comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lestibꝰ. sed tam̃ insensibilib homo preferatur. Cuncta quippe dir̃.
& facta sunt. Cum uͦ hominẽ facere decernit: hoc qd̾ reuerenter
pensanciũ ẽ p̃mitat dicens. faciamꝰ hominẽ ad imnaginẽ & si¬
sieres facians aicit᷑. uit udelicet quia rationalis cieatura condebatar
quasi cum consilio sacta uideretir. Quasi ꝑstudiũ de cerra plasne
no inspiratione conditoris in iuitute sp̃c uitalis erigitur: ut scilla
nori ꝑ ussionis ocẽ sed ꝑ dignitatẽ oꝑationis existeret: qui ad cn¬

Expanded text:
lestibus, sed tamen insensibilibus homo praeferatur. Cuncta quippe dixit Deus, et facta sunt . Cum vero hominem facere decrevisset, hoc quod reverenter pensandum est, praemisit, dicens: Faciamus hominem ad imaginem et sifieret, Faciamus dicitur; ut videlicet quia rationalis creatura condebatur, quasi cum consilio facta videretur. Quasi per studium de terra plasmatur, et inspiratione conditoris in virtute spiritus vitalis erigitur: ut scilicet non per jussionis vocem, sed per dignitatem operationis existeret qui ad con
Abbreviated transcription (Latin):
or seuigat ⁊ a ad ioc crecienciũ qõ fauso ꝓpmittit mutat. Falso enim poli¬
cet temporalia. ut mentib hominũ ea supolicia leiuget que as minat̃
eterna. slam cũ presentis uitȩ głam spondec: quid aliua cucit q̃ uangite¬
state & eritis sicut dii: alc si aꝑte dicat. Temporalẽ concupiscerttã cangi.
& in hoc mundo sublimes apparete. S cum adiuune timorẽ sententis amo¬
uere conatur. quid aluia loquit᷑. quã id quoa pͥmis hominib adixiciaiu
prrcepis uos ds ut non comederetis de om̃i ligno parachy sis. Sr auia stiui¬
no munere redemptꝰ homo uisticiã recepit. quã dudũ condit amisi i
robustiorẽ se iam contra blandimenta cauide psuasionis exercet: quia
expimento didicit. quantum obediens ẽẽ debeat precepto. Ee que culpa
ciinc dux ad penã. nũc pena sua restringita culpa: ut tanco magis de¬
unquere metuat: quanto cogente supplicio & ipse iam qd ꝓpecrauis

Expanded text:
r, levigat, et ad hoc tradendum quod falso promittit, mutat. Falso enim pollicetur temporalia, ut mentibus hominum ea supplicia leviget, quae Deus minatur aeterna. Nam cum praesentis vitae gloriam spondet, quid aliud dicit, quam, Gustate, et eritis sicut dii? Ac si aperte dicat: Temporalem concupiscentiam tangite, et in hoc mundo sublimes apparete. Et cum timorem divinae sententiae amovere conatur, quid aliud loquitur, quam id quod primis hominibus dixit: Cur praecepit vobis Deus, ut non comederetis de omni ligno paradisi? Sed quia divino munere redemptus homo justitiam recepit, quam dudum conditus amisit, robustior se jam contra blandimenta callidae persuasionis exercet, quia experimento didicit, quantum obediens esse debeat praecepto. Et quem tunc culpa duxit ad poenam, nunc poena sua restringitur a culpa; ut tanto magis delinquere metuat, quanto cogente supplicio, et ipse jam quod perpetravit,
Abbreviated transcription (Latin):
mis maiora pensemus. Herba namq cum creatur: necdũ in il
la fructus. neclũ fructꝰ sui semen ostendit᷑. In est uͦ ei etiã cum ñ
apparet fructꝰ & sem̃: quia nimirũ simul sunt in radicis sub¬
stancia. quȩ non simul ꝓdeunt ꝑ temporis incrementa. In ex-¬

Expanded text:
mis majora pensemus. Herba namque cum creatur, necdum mis majora pensemus. Herba namque cum creatur, necdum la fructus, necdum fructus sui semen ostenditur. Inest vero ei etiam cum non apparet fructus et semen, quia nimirum simul sunt in radicis substantia quae non simul prodeunt per temporis incrementa.
Abbreviated transcription (Latin):
moyses & distincte ꝑ dies singulos condica omĩa reculit: & tam̃
simul omĩa creata subiunxit dicens. Iste generationes cęli ꝙ t̾re
qͣndo create sunt: in die quo fecit dñs cęlum & terrã & om̃e
uirgultũ agri. antequã ouretur in terra: omnẽq herbam re¬
gionis. Qui enim diuersis dieb creatũ celum & terrã. uirgul¬
tum & herbam narrauerat: nunc uno die facta manifestat:
ut liquido ostenderet quod creatura omĩs extitit omis simul
quoq scriptum est. Creauit ds hominẽ ad imaginẽ suam: ad¬
imaginẽ dĩ creauit illũ: masculum ꝙ feminã fecit eos. Hecdũ
enim facta eua describitur: & iam homo masculus & femina
ꝑhibet᷑. S quia de ade latere erat ꝓculdubio femina ꝓcessura: in
illo iam computat᷑ ꝑ substantiam: a quo fuerat ꝓducenda ꝑ for-¬
mam. Considerare tam̃ hec & in minimis possumꝰ : ut ex mini-¬

Expanded text:
Moyses et distincte per dies singulos condita omnia retulit, et tamen Moyses et distincte per dies singulos condita omnia retulit, et tamen simul omnia creata subjunxit, dicens: Istae generationes coeli et terrae, quando tequam oriretur in terra, omnemque herbam regionis. Qui enim diversis diebus creatum coelum, et terram, virgultum, herbamque narraverat, nunc uno die facta manifestat, ut liquido ostenderet, quod creatura omnis simul per substantiquoque scriptum est: Creavit Deus hominem ad imaginem imaginem Dei creavit illum, masculum et feminam creavit eos. Necdum enim Eva facta describitur, et jam homo masculus et femina perhibetur. Sed quia ex Adae latere erat procul dubio femina processura, in illo jam computatur per substantiam, a quo fuerat producenda per formam. Considerare tamen haec et in minimis possumus, ut ex mini
Abbreviated transcription (Latin):
mino coartatur. Querendũ nob̃ est quomꝰ ds simul cuncta
condidit: dũ idem moyses ex dierũ mutatione uariante
distincte creata describit. Quod tam̃ citiꝰ agnoscimus: si ipsas cau¬
sas originũ subtilit̾ indagamus. Rerum quippe substantia sinul
creata est: sed simul species formata non est. & quod simul extitit
ꝑ substantiam macerie: non simul apparuit ꝑ speciẽ forme. Cum
enim simul faccum celum terraq describitur: simul sp̃ualia
atq corporalia. simul qͥcqͥd de celo oritur. simul qͥcqͥd factum de c̾ra
ꝓducitur indicat᷑. Sol quippe luna & sydera quarto die facta in
celo ꝑhibentur: sed quod quarto die ꝓcessit in speciẽ: primo die
in cęli substantia extitit ꝑ conditorem. Primo die terra creata
dicit᷑: tercio arbusta condita: & cuncta terrȩ uirentia describunt᷑.
Sed hoc quod dic tercio se in specie ꝓtulit: nimirũ primo in ipsa
de qua ortum est terrȩ substantia conditum fuit. Hinc est quod

Expanded text:
I :--Quaerendum nobis est quomodo Deus simul cuncta condidit, dum isdem Moyses sex dierum mutatione variante distincte creata describit. Quod tamen citius agnoscimus, si ipsas causas originum subtiliter indagamus. Rerum quippe substantia simul creata est, sed simul per species formata non est, et quod simul exstitit per substantiam materiae, non simul apparuit per speciem formae. Cum enim simul factum coelum terraque describitur, simul spiritualia atque corporalia, simul quidquid de coelo oritur, simul factum quidquid de terra producitur, indicatur. Sol quippe, luna, et sidera quarto die facta in coelo perhibentur, sed quod quarto die processit in speciem, primo die in coeli substantia exstitit per conditionem. Primo die creata terra dicitur, tertio arbusta condita, et cuncta terrae virentia describuntur, sed hoc quod die tertio se in speciem protulit, nimirum primo, in ipsa de qua ortum est terrae substantia, conditum fuit. Hinc est quod
Abbreviated transcription (Latin):
& custodiret illũ. Pensandũ magnoꝑe est: quia bona ꝓdesse neque¬
unt: si mala quȩ subripiunt ñ cauentur. Perit om̃e quod agitur: si
ñ sollicite in humilicate custodit᷑. Unde bene qͦq de ipso primo paren¬
te dicit᷑. Posuit illũ dñs in paradyso uoluptatis: ut oꝑaret᷑ & custodi¬
ret illum. Oꝑatur quippe qui agit bonũ qd̃ p̃cipit᷑: s quod oꝑatꝰ fu¬
custodire: ne si mentẽ eleuant bona ñ sint: quȩ non auctori militant
s elationi. De qua re ñ in ordinate agimꝰ. si ex libris lica ñ canonicis.¬
sed tam̃ ad edificationẽ eccl̃ic editis testimoniũ ꝓferamꝰ. Flearar nãq
in p̃lio elefantẽ feriens strauit: sed sub ipso quẽ extinx̃ occubuit.
Quos ergo iste significat quẽ sua uictoria opp̃ssit: nisi eos qui uitia su¬
ꝑant.s. sub ipso quẽ subigunt suꝑbiendo succũbunt: Quasi enim
sub hoste quẽ ꝓsternit morit᷑: qui de culpa quã superat eleuatus.

Expanded text:
 hominem, etc.--Pensandum magnopere est, quia bona prodesse nequeunt, si mala quae subrepunt, non caventur. Perit omne quod agitur, si non sollicite in humilitate custoditur. Unde bene quoque de ipso primo parente dicitur: Posuit eum Dominus in paradiso voluptatis, ut operaretur, et custodiret . Operatur quippe qui agit bonum quod praecipitur, sed quod operatus fucustodire. Nam si mentem elevant, bona non sunt, quia non auctori militant, sed elationi. De qua re non inordinate agimsed tamen ad aedificationem Ecclesiae editis, testimonium proferamus. Eleazar namque in praelio elephantem feriens stravit, sed sub ipso quem exstinxit occubuit . Quos ergo iste significat quem sua victoria oppressit, nisi eos qui vitia superant, sed sub ipsa quae subigunt, superbiendo succumbunt? Quasi enim sub hoste quem prosternit moritur, qui de culpa quam superat elevatur.
Abbreviated transcription (Latin):
liere. In pͥmo parente didicimꝰ qr trib modis omnẽ culpe nequitiã
ꝑpetramus. suggestione scilicie. delectatione. consensu. Primo itaq
ua. suggerit: caro se delectationi subicit. atq ad extremũ sp̃c uictus.
delectationi consencit. Unde & serpens praua suggessit: eua autem
quasi caro se delectationi subdidit: adã uero uelut sp̃c suggestione
ꝙ delectatione suꝑatus assensit. Suggestione itaa. ꝑecatu a goĩ. mnob̾ ce¬
uecta dione iuincuni: consensu etiam ligamur. Ande.aq ndam andũ nobcũ¬

Expanded text:
In primo parente didicimus, quia tribus modis omnis culpae nequitiam perpetramus, suggestione scilicet, delectatione, consensu. Primum itaquva suggerit, caro se delectationi subjicit, atque ad extremum spiritus victus delectatione consentit. Unde et serpens prava suggessit : Eva autem quasi caro se delectationi sac delectatione superatus assensit. Suggestione itaque peccatum agnoscimus, delectatione vincimur, consensu etiam ligamur. Admonendi su
Abbreviated transcription (Latin):
tenario numero: nisi sumna ꝑfectionis accipitur: Ut enim hĩ¬
manȩ rationis causas de septenario numero taceamus. que asse¬
runt quod idcirxo ꝑfectus sit. quia constat ex primo pari. & p̾
potest: certissune scimꝰ quod septenariũ numerũ scriptura sas
ꝓ ꝑpfenione ponere consueuit: unde & ĩptimo die dnm̃ recqeust
ab opib asserit. Hinc est eciã quod septimus dies in requiẽ hob
idẽ in sabbatũ datus est. Hinc ẽ quod iubeleus annus in quo ple¬
na requies exprimitur. septẽ ebdomadib consummat᷑: qui mo¬
nade adidito. nr̃e adunationis sumima impletur. Ninc est enim
qd̾ ꝓfentione septiformis gee implendi. duodecim sunt apłi ela
ente septenario quippe numero in duodenariũ surgitur. Ham
septenarius suis in se partib multiplicatus: ad duodenarium
cendite. Siuie enim quatuor ꝑ tria. siie tria ꝑ quatuor aii¬
cant̃. septem in duodecim uercuntur. Unde sc̃i apłi quia cri
decũ sunt electi ut eciã & numero ꝑfectionẽ ostenderent. q̃

Expanded text:
tenario numero, nisi summa perfectionis accipitur? Ut enim humanae rationis causas de septenario numero teceamus, quae asserunt quod idcirco perfectus sit, quia constat ex primo pari qui potest, certissime scimus quod septenarium numerum Scriptura sacra pro perfectione ponere consuevit. Unde et septimo die Dominum requievisse ab operibus asserit. Hinc est enim quod septimus dies in requiem hominibus, id est in sabbatum datus est. Hinc est quod jubileus annus in quo plena requies exprimitur, septem hebdomadibus consummatur, qui, monade addito, nostrae actionis summa impletur. Hinc est enim quod perfectione septiformis gratiae implendi duodecim sunt apostoli electi. A septenario itaque numero in duodenarium surgitur; nam septenarius suis in se partibus multiplicatus, ad duodenarium tendit. Sive enim quotuor per tria, sive tria per quatuor ducantur, septem in duodecim vertuntur. Unde et sancti apostoli decim sunt electi; ut etiam numero perfectionem ostenderent, quam
Abbreviated transcription (Latin):
paulopost factum est uesꝑe. Nequaꝗͣ sic in hac uita ꝑ exercitati¬
onem iusticie peccatum deseritur. ut in eadem iusticia incon¬
cusse maneatur: quia etiam si a cordis habitaculo culpam rec¬
titudo eliminat: ipsa tamen culpa quȩ repellit᷑. cogitationis
nr̃ȩ forib assidens. ut sibi aꝑ atur pulsat. Qđ moyses quoq¬
spualiter innuit: cum facta orporaliter tempoꝵ momenta nar¬
rauit. facta est lux: atq paulo post subiciens. factum est uesꝑe.
Creator quippe om̃ium humanȩ culpȩ prescius: tunc expressit
in tempore. quod nunc uersatur in mente. Mane quippe ad
uesꝑum ducitur: quia nimirũ lumen rectitudinis. umbra se¬
quit᷑ temptationis. Sed quia electoꝵ lux temptatione non ex¬
tinguitur. nequaꝗͣ nox. sed uesꝑa facta ꝑhibetur: quia nimi-¬
rum sepe cum temptatio in corde electoꝵ lumen iusticie abscõ

Expanded text:
paulo post: Factum est vespere. Nequaquam sic in hac vita per exercitationem justitiae peccatum deseritur, ut in eadem justitia inconcusse maneatur. Quia etsi jam a cordis habitaculo culpam rectitudo eliminat, ipsa tamen culpa quae repellitur, cogitationis nostrae foribus assidens, ut sibi aperiatur pulsat. Quod Moyses spiritaliter innuit, cum facta corporaliter temporum momenta narravit: Facta est lux, atque paulo post subjiciens, factum est vespere. Creator quippe omnium humanae culpae praescius, tunc expressit in tempore quod nunc versatur in mente. Lux quippe ad vesperum ducitur, quia nimirum lumen rectitudinis umbra sequitur tentationis. Sed quia electorum lux tentatione non exstinguitur, nequaquam nox, sed vespere facta perhibetur, quia nimirum saepe tentatio in corde rectorum lumen justiti
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc quod testatur hystoria. sic ẽ ueraciter factum: ut significaret a¬
uquid ueraciter faciendum. ser terram quippe figuratur ecellas
quo & uerbi nos pabulo reficit: & patrocimi umbraculo custodit.
que &. loquendo pascit. & opiculando procegit: ut non. soluen
herbam refectionis ꝓferat. sed etiam cum fructu opis arborem
procectionis.¬

Expanded text:
Hoc quod testatur historia sic est veraciter factum, ut significaret aliquid veraciter faciendum. Per terram quippe figuratur Ecclesia, quae et verbi nos pabulo reficit, et patrocinii umbraculo custodit, quae et loquendo pascit, et opitulando protegit, ut non solum herbam refectionis proferat, sed etiam cum fructu operis arborem protectionis
Abbreviated transcription (Latin):
iRTytes
angłice
que in
amore
lapsis suꝑbientib angłis hoc
in munere retributionis acce
perunt. ut nulla iam rubigine subripientis culpȩ mordeant᷑. ut in
sa de mundi origine hẏstoriȩ uerba testantur: cum & prius factũ
celum dicit᷑. & hoc idem postinodũ firmamentum uocatur. quia ui¬
delicet natura angłica. & pͥus subtilis est in suꝑiorib condita: & post
ne unquã potuisset cadere mirabilius confirmata. In com̃tario ie
uellent in beatitudinis luce ꝑsisterent: si autẽ nollent. eciam labi
potussent. Unde & sathan cum sequacib legionib cecidit: sed post
cius lapsum. ita confirmati sunt angłi qui ꝑstiterunt. ut cadere
om̃ino non possint. Quod bene in ipso exordio geneseos libri ex hy
storica descriptione signatum ẽ: quia creauit ds celum quod post
modum uocauit firmamentũ. Cęli ergo fuerunt hi qui prius
quia ne om̃ino iam caderent. uirtutẽ incõmutabilitatis acceꝑũt.

Expanded text:
irtutes angelice, que in amore lapsis superbientibus angelis, hoc in munere retributionis recperunt, ut nulla jam rubigine subripientis culpae mordeantur, ut in sa de mundi origine historiae verba testantur , cum et prius factum coelum dicitur, et hoc idem postmodum firmamentum vocatur, quia videlicet natura angelica et prius subtilius est in superioribus condita, et post ne unquam potuisset cadere, mirabilius confirmata. Possunt evellent, in beatitudinis luce persisterent; si autem nollent, etiam labi potuissent. Unde et Satan cum sequacibus legionibus cecidit; sed post ejus lapsum ita confirmati sunt angeli qui perstiterunt, ut cadere omnino non possint. Quod bene in ipso exordio Geneseos praesentis libri historica descriptione signatum est. Quia creavit Deus coelum quod postmodum uocauit firmamentum. Caelum ergo fuerunt hi qui prius , quia ne omnino iam caderent, uirtutem incommutabilitatis acceperunt.
Abbreviated transcription (Latin):
saluent᷑: Secreto gͦ dispensationis ordine unde sȩire
ꝑmittit᷑ iniquitas diaboli. inde pie ꝑficitur benignitas
dei: quia adu̾sarius ñr inde obtemꝑat mitibus suꝑnę
gr̃ȩ : unde exerc& iram nequissimȩ uoluntatis suȩ.

Expanded text:
serventur. Secreto ergo dispensationis ordine, unde saevire serventur. Secreto ergo dispensationis ordine, unde saevire permittitur iniquitas diaboli, inde pie perficitur benignitas Dei. Quia adversarius noster inde obtemperat nutibus supernae gratiae, unde exercet iram nequissimae voluntatis suae.
Abbreviated transcription (Latin):
qui uirtute ꝑcittimꝰ. uitio curem᷑ Nos namq uirtutũ dona
retorquemꝰ in usum uitiorum  ille uitiorum illecebras assu¬
mit in arcẽ uirtutum: & salutis statũ ꝑcutit ut seru&e. ut¬
hii qui humilitatẽ currentes fugimus. ei saltem cadentes he¬
reamus S int hȩc sciendum est: qͦd pleriq hominũ quod
in multis corruunt artius ligant᷑ Cumq eos antiquus ho¬
stis ex uno uttio ꝑcittit ut concidant: ex alio quoq illigat
ne surgant. Consider& itaq homo cũ quo aduersario bel¬
lum gerat: & si iamse in aliqͦ deliquisse ꝑpendit saltẽ add
culpam ꝑtrahi ex culpa ꝑtimescat: ut studiose uitentur
uulnera quibꝰ frequenter int̃ficit  qr ualde rarum ẽ qͦd ho¬
stis ñr electorum saluti etiã uulneribꝰ seruit E rudiendos
post paradysi claustra post tercii cęli secretaͥ ne reuelatio
nitur: ut qui elati ꝑire poterant. humiliati a ꝑditione

Expanded text:
qui virtute percutimur, vitio curemur. Nos namque virtutum dona qui virtute percutimur, vitio curemur. Nos namque virtutum dona retorquemus in usum vitiorum: ille vitiorum illecebras assumit in arcem virtutum et salutis statum percutit, ut servet; ut qui humilitatem curantis fugimus, ei saltem cadentes haereamus. Sed inter haec sciendum est quod plerique hominum quia in multis corruunt, arctius ligantur. Cumque eos antiquus hostis ex uno vitio percutit ut concidant, ex alio quoque ligat ne surgant. Consideret itaque homo cum quo adversario bellum gerat. Et si jam se in aliquo deliquisse perpendit, saltem ad culpam pertrahi ex culpa pertimescat, ut studiose vitentur vulnera, quibus frequenter interficiet: quia valde rarum est, quod hostis noster electorum saluti etiam vulneribus serviat. Ad erudiendum post paradisi claustra, post tertii coeli secreta ne revelationinitur, ut qui elati perire poterant, humiliati a perditione
Abbreviated transcription (Latin):
uulli post suꝑbiam in luxuriã corruentes: ex aꝑto casu
malum culpe latentis erubescant: & tunc etiam maiora
corrigant: cũ ꝓstrati in minimis gͣuius confunduntur:
Reos enim se int minora conspitiunt: qui se liberos inter
grauiora crediderunt: Pia gͦ dñi dispensatione laxatos
non nunqͣm malignꝰ sp̃c de culꝑa ad culpam trahet: ⁊ dũ
plus ꝑcutit. inde eum quẽ cȩꝑat amtitit: atq unde uicisse
cernitur. inde suꝑatur. Considerare lib& intra munitum
gr̃ȩ sinum : qͣnto d̾s miscdiȩ fauore nos contin& ł cce qui
de uirtute se extollit: ꝑuitium ad humilitatẽ redit. Qui
uͦ acceptis uirtitibꝰ extollitur: ñ gladios ut ita dixerim me¬
dicamento uulneratur: Quid ẽ enim uirtus: nͥ medicam̃¬
tum s & quid ẽ uitium ÷ nͥ uulnus:ᷤ Quia gͦ nos de medi¬
camento uulnꝰ facimꝰ. facit ille de uuln̾e medicamentũ: ut

Expanded text:
nnulli post superbiam in luxuriam corruentes ex aperto casu nnulli post superbiam in luxuriam corruentes ex aperto casu malum culpae latentis erubescant, et tunc etiam majora corrigant, cum prostrati in minimis gravius confunduntur. Reos enim se inter minora conspiciunt, qui se liberos inter graviora crediderunt. Pia ergo Domini dispensatione laxatus nonnunquam malignus spiritus de culpa ad culpam trahit. Et dum plus percutit, inde eum quem acceperat amittit; atque unde vicisse cernitur, inde superatur. Considerare libet intra munitum gratiae sinum, quanto Deus misericordiae favore nos continet. Ecce qui de virtute se extollit, per vitium ad humilitatem redit. Qui vero acceptis virtutibus extollitur, non gladio, sed, ut ita dixerim, medicamento vulneratur. Quid est virtus, nisi medicamentum? Et quid est vitium, nisi vulnus? Quia ergo nos de medicamento vulnus facimus, facit ille de vulnere medicamentum, ut
Abbreviated transcription (Latin):
am fȩcimꝰ: lectoris fortassȩ animꝰ mouetur: cur omnip̃c
ds̃ eos quos imꝑpetuum eligit: quos ad donorum quoq
sp̃italium culmen assumit: ilesos a corporalibꝰ uitiis nõ
custodit Unde quia satis fieri citiꝰ credimus: breuĩt res¬
pondemꝰ: Honnulli enĩ ꝑ accepta dona uirtutũ. ꝑ impen¬
sam grãm bonorum oꝑm in suꝑbiȩ uitium cadunt: s tamen
quo ceciderunt ñ agnoscunt: Proin de contͣ eos hostis antigͦ
quia iam interius dñatur: etiam exterius sȩuire ꝑmittit᷑:
ut qui in cogitatione elati sunt ꝑ carnis luxuriam ꝓster¬
nantur: Scunus aut̃e quia aliqͣndo minus ẽ in corporis
corruptione cadere: quam cogitatione tacita ex deliberata
elatione peccare S cũ minus turpis suꝑbia credit᷑: minꝰ
uitat᷑. Luxuriam uͦ eo magis erubescunt homines: quo
simul omnes turpem nouerunt. Unde fit plerumq ut ñ¬

Expanded text:
am fecimus, lectoris fortasse animus movetur cur omnipotens am fecimus, lectoris fortasse animus movetur cur omnipotens Deus eos, quos in perpetuum elegit, quos ad donorum quoque spiritualium culmen assumpsit, illaesos a corporalibus vitiis non custodit? Unde quia satisfieri citipondeamus. Nonnulli enim per accepta dona virtutum, per impensam gratiam bonorum operum in superbiae vitium cadunt; sed tamen quo ceciderint, non agnoscunt. Proinde contra eos hostis antiquus, qui jam interius dominatur, exterius etiam subire permittitur, ut qui in cogitatione elati sunt, per carnis luxuriam prosternantur. Scimus autem quia aliquando minus est in corporis corruptionem cadere, quam cogitatione tacita ex deliberata elatione peccare. Sed cum minus turpis superbia creditur, minus vitatur. Luxuriam vero eo magis erubescunt homines, quia simul omnes turpem noverunt. Unde fit plerumque ut no
Abbreviated transcription (Latin):
adiunctum ẽ de pęnitentia dauid ꝓ bersabee Ad hoc
in scriptura sacra uirorũ taliũ id est dauid & petri pec¬
cata sunt indita: ut cautela minorum sit ruina maioꝵ
Ad hoc uͦ utrorumq illic & pęnitentia insinuat᷑ & uena
ut spes ꝑeuntium. sit recuꝑatio ꝑditorum De statu gͦ
suo clauid cadente nemo suꝑbiat: de lapsu etiam suo dauid
surgentȩ nemo desper&: Ecce quã nurabilit scriptura sacra
eodem u̾bo suꝑbos premit: quo uerbo humiles leuat: Unam
namq rem gestam retulit  & diu̾so modo suꝑbos quidem
adhumilitatis formidinem: humiles uͦ ad spei fiduciam
reuocauit O inestuabile generis noui medicamentum:
qͦd uno eodemq ordine positum. & p̃mendo tumentia exsic-¬
cat: & subleuando arentia infundit: De maiorum nos
lapsu terruit: s de reparatione roborauit: Sic quippe semꝑ.
& ne ad desꝑationem corruamꝰ fulcit: S quia exigente
causa dauid ad medium deducto tanti facinoris memori¬

Expanded text:
adjunctum est: De poenitentia David pro Bethsabee. --Ad hoc in Scriptura sacra virorum talium, id est David et Petri peccata sunt indita, ut cautela minorum sit ruina majorum. Ad hoc vero utrorumque illic et poenitentia insinuatur et venia; ut spes pereuntium sit recuperatio perditorum. De statu ergo suo David cadente nemo superbiat. De lapsu etiam suo David surgente, nemo desperet. Ecce quam mirabiliter Scriptura sacra eodem verbo superbos premit, quo humiles levat. Unam namque rem gestam retulit, et diverso modo superbos quidem ad humilitatis formidinem, humiles vero ad spei fiduciam revocavit. O inaestimabile novi generis medicamentum, quod uno eodemque ordine positum, et premendo tumentia exsiccat, et sublevando arentia infundit. De majorum nos lapsu terruit, sed de reparatione roboravit. Sic quippe semperet ne ad desperationem corruamus, fulcit. Sed quia exigente causa David ad medium deducto, tanti facinoris memori
Abbreviated transcription (Latin):
m̃te conspicitur: s ipso conspectu animus ꝯcupiscentiȩ
gladio confodit᷑. Non enim dauid uriȩ ꝯuig̃e ideo stu¬
diose respexit qr concupierat: s potiꝰ ideo concupiuit qr
incaute respexit: Fit uͦ rectȩ retributionis examine: ut
qui exteriori negligent utitur interiori ocło ñ iniustȩ
cȩcctur: Sepe autem iam intrinsecus concupiscentia do¬
mitiatur: & illecebratus animꝰ ad usus suos sensus cor¬
poriꝰ confamulari more tẏrannidis exigit: suisq uolup¬
tatibus ocłos seruire compellit: atq ut ita dicã fenestͣs
luminis ad tenebras aꝑit cęcitatis: Unde sc̃i uiri cum
sinistra pulsari se delectatione sentiunt: ipsa ꝑ quȩ for¬
mȩ species ad ment̾e ingredit᷑. disciplinȩ magisterio lu¬
mina restringunt: ne prauȩ cogitationi uisio lenocina¬
ta famuletur Quȩ si umquã subtilit custodiri negligit᷑
cogitationis immunditia ꝓtinus ad oꝑationẽ transit:¬

Expanded text:
mente respicitur, sed ipso conspectu animus concupiscentiae mente respicitur, sed ipso conspectu animus concupiscentiae gladio confoditur. Non enim David Uriae conjugem ideo studiose respexit, quia concupierat, sed potius ideo concupivit, quia incaute respexit. Fit vero rectae retributionis examine, ut qui exteriori negligenter utitur, interiori oculo non injuste caecetur. Saepe autem intrinsecus concupiscentia dominatur, et illecebratus animus ad usus suos sensus corporeos famulari more tyrannidis exigit, suisque voluptatibus oculos servire compellit, atque, ut ita dicam, fenestras luminis ad tenebras aperit caecitatis. Unde sancti viri cum sinistra pulsari delectatione se sentiunt, ipsa, per quae formae species ad mentem ingreditur, disciplinae magisterio lumina restringunt, ne pravae cogitationis visio lenocinata famuletur. Quae si unquam subtiliter custodiri negligitur, cogitationis immunditia protinus ad operationem transit
Abbreviated transcription (Latin):
inuenttur: quando & ille ꝑ uitȩ culpã ꝓphetiȩ signat in¬
nocentiã: & iste ꝑ uitȩ innocentiã in ꝓphetia exprimit
culpam:  Uirtus namq sacri eloquii sic transacta nar¬
rat ut uentura exprimat: sic in factorem approbat. ut
ei in misterio contradicat: sic gesta damꝑnat : ut hȩc my¬
um de reprimendo inclinatȩ uisu concupiscentiȩ
nequa qͣm ualemus sic uiuere. ut nulla nos possit culpȩ de¬
lectatio pulsare:S aliud nolentẽ tangit: aliud consenti¬
entẽ animũ ꝑimit Sc̃i aut̃e uiri tanto uigilanti ore se cir¬
cumspectione custodiunt: qͣnto se pulsari sinistris motibͤ
piscer&: pressus ꝑ disciplinȩ magisteruũi ocłs uidere re¬
cusar&: Sicut enim sepe temptatio ꝑ oculos trahit᷑: sic ñ¬
num qͣm concepta intrinsecus compellit sibi extrinsecus
ocłos deseruire: Namq plerumq res quęlib& innocenti

Expanded text:
invenitur? quando et ille per vitae culpam, prophetiae signat ininvenitur? quando et ille per vitae culpam, prophetiae signat innocentiam, et iste per vitae innocentiaculpam? Virtus namque sacri eloquii, sic transacta narrat, ut ventura exprimat; sic in facto rem approbat, ut ei in ministerio contradicat; sic gesta damnat, ut haec myum de reprimendo illicitae visu concupiscentiae nequaquam valemus sic vivere, ut nulla nos possit culpae delectatio pulsare. Sed aliud est nolentem tangi, aliud consentientem animum perimi. Sancti autem viri tanto vigilantiores se circumspectione custodiunt, quanto se pulsari sinistris motibuspisceret, pressus disciplinae magisterio oculus videre recusaret. Sicut enim saepe tentatio per oculos trahitur, sic nonnunquam concepta intrinsecus, compellit sibi extrinsecus, oculos deservire. Nam plerumque res quaelibet innocenti
Abbreviated transcription (Latin):
dicit: qr p̃cepta dĩ ñ nisi ad exhibendũ ministeriũ sacrifi-¬
eii carnalis intelligit. Hunc tam̃ ad domũ redire nolen¬
tem ddauid ã mensam uocat : ꝙr qͣmiuis uidaicus ppłs ad
conscientiã reuerti contempnat: ei tam̃ redemptor uenies
mandata spualia p̃dicat dicens. Si crederetis moysi: crede¬
retis forsitan & michi. De me enĩ ille scripsit: Lege itaq¬
udaicus ppłs ten&. quȩ eius duunitatem loquit᷑: cui
isdem ppłs credere dedignat᷑ Unde ⁊ urias ad ioab cum
epłis ex quibꝰ occidi debeat mittit᷑: quia isdem ip̃se uidaicꝰ
ppłs legem poetat qua conuincente moriat᷑ Dum enim
mandata legis retinens implere renitit᷑: ipse nimirũ defert
udicium unde dampnetur: Quĩ gͦ ꝑfactum istud da¬
uid scelestrus: quid uria mundiꝰ dici potest:  S rursũ
ꝑ mysterium quid dauid̃ sanctius: quid uria infideliꝰ

Expanded text:
dicit, quia praecepta Dei non nisi ad exhibendum ministerium sacrifidicit, quia praecepta Dei non nisi ad exhibendum ministerium sacrificii carnalis intelligit. Hunc tamen etiam redire tem David ad mensam vocat; quia quamvis Judaicus populus ad conscientiam reverti contemnat, ei tamen Redemptor veniens mandata spiritalia praedicat, dicens: Si crederetis Moysi, crederetis forsitan et mihi, de me enim ille scripsitejus divinitatem loquitur, cui idem populus credere dedignatur. Unde et Urias ad Joab cum epistolis, ex quibus occidi debeat, mittitur, quia idem ipse Judaicus populus legem portat, qua convincente moriatur. Dum enim mandata legis retinens implere renititur, ipse nimirum defert judicium unde damnetur. Quid ergo per factum istud David scelestius? Quid Uria mundius dici potest? Sed rursum per mysterium quid David sanctius, quid Uria infidelius
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯunxit: qr uidelic& manu fortis qͦd dauid dicit᷑. in carne
redemptor apparens. dum de se sp̃ualiter loqui legẽ innotu¬
it. ꝑ hoc qͦd uixta littãm tenebatur. hanc a uidaico ppło ex¬
traneam demonstrauit: sibiq coniunxit: qi se per illam
p̃dicari declarauit. Uriaᷤ tam̃ ad domũ ire a dauid cõmo-¬
netur pedes lauare: quia incarnatus dñs ueniens iudaico
ppło p̃cepit. ut ad conscientiã redeat. & sordes oꝑm fletibus
tergat: ut sp̃ualiter mandata legis intelligat & post tan¬
tam duriciam p̃cȩptorum fonte baptismatis inueniens. ad
aquam post laborem recurrat. S urias qui archã dñi esse
sub pellibꝰ meminit: respondit qͦd domum suã intrare non
possit Ac si uidaicꝰ ppłs dicat E go mandata dĩ insacrificiis
carnalibꝰ uideo: & redire ad conscientiã ꝑ sp̃ualem intelli¬
gentiã ñ requiro Quasi enim archam dñi ẽẽ sub pellibꝰ

Expanded text:
conjunxit, quia videlicet manu fortis, quod David dicitur, in carne conjunxit, quia videlicet manu fortis, quod David dicitur, in carne Redemptor noster apparens, dum de se spiritualiter loqui legem innotuit, per hoc quod juxta litteram tenebatur, hanc a Judaico populo extraneam demonstravit, sibique conjunxit, quia se per illam praedicari declaravit. Uriam tamen ad domum ire David admonet, pedes lavare, quia incarnatus Dominus veniens, Judaico populo praecepit, ut ad conscientiam redeat, et sordes operum fletibus tergat, ut spiritualiter mandata legis intelligat, ut post tantam duritiem praeceptorum, fontem baptismatis inveniens, ad aquam post laborem recurrat. Sed Urias, qui arcam Domini esse sub pellibus meminit, respondit quod domum suam intrare non posset: ac si Judaicus populus dicat: ego mandata Dei in sacrificiis carnalibus video, et redire ad conscientiam per spiritualem intelligentiam non requiro. Quasi enim arcam esse sub pellibus
Abbreviated transcription (Latin):
audiens non solum fidelium s ipsorum quoq infidelium
ñ omnim detestet᷑: qͦd cauid in solaruũ̃ deambulans uer¬
sabeȩ uriȩ ꝯcupiuit uxorem: quẽ tam a p̃lio reu̾tentem
ire ad domũ aꝯmon&. pedes lauare: qui ꝑtinus respon¬
dit dicens Archa dei sub pellibꝰ ẽ. ⁊ ego in domo mea requi¬
escam: s Aũẽ dauid ad ꝓpriam mensam suscepit: eiq epłas
ꝑ quas mori debeat tradit Cuiꝰ aut̃e dauid in solarium
deambulans tẏpum ten&: nisi eius de quo scriptum est.
in sole posuit tabernacłm suum: Et quid ẽ bersabee ad
se ꝑducere: nisi lege litterȩ carnali ppło coniunctam sp̃u¬
ali sibi intellectu sociare.  Bersabee enim puteus đr septi
mus: qr nimirũ ꝑ cognitionẽ legis infusione sp̃ualis gr̃ȩ ꝑ
fecta nobis sapientia ministrat᷑. Qũe uͦ urias. nisi uidaicũ
daicus aute ppłs quia de accepta legis scientia extollit᷑: quasi¬
de dei luce głatur: S huic uriȩ dauid uxore abstulit: sibiq

Expanded text:
audiens non solum fidelium, sed etiam infidelium, non omnimode testatur, quod David in solario deambulans, Bersabee Uriae concupivit uxorem? Quem tamen a praelio revertentem ire ad domum admonet, et pedes lavare: qui protinus respondit dicens: arca Domini sub pellibus est, et ego in domo mea requiescam? Quem David ad mensam propriam suscepit, eique epistolas, per quas mori debebat, tradidit. Cujus autem David in solario deambulans typum tenet, nisi ejus, de quo scriptum est: in sole posuit tabernaculum suum? Et quid est Bersabee ad se perducere, nisi legem litterae carnali populo conjunctam spirituali sibi intedicitur, quia per cognationem legis infusione specialis gratiae perfecta nobis sapientia ministratur. Urias vero Judaicum daicus enim populus qui de accepta legis scientia extollitur, quasi Dei luce gloriatur. Sed huic David uxorem abstulit sibique
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ stabis suꝑ petram: cumq tͣnsibit gła mea. ponã te in
foramine petrȩ & paulopost ł ollam manum meam:
dñs: ꝑ moysen uͦ multitudo ẽ plebis isrłiticȩ figurata:
quȩ dño in tra p̃dicante non credidit Ipsa ergo in pe¬
tra stetit. t̾ga dñi transeuntis aspiciens: quia uidelic&
pꝰ passionẽ ascensionẽq dñicam. intra eccłiam deducta

Expanded text:
et stabis super petram. Cumque transibit gloria mea, ponam te in foramine petrae. Et paulo post: Tollam manum meam, Dominus, per Moysen vero multitudo est plebis Israeliticae figurata, quae Domino in terra praedicante non credidit. Ipsa ergo in petra stetit, terga Domini transeuntis aspiciens, quia videlicet post passionem ascensionemque dominicam, intra Ecclesiam deducta,
Abbreviated transcription (Latin):
scłi exterius elaborant Quã enĩ candoris sui gr̃am retine¬
r& : si byssum pluuia tanger&.  Aut quid fulgoris atq
claritatis coccus uł iacinctus ostender&ͥ si hȩc susceptus
puluis fedard .  Sit gͦ desuꝑ textura cilicii fortis ad pul
uerem: sit inferius color iacinctinus aptus ad decorem:
Ornent ȩccłiam qui solis rebꝰ sp̃ualibꝰ uacant: tegant ȩc¬
clesiam quos & labor rerum corporaliũ ñ grauat. Nequa¬
quã gͦ contra rectorem suũ exteriora agentem murmu-¬
r&: is qui uitra scãm ęccłiam iam sp̃italiter fulg&: Si
enim tu secure interiꝰ ut coccus rutilas: ciliciũ quo ꝓte¬

Expanded text:
saeculi exterius laborant. Quam enim candoris sui gratiam retinesaeculi exterius laborant. Quam enim candoris sui gratiam retineret, si byssum pluvia tangeret? Aut quid fulgoris atque claritatis coccus vel hyacinthus ostenderet, si haec susceptus pulvis foedaret? Sit ergo desuper tectura cilicii fortis ad pulverem, sit inferius color hyacinthinus aptus ad decorem. Ornent Ecclesiam, qui solis rebus spiritualibus vacant, tegant Ecclesiam quos et labor rerum corporalium non gravat. Nequaquam ergo contra rectorem suum exteriora agentem murmuret is qui intra sanctam Ecclesiam jam spiritualiter fulget. Si enim tu secure interius, ut coccus rutilas, cilicium quo prote
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ ꝑ pelles i cilicia quibꝰ tabernaculum tegitur. nͥ grossas
hominum mentes accipimꝰ : quȩ ali qͣndo in eccłia occulto
di uidicio quãuis durȩ sint p̃feruntur⁊  Quȩ quia ser¬
uire curis temꝑalibꝰ non timent: oportet ut temptatio¬
num uentos ⁊ pluuias de huiꝰ mundi contrarietatibus
portent. Quid uͦ ꝑiacunctum. coccum. byssumq signat᷑:
nͥ scorum uita tenera. s clara:  Quȩ dũ caute in tab̃nacło
sub ciliciis & pellibꝰ abscondit᷑: sua ei integra pulchritudo
seruatur Ut enĩ in interiora tab̃nacłi byssus fulgeat: coec
chorusc&: iacinctus ceruleo colore resplendeat: desuꝑ pel¬
les ⁊ cilicia ymbres. uentos. & puluerem portant: Qui gͥ
magnis uirtutibꝰ in sc̃ę eccłiȩ sinu ꝓficiunt. p̃positorum
suorum uitam despicere ñ d̃ebent. cum uacare eos rebus¬
exterioribꝰ uident: quia hoc qͦd ipsi securi intima pene¬
trant. ex illorũ adiumento est. qui contra ꝓcellas huiᷤ

Expanded text:
per pelles et cilicia quibus tabernaculum tegitur, nisi grossas hominum mentes accipimus, quae aliquando in Ecclesia, occulto Dei judicio, quamvis durae sint, praeferuntur? Quae quia servire curis temporalibus non timent, oportet ut tentationum ventos et pluvias de hujus mundi contrarietatibus portent. Quid vero per hyacinthum, coccum, byssumque signatur, sanctorum vita tenera, sed clara? Quae dum caute in tabernaculo sub ciliciis et pellibus absconditur, sua integra pulchritudo servatur. Ut enim in interiora tabernaculi byssus fulgeat, coccus coruscet, hyacinthus caeruleo colore resplendeat; desuper pelles et cilicia, imbres, ventos, et pulverem portant. Quae igitur magnis virtutibus in sanctae Ecclessuorum vitam despicere non debent, cum vacare eos exterioribus curis vident; quia hoc quod ipsi securi intima penetrant, ex illorum adjumento est qui contra procellas hujus
Abbreviated transcription (Latin):
adiunctum ẽ: Parabis ⁊ acetabula. ac fialas. thuribula.⁊
eyathos: in quibꝰ offerenda sunt libamina. Quid ꝑ fialas¬
⁊ cẏathos: nisi ĩnsura p̃dicationis accipit᷑  Quia oport&
ut exhortationis grã. singulis uixta capacitatẽ ingenii cõ¬
feratur. Deb & enim subtilit̾ is qui doc& ꝑspicere: ne plꝰ
studeat qͣm ab audiente capttur p̃dicare: deb& ad infir¬
mitatẽ audienturm sem & ipsum contrabendo conscendẽ:
ne dum parius sublimia & lccirco non ꝓfutura loquit᷑.
se magis cur& ostendere. quã auditoribꝰ ꝓdesse: Iubente
aute año non solum fialȩ ad mensam tabernaculi: s etiã
cyati p̃parantur Quidd enĩ ꝑfialas: nͥ larga p̃dicatio. ᷤ¬
Quid uero ꝑ eyatos: nisi minima ac tenius de dño locu¬
bencia sunt. magna & archana quȩ debrient: s etiam par¬
ua &e subtilia quȩ quasi ꝑ gustum noticiã p̃stent. In exposit̾

Expanded text:
ioni. « Parabis acetabula et phialas, thuribula ac cyathos, in quibus offerenda sunt libamina, ex a cyathos, nisi mensura praedicationis accipitur, qua oportet ut exhortationis gratia singulis juxta capacitatem ingenii conferatur? Debet enim is subtiliter qui docet perspicere ne plus studeat quam ab audiente capiatur, praedicare. Debet et ad infirmitatem audientium semetipsum contrahendo descendere, ne dum parvis sse magis curet ostendere, quam auditoribus prodesse. Jubente autem Domino, non solum phialae ad mensam tabernaculi, sed etiam cyathi praeparantur . Quid enim per phialas nisi larga praedicatio, quid vero per cyathos nisi minima et tenuis de Deo locubenda sunt magna et arcana quae debriant, sed etiam parva et subtilia quae quasi per gustum notitiam
Abbreviated transcription (Latin):
uident: dicat p̃dicator egregius. quia semꝑ uidere desi¬
derant Ne enim sit in desiderio anxictas. desidantes sati¬
antur: ne autem sit insatictate fastidium satiati deside¬
rant: Ee desid̾ant gͥ sine labore: quia desidium satietas
comitatur: ⁊ satiantur sine fastidio: quia ipsa satietas ex
desiio semꝑ accendit᷑. Sic quoq erimus ⁊ nos: qͣndo ad
ipsum fontem uitȩ uenerimꝰ Erit nobis delectabilit im¬
pressa sitis simul atq satietas. S longe abest a siti neces¬
sitas  longe a satietate fastidium: qr ⁊ sitientes satiabi¬
mur: & satiati sitiemꝰ: Nidebimꝰ igitur dñm ipsum¬
qui erit p̃miũ laboris ñri: ut post mortalitatis huius
tenebras accensa etus luce gaudeamꝰ: In exposit̾ libri
D

Expanded text:
vident; dicat praedicator egregius: Quia semper videre desivident; dicat praedicator egregius: Quia semper videre desiderant. Ne enim sit in desiderio anxietas, desiderantes satiantur; ne autem sit in satietate fastidium, satiati desiderant. Et desiderant igitur sine labore, quia desiderium satietas comitatur; et satiantur sine fastidio, quia ipsa satietas ex desiderio semper accenditur. Sic quoque et nos erimus quando ad ipsum fontem vitae venerimus. Erit nobis delectabiliter impressa sitis simul atque satietas. Sed longe abest ab ista siti necessitas, longe a satietate fastidium, quia et sitientes satiabimur, et satiati sitiemus. Videbimus igitur Deum, ipsumque erit praemium laboris nostri, ut post mortalitatis hujus tenebras, accessa ejus luce gaudeamus. 92. Quo sensu D
Abbreviated transcription (Latin):
lus dicit: Nunc uidemꝰ ꝑspeculum in enigmate : tunc aũ
facie ad faciem: Nc̃ eognosco ex parte: tunc aut̃e cognosc̃ã.
catorem dicit᷑ in quẽ desiderant angeli ꝓspicere: sunt
nonnulli qui nequaqͣm dm̃ uidere uel angelos suspican¬
geli eorum in cęlis semꝑ uident faciem patris mei qͥ in cęlis
est: Nunquid gͦ aliud ueritas  aliud p̃dicator insonat
ueritatis: s S si sententia utraq confertur: quia sibi ne¬
quaqͣm discord& agnoscit᷑. Dm̃ quippe angłi ⁊ uident
antur: desiderium sine fructu anxietatẽ habet. ⁊ an
xietas pęnam: Beati uͦ angłi ab omni pena anxietatis
longe sunt: q: nunqͣm simul pęna & beatitudo ꝯuenuutt:
Rursum cũ eos dicimꝰ dei uisigne satiari. qr ⁊ psalmista
att. satiabor dum manifestabit᷑ gła tua: considerandũ¬
est nobis. qm̃ satietatem sol& fastidium subsequi Ut
gͦ recte utraq sibi ꝯueniant: dicat ueritas quia semꝑ

Expanded text:
lus dicit: « Nunc videmus in speculo per aenigmata, tunc autem lus dicit: « Nunc videmus in speculo per aenigmata, tunc autem facie ad faciem; nunc cognosco ex parte, tunc cogcatorem dicitur: In quem desiderant angeli prospicere, sunt nonnulli qui nequaquam Deum videre vel angelos suspicangeli eorum in coelis semper vident faciem Patris mei, qui in coelis est . Nunquid ergo aliud veritas, aliud praedicator insonat veritatis? Sed si sententia utraque conferatur, quia sibi nequaquam discordet, cognoscitur. Deum quippe angeli et vident antur, desxietas poenam. Beati vero angeli ab omni poena anxietatis longe sunt, quia nunquam simul poena et beatitudo conveniunt. Rursum cum eos dicimus Dei visione satiari, quia et Psalmista ait: Satiabor dum manifestabitur gloria tua , considerandum nobis est quoniam satietatem solet fastidium subsequi. Ut ergo recte sibi utraque conveniant, dicat veritas: Quia semper
Abbreviated transcription (Latin):
qius sapientiã quȩ as̃ ẽ uid&. huic uitȩ funditꝰ morit᷑¬
ne iam eius amore teneat᷑ Nullus quippe eam uidit. qui
intentione cordis. uł effectu oꝑis. ab huuis uttę delectationi¬
bus tota m̃te separatur: Nemo gͦ dm spualiter uidit: ⁊ mũ¬
qui dicerent. dm̃ etiã in illa regione beatitudinis in clari-¬
tate quidem sua conspici: s in natira minime uideri.
Quos nimirum minor inquisitionis subtilitas fefellit.
Neq enim illi simplici & in comutabili essentiȩ aliuã est
claritas. alud nat᷑a: s ipsa ei natura sua cdaritas. ipsa cla¬
ritas natura ẽ. Quia ⁊ enĩ dilectoribꝰ sius hȩc dĩ sapientia
se qͣndoq ostender&: ipse pollicetur dicens. Qui diligit
me diligetur a patre meo: ⁊ ego diligam eum. & manifesta¬
bo ei me ipsum: Acsi patent̃ dicat Qui in ur̃a me cer¬
tis: restat ut in mea me natura uideatis. Hinc rursum
ait. Beati mundo corde: qm̃ ipsi dm̃ uidebunt. Hinc pau¬

Expanded text:
s sapientiam, quae Deus est, videt, huic vitae funditus moritne jam ejus amore teneatur. Nullus quippe eam vidit, qui intentione cordis, vel effectu operis ab hujus vitae delectationibus tota mente separatur. qui Deum dicerent etiam in illa regione beatitudinis in claritate quidem sua conspici, sed in natura minime videri, quos nimirum minor inquisitionis subtilitas fefellit. Neque enim illi simplici et incommutabili essentiae aliud est claritas, aliud natura, sed ipsa natura sua claritas ipsa claritas natura est. Quod enim suis dilectoribus haec Dei sapientia se quandoque ostenderet ipse pollicetur dicens: Qui diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum, et manifestabo ei meipsum. Ac si patenter dicat: Qui in vestra me cernitis, rait: « Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . » Hinc Pau
Abbreviated transcription (Latin):
modum angłi gladium p̃ce cõpescuit. p̾rius plorans. ⁊ eiu¬
lans nudis pedibus filium fugit: & quousq ꝑpetrati faci¬
noris ultionẽ ad plenum reciꝑet: iram d̃i nequaqͣm ualuit
ꝓsem& ipso temꝑare Hinc helyas ut sicit homo parũ aliqͥd
quasi de diuina animadusione sentir&: qui u̾bo cȩlos
aꝑuit ante indignationẽ mulieris territus ꝑ desertum
sugit: & ꝓ sem& ipso infirmat᷑ in formidinem. qui furorẽ
dei placat aliis ꝑ intuentionẽ Irȩ gͥ dei ⁊ resisti ual& q̃n
ipse qui irascitur opitulatur: & resisti omino non ual&e.
quando se & ad uluiscendũ excitat. & ipse precem quȩ ei

Expanded text:
modum angeli gladium prece compescuit, prius plorans et ejumodum angeli gladium prece compescuit, prius plorans et ejulans nudis pedibus filium fugit, et quousque perpetrati facinoris ultionem ad plenum reciperet iram Dei nequaquam valuit pro semetipso temperare. Hinc Elias, etsi ut homo parum aliquid quasi de divina animadversione sentiret, qui verbo coelos aperuit, ante indignationem mulieris territus per desertum fugit et pro semetipso infirmatus est in formidinem, qui furorem Dei placat aliis per interventionem. Irae igitur Dei resisti valet, quando ipse qui iratus est, opitulatur, et resisti omnino non valet, quando se ad ulciscendum excitat, et ipse precem quae ei
Abbreviated transcription (Latin):
cũ multos sepe restitisse exemplis existentibꝰ demonstrat᷑:
S si subtiliter ⁊ beati iob eloquia ⁊ illorum facta pensa¬
mus: & uerum cognoscimus. quia diuinȩ irȩ ñ resistit᷑:
& uerum quia multi sepe restiterunt: Cum uͦ suꝑna in¬
dignatio sese ut ita dixerim medullitus mou&ͥ hanc op
tio õbicit. cum semel d̾s aliquid ab intimis irascendo dis-¬
ponit Hinc est enĩ quod moyses qui reatum totiꝰ plebis
apud dm̃ suis p̃cibus tersit. dumq se obicem obtulit. di¬
uinȩ iracundiȩ uim placauit: ad petram oreb ueniens:i
ꝓaquȩ exhibitione diffidens. reꝓmissionis t̃ram ingredi
dño irascente ñ potuit Et sepe de hac re affligiturͥ sepe
desidio se excitante turbatur: ⁊ dispositȩ ultionis iracun¬
diam repellere a sem& ipso ñ ualuit: qui hanc uolente
dño ⁊ appło amouit. Hinc dauid quia ꝓstrata plebe post¬

Expanded text:
cum multos saepe restitisse exemplis existentibus demonstratur? cum multos saepe restitisse exemplis existentibus demonstratur? Sed si subtiliter et beati Job eloquia et illorum facta pensemus, et verum cognoscimus quia divinae irae non resistitur; et verum quia multi saepe restiterunt. Namque pleridignatio sese, ut ita dixerim, medullitus movet. Quae dutio objicit, cum semel Deus aliquid ab intimis irascendo disponit. Hinc est enim quod Moyses, qui reatum totius plebis apud Deum suis precibus tersit, dumque se obicem obtulit, divinae iracundiae vim placavit : ad petram Oreb veniens, et pro aquae exhibitione diffidens, repromissionis terram ingredi, Domino irascente, non potuit. Et desiderio se excitante turbatur, et dispositae ultionis iracundiam repellere a semetipso non valuit, qui hanc volente Domino et a populo, amovit. Hinc David quia prostrata plebe post
Abbreviated transcription (Latin):
multos indignationi suꝑnȩ animadu̾sionis obuiasse
eloquia diuina testentur An non ire dĩ aaron restitit.
cum int̃ uiuentes ac mortuos thuribulum sumpsit. atq
animadu̾sionis ignẽ incensi fumo temperauit:  An ñ
ire dei isdem moyses restitit᷑ qui ꝓ cadente ppło erectus
ipsum suꝑnȩ ꝑcussionis impetum mortis suȩ oblatione
restrinxit dicens : dimitte illis hanc noxam. alioquin
dele me de libro quẽ scripsisti:  An ñ finees ire dĩ restitit¬
qui luxuriantes cum alienigenis in ipso cottu trucidã
relum suũ diuinȩ indignatiõi obtulit. ⁊ furorẽ gladio
placauit:  An non dauid irȩ dĩ restitit: qui angło ferien¬
ti se offerens. placationis grãm & ante tempus ꝓpositum
exegit:  An non helyas irę dei restitit: qui longo iam temꝑe
terra arente subductas de cęlo pluiuas uerbo reuocauit:ᷤᷤ
Quomodo gͥ diumnȩ irȩ nullum posse resistere dicitur:

Expanded text:
multos indignationi supernae animadversionis obviasse multos indignationi supernae animadversionis obviasse eloquia divina testentur. Annon irae Dcum inter viventes ac mortuos thuribulum sumpsit , atque animadversionis ignem incensi fumo temperavit? An non irae Dei Moyses restitit, qui, pro cadente populo erectus, ipsum supernae percussionis impetum mortis suae oblatione restrinxit, dicens: Dimitte illis hanc noxam; alioqui dele me de libro tuo, quem scripsisti ? An non irae Dequi luxuriantes cum alienigenis in ipso coitu trucidans, zelum suum divinae indignationi obtulit, et furorem gladio placavit ? Annon David irae Dei restitit, qui angelo ferienti se offerens, placationis gratiam et ante tempus propositum exigit ? Annon Elias irae Dei restitit, qui longo jam tempore terrae aridae subductas de coelo pluvias verbo revocavit ? Quomodo igitur divinae irae nullum posse resistere dicitur,