comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nicionis celũ homines sane ascend̾e possunt. s ad illud qd̃
est supͣ roẽm nisi per mentis excessũ supͣ se ipsos rapti ñ¬
quã ꝑtingunt. Quod aut̃ ꝑ ia beniamĩ illud cõtenpla
matris eius morte ꝯuenient̾ satis conicẽ possumus. Ad¬
huiꝰmodi ergo ꝯtempłois celsitudinẽ. quelibet creatura¬
ruĩ agnicio angusta ẽ. ⁊ in imo iacet. ⁊ t̾re more uieori
respectu uix puncti uicetitenet. Ad cognicionẽ siquid̃
creatoris quãta libet cognicio creat᷑arũ: quid aliud ÷
quã terra ad celũ. ꝗͣ centrũ ad tocius eirculi ambitũ.¬

Expanded text:
 coelum, homines sane ascendere possunt, sed ad illud quod est supra rationem, nisi per mentis excessum supra seipsos rapti nunquam pertingunt. Quod autem per Benjamin illud contemplatmatris ejus morte convenienter satis conjicere possumus. hujusmodi ergo contemplationis celsitudinem quaelibet creaturarum cognitio angusta est, et in imo jacet, terrae morae in coeli respectu, et vix puncti vicem tenet. Ad cognitionem siquidem Creatoris, quantalibet cognitio creaturarum, quid aliud est quam quod terra ad coelum,
Abbreviated transcription (Latin):
quit pinguis panis eius. ⁊ p̃bebit delicias regibus. Quã eñi pa¬
tamus suauit̾ pascũtur. ꝗͣ. mirabilit̾ credimus delectant᷑. ni
quilibet reges sed illi utiq uere reges. quib rex ille regũ e
dominꝰ dominãtiũ restituit imꝑiũ corꝑis sui. ⁊ quib distributi
regnũ patris sui. talibus inquã regibus ꝗͣ. putamus dulc

Expanded text:
quit, pinguis panis ejus, et praebebit delicias regibus. Quod enim puquit, pinguis panis ejus, et praebebit delicias regibus. Quod enim putamus suaviter pascuntur, quam mirabiliter credimus delectantur, non quilibet reges, sed illi utique vere reges, quibus ille Rex regum et Dominus dominantium restituit imperium corporis sui, et quibus distribuit regnum Patr
Abbreviated transcription (Latin):
que sibi suꝑthabundat ex spoliis hostiũ profrequenti uictoria nu¬
tum est delicatꝰ effectus ue ei iã sapit panis ullus qualibet no¬
dus. nisi sit oleo aspersus. i tantũ ut de eo scrttura manifeste
niuntiet dicens. Aser pingius panis eius. Quis sic piitas delicis
affluit ut ipse ueracit̾ possit psallere. in uia dellimoniorũ dae¬
ciis spiritualiũ consolationũ. quãtũ ue affluit deliciis ppirituali
gaudiorũ. cuiꝰ diuicias quelibet adu̾sitas ñ tã nunuere quã au¬
gere solet. cuiꝰ delicias quodlibet tormentũ nec salte interpolari
ualet: Nan ꝗͣte durus p̾mitur ext̾uis. tanto delectabilius glo¬
riatur int̾uis. he sunt ille delicie quas tantũ siciuint. quas dau
gratant᷑ accipiunt. ñ dico punperes ⁊ ignobiles. sed eciã ipsi regi
uel principes. Mentior si ħ de ipło ipsa scriptura ñ loquit᷑ Asern¬

Expanded text:
quae sibi superabundant, ex spoliis hostium pro frequenti victoria, muquae sibi superabundant, ex spoliis hostium pro frequenti victoria, multum est delicatus effectus; nec ei jam sapit panis ullus, quantumlibet nitidus, nisi sit oleo conspersus, in tantum ut de eo Scriptura manifeste denuntiet, dicens quia Aser, pinguis panis ejus . Quis putas sic deliciis affluit ut ipse, ut veraciter possit psallere: In via testimoniorum vitiis spiritualium consolationum, quantumve affluit deliciis spiritualium gaudiorum, cujus divitias quaelibet adversitas non tam minuere quam augere solet, cujus delicias quodvis tormentum nec saltem interpolare valet. Nam quanto durius premitur exterius, tanto delectabilius gloriatur interius. Hae sunt illae deliciae, quas tantum sitiunt, quas tam gratanter accipiunt, non dico pauperes et ignobiles, sed etiam ipsi reges vel principes. Mentior, si haec de ipso ipsa Scriptura non loquitur. Aser, in
Abbreviated transcription (Latin):
comtristari didicit: Ut quid enĩ numicos ñ diligat. cur eiꝰ
libenter ñ indulgeat qui e hoc ei inferunt quod desid̾at:
Magis itaq quã suc corporis suis miseretur per secutoribus
ut sit iterũ atq iterũ beatus Beati enĩ nuleri cordes quoniã
ipsi misericordiã cõsequent᷑. O uirũ gloriosum. o derq quaterq
betum. Beatus propter iusticie esuriem. beatua propt̾ uolũ¬
tariã passionẽ. Sicut enĩ beati qui esuruint ⁊ scͥiunt iusticia.
sic beati qui persecutionẽ pacuuit᷑ propt̾ iplani. sic nichilominꝰ
beati mittes bcati musericordes. Et hic nost̾ aser ut sit uera¬
citer multiplicit̃q beatꝰ iustiã ardenter sitiens ꝓpt̾ ipłam li¬
beter pititur nesciens irisci facile miseretur. Quauis enĩ
multũ esuriat panem iusticie. dedignatur tamen eum comedere. nisi f
comspersus oleo misericordie. Ex multa ⁊ enĩ diuiciarũ affluentu

Expanded text:
contristari didicit? Utquid enim inimicos non diligat, cur eis contristari didicit? Utquid enim inimicos non diligat, cur eis libenter non indulgeat, qui hoc ei inferunt quod desiderat? Magis itaque quam suo corpori, suis miseretur persecutoribus, ut sit iterum atque iterum beatus: Beati enim misericordes, quoniam ipsi misericordiam consequentur . O virum gloriosum, o terque quaterque beatumstitiam; sicut beati, qui persecutionem patiuntur propter ipsam; sic nihilominus beati mites, beati misericordes. Et hic noster Aser, ut sit veraciter multipliciterque beatus, justitiam ardenter sitiens, propter ipsam libenter patitur, nesciens irasci, facile miseretur. Quamvis enim multum esuriat panem justitiae, dedignatur tamen eum comedere, nisi sit conspersus oleo misericordiae. Ex multa divitiarum etenim affluentia
Abbreviated transcription (Latin):
tam uexant. quã triunifandi assidue ministrant. hinc est quod
spretis sius impugnatorib mundanis scilicet aduersitatibus. ĩ
fratris sui persecutores carnales. scilicet delectationes. totus ef¬
fetur. et eos magna animaduersione ꝑsrquit᷑ Tantꝰ aut̃
terror impugnatores gad subito iuuadit. cum ei se aser in p̃¬
lii sui certamine adiungit. ut omnes absq mora in fugam
se comuertant cũ nec ad horã quidẽ uscissim sibi fratrib
auxilia ferentib resistere audeant. Uere utiq anime ho¬
st̾es carnales sũt delectationes. Sed quis queso locus inter
aser propt̃ deũ ñ solũ pacient̾ ferre. set eciã ardenter ap¬
petere compraobat᷑. O quã aser recte id est beatus dicitur
sec ũdum illam domini sentenciã. Beati qui perseciteione
tite ⁊ dimittet᷑ uobis. taminagnifice implere potuit. quis
tan facile quis tã ex corde illatas sibi iniurias ignoscere ua¬
luit. qua qui de corporis si cruciatib exultare magis quã

Expanded text:
tam vexent quam ei triumphandi assidue materiam ministrent. Hinc est quod, spretis suis impugnatoribus mundanis videlicet adversitatibus, in fratris sui persecutores carnales scilicet delectationes totus effertur, et eos magna animadversione persequitur. Tantus autem terror impugnatores Gad subito invadit, cum ei se Aser in praelii sui certamine adjungit, ut omnes absque mora ad fugam se convertant, cum nec ad horam quidem, vicissim sibi fratribus auxilium ferentibus, resistere audeant. Veri utique animae hostes carnales sunt delectationes. Sed quis, quaeso, locus praAser propter Deum non solum patienter ferre, sed etiam ardenter appetere comprobatur? O quam recte Aser, id est beatus, dicitur, secundum illam Domini sententiam: Beati qui persecutionem ttite, et dimittetur vobis , tam magnifice implere potuit? Quis tam facile, quis tam ex corde sibi illatas injurias ignoscere, valuit, quam qui de corporis sui cruciatibus exsultare magis quam
Abbreviated transcription (Latin):
erigit᷑ q̃ds t̾renarũ cogitacionũ ima deserens. in eorũ¬
ĩ. cõtenplacione defigit᷑. Ad pͥmũ itaq celũ ꝑtinet cogni¬
cio sui ad t̾ciũ antẽ ꝑtinet cõtemplacio der Adhoe

Expanded text:
exigitur, quando terrenarum cogitationum ima deserens, in eoruexigitur, quando terrenarum cogitationum ima deserens, in eorum contemplatione defigitur. Ad primum itaque coelum pertinet cognitio sui, ad tertium autem pertinet c
Abbreviated transcription (Latin):
ascente rachel morit᷑ quia mens ad cõtenplacione rapra
quantꝰ sit humane rõnis defectus experit᷑. Hõne rachel mor¬
tua tc̃ erat. ⁊ omnis humane racionis sensus in apostolo de¬
fet̾at. c̃ dicebat siue in corpore. siue extra corpus nescio deuͤ
scit: Nonnę ergo se existimet ad illius diuini luminis cla¬
ritatẽ argumentãdo posse penetrare. nemo se credat
humana illud raciocinacione posie cõprehend̾e. Si enum
humaua argumentacione adiri potuisset lum illud diui
se ñ quid̃ isse: sed absq dubio raptũ fuisse. Scio inquit ho¬
minẽ siue in corpore. siue extͣ corpus nescio deus scit. ra¬
spm. Sed alia est dignitas. sp̃s huniam. alia utẽ spiritꝰ
angelici ⁊ õnino est alia excellencia sp̃s diuni. humani
siadẽ sp̃s dignitatẽ qui subiacet pene ⁊ culpe. longe suꝑ¬
Ad horũ igit celorũ quodlibet cuius animus t̃e ueracit᷑

Expanded text:
ascente, Rachel moritur, quia mens ad contemplationem rapta, ascente, Rachel moritur, quia mens ad contemplationem rapta, quantus sit humanae rationis defectus experitur. Nonne Rachel mortua tunc erat, et omnis humanae rationis sensus in Apostolo defecerat, cum dicebat: Sive in corpore, sive extra corpus, nescio, Deus scit . Nemo ergo se existimet ad illius divini luminis claritatem, argumentando posse penetrare; nemo se credat humana illud ratiocinatione posse comprehendere. Si enim aliqua argumentatione adiri potuisset lumen illud divse non quidem, isse, sed absque dubio raptum fuisse: Scio, inquit, hominem, sive in corpore, sive extra corpus; nescio, Deus scit, raspiritum. Sed alia est dignitas spiritus humani, alia autem spiritus angelici, et longe alia est excellentia spiritus divini. Humani siquidem spiritus dignitatem qui subjacet poenae et culpae longe supAd horum igitur coelorum quodlibet cujusvis animus, tunc veraciter
Abbreviated transcription (Latin):
ciũ supͣ iuressius esse. nec tamen ualet studiũ suũ uel delidi¬
riũ temꝑare. Ad tant̾a nãq graciã nũꝗͣ ꝑtingit mens ꝑ pris¬
priã in dustriã. dei est hoc donũ. ñ hominis nũtũ. S absa
dubio talẽ tantãq graciã accip̃ nemo. sine ingenti studio:
ardenti desiderio. Nouit hoc rachel ⁊ itcirco studiũ multi¬
plicat. ⁊ desideriũ suũ cotidianis incrementis acriꝰ mnłlã¬
mat. In tanta itaq cotidiani conatus anxietate. in huuis¬
moodi doloris inouensitate. ⁊ benianũ orit᷑. ⁊ rachel ms¬
ritur. quia c̃ menis hominis supͣ se ipsã rapit᷑. õnes huiu
ne racionis angustias suꝑgredit Ad illud enĩ qd est sł
se eleuata. ⁊ in extasim rapta. de diuinitatis lumine cõ¬
spicit. cui õnis hamanea racio succũbtt. Quid est anim
rachel interitus. nisi. racionis defectus Benianũ itaq n

Expanded text:
tium supra vires suas esse, nec tamen valet studium suum, vel desidetium supra vires suas esse, nec tamen valet studium suum, vel desiderium temperare. Ad tantam namque gratiam, nunquam pertingit mens per propriam industriam. Dei est hoc donum, non hominis meritum. Sed absque dubio talem, tantamque gratiam accipit nemo, sine ingenti studio et ardenti desiderio. Novit haec Rachel, et idcirco studium multiplicat, et desiderium suum quotidianis incrementis acrius inflammat. In tanta namque quotidiani conatus anxietate, in hujusmodi doloris immensitate, et Benjamin nascitur, et Rachel moritur, quia cum mens hominis supra snationis, angustias supergreditur. Ad illud enim quod supra se elevata, et in extasi rapta, de divinitatis lumine conspicit, omnis humana ratio succumbit. Quid est enim Rachelis interitus, nisi rationis defectus? CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
erat qđ desiderat. ia se beniamĩ cõcepilte cognoscat
Sperando enĩ cõcipit desid̾ando parturit. Et quãto ãpliꝰ
crescit desid̾ium. tanto adꝓpinquat ad partũ. S lcimus ni
que differt᷑ aͦflig̃ animũ. Hichil enĩ sic afficit animũ.
quomͦ impaciens desid̾iũ. Quid aut̃ usionis huiꝰ dulcedi¬
ne expetit᷑ salubrius. quid sentit᷑ suauiꝰ. qͥd animus
exꝑit᷑ iocũdiꝰ: Nouit hoc rachel. nã nec racionẽ ħ lat̾e
potest. quia in huiꝰ suauitatis ꝯꝑacione õnis dulcȩdo anas¬
ra est. hĩc ẽ qd̾ nec studiũ suũ laxare. nec desid̾iũ sun
tẽꝑare potest. hic illa tanta parientis anxietas. ⁊ dolon
inm̃sitas. Unde nãq putas tanta doloris magnitudo
nisi ex indesinenti. ⁊ inpacienti desid̾io: Ceseit cotidie:
ex defid̾io lobor. ⁊ ex labore doloi. Augmentat᷑ assidue ⁊ ei
stͣidio desid̾iũ. ⁊ ex dełid̾io studiũ. Seit tam̃ rachel ħ nego¬

Expanded text:
sperat, quod desiderat, jam se Benjamin concepisse cognoscat. sperat, quod desiderat, jam se Benjamin concepisse cognoscat. Sperando enim concipit, desiderando parturit, et quanto amplius crescit desiderium, tanto appropinquat ad partum. CAPUT LXXIII.quae differtur, affligit animum . Nihil enim sic afficit animum, quomodo impatiens desiderium. Quid autem hujus visionis dulcedine expetitur salubrius? quid sentitur suavius? quid animus experitur jucundius? Novit hoc Rachel, nam nec rationem hoc latere potest, quia in hujus suavitatis comparatione omnis dulcedo amare est. Hinc est quod nec studium suum laxare, nec desiderium suum temperare potest. Hinc illa tanta parientis anxietas et doloris immensitas. Unde namque putas tanta doloris magnitudo, nisi ex indesinenti studio, et impatienti desiderio? Crescit quotidie, et ex desiderio labor, et ex labore dolor. Augmentatur assidue, et ex studio desiderium et ex desiderio studium. Scit tamen Rachel hoc nego
Abbreviated transcription (Latin):
dui adhuc ꝑ speculũ. ⁊ mneniginate udemus. ad eius ut
ita dixerĩ imaginariã uisionẽ aptius specłm ꝗͣ sp̃m ra
mundet sp̃m suũ. quisqͥs sitit uidere suũ hoc itaq spe¬
culũ ñ desinit. uerus ioseph tenere. t̾gere. ⁊ indesinãt
aspicẽ. Cenere. ne deoisũ coiruens t̾re ꝑ amorẽ inhere¬
at. Tergẽ. ne in aniũ cogitacionũ puluere sordescat.
Inspic̾ẽ ne ad in ania studia intencionis sue oculũ refle¬
ctat. Exterso aut̃ speculo. ⁊ diu diligent̾ inspecto. incip̃
ei quedã diini lumins laritas int̾ lucere. ⁊ iumen¬
sus qͥd̾a insolite uisionis radius oculis eius apparere.
hoc lumen oculos eius irradiauerat: qui dicebat. Signatũ
quã admirat᷑ inse. mirũ in modũ accendit᷑ animus ⁊ anima¬
tur. ad iudendũ lumen quod est supͣ se. Ex hac inquam
usione. uidendi deũ flanmã desidii concipit ⁊ fiduciam
sumit. Mens itaq que iã insionis huiꝰ desid̾io Flagͣt. si iã

Expanded text:
diu adhuc per speculum et in aenigmate videmus , ad ejus, ut ita dixerim, imaginariam visionem aptius speculum, quam spimundet spiritum suum, quisquis sitit videre Deum suum. Hoc itaque speculum non desinit verus Joseph tenere, tergere, indesinenter inspicere. Tenere, ne deorsum, corruens terrae per amorem inhaereat; tergere, ne in inanium cogitationum pulvere sordescat; inspicere, ne ad inania studia intentionis suae oculum reflectat. Exterso autem speculo et diu diligenter inspecto, incipit ei quaedam divini luminis claritas interlucere, et immensus quidam insolitae visionis radius, oculis ejus apparere. Hoc lumen oculos ejus irradiaverat, qui dicebat: Signatum quam admiratur in se, mirum in modum accenditur animus, et animatur ad videndum lumen, quod est supra se. Ex hac, inquam, visione videndi Deum flammam desiderii conspicit et fiduciam sumit. Mens itaque, quae jam visionis hujus desiderio flagrat, si jam
Abbreviated transcription (Latin):
uestitur quia sola illa aceio ad cõsiminationis talũ.
debitiq finis t̾minũ perducit᷑ que ꝑ discreciouis pri¬
denciã mod̾atur Hic est ille ioseph qui a patre plus cet̾is
Fratribus amatur quia cumetarũ iurtꝰ urtut᷑os cultos
ceteris iure p̾fertur hic est ioseph ille sompniator. sanpii¬
oiũ q interp̃tator. quia uera discrecio in ipło tẽptationis
articulo int̾ ipsa suggeltionũ fantasmata. ex eoru fruge

Expanded text:
vestitur, quia sola illa actio ad consummationis talum vestitur, quia sola illa actio ad consummationis talum debitique finis terminum perducitur, quae per discretionis prudentiam moderatur. Hic est ille Joseph qui a patre plus cunctis fratribus amatur, quia cunctarum virtutum virtus custos caeteris jure praefertur. Hic est ille Joseph sommiator somniorumque interpretator; quia vera discretio in ipso tentationis art
Abbreviated transcription (Latin):
suas multa presumũt. tanto sepe detrecuis atq desor¬
mius ruunt. Unde est sicut iã dixinuis. qd̃ post eos dina
nascitur quia frequent̃ deformẽ lapłũ pudoris ꝯfusio
comitat᷑. S polł natã dinã. ⁊ quasi pꝰ cõfusionis ignomiui¬
forti. Uir enũ prudens loquitur uictorias. ⁊ qui cosilio
cuncta agit. in eternũ ñ penitebit. Cũ igitur ꝯłiliaͥ
uirtus discrecionis intelligit᷑. Patet aut̃ racio cur
aucillarũ nulla. cur nec ipła quid̃ lia. sed rachel sol
potuerit talẽ filiũ gignere. Siquid̃ ñ est sensuali¬
tatis. ñ imaginacionis ñ deniq ipsius affectioni.
s solius est racionis discernere sicut ⁊ intelligere. Su
gitur per rac̾el⁊ racionẽ intellimus. cur ñ nisi de rache
ioseph nasci possit cicius inuenimus. quia quod de sola
racione discrecio oriatur minime dubitamus. Calis filꝰ
de tali matre. ioseph de rachele. disctio de rõe.

Expanded text:
suas multa praesumunt, tanto saepe deterius, atque deforsuas multa praesumunt, tanto saepe deterius, atque deformius ruunt. Unde est, sicut jam diximus, quod post eos Dina nascitur, quia frequenter deformem lapsum pudoris confusio comitatur. Sed post natam Dinam et quasi per confusionis ignominiforti . Vir enim prudens loquitur victorias, et qui cum consilio cuncta agit, in aeternum non poenitebit . Cum igitur consilii virtus discretionis intelligitur. Patet autem ratio cur ancillarum nulla, cur nec ipsa quidem Lia, sed Rachel sola potuerit talem filium gignere, siquidem non est sensualitatis, non imaginationis, non denique ipsius affectionis, sed solius est rationis discernere sicut et intelligere. Si igitur per Rachel rationem intelligimus, cur nonnisi de Rachel Joseph nasci possit citius invenimus, quia quod de sola ratione discretio oriatur minime dubitamus. Talis proles de tali matre. Joseph de Rachele, discretio de rati
Abbreviated transcription (Latin):
mus exꝑiri. ꝗͣ possimus de omnib plenam scienciã
ꝑcipere. ⁊ de singuł fufficient̾ iudicare.
ulta quid̃ de discretione legendo. multaui¬
cimus audiendo. multa ex insito nob racions
iudicio. Uerunitamen ñꝗͣ de hac ad plenum erudimur.
sine experiencie magisterio. Post õnes sequi oportet: qui
de omnib iudicare debet. Primũ ergo est ut sataganiꝰ
singulis uirtutib studiũ frequens impend̾e. qd dũ facimꝰ.
necesse est nos sepuis cad̾e. oportet nos sepe resurgẽ. ⁊ fre¬
queuti lapsu addiscẽ. qua ugilęncia. qua cautela oporte¬
at. uirtutũ bona adquirẽ uł custodire. Sic sic dũ longo
usu uirtutũ disciplina addiscit᷑. quadoq mens duu exer¬
citata ad plenã morũ discrecionẽ perducit᷑. ⁊ quasi dena¬
to ioseph uire letat᷑. Ante huiꝰ natiuitatẽ eius fratreᷤ
dũ adhuc õnia sine discrecione agut. quãto ultͣ uires

Expanded text:
mus experiri, quam possimus de omnibus plenam scientiam mus experiri, quam possimus de omnibus plenam scientiam percipere, et de singulis sufficienter judicare. Multa quidem de discretione legendo, multa discimus audiendo, multa ex insito nobis rationis judicio: verumtamen nunquam de hac ad plenum erudimur sine experientiae magisterio. Post omnes sequi oportet qui de omnibus judicare debet. Primum ergo est ut satagamus singulis virtutibus studium frequens impendere, quod dum facimus, necesse est nos saepius cadere: oportet ergo nos saepe resurgere, et per frequentem lapsum addiscere qua vigilantia, qua cautela oporteat virtutum bona aquierere vel custodire. Sic sic dum longo usu virtutum disciplina addiscitur, quandoque mens diu exercitata ad plenam morum discretionem perducitur, et quasi de nato Joseph jure laetatur. Ante hujus nativitatem ejus fratres dum adhuc omnia sine discretione agunt, quanto ultra vires
Abbreviated transcription (Latin):
sint ordinati: s etiã mod̾ati. Timor enĩ nimiꝰ sepe cadit
in desꝑatõnẽ. dolor nimiꝰ in amaritudinẽ. spes in modata
ĩ p̃sũptionẽ. amor superfluus ĩ adulationẽ. leticia super
nacua ĩ dissolutionẽ. ira ĩtẽꝑata ĩ furorẽ. In hunc itaq
modum: iurtutes in uitia u̾tuntur: si ꝑ discretionem
minime mod̾antur. Uides ne quẽ admodum cet̾e om̃s
uirtutem discretionis requirant. ne uirtutis nomen
ꝑatre plus cerĩs amatur. Qͥs enĩ nesciat uera bona i ani¬
mi. sine discretiõe nec posse ad qͥri. nec posse conseruariꝰ
Merito ergo illa uirtus singłarit̾ diligitur sine quai
nulla cõqu̾ritur nulla ꝯsũmatur. nulla cõseruat᷑. So
iux sero talem filiũ acciꝑe merem᷑. quia ad diłcrecio¬
nis perfectionẽ ñ sine magno usu. ñ nisi per nos¬
na experimenta erudimur Prius nos oportet iesi¬
gulis urtutib exerceri. ⁊ quid in una quaq polli¬

Expanded text:
sint ordinati, sed etiam moderati. Timor enim nimius saepe cadit sint ordinati, sed etiam moderati. Timor enim nimius saepe cadit in desperationem, dolor nimius in amaritudinem, spes immoderata in praesumptionem, amor superfluus in adulatdissolutionem, ira intemperata in furorem. In hunc itaque modum virtutes in vitia vertuntur, si per discretionem minime moderentur. Videsne quemadmodum caeterae omnes virtutem discretionis requirant, ne virtutis nomen patre plus caeteris amatur. Quis enim nesciat vera bona animi sine discretione nec posse acquiri, nec posse conservari? Merito ergo illa virtus singulariter diligitur sine qua nulla conquiritur, nulla consummatur, nulla conservatur. Sed vix sero talem filium accipere meremur, quia ad discretionis perfectionem non sine magno usu, nonnisi per magna experimenta erudimur. Prius non oportet in singulis virtutibus exerceri, et quid in unaquaque possi
Abbreviated transcription (Latin):
impio maior esse ꝑibet᷑. ⁊ ne cresrat a patre suo ꝓhibetur
sed eo uibelicet tenꝑe. quo sicut aqua diffusus erat. qͣ do
patris cubiculũ ascend̾at. stͥatu eius iã maculauerat.
fiuben uiqͥt primogenitꝰ meus tu sortitudo mea. prin
cipiũ doloris mei. pͥmus in donis. maior imꝑio. Effusus
E sicut aqua ñ crescas quia ascendisti cubile patris tui
mac ulasti sratrũ eius. Ecce ruben quãtũ malũ pre¬
sumpsit: quia ultra modũ excreuit. Cito inagnũ peri¬
culã icurritur si timor nost̾ per discrecionẽ nõ mo¬
uilosos eos esse. nisi intra equitatis metas coharceamꝰ.
Certe quãtũ malũ sit dolorẽ. ⁊ sp̃e modũ exced̾e: ex predic¬
to ss meoneis ⁊ leui facto. facile possimius adu̾tere. de qͥb
ꝑ iacob dicitur. Naledictꝰ furor eoꝵ qr ꝑtinax. ⁊ indignatio
eoꝵ qr dura. Caute gͦ circa õs debet custodiri. ut ñ solum

Expanded text:
imperio major esse perhibetur. Et ne crescat a patre suo prohibetur, imperio major esse perhibetur. Et ne crescat a patre suo prohibetur, sed eo videlicet tempore quo sicut aqua diffusus erat, quando jam patris cubile ascenderat, stratumque ejus jam maculaverat: Ruben, inquit, primogenitus meus, tu fomajor imperio, effusus es sicut aqua, non cresces, quia ascendisti cubile patris tui, et maculasti stratum ejus. Ecce Ruben quantum malum praesumpsit, quia ultra modum excrevit. Cito magnum periculum incurritur, si timor noster per discretionem non moulosos quidem esse, nisi eos intra aequitatis metas coerceamus. Certe quam malum sit dolorem et spem modum excedere ex praedicto Simeonis et Levi facto facile possumus advertere: de quibus per Jacob dicitur: Maledictus furor eorum quia pertinax, et indignatio eorum quia dura . Caute ergo circa omnes debet custodiri, ut non solum
Abbreviated transcription (Latin):
de quibus gaudemus pauca sunt: ad ea que habenda sꝑamus
Iudas itaq ⁊ eabulon imꝑii sui magnitudine ceteros frati. es
uincunt. uerũtamen ad mensurã ruben extẽdere se minime
possuit. Omnes itaq ruben antecedit: qui ceteris preuios lõ¬
ge post se reliquit. Sinnia enĩ que cõstat honunes amare
spare. odisse. pro ͥbus dolere. uł gaudere solent. multipliciꝰ
diligimus. plures tuuendi causas inuenimus. Quot modis
siquid̾ perdi potest. tot timoris occasiones dare pot̾. Multũ
itaq regnũ suũ rubẽ ille dilatet. s ureł ei administrat.
ñ selũ multiplicitas occultorũ. s eciã mutabilitas apparẽ¬
uim. De quo enĩ securus esse possũ qui nl habes qd̾ perdẽ ñ
polsũ. Quado hic ad sciencie plonitudinẽ ꝑtĩgo qui ĩnuine¬
rabilit̃ plura nescio. quã scia: Quia igitur timor ceteris af¬
fectibus lacus diffundit᷑. recte ruben fratrũ cõparacione

Expanded text:
de quibus gaudemus pauca sunt ad ea quae habenda speramus. de quibus gaudemus pauca sunt ad ea quae habenda speramus. Judas itaque et Zabulon imperii sui magnitudine caeteros fratres vincunt, verumtamen ad mensuram Ruben extendere se minime possunt. Omnes itaque Ruben antecedit, qui caeteros primus longe post se relinquit. Omnia enim quae constat homines amare, sperare, odisse, pro quibus dolere, vel gaudere solent, multiplicis em quam diligimus, plures timendi causas invenimus. Quot modis siquidem perdi potest, tot timoris occasiones dare potest. Multum itaque regnum suum Ruben iste dilatat, sed vires ei administrat, non solum multiplicitas occultorum, sed etiam mutabilitas apparentium. De quo enim securus esse possum, qui nil habeo quod perdere non possum? Quando hic ad scientiae certitudinem pertingo, qui innumerabiliter plura nescio quam scio? Quia igitur timor caeteris affectibus latius diffunditur, recte Ruben fratrum comparatione
Abbreviated transcription (Latin):
cedit. quia suꝑueniente timore spes cadit. Ad euis imperi¬
um sepe uidas secedit. Tabulon accedit : quia cogente ti¬
more. sepe caritas refrigescit. odiũ exurgit. Ad nutum ip¬
sius ysachar egredit᷑ ⁊ simeõ ing̾dit᷑. qͥa sub intrante tima¬
re sepe & gaudiũ excludit᷑ ⁊ dolor admittitur uidimus
sunt.: que amanius alia sũt que odio habemus. sed pro
utriusq timere solemus dũ sepe ista admittẽ. ilba fn¬
midamus incurrere. Diuidũt itaq uidas & zabulom uit̃
se regnũ. s rubem se extendit rad totũ. quia uerula¬
mor ad sola bona. uerũ odiũ ad sola mala. timor se ef¬
fundit ad hec ⁊ ad illa. Tabulom in sortis sue partẽ. sra¬
trẽ suũ admittit sẏmeonẽ. Pro adu̾sis siquid̾ dolemus
s ñ ꝓ õnib. quia ñ omnia sustinemus. Leui quã indã
quã que audeamus sperare. S cõstat nichilominis co¬
pios: dis esse materiam sperandi quã gaudendr quia habita

Expanded text:
cedit, quia superveniente timore spes cadit, ad ejus impericedit, quia superveniente timore spes cadit, ad ejus imperium saepe Judas secedit. Zabulon accedit quia, cogente timore, saepe charitas refrigescit, odium exsurgit. Ad nutum ipsius Issachar egreditur, et Simeon ingreditur, quia subintrante timore, saepe et gaudium excluditur, et dolor admittitur. Vidimus sunt quae amamus, alia sunt quae odio habemus, sed pro utrisque timere solemus, dum saepe ista amittere, illa formidamus incurrere. Dividunt itaque Judas, et Zabulon inter se regnum, sed Ruben se extendit ad totum, quia verus amor ad sola bona, verum odium ad sola mala, timor se effundit ad hoc, et ad illa. Zabulon in partis suae partem fratrem suum admittit Simeonem. Pro adversis siquidem dolemus, sed non pro omnibus, quia non omnia sustinemus. Levi quam Judas quam quae audeamus sperare. Sed constat nihilominus copiosiorem esse materiam sperandi quam gaudendi, quia habita
Abbreviated transcription (Latin):
noscitur. ꝑ quã in nobis diuine similitudinis ima¬
go reparat᷑. Quic quid homo agat: bonũ esse ꝓ
deit. nisi ex bona uoluntate procedat. Quicquid
N bona uolũtate ꝓcedit: malũ esse ñ poterit. Si¬
ne bona uoluntatẽ omnino saluari nõ potes. cũ
bona uoluntate omnino perire nõ potes. O doña
mirabile. O donum singulare. Hoc est illud primum uel prin¬
upale donũ qd̃ primogenito rubem tribuitur. quia abłq
dubio per timorẽ domini uolũtas mala in bonã conuitat᷑
Cur itaq primus eciẽ donis nͥ sit. qui primũ ⁊ principale
donũ accipit: primũ quia a bona uoluntate bonũ õne
inchoatur. Principale quia bona uolũtate hominibus ut il uiᷤ
nichil datur. Prinus in domis: maior imꝑio. Quesumus huc
rubem p̃ cet̾is ĩperio maiorẽ esse neget. qui ceteris fratri¬
b suis ꝑ sepe eciã imꝑare solet. Ante eius cõspectũ leui

Expanded text:
noscitur, per quam in nobis divinae similitudinis imanoscitur, per quam in nobis divinae similitudinis imago reparatur. Quidquid homo agat, bonum esse non potest, nisi ex bona voluntate procedat. Quidquid ex bona voluntate fit, malum esse non poterit. Sine bona voluntate omnino salvari non potes, cum bona voluntate omnino perire non potes. O donum mirabile! o donum singulare! Hoc est illud primum, vel principale donum quod primogenito Ruben tribuitur, quia absque dubio per timorem Domini voluntas mala in bonam commutatur. Cur itaque primus in donis non sit qui primum et principale donum accipit? Primum quia a bona voluntate bonum omne inchoatur; principale, quia bona voluntate hominibus utilius nihil datur. Primus in donis, major imperio. Quis hunc Ruben prae caeteris imperio majorem esse neget, qui caeteris omnibus fratribus suis persaepe etiam imperare solet? Ante ejus conspectum Levi
Abbreviated transcription (Latin):
mogenitus. uel quomodo sit pͥncipium doloris. ex super¬
us ia dictis satis ut arbitror iuanifestũ est. Quont aut᷑
sit foratudo eius ⁊ cetera que de eo dicũtur. facile ostẽ¬
di potest. Tu inquit fortitudo mea. Quis enĩ in illo ñ¬
qu̾ã prelio uictor ęxtitit. ubi sp̃s aduersus cirũe. ca¬
ro adũsus sp̃m conicupiscit. quił unquã tã ueiuns nui¬
merosum cõcupiscenꝰarũ suarũ exercitũ debellauit
si siue timore pugnauit: Recte ergo primogenitꝰ
quia a timore domiii onine bonũ inchoatur. Nec¬
te fontiudo dicit᷑ quia per timorẽ domini cor cũtra
concupiscencus suas roboratur. Recte principium
doloris sui: quia timorẽ domini utilis doloi co¬
mutatur. Ude eiũ aninu dolor cuiq suus sit ce si¬
bi utilis existat. necesse est. ut eum timor do¬
nter omnia dei dona ẜ imperio.¬
que ad salutẽ hominis spectare uidentur. pͥ¬
num ⁊ principale donũ bona uoluntas esse cag¬

Expanded text:
mogenitus, vel quomodo sit principium doloris ex supermogenitus, vel quomodo sit principium doloris ex superius jam dictis satis, ut arbitror, manifestum est; quomodo autem sit ejus fortitudo, et caetera quae de eo dicuntur, facile ostendi potest: Tu, inquit, fortitudo mea. Quis enim in illo unquam praelio victor exstitit, ubi spiritus adversus carnem, caro adversus spiritum concupiscit? Quis, inquam, tam numerosum concupiscentiarum suarum exercitum debellavit, si sine timore pugnavit? Recte ergo primogenitus, quia a timore Domini omne bonum inchoatur, recte fortitudo dicitur, quia per timorem Domini cor contra concupiscentias suas roboratur, recte principium doloris sui, quia timorem Domini utilis dolor comitatur. Ut enim animi dolor cuique suus sit, et sibi utilis existat, necesse est ut eum timor Donter omnia Dei dona quae ad salutem hominis spectare videntur primum et principale donum bona voluntas esse cog
Abbreviated transcription (Latin):
nacio ꝑ superfluũ timorẽ ad tam inpudente cogtta¬
cionũ euagationẽ deducit᷑. recte ad ruben pat̾ suusde
corruptione bele ei inproperando loquit᷑ Effulus es hẽ
aqua ñ crescas. quia ascendisti cubile patris tur⁊ inacu¬
lasti stratũ eius sed ut de affectu aliquid aper enis lo
quamur: maiorẽ p̃ ceteris. siue ad botidi siue ad mali
efficiẽnciã habere indetur si quidẽ ab illo frequẽt er i
eniꝰ asue rectitudinis statu deicit᷑: sed quolibet modo
deietta sine illo nͥquã reparat᷑. Quis enĩ de quouis pe¬
cato qualibet paruo. sine timore liberat᷑. Sine tmoss
mala nostra nũqua deserimus sine timore. bonaos¬
cuntur. si recte intelligunt᷑ ubi dicitur. ruben p
mogitus meus tu forcitudo mea. pͥncipiũ dolods
mer pͥmus in donis. maor imperio e dbi e aliis is
quitur. de quo aliqua ia diximus. Effusus es sicit
aqua nõ crescas. Quc modo aut̃ iste ruben sit pti¬

Expanded text:
natio per superfluum timorem ad tam imprudentem cogitanatio per superfluum timorem ad tam imprudentem cogitationum evagationem deducitur, recte ad Ruben pater suus de corruptione Balae ei improperando loquitur. Effusus es sicut aqua, non crescas, quia ascendisti cubile patris tui, et maculasti stratum ejus. us, majorem prae caeteris sive ad bonum, sive ad malum efficaciam habere videtur. Siquidem ab illo frequenter a suo mens rectitudinis statu dejicitur, sed quolibet modo dejecta sine illo nunquam reparatur. Quis enim de quovis peccato quamlibet parvo sine timore liberatur? Sine timore mala nostra nunquam deserimus; sine timore bona opJacob manifeste loquuntur, si recte intelligantur ubi dicitur: Ruben pmogenitus meus, tu fortitudo mea, et principium doloris mei. Primus in donis, major imperio. Effusus es quitur, de quo aliqua jam diximus: Effusus es sicut aqua, non crescas. Quomodo autem iste Ruben sit pri
Abbreviated transcription (Latin):
modi ancilla corrũpit᷑ Sed que est bale corruptio nisi cogita¬
tuit: ut quid̃ in tenpore oiacionis asiul se formcacionibus
temperare uix aut omnino ñ possit. Cũ enĩ pre nimia solli¬
citudine iter orandũ eciã sepe mundanorũ negociorũ fan¬
tasias mens ꝑ imaginacionẽ recipit: quid aliud bale quam
ad fornicaciones rubem sinũ suũ expandit Cogita mĩc gͦ
quã sit ineptũ. ut eo tempore quo debes pro eternis malis
demouendis domuino supplicare. incipias tẽporalia tantum
pericula pre oculis habere & illa sola cordos reuoluere. iloiũ
propt᷑ que ueneras oblinisci. illa quorũ obliuisci debueras
sola reminisci hinc est quod mens sepe que pͥus solebat
per imagionationẽ sola sibi futura bona uł mala omni
hora aute ponere: post modũ ꝑ supersiuũ timorẽ subas¬
ta ñ possit uł ad modicũ seculariũ curarũ incursus
a cordis secretario excludere. Quia igitur sepe imagi¬

Expanded text:
modi ancilla corrumpitur? Sed quae est Balae corruptio, nisi cogitamodi ancilla corrumpitur? Sed quae est Balae corruptio, nisi cogitatuit ut in tempore quidem orationis a suis se fornicationibus temperare vix, aut omnino non possit. Cum enim prae nimia sollicitudine inter orandum etiam saepe mundanorum negotiorum phantasias mens per imaginationem recipit, quid aliud Bala quam ad fornicationes Ruben sinum suum expandit? Cogita nunc ergo quam sit ineptum, ut eo tempore quo debes pro aeternis malis removendis Domino supplicare, incipias temporalia tantum pericula prae oculis habere, et illa sola corde revolvere, illorum propter quae veneras oblivisci, illa quorum oblivisci debueras sola reminisci. Hinc est quod mens saepe, quae prius solebat per imaginationem sola sibi futurorum bona vel mala omni hora anteponere, postmodum per superfluum timorem subacta non possit vel ad modicum curarum saecularium incursus a cordis secretario excludere. Quia igitur saepe imagi
Abbreviated transcription (Latin):
tur. quado inuisibilia dei a creatura mũdi per ea que facta sũt
intelligentia comspicunt᷑. Humodi ergo aqua cuiq eo ampliꝰ
habundat quo eius animus ini exterioꝵ sciencia copiosius se dila¬
tat. Hec utiq aqua qu̾ãto uberius excrescit. dũ omnia caute
circuspictt. tanto procul dubio formidolese sollicitudinis siluã
densiorẽ gignit. & lacius expandit. Unde recte hic dicit᷑. Effu¬
sus es sicut aqua. ñ crescas. Cauaendũ itaq sunmoꝑe est cũ mũ¬
dane scientie aqua habundat: ne multiplicis sollicitudinis ci¬
mor ultra mensurã excrescat. Certe cũ rubem adhuc pariui¬
lus esset. & annos pueriles ageret. patris sui cubile incestare
ñ presumpsit uł qͥa ñ potuit. uł qr nunime ausus fuit. Adul
tus aut̃ ut de ipso legit᷑ in tamtã prorupit audaciã ut
patris sui corrũperet cõcubinã. bale uidelic rachelis ancillã
Sed si ꝑ balam imiaginatio intelligit᷑. quomͦ piitamus huiꝰ¬

Expanded text:
a creatura mundi per ea quae facta sunt intellecta conspiciuntur . Hujusmodi cuique aqua eo amplius abundat, quo ejus animus in exteriorum scientia copiosius se dilatat. Haec utique aqua quanto uberius excrescit, dum omnia caute circumspicit, tanto procul dubio formidolosae sollicitudinis silvam densiorem gignit, et latius expandit, unde recte hic dicitur: Effusus es sicut aqua, non crescas. Cavendum itaque summopere est, cum mundanae scientiae aqua abundat, ne multiplicis sollicitudinis timor ultra mensuram excrescat. CAPUT LXIII. Ad qulus esset, et annos pueriles ageret, patris sui cubile incestare non praesumpsit, vel quia non potuit, vel quia minime ausus fuit. Adultus tamen in tantam, ut de ipso legitur, prorupit audaciam ut patris sui corrumperet concubinam, Balam videlicet Rachelis ancillam. Sed si per Balam imaginatio intelligitur, quomodo putamus hujus
Abbreviated transcription (Latin):
nalia per carnis mortificatione trucidat. Magna nãq hob¬
um strages effiçitur. ciciusq odiosus ille uicionuĩ exeretus
in fugam comĩtatur. cũ sensus corporis per disciplinã ab eui¬
gatione restringitur ⁊ appetitus carnis per abstinãciama
noluptate refrenatur. In humc itaq modũ ut omnes e¬
riri possunuus. dan ciuitatẽ nostrã conponit inrtrinsecis

Expanded text:
nalia per carnis mortificationem trucidat. Magna namque hostium strages efficitur, citiusque odiosus ille vitiorum exercitus in fugam convertitur, cum sensus corporis per disciplinam ab evagatione restringitur, et appetitus carnis per abstinentiam a voluptate refrenatur. In hunc itaque modum, ut omnes experiri possumus, Dan civitatem nostram componit intrinsecus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ eis fratres sin. ñ segnes quid̃ ad auxilia ferenda. ho¬
tasim intus cũ dan in ciuiũ pace cõponenda. aser externis as
gad in uiolentia hostium expugnanda. Gad itaq ⁊ ałer u¬
lant cõtra hostes. dan ⁊ neptalim solliciti sunt circa ciues h
ergo dan minatur. illic ueptalim blanditur. Dan terret nuns
neptalim fouet promissis. Ille punit malos. ilte reminiero
bonos. Unus terrore ge henne. corda perterret alter hel
licitatis eterne ammnos demulcet. Qnantũ ergo puta
neptalim iste dans eloquia pulcritudinis fratrẽ suum
tali negotio adinuat. qui animos auditorũ dulcedine elo
sui pene alisq mora quo uult inclinat. Aduiuiat ⁊ aseri
rius nichilominus fracrẽ suũ. muniuntq ambo eiuttaũ
tra hostiũ incursũ. hic latus uinĩ protegit. ille alterũ dis¬
dit. Gad certat in dixtro. aler dimicat in sinstro be
sidiat᷑ mundi huiꝰ prosꝑitas. aser uero ꝑsequitur nundrs
aduersitas. Sed aser hosti sus facile iłiudit. dũ partẽ qu¬

Expanded text:
eis fratres sui, non segnes quidem ad auxilia ferenda, Nephtalim intus cum Dan in civium pace componenda, Aser exterius cum Gad in violentia hostium expugnanda. Gad itaque et Aser vigilant contra hostes; Dan et Nephtalim solliciti sunt circa cives. Hinc ergo Dan minatur; illinc Nephtalim blanditur. Dan terret minis, Nephtalim fovet promissis. Ille punit malos, iste remunerat bonos. Unus gehennae terrore corda perterret, alter spe felicitatis aeternae animos demulcet. Quantum ergo putas Nephtalim iste, dans eloquia pulchritudinis, fratrem suum in tali negotio adjuvat, qui animos auditorum dulcedine eloquii sui, pene absque mora, quo vult inclinat? Adjuvat et Aser exterius nihilominus fratrem suum, muniuntque ambo civitatem contra hostium incursum. Hic latus unum protegit, ille alterum defendit. Gad certat in dextro, Aser dimicat in sinistro. Gad insidiatur, mundi hujus prosperitas; Aser vero persequitur, mundana adversitas. Sed Aser hosti suo facile illudit, dum partem
Abbreviated transcription (Latin):
spectat cura ⁊ custodia omniũ fratrũ suorũ. ad ipsũ spec¬
tat disciplina singulorũ. ad ipsũ disposicio gerendorum.
ad ipsũ prouidencia futurorũ. Ad eius officiũ ꝑtinet diligent᷑
attende. frequent̾ discutẽ quatũ animus cotidie ꝓficiat uł

Expanded text:
spectat cura, et custodia omnium fratrum suorum, ad ipsum specspectat cura, et custodia omnium fratrum suorum, ad ipsum spectat disciplina singulorum, ad ipsum dispositio gerendorum, ad ipsum providentia futurorum. Ad ejus officium pertinet diligenter attendere, frequenter discutere, quantum an
Abbreviated transcription (Latin):
acclanacione ad iinmoderatã p̾sunpcionũ audaciã effre¬
natur. immo eciã ꝑ ipsam. mentis intencione deprauata.
usq ad ypocrisis crimen deducit᷑. atq deicit᷑. Hoc est illud
crimen pessimũ. ⁊ p̾ceteris abominãdum. quia deo pre
omnib odiosũ. de quo ioseph fratres suos apud patre
accusat. sicut scritura ipsa manisfeste declarat cũ dic
Accusauit ioseph fratres suos apud patrẽ crimine pe¬
sumo. Uicium quod deus singularit᷑ detestat᷑. nullum
aliud quã ypocrisis̃ reccius intelligitur. Augrstino
namq attestante sinuilata equitas nũ est equitas. sed duplex
iniqureas. hoc uiciũ per ioseph dedegit᷑. quando msidiens malũ
ꝑ diserecionẽ dep̃henott. ⁊ arguitur. hoc uiciũ tc̃ filios corrũ¬
piti hoc uciũ tc pat̾ corrigit. quãdo affectũ tangens du¬
rius pussat. ducius occupat uerũtamen aniniũ uisq ad
dere. cicius detegere. acerbius arguere. ad officiũ ioseph

Expanded text:
acclamatione, ad immoderatam praesumptionum audaciam effreacclamatione, ad immoderatam praesumptionum audaciam effrenatur, imo etiam multoties mentis intentione depravata usque ad hypocrisis crimen deducitur atque dejicitur. Hoc est illud crimen pessimum et prae caeteris abominandum quia Deo prae omnibus odiosum, de quo Joseph fratres suos apud patrem suum accusat, sicut Scriptura ipsa manifeste declarat, cum dicit: Accusavit Joseph fratres suos apud patrem crimine pessimo . Vitium quod Deus singulariter detestatur, nullum aliud quam hypocrisis rectius intelligitur. Augustino namque attestante, simulata aequitas non est aequitas, sed duplex iniquitas. Hoc vitium per Joseph detegitur, quando insidians malum per discretionem deprehenditur, et arguitur. Hoc vitium tunc filios corrumpit, hoc vitium tunc pater corrigit, quando affectum tangens durius pulsat, diutius occupat, verumtamen animum usque ad dere, citius detegere, acerbius arguere. Ad officium Joseph
Abbreviated transcription (Latin):
ad dext̾am. siue ad sinistrã declinare. nil segnit̾. nil p̾cipita¬
nter agere. nil ante denpus p̾sumere. nil ultra tenporis opor¬
tunitatẽ differre. Hinc ĩnt̾ illa ipsũ ⁊ fratres euis discordi¬
a grauis ⁊ ira pene implacabilis. de qua scritura nͥ tacet. cũ
manifeste ꝓnũciet. qd oderant eũ fratres sui. nec poterãt
ei quicꝗͣ pacifice loqui. Monita enĩ ioseph uident᷑ eis ualde
grauida. dura instituta. consilia importabilia. Quid enim
durius: quid difficiluis. ꝗͣ nil faciendũ neglig̾e. ⁊ in omini
numꝗͣ. mensurã excedere: Crede michi nichil a se animus
difficilius extorquet quã ut in omni affectione sua modũ
seruet. Sepe ⁊ enĩ fratres ioseph aliquid magnũ moliente
dũ eis undiq acclamat᷑. enge. euge. solent ñ solũ ad mutili¬
a. uerũ eciã ad impossibilia conatus sui manus extendere.
frequent̾ siquid̃ animi affectus. ex huius modi adulanciũ

Expanded text:
ad dexteram sive ad sinistram declinare, nil segniter, nil praecipitaad dexteram sive ad sinistram declinare, nil segniter, nil praecipitanter agere, nil ante tempus praesumere, nil ultra temporis opportunitatem differre. Hinc illa inter ipsum et fratres discordia gravis, et ita pene implacabilis, de qua Scriptura non tacet, cum manifeste pronuntiet, qui oderant eum fratres sui, nec poterant ei quidquam pacifice loqui. Monita enim Joseph videntur eis valde gravia, dura instituta, consilia importabilia. Quid enim durius, quid difficilius, quam nil faciendum negligere, et in omnimensuram excedere? Crede mihi, nihil a se animus difficilius extorquet, quam ut in omni affectione sua modum servet. Saepe etenim fratres Joseph magnum aliquid molientes dum eis undique acclamatur: Euge, euge, solent non solum ad inutilia, verum etiam ad impossibilia conatus sui manus extendere. Frequenter siquidem animi affectus ex hujusmodi adulantium
Abbreviated transcription (Latin):
excellentia: testantur illa ioseph sompnia. testant᷑ patris
eius uerba ubi legit᷑. Nũ ego ⁊ mat̾ tua. ⁊ fratres tui adora¬
bimus suꝑ t̾rã : Hũc ioseph ⁊ pat̾. & mat̾. ⁊ fratres adorant
quia aut spontanea uoluntate. aut coacti necessitate. quã¬
doq discrecioni obtẽperant. Per discrecionẽ siquid̾ sol ille mũ¬
Oi intellectualis. interior ille ocolus cordis. intencio uideli¬
cet mentis dirigit᷑ per discrecionẽ ipsa de qua oritur subti¬
litas racionis acuitur. per discrecionẽ tota illa urtutũ fͣt¬
na germanitas modificat᷑. ⁊ urtutũ quelibet que eius con¬
silio ñ adquiescit que se discrecioni ñ subdit. cicuis uirtu¬
tis nomen amittit. Ipse est qui fratrũ suorũ negligencias
nͥ negligit̃ ipse est qui eoiũ excessus arguit. Iplo presents̃
nan. licet eis quidꝗ. ultra uires p̾sumere. ipso p̾sente nichi
per negligentiã pret̾mittẽ. In eius p̾sencia ñ eis licet siue

Expanded text:
excellentia testantur ipsa Joseph somnia, testantur patris ejus verba, ubi legitur: Nunquid ego, et mater tua, et fratres tui adorabimus te super terram? Hunc Joseph et pater, et mater, et fratres adorant, quia aut spontanea voluntate, aut coacti necessitate quandoque discretioni obtemperant. Per discretionem siquidem sol ille mundi intellectualis interior ille oculus cordis intentio videlicet mentis dirigitur, per discretionem de qua oritur subtilitas rationis acuitur, per discretionem illa tota virtutum fraterna germanitas modificatur, et virtutum quaelibet quae ejus consilio non acquiescit, quae se discretioni, non subdit, citius virtutis nomen amittit. Ipse est qui fratrum suorum negligentias non negligit, ipse est qui eorum excessus arguit. Ipso praesente, non licet eis quidquam ultra vires praesumere; ipso praesente, nihil per negligentiam praetermittere. In ejus praesentia non eis licet sive
Abbreviated transcription (Latin):
dum quod uiũ quodq exigit. salutis remedia querere. q̃¬
sita adhibere. Ipsũ nosse oportet. ñ solũ uicia sua. s eciam
graciarũ niunera. ⁊ uirtutũ merita. ħ et ipsa diligent̃
distiugẽ. ⁊ que sũt bona nature. uł que dona gracie sub¬
tilit̾ pensare. Promptũ habere debet. quib temptacinũ
machinis malignus eũ spiritꝰ impugnet. qnͣtis spiritu¬
Alium gandiorũ cõsolacionibus habundet. ꝙͣ frequenter
diuinus eũ spiritꝰ iusitet. quomꝰ tan ab ipso cum sit unus
anien uniformit̾ eodẽꝙ modo senꝑ tangitur. s ne spũ
sapiencie. nc̃ sp̃u intellectꝰ nc̃ spiritu cõsilii. uł alis qͥb¬
libet enis effectib repletur. Et ut breuit̃ omnia comebudã.
debet hic nost̾ ioseph totũ int̾ioris ⁊ ext̃ioris hominis statũ
& habitũ in quatũ possibile est plene cognosc̾e. nec solũ qͣs
sit. uerũ eciã quał esse debeat. subtilit̾ querere. diligenter

Expanded text:
dum quod unumquodque exigit, salutis remedia quaerere, quaesita adhibere. Ipsum nosse oportet non solum vitia sua, sed et gratiarum munera et virtutum merita, sed et ipsa diligenter distinguere, et quae sint bona naturae, vel quae dona gratiae subtiliter pensare. Promptum habere debet quibus tentationum machinis malignus eum spiritus impugnet, quantis spiritualium gaudiorum consolationibus abundet, quam frequenter divinus eum spiritus visitet, quomodo ab ipso cum sit unus non tamen uniformiter, eodemque modo semper tangitur, sed nunc spiritu sapientiae, nunc spiritu intellectus, nunc spiritu consilii, vel aliis quiblibet ejus affectibus repletur. Et ut totum breviter concludam, debet hic noster Joseph totum interioris et exterioris hominis statum et habitum inquantum possibile est, plene cognoscere, nec solum qualis sit, verum etiam qualis esse debeat subtiliter quaerere, diligenter
Abbreviated transcription (Latin):
moriam: amputata licencia amate conisuetudinis ⁊e
uolore. qd possidetur cũ amore. Secũdo die cõsiderationis secude.
nuientt se aninius ꝑ detrinienta corpons peruenisse ad danpna men¬
ts̃. n fec utiꝵ dolor quato ustior tanto fortassis ⁊ grauor. Ce¬
io die cõsidericionis t̾cie. deprehendit se grauia ꝓtulisso de senten¬
s propria. sed grauiora expectare debere de sentencia diiuna. h̃
t ille dies tercuis. in quo teste scriptura dolor solet esse grauiꝰ¬
linus. Airitus eñ piitas dolor mentem transuerberat. cũ diligẽ¬
tucosiderit. Mialũ quod pertulit. malũ quod cõmisit mali qd̃ ꝓnie¬

Expanded text:
moriam amputata licentia amatae consuetudinis, etmoriam amputata licentia amatae consuetudinis, etdolore quod possidebatur cum amore. Secundo die considerationis secundae invenit se animus per detrimenta corporis pervenisse ad damna mentis, et fit utique dolor quanto justior, tanto fortassis et gravior. Tertio die considerationis tertiae deprehendit se gravia pertulisse de sententia propria, sed graviora exspectare debere de sententia divina. Hic est ille dies tertius in quo, testante Scriptura, dolor solet esse gravissimus. Quantus enim putas dolor mentem transverberat cum diligenter considerat malum quod pertulit, malum quod commisit, malum