comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lio Itenuntiate frati b: meiss& inpsalmo:
Nar rabo nom̃ tuũ fratrib mas: Ipseñ redemat
qui fudit sanguine᷑ p̃ciosũ s edẽpturus ẽ homo
idẽ adã quhumanũ genus trans gressionis
umo sautiauit. Ñdabit neganis ẽ ꝗ nulla oblatio
nulla placatio potest conpensare qđ nos diui¬
nitas est cdignata redimes e Nec p̃tiũ usq in e
ternũ. Pars istapiimauersus. hr̃ ad senten¬
tiã respicit supesoẽ ꝗ homoliberatus non
dabit dõ placationẽ suã Nec p̃ciũ redemp¬
tionis ammae suae: p̃tiũ ẽ enĩ alicuius rei
compensatio homo autẽ quod clabit inp̃cuĩ quito¬
tũ q offerrepossit accipit sequitur & labora¬
uit ineternũ desidelib dt quiquãuis p̃ciũre

Expanded text:
lio: Ite nuntiate fratribus meis ; et in psalmo: Narrabo nomen tuum fratribus meis . Ipse si non redimat qui fudit sanguinem pretiosum; redempturus est homo, id est Adam, qui humanum genus transgressionis vitio sauciavit? Non dabit, negantis est; quia nulla oblatio, nulla placatio potest compensare, quod nos Divinitas est dignata redimere. Vers. 8. Neternum. Pars ista prima versus hujus ad sententiam respicit superiorem: quia homo liberatus non dabit Deo placationem suam, nec pretium redemptionis animae suae. Pretium est enim alicujus rei compensatio. Homo autem quid dabit in pretium, qui totum quod offerre possit accepit? Sequitur, et laborabit in aeternum: de fideli
Abbreviated transcription (Latin):
morib: &us addidit sp&ie tuc & pulcritu dine tua
hic utramq nacturã positam &udenter agnoscimꝰ
ut species ꝑtine at adumanitatẽ pulcrittudo adeita¬
tem: Illa enĩ speties b̵ dr̃ inqua mundo salutaris ap¬
paruit istacpulcritudo aptissime ꝓnuntictur im¬
moomnia pulcraue
aueniunt quȩcũq decora sunt:¬

Expanded text:
more ipsius. Addidit, specie tua et pulchritudine tua . Hic utramque naturam positam evidenter agnoscimus, ut species pertineat ad humanitatem, pulchritudo ad deitatem. Illa enim species bene dicitur, in qua mundo salutaris apparuit: ista pulchritudo aptissime pronuntiatur, unde omnia pulchra veniunt quaecunque decora sunt
Abbreviated transcription (Latin):
uertetur : Ad didit qq̃ s &retiorẽ causam q̃l
euuangelica similitudinereseratur: dicit enĩ
ciñs discipulis suis intrantes autẽ indomũ salutate
eamdicentes : pax domui huic & siquidẽ fueiit dignecdo¬
napaxur̃a ad uos reuertetur: Talis est istac oratio qui
fundebatur ad nõ: Ncc̃ dũ eam de testacbiles iudei
minime suscipere mererentur insinũ eius. id est. in
secreto p&toris unde fuerat egressccremeabat:
Sienĩ in p&etorib: fuiss& opertotao ñ c̃uersa utiq¬

Expanded text:
emplis. Addidit quoque secretiorem causam quae bene evangelica similitudine reseratur. Dicit enim Dominus discipulis suis: Intrantes autem in domum salutate eam dicentes: Pax huic domui. Et si quidem fuerit dona, pax vestra ad vos revertetur . Talis est et ista oratio quae fundebatur a Domino. Nam dum eam detestabiles Judaei minime suscipere mererentur, in sinu ejus, id est in secreto pectoris, unde fuerat egressa, remeabat. Si enim in pectoribus fuisset operata, non conversa utiq
Abbreviated transcription (Latin):
inuerboꝵ muttionẽ monstatur. qñ saulis semissũ
eẽ simulauit: Aut si uerc̃mutationẽ uultus uolum us
intellegere abima lec hsciamus dictũ eẽ ꝓachis nec in no¬
mine errorẽ cũ & patre generatus ab imalech potu¬
erit apellari : abimecled quippe int̃precctur pater

Expanded text:
stratur: quando a Saul se missum esse simulavit. Aut si veram mutationem vultus volumus intelligere, Abimelech sciamus dictum esse pro Achis. Nec in nomine error est, cum ex parte generatus, etiam Abimelech potuerit appellari. Abimelech quippe interpretatur pater
Abbreviated transcription (Latin):
eternũ: Sedcũ in esccia legitur uidimus eũ & non
habuit speciem neq decor ẽ. sed species uultus &us
sinehon&e abiecia p̃omnib: hominib: queri potest
Curhic suꝑgenus hominũ speciosissimus descri¬
bcctur ñ ꝗ formecbus de cora lacteico losselux̃
ccut flauocrinelaõphacuit cut in signistatur eo¬
p̃minuit. sed uercciter humanogeneriplulchri¬
or fuit qui peccata ñ habuit illũ enim r&tespeci¬
osũ dicimus qđ gratiamundissim epusIttctis ordi¬
natur. quac̃ uis pat̃ augustinus speciẽ corposis dus
diccet fuis se laudabilem sed&emplũ esccie supra
positũ ad passionis eius r&ulit tẽpus qm &colophis
cesus & spinis coronctus esputislegitur essec

Expanded text:
non habebat speciem neque decorem: sed species vultus ejus sine honore abjecta prae omnibus hominibus ; quaeri potest, cur hic super genus humanum speciosissimus describatur? Non quia forma ejus decore lactei coloris eluxit, aut flavo crine lampavit, aut insigni statura praeminuit; sed veraciter humano genere pulchrior fuit, quia peccata non habuit. Illud enim recte speciosum dicitur, quod gratia mundissimae puritatis ornatur; quamvis Pater Augustinus speciem corporis ejus dicat fuisse laudabilem. Sed exemplum Isaiae supra positum ad passionis ejus retulit tempus quando et colaphis caesus, et spin
Abbreviated transcription (Latin):
ris inuicti toto oꝑbe dif. Fugos et peregri¬
NOSIN HOCSCłO MONSIRAT ET P̃SeNTIS
uitȩ pęniterisuaden. etINNouãui¬
TãPROFiceRE TOTa Sollicitud ineȩxhor

Expanded text:
ris invicti, toto orbe diffusos et peregrinos in hoc saeculo monstrat, et praeteritae vitae poenitere suadet et in novam vitam proficere, tota cum sollicitudine exhor
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitas quem non obpugnatur ⁊ Nullus hos¬
tili exercitu obsident᷑ securus est : Nemo
ut beatus crprianus ait. satistutus peri¬
ostram arcellcm tribuito . & memento
mei obse crans ut dñs iħs xp̃s conte¬
ret satanan subpedibus nostris uelo citer:¬

Expanded text:
ciuitas, quae obpugnatur, -nullus hosciuitas, quae obpugnatur, -nullus hostili exercitu obsidente securus est. nemo, ut beatus Cyprianus ait, satis tutus peri\'tt nostra Marcella, tribuito et memento mei obsecrans, ut dominus Iesus conterat satanan sub pedibus nostris uelociter
Abbreviated transcription (Latin):
perquem uenitur ad regnum sempi¬
ternum: Orote quid hoc sacratius sacra¬
te iocundius. quicbiquȩ melle sunt dul¬
ciora quam dĩ scire prudentiam &in ab
dita eĩ intrare. & sensum creatoris inspi¬
cere & sermones dñitui quiab huuis mun¬
di sapientibus deridentur plenos docere
sapientia spiritali : Habeant sibi cȩteri
suas opes gemma bibant. striconite ant.
plausu populi de lectentur & peruarias
uoluptates diuitias suas uincere neque¬
ant. nostrae diuiciae sit in lege dñi medi¬
tari die acnocte. pulsare ianuam non pa¬
tentem : Panes trinitatis accipere. &
scculi fluctus dño praeeunte calcare :
Saluta blesillam & eusto chium: Tyrun¬
culas nostras. saluta felianen. uere car¬
nis & spũ uirginitate felicem: Sa luta
reliquũ castitatis chorum. & domestic̃a
tuam ecclesiam ciu omnia etiam quȩ tu¬
a sunt : Timeo nedormiente patri familias
inimicus homa Ziezania super seminet quã¬
uis enim aude ant̃ dicere : Ego ciuitas firma

Expanded text:
per quem venitur ad regnum sempiper quem venitur ad regnum sempiternum . 13. Oro te, quid hoc sacratius sacrate jucundius? Qui cibi, quae mella sunt dulciora, quam Dei scire prudyta eius intrare, sensum creatoris inspicere et sermones domini tui, qui ab huius mundi sapientibus deridentur, plenos docere sapientia spiritali! habeant sibi ceteri suas opes, gemma bibant, serico niteant, plausu populi delectentur et per uarias uoluptates diuitias suas uincere nequeant: nostrae deliciae sint in lege domini meditari die ac nocte, pulsare ianuam non patentem, panes trinitatis accipere et saeculi fluctus domino praeeunte calcare. Saluta Blesillam et Eustophium, tirunculas nostras; saluta Felicianen, uere carnis et spiritus uirginitate felicem; saluta reliquum castitatis chorum et domesticam tuam ecclesiam, cui omnia, etiam quae tuta sunt, timeo, ne dormiente patre familias inimicus homo zizania superseminet. quamuis enim dicere audeant: ego ciuitas firma,
Abbreviated transcription (Latin):
quia quamius nunc sciamus uni uersa quȩ
scripta sunt tamen expcerta& cognoscimus.
& exparte prophetamus : Etnunc per
speculum uidemus in enigmate. cum aũ
meruerimus essecunxp̃o. & similes ange¬
lis fuerimus : Tunc librorum doctrina
manus disciplinȩ: nue cordis: Manus i¬
tellegutur in opere .cor. & disciplinae int̃
mus nisi quȩ prius facienda sunt scierimus :
Ouinta conexio ẽ. mem. nun. samech. ex
ipsis sempiternum adiutorium: Hoc ex¬
planationem non indiget. sed omni luce ma¬
nifestius ẽsisȩ: exscripturis ae terna sup¬
sidia ministrari: Sexta conexio habet
a in. fe. sade fons siue oculus oris iustitie se
cundum illud quod intertio numero expo¬
suimus: Septima conexio est quȩ & extre¬
ma quõ et in ipso quoque septinario nume
ro sitmisticus intellectus. cof.res. sen.tau.
uocatio. capitis dentiũ signa: Perdentes
articulata uox promitur. & his signis ad
caput omnium quiestxp̃s peruenitur¬

Expanded text:
quia quamvis nunc sciamus universa quae quia quamvis nunc sciamus universa quae scripta sunt, tamen ex parte cognoscimus, et ex parte prophetamus: et nunc per speculum videmus in aenigmate. Cum autem meruerimus esse cum Christo. et similes Angelis fuerimus, tunc librorum doctrina manus, disciplinae, sive cordis. Manus intelliguntur in opere. cor et disciplina interpmus, nisi prius quae facienda sunt scierimus. 10. Quinta connexio est, Mem, Nun, Samech, ex ipsis, sempiternum, adjutorium. Hoc explanatione non indiget, sed omni luce manifestius est, ex Scripturis aeterna subsidia ministrari. 11. Sexta connexio habet, Ain, Phe, Sade, fons scundum illud, quod in tertio numero exposuimus. Septima conexio est, quae et extrema, quo et in ipso quoque septenariro sit mysticus intellectus, Coph, Res, Sen, Thau, vocatio, capitis, dentium, signa. Per dentes articulata vox promitur, et in his signis ad caput omnium, qui est Christus, pervenitur
Abbreviated transcription (Latin):
iam conplenclumẽ quod petisti ut sensum u¬
nius cuiusque ȩlementi interpretatio ad¬
deleth: tabularum. he ista uau .&. za in.¬
hecec . Rh. uita t&h. bonum. ioth. principiũ.
cas. manus lam& disciplina siue cordis
mem ex ipsis. nunsẽ piternum samech. adiutoriũ
am fons siue oculus fe os abore non ab: osse
olictum istellege neliterarum ambiguitate
fallaris. sade iustitiae cõf. uocatio res capitis
sen. dentium tau. signa. Post in t̃p̃tationem elem¬
torum. intellegentiae ordo dicendus ẽ. Aleph. bedi
gemel deleth. prima conexio ẽ. dectrina domis. ple¬
nitudo tabularũ. A quo uidelic& doctrina ȩccłae
quae domus dĩ ẽ in librorũ repperiatur plenitudine
diuinorum. Secunda conexio ẽ. he. uau. Tain &h
ista & haecuita quae eni alia potest ẽẽ uita sine
scientia scripturarum . perquam etiam ipse
xp̃s cognostitur quiest uita credentium: Ter¬
tia conexio. habet tech. ioth. bonum. principium

Expanded text:
iam conplendum est, quod petisti, ut sensum uiam conplendum est, quod petisti, ut sensum uniuscuiusque elementi interpretatio adDELETH \'tabularum\',. HE \'ista\', VAV haec. Heth, vita. Tet, bonum. Iod, principium. Caph, manus. Lamed, disciplinae sive cordis. Mem, ex ipsis. Nun, sempiternum. Samech, adjutorium. Ain, fons sive oculus. Phe, os, ab ore, non ab osse dictum intellige, ne litterarum ambiguitate fallaris. Sade, justitia. Coph, vocatio. Res, capitis. Sen, dentium. Thau, signa. 6. Post interpretationem elementorum intelligentiae ordo dicendus est Aleph, Beth, Gemel, Deleth, prima connexio est, doctrina, domus, plenitudo, tabularum; quod videlicet doctrina Ecclesiae, quae domus Dei est, in librorum reperiatur plenitudine divinorum. 7. Secunda connexio est, He, Vau, Zai, Heth, ista, et haec, vita. QUAE ENIM ALIA POTEST esse vita sine scientia Scripturarum, per quas etiam ipse Christus agnoscitur, qui est vita credentium? 8. Tertia connexio habet, Tet, Iod, bonum principium:
Abbreviated transcription (Latin):
debutatur : Sunt qui &alios putent hoc or¬
chine incipere. sed falsa eorum opinio ẽ:
Habet &in lamentationibus hieremiȩ. qua¬
tuor alfabeta. equibus duo prima quasi saf¬
fico metro scripta sunt. quia tres uersiculos
quisibi conexisunt & abuna tantum
litera incipiunt he srbici comma concludit :
Tertium uero alfa: betum. trimetro scriptũ
est & ternis litteris. sedidem terni uersos
Quãtum alsa betum simile ẽ
primo &secundo. ⁊ Prouebia quoque salamonis
extremum cludit. alfabetum quod tetrame¬
tro iambico. supputatur ab eo loco in quo ait
mulierem fortem qulinueniet. quomodo hoc
in his nostris litteris non potes quis ad legenda
uerba texenda quȩ procedere ninprius abe¬
lementis coeperit : Ita & inscripturis diuinis
nonuclemus e aquȩ maiora sunt nosse nisi
abethica ipsis habuerimus exordium : Secun¬
dum illud quod propheta dicit: Amanda¬
tis tuis intellexi: Quo uidelicit postopera
coeperit habere stientiam secretorum: Uerũ

Expanded text:
deputantur. sunt, qui et alios putent hoc ordine incipere, sed falsa eorum opinio est. habes et in Lamentationibus Hieremiae quattuor alfabeta, e quibus duo prima quasi Saffico metro scripta sunt, quia tres uersiculos, qui sibi conexi sunt et ab una tantum littera incipiunt, heroici comma concludit; tertium uero alfabetum trimetro scriptum est et a ternis litteris, sed eisdem, terni uersusQuartum Alphabetum simile est primo, et secundo. Proverbia quoque Salomonis extremum claudit Alphabetum, quod tetrametro iambico supputatur, ab eo loco, in quo ait: Mulierem fortem quis inveniet . 4. Quomodo autem in his nostris liuerba tegendaque procedere, nisi prius ab elementis coeperit, ita et in scripturis diuinis non ualemus ea, quae maiora sunt, nosse, nisi ethicae habuerimus exordium, secundum illud, quod propheta dicit: a mandatis tuis intellexi, quo uidelicet post opera coeperit habere scientiam secretorum. uerum
Abbreviated transcription (Latin):
eo quod in cuiusdam psalmititulo habetur.
cederem &tibi auiditatem magns dilatę
deberent facere quȩstiones.   Tritum q̃p
ẽ prouerbium ultroneas putere merces.
unde et nos de industria dicendi reticemus
ut auidius uelis audiri quae tacta sunt ⁊¬

Expanded text:
eo, quod in cuiusdam psalmi titulo habetur peo, quod in cuiusdam psalmi titulo habetur pcederem et tibi auiditatem magis dilatae deberent facere quaestiones. tritum est quippe prouerbium ultroneas putere merces. unde et nos de industria dicenda reticemus, ut auidius uelis audire, quae tacita sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Ia. Quippe apud hebreos unum dedecim
ebreos legitur: ALE LUIR CIRTIOB
ETA MER AMΕΝ Uero aquila
nos fide liter possumus dicere ductum
aduerbium ex nomine fidei. AMΗΝ
geptuaginta TΡNΟΙΤO. Id estfiat unde
& infine librorum inquinque siquidem.
uolumina psalterium apud ȩbreos diuisũ
est fiat fiat transtulerunt. quae in hebreo
legitur. AMΕΝ AΠΙEΝ quoscilicet ea
uere dictaquȩ subra sunt confirmentur:
linde & paulus adserit non posse alique
respondere. Amen. id est confirmare
quȩ predicta sunt nisuntellex erit p̃dictionem
MARΑNΑTΗA. Magis syrum ea quamebre¬
um tam & siex confinio ⁊ li trarumque lingua¬
rum aliquid & hebreum sonat &inter pretatur
inceps inferatur. ch̃s nosteruenit. quȩ superfliue
nt aduersum eumodus pertinacibus uelle con¬
tendere quem uenisse iam congtet : uellem
tibi aliquid &clediapħ psalmate scribere quȩ
abud ȩbrȩos scribitur sela &de ephod &de

Expanded text:
ia quippe apud Hebraeos unum de decemia quippe apud Hebraeos unum de decemHebraeos legitur: \'alleluia chi tob zammer\'. Amen uero Aquila nos \'fide liter\' possumus dicere, ductum aduerbium ex nomine fidei amuna, Septuaginta jŚ\'/Ol\'tIJ, id est fiat. unde et in fine librorum, in quinque siquidem uolumina psalterium apud Hebraeos diuisum est, \'fiat, fj at. transtulerunt, quod in Hebraeo legitur \'amen amen\', quo scilicet ea uere dicta, quae supra dicta sunt, confirmentur. unde et Paulus adserit non posse aliquem respondere amen, id est confirmare, quae praedicta sunt, nisi intellexerit praedicationem. maran atha magis Syrum est quam Hebraeum, tametsi ex confinio utrarumque linguarum aliquid et Hebraeum sonet, et interpretatur: inceps inferatur: \'dominus noster uenit\', quod superfluum sit aduersus eum odiis pertinacibus uelle contendere, quem uenisse iam constet. Vellem tibi aliquid et de diapsalmate scribere, quod apud Hebraeos dicitur sela, et de ephod et de
Abbreviated transcription (Latin):
uper cum pariter essemus non per ȩ¬
pistolam utante consueueras sed p̃¬
sens ipsa quȩsisti quidea uerbaquȩ ex ebreo
in latinum non habemus exp̃sa apud suos
sonarent. cur quȩ sine inter p̃tatione sint
posita ut est illud.: ALE PIA
AMEN MARTITAN AEPHOD
Et ceteraq inscripturis res persa memorasti
adquenos quȩ dictandi angustia coartamur
breuiter respondemus : Siue. Lxx. inter¬
prȩtes siue a posto los idcurasse ut qm̃ prima
ȩcclesia exiudeis fuerat congregata nihil
aut creclendum scandalum innouarent.
sedita ut᷑ paruo inbiberant traderent᷑ :¬
oste a uero quam in uniuersas terras uel¬
gentes euangelii dilatus est sermo non
potius se semel suscepta mutari licet & il¬
iud in libris suis quos  HT HI ΚΟC
Uocant origenes adserat ꝓpt̃ uernaculũ
lingue unius cuiusque idioma non posseita¬
ut abud aliossonare : Vt apud suos licta sunt¬
& multo esse melius interpretata ponere
quamuim interpretationã tenuare : Igitur
Alleluia. Exprimitur laudate dñm

Expanded text:
uper cum pariter essemus, non per Epistolam, ut ante consueveras, sed praesens ipsa quaesisti, quid ea verba, quae ex Hebraeo in Latinum non habemus 132 expressa, apud suos sonarent; curque sine interpretatione sint posita, ut est illud, Alleluia, Amen, Maran atha, Ephod, et caetera, quae in Scripturis reAd quod nos, quia dictandi angustia coartamur, breuiter respondemus siue septuaginta interpretes siue apostolos id curasse, ut, quoniam prima ecclesia ex ludaeis fuerat congregata, nihil ob credentium scandalum innouarent, sed ita, ut a paruo inbiberant, traderent, postea uero quam in uniuersas gentes euangelii dilatatus est sermo, non potuisse semel suscepta mutari, licet et illud in libris suis, quos iSrjnTjttxoot uocat, Origenes adserat, propter uernaculum linguae uniuscuiusque idioma non posse ita apud alios sonare, ut apud suos dicta sunt, et multo esse melius ininterpretata ponere, quam uim interpretatione tenuare. Igitur alleluia exprimitur \'laudate dominum\';
Abbreviated transcription (Latin):
hiemes glacies condurata & induriciã saxiliquens ad mo¬
dum ꝑducta sustantia: Organũẽ. quasi turris quȩ¬
dẽo diusis fistulis fabricata quib flatu follium uox
copiosissima distinatur & ut eam modulatio decora
conponat linguis quibdam ligneis ab in teriparte
construitur. Quas disciplinabilit̃ magistr uorũ
digiti reprimtes grandisonam efficiunt&ua
uissimã cantilenã Cỹbala st̃ axp̃mtxus mecallis paruns¬
sine fiae conposttȩ uentri cula artificiosa mo dulatione
conlisȩ accutissimũ delestabili cõlaudationori stituumt

Expanded text:
hiemes glacies condurata, et in duritiam saxi liquens admohiemes glacies condurata, et in duritiam saxi liquens admodum perducta substantia. Organum est quasi turris quaedam diversis fistulis fabricata, quibus flatu follium vox copiosissima distinetur, et ut eam modulatio decora componat, linguis quibusdam ligneis ab interiori parte construitur, quas disciplinabiliter magistrorum digiti reprimentes, grandisonam efficiunt et suavissimam cantilenam. Cymbala sunt ex permistis metallis minimae phialae compositae, ventricula artificiosa modulatione collisae; acutissimum sonum delectabili collatione restituunt
Abbreviated transcription (Latin):
eius serpentinis deuorentur insidiis ad dorum fastiga
copulatione contentus eẽ narratur. frioriũ ẽ sar
mansu&a auis & nigraẽ. a natiȩ quidem paruior sed cor¬
poris positione consimilis qui instagnis delectabilit̃
cõmoratur. Erinatius quẽ uocamus eritim. Animal
est omnino timidum natura ꝓuidentie semꝑ armatũ
cuius cutẽ inuicem s&arum sudes acutissime densissimeq
cõmuniunt & refugiũ hab& semꝑ insaxis. Topa⁊iongeñ
ẽ lapidis pretiosum qđ duos sertuf habere colores.
unum auri purissimi & alterum etheria claritate re¬
lucentẽ piguedo rosea uere cundaq puritas uicinus
lecpidi chrisoph raso magnitudine łcolore qui maxime
lampat cumsolis splendore ꝑcutitur. Quã pͥolire uelis
obscuras sinature ꝓpriȩ relinquas in radiat. nasci dr̃
in insula topa zidn quȩ ẽpuincie thebaide unde & nom̃
acepit. Cristallum ẽ in modum uitri ꝑncimerosis

Expanded text:
ejus serpentinis devorentur insidiis, ad domorum fastiejus serpentinis devorentur insidiis, ad domorum fasticopulatione contentus esse narratur. Frixorium est famansueta avis et nigra, anati equidem, minor, sed corporis positione consimilis, qui in stagnis delectabiliter commoratur. Herinacius, quem vocamus ericium, animal est omnino timidum, natura providente semper armatum, cujus cutem invicem setarum sudes acutissime densissimeque communiunt, et refugium habet semper in saxis. Topazion genus est lapidis pretiosum, qui duos fertur habere colores, unum auri purissimi, et alterum aetherea claritate elucentem. Pinguedo rosea verecundaque puritas, vicinus lapidi chrysopraso magnitudine, vel colore, qui maxime splendet, cum solis splendore percutitur. Quam si polire velis, obscuras; si naturae propriae relinquas, irradiat. Nasci dicitur in insula Topazion, quae est provinciae Thebaidae. Unde et nomen accipit. Chrystallum est in modum vitri per numerosas
Abbreviated transcription (Latin):
eorũ a caude sȩ iflixitione dutitur obdurare. Alterã uero
gi uolunt tenso intestino ꝑuiscera quic quid escarũ acipit sine
aliqua recoctione transmittitq nongregatim ut c&ere
aues uolat sededectatione sesolitaria consolatur: Quorũ
genus stagnis in habitat aliud ut dictumẽ in desertisq seore¬
tisq: uersatur Niticorax grece dicitur noctis coruus
quẽ quidã bobonẽ quidẽ noctuã ee distudixerun: Alu
magis coruo magnitudine & color oxonsimilẽ quẽ spetialit̃
inasiȩ partibus inuenire testantur: Istam sic̃ die ful¬
gor ab scondit Ita aduentus noctis ꝓducit & c̃tra
consu&udines aunum tuc magis uigilir&r & escas que¬
rere incipit quandos insoporẽ animantia cuncta
pponunt :  Passer ẽ auisparua sedminima sagacita¬
te solas licita q̃ nec facile laqueis in rit&ur: Nec̃ ꝑin¬
glumm ⁊ uentris escarũ ambitione decipitur. Bpp̃t
infirmitatẽ sua neut ipsa a p̃datore capiatur aut f&us

Expanded text:
em caudae suae inflexione dicitur obturare, alteram vero oniam, sicut physiologi volunt, tenso intestino per viscera quidquid escarum accipit, sine aliqua recoctione transmittit. Quae non gregatim, ut caeterae aves, volat, sed electatione se solitaria consolatur, quorum genus stagnis inhabitat. Aliud, ut dictum est, in desertis locis secretisque versatur. Nycticorax Graece dicitur noctis corvus, quem quidam bubonem, quidam noctuam esse dixerunt. Alii magis corvo magnitudine et colore consimilem, quem specialiter in Asiae partibus inveniri posse testantur. Istum sicut diei fulgor abscondit, ita adventus noctis producit, et contra consuetudines avium tunc magis vigilare et escas quaerere incipit, quando se in soporem animantia cuncta componunt. Passer est avis parva, sed non minima sagacitate sollicita, quae nec facile laqueis irretitur, nec per ingluviem ventris escarum ambitione decipitur. Haec propter infirmitatem suam ne aut ipsa a praedatore capiatur, aut fetus
Abbreviated transcription (Latin):
enim apsalterio dicitur : Vnde nec mos ẽ ex
alio opere eum componi: Psalmus est cumip¬
sosolo instrumento musicorum ẽ psalterio
modulatio quȩdam dulcis & canora profundi¬
utens nec in consonum orgam adstrictus ob¬
sequium immo canore tantum uocis exultat:
inlȩtitia : Canticum est quod ad honorem : c̃ani¬
tur qm̃ dõ q̃s̃ libertate propriȩ uocis utitur
nec loca qui instrumento cuique musico
consona modolectione socitetur hocõ
quod &iam nunc indiuinitatis laudibus agitur:¬

Expanded text:
em a psalterio dicitur, unde nec mos est ex alio opere eum componi. 13. Tres auso solo instrumento musico, id est psalterio, modulatio quaedam dulcis et canora profundiutens neque in consonum organi adstrictus obsequium, hymno canorae tantum uocis exultat. nticum. Canticum est, quod ad honorem Dei canitur, quando qui libertate propriae vocis utitur: nec loquaci instrumento cuiquam musico consona modulatione sociatur. Hoc quod etiam nunc in divinitatis laudibus agitur
Abbreviated transcription (Latin):
cessitatem uero : Studiosius ẽ hec
sententia perscrutanda nepute
tius intelle gendum est superbit
impius cumse affectumalignȩ
luntatis expleuerat:
Tunc
magis pauper ad studi
uirtutis accenditur.
quedum uiderit peccatorem nimis
& altatum facile nouit eẽ cassurũ
& auilius adhumilia adtendit unde

Expanded text:
cogitant. Studiosius est haec sententia perscrutanda: ne putettius intelligendum est, superbit impius, cum effectum malignae luntatis expleverit. Tunc magis pauper ad studium virtutis accenditur, quia dum viderit peccatorem nimis exaltatum, facile novit esse casurum; et avidius ad humilia tendit, unde
Abbreviated transcription (Latin):
Srophetia est aspiratio diuinaque euentus
rerum aut prefacta aut predicta quorundã
in mobili ueritate pronuntiat : De quabene
quidam dixit: Prophetia est suauis dictio celestis:
Doctrinȩ fauus & dulcia diuini eloqui mella
modixit quam dulcia faucibus meis &rł:¬
anim aduertandum est quoque sp̃m sc̃m
sic fuisse prophetis scĩssimis ad tributum
ut tamen ad tempus proinfirmitate car¬
nis contrarietate peccati. ab ipsis offen¬
sus abscederet : Etiterum placatus. sub
oportunitate temporis adueniret : Haec

Expanded text:
rophetia est aspiratio divina, quae eventus rerum aut per facta aut per dicta quorumdam immobili veritate pronuntiat. De qua bene quidam dixit: « Prophetia est suavis dictio, coelestis doctrinae favus, et dulcia divini eloquii mella o decimo Psalmo dicit: Quam dulcia faucibus meis Animadvertendum est quoque Spiritum sanctum sic fuisse prophetis sanctissimis attributum, ut tamen ad tempus, pro infirmitate carnis et contrarietate peccati, ab ipsis offensus abscederet; et iterum placatus, sub opportunitate temporis adveniret. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
indiuinis sciptuns. magnarum rerũ
sacramenia continere dinostitur:
Octo & eñanimȩ ingressesunt in arcã
noȩ que mundo per eunte saluatȩ
su : Octauus filius iesse đđfuit.
quem adno constat eẽ electum :
Octauo etiam dig. circum cisio puri¬
ficauit hebreos: Octaua. id est domi¬
nicadig xp̃s surrexit amortus. in quo
humanigeneris spes abimpiorum infer¬
no incelorum elediata est fastigium: De¬
sacramento huiusnumen plura exem¬
Ingresse solȩ inarcam noe. quȩ in diluui¬
o saluatȩ sun: Octauus filius iesse dđ fuit
qui & disperatus a patre & adõ solus eli

Expanded text:
in Scripturis divinis magnarum rerum sacramenta continere dignoscitur. Octo etenim animae ingressae sunt in arcam Noe, quae, mundo pereunte, salvatae sunt . Octavus filius Jesse David fuit, quem a Domino constat electum . Octavo etiam die circumcisio purificabat Hebraeos . Octavo itidem Dominico die Dominus resurrexit a mortuis , in quo humani generis spes ab impiorum inferno in coelorum est elevata fastigium. Isacramento hujus numeri plura exemingressae sunt in Arcam Noe, quae in diluvio salvatae sunt. Octavus filius Jesse David fuit, qui et desperatur a patre, et a Deo solus e
Abbreviated transcription (Latin):
sit . ꝓquo in hebreo legitur. amen amen :
Nosautem hebreorum auctoritatem
secuti. et maxime apostolorum qui
semper innouotestamento psalmorũ
librum nominant. ⁊ linum uolumen
testamur auctorum qui ponuntur in
titulis dđscilicet. &asab. &iclitunt. filio¬
norum apostolice auetoritati con¬
gruens non plures libros secdunum

Expanded text:
sit, pro quo in Hebraeo legitur: AMEN, AMEN  . sit, pro quo in Hebraeo legitur: AMEN, AMEN  . Nos autem Hebraeorum auctoritatem secuti, et maxime apostolorum, qui semper in novo Testamento Psalmorum librum nominant, unum volumen testamur auctorum, qui ponuntur in titulis, David scilicet, Asaph, et Idithun, filionorum, Apostolicae auctoritati congruens, non plures libros, sed unum
Abbreviated transcription (Latin):
ita intelle gendist̃ ut experfectis atque
obsolutis bonorum aeternorum loctrinis
& speb: existant qua ad ea quem in his dicen¬
tur fidȩise nostrȩ cursus extendat. & in
his doctrinis nullo ulteriore ꝓcursu in ip¬
sosuo obtatȩ & adeptȩ beatitudinis fine
torum nominibus subdiuersis super¬
scriptionibus hecbentur: Antiquorũ
uirorum ista traditio est. quodex eo
psalmo auctor insuper scriptione p̃¬
ponitur. quide in ceps sine auctoꝵ super¬
scriptione succedut huius esse existi¬
mandi sunt. quiante prioris psalmi aue¬
tor inscribitur usque in eum psalmũ.
quo nomen auctoris alterius ꝓferatꝰ
utsi psalmi alicuius superscriptio ta¬
lis sit psalmus đł ⁊ Ceteri quisine ti¬
tulo consequantur đđ eẽ credan¬
tur. donec prophetae alterius nom̃
Insuper scriptione ponatur I Scio
eẽ diuisum ut ubi cum que apud septua gita
interpretes scriptumẽ. CNNOΥTΩ
CΗΝΟΥTΩ idest fiat fiat. finis librorũ

Expanded text:
ita intelligendi sunt, ut ex perfectis atque ita intelligendi sunt, ut ex perfectis atque absolutis bonorum aeternorum doctrinis et speciebus existant: quia ad ea quae in his dicuntur, fidei se nostrae cursus extendat, et in his, nullo ulteriore procursu, ipso suo optatae et adeptae beatitudinis fine torum nominibus sub diuersis superscriptionibus habentur, antiquorum uirorum ista traditio est, quod ex eo psalmo, cuius auctor in superscriptione ponitur, qui deinceps sine auctorum superscriptione succedunt, illius esse existimandi sunt, qui anterioris psalmi auctor inscribitur, usque in eum psalmum, in quo nomen auctoris alterius prseferatur: ut si psalmi alicuius superscriptio talis sit: psalmus Dauid, ceteri, qui sine titulo consequantur, Dauid esse credantur, donec cum prophetae alterius nomen in superscriptione ponatur; et esse divisum, ut ubicumque apud Septuaginta Interpretes scriptum est, γένοιτο, γένοιτο, id est, fiat, fiat, finis libri
Abbreviated transcription (Latin):
ma quidant hebreum uerbum esse
uolunt quo significatꝰ semper idest
quod illa quibus hoc inter ponitur sem¬
piterna esse confirment : Quidam uero gre¬
cum uerbum existimant quo significatur
inter uccllum psallendi ut psalmasit quod
psallitur. dicepsalmoc uero inter positum
in psallendo silentium : Vtquem cedmodũ
simpsalma dr̃ uocis copulatio cantando
itadia psalma disiuntio ȩccrum ubiquedã
requies distincta continucctionis osten¬
ditur. ⁊ Vnde illud probabile est non
contungendces sententices inpsal¬
lendo : Aibi diapsalmec inter posita
fuerit quiideo interponitur ut con¬
uersio sensuum. uel personarum esse
noscatur: Quid sibi uult illud quod fre¬
quenter in psalmorum titulis inscribit᷑
infinem psalmus đd rep̃. qđ psalmi insi¬
nemmundi bonorum repromissionem
respiciunt uel quod ȩco ꝗ̃ iudei obti¬
nore sẽposse in principio crediderunt
nos consequamur in xp̃oquem uenisse con¬
fitemur infine buus
ꝑsalmi igitur quibus in scribentur infinem

Expanded text:
ma quidam Hebraeum verbum esse volunt, quo significatur semper; id est, quod illa, quibus hoc interponitur, sempiterna esse confirment. Quidam vero Graecum verbum existimant, quo significatur intervallum psallendi; ut psalma sit quod psallitur, diapsalma vero interpositum in psallendo silentium: ut quemadmodum synpsalma dicitur vocis copulatio in cantando, ita diapsalma disiunctio earum, ubi quaedam requies distincta continuationis ostenditur. Unde illud probabile est, non coniungendas sententias in psallendo, ubi diapsalma interposita fuerit; quiversio sensuum vel personarum esse nt. Quid sibi vult illud quod frequenter in psalmorum titulis inscribitur, In finem, Psalmus David ? Resp. Quod psalmi in fine mundi bonorum repromissionem respiciant: vel quod ea quae Judaei obtinere se posse in principio crediderunt, nos consequamur in Christo, quem venisse confitemur in fine. Psalmi igitur qui inscribuntur in finem,
Abbreviated transcription (Latin):
nadab & ad duxit eum coram samuhel
quidixit nec hunc elegit ds̃: Adduxit
aũiesse. sam iac dequoait. hunc nonele¬
git ds̃: Adduxit autem iesse .ViI. filios suos
coram samuel &ait sam uel adiesse non

Expanded text:
nadab et adduxit eum coram Samuhel qui dixit nec hunc elegit Dominus adduxit autem Isai Samma de quo ait etiam hunc non elegit Dominus adduxit itaque Isai septem filios suos coram Samuhel et ait Samuhel ad Isai non
Abbreviated transcription (Latin):
Non sic impi non sic: Iol quod secundo dicitur
non sic In ebreis uoluminibus non habet.
sod nein ipsis quidem septuaginta inter¬
pretibus . ⁊ Nam exempla origenis inces¬
sccriensi biblio teca relegens semeltan¬
tum scriptum reperi: Quare fremuȩ¬

Expanded text:
Non sic impii, non sic. Id quod secundo dicitur, Non sic impii, non sic. Id quod secundo dicitur, non sic, in Hebraeis voluminibus non habetur: sed ne in ipsis quidem LXX interpretibus. Nam in exemplis Origenis in Caesariensi bibliotheca legens, semel tantum scriptum reperi. Inter
Abbreviated transcription (Latin):
lum non habere.⁊ Aluin eo quod primus sit
ordinis sui habere principium . & pleon asino
rum eẽ uitium eum primum dicere ante
quom nullus sit : Aliter apud hebreos. &
primus & secundus. unus ẽ psalmus quod ina¬
postolorum quoque actibus conprobatur :
Denique qui abeatitudine coeperat inbeati¬
tudine diseuit dicens : Beati omnes qui con¬
habet titulum: qui & capiti dño nostro sal¬
uatori de quo absolute dicturus ẽ nihil
debuit ante poni. dum ipsum rerum omni¬
um constat es se principium: Quidamtitu
li quidam prefationis locum eum tenere
dixerunt : Sed licet aquibusdam omniius¬
to uideatur aptatus. inullitamen preter
dño xp̃o potẽ ueracissime conuenire. ⁊¬
mala & inuia pec catorum non stetit : Non
dicitꝰ inuia peccatorum non ambula uit:
Hoc quippe inpossibile est. quod nullus obsq
qui non per seuerautrit indelicto sed per
penitentiam ad meliora conuersus est:¬
autem cui uirbeatus conparatur sapien¬
am puta dequa & salamon loquitur. lignũ

Expanded text:
lum non habere. Alii in eo quod primus sit, ordinis sui habere principium, et πλεονασμὸν esse vitium eum primum dicere, ante quem nullus sit. Aliter: Apud Hebraeos, et primus et secundus unus est psalmus, quod in apostolorum quoque Actibus comprobatur. Denique quia a beatitudine coeperat, in beatitudine desinit, dicens: Beati omnes qui conhabet titulum, quia capiti nostro Domino Salvatori, de quo absolute dicturus est, nihil debuit praeponi; dum ipsum rerum omnium constat esse principiuli, quidam praefationis locum eum tenere dixerunt. Sed licet a quibusdam omni justo videatur aptatus, nulli tamen praeter Domino Christo potest veracissime convenire. n via peccatorum non stetit. Non dixit, et in via peccatorum non ambulavit: hoc quippe impossibile est: quia nullus absque qui non perseveravit in delicto, sed per poenitentiam ad meliora conversus estautem cui vir beatus comparatur, sapientiam puto, de qua et Salomon loquitur, Lignum
Abbreviated transcription (Latin):
dñi xp̃i &resurrectionis gloriam sc̃a ge¬
clesia leta cantauit illum uersum de lau¬
de dm̃i repetit quem dixit : In capite con¬
grue siquidem principium ipsideputa¬
tor & finis : quide sedixit ego sum alpha
sconditis filii Totus igitur psalmus ꝑ
tropologiam adxp̃i pertinet sacramen¬
tum : Vnde & septuagitta inter p̃tes xp̃i
passionem &resurrectionem que igno¬
ta pnus mundo fuit ꝑuerbum ab sc̃sio¬
nis cȩlare uoluerunt neagentibus illo
tempore facile nosceretur : Confitebor:

Expanded text:
 et resurrectionis gloriam sancta Ecclesia laeta cantavit, illum versum de laude Domini repetit quem dixit in capite. Congrue siquidem principium ipsi deputatur et finis, qui de se dixit: Ego sum alpha orte filii. Totus igitur psalmus per tropologiam ad Christi pertinet sacramentum. Unde et Septuaginta interpretes, Christi passionem et resurrectionem, quae ignota prius mundo fuit, per verbum absconsionis celare voluerunt, ne a gentibus illo tempore facile nosceretur. Hic
Abbreviated transcription (Latin):
ebreo legitur nes cobar quodinter p̃¬
tari potest: Ad oratae filium : Aptissi¬
me itaque dexp̃o ꝓpheticc ẽ. & ordo
precepti : Ad orate filium ne forte
irascatur dñs hoc est pater: Dnẽ quid¬

Expanded text:
ebraeo legitur NESCU BAR, quod interpretari potest, adorate filium. Apertissima itaque de Christo prophetia, et ordo praecepti, Adorate Filium; ne forte irascatur Dominus, hoc est, Pater. Et
Abbreviated transcription (Latin):
istoria nulla testatur. & presumtiosum ẽ dicere
quod nulla possit auctoritate firmari: ꝑsal¬
mos enim achsolum prophetam dauid pertinere
editus .x. enimpene prophetȩsunt quieos diuer¬
sotempore scripserunt ⁊ Metro apud hebrȩos

Expanded text:
historia nulla testatur; et praesumptuosum est dicere historia nulla testatur; et praesumptuosum est dicere quod nulla possit auctoritate firmari. Psalmos autem ad solum prophetam David pertinere ore. Decem enim pene prophetae sunt, qui eos diverso tempore scripserunt, id es
Abbreviated transcription (Latin):
cȩ psi .ꝙ. Psalterium autem hobrei d&a chordon
usi sunt propternumerum decalogum legis:
In primo libro parali peminon legitur cum pro¬
pheta dauid deuota dĩo ȩtate senuis set .IIII. mi¬
lia iuuenum exisrahelitico populo dilegisse.
quipsalmos quos ipse in sebũ aspiratione protule¬
rat ⁊ Organis citharis nablis timpanis cum¬
balis tubis. propriaquȩ uoce in magnum Iocun¬
ditatem supernȩ gratiȩ personarent: Ex quo
numero indita nomina frequenter intitulis
inuenimus. utiditun assab filii core &similia¬
nost quia ipsi ut quidam uolunt aurtores fuere
psalmorum sed qm̃ prȩpositi artificibus ammi¬
nistratores earum rerum probabiles extite¬
runt ut honorem letali commemoratione
sunt meriti qui officioscõ deuotis mentibus ser¬
uiebat : Maximeque & nomina eorum intellec¬
tus rerum congruos indicare noscuntur : Non
enim supracdictiuiri adpsalmos faciens elos elec¬
tisunt sed eos congregatos tantum legimus
ad cantandum : Psalmigrefos autem fiuisso

Expanded text:
et. Psalterium autem Hebraei decachordon usi sunt propter numerum decalogum legis. In primo libro Paralipomenon legitur, cum propheta David devota Domino aetate senuisset, quatuor millia juvenum ex Israelitico populo delegisse, qui Psalmos, quos ipse Domini aspiratione protulerat, organis, citharis, nablis, tympanis, cymbalis, tubis, propria voce in magnam jucunditatem supernae gratiae personarent. Enumero indita nomina frequenter in titulis invenimus, ut Idithun, Asaph, filii Core, et his similiNon quia ipsi, ut quidam volunt, auctores fuere psalmorum, sed quoniam praepositi artificibus, administratores earum rerum probabiles exstiterunt, ut honorem de tali commemoratione sumerent, qui officio sancto devotis mentibus serviebant; maxime quia et nomina eorum intellectus rerum congruos indicare noscuntur. Non enim supradicti viri ad psalmos faciendos electi sunt, sed eos congregatos tantum legimus ad canendum; psalmographos autem fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
ta uelangelisunt locuti. mirantes qua¬
re humana temeritas aduersus dĩ filiũ
consurrexerit. &quinto uersiculo dñs
ipserespondit cohartans populum genti¬
lium & omnes quisibi exiudȩis credituri
suna ut legalia uincula dissoluant. & gra¬
ue honus legis abiciant quod non potue¬
runt portare patres eorum. sed sequan¬
tur eum cuius iugum suaue est & honus

Expanded text:
tae sunt locuti, mirantes quare humana temeritas adversus Dei Filium consurrexerit. A quinto autem versiculo Dominus ipse respondit, cohortans populum gentilium, et omnes qui sibi ex Judaeis credituri sunt, ut legalia vincula dissolvant, et grave onus Legis abjiciant, quod non potuerunt portare patres eorum, sed sequantur eum cujus jugum suave est, et onus
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ uidit & audiuit testatur .⁊ Unde qui¬
clam & hoc opus dauiticum psalmos dictos
esse prefiniunt. quia de superno culmine
retonare noscuntur : Cognosce uero quȩ
istitantum proexcellentico sudicantur
psalmi qui hoc uolumine continentur:
Nam & palterium genus esse musicorum
damel priopheta testatur. inquiens uocem

Expanded text:
quae vidit et audivit testatur . Unde quiquae vidit et audivit testatur . Unde quidam et hoc opus Davidicum Psalmos dictos esse praefiniunt, quia de superno culmine resonare noscuntur. Cognosce vero quod isti tantum pro excellentia sui dicantur Psalmi, qui hoc volumine continentur. Nam et psalterium genus esse musicorum Daniel propheta testatur, inquiens vocem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsalmorum liber grece psalterium hebrȩũ
Organum omnium maius ẽ insonitu. & forti
tudine clamoris. duabus elefantum pellib:
concauum coniungitur. & ꝑ .xii. fabrorum
suf flatoria conpensatum: ꝑ .xii. cicutas
ȩreas insonituonnimium quasi inmodum
tonitrui concitatur: Ita ut ꝑmille passuũ
sine dubio sensibiliter &eo amplius audia
norum a plerisque esse dicuntur. primamẽ
quod prediximus & aliud de quo in psalmo dici¬
ꝑsalterium utiheronimus ait inmodum
deltȩ littere formati lignisonora concaui¬
tas obsessum uentrem insuperioribus habens
ubi chordarum fila disciplinabiliter plec¬
tro percussa sudus sim̃adicuntur. red¬
dere cantilenam : Huic citharȩ possitio
uidetur esse contratria dumquȩ inimo con¬
tinet illud conuersa uice gestat in capite :
Hoc autem genus organi canorum atque
singulare aptatur corpori dñisaluatoris
qm̃ sicut istud dealtioribus sonat. sic & illud
gloriosȩ institutionis supernȩ concȩlebrat

Expanded text:
salmorum liber Graece psalterium, Hebraiceorde duabus elephantorum pellibus concavum conjungitur, et per duodecim fabrorum sufflatoria compulsatum per duodecim cicutas aereas in sonitum nimium, quem in modutonitrui concitat: ut per mille passuum spatia sine dubio sensibiliter utique et amplius audiatni a plerisque esse dicuntur. Primum est, quod praediximus, et aliud quod de peregriPsalterium est, ut Hieronymus ait, in modum Δ deltae litterae formati ligni sonora concavitas, obesum ventrem in superioribus habens, ubi chordarum fila religata disciplinabiliter plectro percussa, suavissimam dicuntur reddere cantilenam. Huic citharae positio videtur esse contraria, dum quod ista in imo continet, illud conversa vice gestat in capite. Hoc autem genus organi canorum atque singulare aptatur corpori Domini Salvatoris; quoniam sicut istud de altioribus sonat, sic et illud gloriosae institutionis superne concelebrat;
Abbreviated transcription (Latin):
cluntur ⁊ Omnes psalmi apud hebreos metri¬
co carmine constant eẽ conpositi: Nam in
more romani flacci & greci pindari. nunc alii
tro pede incedentes. Cum esset expeditus
dauid a prelus &cumpace altissima fruere tur
tro. alios quidem trimetros. alios uero quinque
metros diuersa faciens organa ut his leuitȩ¬

Expanded text:
dit. Omnes autem psalmi apud Hebreos metrico carmine constant esse compositi. Nam in more Romani Flacci, et Graeci Pindari, nunc alii tro pede incedentes. Inter. Libri SDavid pace altissima frueretur, alios trimetros, alios quinque metros, diversa faciens organa, in qui
Abbreviated transcription (Latin):
defuisse radiat : Inter expositores psalmo¬
rum de hocnomine quȩ dam nostitur
ꝓuenisse diuersitas ⁊ Hir hebraieȩ linguȩ
cloctissimus inquisitor. continuationem
sp̃s sc̃i esse corfirmat. obquam dia psal¬
ma significat semper ⁊ Heatus autem ag̃
rerum obscurarum subtilissimus inda¬
gator uel ardua sine offensione discur¬
rens. hanc potius parte melegisse cognos¬
citur: Vtmagis diuisio esse uideretur.
nominis ipsius discutens qualitatem:
Srm psalma quippedicitur grecouoca¬
bulo uocum cedimata copulatio diap¬
salma uero sermonum rupta conti¬
nuatio docens ubi cum que repertũ
fuerit .i Aut per soncerum autrerũ
fieri permutationem: Merito ergo
tale nomen illic inter ponitur. ubi uł
sensus uel persone diuidi conproban¬
tur ⁊ Vnde &nos diuisiones congruas
facimus ubi cumque in psalmis dia¬
psalma poterit inueniri. ⁊esalla¬

Expanded text:
diapsalma. Inter expositores psalmorum de hoc nomine quaedam noscitur provenisse diversitas. Hieronymus, Hebraicae linguae doctissimus inquisitor, continuationem Spiritus sancti esse confirmat; ob ma significet semper. Beatus autem Augustinus, rerum obscurarum subtilissimus indagator, inter ardua sine offensione discurrens, hanc potius partem elegisse cognoscitur, ut magis divisio esse videatur, nominis ipsius discutiens qualitatem. Sympsalma quippe dicitur Graeco vocabulo vocum adunata copulatio; diapsalma vero sermonum rupta continuatio; docens ubicumque repertum fuerit, aut personarum aut rerum fieri permutationem. Merito ergo tale nomen illic interponitur, ubi vel sensus, vel personae dividi comprobantur. Unde et nos divisiones congrue faciemus, ubicunque in psalmis diapsalma potuerit inveniri; rel
Abbreviated transcription (Latin):
metrum in alia lin gua conseruat nisiiuim uer¬
borum ordinemque non mutet : Non est autẽ
ignorandam indiscretum apud hebreos nu¬
merum essepsalmorum .⁊ Sed sine ordinis or¬
dinatione esse conscriptos.: Non enm illic pri¬
mus. aut secundus. aut tertius. aut quartus.
aut quin qua gesimus. aut centesimus p̃notatur :
Sed sine discrimine alicũi ordinis numerique per¬
mixti sunt : Hesdras enim ut antiqui traditi¬
onesferunt. in conpositos eos et proauetorũ
actemporis diuersitate dispersos. Inunum
uolumen collegit &retulit: Septuaginta
transferentes & innumerum redige¬
runt & inordinem collo cauerun: &
diapsalmis distͥnoxerunt quia omnes
secundum ȩbreos inunum confusi habe¬
trans lationem hie ronimi male trans la
quam subponitur in uerbis uel in sententus
superflue iteratis. uel in his dictis ubialiqua

Expanded text:
metrum in alia lingua conservat, si vim verborum ordinemque non mutet. CAPUT X. ignorandum, indiscretum apud Hebraeos numerum esse psalmorum, sed sine ordinis annotatione esse conscriptos. Non enim illic primus aut secundus aut tertius, aut quinquagesimus aut centesimus praenotatur: sed sine discrimine aliquo ordinis numerique permixti sunt. Esdras enim, ut antiquae traditiones ferunt, incompositos eos, et pro auctorum ac temporum diversitate dispersos, in volumen unum collegit et retulit. Sed septuaginta transferentes, et in numerum redegerunt, et in ordinem collocaverunt, et diapsalmis distinxerunt, qui omnes secundum Hebraeos confusi et habetra, apponitur in verbis vel sententiis superflue iteratis, sive in his locis, ubi lectio
Abbreviated transcription (Latin):
liter ait. ⁊ Canticum psalmi erat cum choro an¬
te canente ars infrumenti musici in unam con¬
ni suaius copula personabat . : Psalmus uero can¬
tici cumchoro antecanente humane cantationis
hymno ars organi consonantis aptatur : & uocis
modolis suis precinnentis pari psalterium suaui¬
titur .⁊ Psalmo canticun erat cum instrumento
musico precinente canens choris sociatis uocibus
adclamabat diuinis dumtaxat sermonibus obse¬
est a tangendo : Nam & psalterias citharidas
uocamus docto police: modolationes musicas ex¬

Expanded text:
tis. Canticum psalmi erat cum, choro ante canente, ars instrumenti musici in unam conni suavis copula personabat. De multifatici est, cum choro ante cantante humanae cantionis hymno ars organi consonantis aptatur, uocisque modulis praecinentis pari psalterium suauigitur. Psalmo canticum erat, cum, instrumento musico praecinente, canens chorus sociatis vocibus acclamabat, divinis duntaxat sermonibus obseest, a tangendo. Nam et psalterias, citharoedas vocamus, docto pollice modulationes musicas ex
Abbreviated transcription (Latin):
qui sice in lectis ponatur eburneis feruor ẽ
sue factã tigridem ab india anastasio prin¬
cipimissami Vult ergo intel legi quia lin¬
gua prauorũ bestiis ferocitateꝰ uolucrib
leuitate : uel ex altatione serpentib uiru¬

Expanded text:
et si in locis ponatur apricis, fervorem suefactam tigridem ab India Anastasio principi missam. Vult ergo intelligi quia lingua pravorum bestiis ferocitate, volucribus levitate vel exsultatione, serpentibus viru
Abbreviated transcription (Latin):
cephas & iohannes qui uidebantur columnẽ
esse dextras dederunt mihi & barnabȩ societa¬
tis ut nos ingentes. illi incircum cisionem: Quia
ergo inciscum cisionem erat ordinatus a postolus
tolam consolari instruere. increpare. corri¬

Expanded text:
Cephas et Joannes, qui videbantur columnae esse, dextras dederunt mihi, et Barnabae societatis, ut nos in gentes, illi autem in circumcisionem , qua in circumcisionem ordinatus erat Apostolus,tolam consolari, instruere, increpare et corri
Abbreviated transcription (Latin):
s9
quisq: illã magis in eo uirtutem prȩdicauit.
qua suos auditores plus indigere ꝑspexit :
Quia enĩ iacob illis scribebat qui fidẽ sine ope¬
rib otiosã tenebant oportune ꝓtulit illad
exemplũ in quo p̃ci pua illa fides abrahȩ cõm
mendatꝰ: quȩ prius scriptura teste laudata est:¬

Expanded text:
s quisque eorum illam magis in eo virtutem praedicavit, qua suos auditores amplius indigere perspexit. Quia enim Jacobus illis scribebat qui fidem sine operibus otiosam tenebant, opportune illud protulit exemplum in quo illa praecipua fides Abrahae, quae et prius Scriptura teste laudata est