comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nihil solidum nihil stabile retinetur:
in earerum uanitate subsole. Illud &iã
deplorat quodã modo. quod cum sitha¬
bundantia sapientiȩ. suꝑ insipientiam.
Sic̃ habundantialucis. suꝑ tenebras sa¬
pientis queoculi sunt in capite ipsius
& stultus intenebris ambul&. Unus tam̃
incursus incurrat in omnib: : utiq: in
hac uita quȩ subsoleagitur: significans
uid elic& eamala quȩbonis & malis ui¬
dem eẽ communia: Dicit &iã illud quod
& bonipatiantur mala tamquã malisint:¬
& mali tamquam bonisint. ad ipiscantur
bona: italoquens : Estinquit uanitas
quȩ factaẽ superterram : quia suntiusti.
superquosuenit sicut factũ impiorum.
& sunt impii. suꝑ quosuenit sicut facta
iustorum. Dixi quõ hoc quoq uanitas
in hacuanitate : cui quantum satis uisũẽ
intimandȩ totum istum librum. Mir
sapientissimus deputauit : Nonutiq
ob aliud nisi ut eam uitã desideremus.
quȩ uanitatem non hab& subhoc sole :
sedueritatem subillo qui fecithuncso

Expanded text:
nihil solidum, nihil stabile retinetur: in ea rerum uanitate sub sole illud etiam deplorat quodam . modo, quod, cum sit abundantia sapientiae super insipientiam, sicut abundantia lucis super tenebras, sapientisque oculi sint in capite ipsius et stultus in tenebris ambulet, unus tamen incursus incurrat omnibus, utique in hac uita quae sub sole agitur, significans uidelicet ea mala, quae bonis et malis uidemus esse communia. Dicit etiam illud, quod et boni patiantur mala, tamquam mali sint, et mali, tamquam boni sint, adipiscantur bona, ita loquens: Est, inquit, uanitas, quae facta est super terram, quia sunt iusti, super quos uenit sicut factum inpiorum, et sunt inpii super quos uenit sicut factum iustorum. Dixi quoniam hoc quoque uanitas. In hac uanitate, cui quantum satis uisum est intimandae totum istum librum uir sapientissimus deputauit non utique ob aliud, nisi ut eam uitam desideremus, quae uanitatem non habet sub hoc sole, sed ueritatem sub illo qui fecit hunc s
Abbreviated transcription (Latin):
ferit inaqua in oleo frigidaẽ: demag¬
nete lapide: quod nescio quam sorbitio¬
ne insensibili stipulam non moueat ferrã
rapiat De carne non putriscente pauons.
cum petuerit & platonis De palea sic fri¬
gente : ut fluescere niuem non sin& sicca¬
lente. ut maturescerepoma conpellat:
Deigne fulgito: quod scdm̃ suum fulgorẽ
lapides coquendo candific& : & contra
eundem suum fulgorẽ : urendo plurima
offusc&r: taleẽ iet quod nigre maculȩ of¬
funduntur. exoleo splendido. Similiter
nigrȩ linsȩ decandido in primuntur ar¬
gento: De carnib &iam: quod accelente
igne sic uertantur in contrarium ut de
lignis pulcherrimis ista & refragiles de
duris: imputribiles deputribilib fiant:¬

Expanded text:
feruet in aqua, in oleo frigida est; de magnete lapide, quod nescio qua sorbitione insensibili stipulam non moueat et rapiat; de carne non putrescente pauonis, cum patuerit et Platonis; de palea sic frigente, ut fluescere niuem non sinat, sic calente, ut maturescere poma compellat; de igne fulgido, quod secundum suum fulgorem lapides coquendo candificet et contra eundem suum fulgorem urendo plurima offuscet. tale est et quod nigrae maculae offunduntur ex oleo splendido, similiter nigrae lineae de candido imprimuntur argento, de carbonibus etiam, quod accendente igne sic uertantur in contrarium, ut de lignis pulcherrimis taetri, fragiles de duris, imputribiles de putribilibus fiant
Abbreviated transcription (Latin):
ulta hinc dici possunt quȩ in ꝓban¬
da ñs: sed elego in his uerbis hoc intel¬
legere qđ om̃is ł poene om̃ frequen¬
tat eđȩͣ. p̃cationes accipiamus dic¬
tas. quas facimus incelebratione sacra¬
m̃torũ antequã illud qđ ẽ in dñi m̃sa
incipiat: benedictiones cũ bene¬
dicit᷑ & scĩficat᷑ & ad distribuendũ
cõminuit᷑: quã totã petitionẽ fere
omĩs eđa dominica oratione c̃dudit
Int̃pellationes aũ: siue utur̃ĩ codices
habent. postulationes. fiunt: cũ popu¬
lus benedicit᷑ Tc̃ enĩ antistites uelut
aduocati: susceptos suos. ꝑmanus in po¬
sitionẽ miseri cordissime offer̃ potes¬
ticti Quib ꝑactis: & participato tan¬
to sacram̃to gratiarũ actio cuncta
c̃cludit : quã in his &iã ũbis ultimam
cõm̃dauit apłs: Hȩc aũ causa p̃cipua
fuit ista dicendi: ut his breuit̃ p̃scyptis.
atq significatis . ñ putaret᷑ neglegendũ

Expanded text:
ulta hinc dici possunt, quae improbanda non sint. sed eligo in his uerbis hoc intellegere quod omnis uel paene omnis frequentat ecclesia, ut precationes accipiamus dictas, quas facimus in celebratione sacramentorum, antequam illud quod est in domini mensa incipiat benedici, orationes, cum benedicitur et sanctificatur et ad distribuendum comminuitur, quam totam petitionem fere omnis ecclesia dominica oratione concludit. Interpellationes autem siue, ut uestri codices habent postulationes fiunt, cum populus benedicitur; tunc enim antistites uelut aduocati susceptos suos per manus impositionem misericordissimae offerunt potestati. quibus peractis et participato tanto sacramento gratiarum actio cuncta concludit, quam in his etiam uerbis ultimam commendauit apostolus. haec autem causa praecipua fuit ista dicendi, ut his breuiter perscriptis atque significatis non putaretur neglegendum
Abbreviated transcription (Latin):
qui om̃ homines uult saluos fieri & in
agnitionẽ ueritatis uenire: & nequis¬
quã diceret : posse eẽ salutis uiã in
bona c̃ũsatione. & unius dĩ omnipo¬
tentis cultu sine participatione cor¬
poris & sanguinis xp̃i. Vnus eñĩ ds̃
inquit & unus mediator dĩ & homi¬
nũ homo xp̃s ihs̃: ut illud qđ dixerat
Om̃ homines uult saluos fieri. nullo
alio modo intellegat᷑ prȩstari nisi ꝑme¬
diatorẽ ñ dm̃ qđ sẽꝑ erat ũbũ sed ho¬
minẽ xpm ihm̃ cũ uerbũ caro factũ ẽ¬

Expanded text:
qui omnes homines uult saluos fieri et in agnitionem ueritatis uenire. et ne quisquam diceret posse esse salutis uiam in bona conuersatione et unius dei omnipotentis cultu sine participatione corporis et sanguinis Christi, unus enim deus, inquit, et unus mediator dei et hominum homo Christus Iesus, ut illud, quod dixerat omnes homines uult saluos fieri\', nullo alio modo intellegatur praestari nisi pediatorem non deum, quod semper erat uerbum, sed hominem Christum Iesum, cum uerbum caro factum e
Abbreviated transcription (Latin):
pendet & proph&e: una caritas. & duo
precepta: unursp̃s &duodata: None¬
nimalius datusẽ prius & alius datus ẽ
postea: qui a ñ alia caritas diligit prox¬
imũ quã illa quȩ diligitdm̃: ñ ergo ali¬
a cantasẽ: quacaritate proximũ dili¬
gimus ipsacaritate & dm̃: Sed quia ali¬
ud ẽ dẽ aliud ꝓximus. una caritate dili¬
guntur non sunt tam̃ unũ quidiligun¬
tur: quia ergo magnaẽ primitus cõmer¬
danda dilectiodĩ secundaꝰ dilectio
proximi: A secunda aut̃ incipitur ut
ad primã ꝑueniatur: Si enim fratrem
quẽ uider ñ diligis dm̃quẽ ñ uides
quo modo diligere poteris: ideo forte in¬
sormans nos ad dilectionem proximide¬
dit interra : conspicuus : & proximis ꝓx¬
imus : spm̃ scm̃ insufflando infaciem
eorum: ut ab hac proximi caritate.
scm̃ accipe interra & dilige fratrem:
Accipe dec ȩlo & diligedm̃: quia & int̾ra
quod accepisti de caelo est: interra xpr̃

Expanded text:
pendet et prophetae. una caritas et duo pendet et prophetae. una caritas et duo praecepta, unus spiritus et duo data. non enim alius datus est prius et alius datus est postea, quia non alia caritas diligit proximum quam illa quae diligit deum. non ergo alia caritas est; qua caritate proximum diligimus, ipsa caritate et deum. sed quia aliud est deus, aliud proximus, una caritate diliguntur, non sunt tamen unum qui diliguntur. quia ergo magna est primitus commendanda dilectio dei, secunda dilectio proximi, a secunda autem incipitur, ut ad primam perueniatur — si enim fratrem, quem uides, non diliges, deum, quem non uides, quomodo diligere poteris? — ideo forte informans nos ad dilectionem proximi dedit in terra conspicuus et proximis proximus spiritum sanctum insufflando in faciem eorum; ut ab hac proximi caritate psanctum. accipe in terra et diliges fratrem; accipe de caelo et dilige deum, quia et in terra quod accepisti de caelo est. in terra Christus
Abbreviated transcription (Latin):
uerat ame aliquis quarebis dedit spm̃
scm̃ multi multadixerunt & sic̃ homines
quȩ sierunt: &aliquid dixerunt: qđ ñ
essẽ contrafidem: alius hoc. alius illud.
ut utrũq ñ exceder& regulam ueritatis:
sidicã me: nescre quare bis dederitmen¬
tior uobis: nescio quise dicit scire qđ ner¬
cit. Temerarius ẽ qui senegat scire quod
scit ingratur est: Ergo fateor uobis quare
Adiuu& mednr̃ orantib: uobir : ut qđ do na¬
redignatur & uobir nontaceatur: Ergo
nescio: quid tam̃ ex istimẽ ñ dum sciens
nondum procerto tenens : sicut certis¬
simũ teneo dedisse: Quidergo existi¬
mem ñ tacebo: si hocẽ confirm & dnr:
si aliud ẽ qđ uerius appareat: Don &
dñs: ergo arbitror sed arbitror : Ideobis
datum spm̃ scm̃: ut tõ m̃ darentur duo
prȩcepta caritatis: Duo sunt enim prȩ¬
cepta: &una est caritas. Diliges dnm̃ dm̃
tuum ex toto cord&uo. & extota anima
tua: & diliges prox imũ tuũ tã quamte
ipsum: in his duob preceptis: totalex

Expanded text:
erat a me aliquis, quare bis dedit spiritum sanctum. multi multa dixerunt et sicut homines quaesierunt et aliquid dixerunt, quod non esset contra fidem, alius hoc, alius illud, utrumque quod non excederet regulam ueritatis. si dicam me scire quare bis dederit, mentior uobis. nescio. qui se dicit scire quod nescit temerarius est; qui se negat scire quod scit, ingratus est. ergo fateor uobis: quareadiuuet me dominus orantibus uobis, ut quod donare dignatur uobis non taceatur. ergo nescio. quid tamen existimem nondum sciens, nondum pro certo tenens, sicut certissimum teneo dedisse — quid ergo existimem non tacebo. si hoc est, confirmet dominus; si aliud est quod uerius appareat, donet dominus. ergo arbitror, sed arbitror, ideo bis datum spiritum sanctum, ut commendarentur duo praecepta caritatis. duo sunt enim praecepta et una est caritas: diliges dominum deum tuum ex toto corde tuo et ex tota anima tua; et diliges proximum tuum tamquam te ipsum. in his duobus praeceptis tota lex
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ quã cognoscer& dĩ uoluntatem atque
iussionem sic̃ nobis proph&ȩ. ncutipsisan¬
geli : quur ambigamus ꝑaliquã eius mo¬
di creaturã ei esselocutum dm̃talibus uo
cum signisquȩ intellegere poss&: illud
enim quod p̾ea script̾ẽ. cum peccassent.
eos audisse uocẽ dnĩ dĩ ambu lantis in pa¬
quia radiso: qtu ñ psripsãdĩ substantiã sed per
subditamei creaturã factum est : Nullo
modo dubitat qui fidẽ catholicã sapit:
Adhocenim & aliquanto latius de hacre
diserere uolui : quia non nulli her&ici
putant substantiã filuidĩ nullo assũp¬
to corpore ꝑ seipsã eẽ uisibilem: etideo
antequã exuirgine corp acceperet. ipsum
uisum eẽ patrib opinantur: tãquam
desolodõ patredictum sit. quem nemo
hominum uidit. Nec uidere potest:
quia filius uisussit ante acceptã serui for¬
mã. etiã ꝑ ipsã substantiã suã quae
impi&as ꝓcul a catholicis iñtibus
reppellenda est

Expanded text:
per quam cognosceret Dei voluntatem atque per quam cognosceret Dei voluntatem atque jussionem, sicut nobis prophetae, sicut ipsis angeli, cur ambigamus per aliquam ejusmodi creaturam ei esse locutum Dcum signis, quae intellegere posset? illud enim, quod postea scriptum est, cum peccassent, eos audisse uocem domini dei ambulantis in paradiso, quia non per ipsam dei substantiam, sed per subditam ei creaturam factum est, nullo modo dubitat, qui fidem catholicam sapit. ad hoc enim et aliquanto latius de hac re disserere uolui, quia nonnulli haeretici putant substantiam filii dei nullo adsumto corpore per se ipsam esse uisibilem et ideo, antequam ex uirgine corpus acciperet, ipsum uisum esse patribus opinantur, tamquam de solo deo patre dictum sit: quem nemo hominum uidit nec uidere potest, quia filius uisus sit ante acceptam serui formam etiam per ipsam substantiam suam: quae inpietas procul a catholicis mentibus repellenda est
Abbreviated transcription (Latin):
Cum iam possunt capere locutionẽ s̾
cũ loquitꝰ ds̃ Ñnisi ꝑcreaturã loquitur:
Aut tantum modo spiritalẽ siue in somnis.
siue in ectasi insimilitudinererum cor¬
poralium : Aut &iã peripsã corporalem.
dũ sensib corporaler uł aliqua speties appa¬
Or& uel in sonatuoces : Siergo ad aitalis
erat ut poss& capere illam locutionẽdĩ.
quã mentib angelicis ꝑsuã p̃b& sub¬
stantiã Non dubitandũ est qđ eius m̃tẽ
pertemp: mouerit: miro Rin effabili
modo Non motus ipse pertempur eiq
utique hoc salubre p̃ceptũ ueritatis in¬
presserit: et quae trans gresson poena
deb&ui. ea ipse in effabiliter ueritate
monstrauerit: sicut audiuntur ł uidentͥ
omniabona p̃apta In ipsa in commutabili
sapientia quȩ in anim asscas setranfert
exaliquotempore : Cum ipsius nullus sit
motus intempore Si aũ adeũ modum adã
iustuserat: ut ei ad hocopus ess& alterius
creaturȩ scĩ ores & sapientiores auctontas.

Expanded text:
cum iam possunt capere locutionem eius, cum iam possunt capere locutionem eius, cum loquitur deus, nonnisi per creaturam loquitur aut tantummodo spiritalem siue in somnis siue in extasi in similitudine rerum corporalium aut etiam per ipsam codum sensibus corporis, vel aliqua species apparet, vel insonant voces. Si ergo Adam talis erat ut posset capere illam locutionem Dei, quam mentibus angelicis per suam praebet substantiam, non dubitandum est, quod eius mentem per tempus mouerit miro et ineffabili modo, non motus ipse per tempus, eique utile ac salubre praeceptum ueritatis inpresserit et quae transgressori poena deberetur ea ipsa ineffabili ueritate monstrauerit, sicut audiuntur uel uidentur omnia bona praecepta in ipsa incommutabili sapientia, quae in animas sanctas se transfert ex aliquo temotus in tempore. Si autem ad eum modum Adam justus erat, ut ei ad hoc opus esset alterius creaturae sanctioris et sapientioris auctoritas,
Abbreviated transcription (Latin):
ministrat: Cum sitipse nullo locorũ
uł inter uallo uł spatio. Incominutabili
excellentiq: porentia. et interior omni
re quia in ipsosunt omnia et&xterior
ompgire quia ipseẽ superomnia : Itẽ in¬
illotemporũ uel interuallo uł spatio
in commutabili &ernitate: & antiqui¬
or est omnibus. quia ipseẽ anteo innia
& nouior omnibus quia  ipse pomnia :
qua propter cum audimus dicentem
scripturã et p̃cepit dñĩ dr̃ ad aedicens
ab omniligno quod est in para drso esca
edes: Deligno aũ cognoscendi bonũ & ma¬
lum : non manducabitis deillo: quadie
autem ederitis abeo mortemoriemi
ni. Simodum quȩrimus. quomodo
ita locutus sit ds̃ modus quidẽ ipse ꝓpnȩ
a nobis conp̃lendi non potest: certissime
tamentenere debemus dm̃ aut ꝑsuã sub¬
stantiam loqui autꝑsibi subditã creaturã.
sed ꝑ substantiam suam non loqui nisi ad
creandas omnes naturas: Adspiritales
uero atque intell&ctuales non solum
creandas sed &iam in luminandas

Expanded text:
ministrat, cum sit ipse nullo locorum ministrat, cum sit ipse nullo locorum uel interuallo uel spatio incommutabili excellentique potentia et interior omni re, quia in ipso sunt omnia, et exterior omni re, quia ipse est super omnia. item nullo temporum uel interuallo uel spatio incommutabili aeternitate et antiquior est omnibus, quia ipse est ante omnia, et nouior omnibus, quia idem ipse post omnia. Quapscripturam: et praecepit dominus deus Adae dicens: ab omni ligno, quod est in paradiso, esca edes, de ligno autem cognoscendi bonum et malum, non manducabitis de illo: qua die autem ederitis ab eo, moni, si modum quaerimus, quomodo ista locutus sit deus, modus quidem ipse a nobis proprie conprehendi non potest. certissime tamen tenere debemus deum aut per suam substantiam loqui aut per sibi subditam creaturam; sed per substantiam suam non loqui nisi ad creandas omnes naturas, ad spiritales uero atque intellectuales non solum creandas, sed etiam inluminandas,
Abbreviated transcription (Latin):
uodaũ attinet ad creaturȩ angeli¬
cȩ actionẽ ꝑ quã uniũ sarũ rerũ ge¬
nerib: maximeq: humano ꝓui¬
dentiã dĩ ꝓspicit᷑: ipsa extrinsecus ad¬
iuuat & ꝑ illa uisa quȩ similia s̃ corpora¬
lib & ꝑ ipsa corpora quȩ angelicȩ subia
&omni tenens: in cõmutabili ȩt̃nitate.
ueritate. uoluntate. seꝑidem : ñ ꝑtẽp:
nec ꝑ locũ motus. mouet ꝑtẽp: creatu¬
rã sp̃italẽ : Mouet &iã ꝑ temp & locũ
crecturã corporalem : ut eo moto na¬
turas quas intrinsecus substituit. &iã
ex trinsecus ãministr&: &ꝑuoluntates
sibi atq illis uoluntatib subdita quȩ
ꝑtemp: & locũ cõmouet eo tempore
& loco cuius ratio in ipso dõ uita ẽ sine
tempore adoco : Cũ ergo tale aliquid
ds̃ agat. Non debemur opinari eiur
substantiã quađ s est tempordlibus
mobilem: Sed in opere diuine ꝓuiden¬
tiae. ista cognoscere: Noninillo opere
quo naturas creat. sed in illo quo intrin¬
secus creatas. &iam extrinsecus am¬

Expanded text:
e angelicae actionem, per quam uniuersarum rerum generibus maximeque humano prouidentia dei prospicitur, ipsa extrinsecus adiuuat et per illa uisa, quae similia sunt corporalibus, et per ipsa corpora, quae angelicae subiacpotens et omnitenens incommutabili aeternitate, ueritate, uoluntate semper idem, nec per locum motus mouet per tempus creaturam spiritalem, mouet etiam per tempus et locum creaturam corporalem, ut eo motu naturas, quas intrinsecus substituit, etiam extrinsecus administret et per uoluntates sibi atque illis uoluntatibus subdita, quae per tempus et locum mouet, eo tempore ac loco, cuius ratio in ipso deo uita est sine tempore ac loco: cum ergo tale aliquid deus agit, non debemus opinari eius substantiam, qua deus est, temporibus mobilem, sed in opere diuinae prouidentiae ista cognoscere non in illo opere, quo naturas creat, sed in illo, quo intrinsecus creatas etiam extrinsecus ad
Abbreviated transcription (Latin):
Quid aũ ẽ pi&ar nisi dĩ cultus: &i
de ille colitur. nisi caritate : cants
enim decorde purd . & conscientia
bona & fide non ficta magna &ue¬
rauirtus est: qui aipsa est & finis
p̃cepti: Merito dicta est fostissicꝰ
morr siue quia nemo eã uincit
sicut mortem siue quia in hac
uita usque ad mortem est mensu¬
ra caritatis: Sicut dñrait: maio¬
rem hac caritatem nemo hab&
quam ut animam suam quispo¬
nat pid amicis suis: Siue potiur.
qui a sicut mors animam auell&
a sensibus caris. sic caritas a con¬
cupistus carnalibus Huic sub

Expanded text:
quid autem est pietas nisi dei cultus ? et unde ille colitur nisi caritate ? caritas enim de corde puro et conscientia bona et fide non ficta magna et uera uirtus est, quia ipsa est et finis praecepti. merito dicta est fortis sicut mors, siue quia nemo eam uincit sicut mortem siue quia in hac uita usque ad mortem est mensura caritatis, sicut dominus ait: maiorem hac caritatem nemo habet, quam ut animam suam quis ponat pro amicis suis, siue potius, quia, sicut mors animam auellit a sensibus carnis, sic caritas a concupiscentiis carnalibus. huic sub
Abbreviated transcription (Latin):
earũ rerũ quarũ imagines sunt.
easdem imagines appellari. Ñmi¬
rum ẽ quod scripturadicit samu¬
helem uisũ &iam si forte imago
samuhelis apparuit machinamen¬
to eius quitrans figurat seuelut
in angelum lucis & ministros suos.
uelut ministros iustitiae: Iã uero
sullud mou& quo modo & amaligno
sp̃u sauli uera predicta sint: potest

Expanded text:
earum rerum, quarum imagines sunt, earum rerum, quarum imagines sunt, easdem imagines appellari, non mirum est, quod scriptura dicit Samuhelem uisum, etiam si forte imago Samuhelis apparuit machinamento eius qui transfigurat se uelut in angelum lucis et ministros suos uelut ministros iustitiae. Iam uero si illud monet, quomodo et a maligno spiritu Sauli uera praedicta sunt, potest
Abbreviated transcription (Latin):
momnib solent. Quisenĩ ẽ qui
hominẽ pictũ dubit& uocari homnẽ:
quando quidem & singulorũ quorũ¬
q picturam cũ aspicimꝰ propria quo¬
q: nomina in cunctanter adhibemꝰ:
uelut cumintuentes tabulã aut pa¬
ri&em dicimur. ille ciceroẽ. illesa¬
lustius. illeachiller: ille hȩctor. hoc
flamensimois . illa romae tum ali¬
ud nihil sint quã picti imagines:
Vnde cherubirocum sint caelestir po¬
testatir fictȩ tam̃ m& allo quod im¬
perauit dr̃ suꝑ arcã testam̃ti magniᷤ
rei significande gratiȩ̨ ñ aliud quã
cherubimilla quoq figm̃ta uocitan¬
tur: Item quis quis uid& sõniũ ñ di¬
cit. uidi imaginem agustini: aut
simpliciani: seduidiagustinũ. &
simplicianũ : Cũ eotempore quota¬
le aliquid uidit nor ignoraremꝰ: usq
adeo manifestũ ẽ non ipsos homines
sedimaginer eorum uidere: & fara¬
ospicar sedix̃ uidisse in somnir & bo¬
uesñ spicarum aut boum imagines:
Sugitur liquido constat in omnib:

Expanded text:
minibus solent. Quis enim est, qui hominem pictum dubitet vocare hominem? quandoquidem et singulorum quorumque picturam cum aspicimus, propria quoque nomina incunctanter adhibemus, velut cum intuentes tabulam aut parietem dicimus, ille Cicero est, ille Salustius, ille Achilles, ille Hector, hoc flumen Symois, illa Roma. Cum aliud nihil sint, quam pictae imagines, unde cherubim cum sint coelitus potestates, factae tamen ex metallo, quod imperavit Deus, super arcam testamenti magnae rei significandae gratia, non aliud quam cherubim illa quoque figmtur. item quisquis uidet somnium, non dicit: „uidi imaginem Augustini aut Simpliciani," sed: "uidi Augustinum et Simplicianum", cum eo tempore, quo tale aliquid uidit, nos ignoraremus. usque adeo manifestum est non ipsos homines, sed imagines eorum uideri. et Pharao spicas se dixit uidisse in somnis et boues, non spicarum aut boum imagines. si igitur liquido constat nominibus
Abbreviated transcription (Latin):
ipse conuicerit. Nam supradicti impera
se prȩiudicabunt: Neq enim sipeneste
culpa fuit. ut matrimoniũ solueretur
& scł legẽ iuleͥam . eupania uxor tua
nuber&. propt̃ hoc rescripto meo ad¬
ulterii damnataerit: nisi conststis sec
cõmissũ: habebunt aũ ante oculosa hoc
inquirere : ancum tu pudice uiueres.
illiquoq: bonos mores colendi auctor
fusti Periniquũ enĩ mihiuidet̾ ẽẽ:
utpudicitiãuir abuxore exigat: quã
ipsenonexhib&: quȩ res potẽ & uirũ
damnare : non ob compensationẽ mutu
criminis : remint̃ utrũq: componere:
uel causã facti tollere: sihȩc obseruanda
sun propt̃ decur terreneciuitatis:
quanto castiores quȩrit cȩlestis patria.
& soci&as angelorum:¬

Expanded text:
ipse conuicerit. nam supra dicti imperasae praeiudicabunt. neque enim, si penes te culpa. fuit, ut matrimonium solueretur, et secundum legem Iuliam Eupasia uxor tua nuberet, propter hoc rescripto meo adulterii damnata erit, nisi constet esse commissum. habebunt autem ante oculos hoc inquirere, an, cum tu pudice uiueres, illi quoque bonos mores colendi auctor fuisti. periniquum enim mihi uidetur esse, ut pudicitiam uir ab uxore exigat, quam ipse non exhibet. quae res potest et uirum damnare, non ob compensationem mutui criminis rem inter utrumque componere uel causam facti tollere". si haec obseruanda sunt propter decus terrenae ciuitatis, quanto castiores quaerit caelestis patria et societas angelorum
Abbreviated transcription (Latin):
& si habuero omnẽ fidẽ ut montes
trans ferã caritatẽ aũ ñ habuero ni¬
hil sũ ꝗd ergo eis ꝓdẽ. silinguã insa¬
cris misterus habeant angelicã & ꝓ¬
phetiã quẽ ad modũ caiphas & saul ut
&aliquando ꝓphetent : quos fuisse dam¬
nabiles sca scriptura testat᷑ Si sacra¬
m̃ta ñ tantũ sciant sed & habeant: sic̃
habuit simon magus. si fidem sic̃ de¬
bant cũ dicerent. ꝗd nob̵ & tibi ẽ fili
dĩ scimus quisis Si disꝑtiant &iã ipsi
substantiã suã pauperib sic̃ multi. non
solũ incatholica sed in diũsis heresib
faciunt: si aliqua ingruenti ꝑsecutio¬
ne tradant ad flãmas nob̵cũ corpus
suũ ꝓfide quã parit̃ c̃fit:ent᷑: tam̃ quia
separate hȩc agunt. ñsufferentes in¬
uicẽ indilectione : neq studentes ser¬
uare unitatẽ sp̃s inuinculo pacis: ca¬
ritataẽ utiq ñ habendo: &iã cũ illis om¬
nib quȩ nihil eis ꝓsunt ad ȩc̃nã salutẽ
ꝑuenire ñ possunt. Obiectio

Expanded text:
tes transferam, caritatem autem non habeam, nihil sum. quid ergo eis prodest, si linguam in sacris mysteriis habeant angelorum et propheticam quemadmodum Caiphas et Saul, ut aliquando prophetent, quos fuisse damnabiles sancta scriptura testatur? si sacramenta non tantum sciant sed et habeant, sicut habuit Simon Magus ? si fidem, sicut daebant cum dicerent: quid nobis et tibi est, fili dei? scimusquisis —, si dispertiant etiam ipsi substantiam suam pauperibus, sicut multi non solum in catholica sed in diuersis haeresibus faciunt, si aliqua ingruente persecutione tradant ad flammas nobiscum corpus suum pro fide quam pariter confitentur? tamen quia separati haec agunt non sufferentes inuicem in dilectione neque studentes seruare unitatem spiritus in uinculo pacis, caritatem utique non habendo, etiam cum illis omnibus quae nihil eis prosunt ad aeternam salutem peruenire
Abbreviated transcription (Latin):
illi incruce erant occisuri illi solue
hocsexies fiunt ducenti septuaginta
sex: Dicit̃ aut̃ conceptio humana sic pro¬
cedere & ꝑfici. ut primis sex dieb: quasilac¬
tis habeat similitudinem. Sequentib
nouem dieb conuertatꝰ in sanguinem
Deindexuidieb: solid&ur: Reliquis decm¬
&octo firm&urusq ad ꝑfecta liniam̃ta
mẽbrorũ omniũ &hinciam reliquo
tempore usq ad temp: partus magni¬
tudine augeatur: Quad raginta ergo
quinq: dier addito uno. qđ signi ficat
dectm & octo munũ coactifiunt xlu.
erint multiplicati ꝑ ipsum senarium
numerũ quihuius ordinationis caput
ten& fiunt ducenti seytuaginta sex.
creditur. quia eodem die &iã passus est.
ẽ Uergo absurde quad raginta sexan¬
nisdicit᷑ fabricatũ eẽ templum quod
corpus significabat. ut quotãnni fu¬
erint infabricatione templi tot di¬
es suerint incorporis dominiciꝑ fecti¬
one:¬

Expanded text:
illi in cruce erant occisuri. Illi solverraginta sex, haec sexies, fiunt ducenta septuaginta sex. Dicitur autem conceptio humana sic procedere et perfici, ut primis sex diebtis habeat similitudinem, sequentibus VIIII diebus . conuertatur in sanguinem, deinde XII diebus solidetur, reliquis XVIII formetur usque ad perfecta liniamenta omnium membrorum, et hinc iam reliquo tempore usque ad tempus partus magnitudine augeatur. XL ergo V dies addito uno, quo significat et VIII in unum coactis fiunt XLV — erint multiplicati per ipsum senarium numerum, qui huius ordinatitenet, fiunt ducenti septuaginta sex: creditur, quia eodem die etiam passus est, est. Non ergo absurde quadraginta sex annis dicitur fabricatum esse templum, quod corpus ejus significabat : ut quot anni fuerunt in fabricatione templi, tot dies fuerint in corporis Dominici perfectione
Abbreviated transcription (Latin):
dit incelum: & qũo posttriduum resur
horum quod posterius factumẽ. nume¬
rum dierum: codices hebrei significant:
Alterum aũ detriduo quod ad eandẽ &iã
tiȩ auctoritate uoluerunt: Nonergo di¬
cam̃ unũ horũ falsum ẽẽ & pro aliis inter¬
precib aduersus alios litigemus : cum
& illi qui ex hebreo interp̃tantur. prob&

Expanded text:
dit in caelum. et quoniam post triduum resurrdit in caelum. et quoniam post triduum resurrhorum, quod posterius factum est. numero dierum codices hebraei significant; alterum autem de triduo, quod ad eandem etiamtiae auctoritate uoluerunt. non ergo dicamus unum horum falsum esse et pro aliis interpretibus aduersus alios litigemus, cum et illi, qui ex hebraeo interpretantur, probent
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ: Nec tamen putandũ est iustũ numesx.
luctui penitentiũ tantum modo conueni
re: Alioquin non quadragintadies fecis¬
set dñs cum discipulissuis postresurrec¬
tionem : intranscum eis & exiens. man¬
ducams &bibenr: Quidies utiq magnȩ
letitiȩ fuerunt: Nec septu aginta in ter¬
pretes quos legere consueuit eclegia:
erassecredendi sunt : ut nondicerent
xldies: sed triduum. & nin eue euertet᷑
maiore quippe auctoritate prediti quã
interpretum officiumẽ: propheticospũ
quo &iam orelino in suis interp̃tationib:
quod:nmagnum miraculũ fuit. conso¬
nuisse firmantur : triduum posuerunt:
quamuis non ignorarent quod dies xl
dissolur ab oleri que peccata: de quodic¬
tumẽ. quitraditus ẽ propt̃ delictanrã
& resurrexit propt̃ iustificationẽ nrãm:
Clarificatio aũ dñi inresurrectione: ̃
&incȩlũ ascensione cognoscitur: Linde
& bis numero quamuis unum & eundem
spm̃scm̃ dedit: primum. Posteaquam
resurrexit: iterum posteaquam ascen¬

Expanded text:
i. nec tamen putandum est istum numerum luctui paenitentium tantummodo conuere; alioquin non quadraginta dies fecisset dominus cum discipulis suis post resurrectionem intrans cum eis et exiens, manducans et bibens: qui dies utique magnae laetitiae fuerunt. nec septuaginta interpretes, quos legere consueuit ecclesia. errasse credendi sunt, ut non dicerent; quadraginta dies, sed: triduum et Nineue euertetur. maiore quippe auctoritate praediti quam interpretum officium est prophetico spiritu, quo etiam ore uno in suis interpretationibus, quod magnum miraculum fuit, consonuisse firmantur, triduum posuerunt, quamuis non ignorarent quod dies quadissolui abolerique peccata, de quo dictum est: qui traditus est propter delicta nostra et resurrexit propter iustificationem nostram. clarificatio autem domini in resurrectione et in caelum ascensione cognoscitur. unde et bis numero quamuis unum et eundem spiritum sanctum dedit: primo. posteaquam resurrexit, iterum, posteaquam ascen
Abbreviated transcription (Latin):
uur animalia : quamuis munda &
inmunda in arcafuerunt : tam̃ post
regressum dearca non offerunt̃ dõ in
sacrificium nisimunda: quid deindeuel¬
lit sibidõ loquente ad noe: &tam quam
rursus abeordio: quia multis modis ea
significari oportebat figurã ecclesiae
commendante : quod progenies eius bene¬
dic&ur adimplendam t̃ram: quoddantꝰ¬
eis inescam cuncta animalia sicutin illo
disco petrodicitur: macta &manduca:

Expanded text:
ur animalia, quamvis munda et immunda in arca fuerint, tamen post egressum de arca non offeruntur Deo in sacrificio, nisi munda? 33. Quid deinde velit sibi, Deo loquente ad Noe, et tanquam rursus ab exordio? Quia multis modis eam significare oportebat figuram Ecclesiae, commendante quod progenies ejus benedicitur ad implendam teis in escam cuncta animalia, sicut in illo disco Petro dicitur: Macta et manduca
Abbreviated transcription (Latin):
liberatꝰ urt hierechihel ꝓphȩta prȩdos¬
nuntiat: Noe danihel &iob Videt᷑
eñĩ noe ꝑtinere adeos ꝑ quos ecclesia
regit᷑: sic̃ ꝑ illũ in aquis arca gũbnata
ẽ : quȩ figurã gestabat ecclesiȩ: Dam¬
hel aũ qui elegit celeb em uitam.
cat. qut̃s in otio : Sed tam̃ fortissimi
in temptationib ut possint assumi
Iob aũ quia et uxorẽ habuit & filios
& amplas t̾renas rerũ copias: ad illud
genus ꝑtinet. quomolendinũ depu¬
tatũ ẽ. Sed tam̃ sint fortissimi
intemptationib sic̃ ille fuit: ñ eñi
alit̃ assumi poter̃: Nec puto alia ẽẽ
genera hominũ quib constat ecclesia:
quã ista triza habentia binas diffe¬
rentias ꝓpt̃ assũptionẽ & relettionẽ¬
quã uis in sengulis multȩ̃ studiorum uoluntatũq diũsitates¬

Expanded text:
liberatum iri Hiezechihel propheta denuntiat, Noe, Danihel et Iob. uidetur enim Noe pertinere ad eos per quos ecclesia regitur, sicut per illum in aquis arca gubernata est, quae figuram gestabat ecclesiae. Danihel autem, quia elegit caelibem uitam, cat qui sunt in otio, sed tamen fortissimi in temtationibus, ut possint assumi. Iob autem, quia et uxorem habuit et filios et amplas terrenas rerum copias, ad illud genus pertinet, cui molendinum deputatum est, sed tamen, ut sint fortissimi in temtationibus, sicut ille fuit ; non enim aliter assumi poterunt. nec puto alia esse genera hominum, quibus constat ecclesia, quam ista tria, habentia binas differentias propter assumtionem et relictionequamuis in singulis multae studiorum uoluntatumque diuersitates
Abbreviated transcription (Latin):
buntur Ad sumit. resurrectioni fu¬
turae: tota & in tegra redditurum:
Quomodo aũt contrarium est & xpͥm
postresurrectionem cibatum : & re¬
surrectione quȩ promittitur ciborũ
indigentiam non futuracum & ange¬
to phantasmate sed manifestissima
ueritate. nec tamen neces sitate sed
po testate: Aliterenim absorb& a¬
quam terra sitiens. Aiter solis radius
candens: illa indigentia: iste potenti¬
ae. futurȩ ergo resurrectionis cor¬
pus in ꝑfectȩ facilitatis erit sicibd̃

Expanded text:
buntur, absumit, resurrectioni fubuntur, absumit, resurrectioni futurae tota et integra redditurum. Quo modo autem contrarium est et Christum post resurrectionem cibatum et in resurrectione, quae promittitur, ciborum indigentiam non futuram, cum et angeicto phantasmate sed manifestissima ueritate nec tamen necessitate sed potestate? aliter enim absorbet aquam terra sitiens aliter solis radius candens, illa indigentia iste potentia. futurae ergo resurrectionis corpus inperfectae felicitatis erit, si cib
Abbreviated transcription (Latin):
humanae facultati : utrumq: in pos¬
sibileest. Diuinȩ aũt potestati᷑ u¬
trumq: facillimum: Vt enimra di¬
us oculinr̃i non ticius ꝑuenit ad ꝓ¬
pinquioratardius ad longin quio¬
ra sedutraq interuallo parili cele¬
ritate contingat: Itacum inictu o¬
culi sicut a posto lus dicit. fitresur rec¬
tio mortuorum omni potentiae dĩ
& inef fabilinutu ita facile est quȩq
recentia quam diuturno tempore
delapsacadauera suscitare: incredibi¬
lia sunt. haec quibusdam . quia cum¬
in ex perta oͣmnisnaturarerum tam
sit plenamira culis ut ñ quasi facile
ꝑ uestigationẽ rationis. sed uidendi
consu &udine mira non sint: qͣuȩ ob
hoc nec consideratione nec in quisi¬
tione dignauidentur: Nam ego &
mecum quicumq inuisibili adĩ ꝑea¬
untur : Aut ñminus aut amplius
ammiramur. inuno semine tam par¬
uulo grano: om̃a quȩ laudamus
in arbore tam quã liciata latuisse :
quã mundi huius tam in gentem sinũ
quede corpora ibus humanis dela¬

Expanded text:
humanae facultati utrumque impossibile est, divinae autem potestati utrumque facillimum. Ut enim radius oculi nostri, non citius pervenit ad propinquiora, tardius ad longinquiora, sed utraque intervalla parili celeritate contingit; ita cum in ictu oculi , sicut Apostolus dicit, fit resurrectio mortuorum, omnipotentiae Dei et ineffabili nutui tam facile est quaeque recentia, quam diuturno tempore dilapsa cadavera suscitare. Incredibilia sunt haec quibusdam, quia inexperta, cum omnis natura rerum tam sit plena miraculis, ut non quasi facili peruestigatione rationis sed uidendi consuetudine mira non sint atque ob hoc nec consideratione nec inquisitione digna uideantur. nam ego et mecum quicumque inuisibiliauntur, aut non minus aut amplius admiramur in uno seminis tam paruulo grano omnia, quae laudamus in arbore, tamquam liciata latuisse, quam mundi huius tam ingentem sinum, quae de corporibus humanis, dum dila
Abbreviated transcription (Latin):
uomodo secundum figurã ionȩ trer
dies & tres noctes in passione conputen el¬
Curhic malo homini benesit uł bono
his quȩ in hac uita bonis malisque
sint communia disputarit ex li
futurum seculi declar&ur. exeo đ¬
Dediuersa opinatione trium fide
lium seruorum aduentus dnĩ tẽp
arbi trantium exepistola adesycibũ
fine mundi.

Expanded text:
um figuram Ionae tres dies et tres noctes in passione dominCur hic malo homini bene sit uel bonhis quae in hac uita bonis malisque sint communia disputant. CXXIIIfuturum saeculi declaretur. CXDe diulium servorum adventus Domini tempus arbitrantium, ex epistola ad Esychium Fine mundi.
Abbreviated transcription (Latin):
ralis ꝓficiendȩ fidȩi p̃ferenda ẽ nec
sequis quã in rectis factis nrĩs. tam
male moueͬt ut fiat &iã animo
deterior. longeq apietate remo¬
tior: ꝓpt̃ea recte disserenda sunt
cũ id nob p̃cipue tenendũ sit. quouo¬
care atq: inuitare debemus quos
sic̃ nos metipsos diligimus: fortis¬
simoq animo uidenda ẽ apostolica
illa sententia: Aliis quidem sumus
odor uitȩ inuitã: aliisodor mortis
in mortem : & ad hȩc quis tam idone¬
us: Nec octauo genere m̃tiendũ ẽ
quia & in bonis castitas animi pudici¬
tia corporis : & inmalis id qđ ipsi faci¬
mus: eo qđ fieri sinimus maus ẽ: In
his aũ octo generib tanto quisq
minus peccatũ m̃titur quanto eme

Expanded text:
ralis perficiendae fidei praeferenda est. nec si quisquam in recte factis nostris tam male mouetur, ut fiat etiam animo deterior longeque a pietate remotior, propterea recte facta deserenda sunt, cum id nobis praecipue tenendum sit, quo uocare atque inuitare debemus, quos sicut nosmet ipsos diligimus, fortissimoque animo bibenda est apostolica illa sententia: aliis quidem sumus odor uitae in uitam, aliis odor mortis in mortem. et ad haec quis idoneus? nec octauo genere mentiendum est, quia et in bonis castitas animi pudicitia corporis et in malis id, quod ipsi facimus, eo quod fieri sinimus maius est. in his autem octo generibus tanto quisque minus peccat, cum mentitur, quanto eme
Abbreviated transcription (Latin):
icit aliquis : quurnon potius itadedõ
suo prȩsumpsit abraham : ut fateri non
timer& uxorem: Neq: enimdr̃ ab illo
grinatione tutare. ut necuxor ei quã uis
e& pulcherrima aꝑpeter&. Ab aliquo
nec propt̃ illã illenecatur : poterat

Expanded text:
icet aliquis: "cur non potius ita de deo suo praesumpsit Abraham, ut fateri non timeret uxorem ? neque enim deus ab illo grinatione tutari, ut nec uxor eius, quamuis esset pulcherrima, adpeteretur ab aliquo nec propter illam ipse necaretur." poterat
Abbreviated transcription (Latin):
nese falsis criminationib appetant:
simordetis inquit . & comedetis in¬
uicem: uidete neabinuicẽ consumamin:
Ionum preceptum. Non concupisces
uxorem proximitui: Nona plagaden¬
setenebre : & enimẽ quȩdam moechiꝰa
contraquam supra prȩceptum datũẽ:¬
&iam innon appetenda castitate
uxoris aliene: moechus ẽ enim & qui
non it aduxorem alienam: tantũ quia
non contentus ẽ sua: lamuerosolum p̾
suam peccare sed&iam alienã attemp

Expanded text:
ne se falsis criminationibus appetant: ne se falsis criminationibus appetant: si mordetis, inquit, et comeditis inuicem, uidete, ne ab inuicem consumamini. Nonum praeceptum: non concupisces uxorem proximi tui, nona plaga: densae tenebrae. etenim est quaedam moechia, contra quam supra praeceptum est, etiam in non appetenda castitate uxoris alienae. moechus est enim et qui non it ad uxorem alienam, tantum quia non contentus est sua. iam uero non solum post suam peccare sed etiam alienam adtem
Abbreviated transcription (Latin):
tempes tatis. quȩ faciunt uerbum eius:
Ergo quisuomalo desiderio forinsecus
furantur: duudicio intrinsecus gran¬
dinant̾ Osipossint inspicere agrum
cordis sui profecto lugerent: dumibi
non inuenirent: quod inosmentis mitte¬
rent & sunfurto suo inuenirent. qđ
inauiditatẽ uentris mitterent: maior
famis hominis e& interioris: maior fa¬
mis : & periculosior plaga : & grocuior
mors: multimortui ambulant: & mul¬
ti facinorosi deuanis diuitus &ultant:
Deniq: seruum dĩ scriptura in tusdicit
locupletem : absconditus inquit cor¬
disur̃i. hamo: quiẽ antedm̃ diues non
ante homines diues. sed antedm̃ diues:
ubi dr̃ uid& ibidiues Quid ergo tibi
prodẽ ubi homonon uid& furaris : &
ubi ds̃ uid&: grandinaris. uIII.¬
Oc tauum p̃ceptum: Falsũ testimoniũ
non dices Octaua plaga locusta:ani¬
mal dente noxium: Quidaũ uult
falsus testis nisi noceremordendo:
& consumere mentiendo. Denique
ammonens homines dĩ apostolus.

Expanded text:
tempestatis, quae faciunt uerbum eius. tempestatis, quae faciunt uerbum eius. ergo qui suo malo desiderio forinsecus furantur, dei iudicio intrinsecus grandinantur. o si possent inspicere agrum cordis sui, profecto lugerent, dum ibi non inuenirent quod in os mentis mitterent; et si in furto suo inuenirent quod in auiditatem uentris mitterent, maior fames esset hominis interioris, maior fames et periculosior plaga et grauior mors. multi mortui ambulant et multi facinorosi de diuitiis exsultant. denique seruum dei scriptura intus dicit locupletem: absconditus, inquit, cordis uestri homo, qui est ante deumdiues. non ante homines diues, sed ante deum diues; ubi deus uidet, ibi diues. quid ergo tibi prodest? ubi homo non uidet furaris, et ubi deus uidet grandinaris. Octauum praeceptum: falsum testimonium non dices. octaua plaga: lucusta, animal dente noxium. quid autem uult falsus testis nisi nocere mordendo et consumere mentiendo? denique admonens homines dei apostolus,
Abbreviated transcription (Latin):
rib ille sabions ulcerib: si possim uide¬
re animas homicid arum: plus plange¬
remꝰ quam putrescentia corpora ulce¬
ratorum. Seq̃ non furaberis p̃ceptũ
septimum ꝑtpligaseptima: Grando
infructib:: quod contrap̃ceptum sub¬
ducis decȩlo ꝑdes: Nemoenim hab&
in ustum lucrum: sine iustodamno:
Uerbi gratia. qui furatur: ad quir&
uestem sedoelestiiudicio amittat᷑
fidem: ubilucrum ubidamnũ iusibilit᷑
lucrum inuisibilit̃. damnum lucrum
de sua cecitate damnum dedm̃inube:
neq eñĩ aliquid sineꝓuidentia caris¬
simi autuire putatis. eaquȩ paciuntur
homines. dormientedõ pati: ꝓassim
uidentur fieri hȩcnubes collagi
imbres infundi: grandinẽ iaci: tho¬
nitruis terram concuti. coras catione
terreri: passimputantur fieri: & quasi
ad diuinã prouidentiam non ꝑtinere:
Contra tales cogitationes. uigilatille
psalmus: Laudatednm̃ de terra : cũ
laudes dicta ẽ& decȩlo: dracones & om̃s
abyssi Ignis. grando nix glaties. sp̃s

Expanded text:
ribus, ille saniosis ulceribus. si possemus uidere animas homicidarum, plus plangeremus quam putrescentia corpora ulceratorum. Sequitur: non furaberis, praeceptum septimum. et plaga septima: grando in fructibus. quod contra praeceptum subducis, de caelo perdes; nemo enim habet iniustum lucrum sine iusto damno. uerbi gratia, qui furatur adquirit uestem, sed caelesti iudicio amittit fidem. ubi lucrum, ibi damnum; uisibiliter lucrum, inuisibiliter damnum; lucrum de sua caecitate, damnum de domini nube. neque enim aliquid sine prouidentia, carissimi. aut uere putatis ea quae patiuntur homines dormiente deo pati? passim uidentur fieri haec, nubes colligi, imbres infundi, grandinem iaci, tonitruis terram concuti, coruscatione terreri; passim putantur fieri et quasi ad diuinam prouidentiam non pertinere. contra tales cogitationes uigilat ille psalmus: laudate dominum de terra — cum laudes dictae essent de caelo — dracones et omnes abyssi, ignis, grando, nix, glacies, spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
teat mouere discribat: uera enĩ dicit
necalit̃ ambulari potẽ sed facilius ho¬
miner h faciendo ãbulant: quã ẽnim¬
aduertunt cũ faciunt: aut intellegunt
cũ audiunt: ꝗ ħambularẽ ñ possꝰ multo

Expanded text:
teat mouere describat; uera enim dicit nec ambulari aliter potest; sed facilius homines haec faciendo ambulant, quam animaduertunt, cum faciunt, aut intellegunt, cum audiunt. qui autem ambulare non possunt, multo
Abbreviated transcription (Latin):
idendũ quomodo dicant scripturȩ
quod assiduedicunt demortuis. &
appositus ẽ ad patressuos. uel appositus ẽ
ad popłm suũ: Ecce enĩ deia cobdicitur
lani quidẽ mortuo. sed nondũ sepulto: apposi
&adquem populũ apponat᷑ non in promp¬
tuẽ uidere: & illo emm populus prior
nascit̾ qui dictus ẽ populus isrł: qui uero
eũ p̃cesser̾. tam pauci iusti nominant᷑ ut
eos populum appella recunctemur:
Namsidictum e&. appositus ẽ ad patres
suos : nulla questio fier& anforte popu¬
lusẽ. non solum hominum scorã: uerum
& angelorum populus ciuitatis illius:
Vndedicit᷑ adhebreos: sed accessistis ad
montemsion. & ad ciuitatem dĩ hirłm.
& admilia angelorum eultantiũ: huic
populo apponuntur : qui hane uitã pla¬
centesdõ finiunt: Tuncenim dicuntur
apponi: quando nulla reman& sollici¬
tudo temptationum: & periculũ pecca¬
torũ : Quod intuens. ait scriptura : an¬
temortem nelaudes hominequẽ quã:¬

Expanded text:
idendum quomodo dicant scripturae quod assidue dicunt de mortuis: et appositus est ad patres suos uel: appositus est ad populum suum. ecce enim de Iacob dicitur iam quidem mortuo, sed nondum sepulto, et ad ad quem populum apponatur, non in promptu est videre. Ex illo enim populus prior nascitur, qui dictus est populus Israel: qui vero eum praecesserunt, tam pauci justi nominantur, ut eos populum appellare cunctemur. Nam si dictum esset, Appositus est ad patres suos, nulla quaestio fieret. An forte populus est, non solum hominum sanctorum, verum et Angelorum, populus civitatis illius, unde dicitur ad Hebraeos, Sed accessistis ad montem Sion, et ad civitatem Dei Jerusalem, et ad millia Angelorum exsultantium ? Huic populo apponuntur qui hanc vitam placentes Deo finiunt. Tunc enim dicuntur apponi, quando nulla jam remanet sollicitudo tentationum, et periculum peccatorum. Quod intuens ait Scriptura: Ante mortem ne laudes hominem quemqua
Abbreviated transcription (Latin):
ecergo fr̃smei facite. ut possitis concor¬
dare cũ adũ sario necam aras quedico: aut
si amara sunt: curent: potius ista: siamara est.

Expanded text:
ec ergo, fratres mei, facite, ut possitis concordare cum aduersario. nec amara sunt quae dico aut, si amara sunt, curent. potio ista si amara est
Abbreviated transcription (Latin):
intalia quippeuitia seuire nos iub& psalm
cum dicit. Irascimini & nolite peccare:
Intalia uitia sȩuirenos iub& apostolus cũ
dicit. Mortificate membra ura quȩ sunt
suꝑ terram: Fornicationem. Inmunditiam
Luxuriam. Concupiscentiam malã. & aua¬
ritiam. quȩ ẽ idolorum seruitus: Sedquid
sibi uellit quod prius fecit ut ipsum uitulũ
igne conburer& minutatim que conceder&
& in aqua sparger& & potum populo dar&.
Maiorem intentionem perscrutaro sig

Expanded text:
in talia quippe uitia saeuire nos iubet psalmus, cum dicit: irascimini et nolite peccare. in talia uitia saeuire nos iubet apostolus, cum dicit: mortificate membra uestra, quae sunt super terram, fornicationem, luxuriam, concupiscentiam malam, et avaritiam, quae est idolorum servitus. Sed quid sibi velit quod prius fecit, ut ipsum vitulum igne combureret, minutatimque concideret et in aquam spargeret, et potum populo daret, majorem intentionem perscrutandae sig
Abbreviated transcription (Latin):
ne a mote percus sisti coreũ
uerbo tuo & a mauite. Sed &
celum & terra & omnia quȩ in
eis sunt: ecceundique milii dicunt
utteamem: N& cessant dicere
omnibus: ut sint in excusabiles.
Altius aũ tumi sereberis. cui mi ser¬
tuserir : & mi seri cordiam pres¬
tabis cui misericorr fueris:
alio quin. celum & terra sur¬
dis loquuntur laudes. tuas:
Quid aũ amo cumte amo non
speciem cororis necdecus tem

Expanded text:
ne, amo te; percussisti cor meum verbo tuo, et amavi te. Sed et coelum et terra, et omnia quae in eis sunt, ecce undique mihi dicunt ut te amem, nec cessant dicere omnibus, ut sint inexcusabiles. Altius autem tu misereberis cui misertus eris, et misericordiam praestabis cui misericors fueris; alioquin coelum et terra surdis loquuntur laudes tuas. Quid autem amo, cum te amo? non speciem corporis, nec decus tem
Abbreviated transcription (Latin):
Ibiergo sunt
sp̃s defuncto rum iubi ñ uident quȩ¬
cumq agunt᷑. aut eueniunt in ista
uita hominũ: quo modo ergo uident
tumulos suos aut corpora sua. utrum
abiecta iaceant ante sepulta: quomo¬
do intersunt miseriȩ uiuorũ cum
uel sua ipsa mala paciantur setali¬
a merita contraxerunt: uel in pace
requiescant: sicut iosiae promissũ
est : ubimala ulla nec patiendo nec
conpatiendo sustineat: liberatiab
omnib: malis quȩ patiendo & conpa¬
tiendo cumhic uiuerent sustine¬
bant : Dixerit aliquis sinullaẽ mor¬
tuis cura deuiuir quomodo ille di¬
ues quiapud inferortorq:batur:
rogat habra ham patrem. utmit tat
lazarum adquinq: fr̃s suos ñ dum
mortuos &agat cum eis. Neueniant¬
& ipsi in eundem locũ tormentorum:
sed num quid qui hoc ille diues dixitꝰ
ideoquid fr̃s agerent: uel quid pate¬
rentur illo tempore nesciuit: : ita
illa fuit cura deuiuir quã uisquida¬
gerent omnino nescirent quẽ am¬
modũ ẽ nobis cura demortuis. quã¬

Expanded text:
ibi ergo sunt spiritus defunctorum, ubi non uident quaecumque aguntur aut eueniunt in ista uita hominum. quomodo ergo uident tumulos suos aut corpora sua, utrum abiecta iaceant, an sepulta? quomodo intersunt miseriae uiuorum, cum uel sua ipsi mala patiantur, si talia merita contraxerunt, uel in pace requiescant, sicut huic Iosiae promissum est, ubi mala ulla nec patiendo nec conpatiendo sustineant, liberati ab omnibus malis, quae patiendo et conpatiendo, cum hic uiuerent, sustinebant? Dixerit aliquis: si nulla est mortuis cura de uiuis, quomodo ille diues, qui apud inferos torquebatur, rogabat Abraham patrem, ut mittat Lazarum ad quinque fratres suos nondum mortuos et agat cum eis, ne ueniant et ipsi in eundem tormentorum locum? sed numquid quia hoc ille diues dixit, ideo quid fratres agerent uel quid paterentur illo tempore sciuit? ita illi fuit cura de uiuis, quamuis quid agerent omnino nesciret, quemadmodum est nobis cura de mortuis, quam