comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qua uocatus es: Salo mondixit: qeglorieris in
crastinum. ignorans. qđ super uentura. pari&
dies. Vitadulcis. longior erit: Tempus nascen.¬
di & tempus moriendi Nemo ẽ qui semper ui¬
uat. & qui huius rei habead. fidutiam : Agusti¬
nus dixit. Omnis malus. aut ideo uiuit : Autcor¬
rigatur. autideo uiuit. Autperillum bonum
eercead Hieronimus dixit. huma neuite
breuitas: damnatio delictorum est breuis est
huius uita felicitas. modica ẽ huius seculi glo¬
ria caduca & fragilisest: temporalis poten¬
tia: dicubisunt reges ubi principes: ubuimpe¬
ratores ubi locupletes rerum ubi potentesse¬
culi Quasiumbra transi erunt uelut somnum
euanuerunt: queruntur & non sunt: Diuite
usque adpericulum. ducunt: Multi propter
diligit mundus: estomortuus mundo & mun¬
dus tibi: Contempne uiuens. que post mortẽ
habere non potest: Hisidorus dixit : tantũ
enum in hacuita elicitum operare bonum¬
llos namque noniam operatio spectatur
sedretributio. meritorum: Quiuitepre¬

Expanded text:
est. SALOMON. Ne glorieris in crastinum, ignorans quid superventura pariat dies . Vita ducis longior erit . Tempus nascendi, et tempus moriendi . Nemo est qui semper vivat, et qui hujus rei habeat fiduciam . AUGUSTINUS. Omnis malus aut ideo vivit ut corrigatur, aut ideo vivit ut per illum bonus exerceatur. HIERONYMUS. Humanae vitae brevitas damnatio delictorum est. Brevis est hujus vitae felicitas, modica est hujus saeculi gloria. Caduca est et fragilis temporalis potentia. Dic ubi sunt reges? ubi imperatores? ubi principes? ubi locupletes rerum? ubi potentes saeculi? Certe quasi umbra transierunt, et velut somnium evanuerunt. Quaeruntur et non sunt. Divitiae usque ad periculum ducunt. Multi propter diligit mundus. Esto mortuus mundo, et mundus tibi. Contemne vivens quae post mortem habere non potes. ISIDORUS. Tantum enim in hac vita est licitum operari bonumIllic namque non jam operatio exspectatur, sed retributio meritorum. Qui vitae prae
Abbreviated transcription (Latin):
crescunt uitia & dum parua non cauemus
in magnis plabimur. & in loquendo & inta¬
cendo peritus esto. Discerne quod loquaris
quool taceas : Linguatua nonte perdat:
oppone linguetue claustra silentu.
me ipseui u&o propterume: FxcO¬

Expanded text:
crescunt vitia, et dum parva non cavemus, crescunt vitia, et dum parva non cavemus, in magna prolabimur. In loquendo et in tacendo peritus esto. Disce quid loquaris, quid taceas: lingua tua non te perdat. Oppone linguae tuae claustra silentii. me
Abbreviated transcription (Latin):
rationem in dieiuditii : unusquis que
&inan es fabulas deuita: Salo mondixit.
Propter pecata labiorum ruina pximant
mala : hieronimus dixit. Mens xp̃ode di¬
ta sicaueminora. quo modo & maiora sci¬
ens. etiam ꝑ uerbo. otioso: reddendam eẽ
rationem: Cregorius dixit: otiosum quip¬
pe uerbusn est quod aute utilita te rectitu¬
dinis Autratione iuste nec essita tiscaret:
Sicut incaute. locutio inerrorem pertrahit. itamn¬
discretum silentium eosi qui erudiri poterant iner¬
rore delint quunt. hisidorus dixit: Claude au¬
restuas neaudias malum fuge incaute uerba
Vanun sermo cito polluit mentem: fadile agitur
quodlibenter auditur. Nihil exoretuo. quod
inpendere possit. procedit: ⁊uhil quod non ex¬
pedit sonus uocis ertm pat: hoc ꝓcedat &
labuf quod aures. non polluađ: audientis
Sermouanus uane conscientie. ndexest. Qua¬
lissermo ostenditur talis & animus. cona¬
pbatur. Retice uerbum: quod none¬
dificat : Ares Quiotiosa uerba non
repriit ⁊ a noxiacito transit: paula tim̃

Expanded text:
eo in die judicii . Unusquisque bulas devita . SALOMON. Propter peccata labiorum, ruina proximat malo. HIERONYMUS. Mens Christo dedita, sic cavet minora quomodo et majora, sciens etiam pro verbo otioso reddendam esse rationem. GREGORIUS. Otiosum quippe verbum est, quod aut utilitate rectitudinis, aut ratione justae necessitatis caret. Sicut incauta locutio in errorem pertrahit, ita indiscretum silentium hos quos erudire poterat in errore derelinquit. ISIDORUS. Claude aures tuas, ne audiant malum. Fuge incauta verba. Vanus sermo cito polluet mentem. Facile agitur quod libenter auditur. Nihil ex ore tuo quod impedire possit, procedat. Nihil quod non expedit, sonus vocis prorumpat, hoc procedat ex labiis quod aures non polluat audientis. Sermo vanus vanae conscientiae index est. Qualis sermo ostenditur, talis et animus comprobatur. Retice verbum quod non aedificat. Auris quae otiosa verba non reprimit, ad noxia cito transit. Paulatim
Abbreviated transcription (Latin):
des semper &ubique gloriam predicemus:
Inuitas patrum dicit: Sicutenim aurum &ar¬
gentum. probat ignis sic cormonachi tep̃m¬
tatio: ubi cruxxp̃i semper indutitur non p̃¬
ualebit malitia diaboli: Eusebius dixit: pi¬
i quã qui per sequitur DE UERRA OUOSA

Expanded text:
des semper et ubique cum gloria praedicemus. des semper et ubique cum gloria praedicemus. EX VITIS PATRUM. Sicut enim aurum et argentum probat ignis, sic cor monachi tentatio. Ubi crux Christi superinducitur, non praevalebit malitia diaboli. EUSEBIUS. Ni, quam qui persequitur. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
mus. Quos enim uigilantes inmundi
criter. dormientes in pugnant: sȩpȩ
porrigimus: quodam mentis excessure¬
ue lantur dum requi es cimus. Quinoctur¬
na polluti one polluitur: quam uis & se ex¬
tramemoriam tur pium cogitationum se¬
semper senciat inquinatum: tamen hoc
ut temp taretur culpe suę tribuat: statim¬
que sua mundiciam fletibus: Facile uinci¬
mus hostem quemuidemus: quem autem
nonuidemus difficile a nobis expellimus.
quod scit: Uir inmultis expertus. ex co¬
gitauit multa. Qui multa didicit enar¬
rabit intellectum : & qui non est expertus
pauca recognos ut: Cyprianus dixit.
Quantum que maior fuerit per secutionis
iniuria. tanto iustior fi&: & grauior ꝓ¬
per secuti onis uindicat: Nullus hie do¬
lorem deincursione malorum presen¬
tium timeant quibus fidutia ẽ futurorum
bonorum : Neque enim tantum liceri inimi¬
copotest aut non qui dm̃ totacorde & anima
& uirtute diligimus. benedictionis eius & lau.¬

Expanded text:
mus. Quos enim vigilantes immundi mus. Quos enim vigilantes immundi criter dormientes impugnant. Saepe porrigimus, quodam mentis excessu revelantur dum requiescimus. Qui nocturna illusione polluitur, quamvis extra memoriam turpium cogitationum sese persentit inquinatum; tamen hoc ut tentaretur, culpae suae tribuat, statimque suam immunditiam fletibus tergat. Facile vincimus hostem quem videmus: quem autem non videmus, difficile a nobis expellimus. quid scit? Vir in multis expertus cogitat multa. Qui multa didicit, enarrabit intellectum: et qui non est expertus, pauca recognoscit. CYPRIANUS. Quantoque major fuerit persecutionis injuria, tanto justior fiet et gravior persecutionis vindicta. Nullus his dolor est de incursione malorum praesentium, quibus fiducia est futurorum bonorum. Neque enim licere tantum inimico potest, ut non, qui Deum toto corde, et anima, et virtute diligimus, beatitudinem ejus et lau
Abbreviated transcription (Latin):
sus abscedit. Tunc enim bene dese iudi¬
cant sci: quando eosds̃ falla ttademo¬
num & temptamenta facit intelleger
noculis carnalium diabolus terribilis
est: in oculis erectorum terror eius ui¬
lis est: Diabolus enim serpens est lubricũ:
cuius sicapiti idest prime suggestioni non
resistitur: totus in internacor dis dum non
sentitur in labitur: Tunc contra eum ꝗẽ
pos sidet diabolus acrius seuit: quando
seuirtute diuina ab eo expellenda cognos¬
cit. Diabo lus quando decipere quem¬
quam querit. prius nature unius cuius¬
que adtendii. & indese adplicat: un¬
de aptum hominem ad peccandum as¬
pecxerit: Num quam enim diabolus
aduersus hominem ius tumpugnare
cessat : aut enim tribulationes cordis
illius ex agitat: aut dolores corporis
sus citat: Quelib& enim aduersa iustus
patitur: adõ utique promis sa patimur:
Quod si hoc ipsud humiliter addĩglori¬
amreferat: is te non separantur adõ
sed coniungitur: Ibi pec camus: ubi
cubi ditatem aduo luntatem deflecti¬

Expanded text:
sus abscedit a nobis. Tunc enim bene de se judicant sancti, quando eos Deus fallacia daemonum tentamenta facit intelligere. In oculis carnalium diabolus terribilis est. In oculis electorum terror ejus vilis est. Diabolus enim serpens est lubricus, cujus si capiti, id est primae suggestioni, non resistitur, totus in interna cordis, dum non sentitur, illabitur. Tunc contra eum quem possidet diabolus acrius saevit, quando se virtute divina ab eo expellendum agnoscit. Diabolus quando vult decipere quemquam prius naturam uniuscujusque attendit, et inde se applicat unde aptum hominem ad peccatum aspexerit. Nunquam enim diabolus adversus hominem justum pugnare cessat. Aut enim tribulationes cordis illi exagitat, aut dolorem corporis suscitat. Quaelibet enim adversa justus patiatur, ex Dei utique permissu patitur. Quod si hoc ipsum humiliter ad Dei gloriam referat, iste non separatur a Deo, sed conjungitur. Ibi peccamus ubi cupiditatem ad voluntatem de flecti
Abbreviated transcription (Latin):
nus dixit. Ad ulteratus frequentes: quod
non ex uoluntate datur: quod enim exꝓ
luntate donatur: Gregorius dixit. Tan¬
tumergo eẽ humilior quisquȩ debet ex
munere quantum se obligationem eẽ
conspicit in redden damrationem
Qui ergo sacros ordines tribuit: nunc
ab omnimunere manus excutit. quando
indiuinibus rebus non solum nullam pe¬
cuniam sed etiam humanam gloriam non
requir&. Iosepus dixit non debemus re¬
cusare uite istius munꝰ quod dedit nobis ds̃
Si hominis data reicimus contumeliosi sumꝰ :
quantum magis seruare debemus quod adõ
nostro accipimus AlUII DEELENOSINIS¬

Expanded text:
NUS. Adulantur frequenter, quod non ex voluntate datur: quod enim ex luntate donatur. GREGORIUS. Tantum ergo esse humilior quisque debet ex munere, quantum obligatiorem esse se conspicit in reddenda ratione. Qui ergo sacros ordines tribuit, tunc ab omni munere manus excutit: quando in divinis rebus non solum nullam pecuniam, sed etiam humanam gloriam non requirit. JOSEPHUS. Non debemus recusare vitae istius munus, quod dedit nobis Deus. Si hominibus data rejiciamus, contumeliosi sumus; quanto magis servare debemus quod a Deo nostro accipimus? CAPUT XLVII
Abbreviated transcription (Latin):
Estote autem inuicem benigni miseri cordes
induiteuos sicut electidĩ & scĩ & dilecti: uisce¬
ramisericordia: Alibi eerceteipsum ad pietatẽ
Ham & corporalis gercitatio ad modicum ut ilis
est pietas autem adomnia utilis est: Salomon¬

Expanded text:
Estote autem invicem benigni, et misericordes: induite vos, sicut electi Dei sancti et dilecti, viscera misericordiae . Exerce teipsum ad pietatem. Nam corporalis exercitatio ad modicum utilis est, pietas autem ad omnia utilis . MO
Abbreviated transcription (Latin):
tollitur: Cum per abstinentiam cũ cẽ
dnĩ baiolamus aut con passione pro¬
ximi neces sitatem illius nostram pu¬
tamus. Nam nh ec quisquȩ ꝓtempora¬
li affliccione exib& cru cem qui¬
demba iolat sed ire post dnm̃ recusat:
Duobus enim mo dis crux tollitur
cum autem per abstinentiam afficit᷑
corpus: aut per compas sionem pro¬
ximi affligitur animur. Conpassio¬

Expanded text:
tollitur, cum aut per abstinentiam crucem tollitur, cum aut per abstinentiam crucem Domini bajulamus, aut per compassionem proximi, necessitatem illius nostram putamus. Nam si haec quisque pro temporali mercede exhibet, crucem quidem bajulat, sed ire post Dominum recusat. Duobus cum aut per abstinentiam afficitur corpus, aut per compassionem proximi affligitur animus, pens
Abbreviated transcription (Latin):
spiritales estir: instruite huius modi in
spũ lenitatis: Considerans teipsum ne
& tutemꝑ teris: suscipite infirmos: pa¬
cientes estote adomnes: salo mondixit.
Quidis picit proximum suum peccat fidẽ
poside cum proximo in paupertate illius.
ut & in bonis illius leteris: Intem pore
tribulationis proximi permane fidelis
ut & inhere ditate illus cohere sis: ꝑde
pecuniam propter frm̃ & amicum
Ne auertas faciemtuam: a proximo. Qui
foueam fodet proximo: in illam inci
det: & quis tatuit lapidem proximo.
offendit ineo. Quialio laqueum ponit
peri bit in illo: Origenis dixit siquis ea
que uidit in delicto proximisui uel non
indicat uel intestimonium uocatus
non que ue rasunt dixerit. pena com¬
missione uoluitur ad conscium: Gre¬
gorius dixit: Conpassione enim proxi¬
mi plerum que obsidet pietas falsa
Quienim dolorem excipit in aliona neces¬
sitate: crucem portat inmente : Neq
enim alter redemptoris nostri mem¬
ciendo proximo Crux quippe: acru¬
ciatu dicitur: & tuobus modis crux

Expanded text:
spirituales estis, instruite hujusmodi in spiritu lenitatis: considerans teipsum, ne et tu tenteris . Suscipite infirmos, patientes estote ad omnes. SALOMON. Qui despicit proximum suum, peccat . Eadem pout et bonis illius laeteris. In tempore tribulationis illius permane fidelis, ut in haereditate illius haeres sis . Perde pecuniam propter fratrem et amicum . Ne avertas faciem tuam a proximo tuo . Qui foveam fodit proximo, in illam cito decidit: et qui statuit lapidem proximo, offendit in eo . Qui laqueum alteri ponit, peribit in illo . ORIGENES. Si quis ea quae videt in delicto proximi sui, vel non indicat, vel in testimonio vocatus non quae vera sunt dixerit, poena commissi revolvitur ad conscium. GREGORIUS. Compassioni enim proximi plerumque obsistit pietas falsa. Qui enim dolorem excipit in aliena necessitate, crucem portat in mente. Neque enim aliter Redemptoris nostri memo, et compatiendo proximo. Crux quippe a cruciatu dicitur: et duobus modis crux
Abbreviated transcription (Latin):
pla cerem: xpĩ seruus non essem: Non
efficiamur in anis glorie cubidi inui¬
cemprouocantes inuicem inuidentes
natio est dño omnis arrogans. etiam¬
simanu ad manum fuerit non erii in nocens:
Quise i actat &dilatat: uirgia concitat
Qui spe rat in dnõ subleuatur. Gregorius¬
dixit . ⁊nomne quod scit se mens depimat
ne quod uirtus scienciȩ congregat
uentus elationis tollat: mirandaquip¬
pe accio quem elationem non eleuat
set grauit. Dum ꝑ suꝑ nam gratiam ad
altiora intellegenda ducimur: quantum
subtilius leuamur: tantum semꝑ ꝑhu¬
militatem nos met ipsos: intellectunos¬
tro premere debemus : Ual de quippe
le tamens retunditur: sipse suꝑquem
se ex tollat supponatur: Arrogantes ui¬
ruintr& scam̃ ecclesiam. quam uis dm̃u
uendo refugiunt: eumtamen uer&ci¬
ter: credendo confitentur: Hysidorus¬
dixit. Deiustitię uirtute: nulla elatione
suꝑbias: Debonis factis ne ex tollaris.
& bono opere non glorieris: Elatio ex¬

Expanded text:
placerem, Christi servus non essem . Non placerem, Christi servus non essem . Non efficiamur inanis gloriae cupidi, invicem provocantes, invicem invidentes natio est Domino omnis arrogans: etiamsi manus ad manum fuerit, non erit innocens . Qui se jactat et dilatat, jurgia concitat . Qui sperat in Domino, sublevatur . GREGORIUS. In omne quod scit sese mens deprimat, ne quod virtus scientiae congregat, ventus elationis tollat. Miranda quippe actio cum elatione non elevat, sed gravat. Dum superna gratia ad altiora intelligenda ducimur, quantum subtilius levamur, tantum semper in humilitatem nosmetipsos in intellectu nostro premere debemus. Valde quippe elata mens retunditur, si ipsi, super quem se extollit, supponatur. Arrogantes viri inter sanctam Ecclesiam, quamvis Deum fugiendo refugiunt, eum tamen veraciter credendo confitentur. ISIDORUS. De justitiae virtute, nulla elatione superbias. De bonis factis non extollaris, et de bono opere non glorieris. Elatio ex
Abbreviated transcription (Latin):
plius abundant: sic debemus agerecuram.
nram ut non ne glegamus curam proximi:
Sienim & quod inpendi nobis recte uolumus.
aliis inpertimur & qđ non nobis fierinolu¬
mus: hocaliis facere ipsidesiciamus: cani¬
tatis iura in lesi seruabimus: Basilius dixit:
Q uodtibi accedere non uis. nec ꝑximo tuo
cupias euenire: Condolere in alienis cala¬
mitatibus saciari fletibus in alienis me¬
roribus: Intribubulatione Alterius. estotris¬
tis. Talisesto aliis qualis opias esse circate
alios: Quod nonuis pati. non facias & non fe¬
rasalio mala nepatiaris similia. Itademens
esto inalienis delictis. sicut intuis ut necali¬
ter te nec aliospenses: & sicalios iudica. ut iu¬
dicaricupis: Effrem. dixit: Cumenim in ui¬
cem honera nr̃a postamur. conluctatorem
camus: Sicut potus aquesitientis. inestuso¬
lis: sic sermo consolationis fratri intribula¬
tione temtationis posito. ALiiii.
DEEIAPIONE¬
se ex altat humili abitur: Paulus

Expanded text:
plius abundant. Sic agere debemus curam plius abundant. Sic agere debemus curam nostram, ne negligamus curam proximi. Sic enim et quod impendi nobis recte volumus, aliis impertiamur: et quod nobis fieri nolumus, hoc aliis facere ipsi devitemus. Charitatis jura illaesi servemus. BASILIUS. Quod tibi accidere non vis, nec proximo tuo cupias evenire. Condole alienis calamitatibus, et sociare fletibus in alienis moeroribus. In tribulatione alterius et tu esto tristis: talis esto aliis, quales optas esse circa te alios. Quod non vis pati, non facias, et non inferas alteri, mala ne patiaris similia. Ita clemens esto in alienis delictis sicut in tuis, ut nec aliter te, nec aliter alios penses: et sic alios judica, ut judicari cupis. EPHRAEM. Cum enim invicem onera nostra portamus, colluctatorem camus. Sicut potus aquae sitienti in aestu solis, sic sermo consolationis fratri in tribulatione tentationis posito. CAPUT. XLV. De elationese exaltat, humili
Abbreviated transcription (Latin):
debetur: & in uno eo demque homine:
& dili gamus bonum quod factum est.¬
& per sequa mur malu que fecit. ne
dum cul pas incaute mittimus non
iamp er caritate conpiti sed per
neglegentiam con cedisse uideamur
Hoc ergonos debemus eibere ꝓximis
quod in dignis nobis a creatore nostro
Conspicimus exhiberi: Minus proximũ
amare conuincitur : qui non comeo inneces¬
sitate illius: etiam eaque sibi sunt neces¬
saria patitur: Nullaque possumus fra¬
tribus inpen derebona reuissemus:
Indie enim ei qui est suꝑ omma ꝓpinqua¬
mus: undenos ꝑ compassionemꝰ ꝓximi
etiam sub nos met ipsos. de ponimus: Quan¬
tum plus per conpassionem adteritur tan¬
Quis quis malos nontolerat. ipsesibi perinto¬
lerantiam suam testis est quiabonus nonẽ:
Bonus non fuit quem malorum prauitus non
ꝓbauit : perumnostre anime nequa quam
perducitur ad subtilitatem acuminis: si hoc
non eraserit. alienilima pra uitatis: Tanto.
ergo magis malitolerandisunt. quanto & ã¬

Expanded text:
et, ut in uno eodemque homine et diligamus bonum quod factum est, et persequamur mala quae fecit: ne dum culpas incaute remittimus, non tam per charitatem compuncti, sed per negligentiam veniam concessisse videamur. Hoc ergo nos debemus exhibere proximis quod indignis nobis a Creatore nostro conspicimus exhiberi. Minus proximum amare convincitur, qui non cum eo in necessitate illius, etiam ea quae sibi sunt partitur. Nulla quae possumus fratribus impendere bona, recusemus. Inde enim ei qui est super omnia, propinquamus, unde nos per compassionem proximi etiam sub nosmetipsos deponimus. Quantum plus per compassionem proximi affliQuisquis malos non tolerat, ipse sibi per intolerantiam suam testis est quia bonus non est. Bonus non fuit quem malorum pravitas non probavit. Ferrum nostrae animae nequaquam perducitur ad subtilitatem acuminis, si hoc non eraserit aliena lima pravitatis. Tantum ergo magis mali tolerandi sunt, quantum et am
Abbreviated transcription (Latin):
XLUI DENUNERIDUS¬
oculos sapientium: & mutant uerba
iustorum salo mondixit. munerade
sinuim pius accepit ut ꝑ uertat semitas
iudicii: non des aliends onoremtuum:
Hiũs filius sirach dixit: Donec accipiant
osculantur manus dantis: & in promis¬
sionibus humiliam uoces suas. Intempo¬
retribulationis postolabit tempus: Du

Expanded text:
XLVII. De muneribuoculos sapientum, et immulant verba justorum SALOMON. Munera de sinu impius accipit, ut pervertat semitas judicii . Non des alieno honorem tuum . JESUS SIRACH. Donec accipiant, osculantur manus dantis, et in promissionibus suis humiliant voces suas, et in tempore redditionis postulabit tempus . Ub
Abbreviated transcription (Latin):
misericordia ubinonestbene uolentia: Non
auferas iterum uf idealia tribuas: nihil profi¬
cit sialium indereficis undealium in anem fa¬
tatem: seruat dĩtimorem: Quiautem seruat dĩ
timorem inmiserationibus pauperum dm̃cogitat

Expanded text:
misericordia, ubi non est benevolentia. Non misericordia, ubi non est benevolentia. Non auferas alteri, unde aliis tribuas. Nihil proficit si alium inde reficis, unde alium inanem fatatem, servat Dei timorem. Qui autem timorem Dei servat in miserationibus pauperum, Deum cogitat
Abbreviated transcription (Latin):
sic pre cedit misericordia ut eam sequen¬
ter peccata. Qui inimicum diligit: qui
lugenti effectum conpassionis & conso¬
lationis inpertit : aut in quibus libet ne¬
ces sitatibus consilium adhibet: elimo¬
sinam procul dubio facit: Quam uisquis¬
quȩ sit egens: nullus tamen unde tribuat
ugenti excusationem inopie potest habere
Duesunt dimosine. unocorporalis egentidare
quicquid potueris. alter spiritalis dimit tere a quo
lesus fueris: Derapinis alienis elimosinam face¬
renonẽ officium miserationis sedemolimentũ
sceł eris. Quiergo iius te tollit: iustenum quã
tribuit Necbene altero prebet quod ab alio
extorquet, Magnum scelus estrespauperum
prestare diuitibus & desumptis in opu mn ad¬
qui rere fauoris potentiȩ: Necelegas cum mise¬
rearis neforte pretereas eum quimeret irasci
accipere : maiorestbeneuolentia: quã quod
datur: Quicum tristitia manum porrigit: fruc¬
tum remunerationis. admittit: Nonestenim

Expanded text:
sic praecedit misericordia, ut eam sequansic praecedit misericordia, ut eam sequantur peccata. Qui inimicum diligit, et qui lugenti affectum compassionis et consolationis impertit, aut in quibuslibet necessitatibus consilium adhibet, eleemosynam procul dubio facit. Quamvis quisque sit egens, nullus tamen unde tribuat egenti excusationem inopiae potest obteDuae sunt eleemosynae: una corporalis, egenti dare quidquid potueris; altera spiritalis, dimittere a quo laesus fueris. De rapinis alienis eleemosynam facere, non est officium miserationis, sed emolumentum sceleris. Qui ergo injuste tollit, juste nunquam tribuit: nec alteri bene praebet, quod ab alieno male extorquet. Magnum scelus est, res pauperum praestare divitibus, et de sumptibus inopum acquirere sapores potentum Ne eligas cui miserearis, ne forte praetereas eum qui meretur accipere. Melior est benevolentia quam quod datur. Qui cum tristitia manum porrexerit, fructum remunerationis amittit. Non est enim
Abbreviated transcription (Latin):
gratia elimosina que exuernacula ex hibe¬
tur substantia nonque fraudolenta pre¬
datribuitur: Peruersi malunt sesuum
ere conponendo: Hneronimus dixit
Gloria ep̃i pauperum opibus preuidere
Ignominia hominum sacerditum ꝑpri¬
sis uanus cum feceris elimosinam in di¬
genti: nequȩ te illum meliorem cuifene¬
ras estimes: Gregorius dixit: Sunt enĩ
qui magna diligunt & multa ex his quȩ
possident egenis distribuere pertrac¬
tant: ut culpas suas ante dĩo culos mise¬
ricordia uis ceribus redimant: Dumq¬
libet neces sariam indigentibus damus
sua illis reddimus non nostra largimus:
Ter rena quippe omnia seruando ammit¬
timus: sed bene langiendo seruamus.
Quis quis nunc bona opera indigentibus
ex hibet : eihec specialiter inpendit : cu¬
ius hec omniamore exhibuerit: hisido¬
rusdixit: nulla scelera ȩlimosinis posse
re dimi: siinpec catis quisquȩ perman¬
serit: Nulla est delictiuenia: quando

Expanded text:
grata eleemosyna quae ex vernacula exhibegrata eleemosyna quae ex vernacula exhibetur substantia, non quae ex fraudulenta praeda tribuitur. Malunt se sua ere componendo. HIERONYMUS. Ad menGloria episcoporum, pauperibus providere: ignominiaque omnium sacerdotum, proprisis vanus cum feceris eleemosynam indigenti, neque te meliorem illo cui feneraris aestimes. GREGORIUS Sunt enim qui magna diligunt, et multa ex his quae possident egenis distribuere pertractant, ut culpas suas ante Dei oculos misericordiae visceribus redimant. Dum quaelibet necessaria indigentibus damus, sua illis reddimus, non nostra largimur. Terrena quippe omnia servando amittimus, sed bene largiendo servamus. Quisquis nunc bona opera indigentibus exhibet, ea is specialiter impendit illi cujus haec amore praebuerit. ISIDORUS. Nulla scelera eleemosynis possunt redimi, si in peccatis quisque permanserit. Nulla est delicti venia, quando
Abbreviated transcription (Latin):
aurum Elimosinam pauperis ne frau¬
des. & oculos tuos ne tranuertas a paupe¬
re: Animam esuri entem nedis pexeris:
& non exas peras pauperem inopiasua.
Cor in opene ad flixeris & non trahas da¬
tum angustianti: Racionem tribulan¬
tis ne abicias: & non auertas faciem tuã
abegeno: ab in opene auertas oculos
di catio illius. Ex audi& autem eum qui
fecit illum: Congationi pauperum. af
diccio tua: Antemor tem benefac amico tuo
& secundum uires tuas porrigens. Dapauperi
tum tuum operare iusticiam qm̃ nonestad
cordiam: fenerat proximo: Fenera ꝑximo
tuo: intempore necessitatis illius: Agistinus¬
dixit: In largitate enim pauperum: non spo¬
lia sed dona requi ratur : Qualeillud munus
est qđ al tercum gaudio accipit. altercumla ł gladio¬
crimis amitit. super quod ille gratulatur
mosinam facis. si reddis alienum: Alienum
enimest quodhabemus sinon conpetenter
eouicimur ad salutem: hoc enim est aputdm̃

Expanded text:
aurum . Eleemosynam pauperis non frauaurum . Eleemosynam pauperis non fraudes, et oculos tuos ne transvertas a paupere . Animam esurientem ne despexeris, et ne exasperes pauperem in inopia sua . Cor inopis ne afflixeris, et non protrahas datum angustianti . Rogationem contribulatione ne abicias et non auertas faciem tuam ab egeno. ab inope non auferas oculos catio illius: exaudiet autem eum qui fecit illum. congregationi pauperum affadictio tua . Ante mortem benefac amico tuo, et secundum vires tuas exporrigens da pauperi tum tuum operare justitiam tuam, quoniamcordiam, fenerat proximo suo . Fenera proximo tuo in tempore necessitatis illius . AUGUSTINUS. In largitate enim pauperum, non spolia, sed dona requiruntur. Quale illud munus est quod alter cum gaudio accipit, alter cum lacrymis amittit. Super quod ille gratulatur,iorem eleemosynam facis, si reddis alienum. Alienum enim est quod habemus, si non competenter eo utimur ad salutem. Haec enim est apud Deum
Abbreviated transcription (Latin):
Uendite quȩ possidetis: & date eli¬
mosinam: Facite uobis sacculos qui non
ue teres cant. Thes aurum non defici¬
eniemp incelis quo fur non appropiat
ne quȩ tinea corrumpit. In libro tobi
dixit: m elius est facere elimosinam:
quam thes auros aurire ponere. qui
facium elimosinam & iusticiam: satu¬
dixit: beatius est dare quam accipere :
Qui par ceseminat: parce & metet: lonũ
autempfacientes: non deficiamus: Dum
Ctempus habemus: operemur bonum
ad homnes: maxime autem ad domes¬
ticos fidei. salo mondixit: Redemp¬
tio anime uiri : diuitię suȩ. Qui autẽ
misere tur pauperi: beatus erit:
sinam insinupatris: & hec prote ex orauit:¬
Ignem ardentemp extinguit aqua. & eli¬
mosina resistit pec catis: Non eis erit bene :¬
qui assidue sunt mali: & elimosinam non daN
Elimo sina uiri: quasi sig naculum cum ipso:
Propter mandatum ad sum me pauperum.
& propter in opiam eius ne dimitas illum
uacuum: Potie tes aurum in preceptis
altis simi: & prederit tibi maius quam

Expanded text:
uendite quae possidetis et date elemosynam. facite uobis sacculos, qui non ueterescunt, thesaurum non deficientem in caelis, quo fur non adpropiat, neque tinea corrumpit. ubi eniIAE. Melius est facere eleemosynam quam thesauros auri condere . Qui faciunt eleemosynam et justitiam, satu. Beatius est dare quam accipere . Qui parce seminat, parce et metet . Bonum autem facientes non deficiamus: dum tempus habemus, operemur bonum ad omnes, maxime autem ad domesticos fidei . SALOMON. Redemptio animae viri, divitiae suae . Qui autem miserebitur pauperi, beatus erit . synam in corde pauperis, et haec pro te exorabitIgnem ardentem exstinguit aqua, et eleemosyna resistit peccato . Non est eis bene qui assidue sunt mali, et eleemosynam non dant. Eleemosyna viri quasi sacculus cum ipso . Propter mandatum assume pauperem, et propter inopiam ejus ne dimittas eum vacuum . Pone thesaurum in praeceptis Altissimi, et proderit tibi magis quam
Abbreviated transcription (Latin):
ditium: magis placit apud dnm quam uicti¬
pillis  esto misericors ut pater omnis miseri¬
cordia faciet locum unicuique secundum me¬
ritum operum suorum. Quam magna miseri.¬
cordiadĩ & propitiatio illius conuestentibus
adse: Miseratio hominis circa proximum suum
mise ricordia autẽ dĩ super omnem carnem
Quimisericordiam habet & docet& erudit
cordiam offrec sacrificium : Agustinus dixit
Oportet quippe etiam eum quimisericordiã
requiret & ipsum ꝓsa lute sua aliquidelabore
Inuenire possumus. misericordiam sed inanima
contribulata & spũ humilitatis: In exito tuo cogi¬
tadm̃ & intestamentotuo relinque pauperibus
tuilluc uades &operatua perman
rius dixit: Vbi miser cordia queritur sinecon¬
trouersia salus est. disciplina sinemisericordia
diam poterit : qui misericors ipsenon fuerit
N eque inpetrabit dediuina pietate aliquid pre¬
cibus: quiad preces pauperis. non fuerithumanus
hysidorus dixit: Misencordia a conpatiendo
aliene miseri cordie uocabulum sortita esł

Expanded text:
magis placet apud Deum quam victipupillis misericors ut pater . Omnis misericordia faciet locum unicuique secundum meritum suorum operum . Quam magna misericordia Dei, et propitiatio illius convertentibus ad se . Miseratio hominis circa proximum suum . Misericordia autem Dei super omnem carnem . Qui misericordiam habet, docet et erudit,cordiam, offert sacrificium . AUGUSTINUS. Oportet quippe etiam eum qui misericordiam requirit, et ipsum pro salute sua aliquid elaborare. Invenire possumus misericordiam, sed in anima conturbata et spiritu humilitatis. In exitu tuo cogita Deum, et in testamento tuo relinque pauperibus: tu illuc vades, et opera tua hic permanRIUS. Ubi misericordia quaeritur sine controversia, salus est. Disciplina sine misericordia promereri poterit, qui misericors ipse non fuerit. Neque enim impetrabit a divina pietate aliquid in precibus, qui ad preces pauperis non fuerit humanus. ISIDORUS. Misericordia a compatiendo alienae miseriae vocabulum sortita est.
Abbreviated transcription (Latin):
domus plene uicumis cum iuirgio: ihs
filius sirach dixit. Inicio uite hominis:
aqua & panis & uestimentum: Uitane¬
quam hospitandi de domo indomum:
Meliorem mors: quum uitu umara: &
requies eterna: quam languor ꝑst¬
uerans: Omnem escamman ducabii
uenter: & estcibus cibo melior: Iniciũ
neces sarium rei uitȩ hominum. aqua.
ignis. & ferrum lac & panis. similaginis
mel &butrus uua & oleum. Q uestimen¬
tum: hȩc omnia scis inbona sic &impiis

Expanded text:
ena victimis cum jurgio . JESUS SIRACH. Initium vitae hominis, aqua et panis, et vestimentum . Vita nequam hospitatur de domo in domum . Melior est mors quam vita amara, et requies aeterna quam languor perseverans . Omnem escam manducabit venter, et est cibus cibo melior . Initium necessariae rei vitae hominum, aqua, ignis, et ferrum, lac et panis similagineus, mel et botrus, uvae, et oleum et vestimentum . Haec omnia sanctis in
Abbreviated transcription (Latin):
sol. Namstultus sicut luna inmutatur.
Sapiens non odit man data & iustitiã
Uir sapiens: plebem suam eruditꝰ sapien¬
tia in ore fideli contemplabitur. Mir
peritus multos erudiuit : & animę suȩ
suauis est: Uir sapiens inplebitur bene¬
dictione sapiens inpopulo. heredita¬
bit honorem: & nomen illius crit uiuens
inȩternum. sapientiam scribe intem¬
pore otii: & qui minoratur actu sapi¬
entiam percipict. sapientiam omniũ
anti quo rum ex quiret sapiens. sapiens
oc culta prouerborum ex quirat: & in
abs conditis parabolarum conuersa¬
tur. sapiens bona & mala in hominibi
temtauit. Damel dixit. Doctiut stelle

Expanded text:
sol, nam stultus ut luna mutatur . sol, nam stultus ut luna mutatur . Sapiens non odit mandata et justitias . Vir sapiens plebem suam erudit . Sapientia in ore fidelium plantabitur . Vir peritus multos erudit, et animae suae suavis est . Vir sapiens implebitur benedictione, sapiens in populo haereditabit honorem, et nomen illius erit vivens in aeternum. Sapientiam scribe in tempore vacuitatis, et qui minoratur actu, sapientiam percipiet . Sapientiam omnium antiquorum exquiret sapiens . Sapiens occulta proverbiorum exquiret, et in absconditis parabolarum conversabitur . Sapiens bona et mala in omnibus tentabit . AUGUSTINUS. Docti ut stellae
Abbreviated transcription (Latin):
& qui iniustitia sua meditabitur: Qui
continens estiustitia ad prehendet sa¬
pientiam: & obui abit illi quasi mater
honbrificata. Non est speciosa laus in o¬
tia: Sapientia enim dĩ adstabit laus &
inore filii abundabit & dominator da¬
bit eam illi : Omnis astutus: agnouit sa
pientiam: Omnis sapientia timordñi
& in illa ti meredm: In omni sapientia :¬
dispositio legis: homo prudens placebit
magnatis melior esthomo qui deficit¬
sapientia & deficiens sensu intimore.
quam qui abundat sensu & trans gredi¬
tur legem altissimi: Sapiens in uerbisse¬
ipsum a mabilem facit. Gratia autem
fatuorum effundetur: sapientia abs¬
consa & thes aurus inuisus que utili¬
denti doctrinam: & quasi bra chiale. in
brachio dextero. Uerba autem pru¬
dentium: statera ponderabuntur. fla¬
gella & doctrina in omnitem pore sa¬
pientia: Magnus qui inuenit sapientiam
& sciemiam: s& non est supertimenti
dm̃: homo scs insapientia manet sicut

Expanded text:
et qui in justitia sua meditabatur. Qui et qui in justitia sua meditabatur. Qui continens est justitiae, apprehendet sapientiam, et obviabit illi quasi mater honorificata . Non est pretiosa laus in otia. sapientiae enim dei adstabit laus, et in ore fideli abundabit, et dominator dabpientiam. Omnis sapientia est timor Dei, et in illa timere Deum, in omni sapientia dispositio legis . Homo prudens placebit magnatibus . Melior estsapientia, et deficiens sensu in timore quam qui abundat sensu, et transgreditur legem Altissimi . Sapiens in verbis seipsum amabilem facit . Gratia autem fatuorum effunditur. Sapientia absconsa, et thesaurus invisus, quae utilidenti doctrina, et quasi brachiale in brachio dextro . Verba autem prudentium statera ponderabuntur . Flagella et doctrina in omni tempore sapientia . Magnus est qui invenit sapientiam et scientiam, sed non est super timentem Deum . Homo sanctus in sapientia manet sicut
Abbreviated transcription (Latin):
ligiositas execratio pecato ribus sapi¬
entia: concupis cens sapientiam
conserua iusticiam: & ds̃ prebeillam
tibi Nonestenim tibi necessarium.
eaquȩ abscondita sunt uidereo culis
tuis. Corsapientis intellegitur in sapi¬
entia. & auris bona audi& cumom¬
niconcupis centia. sapientiam: Sa¬
piens cor & in tellegibilis abstine¬
bit se apecatis: Sapientia filiis suis
uitam inspirat. & suscipit ex qui ren¬
tes se. Qui sapientiã diligit diligit
uitam: Qui tenuerint sapientian
uitam hereditabunt: In linguaenim
agnos catur sapientia. & sensus scien¬
tie & doc trina inuerbo ueritatis.
A speraestnimium sapientia in doctis
hominibus: decorenim uite esł sapi¬
entia. & uincula illius comectura salu¬
taris: Si indinaueris ad eam aurem tu.¬
am excipies doctrinam &si dilexeris
audire sapiens eris: Sapientia humili¬
tati exaltauit caput ipsius & in medio
magnatorum. consedere illum faci &:
Beatus uir qui in sapientia sua morabitur

Expanded text:
ligiosis . Exsecratio autem peccatoribus sapiligiosis . Exsecratio autem peccatoribus sapientia. Concupisce sapientiam, conserva justitiam, et Deus praebebit illam tibi . Non enim est tibi necessarium ea quae abscondita sunt videre oculis tuis . Cor sapientis intelligitur in sapientia, et auris bona audiet cum omni concupiscentia sapientiam . Sapiens cor et intelligibile abstinet se a peccato . Sapientia filiis suis vitam inspirat, et suscipit exquirentes se . Qui sapientiam diligit, diligit vitam: qui tenuerunt sapientiam, vitam haereditabunt . In lingua enim dignoscitur sapientia . Sensus et scientia et doctrina in verbo veritatis . Aspera est nimium sapientia indoctis hominibus . Decor enim vitae est in sapientia, vincula illius ligatura salutaris. Si inclinaveris aurem tuam: excipies doctrinam: et si dilexeris audire, sapiens eris . Sapientia humiliati exaltabit caput illius, et in medio magnatum considere illum faciet . Beatus vir qui in sapientia sua morabitur,
Abbreviated transcription (Latin):
bitur prudens: & qui dulcis eloquio
maiora percipiet: Corsapientis erudi¬
& oseius: & labis illius. addit gratiam.
Aqua profunda uerba exore uiri: & tor¬
rens redundans fons sapientiȩ: Infa¬
cieprudentis lucet sapientia: oculi
stultorum infinibusterre: Custos
prudentiȩ inueniet bona: Est autem
aurum & multitudo gemmarum: uas
autem petiosum labia prudentium
Noliuendere sapientiam & dostrinã
& intelle gentiam. Uir sapiens & for¬
tis est: uir doctus & robustus & ualidus
Nequeplus sapias quam ne cesse est: ne
obstu pes cas. Sapienta confortabit
sapientem. super decłm principes ci
uitatis. Uerba sapientium audiuntur
insilenti um plus quam clamorprin¬
cipes inter stultos. Melior ẽ sapientia
quam arma bellica: uerbaoris sapien¬
tis gratia & labia insipientis precipi¬
Omnis sapientia adñõ do est. dilecrio.
dĩ honorabilis sapientia: In thesau¬
ris sapientiȩ intellectus scientie & re¬

Expanded text:
bitur prudens: et qui dulcis est eloquio, bitur prudens: et qui dulcis est eloquio, majora percipiet. Cor sapientis erudit os ejus, et labiis illius addit gratiam . Aqua profunda, verba ex ore viri; et torrens redundans fons sapientiae . In facie prudentis lucet sapientia . Oculi stultorum in finibus terrae . Custos prudentiae inveniet bona . Est enim aurum et multitudo gemmarum. Vas autem pretiosum labia scientiae ndere sapientiam, et doctrinam, et intelligentiam . Vir sapiens fortis est . Vir doctus robustus est, et validus: neque plus sapias quam necesse est, ne obstupescas . Sapientia confortabit sapientem super principem decem civitatum . Verba sapientum audiuntur in silentio, plus quam clamor principis inter stultos . Melior est sapientia quam arma bellica . Verba oris sapientis gratia, et labia insipientis praecipiOmnis sapientia a Domino Deo est . Dilectio Dei honorabilis sapientia . In thesauris sapientiae, intellectus et scientiae re
Abbreviated transcription (Latin):
bus & omne desiderabile ei non potestcõ¬
de precepta suscipit: stults ceditur labus
In labus sapientis inuenitur sapientia. Sa¬
pientes abscondunt scientiam: os autem
stulti confusioni proximum est: Labia
iusti erudiunt plurimos: qui autem in doc¬
tisunt : in cordis egestate morientur: Lin¬
gua autem sapientium: sanitas est Lux sa¬
pientis fonuitȩ ut declinet aruina mortis
Qui cum sapientibus graditur: sapiens erit:
Amicus stultorum efficiet᷑ similis eius: Sa¬
piens timet & declinet amalo corona sapi¬
entium diuitiȩ eorum: & in prudentiastul¬
torum fatuitas: Incor deprudentis requi¬
escit sapientia. & indoctos quoque
crudiet. Labia sapientium: dissemina¬
bunt scientiam: corstultorum dissimi¬
le erit: Cor sapientis querit doctrinam.
& os tultorum pascitur inptritia: possi¬
de sapientiam: qui auro meliorẽm : & ad¬
quire prudentiam quia preciosior est
argento. Qui sapiens corde. est. apella¬

Expanded text:
et omne desiderabile ei non potest coet omne desiderabile ei non potest code praecepta suscipit, stultus caeditur labiis . In labiis sapientis invenitur sapientia. Sapientes abscondunt sapientiam. Os autem stulti confusioni proximum est. Labia justi erudiunt plurimos: qui autem indocti sunt, in cordibus egestate morientur . Lingua autem sapientum sanitas est . Lex sapientis fons vitae, ut declinet a ruina mortis . Qui cum sapientibus graditur, sapiens erit, amicus stultorum efficietur similis eis. Sapiens timet, et declinat a malo . Corona sapientum divitiae eorum, et imprudentia stultorum fatuitas. In corde prudentis requiescit prudentia, indoctus quoque erudietur. Labia sapientum disseminabunt scientiam, cor stultorum dissimile erit. Cor sapientis quaerit doctrinam, et os stultorum pascitur imperitia . Posside sapientiam, quia auro melior: acquire prudentiam, quia pretiosior est argento. Qui sapiens corde est, appella
Abbreviated transcription (Latin):
clinaueris cortuum prudentiȩ: gique sie¬
riseam quasi pecuniam & sicut thes auros
effoderis illam. tunc intelleges timorem
dñi: & scientiã dĩ inuenies: Dñs dat sapi¬
entiam: & exore eius scientia & prudentia
habe fidutiam in dno extoto corde tuo: &
ne innitaris prudentiȩ tuȩ nesis sapiens a¬
puttemet ipsum. Beatus homo qui inuenit
sapientiam: & qui affluit prudentiam
Melior est ad quisitio eius negotiatione argen
ti & auri: primi fructus tius. Preciosior
est cunctis opibus & omnia que desideran¬
tur huic non ualent conparaeri. Gloriam
sapientes possi debunt: & stultorum ex al¬
tatio ignominia: Principium sapientiȩ pos¬
side sapientiam: & in omni posses sio ne tua
ad quire prudentiam: Arripe illam & ex¬
altabitte: glorificaberis ab ea cum eam
fueris amplexatus: Dabit capitituo aug¬
menta grauarum: & corona inclita prote¬
get te: dic sapientiae soror meaes: & pru¬
dentiam uocu amicamtuam. Melior est
enim sapientia cunctis preciosis simis opi

Expanded text:
eris cor tuum prudentiae si quaesieris eam quasi pecuniam et sicut thesauros effoderis illam tunc intelleges timorem Domini et scientiam Dei invenies quia Dominus dat sapientiam et ex ore eius scientia et prHabe fiduciam in Domino ex toto corde tuo, et non innitaris prudentiae tuae, ne sis sapiens apud temetipsum . Beatus homo qui invenit sapientiam, et cui affluit prudentia . Melior est enim acquisitio ejus negotiatione argimi fructus ejus, pretiosior est cunctis opibus, et omnia quae desiderantur huic non valent comparari . Gloriam sapientes possidebunt, et stultorum exaltatio ignominia . Principium sapientiae, posside sapientiam, et in omni possessione tua acquire prudentiam . Arripe illam, et exaltabit te. Glorificaberis ab ea cum eam fueris amplexatus . Dabit capiti tuo augmenta gratiarum, et corona inclyta proteget te . Dic sapientiae: Soror mea es, et prudentiam vocavi amicam meam . Melienim sapientia cunctis opibus pretiosissimis,
Abbreviated transcription (Latin):
eas inuia: neforte ad grauat mala sua inte:
Inuiaruina non eas: & non offendus in la¬
pides: Origenis dixit: Melius est enim ꝑ¬
Fectam uitam querenti in itinere mori:
quamne proficisci quidem ad perfeccionẽ
querendam: Gre qorius dixit: Stultus
uiatorem: quuitinere ammoena praua
conspiciens obliuiscitur quotendebat:
ximus integramente dirigatur

Expanded text:
eas in via, ne forte gravet mala sua in te . eas in via, ne forte gravet mala sua in te . In via ruinae non eas, et non offendas in lapides . ORIGENES. Melius est enim perfectam vitam quaerenti in itinere mori, quam nec proficisci quidem ad perfectionem quaerendam. GREGORIUS. Stultus viator est qui, in itinere amoena prata conspiciens, obliviscitur quo tendebat. Deus ac proximus integra mente diligatur
Abbreviated transcription (Latin):
gustu estuia & difficilis quȩ du cit aduitam¬
& pauci sunt qui inueni ant eam: paulus a pos¬
caute ambuletis: non quasi insipientes sed ut
sapientes. Gressus rectos facitepe dibur
uestris: ut noncladicanserret. magis aut̃
sanatur: salo mondixit: Nec delecteris
semita impiorum nec tibi place at maloꝵ¬
uia. Iustorum autem semite quasi lux
splendeni procedit: & crescit usquȩ ad ꝑ¬
fectum diem. Nia impiorum tenebro sa-
nes ciunt impu ubicorruunt. Oculitui rec¬
te uideant: & palpebre tue prȩcedunt
gres sustuos: Dirige semitam pedibus
tuus : &omnes uiȩtuȩ stabilientur : Auer¬
tepedemtuum amalo : uias enimquȩ ad dex¬
tris sunt nouit dñs : Respicit dñs uiar ho¬
minum : & omnes gressus illius considerat.
Iterautem impiorum: decipiet eos: Uir
prudens : diriget gressus: Conpla cuerint
dnõ uiȩ hominis : inimici quoque eius con¬
uertentur ad pacem: hie sus filius sirach¬
dixit: Nonuentiles te in omnem uentum:
& non eas in omnem uicm: Cum audacinon

Expanded text:
est via et difficilis quae ducit ad vitam, pauci sunt qui inveniunt eam . Pcaute ambuletis, non quasi insipientes, sed ut sapientes . Gressus rectos facite pedibus vestris, ut non claudicans quis erret, magis autem sanetur . SALOMON. Non delecteris semitis impiorum, nec tibi placeant viae malorum . Justorum autem semitae, quasi lux splendens, procedunt et crescunt usque ad perfectum diem . Via impiorum tenebrosa, nesciunt ubi corruunt . Oculi tui recta videant, et palpebrae tuae praecedant gressus tuos Dirige semitam pedibus tuis, et omnes viae tuae stabilientur . Averte pedem tuum a malo: vias enim quae a dextris sunt, novit Dominus . Respicit Dominus vias hominis, et omnes gressus illius considerat . Iter autem impiorum decipiet eos . Vir prudens diriget gressus . Dum placuerint Domino viae hominis, inimici quoque ejus convertentur ad pacem . JESUS SIRACH. Non ventiles te in omnem ventum, et non eas in omnem viam . Cum audace non
Abbreviated transcription (Latin):
bus mundamur leccionibus instruimur: u¬
trum quebo nũ est: Silicead sinonliceat. meli¬
us est orare quã legere: Quia in lectione cognos¬
cimus quid facere debemus: Inoratione eadẽ
accipimus que postolamus. Itẽ dic̃: nequedie.
uaces neq nocte: sed cũ somnus deoculis tuis ceci¬
derit: tunc sensus tuus in oratione uigil&: Ite¬
rum dic̃, Oratio mundata apecatis: habet sa¬
lutem: Alibi dic̃ In oratione. paratus esto
Ostende continentiam. cordistui ut ampliorẽ
gratiam consequaris. hieronimus dix sicut
enimmiliti si nearmis adbellum &i renonẽ

Expanded text:
bus mundamur, lectionibus instruimur: utrumque bonum est si liceat: si non liceat, melius est orare quam legere, quia in lectione cognoscimus quid facere debemus, in oratione eadem accipimus quae postulamus. Neque die vaces, neque nocte: sed cum somnus de oculis tuis ceciderit, tunc sensus tuus in oratione vigilet. Oratio munda a peccatis habet salutem. In oratione paratus esto: ostende conscientiam cordis tui, ut ampliorem gratiam consequaris. HIERONYMUS. Sienim militi sine armis ad bellum exire non
Abbreviated transcription (Latin):
pungitur: Hoc est memoria preteritoꝵ
facinorum: conside ratio peregrinationis sue
in huius uite longin quitate: Recor datio
penarum futurarum. De siderium superne
patrie : quatȩnus ad eum quantotius ualeat
ra cordis conpunctione suiacuratores fiunt :
sed tamen ad huc eẽpeccatores adsignant:
ut exficta humilitate confession e: locum in¬
penitentie aput dm̃ probabtismate reputan
sunt lacrime: Item dixit: Dec tet tesemper
intentio: talis sit ad pęnitendum deuotio:
que ͤ & terbeatus : quis quis habet conpuncti¬
onem secundum dm̃: Iterum dicit. Conpunc¬
tio: sanitas animȩ est. Conpunctio: in lumi¬
natio animeest: Conpunctio: remissio pecca¬
torumẽ. Conpuncti& spm̃ scm̃ perducit ad se
Iterum dixit: lacrimȩ aput dm̃ fiduciam dant
semper: abibi dixit: ubi lacrimȩ abundant
ibi cogitationes sordidȩ non ad proximant
.UIII. DE ORATIONE¬
dicit in euan gł. Omnia que cum que
petieritis in oratione. credentes

Expanded text:
compungitur, hoc est, memoria praeteritorum compungitur, hoc est, memoria praeteritorum facinorum, consideratio peregrinationis suae in hujus vitae longinquitate, recordatio poenarum futurarum, et desiderium supernae patriae, quatenus ad eam quantocius valeat ra cordis compunctione sui accusatores fiunt: sed tantum ad se esse peccatores assignant, ut ex ficta humilitate confessionis locum inpoenitentiae apud Deum prsint lacrymae, delectet te semper , tanta sit ad poenitendum devotio. que est, et ter beatus, quisquis habet compunctionem secundum Deum. Compunctio sanitas est animae. Compunctio illuminatio est animae. Compunctio remissio peccatorum est. Compunctio Spiritum sanctum perducit ad se. itare in se. Lacrymae apud Deum fiduciam dant semper. Ubi lacrymae abundant, ibi cogitationes sordidae non approximant. CAPUT VII. De orationedicit: Omnia quaecumque petieritis in oratione credentes.