comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
a dño fuerant deiecti: denuo mu¬
serante illo ad humilitatis gram
redeant. sicq merito deuote hu¬
militatis erigantur ad głam. De¬
niq saulꝰ ob suꝑbiã de sede doc¬
trine legalis depositus ẽ: s mox
ob humilitatis subiectionẽ ad euan¬
głirandã xp̃i fidẽ leuatꝰ. Esurien¬
tes impleuit bonis & diuites di¬
te nc̃ esuriunt.⁊ atq ad hec appe¬
tenda. infatigabili oꝑum iustoꝵ
instantia. certare non desistunt: sa¬
ciabunt᷑ utiq cũ redẽptoris gła¬
suĩquã desiderabant apparuerit. Alt
quicunq celestib diucuis t̾renas
p̃ponere gaudent: hi nimirũ tẽpo¬
re ultime discretionis inanes tociꝰ
beatitudinis dimuttunt᷑ a dño: idõ¬
Q cũ diabolo ꝑennis miseriȩ pena
plectunt᷑. Quod etiam in hac uita
ex parte nͦ minina uidemꝰ impleri:
ut & humiles uidelicet suꝑne bom¬
tatis alimoniis repleant᷑. uirtutũq
celestiũ largitate ditescant: .&. qͥ uel
de t̾renis diuiciis głiantes suꝑbiunt.

Expanded text:
Domino fuerant dejecti, denuo miserante illo ad humilitatis gratiam redeant, sicque merito devotae humilitatis erigantur ad gloriam. Denique Saulus ad superbiam de sede doctrinae legalis depositus est, sed mox ob humilitatis subjectionem ad evangelizandam Christi fidem levatus. Esurientes implevit bonis, et divites dite nunc esuriunt, atque ad haec appetenda infatigabili operum justorum instantia certare non desistunt, satiabuntur utique cum sui Redemptoris gloria, quam desiderabant, apparuerit. At quicunque coelestibus divitiis terrenas praeponere gaudent, hi nimirum tempore ultimae discretionis inanes totius beatitudinis dimittuntur a Domino, ideoque cum diabolo perennis miseriae poena plectuntur. Quod etiam in hac vita ex parte non minima videmus impleri, ut et humiles videlicet supernae bonitatis alimoniis repleantur, virtutumque coelestium largitate ditescant: et qui vel de terrenis divitiis gloriantes superbiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
sese hȩc habeant extollunt: intꝰ a lu¬
mine ueritatis mnanescante Singulis
aut᷑ his uersiculis qͦs ce diuerso suꝑ¬
boꝵ atꝙ humiliũ statu beata maria
ꝓtulte ad iuingendũ est ꝗdd p̾misit
inꝓgenies & ꝓgenies: quia nimirũ
pom̃e labentis scłi tẽpus creator
ultꝰ .&. misericors & suꝑbis resistere
s humilib dare gram consueuit.
ude bene generalẽ diumȩ pietatiꝰ

Expanded text:
 a lumine veritatis inanescunt. Singulis autem his versiculis, quos de diverso superborum atque humilium statu beata Maria protulit, adjungendum est quod praemisit, A progenie in progenies, quia nimirum per omne labentis saeculi tempus Creator justus ac misericors et superbis resistere, et humilibus dare gratiam consuevit. Unde bene
Abbreviated transcription (Latin):
uinȩ pietatis munera quȩ mirabili¬
ter accepit: digna gr̃arũ actione
collaudans. Quia fecit mͥ magna
suisᷤ meritis tribuit: quȩ totã suã¬
magnitudinẽ ad illiꝰ donũ refert:
qͥ essencialit̾ potens  magnꝰ exis¬
tens: fideles suos de paruis atq
infirmis fortes facere consueuit
.ẜ. magnos. Bene aut̃ addidit. &.
scm̃ nom̃ eiꝰ: ut admoneret audi¬
entes. immno om̃s ad qͦs eiꝰ u̾ba ꝑ¬
uenirent instrueret ad fide̾ ꝙ
inuocatione̾ eiusde̾ nominis ad¬
uolare: quatinus & ipsi sc̃itatis
ȩt̾ne. ac salutis possent ẽẽ. parti¬
cipes : iuxta illud ꝓpħicũ. Et erit.
om̃is qͥcunq inuocauerit nomen
dñi saluus erit. Ipsũ ẽ enĩ nomen:
de quo supra ait. Exultauit sp̃s
inͣs: in deo salutari meo. Unde
utriusq popłi uidei uidelicet. &
gentilis appellat.: uł certe oĩũ
ꝑ orbem nationũ. quas in xp̃o
credituras eẽ p̾uidebat: qr sicut
petrus ait. ñ est ꝑsonarũ accep¬

Expanded text:
divinae pietatis munera, quae mirabilidivinae pietatis munera, quae mirabiliter accepit, digna gratiarum actione collaudans. Quia fecit mihi magna suis meritis tribuit, quae totam magnitudinem ad illius donum refert, qui essentialiter potens et magnus existens, fideles suos de parvis atque infirmis fortes facere consuevit, et magnos. Bene autem addidit, Et sanctum nomen ejus, ut admoneret audientes, imo omnes ad quos ejus verba pervenirent, instrueret ad fidem, et invocationem ejusdem nominis advolare, quatenus et ipsi sanctitatis aeternae ac salutis verae possent esse participes, juxta illud propheticum: Et erit: omnis quicunque invocaverit nomen Domini, salvus erit . Ipsum enim est nomen, de quo supra ait, Et exsultavit spiritus meus in Deo salutari meo. Unde utriusque populi, Judaei videlicet et gentilis, appellat, vel certe omnium per orbem nationum, quas in Christo credituras esse praevidebat: quia, sicut Petrus ait, Non est personarum accep
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ nil in t̾renis libet ⁊ nulla ca¬
ducarũ rerũ affluentia emollit.
nulla adu̾sitas frangit:⁊ s sola illiꝰ
a quo salus sperat᷑ et̾na. sui condi¬
toris memoria delectat. Quȩ cum
om̃ib ꝑfectis u̾ba recte c̃ueniant.
maxime tam̃ ea beatã dĩ genitri¬
tione flagrabat: cuiꝰ corporali con¬
ceptione gaudebat. Quȩ iure in
ħu. id est salutari suo speciali p̃
ceteris scis gaudio potuit exulta¬
re: qr quẽ ꝑpetuũ salutis aucto.¬
rẽ nouerat. hunc ipsũ tẽporali
ortu de sua carne nasciturũ et̃
ꝓel omne qͥcqͥd boni meriti habuit.
icens. Quia respexit humilitatẽ
ancille suȩ: ecce enĩ ex hoc beatã
he dicent om̃s generationes. Humilẽ
spe xp̃i ancillã suo iudicio se fuis¬
se demonstrat: s respectu se grẽ cȩ¬
lestis repente sublimatã ꝓnunciat:
atq intantũ głificatã. ut sua be¬
atitudo p̃cipua. merito cunctaruĩ
gentiũ uoce miret᷑. Addit etiã di

Expanded text:
quem nihil in terrenis libet, nulla caquem nihil in terrenis libet, nulla caducarum rerum affluentia emollit, nulla adversitas frangit, sed sola illius a quo salus speratur aeterna, sui conditoris, memoria delectat. Quae cum omnibus perfectis verba recte conveniant, maxime tamen ea beatam Dei genitritione flagrabat, cujus corporali conceptione gaudebat. Quae jure in Jesu, id est, in salutari suo speciali prae caeteris sanctis gaudio potuit exsultare, quia quem perpetuum salutis auctorem noverat, hunc ipsum temporali ortu de carne sua nasciturum esse quod omne quidquid boni meriti habuit, dicens: Quia respexit humilitatem ancillae suae: ecce enim ex hoc beatam me dicent omnes generationes. Humilem quippe Christi ancillam suo judicio se fuisse demonstrat, sed respectu se gratiae coelestis repente sublimatam pronuntiat, atque in tantum glorificatam, ut sua beatitudo praecipua merito cunctarum gentium voce miretur. Addidit etiam adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
bat.⁊ archanũ misterii cȩlestis in
sui pectoris abdito uenerabatur
occultũ: expectabat reuerent᷑ do¬
nec ipse donoꝵ distributor qͥd sibi
doni specialis tribuisset qͥd secret
reuelasset ⁊ qͣndocunq uellet os¬
tenderet. Nt postquã eadẽ que
sibi erant carismata prestita ꝓ &i¬
os sp̃u reuelante e̾e̾. patefacta cer¬
nebat: mox etiã ipsa thesauru
cȩli quẽ in corde seruabat aperu¬
it. Ait gͦ. Magnificat anima mea
dnm̃. & exultauit sp̃s m̃s indeo
salutari meo. Et cetera. Quib prꝰ¬
mo dona sibi specialit᷑ concessa c̃si¬
tetur: deinde generalia dĩ bene¬
ficia. qͥb generi humano ineter¬
nũ consulere nͨ desistit. enumerat.
Cĩs aut̃ anima dñm magnificat:
qͥ om̃s int̾ioris sui hõis affectus
diuinis laudib ac seruiciis man¬
cipat. qͥ obseruantia p̾ceptoꝵ
dĩ. semꝑ eius ꝑotentiã maiesta¬
tis. se cogitare demonstrat. Eius
sp̃s in deo salutari sũo exiltat:

Expanded text:
bat, arcanum mysterii coelestis in bat, arcanum mysterii coelestis in sui pectoris abdito venerabatur occultum, exspectabat reverenter donec ipse donorum distributor quid sibi doni specialis tribuisset, quid secreti revelasset, quandocunque vellet, ostenderet. At postquam eadem quae sibi erant charismata praestita per alios Spiritu revelante esse patefacta cernebat, mox ipsa etiam thesaurum coeli quem in corde servabat, aperuit. Ait ergo: Magnificat anima mea Dominum. Et exsultavit Spiritus meus in Deo salutari meo. Quibus prmo dona sibi specialiter concessa confitetur, deinde generalia Dei beneficia quibus generi humano in aeternum consulere non desistit, enumerat. Ejus autem anima Dominum magnificat, qui omnes interioris hominis sui affectus divinis laudibus ac servitiis mancipat, qui observantia praeceptorum Dei semper ejus potentiam majestatis se cogitare demonstrat. Ejus spiritus in Deo salutari suo exsultat,
Abbreviated transcription (Latin):
nauit: quȩ & u̾ba angl̃i. ad mariã.
& consensũ mariȩ credentis sib
innotuisse ꝓdidit. S &. fut uroꝵ¬
sibi scientiã ñ negatã intimauit:
cũ ꝑficienda a dño quȩ ei dicta
eent aperuit. Quis aut̃ fr̃s mei
dicere qͥs estimare sufficiat. quȩ
tẽ grã sp̃s. dĩ genitricẽ repleue¬
rit: cũ tanta in matre p̾cursoriꝰ.
lux dom cȩlestis emiciit: Herũ
audiamꝰ u̾ba quȩ dix: si forte ex
his ualeamꝰ aliquantulũ di noscere
qͥd intꝰ habuerit᷑. Nudita gͦ res¬
ponsione elisabeth. qua eã bear¬
tã int̾ mulieres p̾dicauit: matrẽ
dñi sui cognominauit: fide for¬
tẽ laucdauit⁊ ad cuiꝰ ingressũ se¬
ipsam cũ filio. sp̃u scõ repletã eẽ.
signaute : ñ ampliꝰ tacere potuit
dona quȩ ꝑceperat: s quȩ semp
animo gerebat. ubi aptũ tempus
inuenit᷑  etiã deuota oris ꝓfessione
patefecit. Namq ut uirginalem
decebat pudorẽ. acceptũ diuinitꝰ

Expanded text:
navit, quae et verba angeli ad Mariam, navit, quae et verba angeli ad Mariam, et consensum Mariae credentis sibi innotuisse prodidit. Sed et futurorum scientiam sibi non negatam intimavit, cum perficienda a Domino, quae ei dicta essent aperuit. Quis autem, fratres mei, dicere, quis aestimare sufficiat, quae tunc gratia spiritus Dei genitricem repleverit, cum tanta in matre praecursoris lux doni coelestis emicuit? Verum audiamus verba quae dixit, si forte ex his valeamus aliquantulum dignoscere quid intus habuerit. Audita ergo responsione Elizabeth, qua eam beatam inter mulieres praedicavit, matrem Domini sui cognominavit, fide fortem laudavit, ad cujus ingressum seipsam cum filio Spiritu sancto repletam esse signavit, non amplius tacere potuit dona quae perceperat, sed quae semper animo gerebat, ubi aptum tempus invenit, etiam devota oris professione patefecit. Namque ut virginalem decebat pudorem, acceptum divinitus
Abbreviated transcription (Latin):
uit audientis: nec solũ genitricẽ.
s & sobolẽ amore dñi aduenien¬
tis accendit. Vnde inox eadẽ ꝓͥ¬
cursoris genitrix. ea quȩ in occul
to cognouerat: his qͥ simul ade¬
rant .x. audiebant. palam euange.¬
lirare curauit. Na̾ subdit. Et be¬
ata quȩ credidit: qm̃ ꝑficientur
ea. quȩ dicta st̃ ei a dño. Nam &.
hoc quoq ꝑ sp̃m scm didicit eli¬
sabeth. quȩ angłs ad mariã u̾ba
ꝓtilerit.⁊ qͦd illa mox euangłi¬
tanti crediderit: quod hȩc diui¬
na oꝑante potentia. absq ulla
ẽent dubietate coplenda. Mirũ¬
q in modũ idẽ sp̃s eã cũ repleuit:
presentiũ simul p̾teritoꝵe: futu.¬
roꝵ scientia instruxit. De psen¬
tib namq se edoctã monstrauit:
cũ beatã Mariã matrẽ dñi sui
uocans: qr redẽptore̾ humani ge
unde etiã fructũ uentris eiꝰ sin¬
gularit᷑ benedictũ ẽẽ. ꝓfessa ẽ.
Prec̾itoꝵ se noticiã accepisse sig¬

Expanded text:
vit audientis, nec solum genitricem, vit audientis, nec solum genitricem, sed et sobolem amore Domini advenientis accendit. Unde mox eadem praecursoris to cognoverat, his qui simul aderant et audiebant palam evangelizare curavit. Nam subdit: Et beata quae credidit, quoniam perficientur in ea; quae dicta sunt ei a Domino. Nam et hoc quoque per Spiritum didicit Elizabeth, quae angelus ad Mariam verba protulerit, quod illa mox evangelizanti crediderit, quod haec, divina operante potentia, absque ulla essent dubietate complenda. Mirumque in modum idem Spiritus eam cum replevit, praesentium simul praeteritorum et futurorum scientia instruxit. De praesentibus namque se edoctam monstravit, cum beatam Mariam matrem Domini sui vocans, quia Redemptorem huUnde etiam fructum ventris ejus singulariter benedictum esse professa est. Praeteritorum se notitiam accepisse sig
Abbreviated transcription (Latin):
in nomine dñi Et unde hoc
mͥ. ut ueniat mat᷑ dñi mei ad
me: O quanta in ꝓphetissȩ m̃te
humilitas: quã uerus sermo dñi
quẽ dix̃. Suꝑ quẽ reqͥescet sp̃s
m̃s nisi suꝑ humilẽ &s quietũ.
& tremente uerba mea: Matrẽ
qͥdẽ dñi quȩ ad se uenerat. mox
ut uidit eẽ cognouit: s ipse
nichil dalis meriti reperiens. qͦ
digna fieret. a tanto hospite ii¬
ta spͣu genitricẽ ad se aduen.¬
tasse saluatoris intelligit: s hu.¬
militatis spũ circũs pecta. minꝰ
dignã se eiꝰ ĩduenti deprehendi.
cce enĩ ut facta ẽ. iiͣ.¬
uox salutationis tuȩ in
aurib meis: exultauit in gaudio
infans in utero meo. Intellexit
elisabeth eodẽ quo impleta
erat sp̃u reuelante. qͥd illa exul¬
tatio sui significasset infantis.
hoc ẽ. illiꝰ uenisse matrẽ: cuiꝰ ipse
p̃cusor ac demonstrator eẽt futu
En uno eodẽ mom̃to cũ uoce sa¬
lutantis. gaudiũ nascit᷑ infantis.
qr dũ uox ad aures ꝑuenit cor¬
porales: uirtus spiritalis cor intra¬

Expanded text:
in nomine Domini. Et unde hoc mihi, ut veniat mater Domini mei ad me? O quanta in prophetissae mente humilitas, quam verus sermo Domini quem dixit: Super quem requiescet Spiritus meus, nisi super humilem et quietum et trementem verba mea? Matrem quidem Domini, quae ad se venerat, mox ut vidit, esse cognovit: sed nihil in se talis meriti reperiens quo digna fieret a tanta hospite vita spiritu genitricem ad se adventasse Salvatoris intellexit, sed humilitatis spiritu circumspecta minus dignam se ejus adventu deprehendit. ut facta est vox salvationis tuae in auribus meis, exsultavit in gaudio infans in utero meo. Intellexit Elizabeth, eodem quo impleta erat Spiritu revelante, quid illa exsultatio sui significasset infantis, hoc est illius venisse matrem cujus ipse praecursor ac demonstrator esset futurIn uno eodemque momento cum voce salutantis gaudium nascitur infantis, quia dum vox ad aures pervenit corporales, virtus spiritualis cor intra
Abbreviated transcription (Latin):
quib ualebat indiciis intimauit.
iderat namq tempꝰ quo imple¬
ret᷑ angłi sermo quẽ dixerat: quia
spͣu scõ replebit᷑ adhuc ex utero
matris suȩ. Repleta est gͦ sp̃u scõ
elisabeth: & exclamauit᷑ uoce mag¬
na. Recte uõce magna: qr magna
dĩ dona cognouit. Recte uoce mag.¬
na: qͥa illũ quẽ ubiq p̃sentẽ noue¬
rat. etiam corporalit̾ adee. sentie.¬
bat. Magna & enĩ uoce. ñ tã cla¬
mosa quã deuota intelligendũ ẽ.
enĩ modicȩ uocis deuotione dñm
laudare ualebat. quȩ sp̃u scõ plena
flagrabat: quȩ & illũ in uteroges.¬
tabat. qͦ in natis mulierũ maior
Exclamauit aut̃.: & dix̃. Benedicta
tu int̾ mulieres: & benedictus fru¬
ctus uentris tui. Non solu bene¬
dicta int̾ mulieres: s int̾ muletꝰ
benedictas maiori benedictione spe.¬
cialit᷑ insignis. Benedictꝰ fruc.¬
tus uentris tui. Nec ip̃se genera¬
li scõꝵ more benedictus: ẜ sicut

Expanded text:
quibus valebat indiciis intimavit. quibus valebat indiciis intimavit. Aderat namque tempus quo impleretur angeli sermo quem dixerat: Quia Spiritu sancto replebitur adhuc ex utero matris suae . Repleta est ergo Spiritu sancto Elizabeth, et exclamavit voce magna. Recte voce magna, quia magna Dei dona cognovit; recte voce magna, quia illum quem ubique praesentem noverat, etiam corporaliter adesse sentiebat. Magna etenim voce non tam clamosa quam devota intelligendum est. Neque enim modicae vocis devotione Dominum laudare valebat, quae Spiritu sancto plena flagrabat: quae et illum in utero gestabat, quo in natis mulierum major Exclamavit autem, et dixit: Benedicta tu inter mulieres, et benedictus fructus ventris tui. Non solum benedicta inter mulieres, sed inter mulieres benedictas majori benedictione specialiter insignis. Benedictus fructus ventris tui. Nec ipse generali sanctorum more benedictus, sed sicut
Abbreviated transcription (Latin):
litatis se gressib ad uirtutũ alta
transtulit. Intra gͦ domil eacha.¬
riȩ: atq elisabetħ quã seruum
ac precursorẽ dñi pariturã no¬
uerat salutat: ñ quasi dubia de
oraculo qͦd acceꝑat: s ut congra¬
tulatura de dono qͦd conleruam
accepisse didi cerat: ñ uerbũ ange¬
u mulieris attestatione ꝓbaret᷑:
s ut mulieri ꝓuecte etatis uir¬
go iuuencula misteriũ sedula
impenderer. Ut autẽ audiuit sa¬
lutationẽ maniȩ elisabeth: exulta
uit infans in utero eiꝰ: e repleta ẽ
sp̃u scõ elisabeth. lmiente os ad lano¬
salutandũ beata mar ia: reple.¬
taẽ mox spu scõ elisabeth: reple¬
tus ẽ. &. ioħs: atq uno eodemq
spͣu ambo edocti. illa salutantẽ
que ee̾t agnouit. & ut matrem
dñi sui debita cũ benedictione
Et qr lingua nec dũ ualuit. ani¬
mo exultante salutauit÷ officiũ¬
q suȩ p̃cursionis quã libent᷑. quã
antequã nasceret᷑ aduenienti dño

Expanded text:
litatis gressibus ad virtutum alta litatis gressibus ad virtutum alta se transtulit. Intrat ergo domum Zachariae atque Elizabeth, quam servum ac praecursorem Domini parituram noverat, salutat, non quasi dubia de oraculo quod acceperat, sed ut congratulatura de dono, quod conservam accepisse didicerat: non ut verbum angeli mulieris attestatione probaret, sed ut mulieri provectae aetatis virgo juvencula ministerium sedula impenderet. Ut autem salutationem Mariae Elizabeth avit infans in utero ejus, et repleta est Spiritu sancto Elizabeth. Aperiente os ad salutandum beata Maria, repleta est mox Spiritu sancto Elizabeth, repletus est et Joannes: atque uno eodemque Spiritu ambo edocti, illa salutantem quae esset agnovit, et ut matrem Domini sui debita cum benedictione et quia lingua necdum valuit, animo exsultante salutavit, officiumque suae praecursionis quam devote, quam antequam nasceretur adveniente Domino
Abbreviated transcription (Latin):
gelii lectione cognouimꝰ: postquã
ingłica uisione & allocutione meru¬
i sublimari: postꝗͣ. se cȩlesti onustandã
Itu didicit nequãquã se de donis
estib qͣsi a se hec ee̾nt extulit: s
ut magis magisq donis eẽt apta diui¬
nis. in custodiã humilitatis gres¬
sum mentis fixit.:⁊ ita euangeli¬
tanti sibi archangło respondenᷤ.
Ecce ancilla dñr: fiat mͥ scđm u̾.¬
bũ tuũ. Ut uero ex hocdierna
lectione audiuimꝰ : eandẽ quam
angelo exibuerat humilitatẽ.
hõib qͦq curauit exibere: &. qͦd
maioris ẽ. uirtutis. hoc etiã m̃i¬
norib. Quis eni nesciat iurginẽ
dõ consecratã. muliere deo dde¬
dita gradũ habere potiore
Quis dubitet matrẽ regietn
iure matri militis eẽ p̃ferendã.
Attam ipsa memor scripture
surgit. ac montana concendit:
gxitansq in utero dm̃ seruoꝵ di
habita cula pecit. ac requirit allo¬
quia. Et apte post uisionẽ angłi
in montana subiit: quȩ gustata
suauitate suꝑnoꝵ ciuium. humi¬

Expanded text:
cognovimus, postquam angelica visione et allocutione meruit sublimari, postquam se coelesti onustandam partu didicit, nequaquam se de donis coelestibus quasi a se haec essent extulit: sed ut magis magisque donis esset apta divinis, in custodia humilitatis gressum mentis fixit, ita evangelizanti sibi archangelo respondens: Ecce ancilla Domini, fiat mihi secundum verbum tuum. Ut vero ex hodierna lectione audivimus, eamdem, quam angelo exhibuerat humilitatem, hominibus quoque curavit exhihere, et quod majoris est virtutis, hoc etiam minoribus. Quis enim nesciat virginem Deo consecratam, muliere Deo dedita gradum habere potiorem? Quis dubitet matrem regis aeterni jure matri militis praeferendam? Attamen ipsa, memor Scripturaeestia rediit, surgit ac montana conscendit, gestansque in utero Deum servorum Dei habitacula petit, ac requirit alloquia. Et apte post visionem angeli in montana subiit, quae, gustata suavitate supernorum civium, humi
Abbreviated transcription (Latin):
patri coequalẽ: s sibi carnis ue¬
ritate c̃substantialẽ. De hoc ꝙ
ysaias tempꝰ humane redẽpti.
ouis intuens: ait. In illa die erie
germen dñi in magnif icentia
Germen namq dñi fuit in mag¬
nificentia & gła: cũ sẽpiternus
dĩ filiꝰ in carne tẽporalit̾ appa.¬
rens. magnitudine uirtutũ cęle¬
stium mundo clarus effulsit. fru¬
ctus quoq t̾re sublimis effectꝰ ẽ.
qͥndo carne̾ quã de nr̃a natura
mortalẽ ds susceperat: uirtute
resurrectionis immortalẽ iã red¬

Expanded text:
i coaequalem, sed sibi carnis veritate consubstantialem. De hoc et Isaias humanae redemptionis tempus intuens, ait: In illa die erit germen Domini in magnificentia Germen namque Domini fuit in magnificentia et gloria, cum sempiternus Dei Filius in carne temporaliter apparens, magnitudine virtutum coelestium mundo clarus effulsit. Fructus quoque terrae sublimis effectus est, quando carnem quam de nostra natura Deus mortalem susceperat, virtute resurrectionis immortalem
Abbreviated transcription (Latin):
bit fructũ suũ. Dedit qͥppe
dñs benignitatẽ: qr genꝰ huma¬
nũ a reatu p̾uaricationis ꝑ uni¬
genitũ suũ liberare disposuit.
hedit benignitatẽ qr eiꝰ ingres¬
sui uirginalis uteri tẽplũ sp̃c
sc̃ĩ gr̃a conserrauit. Et t̾ra nr̃a
dedit fructũ sii. qr eadẽ uir¬
go quȩ de t̾ra corpꝰ habuerat.

Expanded text:
um suum . Dedit quippe Dominus benignitatem, quia genus humanum a reatu praevaricationis per unigenitum suum liberare disposuit: dedit benignitatem, qui ejus ingressui virginalis uteri templum Spiritus sancti gratia consecravit. Et terra nostra dedit fructum suum, quia eadem virgo quae de terra co
Abbreviated transcription (Latin):
eres: & benedictus fructꝰ uen¬
tris tui. Benedicta ẽ enĩ in cõpa.¬
rabilit᷑ : que & diuini germinis
suscepit głam: & coronã integri¬
tatis seruauit. Denedicta ẽ. int̾
mulieres: ꝑ cuiꝰ partũ uirgine¬
ũ a na tis mulierũ maledictio
pͥme matris exclusa ẽ. Benedic¬
tus fructꝰ uentris illiꝰ ꝑ quẽ ꝙ.
sem̃ incorruptionis. & suꝑne
hereditatis quã ꝑdidimꝰ in adã
fructũ recepimus. Et uere ac

Expanded text:
eribus, et benedictus fructus ventris tui. Benedicta est enim incomparabiliter, quae et divini germinis suscepit gloriam, et coronam integritatis servavit. Benedicta tu inter mulieres, per cujus partum virgineum a natis mulierum maledictio primae matris exclusa est. Benedictus fructus ventris illius, per quem et semel incorruptionis, et supernae haereditatis, quam perdidimus in Adam, fructum recepimus. Et ver
Abbreviated transcription (Latin):
ut facta ẽ. uox salutationis
tue in aurib meis: exultauit
in gaudio infans in utero meo.
intelligens enĩ ioħs matrẽ dñi
sui uenisse ad suã matre̾: inter
ipsas angustias uteri adhuc positꝰ:
motu salutauit. que̾ uoce ñ pote¬
rat. Qui postea ipse ioħes p̾cur.¬
soꝵ .x. amicꝰ humilis : fidelissimus
seruus. testis idoneus effectus est:
tanto maior in natis mulierũ: qͦn.¬
to estimabatur eẽ. qͦd ñ erat. Tp̃m¬

Expanded text:
ut facta est vox salutationis tuae in auribus meis, exsultavit in gaudio infans in utero meo . Intelligens enim Joannes matrem Domini sui venisse ad suam matrem, inter ipsas angustias uteri adhuc positus, motu salutavit quem voce non poterat. Qui postea ipse Joannes praecursor et amicus et humilis et fidelissimus servus, testis idoneus factus, tanto major in natis mulierum, quanto aestimabatur esse quod non erat.
Abbreviated transcription (Latin):
quisq loquet᷑ secreta: atq ds̃ rese.¬
rabit pectora luci. Tunc en & luc¬
tus. stridebunt dentib om̃s. Cripit᷑
solis iubar : & chorus interit astris.
Noluetur cęlum. lunaris splendor
obibit. Deiciet colles: ualles ex¬
tollet abimo: ñ erit in reb ho.¬
minũ sublime uel altũ. Iam ȩqͣn.¬
tur campis montes: & cerula pon¬
ti. Omĩa cessabunt: tellus co fra¬
cta ꝑhibit. Sic parit᷑ fontes tor¬
rentur. fluminaq igni : & tuba. tũ
sonitũ triste̾ demittet ab alto orbe:
gemens facinꝰ miserũ. uariosq la¬
bores. Tartarumq chaos monstra¬
bit terra dehiscens. & corã hic dño.
reges sistentur ad unũ. Reciclet
e celo ignisq & suphuris annis.
hic de xp̃i natiuitate. passione. &
resurrectione. atq sccło eius aduen.¬
tu ita dicta st̃: ut siquis ingreco

Expanded text:
quisque loquetur Secreta, atque Deus resequisque loquetur Secreta, atque Deus reserabit pectora luci. Tunc erit et luctus, stridebunt dentibus omnes. Eripitur solis jubar, et chorus interit astris. Volvetur coelum, lunaris splendor obibit. Dejiciet colles, valles extollet ab imo. Non erit in rebus hominum sublime vel altum. Jam aequantur campis montes, et caerula ponti Omnia cessabunt, tellus confracta peribit. Sic pariter fontes torrentur, fluminaque igni. Et tuba tunc sonitum tristem demittet ab altgemens facinus miserum vanosque labores, Tartareumpue chaos monstrat terra deinceps, Et coram hic Domino reyes sistentur ad unum. Procedit e celo ignisque et sulphuris amnis. Hec de Christi nativitate, passione et resurrectione atque secundo eius advent
Abbreviated transcription (Latin):
minũ testimoniũ ueru̾ sit: etiam
ex gentib tertiꝰ testis introduca.¬
tur. ⁊ ut testimoniũ ueritatis ex
om̃i parte roboret᷑. Quid sibilla
uaticinando etiã de xp̃o clamaue.¬
rit. in mediũ ꝓferamꝰ : ut ex uno
lapide utroꝵ qͦ frontes ꝑcuciant᷑.
suo gladio sicut golias. xp̃i omnd
ꝑcuciantur in imici. Audite quid
dixerit. Iudicii signũ tellus sudo.¬
re madescet. E cȩlo  adueniet. ꝑ se.¬
cla futurus: scilicet in carne pre¬
sens ⁊ ut iudicet orbẽ. Uncde dm̃
cernent incredulus atq fidells.
celsum cũ scĩs : eui iam termilll
in ipso. Sic animȩ eũ carne adi¬
runt: quas iudicat ipse. Cũ iacũ
incultus densis in ueprib orbis:
reicient simulachra uiri: euncta
quoq gazam. Exiiret t̾ras ignis:
pontumq polũq : inquirens te¬
tri portas confiinget auerni. Sc̃oꝵ
sed emͣ cuncte lux libera carni
tradet᷑: sontes ęterna flamina cre¬
mabit. Occultos actꝰ retegens tunc

Expanded text:
minum testimonium verum sit , et jam minum testimonium verum sit , et jam ex gentibus tertius testis introducatur, ut ei testimonium veritatis ex omni parte roboretur. Quid Sibylla vaticinando etiam de Christo clamaverit, in medium proferamus, ut ex uno lapide utrorumque frontes percutiantur, suo gladio, sicut Golias, Christi omnes percutiantur inimici. Audite quid dixerit: Judicii signum, tellus sudore madescet. E coelo rex adveniet per saecla futurus, Scilicet in carne praesens ut judicet orbem. Unde Deum cernent incredulus atque fidelis Celsum cum sanctis, aevi jam termino in ipso. Sic animae cum carne aderunt quas judicat ipse. Cum jacet incultus densis in vepribus orbis, Rejicient simulacra viri, cunctam quoque gazam Exuret terras ignis pontumque polumque Inquirens, tetri portas effringet Averni. Sanctorum sed enim cunctae lux libera carni Tradetur, sontes aeternaque flamma cremabit. Occultos actus retegens, tunc
Abbreviated transcription (Latin):
qui ur̃am suꝑbiã captiuando ꝑdo.¬
muit: nabuchodonosor rege sci-¬
licet babilonis ñ pret̾mittã. Dic
nabuchodonosor qͥd in fornace
quo tres uiros iustos in iuste
miseris : dic. dic qͥd tibi fuerit
reuelatũ. Nonne̾ inquit tres ui.¬
ros misimꝰ in fornace ligatos:
Et aiunt ei. Here rex. Ecce in.
quit ego uideo quatuor uiros
& aspectus quarti. similis ẽ filio
dĩ. O alienigena unde tͥ hoc:
Quis tͥ annunciauit filiũ deis
Quȩ lex. quis ꝓpħa annuntiaut
tͥ filiũ dĩ: Nuindũ qͥdẽ munco
nascitur : & similitudo nascentis
a te cognoscit᷑. Vnde hoc tͥ: Quis
tͥ istud annuntiauit: nisi qr sic
te diuinus ignis intus illumina¬
uit. ut cũ illic apud te captiui te¬
nerent᷑ inimici udei. sic diceres
testimoniũ filio dĩ : S quia in
ore duoꝵ uł triũ destiũ stat
omne u̾bũ: sic ipse dñs uraͣm con¬
tumatiam confuitans.: in lege iii.
quit ur̃a scriptũ est. qͦd duoꝵ bo¬

Expanded text:
qui vestram superbiam captivando perdoqui vestram superbiam captivando perdomuit, Nabuchodonosor regem scilicet Babylonis non praetermittam. Dic, Nabuchodonosor, quid in fornace, quo tres viros justos injuste immiseras, dic quid tibi fuerit revelatum. Nonne, inquit, tres pueros misimus in fornacem ligatos? Et aiunt ei, Vere, rex. Ecce, inquit, ego video quatuor viros , et aspectus quarti similis est Filio Dei . O alienigena, unde tibi hoc? Quis tibi annuntiavit Filium Dei? Quae lex, quis propheta annuntiavit tibi Filium Dei? Nondum quidem mundo nascitur, et similitudo nascentis a te cognoscitur. Unde tibi hoc? Quis tibi istud annuntiavit, nisi quia sic te ignis divinus intus illuminavit, ut cum illic apud te captivi tenerentur inimici Judaei, sic diceres testimonium Filio Dei? Sed quia in ore duorum vel trium testium stat omne verbum, sicut ipse Dominus vestram contutra scriptum est quod duorum ho
Abbreviated transcription (Latin):
Qui habet sponsa̾: sponsus ẽ. lmi.¬
cus autẽ sponsi stat & audit eũ:
& gaudio gaudet ꝓpt̾ uocẽ spon¬
si. Sufficiunt uobis ista o iudei.⁊
sufficiunt uobis tanti testes ex
huc impudentia nimia audebitis
dicere. qͦd alteriꝰ gentis uel nationi
homines xp̃o deberent testino¬
niũ ꝑhibere: S si hoc dicitis: res¬
pondet quidẽ ille uobis. Non sum
missus nisi ad oues quȩ perierunt
domꝰ isrł. S sicut uos in actibus
oportuerat annuntiare uerbũ dĩ :¬
s qr expulistis illud. nec uos dignos
uitȩ ȩternę iudicastis. ecce in qͥt
conutimus nos ad gͣs : demonstre¬
mus etiã nos ex gentib destimo¬
tas ñ tacuit clamando etiam ꝑ
linguas inimicoꝵ suoꝵ. Monne
int̾ sua carmina iam noua ꝓge.¬
nies cȩlo demitcitur alto. dicebat:
xp̃o testimoniũ ꝑhibebat: Indu.¬
biũ hoc ueniet: nisi alios ex genti.¬
bus idoneos testes. pluraq dicen¬
tes. in mediũ introducã. Illũ rege̾

Expanded text:
Qui habet sponsam, sponsus est. AmiQui habet sponsam, sponsus est. Amicus autem sponsi stat, et audit eum, et gaudio gaudet propter vocem sponsi . Sufficiunt vobis ista, o Judaei, sufficiunt vobis tanti testes et huc impudentia nimia audebitis dicere quod alterius gentis vel nationis homines Christo debent testimonium perhibere? Sed si hoc dicitis, respondet quidem ille vobis, Non sum missus nisi ad oves quae perierunt domus Israel . Sed sicut vos in Actibus it, primum oportuerat annuntiare Verbum Dei, sed quia expulistis illud, nec vos dignos vitae aeternae judicastis, ecce, inquit, convertimus nos ad gentes . Demonstremus etiam nos ex gentibus testimotas non tacuit, clamando etiam per linguas inimicorum suorum. Nonne inter sua carmina , Jam nova progenies coelo dimittitur alto, dicebat, Christo testimonium perhibebat? In dubium hoc veniat, nisi alios ex gentibus idoneos testes pluraque dicentes in medium introducam. Illum regem
Abbreviated transcription (Latin):
camini eẽ. nͣ sũ ego: s ecce uenit̃
post me. cuiꝰ pedib ñ sũ dignꝰ sol-¬
uere corrigiã calciam̃ti. eiꝰ. O fi¬
delis testis & amice ueri sponsi:
qͣntũ te humiliasses: si ad corrigiã
calciam̃ti eiꝰ soluendã. dignũ te ẽe.
dixisses. S dũ hoc ñ te dignũ dici
iudeis falsis testib cͣtradicis. Et hȩc
a te dicta sunt : anteꝗͣ eũ uideres.
Qui cũ ad te uenit excelsus. humi¬
lis implendȩ dispensationis suȩ gr̃a.
ut a te bapticaretur qͥ nullũ habe.¬
bat omnino peccatũ: qͥd respon.¬
deris : quẽ cognoueris.⁊ quale testi¬
moniũ ꝓtuleris: audiant inimici
qͦd audire nolunt. Ecce inqͥt agnꝰ
dĩ: ecce qui tollit peccata mundi.
Et adiecit. Tu a me uenis bapti¬
cari: Ego a te debeo baptizari.
Agnouit seruus dñm : agnouit uin.¬
culis originalis peccati obligatus.
ab omni nexu peccati liberũ. Agno.¬
uit p̾co iudicẽ ⁊ agnouit creatura
creatorẽ : agnouit paranimphuᷤ
sponsũ. Nlam & hec uox ioħis est.

Expanded text:
n sum ego, sed ecce venit post me, cujus pedibus non sum dignus solvere corrigiam calceamenti ejus . O fidelis testis et amice veri sponsi, quanto te humiliasses, si ad corrigiam calceamenti ejus solvendam dignum te esse dixisses. Sed dum hoc te non dicis dignum, Judaeis falsis testibus contradicis. Et haec ante dicta sunt quam Christum videres, qui cum ad te venit excelsus, humilis implendae dispensationis suae gratia, ut a te baptizaretur, qui nullum habebat omnino peccatum, quid responderis, quem cognoveris, quale testimonium protuleris, audiant inimici qui audire nolunt. Ecce, inquit, Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Et adjecit, Tu ad me venis baptizari? Ego a te debeo baptizari . Agnovit servus Dominum, agnovit vinculis originalis peccati obligatus, ab omni nexu peccati liberum, agnovit praeco judicem, agnovit creatura Creatorem, agnovit paranymphus sponsum. Nam et haec vo
Abbreviated transcription (Latin):
qr ꝑeste suꝑbiȩ attactũ genꝰ hu¬
manũ ꝑierat: decebat ut medicam̃.¬
tũ humilitatis quo sanaret᷑. prima
mox incipientis salutis tempora
p̾tenderent. Et qr ꝑ temeritatẽ sedu.¬
cte mulieris mors in mundũ introi
uitȩ reu̾tentis. mulieres se deuote
humilitatis inuicẽ ac pietatis p̾ue¬
nirent obsequiis. Prior gͦ nob̾ bea¬
ta dĩ genitrix ad sublimitate̾ patriȩ
cȩlestis it̃ oftendit humilitatis: non
minꝰ religionis quã castitatis exem.¬
plo uenerabilis. Si quidẽ gła uir¬
ginei & intemerati corporis. qualis
sit uita suꝑnȩ ciuitatis ad qua sus.¬
piramꝰ insinuat: ubi neq nubent
neq nubentur: s sunt sic̃ angłi dĩ
in cęlis: atq uirtute m̃tis eximia.
qua ad hanc ꝑtingere debeamus in

Expanded text:
 peste superbiae attactum genus humanum perierat, decebat ut medicamentum humilitatis quo sanaretur, prima mox incipientis salutis tempora praetenderent. Et quia per temeritatem seductae mulieris mors in mundum introievitae revertentis mulieres se devotae humilitatis invicem ac pietatis praevenirent obsequiis. Prior ergo nobis beata Dei genitrix ad sublimitatem patriae coelestis iter ostendit humilitatis, non minus religionis, quam castitatis exemplo venerabilis. Siquidem gloria virginei et intemerati corporis qualis sit vita supernae civitatis, ad quam suspiramus, insinuat, ubi neque nubent neque nubentur, sed sunt sicut angeli Dei in coelis, ac virtutem mentis eximiam, qua ad hanc
Abbreviated transcription (Latin):
am. sother: qͦed & in la tinũ trans¬
latis eisdẽ uersib apparet. pretͣ
qͦd grecarũ litterarũ ꝓprietas. nͣ
deo potuit obseruari. Credo iã
uos mimici uidei. tantis testibus
na obrutos confutatosq eẽ. ipsa
ueritate: ut nichil ultra repugna¬
re. nichil querere debeatis.

Expanded text:
 soter. Quod in Latinum translatis eisdem versibus apparet, preter quod Grecarum litterarum proprietas non adeo potuit observari. Credo vos, o inimici Iudei, tantis testibus ita obrutos confutaturos esse ipsa veritate, ut nichil aliquid repugnare, nichil querere debeatis.
Abbreviated transcription (Latin):
trate unctionẽ. Si aute̾ qͦd ue¬
noscite uenisse scm scoꝵ. Ipse est
enĩ lapis ille abcisus de monte si¬
ne manib c̾cidentiũ : id ẽ. xp̃s na¬
tus de uirgine sine manib coͦple.¬
ctentiũ : qui in tantuꝰ creuit. ut
mons magnꝰ fieret. & impleret
uniu̾sã facie̾ t̾rȩ. De quo monte
dic̃ ꝓpħa. Uenite ascendamꝰ in
montẽ dñi. Et de quo dauid di.¬
cit. Mons dĩ. mons uber. Ut
qͥd suspicamini montes incaseatos:
montẽ in quo placuit dõ habita.¬
re in eo: Cũ enĩ ipse dñs xp̃s
discipłos suos int̾rogasset quem
dicerent homines eẽ. filiũ hoĩs:
respondert̃. Alii heliam.⁊ abti ie¬
remiã : aut unũ ex ꝓpħis. Et il¬
le. Ut qͥd suspicamini oi montes
incaseatos: montẽ in quo placuit
deo habitare in eo: Hunc cogno¬
tẽ susciperet illũ amando: quẽ
t᷑ negauerat timendo. Dic & tu
moy sos legislator: dux populi
xp̃m: ipsũ audi in euangłio xp̃m.
Non ẽ inquit ꝓpħa sine hono.¬
re nisi in patria sua. Accedat

Expanded text:
tionem. Si autem quod venoscite venisse Sanctum sanctorum. Ipse est enim et lapis ille abscissus de monte sine manibus conscindentium, id est, Christus natus de virgine sine manibus complectentium, qui tantum crevit ut mons magnus fieret, et impleret universam faciem terrae. De quo monte dicit Propheta: Venite, ascendamus in montem Domini . Et de quo dicit David: Mons Dei mons uberrimus, ut quid suspicamini montes incaseatos, montem in quo placuit Deo habitare in ipso? Cum enim ipse Dominus Christus discipulos suos interrogaret quem dicerent homines esse Filium hominis, responderunt, alii Eliam, alii Jeremiam, aut unum ex prophetis. Et ille: Ut quid suspicamini montes incaseatos, montem in quo placuit Deo habitare in eo? Hunc cognotem susciperet, illum amando quem ter negaverat timendo. Dic et tu, Moyses, legislator, dux populi Christum, ipsum audi in Evangelio. Non est, inquit, propheta sine honore, nisi in patria sua . Accedat
Abbreviated transcription (Latin):
&̾ absq me nͥ est ds̃. Quis simi¬
lis mei: Uocet & annuntiet.⁊
.&. ordinẽ exponat mͥ: ex quo
constitui popłm antiquũ. Uen¬
tura & quȩ futura st̃ annunti.¬
ent eis. Nolite timere neq con¬
turbemini: ex tẽ audire te fe¬
ci & annuntiaui.⁊ uos estis testeᷤ
mei. Nunqͥd ẽ. ds̃ absq me. &

Expanded text:
et absque me non est Deus. Quis similis mei? vocet et annuntiet, et ordinem exponat mihi, ex quo constitui populum antiquum: ventura et quae futura sunt annuntient eis. Nolite timere, neque conturbemini: ex tunc audire te feci, et annuntiavi: vos estis testes mei. Numquid
Abbreviated transcription (Latin):
to. Amontib namq aqua dilabis
quia suꝑbas mentes ueritatis dos¬
trna dẽserit. S fontes iueonuali¬
bus surgunt: quia mentes nume¬
um uerbũ p̃dicationis accipiuns.
Iam uidemus: iam conualles fru¬
mendo abundare conspicimus:
quia illoꝵ ora pabulo ueritatis im¬
pleta sunt. qui int tes ac simplices
huic mundo despicabiles eẽ. uide¬
bant᷑. Ipsũ quoq ioħem baptistã.
qͥa mira scitate preditũ popłs .iii.¬
derat: illũ hunc eẽ singłarit᷑ cel

Expanded text:
to . A montibus namque aqua dilabitur; quia superbas mentes veritatis doctrina deserit. Sed fontes in convallibus surgunt, quia mentes humilium verbum praedicationis accipiunt. Jam videmus, jam convalles frumento abundare conspicimus, quia illorum ora pabulo veritatis impleta sunt qui mites ac simplices huic mundo despicabiles esse videbantur. 4. Ipsum quoque Joannem Baptistam, quia mira sanctitate praeditum populus viderat, illum hun
Abbreviated transcription (Latin):
intendite legẽ. T ertimoniũ
quęritis de xp̃oͤ In lege ura
scriptũ ẽ quod duoꝵ hominum
testimoniũ uerũ sit. P rocedant
ex lege non tantũ duo: s eciã
plures testes . xp̃i : &. c̃uincant
auditores legis. ñ factores. Dic
ysaia testimoniũ xp̃o. Ecce
inquit uirgo in uttero concipi¬
et ꝙ pariẽt filiũ : & uocabitur

Expanded text:
legem. Testimonium quaeritis de Christo? In lege vestra scriptum est, quod duorum hominum testimonium verum sit? Procedant ex lege non tantum duo, sed etiam plures testes Christi, et convincant auditores legis, nec factores. Dic, Isaia, testimonium Christo. Ecce virgo, inquit, in utero concipiet, et parie
Abbreviated transcription (Latin):
conuenio o iudei: qui
usq in hodiernu᷑ diẽ ne.¬
gastis filiũ dei. ilonne
uox ur̃a ẽ illa. quando
eũ uidebatis miracula facien¬
tẽ⁊ atq tẽptantes dicebatis. qͦ¬
usq animas nr̃as suspendis: si
tu es cxpͣs dic nob̾ palam: Ille
aut̃ uos ad considerationẽ mira¬
culoꝵ mttebat dicens: oꝑa qͣ
ego facio ipsa testimoniũ ꝑhi.¬
bent de me: ut.xpͣo testimoni¬
u̾ dicerent. nͨ u̾ba s facta. Uos
aut᷑ ñ agnoscentes saluatorem

Expanded text:
convenio, o Judaei, qui usque in hodiernum diem negastis Filium Dei. Nonne vox vestra est illa quando eum vidistis miracula facientem, atque tentantes dicebatis: Quousque animas nostras suspendis? Si tu es Christus, dic nobis palam . Ille autem vos ad considerationem miraculorum mittebat, dicens: Opera quae ego facio, ipsa testimonium perhibent de me, ut Christo testimonium dicerent non verba, sed facta. Vos autem non agnoscentes S
Abbreviated transcription (Latin):
uirga de radice iesse. & flos de ra.¬
ces ꝓduxit: imago dñici corꝑis
oCsa: in nucleo. interior anima
cõparat᷑. In corio nucis. carnẽ
significat saluatoris: quȩ habu.¬
It in se asperitatẽ. uł amaritudi.¬
ne̾ passionis. In nucleo. interiorĩ
declarat dulcedinẽ dĩtatis: quȩ
tribuit pastũ ⁊ & luminis submi¬
niftrat officiũ. In testa lignum
interserens crucis: qͦd ñ discreutt
id quod foris & intus fuit.⁊ s que
terrena & cȩlestia fuerant. medi.¬
atoris ligni int̾positione iocia.¬

Expanded text:
ce Jesse, et flos de races produxit, imago Dominici corporis ossa; in nucleo, interior anima comparatur. In corio nucis carnem significat Salvatoris, quae habuit in se asperitatem, vel amaritudinem passionis. In nucleo interiori declarat dulcedinem divinitatis, quae tribuit pastum, et luminis subministrat officium. In testa lignum inserens crucis qui non discrevit, id quod foris et intus, sed quae terrena, et coelestia fuerant Mediatoris, ligni interpositione socia
Abbreviated transcription (Latin):
site st̃ a sc̃o moyser in tabnacło
testimonii. Uirga aut̃ aaron
post alterũ diẽ inuenit᷑ ꝓduxisse¬
flores & frondes: & peperisse
nuces. Delectat hoc misteriũ
cũ caritate ur̃a. contra ꝑfidiã
interuenit figura sacram̃ti. Uir¬
ga enĩ ꝓtulit qͦd ante ñ habuit:
ñ radicata plantatione. nec de¬
fossa sarculo: ñ animata succo
rec fecundata seminario. Et t̾a¬
men cũ illi deessent uniu̾sa iura
mine siiggeri potuit nec radiꝰ¬
ce. Hirga uero potuit contra
naturam nuces adducere: uir¬
go ñ potuit contͣ naturȩ iura
dĩ filiũ generare : Dicat gͦ mͥ
udeus incredulus. qͦ mͦ arida uir.¬
ga floruit & fronduit. & nuces

Expanded text:
sitae sunt a sancto Moyse in tabernaculo sitae sunt a sancto Moyse in tabernaculo testimonii. Virga autem Aaron post alterum diem invenitflores et frondes, et peperisse nuces . Delectat hoc mysterium cum Charitate vestra contra perfidiam figura intervenit sacramenti. Virga ecce protulit quod ante non habuit, non radicata plantatione, non defossa sarculo, non animata succo, non fecundata seminario: et tamen cum illic deessent universa juramine suggeri potuit, nec radice. Virga ergo potuit contra naturam nuces educere: virgo non potuit contra naturae jura Dei Filium generare? Dicat igitur mihi Judaeus incredulus, quemadmodum arida virga floruit et fronduit et nuces
Abbreviated transcription (Latin):
carnẽ xp̃i deserere non potuertͣ.
quando in diuinitatis unitate
mansert᷑. Adhuc citharã respi¬
se lit musicũ melos sonis dissci¬
bus reddat: tria parit᷑ adeẽ. uiden¬
tur. ⁊ ars. manus. & corda: & tamen
unus sonus auditur. Ars dictat.:⁊
parit᷑ oꝑant᷑.: s sola cerda resonat
qđ aiuditur. Nec ars. nec manꝰ ĩo¬
nũ reddunt: s ea cũ corda parit᷑
opant᷑. Sic nec pat̾ nec sp̃s sõs sus¬
ceperunt carnẽ: & tam̃ cũ filio pa.¬
rit opantur
Sonũ sola corda excutit: car.¬
ne solus xp̾s suscepit. Oꝑatio
in trib constat: s quomͦ ꝑtinet¬
ad solam cordã soni redditio. ⁊¬
sic ꝑtinet ad solũ xp̃m carnis
humane susceptio. E contra iu-¬
deus. Contra naturã inqͥt: uir¬
testandus manicheus. Si caroerat:
uirgo ee̾.ñ ꝑotuit: si uirgo pe¬
perit: fantasma fuit. Utrisq
respondendũ est. Profero de hi¬
storia ueti̾s testam̃ti necessari.¬
um exemplũ contra iudeũ: qͦd
oclecĩ uirge : intͣ qͦs una erat.

Expanded text:
carnem Christi deserere non potuerunt, quando in divinitatis unitate manserunt. Adhuc citharam respice. Ut musicum melos sonis dulcibus reddat, tria pariter adesse videntur, ars, manus et chorda: et tamen unus sonus auditur; ars dictat, pariter operantur; sed sola chorda personat quod auditur: nec ars nec manus sonum reddunt, sed ea cum chorda pariter operantur. Sic nec Pater nec Spiritus sanctus susceperunt carnem; et tamen cum Filio pariter operantur. Sonum sola chorda excutit; carnem solus Christus suscepit. Operatio in tribus constat: sed quomad solam chordam soni retinctio, sic pertinet ad solum Christum carnis humanae susceptio. E contra Judaeus: Contra naturam, inquit, partestandus Manichaeus, Si caro erat, virgo esse non potuit; si virgo peperit, phantasma fuit. Utrisque respondendum est. Profero de historia Veteris Testamenti necessarium exemplum contra Judaeum, quod odecim virgae, inter quas una erat,
Abbreviated transcription (Latin):
manicheus: ut ille proficiat
in fide redẽptus⁊ & iste defi.¬
ciat induratꝰ. Uirga illa unde
cecinit dicens. Tu es sacerdos in.
eternũ: scđm ordine̾ melchise¬
dech. Suꝑiori nãq uersu iã dix.¬
rat. uirgã uirtutiᷤ tue emicter dñsex

Expanded text:
Manichaeus, ut hic proficiat in fide redemptus, ille autem deficiat induratus. Virga illa unde cecinit dicens: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . Superiore namque versu jam dixerat: Virgam virtutis
Abbreviated transcription (Latin):
tͥ hereticus. Ergo si unũ sunt:
oñs sunt incarnati. Non. Adso.
lũ xp̃m ꝑtinet caro. Aõpe aliud
ẽ anima. aliud ẽ ratio: &. tam̃
in aĩa est ratio & una ẽ anima:
s aliud anima agit aliud ratio.
Anima uiuit: ratio sapit: & ad
animã ꝑtinet uita: & ad rationẽ
ꝑtinet sãpientia. Et cũ unũ sint
ãa sola suscipit uita̾. ratio sola
suscipit sapientia. Et tam̃ nec aĩa
sine ratione: nec ratio sine aĩa.
Sic & pat̾ &. filiꝰ. licet unũ sint .s
ds unus sit: ad xp̃m tam̃ solũ
ꝑtinet caro ⁊ sic̃ ad solã rationem
ꝑtinet sapientia. licet nͨ recedat
ab aĩa. Ecce aliud. In sole calor e
splendor. in uno rãdio st̃. s calor
exsicat. ⁊ splendor illiuninat. Ali.¬
ud suicpit calo: aliud sylendor.
E licet calor & splendor ab inuicẽ
ñ queant seꝑari: suscipit splendoi
illuminationẽ nͣ feuiorẽ: susci¬
pit calor feruorẽ. nͣ illuminati.¬
onẽ. Aliud simul. aliud singłarit᷑
agunt e tam̃ ab inuicẽ nͣ sẽpa¬

Expanded text:
 haereticus: Ergo si unum sunt, omnes sunt incarnati. Non. Ad solum Christum pertinet caro. Nempe aliud est anima, aliud est ratio: et tamen in anima est ratio, et una est anima. Sed aliud anima agit, aAnima vivit, ratio sapit. Ad animam pertinet vita, ad rationem pertinet sapientia. Et licet unum sint, anima sola suscipit vitam, ratio sola suscipit sapientiam. Sic et Pasine ratione, nec ratio sine anima. Sic et Pater et Filius, licet unum sint et unus Deus sit, ad Christum solum pertinet caro: sicut ad solam rationem pertinet sapientia, licet non recedat ab anima. Ecce iterum aliud. In sole calor et splendor in uno radio sunt: sed calor exsiccat, splendor illuminat; aliud suscipit calor, aliud splendor. Et licet calor et splendor ab invicem non queant separari, suscipit splendor illuminationem, non fervorem; suscipit calor fervorem, non illuminationem. Aliud simul, aliud singulares agunt; et tamen ab invicem non sepa
Abbreviated transcription (Latin):
impleadã uoluntatẽ totũ m̃tiᷤ
nr̃ȩ dirigamꝰ intũitũ. Sic q
ꝑceptis eius munerib gr̃as
recte uiuendo reddamꝰ: ut
ad maiora ꝑcipienda digni ex¬
istere meream᷑. Precem᷑ seduli
cũ beata dĩ genitrice ut fiat
nobis scđm uerbũ eiꝰ ⁊ illud ui¬
delicet u̾bũ quo rationẽ suę
incarnationis ipse exponeis
ut unigenitũ filium suu̾ daret:
ut om̃is qͥ credit in ipsũ ñ ꝑeat:
s habeat uitã ȩt̾nãm. Nec du-¬
bitandũ qr nos deꝓfundis ad se
clamantes. cicius exaudire dig¬
nabit᷑: ꝓpt̾ qͦs necdũ se cognos¬
centes: iꝑse ad ꝓfuidã hanc con¬
ualle̾ lacrimarũ descendere
dignatꝰ ẽ. ił xp̃s dñs nr̃: qͥ

Expanded text:
lendam voluntatem totum mentis nostrae dirigamus intuitum: sicque perceptis ejus muneribus gratias recte vivendo reddamus, ut ad majora percipienda digni existere mereamur. Precemur seduli cum beata Dei genitrice ut fiat nobis secundum verbum ejus, illud videlicet verbum, quo rationem suae incarnationis ipse exponens, ut unigenitum Filium suum daret, ut omnis qui credit in ipsum, non pereat, sed habeat vitam aeternam . Nec dubitandum quin nos de profundis ad se clamantes citius exaudire dignabitur, propter quos necdum se cognoscentes, ipse ad profundam hanc vallem lacrymarum descendere digna
Abbreviated transcription (Latin):
state. In diuinitate ȩqualitas: in
carne sola filiĩ ꝓpͥet is: ñ autͣ ab
eo patris aut spͣs scĩ recessit ali¬
quando diuinitas. Cum gͦ una
sit ditas: una diuisnitas: imple¬
uit quidẽ carne̾ xp̃i. & pat̾ & sp̃s

Expanded text:
state. In divinitate aequalitas, in carne sola Filii proprietas: non autem ab eo Patris aut Spiritus sancti recessit aliquando divinitas. Cum ergo una sit deitas, una sit divinitas, implevit quidem carn
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpora pariendi: uirga autẽ ñ ha¬
buit tẽpora germinandi. Illa de
cursis nouẽ mensib peperit:
uirga aut̃ alia die quod natura
nͥ habuit germinauit. Uirginẽ
dicit iudeus. parere natura ñ pa
cramentũ. Solis radiꝰ specular
penetrat: & soliditatẽ eiꝰ insensi¬
bili subtilitate ꝑtrahicit: &. taliᷤ
uidet᷑ intrinsecus. qualis extrin-¬
secus. Itaq fr̃s mei nec cũ ingre¬
dit᷑ uiolat. ⁊ pec cũ egreditur
dissiꝑat: qr & In ingressu. & in e¬
gressii eiꝰ: specular integrũ ꝑse¬
uerat. Specular gͦ ñ rũpit̾ radiꝰ
solis⁊ integritatẽ uirginis. in¬
gressus aut egressus numqͥd uio¬
lare poterat dĩtatis: Sed qͥd ulte¬

Expanded text:
tempora pariendi; virga autem non habuit tempora germinandi. Virgo enim decursis novem mensibus peperit; virga autem alia die, quod natura non habuit, germinavit. Sed Virginem dicis parere natura nullatcramentum. Solis radius specular penetrat, et soliditatem ejus insensibili subtilitate pertrajicit: et talis videtur intrinsecus, qualis exstat extrinsecus. Itaque, fratres, nec cum ingreditur violat, nec cum egreditur dissipat; quia ad ingressum et egressum ejus specular integrum perseverat. Specular ergo non rumpit radius solis: integritatem Virginis ingressus aut egressus vitiare potuit deitatis? Sed quid ulte