comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ante lucidus. & albus obscurus inuentus ẽ. Id est simi¬
lis cȩtero colori. non lucidus: non erat ergo laepra. signũ
est enim non lepra. quod sic apparuerit. Tamen &iam
propt̃ hoc purgatus a suspitione leprȩ. lauabit uesti¬
menta sua. quia & in illo signo aliquid fuit. propter
quod lauanda fuerant ueftimenta. & mundus erit
XLVII.

Expanded text:
ante lucidus et albus, obscurus inventus est, id est simiante lucidus et albus, obscurus inventus est, id est similis caetero colori, non lucidus: non erat ergo lepra, signum est enim, non lepra, quod sic apparuerit: tamen etiam propter hoc purgatus a suspicione leprae, lavabit vestimenta sua; quia et in illo signo aliquid fuit, propter quod lavanda fuerant vestimenta; et mundus erit. XLVI.
Abbreviated transcription (Latin):
tactus man& ante eũ . Non commutatus ẽ tactus incute.
idest non e discolor & dissimlis inuentus acute trgo
sanatum ẽ quod uicto sum erat. Sed ad huc iub& ꝓbari
eandem sanitatẽ ꝑ a hos septem dies. atꝙ ideo sequitur
& dicit. Et segregabit illũ septem dies. in secundo. Id est
septem dies alios & uidebit illum sacerdos. dieseptimo
in secundo Et ecce obscurus tactus. Io est quia non albus
& lucidus. Acper hoc concolor sano calori. non ẽ mu¬
tatus incute tactus. sicut & paulo ante dixit . hoc ẽ
non est dissimilis ac&era cute. & purgauit eum sacer
dos. Id ẽ purgatum cum ꝓnuntiabuit asuspitione leprȩ
non quo hbuerit lepram quamiam non hab&. sed quõ
lepra non fuit. quod in illo lucido & albo colore tactus.
idest maculȩ illius quȩ apparuerat. cum expectar&ur
Vtrum humlior fier& locus. & pilus illic in album con¬
uester&ur non contigit. sed potius ille tactus qui fuit

Expanded text:
tactus manet ante eum; non commutatus est tactus in cute, tactus manet ante eum; non commutatus est tactus in cute, id est non est discolor et dissimilis inuentus a cute. ergo sanatum est quod uitiosum erat. sed adhuc iubet probari eandem sanitatem per alios septem dies atque ideo sequitur et dicit: et segregabit illum sacerdos septem dies in secundo — id est septem dies alios — et uidebit illum sacerdos die septimo in secundo, et ecce obscurus tactus — id est quia non albus et lucidus ac per hoc concolor sano colori — non. est mutatus tactus in cute — sicut et paulo ante dixit, hoc est non est dissimilis a ceterados, id est, purgatum pronuntiabit a suspicione leprae; non quod habuerit lepram, quam jam non habet, sed quoniam lepra non fuit, quod in illo lucido et albo colore tactus, id est maculae illius quae apparuerat, cum exspectaretur utrum humilior fieret locus, et pilus illic in album converteretur, non contigit, sed potius ille tactus qui fuit
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit Denuo sacerdoti. & uiderit eum sacerdos. & ecce
cõmutata significatio incute . & inquinabit cum sacerdos.
lepra ẽ. &iamhic inquinabit. Dixit. inquinatum
ꝓnuntiatiit. ei autem plus hab& ex more locutionis
scripturȩ: hoc itaq uid&ur ammonuis se. Ut cum uisus
fuerit solus color albus & lucidus. discolor sano calori
adhuc ꝓb&ur a sacerdote. Ut siuiderit &iam pilum
mutatũ in album colorẽ. & humiliorem factũ cutis
locum in quo ẽ albus color. tunc ꝓnunti& lepram. Id ẽ
in quin& hominem pronuntiando leꝓsum. Si autem
inquit. lucidus albus fuerit incute coloris eius. id est
lucidus alb fuerit ille tactus . quo nomine eandem ma¬
culam appellat. Et humilis non fuerit aspectus eius
acute . & pilus non erit conuersus in album. Ipse autem
erit obscurus. id est ipse pilus quia non ẽ albus. Et se¬
gregabit sacerdos tactum septem dies dies. & uidebit
sacerdos tactum die septimo. id ẽ illam maculam. & ecce

Expanded text:
uerit denuo sacerdoti, et uiderit eum sacerdos, et ecce uerit denuo sacerdoti, et uiderit eum sacerdos, et ecce commutata est significatio in cute. inquinabit illum sacerdos.lepra est. etiam hic "inquinabit" dixit "inquinatum pronuntiabit\': "et autem plus habet ex more locutionis scripturae. hoc itaque uidetur admonuisse. ut, cum uisus fuerit solus color albus et lucidus discolor sano colori, adhuc probetur a sacerdote, ut, si uiderit etiam pilum mutatum in album colorem et humiliorem factum cutis locum, in quo est albus color, tunc pronuntiet lepram, id est inquinet hominem pronuntiando leprosum. si autem, inquit, lucidus albus fuerit in cute c-oloris eius — id est lucidus albus fuerit ille tactus: quo nomine eandem maculam appellat — et humilis non fuerit aspectus eius a cute et pilus non erit conuersus in album, ipse autem est obscurus — id est ipse pilus, quia non est albus — et segregabit sacerdos tactum septem dies. et uidebit sacer
Abbreviated transcription (Latin):
ideo dicitur quod signific& aliquid. uel ideo potius quod
ipsum hominem. signo quodem discernit ac&eris. hoc ẽ
notabilem reddit
quem ueni& ut mund&ur: sed inquinabit. Dictum ẽ. in¬
quinatum ꝓnuntiabiit. sihȩc in eo uiderit. quae scriptu¬
ra dicit de macula leprae
non fuerit aspectus eius acute. lucidus albus sub audit̃
tactus. io est illa macula coloris non pilus. quod postea dic̃:
Si aut̃ conuersa mutata fuerit significatio incute . hanc
dicit significationẽ quod superius signũ inlatino legitur
Nam grecus & supra ut hic. uno eodemq uerbo usus
t segregabit illum sacerdos septem dieb in secundo. &
udebit illũ sacerdos die septimo. insecundo & obscuros tactus
non ẽ conuersus tactus incute . & purgabit cũ sacerdos. signũ
enim ẽ hoc est pugatum eum pronuntiabit: non enim¬
non enim est lepra sed signum
Si autem conuersa mutata fuerit significatio in cute :

Expanded text:
ideo dicitur, quod significet aliquid; vel ideo potius, quod ideo dicitur, quod significet aliquid; vel ideo potius, quod ipsum hominem signo quodam discernit a caeteris, hoc est, notabilem reddit.quem veniet ut mundetur. Sed inquinabit dictum est, inquinatum pronuntiabit, si haec in eo viderit, quae Scriptura dicit de macula leprae.non fuerit aspectus ejus a cute. Lucidus albus subauditur tactus, id est, illa macula coloris, non pilus. Quod postea dicit, Si autem conversa mutata fuerit significatio in cute; hanc dicit significationem, quod superius signum in latino legitur. Nam graecus et supra et hic uno eodemque verbo usus bit illum sacerdos septem diebus in secundo; et uidebit illum sacerdos die septimo in secundo, et ecce obscurus tactus, non est conuersus tactus in cute. et purgabit eum sacerdos; signum enim est: hoc est "purgatum eum pronuntiabit"; non enim est lepra, sed signum. S
Abbreviated transcription (Latin):
& eam semper isto nomine appellat . Unde non nulli
nr̃i non tactum sed maculam interp̃tatisunt. quono¬
mine quidem planius uider&ur sonare quod legitur:
sed potuit. & grecus nondicere afen. idest tactum. sed
momon. id est maculam. unde amomon dicit᷑ inmacula¬
tum quam quam ab illo solo quod incolore contigit. sed
ab omni uitio purũ. sol& scriptura amomondicere: Unde
non maculam coloris. sed omnẽ uitii notam uult intelle¬
gi. quod momon appellat. Poss& ergo quod ad solum colo¬
rem attin&: Spilon dicere. quo uerbo usus ẽ apostolus
ubi ait de ecclesia. non habentem maculam aut rugam.
Nec momon aut nec spilon dixit. sed afen. id est tactum.
Quod & ingreca lingua inusitate dicitur incolorib & tam̃
hoc septuaginta intep̃tes non piguit grece dicere. Cur
ergo latinos piguerit: quod dicitur. cicatrix signi. Uel

Expanded text:
 eam semper isto nomine appellat. unde nonnulli  eam semper isto nomine appellat. unde nonnulli nostri non" tactum", sed "maculam" interpretati sunt. quo nomine quidem planius uidetur sonare quod legitur: sed potuit et graecus non dicere άφήν, id est tactum. sed μῶμον, id est maculam, unde ἄμωμον dicit immaculatum. quamquam non ab illo solo quod in colore contiab omni vitio purum solet Scriptura ἄμωμον dicere; unde non maculam coloris, sed omnis vitii notam vult intelligi, quod μῶμον appellat. Posset ergo quod ad solum colorem attinet σπίλον dicere; quo verbo usus est Apostolus, ubi ait de Ecclesia, Non habentem maculam aut rugam . Nec μῶμον autem, nec σπίλον dixit, sed ἁφὴν, id est tactum: quod et in graeca lingua inusitate dicitur in coloribus, et tamen hoc Septuaginta interpretes non piguit graece dicere; cur ergo latinos piguerit? Quod autem dicitur cicatrix signi, vel
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtura leuitici tunc iussit offerri. si non habuerit ma¬
nus offerentis. quod satis est in agnum:¬
.Homo sicui facta fuerit incute corporis eius cicatrix signi
lucida. & fuerit incute coloris tactus leprȩ: uel ut ex¬
ponendo. Dixit posterius : unde quod primum dixerat
in tellegeretur : quo dixerat. homini sicui facta fuerit in
cute corporis eius cicatrix signi lucida. ne cicatricem
sic intellegeremus. quomodo sol& ẽẽ uestigium sanati
uulneris. apparuit hoc sedeccolore dicere. cum adiunx̃.
& fuerit incute coloris eius tactus leprȩ. Quic quid
ergo illud ẽ coloris uitium ẽ. quod nomine cicatricis ap¬
pellat. Quod uero ait tactus leprȩ. non quod tactu
color sentiatur . sed ita dicit tactum leprae tamquam
homo ipse uel corpus eius lepra sit. Tactum hoc ẽ macu¬
latum atq uitratum. sicut dici sol&. t&igit eum uel
non t&igit febris. Deniq: ipsam maculam tañ tũ uocat.¬

Expanded text:
ptura Leuitici tunc iussit offerri, si non habuerit maptura Leuitici tunc iussit offerri, si non habuerit manus offerentis quod satis est in agnumHomini si cui facta fuerit in cute corporis eius cicatrix signi lucida et fuerit in cute coloris eius tactus leprae. uelut exponendo dixit posterius, unde quod primum dixerat intellegeretur, quoniam dixerat: homini si cui facta fuerit in cute corporis eius cicatrix lucida. ne cicatricem sic intellegeremus, quomodo solet esse uestigium sanati uulneris, aperuit hoc se de colore dicere, cum adiunxit: et fuerit in cute coloris eius tactus leprae. quidquid ergo illud est. coloris uitium est, quod nomine cicatricis appellat. quod uero ait: tactus leprae, non quod tactu color sentiatur, sed ita dicit tactum leprae, tamquam homo ipse uel corpus eius lepra sit tactum, hoc est maculatum atque uitiatum. sicut dici solet: "tetigit eum uel non tetigit febris". denique ipsam maculam tactum uocat et
Abbreviated transcription (Latin):
consu&udinem legis. quam propt̃ necessitatem alicu¬
ius in eo ex piandi purgandiq peccati. sic legitur. Et
cum inducerent puerũ ihm parentes eius. Ut facerent
scđm consu&udinem legis proeo: Non dictum ẽ pro
matre cius sed ꝓeo. quam uis ea fierent quȩ hoc loco
prȩcepta sunt. deduob: turturibus aut duob pullis
columbinis: sic enim baptizari ipse dignatus ẽ baptis¬
mo iohannis. quierat baptismus penitentiȩ in remis¬
sionem peccatoꝵ. quamuis nullũ haber& ille peccatum
Merito ergo quidam nostri ita interpretatisunt &i¬
am iftum in leuitico locum. ut non dicerent suꝑfilio
& super filia. Sed ꝓfilio aut ꝓfilia. Hanc enim ium
huius prȩpositionis eẽ intellexerunt hoc loco ubi
pauper dñs nasci uoluerit. ut non ꝓillo offer&ur agnus
& pullus columbinus aut turtur. sed par turturũ. aut
duo pulli columbini. sicut in euangelio legitur: qđ scri¬

Expanded text:
consuetudinem legis quam propter necessitatem alicuconsuetudinem legis quam propter necessitatem alicuius in eo expiandi purgandique peccati, sic legitur: et cum inducerent puerum Iesum parentes eius, ut facerent secundum consuetudinem legis pro eo. non dictum est "pro matre eius" sed "pro eo", quamuis ea fierent quae hoc loco praecepta sunt de duobus turturibus aut duobus pullis columbinis. sic enim baptizari etiam ipse dignatus est baptismo Iohannis, qui erat baptismus paenitentiae in remissionem peccatorum, quamuis nullum haberet ille peccatum. merito ergo quidam nostri ita interpretati sunt etiam istum in Leuitico locum, ut non dicerent: super filio aut super filia, sed: pro filio aut pro filia. hanc enim uim huius praepositionis esse intellexerunt hoc loco, ubipauper dominus nasci uoluerit, ut non pro illo offerretur agnus et pullus columbinus aut turtur sed par turturum aut duo pulli columbini, sicut in euangelio legitur: quod scri
Abbreviated transcription (Latin):
quod superius ait: Suꝑ filio aut superfilia offer&
agnum anniculũ. sine macula inholocaustum. & pullũ
columbinum. aut turturem ꝓpeccato. Sinihil perhoc
sacrificium fiebat pro eis qui nascebantur: quod si
quisquã ita distinguere conabitur. ut dicat non ẽe
iungendum suꝑfilio aut superfilia. offerre agnũ an¬
niculum sine macula inholocauftum. & pullum colum¬
binũ ꝓpeccato. Sed ita potius legendum ẽ cum adimple¬
ti fuerint dies purgationis eius suꝑfilio aut suꝑ filia.
Id est dies purgationis impl&i fuerint super illo aut
suꝑ illa. filio scilic& uel filia. ut deinde ab alio sen¬
su sequatur. offerr& agnum anniculum sine macula
in holocaustum . & pullum colum ꝓpeccato. Id est pro
peccato suo: cum conpl&i fuerint dies purgationis eius
superfilio aut suꝑfilia. Quis quis ergo ita distinguendũ
putauerit. ex euangelio conuinc&ur. Ubicum tale
aliquid nato ex uirgine dño facerent. magis propt̃

Expanded text:
quod superius ait, Super filio aut super filia offeret quod superius ait, Super filio aut super filia offeret agnum anniculum sine macula in holocaustum, et pullum columbinum aut turturem pro peccato, si nihil per hoc sacrificium fiebat pro eis qui nascebantur? Quod si quisquam ita distinguere conabitur, ut dicat non esse jungendum, Super filio aut super filia offerre agnum anniculum sine macula in holocaustum, et pullum columbinum pro peccato; sed ita potius legendum, Et cum adimpleti fuerint dies purgationis ejus super filio aut super filia, id est dies purgationis impleti fuerint super illo aut super illa, filio scilicet vel filia; ut deinde ab alio sensu sequatur, Offeret agnum anniculum sine macula in holocaustum, et pullum columbinum pro peccato, id est, pro peccato suo, cum completi fuerint dies purgationis ejus super filio aut super filia: quisquis ergo ita distinguendum putaverit, ex Evangelio convincetur, ubi cum tale aliquid nato ex uirgine domino facerent magis propter
Abbreviated transcription (Latin):
& accipi& duos turtures. ubi plus. habere uid&ur . Uam
ea coniunctione d&racta. integre sequitur. Accipi&
duos turtures. aut duos pullos columbinos. Unam aũt
scilic& in holocaustum alteram ꝓpeccato : sed quo peccato
nunquid peperisse peccatum ẽ. An hic ostenditur illa
ꝓpago ex adam unde apostolus dicit Ex uno in con¬
demnationem. & quia perunum hominem peccatum
in trauit inmundum & ꝑpeccatũ mors. & ita in omnes
homines ꝑ transiit : & hic satis appar& quem ammodum
dictum sit. Ego enim in iniquitatib conceptus sũ. & in pec¬
catis mater mea in utero me aluit. Cur ergo non illud
quod natum ẽ purgari dicit scriptura ꝑ hoc sacrificium
Sed ipsam quȩ peperit : an ad ipsam quidem unde illa
origo trabebatur relata purgatio ẽ. propt̃ sanguis fon¬
tem: Non poterat tamen sine ipsius f&us purgatione
fieri qui ex ipso sanguine ex ortus ẽ: Nam quo pestin&

Expanded text:
et accipiet duos turtures: ubi plus videtur habere et; nam et accipiet duos turtures: ubi plus videtur habere et; nam ea conjunctione detracta, integre sequitur, accipiet duos turtures aut duos pullos columbinos, unam avem scilicet in holocaustum, alteram pro peccato. Sed quo peccato? Numquid peperisse peccatum est? An hic ostenditur illa propago ex Adam, unde Apostolus dicit, Ex uno in condemnationem; et quia per unum hominem peccatum intravit in mundum, et per peccatum mors, et ita in omnes homines pertransiit ? Et hic satis apparet quemadmodum dictum sit, Ego enim in iniquitatibus conceptus sum, et in peccatis mater mea in utero me aluit . Cur ergo non illud quod natum est purgari dicit Scriptura per hoc sacrificium, sed ipsam quae peperit? An ad ipsam quidem, unde illa origo trahebatur, relata purgatio est propter sanguinis fontem; non poterat tamen sine ipsius fetus purgatione fieri, qui ex ipso sanguine exortus est? Nam quo pertinet
Abbreviated transcription (Latin):
inmundo suo: & cum impl&i fuerint dies purgationis eius
suꝑ filio aut super filia. offer& agnum anniculũ sine
macula: in holocaustum. & pullũ columbinũ. aut turtu¬
rem ꝓpeccoto adhostioum tabernaculi testimonii. ad sa¬
cerdotem. & offer& eum ante dñm. Et ex oratut pro
ed sacerdos. & purgabut eam a fonte sanguinis eius. Ista
lex eius. quȩ peperit masculum aut feminam: Niautem
non inuenerit manus eius quod satis ẽ in agnum. accipi&
duos turtures. aut duos pullos columbinos. unũ inholocau¬
stum. & unum ꝓpeccato. & ex orabut ꝓea sacerdos & pur¬
gabitur . Recte ergo superius non legendum ẽ offe r&
agnum anniculum sine macula inholocaustũ. Aut pul¬
lum columbinũ aut turturem ꝓpeccato. Sicut non nul¬
li codices habent. sed sicut dictum ẽ. Et pullum colum¬
binũ & turturẽ ꝓpeccato. quando quidem post ea
dicit. Si non inuenerit manus eius qel satis est adagnũ.

Expanded text:
inmundo suo". Et cum adinpleti fuerint dies purgationis eius, inmundo suo". Et cum adinpleti fuerint dies purgationis eius, super filio aut super filia offeret agnum anniculmacula in holocaustum, et pullum columbinum aut turturem, pro peccato, ad ostium tabernaculi testimonii ad sacerdotem: et offeret eum ante Dominum, et exorabit pro ea sacerdos, et purgabit eam a fonte sanguinis ejus. Ista lex ejus quae peperit masculum aut feminam. Si autem non invenerit manus ejus quod satis est in agnum, et accipiet duos turtures, aut duos pullos columbinos; unum in holocaustum, et unum pro peccato: et exorabit pro ea sacerdos, et purgabitur. Recte ergo superius non legendum est, Offeret agnum anniculum sine macula in holocaustum, aut pullum columbinum aut turturem pro peccato, sicut nonnulli codices habent; sed sicut dictum est, et pullum columbinum aut turturem pro peccato: quandoquidem postea dicit, Si non invenerit manus ejus quod satis est ad agnum,
Abbreviated transcription (Latin):
noñ per triginta tres dies. quare non tangit quod sc̃m
est: An hoc ad hõc inter ẽ. quia insanguine est. lic& mun¬
do ut hoc dist&. quia cum in munda ẽ. ubicumq &iam se¬
derit inmundũ facit Cumiam uero insanguine mundo
arium intrare . hoc ẽ enim quod ait . secundũs dies secessi¬
onis purgationis suȩ: quõ dicit alio loco. inmunditia
feminȩ equȩ menstruis purgatur. septem derũ ẽẽ. quan¬
do omne super quod sederit. inmundum erit. Secessionis
autem dicit: quo secedebat aliquantũ neomnia coinqui¬
nar& cũ perager& illos dies: hos dies inmunditiȩ eius.
si feminam parer& lex duplicabat & quatuor decim
faciebat. Reliquos aut̃ quibus sedebat insanguine mun¬
dosuo &iam ipsas duplices iusserat obseruari. id est
sexaginta sex. ut omnes essent in partu masculi qua¬
draginta. infeminȩ octogita : aliqui autem codices
greci non habent insanguine mundo suo. sed insanguine

Expanded text:
non est per triginta tres dies, quare non tangit quod sanctum non est per triginta tres dies, quare non tangit quod sanctum est? An hoc adhuc interest, quia in sanguine est, licdo? ut hoc distet, quia cum inmunda est, ubicumque etiam sederit. inmundum facit, cum uero iam in sanguine mundo arium intrare? hoc est enim, quod ait: secundum dies secessionis purgationis suae, quoniam dicit alio loco inmunditiam feminae, quae menstruis purgatur, septem dierum esse, quanc!o omne super quod sederit inmundum erit. ,,secessionis" autem dicit, quoniam secedebat aliquantum. ne omnia coinquinaret. cum perageret illos dies. hos dies inmunditiae eius. si feminam pareret, lex duplicabat et quattuordecim faciebat: reliquos autem quibus sedebat in sanguine mundo suo, etiam ipsos duplices iusserat obseruari, id est sexaginta sex. ut omnes essent in partu masculi quadraginta, in feminae octoginta. aliqui autem codices graeci non habent "in sanguine mundo suo", sed in sanguine
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ẽ quod ait demuliere quȩ peperit. Omne sc̃m
non tang&. & in scũ arium non introibit. Quod scũ¬
arium uult intellegi: cum legatur in taberna culũ
non nisi sacerdotes solere ingredi & usq aduelum
interius secundas: ultra uelum autem ipsum. ubi e¬
rat arca. nonnisi unum summũ sacerdotem. an & ante
tabernaculum ubi erat altare sacrifiorũ. sc̃uarium
dici potuit. Nam sepe apellatur locus sc̃s &iam ipsum
atrium cum dicitur. in loco sc̃o edent ea illuc fostassis¬
solebant intrare mulieres. quando offerebant quȩ inpone
rentur altariXL.
Quid ẽ quod dicit. Simasculũ peperit mulier: inmunda
erit septem dies: secundũs dies secessionis purgationis
eius inmunda erit & indie octauo circum cid & carnem
prepucii eius. & triginta & tres dies sedebit insanguine
suo mundo. Omne quod scm est non conting&. scũ arium
quibus dicit eam inmundam. & triginta tres quib: in
insanguine suo mundo sedebit : Si enim iam inmunda

Expanded text:
Quid est quod ait de muliere quae peperit, omne sanctum non tanget, et in sanctuarium non introibit. Quod sanctuarium vult intelligi, cum legatur in tabernaculum non nisi sacerdotes solere ingredi, et usque ad velum interius secundos, ultra velum autem ipsum, ubi erat arca, non nisi unum summum sacerdotem? An et ante tabernaculum, ubi erat altare sacrificiorum, sanctuarium dici potuit? Nam saepe appellatur locus sanctus, etiam ipsum atrium, cum dicitur: In loco sancto edent ea. Illuc fosolebant intrare mulieres, quando offerebant dona rentur altari. Quid est quod dicit: si masculum pepererit mulier. inmunda erit septem dies: secundum dies secessionis eius inmunda erit. et die octauo circumcidet carnem praeputii eius: et triginta etsuo mundo. Omne quod sanctum est non continget, et in sances illos quibus dicit eam immundam, et triginta tres quibus in sanguine suo mundo sedebit? Si enim jam immunda
Abbreviated transcription (Latin):
Si aut̃ con uersa mutata fuerit significatio incute. post ea¬
quam uidit illum sacerdos ut purg& illũ. idest postea¬
quam uidit eum sacerdos. septimo die prius sanum ut
purgar& illum. Mutata ẽ illa significatio. Idẽ illud si¬
gnum incute. ut uisus fuerit insecundo sacerdoti. Id est
post alios septem dies. & uiderit eum sacerdos. & ecce
commutata ẽ significatio incute . Id est non stetit in illa sanẽ¬
sanitate in qua eum uiderat post primos septem dies. &
inquinabut ullum sacerdos. lepraest: Iam hic quõ illuo
quod ui sum fuerat post primos septem dies. sanum non
ft&it in suo. Sed mutatum ẽ in pristinũ uitium. lepra pro¬
nuntiatur. ita ut non illic ex pect&ur. Uel locus humilior
ud pilus in album conuersus. Cum enim lepra nonsit notabi¬
lis atq uitiosa. nisi uari&as. hoc ipsum deuitioso colo redire
ad sanum & desano redire aduitiosum. ita nõbile est ut
non ibi fuerit expectandum. quod inprimo expectari p̃¬

Expanded text:
a mutata fuerit significatio in cute posteaquam uidit illum sacerdos, ut purget illum — id est posteaquam uidit eum sacerdos septimo die prius sanum, ut purgaret illum, mutata es\'t illa significatio. id est illud signum in cute — et uisus fuerit in secundo sacerdoti — id est post alios septem dies — et uiderit eum sacerdos, et ecce commutata est significatio in cute — id est non stetit in -illa sanitate, in qua eum uiderat post primos septem dies — et inquinabit illum sacerdos; lepra est. iam hic quoniam illud quod uisum fuerat post primos septem dies sanum non stetit in suo, sed mutatum est in pristinum uitium, lepra pronuntiatur, ita ut non illic expectetur uel locus humilior uel pilus in album conuersus. cum enim lepra non sit notabilis atque uitiosa nisi uarietas, hoc ipsum de uitioso colore redire ad sanum et de sano redire ad uitiosum ita notabile est, ut non ibi fuerit expectandum, quod in primo expectari p
Abbreviated transcription (Latin):
ex nobis mansissent utiq nobiscũ:
Non ait quod exeundo alienifac¬
ti sint. sed quod alieni erant.
propter hoc eos exisse declarauit :
Dicit & apostolus de quibus dam
qui circaueritatẽ aberrauerant
& fidem quorundam sub uerte¬
bant. quorum sermo ut cancer
serpiebat. quos cum euitandos
esse diceret. in uno tamen domo
magna eos fuisse significat sed
tam quã uasa in contumeliam. cre¬
do quod nondũ foras exierant.
aut si iam exierant quo modo eos
dicit in eadem magna domo cũ
uasis honorabilibus nisi forte prop¬
ter ipsa sacramenta quȩ separatis
etiã hereticorũ conuenticulis ñ
mutata sunt ad unam magnam
domum dicit om̃s sed diuersis
meritis pertinere. Alios in hono¬
rem alios incontumeliã: Sic
enĩ loquitur ad timotheũ scri¬
bens. profanas aũ uerborum no¬
uitates euita. multũ enĩ profi
cient adimpietatẽ & ser̃mõ eo¬
rum sicut cancer serpiit. ex qui¬
bus est hymeneus & filetus. qui

Expanded text:
ex nobis, mansissent utique nobiscum. ex nobis, mansissent utique nobiscum. non ait, quod exeundo alieni facti sunt, sed quod alieni erant, propter hoc eos exisse declarauit. dicit et apostolus de quibusdam, qui circa ueritatem aberrauerant et fidem quorundam subuertebant, quorum sermo ut cancer serpiebat, quos cum euitandos esse diceret, in una tamen domo magna eos fuisse significat, sed tamquam uasa in contumeliam, credo quod nondum foras exierant. aut si iam exierant, quomodo eos dicit in eadem magna domo cum uasis honorabilibus, nisi forte propter ipsa sacramenta, quae separatis etiam haereticorum conuenticulis non mutata sunt, ad unam magnam domum dicit omnes, sed diuersis meritis pertinere, alios in honorem, alios in contumeliam? sic enim loquitur ad Timotheum scribens: profanas autem uerborum nouitciunt ad inpietatem, et sermo eorum sicut cancer serpit. ex quibus est Hymenaeus et Philetus, qui
Abbreviated transcription (Latin):
discipuli mei estis. siuos inuicem
dilexeritis. ⁊ Quis aut̃ dubit&
non eissolis dictũ qui tunc ꝑ eius
carnem uerba presentis audiebant.
sed et eis qui nunc ꝑ euuangelium
sedentis in cȩlo uerba cognoscunt:
Ille enĩ uenit non legem soluere
sed implere. plenitudo aũ legis
caritas. qua multũ uiguit cypri¬
anus ut debaptismo aliud sentiens
non tamen deferer& unitatem.
Etesset in uite dominica radicatum
sarmentum fructuosum quod &iã
ferro passionis purgaret. caelestis
agricola ut maiorem fructum da¬
r&.: Huius aut̃ fraternȩ caritatis
inimici. siue a p̾erte forissint. siue
intus eẽ uideantur ⁊ Pseudo xp̃ia¬
ni sunt &antixp̃i inuentis enĩ occa¬
sionibus foras exeunt. sicut scriptũ
est. occasiones querit qui uult dis¬
cedere ab amicis. sed etiã si occasi¬
ones desint cum intus uidentur
ab illa inuisibili caritatis compage
separati sunt: Vnde iohannes di¬
cit. ex nobis exierunt sed non e¬
rant ex nobis Nam si fuisent

Expanded text:
discipuli mei estis, si uos inuicem discipuli mei estis, si uos inuicem dilexeritis. quis autem dubitet non eis solis dictum, qui tunc per eius carnem uerba praesentis audiebant, sed et eis, qui nunc per euangelium sedentis in caelo uerba cognoscunt? ille enim uenit non legem soluere, sed implere. plenitudo autem legis caritas, qua multum uiguit Cyprianus, ut de baptismo aliud sentiens non tamen desereret unitatem et esset in uite dominica radicatum sarmentum fructuosum, quod etiam ferro passionis purgaret caelestis agricola, ut maiorem fructum daret. huius autem fraternae caritatis inimici, siue aperte foris sint siue intus esse uideantur, pseudochristiani sunt et antichristi. inuentis enim occasionibus foras exeunt, sicut scriptum est: occasiones quaerit qui uult discedere ab amicis. sed etiam si occasiones desint, cum intus uidentur, ab illa inuisibili caritatis conpage separati sunt. unde Iohannes dicit: ex nobis exierunt, sed non erant ex nobis; nam si fuissent
Abbreviated transcription (Latin):
eis tribuere uolumus quasi ea con¬
taminare potuerunt aut ꝓpterea
sua facere quȩ dĩ sunt quia ipsi dĩ
esse noluerunt: Quȩ ẽ illa mulier
adutera quã oseȩ ꝓph&a designat
quȩ dixit. ibiͦ post amatores meos
qui mihi dant panes meos. & aquã
meã. uestes meas. & linteamina mea.
& uniuersa quȩ mihi condecent.
licet quidem hoc & depreuarica¬
trice iudeorũ gente intellegere
sed tamen quos alios imitantur
pseudo xp̃iani. hoc enĩ sunt om̃s
heretici & scismatici nisi pseudo¬
israhelitas. erant enĩ &ueri is¬
rahelitȩ sicut ipse dñs nathana¬
heli ꝑhibet testimoniũ dicens.
ecce uere israhelita in quo doluis
non est: Qui sunt aut uere xp̃iani.
nisi dequib idem dñs dicit. qui di¬
ligit me mandata mea custodit.
quid est aut̃ custodire mandata
eius. nisi indilectione ꝑsistere. un¬
de&iam dicit: mandatũ nouum
do uobis ut uos inuicem diligatis.
&iterũ. In hoc scient omnes quia

Expanded text:
eis tribuere uolumus, quasi ea coneis tribuere uolumus, quasi ea contaminare potuerunt aut propterea sua facere quae dei sunt, quia ipsi dei esse noluerunt?. Quae est illa mulier adultera, quam Osee propheta designat, quae dixit: ibo post amatores meos, qui mihi dant panes meos et aquam meam, uestes meas et linteamina mea et uniuersa quae mihi condecent? licet quidem hoc et de praeuaricatrice Iudaeorum gente intellegere. sed tamen quos alios imitantur pseudochistiani — hoc enim sunt omnes haeretici et schismatici — nisi pseudoisrahelitas? erant enim et ueri Israhelitae, sicut ipse dominus Nathanaheli perhibet testimonium dicens: ecce uere Israhelita, in quo dolus non est. qui sunt autem ueri christiani nisi de quibus idem dominus dicit: qui diligit me, mandata mea custodit? quid est autem custodire mandata eius nisi in dilectione persistere? unde etiam dicit: mandatum nouum do uobis, ut uos inuicem diligatis, et iterum: in hoc scient omnes quia
Abbreviated transcription (Latin):
terea dicunt non ẽẽ iterandũ bap¬
tismum quia manus tantum modo
in posita ẽ eis quos philippus dia¬
conus baptizauerat nihil ad rem
ꝑtinens dicunt &absit ut cũ uerũ
querimus talibus argumentis uta¬
mur. qua propter magis hȩreticis
concedimus siqđ habent dexp̃i
ecclesia non ẽẽ dicamus ipsorum
nec ꝓpter scelera desertorũ impe¬
ratoris nr̃i signa nolimus agnosce¬
est quicquid eius apud aliquem
agnoscimus nullomodo ei conceda¬
mus. ut suũ ꝓpriũ ẽẽ arbitretus:
Ipse certe ds̃ zelans fornicantiam
se feminȩ infigura prȩuaricatricis
plebis exprobrat &dicit. qđ ea
quȩ ipsius essent dabat amatorib
suis & ab eis rursus accipiebat quȩ
non illorũ sed ipsius erant: Inter
adulterã feminã et adulteros a¬
matores dona suatamends̃ tã quã
Telans iratus agnoscit. & nos here¬
ticorũ eẽ baptismũ dicimus uer¬
bis euuangelicis consecratũ. com¬
moti factis eorũ &iã quȩ đi sunt

Expanded text:
terea dicunt non esse iterandum bapterea dicunt non esse iterandum baptismum, quia manus tantummodo inposita est eis quos Philippus diaconus baptizauerat, nihil ad rem pertinens dicunt, et absit ut, cum uerum quaerimus, talibus argumentis utamur. quapropter magis haereticis non cedimus, si, quod habent de Christi ecclesia, non esse dicamus ipsorum nec propter scelera desertorum imperatoris nostri signa nolimus agnosceest, quidquid eius aput aliquem agnoscimus, nullo modo ei concedamus, ut suum proprium esse arbitretur. ipse certe deus zelans fornicanti a se feminae in figura praeuaricatricis plebis «xprobrat et dicit, quod ea quae ipsius essent dabat amatoribus suis et ab eis rursus accipiebat quae non illorum, sed ipsius erant. inter adulteram feminam et adulteros amatores dona sua tamen deus tamquam zelans iratus agnoscit. et nos haereticorum esse baptismum dicimus uerbis euangelicis consecratum, , commoti factis eorum etiam quae dei sunt
Abbreviated transcription (Latin):
rantiȩ mercede ꝑpetitur⁊ Re¬
missam tamen peccatorũ non da¬
bant quȩ ꝑ orationẽ suã id est ꝑ
columbȩ gemitus datur quicũq
baptixet si ad eius pacem illiꝑti¬
nent quib datur.: Non enĩ rap¬
toribus & fȩnatorib dicer& dñs
Si cui dimiseritis peccata dimit¬
tuntur illi. sicui tenueritis tene¬
buntur : Foris quidẽ nec ligari
aliquid potest nec solui ubi nonsit
qui aut ligarepossit aut soluere.
sed soluitur qui cũ columba fece¬
rit pacem. & ligatur qui cũ colũ¬
ba non habet pacem. siue aꝑte fo¬
rissit siue intus eẽ uideantur.
Dathan uero & abyron qui sibi sa¬
crificandi licentiã usurpare cona¬
ti sunt contra unitatẽ populi dĩ &
filii a aron qui alienũ ignẽ altari
in posuerunt. nouimus qđ inpune
non fecerint. nec nos talia scelera di¬
cimus inpunita remanere nisi se ta¬
les correxerint. si patientia di ad
paenitentiã adducens tempus cor¬
rigendi largitur. Illi sane qui ꝓp¬

Expanded text:
rantiae mercede perpetitur. rerantiae mercede perpetitur. remissam tamen peccatorum non dabant, quae per orationes sanctorum, id est per columbae gemitus datur, quicumque baptizet, si ad eius pacem illi pertinent quibus datur. non enim raptoribus et faeneratoribus diceret dominus: si cui dimiseritis peccata dimittentur illi, si cui tenueritis tenebuntur. foris quidem nec ligari aliquid potest nec solui, ubi non sit qui aut ligare possit aut soluere, sed soluitur qui cum columba fecerit pacem et ligatur qui cum columba non habet pacem, siue aperte foris sit siue intus esse uideatur.- Dathan uero et Abiron, qui sibi sacrificandi licentiam usurpare conati sunt contra unitatem populi dei, et filii Aaron, qui alienum ignem altari inposuerunt, nouimus quod inpune non fecerint. nec nos talia scelera dicimus inpunita remanere nisi se tales correxerint, si patientia dei ad paenitentiam adducens tempus corrigendi largitur. Illi sane, qui prop
Abbreviated transcription (Latin):
maculã aut rugam aut eius mo¬
di non ꝑtineant. Tamen sicorri¬
gantur & se pessimos ad baptis¬
mum accessisse fateantur. non re¬
baptigantur sed incipiunt ad co¬
lumbam pertinere ꝑcuius eis ge¬
mitus peccata soluuntur. Acuius
pace alienatis tenebantur. ⁊ Sic
& qui apercius foris sunt si eadẽ
sacramenta sumpserunt cũ correc¬
ti ad ecclesię̧ ueniunt unitatem
non iterato baptismo sed eam cari¬
tatis lege & unitatis uinculo libe¬
rantur. Nam si non nisi in eccle¬
sia prȩpo¬
sitis & euuange¬
lica lege
ac dominica ordi¬
natione fundatis lic& baptizare.
num quid tales erant qui fundos
insidiosis fraudibus rapiebant &
usuris multiplicantib faenus auge¬
bant: Arbitror enĩ quia illi do¬
minica ordinatione fundati sint
quibus cũ formã daret apostolus
ait. non auarũ. non turpilucrum.
tales tamen ipsius cẏpriani tempo¬
ribus baptiaabant. quosco episco¬
possuos fuisse cũ magno gemitu
confitetur. & cum magna tole¬

Expanded text:
maculam aut rugam aut aliquid eiusmomaculam aut rugam aut aliquid eiusmodi non pertineant, tamen, si corrigantur et se pessimos ad baptismum accessisse fateantur, non rebaptizantur, sed incipiunt ad columbam pertinere, per cuius eis gemitus peccata soluuntur, a cuius pace alienatis tenebantur, sic et qui apertius foris sunt, si eadem sacramenta sumpserunt, cum correcti ad ecclesiae ueniunt unitatem, non iterato baptismo, sed eadem caritatis lege et unitatis uinculo liberantur. nam si non nisi in ecclesia praepositis et euangelica lege ac dominica ordinatione fundatis licet baptizare, numquid tales erant, qui fundos insidiosis fraudibus rapiebant et usuris multiplicantibus faenus augebant? arbitror enim, quia illi dominica ordinatione fundati sint, quibus cum formam daret apostolus ait: non auarum, non turpilucrum. tales tamen ipsius Cypriani temporibus baptizabant, quos coepiscopos suos fuisse cum magno gemitu confitetur et cum magna tole
Abbreviated transcription (Latin):
inspirauit & ait illis. accipite
sp̃m scm. si cuius remiseritis pec¬
cata. remittuntur illi. si cuius te¬
nueritis tenebuntur illi ⁊ Frgo
si personam gerebant ecclesiae
& sic eis hoc dictum est. tam quã
ipsi ecclesiȩ dicer&ur. pax eccle¬
siȩ dimittit peccata. & ab eccle¬
siȩ pace alienatio tenet peccata
non secundũ arbitriũ hominũ
sed secundum arbitrium dĩ & o¬
rationes scõrum spiritalium qui
omnia iudicant ipsi autẽ anemi¬
ne iudicantur. petra enĩ ten&.
petra dimittit. columba ten&
columba dimittit. unitas ten&.
unitas dimittit.: Pax autẽ hu¬
ius unitatis insolis bonis ẽ uel
iam spiritalib uel adspiritalia
concordi obedientia ꝓficien¬
tibus. In malis autẽ non est siue
foris tumultuentur siue intus
cum gemitu tolerentur & bap¬
tigent & baptizentur .: Sicut
aut̃ isti qui intus cum gemitu to¬
lerantur quã uis ad eandem co¬
lumbȩ unitatẽ &adillam glo¬
riosam ecclesiam non habentẽ

Expanded text:
inspirauit et ait illis: accipite inspirauit et ait illis: accipite spiritum sanctum. si cuius remiseritis peccata remittentur illi, si cuius tenueritis tenebuntur illi. ergo si personam gerebant ecclesiae et sic eis hoc dictum est, tamquam ipsi ecclesiae diceretur, pax ecclesiae dimittit peccata et ab ecclesiae pace alienatio tenet peccata non secundum arbitrium hominum, sed secundum arbitrium dei et orationes sanctorum spiritalium, qui omnia iudicant, ipsi autem a nemine diiudicantur. petra enim tenet, petra dimittit; columba tenet, columba dimittit; unitas tenet, unitas dimittit. pax autem huius unitatis in solis bonis est uel iam spiritalibus uel ad spiritalia concordi oboedientia proficientibus; in malis autem non est, siue foris tumultuentur siue intus cum gemitu tolerentur et baptizent et baptizentur. sicut autem isti, qui intus cum gemitu tolerantur, quamuis ad eandem columbae unitatem et ad illam gloriosam ecclesiam non habentem
Abbreviated transcription (Latin):
ritalium qui sunt in ecclesia
tam quã percolum bae creber¬
rimum gemitum magnumge¬
ritur sacramentum &occulta
dispensatio misericordiae dĩ
ut eorum &iam peccata soluan¬
tur qui non percolum bam sed
peraccipitrem baptizantur
si ad illud sacramentum cum
pace catholicae unitatis acce¬
dunt. ⁊ Quod siita est cur non
ergo pereorum orationes cum
quisque abhȩresi aut scis mate
ad pacem catholicam uenit
eius peccata soluuntur.
Sacramenti autẽ integritas.
ubiq cognoscitur. sed ad pec¬
catorum illam in reuocabilem
remissionem extra unitatem
ecclesiae non ualebit. nec inhe¬
resi aut scismate constitutum
.sc̃orum orationes id est illius u¬
nice columbȩ gemitus potuer̃
adiuuare sicut nec intus positũ
possunt si aduersum se ipse per
uitam pessimam teneat debita
peccatorũ non solum siper acci¬
pitrem sed etiam siperipsius colũ¬
bae pium ministeriũ baptiretur:
Sicut misit me pater inquit &
ego mitto uos. hoc cum dixisset

Expanded text:
ritalium, qui sunt in ecclesia, ritalium, qui sunt in ecclesia, tamquam per columbae creberrimum gemitum magnum geritur sacramentum et occulta dispensatio misericordiae dei, ut eorum etiam peccata soluantur, qui non per columbam, sed per accipitrem baptizantur, si ad illud sacramentum cum pace catholicae unitatis accedunt? quod si ita est, cur non ergo per eorum orationes, cum quisque ab haeresi aut schismate ad pacem catholicam uenit, eius peccata soluuntur? sacramenti autem integritas ubique cognoscitur, sed ad peccatorum illam inreuocabilem remissionem extra unitatem ecclesiae non ualebit nec in haeresi aut schismate constitutum sanctorum orationes, id est illius unicae columbae gemitus, poterunt adiuuare, sicut nec intus positum possunt, si aduersum se ipse per uitam pessimam teneat debita peccatorum, non solum si per accipitrem, sed etiam si per ipsius columbae pium ministerium baptizetur. Sicut misit me, inquit, pater, et ego mitto uos. hoc cum dixisset,
Abbreviated transcription (Latin):
um donum est catholicȩ unita¬
tis & pacis nec eius in omnibus quia
nec omnes sunt eius sicut suo loco
ui debimus. prȩter ipsam tamen
esse illa caritas non potest sine
qua c&era &iam siagnosci & ad¬
probari possunt prodesse tamen
& liberare non possunt. manus
autẽ in positio non sicut baptismꝰ
repeti non potest. quid est enim
aliud nisi oratio suꝑ hominem.
Nam quod intypo unitatis petro
dñs dedit potestatem ut id sol¬
uer&ur in terris quod ille soluis¬
set. manifestũ est quod illa uni¬
tas &iã una columba perfecta
sit dicta: numquid ergo adean¬
dem columbam pertinent om̃s
auari. de quibus in eadem catholica
grauiter idem cyprianus in gemu¬
it .: Nam ut opinor. raptores ñ
columbȩ sed accipitres dici pos¬
sunt. quomodo ergo baptiga¬
augebant. si sola illa columba¬
id est illa unitas quae nisi in bo¬
nis intellegi non potest simplex.
& casta & perfecta baptigat. an
forte perorationes scõrum spi¬

Expanded text:
um donum est catholicae unitaum donum est catholicae unitatis et pacis nec eius in omnibus, quia nec omnes sunt eius, sicut suo loco uidebimus. praeter ipsam tamen esse illa caritas non potest, sine qua cetera, etiamsi agnosci et adprobari possunt, prodesse tamen et liberare non possunt. manus autem inpositio non sicut baptismus repeti non potest. quid est enim aliud nisi oratio super hominem? Nam quod in typo unitatis Petro dominus dedit potestatem, ut id solueretur in terris quod ille soluisset, manifestum est quod illa unitas etiam una columba perfecta sit dicta. numquid ergo ad eandem columbam pertinent omnes auari, de quibus in eadem catholica grauiter idem Cyprianus ingemuit? nam, ut opinor, raptores non columbae, sed accipitres dici possunt. quomodo ergo baptizaaugebant, si sola illa columid est illa unitas quae nisi in bonis intellegi non potest, simplex et casta et perfecta baptizat? an forte per orationes sanctorum spi
Abbreviated transcription (Latin):
primordia dilatanda. Quis enĩ
nunc hoc expectat ut hi quibus
manus ad accipiendum scm̃ spm̃
inponitur repente incipiant
linguis loqui. sed inuisibiliter
& latenter intellegitur propter
uinculum pacis eorum cordib
diuina caritas inspirari. ut pos¬
sint dicere. quõ caritas dĩ diffu¬
sa est incordibus nr̃is ꝑ spm scm¬
qui datus ẽ nobis.⁊ Multȩ autẽ
sunt operationes sp̃sscĩ. quas idẽ
apostolus cum quodam loco quan¬
tum sufficere arbitratus est cõ¬
memorasset ita conclusit. om̃a
autem haec operatur unus atque
idem sp̃s. diuidens propria uni¬
cuique pro ut uult Cum ergo
aliud sit sacramentum quod ha¬
bere etiã simon magus potuit
proph&iam aliud operatio eius¬
dem sp̃s quam nisi boni habere
non possunt sicut est finis precep¬
ti caritas de corde puro & consci¬
entia bona & fide non ficta qđ¬
libet her&iti & scismatici acci¬
piant. Caritas quae cooperit
multitudinẽ peccatorũ propri¬

Expanded text:
primordia dilatanda. Quis enim primordia dilatanda. Quis enim nunc hoc exspectat, ut ii quibus manus ad accipiendum Spiritum sanctum imponitur, repente incipiant linguis loqui? sed invisibiliter et latenter intelligitur propter vinculum pacis eorum cordibus divina charitas inspirari, ut possint dicere, Quoniam charitas Dei diffusa est in cordibus nostris qui datus est nobis. multae autem sunt operationes spiritus sancti, quas idem apostolus cum quodam loco quantum sufficere arbitratus est commemorasset, ita conclusit: omnia autem haec operatur unus adque idem spiritus, diuidens propria unicuique prout uult. cum ergo aliud sit sacramentum, quod habere etiam Simon magus potuit,prophetiam, aliud operatio eiusdem spiritus, quam nisi boni habere non possunt, sicut est finis praecepti caritas de corde puro et conscientia bona et -fide non ficta, quodlibet haeretici et schismatici accipiant, caritas quae cooperit multitudinem peccatorum propri
Abbreviated transcription (Latin):
Nunc autẽ cũ apertissime in apo¬
calypsi exponantur. aque ꝓpo¬
pulis positȩ. cur ñ intellegam aquã
mendacẽ & sine fide populum.
mendacẽ ac perfidum nescio.
Sp̃s autẽ sc̃s quod in sola catholica
ꝑ manus inpositionẽ dicitur dari
nimirũ hoc intellegi maiores nr̃i
uoluerunt quod apostolus ait.
Ipsa est enim caritas quã non ha¬
bent qui ab ecclesiȩ catholicae cõ¬
munione precisi sunt. ac per hoc
menta &omnẽ scientiã. & si habe¬
ant omnem prophetiã & omnẽ
fidem ita ut montes transferant.
& distribuant omnia sua pauperi¬
bus &tradant corpus suũ ut arde
ant nihileis prodest : Non aut̃
habet dĩ caritatem qui ecclesiae
non diligit unitatem : Ac per
hoc recte intellegitur dicinon ac¬
cipi nisi incatholica sp̃s sc̃s.: Neq
enĩ temporalibus & sensibilibus
miraculis attestantibus permanꝰ
inpositionem modo latur sp̃s sc̃s
sicut antea dabatur ad cõmenda¬
tionem rudis fidei. & ecclesiae

Expanded text:
nunc autem, cum apertissime in Aponunc autem, cum apertissime in Apocalypsi exponantur aquae pro populis positae, cur non intellegam aquam mendacem et sine fide populum mendacem ac perfidum nescio. Spiritus autem sanctus quod in sola catholica per manus inpositionem dari dicitur, nimirum hoc intellegi maiores nostri uoluerunt quod apostolus ait: ipsa est enim caritas, quam non habent qui ab ecclesiae catholicae communione praecisi sunt, ac per hoc,menta et omnem scientiam et si habeant omnem prophetiam et omnem fidem ita ut montes transferant et distribuant omnia sua pauperibus et tradant corpus suum ant, nihil eis prodest . Non autem habent Dei charitatem, qui Ecclesiae non diligunt unitatem: ac per hoc recte intelligitur dici non accipi nisi in Catholica Spiritus sanctus. Neque enim temporalibus et sensibilibus miraculis attestantibus per manus impositionem modo datur Spiritus sanctus, sicut antea dabatur ad commendationem rudis fidei et Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
apostolus dicit. Siquid aliter sapi¬
tis id quoq uobis ds̃ reuelabit:
Laquei tam̃ hȩreticorũ & scis matico¬
rum propterea carnalibus nimiũ
ꝑniciosi sunt. quia ipse ꝓuectus eorũ
intercduditur. confirmata sententia
uanitatis aduersus catholicã ueritatẽ.
& confirmata animositate dissensio¬
nis aduersus catholicã pacem : Sa¬
cramenta tam̃ sieadem sunt ubiq
sunt integra &iam si praue intelle¬
guntur & discordiose tractantur :
S icut scriptura ipsius euuangelii si
eadem ipsa ẽ ubiq integra ẽ. etiã¬
su numerabili falsarum opinionũ
uarieate asseratur .: Nam quod
ait hieremias. ut quid qui contris¬
tant me prȩualent plaga mea soli¬
da ẽ unde sanabor dum fit facta
est mihi sicut aqua mendax non ha¬
bens fidem: Si figurate atq alle¬
gorica locucione ꝓphetiȩ nusquã
poneretur aqua nisi quȩ baptismũ
significar&: Laboremus quȩrere
quid sibi uelint haec uerba hieremiȩ

Expanded text:
apostolus dicit: si quid aliter sapiapostolus dicit: si quid aliter sapitis, id quoque uobis deus reuelabit. laquei tamen haereticorum et schismaticorum propterea carnalibus nimium perniciosi sunt, quia ipse prouectus eorum intercluditur confirmata sententia uanitatis aduersus catholicam ueritatem et confirmata animositate dissensionis aduersus catholicam pacem. sacramenta tamen, si eadem sunt, ubique sunt integra, etiamsi praue intelleguntur et discordiose tractantur, sicut scriptura ipsius euangelii, si eadem ipsa est, ubique integra est, etiamsi innumerabili falsarum opinionum uarietate adseratur. nam quod ait Hieremias: ut quid qui contristant me praeualent? plaga mea solida est: unde sanabor? dum fit, facta est mihi sicut aqua mendax non habens fidem, si figurate adque allegorica locutione prophetiae nusquam poneretur aqua nisi quae baptismum significaret, laboraremus quaerere, quid sibi uelint haec uerba Hieremiae.
Abbreviated transcription (Latin):
cion baptismũ consecrabat integrũ
erat sacramentũ quã uis eius fides
sub eisdem uerbis aliud opinantis
quã catholica ueritas docet ñ ess&
integra sed fabulosis falsitatibus
inquinata. ⁊ Nam si sub hisdem uer¬
bis id est in nomine patris & filii &
sp̃s scĩ. non solum marcion aut ua¬
lentinus aut arrius aut eunomius
sed ipsi carnales paruuli ecclesiae
quibus dicebat apostolus: non potui
loqui uobis quasi spiritalibus sed
quasi carnalibus. si possent diligen¬
ter singuli interrogari tot diuersi¬
tates oppinionũ fortassis quod ho¬
mines numerarentur. Animalis
enim homo non percipit quȩ sunt
sp̃s dĩ. num quid tamen ideo ñ
integrum sacramentũ accipiunt
aut num quid ideo si profecerint
&opinionum carnalium uanitatẽ
emendauerint denuo quod ac¬
ceperant repetendũ est: Accipit
quisq secundũ fidem suã sed quan¬
tum capit gubernante illa miseri¬
cordia dĩ dequa prȩsumens idem

Expanded text:
cion baptismum consecrabat, integrum cion baptismum consecrabat, integrum erat sacramentum, quamuis eius fides sub eisdem uerbis aliud opinantis, quam catholica ueritas docet, non esset integra, sed fabulosis falsitatibus inquinata. nam sub isdem uerbis,, id est in nomine patris et filii et spiritus sancti, non solum Marcion aut Ualentinus aut Arrius aut Eunomius, sed ipsi carnales paruuli ecclesiae, quibus dicebat apostolus: non potui loqui uobis quasi spiritalibus, sed quasi carnalibus, si possent diligenter singuli interrogari, tot diuersitates opinionum fortassis quot homines numerarentur. animalis enim homo non percipit quae sunt spiritus dei. numquid tamen ideo non integrum sacramentum accipiunt aut numquid ideo., si profecerint et opinionum carnalium uanitatem emendauerint, denuo quod acceperant repetendum est? accipit quisque secundum fidem suam, sed quantum capit gubernante illa misericordia dei, de qua praesumens idem