comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
deat. & scortatorẽ ac nepotẽ uocet: desalute illius
symphonia angłicȩ lȩtitiȩ cunctarũq uirtutũ in
cȩlestib ꝑsonat. Hoc est illud tẽpus mi pammachi
hac luce dulcior. quo egressi scolã rethorũ diuerso
studio ferebamur: quando ego & heliodorus carissi¬
mus parit̃ habitare solitudinẽ syriȩ chalcidis uo
tera uestigia rursũ ingreduar: emendans si fieri po¬
test curuos apices litterarũ infans era necdũ scri¬
bere nouera : titubabat manus. tremebant articuli
Nunc ut nihil aliud ꝓfecerim : saltĩ socraticũ illud
habeo: scio qđ nesciã Dicit & tullius tuus: ad olescen¬
tulo sibi inchorta quȩdã & rucba excidisse. Si hoc
ille tã delibris adherenniũ quã derethoricis quos
ego uel perfectissimos puto ad cõparationẽ senilis
peritiȩ dicere potuit. quanto magis ego libere ꝓfite¬
bor & illud fuisse puerilis ingenu. & hoc maturȩ

Expanded text:
deat, et scortatorem ac nepotem vocet, de salute illius deat, et scortatorem ac nepotem vocet, de salute illius symphonia Angelicae laetitiae cunctarumque virtutum in coelestibus personat . Hoc est illud tempus, mi Pammachi, hac luce dulcius, quo egressi scholam Rhetorum, diverso studio ferebamur, quando ego et Heliodorus charissimus pariter habitare solitudinem Syriae Chalcidis niteum est. Per vetera vestigia rursum ingrediar, emendans, si fieri potest, curvos apices litterarum. Infans eram, necdum scribere noveram: titubabat manus, tremebant articuli. Nunc, ut nihil aliud profecerim, saltem Socraticum illud habeo: Scio, quod nescio. Dicit et Tullius tuus, adolescentulo sibi inchoata quaedam et rudia excidisse. Si hoc ille tam de libris ad Herennium, quam de Rhetoricis, quos ego vel perfectissimos puto, ad comparationem senilis peritiae dicere potuit: quanto magis ego libere profitebor, et illud fuisse puerilis ingenii, et hoc maturae
Abbreviated transcription (Latin):
aaudacter loquebar addm̃: Ecce ego. mitte me
iffertur exemplar a quodã iuuene tot annis quot
s ego quondã scripserã : laudante opusculũ meũ.
fiter miratus sũ. qđ quanuis aliquis male scripserit.
nuenit lectore similẽ sur Ille p̃dicabat: ego erubesce¬
bi llle quisi mysticos intellectus ferebat adcelũ: ego
dmnisso capite confiteri meũ pudorẽ ꝓhibebar. Quid
gitur: Condemnamus in quib pueri lusonus: Mi¬
none. Scimus enĩ intaberna culũ di & aurũ & pilos
a prarũ similit̃ oblatos Legimus in euangłio. uiduȩ
nunc si tam̃ aliquid ꝓficimus. dño suũ reddimus
Gratia enĩ eius sũ qđ sũ. Nec diffiteor ꝑ hosee
triginta annos. in eius oꝑe me & labere sudisse. Cle¬
mens est pat. cito reuertentẽ filiũ suscipit: nec
expectat donec quis aperiat ostiũ. Ipse egreditur
obiã: anulũ & stolã parat. Licet germanus iniu¬

Expanded text:
61-362 et audacter loquebar ad Dominum: Ecce ego, mitte me. 61-362 et audacter loquebar ad Dominum: Ecce ego, mitte me. affertur exemplar a quodam juvene tot annis, quot et ego quondam scripseram, laudante opusculum meum. Fateor miratus sum, quod quantumvis aliquis male scripserit, invenit similem lectorem sui. Ille praedicabat, ego erubescebam: ille quasi mysticos intellectus ferebat ad coelum, ego demisso capite confiteri meum pudorem prohibebar. Quid igitur? condemnamus in quibus pueri lusimus? minime. Scimus enim in tabernaculum Dei, et aurum, et pilos caprarum similiter oblatos. Legimus in Evangelio , viduae nunc, si tamen aliquid profecimus, Domino suum reddimus. Gratia enim ejus sum quod sum . Nec diffiteor per hosce triginta annos in ejus opere me ac labore sudasse. Clemens est pater: cito revertentem filium suscipit, nec exspectat donec quis aperiat ostium: ipse egreditur obviam, annulum et stolam parat; licet germanus invi
Abbreviated transcription (Latin):
bar ut pariulus. sapiebã ut paruu¬
factussũ uir: quȩ pariuili erant
idetat̃ ꝑfecti uiri & in mensurã xp̃i ueni mereri
debeo unã qđ in a dolescentia mea ꝓuocatus ardore
astudo scripturarũ allegorice int̃pretatus sũ abdiã¬
ot pħam. cuius historiã nescieba: Ardebat animꝰ
cogitatione mystica: Et quia
lgea om̃a possibilia credentib : ignorabã diuersa
ĩ harasmata Litterulas scđi nouerã: & obid pu¬
tib̃ me librũ legere posse signatũ. Stultus ego
Uignti quattuor seniares habentes in manibi phralas
& qrtharis & quaatuor animalia plena oculis con¬
sirgint dethrono suo. imperitiã confitentur. głiã
agno canunt & uirge deradice iessẽ : & putaba posse
me nosse qđ credebã cuius inmanu ñ fiebat sermo
dĩ Nec dicere potera. amandatis tuis intellexi: Neq
illius decinngio beatitudinis recordabar. Beati
mindo corde: qua ipsi dm̃ uidebunt. Necdũ de
altari crbo sublatus labia mea purgauerat. necdũ

Expanded text:
bar, ut parvulus sapiebam, ut parvufactus sum vir, quae parvuli erant, ad aetatem perfecti viri, et in mensuram Christi veni, mereri debeo veniam, quod in adolescentia mea provocatus ardore et studio Scripturarum, allegorice interpretatus sum  Atam, cujus historiam nesciebam. Ardebat animus cognitione mystica, et quia legeram omnia possibilia credentibus, ignorabam diversa esse charismata: litteras saeculi noveram, et ob id putabam me librum legere posse signatum. Stultus ego, viginti quatuor seniores habentes in manibus phialas et citharas, et quatuor animalia plena oculis consurgunt de throno suo, imperitiam confitentur, gloriam Agno canunt , et virgae de radice Jesse, et putabam posse me, quod credebam: cujus in manu non fiebat sermo Dei, nec dicere poteram: A mandatis tuis intellexi : neque illius de Evangelio beatitudinis recordabar: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Necdum de altari carbo sublatus, labia mea purgaverat . Necdum
Abbreviated transcription (Latin):
pseudo ꝓpħirũ contra se scriptũ. mittit litteras ierłm
ad sophoniã filiũ maasiȩ sacerdotẽ & ad reliquos sacer¬
dotes contra ieremiã : quare ñ increpsetur asophoma
sacedote cuius officiũ est discernendi int̾ ꝓpħas qui
sp̃u scõ loquantur qui contrario. & recludi ubeantur
ncarcerẽ : ut m̃dacu sui pȩnas luat . & popłm ultra

Expanded text:
pseudoprophetarum contra se scriptum mittit litteras Hierusalem pseudoprophetarum contra se scriptum mittit litteras Hierusalem ad Sophoniam, filium Maasiae, sacerdotem et ad reliquos sacerdotes contra Hieremiam, quare non increpetur a Sophonia sacerdote, cuius officium est discernendi inter prophetas, qui spiritu sancto loquantur, qui contrario, et recludi iubeatur in carcere
Abbreviated transcription (Latin):
Quas litteras cũ accepisset sophonias sacerdos ad cuius
specialit̃ nom̃ scriptȩ erant: legit ieremiȩ quodam¬
modo suggillans eũ & ipsa increpanis lectione. quare
auderet inbabylonẽ talia seribere. Et factuest
uerbũ dñ adieremia. dcens Mitte adomnẽ trans
migrationẽ dicensũ Hec dicit dñs ad semeiã neellami¬

Expanded text:
quas litteras cum accepisset Sophonias sacerdos, ad cuius quas litteras cum accepisset Sophonias sacerdos, ad cuius specialiter nomen scriptae erant, legit Hieremiae quodammodo suggillans eum et ipsa increpans lectione, quare auderet in Babylonem talia scribere. Et factum est uerbum domini ad Hieremiam dicemigrationem, dicens: Haec dicit Dominus ad Semeiam Neelami
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotes baal: hoc est ergo qđ scribit: Quare non
imitaris ioiadã sacerdotẽ. & int̾ficis ieremiã pseudo¬
ꝓpħams Dñs enĩ te ꝓ ioiada constituit : ut habeas curã
tẽpli. & p̃cipue discernas qui scõ spũ loquantur: qui
demonico: Discretiones aut̃ spirituũ dominicȩ ẽẽ gratiȩ.
& apłs memorat: Cur inquit ñ increpiusti ieremiam
aathothitem: Qđ ipse merebatur quasi pseudo¬
ꝓpħa. refert in propħam : & p̃uenit m̃dacio ueri¬
tatẽ Unde & prudentiores putantur fili tenebrarũ
filus lucis. in generatione hac : N obisq agentibi patient̃
lant nomine ducentes cȩci cȩcos infoueã. Misit inquit
ad nos in babylonẽ. dicens Longe est. Hoc est omne
qđ dolet : qͣuare aduersũ suũ mendaciũ ieremias scrip¬
serit ueriatẽ. longe eẽ reditũ : & postseptuaginta annos
redituros in ierłm : unde debere eos ȩdificarẽ domos.
plantare pomeria & comedere fructũ eorũ. acciꝑe
uxores & facere filios: quȩ p̃teritus sermo narrauit

Expanded text:
sacerdotes Baal . Hoc est ergo quod scribit: Quare non imitaris Joiadem sacerdotem, et interficis Jeremiam pseudoprophetam? Dominus enim te pro Joiade constituit, ut habeas curam templi, et praecipue discernas, qui sancto Spiritu loquantur, qui daemoniaco. Discretiones autem spirituum Dominicae esse gratiae, et Apostolus memorat . Cur, inquit, non increpasti Jeremiam Anathotiten? Quod ipse merebatur quasi pseudopropheta, refert in prophetam, et praevenit mendacio veritatem. Unde et prudentiores putantur filii tenebrarum, filiis lucis in generatione hac. Nobisque agentibus patienterlant nomine, ducentes caeci caecos in foveam « Misit, inquit, ad nos in Babylonem, dquod dolet, quare aduersum suum mendacium Hieremias scripserit ueritatem longe esse reditum et post septuaginta annos redituros in Hierusalem; unde debere eos aedificare domos, plantare pomaria et comedere fructum eorum, accipere uxores et facere filios, quae praeteritus sermo narrauit.
Abbreviated transcription (Latin):
uixta illud qđ scriptũ est. Uisitabo inuirga iniqͥtates
eorũ: & inflagellis peccata eorũ: Nec solũ suꝑ pseudo¬
ꝓpħã uisitat. sed & suꝑ semen eius: om̃s discipulos
quos suo errore decepit. Non erit inquit ei uir seders
inmedio popłi huus. Delextur descorũ conciliabulo
strrps pessima : nec sedeat in medio quiescentiũ qui cum
stantib stare ñ potuit. nec audiuit illud. Si stetisset
in substantia mea. Cunq dñs ꝑfectionẽ uirtutũ om̃iũ
finito septuagenario tẽpore ꝓmittat: ille ñ uidebit
bonu qđ sibi inp̃senti tẽpore iundicabit. Hoc autẽ
totũ fiet : quia puaricationẽ locitus est aduersũ dim.

Expanded text:
tum est: uisitabo in uirga iniquitates eorum et in flagellis peccata eorum. nec solum super pseudoprophetam uisitat, sed et super semen eius, omnes discipulos, quos suo errore decepit. non erit, inquit, uir sedens in medio populi huius. deleatur de sanctorum conciliabulo stirps pessima nec sedeat in medio quiescentium, qui cum stantibus stare non potuit nec audiuit illud: si stetisset in substantia mea. cumque dominas perfectionem uirtutum omnium finito septenario tempore promittat, ille non uidebit bonum, quod sibi in praesenti tempore uindicabat. hoc autem totum fiet, quia praeuaricationem lo
Abbreviated transcription (Latin):
popłi huius. & ñ udebit bonũ qđ ego faciã popło
meo at dñs: quia p̃uariextionẽ lõcutius est aduersum
dñm. Pseudo ꝓpħa semeias uere mneeblamites qui
detorrentib abienas & turbictas aquas sumpserat.
irascitur contra mendaciũ suũ uere seripsisse ieremiã :¬
& ad sophoniã sacerdotẽ mittit epłas cur ausus sit
ꝓpħa scribere uerttatẽ: & cupit eũ recludi in carcerẽ
ne loquatur. Sophomas quoq ꝓpħã latent̃ accusat
dũ legit epłam m̃tientis : & accusationẽ eius habere
inuenta : sua faciunt ẽẽ peccata: Audiant itaq pseudo¬
ꝓpħx: intelligat sacerdos quid ꝑ eũ & ipse audire
merextur. Hȩc dicit dñs. Ecce ego uisitabo suꝑ semeũ
Hoc dñs loquitur in propħa: qđ iuisitet suꝑ semena¬

Expanded text:
t bonum, quod ego faciam populo meo, ait dominus, quia praeuaricationem locutus est aduersum dominum. Pseudopropheta Semeias uere Nehellamites, qui de \'torrente\' alienas et turbatas aquas sumserat, irascitur contra mendacium suum uera scripsisse Hieremiam et ad Sophoniam sacerdotem mittit epistulas, cur ausus sit propheta scribere ueritatem, et cupit eum recludi carcere, ne loquatur. Sophonias quoque prophetam latenter accusat, dum legit epistulam mentientis et accusationem eius habere inuenta sua faciunt esse peccata! audiat itaque pseudopropheta, intellegat sacerdos, quid per eum et ipse audire mereatur: haec dicit dominus: ecce ego uisitabo super Semeiam. haec dominus loquitur, non propheta, quod uisitet su
Abbreviated transcription (Latin):
ROLIXITAS UOLUMINIS
IEREME PROGħE UINCIT
nr̃m propositũ: ut quanuis breuiter.
tam̃ multa dicamus. Unde & p̃sens
sextus liber cõmentariorũ inieremiã. repromissi¬
ones mysticas continebit : quas iudȩi putant & nr̃i¬

Expanded text:
rolixitas uoluminis Hieremiae prophetae uincit nostrum propositum, ut quamuis breuiter, tamen multa dicamus. unde et praesens sextus liber commentariorum in Hieremiam repromissiones mysticas continebit, quas Iudaei putant et n
Abbreviated transcription (Latin):
bit : illos uero ut impios & negatores ñ iudicabit. secd
EMPER INUIDIS RES PONDEMUS.
quia ñ cessat inuidia : & librorũ nr̃orũ exordia
emulorũ maledicta confutant. qui uulgo iactañ
me sterilis ieiuniq sermonis quasdã ineptias scri¬
bere : & cũ loqui nesciã. tacere ñ possẽ Itaq ob¬
secro uos paula & eustochiũ. ut adhuiꝰcemodi latr
claudatis aures : & infantiã ut dicunt meã orationib¬

Expanded text:
bit: illos vero ut impios et negatores non judicabit, sed Semper invidis respondemus, quia non cessat invidia: et librorum nostrorum exordia, aemulorum maledicta confutant: qui vulgo jactant, me sterilis jejunique sermonis quasdam ineptias scribere, et cum loqui nesciam, tacere non posse. Itaque obsecro vos, o Paula et Eustochium, ut ad hujuscemodi latratus claudatis aures, et infantiam, ut dicunt, meam orationib
Abbreviated transcription (Latin):
mus emittere uelꝓca¬
ris scilic& nostris. uel po
totius mundipace poscen¬
tes. Cut ipsius aposto¬
li uerbis eloquar cump
omnibus hominib. Pre
gib &omnibus qui in sub¬
limitate sunt supplicam:
uasto demde loco
gratiarum astioner
ponuntur: quasmens
uel cum pra&serita dĩre¬
colitbe neficia : uelcũ
praesentia contempla¬
tur : seu cum infuturũ
quae & quanta praepa¬
rauerit dr̃ his qui dili¬
gunt eum prpicit ꝑin
effabiles excersus dũo
refest: Qua &iam inten¬
tione nonnum quã prae¬
ces uberiorer emitti
solent: dum illa quae
reposiia sunt infuturo
scorum praemia. puris¬
simis oculis intuendo.
in effabiles dõgratias

Expanded text:
mus emittere, uel pro camus emittere, uel pro caris scilicet nostris uel pro totius mundi pace poscentes, et ut ipsius apostoli uerbis eloquar cum pro omnibus hominibus, pro regibus et omnibus qui in sublimitate sunt supplicamus. Quarto deinde loco gratiarum actiones ponuntur, quas mens, uel cum praeterita dei recolit beneficia uel cum praesentia contemplatur, seu cum in futurum quae et quanta praeparauerit deus his qui diligunt eum prospicit, per ineffabiles excessus domino refert. qua etiam intentione nonnumquam preces uberiores emitti solent, dum illa quae reposita sunt in futuro sanctorum praemia purissimis oculis intuendo ineffabiles deo gratias
Abbreviated transcription (Latin):
ab uno quoq nostrum im¬
plebitur :¬
ramus. cumrenunti¬
antes hiuic mundo.
ĩponde mus nor mostifi¬
catos cunstis astibus. &
conuersationi munda¬
nae. tota cordis intenti¬
one dño serui turos:
ramus cum pollice¬
inur sđarihonore.
contempto: ac terre¬
nis opibus spra&is. in om¬
ni contristione cordis
ac pauꝑtate sp̃s nos dño
cohesuros
ramus. cum ꝓmit¬
timus nos purinsi¬
mam corporis castita¬
tem: seu in mobilem pa¬
tientiam exlubi turos es¬
se ꝑp&uo: uelcum de
corde nr̃o radicesirae
siue tristitiae mostem
operantis uouemus fun¬
ditus eruendas. Quae
cumdesidiaresoluti.
adq: adantiqua uitia re¬
currenter minimae fe
cerimus: erimus orati¬
onum nostrarum ac uoto¬
rum rei: Dic&urq de
nobis. Melius est non
uouere.: quam uouere
& nonreddere: Quod
secundum ꝗ recum dicii
potest. Melius ẽ nonora¬
rete: quam orare &
non reddere: Xii.
Lestiolo co ꝓponuntur pos¬
tolationes quas ꝓalus
quoq dumsumus infer¬
uore sp̃r constituti: sole¬

Expanded text:
ab unoquoque nostrum inplebitur. oramus, oum renuntiantes huic mundo spondemus nos mortificatos cunctis actibus et conuersationi mundanae tota cordis intentione domino seruituros. oramus, cum pollicemur saeculari honore contempto ac terrenis opibus spretis in omni contritione cordis ac paupertate spiritus nos domino cohaesuros. oramus, cum promittimus nos purissimam corporis castitatem seu inmobilem patientiam exhibituros esse perpetuo, uel cum de corde nsive tristitiae mortem operantis vovemus funditus eruendas, quae cum desidia resoluti atque ad antiqua vitia recurrentes, minime fcerimus, erimus orationum nostrarum ac uotorum rei diceturque de nobis: melius est non uouere, quam uouere et non reddere. quod secundum Graecum dici potest: melius est non orare te, quam orare et non reddere. Tertio loco ponuntur postulationes, quas pro aliis quoque, dum sumus in feruore spiritus constituti, sole
Abbreviated transcription (Latin):
MObiectio suꝑliberi arbi¬
trii potestatae¬
IINes ponsio qđ liberũ arbi¬
triũ nostrum adiutorio dm̃
semꝑ indigeat:
uelut astra purissima
in noste mundi istius
refulgebant : uidimus
sc̃m paplinutiũ uice lu¬
minaris magni clarita¬
te scientiae corus cantẽ.
Hic namq prbtr congre¬
gationis nostrae idest il¬
lius quae inhere moscitii.
morabatur: fui in quaita
ad ex tremam durauit

Expanded text:
Obiectio super liberi arbitrii potestate. Responsio, quod liberum arbitrium nostrum adiutorio domini semper indigeat. uelut astra purissima in nocte mundi istius refulgebant, uidimus sanctum Pafnutium uice luminaris magni claritate scientiae coruscantem. hic namque presbyter congregationis nostrae, id est illius quae in heremo Scitii morabatur fuit, in qua ita ad extremam durauit
Abbreviated transcription (Latin):
minaris magni clarita¬
te scientiae corus cantẽ:
Hic namq prb̃tr congre¬
gationis nostrae idest il
idest il

Expanded text:
minaris magni claritate scientiae coruscantem. hic namque presbyter congregationis nostrae, id est il
Abbreviated transcription (Latin):
nior coeperat habita re
quȩ que abaeclesia milib
quinq distabat : s alton ad
uiciniora migrauerit.
Ne fessus annis die sabbati
uel dñico uonturus ad eclesi¬
am tanti iqneris spatio ue¬
xar&ur. Sed ne uacuus
qui dan reuerti exinde con¬
tentus: uas aquae quã ꝑ
totam erat ebdomadã sump¬
turus suis ceruicibus suꝑ¬
ponens repostabat ad cellã:
Cũ q nonagenariã &cer¬
sirs& a atẽ: Num quã pas¬
sur ẽ ea iuniorũ sibi labore
deferri: Hisitaq ab adu¬
lescentia sua scolis coenobi¬
orum tanto ardore. se tra¬
didit: ut in eis paruo tempo¬
re commoratus tam subiee¬
tionis bono. quã uniuersa¬
rũ uistutũscietia pari¬
ter ditar&ur: Humilitatis
namq &oboedientiae disci¬
plina om̃r suas mostificans
uoluntates Q ꝑhane &¬
tinstis uniuersis uitus.
cunctisq: uistutib: consũmatis
quas monasteriorũ insti¬
tuta. uel antiquis simorũ
patrũ dostrina fundauit
sublimioris ꝓfectus ardo¬
re succensus here mi festi¬
nauit pen&rare secrea:

Expanded text:
nior coeperat habitare quaeque ab ecclesia milibus quinque distabat, saltim ad uiciniora migrauerit, ne fessus annis die sabbati uel dominico uenturus ad ecclesiam tanti itineris spatio uexaretur. sed ne uacuus quidem reuerti exinde contentus uas aquae, quam per totam erat ebdomadam sumpturus, suis ceruicibus superponens reportabat ad cellam, cumque nonagenariam excessisset aetatem,. numqaam passus est eam iuniorum sibi labore deferri. hic itaque ab adulescentia sua scolis coenobiorum tanto ardore se tradidit, ut in eis paruo tempore conmoratus tam subiectionis bono quam uniuersarum uirtutum scientia pariter ditaretur. humilitatis namque et oboedientiae disciplina omnes suas mOrtificans uoluntates et per hanc extinctis uniuersis uitiis cunctisque uirtutibus consummatis, quas monasteriorum instituta uel antiquissimorum patrum doctrina fundauit, sublimioris profectus ardore succensus heremi festinauit penetrare secreta,
Abbreviated transcription (Latin):
Interrogatio anreus sit qui
iusto intulit mortem cum
iustus habeat de moste mer¬
cedentem inte rrogationẽ¬
UIII Exemplum iob diabolo
temptanti & dñi aiuida tra¬
diti & quod iusto tam pros¬
pera quã aduersa profici¬
ant ad salutem:
Deuir tute uiri perfesti
qui ambi dexter figurali¬
ter nuncupatur:¬
U De duplici genere tempta¬
tionum quae triplici modo
referuntur.
npalestinae partibus
iusta thecoe uicũ qui
amos proph&ã meruit
procreare : solitudo
Fitissima est usq ara

Expanded text:
Interrogatio an reus sit qui iusto intulit mortem, cum iustus habeat de morte mercedentem interrogationem. Exemplum Iob a diabolo temptati et domini a Iuda traditi, et quod iusto tam prospera quam aduersa proficiant ad salutem. De uirtute uiri perfecti qui ambidexter figuraliter nuncupatur. De duplici genere temptationum quae triplici modo inferuntur.Palaestinae partibus juxta Thecue vicum qui Amos prophetam meruit procreare , solitudo vastissima est usque a
Abbreviated transcription (Latin):
Vt dño cui interfratrum
turbas positus sitiebat in¬
separabiliter inherere.
Nullo de inceps liuma no
consostio rarabente foccili¬
us un ir&ur: Vbi tursum
Obiectio suꝑliberi arbi¬
tru potestata¬
iiNes ponsio qđ liberũ arbi¬
triũ nostrum adiutorio dm̃
semꝑ indigeat:
uelut astra purissima
in noste mundi istius
refulgebant: uidimus
sc̃m paplinutiũ uice lu¬
minaris magni clarita¬
te scientiae corus cantẽ:
Hic namq prb̃tr congre¬
gationis nostrae idest il¬
lius quae inhere moscitu.
morabatur: Fui inquaita
ad ex tremam durauit

Expanded text:
ut domino, cui inter fratrum ut domino, cui inter fratrum turbas positus sitiebat inseparabiliter inhaerere, nullo deinceps humano consortio retrahente facilius uniretur. ubi rursum Obiectio super liberi arbitrii potestate. Responsio, quod liberum arbitrium nostrum adiutorio domini semper indigeat. uelut astra purissima in nocte mundi istius refulgebant, uidimus sanctum Pafnutium uice luminaris magni claritate scientiae coruscantem. hic namque presbyter congregationis nostrae, id est illius quae in heremo Scitii morabatur fuit, in qua ita ad extremam durauit
Abbreviated transcription (Latin):
nior coeperat habita re
quȩ que abaeclesia milib
quinq: distabat: s alton ad
uiciniora inigrauerit.
Nefessur annis die sabbati
uel dñico uonturus ad eclesi¬
am tanti iqneris spatio ue¬
xar&ur. Sed ne uacuus
quidcn reuerti exinde con¬
teitus: uas aquae quã ꝑ
tota in erat ebdomadã sump¬
turus. suis ceruicibus suꝑ¬
ponens repostabat ad cellã.
Cũq nonagenariã ecer¬
siss& acatẽ Num quã pas¬
sur ẽ ea iuniorũ sibi labore
deferri: Hisitaq ab adu¬
lescentia sua scolis coe nobi¬
orum tanto ardore. setra¬
didit: ut in eis paruo tempo¬
re commoratus tam subiee¬
tionis bono. quã uniuersa¬
rũ uistutũsciantia pari¬
ter ditar&ur: Humilitatis
namq &oboedietiae disci¬
plina: om̃s suas mostificans
uoluntates Q ꝑhane &x¬
tinctis uniuersis uitus.
cunctisq: uistutib: consũmatis
quas monasteriorũ insti¬
tuta uel antiquis simorũ
patrũ dostrina fundauit.
sublimioris ꝓfeltus ardo¬
re succensus here mi festi¬
na uit pen&rare secr&a:

Expanded text:
nior coeperat habitare quaeque ab ecclesia milibus quinque distabat, saltim ad uiciniora migrauerit, ne fessus annis die sabbati uel dominico uenturus ad ecclesiam tanti itineris spatio uexaretur. sed ne uacuus quidem reuerti exinde contentus uas aquae, quam per totam erat ebdomadam sumpturus, suis ceruicibus superponens reportabat ad cellam, cumque nonagenariam excessisset aetatem,. numqaam passus est eam iuniorum sibi labore deferri. hic itaque ab adulescentia sua scolis coenobiorum tanto ardore se tradidit, ut in eis paruo tempore conmoratus tam subiectionis bono quam uniuersarum uirtutum scientia pariter ditaretur. humilitatis namque et oboedientiae disciplina omnes suas mOrtificans uoluntates et per hanc extinctis uniuersis uitiis cunctisque uirtutibus consummatis, quas monasteriorum instituta uel antiquissimorum patrum doctrina fundauit, sublimioris profectus ardore succensus heremi festinauit penetrare secreta,
Abbreviated transcription (Latin):
nipalestinae partibus
iusta thecoe uicũ qui
amos propli&ã meruit
quo ingressa deficiunt
fluenta iordanis. &ci¬
neres sodomorum am
lestium tanta ꝓcesserit: I¬
Dilatatio super absolutione
propositae quaestionis :

Expanded text:
n Palaestinae partibus juxta Thecue vicum qui Amos prophetam meruit quo ingressa deficiunt fluenta Jordanis, et cineres Sodomorum amlestium tanta processerit. Dilatio super absolutione propositae quaestionis
Abbreviated transcription (Latin):
biam acmare mostuu
quo ingressa deficiunt
fluenta iordanis. &ci¬
neres sodomorum am¬
plissima ex tensione por¬
recta in ac sũmae uitae
ac sc̃ĩtatis monachi dutis¬
simae commorantes: re¬
pente sunt adiscurrenti¬
bus sarra cenorũ latrun¬
culis interempti:
Quorum corporalic& scire¬
mus tam a pontificibus
regionis illius quã abunt¬
uersa plebe arabũ tanta
ueneratione praerepta
& inter reliquias mastr̃¬
rum condita: ut innume¬
ripopuli eduobus oppidis
concurrentes: grauis si¬
mũ sibi cestamen indixe¬
rint &usq adgladiorũ
conflictũ prosce rapina
sit eorũ progressa con¬
tentio. Oũpia interse
deuotione decestant
qui nam iustius eorumse
CIQuomodouir iustus non ce¬
rae sed ad amantino siga¬
torio debeat eẽ consimilis:
Interrogatio si pos sit mens
iugiter inuna adq eadem̃
qualitate durare :
cNes ponsio ad interrogan¬
tis propositionom:
Quod d& rimoitũ sit disce¬
dentes ecella:
XUI Demutabilitate &iã suꝑ na¬

Expanded text:
biam ac mare mortuum, quo ingressa. deficiunt fluenta Iordanis, et cineres Sodomorum amplissima extensione porrecta. in hac summae uitae ac sanctitatis monachi diutissime conmorantes repente sunt a discurrentibus Sarracenorum latrunculis interempti. quorum corpora licet sciremus tam a pontincibus regionis illius quam ab uniuersa plebe Arabum tanta ueneratione praerepta et inter reliquias martyrum condita, ut innumeri populi e duobus oppidis concurrentes grauissimum sibi certamen indixerint et usque ad gladiorum conflictum pro sancta rapina sit eorum progressa contentio, dum pia inter se deuotione decertant quinam iustius eorum seQuomodo uir iustus non cerae, sed adamantino signatorio debeat esse consimilis. Interrogatio, si possit mens iugiter in una atque eadem qualitate durare. Responsio ad interrogantis propositionem. Quod detrimentum sit discedentis e cella. De mutabilitate etiam superna
Abbreviated transcription (Latin):
mali. illud sumu. boc erit nullu Qđn mista
mortalitate sp̃andũ putamꝰ fallim᷑. Tunc enĩ
erit : quãdo mors non erit. Et ibi erit ubiui¬
ta ȩt̃naerit. In illo enĩ scło & millo regno
erit bonũ sinũ & malũ nullũ quando
erit & ubi erit sapientiȩ amor summꝰ
contmentiȩ labor nullus. QUI SUP.¬
pseego inquit. non enĩ duo sumꝰ int̾ nos
contrarii de diuersis principis uenien¬
tes. sed ipse ego mente seruio legi dĩ. car¬
ne aut̃ legi peccati. Quandiu languor
obluctatur. saluti sed ñ carni serius
lege peccati. fac qđ ait ipse apłs. Non¬

Expanded text:
mali: illud summum, hoc erit nullum. quod si in ista mortalitate sperandum putamus, fallimur. tunc enim erit, quando mors non erit; et ibi erit, ubi uita aeterna erit. in illo enim saeculo et in illo regno erit bonum summum, malum nullum, quando erit et ubi erit sapientiae amor summus, continentiae labor nullus. non pse ego, inquit: non enim duo sumus inter nos contrarii de diversis principiis venientes; sed ego ipse mente servio legi Dei, carne autem legi peccati, quamdiu languor obluctatur saluti. 12. Sed si carne servis legi peccati, fac quod ait ipse Aposto
Abbreviated transcription (Latin):
ũ adȩ. ut de cẽt̾o in quib signũ crucis. ẽ. d¬
re non audeat. Tertio dã pnauit peccati
irrita fecit delicta remissione peccatoꝵ e
cessa. Cũ enĩ peccator causa ad missi peccati dãp¬
naudus. eẽt ignoscens aut̃ ei dãpnauit mei

Expanded text:
um Adae; ut de caetero in quibus signum crucis est, detinere non audeat. Tertio damnavit peccatum, dum irrita fecit delicta, remissione peccatorum concessa. Cum enim peccator causa admissi peccati damnandus esset, ignoscens autem ei damnavit i
Abbreviated transcription (Latin):
locũ doctoris habebat. ut pote phariseir ĩdõ
qui quod lex non potuit credentes in se iustificar&
Sed non contra legẽ: sed ꝓlege .ẽ. Ipsa eni hoc dicit
futurũ. dicente eñi isaia ꝓpħa. Ueniet ex syon
qui eripiat & auertat captiuitatẽ aiacob. & hoc
illis a me testam̃tũ cũ abstulero peccata eoꝵ.

Expanded text:
locum doctoris habebat, ut pote Pharisaeus, ita qui, quod lex non poterat, potuit credentes in se justificare; sed non contra legem, sed pro lege est, ipsa enim hoc dicit futurum, dicente Isaia propheta: « Veniet ex Sion, qui eripiat et avertat captivitatem ab Jacob, et hoc illi
Abbreviated transcription (Latin):
quo docet uidȩos ex orbitasse alege & ꝓmissione. dĩ
in causa xp̃i factosq similes gentilib ut utriq
indigeant miscdia dĩ. Non ꝑlegẽ salutẽ sꝑando :
Etquasi contor legẽ euangłiũ uincdeat: non destruens legẽ
sed prȩferens ep̃ianismũ. Adserit eñ sie xp̃m pro¬
missũ: ut predicato eo cessaret lex non tota. quia
ad breuatio facta legis . c̃. quȩ conpendio daret
salutẽ. Multa eñi ueteribus traditi sunt. ꝓpt̃
Ingritus ẽ. gͦ miscđiȩ dĩ.: qui uult. eẽ sub lege. Nam
docerat moꝵ ses. Sic timentes facietis filios istł : li
quacunq seuerterent legẽ haberent. ut sine sollsaa¬
tudine onĩmo ñ essent. Igtͦ ut in xp̃osine lege Et
uto salitis quȩ ponendã tradat. s dñmipsũ. ec̃.
om̃iũ dicett. sic incipit.

Expanded text:
quod docet Judaeos exorbitasse a lege et promissione Dei quod docet Judaeos exorbitasse a lege et promissione Dei in causa Christi, factosque similes gentilibus ut utrique indigeant misericordia Dei; non per legem salutem sperando, et quasi contra Legem, Evangelium vindicat, non destruens Legem, sed praeferens christianismum. Asserit enim sic Christum promissum, ut praedicato eo cessaret Lex: non tota, quia abbreviatio facta Legis est, quae compendio daret salutem; multa enim 26 veteribus tradita sunt propteIngratus est ergo misericordiae Dei, qui vult esse sub Lege; nam dixerat Moyses: Sic timentes facietis filios Israel ; ut quacumque se verterent, Legem haberent, ut sine sollicitudine omnino non essent. Igitur ut in Christo sine Lege spem vitae salutisque ponendam tradat, et Dominum ipsum esse omnium doceat, si
Abbreviated transcription (Latin):
tifuerant. Romanis aũt irasci non debuit :
sed et laudare fidẽ illoꝵ : quia nulla insignia uir¬
tutũ uidentes. nec ꝑ aliquẽ apłoꝵ susceperunt
fidẽ xp̃i ritu licet iudaco : inuerb potius quam
in sensu. Non eñi expositũ illi fuerat mysteriũ
crucis xp̃i : propterea quibdã aduenentib qui
recte crediderant : de edenda cane & ñ edenda
questiones fiebant : & utrũnã spes quȩ in xp̃o ẽ.
sufficeret. aut & lex seruanda. eẽt. Quattuor
de modis scribit romanis: arguens abinitio genus
hominũ finca ratu. hieñi caput sunt om̃ium
gentiũ : ut in his discant cȩteri uniũsiq gentiles.
rimus modus ẽ. quo se ostendit quad sit & quid fue-
quo arguit quod naturȩ ratione non se subiecerint
uni dõ. & quȩ in honesta & turpia egerint. inuicẽ
despecti obhoc adõ ut gratulentur credentes.
Tertius modus. ẽ. quod legẽ spreuerunt. datã.¬
Unde ante ponit grecis uidȩos. Quatus mođ. est.

Expanded text:
ti fuerant; Romanis autem irasci non debuit, ti fuerant; Romanis autem irasci non debuit, sed et laudare fidem illorum, quia nulla insignia virtutum videntes nec aliquem apostolorum, susceperant fidem Christi, ritu licet Judaico, in verbis potius quam in sensu. Non enim expositum illis fuerat mysterium crucis Christi; propterea quibusdam advenientibus qui recte crediderant, de edenda carne et non edenda quaestiones fiebant, et utrumnam spes quae in Christo est sufficeret, aut et lex servanda esset. Quatuor igitur modis scribit Romanis, arguens ab initio genus hominum physica ratione; hi enim caput sunt omnium gentium, ut in his discant caeteri universique gentiles. Primus modus est quo se ostendit quid sit, et quid fuedus modus est quo arguit quod naturae ratione non se subjecerint uni Deo, et quae inhonesta et turpia egerint invicem, despecti ob hoc adeo ut gratulentur credentes. Tertius modus est, quod legem datam spreverint, unde anteponit Graecis Judaeos. Quartus modus est
Abbreviated transcription (Latin):
t rerũ noticia habeatur plemor:
printipta rerũ requirenda sunt. pͥus.¬
Tunc eñ potest facilius causȩ ratio de-¬
cdarari : sieius origo discatur Cũ eña
epistole date modũ & rationẽ ostenderinius
potest uerũ inderi qđ dicimus. Conste itaq tẽporib
apłꝵ : iudȩos propterea qđ sub regno remano
ggtrent romȩ habitasse. Exquib hi qui eredi¬
derent : tradiderunt romaris ut xp̃m ꝓfiten¬
tes legẽ seruarent. Romani aut̃ audita fama
uirtutũ ⁊ep̃i: faciles ad credendũ suerunt ut
pote prudentes. Nec inmerito prudentes: qui
male inducti statim correcti sunt & ꝑmanser̃
ieo. Hi ergo exuideis credentes xp̃o ut datur
intelligi : non accipiebant dm̃. eẽ. dedõ: putant¬
tes uni dõ aduersũ. Qũa obrẽ negat illos spĩa-¬¬
lẽ dĩ gr̃am consecutos ao ꝑ hoc confirmationem
eisde cẽ Hi sunt qui & galathas sub uerterant :
ut atraditione aploꝵ recederent. Quib idõ
irascitur apłs: quia docti bene facile trans duce-¬

Expanded text:
t rerum notitia habeatur plenior, principia earum requirenda sunt priustunc enim potest facilius causae ratio declarari, si ejus origo discatur: cum enim epistolae datae modum et rationem ostenderimus, potest verum videri, quod dicimus. Constat itaque t Judaeos propterea quod sub regno Romano agerent, Romae habitasse; ex quibus hi qui crediderant, tradiderunt Romanis, ut Christum profitentes legem servarent; Romani autem, audita fama virtutum Christi, faciles ad credendum fuerunt, ut pote prudentes; nec immerito prudentes, qui male inducti statim correcti sunt, et permanserunt in eo: hi ergo ex Judaeis credentes Christo, ut datur intelligi, non accipiebant Dominum esse de Deo, putantes uni Deo adversum; quamobrem negat illos spiritalem Dei gratiam consecutos, ac per hoc confirmationem eis deesse. Hi sunt qui et Galatas subverterant, ut a traditione apostolorum recederent, quibus ideo irascitur Apostolus, quia docti bene, facile transduc
Abbreviated transcription (Latin):
& filu eius iħu xp̃i. ic autẽ hoc predica
euangeliũ ñ ubi nominatus. ẽ. xp̃c. ne
supra alienũ fundam̃tum ȩdificarem
on sine causa illic se prȩdicare e

Expanded text:
 Filii ejus Christi. Sic autem praedicavi Evangelium, non ubi nominatus est Christus; ne supra alienum fundamentum aedificarem. Non sine causa illic se praedicare
Abbreviated transcription (Latin):
quo docet uidȩos ex orbitasse alege & ꝓmissione. dĩ
in causa p̃i factosq similes gentilib ut utriq
indigeant miscdia dĩ. Non ꝑlegẽ salutẽ sꝑando.
id igit. ut alege eos tollat. quia lex & propħȩ
Ettuasi conor legẽ euangdiũ uincdicat : non destruens ligẽ
sed prȩferens x p̃ianismũ. Adserit eñ sic xp̃m pro¬
missũ: ut predicato eo cessaret lex non tota. quia
ad breiuatio facta legis. ẽ. quȩ conpendio daret
salutẽ Nulta eñi ueteribus traditi sunt ꝓꝑt̃
Ingratus. ẽ gͦ miscd̃ĩȩ dĩ. qu uult. eẽ. sublege. Nam
decerat mos ses . Sic timentes facietis filios istł ile
quacunq seuerterent legẽ haberent it sie sollxa¬
tudine oñmo ñ essent. Igt᷑ ut in xp̃o sine lege Eñ
utt salittis quȩ ponendã tradat. & dñmipsũ. ec̃¬

Expanded text:
quo docet Judaeos exorbitasse a Lege et promissione Dei quo docet Judaeos exorbitasse a Lege et promissione Dei in causa Christi, factosque similes gentilibus; ut utrique indigeant misericordia Dei, non per Legem salutem sperando, i iet quasi contra legem Evangelium vindicat; non destruens legem, sed praeferens Christianismum. Asserit autem sic Christum promissum ut praedicato eo cessaret lex, non tota, quia abbreviatio facta legis est, quae compendio daret salutem; multa enim veteribus tradita sunt proptIngratus est ergo misericordiae Dei, qui vult esse sub lege; nam dixerat Moyses: Sic timentes facietis, filii Israel, ut quacunque se verterent, legem haberent, ut sine sollicitudine omnino non essent. Igitur ut in Christo sine lege spem vitae salutisque ponendam tradat, et Dominum ipsum ess
Abbreviated transcription (Latin):
tifuerant. Romanis aũt irasci non debuit:
sed et landare fidẽ illoꝵ : quia nulla in signia uir¬
tatũ uidentes. nec ꝑ aliquẽ apłoꝵ susceperunt
fidẽ xp̃i ritu licet udaico : inuerb potius quam
in sensu. Non em̃ expositũ illi fuerat mysteriũ
crucis xp̃i : propterea quibdã aduenientib qui
recte crediderant : deedenda cãne & ñ edenda
questiones fiebant: & utrũnã spes quȩ in xp̃o ẽ.
sufficeret. aut &lex seruanda. eẽt. Quatuor
de modis scribit romanis: arguens abintio genus
hominũ finca ratu. hi eñ caput sunt om̃iurn
gentiũ : ut inhis discant cȩteri uniũsiq gentiles :
Primts modus. ẽ. quo se ostendit quid sit & qtud fue.
quo arguit quod naturȩ ratione non se subiecerint
un dõ. & quȩ in honesta & turpia egerint. inucẽ
despecti obhoc adõ ut gratulentur credentes.
Tertius modus. ẽ. quod legẽ spreuerunt. datã
Ende ante ponit grecis uidȩos. Quatus mođ. est.

Expanded text:
ti fuerant; Romanis autem irasci non debuit, ti fuerant; Romanis autem irasci non debuit, sed et laudare fidem illorum, quia nulla insignia virtutum videntes nec aliquem apostolorum, susceperant fidem Christi, ritu licet Judaico, in verbis potius quam in sensu. Non enim expositum illis fuerat mysterium crucis Christi; propterea quibusdam advenientibus qui recte crediderant, de edenda carne et non edenda quaestiones fiebant, et utrumnam spes quae in Christo est sufficeret, aut et lex servanda esset. Quatuor igitur modis scribit Romanis, arguens ab inhominum physica ratione; hi enim caput sunt omnium gentium, ut in his discant caeteri universique gentiles. Primus modus est, quo se ostendit quid sit, et quid fues modus est, quo arguit quod naturae ratione non se subjecerint uni Deo, et quae inhonesta et turpia egerint invicem, despecti ob hoc a Deo; ut gratulentur credentes. Tertius modus est, quod Legem spreverunt datam; unde anteponit Graecis Judaeos. Quartus modus est,
Abbreviated transcription (Latin):
t rerũ noticia habeatur plemior:
printipta rerũ requirenda sunt. pͥus.¬
Tunc eñ potest facilius causȩ ratio de¬
clarari : sieius origo discatur Cũ eñi
epistole date modũ & rationẽ ostenderinius
petest uerũ inderi qđ dicimus. Consti itaq tẽporib¬
apłoꝵ : uideos propterea qđ sub reguno romaeno
agerent romȩ habitasse. Ex quib hi qui credi¬
derent : tradiderunt romanis ut xp̃m ꝓfiten¬
tes lgẽ seruarent. Romani aut̃ audita fama
uirtutũ dep̃i: faciles ad credendũ fuerunt ut
pote prudentes. Nec in merito prudentes. qui
male inducti statim correcti sunt & ꝑmanser̃
ineo. Hi ergo exuideis credentes xp̃o ut datur
intelligi: non accipiebant dm̃. eẽ. dedõ : putan:¬
tesum dõ aduersũ. Quã obrẽ negat illos spĩta¬
lẽ dĩ gr̃am consecutos ac ꝑ hoc confirmationem
eisde . cẽ. Ni sunt qui & galathas subuerterant.
ut atraditione aploꝵ recederent. Quib idõ
irascitur apłs : quia docti bene facile transduc.¬

Expanded text:
t rerum notitia habeatur plenior, principia earum requirenda sunt priustunc enim potest facilius causae ratio declarari, si ejus origo discatur. Cum enim Epistolae datae modum et rationem ostenderimus, potest verum videri quod dicimus. Romani, apostolorum Judaeos propterea quod sub regno Romano agerent, Romae habitasse; ex quibus hi qui crediderant, tradiderunt Romanis, ut Christum profitentes legem servarent; Romani autem, audita fama virtutum Christi, faciles ad credendum fuerunt, ut pote prudentes; nec immerito prudentes, qui male inducti statim correcti sunt, et permanserunt in eo: hi ergo ex Judaeis credentes Christo, ut datur intelligi, non accipiebant Dominum esse de Deo, putantes uni Deo adversum; quamobrem negat illos spiritalem Dei gratiam consecutos, ac per hoc confirmationem eis deesse. Hi sunt qui et Galatas subverterant, ut a traditione apostolorum recederent, quibus ideo irascitur Apostolus, quia docti bene, facile transduc
Abbreviated transcription (Latin):
ergo lex uel cũ fiunt que ibi p̃co¬
ta sunt : uel cũ exhibentur quȩ ibi
ẽ. gr̃a & ueritas facta ẽ. Gr̃a ꝑtinet
ad caritatis plenitudinẽ.: ueritas ab
propħarũ ad impletionẽ. Et quia
utrumq per xp̃m. idõ nonuenit
soluere legẽ aut ꝓpħas sed ad mmple¬
re. Nonut legi adderent᷑ que deeram
sed ut fierent quȩ scripta erant.
qđ ipsa eius uerba testantur. Nos
eñi ait iota unũ aut unus apex
non transiet alege donec addantus
quȩ desunt sed donec om̃ia fiant

Expanded text:
ergo lex. uel cum fiunt, quae ibi praecepta sunt. uel cum exhibentur, quae ibi est, gratia et ueritas facta est. gratia pertinet ad caritatis plenitudinem, ueritas ad prophetiarum inpletionem. et quia utrumque uer Christum, ideo non uenit soluere legem aut prophetas. sed adinplere. non ut legi adderentur, quae deerant. sed ut fierent. quae scripta erant: quod ipsa eius uerba testantur. non enim ait. iota unum aut unus apex non transiet a lege. donec addantur, quae desunt, sed, donec omnia fiant
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ unũ mentita pietatem ẽ. ꝓfessa
dĩ filium audientes fefellit̾ in non
dicens etiam non fuisse ante quãn¬
tur: mundi sapientiȩ satisfecit. Inc¬
tabilem quoq & in corporeum dm̃
tens. natiuitatẽ dĩ ex dõ ꝑ demonst¬
nem subdolȩ rationis exclusit. No
aduersumnos usa doctrinis. eccłȩ
gantur ea predicat quȩ negantus¬

Expanded text:
um unum, mentita pietatem est; professa rursus Dei filium, audientes fefellit in nomine; dicens etiam non fuisse ante quam nascitur, mundi sapientiae satisfecit; indemutabilem quoque et incorporeum Deum confitens, nativitatem Dei ex Deo per demonstrationem subdolae rationis exclusit: nostris adversum nos usa doctrinis, et Ecclgantur, ea praedicat quae negantu
Abbreviated transcription (Latin):
Sed homines mente ꝑ uersi om̃ia confun¬
duns̃ & implicat . & usq ad naturȩ demu
credentibus dĩ sermo. qui in aures nrãs euan¬
gelistȩ testimonio cum ipsa ueritatis suae
uirtute transfusus est: cum dicit dñs. Eun¬
tes nc̃ docete om̃s gentesꝰ baptitantes eos in
nom ine patris & filii & sp̃sscĩ: docentes eos

Expanded text:
Sed homines mente perversi omnia confunSed homines mente perversi omnia confundunt et implicant, et usque ad naturae demucredentibus Dei sermo, qui in aures nostras Evangelistae testimonio cum ipsa veritatis suae virtute transfusus est, cum dicit Dominus: Euntes nunc docete omnes gentes, baptizantes eos in nomine Patris et Filii et Spiritus S
Abbreviated transcription (Latin):
gere: ardua scandere: in effabilia eloqui:
in concessa presumere. & cum sola fide
expleri quȩ precepta sunt oporter& ꝑ¬
& uenerari cum eo filium: scõ spũ habun¬
dure : cogimur sermonis nr̃i humilitatẽ
ad eti quae in enarrabilia suN extendere:
& inuitium uitio coartamur. alieno: ut
quae contineri religione mentiũ oportu¬
iss& : Nunc in periculum humaNieloqͥi
qui cȩlestium uerborũ simplicitatẽ pro
uoluntatis suae sensu. non pro ueritatis
ipsius ab solutione susciꝑent: aliter in¬
terpretantes quã dictorum uircus postu¬
lar&. De intelligentia enĩ heresis non
de scriptura ẽ & sensus non sermo fit
crimen: Num quid corrũpi ueritas po¬
test. cũ patris nom̃ auditur: num quid
natura filii non continetur in nomine
Num quid sp̃s sc̃s non erit qui nuncupat᷑.
neq enim inpatre potest non eẽ. qđ pat̃
est. neq infilio de eẽ. quod filius ẽ: neq
in spũ scõ non ex stare quod sumitur

Expanded text:
gere, ardua scandere, ineffabilia eloqui, gere, ardua scandere, ineffabilia eloqui, inconcessa praesumere. Et cum sola fide expleri quae praecepta sunt oporteet venerari cum eo Filium, sancto Spiritu abundare; cogimur sermonis nostri humilitatem ad ea quae inenarrabilia sunt extendere, et in vitium vitio coartamur alieno: ut quae contineri religione mentium oportuissent, nunc in periculum humani eloquii qui coelestium verborum simplicitatem pro voluntatis suae sensu, non pro veritatis ipsius absolutione susciperent, aliter interpretantes quam dictorum virtus postularet. De intelligentia enim haeresis, non de Scriptura est: et sensus, non sermo fit crimen. Numquid corrumpi veritas potest? Cum patris nomen auditur, numquid natura filii non continetur in nomine? Numquid Spiritus Sanctus non erit, qui nuncupatur? Neque enim in Patre potest non esse quod pater est, neque in Filio deesse quod filius est, neque in Spiritu sancto non exstare quod sumitur.
Abbreviated transcription (Latin):
blandim̃ta contineant. tamen non mul
uidentur a consuetudine esse beluinȩ o¬
tionis aliena: Quib insaltuosa loca aq
me pabulis lȩta euagantib. ad sit & seci
alabore. & satietas ex pascuis. Namsih
timus & absolutissimcis uitae humanae
existimabitur quiescere & habundare:
se. ẽ. hunc eundem secundum sui cuiusq
sensum. nobis atq uniuersis rationis ex¬
in summa rerũ copia & securitate famu
sine cura habendi. copia redund& uteno
dem causam hanc ineptȩ ac beluinȩ uita
suetudinẽ & respuisse a se: & co arguist
aliis uidentur. quam quod natura ipsa
re inpulsi. indignum hominẽ esse exi
uirtutib. ac meritis ordinata. Vna potestas
ex quo om̃a: una progenies perquẽm omnia
perfectae spei munus unũ. Nec de esse qe¬
quam consummationi tantȩ reperietur:
intra quam sit in patre & filio & spu sc̃õ in¬
finitas. in aeterna species in imagine. usus
rum & blasphemantium uitiis illicita a¬

Expanded text:
blandimenta contineant, tamen non multum videntur a consuetudine esse beluinae oblectationis aliena: quibus in saltuosa loca ac maxime pabulis laeta evagantibus, adsit et securitas a labore, et satietas ex pascuis. Nam si hic optimus et absolutissimus vitae humanae usus existimabitur, quiescere et abundare; necesse est hunc eumdem, secundum sui cujusque generis sensum, nobis atque universis rationis extura ipsa in summa rerum copia et securitate famulante, sine cura habendi copia redundat utendquidem causam hanc ineptae ac beluinae vitae consuetudinem et respuisse a se, et coarguisse in aliis videntur, quam quod, natura ipsa auctore impulsi, indignum homine esse exiirtutibus ac meritis ordinata: una potestas ex qua omnia, una progenies per quam omnia, perfectae spei munus unum. Nec deesse quidquam consummationi tantae reperietur, intra quam sit, in Patre et Filio et Spiritu sancto, infinitas in aeterno, species in imagine, usus rum et blasphemantium 27 vitiis, illicita a
Abbreviated transcription (Latin):
dere hoc ita ut . ẽ. ualebimus. ut quod n
rerũ pati non posse existimatur. id diu
ueritatis ratio consequatur. atq ut faci
telligentiam difficillimȩ istius quȩstion
sequi possimus. prius patrẽ & filium se
sermo sit. ¶ Aet̾nitas patris ut libro a¬
re tractauimꝰ. locũ. tempora. speciem.
quid illud humano sensu concipi poter
mutabilis. sed inuisibilis. in comp̃hensi
plenus. ꝑ fectus. aet̾̃nus. Non aliunde q
mens. sed ad id quod ita manet sibi i
ficiens : Hic ergo ingenitus. ante c¬

Expanded text:
ehendere hoc ita ut est valebimus: ut quod natura rerum pati non posse existimatur, id divinae veritatis ratio consequatur. 2. Cogniintelligentiam difficillimae istius quaestionis consequi possimus, prius Patrem et Filium sesermo sit. Aeternitas Patris, ut libro anteriore tractavimus, locos, tempora, speciem, et quidquid illud humano sensu concipi potermutabilis, sed invisibilis, incomprehensibilis, plenus, perfectus, aeternus, non aliunde quid sumens, sed ad id quod ita manet, sibi ipse sufficiens. Hic ergo ingenitus ante
Abbreviated transcription (Latin):
ligentiae detinebantur: Uberuis gaudi¬
um consectans ex salute multorũ: si cogni¬
tis s&cram̃tis ꝑfecte indm̃ fidei. impia hu¬
manae stultitię instituta descrerent. & se
dõ redderent hereticis repudiatis. atq
acibo mortis quo in laqueum aues solent
illici. in uolatum se liberȩ securitatis erige
tios. apłos p̃uios. fidem consum matam.
& salutẽ in patris & filii confessione per¬
fectam. & cum dictum meminissent
ore dñi. qui non honorificat filium. non
honorificat patrem qui misit illum: ad
sata contagio. ruinam miserandȩ mortis in¬
uexit Non enim tantum aut considenti¬
um in chaos cum populis suis repens urbiũ
uastitas. aut frequentes bellorũ & fune¬
bres mortes. aut in medicatȩ egritudinis
populosa contagia deseuierunt: in quan¬
tum ad exitium generis humani heresis
hȩc funesta grassata est Dõ enim cui om¬
Nia in morte uiuunt: hoc solum perit
meritũ ignorati moderaturus errori. ne¬

Expanded text:
ligentiae detinebantur; uberius gaudiligentiae detinebantur; uberius gaudium consectans ex salute multorum, si cognitis sacramentis perfectae in Deum fidei, impia humanae stultitiae instituta desererent, et se Deo redderent haereticis repudiatis, atque a cibo mortis, quo in laqueum aves solent illici, in volatum se liberae securitatis erigertios, Apostolos praevios, fidem consummatam, et salutem in Patris et Filii confessione perfectam; et cum dictum meminissent ore Domini: Qui non honorificat Filium, non honorificat Patrem qui misit illum , ad sata contagio ruinam miserandae mortis invexit. Non enim tantum aut considentium in chaos cum populis suis repens urbium vastitas, aut frequentes bellorum et funebres mortes, aut immedicatae aegritudinis populosa contagia desaevierunt, in quantum ad exitium generis humani haeresis haec funesta grassata est. Deo enimnia in mortuis vivunt, hoc solum perit, meritum ignoranti moderaturus errori, ne