comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& sc̃ĩtate dm̃ efficit meliorem : qm̃ fons omnis boni atque origo
nullius bono eg& : secundum proph&am quiait : qm̃ bonorum
meorum noneges. Num quid timens te argu& te & ueni& tecũ
in ludicio ñ Num quid causa timoris dĩ haec est ut timeat ds̃.
forte ipse potens aliquando efficiaris & coaequalis factus ipse
resistas ei : quaeri sorio potius & subsannantis sensudicuntur
& non propter malitiam tuam plurimam: & infinitas iniqui¬
tatestuas : :Non hoctimens in quit arguitte: grauis plagae
huius correptionibus sed propter omnia malatua quibus
studium commodabas .: Quia ergo principale malum id est
malitiam lob plurimam habeat. unde c&era mala quasi in
botro dependant : sublungit & narrat eaquasi perspecies singulas
itadicens. Abstulisti enimpignus fratrum tuorum sine causa :
Hlocdicit quod uiolenter & hostili more aliena rapuerit. uelpignora in iustae¬
rte

Expanded text:
et sanctitate Deum fecit meliorem, quoniam omnis boni fons atque origo, et sanctitate Deum fecit meliorem, quoniam omnis boni fons atque origo, nullius bono eget, secundum prophetam qui ait: Quoniam bonorum meorum non eges. Numquid timens arguet te, et veniet tecum in judicium? Numquid causa timoris Dei haec est, ut timeat te Deus? forte ipse potens aliquando efficiaris, et coaequalis factus ipse resistas ei? Quae risorie potius, et subsannantis sensu dicuntur. Et non propter malitiam tuam plurimam, et infinitas iniquitates tuas? Non hoc timens arguit te, inquit, gravis plagae hujus correptionibus: sed propter omnia mala tua, quibus studium commodabas. Quia ergo principale malum, id est, malitia Job plurimam habeat, unde caetera mala quasi in botro dependeant: subjungit, et narrat ea quasi per species singulas, ita dicens. Abstulisti enim pignus fratrum tuorum sine causa. Hoc dicit, quod violenter, et hostili more aliena rapuerit, vel pignora injuste
Abbreviated transcription (Latin):
uaricationem humani generis inadam & ante se innumerabiles
quos deceperit & eossecuturos prȩmittit ad poenas. Quomodo
initur constlamini mefrustra cum responsio uestra repugnare
ostensa sit ueritati : In hoc uersiculo omnem altercationem dispu¬
tationis suae condusit. & amicos suos quod sine causa contra eum
de praedicta ratione decertent conuincit: cum illidifidunt impios
& peccatores in hoc mundo puniri. Interquos & ipsum condem nant
ille conuindit eos quoduel maximae in hoc saeculo glorientur.
qui sunt addampnationis iudicium deducendi : Res pondens ¶ Caput. ⁊
autem elifaz themanites dixit: Num quiddõ conparari potes¬
homo: &iam siperfectae fuerit scientiaes in sugillationem
igitur lobistadicuntur : qui sibi omnino ad rog& haec se propria
cordissui sapientialoqui Quid prodest dõ situiustus fueris. aut
quidei confers si in maculata fuerit uitatua: ÷ Nemo iustia sua

Expanded text:
varicationem humani generis in Adam. Et ante se innumerabiles. varicationem humani generis in Adam. Et ante se innumerabiles. Quod deceperit, et eos secuturus praemittit ad poenas. Quomodo igitur consolamini me frustra, cum responsio vestra repugnare ostensa sit veritati? In hoc versiculo omnem altercationem disputationis suae conclusit: amicos suos, quod sine causa contra eum de praedicta ratione decertent, convincit: cum illi diffidunt impios, et peccatores in hoc mundo puniri, inter quos et ipsum condemnant; ille convincit eos, quod vel maxime in saeculo glorientur, qui sunt ad damnationis judicium deducautem Eliphaz Themanites, dixit: Numquid Deo potest comparari homo, etiam cum perfectae fuerit scientiae? In suggillationem igitur Job ista dicuntur: qui sibi omnino arroget haec se propria cordis sui sapientia loqui. Quid prodest Deo, si justus fueris, aut quid ei confers, si immaculata fuerit vita tua? Nemo justitia sua,
Abbreviated transcription (Latin):
ducendus ut illic perp&uo puniatur: Et congeriae mor
uigilabit: : Et lic& dampnandus ad poenas ducendussit: sed tam̃ morte
hominum gaudens ad intuendam eorundem mortuorum conge¬
riem omnialacritate instantiam in eorum interitu uigilabit:
uel certe semperuiu& in mortem. Dũlcis fuit glareis cocit
Cocitum inferorum fluuium essedicunt: Nos autem inscripturis
diuinis eundem fluuium torrentem puteum. caminum. Ignẽ
a&ernum : lacum stagnum legimus & gehennam. Clarearum
uero nomine ipsa officia tartarorum ministros quoque pȩnarũ
quasiper aeroniam. eo quod desiderent illum atque exoptent habi¬
tatores inferorum ut puniant. & deelus interit saturentur
Velcerte dulcis fuit morti: quia tam innumeros ei populos ad qui¬
siuit : & post eum omnem hominem trahit : quilmitatione exemplũ
elus secuntur. siue postse omnem hominem trahit. secundum prae¬

Expanded text:
ducendus, ut illic perpetuo puniatur. Et in congerie mortuorum ducendus, ut illic perpetuo puniatur. Et in congerie mortuorum vigilabit. Et licet damnandus ad poenas ducendus sit: sed tamen morte hominum gaudens, ad intuendum eorumdem mortuorum congeriem, omni alacritatis instantia, in eorum interitu vigilabit: vel certe semper vivet in mortem. Dulcis fuit glaries Cocyti. Cocytum inferorum fluvium esse dicunt. Nos autem in Scripturis divinis eumdem fluvium, torrentem, puteum, caminum, ignem aeternum, lacum, stagnum, legimus et gehennam. Glarearum vero nomine ipsa officia tartarorum, ministros quoque poenarum  dictum est quasi per ironiam, eo quod desiderent illum, atque exoptent habitatores inferorum, ut puniat, et de ejus interitu saturentur. Vel certe dulcis fuit morti: quia tam innumeros ei populos acquisivit. Et post se omnem hominem trahet. Qui imitatione exemplum ejus sequuntur: sive post se omnem hominem trahit, secundum prae
Abbreviated transcription (Latin):
sententiam mortis a&ernae ⁊ Scĩ & enimom̃s rectae uiatores
essedicuntur quiut expediti &alacres pra&ereundo sȩculum uirili
animo calcant terram suam: Et festinanter proficiscentes ad
beatam patriam. mundihuius iter laboriosum conficiunt. Hiergo
qui ascendunt ad populum pere grinum siue succinctum fidei utiq
cingulo contradissolutionem uitiorum lumbos mentis accingunt
Quis argu& coram eo uiam elus & quȩ fecit quis red d& ei ⁊uid&ur
mihi quod iob propriae dediabolo dixerit : lic& & generaliter
deomnibus peccatoribus poss& intellegi. Quis hominum eum pot
arguere propteruiam elus pollutissimam quatotum mundum
In gredi fecit: dut reddere ei quae creatura poterit quod mer&ur
nisi ille solus agnus dĩ qui peccatum non fecit necdolus inuentus est
inore elus : Ip sead sepulchra duc&ur : ⁊Ad mortem uidelic&tor¬
mentorum quam ipse hominibus intulit in adam: & ipse ad infernos

Expanded text:
sententiam mortis aeternae. Sancti enim omnes recte viatores sententiam mortis aeternae. Sancti enim omnes recte viatores esse dicuntur, quia ut expediti, et alacres praetereundo saeculum, virili animo calcant terram suam, festinanter proficiscentes ad beatam patriam, mundi hujus iter laboriosum conficiunt. Hi ergo qui ascendunt ad populum peregrinum, sive succinctum, fidei utique cingulo, contra dissolutionem vitiorum lumbos mentis accingunt. Quis arguet coram eos vias ejus, et quae fecit, quis reddet illi? Videtur mihi, quod Job proprie de diabolo dixerit: licet et generaliter de omnibus peccatoribus possit intelligi. Quis hominum eum potest arguere propter viam ejus pollutissimam, per quam totum mundum ingredi fecit: aut reddere ei quae creatura poterit quod meretur, nisi ille solus agnus Dei, qui peccatum non fecit, nec dolus inventus est in ore ejus. Ipse ad sepulcra ducetur. Ad mortem videlicet tormentorum; quam ipse hominibus intulit in Adam, et ipse ad inferos
Abbreviated transcription (Latin):
Alius uero moritur in amaritudine animae absqueullis opibus
& tamen simul inpuluerem dormiant & uermes operient eos
In hac lgitur continentia sermonis huius iste sensus est: quod in hoc
murdo iustid nematares in deferenter uiuant. Sedhaec diuer¬
sitas commutandasit infuturo sicut in illodiuite factum est. &¬
in lazaro paupere: Certe noui cogitationes uestras & sententias
contrame iniquas : ⁊ Cum ergo rectedefiniam inquit quod &uosper¬
spicitis quiauna sit in hoc saeculo & peccatori moriendi conditio
& scõ Quitamen postea disiungendi sunt ut ad praemium in ui¬
tentur iusti: peccatores uero ad supplicium rapiantur: Vos uero
in in sontem iniquamdatis sententiam: & dicitis insultantes mihi
deuiatoribus & haec eadem eum intellegere cognosc&is. Qui aergo
demeita sentitis quod damnationis meae nunctempus aduenerit
non ita est quod diffinisse uos arbi tramini: quia haecdĩ castigatio

Expanded text:
Alius vero moritur in amaritudine animae absque ullis opibus: Alius vero moritur in amaritudine animae absque ullis opibus: et tamen simul in pulvere dormient, et vermes operient eos. In hac igitur continentia sermonis hujus iste sensus est: quod in hoc mundo justi, et peccatores indifferenter vivant: sed haec diversitas commutanda sit in futuro: sicut in illo divite factum est, et in Lazaro paupere. Certe novi cogitationes vestras, et sententias contra me iniquas. Ergo recte definio, inquit, quod perspicitis: quia una sit in hoc saeculo, et peccatori moriendi conditio, et sancto. Qui tamen postea disjungendi, ut ad praemium mutentur justi: peccatores vero ad supplicium rapiantur. Vos vero in insontem iniquam datis sententiam. Et dicitis enim. Insultantes mihi, de viatoribus, et haec eadem illum intelligere cognoscetis. Quia ergo de me ita sentitis, quod damnationis meae nunc tempus advenerit: non ita est, quod definisse vos arbitramini: quia haec Dei castigatio
Abbreviated transcription (Latin):
Duplex enim tormentumest uidere poenas quassustineas & de furore
omm potentis bib& : Ipse est calix aureus dnĩ inmanubabylonis
Quidenim ad eum pertin& dedomosua postse & sinumerus men¬
suum elus dimidi &ur ⁊ deeodem diabolodicit. dequo salomonait:
Impius cum uenerit in profundum malorum suorum &criminũ
desperatione contempn&: Iam enim nouit secum suis qui sunt domus
& regnumelus perpetuo essedamnandum : quia nulla eis est uo¬
scientiam qui excelsos iudicat : ⁊̃ quienim de excelsis atque
sublimibus potestatibus angelorum hab& iustum iudicium.
quem ad modum a quoquam doceri poterit: ut i his quae supra
diximus poss& eius iudicium reprehendi : Istemoritur robustus
& sanus diues & felix ⁊beatorum in hoc mundo & infelicium in hac
uita communem dicit esse conditionem: Viscera siue intestinaelus
ut alii dixerunt plena sunt adipe & medullis ossa illius inrigantur

Expanded text:
Duplex enim tormentum est, videre poenas quas sustineas. Et de furore Duplex enim tormentum est, videre poenas quas sustineas. Et de furore omnipotentis bibet. Ipse est calix aureus Domini in manu Babylonis. Quid enim ad eum pertinet de domo sua post se? Et si numerus mensium ejus dimidietur. De eodem diabolo dicit, de quo Salomon ait: Impius cum venerit in profundum malorum suorum, et criminum, desperatione contemnit. Jam enim novit se cum suis, qui sunt domus, et regnum ejus, perpetuo esse damnandum: quia nulla est ejus vo scientiam: qui excelsos judicat? Qui enim de excelsis atque sublimibus potestatibus angelorum habet justum judicium: quemadmodum a quoquam doceri poterit, ut in his quae supra diximus, possit ejus judicium reprehendi? Iste moritur robustus, et sanus, divita, communem dicit esse conditionem: Viscera, sive intestina ejus, ut alii dixerunt, plena adipe, et medullis ossa illius irrigantur.
Abbreviated transcription (Latin):
eorum bonasua consilium impiorum longesitame
gloriae suae & temporario flore perpetua ignominia coram
angelis iduentur: Quotiens lucernaimpiorum extinguetur
& superueni& eis iundatio & dolores diuid& furoris sui: Auxue¬
temptationis ex tinguitur . &illic ad gloriam sempiternilumi
ȩparatur Lumen uero peccatoris intrabrei
uitae ex tinguitur: qm̃ transiturus est sicut umbra: Nonerit
& ueni& imp̃us sicut lobait iundatio idest abundantiator¬
mentorum : quibusque dolores diuid& furoris sui: procul dubio
ds̃ dolores diuidit dixit : prohocpoenas uni cuique retribu &
ut meretur: Ds seruabit filus illius dolorem patris. & cum red¬
diderit tuncsci& iabolo seruat supplicium gehennarum: ut
cum eo illi quos sibi exemplo malitiae suae filios fecit: pariter
Nidebunt oculi in interfectionem ssiuenecemsuam ut a lii dixerunt:

Expanded text:
eorum bona sua: consilium impiorum longe sit a meeorum bona sua: consilium impiorum longe sit a megloria sua, et temporario flore, perpetua ignominia coram angelis induentur. Quotiens lucerna impiorum exstinguetur, et superveniet eis inundatio, et dolores dividet furoris sui. Etentationis exstinguitur, et illic ad gloriam sempiterni luminis praeparatur. Lumen vero peccatoris intra breve tempus vitae exstinguitur: quoniam transiturus est sicut umbra. Non erit, et veniet impiis, sicut Job ait, inundatio: id est, abundantia tormentorum. Quibusque dolores dividit furoris sui. Procul dubio Deus dolores dividit, dixit, pro hoc quod poenas unicuique retribuet ut meretur. Deus servabit filiis illius dolorem patris, et cum reddiderit, tunc sciet. Diabolo servat supplicium gehennarum, ut cum eo illi quos sibi exemplo malitiae suae filios fecit, pariter Videbunt oculi ejus interfectionem suam. Sive necem suam, ut alii dixerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
iudicium qui neminem in sontema ffligit recordor nimium per¬
timesco: hoc ipsum optimescio nullus patiturmalum aliquod.
nisi ipse permiserit: Neminiifert malum: nisi inferriei
ipseiustissimum iudicarit: Sed hȩctibi obeate lob ut appareres
foris hominibus quod intrinsecus eras ante dm̃: Quare impu
uiuunt & subleuati sunt : confortatique diuitis &cetera : : Et alius¬
itadixit. quareimpiorum prosperatur uita. & c&era: & alius
dixit. Quare non respicis ad iniqua agentes. respondste mihi
obsecro siego impius & in memorbonorum operum secundum
iustitiae sicut uos confirmatis haec patior: quare impii uiuunt
senuerunt indiuitus: hoc ergo in quam obsecro respondete
Num qui duos quidm̃ contrame iustum defenditis in hocloco inius¬
tum notetis ut in me iiquus ultor sit: &inineis similibus clemens
Horumigitur de quibus nuncloquitur finis & interitis erit mors
aeterna & perditio iferorum. Vere quia non sunt i manu

Expanded text:
judicium, qui neminem insontem affligit, recordor, nimium perjudicium, qui neminem insontem affligit, recordor, nimium pertimesco hoc ipsum optime scio, nullus patitur malum aliquod, nisi ipse permiserit. Nemini infert malum, nisi inferre ei ipse justissimum judicarit. Sed haec Job contigerunt, ut appareret foris hominibus quod intrinsecus erat ante Deum. Quare ergo impii vivunt, sublevati sunt, confortatique divitiis? Semen ita dixit: Quare impiorum prosperatur vita? Et alius dixit: Quare non respicis ad iniqua agentes? Respondete mihi, obsecro: Si ego impius, et immemor bonorum operum secundum justitiam, sicut vos affirmatis, haec patior: quare impii vivunt, tiis? Hoc ergo, inquam, obsecro, respondete: Numquid vos, qui Deum contra me justum defenditis in hoc loco, injustum notatis: ut in me iniquus ultor sit, et in mei similibus clemens. Horum igitur de quibus nunc loquitur, finis et interitus erit mors aeterna, et perditio inferorum. Verumtamen quia non sunt in manu
Abbreviated transcription (Latin):
agite paenitentiam: ⁊ Posttanta conuitia non est commotus¬
ut a cerbe responder& : quin potius depraecans eos allo quitur
ait ut audientiam praebeant sermonibus elus: quibus praeceptis
& cognitis nouerintse supertanta oris sui amaritudine penite
debere: Num quid contrahominem disputatio mea est: ut me¬
rito non debeam contristari. ⁊Primum mihi illudest oneri &
ualdemo lestum atque horribile : qui a noncum homine sed
cum dõ mihi causa loquendi est: cui castificatam iustitiam ex hi¬
bebam ut mercedem huius operis repensar&: Eccenunctã¬
quam reus criminum: omnibus ad fligor miseruis. Hinc dicit
se tristari : quia scit dm̃ nihil iniuste operari. Ad tendite ad
dsbonus &iustus ergame taliter operetur : prae sertim cum
eius testimonium de me bonum habeam Et ego quandorecor¬
datus fuero pertremesco: & concutit carnemmeam tremor
Cum enimplagam hanc cogito quam iuste uiuenssustineo dique

Expanded text:
agite poenitentiam. agite poenitentiam. ut acerbe responderet: quin potius deprecans eos alloquitur, et ait, ut audientiam praebeant sermonibus ejus, quibus perceptis et cognitis, noverint se super tanta oris sui amaritudine poenitere debere. Numquid contra hominem disputatio mea est: ut merito non debeam contristari? Primum mihi illud est oneri, et valde molestum, atque horribile: quia non cum homine, sed cum Deo mihi causa loquendi est: cui castificatam justitiam exhibebam, ut mercedem hujus operis repensaret: Ecce nunc tamquam reus criminum omnibus affligor miseriis. Hic dicit se tristari, quia scit Deum nihil injuste operari. Attendite me, Deus bonus, et justus erga me taliter operetur: praesertim cum ejus testimonium de me bonum habeam. Et ego quando recordatus fuero, pertimesco: et concutit carnem meam tremor. Cum enim plagam hanc cogito, quam juste vivens sustineo: Deique
Abbreviated transcription (Latin):
manifestanda : D& rah&ur indie furoris dĩ : ⁊In die iudicii mitt&ur
intene bras exteriores: Sotuit & dies impia fuisse lob quando
plaga percussus est: Ita condusit elocutionem suam ut dicer&.
haec dixerit: Quod autem sequitur. & hereditas uerborum eius
adõ: idest operum r&ributio: alii itauerterunt. &hereditas
uerborum eius ab ep̃o: ⁊ Quiaquemad modum dñs a dominatione
rerum omnium scitur: Ita & ep̃s eo quod desuper intendat in omnẽ
creaturam uerissimedicitur. Non enim ds̃ perturbatamente com¬
motusque puniturus est peccatores cum sit in commutabilis. sicut ait
admorsen Egosum quisum Non solum sempiternus uerum
&iam a&ernaliter mitqs: De in de ista dedõ antropo pathos dici in¬
legamus non propriae secundum in con uertibilem substantiam
elus quod est trans latis nominibus passibilis creaturae ad naturam
non conditam nec creatam: sed potius omnium conditricem:

Expanded text:
manifestanda. Detrahetur in die furoris Dei. In die judicii mittetur manifestanda. Detrahetur in die furoris Dei. In die judicii mittetur in tenebras exteriores. Potuit et dies impia fuisse Job, quando plaga percussus est, et conclusit elocutionem suam, ut dicerethaec dixerit. Quod autem sequitur: Et haereditas verborum ejus a Domino. Id est, operum retributio: alii ita verterunt, Et haereditas verborum ejus ab episcopo, quia quemadmodum Dominus a dominatione rerum omnium scitur: ita episcopus eo quod superintendat in omnem creaturam, verissime dicitur. Non enim Deus perturbata mente commotusque puniturus est peccatores, cum sit incommutabilis, sicut ait ad Moysen: Ego sum qui sum, non solum sempiternus, verum etiam aeternaliter mitis. Deinde ista de Deo anthropopathos dici intelligamus, non proprie secundum inconvertibilem substantiam ejus, sed translatis nominibus passibilis creaturae ad creaturam non conditam, nec creatam, sed potius omnium conditricem.
Abbreviated transcription (Latin):
sunt incorde eius. affectu & cogitationibus latent: Quaeid eo
insecr&is mentis eius abscondita dicuntur esse: quia illis fau&
eisque plurimum delectatur: Deuorabit eum ignis. qui non succen¬
ditur ⁊ Hunc ignem non absurde intellegimus esse gehennam qui non
materiis quibus dam & pabulis uiuit ut ardeat: sed perseipsum ut
tus est uigens. cuncta quae ei inlecta fuerint conc
isteignis de uorabit impium. quitam quam rationabilis ita eum gluti&
atq absorbebit: ut in eo a&ernis cruciatibus torqueatur: Ađ flig&ur
relictus in tabernaculo suo ⁊ Obimpi&atem uidelic& suam iniquus
derelinqu&ur adõ ut intabernaculo corporissui poenis perp&uis
cruci&ur: Reuelabunt caeli iniquitatem eius. & terra consurgo¬
domus elus: ⁊ In iudiciodĩ quando impius condempnandus est
non solum omnes cogitationes cordis elus: uerum &iam principia
interfectarum cogitationum dõpandenda sunt: at queclarius luce

Expanded text:
sunt in corde ejus, et affectu, et cogitationibus latent: quae ideo sunt in corde ejus, et affectu, et cogitationibus latent: quae ideo in secretis mentis ejus abscondita dicuntur esse, quia illis favet, eisque plurimum delectatur. Devorabit eum ignis qui non succenditur. Hunc ignem non absurde intelligimus esse gehennam, qui non materiis quibusdam, et pabulis vivit, ut ardeat, sed per seipsum ut creatus est vigens, cuncta quae ei injecta fuerint concremat. Ergo iste ignis devorabit impium qui tamquam rationabilis ita eum glutiet atque absorbebit, ut in eo aeternis cruciatibus torqueatur. Affligetur relictus in tabernaculo suo. Ob impietatem videlicet suam iniquus derelinquetur a Deo, ut in tabernaculo corporis sui poenis perpetuis crucietur. Revelabunt coeli iniquitatem ejus, et terra consurgdomus illius. In judicio Dei, quando impius condemnandus est, non solum omnes cogitationes cordis ejus: verum etiam principia interfectarum cogitationum, Deo pandenda sunt, atque clarius luce
Abbreviated transcription (Latin):
re belles in malicia fortes & duricordes tamquam ferrea. In
uel maximae in insidus & dolo homines in opinantes interime re
non desinit: Arcuenim in opinantibus plerum que tela laciuntur
Et non liberabitur de manu gladii ⁊ Hoc dicit quia non euad&
posse intellegi. quidum oboedientia trans greditur terminos. & in
superbia clatus m&as scãẽ humilitatis transcendit: quasi deuagina
beatae habitationis iusto ludicio di eductus atque expulsus est.
siue eductum deuagina paratum semper ad interimendum fugientẽ
sesignificatum esse nouerimus: Uulnerabit eum sagitta aenea
Aes diutinum est huic m& allo diabolus conparatur. eo quod ad interi¬
mendum numquam deficiat: nec senectute aliqua consumatur
qui&iam fulgorat: hoc est trans figurat seinangelum lucis. Vadent
ent super eum horribiles .  Idest socueius: Omn
absconditae. In occultis eius ⁊ Tenebrȩ in hoc loco intellegenda sunt
peccata: siue ea quae commissa ab impiosunt: siue committenda

Expanded text:
rebelles in malitia, fortes, et duricordes tamquam arma ferreavel maxime in insidiis, et dolo homines inopinantes interimere non desinit. Arcu enim inopinantibus plerumque tela jaciuntur. Et non liberabitur de manu gladii. Hoc dicit: quia non evadet posse intelligi: qui dum inobedientia transgreditur terminos, et in superbia elatus metas sanctae humilitatis transcendit: quasi de vagina beatae habitationis justo judicio Dei eductus atque expulsus est. Sive eductum de vagina, paratum semper ad interimendum fugientem se, significatum esse noverimus. Vulnerabit eum sagitta aenae. Aes diutinum est: huic metallo diabolus comparatur, eo quod ad interimendum numquam deficiat, nec senectute aliqua consumatur, qui etiam fulgurat, hoc est transfigurat se in angelum lucis. Vadent, et venient super eum horribiles. Id est, socii ejus. Omnabsconditae sunt in oculis ejus. Tenebrae in hoc loco intelligendae sunt peccata, sive ea quae commissa ab impio sunt, sive committenda
Abbreviated transcription (Latin):
loquatur addm̃ Hocergo dicit sc̃s lob: quod in uii sineuia uerae
religionis uiuentes : & quimi seri cordiam pauperibus quod est xp̃i
fratribus non fecerunt: torrentes ignis eos separantes: simul
ascõrum consortio diuidendisint: siue haec egenus propriae sal¬
uator noster potest intellegi : qui propternos egenus & pauper factus
est cum diues ess&: Inpedequoque eius: dispensationem uel ad su¬
mentis hominem uel mundum ingredientis aduerte : Vnde ꝓph&a
ait: Existi insalutem populitui: Hiergo quidis pensationem
salutis suae in euangelio non receperunt ob liuioni dati sunt:
qui credere perduritiam propriae uoluntatis noluerunt:
Et idcirco iuii dicti sunt : quia xp̃m qui est uia non receperunt
Terra dequa oriebatur panis. in loco suo igne sub uersa est
Diuersas res obscuras conectit ut cum superioribus inferiora

Expanded text:
loquatur ad Deum. Hoc ergo dicit sanctus Job, quod invios sine via verae loquatur ad Deum. Hoc ergo dicit sanctus Job, quod invios sine via verae religionis viventes, et qui misericordiam pauperibus, quod est Christi fratribus non fecerunt, torrens ignis separet, simul et a sanctorum consortio dividet. Sive hic egenus proprie Salvator noster intelligitur, qui propter nos egenus, et pauper factus est cum dives esset. In pede quoque ejus, dispensationem, vel assumentis hominem, vel mundum ingredientis adverte. Unde propheta ait: Existi in salutem populi tui. Hi ergo qui dispensationem salutis suae in Evangelio non receperunt, oblivioni dati sunt, qui credere per duritiam propriae voluntatis noluerunt. Et idcirco invii dicti sunt, quia Christum, qui est via, non receperunt. Terra de qua oriebatur panis, in loco suo, igni subversa est. Diversas res et obscuras connectit, ut cum superioribus inferiora
Abbreviated transcription (Latin):
Quicum fortis & potenssit pernaturam qua adõ est conditus: confi¬
dens persuperbiam inuirtute sua & non indño & dõcreatore suo
amiserit sapientiae lumen: conuersus instultitia & tenebras
&idcirco lapis caliginis dicipotuit: secundum illud: stultus
intenebris ambulat: Sicut ergo lapis caliginis diabolus nomi¬
natur : Ita &umbra mortis dicitur: Qm̃ hi quis eabeo defendi
ac protegiputant : &ernis ut ipsediabolus gehennae ignibus manci
it: Diuidit torrens a populo pere grinante eos qi
& illos quos oblitus est pes aegentis hominis separabit torrens
a populo peregrinante: eo quod oblitus eorum sit gressus: siue prae¬
sens conuersatio degentis hominis quae pedis nomine significata est :
oblitus est dixit: proeo quod praemissus aegens. non estdm̃ prohu¬
ius modi de precatus: cum tamen elemosina dm̃ prec&ur. Idest
ipsum opus bonum quod homo fecerit: quadam manifestationes ui

Expanded text:
Qui cum fortis et potens sit, per naturam qua est a Deo conditus: confiQui cum fortis et potens sit, per naturam qua est a Deo conditus: confidens per superbiam in virtute sua, et non in Domino, et Deo creatore suo, amiserit sapientiae lumen, conversus in stultitiam et tenebras, et idcirco lapis caliginis dici potuit: secundum illud, Stultus in tenebris ambulat. Sicut ergo lapis caliginis diabolus nominatur: ita et umbra mortis dicitur. Quoniam hi qui se ab eo defendi ac protegi putant: aeternis ut ipse diabolus gehennae ignibus mancipandi sunt. Dividit torrens a populo peregrinante eos, quet illos quos oblitus est pes egentis hominis, separabit torrens a populo peregrinante, eo quod oblitus eorum sit gressus. Sive praesens conversatio egentis hominis pedis nomine significata est. Oblitus est dixit, pro eo quod praemissus egens, non est Deum pro hujusmodi deprecatus, cum tamen eleemosyna Deum precetur, id est, ipsum opus bonum quod homo fecerit, quadam manifestatione sui
Abbreviated transcription (Latin):
roquae ferri nomine appellatur: illa sit quad &erra id est carnis
nostrae mollitiae in nobis tollimus: aduersum eam contranos
militantem & contralegem sp̃s conuersantem: rigore anie mi
&uirtute repugnemus : lapis quoque nomine cordissit figu¬
rata durities: quae percalorem ac feruorem fidei resoluta
mollescat. ut primum possit inseuerba scribentis recipere
De inde uelut in es quod canorum est merito scĩtatis proficiens
ad laudes & gratias dõ offerendas. fidei soliditate perueni& : Tẽpus
posuit tenebras. & uniuersorum finem ipse considerat : Anscripturis
diuinis peccatores homines. daemones quoq & ignorantiae atq
tribulationes siue peccata: promodo & locis tenebrae nuncupant᷑:
Capidem quoque caliginis &um bramortis.  hunc lapidem m&afo¬
rice diabolum hocloco intellegere possumus: qui propter errores
quibus totum mundum in uoluerat lapis caligin

Expanded text:
ro, quae ferri nomine appellatur, est qua terram, id est, carnis ro, quae ferri nomine appellatur, est qua terram, id est, carnis nostrae malitiam in nobis tollimus: adversum eam contra nos militantem, et contra legem spiritus conversantem, rigore animi, et virtute repugnemus. Lapidis quoque nomine cordis figuratur durities, quae per calorem et fervorem fidei resoluta mollescit: ut primum possit in se verba scribentis recipere. Deinde velut in aes quod canorum est, merito sanctitatis proficiens, ad laudes et gratias Deo offerendas, fidei soliditate perveniet. Tempus posuit tenebris, et universorum finem ipse considerat. In Scripturis divinis, peccatores homines, daemones et ignorantiae atque tribulationes, sive peccata, pro modo, et locis tenebrae nuncupantur. Lapidem quoque caliginis, et umbram mortis. Hunc lapidem metaphorice diabolum hoc loco intelligere possumus: qui propter errores suos quibus totum mundum involverat, lapis caligin
Abbreviated transcription (Latin):
String& super eum manus suas. & sibilabit super illum intuens
locus elus : Aliidixerunt plang& super eum manibus suis. &
trah& eum delocosuo: Nutibus quibusdam corporum humanorũ
censuram indignantes dĩ & contra peccatorem diuitem irascentis
hoc sermone describit: ubi&iam quasi sibilans indic& quam atrox
illi poenarum locus reseru&ur: Adtalem locum &iudas scari
solutus calore in es uestitur  Vid&ur mihi quod perenigma
& parabolam: subhorum nominibus m&allorum mores homi
uocabulum : secundum auctoritatem scripturarum uerbi eloquium:
& sensus animi indicare uoluerit Ubi haec disserentes nosita
dicamus hab& argentum uenarum suarum principia. Et
aurum locus est in quo con flatur: Idest ut ueneargenti. Id est
initium eloquium ab animae sensibus oriatur: sensus uero
aureus rationis ac sapientiae iudicio fabric&ur: &ut sit optimus
abignediuino examinationis probatione confl&ur: Fortitudoue¬

Expanded text:
Stringet super eum manus suas, et sibilabit super illum, intuens Stringet super eum manus suas, et sibilabit super illum, intuens locum ejus. Alii dixerunt, Planget super eum manibus suis, et trahet eum de loco suo. Nutibus quibusdam corporum humanorum, censuram indignantis Dei, et contra peccatorem divitem irascentis, hoc sermone describit: ubi et jam quasi sibilans indicet quam atrox illi poenarum locus reservetur. Ad talem locum et Judas Iscariosolutus calore, in aes vertitur. Videtur mihi quod per aenigma et parabolam, sub horum nominibus metallorum, mores homivocabulum, secundum auctoritatem Scripturarum, verbi eloquium et sensus animi indicare voluit. Haec disserentes nos ita dicamus: Habet argentum venarum suarum principia, et auro locus est in quo conflatur. Venae argenti: id est, initium eloquii ab animae sensibus oritur: sensus vero aureus, rationis ac sapientiae judicio fabricatur, et ut sit optimus, ab igne divinae examinationis probatione conflatur. Fortitudo ve
Abbreviated transcription (Latin):
a postoli : Cum dixerint pax & securitas. Tunc repentinus eis
osuperueni& interitus: Toll& eum uentus urens. &aufer&
uelut turbo rapi& eum delocosuo :Uenti nomine sententiam
dixit : quauelut puluis quis que eorum prolci&ur a faci&errae :
tus hic diuinȩ sententiae urens dicitur: eoquod.
uridinem ducit siue conpellit: Emitt& supereum & non parc&
Ventus utique sententiae dĩ siue ipseds̃ persententiam iustitiae
suae mitt& super eum poenas: idest meritum facinorum suorũ
suscipi&. Non enim parc& cum redd& ei secundum opera sua:
Demanuelus fugiens fugi& ⁊ & non tenebitur inquid manudĩ
ut saluetur: dequa uelud fuge modo ueloci lapsu iruinã decid&
Quod autem ait. fugiens fugi&. siueutalii dixerunt fuga fugi&
pereuntem in perp&uum peccatorem significat: quianum quam sit
reuocandus aduitam: & illicei paenitentiae locus nonerit:

Expanded text:
Apostoli: Cum dixerint pax et securitas, tunc repentinus eis Apostoli: Cum dixerint pax et securitas, tunc repentinus eis superveniet interitus. Tollet eum ventus urens, et auferet, et velut turbo rapiet eum de loco suo. Venti nomine, sententiam dixit, qua velut pulvis quisque eorum projicietur a facie terrae. Et ventus hic divinae sententiae urens dicitur, eo quod ad gehennae uredinem ducit, sive compellit. Emittet super eum, et non parcet. Ventus utique sententiae Dei, sive ipse Deus per sententiam justitiae suae, mittet super eum poenas: id est, meritum facinorum suorum suscipiet. Non enim parcet, cum reddet ei secundum opera sua. De manu ejus fugiens fugiet. Et non tenebitur, inquit, manu Dei ut salvetur, de qua velut fugae modo, veloci lapsu in ruina decidet. Quod autem ait, fugiens fugiet, sive ut alii dixerunt, fuga fugiet: pereuntem in perpetuum peccatorem significat, quia numquam sit revocandus ad vitam, et illic ei poenitentiae locus non erit.
Abbreviated transcription (Latin):
Her&icus &iam quis quediues potest dici qm̃ multa lmmoomnia
descaẽ ecclesiae remunerationibus se habere praesumit : re¬
missionem peccatorum scĩ ficationem sp̃s : pignus &iam
dominici corporis: & hereditatem cim scis angelis regnicelestis
Hiergo omnes siue quia crucis scandalum patiuntur: siue prae¬
sumptione cordissui: ut ierrore ambulent ueritatis trami¬
tem reliquerunt: Siue quia obscuratum habentes intellectũ.
proprium libere uoluntatis arbitrium : in infidelitate per¬
durant: Vel quia ab hominabiles facti sunt : ex altantes corsuum
postsomnium mortis. inresurrectione aperient oculos suos &
nihil inuenient: Ad prehendit eum quasi aqua mopia nocte
opprim& eum tempestas:I subitam ae gestatem praedictis
diuitibus. uelud aquam super uenturam significat: quimise¬
ria & inopinata sibi angustia quae tempestatis nomine dicta est:
nocte idest repente dum nesciunt opprimentur. Iuxta illud

Expanded text:
Haereticus etiam quisque dives dici potest: quoniam multa immo omnia Haereticus etiam quisque dives dici potest: quoniam multa immo omnia de sanctae Ecclesiae remunerationibus se habere praesumit: remissionem peccatorum, significationem spiritus, pignus etiam Dominici corporis, et haereditatem cum sanctis angelis regni coelestis. Hi ergo omnes sive quia crucis scandalum patiuntur, sive praesumptione cordis sui, ut in errore ambulent, veritatis tramitem reliquerunt. Sive quia obscuratum habentes intellectum, proprium liberae voluntatis arbitrium: in infidelitate perdurant. Vel quia abominabiles facti sunt: exaltantes cor suum post somnium mortis, in resurrectione aperient oculos suos, et nihil invenient. Apprehendet eum quasi aquae inopia: nocte opprimet eum tempestas. Subitam egestatem praedictis divitibus, velut aquam superventuram significat, qui miseria, et inopinata sibi angustia, quae tempestatis nomine dicta est, nocte, id est, repente dum nesciunt opprimentur: juxta illud
Abbreviated transcription (Latin):
ri& oculos suos &nihil inueni& : Multis mõdis diues intel¬
legitur inscripturis diuinis: est diues facultatibus ter¬
renis sed si confidit in ipsis diuitus cad&. hicergodiues
cum in somno mortiss fuerit: nihildesius facultatibus
secum fer& : qm̃ nudus uenit nascendo : nudus reuert&ur
interra moriendo: Hic inre surrectione a peri& oculos
suos &nullum meritum boni operis inueni&: iudaeorũ
quoque populus propter innumerabilia diuina beneficia
proph& arum quoque oracula siue promissiones quam¬
plurimas & di ipsius frequens alloquium diues ese dictus
linde eisdem iudeis ait dñs in euangelio: Vae uobis diuitib
Superbi quoque non habentes sp̃s paupercatem : diuites
appellantur: Philosophi&iam habentes facundiam &scien¬
tiam mundialem diuites nuncupantur: hicumindieresurrecti¬
onis fuerint suscitati: nihil remedii quosaluentur inuenient:

Expanded text:
oculos suos, et nihil inveniet. Multis modis dives inteloculos suos, et nihil inveniet. Multis modis dives intelligitur in Scripturis divinis. Est dives facultatibus terrenis: sed si confidit in ipsis divitiis, cadet. Hic ergo dives cum in somno mortis fuerit, nihil de suis facultatibus secum feret: quoniam nudus venit nascendo: nudus revertitur in terram moriendo. Hic in resurrectione aperiet oculos suos, et nullum meritum boni operis inveniet. Judaeorum quoque populus, propter innumerabilia divina beneficia: prophetarum quoque oracula, sive promissiones plurimas, et Dei ipsius frequens alloquium, dives est dictus. Unde eisdem Judaeis ait Dominus in Evangelio: Vae vobis divitibus. Superbi quoque non habentes spiritus paupertatem, divites appellantur. Philosophi etiam, habentes facundiam, et scientiam mundialem, divites nuncupantur. Hi cum in die resurrectionis fuerint suscitati, nihil remedii quo salventur invenient.
Abbreviated transcription (Latin):
dictum est prosemꝑ. intellegamus: Ait ergodñs ihs̃ : quia semper
alitus diuinitatis in me est. qua secundum id quod homosum & in
dõ conditussum & creatus: habens quoque in me spm̃ patris
mei. meumque substantialiter: Sequitur. Ergo itadicens
centiam non morum industria adquisiui: sed inqua ut natus
sum itasum ius tusqꝵ innocens: Iustificationem meam quam
coepitenere non deseram: ⁊ Potuit hoc saluator dicere ut homo
indm̃ adsumptus culus initium est secundum carnem exuirgine
maria: peccatum autem hominis nec nascendo traxit: nec operando
contraxit: Et ideo solus ueraciterdicit: Non enim reprehendit
mecormeum in omniuita mea. Sit ut impius mimicus meus.¬
& aduersarius meus quasi iniquus ÷ Non enim uoto maledicit
sed prophetando praedicit: et secundum meritum lo
hominum peccatorum: praedicens quid unus quisque perma¬
nens inpeccatis. recepturus ab eosit: nunc adeum locum re¬

Expanded text:
dictum est, pro semper intelligamus. Ait ergo Dominus Jesus, quia semper dictum est, pro semper intelligamus. Ait ergo Dominus Jesus, quia semper halitus divinitatis in me est, quia secundum id quod homo sum, et in Deo conditus sum et creatus: habeo in me spiritum Patris mei, meumque substantialiter: sequitur ergo ita dicensmea. Quia ergo innocentiam non morum industria acquisivi, sed in ea ut natus sum, ita sum justus, et innocens. Donecoepi tenere non deseram. Potuit hoc Salvator dicere, ut homo in Deum assumptus, cujus initium est secundum carnem ex virgine Maria: peccatum autem hominis, nec nascendo habuit, nec operando contraxit: et ideo solus veraciter dicit: Neque enim reprehendit me cor meum in omniet adversarius meus quased prophetando praedicit, et secundum meritum loquitur hominum peccatorum: praedicens quid unusquisque permanens in peccatis recepturus ab eo sit. Nunc ad eum locum re
Abbreviated transcription (Latin):
labiamea iniquitatem & cetera  Sed donec pro semper atque
perp&uum hoc loco dictum esse nouerimus: Sicutait ipsedñs
ad populum perproph&am: Ego egosum ait dñs : & donec senes¬
catis egosum : Non enim post senec tutem hominum ds̃ nonerit.
cum eisdem potius senescentibus ds̃ perp&uo maneat: siue illud
quod psalmista ait : Dixit dñs domino meo sede adextris meis
donec ponam in imicostuos: scabellum pedum tuorum: Quid dici¬
mus quod postea quam inimici sub lecti fuerint xp̃s non sessurus it
addexteram dĩ patris: &ubierit illud quod ait angelus & regni
non erit finis: Propter quod donec intalibus. lo
& beata maria euangelista ait. Non cognoscebat donec pepe¬
rit filium: quis enimest super ueneranda beatȩ mariȩ uirgi¬
nitate it ablasphemus ut hoc saltem audeat cogitare : ut post
dnm̃ saluatorem filium suum illauirum cognouerit : promide
secundum ueritatem fidei catholicae donec & hic sicut supra

Expanded text:
equam moriar; sed donec, pro semper atque perpetuo hoc loco dictum esse noverimus. Sicut ait ipse Dominus ad populum per prophetam: Ego sum, ait Dominus, et donec senescatis ego sum. Non enim post senectutem hominum Deus non erit, cum eisdem potius senescentibus, Deus perpetuo maneat. Ad illud autem quod Psalmista ait: Dixit Dominus Domino meo, sede a dextris meis. Donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum; quid dicimus? quod posteaquam inimici subjecti fuerint, Christus non sessurus sit ad dexteram Dei Patris? et ubi erit illud quod ait angelus: Et regni ejus non erit finis? Propter quod donec, in talibus loet beata Maria evangelista ait, Non cognoscebat donec peperit filium. Quis enim est super venerandae beatae Mariae virginitate ita blasphemus, ut hoc saltem audeat cogitare, ut post Deum Salvatorem, filium suum, illa virum cognoverit? Proinde secundum veritatem fidei catholicae, donec et hic sicut supra
Abbreviated transcription (Latin):
quia inse humani generis in firmitatem: Inueritate suscepti
hominis demonstrabat: Et omnipotens. quiad amaritu dinem¬
adduxit animam meam: Amarum erat poculum mortis. ad
quodbibendum saluator noster aduenerat: De ipsius nam que
calicis amaritudineerat : quod ait discipulis suis: Tristis est
anima mea usquead mortem. Verbum autem adduxit secundum
apostolum intellegendum : qui dedõpatre itaait: qui proprio filio
non pepercit: sed pronobis omnibus tradidit illum: Non enim nolens
traditus est in mortem: Alioloco desaluatore idem dicit apostolus:
Qui setradidit propeccatis nostris Quia donec superest alitus
Secundum hunc intellectum quod desaluatore nostro. seriae
intellegentiae huius texuimus: non ita ut sonat dictum existi¬
memus tamquam dixerit: quo adusque est alitus uitae hũius

Expanded text:
quia in se humani generis infirmitatem, in veritate suscepti quia in se humani generis infirmitatem, in veritate suscepti hominis demonstrabat. Et omnipotens qui ad amaritudineadduxit animam meam. Amarum erat poculum mortis, ad quod bibendum Salvator noster advenerat: de ipsius namque calicis amaritudine erat, quod ait discipulis suis: Tristis est anima mea usque ad mortem. Verbum autem adduxit, secundum Apostolum intelligendum est: qui de Deo Patre ita ait: Qui proprio Filio suo non pepercit: sed pro nobis omnibus tradidit illum. Non enim nolens traditus est in mortem. Alio loco de Salvatore idem Apostolus dicit: Qui se tradidit pro peccatis nostris. Quia dsecundum hunc intellectum quo de Salvatore nostro seriem intelligentiae hujus texuimus, non ita ut sonat dictum existimemus, tamquam dixerit, Quoadusque est balitus vitae hujus
Abbreviated transcription (Latin):
non saturabuntur: pane uisionis dĩ utique famem Inopiamq
passuri. Quia omnes scĩ contemplantes dm̃ reficiendi ab eosunt¬
& pascendi: quonunc angeli saturantur: Reliquias quoque
diaboli extremam generationem elus intellegere possumus.
quaesimiliter ut ipsediabolus & filii acnepotes elus. cumt
corpore populi sui in interitum sepelientur: Ille quoque uiduae
idest animae quas uitussuis & in lecebris uoluptatũ diabolus
inneruauerat: mollesque reddiderat ut animum fortem dc
uirilem amitterent: nulla correctione acsatis factione de fle¬
bunt : ut saltem aliquando resipiscatit addm̃: quem tam quam
uirum amiserant. uitus uelud adulteris coherendo: Viuit ds̃
ad sumpsit iudicium uoluntatis humane. expersona dd sumpti
hominis dictum sit: quo orans dicebat ad patrem: Mli pater si pos¬
sibile est: transeat a mecalixiste: Etideo ludicium meum dixit.

Expanded text:
non saturabuntur pane visionis Dei, utique famem inopiamque non saturabuntur pane visionis Dei, utique famem inopiamque passuri. Quia omnes sancti contemplantes Deum, reficiendi ab eo sunt, et pascendi: quo nunc angeli saturantur. Reliquias quoque diaboli, extremam generationem ejus intelligere possumus, quae similiter, ut ipse diabolus, et filii ac nepotes ejus, cum toto corpore populi sui in interitum sepelientur. Illae quoque viduae, id est, animae quas vitiis suis, et illecebris voluptatum diabolus enervaverat, mollesque reddiderat, ut omnem fortitudinem, et virilitatem amitterent: nulla correctione ac satisfactione deflebunt, ut saltem aliquando resipiscant ad Deum, quem tamquam virum amiserant, vitiis velut adulteris cohaerendo. Dives assumpsit, judicium voluntatis humanae: et ex persona assumpti hominis dictum est: quo orans dicebat ad Patrem: Mi Pater, si possibile est, transeat a me calix iste. Et ideo judicium meum dixit,
Abbreviated transcription (Latin):
consumit & demolitur habitaculum suum: ita & diabolus
domum perditi populi sui ininteritumeius dedificat: Qui ha¬
bitationem sibi temporariam & paulatim solubilem prae parauit.
possessurus aeterna supplicia : Hicergo est illeimpius hrpo¬
chrita qui auare rapit : In non conuertentem nulla spes ueniȩ
erit : cum &iam superhaec quadã auaricia sae uienti rapiat
homines ad interitum. Qui id circo hr̃pocritadicitur: quia se
trans figur& in an gelum lucis. Cuius &iam clamorem se rae
deprecationis non est dñs auditurus. cum intrapoenarum
angustias fuerit coartatus: Indo quoque non erit ei debono
conscientiae aliqua delectationis fiducia: sed nec in laudem
confessionis eum poterit in uocare. qui & similitudine innume¬
rabilium filiorum omnes diuinae scientiae dĩgladio ferientur:
Nepotes &iam inquibus illi intelleguntur quiabillis seducunt᷑
quos prius diabolus ipsedeceperat: Ne potes inquam elus

Expanded text:
consumit, et demolitur habitaculum suum: ita et diabolus consumit, et demolitur habitaculum suum: ita et diabolus domum perditi populi sui in interitum ejus aedificat: qui habitationem sibi temporariam, et paulatim solubilem praeparavit, possessurus aeterna supplicia. Hic est ergo ille impius hypocrita qui avare rapit. In non convertente nulla spes veniae erit, cum etiam super haec, quadam avaritia saeviente rapiat homines ad interitum. Qui idcirco hypocrita dicitur: quia se transfigurat in angelum lucis: cujus etiam clamorem serae deprecationis non est Dominus auditurus: cum intra poenarum angustias fuerit coarctatus. In Deo quoque non erit ei de bono conscientiae aliqua delectationis fiducia: sed nec in laudem confessionis eum poterit provocare, qui in similitudinem innumerabilium filiorum suorum divina sententia Dei gladio ferietur. Nepotes etiam, in quibus illi intelliguntur qui ab illis seducuntur quos prius diabolus ipse deceperat: nepotes, inquam, ejus
Abbreviated transcription (Latin):
captiuos liberans quos mimicus ininteritum praeparauerat.
ecclesiam scam sibi exhibuit ex eis: mundanseam lauacro aque
in uerbo: atque eam sine macula & ruga efficiens: idest puram
apeccato & confessionem fidei simplicem ut praetiosum induit
uestimentum: Argentum &iam quo perspicui quique ut lam
locutus sum & clarimundi huius intelleguntur : in nocensagnus
dĩ & inmaculatus diuidit: cum credentes. ibeatam uitamͦ &
aeternam gloriam mittit: & incredulos iperditionem dimitti
Siue argentum clara &splendens eloquentia saecularis mundo
perxp̃m aufertur. ut credentium facundarum nitenti
& puro eloquio elus euangelium uestiatur quiaquemad mo¬
dum animȩ hominum uirtutum uestibus induuntur. ita & sen¬
sus dum praedicatione euangeli ⁊ antium enuntiantur.
quodam modo sermonibus uestiuntur: aedificauit sicut tinea
domum suam: & sicut custos fecit umbraculum ⁊ Vt tinea

Expanded text:
captivos liberans, quos inimicus in interitum praeparaverat, captivos liberans, quos inimicus in interitum praeparaverat, Ecclesiam sanctam sibi exhibuit ex eis: mundans eam lavacro aquae in verbo, atque eam sine macula, et ruga efficiens: id est, puram a peccato, et confessione fidei simplicem, pretioso induit vestimento. Argentum etiam quo perspicui quique, ut jam locutus sum, et clari mundi hujus intelliguntur: innocens Agnus Dei, et immaculatus dividit, cum credentes in beatam vitam et aeternam gloriam mittit, et incredulos in perditionem mittit. Sive argentum clara et splendens eloquentia saecularis, a mundo per Christum aufertur: ut credentium facundia, nitenti et puro eloquio, ejus Evangelium vestiatur; quia quemadmodum animae hominum virtutum vestibus induuntur: ita et sensus dum praedicatione Evangelizantium enuntiantur, quodammodo sermonibus vestiuntur. Aedificavit sicut tinea domum suam, et sicut custos fecit umbraculum. Ut tinea
Abbreviated transcription (Latin):
lientibus: status domus illius conparetur: aliter: si conpor¬
tauerit quasi terram argento & sicut lutum prae parauerit
uestimentum praeparabit quidem sediustus uestietur illis.
& argentum in nocens diuid&: Aedificauit sicut tinea domũ
suam & sicuit custos fecit umbraculum hicergo impius
quem diabolum esse superius diximus. in praeuaricatione
adae. prae crosos quosque & clarosuiros ut terrã & lutum
uiles constituit: a quibus &iam uirtutes bonae naturae¬
dixerunt quodiuitiaementis significantur: his enim diuitus
adimaginem & similitudinem creatoris sui pulchri facti
fuerant It conpositi. auferendo ab eis. ad sum mam eos indi¬
gentiam uilitatemque perduxit: Hisigitur rebus homi¬
nes conparantur madam ut dixi seducti adiabolo: quae
increatura mundi uiliora uidentur: Sediustus dñs & ds̃ noster
auferendo adiabolo praedicta spolia captiuorum : ipsosquoq

Expanded text:
lientibus, status illius domus comparatur. Aliter: Si comporlientibus, status illius domus comparatur. Aliter: Si comportaverit quasi terram argentum, et sicut lutum praeparaverit vestimentum: praeparabit quidem, sed justus vestietur illis, et argentum innocens dividet. Aedificavit sicut tinea domum suam, et sicut custos fecit umbraculum. Hic ergo impius, quem diabolum esse superius diximus, in praevaricatione Adae pretiosos quosque et claros viros, ut terram et lutum viles constituit, a quibus etiam virtutes, et bona naturaquo divitiae mentis significantur. Hi enim divitiis ad imaginem et similitudinem Creatoris sui pulchri facti fuerant, et compositi: qui eas auferendo ab eis, ad summam eos indigentiam vilitatemque perduxit. His igitur rebus homines comparantur, in Adam, ut dixi, seducti a diabolo, quae in creatura mundi viliora videntur. Sed justus Dominus, et Deus noster, auferendo a diabolo praedicta spolia captivorum: ipsos quoque