comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& paruuli . caput
conteritur temptatoris: quia oĩs
feditatis accessus.ilico prohibetur.
et totius sꝑurciciȩ. a scõrum cor¬
dibus statim eliminatur audacia.
Cognoscitur adulter. ⁊ ad lupa¬
naria sua indigne repellit᷑: nulla
sc̃orum conuentus. fȩditatis cuius¬
libet admittunt uestigia. Excutit
ab omni munere mundas manꝰ
pura iusticia: nec se uenalem ex¬
hibet iudicem: quiut iudex fie¬
ret. non precio sed gratis accepit.
Precium ca nis & merces meretri¬
cis. ne inferantur in templum.
diuia lex ꝓhibet: quia oppres¬
sores pauperum & innocentium
oblatratores. & qui corrumpim̃
& polluunt ueritatem. ex illius
questus sangume recte non im¬
molant: & arbitrantes questum
ẽẽ pietatem. legem offendunt:
aduersus eos in conspectu dei.
ueritas &e pietas ex eorum mini¬
sterio se clamant contumeliam
pati. Caput auaricie. primus
pastor eccles iȩ contriuit uirilit.
hecumam symonis. cum ipsom
perditionem excutiens. Caput

Expanded text:
et parvulis caput et parvulis caput conteritur tentatoris, quia omnis foeditatis accessus illico prohibetur, et totius spurcitiae a sanctorum cordibus statim eliminatur audacia. Cognoscitur adulter, et ad lupanaria sua indigne repellitur, nulla sanctorum conventus foeditatis cujuslibet admittunt vestigia. Excutit ab omni munere mundas manus pura justitia, nec se venalem exhibet judicem, qui ut judex fieret, non pretio, sed gratis accepit. Pretium canis, et merces meretricis, ne inferantur in templum, divina lex prohibet, quia oppressores pauperum, et innocentium oblatratores, et qui corrumpunt et polluunt veritatem, ex illius quaestus sanguine recte non immolant, et arbitrantes quaestum esse pietatem, legem ostendunt, et adversus eos in conspectu Dei veritas et pietas ex eorum ministerio se clamant contumeliam pati. Caput avaritiae primus pastor Ecclesiae contrivit viriliter, pecuniam Simonis cum ipso in perditionem excutiens. Caput
Abbreviated transcription (Latin):
has emersere familias:nec unꝙͣ
defuit emula uirtutis inuidia:
semꝑ persecuta est humilitatẽ
suꝑbia: & sapientiȩ uel iusticiȩ
contraria opposuerunt signa.
nequicia &e malicia. Uerumea¬
put serpentis nobis adhue IN
carne constitutis. uictori
cruce domini nostri prosterni¬
tur: & subpedibus nostris iam
a pectore & tientre excussus. ⁊p¬
so donante ligatus conteritur.
fel quod crueifixo oblatum est
& neglectum. omnia diaboli tẽ¬
ptamenta contemptibilia effecit:
& repulsus a maritudinis haustꝰ.
sttm peccati quod fellei saporis
est.intimauit ã membris erus
facile reprimendam: immo eius¬
dem sanguinis calice haustopȩ¬
nitus extinguendam. Quo d
infirmum est dei fortius est ñ
dieo hominibus sed demonib:
&e huius carnalis uite nostr e
infirmitasiam de malignie
spiritibus triumphat: expuens
in libidines. & abhominans
uoluptates. Hec ut xpistum
lucr ifaciat. apostolus ut ster¬
cora reputat: & uietrix sui
ipsius: sanctorum patientia
calcat. Ecce ã mulierabus

Expanded text:
has emersere familias, nec unquam defuit aemula virtutis invidia. Semper persecuta est humilitatem superbia, et sapientiae vel justitiae contraria opposuerunt signa nequitia et malitia. Verum caput serpentis nobis adhuc in carne constitutis victoria in cruce Domini nostri prosternitur, et sub pedibus nostris jam a pectore et ventre excussus, ipso donante, ligatus conteritur. Fel quod crucifixo oblatum est et neglectum, omnia diaboli tentamenta contemptibilia effecit, et repulsus amaritudinis haustus sitim peccati, quod fellei saporis est, intimavit a membris ejus facile reprimendam: imo ejusdem sanguinis calice hausto, penitus exstinguendam. Quod infirmum Dei est, fortius est , non dico hominibus, sed daemonibus. Et hujus carnalis vitae nostrae infirmitas, de malignis spiritus triumphat, expuens in libidines, et abominans voluptates. Haec, ut Christum lucrifaciat, Apostolus ut stercora reputat , et victrix sui ipsius sanctorum patientia calcat. Ecce a mulieribus
Abbreviated transcription (Latin):
singłis uideamꝰ. Omnium pleni¬
tudo bonors xp̃s dominꝰ est: qͥppe
qui omnib thesauris sapientiȩ ⁊
scientiȩ dei. totiꝰq gr̃ȩ plenus est.
immo in qͦ omnis plenitudo di¬
Uiderunt apłi plenum gr̃e ce ue
ritatis. ce de plenitudine eiꝰ om̃s
acceperunt: adeo ut nouissimus
eorum & abortiuuis paulus uas ele¬
ctionis. de plenitudine quam ac¬
ceperat disseminaret ubiq

Expanded text:
singulis videamus. Omnium plenitudo bonorum Christus Dominus est: quippe qui omnibus thesauris sapientiae et scientiae Dei, totiusque gratiae plenus est; imo in quo omnis plenitudo diViderunt apostoli plenum gratiae et veritatis, et de plenitudine ejus omnes acceperunt: adeo ut novissimus eorum et ebortivus Paulus, vas electionis, de plenitudine quam acceperat, disseminaret ubiq
Abbreviated transcription (Latin):
qui hodie a regalib sedibus
uenit inuterum uirginis. ubi
etiam sedem sibi regalem extrus¬
xit: in qua cum etiam nunc se¬
deat quasi rex circumstante ex¬
ercitu angłorum in celis: ẽ t̃n
merenttum consolator in t̾ris.
Regali siquidem ex ꝓgenie uir¬
go electa ẽ: generositatis qͥdem
regiȩ nobilis ꝓles. suirtutis re¬
gie nobilior indoles: ut ȩterno
regi filio regis. mat̾na quoq no¬
bilitas regĩum honorem defen¬
deret: ce uenientem a regali sede
patris. regalis etiam thronus
in aula uirginali regine susci¬
peret matͥs. In ipsa quippe ce ex
ipsa. sapientia edificauit sibi do¬

Expanded text:
qui hodie a regalibus sedibus qui hodie a regalibus sedibus venit in uterum Virginis, ubi etiam sedem sibi regalem exstruxit; in qua cum etiam nunc sedeat, quasi Rex circumstante exercitu Angelorum in coelis, est tamen moerentium consolator in terris. 3. Regali siquidem ex progenie Virgo electa est, generositatis quidem regiae nobilis proles, sed virtutis regiae nobilior indoles: ut aeterno Regi, Filio Regis, materna quoque nobilitas regium honorem deferret, et venientem a regali sede Patris, regalis etiam thronus in aula virginali Reginae susciperet Matris. In ipsa quippe et ex ipsa, Sapientia aedificavit sibi do
Abbreviated transcription (Latin):
dio suscipit u̾bum ꝓpͥe salutis.
Scio autem scio: quis ẽ qͥ lȩti¬
ficatur illo sermone bono. Il¬
le ꝓculdubio quem prius hu¬
miliauit piꝰ meror in corde
suo: meror de ꝑegrinatione ⁊
gilio: meror de uinculis mor¬
us & pericłs inferni: qui me¬
rens cotidie plangit qͦd p̃oceu¬
hauerint eum laquei mortis:
&e ꝑicła inferni inuenerint. Hu¬
ic nimirum iocundꝰ aduenit
hodiernus ille nunciꝰ de celo:
hic gratulabundus excipit ser¬
monem de dei filio: huic inqͣm
lugenti & merenti quod tantis
sit malis p̃uent᷑ & circumuent᷑
ñ sine gaudio libator annuneia¬
tur: qͥ oleum gaudii daturꝰ est
ꝓluctu: pallium laudis ꝓsp̃u
meroris: qͥ uidelicet finem da¬
bit miserus. s sine fine beatitu¬
dinem dabit miseris. Beatigͦqͥ¬
lugent qm̃ ipsi cons olabuntur:
beati quos humiliauit piꝰ me¬
ror in corde suo: qm̃ lȩtificabũt᷑
sermo¬
ne bõno. Bonus pla¬
ne ser¬
mo ce cons olatorĩ
s sermo tuus dñe

Expanded text:
dio suscipit verbum propriae salutis. dio suscipit verbum propriae salutis. Scio autem, scio quis est qui laetificatur illo sermone bono. Ille procul dubio quem prius humiliavit pius moeror in corde suo: moeror de peregrinatione et exsilio, moeror de vinculis mortis et periculis inferni; qui moerens quotidie plangit, quod praeoccupaverint eum laquei mortis, et pericula inferni invenerint. Huic nimirum jucundus advenit hodiernus ille nuntius de coelo, hic gratulabundus excipit sermonem de Dei Filio; huic, inquam, lugenti et moerenti quod tantis sit malis praeventus et circumventus, non sine gaudio liberator annuntiatur; qui oleum gaudii daturus est pro luctu, pallium laudis pro spiritu moeroris; qui videlicet finem dabit miseriis, et sine fine beatitudinem dabit miseris. Beatiuoniam ipsi consolabuntur; beati 981 quos humiliavit pius moeror in corde suo, quoniam laetificabuntur sermone bono. Bonus plane sermo et consolatorius s Sermo tuus, Domine,
Abbreviated transcription (Latin):
Uerbum tantum ꝓmissionis
acceꝑat: s nullo adhuc irdi¬
tio sese effect̾us ꝓdebat. Affli¬
gebat eum dilatiouoti: sed
consolabatur certitudo syei ex
fide ꝓmittentis Digͦ dauid so¬
iaspe salutiꝰ huiꝰ qͦ nob seruabãt
animum pascebat qͦd gaudiũ
que delicie rei ipsiꝰ exhibitio
nob̾ ẽẽ debuerat: O felicitas
temporum istorum: o infelici¬
tas temporum istorum. An ñ
felicitas tempoꝵ: in qͥb tanta
plenitudo gr̃ȩ & omnium bo¬
norum: Anñ infelicitas tem¬
porum: in quib tanta ingra¬
titudo redemptorum : Ecce
enimuenit plenitudo tempo¬
ris. in qͦ mittit d̃s filium suũ.
ut fiat filiꝰ hominis. Hominõ¬
q saluator: ce ecce magnitu¬
do temporis: ut saluatorem
suum fastidiat homo pecea¬
tor. Annunciat᷑ salus ꝑditiᷤ.
& contemnunt: ꝓmittt᷑ uita
desꝑatis: ⁊ negligunt: uenit
q̾s ad homines & ñ assurguñ.
Assurgit. qͥ aliqͣ deuotione
se erigit. ut det głam gr̃e dei:
assurgit qui saltem cum gau¬

Expanded text:
erbum tantum promissionis acceperat, sed nullo adhuc indicio sese effectus prodebat. Affligebat eum dilatio voti, sed consolabatur certitudo spei ex fide promittentis. 2. Si ergo David sola spe salutis hujus, quae nobis servabatur, animum pascebat, quod gaudium, quae deliciae, rei ipsius exhibitio nobis esse debuerat? O felicitas temporum istorum! o infelicitas temporum istorum! An non felicitas temporum in quibus tanta plenitudo gratiae et omnium bonorum? an non infelicitas temporum in quibus tanta ingratitudo redemptorum? Ecce enim venit plenitudo temporis, in quo mittit Deus Filium suum, ut fiat Filius hominis, hominumque Salvator; et ecce magnitudo temporis, ut Salvatorem suum fastidiat homo peccator. Annuntiatur salus perditis, et contemnunt; promittitur vita desperatis, et negligunt; venit Deus ad homines, et non assurgunt. Assurgit, qui aliqua devotione se erigit ut det gloriam gratiae Dei; assurgit, qui saltem cum gau
Abbreviated transcription (Latin):
portune nobis in his di¬
ebus quadragesimalis
obseruantiȩ. sollemnitas in¬
teruenit dominicȩ annun¬
ciationis: ut qͥ fatigantur
afflictione corporali. gau¬
dio recreari ualeant sp̃itali
ce quos humiliauit penitentie
luctus. annunciatio illiꝰ qͥ tol¬
lit peccata mundi consoletur.
Sic qͥppe scͥptum habes. Che¬
ror in corde uiri humiliabit
eum: ce sermone bono letifi¬
cabitur. Prsus sermo bonu
sermo fidelis &e omni acceptio
erna die mariȩ euangłi⁊aur
ac letum de incarnatione ubi
dies diei. angłs uirgini u̾bum
eruet̾auit. Sermo ille dumt
lium. ꝓmittit uirgini. ueniã
pollicet᷑ reis: redemptionem
captiuis: adaꝑtionem clatise.
uitamq sepultis. Sermo ille
dum filii regnum p̃dicat. iu¬
storum quoq głam annunc¬
at: terret inferos. letificat ce¬
los: & siẽ eognitione mist̾ioꝵ.
sic etiam nouitate gaudiorum
ꝑfectionem auxisse uidet᷑ an¬
gelorum. Quem gͦ non lȩtifi¬
cet ille sermo bonus in afflie¬
tione sua: quem non console¬

Expanded text:
portune nobis in his diebus Quadragesimalis observantiae solemnitas intervenit Dominicae Annuntiationis, ut qui fatigantur afflictione corporali, gaudio recreari valeant spirituali; et quos humiliavit poenitentiae luctus, annuntiatio illius qui tollit peccata mundi, consoletur. Sic quippe scriptum habes: Moeror in corde viri humiliabit eum; et sermone bono laetificabitur . Prorsus sermo bonus, sermo fidelis et omni acceptionerna die Mariae evangelizavit, ac laetum de Incarnatione Verbi, dies diei, angelus Virgini verbum eructavit. Sermo ille, dum Filium promittit Virgini, veniam pollicetur reis, redemptionem captivis, adapertionem clausis, vitamque sepultis. Sermo ille, dum Filii regnum praedicat, justorum quoque gloriam annuntiat; terret inferos, laetificat coelos; et, sicut cognitione mysteriorum, sic etiam novitate gaudiorum perfectionem auxisse videtur Angelorum. Quem ergo non laetificet ille sermo bonus in afflictione sua, quem non console
Abbreviated transcription (Latin):
entiam dei. & recalescant atq
recanesernt quasi de nouo sen¬
sus tui: astringe ubibus tuis
misediam dei: & erit senectus
tua in miscdia uberi. Int̾ ub̾a
inquit mea commorabit᷑: etiã
cum reddam illum matͥ sue
manebit apud me. Et eum int¬
uba mat̾na continebit᷑. nichilo¬
minus int̾ub̃a mea commora¬
bitur: & ubera quoq mea ine¬
briabit miscdia uberi: & si uon
quantum ub̾a matris. Illa qͥppe
siẽ singlariter mater est sũme
miscdiȩ: sic excellent̾ habet uba
uberis miscdiȩ. Gratulor &e gͣt¬
ficor tͥ gr̃a plena quȩ miscdiam
gentusti quam suscepi: cereũ
p̃parasti quem accepi. Tu cerã
ministrasti suscepto lumini. uͥ¬
go uirginem uirgini dum incor¬
rupta mat̾ incorruptibile uer¬
bum incorrupta carne uestisti.
Eya fr̃s mei. ecce ardet cereus
in manib symeonis: accendite
& uos cereos ur̃os de illiꝰ mutu¬
atione luminis: lucernas dico
quas dominꝰ iubet ẽẽ in manibꝰ
ur̃is. Accedite ad eum ce illumi¬

Expanded text:
entiam Dei 946, et recalescant atque recanescant quasi do novo sensus tui; astringe uberibus tuis misericordiam. Dei, et erit senectus tua in misericordia uberi. Inter ubera, inquit, mea commorabitur , etiam cum reddam illum Matri suae, manebit apud me. Et cum inter materna ubera continebitur, nihilominus inter ubera mea commorabitur, et ubera quoque mea inebriabit misericordia uberi; etsi non quantum ubera Matris. Illa quippe sicut singulariter mater est summae misericordiae, sic excellenter habet ubera uberis misericordiae. Gratulor et gratificor tibi, gratia plena, quae misericordiam genuisti quam suscepi; cereum praeparasti, quem accepi. Tu ceram ministrasti suscepto lumini, Virgo virginum Virgini; dum incorrupta mater incorruptibile Verbum, incorrupta carne vestisti. Eia, fratres mei, ecce ardet cereus in manibus Simeonis, accendite et vos cereos vestros de illius mutuatione luminis, lucernas dico quas Dominus jubet esse in manibus vestris . Accedite ad eum, et illumi
Abbreviated transcription (Latin):
ciperet. dolensq uentrem suũ
a tͥbulatione maloꝵ ce dolore
pene penitebat qͦd concepisset.
Si sic inquit futurum mͥerat
qͥd necesse erat conciꝑe: Si de
aliqͦ nr̃m fr̃s sic conqueri con¬
tigerit uiscera matͥs nr̃e : timeo
ne melius fuisset si conceptus
non fuisset homo ille: nisi qͦd
nec de talib sinit nos despare.
qui etiam de lapidib suscitał
filios abrahe. Ipse ineis siqui
tales sunt emolliat cor lapide¬
um. ne quatiant uiscera mab:
ipse uis cera matͥs cons olet᷑. ne
fatiget᷑ eos qualescunq sint por¬
tare. donee formet᷑ in eis xp̃s.
qui ꝑfectus deus. ꝑfectus homo
uiuit & regnat ꝑ omnia scła

Expanded text:
ciperet, dolensque ventrem suum ciperet, dolensque ventrem suum a tribulatione malorum et dolore, pene poenitebat quod concepisset: Si sic, inquit, futurum mihi erat, quid necesse erat concipere? . Si de aliquo nostrum, fratres, sic conqueri contigerit viscera matris nostrae, timeo ne melius fuisset si conceptus non fuisset homo ille; nisi quod nec de talibus sinit nos desperare, qui etiam de lapidibus suscitat filios Abrahae . Ipse in eis, si qui tales sunt, emolliat cor lapideum, ne quatiant viscera matris; ipse viscera matris consoletur, ne fatigetur eos, qualescunque sint, portare, donec formetur in eis Christus, qui perfectus Deus, perfectus homo vivit et regnat, per omnia sa
Abbreviated transcription (Latin):
& incomparabili felicitate pͥn¬
cepsille sedens in porta uirgina¬
lis uti: panemu̾bi coram Oño
sapisin silentio tuo actitabis:
ut panem u̾b diuini comedaᷤ
coram domino:conseruans
siẽ maria que de xp̃o dicunt᷑
& conferens in corde tuo: hẽ
panem tecum xp̃s manduca¬
re delectabit᷑. & qui te pascit.
ipse in te pascet᷑: & panis ipse
qͦ plus edet᷑. plus abundabit
edendus: quia gr̃a non minui¬
tur usu. s augetur. In hoc p̾t̾ea
tͥ sit exemplo iħs conceptus &
gestatus in ut̾o: ut sic̃ onꝰ illud
leue ac suaue. ce si graui dauit
ñ tamen grauauit uterum ma¬
Rie: sic de non sentiat grauem
aut molestum uterꝰ ecełie. Gra
&e modestis. s etiam dis colis &
indisciplinatis: qͦs tam̃ ce ipso
ꝓpt̾ nomen iħu uł forsitan ali¬
quod initum substantiȩ eius
ȩccłie uiscera suscipiunt ⁊ am¬
plectunt᷑. S eum sese collide¬
rent paruuli discordes in ut̾o
rebecce: que pͥꝰ orauerat ut con¬

Expanded text:
et incomparabili felicitate prinet incomparabili felicitate princeps ille sedens in porta virginalis uteri, panem verbi coram Domino sapis, in silentio tuo actitabis, ut panem verbi divini comedas coram Domino, conservans, sicut Maria, quae de Christo dicuntur, et conferens in corde tuo. Hunc panem tecum Christus manducare delectabitur; et qui te pascit, ipse in te pascetur ; et panis ipse quo plus editur, plus abundabit edendus: quia gratia non minuitur usu, sed augetur. 7. In hoc propterea tibi sit exemplo Jesus conceptus et gestatus in utero, ut, sicut onus illud leve ac suave, etsi gravidavit, non tamen gravavit uterum Mariae, sic te non sentiat gravem aut molestum uterus Ecclesiae. et modestis, sed etiam dyscolis et indisciplinatis; quos tamen et ipsos, propter nomen Jesu, vel forsitan aliquod initium substantiae ejus, Ecclesiae viscera suscipiunt et amplectuntur. Sed cum sese colliderent parvuli discordes in utero Rebeccae, quae prius oraverat ut con
Abbreviated transcription (Latin):
cȩna sine pane: quando & ip¬
se qui cȩnat panis est uitȩ:
panis qui hodie descendit de
celo. & dat uitam mundo. S
res mira si idem est qui cȩnat
& quod cenatur: & qͥ comedit
ipse est panis qui ab eo come¬
ditur. Reuiera res mira: s res
uera: qͥa xp̃s non ahio pane quam
seipso pasertur. Ipse nanq totꝰ ẽ
panis. uerbum ꝓpt̾ se: caro ꝓpt̾
unionem uerbi. Alioquin caro
non ꝓdest quicquam. cum sp̃s
sit qui uruificat. nec in solopa¬
ne uiuat homo: s in omni ũbo
quod ꝓcedit de ore dei. Omne
uerbum ꝓcedens de ore dei. unũ
& unigenitum ẽ u̾bum patris:
quod eum simplex sit: in se tam̃
continet rationem ce formã om̃i
u̾bi dicuni. Uerbum itaq pascit᷑
de uerbo: filius uiuit de seipso:
quia sic̃ pater habet uitam in
semetipso. sic dedit &e filio uitã
habere in semetipso. Alia tam̃
ratione. s tam̃ in effabili beatitu¬
dine u̾bo pascebat᷑ anima illa
u̾bo ipsi inꝑsonam coniuneta.

Expanded text:
coena sine pane, quando et ipcoena sine pane, quando et ipse qui coenat panis est vitae, panis qui hodie descendit de coelo et dat vitam mundo. Sed res mira, si idem est qui coenat, et quod coenatur; et qui comedit, ipse est panis qui ab eo comeditur. Revera res mira, sed res vera; quia Christus non alio pane quam se ipso pascitur. Ipse namque totus est panis, Verbum propter se, caro propter unionem Verbi. Alioquin caro non prodest quidquam, cum spiritus sit qui vivificat , nec in solo pane vivat homo, sed in omni verbo quod procedit de ore Dei . Omne verbum procedens de ore Dei unum et unigenitum est Verbum Patris, quod, cum simplex sit, in se tamen continet rationem et formam omnis verbi divini. Verbum itaque pascitur de Verbo, Filius vivit de se ipso; quia sicut Pater habet vitam in semetipso, sic dedit et Filio vitam habere in semetipso . Alia tamen ratione, sed tamen ineffabili beatitudine, Verbo pascebatur anima illa, Verbo ipsi in persona conjuncta;
Abbreviated transcription (Latin):
rum ambitu. ita uir qui non
potest in loquendo cohib̾e sp̃m
suum. Cet̾m si queris qͦ negotio
sit occupanda mens insilentio.
nicħ tͥ imponimꝰ onerosum :
comede panem tuum: sicut ⁊
ipse dominus conceptꝰ suo tibi
monstrat exemplo. Quid enim
ꝓpħa de eo dixit cum loqueret᷑
de porta orientali semꝑ clausa
indomo domini: que tamen
dm̃ isrł admisit & emisit: Prin¬
ceps ipse inquit sedebit in ea:
ut comedat panem corã dño.
Sedebit inquit in ea: qm̃ reqͥ¬
escet in ea: de qua & ipse loqͥt᷑.
hec requies mea. Sedebit in ea
tanquam in throno grandi:
quemsic̃ alias dixi. salomon
rex sibi de ebore feert. Si atten¬
das angustias ut̾i. locꝰ ꝓrsus an¬
gustus est: si latitudinem eor¬
dis thronꝰ grandis est: ꝓpt̾ qͣm
etiam uterus tantȩ maiestatis
capax factus est. In eagͦ pͥnçeps
sedit. & panem comedit: qͥ a
siquis inquit aꝑuerit michi
intrabo ad eum &e cenabo cum
eo: ce ipse mecum. Non ẽ hec

Expanded text:
rum ambitu, ita vir qui non rum ambitu, ita vir qui non potest in loquendo cohibere spiritum suum . Caeterum, si quaeris quo negotio sit occupanda mens in silentio, nihil tibi imponimus onerosum, comede panem tuum, sicut et ipse Dominus conceptus suo tibi commonstrat exemplo. Quid enim propheta de eo dixit, cum loqueretur de porta orientali semper clausa in domo 988 Domini, quae tamen Deum Israel admisit et emisit? Princeps ipse, inquit, sedebit in ea, ut comedat panem coram Domino . Sedebit, inquit, in ea, quoniam requiescet in ea, de qua et ipse loquitur: Haec requies mea ; sedebit in ea tanquam in throno grandi, quem, sicut alias dixi, Salomon rex sibi de ebore fecit . Si attendas angustias uteri, locus prorsus angustus est, si latitudinem cordis, thronus grandis est, propter quam etiam uterus tantae majestatis capax factus est. In ea ergo princeps sedit et panem comedit; quia si quis, inquit, aperuerit mihi, intrabo ad eum, et coenabo cum eo, et ipse mecum . 6. Non est haec
Abbreviated transcription (Latin):
tum iusticiȩ silentium diffiniuit.
Sic̃ nanq puer ille conceptus
muto admaturitatem partus
sub alto ce diuturno ꝓfecit si¬
lentio: sic sp̃m hominis discipli¬
na silentii nutrit format ce robo¬
rat: &e quanto occultiꝰ. tanto tu¬
tius &e salubrius incrementum
p̃stat. Nescit homo animalis qͥ
non ꝑerpit que sunt sỹs dei. q̃ sit
uia sp̃s: & quomͦ compingant᷑
ossa inuentre p̾gnantis:s non
occultatum os meum ate ait
sc̃s deo. quod fecisti mͥ in oceul¬
tomentis sub secreto silentii. S
nec a uob̃̾ occultatum est hoc
mistertum fr̃s mei. quorum
exꝑientia & confessio testis ẽ
mͥ. quomͦ quietꝰ & modestus
sp̃s sub silentio roboret᷑. pin¬
guescat. & floreat: quomodo
econtrario ꝑu̾ba uelut qͣdã
paralis: dissoluat᷑ & defluat:
quomͦ macrescat. & marcescat.
& aridus decidat. Deniq sim
silentio fortitudo non ess et:
salomon nequaquam dixisset.
Dic̃ urbs patens & absq muro¬

Expanded text:
tum justitiae silentium definivit . tum justitiae silentium definivit . Sicut namque puer ille conceptus in utero ad maturitatem partus sub alto et diuturno profecit silentio, sic et spiritum hominis disciplina silentii nutrit, format et roborat, et quanto occultius, tanto tutius et salubrius incrementum praestat. Nescit homo animalis, qui non percipit quae sunt spiritus Dei, quae sit via spiritus, et quomodo compingantur ossa in ventre praegnantis ; sed non occultatum os meum a te, ait sanctus Deo, quod fecisti mihi in occulto mentis, sub secreto silentii. Sed nec a vobis occultatum est hoc mysterium, fratres mei, quorum experientia et confessio testis mihi est quomodo quietus et modestus spiritus sub silentio roboretur, pinguescat et floreat; quomodo e contrario per verba, velut quadam paralysi, dissolvatur et defluat; quomodo macrescat, et marcescat, et aridus decidat. Denique si in silentio fortitudo non esset, Salomon nequaquam dixisset: Sicut urbs patens et absque muro
Abbreviated transcription (Latin):
incircums cͥpta passa est conti¬
neri. Ubi enim sic se exinanuitt.
aut quandoita pęnitꝰ a seipso
defecisse uisus fuit: Tanto tp̃r
nicħ illa sapientia loquit᷑: nicb
illa uirtꝰ manifestum oꝑatur:
nullo signotisibili maiestas
que clausa latet ꝓdit᷑. Nonsic
in cruce uisus ẽ infirmꝰ. ubiqͦd
infirmum ipsius fuit. statim
apparuit fortiꝰ omnib homini¬
bus ⁊ qͣndo ce moriens glorificat
latronem. & ex̾pirans inspirat
centurionem: quando horari
dolor passionis eius non solũ
compati fac̃ elementa creat᷑arũ.
s etiam contrarias fortitudines
subigit ȩt̾noꝵ passioni doloꝵ
In ut̃o autem sic ẽ quasi ñ sit.
sic omps turtus uacat quasi
nicħ possit. & u̾bum et̾num sub
silentio se p̃mit. Uob tamen tr̃s
nobis illud silentium u̾bi loqͥt᷑.
uob clamat: uob̃ utiq discipli¬
nam silentii commendat̃. In silen¬
to enim ce spe erit fortitudo ue¬
stra. sic̃ ysaias ꝓmittit: qui cul¬

Expanded text:
incircumscripta passa est contiincircumscripta passa est contineri. Ubi enim sic se exinanivit? aut quando ita penitus a semetipso defecisse visus fuit? Tanto tempore nihil illa sapientia loquitur, nihil illa virtus manifestum operatur, nullo signo visibili majestas, quae clausa latet, proditur. Non sic in cruce visus est infirmus, ubi quod infirmum ipsius fuit, statim apparuit fortius omnibus hominibus: quando et moriens glorificat latronem, et exspirans inspirat Centurionem; quando horarius dolor passionis ei non solum compati fecit elementa creaturarum, sed etiam contrarias fortitudines subigit aeternorum passioni dolorum. In utero autem sic est quasi non sit, sic omnipotens virtus vacat quasi nihil possit, et Verbum aeternum sub silentio se premit. 5. Vobis tamen, fratres, vobis illud silentium verbi loquitur, vobis clamat; vobis utique disciplinam silentii commendat. In silentio enim et spe erit fortitudo vestra , sicut Isaias promittit, qui cul
Abbreviated transcription (Latin):
satisfecit: & cum quesisset qͦmꝰ
cognosceret uirum: tam de
integritate quam de ꝓle. secu¬
ram deinceps effecit. Quicqͥdgͦ
garriat impietas infidelium. no¬
bisconcipiat & pariat uirgo fili¬
um: nos qͥppe signum habemus
in bonum etiam matrem ce fili¬
um. Nob plane mat̾ tota mira¬
culum ẽ. que singłarit̾ & sine
exemplo mat̾ est. & uirgo: nob
filius totꝰ miracłm. qui ñ solũ
singłarit̃ s ce in comp̃hensibilit
deus est &e homo. Alat̾ uirgo cõ¬
cipiens& pariens. signum nobis
ẽ. quia ds est homo iste qͥ conci¬
pitur & parit᷑ filius diuina faei¬
ens & humana patiens: signum
nob̃ est. qͥa in dm̃ trans ferret ho¬
minem ꝓ qͦ concipit᷑ & paritur
etiam &e patit᷑. Omnium tamen
humanarum infirmitatum ł
iniuriarum qͣs ꝓ nob̾ ꝓtulit
diuina dignatio: sic̃ tempore
pͥmam. sic etiam humilitate se¬
re maximam existimo: quod
in ut̾o concipi. in ut̾o decem m̃¬
sium tempore maiestas illa

Expanded text:
satisfecit, et, cum quaesisset quomodo satisfecit, et, cum quaesisset quomodo cognosceret virum, tam de integritate quam de prole securam deinceps effecit. 4. Quidquid ergo garriat impietas infidelium, nobis concipiat et pariat Virgo Filium; nos quippe signum habemus in bonum, etiam Matrem et Filium. Nobis plane Mater tota miraculum est, quae singulariter et sine exemplo mater est et virgo; nobis Filius totus miraculum, qui non solum singulariter, sed incomprehensibiliter Deus est et homo. Mater, virgo concipiens et pariens, signum nobis est quia Deus est homo iste qui concipitur et paritur; Filius, divina faciens, et humana patiens, signum nobis est quia in Deum transferet hominem, pro quo concipitur et paritur, etiam et patitur. Omnium tamen humanarum infirmitatum vel injuriarum quas pro nobis pertulit divina dignatio, sicut tempore primam, sic etiam humilitate fere maximam existimo, quod in utero concipi, in utero novem mensium tempore majestas illa
Abbreviated transcription (Latin):
excelsum supͣ. nos fide plena ac
ueneratione deuota suscipimus:
agnoscentes filium quem coneip̃
uirgo. in ꝓfundo inferni signũ
nob̃ ẽẽ libationis ⁊ uenie: in ex¬
celsum supͣ. signum &e spem ex¬
altationis eẽ et głȩ. Qui enim pͥ¬
mum descendit in inferiores partes
derrȩ. ut in sanguine testamenti
sui extraheret uinctos de lacuin
quonon ẽ aqua: ipse est &e qͥas¬
cendit suꝑ om̃s cȩlos ut adimple¬
ret omnia. Iam leuauit dominꝰ
signum pͥmum in patibulo cry¬
cis. postmodum in throno regni
& exaltauit signum ad populos
tuor uentis congregat disꝑsos ue¬
ri isrł ad hoc signum. O radix ies¬
se quistas in signum popłorum.
suꝑ quem iam continent reges
os suum : obstruat᷑ etiam os lo¬
quentium iniqͣ. id ẽ iudeorum
blasphemantium. qui adhuc
signo immacłati conceptꝰ tui
contradicunt: &e nec angeloga¬
brieli credunt. quia non ẽ im¬
possibile aput te omne u̾bum.
B̾eata que credidit. cui hec ratio

Expanded text:
excelsum supra, nos fide plena ac excelsum supra, nos fide plena ac veneratione devota suscipimus, agnoscentes Filium quem concipit 987 Virgo, in profundo inferni signum nobis esse liberationis et veniae; in excelsum supra, signum et spem exsultationis et gloriae. Qui enim primum descendit in inferiores partes terrae, ut in sanguine testamenti sui extraheret vinctos de lacu in quo non est aqua, ipse est et qui ascendit super omnes coelos, ut adimpleret omnia . Jam levavit Dominus signum primum in patibulo crucis, postmodum in throno regni, et exaltavit signum ad populos tuor ventis congregat dispersos veri Israel ad hoc signum. O Radix Jesse, qui stas in signum populorum, super quem jam continent reges os suum, obstruatur etiam os loquentium iniqua, id est, Judaeorum blasphemantium, qui adhuc signo immaculato conceptus tui contradicunt, et nec angelo Gabrieli credunt dicenti quia non est impossibile apud te omne verbum . Beata quae credidit, cui haec ratio
Abbreviated transcription (Latin):
fidelium: in testimonium sue uir¬
tutis. & opꝰnr̃e salutis: arbitror ho¬
diernum ẽẽ uirgims conceptum.
Nam de ipso cum p̃missum ẽẽt. da¬
bit dñs signum: quasi q̃rentib
qͦd signum. intulit contextꝰ ꝓpħe
uerbis tam̃ euangłiste. Ecce uir¬
go concipiet & pariet filium: ut
plane aut cons equentia uel ue¬
ritate contertꝰ careat: aut quod
est ꝓbabilius mendacium iudeo¬
rum latebramñ habeat. Merito
ꝓinde cum iam generatio praua
& adult̾a signum querit. signum
non cdatur ei nͥ signum ionȩ: ut
uidelicet qͥ ob ꝑuersitatem m̃tis
non ȩdificant᷑ signo uirtutis:
scandalizent᷑ signo infirmitatis:
triduane scilicet sepulture ⁊ mor¬
tis. Nam uerbum erueis ce mor¬
tis. iudeis qͥ ꝑeunt scandalum
est. his autem qͥ salui funt id ẽ
nobis uirtꝰ dei est: nec minor
aut infirmior nob̾ est filius ho¬
minis in corde terre. quam in
consessu patnȩ dextirȩ. Signum
qͥppe quodilli recus auerunt si¬
ue in ꝓfundum inferni. siue in

Expanded text:
fidelium, in testimonium suae virtutis et opus nostrae salutis, arbitror hodiernum esse Virginis conceptum. Nam de ipso cum praemissum esset, dabit Dominus signum, quasi quaerentibus quod signum, intulit contextus Prophetae, verbis tamen Evangelistae, Ecce virgo concipiet et pariet filium ; ut plane aut consequentia vel veritate contextus careat, aut quod est probabilius mendacium Judaeorum latebram non habeat. Merito proinde cum jam generatio prava et adultera signum quaerit, signum non datur ei, nisi signum Jonae ; ut videlicet qui ob perversitatem mentis non aedificantur signo virtutis, scandalizentur signo infirmitatis, triduanae scilicet sepulturae et mortis. Nam verbum crucis et mortis Judaeis, qui pereunt, scandalum est; his autem qui salvi fiunt, id est, nobis, virtus Dei est ; nec minor aut infirmior nobis est Filius hominis in corde terrae, quam in consessu paternae dexterae. Signum quippe quod illi recusaverunt, sive in profundum inferni, sive in
Abbreviated transcription (Latin):
furtiua. & si ab auarissimis iude¬
orum sac̃dotib emar: at tamen
saltem. tͥginta argenteos app̃cia¬
ri poto. Hoc p̃cio mei pot̾it emi
sepult᷑a pegrinors: me p̾cio uita
sepultoꝵ. Si infirmaris & mori
times. ego moriar ꝓte: ut de
sanguine meo tͥ conficias medi¬
camenta uite. Euge serue bone
& fidelis: seruisti reuera seruisti
momini fide & ueritate: seruisti
in omni patientia & longanimi¬
tate. Non depide. qui exultasti
ut gygas ad currendam uiam
obedientiȩ: ñ ficte qui etiam aĩa
pꝰ tot ce tantos labores saꝑ impen¬
disti: non murmuriose. qͥ innocẽs
flagellatꝰ. nes. nec os aꝑuisti. Scͥp¬
tum est ce iustum ẽ. seruts sciers

Expanded text:
furtiva, etsi ab avarissimis Judaefurtiva, etsi ab avarissimis Judaeorum sacerdotibus emar; attamen saltem triginta argenteos appretiari potero; hoc pretio mei poterit emi sepultura peregrinorum, me pretio vita sepultorum. Si infirmaris, et mori times, ego moriar pro te, ut de sanguine meo tibi conficias medicamenta vitae. 2. Euge, serve bone et fidelis, servisti revera, servisti in omni fide et veritate, servisti in omni patientia et longanimitate. Non tepide, qui exsultasti ut gigas ad currendam viam obedientiae; non ficte, qui etiam animam post tot et tantos labores superimpendisti; non murmurose, qui, innocens flagellatus, nec os aperuisti. Scriptum est, et justum est: Servus sciens
Abbreviated transcription (Latin):
Ego gͥ seruiam tͥ. inquit creator
homini. Tu recumbe: ego mini¬
strabo: ego tͥ pedes lauabo. Tu
quiesce: ego languores tuos fe¬
ram: ce infirmitates portabo.
Utere me ut libet in omni neceᷤ¬
sitate tua: non mͦ ut seruotuo.
s etiamut iumento tuo: ut pecu¬
lio tuo.Si fatigatꝰ aut oneratꝰ es.
ego de & onus tuum feram: ut
legem meam pͥmus impleam. Att̾
inquit alt̾ius onera portate: ce sie
adimplebitis legem xp̃i. Si esuris.
aut sitis. & ad manum forte nicħ
meliꝰ habes. nec alt̾ tͥ uitulus eqͦ
saginat᷑ p̾sto ẽ: ecce ego. paratus
immolari. ut carnes meas come¬
cdas. & sanguinem bibas. Nec ue¬
rearis ex morte serui damna ser¬
uitii eiꝰ pati. etiam comestꝰ & bi¬
bitus. manebo tͥ integer ⁊ uiuus:
seruiamq ut pꝰ. Si in eaptiuita¬
tem uct᷑. aut uenundatꝰ es. ec¬
ce uende me: teq p̃cio mei ul
meipso p̃cioredime. Uile qͥdem
maneipium uideor. s & si noc¬
tu &e clancło distrahar. quasires

Expanded text:
Ego igitur serviam tibi, inquit Creator, Ego igitur serviam tibi, inquit Creator, homini. Tu recumbe; ego ministrabo, ego tibi pedes lavabo. Tu quiesce; ego languores tuos feram, infirmitates portabo. Utere me, ut libet, in omni necessitate tua, non modo ut servo tuo, sed etiam ut jumento tuo, ut peculio tuo. Si fatigatus aut oneratus es, ego te et onus tuum feram, ut legem meam primus impleam. Alter, inquit, alterius onera portate, et sic adimplebitis legem Christi . Si esuris, aut sitis, et ad manum forte nihil melius habes, nec alter tibi vitulus aeque saginatus praesto est, ecce ego paratus immolari, ut carnes meas comedas, et sanguinem bibas. Nec verearis ex morte servi damna servitii ejus pati; etiam comestus et bibitus, manebo tibi integer et vivus, serviamque ut prius. Si in captivitatem ductus aut venumdatus es, ecce vende me, teque pretio mei, vel me ipso pretio redime. Vile quidem mancipium videor; sed etsi noctu et clanculo distrahar quasi res
Abbreviated transcription (Latin):
oc sentite in uobis quod &
na deieẽt. fudiat seris neqͣm
efugiauus. Hominem dico qͥ
cum eẽt in natura &e conditione
sirusli. & necessitate seruiendi:
seruire decrectans. arriꝑe sͥ conatꝰ ẽ
libertatem ce equalitatem dñi sui.
Lp̃scum in forma dei ẽẽt. non
rapina s nat᷑a equalis. quia
coom̃ps. coeternus. & consub¬
stantialis exinaniens semetipsũ.
non solum formam serui accep̃.
insimilitudinem hominum fae¬
tus: s etiam ministium serui
impleuit: humilians semet¬
ipsum. & obediens factꝰ pat̾ usꝙ
aomortem. mortem autem eru¬
cis. S parum tͥ uideat᷑ qͦd cum
et̃t filius & coequalis. tanqͣm
seruus seruiuit patͥ: si non ⁊ ser¬
uosuo plusquam seruus serui¬
uit. factꝰ quidem erat homo: ut
seruiret creatori. Et qͥd iustius
quam ut seruias illi a qͦ creatꝰ
es. smne qͦnec ẽẽ potes: Q quid
beatius aut sublimiꝰ : quam ser¬
ture iiii. ei seruire regnare ẽ:
Nonseruiam inquit creatori.

Expanded text:
oc sentite in vobis, quod et ma Dei esset , etc. Audiat servus nequam et fugitivus, hominem dico, qui, cum esset in natura et conditione servili et necessitate serviendi, servire detrectans, arripere sibi conatus est libertatem et aequalitatem Domini sui. Christus cum in forma Dei esset, non rapina, sed natura aequalis, quia coomnipotens, coaeternus et consubstantialis, exinaniens semetipsum, non solum formam servi accepit, in similitudinem hominum factus; sed etiam ministerium servi implevit, 989 humilians semetipsum, et obediens factus Patri usque ad mortem, mortem autem crucis . Sed parum tibi videatur quod, cum esset filius et coaequalis, tanquam servus servivit Patri, si non et servo suo plus quam servus servivit. Factus quidem erat homo, ut serviret Creatori. Et quid justius quam ut servias illi a quo creatus es, sine quo nec esse potes? et quid beatius aut sublimius quam servire illi cui servire regnare est? Non serviam, inquit homo Creatori.
Abbreviated transcription (Latin):
tam. Sic nimirũsic sapientia
uincit maliciã sic carbones
ignis congessisti suꝑ eaput con¬
tumacis. quib accenderetur
ad penitentiam. Uicistigͦ dñe
uicisti rebellem: ecce do manꝰ
inuincula tua: iugoq tuo
fuipono ceruicem. Dignare
tantum ut tibi seruiam: pat̾e
ut tͥ laborem. Accipe me seruũ
sempit̾num licet inutilem: nͥ
nẽ qͦq mecum sit & mecum la¬
horet gr̃a tua: semꝑ &e p̃uieniẽs
a subs equens. Preuenit nos.
pͥor ostendens humilitatis &
patientie exempla: subsequat᷑
nos adiuuans. ut imitemur
ostensa. Quam felices nos ofr̃s
mei: si suꝑ hoc audiamus con¬
silium apłi. Hoc sentite in qͥt
cississe cognoscitis ⁊ hoc est ut
nullus extollat᷑ supra se. s ma¬
gis humiliet᷑ infra se: qͥ maior ẽ
aliis seruiat: siquis ledit᷑ prior
satisfaciat: in commune ut us¬
ꝙ ad mortem qͥsq obediat. His
uidendum in forma dei: in qua
uiuit ce regnat ds ꝑ omnia .s.s.¬

Expanded text:
tum! Sic nimirum, sic sapientia tum! Sic nimirum, sic sapientia vincit malitiam; sic carbones ignis congessisti super caput contumacis, quibus accenderetur ad poenitentiam. Vicisti ergo, Domine, vicisti rebellem: ecce do manus in vincula tua, jugoque tuo suppono cervicem. Dignare tantum ut tibi serviam, patere ut tibi laborem. Accipe me servum sempiternum, licet inutilem, nisi nunc quoque mecum sit et mecum laboret gratia tua, semper et praeveniens et subsequens. Praeveniat nos, prior ostendens humilitatis et patientiae exempla, subsequatur nos, adjuvans ut imitemur ostensa. Quam felices nos, o fratres mei, si super hoc audiamus consilium Apostoli: Hoc sentite, inquit, cessisse cognoscitis! hoc est, nullus extollatur supra se, sed magis humilietur infra se; qui major est, aliis serviat; si quis laeditur, prior satisfaciat; in commune usque ad mortem quisque obediat. His ristum in forma Dei, in qua vivit et regnat per omnia s
Abbreviated transcription (Latin):
Usq ad defatigationem. esuriẽ
& sitim᷑ S usq ad sudorem su¬
dorem autem sanguinis decin¬
rentis in t̾ram: s usq ad mor¬
tem. mortem autem crueis: ne
omnia mͦ replicem. quod alapi
cesus: sputis illitꝰ. coronatꝰ spint
confixus clauis: lancea ꝑforat᷑.
aceto ce felle potatus. Hoc tor¬
cular inquit calcaui solus: &
de gentib non ẽ uir mecum
Uos gͦ qͥ statis tota die ocios: at¬
tendite &e uidete si ẽ labor siẽ
labor m̃s. Utiq ualde laborasti
domine mi in sertiendo mich.
iustum ꝓfecto ce equum eẽc. in
saltem de cȩt̾o tu quiesceres: tu¬
usq tͥ seruus uel ordine uicissu
quia ad ipsum uentum est ser¬
uiret. Quam magno dñe mi
inutile tͥ meum redemistiser¬
uitium: qui nec ministeriis in¬
diges angłoꝵ. Quam suauia
benigna arde pietatis recupera
sti tͥ. & subdidisti contumacem
seruum: uincens in bono malũ.
humilitate confundens supet¬
bum: b̃nficiis obruens ingra¬

Expanded text:
Usque ad defatigationem, esuriem Usque ad defatigationem, esuriem et sitim; sed usque ad sudorem, sudorem autem sanguinis decurrentis in terram ; sed usque ad mortem, mortem autem crucis: ne omnia modo replicem, quod alapis caesus, sputis illitus, coronatus spinis, confixus clavis, lancea perforatus, aceto et felle potatus. Hoc torcular, inquit, calcavi solus, et de gentibus non est vir mecum . Vos ergo, qui statis tota die otiosi, attendite et videte si est labor sicut labor meus. 3. Utique valde laborasti, Domine mi, in serviendo mihi; justum profecto et aequum esset ut saltem de caetero tu quiesceres, tuusque tibi servus vel ordine vicis suae, quia ad ipsum ventum est, serviret. Quam magno, Domine mi, inutile tibi meum redemisti servitium, qui nec ministeriis indiges Angelorum! Quam suavi et benigna arte pietatis recuperasti tibi et subdidisti contumacem servum, vincens in bono malum, humilitate 990 confundens superbum, beneficiis obruens ingra
Abbreviated transcription (Latin):
num fecit: Qͥd debuit facere &
ñfecitꝰ Bene omnia fecit. ela¬
mant qͥ facta eiꝰ obseruabant: ⁊ sur¬
dosfecit audire & mutos loqui.
Omnia fecit digna: & qͦm sic oĩa
passus est indigna: Gorsum po¬
suit ad flagella: & plagis ua¬
pulayit ñ paucis nec paruis:
quide tot partib ꝓfluunt cor¬
poris. Contumelia &e tormento
int̾rogatus fuit ⁊ ueluti seruus
aut latro subditus questioni:
qua confessio extorqueitur cri¬
minis. O detestabilem suꝑbiam
hominis seruire contemnentis:
que alio exemplonon poterat
humiliari. nͥseruitute & tali
seruitute domini sui. Et utinã
uel sic possit: utinam uł nunc
habeat ce referat grãm tante hu¬
militati ac bonitati. S ut mͥ ui¬
detur adhuc audio eundem do¬
minum apud ysaiam conque¬
rentem de ingratitudine nequã
serui: ubi scilicet ait. Non de ser¬
uire feciin oblatione: nec labo¬
rem tͥ p̃bui in thure. Ueruntam̃
me serire fecisti in peccatis tuiˢ.
laborem p̾biustim in iniquita¬
tibus tuis. Et quem laborem:

Expanded text:
it facere et non fecit? Bene omnia fecit, clamant qui facta ejus observabant, et surdos fecit audire et mutos loqui . Omnia fecit digna, et quomodo sic omnia passus est indigna? Dorsum posuit ad flagella, plagis vapulavit non paucis nec parvis; qui de tot partibus profluunt corporis. Contumelia et tormento interrogatus fuit, veluti servus aut latro subditus quaestioni, qua confessio extorqueatur criminis. O detestabilem superbiam hominis servire contemnentis, quae alio exemplo non poterat humiliari, nisi servitute et tali servitute Domini sui! et utinam vel sic possit! utinam vel nunc habeat et referat gratiam tantae humilitati ac bonitati! Sed, ut mihi videtur, adhuc audio eumdem Dominum apud Isaiam conquerentem de ingratitudine nequam servi, ubi scilicet ait: Non te servire feci in oblatione, nec laborem tibi praebui in thure. Verumtamen me servire fecisti in peccatis tuis, laborem praebuisti mihi in iniquitatibus tuis . Et quem laborem?
Abbreviated transcription (Latin):
temꝑantia. moderat᷑ concorditer.
Sapientia docet. fortitudo corro¬
borat. Oratio mundat: abstinen¬
tia. omnem labem desiccat. Spes
confortat: humilitas regnat: pati¬
entia imꝑat. Hȩc in his beatitudi¬
nibus quies uł gła animȩ. sinus
est ille abrahe. in quo diues ille
lazari animam uroit: uel illa feli.¬
citas. quam latroni dñs de eruee
ꝓmisit. Quicquid uidet oculus.
uel auris audit. uel in cor homi.¬
nis ascendit: non ẽ illa quies. qm
diligentib se dominus inuita et̾¬
na pollicet᷑. Odoramur tantum
pacem illam. quȩ omnem suꝑat
intellectum: & infra est. quicquid
uel estimari ualet uel comp̃hendi.
Nec locꝰ est. nec color: nec sonus. nec
odor: quicquid illud est. nec tan¬
gitur nec uidet᷑. Sensus carnis.
corporeis dimensionib uallatur &
claudit᷑: & tantum in crassitudine
sius quoq sp̃ualis acum̃ nature.li¬
cet subtilissimum sit reuerberat᷑
tamen suꝑioris lucis splendore: ce

Expanded text:
temperantia moderatur concorditer, temperantia moderatur concorditer, sapientia docet, fortitudo corroborat, oratio mundat, abstinentia omnem labem desiccat, spes confortat, humilitas regnat, patientia imperat. Haec in illis beatitudinibus quies vel gloria animae, sinus est ille Abrahae in quo dives ille Lazari animam vidit , vel illa felicitas quam latroni Dominus de cruce promisit . Quidquid videt oculus, vel auris audit, vel in cor hominis ascendit, non est illa quies quam diligentibus se Deus in vita aeterna pollicetur. Odoramur tamen pacem illam, quae omnem superat intellectum, et infra est quidquid vel aestimari valet, vel comprehendi. Nec locus est, nec sonus, nec odor quidquid illud est, nec tangitur, nec videtur; sensus carnis corporeis dimensionibus vallatur et clauditur, et tantum in crassitudine sius quoque spiritualis acumen naturae licet subtilissimum sit, reverberatur tamen superioris lucis splendore, et
Abbreviated transcription (Latin):
mundi climata impleuerunt:
ce de fructu docͥne sancte. plena
eructat ȩccłia. Ad has arbores p̃¬
cidendas. diuscrutantes scruta¬
tiones. laborauerunt heretici:
s plantatio cęlestis: uexatio¬
nibus non defecit s creuit: de¬
corticauerunt ramos. folia com¬
busserunt:s elisis fructibus. ut
ipsis etiam ad solum arborib
dirutis. radix illes a &e uiuatior
pseuerans multiplicius pullu¬
lauit: nec est ex p̃cisione inim i¬
nita. s aucta. In pace confessio:. in
tribulationib. claruerunt mar-¬
tẏria: &e sepe scissus ꝑsecutionum uo¬
mere ager dominicus. copiosiorem
reddidit segetem. In contemplatio¬
ne dei carnalis mens.corporis abster¬
sa rubigine. elimata ce defecata ꝓfe¬
cit: & fructus uberes. sp̃ualis cult᷑a
de exercitatione religios a ꝓduxit.
In paradyso animȩ. in orto bone
conscientiȩ. in mundicia cordis.
pax dei. gaudium parturit: &e pu¬
ra fides. in ueritate quiescit. Iusti¬
cia disponit ibi omnia suauiter:

Expanded text:
mundi climata impleverunt, mundi climata impleverunt, et de fructu doctrinae sanctae plena eructat Ecclesia. Ad has arbores praecidendas diu scrutantes scrutationes laboraverunt haeretici, sed plantatio coelestis vexationibus non defecit, sed crevit; decorticaverunt ramos, folia combusserunt, sed, elisis fructibus vel ipsis etiam ad solum arboribus dirutis, radix illaesa, et vivacior perseverans multiplicius pullulavit, nec est ex praecisione imminuta, sed aucta. In pace confessio, in tribulationibus claruerunt martyria, et saepe scissus persecutionum vomere ager Dominicus copiosiorem reddidit segetem. In contemplatione Dei carnalis mens, corporis abstersa rubigine, elimata et defaecata profecit, et fructus uberes spiritualis cultura de exercitatione religiosa produxit. In paradiso animae, in horto bonae conscientiae, in munditia cordis pax Dei gaudium parturit, et pura fides in veritate quiescit. Justitia disponit omnia suaviter,
Abbreviated transcription (Latin):
num uitȩ est caritas. & lignum sa¬
pientiȩ est. intellect᷑ dei: & ubi est
lignum scientie boni &e maliue¬
ritatis or falsitatis discretio. ubi ẽ
lignum iusticiȩ. sua cuiq reddẽs.
rationabilis &e ordinata distri¬
butio. Omne illud uirgultum.
uirtutes fructificat. & ꝓducit ca¬
rismata:& qͣsi furcłȩ palmitum
baiulȩ. sunt ibi quȩdam susten¬
tacula. quib uitis onusta incum¬
bitice famulãt᷑ sibi: & ad inuicẽ.
genimina illa gr̃ãrũ subserui¬
unt. Abstinentia castitati obseqͥt᷑:
initit᷑ orationi deuotio: in timo¬
re humilitas. & in amore. mentis
puritas requies cit. Nicħ uacat
inumea scĩtatis:. ubi nec folium
cadit: & omnis pampinus. aliqͥs
est gradus iusticiȩ: ubi etiamui¬
men in uite.hoc est qͦd iota mn
lege. Lex. ꝑ moysen data ẽ: eun¬
gelium. ꝑ ipsum uerbum dei
expositum:. ligna imputribilia.
quot uolumina emiserunt: tã
longe &e late palmites extende¬
runt. Seͥpturarum ꝓpagines.

Expanded text:
num vitae est charitas et lignum sanum vitae est charitas et lignum sapientiae intellectus Dei; et ubi est lignum scientiae boni et mali veritatis et falsitatis discretio; ubi est lignum justitiae, sua cuique reddens rationabilis et ordinata distributio. Omne illud virgultum virtutes fructificat, et producit charismata, et, quasi surculae palmitum bajulae, sunt ibi quodam sustentacula, quibus vitis onusta incumbit, et famulantur sibi et ad invicem genimina illa gratiarum subserviunt. Abstinentia castitati obsequitur, innititur orationi devotio; in timore humilitas, et in amore mentis puritas requiescit. Nihil vacat in vinea sanctitatis, ubi nec folium cadit, et omnis pampinus aliquis est gradus justitiae; ubi etiam vimen in vite, hoc est quod tota in lege. Lex per Moysem data est . Evangelium per ipsum verbum Dei expositum ligna imputribilia, quod volumina emiserunt, tam longe et late palmites extenderunt. Scripturarum propagines
Abbreviated transcription (Latin):
ultro largiret᷑ ut nichil omnino
deẽẽt extrinsecus: si sp̃s sẽs in cor¬
de qͦd ꝓpͥum eius domicilium ẽ.
maneret intͥnsecus. Sapor eñ om¬
nium illarum deliciarum. & tota
illius gratia incolatꝰ. ex fuperna
constabant dulcedine: oe ipse.to¬
tius illiꝰ uoluptatis temꝑies erat.
ce condimentum. Tradunt ñ¬
nulli doctorum. hebyam &e enoch
ibi a deo translatos.in illa mise¬
riarum exꝑte affluentia uiu̾e.
ce quiescere: donee in extremis
dieb. ꝑdito homini in quo omĩs
plenitudo diabolice uirtutis
habitabit. ꝓ testimonio u̾itatis
morituri occurrant. Aliquaĩ
suꝑiorib de locihuius amenita¬
te quantum nos quorum con¬
uers atio tota in amaritudine
est sentire possumꝰ. descripta st̾:
ut uerum dicam: tacta sunt. non
definita. Nunc de sp̃uali parady.¬
sout aliquit etiam tangamus:
urget ꝓmissio. Ortus iste delicia¬
rumantꝰ in amina est: hec pax.
hec fructificatio. intꝰ in sp̃it᷑ uͥlig¬

Expanded text:
ultro largiretur, ut nihil omnino ultro largiretur, ut nihil omnino deesset extrinsecus, si Spiritus sanctus in corde, quod proprium est domicilium ejus, maneret intrinsecus. Sapor enim omnium illarum deliciarum et tota illius gratia incolatus ex superna constabant dulcedine, et ipse totius illius voluptatis temperies erat et condimentum. Tradunt nonnulli doctorum Eliam et Enoch ibi a Deo translatos illa miseriarum experte affluentia vivere et quiescere, donec in extremis diebus perdito homini, in quo omnis plenitudo diabolicae virtutis habitabit, pro testimonio veritatis morituri occurrant. Aliqua in superioribus de loci hujus amoenitate, quantum nos, quorum conversatio tota in amaritudine est, sentire possumus, descripta sunt, et, ut verum dicam, tacta sunt, non definita. Nunc de spirituali paradiso, ut aliquid etiam tangamus urget promissio. Hortus iste deliciarum intus in anima est, haec pax, haec fructificatio intus in spiritu, ubi lig