comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pessimã rem fecistis fecit ille ut iusserat &
adprrebensis perordinem locutus est : qui
responderunt. Quare sicloquitur dñs nrt̃
ut seruitui tantũ flagitii commisserint᷑ . Pecu¬
niam quã inuenimus in sum mitate saccorum
reportauimus adted&ernt chanaan. Et quo¬
modo consequens ẽ ut funciti simus dedomo
dominitui aurũ uel argentum : apud que mcũq
fuerit inuentũ seruorũ tuorũ quod quaeris mori¬
atur & nos seruierimus domini nr̃i : Quidix̃¬
eis fiat iuxta unt̃m sententiã : apud quem fuerit
inuentum ipsesit seruus meus. Vos autem
eritis in noxii : Itaq: festinato deponentes iN
terrã saccos aperuerunt singuli quos scru¬
tatos. incipiens amaiore usq adminimũ Inue¬
nit scrphũ in saccobeniamin. At illiscissis uestib:
onentisq: rursũ asinis reuersi sunt in oppidũ:¬
Primus q iudas cũ fnctrib: ingressus ẽ adioseph
Necdũ enĩ deloco abierat Omnesq: ante eũ interrã

Expanded text:
pessimam rem fecistis fecit ille ut iusserat et pessimam rem fecistis fecit ille ut iusserat et adprehensis per ordinem locutus est qui responderunt quare sic loquitur dominus noster ut servi tui tantum flagitii commiserint pecuniam quam invenimus in summitate saccorum reportavimus ad te de terra Chanaan et quomodo consequens est ut furati simus de domo domini tui aurum vel argentum apud quemcumque fuerit inventum servorum tuorum quod quaeris moriatur et nos servi erimus domini nostri qui dixit fiat iuxta vestram sententiam apud quem fuerit inventum ipse sit servus meus vos autem eritis innoxii itaque festinato deponentes in terram saccos aperuerunt singuli quos scrutatus incipiens a maiore usque ad minimum invenit scyphum in sacco Beniamin at illi scissis vestibus oneratisque rursum asinis reversi sunt in oppiduprimusque Iudas cum fratribus ingressus est ad Ioseph necdum enim de loco abierat omnesque ante eum in terra
Abbreviated transcription (Latin):
tum est enim a egrptiis comedere cum hebreis. &
profanum putant huius cemodi conuiuium: sed er̃¬
ergo conomeo primo genitus iuxta primo genita
sua & minimus iuxta a& atem suam: Et mi na¬
bantur nimis sumptis partibus quas ab eo accepe¬
nrnt. Maiorq: pars uenit beniamin. Itaut quin¬
q: partibus exceller& biberuntq & in ebria¬
ti sunt cumeo : Priecepit autem ioseph dispen¬
satori domus suae dicens : Implesaccos eorum
frumento quantum possunt capere. & pone
pecuniã singulorum in summitate sacci̾ser¬
phum autem meum argenteum & priecium
quod dedit tritici poneinore sacciiunioris:
factumq: est ita. & ortomane dimissis cumasi¬
nis suis Iamq: urbe exienant & proces sera nt
paululum Tum ioseph accersito dispensatore domus
Sirge in quiđ persequereuiros & ad praehenios
dicito : Quare red didistis malum probono
scrphum quem fun tiestis ipse ẽ. in quobibit
dominus meus. & in quo auguriari sol &:

Expanded text:
tum est enim Aegyptiis comedere cum Hebraeis et tum est enim Aegyptiis comedere cum Hebraeis et profanum putant huiuscemodi convivium sederunt coram eo primogenitus iuxta primogenita sua et minimus iuxta aetatem suam et mirabantur nimis sumptis partibus quas ab eo acceperant maiorque pars venit Beniamin ita ut quinque partibus excederet biberuntque et inebriati sunt cum eo praecepit autem Ioseph dispensatori domus suae dicens imple saccos eorum frumento quantum possunt capere et pone pecuniam singulorum in summitate sacci scyphum autem meum argenteum et pretium quod dedit tritici pone in ore sacci iunioris factumque est ita et orto mane dimissi sunt cum asinis suis iamque urbem exierant et processerant paululum tum Ioseph arcessito dispensatore domus surge inquit persequere viros et adprehensis dicito quare reddidistis malum pro bono scyphum quem furati estis ipse est in quo bibit dominus meus et in quo augurari solet
Abbreviated transcription (Latin):
Deditq pabula asinis eorũ. Illi uero panebant
munena donec ingreder&ur io sep meridi e :
Audierant enim quodibi comesuri essent
panẽ Igitur ingressus ẽ io seph domũ suam:
Obtuleruntq: eimunera tenentes in manibus
& ad onruer̃ pronunt̃rã : atille clementer
resclutatis eis : Interrogauit dicens: scluus neẽ
pater urt̃ senex dequodixenrtis mihi. adhuc uiuit.
quiresponderunt sos pes ẽ. seruustuus Pat̃ nr̃
adhuc uiuit: & incuruati ad onuerunt eum.
At tollens autem oculos iosephuidit beniamin
frae tremsuum uterinum & ait:. Iste ẽ frater
urt̃minimus dequodixenatis mihĩ & rursum
Os̃ inquit misereatur tui filimi: festinauitq
quia commota sunt uiscena eius super fuctre
suo & erum pebant lacrimae : & introiens cu¬
biculum fleuit: Rursusq: lota facie egressus
continuit se & ait: Ponite panes: quibus ad po¬
sitis seor sum ioseph & seor sum fractribus Aegrp¬
tiis quoq: qui uescebantur simul seor sum In lici¬

Expanded text:
deditque pabula asinis eorum. Illi vero parabant deditque pabula asinis eorum. Illi vero parabant munera, donec ingrederetur Joseph meridie: audierant enim quod ibi comesuri essent panem. Igitur ingressus est Joseph domum suam, obtuleruntque ei munera, tenentes in manibuset adoraverunt proni in terra. At ille clementer resalutatis eis, interrogavit dicens: Salvusne est pater vester senex de quo dixeratis mihi: adhuc vivit? Qui responderunt. Sospes est servus tuus pater noster, adhuc vivit, et incurvati adoraverunt eum. Attollens autem Joseph oculos, vidit Benjamin fratrem suum uterinum, et ait: Iste est frater vester minimus, de quo dixeratis mihi? et rursum: Deus, inquit, misereatur tui, fili mi. Festinavitque, quia commota fuerant viscera eius super fratre suo et erumpebant lacrimae et introiens cubiculum flevit rursusque lota facie egressus continuit se et ait ponite panes quibus adpositis seorsum Ioseph et seorsum fratribus Aegyptiis quoque qui vescebantur simul seorsum inlici
Abbreviated transcription (Latin):
instrue conuiuium qnm mecũ sunt comesuri
meridie fecit ille sicut fuerat impenatum
& introduxit uiros domũ . Ibiq exterriti
dixerunt mutuo: Propter pecuniam quam
r&ulimus prius in saccis nrĩs in troducti sumt
ut de uoluat in nos calumniam. & uiolenter
subiciat seruituti. & nos & asinos nrõs : Quã
obrem in ipsis foribus accedentes addis pen¬
satorem locuti sunt: Ona musdnẽ ut audias.
Iam ante descendimus ut emeremus es cas.
quibus emptis cum uenis semus ad diuerso¬
rium a peruimus sacculos nrõs & inueni¬
mus pecuniam inore saccorum. Quam
nunc eodem pondere᷑ portauimus: sed &
aliud attulimus argentum ut emamus
quae neces saria suntꝰ : Nonẽ innñt conscien¬
tia quis eam posuerit in marsupiis nrĩs:
at ille responditꝰ. Pax uobis cum Nolitetimere
culis urĩs : Nam pecuniã quã de distsmihi probatã
ego habeo. Edux̃q: ad eos symeon & introductis
domum attulit aquam & lauerunt pedes suos.

Expanded text:
instrue convivium quoniam mecum sunt comesuri instrue convivium quoniam mecum sunt comesuri meridie fecit ille sicut fuerat imperatum et introduxit viros domum ibique exterriti dixerunt mutuo propter pecuniam quam rettulimus prius in saccis nostris introducti sumus ut devolvat in nos calumniam et violenter subiciat servituti et nos et asinos nostros quam ob rem in ipsis foribus accedentes ad dispensatorem locuti sunt oramus domine ut audias iam ante descendimus ut emeremus escas quibus emptis cum venissemus ad diversorium aperuimus sacculos nostros et invenimus pecuniam in ore saccorum quam nunc eodem pondere reportamus sed et aliud adtulimus argentum ut emamus quae necessaria sunt non est in nostra conscientia quis eam posuerit in marsuppiis nostris at ille respondit pax vobiscum nolite timere culis vestris; nam pecuniam, quam dedistis mihi, probatam ego habeo. Eduxitque ad eos Simeon. Et introductis domum, attulit aquam, et laverunt pedes suos,
Abbreviated transcription (Latin):
ut proficis camur & possimus uiuere nemoriamir
nos & paruulinrĩ Ego suscipio puerum demanu
mea require illum : Nisi reduxero &tra didero
eum tibi ero peccatireus inte omnitem pore:
si non intercessiss& dilatio iam uice alterr
uenis semus: Igitur isrł pater eorum dix̃ adeos
si sic necesse ẽ. facite quod uultis : sumite deop¬
timis terrae frugibus in uasis urĩs & deferte
uiro munent: Modicum resinae & mellis &
strncis & stactes & terebinti & amrgdalarũ.
Pecuniam eque duplicem ferte uobiscum & illã
quã in uenistis in sacculis reportate. Neforte
errore factum sit : sed & fixtrem urm tollite
& ite aduirum Ds̃ autem meus omnp̃s faciat
autem quasi orbatus absq: liberisero Tuler̃
ergo uirimunent & pecuniam duplicem & ben¬
iamin: Descenderuntq: in aegrptum & st&er̃
cont̃ ioseph: Quoscum ille uidiss& & beniamin
simul p̃cepit dispensatoridomus suae dicens
Intro duc uiros domũ & occide uictimas. &

Expanded text:
ut proficiscamur et possimus vivere ne moriamur ut proficiscamur et possimus vivere ne moriamur nos et parvuli nostri ego suscipio puerum de manu mea require illum nisi reduxero et tradidero eum tibi ero peccati in te reus omni tempore si non intercessisset dilatio iam vice altera venissemus igitur Israhel pater eorum dixit ad eos si sic necesse est facite quod vultis sumite de optimis terrae fructibus in vasis vestris et deferte viro munera modicum resinae et mellis et styracis et stactes et terebinthi et amigdalarum pecuniamque duplicem ferte vobiscum et illam quam invenistis in sacculis reportate ne forte errore factum sit sed et fratrem vestrum tollite et ite ad virum Deus autem meus omnipotens faciat autem quasi orbatus absque liberis ero tulerunt ergo viri munera et pecuniam duplicem et Beniamin descenderuntque in Aegyptum et steterunt coram Ioseph quos cum ille vidisset et Beniamin simul praecepit dispensatori domus suae dicens introduc viros domum et occide victimas et
Abbreviated transcription (Latin):
omnem terram uehementer ꝑrremebat :
Consumptisq: cibis quos ex aegrpto d&ule¬
nrnt. Dixit ia cobfiliissuis: Reuertimini
& emite paux illum escarum:. Res pondit iudas
Denuntiauit nobis Uir ille subtes¬
tificatione iunendidicens : Non uidebitis fa¬
ciem meam nisi futtrem urm minimum ad¬
duxeritis uobis cum: si ergo uis mittere cum¬
nobiscum perge mus pariter. & e memus tibi
necessaria : sin autem non uis non ibimus
Vir enim ut saepe diximus. Denuntiauit
nobis dicens. Non uidebitis faciem meam
absque fratre uestro minimo . Dixit eis
isrł in meam hoc fecistis miseriam ut indica¬
r&is ei & alium habere uos fratrem: At illi
responderunt: Interrogauit nos homo
per ordinem nncm̃ progeniem si pater
uiuer& si haberemus frctrem : & nos res¬
pondemus ei consequent̃ iuxta id qđ fuerat
sciscitatus : Nũ quid scire poteramus qđ dictu¬
rus &a adducite uobiscum frxtrem urm̃.¬
Iudas quoq dix̃ patresuo mitte puerum meão

Expanded text:
omnem terram vehementer premebat. omnem terram vehementer premebat. Consumptisque cibis quos ex Aegypto detulerant, dixit Jacob filiis suis: Revertimini, et emite nobis pauxillum escarum. Respondit Judas: Denuntiavit nobis vir ille sub attestatione jurisjurandi, dicens: Non videbitis faciem meam, nisi fratrem vestrum minimum adduxeritis vobiscum. Si ergo vis eum mittere nobiscum, pergemus pariter, et ememus tibi necessaria: Sin autem non vis, non ibimus: vir enim, ut saepe diximus, denuntiavit nobis, dicens: Non videbitis faciem meam absque fratre vestro minimo. Dixit eis Israel: In meam hoc fecistis miseriam, ut indicaretis ei, et alium habere vos fratrem. At illi responderunt: Interrogavit nos homo per ordinem nostram progeniem: si pater viveret: si haberemus fratrem: et nos respondimus ei consequenter juxta illud quod fuerat sciscitatus: numquid scire poteramus quod dicturus esset adducite vobiscum fratrem vestrIudas quoque dixit patri suo mitte puerum mecum
Abbreviated transcription (Latin):
tre uersatur interrachanaan : Quiait nobis
sic probabo quod pacifici sitis fr tremurm
unum dimittite apud me & cibaria domibus
urĩs neces saria sumite & abite. frxtremq
urm minimum adducite adme ut sciam
quod wonsitis explontores & istum quite¬
n&ur inuincolis recipere possitis. ac de in¬
ceps emendi qua e uultis habeatis licentiam,
His dictis cum frumenta effunderent singuli
reppererunt in ore saccorum ligatas pecu¬
nias : Exterritis simul omnibus: Dixit pater
ia cob Abs que liberis meesse fecistis : Ioseph
non est super symeon ten&ur inuinculis ben¬
iamin aufer&is. In me haec mala omnia reci¬
derunt : Cui respondit ruben: Duos filios
meos interfice si non reduxero illum tibi tra¬
de in manumea. &ego eum restituam tibi.¬
At ille non descend& inquit filius meus uo¬
biscum: frcter eius mortuus est ipsesolus
remansit: si quid ei aduersi acciderit in
ternt ad quam pergitis. deduc&is canos meos
cum dolore adinferos: INter imfames

Expanded text:
tre versatur in terra Chanaan qui ait nobis tre versatur in terra Chanaan qui ait nobis sic probabo quod pacifici sitis fratrem vestrum unum dimittite apud me et cibaria domibus vestris necessaria sumite et abite fratremque vestrum minimum adducite ad me ut sciam quod non sitis exploratores et istum qui tenetur in vinculis recipere possitis ac deinceps emendi quae vultis habeatis licentiam his dictis cum frumenta effunderent singuli reppererunt in ore saccorum ligatas pecunias exterritisque simul omnibus dixit pater Iacob absque liberis me esse fecistis Ioseph non est super Symeon tenetur in vinculis Beniamin auferetis in me haec mala omnia reciderunt cui respondit Ruben duos filios meos interfice si non reduxero illum tibi trade in manu mea et ego eum restituam at ille non descendet inquit filius meus vobiscum frater eius mortuus est ipremansit: si quid ei adversitatis acciderit in terra ad quam pergitis, deducetis canos meos cum dolore ad inferos. Interim fames
Abbreviated transcription (Latin):
ritur : Nesciebanit autem quod intelleger &
ioseph eo quod fnter pnretem loquer&ur ad
eos: Auertit que separum per & fleuit & re¬
uersus locutus est ad eos: Tollens que symeon
& ligans illis prcesentibus :: Iussit que minis¬
tris ut implerent saccos eorum tritico & repo¬
nerent pecunias singulorum in sacculis suis
Datis supra cibariis in uias qui fecerunt
ita: At illi portantes frumenta inasinis
dar& iumento pabulum indiuersorio:
Contem platus pecuniam inore sacculi:
Dixit frax tribus suis: reddita est mihi
facti turbatiq: Dixerunt mutuo:
quid nam est hoc quod fecit nobis dr̃ : Vener̃q
adia cob Patrem suum in terrãchanaan . & nar¬
ra uerunt ei omnia quae accidissent sibi dicen¬
tes Nocutus ẽ. nobis doinus terrae dure. : Et
putauit nos ex plonxtores prouintiae : Cui
res pondimus pacifici sumus nec ullas molimur¬
insidias. Duodecim furtres uno patre sumus¬
geniti. Vnus non est super minimus cum pa¬

Expanded text:
ritur. Nesciebant autem quod intelligeret ritur. Nesciebant autem quod intelligeret Joseph: eo quod per interpretem loqueretur ad eos. Avertitque se parumper, et flevit: et reversus locutus est ad eos. Tollensque Simeon, et ligans illis praesentibus, jussit ministris ut implerent saccos eorum tritico, et reponerent pecunias singulorum in sacculis suis, datis supra cibariis in viam: qui fecerunt ita. At illi portantes frumenta in asinisdaret jumento pabulum in diversorio, contemplatus pecuniam in ore sacculi, dixit fratribus suis: Reddita est mihi facti, turbatique, dixerunt mutuo: Quidnam est hoc quod fecit nobis Deus? Veneruntque ad Jacob patrem suum in terram Chanaan, et narraverunt ei omnia quae accidissent sibi, dicentes: Locutus est nobis dominus terrae dure, et putavit nos exploratores provinciae. Cui resinsidias duodecim fratres uno patre geniti sumus unus non est super minimus cum pa
Abbreviated transcription (Latin):
nis non egrediem inihinc. donec ueniat fi ter
ur̃t minimus: Mittite euobis unum & adducat
eum uos autem eritis inuinculis doneo proben¬
tur quaedixistis utrum falsa anuentsint᷑ . Alio¬
quinper salutem phanconis explortores estis:¬
Et trirdidit eos custodiȩ tribus diebus: Dietutẽ
tertio eductis ec arcere ait: facite quod dixi &
uiu&is dm̃ enimtimeo si pacificiestis. fuc terurt̃
unus lig&ur in carcere : Vos autem abite & feste
frumenta quae emistis indomos unc̃s & frxtrem
ur̃m minimum ad me adducite ut possimuros
probare sermones & nom moriamira: feceruntq
ut dixenat & locuti sunt᷑ in uicem:Merito haec
patimur qui a peccauim̃us in fraxtremnr̃m uiden .i¬
tes angustiam animae illius cum deprice car&ur
nos & non audiuimus Nld circouenit supernos
ista tribulatio: Equibus unus ruben ait :
Num quid non dixi uobis nolite peccare in pu¬
erum: & non audistis me: En sanguis eius ex qui¬

Expanded text:
nis non egrediemini hinc, donec veniat frater nis non egrediemini hinc, donec veniat frater vester minimus. Mittite e vobis unum, et adducat eum: vos autem eritis in vinculis, donec probentur quae dixistis, utrum falsa an vera sint: alioquin per salutem Pharaonis exploratores estis. Tradidit ergo eos custodiae tribus diebus. Die autem tertio eductis e carcere, ait: Facite quae dixi, et vivetis: Deum enim timeo. Si pacifici estis, frater vester unus ligetur in carcere: vos autem abite, et ferte frumenta quae emistis, in domos vestras, et fratrem vestrum minimum ad me adducite, ut possim vestros probare sermones, et non moriamini. Fecerunt ut dixerat, et locuti sunt ad invicem: Merito haec patimur, quia peccavimus in fratrem nostrum, videntes angustiam animae illius, cum deprecaretur nos, et non audivimus: idcirco venit super nos ista tribulatio. E quibus unus Ruben, ait: Numquid non dixi vobis: Nolite peccare in puerum, et non audistis me? en sanguis ejus exqui
Abbreviated transcription (Latin):
quicquam patiatun mali : In¬
gressisunt autem terram aegrpti
cum aliis quiper gebanit ademen
Nutum frumerita populis
uen debantur: Cum que ad o nessent
eum fitres sui & agnouiss& eos
quasi ad alienos durius loquebatur. In terroga is
eos : un de uenistis: quires ponderunt d&erra
chanaan ut emamus uictui necessaria: Et tamen
fr̃s ipse cognoscens non est agnitus ab eis: secor da¬
tusq: somniorum quae aliquando uidenart. Ait
ad eos. Explonrtores estis. Vt uideatis in firmi¬
orto terne uenistis. Quidixerunt. Non est ita
dñe sed serui tui uenerunt ut emerent cibos
Omnes filii unius uirisumus: pacifici uenimus
Nec quic quam famulitui machinantur mali:
Quibus ille respondit: Aliter est: In munita
Duo decim in quiunt serui tui fratres sumus filui
uiriunius interrachanaanminimus cumpa¬
tre nro est. & alius non est super: Hoc est ait
quod locutus sum explontores estis: iam nunc
experimentum uri capiam. Per salutem phanro¬

Expanded text:
quidquam patiatur mali, inquidquam patiatur mali, ingressi sunt terram Aegypti cum aliis qui pergebant ad emendnutum frumenta populis vendebantur. Cumque adorassent eum fratres sui, et agnovisset eos, quasi ad alienos durius loquebatur, interrogans eos:Chanaan, ut emamus victui necessaria. Et tamen fratres ipse cognoscens, non est cognitus ab eis. Recordatusque somniorum, quae aliquando viderat, ait ad eos: Exploratores estis: ut videatis infirmiora terrae, venistis. Qui dixerunt: Non est ita, domine, sed servi tui venerunt, ut emerent cibos. Omnes filii unius viri sumus: pacifici venimus, nec quidquam famuli tui machinantur mali. Quibus ille respondit: Aliter est: immunita t At illi: Duodecim, inquiunt, servi tui, fratres sumus, filii viri unius in terra Chanaan: minimus cum patre nostro est, et alius non est super. Hoc est, ait, quod locutus sum: Exploratores estis. Jam nunc experimentum vestri capiam: per salutem Pharao
Abbreviated transcription (Latin):
terra paupertatis mete: Igitur trrns ac¬
tis septem annis ubertatis qui fuerunt in ae¬
grpto. Coeperunt uenire septem anni in¬
opiae quos praedixenat ioseph. & in uniuer¬
so orbe fames pnreualuit : Incuncta autẽ
terra aegrpti erat fames : quae suriente cla¬
mauit populus ad phanconem alimenta pe¬
tens : Quibus respondit Ite adio seph. Et
quic quid uobis dixerit facite. Crescebat
autem cotidie fames in omni terra. Aperu¬
it que ioseph uniuersahorrea & uendebat
aegrptiis : Nam & illos oppresserat fames
Omnes que prouintiae ueniebant in aegrp¬
tum ut emerent escas & malum in opiae
quod alimenta uenderentur in aegrpto:
Dixit filuis suis: Quare neglegitis.
Audiui quod triticum uenunda r&ur
inaegrpto. Descendite & emite nobis Ni¬
cessaria. ut possimus uiuere & non con¬
sum mamur in opia : Descendentes
igitur fratres iosephdecem ut eme¬
rent frumenta in aegrpto. beniamin
domi&ento abiacob: qui dixentt
fux tribus eius. Neforte initenere

Expanded text:
terra paupertatis meae. Igitur transacterra paupertatis meae. Igitur transactis septem annis ubertatis, qui fuerant in Aegypto, coeperunt venire septem anni inopiae, quos praedixerat Joseph: et in universo orbe fames praevaluit; in cuncta autem terra Aegypti deerat panis. Qua esuriente, clamavit populus ad Pharaonem, alimenta petens. Quibus ille respondit: Ite ad Joseph, et quidquid vobis dixerit, facite. Crescebat autem quotidie fames in omni terra: aperuitque Joseph universa horrea, et vendebat Aegyptiis: nam et illos oppresserat fames. Omnesque provinciae veniebant in Aegyptum, ut emerent escas, et malum inopiae quod alimenta venderentur in Aegypto, dixit filiis suis: Quare negligitis? audivi quod triticum venundetur in Aegypto: descendite et emite nobis necessaria, ut possimus vivere, et non consumamur inopia. Descendentes igitur fratres Joseph decem, ut emerent frumenta in Aegypto Benjamin domi retento ab Jacob, qui dixerat fratribus ejus: Ne forte in itinere
Abbreviated transcription (Latin):
aegrptiꝰ. Dixit quoq: rex adioseph. Ego
sumphanco. absque tuo imperio non mo¬
uebit quis quam manum aut pedem in omni
terra aegrpti. Vertitq: nomen illius &
uocauit eum lingua aegrptiaca saluatorẽ
mundi: Dedit quoq: illi uxorem a senech
sus itaq ioseph ad teriirm aegrpti. Triginta autẽ
enrt annorum quando st&it in conspectu regis
phara onis & circumiuit omnes regiones ae¬
grpti :uenit quoq fertilitas septem annorũ
& in manipulos redatȩ seg&es congregatte sunt
inhorrea aegrpti: Omnis &iam frugum ab un¬
dantia insingulis urbibus condita est ꝰ Tantaq
quar&ur & copia mensunt̃ exceder & : Natis
autem io sephfiliiduo ante quam uenir& fames
quos ei peperit a senech. filia phutiphares
sacerdotis elio poleos : Vo cauitq: nomen
primogeniti manasse dicens. Obliuiscime
fecit ds̃ omnium laborum meorum & domum
patris mei Nomen quoq: secundi appella¬
uit ephic imdicens : Crescere mefecit ds̃ in

Expanded text:
Egypti. Dixit quoque Rex ad Joseph. Ego Egypti. Dixit quoque Rex ad Joseph. Ego sum Phavebit quisquam manum aut pedem in omni terra Aegypti. Vertitque nomen illius, et vocavit eum lingua Aegyptiaca, Salvatorem mundi. Deditque illi uxorem Aseneth, us itaque Joseph ad terram Aegypti triginta autem annorum erat quando stetit in conspectu regis Pharaonis, circuivit omnes regiones Aegypti. Venitque fertilitas septem annorum: et in manipulos redactae segetes congregatae sunt in horrea Aegypti. Omnis etiam frugum abundantia in singulis urbibus condita est. Tantaque quaretur, et copia mensuram excederet. Nati sunt autem Joseph filii duo antequam veniret fames: quos ei peperit Aseneth, filia Putiphares, sacerdotis Heliopoleos. Vocavitque nomen primogeniti, Manasses, dicens: Oblivisci me fecit Deus omnium laborum meorum, et domus patris mei. Nomen quoque secundi apellavit Ephraim, dicens: Cresccre me fecit Deus in
Abbreviated transcription (Latin):
g& inhorrea. & omne frumentũ subpbanto¬
nis potestate condatur. seru&ur in urbi¬
bus & par&ur futunae septem annorũ fami
quae puces sunt ẽ aegrptum & non consum
m&urternt in opiae : Placuit phana oni
consiliũ &cunctis ministris eius : Locutusq
est adeos . Num inuenire poterimus talem
uirum qui spũdĩ plenus sit̃. Dixit ergo ad
io sepb: quia ostendit tibi ds̃ omnia quaelo cu¬
tus es : Num quid sapientiorem & similemtui
inuenire potero : Tueris super domũmeã
& ad tui oris imperiũ cunctus populus oboe¬
di& un o tantum regni solio tep̃cedam: Di¬
cens quoq: rursum phanaco adioseph. Ecce
constituite super uniuersam terram ae¬
grpti : Tulit anulum demanusua & dedit
inmanu eius. Vestiuit que eum stola
brssina & collo torquem auream cir¬
cum posuit. fecit que ascendere supercur¬
rum suum secundum clamante prrecone
ut omnes cormeo genuflecterent. & prte¬
positum scirent esse uniuersae terrae

Expanded text:
get in horrea: et omne frumentum sub Pharaoget in horrea: et omne frumentum sub Pharaonis potestate condatur serveturque in urbibus. Et paretur futurae septem annorum fami, quae etur terra inopia. Placuit Pharaoni consilium: et cunctis ministris ejus. Locutusque est ad eos. Num invenire possumus talem virum: qui spiritu Dei plenus sit? Dixit ergo ad Joseph: quia ostendit tibi Dominus Deus omnia que locutus es: numquid sapientiorem et similem tui invenire potero? Tu eris super domum meam: et ad tui oris imperium cunctus populus obediet. Uno tantum regni solio te precedam. Dicensque rursus Pharao ad Joseph. Ecce constitui te super universam terram Egypti. Tulitque anulum de manu sua: et dedit eum in manu ejus: vestivitque eum stola byssina: et collo torquem auream circumposuit. Fecitque ascendere super currum suum secundum clamantem preconem ut omnes coram eo genu flecterent: et prepositum esse scirent universe terre
Abbreviated transcription (Latin):
Qquae priorũ pulchritudinẽ deuontr̃. Nanit
Respondit iosepb somnium regis unam est
quae facturus ẽ ds̃ ostendit pbantonĩ sẽptem
bo ues pulchnte & septem spicat plenae sep¬
tem ubertatis annisunt. Eddemq uim somnii
comp̃bendunt: septem quoq boues tenues atque
macilentae qua ea scenderunt posteas. & sep¬
tem spicae tenues &uento urente percussae:
septem anni sunt uentunre famis quihocordi¬
ne complebuntur : Ecte septem anniuenient
fertilitatis magnae in uniuersa terra aegrp¬
ti. quos sequentꝰ septem anni aliitantẽ ste¬
rilitatis ut obliuioni trrdatur cunctan&id
abundantia . Consumptunt est enim fames
omnem terram & ubertatis magnitudinẽ
per ditunt inopice magnitudo : Quodautem
ui disti secundo ad eandem rem pertinens
somnium firmitatis indicium ẽ eo quod fiat
sermodĩ & uelocius implecitur: Nuncer¬
go prȩuideat rex uirum scipientem & indus¬
trium & pireficiat eum terrae aegrpti qui

Expanded text:
quae priorum pulchritudinem devorarunt. Narrquae priorum pulchritudinem devorarunt. NarrRespondit Joseph: Somnium regis unum est: quae facturus est Deus, ostendit Pharaoni. Septem boves pulchrae, et septem spicae plenae, septem ubertatis anni sunt: eamdemque vim somnii comprehendunt. Septem quoque boves tenues atque macilentae, quae ascenderunt post eas, et septem spicae tenues, et vento urente percussae: septem anni sunt venturae famis. Qui hoc ordine complebuntur: Ecce septem anni venient fertilitatis magnae in universa terra Aegypti: quos sequentur septem anni alii tantae sterilitatis, ut oblivioni tradatur cuncta retro abundantia: consumptura est enim fames omnem terram, et ubertatis magnitudinem perditura est inopiae magnitudo. Quod autem vidisti secundo ad eamdem rem pertinens somnium, firmitatis indicium est, eo quod fiat sermo Dei, et velocius impleatur. Nunc ergo provideat rex virum sapientem et industrium, et praeficiat eum terrae Aegypti: qui
Abbreviated transcription (Latin):
uit euentus : Ego enim redditus sum officio
meo & ille sus pensus est incruce : Proti¬
nus ad regis imperium eductum de carcere
iosephtotonderunt ac ueste mutata oblatus ẽ
ei: Cui illeait. uidi somnia nec ẽ qui edisse¬
net quaeuidi. Audiuite prudentissime
conicere Respondit ioseph Absq: meds̃
res pondebit prosperit phantoni: Narrauit
ergo phanto quoduidenrt: Putabam me
stare superripam fluminis & septem boues
de amne conscendere pulchrasnimis &
obhesas carnibus quae in pastu paludis uirec¬
ta carpebant : Et eccebus sequebant ur
aliae septem bo ues intantum deformes &
macilentae ut num quam tales interraae¬
grpti uiderim Quaed euo nrtis & consump¬
tis priorib: nullum saturitatis dedere
uestigium sed simili macie &squaloretor¬
pebant : Euigilans rursũ sopore depressis
uidi somniũ septẽ spicae pulabant inculmo
uno plenae atq: pulcherrimae Aliae quoq:
septẽ tenues & ꝑcussae uredine oriebantu estipula

Expanded text:
vit eventus: ego enim redditus sum officio vit eventus: ego enim redditus sum officio meo: et ille suspensus est in cruce. B. XL. Protinus ad regis imperium eductum dIoseph totonderunt ac veste mutata obtulerunt ei cui ille ait vidi somnia nec est qui edisserat quae audivi te prudentissime conicere respondit Ioseph absque me Deus respondebit prospera Pharaoni narravit ergo ille quod viderat putabam me stare super ripam fluminis et septem boves de amne conscendere pulchras nimis et obesis carnibus quae in pastu paludis virecta carpebant et ecce has sequebantur aliae septem boves in tantum deformes et macilentae ut numquam tales in terra Aegypti viderim quae devoratis et consumptis prioribus nullum saturitatis dedere vestigium sed simili macie et squalore torpebant evigividi somnium: Septem spicae pullulabant in culmo uno, plenae atque pulcherrimae. Aliae quoque septem tenues et percussae uredine, oriebantur ex stipula;
Abbreviated transcription (Latin):
tur in locis palustrib:: Aliae quoq: septẽ
emergebant deflumine foedae confec¬
tȩq: maciae & pascebantur in ipsa amnis
ripa in locis uirentibus. Deuora ueruntq
eas quarum mine species & habitudo corpo¬
rum enrt: Experrectus phanco. rursum
dor miuit & uidit alterum somnium: septẽ
spicae pululabant inculmo uno plenae
atq: formosae Aliae quoq: tot idemspicae
tenues & percussae uridine oriebantur
De uonentes omnem priorum pulchritu¬
dinem: Euigilans pharaco post qui&em
& factomane pauore perterritus . misit
& accersitis narrauit somnium Nec erat
qui interpra & ar&ur : Tunc daemum remi¬
nis censpincernarum magister. ait: Con¬
fiteor peccatum meum: inctus rex seruis
suis me & magistrum pistorum r&rudiius¬
sit in carcerem principis militum. ubi uNa
nocte uterq: uidimus somnium pnresagum
futurorum: Enat ibi puerhebreus eiusdẽ
ducis militum famulus: Cui narrantes som¬
nia audiuimus quic quid postea rei proba¬

Expanded text:
tur in locis palustribus. Aliae quoque septem tur in locis palustribus. Aliae quoque septem emergebant de flumine, foedae confectaeque macie: et pascebantur in ipsa amnis ripa in locis virentibus: devoraveruntque eas, quarum mira species et habitudo corporum erat. Expergefactus Pharao, rursum dormivit, et vidit alterum somnium: Septem spicae pullulabant in culmo uno plenae atque formosae: aliae quoque totidem, spicae tenues, et percussae uredine oriebantur, devorantes omnem priorum pulchritudinem. Evigilans Pharao post quietem, et facto mane, pavore perterritus, misit aet accersitis narravit somnium, nec erat qui interpretaretur. Tunc demum reminiscens pincernarum magister ait: Confiteor peccatum meum: Iratus rex servis suis, me et magistrum pistorum retrudi jussit in carcerem principis militum: ubi una nocte uterque vidimus somnium, praesagium futurorum. Erat ibi puer Hebraeus, ejusdem ducis militum famulus: cui narrantes somnia, audivimus quidquid postea rei proba
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta officium tuum sicut facere ante con¬
sue uenes tantum memento mei cumbene
tibi fuerit & facies mecum misericor diã
hebreorum & hic in nocens in lacum missus
sum : Videns pistorum magister quod pru¬
denter somnium dis soluiss& ait. Et ego
uidi somnium quod haberem tracanistrac
farinae supercaput meum : & in uno canis¬
tro quoderat excelsius portare me omnes
cibos quifiunt arte pistoria. auesq: co¬
medere exeo: respondit ioseph. haec ẽ
inter pna&atio somnii: Trea canistrte
tres adhuc dies sunt post quos aufer& pha¬
nro caputtuum ac sus pend&te incruce
& lacenebunt uolucres carnestuas: Ex¬
Recor datus .ẽ inter aepulas magistri
pincernarum & pistorum principis:
Nestituit q alterum in locum suum ut
pendit in patibulo ut coniectoris ueritas
probar&ur. Et tamen succedentibus
prosperis. p̃positus pincer parum obli
super fluuium dequo ascendebant septem
bo ues pulchiae & cnassaenimis & pasceban¬

Expanded text:
juxta officium tuum, sicut facere ante conjuxta officium tuum, sicut facere ante consueveras. Tantum memento mei, cum tibi bene fuerit, et facias mecum misericordiam: Hebraeorum, et hic innocens in lacum missus sum. Videns pistorum magister quod prudenter somnium dissolvisset, ait: Et ego vidi somnium: Quod haberem tria canistra farinae super caput meum: et in uno canistro quod erat excelsius, portare me omnes cibos qui fiunt arte pistoria, avesque comedere ex eo. Respondit Joseph: Haec est interpretatio somnii: Tria canistra, tres adhuc dies sunt: post quos auferet Pharao caput tuum, ac suspendet te in cruce, et lacerabunt volucres carnes tuas. Exrecordatus est inter epulas magistri pincernarum, et pistorum principis. Restituitque alterum in locum suum, utpendit in cruce  Vulg. patibulo, ut conjectoris veritas probaretur. Et tamen succedentibus prosperis, praepositus pincernarum oblitsuper fluvium, de quo ascendebant septem boves, pulchrae et crassae nimis: et pasceban
Abbreviated transcription (Latin):
in carcerem princeps militum iN quo enat uinc¬
cus & ioseph At custos carceris trrdidit eos
ioseph qui& ministrebat eis : Aliquantum
temporis fluxenat. & illi in custodia tene¬
bantur : Videruntq: ambo somnium nocte
una iuxta interpr&ationem congruã sibi :
Ad quos cum intro iss& iosepb mane & uidis¬
s& eos tristes. sciscitatus est dicens : Cur
tristior est hodie solito facies unã : quires¬
ponderunt somnium uidimus & non est
qui inter pri&etur nobis : Dixit que ad eos
io sepb Numquid non dĩ ẽ inter pra&atio.
Teferte mihi quid uideritis: Narrauit
suum : Videbam conrmme uitem in quaentnt
tres propagines crescere paulatim gẽmas
& post flores uuas maturescere. Calicemq
phara o. inmanumea: Tuliergo uuas & ex¬
prressi incalicem quem tenebam: & traȩdidi
poculum phanconi : Respondit ioseph:
Haec ẽ interp̃tatio somnii. tres propagi¬
nes tres adhuc dies sunt post quos recor¬
dabitur phanto magisteriitui . & restitu&
te ingnadum pristinum : Dabisq: ei calicẽ

Expanded text:
o erat vinctus et Joseph. At custos carceris tradidit eos Joseph, qui et ministrabat eis. Aliquantum temporis fluxerat, et illi in custodia tenebantur. Videruntque ambo somnium nocte una juxta interpretationem congruam sibi: ad quos cum introisset Joseph mane, et vidisset eos tristes, sciscitatus est dicens: Cur tristior est hodie solito facies vestra? Qui responderunt: Somnium vidimus, et non est qui interpretetur nobis. Dixitque ad eos Joseph: Numquid non Dei est interpretatio? referte mihi quid videritis. Narravit suum: Videbam coram me vitem, in qua erant tres propagines, crescere paulatim in gemmas, et post flores uvas maturescere: calicemque Pharaonis in manu mea: tuli ergo uvas, et expressi in calicem quem tenebam, et tradidi poculum Pharaoni. Respondit Joseph: Haec est interpretatio somnii: Tres propagines, tres adhuc dies sunt, post quos recordabitur Pharao ministerii tui, et restituet te in gradum pristinum: dabisque ei calicem
Abbreviated transcription (Latin):
cũ gloria magna: Mansit autem in domo
uirisui annos centum: quinque : et dimisit
abram suam liberam et defuncta ẽ ac
sepulta cum uirosuo in bethulia luxitq
illam omnis populus diebus septem : In om¬
ui autem spatiouitae eius Non fuit qui
perturba retisrł: Et postmortem ei
annis multis : Dies autem uictor iaehuus
festiuitatis ab hebraeis. Innumero dierum
scõrum accipitur: et colitur aiuida eis ex
illo tempore usque in praesentem diem:¬

Expanded text:
cum gloria magna mansit autem in domo viri sui annos centum quinque et dimisit abram suam liberam et defuncta est ac sepulta cum viro suo in Bethuliam luxitque illam omnis populus diebus septem in omni autem spatio vitae eius non fuit qui perturbaret Israhel et post mortem eius annis multis dies autem victoriae huius festivitatem ab Hebraeis in numero dierum sanctorum accepit et colitur a Iudaeis ex illo tempore usque in praesentem diem
Abbreviated transcription (Latin):
cutem ostendistiinimicis nostris. quia tues quil¬
beras ab omnimalo illos enim locus tacrum & mus¬
carum occiderunt morsus : & non .ẽ. inuenta
scnitas animae illorum : quiadignierant ab hu¬
ius modi extermimari. filios cutem tuos. nec dra¬
txaui conum uenenatorum uicerunt dentesꝰ Mise¬
ricordic enimtua adueniens sanabat illos:
In memoria enim sermonũ tuorũ ex cminabant᷑
& sclucobantur : ne in cltã incidentes obliuionẽ
non possent tuo uti adiutorio: Et enĩ neq: herba
neq: maclagma sanauit illos : sed tuus dnẽ sermo

Expanded text:
autem ostendisti inimicis nostris quia tu es qui lautem ostendisti inimicis nostris quia tu es qui liberas ab omni malo illos enim lucustarum et muscarum occiderunt morsus et non est inventa sanitas animae illorum quia digni erant ab huiusmodi exterminari filios autem tuos nec draconum venenatorum vicerunt dentes misricordia enim tua adveniens sanabat illos in memoria enim sermonum tuorum examinabantur et salvabantur ne in altam incidentes oblivionem non possent tuo uti adiutorio etenim neque herba neque malagma sanavit illos sed tuus Domine sermo
Abbreviated transcription (Latin):
propter hoc & his similic passi sunt dignactormen¬
ꝓ quib: tormentis bene dis posuisti populumtuũ:
quib: dedisti concupircentia delectamenti sui
nouum saporem ȩ scã panons eis ortigo m&rã ut
illi quidem concupiscenter ȩs cã propterea quace
illis ostensa & mirsa sunt &ic̃ anecerscric
Concupiscentia auerterentur: hiccutem in breui
in oper ftcti : nouamgurtauerunt ȩscam.⁊
Oportebat enimillis quidẽ sine excusctione
suꝑ uenire interitum exercentib: tynennidẽ :¬
hiscutem tantũ ortendere quem admodum
inimiciillorum extermina bantur: Eteñi
cum suꝑ uenit illis sȩuabesticrum ira morsibus
ꝑuer sorum colubrorum exterminabantur¬
sed non in ꝑ p&uum ꝑmansit iratua. sed adcor¬
reptionem in bieui tur bati sunt: signũ habentes
sclutis ad commemonationem mandati legistuae
Quienim conuersus e non ꝑhoc quod ui debat
s nabatur : sed ꝑte omnium salucctor̃ & in hoc

Expanded text:
propter hoc per his similia passi sunt dignpropter hoc per his similia passi sunt digno quibus tormentis bene disposuisti populum tuum, quibus dedisti concupiscentiam delectamenti sui novum saporem, escam parans eis ortygometram, ut illi quidem concupiscentes escam, propter ea quae illis ostensa concupiscentia averterentur hi autem in brevi inopes facti novam gustaverunt escam oportebat enim illis quidem sine excusatione supervenire interitum exercentibus tyrannidem his autem tantum ostendere quemadmodum inimici illorum exterminabantur etenim cum supervenit illis saeva bestiarum ira morsibus perversarum colubrarum exterminabantur non in perpetuum permansit ira tua sed ad correptionem in brevi turbati sunt signum habentes salutis ad commemorationem mandati legis tuae qui enim conversus est non per hoc quod videbat sanabatur sed per te omnium salvatorem et in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
sed cestimauer̃ lutum eẽ uitamnos trom & con¬
uer sationem uitae compositã adlucrum & opor¬
tere unde cum que &iam exmalo adquirere:
hic enim suꝑ omnes scit sedelinquere qui ex terrae
materia fracgilic uccsic & sculptilic fin igit:
Omner eniminsi pientes & infelices supnt modũ
animae suꝑbisunt: In imicipopulitui & impe¬
xaxiuii renter illi : Qnm̃ omnic idola nationum aesti¬
mauerunt deos : quib: neq: oculorum uisur. e
aduidendum neq: nares adꝑcipiendum spm̃ neq
a urer adacudiendum nec digitimanuumadoat¬
tandũ sed & peder eorũ pigriad ambulcndum:
illos. ne moenim sibi similem homo poterit dm̃ fingere:
cum sit enim mortoclis mortuum fingit manib
inquis melior ẽ enim ipse his quos colit . qui co
ipse quidem uixit cũ e& mortaclis. illi aut̃ nũ quẽ
sed & animalicmiserrima colunt: insensate eni
conparata his clissunt d&eriora: sed nec uspectu
aliquis ex hir anima lib: bona potest conspicere::
Effuge cutem di lacudem & benedictionẽ ei:

Expanded text:
existimauerunt lusum esse uitam nostram et conuersationem uitę compositam ad lucrum et oportere undecunque etiam ex malo acquirere? hic enim super omnes scit se delinquere qui ex terrae materia fragilia vasa et sculptilia fingit omnes enim insipientes et infelices supra modum animae superbi sunt inimici populi tui et imperantes illi quoniam omnia idola nationum aestimaverunt deos quibus neque oculorum visus est ad videndum neque nares ad percipiendum spiritum neque aures ad audiendum nec digiti manuum ad tractandum sed et pedes eorum pigri ad ambulandum illos nemo enim sibi similem homo poterit deum fingere cum sit enim mortalis mortuum fingit manibus iniquis melior est enim ipse his quos colit quia ipse quidem vixit cum esset mortalis illi autem numquam sed et animalia miserrima colunt insensate eniconparata his aliis sunt deteriora sed nec aspectu aliquis ex his animalibus bona potest conspicere effugit autem Dei laudem et benedictionem eius
Abbreviated transcription (Latin):
malorum amatores digni quis pem inta lib: habent
et qui faciunt illos. & qui diligunt & qui colunt̃ sed&
figulus mollem terram pntemens laboriose fingit
adusus nrõs unum quodq: uas. & de eodem luto fingit
quacemunda sunt: in usum ua scsimiliter & quaehis
sunt contntria. Horum cutem ucsorum quisitusus
ẽ illicurao non quic loberaturus ẽ nec qm̃breuis
illiuitaẽ : sed concertatur aurificib: & argenta¬
riis : sed & cenrrios imitatur : & gloriam pnrefert
qm̃ res suꝑ ucicuas fingit: Cinis ẽ. coreius &tra
suꝑ uacua spes illiur. & luto uilior uita illius

Expanded text:
malorum amatores digni qui spem in talibus habent malorum amatores digni qui spem in talibus habent et qui faciunt illos et qui diligunt et qui colunt sed et figulus mollem terram premens laboriose fingit ad usus nostros unumquodque vas et de eodem luto fingit quae munda sunt in usum vasa similiter et quae his sunt contraria horum autem vasorum qui sit usus est illi cura non quia laboraturus est nec quoniam brevis illi vita est sed concertatur aurificibus et argentariis sed et aerarios imitatur et gloriam praefert quoniam res supervacuas fingit cinis est cor eius et terra supervacua spes illius et luto vilior vita illius
Abbreviated transcription (Latin):
miuste aut peierant cito Dum enim confidunt
in idolis quae sunt sine anima male iunt ntes reno¬
ceri senonsperant : ut r que ergo illis euenienT
digne : qnm̃ malesenserunt dedo. attendentes
idolis. & in iuste iureuerunt indolo contemp¬
nentes iur titiam: non enim iunentium ẽ uir¬
tus. sed peccantium poena ꝑ ambulabat
semꝑ in iustorum prce uicricationem:
Tuccutem dr̃ noster sucuis & uerus espatiens¬
& in misericordia dis ponens omni& &enim sipet¬
cauerimus tui sumus scientes magnitudinem
tuam : & si non pecciuerimur : scimus qnm̃ apudte
sumur computatiꝰ nos se enimte consum matic
iuftitiaẽ: &scire iustitiam & uir tutem tuami
nt dix est inmortalitactis. ÷ Nonenim iner
rorem induxitnos hominum malae artis ex¬
cogitatio : nec umbra pictunte. labor smnefructu:
effigies sculpta ꝑ uarios colorer: Cuiur arpet¬
tur inrensato dat concupiscentia & diligit
mor tuae imaginis effigiemsine animc

Expanded text:
iniuste aut periurant cito dum enim confidunt iniuste aut periurant cito dum enim confidunt in idolis quae sunt sine anima male iurantes renoceri se non sperant utraque ergo illis evenient digne quoniam male senserunt de Deo adtendentes idolis et iniuste iuraverunt in dolo contemnentes iustitiam non enim iurantium est virtus sed peccantium poena perambulat semper in iniustorum praevaricationem tu autem Deus noster suavis et verus es patiens et misericordia disponens omnia etenim si peccaverimus tui sumus scientes magnitudinem tuam et si non peccaverimus scimus quoniam apud te sumus conputati nosse enim te consummata iustitia est et scire iustitiam et virtutem tuam radix est inmortalitatis non enim in rorem induxit nos hominum malae artis excogitatio nec umbra picturae labor sine fructu effigies sculpta per varios colores cuius aspectus insensato dat concupiscentiam et diligit mortuae imaginis effigiem sine anima
Abbreviated transcription (Latin):
Et haec fuit huma neuitue deceptio qnm aut uffec¬
tui aut regib: deseruientes. homines in commun ca¬
bile nomen lapidib: & lignis imposuerunt : E non
suffecenit erras see os cirađi scienticm: sed & in
mccgno uiuentes inscientiae bello tot & tammacgna
mala pacem cppellantꝰ. Aut enimfilios suos sa¬
crificantes aut obscura sa crificia facientes aut
inscnie plenas uigilics habentes : neq: uitti¬
neq: nuptics mundas iun custodiunt:: sedclius
alium ꝑ inuidiam occidit: aut cedultenens co¬
triscat : & omnia commixta sunt scnguir. homi¬
cidium. furtum & fictio. Corruptio infidelita
tur batio & periurium. Tumultur bon orũ hĩ
in memonitio. unimcrum inquinatio natiui tactis
inmutatio nupticrum in constantia inordina¬
tio moe chicce & inpudititice: In stindorum enĩ
idolorum cultunt. Omnis malicauscce & ini¬
tium & finis .: Aut enimdum lcc&antur in sani¬
unt : aut certe uacticinantur falsi aut uiuunt

Expanded text:
et haec fuit vitae humanae deceptio quoniam aut adfecet haec fuit vitae humanae deceptio quoniam aut adfectui aut regibus deservientes homines incommunicabile nomen lapidibus et lignis inposuerunt et non sufficerat errasse eos circa Dei scientiam sed et in magno viventes inscientiae bello tot et tam magna mala pacem appellant aut enim filios suos sacrificantes aut obscura sacrificia facientes aut insaniae plenas vigilias habentes nequnuptias mundas iam custodiunt sed alius alium per invidiam occidit aut adulterans contristat et omnia commixta sunt sanguis homicidium furtum et fictio corruptio infidelitas turbatio et periurium tumultus bonorum Domini inmemoratio animarum inquinatio nativitatis inmutatio nuptiarum inconstantia moechiae et inpudicitia infandorum enim idolorum cultura omnis mali causa est et initium et finis aut enim dum laetantur insaniunt aut vaticinantur falsa aut vivunt
Abbreviated transcription (Latin):
finis inuentus ẽ: a cerbo enim luctudolens
paten. cit o sibi raepti filii fecit imaginẽ:
& illum qui tunc quasi homo mortuus fuerat:
nunc tum quam deum colere coepit & cons¬
tituit inter seruos suos sacrar & sacrificia
Deinde inter ueniente tempore. conuales cen¬
te in iqua consu&udine. hicer rortam quao
lex custoditaest. &trrannorum imperio
colebantur figmente hos quos in pedam honontre
non potenint hominer propter quodlonge essenc :
Elongin quo figuntm illorum allatam euidentem ima¬
ginem regis quem honontre uolebant fecerunt ut illũ
qui aberit tam quam pricesentem colerent sua sol¬
licitudine: prouexit autem adhoram culturem.
et hos quii gnonebant arti ficłs eximiam diligentiã:
Illeenim uolens plur placene illi quise assumpsit¬
& labontuit arte suc ut similitudinem inmelius
figuntret: multitudo autem hominum abducta
ꝑspeciem operis. Cum qui ante tempur tãquã
homo honortus fuenit : nuncđm adorauerund :¬

Expanded text:
finis inventus est. Acerbo enim luctu dolens finis inventus est. Acerbo enim luctu dolens pater, cito sibi rapti filii fecit imaginem; et illum, qui tunc quasi homo mortuus fuerat, nunc tanquam deum colere coepit, et constituit inter servos suos sacra et sacrificia. Deinde interveniente tempore, convalescente iniqua consuetudine, hic error tanquam lex custoditus est, et tyrannorum imperio colebantur figmenta. Et hos quos in palam homines honorare non poterant, propter hoc quod longe essent, e longinquo figura illorum allata, evidentem imaginem regis, quem honorare volebant, fecerunt: ut illum qui aberat, tanquam praesentem colerent sua sollicitudine. Provexit autem ad horum culturam, et hos, qui ignorabant, artificis eximia diligentia. Ille enim volens placere illi qui se assumpsit, elaboravit arte sua, ut similitudinem in melius figuraret. Multitudo autem hominum abducta speciem operis eum qui ante tempus tamquam homo honoratus fuerat nunc deum existimaverunt