comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
agał : & de uircute in uiciũ transeat: Itẽ apud
quosdam ex uircute uiciũ gignitur: dũ quisq
de castitatis & abstinentie meritis głatur: Nã
& qui elemosinã uane głe causa imꝑtit: ex
uircute uiciũ facit: S & his qui de sapientia
arrogantiã habet: & qui pro iusticia premiũ
Ippetit : & qui aliquođ donũ dĩ quod meruit
in suã laudẽ conuerrit: aut in malos usus as¬
sumit: proouldubio uircutẽ inuiciũ trans¬
fort. Homines de uirtutibus iicia mitriunt
ex quibus pereunt: Iterum dens arte potentissima ex
nr̃o uicio uirtutes format: quibus nos ab miquitate
reforiiet: .x XIU. S̾ simulatis uirtutibꝰ.
uedam uicia species uirtutum prefertuit:
ideoq pernitiosius suos secutores decipi¬
unt: quia se sub uelamine uircutum
agunt: Ndm uicia que statim uircutũ contraria
apparent: cito dum in palam uenerint emendant᷑.
ꝓpt̃ quod sequaces eoꝵ de talibus criminibus eru¬

Expanded text:
agat, et de virtute in vitium transeat 6. Item apud agat, et de virtute in vitium transeat 6. Item apud quosdam ex virtute vitium gignitur, dum quisque de castitatis et abstinentiae meritis gloriatur. Nam et qui eleemosynam vanae gloriae causa impertit, e is qui de sapientia arrogantiam habet, et qui pro justitia praemium appetit, et qui aliquod donum Dei quod meruit in suam laudem convertit, aut in malos usus assumit, procul dubio virtutem in vitium transfert. 7. Homines de virtutibus vitia nutriunt, ex quibus pereant. Iterum Deus arte potentissima ex nostro vitio virtutes format, quibus nos ab iniquitate reformet. CAPUT XXXV. De simulatis virtutibus. 1. Quaedam vitia species virtutum praeferunt, ideoque perniciosius suos sectatores decipiunt, quia se sub velamine virtutum tegunt. Nam vitia, quae statim virtutibus contraria apparent, cito, dum palam venerint, emendantur, propter quod sequaces eorum de talibus criminibus eru
Abbreviated transcription (Latin):
nunt: Quos fit. ꝑim moderatũ animi appetitii
eni non suffioit donũ quod meruit: uisi inde aut
laudes aut lucia danuiduda quesierit: Interdin
uircures uicia gignunt.: dũ aliquando pro tẽꝑe
oportuno miiine relaxantur: Sicq fit. ut quȩ
congruo loco uircutes sunt : in congruo uicia
deputentur:. Tueluti si pro frairis aduentu cauo¬
nicũ non soluatur ieuimũ: Uircutũ igitur dis¬
oretionem a paulo apło sume: qui ad tempus egit:
quod agenduni eẽ omnino prohibuit: Itẽ quę¬
dam uircutes dum discretioni non deseruiut.
inuiciis cranseunt: Nam sepe iusticia aũ suum
modtũ exccdit: orudelitatis seuitiam gignit: &¬
nimia pietas. dissolutionem discipline parcurit:¬
& zeli studiũ dũ plus est quã oportet. in iracun¬
die uiciũ transit. & multa mansuetudo. tor¬
poris seguiciã gignit: Prudentis autẽ uiri dis¬
oretio sollert̃ proipicit: ne bonũ intemperant̃

Expanded text:
nunt: quod fit per immoderatum animi appetitum, nunt: quod fit per immoderatum animi appetitum, cui non sufficit donum quod meruit, nisi inde aut laudes aut lucra damnanda quaesierit. 2. Interdum virtutes vitia gignunt, dum aliquando pro tempore opportuno minime relaxantur. Sicque fit, ut quae congruo loco virtutes sunt, incongruo vitia deputentur, veluti si pro fratris adventu canonicum non solvatur jejunium. 3. Virtutum igitur discretionem a Paulo apostolo sume, qui ad tempus egit, quod agendum esse omnino prohibuit. 4. Item quaedam virtutes, dum discretioni non serviunt, in vitia transeunt. Nam saepe justitia, dum suum modum excedit, crudelitatis saevitiam gignit; et nimia pietas dissolutionem disciplinae parturit, et zeli studium, dum plus est quam oportet, in iracundiae vitium transit, et multa mansuetudo torporis segnitiem gignit. 237 5. Prudentis autem viri discretio solerter prospicit, ne bonum intemperanter
Abbreviated transcription (Latin):
actulteriũ: perpetrauit & homicidiũ: Item urc
uircute concipitur: ficut ꝑ uircutẽ enuangelice
predicationis. uircutẽ martyrii apłi meruerunt:
Incortibus sclariter uiuentium. rnuic̃e sibi suc¬
cedunt uicia: ut dum unũ abierit. succedat ali¬
ud: uxta ioel ꝓpħȩ testimoniũ qui ait: Resi¬
duum eruce comedit locusta: & residuũ locus¬
te coniedit bruciis: & residiũ bruci comedit ru¬
bigo: Pro eo ergo ista sub uicioꝵ allegoria col¬
liguntur: quia sequitur: Exꝑgsscimimi ebrii &
flece: Aliquando utiliter peccatur iu minimis
uiciis: ut maiora utilius caueantur. Lege pau¬
lũ apłm minora ꝑmittentẽ peccata: ne maiora
perpetrentur. Ueraciter autẽ sanantur uicia:
que uircutibus non uiciis excluduntur. Quoꝵ¬
dã autẽ quedam latentia uicia tunc apparent
quando ab alus uious desinunt: . xxxiiii. d̾ ma¬
le usis uirtutib
Nterdum & malȩ use iurcutes ex se uicia grg¬

Expanded text:
it et homicidium . 3. Item virtus it et homicidium . 3. Item virtus virtute concipitur, sicut per virtutem evangelicae praedicationis 236 virtutem martyrii apostoli meruerunt. 4. In cordibus saeculariter viventium invicem sibi succedunt vitia, ut dum unum abierit, succedat aliud, juxta Joelis prophetae testimonium, qui ait: Residuum erucae comedit locusta, et residuum locustae comedit bruchus, et residuum bruchi comedit rubigo . Per id ergo ista sub vitiorum allegoria colliguntur, quia sequitur: Expergiscimini, ebrii, et flete. 5. Aliquando utiliter peccatur in minimis vitiis, ut majora utilius caveantur. Lege Paulum apostolum minora permittentem peccata, ne majora perpetrentur. Veraciter autem sanantur vitia quae virtutibus, non vitiis, excluduntur. Quorumdam autem quaedam latentia vitia tunc apparent, quando ab aliis vitiis desinunt. CAPUT XXXIV. De male usis virtutibus. 1. Interdum et male usae virtutes ex se vitia gig
Abbreviated transcription (Latin):
etiam nolens stimulosa: Nonnulli ñ antea
in errorem uicioꝵ labuntur: insi priꝰ interiores
racionis ꝑdiderint oculos: sicuit sanson ñ
antea ab allõphilis ad erroris ligatus est ma¬
ohinam. nisipostquam ei sunt lumina oculoꝵ
extincta Indam negetante mentis racione ui¬
cioꝵ superantur in cursu: sicq deinde intenti¬
onẽ bonoꝵ operum ꝑdunt: sicut rex babylonis
in oculos sodechiȩ prius filios ipsius interfẽcit:
& sic postea oculos eius enulsit. Lo ꝑ hoo p̾
multoꝵ oꝑũ consuecudinẽ. & int̾emptionem
ie gignuntur ex peccato peccata: ut
dum non euitantur parua: incidat᷑
in maximis: & aum aefendiuitur admissa nec
lamentantur: ex flagitio adsuꝑbiam itur:
Unde fit. ut duplicati sit criminis reus: qui &
admittit scelem ꝑ uoluntatẽ: & defendit ea per
contumatie tumorem. Sie uicio uiciũ gignnitur. in¬
ciũ. sicut uircus uirtute concipitur. Ex uicio enĩ

Expanded text:
etiam nolens stimulosa. 7. Nonnulli non antea etiam nolens stimulosa. 7. Nonnulli non antea in errorem vitiorum labuntur, nisi prius interioris rationis perdiderint oculos, sicuti Samson non antea ab Allophylis ad erroris ligatus est machinam, nisi postquam ei sunt lumina oculorum exstincta . 8. Quidam, vegetante mentis ratione, vitiorum superantur incursu, sicque deinde intentionem bonorum operum perdunt. Sicut rex Babylonis in oculis Sedeciae prius filios ipsius interfecit, et sic postea oculos ejus evulsit, ac per hoc post malorum operum consuetudinem et interemptionem ic gignuntur ex peccato peccata, ut dum non evitantur parva, incidatur in maximis; et dum defenduntur admissa, nec lamentantur, ex flagitio ad superbiam itur . Unde fit ut duplicati sit criminis reus, qui et admittit scelera per voluntatem, et defendit ea per contumaciae tumorem. Sic vitium vitio gignitur, sicut virtus virtute concipitur. Ex vitio enim
Abbreviated transcription (Latin):
festa uicia: reuercendo unde cecidit
resipiscat Ꝙ siscĩ toto annisu concendunt
suꝑare uicia. nec extengunt: quid agunt.
hi qui non solum non odiunt uicia. seo toto
ea amore sectantur. Satis delicate se palpat.
qui uult sine labore uicia suꝑare: dũ pecca¬
ti legem quã sibi deseruiendo uioiis fecit:
sine iolentia doloris resetare non possit P
fecte remintiat uicio: qui occasionem eritat.¬
in ꝑpetrando peccato Nam siuelis tantiudẽ ñ
peccare: & data occasione peccaueris. tu tibireus
& uidex es: qui & cõmissa damnas. & damnata
cõmittis: Se antẽ uidice reus est: qui & uicia dã
uitantur: suos inse faciunt relabi auctores.
Namsi unũ uiciũ districte uitetur: & alia ne¬
gligantur: manis labor est Non enim potest
uii uniꝰ obseruatione uircutis fortiter ꝑdurare:
cuiꝰ alia uicia dominantur in corde Non nunqͣ
hominẽ sua uicia ꝑsecuntur: quia nimirum
qui priꝰ uolendo easibi fecit socia: postea sentit

Expanded text:
festa vitia, revertendo, unde ceciderat resipiscat. 2. Et si sancti toto nisu contendunt superare vitia, nec exstinguunt, quid agunt hi qui non solum non odiunt vitia, sed toto ea amore sectantur? 3. Satis delicate se palpat qui vult sine labore vitia superare, dum peccati legem, quam sibi deserviendo vitiis fecit, sine violentia doloris resecare non possit. 4. Perfecte renuntiat vitio, qui occasionem evitatin perpetrando peccato. Nam si velis tantumdem non peccare, et data occasione peccaveris, tu tibi et reus, et judex es, quia et commissa damnas, et damnata committis. Se autem judice reus est, qui vitia et accon perfecte vitantur, suos in se faciunt relabi auctores. Nam si unum vitium districte vitetur, et alia negligantur, inanis labor est. Non enim potest in unius observatione virtutis fortiter perdurare, cujus alia vitia dominantur in corde. 6. Nonnunquam hominem sua vitia persequuntur, quia nimirum qui prius volendo ea sibi fecit socia, postea sentit
Abbreviated transcription (Latin):
monii Meliꝰq est uxorẽ ducere: quã ꝑ libidinis
ardorẽ ꝑire: Quidã conuigale decus non ꝓe
gign indis filiis delectantur: s hoc pro curbu¬
senta dirnis &e libidinosa consuetudine appe¬
tunt: sicq bono male utuntur: Uicia ꝑse mala

Expanded text:
monii; meliusque est 248 uxorem ducere quam per libidinis monii; meliusque est 248 uxorem ducere quam per libidinis ardorem perire. 13. Quosdam conjugale decus non pro gignendis filiis delectat, sed hoc pro turbulenta carnis et libidinosa consuetudine appetunt, sicque bono male utuntur. 14. Vitia per se mala
Abbreviated transcription (Latin):
mente. Multi sunt reproboꝵ qui carnalis corrup¬
tele contagiũ nesciunt: qui sicut in fecundi st̃
corpore: ita steriles manent & mente õperis
boni fecunditate: Qui recte de uirginitate gau¬
derent: si aliis prauis operibus non inserui¬
rent: Iui se continentẽ profitetur. & ab aliis t̾¬
renis desideriis non subtrahitur: quãtus hunc
luxuria carnis non polluat: diuersa tamen
mundane conuersationis operatio maculat:
Uirgines de suis meris głiantes ypocrithis cõ¬
parantur: qui głam boni oꝑis foris appetunt:
qũã intra conscientiam humiles habere de¬
buerant: Gales igitur ad promissa cęlestia ñ
ꝑueniunt: quia ipsi sibi uirginitatis p̃miũ ꝑ elati¬
onis uiciũ auferunt: Hoo est enim in euuangłs
non habere uirgines inuasis oleũ: id est ñ seruare
intra conscientiã boni oꝑis testimoniũ. s infa¬
oie głari apud homines. non in corde apud
dm̃: Quina adulterii excipitur destina matri¬

Expanded text:
mente. 9. Multi sunt reproborum, qui carnalis corrupmente. 9. Multi sunt reproborum, qui carnalis corruptelae contagium nesciunt; qui sicut infecundi sunt corpore, ita steriles manent mente, operisque boni fecunditate; qui recte de virginitate gauderent, si aliis pravis operibus non inservirent. 10. Quisque continentiam profitetur et ab aliis terrenis desideriis non subtrahitur, quamvis hunc luxuria carnis non polluat, diversa tamen mundanae conversationis operatio maculat. 11. Virgines de suis meritis gloriantes hypocritis comparantur, qui gloriam boni operis foris appetunt, quam intra conscientiam humiles habere debuerunt. Tales igitur ad promissa coelestia non perveniunt, quia ipsi sibi virginitatis praemium per elationis vitium auferunt. Hoc est enim in Evangelio non habere virgines in vasis oleum, id est, non servare intra conscientiam boni operis testimonium, sed in facie gloriari apud homines, non in corde apud Deum. 12. Ruina adulterii excipitur destina matri
Abbreviated transcription (Latin):
degustata delectatio. dulcior inuenitur quã carnis
Castitas enĩ fructus suauitatis est: pulchritudo
iniuiolata scõꝵ: Castitas. securitas mentis: san¬
tas corporis: Unde & aliquos gentiliũ gymnicos.
tutem libidine frangerent: Luxuriosa namq
uita carnẽ cito debilitat : fractamq celerit̃ ducit
ad senectutem: Omne peccatum ꝑ pęnitentiam
rẽcipit uulneris sauitatẽ: uirginitas autẽ sila¬
bitur. nullatenus reparatur: Nam quamuis
pę̧nitendo ueiue fructum ꝑcipiat: incorrup¬
tionem tñ nullatenꝰ rẽcipit pͥstiñã: Uirgo car¬
ne non mente: nullum p̃miũ habet in re-¬
promissione: Unde & insipientibus uirginbꝰ
saluator inuidicio ueniens dicit: Amen am̃
dico uobis: nescio uos Ui enĩ uiticans m̃tẽ
corruptam muenerit: carnis proculdubio cor¬
ruptionem dampnabit: Nichil prodest incorrup¬
tio carnis. ubi non est integritas mentis: nichilq
ualet mundũ ẽẽ corpore eum qui pollutus est

Expanded text:
degustata delectatio dulcior invenitur quam carnis. degustata delectatio dulcior invenitur quam carnis. Castitas enim fructus suavitatis est, et pulchritudo inviolata sanctorum. Castitas securitas mentis, sanitas corporis; unde et aliquos gentilium gymnicos tutem libidine frangerent. Luxuriosa namque vita carnem cito debilitat, fractamque celeriter ducit ad senectutem. 6. Omne peccatum per poenitentiam recipit vulneris sanitatem; virginitas autem, si labitur, nullatenus reparatur. Nam quamvis poenitendo 247 veniae fructum percipiat, incorruptionem tamen nullatenus recipit pristinam. 7. Virgo carne, non mente, nullum praemium habet in repromissione. Unde et insipientibus virginibus Salvator in judicio veniens, dicit: Amen, dico vobis, nescio vos . Ubi enim judicans mentem corruptam invenerit, carnis procul dubio incorruptionem damnabit. 8. Nihil prodest incorruptio carnis, ubi non est integritas mentis. Nihilque valet mundum esse corpore eum qui pollutus est
Abbreviated transcription (Latin):
tempnit Nequaqũã inseneotute continentes
uocanti sunt: qui in uiuentute luxuriose
uixerunt: Tales nou habent premiũ: quia
laboris cercamen non habuerunt: Cos enim
expectat gła: in quibus fuerint laboriosa
deo datur continentia: s petite &
latã oẽ uirginitatẽ uuptiarum: Iilud eñ
bonũ: hoo optiũ: Coniugiũ concessũ est:
uirginitas admonita tantũ. non uissa: S id̃o tantũ
admonita: quia ninus excelsa: Oeminũ est urgi.
nitas: quia & in hoo muncto sollicitudiẽ seculi
amittit: & infuturo ȩt̃num oastitatis premium
ꝑcipit: Uirgines feliciores ẽẽ in uita eterna: ysa¬
ia testantes dicit dñs de eunuchis Dabo eis in domo
mea & inmuris meis locuum. & nomen melius
a filiis & filiabus. nom̃ sempiternm dabo eis:
quod non ꝑibit: Nec dubium quod qui casti ꝑ¬
seuerant & uirgines: quin angłis dĩ efficiantur
equales. Amanda est pulehritudo castitatis. cuiꝰ

Expanded text:
temnit. 25. Nequaquam in senectute continentes temnit. 25. Nequaquam in senectute continentes vocandi sunt, qui in juventute luxuriose vixerunt. Tales non habent praemium, quia laboris certamen non habuerunt. Eos enim exspectat gloria, in quibus fuerint laboriosa Deo datur continentia; sed petite, latam virginitatem esse nuptiis. Illud enim bonum, hoc optimum. Conjugium concessum est , virginitas admonita tantum, non jussa. Sed ideo tantum admonita, quia nimis excelsa. 3. Geminum est bonum virginitas, quia et in hoc mundo sollicitudinem saeculi amittit, et in futuro aeternum castitatis praemium percipit. 4. Virgines feliciores sunt in vita aeterna, Isaia testante: Haec dicit Dominus eunuchis: « Dabo eis in domo mea, et in muris meis locum; et nomen melius a filiis et filiabus, nomen sempiternum dabo eis, quod non peribit » . Nec dubium quod qui casti perseverant, et virgines, angelis Dei efficiuntur aequales. 5. Amanda est pulchritudo castitatis, cujus
Abbreviated transcription (Latin):
homines conetur ꝑuertere: magis antẽ mechan¬
di desideriũ suggerit: quia utrũq sexum
uihoc uicio amplius egrotare iitendit: Temone
scientes pulchritudinẽ ẽẽ animȩ castitatem. ꝙ per
hanc hominem angeliois meritis e quibus illi lap¬
si sunt. coequari. liuore ꝑculsi inuidie. miciunt
ꝑ sensus corporis opus desideriũq libidinis: quatinꝰ
a cȩlestibus deorsum deiectam animã ꝑtrahant:
secũq quod uicerint gloriantes ad tartara ducãt:
Quando impulsu demonũ mens ad delectati¬
onem libiduus impellitur: aiini uidicii metꝰ.
& et̃ni torũita incendii ante oculos preponant᷑.
quia minirũ omnis pena. grauoris supplicii for¬
midine suꝑatur: Sicut enim clauus clauum
expellit: ita sepe recordatio ardors gehenne.
ardorem excludit luxurie: Quidam in uiuen¬
tute luxuriose uiuentes. in senectute conti¬
uentes fieri delectantur. & tc̃ eligunt seriuire
castitati: quando eos libido seruos habere con¬

Expanded text:
homines conetur pervertere, magis tamen moechanhomines conetur pervertere, magis tamen moechandi desiderium suggerit, quia utrumque sexum in hoc vitio amplius aegrotare intendit. 22. Daemones scientes pulchritudinem esse animae castitatem, et per hanc hominem angelicis meritis, e quibus illi lapsi sunt, coaequari, livore perculsi invidiae, injiciunt per sensus corporis opus desideriumque libidinis, quatenus a coelestibus deorsum dejectam animam pertrahant, secumque quos vicerint gloriantes ad tartara ducant. 23. Quando impulsu daemonum mens ad delectationem fornicationis impellitur, divini judicii metus et aeterni tormenta incendii ante oculos proponantur, quia nimirum omnis poena gravioris supplicii formidine superatur. Sicut enim clavus clavum expellit, ita saepe recordatio ardoris gehennae ardorem removet luxuriae. 24. Quidam in juventute luxuriose viventes, in senectute continentes fieri delectantur, et tunc eligunt servire castitati, quando eos libido servos habere con
Abbreviated transcription (Latin):
lectat mentẽ delectatio fornicationis. quã amor
castitatis: ad huc in homine peccatũ regnat: Certe
si amplus aclectat pulchritudo intime castitatis:
iam non regnant pecccata. s regnat usticia: Nã
non solũ de cõmissa fornicatione peccatũ regnat
i homine. s si adhuc delectatur atq aninũ
teneat: procul dubio regnat Forncatio carnis
ad ulteriũ est: fornicatio animi seruitus ydo
immunda pollutio fornicatio dr̃: quanis quisq
diuersa turpitudinis uoluptate prostituatur:
Ex delectatione eium formaandi uaria gignunt
flagicia: quibus regnum dĩ clauditur. & homo
a dõ separatur: Inter cetera septem uicia fornica¬
tio maxinui est sceleris: quia ꝑ carnis immundi¬
ciam tẽplũ dĩ iuolat: & collens menbra xp̃i
facit m̃bra meretricis: Maxime ꝑ carnis luxuriã
humanũ gemis subditur diabolo: quã ꝑ cetera
uicia Cum eiũ ille uariis temptam̃tis illectos

Expanded text:
lectat mentem delectatio fornicationis quam amor lectat mentem delectatio fornicationis quam amor castitatis, adhuc in homine peccatum regnat. Certe si amplius delectat pulchritudo intimae castitatis, jam non regnat peccatum, sed regnat justitia. Nam non solum de commissa fornicatione 245 peccatum regnat in homine; sed si adhuc delectatur, atque animum teneat, procul dubio regnat. 18. Fornicatio carnis adulterium est, foimmunda pollutio fornicatio dicitur, quamvis quisque diversa turpitudinis voluptate perfruatur. Ex delectatione enim fornicandi varia gignuntur flagitia, quibus regnum Dei clauditur et homo a Deo separatur. Inter caetera septem vitia fornicatio maximum scelus est, quia per carnis immunditiam templum Dei violat; et tollens membrum Christi, facit membra meretricis. 21. Magis per carnis luxuriam humanum genus subditur diabolo, quam per caetera vitia. Cum enim ille variis tentamentis illectos
Abbreviated transcription (Latin):
accingite lũbos ur̃os suꝑ ubera tir̃a: hoc est in
corde libidines resecatẽ: quę ad lũbos ꝑtinent
Nã cor suꝑ uba est: non in lumbis. Libidinis
inmoderata licentia: uescit habere modum:
Nã tũ se uiciosus anmus in explenda forni¬
amone carne luxuriante laxauerit: ichi¬
lominꝰ id alia nefanda scelera suadentibus
de monibꝰ transit. Iũq ĩmoderate metas pr¬
doris excesserit: crim̃ criminibꝰ adicit. paulatĩ¬
.q ad deceriora procedit. Nonita suauis est
amantiũ imo am̃tiũ incerta carnis libi¬
do sicut experta. nec ita delectat fornicatio.
Aiĩ pͥmũ cõmititilrͣ Nã repecita maiorem
delectationẽ tigerit:. Iam uero si uiusũ ue¬
nenit. auto ꝑdrtis dulcior fit: ut suꝑari dif¬
feile possit. Unde & sepe ex consuecudine
de linquendi. quasi captimi ad peccandũ cũ quadã
iuolentia tralimur: sonsusq nr̃os in nobis contra
rectam uoluntatẽ rebellare sentumis. Si plus ob¬

Expanded text:
Accingite lumbos vestros super ubera vestra ; hoc est, in Accingite lumbos vestros super ubera vestra ; hoc est, in corde libidines resecate, quae ad lumbos pertinent. Nam cor super ubera est, non in lumbis. 15. Libidinis immoderata licentia nescit habere modum. Nam dum se vitiosus animus in explenda fornicatione, carne luxuriante, laxaverit, nihilominus ad alia nefanda scelera suadentibus daemonibus transit; dumque immoderate metas pudoris excesserit, crimen criminibus adjicit, paulatimque ad deteriora procedit. 16. Non ita suavis est amantium, imo amentium, inexperta carnis libido, sicut experta; nec ita delectat fornicatio, dum primum committitur, nam repetita majorem delectationem ingerit. Jam vero si in usum venerit, tanto perditis dulcior fit, ut superare difficile sit. Unde et saepe ex consuetudine delinquendi quasi captivi ad peccandum cum quadam violentia trahimur, sensusque nostros contra rectam voluntatem in nobis rebellare sentimus. 17. Si plus ob
Abbreviated transcription (Latin):
paulo exertante sathane angło inerant: ex
lege peccati erant: quę in menbris hominũ
de uecessitate libidinis habitãt: Qu̾a reluc̃¬
tantẽ dum inse expugnat ꝑficitur. & de in¬
firmitate libidinose titillationis. uirtutẽ sus¬
cipit głosi certaminis Seruis dĩ: multa cer¬
tamina de sua carne mouentur: Nam quãuis
in amore dĩ eoꝵ sit in coneussa intentio: mens
tamen de carne quã exteruis gestat. interna
prelia tolerat: Deus autem qui hȩo ad proba¬
cionem ꝑmittit: grã protegente suos ñdeserit:
deo ñtiũquã electi lapsu carnali corruunt: ut
anicio suꝑbie qua de uircutibꝰ tument sanent᷑.
N qui de uircutũ effectibus existunt suꝑbi
ut cadant: carnis uicio humiliantur ut sur¬
gant:. Antequã ꝑficiatur adulteriũ in oꝑe: iã
adulteriũ excat incogitatione. Ex corde enim
pͥmũ fornicationes sunt anferende: & non p̃rũ¬
punt in oꝑe. Hnc est quod ꝑ ꝓpħam dicitur.

Expanded text:
Paulo, excitante Satanae angelo, inerant , ex Paulo, excitante Satanae angelo, inerant , ex lege peccati erant, qui in membris hominum de necessitate libidinis 244 habitant. Quam reluctantem, dum in se expugnat, perficitur, et de infirmitate libidinosae titillationis virtutem suscipit gloriosi certaminis. 12. Servis Dei multa certamina de sua carne moventur; nam quamvis in amore Dei eorum sit inconcussa intentio, mens tamen in carne, quam exterius gestat, interna praelia tolerat. Deus autem, qui haec ad probationem permittit, gratia protegente, suos non deserit. 13. Ideo nonnunquam electi lapsu carnali corruunt, ut a vitio superbiae, qua de virtutibus tument, sanentur; et qui de virtutum affectibus existunt superbi, ut cadant, carnis vitio humilientur, ut surgant. 14. Antequam perficiatur adulterium in opere, jam adulterium exstat in cogitatione. Ex corde enim primum fornicationes sunt auferendae, et non prorumpent in opere. Hinc est quod per prophetam dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
&e inde magis olati suntunde magis humihiari
debuerunt:Ad cõparationem mali fit deteruis.
quando non solum flagicia cõmittuntur. sed
etiam de ipiis flagiciis uamtate laudis ꝑditi
extolluntur. ficut scriptum est: Qm̃ laudatur
peccator in desideriis anime sue: uid enim
peiis qua in flagiciis miseros gaudere: quȩ iã
deberent copiosis deplorare. Libido tunc
magis quęritur: aũ iudecur: Nam sicut qͥdã
sapiens ait: pͥma fornicationis oculoꝵ tela st̃:
scđa uerboꝵ: Ded qui non capitur oculis: po¬
test uerbis resistere: Sufficit natura: ubi ad¬
huc liber affectus est Qui delectationẽ refre¬
nat libidinose suggestionis: non transit ad
consensum libidinis. Cito enĩ resistit operi:
qui titillanti non accõmodat animũ delecta¬
tioni Onriꝰ impugnatur. qui usq ad consensi¬
onẽ. & si non usq ad ꝑpetrationẽ temptatur.
quã / qui sola suggestione. pro conditione cirnis
temptam̃tis sollicitatur: Stimuli carins qui in

Expanded text:
et inde magis elati sunt, unde humiliari debuerant. 7. Ad comparationem mali fit deterius, quando non solum flagitia committuntur, sed etiam de ipsis flagitiis vanitate laudis perditi extolluntur, sicut scriptum est: Laudatur peccator in desideriis animae suae . Quid enim pejus quam in flagitiis miseros gaudere, de quibus jam debent copiosius plorare? 8. Libido tunc magis quaeritur, dum videtur. Nam sicut quidam sapiens ait: Prima fornicationis oculorum tela sunt, secunda verborum. Sed qui non capitur oculis, potest verbis resistere. Sufficit natura, ubi adhuc liber affectus est. 9. Qui delectationem libidinosae refrenat suggestionis, non transit ad consensum libidinis. Cito enim resistit operi, qui titillanti se non accommodat delectationi. 10. Durius impugnatur qui usque ad consensionem, etsi non usque ad perpetrationem tentatur, quam is qui sola suggestione pro conditione carnis tentamentis sollicitatur. 11. Stimuli carnis, qui in
Abbreviated transcription (Latin):
Libictinem abstinentia domat. Nam quantũ corpꝰ
media frangitur: tantũ mens ab illicito appetitu
euocatur: Aduersus iram tolerantia timieat: ira autẽ
semet ipsam necat. Sustinendo autem: pacientia uic¬
toriam portat: Tristicie merorẽ: spes eterm gandii
superat. Ꝙ quem turbata mens de exterioribus affi¬
cit: dulcedo interioris tranquillitatis lenit: Aduersꝰ
inudiam. p̃paratur caritas: & aduersus ire incendia.
aboli imitantur suꝑbi: aduersus quã oppomitur hu¬
militas xp̃i: qua humiliantur elati. Principalumi
septem uicioꝵ regina & mat̃: suꝑbia est: Lademq
septẽ principalia. multa de se parcuriunt uicia:
quia ita sibimet quadã cognatiõe iunguntur:
ut ex altero alterum oriatur. Sieut princsps
septem incioꝵ suꝑbia. nos eoꝵ pocestati subdit.
ita xp̃c septiformi gr̃a plenus: adominatu in¬
cioꝵ noseruit &quos illa addicit septẽphei
uicio: iste liberat septiformis gr̃e dono:¬

Expanded text:
Libidinem abstinentia domat. Nam quantum corpus Libidinem abstinentia domat. Nam quantum corpus inedia frangitur, tantum mens ab illicito appetitu revocatur. 4. Adversus iram tolerantia dimicat; ira autem semetipsam necat, sustinendo autem patientia victoriam portat. 5. Tristitiae moerorem spes aeterni gaudii superat; et quem turbata mens de exterioribus afficit, dulcedo interioris tranquillitatis lenit. 6. Adversus invidiam praeparetur charitas, et adversus irae incendia m autem diaboli imitantur superbi, adversus quam opponitur humilitas Christi, qua humiliantur elati. 8. Principalium septem vitiorum regina et mater superbia est, eademque septem principalia multa de se parturiunt vitia, quae ita sibimet quadam cognatione junguntur, ut ex altero alterum oriatur. 9. Sicut princeps septem vitiorum superbia nos eorum potestaita Christus septiformi gratia plenus a dominatu illorum nos eripit; et quos ille addicit septemplici vitio, iste liberat septiformis gratiae dono
Abbreviated transcription (Latin):
gi non debet: quia & hoc ipsum qued plagis humiliat᷑.
equanunter ferre. procul dubio uircutis est mague:
unc se uiri scĩ ueratius a uicion collinnõe
decergunt: dum ab eis contra singula ui-¬
cia. uirtutes singłe opponuntur. Interdũ
iucia cũ uircutibus ad utilitatẽ confligunt: ut ipso
certamine uel mens exerccatur. uel ab elȩtione c̃enssus
animus restringatur: Aduersiis impetus uicioꝵ: con¬
trariis uirtutibus est pugnantum: Contra liixuriam
enĩ: cordis est adhibenda hxuria: munditia: Contra
octiũ. chilectio est ĩpernnda: C ontra iracundiã. patien¬
tia est ꝓponenda Porro contra tunorẽ: fitucia adhi¬
benda est uirtiis  T ontra torporẽ. zeli preliũ: tristiciȩ
quoq gaudium: accidiȩ. forcitudo: auariciȩ. largitas:
suꝑbie. humilitas opponenda est: Sieq iurtutes
singłe. nascentia contra se uicia rẽprimunt: ac tẽpta¬
tionum motus. uircute dininȩ caritatis excingunt:

Expanded text:
gi non debet, quia et hoc ipsum, quod plagis humiliatur, gi non debet, quia et hoc ipsum, quod plagis humiliatur, aequanimiter ferre procul dubio virtutis est magnae. Tunc se viri sancti veracius a vitiorum colluvione detergunt, dum ab eis contra singula vitia virtutes singulae opponuntur. Interdum vitia cum virtutibus ad utilitatem confligunt, ut ipso certamine vel mens exerceatur, vel ab elatione conversus animus restringatur. 2. Adversus impetus vitiorum contrariis virtutibus est pugnandum. Contra luxuriam enim cordis est adhibenda munditia, contra odium 240 dilectio praeparanda, contra iracundiam patientia proponenda est. Porro contra timorem fiduciae adhibenda est virtus, contra torporem zeli praelium; tristitiae quoque gaudium, accidiae fortitudo, avaritiae largitas, superbiae humilitas opponenda est. Sicque singulae virtutes nascentia contra se vitia reprimunt, ac tentationum motus virtute divinae charitatis exstinguunt. 3.
Abbreviated transcription (Latin):
ria Quedã sunt sñme iurcutes: quedam uero
medie: Hides. spes. & caritas: sũme uircutts sunt:
Nã a quibus habentur: utiq ueracit̾ habentur:
Aliȩ uero iurtutes medie sunt: quia & ad utili¬
tatem & ad ꝑuiciẽ possunt haberi: si de his arro¬
ganter quisq tumuerit᷑. Utputa doctrina: ie in¬
niũ. castitas: scientia: siue temporales aiuitiȩ:
de quibiis scilicet & bene oꝑari possumus et
male. Quisqͥs ex deceriore melior iam ẽẽ cȩpit.
aiueat de acceptis excolli uirtutibus: ne grauiꝰ
ꝑ iurcutes corruat: quam pri ex lapsu nicioꝵ
iacelut. Quẽ deus uistificat. ue iterũ se de uir¬
tutibus erigat. quedam illi uircutũ dona cribuit. quedã retͣhit
ut dum mens de eo qued habet erigitur: iterũ de
co quod nequaquã habere oggnoscitur humilietur
Qiusqͥs dono cȩlestis gr̃e inspiratus. adiuitutes erigit᷑
si foite moterantis dei manu aliqua aduersitate re¬
primitur: ne de acceptis mrtutibus atcollatur. fran¬

Expanded text:
 Quaedam sunt summae virtutes, quaedam vero mediae. Fides, spes et charitas summae virtutes sunt. Nam a quibus habentur, utique veraciter habentur. Aliae vero virtutes mediae sunt, quia et ad utilitatem et ad perniciem possunt haberi, si de his arroganter quisque tumuerit, utpote doctrina, jejunium, castitas, scientia, sive temporales divitiae, de quibus scilicet et bene operari possumus, et male. 8. Quisquis ex deteriore jam melior esse coepit, caveat de acceptis extolli virtutibus, ne gravius per virtutes corruat, quam prius ex lapsu vitiorum jacebat. 9. Quem Deus justificat, ne iterum se de virtutibus erigat, quaedam illi virtutum dona tribuit, quaedam retrahit, ut dum mens de hoc quod habet erigitur, iterum de hoc quod nequaquam habere cognoscitur humilietur. 10. Quisquis dono coelestis gratiae inspiratus ad virtutes erigitur, si forte moderantis Dei manu aliqua adversitate reprimitur, ne de acceptis virtutibus attollatur, fran
Abbreviated transcription (Latin):
loco speculari bonos & malos. maxi¬
me tamen hoc sine aliqua dubitatione
crecdamus  eum ad opus diuinum as¬
sistimus. Ideo semꝑ memores simꝰ.
quod ait ꝓpħa . seruite dño intimore.
Et iter̾um. Psallite sapienter. Item.
Et in donspectu angłorum psallam tͥ.
rd eonsideremiis qualiter oporteat in con¬
specti diuinitatis & angłorum eius ẽẽ. et
sic stemus adpsallendum : ut mens nr̃a
concordet uoci nr̃ȩ

Expanded text:
contemplantes bonos et malos; maxicontemplantes bonos et malos; maxime tamen hoc sine aliqua dubitatione credimus, cum ad opus divinum assistimus. Ideo semper memores simus quod ait Propheta: Servite Domino in timore ; et iterum: Psallite sapienter ; Et: In conspectu angelorum psallam tibi Ergo consideremus qualiter oporteat in conspectu divinitatis et angelorum ejus esse, et sic stemus ad psallendum, ut mens nostra concordet voci n
Abbreviated transcription (Latin):
nonagesimus. et centesimus tricesimꝰ
teronis. Disposito ordine psalmodie
diurnȩ : reliqui omnẽs ꝑsalmi qui suꝑ¬
sunt.: equaliter dundantur septem noc¬
tium uigiliis parcend̾ o seilicet. q̃ui int̃.
eos prolixiores sunt psalmi. et duodecim
ꝑ unamquamq constitisantur noctem:
hoc p̃cipue commonentes si cui forte hec
distributio psalmorum displicuerit: or¬
dinet si melius aliter udicauerit. dum
onnimodis id atrendatur .: ut omni ebdo¬
niada psalterium exintegro numero cen¬
tum quinquaginta psasmorum psalla¬
tur. & dñica die. semꝑ acapite repetat᷑
adigilias. quia nimis iners deuotionis
sue seruitium ostendunt monachi: qui
minus psalterio cum canticis consuetu¬
dinariis ꝑ septimanȩ circulum psallunt:
dum quando legamus scõs patres nr̃os
uno die hoc strenue implesse.: quod
nos tepidi ut inam septimana inte¬
gra persoluamus.
biq credimis diuinam eẽ prȩ¬
sentiam. et occulos dm̃i momni

Expanded text:
nonagesimus, et centesimus trigesimus nonagesimus, et centesimus trigesimus tertius. Disposito ordine psalmodiae diurnae, reliqui omnes psalmi, qui supersunt, aequaliter dividantur in septem noctium vigiliis, partiendo scilicet, qui inter eos prolixiores sunt psalmi, et duodecim per unamquamque constituantur noctem. Hoc praecipue commonentes, ut si cui forte haec distributio psalmorum displicuerit, ordinet, si melius aliter judicaverit: dum omnimodis id attendatur, ut omni hebdomada psalterium ex integro numero centum quinquaginta psalmorum psallatur; et Dominico die semper a capite repetantur ad vigilias. Quia nimis iners devotionis suae studium vel servitium ostendunt monachi, qui minus psalterio cum canticis consuetudinariis per septimanae curriculum psallunt: dum quando legamus sanctos Patres nostros uno die hoc strenue implesse: quod nos tepidi utinam septimana integra persolvamus.Ubique credimus divinam esse praesentiam, et oculos Domini
Abbreviated transcription (Latin):
nichiloniinus lectionum. uel uersuum
dispositione uniforiii. cunctis diebus
seriata.⁊ et ita scilicet ut semꝑ dñica.
a ceutesimo octauo decimo. incipiatur.
Uesꝑa autem cotidie quatuor psalmorũ
modulatione canatur . qui psalmi incipi¬
antur acentesimo nouo. usq centesimũ
quadragesimum septimum. exceptis his
qui indiuersis horis. ex eis sequestrantur.
id ẽ acentesimo septimo decimo usq cen¬
tesimum uicesimum septimum:: et cen¬
tesimo tricesimo tercio. & centesimo qua¬
dragesimo seđo reliqui om̃s inuesꝑa di¬
cendi sunt. Et quia minus ueniunt tres
psalmi. ideo diuidendi sunt : qui in nume¬
ro supra seripto fortiores inuemuntur:
id est centesimus. tricesimus octauus &
centesimus quadragesimus tercuis .&. en
uis est: cum centesimo quinto decimo
coniungatur Digesto ergo ordine psal¬
morum uesꝑtinorum. reliqua id est lec¬
tiones. responsoria. ymni. uersus uel
cantica: sicut supra faxaumius. implean

Expanded text:
nihilominus, lectionum, vel versuum nihilominus, lectionum, vel versuum dispositione uniformi cunctis diebus servata. Et ita scilicet, ut semper Dominica a centesimo octavo decimo incipiatur. Vespera autem quotidie quatuor psalmorum modulatione canatur. Qui psalmi incipiantur a centesimo nono usque ad centesimum quadragesimum septimum, exceptis his, qui in diversis horis ex eis sequestrantur, id est, a centesimo septimo decimo ad centesimum vigesimum septimum, et centesimo tricesimo tertio, et centesimo quadragesimo secundo. Reliqui omnes in vespera dicendi sunt. Et quia minus veniunt tres psalmi, ideo dividendi sunt, qui ex numero supra scripto fortiores inveniuntur, id est, centesimus tricesimus octavus, et centesimus quadragesimus tertius, et cenvus est, centesimo quintodecimo conjungatur. Digesto ergo ordine psalmorum vespertinorum, reliqua, id est, lectiones, responsoria, hymni, versus, vel cantica, sicut supra taxavimus, impleant
Abbreviated transcription (Latin):
turr uersus. ds madiutorium meum
unitende. dñe Ad adiuuandum ne festiua.
degła. Inde hrmnus cuiisq hõre
deinde prima hori dñica. dicenda quatuor
id est tercia. sexta. uel nona. terna capitula
inimaculati. Ad primam autem scđę ferię
dicantur tres psalmi. Id ẽ primus. scds. &̾
sextus. & ita ꝑsingulos dies. ad primam
usq addñicam. dicantur ꝑ ordinem terni
tur induas głas. Et sic fiat ut ad uigilias
dñica semꝑ auicesimo incipiant᷑. Ad t̃ciam
uero sextam & nonam quȩ scđe feriȩ. no¬
uem capitula quȩ residua sunt de centesi¬
nio. septimo. decimo. psalmo. ipsa terna
ꝑeasdem horas dicantur. Expenso ergõ
psalmo centesimo octauo decimo. duob
diebus id est dñico. & scda feria. tercia
feria: iam adterciam. sextam uel nonã.
psallantur terni psalmi. acentesimo no¬
no decimo psalmo. usq adcentesimum ui¬
cesimum septimum. psalmi nouem. quiq
psalmi semꝑ usq addñicam. ꝑ easdem
horasntidem repetantur. Yͥmnorum

Expanded text:
eus in adjutorium meum intende: Domine, ad adjuvandum me festina, etc. Inde hymnus uniuscujusque horae. Deinde prima hora Dominica dicenda, quatuor id est, tertia, sexta, vel nona terna capitula dicantur. Ad primam autem secundae feriae dicantur tres psalmi, id est, primus, secundus, et sextus. Et ita per singulos dies ad primam usque dominicam dicantur per ordinem terni tur in duas glorias: et sic fiat, ut ad vigilias Dominica semper a vicesimo incipiatur. Ad tertiam, vero sextam, nonamque feriae secundae, novem capitula, quae residua sunt de centemo decimo octavo psalmo, ipsa terna per easdem horas dicantur. Expenso 318 igitur psalmo centesimo octavo decimo duobus diebus, id est dominico et secunda feria; tertia feria jam ad tertiam, sextam, vel nonam psallantur terni psalmi, a centesimo nono decimo usque ad centesimum vicesimum septimum; id est psalmi novem. Quique psalmi semper ushoras itidem repetantur. Hymnorum
Abbreviated transcription (Latin):
uersus a santicum de euangłio: iȩtania. &¬
oratio dm̃ica  & fiant missȩ. ompletora¬
tim autrium ꝑsalmorum dictione t muine¬
turi. Nui psalmi directanei sine antipbona
dicendi st. post qͦs rmnus eiusdẽ horer letio
uina: usus ririelerson. bñdictiones & mins

Expanded text:
versus, canticum de Evangelio, et oratio Dominica; et fiant missae. Completorium autem trium psalmorum dictione terminetur. Qui psalmi directanei sine antiphona dicendi sunt; post quos hymnus ejusdem horae, lectio una, versus: Kyrie eleison, benedictio; post mis
Abbreviated transcription (Latin):
leluia. tam inpsalmis quam inresponsori¬
is. Aperte coste autem usq incaput qua¬
dragesime. omnib noctibus cum sex
posteriorib psalnis . tantum ad noctur¬
nos dicatur. Omni uero dñica extra qua¬
dragesimam. cantica. matutini. pͥma.
tercia. sexta. nonaq cum alleliria dican¬
tur. uesꝑtina uero iam cum antiphona.
Responsoria uero numquam dicantur
cum alleluia. nisi apascha usq ad pen¬
laudem dixi tibi. Qui septenari¬
us sacratus numerus. anobis sic imple¬
bitur. si matutmo. primȩ. tercię. sex¬
tȩ. none. uesꝑe. complectoriiq tempo¬
re. nr̃e seruitutis officia ꝑsoluamus.
quia de his diurnis horis dixit : septies
indie laudem dixi tibi. Nam de noctur¬
nis uigiliis idem ꝓpħa ait. Media no¬
cte surgebam ad confitendum tibi. Er¬
go his temporibus referamus laudes
creatori nr̃o. suꝑ iudicia iusticiȩ suȩ̨
id est matutinis. prima. tercia. sexta.
nona uiespera. complectorio  & noctẽ
surgannis ad confitendum ei.

Expanded text:
leluia, tam in psalmis quam in responsoriis. A Pentecoste autem usque in caput Quadragesimae, omnibus noctibus cum sex posterioribus psalmis tantum ad nocturnos dicatur. Omni vero Dominica, extra Quadragesimam, cantica matutini, prima, tertia, sexta, nonaque cum alleluia dicantur. Vespera vero jam cum antiphona. Responsoria vero nunquam dicantur cum alleluia, nisi a Pascha usque ad Penlaudem dixi tibi , qui septenarius sacratus numerus a nobis sic implebitur, si matutino, primae, tertiae, sextae, nonae, vesperae, completoriique tempore, nostrae servitutis officia persolvamus, quia his divinis horis dixit Propheta: Septies in die laudem dixi tibi. Nam de nocturnis vigiliis idem ipse Propheta ait: Media nocte surgebam ad confitendum tibi . Ergo his temporibus referamus laudes Creatori nostro, super judicia justitiae suae, id est, matutinis, prima, tertia, sexta, nona, vespera, completorio; et nocte surgamus ad confitendum ei.
Abbreviated transcription (Latin):
tioni uacent om̃s. exceptis his qui uariis of¬
ficiis deputati sunt. Siquis uero ita ne¬
gligens. & desidiosus fuerit ut ñ uelit aut
non possit meditari aut legere iniunga¬
frntrib infirmis aut delicatis talis oꝑ a
aut ays inuingatur ut nec ociosi sint nec
uolentia laboris opprimantur. ut effu¬
gentur. auorĩi inbecillitas. ab abbate con

Expanded text:
tioni vacent omnes, exceptis his, qui variis oftioni vacent omnes, exceptis his, qui variis officiis deputati sunt. Si quis vero ita negligens aut desidiosus fuerit, ut non velit, aut non possit meditari, aut legere, injungaFratribus infirmis, aut delicatis talis opera aut ars injungatur, ut nec otiosi sint, nec violentia laboris opprimantur, ut effungentur: quorum imbecillitas ab abbate con
Abbreviated transcription (Latin):
Hora scda agatur tercia. et usq nonam¬
om̃s in opus suum laborent quod eis
iniungitur. facto autem primo signo
hore none. disiungant ab oꝑe suo singu¬
li. & sint parati dum scđm signum
pulsauerit. Post refectionem autem
uacent lectionibꝰ suis aut psalmis. In qͣdragesi
decimam plenam oꝑentur qđ eis in¬
iungitur. In quib diebus quadragesi¬
bibliotheca quos ꝑ ordinem exuit egro
legant. Qui codices incaput quadrage¬
sime daudi sunt. Ante ominia sanẽ¬
deputetur unus aut duo semores qui
circumeant monasterium. horis qui¬
bus uacant fp̃s lectioni. & udeant
ne forte inuematur frater acediosus.
Qui uacat ocio aut fabulis. & non est
intentus lectioni. & non solum sibi in
utilis ẽ .s. etiam alios extollit. Hic
talis si qd absit reptuis fuerit corri¬
piatur semel & scđo. Si non emendauerit
correctiomi regulari. subiaceat & taliter
ut ceteritimeant. Neq frat̃ ad frẽm iun¬
gatur horis incomptentib. Dñico die lec¬

Expanded text:
hora shora somnes in opus suum laborent, quod eis injungitur. Facto autem primo signo horae nonae disjungant se ab opere suo singuli, et sint parati dum secundum signum pulsaverit. Post refectionem autem vacent lectionibus suis aut psalmis. In quadragesique ad undecimam plenam operentur, quod eis injungitur. In quibus diebus quadragesibiblotheca, quos per ordinem et integros legant. Qui codices in capite quadragesimae dandi sunt. Ante omdeputentur, unus aut duo seniores, qui circumeant monasterium horis quibus vacant fratres lectioni: et videant ne forte inveniatur frater accidiosus, qui vacet otio aut fabulis, et non est intentus lectioni: et non utilis est, sed et jam alios extollit. Hic talis si, quod absit, repertus fuerit corripiatur semel et secundo: si non emendaverit, correptioni regulari subjaceat taliter ut caeteri timeant. Neque frater ad fratem jungatur horis incompetentibus. Dominico die lec
Abbreviated transcription (Latin):
bent fratres in labore manuum. certis
iterum horis in lectione diumna. Ideoq
hac dispositione credimus utraq temꝑa
ordinari. id est ut apascha usq ad kalen¬
das octobris. mane exeuntes aprima pe¬
ne usq in horam quartam laborent qđ
necessarium fuerit. Ab hora auten q̃r¬
ta usq adhoram sextam lectioni uacent:¬
post sextam autem surgentes amensa
pausent in lectis suis cum omni silen¬
tio. aut forte qui uoluerit legere sibi.
sic legat ut alium non inquietet. et a¬
gatur nona temꝑus mediante octaua
hora : & iterum quod faciendum est. ope¬
rentur usq ad uesperam. Si autem ne¬
cessitas loci aut pauꝑtas exegerit. ut ad
fruges colligendas ꝑse occupentur ñ
cont̾ristentur. quia tunc ueri monachi
sunt. si labore manuum suarum ui¬
uuut : sicut & patres nr̃i. & apłi. Omĩa
tamen mensurate fiant. ꝓpter pu¬
sillamines. ARalendis autem octobris
usq incaput quadragesime: usq in ho¬
ram scđam plenam. lectioni uacent.

Expanded text:
bent fratres in labore manuum, certis iterum horis in lectione divina. Ideoque hac dispositione credimus utraque tempora ordinari: id estdas Octobris mane exeuntes a prima usque ad horam pene quartam laborent, quod necessarium fuerit, ab hora autem quarta usque ad horam sextam lectioni Post sextam autem surgentes a mensa, pausent in lectis suis cum omni silentio; aut forte qui voluerit legere, sibi sic legat, ut alium non inquietet. Et agatur nona temperius, mediante octava hora; et iterum quod faciendum est operentur usque ad vesperam. Si autem necessitas loci aut paupertas exegerit ut ad fruges colligendas per se occupentur, non contristentur, quia tunc vere monachi sunt, si labore manuum suarum vivunt, sicut et patres nostri et apostoli. Omnia tamen mensurate fiant propter pusillanimes. A calendis autem Octobris usque ad caput Quadragesimae, usque in horam secundam plenam lectioni vacent:
Abbreviated transcription (Latin):
cumbere. mala sua preterita cum lacri¬
mis uel gemitu deo inoratione confite¬
ri. de ip̃sis malis de cetero emendare.
Desideria carnis non ꝑficere. uoluntatẽ
trim odire. preceptis abbatis inonũbꝰ
obedire. et iam si ipse quod absit alit̃ agat.
memores illius dñici precepti quȩ di¬
cunt facite. quȩ autem faciunt facere:
nolite. Non uelle dici scm̃ antequam sit. s
prius ẽẽ quod uerius dicatur. Precepta
dĩ factis cotidie adimplere. castitatem ama¬
re. nullum odire. zelum & inuidiam
non habere. contemptionem non amare.
res uenerari. iumores diligere. in xꝑi
amore ꝓ inimicis orare. Cum discordan¬
tibus ante solis occasum in pacem redi¬
re.: et de dĩ miscđia uunquam despe¬
rare. Ecce hȩc sunt instrumenta artis
spũalis quȩ cum fuerint a nobis die noc¬
tuq incessabiliter ad impleta. & indie
iudicii recon signata : illa merces nobis
adũo reconpensabitur quam ipse ꝓmisit.

Expanded text:
cumbere, mala sua praeterita cum lacrycumbere, mala sua praeterita cum lacrymis vel gemitu quotidie in oratione Deo confiteri, de ipsis malis de caetero emendare, desideria carnis non perficere, voluntatem propriam odisse; praeceptis abbatissae in omnibus obedire, etiamsi ipsa aliter, quod absit, agat, memor illius dominici praecepti: Quae dicunt, facite; quae autem faciunnolite . Non velle dici sanctum antequam sit, sed prius esse quod verius dicatur. Praecepta Dei factis quotidie adimplere, castitatem amare, nullum odisse, zelum et invidiam non habere, contentionem non amare, res venerari, juniores diligere. In Christi amore pro inimicis orare. Cum discordantibus ante solis occasum in pacem redire, et de Dei misericordia nunquam desperare. Ecce haec sunt instrumenta artis spiritalis, quae cum fuerint a nobis die noctuque incessabiliter adimpleta, et in die judicii reconsignata, illa merces nobis a Domino recompensabitur, quam ipse promisit:
Abbreviated transcription (Latin):
malo ñ reddere. inuiriam non facere. s &
gere. maledicentes se non remaledicere. s
magis uenedicere. ꝑsecutionem ꝓ iusti¬
cia sustinere. Non ẽẽ suꝑbum. non umo¬
lentum. non multum edacem. ñ somno
lentum. non pigrum. non murmuriosũ.
non detractatorem. Spem suam do com¬
mitere. Bonum aliquid inse cum uide¬
rit dõ aplicet nonsibi. malum uero sem¬
pase factum sciat. & sibi reputet. Diem
tidici timere. gehennam expauescere. in¬
taor et̃um omni concupiscentia spuali de¬
siderine. mortem cotidie ante occulos sus¬
pectim habere. Actus uitȩ suȩ omni ho¬
ra custotire. in omni loco dm̃ se respice
nii. ꝓceuto scire. Cogitationes malas cordi
suo aduenientes mox ad xp̃m allidere.
et seuiori spũali patefacere. Os suum
a malo et prauo eloquio custodire. mul¬
tum loqui non amare. uerba uana aut
risi apta non loqui. risum multum
aut excussum non amare. Lectiones scãs
libenter audire. orationi frequenter in¬

Expanded text:
malo non reddere; injurias non facere, sed et malo non reddere; injurias non facere, sed et gere; maledicentes se non remaledicere, sed magis benedicere; persecutionem pro justitia sustinere, non esse superbum, non vinolentum, non multum edacem, non slentum, non pigrum, non murmurosum, non detractorem; spem suam Deo committat; bonum aliquid in se cum viderit, Deo applicet, non sibi, malum vero semper a se factum sciat, et sibi deputet; diem judicii timere, gehennam expavescere, vitam aeternam omni concupiscentia spirituali desiderare, mortem quotidie ante oculos suspectam habere, actus vitae suae omni hora custodire, in omni loco Deum se respicere pro certo scire; cogitationes malas cordi suo advenientes mox ad Christum allidere, et seniori spirituali patefacere; os suum a malo, vel pravo eloquio custodire, multum loqui non amare; verba vana aut risui apta non loqui, risum multum aut excussum non amare; lectiones sanctas libenter audire, orationi frequenter in