comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
&mortalia corpora nr̃a ꝑ in habitantẽ spm̃ eius in nob. cuius sp̃s quia septi¬
formis est gratia pot ÷ eadem uiidierum lunarium numero quo p̃fata una¬
sabbati iđ dies dominica circũ festur intimata. non in conuenienter in¬
iellegi. uerum de mysterio temporis pasche siqui plenius scire uult legat
ocati aurelii augustimi adianuariuni episto lam.
irculus pasche magnus est. qui multiplicato
conficitur annis. siue enim decies nouies uiceni &octoni seu uicies octies
deni ac noueni multiplicentur quingentorum xxxurũ annonum erũ
somplent unde fit utidem circulus magnus decennouenales lunȩ circu
habeat citculos. his sextos decies nouies septenos iđ cxxx iii. m̃sessolares¬
octies uĩ decc̃e xxx. iđ ẽ xc̃ iuii elxxx. ad posits autem bissextis exei
cccxiii. qui ubi memoratam exordine mensium dierumq summã com¬
pleuerit mox inseipsum reuolutus cuncta quȩ ad solis uel lune cursigmꝑti¬
nent eodem quo praeterierant semꝑ tenore restaurat tantum anuedo¬

Expanded text:
et mortalia corpora nostra, per inhabitantem Spiritum ejus in nobis. Cujus spiritus quia septiformis est gratia, potest eadem VII dierum lunarium numero, quo psabbati, id est, die Dominica circumfertur, intimata non inconvenienter intelligi. Verum de mysterio temporis Paschae, si quis plenius scire vult, legat beati Aurelii Augustini ad Januarium epistolam irculus Paschae magnus est, qui multiplicato nta duobus conficitur annis. Sive enim decies novies viceni et octoni, seu vicies octies deni ac noveni multiplicentur, quingentorum triginta duorum numerum complent. Unde fit ut idem circulus magnus decemnovennalis, lunae circhabeat bis sextum decies novies septenos id est centumocties VM, DCCCCXXV, id est, CXCIVM, CLXXX. Appositis autem bissextis CXCIVM, CCCXIII, qui ubi memoratam ex ordine mensium dierumque summam compleverit, mox in se ipsum revolutus cuncta, quae ad solis vel lunae cursum pertinent, eodem, quo praeterierant, sem
Abbreviated transcription (Latin):
hora nemosit neq angdi celorum nisi pater solus n eq enimullatinus sunta uedendi
qui sus picantur huius secli statum sex milium annorum abinicio fiusse definitũ
a necontra sententiam dni uenire uideant᷑ addunt incertum mortalibus quoto
omo seetȩ millȩ nariae : purtis uentiorus sit dies iuditii cui s turi aduertur putende
uircasterminum se etimillenarii debeat sperari agabus siqueris ubibaecpoutanda
ud est&er minum e inoastoina chantes ꝙ aliud quidres pandest non babet unũ
ld stiinquiu ingenesi quod sex diebus mundũ fecerit ds̃ unde merito csedi deb&
cũ slusminus sex milib in noex eẽ status & quod est grauius fuesequi ꝑstersep¬
scos satuonein in hac ipsic uita in mortales indelitiis i multa beatitudine segna
sincese scat olice sex illo dies in quibus mundiburtis d padũꝑ fone di fiequm ndiẽ¬

Expanded text:
hora nemo scit neque angeli coelorum nisi Pater solus. Neque enim ullatenus sunt audiendi hora nemo scit neque angeli coelorum nisi Pater solus. Neque enim ullatenus sunt audiendi qui suspicantur hujus saeculi statum sex millibus annorum ab initio fuisse definitum, et, ne contra sententiam Domini venire videantur, addunt incertum mortalibus quoto anno sextae millenariae partis venturus sit dies judicii, cujus tamen adventus maxime circa terminum sexti millenarii deegerint, mox stomachantes, quia aliud quid respondere non habent: Annon legisti, inquiunt, in Genesi quia sex diebus mundum fecerit Deus? unde merito credi debet eum plus minus sex millibus annorum esse staturum. Et quod est gravius, fuere qui propter sepsurrectionem in hac ipsa vita immortales in deliciis et multa beatitudine regnatsincere et catholice sex illos dies in quibus mundi hujus ornatum perfecit De
Abbreviated transcription (Latin):
osculat̃ atq ad oratur populi reuerentissim ard ue lordis fat uensis in bra¬
tannia & anchorita antistes cudberctu tota binfanene uiq. ad seniũ uitã mi¬
raculoꝵ signis inclitam duxit cuius dum xi annus mangret sorpus in bumatũ
conciliũ suscipere diffidit donec saluta rib beati pape sergiimonitus infsi¬
to or ipsi hiue cũcȩteris xp̃i aecclesus adnuere consentit ꝓsulfus dix gentis
que ud minus sollicites promo edita est ut multi astruunt uel potest agentilibiu torbo¬
tuipta ut beato augustino uidetur seo certe exutrisq. commixto opere codicibus ut sibi
usum fuerit temporum cursum notauerit & si prolixiora scupteuiora trans aetesud
tempora signauerit aut signata repperit nullatenus tamen. ex hoc longiora ł breuiora
quȩ restant secłi tempora putant memor semꝑ dominice sententia qui adie d tima i

Expanded text:
omni osculatur atque adoratur populo. Reverentissimus Ecclesiae Lindisfarnensis in Briomni osculatur atque adoratur populo. Reverentissimus Ecclesiae Lindisfarnensis in Brittania ex anachorita antistes Cuthbertus totam ab infantia usque ad senium vitam miraculorum signis inclytam duxit; cujus dum XI annos maneret corpus humatum, concilium suscipere diffidit, donec salutaribus beati papae Sergii monitis instructa, et ipsa huic cum caeteris Christi Ecclesiis adnuere consentit. Gisulphus, dux gentisquae vel minus sollicite primo edita est, ut multi adstruunt, vel post a gentilibus corrupta, ut beato Augustino videtur, seu certe ex utrisque commixto opere Codicibus ut sibi visum fuerit, temporum cursum notaverit, et sive prolixiora seu breviora, transacti saeculi tempora signaverit, aut signata repererit, nullatenus tamen ex hoc longiora vel breviora quae restant saeculi tempora putet, memor semper dominicae sententiae: Quia de die ultima et
Abbreviated transcription (Latin):
flanti nopolim depostari sedpuenit milicia rauentitt irbis ucinaria. pastium
iussa principis nefandũ deundẽ ⁊acharut ꝯtumelus &imuriu abarben mapepu¬
lit idem papa sergius ordinauit uenerabilem uiru ullrordũ cognomine dẽmen¬
tem fresonum genti ciscopũ inqua usq hodie proieieina patut. porcgrinus
est enim debritianma gentis angloꝵ innume o cotridie diabolo m̃ta
tus exul in pontum secedit
angulo obscurissimo diutis sne iacuerat uinea eruce diusis ac p̃ciosissimis
lapidibus ad ornatam dño rȩuelante reperut dequa tractis quatuor petallis
quibus gemmȩ induse eran nure magnitudinis postionem ligni salutiferi
domini cę cracis interius repositam inspexn quae extpete illo anisomniba
in basilica saluatoris quac ippellatur constantinina da exaltations ehis ab

Expanded text:
stantinopolim deportari. Sed praevenit militia Ravennatis urbis vicinarumque partium stantinopolim deportari. Sed praevenit militia Ravennatis urbis vicinarumque partium jussa principis nefanda, et eumdem Zachariam contumeliis et injuriis ab urbe Roma repulit. Idem papa Sergius ordinavit venerabilem virum Vilbrordum, cognomine Clementem, Fresonum genti episcopum, in qua usque hodie pro aeterna patria peregrinus, est enim de Brittania gentis Anglorum, innumera quotidie diabolo detritus exsul in Pontum secedit.angulo obscurissimo diutissime jacuerat, et in ea crucem diversis ac pretiosissimis lapidibus adornatam, Domino revelante, reperiit; de qua tractis quatuor petallis, quibus gemae inclusae erant mirae magnitudinis, portionem ligni salutiferi Dominicae crucis interius repositam inspexit. Quae ex tempore illo annis omnibus in basilica Salvatoris quae appellata Constantiniana, die exaltationis ejus, ab
Abbreviated transcription (Latin):
copatsa oo nestorium auguste urbis ꝙiscopũ sub theo dosio mag̃no principe & papace¬
leflio. Quasta incalcedone patrx dc xxx. subleone papa temporibus martiani
principis o euticen nefandissimoꝵ p̃sulemmonachoꝵ Quinta item in constantino¬
poli tẽporibus uigilii pape subiustiniano pͥncipetheodorum &omnes herenco
anglorum & primo alteri uirgo ꝑmagnifico & post ecfrido regia agedata post¬
quã nannos thorum incorrupia seruauit maritalẽ ⁊ regine sunto uolamine
est in corrupta reperitur
ustianus minor f constantin añ x hic constituit pacem cũ sarraces & decennio te¬
tamariq sed iprouincia africa sub iugata est romano imperio que fuerat tenta
a sarracens ipsa ꝗqͦ carthagine abeis capta & destrueta hic memoria ebeatȩ ponti¬
ficem romane aecclesiae sergiu qui erraticȩ sue synedoꝙ uod constantino poli fe¬
cerit fauere & subscribere nolussea. misso zacharia proto spatat osuo iussit con¬

Expanded text:
 Epheso CC patrum contra Nestorium auguste urbis episcopum sub Theodosio magno principe et papa Celestino. Quarta in Calcedone patrum DCXXX sub Leone papa temporibus Marciani principis contra Euthycen nefandissimorum presulem monachorum. Quinta item in Constantinopolym temporibus Vigilii pape sub Iustiniano principe contra Theodorum et omnes hereticos. Anglorum, et primo alteri viro permagnifico, et post Ecfrido regi, conjunx data, postquam XII annos thorum incorrupta servavit maritalem, post reginam, sumpto velamine est incorrupta reperitur. A. M. 4649. Chr. 698. Justinianus minor filius Constantini annos X. Hic constituit pacem cum Saracenis decennio terra marique. Sed et provincia Africa subjugata est Romano imperio, quae fuerat tenta a Saracenis, ipsa quoque Carthagine ab eis capta et destructa. Hic beatae memoriae pontificem Romanae Ecclesiae Sergiucerat, favere et subscribere noluisset, misso Zacharia protospatario suo, jussit Con
Abbreviated transcription (Latin):
statnus pile uinas iunauditas depredationes prouinciis faeras occisus in
lestia regna penti.¬
Constantimi st constantine supusita regis an avii serraceni siciliã inuadunf
farrtini haerbeli iarberuo ꝑ incipum pussimorũ misit inragtia urbem releg ados
bosin qu bonit iolia nnesaomane eecłe tine dia conus non longe post episcopꝰ¬
pre adunamone faciendu scatii diꝰ ecclesiari quib enignissime suscerto
anuerer miie filei eatholne defensore  flantino ussi sunt remissis

Expanded text:
st plurimas et inauditas depraedationes provinciis factas, occisus in lestia regna petiConstantii augusti filius suscepit regendum. Sarraceni Siciliam invadunt stantini, Heracli et Tyberii, principum piissimorum, misit in regiam urbem legatos suos, in qunda sanctarum Dei ecclesiarum. Qui benignissime suscepti a reverendissimo fidei catholice defensore Constantino iussi sunt, remissis
Abbreviated transcription (Latin):
lide merito creditur sinuerior seni elia unicit qđ beactus theophilus cũc&eris nsolũ palesti
sed & ꝑmultis aliarũ regiorũ episcopis depascha disputans scripsit eodem .x̃ kl& apri
lruadiȩ hm fuisse crucifixum. Decebat enem inic caderaq: nsolum ebdomadis sed & m̃sis
cramentis celestibus sponiam sibi sc̃ ficare ecđam quaui delic& die primũ ađd
patrem uid elie& humanigenens iꝑsc ereauerat eiq deletere costim tollens

Expanded text:
Unde merito creditur, si non verior sententia vincit, quod beatus Theophilus, cum caeteris, non solum Palaestinae, Unde merito creditur, si non verior sententia vincit, quod beatus Theophilus, cum caeteris, non solum Palaestinae, sed et permultis aliarum regionum episcopis de Pascha disputans, scripsit eodem decimo Kalend. April. die Dominum fuisse crucifixum. Decebat enim una eademque non solum hebdomadis sed et mensicramentis coelestibus sponsam sibi sanctificare Ecclesiam, qua videlicet die primum Adam, patrem videlicet human
Abbreviated transcription (Latin):
ualiactate in populo di rogunt rimpora coperiup̃ haenamq. in homnib actas aptagu¬
inqua ut griui seno tute fessa maliserebrioribus plebs hebrea quassatur. Sexta quȩ
gitur aeus pulla generationu btempor serie cesta sed ut a&us de crepita ipsa toti
l oste consumenda. Has crumnosas plenasq laborib mundi aetates quiq felici mor
rarunꝰ septima iam subbati ꝑennis actate iuscepti octauum beatae resurrectionis
sr mamenum cali in medio librauit aquarũ ipsis aquis ac terra cũ caelo superiore aciur¬
tib quae in eo conditorem liudarent. Ante horum sex dierum exordium creatis. Iestia die
engregictis insuum locum aquis quȩ cuncta con xerant aridam iussit apparere. Quũftasi¬
lita infirmameno cadiposuit quae nunc quigum aequi noctii coniectura colligimꝰ.xii
restria &x ipsum homnem formauit adam Decuius latere dormentis matrem omniũ uiuentium

Expanded text:
li aetate in populo Dei regum tempora coeperunt; haec namque in hominibus aetas apta guin qua, ut gravi senectute fessa, malis crebrioribus plebs Hebraea quassatur. Sexta, quae nunc agitur aetas, nulla generationum vel temporum serie certa est, sed ut aetas decrepita, ipsa totius seculi morte consummanda. Has aerumnosas plenasque laboribus mundi aetates quique felici morte vicerunt, septima jam Sabbati perennis aetate suscepti, octavam beatae resurrectionis firmamentum coeli in medio libravit aquarum, ipsis aquis ac terra cum coelo superiore ac virtutibus quae in eo conditorem laudarent, ante horum sex dierum exordium creatis. Tertia die, congregatis in suum locum aquis quae cuncta contexerant, aridam jussit apparere. Quarta, sidera in firmamento coeli posuit, quae nunc, quantum aequinoctii conjectura colligimus, durestria, et ipsum hominem formavit Adam, de cujus latere dormientis matrem omnium viventium
Abbreviated transcription (Latin):
Wltima sepememorati circuli meta panduntur lunae domĩci paschae pp
uariantem eiusdem dominici occursum uii dierũ amhitũ inclusae iđ axu.
mensis ad uesperam uii dieb. ferm̃tatum non uiuenietur in domib uris cuuis
rigat. quodideo toties repeto quia fuere quidũ quidomnicũ paschae diẽ ue
ostenditis in constituendo tempore paschȩ cum nullus umꝗ calculator uetu
trans censum nullus negã uerit lunũ x paschali dominico aptam: quib respon¬
bbrum aprilium dominicum paschȩ diem celebrari. quȩ uõ in equi noctio ul
post equi noctiũ plena ẽ mox ubi dominicus aderitdies pascha legitum dabit
idem error eadem ẽ responsio cum memorati calculatores xił ap̃t luna .xi.¬

Expanded text:
tava circuli meta panduntur lunae dominicae paschae, propter variantem ejusdem dominicae occursum septem dierum ambitu inclusae, id est amensis ad vesperam, septem diebus fermentatum non invenietur in domibus vestris. Cum rigat. Quod ideo toties repeto, quia fuere quidam qui Dominicum Paschae diem, ostenditis in constituendo tempore Paschae, cum nullus unquam calculator vettranscensum, nullus negaverit lunam vigesimam Dominico paschali ap Apriles Dominicum Paschae diem celebrari. Quae vero in aequinoctio, vel post aequinoctium plena est, mox ubi Dominicus aderit dies, pascha legitimum dabit. Idem error, eadem est responsio, cum memorati calculatores undeci
Abbreviated transcription (Latin):
rsd purd et lert finquer̃ e uisa necessitiuis eos qui constrictione teporos sudtand
nsopotuerine uiprimo inse pascha bedebrare secundo idem facere p̾cipit mnedi¬
nus enẽ est i. necetsi tate positos superiora quam inferiora sectari. quo inferior
Asuiperorib continentur superiora aũ abinfenori numero non indduduneut
llud iterum quodiam posuimꝰ dedaruntes quod decimus numerus nonum¬
quls̃ anitrase contineat nonus aut decimum habere nom porest. quodsi lex
id scđm msem transire nos p̃cipit si non possim scm̃ pascha primo mense cele¬
brare pp quasdũ nec essitates non intellego curnon sixuii indomunisũ diẽ¬

Expanded text:
er causa necessitatis eos qui constrictione temporis quadam non potuerunt in primo mense Pascha celebrare, secundo idem facere praecipit; melius enim est in necessitate positos superiora quam inferiora sectari, quoniam inferiora a superioribus continentur, superiora autem ab inferiori numero non includuntur, illud iterum quod jam posuimus declarantes, quod decimus numerus nonum intra se contineat, nonus autem decimum continere non possit. Quod si lex ad secundum mensem transire nos praecipit, si non possimus sanctum Pascha primo mense celebrare propter quasdam necessitates, non intelligo cur non si decima
Abbreviated transcription (Latin):
ti uicesimũ scđm diem qui in tota paschali institutione ꝑ morsen nec semel
appellatur inuenitur frequent̃ in sui paschȩ principiũ sanciri p̃cipiunt. sui
qui in alterã pastem auia ueritats sed nonminore labantur errore. cũ scrip¬
tura p̃cipiat uia regia gradiendum &neq addexteram neq ad sinistram ab
nendo p̃occupant sepius initium paschelegalis dum quod ipsa inxiiii luna fieri
ꝗsia accidere inquit inter dum sol& ut oecasione xiii lure mensis primi namnulli¬
niamieiunum sabbati solui. die quando xiiii luna uenire monstratur &cinci pimus
e a uoriinnia facere conuenit itaq diligent̃ aduertere ut quones xini luna
n dominicum incurrit diem in sequentẽ septimanam paschalem potius dieti diffe¬
resor elu plici hoc modo primum quidem netestia decima luna inuerias abbiti
die soluamus ieiunium quod consequens ñ est. quod nec ipsa lex precipit maxime

Expanded text:
ti vicesimum secundum diem, qui in tota paschali institutione per Moysen nec semel ti vicesimum secundum diem, qui in tota paschali institutione per Moysen nec semel appellatus invenitur, frequenter in sui paschae principium sanciri praecipiunt. Sunt qui in alteram partem a via veritatis, sed non minore labantur errore, cum Scriptura praecipiat via regia gradiendum, et neque ad dexteram neque ad sinistram ab nendo, praeoccupant saepius initium paschae legalis, dum quod ipsa in decima quarta luna fieri quia accidere, inquit, interdum solet ut occasione decimae quartae luecima tertia luna venire monstratur, et incipimus legi contraria facere. Convenit itaque diligenter advertere ut quoties decima quarta luna in Dominicum incurrit diem, in sequentem septimanam paschalem diem potius differamus, duplici hoc modo: primudie solvamus jejunium, quod consequens non est, quod nec ipsa lex praecepit, maxime
Abbreviated transcription (Latin):
pleremus. sed quo lune dies eidem diũsitas siptimane diuoluitur inferis in¬
lefit utqui pp̃t resurrectionẽ nr̃i redemptoris indominicũ diẽpaschȩ itiũ
ie seruaredo cemur ali quoties nr̃a festiuitas uni post legaliũ i ⁊ imorũ exordiũ
die sumat in gressum non tamenunquũ contingat ut non nm̃ solemnitaspas¬
chalis aliquem legalium pasche dierum. sepe aũ om̃ intra se complectatur a
duplici miseria laborant quia & legititam paschȩ principium nunquã habeis
& crebio euenit ut nullum dierum qͥ in lege p̃scripti sunt insua paschali obsc¬
uatione consequantur. dum & uesperam xiii diei quo pascha initiari statutũ
est & manequinti decimi quo septem a Limorum dierum sollemnitas inchoari
praecepta a sua prorsus festiuitate repudiant. atq. insuꝑ in huius poenc̃ pecca¬

Expanded text:
pleremus. Sed quomodo lunae dies eadem diversas septimanae devolvitur inferias; inpleremus. Sed quomodo lunae dies eadem diversas septimanae devolvitur inferias; inde fit ut qui propter resurrectionem nostri Redemptoris in Dominicum diem Paschae initium reservare docemur, aliquoties nostra festivitas septimo post legalium azymorum exordium die sumat ingressum, non tamen unquam contingat ut non nostra solennitas paschalis aliquem legalium paschae dierum, saepe autem omnes intra se complectatur. At contra duplici miseria laborant, quia et legitimum paschae principium nunquam habent, et crebro evenit ut nullum dierum qui in lege praescripti sunt, in sua paschali observatione consequantur, dum et vesperam quarti decimi diei, quo Pascha initiari statutum est, et mane quinti decimi, quo septima Azymorum dierum solennitas inchoari praecepta, a sua prorsus festivitate repudiant. Atque insuper in hujus poenam pecca
Abbreviated transcription (Latin):
eteot curtar suus seire & eius quotus sit annus sume an nos dñi ut puta dcc xxi
&unum semꝑ idice fiunt dccxxUI. hos pastire ꝑXIVIIII. remanent quatuor
quastus ẽ annus cili decennouenalis. quod sinihil remanserit ultimus esto
otimi mens que paschalis dominicidiem singulis annis abs. omni ambigui¬
tate demonstrent nam que post xuiii lunã dominica dies occurnt ipsa est
mauirum suum uespere processum terris ostendit quib tertinis ꝑ annos de¬
nos & nouenos legali tempore paschalis obseruantiae discursus constat ẽẽ con¬
phensos & si fieri posset ut eadẽ omnib annis sabbatidie luna xiiii conigis
primum arimorum diem intraremus uiiq dies eiusdem celebritates legrtimos
amane quinti decimi diei usq in uesperam uicesimi primi mensis ipsius iđ ado
oni copascheusq indominicã octauarum pasche. debita cũ uenerationetõ¬

Expanded text:
ocyor currit, si vis scire et ejus quotus sit annus, sume annos Domini, ut puta DCCXXV, ocyor currit, si vis scire et ejus quotus sit annus, sume annos Domini, ut puta DCCXXV, et unum semper adjice, fiunt DCCXXVI; hos partire per X et IX, remanent IV, quartus est annus cycli decennovenalis. Quod si nihil remanserit, ultimus est.primi mensis, qui paschalis dominici diem singulis annis absque omni ambiguitate demMaiarum suum vespere processum terris ostendit, quibus terminis per annos denos et novenos legali tempore paschalis observantiae discursus constat esse comprehensos; et si fieri posset ut eadem omnibus anni Sabbati die luna decima quartasdem mensis primum azymorum diem intraremus, septemque dies ejusdem celebritatis legitimos a mane quinti decimi diei usque in vesperum vicesimi primi mensis; ipsius, id est, a Dominico Paschae usque in Dominicum octavarum Paschae debita cum veneratione com
Abbreviated transcription (Latin):
darco uitem septimi decimilunaris anmi compitus abi psoquo prios exolieitus
Cannas dieincipit & nonasequente iut reterorũ nepp saltiua len soiuealõ cudũ
unus iusem inio dies deeẽ uideatur quodipsum dionisius decenno uenale cieda
huus mod or dinem ꝑ curtens edocuit ab eodẽ die quo ultimi condusit anti
metas primi incho ande principium.
luncan uelarum ianuariarx sume enim ciclum liine que lib& utputa quin¬
tum multipliar pxi fuit LV. ad deunum semꝑregulart a fiuo quin epcidi
lunaris item sumeocto multipbica ꝑxifiunt Ixex uiii adde unũ srgulas̃
cmo & nono decimo cidi memorati anno non unum ut in reliqs sed duosac¬
icere regulares ⁊lunã helarum ianuariarum sine errore repperies.
pseaũ ciclus lunaris siuis nos se quotũ agat annum sume annos dñ. ut pu¬
remanet unum primus annus ẽ cidi lunaris quoties aũ nihil remanet
toniis decimus ẽ a qadecen no uenalis circulus communem cũ lunari uict̃ quã us

Expanded text:
rco autem septimi decimi lunaris anni computus ab ipso quo prior explicitus est annus die incipit, et non a sequente ut caeterorum, ne propter saltum lunae, quem dicunt, unus eidem anno dies deesse videatur. Quod ipsum Dionysius decennovenalem cyclum hujusmodi ordine percurrens edocuit, ab eodem die quo ultimi conclusit anni metas primi inchoando principium. luna Calendarum Januariarum. Sume enim cyclum lunae quemlibet, ut puta quintum, multiplica per XI, fiunt LV; adde unum semper regularem, fiunt LVI; partilunaris. Item sume octo, multiplica per XI; fiunt LXXXVIII, adde unum regularem, cimo, et decimo nono cycli memorati anno, non unum, ut in reliquis, sed duos adjicere regulares: et lunam Kalendarum Januariarum sine errore reperies.Ipse autem cyclus lunae si vis nosse quotum agat annum, sume annos Domini, ut puer X et LX, remanet unum, primus annus est cycli lunaris. Quoties autem nihil remanet; nonus decimus est. Et quia decennovenalis circulus communem cum lunari viam quamvis
Abbreviated transcription (Latin):
uenire. amedio orenis surrexerit eadem die post annũ aliquanta
inferius otiri & tertio .iiu. quintoq. anno candẽ dimnutionẽ intantũ
natutali iui cutsus augere temperanti.a. ut ni sidics bissextilis ante auix¬
tamorem int̃ balctur iam un decimo lelari apr die facturus equinoc¬
tiu amedio surgat᷑ otientis eandem nihi lomnus tarditatis suae consta
dico naturlem perre qͥ uaslã puste hotac id punctis pdmidiũ mensis quia solẽ nouo¬

Expanded text:
ie solet venire, a medio orientis surrexerit, eadem die post annum aliquanto ie solet venire, a medio orientis surrexerit, eadem die post annum aliquanto inferius oriri, et tertio, quarto, quintoque anno eamdem diminutionem in tantum naturali sui cursus augere temperantia, ut nisi dies bissextilis antea juxta morem intercaletur, jam XI Calendarum Aprilium die facturus aequinoctium a medio surgat orientis, eamdem nihilominus tarditati naturale
Abbreviated transcription (Latin):
bere putauerit. magnum sibi mox inueniet anni circuitus occur risse dii¬
pendium ita ui post aliquot annorum ueriemium crricula aestis men¬
ulus uernum teropus uernis brumale. brum ilibus autumale. autum alib
aestiuum se offendisse ꝑuersus compitator hor rescat. sicuisane. ꝗtaesig¬
nifero ⁊ caeli ambitu pau̾cis dixim forte habentur in cognita huic uulgari
& fortassis compendiosiori acm ansestioritatione satis facere curauimus.
ut qui caeli signis intenderepuerili inscola non didicit. saltim horo logii
li neis interra quae neces saria querit adphendat. & hicergo sciat to¬
lem morulis suis & tarditate cottidiana quadiantis huius annui dispo¬
nente opete treatoris ee ministru quemdili genzior inquisitio decla¬
rat non ad eandem horologulineam ꝑ cec lxvdies posse plene re¬
duci. sedii uerbi gratia p̃senti anno inęquinactio uernali. quod iuxta

Expanded text:
bere putaverit, magnum sibi mox inveniet annui circuitus occurrisse disbere putaverit, magnum sibi mox inveniet annui circuitus occurrisse dispendium, ita ut post aliquot annorum vertentium curricula, aestivis mensibus vernum tempus, vernis brumale, brumalibus autumnale, autumnalibus aestivum se offendisse perversus computator horrescat. Si cui sane quae de signifero et coeli ambitu paucis diximus, forte habentur incognita, huic vulgari, et fortassis compendiosiori, ac manifestiori ratione satisfacere curavimus, ut qui coeli signis intendere puerili in schola non dedicit, saltem horologii lineis in terra, quae necessaria quaerit apprehendat. Et hic ergo sciat solem morulis suis et tarditate quotidiana quadrantis hujus annui disponente opere Creatoris esse ministrum, quem diligentior inquisitio declarat, non ad eamdem horologii lineam per CCCLXV dies posse plene reduci, sed si, verbi gratia, praesenti anno in aequinoctio vernali, quod juxta
Abbreviated transcription (Latin):
estsnom pse dic̃s bissexti suo ntta merema utetsarium interb. lueretur Inor¬
dne bissextus igiur extuadrantis traone ꝑ quadiunium conficitur. qua¬
diantem nanq solent ppellare quariam partem uuuis lib & rei. uerbi gratii
pccontie temoris loci&iu quarta parsdici qui exuu horis Cum suu nocte com¬
qletir. Idest sexhorae se quadrans consuete uecaut. qu idrantis au huiusce
qui lt nni indem imtegrum colligedi iue m loco interkalandi haẽc efi
pitio quo deel annum cali ambitumudesi xii signa circali aodiici netissima
non inccetis xv diebus sed suꝑ ad ditis ex horis adinplere cognoscitur.
utidefit ut si uetl i gratiu nune aequinoen alem peli locum. mane oriens
inrũiuerit iuhune annosequente meredie. teftio uespere. quato raedia
nocte. quinto rursus in exosto dherut ꝓne completo diertotius cirtui¬
tu recurrat. sicq neceisatio diem suꝑfluũ ad mepeat ubilibet interponen¬
torum facere noglegens cectis solũ ac lx v.delus om̃s se annos agereda¬

Expanded text:
si non ipse dies bissexti suo juxta morem necessarium intercalaretur in ordine. Bissextus igitur ex quadrantis ratione per quadriennium conficitur. Quadrantem namque solent appellare quartam partem cujuslibet rei, verbi gratia, pecuniae, temporis, loci, et ideo quarta pars diei, qui XXIV horis cum sua nocte completur, id est, horae VI quadrans consuete vocatur. Quadrantis autem hujusce per quadriennium in diem integrum colligendi, et in loco suo intercalandi haec est ratio, quia sol annuum coeli ambitum, id est, XII signa circuli zodiaci notissima, non in CCCLXV diebus, sed superadditis VI horis adimplere cognoscitur; unde fit, ut si, verbi gratia, nunc aequinoctialem coeli locum mane oriens intraverit, in hunc anno sequente meridie, tertio vespere, quarto media nocte, quinto rursus in exortu diei, utpote completo diei totius cirtu recurrat. Sicque necessario diem superfluum admoneat ubilibet interponentorum facere negligens CCC solum ac LXV diebus omnes se annos agere de
Abbreviated transcription (Latin):
nadem uens iusiguitĩ celebramus solaris pfectio splentons que in luminardue¬
narem que in luminatur aute cedere deb&¬
eader uosison quialit sapium uide an psis salti qui huius modi condunt leges
deroquuas ei serilentes imustitiam scriburs sallus ic uertute indca cor et muif fudeus¬
iue corus qua illoꝵ circulos seripsit. dici in prolog eius de ooeris incrasulius¬

Expanded text:
redemptionis insignia celebramus, solaris perfectio splendoris quae illuminat lunarem quae illuminatur antecedere deberror eorum qui aliter sapiunt, vide an ipsis saltem qui hujusmodi condunt leges iniquas, et scribentes injustitiam scribunt, ratus ac veritate videatur esse suffultus. Victorius qui illorum circulos scripsit, dicit in prologo ejusdem operis inter ali
Abbreviated transcription (Latin):
oeudeore. edcs dorus ex ardlius tubi masdium papã de ccła conftanti niafat
edur i const antino polim qͥui post hec religatus cersonc̃ ibidem uttã finiuit
mulus ineodẽ loco uistuium signis usq hodie refulgens facta : au sinodus p̃
tinus prinaeps iutailia no papa nupordinato misitbeato petro a poflo cuange¬
sissolis qua nta aets neronit quasi decumo horadiei a non maĩ. Theo do¬
rusi arat p& aduarus abbas uire eque doctis iins auit alio missi brittannic̃¬

Expanded text:
peratore Theodorus exarchus, tulit Martinum papam de ecclesia Constantiniana, perduxitque Constantinopolim. Qui post haec relegatus Chersonam, ibidem vitam finivit, multis in eodem loco virtutum signis usque hodie refulgens. Facta est autem praeftinus princeps, Vitaliano papa nuper ordinato, misit beato Petro apostolo Evangepsis solis quasi decima hora diei, V Nonas Maii. Theodorus
Abbreviated transcription (Latin):
suo moram facit dornus meus uenire ifle quippe procul dubio dñi sui odit aduen¬
tum date e emplum detrib seruis optimis aduentum dñi sui sitienter desiderari¬
ab uigilam expectantib felicit᷑ amantib. quorũ unus dicit uigilemus ioreri
ouia c.tius uerturus eł dns. Alter dicit uigilem ooremus quia breus. un estae
is oroa qua uis indius uentutus it dñs testius dicit iugilemus ⁊ oremius quia
nbrcuis at d in cesta ẽ sta uia dneseimus tempus quando uenturus atda
dio ꝑsrutatur qua prt quidem dim citius eẽ uenturũ ort si uronotinata qnae

Expanded text:
suo: Moram facit dominus meus venire, iste quippe procul dubio domini sui odit advensuo: Moram facit dominus meus venire, iste quippe procul dubio domini sui odit adventum, dat exemplum de tribus servis optimis, adventum domini sui sitienter desiderantibus, vigilanter exspectantibus, fideliter amantibus, quorum unus dicit: « Vigilemus et oremus, quia citius vedius venturus sit dominus. » Tertius dicit: « Vigilemus et oremus, quia et brevis atque incerta est ista vita, et nescimus tempus quando venturus sit ddio perfruentur. Quapropter qui dicit
Abbreviated transcription (Latin):
scã uroo quod animarum sabbatũ tunc incho asse secte creditur cũ primus xp̃i
mastir carncoccidus afrectse moxanima ẽ aeternã tranlatus insequiẽ etene ruđ
ꝓficietur cum indie resurrectionis animae ttiã corpora incorrapta receperuq
& quict nulla actatũ quinq p̃teritarꝰ mille annis acia reperttur sidauae plu¬
sesannos aliȩ pautiores habuereneq ulla alteri similẽ habuit sum mẽ annorũ
restat ut parimodo haec qq quȩ nunc agitur in cestum mortalib habeat suȩ
longitudinis statũ soli autem cognitum qui seruos suos acinctis lumbis luecan¬
nisq ardentib us uigilate p̃cepit simles hominib. expectantibus dñm suũ quan¬
do reuestatur anuptiis.
uius quidẽ uduentus horam merito scĩ om̃s diligius icicius adeẽ desiderunt sed
periculo se sitisagunt siqui hanc propean longesit putare uel psedicare p sumun
unde pulcherrime beatus augustinus remoto illo seruo nequam quidt̃ incosde

Expanded text:
sto. Quod animarum Sabbatum tunc inchoasse recte creditur, cum primus Christi martyr carne occisus a fratre mox anima est aeternam translatus in requiem, tunc autem perficietur cum in die resurrectionis animae etiam corpora incorrupta receperint. Et quia nulla aetatum quinque praeteritarum mille annis acta reperitur, sed aliae plures annos, aliae pauciores, habuere, neque ulla alteri similem habuit summam annorum, restat ut pari modo haec quoque quae nunc agitur incertum mortalibus habeat suae longitudinis statum, soli autem illi cognitum qui servos suos accinctis lumbis lucernisque ardentibus vigilare praecepit, similes hominibus expectantibus dominum suum quando revertatur Cujus quidem adventus horam merito sancti omnes diligunt, et citius adesse desiderant; sed periculose satis agunt, si qui hanc prope an longe sit putare vel praedicare praesumunt. Unde pulcherrime beatus Augustinus, remoto illo servo nequam qui dicit in corde
Abbreviated transcription (Latin):
uinu: ai est descra diluuis sicut pͥma cuusꝙ humtim bliuio demergere consueuit atteri
uot eni quisq ett qͥsua recordetur infaintia uraordaatas anse usqͥ id ibraham. generdeo¬
m̃es uxt hebruci alictoritite amiplexia ans e eextu potro uxtilax intpretes¬
nni mille boxii genertiones uoxib e quis pueritia suit gencris populidi &ideoitilir¬
ga muentã est id est hebreã. A puertta nuamq leamo incipit nosseloqui post infantiam
uaehine ippellata est qđ fari non potest Aertia ib abrabariusqaddil generationes uixta
ramq auctoritate xiiii. Nunos uet dei le eplet uns haet quedum uelut adolescentia

Expanded text:
iversali est deleta diluvio, sicut primam cujusque hominis oblivio demergere consuevit aetatem. Quotus enim quisque est, qui suam recordetur infantiam? Secunda aetas a Noe usque ad Abraham, generationes juxta Hebraicam auctoritatem complexa deceanni mille LXXII, generationes vero XI. Haec quasi pueritia fuit generis populi Dei, et ideo in lingua inventa est, id est, Hebraea. A pueritia namque homo incipit nosse loqui post infantiam, quae hinc appellata est, quod fari non potest. Tertia ab Abraham usque ad David, generationes juxta utramq
Abbreviated transcription (Latin):
eoat. sbi deone finitur ita &e hic romanorum onstitttione apas eh aliiu se la¬
noensis inicho ot: ihibi desinit sicut ille sic &x iste primũ er scđm communes an¬
endecasbosi eeli lu aris nstar decennouenat circuliuiiannos cõmunese quib
bat embolis pios cebabent commumes anni menses lunatenos coadua es c&lui.¬
padis onimidum taxat septimum decimũ deli huius annũ qui est decenno ue¬
nales puis pus. innuo unus diesratione saltus lunaris uiter uipitur quodittma¬
huestm faet sirgulorã erxordine cur sũ uideamus annorum & quod dioni¬
sius in mense paschali nos in aanuario ficere cetremns s¬

Expanded text:
inchoat ibidemque finitur; ita et hic Romanorum institutione a luna Jainchoat ibidemque finitur; ita et hic Romanorum institutione a luna Januarii inchoat atque ibi desinit. Sicut et ille, sic et iste primum et secundum communes anendecas quoque cycli lunaris instar decennovenalis circuli VII annos communes, et IV bet embolismos. Et habent communes anni menses lunares XII, id est, di unum duntaxat septimum decimum cycli hujus annum, qui est decennovenalis primus, in quo unus dies ratione saltus lunaris intercipitur. Quod ut manifestius fiat, singulorum ex ordine cursum videamus annorum, et quod Dionysius in mense paschali, nos in Januario, facere curemus. A
Abbreviated transcription (Latin):
pransferam m is des los tari qui a marus hunen  as lculos har aguand silguar¬
seusiur uncebis lus singulos aptantes annos lun arem cursum inleucci aeñ unar¬
sems a eradice polies ineipͥiunt cemanue minimi digiti inun ceus cum aemicgn¬
sumdes hteos quia manos bit ẽ arcitulos exceptis uriguib nabcas can den bns
sinulos en non sinmllos aptaent incho antes amini moleue digito &ndexten polies
complenres ponutmnlunr ieido singuos ex ordine hatost ꝓ edientes adnuner¬
ineant annos ntem prerxumnerum iminmis lis terni articuli digtoꝵ preximosab
tium melius uiue ueeis allo quio quamstili signantis traduntur officicarum a¬
ꝯuinta circuli decenno uenalis regionelunaris
eeoius mtuoitut auarto eius incipiens &etestio completus in anno qui pro¬
prie  mnanorioi est &̃ admensem ianuarium ꝓtinens namisicit annus qusq
deo e nouenals circuli ꝓplegalem hebreorum obscratiomer scase Arlius qussi

Expanded text:
transferunt in articulos; nam quia manus humana articulos hatransferunt in articulos; nam quia manus humana articulos hasingulis his singulos aptantes annos, lunarem cursum in laeva manu intrinsecus a radice pollicis incipiunt, et in ungue minimi digiti intrinsecus eundem consummant. Item quia manus binae articulos, exceptis unguibus, habent XXVIII, iis singulos annos singulis aptant, inchoantes a minimo laevae digito, et in dexterae pollice complentes, non ut in lunari cyclo singulos ex ordine digitos expedientes ad n contineant annos; item proximorum a minimis bis terni articuli digitorum proximos a tium, melius vivae vocis alloquio quam stili signantis traduntur officio. Quinta circuli decemnovennalis regione lunaris circulus includitur, a quarto ejus incipiens, et tertio complexus in anno qui proprie Romanorum, et est ad mensem Januarium pertinens. Nam sicut annus quisque decemnovennalis circuli propter legalem Hebraeorum observationem a paschali mense
Abbreviated transcription (Latin):
pastire ꝑ iii septies centeni dec septies triceni cex & non remanet aliquid quia
septem sunt epactae solis iđ concurrentes septimanȩ dies
erum quia facillime diem paschȩ uł ceteros temporum recursus comphendit
qui solis cclunae circulim memorit̃ ten& excepto eo quod eosdem circulos per
se debet casdem concurrentes solis tricesimo abhinc anno quas & pximo secuturas
acto concurrentes scire desideras eundem numerum uidequoties habeat xxxx
& tricesima parte geminata concordiã uestentiũ cognoscis annoꝵ uerbi grã
qͥ ueia ce nres sumn cunturae li quadrsi don suerte e hoc acheies codem modo etiã in pre¬
uina ams nm e corre muites isordo respiea: Item quia crculus lunaris decenouor
Nam proalo ores sibi temporum sequentium an notare cursus. quib sems memone
obeafree diura callea ds nesi utri dsꝙ ordinem circuli & solaris ui delic&e er lunare

Expanded text:
partire per VII, septies centeni DCC, septies triceni CCX, et non remanet aliquid, quia partire per VII, septies centeni DCC, septies triceni CCX, et non remanet aliquid, quia VII sunt epactae solis, id est, concurrentes septimanae dieserum quia facillime diem Paschae, vel caeteros temporum recursus, comprehendit qui solis et lunae circulum memoriter tenet, excepto eo quod eosdem circulos per se debet easdem concurrentes solis tricesimo abhinc anno quas et proximo secuturas,acto concurrentes scire desideras, eundem numerum vide quoties habeat XXX, et tricesima parte geminata, concordiam vertentium c viginti sunt futurae, si quid residui fuerit et hoc adjicies. Eodem modo etiam in prterita tempora concurrentium ordo respicit. Item quia circulus lunaris decennovenetiam prolixiores sibi temporum sequentium annotare recursus, quibus semper memiob compendium calculandi utriusque ordinem circuli, et solaris videlicet et lunaris,
Abbreviated transcription (Latin):
quã idet ꝑom̃a paschalis obseruantiae cursus in seipsum redeat ut oronis ni¬
insum huiuscir culi annus capud circuli decennouenał instituat. Itemꝗian¬
nus quisq cir culi decennouenalis cuius caput adsequatur ac ꝑhoc rota pascha¬
lisobseriantiae series nonminus dtis xxxuib annis explicetur.¬
uõ uero commnumilis aitq in discretus epactarum id adiectionum solis cũb issex¬
to cursus est amborum pariter qui sit status argumento condisce siergo nuisi
surt qn do bissextus diessit sume annos dñi dcc .xxI pastire hos pun& sinibid
remanserit bis sextusẽ. siuõ unum autduo aut tria remanen pͥmus aut .ii. aut
quater asse ii remanet unum quod primus ẽ annus ab is sexto. siuis nosseadie¬
tones solis iđ concurrentes septimane dies sume an nos ab incarnatione dni quor
semꝑ adice id nunc clxxxi. fiunt simul decce in his ad de ini fiunt. dececexhos

Expanded text:
quam idem per omnia paschalis observantiae cursus in seipsum redeat, ut omnis niquam idem per omnia paschalis observantiae cursus in seipsum redeat, ut omnis nimirum hujus circuli annus caput circuli decennovenalis instituat. Itemque annus quisque circuli decennovenalis hujus caput adsequatur, ac per hoc tota paschalis observantiae series non minus quingentis triam vero communis atque indiscretus epactarum, id est, adjectionum solis, cum bissexto cursus est, amborum pariter qui sit status argumento condisce. Si ergo vis scire quando bissextus dies sit, sume annos Domini DCCXXV, partire hos per IV, et si nil remanserit bissextus est; si vero unum, aut duo, vel tria remanent, primus, aut secunquater asse quarta, remanet unum, quia primus est annus a bissexto. Si vis nosse adjectiones solis, id est, concurrentes septimanae dies, sume annos ab incarnatione Domini quot semper adjice, id est, nunc CLXXXI, qui fiunt simul DCCCCVI; his adde IV, fiunt DCCCCX. Hos
Abbreviated transcription (Latin):
Quarto decet nou enilis trimite designantur epactae solis id concurrentes
sertserane dies uniis semꝑ ternos pannos ducrũ aũ pan nũ bis sextlers
guit scsepenn ̃ qumerum adectione crescentes quarui c paeuiũ hiba ainnos
sexnui septenos io redireisa quia nimirum non ante pot: consumari quambis¬
currentes hȩquȩ incirculo s lfixȩ concur rentes pecialit que sit nono ba¬
nemn in nua dies quode al culatorem meminisse iuuat qdiam ulelapesaun o appis¬
sexult ani nos concurrentes ipse & intequinquenniũ fuerint & post sexan¬
sos futurae sint quae primo post bis sextum annos eadem &ante annosai
erust & post xiremaneant que testio post bis sextõ ipse eante sex annos pra¬
cerieriit & post u. reuestantur & huius ordo discretionis cunctos annoꝵ uer¬
tentum complecutur dies Notandũ sane quod huius grrisolaris qui xe utitii
annis ꝑ agitur causa sacit decennouenalescicdos xx VIi. debere conpleri prius¬

Expanded text:
Quarto decemnovennali circuli tramite designantur epactae solis, id est concurrentes septem mane dies unius semper ternos per annos, duorum autem per annum bissextilem, usque ad septimum numerum adjectione crescentester septenos, id est, XXVIII, quia nimirum non ante potest consummari quam biscurrentes, hae quae in circulo adfixae concurrentes sunt, specialiter quae sit nono Caum annua dies, quod calculatorem meminisse juvat, etiam II Calendas Aprisexti anno sunt concurrentes, ipsae et ante quinquennium fuerint, et post sex an futurae sint. Quae primo post bissextum anno sunt, eaedem et ante annos XI  annos VI transierint, et post XI remeent. Quae tertio post bissextum, ipsae et ante VI annos praeterierint, et post V revertantur. Et hujus ordo discretionis cunctos annorum vertentium complectitur dies. Notandum sane quod hujus gyri solaris, qui XXVIII annis peragitur, causa facit decennovenales circulos XXVIII debere compleri, prius
Abbreviated transcription (Latin):
nrit In hoe saris ipso quod aplenilunio primi mensis pascha faciendũ p̃cipit eq̃¬
noc tu irins censure plenara rauione depriꝰmit. qũo absq ulla dubietate con¬
sitt xir tueprina d ransito equinoctio plenũ suũ globũ ostendent primimen¬
nerib eiusdem paschie solemna colimus quoties uo scdo ł II  t crlng¬
uirab hlredus reiua borius ieus occur rerit nesie quidem legem aut prophecas sol¬
iumus sed elia geli ⁊ portius gtuesacramtis adimplemus. quia eni &saluatos pt̃
sice tncopsulus cuues upta memini uenerabilis alex andrie ep̃is scrbit auia guiat

Expanded text:
mit, hoc tamen ipso quod a plenilunio primi mensis Pascha faciendum praecipit, aequmit, hoc tamen ipso quod a plenilunio primi mensis Pascha faciendum praecipit, aequinoctii transcensum plenaria ratione depromit, quoniam absque ulla dubietate constat eam quae prima transito aequinoctio plenum suum globum ostenderit, primi menneribus ejusdem paschae solennia colimus. Quoties vero secundo, vel terab hinc die idem Dominicus occurrerit, ne sic quidem legem aut prophetas solvimus, sed evangelicae potius gratiae sacramentis adimplemus; quia enim et Salvator noster, sicut Theophilus, cujus supra memini, venerabilis Alexandriae episcopus scribit
Abbreviated transcription (Latin):
ai habere non dubit&: porro plures quindennario numero sihabuerit ȩpactas
a hasusq ad tricesimũ numerum iđ ipsius t̃minũ mensis oꝑdiesierscere sinc
ierat semꝑ redire consueuit excepto unodũ taxat primo circuli anno decennouenal
in quo propt̃ ritionẽ saltus lunaris xii dieb. annotinũ cursum p̃currere solet¬
eptimo decennouenalis circuli titulo
dies pas chaedo minicus conp̃henditur. qui dedominiea nr̃i saluatoris resur rec¬
tione amortius ex ordium coepit nam cum inueteri testim̃to tribus argum̃tox
indius paschado s sit obseruandum p̃ceptum uidelic& ut post equi noctiũ¬
pascha prosiliuuis sede minicum diem quo ipie pascha id transitum demo te
adoliamn decorraptione ad incor ruptionem tepoena adgloriũ resur gendos
cent dinatul esł e pec u aernuso tandem congrua pasche solleminia celebre¬
muss st no dsiquis ebine eri pone qui noctu memoriã sed tantũ primi mensis &
ustiae uneo sepeune posuisse legiferum sciat ꝗ &s equi noctiũ nominati es pri¬

Expanded text:
ere non dubitet. Porro plures quindenario numero si habuerit epactas, et has usque ad tricesimum, id est ipsius terminum mensis per dies crescere sinat. ierat, semper redire consuevit; excepto uno in quo propter rationem saltus lunaris XII diebus annotinum cursum praecurrere soleptimo decennovenalis circuli titulo dies Paschae Dominicus comprehenditur, qui de dominica nostri Salvatoris resurrectione a mortuis exordium coepit; nam cum in Veteri Testamento tribus argumentorum indiciis paschale tempus sit observari praeceptum, videlicet ut post aequinoctiuPascha prosiliamus, sed Dominicum diem quo ipse Pascha, id est, transitum de morte ad vitam, de corruptione ad incorruptionem, de poena ad gloriam, resurgendo facere dignatus est, expectantes, in ipso tandem congrua Paschae solennia celebremus. Quod si quis objecerit, non aequinoctii memoriam, sed tantum primi mensis et tertiae in eo septimanae posuisse legiferum, sciat quia etsi aequinoctium nominatim non expri
Abbreviated transcription (Latin):
dmolem aalras etununui di xi menser ittegri cs̃derentur. quos t cenidu
complent. talem quipt e mensem uei ras olseruauer quani circutius ludaris
ostendn senationu meropoll& quo denimualent sex in prumo ordine nume¬
porlitis quic ionsii eetnis t pnemiatur ad decem hoc ualcis. h insec undo
nae ostendit hornib. sic annus circuitu solis anim aduersuse. teslant diti
quinq dies i quadrans diti utsolimplen cursum suũ annuq. candudat.¬
quattuor enim quad ram es facium unum diem. queni necesso ẽ inter bali¬
re ⁊cursu quadriengo quod bussixiu uacant nets porum orda turł ciur.
niamipsas vdies iqua d rantemsi consideremus senarius muctus in cis plu¬
rimũ habet primo quic siuut fieri sol& ie i paste tutũ copiuerur. nsunt iam

Expanded text:
e. Annus etiam unus, si XII menses integri considerentur, quos triceni dies complent talem quippe mensem veteres observaverunt, quem circuitus lunaris ostendit senario numero pollet. Quot enim valent sex in primo ordine numerorum, qui constat ex unis, ut perveniatur ad X, hoc valent LX in secundo nae ostendit hominibus, sic annus circuitu solis animadversus est; restant autem quinque dies et quadrans diquatuor enim quadrantes faciunt unum diem, quem necesse est intercalare ex cursu quadriennio, quod bissextum vocant, ne temporum ordo turbetur; etiam ipsos V dies et quadrantem si consideremus, senarius numerus in eis plurimum valet, primo, quia, sicut fieri solet, ut a parte totum computetu
Abbreviated transcription (Latin):
mer haec aũ men nisse debet calculator ut lunã mensis februaru. ceteris unys
xxUiiii dierũ anno au bissextili computo: xxx siue illa ane intercalita
quadiamem seu post modũ terrinari contingat . cuius adiectione diei efficte
lunarem tunc annũ sicomuns sit .ccx lx siembolismus ccclxx v diebus cõpłi¬
ti pula nanq ap ioit qui drantem deqi ferto enon adsolis tantũ modo seq
rilurlo corsum onuẽ ptinere quisi lunae qq qua drantẽ ac comino dare negiuo¬
ris. scdbis sextili anno eius lim quamitatis mensem lunirem februario cuius &¬

Expanded text:
er haec autem meminisse debet calculator ut lunam mensis Februarii caeteris annis er haec autem meminisse debet calculator ut lunam mensis Februarii caeteris annis XXIX dierum, anno autem bissextili computet XXX, sive illam ante intercalatum quadrantem, seu postmodum, terminari contingat. Cujus adjectione diei efficitur lunarem tunc annum, si communis sit, CCCLV, si embolismus, CCCLXXXV diebus compleri. Palam namque apparet quadrantem de quo sermo est, non ad solis tantummodo, sed ad lunae cursum aeque pertinere, quia si lunae quoque quadrantem accommodare negaveris, s