comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
HAEC SVNT Fluuius teriodes Nascitur ex cam̃pis syrticis in locis
tribus natus efficitur geritur inmarecaspium circuit passus milia
decaxl. Fluuius exhor nascitur demonte caumestus inquinq: flumi¬
nibus brachia faci&ꝰ et transit ꝑ montẽ caucusum qui locus appellat ur
saleantes et effundun in flumine magno quiappellatur ganges. Hic
suscipiens geritur in oceanum orientalem. sub insulasolis. appelatur
ꝑusta circuit milia dcxxuii. Fluuius Sicaton. nascitur de monte
caucuson & geminatur et fac̃ coronã. & occupat montẽ supra dictum
ex quodiximus quinq flumina procedunt quae dicta sunt suleuntes ꝑ
eostorrens transiet. Ita ut nec corum aqua nec eius misceri uide atur
sos segeminauerit. Iterum adunum reuertitur effundit in mure caspiũ
sed ante eum ex itfluuius quiꝑ cuucasum montẽ in rumpens exit. &
accipit nomen ganges. Cui adiungitur alius. cuius caput quinq quos reliq¬
rant srgora fluuius exalia parte mons caucasinascitur Huic etiam seadunũ

Expanded text:
odes fluuius nascitur ex campis Scythicis. Tribus locis natus unus efficitur. Egerit in mare Caspium. Currit per milia DCCCXLII. Oxos fluuius nascitur de monte Caumestes. In quinque fluminibus brachia facit. Ea transeunt per montem Caucasum et appellantur Saleantes; fundunt in flumen magnum qui appellatur Ganges. Hic eos suscipiens egeritur in oceanum orientalem sub insula Solis appellata Perusta. Circuit milia DCCXXVII. Sygogan fluuius nascitu in coronam occupant montem supra dictum ex quo supra diximus quinque flumina procedunt, quae dicta sunt Saleantes, per eos torrens transiens ita ut nec eorum aqua nec eius misceri uideatur. rsus se geminauerat, iterum ad unum reuertitur. Effundit in mare Caspium. Sed ante ex eo exit fluuius, qui per Caucasum montem inrumpens exit et accipit nomen Ganges. Cui adiungitur alius, cuius capita quinque, quos reliquerat Sygaton fluuius, ex alia parte montis Caucasi nascuntur. Huic etiam se ad unum
Abbreviated transcription (Latin):
phemasse probatus fuerit puniretur
tem dimidiam amitter& Quarta¬
pontifici contulit. ut in toto orbe
romano sacerdotes ita hunc caput
habeant: sicuti omnes iudices regem
Quinta die: in quocumq loco fuerit
fabricata ecclesia: consecrationis suae¬
hanc uirtutem obtineat: ut quicumq
reus ad eam confugerit. iudicis peri¬
culo qui inprȩsenti fuerit defensetur

Expanded text:
phemasse probatus fuerit puniretur. te dimidia pri ecclesiae Pontifici contulit, ut in toto orbe Romano sacerdotes ita hunc caput habeant, sicut judices regemut in quocunque loco fuerit fabricata ecclesia, consecrationis hanc virtutem obtineat: ut quicunque reus in eam fugerit, judicis periculo, qui in praesenti fuerit, defensetur
Abbreviated transcription (Latin):
augustus. Qui moderatur saecula.
& disponit totius mundi suffragia.
quibus alimur. & sustentamur. & sumus.¬
pes se quidem aspiramenta uiuificat.
sed ꝑpectora principum suis iura sę̧.¬

Expanded text:
ripsit: « Qui moderatur saecula, et disponit totius mundi suffragia, quibus alimur et sustentamur, per se quidem spirantia vivificat, sed per pectora principum sua jura sae
Abbreviated transcription (Latin):
Septima autem ieiuni sui die. Ad est ei¬
iterum inuisione scs siluester. dicens Anus
decrepita. haec est ciuitas in qua tu mo¬
raris. nomine biTantium: cuius & muri p̃
uetustate consumpti sunt. & pene omnia
eius moenia corruerunt Ascende itaq
illum equum tuum. in quo baptiTatus. in
albis sedisti in urbe roma. & ꝑ apostolo¬
rum. & martyrum limina circiusti: & hunc
sedens. tene labarum tuum. quod signo
xpi exauro &gemmis est pictum Hoc
labarum tenens in dextera tua. dimitte
frenum equi tui. & quo eum duxerit an¬
gelus di. illuc eat Tu autem fixa cuspide
labari in terram. sic trahe illum. ut semitã
faciat transitus sui Per quam semitam.
extrui facias muros. Et hanc ueteranam
ciuitatem & pene mortuam. in iuuenculam
suscitabis. & tui nominis uocabulo decora¬
bis. ita ut reginam illam facias omnium

Expanded text:
septima die ieiunii sui adest iterum ei in visione dicens: 'Anus decrepita haec est civitas, in qua tu moraris, nomine Bizantium, cuius muri iam prae vetustate consumpti sunt, et paene omnia moenia eius corruerunt. Ascende itaque illum equum tuum, in quo baptizatus in albis sedisti in urbe Roma et apostolorum et martirum limina circuisti, et hunc sedens tene labarum tuum, quod signo Christi ex auro et gemmis est pictum. Hoc labarum tenens in dextera tua demitte frenum equi, ut, quo eum duxerit angelus Dei, illuc eat; tu autem fixum cuspidem labari in terra sic trahe eum, ut semitam faciat transitus sui; per quam semitam exstrui facies muros et hanc veteranam civitatem et paene mortuam in iuvenculam suscitabis et tui nominis vocabulo nominabis, ita ut reginam illam facias omnium
Abbreviated transcription (Latin):
& suscitabis eam Orante autem constanti¬
no imperatore. illa anicula surrexit. & fac¬
ta est iuuencula pulcherrima. & placuit
suꝑ caput eius Helena autem mater eius
dicebat ei Haec tua erit. & non morietur.
nisi infine mundi Euigilans autem. nar¬

Expanded text:
o iubetur. Orante autem Constantino illa anicula surrexit et facta est iuvencula pulcherrima velut rubictum posuit super caput eius. Helena autem mater eius dicebat ei: 'Haec tua erit et non morietur nisi in fine mundi.' Igitur expergefa
Abbreviated transcription (Latin):
ad ꝑsonae potentiam : sed admorum
elegantiam adtendebat Et tanto u¬
num quemq eminentius honorabat :
quanto uiuere sanctius didicisset¬
Ade tractoribus aures suas. quasi a
serpentibus separabat : dicens hoc ue¬
nenum ꝑ eas ingressum: occidere A¬

Expanded text:
ad personae potentiam, sed potius ad morum elegantiam attendebat, et tanto unumquemque eminentius honorabat, quanto vivere sanctius didicerdetractoribus aures suas quasi a serpentibus separabat dicens, quod hoc venenum per aures ingressum occideret a
Abbreviated transcription (Latin):
ihũ xpi magnificum Et erunt in eatem¬
pla dĩ. ad honorem omnium scõrum instru¬
cta. Et filii tui post te. & fili filiorum
tuorum regnabunt in ea Euigilans au
constantinus. statim ad ecclesiam pergit
somnium quod prius uiderat & secundo
Offert dõ munera. & communicans sa¬
cramento dominico. ascendit equum. &
ꝑ rexit quo eum duxit angelus dni
Atq ꝑsemitam labari. fundamenta iece¬
runt. Appellata est aũ ciuitas constantinĩ.
quae greco sermone dicitur constantinopo¬
lis. usq in hodiernum diem

Expanded text:
isti magnificum et erunt in ea templa Dei ad honorem omnium sanctorum constructa et filii tui post te et filii filiorum tuorum regnabunt in ea. Evigilans autem Constantinus statim ad ecclesiam perrexisomnium, quod prius viderat, et offerens Deo munera et communicans sacramentum dominicum ascendit equum et perrexit, quo eum duxit angelus domini atque per semitas labari fundamenta creverunt. Appellata est autem civitas Constantini, quod graeco sermone interpretatur Constantinopol
Abbreviated transcription (Latin):
dixit Ergo inciditur Non uides quia
ictũ ferientis ferri. splendor solis excipit :
prius. quam ꝑtingat ad lignum Sed splen¬
dor cum ibi sit non potest nec incidi. nec
separari potuit. nec incidi Illud aũ passi¬
oni subiacuit: quod sic̃ lignũ & ligari po¬

Expanded text:
t cum inciditur, videmus quia ictus ferientis ferri splendorem solis excipit, priusquam pertingatur lignum: sed splendor cum ibi sit, non potest nec incidi, nec separari potest, nec incidi: illud autem passioni subjacuit, quod sicut lignum et ligari po
Abbreviated transcription (Latin):
lit dñs: ut nullus ess&. qui non eum
arrogantia: nihil superbia. de eius mo
ribus usurpabat Sed omnibus beniuo
moribus ostendebat Erat enim aspectu
angelicus: sermone nitidus: opere sc̃s
corpore integer: ingenio optimus.
consilio magnus: fide catholicus: spe
patientissimus caritate diffusus Et

Expanded text:
itionis, nullus esset qui non eum arrribus usurpabat, sed omoribus ostendebat. Erat enim aspectu angelicus, sermone nitidus, opere sanctus, corpore integer, ingenio optimus, consilio magnus, fide catholicus, spe patientissimus, caritate diffusus et
Abbreviated transcription (Latin):
siluester dixit. Exige ate ipso una
ebdomada ieiunium: & deposita pur¬
pura: intra cubiculum tuum: ibique
& confitere modo ꝑignorantiam erro¬
ris factum: ut xp̃ianis persecutionem
indiceres : & ipsum esse saluatorem cor
tere multos te scõs dĩ occidisse: & in hac¬

Expanded text:
aesarem: « Exige a teipso hac una hebdomada jejunium, et deposita purpura intra in cubiculum tuum, ibique t confitere te modo per ignorantiam errorem passum, ut Christianis persecutionem indiceres: et ipsum Salvatorem corptere te multos sanctos Dei occidisse. » Et pa
Abbreviated transcription (Latin):
Profectus itaq ut dictum est: per uenit
adregem. Cui nuntiatus. cum tribus
presbyteris & duobus diaconibus : in
Bene te uenisse gratulamur. Cui sc̃s¬
siluester respondit. Pax tibi & uictoria.
de caelo subminiftrentur. Quem cum
rex. alacri animo & uultu placidissimo
rius comprehensum. exposuit Post finẽ
uero narrationis suae . ꝑ contabatur
qui isti essent dii. petrus & paulus. qui
illum uisitassent: & obquam causam sa¬
lutis suae latebram detexissent Cui¬

Expanded text:
Profectus itaque, ut dictum est, pervenit ad regem, cui nuntiatus cum tribus presbyteris et duobus diaconis in«te venisse gratulemur». Cui Silvester respondit: «Pax tecum et de coelo ministrentur. Quem cum rex alacri animo et vultu placidissimo rius comprehensum exposuit. Post finem vero narrationis suae, percontabatur qui isti essent dii Petrus et Paulus qui illum visitarent, ob quam causam salutis suae ejus latebram detexissent
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit: hanc uicissitudinem tuo salua¬
tori compensa: ut omnes iussione tua
ꝑtotum orbem romanorum ecclesiae
restaurentur. Tu autem te ipsum in
hac parte purifica: ut relicta omni
superstitione idolorum: dm̃ unum qui
xsurgens igitur a somno constantinus
augustus: statim conuocans eos qui ob¬
seruabant palatium: & secundum teno¬
rem somnii sui misit admontẽ soractis.
ubi sc̃s siluester incuius dam xp̃iani a¬
gro ꝑsecutionis causa cum suis clericis
receptus: lectionibus & orationibus in¬
sistebat. At ubi se amilitibus conuen¬
tum uidit: credidit ad martyrii co¬
ronam se uocari : & conuersus adclerum
omnem qui cumeo erat. dixit. Ecce
nunc tempus acceptabile: ecce nunc dies

Expanded text:
fuerit, hanc vicissitudinem tuo Salvatori compensa, ut omnes jussu tuo per totum orbem Romanum ecclesiae restaurentur, tu autem in hac parte purifica, ut relicta omni superstitione idolorum, Deum vivum et» Exsurgens igitur a somno, protinusa somno statim convocat eos qui observabant palatium, et secundum tenorem somni sui misit ad montem Soractem, ubi sanctus Silvester in cujusdam Christiani agro persecutionis causa cum suis clericis receptus, lectionibus et orationibus insistebat. At ubi a militibus se conventum vidit, credidit se ad martyrii coronam evocari; et conversus ad clerum omnem qui cum eo erat, dixit: Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies
Abbreviated transcription (Latin):
ac faciens caticuminum. Abiit
bus presbyteris: Ac dia conibus. cum
uniuerso clero: in dixit ieiunium bi¬
duanum omni ecclesiae dicens. Si ni¬
niuitȩ inprȩdicatione ionȩ. ꝑ triduanũ

Expanded text:
ac faciens catechumenum. Tunc bus presbyteris, et diaconibus, cum universo clero, indixit jejunium omni ecclesiae, dicens: Si Ninivitae in praedieatione Jonae per triduanum
Abbreviated transcription (Latin):
ram patris : hic uenturus ẽ iudicare uiuos
& mortuos: expecta eum fixus in isto loco.
dum ueniat. Et cum hoc dixeris. ap¬
neo torto triplici. quod tecum portabis
Et suꝑ ceram impones. & signabis anulo

Expanded text:
ram patris. Hic uenturus est iudicare uiuos et mortuos. Expecta eum Sathana in isto loco donec ueniat”. Et cum hoc dixeris, no retorto quod tecum portabis et super ceram impones et sigillabis anulo
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinis: ab ipso dño celebrationis sump¬
sit initium. Hac die in toto orbe scm̃
chrisma conficitur: Hac etiam die. ꝑde
nitentibus ꝑ in dulgentiam subuenitur.
Discordes ad concordiam hac die rede¬
unt: pacificantur irati: dant indulgen¬
tiam principes criminosis. Seruis malis
in dulgent dñi: Iudices etiam latronibus
parcunt : patescunt carceres. In toto orbe
hac die ad laetitiam festiuitatis exeunt.
qui se clauserunt pro austeritate culparũ.¬
dolentes flendo: quod ridendo forte. Aut

Expanded text:
uneris sacri sanguinis ab ipso Domino celebrationis sumpsit initium. Hac die in toto orbe sacrum chrisma conitentibus per indulgentiam subvenitur; discordes ad concordiam hac die redeunt, pacificantur irati; dant indulgentiam principes criminosis; servis malis indulgent domini; judices etiam latronibus parcunt, patescunt carceres in toto orbe. Hac die ad laetitiam festivitatis exeunt qui se clauserunt, propter austeritatem culparum flendo, quod ridendo forte, aut
Abbreviated transcription (Latin):
acigitur transacta die: nocturno regis
facto filentio : somni tempus aduenit
Et ecce assunt apostoli : sc̃s cum paulo¬
lus. Quõ flagitus posuisti terminum. &
effusionem in nocentis sanguinis horruistĩ.
tibi sanitatis recuperandȩ consilium Au¬
di ergo monita nostra. & omnia fac quȩ:¬
cumq in dicamus tibi. Siluester ep̃s
ciuitatis romae. Ad montem soractis ꝑ¬
secutiones tuas fugiens: in cauernis pe¬
trarum cum suis clericis latebram fou&.
Hunc cum adte deduxeris: ipse tibi pis¬
cinam pietatis ostend& In quam te
dum tertio merserit : omnis te ualitudo¬
ifta deseret leprȩ Q uod dum factũ

Expanded text:
legitur. Transacta die, nocturno regi facto silentio, somni tempus advenit, et ecce adsunt sancti apostoli Petrus et Pauliis tuis posuisti terminum, et effusionem innocentum sanguinis horruisti, tibi sanitatis recuperandae consilium. Audi ergo monita nostra, et fac omnia quaecunque indicabimus tibi. Silvester episcopus civitatis Romanae ad montem Soractem persecutiones tuas fugiens in cavernis petrarum cum suis chunc ad te cum adduxeris, ipse tibi piscinam pietatis ostendet, in qua dum te tertio merserit, omnis te valetudista deseret leprae. Quod dum factu
Abbreviated transcription (Latin):
Quod si omnis dominicus dies. resurrectio¬
nis esse creditur gloria decoratus : omnis qui
ante cedit eum dies sabbati. sepulturae ie¬
iunio mancipandus est: ut merito gaude¬
at deresurrectione. qui demorte plorauerit
Plorare autem compati dixerim. saluo eo
quod passio dñi gaudii nostri est summa
Accepta igitur greciratione. ad quieue

Expanded text:
us: Si omnis Dominicus dies resurrectionis creditur gloria decoratus, omnis qui antecedit eum, dies Sabbati sepulturae jejunio mancipandus est, ut merito gaudeat de resurrectioPlorare autem compati dixerim, salvo eo quod passio Domini gaudii nostri sit summa. Accepta igitur Graeci ratione, quieve
Abbreviated transcription (Latin):
re deber hoc. ad auctoritatem nostri pro¬
positi: quodita tenuisse apostolos nostros.¬
tio flagitatur a uestra caritate : reddenda
est Si omnis dominicus dies causa resurrec¬
tionis dñi tenetur & colitur: iustum est. ut
omnis sabbatorum dies causa sepulturae. ieiu¬
nii suscipiatur instantia: utflentes cum a¬
eis de resurrectione eiusdem mereamur
Sed dicebant greci. unum esse sabbatum se¬
pulturae: in quo semel inanno. ieiunium est
colendum Quibus ses siluester dicebat

Expanded text:
re debere hoc ad auctoritatem nostri propositi, quod ita tenuisse apostolos prtio flagitatur a vestra charitate, reddenda est. Si omnis Dominicus dies causa resurrectionis Domini tenetur, justum est ut omnis Sabbatorum dies causa sepulturae jejunii suscipiatur instantia, ut flentes cum aeis de resurrectione ejusdem mereantur. Sed dicebant Graeci unum esse Sabbatum sepulturae, in quo semel in anno jejunium est colendum. Quibus papa Silvester dicebat:
Abbreviated transcription (Latin):
ieiunante Nam sicut manducatum est
ab adam suadente diabolo:. & omnes
qui nascuntur interra ab adam morti
addicti sunt: ita ieiunatum est a dño. &
omnes qui ꝑ eum renascuntur. uitae
a&ernae restituuntur Nunc ergo. sic̃
mortem non inueniunt. nisi qui nati
uitam non inueniunt. nisi qui renati
fuerint exaqua & sp̃ũ sco: & carnem
xp̃i & sanguinem. suae carni & sangui¬
ni sociauerĩt Qui uicit diabolum.
paradysum reddidit : & uitae a&ernae

Expanded text:
ut enim manducatum est ad Adam, suadente diabolo, et omnes qui nascuntur ex eo, morti addicti sunt; ita jejunatum est a Christo, et omnes qui per eum renascuntur, vitae aeternae restituuntur. Sicut mortem non inveniunt nisi qui nati vitam non inveniunt nisi qui renati fuerunt ex aqua et Spiritu sancto, et carnem Christi et sanguinem suae carni et sanguini sociaverunt, qui vicit diabolum, paradisum reddidit, et vitae aeternae
Abbreviated transcription (Latin):
tem uero texit argento conditam . & de¬
reliquit in loco: Quȩ etiam nunc. ad
memoriam sollicita ratione seruatur
Reliquit etiam hoc indicium religio¬
sis animis regina uenerabilis. ut uirgi¬
nes quas ibi repperit dõ sacratas. in ui¬
tar& ad prandium Et tanta eas de¬
uotione curasse. ut indignum creder&.
si famulorum uterentur officio Sed ip¬
sa manibus suis. uili habitu succineta.
cibos apponer&. poculum porriger&.
aquam manib ministrar& Et regis or¬
bis & romani mater imperii. famularum
xpi se famulam deputar& Haec quidem
hierosolimis gesta sunt Interea constanti¬
nus pietate fretus & armis. gothos aliasq
barbaras nationes. sibi uel amicitiis. uel
solo proprio. armis edomuit Et quanto
magis se religiosius & humilius dõ subie¬
cerat. tanto amplius ei ds uniuersos sub¬
debat. Et ad antonium quoq primum
heremi habitatorem. uelut ad unum ex
proph&is. litteras suppliciter mittit. ut
prose ac liberissuis. dnõ supplicar&

Expanded text:
tem vero thecis argenteis conditam detem vero thecis argenteis conditam dereliquit in loco: quae etiam nunc ad memoriam solicita veneratione servatur. Reliquit etiam hoc indicium religiosi animi Regina venerabilis: Virgines quas ibi reperit Deo sacratas, invitasse ad prandium, et tanta eas devotione curasse dicitur, ut indignum crederet, si famulorum uterentur officiis, sed ipsa manibus suis, famulae habitu succincta, cibum apponeret, poculum porrigeret, aquam manibus infunderet, et Regina orbis ac mater imperii, famularum Christi se famulam deputaret. Et haec quidem Jerosolymis gesta. Interea Constantinus pietate fretus, Sarmatas, Gothos, aliasque barbaras nationes, nisi quae vel amicitiis, vel solo proprio armis edomuit. Et quanto magis se religiosius ac humilius Deo subjecerat, tanto amplius ei Deus universa subdebat. Ad Antonium quoque primum eremi habitatorem, velut ad unum ex prophetis litteras, supliciter mittit, ut pro se ac liberis Domino supplicaret.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ unigenitum filium tuum. salutem ge¬
neri humano. ꝑ passionem crucis eius con¬
ferre dignatus es : & nunc in nouissimis
temporibus. aspirafti incorde ancillae
tuae helenae. perquirere lignum beatum
in quo salus nostra pependit: oftende
euidenter ex his tribus crucibus. quae
fuerit ad dominicam gloriam: uel quae
extiterat adseruile supplicium : ut haec
mulier quae semiuiua recubat. statim
ut eam lignum salutaris contigerit. A
mortis ianuis reuocetur ad uitam Cumq
haec dixiss&. adhibuit primum unam
extribus. & nihil profecit: adhibuit se
te apertis oculis mulier surrexit. Stabi¬
litate uirium recepta: a lacrior multo
care dnĩ ihũ xpi potentiam coepit
lanter templum mirificum in eo loco in
quo crucem reppererat. regia ambitione
pus dominicum fuerat affixum. portat
ad filium Ex quibus ille frenum com¬
posuit. quo uteretur ad bellum Et
ex aliis galeam. nihilominus. belli u¬
sib aptam. fertur armasse Lignum
uero ipsum salutare. detulit filio: par¬

Expanded text:
r unigenitum Filium tuum salutem generi humano per passionem crucis conferre dignatus es; et nunc in novissimis temporibus aspirasti in corde ancillae tuae perquirere lignum beatum, in quo salus nostra pependit; ostende evidenter ex his tribus quae crux fuerit ad Dominicam gloriam, vel quae exstiterint ad servile supplicium, ut haec mulier quae semiviva decumbit, statim ut eam lignum salutare contigerit, a mortis januis revocetur ad vitam. Et cum haec dixisset, adhibuit primo unam ex tribus, et nihil profuit, adhibuit sec adapertis oculis mulier consurrexit, et stabilitate virium recepta, alacrior multo care Domini potentiam coepit.effecta, templum mirificum in eo loco, in quo crucem repererat regia ambitione pus Dominicum fuerat affixum, portat ad filium; ex quibus ille frenos composuit, quibus uteretur ad bellum; et ex aliis galeam nihilominus belli usibus aptam fertur armasse. Ligni vero ipsius salutaris partem detulit filio; par
Abbreviated transcription (Latin):
uam per iurus uindictam per tulerit
uem ad modum in uocatus uir sc̃s. quendã a nece seruauerit
uella daemonio liberata
Diraculo olei defluentis. anxi&as increpata custodis
ualiter fugitiuus monachus. reuocatus sit inuitus
ulmine deformatus pastim romȩ. pastim in hoc scõ loco sanats
urdus & mutus. ibidem sanitati restitutus
vrtum peruisionem
Indicatum
ualiter ibi scĩmonialis femina brachiã receperit
Qurtum inferramentis factum. quomodo sit denudatũ
ebilis reformatus
uidam apericulo fastidii liberatus
lter a ferri uinculi s absolutus
arus cũ lampadib: mirabiliter seruata
ucernę casu non lesȩ
ua medela medico periclitanti subuentũ sit
uella a natiuitate cȩca inluminata
nfirmus puluere sar cofagi. & oleo recreatus¬
Manus arida puellae restituta

Expanded text:
uam periurus vindictam pertulerit. 22. Quemadmodum invocatus vir sanctus quendam a nece servaverit. 23. Puella daemonio liberata. 24. Miraculo olei defluentis anxietas increpata custodis. 25. Qualiter fugitivus monachus revocatus sit invitus. 26. Fulmine deformatus partim Romae, partim in hoc sancto loco sanatus. 27. Surdus et mutas ibidem sanitati restitutus. 28. Furtum per visionem indicatum. 29. Qualiter ibi sanctimonialis femina brachia receperit. 30. Furtum in ferramentis factum quomodo sit denudatum. 31. Debilis reformatus. 32. Quidam a periculo fastidii liberatus. 33. Alter a ferri vinculis absolutus. 34. Farus cum lampadibus mirabiliter servata. 35. Lucernae casu non lesae. 36. Qua medela medico periclitanti subventum sit. 37. Puella a nativitate caeca inluminata. 38. Infirmus pulvere sarcofagi et oleo recreatusManus arida puellae restituta
Abbreviated transcription (Latin):
Et ille coepit eum introducere incellaria scripturarum.
ostendens ei noui & u&eris occulta thesauri : Superna itaq
ulustratus clementia. tanti magisterii profecit instantia.
ut in omni scripturae diuinae latitudin e nobiliter erudi¬
tus. laboris paterni fructus ostenderit::

Expanded text:
et ille coepit eum introducere in cellaria scripturarum, et ille coepit eum introducere in cellaria scripturarum, ostendens ei novi et veteris occulta thesauri. Superna itaque illustratus clementia, tanti magisterii profecit instantia, adeo ut in omni scripturae divinae latitudine nobiliter eruditus, laboris paterni fructus ostenderit.
Abbreviated transcription (Latin):
ENDE MISIT EPISTOLAM ADIO HANNEM DIACO¬
num. rogans eum ad se uenire: Qui cum dilecti magistri
literas accepiss&. tulit quod probenedictione offerre pote¬
rat. & uenit ad eum: Et oblatis eulogiis salutauit patrẽ.
& salutatione paterna est honoratus: Cui in terroganti uirũ
sc̃m de prosperitate itineris eius. Ille respondit : Diuina nos
praeueniente misericordia & subsequente. cuncta prospere
uenerunt : Nam cum summa gratulatione suscepit nos
princeps. & eripuit ds̃ filiam cius adȩmonio. & ipse dedit no¬
bis dona non modica. & insuper optulit mihi episcopatus ho¬
norẽ : Ego uero non consensi suscipere Ante preceptũ abba¬
tis mei: Ergo fili adqui esce consilus meis. esto mecum & lege
diuinae libros scientiae : & docebo te co operante gratia dĩ
intelligentiam scripturarum.: Cecidit aut̃ dia conus ad pe¬
des eius gratias agens. fecitq redire insua pueros qui secum
uenerunt. ipse uero remansit apud uirũ uenerabilem :

Expanded text:
nde misit epistolam ad Iohannem diaconum, rogans eum ad se venire. Qui cum dilecti magistri litteras accepisset, tulit quod pro benedictione offerre poterat et venit ad eum; et oblatis eulogiis, salutavit patrem, et salutatione paterna est honoratus. Cui interroganti virum sanctum de prosperitate itineris eius ille respondit: 'Divina nos praeveniente misericordia et subsequente, cuncta prospere provenerunt. Nam cum summa gratulatione suscepit nos princeps, et eripuit Deus filiam eius a daemonio, et ipse dedit nobis dona non modica et insuper optulit mihi episcopatus honorem; ego vero non consensi suscipere ante praeceptum abbatis mei. Ergo, fili, adquiesce consiliis meis; esto mecum et lege divinae libros scientiae, et docebo te, cooperante gratia Dei, intellegentiam scripturarum'. Cecidit autem diaconus des eius, gratias agens, fecitque redire in sua pueros, qui secum venerunt; ipse vero remansit apud virum venerabilem,
Abbreviated transcription (Latin):
ita contigisse. sicut patri suo peruisionem fuerant reuelata:
Mansit aut̃ ibi nocte una : & accepit a fr̃ibus ȩpłam adbeatum
gallum continentem uenerandi transitum columbani: Qui & ba¬
culum ipsius quem uulgo cam botam uocant. per manum dia co¬
ni trans miserunt : Dicentes sc̃m abbatem ante transitum suum
iussisse ut per hoc notissimum pignus gallus absoluer& ur:
Dimissus aut̃ ablllis iter accelerauit: & prospere in omĩbus
agens. die octaua peruenit addominũ suum & patrem: ferens
ȩpłam relationis & abso lutionis indicium:
lus carissimi patris amorẽ pleno r&inens corde. lacrimas pro¬
fudit uberrimas: Et collectis fr̃ib:. causas meroris a peruit :
Deinde tanti patris memoriam pręcibus sacris. & sa crificiis
salutaribus frequentarunt ::¬

Expanded text:
ita contigisse, sicut patri suo per visionem fuerant revelata. ita contigisse, sicut patri suo per visionem fuerant revelata. Mansit autem ibi una nocte et accepit a fratribus epistolam ad beatum Gallum, continentem venerandi transitum Columbani. Qui culum ipsius, quem vulgo cambotam vocant, per manum diaconi transmiserunt, dicentes, sanctum abbatem ante transitum suum iussisse, ut per hoc notissimum pignus Gallus absolveretur. Dimissus autem ab illis, iter acceleravit, et prospere in omnibus agens, die octava pervenit ad dominum suum et patrem, ferens epistolam relationis et absolutionis indicium. Lecta epistola, sanctus Gallus carissimi patris amorem pleno retinens corde, lacrimas profudit uberrimas, et collectis fratribus, causas meroris aperuit. Deinde tanti patris memoriam praecibus sacris et sacrificiis salutaribus frequentarunt
Abbreviated transcription (Latin):
moratione beati columbani: Tinito sacrae deuotionis officio
uenerabilis gallus dixit ad magnoaldum diaconum: Fili. non
tibi graue uideatur p&itionis meȩ pondus : Sed arripe uiã
& italiam p&ito : per transi ensq usq ad monasterium quod
bobium nominatur. diligenter per quirito quid actum sit
circa abbatem meum: Nota ergo diem & horam: ut sicum
compereris eẽ defunctum. possis agnoscere utrum uisio mea
ueritatis fulciatus effectu. Haec ergo om̃a sollicita in uestiga¬
tione per discens: regressus nuntiabis mihi : Dia conus ad pe¬
les mihi prouolutus. ignotum sibi iter eẽ conquestus ẽ:
Sed uir benedictus uoce blanda eum ne timer& ad monuit
Perge inquiens. & dñs dirig& gressus tuos: Hac consolati¬
one roboratus. pu doctoris alumnus praecepto paruit : & ac¬
cepto benedictionis uiatico. uiam festinanter aggressus est:
Cumq per ueniss& admonasterium ut uolebat: Inuenit om̃a

Expanded text:
moratione beati Columbani. Finito sacrae devotionis officio, moratione beati Columbani. Finito sacrae devotionis officio, venerabilis Gallus dixit ad Magnoaldum diaconum: 'Fili, non tibi grave videatur petitionis meae pondus, sed arripe viam et Italiam petito, pertransiensque usque ad monasterium quod Bobium nominatur, diligenter perquirito, quid actum sit circa abbatem meum. Nota ergo diem et horam, ut si eum compereris esse defunctum, possis agnoscere, utrum visio mea veritatis fulciatur effectu. Haec ergo omnia sollicita investigatione perdiscens, regressus nuntiabis mini'. Diaconus ad pedes magistri provolutus ignotum sibi iter esse conquestus est, sed vir benedictus voce blanda eum, ne timeret, admonuit: 'Perge', inquiens, 'et Dominus diriget gressus tuos'. Hac consolatione roboratus, pii doctoris alumnus praecepto paruit, et accepto benedictionis viatico, viam festinanter aggressus est. Cumque pervenisset ad monasterium, ut volebat, invenit omnia
Abbreviated transcription (Latin):
EMPORE SUB SEQUENI COEPIT UIRTUTUM CULTOR
eximius oratorium construere. mansiunculis per girum dis¬
positis ad commanendum fr̃ib: quorum iam duodecim mo¬
nastici scitate propositi roboratos doctrina & exemplis. Ad
adernorum desideria concitauit: Quadam itaq die dum¬
post laborem matutinalis officii qui escendi gratia lectos
suos reuiserent: primo diluculo uir dĩ uocauit magno aldũ
dia conum suum dicens illi : Instrue sacrae oblationis minis¬
teriũ : ut possim diuina sine dilatione celebrare mysteria:
Et ille : Num inquit tu pater missam cęlebrabis Dixit
ergo ad illum : Post huius uigilias noctis cognoui per uisio¬
nem dñm & patrem meum columbanum de huius uitȩ an¬
gustus hodie ad para drsi gaudia commigrasse: Pro eius itaq
requie: sacrificium salutis debeo Immolare: Et signo pul¬
Et signo pul¬
sato. oratorium ingressi prostrauerunt se inorationem: &
coeperunt missas agere. & praȩcibus insistere pro comme¬

Expanded text:
empore subsequenti coepit virtutum cultor eximius oratorium construere, mansiunculis per girum dispositis ad commanendum fratribus, quorum iam duodecim monastici sanctitate propositi roboratos doctrina et exemplis ad aeternorum desideria concitavit. Quadam itaque post laborem matutinalis officii quiescendi gratia lectos suos reviserent, primo diluculo vir Dei vocavit Magnoaldum diaconum suum, dicens illi: 'Instrue sacrae oblationis ministerium, ut possim divina sine dilatione celebrare mysteria'. Et ille: 'Num', inquit, 'tu pater missam celebrabis?' Dixit ergo ad illum: 'Post huius vigilias noctis cognovi per visionem, dominum et patrem meum Columbanum de huius vitae angustiis hodie ad paradysi gaudia commigrasse. Pro eius itaque requie sacrificium salutis debeo immolare'. Et signo pulsato, oratorium ingressi, prostraverunt se in orationem et coeperunt missas agere et praecibus insistere pro comme
Abbreviated transcription (Latin):
nes illũ inuaserunt extemplo ut sine aliorũ adminiculo. nequaquã
egredi potuiss&. Sed quod dicere pud&. egestio naturȩ turpi im¬
p&u ꝓrumpens . cum asstantes nimio fetore grauar&. sine mora
ab ȩcła eiectus. uehiculo quo decedere monasterio poss&. sicut ro¬
gauerat ẽ impositus. Sicq immoderato fluore. nature consuetu¬
dine carens. uasi in quod egesta defluerent super sedens egressus ẽ.
& aduicinũ monasteriũ quod auua nominatur. cui & tunc prȩerat
ꝑ ductus ẽ. Ubi &iam in grauescente languore. tantum sibim& fa¬
mulantib: obnimiũ f&orem intolerabilis factus ẽ. ut ei iam pene nullus
obsequia impendere solito potuiss&. Lali itaq pena multatus. cũ
hoc factionũ suarum proemio. post aliquot dies decloaca corporis
sp̃m exhalauit.

Expanded text:
nes illum invaserunt extemplo, ut sine aliorum adminiculo nequaquam nes illum invaserunt extemplo, ut sine aliorum adminiculo nequaquam egredi potuisset, sed, quod dicere pudet, egestio naturae turpi impetu prorumpens, cum asstantes nimio foetore gravaret, sine mora ab ecclesia eiectus, vehiculo, quo decedere monasterio posset, sicut rogaverat, est impositus. Sicque immoderato fluore, naturae consuetudine carens, vasi in quod egesta defluerent supersedens, egressus est et ad vicinum monasterium quod Auvanominatur, cui et tunc praeerat, perductus est. Ubi, etiam ingravescente languore, tantum sibimet famulantibus ob nimium foetorem intolerabilis factus est, ut ei iam paene nullus obsequia impendere solito potuisset. Tali itaque poena multatus, cum hoc factionum suarum praemio post aliquot dies de cloaca corporis spiritum exhalavit.
Abbreviated transcription (Latin):
EMPORI QUOQUE ALIO IDEM EP̃S. AD MONASTERĨ
ueniens . dum quadam uiolentia eundem locum episcopio subice¬
re suaeq trrannidi non consentientes monachos. quasi iusto rebelle
in iurus multo formib: afficere temptauiss&. tello quidam curi¬
ensis ecłae pracsul. misit ad eum humiliter deprecans. ut sui amo¬
ris causa. quõ eorundem frm aliqui consanguinitatis uinculo illi
erant coniuncti. ab eorum cessar& iniurus. nihilq in commodi dĩ
nens. remandauit se illius praecib nullo pacto consensurũ. uerum re¬
sistentib sibi. celerem ꝓ contemptu inlaturũ uindictã. Et mox ora¬
toriũ beatigalli confessoris quasi oraturus ingreditur. & ante aram
ipsius nomini consecratam consistit. Quiq ad salutẽ non mereba¬
tur audiri. afflictiones quas aliis se inrogaturũ iurauerat. conue¬
nienti satis talione recepit. Nam intestina eius more sartaginis
igni super positae feruere coeperunt. & tam dirae uiscerũ tortio¬

Expanded text:
17. Tempore quoque alio idem episcopus ad monasterium 17. Tempore quoque alio idem episcopus ad monasterium veniens, dum quadam violentia eundem locum episcopio subicere suaeque tyrannidi non consentientes monachos quasi iusto rebelies iniuriis multiformibus afficere temptavisset, Tello quidam Curiensis ecclesiae praesul misit ad eum, humiliter deprecans, ut sui amoris causa, quoniam eorundem fratrum aliqui consanguinitatis vinculo illi erant coniuncti, ab eorum cessaret iniuriis nihilque incommodi Dei fnens, remandavit, se illius praecibus nullo pacto consensurum, verum resistentibus sibi celerem pro contemptu inlaturum vindictam. Et mox oratorium beati Galli confessoris quasi oraturus ingreditur et ante aram ipsius nomini consecratam consistit; quique ad salutem non merebatur audiri, afflictiones, quas aliis se irrogaturum iuraverat, convenienti satis talione recepit. Nam intestina eius more sartaginis igni superpositae fervere coeperunt, et tam dirae viscerum tortio
Abbreviated transcription (Latin):
iussisse. Quod dum fr̃s pr&er mittere non auderent. ea quae iussa
fuerant . naui imposita per quorundam manus fr̃m. adepiscopium
trans miserunt. Cumq qui missi fuerant nauigare coepissent.
quaedam ut sepe ipsi testati sunt ante eos apparuit . & quasi
catus eis officium c&̃ praebitura. facili prae ibat uolatu. Et dum
per totius lacus uastitatẽ. Ipsuis in cognito uterentur ducatu.
prospero tandem successu ad postum uenientes. quid haec nouae
ducis obsequia portenderent mirabantur . Illisq quam partem p&e¬
r& diligenter notantib: domum quandam litori contiguam. Inqua
res praefato itineri. apte seruabantur Intrauit. Mirum dictu.
mox candem cellam flamma corripiens in altũ prupit. & om̃a quae
ibidem congesta fuerant penitus consumpsit ut nihil eorũ omni¬
io huic incendio super e& Piebatq iusto dĩ iudicio. ut qi
ena ꝑ potentiam rapuerat . suis per supernam iustitiã fraudar&ur

Expanded text:
iussisse. Quod dum fratres praetermittere non auderent, ea quae iussa iussisse. Quod dum fratres praetermittere non auderent, ea quae iussa fuerant navi imposita per quorundam manus fratrum ad episcopium transmiserunt. Cumque qui missi fuerant navigare coepissent, avis quaedam, ut sepe ipsi testati sunt, ante eos apparuit, et quasi ducatus eis officium esset praebitura, facili praeibat volatu. Et dum per totius. lacus vastitatem ipsius incognito uterentur ducatu, prospero tandem successu ad portum venientes, quid haec novae ducis obsequia portenderent, mirabantur; illisque, quam partem peteret, diligenter notantibus, domum quandam litori contiguam, in qua res praefato itineri aptae servabantur, intravit. Mirum dictu! Mox eandem cellam flamma corripiens in altum prorupit et omnia quae ibidem congesta fuerant penitus consumpsit, ut nihil eorum omnino huic incendio superesset. Fiebatque iusto Dei iudicio, ut qui aliena per potentiam rapuerat, suis per supernam iustitiam fraudaretur.
Abbreviated transcription (Latin):
OC ITAR ITA REBUS HUMANIS SUBTRACTO PRE¬
dicti comites. sublatas scĩ loci possessiones r&inentes. Io hannẽ
dã monachum de ꝓximo monasterio. in eius locũ s ub rogauerur
Ac deinde ut suae trrannidis crimen auementarent. sidonium con¬
stantiensis ȩcłãe pręsulem instigarunt. ut idem monasteriũ epis co¬
pi partib: subicere studer&. Et hoc idcirco fecerunt. ut eo licen¬
tius ipso marhinationibus eorũ fauente. ea quae iniuste abstulerant
r&inere potuissent. Pontifex igitur cum suasionibus eorum. liben¬
ter praeber& assensum monasterium Ingressus. fr̃s opprimere &
eundem locum episcopi rebus subicere molitus ẽ Porro fr̃s dum
potentiȩ illius resistere non auderent. maluerunt ditioni eius pa¬
rere quam tot aduersitatib: implicari. Sed sequentia probant
quam peruerse egerit
qui per auaritiae morbum sacriloci pri¬
uilegium Ausus est uiolare
ERTUR SIQUIDEM EUNDEM EP̃M ALI QUANDO ADITIA
hostile. sibi de ipsius monasterii sumptibus uiaticum praeparari

Expanded text:
oc itaque ita rebus humanis subtracto, praedicti comites sublatas sancti loci possessiones retinentes, Iohannem quendam monachum de proximo monasterio in eius locum subrogaverunt ac deinde, ut suae tyrannidis crimen augmentarent, Sidonium Constantiensis ecclesiae praesulem instigarunt, ut idem monasterium episcopii partibus subicere studeret. Et hoc idcirco fecerunt, ut eo licentius, ipso machinationibus eorum favente, ea quae iniuste abstulerant retinere potuissent. Pontifex igitur, cum suasionibus eorum libenter praeberet assensum, monasterium ingressus, fratres opprimere et eundem locum episcopii rebus subicere molitus est. Porro fratres, dum potentiae illius resistere non auderent, maluerunt eius ditioni parere, quam tot adversitatibus implicari. Sed sequentia probant, quam perverse egerit, qui per avaritiae morbum sacri loci privilegium ausus est violare. Fertur siquidem, eundem episcopum aliquando ad iter hostile sibi de ipsius monasterii sumptibus viaticum praeparari
Abbreviated transcription (Latin):
illud saliendo uell& ascendere. mente captus. faciem suã ad poste¬
a equi insidendo conuestit. Estimans itaq: id ꝑfamulorun
contigisse neglectum. iratus resiliit. & caballum regirari citius iussit
Cumq: secunda ac testia uice ascendere cupiens. pari luder& ur
errore tandem clientiũ adminiculo equo super positus. monaste¬
rio cum rubore decessit. Non longe aut̃ inde positum. subito eõ
dirus oculorũ dolor inuasit . Ac deinde ꝑmomenta singula de¬
crescente uisu. cecitatis horrore damnatũ materiali funditus
luce priuauit

Expanded text:
illud saliendo vellet ascendere, mente captus, faciem suam ad posteriorillud saliendo vellet ascendere, mente captus, faciem suam ad posteriora equi insidendo convertit. Aestimans itaque, id per famulorum contigisse neglectum, iratus resiliit et caballum regirari citius iussit. Cumque secunda ac tertia vice ascendere cupiens pari luderetur errore, tandem clientium adininiculo equo superpositus, monasterio cum rubore decessit. Non longe autem inde positum subito eum dirus oculorum dolor invasit ac deinde, per momenta singula decrescente visu, caecitatis horrore damnatum materiali funditus luce privavit
Abbreviated transcription (Latin):
dimittere potuiss&. Iuramento tandem ac uoto ꝓmisit. num quã
deinceps se damnum beati galli reb: inlaturum. Mox manus a pesta
gladium deposuit. Qui obtestimoniũ miraculi in eodem loco sus¬
pensus. multo tempore ibi ꝑmansit. Inuasorib ȩcclesiasticarũ
rerum. grande timoris pondus incutiens
MOLDUS QUIDAM NOMINE. DEPOSSESSIONE AUA¬
dam eiusdem monasterii . Ancillas duas ui abstulit : & suȩ seruitu¬
ti subiecit: Is ab aduocato pro eisdem feminis sepius inter pellatos.
tandem censura iudicũ coactus ẽ : ut cas uel monasterio redder&.
ł suo iuri cum sacramento in altare beati galli ꝑacto firmar&:
ltaq auaritia impellente . iuramentũ parui pendens. monasteriũ
cũ suis adit. & ut diuidi catũ fuerat audacter per egit. Sed ꝓ con¬
temptu scĩ dĩ. ultio eũ festina preuenit. Nam iuramento expl&o
ad ꝓpria iturus. basilicam egressus ẽ . Iumentoq adducto. cũ super

Expanded text:
dimittere potuisset, iuramento tandem ac voto promisit, numquam dimittere potuisset, iuramento tandem ac voto promisit, numquam deinceps se damnum beati Galli rebus inlaturum. Mox manus aperta gladium deposuit. Qui ob testimonium miraculi in eodem loco suspensus, multo tempore ibi permansit, invasoribus ecclesiasticarum rerum grande timoris pondus incutiens. Frumoldus quidam nomine de possessione quadam eiusdem monasterii ancillas duas vi abstulit et suae servituti subiecit. Is ab advocato pro eisdem feminis sepius iuterpellatus, tandem censura iudicum coactus est, ut eas vel monasterio redderet vel suo iuri cum sacramento in altari beati Galli peracto firmaret. Itaque, avaritia impellente, iuramentum parvi pendens, monasterium cum suis adiit, et ut diiudicatum fuerat, audacter peregit. Sed pro contemptu sancti Dei ultio eum festina praevenit. Nam, iuramento expleto, ad propria iturus, basilicam egressus est, iumentoque adducto, cum super
Abbreviated transcription (Latin):
causa multatus sit. adbalicã in honore beati galli constructam
festinauit. Diuq orationib: imcumbens manu resoluta gladiũ
ante altare dimisit lgressus uero cogitare coepit. nihil ob ẽẽ
siligna quae prȩciderat. domum referr&. non autẽ ꝓdesse si pu¬
trefacta perirent. Sub iunctis ergo bubus carpento. ad siluã re¬
meat. & precisa in unũ comportat. Quae cum uehiculo uell& impo¬
nere : dolore quodã praeualido ceustimulis urger&ur inposteri¬
orib: attactus ẽ. Quo cum sine mora manum ꝓtender& gladium
quẽ coram altari dimiserat fostuito recepit. Digitis aut̃ manubriũ
constringens. detestabile munus tam ualide r&inuit. ut articuloꝵ
iuncture. inuicẽ laxari putarentur . Lum miser dolore compulsis
ad ecclesiam recurrit. ibiq ꝓstratus ueniam ꝓ cõmisso . & absolutionẽ
manus deposcit Eumq diu in oratione ꝑsister& & gladiũ nequaquã

Expanded text:
causa multatus sit, ad basilicam in honore beati Galli constructam causa multatus sit, ad basilicam in honore beati Galli constructam festinavit, diuque orationibus incumbens, manu resoluta, gladium ante altare dimisit. Egressus vero, cogitare coepit nihil obesse, si ligna quae praeciderat domum deferret; non autem prodesse, si putrefacta perirent. Subiunctis ergo bubus carpento, ad silvam remeat et praecisa in unum comportat. Quae cum vehiculo vellet imponere, dolore quodam praevalido, ceu stimulis urgueretur, in posterioribus attactus est. Quo cum sine mora manum protenderet, gladium, quem coram altari dimiserat, fortuito recepit. Digitis autem manubrium constringens, detestabile munus tam valide retinuit, ut articulorum iuncturae invicem laxari putarentur. Tum miser dolore compulsus ad ecclesiam recurrit, ibique prostratus, veniam pro commisso et absolutionem manus deposcit. Cumque diu in oratione persisteret et gladium nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
re tormentorũ. Insanus uitã finiuit. Alter uero cũ sui sceleris sociũ
tali cruciatu uidiss& damnatum. ad p̃positum supra dictũ uenit
Utroq diuinũ per horrescens iudicium. delictum confessus est
duosq boues ꝓdebito obtulit. ac se uoto constrinxit. quod de in¬
ceps numquam rebus scĩ galli damnum inferr& Er̃ aut̃ idem
penitudinẽ eius agnoscens boues non suscepit. sed abire em
cum suis ad sua permisit
NPOSSESSIONE QUADAM EIUSDEM MONASTEAI QUEDAM
siluula ob porcorum pastum custodiebatur. nepassim amultis con¬
sumer&ur incisa. Hlanc pauper quidam oculte solebat adire &
furtim multa inibi precidendo. grande damnum inferre. Itaq die
quadam. cum iuxta morem suum latenter intrar&. & pauca succide¬
r& arbusta. gladius quem tenebat. tam ualide manui eius adhȩsit
Ut illũ deponere . nullatenus potuiss&. Agnoscens igitur cuius rei

Expanded text:
re tormentorum insanus vitam finivit. Alter vero, cum sui sceleris socium re tormentorum insanus vitam finivit. Alter vero, cum sui sceleris socium tali cruciatu vidisset damnatum, ad praepositum supradictum venit ultroque, divinum perhorrescens iudicium, delictum confessus est duosque boves pro debito optulit ac se voto constrinxit, quod deinceps numquam rebus sancti Galli damnum inferret. Frater autem idem, paenitudinem eius agnoscens, boves non suscepit, sed abire eum cum suis ad sua permisit. 20. In possessione quadam eiusdem monasterii quaedam silvula ob porcorum pastum custodiebatur, ne passim a multis consumeretur incisa. Hanc pauper quidam occulte solebat adire et furtim multa inibi praecidendo grande damnum inferre. Itaque die quadam, cum iuxta morem suum latenter intraret et pauca succideret arbusta, gladius quem tenebat tam valide manui eius adhaesit, ut illum deponere nullatenus potuisset. Agnoscens igitur, cuius rei
Abbreviated transcription (Latin):
R QUIDAM EIUS DEM MONASTERU POSSESSIONES
quasdam sub sua cura habens. in quodam remotiori loco obnu¬
trimenta pecorum stabula construxit. & illic quã plurimũ feni
recondit Duo itaq homines diabolica instigati persuasione. eadẽ
repositoria cũ om̃ib quae inibi congesta erant. noctu igni apposito
succenderunt. Seddum iam pene toto anno huius auctores facti la¬
terent. unus eorum arreptus dȩmonio. coepit peruicina discurrere
loca. publice proclamans. Stabula pecorũ beati galli succendi. &i
deo uersa uice ab ipso inuisibilȩter incendor Cumitaq diuinũ in eo
ntinuatim iudiciũ patescer&. pluresq Importunis eius clamo
concitati. ꝑ loca singula ad hoc miserabile spectaculũ conuenirent.
rogauit om̃s ut eius incendia restinguerent. Illis aut̃ cestatim in eõ
a quam mittentib: pena diuinitus in lata. humanis uirib extingui
non potuit. Non paucis deinde dieb: exactis. in hoc miserabili gene¬

Expanded text:
r quidam eiusdem monasterii, possessiones quasdam sub sua cura habens, in quodam remotiori loco ob nutrimenta pecorum stabula construxit et illic quam plurimum foeni recondit. Duo itaque homines, diabolica instigati persuasione, eadem repositoria cum omnibus quae inibi congesta erant noctu, igni apposito, succenderunt. Sed dum iam paene toto anno huius auctores facti laterent, unus eorum arreptus daemonio, coepit per vicina discurrere loca, publice proclamans: 'Stabula pecorum beati Galli succendi et ideo versa vice ab ipso invisibiliter incendor'. Cum itaque divinum in eo continuatim iudicium patesceret, pluresque importunis eius clamoribus concitati, per loca singula ad hoc miserabile spectaculum convenirent, rogavit omnes, ut eius incendia restinguerent. Illis autem certatim in eum aquam mittentibus, poena divinitus inlata humanis viribus extingui non potuit. Non paucis deinde diebus exactis, in hoc miserabili gene
Abbreviated transcription (Latin):
ilit : & comprehensum qua pro causa hoc scellus uell& admittere
per contatur : Qui cum prospolus ipsius accipiendis. se id face¬
re uoluisse fater&ur : continuo brachia quae diuina obrigueran
iussione deposuit : Perpendens itaq: alter se diuina misericor¬
dia. per merita beati galli anece seruatum. pacem cum illo fecit ꝰ¬
& in lȩsum abire permisit:¬

Expanded text:
ilit et comprehensum, qua pro causa hoc scelus vellet admittere, percontatur. Qui cum pro spoliis ipsius accipiendis se id facere voluisse fateretur, continuo brachia, quae divina obriguerant iussione, deposuit. Perpendens itaque alter, se divina misericordia per merita beati Galli a nece servatum, pacem cum illo fecit et inlaesum abire permisit