũ laborat. legẽ aliã in menbris sustinet: cuiꝰ inse rebellione
fatigari sp̃e legẽ dolet. Post donationẽ gͦ muneris idcirco đs ho¬
minẽ ꝓbat. qͥa & collato munere subleuat. & abstracto ad paulu¬
lũ ipsũ sibi hominẽ demonstrat: ꝗd eo usq ꝓculdubio patimur
quo det̃ra funditss labefaeti ad ꝓmissȩ in corruptionis substan

Expanded text:
mulierum pertulit: quia nimirum saepe cum mentem nostram concessis virtutibus respectus intimae claritatis illuminat, hanc protinus etiam lubricae cogitationes turbant, ut quae sublevata immenso munere exultat, etiam tentatione pulsata, quid sit, inveniat. Sic Helias, et visitatus desuper, sermone coelos aperuit, et tamen probatus, subito infirmus per deserta fugiens, nimium mulierem expavit. Sic Paulus ad tertium coelum ducitur, paradisi penetrans secreta considerat, et tamen ad semetipsum rediens, contra carnis bellum laborat , legem aliam in membris sustinet, cujus in se rebellione fatigari, spiritus legem dolet. Post donationem ergo muneris, idcirco Deus hominem probat, quia et collato munere sublevat, et abstracto paululum, ipsum sibi hominem demonstrat. Quod eo usque procul dubio patimur, quo detersa funditus labe peccati, ad promissae incorruptionis substan
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ qui nos tenuerant antiquus a nob hostis eieit᷑ sic̃ in carnata
ueritas dicit. Nune pͥnceps mundi huiꝰ eiciet᷑ foras. Unde iã nẽ
scõs om̃s ñ tenendo possidet: s temptando ꝑsequit᷑ Nã qͥa ñ in
eis intrinsecus regnat cont eos pugnat exͥnsecus. & qͥa intis
dominiũ ꝑdidit. bella molit̾ foris. Iue enĩ eũ de carnalibꝰ ho¬
mininũ cordibꝰ expulit qui ꝓpt̃ homines ad incarnationẽ uen

Expanded text:
is qui nos tenuerat antiquus a nobis hostis ejicitur, sicut incarnata Veritas dicit: Nunc princeps hujus mundi ejicietur foras . Unde jam nunc sanctos omnes non tenendo possidet, sed tentando persequitur. Nam quia non in eis intrinsecus regnat, contra eos pugnat extrinsecus; et quia intus dominium perdidit, bella molitur foris. Ille enim eum de carnalibus hominum cordibus expulit, qui propter homines ad incarnationem ven
Abbreviated transcription (Latin):
diligere inimicicias inimicitiĩs reddere. de afflictione ꝓximi
gaudere: Cuncta hȩc uetusti s̃ hominis. que uideł de radice tra¬
himꝰ corruptionis. S quia ista exuꝑat. & ad p̃cepta dñica mentẽ
in benignitate mutat de hoc đr recte. ecce facta s̃ noua.¬

Expanded text:
diligere, inimicitias mimicitiis reddere, de afflictione proximi diligere, inimicitias mimicitiis reddere, de afflictione proximi gaudere. Cuncta haec vetusti sunt hominis, quae videlicet de radice trahimus corruptionis. Sed qui jam ista exsuperat, et ad praecepta dominica mentem in benignitatem commutat, de hoc recte dicitur: Qu
Abbreviated transcription (Latin):
hon magniẽ meriti s qͥd foris erga nos agat̾ in corpore. s magnoꝑe
pensandũ ẽ ꝗd agat᷑ inñite. Nã p̃sentẽ mundũ despicere tnsitoria
ñ amarae m̃tẽ medullitus inhumilitate dõ & ꝓximosternere contͣ
illatas c̃tumelias patientiã seruare. & custodita patientia dolorẽ
malicie: acorde repellere. egenis ꝓpͥa tͥbuere aliena minime am
bire amicum indđo diligere propter deum & eos qui
inimici s̃ amare: de afflictione ꝓximi lugere. de morte qui ini¬
micus ẽ ñ ex ultare. hec ẽ noua creatura. Quã ide magister gen¬
tiũ ap̃ alios quoq discpłos uigilanti oculo requirit dic̃s. Si qua gͥ
qͥppe hominẽ ꝑtinet. p̃sentẽ mundũ querere. tnsitoria ex ẽ eu¬
piscentiis amare m̃tẽ in suꝑbiã erigere. patientiã ñ habere: ex
dolore malicie de ꝓximi lesione cogitare sua indigentib ñ da¬
re atq ad multiplicandũ aliena querere. nullũ pure ꝓpt̃ đm̃

Expanded text:
 magno opere pensandum est quid agatur in mente. Nam praesentem mundum despicere, transitoria non amare, mentem medullitus in humilitate Deo et proximo sternere, contra illatas contumelias patientiam servare, et custodita patientia dolorem malitiae a corde rbire, amicum in Deo diligere, propter Deum et eos qui inimici sunt amare, de afflictione proximi lugere, de morte ejus qui inimicus est non exsultare, haec est nova creatura, quam idem magister gentium apud alioquippe hominem pertinet praesentem mundum quaerere, transitoria ex concupiscentia amare, mentem in superbiam erigere, patientiam non habere, ex dolore malitiae de proximi laesione cogitare, sua indigentibus non dare, atque ad multiplicandum aliena quaerere, nullum pure propter Deum
Abbreviated transcription (Latin):
tef uliũot e nequaquã possunt. qa ner prudentia auiquie¬
e. que uusta temperans fortis ñ ẽ. nec ꝑfecta temꝑantia quȩ
fortis usta & prudens ne. nec foriitudo integra.quederi¬
dens tumꝑ ans ceiusta ñ ẽ. nec uera iusticia.quȩ prudens.
fortis & temꝑans ñ ẽ.¬

Expanded text:
e esse nequaquam possunt, quia nec prudentia vera est quae justa, temperans et fortis non est, nec perfecta temperantia quae fortis, justa et prudens non est, nec fortitudo integra quae prudens, temperans et justa non est, nec vera justitia quae prudens, fortis et temperans non e
Abbreviated transcription (Latin):
tes collectionẽ nram sic̃ ẽ consuetudinis quib: da. s consolantes.
& tantõ magis qͣnto uideritis apꝓpinquantẽ diẽ. Laborantẽ
qͥppe consolari ẽ. parit̃ in labo re ꝓsistere: qͥa subleuatio labo¬
ris ẽ uisio laborantis. sic̃ cũ inttinere comes iungit᷑. uia quidẽ
ñ attrahit᷑ s tam̃ desocietate comitis labor itineris leuat᷑. Dũ
itaq paulus c̃solantesse in labore quereret adiunxẽ diẽs. tantõ
magis. qͣnto uideritis apꝓpinqͣntẽ diẽ. Acsi diceret. Cõ labor cres¬

Expanded text:
etudinis quibusdam, sed consolantes; et tanto magis, quanto videritis appropinquantem diem. Laborantem quippe consolari est pariter in labore persistere, quia sublevatio laboris est visitatio collaborantis; sicut cum in itinere comes jungitur, via quidem non abstrahitur, sed tamen de societate comitis labor itineris levatur. Dum itaque Paulus consolantes se in labore quaereret, adjunxit, dicens: Tanto magis, quanto videritis appropinquantem diem. Ac si diceret: Eo labor cres
Abbreviated transcription (Latin):
ector semꝑ cogitatione sit mundus. quatenꝰ nulla hẽ inmundicia pollu¬
at qͥ hoc suscepit officii. ut in alienis qͦq cordibꝰ pollutionis maculas tergat
quȩq deteriꝰ inquinet. si sordida c̃sequens litũ tenet. Hinc ꝑꝓpħam dr. Gsun¬
craria ꝑducendas. insuȩ c̃ũsationis fide suscipiunt. Apd semetipsos gͦ qͣntũ
debeant mundari ẽspiciant. qͥ ad et̾nitatis templũ uasa uiuentia in sinu
ꝓpriȩ sponsionis portant.

Expanded text:
ector cogitatione sit mundus, quatenus nulla hunc immunditia polluat, qui hoc suscepit officii, ut in alienis quoque cordibus pollutionis maculas tergat.quaeque deterius inquinet, si sordida ipsa insequens lutum tenet. Scriptum ncraria perducendas in suae conversationis fide suscipiunt. Apud semetipsos ergo quantum debeant mundari conspiciant, qui ad aeternitatis templum vasa viventia in sinu propriae sponsionis portant.
Abbreviated transcription (Latin):
tores uocant᷑ qͥdu fugitiua e̾e p̃sentia indicant qͣ sint uentura mani¬
festant. Quos diunꝰ sermo falsa uidere redarguit. qͥa dii corriꝑe culpas
metuunt in cassũ delinquentibꝰ ꝓmissa securitate blandiunt᷑ Qui ini¬
quitatẽ peccantiũ nequaqͣm aꝑiunt qͥa ab increpationis uocẽ ẽtices
cunt Clauis qͥppe aptionis ẽ sermo correptionis. qͥa increpando culpã
detegit. quã sẽpe nescit ipse & iã qͥ ꝑpetrauit. lob¬

Expanded text:
tores vocantur, qui dum fugitiva esse praesentia indicant, quae sunt ventura manifestant. Quos divinus sermo falsa videre redarguit, quia dum corripere culpas metuunt, incassum delinquentibus promissa securitate blandiuntur. Qui iniquitatem peccantium nequaquam aperiunt, quia ab cunt: clavis quippe apertionis sermo correptionis est, qui increpando culpam detegit, quam saepe nescit ipse etiam qui perpetravit.
Abbreviated transcription (Latin):
uideri aliqͥd uolunt: densis cogitationũ tumultib incorde cõprimunt᷑. Dumq
desiderioꝵ turbas intra se excitant: ꝓstratã mentẽ pede misere frequentationis
caleant. At ẽtra sc̃ĩ uiri qr nichil hunis mundi appetunt: nullis ꝓculdubio in
corde tu multib p̃munt᷑. Om̃s qͥppe in ordinatos desiderioꝵ motus acubili cor¬
dis manu seẽ ẽsiderationis eiciunt: &qr transitoria cuncta despiciunt. exhis nas¬
centes cogitationũ insolentias ñ patiunt᷑. Solã nanq ȩt̾nam patriã appetunt: & qr
nulla huius mundi diligunt magna mentis tranquillitate ꝑfruunt᷑. An ñ cunc¬
semetipsũ: ubi eo tutius nichil extraneũ c̃spiceret quo incõpetens nil amaret. Am
multu rerũ tẽporaliũ magnũ qͦd dã secessũ petierat qͥ etam mentẽ: inqua tama
puriꝰ dm cerneret quanto cũ se solo solũ inueniret.

Expanded text:
videri aliquid volunt, densis cogitationum tumultibus, in corde comprimuntur. Dumque desideriorum turbas intra se excitant, prostratam mentem pede miserae frequentationis calcant. At contra sancti viri, quia nihil hujus mcorde tumultibus premuntur. Omnes quippe inordinatos desideriorum motus a cubili cordis manu sanctae considerationis ejiciunt. Et quia transitoria cuncta despiciunt, ex his nasci cogitationum insolentias non patiuntur. Solam namque aeternam patriam appetunt; et quia nulla mundi hujus diligunt, magna mentis tranquillitate perfruuntur. An non cunct intra semetipsum, ubi eo tutius nihil extraneum conspiceret, quo incompetens nil amaret. A tumultu rerum temporalium magnum quemdam secessum petierat quietam mentem, in qua tanto purius Deum ce
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpliuã nisi uerba saerȩ p̃dicationis accipimus. sicut descĩs docto¬
tã dr Anima mea siẽ t̃ra sine aqua tibi. Nis doctrinȩ fluentis infun¬
di. ꝓpheta nos ad monet dicens. Sicientes uenite ad aquas. Qui dũ ex¬
trema parte iã scłi uerba sẽe p̃dicationis accipimꝰ quasi pluuia sero¬
tina irrigam᷑ Que nimirũ serotinȩ pliuȩ p̃dicatio exx eiꝰ ad nossa¬
crificiti ꝓdiit qui ꝑpsalmistã dicit. Fleuatio manuũ mearũ saeri¬
ficiũ uesꝑtinũ Quia enĩ redemptor nr̃ uiata mundi finẽ ium ꝑ

Expanded text:
 nisi verba sacrae praedicationis accipimus? sicut de sanctis doctotam dicitur: Anima mea sicut terra sine aqua tibi . His doctrinae fluentis infundi propheta nos admonet dicens: Sitientes, venite ad aquas . Qui dum extrema parte jam saeculi verba sanctae praedicationis accipimus, quasi pluvia serotina irrigamur. Quae nimirum serotinae pluviae praedicatio, ex ejus ad nos sacrificio prodiit, qui per Psalmistam dicit: Elevatio manuum mearum sacrificium vespertinum . Quia enim Redempt
Abbreviated transcription (Latin):
lo g̃ ꝓmissionis t̃ram intraturo pluua temporiua & serotina in
munere ꝓmitiit᷑ qd nos factũ spiritalt̃ iã uidems Temporiuã qͥ p¬
pe pluã dedit. qͥa electis suis priori tempore legis intellectũ ẽtu¬
lit. Serotinã qͦq pluuiã tribuit. qͥa p̃dicari dieb ultimis in carna¬
tionis suȩ mysteriũ fecit

Expanded text:
tina in munere promittitur, quod nos factum spiritualiter jam videmus. Temporaneam quippe pluviam dedit, quia electis suis priori tempore legis intellectum contulit; serotinam quoque pluviam tribuit, quia praedicari diebus ultimis incarnationis suae mysterium fecit
Abbreviated transcription (Latin):
boni opis głam & in corruptionẽ qͥa nominata boniopis patien¬
nã q̃si totã electe actionis fabricã direxerat. subtilit̃ ilico ubiba¬
ses eiae fabricȩ c̃ sisterent ex quisiuit dic̃s. głam & honorẽ & incor¬
ruptione quȩrentibꝰ uitã ȩternã Nesi aꝑte diceret. Et si quida pa¬
tientiã boni oꝑis ostendunt głam & incorruptionẽ ñ recipiunt
ñ ipse sustentat.

Expanded text:
boni operis, gloriam, et incorruptionem; quia nominata boni operis patientia, quasi totam electae actionis fabricam dixerat, subtiliter illico ubi bases ejusdem fabricae consisterent exquisivit, dicens: Gloriam et honorem, et incorruptionem quaerentibus vitam aeternam. Ac si aperte diceret: Et si quidam patientiam boni operis ostendunt, gloriam et incorruptionem non recipiunt, non ipse sustentat.
Abbreviated transcription (Latin):
reuersatur: Panis sub cinericiꝰ suꝑse cinerẽ portat. Partẽ mundio¬
rẽ de orsum p̃mit. partẽq suꝑiorẽ tanto sordidiorẽ . ht. qͣnto in ea
cinerẽ tolerat. Mens itaq quȩ t̃rena cogitat. ꝗͥd suꝑse aliud qͣm
cineris molẽ portat: S si reu̾sari uoluerit munđa faciẽ qͣm deor¬
sũ psserat suꝑius reducit. cũ cinerẽ quẽ portabat ex cusserit. Si
ꝗͥ t̾renarũ cogitationũ cinerẽ. amente excitimꝰ quasi panẽ subci¬
neriũ reuersamꝰ. ut illa nr̃a iã p̃poni debeat quã priꝰ eogitationis
infimȩ cinis p̃mebat. & munda facies ad suꝑiora ueniat. ut recta
nr̃a intentio mole iã t̾reni desiderii ñ p̃mat᷑.¬

Expanded text:
anis namque subcinericius super se cinerem portans, partem mundiorem deorsum premit, partemque superiorem tanto sordidiorem habet, quanto in ea cinerem tolerat. Mens itaque quae terrena cogitat quid super se aliud quam cineris molem portat? Sed si reversari voluerit, mundam faciem quam deorsum presserat superius reducit, cum cinerem quem portabat excusserit. Si igitur terrenarum cogitationum cinerem a mente excutimus, quasi panem subcinericium reversamus, ut ilinfimae cinis premebat; et munda facies ad superiora veniat, ut recta nostra intentio mole jam terreni desiderii non premat
Abbreviated transcription (Latin):
grauioribꝰ ꝑsuasionib ñ desistit. Gel certȩ ꝑeax ꝓbrationẽ leuiathan uo¬
catus ẽ id ẽ ad ditamentũ hominũ dictus . Pos nanq in paradẏso immor
erant se addere spopondit. S dũ blande ñ habita se daturũ ꝑhibutt.
callide & habita sub traxit. Unde & eunde leuiathanita ꝓpħa describia¬
dicens. Suꝑ leuiathan serpentẽ uectẽ suꝑ leuiathan serpentẽ tor¬
tuosũ. Leuiathan quippe iste in eo qd se addere homini spopondit. tor¬
tuosis ad eũ sinibꝰ in repsit. qͥa dũ falso impossibilia ꝓmisit uere & possibilia
gebat. inter posuit uectẽ nͥforte qđ inserpentis tortitudine fluxa mollici¬
es inuecte aũ ẽ duricia rigiditatis. Ut gͦ hunc & durũ signaret & mollem.
& uectẽ nominat & serpentẽ. Durus qͥppe ẽ ꝑmalieiã. molis ꝑblandimenta.

Expanded text:
exprobrationem Leviathan vocatus est, id est, additamentum hominum dictus. Eos namque in paradiso immortd ultra quam erant se addere spopondit. Sed dum blande non habita se daturum perhibuit, callide et habita subtraxit. Unde et eumdem Leviathan ita propheta describidicens: Super Leviathan serpentem vectem, super Leviathan serpentem tortuosum . Leviathan quippe iste in eo, quod se addere homini spopondit, tortuosis ad eum sinibus irrepsit; quia dum falso impossibilia promisit, vere et possibilia gens, interposuit vectem, nisi forte quod in serpentis tortitudine fluxa mollities, in vecte autem est duritia rigiditatis. Ut ergo hunc et durum signaret, et mollem; et vectem nominat, et serpentem. Durus quippe est per malitiam,
Abbreviated transcription (Latin):
& tñ affectu nimie cupiditatis obligati laborẽ eiꝰde tolerantiȩ uo¬
luptatẽ putant. Uñ recte ieremias totius inse humane c̃u̾sationis
speciẽ sumens. ꝑ lamentũ quęrit᷑ dic̃s. In ebriauit me ab sinthio.
a maritudinẽ quã tolerat ignorat. Qui nimirũ delectabilit̃ ad cunc¬
sit amarũ ẽ. & t̃nñ intelligit eande amaritudinẽ qua replet᷑. Numa¬
cexitatẽ cupiditatis quasi insensibitate ebrietatis ignorat. M undi em̃
głam siciens. du multas ꝓ ea tribulationes reperit. amarũ ẽ qͥd bibit
s quia hoc nimis inhiant̃ sumit. eiꝰdẽ a maritudinis malũ discernere
iã ꝓ ipsa ebrietate ñ fufficit.

Expanded text:
n affectu nimiae cupiditatis obligati laborem ejusmodi tolerantiae voluptatem putant. Unde recte Jeremias totius in se humanae conversationis speciem sumens, per lamentum queritur, dicens: « Inebriavit me absinthio . amaritudinem, quam tolerat, ignorat, quia nimirum delectabiliter ad cuncpsit amarum est, et tamen non intelligit eamdem amaritudinem qua repletur. Humacaecitate cupiditatis quasi insensibilitate ebrietatis ignorat. Mundi enim gloriam sitiens, dum multas pro ea tribulationes reperit, amarum est quod bibit: sed quod hoc nimis inhianter sumpsit, ejusdem amaritudinis malum discernere jam prae ipsa ebrietate non sufficit.
Abbreviated transcription (Latin):
mo aduiũ ꝑductt᷑ quisolus homo in hominib & sine ullius comparatio
tomagis gͦ mali tolerandi s̃. quanto etiã amplius habundant. qͥa & in
arcȩ tritura pauca s̃ grana quȩ seruant᷑ horreis: & grandes aceru pale¬
arũ qui ignib: cõburunt᷑¬

Expanded text:
mo ad illum perducitur, qui solus homo in hominibus, et sine ullius comparationmo ad illum perducitur, qui solus homo in hominibus, et sine ullius comparationergo magis mali tolerandi sunt, quanto et amplius abundant, quia et in areae tritura pauca sunt grana quae servantur horreis, et grandes acervi palearum qui ignibus comburunt
Abbreviated transcription (Latin):
um dercpboꝵ multitudine specietens intra ȩccłam positoꝵ & elec¬
feriorib & angusta insuperiorib fuit: quȩ insummitate etiã sua¬
adunius mensuram cubiti exereuit. Inferius qͥppe quadrupedia atꝙ
reptilia. suꝑius uͦ aues & homines habuisse credenda ẽ lbi lata extitit
ubi bestias habuit. ibi angusta ubi homines seruauit ꝗͥa nimirũ scã ȩcela
in carnalibꝰ ampla ẽ inspiritalib angusta. Ubi enĩ bestiales hominũ mo¬
res toleratꝰ alic latius sinũ laxat. Nbi aut̃ eos habet qui spiritali rati¬
one suffulti s̃ uuc quidem adsummũ ducit᷑ s tam̃ qͥa pauei s̃ angustat
lata qͥppe uia ẽ quȩ ducit adꝑditionẽ & multi s̃ qui uadunt ꝑ eam
& angusta porta ẽ quȩ dueit aduitã. & pauei s̃ qui inueniunt eã. ꝑo aũ
usq arca angustat᷑ insummis qͦusq ad mensurã unus cubiti ꝑducat᷑
qͥa in sc̃a ȩccła quanto sanetiores quiq s̃. tanto pauciores. Quȩ in sum¬

Expanded text:
um de reproborum multitudine specie tenus intra Ecclesiam positorum, et elecferioribus et angusta in superioribus fuit; quae in summitate etiam suaad unius mensuram cubiti excrevit. Inferius quippe quadrupedia atque reptilia, superius vero aves et homines habuisse credenda est. Ibi lata exstitit arca ubi bestias habuit, ibi angusta ubi homines servavit, quia nimirum sancta Ecclesia in carnalibus ampla est, in spiritualibus angusta. Ubi enim bestiales hominum mores tolerat, illic latius sinum laxat. Ubi autem eos habet qui spirituali ratione suffulti sunt, illic quidem ad summum ducitur, sed tamen, quia pauci sunt, angustatur. Lata quippe via est quae ducit ad perditionem, et multi sunt qui vadunt per eam: et angusta porta est quae ducit ad vitam, et pauci sunt qui inveniunt eam . Eo usque arca angustatur in summis, quousque ad mensuram unius cubiti perducatur: quia in sancta Ecclesia quanto sanctiores quique sunt, tanto pauciores. Quae in sum
Abbreviated transcription (Latin):
tu fixi cadente cũ sius angłis diabolo remanser̃. Prerupti enĩ s̃
qͥa pars eoꝵ cecidit. pars remansit. Integri qͥppe stant ꝑ qualita¬
te meriti s ꝓnumeri qnͣtitatẽ p̃rupti. Hanc p̃ruptionẽ resttiue¬
re uenit mediator ut repͣto humano genere. illa angłica dam¬
na sarciret. & m̃surã cȩlestis patrie locupletiꝰ fortasse cumula¬
ret. ꝓpt̃ hane p̃ruptionẽ de patre đr̃. ꝓposuit in eo in dispensatior
plenitudinis tempoꝵ instaurare omnia in xp̃o. quȩ in celis & que
interra s̃ in ipso. In ipso qͥppe restaurant᷑ ea que interra s̃. dũ pec¬
catores ad iusticiã conuertunt᷑. In ipso restaurant᷑ ea quȩ in
celis s̃. dũ illuc humiliati homines redeunt. uñ a postate angli
suꝑbiendo ceciderunt.

Expanded text:
tu fixi, cadente cum suis angelis diabolo remanserunt? Praerupti enim sunt, quia pars eorum cecidit, pars remansit. Qui integri quidem stant per qualitatem meriti, sed per numeri quantitatem praerupti. Hanc praeruptionem restituere Mediator venit, ut redempto humano genere, illo angelica damna sarciret, et mensuram coelestis patriae locupletius fortasse cumularet. Propter hanc praeruptionem de Patre dicitur, proposuit in eo in dispensationem plenitudinis temporum, instaurare omnia in Christo, quae in coelis et quae in terra sunt in ipso . In ipso quippe restaurantur ea quae in terra sunt, dum peccatores ad justitiam convertuntur. In ipso restaurantur ea quae in coelis sunt, dum illuc humiliati homines redeunt unde apostatae angeli superbiendo ceciderunt.
Abbreviated transcription (Latin):
reolos optimꝰ dispsi s̃ lapides scũarũ incapite omniũ platearũ:
me settatis habits ꝑtrena & abiecta oꝑa ad ignominiã despectionis
semo debemus in secreto aĩ qͥs nunquã necee̾ ẽ foris c̃spici idẽ nunquã
inex traneis actibꝰ uideri. S disꝑsi s̃ lapides scũarii incapite omniũ
platearũ qͥa hi qui ꝑuitã & orationẽ intus semꝑ e̾eͥ debuerant. ꝑuitã
reꝓbã foris uacant fece iã pene nulla ẽ seli actio. qͣm sacerdotes ñ¬
administrent. Dũ gͦ in sc̃o habitu ẽstititti. ext̾iora s̃ quȩ exhibent.
qͣsi seuarii lapides foris iacent. Quia enĩ greca uoce platea alatitu¬
dine uocat᷑ sc̃uarũ lapides in plateis s̃ cũ religiosi qͥq lata mundi
itinera sectant᷑ Nec solũ inplateis s in capite platearũ disꝑsis̃. qͥa ꝑ
honoris quer̃. in capite gͦ platearũ disꝑsi s̃. qͥa iacent ꝑministeriũ¬

Expanded text:
olor optimus, dispersi sunt lapides sanctuarii in capite omnium platearum? ille sanctitatis habitus per terrena et abjecta opera ad ignominiam despectionis semper debemus in secreto Dei, quos nunquam necesse est foris conspici, id est nunquam in extraneis actibus videri. Sed dispersi sunt lapides sanctuarii in capite omnium platearum, quia hi qui per vitam et orationem intreprobam foris vacant. Ecce jam pene nulla est saeculi actio, quam non sacerdotes administrent. Dum ergo in sancto habitu constituti, exteriora sunt quae exhibent, quasi sanctuarii lapides foris jacent. Quia enim graeca voce platea a latitudine vocatur, sanctuarii lapides in plateis jacent, cum religiosi quique lata mundi itinera sectantur. Nec solum in plateis, sed et in capite platearum dispersi sunt, qhonoris quaerunt. In capite ergo platearum dispersi sunt, quia et jacent per
Abbreviated transcription (Latin):
mine de signat᷑ ut hauriebant corde ita ore funderent in men¬
sitate eiꝰ auditores suos obpͥmerent. potius qͣmrigarent Gñ religa¬
ta intͥnsecus scientia ñ parit̃ deorsũ erũperet auditores suos distil¬
latione u̾boꝵ nutriens. nubes loquebatͣ dic̃s. Non potiui uob loqui
dedi escam. Qs enĩ ferre potuisset. si raptus ad t̾eiũ cȩlũ si raptus ut
opprimeret. si ea que intrinsecus haurire poterant. in quantũ car¬
nalis lingua sufficeret. extrinsecu inundans aque huiꝰ inm̃sitas ema

Expanded text:
m sanctum hauriebant corde, ore funderent, immensitate ejus auditores suos opprimerent potius quam rigarent. Unde religata intlatione verborum nutriens, nubes illa loquebatur, dicens: Non potui loqui dedi, non escam . Quis enim ferre potuisset, si raptus ad tertium coelum, raptus in utem non opprimeret, si ea quae intrinsecus hauriri poterat, in quantum carnis lingua sufficeret, extrinsecus inundans aquae hujus immensitas ema
Abbreviated transcription (Latin):
nam possit exurgert q̃si angusto ore putei coartat᷑ Hinȩ gͦ dd̃ subspetie set¬
cantiũ orat dicens. Non me de mergat tempestas aquȩ. Que enii maliopibe
quitas abona stabilitatȩ cõmouit: quasi tempestas aquȩ rapuit . S s. adhul an¬
rsuetudine ñ p̃ualuit ñ demersit. lam impiteũ cȩridit: qui hoc qd dilinadri
ꝓhibet ꝑyetrauit. S si ad huc longa c̃suetudo ñ depͥmit: nequaquã ossiuĩ pites
coangustauit: Uanto gͦ facilius egredit᷑ qͣnto minore consuetudine coart
Quȩdam nanq quasi c̃elusi oris angustia ẽ. ab opprimenti mala ẽsuetudine er¬
urgerẽ uelle nec posse. iã quide desiderus ad suꝑna tendere s adhue actuan
infimis remanere pire corde ñtam̃ sequi oꝑe atq in semetipso ẽ tradictione
ꝑpeti semetipsũ. Cũ uͦ ita tendens anima manu grȩ exattantis adiuuat. ab an¬
guisto ore ad altitudinẽ p̃uenit: qͥa uictis difficultatibꝰ oꝑa bona ꝑficit quȩ con

Expanded text:
am possit exsurgere, quasi angusto ore putei coarctatur. Hinc ergo David sub specie peccantium orat dicens: Non me demergat tempestas aquae. Quem enim mali operis iniquitas a bona stabilitate commovit, quasi tempestas aqua rapuit. Sed si adhuc consuetudine non praevaluit, non demersit. Jam in puteum cecidit, qui hoc, quod divina lex prohibet, perpetravit. Sed si adhuc longa consuetudo non deprimit, nequaquam os suum puteus coangustavit. Tanto ergo facilius egreditur, quanto minore consuetudine coarctatur. Quaedam namque quasi conclusioris angustia est, ab opprimente mala consuetudine exsurgere velle, nec posse: jam quidem desideriis ad superna tendere, sed adhuc actu in infirmis remanere: praeire corde, non tamen sequi opere, atque in semetipsum contradictorem perpeti semetipsum. Cum vero ita tendens anima manu gratiae exaltantis adjuvatur, ab angusto ore ad latitudinem pervenit, quia, victis difficultatibus, opera bona
Abbreviated transcription (Latin):
na cunta ambiendo quasi iambunt. dũ solis tẽporalib delectant Qua
damnis ex aggerant s puer egyptius eger inuia relinquit᷑ ga
peccitor qͥs ꝙ dũ infirmari abhuiꝰ mundi statu cȩperit mox secu¬
larib mentib in despectũ uenit. Quẽ tam̃ &a inuenit eq cibũ po
tũq pͥbet qͥa manu fortis dñs abiecta mundi ñ despieit & plerunq
eos q̃sequi mundũ minime uolentes quasi inuia remanent ꝗda¬
moris sui gr̃am ẽ uertit eisꝙ uerbi sui cibũ potũꝙ porrigtira ̃si
duces sibi inuia eligit dũ suos etiã p̃dicatores facit. Dũ eñi xp̃m
peccatoꝵ cordib inferunt: quasi dauid suꝑ hostes dueunt. Qui
ẽuuiantes ama lechitas uelut đđ̃ gladio feriunti qͥa suꝑbos qͦs ꝙ¬
qͥ se in mundo despexerant dñi uirtute ꝓsternunt. Puerꝗͦ egsp¬
tius qͥ iniuia remanserat a malcebitas interfacit. qͥa plerunq¬

Expanded text:
na cuncta ambiendo quasi lambunt, dum solis temporalibus delectantur. na cuncta ambiendo quasi lambunt, dum solis temporalibus delectantur. damnis exaggerant. Sed puer Aegyptius aeger in via relinquitur, quia peccator quisque dum infirmari ab hujus mundi statu coeperit, mox saecularibus mentibus in despectum venit. Quem tamen David invenit, eique cibum et potum praebet, quia manu fortis Dominus abjecta mundi non despicit, et plerumque eos qui, sequi mundum minime valentes, quasi in via remanent ad amoris sui gratiam convertit, eisque verbi sui cibum potumque porrigit; et quasi duces sibi in via eligit, dum suos etiam praedicatores facit. Dum enim Christum peccatorum cordibus inferunt, quasi David super hostes ducunt. Qui convivantes Amalecitas velut David gladio feriunt, quia 1623 s se in mundo despexerant Domini virtute prosternunt. Puer ergo Aegyptius qui in via remanserat Amalecitas interficit, quia plerumq
Abbreviated transcription (Latin):
qa plerunꝙ ipsa despectio hominẽ reuocat ad semetipsũ. ls enĩ
qͥ patit̃ reliqt &e patris substantiã quã ꝑceperat ꝓdige erpenditi
pꝰqm esurire cepit in se reuersus dixit. Quã multi mertenaru ando¬
mo patris mei abundant panib: Longe qͥppe asȩ recesserat quando
peccabat & siñ esurisset in seminime redisset qͥa post quã terrenis
reb indigun tẽ cogitare cȩpii qͥd despiritalib amisit. Infirmig
quiꝙ atq in boc mundo despecti plerunꝙ tantõ celertꝰ uocẽ di au¬
duint quanto & in hoc mundo ñ habent ubi delectant᷑. Qa bene a
currentiłeger remansit inuia fame sitiꝙ aruit. Quẽ tam̃ đđ inuie¬
nit enꝙ cibũ potũꝙ p̃buit. Qui ilieo ẽualescens. dux đđ faeruis ẽ lon¬
uuantes amalechitas reppit & eos qͥ se deblem reliquerant cũ ma¬
gna fortitudine ꝓstrauit Emalechitȩ qͥppe ppło lambens uocatur
Itqͥd ꝑlambentẽ ppłin nͥ mentes secuiariũ designantur : Quetre¬

Expanded text:
etipsum: is enim qui patrem reliquit, et partem substantiae, quam perceperat, prodige expendit, postquam esurire coepit, in se reversus dixit, Quam multi mercenarii patris mei abundant panibus ! Longe quippe a se recesserat, quando peccavit: et si non esurisset, in se minime redisset. Qui postquam terrenis rebus indiguit, tunc cogitare coepit, quid de spiritalibus amisit. Infirmi quique atque in hoc mundo despecti, plerumque tanto celerius vocem Dei audiunt, quanto et in hoc mundo non habent ubi delectentur. Quod benecurrentibus aeger remansit in via, fame sitique aruit, quem tamen David invenit, ei cibum potumque praebuit, qui illico vivantes Amalecitas reperit, et eos qui se debilem reliquerant cum magna fortitudine prostravit. Amalecita quippe populus lambens vocatur. Et quid per lambentem populum, nisi mentes saecularium designantur? Quae terre
Abbreviated transcription (Latin):
utus lua ei tantes quantis nunc ope uirtutibꝰ nindigebat. qa sistare sic̃e
Aitus e uellet hostẽ extra positũ uincere sine difficultate potiusses Post qͥm
Mꝑ assensũ hominis se mel aduersarius adintima irruptt. laboriosus iã iuc¬
tor eient᷑ qͥ ad huc impugnans sine labore pelleret. Multa narq nune ea hibem¬
da s que in parady so netessaria n fuerunt Nunc qͥppe opus ẽ urtute patientiȩ¬
laboriosa eruditione doctrine castigatione corporis assiduitate p̃cis ẽfessione
delictoꝵ in undatione lacrimarũ. quo ꝓfecto omniũ c̃ditus homo ñ eguit. qͥa
salutis bonũ ex ipsa sua c̃ditione ꝑcep̾it. frgo qͥppe amarũ poculũ porrigit᷑
ut salutis statũ morbo sublato reuocet᷑. Sano aut̃ nequaquã p̃cipit᷑ qd acciput
ut conualeseat. s quibꝰ caueat ne langueseat. Nunc gͦ maioribꝰ studiis utm̃ cũ
salutẽ ne quaqͣm seruamꝰ habitamꝰ s reparare curamꝰ ab latã. &. qͥa om̃s hi annisus

Expanded text:
tus fuerat tantis quantis nunc opus est virtutibus non indigebat, quia si stare sicut est conditus vellet, hostem extra positum vincere sine difficultate potuisset. Postquam vero per assensum hominis semel adversarius ad intima irrupit, laboriosius jam victor ejicitur, qui adhuc impugnans sine labore repelleretur. 44. Multis virtutibus, quae in paradiso necessarialaboriosa eruditione doctrinae, castigatione corporis, assiduitate precis, confessione delictorum, inundatione lacrymarum; quorum profecto omnium conditus bono non eguit, quia salutis bonum ex ipsa sua conditione percepit. Aegro quippe poculum amarum porrigitur, ut ad salutis statum morbo sublato revocetur. Sano autem nequaquam praecipitur quid accipiat ut convalescat, sed a quibus caveat ne languescat. Nunc ergo majoribus studiis utimur, cum salutem nequaquam servamus habitam, sed reparare curamus ablatam. Et quia omnes hi annisus
Abbreviated transcription (Latin):
tũ suauitas designat᷑. Qd eburneis gradibꝰ nͥ magna nitens fortitudine ꝓficieniõ
ascensus ex pͥmit᷑. Redemptor gͥ ueniens myrra & gutta & cassia inuestim̃to utitꝰ
qͥa ex electissius quibꝰ se misericordit̃ induit mirȩ uirtutis fraglantiã aspsit. In qͥb
idem odor ab eburneis gradibꝰ ducit᷑. qͥa in eis uirtutũ opinio ñ ex ostensione
simulationis s ex ueri ac solidi oꝑis ascensu generat᷑. Bene aut̃ subdit᷑ ex quib
delectauer̃ te filiȩ regũ inhonore tuo. Sẽȩ nanq animȩ ab antiꝗͥs patribꝰ ad

Expanded text:
tum suavitas designatur? quid eburneis gradibus, nisi magna nitens fortitudine proficientium ascensus exprimitur? Redemptor igitur veniens, myrrha, gutta, et casia in vestimento utitur, quia ex electis suis, quibus se misericorditer induit, mirae virtutis fragrantiam aspergit, in quibus idem odor ab eburneis gradibus ducitur, quia in eis virtutum opinio non ex ostensione simulationis, sed ex veri ac solidi operis ascensu generatur. Bene autem subditur: Ex quibus delectaverunt te filiae regum in honore tuo. Sanctae namque animae ab
Abbreviated transcription (Latin):
uti immoderatiꝰ ex crescant. Dũ gͥ & ꝑ ad ministratã extiorẽ piu¬
aentia corpor uitã ꝓtegit᷑ &̧ rursum ꝑmoderatã cordis intentio ñ

Expanded text:
citius, ne immoderatius excrescant. Dum igitur et per administratam exteriorem procitius, ne immoderatius excrescant. Dum igitur et per administratam exteriorem providentiam corporum vita protegitur, et rursus per immoderatam cordis inten