comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sanaret᷑. Itaq quã graue ẽ. ut mu¬
ta animalia medicari sibi nouerint.
⁊ uulnerib suis herbas salubres reqͥ¬
rãt: diligere ñ refitent. ⁊ hominũ
in dustria ñ reqͥrant. Qb etiã medicꝰ
ẽ missus. qͥmedicine salutaris inue¬
terib scripturis semina de monstraret:
⁊ noua ipsa deferret. Quã multa itaq
salubria sũt: quȩ noxia ꝑfuctorie iu¬
dicant᷑ de ipsat̾ra sumamꝰ exẽpla. Ser¬
pens alit uenenũ: morsus naxios ht̃:
uulnerat carnẽ: s in ipso qͦ eiꝰ ueneno
antidotũ reꝑes. si reqͥras. Deniq caro
eiꝰ exurit᷑. cuiꝰ puluere theriaca cõficit᷑:
qͣ ueneni ui cõsueuit hebetari. ut
nocere ñ possit. Nõ t̾ra gͦ in uitio quȩ
serpentẽ generat: s ille qͥnescit caue¬
re serpentẽ. Ipse serpens pot̃ tͥ ꝓdeẽ.
sꝑnas. Imitandũ clisce. quẽ putas ẽẽ
fugiendũ. Estote in quit astuti sic̃
serpentes: ⁊ simplices sic̃ colũbe. Ser¬

Expanded text:
sanaretur. itaque quam graue est, ut musanaretur. itaque quam graue est, ut muta animalia medicari sibi nouerint et uulneribus suis herbas salubres requirant, deligere non refutent, et hominum industria non requirat, quibus etiam medicus est missus, qui medicinae salutaris in ueteribus scripturis semina demonstraret et noua ipse deferret ! quam multa itaque salubria sunt, quae noxia perfunctorie iudicantur, de ipsa terra sumamus exempla. Serpens alit uenenum, morsus noxios habet, uulnerat 30 carnem; sed in ipso quoque eius ueneno antidotum repperies, si requiras. denique caro eius exuritur, cuius puluere theriaca conficitur, qua ueneni uis consueuit hebetari, ut nocere non possit. non terra ergo in uitio, quae serpentem generat, sed ille qui nescit cauere serpentem. ipse serpens potest tibi prospernas. imitandum disce quem putas esse fugiendum: estote, inquit, astuti sicut serpentes et simplices sicut columbae. ser
Abbreviated transcription (Latin):
ne. de ipsa carne peccati. quȩ iudi¬
cabili qͦͥdã iug dre.⁊ auctoritate
censoria odit uitia qͥ amare cõsue¬
uerat᷑. ⁊ orret inpudicicrã. quã uo-¬
luptatẽ putabat. Segregat se alas¬
ciuiis. abdicat a cupiditatib. renun¬
tiat criminib. atq flagitiis: ꝓpulsat
auariciã. quȩ uirilitatẽ quandã
carnis effeminat. En tͥ illũ xp̃i imi¬
tatorẽ.⁊ ipsũ de peccato peccatũ in
carne dãnantẽ: sic curro in ꝗt. ñ ut
in incertũ: sic luctor.ñ ut aera cedẽs:
s castigo corpꝰ meũ ⁊ seruituti redigo.
ne cũ aliis p̃dicauerĩ. ipse reꝓb effici¬
ar. Nõ suꝑfluo ut arbitror euagati
sumꝰ: qe ⁊ hoc ad medicinã hominis
ꝑtinebat: cui medicine ꝓspiciens ds̾.
sic̃ t̾ram istã salubres herbarũ
atq arboꝵ suc cos ferre p̾cepit. qͥb
carnis uulnera curarent᷑. ita etiã
p̃ceptis salictarib repleuit duunaꝵ
seriẽ scripturarũ. qͥb infirmitas aĩe

Expanded text:
ne de ipsa carne peccati, quae iudine de ipsa carne peccati, quae iudicabili quodam uigore et auctoritate censoria odit uitia quae amare consueuerat et horret inpudicitiam quam uoluptatem putabat. segregat se a lasciuiis, abdicat a cupiditatibus, renuntiat criminibus atque flagitiis, propulsat auaritiam, quae uirilitatem quandam carnis effeminat. en tibi illum Christi imitatorem et ipsum de peccato peccatum in carne damnantem: sic curro, inquit, non ut in incertum, sic luctor non ut aera caedens, sed castigo corpus meum et seruituti redigo, ne, cum aliis praedicauerim, ipse reprobus efficiar. Non superfluo, ut arbitror, euagati sumus, quia et hoc ad medicinam hominis pertinebat. cui medicinae prospiciens deus, sicut terram istam salubres herbarum atque arborum sucos ferre praecepit, quibus carnis uulnera curarentur, ita etiam praeceptis salutaribus repleuit diuinarum seriem scripturarum, quibus infirmitas animae
Abbreviated transcription (Latin):
carnis sapientiã cõ u̾satͤ. Sapientia
enĩ carnis. inimica ẽ dõ. Uñ qͥu
carne sic̃t. dõ placere nõ possũt.in
Idõq peccatũ dãpnat de peccato. qͥse
ut nõ suã id ẽ carnis. s dĩ faceret
uoluntatẽ. Siꝗs gͦ illũ seqͣtur. ut
faciat quȩ placent dõ. ⁊ carnis suȩ
cõprimat appetentiã. unitator ẽ
elige ꝗd seqͥris. Nullus error ubi
simplex pietatis affectꝰ atq om̃is
fidelis ẽ sensus. Dãpnauit peccatũ
xp̃c. suscipiendo similitudinẽ car¬
nis peccati: ut delicta nr̃ȩ carnis
ab oleret. Dãnauit peccatũ. ut pec¬
cata nr̃a insua carne crucifigeret.
factꝰ ꝓ nob̾ ipse peccatũ ut nos in
ipso eẽmꝰ iusticia dĩ. qͥ eramꝰ capti¬
uitatis mortis. ⁊p̃da serpentis.
Ergo pietatis ẽ susceptio peccatoꝵ
ista:. ñ criminis. Pex hoc peccatũ noᷤᷤ
ds̃ ȩt̃nꝰ ab soluit. qͥ filio suo ꝓpͥo nõ
peꝑcit. ⁊ peccatũ eũ fecit eẽ ꝓ nob̾.
Deinde dãnauit peccatũ xp̃c incar¬

Expanded text:
ia enim carnis inimica est deo, unde qui in carne sunt deo placere non possunt. ideoque peccatum damnat de peccato, qui se ut non suam, id est carnis, sed dei faceret uoluntatem. si quis ergo illum sequatur, ut faciat quae placent deo et carnis suae comprimat appetentiam, imitator est elige quid sequaris. nullus error, ubi simplex pietatis affectus atque omnis fidelis est sensus. damnauit peccatum Christus suscipiendo similitudinem carnis peccati, ut delicta nostrae carnis aboleret. damnauit peccatum, ut peccata nostra in sua carne crucifigeret, factus pro nobis ipse peccatum, ut nos in ipso essemus iustitia dei qui eramus captiuitas mortis et praeda serpentis. ergo pietatis est susceptio peccatorum ista, non criminis. per hoc peccatum nos deus aeternus absoluit, qui filio suo proprio non pepercit et peccatum eum fecit esse pro nobis. deinde damnauit peccatum Christus in car
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ nõ sũt. tanquã ea quȩ sut. hoc
ẽ uocat gt̃s qͥ nõ erant tanquã ppłm
suũ ꝗ erat. Erãt cnĩ patres nr̃i. qͥerat
electidĩ. Et alibi ubi dr̃. Cognouit
dñs qͥ sut ipsius. Nõ cognoscit eos :¬
qͥ nõ sũt. Et exterait. Nõdes uirgã
regni tui. his qͥ ñ sut. Recte gͦ iustꝰ
dic̃: ⁊ transiui ⁊ ecce ñ erat. Hoc ẽ ui¬
dieũ suꝑ exaltatũ inscło. ante quã
suum̃te supͣ mundũ. uidi qe iã nõ
erat: qͥ ante erat suꝑ exaltatꝰ in hoc
mundo. Et tu si iustꝰ es. transi ap̃sen¬
tib ad ea quȩ fictura sũt. ⁊ transibt̃
t p̃sentia. Cȩlũ ⁊ t̾ra transibt̃. u̾ba
aut̃ mea ñ p̃teribut Iusto gͦ mm̃ua

Expanded text:
sunt, hoc est: uocat gentes quae non erant tamquam populum suum qui erat; erant enim patres nostri qui erant electi dei. et alibi, ubi dicitur: cognouit dominus qui sunt ipsius, non cognoscit eos qui non sunt, et Esther ait: non des uirgam regni tui his qui non sunt. recte ergo iustus dicit: et transiui et ecce non erat, hoc est: uidi eum superexaltatum in siui mente supra mundum, uidi quia iam non erat qui ante erat superexaltatus in hoc mundo. Et tu, si iustus es, transi a praesentibus ad ea quae futura sunt, et transibunt tibi praesentia. caelum et terra transibunt, uerba autem mea
Abbreviated transcription (Latin):
niret᷑. & intenebris ei illucesceret.
xp̃c dicens. Surge qͥ dormis. Nõ in
diligentia. Ne gͥ expectes ut te exci
qͥ de ipso dormitans cogitat. Si tu
illũ excitaueris. ⁊ ipse te excitalut
a somno. resuscitaliit a morte. dic̃s
tibi. exurge a mortuis. Cũ surges
gͦ uł resurges. ipsũ loquere. ut im.¬
pleas qł iuberis. audi quomͦ te
xp̃c excitet: anima tua dic̃. uox
frĩs mei pulsat ad ianuã. Et xp̃c
quomͦ tu exsuscites xp̃m. Anima
dic̃. Ad iuiraui uos filie ihełm: sisus¬
citaueritis ⁊ resuscitaueritis cari¬
tatẽ. Caritas. xp̃c ẽ. Audi etiã qͦmͦ
dormiens loqͣris. Ego dormio. ⁊ cor
meũ uigilat. hȩc cõmunit̃. Attol¬
le nuc̃ paulo altiꝰ m̃tem tiã: loqͣ¬
re sedens in domo: in hac t̃restri
domo huiꝰ habitationis. quȩ dissol¬
uit᷑. in qͣ ꝑegrinam᷑ a dño. In corpore

Expanded text:
niret et in tenebris ei inlucesceret niret et in tenebris ei inlucesceret Christus dicens: surge qui dormis. non indiligentia. ne igitur expectes, ut te excitqui de ipso dormitans cogitat. si tu illum excitaueris, et ipse te excitabit a somno, resuscitabit a morte dicens tibi: exurge a mortuis. cum surges ergo uel resurges, ipsum loquere, ut impleas quod iuberis. audi quomodo te Christus excitet. anima tua dicit: uox fratris mei pulsat ad ianuam et Christquomodo tu exsuscites Christum. anima dicit: adiuraui uos, filiae Hierusalem, si suscitaueritis et resuscitaueritis caritatem. caritas Christus est. audi etiam quomodo dormiens loquaris: ego dormio et cor meum uigilat. haec communiter; attolle nunc paulo altius mentem tuam. Loquere sedens in domo, in hac terrestri domo huius habitationis quae dissoluitur, in qua peregrinamur a domino. in corpore
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑti sit ꝓpħia dic. & tu cũ cõsilio om̃ia
fac. Cũ cõsilio de facti tiuis iudica. Cũ
ꝯsilio umũ bibe. Cũ ꝯsilio loq̃re. ut
effugias peccatũ. ne incidas ꝑmulti¬
ioqͥũ: sedens. loquere tecũ qͣsi qͥ iudiceᷤ.
Inuia loquere: ne umqitã uoͣces. In
ros in om̃i loco orare. leuantes puras
manꝰ suas sine ira ⁊ disceptatione: lo¬
quere o hõ dormitans. ne tͥ sõpnus
mortis obrepat. Audi qͦmͦ dormitãs
loqͣris. Si dedero sõpnũ ocłis meis.
aut palpebris meis dormitationẽ:
donec inueniã locũ dño tab̃nacu¬
lũ dõ iacob Uince naturã: diligentia
exclude corporis sõꝑnũ: naturã no¬
bis formare ñ possumꝰ. possimꝰ diligẽ¬
tiã. hõ erat dđ. in dulgebat aliꝗd ⁊
somno ꝑ noctẽ. s excludebat somũ.
lauans ꝑ singulas noctes lectũ suũ:
⁊ lacͥmis ierigans stratũ suũ. Idõ me
in ipso meditabat᷑ ut diluculũ p̃ue¬

Expanded text:
aperti sunt. propheta dicit: et tu cum consilio omnia aperti sunt. propheta dicit: et tu cum consilio omnia fac. cum consilio de factis tuis iudica, cum consilio uinum bibe, cum consilio loquere, ut effugias peccatum, ne incidas per multiloquium. sedens loquere tecum quasi qui iudices. in uia loquere, ne umquam uaces. in ros in omni loco orare leuantes puras manus suas sine ira et disceptatione. loquere, o homo, dormitans, ne tibi somnus mortis obrepat. audi quomodo dormitans loquaris: si dedero somnum oculis meis et palpebris meis dormitationem, donec inueniam locum domino, tabernaculum deo Iacob. uince naturam diligentia, exclude corporis somnum. naturam nobis formare non possumus, possumus diligentiam. homo erat Dauid, indulgebat aliquid et somno per noctem, sed excludebat somnum lauans per singulas noctes lectum suum et lacrimis inrigans stratum suum. ideo memet in ipso meditabatur, ut diluculum praeue
Abbreviated transcription (Latin):
qͥt᷑. Idõ dix̃ dauid. Audiã ꝗd loqͥtur
in me dñs. Et ipse filiꝰ dĩ dic̃. Aꝑi os
tuũ. ⁊ ad implebo illud. S ñ om̃s ut
salomon. possunt ꝑciꝑe sapientiȩ ꝑfec¬
tionẽ: ñ om̃s ut claniel Omĩb tam̃
ꝓpossibilitate infundit᷑ sp̃s sapientie:
s: om̃ib qͥ fideles sĩt. Si credas. habes
sp̃m sapientiȩ. Idõ sapiens dic̃. Credidi:
apt̾ qł locutꝰ sũ. Cũ credideris. accipi¬
es loquendi gr̃am. Et qͥcredit reoimi¬
tur. ⁊ qͥ orat redimit᷑. si pie intendat
orationib. ⁊ inoratione assiduus sit.
cdiẽ p̃ueniat. noctẽ frequentet. solis
matutino ᷤ occurrat: ut ante ipse illu
qͥ psallit redumit᷑: ⁊ qͥ cõ pungit᷑ redi¬
met᷑. Ido meditare᷑ sẽꝑ loquere quȩ dĩ
sunt: sedens in domo. Domũ possumꝰ ac¬
ciꝑe eccłam᷑. possumꝰ doraũ acciꝑe in¬
t̃iorẽ in nob̾. ut intranos loqͦm᷑. Sedẽt
iudices in iherłm. seoer̃ sedes in iudi¬
cio. Sedit etiã iudiciũ. cõsiliũ: ⁊ libri

Expanded text:
 audiam quid loquatur in me dominus et ipse dei filius dicit: aperi os tuum et adimplebo illud. sed non omnes ut Salomon possunt percipere sapientiae perfectionem, non omnes ut Daniel; omnibus tamen pro possibilitate infunditur spiritus sapientiae, sed omnibus qui fideles sunt. si credas, habes spiritum sapientiae. ideo sapiens dicit: credidi, propter quod locutus sum. cum credideris, accipies loquendi gratiam. et qui credit redimitur et qui orat redimitur, si pie intendat orationibus et in oratione assiduus sit, diem praeueniat, noctem frequentet, solis matutinis occurrat, ut ante ipse inlumqui psallit redimitur et qui compungitur redimitur. Ideo meditare semper, loquere quae\'dei sunt, sedens in domo. domum possumus accipere ecclesiam, possumus domum accipere interiorem in nobis, ut intra nos loquamur. sedent iudices in Hierusalem, sederunt sedes in iudicio, sedit etiam iudicum consilium et libri
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ aquã iordanis:. aquã gr̃e. hoc pri-¬
mũ bibe. Mliststi aquã lacrimarũ.
aquã penitentię: hoc scđm est po¬
culũ ut pͥmũ repares. Bibe aquã
de tuis uasis:bibe aquã de tuis
fletib: ut dicas. ⁊ potũ meũ cũ fle¬
tu tẽꝑabã. flet̾ gͦ tuus. potꝰ ẽ tuus:
in ꝗd mͥ lacͥmȩ meȩ panes. Si la¬
crime panes. habes ex peccato ini¬
qͥtatis cibũ ꝯu̾sionis. scłm illud
qđ legis in eugłio. qm̃ cui plus
dimitit᷑. plus diligit. Uñ sepe ui-¬
demꝰ aliqͦs qͥ ante negligentes fu-¬
erant. xp̃iani. peccato aliqͦ cõmisso.
fieri diligentiores:. ⁊ ex illo ꝓpeniten¬
tiã euadere solere ꝑ fectus. Enc̃ gͥ
ex peccato ꝯu̾sio: ita remediũ de
ueneno. Audi hoc remediũ. Iustꝰ
in pͥncipio sermonis accusator est
sui. Uenenũ peccatũ ẽ. uenenũ
iniqͥtas ẽ remediũ ꝯfessio sui cri¬
minis: ꝯfessio remediũ ꝓlapsionis.¬
Et idõ uere remediũ deueneno est:
si dicas iniqͥtates tuas. ut iusti¬

Expanded text:
quam Jordanis, aquam gratiae; hoc primum bibe: misisti aquam lacrymarum, aquam poenitentiae; hoc secundum est poculum, ut primum repares. Bibe aquam de tuis vasis, bibe aquam de tuis fletibus, ut dicas: Et potum meum fletu temperabam . Fletus ergo tuus, potus est tuus; i lacrymae meae panes . Si lacrymae panes, habes ex peccato iniquitatis cibum conversionis, secundum illud quod legis in Evangelio: Quoniam cui plus dimittitur, plus diligit . Unde saepe videmus aliquos qui ante negligentes fuerant Christiani, peccato aliquo commisso, fieri diligentiores, et ex illo per poenitentiam evadere 820 solere perfectos. Sicut igitur ex peccato conversio, ita remedium ueneno. audi hoc remedium: iustus in principio sermonis accusator est sui. uenenum peccatum est, uenenum iniquitas est; confessio sui criminis Et ideo vere remedium de veneno est, si dicas iniquitates tuas, ut justi
Abbreviated transcription (Latin):
pientiȩ. ⁊ lingua tua loquat᷑ iudici¬
u̾ Lex dĩ tui ĩ corde sit tuo. idõ tͥ di¬
cit scriptura. Loq̃ris in illis. sedens
in domo. ãbulans ĩ uia. dormitans:
resurgens. loqͣm᷑ gͦ dñm iħur qe ipse¬

Expanded text:
pientiae et lingua tua loquatur iudicipientiae et lingua tua loquatur iudicium, lex dei tui in corde sit tuo. ideo tibi dicit scriptura: loqueris in in domo, ambulans in via, dormitans, resurgens . Loquamur ergo Dominum Jes
Abbreviated transcription (Latin):
inmaria suꝑ ueniente generatã. quȩ
innullo discrepauit a sapientiȩ disci¬
plinis. in t̾ioris hoĩs ex sortẽ fuisse uir¬
tutũ. nec inusus eiꝰ transire potuisse
cũ suꝑ hominẽ fuerit. qđ tactu eiꝰ sa¬
nabant᷑ egroti. cecis refundebat᷑ . ꝓptec¬
tꝰ. mortui resurgebãt: Cõpetent̃ er¬
go ẽ scriptũ os iusti meditabit᷑ sapi¬
entiã: eo qđ totꝰ hõ sit sp̃ał. ñ utiq
t̃renꝰ. Qualis enĩ t̾renꝰ. tales ⁊ t̃reni.
Et qͣ lis celestis: tales ⁊ cȩlestes. Abiit
gͦ t̃ renꝰ remansit cȩlestis. Ioõq intẽ¬
pora redẽptionis referens ꝓpħa. medi¬
tabit᷑ dix̃ Licet unꝰ eplurib meditat᷑
dictũ istuo exposuit nob̾ silomon:
dicens. Harratio iusti sẽꝑ saꝑientia:
pe uacuetͤ. nec insua ꝑseuerit senten¬
tia. ⁊ tanquã intenebris lum̃ uidea¬
tur effundere nec tenere. Sit gͦ no¬
bis semꝑ incorde ⁊ ore meditatio sa¬

Expanded text:
in Mariam superueniente generatam, quae in Mariam superueniente generatam, quae in nullo discrepauit a sapientiae disciplinis, interioris hominis exsortem fuisse uirtutum nec in usus eius transire potuisse, cum supra hominem fuerit quod tactu eius sanabantur aegroti, caecis refundebatur lux, mortui resurgebant ? competenter ergo scriptum est: os iusti meditabitur sapientiam, eoterrenus. qualis enim terrenus, tales et terreni et qualis caelestis, tales et caelestes. abiit ergo terrenus, remansit caelestis. ideoque in tempora redemptionis referens propheta \'meditabitur\' dixit, licet unus e pluribus \'meditatur\' tem istud exposuit nobis Salomon dicens : narratio iusti semper sapientia, pe uarietur nec in sua perseueret sententia et tamquam in tenebris lumen uideatur offundere nec tenere. Sit ergo nobis semper in corde et ore meditatio sa
Abbreviated transcription (Latin):
inuentꝰ locꝰ eiꝰ. Suꝑiora moriliã. hec
in telligibilia. Qđ ẽ iusti os qł me¬
ditabit᷑ sapientiã. nͥ int̾ioris hominis:
Duo sic̃t enĩ homines insingulis. unꝰ
int̾ior. alt̃ ext̾ior Int̾ior cogitat quȩ
m̃tis sũt. quȩ m̃tis sũt loqͥt᷑. ext̃ior quȩ
sunt corporis. Tam̃ adueniens dñs
utrũq cõumexit᷑. ⁊ duos cõdidit in
uno homine. ne diu̾sis sese inpugnẽt
motib s inuicẽ uoluntatũ suarũ uni¬
tate socient᷑. Idõ os iusti meditabit᷑ sa¬
pientiã. Iã enĩ ⁊ ipse ext̃ior hõ iusti. in
int̾ioris hõis trans fusus ẽ disciplinã.
⁊ ĩ eiꝰ cõformatꝰ naturã. ipsiꝰ exercet
offitia. ut caro meditet᷑ qđ m̃tis int̾¬
ne ẽ.S ne hoc incredibile tͥ uideat᷑.
audi apłm dicentẽ: qr dñs iħs trans¬
figurauit corpꝰ humilitatis nr̃e. ut
cõsorme fierer corpori głe suȩ. Os
audeat dice̾ carnẽ sine peccato. car¬
nẽ assũptã ex iuirgine. carnẽ sp̃u dĩ

Expanded text:
eius. superiora moralia, haec intellegibilia. quod est iusti os quod meditabitur sapientiam nisi interioris hominis ? duo sunt enim homines in singulis, unus interior, alter exterior. interior cogitat quae mentis sunt, quae mentis sunt loquitur, exterior quae sunt corporis. tamen adueniens dominus utrumque coniunxit et duos condidit in uno homine, ne diuersis sese inpugnent motibus, sed inuicem sibi uoluntatum suarum unitate socientur. ideo os iusti meditabitur sapientiam. iam enim et ipse exterior homo iusti in interioris hominis transfusus est disciplinam et in eius conformatus naturam ipsius exercet officia, ut caro meditetur quod mentis internae est. sed ne hoc incredibile tibi uideatur, audi dicentem, quia dominus Iesus transfigurauit corpus humilitatis nostrae, ut conforme fieret corpori gloriae suae. quis audeat dicere carnem sine peccato, carnem assumptam ex uirgine, carnem spiritu dei
Abbreviated transcription (Latin):
baptismo penitentiȩ. At uͦ ille gr̃am
spectat. qͥbapticat᷑ in xp̃o. Baptismũ
gͦ ioħis ocłus supplitioꝵ ẽ. baptismꝰ xͥ¬
ocłs grãrũ. Tam̃ ⁊si in ẽnon baptigabat
ioħs. iuxta ascendentẽ baptizabat.
hoc enĩ ⁊ ista ht̃ int̃pretatio. ut salim
dicat᷑ ipse ascendens. Praximꝰ gͦ erat¬

Expanded text:
baptismo paenitentiae; at uero ille gratiam baptismo paenitentiae; at uero ille gratiam spectat qui baptizatur in Christo. baptismum ergo Iohannis oculus suppliciorum est, baptisms gratiarum. tamen, etsi in Aenon baptizabat Iohannes, iuxta ascendentem baptizabat; hoc enim et ista habet interpretatio, ut Salim dicatur \'ipse ascendens\'. proximus. er
Abbreviated transcription (Latin):
supͣ quẽ reꝗescã. nͥ supͣ bumi¬
lẽ atq mansuetũ : Ab solue tegͦ om̃i
sabbato. al leua pondꝰ erroris. ut se¬
curꝰ ad illiꝰ futuri sabbati reꝗẽ ꝑueni¬
re merearis. Nã si hinc peccata gra¬
uia portaueris. illic reqͥẽ ñ habebis.
Ex onera gͥ tuã m̃tẽ: reice om̃ta qͥb
coscientia grauat᷑ ⁊ p̃mit᷑ ne fiat fu¬
ga tua hẏeme uł sabbato. Uita hec
in labore ẽ. illa inreqͥe: leuiorẽ te
scłi huiꝰ reperiat cõsũmatio. ne one¬
ratꝰ pecatis. sugere nõ possis. Ante
soluit. Fuge etiã futurã. hoc ẽ idicii
diẽ. fugit eã qͥ egerit penitentiã. sic
enĩ definiuit baptista ioħs dicẽs. Ge¬
neratio utꝑarũ: ꝗs uob̃ demostrauit
fugere abira futura: Facite gͦ fruc¬
tus dignos penitentiȩ: Audisti ho
tatio. M gͦ baptigari eligit. supplitia
p̃uidet᷑. ⁊ ioõ cõfugit ad baptismutis
sacram̃tũ. ut peccatũ om̃e deponat:
ne obnexiꝰ incipiat eẽ suppliciis. Et
forte supplicia p̃uidet. qͥbaptigatur

Expanded text:
super quem requiescam nisi supra humilem atque mansuetum? absolue te ergo omni sabbato, ableua pondus erroris, ut securus ad illius futuri sabbati requiem peruenire merearis; nam si hinc peccata grauia portaueris, illic requiem non habebis. exonera igitur tuam mentem, reice om- nia quibus conscientia grauatur et premitur, ne fiat fuga tua hieme uel sabbato. uita haec in labore est, illa in requie. leuiorem te saeculi huius repperiat consummatio, ne oneratus peccatis fugere non possis. ante soluit. fuge etiam futuram iram, hoc est iudicii diem. fugit eam qui egerit paenitentiam; sic enim definiuit Baptista Iohannes dicens: generatio uiperarum, quis uobis demonstrauit fugere ab ira futura? facite ergo fructusdignospaenitentiae. Audistis hodetatio. qui ergo baptizari eligit, sup- plicia praeuidet et ideo confugit ad baptismatis sacramentum, ut peccatum omne deponat, ne obnoxius incipiat esse suppliciis. et forte supplicia praeuidet qui baptizatur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ baptigat᷑ in xpõ. ⁊ in resurrectionẽ
eiꝰ ascendit. Si aut̃ iãbaptizat᷑ ertasti.
mitte aꝗͣ lacrimarũ. ñ m̃dacẽ. s uerã:
ut de ꝓfundo clames ad dñm dm̃ tuũ.
ut dicat᷑ dete. Uox audita ẽ in rãma
fletꝰ ⁊ululatꝰ multꝰ. rachel plorans
filios suo. ⁊ noluit ꝯsolari qi ñ sũt. Ba¬
chel ȩccła ẽ. in qͦ benedicit᷑ plebs dĩ.

Expanded text:
 baptizatur in Christo, et in resurrectionem ejus ascendit. Si autem jam baptizatus errasti, mitte aquam lacrymarum, non mendacem, sed veram; ut de profundo clames ad Dominum Deum tuum, et dicatur de te: Vox audita est in Rama, fletus et ululatus multus, Rachel plorans filios suos, et noluit consolari, quia non sunt . Rachel Ecclesia est, in q
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ nõ facile ad muttat: quẽ admodũ
qͥplurunũ dolent. Idõ ꝯsolari se no-¬
luit: qm̃ ꝗ eras ẽẽ desisti s hac ꝑse-¬
uerantia doloris ⁊ fletũ emereatͤ
ut dicat. filiꝰ meus mortuus erat
⁊ reuixit: ꝑierat ⁊ inuentꝰ est. A ut
forte ꝯsolari se noluit rachel infi¬
liis iudeoꝵ. qr nõ surt. qͦs utiq
idõ genuerat ut eẽnit. ⁊ idõ nõ ad¬
misit ꝯsolationẽ occisis paruulls
ab herode. qr nec in aduentu iħu
credider̃. m̃surã sceleris ad implets¬
tes. ut ⁊ pariuili int̾ficerent᷑ u
ter eos: ⁊ filiꝰ uirginis necaret᷑. Er

Expanded text:
tat, quemadmodum qui plurimum dolent. ideo consolari se noluit, quoniam qui eras esse desisti; sed hac perseuerantia doloris et fletus emereatur, ut dicat: filius meus mortuus erat et reuixit, perierat et inuentus e s t. aut forte consolari se noluit Rachel in filiis Iudaeorum, quia non sunt, quos utique ideo genuerat, ut essent. et ideo non admisit consolationem occisis paruulis ab Herode, quia nec in aduentum Iesu crediderunt, mensuram sceleris adimplentes, ut et paruulos interficerent, ut inter eos et filiu
Abbreviated transcription (Latin):
tue dic̾ m̃tituȩ dic̃ ds̃ u̾bũ. Ades huc
alibano sponsa: ades huc alibanõ. trã¬
sibis. ⁊ ꝑtransibis. Si transeas scłaria.
ꝑtransiens ad paradisũ. Audi transe¬
untẽ. Mem̃tomei dñe: cũ ueneris in
regnũ tuũ. Audi it̾m ꝑtranseuntẽ. Am̃

Expanded text:
tuae dicit, menti tuae dicit deus uerbum: ades huc tuae dicit, menti tuae dicit deus uerbum: ades huc a Libano, sponsa, ades huc a Libano; transibis et pertransibis. si transeas saecularia, pertransies ad paradisum. audi transeuntem: memento mei, domine, cum ueneris in regnum tuum; au
Abbreviated transcription (Latin):
impiꝰ. qͥ se unillo monte cõstituit de qͦ
scriptũ ẽ. Si habueritis fidẽ sic̃ granũ
sirapis. diceretis huric monti. tollere
⁊ actare inmare. Huic cuidemonio
in ꝗt a qͦ iste inuasus fuerat ⁊ opp̃ssus.
quẽ miramini ẽẽ smatũ: idõ carita¬
tẽ magis habet ĩ xp̃o. quã potestatẽ
indiabolo: uides ceorũ inmonte al¬
tissimo suꝑ exaltatũ.s uento frangi¬
tur. s. igni exurit᷑. s uetustate dissol¬
uit᷑. Ita ẽ diues inscło: fulget qͥdem
splendore qͦdã gr̃ę scłaris ut libanꝰ:
nixus ẽ mundi potentia. opib ⁊ diui¬
tus exultat uidet᷑ tibi aliꝗd ẽẽ: ante¬
quã dicas transiens uidebo sic̃ enĩ
moyses aĩmo ⁊ mente transuut ma¬
terialia. ⁊ dm̃ uidit. ita ⁊tu sitranseas
hinc ad dĩ gr̃am uestigiũ tuȩ m̃tis
attollens: uidebis eũ nicħ eẽ. qͥ in hac
t̃ra sibi potentissimꝰ uidebat᷑. Idõ aĩȩ

Expanded text:
impius, qui se in illo monte constituit, de quo impius, qui se in illo monte constituit, de quo scriptum est: si habueritis fidem sicut granum sinapis, diceretis huic monti: tollere et iactare in mare. \'huic daemonio\', inquit, \'a quo iste inuasus fuerat et oppressus quem miramini esse sanatum. ideo caritatem magis habetis in Christo quam potestatem in diabolo.\' uides cedrum in monte altissimo superexaltatam, sed uento frangitur, sed igni exuritur, sed uetustate dissoluitur. ita est diues in saeculo; fulget quidem splendore quodam gratiae saecularis ut Libanus, nixus est mundi potentia, opibus et diuitiis exultat. uidetur tibi aliquid esse, antequam dicas: transiens uidebo. sicut enim Moyses animo et mente transiuit materialia et deum uidit, ita et tu, si transeas hinc, ad dei gratiam uestigium tuae mentis attollens uidebis eum nihil esse, qui in hac terra sibi potentissimus uidebatur. ideo animae
Abbreviated transcription (Latin):
exaltat᷑ adño. Uidebis aut̃: cũ ꝑeut̃
peccatores. Tuc̃ enĩ iustoꝵ remune¬
ratio erit. cũ iudiciũ fuerit de meri¬
tis impioꝵ s: ñ uno gn̾e ꝑeũt pecca¬
tores. Ante. tͥ ꝑeunt. si eoꝵ potentiã.
diuitias ñ mireris: si nõ moueat᷑ cũ
eos honorib. lib̾is. amicis. habunda¬
mundi his ꝗ sibi seruiũt fõuet: scd̾m
illuo. Om̃ia tͥ dabo:. siꝓcidens adora¬
ueris me. Qd queris ut ea tͥ dent᷑⁊
cũ ipse impiꝰ ꝗdat in eis duitiꝰ eẽ ñ
possit: Transit etiã ipse: qͦmodo nõ
ꝑossũt nõ transire quȩ cõtulit.:
Tu mͦ cõstantẽ animũ gere̾ iusticiã
corporis. uidi eniã uictantẽ se. ⁊ suꝑ¬
exaltantẽ sermonib sius. estimantẽ
Ponã inꝗd thronũ meũ suꝑnubes:
⁊ ero similis altissimo. Exaltat se:
ut uidea ᷤᷤ eũ sic̃ cedros libani. suꝑ¬
exaltatas: ⁊ ipse alte sũt. ⁊ in monte
sũt altissimo. Merito gͦ suꝑ exulta¬

Expanded text:
exaltatur a domino. U idebis autem, cum per eunt exaltatur a domino. U idebis autem, cum per eunt peccatores. tunc enim iustorum remuneratio erit, cum iudicium fuerit de meritis impiorum. sed non uno genere pereunt peccatores. ante tibi pereunt, si eorum potentiam, si diuitias non mireris, si non te moueat, cum eos honoribus liberis amicis abundamundi his qui sibi seruiunt fauet secundum illud: omnia tibi dabo, si procidens adoraueris me. quid quaeris ut ea tibi dentur, cum ipse impius qui dat in eis diutius esse non possit? transit etiam ipse: quomodo possunt non transire quae contulit? tu modo constantem animum gere, iustitiam corporis, uidi etiam iactantem se et superexaltantem sermonibus suis, aestimantem Ponam, inquit, thronum meum super nubes: et ero similis Altissimo . Exaltat se, ut videas eum sicut cedros Libani superexaltatas: et ipsae altae sunt, et in monte sunt altissimo. Merito ergo superexalta
Abbreviated transcription (Latin):
S qe misericois ẽ: etiã si se ipse uidicio
subit̾iat. iustũ tam̃ nõ iudicat. s in¬
istũ. Iusto parcit qͦsi cõditionis fra¬
gilitate peccanti. iniustũ punit. qͣsi
ꝗ deͣstet᷑ ingratũ. Deinde etiã si mul¬
tã habeas ĩ oꝑa iusticiã. noli eẽ in pati¬
ens atq arrogans. qͥ p̃mia tͥ ĩusticia
in hoc scło existimes flagitanda. aut
indigne tͥ adu̾sa accȩdisse aliqͣ cõque¬
raris. Quã dui enĩ uiuis. certam̃ tͥ
debetͤ ñ p̃miũ. Expecta gͦ uł auxi¬
latorẽ dñm uł remuneratorẽ: ⁊ cu¬
stodi uias eiꝰ. hoc ẽ expectare: eiꝰ quẽ
expectandũ putas. mandata cõser¬
uar̾e. Et si c̃õteraris. ⁊ si affugaris.
⁊ si egritudine deficias: tam̃ expec¬
ta cdnm̃ : ⁊ ñ te ꝯfund et spes. U̾eniet
dñs ⁊ exaltabit te: ut hereditate pos.¬
sideas t̾ram. Liquet suꝑiorẽ ẽẽ t̃rã:
ñ istã inualle t̾rena. s illã que ẽ reꝑ¬
missionis ȩt̃ ne. in qͦ ꝗcũq cõstituit᷑ :

Expanded text:
sed quia misericors est, etiamsi ipse se iudicio subiciat, iustum tamen non iudicat, sed iniustum. iusto parcit quasi condicionis fragilitate peccanti, iniustum punit, quasi qui detestetur ingratum. deinde etiamsi multa habeas opera iustitiae, noli esse inpatiens atque arrogans, qui praemia tibi iustitiae in hoc saeculo existimes flagitanda aut indigne tibi aduersa accidisse aliqua conqueraris. quamdiu enim\' uiuis, certamen tibi debetur, non praemium. Exp ecta ergo uel auxiliatorem dominum uel remuneratorem e t custodi uias eius. hoc est \'expectare\', eius quem expectandum putas mandata conseruare. etsi conteraris, etsi affligaris, etsi aegritudine deficias, tamen expecta dominum; non te confundet spes. Ueniet dominus et e xalt ab it t e, ut hereditate possideas terram. liquet superiorem esse terram, non istam in ualle terrenam, sed illam quae est repromissionis aeternae, in qua quicumque constituitur
Abbreviated transcription (Latin):
se ẽ ⁊ ꝗ ascendit in cęlũ. ut impleret
om̃ia. S qe qualis celȩstis. tales &
cȩlestes᷑. ⁊ ille ascendit incelũ qͥ t̾re¬
na deponens. cõsepelit᷑ in xp̃o. ut
cũ. xp̃o resurgat a morte peccati ad
nouitatẽ uite. hereditatisq cõsor¬
tiũ. ut fiat sic̃ scriptũ est. Dĩ heres.
xp̃i coheres. Uera gͦ medicina ẽ:
gerere penitentiã: quȩ tũc legitine
ỹdicata ẽ. qn medicꝰ uenit ȩcȩlo. qͥ
ñ exasꝑaret uulnera. s sanaret. Bonꝰ
medicꝰ. qͥ docuit quẽadmodũ in hac
t̃ra corporis nr̃i. remedia quereremꝰ.:
cũ flos nob̾ herbȩ salutaris oriret᷑.
qͥ de peccato dãpnauit peccatũ in car¬
ne. Antidotũ gͦ facta ẽ caro. quȩ erat
uenenũ ante peccati. qr erat illece¬
bra peccatoꝵ. audi quẽ admodũ
antidotũ caro dĩ fit. Uerbũ factũ ẽ
caro. misit manũ in cauerna afpi¬
dũ. uenenũ euacuauit. peccatũ ab¬
stulit. Qo ẽ de peccato dãpnauit pec¬
catũ incarne: & ut hoc possit pleniꝰ

Expanded text:
elum, ut impleret omnia. sed quia qualis caelestis, tales et caelestes, et ille ascendit in caelum qui terrena deponens consepelitur in Christo, ut cum Christo resurgat a morte peccati ad nouitatem uitae hereditatisque consortium, ut fiat, sicut scriptum est, dei heres, Christi coheres. Uera ergo medicina est gerere paenitentiam, quae tunc legitime praedicata est quando medicus uenit e caelo, qui non exasperaret uulnera, sed sanaret. bonus medicus, qui docuit quemadmodum in hac terra corporis nostri remedia quaereremus, cum flos nobis herbae salutaris oriretur, qui de peccato damnauit peccatum i n carne. antidotum ergo facta est caro, quae erat uenenum ante peccati, quia erat inlecebra peccatorum. audi, quemadmodum antidoton caro: dei uerbum factum est caro, misit manum in cauernam aspidum, uenenum euacuauit, peccatum abstulit, idest: de peccato damnauit peccatum in carne. Et ut hoc possit plenius
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ foueis t̃rȩ. licet ludibria multa ⁊
acertia supplicia tolerasse uideant᷑:
tam̃ nõ derelicti sũt. Si qͥdẽ cũ frẽm
fugeret iacob. ⁊ ꝑ deserta in comitatꝰ
erraret: obdornuuit: ⁊ surgens. uidit
ibi multitudinẽ cȩlestis militię.⁊ att.
hic locꝰ uocat᷑ castra angłoꝵ. Nõ satis
fuit castrũ uocare s castra: quȩ tan¬
te multitudim cõuenirent. Ui¬
des gͦ qr solũ se putabat. ⁊ castra
eũ cȩlestis exercitꝰ sequebant᷑. sic̃
⁊ patreᷤᷤ nr̃o ᷤᷤ moysi tep̃r ne ĩ deserto siti

Expanded text:
et foueis terrae, licet ludibria multa et et foueis terrae, licet ludibria multa et acerba supplicia tolerasse uideantur, tamen non derelicti sunt. siquidem cum fratrem fugeret Iacob et per deserta incomitatus erraret, obdormiuit et surgens uidit ibi multitudinem caelestis militiae et ait: hic locus uocatur castra angelorum. non satis fuit castrum uocare, sed castra, quae tantae multitudini conuenirent. uides ergo quia solum se putabat et castra eum caelestis exercitus sequebantur, sicut et patres nostros Moysi
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ meũ. Dauid qͦ ñ solũ destitu¬
tũ. s etiã inpugnatũ se ab amicis
⁊ ꝓximis clamat. Amici inꝗt mei
⁊. ꝓximi meuao u̾sũme appropinqua¬
uer̃. Ergo si inscło hoc re periunt᷑
iusti derelicti. qͦmodo sibi cõtraria
dĩ dd̃ nͥ intelligas qđ iustꝰ ⁊ si in
scło derelinqͥt᷑ adño tam̃ nõ derelin¬
qͥt᷑: Neq enĩ iob cũ ẽẽt instercore a
dño de relictꝰ ẽ. quẽ in angłoꝵ cõsilio
dñs ipse sua uoce laudabat: quẽ tẽp¬
tari passus ẽ ut coronaret. Tẽptatio¬
nẽ aut̃ incorpꝰ dedit: inanimã de¬
negauit. Nec derelictꝰ dł. cui reg¬
nũ deoit. ut popło imꝑaret electo.
quẽ paricidalib p̃liis appetitũ. reg¬
ni sui depulsũ finib. uictorie. iure
restituit. Ipsi qͦ iacob. helyas. ⁊ he¬
lyseus. ⁊ ioħs baptista. ⁊ cet̃i qͥ in ca¬
pͥnis pellib eircũeuntes. errabant
in solitudinib ⁊ montib ⁊ speluncis.

Expanded text:
nomen meum. Dauid quoque non solum destitunomen meum. Dauid quoque non solum destitutum, sed etiam inpugnatum se ab amicis et proximis clamat: amici, inquit, mei et proximi mei aduersum me appropinquauerunt. ergo si in hoc saeculo repperiuntur iusti derelicti, quomodo sibi contraria dixit Dauid, nisi intellegas quod iustus, etsi in saeculo derelinquitur, a domino tamen non derelinquitur? neque enim Iob, cum esset in stercore, a domino derelictus est, quem in angelorum concilio dominus lpae sua uoce laudabat, quem temptari passus est ut coronaret; temptationem autem in corpus dedit, in animam denegauit. nec derelictus Dauid, cui regnum dedit, ut populo imperaret electo, quem parricidalibus proeliis appetitum, regni sui depulsum finibus, uictoriae iure restituit. ipsi quoque Iacob , Helias et Heliseus et Iohannes Baptista et ceteri, qui in caprinis pellibus circumeuntes errabant in solitudinibus et montibus et speluncis
Abbreviated transcription (Latin):
singłaris ⁊ solaͭ. tam sonora ut ab om̃ib
auoiret᷑: tam dulcis. ut uniusoꝵ
corda mulceret. Iustos gͦ ad lethas
suos dñs ꝯfirmauit. ut uincerent.¬
Nũquã enĩ suos deserit ⁊ relinquet:
⁊ idõ addioit ꝓpħa. Iuuenis fur i senui.
Sic latini. Aliqͥ aut̃ iuxta q̃co ᷤ habtrit
Iuuenis fui ⁊ enĩ senui. ⁊ ñ uĩdi uistũ
derelictũ: nec sem̃ eiꝰ querens panẽ.
Sĩplicit̃ qͥ uult intelligere. patet sen¬
sus qđ uitȩ suȩ tẽp̃re dł ñ uiderit
iustũ derelic̾tũ. s hoc ⁊breuis tẽpo¬
ris ẽ.⁊ incredibile. Siqͥdẽ multos ui¬
demꝰ inscło pustos ab hominib dere¬
linqui qñ eos aliqͥ potentiũ ꝑsecun¬
tur. ⁊ nullus ad eos audet accedere:
cũ intimore aut in uiria uiderit
cõstitutos. Uñ iob dic̃. Ers mei dis¬
cesser̾. agnouer̃ extraneos magis
quã me. Amici mei in misericordes
facti sũt:.⁊ qͥme nouerant obliti st̃

Expanded text:
singularis et sola tam sonora, ut ab omnibus singularis et sola tam sonora, ut ab omnibus audiretur, tam dulcis, ut uniuersorum corda mulceret. iustos ergo athletas suos dominus confirmauit, ut uincerent ;.numquam enim suos deserit et relinquit. Et ideo addidit propheta: iuuenis fui et senui. sic Latini; aliqui autem iuxta Graecos habent: iuuenis fui; etenim senui et non uidi iustum derelictum nec semen eius quaer ens panem. simpliciter qui uult intellegere, patet sensus, quod uitae suae tempore Dauid non uiderit iustum derelictum. sed hoc et breuis temporis est et incredibile; siquidem multos uidemus in saeculo iustos ab hominibus derelinqui, quando eos aliqui potentium persecuntur, et nullus ad eos audet accedere, cum se in timore aut iniuria uiderit constitutos. unde lob dicit: fratres mei discesserunt, agnouerunt extraneos magis quam me; amici mei inmisernouerant obliti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
mortẽ: habͤ t ⁊ alios. qͥ prius quã
nascerent᷑. in matris uentre lucta¬
tisũt. Deniq iacob frẽm supplanta¬
uit esau. ⁊ malũ uicit. atq ita de
ut̃o matris exiuit ut uictorie infig¬
ne monstraret᷑. ⁊ pedẽ semoris de¬
atorẽq luctantiũ. nec dũ natꝰ uenisse
cognouit: atq inut̃o matris exiliens.
pie brauiũ ꝯfessionis emeruit. Rec¬
te iã tuc̃ designatꝰ ẽ adcoronã: qͥ ante
om̃s ad xp̃i agonẽ fidei testis. ⁊ p̃co
uirtutis suũ nom̃ obtulerat. Bonꝰ
p̃co qͥ ad certam̃ alios excitabat:⁊
uere bonꝰ ꝑ̃co. qͥ tã magna uoce clama¬
uit. ut ad eiꝰ sonũ secreta cȩlestia re¬
sultarent. Qd multa: t̃rã mouit.
cȩlũ impleuit᷑: idõq uocis nom̃i acce¬
pit. qr ubũ dĩ uox sacrata p̾cessit.
quẽ admodũ ipse nos docuit dicens.
Ego uox clamantis uideserto. Dix boc
ysaias ꝓpħa. de se dictũ iste firmauit.
rectas facite semitas eiꝰ. Hec ẽ uox

Expanded text:
mortem. habet et alios qui, priusquam mortem. habet et alios qui, priusquam nascerentur, in matris uentre luctati sunt. denique Iacob fratrem subplantauit Esau et malum uicit atque ita de utero matris exiuit, ut uictoriae insigne monstraret et pedem senioris deatoremque luctantium necdum natus uenisse cognouit atque in utero matris exiliens piae brauium confessionis emeruit. recte iam tunc designatus est ad coronamqui ante omnes ad Christi agonem fidei testis et praeco uirtutis suum nomen obtulerat. bonus praeco, qui ad certamen alios excitabat et uere bonus praeco, qui tam magna uoce clamauit, ut ad eius sonum secreta caelestia resultarent. quid multa? terram mouit, caelum impleuit. ideoque uocis nomen accepit, quia uerbum dei uox sacrata praecessit, quemadmodum ipse nos docuit dicens: ego uox clamantis in deserto. dixit hoc Esaias propheta, de se dictum iste firmauit. rectas facite semitas eius. haec est uox
Abbreviated transcription (Latin):
i animi moderatione suꝑant᷑. Iracundia.
furor. cedeᷤ: arma sũt diaboli. Alibi qͦ
plagis supͣ modũ. cesũ se ẽẽ significat:
dicens. In plagis supͣmodũ. inmortib
frequent̃. Hyerosoluis aut̃ pugnis
se ẽẽ ꝑcussũ. uͥ cũ int̾uenientib
militib aliq̃n cessasent iudei ꝑcũte
ries de albate. ⁊ tu sedens iuoicans
ꝑcuti. Sciurt ꝓfecto referire. qͥ gra¬
uore pugno pontificẽ reꝑcussit. Ip¬
se enĩ corporalit̃ cȩsus ẽ: illi retulit.
gͥ sic curro. ñ ut ĩ incertũ S ic enitor.
ñ ut aera cedens. Qd latine dix eni¬
tor. grece ait pytesgo. & uere quasi
bonꝰ pyeta. nõ aerẽ. s aerias potestateᷤ.
⁊ uideoꝵ capita u̾berabat. qr cap̃ om̃i
ũ iħm añm ñ habebãt. In om̃i itaq cer
Omĩa possũ. in eo qͥme cõfortat. Habet
ros uicerint: ut daniel puer sp̃u
ualido. seniores illos redarguit u¬
deon. ⁊deuictorie iure de iecit in

Expanded text:
et animi moderatione superantur. Ira, et animi moderatione superantur. Ira, furor, caedes, arma sunt diaboli. Alibi quoque plagis supra modum caesum se esse significat dicens: In plagis supra modum, in mortibus frequenter . Hierosolymis autem pugnis se esse percussum; ubi cum intervenientibus mries dealbate: et tu sedes judicare percuti ? Scivit profecto referire, qui graviore pugno pontificem repercussit; ipse enim corporaliter caesus est: illi retulit qigitur sic curro, non ut in incertum: sic enitor, non ut aera caedens . Quod Latine dixit, enitor, 802 Graece ait, πυκτεύω. Et vere quasi bonus pycta, non aerem, sed aerias potestates et Judaeorum capita verberabat; quia caput omnium Dominum non habebant. In omni itaque certomnia possum in eo qui me confortat. Habet ros uicerint, ut Danihel puer spiritu ualido seniores illos redarguit Iudaeorum et de uictoriae iure deiecit in
Abbreviated transcription (Latin):
cognouit. ⁊ manere in se ꝓbauit. Uiros
nã. sic alligabt̃ uidei in iherłm. Et
festꝰ ait. Uir qͥdã ẽ relictꝰ a felice in
custodia. Ante passonẽ suã paulus
ad olescens dr̃. in passione sua uir
significat᷑. qr cursu cõsũmato. eẽt iã
ꝓximꝰ ao coronã. Cognoiumꝰ etates
ꝓfide ⁊ deuotione certantes: cognos
hoc itaq scłari agone. alii sũt qͥsim¬
plici qͦdã ⁊ legitimo gn̾e luctant᷑.¬
⁊ ligaturis tantũ corpoꝵ certant:
u̾bare nõ norut̃: qͥ palest̾e uocant᷑.
Alii qͥ ceoẽ ⁊ pulueris iactũ. m̃broꝵ
nexib miscent. om̃i sibi u̾b̾andi iure
ꝑ misso. qͦs pãmacarioᷤ uocãt: eo qđ
om̃is u.tis ⁊ pugnȩ ad u̾sũ se habe
ant potestatẽ. Alii qͥ cestib adu̾sũ
se decernunt. ⁊ dilaceratis capitib
cruciant᷑. hi pẏcte ferunt᷑. Hec om̃ia
certamina subiit apłs paulus. sic̃
qͥtias sp̃ales. In latinis plerisq cõluc

Expanded text:
cognouit et manere in se probauit. Uiros cognouit et manere in se probauit. Uiros haec sic alligabunt Iudaei in Hierusalem, et Festus ait: uir quidam est relictus a Felice in custodia. ante passionem suam Paulus adulescens dicitur, in passione sua uir significatur, qui cursu consummato esset iam proximus ad coronam. Cognouimus aetates pro fide et deuotione certantes. cognoschoc itaque saeculari agone alii sunt qui simplici quodam et legitimo genere luctantur et ligaturis tantum corporis certant, uerberare non norunt, qui palaestae uocantur, alii qui caedem et pulueris iactum membrorum nisibus miscent omni sibi uerberandi iure permisso, quos pammacharios uocant, eo quod omnis litisant potestatem; alii qui cestibus adversum se decernunt, et dilaceratis capitibus, cruciantur: hi πύκται feruntur. 56. Haec omnia certamina subiit Paulus apostolus, sicut quitias spiritales . In Latinis plerisque colluct
Abbreviated transcription (Latin):
Ipsa qͦ corporis fortitudine: pueri ple¬
rũq uiros uincunt: ⁊ utiq si ȩtatẽ
pueritiȩ cõsideremꝰ: nõ potꝰ puer aut
usũ om̃em scire. aut uim subire
luctandi. Nouimꝰ tam̃ qđ frequen¬
t̃ pueri quos nõ pot̾ant portare. uicer̃.
A õo uigor animi infirmitatẽ excludit
ȩtatis. Quales aut̃ pueri. tales ⁊ effe¬
bi: hoc ẽ sp̃ales. Nouit scriptura ado¬
lescentẽ paulũ: iã ꝓximũ ꝯu̾sioni.
Nouit ⁊ heuticũ adolescentẽ: qͥ cũ sermo¬
nib pauli intentꝰ hereret. sõno uicłꝰ
de tͥrecto cecidit᷑. ⁊ resuirer. Nouit ⁊
ioħm ad olescentẽ. in xp̃i pectore recũ¬
bentẽ: qͥ tã fortis fuit. ut ꝑsecutionẽ
ñ timeret. malũ uinceret. hic ẽ puer
qͥ patrẽ genitalẽ reliꝗe: secutꝰ eũ patrẽ
quẽ cognouit ȩt̃nũ: ad olescent amictꝰ¬
ꝗ sua om̃ia dereli q̃rat. Iaturior am̃
u̾bũ in pͥncipio ipse sẽꝑ fuisse. atq eẽ

Expanded text:
ipsa quoque corporis fortitudine pueri pleipsa quoque corporis fortitudine pueri plerumque uiros uincunt. et utique si aetatem pueritiae consideremus, non potest puer aut usum omnem scire aut uim subire luctandi; nouimus tamen, quod frequenter pueri quos non poterant portare uicerunt; adeo uigor animi infirmitatem excludit aetatis. Quales autem pueri, tales et ephebi, hoc est spiritales. nouit scriptura adulescentem Paulum iam proximum conuersioni, nouit et, Eutychum adulescentem, qui cum sermonibus Pauli intentus haereret, somno uictus de tritecto cecidit et resurrexit, nouit et Iohannem adulescentem in Christi pectore recumbentem, qui tam fortis fuit, ut persecutionem non timeret, malum uinceret. hic est puer, qui patrem genitalem reliquit, secutus est patrem eum quem cognouit aeternum, adulescens amictuqui sua omnia dereliquerat, maturior deum uerbum in principio ipso semper fuisse atque esse
Abbreviated transcription (Latin):
Sũt athlete qͥ uocent᷑. pueri effebi ui
scriptura has in luctatorib nouit ȩta¬
tes: dicente dł. Ne au̾tas faciẽ tuã
apuero tuo. Et iuuenis fui ⁊ senui.
iustis patrẽ. Scͥbo uob̾ iuuenes. qe ui
cistis malũ. Scͥbo uob̾ pati ͤ qͣe cogno¬
uistis qͥ ẽ abinitio. Maturior itaq
ad patreᷤᷤ scribens: maturos de signat.
fidei deuotionisq ꝓcessu. uirtutũ.
Ergo iste nõ infirmitatis ętates sũt.
Neq enĩ sine uirtute ẽ puer: qͥ cogno¬
uit patrẽ dm̃. uirtutũ: ex illo pue¬
ro isti sũt pueri. qͥ pͥus ꝗͣ sciret uocare
patrẽ aut matrẽ. accepit uirtute
⁊ spolia samariȩ. Ipse ẽ puer qͥnatꝰ ẽ
nob̾. filiꝰ datꝰ ẽ nob̾: cuiꝰ pͥncipui suꝑ
humertiꝰ eiꝰ. Ipse nos docuit pueriti¬
am eẽ uirtutẽ. dices. Sinite eos:
iuolite ꝓhibere pueros adme ue¬
nire. & alibi. Am̃ am̃dico uob̾ nͥ
cõu̾si fueritis. ⁊ efficiamini sic̃ puer
iste. ñ intrabitis in regnũ cęloꝵ.

Expanded text:
sunt athletae qui uocentur pueri, ephebi, ui. etiam scriptura has in luctatoribus nouit aetates dicente Dauid: n e auertas faciem tuam a puero tuo, et: iuuenis fui et senui. uistis patrem. scribo uobis, iuuenes , quicistis malum: scribo vobis, patres; quia cognovistis eum qui est ab initio Maturior itaque ad patres scribens, maturos designat fidei devotionisque processu. Virtutum ergo istae, non infirmitatis aetates sunt; neque enim sine uirtute est puer qui cognouit patrem deum uirtutum. ex illo puero isti sunt pueri, qui, priusquam sciret uocare patrem aut matrem, accepit uirtuteia Samariae. ipse est puer qui natus est nobis, filius datus est nobis, cuius principium super humeros eius. ipse nos docuit pueritiam esse uirtutem dicens: sinite eos et nolite prohibere pueros ad me uenire, et alibi: amen amen dico uobis, nisi conuersi fueritis et efficiamini sicut puer iste, non intrabitis in regnum caelorum.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfundũ ad portũ diuine uoluta¬
tis: uidebis tͥ hec om̃ia p̃t̾isse. d
enĩ int̾ est utrũ p̃terierĩt. antͥ ea ui.¬
dices p̃terisse: Est ⁊ aliꝰ impiꝰ qͥuide¬
t᷑ exaltatꝰ. ⁊eleuat᷑ suꝑ cedros libani:.¬
⁊ si trãseas ñerit. nec locũ eiꝰ inueni¬
es. uide mͥ scribã iudaicũ. reddentẽ
seriẽ uet̾ũ scripturarũ. s nõ sequen¬
tẽ. audis qr labiis redoit. miraris ut
doctũ. in t̾rogas ꝗd sentiat. respondr
scđm littam᷑ ꝑ currit hẏstoriã. Siꝑ¬

Expanded text:
profundum ad portum diuinae uoluptaprofundum ad portum diuinae uoluptatis, uidebis tibi haec omnia praeterisse. quid enim interest, utrum praeterierint an tibi ea iudices praeterisse? Est et alius impius qui uidetur exaltatus et eleuatus super cedros Libani et, si transeas, non erit nec locum eius inuenies. uide mihi scribam Iudaicum reddentem seriem ueterum scripturarum, sed non sequentem; audis quia labiis rdoctum. Interrogas quid sentiat: respondet secundum litteram, percurrit historiam. Sup
Abbreviated transcription (Latin):
am̃ nr̃m. Deinde supͣ ait. Ascendit
as̃ iniubilatione. Transiuit ꝑfioiȩ
uentura tẽpora. ñ etate.sm̃te. Et
resi ierectionẽ ani multo pꝰseło futu.¬
rã. piã fidẽr deuotionescelebrauit
dicẽs . ł sallite. dõ nr̃o psallite.: psallite¬
xp̃i excłe nupt̾iat copule sacram̃tis.
ita tripudiat ⁊ gaudet. Causã qͦ ce
lẽbritatis exp̃ssit. dicẽs. Regrauit
dñs suꝑ omnẽ t̾ram. Ergo sinos
p̃tereamꝰ ⁊ illap̃terisse quȩ futura
sũt nob̾ uident᷑. ut si innauigando
t̾rã p̃tereas. illã qͦ uideas p̃terire᷑. ⁊
quasi a te discedere. Sepe naute ma¬
xime intẽpestate fugiut t̃ram:
et tam̃ cũ eã fugiat nauigantes.
ipsa potiꝰ fugere uidet᷑ anauigantib
Et tu si fugias munou̾ huc. ⁊ ipse te
sugiet. Si ytereas t̃ram hac. ⁊ ipsa
te p̃terit. & tu ĩmari hoc nauigas:
⁊ ĩ hoc scło fluctꝰ fuge. Terra saxa bt̃:
lapides h̃t̃. Scriptũ est. Lapides de
iua ꝓicite. Si festines ꝑaeriũ hoc

Expanded text:
m, deinde supra ait: ascendit deais in iubiatione. transiuit perfidiae uentura tempora non aetate, sed mente et resurrectionem domini multo post saeculo futuram pia fidei deuotione celro, psallite. quasi intelesiae nuptialis copulae sacramentis, ita tripudiat et gaudet. causam quoque celebritatis expressit dicens: regnauit dominus super omnem terram. ergo si nos praetereamus, et illa praeterisse quae futura sunt nobis uidentur, ut, si in nauigando terram praetereas, illam quoque uideas praeterire et quasi a te discedere. saepe nautae, maxime in tempestate, fugiunt terram et tamen, cum eam fugiant nauigantes, ipsa potius fugere uidetur a nauigantibus. et tu si fugias mundum hunc, et ipse te fugiet; si praetereas terram hanc, et ipsa te praeterit. et tu in mari hoc nauigas et in hoc saeculo fluctuas: fuge terram, saxa habet, lapides habet, sicut scriptum est: lapides de uia proicite. si festines per aerium hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ nob̾ factꝰ ẽ qͥ peccatũ ipse nõ fecit:
Anuͦ qr etiã de ista carne peccati. hoc
est nr̃a. ob naxia ⁊ p̃iudicata clã¬
pnauit peccatũ in carne. docendo
quẽ admodũ in carne positi ñ scdm

Expanded text:
pro nobis factus est, qui peccatum ipse non fecit? An vero quia etiam de ista carne peccati, hoc est, nostra hac obnoxia et praejudicata damnavit peccatum in carne, docendo quemadmodum in carne positi non secundum
Abbreviated transcription (Latin):
res s gr̃e. ut ꝑpetuũ domiciliũ habita¬
tionis et̃nȩ sibi possit adqͥrere. Q aut̃
habitare meruerit ĩ scłm scli̾. ⁊ ipse hono
iustũ instituit discipliniᷤᷤ. ut qͣlis deberet
eẽ te doceret. quȩ usa eẽt ꝑfecte for¬
ma iusticiȩ. ad sapientiã. ⁊ theoremata:
mentẽ uult eiꝰ assurgere. & excitat
eiꝰ intentionẽ. ut spectet ĩtento corde
cȩlestia. ⁊ diuina ĩ tra se uoluat oracula:
atq ad ea quȩ cõplaceant dõ suũ infor¬
met affectũ: sit meditat᷑ in legẽ. nec
ulla eũ diũ mandata p̃tereãt: motꝰ di¬
uini sacram̃ta cognoscat. Deniq ab hic

Expanded text:
res, sed gratiae, ut perpetuum domicilium habitares, sed gratiae, ut perpetuum domicilium habitationis aeternae sibi possit adquirere. qui autem habitare meruerit in saeculum saeculi, et ipse honoriustum instituit disciplinis, ut, qualis deo beret esse, te doceret quaeue esset perfectae forma iustitiae, ad sapientiam et theoremata mentem uult eius assurgere et excitat eius intentionem, ut spectet intcoelestia, et divina intra se volvat oracula, atque ad ea quae complaceant Deo, suum informet affectum: sit meditatus in Lege, nec ulla eum Domini mandata praetereant; motus divini Sacramenti cognoscat. Denique abhinc