comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ongruentẽ qualitẽ matͣas inuenire possim. Non
enim eadem spccie sedebet ẽẽ principu inthemate
endero amphidaxo. et paradaxo. etadexo. sed
Mouiqͥ forma tribuenda. Nam primũ inendaxo
beniuolentia inquit conciliandae gr̃a p̃fariso leris
irbone opinioniis thentate quale ulud sc̃ipionis be¬
tnigni sunt hic apudquos sutis locuturi. Nichil attin&
partiri quod partitiug sedmicbi longe ulitꝰ uidet¬
& pace tantiuisꝰ dixeriꝰ: neq enĩ ẽ semꝑ speetanida
auetoutus utiq ratione uincat᷑ Censeo gnichil
ꝓhibere in endoxo gne mat̾ue quomins ꝓferentꝰ¬
I ielil enĩ opinor mali benignos nchce̾ benigniarem
facere pfanido. ut cũ offensos adu̾sariis uidemus offen¬
sionẽ illã dicendo amges eneo dtilindemus. osfen

Expanded text:
congruentem qualitati materiae invenire possimus. Non enim eadem species debet esse principii in themate endoxo et amphidoxo et paradoxo et adoxo, sed sua cuique forma tribuenda. Iam primum in endoxo benivolentiae, inquit, conciliandae gratia praefari solemus, in bonae opinionis themate, quale est illud Scipionis, benigni sunt ii, aput quos sumus locuturi, nihil autem attinet parare quod paratum est. Sed mihi longe aliter videtur, et pace tanti viri dixerim; neque enim est semper spectanda auctoritas, utique cum ratione vincatur. Censeo igitur nihil prohibere in endoxo genere materiae quo minus praefemur. Nihil enim, opinor, mali benignos iudices benigniores facere praefando, ut, cum offensos adversariis videmus, offensionem illam dicendo augere conemur. Den
Abbreviated transcription (Latin):
officia uel pͥma uel sola. quae consistit duob. motu
corporis & sono uocis. haec quantũ summatĩ tetigisse
satis ẽ quae st̃ oratoris officia. Reliquũ ẽ uidẽ quis sit
finis.
inis ẽ ut opinor in om̃ib rebe adquẽ cuncta referunt᷑.
cuis causa fiant reliqua oñua. Agͣcis telos dr̃ quod¬

Expanded text:
officia vel prima vel sola, quae consistit duobus, motu officia vel prima vel sola, quae consistit duobus, motu corporis et sono vocis. Haec quantum summatim tetigisse satis est, quae sunt oratoris officia. Reliquum est videre qui sit finis. Finis est, ut opinor, in omnibus rebus, ad quem cuncta referuntur, cuius causa fiunt reliqua omnia: a Graecis τέλος dicitu
Abbreviated transcription (Latin):
Irators officiũ ẽ ꝓposita quaestione ciuili dũ taxat
primũ ipsant antelligere gnalis sit anspecialis. simplex
anconiuncta explurib absoluta ancõparutiuti:
eitide cũ intellexerit: inuenire in eã partitiono
c̃ gruentes locos. et his morales seunaturales ac cõme¬
dare sententias. exinde iudicare de inuentis. repudi¬
are qua parũ cõmode occurrerint. Tum łisque
iudicio examinauerit dare ordinẽ certũ. et enim
quãius multa && pertinentia inuenta sint: tamen
nisi ꝓqualitate & magnitudine suec certis & quase:
legitimis sedibs collocent᷑. aut oberunt: aut magnoꝑy
ꝓficieint. Subindẽ or dinationi rhethor explicationẽ
rerum cõmodare debelnt quae duab partibs c̃stat.
structure. qualitate et quantitate u̾boꝵ. Erge
hocinõ. Utopinor uenio nc ad thesaurũ rerue
om̃iũ memoria quie nisi custos inuentis & clinãtis
pissima sint in oratore peritura. memoriã ꝓnun¬
tiatio sequit᷑ resut de mosteni uidet᷑ int᷑ oratoria

Expanded text:
ratoris officium est proposita quaestione civili dumtaxat primum ipsam intellegere, generalis sit an specialis, simplex an coniuncta ex pluribus, absoluta an conparativa: deinde cum intellexerit, invenire in eam congruentes partitioni locos et his morales seu naturales adcommodare sententias: exinde iudicare de inventis, repudiare quae parum commode occurrerint, tum iis quae iudicio examinarit dare ordinem certum. Etenim quamvis multa et pertinentia inventa sint, tamen, nisi pro qualitate et magnitudine sua certis et quasi legitimis sedibus conlocentur, aut oberunt aut non magno opere proficient. Subinde ordinationi rhetor explicationem rerum commodare debebit, quae duabus partibus constat, structurae qualitate et quantitate verborum. Haec hoc, ut opinor, modo: Venio nunc ad thensaurum rerum omnium, memoriam, quae nisi custos inventis ordinatis rissima sint in oratore, peritura. Memoriam pronuntiatio sequetur, res, ut Demostheni videtur, inter oratoria
Abbreviated transcription (Latin):
Nã quapdã reꝵ leuioa quidẽ curae̾ notat᷑ tam̃ negli¬
gentia. I. Quẽ admodũ ringem̃ : M. De sint mille
nec suit tincte a.quid inuerbone.  Nec flexe nec
astricte .A. Amietũ semꝑ obseruabims. Ee Dum̃
incipimş tantũ mõ. eaeterũ ꝓcedente actu ia pene
ab inicio nrrationis minime. possums. D. Sine abhu¬
mero recte potẽ labi.Ic fotẽ in ip̃so actu. uelut
sponte. Nã cũ ad argum̃ta & locos uentũ ẽ reicere
asinistra togã & deicere eã &iã sihereat c̃uenit:
Que catholi in actione obseruanda sunt :Ai. Ne
ꝓnunciatio arte recolere uideat᷑ quod quidem
nontantũ inpnuntiatione uerũ eciã in om̃i opere¬

Expanded text:
nam quarundam rerum levior quidem cura est, notatur tamen neglenam quarundam rerum levior quidem cura est, notatur tamen neglegnec subcincte. Quid in umbone? nec fluxe nec adstricte. Amictum semper observabimus? dum incipimus tantummodo: ceterum procedente actu iam paene ab initio narrationis minime possumus. Sinus ab humero recte potest labi? potest in ipso actu velut sponte: nam cum ad argumenta ac locos ventum est, reicere a sinistro togam et deicere eam etiam, si haereat, convenit. Quae καθόλου in actione observanda sunt? ne pronuntiatio artem redolere videatur, quod quidem non tantum in pronuntiatione, verum e
Abbreviated transcription (Latin):
& ubi quẽ ad modũ moueas. I. quid ceruix qualis eẽ
deb& x et ipsa recta. D. Quid collũ:  Netrahatur
aut tendatur .i. quidm̃tũ: R Nepectori sit afficum¬
.i. Quid humeri. IC Ne eoꝵ indecens alleuatio atq ẽtra¬
ctio ħt. A Quid brachia. ec ut eoꝵ sit moderata ꝓtectio
quid manis : I ut has diligent᷑ obserues qm̃ plurimos
hñt mote.ahasquẽ admodũ mou ebiinis Nsqualitate
rerũ iđ gnum dicendi causaꝵ. Partiũ orationis ꝑsoni
sensuũ. uerboꝵ. sic̾ eciã de uoce dixi.A. quae alia de
manibȩ p̃cepta sunt . Ac ute aene ꝑtendantur quofacies
spectat. nĩ forte aliquid ececremur. I. in pedibe quid
obseruandũ ẽ : IC Ne plato deotrostems Nã candẽ
manũ acpedẽ ꝓ ferre de forme ẽ ttẽ nenimiũ sint
extensi: quod ñ tantũ de forme uerũ eciã obscenũ ẽ.
Quae decultu p̃cepta: sunt Ri. ut sit splendid & uipli

Expanded text:
et ubi et quem ad modum moveas. Quid? cervix qualis esse et ubi et quem ad modum moveas. Quid? cervix qualis esse debet? et ipsa recta. Quid collum? ne contrahatur aut tendatur. Quid mentum? ne pectori sit adfixum. Quid humeri? ne eorum sit indecens adlevatio atque contractio. Quid brachia? ut eorum sit moderata proiectio. Quid manus? ut has diligenter observes, quoniam plurimos habent motus. Has quem ad modum movebimus? pro qualitate rerum, id est generum dicendi, causarum, partium orationis, personarum, sensuum, verborum, sicut etiam de voce dixi. Quae alia de manibus praecepta sunt? ut eo ne protendantur, quo facies spectat, nisi forte aliquid execremur. In pedibus quid observandum est? ne prolato dextro stemus; nam eandem manum ac pedem proferre deforme est: item ne nimium sint extensi, quod non tantum deforme, verum etiam obscenum est. Quae de cultu praecepta sunt? ut is sit splendidus et virilis:
Abbreviated transcription (Latin):
inpͥceptis uocis plenius dixi. Alnuultu oculoꝵ tantũ
ꝓspectio necessaria ẽ . M. immo & palpebre scire debes
quẽ admodũ moueri debeafit. I. Curita: M. qm̃ hae
uelut de seruientes ministeriũ p̃stant oculis. I. quid
aliud obseruabo: A Suꝑcilia . d. curita: I qm̃his
multũ agit᷑ Nã &oculos formant. & fronti imperunt
his enĩ uults & contrahit᷑. & at tollit᷑. & remittitur.
qualia catholii suꝑcilia eẽ debent: A Nec immota.
nec nimiũ mobiliaa. neculla inaequalitate dissidentia.
nec contri eã quae dicim ficta.I. quid aliud inuultu
obseruabo. Ic se narib quicquã ostendas. a. Curita
.M. qm his nonfere quicquã nisi indecent᷑ ostendit᷑. A.
quid aliud obseruabo: M. Ne labris quicquã ostendas.
similtt ut naribe .I. in sũma uult qualis eẽ deb& a
seuers tͣ mestus. nec stupens. nec languids .I. Degestu
quae p̃cepta sunt :u. ut scias gestũ uoci cõpetere:
gestum facias. & ut scias quale ideẽ deb& idẽ rectum.

Expanded text:
in praeceptis vocis plenius dixi. In vultu oculorum tantuin perspectio necessaria est? immo et palpebrae scire debes quem ad modum moveri debeant. Cur ita? quoniam eae velut deserviens ministerium praestant oculis. Quid aliud observabo? supercilia. Cur ita? quoniam his multum agitur: nam et oculos formant et fronti inperant: his enim vultus et contrahitur et attollitur et remittitur. Qualia καθόλου supercilia esse debent? nec inmota nec nimium mobilia nec ulla inaequalitate dissidentia nec contra ea, quae dicimus, ficta. Quid aliut in volto observabo? ne naribus quicquam ostendas. Cur ita? quoniam his non fere quicquam decenter ostenditur. Quid aliut observabo? ne labris quicquam ostendas, similiter ut naribus. In summa vultus qualis esse debet? severus, non maestus nec stupens nec languidus. De gestu quae praecepta sunt? ut scias gestum voci conpetere gestum facias, et ut scias quale id esse debeat, id est rectum,
Abbreviated transcription (Latin):
.A. in rerũ qualitate quid ꝓuidendue
res agatur. anmagna. pͥuata.
an publica.
ut ita adgenus elo quutionis accõ¬
modeme
tene paruis. Moderatum
medio esbs.
Sublime magnis. O qt̃ st̃
gna principalia
orationis. id caracteres
elocutionis

Expanded text:
. In rerum qualitate quid providendum res agatur an magna, privata an publica, ut ita genus elocutionis accommodemus tenue parvis, moderatum mediocribus, sublime magnis. Quot sunt genera principalia orationis, id est characterum elocutionis
Abbreviated transcription (Latin):
npiro daxo id imaleoumonis cemete ubi et psona
ũbere eciã ꝓpitius blanditiã sitis & quaerimoniã. quasi
illati csminis et false in famiae cõpositae adu̾sȩ nos ꝑiuidia.¬
etiã summissiores toto corpore confirmati ad irãcundiã
sum misso uultu. oculis tͣrã intuentibs neq ullã acrit᷑
sed si possums eciã rumore simulato. In adexo iðhumili
sentus alte petitis. neq u̾bis ultra modũ ornatis. nec
structura grauiori sed quasi resoluta & simplici. Cĩ
aut om̃iũ sententiaꝵ quã his principiis adhibemus
ea eẽ debebit utrem a proprietate reuocet ad cõmu¬
nitatem et dicat om̃iũ ẽe illã re̾ uindicas. ptͣea
quod quanto quaeq minora sunt : tanto crebrius
& magis int᷑multos cadere possint. Nec tã oportere
spectari magnitudinẽ rerũ. et ꝑsonaꝵ. quã rationẽ
magis apud lr̃siã. & apud quosdã ex nr̃is uetesbus.
Certe au tullius cũ parchia dicer& non alit᷑ exorsusẽ

Expanded text:
id est in malae opinionis themate, ubi et persona tum verbis etiam propius blanditiam sitis, et querimoniam quasi falsi inlati criminis et falsae infamiae conpositae adversus nos per invidiam, summissiore toto corpore conformato ad verecundiam, summisso vultu, oculis terram intuentibus, neque illam acriter, sed, si possumus, etiam rumore simulato. In adoxo, id est isententiis alte petitis neque verbis ultra modum ornatis nec structura graviore, sed quasi resoluta et simplici. Vis autem omnium sententiarum, quam his principiis adhibemus, ea esse debebit, ut rem a proprietate revocet ad communitatem, et dicat omnium interesse illam rem vindicari, propterea quod quanto quaeque minora sunt, tanto crebrius et magis inter multos cadere possint; nec tam oportere spectari magnitudinem rerum et personarum quam rationem diotici, et magis apud Lysiam, et apud quosdam ex nostris veteribus. Certe Marcus Tullius cum pro Archia diceret, non aliter exorsus
Abbreviated transcription (Latin):
lecũ refugieme sec summatileuit q cedentes despoce¬
qut ineo ut confusiutruq digni taderei & ꝑseori
plus fiducie in bonestite qua meagnteifi fudine
quipre quiniteret dignitate ꝑsonce usir apbr¬
tundre retturpitudine crimunis de pecunus repe¬
nt et tur pitudinẽ criminis dignitate pelsonae õte¬
serut Deq tam̃ largutꝰ nimiũ neq ex ultasster sco
ita ut ex pmat dotinulla ecii meto suspicione mssti

Expanded text:
iemus, sed summatim leviterque cedentes, ut despiceautem in eo, ut confusa utraque dignitate rei et personae, plus fiduciae in honestate, quam metus in turpitudine quippe qui niteretur dignitate personae M. Scauri, premeretur turpitudine criminis de pecuniis repeut et turpitudinem criminis dignitate personae contegeret; neque tamen largiter nimium, neque exsultanter, sed ita ut expromat nonnullam e
Abbreviated transcription (Latin):
uabims. M. Ut illud quod cͣuenit adutilitatẽ nr̃am
applicemus. A. Quidinea quae rerũ diftributã continet
expositionẽ obseruabimus. Vt in ea sit breuitas. absolutio
paucitas .I. Quid aliud in partitione obseruandũ ẽ .R. Ne
inmultas partes partiamur. et ut sic eã inducamus ñ
quasi certi sed quasi ita estimantes. ut cicero ꝓsexto
suerimus. primo exsequam᷑. et nestatĩ partẽ pͥpalis
particionis in partes alias diuidamus. sed suo loco cumeam
ex sequi coeperims. ut cicero deimperio .G. poͬpei. A. Hoc ꝗd
tionis in pirtitione fuctũ in ipsa excusatione seruabims¬
R. Nonsemꝑ .D. qno ͦ ordinẽ nonseruabimus:R. qno  in multas
partes oratio fuerit distributa. Nec enĩ metuendum ẽ ne
udicẽ mixtus cause ordo confundat. Itẽ cũ id quod nobis
uduersum ẽ nouissime ponemus in narratione. nead cet᷑a
udex nos non admittat. in exsequutione aut̃ idprimo

Expanded text:
vabimus? ut illud, quod convenit, ad utilitatem nostram vabimus? ut illud, quod convenit, ad utilitatem nostram adplicemus. Quid in ea, quae rerum distributam continet expositionem, observabimus? ut in ea sit brevitas, absolutio, paucitas. Quid aliud in partitione observandum est? ne in multas partes partiamur, et ut sic eam inducamus non quasi certi, sed quasi ita aestimantes, ut Cicero pro Sexto suerimus, primo exequamur, et ne statim partem principalis partitionis in partes alias dividamus, sed suo loco, cum eam exequi coeperimus, ut Cicero de imperio Gn. Pompei. Hoc quid tionis in partitione factum in ipsa executione servabimus? non semper. Quando ergo ordinem non servabimus? quando non in multas partes oratio fuerit distributa: nec enim metuendum est, ne iudicem mixtus causae ordo confundat. Item cum id quod nobis adversum est, novissime ponimus in partitione, ne ad cetera iudex nos non admittat; in executione autem id primo
Abbreviated transcription (Latin):
uti pos sumus. sedubicumq rei atrocitas postulat. A. Ex¬
cessus ubi sumit᷑. IC Ex uii circũstantus. A. Sinichilȩxag¬
geraripotit ante quaestiones quid faciundũ ẽ:anane¬
osi utem̃. qua nob ad argumͣtationẽ iudicẽ p̃paremus ad
ꝓhoemioꝵ modũ. ut fec̾ cicero ꝓ quintio. et procecina.
idẽ p̃paratio ipsam re̾ tractat quaiudex c̃ciliet᷑. a nei¬
neosis aut̃ adrẽ audiendã iudicẽ p̃parat. ñ ipsa re ut
procate sceua. A Partitione semꝑutem᷑. R. Non ne haec
nontã causa quã oratoris eẽ uideat᷑. A. Qño ea utem:¬
*c. cũ causa fuerit uł coniuneta. uł longa. uel obscura. D¬
Partitionis gna qtͣ sunt M. duo . cũ aut ostendit quidcũ
adu̾samo c̃ueniat. et quid in controũsia relinquatur.
quod uocat᷑ ꝑse iunctionẽ. aut cũ eas res equibs erims
dictus breuit᷑ exponims. ut eas animo teneat auditor.
quo duocams per enumerationẽ. I. In ea partitione
qua quid cͣueniat et quid ñ conueniat ostendims ꝗd obser¬

Expanded text:
narrationem uti possumus, sed ubicumque rei atrocitas postulat. Excessus ubi sumitur? ex septem circumstantiis. Si nihil exaggerari poterit, ante quaestiones quid faciendum est? ananeosi utemur, qua nobis ad argumentationem iudices praeparemus ad prohoemiorum modum, ut fecit Cicero pro Quintio et pro Caecina. id est praeparatio, ipsam rem tractat, qua iudex concilietur: ananeosis autem ad rem audiendam iudicem praeparat, non ipsa re ut procatasceua. Partitione semper utemur? non, ne hoc non tam causae quam oratoris esse videatur. Quando ea utemur? cum causa fuerit vel coniuncta vel longa vel obscura. Partitionis genera quot sunt? duo, cum aut ostendit, quid cum adversario conveniat et quid in controversia relinquatur, quod vocatur per seiunctionem; aut cum eas res, de quibus erimus dicturi, breviter exponimus, ut eas animo teneat auditor, quod vocamus per enumerationem. In ea partitione, qua quid conveniat et quid non conveniat ostendimus, quid obser
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid ad defensionẽ uel mediocrit᷑ ꝓbabile admittimꝰ
meriane eplodemȩ. Nonnũquã incidt᷑ quide qu efb¬
ones maxime inueritate qui accusatori summam
nullã nudilar guat᷑ fucultatẽ uerũ cas non c̃troũsias
sed cõmunes locos dicime quippe e inhis non etrotis
eriminis sed ut in ex p̃sum atq euidens facims expsio
Quarto modoest asistati ꝑeuig inosssntto aidep
ut uonnũquã lu eciã doctis hõibo soluit obrepe
hab & etũ nonnuiiã speciẽ ꝓbabius ẽsistentisque
rationẽ erplorane non potẽ hocg̃ci aΠoPori uocant
S.ed subiciam exẽplũ. lotebit abilio usura quasipecu¬
nue epodut e. ille accepisse seperinis conasiun
sed depositũ &i deireo uelle restituere sorte sine usura
endente uee ros pudicio lexde nouis tabuls det se asori
ille quasi depositã. illeretinet quasi creditã. Nonenĩ
uides quid sit hic quodin seinentia ferenda ullene

Expanded text:
aliquid ad defensionem vel mediocriter probabile, admittimualiquid ad defensionem vel mediocriter probabile, admittimumerian explodemus. Nonnunquam incidunt quaedam quaestiones, maxime in veritate, quae summam accusatori, nullam reo largiantur facultatem: verum eas non controversias, sed communes locos dicimus: quippe est in his non probatio criminis, sed ut in expressum atque evidens facinus expressio. Quartus est modus asystati vel caliginosissimus, adeo ut nonnumquam etiam doctis hominibus soleat obrepere: habet enim nonnullam speciem probabilis consistentisque rationem explorare non potest. Hoc Graeci ἄπορον vocant, sed subiciamus exemplum: ‘Petebat ab alio usuram quasi pecuniae creditae: ille accepisse se pecuniam confitebatur, sed depositam et idcirco velle se restituere sortem sine usura. Pendente interea iudicio lex de novis tabulis lata est: repetit ille quasi depositam, ille retinet quasi creditam.’ Non enim video quid sit hic quod in sententia ferenda iudex
Abbreviated transcription (Latin):
refi gi quidẽ pot̾it ullũ thema deficiente circũ¬
stantia inuestate tam̃ ñnũquã euenit ut aliꝗd
hoꝵ desit & per imprudentiã auctoris ꝓfligatã
cuusa ueniatur adiudicem. Alt̾ ẽ mods asistati quẽ
surta cotuta appellant. Nos tam̃ si nomͣ latinum
utreisꝙ partis stutũ ãplificat ut uicini adole scentuli
qui speciosas uxores habebant noctu alterũ suas ubi¬
ñ habuerunt ñ accaisabant inuice̾ adulterii. Nã
ierisimile tͣte adulteriũ uoluisse cõmittere quia
idolescens es tequoq uerisimilee̾ uoluisse ꝗa
adolescens es uerisimile ẽ quia speciosam urore
habeo Te quoq uerisimileẽ quia et ego speciosã
uxorẽ habeo facultutẽ tibi pͣbuit uicinitas.
et tibi eadẽ uicinitas pͣbuit facultatẽ. Cur noc te
et id erreo ut᷑ eoꝵ siue accusat alterũ secrminag.
siuͣse purgit defendit eũ quẽ criminars uidetur
eciã contro ũsias in quibȩ color diuquaerit᷑ statum
non habere Uerũ ille constantio nos si afferatur

Expanded text:
esse non poterit ullum thema deficiente circumstantia. In veritate tamen nonnunquam evenit, ut aliquid horum desit, et per imprudentiam actoris profligata causa veniatur ad judicem. Alter est modus asystati, quem κατ' ἰσότητα appellant. Nos tamen si nomen latinum utriusque partis, statum implicat. Ut vicini adolescentuli, qui speciosas uxores habebant, noctu alter alterum obvium habuerunt, accusant invicem adulterii: nam  est. Veri simile est te adulterium voluisse committere, quia adolescens es. Te quoque veri simile est voluisse, quia adolescens es. Veri simile est, quia speciosam uxorem habeo. Te quoque veri simile est, quia et ego speciosam uxorem habeo. Facultatem tibi vicinitas praebuit. Et tibi eadem vicinitas praebuit facultatem. Cur nocte et idcirco uter eorum sive accusat alterum, se criminatur; sive se purgat, defendit eum quem criminari videtur. etiam controversias, in quibus color diu quaeritur, statum non habere. Verum ille constantius: nos si adferatur
Abbreviated transcription (Latin):
ethion ut senechon quod eos quibona sua depopu¬
lant᷑ & pudiciciae uxoris insidiabant᷑ occidit. kpei¬
Nome non. ẽ Nũquã tam̃ et si heres p̾cesserunt alia
tam causa quã p̾tex̾ occiđit. uel nũ quid ne pessume
quidem de se miseros in dẽpnatos debuerit occidere.
quidicat se iussu mineruae int̾emisse. Deniq hoc ipsũ¬
mineruae iussum occiđit. et utrũ intalire mineruae
quidem obte̾perare debuest.
ꝓprius accusatoris locs. Sine¬
chon defensoris.
Tubinde dicendum puto quẽ ad modũ & qtͣ modis õtro¬
ũsice asistata fiant. tametsi mȩdici quidem ẽtrou̾sias
oport& quae statũ non hñt sed plegmata irrationa¬
uno cũ aliquid dee̾ excircũstantiis. quae aut̃ uissit¬
circũstantiae supra dixims id cũ quaestionib aut
causa. aut persona. aut loes. aut aliquid deest¬

Expanded text:
el συνέχον, quod eos, qui bona sua depopulabantur et pudicitiae uxoris insidiabantur, occidit: κρινόμενον est, numquid tamen, etsi hae res praecesserunt, alia tamen causa quam praetexit occiderit: vel numquid ne pessime quidem de se meritos indemnatos debuerit occidere. quo dicat se iussu Minervae interemisse. Deinde hoc ipsuMinervae occiderit, et utrum in tali re ne Minervae quidem obtemperare debuerit. proprius accusatoris locus, συνέχον defensoris, Subinde dicendum puto, quem ad modum et quot modis controversiae asystatae fiant: tametsi ne dici quidam controversias oportet, quae statum non habent, sed plegmata inrationauno, cum aliquid deest ex circumstantia quae autcircumstantiae, ut supra diximus; id est cum quaestionibus, aut causa, aut persona, aut locus, aut aliquid e
Abbreviated transcription (Latin):
& quasi nodis subinde astricta adperfectã speciẽ suiueniat.
Istuliquod dictũ quod gͣci bacit nõant. iosinditur ĩ duas
sisti. ꝓdidisti. occidisti. Quod autͣ illi aslo hacii . nos
abnuentiã csminis eis in alt̾o. quodũbũ quod accusator
intendit ueluti nonpulsaui. non occidi. non ꝓdidi. Ex
his duobis dicto & responso. uel intento & netato media
nascitur quaestio hocmõ. intentioẽ occidisti. negatio
non occidi quaestio anoccidit. Sedutu a comecturaile
mõ recedams intentio e iniuria occidisti. Negatio non
iniuria occidisti. quaestio aniniuria occiderit. eit i
aliquo legali statu. intentio e non licebat tibi hoefaẽe
perlegẽ. Degatio ẽ licebat mĩ hoc face̾ ꝑlegẽ. quaȩstios¬

Expanded text:
et quasi nodis subinde adstricta ad perfectam speciem sui veniat. et quasi nodis subinde adstricta ad perfectam speciem sui veniat. Est aliquod dictum, quod Graeci φάσιν nominant: id scinditur in duas sasti, prodidisti, occidisti’. Quod autem illi apophasin, nos abnuentiam criminis eius, quod accusator intenderit, veluti: ‘non pulsavi, non occidi, non prodidi’. Ex his duobus, dicto et responso, vel intento et negato, media nascitur quaestio hoc modo. Intentio est ‘occidisti’, negatio ‘non occidi’, quaestio ‘an occiderit’. Sed ut iam a coniecturali modo recedamus, intentio est ‘iniuria occidisti’, negatio ‘non iniuria occidi’, quaestio est ‘an iure occiderit’. Vel in aliquo legali statu. Intentio est ‘non licebat tibi hoc facere per legem’: negatio est ‘licebat mihi hoc facere per legem’: quaestio
Abbreviated transcription (Latin):
quib iudiciũ intendit᷑ quã declinare iudiciũ. Porro
ipsã declinationẽ iudicii hab̾e ñnullã iudicii speciem.
hoc in ipsis potestate: nulla erit questio. Nẽ nͣ semꝑ
exiftant qui impediant ipsa illa contentio qualiter
iniudiciũ uocat. alt̾ recusat iudiciũ. fac quaestione in.
Quod contro ũsiae gens hermagoras metalẽpsin appellat.
nr̃oꝵ pauci rep̃hensionẽ pleq trinslatione̾ appellat.
Vtriq sane rationẽ sequuti qui rephensionẽ  aurtꝵ¬
diterunt coscilic & cũ maxime inducat᷑ iniudicium causa
re p̃hendit᷑ & quasi retrahit᷑. qui trans lationẽ quod reus
non om̃ino excludat actionẽ. sed in p̃senti c̃chicionem
nos legales appellamş. in his nõa scriptũ et uoluntas
qua sioscontentionẽ legũ contrariiꝵ uocams. Ambiguitas
ueru̾lieo puulo post diligentis t ractabims. ita ut signisi¬
cantia eiisq euidentis expͥmat᷑. et species gn̾ib addant᷑.
intio inĩ uidet᷑ ee dicendũ quib om̃is quaestio articulis

Expanded text:
quibus iudicium intenditur, quam declinare iudicium. Porro ipsam declinationem iudicii habere nonnullam iudicii speciem. hoc in ipsius potestate, nulla erat quaestio: nunc cum semper existant qui impediant, ipsa illa contentio, qua alter in iudicium vocat, alter recusat iudicium, facit quaestionem, quod controversiae genus Hermagoras μετάληψιν appellat. Nostrorum pauci reprehensutrique sane rationem secuti. Qui reprehensionem dixerunt, eo scilicet, quod cum maxime inducatur in iudicium causa, reprehenditur et quasi retrahitur: qui translationem, quod reus non omnino excludat actionem, sed, ut praesentem condicionem  νομικάς, nos legales appellamus. In his sunt scriptum et voluntas, quam nos contentionem legum contrariarum vocamus, ambiguitas, Verum haec paulo post diligentius tractabimus, ita ut significantia cuiusque evidentius exprimatur et species generibus addantur. Interim mihi videtur esse dicendum, quibus omnis quaestio articulis
Abbreviated transcription (Latin):
ut inuna controu̾sia non simul ethioni et sinechori
et lepinouenon. sed saepis ipsa om̃ia ꝑuices reuoluta
tractantur. Ut in hac controũsia. Reuse ulixes laesae

Expanded text:
ut in una controversia non semel αἴτιον et συνέχον ut in una controversia non semel αἴτιον et συνέχον et κρινόμενον, sed saepius ipsa omnia per vices revoluta tractentur, ut in hac controversia: ‘reus est Vlixes laesae
Abbreviated transcription (Latin):
turu secẽ iura uerat. Hoc intdũ Sine chor hermagoras
io õtinens appellat. ab eo quod om̃is rei defensio ab illo
contineat᷑. Intͣdũ ethion detor uocat quasi causã causce.
Hã quẽ ad modũ reatȩ causa ẽ quod militẽ occidit ita occi¬
dendi causa quod miles de serturũ seẽe iurauit. Nc̃ qm̃¬
quod dico taleẽ. et enĩ in eade controusia ꝑseuerandũ
puto quo sint iucidiora quaȩ tradims. Athiorẽ quos¬
iurauit se deserturũ HΡeΙnOΜΕΝΟΝ ẽ eaminatio
huis ipsis quod ad defensionẽ reus attulit inqua quae¬
rit᷑ nũ alia causa imperatoris fuerit ut occidet milite᷑
ethaec p̃taxatur ut uideat᷑ non quia iura uerit occiss
sedalia quacũq uel simultatis uel inuidie egusco.¬
Potit etiã hoc mõ articulus iste tractari. a neciã si iura¬
uerit parũ tam̃ haccausa iusta fuerit curdebuest.
et tota perspectio totius cinexontoc. quod ethion

Expanded text:
turum juraverat. Hoc interdum συνέχον Hermagoras, turum juraverat. Hoc interdum συνέχον Hermagoras, id est continens appellat, ab eo quod omnis rei defensio ab eo contineatur, interdum αἴτιον αἰτίου vocat, quasi causam causae: nam quemadmodum reatus causa est, quod militem occidit; ita occidendi causa, quod miles deserturum se esse juravit. Nunc quQuod dico tale est etenim in eadem controversia perseverandum puto, quo sint iuravit se deserturum: κρινόμενον est examinatio huius ipsius, quod ad defensionem reus attulit. In quo ita quaeritur, num alia causa imperatori fuerit, cur occiderit militem, et haec praetexatur: ut videatur non quia iuraverit occisus, sed alia quadam vel simultatis vel invidiae causa.rit etiam hoc modo articulus iste tractari: an, etiam si iuraverit, parum tamen haec iusta causa fuerit cur debuerit occidi. Et tota perspectio totius συνέχοντος, quod ad αἴτιον
Abbreviated transcription (Latin):
rimo enĩ quasi emins cũ hinedicat᷑ factũ eẽ inde nꝰ et
factũ: nulla pugnaẽ sed quasi fitꝰe pugnae meditatio
Deinde cũ ppius accessum ẽ & quasi admans uentum
alt̃eationi & contentioni mutuae media quaestio it ueñ.
Sie nec factũ inea ut᷑ꝙ c̃sistit omisso qd ante dicebatt
U ñ eiquastioni stat nom̃ impositũ ẽ hoc ide theodore
biedu dore appellat. trins latione usc ẽ uide lic& a prin¬
cipali pante corporis. quod hoc etiuã cõplexũ duoꝵ quae
utrãt dicta sunt quasi cap̃ quoddã totis controusice
efficitur. Conseqrs buic locuse aut perinde aut magis
eciã necessari quod de monstrat quid sit cauiut qoi
continens quid dequo quaȩ st᷑ Causã hermagorasetion
nequit. Quoddico taleẽ. abdicat᷑ apatre filis contro¬
nsia ideirco nẽ quia nulla curabdicaret᷑ apatre causc¬
p̃cessit. Deniq ad dams causam &statĩ controũsic ete¬
quise uirauerat de serturũ imperatorẽ occidit &res

Expanded text:
Primo enim quasi eminus, cum hinc dicatur factum esse, inde non esse factum, nulla pugna est, sed quasi futurae pugnae meditatio: deinde cum propius accessum est et quasi ad manus ventum, altercationi et contentioni mutuae media quaestio intervenit, sit necne factum. In ea uterque consistit, omisso quod ante dicebat: unde ei quaestioni status nomen inpositum est. Hoc idem Theodorus κεφάλαιον appellat, translatione usus videlicet a principali parte corporis, quod in hoc etiam complexu duorum, quae utrimque dicta sunt, quasi caput quoddam totius controversiae efficitur. Consequens huic locus est, aut perinde aut magis etiam necessarius, quo demonstratur quid sit causa, quid continens, quid de quo contenditur. Causam Hermagoras αἴτιον non potest. Quod dico, tale est. ‘Abdicatur a patre filius’ controversia idcirco praecessit. Denique addamus causam, et statim controversia effequi juraverat se deserturum, imperator occidit, et reus
Abbreviated transcription (Latin):
bi. in ꝓfano Inmari intͣra: Cursignificut causant
faciendi uel dicendi. uel cogitandi rẽ. ut mea refert
opinio ad constituendã quaestiõne̾ in pͥniis necessariã.
ue̾ admodũ significatione̾ ht̃ et facto uel quisfiat
futurũ ue sit de monstratione. ueluti clã palã.
pui perdolũ & siqua similia in eunde̾ modũ caden
laqueus. gladis uenenũ : litt̃e. int̾nuncis. mandata.
feruę conscis sicaris. hoꝵ articuloꝵ ut supradixi
aui oriũ aut plurimoꝵ rationaliscurss faci&
ciuilẽ quaestionẽ
ationailes quaestiones quas hermagoras logicas
uocat: nielis enii putat sic eas cognominari quam
uerbales. quia logice non ex ũbis sedd exrt ouis
significatione appellatae sunt a tegnicis eũ alioq
rationes seu logicae quaestiones fiunt quatꝰtuor¬
modis. Hac onim in illis quaerctur ansit. quidsit.
quale sit: anduci iniudiciũ debeat: ubi quaeritur

Expanded text:
in profano, in mari in terra. Cur significat causam in profano, in mari in terra. Cur significat causam faciendi vel dicendi vel cogitandi, rem, ut mea fert opinio, ad constituendam quaestionem in primis necessariam. Quem ad modum significationem habet ex facti vel quod fiat futurumve sit demonstratione, veluti ‘clam palam, per vim per dolum’, et si qua similia in eundem modum cadunt. laqueus, gladius, venenum, litterae, internuntius, mandata, servus, conscius, sicarius. Horum articulorum, ut supra dixi, aut omnium aut plurimorum rationales incursus facient civilem quaestionem. Rationales quaestiones sunt, quas Hermagoras logicas vocat. Melius enim putant sic eas cognominari quam verbales, quia logicae non ex verbi, sed ex rationis significatione appellatae sunt a technicis, cum alioquin rationales seu logicae quaestiones fiunt modis quattuor. Haec enim in illis quaeruntur: an sit, quid sit, quale sit, an induci in iudicium debeat. Vbi quaeritur
Abbreviated transcription (Latin):
id̃ elem̾ta quod exeoꝵ c̃iunctione quaestiones fiant.
Sed siue stoechia siue mora rectius dñr: nos omissa
controũsia nõis qua sunt ipsa dicams. St̃ gͦ haec.
quis quid: qño tibi cur quẽ ad modũ. quibs admi¬
niculis quas gci a gopaoac uocant. hoꝵ aut̃ om̃iũ
aut plusmoꝵ rationalis c̃gͣgatio ẽflat quaestionem
Sedninurũ singuloꝵ ꝓprietas expͥmendae. Quis signi¬
ficantiã htͣ ꝑsonae quae spectat᷑ duobs modis. Ex nõe
& qualitate. Exnõe hocmõ quis. camille .c. maris
I silla. ex qualitate quis diues & pauper. imꝑator
tatem et fortuna. &. etas. et conditio. Et disciplinci
& ciet᷑a quae sunt infinita nũo. Quid significantiã
ht̃ rei. quae facta ab aliquo. ueldicta. uel cogitatu. fies
honesta. uel in honesta. iusta. uelimusta. ut ilis. ut ea
significationẽ htͣ. uelut int᷑duu ac noctu. saero an in
tione. anincoꝵ cordia. in libertate: anĩdñatione

Expanded text:
 elementa, quod ex eorum coniunctione quaestiones fiant Sed sive στοιχεῖα sive μόρια rectius dicuntur, nos omissa controversia nominis, quae sint ipsa dicamus. Sunt igitur haec: quis, quid, quando, ubi, cur, quem ad modum, quibus adminiculis, quas Greci ἀφορμάς vocant. Horum autem omnium aut plurimorum rationalis congregatio conflat quaestionem. Sed nimirum singulorum proprietas exprimenda est. Quis significantiam habet personae, quae spectatur duobus modis, ex nomine et qualitate. Ex nomine hoc modo: quis? Camillus, C. Marius, L. Sulla. Ex qualitate: quis? dives et pauper, imperator. cadit, in qualitatem et fortuna et aetas et condicio et disciplina et cetera, quae sunt infinita numero. Quid significantiam habet rei, quae facta ab aliquo vel dicta vel cogitata, fieri honesta vel inhonesta, iusta vel iniusta, utilis vel contra, significationem habet; velut interdiu ac noctu, sacro an in tione an in concordia, in libertate an in dominatione
Abbreviated transcription (Latin):
Mabitu: ut nitido sordido obscuro. Uultu: ut laeto tristi
Incessu: ut cito tarde. Ortione : ut graui. sediciosa.
a ffectu: ut laeticia. ira. Morbo debilitate.
Ure quid considams. R. Thesin: consiđatio thematis multi¬
formis ẽ inqua uidebims quaesit & qualis. quae quasi publica
ẽ om̃iũ circũstantiaꝵ. Ut anilla resfieri potuerit ab illo
hõe. illa causa. illo tẽpore. illo loco. illomõ. illa matessoc.
uãuis om̃s circũstantiae hoc mõ sibi sunt inuicẽ iunctae.
m̃is causa qualis ẽ cR. aut impulsatiua: ut ira odium.
aut rationatiua. ut lucrũ. hereditas .I. impulsatiuet m

Expanded text:
habitu, ut nitido sordido obscuro; vultu, ut laeto tristi; incessu, ut cito tardo; oratione, ut gravi seditiosa; adfectu, ut laetitia ira, morbo debilitate. In re quid consideramus? thema. Consideratio thematis multiformis est, in qua videbimus quae sit et qualis, quae quasi publica est omnium circumstantiarum: ut an illa res fieri potuerit ab illo homine, illa causa, illo tempore, illo loco, illo modo, illa materia, quamvis omnes circumstantiae hoc modo sibi sint invicem iunctae. Omnis causa qualis est? aut impulsiva, ut ira, odium; aut ratiocinativa, ut lucrum, hereditas. Impulsivam
Abbreviated transcription (Latin):
omem arte & conscientiã collocats erubesentiemo pͣ
nescire uideat᷑. Indeẽ quod om̃s persua sum habeant
aut certe aliis persuadere nondubitant posso se c̃cipe
animo discrim̃ iusti & iniusti. honesti & inbonesti. catoꝵ¬
quoq quae supradexims. Et idcirco quȩ dubitationes
inbiusmõi reb oriunt᷑ ciuiles uocant᷑ quaestiones¬
quasi in ꝓpͥe paucoꝵ. sed cõmines uniũsoꝵ quae cũ
na sint : merito quae cõmuni conceptione animi ꝓspio
possint : questiones . quae cinonen noean depͥhendi
possunt cuules uocantur. Et ha sunt inquibȩ uersas &
p̃stare debebit orator.
uo sunt primi & quasi gñales ciuiliũ modi quaestionũ.
quoꝵ alt thesis altͣ hrꝰ pothesis uocat᷑ ag̃cis. Nos priori
nom̃ nĩ g̃cũ dare non possums. Nec posteriori quidem
nortũ inthesm quã in hrpothe sinpotẽ cade In utroq
enĩ quaestio iđ controũsiaẽ. Porro hypotheseo c signifco¬
tio dedarat᷑ ex ipso cõposito nõe eẽ aliquid quoe et s

Expanded text:
omnem artem et scientiam collocatus erubescat, si haec nescire videatur. Inde est quod omnes persuasum habeant, aut certe aliis persuadere non dubitent, posse se concipere animo discrimen justi et injusti, honesti et inhonesti, caeterorumque quae supra diximus; et idcirco quae dubitationes in hujusmodi rebus oriuntquasi non propriae paucorum, sed communes universorum. Quae cum ita sint, merito quae communi conceptione animi perspici possint quaestiones, quae κοινῇ ἐννοίᾳ deprehendi possunt, civiles vocantur, et hae sunt, in quibus versari et praestare debebit orator. Duo sunt primi et quasi generales civilium modi quaestionum, quorum alter thesis, alter hypothesis vocatur a Graecis. Nos priori nomen nisi graecum dare non possumus, ne posteriori quidem,nomen tam in thesin quam in hypothesin potest cadere; in utroque enim quaestio, id est controversia est. Porro hypotheseos significatio et declaratur ex ipso c
Abbreviated transcription (Latin):
cũ simulatione ꝓnobis ferims quotienscũq in dubita¬
tionẽ uocantur efficiunt ciuuilẽ quaestionẽ. quod dico
buis mõi ẽ. Si depondere alicuis rei quaerat sinon
uidearis scire quot libraꝵ sit nonẽ erubescendũoSi
de longitudine non uideris scire qtͣ pedũ sit ñẽ erube¬
scenduꝰ. Side cet̾is huis modi rebs quas ꝑseꝗ longũ est

Expanded text:
cum simulatione prae nobis ferimus, quotienscumque in dubitacum simulatione prae nobis ferimus, quotienscumque in dubitationem vocantur, efficiunt civilem quaestionem. Quod dico, huius modi est. Si de pondere alicuius rei quaeratur, si non videaris scire quot librarum sit, non est erubescendum: si de longitudine non videaris scire quot pedum sit, non est erubescendum: si de ceteris huius modi rebus, quas persequi lon
Abbreviated transcription (Latin):
quae in arte ipsoꝵ continuantur perfuadere. Opifices
cciã et tabernarios. fabros. & siqui huis mõi sunt posse
deeo quodagant cuiuis ꝓbabilit᷑ persuađẽ quasi riti¬
onẽ faciant. Ergo non ẽe in tegrũ fine̾ quisolam
cõmunitatẽ habeat careat ꝓprietate. esse actũ
per suadendi coͣmunẽ cũmultis idcirco persuađe ñ ẽo
gorus percomode obstitit. dic̃ coñ eẽ oratoris officiũ
persuađe. quatins rerũ & personaꝵ conditio patitꝰ
dũ tauit inciuilib quaestionib. Nã medicoꝵ & phy¬
losophoꝵ & cet̾ae huicmõi quaestiones extra regulã
t aut᷑ ciuiles quaestiones quaꝵ perspectio in cõmunẽ
animi concẽptionẽ pote᷑ cadere. quod gͣci cinen¬
enno easi uocant: uerũ ut facilis. intelligatur
qua sit haec. ipsa conditio quã demonstrantẽ ẽe
uolums : omĩia quacũq huis mõi sunt ut ea ne scire¬
pudoris sit & que uel ignorantes quasi sciams tam̃

Expanded text:
quae in arte ipsorum contineantur, persuadere, opifices quae in arte ipsorum contineantur, persuadere, opifices etiam et tabernarios fabros et si qui huius modi sunt posse de eo quod agant cuivis probabiliter persuadere, quasi ratione faciant: ergo non esse integrum finem, qui solam communitatem habeat, careat proprietate; esse actum persuadendi communem cum multis et idcirco persuadere non egoras percommode obstitit. Dicit enim esse oratoris officium persuadere, quatenus rerum et personarum conduntaxat in civilibus quaestionibus: nam medicorum et philosophorum et caeterae hujusmodi quaestiones extra regulam Sunt autem civiles quaestiones, quarum perspectio in communem animi conceptionem potest cadere, quod Graeci κοινὴν ἔννοιαν vocant. Verum ut facilius intellegatur, quae sit haec ipsa condicio, quam demonstratam esse volumus, omnia quaecumque huius modi sunt, ut ea nescirepudori sit, et quae vel ignorantes, quasi sciamus tamen,
Abbreviated transcription (Latin):
inẽ gͥpropriũ oratoris officii in bene dicendo eẽ. quibedã
in recte dicendo. quibedã inuere dicendo. quibȩdan
inpersuadendo consistere. Quineciã illi quibene aut
uere dicere finẽ officii oratoris putauert᷑: ñ abnuunt
tam̃ hoꝵ ip̃soꝵ sinẽ eẽ persuade. ut sit finis oratoris
officii bene dic̃e sinis bene dicendi ꝑsuađe Ergo quasi
csensu om̃iũ finis ẽ oratoris officii persuadere. Hoc ꝗa
caluna iuidebatur posse recidere: non enĩ sẽꝑ persuad&
orator nec aliqño ꝑsuade non possit facultatẽ
& nom̃ oratoris amittit: ad didit hermagoras quo
officii per suadere quatine conditio rerũ ꝑsonaꝵꝙ
inuenta sane aplatone. tractata multũ ingorgia.
Sed post hao multũ impudentis aquibdã tegnicis ob¬
trectantib hermagorae freqͣntata negant. Quippe¬
ꝓpͥũ finẽ eẽ oratoris officii persua dere. sed cõmune᷑
pene cũ uniũsis. Nã & mathematicos de his quae in
noticiã ipsoꝵ cecidert᷑ persuadere. et medicos dehis

Expanded text:
isum est summam oratoris officii in bene dicendo esse, quibusdam in recte dicendo, quibusdam in vere dicendo, quibusdam in persuadendo consistere. Quin etiam illi, qui bene aut vere dicere finem officii oratoris putaverunt, non abnuunt tamen horum ipsorum finem esse persuadere, ut sit finis oratorofficii, bene dicere; finis bene dicendi, persuadere. Ergo quasi consensu omnium finis est oratoris officii, persuadere. Hoc quia in calumniam videbatur posse recedere non enim semper persuadet orator; nec si aliquando persuadere non possit, facultatem et nomen oratoris amittit, addidit Hermagoras, quo officii, persuadere, quatenus conditio rerum personarumque mnia nascitur, inventa sane a Platone, tractata multum in Gorgia; sed post ac multo impudentius a quibusdam technicis obtrectantibus Hermagorae freqproprium finem esse oratoris officii persuadere, sed communem paene cum universis: nam et mathematicos de iis, quae in notitiam ipsorum ceciderint, persuadere, et medicos de iis,
Abbreviated transcription (Latin):
dequib facilis auribs iudicare. quã oratione
trdi potest A. a quali sillaba magis incipiondũ
est ⁊t alonga. nã uitande sinit plures lireuos
et plura monosillaba . R. Quid hic aliud obseruti¬
bimus Se quae uba mugis sotiantia sunt eã potius
scolloceme: qua lucilis cuphonias appellat. id uocaliã¬
Ut ꝓceleo aliud forilumꝰ ẽ aliud li noꝵ. cũ potuiss&
eciã fructs dicere. aliud lucernaꝵ.A. antiqua ũba
quae maxime affectabo. ⁊ que non adeo sunt abo¬
lita. ut sunt induo decĩ tabulis & salaria carmina
Nã haec supra docui ẽẽ uitanda ꝓpt oliscuritutem.
ł pria uerba qua partes orationis magis desiđant.¬
c syincipia & narrationes. A Quid graues ornataeq sen¬
tentiae. & sublimes orationes loci R Nã plerũq¬

Expanded text:
de quibus facilius auribus iudicari quam oratione de quibus facilius auribus iudicari quam oratione tradi potest. A quali syllaba magis incipiendum est? a longa; nam vitandae sunt plures breves et plura monosyllaba. Quid hic aliud observabimus? ut quae verba magis sonantia sunt, ea potius conlocemus, quae Lucilius εὔφονα appellat, id est quaelio: ‘aliut fori lumen est, aliut lychnorum’, cum potuisset etiam structius dicere ‘aliut lucernarum’. Antiqua verba quae maxime adfectabo? quae non adeo sunt abolita, ut sunt in XII tabulis et saliari carmine; nam haec supra docili esse vitanda propter obscuritatem. Propria verba quae partes orationis magis desiderant? principia et narrationes. Quid? graves ornataeque sententiae et sublimes orationis loci
Abbreviated transcription (Latin):
tenebrosis cõmunius. Nã aliqna res atroces humilibus
uerbis iniuidiã suã p̃ferunt. Ut multos ciues romanos
uirgis cͣxidit: et ꝓcluentio. Post noctẽ mortuus &
postridie antequã lucescer& cõbustsẽ nonait cere¬
matus. uerba semꝑ longiora ee̾ debenit: M. Nonutiq
semper: Nã aliqn̾o & breuia sunt et splendida: Nã longa¬
oribs uerbis decora & latior fit oratio. Sed non semper
id affectandũ c̃. Uerba frequentis ponenda sunt longi¬
ora infine elocutionis. ut ipse me causã cãpus pene
docuit leontinus A. quid conscientiã torquems
euerbis breuiorib finiemus. ut quod in tp̃e malifuit
obsit & quod in causa boni fuit ꝓsit.
abeo de singulis uerbis: inc̃iunctis quae obseruabo.
utnatura eoꝵ consideres. Sunt enĩ quaedã sono
litt̾aꝵ. aut lenia. aut grauia. aut splendida &
plena: alia contra dura. leuia. sordida. exilia.

Expanded text:
tenebrosis Cominius’. Nam aliquando res atroces humilibus tenebrosis Cominius’. Nam aliquando res atroces humilibus verbis invidiam suam praeferunt, ut: ‘multos cives Romanos virgis concidit’, et pro Cluentio: ‘post noctem mortuus et postridie, antequam lucesceret, conbustus est’: non ait ‘concrematus’. Verba semper longiora esse debent? non utique semper; nam aliquando et brevia sunt splendida. Non longioribus verbis decora et latior fit oratio? verum, sed non semper id adfectandum est. Vbi frequentius ponenda sunt longiora? in fine elocutionis, ut: ‘ipse me causam campus paene docuit Leontinus’. Quid? cum sententiam torquemus? verbis brevioribus finiemus, ut: ‘quod in tempore mali fuit, obsit’, et ‘quod in causa boni fuit, prosit’. Habeo de coniunctis verbis: in singulis quae observabo? ut naturam eorum consideres. Sunt enim quaedam sono litterarum aut levia aut gravia aut splendida et plena: alia contra dura, levia sordida, exilia:
Abbreviated transcription (Latin):
enaũba quae sunt.:Se Que non sunt oratori ac cõmodata
sedhystorico aut poetȩ. Ut sigenitorẽ et genitꝯce̾. &
gnatũ dicamus. & saltore̾ et salticẽ. A Gentilia u̾ba quae
sunt:M. quae propria sunt quaꝵdã gentiũ. siẽ hispani
noncubitũ uocant. sed g̃co nõe accona uelancona: et
gilli facundos profacetis. et romani uernacula plurima
neutra masculino gn̾e potius enuntiant. ut hunc thea¬
trum. et hunc prodigiũ. A obscura quae sunt :gc quae nimis
prisca sunt et apaucis eruditissimis intelligunt᷑. d. quae
sunt uerba splendida. A quae natura sua nitida sunt.
quae copulata facilius claritate̾ suã ostendt᷑. ut quadꝰ¬
remigemige̾ quã insalo fluctuante̾ reliquit. D. Hec̾
magnificentia atq magnitudo om̃ib locis ac coͬmodata ẽ.
Non omib. ACurita : ac qm̃ sunt quaedã partes cause
perpetiie quae ũba humilia de siderent. Et lat& inscolis

Expanded text:
ena verba quae sunt? quae non sunt oratori accommodata, ena verba quae sunt? quae non sunt oratori accommodata, sed historico aut poetae, ut si ‘genitorem’ et ‘genitricem’ et ‘gnatum’ dicamus et ‘satorem’ et ‘altricem’. Gentilia verba quae sunt? quae propria sunt quarundam gentium, sicut Hispani non ‘cubitum’ vocant, sed Graeco nomine ‘ancona’, et Galli ‘facundos’ pro ‘facetis’, et Romani vernaculi plurima ex neutris masculino genere potius enuntiant, ut ‘hunc theatrum’ et ‘hunc prodigium’. Obscura quae sunt? quae nimis prisca sunt et a paucis eruditissimis intelleguntur. Quae sunt verba splendida? quae natura sua nitida sunt, quae copulata facilius claritatem suam ostendunt, ut: ‘quadriremem, quam in salo fluctuantem reliquit’. Haec magnificentia atque magnitudo omnibus locis accommodata est? non omnibus. Cur ita? quoniam sunt quaedam partes causae perpetuae, quae verba humilia desiderent, ut: ‘latet in scalis
Abbreviated transcription (Latin):
uerba quib modis nouant᷑ .*. Primo gea transferime
ut noua exhis latina cͣfingams. Dehinc malio sibro ꝑ¬
condamationẽ pcͣgeminationẽ ut cicero fepas soluiagas
aitetper diriuatione nouare possums. ut abautũ nando ait
autũnitatẽ. et aperpeciendo cicero ꝑpessionẽ. AExẽri¬
tatio quid ũbis p̃ftat. Se Qd̾ non quidẽ gn̾at ũba sedalit
Ut difficilia seribas. Meta paciti facias. ut de tp̃e assidue
dicas. A habeo de u̾boꝵ copia. Bonitts que̾ ad modũ cõpa¬
ratur. De ut mala uitems & optima appetams.D. que
sunt mala: ⁊c uulgarui. ab solcta. aliena. gentilia.
oliscura. A Bona quae s̃quae apperenda eẽ dicis. u splen¬
didã. antiqua. ꝓpria. translatu. &. Uulgaria ͦ quaest¬
expediatur oratio idẽ in docti sineratione atql
ctionẽ. Nã sunt quedã u̾ba quaȩ quãuis obsoleta sin
& fecẽ uel fice & scalas dicere non turpe dux̃. A. Ali¬

Expanded text:
Verba quibus modis novantur? primo Graeca transferimus, Verba quibus modis novantur? primo Graeca transferimus, ut nova ex his Latina confingamus, dehinc per conglutinationem, ut Cicero ‘feras solivagas’ ait, et per derivationem novare possumus, ut ab autunno Cato ait ‘autumnitatem’ et a perpetiendo Cicero ‘perpessionem’. Exercitatio verbis quid praestat? quod non quidem generat verba, sed alit ut difficilia scribas, ut μετάφρασιν facias, ut de tempore adsidue dicas. Habeo de verborum copia: bonitas quem ad modum conparatur? ut mala vitemus et optima adpetamus. Quae sunt mala? vulgaria, obsoleta, aliena, gentilia, obscura. Bona quae sunt, quae adpetenda esse dicis? splendida, antiqua, propria, translata. Vulgaria ergo quae suntitur vulgus, id est indocti, sine ratione atque electione: nam sunt quaedam verba, quae quamvis obsoleta sintcum’ et ‘picem’ et ‘scalas’ dicere non turpe duxit. Ali