comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gen̾is innocescit Sic̃ enĩ ext̾ior facies pat̾ne gen̾ositatis p̃ten¬
dit indiciũ. et ibi ł pulcͥtũdo. ł deforinitas genicoris traiec¬
ta ẽ: ut cẽ ex uultu intelligas. utrũ nat̾ał. an adult̾inus sit filiꝰ.
ita in moribꝰ euidñtissimũ ẽ Si u̾itatis et iusticie liniam̃tai¬
mitantia exẽplar diuinũ. ad cuiꝰ inspectionẽ oĩs pułc̾tudo et
honestas depingit᷑. illã formã celestẽ exp̃sserint. hunc ẽẽ filiũ
dĩ et ħedem. quẽ a pat̾na bonitate ñ degenerẽ iudices: hima¬
go. in aĩa ñ in carne ẽ Nec corꝑis ẽ honor iste: s sp̃c̃ Ex plodi

Expanded text:
ositatis praetendit indicium, et ibi vel pulchritudo, vel deformitas genitoris trajecta est, ut etiam ex vultu intelligas utrum naturalis an adulterinus sit filius, ita in moribus evidentissimum est, si veritatis et justitiae lineamenta imitantia exemplar divinum, ad cujus inspectionem omnis pulchritudo et honestas depingitur, illam formam coelestem expresserint, hunc esse Dei Filium et haeredem, quem a paterna bonitate non degenerem indices. Haec imago in anima, non in carn
Abbreviated transcription (Latin):
pacitas Condidit itaq artifex sapientia duo luminaria magna:
tas. nec errandi locũ. aut ignorandi. aut ꝑu̾cendi uerũ. ħeticoꝵ
haberet impietas: Conueniunt sane in unũ nat᷑e et legis dec̾ta.
sed maiꝰ pondꝰ ẽ. ubi doccor ẽ ds̃: qͣm ubi inqͥsitor ẽ animus:
Moysi in monte sẏna date st̃ tabule lapidee. scͥpte digito dĩ:¬

Expanded text:
pacitas. Condidit itaque sapientia duo luminaria magna, pacitas. Condidit itaque sapientia duo luminaria magna, tas, nec errandi locum, aut ignorandi, aut pervertendi verum haereticorum haberet impietas. Conveniunt sane in unum naturae et legis decreta: sed majus pondus est, ubi doctor est Deus, quam ubi inquisitor est animus. Moysi in monte Sina datae sunt tabulae lapideae scriptae digito D
Abbreviated transcription (Latin):
de uirore fid̾i. ad fastigiũ spei. et ad ipsũ culm̃ ꝑueniunt cari¬
tatis. radicati sic̃ arbores bone in xͦ. et fructificantes scd̃m m̃su¬
rã donationis eiꝰ imusqͥsq in gen̾e suo: Noĩe ħbarũ uiridiũ:
simplices et humiles posst̃ intelligi: Arboꝵ uero ꝓceritas: sub¬
limioris sapientie expͥmit dignitatẽ : Lignũ sapientie et lig¬
nũ scĩe. et lignũ uite. q̃ in hac scͥptura inueniunt᷑. nos ħ sp̃ua¬
lit̾ intellig̾e ꝑsuadñt: licet fundam̃tũ lit̾te ñ auellant:
Ił sp̃ualis et inusibił c̾ature. q̃ ẽ qiͣ pͥma huuis mundi dies.
illuminante m̃tẽ u̾bo dĩ intelligibili rõne cognita ẽ: Sed
oportebat ut eandẽ lucẽ intellectꝰ. lux copiosior ipsius u̾itatis. ui¬
uatioribꝰ docum̃tis acc̃nd̾et. et acutiora et subtiliora ꝑ se dictaret
dogmata u̾itas. qͣm hũai ingenii ł rõnis ꝑse posset experiri ca¬

Expanded text:
de virore fidei, ad fastigium spei, et ad ipsum culmen perveniunt charide virore fidei, ad fastigium spei, et ad ipsum culmen perveniunt charitatis, radicati sicut arbores bonae in Christo, et fructificantes secundum mensuram donationis ejus, unusquisque in genere suo. Nomine herbarum viridium simplices et humiles possunt intelligi; arborum vero proceritas sublimioris sapientiae exprimit dignitatem, lignum sapientiae, et lignum scientiae, et lignum vitae, quae in hac Scriptura inveniuntur, nos haec spiritaliter intelligere persuadent, licet fundamentum litterae non avellant. visibilis et invisibilis creaturae, quae est quasi prima hujus mundi dies, illuminante mentem Verbo Dei, intelligibili ratione cognita est. Sed oportebat ut eamdem lucem intellectus lux copiosior ipsius veritatis vivacioribus documentis accenderet, et acutiora et subtiliora per se dictaret dogmata veritas, quam humani ingenii vel rationis per se posset experiri ca
Abbreviated transcription (Latin):
ad eiꝰ flatum infectus c̃tabuit : armis penitñtie accinetꝰ. fortior
securiorq surrex̃. et exꝑtus ad missi turpitudinẽ. hostẽ sugge¬
storẽ. et se c̃sentaneũ mira indignatiõe exhorruit. et rursũ
cautior et munitior: ad c̃flictũ accessit: Profugati itaq et re¬
pulsi. ad se ipsos c̃u̾tunt᷑. et in maris sui salsugine. ħ ẽ ꝓpria
cruciant᷑ inuidia. et inefficacis malicie dolore tabesct Hoc ẽ ma¬
re magnũ et spaciosũ. in quo st̃ reptilia quoꝵ ñ ẽ numerus. in
quo draco ille antiquꝰ. qͣi cete immensũ ꝑ ambulat. cui auctore
ñ destruit᷑. sed ꝓbat᷑ Et recedñtibus tẽptam̃tis oĩq sp̃uali neqͥ¬
cia. qͣi intͣ suum pelagꝰ recollecta. exsiccatis paludib uolupta¬
tũ. t̾ra fecunda. herbã uirentẽ. et ligna fructifera uitalibꝰ gͥmi¬
nat inc̾mentis: Quia a cordibꝰ electoꝵ abstersa pecc̃i illuuie.

Expanded text:
ad ejus flatum infectus contabuit, armis poenitentiae accinctus fortior ad ejus flatum infectus contabuit, armis poenitentiae accinctus fortior securiorque surrexit, et expertus admissi turpitudinem, hostem suggestorem et se consentaneum mira indignatione exhorruit, et rursum cautior et munitior ad conflictus accessit. Profligati itaque et repulsi ad seipsos convertuntur, et in maris sui salsugine, hoc est propria cruciantur invidia, et inefficacis malitiae dolore tabescunt, hoc est mare magnum et spatiosum in quo sunt reptilia quorum non est numerus, in quo draco ille antiquus quasi cete immensum perambulat, cui auctore non destruitur, sed probatur, et recedentibus tentamentis omnique spirituali nequitia quasi intra suum pelagus recollecta, exsiccatis paludibus voluptatum, terra fecunda herbam virentem et ligna fructifera talibus germinat incrementis: qui a cordibus electorum abstersa peccati illuvie
Abbreviated transcription (Latin):
relãbit qd̾ euomuit Et nicħ uiriũ ht̃ illa malicia. nicħ effe¬
tus illa uesania. nͥ quantũ ł ad ꝓbandũ. ł ad pumendũ iustos
ł iniustos. iusticia diuina ꝑmittit: habent et ipsi sub pͥncipe de¬
monioꝵ leges officioꝵ. et minist̾ia distributa. et quantũ indrul
litant. et eg̃diunt᷑ et circũ eunt. et suscitant rẽpestates. ab scos¬
dunt laq̃os. tendt̃ muscipłas. et exqͥsitis artibꝰ modo i uołntiã.
mꝰ simulationẽ intentant: Esuadent et suggert̃ c̃sili. toreiᷤ
In quaꝵ potiꝰ potestate et uoluntate ẽ. in forma crucis et san¬
gͥne agni resiste̾. et c̃fusũ et uictũ repelłe in gehennã: Et ex ꝓ¬
priis illusioĩbꝰ qͥbꝰ seruos dĩ irritat et appetit. ipse reꝑcutit᷑
et illudit᷑ Fit ꝙ ipse occasio corone et głie. qͥbꝰ eẽ uoluit tͣusgre¬
ssionis laqueus et ruine: Sed et si aliquando p̃destinatoꝵ aliqͥ

Expanded text:
relambit quod evomuit, et nihil virium habet illa malitia, nihil efferelambit quod evomuit, et nihil virium habet illa malitia, nihil effectus illa vesania, nisi quantum vel ad probandum, vel ad puniendum justos vel injustos justitia divina permittit. Habent et ipsi sub principe daemoniorum leges officiorum et ministeria distributa, et quantum indulglitant et egrediuntur, et circumeunt, et suscitant tempestates, abscondunt laqueos, tendunt muscipulas, et exquisitis artibus modo violentiam, modo simulationem intentant. Persuadent et suggerunt consiliatores in quarum potestate potius et voluntate est in forma crucis et sanguine agni resistere, et confusum et victum repellere in gehennam. Et ex propriis illusionibus quibus servos Dei irritat et appetit, ipse repercutitur et illiditur, fitque ipse occasio coronae et gloriae quibus esse voluit transgressionis laqueus et ruinae. Sed et si aliquando praedestinatorum aliquis
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩum. angłos fuisse. ⁊ rursũ in angłos reu̾suras. et restitut¬
one angłos et demones. ⁊ om̃s hoĩes siue xp̃ianos siue gñtiles.
siue catholicos. siue ħeticos equales fore. et it̾m aias ad noua cor¬
ta impia et nefaria. q̃ et̃ replicare ẽ cͥminis Ditatu demonũ pͦda¬
e gͥ detrusis in inferiores partes malignis sp̃ibꝰ. si eadẽ paqũ.¬
ssim conu̾satio demonũ ẽet ⁊ hoĩum. lib̾ et freqñtatꝰ acce¬
ssus ⁊ conflictus assiduus hõi ẽẽt in uige et ꝑtinax scanda¬
lum. et nulla pacis forma eẽt. uͥ indefessa infestatio urg̾et.
seorsũ pars reꝓba impetꝰ importunos. qi amarissimos fluctꝰ
p̃fixis tminis. dõ p̃cipiente. intͣ se collid̾e coacta ẽ Et dictũ ẽ
erat sedebo in monte testam̃ti. ero simił altissimo: iã neq in
gregẽ porcoꝵ audet intͣre nͥ ꝑmissus. s capistrata c̾uice. hac
atꝙ illac. qnͣtũ cathene longitudo attingit. spumans et fi mñs

Expanded text:
tutione angelos et daemones, et omnes homines sive Christianos, sive gentiles, sive catholicos, sive haereticos aequales fore, et iterum animas ad nova corta impia et nefaria quae etiam replicare criminis est. Ne igitur detrusis in has inferiores partes malignis spiritibus, si eadem passim conversatio daemonum esset hominum, liber et frequentatus accessus, et conflictus assiduus homini esset in juge et pertinax scandalum, et nulla pacis forma esset, ubi indefessa infestatio urgeret, seorsum pars reproba impetus importunos quasi amarissimos fluctus praefixis terminis Deo praecipiente intra se collidere coacta est, et dictum est debo in monte testamenti, ero similis Altissimo ; jam neque in gregem porcorum audet intrare nisi permissus ; sed capistrata cervice hac atque illac quantum catenae longitudo attingit, spumans et fremens
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥetatẽ nat᷑e. ad uniu̾sitatẽ rerũ q̃dã sit ei cognatio. et affini¬
tas multiplex. Intueri possumus in hoĩe uelut quẽdã alt̾m m̃ũ¬
dum. totũ in exiguo. e celo t̾raq ẽmixtũ. habñtẽ sub se uisibilẽ
c̾aturã. suꝑp̃ se inuisibilẽ: Et in uniꝰ m̃tis angustia. uniu̾sitatiᷤᷤ
semina ẽplectentẽ: Mens in eo qͣi qd̾dã diuinitatis in signe: sub¬
ditos aptat. et dispñsat affectus : habet de celesti nat̾a sapienti¬
am et intellectũ. c̃siliũ et ẽstantiã. scientiã et pietatẽ. et castũ
eo sp̃s est : inde ẽ Ibi ẽ exemplar. ad cuiꝰ formã sensũ acuit.
meres c̃ponit. aptat sc̃imoniã: ordinat caritatẽ: Scd̾ illã
naturã. paulominor quã angłi ꝓpt̾ carnẽ passibilẽ: ñ ignorat
qͥa ex hac c̃municationis sue diuersitate aliqñ lib̾abit᷑. et rur

Expanded text:
etatem naturae ad universitatem rerum quaedam sit ei cognatio et affinitas multiplex. Intueri possumus in homine velut quemdam alterum mundum, totum in exiguo, e coelo terraque commistum, habentem sub se visibilem creaturam, supra se invisibilem, in unius mentis angustia, universitatis semina complectentem. Mens in eo quasi quoddam divinitatis insigne, subditos aptat et dispensat affectus. Habet de coelesti natura sapientiam et intellectum, consilium et scientiam, constantiam et pietanobis est, inde est: ibi exemplar est ad cujus formam homo sensum acuit, mores componit, aptat sanctimoniam, ordinat charitatem. Secundum illam naturam, paulo minor quam angeli propter carnem passibilem, non ignorat, quia ex conjunctionis suae diversitate aliquando liberabi
Abbreviated transcription (Latin):
de u̾bo. conciliat u̾bũ: Nefas ẽ muta eẽ eccłie gaudia. ubi imple¬
te nos u̾bo. hoc habemꝰ in m̃te: qd̾ mat̾ in utero Et ipsũ qͥd̃
unigenitũ dĩ ꝑatͥs. ipsa pͥus mentȩ concepit: qͣm carne. eũ sa¬
lutata ab angło: credidit sibi mane integͥatis ꝓpositĩ:: et nas¬
ei ex se sẽm scõrũ: Qͥa et hoc acceꝑat cęlitꝰ int̾imatii. qd̾ ñ ẽ
apd dm̃ impossibile ome uerbũ: In huiꝰ beatitudi.:i conm¬
accessũ iã hõ habet ad dm̃. ubi modiaorẽ cause sue iliũ ht̃
ante patrẽ : ⁊ aute filiũ matrẽ: Xyc. nudato lat̾e pad̾ eiter¬
dit latus et uuln̾a: maria xp̃o pẽccus et uba. Hec pec at uli
modo repulsa. ubi concurre et ꝑoraꝵ: cniii lingua diPriꝰ.
hec clem̃tie munuñta: et caritats usigina: Diuidt᷑ coiã
patre inter se mat̾ et filiꝰ: i ieiatis cñi ia. ⁊ ueris alrgatio

Expanded text:
de Verbo conciliat verbum. Nec fas est muta esse gaudia Ecclesiae, ubi, implede Verbo conciliat verbum. Nec fas est muta esse gaudia Ecclesiae, ubi, implente nos Verbo, hoc habemus in mente quod mater in utero. Et ipsum quidem Unigenitum Patris ipsa prius mente concepit quam carne. Salutata ab angelo credidit sibi manere virginitatis propositum, et nasci ex se Sanctum sanctorum, quia et hoc acceperat coelitus intimatum, quod non esset apud Deum impossibile omne verbum . In hujus beatitudinis commum jam habet homo ad Deum, ubi mediatorem causae suae Filium habet ante Patrem, et ante Filium matrem. Christus, nudato latere, Patri ostendit latus et vulnera; Maria Christo pectus et ubera; nec potest ullo modo esse repulsa, ubi concurrunt et orant omni lingua disertius haec elementiae monumenta et charitatis insignia. Dividunt coram Pa
Abbreviated transcription (Latin):
qui pot̾o. Qͥa uere in laudibus eius
mod ulandis. ñ inuenit᷑ ẽueniens orga¬
nũ. et hebes ẽ cuuiscũq subtilitatis
ingeniũ Cũ enĩ debite uen̾ationis
sumina. ad.xp̃m respiciat: ex cuiꝰ ple¬
nitudine roratũ ẽ desuꝑ qd̾ maria
p̃dicatur gr̃a plena: manifestũ ẽ. indiuiduã ẽe matris et fi¬
in głiã. ⁊ cõmune ẽẽ utͥusq p̃coniũ: cuiꝰ definitio omnẽ supe¬
rat intellectũ Qͥa et si illd̾ antiquũ c̃siliũ qd̾ de incarnato
huiꝰ tã insolite actionis modũ. quia res miracłi ẽ. et ordinẽ
ectii ancipiti Qͥa et stuporis est maiestas oꝑis: et ingratiui¬
dinis. p̃terire silentio laudes auctoris Res mira et maudita:
Mat̃ uͥgo. Uerbũ caro. Ds̃ homo. Qͥs intã celebri miracło sile¬
at : Item qͥs ħ p̃d̾icare sufficiat: Scimꝰ qͥder suꝑ nos e̾ẽ ħ agẽ¬
di. sed illa in cuiꝰ seĩssimo ut̾o uerbũ caro factum ẽ : locut̃uri

Expanded text:
qui potero, quia vere in laudibus ejus modulandis non invenitur conveniens organum et hebes est cujuscunque subtilitatis ingenium. Cum enim debitae venerationis summa ad Christum respiciat, ex cujus plenitudine roratum est desuper quod Maria praedicatur gratia plena , manifestum est individuam esse matris et filii gloriam, et commune esse utriusque praeconium, cujus definitio omnem superat intellectum. Quia et si illud antiquum consilium de incarnato hujus tam insolitae actionis modum quia res miraculi est et ordinemipiti affectu, quia et stupori est majestas operis, et ingratitudinis foret praeterire silentio laudes auctoris. Res mira et inaudita! Mater virgo, Verbum caro, Deus homo: quis in tam celebri miraculo sileat? item quis haec praedicare sufficiat? Scimus quidem supra nos esse hoc aggredi; sed illa in cujus sacratissimo utero Verbum caro factum est, locuturis
Abbreviated transcription (Latin):
uenirent᷑ ĩmunes. reliquis ueniã impetͣsset: ñ tñ ad saluta¬
noratur Annuntiato xp̃o: salutationes incipiunt: Et iã
ꝓrrimo iħu qͥ ẽ saluator mnundi. salute ñ longe positatu̾hũ
sc̃e spei. u̾bũ incolumitatis et restitucioĩs nr̃e de ceł adt̾¬
ras defert᷑: Iam hoc u̾bũ pͥus rarũ: om̃ino incip̃ freq̃ntari:
Salutat angłs mariã: Nec multo pt᷑ : elisabeth occurrit.
et iꝑsa salutans: et ꝓpħans : Salutant angłi pꝰt resurrecti¬
onẽ sc̃ãs mulieres: Salutat ipse xp̃e discipulos: Demiq ⁊
morans exultans ohseruat eccłia : Inuenta ẽ in xp̃o ꝑpes le¬
titia. et salutis et̾ne medicamina ꝑ ipsũ st̃ nob̃ in peniten¬
tie balsamis designata. Maria lingua syriaca: dña dicit᷑.
hoc seruitutis genꝰ eĩ sublimiꝰ regno ẽẽ intellexit. Sonstititca¬

Expanded text:
venirentur immunes reliquis veniam impetrasset, non tamen ad salutavenirentur immunes reliquis veniam impetrasset, non tamen ad salutanoratur . Annuntiato Christo salutationes incipiunt, et jam proximo Jesu qui est Salvator, mundi salute non longe posita, verbum sanctae spei, verbum incolumitatis et restitutionis nostrae de coelis ad terras defertur: jam hoc verbum prius rarum omnino incipit frequentari. Salutat angelus Mariam, nec multo post Elisabeth occurrit, et ipsa salutans et prophetans . Salutant angeli post resurrectionem sanctas mulieres, salutat ipse Christus discipulos . Denique et morans, exsultans servat Ecclesia. Inventa est in Christo perpes laetitia, et salutis aeternae medicamina per ipsum sunt nobis in poenitentiae balsamis designata. Maria lingua Syriaca domina diciturhoc servitutis genus omni regno sublimius esse intelligit. Constit
Abbreviated transcription (Latin):
fp̃u c̃uersationẽ sibi parabat : ubi celebs animꝰ medullit᷑ in¬
herebat: Nec defuit consolatio: Gabrihel archangłs desur¬
sum illabit᷑ : solus solã affat᷑ Aue inqͥt maria gr̃a plena. dñ
tec̃: Raro in uet̾i testam̃to salutatiõe angłica quẽꝗ honora¬
tũ repꝑies: Non salutat᷑ abraham. cũ excollit᷑ titulo fid̾i: cũ
credit inchil hesitans nasciturũ de anu st̾ili filiũ sibi iã sem.
neq cũ eũdẽ filiũ de quo ⁊ cui ꝓmissiones facte erant. mac¬
tare iubet᷑. nec cunctat᷑: Non salutat̾ cũ iugulatis qͥnq regi¬
bus erepto logh uictor reu̾tit᷑. ⁊ licet a melchi sedech oblatis
decimis dignꝰ sit bñdici: ñ tam̃ meret᷑ celitus salutari : Sub
arbore mambre: cũ dõ colloqͥtur. ⁊ euntẽ in ultionẽ sodo¬
me supꝑlicatiõibꝰ deuotis ꝓseqͥtur. ⁊ licet õuiuio ⁊ hospitio
dignꝰ inuent᷑ sit. ⁊ si in qͥnꝙ ilł flagiciosis urbibꝰ decem in¬

Expanded text:
 conversationem sibi parabat, ubi coelebs animus medullitus inhaerebat. Nec defuit consolatio. Gabriel archangelus desursum illabitur, solus solam affatur: Ave, inquit, Maria, gratia plena, Dominus tecum . Raro in Veteri Testamento salutatione angelica quemquam honoratum reperies. Non salutatur Abraham cum extollitur titulo fidei, cum credit nil haesitans, nasciturum de anu sterili filium sibi jam seni ; neque cum eumdem filium de quo et cui promissiones factae erant mactare jubetur, nec cunctatur . Non salutatur cum jugulatis quinque regibus, erepto Lot, victor revertit; et licet a Melchisedech ablatis decimis dignus sit benedici, non tamen meretur coelitus salutari . Sub arbore Mambre et Deo loquitur, et euntem in ultionem Sodomae supplicationibus devotis prosequitur; et licet convivio et hospitio dignus inventus sit, et si in illis quinque flagitiosis urbibus decem in
Abbreviated transcription (Latin):
impossibilitatẽ: lex a minist̾io ñ exclude̾t: licet a qͥbdã
ita accipiat᷑: ut noctibꝰ ꝓpt̃ incensũ matutinũ uxores ñ
manent immiundi : Qua hora purificati: lege ñ tem̾ata
ex ordine ministrarent: his difficulcaribꝰ uallata: qr huma¬
ni consilii ratio ñoocurrebat. qͣ ⁊ dec̾tum et uotũ parit̃ con¬
uenirent. causã suã dño maria cõmendabat. ⁊ meditatiõĩbꝰ

Expanded text:
impossibilitatem, lex a ministerio non excluderet: licet et a quibusdam impossibilitatem, lex a ministerio non excluderet: licet et a quibusdam ita accipiantur, ut noctibus propter incensum matutinum uxores non  permanerent immundi: qua hora purificati, lege non temerata, ex ordine ministrarent. His difficultatibus vallata, quia humani consilii ratio non occurrebat, qua et decretum et votum pariter convenirent, causam suam Maria Domino commendabat, et medit
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sie angustiis. c̃gruis se ronibꝰ muniret. qͥb et stare sibi po¬
sset aptata uirginitas : nec tñ qͣsi ad c̃cẽptũ sui. legis indigna¬
ret᷑ auctoritas: hoc enĩ ut diximꝰ idẽ c̃iugiũ. ad ꝓpagandum
ppłm dĩ. ita lex ab oĩb indifferent̃ exigebat: ut nec summnos
sae̾dotes pat̾et᷑ immunes: Qͥa nece̾e̾ erat filiũ pat̾ defuncto.
statĩ substitui. nec aliũ quẽquã in ordinẽ pontificalẽ assumi. I̾o
q ꝓpt̾ successoꝵ necessitatẽ. oportebat eos misc̾i conuigibꝰ. ut
essent ꝑati filii statĩ cũ pat̾ obisset c̃secratiõe patrata etinuat.¬
onis unscensũ accñde. ⁊ int scã mane ⁊ uesꝑe scd̾ ritũ legis oĩ
die inferre: Tantaq erat huiꝰ rei necessitas. ut qͣsi immundis
i c̃taminatis c̃cubitu. ex aliarũ tͥbuum cuiꝰcũꝙ officui ꝑsonis.
nullꝰ ad scã pat̾et accessus: Solã sũm pontificis ꝑsonã ꝓpter
¶hanc

Expanded text:
versiae angustiis congruis se rationibus muniret, quibus et stare sibi poversiae angustiis congruis se rationibus muniret, quibus et stare sibi posset optata virginitas, nec tamen quasi in contemptum sui legis indignaretur auctoritas. Hoc enim, ut diximus, id est conjugium, ad propagandum populum Dei, ita lex ab omnibus indifferenter exigebat, ut nec summos sacerdotes pateretur immunes, quia necesse erat filium patri defuncto statim substitui, nec alium quemquam in ordinem pontificalem assumi. Ideoque propter successoris necessitatem oportebat eos misceri conjugibus, ut essent parati filii statim, cum pater obiisset, consecratione patrata, ad continuationis incensum accedere, et intra sanctam mane et vespere secundum ritum legis omni die inferre. Itaque erat hujus rei necessitas, ut cum immundis et contaminatis concubitu ex aliarum tribuum cujuscunque officii personis nullus ad sanctam pateret accessus, solam summi pontificis personam, propter hanc
Abbreviated transcription (Latin):
colligñdũ sermone. qͦ mitio. quo ꝓgressu. ad hune batitudinis
cumulũ. uirgo scã deuen̾it. ut cũ xp̃o cõmunem in salute mun
in nazareth solitaria. seorsũ a turbis: uacans ꝓculdubio me¬
ditatioibꝰ scĩs. Credo sec̃ ꝑtractans. qͦmͦ sine offendione legis: ma¬
ueret in ꝓposito castitatis hanc elegerat. hanc deuouerat. ⁊ inte¬
gͥtatẽ carnis ac sp̃s: apd̾ se dõ consecrarat: Stabat lex ex adu̾so.
urgebat ad c̃iugiũ moyses : qͥ maledictũ intentans sterilibꝰ. et
sem̃ et sobolẽ. a filiis isrł exigebat: Nullũ ex uͥginibꝰ a dñoda¬
s inspiratiõẽ sacrata. q̃ ei et affectũ uͥginitatis intimau̾at: ⁊ usꝙ
ad necessitatẽ uoti purũ desidiũ alligaret: Qͥs tñ rei exitus fu¬
turus ee̾t. ñdũ erat intimatũ diuinitꝰ. s huiꝰmodi accessionibꝰ
gradatĩ sibi officinã purgatissimã aptabat sp̃s sc̃s Ob ħ eam
estimo elegisse solitudine seg̃gari: ut diebꝰ ⁊ noctibꝰ in huiꝰ ẽtro¬

Expanded text:
colligendum quo initio, quo progressu ad hunc beatitudinis cumulum Virgo sancta devenerit, ut cum Christo communem in salute mundin Nazareth solitaria, seorsum a turbis, vacans procul dubio meditationibus sanctis, credo secum pertractans, quomodo sine offensione legis maneret in proposito castitatis; quia hanc elegerat, hanc devoverat, et integritatem carnis et spiritus apud se Domino consecrarat. Stabat in adverso lex, urgebat ad conjugium Moyses, qui maledictum intentans sterilibus, semen et sobolem a filiis Israel exigebat. Nullum de virginibus a Domino dased ex inspiratione secreta, quae ei et affectum virginitatis intimaverat, et usque ad necessitatem voti purum desiderium alligaverat. Quis tamen rei exitus futurus esset, nondum erat intimatum divinitus, sed hujusmodi accessionibus gradatim sibi officinam purgatissimam aptabat Spiritus sanctus. Ob hoc eam aestimo elegisse solitudinem segregatam, ut diebus et noctibus in hujus contro
Abbreviated transcription (Latin):
rũpit᷑ solidũ. ñ diuidit᷑ unũ : nicħ deest ad ꝑfectũ: Non c̃scit to¬
tũ : ñ minuit᷑ uniu̾sũ Sic̃ erat et erit: ita ẽ: Licet erat et e¬
ł p̃terit: Omĩum ĩgit᷑ q̃ st̃ : sola causa ẽ bonitas. ñ necessitas:
Et participatio głie. rõnali cͥature ita collata ẽ: ut licet de ple¬
nitudine illa hauriat. ñ tñ sit eiꝰ pars. cui ẽformata sedm aliqͣm
modũ ꝓatͥssans participat: Inc̃ueniens oĩno et nimis absurdr̃
ẽ: crede̾. globũ mundi inforinẽ. et artificẽ simł ab et̾uo fuisse.
idem sit: et uelle. et posse. et face Sane uoluntas. potentia. et
effectus. in illa rerum c̃structioẽ sese indiuisibilit᷑ comitata stc̃.

Expanded text:
rumpitur solidum, non dividitur unum, nihil deest ad perfectum, non crescit torumpitur solidum, non dividitur unum, nihil deest ad perfectum, non crescit totum, non minuitur universum. Sicut erat et erit, ita est, licet erat et evel praeterit. Omnium igitur quae sunt sola causa est bonitas, non necessitas; et participatio gloriae rationali creaturae ita collata est, ut, licet de plenitudine illa hauriat, non tamen sit ejus pars, cui conformata, secundum aliquem modum, patrissans participat. Inconveniens omnino et nimis absurdum est credere globum mundi informem et artificem simul ab aeterno fuisse, idem est et velle, et posse et facere. Sane voluntas et potentia, et effectus in illa rerum constructione sese indivisibiliter comitata sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
oĩ q̃ ft̃. mouentur. et uiuunt: unũ pͥncipiũ ds̃ in .o¬
terna sibi sapientia dictaũ et fundaũ originẽ Et qsiina¬
gni corꝑis membra rerũ naturas dulinguens ꝓpa. oco
et nõia. c̃gruas m̃suras. et officia singus assign̾aũ: Nuħ and
dm̃ c̃fusum. nicħ informe in illa antiqͥtate fuit: Qu rerũ
mat̾ia ubi facta ẽ: statĩ in ẽgruas s spes ẽ formata: Qeqͥdd.
murdi et̾nitate. qͥcqͥc de yle. ł ydeis. uł de illa munoi aĩa ꝗͣ
noyi diẽt. sense phili sophi. plura induẽntes pͥncipia. pͥr iũ
geneseos capitulũ abolor. ⁊ confuadit. unii p̃figeus or̃s etu¬
sec̾ti manifestatio. qd̾ dic̃ fac̃ : et qd̾ illuminat format: Neꝙ
solitudinẽ. ł pauꝑtatẽ añ mundi c̃stitutionẽ suspiceris in illo.
tas: Non deeẽ p̃sens. ñ ignorare sapiens. ñ infirm̾ari pot oĩps:
Non senesc̃ et̾nitas. ñ mutat᷑ ui̾tas: nũꝗͣ. excidit caritas Non

Expanded text:
 sunt, moventur et vivunt, unum principium Deus, in coaeterna sibi sapientia dictavit et fundavit originem. Et quasi magni corporis membra, rerum naturas, distinguens propria loca, et nomina, congruas mensuras et officia assignavit. Nihil apud Deum confusum, nihil informe in illa antiquitate fuit, quia rerum materia, ubi facta est, statim in congruas sibi species est formata. Quidquid de mundi aeternitate, quidquid de hyle, vel ideis, vel de illa mundi anima, quam noym dicunt, sensere philosophi, plura inducentes principia, primum Geneseos capitulum abolet et confundit, unum praefigens omnis creatusecreti manifestatio, quod dicit facit, et quod illuminat format. Neque solitudinem, vel paupertatem ante mundi constitutionem suspiceris in illo, tas, non deesse praesens, non ignorare sapiens, non infirmari potest Omnipotens. Non senescit aeternitas, non mutatur veritas, nunquam excidit charitas, non
Abbreviated transcription (Latin):
piatũ in statũ antiquũ sathanan asserit reu̾surũ: Addit
⁊̃ nescio qͣm passiuam diuinitatẽ. ꝓ eoꝵ redẽptione iterũ
in aere inuisibilit̃ pati: Et dũ laborat emungñdo sangͥnẽ
ex qͥbusdã scripturarũ auctoritatibꝰ. et p̃dicat dm̃ miscdem ⁊
piũ. ꝓbat eũ m̃dacẽ et inuistũ: Mendax ẽ: si impius cũ diabo¬
lo et angłis eiꝰ. ñ uadit in ignẽ et̾nũ: In uistꝰ: si iusto et iniusto
idẽ reddit stipñdiũ: Sed ħ. u̾borũ monstra. et rõnũ portñta:
ñ xp̃iana st̃ dogmata: Suꝑsedit litt̾e origenes. nec intellex̃
ysaiam. qͥ in honore tyri q̃dam mistice loq̃bat᷑. q̃ ille litt̾ator
ad ꝓpͥetatem u̾bi retorquere conatꝰ ẽ Erit inqͥt ꝓpħa in die¬

Expanded text:
in statum antiquum Satanam asserit reversurum. Addit etiam nescio quam passivam divinitatem pro reorum redemptione iterum in aere invisibiliter pati; et dum laborat emungendo sanguinem ex quibusdam Scripturarum auctoritatibus, et praedicat Deum misericordem et pium, probat eum mendacem et injustum. Mendax est, si impius cum diabolo et angelis ejus non vadit in ignem aeternum; injustus, si injusto et justo idem reddit stipendium. Sed haec verborum monstra et rationum portenta, non christiana sunt dogmata. Supersedit litterae Origenes, nec intellexit Isaiam, qui in honore Tyri quaedam mystice loquebatur, quae ille litterator ad proprietatem verbi retorquere conatus est. Et erit, inqui
Abbreviated transcription (Latin):
dispumabat cuitia. dieñs eũ in behelzebub eic̃e demonia. ⁊ ñ
ẽẽ a d̾o sabbati contẽptorẽ Multa p̃terit succinotꝰ ad finẽ ꝓpe¬
rans stilus Qͥ o singula ꝓsequar: Nec mortuo xp̃o qͥeuit ñui¬
dia. nec saturata ẽ cruente pieb̾ malicia. cũ pedibꝰ elau et
manibꝰ. cñ lancea lat̾i. fel ori ĩpine capiti. et totũ corp here¬
ret cruci. Obseruabant milites erucisixũ irridebant: iudei.
nec extorquebant responsũ: Fugiencio apłis n facĩ ñli se
opposuerat mat̾ ⁊ gladio dolorᷤa. e et̃ insixo. uulnabat s̃pui. ⁊ cõ¬
crucifigebat᷑ affectu. ⁊ qd̾ in carne xpi. gebaut ciani ⁊ lan.ea:
hoc in eiꝰ m̃te ẽpassio nat̾ali. ⁊ osfectiouis moti ugrstia. Sta¬
morte se aliqͥd estimabat publico ni m̃e adrurã. S xp̃i aoc.¬
ne adiutorio ñ indigebat qͥd.x̃. factus sũ sic̃ hõ ũne adutoria

Expanded text:
despumabat convicia, dicens eum in Beelzebub ejicere daemonia , et non despumabat convicia, dicens eum in Beelzebub ejicere daemonia , et non esse a Deo Sabbati contemptorem . Multa praeterit succinctus et ad finem properans stylus. Qui singula prosequar? Nec mortuo Christo quievit invidia, nec saturata est cruentae plebis malitia, cum pedibus et manibus clavi, cum lancea lateri, fel ori, spinae capiti, et totum corpus haereret cruci. Observabant milites crucifixum, irridebant Judaei, nec extorquebant responsum. Fugientibus apostolis, in faciem filii se opposuerat mater et gladio doloris animae ejus infixo, vulnerabatur spiritu, et concrucifigebatur affectu: et quod in carne Christi agebant clavi et lancea, hoc in ejus mente compassio naturalis et affectionis maternae angustia. Stamorte se aliquid aestimabat publico muneri addituram. Sed Jesus alieno adjutorio non indigebat, qui dixit: Factus sum sic
Abbreviated transcription (Latin):
soliꝰ donare peceatum: Id̃oq egredienti xp̃o. nullũ ex ig̃n
toriñti uectigal. ultͦ nat̾a ianuas referabat: Aderat ibi cheru¬
bin et seraphin. et gͣtulabundus głiam in excelsis dõ decantabat
celestis er̾citus. et usq ad pastoꝵ ercubantiũ aures. armonie an¬
gelice c̃sonantia ꝑstrepebat Reges arabũ et saba ab oriente eg̃ssi.
secuti stellã insoliti luminis. curuatis genibꝰ ⁊ humi p̃pura deflu¬
ente. iħm xp̃m pannosũ adorantes: donis sac̾mentalibꝰ uen̾ati st̃
Ab ortu saluatoris usq ad baptisma. xxx. anni deflur̾ant: nec to¬
to hoc temꝑe seuincta ẽ mat̾ a filio. semꝑ indiuidua assistit. ⁊ du¬
ni conscia sacm̃ti. humili affectu uen̾abat᷑ ut dm̃. amplectebatur
ut filiũ. Uentũ ẽ ad miracła Et ilico iudaica ꝑfidia moũ calũp¬
nias. ⁊ corde felleo doctͥnã eo angłicã ꝑsecuta : rĩgens in xp̃m dis

Expanded text:
solius est domare peccatum. Unde ipsi egredienti, nullum exigens solius est domare peccatum. Unde ipsi egredienti, nullum exigens tormenti vectigal, ultro natura januas reserabat. Aderant illi cherubin et seraphin, et gratulabundus Gloria in excelsis Deo decantabat coelestis exercitus , et usque ad pastorum excubantium aures harmoniae angelicae consonantia perstrepebat, reges Arabum et Sabba ab Oriente egressi, secuti stellam insoliti luminis, genibus curvatis et humi purpura defluente, Jesum nostrum pannosum adorantes, donis sacramentalibus venerati sunt . Ab ortu Salvatoris usque ad baptismum anni triginta defluxerant , nec toto hoc tempore sejuncta est mater a filio, semper individua astitit, et divini conscia sacrati, humili affectu venerabatur ut Deum, amplectebatur ut filium. Ventum est ad miracula, et illico Judaica perfidia movit calumnias, et corde felleo doctrinam evangelicam persecuta, ringens in Christum
Abbreviated transcription (Latin):
cutũ oĩbꝰ naufragis portũ: Nulla facta ẽ angłice dignitati
inuiria. si illiꝰ excellentie cacum̃ obũbrat u̾go maria. exal¬
ita quasi cedrus in libano: Cedrus arbor ẽ ꝓcera et im¬
putͥb ł Uirginitas quoq marie. qr nulla c̃cup̾iscĩtue carna¬
us uiscat᷑ putredine: in ħ ꝓcerior ⁊ altior uͥginitate uidet᷑
angłica. qd̾ ħ uͥtutis ẽ.: ula nat᷑e. hec uoluntatis: illa necessita
stiuis. Quom᷑ enĩ illd̾ diuinũ ꝑuerꝑium eloquar. qđ ab
a igłis in bethleem celełritũ ẽ: ubi in angusto tugurio
hospica uͥgo ñ habñi dru̾soriũ. infantẽ iħm laciniis repo¬
suit fasciatũ. ubi uirgo genitrix et obstetrix. sibi ipsi in il¬
ia celebritate exhibuit cdientelã : Nicb quippe ibi doloris.
nicħ clamoris erat. nullã ibi usurã ꝑenarũ ꝓ uoluptate u
tio repetebat : Neꝙ enĩ erat xp̃c in pecc̃o conceptus : cuiꝰ

Expanded text:
omnibus tutum naufragis portum. Nulla facta est angelicae dignitati omnibus tutum naufragis portum. Nulla facta est angelicae dignitati injuria, si illius excellentiae cacumen obumbrat Virgo exaltata sicut cedrus in Libano. Cedrus arbor est procera et imputribilis. Virginitas quoque Mariae, quia nulla concupiscentiae carnalis viscatur putredine, in hoc procerior et altior virginitate videntur angelica, quod haec virtutis, illa naturae; haec voluntatis, illa necessitatstylus. Quomodo enim illuc divinum puerperium eloquar, quod ab angelis in Bethlehem celebratum est, ubi in angusto tugurio hospitata Virgo, non habens diversorium, infantem Jesum laciniis reposuit fasciatum ; ubi virgo, et obstetrix et genitrix, sibi ipsi in illa celebritate exhibuit clientelam. Nihil quippe doloris, nihil clamoris ibi erat, nullam ibi usuram poenarum pro voluptain peccato conceptus, cujus
Abbreviated transcription (Latin):
matͥ quoq supplicat ꝓnus et acclinis In suꝑis et inferis
admiratiom ẽ uͥgo puerpa. stupent demones. gaudent ho¬
mines. in ceł dõ głiam c̃cinunt : pͥncipatus et potestates.
Non cadit in angłos zelus. nec inuidie liuore candidatus i¬
le tabescit excitus. nec de p̃posito sibi carnis ordine offen
duobus faccũ sit unũ : illd̾ tñ ultra scindi ñ pot̃ Et filugłi¬
am cũ matre ñ tã cõmunẽ iudico : qm eaudẽ Ecce tab̃nacłin
dĩ habens intͣ se scã scõrũ. ⁊ u̾gã signoꝵ. tabulas testam̃ti. et¬
altare ineñsi. amb̃o cherubin respicientia in alterutrũ mat¬
na. et sine umbra ꝓpitiatoriũ palã expositũ: Hec ñ infig̾is
s in ipsa uitate sacrariũ uͥginis in se continebat. reposita
eribus mundo legẽ et discͥplinã. meñsionẽ eli. castitatis
odorẽ. c̃cordiã testam̃toꝵ. panẽ uite. inc̃sũptibilẽ cibum.
scĩtatẽ humilitatis et obedientie. et holocaustũ penit̃ntie.

Expanded text:
us supplicat et acclivis. In superbis et inferis admirationi est Virgo puerpera; stupent daemones, gaudent homines, in coelo gloriam Deo concinunt principatus et potestates . Non cadit in angelos zelus, nec invidiae livore canditatus ille tabescit exercitus, nec de praeposito sibi carnis ordine offendduobus factum sit unum, illud tamen ultra scindi non potest, et filii gloriam cum matre non tam communem judico quam eamdem. Ecce tabernaculum Dei, habens intra se Sanctum sanctorum, virgam signorum, tabulas testamenti, altare incensi, ambo cherubin respicientia in alterutrum, manna, et sine umbra propitiatorium palam expositum. Haec non in figuris, sed in ipsa veritate sacrarium Virginis in se continebat reposita, exhibens mundo legem et disciplinam, incensionem zeli, castitatis odorem, concordiam testamentorum, panem vitae inconsumptibilem cibum, sanctitatem, humilitatem, et obedientiae holocaustum, poenitentiae
Abbreviated transcription (Latin):
te nos u̾bo. hoc habemꝰ in m̃te: qd̾ mat̾ in utero Et ipsũ qͥdẽ
unigenitũ dĩ ꝑatͥs. ipsa pͥus mente concepit: qm carne. eũ sa¬
lutata ab angło: credidit sibi inan̾e integͥtatis ꝓposiũ : et na¬
ci ex se sc̃m scõrũ: Qͥa et hoc acceꝑat cęlitꝰ intimatii. qd̾ ñ ẽ
apd̾ dm̃ impossibile om̃e uerbũ: In huiꝰ beatitudi.ts comm̾¬
tio unita st̃ diuinis humana: celestia terrenis: Securum
accessũ iã hõ habet ad dm̃. ubi mediatorẽ cause sue uliũ hr̃
ante patrẽ: ⁊ ante filiũ matrẽ: Xyc̃. nudato lat̾e nad̾ esben¬
dit latus et uuln̾a: maria xp̃o yectus et uba Nec pe ae ułlo
modo repulsa. ubi concurr̃t̃ et ꝑora cmiu lingua Adertiꝰ
hec clem̃tie munim̃ta: et carĩtats iusignia: diuidt᷑ corã
patre inter se mat̾ et filiꝰ: ꝓ ietatis oñi. ia:⁊ ueris all:gatio

Expanded text:
nte nos Verbo, hoc habemus in mente quod mater in utero. Et ipsum quidem nte nos Verbo, hoc habemus in mente quod mater in utero. Et ipsum quidem Unigenitum Patris ipsa prius mente concepit quam carne. Salutata ab angelo credidit sibi manere virginitatis propositum, et nasci ex se Sanctum sanctorum, quia et hoc acceperat coelitus intimatum, quod non esset apud Deum impossibile omne verbum . In hujus beatitudinis commercio unita sunt divinis humana, terrenis coelestia. Securum accessum jam habet homo ad Deum, ubi mediatorem causae suae Filium habet ante Patrem, et ante Filium matrem. Christus, nudato latere, Patri ostendit latus et vulnera; Maria Christo pectus et ubera; nec potest ullo modo esse repulsa, ubi concurrunt et orant omni lingua disertius haec elementiae monumenta et charitatis insignia. Dividunt coram Patre i
Abbreviated transcription (Latin):
qui pot̾o. Qͥa uere in laudibus eius
modulandis. ñ inuenit᷑ ẽueniens orga¬
nũ. et hebes ẽ cuuiscũꝙ subtilitatis
ingeniũ Cũ enĩ debite uen̾ationis
summa. ad xp̃m respiciat: ex cuiꝰ ple¬
nitudine roratũ ẽ desuꝑ qd̾ maria
p̃dicatur gr̃a plena: manifestũ ẽ indiuiduã ẽẽ matris et fi¬
II. głiã. ⁊ cõmũne ẽẽ utͥusq p̃coniũ: cuiꝰ definitio o
rat intellectũ Qͥa et si illd̃ antiquũ c̃siliũ qd̾ de incarnato
huiꝰ tã insolite actionis modũ. quia res miracłi ẽ. et ordinẽ
ectu ancipiti: Qͥa et stuporis est maiestas oꝑis: et ingratiut¬
dinis p̃terire silentio laudes auctoris: Res mira et maudita:
Mat̃ uͥgo. Uerbũ caro. Ds̃ homo. Qͥs intã celebri miracło si le¬
at: Item qͥs ħ p̃dicare sufficiat: Scimꝰ qͥdem suꝑ nos e̾ẽ ħage¬
di. sed illa in cuiꝰ scĩssimo ut̾o uerbũ caro factum ẽ: locuturi
de u̾bo. conciliat u̾bũ: Nefas ẽ muta ẽẽ eccłie gaudia. ubi inple¬

Expanded text:
qui potero, quia vere in laudibus ejus modulandis non invenitur conveniens organum et hebes est cujuscunque subtilitatis ingenium. Cum enim debitae venerationis summa ad Christum respiciat, ex cujus plenitudine roratum est desuper quod Maria praedicatur gratia plena , manifestum est individuam esse matris et filii gloriam, et commune esse utriusque praeconium, cujus definitio omnem superat intellectum. Quia et si illud antiquum consilium de incarnato hujus tam insolitae actionis modum quia res miraculi est et ordinemipiti affectu, quia et stupori est majestas operis, et ingratitudinis foret praeterire silentio laudes auctoris. Res mira et inaudita! Mater virgo, Verbum caro, Deus homo: quis in tam celebri miraculo sileat? item quis haec praedicare sufficiat? Scimus quidem supra nos esse hoc aggredi; sed illa in cujus sacratissimo utero Verbum caro factum est, locuturis de Verbo conciliat verbum. Nec fas est muta esse gaudia Ecclesiae, ubi, imple
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ moysi p̃cipit᷑ ut elgat prb̃ros id seniores. Unde ⁊ iꝓu̾biũ
scͥptũ ẽ. Canities hominũ prudencia ẽ. Cũq ñgento ⁊ ã.¬
pliꝰ amitos abadã usq ad habraã uixisse homines legimꝰ. nullꝰ
bꝰ uixisse annis cõuncit᷑. Nõ gͦ ꝓptͣ decrepitã senec tutem
s ꝓpt̃ sapienciã prb̃i nominant᷑. Iniciũ enĩ sac̾dociĩ aaro¬
ingradu eccłiastico nͥ specialĩ eccłiȩ ciuitatiꝰ aut possessionis
autmr̃is. aut monasterii nomĩ cui ordinandꝰ ꝓnunciet᷑.¬

Expanded text:
 Mosi praecipitur ut eligat presbyteros, id est seniores. Unde et in Provescriptum est: Canities hominum prudentia est. Cumque nongentos et amplius annos ab Adam usque ad Abraham vixisse homines legimus, nullus  propter decrepitam senectutem, sed propter sapientiam presbyteri nominantur. Initium enim sacerdotii Aaroin gradu ecclesiastico, nisi specialiter Ecclesiae, civitatis, ant possessionis, aut martyrii, aut monasterii cui ordinandus e
Abbreviated transcription (Latin):
Icũ prbis qui eos rep̃sentare debent. Et
tunc ep̃s e latere suo dirigere debet
sacdotes.⁊ alios prudentes uiros ga us legi
diuine excitatos: in eccłiasticis sanc honibus
qui ordinandorum uitã genꝰ patriã. etatẽ institucionẽ. locũ uͥ edu¬
cati s: si sint bene litteuiti. si in lege dni instructi. diligent᷑ inues¬
tigent ante omĩa. si fidẽ chat̾olicã firmit᷑ teneat̃ ⁊ u̾bis supplicibꝰ
asserere queant. psi aut̃ qͥbꝰ hoc cõmittit᷑ cauere debent ne ausa¬
uoris grã aut ouudcũq muneris cupiditate inlecti uͦ deuient
ut indignũ umitiꝰ idoncũ ad sacros gradꝰ suscipiendo epĩ manibꝰ¬
ñ applicens. ¶uod si fecerĩt ⁊ ille qui indigne accesserit ad alta.

Expanded text:
ris qui eos repraesentare debent. Et tunc episcopus e latere suo dirigere debet sacerdotes et alios prudentes viros gnaros legis divinae et exercitatos in ecclesiasticis sanctionibus, qui ordinandorum vitam, genus, patriam, aetatem, institutionem, locum ubi educati sunt, si sint bene litterati, si in lege Domini instructi, diligenter investigent. Ante omnia, si fidem catholicam firmiter teneant et verbis simplicibus adserere queant. Ipsi autem quibus hoc committitur cavere debent ne aut favoris gratia aut cujuscunque muneris cupiditate illecti a vero devient, ut indignum et minus idoneum ad sacros gradus suscipiendos episcopi manibus applicent. Quod si fecerint, et ille
Abbreviated transcription (Latin):
aut aliquã creaturã iimeliꝰ aut indeteriꝰ mimitari aut traꝰ¬
formari in aliã speciẽ ł similitudinẽ nͥ abipso ereatore qͥ omĩa
fec̃ ⁊ ꝑquẽ omĩa facta s̃: ꝓcul dubio infidelis ẽ ⁊ pagano oeterior.¬
⁊ ut ueritate cognita talẽ ineis faciatiᷤᷤ iiudictã ex̾cere quatenꝰ
⁊ ds̃ placari possit: ⁊ aliis eoꝵ ultio correptionis exẽplũ. de cultorib¬

Expanded text:
aut aliquam creaturam in melius aut deterius immutari aut transformari in aliam speciem vel similitudinem, nisi ab ipso Creatore, qui omnia fecit, et per quem omnia facta s, et, veritate cognita, talem in eis faciatis exerceri vindictam, quatenus et Deus placari possit, et aliis eorum ultio correptionis exemplum si
Abbreviated transcription (Latin):
cis oꝑib q custodiunt ⁊ qͥd ꝑsingła tpr̃a obseruare debeat hõ
itendunt. hii etiã exta pecodũ inspiciunt ⁊ ex eis futura
p̃dicunt. Augures s̃ qͥ nobatꝰ auiũ ⁊ noces intendunt: alia¬
q signa rerũ. ł obseruaciones inꝑuisas hor̃b occurrentes
Dicta s̃ aũ auspicia quasi autũ aspicia.⁊ auguria quasi aniũ
garria ħ ẽ auiũ uoces. ⁊ lingue. Itẽ anguriũ quasi auigeriũ

Expanded text:
busque custodiunt: et quid per singula tempora observare debeat homo, intendunt. Hi etiam exta pecudum inspiciunt, et ex eis futura praedicunt. Augures sunt, qui volatus avium et voces intendunt, aliaque signa rerum vel observationes improvisas, hominibus occurrentes,Dicta sunt autem auspicia, quasi avium aspicia. Et auguria, quasi avium garria, hoc est, avium voces et linguas. Item augurium, quasi avigeriu
Abbreviated transcription (Latin):
ullũ suffiagiũ ht̃ iusticia si aut uoluntariꝰ amisit merit ui
spiał qo ꝑositꝰ incarne quesiuerat. Q uod ualde abfur dũ ẽ nꝑ hĩc
ut plurimos fallat etã bonos in potestate se hab̾e cõfinguat q
lucis.
ut nichil pfic̾e̾ spẽ ꝙͣ p̃dicabant dĩ cultorib m̃tiret᷑ qñ hic̃ ex euntes
iustos finx̃ in sua eẽ potestate. S ħ qͦsdã fallit qd̾ demorte saul ⁊ s liᷤ
eiꝰ ñ sit m̃titꝰ quasi magnũ sit diabolo añ occasũ mortẽ corporiᷤᷤ p̃¬
cio amota uidet᷑ quantomagis diabolo quẽ angłica maiestatẽ sublim̃
ꝓpħica oraeula fuisse testant᷑. decuiꝰ magnitudine apłs ait. Anignora¬
tis algtudinẽ sathane: Quid mirũ gͦ imminentẽ ꝓpe mortẽ potuit
p̃uid̾e : cũ ħ sit unde fallit ⁊ se indiꝰ potestate uult adorari. Nam
tanta ebitudine demens effectꝰ ẽ saul: ut adphitonisã cõfugero
epͣuatꝰ ẽ enĩ causa peccati. adhec se cõtulit q̃ dapnau̾at. S siqͥs ꝓpt̃ istoriã

Expanded text:
ullum suffragium habet iustitia; si uoluntarius autem, amisit meritum spiritalis, quod positus in carne quaesiuerat quod ualde absurdum est, quia hinc ut plucis . ut nihil proficere spem, quam praedicabant, dei cultoribus mentiretur, quando hinc exeuntes iustos finxit in sua esse potestate. Sed hoc quosdam fallit, quod de morte Saul et filii eius non sit mentitus, quasi magnum sit diabolo ante diem occasum corporis prtio amota videtur: quanto magis diabolo quem angelica majestate sublimem prophetica oracula fuisse testantur, de cujus magnitudine Apostolus ait: An ignoratis altitudinem Satanae? Quid mirum ergo, si imminentem prope mortem potuit praevidere, cum hoc sit unde fallit, et se in Dei potestate vult adorari? Nam tanta hebetudine demens effectus est Saul, ut ad Pythonissam confugeret. Depravatus enim causa peccat, ad haec se contulit quae damnaverat
Abbreviated transcription (Latin):
bulcꝰ ł bubuleꝰ siue uenator ł ceteri hꝰ modi dicat diabolica
carmina  suꝑpanẽ aut suꝑ herbas aut suꝑ quedã nefaria
ligam̃ta.⁊ hec aut in arbore abscõdat aut inbino aut
intrimopicio ut sua anialia lib̾e apeste ⁊gͦlade ⁊ altͣni
ꝑdat. Que om̃ia idolatra eẽ nulli fideli dubiũ ẽ ⁊ ido sũmoꝑe¬

Expanded text:
bulcus vel bubulcus sive venator vel caeteri hujusmodi dicat diabolica carmina super panem aut herbas et super quaedam nefaria ligamenta, et haec aut in arbore abscondat, aut in bivio aut in trivio projiciat, ut sua animalia liberet a peste et clade, et alterius perdat: quae omnia idololatriam
Abbreviated transcription (Latin):
sũ moꝑe om̃ib nob̾ ħ ẽ p̃lati ᷑ ⁊ subditiᷤ maiorib ⁊minorib sac̾dotib
⁊ plebi ne aliquẽ seducat ꝑhinꝰcemodi laborẽ fraus dolꝰ i neqͥcia hos¬
tis antiqͥ ita ut am̃dacib uelimꝰ disc̾e ueritatẽ ⁊ apestiferi morbi ᷤ
mortiꝰq auctorib queramꝰ infirmitatiᷤᷤ nr̃e remediũ s magiꝰ ad
dm̃ uiuũ ⁊ uiuificatorẽ. om̃ẽm cõfugiendo. deuoto corde ꝓꝑantes
ꝑ oraciones sacraꝰ ieiunia .⁊ elemosinaᷤ illũ dep̃cantes. ut ipse ꝓpt̃
benignitatẽ suã cõsulat seruiᷤᷤ suiᷤ eripiens nos de inimiciᷤᷤ nr̃is do.¬
nobis tribuat. qͥ nos ducaᷤ inusã rec tã. inuficet noᷤ iniqͥtatẽ
suã qͣtinꝰ eiꝰ magisterio omĩ tpr uite nr̃e gratũ seruiciũ ei ex¬
hibentes pꝰ hanc uitũ ꝑ eiꝰ gr̾am mereamꝰ beatitudinẽ possid̾e sẽpi

Expanded text:
s modis, hoc est, praelatis et subditis, majoribus et minoribus, sacerdotibus et plebi, ne aliquem seducat per hujuscemodi illusionem fraus, dolus, et nequicia hostis antiqui, ita ut a mendacibus velimus discere veritatem, et a pestiferis morbis mortisque autoribus quaeramus inatorem omnium confugiendo, devoto corde properemus per orationes sacras, jejunia et eleemosynas illum deprecantes, ut ipse propter benignitatem suam consulat servis suis, eripiens nos de omnibus inimicis nostris, donobis tribuat, qui nos deducat in viam rectam, vivificetque nos in aequitate sua, quatenus ejus magisterio omni tempore vitae nostrae gratum servitium ei exhibentes, post hanc vitam per ejus gratiam mereamur beatitudinem possidere sempi
Abbreviated transcription (Latin):
eis aquã ⁊ disꝑgã eos ingentib quas ñ nouer̃ ipsi ipatres eoꝵ: &
intitã pꝰ eos gladiũ donec cõsũt᷑. Qualit̾ gͦ dispiceat dõ oĩpotenti:
ostend̃t. s etiã facta antiqͣ  dedarat᷑ cũ in libro regũ legit᷑ qͦm¬
interierit ⁊ qͦmͦ ochotias filiꝰ ciꝰ egrotans miserit nuncios ad cõsulen¬
dũ belt ebub dm̃ acharoi utrũ uiu̾e atq cõualestere posset de infir¬
minete sua obad̾. elias ꝓpħe adõ miss increꝑat eũ dicens. E inissist

Expanded text:
as non noverunt ipsi neque patres eorum: et mittam post eos gladium donec consumantur . » Qualiter ergo Deo omnipotenti postendunt, sed etiam facta antiquorum declarant. Cum in libro Regum legitinterierit, et quomodo Ochozias filius ejus aegrotans miserit nuncios ad consulendum Beelzebud Deum Accaron, utrum vivere atque convalescere posset de infirmitate s
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩẽs qͥb q potestatib subditi: qd̾ ñ ꝓhibituros suos p̃positoᷤ arbitren¬
t᷑. idq fac turos eẽ ꝓmittant: atill penes qͦs maior potestaᷤᷤ ẽ ex alio
suꝑiori cõcilio ħ totũ dispositũ atꝙ p̃paratũ repente ꝓhibecnt.¬
Ẽ allunt᷑ etiã cũ causis nat᷑alib sic̃ medici.:⁊ nate᷑  agricole. s lon¬
ge acueiꝰ longeq p̃stanciꝰ. ꝓ aerii corꝑis sensu sollertire i exetta
disposicione ignota demonib ex inꝓuiso ao repente muttint᷑ tãꝗͣ
si aliqͥd ego extrinsecꝰ accedat qͦ moriat᷑ : quẽ medicꝰ ueris salitti

Expanded text:
homines quibusque potestatibus subditi, quod homines quibusque potestatibus subditi, quod tur, idque facturos se esse promittant; at illi, penes quos major potestas est, ex alio superiore consilio hoc totum dispositum atque praeparatum repente  causis naturalibus — sicut medici et nautae et agricolae, sed longe acutius longeque praestantius pro aerii corporis sensu sollertiore et exercdispositione ignota daemonibus ex inprouiso ac repente mutantur. tamquam si aliquid aegro extrinsecus accidat, quo moriatur, quem me
Abbreviated transcription (Latin):
motꝰ in uultu ut ab hoĩb qͦ aliqͥd fornisecꝰ agnoscat᷑: ꝗ intrin¬
secꝰ agit᷑ ita ñ debet eẽ incredibile qd etã leniores cogitaciones
dant aliqͣ signa ꝑcorpꝰ que obtuso sensu hominũ cognosci ñ
poss̃: acuto aũ demonũ poss̾. hac aque hmodi facultate mul¬
ta demones fut᷑a p̃nuncie̾nt: cũ tam̃ abeis longe sit altitu
qͣ enã talia demones audiant. ⁊ p̃dicant: quasi aliqͥd indignũ
sit ut qd̾ iõ dr̃ ut hõib innotescat. ħ ñ solũ boni uerũ etiã
mali ñ taceant. cũ inipsis hominib etiã uitȩ bone p̃cepta
uideamꝰ parit̾ a iusti ꝑu̾siꝰq cantari nec ab eẽ aliqͥd imino
etiã ꝓd eẽ admarorẽ noticiã famãq ueritatiᷤᷤ cũ de illa etiã
ꝑdicacionib demones plerũq ⁊ fallius ⁊ fallunt᷑. Fallunt
qͥdẽ qi eũ suas disposiciones p̃mĩciant exinpiuso de suꝑ aliq̃s
iubet᷑ qd̾ eoꝵ cõsilia cuncta ꝑtͦbat uelud si aliqͥd disponant qͥ libot

Expanded text:
ab hominibus quoque aliquid forinsecus agnoscatur quod intrinsecus agitur, ita non debet esse incredibile si etiam leniores cogitationes dant aliqua signa per corpus, quae obtuso sensu hominum cognosci non possunt, acuto autem daemonum possunt. Hac atque hujusmodi facultate, multa daemones futura praenunciant, cum tamen ab eis longe sit altitudqua etiam talia daemones audiant et praedicant, quasi aliquid indignum ideo dicitur, ut hominibus innotescat, hoc non solum boni, uerum etiam mali non taceant. cum in ipsis hominibus etiam uitae bonae praecepta uideamus pariter a iustis peruersisque cantari, non obesse aliquid, immo etiam prodesse ad maiorem notitiam famamqupraedicationibus daemones plerumque falluntur et fallunt. falluntur quidem, quia, cum suas dispositiones praenuntiant, ex inprouiso de- . super aliquid iubetur, quod eorum consilia cuncta perturbet. uelut si aliquid disponant quilibet