comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ec dicit dñs. La¬
bor egypti ⁊ nego¬
ciacio ethiopie ⁊ sabaim
uiri sublunes ad te trã¬
sibunt et tui erũt. Post
te ambulabũt. uincti
maincis ꝑgent. Et te
adorabunt te q dep̾ca¬
buntur. Tantum in te
est deus: ⁊ non est absqz
te deus. Uere tu es deus
absconditus: deus isrł
saluator. Confusi sũt
⁊ erubuerunt om̃s: simł
abierunt in confusionẽ
fabricatores coꝵ. Ifrael

Expanded text:
ec dicit Dominus: Labor Aegypti, et negotiatio Aethiopiae, et Sabaim viri sublimes ad te transibunt, et tui erunt: Post te ambulabunt, vincti manicis pergent: et te adorabunt, teque deprecabuntur: Tantum in te est, Deus, et non est absque te, Deus. Vere tu es Deus absconditus, Deus Israel salvator. Confusi sunt, et erubuerunt omnes: simul abierunt in confusionem fabricatores errorum. Israe
Abbreviated transcription (Latin):
Ehac que quĩq
porticib cingeba¬
tur. in quibus iacebat
guentiũ: assidue nos
tractasse menuit ca¬
rus sum quã mecum
plures recognoscant:
pocius quam cognoscãt.
Piscina illa ⁊ aqua il¬
la: pplm̃ michi uidet᷑
significasse iudeorum.
Significari enĩ pplõs
nomine aquaꝵ aꝑte
nobis indicat apocalip¬
sis iohannis. ubi ei cũ
ostenderentur aque ml¬
te. ⁊ int̾rogasset quid es¬
sent. responsũ accepit
populos esse. Lcõ ĩ.

Expanded text:
a quae quinque porticibus cingebatur, in quibus jacebat guentium, assidue nos tractasse memirus sum quam mecum plures recognoscant potius quam cognoscant. Piscina illa et aqua illa populum mihi videtur significasse Judaeorum. Significari enim populos nomine aquarum, aperte nobis indicat Apocalypsis Joannis: ubi ei cum ostenderentur aquae multae, et interrogasset quid essent, responsum accepit, populos esse .
Abbreviated transcription (Latin):
Equitur. Et cog¬
noscetis ueritatẽ.
Ueritas incõmutabilis
est: ueritas pains c̃. Men¬
tes reficit: nec deficit. Mu¬
tat uescentem: non ipã
in uescentem nuitatur.
Ipã est ueritas uerbum
dei: deus apud deũ uinge¬
nitus filius dei. Hec ueri¬
tas carne induta est pro¬
pter nos: ut de maria uͥ¬
gine nasceretur ⁊ imple¬
retur prophetia. Neri¬
tas de terra orta elt. Het
ergo ueritas cũ iudeis
loqueretur: la tebat ĩ car¬
ne. latebat autem non
ut negaretur: sed ut dif¬
ferretur. Differretur: ut ĩ
carne pateretur. In carne
autem pateretur:. ut caro
Tans itaq con¬
spicuus scdm̃ in¬
firmitatem carins dñs
statẽ diuinitatis occul¬
tus: dixit ad eos qui ei
cum hec loqueretur credi¬
derant. Si manseritis
in uerbo meo. uere disci¬
puli mei eritis. Qui enĩ
ꝑseuerauerit usq in
finem: hic saluus erit.
Et cognoscetis ueritatẽ
que modo uos latet.⁊ lo¬
quitur uobis:. ⁊ ueritas¬
modo liberabit uos. Ni¬
liberat. nisi liberũ facit.

Expanded text:
equitur, Et cognoscetis veritatem. Veritas incommutabilis est. Veritas panis est, mentes reficit nec deficit: mutat vescentem, non ipsa in vescentem mutatur. Ipsa est veritas VerbDei, Deus apud Deum, unigenitus Filius. Haec veritas carnem induta est propter nos, ut de Maria virgine nasceretur, et impleretur prophetia: Veritas de terra orta est . Haec ergo veritas cum Judaeis loqueretur, latebat in carne; latebat autem, non ut negaretur, sed ut differretur; differretur, ut in carne pateretur; in carne autem pateretur, ut caro tans itaque conspicuus secundum infirmitatem carnis statem divinitatis occultus, dixit ad eos qui ei, eum haec loqueretur, crediderant, Si manseritis in verbo meo, vere discipuli mei eritis. Qui enim perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Et cognoscetis veritatem, quae modo vos latet, et loquitur vobis. Et veritas liberabit vos. Holiberat, nisi liberum facit.
Abbreviated transcription (Latin):
uerum dei templũ inidai¬
ca impietate resolutũ.
diuina ĩ triduo potẽtia
suscitauit: quadragena¬
nus hodie dilectissimi sã¬
ctor dicrum expletus cst
numerus: sacratissĩa
ordinacione dispositus:
et ad utilitatem nr̃e eru¬
diciouis impensus: ut
dum a dũo in hoc spaciũ
mora p̾sencie corporalis
extenditur. fides resurrec¬
tionis documẽtis necessa¬
nis muniretur. Mors
enim xpĩ multoꝵ disci¬
pulor corda turbauerat:
et de supplicio crucis. de
emissione spũs. de exani¬
mati corporis sepultura
grauatis mestitudine
mentib. quidã diffidẽ¬
cie torpor obrepserat. uĩ.

Expanded text:
verum Dei templum Judaica impietate resolutum divina in triduo potentia suscitavit, quadragenarius hodie, dilectissimi, sanctorum dierum expletus est numerus, sacratissima ordinatione dispositus, et ad utilitatem nostrae eruditionis impensus: ut dum a Domino in hoc spatium mora praesentiae corporalis extenditur, fides resurrectionis documentis necessariis muniretur. Mors enim Christi multum discipulorum corda turbaverat, et de supplicio crucis, de emissione spiritus, de exanimati corporis sepultura gravatis moestitudine mentibus quidam diffidentiae torpor obrepserat.
Abbreviated transcription (Latin):
Unc sedebit suꝑ¬
sedẽ maiestatis
sie. Sedem suꝑ quam
dũs sessunis est . ĩ iudi¬
cio. quidã iuxta litterã
nubem illam accipiũt.
in qua dũs ascendit in
celum: in qua uẽturus
est ad iudicium. Sed cõ¬
petentius sedes dei sancta
intelligitur ecclĩa: ĩ qua
dũs sedebit. quia ĩ ecclĩa
sua gloriosus ipse cam
glorificans apparebit.
Et congregabũtur ante
eui om̃s gentes. Om̃s
uidelicet homines a pͥmo
adam. usq ad eum qui
in finẽ mundi nascitu¬
rus est:quiqz ab exordio
mundi iã defuncti sũt:
uel qui in corpore uiui ĩ¬
ueniendi sunt. Et sepa¬
rabit eos ab muicẽ: sicut
pastor segregat oues ab
edis.

Expanded text:
unc sedebit supsedem majestatis suae. Sedem super quam Dominus sessurus est in judicio, quidam juxta litteram nubem illam accipiunt, in qua Dominus ascendit in coelum, in qua etiam venturus est ad judicium. Sed competentius sedes Dei sancta intelligitur Ecclesia, in qua Dominus sedebit, quia in Ecclesia sua gloriosus ipse eam glorificans apparebit. Et congregabuntur ad eum omnes gentes. Omnes videlicet homines a primo Adam usque ad eum qui in fine mundi nasciturus est, quique ab exordio mundi jam defuncti sunt, vel qui vivi in corpore inveniendi sunt. Et separabit eos ab invicem sicut pastor segregat oves ab haedis.
Abbreviated transcription (Latin):
ut qd̃ per simplex precep¬
tum teneri ab auditori¬
b non potest. ꝑ sumli¬
tudine exemplaq tene¬
atur. Precipit itaq petro
hac parabola dñs sub cõ¬
paracione regis diũ. et
serui qui debitor decem
milium talẽtor a dño
rogans. ueniã impetra¬
uerat: ut ipẽ quoq di¬
mittat conserius suis
minora peccantibus.
Nosq simul admonet:
ut nrĩs conserius beni¬
gni ⁊ misericordes sunus.
i enim ille rexxͣ.
et dũs seruo debi¬
tori sũmami decẽ miliũ
talentoꝵ tam facile di¬
nusit: quantomagis
serui conserins suis de¬
bent minora dimittere.
Quod ut maifestius
fiat: dicamus sub exem¬
plo. Si quis nr̃m cõmi¬
serit adulterium. homi¬
cidiũ. sacrilegiuim. ma¬
iora crummina: decẽ mi¬
lia talentor rogantib
dimittuntur. si et ipsi
dimittamus minora
peccantib. Si autẽ ob
factam contumeliam
simus implacabiles.⁊
propt̾ amarius uerbũ
perpetes habcamus discor¬
dias. nonne nobis ui¬
demur recte redigendi ĩ
carcerem. ⁊ sub exẽplo

Expanded text:
lex praeceptum teneri ab auditoribus non potest, per similitudinem exemplaque teneatur. Praecepit itaque Petro hac parabola Dominus sub comparatione regis domini et servi, qui debitor decem millium talentorum a domino rogans veniam impetraverat, ut ipse quoque dimittat conservis suis minora peccantibus. Nosque simul admonet ut nostris conservis benigni et misericordes simus. Si enim ille rex et Dominus servo debitori summam decem millium talentorum tam facile dimisit, quanto magis servi conservis suis debent minora dimittere? Quod ut manifestius fiat, dicamus sub exemplo: Si quis nostrum commiserit adulterium, homicidium, sacrilegium, majora crimina decem millium talentorum, rogantibus dimittuntur, si et ipsi dimittant minora peccantibus. Sin autem ob factam contumeliam simul implacabiles, et propter amarum verbum perpetes habeamus discordias: nonne nobis videmur recte redigendi in carcerem: et sub exemplo
Abbreviated transcription (Latin):
Rgo hoc orat uox
martirum: a
tumore unici erue
aĩam meã: nor ut me
occidat inimicus: sed ut
non timcã occidente m
iuimicum. Hoc orat ĩ
ꝑsalino implere seruus
qd̃ medo iubebat ĩ euã¬
gelio dñs. Quid modo
iubebat dñs: Nolite ti

Expanded text:
rgo hoc orat vox martyrum, A timore inimici erue animam meam: non ut me non occidat inimicus, sed ut non timeam occidentem inimicum. Hoc orat in Psalmo impleri servus, quod modo jubebat in Evangelio Dominus. Quid modo jubebat Dominus? Nolite ti
Abbreviated transcription (Latin):
est: ⁊ omnia que de illa¬
possunt substancia
cogitari nec u̾tuteeo
glia: nec et̾nitate discre¬
ta sunt. Cũq ĩ ꝑsonaꝵ
proprietatibꝵ alius sit
pater. alius filius. aliu
spũs scñs. non tamen
alia deitas:nes diuersa
natura et. si quidẽ cũ
depatre sit filius unige¬
uitus: et spũs scũs. prĩs
filiiq sit spũs: non sic̃
quecunq creatura.que
et patris et filii est: sed si
sempit̾ne ex eo quod est
pater: fili¬
usq subsi¬
stens

Expanded text:
t omnia quae de illapossunt substantia cogitari, nec virtute, nec gloria, nec aeternitate discreta sunt. Cumque in personarum proprietatibus alius sit Pater, alius sit Filius, alius Spiritus sanctus, non tamen alia Deitas nec diversa natura est. Siquidem cum et de Patre sit Filius unigenitus, et Spiritus sanctus Patris Filiique sit spiritus, non sicut quaecumque creatura, quae et Patris et Filii est, sed sicsempiterne ex eo quod est Pater Filiusque subsstens
Abbreviated transcription (Latin):
querit: adhuc ad dm̃tã
uineam non uenit. Illi
nanq deo laborant:qui
non sua sed lucra dni¬
ca cogitant. qui zelo ca¬
ritatis studio pietatis ĩ¬
seruiunt. ammabz lu¬
crandis ĩuigilant: ꝑdu¬
cere et alios secum adui¬
tam festinant. Nã qui
sibi uunt. qui carins
suc uoluptatib pascit᷑
recte ociosus redarguitur.¬

Expanded text:
quaerit adhuc ad Dominicam quaerit adhuc ad Dominicam vineam non venit. Illi namque Domino laborant, qui non sua, sed lucra dominica cogitant, qui zelo charitatis, studio pietatis inserviunt, animabus lucrandis in vigilant, perducere et alios secum ad vitam festinant. Nam qui sibi vivit, qui carnis suae voluptatibus pascitur, recte otiosus redarguitur
Abbreviated transcription (Latin):
Ossumus uero
⁊ easdem diuersi¬
tates horarum: eciam
ad unũ quẽq hominẽ
ꝑetatum momenta
distinguere. Mane qͥppe
intellectus nr̃i: pueri¬
tia est. Hora autẽ ter¬
cia. adolescencia intelu¬
gi potest: quia quasi iã
sol in altum proficit: dũ
calor etatis crescit. Sexta
uero iuuentus est: quia
uelut incentro sol figit᷑.
dum in ea plenitudo ro¬
boris solidatur. Nona au¬
tem. senectus intelligit:
In qua uelut sol abalto
axe descendit: quia etas
a calore iuuentutis defi¬
cit. Undecima uero hora
est: ea ctas que decrepita
uel ueterana dicitur.
Unde ⁊ greti ualde senio¬
plusquã senes esse insi¬
nuent. quos prouectio¬
res uocant. Quia ergo
ad uitam bonã. alius
in puericia. alius ĩ ado¬
lescencia. alius in uulẽ¬
tute. alius in senectute.
alius in decrepita ctate
ꝑducitur: quasi du̾isis
horis oparii ad iuuneam
pocantur. Mores ergo
Penset unusquisqz qͥd
agat:. ⁊ consideret si ĩ dei
uiea laborat. Qui enĩ
in hac uita ea que sua st̃

Expanded text:
ossumus vero et easdem diversitates horarum, etiam ad unumquemque hominem per aetatum momenta distinguere. Mane quippe intellectus nostri pueritia est. Hora autem tertia adolescentia intelligi potest, quia quasi jam sol in altum. proficit, dum calor aetatis crescit. Sexta vero juventus est, quia velut in centro sol figitur, 1512 dum in ea plenitudo roboris solidatur. Nona autem senectus intelligitur, in qua sol velut ab alto axe descendit, quia ea aetas a calore juventutis deficit. Undecima vero hora ea est aetas quae decrepita vel veterana dicitur. Unde Graeci valde senioplus quam senes esse insinuent quos provectiores vocant. Quia ergo ad vitam bonam alius in pueritia, alius in adolescentia, alius in juventute, alius in senectute, alius in decrepita aetate perducitur, quasi diversis horis operarii ad vineam vocantur. Mores ergo Penset unusquisque quid agat, et consideret si in Domini vinea laboret. Qui enim in hac vita ea quae sua sunt
Abbreviated transcription (Latin):
aboriẽte uenerũt
iherusolimam dicentes.
Ubi est qui natus ẽ rex
iudeorum: Magi sunt:
qui de singulis reb phi¬
losophantur. Sed consue¬
tudo sepe ⁊ sermo cõmu¬
nis: magos pro malefi¬
cis accipit. Qui tamen
aliter habentur apud gẽ¬
tem suam: eo qd̃ sĩt phi¬
losophi caldeoꝵ. et artis
huius sentenciã. reges
quoq ⁊ principes eiusdem
gentis ommia faciunt.
Unde ⁊ in natiuitate do¬
mini saluatoris ipĩ pri¬
muni ortũ eius intelle¬
xerunt: et uementes in¬

Expanded text:
ab Oriente venerunt Jerosolymam dicentes: Ubi est, qui natus est rex Judaeorum? Magi sunt, qui de singulis rebus philosophantur, sed consuetudo saepe et sermo communis magos pro maleficis accipit. Qui aliter tamen habentur apud gentem suam, eo quod sunt philosophi Chaldaeorum, et ad artis hujus scientiam reges quoque et principes ejusdem gentis omnia faciunt. Unde et in nativitate Domini Salvatoris ipsi primum ortum ejus intellexerunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
natinitatẽ potussent
p̾dictam inuenire. Et
fortasse ut uideret utrũ
an tristes faceret. Xpm̃
enim eũ nominat: qͥa
nouit uideorum more
oleo pungi At illi di¬
xerunt. In bethlẽe iude.
Sic enim scriptum est.
ꝑ prophetam. Et tu ueth¬
leem terra iuda: nequa¬
quam munma es m
principib uida. Ex te
emm exiet dux: qui re¬
gat pplmn meum israel.
Michee utuntur testi¬
monio. In quo argu¬
untur ninie obliuo¬
nis: qd̃ non isdem u̾bis
quib propheta dixerat
utuntur. Ita enim ait
propheta. Et tu bethleẽ
effrata: nequaquã par¬
uula es in milib iuda.
Ex te michi egredietur:
qui sit dominator isrł.
Quid enim tam cecũ.
quid tam lucis alienũ.
quam illi sacerdotes et
scribe israhelitaꝵ fuerũt.
qui ꝑcontantibz magi ͤ
⁊ herode querente. ubi

Expanded text:
nativitatem potuissent nativitatem potuissent praedictam invenire, et fortasse ut videret utrum an tristes faceret. Christum enim eum nominat, quia novit Judaeorum more reges oleo perungi. At illi dixerunt, in Bethlehem Juda. Sic enim scriptum est per prophetam: Et tu Bethlehem terra Juda nequaquam minima es in principibus Juda. Ex te enim exiet dux, qui reget populum meum Israel . Micheae utuntur testimonio in quo arguuntur nimiae oblivionis, quod non eisdem verbis quibus propheta dixerat, utuntur. Ita enim ait propheta: Et tu Bethlehem Ephrata nequaquam parvula es in millibus Juda. Ex te mihi egredietur qui sit dominator in Israel. Quid enim tam caecum, quid tam lucis alienum quam illi sacerdotes et Scribae Israelitarum fuerunt? qui percontantibus magis, et Herode quaerente ubi
Abbreviated transcription (Latin):
stellam eius in oriente:
et uenimus adorare eũ.
Ad confusionẽ indeorũ
ut natinitatẽ xpĩ agẽ¬
tibz discerent. oritur stel¬
la in oriente: quã futu¬
ram balaã cuius suc¬
cessores erant uaticimo
nouerant. ficut in nu¬
meris legitur. Ait enĩ
inter cetera sic. Orietur
stella ex iacob: ⁊ exurget
homo de israel. Idcurto
autem apud isrł preci¬
pue regem requirunt:
rant. Noua enim stella:
nouũ aduentasse homi¬
nem reuelabat. Quibuᷤ
uero radis quantoue lu¬
mine illam dm̃ stellam
autiqua credimus tunc
niter astra fulsisse. Quã¬
tum in splendore p̾cessit.¬
que tantum preibat in
munere. Que uelut qui¬
dam tocius orbis cculus:
caligantis mũdi reterẽ
lima cũ illo. Et congre¬
gans oms principes sa¬
cerdotum. ⁊ scribas ppli.
sciscitabatur ab eis ubi
xpũs nasceretur. In uer¬
bo congregandi:diligẽ¬
ciam inquirentis ostẽ¬
dit. Congregauit enm
eos: ut probaret utrum
legis periciam haberent.
⁊ in testamẽto diuinitꝰ
conscripto. celestis regis

Expanded text:
lam ejus in Oriente, et venimus adorare eum. Ad confusionem Judaeorum, ut nativitatem Christi a gentibus discerent, oritur stella in Oriente, quam futuram, Balaam, cujus successores erant, vaticinio noverant, sicut in Numeris legitur. Ait enim inter caetera sic: Orietur stella ex Jacob, et exsurget homo ex Israel. Idcirco autem magi apud Israel praecipue natum regem requirunt, runt. Nova enim stella novum adventasse hominem revelabat. Quibus vero radiis, quantove lumine illam Domini stellam antiqua credimus tunc inter astra fulsisse! Quantum in splendore praecessit, tantum praeibat in munere. Quae velut quidam totius orbis oculus, caligantis mundi veterem ngregans omnes principes sacerdotum et Scribas populi, sciscitabatur ex eis ubi Christus nasceretur. In verbo congregandi diligentiam inquirentis ostendit. Congregavit enim eos ut probaret utrum legis peritiam haberent, et in Testamento divinitus conscripto coelestis regis
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a fidlis oblatio. Hec
munera. cum magis
unanimit offeramus:
⁊ ad regionem scõꝵ tota
cordis deuocione tenda¬
mus. Nec teneamus uiã
reteris uite: sed diuinis
mandatis humilit ob¬
sequentes. uiant mute-¬
ambulemus. ut ad pa¬
ubi sine finecum ipso
euim hoĩs e uita eius.
er male uiuit uiã tenet
erroris. Qui bene uiuit. ꝑ
uiam graditur ueritatis.
Qua propter qui ambu¬
lat uiam fornicacionis.
uiam teneat caltitatis.
Qui uiã tenebat auaricie:
teneat uiam misericordie.
Qui ambulat per uiam
fictioius: uiã m̃c tencat

Expanded text:
nostra fidelis oblatio. Haec nostra fidelis oblatio. Haec munera cum Magis unanimiter offeramus, et ad regionem sanctorum tota cordis devotione tendamus. Nec teneamus viam veteris vitae, sed divinis mandatis humiliter obsequentes, viam muteambulemus, ut ad paubi sine fine cum ipso enim hominis est vita ejus. Qui male vivit, viam tenet erroris; qui bene vivit, per viam graditur veritatis. Quapropter qui ambulabat viam fornicationis, viam teneat castitatis; qui viam tenebat avaritiae, teneat viam misericordiae; qui ambulabat per viam fictionis, via
Abbreviated transcription (Latin):
inde uterq non experietꝰ
regem. a quo per fidem
regatur. sed a quo pro
infidelitatis crimine
puniatur: quia ab uno
diuinitatis. ab altero car¬
nis ueritas denegatur.
In isdem muncrib con¬
funditur eciã nestorius.
qui nititur xpm̃ ĩ duaᷤ
ꝑsonas diuidere: cũ ui¬
deat magos non alia dco
et alia homini: sed uni
deo homini cadem mu¬
nera obtulisse simplici¬
ter. Non enĩ diuiditur
in ꝑsonis: qui non in¬
uenitur diuisus in do¬
nis. Propterea uuus
idemq istis munerib
honoratur: ut unus idẽ¬
qz deus ⁊ homo cognosca¬
tur. Ista magor obla¬
uo confundit eciam
cuticetis in saniã: qui
non uult in xpõ utrãq
ueram p̾dicare naturã.
Peritatem quippe istoꝵ
munerum tollit. dum
in xpõ unam naturã
predicare contẽdit. Nos
itaq dilectissimi fres
offeramus xpõ indubi¬
tanter in fide. qd̾ magi
obtulisse cognoscuntur
munere: ut uera diuini¬
tatis humanitatisq cõ¬
fessio ipã sit apud xp̃m̃

Expanded text:
inde uterque non experietur inde uterque non experietur regem, a quo per fidem regatur , sed a quo pro infidelitatis crimine puniatur: quia ab uno divinitatis, ab altero carnis veritas denegatur. In iisdem muneribus confunditur etiam Nestorius, qui nititur Christum in duas personas dividere: cum videat Magos non alia Deo et alia homini, sed uni Deo homini eadem munera obtulisse suppliciter. Non ergo dividatur in personis, qui non invenitur divisus in donis. Propterea quippe unus idemque istis muneribus honoratur, ut unus idemque Deus et homo cognoscatur. Ista Magorum oblatio confundit etiam Eutychetis insaniam, qui non vult in Christo utramque veram praedicare naturam. Veritatem quippe istorum munerum tollit, dum in Christo unam naturam praedicare contendit. 11. Nos itaque, dilectissimi fratres, offeramus Christo indubitanter in fide, quod Magi obtulisse cognoscuntur in munere: ut verae divinitatis humanitatisque confessio ipsa sit apud Christum
Abbreviated transcription (Latin):
domũ inuenerunt puerũ
cui maria matre eius.
et procidentes a dorau erũt
cum. Et apertis thesauris
sius obtulerunt ei mune¬
ra:. autum thus et mirrã.
Per ista tria munerum
genera. in uno edẽq xpõ.
et diuina maiestas. et re¬
gia potestas: ⁊ humana
mortalitas intimatur.
Thus enim ad sacrificiũ.
aurũ ꝑtinet ad tributũ:
myrra ꝑtinet ad sepultu
ram mortuorũ. Omnia
hec sancta fides. xpõ uera¬
citer offerre non desinit,
dum unũ cundẽq uerĩt
deum. uerum regem ue¬
rũq homineni credit. ut
uert pro nobis mortuum
ueraciter recognoscat. In
oblacione thuris confũ¬
ditur arrianus: qui soli
patri sacrificium offerri
debere contendit. In obla¬
cione myrre confunditur
manicheus: qui xpiñ
uere mortuum pro nr̃a
salute non credit. In au¬
ro uero sumul uterqz con¬
funditur: quia et mani¬
cheus de semine dauid
scdĩn carnem natum
nou credit regem: et ar¬
riamis deo unigenito
uatur alem assignare
nititur seruitutem Pro¬

Expanded text:
domum, invenerunt puerum domum, invenerunt puerum cum Maria matre ejus: et procidentes adoraverunt eum; et apertis thesauris suis obtulerunt ei munera, aurum, thus et myrrham . Per ista tria munerum genera, in uno eodemque Christo et divina majestas, et regia potestas, et humana mortalitas intimatur. Thus enim ad sacrificium, aurum pertinet ad tributum, myrrha ad sepulturam pertinet mortuorum. Omnia haec sancta fides Christo veraciter offerre non desinit, dum unum eumdemque verum Deum, verum regem, verumque hominem credit, et vere pro nobis mortuum veraciter recognoscit. 562 10. In oblatione thuris confunditur Arianus, qui soli Patri sacrificium offerri debere contendit: in oblatione myrrhae confunditur Manichaeus, qui Christum vere mortuum pro nostra salute non credit: in auro vero simul uterque confunditur, quia et Manichaeus de semine David secundum carnem natum non credit regem, et Arianus Deo Unigenito naturalem assignare nititur servitutem. Pro
Abbreviated transcription (Latin):
nescis uerã huuiꝰ
pueri deitatem:
attende stellam in celo
fulgentem. magos p̾ce¬
dentem. ⁊ iter ignoran¬
tibz ostendentem. Hec
stella nunquã antra
apparuit: quia nunc eã
puer iste creauit. et ma¬
gis ad se uenientibz pre-¬
uiam deputauit. Iste
puer in presepi quidem
paruulus collocatur. sed
magius in celo mira¬
biliter operatur. ꝓmittit
se manib in t̾ra portari.
sed precipit sibi celestia fa¬
nulari. Quid ẽ ergo quod
infantilẽ attendis ctatẽ.
et eius diuinã non intel¬
ligis potestatem. Sis fuit
ueraciter intimanda pi̾
a se muicẽ separata. Ipm̃
eium habuit maria filiũ
de se natum: au stella de¬
bite seruitutis exhibuit fa¬
mulatum. Ipñi eundẽq
maria in bethleem deum
hoiinẽ peperit: quẽ stella
magis in oriente positis
nunciauit. Magi ergo
uenerunt. ⁊ filiũ uirgins
unum eundẽq deum ⁊ ho¬
minem cognouerunt De
iuq attende quid obtule¬
runt:⁊ agnosce quid cre¬
diderunt. Refert enĩ euan¬
gelista. quia intrantes

Expanded text:
nescis veram hujus pueri deitatem, attende stellam in coelo fulgentem, Magos praecedentem, et iter ignorantibus ostendentem. Haec stella nunquam ante apparuit, quia nunc eam puer iste creavit, et Magis ad se venientibus praeviam deputavit. Iste puer in praesepi quidem parvulus collocatur, sed magnus in coelo mirabiliter operatur. Permittit se manibus in terra portari, sed praecipit sibi coelestia famulari. Quid est ergo quod infantilem attendis aetatem, et ejus divinam non intelligis potestatem? Sic fuit veraciter intimanda puera se invicem separata. Ipsum enim habuit Maria filium de se natum, cui stella debitae servitutis exhibuit famulatum. Ipsum eumdemque Maria in Bethlehem Deum hominem peperit, quem stella Magis in Oriente positis nuntiavit. Magi ergo venerunt, et filium Virginis unum eumdemque Deum hominem cognoverunt. 9. Denique attende quid obtulerunt, et agnosce quid crediderunt. Refert enim evangelista quia intrantes
Abbreviated transcription (Latin):
Uia ergo ⁊ filius
amatur a patre.
⁊ tainen ad passionem
nuttitur: ita ⁊ discipuli
men ad passionem mit¬
tuntur in mundũ. Ita¬
q dicitur. Sicut msit
me pater. ⁊ ego mitto uos.
Id est ea uos caritate dili¬
go. cũ inter scandala ꝑ¬
secutoꝵ mitto: qua me
caritate pater diligit.
quẽ neire ad tolc̾ran¬
das passiones fecit. Quã¬
ius mitti eciam iuxta
naturã diuinitatis pos¬
sit intelligi. Eo enim
ipõ a patre filius mitti
dicitur: quo a patre ge¬
neratur. Nam sanctũ
quoq spm̃ qui cum sit
coequalis patri et filio.
non tamen ĩcarnatus
est: idem se filius mitte
phibet. dicens. Cum ue¬
nerit paraclitus quem
ego mitto uobis a patre.
Si em̃ nutti. solũmodo
incarnari deberet intel¬
ligi: sanctus procul du¬
bio spũs nullomodo di¬
ceretur mitti. qui ne¬
quaquã incarnatus

Expanded text:
uia ergo et Filius amatur a Patre, et tamen ad passionem mittitur, ita et discipuli men ad passionem mittuntur in mundum. Itaque dicitur: Sicut misit me Pater, et ego mitto vos, id est, ea vos charitate diligo cum inter scandala persecutorum mitto, qua me charitate Pater diligit, quem venire ad tolerandas passiones fecit. Quamvis mitti etiam juxta naturam divinitatis possit intelligi. Eo enim ipso a Patre Filius mitti dicitur, quo a Patre generatur. Nam sanctum quoque Spiritum, qui cum sit coaequalis Patri et Filio, non tamen incarnatus est, idem se Filius mittere perhibet, dicens: Cum venerit Paraclitus, quem ego mittam vobis a Patre . Si enim mitti solummodo incarnari deberet intelligi, sanctus procul dubio Spiritus nullo modo diceretur mitti, qui nequaquam incarnatus
Abbreviated transcription (Latin):
Nec se tame singularita¬
te meriti excellencioris
singulariter extollit: sed
pocius sue condicionis
ac diuine dignacioni s
mulaꝵ se xpĩ consorcio
humiliter adiungit.
famulatũ xp̃õ deuõta
qd̃ iubetur impendit.
ffiat inquit mͥ scdm̃
uerbum tuũ. ffiat ut
me celestib dignã mi¬
steriis reddat. ffiat ut ĩ
meo utero filius dei
humane substancie
habitũ induat: atq ad
redemptionẽ mundi.
tanquã sponsus suo
actib nrĩs motibq
recolamus. Eius sẽper
obsequiis oĩa corporis
nr̃i membra mancipe¬
mus: ad eius implen¬
dam uoluntatẽ totũ
munerib grãs reste
piuendo reddamus. ut
ad mnaiora ꝑcipienda
digni existere mercam᷑.
Precemur seduli cum
brata dei genitrice: ut
fiat nobis scdĩn uerbũ
eius. Illud uidelicet uer¬
bum: qd̃ racionẽ sue
incarnacionis exponẽs
ait. Sic enim dilexit
deus mundũ. ut uni¬
genitũ filium suum
daret. ut omĩs qui cre¬
dit in ip̃m̃ non pereat.
sed habeat uitã eternã.

Expanded text:
nec se tamen de singularitanec se tamen de singularitate meriti excellentioris singulariter extollit, sed potius suae conditionis ac divinae dignationis mularum se Christi consortio humiliter adjungit, famulatum Christo devota quod jubetur, impendit. Fiat, inquit, mihi secundum verbum tuum, fiat ut me coelestibus dignam mysteriis reddat, fiat ut in meo utero Filius Dei humanae substantiae habitum induat, atque ad redemptionem mundi tanquam sponsus suo actibus nostris motibusque recolamus, ejus semper obsequiis omnia corporis nostri membra mancipemus, ad ejus implendam voluntatem totum muneribus gratias recte vivendo reddamus, ut ad majora percipienda digni existere mereamur. Precemur seduli cum beata Dei genitrice ut fiat nobis secundum verbum ejus, illud videlicet verbum, quo rationem suae incarnationis ipse exponens, dicit: Sic enim dilexit Deus mundum, ut unigenitum Filium suum daret, ut omnis qui credit in ipsum, non pereat, sed habeat vitam aeternam .
Abbreviated transcription (Latin):
mediator dei ⁊ hominũ
de utraq tribu carnis
originẽ haberet: quia ni¬
mĩrum ipẽ in hũilitate
assumpta. utrãq habi¬
turus erat ꝑsonam. ⁊ sa¬
cerdotis scilicet et regis.
Siquidẽ de regia eius po¬
testate. qua electis sius
regnũ phenne tribuit.
p̾sens sci euangelii lectio
testatur: quia regnabit
in domo iacob ĩcternũ.
⁊ regni eius nõ erit finis.
Porro de pontificali digni¬
redemptione hostiã sue
carnis offerre dignatus
est: testatur propbeta qͥ
ait. Tu es sacerdos ĩeter¬
num: scdm̃ ordinẽ mel¬
chisedech. Accepta autem
tanta gr̃a: uideamus be¬
ata maria in quanta
humilitatis arte ꝑsistat.
Ecce inquit ancilla diri:
fiat michi scom̃ uerbũ
tuum. Magnã quippe
humilitatis constanciã
tenet: que se ancillam
sui conditoris. dũ ma¬
ter eligitur appellat. Exa¬
ta in mulierib angeli¬
co oratulo p̾dicatur: in¬
cognita ad huc ceteris
mortalib archana nr̃e
redemptionis edocetur.

Expanded text:
mediator Dei et hominum mediator Dei et hominum de utraque tribu carnis originem haberet, quia nimirum ipse in humanitate assumpta utramque habiturus erat personam, sacerdotis scilicet et regis. Siquidem de regia ejus potestate, qua electis suis regnum perenne tribuit, et praesens sancti Evangelii lectio testatur: quia regnabit in domo Jacob in aeternum, et regni ejus non erit finis. Porro de pontificali ejus digniredemptione hostiam suae carnis offerre dignatus est, testatur Propheta, qui ait: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . Accepta autem tanta gratia, videamus beata Maria in quanta humilitatis arce persistat. Ecce, inquit, ancilla Domini, fiat mihi secundum verbum tuum. Magnam quippe humilitatis constantiam tenet, quae se ancillam sui conditoris dum mater eligitur, appellat. Beata in mulieribus angelico oraculo praedicatur, incognita adhuc caeteris mortalibus arcana nostrae redemptionis edocentur:
Abbreviated transcription (Latin):
airon ipẽ de tribu iuda
de qua dauid ortus esi.
uxorem acceperit: uide¬
licet elizabeth filiam
ammadab. sororem
naasou. qui fuit dux
tribui inda in deserto.
cũ egrederẽtur ex egyp¬
to. Rursusq regnanti¬
b dauid posteris. legi¬
mus quod ioiada pon¬
tifex maximus. uxorẽ
habuit de tribu regali.
hoc ẽ iosabeth filiam re¬
gis iorain. Ipẽ est ioia¬
da. cuius filiũ zachari¬
ami uirũ cque sanctis¬
simum lapidauerũt
inter templũ ⁊ altare:
sicut eciam ipẽ dñs. bea¬
tor martirũ mentio¬
nem faciens ĩ euãgelio
testatur. Unde trib utra
iicem probatur esse con¬
iuncta. Potuit autem
huiusmodi coniunctio.
eciam recentiore tempore
fieri. datis nuptui femi¬
ius. de tribu in tribum:
ut manifeste beatã dei
genitricem. que de tribit
regia descendit. cum tri¬
bii sacerdotali cognacio¬
nem generis habuisse
constaret. Qd̃ misteriis
celestib aptissime con¬
gruit. Oportebat nanq
ut apparens m mundo

Expanded text:
ipse Aaron de tribu Juda, ipse Aaron de tribu Juda, de qua David ortus est, uxorem acceperit, videlicet Elizabeth filiam Amminadab, sororem Naason, qui fuit dux tribus Juda in deserto, cum egrederentur ex Aegypto. Rursusque regnantibus David posteris legimus, quod Joiada pontifex maximus uxorem habuerit de tribu regali, hoc est, Josabeth, filiam regis Joram. Ipse est Joiada, cujus filium Zachariam virum aeque sanctissiinter templum et altare, sicut etiam ipse Dominus beatorum martyrum mentionem faciens in Evangelio testatur. Unde tribus utraer adinvicem probatur esse conjuncta. Potuit autem hujusmodi conjunctio etiam recentiori tempore fieri, datis nuptum feminis de tribu in tribum, ut manifeste beatam Dei genitricem, quae de tribu regia descendit, cum tribu sacerdotali cognationem generis habuisse constaret, quod ministeriis coelestibus aptissime congruit. Oportebat namque ut apparens in mundo
Abbreviated transcription (Latin):
iusticie. Cuius uidelicet
solis radios beata uirgo
suscepit:quando dñm
concepit. Sed idem sol
idest diuinitas redẽpto¬
ris nr̃i. tegmine se hu¬
mane nature. quasi
umbraculo quodã ob¬
texit: qua mediãte uir¬
ginis eũ uiscera ferre
sufficerent. Sicqz uir¬
tus altissimi obumbra¬
uit ei. dum diuina xpĩ
potentia. ⁊ eam presen¬
cialiter impleuit. ⁊ ut
capi ab illa possit. sub¬
stancia se nr̃e fragili¬
tatis obnupsit. Et ecce
elizabeth cognata tua:
⁊ ipã concepit filium
in senectute sua. Non
quasi incredulã exem¬
plis ortatur ad fidem.
sed ut bene iã credenti
que audierat. amplio¬
ra supue dispensacio¬
nis miracula replicat.
ut que dñm ugo erat
paritura. precursorẽ
quoq dm̃ de anu as
du sterili parente co¬
guosceret ẽs̃ nasciturũ
Nec mirandum iuxta
bistoriam: qd̃ elizabeth
coguata dicatur marie:
cuui suꝑius hec de domo
dauid. illa de filiabus
aaron orta esse narre¬
tur. legimus nãq qd̃

Expanded text:
justitiae . Cujus scilicet justitiae . Cujus scilicet solis radios beata Virgo suscepit, quando Dominum concepit. Sed idem sol, id est, divinitas Redemptoris nostri, tegumine se humanae naturae quasi umbraculo quodam obtexit, quo mediante Virginis eum viscera ferre sufficerent: sicque virtus Altissimi obumbravit ei, dum divina Christi potentia et eam praesentialiter implevit, et ut capi ab illa posset substantia se nostrae fragilitatis obnubilavit. Et ecce Elizabeth cognata tua, et ipsa concepit filium in senectute sua. Non quasi incredulam exemplis hortatur ad fidem, sed ut bene jam credenti quae audierat, ampliora supernae dispensationis miracula replicat, ut quae Dominum virgo erat paritura, praecursorem quoque Domini de anu ac diu sterili parente cognosceret esse nasciturum. Nec mirandum juxta historiam, quod Elizabeth cognata dicatur Mariae, cum superius haec de domo David, illa de filiabus Aaron orta esse narratur. Legimus namque quod
Abbreviated transcription (Latin):
conceptioni natiuitas:
ut que humane condi¬
cioiis morẽ uirgo conci¬
pis. supra humane con¬
suctudinis modum. dei
filium generes. Omnes
quippe hoĩes in iniquita¬
tib concipimur: et in
delictis nascimur. Quot¬
quot autem donante
deo ad uitã preordinati
sumus et̾nam: ex aqua
et spũ scõ renascimur.
Solus uero redemptor
nr̃ pro nobis ĩcarnari
dignatus. mox scũs na¬
tus: quia sine ĩiquitate
conceptus est. Filius dei¬
uirtus altissimi obum¬
brabit tibi: alcius quidd̾a
de sacramento dominice
incarnacionis intellige.
Obumbrari enĩ nobis
dicimus: cum feruente
meridiano sole. uel arbo¬
rem mediam. uel aliud
quodlibet umbraculi ge¬
nus inter nos ⁊ solẽ oppo¬
nimus. quo ardorẽ eius
uel lucem nobis tolera¬
biliorem reddamus. Re¬
in merito solis luce uel
ardore designatur: qui
nos ⁊ ueritatis
sciencia illustrat.⁊ amo¬
re inflammat. Unde ipẽ
per prophetam dicit. Uo¬
bis autem timentibus
nomen meũ: orietur sol

Expanded text:
conceptioni nativitas, conceptioni nativitas, ut quae contra humanae conditionis morem virgo concipis, supra humanae consuetudinis modum Dei Filium generes. Omnes quippe homines in iniquitate concipimur, et in delictis nascimur: quotquot autem donante Deo ad vitam praeordinati sumus aeternam, ex aqua et spiritu sancto renascimur. Solus vero Redemptor ter pro nobis incarnari dignatus, mox sanctus natus est: quia sine iniquitate conceptus est. Poss Altissimi obumbrabit tibi, altius quiddam de sacramento Dominicae incarnationis intelligere. Obumbrari enim nobis dicimus cum, fervente meridiano sole, vel arborem mediam, vel aliud quodlibet umbraculi genus inter nos et solem opponimus, quo ardorem ejus vel lucem nobis tolerabiliorem reddamus. Reimmerito solis luce vel ardore designatur, qui nos veritatis scientia illustrat et amore inflammat; unde ipse per prophetam dicit: Vobis autem timentibus nomen meum orietur sol
Abbreviated transcription (Latin):
caciam ostendit: quia
⁊ mentem illius a deo
quantum humana
fragilitas patitur. ab
omm uicioꝵ sorde casti¬
ficauit. ut celesti esset
illius scm̃ ac uenera¬
bile redemptoris nr̃i cor¬
pus. sola sua oꝑacione
creaint. id est nullo iu¬
carnem de carne uirgi¬
ms sacrosanctam de ĩ¬
temerata formauit.
Quem enĩ prius aꝑte
ipm̃ denuo uirtutem
altissum nominauit.
iuxta hoc qd̃ dũs cum
eiusdem spũs aduẽtũ
discipulis promitteret.
ait. Ecte ego mitto pro¬
missum patris mei in
uos:pos autẽ sedete in
ciuitate. quo adusq ĩ¬
duamini uirtute ex al¬
to. Obumbrauit autẽ
beatam dei genitricem
uirtus altissimi: quia
spũs sanctus cor illius
cum impleuit. ab onũ
estu concupiscencie car¬
nalis temperauit. Emũ¬
dauit a desideriis tempo¬
ralib: ac donis celestib
mentem simul illius
consetraint. ⁊corpus Ideo¬
sanctum: uocabitur filiꝰ
dei. Quia de scĩficacione
spũs concipies. scm̃ erit
qd̃ gignetur. Congruit

Expanded text:
caciam ostendit: quia caciam ostendit: quia et mentem illius adeo, quantum humana fragilitas patitur, ab omni vitiorum sorde castificavit, ut coelesti digna illius sanctum ac venerabile Redemptoris nostri corpus sola sui operatione creavit: id est, nullo incarnem de carne virginis sacrosanctam intemerata formavit. Quem enim prius apertipsum denuo virtutem Altissimi nominavit: juxta hoc quod Dominus, cum ejusdem Spiritus adventum discipulis promitteret, ait: Et ego mitto promissum Patris mei in vos: vos autem sedete in civitate, quoadusque induamini virtute ex alto . Obumbravit autem beatae Dei genetrici virtus Altissimi: quia Spiritus sanctus cor illius cum implevit, ab omni aestu concupiscentiae carnalis temperavit, emundavit a desideriis temporalibus, ac donis coelestibus mentem simul illius consecravit, et corpus. Ideosanctum, vocabitur Filius Dei: quia quod de sanctificatione Spiritus concipies, sanctum erit quod gignitur. Congruit
Abbreviated transcription (Latin):
temporalis exilii. ad ha¬
bitacionẽ patrie celestis
introducit. In qua p̾sen¬
ti cius uisione semꝑ ad¬
moniti:nl aliud agere.
quã eius uacare laudi¬
bz gaudent. Dixit autẽ
maria ad angelũ. Quo¬
modo fiet istud qm̃ ui
rum nõ cognosco:Quo¬
modo inquit fieri po¬
test. ut concipiã pariã¬
q filium. que in casti¬
monia uirginitatis
uitam consũmare dis¬
posui: Non aut̃ quasi
incredula u̾bis angeli.
quomodo hec impseri
ualeant requirit: sed
certa quia oportebat ĩ¬
pleri. qd̃ ⁊ tunc ab an¬
gelo audiebat. ⁊ prius
a propheta dictum lege¬
rat. quo id ordine com¬
plendũ sit interrogat:
quia uidelicet prophe¬
ta qui hoc futurum p¬
dixit. quomodo fieri
posset non dixit: sed an¬
gelo dicendũ reserua¬
uit. Respondens ergo
angelus: dixit ei. Sp̃s
sanctus supueniet ĩ te:
et uirtus altissimi ob¬
umbrabit tibi. I deoq
⁊ qd̃ nascetur ex te scm̃n
uocabitur filius dei.liii¬
uperueniens in
uirginem sp̃s̃ sanctus.
duõb modis in ea di¬

Expanded text:
temporalis exsilii, ad habitationem patriae coelestis introducit: in qua praesenti ejus visione semper admoniti nihil aliud agere quam ejus vacare laudibus gaudent. Dixit autem Maria ad angelum: Quomodo fiet istud, quoniam virum non cognosco? Quomodo, inquit, fieri potest, ut concipiam pariamque filium, quae in castimonia virginitatis vitam consummare disposui? Non autem quasi incredula verbis angeli, quomodo haec impleri valeant, inquirit, sed certa quia oportebat impleri quod et tunc ab angelo audiebat, et prius a propheta dictum legerat, quo id ordine implendum sit, interrogat: quia videlicet propheta qui hoc futurum praedixit, quomodo fieri posset non dixit, sed angelo dicendum reservavit. Respondens ergo angelus dixit ei: Spiritus sanctus superveniet in te, et virtus Altissimi obumbrabit tibi. Ideoque et quod nascetur ex te sanctum, vocabitur Filius Dei. Superveniens in virginem spiritus Sanctus duobus modis, in ea di
Abbreviated transcription (Latin):
patere posse mõstrauit.
Et dũ uictorẽ mortisi
celestia cleuauit. uicto¬
rib quo sequãtur ostẽ¬
dit. Ascensio ergo dñi
catholice fidercõfirna¬
cio fuit: ut securi in po¬
sterum crederemus nu¬
raculi ipĩus donuni
cuius iam ĩ prescuti ꝑ¬
cepissemus effectum
Et fidelis quisq cũ ia
tauta ꝑceperit. ꝑca que
agnoscit prestita. discat
sperare promissa: ac dei
preteritã presentẽq bo¬
nitatem. quasi futu¬
ror tencat caucionei.
Suꝑ excelsa ergo celi
terrenũ corpus impo

Expanded text:
re posse monstravit; et dum victorem mortis in coelestia elevavit, victoribus quo sequantur ostendit. Ascensio ergo Domini catholicae fidei confirmatio fuit: ut securi in posterum crederemus miraculi illius donum, cujus jam in praesenti percepissemus effectum; et fidelis quisque cum jam tanta perceperit, per ea quae cognoscit praestita, discat sperare promissa, ac Dei sui praeteritam praesentemque bonitatem, quasi futurorum teneat cautionem. Super excelsa ergo coeli terrenum corpus impo
Abbreviated transcription (Latin):
Tfactum c̃ post¬
quã in captiui¬
titem redactus ẽ isracł.
et ihrlm̃i destructa ẽ: sedit
iheremias flens. ⁊ plan¬
xii lamentacionẽ hanc.
in ihrlm et dixit. Aleph.
Quomodo sedet sola ci¬
uitas plena ꝓplõ: facta¬

Expanded text:
factum est postquam in captivitatem ductus est Israel, et Jerusalem deserta est, sedit Jeremias flens, et planxit lamentationem hanc in Jerusalem, et dixit: Aleph. Quomodo sedet sola civitas plena populo. Sic
Abbreviated transcription (Latin):
manu cius: conuolute
sunt ⁊ ĩposite collo meo.
Infirmata ẽ uirtus mea:
dedit uie dũs in mauri
de qua nõ potero surgere.
Samechz austulit oẽs
agnificos meos dũs
de medio mei: nocarit
adũsum me tempus.
ut contereret electos meoᷤ
Torcular calcauit dñs:
uirgini filie iuda. Ain
Idcirco ego plorans. ⁊ ocu¬
lus meus de ducẽs aquã
quia longe factus est a
me consolator. conuer¬
tens aĩam meã. Facti
sunt filii mei perditi:
qm̃ inualuit ĩnnicus.
ffe. Expandit syon ma¬
nus suas: non est qui
consoletur eam. Man¬
dauit dñs aduersum
iacob. in cutuitu eius
hostes eis. facta ẽ ihxłm
quasi polluta menstru¬
is inter cos. Sade. Iustuᷤ
est dũs: quia os eius ad
iracundiã prouocaui.
Audite obsecro uniuersi
populi: ⁊ uidete dolorem¬

Expanded text:
onvolutae sunt, et impositae collo meo: infirmata est virtus mea: dedit me Dominus in manu, de qua non potero surgere.  Samech.  Abstulit omnes magnificos meos Dominus de medio mei: vocavit sum me tempus, ut contereret electos meos: torcular calcavit Dominus virgini filiae Juda.  Ain.  Idcirco ego plorans, et oculus meus deducens aquas: quia longe factus est a me consolator, convertens animam meam: facti sunt filii mei perditi, quoniam invaluit inimicus.  Phe.  Expandit Sion manus suas, non est qui consoletur eam: mandavit Dominus adversum Jacob in circuitu ejus hostes ejus: facta est Jerusalem quasi polluta menstruis inter eos.  Sade.  Justus est Dominus, quia os ejus ad iracundiam provocavi. Audite, obsecro, universi populi
Abbreviated transcription (Latin):
secreto. et ait. Ecce ascẽdi¬
mus iherosolimã. Et reł.
ñs ac redemptor
ur preuidens di¬
scipuloꝵ animos de sua
passione turbandos. lõ¬
geante eis. ⁊ penã euisd̃
passioms.⁊ glĩam sue
resurrectioins predicere
uoluit. ut cũ morientẽ
cernerent: resurrecturũ
quoqz sicut eis predixe¬
rat non dubitarent. Et
crebro quidem. lxc ipm
Ed quia temporis
accessu quod au¬
dierant a memoria labi¬
poterat idcirco iturus ad
passionem. et secum eos
ducturus. iterato eis fu¬
tura predicit. quatinus
eos contra uenientẽ tem¬
ptacionem p̾pararet: ne
ueniente crucis ꝑsecuciõe.
et passionis ignomma
terrerentur. Minus enĩ
afficiunt mala: que pre¬
sciuntur. Nam subiti ca¬
sus: etiam fortissimos
quosq obruere solent.
Assumpsit ihis duodecim
discipulos suos. His ergo

Expanded text:
secreto, et ait illis: Ecce ascendimus Hierosolymam, etc. . ominus ac redemptor noster, praevidens discipulorum animos de sua passione turbandos, longe ante eis et poenam ejusdem passionis, et gloriam suae resurrectionis praedicere voluit, ut cum eum morientem cernerent, resurrecturum quoque sicut eis praedixerat, minime dubitarent. Et crebro quippe hoc ipsum d quia temporis accessu quod audierant, labi a memoria poterat, idcirco iturus ad passionem, et secum eos ducturus, iterato eis futura praedixit, quatenus eos contra venientem tentationem praepararet, ne veniente crucis persecutione et passionis ignominia, terrerentur. Mala enim minus officiunt quae praesciuntur. Nam subiti casus, etiam fortissimos quosque obruere solent. Assumpsit, inquam, duodecim discipulos suos. Initio
Abbreviated transcription (Latin):
Radetur enĩ ait
principib sacerdõ¬
tum. Primũ enuim ad
annan sacerdotema. de¬
inde ad capple domũ ad¬
ductus est: qui erat ponti¬
fex aui illius. Et condẽ¬
uaucrunt eum morte.
quando clamauerunt
dicentes. Rcus ẽ mortis:
tradent cum gentibz ad
illudendum. Traditus
est enim gentibz qui a
sicut textus passiomis eiꝰ
aꝑte loquitur. unictum
adouxerunt cũ et tradide¬
runt poncio pylato p̾sidi:
qui utiq gentilis non
uideus crat. Ip̃ẽ uero fla¬
gellatum cum: tradidit
militib romanis. ad cru¬
cifigendũ. Sciendũ aut̃
ditum. Tradidit nanq
cum deus pater: iuxta qd̃
prio filio suo nõ peꝑtit:
sed pro nobis omnibus

Expanded text:
radetur, ait, principibus sacerdotum. Primum enim ad Annam sacerdotem, deinde ad Caiphae domum adductus est, qui erat pontifex anni illius. Et condemnabunt eum morte. quando clamaverunt dicentes: Reus est mortis .tradent eum gentibus ad illudendum. Traditus est gentibus, quia sicut textus passionis ejus aperte loquitur, vinctum adduxerunt eum, et tradiderunt eum Pontio Pilato praesidi, qui utique non Judaeus erat. Ipse vero flagellatum eum tradidit militibus Romanis ad crucifigendum. Sciendum autem ditum. Tradidit namque eum Deus Pater, juxta quod prio filio suo non pepercit, sed pro
Abbreviated transcription (Latin):
Hid mirũ si ad p̾¬
ceptum dm̃ sui
siqua transunt in uniũ
cuius nutu salubrium
fomento ymbriũ. et ipã
uini genitrix uua nutri¬
tur: Quid mrũ si dñs
oñn propter hominem
aquas uertit in umum.
qui ut honunẽ conderet.
terram transformauit ĩ
carnem. Qui mirum si
eius iussu aqua meliorẽ
profecit in saporem. cuius
oꝑacione cũ amara eẽt in
mara bibituris populis
ligno medicante dulcata
est. cuius imperio eciam
ut sitientib in heremo
non deesset. concita pro¬
siluut e petra: Et ibi qui¬
cedit e saxo: ubi adhuc
figura spiritalis poculi
est bibenciũ salus. Quid
igitur frẽs hoc letius die.
quid hac solemnitate sa¬
cratius. in qua partum
uirginis qui latebat in
cums. stella fulgentior
gentibz choruscauit. in
qua uiugenitum dei in
sanctificacionẽ sui ior¬
damns unda suscepit. ho¬
mo spm̃ sanctum uidit.
patrem mũdus audiuit.
in qua eciã sobrio illo
uno mirabilis poculi.
peccatis cbrium mortale
genus iusitasse sexpũs
ostendit: Et ideo kum̃ in

Expanded text:
id mirum, si ad praeceptum Domini sui aqua transivit in vinum cujus nutu salubrium fomenta imbrium et ipsa vini genitrix uva nutritur? Quid mirum, si Dominus omnium propter hominem aquas vertit in vinum, qui ut hominem conderet, terram transformavit in carnem? Quid mirum, si ejus jussu aqua meliorem proficit in saporem, cujus operatione, cum amara esset, in myrrha bibituris populis ligno medicante dulcata est; cujus imperio etiam, ut sitientibus in eremo non deesset, concita prosilivit e petra? 89 Et ibi quicedit e saxo, ubi adhuc figura spiritalis est pocest bibentium salus. Quid igitur, fratres, hoc laetius die, quid hac solemnitate sacratius, in qua partum virginis, qui latebat in cunis, stella fulgentior gentibus coruscavit; in qua Unigenitum Dei in sanctificationem sui Jordanis unda suscepit, homo Spiritum sanctum vidit, Patrem mundus audivit; 90 in qua etiam sobrio illo vini mirabilis poculo peccatis ebrium mortale genus visitasse se Christus ostendit? Et ideo, carissimi, in
Abbreviated transcription (Latin):
Dod dñs appropĩ¬
quante pascha
iherosoluã ascendit
nobis profecto exemplũ
dedit: quanta cura et
studio diuinis subdi
debeamus imperiis. Si
enim ille qui erat dei fi¬
lius in ĩfirmitate nr̃e
carnis apparens. decreta
legis a se date implebat.
solemnitates legitimaᷤ
cum ceteris hominib
frequentando: quid no¬
bis qui serui sumus
agendum ẽ. quanto
studio ⁊ alie festiuitateᷤ
bonis operibz sunt p̃ue¬
niende. et digna reuerẽ¬
cia cum uenerint cele¬
brande.

Expanded text:
Dominus appropinquante Pascha Hierosolymam ascendit, nobis profecto exemplum dedit, quanta cura et studio divinis subdi debeamus imperiis. Si enim ille qui erat Dei Filius, in infirmitate nostrae carnis apparens, decreta legis a se data implebat, solemnitates legitimas cum caeteris hominibus frequentando, quid nobis, qui servi sumus, agendum est? Quanto studio et hae et aliae festivitates bonis operibus sunt praeveniendae, et digna reverentia cum venerint celebrandae?