comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ Nec u̾ba fidelissima. et uera ft̃.
Hoc bis idõ repecuit: ut nullꝰ consi¬
derans obscuritates dictionũ. & ea q̃
scdm licteram irrationabilia uident᷑.
in credulus existat: Fuerunt enim
quidã. qui ñ intelligentes diuina
misteria quȩ in hoc libro continent᷑
a catalogo diuinaꝵ scͥpturaꝵ eum
amputare uoluerunt. Et dñs ds̃
ostendere seruis suis quȩ oportet
se misit angłm suũ. idẽ. ipsum qui
ei loquebat᷑ qui & ioh̾i ostenclit
omnia myst̾ia quȩ in hoc libro con¬
tinent᷑ ostendẽ seruis suis q̃ opor¬
tet fiericito: Cum hec scͥptura non
tantum ad futurum tẽpus. s etiã
ad p̾t̾itum ꝑtineat: cur se ad de mõ¬
stranda ea tantummꝰ q̃ oportebat
fieri cito adõ sedicit ẽẽ missũ: Qͥa
nimirũ p̃t̾ita facile dinoscuntur:
futura autẽ & in cognita hominib
non nͥ ꝑ reuelationẽ sp̃s sci. aut ꝑ
angłorum minist̾ium incelligere¬
possumus Alit̃. Quicquid ignoramꝰ

Expanded text:
mihi: Haec verba fidelissima et vera sunt. mihi: Haec verba fidelissima et vera sunt. Hoc bis ideo repetit ut nullus considerans obscuritates dictionum, et ea quae secundum litteram irrationabilia videntur, incredulus existat; fuerunt enim quidam, qui non intelligentes divina mysteria, quae in hoc libro continentur, a catalogo divinarum Scripturarum eum amputare voluerunt. Et Dominus ostendere servis suis, quae oportet se misit angelum suum, id est, ipsum qui hoc loquebatur, qui et Joanni ostendit omnia mysteria, quae in hoc libro continentur, ostendere servis suis quae oportet fieri cito. Cum haec Scriptura non tantum ad futurum tempus, sed etiam ad praeteritum pertineat, cur ad demonstranda ea tantummodo, quae oportebat fieri cito, a Deo se dicit esse missum? Quia nimirum praeterita facile dignoscuntur: futura autem et incognita hominibus non nisi per revelationem Spiritus sancti, aut per angelorum ministerium intelligerepossumus. Aliter quidquid ignoramus
Abbreviated transcription (Latin):
nec incor hominis ascendit: quȩ
p̃parauit ds̃ diligentibꝰ se: S omnẽ
dulcedinẽ atq suauitatẽ. illud
transcendet: quod uidebunt dm̃
facie ad faciem: Nomen tͦidĩ ẽ filiꝰ
dĩ. Nomen itaq dĩ erit in frontib
scorum: quia ipsa claritas atq
species demonstrabit eos eẽ filios dĩ.
t nox ultra non erit. Dieit in a¬
brȩ in eo non sunt ulle. Quas gͦ
tenebras pati poterunt: a quib
lumine lucerne: neq lumine so¬
lis. Diximus suꝑiꝰ ꝑlum̃ lunȩ.
ac lumine solis: uetus ac nouũ
testamentũ ẽẽ designatũ. Eandẽ
gͥ significationẽ habet lucerna
in hoc loco: quã suꝑiꝰ diximꝰ lunã
habuisse. De lumine autẽ solis ae
lunȩ. id ẽ uet̾is ac noui testam̃t: suꝑiꝰ
aliqua diximꝰ. Hoc gͥ lumine ñ ege¬
bunt scĩ. qͣm dñs ds̃ illuminabit¬
illos: et regnabunt in scła scłorum.
Hucusq uisio septima: Quȩ sequun¬
tur. ad ammonitionẽ ꝑtinent rosiꝰ
ioħis: ceteroꝵq fidelium Etdixit

Expanded text:
ec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus diligentibus se . Sed omnem dnlcedinem atque suavitatem illud transcendet, quod videbunt Deum facie ad faciem. Nomen vero Dei est Filius Dei: nomen itaque erit in frontibus sanctorum; quia ipsa claritas atque species demonstrabit eos esse filios Dei. Et nox ultra non erit. Dicit in abrae in eo non sunt ullae . Quas ergo tenebras pati poterunt, a quibuslumine lucernae, neque lumine solis. Diximus superius per lumen lunae ac lumen solis vetus ac novum Testamentum esse designatum: eamdem itaque significationem habet lucerna in hoc loco, quam superius diximus lunam habuisse. De lumine autem solis ac lunae, id est, veteris ac novi Testamenti, superius aliqua diximus. Hoc igitur lumine non egebunt sillos, et regnabunt in saecula saeculorum. Hucusque visio septima. Quae sequuntur, ad admonitionem pertinent ipsius Joannis caeterorumque fidelium. Et dixit
Abbreviated transcription (Latin):
moriendo. clarificauer. Et duode¬
singulas: Nam singulȩ portȩ erãt
ex singulis margaritis: Hoc scđ̾m
licteram state non potest:Si sin¬
gulȩ portȩ erant ex singulis mar¬
margaritȩ fuisse dicunt᷑: S sp̃aht

Expanded text:
unt. Et duodesingulas: et singulae portae erant ex singulis margaritis. Hoc secundum litteram stare non potest. Si singulae portae erant ex singulis marmargaritae fuisse dicuntur. Sed spirit
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutib eo qđ ipsa maneat in sẽpic̃¬
num: scđm tam̃ quendã modũ his
tͥb uirtutib equalitaᷤᷤ ascrib pocest:
Dicit quippe apłs qr fides ꝑ carita¬
tem oꝑat᷑: et fides sine oꝑib mortua
est: Si mortua ẽ: illi cui mortua est
nichil ẽ: Et si fides ꝑcaritatẽ oꝑat᷑:
& illi mortua ẽ qui caritatis oꝑa
non ht̃. gͦ fides tanta ẽ. quanta sunt.
et karitatis oꝑa. Similiter spestã¬
ta est. quanta fides et caritas: quia
quanta sunt oꝑa fidei quȩ ẽ caritas:
tanta ẽ. & spes glȩ. In quantũ nãq
unusquisq fidelis ꝑ caritatis oꝑa
se dilatare p̃ualuerit: in tancũ fibi
głam patͥe cȩlestis accrescere ñ du
mensura hominis quȩ ẽ angłi. Hoc
si suꝑiora attendamꝰ: scđm litterã
stare non potest:Suꝑiꝰ namq dicit
quia m̃sus ẽ. eiuitatẽ ꝑstadia dtio¬
decĩ: hic autem muros ciuitatis.cͣ.

Expanded text:
ipsa manet in aeternum; secundum tamen quemdam modum iis tribus virtutibus aequalitas ascribi potest. Dicit quippe Apostolus quia fides per charitatem operatur, et fides sine operibus mortua est . Si mortua est, ille cui mortua est, nihil est: et si fides per charitatem operatur, et illi mortua est, qui charitatis opera non habet, ergo fides tanta est, quanta sunt et opera charitatis. Similiter spes tanta est, quanta fides et charitas; quia quanta sunt opera fidei, quae est charitas, tanta est et spes gloriae: in quantum namque unusquisque fidelis per charitatis opera se dilatare praevaluerit, in tantum sibi gloriam patriae coelestis accrescere non dumensura hominis, quae est angeli. Hoc si superiora attendamus, secundum litteram stare non potest; superius namque dicit quia mensus est civitatem per stadia duodecim; hi
Abbreviated transcription (Latin):
natur: Longitudogͥ huiꝰ ciuitatis
tanta ẽ. quanta & latitudo: qͥa qͣntũ
unusquisq fidelis in hac uita positꝰ
maior fuerit in caritate: tanto maio¬
rẽ głam in illa cȩlesti beatitudine
possidebit: et qͣnto minor fuerit ca¬
ritas: tanto minor erit & gła. Et
mensus ẽ ciuitatẽ: ꝑ stadia .xii: Lon

Expanded text:
natur. Longitudo igitur hujus civitatis tanta est, quanta et latitudo; quia quantum unusquisque fidelis in hac vita positus major fuerit in charitate, tanto majorem gloriam in coelesti beatitudine possidebit: et quanto minor fuerit charitas, tanto minor erit et gloria. Et mensus est civitatem per stadia duodecim
Abbreviated transcription (Latin):
peccatis abstinuerint: & ꝑ elemosinaꝵ
langitionẽ hoc ꝓmeruerint. ut post
mortẽ ꝑ ignem purgatoriũ saluari
possint. Sicut aurũ qđ ex aliis per¬
mixtionibꝰ sordidum efficit᷑ ꝑignẽ
purgat᷑: ita & isti a sordib quas ex
mundans actib contraxerunt per
ignem mundant᷑: ut digni fiant
eleccorum numero sociari. Et qui
loquebat᷑ mecũ. habebat harundi¬
nem aureã: ut metiret᷑ cuutatem
et portas eius et murũ. Angłs qͥ loq̃¬
batur cum ioħe: in hocloco xp̃m
significat. xp̃c gͥ qui mͦ regit om̃s
gentes in uirga ferrea sicut suꝑui
iam dictum est: in futuro ciuitatẽ
dĩ quȩ ex om̃ib gentib constabit
harundine aurea metiet᷑. Diximꝰ
suꝑiꝰ ꝑ uirgã ferreã: discipliuam
euangłii eẽ designatã. ferrũ uͦ gͣne
est & durissimũ. De dutricia aut̃ uir

Expanded text:
peccatis se abstinuerint, et per eleemosynarum largitionem hoc promeruerint, ut post mortem per ignem purgatorium salvari possint. Sicut enim aurum quod ex aliis permixtionibus sordidum efficitur, per ignem purgatur: ita et isti a sordibus quas ex mundanis actibus contraxerunt, per ignem mundantur, ut digni fiant electorum numero sociari. Et qui loquebatur mecum, habebat arundinem auream, ut metiretur civitatem, et portas ejus, et murum. Angelus qui loquebatur cum Joanne, in hoc loco Christum significat, qui modo regit omnes gentes in virga ferrea, sicut superius jam dictum est: in futuro autem civitatem Dei, quae ex omnibus gentibus constabit, arundine aurea metietur. Diximus superius per virgam ferream disciplinam Evangelii esse designatam: ferrum vero grave est et durissi
Abbreviated transcription (Latin):
lui ꝓ eoqͦo decimo loco ponit᷑. pos¬
sumꝰ ꝑ eum quosdã doctores eccłiȩ
intelligẽ: qui et u̾bis incorporib
posit multos docuert: & multo
plures. suis scͥptis erudiert̃ et eru¬
diunt cotidie: ut fuertͣ ierommꝰ.
augustinꝰ. gregoriꝰ. et multi alii:
Qui etiã & lumina eccłȩ recte dici
possunt: Qͥꝑ uiridẽ aureũq colo¬

Expanded text:
imo loco ponitur, possumus per eum quosdam doctores Ecclesiae intelligere, qui et verbis in corporibus positi multos docuerunt, et multo plures suis scriptis erudierunt et erudiunt quotidie, ut fuerunt Hieronymus, Augustinus, Gregorius et multi alii; qui etiam et lumina Ecclesiae recte dici possunt: q
Abbreviated transcription (Latin):
tre: nurum asocru sua. ⁊ filiã
latio ab̾cessit. Ymber quoq a¬
biit. qr cum ad contemplandũ
in sua substantia omnipoten¬
tem dm̃ ducimur. iã uerboꝵ
guite necessarie non erunt.ut
pluuia debeat predicationis
infundi. Nam qd̃ minus hic
audire qͥs potest ibi amplius
iudebit. qr nunc idemꝰ ꝑ spe¬
culum et enigmate: tunc autẽ
facie ad faciem. Et uidebimꝰ
eum sicuti ẽ. Tunc apparent
flores int̾ra. qr cum de et̾ne be¬
atitudinis uita quedã suaui¬
tatis primordia p̃gustare aĩa
ceꝑit. quasi iam in florib odo¬
ratur exiens: qd̾ ptꝰqͣm egressa
fuerit. in fructum ub̾uis ha¬
bebit. Unde et illic subdit᷑.
T̃empus putationis aduenit.
Inputatiõe quippe sarm̃ta
sterilia reciduntur. ut ea q̃
preualent. ub̃ius fructũ fe-¬
rant. Nr̃e itaq putationis
tempus tunc adueniet. qnͣdo
infructuosam ac noxiã cor

Expanded text:
t nurum a socru sua, et filiam latio abscessit. Imber quoque abiit, quia cum ad contemplandum in sua substantia omnipotentem Deum ducimur, jam verborum guttae necessariae non erunt, ut pluvia debeat praedicationis infundi. Nam quod minus hic audire quis potest, ibi amplius videbit: « Quia nunc videmus per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem, et videbimus eum sicra, quia cum de aeternae beatitudinis vita quaedam suavitatis primordia praegustare anima coeperit, quasi jam in floribus odoratur exiens, quod postquam egressa fuerit, in fructu uberius habebit. Unde et illic subditur: Tempus putationis advenit . In putatione quippe sarmenta sterilia reciduntur, ut ea quae praevalent uberius fructum ferant. Nostrae itaque putationis tempus tunc advenit quando infructuosam ac noxiam cor
Abbreviated transcription (Latin):
ti sunt Ciuitatẽ gͥieticho. tan¬
dui circiuerunt: quãdui a so¬
cietate reꝓborum se sequestra¬
uerunt. Postquã gͥ archa dei
cuierunt ad castra redierunt:
quia unusqͥsq iustꝰ cireuitioĩs
suȩ tẽpore expleco. post mortẽ
ad societatẽ electoꝵ quȩ sunt
castra scõrũ ducit᷑. Secundi diei
circuitꝰ: ad eos qui pꝰ dilumũ
usq ad moysen fuerunt ꝑtinet.
Qui & ipsi ciuitatẽ iericho cir¬
cuerunt: quia ab iniquitatibꝰ
repborum se separauert̃. Nam
& abrabã quamiuis int̾ amor¬
reos habitaret. ñ solũ uicia s
etiam corpoꝵ societatẽ intan¬
tum horruit: ut filio suo ex
filiabꝰ eorum nollet accipere
uxorem. E de loch qui apud so¬
domitas habitabat loquitur
beatꝰ petrus. quia auditu et
uisu iustꝰ erat: habitans inter
eos qui de die indiẽ animam

Expanded text:
ti sunt. Civitatem igitur Jericho tamdiu circuierunt, quamdiu a societate reproborum se sequestraverunt. Postquam igitur arca Dei, circuierunt, ad castra redierunt; quia unusquisque justus circuitionis suae tempore expleto, post mortem ad societatem electorum, quae sunt castra sanctorum, ducitur. Secundae diei circuitus ad eos, qui post diluvium usque ad Moysen fuerunt, pertinet: qui et ipsi civitatem Jericho circuierunt; quia ab iniquitatibus reproborum se separaverunt. Nam et Abraham, quamvis inter Amorrhaeos habitaret, non solum vitia, sed etiam corporum societatem in tantum horruit, ut filio suo ex filiabus eorum nollet accipere uxorem. Et de Loth, qui apud Sodomitas habitabat, loquitur beatus Petrus , qui auditu et visu justus erat, habitans apud eos, qui de die in diem animam
Abbreviated transcription (Latin):
lustrationem gr̃e. Quomͦ ni¬
gra: Sicut tab̾nacula cedar.
Cedar interpretatur tene¬
bre. Cedar enim scđs fuit.
de genere hismael. Et cedar
tab̾nacula esau fuerunt. Q¬
mͦ gͦ nigra sicut tab̾nacula
cedar: Quia in conspectu ur̃
ad similitudinem gentium
iudicata sum. id ẽ ad simili¬
tudinẽ peccatorum. Quomͦ¬
gͦ formosa: Sicut pelles salo¬
monis. fertur saiomon qnͣdo
templum edificauit omĩa il¬
la uasa templi pellib cooꝑu¬
isse. S nimirum pelles salo
monis decore ẽe potuert᷑. que
tab̾naculo apte eẽnt. que si
intab̾naculo eius apte fue¬
runt. non nisi decore e̾e po¬
tuerunt. in obsequium regiᷤ.
Sed quia salomon interpreta¬
tur pacificus: nos ipsum ue¬
rum salomonẽ intelligimꝰ.
qr omnes anime adheren¬
tes d̾o. pelles salomonis sũt.
macerantes seipsas. ⁊ in obse

Expanded text:
lustrationem gratiae. Quomodo nigra? Sicut tabernacula Cedar. Cedar interpretatur tenebrae; Cedar enim secundus fuit de genere Ismahel, et Cedar tabernacula Esau fuerunt. Quomodo ergo nigra sicut tabernacula Cedar? quia in conspectu vestro ad similitudinem Gentium judicata sum, id est ad similitudinem peccatorum. Quomodo formosa sicut pellis Salomonis? Fertur Salomon quando templum aedificavit, omnia illa vasa templi factis pellibus cooperuisse. Sed nimirum pelles Samonis decorae esse potuerunt, quae tabernaculo aptae essent. Quae si in tabernaculo ejus fuerunt non nisi decorae esse potuerunt in obsequium regis. Sed quia Salomon interpretatur pacificus, nos ipsum Salomonem verum intelligimus, quia omnes animae adhaerentes Deo, pelles Salomonis sunt macerantes seipsas et in obse
Abbreviated transcription (Latin):
mea. Omnes qͥ luxurie. qui
superbie. qui auaritie. qͥ in¬
uidie. qͥ fauacie deseruiunt :
ad huc sub curru pharaonis
sunt. id ẽ sub regimine diabo¬
li. quasi equi subeurru pha¬
raonis sunt. Omĩs uero qui in
humilitate. in castitate. in

Expanded text:
mea. » Omnes qui luxuriae, qui mea. » Omnes qui luxuriae, qui superbiae, qui avaritiae, qui invidiae, qui fallaciae deserviunt, adhuc sub curru Pharaonis sunt, id est sub regimine diaboli, qui quasi sub curru Pharaonis sunt. Omnis vero qui in humilitate, in castitate, in
Abbreviated transcription (Latin):
chra. inter alioꝵ animas: qu̾
euident̾ dicitur ad eccłam
electoꝵ: si ignoras te. ici est¬
si hoc ipsum qd̾ ad imaginẽ
abi ptꝰ uestigia gregum: se¬
quere non exempla mea. sed
exempla popłorum.⁊ pasce
hedos tuos iuixta tabernacu¬
la pastoꝵ. Hedi nr̃i sunt mo¬
tus carnales. hedi nr̃i sunt
temptationes illicite. Abi
pt uestigia gregum. io est
discede pt᷑ exempla popłoꝵ
et pasce hedos tuos. id ẽ nutri
motus carnales. ñ iam sensus
spiritales. s motus carnales.
Abi iuxta tabernacula pas¬
toꝵ si agnos pascis. so ẽ indoc¬
trinis magistroꝵ. in docͦtrinis
apłorum. in doctrinis ꝓpħa¬
rũ. Si uero hedos pascis. iuxta
tabernacula pastorum pasce.
ut fide uoceris xpĩana. et ñ
oꝑibus: quia intra uideris ẽẽ
ꝑ fidem. ⁊ ñ intra ꝑ opera. Uox¬
eccłe. Ecce increpasti: ecce re¬
dargusti: Quid em̃: Non dicis
qd̾ tu benigne in ea operatus es :
Dic plane. Nam sequitur
Equitatui meo incurribꝰ pha¬
raonis assimilaui te amica

Expanded text:
chra inter aliorum animas. Quod evidenter dicitur ad electorum Ecclesiam. Si ignoras te, id est hoc ipsum quod ad imaginem abi post vestigia gregum. Sequere non exempla mea, sed exempla populorum. « Et pasce haedos tuos juxta tabernacula pastorum. » Haedi nostri sunt motus carnales, haedi sunt nostrae tentationes illicitae. « Abi post vestigia gregum, » id est discede post exempla populorum. « Et pasce haedos tuos, » id est nutri motus carnales, non jam sensus spirituales, sed motus carnales. Abires juxta tabernacula pastorum, sive agnos pascere, id est in doctrinis magistrorum, in doctrinis apostolorum, in doctrinis prophetarum. Sive haedos pascis juxta tabernacula pastorum pasce, ut fide voceris Christiana et non operibus, quia intra videris esse per fidem, et non intra per opera. Ecce increpasti, ecce redarguisti. Quid enim non dicis. Quid tu benigne in ea operatus es? Dic plane. Nam sequitur: « Equitatui meo in curribus Pharaonis assimilavi te, amica
Abbreviated transcription (Latin):
ubi pascis uiriditatẽ uirtu¬
tũ. et ut sciã ubi cubes in me¬
ridie. id ẽ reqͥescis inferuore ci¬
ritatis. ne dũ greges sodaliũ
tuorũ aspicio. ipsa uagari m¬
cipiam. nesciens cuiꝰ me ũb̃ cre¬
dere debeã. cuiꝰ magisterio d̃e¬
beam. Ecce uerba sponsi res¬
duntur ad sponsam. Sug
noras te opulchra inter
Nmulieres: egredere et abi ptꝰ
uestigia gregum: et pasce
Nhedos tuos iuxta tabernacu¬
Yla pastoꝵ. Omnis anima
nichil debet amplius cura¬
re quam ut se ipsam sciat.
Qui enim seipsum scit. cog¬
noscit quia ad imaginẽ dĩ
factus ẽ. Si ad imaginẽ dĩ
factus ẽ: non debet simili¬
tudinem iumentoꝵ sequi:
siue in luxuria. siue in appeti¬
tu presentiũ deuolui. De qua
ignorantia alibi dicitur. Hõ
cũ in honore eẽt ñ intellexit

Expanded text:
ubi pascis viriditate virtuubi pascis viriditate virtutum, ut sciam ubi cubes in meridie, id est requiescis in fervore charitatis, ne dum greges sodalium tuorum aspicio, ipsa vagari incipiam, nesciens cujus verbis credere debeam, cujus magisterio uti debeam. Ecce verba sponsi redduntur ad sponsam. « Si ignoras te, o pulchra inter mulieres, egredere, et abi post vestigia gregum tuorum, et pasce haedos tuos juxta tabernacula pastorum. » Omnis anima nihil debet amplius curare quam ut seipsam sciat. Qui enim seipsum scit, cognovit quia ad imaginem Dei factus est. Si ad imaginem Dei factus est, non debet similitudinem jumentorum sequi, sive in luxuria, sive in appetitu praesenti devolvi. De qua ignorantia alibi dicitur: « Homo cum in honore esset, non intellexit
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt arrius. sabellius. montanꝰ.
quasi sodales uidebantur: s
dum districte discussi sunt:
inimici apparuerunt. Dic̃
Igͦ. Indica mͥ quem diligit a¬
Inima mea. ubi pascas. ubi
Icubes in meridie: ne uagari
Nincipiã post greges sodalium
tuoꝵ. Ac si dicat. Indica in
quoꝵ cordibus ueracit̾ reqͥes¬
cis: ne uagari incipiã. pt gre¬
ges eoꝵ qui sodales ẽẽ tui iu¬
dentur: id ẽ qui familiares
tui credunt᷑ et non sunt. Om̃s
sacerdotes. omnes doctores.
sodales sunt: quantum ad spe¬
ciem. Quantum uero adui¬
tam : multi ñ sodales. s ad¬
uersarii sunt.Multi enim
paruuli intra eccłam fide¬
les appetunt bene uiuere:
uolunt uitam rectitudinis
tenere. considerant uitã sa¬
cerdotum. qui eis p̃positi st̃:
et dũ bene ipsi sacerdotes ñ
uiuunt. hi qͥ secunt᷑. in er¬
rorem dilabunt᷑. Unde eccła¬
quasi ineisdem paruulis et
Nfidelibus dicit. Indica michi
yquem diligit anima mea:
Nubi pascas. ubi cubes in meri¬
seruientiũ tibi indica: ut sciã

Expanded text:
et Arius, Sabellius, Montanus, quasi sodales videbantur, sed dum districte discussi sunt, inimici apparuerunt. Dicat ergo: « Indica mihi quem diligit anima mea, ubi pascas, ubi cubes in meridie, ne vagari incipiam post greges sodalium tuorum. » Ac si dicat: Indica in quorum cordibus veraciter requiescas, ne vagari incipiam post greges eorum qui sodales tui videntur, id est qui familiares tui creduntur, et non sunt. Omnes sacerdotes, omnes doctores sodales sunt quantum ad speciem; quantum vero ad vitam, multi non sunt sodales, sed adversarii sunt. Multi enim parvuli inter Ecclesiam fideles appetunt bene vivere, et volunt vitam rectitudinis tenere, considerant vitam sacerdotum qui eis praepositi sunt, et dum bene ipsi sacerdotes non vivunt, hi qui sequuntur, in errorem dilabuntur. Unde Eccquasi in eis parvulis et fidelibus dicit: Indica mihi, quem diligit anima mea, ubi pascas, ubi cubes in meriservien
Abbreviated transcription (Latin):
uentũ dñi dui sitiens fon¬
tem uite. quomͦ oꝑtet ude¬
re psentiam sponsi sui. qͦmͦ
ad eandem dñs patriarchaᷤ
ad illam ⁊ ꝓpħas miserat spi¬
ritalia dona deferentes. s ip
sa munera non ꝑ seruos spon¬
si. s ꝑ ipsum sponsum iam¬
ꝑciꝑe querebat. Ponamus
ante oculos omne genꝰ huma¬
num ab exordio usq ad finẽ
mundi. totã uidelicet eccła¬
spiritali dono ꝑ legem ꝑce¬
ꝑat. S tamen sponsi sui p̃¬
sentiam querebat que dic̃.
Osculetur me osculo oris sui.
Suspirans enim sc̃a eccła pro
aduentu mediatoris d̃i ⁊ ho¬
minum ꝑ aduentu redẽpto¬
ris sui. ad patrẽ u̾ba oratio¬
nis fac̃÷ ut filiũ dirigat. ⁊¬
sua illam p̾sentia illustret:
ut eidem eccłe non iam ꝑ
ora propħarum. s suo ore
allocutionẽ faciat. Ac si aꝑ¬
tius dicat. Tangat me dul¬
cedine presentie sue: qm se¬
pius aprophis ꝓmissam au¬
diui. Unde ⁊ de eodem spõ¬
so in eugłio scͥptum ẽ: cum

Expanded text:
ventum Domini, diu sitiens fonventum Domini, diu sitiens fontem vitae, quomodo optet videre praesentiam sponsi sui, quomoad eamdem Dominus, patriarchas ad illam et prophetas miserat, spiritualia dona deferentes, sed ipsa vero munera non per servos sponsi, sed per ipsum jam sponsum percipere quaerebat. Ponamus ante oculos omne genus humanum ab exordio mundi usque ad finem mundi, totam videlicet Ecclespirituali dono perceperat, sed tamen sponsi sui praesentiam quaerebat, quae dicit. « Osculetur me osculo oris sui, » Suspirans enim sancta Ecclesia pro adventu Mediatoris Dei et hominum, pro adventu Redemptoris sui ad Patrem verba orationis facit, ut Filium dirigat, et sua illam praesentia illustret, ut eidem Ecclesiae non jam per ora prophetarum, sed suo ore locutionem faciat, ac si apertius dicat: Tangat me dulcedine praesentiae suae, quam saepius a prophetis promissam audivi. Unde et de eodem sponso in Evangelio scriptum est , cum
Abbreviated transcription (Latin):
Nã quicquid humile. qͥc
impiaq gentilitas opinat᷑.
euius incredulitatis caligo
oculos cordis cecauit. hoc gło¬
sum. hoc mirabile. hoc in¬
qm magnificum apud diui¬
nã clementiã.⁊ omnes uir¬
que immensa potentia. que
bonitatis dulcedo. q̃ mise¬
rationis suplatiua oĩum
oꝑũ fiagͣntia pat̾ne uirtutis
ammirata ab angeł. oĩum¬
q scõrum ehoris. p̾celsis uo¬
cib ꝑpetuis laudib offerre¬
tur.nisi dñs ancillam uere
pauꝑculã: ut et̾nus morta¬
lem ⁊ ꝑ assumptionẽ carnis¬
dĩ sermo sͥ animam sub cõ¬
iunctionis titulo copularet:
Quia gͥ sepius sponsum et
sermone leuamus: spesq fi¬
desq metum comitantur
in ardua gressum. blandiuᷤ
ad summam tandem ꝑue¬
nimus arcem. Ut iam ipsũ
textũ diuini oraculi panda¬
mus. uelut adolescentule.
uelut sodales audiamꝰ u̾ba
sponsi: audiamus u̾ba spon¬
se.⁊ in eorum sermonib fer¬
uorẽ discamus amoris. Itaq
scã eccłan dũ prestolans ad¬

Expanded text:
Nam quidquid humile, quidNam quidquid humile, quidimpiaque gentilitas opinatur cujus incredulitatis caligo oculos cordis caecavit, hoc gloriosum, hoc mirabile, hoc, inquam, magnificum apud divinam clementiam et omnes virquae immensa potentia, quae bonitatis dulcedo, quae miserationis superlativa omnium operum flagrantia paternae virtutis, admirata ab angelis, omniumque sanctorum choris praecelsis vocibus perpetuis laudibus offertur, nisi Dominus ancillam vere pauperculam, ut externus mortalem per assumptionem carnisDei sermo sibi animam sub conjunctionis titulo copularet? Quia igitur saepius sponsum et sermone leuamus Spesque fidesque meum comitantur in ardua gressum, Blandius ad summam tandem pervenimus arcem. Ut jam ipsum textum divini oraculi pandamus velut adolescentulae, velut sodales audiamus verba sponsi, audiamus verba sponsae, et in eorum sermonibus fervorem discamus amoris. Itaque sancta Ecclesia diu praestolans ad
Abbreviated transcription (Latin):
pacem ueniamus. qd̾ sapi¬
entissimus salomon quic¬
qͥd ab initio mundi usq in
finem in mift̾iis agit. actu¬
rusue erit. dĩ sermo erga ec¬
cłam in figuram ⁊ enigma¬
tib demonstrauit. In quo
cantico oĩa q̃ narrantur tec¬
ta mist̾iis in u̾bi incarnatio¬
ne reuelata ⁊ completa do¬
centur. U allisa erigitur hu¬
mana progenies. cõpedita
absoluitur: corrupta ad in¬
matur : expulsa paradiso
redditur ex captiua libera.
ex ꝑegrina ciuis. ex ancilla
dña. ex uilissima regina:
⁊ sponsa redẽptoris sui u̾bi
dĩ xp̃i benignitate effecta
ostenditur. que digna sit eiꝰ
susciꝑe oscula : ⁊ una cum eo
effecta spũ. in celestib subli¬
mata regnare. Que sublimi¬
tas ꝑ humiliationẽ filii dĩ ce¬
lebrata cognoscitur. sicut
taret. N enĩ iniuria deputa¬
tur artifici. p̾ciosũ anulũ
lapsũ incorporis foueã. pau¬
lisꝑ seposita stola ad que¬
rendum descendere: ⁊ inuen¬
tũ rursum sue dext̾e reddẽ.

Expanded text:
pacem veniamus, quod sapipacem veniamus, quod sapientissimus Salomon quidquid ab initio mundi usque in finem, in mysteriis egit acturusve erit Dei sermo erga Ecclesiam, in figura et aenigmatibus demonstravit. In quo cantico omnia quae narrantur tecta mysteriis in Verbi incarnatione revelata et completa docentur, ubi allisa erigitur humana progenies, compedita absolvitur, corrupta ad virmatur, expulsa a paradiso, redditur ex captiva libera, ex peregrina civis, ex ancilla domina, ex vilissima regina et sponsa Creatoris sui Verbi Dei Christi benignitate effecta ostenditur, quae digna sit ejus suscipere oscula, et una cum eo effecta spiritum in coelestibus sublimata regnare. Quae sublimitas humiliatione Filii Dei celebrata cognoscitur sicut mtaret . » Non enim injuria deputatur artifici pretiosum annulum lapsum in corporis foveam paulisper deposita stola ad quaerendum descendere, et inventum rursum suae dexterae reddere.
Abbreviated transcription (Latin):
.iiiͦi. ꝑsone loquentes intro¬
ducuntur: sponsus uideli¬
cet ⁊ sponsa. adolescentulȩ
uͦ cum sponsa: ⁊ greges so¬
dalium cum sponso. Spon¬
sa enum ipsa. ꝑfecta eccła ẽ.
Sponsus dñs: sicut crebro
dictum ẽ. Ad olescentule uͦ
cum sponsa sunt inchoan¬
tes anime: ⁊ ꝑ nouũ studiũ
pubescentes. Sodales uero
sponsi sunt. siue angłi qͥ
sepe hominib ad ipsos ue¬
nientes apparuerunt.seu
certe ꝑfecti quiq uiri in
eccła. qui u̾itatem homini¬
b nuntiare nouerunt. S:¬
hi qui singillatim adoles¬
centule uel sodales sunt.
toti simul sponsa sunt. qͥ
toti simul eccła sunt: qͣm¬
ħ tria nomina accipi posst̃.
Nam qͥ dnm iam ꝑfecte amat.
sponsa ẽ. qui sponsum pre¬
dicat sodalis ẽ. qui adhuc
nouellus uiam bonoꝵ seqͥt᷑
adolescentula ẽ. Inuitam᷑
gͦ ut simus sponsa. si hec
nec dum preualemus. simꝰ
sodales. si neq hoc adepti
sumus: saltim adhune tha¬
lamum. uelut adolescentu¬
le conueniamꝰ. S sciendum
anteqm ad coniunctionis

Expanded text:
sonae loquentes introducuntur, sponsus videlicet et sponsa, adolescentulae vero cum sponsa, et greges sodalium cum sponso. Sponsa enim ipsa perfecta Ecclesia est, sponsus Dominus, sicut crebro dictum est. Adolescentulae vero cum sponsa sunt inchoantes animae, et per novum studium pubescentes. Sodales vero sponsi sunt sive angeli qui saepe hominibus ad ipsos venientes apparuerunt, seu certe perfecti quique viri in Ecclesia, qui veritate hominibus nuntiare noverunt; sed qui singillatim adolescentulae vel sodales sunt, toti simul sponsa sunt, qui toti simul Ecclesia sunt, quamlem haec ita nomina accipi possunt. Nam qui Dominum jam perfecte amat, sponsa est: qui sponsum praedicat, sodalis est, qui adhuc novellas viam bonorum sequitur, adolescentula est. Imitamur ergo ut simus sponsa. Si haec nondum valemus, simus sodales. Si neque hoc adepti sumus, saltem ad hunc thalamum velut adoloscentulae conveniamus. Sed sciendum antequam ad conjunctionis
Abbreviated transcription (Latin):
cipulos fr̃s uocat: quia uno
xp̃i sanguine redempti:una
matre ȩccła generati erant: So¬
ciũ se eorũ in ꝑsequutione etiã
dicit: quia om̃s eccłas domicia¬
ni ꝑsequutio turbauerat: So¬
cium in regno: quia & se mem¬
brum ȩccłȩ sicut & ipsi erant
quos dõ ad quisierat. fatebat᷑.
Socium se eorũ etiã inpacien¬
tia testatꝰ est: quia & ipsi equa¬
nimiter adu̾sa tolerabant: sic
mos insula religatꝰ tenebatur:
Sui autẽ in fpu: indnica die.
In sp̃u se fuisse dicit: quia tan¬
ta misteria quȩ sequunt᷑. ñ car¬
nalibꝰ sed sp̃alib ocłis uideri
poterant. Animalis em homo:
apłs loquit᷑ dicens: Ecce nune
tempus acceptabile: ecce nunc
dies saiuitis. In quo tempore
ꝓphȩ myst̾ia diuina gentib¬

Expanded text:
cipulos vocat fratres, quia uno Christi sanguine redempti, et una matre Ecclesia generati erant. Socium se eorum in persecutione etiam dicit, quia omnes Ecclesias Domitiani persecutio turbaverat: socium in regno, quia et se membrum Ecclesiae, sicut et ipsi erant, quos Deo acquisierat, fatebatur: socium se eorum etiam in patientia testatus est; quia et ipsi aequanimiter adversa tolerabant, sicut mos insula relegatus tenebatur. Fui autem in spiritu in Dominica die. In spiritu se fuisse dicit, quia tanta mysteria, quae sequuntur, non carnalibus, sed spiritalibus oculis videri poterant: Animalis enim homoApostolus loquitur dicens: Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis . In quo tempore prophetae mysteria divina gentib
Abbreviated transcription (Latin):
scõrum: Quicumq gͦ lauachris spi¬
ritalibꝰ. id est bonis oꝑib auimas
suas abluere noncessant. potesta-¬
tem habebunt in ligno uitȩ: quia
eiꝰ menbra effecti. ꝑ illum magna
poterunt. Nam ficut ex uno stipi¬
te arboris. omĩs uirtꝰ ramoꝵ pro¬
cedit: ita & ex uno xp̃o om̃is po¬
testas scõrum: ꝑportã autẽ ciui¬
tatis: possumus acciꝑe miscdiã
et clem̃tiã dĩ:. Hȩc ẽ. porta q̃ iustiᷤ
aꝑiet᷑ et in iustis claudetur: qͥa
iustos intra aulã paradisi. miscdia
diuina recipiet: aqua miscłia
impii alieni existent. Ab hac por¬
ta fatuę uirgines repellent᷑. quȩ
oleũ karitatis inuasis suis non
habebunt Uude & sequit᷑ Eoris
canes. et uenesic. & impudiei ho
qui amat mendaciũ & facit. Per
canes. falsos p̾dicatores possumꝰ intel¬
ligere: de quib dicit apłs paulus.
Uidete canes: udete inalos oꝑario:.
iudete concisionẽ. Et ꝓpħa: Canes
muti: non ualentes latrare. Et t̾m.

Expanded text:
sanctorum. Quicumque ergo lavacris spisanctorum. Quicumque ergo lavacris spiritalibus, id est, bonis operibus animas suas abluere non cessant, potestatem habebunt in ligno vitae; quia ejus membra effecti per illum magna poterunt: nam sicut ex uno stipite arboris omnis virtus ramorum procedit; ita et ex uno Christo omnis potestas sanctorum. Per portam autem 588 civitatis possumus accipere misericordiam et clementiam Dei. Haec est porta, quae justis aperietur, et injustis claudetur; quia justos intra aulam paradisi misericordia divina recipiet: a qua misericordia impii alieni existent. Ab hac porta fatuae virgines repellentur, quae oleum charitatis in vasis suis non habebunt . Unde et sequitur: Foris canes, et venefici, et impudici, et qui amat et facit mendacium. Per canes falsos praedicatores possumus intelligere, de quibus dicit apostolus Paulus: Videte canes, videte malos operarios, videte concisionem ; et propheta: Canes muti
Abbreviated transcription (Latin):
stolas. idẽ. animas nr̃as orando. u¬
gilando. ieiunando. helemosinas
largiendo assidue lauemꝰ. Blignũ
uitȩ. possumus sapientiã intelli¬
gere: dicente salomone: Lignum
uite ẽ. his qui app̃hend̾int eam:
& qui tenuerit eam beatꝰ. Potestatẽ
in ligno uitȩ. idẽ. insapientia hñt
scĩ : quia qͥcuniq sapientiã possi¬
det. potens ẽ. ad omnia uicia ex¬
tirpanda: ad temptationes demonũ
de uincendas: & ad omnia bona oꝑa
ꝑagenda: sieut dieit salomon: Me¬
lior ẽ paciens uiro forti: & qui do¬
minat᷑ auimo suo. ex pugnatore
urbiũ. Tales gͦ ꝑ portã intrant in
ciuitatẽ: ꝑ illam uidelicet portã
quȩ dicit᷑ in ȩuangłio: Ego sum
ostium. ẜ me siquis introierit
saluabit᷑. et ingrediet᷑ et regrediet᷑.
et pascua inueniet. Possumus hoc
et ad futurũ tempus referte. ꝑli¬
ut sepe iam diximus: Sieut enum
ex uno stipite ligni. multi rami pro¬
deunt: ita ex uno. xp̃o multitudo

Expanded text:
stolas, id est, animas nostras, orando, vistolas, id est, animas nostras, orando, vigilando, jejunando, eleemosynas largiendo assidue lavemus. Per lignum vitae possumus sapientiam intelligere, dicente Salomone: Lignum vitae est iis, qui apprehenderint eam; et qui tenuerit eam, beatus . Potestatem in ligno vitae, id est, in sapientia habent sancti; quia quicumque sapientiam possidet, potens est ad omnia vitia exstirpanda, ad tentationes daemonum devincendas, et ad omnia bona opera peragenda, sicut dicit Salomon: Melior est patiens viro forti, et qui dominatur animo suo expugnatore urbium . Tales ergo per portas intrant in civitatem, per illam videlicet portam, quae dicit in Evangelio: Ego sum ostium; per me si quis introierit, salvabitur; et ingredietur, et egredietur, et pascua inveniet . Possumus hoc et ad futurum tempus referre; per liut saepe jam diximus. Sicut enim ex uno stipite ligni multi rami prodeunt; ita et ex uno Christo multitudo
Abbreviated transcription (Latin):
homines hoc gen̾e loquutionis ter¬
rere quosdã sibi subiectos: siẽ ma¬
gistri qui solent dicere pueris ua¬
cantib Nolite legẽ: nolite legere. Illz
uͦ intelligentes cõminationẽ ẽẽ hoc
non ꝓhibitionẽ: statim incipiunt
leg̾e̾. Hoc etiam modo. dñi seruos o¬
cio torpentes t̾rere solent:ut opus
sibi inuinetũ ciciꝰ expleanti oce
uenio cito: et merces mea mecũ est.
redde: unicuiq scdm oꝑa sua. Se¬
culi homines mercedes quas sͥ
seruientib debent reddere: aut in
uasculis. aut in horreis. aut inqͥb
Ab ipso enim ꝓcedit mͦ om̃is boni¬
tas seõrum: ab ipso etiã infuturũ
ꝓcedet omnis gła eorũ. Ego sũ
A. & c̃. pͥmus. et nouissimꝰ: pͥncipiũ
et finis. Heati qui lauant stolaᷤ
suas. ut sit potestas illis in ligno
uitȩ: & ꝑportas intrent inciuita¬
tem. Possumus ꝑstolas in hoelo¬
co: animas nr̃as intelligẽ. Et quia
assidue peccamtis: necesse ẽ. ut

Expanded text:
homines hoc genere locutionis terhomines hoc genere locutionis terrere quosdam sibi subjectos, sicut magistri qui solent dicere pueris vacantibus: Nolite legere, nolite legere: illi vero intelligentes comminationem esse hoc, non prohibitionem, statim incipiunt legere. Hoc etiam modo domini servos otio torpentes terrere solent, ut opus sibi injunctum citius expleant. Ecce venio cito, et merces mea mecum est reddere unicuique secundum opera sua. Saeculi homines mercedes, quas sibi servientibus debent reddere aut in sacculis, aut in horreis, aut in quibab ipso enim procedit modo omnis bonitas sanctorum, ab ipso et in futurum procedet omnis gloria eorum. Ego sum Α et Ω, primus et novissimus, principium et finis. Beati qui lavant stolas suas, ut sit potestas illis in ligno vitae, et per portas intrent in civitatem. Possumus per stolas in hoc loco animas nostras intelligere, et quia assidue peccamus, necesse est ut
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpe ẽ: Signata ẽ scriptura illis: a
quib ñ intelligitur. Precipit᷑ ergo
ioħi ne signet u̾ba ꝓpħie libri huiꝰ.
ioẽ. ne tacendo obscuritates eiꝰ abs
dies iudicii qui in hoc libro diu̾sis
modis describit. ꝓpe sit. Et necesse
habemus. ut ꝑiculũ quod ĩmiet
corde uideamꝰ: ne sieut fur in cau¬
tos occupet & ꝑdat: S cur ioħs se¬
cundũ p̃ceptum angłicũ obscuri¬
tates libri huius exponendo : ⁊ descͥ¬
bendo manifestate noluit: p̃ser¬
tim cum ꝓpt̾ easdem obscuritates
quidã in etrorẽ & heresim incid̾int:
dicentes. xp̃m pꝰ resurrectionẽ ꝑ mil¬
le annoꝵ spaciũ cum omnibꝰ scĩs suiꝰ
in hoc mundo carnalit̃ ẽẽ regnatu¬
tume Herũ quod non fecit scͥben¬
do: crectimus eũ fecisse p̃dicando
fui nocet noceat adhuc: & qui in
sordib ẽ sordescat ad huc. ce sc̃s scĩ¬
ficetur adhuc. Quod dic̃ qui nocet
noceat ad huc & qui in sordib est
sordescat adhuc: non p̃cipiendo.s
cõminando dixit. Solent quippe

Expanded text:
criptura illis, a quibus non intelligitur. Praecipitur igitur Joanni ne signet verba prophetiae libri hujus, id est, ne tacendo obscuritates ejus absdies judicii, qui in hoc libro diversis modis describitur, prope sit, et necesse habeamus ut periculum, quod imminet, corde videamus, ne sicut fur incautos occupet et perdat. Sed cur Joannes secundum praeceptum angelicum obscuritates libri hujus exponendo et describendo manifestare noluit; praesertim cum propter easdem obscuritates quidam in errorem et haeresim deciderint, dicentes Christum post resurrectionem per mille annorum spatium cum omnibus sanctis in mundo carnaliter esse regnaturum. Verum quod non fecit scribendo, credimus eum fecisse praedicando. Qui nocet, noceat adhuc: et qui in sordibus est, sordescat adhuc: et sanctus sanctificetur adhuc. Qui dicit: Qui nocet, noceat adhuc: et qui in sordibus est, sordescat adhuc; non praecipiendo, sed comminando dixit. Solent quippe
Abbreviated transcription (Latin):
quos longum ẽ. ponere. Isti sunt
itaq hostes pessimi. qui ex nobis
ꝓdeunt. et nob̾cũ morant᷑: et
iuigiter nos debellant. Hñt etiã
et innumerabilia iacula malarum
cogitationum: quib assidue nos
Isti sunt enim ꝓditores eutatis nr̃ȩ:
& ert̾iores hostes nullomodo nisi ꝑ
istos cruitatẽ cordis nr̃i possunt
caꝑe. Rogemus gͥ dm̃ ut ueniat:
et istos immanissimos hostes in no¬
bis funditus extinguat: quia nisi
& det nob̃ arma uirtutũ. quibus
fendamur. ut uitȩ ȩternȩ partici¬
pes ẽẽ mereamur: qui cum patre
& spiritu scõ uiuit & regnat inse¬
cula seculorum ameN: Erplic̃¬

Expanded text:
quos longum est ponere. Isti sunt quos longum est ponere. Isti sunt itaque hostes pessimi, qui ex nobis prodeunt, et nobiscum morantur, et jugiter nos debellant. Habent autem et innumerabilia jacula malarum cogitationum, quibus assidue nos isti sunt enim proditores civitatis nostrae, et exteriores hostes nullo modo, nisi per istos, civitatem cordis nostri possunt capere. Rogemus igitur Dominum ut veniat, et istos immanissimos hostes in nobis funditus exstinguat, quia nisi et det nobis arma virtutum, quibus fendamur; ut vitae aeternae participes esse mereamur: qui cum Patre et Spiritu sancto vivit et regnat in saecula saeculorum. Amen. AUC
Abbreviated transcription (Latin):
tum xp̃i. multi modis postulare¬
debemus. Postulamus nãq aduen¬
tum eius. inoratione dominica co¬
tidie dicentes. adueniat regnum
In peccatis iacemꝰ: necesse habemꝰ
ut penitendo. plorando. orando.
abstinendo. helemosinas largien¬
do. aduentum eiꝰ dep̃cemur. ut
deat: a quib malis nr̃is irritatꝰ
discesserat: In tenebͥs ignorantiȩ
posii sumus: deprecandus ẽ. ds̾
tiȩ: suȩ corcla nr̃a illuminet. Ab
inusibilib hostib impugnamͣ:
reogandus ẽ. ds̃ ut ueniat: & ab
eis inuisibili. potentia sua nos de¬
fendat. Uisibiles hostes patimur:
implorandꝰ ẽ. deus ut ueniens pa-¬
tientiã & tolerantiã nobis madu̾¬
sis tͥbuat ut non uincamͣ a malo:
s uincamꝰ in bono malũ Sunt
alii hostes int̾iores. et multo det̾io¬
res. a quib indesinent᷑ debellam̃:
auaricia tudelicet. gula. libido
inuidia. ira. odium. suꝑbia. ua¬
na gła. tumor mentis. despectio ꝑ¬
ximorũ. blaspbemiȩ: & alii multi

Expanded text:
tum Christi multis modis postularetum Christi multis modis postularedebemus. Postulamus namque adventum ejus in oratione Dominica, quotidie dicentes: Adveniat regnum In peccatis jacemus; necesse habemus ut poenitendo, plorando, orando, abstinendo, eleemosynas largiendo, adventum ejus deprecemur; ut deat, a quibus malis nostris irritatus discesserat. In tenebris ignorantiae positi sumus; deprecandus est Domitiae suae corda nostra illuminet. Ab invisibilibus hostibus impugnamur; rogandus est Dominus, ut veniat, et ab eis invisibili potentia nos defendat. Visibiles hostes patimur, implorandus est Dominus; ut veniens, patientiam et tolerantiam nobis in adversis tribuat; ut non vincamur a malo, sed vincamus in bono malum. Sunt alii hostes interiores, et multo deteriores, a quibus indesinenter debellamur, avaritia videlicet, gula, libido, invidia, ira, odium, superbia, vana gloria, tumor mentis, despectio proximorum, blasphemiae, et alii multi,
Abbreviated transcription (Latin):
de ciuitate scã: et de his quȩ scͥpta
sunt in libro isto: Cum suꝑiꝰ preci¬
piat angłs ioħ̃i dicens. ne signa¬
quod idem ioħs in hoc loco male¬
dictione terribili damnat eos qͥ
ad scͥpturam librihuiꝰ aliqͣ addi¬
derint: inaxime cum in hoc libro
multa inuemiant᷑. quȩ scd̃m licte¬
ram inutilia. et uana ẽẽ iudeant᷑ :
nͥ eis sp̃alis intelligentia ad he:¬
beatur. ꝑquam intelligant᷑
Uerum non de expositorib: s de
hereticis hoc dictum eẽ intelligẽ
debemꝰ: Ex positor namq nichil
addit aut minuit: s aut obseu¬
ritates hystoriȩ exponendo mani¬
festat: aut moralẽ. aut sp̃alẽ in¬
telligentiã demonstrat. Hereticos
gͦ maledicit. qui inscripturis di¬
uinis ad confir mandã heresim
suam quedã falsa apponebant:
et quedã detrahebant quȩ eorũ
heresi uidebantur ẽẽ contraria:
Dicit qͥ testimoniũ ꝑhibet istors
petit ueni dñe iħu: Et nos ad uen¬

Expanded text:
de civitate sancta, et de his quae scripta de civitate sancta, et de his quae scripta sunt in libro isto. Cum superius praecipiat angelus Joanni, dicens: Ne signaquod idem Joannes in hoc loco maledictione terribili damnat eos, qui ad scripturam libri hujus aliqua addiderint; maxime cum in hoc libro multa inveniantur, quae secundum litteram inutilia et vana esse videbuntur; nisi eis spiritalis intelligentia adhibeatur, per quae intelligantur? Verum non de exporitoribus, sed de haereticis hoc dictum esse intelligere debemus; expositor namque nihil addit aut minuit: sed aut obscuritates historiae exponendo manifestat, aut moralem, aut spiritalem intelligentiam demonstrat. Haereticos ergo maledicit, qui in Scripturis divinis ad confirmandam haeresim suam quaedam falsa apponebant, et quaedam detrahebant, quae eorum haeresi videbantur esse contraria. Dicit qui testimonium perhibet istorumpetit: Veni, Domine Jesu; et nos adven
Abbreviated transcription (Latin):
constituto ad redimendũ genus
humanũ ditȩxit. Et sponsus
& sponsa. dieunt ueni. Sponsus
& sponsa. id ẽ. xp̃c et eccl̃a: omnes
homines & ꝑscripturas. & ꝑpre¬
dicatores ad ꝑcipienda p̾mia sẽpi¬
terna cotidie inuitantNt qui
audit: dicat ueni: Audiunt aut̃
intelligunt: s & illi qui ea bona
sciunt ꝑ quȩ saluari possunt:
Multi uero sunt qui audiunt id
est qui diuina mandata didi¬
cerunt. s ñ ueniunt: quia ea
oꝑ e imꝑlere negligunt: Qui gͥ
audit: necesse ẽ. ut ueniat: Et
alios secum amonendo ꝑtrahat:
Et qui sicit: ueniat. Idẽ qͥ sitit
uitam ȩt̾nã: ad eã ꝑuiã bonorum
oꝑum uenire se deb̾e cognoscat:
Dui uult accipiat aquã uite gͣcis.¬
ego omnia audienti uba ꝓpħiȩ
libri huius. Siquis apposuerit ad
hȩc: apponat ds̃ suꝑ illum plagas
scͥptas in libro isto Et siquis dimi¬
nuerit de u̾b̃ ꝓpħiȩ libri buiꝰ: au
ferat ds̃ partem eiꝰ de libro uitȩ. &

Expanded text:
constituto ad redimendum genus constituto ad redimendum genus humanum direxit. Et sponsus et sponsa dicunt: Veni. Sponsus et sponsa, id est, Christus et Ecclesia omnes homines per Scripturas et per praedicatores ad percipienda praemia sempiterna quotidie invitant: Et qui audit, dicat: Veni. Audiunt autem intelligunt, sed et illi qui ea bona sciunt, per quae salvari possunt. Multi sunt vero qui audiunt, id est, qui divina mandata didicerunt: sed non veniunt, quia ea opere implere negligunt. Qui igitur audit, necesse est ut veniat: et alios secum admonendo pertrahat. Et qui sitit, veniat; id est, qui sitit vitam aeternam, ad eam per viam bonorum operum venire se debere cognoscat: qui vult accipiat aquam vitae gego omni audienti verba prophetiae libri huius si quis adposuerit ad haec adponet Deus super illum plagas scriptas in libro isto et si quis deminuerit dferat Deus partem ejus de libro vitae, et
Abbreviated transcription (Latin):
ab illa beatitudine repellenf᷑: et
ȩt̾na pęna damnabunt᷑. Ego iħs
misi angłm meum: testificari uob̃
hȩc in ȩccłiis. Ego sum radix. et
genꝰ dauid: stella splendida. & ma¬
tutma: Dauid. radix ẽ. uniu̾sȩ fiyr¬
pis suȩ: quia sicut ex una radice
multi rami ꝓdeunt: ita & ex uno
dauid magna ꝓgenies ẽ exorta:
quomͦ xp̃s radicem se dicit ẽẽ dđ:
creatꝰ sicut et ceteri homines: filiꝰ
est dauid: quia ex eiꝰ ꝓgenie ꝓces¬
sit scđm carnẽ. Qui etiam stellam
matutinã se uocat. Stella matirt¬
na quam luciferũ uocamꝰ. recte
xp̃c dicit᷑: quia sicut illa mane o¬
riens splendorẽ suum ꝑ uniu̾sũ
mundũ spargit: ita & xp̃s ueni¬
di illuminauit. Qui ñ in conuenien¬
ter lucifer uocatur:quia ueniens
in mundũ lucem secũ detulit: qͣ
tenebras huiꝰ mundi extiuxit. De
hoc lucifero: iob loquit᷑ dicens. Q
ꝓducit luciferũ in tempore suo:
Luciferũ in tempore suo ds̃ pater
ꝓduxit: qͣndo filium suũ tẽpore

Expanded text:
dine repellentur, et aeterna poena damnabuntur. Ego Jesus misi angelum meum testificari vobis haec in Ecclesiis. Ego sum radix et genus David, stella splendida, et matutina. David radix est universae stirpis suae; quia sicut ex una radice multi rami oriuntur, ita et ex uno David magna progenies est exorta. quomodo Christus radicem se dicit esse Davicreatus, sicut et caeteri homines: filius est David; quia ex ejus progenie processit secundum carnem. Qui etiam stellam matutinam se vocat. Stella matutina, quam luciferum vocamus, recte Christus dicitur; quia sicut illa mane oriens splendorem suum per universum mundum spargit, ita et Christus veniem illuminavit: qui non incongruenter lucifer vocatur; quia veniens in mundum, lucem secum detulit, qua tenebras hujus mundi exstinxit. De hoc lucifero Job loquitur dicens: Qui producit luciferum in tempore suo . Luciferum in tempore suo Deus Pater produxit, quando Filium suum tempore
Abbreviated transcription (Latin):
monstratũ eẽt ei. qualit̃ eccl̃a post
resurrectionis głam xp̃o in ęt̾num
cum illo regnatura sociabitur: con¬
tinuo angłm ad orare uoluit. Con¬
fidem: ceteraq bona oꝑa quȩ per
bissum designant᷑. Comungetur
uero ei pꝰ resurrectionẽ multo ex¬
celsius. atq nobiliꝰ: non iã ꝑ parteᷤᷤ
regnatura: Igitur ioħ̃s bis angi¬
gelum ad orare uoluit: quiabinas

Expanded text:
monstratum esset ei qualiter Ecclesia post monstratum esset ei qualiter Ecclesia post resurrectionis gloriam Christo in aeternum cum illo regnatura sociabitur, continuo angelum adorare voluit; confidem, caeteraque bona opera, quae per byssum designantur. Conjungetur vero ei post resurrectionem multo excelsius atque nobilius, non jam per partes, regnatura. Igitur Joannes bis angelum adorare voluit; quia binas
Abbreviated transcription (Latin):
a ioh̃ȩ adorari noluerit: beatꝰ gre¬
goriꝰ sufficient̃ exponit. Querendũ
gͥ nob̃ ẽ: cur repeciit. quod antea
ei ꝓhibitũ fuerat: S si ddiligenter
scripturam librihuiꝰ inspexerimꝰ.
non in uanũ factum ẽẽ intuebimur.
Nam cũ ei demonstrasset angłs
dicit᷑ angłm ad orare uoluisse. S¬
militer cum ei demonstrasset qͣlit̃
abagno.uii. sigilla reserata sunt.
& ea quȩ sub cantu tubaꝵ .uii. ange¬
lorum gesta sunt. nec non & ea quȩ
gelum adorare uoluerit. Ubi uero
uentum ẽ. ad eum locũ in quo ei
ab angło demonstratũ ẽ qualiter
est gaudeamꝰ. & exultemꝰ & demus
& uxor eiꝰ preparauit se: et datũ ẽ.
ei ut oꝑiat se bissino splendente
candido: bissinum enim inquit¬
iustificationes sunt scõrũ: continuo¬
angłm adorare uoluit. Simili mͦ
et insequentib cũ ei demonstrata
eẽt deiectio antixp̃i : alligatio dia¬
bol in abyssum: gła resurrectioniꝰ.
nullom angłm adorare uoluit.
Cum autẽ infine huiꝰ uisionis de¬

Expanded text:
a Joanne adorari noluerit, beatus Gregorius sufficienter exposuit: quaerendum vero nobis est, cur repetiit quod antea ei prohibitum fuerat. Sed si diligenter scripturam libri hujus inspexerimus, non in vanum esse factum intuebimur; nam cum ei demonstrasset angelus dicitur angelum adorare voluisse. Similiter cum ei demonstrasset qualiter ab Agno septem sigilla reserata sunt, et ea quae sub cantu tubarum septem angelorum gesta sunt, nec non et ea quaegelum adorare voluerit. Ubi vero ventum est ad eum locum, in quo ei ab angelo demonstratum est, qualiter est: Gaudeamus et exsultemus, et demus et uxor eius pręparauit se. Et datum est illi, ut cooperiat se byssino splendenti et candido; byssinum enim iustificationes sunt sangelum adorare voluit. Simili modo et in sequentibus, cum ei demonstrata esset dejectio Antichristi, alligatio diaboli in abyssum, gloria resurrectionis, nullo modo angelum adorare voluit; cum autem in fine hujus visionis de
Abbreviated transcription (Latin):
ut credimus collegio scãrũ
aliecte. alboq beatitudiniᷤ
inscripte. consolationis gr̃a
legendo theorica. ⁊ uelut tur¬
tur singularis cuius natura
ẽ ut phisici ferunt. si semel
ꝑ manere solitarius ingemis¬
cens atq penitens. deqͦ in eo¬
dem libro legit᷑. Uox inquit¬
turturis audita ẽ in t̾ra nr̃a

Expanded text:
ut credimus, collegio sanctarum ut credimus, collegio sanctarum allectae, alboque beatitudinis inscriptae, consolationis gratia legendo theorica, et velut turtur singularis cujus natura est, ut physici ferunt, si semel modo permanere, solitarius ingemiscens, atque poenitens: de quo in eodem libro legitur: « Vox, inquitturturis audita est in terra