comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
xerant : inuno die mensis sexti. factum ẽ uerbum dñi in
manu aggei ꝓphecȩ. ut deserens populus secđm annũ
darii regis qui ab unione diudit. & sextũ m̃sem qui p̃teri¬
erat & quinumerus laborideputatur. adunionem reũ¬
teretur dĩ & in parem numeri solumq: sequeretur:
quem mundum esse gentilis quoq po&a nouit dicens. nu
quem ueniat & quem doceat inmanu aggei ꝓphecȩ quia
bona habebat opera & incuius factis poterat chsermo
requiescere : Porro ubimanus sanguine plenȩ sunt
& interficitur Iłis & audet populus dicere sanguiseius
suꝑnos & suꝑfilios nr̃os. ibi non fit sermodĩ : Usq: hodie in¬
mundas habens manus carneus ifrł. extendit eas ad dñm:
Sed quia sanguine plenȩ sunt. loquitur adeos dñs ꝑꝓ
phetam & si ex tenderits manus ur̃as. auerta mocu¬
los meos a uobis manus enĩ ur̃ȩ sanguine plenȩsunt :

Expanded text:
xerant: in uno die mensis sexti factum est verbum Domini in xerant: in uno die mensis sexti factum est verbum Domini in manu Aggaei prophetae, ut deserens populus secundum annum Darii regis, qui ab unione dividit; et sextum mensem qui praeterierat, et qui numerus labori deputatur, ad unionem reverteretur Dei, et imparem numerum solumque sequeretur: quem mundum esse gentilis quoque poeta novit dicens : . quem veniat et quem doceat, in manu Aggaei prophetae, qui bona habebat 739 opera, et in cujus factis poterat Dei sermo requiescere. Porro ubi manus sanguine plenae sunt, et interficitur Jesus, et audet populus dicere: Sanguis ejus super nos, et super filios nostros , ibi non fit sermo Dei. Usque hodie immundas habens manus carneus Israel, extendit eas ad Dominum; sed quia sanguine plenae sunt, loquitur ad eos Dominus per prophetam: Si extenderitis manus vestras, avertam oculos meos a vobis: manus enim vestrae sanguine plenae sunt .
Abbreviated transcription (Latin):
cernitur. in in mundo numero & post unionem uirginita¬
tis & para drsinuditatem tonicas significante pellicias:
Deniq: ingenesi cũ in primo diedictum sit & intertio & inquar
to & inquinto & insexto postcon sumationem operũ singu¬
lorum & uidit ds̃ quia bonũ ẽ : Insecundo iuxta ebraicũ & a¬
quilam & symmachum & theodotiam non hab&: neque enĩ
poterat secundus dies quinumerum facit qui ab unione
diuidit qđ bonus esset dĩ sapientia cõꝓbari: mensisquoq
sextus adscribitur . quinon habet sollemnitates cũ sicut m̃¬
sis septimus sed uicinus ẽ dierum sex inquibus factus ẽ mun¬
dus in quolaboratur. & in sudore facie comeditur panis
& terra generat nobis tribulos & spinas & cum semen¬
tem acceperit tritici: lolio magis auenisq: fecunda:
Sed quia iã altare ȩdificatum fuerat & aduersum hos¬
tesre pugnantes tẽplũ uoluerant exstruere nec extru¬

Expanded text:
cernitur, in immundo numero, et post unionem virginitacernitur, in immundo numero, et post unionem virginitatis et paradisi nuditatem, tunicas significante pelliceas. Denique in Genesi cum in primo die dictum sit, et in tertio, et in quarto, 738 et in quinto, et in sexto, post consummationem operum singulorum: Et vidit Deus quia bonum est: in secundo, juxta Hebraicum, et Aquilam, et Symmachum, et Theodotionem non habetur. Neque enim poterat secundus dies, qui numerum facit qui ab unione dividit, quod bonus esset, Dei sententia comprobari. Mensis quoque sextus ascribitur, qui non habet solemnitates Dei, sicut mensis septimus; sed vicinus est dierum sex, in quibus factus est mundus . In quo laboratur, et in sudore faciei comeditur panis: et terra generat nobis tribulos et spinas, et cum sementem acceperit tritici, lolio magis avenisque fecunda est. Sed quia jam altare aedificatum fuerat, et adversum repugnantes hostes templum voluerant exstruere, nec exstru
Abbreviated transcription (Latin):
nanno secundo darii regis. in mense sexto. Indie una
mensis factum ẽ uerbum dñi in manu aggei ꝓph&e
Quia populus qui uidebatur sibi redisse decaptiuitate.
nec dum ȩdificauerat tẽplum nec muros extruxeratcuu¬
tatis nec habebat gloriã pristinȩ hieru salem sed habi¬
ualle dimersis ꝓpterea non adeos fit uerbum dĩ sub
rege erediia siue amon siue iosia: qui quã diustabat
ꝑsarũ principe de quo & daniel mystice in suouolu¬
mhine refert.: Darius aut in linguanrã sonat ge¬
nerationes factȩ siue quȩ fuerunt: qđ grece
dicitur. sene ase sori yias. nec merebatur absque templo
populus & deorsum habitans aliũ habere regem nisi qui
generationibus serui ebat . & amabat carnem : & primam
sententiam ineruditi adhuc hominis & eiecti de paradỹso
custodiebat crescite & multiplicamini & replete terrã:
Ergo quia cdarius amator erat contus & socius draconis cuius
omnis uirtus in lũbo ẽ. ldcirco in secundo anno. uisio populo

Expanded text:
o secundo Darii regis, in mense sexto, in die una mensis factum est verbum Domini in manu Aggaei prophetae. Quia populus qui videbatur sibi redisse de captivitate, necdum aedificaverat templum, nec muros exstruxerat civitatis, nec habebat gloriam pristinae Jerusalem: sed habivalle demersis: propterea non ad eos fit sermo Dei sub rege Ezechia, sive Amon, sive Josia; qui quamdiu stabat io rege, Persarum principe, de quo et Daniel mystice in suo volumine refert. Darius autem in lingua nostra sonat, generationes factae, sive, quae fuerunt: quod Graece dicitur γενεαὶ γενόμεναι: nec merebatur absque templo populus et deorsum habitans alium habere regem, nisi qui generationibus serviebat, et amabat carnem, et primam sententiam ineruditi adhuc hominis, et ejecti de paradiso custodiebat: Crescite et multiplicamini, et implete terram . Ergo quia Darius amator erat coitus, et socius draconis, cujus omnis virtus in lumbo est : idcirco in secundo anno visio populo
Abbreviated transcription (Latin):
q: saluator rex & magnus sacer dos : cuius typum secđm
id qđ rex erat porta bat ⁊ orobabel : Secđm id aũt qđ pon¬
tifex: portabat cognominabilis eius iesus qui inter p̃tat᷑¬
xp̃s : itiao salus id ẽ dni salus & est filius io se dech qđ
& ipsum in linguã nr̃am ueratur ião iustus id ẽ dñsius

Expanded text:
 Salvator, rex et magnus sacerdos, cujus typum secundum id quod rex erat, portabat Zorobabel: secundum id autem quod Pontifex erat, portabat homonymus ejus Jesus, qui interpretatur JAO salus, id est, Domini salus  , et est filius Josedec, quod et ipsum in linguam nostram vertitur JAO justus, id est, Domini
Abbreviated transcription (Latin):
Igitur quȩ locutus sit audiamꝰ: fuit quondã in isrł dom̃
dĩ quȩ nunc ita deserta ẽ. ut nec fuis se credatur. ex quo
quȩ fuerat dilecta. fastaẽ ñ dilesta & qui ñ popula sđi
coepit ẽẽ populus dĩ : & ẽ dom̃ꝰ illa quondã gloriosa nunc
in conspectu ⁊ oro babel & hiesu & reliquiarũ populiqua¬
si non sit : hoc aũ ñ solũ de tẽpliȩdificns quȩ cernimus cor¬
ruis se. accipere debemus sed de omnibus quȩ quon clam p̃¬
clara habuere iudȩi: Verũ tamen quia prior factaẽ do¬
mus quasi non subsistens ꝑuocat᷑ t orobabel dux & hue
& populus eius qui quondam terrȩ fuit populus. faci

Expanded text:
Igitur quae locutus sit audiamus. Fuit quondam in Israel domus Igitur quae locutus sit audiamus. Fuit quondam in Israel domus Dei qui nunc ita deserta est, ut nec fuisse credatur; ex 756 quo quae fuerat dilecta, facta est non dilecta, et qui non populus Dei, coepit esse populus Dei. Et est domus illa quondam gloriosa: nunc in conspectu Zorobabel et Jesu et reliquiarum populi quasi non sit. Hoc autem non solum de templi aedificiis quae cernimus corruisse, accipere debemus; sed de omnibus quae quondam praeclara habuere Judaei. Verumtamen quia facta est prior domus quasi non subsistens, provocatur Zorobabel dux, et Jeur, et populus ejus qui quondam terrae fuit populus, faci
Abbreviated transcription (Latin):
te domus & quȩ superatura sit domum pristinamni¬
hil ita facere ut pacem ldcirco & hancspondeor da¬
bo enĩ in loco isto pacem dicit dñs exercituũ : ut pax
quȩ superat omnem sensum. custodiat domũ meam.
& sit in pace locus meus: has interim ΠAΡAΦPACTIRVC
expositionis lineas duxerim ut his ad sublimiorem in¬
telle gentiã &iã nolus tacentib: prudens lestas ascen¬
dat: sitergo sermodĩ ad eos qui operari coeperant.
indomo iñ i omni potentis. Iam in requie. idest in mense sẽ¬
ptimo & intrinitatis plenissimo sacramento. uicesima
prima mensis & ad aggeum dĩfesta cȩle brantem qui
rursum manum suam sermoni dñi p̃parauerat. &dicit
adeum: loquere adtorobabel detribuiuda & adiuesũ
sacer dotemmagnũ qui ꝑ nobis & homo fieri dignatus
ẽ & sacer dos & ad reliquias populi : Ad cõparationem
eñĩ totius orbis. parua pars fuit in principio credentiũ:

Expanded text:
tae domus, et quae supernatura sit domum pristinam, nitae domus, et quae supernatura sit domum pristinam, nihil ita facere, ut pacem, idcirco et hanc spondeo. Dabo enim in loco isto pacem, dicit Dominus exercituum: ut pax quae exsuperat omnem sensum, custodiat domum meam, et sit in pace locus meus. Has interim παραφραστικῶς expositionis lineas duxerim, ut ex his ad sublimiorem intelligentiam, etiam nobis tacentibus, prudens lector ascendat. Fit ergo sermo Dei ad eos qui operari coeperant in domo Domini omnipotentis, jam in requie, id est, in mense septimo, et in Trinitatis plenissimo sacramento, vicesima prima mensis, et ad Aggaeum Dei festa celebrantem, qui rursum manum suam sermoni Domini praeparaverat, et dicit ad eum: Loquere ad Zorobabel de tribu Juda, et ad Jesum sacerdotem magnum, qui pro nobis et homo fieri dignatus est et Sacerdos, et ad reliquias populi: ad comparationem enim totius orbis, parva pars fuit in principio credentium.
Abbreviated transcription (Latin):
hie su& om̃s populi confor tamini & facite opus
indomo mea. ego enĩ sum uobiscum & sermo meas
quẽ nobiscum pepegi. Cume grederemini deterra
ȩgypti & sp̃s meus non recedet a uobis: nolite time¬
sina monte sum uisus. cõmoui cȩlum & terram e
mare rulirum & desertum ut uobiscum ponerente¬
stam̃tũ : Munc aũ polliceor uobis meadhuc semel
cglum & terram & mare & aridã cõmoturũ util¬
lis cõmotis onoueantur. om̃fgentes & ueniantiu¬
.xtalxx quȩ electa sunt dñi decunctis gentibus.
Iuxta ebraicũ uero uenet desideratus cunctis gen¬
tibus dñs nr̃ atq: saluator: tuncim plebodomum
istam maioregloria quã priorem : & semꝑ uobis ad¬
dam dicit dñs omnipotens: & ne forsitan sponsorẽ
& meģ sunt cunctȩ opes : Ego in or namentũ tẽpli.
aurum argentum q: donabo ut inauor fiat liuius
domus gloria quã prioris: & quia difficile iudet᷑
qđ polliceor & humana infidelitas admaiora pro¬

Expanded text:
Jesu, et omnis popule, confortamini, et facite opus Jesu, et omnis popule, confortamini, et facite opus in domo mea: Ego enim sum vobiscum, et sermo meus quem pepigi vobiscum, cum egrederemini de terra Aegypti. Et spiritus meus non recedet a vobis: nolite timeSina monte sum visus, commovi coelum et terram, et mare Rubrum, et desertum, ut vobiscum ponerem Testamentum; nunc autem polliceor vobis me adhuc semel coelum et terram, et mare et aridam commoturum, ut illis commotis, moveantur omnes gentes, et veniant juxta LXX quae electa sunt Domini de cunctis gentibus; juxta Hebraicum vero, veniet desideratus cunctis gentibus Dominus noster atque Salvator. Tunc implebo domum istam gloria majore quam priorem, et semper vobis addam, dicit Dominus omnipotens. Et ne forsitan sponsorem um, et meae sunt cunctae opes. Ego in ornamentum templi aurum argentumque donabo, ut major fiat hujus domus gloria quam prioris. Et quia difficile videtur quod polliceor, et humana infidelitas ad majora pro
Abbreviated transcription (Latin):
dio ur̃m : Nolite timere . quia hȩc dicitm̃s exerci¬
tuum : Ad huc unũ modicum ẽ & ego cõmouebo cę¬
lum & terram & mare & aridam & mouebo om¬
nesgentes & ueniet desideratis cunstis gentib::
& implebo domũ istam gloria dicit dñs exercituũ :¬
Meum ẽ argentum & meũ ẽ aurum dicit dñs exer¬
citiũ: magnaerit gloria domus istius nouissimȩ:
plus quã primȩ dic̃ dñs exercituũ: & in locoistoda¬
bo pacem dic̃ dñsexercituum: Eodẽ annosed¬
dibus. & ꝑfecta in mysterio trinitatis requie. ter¬
tio factum ẽ uerbũ chũ inmanuaggei ꝓphete: qui
rũ se extendens ita cotidie laborabat quasi p̃ceden¬
tiũ operum nihil haber& : Diciturergo ei : loque¬
re ad torobabel & ad hiesum & ad reliquũ populum qui
uider̃ antiquã domũ dĩ & nunc inter sint instrcu¬
rationi eius : numquid ad cõparationẽ prioris non
lassas manus dimittere: Sed e tuzo robabel & tu

Expanded text:
dio vestrum nolite timere quia haec dicit Dominus exercidio vestrum nolite timere quia haec dicit Dominus exercituum adhuc unum modicum est et ego commovebo caelum et terram et mare et aridam et movebo omnes gentes et veniet desideratus cunctis gentibus et implebo domum istam gloria dicit Dominus exercituum meum est argentum et meum est aurum dicit Dominus exercituum magna erit gloria domus istius novissimae plus quam primae dicit Dominus exercituum et in loco isto dabo pacem dicit Ddibus, et perfecta in mysterio Trinitatis requie, tertio factum est verbum Domini in manu Aggaei prophetae, qui rum se extendens , ita quotidie laborabat, quasi praecedentium operum nihil haberet. Dicitur ergo ei: Loquere ad Zorobabel, et ad Jesum, et reliquum populum, qui viderunt antiquam domum Dei, et nunc intersunt instaurationi ejus, numquid ad comparationem prioris, nonlassas manus dimittite, sed et tu, Zorobabel et tu,
Abbreviated transcription (Latin):
tur. & dicit quia adliuc inmateria sumus & grauicor¬
de circum cidimur. & seruimus generationibus exstru¬
ere nos quidem tẽplũ & intrare domũ dĩ quasi desomno
graui suscitari sp̃m nr̃m. sed adhuc inuicesimo quarto
die idipsum facere:
nseptimo mense uicefima & prima mensis. factum ẽ
uerbum dñi inmanuaggei ꝓphetȩ dicens : loqueread
torobabel filium salathiel ducẽ uida & ad huie sũ filiũ
io sedech. sacer dotem magnũ & ad reliquos populidice¬
ns : quis in uobis ẽ de relictus qui uidit domũ istã inglo¬
ria sua prima. & quid uos uidetis hant nunc nũꝗd ñ
itaẽ quasi non sit inoculis urĩs: & nunc confortare
t oro babel dic̃ chĩs confortare hie sufili iose dechsaces¬
dosmagne e. confortare omnis populus terrȩ di¬
cit dñs exercituũ. & facite quõ ego uobis cũ sum di¬
cit dñs exercituũ uerbũ qđ placui uobiscum cũegre¬
deremini deterra ȩgypti & sp̃s meus erit in me¬

Expanded text:
tur. Et dicit: quia adhuc in materia sumus, et gravi cortur. Et dicit: quia adhuc in materia sumus, et gravi corpore circumdamur, et servimus generationibus, exstruere quidem nos templum, et intrare in domum Dei, et quasi de somno gravi suscitari spiritum nostrum; sed adhuc in vicesimo quarto die idipsum facere. In septimo mense, vicesima et prima mensis, factum est verbum Domini in manu Aggaei prophetae dicens: LZorobabel filium Salathihel ducem Iuda et ad Iesum filium Iosedech sacerdotem magnum et ad reliquos populi dicens quis in vobis est derelictus qui vidit domum istam in gloria sua prima et quid vos videtis hanc nunc numquid non ita est quasi non sit in oculis vestris et nunc confortare Zorobabel dicit Dominus et confortare Iesu fili Iosedech sacerdos magne et confortare omnis popule terrae dicit Dominus exercituum et facite quoniam ego vobiscum sum dicit Dominus exercituum verbum quod placui vobiscum cum egrederemini de terra Aegypti et spiritus meus erit in me
Abbreviated transcription (Latin):
sitime amus a facie dñi : & credam & ingrediam tẽplũ di&
eaquȩ domodĩ digna sunt ꝑp&remas : Quõ uero ad huc in sȩ¬
culo sumus & tẽpus ȩdificationis nr̃ȩ subdario rege uersat
inquogeneratione coniugi carniq: seruit̃. Id crco insexto
numero quo factus ẽ mundus & in secundo anno quidiuicdit
unionem materio enĩ in quo mundire paratio sobolisq
consistit duplicẽ numerũ diligit : Ingrecdim̃ domũdi &u
obus enĩ duodecim numerus. uicesimi quarti numeri
sc̃s̃ ẽ & inuerȩ circumcisionis typo accipit triplica¬
tus. uicesimiũ quartũ numerum facit: figuralit̃
nos docem̃ ut ȩdificemus domũ dñi. inamputatione
carnis & uitiorũ circum cisione. & uerã puritatem
eẽ credamꝰ in nomine patris & filii & sp̃s scĩ: Porro
tuor referet adelem̃ta mundi ex quibus subsistimus sex
uero ad conditionem mundi in quo ipsa elementa uersan¬

Expanded text:
si timeamus a facie Domini, et credamus, et ingrediamur templum Dei, si timeamus a facie Domini, et credamus, et ingrediamur templum Dei, et ea quae domui Dei digna sunt perpetremus. Quoniam vero adhuc in saeculo sumus, et tempus aedificationis nostrae sub Dario rege versatur, in quo generationi, conjugiis carnique servitur: idcirco in sexto numero quo factus est mundus, et in secundo anno qui dividit unionem materia enim in qua mundi reparatio sobolisque consistit, duplicem numerum diligit, ingredimur domum Dominobus enim duodecim numeris, vicesimi quarti numeri sanctus est, et in verae circumcisionis typo accipitur, triplicatus vicesimum quartum numerum facit, figuraliter nos docemur, ut aedificemus domum Domini in amputatione carnis, et vitiorum circumcisione, et veram puritatem esse credamus in nomine Patris et Filii et Stuor refert ad elementa mundi, ex quibus subsistimus; sex vero ad conditionem mundi, in quo ipsa elementa versan
Abbreviated transcription (Latin):
elem̃tio principiis ermonũ đi quȩ eos ꝓhiberent dice¬
re : nec dum uenit tẽpus domus dni ȩdificande. &
habitare in domibus concauis & ut supꝰ chixi inimadimes¬
gi: Prouocarentur uero ponere corda sua suꝑuias suas
& memiinis sent ꝓpter neglegentiã quanta ꝑpessi
fuerint & ut ascenderent inmontem &cederent ligna
& ȩdificaxent domum dñi & non paterentur eaquȩ
fuerant ante ꝑpessi: Deniq: in his uiginti & duobus
diebus. timuit populus a facie đi & in gressisunt in
die uicesimo & quartomensis in sextomense an no
secundo darii regis. & faciebant opus indomo dñi ex¬
er cituũ disui : Precipitur aũ nobis ut ȩdificari
possit domus sp̃italis insacerdotium scm ad offe¬
rendas spitales uictimas placentes dõ tales nos p̃¬
hũ & faciamus oper adnĩ : Iamenĩ torobabel degenere
dauid & hiesus sacerdos inȩternum suscitatus ẽ a patre in

Expanded text:
elementa principii sermonum Dei, quae eos prohiberent diceelementa principii sermonum Dei, quae eos prohiberent dicere, Nec dum venit tempus domus Domini aedificandae, et habitare in domibus concavis, et ut supra dixi, in ima demergi. Provocarentur vero ponere corda sua super vias suas, et meminissent propter negligentiam quanta perpessi fuerint. Et ut ascenderent in montem, et caederent ligna, et aedificarent domum Domini, et non paterentur ea quae fuerant ante perpessi. Denique in his viginti et duobus diebus, timuit populus a facie Domini, et ingressi sunt in die vicesimo quarto mensis, in sexto mense anno secundo Darii regis, et faciebant opus in domo Domini exercituum Dei sui. Praecipitur autem nobis, ut aedificari possit domus spiritualis in sacerdotium sanctum, ad offerendas spirituales victimas placentes Deo, tales nos prDomini, et faciamus opera Domini. Jam enim Zorobabel de genere David, et Jesus sacerdos in aeternum suscitatus est a Patre in
Abbreviated transcription (Latin):
& popere : opera: cetera similiter : Vbicumq: aũ nos
ponimꝰ dñm exercitũ. Illidiuerse. aut dñm omni¬
potentẽ aut dñm sab aoth. aut dñm uir tutum in¬
ter p̃tantur : Suscitatur ergo sp̃s torobabel & spĩ
hiesu : inter imsecundũ literam ut regnũ & sacerdo¬
tium ȩdificent tẽplũdi: Suscitatur &iam sp̃s popu¬
li quuneis ante dor miebant. non corpus. non ani¬
ma sed ut diximur sp̃s qui magis scit ȩdificare tẽplũdĩ:
Et ingressi foris enĩ fuerant. faciebant operaquȩ
digna erant penetralibus domus dñi: Ineodem an¬
nodarii regis quo & supͣ. in eo mense quie in principio
positus ẽ sed non in eodem die: Ibi enĩ unus dies men¬
sis ponitur. hic uero uicesimus quartus : Vtinterpri¬
mum diem quo dñs loquitur ꝑ aggeũ & uicesimum
quartum quo ingressisunt & faciebant opus indomo
dñi uiginti duos diesme diifuerint . quot & literȩsunt
apud ebreos: Necesse enĩ habuerant doceriquȩ eẽnt

Expanded text:
tera similiter. Ubicumque autem nos ponimus, Dominum exercituum, illi diverse aut Dominum omnipotentem, aut Dominum sabaoth, aut Dominum virtutum interpretantur. Suscitatur ergo spiritus Zorobabel et spiritus Jesu, interim secundum litteram, ut regnum et sacerdotium aedificent templum Dei. Suscitatur etiam spiritus populi, qui in eis ante dormiebat, non corpus, non anima; sed ut diximus, spiritus, qui magis aedificare scit templum Dei. Et ingressi, foris enim fuerant, faciebant opera, quae digna erant penetralibus domus Domini: in eodem anno Darii regis quo et supra, in eo mense qui et in principio positus est; sed non in eodem die. Ibi enim unus dies mensis ponitur: hic vero vicesimus quartus, ut inter primum diem, quo Dominus loquitur per Aggaeum, et vicesimum quartum, quo ingressi sunt, et faciebant opus in domo Domini, viginti duo dies medii fuerint, quot et litterae sunt apud Hebraeos. Necesse enim habuerunt doceri quae essent
Abbreviated transcription (Latin):
anima nineue in defensionẽ tuitene .: nec patiaris de
principali cordis effluere : Qđaũ post hȩc additur:
incide inlutũ. & conculcare in paleis: Alius forsitan
ȩstimat dicide anima : quȩ in fixa in lutom corporis
& paleis huius mundi: uacu is scilicet & calucis tota
hoc eadem dici: custine tẽptationis iniurias quibus
tradita es poenas quas merito tuo pateris : quia sisuꝑ
uacua huiusmundi & fragilia gradieris ne gotic scias
te ꝓremedio sustinere: Sitam̃ obtinueris sũꝑ laterem
e carnem animȩ imperio subiue aueriss deniq: seqͥtur
ibi comedette ignis : sinon fueris suplaterem & do¬
minationem non habueris in carne. sed manseris
in latere : & amaueris paleas & in carne iuxta car¬
nem uixeris: non solũ ardentia iniici iaculate uo¬
rabunt sed & gladius eius int̃ficiet: & in similitudinẽ
docustarum quicꝗđ inteuirens uidebat & naturȩ bono

Expanded text:
anima Ninive, in defensionem tui tene, nec patiaris de anima Ninive, in defensionem tui tene, nec patiaris de principali  ἡγεμονικῷ cordis effluere. Quod autem post haec additur: Incede Al. incide in lutum, et conculcare in pateis: alius forsitan aestimet dici de anima, quae infixa in luto corporis et paleis hujus mundi, vacuis scilicet et caducis, totahoc ad eam dici: Sustine tentationes, injurias, quibus tradita es: poenas quas merito tuo pateris; quia si super vacua hujus mundi et fragilia graderis negotia, scias te pro remedio sustinere, si tamen obtinueris super laterem, et carnem animae imperio subjugaveris. Denique sequitur: Ibi comedet te ignis. Si non fueris super laterem, et dominationem non habueris in carnem, sed manseris in latere, et amaveris paleas, et in carne juxta carnem vixeris, non solum ardentia inimici jacula te vorabunt; sed et gladius ejus interficiet, et in similitudinem locustarum, quidquid in te virens videbatur, et naturae bono
Abbreviated transcription (Latin):
re misericor diẽ inpauperem. nec de populođi
eẽ sollicitos: aptabis eis qđ sequitur : Quidor mi¬
unt suꝑ tectos e burneos. & fluunt uoluptate
instratis suis: Quico medunt edos degregib
& uitulos lastantes de armentis. quibibunt
defeatum uinum & primis unguentis de li¬
butisunt: & non patiebantur quic quã ꝑcon¬
tritionem ioseph: Porro qđ dicit᷑ codet ignis
uectes tuos huius cemo diẽ: Si quid naturalis
boni in animatua uidebatur eẽ. qđ in similitu dinem
uectium hostes qui ꝑ portas sensuũ tuorum conabant᷑
in rumpere ꝓhibere possec & repellere: hoc babrlonio
lani succensum ẽ: Necnon aquã munitionis adtł ahetibi:
Desermonedĩ dicitur ut circum det sibi qua simurum fir¬
mis simum scripturarũ cloctrinã atq: rationem : nead
interiorec eius possit hostis in rũpere: Obtine in qt
munitiones tuas: quic ꝗd habes inte ꝑnaturam bonũ:
& optimi conditoris inte seruat ex ordiũ . hoc infelix

Expanded text:
re misericordiam in pauperes, nec de populo Dei re misericordiam in pauperes, nec de populo Dei esse sollicitos, aptabis eis quod sequitur: Qui dormiunt super lectos eburneos: et fluunt voluptate in stratis suis: qui comedunt haedos de gregibus, et vitulos lactentes de armentis: qui bibunt defaecatum vinum, et primis unguentis delibuti sunt; et non patiebantur quidquam super contritione Joseph . Porro quod dicitur: Comedit ignis vectes tuos, hujuscemodi est: Si quid naturalis boni in anima tua videbatur esse, quod in similitudinem vectium, hostes qui per portas sensuum tuorum conabantur irrumpere, prohibere posset et repellere, hoc Babylonio igne succensum est. Nec non, 580 aquam munitionis attrahe tibi, de sermone Dei dicitur, ut circumdet sibi quasi murum firmissimum Scripturarum doctrinam atque rationem, ne ad interiora ejus possit hostis irrumpere. Obtine, inquit, munitiones tuas. Quidquid in te habes per naturam bonum, et optimi conditoris in te servat exordium, hoc infelix
Abbreviated transcription (Latin):
natione animȩ suȩ odorẽ suscipiant: Claudentes
osgulȩ & uentri auido: & atastumolli retra¬
hentes manus suas. ne ad libi dinem uenter exes¬
tuans infemine os ardentem animam cogat amplexus
Quiaũ homines dĩ sunt: aperiunt sensus suos. Idẽ por¬
tas cȩlestis luerusalem ut ad eos ingrediatur ser¬
modi : Malorũ portorũ illudẽ exemplum: Qui
exaltas me deportis mortis: Bonarũ hoc: ut ad¬
nuntiem om̃s p̃dicationes tuas inportis filiȩ sion:
Quando uideris amatorem uoluptatum. magis quõ
amatorem di & luxuria deditum : statim de eodi¬
cito. in imicis suis a peruit portas terrȩ suȩ: non
enĩ amicis animȩ suȩ. sedinimicis aperiunt portas
terrȩ nineuȩ: Qđ sie hi qui principes putant᷑
inpopulo eam fecer̃. de his quoq: dicere non time¬
bis : Duces populimei dedomo delitiarũ suarum
eiecti sunt: Siaũ uideris eos uoluptatib & hnc
inde eminente lux uria p̃peditos. nullam habe¬

Expanded text:
nationem animae suae odore suscipiant: claudentes nationem animae suae odore suscipiant: claudentes os gulae, et ventri avido, et a tactu molli retrahentes manus suas, ne ad libidinem venter exaestuans, in femineos ardentem animam cogat amplexus. Qui autem homines Dei sunt, aperiunt sensus suos, id est, portas coelestis Jerusasalem, ut ad eos ingrediatur sermo Dei. Malarum portarum illud exemplum est: Qui exaltas me de portis mortis. Bonarum hoc: Ut annuntiem omnes laudes tuas in portis filiae Sion . Quando videris amatorem voluptatum magis quam amatorem Dei, et luxuriae deditum, statim de eo dicito: Inimicis suis aperuit portas terrae suae, non enim amicis animae suae, sed inimicis aperiunt portas terrae Ninive. Quod si et hi qui principes putantur in populo, eadem fecerint, de his quoque dicere non timebis: Duces populi mei de domo deliciarum suarum ejecti sunt. Si autem videris eos voluptatibus, et hinc inde ambiente luxuria praepeditos, nullam habe
Abbreviated transcription (Latin):
focare : aut quȩ feminea sunt liberius sola succrescunt:
Qđ aũ sequitur. in imicis tuis aꝑtione aperietur portȩ
terrȩ tuȩ . Intellegere poteris assumens dehieremia
adseres demonstrari: etates ipsas adsensus refe¬
res: Sciens enĩ sermo diuinus duplices eẽ sensus ad
distinctionem malorũ sensuũ in prouerbiis ait:
sensum diuinũ inuenies : Sensum aũ hic ñ accipias
gustus. tactus : auditus. Portȩ itaq: terrȩnineuen
corporales sensus intellegunt᷑: Portȩ aũ hie rusalẽ
cȩlestis omnis sensus diuinus & de suꝑnis ueniens
Hasportas nineuȩ : aperit populus eius. ꝑ uisum. & au¬
ditum & om̃s reliquos sensus: quosi ꝑlatam & spacio¬
sam uiã que ducit ad mortem: corporales que res. cor¬
poreas uoluntates. quibus claudunt homines dĩ por¬
tas suas: Obeurantes aures ne audiant iudicium son¬
guinis. Claudentes oculos. ne uideant iniquitatem:
Obturantes nares : ne unguenta prima in effemi¬

Expanded text:
focare, ut quae feminea sunt, liberius sola succrescant. focare, ut quae feminea sunt, liberius sola succrescant. Quod autem sequitur: Inimicis tuis apertione aperientur portae terrae tuae, intelligere poteris, assumens de Jeremia asseres demonstrari, et has ipsas ad sensus referes. Sciens enim sermo divinus duplices esse sensus, ad distinctionem malorum sensuum, in Proverbiis ait: Sensum divinum invenies. Sensum autem hic non accipias pgustus, tactus, auditus. Portae itaque terrae Ninive, corporales sensus intelligantur: portae autem Jerusalem coelestis, omnis sensus divinus et de supernis veniens. Has portas Ninive aperit populus ejus per visum et auditum, et omnes reliquos sensus, quasi per latam et spatiosam viam quae ducit ad mortem , corporales quaerens capere voluptates, quibus claudunt homines Dei portas suas, obturantes aures, ne audiant judicium sanguinis, claudentes oculos suos ne videant iniquitatem, obturantes nares, ne unguenta prima in effemi
Abbreviated transcription (Latin):
tura pulchram. luxuria & uoluptatibus huius
secđi
delinitam: In muli ebres delicias ꝑuenisse . & iurili¬
tate ꝑdita. elanguisse infeminãs sienĩ iustiani¬
ma in ꝑfectum uirum ueniens. & conditionis suȩ ser¬
uans rigorem. adherens dño unus cũ eo efficitur spi :
cur non econtrario anima quȩ amat mundum unũ
cũ mundo fiat᷑. & in molliciem redacta femineã
sam in exodo p̃cipere phara onem. ut omnemas¬
culinum qđ natumest hebre is mittatur influui¬
terat rex ȩgrptius quidicit alibi. me a sunt flumi¬
na & ego feciea. quicquã aliud nisi hoc iubere
quas : & fluenta eorũ deferant᷑ in mare: & e¬
uidet᷑ inseculo. hoc uiuificet᷑. adolescat & gene¬
ret : Simulq: considera. qđ egrptius impera¬
tor uiros hebreorum ñ possit occidere. nec eos
qui iã egressi sunt de infantia. sed quorũ ȩtas
adhuc teneraẽ & molle corpus: & ꝑfectus in¬
cipiens scit non posse nutrire feminas. nisi inter¬

Expanded text:
tura pulchram, luxuria et voluptatibus hujus tura pulchram, luxuria et voluptatibus hujus saeculi delinitam, in muliebres delicias pervenisse, et virilitate perdita, elanguisse in feminam? Si enim justi anima in perfectum virum veniens, et conditionis suae servans rigorem, adhaerensque Deo, unus cum eo efficitur spiritus: cur non econtrario anima quae amat mundum, unum cum mundo fiat, et in mollitiem redacta femineam,sam in Exodo praecipere Pharaonem, ut omne masculinum quod natum est Hebraeis, mittatur in fluviterat rex Aegyptius qui dicit alibi: Mea sunt flumina, et ego feci ea , quidquam aliud nisi hoc jubere,quas, et per fluenta earum deferatur in mare. Et e saeculo, hoc vivificetur, adolescat et generet. Simulque considera quod Aeqyptius imperator viros Hebraeorum non possit occidere, nec eos qui jam egressi sunt de infantia, sed quorum aetas adhuc tenera est, et molle corpus, et profectus incipiens: scit non posse nutriri feminas, nisi inter
Abbreviated transcription (Latin):
corpus idest latus tuum pp̃ adsumptũ sermonẽ. qua¬
si aquã inseruitutem redige . & subice tibi ut domi¬
neris laterituo: Alio quin nisi hoc feceris. uiuaxte
postea flamma consumet uel in poenã ꝑ gehennã
uel oxdentibus inimiciaculis suscitata: & non solũ
igni uastaberis sed gladius quoq: comedet quasilo¬
custa terra&uirentia : & hoc patieris si non fueris su¬
ꝑ latere tuo: quo pondere p̃gra uata. & omnem ꝑ¬
rit: habeto itaq: uircutes tam innumerabiles ut bru¬
chus. neita pondere tuo adterram detrahoris ut
bruchus : quȩ uniũ sa ꝑpessaes. Quõ multiplicasti
tibi diuitias & negotiationes diuersorũ dogmatũ
putans eos clariores eẽ stellis & magis fulgere
quã cȩlisydera: hȩc ut dixi ad conp̃hendenedũ sen¬
sum a nobis dilta sint breuiter: nunc ad exordium
capituli reũ tentes. singula ut possumus ex plice¬
mus: Quis non dicat speciosam nineuen. animãna¬

Expanded text:
corpus, id est, laterem tuum propter assumptum sermonem quacorpus, id est, laterem tuum propter assumptum sermonem quasi aquam in servitutem redige, et subjice tibi, ut domineris lateri tuo: alioquin nisi hoc feceris, vivax te postea flamma consumet, vel in poenam per gehennam, vel ardentibus inimici jaculis suscitata: et non solum igni vastaberis, sed gladius quoque te comedet quasi locusta terrae virentia. Et hoc patieris si non fueris super laterem, tuoque pondere praegravata, et omnem prit. Habeto itaque virtutes tam innumerabiles, ut bruchus: ne ita pondere tuo ad terram detraharis, ut bruchus. Quae universa perpessa es, quoniam multiplicasti tibi divitias et negotiationes diversorum dogmatum, putans eas clariores esse stellis, et magis fulgere quam coeli sidera. 578 Haec, ut dixi, ad comprehendendum sensum a nobis dicta sunt breviter: nunc ad exordium capituli revertentes, singula ut possumus, explicemus. Quis non dicat speciosam Niniven, animam na
Abbreviated transcription (Latin):
suum: Sed& ipsos consumet ignis. quia sagittis ẽ. aella¬
tus ardentibus: Quã obrem dicitur adnine uen. hau¬
ritibi aquam & asperge tesermone atq: ratione. &
occasionibus intelle gendidm̃. ex ercendorũq: uirtutũ.
quȩ tibi insitȩ sunt ab utere ad p̃liandum: Uerum tu
de solutis manibus. Idẽ operibus uoluptatis. quicꝗd
inte hiabueras roboris ꝑdidisti: Quã obrem conuer¬
tere & age pęnitentiã. & rursum obstrue muniti¬
ones tuas: & quia semel ingressa es lutum. eclau¬
saes corpore qđ qua si terra & poleis & a qua ltacar¬
nibus sanguine. uenis neruis. ossib:q: cõpastumẽ:
sustine iniuriã & necessiates corporis & conculco¬
reabinimicis. & omnia ad conficiendam carnem
quȩ pȩnitentia digna sunt patere : Semel enĩas sume¬
ns lutum & paleas . & inanibus huius sȩcłi negotus
in uoluta. debes ꝑ iniuriã sponte calcari. & tamen
nolisalutem penitus desperare: esto cũuidens &

Expanded text:
suum. Sed et ipsos consumet ignis, qui a sagittis est alasuum. Sed et ipsos consumet ignis, qui a sagittis est alatus ardentibus, quamobrem dicitur ad Niniven: Hauri tibi aquam, et asperge te sermone atque ratione, et occasionibus intelligendi Deum, exercendarumque virtutum, quae tibi insitae sunt, abutere ad praeliandum. Verum tu dissolutis manibus, id est, operibus voluptatis, quidquid in te habueras roboris, perdidisti: quamobrem convertere, et age poenitentiam, et rursum obtine munitiones tuas. Et quia semel ingressa est lutum, et clausa es corpore quod quasi terra et paleis et aqua, ita carnibus, sanguine, venis, nervis, ossibusque compactum est, sustine injuriam et necessitates corporis: et conculcare ab inimicis, et omnia ad conficiendam carnem, quae poenitentia digna sunt, patere. Semel enim assumens lutum, et paleas et inanibus hujus saeculi negotiis involuta, debes per injuriam sponte calcari, et tamen noli salutem penitus desperare: esto confidens, et
Abbreviated transcription (Latin):
quã uolans semꝑq subsiliens: & obhane causam ubi¬
cumq: orta fuerit. usq: puluerem cunfta consumit :
quia donec crescant pennȩ: abire ñ potest: hȩc
leltoris. Ipsa scripturȩ calcans uestigia manifestius ex¬
planaui: Dicam aũ & iuxtalxx. coeptam tporu¬
Nũriañ sequens primum breuit̃ . Id.ẽ quasi
tuus onineue. homines uidelicet feculares. qui proprie
populus uocantur urbis assiriȩ. Ita passionibus enerua¬
tisunt & uiciis elanguorunt . ut in becillitatimuli ebri
cõparentur : Niluleñ in animabus suis forte : nilulro¬
bustũ pos sedentibus & uirile: Vnde in imici p̃ualentes
aduersum eos. aperuerunt om̃s sensus eorum. & pcor¬
porales ianuns introgressi sunt: & signanter sensus cor¬
porũ ostianine uecicȩ terrȩ appellant: habent aũ
exprima di conditione &iam hi quise uicuis mancipa¬
runt. occasionem ñ cognoscendidm̃: quasi robustissi¬
mos uectes. quibus oppilent & claudant portassen¬

Expanded text:
quam volans, semperque subsiliens: et ob hanc causam ubiquam volans, semperque subsiliens: et ob hanc causam ubicumque orta fuerit, usque ad pulverem cuncta consumit, quia donec crescant pennae, abire non potest. Haec, ipsa Scripturae calcans vestigia, manifestius explanavi. Dicam autem et juxta LXX coeptam τροπολογίαν sequens, primum breviter, id est, quasi tuus, o Ninive, homines videlicet saeculares qui proprie vocantur populus urbis Assyriae, ita passionibus enervati sunt, et vitiis elanguerunt, ut imbecillitati mulierum comparentur; nihil enim in animabus suis forte, nihil robustum possident et virile. Unde inimici praevalentes adversum eos, aperuerunt omnes sensus 577 eorum, et per corporales januas introgressi sunt. Et signanter sensus corporum, ostia Niniviticae terrae appellantur. Habent autem ex prima Dei conditione etiam hi qui se vitiis manciparunt, occasionem cognoscendi Deum, quasi robustissimos vectes, quibus oppilent et claudant portas sen
Abbreviated transcription (Latin):
huc adnineuen texitur dicentis eloquiũ: non mirũ
sifortes & pugnatores tui insimilitudinem grosso¬
rum ficus statim decidant inos deuorantis. cũ po¬
pulus tuus effeminatus sit & resisterene que at :
Pandentur ergo portȩ tuȩ. & patebit ciuitas hos¬
tibus robustissimos ueltes quibus cdaudebantur portȩ
consumet ignis: hauri igitur aquã &cura neputeus de¬
sit olisessȩ munitioni: lateres confinge.ut interru¬
pta murorum serues: ꝓpeẽ enĩ obsidio: & cum
hȩcomnia feceris. quasi abrucho humus: ita
agladio deuoraberis Sedcum mult plica¬
ta fueris ut bruchus & ut locusta in unum¬
celi diuitias tuas. sicut locustȩ & bruchus
sic& tudisꝑgeris & fugies: Natura enĩ hec locusta¬
rum ẽ. ut infrigore torpentes. ꝑcalorem uolite¬
nt. Porro atelebus quem significantius comestorẽ
inter p̃tatus ẽ aquila parua locusta ẽ: inter locu¬
stam & brudum & modicis pennis reptans potius

Expanded text:
huc ad Niniven texitur dicentis eloquium: Non mirum huc ad Niniven texitur dicentis eloquium: Non mirum si fortes et pugnatores tui in similitudinem grossorum ficus, statim in os decidant devorantis, cum populus tuus effeminatus sit, et resistere nequeat. Pandentur ergo portae tuae, et patebit 576 civitas hostibus, robustissimos vectes quibus claudebantur portae, consumet ignis. Hauri igitur aquam, et cura ne potus desit obsessae munitioni: lateres confice, ut interrupta murorum struas, prope est enim obsidio. Et cum haec omnia feceris, quasi a brucho humus, ita a gladio devoraberis. Sed et cum multiplicata fueris ut bruchus, coeli divitias tuas, sicut locustae et bruchussic tu dispergeris et fugies. Natura enim haec locustarum est, ut in frigore torpentes, per calorem volitent. Porro attelabus quem significantius comessorem interpretatus est Aquila, parva locusta est inter locustam et bruchum, et modicis pennis reptans potius
Abbreviated transcription (Latin):
ccepopulus tuus. mulieres in medio tui : Inimicis
tus ad aꝑtione pandentur portȩ tuȩ : deuora¬
bit ignis uestes tuos: a quã ꝓpter obsidionẽ hau¬
ritibi & exstrue munitionestuas : In tra inlutum
& calca subiens tene laterem. Ibi comedette
ignis peribis gladio. deuorabitte brudu
congregare ut hruchus. multiplicare ut
locusta plures fecisti negotiationes tuas
quã stellȩ sunt celi. bruchus expansus ẽ &
a uolauit : custodes tui quasilo custa. & paruulitiu
quasi locuste locustarũ : quȩ considunt in sepib: indiefrigoris:¬
Ixx exce populus quasi mulieres inte : in imicistuis ape¬
riendo aperientur portȩtuȩ : & comedet ignis
uectes tuos: a quã obsidionis hauritibii . obtine muni¬
tiones tuas. Ingredere lutũ : & conculcare inplateis
obtine super laterem : Ibi comedet teignis : disper¬
det te gladius : & comedet tequosi locusta: ad grauo¬
ueris qua si bruchus: multi plicare ut bruc us: multi¬
plicasti negotiationes tuas sicut stella scȩli: Ad¬

Expanded text:
cce populus tuus mulieres in medio tui: inimicis tuis adapertione pandentur portae terrae tuae, devorabit ignis vectes tuos. Aquam propter obsidionem hauri tibi. exstrue munitiones tuas: Intra in lutum, et calca, subigens tene laterem. Ibi comedet te ignis: peribis gladio, devorabit te ut bruchus: congregare ergo ut bruchus: multiplicare ut locusta. Plures fecisti negotiationes tuas, quam stellae sint coeli: Bruchus expansus est, et avolavit. Custodes tui quasi locusta, et parvuli tui quasi locustae locustarum, quae considunt in sepibus in die frigorisX: Ecce populus tuus quasi mulieres in te, inimicis tuis aperiendo aperientur portae terrae tuae: comedit ignis vectes tuos. Aquam obsidionis hauri tibi, obtine muntiones tuas: ingredere lutum et conculcare in paleis, obtine super laterem. Ibi comedet te ignis, disperdet te gladius, et comedet te quasi locusta: aggravaberis quasi bruchus, multiplicare ut bruchus: multiplicasti negotiationes tuas sicut stellas coeli. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
tas figuraliter appellari: & quia declinauerunt
incipit & illa quȩ habitabanter flumina ge¬
hennȩ igni pur gabitur: quanto magis nine ue
quȩ ante non habuit legem nec recepit iugũ
p̃ceptorum dĩ : ꝓpter supbiam suã ad extremũ
inos corruet deuorantis: a¬

Expanded text:
tas figuraliter appellari. Et quia declinaverunt incipit, et illa quae habitabat inter flumina, gehennae igne purgabitur: quanto magis Ninive quae ante non habuit legem, nec recepit jugum praeceptorum Dei, propter superbiam suam ad extremum in os corruet devorantis!
Abbreviated transcription (Latin):
Idcirco in tribulatione dñi recordatus sum sut
inea de extremomari & scissuris montiũ conscen
ueris beatitudine: & considerandum qđ nouo
e oratiofiat ꝓoratione : & p̃cetur. ut oratio illi
dendat ad tẽplum dĩ Petit aũ quasi pontifex
r poresuo populus liberetur:
ustodiunt uanitates frustra misericordiam de
elinquent .lxx. qui custo diunt uana& falsa mi¬
sericordiam suã reliquerunt: Ds̃ naturamiseri
& paratus ut saluet clementia. quos non potest
Uanitas quippe uanitatis omnia uanitas. Nedã
ideretur uniuersos. & cuncto generi humano

Expanded text:
dcirco in tribulatione Domini recordatus sum, ut oratio mea de extremo mari, et scissuris montium conscendat ueris beatitudine. Et considerandum quod novo genere, oratio fiat pro oratione, et precetur ut oratio illius conscendat ad templum Dei. Petit autem quasi pontifex, ut in corpore suo populus liberetur. Qui custodiunt vanitates frustra, misericordiam suam derelinquent. LXX: Qui custodiunt vana et mendacia, misericordiam suam reliquerunt. Deus natura misericors est, et paratus ut salvet clementia, quos non potest Vanitas quippe vanitatum, et omnia vanitas ne damnare videretur universos, et cuncto generi humano
Abbreviated transcription (Latin):
suorum : Non solum aũ chanaan adsimilantur pec¬
catores: seel ꝓqualitate & diuersitate peccati alius
assimilat pharao : alius nebrothgiganti : & e con¬
trario ꝑbona opera atq uirtutes: quia & uirtutũ
it inera sunt diuersa. Ille spm assumet abraham:
hcmorsi: alius helrȩ: Quã obrem ab apostolo
dicitur: Emulamini darismata maiora : Qui uero
ꝑfestus ẽ: luxta eam tamen ꝑfectionem : quã hu

Expanded text:
suorum . Non solum autem Chanaan assimilantur pecsuorum . Non solum autem Chanaan assimilantur peccatores, sed pro qualitate et diversitate peccati, alius assimilatur Pharaoni, alius Nemrod giganti. Et econtrario, per bona opera atque virtutes, quia et virtutum itinera sunt diversa, ille spiritum assumit Abraham, hic Moysi, alius Eliae; quamobrem ab Apostolo dicitur: Aemulamini charismata meliora . Qui vero perfectus est, juxta eam tamen perfectionem quam hu
Abbreviated transcription (Latin):
ululatum & ad planctum concitant᷑: qui in extre¬
mis peccatorum fecibus habitantes. inscelerum suo¬
rum ima dimersidicunt. Infixus sum in limopro
tatis concisam: Hoc ẽ anim̃a multis iniquitati¬
bus uulneratam: Siue ecdesiã quȩ scismatib
heresib:q: lacerata ẽ & ad singula uulnera plan¬
git filios inter fectos: Qđ aũ dic̃ conticuit : siue ad¬
similatus ẽ omnis populus canaan blas phemiã
eorum indie iudicii cessare significat. & os qđ in
altum posuer̃ linguãq: adterram usq: penetran¬
tem ȩter nosilentio conticescere: & quia peccatũ
peccauit hierusalem &ideo in cõminatione facta ẽ
populus dicitur chanaan qđ inter p̃tatur cõmo¬
tio: Non enĩ potest dicere. statuit super p&rã
pedes meos: Sed incertus & fluctuans semꝑ in
motu ẽ: Vnde & noe uirsc̃s post quã eiugilauit esom¬
no: e maledictione nomen in posuit chanaan dice¬
ns: Maledictus chanaan puer famulus erit frcm

Expanded text:
ululatum et planctum concitantur qui in extreululatum et planctum concitantur qui in extremis peccatorum faecibus habitant, et in scelerum suorum ima demersi dicunt: Infixus sum in limo protatis concissam, hoc est, animam multis iniquitatibus vulneratam, sive Ecclesiam, quae schismatibus, haeresibusque lacerata est, et ad singula vulnera plangit filios interfectos. Quod autem dicit: Conticuit, sive assimilatus est omnis populus Chanaan, blasphemiam eorum in die judicii cessare significat, et os quod in altum posuerunt, linguamque ad terram usque penetrantem, aeterno silentio conticescere. Et quia peccatum peccavit Jerusalem, et ideo in commotionem facta est, populus dicitur Chanaan, quod interpretatur, 687 commotio. Non enim potest dicere: Statuit super petram pedes meos ; sed incertus et fluctuans semper in motu est. Unde et Noe vir sanctus, postquam evigilavit e somno, ex maledictione nomen imposuit Chanaan, dicens: Maledictus Chanaan puer, famulus erit fratrum
Abbreviated transcription (Latin):
feririsolent : Dicat aliquis intelle xissese ꝗd
significet pila: sed scire uelle. cur in p̃sentiloco
adsumpta sit: Quia semel descriptio ẽ urbis
& dicitur: Vox clamoris aporta pisciũ: & ulu¬
latus a secunda: & contritio magna a collib :
nunc idem descriptionis ordo seruatur : &
deululatu dicitur eorum qui habitent in ual¬
lesiloȩ: & pulchre scriptur a nonixte : qui
habitatis ingurgustio: sed qui habitatis in pi¬
la : Qđ scilicet quomodo frumenta ferien¬
te desuper ueste tunduntur: itade por¬
tapiscium & deporta secunda: & de collibus proru¬
ens. inuos decurret exercitus: Populum aũcha¬
maan appellauit populũ iudeorum. luxtalllud
qđ legimus in danihel: semen chanaan & noniuda
& ad huerus alem patertuus amorreus & mater
tua cethea & inalio loco chanaam. inmanu tua
statera iniquitatis. Qđ si uoluerimus iuxta ut romq:
trans lationem tropologiam texere: rectead

Expanded text:
feriri solent. Dicat aliquis intellexisse se quid feriri solent. Dicat aliquis intellexisse se quid significat pila, sed scire velle cur in praesenti loco assumpta sit. Quia semel descriptio eset dicitur: Vox clamoris a porta piscium, et ululatus a secunda, et contritio magna a collibus: nunc idem descriptionis ordo servatur, et de ululatu dicitur eorum, qui habitant in valle Siloe. Et pulchre Scriptura non dixit, qui habitatis in valle, qui habitatis in gurgustio; sed qui habitatis in pila, quod scilicet quomodo frumenta feriente desuper vecte, contunduntur: ita de porta piscium, et de porta secunda, et de collibus proruens in vos decurret exercitus. Populum autem Chanaan appellavit populum Judaeorum, juxta illud quod legimus in Daniele: Semen Chanaan et non Juda ; et ad Jerusalem: Pater tuus Amorrhaeus, et mater tua Cethaea ; et in alio loco: Chanaan, in manu tua, statera iniquitatis . Quod si voluerimus juxta utramque translationem, tropologiam texere, recte ad
Abbreviated transcription (Latin):
euersionis hierusalẽ: Necnon & hoc anĩ aduerten¬
dũ quia ađđim manifeste in hebreo ñ portã
conpungentium: sed portam pisciũ sonat: Alle¬
goricȩ portampisciũ eẽ in hierusalem perquã
inferentur bonipisces. qui a malis fuerint se pa¬
rati & lugebunt ceteris intro euntibus qui
foris remanserint : Velcerte infine mundi & in
consummatione lugebunt a porta pisciũ pri¬
ma quisuum baptisma nonseruauerunt : Lu¬
super colles: quinec peccatis incuruati sunt:.
ut ceruicem submit terent: ut sua sceleraplo¬
rareno : ꝑhas enĩ duasportas. baptis mi & pȩni¬
tentie. in lueru salem idẽ in ȩcłam dĩ uel intro¬
itus uel reditus. est:
lu  late habitatores pͥilȩ. conticuit omnis po¬
pulus cͥanaan: .Lxx. plangite qui habita¬
tis concisam: quia ad similatus ẽ omnis popu¬
putemus sed ꝑ productam: ut depila sciamus di¬
ci inqua frum̃ta tunduntur: uas concauũ &
medicorũ aptũ usui: In quo ꝓprie TΠICANaΕ

Expanded text:
eversionis Jerusalem. Nec non et hoc animadvertendum quia ADAGIM   manifeste in Hebraeo, non portam compungentium; sed portam piscium sonat allegorice, portam piscium esse in Jerusalem, per quam inferuntur boni pisces qui a malis fuerint separati, et lugebunt, caeteris introeuntibus, qui foris remanserint. Vel certe in fine mundi et in consummatione lugebunt a porta piscium prima, qui suum baptisma non servaverunt; lusuper colles, qui nec pro peccatis incurvati sunt vicem suam submitterent, et sua scelera deplorarent. Per has enim duas portas baptismi et poenitentiae in Jerusalem, id est, in Ecclesiam Dei vel introitus vel reditus est. 686 Ululate, habitatores pilae: conticuit omnis populus Chanaan. LXX: Plangite qui habitatis concissam: quia assimilatus est omnis popuputemus, sed productam, ut de pila sciamus dici, in qua frumenta tunduntur, vas concavum, et medicorum aptum usui, in quo proprie ptisanae