comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mat ad ꝙ tẽdit. est enĩ iusti
desiderium ut ꝑueniat ad ee¬
ieste regnũ. s hoc desid̾ium
mũdus inpedit it ad optata
nisi tarde ꝑuenire possit. pal¬
ma dies multiplicat nec tñ
eam frigus hyemis uł nimitꝰ
calor esfatis inpediũt quin
sꝑ uiridescat.
sꝑ inuit nec ab
anquo impedi¬
tur quin inꝓ
frigus hye¬
mis est torpor
gerate m̃rtis ni¬
miꝰ calor estatis est ardor libi¬
dĩs uł iraꝯdie flãma seu incen
o estatis uritur calore. sic nec
ꝙ iustus dies antiqͦs ad memo¬
riam reducit ⁊ annos et̾nos ĩ
mente tͣctat. paucitatem die
futuro sꝑat. qui ħ gͥ intra se
colligit: młtiplicando dies si
tura cuiusl hõis notatur ꝑni-¬
tas ł magnitudo in m̃bris ꝑ li¬
neam̃ta corꝑis ht aũt staturã
palme iustus si apud se modi¬
cus apud dm̃ magnꝰ in se hu
sus est xp̃c patitur: stature
capitis sentire d. Iani palma
creuit in altũ lam cacumẽ
illius penetrauit celũ. Iam c̃
capite sunt capitis come. que

Expanded text:
tendit. Est enim justi desiderium, ut perveniat ad coeleste regnum. Sed hoc desiderium mundus impedit, ne ad optata nisi tarde pervenire possit. Palma dies multiplicat, nec tamen eam frigus hiemis vel nimius calor aestatis impediunt, quin semper viridescat. vivit, nec ab aliquo impeditur, quin in Frigus hiemis est torpor geratae mentis. Nimius calor aestatis est calor libidinis, vel iracundiae flamma, seu incendo aestatis uritur calore, sic justquia justus dies antiquos ad memoriam reducit et annos aeternos in mente tractat. Paucitatem enimfuturo sperat. Qui haec igitur intra se colligit, multiplicando dies sictura cujuslibet hominis notatur parvitas vel magnitudo in membris per lineamenta corporis. Habet autem staturam palmae justus, si apud se est modicus, apud Deum magnus, in se humsus est Christus, patitur, staturaecapitis, sentire debet. Jam palma crevit in altum. Jam cacumen illius penetravit coelum. Jam cum capite sunt capitis comae, quae
Abbreviated transcription (Latin):
stri. clauios aꝑit qd̾ enĩ fri¬
gus auaricie stringẽdoreti¬
net aꝑtis elemosine mani¬
b caritas larga p̃bet. pen.¬
na siquidem uerus in ĩfer¬
nũ mergit. sioua u̾o ani-¬
mũ ad celestia desid̾anda
subtollit. ꝓcc̃a eĩ ꝑ sapĩam

Expanded text:
stri clausos aperit. Quod enim fristri clausos aperit. Quod enim frigus avaritiae stringendo retinet, apertis eleemosynae manibus charitas larga praebet. Penna siquidem vetus in infernum mergit, nova vero animum ad coelestia desideria sustollit. Peccata enim gra
Abbreviated transcription (Latin):
et ero siłis altissimo. sedẽ
ad aquilonem desiderat qͣ
pẽna sr̃bie sursum leuat᷑.
ẽẽ siłis altissimo ꝯcupiscit
qui illi cui subeẽ debet.
perurrogatiue sp̃m see.¬
qualem facit. etuit plus
dicam ñ tm̃n se magistro
suo equiperat s ⁊̃ de illo
meliorem ẽẽ putat. ceci¬
dit diabolus cũ se eraltare
uoluit. humiliatur h̃s ẽ
se exaltare ꝯcupiscit. ¶Au¬
ster calidissims uentus est.
deus inquit ab aufrro uemẽt.
ibi sedes altissimi. ibi dilecti.¬
onis ardor inde sinceritas ue¬
ritatis. aust̃ a serena regio¬
ne ꝓcedit q dĩ in serenitate
moꝵ requiescit. ibi pascit.i¬
bi cubat. ibi quies mentis.
ibi refectio ꝯtempłonis. au¬
stra sp̃e sc̃i grãm designat.
flatus austri benignitatẽ
git quociens a mẽte gr̃a re¬
cedit. ¶Deus inquit᷑ ab an¬
stro ueniet ab aquilone di¬
abolus ab ausiro deus. ille ig¬
norancie denebras in habi.¬
tat. iste serenitatem carita.¬
tis amat. frigꝰ aquilonis po¬
ros carnis stringit. calor au¬

Expanded text:
imo . Sedem ad aquilonem ponere desiderat, quem penna superbiae sursum levat. Esse similis Altissimo concupiscit, cum illi cui subesse debet, per arrogantiae spiritum se aequalem facit, et, ut plus dicam, non tantum se magistro suo aequiparat, sed etiam se illo meliorem esse putat. Cecidit diabolus, cum se exaltare voluit. Humiliatur homo, cum se exaltare concupiscit. Auster calidissimus ventus est. Deus, inquit ab austro veniet . Ibi sedes Altissimi, ibi dilectionis ardor. Inde sinceritas veritatis. Auster a serena regione procedit. quia Deus in serenitate morum requiescit, ibi pascit, ibi cubat, ibi quies mentis, ibi refectio contemplationis. Auster Spiritus sancti gratiam designat, flatus austri benignitatem git quoties a mente gratia recedit. Deus, inquit, ab austro veniet. Ab aquilone diabolus, ab austro Deus. Ille ignorantiae tenebras inhabitat, iste serenitatem charitatis amat. Frigus aquilonis poros carnis stringit, calor au
Abbreviated transcription (Latin):
croceus gͥ ocłs ẽ maturitas
sensus. ¶De colore reliqui
corporis imitatur colorẽm
turbati maris. mare motu
fluctuũ seuiens ebullit. caro
motu sensuũ ebulliens seuit.
mare ꝑturbatõib suisare¬
nas mouet ⁊ subleuat. caro
delectationib suis animi le¬
uitatem pulsat. mare t̾mi¬
nos suos egrediens. lacͥmaꝵ¬
dulces aquis dulcib occũryit.
caro sasciuiens lacrimaꝵ dul¬
ces riuulos obtundit. mare
diu̾sis ꝓcellarũ turbinib na.¬
uiganciũ eursus impedit. ca¬
ro ꝓcellosa recte uiuẽtiũ
mores in ꝓfundum mergit.
dũ tãtis mare tẽpestatib a¬
maris ⁊ t̾re colorẽ mirtũ re¬
cipit mare. siłr dũ caro suge¬
gerit et animꝰ ñ ꝯsentit: qͣi
ex nigro ⁊ nueo: quidã in
corꝑe color efficit᷑. qui er di.¬
u̾sis fc̃s: color mediꝰ appella¬
tur. marinꝰ gͥ color ĩ pecto.¬
re colũbe: tribłonẽ designat
lũbe ꝓprietates reperi quas

Expanded text:
Croceus igitur oculus est maturitas Croceus igitur oculus est maturitas sensus. CAP. X. De colore reliquo rporis imitatur colorem turbati maris. Mare motu fluctuum saeviens ebullit. Caro motu sensuum ebulliens saevit. Mare perturbationibus suis arenas movet et sublevat. Caro delectationibus suis animi levitatem pulsat. Mare terminos suos egrediens aquis dulcibus occurrit. Caro lasciviens lacrymarum dulces rivulos obtundit. Mare diversis procellarum turbinibus navigantium cursus impedit. Caro procellosa recte viventium mores in profundum mergit. Dum tantis mare tempestatibus amaris et terrae, colorem mistum recipit mare. Similiter dum caro suggerit et animus non consentit, quasi ex nigro et niveo quidam in corpore color efficitur, qui ex diversis factus color medius appellatur. Marinus igitur color in pectore columhae tribulationem designat lumb
Abbreviated transcription (Latin):
demõstrat. In auro puritatẽ
mentis. In pallore u auri desi¬
gnat mortificatõnem carnis.
est enĩ pallor animi paciẽtis ⁊
mortificate carnis innatus co¬
lor. poft̾iora o colũbe deargẽ.¬
tate in pallore auri erunt dũ
puritas mentis et mortifica¬
cio carnis: finẽ cinꝰ l morien.¬
tis obtinebunt. s ⁊ iõ color
aureus in post̾iorib dorsi co-¬
lumbe colori saphirino iun¬
gitur q ꝯtẽplantis animum
future bĩtudinis głia subse¬
quetur. colori g aũreus in po¬
st̾iorib: desigñat et̾ne retri¬
pissime sedere solet. ut cũ
uiderit umbram sr̃uenien.¬
tis accipitris: fugiens declinz.
ec̃ca uͦ scripturis se munit ut
insidiantis diabłi fraudes eui-¬
tare possit. ħ gͥ colũba croce
et ꝓuidet. color itaq croceus
ĩ oculis: discretionem desig¬
nat mature ꝯsid̾atõis. dũ enĩ
aliqͥs quid agat ł quid cogitet
mature ꝯsiderat : qͣr eroco sp̃u.¬
ales oculos a dornat. ht̃ enĩ cro¬
cus colorem maturi fructus.

Expanded text:
demonstrat. In auro puritatem mentis, in pallore vero auri designat mortificationem carnis. Est enim pallor animi patientis, et mortificatae carnis innatus color. Posteriora igitur columbae deargentatae in pallore auri erunt, dum puritas mentis et mortificatio carnis finem cujuslibet morientis obtinebunt. Sed et ideo color aureus in posterioribus dorsi columbae colori sapphirino jungitur, quia contemplantis animum futurae beatitudinis gloria subsequetur. Color igitur aureus in posterioribus designat aeternae retripissime solet, ut cum viderit umbram supervenientis accipitris fugiens declinet. Ecclesia vero scripturis se munit, ut insidiantis diaboli fraudes evitare possit. Haec igitur columba croceoet providet. Color itaque croceus in oculis discretionem designat maturae considerationis, dum enim aliquis quid agat, vel quid cogitet mature considerat, quasi croceo spirituales oculos adornat. Habet enim crocus colorem maturi fructus.
Abbreviated transcription (Latin):
qͣi in post̾iorib auru. hic ĩ p̃e¬
nis p̾dicationis argentũ. qr ẽ
ad illa dona colũba ꝑueu̾it :
lam p̃dicatõis eloqͥo ñ indige¬
bit. s in eo qd̾ in retributio¬
ne ꝑcipiet : in puritate ꝑfec¬
tionis sine fine uiuet. De pe
des hr̃e ꝑhibetur. ħ colũba ẽ
ecc̃a q̃ pedes habuit quib tociꝰ
mũdi spaciũ ꝑambulauit. pe¬
des sũt martires qͥ tot passi-¬
b t̾ram ꝑambulant quot bo¬
noꝵ oꝑi eremplis uiã iusti¬
cie sequẽtib se demõstrant.
t̾ram tangunt cũ dignis in¬
crepationib actus ⁊ uolũta¬
tes t̾renas rep̃hendũt. S dũ
t̾ra p̾mitur: asperitate t̾re .i.
n̾ant᷑. et sic pedes ecc̃e rubei
fci sũt q sanguinem suũ ꝓ
xp̃i nõie martyres effuderũt.
rubor gͥ pedũ est cruor mar¬

Expanded text:
quasi in posterioribus aurum, hic in penquasi in posterioribus aurum, hic in pennis praedicationis argentum, quia cum ad illa dona columba pervenerit, jam praedicationis eloquio non indigebit, sed in eo quod pro retributione percipiet, in puritate perfectionis sine fine vivet. CAP. des habere perhibetur. Haec columba est Ecclesia, quae pedes habuit, quibus totius mundi spatium perambulavit. Pedes sunt martyres, qui tot passibus terram perambulant quot bonorum operum exemplis viam justitiae sequentibus se demonstrant. Terram tangunt, cum dignis increpationibus actus et voluntates terrenas reprehendunt. Sed, dum terra premitur, asperitate terrae, inerantur, et sic pedes Ecclesiae rubri facti sunt, quia sanguinem suum pro Christi nomine martyres effuderunt. Rubor igitur pedum est cruor mar
Abbreviated transcription (Latin):
i dormiatis inter mediõs
cleros penne cołube deargẽta.¬
te ⁊ poste. dor. eiꝰ in pal. auri.
coluba deargẽtata est absc
felle. malicie q̃l adhuc uiuẽs
prelatoꝵ ꝑsona. que int̾ me¬
dios cleros dormit. cleros gre¬
ce latine sors. Uñ et clerono
filii leui int̾ filios isrł ñ hrent
rum dormit qui in ꝯtẽptu t̾¬
renoꝵ ⁊ spe celeatiũ uitã finit.
dũ nͨͣ minis ardent̾ presẽtib
inhiat et futura pacienter
expectat. et poft̾iora dorsi eius
in pallo. au. oculi eiũ iustoꝵ
uidebunt regem in decore su.¬
o. tũt enĩ aurũ in poff̾iorib
habebis cũ apparu̾it ĩ futuro
gła dĩe maiestatis. corone si¬
cuidem regũ ex auro pissĩõ
fabricantur. ex argẽto uͦ mo¬
nete fiunt quib p̾magiues
regum inprimũtur in mo¬
neta uotatur imitatõ foxme.
in corona signũ uictorie. mo¬
neta siquidem diuini eioquii
docet imuitationẽ uite xp̃i. co¬
rona u̾o uictorie post labores
p̃sentis scłi finẽ pugne. ibi gͥ

Expanded text:
iatis inter medios cleros, pennae columbae deargentatae et posteriora dorsi ejus in pallore auri . Columba deargentata est absque felle malitiae quaelibet adhuc vivens praelatorum persona, quae inter medios cleros dormit. Cleros Graece, Latine sors. Unde et cleronomfilii Levi, inter filios Israel non haberent rum dormit, qui in contemptu terrenorum, et ipse coelestium vitam finit, dum nec nimis ardenter praesentibus inhiat, et futura patienter exspectat. Et posteriora dorsi ejus in pallore auri. Oculi enim justorum videbunt regem in decore suo. Tunc enim aurum in posterioribus habebis, cum apparuerit in futuro gloria divinae majestatis. Coronae siquidem regum ex auro purissimo fabricantur, ex argento vero monetae fiunt, quibus imagines regum imprimuntur. In moneta notatur imitatio formae, in corona signum victoriae. Moneta siquidem divini eloquii docet imitationem vitae Christi, corona vero victoriae. Post labores praesentis saeculi fiunt pugnae. Ibi igitur
Abbreviated transcription (Latin):
aquilo gͥ uenit qñ grauis
tẽptatio mendem cunisli¬
bet inuadit. aqilo si sir¬
git q̃n ab animo tẽptatõ re¬
mari aquilo tẽptatio mare:
mũdus. ab aquilone gͥ et
cũ a tumłtu tẽptationũ
ñ t̃m iustos s ⁊̃ pcc̃ores se¬
questrat. ¶Ronam inquit

Expanded text:
Aquilo igitur venit, quando gravis Aquilo igitur venit, quando gravis tentatio mentem cujuslibet invadit. Aquilo vero surgit, quando ab animo tentatio remari . Aquilo tentatio, mare mundus. Ab aquilone igitur et cum a tumultu tentationum non tantum justos, sed et peccatores sequestr
Abbreviated transcription (Latin):
lũbe est qd̃ ꝓ cantu gemi¬
tũ ꝓfert. scda qd̾ felle caret.
t̾cia qd̃ osculis instat. qͣrta
qd̃ gregatim uolat. qũita:
qd̾ ex raptu ñ unut. Serta:
ꝙ grana meliora colligit.
septĩa .ꝙ. ñ uescitur cadau̾i.¬
b octaua: qd̾ uidificat in
ba ꝓ cantu utitur gemitu
q qͥd̾ libens fecit: plangen¬
do gͥemit. caret folle .i. irasei.¬
bilitatis amaritudine. instat
ocłis qr delectatur in mlti¬
tudine pasis gregatĩ uolat
qr ꝯuentii amat. Non uiuit
ex raptu qr ñ detͣhit xxĩo.
colligit grana meliora .i. me¬
liorã dicta. ñ uesettur cada¬
dificat in foramĩb petre
studet ut sr̃uenientis dia.¬
boli fraudem declinet. ge¬
minos mtrit pullos .i. ãmo¬
rem dĩ ⁊ amorem ꝓxĩ. qui
gͥ has naturas ħ̃t: assimnat
sibi ꝯtẽplatõis alas quib
quilo frigidissimus uen¬
sat hane. inde ruine prin¬
cipium.uentus aquilo gͣ¬
uis tẽptatio est. flatus aqͥ¬
ionis: suggestio tẽptatõis.
frigus: negligencie torpor

Expanded text:
 est quod pro cantu gemitum profert; secunda, quod felle caret; tertia, quod osculis instat; quarta, quod gregatim volat; quinta, quod ex raptu non vivit; sexta, quod grana meliora colligit; septima, quod non vescitur cadavere; octava, quod nidificat in ba pro cantu utitur gemitu, quia quod libens fecit, plangendo gemit. Caret felle, id est irascibilitatis amaritudine. Instat osculis, quia delectatur in multitudine pacis. Gregatim volat, quia conventus amat. Non vivit ex raptu, quia non detrahit proximo. Colligit grana meliora, id est meliora dicta. Non vescitur cadadificat in foraminibus petrstudet ut supervenientis diaboli fraudem declinet. Geminos nutrit pullos, id est amorem Dei et amorem proximi. Qui igitur has naturas habet, assumat sibi contemplationis alas, quibus quilo frigidissimus venSatanae. Inde ruinae principium. Ventus aquilo gravis est tentatio. Flatus aquilonis suggestio tentationis; frigus, negligentiae torpor.
Abbreviated transcription (Latin):
riͣ. idem tñ sũt s diu̾sis tem.¬
ꝑib pot̃ ẽẽ siluestris ⁊ domes¬
ticus. siluestris raꝑe ꝯsueuit
domesticas uolucres ⁊ dome¬
sticus siluestres. siluestris q̃s
rapit ꝯtimio deuorat. dome.¬
sticus captas dño suo relin¬
quẽdas seruat. porro dñs eiꝰ
captar̃ uolucr̃ uentres aꝑit.
⁊ eaꝵ corda accipitri in cibũ
tribuenda sumit. int̾iora uẽ¬
tris cũ fimo eicit qui intus
remanens putredinẽ carm¬
um cũ fetore gignit. mora.¬
lit̾ siluestris accipit̾ captas
uolucres ⁊ rapit ⁊ deuorat q
ones simpliciũ dissipare ñ ces¬
sat. domesticꝰ u̾o accipit̾ est¬
qͥl spĩtalis pr̃. qui tociẽt silue¬
stres uolucres raꝑit quociẽs
scłares ad ꝯu̾sionẽ p̃dicãdo tͣ

Expanded text:
tationum alas expandat, quaonis abjiciat, et virtutum pluilvester rapere consuevit domesticas volucres, et domesticus silvestres. Silvester quas rapit continuo devorat, domesticus captas domino suo relinquendas servat. Porro dominus ejus captarum volucrum ventres aperit, et eorum corda accipitri in cibum tribuenda sumit. Interiora ventris cum fimo ejicit, qui intus remanens putredinem carnium cum fetore gignit. Morater: silvester accipiter captas volucres et rapit et devorat, ones simplicium dissipare non cessat. Domesticus vero accipiter est spiritualis pater, qui toties silvestres volucres rapit, quoties saeculares ad
Abbreviated transcription (Latin):
Uasi ꝯpedes in pedib
accipiter hr̃e ꝯsueuit ne ẽ
uoliit exorra qualib occasi¬
one euolare possit. pedes acci¬
pitrit ꝙͣ ꝯpedib stringit qͥ
timore iudicii ⁊ dolorẽ suppli¬
cii mẽtis affectus p̾mit. et
moriam reducens p̃sentẽ ⁊
et̾nã penã ne adoptata ꝓ¬
grediantur affectus animĩ
ligatur in ꝑtica ẽ mortifica¬
tenetur in regulari uita. cor¬
rigia siquidẽ que fit de corio
mortui animalis designat
mortificatõnẽ carms. ñ rũ¬
pitur ħ corrigia s soluit᷑ cũ
ad capiendũ aliquid accipiter
ce ip̃m firmius ligat. ¶ Ex
oft colũbe gemitum et
accipitris questũ rogas
riñe ne diutius diffr̾am sed
planctũ turturis ad clamorẽ
passeris tibi uelotiꝰ scribam.
nec tm̃i scribam s ⁊̃ pingam
qͣłr curtur heremi secretum
diligcat. et passer solitariꝰ in
tecto clamare ñ desinat. ut
sub exemplo turturis tene¬
as mũdiciam castitatis. ⁊ sub
exẽplo passeris ames custodi-¬
am callide eir ꝯspectõis ut ⁊

Expanded text:
Quasi compedes in pedibus accipiter habere consuevit, ne cum voluerit, exorta qualibet occasione volare possit. Pedes accipitris quasi compedibus stringit qui timore judicii et dolore supplicii mentis affectus premit. Et moriam reducens praesentem et aeternam poenam, ne ad optata progrediantur affectus animi lligatur in pertica, est mortificatenetur in regulari vita. Corrigia siquidem, quae fit de corio mortui animalis, designat mortificationem carnis. Non rumpitur haec corrigia, sed solvitur, cum ad capiendum aliquid accipiter seipsum firmius ligat. CAP. Post columbae gemitum et accipitris questum, rogas charissime, ne diutius differam, sed planctum turturis et clamorem passeris tibi velocius scribam. Nec tantum scribam, sed etiam pingam qualiter turtur eremi secretum diligat, et passer solitarius in tecto clamare non desinat, ut sub exemplo turturis teneas munditiam castitatis, et sub exemplo passeris ames custodiam cautae circumspectionis, ut et
Abbreviated transcription (Latin):
terato debeam: ñ mite¬
tur diligens lector si ad edi¬
ficatõnem illit̾ati de subti¬
lib simplicia dicam. nec in¬
puret lenitati qd̾ accipitrẽ
uł colũbam pingam cum
cres nobis reliquerunt ad
doctrinam. qd̾ enĩ doctiorib
imunt scriptura: hoc sim.¬
plicib pictura. sicut enim
sapiens delectatur subtili¬
tade scripture: sic simplici¬
um animus decinetur sim¬
plicitate picture. sic simpli¬
ciuni ego aũt plus iab̃orõ
ut simplicib placeam ꝙͣ
ut docciorib loquar. et qͣi
uasculo pleno latices infũ¬
dam.qui enĩ sapientem u̾¬
bis instituit. quasi uascu
io pleno latices infundit.

Expanded text:
terato debeam, non miretur diligens lector, si ad aedificationem illitterati de subtilibus simplicia dicam. Nec imputet levitati, quod accipitrem vel columbam pingam, cumcres nobis reliquerint ad doctrinam. Quod enim doctioribus innuit scriptura, hoc simplicibus pictura. Sic ut enim sapiens delectatur de subtilitate scripturae, sic simplicium animus detinetur simplicitate picturae. Ego autem plus laboro ut simplicibus placeam, quam ut doctioribus loquar et quasi vasculo pleno latices infundam. Qui enim sapientem verbis instruit, quasi pleno vasculo latices infundit.
Abbreviated transcription (Latin):
quatinꝰ eoꝵ mibra ad laxã¬
dam pẽnã uet̾em. uenticoꝵ
depore ꝯcalescãt.
cũ uͦ uentꝰ deest
alis ꝯͣ radiũ solis¬
expansis atqs ꝑ¬
cuisits depẽtem
sibi auram faciũt. sicq a
pluinesc̾e nͥ qd̾ unus quisq
lescit et usum uetuste ꝯu̾sa¬
tõn abicietis: noui hõis for¬

Expanded text:
a ad laxandam pennam veterem venti tepore concalescant. Cum vero ventus deest, alis contra radium solisexpansis atque percussus tepentem sibi auram faciunt, sicque aplumescere, nisi quod unusquisque lescit, et usum vetustae conversationis abjiciens, novi hominis for
Abbreviated transcription (Latin):
iungitur. ꝑ quem nobilium
gnantur.
cum enim
aliquis nobilium ꝯu̾titur:
ꝑ eremplum bone oꝑationis
pauꝑib presentatur. ¶De
quib dam u̾o tam uolucrib
quam animalib que ad exẽ.¬
plum moꝵ diuina scriptu.¬
ra ꝯmemorat quam cicius¬

Expanded text:
ungitur, per quem nobilium gnantur. Cum enim aliquis nobilium convertitur, per exemplum bonae operationis pauperibus praesentatur. De quibusdam vero, tam volucribus quam animalibus, quae ad exemplum morum divina Scriptura commemorat, qua
Abbreviated transcription (Latin):
citatis: uanegłe fugit pom¬
pam timens ne incurrat ob
dum indulgeri sibi qd̾ deliẽĩ¬
posteriorib dorsi aurum ha¬
beturqr bñ operanti in fut᷑o
uenia ꝓmitcitur. sill et de
saluatore legitur. cũ indes.¬
censu columbe super eum ħ
uor auditur. hic est filius
ñis dilectus in quo mͥ bñ con¬
descendisse cernitur. es cui¬
lib hũili a pẽcis mũdato gͣ¬
cia p̃paratur. penitenti gͥ fit

Expanded text:
citatis, vanae gloriae fugit pomcitatis, vanae gloriae fugit pompam, timens ne incurrat obsdum indulgere sibi quod deliquiposterioribus dorsi aurum habetur, quia bene operanti, in futuro venia promittitur. Similiter et de Salvatore legitur quod in descensu columbae super eum haec vox audiretur: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene comdescendisse cernitur, quia cuilibet humili a peccatis mundato gratia praeparatur. Poenitenti igit
Abbreviated transcription (Latin):
incipit de trib columbis.
i dormiatis in¬
ter medios cle.¬
ros penne columbe
deargentade et po.¬
steriora dorsi eũis ĩ
pallore auri. in sa.¬
tra scriptura fr̃ tres colũ¬
bas legendo reꝑi. ex quib
si atcente ꝯsiderentur sim¬
plicium mentes ad ꝑfectio¬
nem poterunt edoceri. co¬
lũba .s. noe. columba dauid.
es. dauid: manu fortis: iħc
saluator int̾pretatur. pec̃ori¬
uis ẽẽ nos: quiesce apc̃tis. ut
dd̾ ẽẽ possis: oꝑ re forcia. si sal¬
uari desid̾as: a saluadore sa¬
lutem postula. diu̾te gͥ a
malo et fac bonum. inqui-¬
re pacem. diuerde ad arch̃a
noe. preliare cum dauid pre¬
lia dñi. inquire pacem cum
ih̾u in ierłm diuerte ad qͥe¬
b. ẽxpẽcta pacienter salutis
b̃nficium. de columba u̾o no¬
e dr̃: reuersa est columba ad
uesperam ferens in ore ram̃
uirentis oliue. ad archam no¬
e columba reuertitur: cum
ad quietem mentis ab ext̾i¬
orib animꝰ reuocatur. reu̾¬
titur ad uesperam: cum de¬
ficiente luce mundane feli¬

Expanded text:
it. Si dormiatis inter medios cleros, pennae columbae deargentatae et posteriora dorsi ejus in pallore auri . In sacra Scriptura, frater, tres columbas legendo reperi, ex quibus, si attente considerentur, simplicium mentes ad perfectionem poterunt edoceri, columbam scilicet Noe, columbam David, ies, David manu fortis, Jesus Salvator intvis esse Noe, quiesce a peccatis. Ut David esse possis, operare fortia. Si salvari desideras, a Salvatore salutem postula. Diverte igitur a malo, et fac bonum, inquire pacem . Diverte ad arcam Noe. Praeliare cum David praelia Domini. Inquire pacem cum Jesu in Jerusalem. Diverte ad quiebus, exspecta patienter salutis beneficium. De columba vero Noe dicitur: Reversa est columba ad vesperam ferens in ore ramum virentis olivae . Ad arcam Noe columba revertitur, cum ad quietem mentis ab exterioribus animus revocatur. Revertitur ad vesperam, cum deficiente luce mundanae feli
Abbreviated transcription (Latin):
tib argenti more dulcem ti
sortes. timor ⁊ spes. amor et
desiderium. sortes sunrt quia
paterne h̾editatis locum no¬
bis distribuunt. timor et de¬
sid̾iũ sortes sunt extreme:
spes et amor: medie. timora¬
nimum ꝯturbat. desid̾ium
mentem erutiat. et nisi ali¬
qd̃ medium int̾uenerit: ani¬
mꝰ a quiete recedit. oportet
gͥ ut iuter desiderium et ti¬
morem spem ponamꝰ et amo¬
rem. Spes enim timorem recre¬
at. amor desiderium dempe¬
rat. Inter spem gͥ et amorẽ
qͣi int̾ medias quietus dormit:
qui int̾ extrenias .s. int̾ timo¬
rem et desideripm uigilat et
obstupescit. si gͥ es colũba uł
columbe penua dum times ⁊
desid̾as: inter extremas sortes
uigilas. dum sꝑas et diligis :
medias quietus dormis. ⁊ po¬
steriora dorsi eius in pallore
auri. in dorso solent honera
portari. et per hec eadem pos¬
sunt oꝑm labores designari.
ꝑ post̾iora uͦ dorsi denõtatur
erpectatio p̃mii post tolerã¬

Expanded text:
tibus argenti more dulcem tintibus argenti more dulcem tinsortes, timor et spes, amor et desiderium. Sortes sunt, quia paternae haereditatis locum distribuunt. Timor et desiderium sortes sunt extremae, spes et amor mediae. Timor animum conturbat, desiderium mentem cruciat, et nisi aliquid medium intervenerit, animus a quiete recedit. Oportet igitur ut inter desiderium et timorem, spem ponamus et amorem. Spes igitur timorem recreat, amor desiderium temperat. Inter spem igitur et amorem, quasi inter medias sortes quietus dormit, qui inter extremas, scilicet timorem et desiderium, vigilat et obstupescit. Si igitur es columba, vel columbae penna, dum times et desideras, inter extremas sortes vigilas. Dum speras et diligis, inter medias quietus dormis. Et posteriora dorsi ejus in pallore auri. In dorso solent onera portari. Et per haec eadem possunt operum labores designari. Per posteriora vero dorsi denotatur exspectatio praemii. Post toleran
Abbreviated transcription (Latin):
ibidem cor po᷑ qd̾ dorso ꝓxiuĩ
auro perpetue bĩtudĩs in fu.¬
turo operietur.sicut aurum
preciosius est argento sic et
bĩtudo firturi seculi preciosi¬
or est folicitate presenti. post̾.¬
iora gͥ dorsi columbe: in pallo¬
re auri erunt q iusti in eter.¬
nam bĩtudinẽ minia clarita¬
te fulgebũt. Morałr de colũba
i dormĩatis inter medios
cleros penne columbe deargẽ¬
tare et posteriora dorsi eius in
pallore auri. columba est quel
fidelis et simplex aninia dear¬
gentata in penniis declarata ĩ
uirtutib ꝑ famam bone opi¬
nionis que dot in cibum colli¬
git seminũ grana: quot ad be¬
ne operandum assumit sibi iꝰ¬
toꝵ erempla. duos h̃t ocłos.
dertrum et sinistrum. memo¬
riam .s. ⁊ intellectum. in uno
firtura preuidet in alt̾o tͣnsa¬
tempłonem ad dm̃i. ex hiis a¬
lis ꝓcedunt penne .i. uirtu.¬
tesͤ anime. hee penne argente¬
a claritate resplendent qñ ꝑ
famam bone opinionis audiẽ¬

Expanded text:
Ibidem cor ponitur, quod dorso proximum, Ibidem cor ponitur, quod dorso proximum, auro perpetuae beatitudinis in futuro operietur. Sicut aurum pretiosius est argento, sic et beatitudo futuri saeculi pretiosior est felicitati praesente. Posteriora igitur dorsi columbae in pallore auri erunt, quia justi in aeterna beatitudine nimia claritate fulgebunt. CAP. III. De columbai dormiatis inter medios cleros, pennae columbae deargentatae, et posteriora dorsi ejus in pallore auri . Columba est quaelibet fidelis et simplex anima; deargentata in pennis, declarata in virtutibus per famam bonae opinionis, quae tot in cibum colligit in seminum grana, quot ad bene operandum assumit sibi justorum exempla. Duos habet oculos, aextrum et sinistrum, memoriam scilicet et intellectum. In hoc futura praevidet, in illo transatemplationem ad Deum. Ex his alis procedunt pennae, id est virtutes animae. Hae pennae argentea claritate resplendent, quando per famam bonae opinionis audien
Abbreviated transcription (Latin):
i dormiatis inter medios
cleros penne columbe dear.¬
gentate. et post̾iora
dorsi eius in paliore
auri. columba dear.¬
gentata: est ecc̃ad.
octrina diuini eloqͥ¬
i erudita. que per
siłitudinem fertur
hr̃e predicatõis ros.¬
trum. rõne diuisũ.
quo grana colligat
ordei et frumenti.
trum et sinistrũ
ocłm. moralem et
misticum sensumr
se ip̃am respicit sinistro. dm̃
u̾o ꝯtemplatur dextro. duas
alas ht. actiuam et ꝯtemplati.¬
uam uitam. hiis duab alis se¬
dens tegitur. hiis duab uolãs
ad celestia subleuatur.Uolamꝰ
cum mente excedimꝰ. sedem᷑:
cum inter frẽs sobrii simus.
In hiis siquidem aliis penne st̃¬
inserte. penne u̾o sunt doctor.¬
es alis recte actõis et dĩe ꝯtem
ros u̾o grece: sortes uocamus
latine. due sortes : duo sunt
testamenta. Inter quas sortes
acquiescant. Et postiora dorsi
eius in pallore auri. dorsum co¬
lũbe illam pardem corporis ẽẽ
dñt cui radices alarum sese ĩ¬
uicem natur ałr ꝯungunt.

Expanded text:
medios cleros, pennae columbae deargentatae, et posteriora dorsi eius in pallore auri . Columba deargentata est Ecclesia, doctrina divini eloquii erudita, quae per similitudinem fertur habere praedicationis rostrum ratione divisum, quo grana congregat hordei et frumenti, trum et sinistrum oculum, moralem et mysticum sensum: seipsam respicit sinistro, Deum vero contemplatur dextro. Duas alas habet, activam et contemplativam vitam; his duabus alis sedens tegitur; his duabus volans ad coelestia sublevatur. Volamus, cum mente excedimus. Sedemus, cum inter fratres sobrii sumus. In his siquidem alis pennae sunt. Pennae vero sunt doctores, alis rectae actionis et divinae ros vero Graece, sortes vocamus Latine. Duae sortes, duo sunt Testamenta. Inter quas sortes acquiescunt. Et posteriora dorsi ejus in pallore auri. Dorsum columbae illam partem corporis esse dicunt, cui radices alarum sese invicem naturaliter conjungunt.
Abbreviated transcription (Latin):
suis ⁊ induentes nouũ. ⁊ rur¬
sũ. licet is qui foris ÷ nr̃ hõ
corrũpatur tñ is qui int᷑ ẽ
renouatur de die indiemi.ue.¬
tustam aũt pemia ꝓicere: ẽ
inueterata ftudia dolose ac¬
tõis anitere. ⁊ nouã pẽnã
sumn̾e: est mitem ⁊ simplicẽ
bñ uiuendi sensum tenere.
penna nãq ueteteris ꝯu̾sa¬
tõis grauat ⁊ pluma noue
ĩmutatõis subleuat ut ad uo¬
do nos degere s acusando pu.¬
blicare. tũc gͦ accipiter plu¬
mescit cũ ad austrũ alas ex¬
panderit : q tũt se uiuisquis¬
q uirtittũ pennis induit ẽ
seo sp̃ui cogitatões suas ꝯfi¬
tendo substernit. qui eĩ fatẽ¬
uite oꝑa minime ꝓducit. qͥ
nescit iug̾e qd̾ grauat : nõ
ual ꝓferre ꝙ subleuat. ip̃a
nãq ꝯpunctionis uis poros
cordis aꝑit ⁊ plumas uirtu¬
tũ fundit. cũꝙ se studio se
mẽs de pigra uetustate re¬
darguit: alacri nouitate iu¬
uenescit. dicatur gͦ eũ b̃o
iob. ñquid ꝑ sapĩam tuã plu¬

Expanded text:
. Et rursum: Licet is qui foris est noster homo corrumpatur, tamen is qui intus est renovatur de die in diem . « Vetustam autem pennam projicere est inveterata studia dolosae actionis amittere. Et novam pennam sumere est mitem, et simplicem bene vivendi sensum tenere. Penna namque veteris conversationis gravat. Et pluma novae immutationis sublevat, et ad vodo nos tegere, sed accusando publicare. Tunc ergo accipiter plumescit, cum ad austrum et alas expanderit, quia tunc se unusquisque virtutum pennis induit cum sancto Spiritui cogitationes suas confitendo substernit. Qui enim vetevitae opera minime producit; qui nescit lugere quod gravat, non valet proferre quod sublevat. Ipsa namque compunctionis vis poros cordis aperit, et plumas virtutum fundit; cumque se studiose mens de pigra vetustate redarguit, alacri novitate juvenescit. Dicatur ergo beato Job: Nunquid per sapientiam tuam plu
Abbreviated transcription (Latin):
ne colũbe deargentate sũt
p̃dicatores ecc̃e. est aũt argẽ¬
tum diuinum elociuim. tĩ¬
nitus argenti dulcedo u̾bi. co¬
lor: candor. carubrem u̾o ar¬
gentum retinet: dũ quił do-
ctor mũdiciam u̾bis predicat.
et mũdiciam in se habet dũ
qd̃ docet diligit et aid̾ intꝰ amiat
foris oꝑib ostendit. ħ sũt elo.¬
quiã dñi casta argentũ igne
examinatum. eloquia dñi cas
gnata. argentum examĩatũ
igne. solidatũ in qͣl ꝑturba.¬
tõne. caudor gͥ argẽteus ĩpen.¬
nis: est in linguis docencũm
lene blãdim̃tum sermonis.

Expanded text:
ae columbae deargentatae sunt praedicatores Ecclesiae. Est autem argentum, divinum eloquium; tinnitus argenti, dulcedo verbi: calor, candor. Candorem vero argentum retinet, dum quilibet doctor munditiam verbis praedicat, et munditiam in se habet, dum quod docet diligit, et quod intus amat, foris operibus ostendit. Haec sunt eloquia Domini casta, argentum igne examinatum. Eloquia Domini cagnata. Argentum examinatum igne, solidatum in qualibet perturbatione. Candor igitur argenteus in pennis est in linguis docentium lene blandimentum sermonis.
Abbreviated transcription (Latin):
nim sr̃ficies saphirino colore
sr̃funditur q celi spẽm ani¬
mus ꝯtemplantis imitatur.
s color saphirmꝰ candidis li-¬
neis diftinguitur ut saphiri.¬
no colori mueus misceatur. co¬
lor enĩ niueus saphirino mi¬
xtus designat mũdiciam car¬
nis ⁊ amorem ꝯtẽplatõis. De¬

Expanded text:
nim superficies sapphirino colore superfunditur, quia coeli speciem animus contemplantis imitatur. Sed color sapphirinus candidis lineis distinguitur, ut sapphirino colore niveus misceatur. Color enim niveus sapphirino mistus designat munditiam carnis et amorem contemplationis.
Abbreviated transcription (Latin):
ranis dedit ꝙ dam lignũ breuis¬
simũ ꝓ rege. qd̾ cũ mĩquã se mo¬
u̾et rane illud spreu̾nt. quare
iupiter iratus dedit eis ibim q̃
ranis uescitur ⁊ iõ priore rege
tales strepunt paludes ⁊ sonoͤ
ddunt. ex hiis quedam aqua¬
tice dñr quedam palustres que¬
dam rubete obid qd̃ in uepri¬
b unm̃t grandiores cunctaꝵ
ane calamites uocantur. qm̃
int̾ arũdiues fruticesq uiuũt.
nũme oĩm ⁊ uiridissime mir¬
re ⁊ sñ uoce sũt. a gradule

Expanded text:
anis quoddam lignum brevissimum pro rege; quod cum nunquam se moveret, rane illud spernebant; qua re Iupiter iratus dedit eis ibin, que ranis vescitur, et ideo priori rege tales strepunt paludes et sonos ddunt. Ex iis quaedam aquaticae dicuntur, quaedam palustres, quaedam rubetae, ob id, quia in vepribus vivunt grandiores cunctarum. e calamites vocantur, quia inter arundines et frutices vivunt, minime omnium et viridissime, mute et sine voce; sunt agredule
Abbreviated transcription (Latin):
e fouet ignem. Ignis enĩ et ip¬
sa flãma. ⁊ quicquid igirem fo.¬
uet focus uocatur siue sit ara.
sũ aliud in quo ignis fouetur.
sic ⁊ locus in quo iocuis fit ĩ do-¬

Expanded text:
 fovet ignem: ignis enim est ipsa flamma, et, quicquid ignem fovet, focus vocatur, sive sit ara sive aliud in quo ignis fovetur, sicut locus in quo ignis fit in do
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃.ura. tela iugo iũcta est
Inseritur mediũ radiis sub te¬
ginine acutis. qd̾ digiti ex pedi¬
unt atq int̾ stamina ducũt.¬
ꝑcussio fer̾unt inserti pecci¬

Expanded text:
telas tela iugo iuncta est, inseritur medium radiis subtemen acutis, quod digiti expediunt, atque inter stamina ductum percusso paviunt insecti pecti
Abbreviated transcription (Latin):
gũis ille globos ꝑit̾ c̾ebrũꝙ me¬
rũq. uiiln̾e ⁊ ore nomens madi.¬
dam. resupinꝰ harenam. calcitͣt.
ardes cũt gmani cede bim̃bres.¬
caleitro calcitronis. dr̃ rusticus
qui intemꝑate calcat ⁊ calcitͣt.
uñ plantꝰ in asinaria clamat si
quẽ uidet uenire ad se calcitnẽ.¬

Expanded text:
guinis ille globos pariter cerebrumque merumque vulnere et ore vomens madida resupinus harena calcitrat. Ardescunt germani caede bimembresic calcitro -nis, idest rusticus, qui intemperate calcat vel calcitrat, unde Plautus in Asinaria ‘clamat si quem videt ire ad se calcit
Abbreviated transcription (Latin):
tam obligatur cuiꝰ rei posses.¬
sionem solam ad tẽpus ꝯseił e̾
ditor. cet̾um dñium penes de¬
bitorem est. Fiducia est cũ res
aliqua sum̃de mutue pecum̃¬
e gr̃a i mancipatur. ł in iure
ꝯceditur yͥpotheca est cũ res
ꝯmodatur sñ depõne pigne.¬
ris. pacto ł ꝯuentõe sola int̾.¬

Expanded text:
tam obligatur, cuius rei possessionem solam ad tempus consequitur creditor. Ceterum dominium penes debitorem est. Fiducia est, cum res aliqua sumendae mutuae pecuniae gratia vel mancipatur vel in iure ceditur. Hypotheca est, cum res commodatur sine depositione pignoris, pacto vel cautione sola inter
Abbreviated transcription (Latin):
fiebãt añqm ad hostes ꝑg̾ent.
uictime uͦ sacͥficia q̃ pꝰ uictoriam de¬
uictis hostib ĩmolabãt. ⁊ erant
nictime maiora sacrificia. quam
ad aras ducebatur. uñ scribitur¬

Expanded text:
ent. Victima vero sacrificia, quae post victoriam devictis hostibus immolabant. Et erant victimae majora sacrificia quam had aras ducebatur. Holocaustu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑe .i. cũ elegiss t̾rã ad portãd̾
hebreus sit h̃t̃ abiit ab eo aliꝗͣ.¬
to t̾re spacio. eadem ãbiguitas
in geñ. legͣ. eratq uernũ tẽ¬
pꝰ ⁊ ingrediebar effratã ⁊ sic la¬

Expanded text:
est cum elegisset terram ad portandum. Hebraeus sic habet: « Abiit ab eo aliquanto terrae spatio. » Eadem ambiguitas in Genesi legitur: « Eratque vernum tempus, et ingrediebatur Ephrata . »
Abbreviated transcription (Latin):
lectrũ uocatũ est qd̾ ad ra¬
dios solis clarius auro argẽto¬
que relucet. sol enĩ a poetis ele¬
ctron uocatur defecatiꝰ ẽ eĩ hoc
utrũcł enĩ eiusdẽ nͨ ẽ electoum
qid̾ est nͣle eiusmodi nͤ ẽ. ut in
ꝯuiuio ⁊ ad lũia clarius cũctis
metallis fulgeat ⁊ uenenum
ꝓdat. Nam si eo infundas uene¬
nũ stridorem edit ⁊ calores uari¬
os in modũ artꝰ celestis emitcit.

Expanded text:
lectrum vocatum, quod ad radium solis clarius auro argentoque 296 reluceat. Sol enim a poetis elector vocatur. Defaecatius est enim hoc utrumque enim eiusdem naturae esse. Electrum, quod est naturale, eiusmodi naturae est ut in convivio et ad lumina clarius cunctis metallis fulgeat, et venenum prodat. Nam si eo infundas venenum, stridorem edit et colores varios in modum arcus caelestis emittit.
Abbreviated transcription (Latin):
sẏnagoga dici solet. quãuis et
quam sẏnagogam dix̾ũt .s
qd̾ int̾ ꝯgregatõnem. uñ sy.¬
nagoga ⁊ ꝯnotatõnem. uñ¬
et ecc̃a nom̃ accepit. distat ã
solent. quoꝵ ⁊ greges aprie di¬
cimꝰ. ꝯuocari aũt magis est utẽ¬
tiũ rõne. sicut hõies sũt. ita dͭ¬

Expanded text:
Synagoga dici solet, quamvis et quam Synagogam dixerunt, quod inter congregationem, unde synagoga, et convocationem, unde Ecclesia nomen accepit, distat alisolent, quorum et greges proprie dicimus: convocari autem magis est utentium ratione, sicut homines sunt. «
Abbreviated transcription (Latin):
ricius est aĩal spinis coo
nã statĩ ut aliquid presense¬
rit pͦ se surrigit atꝙẜ in glo¬
bũ ꝯu̾sus in sua se arma recel¬
ligit hꝰ ꝓuidencia quedã ẽ. as

Expanded text:
Ericium animal spinis coopNam statim ut aliquid praesenserit, primum se subrigit, atque in globum conversus in sua se arma recolligit. Huius prudentia quaedam es
Abbreviated transcription (Latin):
ea arbores succidantur .q. suc¬
curis. ¶Item securis dr̃ .q. se.¬
micuris. ex una enĩ ꝑte acu¬
ta ẽ ex alt̾a fossoria. ħͥ apd̾ ue¬
t̾es pinna uocabatur. ytrã
enĩ habens faciem bipẽnis. nã
bipẽnis dr̃ eo qd̃ ex utraq ꝑ
te hãt acutam faciem .q. du¬
as pinnias .pẽnũ aũt antiqui

Expanded text:
ea arbores succidantur, quasi succuris. Item securis, quasi semicuris: ex una enim parte acuta est, ex altera fossoria. Haec apud veteres penna vocabatur; utramque autem habens aciem, bipennis. Nam bipennis dicitur, quod ex utraque parte habeat acutam aciem, quasi duas pennas: pennum autem antiqu
Abbreviated transcription (Latin):
notũ reor ẽẽ quib dã. Exponã
tali quid nõie sigͣcetur. ut ũo¬
dũ natꝰ testa cirꝯdatur oui.
semĩe fc̃a. quã nascens rũpit.
.q. testam pullulus oui. Iftas
pelliculas medici dir̾e scd̾as .ꝙ.
mor expõitos nature iure se¬
quntur. ħ si plus iufto uitõ co¬
gente morẽtur aut mors sub¬
seꝗͣ dolor aut qui uis tolerat᷑.¬

Expanded text:
notum reor esse quibusdam, exponam tali quid nomine significetur: ut nondum oatus testa circumdatur ovi semine facta, quam nascens rumpit, quasi testam pullulus ovi, istas pelliculas medici dixere secundas, quod mox expositos naturae jure sequantur; hae si plus justo vitio cogente morantur aut mors subsequitur, dolor aut qui vix tolerat
Abbreviated transcription (Latin):
culi msi eꝰ effigiũ tamquam
umbram h̃t hoc speculũ. Ui¬
tissitudo enĩ tꝑm sibi suceden¬
ciũ cũ lima minuitur. ⁊ rur¬
sus impletur dũ sol oĩ anno cu¬
rsum suum repetit. dũ uer.
sic transit ut redeat et̾nitatis

Expanded text:
cujus effigiem et tanquam umbram habet hoc saeculum? Vicissitudo enim temporum sibi succedentium, dum luna minuitur et rursus impletur, dum sol omni anno locum suum repetit, dum ver, sic transit ut redeat, aeternitatis
Abbreviated transcription (Latin):
dũt quẽ hebrei iubileum uo¬
cant. ob hanc cãm ⁊ ille he¬
breus qui pp̃ urorem et libe¬
ros amans dñm suũ aure ꝑ¬
tusa seruicio subiugatus ser¬

Expanded text:
unt, quem Hebraei iubileum vocant. Ob hanc causam et ille Hebraeus, qui propter uxorem et liberos amans dominum suum aure pertusa servitio subiugatus, ser
Abbreviated transcription (Latin):
sic ait. Secia a seq̃ndo ⁊ tenẽdo
noĩata. Nam sectas dĩas hĩtus
aĩoꝵ ac insticuta circa disci¬
plinã. ł ꝓpõitũ qd̾ tenendo se¬
qunt᷑ longe alia in religionis̃
cultu opinantes quan cet̾i.

Expanded text:
 4. Secta a sequendo, et tenendo nominata. Nam sectas dicimus habitus animorum ac instituta circa disciplinam, vel propositum, quod tenendo sequuntur, longe alia in religionis cultu opinantes quam caeteri.
Abbreviated transcription (Latin):
udensilia altaris enei fecit ir̃a
ex ere. lebetas ad iuscipiendos
ciñes ⁊ pruuas altaris suscipi.
q̃ñdas carnes et hamulas .i. fa
cinulas. ad exͣhendas carnes ł
disponendas ⁊ arpagiones .i. fu
rtas ad ꝯponend̾ ignem ⁊ m̃bͣ
hostiaꝵ desr᷑ disponenda. et scu¬
tras. uasa .s. eqͣlis amplitudĩs
in ore ⁊ fundo ad calefaciend̾
Iosephꝰ addit ⁊ trullas. forte

Expanded text:
ris aenei fecit Hiram ex aere lebetes ad suscipiendos cineres et prunas altaris, quendas carnes, et hamulas, id est fuscinulas ad extrahendas carnes vel disponendas, et arpagiones, id est furcas ad componendum ignem, et membra hostiarum desuper disponenda, et scutras, vasa scilicet aequalis amplitudinis in ore et fundo, ad calefaciendum . Josephus addit et trullas forte
Abbreviated transcription (Latin):
gani tres furias feminat tri¬
nitas serpentib pp̃ tres esfẽs
qui in aĩas hõim młtas ꝑtur.¬
batões gigm̃t. Ita uindictam
cupit. cupiditas desid̾at opes li¬
bido appetit uoluptates ⁊ a furi
ferarũ ritu fertur ⁊ ñquam
ab eo furor recedit furiatus¬

Expanded text:
gani tres furias crinitas serpentibus, propter tres effectus qui in animis hominum multas perturbationes gignunt: ira, que vindictam cupit; cupiditas, que desiderat opes; libido, que appetit voluptates. Que ferarum ritu fertur, et ab eo furor numquam recedit, furiatu
Abbreviated transcription (Latin):
sr̃additur herba ꝯtretum sol.¬
uit lac mãnus addita trita.
Instillata fugat auris cũ mel.
tum solet accelerare. Trita canis
morsũ sr̃addita cũ sale curat.

Expanded text:
a sit herba; concretum solvit lac mammis addita trita, instillata fugat auris cum melletum solet accelerare, trita canis morsum superaddita cum sale curat.
Abbreviated transcription (Latin):
moł .xu. Meniamuis collega cras¬
si in foro ꝓiecit materias ut es¬
sent loca. in quib erspectantes
insift̾ent que ex nõie eius me¬
niana appellata sũt. ħ ⁊ solari¬
tum lapidib politis trib ⁊ me.¬
mano ligno. eiusdem regionis.

Expanded text:
Moenius collega Crassi in foro proiecit materias, ut essent loca in quibus spectantes insisterent, quae ex nomine eius Moeniana appellata sunt. Haec et solaritum lapidibus politis tribus, et meniano ligneo eiusdem regionis
Abbreviated transcription (Latin):
ułrum sanguis. dc̃a aũt m̃stru¬
a a circuitu lunaris luminis qͦ
menstruale est cuiꝰ cruoris con.¬
tactu fruges ñ germinant aces.¬
cunt mufta. moriuntur hbe a¬
mittunt arbores fetus ferrum
rubigo corripit. ingrescunt era.
Si qui canes inde ed̾int in rabiẽ
efferuntur. glutinim asfalti ꝙ
nͨ f̾ro nec aquis dissoluitur. cru¬
ore ip̃o pollutum sponte disꝑg.¬

Expanded text:
ulierum sanguis. Dicta autem menstrua a circuitu lunaris luminis, qumenstruale est. Cuius cruoris contactu fruges non germinant, acescunt musta, moriuntur herbae, amittunt arbores fetus, ferrum rubigo corripit, nigrescunt aera. Si qui canes inde ederint, in rabiem efferuntur. Glutinum asphalti, quod nec ferro nec aquis dissolvitur, cruore ipso pollutum sponte disper
Abbreviated transcription (Latin):
ti pp̃ qd̃ cirea aras ydoloꝵ nefa¬
rias p̃ces fũdũt ⁊ fimesta sacri¬
ficia offerũt hiisq celebritatib¬
dõꝵ ł demonũ Rnsa accipiũt a¬
ruspices nũcupati .e. horar in¬
specͥtores. dies enĩ ⁊ horas in agẽ¬
dis negociis oꝑib q custodiunt
et quid ꝑ singula tꝑa obserua.¬
re debeant. hoc intendũt. hii ⁊̃
extra pecudum insꝑiciũt ⁊ ere¬
dunt aliaq signa rr̃ ł obserua¬
tõnes impouisas hõib occurrẽtes.
Idem ⁊ aupices. nau auspicia st̃¬

Expanded text:
idolorum nefarias preces emittunt, et funesta sacrificia offerunt, hisque celebritatibus daemonum responsa accipiunt. Aruspices nuncupati, quasi horarum inspectores: dies enim et horas in agendis negotiis operibusque custodiunt: et quid per singula tempora observare debeat homo, intendunt: hi etiam exta pecudum inspiciunt, et ex edunt, aliaque signa rerum, vel observationes improvise hominibus occurrentes: iidem et auspices. Nam auspicia s
Abbreviated transcription (Latin):
t̾is testam̃ti usqs ad hest᷑. ⁊ uigĩ¬
ti duaꝵ liet̾arum sũt electa.
quib ꝯstat dĩe legis doctrina.
hiis gͥ exemplis modius uigin-¬
sacre legis m̃suram effc̃s est.
et quãuis diu̾se gentes huic m̃¬
sure pondus. uł adiciant ignorã¬
ter uł detͣhant apud hebreos ꝯ¬
stitutõe dĩa tali rõe seruatur.
modius enĩ amodo dẽs. hinc ⁊ mo¬

Expanded text:
ti usque ad Esther: et viginti duo litterarum sunt elementa, quibus constat divinae legis doctrina. His igitur exemplis modius viginsacrae legis mensuram effectus est: et quamvis diversae gentes huic mensurae pondus vel adjiciant ignoranter, vel detrahant: apud Hebraeos constitutione divina tali ratione servatur. Modius enim a modo dictus. Hinc et mo
Abbreviated transcription (Latin):
.do. uñ hic modulus dr̃ tropͦ
cantus qui p̾cinitur in pr̃icipio
uñ modulor. aris. cantare dul-¬
citer. melodias fac̾e. Inuenitur
⁊ modulo. las. in eodem sensu.
uñ ħ modulam̃ cantatõ dulcis
et melita.¬

Expanded text:
 unde hic modulus, tropus, cantus qui precinitur in primcipio inc modulor -aris, cantare dulciter, melodias facere: invenitur etiam modulo -as in eodem sensu; unde modulamen, cantatio dulcis et melica
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ nu̾i cã inde tͣcta ẽ eo qd̾ in
principio dĩ uiginti duo oꝑa
fec̾it. Niam pnia die. septẽ oꝑa
fecit .i. matiam informẽ. ange¬
los. lucem. celos sr̃iores. t̾ram.
aquam atq aerem. Scd̾a die.
firmam̃tũ solum. Tercia die
qͣtuor maria. señia. statões. at¬
ꝙ plautaria. Quarta die tria.
solem. luam. ⁊ stellas. Qũita
die tria pisces et reptilia atͣpr
⁊ uolatilia. Sexta die .iiii. becti¬
as. pecudes reptilia t̾re. ⁊ hõiem.
et fc̃a sũt oĩa uiginti due gño.¬

Expanded text:
cuius numeri causa inde tracta est, quod in principio deus vigintiduo opera fecerit. Nam prima die VII opera fecit, id est, materiam informem, angelos, lucem, celos superiores, terram, aquam atque aerem. Secunda die firmamentum solum. Tertia die quatuor, maria, semina, sationes atque plantaria. Quarta die tria, solem, lunam et stellas. Quinta die tria, pisces et reptilia aquarum et volatilia. Sexta die quatuor, bestias, pecudes, reptilia terre et hominem. Et facta sunt omnia vigintiduo g
Abbreviated transcription (Latin):
pia nascitur. que cesa durescit
in lapidem. cuius lignũ nigrũ
est. ⁊ corter eius lenis ut lauri.
s inditũ maculosũ est in ꝑuulis
distractd̃ib. albis. ⁊ fuluis. ethio¬
picum uͦ qd̾ p̃stancius accipitur.
in nullo est macłatũ s est ni-¬
grũ. lene. ⁊ corneum. est aũt
mareotica palus in ĩdia. uñ he

Expanded text:
pia nascitur, quae caesa durescit in lapidem. Cujus lignum nigrum est, et cortex levis, ut lauri, sed Indicum maculosum est in parvulis distinctionibus albis ac fulvis. Aethiopicum vero, quod praestantius accipitur, in nullo est 336 maculatum, sed est nigrum, leve et corneum. Est autem Mareotica palus in India, unde eb
Abbreviated transcription (Latin):
in septẽtrionũ alpib. uͥ nec e¬
state sol feruentissimꝰ inuenit᷑.
iõcs ip̃a diuturna ⁊ ãnona duri¬
cia reddit hanc spẽm q̃ cristal¬
lus dr̃. ħ oppõita radiis solis a¬
deo rapit flãmã ut aridis fũ¬
eius. ⁊̃ ad pocula destinatur.
nͥl aũt aliud quã trigidũ pati

Expanded text:
in septentrionum Alpibus, ubi nec aestate sol ferventissimus invenitur; ideoque ipsa diuturna et annosa duritia reddit hanc speciem quae crystallus dicitur. Hic oppositus radiis solis adeo rapit flammam ut aridis funeius etiam ad pocula destinatur: nihil autem aliud quam frigidum pati
Abbreviated transcription (Latin):
cũt crocũ dc̃m ab oppido cilicie
qid̃ uocatur coritiũ quãquã et
alibi nascatur. s ñ tm̃ ł tale.¬
fuit recens. odoris boni albedĩe
ꝑua porrecteq longrcudĩs in¬
tregrum. ⁊ n in fragm̃ita ꝯ¬
minutum in spiratõe bona et
cũ carpitur manꝰ inficiens ⁊ le¬
uit̾ acre. qd̵̃ si eiꝰ modi ñ fu̾it au
uetustũ aut infusum agnos.¬
citur.

Expanded text:
 Crocum dictum ab oppido Ciliciae quod vocatur Coricium, quanquam et alibi nascatur, sed non tafuerit recens, odoris boni, albedine parva, porrectae longitudinis, integrum et neque in fragmenta comminutum, inspiratione bona, et cum carpitur manus inficiens et leviter acre. Quod si eiusmodi non fuerit, aut vetustum aut infusum agnoscitur.
Abbreviated transcription (Latin):
pestũ est mediũ ⁊ in actuosũ.
noctis tẽpus qñ agi nichil pot̃
⁊ oĩa sopore quieta sũt. nã tp̃c
medium aũt noctis actu car¬
aborsum tenebrarũ ⁊ aurore ad¬
inchoare mane sit. Diluculũ .ꝙ.
um. ⁊ primis splendor aeris qͥ
grece eos dr̃ quam nos ꝑ deriua.¬

Expanded text:
pestum est medium et inactuosum noctis tempus, quando agi nihil potest, et omnia sopore quieta sunt. Nam tempumedium autem noctis actu carabscessum tenebrarum el aurorae adinchoante mane sit. Diluculum, quaum, et primus splendor aeris, qui Graece eos dicitur, quam nos per derivat
Abbreviated transcription (Latin):
Ubi uirgiliꝰ fecit balnea me¬
dicinalia singula ꝓpriis ĩ scͥp¬
tes in manii forti titulos destͥ¬
xerunt ⁊ edificia ĩmitilau̾nt

Expanded text:
ubi Virgilius fecit balnea medicinalia, singula propriis inscriptes in manu forti, titulos destrxerunt, et aedificia mutila