comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
loquere exparturiente etdolente: Populus enim tuus deuoratur
incibo panis. ⁊ Est hicergo populus dĩ quideuoretur. Certe non est qui
faciatbonum non est usq adunum: Respondetur exilla regala. sed iste
populus qui deuoratur. iste populus qui patitur malos. Istequigemit &
parturit malos. lam exfiluis hominum filii dĩ facti sunt. Ideo deuorantur
Consilium enim in opis confudistis. quõ dñs speseiusẽ: Plerumq enim
ut deuoretur populus dĩ. hoc ipsum in illo contemnitur quia populus dĩ ẽ
Rapiam inquit et expoliem: sixpĩanusẽ quid mihi facturusẽ : : Loquitur
proillo quiloquitur proparturiente.: Etminatur deuorantibus dicens.
Nonnescient omnes qui operantur iniquitatem :: Nam et ille qui uide¬
bat furem et toncurrebat cumeo. et tumadulteris portionem suam pone¬
bat: Sedens aduersus fratrem suum detrahebat. Et aduersus filium ma¬

Expanded text:
loquere ex parturiente et dolente. Populus enim tuus devoratur loquere ex parturiente et dolente. Populus enim tuus devoratur in cibo panis. Est ergo hic populus Dei qui devoratur. Certe non est qui faciat bonum, non est usque ad unum. Respondetur ex illa regula. Sed iste populus qui devoratur, iste populus qui patitur malos, iste qui gemit et parturit inter malos, jam ex filiis hominum filii Dei facti sunt: ideo devoratur. Consilium enim inopis confudistis, quoniam Dominus spes ejus est . Plerumque ut devoretur populus Dei, hoc ipsum in illo contemnitur, quia populus Dei est. Rapiam, inquit, et exspoliem; si christianus est, quid mihi facturus est? Loquitur pro illo, qui loquitur pro parturiente, et minatur devorantibus, dicens, Nonne scient omnes qui operantur iniquitatem? Nam et ille qui videbat furem, et concurrebat cum eo, et cum adulteris portionem suam ponebat, sedens adversus fratrem suum detrahebat, et adversus filium ma
Abbreviated transcription (Latin):
termalos. ⁊ Expecta in quit dnm̃. Nolicito ferre sententiam.: Don aui¬
hominibus bene facere. sed exme Non inquit exse Exseenim mali sunt.
filii hominum sunt quando male faciunt. quando bene. filu mei. Hocenĩ
facitds̃ exfiliis hominum. filiosdĩ: Quia exfilio dĩ fecit ds̃ filium hominis :
Videte quaesit illa participatio. Promissaẽ nobis participatio diuinita¬
tis : Mentitur qui promisit : sinonẽ priorfactus particeps mortalitatis :
Filius enim dĩ particeps mortalitatis effectus ẽ : Vt mortalis homo fiat
particeps diuinitatis. Quitibi promisit communi candum tecum bonũ
suum: Prius tecum communicauit malotuo .: Quitibi promisit diuini¬
tatem. ostendit inte caritatem: Ergotolle quod homines filiidĩ sunt .
remanet quod filii hominum sunt. Non est qui faciat bonũ ñ ẽ usq ad unũ¬
meum incibo panis: Nonnescient nonne illis ostenditur : Dicminare

Expanded text:
ter malos. Exspecta, inquit Dominus; noli cito ferre sententiam: donaviter malos. Exspecta, inquit Dominus; noli cito ferre sententiam: donavihominibus bene facere, sed ex me, inquit, non ex se; ex se enim mali sunt: filii hominum sunt, quando male faciunt; quando bene, filii mei. Hoc enim facit Deus, ex filiis hominum filios Dei: quia ex Filio Dei fecit filium hominis. Videte quae sit illa participatio: promissa est nobis participatio divinitatis; mentitur qui promisit, si non est prior factus particeps mortalitatis. Filius enim Dei particeps mortalitatis effectus est, ut mortalis homo fiat particeps divinitatis. Qui tibi promisit communicandum tecum bonum suum, prius tecum communicavit malum tuum: qui tibi promisit divinitatem, ostendit in te charitatem. Ergo tolle quod homines filii Dei sunt, remanet quod filii hominum sunt: Non est qui faciat bonum, non est usque ad unumeum in cibo panis? Nonne scient? nonne illis ostendetur? Dic, minare,
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s. tescrutari facit . Et quod dono ipsius tufacis. ille facere dicitur. quia
sine illo nontu faceres: Irgo ds facere dicitur cumtu facis . Dedono sp̃s
facere dicitur. uelut prospicere etuidere: Quare autem decaelo. si hoc
homines faciunt.: Quia dicit a postolus. Nra enim conuersatio. incaelis ẽ
Vndeenim hoc facis utiuideas : Vnde prospicis ut intellegas : Nonne corde :
Sicorde hoc facis xpĩane. uide si sursum corhabeas Si sursum corhabes:
decaelo interram prospicis. Et quia hocdono dĩ facis. Dĩ detaelo prospicit
quicquid hicdonat. agnoscit .: Audi quid: quia omnes declinauerunt
simul. inutiles facti sunt : non ẽ qui faciat bonum non est usq adunum.
Quae igitur ill&c alia questio ẽ : nisi quam paulo ante commemoraui.
Si nonẽ qui faciatbonum nonẽusq ad unum. Nemorestat qui gemat in¬

Expanded text:
 Spiritus, qui et te scrutari facit: et quod dono ipsius tu facis, ille facere dicitur; quia  Spiritus, qui et te scrutari facit: et quod dono ipsius tu facis, ille facere dicitur; quia sine illo tu non faceres. Ergo Deus facere dicitur, cum tu facis. De dono Spiritus facere dicitur; velut prospicere et videre. Quare autem de coelo, si hoc homines faciunt? Quia dicit Apostolus, Nostra autem conversatio in coelis est . Unde enim hoc facis ut videas, unde prospicis ut intelligas? nonne corde? Si corde hoc facis, christiane, vide si sursum cor habeas. Si sursum cor habes, de coelo in terram prospicis. Et quia hoc dono Dei facis, Deus de coelo prospicit quid, quia hic donat, agnoscit? Audi quid: Quia omnes declinaverunt, simul inutiles facti sunt: non est qui faciat bonum, non est usque ad unum. Quae igitur illa alia quaestio est, nisi quam paulo ante commemoravi? Si non est qui faciat bonum, non est usque ad unum, nemo restat qui gemat in
Abbreviated transcription (Latin):
hicds̃ detaelo prospexit superfilios hominum. utuideret. siẽ intelle¬
gens requirens dm̃. Adsit ipse &donet nobis. ut quod cornrm̃ fecit con¬
cipere. faciat et parere. A postolus dicit: Nosautem non spm̃ huius
mundi accepimus. sed spẽm qui exdõẽ. Vt sciamus quaeadõ donata sunt
nobis : hoc spũ ergo quo cognoscimus quae adõ donata sunt nobis. discernimꝰ
internos &eos quibus haecdonata non sunt.: Et ex nobis illos cognoscimꝰ.
quasi nos aliquod bonum habere non potuisse intellegimus: nisi illo do¬
nante eclargiente : a quo sunt omnia bona: simul uidemus. Nihiltale pos¬
sehabere eos. quibus haec ds̃ nondonauit. Ista dinoscentia. nobis exspũ
dĩẽ. Eteo quo uidemus. hocds̃ uidet quia hicds̃ uidet ut faciam us.
Hinc enim dictum ẽ et illud. sp̃s enim omnia scrutatur. etiam altitudi¬
nem dĩ: Non quia ille scrutatur quinouit omnia: sed qui tibi donatus ẽ

Expanded text:
hic, Deus de coelo prospexit super filios hominum, ut videret si est intellihic, Deus de coelo prospexit super filios hominum, ut videret si est intelligens aut requirens Deum. Adsit ipse, et donet nobis ut quod cor nostrum fecit concipere, faciat et parere. Apostolus dicit: Nos autem non spiritum hujus mundi accepimus, sed Spiritum qui ex Deo est, ut sciamus quae a Deo donata sunt nobis. Hoc Spiritu ergo quo cognoscimus quae a Deo donata sunt nobis, discernimus inter nos et eos quibus haec donata non sunt, et ex nobis illos cognoscimus. Quia si nos aliquod bonum habere non potuisse intelligimus, nisi illo donante et largiente a quo sunt omnia bona; simul videmus nihil tale posse habere eos quibus haec Deus non donavit. Ista dignoscentia nobis ex Spiritu Dei est; et eo quo videmus hoc, Deus videt; quia id Deus facit ut videamus. Hinc enim dictum est et illud, Spiritus enim omnia scrutatur, etiam altitudinem Dei : non quia ille scrutatur qui novit omnia, sed quia tibi donatus est
Abbreviated transcription (Latin):
simul. in utiles facti sunt. Nonẽ qui faciat bonum non ẽusq adunum Duae
quȩstiones oriuntur. aliquantum difficiles: Sienim respexit decaelo ds̃
utuideat siẽ intelleͥgens autrequirens dm̃. subintrat cogitatio in prudenti
quia non omnia nouit ds̃: Haec una questio ẽ.: quae ẽ altera : Sinonẽ qui
faciat bonum. non ẽusq adunum. Quisẽ ille qui parturit intermalos : Illa
ergo sic soluitur quȩstio : quia plerumq italoquitur scriptura. ut quod dono
dĩ creatura facit. ds̃ facere dicatur: ut uerbi gratia. cummisereris
pauperi. quia donodĩ facis. ds̃misereatur: Cum cognoscis quisis. quia
illo allucente facis. sis es quidicas. tuin luminabis lucernam meam dnẽds̃
meus inlumina tenebrasmeas. quodõdonante et faciente cognoueris.
ille cognoscit. Nam indeẽ. temptatuos dñs ds̃ uester. ut sciat sidiligi¬
tis illum. Quid est ut sciat: ut donosuo scireuos faciat. Sicergo &

Expanded text:
simul inutiles facti sunt: non est qui faciat bonum, non est usque ad unum. Duae simul inutiles facti sunt: non est qui faciat bonum, non est usque ad unum. Duae quaestiones oriuntur aliquantum difficiles. Si enim respicit de coelo Deus, ut videat si est intelligens aut requirens Deum; subintrat cogitatio imprudenti, quia non omnia novit Deus. Haec una quaestio est: quae est altera? Si non est qui faciat bonum, non est usque ad unum, quis est ille qui parturit inter malos? Illa ergo sic solvitur quaestio, quia plerumque ita loquitur Scriptura, ut quod dono Dei creatura facit, Deus facere dicatur: ut, verbi gratia, cum misereris pauperis, quia dono Dei facis, Deus misereatur: cum cognoscis qui sis, quia illo allucente facis, si is es qui dicas, Tu illuminabis lucernam meam, Domine Deus meus, illuminabis tenebras meas ; quod eo donante et faciente cognoveris, ille cognoscit. Nam unde est, Tentat vos Dominus Deus vester ut sciat si diligatis illum ? Quid est, ut sciat? Ut
Abbreviated transcription (Latin):
Videergo neforte tumentiaris: Tuenim homo es illeds̃ Dsenim uerax
Omnis autem homo mendax. Sed quid deistis õcorpus xp̃i: separate interim
corda etuitã. Nec imiteris nec assuescas. nec annuas. nec approbes. Magis
autem etredargue: Quid enim adtendis adistos. qui haec dicunt: Cor¬
Irupti sunt et abhominabiles factisunt in iniquitatibus suis: Non ẽ qui faciat¬
Vtuideret. siest intellegens autrequirens dm̃.: Quid hocẽ corrupti sunt et ab¬
hominabiles factisunt Isti omnes qui dicunt non estds̃. Et quid hoolatebat
dm̃ tales eẽ factos. autuero nobis eorum interior cogitatio aperiretur. Nisi
abillo diceretur : Siergo nouerat. sisciebat. quid est quod dictumẽ: quod
enim uerba sunt. nonscientis: Ds̃ decaelo prospexit superfilios hominum: ut
uideret . siẽ intellegens autrequirens dm̃: Et tam quam inueniret quod quȩ¬
siuit. inspiciendo et decaelo prospiciendo. dicit sententiam Omnes declinauer̃

Expanded text:
Vide ergo ne forte tu mentiaris. Tu enim homo es, ille Deus: Deus enim verax, Vide ergo ne forte tu mentiaris. Tu enim homo es, ille Deus: Deus enim verax, omnis autem homo mendax . Sed quid de istis, o corpus Christi? Separa te interim corde et vita, nec imiteris, nec assuescas, nec annuas, nec approbes: magis autem et redargue. Quid enim attendis ad istos qui haec dicunt? Corrupti sunt, et abominabiles facti sunt in iniquitatibus suis: non est qui faciatut videret si est intelligens aut requirens Deum. Quid est hoc, Corrupti sunt, et abominabiles facti sunt isti omnes qui dicunt: Non est Deus? Et quid? hoc latebat Deum, tales esse factos? aut vero nobis eorum interior cogitatio aperiretur, nisi ab illo diceretur? Si ergo noverat, si sciebat, quid est hoc quod dictum est, quod elo prospexit super filios hominum, ut videret si est intelligens aut requirens Deum. Et tanquam inveniret quod quaesivit inspiciendo, et de coelo prospiciendo, dicit sententiam: Omnes declinaverunt,
Abbreviated transcription (Latin):
nis suae ubiq diffusisunt: hocdicunt etheretici. multi namq arriani dix¬
erunt . non ẽ ds̃. : Eo nomiani dixerunt. nonẽ ds̃ Huic accidit fratres qͥa
etilli dequibus paulo antedixi : quimale uiuunt. nihil aliud dicunt .
quaenon fallunt: illi autem magis aurem prȩbentes serpenti sugge.¬
renti. non morte morieris. quod dixerat in paradiso contra ueritatẽ dĩ.
constituentis et dicentis morte morieris: Ita faciunt mala utdicant sibi.
ueniet xp̃s et dabit indulgentiam omnibus. Itaergo mendaxẽ : Ipse
dixit quia separabit iniquos ad sinistram. Separabit iustos addexteram
Iustis dicetur. uenite benedicti patrismei. percipite regnum quod uobis¬
paratumẽ aborigine mundi.: Iniquis dicetur. Ite in ignẽ aeternum. qui
paratus ẽ diabolo etangeliseius: Quomodo ergo omnibus dabit indulgen¬
tiam : Quomodo neminem damnabit : Ergomentitur. hocẽ dicere non ẽ ds̃

Expanded text:
nis suae ubique diffusi sunt; hoc dicunt et haeretici multi. Namque et Ariani dixnis suae ubique diffusi sunt; hoc dicunt et haeretici multi. Namque et Ariani dixerunt, Non est Deus: Eunomiani dixerunt, Non est Deus. Huc accedit, fratres, quia et illi de quibus paulo ante dixi, qui male vivunt, nihil aliud dicunt ququae non fallunt: illi autem magis aurem praebentes serpenti suggerenti, Non morte morieris , quod dixerat in paradiso contra veritatem Dei constituentis et dicentis, Morte morieris ; ita faciunt mala, ut dicant sibi: Veniet Christus, et dabit indulgentiam omnibus. Ita ergo mendax est ille qui dixit quia separabit iniquos ad sinistram, separabit justos ad dexteram; justis dicet, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod paratum est vobis ab origine mundi; iniquis dicet, Ite in ignem aeternum qui paratus est diabolo et angelis ejus . Quomodo ergo omnibus dabit indulgentiam? Quomodo neminem damnabit? Ergo mentitur. Hoc est dicere: Non est Deus.
Abbreviated transcription (Latin):
pesmores. Indeacerrimas iniquitates. gradus istisunt: Quid enim
apud se dixerunt cogitantes non recte : exiguũ eteum tedio estuita
nrã: ab hac mala fide sequitur illud qđ apostolus dixit .: manduce¬
mus et bibamus : Cras enim moriemur. Ibi autem latius luxuria
ipsa describitur : Coronemus nos rosis antequam martescant : Ubiq.
relinquamus signa laetitiae post istam descriptam latius luxuriam
quidsequitur:
Occidamus pauperem iustum. Hoc ẽergo dicere. Nẽds̃.
Lenia uidebantur lam dudum loqui. iantdudum loqui coronemus nos ro¬
sis ante quam marcescant : Quid delicatius. quidlenius. sperares dehac
lenitate Cruces. Gladios. nolimirare: Lenes sunt. etradices spinarum
Si quis eas contrectet non pungitur. sed quo pungeris indenascutur : Cor¬
cere non ẽdr̃ Sed quomodo interillos gemit corpus xpi. Cemuerunt
tinent : Quomodo interhos etnos parturimus: Ad huc sunt qui

Expanded text:
pes mores, inde in acerrimas iniquitates, gradus isti sunt. Quid enim pes mores, inde in acerrimas iniquitates, gradus isti sunt. Quid enim apud se dixerunt cogitantes non recte? Exiguum et cum taedio est vita nostra. Ab hac mala fide sequitur illud quod et Apostolus dixit: Manducemus et bibamus, cras enim moriemur . Ibi autem latius luxuria ipsa describitur: Coronemus nos rosis, antequam marcescant; ubique relinquamus signa laetitiae nostrae. Post illam descriptam latius luxuriam, quid sequitur? Occidamus pauperem justum : hoc est ergo dicere, Non est Deus. Lenia videbantur jam dudum loqui: Coronemus nos rosis, antequam marcescant. Quid delicatius, quid lenius? Sperares de hac lenitate cruces, gladios? Noli mirari, lenes sunt et radices spinarum; si quis eas contrectet, non pungitur: sed quo pungeris inde nascitur. Corcere: Non est Deus. 4. Sed quomodo inter illos gemit corpus Christi? Gemuerunt tinent? quomodo inter hos nos parturimus? Adhuc sunt qui
Abbreviated transcription (Latin):
uidetur dr̃ cui displicet iniquitas. Non ẽ aũ ds̃. Nisi cui displicst iniquitas:
Cum dicis incordetuo fauet iniquitatibus meis dr̃.: Nihil aliud dicis quam
deipso capite nrõ occurrit .
Ipseenim cum in forma serui appareret int̾ra
Dixerunt qui eum crucifixerunt . nonẽ ds̃: quia filius dĩ erat : utiq ds̃erat
Sed illi qui corrupti sunt et ab hominabiles facti sunt. Quidixer̃
Non ẽ ds̃. Occidamus eum Non ẽ dr̃ Flabes¬
uocem ipsorum in libro sapientiae: sed primo illos uide corruptos ut pos¬
sint dicere incorde suo. non ẽ dr̃: Praemisso enim uersu. Dixit inpru¬
dens incordesuo non ẽ ds̃: Tam quam causae querentur unde hoc pos¬
sitdicere Inprudens. subiecit: Corrupti sunt etabominabiles factir̃
inini quitatibus suis: audi illos corruptos. : Dixerunt enim apud se
cogitantes non recte: Coepit corruptio amala fide. Indeitur intur¬

Expanded text:
videtur Deus cui displicet iniquitas, non est autem Deus nisi cui displicet iniquitas, videtur Deus cui displicet iniquitas, non est autem Deus nisi cui displicet iniquitas, cum dicis in corde tuo, Favet Deus iniquitatibus meis, nihil aliud dicis quam,de ipso capite nostro occurrit. Ipse enim cum in forma servi appareret in terra, dixerunt qui eum crucifixerunt: Non est Deus. Quia Filius Dei erat, utique Deus erat. Sed illi qui corrupti sunt et abominabiles facti sunt, quid dixerunt? Non est Deus: occidamus eum, non esvocem ipsorum in libro Sapientiae: sed primo illos vide corruptos, ut possint dicere in corde suo, Non est Deus. Praemisso enim versu, Dixit imprudens in corde suo, Non est Deus, tanquam causae quaererentur unde hoc possit dicere imprudens, subjecit: Corrupti sunt, et abominabiles facti sunt in iniquitatibus suis. Audi illos corruptos. Dixerunt enim apud se non recte cogitantes: coepit corruptio a mala fide, inde itur in tur
Abbreviated transcription (Latin):
non cogituram mittere: et promagno sibi putet seruari integitatem in¬
nocentiae. ne faciat quod culpare lam perconsuetudinem autnon audeat.
Autsi ausus fuerit. facilius erumpat rep̃hensio. etreclamatio eorum qui
maleuiuunt. Quam uox libera eorum quibene uiuunt: Etistitaless̃
ut dicant incorde suo nonẽ ds̃ . Tales conuinco . Vnde conuinco. facta sua
placeredõ arbitrantur: Nonergo ait aliquidicunt. Sed dixit insipi¬
ens incordesuo nonẽds̃: Quiusq ad eocredunt eẽdm̃. Vteidem dõ arbitren¬
tur placere quod faciunt : atq suntellegas prudens. quia in prudens dix̃
incordesuo non estds̃ .: Si auertas sintellȩgas. si discutias. quiputatdõ
placere factamala : non eum putatdm̃: Si enim ds̃e iustusẽ : Siiustus ẽ
dis plicetei iniustitia. displicet iniquitas. Tuaũ cum putasei placere ini¬
quitatẽ : negas dm̃.: Siautẽ dr̃ ẽ cui displicet iniquitas: tibi autem non

Expanded text:
non cogitur admittere, et pro magno sibi putet servari integritatem innon cogitur admittere, et pro magno sibi putet servari integritatem innocentiae, ne faciat quod culpare jam per consuetudinem, aut non audeat, aut si ausus fuerit, facilius erumpat reprehensio et reclamatio eorum qui male vivunt, quam vox libera eorum qui bene vivunt. Et isti tales sunt, ut dicant in corde suo: Non est Deus. Tales convinco. Unde convinco? Facta sua Deo placere arbitrantur. Non ergo ait, Aliqui dicunt; sed, Dixit imprudens in corde suo: Non est Deus. Qui usque adeo credunt esse Deum, ut eidem Deo arbitrentur placere quod faciunt. Atqui si intelligas prudens quia imprudens dixit in corde suo, Non est Deus, si advertas, si intelligas, si discutias: qui putat Deo placere facta mala, non eum putat Deum. Si enim Deus est, justus est; si justus est displicet, ei injustitia, displicet iniquitas. Tu autem cum putas ei placere iniquitatem, negas Deum. Si enim Deus est cui displicet iniquitas, tibi autem non
Abbreviated transcription (Latin):
Sitale hoc hominum genusẽ. non multo parturimus: Quantũ
uidetur occurrere cogitationibus nr̃is. perpaucis. Et difficileẽ
ut incurramus in hominem. quidicat incordesuo . nonẽ ds̃: Tamen
sic paucisunt : ut inter multos timendo hocdicere. in cordesuo dicant
qua oredicere non audent.: Nonergo multum ẽ quod iubemus tole¬
rare. Vix inuenitur. Rarum hominum genusẽ : quidicant in cor¬
de suo nonẽ ds̃ Anuero alio intellectu discussum inuenitur eẽ inplu¬
ribus. quod in paucis etraris. et paene innullis eẽ putabamus Prode¬
ant in medium quimale uiunt. A Inspiciamus facta flagitiosorum
facinorosorum. sceleratorumq: hominum quorũ magna turba est:
quofouent cõtidie peccata sua. Qui factis in consuetudinem uersis.¬
etiam ueretundiam perdiderunt. Haectanta hominum genus mul¬
titudo est. ut intereos positum corpus xp̃ĩ uix audeat rep̃hendere qđ

Expanded text:
Si tale hoc hominum genus est, non multos parturimus: quantum Si tale hoc hominum genus est, non multos parturimus: quantum videtur occurrere cogitationibus nostris, perpauci sunt; et difficile est ut incurramus in hominem qui dicat in corde suo, Non est Deus : tamen sic pauci sunt, ut inter multos timendo hoc dicere, in corde suo dicant, quia ore dicere non audent. Non ergo multum est quod jubemur tolerare; vix invenitur: rarum hominum genus est qui dicant in corde suo, Non est Deus. An vero alio intellectu discussum invenitur esse in pluribus, quod in paucis et raris et pene in nullis esse putabamus? Prodeant in medium qui male vivunt, inspiciamus facta flagitiosorum, facinorosorum sceleratorumque hominum, quorum magna turba est; quotidie peccata sua, qui factis in consuetudinem versetiam verecundiam perdiderunt: haec tanta hominum multitudo est, ut inter eos positum corpus Christi, vix audeat reprehendere quod
Abbreviated transcription (Latin):
Quare : uel interquos: Nisi qui accepit et cognouit acapitesuo dicente:
abundauit iniquitas. refrigeseet caritas multorum: Siautẽ abundauit
iniquitas etrefrigescet caritas multorum: Quis remanebit qui par
Quisremanebit qui par
uuserit.: Magnum perseuerare : Nisi intermolestias. et temptationes.
et turbationes et scandala. eet̃ perseuerandum: Nemo enim iubetur
bona tolerare: sed proisto quiadicitur. et quia proisto cantatur:
Videamus quid sit: Proisto increpatur hic homines interquos gemitur.
Inter quos doletur: Et consolatio dolentis et parturientis in psalmi
fine depromitur. et exprimitur.: Qui suntergo inter quos parturimꝰ
etgemimus :: suncorpore xp̃i sumus. Si sub illo capite uiuimus sun
membris eius deputamur. qui sunt audi
IXIT INPRUDENS INCORDESUO. NONESTDS
Talegenus ẽ hominum in quos dolet etgemit corpus xpĩ.

Expanded text:
Quare, vel inter quos, nisi quia accepit et cognovit a capite suo, dicente: Quare, vel inter quos, nisi quia accepit et cognovit a capite suo, dicente: Abundabit iniquitas, et refrigescet charitas multorum? Si autem abundabit iniquitas, et refrigescet charitas multorum, quis remanebit qui parquis remanebit qui partnde esset magnum perseverare, nisi inter molestias et tentationes et turbationes et scandala esset perseverandum? Nemo enim jubetur bona tolerare. Sed pro isto quia dicitur, et quia pro isto cantatur, videamus quid sit. Pro isto increpantur hic homines inter quos gemitur, inter quos doletur, et consolatio dolentis et parturientis in Psalmi fine depromitur et exprimitur. Qui sunt ergo inter quos parturimus et gemimus, si in corpore Christi sumus; si sub illo capite vivimus, si in membris ejus deputamur: qui sunt, audi. 2. Dixit imprudens in corde suo: Non est Deus. Tale genus est hominum, inter quos dolet et gemit corpus Christi.
Abbreviated transcription (Latin):
bit in uobis qui et nobis daredignẽtur quod dicere potuerimus.
titulus eiusẽ. infinem pro abimalech. intellectus ipsi dauid: Pro
abi melech sicut in hebreorum interp̃tationibus nominũ inuenimꝰ
Videtur etdicere. proparturiente siue dolente. Quis autem in hoc
saetulo parturiat etdoleat: agnoscunt fideles quia indesunt: xp̃s
hic parturit: xp̃s hic dolet: Caput est sursum: membra deor sum .:
Neq enim non parturiens. sed dolens diceret. Saule saule. quid
me persequeris : quo persequente parturiebateum. Conuersum
parturire fecit: Namque et ipse postea inluminatus ẽ. et illis
qui per sequebantur membris insertus.
Fadem caritate pregnans
dicebat. filiolimei quos iterum parturio. donec xp̃s formetur inuo¬
bis Promembris igitur xp̃i procorporeeius quod est ecclesia.
prouno ipso homine. Idest proipsa unitate. cuius caput sursumẽ psal¬
mus iste cantatur.: Gemit autem et parturit et doletiste homo .

Expanded text:
bit in vobis qui et nobis dare dignatur quod dicere potuerimus. Titulus ejus est: In finem pro Maeleth, intellectus ipsi David. Pro Maeleth, sicut in hebraeorum interpretationibus nominum invenimus, videtur dicere, Pro parturiente sive dolente. Quis autem in hoc saeculo parturiat et doleat agnoscunt fideles, quia inde sunt. Christus hic parturit, Christus hic dolet; caput est sursum, membra deorsum. Neque enim non parturiens et dolens diceret: Saule, Saule, quid me persequeris ? Quo persequente parturiebat, eum conversum parturire fecit. Namque et ipse postea illuminatus est, et illis quae persequebatur membris insertus, eadem charitate praegnans dicebat: Filioli mei, quos iterum parturio, donec Christus formetur in vobis . Pro membris igitur Christi, pro corpore ejus quod est Ecclesia pro uno ipso homine, id est pro ipsa unitate cujus caput sursum est, psalmus iste cantatur. Gemit autem, et parturit, et dolet iste homo.
Abbreviated transcription (Latin):
neredacta ẽ omnis potentiatua ut malo fungo coaequetur : Hocergo
faciunt boniciues hierusalem. qui non inmalitia. sed inbonitate glori¬
antur: Primo ut non inse. sed indnõ glorientur.. Deinde utea quae
adaedificationem faciunt
adaedificationem faciunt. studiose faciuint. &alia faciant. quae ua¬
&alia faciant. quae ua¬
leant ad permanendum:
Quae autem faciunt ad destructionem. faci¬
ant propter disciplinam proficientium. Non propter oppressionem
innocentium. Huicergo potentiae comparatum corpus illud terre¬
Snum: Quare non audiet exhis uerbis. quid gloriatur inmalitia qui
quitatem totadie: idest tototempore sine lassitudine. sine intertiallo.
sine pausatione. Et quando non facis. cogitas. Utquando aliquid mali
abẽ amanibus : a corde non abẽ. Aut facis malum. autdum non potes
facere. dicis malum. hoc maledicis: Autquando xechoc potes uis &¬

Expanded text:
ne redacta est omnis potentia tua, ut malo fungo coaequetur? Hoc ergo ne redacta est omnis potentia tua, ut malo fungo coaequetur? Hoc ergo faciunt boni cives Jerusalem, qui non in malitia, sed in bonitate gloriantur: primo ut non in se, sed in Domino glorientur; deinde ut ea quae ad aedificationem faciuntad aedificationem faciunt, studiose faciant, et talia faciant quae valeant ad permanendum; quae autem faciunt ad destructionem, faciant propter disciplinam proficientium, non propter oppressionem innocentium. Huic ergo potentiae comparatum corpus illud terrenum, quare non audiat ex his verbis, Quid gloriatur in malitïa quiquitate tota die, id est toto tempore, sine lassitudine, sine intervallo, sine pausatione. Et quando non facis, cogitas; ut quando aliquid mali abest a manibus, a corde non absit: aut facis malum, aut dum non potes facere, dicis malum, hoc est, maledicis: aut quando nec hoc potes, vis
Abbreviated transcription (Latin):
đtendite fratres mei gloriam malignitatis: gloriam hominũ
malorum
rum quaegloriatur:: quid gloatur inmalitia qui potens
est. idest quimalitia potens ẽ. quid gloriatur. Opus ẽ potentem eẽ: sed
inbonitate. non inmalitia.⁊ Aliquid magnumẽ gloriari inmalitia: Ae¬
dificare domum. paucorum ẽ. destruere. multorum: Quiuis ignarus
potest seminare frumenta. excolere segetem : Expectare donecmatures¬
cat. et in eius fructu in quolaborauit gaudere: paucorum ẽ: Vn ascintilla
omnem segetem incendere quiuis potest: Suscipe infantem natum. nu¬
trire . educare. ad iuuenilem aetatem perducere. magnum officium ẽ.
Occidere illum uno punctu temporis quiuis potest.⁊ Ergo ea quaead
destructionem fiunt: facillime fiunt: Qui gloriatur : indnõglorietur.⁊
Quigloriatur . inbonitate glorietur : Gloriaris quia potens es inmalo ⁊
quid facturus es õpotens: quid facturus es :: multumte lactas: Occisurus
es hominem. hoc& scorpio. hoc & una febris. hoc& fungus malus: Huc¬

Expanded text:
atis, gloriam hominum malorum. Quae est gloria? Quid gloriatur in malitia qui potens est? id est, qui in malitia potens est, quid gloriatur? Opus est potentem esse, sed in bonitate, non in malitia. Aliquid magnum est gloriari in malitia? Aedificare domum paucorum est, destruere quivis ignarus potest. Seminare frumenta, excolere segetem, exspectare donec maturescat, et in ejus fructu in quo laboravit gaudere, paucorum est: una scintilla omnem segetem incendere quivis potest. Suscipere infantem, natum nutrire, educare, ad juvenilem aetatem perducere, magnum officium est: occidere illum uno puncto temporis quivis potest. Ergo ea quae ad destructionem fiunt, facillime fiunt. Qui gloriatur, in Domino glorietur : qui gloriatur, in bonitate glorietur. Gloriaris, quia potens es in malo. Quid facturus es, o potens, quid facturus es, multum te jactans? Occisurus es hominem: hoc et scorpius, hoc et una febris, hoc et fungus malus. Huc
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitatem quam apponat. Scimus enim uerum esse quod dictum est perpaulũ
a postolum. Quidergo dicemus: Numquid iniquitas ẽ apud dm̃. ab sit : Vndeergo
appone iniquitatẽ superini quitatẽ : Quo modo id intellecturi sum. ad sit dñs ut
rum erat. quia hominem iustũ occiderunt. Addita est alia. quia filiũ dĩcruci fixe¬
runt. Saeuire ipsorum tam quã in homine fuit . sed si cognouissent. nũquã dnim̃
gloriae crucifixissent. : Illi in iniquitate sua tam quã hominem occidere uoluerunt.
Apposita est iniquitas super iniquitatẽ ipsorum. ut filium dĩ crucifigerent: Quis hanc

Expanded text:
iniquitatem quam apponat? Scimus enim verum esse quod dictum est per Paulum iniquitatem quam apponat? Scimus enim verum esse quod dictum est per Paulum apostolum: Quid ergo dicemus? numquid iniquitas est apud Deum? Absit . Unde ergo, Appone iniquitatem super iniquitatem? quomodo id intellecturi sumus? Adsit Dominus ut rum erat, quia hominem justum occiderunt: addita est alia, quia Filium Dei crucifixerunt. Saevire ipsorum tanquam in hominem fuit: sed si cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent . Illi iniquitate sua taquam hominem occidere voluerunt: apposita est iniquitas super iniquitatem ipsorum, ut Filium Dei crucifigerent. Quis hanc
Abbreviated transcription (Latin):
ad diderunt: Suꝑ quem dolorem uulnerum:. Superdolorem peccatorũ ad diderunt¬
ipsi: Vulnera enim sua: peccata sua dixit: Sedneadcaput respicias. ad corp: aduerte.
saetundum cuius uocem dictum est ab ipso in illo psalmo. in quo uocem suã ostendit.
quisti : Ibi secutusait. Longe asalute mea uerba delictorum meorum. Ipsa sunt uul¬
nera inficta a lutronib inuia. ei quẽ leuauit inium̃tum suum: Quem sacerdos & leui¬
ta transeuntes inuenerant & contempserant aquib curari non potuit. Tran siens aũt
sa maritanus. misertus est eius. accessit . & inuim̃tum proprium leuiaut: Samarites¬
Stodit isrł: Et suꝑdolorem uulnerũ eorũ addiderunt. Ad pone iniquitatẽ suꝑ¬
Siniquitatem ipsorum.: Quid est hoc : quis non & pauescat : Dõdicitur: Ad poneini¬
quitatem super iniquitatem ipsorum. Vnde ad pon& ds̃ iniquitatẽ : Hab & enim

Expanded text:
addiderunt. Super quem dolorem vulnerum? Super dolorem peccatorum ipsi addideruntaddiderunt. Super quem dolorem vulnerum? Super dolorem peccatorum ipsi addiderunt: vulnera enim sua peccata dixit. Sed ne ad caput respicias; ad corpus adverte, secundum cujus vocem dictum est ab ipso in illo psalmo, in quo vocem suam ostendit, quisti? Ibi secutus ait: Longe a salute mea verba delictorum meorum . Ipsa sunt vulnera inflicta a latronibus in via, ei quem levavit in jumentum suum: quem sacerdos et Levites transeuntes invenerant et contempserant, a quibus curari non potuit; transiens autem Samaritanus misertus est ejus; accessit, et in jumentum proprium levavit . Samaritestodit Israel . Et super dolorem vulnerum meorum addiderunt. 12. ver: Appone iniquitatem super iniquitatem ipsorum. Unde apponet Deus iniquitatem? Habet enim
Abbreviated transcription (Latin):
testatem. Quomodo illi ad diderunt : Autquae est ista percussio dnĩ: Nimirum
&xpersona locutuf est eius. unde corp: acceperat. unde carnem ad sumpserat.
id est generis humani ipsius adae . Quiꝑcussus est primo morte propter peccatũ
suũ : Mortalesergo hic homines cum poena nascuntur. huic poene addunt. qui¬
cumq homines fuerint persecuti : lam enim homo hic moriturus non ess&. nisi
illũ dc̃ ꝑ cussiss& : Quidergo tuhomo saeuis amplius : Parum ne homoni est quoda¬
liquando moriturus est: Portatergo unus quisq nr̃m paenam suam. Huic paene
uolunt addere. quinos per secuntur. Haec paena percussio est dñi: Dñs quippe
sententia percus sit hominem: Quadie tetigeritis inquit morte moriemini.
Ex hac morte carnem susceperat. &uetus homo nr simulcruci fixus est cum illo: Exilli¬
us uoceista dixit. Quenitu ꝑcussisti ipsi ꝑsecuti sunt . & suꝑdolorem uulnerũ eorum

Expanded text:
testate; quomodo illi addiderunt, aut quae est ista percussio Domini? Nimirum testate; quomodo illi addiderunt, aut quae est ista percussio Domini? Nimirum ex persona locutus est ejus unde corpus acceperat, unde carnem assumpserat, id est generis humani, ipsius Adae qui percussus est primo morte propter peccatum suum . Mortales ergo hic homines cum poena nascuntur: huic poenae addunt, quicumque homines fuerint persecuti. Jam enim homo hic moriturus non esset, nisi illum Deus percussisset: quid ergo tu homo saevis amplius? parumne homini est, quod aliquando moriturus est? Portat ergo unusquisque nostrum poenam suam: huic poenae volunt addere qui nos persequuntur. Haec poena percussio est Domini. Dominus quippe sententia percussit hominem: Qua die tetigeritis, inquit, morte moriemini . Ex hac morte carnem susceperat, et vetus homo noster simul crucifixus est cum illo . Ex illius voce ista dixit: Quem tu percussisti, ipsi persecuti sunt, et super dolorem vulnerum meorum
Abbreviated transcription (Latin):
os tuos. tam quam gallina pullos suos subalas suas &noliusti. eccerelinquetur¬
uobis domus ur̃a deserta: hoc & hicdicitur. fiat habitatio eorum deserta. & inta¬
ber naculis eorum non sit qui inhabit&: Non sit qui in habit&. sed exnumero illorũ. ⁊¬
Nam loca illa omnia & hominib plena sunt. & iudaeis in unia. Quare hoc.
ũo quentu ꝑcussisti ipsi persecuti sunt. & suꝑdo lorem uulnerum meorũ ad dider̃
quid ergo peccarunt siadõ pertussum persecuti sunt . Quid animo eorum inputatur
malitia : Nam id inxp̃o factum est quodo portebut. Pati utiq uenerat. & puniuit
perquem passus est: Nam ludas traditor punitus est. &xp̃s crucifixus est. sed
nos redemit sanguine suo. & puniuit illum depraetio suo: Proiecit enim p̃tium ar¬
genti. quo ab illo dñs uenditus erat. nec agnouit praetium. quo ipse ad nõ redẽp
butionis in omnib: Necquem quã posse ꝑmitti amplius saeiure quã acceperitpo¬

Expanded text:
os tuosos tuosvobis domus vestra deserta . Hoc et hic dicitur: Fiat habitatio eorum deserta, et in tabernaculis eorum non sit qui inhabitet. Non sit qui inhabitet, sed ex numero illorum. Nam loca illa omnia et hominibus plena sunt, et Judaeis inania. 11.ussisti, ipsi persecuti sunt, et super dolorem vulnerum meorum addiderunt. Quid ergo peccaverunt, si a Deo percussum persecuti sunt? Quid animo eorum imputatur? Malitia. Nam id in Christo factum est quod oportebat. Pati utique venerat, et punivit per quem passus est. Nam Judas traditor punitus est, et Christus crucifixus est; sed nos redemit sanguine suo, et punivit illum de pretio suo. Projecit enim pretium argenti quo ab illo Dominus venditus erat, nec agnovit pretium quo ipse a Domino redempbutionis in omnibus, nec quemquam posse permitti amplius saevire quam acceperit po
Abbreviated transcription (Latin):
bit&.⁊ Factum est hoc in ipsa ciuitate hierusalem. in qua sibiuisi sunt potentes.
clamando aduersus filium dĩ. crucifige. crucifige. Et praeualendo quia potue¬
runt occiderecum. quimortuos suscitubat: Quam sibi potentes. quam magniuisi
sunt. ⁊ Con secuta est postea uindicta dñi. &xpugnata est ciuitas. Debellati iudaei.
occisa nescio quot hominũ milia. nullus illuc modo ꝑmittitur accedere iuidaeorũ.:
ubi potuerunt aduersus dñm damare. ibi a dño non per mittunt᷑ habitare.
Perdiderunt locum furoris sui. atq utinã uel nuncagnoscant locum quietis suue.
Quid pro fuit illi caiphae dicere. nos sustum sic dimiserimus. uenient romani &
tollent nobis & locum &regnum. Ecce &noneum dimiserunt uiuum. Etilleuiuit.
Etuenerunt romani &tulerunt eis & locum &regnum: Modo audiebamus cume¬
uangelium legeretur. Hierusalem. hierusalem quoties uolui congregure fili¬

Expanded text:
bitet. Factum est hoc in ipsa civitate Jerusalem, in qua sibi visi sunt potentes, bitet. Factum est hoc in ipsa civitate Jerusalem, in qua sibi visi sunt potentes, clamando adversus Filium Dei, Crucifige, crucifige ; et praevalendo, quia potuerunt occidere eum qui mortuos suscitabat. Quam sibi potentes, quam magni visi sunt! Consecuta est postea vindicta Domini; expugnata est civitas, debellati Judaei, occisa nescio quot hominum millia. Nullus illuc modo permittitur accedere Judaeorum; ubi potuerunt adversus Dominum clamare, ibi a Domino non permittuntur habitare. Perdiderunt locum furoris sui: atque utinam vel nunc agnoscant locum quietis suae! Quid profuit illis Caiphas dicendo: Nos si istum dimiserimus sic, venient Romani, et tollent nobis et locum et regnum ? Ecce et non eum dimiserunt vivum, et ille vivit; et venerunt Romani, et tulerunt eis et locum et regnum. Modo audiebamus, cum Evangelium legeretur: Jerusalem, Jerusalem, quoties volui congregare fili
Abbreviated transcription (Latin):
ri sunt : in caelum tuibies: in in fernum ades : Pennas suas nolunt recipere
utuolent indirectum. Conprae hendat cos indignatio iraetuae. non cos per¬
Quo modo enim liberationem suam non solum occultã commendauit dicens.
Intende animae meae &redime eam : Verum &iam manifestam saecundũ cor¬
pus adiciens. propterinimicos meos erue me: Ita & in his futuras quasdã
cala mitates praedicit occultas. dequib: paulo antelo quebatur: Nam quotus¬
quisq: est quuntellegat  felicitatem hominis cuius coriam caecum est: Tollantur
illi oculi corporis. om̃s homines miserum dicunt. : Perdat oculosmentis. sed tum̃
circum fluant om̃a habundantia rerum : felicem appellant : Sed qui similiter
mentis oculos perdiderunt: Ergo iam quid aperte ut appareat omnib: quia uin¬
dicatum est in eis: Nam caecitas iudaeorum occulta uindicta est. Manifesta uero
fiathabitatio eorũ deserta. E tintaber naculis eorum non sit quunha¬

Expanded text:
ri sunt? In coelum? Tu ibi es. In infernum? Ades . Pennas suas nolunt recipere, ri sunt? In coelum? Tu ibi es. In infernum? Ades . Pennas suas nolunt recipere, ut volent in directum: Comprehendat eos indignatio irae tuae; non eos perQuomodo enim liberationem suam non solum occultam commendavit dicens, Intende animae meae, et redime eam; verum etiam manifestam secundum corpus, adjiciens, Propter inimicos meos erue me: ita et his futuras quasdam calamitates praedicit occultas, de quibus paulo ante loquebatur. Nam quotusquisque est, qui intelligat infelicitatem hominis cujus cor jam caecum est? Tollantur illi oculi corpoporis; omnes homines miserum dicunt: perdat oculos mentis, sed tamen circumfluat omni abundantia rerum; felicem appellant, sed qui similiter mentis oculos perdiderunt. Ergo jam quid aperte, ut appareat omnibus quia vindicatum est in eis? Nam caecitas Judaeorum, occulta vindicta est: manifesta vero Fiat habitatio eorum deserta, et in tabernaculis eorum non sit qui inha
Abbreviated transcription (Latin):
Obscurentur oculieorum neuideant. & dorsum eorum semper incurua.
Ethoc consequens est. Nam quorum fuerint oculi obscurati neuideant: Sequit̃
Etlorsum illorum incuruetur. Ande hoc : quia cessauerunt superna cognos¬
cere : Necesseest ut deinferiorib cogitent: Quibene audiunt sursum cor:
curuum dorsum ñ habent : Recta quippe statura est . &x pectat spem reposi¬
tam incaelo sibi: Maxime si praemittat thesaurum suum quo sequatur corei
A tuero qui futurae uitae spem non intellegunt. lam ececati de inferiorib cogi¬
tant. Ethoc est haberedor sum curuum: a quo morbo dñs mulierẽ illam libera¬
uit. Alligauerat enim eam satanas annis decem & octo & eam curatã erexit :
Etquia sabbato faciebat. scandalizati sunt iudaci: Bene scandulizati sunt
per eos iramtuam. & in dignatio irae tuae conpraehendat eos: Plana sunt.
Plana sunt.
sed tamen conpraehendat eos. quasi fugientes agnoscimꝰ: Quo aũt fugitu¬

Expanded text:
8. Obscurentur oculi eorum, ne videant; et dorsum illorum semper incurva. 8. Obscurentur oculi eorum, ne videant; et dorsum illorum semper incurva. Hoc consequens est. Nam quorum oculi fuerint obscurati, ne videant, sequitur ut dorsum illorum incurvetur. Unde hoc? Quia cum cessaverint superna cognoscere, necesse est ut de inferioribus cogitent. Qui bene audit, Sursum cor, curvum dorsum non habet. Erecta quippe statura exspectat spem repositam sibi in coelo; maxime si praemittat thesaurum suum, quo sequatur cor ejus . At vero qui futurae vitae spem non intelligunt jam excaecati, de inferioribus cogitant: et hoc est habere dorsum curvum; a quo morbo Dominus mulierem illam liberavit. Alligaverat enim eam satanas annis decem et octo; et eam curvatam erexit, et quia sabbato faciebat, scandalizati sunt Judaei: bene scandalizati sunt 25. Effunde super eos iram tuam, et indignatio irae tuae comprehendat eos. Plana sunt: sed tamen, comprehendat eos, quasi fugientes agnoscimus. Quo autem fugitu
Abbreviated transcription (Latin):
dñi gloriam quaerere. NSedtantum ual& animi praesumptio. ut &corã ipi
equitur hic utquõ sinecausa uiderunt. fiat illis & nonuidere: Fiatergo mensa
eorum coram ipsis in muscipulam. : Coram ipsis fiat in muscipulã. non optantis ẽ.
sed prophetantis: Non ut fiat. sed quia fi&: Hoc saepe commendauimus & memi¬
nis sedebetis: Ne quod prae saga mens inspũ dicit: Maliuole de praecariuidere tͥ:
Fiat ergo nec potest aliter nisiuttalib ista eueniant: Et quõ uidemꝰ ꝑ spm̃dĩ dici
talia euentura malis ad hoc in illis Haec intellegamꝰ ut nostaliu deuitem. ⁊
Hocenim nobis prodest intellegere & ex inimicis pro ficere. Fat ergo illis &in
retributionem & inscandalum ⁊ ł tnum quid iniustum est hoc : Iustum est : quare
quia in retributionẽ : Nonenim aliquid illis accideret: quod non habeatur
in retributionem : fit & inscandalum. quia ipsisibi sunt scandalum.

Expanded text:
Domini gloriam quaerere! Sed tantum valet animi praesumptio, ut et coram ipDomini gloriam quaerere! Sed tantum valet animi praesumptio, ut et coram ipsequitur hic; ut quoniam sine causa viderunt, fiat illis et non videre. Fiat ergo mensa eorum coram ipsis in muscipulam. Coram ipsis fiat in muscipulam, non optantis est, sed prophetantis; non ut fiat, sed quia fiet. Hoc saepe commendavimus, et meminisse debetis, ne quod praesaga mens in Spiritu Dei dicit, malevole imprecari videatur. Fiat ergo; nec potest aliter fieri, nisi ut talibus ista eveniant. Et quoniam videmus per Spiritum Dei dici talia eventura malis; ad hoc in illis haec intelligamus, ut nos talia devitemus: hoc enim nobis prodest intelligere, et ex inimicis proficere. Fiat ergo illis, et in retributionem, et in scandalum. Et numquid injustum est hoc? Justum est. Quare? Quoniam in retributionem: non enim aliquid illis accideret quod non debebatur. In retributionem fit, et in scandalum, quia ipsi sibi sunt scandalum.
Abbreviated transcription (Latin):
accepi: hoc est fidem illorum desideraui . & uetustatem inueni : Fiat mensa eo
domihi talem potum. talis muscipula illis sit .: Quare ergo coramipsis ÷ Suffi¬
ceret: Fiat mensa eorum in muscipulam: Sunttales qui iniquitatem suũ no¬
uerunt. & in ea ꝑtinacissime ꝑseuerant: Coram ipsis fit muscipula eorum .
Pernitiosinimis ipsi sunt. quidescendunt in infernum uiuentes : Deniq: deper¬
secutorib quid dictum est : Nisiquia dñs erat in nobis. fortisseuiuos absor¬
buissent nos: Quidẽ uiuos: consentientes illis. & scientes quia eis consentire
non debebamus : Ergo coram ipsis fit muscipula & non corriguntur: uelquia corã
ipsis est muscipula non incidant : Ecce norunt muscipulũ & pedem mitunt.¬
& tenenda colla subiciunt: Quanto melius erat auerti amuscipulũ. peccatũ
cognoscere. errorem damnare. amaritudine carere. incorpus xpitransire

Expanded text:
accepi; id est fidem illorum desideravi, et vetustatem inveni. 7. vers. 23, 2accepi; id est fidem illorum desideravi, et vetustatem inveni. 7. vers. 23, 2do mihi talem potum, talis muscipula illis sit. Quare ergo, coram ipsis? Sufficeret, Fiat mensa eorum in muscipulam. Sunt tales qui iniquitatem suam noverunt, et in ea pertinacissime perseverant: coram ipsis fit muscipula eorum. Perniciosi nimis ipsi sunt, qui descendunt in infernum viventes . Denique de persecutoribus quid dictum est? Nisi quia Dominus erat in nobis, fortasse vivos absorbuissent nos . Quid est, vivos? Consentientes illis, et scientes quia eis consentire non debebamus. Ergo coram ipsis fit muscipula, et non corriguntur. Vel quia coram ipsis est muscipula, non incidant? Ecce norunt muscipulam, et pedem mittunt, et tenenda colla subjiciunt. Quanto melius erat averti a muscipula; peccatum cognoscere, errorem damnare, amaritudine carere, in corpus Christi transire,
Abbreviated transcription (Latin):
quidest quid & fel. nisi contradictores euangelii. tamquam illi persecutores xp̃i:¬
Minus enim peccauerunt uidaei crucifigentes in terra ambulantem . quam qui c̃¬
tem nunt in caelo sedentem: Quodergo fecerunt iudaei utin escam quã iam
acceperat clarent bibendũ illum amarum potum. hoc faciunt quimaleiu¬
uendo scanda lum inferunt a ecłae .: hoc faciunt heretici amaricantes. sed
ñ e altentur insem & ipsis. : Dant fel suꝑtam iocundum cibum: Sed quid facit
dñs : Non admittit adcorp suum: hoc sacram̃tũ ipsedñs quando illi obtuler̃¬
potandum fel. gustauit & noluit bibere: Sinoneos pateremur. necomninogus¬
taremur. quia uero necesse est eos pati. necesse ẽgustari : Sed quia in membris
xp̃i. tales esse non possunt . gustari possunt. recipi in corp: non possunt : Etde¬
derunt in escam meam fel &insiti mea potauerunt me ac&o: Sitiebam. & ucetum

Expanded text:
quis est qui quis est qui Minus enim peccaverunt Judaei crucifigentes in terra ambulantem, quam qui contemnunt in coelo sedentem. Quod ergo fecerunt Judaei, in escam, quam jam acceperat, dantes bibendum amarum illum potum, hoc faciunt, qui male vivendo scandalum inferunt Ecclesiae; hoc faciunt haeretici amaricantes, sed non exaltentur in seipsis . Dant fel super tam jucundum cibum; sed quid facit Dominus? Non admittit ad corpunt fel, gustavit, et noluit bibere . Si non eos pateremur, nec omnino gustaremus: quia vero necesse est eos pati, necesse est gustari. Sed quia in membris Christi tales esse non possunt, gustari possunt, recipi in corpus non possunt. Et dederunt in escam meam fel, et in siti mea potaverunt me aceto. Sitiebam, et acetum
Abbreviated transcription (Latin):
propter eorum uetustatem: Namq legimus illi quidem oblatũ fel. sicut
aeuangelium loquitur. sed in potum snon inescam: Verum tam̃ siaccipiendũ
& impletum quod hic fuerat ante p̃dictum. deder̃ in escã meã fel: Etin isto ip
to non solum in hoc dicto mysteriõ requirere debemꝰ. sec
uelum templi conscissum intrare . uidere ibi sacramentum. uel quodita dic¬
tum est. uel quodita factum est.  Deder̃ inquit in escam meam fel. non ipsũ
quoddederunt escaerat. Potus enimerat . sed in escam dederunt: Quid iam dñs
es cam acceperat. & in ipsam iniectum ẽ fel.⁊ Acceperat aut̃ ipse escã suauem
quando pascha manducauit cum discipulis suis: Ibi sacram̃tum suicorporis
de monstrauit in hanc escam tam suauẽ : tam dulcẽ unitatis xp̃i. quã comm̃¬
dat apls dicens. quia unus panis unum corp: multi sumꝰ: In hanc escã suauẽ

Expanded text:
propter eorum vetustatem. Namque legimus illi quidem oblatum fel, sicut propter eorum vetustatem. Namque legimus illi quidem oblatum fel, sicut Evangelium loquitur ; sed in potum, non in escam. Verumtamen sic accipiendum et impletum quod hic fuerat ante praedictum, Dederunt in escam meam fel: et in isto ipso facto, non solum in hoc dicto, mysterium requirere debemus, secreta pulsare, velum templi conscissum intrare, videre ibi sacramentum, vel quod ita dictum est, vel quod ita factum est. Dederunt, inquit, in escam meam fel. Non ipsum quod dederunt esca erat; potus enim erat: sed in escam dederunt; quia jam Dominus escam acceperat, et in ipsam injectum est fel. Acceperat autem ipse escam suavem, quando pascha manducavit cum discipulis suis: ibi sacramentum sui corporis demonstravit . In hanc escam tam suavem, tam dulcem unitatis Christi, quam commendat Apostolus, dicens, Quia unus panis, unum corpus multi sumus ; in hanc escam suavem