comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
persis extitui epulũ dare exfacili potu̾i̾t quo magis
uacuo animo scudiis ir̃arum esset oꝑatus in libo¬
alia uacaret ꝑua admodũ sũma retenta. prĩoĩm
suum prĩe donauit athenis autẽ cum plibus ãnis
Carneades laboriosus et diuturnus sapiẽ miles si
quidem. ꝯo ͣ expletis annis idem illi uiuendai ac phi¬
losophandi finis fuit ita se miriticũ doct̾ne aꝑibus
addixerat ut cum cibi accipiendi cã recubuisset co¬
gitationibus iuh̾ens mauñ ad mensam poreigere
attentius et illius refellendum acriũs quas potoẽs
udiustria solide laudis cupidas appetentas effcar ibi
Quali porro studio anaxagorã flagursse tredimus
qui cum eduiturna ꝑegrinatione pacciam repetiss¬
porlessumes ꝙ dextas udisset non essem inquit
ego salitus nͥ iste ꝑissent uocem pecite sapientie tt̃po
tem uam si predioꝵ potius ꝙ ingenii culture uadass
dñs ꝙ ies familiuris inter penates mansisset nan

Expanded text:
Xerxis exercitui epulum dare ex facili potuerit, quo magis Xerxis exercitui epulum dare ex facili potuerit, quo magis uacuo animo studiis parva admodum summa retenta, patrimonium suum patriae donavit. Athenis autem compluribus annisCarneades laboriosus et diuturnus sapientiae miles, si quidem xc expletis annis idem illi uiuendi ac philosophandi finis fuit, ita se mirifice doctrinae operibus addixerat, ut, cum cibi capiendi causa recubuisset, cogitationibus inhaerens manum ad mensam porrigere adtentius et illius refellendum acrius. quas potiones industria solidae laudis cupidis adpetendas effecit! Quali porro studio Anaxagoran flagrasse credimus? qui cum e diutina peregrinatione papossessionesque desertas vidisset: « Non essem, inquit, ego salvus, nisi istem! nam si praediorum potius quam ingenii culturae uacasset, dominus rei familiaris intra penates mansisset, non
Abbreviated transcription (Latin):
t̾nẽt dixisse tertur se dolere ꝙ tunc egred̾etur de
Denit alilas paidor cum esset niuenis ad ꝙdam se¬
ad senem oblitus est unũ ex tribus ẜmonibus et
reu̾sus est ad cellam suam et cum tetendisset ma¬
num ut teneret clauĩ recordatus ẽ illius emonis
dixit ei quia cum tetendissẽ manũ tenere clauĩ re¬
cordatus sum ẜmonis quem querebam et non apru
cellam g mox ad te sun reilsus erat autem langi¬
Plato prĩam athenus p̾ceptorem sacratẽ sorcitꝰ
et locum et hominem doctrine terti sissinũ in
tiore nec bratiore frrcundia usurus uidetur egrp¬
tum ꝑ agrauit dum a sacdotibus eius gentis
iuuenibus certatim achene platonem doctoiem
querentibus petebantur ip̃e nili fliũs in explicabłes
ripas uastissimos q campos effusam barbariẽ et
flexuosos tõssaꝵ ambitus egyptioꝵ senũ discipul ⁊
capite sophionis nuds habuisse t̾tur sic ne extͣma
quidom eius hora agitacce studii uacua fuit ibi

Expanded text:
cerneret, dixisse fertur, se dolere, quod tunc egrederetur e ndo abbas Pastor cum esset juvenis ad quemdam seervenisset ad senem, oblitus est unum ex tribus sermonibus, et reversus est ad cellam suam. Et cum tetendisset manum, ut teneret clavem, recordatus est sermonis illius it ei quia eum tetendissem manum tenere clavem, recordatus sum sermonis quem quaerebam, et non aperui cellam, sed mox ad te sum reversus. Erat autem longipatriam Athenas, praeceptorem Socratem sortitus, et locum et hominem doctrinae fertilissimum, intiore nec beatiore facundia usurus uideretur, Aegyptum peragrauit, dum a sacerdotibus eius gentis diosis iuuenibus certatim Athenae Platonem doctorem quaerentibus petebantur, ipse Nili fluminis inexplicabiles ripas uastissimosque campos, † effusam barbariam et flexuosos fossarum ambitus Aegyptiorum senum discipulus capite Sophronis mimos habuisse fertur. sic ne extrema quidem eius hora agitatione studii uacua fuit. At
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse ductũ ꝑhibuit atq a uiro di huiꝰ p̃tiũ pos¬
tulauit si forte illius dñs hͦ dignaretur acciꝑe et
hũc ꝯcede̾t ad ꝓp̾a reneare s uir dei magnoꝑe pe¬
tenti feĩe ꝙͥ dari potuiss inqͥcens n ł apud se aliud
possim dare nõ hẽo sed meip̃m tolle me seruũ uiris
tui esse ꝓficere atq ut filiũ tuũ recipuus me uice
illius in ẜuitium trade qd illa exore tanti uiri au¬
driens urisionẽ potius credidit ꝙͣ cõpassionẽ ac
ille ut erat nur eloqñtissimꝰ atq ad pͥme in extio¬
uib quoq studiis eruditus dubitanti feĩe citius
ꝑsuasit ut audita cred̾et et ꝓ receptione filii se ĩ
habelut iudua rogata se optulit ac pͥus petiit
ut ei donari potuusset qd̾ cum uir barbarꝰ non so¬

Expanded text:
 pretium postulavit, si forte illius dominus hoc dignaretur accipere, et hunc concederet ad propria remeare. Sed vir Dei magnopere petenti feminae quid dare potuisset inquirens, nihil apud se aliud possim dare non habeo, sed memetipsum tolle, servum me juris tui esse profitere, atque ut filium tuum recipias, me vice illius in servitium trade. Quod illa ex ore tanti viri audiens, irrisionem potius credidit quam compassionem. At ille, ut erat vir eloquentissimus, atque apprime exterioribus quoque studiis eruditus, dubitanti feminae citius persuasit ut audita crederet, et pro receptione filii sui in habebat, vidua rogatura se optulit, ac prius petiit, ut ei donari debuisset. Quod cum vir barbarus
Abbreviated transcription (Latin):
Dum seuiẽtiũ wandaloꝵ tpr̃e fuiss ꝓtalia in cã¬
panie ꝑtib de ppłata młtiq eent de hac t̾ra ĩ affri¬
canã regionẽ transducti dir dñi paulinꝰ cũcta q̃
ad episcopii usum habe̾ potuit captiuis indigẽtib
laigitus ẽ cumq iam nich omĩmõ sẽ eẽt qd̵ peten¬
ciluus dari potuisset quodã die q̃dã iudua adueĩt

Expanded text:
Wandalorum tempore fuisset Italia in Campaniae partibus depopulata, multique essent de hac terra in Africana regione transducti, vir Domini Paulinus cuncta quae ad episcopii usum habere potuit captivis indigentibusque largitus est. Cumque iam nihil omnimodo superesset quod petentibus dare po
Abbreviated transcription (Latin):
stitutione formari et infra unde manifestissime
comprolatur nulli a dño uiam ꝑfectionis ostende
qui habens unde ualeat erudiri doctrinã semiorũ
uł instituta contempsecit paruipendens illud elo¬
quium quod oportet diligentissime custodiri int̾¬
roga pr̃em tuuum et annuntiabit tibi semiores et

Expanded text:
collatione testetur? Unde manifestissime comprobatur nulli a Domino viam perfectionis ostendi, qui habens unde valeat erudiri, doctrinam seniorum vel instituta contempserit, parvipendens illud eloquium quod oportet diligentissime custodiri: Interroga patrem tuum, et annuntiabit tibi; seniores t
Abbreviated transcription (Latin):
Anius cotidie ad rationem reddendam est uo¬
candus faciebat hoc sixtius ut cõsũmato die cũ
se ad nocturnã quietem recepisset int̾rogaret
animum suum qd̃ hodie malum tuũ sanasti.
erit qui scit silii cotidie adiudicem esse ueniend̾.
ꝙͣ ergo pulcrius hac consuetudine excuciendi totũ
diem qual ille sompnꝰ post recognitionẽ sui. quã¬

Expanded text:
i cotidie ad rationem reddendam voi cotidie ad rationem reddendam voest. Faciebat hoc Sextius, ut consummato die, cum se ad nocturnam quietem recepisset, interrogaret animum suum : " Quod hodie malum tuum sanasti ? erit, quae sciet sibi cotidie ad iudicem esse veniendum. Quicquam ergo pulchrius hac consuetudine excutiendi totum diem ? Qualis ille somnus post recognitionem sui
Abbreviated transcription (Latin):
lior est. non .ii. eos ad effusionem sangĩis ut nõ¬
nullas gentes desiderium prede s scla ferocitas mẽ¬
tis instigat eisq contra naturam feritatis sue cũ¬
sue pambus octurrisset unus er eis suliueniẽte
discretione uelut a dño sͥ porrectos panes cum gͣ
tiarum actione suscepit reputans estam s̾ͥ diuini¬
tus minubrari nͨ sine deo factum ut hui qui semꝑ
bum uelut ab homine s̾ oblatum inedie defec¬
tione consumptus est quorum licet initia ex
ieprchensibili ꝑ suasione descenderint unus
tamen subueniente discretione id qd̾ temẽ conce
ꝑat emendauit alius autem instulta presũp¬
humilitate conquiritur cuius humilitatis hͨ
erit pͥma ꝓtatio si uniu̾sa non solum que agen¬
da sunt s etiam que cogitantur senioꝵ ixseruã¬
tur exanimi ut nithil suo quis iuditio tredens
illorum ꝑ omĩa diffinitionibus acquiescat.
neglectis consiliis seniorum suo iuditio ꝑ suasit

Expanded text:
lior est: non enim eos ad effusionem sanguinis, ut nonlior est: non enim eos ad effusionem sanguinis, ut nonnullas gentes, desiderium praedae, sed sola ferocitas mentis instigat eisque contra naturam feritatis suae cum panibus occurrissent, unus ex eis subueniente discretione uelut a domino sibi porrectos cum gaudio et gratiarum actione suscepit, reputans escam sibi diuinitus ministrari nec sine deo factum, ut hi qui semper bum uelut ab homine sibi oblatum inediae defectione consumptus est. quorum lioet initia ex reprehensibili persuasione descenderint, unus tamen subueniente discretione id quod temere incauteque conceperat emendauit, alius autem in stulta praesumphumilitate conquiritur. cuius humilitatis haec erit prima probatio, si uniuersa non solum quae agenda sunt, sed etiam quae cogitantur, seniorum reseruentur examini, ut nihil suo quis iudicio credens illorum per omnia definitionibus adquiescat neglectis consiliis seniorum suo iudicio persuaserit
Abbreviated transcription (Latin):
suscipiens eiuisq p̃ceptis prono obediens famła-
tem de dit de angeli uidelicet de sponsione non dubi¬
tans qui eum promerito uirtutũ ac laborum suoꝵ
nequaiͣ posse f̾mauerat ulli iam disc̾nũ subia¬
tere cuius cei fidem ex ꝑim̃to sue sospitatis euiden¬
tusime camprobaret supra dco se puteo nocte in tẽ¬
ꝓbacurus cum inde exiret illesus de quo cum pene
iam exanguis ingenti fr̃m labore fuisset extractus
uitam dic t̾cia finiturus qd̵ hiis detius ẽ ita indecep¬
tionis sue olistinatione ꝑmansit ut ei ne exꝑimen-¬
tiebantur exitio uix a pbio abbe̾ pafiuitio pocuit
obtineri ut non inter byotanatos .i. bis mortu¬
os reputatus etiam memoria et oblatione pau-
fuat beatus anthonius habitantes minus tauta
discietione ꝑmoti euntes ꝑ extensam solitudinis
uastitatem nullam estam penitus sumere decre
errantes eos ꝑ deẜta et deficientes iam fame a lon

Expanded text:
suscipiens, ejusque praeceptis prono obediens famulatsuscipiens, ejusque praeceptis prono obediens famulattem dedit, de angeli videlicet sui sponsione non dubitans, qui eum pro merito virtutum ac laborum suorum nequaquam posse firmauerat ulli iam discrimini subiacere. cuins rei fidem ut experimento suae sospitatis euidentissime conprobaret, supra dicto ee puteo nocte intemmeritum probaturus, cum inde exisset inlaesus. de quo cum paene iam exsanguis ingenti fratrum labore fuisset extractus, uitam die tertia finiturus, quod his deterius est, ita in deceptionis suae obstinatione permansit, ut ei ne experimentiebantur exitio uix a presbytero abbate Pafnutio potuit obtineri, ut non inter biothanatos reputatus etiam memoria et oblatione pausafuerat beatus Antonius, habitarent, minus cauta discretione permoti euntes per extentam solitudinis uastitatem nullam escam penitus sumere decreutitisset. Gumque errantes eos per deserta et defioientes iam fame a long
Abbreviated transcription (Latin):
b t ut eandem diffinitiõnẽ. s p̃dt̃am antiquitus
iectum. quẽ quinquagintu annis in hac hemo cõ¬
moratum singulari districtione rigorem continẽ
h commorantes miro feruore sectatum. Hic igit
qua pacto qua ue ratione post tantos labores ab
insidiatore delusus grauissimo corruens lapsu cũc¬
quia minus discretionis uirtute possessa suis
diffinitionibus regi ꝙͣ consiliis uł collationib
frm̃ atq institutis maiorum maluit obedire
siquidem tanto rigore immutabilẽ ieiuniis cõ¬
tinentiã semꝑ ex̾cuit et solitudinis celle q iugitꝰ
secreta secdatus est ut ab eo ꝑticipationẽ in eũdi
cum frat̾nitute cõuinii nec uen̾atio quidem diei
paschalis aliqñ potu̾it olitiu̾e in qua aum frĩb
cunctis anni u̾saria solẽnitate in ecc̃a retẽtatis
solus non pot̾at aggregari ne ꝙͣtulum cũq ꝑcep¬
tione legumĩs pariu a suo iud̾etur ꝓposito re-¬
laxasse qua p̃sumptõe deceptus angelum sacha
ne uelut angelum lucis cum summa uenãtioẽ

Expanded text:
 hanc eandem definitionem antiquitus iectum, quem quinquaginta annis in hac heremo conmoratom singulari districtione rigorem continenthic commorantes miro feruore sectatum. hic igitur. quo pacto quaue ratione post tantoe labores ab insidiatore delusus grauissimo conruens lapsu cuncquia minus discretionis uirtute possessa suis definitionibus regi quam consiliis uel conlationibus fratrum atque institutis maiorum maluit oboedire? siquidem tanto rigore inmutabilem ieiunii continentiam semper exercuit et solitudinis cellaeque ita iugiter secreta sectatus est, ut ab eo participationem ineundi cum fraternitate conuiuii ne ueneratio quidem diei paschalis aliquando potuerit obtinere. in qua fratribus cunctis pro anniuersaria sollemnitate in ecclesia retentatis solus non poterat adgregari, ne quantulumcumque perceptione leguminis psrni a suo uideretur proposito relaxasse. qua praesumptione nae velut angelum lucis cum summa veneratione
Abbreviated transcription (Latin):
quidem miuiti sunt dictumq ꝓlauerunt dyaleti¬
ti uero satsfactc̃e suscepta cessarunt rõnem sim
Regilius exactis plebs dissidens a pr̃bus iurtu ri
deformis s etiam miserrimus rei publice status
a crpite eius cetera ꝑte corpis pestifera seditione
dauisa at ini ualeru subuenisset eloꝙ̃tia spes tanti
imꝑii in ip̃o pene artu sus corruisset is namq po¬
pulum noua et insolita lib̾tate teme̾ gaudentẽ
oĩone ad meliora et samora consilia reuocatum
facundis ira consternatio arma cesserunt uale-
AAddidit moyses de quibusdã ꝑmrtionibus reꝵ
diu̾si gn̾is cauendis dicens non seres uineam
tuam altõ seĩe .s. grani uł leguĩnis ne et semĩtis
ꝙͣ et semsti et que nascuntur ex uinea pariter
scificentur alt̾a lr̃a habet ne pariter suffocent᷑¬
ꝓhibitum ẽẽ quia dissimilium cõmnctiõe nã
fabius maximus cum precipue fortitudinis no-¬
lanum peditem daibiu fĩde suspectum haberet in¬
ꝓsequendo animum suum a penis adromanos tre-¬

Expanded text:
quidem mirati sunt, dictumque probaverunt. Dialectici vero satisfactione suscepta cessarunt, rationem qRegibus exactis plebs dissidens a patribus iuxta rdeformis, sed etiam miserrimus rei publicae status, a capite eius cetera parte corporis pestifera seditione diuisa. ac ni Valeri subuenisset eloquentia, spes tanti imperii in ipso paene ortu suo corruisset: is namque populum noua et insolita libertate temere gaudentem oratione ad meliora et saniora consilia reuocatum ergo facundis ira, consternatio, arma cesserunt. Quae quoque Moyses de quibusdam permistionibus rerum diversi generis cavendis, dicens: « Non feres vineam tuam altero semine grani, vel leguminis, ne et sementis quam sevisti et quae nascuntur ex vinea pariter sanctificentur , prohibitam esse, quia dissimilium conjunctione natura Fabius Maximus, cum praecipuae fortitudinis Nolanum peditem dubia fide suspectum haberetprosequendo animum suum a Poenis ad Romanos coe
Abbreviated transcription (Latin):
suis arte sua pdixerat de morce antigoni et diem
et locum is cum audisset ancigonum in armis
gliantem exclamauit ppe nunc michi pulcrũ
est mori qm̃ añ me ueritas interiit meaꝵ ꝙ p̃dcõ¬
num aliquod mandatum deprehensũ ẽ. uenit an¬
tigonus qui hodie moriturus erat in prrgo strato¬
nĩs locus autem ille ab hinc sexcentes itadiis dis
paulo post ortisus est antigonus cum armatus
descendeiet ꝑ pyrgunt sciatonis seq lacoꝵ equi¬
uacatce senex signouit fiusse deceptum. in hyste

Expanded text:
suis arte sua praedixerat de morte Antigoni, et diem et locum. Is, cum vidisset Antigonum in armis gloriantem, exclamavit: Papae! Nunc mihi pulchrum est mori, quando ante me veritas interiit mearumque praedictionum aliquod mendacium deprehensum est. Vivit Antigonus iste, qui hodie moriturus erat in Pirgo Stratonis. « Locus autem ille abhinc sexcentis stadiis distpaulo post occisus est Antigonus cum armatus descenderet per Pirgum Stratonis, seque locorum aequivocatione senex agnovit fuisse deceptum. Audie
Abbreviated transcription (Latin):
Sener quidam erat in scythy habens quidem tulle¬
ranciam corpor alem sed non ualde scrupulasus
erat in retinendis que audierat abiit eugo ad ab¬
batem Iohannem breuem ut int̾rogaret eiun de
abluone et audiens ab eo ꝑ̾monem rediens ꝙ¬
in cellam suam oblitus est quod dixit ci alibas
Iohannes iterum abiit et int̾ragauitq eum
audiens q ab eo sermonẽ similiter reuersus ẽ
mox aucem ut ꝑuenit ad cellam suam ablitus
seni dixit nosti abba q ablitus sum rurius qd̾
daxiti michi sed ideo non ueni ne tibi molestus
cende lucertiam. et incendit et dicit ei. affer
alias luc̾nas et incende er ea et fecit sis et dixit
abbas Iohannes senr num aliquid lesa ẽ luc̾ra
quia ex ea alias incendasti. et dixit non. ita ait¬
uer Iohannes leditur si tota scythya ueniat ad
eum nec impeditur a caritate dei qñ igitur uis
ueni nichil hesitans et ita ꝑ patientiam utͦꝵq
abstulit deus obilunonem a sene h enam erat
opus habitantium in scyti ut aĩarẽt eos qͥ

Expanded text:
Senex quidam erat in Scythi, habens quidem tolerantiam corporalem, sed non valde scrupulosus erat in retinendis quae audierat. Abiit ergo iste ad abbatem Joannem Brevem, ut interrogaret eum de oblivione; et audiens ab eo sermonem, rediit in cellam suam, et oblitus est quod dixit abbas Joannes. Iterum abiit et interab eo, similiter reversus est: mox autem ut pervenit ad cellam suam, oblitus seni, dixit: Nosti, abba, quia oblitus sum rursus quod dixisti mihi? sed ne tibi molestus cende lucernam. Et incendit. Et dixit ei: Affer alias lucernas, et incende ex ea. Et fecit sic. Et dixit abbas Joannes seni: Ne aliquid laesa est lucerna, quia ex ea alias incendisti? Et dixit: Non. Ita nec Joannes laeditur, si tota Scythia veniat ad me, nec impedit me a charitate Dei; quando igitur vis, veni nihil haesitans. Et ita per patientiam utrorumque, abstulit Deus oblivionem a sene; hoc enim erat opus habitantium in Scythi, ut animarent eos qui
Abbreviated transcription (Latin):
ista ad loch nõne cite totu terra ante te ẽ discede¬
a me si tu in sinistram ego in dexteram ul si tu in
dexteram ego in sinistram ilo hinc fortassis effc̃a
est incer homines pacifica consuetudo ut qñ t̾renoꝵ
aliquid ꝑtiendum est maior diuidat minor eligats¬

Expanded text:
s sumus. Nonne ecce tota terra ante te est? Discedea me: si tu in sinistram, ego in dextram; vel si tu in dextram, ego in sinistram. Hinc fortassis effecta est inter homines pacifica consuetudo, ut quando terrenorum aliquid partiendum est, major dividat, minor eligat
Abbreviated transcription (Latin):
dixrat tum senior si hoc inquit itu esse credidisti
sige et sequere me ad dñicum ouile et huius
inquit o uiri eruditi donec metum u̾bis gesta
res ẽ ubis u̾ba opposui et que dicebantur u̾borũ
arte subũti ubi uero pro uerbis u̾tus ꝓcessit ex
ore dicentis non potuerunt resiscẽ u̾ba uͥtuti nec
hono adusari potuit deo et ideo si quis ur̃m potuit
in hiis que dca sunt sentire que sensi tredat xp̃o

Expanded text:
dixerat. Tum senior: Si haec, inquit, ita esse credis, surge et sequere me ad Dominicum, et hujus inquit, o eruditi viri, donec verbis mecum gesta res est, verba verbis opposui, et quae dicebantur, dicendi arte subverti: ubi vero pro verbis virtus processit ex ore dicentis, non potuerunt resistere verba virtuti, nec homo adversari potuit Deo. Et ideo si quis vestrum potuit in his quae dicta sunt sentire quae sensi, credat Christo,
Abbreviated transcription (Latin):
adiunxit ut ergo huius tanti mali muume tederet
s armoꝵ stelestoꝵ magis magis ꝙ ardor iiciescet
mex hii demones quos illi deos putabant et extolen¬
dos et uenerandas arbutrubantur inter se piugnãtes
homĩbus appare uoluerunt ne imitari tales pug̃¬
nas ciui lita trepidaret affectio s potius hũanum
scelus diuino extusaretue exemplo idẽ .l. ⁊.c. ⁊ qĩ¬
Hat astutua .s. p̃tacta maligni spũs etiam ludos
sos sibi dicari sacrariq iusserunt ubi tanta decer
flagitia theatrias cant̾icis aꝙ fabularũ attiõnibus
celebrata sunt ut quisqͣs eos taliu frcisse credet et
quisqͥs non cred̾et s tamẽ illos libentissime sibi tã¬
lia exh̃iberi cnẽt securus imitaietur ĩ.¬

Expanded text:
adiunxit. Ut ergo huius tanti mali minime taederet, adiunxit. Ut ergo huius tanti mali minime taederet, sed armorum scelestorum magis magisque ardor incresceret, noxii daemones, quos illi deos putantes colendos et uenerandos arbitrabantur, inter se pugnantes hominibus apparere uoluerunt, ne imitari tales pugnas ciuica trepidaret adfectio, sed potius humanum scelus diuino excusaretur exemplo. Hac astutia maligni spiritus etiam ludos, cos sibi dicari sacrarique iusserunt, ubi tanta deorum flagitia theatricis canticis adque fabularum actionibus celebrata et quisquis eos fecisse crederet et quisquis non crederet, sed tamen illos libentissime sibi talia exhiberi cerneret, securus imitaretur.
Abbreviated transcription (Latin):
maligni illi spũs exemplo suo uelat duunam auctẽ
p̃lere sceleribus ꝙ in quadam campauie tata pla¬
nitie ubi non multo post cuules acies .i acies cuuũ¬
runt ip̃i inter se pus pugnare uisi sunt .s. demcẽs¬
namq ibi auditi sunc pͥmũ ingentes cragires mox ꝙ
multi se uidisse nũtiarunt ꝑ aliqͥt dies duas aties
pliari que puigna ubi desticit uestigia quoꝙ icelut
homiinũ et equoꝵ ꝙͣta de illa conflictatõe expͥmi
pateunt inuenerunt si eigo ueraciten inter se nu¬
nina pugnauerunt iam lella exaisantur huana.
considetur tamẽ que sit talium deorum uł malitia
ul miseria. si autem se pugnasse fupperunt quid
aliud egerunt nisi ut ãbi rõni bellando auiliter
tãꝙͣ exemplo deorum nullum nephas admittere
uidentur iam enim cepeuant bella ciuilia .i. auiũ
adinuicem et nephandorũ pielioꝵ stuages execrada
spolia decirhet fiẽm midato cadauiere agnonit ac
detesatus bella ciulia seip̃m ibi ꝑimẽs fuat̾no caꝑt

Expanded text:
maligni isti spiritus exemplo suo uelut diuinam auctoritatem praebere sceleribus? quod etiam in quadam Campaniae lata planitie, ubi non multo post ciuiles acies nefario p ipsi inter se prius pugnare uisi sunt. Namque ibi auditi sunt primum ingentes fragores, moxque multi se uidisse nuntiarunt per aliquot dies duas acies proeliari. Quae pugna ubi destitit, uestigia quoque uelut hominum et equorum, quanta de illa conflictatione exprimi poterant, inuenerunt. Si ergo ueraciter inter se numina pugnauerunt, iam bella ciuilia excusantur humana; consideretur tamen quae sit talium deorum uel malitia uel miseria: si autem se pugnasse finxerunt, quid aliud egerunt, nisi ut sibi Romani bellando ciuiliter tamquam deorum exemplo nullum nefas admittere uiderentur? Iam enim coeperant bella ciuilia, et aliquot nefandorum proeliorum strages exsecranda spolia detraheret, fratrem nudato cadauere agnouit ac detestatus bella ciuilia se ipsum ibi perimens fraterno corpori
Abbreviated transcription (Latin):
Illos qui religionis culcui p̃sunt qiͣ aĩam corꝑis
ip̃ius uicarios esse amburit porro sicut aĩa totius
habet corꝑis pͥncipatum ĩta et hii quos ille.s plu¬
cesar cousq sarbrum pontifitib subiectus fuit
dones et ip̃e ne tui omĩno subcẽt uestalis ciratus

Expanded text:
o, qui religionis cultui praesunt, quasi animam corporis inistros Dei ipsius vicarios esse ambigit? Porro sicut anima totius habet corporis principatum: ita et hi, quos ille Caesar eo usque sacrorum pontificibus subjectus fuit, donec et ipse, ne cui omnino subesset, Vestalis creatus
Abbreviated transcription (Latin):
tissime declaratur nullam sine discretionis gr̃a
ꝑfecte posse ul ꝑfici uł stare uirtutẽ et ita tam b̃i
anthonii ꝙͣ uniũsoꝵ. sententia diffinitũ ẽ. discre¬
tionẽ esse que fixo gradu intrepidum monachum
ꝑducat ad deum. p̃dictas ꝙ u̾tutes iugiter conꝑ̃uet
tes ꝑfectionis nequiuerĩt culmẽ ascende om̃i nãꝙ
uirtutum genitrix et custos mod̾atrixꝙ discretio

Expanded text:
tissime declaratur nnUam sine discretionis gratia perfecte posse uel perfici uel stare uirtutem. et ita tam beati Antoni quam uniuersorum sententia definitum est discretionem esse, quae fixo gradu intrepidum monachum perducat ad deum praedictasque uirtutes iugiter conseruettes perfectionis nequiuerint culmen adtingere. omnium namque uirtutum generatrix, custos moderatrixque discretio
Abbreviated transcription (Latin):
Phisistratus athenarum trannus cum filiis suis
rectum dando consilium non olitinuisset assensum
et ideo esset in simłtate cum liberis ubu hoc emul
cãm fuisse gaudii comꝑit ex illa discordia sꝑantib
in domo regnantis nasci posse nouitatẽ uniu̾sitate
ciuiũ conuocata ait suicensuisse quidem de filiis
uon atquiescentibus pũe uoluntati s hoc postea
sibi uisum esse pat̾ne aptius pietati ut in senten¬
tiam liłẽioꝵ ip̃e concedẽt scurt igitur ciuitas sobo¬
lem regis cum pr̃e concordẽ hoc cõmẽto spem detraxit
insidiantibus regnãtiũ quieti in poliͣ ͦ l .s.c.io.

Expanded text:
Pisistratus Athenarum tyrannus. Qui cum filiis suis rectum dando consilium non obtinuisset assensum, et ideo esset in simultate cum liberis: ubi hoc aemulis causam fuisse gaudii comperit, ex illa discordia sperantibus in domo regnantis nasci posse novitatem, universitate civium convocata, ait, succensuisse quidem se filiis, non acquiescentibus patriae voluntati, sed hoc postea sibi visum esse paternae aptius pietati, ut in sententiam liberorum ipse concederet. Sciret igitur civitas, sobolem regis cum patre concordem. Hoc commento spem detraxit insidiantibus regnantium quieti. Ita in omni genere
Abbreviated transcription (Latin):
utrum deris corpũs ẽ et hominis hab scema an-
cte incorporeus et scrmate huãno ẽ oĩmodis alieĩs¬
alienus ex qua questione contentiones et certa¬
mina pluria surrexerunt aliis hoc aliis a ff̃¬
mantibus aliud maxune. tamen simplices mo¬
nachoꝵ corporeunt et humane forme deum eẽ
uidicabant plurini uero reprolantes illos¬
deun incorporeum dicebant et forma corporea segre
monachorum plimi sunt decepti et seditio feruen-¬
cissima suscitatur sed ex̾citati uiri non sunt seduc¬
ci simplices autem ardore fidei repente contra fiẽs
insurgunt et frã diuisione altutros impetebant

Expanded text:
utrum Deus corporeus esset, et hominis haberet schema; an certe incorporeus, et schemate humano omnimodis alienus. Ex qua quaestione contentiones et certamina plurima surrexerunt, aliis hoc affirmantibus, aliud aliis: maxime tamen simplices monachorum corporeum et humanae formae Deum esse judicabant. Plurimi vero reprobantes illosDeum incorporeum esse dicebant, et forma corporea segremonachorum plurimi sunt decepti, et seditio ferventissima suscitatur. Sed exercitati viri seducti non sunt, simplices autem ardore fidei repente contra fratres insurgunt. Et facta divisione alterutros impetebant
Abbreviated transcription (Latin):
Pambo autem cum sine lr̃is esset accessit ad ꝙ̃dã
linquã in lingua mea scd̃m u̾sum non est passus
audire dicens si potuo oꝑe hoc implere hic u̾sus
tm̃mõ michi sufficiet cumq doctor qui ei tradide¬
uat u̾sum culparet cur ꝑ sex menses ad eum mi¬
nime uenisset respondit quia u̾sum illum ad¬
huc oꝑe non impleui postea uero cum multos suꝑuix¬
uset annos a quodam noco requisitus an didicisset
Sicut a magr̃o meo sic a disciplo mea ꝑatus sum
erudiri dampnatissima est enim illa erubestentia
que sit a minore sicut a maiore dactrine dñficium

Expanded text:
Pambo autem, cum sine litteris esset, accessit ad quemdam linquam in lingua mea; secundum versum non est passus audire, dicens: Si potuero opere hoc implere, hic versus tantummodo mihi sufficiet. Cumque doctor qui ei tradiderat versum culparet cur per sex menses ad eum minime venisset, respondit: Quia versum illum adhuc opere non implevi. Postea vero, cum multos supervixisset annos, a quodam noto requisitus an didicisset sicut a magistro, sic a discipulo meo paratus sum erudiri. Damnatissima enim est illa erubescentia, quae sic a minore, sicut a majore, doctrinae beneficium
Abbreviated transcription (Latin):
mentati pio xp̃õ in spelunca seclauserant: et frã
oratione ibi ab dormierant post aunes sue dorni-¬
tionis arciter. iqr. ore spelũce quod in suo tempore
detius obstruxenst pacefc̃õ. diuinitus a sompno
surgunt: et asserta fide nr̃e resurrectionis coram

Expanded text:
mentati, in spelunca se clauserunt, et facta oratione ibi obdormierunt; et post annos suae dormitionis circiter 192 ore speluncae, quod imperator Decius obstruxerat, patefacto divinitus, a somno surgunt, et asserta fide nostrae resurrectionis coram
Abbreviated transcription (Latin):
Antistenis dyogenes ille famosissimus sectator
fuit potentior irge alexandrõ nature hũane uictor
nam cum discipuloꝵ antistenes nullũ recipet
et ꝑ seuerantem dyogenem remouere non posset
nouislime claua minutus ẽ ut abiret cui ille sb̾¬
iecisse dicitur caput dicens nullus tam durus
baculus erit qui a me tuo possit obsequio seꝑare¬

Expanded text:
ius Diogenes ille famosissimus sectator fuit, potentior rege Alexandro et naturae humanae uictor. Nam cum discipulorum Antisthenes nullum reciperet et perseuerantem Diogenem remouere non posset, nouissime claua minatus est, nisi abiret. Cui ille subiecisse dicitur caput atque dixisse: 'Nullus tam durus baculus erit qui me a tuo possit obsequio separ
Abbreviated transcription (Latin):
Cum senatus contra hanibalem claudium neronẽ
et liuiũ salinatorem consules mitt̾et eosq ut uir¬
tutibus pares ita inimicitiis acerrime inter se dis¬
sidentes uderet summo studis in gratiam reduxit
ne ꝓpter pͥuatas dissentiones rem publicam paꝵ
utuitꝰ amministrarent quia consiłli imꝑio nisi cõ¬
cordia inest maior aliena oꝑa inter pellandi ꝙͣ sua
edendi cupiditas nascitur ualerius maximus¬

Expanded text:
cum aduersus Hannibalem Claudium Neronem et Liuium Salinatorem consules mitteret eosque ut uirtutibus pares, ita inimicitiis acerrime inter se dissidentes uideret, summo studio in gratiam reduxit, ne propter priuatas dissensiones rem publicam parum utiliter administrarent, quia consulum imperio nisi concordia inest, maior aliena opera interpellandi quam sua edendi cupiditas nascitur. ubi u
Abbreviated transcription (Latin):
dolium cum nauicula transfretauit et uenit ad
locum facta autem meridie cum una illarum po¬
pulo recedente uidisset silentium exiliuit in ꝙ̃dã
locum dolio uicinũ uelociter et ueteres atq concis¬
sos pãnos repperiens precixit se et de hinic fiduci¬
aliter uisa est ambulare alt̾a nero nuda intͥnse
cus sedens dicebat marito ecce me̾trix illa nuda
c̃ nͨ confunditur cui maritus cum dobore o miru¬
culum inquit hec utrumq confusionẽ suam co¬
oꝑuit tu nera ex omĩ ꝑte nuda non ef erubesas il

Expanded text:
dolium, cum navicula transfretavit, venitque ad locum. Facta autem meridie, cum una earum populo recedente vidisset silentium, exilivit in quemdam locum dolio vicinum velociter, et veteres atque conscissos pannos reperiens se praecinxit, et dehinc fiducialiter visa est ambulare. Altera vero nuda sedens intrinsecus, dicebat marito: Ecce meretrix ista nuda est, nec confunditur. Cui maritus cum dolore ait: O miraculum; haec utcunque confusionem suam cooperuit, tu vero undique nuda non eru
Abbreviated transcription (Latin):
signatam sͥ a pr̃a stationẽ dese̾re maluit ud̃q ala¬
crĩ auimo suos ad id p̃lium quo ꝑituri erant cohor¬
tatus est ut dice̾t sic prandente cõmilitones tamꝙ̃
apud inferos cenaturi mors erat denunciata lace¬
demonii ꝑuide ac si uictoria esset ꝓmissa ductori

Expanded text:
signatam sibi a patria stationem deserere maluit adeoque alacri animo suos ad id proelium, quo perituri erant, cohortatus est, ut diceret 'sic prandete, conmilitones, tamquam apud inferos cenaturi'. mors erat denuntiata: Lacedaemonii, perinde ac uictoria esset promissa, dicto
Abbreviated transcription (Latin):
Spurinus p̃dir̾at cesari ut praxunos .zo. dies qͣsi
fatales caueret quorum ultimus euit ydus martie
eo cum forte mane uterq in domũ caluini domitii
ad officium conuenissent cesar ait spurine an qͥd
scis ydus martias iam uenisse et is an quid sas
illas nundum p̃cerisse abiecerat alter tunorem
tãꝙͣ exacto tempore suspecto alter ne extirmã qͥdẽ
euis ꝑtem ꝑiculo uacuam esse arbitratus est utinã
aruspicẽ eius potius augurium ꝙͣ prĩc parentem se¬
curitas fefellisset ualerius maximus łs .ci.a.
Apollinis oraculo macedonum iex philippus am-¬
monitus ut a quadrige iuolentia salutem suam
custodurt toto regno disiũgi curus iussit eumq
locum qui in boetia quaduga uocatur sꝑ uitauit
nec tumẽ denuntiatum ꝑiclĩ genus effugit nam
paustinias in capło gladii quo eum occidit quadri¬

Expanded text:
luit. praedixerat C. Caesari ut proximos xxx dies quasi fatales caueret, quorum ultimus erat idus Martiae. eo cum forte mane uterque in domum Caluini Domiti ad officium conuenisset, Caesar Spurinnae 'ecquid scis idus iam Martias uenisse?' at is 'ecquid scis illas nondum praeterisse?' abiecerat alter timorem tamquam exacto tempore suspecto, alter ne extremam quidem eius partem periculo uacuam esse arbitratus est. utinam haruspicem potius augurium quam patriae parentem securitas fefellisset. Sed uodem oraculo Macedonum rex Philippus admonitus ut a quadrigae uiolentia salutem suam custodiret, toto regno disiungi currus iussit eumque locum, qui in Boeotia Quadriga uocatur, semper uitauit. nec tamen denuntiatum periculi genus effugit: nam Pausanias in capulo gladii, quo eum occidit, quadri
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͦ glatus est demon. a buiit ergo ad collectum ubi a
ect̃am quasi ꝑuulos quasdam prierulas ethyopes
trtios discurie. huc atq illuc uelut uolitando de¬
ferri mors est auterã mnibi sedentilus cunctis ab
uno dici psalmum cetens auil uł auduentibus ul
respondencilius. discurrentes eigo ethyopes illi pue-¬
dormitabat si aui uero in os demepsissẽt digitare¬
lierun spẽm u̾tebantur. ante alium quasi edificã
apparebant et quecũq demones quilli ludendo for¬
massent Nec orantes illi in cordis sui cogita toĩbꝰ

Expanded text:
atus est daemon. Abiit ergo ad collectam, ubi jEcclesiam, quasi parvulos quosdam puerulos Aethiopes tetros discurrere huc atque illuc, et velut volitando deferri. Moris est autem inibi, sedentibus cunctis, ab uno dici Psalmum, ceteris, vel audientibus, vel respondentibus. Discurrentes ergo illi Aethiopes puedormitabat: si cui vero in os immersissent digitlierum specie ferebantur, ante alium quasi aedificanapparebant. Et quaecumque daemones quasi ludendo formassent, haec orantes illi in cordis sui cogitatione
Abbreviated transcription (Latin):
balus habitu similato et ex adu̾so consistens aue
inquit pachonu. ego sum xp̃s et ueni ad te fidelẽ
amicum meum tunc ip̃e ieuelante sibi qũ scõ ui¬
timore libera et gaudis plena est procaus enum
et hũane togitationes abieunt et desideria etna
suctedunt ega autem nunc contur bitus uanis
cogiationilius estuo et continuo surgens et siguo xp̃i

Expanded text:
bolus habitu simulato, et ex adverso consistens: Ave, inquit, Pachomi. Ego sum Christus, et venio ad te fidelem amicum meum. Tunc ipse, revelante sibi Spiritu sancto, vitimore libera, et gaudio plena est; protinus enim et humanae cogitationes abeunt, et desideria aeterna succedunt; ego autem nunc turbatus, variis cogitationibus aestuo. Et continuo surgens, et Christo signo
Abbreviated transcription (Latin):
dyabole discultia me ad cuius uocem mox ceperũt¬
se caligarun coirigie in sũma uelocitute dissolui
a ꝑte constaiet ꝙ ei ip̃e qui nominatus fu̾at ad
ut pbr uidit uehementer expauit magnisꝙ uo¬
cibus cepit clamare dicens. recede miser recede
non enim tibi sed mancipio mes loquius sum
qua in re colligi pt̃ antiquꝰ hostis qui tam p̾sto
ẽ frĩs corporalibus qͫ nimiis insidiis nr̃is cogita¬
¶Dicebant de quodam tr̃e quia sedebat in h̾emo
et seducelatur a demonibus ꝑ annos pli̾mos ip̃e
us enistimabut q ungeli essent egrediclatur aut̃
pater eius scõm carnem ꝑ tempus et iusitabat eum.
una autem dierum tulit bipennem dicens quia re¬
u̾cens afferam michi pauca li gua et p̃ueniens
unus demon dixit ad filium eius. ecce dyabolus
uenit in similitudinem prĩs tui habens bipennẽ
ut impugnet te tu autem p̃ueniens tolle illã bipen-¬
nem ali eo et repugna in eum igitur pr̃ eius uenit

Expanded text:
dyabole, discalcia me!". Mox ceperunt caligarum corrigie in summa velocitate dissolvi, ut aperte monstraret quod ipse, qui nominatus fuerat ad ut presbyter vidit, vehementer expavit, magnisque vocibus coepit clamare, dicens: « Recede, miser, recede, non enim tibi sed mancipio meo locutus sum. Qua in re colligi potest antitiquus hostis, qui tam praesto est factis corporalibus, quam nimiis insidiis nostris cogitaDicebant de quodam fratre, quia sedebat in eremo, et seducebatur a daemonibus per annos plurimos, ipse vero existimabat, quia angeli essent. Egrediebatur autem pater ejus secundum carnem per tempus, et visitabat eum. Una autem dierum tulit bipennem secum, dicens: Quia revertens afferam mihi pauca ligna. Et praeveniens unus daemonum, dixit ad filium ejus: Ecce diabolus venit ad te in similitudinem patris tui, habens bipennem in sporta sua, ut impugnet te: tu ergo praeveniens, tolle bipennem ab eo, et repugna illum. Igitur pater ejus venit
Abbreviated transcription (Latin):
non comparente inuentum est testementum
quibuis meritis esiam eam ferunt honoies meruisse
strutanturq amĩa unũ deum auctorem om̃i reppũt
ad quẽ unum onĩa referuntur Unde enam nunc
paguni quos iam decłata u̾itas de contumatia
magis ꝙͣ de ignorantia cõuincit cum a nob̾ discu
tiuntur non se plures /deos sequi sed sub uno deo
magno plures ministros uen̾ari fatent̾ restat igi̾
de intelligentia ũĩ dei ꝑ multa intelligendi susptio¬
quia de amo deo hoĩm pene una est opĩs crẽdunt. n¬

Expanded text:
non conparente inuentum est testamentum; non conparente inuentum est testamentum; quibus meritis eam ferunt etiam honores meruisse sorutanturque omnia, unum Deum auctorem omnium reppererunt, ad quem unum omnia referrentur; unde etiam nunc pagani, quos iam declarata ueritas de contumacia magis quam de ignorantia conuincit, cum a nobis distiuntur, non se plures deos sequi, sed sub uno Deo magno plures ministros venerari fatentur. Restat igitur de intelligentia veri Dei per multas intelligendi suspicioquia de uno Deo omnium pene una opinio e
Abbreviated transcription (Latin):
finarẽt unde etiam illud ẽ ꝙ hercus edituus .i.¬
.i. deciis seu taxillis secum utraq manu alt̾nante
in una constituens herculẽ in altera seip̃m sub en
conditione ut si ip̾e uicisset de stipendio sempli sͥ
cenam ꝑaret amicamq conducet si autẽ rctoria
hercuł fi̾et hoc idem de pecuĩa sua nolupta᷑ h̾culis
exhiberet deinde cum a scip̃o tãꝙͣ ab hercule uictus
esset debitam cenam et nobulissimã metricem
larentinã deo herculi dedit at illa cum dormiss
in templo udit in somrpnis h̾tulẽ sibi cõmixtũ
sibiq dixisse ꝙ inde discedens cui pͥmũ iuueni
oluua fieret apud illum esset inuẽta. mercedem
sum pͥmus iuuenis ditissimus taruciꝰ octurriss
eamq dilectam secum diutius habuisset illa
herede .s. ꝑ eum instituta defunctus ẽ. que am¬
plissimam adepta pecuĩam ne diuine m̾cedi uidet᷑
ingrata ꝙͦ acceptissimũ putauĩt eẽ numinibus
ppłm romanũ etiam ip̃a scripsit heredem atq illa

Expanded text:
d Herculis aedituus  tesseris secum, utraque manu alternante, in una constituens Herculem, in altera se ipsum; sub ea conditione, ut, si ipse vicisset, de stipe templi sibi coenam pararet, amicamque conduceret; si autem victoria Herculis fieret, hoc idem de pecunia sua voluptati Herculis exhiberet: deinde cum a se ipso tanquam ab Hercule victus esset, debitam coenam et nobilissimam meretricem Larentinam deo Herculi dedit. At illa cum dormivisset in templo, vidit in somnis Herculem sibi esse commixtum, sibique dixisse, quod inde discedens cui primum juveni obvia fieret, apud illum esset inventura mercedem,cum primus juvenis ditissimus Tarutius occurrisset, eamque dilectam secum diutius habuisset, illa haerede relicta defunctus est. Quae amplissimam adepta pecuniam, ne divinae mercedi videretur ingrata, quod acceptissimum putavit esse numinibus, populum Romanum etiam ipsa scripsit heredem, adque illa
Abbreviated transcription (Latin):
tutes et memoranda facta quod dicam tito latuo
rustico romano prĩfamilias dictum est se in sõp¬
nis in senatum nuntiaret ut ludi.s. scenici instaura¬
erat postero die iussa f̾ace non ausus esset scda nec¬
te hͤ idẽ rursus senerius imnꝑatum ẽ amisit filiũ
quia non fecit t̾cia nocte dañ est homini ꝙ maiar
ei pona si non t̾acet ĩmineret cum etiam siqͣau de¬
cet in morbum incidit acieni et horribłem tũ uero
ex amicoe sententia ad magũatus rem detulit atq
in lectica ałiatus ẽ in senatum exposicoq somprus
iecepta continno ualitudine pedilus suis santis
abscessit tanto pauefrũs miraculo senatus qua¬
druplicata pecur̃a ludos tensuit instaurari quis
non uideat qui s̃anum sapit subditos homines
ec̃ exhibere talibus diis que rcõ consilio poterant
tur pia iudicari in ilł t̾te ludis poetita numinum
tͥmĩa fiep̃tantur qui ludi cogentibus numĩb uissu
senatus initaurabantur. in ilł c̾te ludis corruptorẽ

Expanded text:
tutes et miranda facta quod dicam. Tito Latinio rustico Romano patri familias dictum est in somnis, in senatum nuntiaret, ut ludi Romani instauraerat, postero die jussa facere non ausus esset, secunda nocte hoc idem rursus severius imperatum est: amisit filium, quia non fecit. Tertia nocte dictum est homini, quod major ei poena, si non faceret, immineret. Cum etiam sic non auderet, in morbum incidit acrem et horribilem. Tum vero ex amicorum sententia ad magistratus rem detulit, atque in lectica allatus est in senatum: expositoque somnio, recepta continuo valetudine, pedibus suis sanus abscessit. Tanto stupefactus miraculo senatus quadruplicata pecunia ludos censuit instaurari. Quis non videat, qui sanum sapit, subditos homines e exhibere talibus dis, quae recto consilio poterant turpia iudicari? In illis certe ludis poetica numinum crimina frequentantur, qui ludi cogentibus numinibus iussu senatus instaurabantur. In illis ludis corruptorem
Abbreviated transcription (Latin):
Quadam tempore demon noctu ad astium cellule¬
machari et eamus ad collectam ubi frẽs ad iugiliã
congregantur sed ille qui gr̃a dei repletus falli nõ
pat̾at intellexit dyaboli esse fallatiam et aut .a.
mendax u̾tatis inimice. quid enim tibi consortii
quid societatis ẽ cum collecta et congregatione stõꝵ
at ille latet igitur te o machari inquit ꝙ sine nobͥ
nulla collecta agicur nulla cele congregatõ celebtur

Expanded text:
quodam tempore noctis daemon ad ostium cellulMacari, et eamus ad collectam, ubi fratres ad vigilias congregantur. Sed ille, qui gratia Dei repletus falli non poterat, intellexit diaboli esse fallaciam, et ait: O mendax et veritatis inimice! quid enim tibi consortii, quid societatis est cum collecta et congregatione sanctorum? At ille: Latet ergo te, inquit, o Macari, quod sine nobis nulla collecta agitur, nullaque congregatio monachorum?
Abbreviated transcription (Latin):
tamus iudicem oĩ que gerimus esse uenturum.
sermonem contradñdi didicisset ita obstupefc̃s
uirtute dcõrum mutus ad omĩa h solum potuit
responde ita sibi uderi nec a luid uerum ẽẽ ꝙͣ¬

Expanded text:
tamus judicem omnium, quae gerimus esse venturum: tamus judicem omnium, quae gerimus esse venturum: sermonem contradicendi didicisset, ita obstupefactus virtute dictorum, mutus ad omnia, hoc solum potuit respondere, ita sibi videri, nec aliud verum esse,
Abbreviated transcription (Latin):
onibus actur irbat iit ubi marime pucaretur astͥet
uelut anguis lubricus elaberetur sed ut ostendẽt d̾s
quia non in sermone regnum dei sed in u̾tute con¬
sistit quidam ex cansessdribus simplissime nature
uir nichil aliud sciens nisi xp̃m ih̾m et hunc cruci¬
locum dicens se uelle paucis tum ph̾o sermatinari.
tum uõ nr̃i qui simpliͭ ͤ uiri et imꝑitiam in ser
pati ceperunt. ne forte apud callidos homines ri¬
sui efficetur scã simplicitas. ꝑstitit tamen senica
et hinc mouit ser monis exordium in nomine
est qui fecit celum et terram. quiq hoĩ quẽ de t̾re
limo formauerat sp̃m dedit et unũsa que uidẽt᷑
et que non uidentur u̾tute u̾bi sui creuuit et sps̃
sui sanctificatione firmauit. hoc u̾bum ac sapĩa
quẽ nos filium dicimus humanos miẜatus erro¬
res ex uirgine nascitur et ꝑ passionem mortis
a ꝑpetua nos morte liberauit ac resurrectione
sua et̾nam nobis contulit uitam quem et expec¬

Expanded text:
onibus occurrebat, ut ubi maxime putaretur adstrictus, velut anguis lubricus elaberetur. Sed ut ostenderet Deus, quia non in sermone regnum Dei, sed in virtute consistit, quidam ex Confessoribus simplicissimae naturae vir, et nihil aliud sciens nisi Jesum Christum, et hunc crucilocum velle se paucis cum philosopho sermocinari. Tum vero nostri qui simplicitatem viri et imperitiam in sermpati ne forte apud callidos homines risui efficeretur sancta simplicitas. Perstitit tamen senior, et hinc movit sermonis exordium. « In nomiest qui fecit coelum et terram, quique homini quem de limo limo formaverat , spiritum dedit: universa quae videntur, et quae non videntur, virtute Verbi sui creavit, et Spiritus sui sanctificatione firmavit. Hoc Verbum ac sapientia, quem nos Filium dicimus, humanos miseratus errores, ex Virgine nascitur, et per passionem mortis a perpetua nos morte liberavit, ac resurrectione sua aeternam nobis contulit vitam. Quem 221 et exspec
Abbreviated transcription (Latin):
que iussa sunt s si forte hoc aliquis si benter assu¬
mat ut futiua cognoscat habent purum cor quia
credo animam deo ẜuientem si in ea ꝑseu̾auĩt in¬
cegritate qua nata est plus scire posse ꝙͣ demoẽs
tal euit aia hehesei qui alis incognitas uirtutes

Expanded text:
e. Sed si forte aliquis hoc libenter assumat, ut futura cognoscat, habeat purum cor; quia credo animam Deo servientem, si in ea perseveraverit integritate qua nata est, plus scire posse quam daemones. Talis erat anima Elisaei, quae aliis incognitas virtutes
Abbreviated transcription (Latin):
esse et non solum cum monachis cantabat uerum
etiã tapa serica indutus chorum regebat deuotissĩe
dei flectendo genua incepisset muri castri qd̵ ubsedat
cem diuinitatis substantiã lincamentis nr̃is et
hũana figuratione compositam esse ꝑtinati ꝑu̾si¬
tate contendit ꝙͣ tũ si quis fuit catholicis dignia¬
tibus institutus ut gentilem blasphemiã detesta¬
bitur et ita ad illam or̃onis purissimã ꝑueniet
qualitateni. que nullam diuinitatis effigicm nͨ
lincam̃ta corporea quod dcũ qͦ nefas est in sua

Expanded text:
n solum cum monachis cantabat, verum eciam cappa serica indutus chorum regebat, unde, ut redei' flectendo genua incepisset muri castri, quod obsederat, cem diuinitatis substantiam liniamentis nostris et humana figuratione conpositam pertinaci peruersitate contendit. quam tamen si quia fuerit catholicis dogmatibus institutus ut gentilem blasphemiam detestabitur et ita ad illam orationis purissimam perueniet qualitatem, quae non solum nullam diuinitatis effigiem nac liniamenta corporea, quod dictu quoque nefas est, in sua
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicas subtilioꝵ uene et acutioris ingenii eo ꝙ gua¬
matice et auctorum scientia int̾missa uolauit
adusutias logicorum ubi non in libris sicut ti̾ sol
est ista subtilitas ꝙͣ extollis ꝙ enim prodest expẽ¬
dere dies suos in hiis que nec domi nec militie nꝰ
in foro nec ia claustro nͨ in curia nec in ecclesia

Expanded text:
dicas subtilioris venae et acutioris ingenii, eo quod grammaticae, et auctorum studio praetermisso volavit ad versutias logicorum; ubi non in libris, sicut fieri soest ista subtilitas, quam extollis. Ait enim Seneersetur, quae nec domi, nec militiae, nec in foro, nec in claustro, nec in curia, nec in Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
entia ꝑiter ac scitate claro tributũ ẽ cum testimoĩm
dice̾ coactus ad auam accessisset ut more eius tiuitatis
iuraret omĩa se uẽ retulisse uniu̾si iudices conseden¬
tes ꝓclamauerunt ne iusin randum dic̾et qd silu¬
metip̃is postiodum dicende setentie loco remissuri
non erant sinc̾itati eius concedendum ex istimarũt

Expanded text:
entia pariter ac sanctitate claro, tributum est! cum testimonium dicere coactus ad aram accessisset, ut more eius ciuitatis iuraret omnia se uere retulisse, uniuersi iudices consurrexerunt proclamaruntque ne ius iurandum diceret, quodque sibimet ipsis postmodum dicendae sententiae loco remissuri non erant, sinceritati eius concedendum existimarunt