comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nonaginta & octo annoꝵ. & ocłi eiꝰ caligauerant & uidẽ ñ poterat.
& dix̃ adhely. Ego sũ qͥueni dep̃lio: et ego qͥ deacre fugi hodie. Cui ille ait.
Ud actũ est filimi: Respondens aut̃ ille qͥnunciabat: fugit inqͥt isrł
corã philistum & ruina magna facta ẽ in popło. insuꝑ & duo filii tui
mortui st̃ ofni & finees. & archa dei capta est.¬

Expanded text:
poterat et dixit ad Heli ego sum qui veni de proelio et ego qui de acie fugi hodie cui ille ait quid actum est fili mi respondens autem qui nuntiabat fugit inquit Israhel coram Philisthim et ruina magna facta est in populo insuper et duo filii tui mortui sunt Ofni et Finees et arca Dei capta est
Abbreviated transcription (Latin):
bernaculũ suũ: & facta ẽ. plaga magnanimis. & cecidert̃ de isrł
triginta milia peditũ: & archa dei capta est duo qͦq filii hely mortui
st̃ ofnĩ & finees. Currens aut̃ uir de beniamin eraciȩ uenit insylo in
die illo scissa ueste. & conspersus puluere: caput. Cũq ille uenisset heh
sedebat suꝑ sellã contra uiã spectans. erat enĩ cor̃ eiꝰ pauens ꝓarcha dñi.¬
U ir aut̃ ille postquã ingressus ẽ. nunciauit urbi. & ululauit omĩs eiui

Expanded text:
iderunt de Israhel triginta milia peditum et arca Dei capta est duoque filii Heli mortui sunt Ofni et Finees currens autem vir de Beniamin ex acie venit in Silo in die illo scissa veste et conspersus pulvere caput cumque ille venisset Heli sedebat super sellam contra viam aspectans erat enim cor eius pavens pro arca Domini vir autem ille postquam ingressus est nuntiavit urbi et ul
Abbreviated transcription (Latin):
smeridiem. Cũ aut̃ apppinquaret portȩ ciuitatis: ecce defunctus efferebat᷑.
filiꝰ unicus matͥs suae. Defunctus hic qͥ ertra portã ciuitatis multis est in.¬
t̾uentib elatus. significat hominẽ lȩcali criminũ finere soporatũ: eanq
insuꝑ animȩ mortẽ ñ cordis adhuc cubili tegentẽ: sed ad multoꝵ noticia
ꝑ locutionis oꝑisue inditium quasi ꝑsuȩ ciuutatis ostia ꝓpalantẽ. Qui
bene filius unicus matͥs suȩ fuisse ꝑhibet᷑: qͥa licet emultis collecta ꝑs¬
nis. una sit ꝑfecta & in maculata urgo mat̾ ȩxcła: singuli tam̃ quiq fide¬
lium. unuersalis se ȩcclesia filios rectissime fatentur.
lectus quilibet quando ad fidẽ imbuit᷑ filius est: quando alios im¬
buit mat̾. An non mat̾no erga paruulos agebat affectu. qͥ ait: filioli
m̃ei qͦs iterũ parturio. donec formet᷑. xpcꝰ in uobis: Portã ciuitatis qͣ defincꝰ

Expanded text:
copiosa. Cum autem appropinquaret portae civitatis, ecce defunctus efferebatur filius unicus matris suae. Defunctus hic qui extra portam civitatis multis est intuentibus elatus, significat hominem lethali criminum funere soporatum, eamdemque insuper animae mortem per locutionis operisve indicium quasi per suae civitatis ostia propalantem. Qui bene filius unicus matri suae fuisse perhibetur, quia licet e multis collecta personis una sit perfecta et immaculata virgo mater Ecclesia, singuli quique tamen fidelium universalis se Ecclesiae filios rectissime fatentur. Nam et electus quilibet, quando ad fidem imbuitur, filius est; quando alios imbuit, mater. Annon materno erga parvulos agebat affectu, qui ait: Filioli mei, quos iterum parturio, donec formetur Christus in vobis ? Portam civitatis qua de
Abbreviated transcription (Latin):
mortui sepeliunt: cũ peccatores qͥq sui similes. alios nociuo fauore de¬
mulcent: congestaq pessime adulationis mole. nequa aliqͣndo spe resurꝰ¬
gendi potiant᷑ opprimunt. Dño gͦ loculũ tangente funeris bauili stetert̃.
qͥa suꝑni formidine iudiciĩ attacꝰta conscientia. & carnalium sepe afflu¬
entiã uoluptatũ. & in iuste laudantiũ tͦbã cohercens. ad seipsã reuertit᷑:
uocantiq ad uitã. festina respondet saluatori. Unde recte seqͥt᷑. Et ait.
A dolescens. tͥdico surge. Et resedit qͥ erat mortuus: & cepit loqͥ: & dedit
ilũ matri suȩ. Residet qͥppe qͥ erat mortuus: cũ interna cõpuncꝰtione re.

Expanded text:
mortui sepeliunt, cum peccatores quique sui similes alios nocivo favore demortui sepeliunt, cum peccatores quique sui similes alios nocivo favore demulcent, congesta pessimae adulationis mole, ne qua aliquando spe resurgendi potiantur opprimunt. Domino ergo loculum tangente, funeris bajuli steterunt, quia superni formidine judicii attacta conscientia, et carnalium saepe affluentiam voluptatum, et injuste laudantium turbam coercens, ad seipsam revertitur, vocantique ad vitam festina respondet Salvatori, unde recte sequitur: Et dixit adolescenti, tibi dico surge, et resedit qui erat mortuus, et coepit loqui, et dedit illum mat
Abbreviated transcription (Latin):
adñs: miscdia motus suꝑ eã dixit illi. Noli flere. Desiste unqͥt qͦs̃ mortuũ
flere: quẽ mor uiũi resurgere uidebis. Ubi mistice nouati dogma con¬
funditꝰ: qͥ de sua munditia suꝑbe glatus. humilẽ penitentũ mundatio¬
q̃ẽ euacuare conat᷑: uerãq matrẽ ȩccłam de natory suori spitali ertinctio¬
ne plorantẽ. spe uitȩ redonande negat consolari debere. Et pulchre
tat᷑: ut in uno nobis erẽplti imitandȩ pietatis ostenderet: in altero fidẽ¬
scdira desperati peccatoris conscientia est. Qͥ uͦ sepeliendũ portant: ut
in munda desideria quȩ hominẽ rapiunt ininteritũ. uł lenocinia blan¬
dientium sunt uenenata sotioꝵ. Quȩ peccata nimirũ dũ fauorib tol¬
lunt accumulant . peccantesq contẽptui quasi aggere t̾rȩ obruunt.
Deqͥb alibi dicit᷑. Dimitte mortuos sepelire mortuos suos. Mortuos qͥppe

Expanded text:
Dominus, misericordia motus super eam, dixit illi: Noli flere. Desiste, inquit, quasi mortuum Dominus, misericordia motus super eam, dixit illi: Noli flere. Desiste, inquit, quasi mortuum flere quem mox vivum resurgere videbis. Ubi mystice Novati dogma confunditur, qui de sua munditia superbe gloriatus, humilem poenitentium mundationem evacuare conatur, veramque matrem Ecclesiam, renatorum suorum spiritali ene plorantem, spe vitae redonandae negat consolari debere. Et pulchre statur, ut in uno nobis exemplum imitandae pietatis ostenderet, in altero fidesecura desperati peccatoris conscientia est. Qui vero sepeliendum portant, vel immunda desideria, quae hominem rapiunt in interitum, vel lenocinia blandientium sunt venenata sociorum. Quae peccata nimirum, dum favoribus tollunt, accumulant, peccantesque contemptu, quasi aggere terrae obruunt. De quibus alibi dicitur: Dimitte mortuos sepelire mortuos suos . Mortuos quippe
Abbreviated transcription (Latin):
discordias: qͥ iniqͥtatẽ in excelsũ loqͥt᷑: ꝑ oris portã extrahit᷑ mortuus.
Iui uidit mulierẽ ad concupiscendũ eã: ꝑ oculoꝵ portã suȩ mortis incitia
ꝓfert. Qͥ fabulis otiosis obscenisue carminib uł detractionibꝰ aurẽ libent̃
aꝑit. hanc animȩ suȩ portã mortis efficit: ceterosq qͥ ñ seruat sensus mor.¬
tis sibi ipse reddit adicus. Obsecro dñe ihũ. cunctas mee ciuitatis
.portas iusticie fatias: ut ingressus in eas confitearꝰ nomini tuo: tuȩq
maiestati cũ ministris cȩlestib eam crebrius inuisenti. ñ fetor elati cada¬
ueris occurrat. sed occupet salus muros illiꝰ & portas eiꝰ laudatio. A¬
t hȩc uidua erat: & tͦba ciuitatis multa cũ illa. Uiduã ẽẽ excłam: omĩs
anima quȩ sponsi dñiq sui semorte redemptã meminit. agnoscit.
Diuino aut̃ nutu. multa dñm tͦba. multa uiduã comitabat᷑: ut uiso tanto
miraculo. multi testes. multi dĩ fierent laudatores. Quã cũ uidisset

Expanded text:
 mortuus. Qui viderit mulierem ad concupiscendum eam , per oculorum portam suae mortis indicia profert. Qui fabulis otiosis, obscenisve carminibus, vel detractionibus, aurem libenter aperit, hanc animae suae portam mortis efficit, caeterosque qui non servat sensus, mortis sibi ipse reddit aditus. Obsecro, Domine Jesu, cuncta meae civitatis portas justitiae facias, ut ingressus in eas confitear nomini tuo , tuaeque majestati, cum ministris coelestibus eam crebrius invisenti, non fetor elati cadaveris occurrat, sed occupet salus muros illius, et portas ejus laudatio. Et haec vidua erat, et turba civitatis multa cum illa. Viduam esse Ecclesiam, omnis anima, quae sponsi Dominique sui se morte redemptam meminit, agnoscit. Divino autem nutu, multa Dominum turba, multa vidua comitabatur, ut viso tanto miraculo, multi testes, multi Dei fierent laudatores. Quam cum vidisset
Abbreviated transcription (Latin):
muillã meñ incafargamala qͦd int̃pretat᷑ uuilla gimalielis
ingint mili aaciuitate habens Et ibi feci illi planctũ fieri
dieb quadra girita &. pcepi eis in meo monum̃to poni in¬
orientali techi. & p̃cepi eis qiexũq necessaria erint ꝓ eiꝰ
plantu er meo dari. Ipse enĩdomnus nichodemꝰ inꝗlia techa
positus est: qͥ uenit ad saluator ibm̃ nocte & euuangelizat᷑
est:. ab eo audiens. nisi qͥsrengus fuerit eraqua & spũ scõ.

Expanded text:
m, hoc est in Caphargamala quod interpretatur Villa Gamalielis, viginti millia a civitate habens, et ibi feci illi planctum fieri diebus quadraginta et praecepi cum in meo monumento poni inorientali theca, et praecepi eis quaecumque necessaria erant pro ejus planctu de meo dari. Ipse etiam domnus Nicodemus in alia theca positus est, qui venit ad Salvatorem Jesum nocte, et evangelizatus es
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ nuntiũ audit : aut sicut qͥ uidet quẽ desidabat : aut sic̃
qͥ inuenit thesauros multos: ita ego delector. inhis penis corpo¬
ralib posita. Sicut enĩ triticũ ñ potest in horreo poni. nisi
theca eiꝰ fortit̾ fuerit c̾culcata & redacta in paleas: ita et
anima mea ñ potest in paradisũ dĩ cũ palma intrare marty¬
rii: nisi diligent̾ feceris corpus meũ a carnificib cuisꝗ ad trec
unc quintianꝰ iussit eã iterũ in carcerẽ recipi U. tari.
& iussit ut nulli liceret medicoꝵ introire ad eã: & neq
panẽ neq aquã ei ministrare. Cũq fuisset inclusa: ecce circa
mediã noctẽ uenit qͥdã senex quẽ antecedebat puer lumi¬
nis portitor: ferens diuersa medicam̃ta in manu sua. qui se
medicũ. ẽẽ. cõmemorans: cȩpit eã his uerbis alloqui. Licet te
gis grauiorib suppliciis torsisti responsionib tuis. & licet ub̾a

Expanded text:
ondit: Sicut qui videt, quem diu desiderabat; aut sicut qui invenit thesauros multos, ita et ego delector in his poenis corporalibus posita. Non enim potest triticum in horreo reponi, nisi theca ejus fortiter fuerit conculcata, et redacta in paleas. Ita et anima mea non potest in paradisum Dei cum palma intrare martyrii, nisi diligenter feceris corpus meum a carnificibus attrecunc quintianus iussit eam in carcerem iterum mit| ti . et iussit nulli licere medicorum introire ad eam et neque| panem neque aquam ei ministrare. Cumque esset in| clusa .·ecce circa media nocte . uenit quidam senex| quam antecedebat puer luminis portitor . ferens| diuersa medicamenta in manu sua qui se medicum| esse commemorans coepit eam his uerbis adloqui licet| te nim grauioribus suppliciis extorsisti . res| ponsionibus tuis et licet ubera
Abbreviated transcription (Latin):
Ita aut̃ ꝑ totũ noctẽ lux refulsit in carcere: ut p̾pauore cu.¬
stodes rceris fugerent: & carcerẽ aꝑtũ derelinquerent.
Tunc quintianꝰ fugiens: eruno laterȩ. A II. c̃solatus est me.¬
t̾rae motu eragitabat᷑: ex alio aut̃ latere seditionẽ popłi
formidabat. Igit᷑ uissit eã in carcerẽ recipi: ipse aut̃ a posterula

Expanded text:
Ita  per totam noctem . lux exuberauit in carcerem| ut prae pauore custodias ii fugirent . et carcirem aper| tum derelinquerent. Tunc quintianus fugiens . ex uno latere terre| motu metuebat . ex alio autem latere . seditionem| populi formidabat. Igitur iussit eam in carcirem reci| pi. Ipsi autem a postera
Abbreviated transcription (Latin):
orate in sua diuinitate dm̃ excelsũ. Amplectimini paruulum
sed cogitate in mensũ. Amate humiliatũ: sed timete ercelsũ
in eo qͦd redẽptor nr̃ amatre & parentib er ꝓpͥa ciuitate in
herłm ad tẽplũ dñi seportari uoluit: in uenimꝰ ipsã głosã¬
apłs affat᷑ dicens: despondi uos uni uiro uirginẽ castã ex hib̾e
xp̃o: quando ipsa ñ mat̾. dequa ꝑ ꝓsalmistã dicit᷑: mat̾ syon dicit
homo. Et dñs in eugłio. Quicũq fecerit uoluntatẽ patris
mei qͥ in cęlis. ẽ. ipse m̃s frat̾ & soror & mat̾ est : quando electi
ñ ꝓpinqͥ. qui fr̃s & sorores sunt appellati. Oat̾ itaq ac ꝓpinqͥ re¬
dẽptorẽ nr̃m anazareth in iherłm ad tẽplũ dñi deferunt: qͥa
primitiua in pͥmis discipłis aeccła a uideis repulsa: eiꝰdem redẽp.¬
toris dispensationẽ. ad grãm gentiũ ꝑdurit. Ipsa enĩ aeccła ñ solũ

Expanded text:
orate in sua divinitate excelsum Deum. Amplectimini parvulum, orate in sua divinitate excelsum Deum. Amplectimini parvulum, sed cogitate immensum. Amate humiliatum, et timete excelsum. in eo quod Redemptor noster a matre et parentibus ex propria civitate in Hierusalem ad templuApostolus affatur, dicens: Despondi enim vos uni viro virginem castam exhibere Christo . Quando ipsa non mater? Sed quia per Psalmistam dicitur: Mater Sion dicet, Homo ; et Dominus in Evangelio: Quicunque fecerit volunmei, qui in coelis est, ipse meus frater, soror, et mater est ? Quando electi non propinqui, qui fratres et sorores sunt appellati? Mater itaque et propinqui Redemptorem nostrum a Nazareth in Jerusalem ad templum Domini deferunt, quia primitiva illa in primis discipulis Ecclesia a Judaeis repulsa, ejusdem Redemptoris dispensationem ad notitiam gentium perduxit. Ipsa enim Ecclesia non solum
Abbreviated transcription (Latin):
agnouisti: dm̃ omĩpotentẽ tremens ad orasti: tremuisti: quẽ tañ
uis putas nobis posset indicare: int̾ huiuscȩmodi obseqͥa animi
tui sensũ obeatissima uirgo: cũ hinc cerneres erte natũ tun¬
tillũ infantẽ. illinc ad tendes dm̃ inm̃sũ: hinc creatũ illinc orei¬
torẽ: hinc infirmũ. illinc fortissimũ: hinc alendũ. illinc alentemꝰ
hinc ñ loquentẽ. illinc angłos docentẽ Quis inquã tanti pectors
archana nobis reserare ualeat: qͥb modis cogitatũ ad utraq flec¬
tebas: cũ unũ eundẽq dĩ ac hominis filiũ manib tenens hinc
adorares ut dm̃: illinc osculareris ut paruulũ : Quis adtam in¬
effabile miraculũ ñ obstupescat: Quis ñ pene eluiguis fiat:
Generat puella suũ. & omniũ creatorẽ: nutrit siũ & omniũ ni¬
tritorẽ: portat ad tẽplũ suũ. & omniũ creatorẽ. Oadmiraindũ
spectaculũ: ad qͦd ñ solũ humana: uerũ etiã angłica stupescit

Expanded text:
nuisti, Deum omnipotentem tremens adorasti, adorans tremuisti: quem tamenQuis putas nobis possit indicare, inter hujuscemodi obsequia, animi tui sensum, o beatissima Virgo? cum hinc cerneres ex te natum tantillum infantem, illinc attenderes Deum immensum; hinc creatum, illinc creatorem; hinc infirmum, illinc fortissimum; hinc alendum, 670 illinc alentem; hinc non loquentem, illinc angelos docentem. Quis, inquam, tui pectoris arcana nobis reserare valeat, quibus modis cogitatum ad utraque flectebas; cum unum eumdemque Dei atque hominis filium manibus tenens, hinc adorares ut Dominum, illinc osculares ut parvulum? 5. Quis ad tam ineffabile miraculum non obstupescat? Quis non pene elinguis fiat? Generat puella suum et omnium creatorem, nutrit suum et omnium nutritorem, portat ad templum suum et omnium rectorem. O admirandum spectaculum, ad quod non solum humana, verum etiam angelica stupescit
Abbreviated transcription (Latin):
tanquã legẽ obseruans intẽplo quẽ edidisti: ut ñ omĩb
sed paucis reuelet᷑. qͥs est quẽ genuisti. Appareut interim lapis ius¬
humilis abscisus de monte sine manib: ut reꝓbet᷑ ab aedificantib.
usqueqͦ statuã in pedib ꝑcutiens. crescat in montẽ magnũ: imple¬
atq uniuersũ orbem t̾rarũ: Oquã paruus: oquã magnꝰ ẽ. quẽ pepis
Paruus in humanitate : magnꝰ indiuinitate. Paruus in regno iudooꝵ

Expanded text:
tanquam legem observans, in templo quem edidisti, ut non omnibus, tanquam legem observans, in templo quem edidisti, ut non omnibus, sed paucis reveletur quis est quem genuisti. Appareat interim lapis humilis abscissus de monte sine manibus, ut reprobetur ab aedificantibus, usquequo statuam in pedibus percutiens, crescat in montem magnum, impleatque universum orbem terrarum. 4. O quam parvus, o quam magnus est quem peperisti! Parvus in
Abbreviated transcription (Latin):
peꝑerat: & qͥs ee̾t quẽ genuerat. Sed legẽ cõmunẽ obser¬
uans: erpectauit purgationis diẽ: celauit filii maiestatẽ.
inc est qͦd eũ intẽplo int̾ doctores legis inueni. ¶N.
ens: filiũ ioseph uocat dicens. Fili qͥd fecisti nobis sic: ecce
pat̃ tuus & ego dolentes que rebamꝰ te:quẽ ꝓculdubio scie-¬
bat se sine concubiti ioseph c̃cepisse: sine corruptione
uirginali aedidisse. Sed cur abscondit c̃ceptionis ac natiui¬
tatis illiꝰ sacramentũ: quẽ nouit dm̃ immensũ : Nũqͥd nã
qͥa inuidit aliis quẽ ad tẽplũ deferens scĩ senis tradidit ma-¬
nib : Absit. Sed ut spũ ꝓphetiae repleta: redẽpionẽ mun¬
di impiis ñ aꝑiat. Sciebat enĩ iam tunc grã plena. spũ diui¬
nitatis afflata: qͥa si hunc huiꝰ scłi pͥncipes cognouissent.
nũ quã ꝓsalute nr̃a crucifirissent. Offer gͦ beatissima uirgo

Expanded text:
pepererat, et quis esset quem genuerat. Sed legem communem obserpepererat, et quis esset quem genuerat. Sed legem communem observans, exspectavit purgationis diem, celavit Filii majestatem. Hinc est quod euens, filium Joseph vocat dicens: Fili, quid fecisti nobis sic? ecce pater tuus et ego dolentes quaerebamus te , quem procul dubio sciebat se sine concubitu Joseph concepisse, sine corruptione virginali edidisse. Sed cur abscondit conceptionis ac nativitatis illius sacramentum, quem novit Deum immensum? nunquidnam quia invidit aliis, quem ad templum deferens, sancti senis tradidit manibus? Absit. Sed ut prophetae spiritu repleta, Redemptorem mundi impiis non anitatis afflata, quia si hunc hujus saeculi principes cognovissent, nunquam pro salute nostra crucifixissent. Offer ergo, beatissima Virgo,
Abbreviated transcription (Latin):
distoria de ap̃raai
ordinatii
getis eugłistis erequens: post adnunciationẽ eiꝰ ab angło factã.
post natiuitatẽ. angłoꝵ uocib declaratã: post circũcisionem
octaui diei indomo parentũ: hȩc in ordine seqͥt᷑ dicens. Postqͣm
impleti sunt dies purgationis matris eiꝰ scđ̾m legẽ moysi : tulert̃
illũ in iherłm ut sisterent eũ dño. sic̃ scͥptũ est inlege dñi: qͥa
om̃e masculinũ ad aꝑiens uulua: scm̃ dño uocabit᷑. Cunctis
fideub liquet. nequaqͣm redẽptoris matrẽ ex eiꝰ natiuitate
maculã contraxisse : qua illoꝵ dierũ spatio asacris aedibus
abstinens purgaret᷑: quȩ sine humana c̃cupiscentia. sine.
legis narrationẽ euugłista c̾texens claudit impiis sacram̃tũ
diuine incarnationis: matrẽq legẽ. obseruantẽ introducit
Sed nec mirũ si mat̾ obseruaret legẽ. quã eiꝰ filiꝰ ñ uenerat
soluere. sed adimplere. Sciebat enĩ qͦ ordine c̾ceꝑat. qͦ usu

Expanded text:
historiam de Christi ordinatius caeteris evangelistis exsequens, post annuntiationem ejus ab angelo factam, post nativitatem angelorum vocibus declaratam, post circumcisionem octavi dici in domo parentum, haec in ordine sequitur dicens: 3. Postquam impleti sunt dies purgationis matris ejus, secundum legem Moysi, tulerunt illum in omne masculinum adaperiens vulvam, sanctum Domino vocabitur . Cunctis fidelibus liquet nequaquam Redemptoris matrem ex ejus nativitate maculam contraxisse, qua illorum dierum spatio, a sacris aedibus abstinens, purgaretur, quae sine humana concupiscentia, sine hlegis narrationem evangelista contexens, claudit impiis sacramentum divinae incarnationis, matremque legem observantem introducit. Sed nec mirum, si mater observaverit legem, quam ejus Filius non venerat solvere, sed adimplere. Sciebat enim quo ordine conceperat, quo usu
Abbreviated transcription (Latin):
enit aut̃ ihcꝰ in partes cȩsare x philippi. Philippiis ipse
est frat̃ herodis. de qͦ supra diximus. tetharca iturere
& traconitidis regionũ : qͥ in honore tyberii cęsaris cȩsarrã
philippi. quȩ nunc paneas dicit᷑ appellauitꝰ & est in ꝓuintia
phenicis. imitatus herodem patrẽ qui in honore augusti cęsaris
apellauit cȩsareã: quȩ pͥus turris stratonis uocabat᷑. & erno.¬

Expanded text:
enit autem Jesus in partes Caesareae Philippi. Philippus iste est frater Herodis, de quo jam supra diximus, tetrarcha Itureae et Trachonitidis regionis, qui in honorem Tiberii Caesaris, Caesaream Philippi, quae nunc Paneas dicitur, appellavit. Et est in provincia Phoenicis imitatus Herodem patrem, qui in honorem Augusti Caesaris appellavit Caesaream, quae prius Turris Stratonis vocabat
Abbreviated transcription (Latin):
tiis amiserunt. Itẽ uidei quicũq in xp̃o crediderunt. deꝓpe ad illũ
uenert̃: qͥa legis et ꝓpħarũ erant literis edocti de illo. Credentes uͦ
ergentib de loiginquo utiq uenert̃ ad ap̃m: quia nullis paginarũ.
sanctarũ monimentis de eiꝰ erant fide premoniti. E archũ¬

Expanded text:
runt. Item Judaei quicunque in Christo crediderunt, de prope ad illum runt. Item Judaei quicunque in Christo crediderunt, de prope ad illum venerunt, quia legis et prophetarum erant litteris edocti de illo. Credentes vero ex gentibus de longe utique venerunt ad Christum, quia nullis paginarum sanctarum monimentis de ejus erant fide praemoniti. Et r
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑. Quidã enĩ ex eis: delonge uenerunit. Est aut̃ qͥ nichil fraudis.
& nichil carnalis corruptionis exꝑtus: ad onuĩpotentis dĩ seruitiũ festi¬
nauit. Iste de longinquo ñ uenit: qͥa ꝑ incorruptionẽ & innocentiã
primus fuit. Alius nulla impudicitia. nullis flagitiis inquinatus:
solũ aut̃ coniugiũ erꝑtus: ad ministeriũ sꝑitale conuersus est. Neq¬
enĩ iste de longinquo uenit: qͥa usus coniunctione concessa: ꝑ illicita
ñ errauit: Aliꝰ uͦ post carnis flagicia. ali post falsa testimonia. alii
pot surta facza. alii post illatas uiolentias. alii post ꝑpetrata homicidia
dad penitencũ redeunt: atq ad omĩpotentis seruitiũ conuertunt᷑. Hii
prauo oꝑe errauit: tanto ab omĩpotente deo longius recessit. Dentur
gͥ alimenta eis etiã qui delonginquo ueniunt: qͥa c̾uersis peccatorib
doctrinȩ sc̃ẽ cbi p̾bendi st̃: ut in deo iures reparent. quas inflagi¬

Expanded text:
ione. Quidam enim ex eis de longe venerunt. Est autem qui nihil fraudis et nihil carnalis corruptionis expertus, ad omnipotentis Dei servitium festinavit, iste de longinquo non venit, quia per incorruptionem et innocentiam proximus fuit. Alius nulla impudicitia, nullis flagitiis inquinatus, solum autem conjugium expertus, ad ministerium spirituale conversus est. Neque iste venit e longinquo, quia usus conjunctione concessa, per illicita non erravit. Alii vero post carnis flagitia, alii post falsa testimonia, alii post facta furta, alii post illatas violentias, alii post perpetrata homicidia ad poenitentiam redeunt, atque ad omnipotentis Dei servitium convertuntur. Hi pravo opere erravit, tanto ab omnipotente Domino longius recessit. Dentur igitur alimenta eis etiam, qui de longinquo veniunt, quia conversis peccatoribus doctrinae sanctae cibi praebendi sunt, ut in Deu
Abbreviated transcription (Latin):
manus do. & cum intrauerit plenitudo gentiũ: tunc omnis israel sal̃
fiet. Princeps itaq synagoge: nullus melius qͣm ipse moyses intelliqs
Unde bene scd̾m lucam iayrus idest illuminans siue illuminatiẽ
dicit᷑. quia qui accepit u̾ba uite dare nobis: & ꝑ hec ceteros ili¬

Expanded text:
us Deo , et Cum intraverit plenitudo gentium, tunc omnis Israel salvus fiet . Princeps itaque synagogae, nullus melius quam ipse Moses intelligitur, unde bene secundum Lucam Jairus, id est illuminans, sive illuminatus vocatur. Quia qui accepit verba vitae dare nobis, et per haec caeteros il
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾ maior. me est. scđm id aut̃ qͦd ait. ego & pat̾ unũ sumꝰ. &
ipse agricola est. Nec talis quales sunt qui extrinsecus oꝑando
exhibent ministeriũ : sed talis ut det etiam intrinsecus incre¬
mentũ. Nam neq qͥ plantat est aliqͥd neq qͥ rigat. sed qͥ incre-¬
mentũ dat ds̃. Et utiq est ds̃ xpcꝰ. qͥa cds̃ erat uerbũ: unde. ipse

Expanded text:
Pater major me est. Secundum id autem quod ait: Ego et Pater unum sumus, et ipse agricola est. Nec talis quales sunt qui extrinsecus operando exhibent ministerium, sed talis, ut det etiam intrinsecus incrementum. Nam neque qui plantat, est aliquid, neque qui rigat, sed qui incrementum dat, D
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpetrata sunt. Cecus uidet: mutus loqͥt᷑. possessus ademo¬
ne liberat᷑. Qͦd & tunc qͥdem carnalit̃ factũ. ẽ: sed & co¬
tidie cõplet᷑ inconuersatione credentiũ: ut expulso pri¬
mũ demone. fidei lum̃ aspiciant: deinde ad laudes dei
tacentia pͥus ora larent᷑. Quidã aut̃ ex eis dixerunt. In
beelzebub pͥncipe demonioꝵ. eicit demonia. Non hoc

Expanded text:
possessus daemone liberatur. Quod et tunc quidem carnaliter factum est, sed et quotidie completur in conversatione credentium, ut, expulso primum daemone, fidei lumen aspiciant, deinde ad laudes Dei tacentia prius ora laxentur. Quidam autem ex eis dixerunt: In Beelzebub principe daemoniorum ejicit daemonia. Non h
Abbreviated transcription (Latin):
tem stellã uidisti: pastorib insuꝑ euua igelizantib credi¬
disti: magos preterea exia deferentes munera in uisio¬
nebeatis oculis conspexisti. ipsa eadem munera bene
intelligendo uotis om̃ib fide dõ obtulisti. Nam &
cum eisdem magis: dm̃ puerũ in p̃sepio adorasti.

Expanded text:
tem stellam vidisti. Pastoribus insuper evangelizantibus creditem stellam vidisti. Pastoribus insuper evangelizantibus credidisti. Magos praeterea tria deferentes munera, in visione beatis oculis conspexisti: ipsa eadem munera bene intelligendo votis omnibus fide Deo obtulisti. Nam et cum eisdem magis Deum puerum in praesepio adorasti.
Abbreviated transcription (Latin):
nis mariae . more eoꝵ qͥ declamatoria&e in aecclesiis solent
loqͥ ad popłm. Qͦdutiq genꝰ docendi necdum. ittigerin
sed qͥa negare nequeo qͥcqͥd in iungitis: nimia ur̃a deuictus
dilectione experiar quȩ hortamini: affectu infantium more.
balburientium : qui quȩcũq audierint fari gestiunt. cũ necdũ
possint ad plenũ uerba formare marime quia ꝓpt̃ sunplici¬
ores qͦsq idme de ꝓmere compellitis.: ut habeant sernone la-¬
tino qͥb se occupent laudib ex eadẽ die: qͥbusuae diuinis ua-¬
cent lectionib: p̃sertim cũ & eadem in multis festiuitatib
uberius ubiq inscͥpturis diuinis p̃dicata legunt᷑.. Il¬
uud enĩ aliud son ant euuangelia : nisi nascentẽ dñm
menta qͦusq fuit in mundo dũ tarat. diuinis efferunt p̾co¬
niis. Porro aberordio scĩ eugłii gabrielem archangelũ collo¬
quentẽ mariȩ audistis: & deinceps reliqua omĩa plenius
legistis. Ad p̃sepe qͦq o paula te teste nato puero ꝑmul.¬

Expanded text:
nis Mariae, more eorum qui declamatorie in Ecclesiis solent loqui ad populum: quod utique genus docendi, necdum attigeram. Sed quia negare nequeo quidquid injungitis, nimia vestra devictus dilectione, experiar quae hortamini affectu infantium, more balbutientium, qui quaecumque audierint, fari gestiunt, cum necdum possint ad plenum verba formare: maxime, quia propter simpliciores quasque id me depromere compellitis, ut habeat satino, quibus se occupet laudibus eadem die, quibusve divinis vacet lectionibus: praesertim cum et eadem in multis festivitatibusuberius ubique in Scripturis divinis praedicata leguntur. Quid enim aliud sonant Evangelia, nisi Dominum nascentem menta, quousque fuit in mundo dumtaxat, divinis efferunt praeconiis. Porro ab exordio sancti Evangelii Gabrielem archangelum colloquentem Mariae didicistis, et deinceps reliqua omnia plenius legistis. Ad praesepe quoque, o Paula, te teste, nato puero
Abbreviated transcription (Latin):
lle qͥppe testimonix̃ ꝑhibens. & testet fortissimos faciens. abstulit
xp̃i amicis timorẽ. & inimicoꝵ odium conuertit in amorẽ. Inhis¬
quȩ p̃cedunt hoc euuangelii capłm dñs discipłos suos adinimicoꝵ
odia ꝑferenda confirmans. suo qͦq p̾parauit erẽplo. ut eũ imitan¬
do fierent fortiores. addent & ꝓmittens eis qͦd uenturiis e̾e̾t spc sc̃s

Expanded text:
lle quippe testimonium perhibens et testes fortissimos faciens, abstulit Christi amicis timorem, et inimicorum odium convertit in amorem. quae praecedunt hoc Evangelii capitulum, Dominus discipulos suos ad inimicorum odia perferenda confirmans, suo quoque praeparavit exemplo, ut eum imitando fierent fortiores: addens et promittens eis quod venturus esset Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
t angeluꝰquẽ uidi stantẽ supra mare & supra t̾rã.Uli
leuauit manũ suã ad cęlũ: & iurauit ꝑ uiuentẽ in scła scłoꝵ. qui
creauit cȩlũ. & ea quȩ in illo sunt. et trã. & ea quȩ in ea sunt:
et mare. et ea quȩ in eo sunt: quia tempus iam ñ erit : sed in dieb
uocis septimi angeli cũ ceꝑit tuba canere. consummabitꝰ misterũ¬

Expanded text:
 angelum stantem supra mare et supra terram, qui leuauit manum suam et iurauit per uiuentem in secula seculorum et per celum et que in illo sunt et per terram et que in ea sunt et per mare et que in eo sunt, quia tempus amplius non erit. 40Sed in diebus uocis septimi angeli, cum ceperit tuba canere, consummabitur myster
Abbreviated transcription (Latin):
dũ ilũ cernerent. Resurrerit enim a mortuis tc̃ia die: & appiris
eis in multis argumentis per dies quadraginta.
uare mocdicũ ee̾t ut discipuli ñ iuderent dñm: & iterũ modicũ
A uiderent eũ: ad nectit causã dicens. Quia uado ad patrem.
Ac si patent̃ dicat. Ideo post modicũ a urĩs aspectib in monumenti
claustris abscondor: et iterũ post modicũ destructo mortis imꝑio.
uobis intuendus appareo: qͥa tempus est ut expleta dispensatione
assumptȩ mortalitatis cum resurrectionis triumpho iam reuertar
ad patrẽ. Potest et alit̾ intelligi qͦd ait: modicũ & iam ñ uidebitis
ne. et iterũ modicũ & uidebitis me. Modicum qͥppe tẽpus erat
numento. Et iterum modicũ erat futurũ qͦ uiderent eũ: ali scili¬
et dies quadraginta in quib eis post passionẽ suã sepius usq ad tẽpu¬

Expanded text:
dum illum viderent; resurrexit enim a mortuis die tertia, et apparuit dum illum viderent; resurrexit enim a mortuis die tertia, et apparuit eis in multis argumentis per dies quadraginta. Quare autem modicum esset et non viderent eum, et iterum modicum et viderent, annectit causam, dicens: Quia vado ad Patrem. Ac si aperte dicat: Ideo post modicum a vestris aspectibus in monumenti claustris abscondor, et iterum post modicum, destructo mortis imperio, vobis intuendus appareo, quia tempus est ut, expleta dispensatione assumptae mortalitatis cum resurrectionis triumpho, jam revertar ad Patrem. Potest et aliter intelligi quod ait: Modicum et jam non videbitis me, et iterum modicum et videbitis me. Modicum quippe tempus futunumento. Et iterum modicum erat futurum quo viderent eum, illi, videlicet, dies quadraginta, in quibus eis post passionem suam saepius usque ad tempu
Abbreviated transcription (Latin):
leco cordis auditu ꝑcipere debemus: sedulaq intencione ꝑsiste¬
re . quatinus adhȩc contingere mereamur. Qͥd est enĩ qͦd me-¬
rito lȩtius audiat᷑: quã ꝑuenire posse ad gaudiũ qͦd nũquã
possit auferri. Notandũ aut̃ qͦd tota lectionis huiꝰ euuan¬
ge licȩ series illis conuenit: qui eũ p̃sentes audierunt a dño.
Pars aut̾ illius: etiam nobis qui post passionẽ & resurrectionem
dominicam ad fidem uenimus aptissime congruit.X.¬
discipulatui p̃dicantis in carne adhesere: & post tristiciã passio¬
nis uisa resurrectione & ascensione eiꝰ letificari meruerunt. Nam
qͥa hȩx illa qua tradebat᷑ nocte locutus est: modicũ erat. idest
eiusdẽ noctis & diei sequentis tẽpus usq adhoram qua illũ ñ uide-¬
re inciperent. Tentus enim nocte illa a uideis. & in crastinũ cru¬
firus: cũ sero factũ eẽt. depositus est de cruce: et intra seꝑta
sepulchri. ab humanis seclusus obtutib Et iterũ modicũ erat: usꝙ

Expanded text:
eto cordis auditu percipere debemus, sedulaque intentione persistere, quatenus ad haec contingere mereamur. Quid est enim quod merito laetius audiatur quam perveniri posse ad gaudium quod nunquam possit auferri? Notandum autem quod tota lectionis hujus evangelicae series illis convenit qui eam praesentes audierunt a Domino: pars autem illius etiam nobis, qui post passionem et resurrectionem dominicam ad fidem venimus, aptissime congruit. Qsunt pertinent, qui ejus discipulatui praedicantis in carne adhaerere, et post tristitiam passionis visa resurrectione et ascensione ejus laetificari meruerunt. Nam quia haec illa qua tradebatur nocte locutus est, modicum erat, id est, ejusdem noctis et diei sequentis tempus, usque ad horam qua illum non videre inciperent. Tentus enim nocte illa a Judaeis, et in crastinum crucifixus, cum sero factum esset depositus est de cruce, et intra septa sepulcri ab humanis seclusus obtutibus. Et iterum modicum erat, usque
Abbreviated transcription (Latin):
patrem: iuxta hunc sensũ ad illud specialit̾ respicit qͦd p̃misit: ex iterũ
modicũ et uidebitis me. Acsi aꝑte diceret. Propterea me resuscitatum
a mortius modico tẽpore uidebitis: quia ñ semꝑ int̾ra corporaliter
mansurus: sed ꝑhumanitatẽ quã assumpsi iam sum ascensurus incȩlum.
hec qͥdem uerba dñi ut dirimus.: illis spetiatim qͥ eius resurrectionem
udere potuerunt conueniunt. Quod uͦ illis querentib exponendo sub
ungit: am̃ am̃ dico uobis quia plorabitis & flebitis uos. mundus aut̃
gaudebit. uos aut̃ contristabimini. sed tristicia ur̃a uertet᷑ in gaudium.
et ipsoꝵ. & tocius eccł statui cõngruit. Porabant quippe et flebant
amatores xp̃i: cũ illũ comp̃hendi ab hostib ligari. ad conciliũ duci
dampnari. flagellari. derisui haberi. ad ultimũ crucifigi. lanceari.
et sepeliri uiderent. S¬

Expanded text:
Patrem. Juxta hunc sensum, ad illud specialiter respicit quod praemisit: Et iterum modicum, et videbitis me. Ac si aperte diceret: Propterea me resuscitatum a mortuis modico tempore videbitis, quia non semper in terra corporaliter mansurus, sed per humanitatem quam assumpsi jam sum ascensurus in coelum. Haec quidem verba Domini, ut diximus, illis specialiter qui ejus resurrectionem videre potuerunt conveniunt. Quod vero illis quaerentibus exponendo subitis et flebitis vos, mundus autem gaudebit. Vos autem contristabimini, sed tristitia vestra vertetur in gaudium. Et ipsorum, et totius Ecclesiae statui congruit. Plorabant quippe et flebant amatores Christi cum illum comprehendi ab hostibus, ligari, ad concilium duci, damnari, flagellari, derisui haberi, ad ultimum crucifigi, lanceari, et sepeliri viderent.
Abbreviated transcription (Latin):
Abhis trib plagis occisa est tercia pars hominũ: de igne. & fumo. &
sulphure. qui ꝓcedebat exore ipsoꝵ. Potestas enm equoꝵ in xx
ore eoꝵ est: & in caudis eoꝵ. Nam caude eoꝵ similes serpe en¬
tib habentes capita.: & in his nocent. Et ceteri homines qui non

Expanded text:
ab his tribus plagis occisa est tertia pars hominum de igne et fumo et ab his tribus plagis occisa est tertia pars hominum de igne et fumo et sulphure qui procedebat ex ore ipsorum potestas enim equorum in ore eorum est et in caudis eorum nam caudae illorum similes serpentibus hab
Abbreviated transcription (Latin):
stas sicut habent scorpiones t̾rȩ. Et preceptũ est illis ne lederent fe¬
num t̾res: neq omne uiride. neq omnẽ arborem.: nisi tantũ homines.
qͥ ñ habent signũ dĩ infrontib suis. Et datum est illis ne. occiderent
eos: sed ut cruciarent᷑ mensib quinq: & cruciatus eoꝵ ut crucia¬
tus scorpii cum percutit homines.
t sertus angłs tuba cecinit: & audiui uocẽ unã er cornib altaris
aurei qͦd est ante oculos dĩ: dicentẽ septuno angelo qͥ habebat tubã.
 olue quatuor angelos: qui alligati sunt in flumine magno eufratẽ.
ut soluti sunt quatuor angeli qui parati erant in horã. et diẽ. & mensẽ
et annũ: ut occiderent t̾ciam partẽ hominũ. Et numerus ȩquestris
erercitus: uicies milies dena milia. audiui numerum eoꝵ. Et ita
uidi ȩqͦs inuisione: & qui sedebant suꝑ eos habebant loricas igneas.¬
capita leonũ: et de ore ipsoꝵ. ꝓcedit ignis. & fumus. & sulphure

Expanded text:
testatem scorpiones terrae: et praeceptum est illis, ne laederent fenum terrae, neque omne viride, neque omnem arborem: nisi tantum homines, qui non habent signum Dei in frontibus suis: et datum est illis, ne occiderent eos; sed ut cruciarent mensibus quinque: et cruciatus eorum ut cruciatus scorpii cum percutit hominem.ornibus altaris aurei, quod est ante oculos Dei, dicentem sexto angelo, qui habebat tubam: Solve quatuor angelos, qui alligati sunt in flumine magno Euphrate. Et soluti sunt quatuor angeli, qui parati erant in horam, et diem, et mensem, et annum, ut occiderent tertiam partem hominum. Et numerus equestris exercitus vicies millies dena millia. Et audivi numerum eorum. Et ita vidi equos in visione: et qui sedebant super eos, habebant loricas igneascapita leonum et de ore ipsorum procedit ignis et fumus et sulphur
Abbreviated transcription (Latin):
tuba canerent. Et pͥmus angłs tuba cecinit: & facta est grando. &
ignis mirta sanguine: & missũ est int̾ram. Et t̾cia pars t̾re combu¬
sta est: & t̾cia pars arboꝵ combusta est: & omẽ fęnũ uiride combu¬
ardens missus ẽ in mare. Et facta est tercia pars maris sanguis:
& mortua est tercia pars creature quȩ habebant animas: et
tercia pars nauium interut.l
tercia pars nauium interiit.
t t̾cius angłs tuba cecinit: & cecidit de cęlo stella magna arders
tanquam facula. Et cecidit in t̾ciam partẽ fluminũ. & in fontes
aquarũ: & nom̃ stellȩ dicit᷑ absinthium. Et facta est t̾cia pars
aquarũ in absinchium: & multi homines mortui sunt de aquis:
quia amare facte sunt. Et quartus angłs tuba cetinit: & ꝑcusa

Expanded text:
 seqq. Et primus Angelus tuba cecinit, & facta est grando, & ignis, mixta in sanguine, & missum est in Terram, & tertia pars terrae combusta est, & tertia pars arborum concremata est, & omne foenum viride combuardens, missus est in mare, et facta est tertia pars maris sanguis; et mortua est tertia pars creaturae, quae habent animas, et tertia pars navium interiit. » tertia pars navium interiit. Et tertius angelus tuba cecinit: et cecidit de coelo stella magna ardens tamquam facula, et cecidit in tertiam partem fluminum, et in fontes aquarum: et nomen stellae dicitur Absinthium: et facta est tertia pars aquarum in absinthium: et multi hominum mortui sunt de aquis, quia amarae factae su
Abbreviated transcription (Latin):
sius. neq a uenefitiis suis. neq a fornicatione sua neq a furtis suis.
t̃ uidi alium angłm fortẽ descendentẽ decelo amictum  tanos¬
nube: et iris in capite eiꝰ. & facies eiꝰ erat ut sol. et pedes eiꝰ tanquã
columna ignis. & habebat in manu sua libellum aꝑtum. Et posuit
peddem suũ dextrũ supra mare:ͥ sinistrũ aut̃ suꝑ terrã: & clama¬
uit uoce magna quẽ admodum cũ leo rugit. Et cũ clamasset.
locuta sunt septẽ tonitrua uoces suas. Et cũ locuta fuissent sept

Expanded text:
fornicatione sua neque a furtis suis et vidi alium angelum fortem descendentem de caelo amictum nube et iris in capite eius et facies eius erat ut sol et pedes eius tamquam columna ignis et habebat in manu sua libellum apertum et posuit pedem suum dextrum supra mare sinistrum autem super terram et clamavit voce magna quemadmodum cum leo rugit et cum clamasset locut
Abbreviated transcription (Latin):
uai om̃s beati apłil
pareni grãm apud dm̃ sanctitatis obtineant: nescio tamen quo¬
pacto petrus & paulus uicdent᷑ p̃cereris peculiari quadã
in saluatore fidei uirtute p̃cellere. qͦd qͥdem ex ipsius dñi uidicio
possumꝰ apꝓbare. Nam petro sicut bono dispensatoꝵi clauẽ regni
celestis dedit. paulo tamquã idoneo doctori magistersũ ȩoe lesia¬
ille suscipiat ad quietẽ: iit quoꝵ. cordib pauluis pate fecerat

Expanded text:
um omnes beati apostoli parem gratiam apud Deum sanctitatis obtineant, nescio quo tamen pacto Petrus et Paulus videntur prae caeteris peculiari quadam in Salvatore fidei virtute praecellere, quod quidem ex ipsius Domini judicio possumus approbare. Nam Petro sicut bono dispensatori claves regni coelorum dedit, Paulo tanquam idoneo doctori magisterium ecclesiai
Abbreviated transcription (Latin):
igilata deniq alia nocte manę tẽptantes iteRUM. nichil
omnino potuerunt agere. Tunc conturbati atq exterriti:
in hac die se transferri uos ammonet. Tunc ieiuniis & orationib
ac iugi psalmodie die noctuq insistentes: triduum illud con-
tinuatione durerunt:. Quarta aut̃ die accedentes ponentesq
manꝰ. ñ ualebant penitꝰ mouere sepulchrũ. Pauore aut̃ om̃s
adinstar niuis candorẽ efferens dicens se esse abbatẽ: &
ait eis. Usqueqͦ cont̾bamini & tardatis. ñ uidetis domnũ
martinũ stantẽ uos iuuare paratũ si manꝰ apponitis: Tiinc iactans
pallium qͦ utebatur posuit manũ ad sarcotagũ cum reliqs sacer¬
mi leuitate cõmotũ in loco ubi nunc adorat᷑ : dño annuentea
ꝑducit᷑. Quo ad uoluntatẽ senis ompositii dictis etiã misis¬
ut uentũ est ad conuiuiũ reqͥrentes sollicite senẽ: nequaqua
repperiunt. Sed nec homo qͥdem extitit : qͥ eũ debasilica exira
uidisset. Credo aliqua fuissee uircus angelica: qͥ & bentum

Expanded text:
igilata denique alia nocte, mane tentantes, nihil omnino agere potuerunt. Tunc conturbati atque exterriti, in hac die se transferri vos admonet'. Tunc ieiuniis et orationibus ac iugi psallentio die noctuque insistinuatim duxerunt. Quarta autem die accedentes, ponentesque manus, non valebant penitus movere sepulcrum. Pavore autem omnes nstar nivis candorem efferens, dicens se esse abbatem, et ait eis: Usquequo conturbamini, et tardatis? Non videtis domnum Martinum stantem vos juvare paratum, si manus apponitis? Tunc jactans pallium, quo utebatur, posuit manum ad sarcophagum cum reliquis sacerma levitate commotum, in loco, ubi nunc adoratur, Domino annuente, perducitut ventum est ad convivium, requirentes sollicite senem, nequaquam repperiunt. Sed nec homo quidem extetit, qui eum de basilica exire vidisset. Credo, aliqua fuisset virtus angelica, qui et beatum
Abbreviated transcription (Latin):
saluatoris ignorantiã ẽẽ et ñ dispensationẽ : discant ex p̃senti loco. qͦd uda
potuerit scire ihcꝰ cuiꝰ imago esset innummo: sed interrogat ut ad sauo¬
nẽ eoꝵ competent̃ respondeat. Dicunt ei. Cesaris. Tunc ait illis. Reaaue
gͦ quȩ sunt cesaris cesiri: et quȩ st̃ dĩ dõ. Cesarem ñ putemꝰ augusaes
cesares appellati sunt. Porro qͦd ait. reddite quȩ st̃ cesaris cesari. iest
nũmũ . tributũ. et pecuniã : & quȩ st̃ cũ deo. decimas. pͥmitias. &. olaions
ac uictimas sentiamus: quo modo & ipse redelit tributa ꝓse et pecro. ed
Qui credere debuerant ad tantã sapientiã: mirati st̃ qͦd calliditas eox
cum miraculo reportante ⁊.
au accesserunt ad ihm̃ saducei: qͥ dicunt resurrecꝰtionẽ ñ esse. Du&
seresez in uideis: una phariseoꝵ. et altera saduceoꝵ. Pharisei tradicio
t obseruationũ. quas illi deuterosis uocant. iusticiã p̃ferebant. inde. &

Expanded text:
Salvatoris ignorantiam esse, et non dispensationem, discant ex praesenti loco, quod utique potuerit scire Jesus cujus imago esset in nummo, sed interrogat, ut ad sermonem eorum competenter respondeat. Dicunt ei, Caesaris. Tunc ait illis: Reddite te quae sunt Caesaris Caesari, et quae sunt Dei Deo. Caesarem non putemus Augustum, Caesares appellati sunt. Porro quod ait: Reddite quae sunt Caesaris Caesari, id est, nummum, tributum et pecuniam, et quae sunt Dei Deo, decimas, primitias et oblationes ac victimas sentiamus, quomodo et ipse reddidit tributa pro se et Petro, et Qui credere debuerant ad tantam sapientiam, mirati sunt, quia calliditas eorucum miraculo reportantes. Et venerunt ad eum Sadducaei, qui dicunt resurrectionem non esse. Duae erant haereses in Judaeis, una Pharisaeorum, et altera Sadducaeorum. Pharisaei traditionum et observationum quas illi deuterosis vocant, justitiam praeferebant, unde et divisi
Abbreviated transcription (Latin):
nonͦ Blanda et fraudulenta int̾rogatio. illuc ꝓuocat respondentẽ. urta¬
gis dm̃ quã cesarẽ timeat: & dicat ñ debere tributa solui: ut statimaudi¬
entes herodiani. seditionis contra romanos principem teneant.
ognita aut̃ ihcꝰ neqͥtia phariseoꝵ: ait. Qͥd me tẽptatis hẏpochrite.
lruna uirtus est respondentis. in terrogantiũ m̃tẽ cognoscere: & ñ dsai¬
pulos secd tẽptatores uocare. Hypocrita gͦ appellat᷑. qͥ aliud est: et aliud
simulat. id est aliud oꝑe agit. aliud uoce p̃tendit. Ostendite mͥ nummisu
census. Atilli obtulert᷑ ei denarium. Sapientia semꝑ sapient̾ agit: ut sus
potissimũ tẽptatores sermonib confutent᷑. Ostendite inqͥt mͥ denarium¬

Expanded text:
spondentem, ut maspondentem, ut magis Deum quam Caesarem timeat, et dicat non debere tributa solvi, ut statim audientes Herodiani, seditionis contra Romanos principem teneant. Cognita autem Jesus nequitia eorum, ait: Quid me tentatis, hypocritae? Prima virtus est respondentis, interrogantium mentem cognoscere, et non discipulos, sed tentatores vocare. Hypocrita ergo appellatur, qui aliud est, et aliud simulat, id est, aliud opere agit, et aliud voce praetendit. Ostendite mihi numisma census. At illi obtulerunt ei denarium. Sapientia semper sapienter agit, ut suis potissimum tentatores sermonibus confutentur. Ostendite, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
uper sub cesare augusto iudea subiecta
romanis. qͣndo intoto orbe est celebrata descriptio. stipendiaria facta
enit. et erat in popło magna sedicio. dicentib aliis ꝓsecuritate & quiete
romani ꝓ omĩb militarent. debere tributa ꝑsolui: pharisis uͦ qͥ sibi ap
ludebant iusticiã. contrario nitentib ñ debere popłm dĩ qͥ decimas solue
s pͥmiciua daret. & cetera quȩ in lege scͥpta st̃ humanis legib sub ia
sesaraugustus herodẽ filiũ antipatri alienigenã. et ꝓselitũ regem
das consticuerat: qͥ tributis preesset. cs romano pareret imperio.
aludentes pharisei. qͥa romanis tributa soluebant. herodĩanos uocabant
& ñ diuino cũltui deditos. Quicdã latinoꝵ ridiculae herodianos putant
qͥ herodẽ. xp̃m e̾e̾ crederent.: qͦd nusquã omnino legimus. Magist̾. scinus
qͥa uerar es et iuã clĩ inueritate doces: & ñ est t cura de aliquo. Non enin
respicis: ꝑsonã hominũ. Dic gͦ nobis: qͥd tͥ uidet᷑. Licet censũ dari cesar a

Expanded text:
uper sub Caesare Augusto Judaea subjecta Romanis, quando in toto orbe est celebrata descriptio, stipendiaria facta fuerat, et erat in populo magna seditio, dicentibus aliis pro securitate et quiete, quia Roma pro omnibus militaret, debere tributai qui decimas solveret, et primitiva daret, et caetera quae in lege scripta sunt, humanis legibus subjacere. Caesar Augustus Herodem filium Antipatri alienigenam et proselytum regem Judaeis constituerat, ut tributis praeesset, et Romano pareret imperio. illudentes Pharisaei, quia Romanis tributa solvebant, Herodianos vocabant, et non divino cultui deditos. Quidam Latinorum ridicule Herodianos putant, qui Herodem Christum esse crederent, quod nusquam omnino legimus. Magister, scimus quia verax es et viam Dei in veritate doces, et non est tibi cura de aliquo, non enim respici
Abbreviated transcription (Latin):
nent᷑. Latina consuetudo. greco idiomati ñ respondit. Nubere eñ ꝓpͥe
dicant᷑ mulieres: et uiri urores ducere: sed nos simplicit̃ dictũ intelliga¬
lnis qͥd nubere de uris. et nubi de uxorib scͥptũ sit. Sic in resurrectione
inbent: neq nubent᷑. Resurgent gͦ corꝑa: quȩ possunt nubere & nubi.
no qͥpe dicit cle lapide & arbore. et rebus quȩ ñ habent menbra genita¬
li qͦd ñnubant neq nubant᷑: sed dehis. qͥcũ possint nubere. tamen alia

Expanded text:
ur. Latina consuetudo Graeco idiomati non respondet. Nubere enim proprie dicuntur mulieres, et viri uxores ducere. Sed nos simpliciter dictum intelligamus, quod nubere de viris, et nubi de uxoribus scriptum sit. Si in resurrectione non nubent neque nubentur, resurgent ergo corpora quae possunt nubere o quippe dicit de lapide et arbore et his rebus quae non habent membra genitalia, quod non nubant neque ducant uxores: sed de his qui cum possint nubere, tamen alia
Abbreviated transcription (Latin):
fuisti derelicta & odio habita: & ñ erat qͥ ꝑte transiret. Ponã
te insuꝑbiã scłoꝵ. gaudiũ ingenerationẽ & generationem
Et sugges lac gentiũ.: & mamillas regũ lactaberis: & scues qͥa
ego dñs saluanste: & redẽptor tuus fortis iacob. Pro ere afferã
aurũ: & ꝓferro afferã argentũ & ꝓ lignis aes & ꝓlapidib fer-¬
rum. Eeponã uisitacionẽ tuã pacẽ: & p̃positos tuos iusticiam.

Expanded text:
odio habita et non erat qui per te transiret. Ponam te in supervia seculorum: gaudium in generatione et generationem. Et sugges lac gentium: et mamillas regum lactaberis. Et scies quia ego Dominus salvans te: redemtor tuus fortis Jacob. Pro ere afferam aurum et pro ferro afferam argentum et pro lignis hes: et pro lapidibus ferrum. Et ponam visitationem tuam