comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
destruit᷑ : ꝓthoplastoꝵ exuuies uillosa
deponit᷑: totaq: antique uetustatis tabeᷤ
squalorq reicitur: Mentẽ enĩ ꝙͣ dulce¬
do caritatis oppleu̾it. non timor angustat.
ñ libido cõmaculat : ñ ira dilamat. ñ
suꝑ bia eleuat : ñ cenodoxie inanis fum̃
euentilat : ñ exagitat furor ⁊ ñ stimulꝰ
ambitionis euiscerat: ñ auaricia ꝯtra¬
hit ⁊ ñ deicit tristicia: ñ inuidia tabefa¬
cit. Caritas qͥppe ñ emulatur. ñ agit ꝑpe
ram: ñ inflatur: non est ambiciosa: ñ
querit quȩ sua sunt. ñ irritat᷑: ñ cogitat
malũ: ñ gaudet suꝑ miqͥtate. Uides hanc
spiritalẽ circuncisionẽ omniũ uicioꝵ uẽl
ꝑ emptoriam ÷ que omnes sensus corpays
diuino quodam cultro purificat: oculoꝵ
abscidens petulantiam ÷ auriũ pruritũ
ex radens: gustꝰ suꝑfluas suauitates ꝓpel¬
lens: lingue ꝓcacitatem dethens ⁊ mere¬
teios odores excludens narib ⁊ tactꝰ ꝑniciosã

Expanded text:
destruitur, protoplastorum exuvies villosa destruitur, protoplastorum exuvies villosa deponitur, totaque antiquae vetustatis tabes squalorque dejicitur? Mentem enim, quam dulcedo charitatis compleverit, non timor angustat, non libido commaculat, non ira dilaniat, non superbia elevat, non caenodoxiae inanis fumus eventilat, non exagitat furor, non stimulus ambitionis eviscerat, non avaritia contrahit, non dejicit tristitia, non invidia tabefacinon est ambitiosa, non quaerit quae sua sunt, non irritatur, non cogitat malum, non gaudet super iniquitatem . Vides hanc spiritualem circumcisionem omnium vitiorum esse peremptoriam; quae omnes sensus corporis divino quodam cultro purificat, oculorum abscindens petulantiam, aurium pruritum eradens, gustus superfluas suavitates propellens, linguae procacitatem detrahens, meretricios odores excludens naribus, tactus perniciosam
Abbreviated transcription (Latin):
onis. Ubum ꝯsuminans cui nicħ potest
deesse: u̾bum abbreuians in quo pend
totalex ⁊ ꝓpħe. O iudee qͥd tantis opꝰ est:
hic circ̃cisio. hic sabb̃m⁊ hic hostie saluta¬
res: hic odoriferũ sacͥficiũ: hic totiꝰ suaus¬
tatis incensũ. Tene caritatẽ et nichil hoꝵ
deerit. caritatẽ neglige. et nichil hoꝵ ꝑ
derit. hic plane non carnalis uniꝰ memb
amputatio. s totus ext̾ioris int̾ioris q: ho¬
minis uera ⁊ ꝑfecta circuncisio: resecans
uoluptatem ÷ extinguens libi dinẽ: co¬
hercens gulam: cohibens iracundiam:
Inuidiam penitus euertens: omnium
uicioꝵ gen̾atriceni expugnans suꝑbiã.
hec edaces tristicie stimulos sp̃itali quadã
suauitate ꝯtẽꝑans seqͣcis accidiȩ occurrit
languori. hec auaricie pestem lberali¬
tatis gͣtissimo mucrone confodiens: ab
ydolatrie uicio animã liberat ac conser¬
uat. Quid rogo. hac circancisione ꝑfectꝰ
qua uicioꝵ m̃bra resecantur: corpꝰ pecc̃ĩ

Expanded text:
onis! Verbum consummans, cui nihil potest onis! Verbum consummans, cui nihil potest deesse, verbum abbrevians, in quo pendet tota lex et prophetae . O Judaee, quid tantis opus est? Hic circumcisio, hic Sabbatum, hic hostiae salutares, hic odoriferum sacrificium, hic totius suavitatis incensum. Tene charitatem, et nihil horum deerit. Charitatem neglige, et nihil horum proderit. Hic plane non carnalis unius membri amputatio, sed totius exterioris, interiorisque hominis vera et perfecta circumcisio, resecans voluptatem, exstinguens libidinem, coercens gulam, cohibens iracundiam, invidiam penitus invertens; omnium vitiorum generatricem expugnans superbiam. Haec edaces tristitiae stimulos spirituali quadam suavitate contemperans, sequacis acediae occurrit languori. Haec avaritiae pestem liberalitatis gratissimo mucrone confodiens, ab idololatriae vitio animam liberat ac conservat. Quid rogo hac circumcisione perfectius: qua vitiorum membra resecantur, corpus peccati
Abbreviated transcription (Latin):
noꝵ nr̃oꝵ ñ indigens ꝓ nobis uoluit miser
esse. ¶d nẽ ds̃ qͣnta in tui dilectione io¬
cunditas : qͣnta in ioꝯditate tͣnqͥllitas: qͣnta
in tͣnqͥllicate securitas. Non eiꝰ qui te amat
errat eleccõ quia te nichil meliꝰ: ñ spes fal¬
litur quia nichilamat᷑ fructuosiꝰ. ñ excess
timet᷑ quia nec modꝰ amandi p̃scribit᷑: non
mundial amicicie direptrix mors formi¬
datur. In tui dilectione ñ timet᷑ offensio.
que nulla est nisi ip̃sa desatur dilectio. ñ
int̾uenit ulla suspicio. quia iudicas ipsẜ
ꝯscientie testimonio. hic iocunditas qua
timor excluditur. hic tͣnqͥllitas qua ira cõ¬
pescit᷑: hic securitas qua mundꝰ ꝯtemnt᷑.
Cõparet᷑ queso omnibe diuitus. omnib de¬
so in mundo iocundũ: cũ ipsa eius iocun¬
ditas ꝯscientiam pungat : cũ timorem
mortis incutiat: cum amatores suos et̾ne
ans in eqͥtate. u̾bum caritatis u̾bum amo¬
ris: u̾bum dilectionis. u̾bum totiꝰ ꝑ fecc¬

Expanded text:
 non indigens, pro nobis voluit miser esse. O Domine Deus, quanta in tui dilectione jucunditas! quanta in jucunditate tranquillitas! quanta in tranquillitate securitas! non ejus qui te amat errat dilectio, quia te nihil melius; non spes fallitur, quia nihil amatur fructuosius; non excessus timetur, quia nec modus amandi praescribitur; mundialis amicitiae direptrix mors formidatur. In tui dilectione non timetur offensio, quae nulla est, nisi ipsa deseratur dilectio: non intervenit ulla suspicio, quia judicas ipsius conscientiae testimonio. Hic jucunditas, quia timor excluditur; hic tranquillitas, qua, ira compescitur; hic securitas, qua mundus contemnitur. Comparetur, quaeso, omnibus ditiviis, omnibus deso, in mundo jucundum; cum ipsa ejus jucunditas conscientiam pungat, cum timorem mortis incutiat, cum amatores suos aeternae ans in aequitate! verbum charitatis, verbum amoris, verbum dilectionis, verbum totius perfecti
Abbreviated transcription (Latin):
dete aut̃ nichil hoꝵ: s si uelis iudicare: no¬
li tñ amare. S nec ipsum iudicare ama.
Ipsum ama. qͥ hisominib te p̃posuit ñ sub mi¬
sit. Preposuit ñ ut histubeatior. s ut ess qͦ
tuesses suꝑior: subiciens tibi omnia ad cu¬
mulũ honoris: se tͥ seruans ad fructũ bea¬
titudinis. Quid gͦ sequeris fugitanͣs pulchri¬
tudines: cũ tua ipsiꝰ pulcͥtudo nec senectu¬
te marcescat. nec pauꝑtate sordescat: nec
palleat egritudine: nec ipsa saltem morte
deꝑeat: Queris ut uoluntati tue nicħ desit:
et sic reqͥescas. hoc gͦ quere. Ub in qͥs: Noli in
salute corporis: noli in uoluptate carnis.
Noli in potentia:. noli in diuitus. Quid enĩ ꝑu̾¬
sius quã rõnalis m̃tis bonũ inuentͥs inglu¬
uie collocare: ac id quod p̃cellit in homine
uilissime cuidam carnis sue portioni subst̾¬
nere. maxime cum se inhis a stolidissimis
beluis nicħ uideat posse differre: Deniq: et fa¬
mescruciatũ: et sacietas fastidiũ parit. Nã

Expanded text:
velis judicare, noli tamen amare. Sed nec ipsum judicare ama. Ipsum ama, qui his omnibus te praeposuit, non submisit. Praeposuit, non ut his tu beatior; sed ut esset, quo tu esses superior: subjiciens tibi omnia ad cumulum honoris, se tibi servans ad fructum beatitudinis. Quid ergo sequeris fugitivas pulchritudines; cum tua ipsius pulchritudo nec senectute marcescat, nec paupertate sordescat, nec palleat aegritudine, nec ipsa saltem morte depereat? Quaeris, ut voluntati tuae nihil desit, et sic requiescas; hoc ergo quaere. Ubi, inquis? noli in salute corporis, noli in voluptate carnis, noli in potentia, noli in divitiis. Quid enim perversius, quam rationalis mentis bonum in ventris ingluvie collocare, ac id quod praecellit in homine, vilissimae cuidam carnis suae portioni substernere: maxime cum se in his a stolidissimis belluis nihil videat posse differre? Denique et fames cruciatum, et satietas fastidium parit. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
S deploranda satis est miseri hominis
ceca ꝑu̾sitas: qͥ cũ beatitudinẽ uehement̾
ex optet. ñ mͦ ñ agit quib adipiscat᷑ op¬
tata ÷ uerũ ꝓniori affectui ea ꝯmittit. qͥb
miseriã magis accumulet suã. Non secꝰ ꝗͣ.
si eger qͥspiã salutẽ uebement̾ exoptet.
s obp̃sentem molestiã refugiat sectionẽ.
adustionẽ ue erhorreat: ac p̃senti quadã
suauitate pellectꝰ olei fom̃ta reqͥrat: qͣ ꝙͣ.¬
mor b eiusmodi sit. ut hac magis lenitate
feruescat: nec sine adustionis sec gonis ue

Expanded text:
Sed deploranda satis est miseri hominis Sed deploranda satis est miseri hominis caeca perversitas, qui cum beatitudinem vehementer exoptet, non modo non agit, quibus adipiscatur optata; verum proniori affectu ea committit, quibus miseriam magis accumulet suam. Non secus quam si aeger quispiam salutem vehementer exoptet, sed ob praesentem molestiam refugiat sectionem, adustionemve exhorreat, ac praesenti quadam suavitate pellectus olei fomenta requirat: quanmorbus ejusmodi sit, ut hac magis levitate fervescat, nec sine a
Abbreviated transcription (Latin):
creatuia ñ is in beatitudinis adep¬
tione qͥescit. et quare c̃ beatitudinẽ
optet. uiã tñ qua eã obtineat mira
infelicitate refugiat:
psis animantib irrationabilib magnꝰ
labor ẽ tueri salutẽ ÷ uitare ꝑnicem:
carnaliũ appetituũ querẽ sacietatem.
Qua adepta. cũ nicħ habeant ultͣ quod
appetant. ꝯqͥescunt. Rationis qͥipe scĩeꝙ:
exꝑtia: quod sensũ carnis excedat ne
appetere qͥdẽ possunt. Tibi enĩ o anima
rõnalis p̃ cet̾s animantib hec p̃rogati¬
ua seruatur quod te a carnis sensib ab¬
strahens ad altiora ⁊tendas: nec aliqͣndo
sacies appetitũ. donec ad id quod sũmũ
as. Ubicunq infra subsistis: tam ⁊ si alcũ.
tam ⁊ si magnũ. tam ⁊ si ioꝯ dũ iudicet᷑:
misera ꝓcul dubio remaneb̾. Misera: qr
indiga. Indiga qͥa restat quod petas: res¬
tat ad quod anheles ⁊ restat postre ma ip̃a
beatitudo: ad quã appetendã. animã
rõnalem uis quedã nat᷑alis impellit.

Expanded text:
creatura nonnisi in beatitudinis adeptione quiescit: et quare cum beatitudinem optet, viam tamen, qua eam obtineat, mira infelicitate refugiat. Ipsis animantibus irrationabilibus magnus labor est, tueri salutem, vitare perniciem, carnalium appetituum quaerere satietatem; qua adepta cum nihil habeant ultra quod appetant, conquiescunt. Rationis quippe scientiaeque expertia, quod sensum carnis excedat, ne appetere quidem possunt. Tibi enim, o anima rationalis, prae caeteris animantibus haec praerogativa servatur, quod te a carnis sensibus abstrahens, ad altiora contendas, nec aliquando saties appetitum, donec ad id quod summum as. Ubicunque infra subsistis, tametsi altum, tametsi magnum, tametsi jucundum judicetur; misera procul dubio remanebis. Misera, quia indiga. Indiga, quia restat quod petas, restat ad quod anheles; restat postrema ipsa beatitudo, ad quam appetendam animam rationalem vis quaedam naturalis impellit.
Abbreviated transcription (Latin):
inter uecꝰ nr̃m in olitũ. nouũq insolitũ
ꝯtinuũ in una m̃te asserit oboru ꝯflic
mala ex carne fit. qͥppe cũ ea neqͣꝙͣ. de¬
mones careant qui carne carent: ħ inꝗͣ
ditas appellat᷑. Carnis autẽ ꝯcupiscentia
dicit᷑ eo qd̃ ñ ex deo s ex homine sit: quẽ
carnẽ in scripturis appellari ñ est am¬
biguũ. ⁊ cupiscentia aut̃ spc ñ im̾ito¬

Expanded text:
inter vetus nostrum inolitum, novumque insolitum, continuum in una mente asserit oboriri conflmala ex carne sit, quippe cum ea nequaquam daemones careant, qui carne carent, haec, iditas appellatur. Carnis vero concupiscentia dicitur, eo quod non ex Deo sed ex homine sit; quem carnem in Scripturis appellari non est ambiguum. Concupiscentia autem spirit
Abbreviated transcription (Latin):
ut c̾ator a sua
amet᷑ oreat᷑a. Igit᷑
rõ ut ad de sid̾ium
ꝯditoris sui animũ
excitet tepescentẽ.
tͥb inntit᷑ argum̃¬
tis : nr̃e uidel̃ ne¬
cessitati ł utilitati.
illiꝰ aut̃ dignitati.
ligendũ. qͥa neciũ hoc nob̃: qͥa ꝯmodũ: qͥa
dignũ. Nec̾m ut caueamꝰ damnationẽ: ꝯmo¬

Expanded text:
ut Creator a sua ametur creatura. Igitur ratio, ut ad desiderium Conditoris sui animum excitet tepescentem, tribus innititur argumentis: nostrae videlicet necessitati vel utilitati, illius autem dignitati. ligendum, quia necessarium hoc nobis, quia commodum, quia dignum. Necessarium, ut caveamus damnat
Abbreviated transcription (Latin):
peties terre quadriformis ẽ. Flos & iuridi¬
Atas temꝑaliũ bonoꝵ: q̃ irrigat᷑ sicut para¬
disus. Utilis uita & conuersatio electoꝵ: de
qua oritur panis. Amenitas celestiũ:mansi¬
onũ: que fluit lacte & melle. Situs gehen¬
naliũ locoꝵs: que est terra miserie & tenebra¬
Quadrifariũ est genꝰ deserti. Inuia mundani
a & in aquosa. Discipline xꝑiane difficilis altitu¬
do: in qua ꝑegrinant᷑ filii isrł. Celestis ierłm
delectabilis amplitudo: in qua relinquunt᷑ oues
nonaginta nouẽ. Gehennalis miserie terribilis
habitudo: que est desertum solitudinis.

Expanded text:
Species terrae quadriformis est: flos et viriditas temporalium bonorum, quae irrigatur sicut paradisus; utilis vita et conversatio electorum, de qua oritur panis vitae: amoenitas coelestium mansionum, quae fluit lacte et melle; situs gehennalium locorum, quae est terra, miseriae et tenebraQuadruplex est genus deserti: et inaquosa ; disciplinae Christianae difficilis altitudo, in qua peregrinantur filii Israel; coelestis Jerusalem delectabilis amplitudo, in qua relinquuntur oves nonaginta novem; gehennalis miseriae terribilis habitudo, quae est desertum solitudinis.
Abbreviated transcription (Latin):
alieni głent᷑. consultissime addidit pietatẽ:
que in fide sincera ⁊ pura intentione ꝯsi¬
stit. Porro ipsa intentio: in amoris electioẽ
de qua iam disputatũ est ꝯstare iuidet᷑. hic
fortasse lector exiget: ut uiuendi modũ
unicuiq: p̾scͥbamꝰ. Quod ꝗͣ. sit arduũ diffi¬
cileq tractatu qͥs ñ uideat. cũ tot sint ho¬
minũ qualitates qͦt hoies : ñ saltẽ duo in¬
ueniant᷑ quil cuncta eque conueniant:
Nã qd̾ uni satis est hoc alt̾i par̃ est: et qͦ iste
di modũ excedat. distͥcte possit rõne conice.¬

Expanded text:
alieni glorientur, consultissime addidit pietatem, quae in fide sincera, et pura intentione consistit. Porro ipsa intentio in amoris electione, de qua jam disputatum est, constare videtur. Hic fortasse lector exiget, ut vivendi modum unicuique praescribamus. Quod quam sit arduum, difficileque tractatu, quis non videat; cum tot sint hominum qualitates, quot homines: nec saltem duo inveniantur, quibus cuncta aeque conveniant? Nam quod uni satis est, hoc alteri parum est: quo iste di modum excedat, districta possit ratione conjice
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩs instrum̃ta: qͥb et passiones uiciose g̃
ipsam inficiunt anmã faciliꝰ absciduntur.
et int̾oris faciei sordes quasi confectione qͣ¬
dam asꝑiori plenꝰ diluunt᷑. Yinde sue pͣga¬
tionis sollicito. pͥmo necesse est. ut passioneᷤᷤ
qͥb impugnat᷑ attendat: deinde que sint qͥb
maxime fatigat᷑ inspiciat: postremo que in¬
strum̃ta qͥb passionib magis obuient. saga¬
cit̾ ꝑqͥrat. Quil inspectis congruũ instrum̃¬
tũ cuilibet passioni obiciat: ⁊ que magis ĩ¬
pugnat. feruentiori instantia ut ipsa obru¬
atur insistat. Deniq: passionẽ libidinis facile
ꝯpͥmit uentͥs restͥctio: uagũ cor ⁊ instabile
uigiliarũ ꝯfirmat afflictio: iram silentiũ
mitigat. tedium m̃tis. oꝑis sollicitudo cast¬
gat. Nec sic tñ unĩ passionis extinctioni to¬
tade hem̃tia insistendũ est. ut ad tet̾a cõpͥ¬
m̃da instrum̃tũ corporale deficiat: nec

Expanded text:
hominis instrumenta, quibus et passiones vitiosae, quae hominis instrumenta, quibus et passiones vitiosae, quae ipsam inficiunt animam, facilius abscinduntur, et interiores faciei sordes, quasi confectione quadam asperiore plenius diluuntur. Proinde suae purgationis sollicito primo necesse est, ut passiones, quibus impugnatur, attendat; deinde quae sint, quibus maxime fatigatur, inspiciat; postremo quae instrumenta quibus passionibus magis obvient, sagaciter perquirat. Quibus inspectis congruum instrumentum cuilibet passioni objiciat; et quae magis impugnat, ferventiori instantia; ut ipsa obruatur instat. Denique passionem libidinis facile comprimit ventris restrictio, vagum cor et instabile vigiliarum confirmat afflictio, iram silentium mitigat, taedium mentis operis sollicitudo castigat. Nec sic tamen unius passionis exstinctioni tota vehementia insistendum est, ut ad caetera comprimenda instrumentum corporale deficiat nec
Abbreviated transcription (Latin):
Uidete ne gͣuent᷑ corda urã in cͥpła ⁊ eb̾etate.
et curis huiꝰ uite. In usu gͥ cib ⁊ potꝰ hic mo¬
d̾ seruandꝰ est: ut in eoꝵ ꝑceptione infra
c̃płam et ebrietatem se qͥsq: contineat. In u¬
su cet̾oꝵ qͥb licite utunt᷑ hoĩes qͥs modꝰ ser¬
uandꝰ sit: diligens inqͥsitor ꝑ se inueniet.
Iam nc̃ de ordine necessario aliqua ꝑstrin
st qͥppe ordo necessariꝰ: ut qͥ ꝯmisit illi¬
cifa. ab usu licitoꝵ sese restͥngat. In qua
facgonis. ut scd̃m modũ culpe rigor conti¬
nentie extendat᷑. qͣtinꝰ scd̃m baptiste uocẽ.
dignos penitentie fructꝰ faciamꝰ. Uerũ ñ sagᷤ¬
factionis modꝰ tm̃ ꝯseruandꝰ ẽ: ẜ etiã pur¬
gõnis necessitas ꝑqͥrenda. Nec ꝓ sola satisfa¬
ctione a licitis ꝯtinendũ. s etiã ꝓ expellen¬
dis uel minuendis passionib q̃ uiciosa ꝯsue¬
tudine molescunt. laboriosis oꝑib insistend̃.
Sunt enĩ ext̾ioris hominis ex̾citia. int̾ioris

Expanded text:
in crapula et ebrietate, et curis hujus vitae . In usu igitur cibi et potus hic modus servandus est, ut in eorum perceptione, infra crapulam et ebrietatem, se quisque contineat. In usu caeterorum, quibus licite utuntur homines, quis modus servandus sit, diligens inquisitor per se inveniet. Jam nunc de ordine necessario aliqua perstriEst quippe ordo necessarius, ut qui commisit illicita, ab usu licitorum sese restringat. In qua factionis, ut secundum modum culpae rigor continentiae extendatur: quatenus secundum Baptistae vocem, dignos poenitentiae fructus faciamus . Verum non satisfactionis modus tantum servandus est, sed etiam purgationis necessitas perquirenda. Nec pro sola satisfactione a licitis abstinendum; sed etiam pro expellendis, vel minuendis passionibus, quae vitiosa consuetudine inolescunt, laboriosis operibus insistendum. Sunt enim exterioris hominis exercitia interioris
Abbreviated transcription (Latin):
nalis aut officialis aut nat᷑alis: uel e̾te
carnalis. s ꝑttalis affectꝰ duplicit̾ potest
intelligi. Nam sꝑital quidem affectu an¬
mꝰ excitat᷑. cũ occulta ⁊ quasiimpuisa sp̃c
scĩ uisitatione. in diuine dilectionis dul¬
cedinẽ. uel fr̃ne caritatis suauitatẽ mens
cõpuncta resoluit᷑. Item sꝑitalis affectus
dici potest: qͥ ex diaboli immissione gñat᷑.
hoc affectu amon filiꝰ dauid in ꝓpͥe sororiᷤ
exarsit amplexꝰ. hoc quoq affectu ad q̃q
turpia constat illectos. de quib ꝓpħa. Spc̃
torm̃to scõꝵ pudicitiã ĩmundissimꝰ bostis
insequit᷑: nẽ carnẽ intolerabili flamma
succendens: nc̃ m̃tem ꝑniciose dulce dinis
ꝯffectu dissoluens. De affectu rõnali et

Expanded text:
nalis, aut officialis, aut naturalis, vel certe nalis, aut officialis, aut naturalis, vel certe carnalis. Spiritalis affectus dupliciter potest intelligi. Nam spirituali quidem affectu animus excitatur, cum occulta et quasi improvisa Spiritus sancti visitatione in divinae dilectionis dulcedinem, vel fraternae charitatis suavitatem mens compuncta resolvitur. Item spiritualis affectus dici potest, qui ex diaboli immissione generatur. Hoc affectu Amnon filius David in propriae sororis exarsit amplexus. Hoc quoque affectu ad quam turpia constat illectos, de quibus propheta: tormento sanctorum pudicitiam immundissimus hostis insequitur: nunc carnem intolerabili flamma succendens, nunc mentem perniciosae dulcedinis affectu dissolvens. CAP. XIX. De affectu rationali et
Abbreviated transcription (Latin):
Ad actum. cum m̃tẽ ad aliqͥd etiam ex¬
terius agendũ amoris ipsius uis quedã
occulta cõpellit. Pinde inuestigandũ
arbitor que nã sint illa quib quas in¬
centuus amor ipse ad hec duo excitet᷑
ac moueat᷑ qͦꝙ ei cursum suũ ordinent.
eoꝵ sequi debeat. uel qͣntũ sequi debe¬
at: quid respuere. qͥd admitte. qͥd mi¬
nuere. qͥd augere oporteat: ut ipse mo¬
tus cõpetens sit subtiliꝰ inqͥrendũ. St̃ aũ¬
duo ut mn uidet᷑. quib animꝰ ad duo
ad accum. uel in occultũ succenditur
appetitiun. Ut igit᷑ de omnib motib
qͥb amor nr̃ multiplicit̾ uariat᷑ qͥs ma¬
xime seqndꝰ sit uideamꝰ: pͥmo de bifaria
quot sixt affectꝰ declarat᷑. et qd̃ sꝑital
affectꝰ. duplicit᷑ accipiat᷑ ostenditur :
E gͥ affectus spontanea quedã ac dulcis
ipsiꝰ ammi ad aliquẽ inclinatio. Affectꝰ
autẽ aut sꝑitalis est aut rõnalis. aut irro¬

Expanded text:
ad actum, cum mentem ad id etiam exad actum, cum mentem ad id etiam exterius agendum, amoris ipsius vis quaedam occulta compellit. Proinde investigandum arbitror, quaenam sint illa, quibus quasi incentivis amor ipse ad haec duo excitetur ac moveatur: quaeque ei cursum suum ordinent qeorum sequi debeat, vel quantum sequi debeat; quid respuere, quid admittere, quid minuere, quid augere oporteat, ut ipse motus coduo, ut mihi videtur, quibus animus ad duo ad actum, vel in occultum succenditur appetitum. Ut igitur de omnibus motibus, quibus amor noster multipliciter variatur, quis maxime sequendus sit, videamus, primo de bifaria quot sint affectus declaratur; quod spiritualis affectus dupliciter accipiatur, ostenditur. igitur affectus spontanea quaedam ac dulcis ipsius animi ad aliquem inclinatio. Affectus autem aut spiritualis est, aut rationalis, aut irratio
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝓximũ: quãꝗͣ dissimilit̾. Niam d̃s dili¬
gendꝰ ut eo fruamꝰ in se ipso. et ꝓpt̾ se ipsũ:
pximꝰ ut ipso fruam᷑ in deo. immo et deo
fruam̃ in illo. Namlicet u̾bũ hoc frui distr¬
ctiꝰ soleat accipi. ut uidelicet nulla re alla
s solo deo fruendũ esse dicat᷑. ad hominẽ
tñ loquens paulus. ita frat̾ inqͥt. ego te fru¬
ar indnõ. Cũ gͥ rõ hec duo eligenda ꝑspex¬
erit. et cet̾is omnib hoꝵ contemplatione
contemptis m̃tis consensus elegerit: incho¬
ata est ꝓfecto dei ꝑximiq: dilectio quia ad¬
id quod debet sit ipsius amoris ꝯu̾sio:
Quod ad actũ et desideriũ amor nr̃ mo¬
ueat᷑. et quod aliqͣndo affectu aligͣndo
ratione ad hec duo moueat᷑:
it autẽ motꝰ amoris ad duo÷ uel intus
ad desidersũ: uel ext̾iꝰ ad actũ. Ad desid̾iũ:
cũ ad id quo fruendũ iudicau̾it. animꝰ se
motu quodam int̾no et appetitu extendit.

Expanded text:
et proximum quanquam dissimiliter. Nam Deus diliet proximum quanquam dissimiliter. Nam Deus diligendus ut eo fruamur in se ipso, et propter se ipsum proximus, ut ipso fruamur in Deo, imo et Deo fruamur in illo. Nam, licet verbum hoc frui districtius soleat accipi, ut videlicet nulla re alia, sed solo Deo fruendum esse dicatur, ad hominem tamen loquens Paulus: Ita, frater, inquit, ego te fruar in Domino . Cum igitur haec duo ratio eligenda perspexerit, et caeteris omnibus horum contemplatione contemptis, mentis consensus elegerit, inchoata est profecto Dei proximique dilectio, quia in quod debet, fit ipsius amoris conversio. CAP. XVII. Quod ad actum et desiderium amor noster moveatur, et quod aliquando affectu, aliquando ratione ad haec duo moveatur. Fit autem motus amoris ad duo, vel interius ad desiderium, vel exterius ad actum: ad desiderium, cum ad id quo fruendum judicaverit animus, se motu quodam interno et appetitu extendit;
Abbreviated transcription (Latin):
cet: et tam salubris electio. et tã com¬
petens motꝰ. et tã utilis fructꝰ. ñ imm̃¬
to caritatis censeri uocabulo iudicat᷑.
Sed in hac eleccione caritas inchoatur:
motu extendit᷑: in fructu uͦ ꝑficit᷑. at
si aius eligat insipient̾. ꝑ desideriũ mo¬
ueatur indecenter. turpit̾ abutat᷑. his
quasi gͣdib cupiditatẽ consũmari fac¬
le adu̾ti potest. hii sunt duo fontes bo¬
noꝵ. scilicet et maloꝵ origenes: qͣndo
quidem radix omniũ maloꝵ est cupidi¬
tas: et radix omniũ bonoꝵ caritas. hoc
sane dicendum quia ñ omne quod in
usum nrm eligimꝰ. dilige̾ dicendi sumꝰ:
sed solũ id quod ad fruendũ eligimus.
fruam᷑ quod est amoris inchoatio: ipse
p̃ omnib desid̾andꝰ. quod est ipsiꝰ amoriᷤ
quasi cursꝰ qͥdam atq ꝓmotio: in cuiꝰ adep¬
tione quia ꝑfecti boni ꝑfecta erit inde diͦ¬
lectio. ꝑfecta erit et beatitudo. Patet gͥ duo
nobis eligenda ad diligendũ dm̃ scilicet

Expanded text:
cet: et tam salubris electio, et tam competens motus, et tam utilis fructus, non immerito charitatis censeri vocabulo judicatur. Sed in hac electione charitas inchoatur, motu extenditur, in fructu vero perficitur. At si animus eligat insipienter, per desiderium moveatur indecenter, turpiter abutatur; his quasi gradibus cupiditatem consummari facile adverti potest. Hi sunt duo fontes, bonorum scilicet et malorum origines, quando quidem radix omnium malorum est cupiditas , et radix omnium bonorum charitas. Hoc sane dicendum, quia non omne quod in usum nostrum eligimus, diligere dicendi suum, sed solum id quod ad fruendum eligimus. fruamur, quod est amoris inchoatio; ipse prae omnibus desiderandus, quod est ipsius amoris quasi cursus quidam, atque promotio; in cujus adeptione, quia perfecti boni perfecta erit dilectio, perfecta erit et beatitudo. Pater igitur duo nobis eligenda ad diligendum, Deum scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
uo sũt pedes quib uti debemꝰ. Natura.
& consuetudo.
qui quib ad celum euehim᷑: tres sunt.
Dolor expenitudine: cuiꝰ ungulas coluber mor¬
det. huiꝰ sella est de uenie ꝑceptione presũptio:
frenũ & chamus. solatia script̾arũ & exemplaria
ueterũ. Calcaria quib urget᷑: de reatus enormi¬
tate confusio. de pene consideratione formido.
fouea: desꝑatio. Sequit᷑ feruor ex religione: cui
suꝑ sedet mardocheꝰ in ueste regia. Huiꝰ sella.
temꝑans discretionis grauitas. frenũ & chamꝰ.
suspecta conditio carnis sue. & utilis
ꝑseuerantie. Calcaria: exercende honestatis cupi¬
ditas. & frat̾ne cõmoditatis auiditas. fõuea: in:
temꝑantia. Sequit᷑ desideriũ ex amore: cui dat᷑
fortitudo & circũdat᷑ hinnitꝰ. Calcaria flura labi¬
litas presentiũ. stabilis eternitas fut᷑oꝵ. Ductor.
affectuositas uidendidm. fouea: indiscretio.

Expanded text:
uo sunt pedes quibus uti debemus: natura et consuetudo. qui quibus ad coelum evehimur tres sunt: dolor ex poenitudine, cujus ungulas coluber mordet, hujus sella est de veniae perceptione praesumptio; frenum et chamus, solatia Scripturarum et exemplaria veterum; calcaria quibus urgetur, de reatus enormitate confusio, de poenae consideratione formido, fovea, desperatio. Sequitur fervor ex religione, cui super sedet Mardochaeus in veste regia, hujus sella temperans discretionis gravitas, frenum et chamus suspecta conditio carnis suae, et utilis emensio perseverantiae. Calcaria exercendae honestatis cupiditas, et fraternae commoditatis aviditas; fovea in erantia. Sequitur desiderium ex amore, cui datur fortitudo, et circumdatur binnitus. Calcaria, fluxa labilitas praesentium, stabilis aeternitas futurorum, ductor, affectuositas videndi Deum, fovea, indiscretio.
Abbreviated transcription (Latin):
reos ad penitentiam inuitando.
ostes quib tradim̃ tres sunt. Inmundoꝵ¬
desiderioꝵ impuritas. que sũt quasi mu
ꝓcutientes. Rationis & sensus obstinata ꝑuer¬
sitas: que serpentes sunt igniti.

Expanded text:
. ostes quibus tradimur tres sunt: immundo impuritas, qui sunt quasi murpercutientes; rationis et sensus obstinata perversitas, qui sunt serpentes igniti.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑrroma uerendoꝵ. Nouitas conuersationis &¬
uite. qua rebecca descendens camelo oꝑuit uul¬
tũ suũ. Integritas celestis sc̃imonie. quã helias
reliquit heliseo & diuidit iordanẽ. Claritas im¬
mortalitatis eterne. quod est palliũ saphiri¬
num: quo indie festo utitur mardocheus.

Expanded text:
oma verendorum; novitas conversationis e, qua Rebecca descendens camelo operuit vultum suum; integritas coelestis sanctimoniae, quam Elias reliquit Eliseo, et qua divisit Jordanem; claritas immortalitatis aeternae: quod est pallium sapphirinum, quo in die festo utitur Mardochaeus.
Abbreviated transcription (Latin):
ex sunt refugii ciuitates. Interdicte pre
uaricationis cautio. Sequende preceptio
consideratio. Uranice iugis inspectio. ⁊ suꝑe¬
minens uerbi dei cognitio. Heẽ sunt trans
iordanen. & sunt de sorte leuitica.
do usibiliũ. que irrigat᷑ sicut ortus de¬
litiarũ. Sincera puritas sp̃italiũ. que in se con¬
seruat hominẽ. Deliciosa ueritas suꝑcelesti.¬
um: ubi paulus audit archana uerba.
ontiũ gña quatuor sũt. Montes gelboe.
ubi abicit᷑ clipeus saul. Montes sama¬
pandunt ramos suos.

Expanded text:
ex sunt refugii civitates: interdictae praaricationis cautio, sequendae praecepticonsideratio; urbis tyrannicae jugis inspectio, et supereminentis verbi Dei cognitio: hae sunt trans Jordanem, et sunt de sorte Levitica do invisibilium, quae irrigatur sicut hortus deliciarum; sincera puritas spiritalium, quae in se conservat hominem; deliciosa veritas supercoelestium. Unde Paulus audit verba ontium genera quatuor sunt: montes Gelboe, ubi abjicitur clypeus Saulus; montes Samapandunt ramos suos.
Abbreviated transcription (Latin):
euulsa radicitus. unde ꝑniciosissima uicioꝵ
soboles oriatur. ulterius non relinqͣtur.
ane labor iste de quo causam᷑ met᷑.
non carnis s cordis est: sic̃ et requies de qͣ
hic agimꝰ cordis ⁊stat esse ñ carnis: ꝗͣꝙͣ. ext̾e¬
or labor ꝓ int̾ioris qualitate formet᷑: nec

Expanded text:
evulsa radicitus, unde perniciosissima vitiorum evulsa radicitus, unde perniciosissima vitiorum soboles oriatur, ulterius non relinquatur.Sane labor iste, de quo causamur, non carnis sed cordis est; sicut et requies, de qua hic agimus, cordis constat esse, non carnis: quanquam exterior labor pro interioris qualitate formetur, nec
Abbreviated transcription (Latin):
Nunqͥd dixit hoc aut illud p̃t̾mittat᷑ ꝓpt̾
pusillanimes: Immo ⁊⁊ infirmis in qͥt et
delicatis talis ars inungatur: ut nec ocios
sint: nec iuolentia laboris oppͥmant᷑. Ergo
et infirmi et delicati oꝑent᷑: s eoꝵ opꝰ sic
temꝑetͣ. ut non oppͥmant᷑. Quẽ rogo de o¬
ꝑe absoluit: ad quod etiam infirmos et de¬
licatos compellit: Qual̃e laborent ali¬
nos saluatoris inuitat clem̃tia: et inueni¬
etis inqͥens reqͥem animalȩ ur̃is. Uerũ
quia pleriq nr̃m qui uidem᷑ huic iugo
supposuisse c̾uices: in multis conuincim᷑
laborare: conem᷑ ostend̾e cupiditatis iu¬
gum hc̃ part᷑ire laborem. Radix enĩ om¬
niũ maloꝵ cupiditas. sic̃ e chu̾so radix
omniũ uirtutũ caritas. Pinde quãdiu
in ipsis anime p̃cordus radix hec uirulen¬
ta resederit: licet sũmatim qͥdam ramꝰ¬
culi recidant᷑. germine rediuiuo neces¬
se est alios pullulare: donec radix ipsa

Expanded text:
Nunquid dixit, hoc aut illud praetermittatur propter Nunquid dixit, hoc aut illud praetermittatur propter pusillanimes? « Imo et infirmis, inquit, et delicatis talis ars injungatur, ut nec otiosi sint, nec violentia laboris opprimantur. » Ergo et infirmi et delicati operentur, sed eorum opus sic temperetur, ut non opprimantur. Quem, rogo, de opere absolvit, ad quod etiam infirmos et delicatos compellit? Hunos Salvatoris invitat clementia: et invenietis, inquiens, requiem animabus vestris . Verum quia plerique nostrum, qui videmur huic jugo supposuisse cervices, in multis convincimur laborare, conemur ostendere cupiditatis jugum hunc parturire laborem. Radix enim omnium malorum cupiditas , sicut e diverso radix omnium virtutum charitas. Proinde quandiu in ipsis animae praecordiis, radix haec virulenta resederit, licet summatim quidem ramusculi recidantur, germine redivivo necesse est alios pullulare, donec radix ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
stinentia. famulent᷑ uigilie: inuigilet le¬
cto: cotidianꝰ labor insudet. Qd̃ si aliquo
hoꝵ caritas cuiꝰ causa instituta sunt uiola¬
ri cognoscitur: tunc demũ ei cui dispen¬
satio credita est incũbit necessitas. ut sic
omnia temꝑet ac disponat: quatinꝰ ñ hoꝵ
causa caritas deseratur: s eiꝰ fructꝰ in om¬
nib requirat᷑. Nec sic tñ ut aliqua eoꝵ q̃
insticuta st̃ p̃t̾mittant᷑. aut c̾tatempora
certis qͥbꝙ ex̾citiis attͥbuta consundant᷑
nͥ extrema cogat necessitas: alioqͥn ñ erit
dispensatio sed destructio: s ut c̾tis tem¬
porib certa ex̾citia ꝓ cuiꝰq qualitate ac
m̃tis statu modificent᷑. Hoc est quod ip¬
se sc̃s cũ de oꝑe manuũ legem poneret:
sic inqͥt omnia temꝑet atq disponat. qͣti¬
nus anime saluent᷑: et quod faciunt fr̃s
absꝗ: murm᷑atione faciant. Et alias. Om¬
nia tñ m̃surate fiant: ꝓpt̾ pusillanimes.

Expanded text:
stinentia, famulentur vigiliae, invigilet lestinentia, famulentur vigiliae, invigilet lectio, quotidianus labor insudet. Quod si aliquo horum charitas, cujus causa instituta sunt, violari cognoscitur; tunc demum ei cui dispensatio credita est, incumbit necessitas, ut sic omnia temperet ac disponat, quatenus non horum causa charitas deseratur, sed ejus fructus in omnibus requiratur; nec si tamen ut aliqua eorum, quae instituta sunt, praetermittantur, aut certa tempora certis quibusque exercitiis attributa confundantur, nisi extrema cogat necessitas; alioquin non erit dispensatio sed destructio; sed ut certis temporibus certa exercitia, pro cujusque qualitate ac mentis statu modificentur. Hoc est quod ipse sanctus, cum de opere manuum legem poneret: « Sic, inquit, omnia temperet atque disponat, quatenus animae salventur, et quod faciunt fratres, absque murmuratione faciant. » Et alias: « Omnia tamen mensurate fiant propter pusillanimes. »
Abbreviated transcription (Latin):
dũ. uariandũꝙ ꝓspex̾it : ꝓ salute quoq
ꝓximi id ipsũ faciendum agnoscat. Hoc
sane ꝓuidendũ est. ut ipsa mutatio uel
uariatio. dispensatio sit: ñ omnimoda
destructio. Cum custodia caritatis. uicioꝵ
em̃datio. ut ipse ds̃ bñdictꝰ insinuat ip¬
sius institutionis causa sit: sic ꝓfecco ipsa
dispensatio rationabilis erit: si cause hu¬
ic dispensatio ipsa ꝓfec̾it. Si aut̃ dispen¬
satione magis qũã insticutione nutͥunt᷑
uicia. caritas uiolatur: certe ꝑiculosa
tario ad culm̃ ꝑfectionis aspirat: pͥmo
caritatem qua deo maxime ꝓpinquamꝰ
ĩmo qua deo inheremꝰ eiꝙ: conformamur.
in qua totius ꝑfectionis plenitudo ꝯsistit.
quasi destinatum finem quo cursum suũ
dirigat in desinent̾ aspiciat: deinde uia
quã ei uoti uel ꝓfessionis sue norma p̃scͥ¬
bit. ad eius plenitudinẽ infacigabili spc̃ ala¬
critate ⁊tendat. huic itaq fini militet ab¬

Expanded text:
dum variandumque perspexerit; pro salute quoque dum variandumque perspexerit; pro salute quoque proximi, id ipsum faciendum agnoscat. Hoc sane providendum ut ipsa mutatio vel variatio, dispensatio sit non omnimoda destructio. Cum custodia charitatis, vitiorum emendatio, ut ipse beatus Benedictus insinuat, ipsius institutionis causa sit; sic profecto ipsa dispensatio rationabilis erit, si causae huic dispensatio ipsa profecerit. Si autem dispensatione magis, quam institutione nutriuntur vitia, charitas violatur; certe periculosa tario ad culmen perfectionis aspirat, primo charitatem, qua Deo maxime propinquamus, imo qua Deo inhaeremus, eique conformamur, in qua totius perfectionis plenitudo consistit; quasi destinatum finem, quo cursum suum dirigat, indesinenter aspiciat: deinde via, quam ei voti vel professionis suae norma praescribit, ad ejus plenitudinem infatigabili spiritus alacritate contendat. Huic itaque fini militet ab
Abbreviated transcription (Latin):
lis ꝑfundebat. ad mundi strepitũ ob fr̃m
salucem optau̾it euocari Quã euocatio¬
nem a xp̃o. seꝑationem ille ñ ambigit no¬
minandã: qui ꝓ modulo suo gustat et us¬
det qm̃ dulcis est dñs. ꝙͣ beatꝰ omnis qui
sꝑat in eo. Porro qui sic axp̃o. seꝑari uel
frat̾na dilectione ꝓuocatꝰ elegit. uel suꝑi¬
oꝵ auctoritate coactꝰ ꝯsensit ⁊ ꝓuidendũ
s̾ est. ne obruat ista necessitas: et ꝑ eat
Sunt itaq media quedam. possit.¬
ut pote lectio. meditatio. labor corporis.
ieiuniũ uentͥs. suauitas mrationis. cetaq
huiꝰ modi: que omnia ꝓ frat̾na salute
sua sunt inqͥt singul q̃rentes: sed quȩ al¬
oꝵ. Et item. Sic̃ ego ꝑ omni a omnib pla¬
ceo: ñ querens qd̾ mͥ utile est. s qd̃ mulos
ut salui fiant. Uerũ qd̃ de lectione ual o¬
ratione diximꝰ. etiam de cõmodis corporis.
immo de ipso corpore sentiendũ est: ut
qͥcqͥd ꝓ sua salute contemnendũ. ĩpenden¬

Expanded text:
lis perfundebat? ad mundi strepitum, ob fratrum lis perfundebat? ad mundi strepitum, ob fratrum salutem, optaverit evocari. Quam evocationem, a Christo separationem, ille non ambigit nominandam; qui pro modulo suo gustat et videt, quoniam dulcis est Dominus; quam beatus omnis qui sperat in eo . Porro qui sic a Christo separari, vel fraterna dilectione provocatus elegit, vel superiorum auctoritate coactus consensit, providendum sibi est ne obruat ista necessitas, et pereat Sunt itaque media quaedam, utpote lectio, meditatio, labor corporis, jejunium ventris, suavitas orationis, caeteraque hujusmodi; quae omnia pro fraterna salute sua sunt, inquit, singuli quaerentes, sed quae aliorum . Et item: Sicut ego per omnia omnibus placeo, non quaerens quod ut salvi fiant . Verum quod de lectione vel oratione diximus, etiam de commodis corporis, imo de ipso corpore sentiendum est: ut quidquid pro sua salute contemnendum, impenden
Abbreviated transcription (Latin):
dilectioni addicit᷑: totum ꝓfecto diuine di¬
lectioni. subtrahit᷑. Cũ enĩ scd̃m modũ quo
dm̃ diligit. sui dilectio metiat᷑ : cẽ solũ minꝰ
diligit se ipsum: qñ minꝰ diligit dm̃. Porro
se ipsum qͥ diligit: cuiꝰ ꝑdicioni ñ parcit:
Quomͦ gͦ aliũ diliget sicut se ipsum: qͥ non
diligit nec se ipsum: Nam et apł̃s cum ait
ñ exp̃ssit. At quã in una diu̾sam̃te sugge¬
rant affectus ⁊ ratio: suꝑiꝰ satis ostendimus:
Unde apłs cum illud diceret. uer̃ qͥdem
dixit: quia affectũ quẽ sentiebat exp̃ssit.
Qui si postea dixisset. mallem totũ mund̃
dixisset: quia rationis ꝯsihũ ꝓdidisset. Iud
ut ab illo orõnũ suaꝵ secreto quo int̾ am¬
plexꝰ iħu suauit̾ quiescebat: ab illa in ef¬
fabili ꝯtemplationis eminentia. qua cele¬
stium mist̾ioꝵ secreta purissimis oculis
ꝑlustrabat : ab illa gͣcissime apunctionis
dulcedine que animã illam celestia sitien¬
tem. spiritalium affectuũ suauissimis stilbu¬

Expanded text:
dilectioni adjicitur, totum profecto divinae dilectioni subtrahitur. Cum enim secundum modum quo Deum diligit, sui dilectio metiatur, tunc solum minus diligit se ipsum, quando minus diligit Deum. Porro se ipsum qui diligit, cujus perditioni non parcit? Quomodo ergo alium diliget sicut se ipsum, qui non diligit nec se ipsum? Nam et Apostolus cum non expressit. At quam diversa in una mente suggerant affectus et ratio, superius satis ostendimus. Unde Apostolus cum illud diceret, verum quidem dixit, quia affectum, quem sentiebat, expressit. Qui si postea dixisset, mallem totum mundum dixisset, quia rationis consilium prodidisset. Nam ut ab illo orationum suarum secreto, quo inter amplexus Jesu suaviter quiescebat: ab illa ineffabili contemplationis eminentia, qua coelestium mysteriorum secreta, purissimis oculis perlustrabat; ab illa gratissimae compunctionis dulcedine, qua animam illa coelestia sitientem, spiritualium affectuum suavissimis stillu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpulsare. Nam quod p̃cipim̾ animas ꝓfr̃i¬
b ponere: ad uite ꝯtemptũ. ñ ad anime
ꝑtinet detͥm̃tum. Sic enĩ ñ ad ꝑditionẽ:
sed potius ponitur ad salutẽ. Unde sic aĩam
ponere: ipsi utiq: anime ꝯsułe est. S et illd̃
forte laudabilit̾ fieri potest. ut ex sola di¬
lectione qͥs ꝓ alt̾us corpore suũ corpꝰ obici¬
at: ut aũt ñ dico ꝓ uniꝰ anime sed etiam
ꝓ totius mundi salute sue anime detͥm̃tũ
sustineat. saluo uere dilectionis ordine s¬

Expanded text:
propulsare. Nam quod praecipimur animas pro fratripropulsare. Nam quod praecipimur animas pro fratribus ponere , ad vitae contemptum, non ad animae pertinet detrimentum. Sic enim non ad perditionem, sed potius ponitur ad salutem. Unde sic animam ponere, ipsi utique animae consulere est. Sed et illud forte laudabiliter fieri potest, ut ex sola dilectione quis pro alterius corpore, suum corpus objiciat: ut autem non dico pro unius animae, sed etiam pro totius mundi salute, suae animae detrimentum sustineat, salvo ver
Abbreviated transcription (Latin):
cͥptura ait. diliges ꝓximũ tuũ sic̃ te ipsũ.
Consulte ñ ait diliges ꝑximũ cuũ tanꝗͣ
ce ipsum: s sic̃ te ip̃m. Modũ gͦ diligendi
p̃scͥpsit. ñ qͣntitatẽ indixit. dic aut̃ sua sͥ
exhibeat᷑ dilectio: ut pͥmo anime sue que
potior sui pars est ꝯsulat ad salutem:dein¬
de corpori ad necessitatẽ. Quod si aliqͣndo
inc̃bat necessitas alt̾m contẽnendi: etiã
corporis patiat᷑ int̾tum: dũ cñ anime ñ
sustineat detͥm̃tum. Nec hoc ẽ corpꝰ odire:
s animã corpori in dilectione p̃ferre. Ab
hac gͦ sui dilectione ñꝙͣ recedat: et ad ꝯsu-¬
lendũ ꝓximo securꝰ accedat. Agat gͦ cũ ꝓxi¬
mo qͣntũ potest: ut et saluus corpore et sanꝰ
sit m̃te. Nam si alt̾m hoꝵ neggligit: ꝓfecto
pximũ qui ex utroq ꝯstat ñ diligit. Nulla
sane rõne uel p̃cepto ꝯpellitur. sue anime
ꝑditione anime frat̾ne ꝯꝑare salutem: nec
sui corporis int̾tu frat̾ni corporis ing̾tum

Expanded text:
ptura ait: Diliges proximum tuum sicut te ipsum . Consulte non ait: Diliges proximum tuum, quantum te ipsum, sed sicut te ipsum. Modum ergo diligendi praescripsit, non quantitatem indixit. Sic autem sua sibi exhibeatur dilectio, ut primo animae suae, quae potior sui pars est, consulat ad salutem, deinde corpori ad necessitatem. Quod si aliquando incumbat necessitas alterum contemnendi; etiam corporis patiatur interitum, dum tamen animae non sustineat detrimentum. Nec hoc est corpus odire, sed animam corpori in dilectione praeferre. Ab hac ergo sui dilectione nunquam recedat, et ad consulendum proximo securus accedat. Agat ergo cum proximo quantum potest ut et salvus corpore, et sanus sit mente. Nam si alterum horum negligit, profecto proximum, qui ex utroque constat, non diligit. Nulla sane ratione vel praecepto compellitur, suae animae perditione animae fraternae comparare salutem; nec sui corporis interitu fraterni corporis interitum
Abbreviated transcription (Latin):
ue sũt arche inueteri lege. Textus histo¬
rie litteralis. que habet in se homines
ce iumenta: & sensus continentie sp̃italis qͦ

Expanded text:
e sunt arcae in veteri lege: textus historiae litteralis, quae habet in se homines et jumenta; et sensus conscientiae spiritualis, q
Abbreviated transcription (Latin):
dendum. ut ipsius ꝑsone dignitas diligen¬
tius inspiciat᷑: ut si forte eius meriti sit.
affectꝰ ipse officialis tͣnseat in rationalem:
et quẽ cepimꝰ diligere quia nobis gratꝰ. ddili¬
gi incipiat quia uirtutib adornatꝰ. Ipsa

Expanded text:
dendum, ut ipsius personae dignitas diligendendum, ut ipsius personae dignitas diligentius inspiciatur, ut si forte ejus meriti sit, affectus ipse officialis transeat in rationalem; et quem coepimus diligere, quia nobis gratus, diligi incipiat, quia virtutibus adornatus. Ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
ex uircutũ diligenti consid̾atione sorde¬
sc̃t. Sed et desideriũ nrm si scd̾m hunc
dirigatur affectum: nec ꝑniciosum arbit᷑r
esse. nec noxium. Nichil enĩ obest ĩmo et
ꝓdest plurimũ. si eius desid̾emꝰ p̃sentiã.
cuiꝰ exemplo corrigam᷑ si mali sumꝰ: si bo¬
ni ꝓmoueam᷑: si eque ꝑfecqi. mutua colla¬
tione firmem᷑. Est aut̃ p̃sentia scõꝵ tẽporał.
et ipsa qͥdem desid̾anda: sed magis illa que
cũ xpo erit et̾na in cęlis: ad quã tendimꝰ ñ
Sequit᷑ officialis affectus. cet̾s qui admitten¬
di sunt ꝑiculosior. Siqͥdem admittendꝰ est.
sed ꝑ marime cauendꝰ. admittendꝰ. ne sis in¬
gratus officio: cauendꝰ ne ñ tam homini
imꝑtiatur qͣ. uicio. Qͥdenĩ cauendũ magis:
qͣ. ne delinitꝰ obseqͥis. uel muñib illectus.
aut foueas uicia. aut faueas uicioso: ꝓ ind̾
ꝗͣ uis in mun̾ib uel obsequiis suscipiendis
magna sit habenda discrecio: hoc atten¬

Expanded text:
ex virtutum diligenti consideratione sordeex virtutum diligenti consideratione sordescunt. Sed et desiderium nostrum, si secundum hunc dirigatur affectum, nec perniciosum arbitror esse, nec noxium. Nihil enim obest, imo et prodest plurimum, si ejus desideremus praesentiam, cujus exemplo corrigamur, si mali sumus; si boni, promoveamur; si aeque perfecti, mutua collatione firmemur Est autem praesentia sanctorum temporalis et ipsa quidem desideranda, sed magis illa, quae cum Christo erit aeterna in coelis; ad quam tendimus, non Sequitur officialis affectus, caeteris, qui admittendi sunt, periculosior. Siquidem admittendus est, sed permaxime cavendus. Admittendus, ne sis ingratus officio; cavendus, ne non tam homini impertiatur, quam vitio. Quid enim cavendum magis, quam ne delinitus obsequiis, vel muneribus illectus, aut foveas vitia, aut faveas vitioso? Proinde, quamvis in muneribus vel obsequiis suscipiendis, magna sit habenda discretio, hoc atten
Abbreviated transcription (Latin):
feruore calescat. ut illatas extͥnsecus pas¬
siones patient̾ quis ĩmo gaudent̾ sustine¬
at: usq: ad ipsius desiderii motũ. affectꝰ
huiꝰ est impetꝰ ꝑferendꝰ: ad uoluntarios
uͦ actꝰ ꝓgrediens. ne metas corporee possi¬
bilitatis excedat. rationis est moderami¬
ne cohercendꝰ. Neq: enĩ tim̃da est in int̾¬
ori scĩtate niimietas: ext̾ior aũt uirtutũ
ex̾citatio de qua dictũ est noli esse nimis
iustus. rationis est modamine temꝑan¬
da. Semꝑ enĩ in actu ratio consulenda ẽ.
ationalẽ gͥ affectũ qui ex alt̾ius contẽ¬
platione uircutis oborit᷑. cet̾s quib ad
ꝓximi dilectionẽ accendim᷑ constat esse
ꝑfectiorem. Et enĩ ñ modicũ uirtutis in¬
dicium est. ipse amor uircutis. Demq
huic consentire affectui utilissimũ est: tũ
ꝓ ipsarũ emulatione uirtutũ. que ipso af¬
fectu faciliꝰ excitat᷑: cũ ꝓ horrore uicioꝵ q̃

Expanded text:
fervore calescat, ut illatas extrinsecus pasfervore calescat, ut illatas extrinsecus passiones patienter quis, imo gaudenter sustineat, usque ad ipsius desiderii motum, affectus hujus est impetus perferendus; ad voluntarios vero actus progrediens, ne metas corporeae possibilitatis excedat, rationis est moderamine coercendus. Neque enim timenda est in interiori sanctitate nimietas, exterior autem virtutum exercitatio, de qua dictum est: Noli esse nimis justus , rationis est moderamine temperanda. Semper enim in actu ratio consulenda est,Rationalem igitur affectum, qui ex alterius contemplatione virtutis oboritur, caeteris, quibus ad proximi dilectionem accendimur, constat esse perfectiorem. Etenim non modicum virtutis indicium, est ipse amor virtutis. Denique huic consentire affectui utilissimum est, tum pro ipsarum aemulatione virtutum, quae ipso affectu facilius excitatur, tum pro horrore vitiorum, quae
Abbreviated transcription (Latin):
ctib quis sequendus sit. et in quantũ seqͤn
di nonsint. et qui sequendi
git᷑ sꝑitalis affectꝰ qui ex diabolo est. irrõ¬
nalis qui ꝓ uicio est.carnalis qui ad uici¬
um. tres isti affectus non solum ñ seqͦn¬
di: sed ne admittendi quidẽ st̃: ĩmo qͣn¬
tũ fieri potest. a cordib nr̃is radicitꝰ eru¬
endi. Porro spiritalis affectus qui ex oleo
est. ñ solum admittendꝰ: sed et omnibus
modis excitandꝰ est et augendꝰ. Habet aũ
hoc affectus iste ꝓpͥum. ut plerũq: modũ
nesciat: humanas non metiat᷑ uires:
corporeas passiones absorbeat: ac impetu
quodam ceco ixruens in amatũ. solũ id
meditet᷑ quod appecit: despiciat qͥcqͥd ex¬
tra est: etiam quod graue. qͦd arduũ. qͦd
impossibile quoꝗ:. ac si leue ac uacuũ la-¬
boris opꝰ aggrediens: molestissimas hoĩs
ext̾ioris iniurias. p̃ int̾ni amoris delecta¬
tione ñ sentiat: Pinde ut uoluntas iugi

Expanded text:
ctibus quis sequendus sit, et in quantum sequenctibus quis sequendus sit, et in quantum sequendi non sint, et qui sequendi. Igitur spiritalis affectus qui ex diabolo est, irrationabilis qui pro vitio est, carnalis qui ad vitium: tres isti affectus non solum non sequendi, sed ne admittendi quidem sunt; imo, quantum fieri potest, a cordibus nostris eruendi. Porro spiritalis affectus, qui ex Deo est, non solum admittendus, sed et omnibus modis excitandus est, et augendus. Habet autem hoc affectus iste proprium, ut plerumque modum nesciat, humanas non metiatur vires, corporeas affectiones absorbeat, ac impetu quodam caeco irruens in amatum, solum id meditetur, quod appetit; despiciat quidquid extra est: etiam quod grave, quod arduum, quod impossibile quoque, ac si leve ac vacuum laboris opus aggrediens, molestissimas hominis exterioris injurias, prae interni amoris delectatione non sentiat. Proinde ut voluntas jugi