comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bete ñ inflantem scĩam. ad diteergo stse cari¬
tatẽ ⁊ utilis erit scĩa per se eni mutilis est
scĩa. cũ caritate utilis ẽ per se inflat insẽ¬
biam sic̃ demones qui greto noie a stĩa sit
st̾ nominati inquib scĩa ẽ sine cccritatẽ
muelius est eni scire infirmitatem nrãm
ꝗͣ naturas tr̃ laudabilior est enim mens
cui nota ẽ infirmitas sua qͣmquieañ res¬
pec̾ta syderũ uias scrutatur. ⁊t̾rarũ funda¬
m̃ta ⁊ celoꝵ uestigia. s meliores sunt qui¬
ex desiderio prĩe et¬

Expanded text:
bete, non inflantem scientiam. Addite scientiae charitatem, et utilis erit scientia. Per se enim inutilis est scientia, cum charitate utilis est; per se inflat in superbiam, ut daemones, qui Graeco nomine a scientia sic sunt nominati, in quibus scientia est sine charitate. Melius est enim scire infirmitatem nostram, quam naturam rerum. Laudabilior enim est animus cui nota est infirmitas sua, quam qui ea non respecta, siderum viam scrutatur, et terrarum fundamenta, et coelorum fastigia; sed meliores sunt qex desiderio patriae et
Abbreviated transcription (Latin):
latitus ydoloꝵ in
quib adeo indis¬
cretũ usũ quida habebant. ut ex ea au̾
scandalez arentur aut saltẽ ⁊ furid̾en¬
tur infirmi ⁊ ip̃i qͥ licitis iordinate u¬
tebantur ecc̃asticam in se form̾a ꝯfund̾ent
⁊ imitate scind̾ent. scientes enm oĩa ex
creatione inunda immolata ydoliscũ in¬
firmis in ydolio manducabant cd̾inftr¬
ini uidentes ꝑutabant eos ed̾e sub uenetõ¬
ne ydoli ⁊ exemꝑlo eoꝵ sub ueneibne ydo¬
liedebant. illos igitur increpat apłshie
tis aliis si fuit oꝑus qͥrere. qr deistis sciti
utrego. ⁊ hoc ẽ qd̃ ait de his ã q̃. Yd̾. sacri

Expanded text:
latitiis idolorum, in quibus adeo indiscretum usum quidam habebant, ut ex eo aut scandalizarentur, aut saltem confunderentur infirmi: et ipsi qui licitis inordinate utebantur, ecclesiasticam in se formam confunderent, et unitatem scinderent. Scientes enim omnia ex creatione munda, immolata idolis coram infirmis in idolio manducabant. Quod infirmi videntes, putabant eos edere sub veneratione idoli, et exemplo eorum sub veneratione idoli edebant. Illos igitur increpat Apostolutis aliis non fuit opus quaerere, quia de istis scitis ut ego. Et hoc est quod ait: De his autem quae i
Abbreviated transcription (Latin):
ergo replere pot qui supeenos tirues re¬
monuit ne per
dant nc̃ monet ne
cepti cerimonias
leidis recipiant. dt̃¬
estis repleti millo.

Expanded text:
ergo replere potest, qui supernos cives reMonuit ne per edant, nunc monet ne ducti caeremonias legis recipiant. QuaEstis repleti
Abbreviated transcription (Latin):
ħitat. qd elementie¬
contedu ñ potuit. qr
indignũ erat miu¬
bilem habitare in
suba iisibili ⁊ insensibili. Andiant etgo
⁊ ueniant cultores elem̃toꝵ ⁊ crecdant in
xp̃m ut fiant maiores eoꝵ quos ne colãt.

Expanded text:
elementconcedi non potuit, quia indignum erat ioreum habitare in substantia visibili et invisibili. Audiant ergo et veniant cultores elementorum et credant in Christum ut fiant majores eorum quos nunc colunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ft᷑. apud dm̃ quipor iam fcm est qd̾ eius
dispõne uł predestinone fitturum eft.
Uñ alibi. qui fecit q̃ futura sunt. ⁊ alibi
qui elegit nos añ mundi ꝯstitutionem
Quis sufficit hoc explanare  Eligunt᷑
qui n sunt. nec errat qͥui eligit necuane
eligit. eligit tñ ⁊ ħt electos quos creatu¬
rus ẽ eligendos. quos apud semet ip̃m¬
ħt. nec innatura sua s in prestĩa sua fi¬
ponit ⁊ p̃parat ab eterno grãm iustifi¬
ẽẽt. uł ut bonus eẽt uel us. si eñi prome¬
ruit ia erat. s sĩdũ erat ergoñ prome¬
ruit. s elc̃onis grãm hũit ut totu̾ cor¬
pus xp̃i dicat gmã dei sum id qd̾ sũ. cõis¬
tura putetur eẽ gr̃a qr gratis ꝯcessa est.
excepta ergo slla gr̃a de qua modo ñ agi¬
tur qua ꝯdcta est humana natura .s. q̃ua
hoĩes sumus. que xp̃ianis paganisq cõ¬
munis est. hec ẽmaior gr̃a ⁊ solis electis
concessa ñ ꝙ per u̾ibum homines treatisu¬
inus s ꝙ pee ũbum carnem fc̃m fideles

Expanded text:
sunt; apud Deum quippe jam factum est, quod ejus dispositione, vel praedestinatione futurum est. Unde alibi: Qui fecit quae futura sunt; et alibi: Qui elegit nos ante mundi constitutionem . Quis sufficit hoc explicare? Eliguntur qui non sunt, nec errat qui eligit, nec vane eligit. Eligit tamen, et habet electos quos creaturus est eligendos, quos habet apud semetipsum, non in natura sua, sed in praesentia sua. Nonponit et praeparat ab aeterno gratiam justifiesset, vel ut bonus esset, vel beatus. Si enim promeruit, jam erat, sed nondum erat, ergo non promeruit; sed electionis gratiam habuit, ut totum corpus Christi dicat: Gratia Dei sum, id quod sum . Commutura putetur esse gratia, quia gratis concessa est. Excepta ergo illa gratia, de qua modo non agitur qua condita est humana natura, scilicet qua homines sumus, quae Christianis paganisque communis est; haec est major gratia, et solis electis concessa, non quod per Verbum homines creati sumus, sed quod per Verbum carnem factum fideles
Abbreviated transcription (Latin):
go p̾scit futuros anteqͣm sint cũ uult
nasti facit ut sint ⁊ ĩa natos qͦs uult
per grãm uocaout iusti sirit sic paulũ
uocauit per grãm ut ansitiaret xp̃m
ut ergo totum ostenderet ẽẽ adeo .s ꝙ ẽ ⁊
Contio

Expanded text:
go praescit futuros antequam sint, cum vult nasci facit ut sint; et jam natos quos vult per gratiam vocat, ut justi sint, sicut Paulum vocavit per gratiam ut annuntiaret Christum. Ut ergo totum ostenderet esse a Deo, scilicetConti
Abbreviated transcription (Latin):
ut. fis cũ affcũ dilc̃onis ut uidentes a¬
Tad moris cã se cominoneri facilius se cor¬
rigant. anus ut .i. ut cũ miti sermone docean.
alloqiio nuencłaꝵ recte iuuenis de castitate
mmonetur.

Expanded text:
t cum affectu dilectionis, ut videntes aausa se commoneri, facilius se corrigant; anus ut matres, ut cum miti sermone doceantualloquio juvenculorum recte juvenis de castitate monetur.
Abbreviated transcription (Latin):
tal loco datumẽ
uentr. sig̃icat qd̾¬
uidei contra alias
ip̃m mandatum¬
slud testam̾tum
dico gen̾ans hotẽs
reseriebant nid̾i¬
uł serui ꝑeci erant
qd̾ testam̃tum est

Expanded text:
tali loco datum nenti, significat qei contra alias ipsum mandatumllud Testamentum, dico, generans homines re serviebant Judal servi peccati erant. Quod Testamentum est
Abbreviated transcription (Latin):
fatit. ⁊ si hoc ẽ deo eẽ qd̾ sapere ⁊ eailli eẽntia¬
ẽ que sapĩa: si filius a pre qd̃ uerũ ests a fi¬
lio potrus pr̃ ħt eẽntiam. qd̾ faisissimsi est.
est ergo d̾s pr̃ sapiens eci q̃ ip̃e est sua sapĩa
⁊ filius sapĩa prĩs est sapiens de sapĩa q̃ est
pr̃ de quo ẽ genitus filius. sic ⁊ pr est iatelli¬
gens ea que ip̃e est suamtlłia. filius aũ incł

Expanded text:
ia quae sapientia, non Filius a Patre quod verum est, sed a Filio potius Pater habet essentiam quod falsissimum est. Est ergo Deus Pater sapiens, ea quae ipse est sua sapientia; et Filius sapientia Patris est sapiens, de sapientia quae est Pater de quo est genitus Filius. Sic et Pater est intelligens ea quae ipse est sua intelligentia, Filius autem int
Abbreviated transcription (Latin):
uideis signum po¬
tentie s scandalũ¬
qr irascuntur t
p̃clicatores rubore
uobis si desapien¬
tib estis. uł ita. iõ¬

Expanded text:
udaeis signum potentiae, sed scandala irascuntur contra praedicatores rubore obis si de sapientibus estis. Vel ita co
Abbreviated transcription (Latin):
pĩe per hoĩs susception̾e est nrĩs accomo¬
data uuln̾ib de quibusd̾a ⁊trariis curãs
⁊ de quibusdam siłib. serpentis eni sapĩa¬
mur. ⁊ sic̃ illa sapĩa uocabatur. erat autẽ
stultitia: sic ista q̃ uocatur stultitia sa¬
pientia ẽ. ecce ꝯtraria. siłia uero ft̃ ꝙ per
feminã deceptos per femina natus libe¬
rauit .i. xp̃c hõ hoĩes. mortalis mortaleᷤ
ułtta. dico ꝙ ñ cognouit mundus dm̃ ꝑ¬
sapĩam suam ⁊ hoc fc̃m ẽ in dei sapĩa¬
.l. ⁊ hoc fecit cłs alto consiliosuo. s. ne fr̃¬
birent. ⁊ ut fides ⁊ salus cognoscatur ẽẽ

Expanded text:
pientiae per hominis susceptionem nostris est accommodata uulneribus, de quibusdam contrariis curans et de quibusdam similibusmur. Et sicut illa sapientia vocabatur; erat autem stultitia, sic ista, quae vocatur stultitia sapientia est. Ecce contraria. Similia vero sunt, quod per feminam deceptos per feminam liberavitita, dico, quod non cognovit mundus per sapientiam suam, et hoc factum est in Dei sapientia, et hoc fecit Deus alto consilio, scilicet ne superbirent, et ut fides et salus cognoscatur esse
Abbreviated transcription (Latin):
tes nundi si cognouerunt dm̃ pp̃ sa¬
incarnatũ qui tũ incarne manifesta¬
tus ẽ fili dei in h̃e muntũ misꝰ ẽ. Non gͥꝑ¬
locoꝵ spatia ueniendo. s incarne mortali
mortalib apparendo uenisse clñs d̾r. isluc
ergo uenit ubi erat qd erat in hoc mundo

Expanded text:
tes mundi non cognoverunt Deum propter saincarnatum, qui cum in carne manifestatus est Filius Dei, in hunc mundum missus est. Non locorum spatia ueniendo, sed in carne mortali mortalibus apparendo uenisse ad nos dicitur. illuc ergo uenit, ubi erat, quia in hoc mundo
Abbreviated transcription (Latin):
erant cum apłout
addisc̾ent uñ illi ca¬
lũpniam facerent.
s postꝗͣ uiderunt se
manifestatos reces¬
me s det do. mi do.¬

Expanded text:
erant cum Apostolo, ut addiscerent unde calumniam illi facerent, sed postquam viderunt se manifestatos, recesme, sed det Domi
Abbreviated transcription (Latin):
missa rachele decorafacie s ñ relicta eũ iacos
traret ad lyam oclis lipꝑam ⁊ de morte cũ mo¬
osus. ut in eod̾ ocio utilitatem ñ cogitet ꝓxã
nec sicastuosus ut ꝯtempłoneris requirat᷑
dei initio ñ ineis uacatio delectare duł inqͥ
fitiat ⁊ qd uiuenerit ñ alteri inradeat muac¬
tione uecos amandus ẽ honor in hac uita.

Expanded text:
missa Rachele decora facie, sed non relicta cum Jacob intret ad Liam, oculis lippam, et de monte cum Moosus, ut in eodem otio utilitatem non cogitet proximi; nec sic actuosus, ut contemplationem non requirat Dei. In otio non iners vocatio delectare debet, sedficiat, et quod invenerit alteri non invideat. In actione vero non amandus est honor in hac vita
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃c latine superintendens dr̃ ut intllibat
se ñ ẽẽ ep̃m qui precẽ dilexerit ñ prodesse:
ep̃atus eni est super suam ⁊ alioꝵ uttam i¬
tentio. ita a studio cognoscende ueritatisne¬
mo ꝓrohibetur qd ad landabile pertines
ꝯtiũ. locuis uero supecior fine quo regi ppłs
dedeat. tñ indecent̾ appetitur so ocium sc̃m q̃¬
rit caritas u̾statis negotiũ uistã suscipit

Expanded text:
Latine superintendens dicitur, ut intelligat se non esse episcopum qui praeesse dilexerit, non prodesse. Episcopatus enim est super suam et aliorum vitam intentio. Itaque a studio cognoscendae veritatis nemo prohibetur quod ad laudabile pertinet otium. Locus vero superior sine quo regi populdecet, tamen indecenter appetitur. Ideo otium sanctum quaerit charitas veritatis, negotium justum suscepit
Abbreviated transcription (Latin):
morte eterna qui ht prudentiam carnisad
est cũ studtosius implet q̃ carius st̃ appeten¬
do bona tp̃alia ⁊ fugiendo mala. ⁊ ts̃ naturas
er tm̃ sequitur qd̃ est graue pcc̾m pridenti¬
a aũ io dititur cũ res sfulta sit. qr itaiuidetur

Expanded text:
morte aeterna, qui habet prudentiam carnis; quod est cum studiosus implet quae carnis sunt, appetendo bona temporalia, et fugiendo mala; et cum naturas rerum tantum sequitur; quod est grave peccatum. Prudentia autem ideo dicitur, cum res stulta sit, q
Abbreviated transcription (Latin):
bantur. si cedebant. mortifioatur eñ
qui in fidei ꝯfessione ñ permanet. ł
de morte corporali pot̾ intelligi tc̃i
sumus ut. casti p̃ssuris. qr permisit
eos deus p̾ssuris exerreri ut merito

Expanded text:
bantur, nec cedebant. Mortificatur enim qui in fidei confessione non permanet. Vel de morte corporali potest intelligi, facti sumus ut castigati pressuris, quia permisit eos Deus pressuris exerceri, ut merito
Abbreviated transcription (Latin):
speremus in hõie
uel in nobsiquid
boni est. s d̾o attri
utilitatem ñ ad
lactantiam. q qͥ
predc̃a habet mi¬
ratula fatit adr
ut minister dei
It̃ exhibeamus nõ
ministros dei mu
ne frangamur.
It exhibeamꝰ nos
ministros dei per
homines. uel ig¬
ut nec iñ infle¬
mur. nec m̾ sue¬
cumbamus uel
doleamus. Nota
tas partes sunt
nos ministros ꝑ

Expanded text:
speremus in homine, vel in nobis si quid boni est, sed Deo attributilitatem, non ad jactantiam, quia qui praedicta habet, miracula facit ad ut minister Dei. Item, exhibeamus nos ministros Dei, mune frangamur.Item, exhibeamus nos ministros Dei, perhomines vel igut nec inde inflemur, nec inde succumbamus, vel doleamus. Nota tas partes sunt nos ministros per
Abbreviated transcription (Latin):
pudeat predicate¬
q̃ quidam horrent¬
eodem modo ex hi
famamur de aliqͦ¬
scelere. uł bonam
fam̾a hm̃s deali¬
quo bono opereIt̾
ẽ infama. ⁊ apud alios habiti ñ dico
timatione superbiamus. nec malado¬
leamus. It̃ nos simrus habiti sicrt qͥ
opinionẽ alioꝵ ⁊ in reueritate. uel
de utta ⁊ morte corporali loquitur. hi¬
euadere niinas iniquoꝵ ip̃i aũ opedii
tuti sunt a morte p̃senti ⁊ futura. Itẽ
apd̃ alios htti sumus ut. casti ꝑ ũbera

Expanded text:
pudeat praedicarequae quidam horreEodem modo exhibefamamur de aliqscelere. Vel, bonam famam habemus de aliquo bono opere. Itest infamia, et apud alios habiti, non dictimatione superbiamus, nec mala doleamus. Item, nos sumus habiti sicut quiopinionem aliorum, et in rei veritate. Vel de vita et morte corporali loquitur, habievadere minas iniquorum. Ipsi autem ope Dei tuti sunt a morte praesenti et futura. Item: Apud alios habiti sumus ut castiga
Abbreviated transcription (Latin):
dine ẽẽ ⁊tamres qͣm tominos earũ posside
ħ situt in sompnas trarteunt s strariaꝑo¬
nuntur sine qͣi qr certa sut tristitia ur̃a
haret qͣi gaudrum shabet qͣi. quare hoc
qi gandrum res certa est. tristicia uero
uerit si inuenit..
Is ñm. de sui mys¬
teru dignitate. et
euangeli ueritate.

Expanded text:
n tam res quam dominos earum possiderhaec sicut in somniis transeunt, sed contraria ponuntur shabet quasi, gaudium non habet quasi. Quare haec? Quia gaudium certa res est: Tristitia vero vit non invenit. Os nostrum, de sui mterii dignitate, et Evangelii veritate
Abbreviated transcription (Latin):
spũale comin̾dat
ut hoc intuentes¬
intimore carnałe
ñ decidant. et qr¬
nutati erant in
det̾ius intrepat¬
eos. ⁊ si enͦi recepe¬
rint eu sicut an¬
gelum. si ideo tñ
parcit secare uel¬
urere qr ñ querit
sua s que xp̃i st̃.
ñ queeit lac et la¬
nam deouib .ł
cõmodũ supplen¬
de ncc̃itatis et fa¬
uor̾e honoris. sed
salutẽ ouium .&.¬
cebamni br bonis inituis ⁊ qͣi quibus¬
enim qd̃ a bono decidistis. test̾.e. ꝙ u̾e¬

Expanded text:
uale, commendat ut, hoc intuentestimorem carnalem non decidant. Et qmutati erant in deterius, increpateos. Etsi enim receperint eum sicut angelum, non ideo tamen parcit secare urere, quia non quaerit sua, sed quae Christi. n quaerit lac et lanam de ovibus, commodum supplendae necessitatis et favorem honoris, sed salutem omnium. Scebamini beati bonis initiis, et quasenim quod a bono decidistis. VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
centialiter generatos: iustũ est ut per
hunc unũ dmmitttat õs ꝑ eius ĩ matła¬
tam grãm sp̃aliter regeneratos ⁊ hoc ẽ
qd̃ ait. Propter¬

Expanded text:
centialiter generatos, justum est ut per hunc unum dimittat omnes per ejus immaculatam gratiam spiritualiter regeneratos. Et hoc est quod ait: Propte
Abbreviated transcription (Latin):
fcs est cum diues
eẽt paupertatem
enimassumpsit. et
diuitias ñ amisit.¬
intꝰ cliues. foris pau¬
per. latens d̾s indi

Expanded text:
factus est, cum dives esset. Paupertatem enim assumpsit, et divitias non amisiintus dives, foris pauper; latens Deus in di
Abbreviated transcription (Latin):
t̾e legi di. qͣmuis ip̃epassiones ñdum mortue
sint qͣmdiu seruit carne legi pcci restat er¬
go adhuc aliquid ei quiẽ sub grã ꝙ eum tñ
ñ uincat nec captiuum cducat. Sequitur.

Expanded text:
nte legi Dei; quamvis ipsae passiones nondum mortuae sint, quamdiu carne servit legi peccati. Restat ergo adhuc aliquid ei qui est sub gratia, quod eum non vincat, nec captivum ducat, donec
Abbreviated transcription (Latin):
.s. ut nicħ intelligant᷑
nisi qd̾ a probitate re¬
motum est. quos sua
oecitas a ueritatis lu¬
mine funditꝰ exclu¬
nalis cõmixtionis p̃¬
ter legitimũ contubi¬
tum. aua auaritia ẽ
multã acquirere. nec
super flua pauperib
erogare nequitia est
temeritas qua quis
audet qd̃ nequit. uel
nequitia ẽ intemꝑm¬
tia siuallos dico plenos
qui alt̾ius bomi feliti¬
tate torq̃tur. ⁊ sic indu¬
citur in duplicẽ passio¬
ne. cum aut qd ip̃e est
alium ẽẽ si uult aut
aliũ uidens melior̾e¬
se dolet ñ ẽẽ consilem
homicidra actus ⁊ uo¬
luritatis ꝯtent̃. con¬
tentio ẽ impugnatõ
ueritatis per ꝯfidenti¬
am elamoris. dolo. do
.mali maliguitas ẽ
mala uoluntas cum
alioꝵ bona nẽgant uł
minuunt. ⁊ neleuia
putentur susurratio
⁊ detractio qr in uerb̃
sunt: addit de eis.
b. elatos. elati st̃ qui nolunt pati priorẽ

Expanded text:
 ut nihil intelligant, nisi quod a probitate remotum est, quos sua caecitas a veritatis lumine funditus exclunalis commistionis praeter legitimum concubitum. Avaritia. Avaritia est multum acquirere nec superflua pauperibus erogare. Nequitia. Nequitia est temeritas, quando quis audet quod nequit; vel, nequitia est intemperantia sui. Illos dico plenos qui alterius felicitate torquetur, et sic scinditur in duplicem passionem, cum aut quod ipse est alium esse non vult, aut alium videns meliorem, dolet se non esse consimilem. homicidia actus et voluntatis. Contentione. Contentio est impugnatio veritatis per confidentiam clamoris. Dolo. DolMalignitate. Malignitas est mala voluntas cum aliorum bona negant vel invertunt, et ne levia putentur susurratio et detractio, quia in verbis sunt, addit de eis: bus. Elatos. Elati sunt illi qui nolunt pati priorem
Abbreviated transcription (Latin):
ut ad̾a pomũ. esan
lentes. iudei carnes
indesto. dei enimsi partia iselitis erat offe¬
sio repudiare qd̃ dabat sapĩa ⁊ murmurare
qr id deerat in qd inhrabat ꝯcupĩa fastidie¬
bant quippe qd̃ habebant. ⁊ qd̃ si habebanit
impudent᷑ petebant. petierunt eulpabilu
exunt carnib uesti quib pluebatur man¬
na de celo. ⁊ut stiremus dei creaturam ñesse
cul pabilem qr oĩs treatura dei bona ẽ s in¬

Expanded text:
ut Adam pomum, Esau lentem, Judaei carnes in deserto. Dei enim non parva in Israelitis erat offe repudiare quod dabat sapientia, et murmurare, quia id deerat in quod inhiabat concupiscentia. Fastidiebant quippe quod habebant, et quod non habebant impudenter petebant. Petierunt culpabili erunt carnibus vesci, quibus pluebatur manna de coelo, ut sciremus non Dei creaturam esse culpabilem, quia creatura Dei omnis
Abbreviated transcription (Latin):
mortẽ inuenit. ⁊esau primatũ suum si ꝑꝑ
mundiciam absomii timeo s immunditi¬
am cupiditatis. scio eni noe  genꝰ cacnus :¬
qd̃ cibo eẽt usm mandutare ꝯcessũ hebã
tibo carnis ẽe refectũ. ioh̃em mirabiliabsti¬
nentia p̃ditum aĩalib .i. locusts mnescam
cedentib si fuisse polłutũ ⁊ scio esau len¬
derium a seip̃o rephensum ⁊ regem nt̃mũ
decarne s de pane
tẽptatũ. Bonũ
ẽ. q ab his pro of¬
fenditulo debes
abstinere. qr ⁊ ab
oĩ carne ⁊ uino ho.
ẽtibi oh̃o ñ man

Expanded text:
mo invenit; et Esau primatum suum perdidmunditiam obsonii timeo, sed immunditiam cupiditatis. Scio enim Noe omne genus carnis quod cibo esset usui mandcibo carnis refectum, Joannem mirabili abstinentia praeditum animalibus, id est locustis in escam cedentibus non fuisse pollutum; et scio Esau lenderium a seipso reprehensum, et Regem nostrum non de carne, sed de pane tentatum. Bonum dicat: Ab his pro offendiculo debes abstinere, quia etiam ab omni carne et vino. tibi, o homo, non man
Abbreviated transcription (Latin):
Mrest ca et̾ne bene¬
dcõnis. p̃paratam
ant pro dato ⁊ pa
rent ego aũ cur lac¬
lequi parũ hñs
parũ largitur si
amimus pͥmptus

Expanded text:
est aeternae benedictionis. Paratam ant pro dato, et prent, ego autem cur larle qui parum habens parum largitur, si animus promptus
Abbreviated transcription (Latin):
mur deuob̃
euacuetur
in hac parte
ut q̃madmo¬
dũ clixi pa¬
rati sitis. ne
cũ uenerint
mecũ mace¬
nerint uos
imparatos
erubescamꝰ
cãuostn hac
substantia.

Expanded text:
mur de vobis, evacuetur in hac parte: ut, quemadmodum dixi, parati sitis; ne cum venerint mecum Macenerint vos imparatos, erubescamus cam vos in hac substantia.
Abbreviated transcription (Latin):
subseqͣnter partes ĩ
in feminas. ⁊ mastu.¬
li in mascłos turpi¬
tudin̾e operabantur.
inquib comparrat
qui est bene creantem pecca¬
⁊ punirentur. uñ ꝯcludit m seq̃nti¬
re. ueritatẽ in m̾datium conuertere est
creature seriire pro treatore uera eñi reli¬
gio in unuis ꝯstat dei ueri seruitio. ip̃a na
ueritas uerus est d̾s. ip̃a enim ueritas est
naturałi una uera diuinctas ⁊ tta si pos¬
sunt cluo ueri dii ueratit dici sicuti p̃a
uerũ ita deum colere. ueroq d̾o seruire
si esd itti ueritatẽ dei in mdacium com
iñdacium. qui deo ñ uero estimat serui¬
endum. cõmutauerunt ergo ueritatẽ
del m m̾dacium. dũ nom̃ dei quiest uirus
ded̾unt hiis qui sĩ sunt clii. laꝑidib en̾¬

Expanded text:
subsequenter partes imme in feminas, masculi in masculos turpitudinem operabantur; quibus comparat ra naturam creantem peccapunirentur, unde concludit in subsequentire; veritatem in mendacium convertere, est creaturae servire pro Creatore. Vera enim religio in unius constat veri Dei servitio. Ipsa namque lius verus Deus: ipsa enim una veritas est naturaliter una vera divinitas. Et ita non possunt duo veri dii veraciter dici, sicut ipsa Verum itaque Deum colere, veroque Deo servire, non est utique veritatem Dei in mendacium commcommutat in mendacium, qui Deo non vero aestimat serviendum. Commutaverunt ergo veritatem Dei in mendacium, dum nomen Dei qui verus est, dederunt his qui
Abbreviated transcription (Latin):
uerum infłm. ut enĩ uiderent cligne ħ co¬
lere dei nom̃ ⁊ honore hus imposunt ueritas
quippe creature a deo est s ñ deus est quam
illi in m̃daciũ conuerterunt creaturas tã¬
qͣ creatore colentes S ne quis ditat ñ colo
simulacra s res eoꝵ. ut solem ⁊ lun̾a ⁊ ħi:¬

Expanded text:
verum in falsum. Ut enim viderentur digne haec colere, Dei nomen et honorem eis imposuerunt. Veritas quippe creaturae a Deo est, sed non est Deus, quam illi in mendacium convertunt, creaturas tanquam Creatorem colentes. Sed ne quis dicat: Non colo simulacra, sed res eorum, ut solem et lunam,
Abbreviated transcription (Latin):
uel lex mortis sdo
dc̃a est qr peccante
int̾ficit ⁊ reos pun¬
it. in qua lege ul
Iud ergo. Hic cĩr
utrum ip̃a sex sit
mala. qr uidebatur
culpasse legem do¬
cendo passiones pcc̃o¬
rum eẽ per legem.
⁊ eandem uocando
legem mortis⁊ ne¬
tustatem litt̾e que
uba male intelles¬
ta fomite insanie
furori manicheoꝵ
subimstrarunt
manicheieni legẽ
moysicbãt ñ a deo
datam ⁊ eam euan

Expanded text:
el lex mortis ideo dicta est, quia peccantes interficit, et reos punit. In qua lege detid ergo? Hic quaeritur utrum ipsa lex sit mala, quia videbatur culpasse legem dicendo passiones peccatorum esse per legem, et eamdem vocando legem mortis et vetustatem litterae; quae verba male intellecta fomitem insaniae furori Manichaeorum subministrarent. Manichaei enim legem Mosi dicunt non a Deo datam, et eam Evan
Abbreviated transcription (Latin):
tur. magna ergo domus est ec̃ca in qua
sunt uaĩa aurea ⁊ argentea u bomi ⁊ fite¬
les ⁊ sã dei seru ubiq dispersi. ⁊ spuanu
qui ita sunt indomo utũ sint incompage
domus nec in societate patrfita trnĩ adhue
corpore simisl sunt cũ bons nã ante temp
ultime separationis nullomodo p̃p̃ cõmixti

Expanded text:
quo sunt vasa aurea et argentea, id est boni et fideles et sancti Dei servi ubique dispersi et spirituali  id est illi qui ita sunt in domo, ut non sint in compage domus, nec in societate pacifica, et tamen adhuc corpore simul sunt cum bonis. Nam ante tempus ultimae separationis nullo modo
Abbreviated transcription (Latin):
borantium
tanꝙͣ et ip̃i
in corpore
cõmoranteᷤ.
honorabile
conubium
thorus im¬
macłatus.
fornicato¬
res enimet
adulteros
iudicahit
ad refcõnem corporis muitat. q̃ morta¬
bat quibusdam sigiis cliuinitus eẽ mis¬
sos qui tñ homines eẽ creb̾entur. exhi¬
buit ttaz hospitalitatẽ ut scĩs hoĩb dei¬
in quib deum eẽ cognouit cũ eos sicit
ip̃e abraham angelos eẽ nestireti ⁊ abrahã
in trib ⁊ loth in duob deur ẽẽ nouerũt.
cũ per singłarem num loq̃bantur. tñ eoꝰ
honunts ẽẽ aphitrabantur cum eistanꝙͣ
indigentib human̾a refectionem mi¬
ustr̃abant. ¶Lem̃tote. hic monet eos
ad aluid bonũ .s.
ita eis compatien¬
ens uinctieẽtis ⁊ me
quib ĩmmiet labor
quid ncc̃e stt labo¬
ctis ⁊ laborantib.
sic̃ uelletis subue
eã abstineatur. ⁊

Expanded text:
borantium, tanquam et ipsi in corpore morantes. Honorabile connubium thorus immaculatus. Fornicatores enim, et adulteros judicabit ad refectionem corporis inuitat, quae mortabat quibusdam signis divinitus esse missos, qui tamen homines esse crederentur. Exhibuit itaque hospitalitatem ut sanctis hominibus Dei, quia Deum esse cognovit cum eis, sicut ipse Abraham angelos esse nesciret. Et Abraham in tribus, et Lot in duobus Deum esse noverunt. Cui cum per singularem numerum loquebantur eos homines esse arbitrabantur, cum eis tanquam indigentibus humanam refectionem ministrabant. Mementote. Hic monet eos ad aliud bonum, sciita eis compatienet vincti essetis, equibus imminet labor,quid necesse est laboctis et laborantibus, sicut velletis subvenea abstineatur. Et
Abbreviated transcription (Latin):
sñ auaritia¬
ut ñ sint tenatesin
.p. per hoc monet
ut n sint cupidi ñ
qui tenax ẽ in sar¬
giendo. cupidus in
accipiendo hoc id̾o
postqͣm perdiderant¬
ꝓpriam fatultatem
uolebant itm̃ ꝯgre

Expanded text:
ne avaritiaut non sint tenaces inbus. Per hoc monet ut non sint cupidi, noqui tenax est in lagiendo, cupidus in accipiendo. Hoc ideo postquam perdideranpriam facultatem volebant
Abbreviated transcription (Latin):
landũ pro nobis. aceȩ. ad introitum scõꝵ¬
in ple. fi uin ꝑlena fide. qr nicħ hoꝵiã
est iusibile nec sacerdos nec hostia. qd ⁊ de¬
bemus ⁊ possumus qr sumus aspersi corda
.i sp̃uali aspersione hñis corda mundata a
pcc̃m corporale .s. originale qd per carius
ꝯtupĩam trahitur. ablitũ est aqua bap̃t
pex hoc ostenditur ꝙ ñ fides sola s bõa ui¬
tacsi uirtutib qͣr. inde hortatur ad ea que
conueniunt fidei subdens. T encamꝰ¬

Expanded text:
landum pro nobis, accedamus ad introitum sanid est in plena fide. Quia nihil horum jam est visibile, nec sacerdos, nec hostia, quod et debemus et possumus, quia sumus aspersi corda, id est spirituali aspersione habemus corda mundata a m corporale, scilicet originale quod per carnis concupiscentiam trahitur, ablutum est aqua baptismi. Per hoc ostenditur quod non fides sola, sed bona vita cum virtutibus quaeritur. Inde hortatur ad ea quae conveniunt fidei, subdens: Teneam
Abbreviated transcription (Latin):
caro xp̃i qd̾ fit ut augeatur fidi meri¬
tum qr ñ habet fides meritũ cui hũa
subͣdit᷑ moralis
instructio. in quo
eos hortatur ad
multa. s maxĩe
ad fidem patiam.
patem munditia.
⁊ frnitatis carcta¬
tem ⁊ infert ex õi¬
b superiorib . ꝙ¬

Expanded text:
Quod fit ut augeatur fidei meritum, quia non habet fides meritum, cui humasubditur moralis instructio, in qua eos hortatur ad multa, sed maxime ad fidem, patientiam, pacem, munditiam, et fraternitatis charitatem, et infert ex omnibus superioribus.
Abbreviated transcription (Latin):
nam. p̃destinati ̃
adoptiõnẽ filioꝵ dei ideoaũ deus per orõ¬
ues credentium ñdum credentes credere
facit utostendat qr ip̃e fatit nemo ẽ enĩ
tam imperitus tam ingento tardrisqui
ñ uideat deum facere qd rogari se preci¬
pit ut faciat. Et sciendum qr posse hr̃e
fĩdem sicut posse hr̃e caritatem natura
est hominum. habere aũ fidem sicut ha¬
bere caritatem: grã est fidelium. s cum
uoluntas credeudi alus pparatur alis¬
ñ p̃paratur acro. discernendã est aud
aũ qui fidelis est. u uerus in promissis cõ¬
firmabit uos dĩ intportuni decipiant. ⁊ a

Expanded text:
nam, praedestinati in adoptionem filiorum. Ideo autem Deus per orationes credentium, nondum credentes credere facit, ut ostendat quia ipse facit. Nemo est enim tam imperitus, tam ingenio tardus, qui non videat Deum quod rogari se praecipit, ut faciat. Et sciendum quia posse habere fidem sicut posse habere charitatem natura est hominum; habere autem fidem sicut charitatem, gratia est fidelium. Sed cum voluntas credendi aliis praeparatur a Deo, discernendum est quid autem qui fidelis est, id est verus in promissis, confirmabit vos, ne importuni decipiant, et a
Abbreviated transcription (Latin):
quidem fecit ꝙ mor.
ẽ. ex cuius morte cõg¬
noscitire qͣntũ uale¬
at salus frĩs debeser
alii nocet ⁊ qr nocet abstine qr ñ est cã tegra
est oio quidalimentoꝵ uł qualiter quisat¬
etptat dũ modo id faciat pro congruentia
hom cum quib uiuit ⁊ persone sue. ⁊ ꝑro
ualituclinis sue ncc̾itate s qͣnta facilita¬
te⁊ serenttate aĩ his ualeat uł cum oportet
uel ĩ his carere ncc̃e est ut dr̃e possit. scio
habundare ⁊ penuriara ꝑati. sic iustifica¬
tirr sapĩa a filus suis quintłłut nec in
abstirendo nec inmanducando ẽe iustici¬
amt s in equanimitate tolerandi inopl¬
am ⁊ int̾eperantiam ñ se corrupendi ꝑ ha
bundantiam atq oportunitatẽ simm̃di uł
sĩ sumendi. iustificatur ergo sapĩa a filiis
suis qui intłłnt utendis t̾renis oportuna
tꝑa ẽẽ debere. facilitatẽ uero carenditalib
⁊ amor̾e fruendi et̾nis si uariari oportexe

Expanded text:
quidem fecit quod mortuus est, ex cujus morte cognoscitur quantum valeat salus fratris. Debes eraliis nocet: et quia nocet, abstine, quia non est causa regni rest omnino quid alimentorum vel quantum quis accipiat, dum modo id faciat, pro congruentia hominum cum quibus vivit, et personae suae et valetudinis suae necessitate, sed quanta facilitate et serenitate aest his carere ut dicere possit: Scio abundare et penuriam pati , sic justificatur sapientia a filiis suis, qui intelligunt nec in abstinendo nec in manducando esse justitiam, sed in aequanimitate tolerandi inopiam et intemperantia non se corrumpendi, per abundantiam atque opportune sumendi vel non sumendi. Justificatur igitur sapientia a filiis suis qui intelligunt utendis terrenis opportuna tempora debere esse. Facilitatem vero carendi talibus et amorem fruendi aeternis, non variari oportere
Abbreviated transcription (French):
caritate caueergo
ne contristes cibo
tuo frem tnũ pluᷤ
aũ caue ne perdas
uñ subdit. Holi .ci.¬

Expanded text:
aritatem. Cave ergo ne contristes cibo tuo fratrem tuum. Plus autem cave ne perdas. Unde subdit: Noli ci
Abbreviated transcription (Latin):
figunt qd̃ est eum hr̃e ostentur. ut en̾i se¬
mel mortuus est in carne: ita nos in bapo se¬
mel pcc̾is morimur. ñ scdo uł tertio. bap̃s enĩ
nicħ aliud est qͣm int̾itus euis qui baptrra¬
debent sibi cauere ne prolabantur ⁊ ĩ iõ qr si¬

Expanded text:
figit; quod est eum habere ostentui. Ut enim semel mortuus est in carne, ita nos in baptismo semel peccatis morimur, non secundo vel tertio. Baptismus enim nihil aliud est quam interitus ejus qui baptizadebent sibi cavere, ne prolabantur et in
Abbreviated transcription (Latin):
tia de eis agat. sic̃ illa mors sufficit ad om̃ia¬
pcc̃a tollenda qui uero iterat bap̃m qͣiilla
imamors. ⁊ unũ ex ea bap̃a ñ suffitiat. it̾at
⁊ mortem. ut ex eaiterata fiat iterata remis
formes similitudin mortis eius. ⁊ ꝯsepulti
ei sumus per bap̃m. proiñ qr ꝯformes sumꝰ

Expanded text:
tia de eis agatur, sicut illa mors sufficit ad omta tollenda. Qui vero iterat baptismum, quasi illa una mors, et unum ex ea baptisma non sufficiat, iterat et mortem, et ut ex ea iterata fiat 244 iterata remissformes similitudini mortis ejus, et consepulti ei sumus per baptismum. Proinde quia
Abbreviated transcription (Latin):
in alt̾o equitas ĩ
spicua massa enĩ
uia si meclia eẽt ut
sicut nicħbõi ita nicħ pcc̃i hrẽt¬
AT si frustra iuderetur iniquitas
ut ex ea fierent uasam ꝯtume
liã. cs̃i uero per liberũ arbitriũ primi ho¬
minis in condempnation̾e unuuersa pto¬
fluxerit: proculdubio ꝙ ex eofiunt ua¬
sa in honorem si est ip̃ius iustitie q̃ grãm

Expanded text:
in altero aequitas, in spicua est. Massa enim illa si media esset, ut sicut nil boni, ita nil peccati haberet, non frustra videretur iniquitas, ut ex liam; cum uero per liberum arbitrium primi hominis in condemnationem ex uno uniuersa defluxerit, procul dubio, quod ex ea fiunt uasa in honorem, non ipsius iustitiae, quae gratiam
Abbreviated transcription (Latin):
.a. pot̾is dr̃e ꝙtuste subtrahit grãm talib.
⁊ dampnat illos quirta expestati de pc̃cis no¬
lunt resrpiscere. s hac predc̃a grã abiui ft̃.
eccehic ostenditur iusticia cirea eos qui ha
titur deus malos ⁊ p̃ostendit eis irã. ⁊ ad
notitiam sui attrahit ut sic ost̃. m. ua. m .l¬
na sit głosa mĩa sua obhoc em̃ dat bona ma¬
lis. ica diueos tolerat ut ꝯumcat eos iuste
damynari ⁊ ut fideles magis eũ diligant qͥ¬
b grãm malis si cõmimem ip̃e ꝯseruauit ut¬
nis qũa tolerant bom a malis. a quib qͣnto
magis tribułonib exercentur. tanto puri¬
ores ⁊ meliores gr̃a d̾o oꝑante rectłurtur ł
de futuro pot̾ legi sic ꝙ si uolens. q si eẽt iru

Expanded text:
talibus, et damnat eos qui ita exspectati de peccatis noluerunt resipiscere, sed hac praedicta gratia abusi sunt. Ecce hic ostenditur justitia circa eos qui habtitur Deus malos, et praeostendit eis iram, et ad notitiam suam attrahit, ut sic ostenderet isericordia sua. Ob hoc enim dat tot bona malis, et tandiu eos tolerat, ut convincat eos juste damnari; et ut fideles magis eum diligant, quibus gratiam malis non communem ipse conservavitnis, quam tolerant a malis, quia quanto magis tribulationibus exercentur, tanto puriores et meliores gratia Dei operante redduntur. Vel de futuro potest legi si
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ pcc̃o per iusticiam deberetur. si ueron libe¬
rarentur lateret quid gr̃a largiretur ꝙ ꝓ
culdubio qͣntum pectinet ad originale pec¬
discreuit ibi gratuita est inclulgentia ubi
iusta poss ẽẽ uinclicta. Ecde ex hisiustitia

Expanded text:
per justitiam deberetur; si nemo liberaretur, lateret quod gratia largiretur, quia procul dubio, quantum pertinet ad originale pecdiscrevit. Ibi gratuita est indulgentia, ubi justa posset esse vindicta. Ecce ex his justitia
Abbreviated transcription (Latin):
copiosam ⁊głosam mĩam suam ostendit
enimeis deus qͣntum fecit eis quos libera¬
uit ⁊ głificauit. esi illi quos deseruit peña
hũt qͣue pariter õĩb debebatur. Nota
flagitanda est q ñ alitex euenit ꝙͣ futurũ
nouit. prescĩa enim deiẽ qua diffuitũ ħt
qͣlis uniuscuns futitra sit uoluntas ꝑ qũa
aui dampnetur aut coronettr. p̃sciens ita
deus aliquos male uoluntatis futuros: ñ
hũit eosin nũo bonoꝵ sicut ⁊ de ꝑrescia pho¬
nem dampnardũ censuit sciens eum si se
correcturum a pb̃n uero paulum elegit pte
so nomina eoꝵ scripta erant in celo põ ius¬

Expanded text:
oriosam misericordiam suam. Ostendit enim quantum fecit eis quos liberavit et glorificavit, cum illi quos deseruit poenam habent, quae pariter omnibus debebatur. Nota flagitanda est quia non aliter evenit quam futurum novit. Praescientia enim Dei est qua diffinitum habet, qualis uniuscujusque futura erit voluntas, per quam aut damnetur aut coronetur. Praesciens itaque Deus aliquos malae voluntatis futuros, non habuit eos in numero bonorum, sicut et de praescientia Pharaonem damnandum esse censuit, sciens eum non se correcturum, Apostolum vero Paulum elegit praeo Domin
Abbreviated transcription (Latin):
õs enim sustinet cłs sciens exitsi sirgłoꝵ
⁊ utiq bonis prodest qd̃ ⁊ malos expectat qͦs¬
⁊ uocauit cũ oftensum sit cyex sola gr sit fi¬
li intipit probare per austoritates ꝓphaꝵ
tores ⁊ int̾ius cum sint ex una massaade de
quar mali tm sunt nasaire cui debitaerat
dampnatio. ⁊ tota quipꝑe ista massa iuste¬
dãpuationis reciperet meritũ insiex ea face¬
ret ñ solum iustus s ⁊̃ misericors figulus

Expanded text:
Omnes enim sustinet Deus, sciens exitus singulorum, et utique bonis prodest quod malos exspectat vocavit. Cum ostensum sit quod ex sola gratia sint filii, incipit probare per auctoritates prophetarum tores et interius, cum sint ex una massa Adae, de qua et mali qui sunt vasa irae cui debita erat damnatio. Tota quipdamnationis reciperet debitum. nisi ei ea faceret non solum iustus sed etiam misericors figulus
Abbreviated transcription (Latin):
manifestũ est ali¬
quauasa fĩad ho¬
norem q̃ adusus
alia uero ad contu
uolurtate. itaid̃s
cũ exuna eadem q
massa simus in
res. alu miseret᷑
sine iusticia in fi¬
gulo enĩsola uo¬
siitas est. indeo
uisticia. sicut igi¬
in honore s in cõ¬
tumeliam si in¬
le est ex seluto ħ̃t
ñ ex figulo. sic to¬
ta massa huma
ta ⁊ lutosa ẽ. ior
in contumeliamt.¬
ex natura. tota em̃
radite iuciata dim¬
no iuclicio debitei¬
dampnationi est
subiecta. et merito
plici recipiant ua¬

Expanded text:
Manifestum est aliqua vasa fieri ad honorem, quae ad usus alia vero ad contumvoluntate. Ita et Deus, cum ex una eademque massa omnes simus in res, alii miseretur, sine justitia. In figulo enim sola voluntas est; in Deo justitia. Sicut igiin honorem, sed in contumeliam, si vile est, ex luto habet, non ex figulo; sic tota massa 47 ta et lutosa est. Iin contumeliam jex natura. Tota enim radice vitiata divino judicio debitdamnationi est subjecta, et merito pplicii recipiant va
Abbreviated transcription (Latin):
b̃n utimalis in qrub human̾a naturam
ñ ad malitiam creauit s perfert eos pati¬
enter quous scit oportere ñ manit᷑ sutenꝰ
eis ad ammonitionem uł exercitationẽ bo¬
crearet qsie malũ futurum eẽ prestrret. n¬
si pariter noss eos quib bonoꝵ usib cõmo¬
daret. dico ꝙ sustimut eos malos. ⁊ mt̾tmdũ
expestabat eos ostendit eis multis indicus uel
ip̃os aliqñ puniendo uł alios cora eis irã suã
ficturam .i. pen̾a et̃nam ut sibi cauerent.⁊

Expanded text:
bene uti malis, in quibus tamen humanam naturam non ad malitiam creat, sed perfert eos patienter quousque scit oportere; non inaniter, sed utens eis ad admonitionem vel exercitationem bocrearet, quem malum futurum esse praesciret, nisi pariter nosset quibus eos bonorum usibus commendaret. Dico quod sustinuit malos, et interim dum exspectabat, ostendit eis multis indiciis vel ipsos aliquando puniendos, vel alios coram eis, iram suam futuram, id est poenam aeternam ut sibi caverent, et
Abbreviated transcription (Latin):
mortalib salubriꝰ
ditur. ⁊ aliis uerb̃
idem dicit. ecce nc̃¬
ditit n̾e qr statim
inobitu fidelis sa¬
lus datur. ñ cras. ni¬
post annũ diffect᷑.
exhortamur nos
nos dico. ne. dan

Expanded text:
mortalibus salubris ditur. Et aliis verbis idem dicit: Ecce ndicit nunc, quia statim in obitu fidelis salus datur, non cras, npost annum differtur. Exhortamur vos, vos dico, nemin
Abbreviated transcription (Latin):
dat uobis gr̃a qͣ¬
i̾a suscepistis gcͣa
dei ẽ remissio pcc̃oꝵ¬
um grãm
cipit illequiũ pꝰ¬
exercet seinboniꝰ
uł qui in legaub
confidit. ⁊qͣi quis
tione uirtutum
⁊perseuerantia
dicens Ecce qita

Expanded text:
dat vobis gratjam suscepistis. Gratia Dei est remissio peccatorum: quam cipit ille qui exercet se in bonis, vel qui in legalibus confidit. Et quasi quis tione virtutum et perseverantia dicens: Ecce. Qua
Abbreviated transcription (French):
si plebi admixtꝰ
s nobilitate seg̾
primarius. pri¬
marii eru quid̾a¬
brlitatem iudai¬
cam segregati. ñ¬
bi admixti qͥ dice¬

Expanded text:
ibili plebi admistus, sed nobilitate ab primarius. Prmarii enim quidabilitatem Judacam segregati erabi misti, qui dice
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ẽẽ alus multis qui
mse. ⁊ utilia alus ho¬
mir̃b Stultas
salus nec utilis scĩa
quos aliz asseririt
discernendos. alii ñ
nis matussale uel
de h̾i aliis ꝯtraria.
uł impossibilia sen¬
tire iudetur. deucta.

Expanded text:
e aliis multis qui in se, et utilia aliis hominibus. Stultas salus, nec utilis scientquos alii asserunt discernendos, alii nonnis Matussalae, et de hujusmodi aliis contraria, vel impossibilia sentire videtur, devita.
Abbreviated transcription (Latin):
ittantur. ideo
iubet sumptus
qr dignum erat¬
tradebant ñ islis
deeẽnt carualia¬
⁊ corinthioꝵ qui pp̾ selitionẽ ꝯcitatã¬
N adu̾sum se a ꝑseudo apłis discesserat
esi zena socio suo ad tytũ tretensem ep̃m
s coruithiis iam seclatis per epłas pauli:
mandat tyto ut priusꝙ ueniat nicopo¬
lun p̃mittat eos ita sollitite nt nicħ in

Expanded text:
tatur. Ideo jubet illis sumptus dignum erattradebant, non illis deessent carnali Corinthiorum qui propter seditionem concitatam adversum se a pseudoapostolis discesserat, cum Zena socio suo ad Titum Cretensem episcopum, sed Corinthiis jam sedatis per Epistolas Pauli, mandat Tito ut priusquam veniat Nicopolim, praemittat eos ita sollicite ut nihil in
Abbreviated transcription (Latin):
derit. qͥ uitandi
ft̃ q freq̃ntius
correcti exerti¬
tatiores ẽẽnt
ad malũ deui¬
da dico. cur: ec
peccat. pro. iud̾
stinet post
epłam data
uerire quia
re cã affectus
ut plenius
confirmet in
etc̃astica disti¬
ĩo hoc dicit ñ
qr peritiorsit
apollo. s qr
huiꝰ professi¬
onis fuerat
in synagoga¬
⁊ apollo qui

Expanded text:
t; qui vitandi sunt, quia frequentius correcti exercitatiores essent ad malum. Devita, dico, cur? Eccpeccat, proprio justinet post Epistolam datam venire, quia re causa affectus, et ut plenius confirmet in ecclesiastica disci Hoc dicit, non quia peritior sit Apollo, sed quia hujus professionis erat in Synagoga. Apollo. Epi
Abbreviated transcription (Latin):
titi ft̃ qui per siba
legis lege̾ impug¬
nant ꝓpriũ enim
sensũ astruunt ũ
bis legis. ut pͣuita¬
tem mentis suele¬
sdelis sermoẽ
et dehiis uolote
confirmare ut
curent inbonis
operib preesse
qui crecdunt d̾o
hec sunt bona.
et utilia hõib.
gias et contenti¬
ones et pugnas
legis deuita. ft̃
enim mutiles ⁊
uane hereticũ
homin̾e post
correptionem
deuita sciensqr

Expanded text:
ticus est qui per verba legis legem impugnat: proprium enim sensum astruit ex verbis legis, ut pravitatem mentis suae ledelis sermo est; et de his volo te confirmare, ut curent bonis operibus praeesse qui credunt Deo. Haec sunt bona et utilia hominibugias, et contentiones, et pugnas legis devita: sunt enim inutiles et vanae. Haereticum hominem post correptionem devita, scie
Abbreviated transcription (Latin):
in informutate ut
prius. s in gł̾a⁊ po¬
testate ueniet pre¬
ta. qui in primoad¬
uentu adeo humł
fuit. quiñ solũ eeu¬
diuit s ⁊̃ dedit .i. tra¬
dico ad hoc ut nos¬
li ꝙͣ actuali ⁊ mun

Expanded text:
in infirmitate ut prius, sed in gloria et potestate veniet, praeta, qui in primo adventu adeo humilis fuit. Quod non solum erudivit, sed dedit, id est tradico, ad hoc, ut redli quam actuali, et mun
Abbreviated transcription (Latin):
demit nos xp̃o ut
puram iutam sec¬
tantes ⁊ repleti o¬
perib bonis. regni
dei heredes eẽ possi¬
mus. Hec loq̃re
uescientib ⁊ exhor
scientes ⁊ ar. negli¬
gentes uel rebesles¬
potestate. qriam ñ
asꝑere hoc accipit᷑.
cũ pro salute fieri
sciatur. itacum oĩ¬
imperio ut nemo
te .c. pro struplicita¬

Expanded text:
demit nos Christus, ut puram vitam sectantes, et repleti operibus bonis regni Dei haeredes esse possimus. Haec loquere nescientibus, et exhortare, scientes, et argue negligentes vel rebellespotestate, quia jam non aspere hoc accipitur, cum pro salute fieri sciatur ita cum imperio, ut nemo contemnat pro simplicita
Abbreviated transcription (Latin):
go. lede ꝑ .fi. absit. ñ enim destruitur
fde infirma eẽt. firmatur enĩ status leg̾
qr mystica ⁊ cerinonialia sp̃uałe impleu¬
tur. ⁊ qd̃ minus in moralib continebat
in euangłio additur. ⁊ qd̾ promitcebatꝰ
uenturum fides aduentsse testatur my.
minus continebatur ⁊ ẜ litt̾am meuan.¬

Expanded text:
 fidem? Absit! Non enim destruitur fide infirma esset. Firmatur enim status legis, quia mystica et caeremonialia spiritualiter implentur: et quod minus in moralibus continebat, in Evangelio additur; et quod promittebat eis venturum, fides advenisse testatur. Mystminus continebatur, etiam secun
Abbreviated transcription (Latin):
tentia tum pre suo per grãm adoptionis s per
umonẽ uerbi .i. per grãm qua humana etus n᷑
unita ẽ uerbꝰ. nͥ ergo per adoptione filusẽ. n
ãdoptiuus filtus est ditit enĩ ambꝵ uolui ⁊ re
turałr ħt ut sit naturaliter dei filius ⁊ fit deus
tta in qͣntum homo per grãm habet ut sit idem
sit. ⁊ ille quid̃ natura filius est nos uero adop¬
tione. ille uero ñ quam filius ñ fuit. nosau̾ añ¬

Expanded text:
tentia cum Patre; non per gratiam adoptionis, sed per unionem Verbi, id est per gratiam qua humana ejus natura unita est Verbo. Non ergo per adoptionem filius, neque adoptivus filius. Dicit enim Ambrosius: turaliter habet ut sit naturalis Filius et sit Deus; ita inquantum homo est, per gratiam habet ut sit idem sit. Ille quidem natura filius est, nos vero adoptione; ille nunquam filius non fuit, nos ant
Abbreviated transcription (Latin):
do uerłꝰ cta sublimatã ut qui suscepit ⁊ qb
fuscepit unacẽt intrmitate persona. neq
enim hoĩe assumꝑto qͣternitas fc̃a est st
uitas mansit assumptione illa meffabiltt̃
fatiente ꝑsone unus indõ ⁊ hoĩe ueritettẽ.

Expanded text:
 Dei sublimatam, ita ut qui suscepit et quod suscepit una esset in Trinitate persona. Neque enim homine assumpto quaternitas facta est, sed Trinitas mansit, assumptione illa ineffabiliter faciente personae unius in Deo et homine veritatem.
Abbreviated transcription (Latin):
natus est: ore
suo hic loquitur.
hic loqͤr quiloq̃batur per ora ꝓpħarx
Si ergo tunc cluri fuistis modo estote
mosles. nolite obdurare cordaut̾a dico
agertes sicut patces nti fecerunt ur era
ur̃i obdirrti sunt in die tẽptationis. ħ
est una de exacerbationib q̃ temptatioi
fcã est in de ubi magis egant auxilio
ita ⁊ uos m deserto huius muneli cane¬
te ne temptetis dmñ ne pereatis situtul
in deserto qui dm̃temꝑtauerirt. Reco¬
litis certe fr̃s eꝓ ille ppłs tẽptauent de¬
um ⁊ acceperit discipluia ⁊ rec̾tus sit ĩ
deserto tanqͣm aboptimo sessore fretꝰ
legumi ⁊ ꝑreceptoꝵ. ñ desisterte ⁊̃ em̃¬
dationis uirga qua pertussi st̃ ꝓ ama¬
ricatione hyftoria enim satis nota est¬
de eo ꝙ permiserunt exploratores uide¬
re fram ⁊ cłi auolirent abeis ibi ẽẽ mex¬
pugnabiles ⁊ gygantes stature uiroᷤ
obliti uirtutis tei t̾otiens ꝓbate dixecõ

Expanded text:
natus est; ore suo hic loquitur, qui loquebatur per ora prophetarum. Si ergo tunc duri fuistis, modo estote molles. Nolite obdurare corda vestra dico, agentes sicut patres vestri fecerunt in exavestri obdurati sunt in die tentationis, hoc est una die de exacerbationibus, quae tentatio facta est in deserto, ubi magis eguerunt auxilio; ita et vos in deserto hujus mundi cavete ne tentetis Deum, ne pereatis, sicut ibi in deserto qui Deum tentaverunt. Recolitis certe, fratres, quod ille populus tentaverit Deum, et acceperit disciplinam, et rectus sit in deserto tanquam ab optimo sessore frenis legum et praeceptorum, non desistente etiam emendationis virga qua percussi sunt pro amaricatione. Historia est satis nota de eo quod miserunt exploratores videre terram, et cum audirent ex eis ibi esse inexpugnabiles, et giganteae 239 staturae viros, oblit
Abbreviated transcription (Latin):
missionis que eẽt eis requies laboꝵ ⁊ sie
Et sciendũ ꝙ in hac serretres requies Õ¬
inemorat. duas sigicantes. ⁊t̾tiam sigi¬
catam unam sadhi quo reqieuit dns
scilłam in palestina t̃̾ciam uerd q̃ in celoe.
de qua hit dicit loq̾ne ad ueros ifrłitaᷤ¬

Expanded text:
romissionis quae esset eis requies laborum, et Et sciendum quod in hac serie tres requies commemorat, duas significantes, et tertiam significatam, unam Sabbati quo requievit Dominus; secundam, in Palaestina; tertiam veram, quae in coelo est, de qua hic dicit, loquens ad
Abbreviated transcription (Latin):
pot̃ contingere sit
dicit qr de muttis
ñ dubitat quinꝑ
fecti sint ruter eõs
ut putetis xp̃m ñ
sufticere sine lege
csõ est malũqr sic
ruit ho inmicta

Expanded text:
potest contingere, sitdicit quia de multis non dubitat quin perfecti sint inter eos. ut putetis Christum non sufficere sine lege quod est malum, quia sic ruit homo in multa
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ insi uideret intraturos quosdam: ñ t̾mi¬
naret cliem dauidnẽpe l eẽt sub lege. m̃tẽ
tñ positus in tꝑe gr̾e dicens hodie tercio ñ ti¬
at reqͥem illo tp̃e ꝯsummand̾a ⁊ qͣi aliquis q̃¬
reret qͥdopus illi erat cłre nolite. ob .co. ur̃a:¬

Expanded text:
et, nisi videret intraturos quosdam, non terminaret diem. David, nempe licet esset sub lege, mente tamen positus in tempore gratiae dicens, hodie, tertio nuntiat requiem illo tempore consummandam. Et quasi aliquis quaereret quid opus erat illis dicere, nolite ob