comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scribentem & cȩt̾a: quȩ ita ut¬
se habuerunt. ueracit̃ in libro
danihelis scͥpta leguntur. Igit᷑
dum obsideretur. & ipse captꝰ᷑ ẽ
balthasar & ciuitas. acyro ꝑsa¬
rurum rege qui aduersuseum
fortissime dimicauit: cũ regnas¬
set decem & octo annisidẽ bal¬
thasar nabuchodonosor regisne¬
pos cui tandem cum babylonia
terminũ fuisse ꝑcepimus. Darius
autem astiagis filius. qui babylo¬
niorum pͥncipatum destruxit
cum cyro cognato suo annum
fuisset inuasa: qui tamen aliono¬
mine uocatur a grecis. quiq da¬
nihelem ꝓpħam sumens. secũ iN
inter tres satrapas quos darius
sub quo ea que danihel in suis
reliquit scͥptis contigisse haut
dubium ẽ id est de hisque ab
inuidis ꝑpessus. ac eaquȩ de regno
grecorum seu ꝑsarum & cȩceris
quȩ dño monente prescire me¬
ruit. Igitur pͥmo imꝑii anno re¬
gis ꝑsarum cyri: septuagesimus
concurrebat captiuitatis iudeo¬
rum ut iosephus refert. Cyrusnã¬

Expanded text:
scribentem; et caetera, quae ita utscribentem; et caetera, quae ita ut habuerunt se veraciter in libro Danielis scripta leguntur. Igitur dum obsideretur, et ipse captus est Balthasar et civitas a Cyro Persarum rege, qui adversus eum fortissime dimicavit. Cum regnasset octodecim annis idem Balthasar, Nabuchodonosor regis nepos, cui talem fuisse cum Babylonia terminum percepimus, Darius autem Astyagis filius, qui Babyloniorum principatum destruxit, cum Cyro cognato suo annum fuisset invasa. Qui tamen alio nomine vocabatur a Graecis, quique Danielem prophetam sumens secum, in inter tres satrapas quos Darius sub quo ea quae Daniel in suis reliquit scriptis, contigisse haud dubium est, id est, de his quae ab invidis perpessus, ac ea quae de regno Graecorum seu Persarum, et caeteris, quae Domino monente praescire meruit. Igitur primo imperii anno regis Persarum Cyri septuagesimus concurrebat captivitatis Judaeorum, ut Josephus refert. Cyrus nam
Abbreviated transcription (Latin):
seruauerat sechonie: qui se utiq
cum uxorib & filiis & omĩ cogna¬
tione sponte tradid̾at ꝓciuitate
sua. Moriente uero almilmadapa¬
cho post annos octo & decẽ sui
regni: egesarius filius eius tenuit
pͥncipatum xl annis. Eoq mor¬
tuo. ad eius filium nabosardĩcum
ꝑuenit imꝑium. Quod dũ men
sib nouem habusset eo defuncto
transiit adbalthasar: qui naboar
nuncupat᷑. Contra hunc itaq re¬
gem castra metati sunt cyrusꝑ
sarum rex. & darius medorum.
Qui dum obsiderent eum: in babi¬
lonia mirabile quoddam ꝓdigi¬
um contigisse dinoscitur. Bal¬
thasar enim dum uasa dei que
pat̾ eiusde templo hierosolimita¬
no asportauerat in babyloniam
& in ꝓprio templo constituerat.
usus quidem non fuerat eis: iste
uͦ suꝑbia ductus ut eis uteretur
ad pocula. dum in cęna lȩtuscũ
concubinis & regib & amicis
suis estuaret uino. & hoc modo
blasphemaret in deo. tunc itaq
uidit de muro uenientem maiõ.
& in pariete quasdam syllabas

Expanded text:
servaverat Jechoniae, qui se utique cum uxoribus et filiis et omni cognatione sponte tradiderat pro civitate sua. Moriente vero Amilmapadacho post annos octodecim regni sui, Egesarius filius ejus tenuit principatum 40 annis; eoque mortuo, ad ejus filium Naborsadachum pervenit imperium. Quod dum novem mensibus habuisset, eo defuncto, transiit ad Balthasar, qui Naboar nuncupatur. Contra hunc itaque regem castrametati sunt Cyrus Persarum rex, et Darius Medorum. Qui dum obsiderent eum in Babylonia, mirabile quoddam prodigium contigisse dignoscitur. Balthasar enim dum vasa Dei, quae pater ejus de templo Hierosolymitano asportaverat in Babyloniam et in proprio templo constituerat, usus quidem non fuerat eis. Iste vero superbia ductus est, ut eis uteretur ad pocula, dum in coena laetus cum concubinis et regibus amicis suis aestuaret vino, et hoc modo blasphemaret Deum. Tunc itaque vidit de muro venientem manum, et in pariete quasdam litteras
Abbreviated transcription (Latin):
Ie lxx ebdomadib ã daniele predictis:
quȩ inultimo imꝑi neronis annosunt con
egnante dario cogno sumate.¬
mento notho. qui sapientes tunc floruert̃.¬
& romani leges ab atheniensib tunc expeti¬
erunt. & in xii tabulis scͥpserunt: eiectis
consulib decem uiros constituerunt. & qͣn

Expanded text:
 hebdomadibus a Daniele praedictis, quae in ultimo imperii Neronis anno sunt conegnante Dario, cognomento Notho, qui sapientes tunc floruerint. Et Romani leges ab Atheniensibus tunc petiverunt, et in duodecim tabulis scripserunt. Quod ejectis consulibus, decemviros constituerint
Abbreviated transcription (Latin):
matorum & de auxiliis trecentas rostra
milia habuisse in exercitu fercur. cui leo¬
nida spartanoꝵ dirx cum .iiii. milib obsti¬
tit & pene eum uicit. deinde themistoeles
atheniensium nauali prelio exercitũ eius
suꝑauit. xerexes uictus amissis copiis tur¬
ꝑiter refugit in patriam.
rtarxerxe regnante libri phitagore inoen¬
si sunt ab athenensib: &e memoriale philoso¬
phorum qui tunc fuerunt .i. milesii ypoera¬
tis medici. ac socratis. UIII.¬
e mamilio duce tusculano. qui latinos
subegit. & de pͥmo agone rome acto. acde
magna pestilentia que romanas uires pene
consumpsit: & cetera quȩ tunc gesta sunt

Expanded text:
matorum, et de auxiliis trecenta, rostrattria millia habuisse in exercitu fertur, cui Leonida Spartanorum dux cum quatuor millibus obstitit, et pene eum vicit. Deinde Themistocles Atheniensium dux navali praelio exercitum ejus superavit. Xerxes victus, amissis copiis, turpiter refugit in patriam.Artaxerxe regnante libri Pythagorae incensi sunt ab Atheniensibus. Et memoriale philosophorum qui tunc fuerunt, id est, Milesii, Hippocratis medici ac Socratis. De Mammilio duce Tusculano, qui Latinos subegit, ac de primo agone Romae acto et de magna pestilentia quae Romanas vires fere consumpserat, et caetera quae tunc gesta sunt
Abbreviated transcription (Latin):
quos facta ẽ troianȩ urbis eu̾sio.
quam homerus longo sequit᷑
lone & thalete milesio. ceteris¬
q qui cum his septem sapien¬
tes appellati sunt multo pͥor
repperit᷑. Deinde pitagoras
extitit. qui se non sapientem
ut priores. s philosophũ. id est
amatorẽ sapientie diciuoluit.
Quem sequutus soc rates plato¬
nem erudiuit: a quo famosa
in partes phisolophia diuisa ẽ.
Horum singulos. iuxta ordinẽ se¬
quentis historie suis locis inseremꝰ.
His etiam tẽporib adeo iugis & gra¬
uis estus incanduit: ut solꝑ deuia
transuectus. uniuersum orbem
ñ calore a ffecisse s igni dorruisse.
dicatur. impressumq feruorem &
ethiops. plus solitum. & insolitũ.
scyta non tulerunt. Ex quo etiã
quidam dum ñ concedunt deo
in effabilẽ potentiam suam: ina¬
nes ratiunculas conquirentes.ri¬
diculam fȩtontis fabulam texu¬
erunt. Igitur ut supra memini.
anno octauo regnante ascatade
in assyriis. fuint anni transacte

Expanded text:
quos facta est Trojanae urbis eversio, quos facta est Trojanae urbis eversio, quam Homerus longo sequiturlone et Thalete Milesio caeterisque qui cum his septem sapientes appellati sunt, multo prior reperitur. Deinde Pythagoras exstitit, qui se non sapientem ut priores, sed philosophum, id est amatorem sapientiae, dici voluit, quem secutus Socrates, qui Platonem erudivit, a quo famosa in partes philosophia divisa est. Horum singulos, juxta ordinem sequentis historiae, suis locis inseremus. His etiam temporibus adeo jugis et gravis aestus incanduit, ut sol, per devia transvectus, universum orbem, non calore affecisse, sed igni torruisse dicatur: impressumque fervorem, et Aethiops plus solitum, et insolitum Scytha non tulerit: ex quo etiam quidam, dum non concedunt Deo ineffabilem potentiam suam, inanes ratiunculas conquirentes ridiculam Phaetontis fabulam texuerunt. Igitur, ut supra memini, anno octavo regnante Scatade in Assyriis, fiunt anni transacti
Abbreviated transcription (Latin):
immolauit: nequaquã istius¬
modi reb ingrecia unquam
uisis. Cetera quoq que apud
grecos mira iactantur. post̾iora
cecrope deprehendunt᷑. Post
hunc enim scribitur diluuiũ
sub deucalione. incendiũ sub
feconte: erictonius uulcani &
t̃re filius. dardanusq qui dar¬
daniam condidit: de quo ho¬
merus. Quem pͥmum genu¬
it cȩlesti iupit̾ arce. Libere
quoq raptus & europe. sacra
cereris atq isidis delubrũ in ele¬
usina. triptolemi frum̃ta. reg
nimedem ad sidera raptum.
uina dii magnis uoluerunt
fundere mensis. Quo tempore
tantalus quoq & tẏtyos fuert̃.
Post quos cathinus thebasuenit.
qui semelem genuit de qua pul¬
cherrima proles. liber condignã
partu tulit edita frugem. Porro
uber & reliqui quos mox infere¬
mus post.cc. annum cecropis fu¬
erunt linus scilicet. & retus. &
amphion. museus. orpheus. mi
rros. perseus. escula pius. gemi¬
ni castores. hercules. cum quo
apollo seruiuit admeco.post

Expanded text:
immolavit, nequaquam istiusimmolavit, nequaquam istiusmodi rebus in Graecia unquam visis. Caetera quoque quae apud Graecos mira jactantur, posteriora Cecrope deprehenduntur. Post hunc enim scribitur diluvium sub Deucalione, incendium sub Phaetonte, Ericthonius Vulcani et Terrae filius, Dardanusque qui Dardaniam condidit. De quo Homerus: Quem primum genuit coelesti Jupiter arce. Liberae quoque raptus Europae, sacra Cereris, atque Isidis delubrum in Eleusynatum Ganymedem ad sidera raptum, vina dei magnis voluerunt fundere mensis. Quo tempore Tantalus quoque et Titios fuerPost quos Cadmus Thebas venit: Qui Semelem genuit, de qua pulcherrima proles Liber condignam partu tulit edita frugem. Porro Liber et reliqui quos mox inferemus, post CC annum Cecropis fuerunt. Linus scilicet, et Zetus, et Amphion, Musaeus, Orpheus, Minos Perseus, Esculapius, gemini Castores, Hercules, cum quo Apollo servivit Admeto, post
Abbreviated transcription (Latin):
omnium ꝓpħarum ante aduen¬
tum dni saluatoris diuinas le¬
ges sacris litt̾is explicauit: fuis¬
se eruditissimi tradiderunt. Hic
moyses omnib quos greci anti¬
quissimos putant. senior dep̃¬
henditur. homero scilicet. & he¬
siodo. troianoq bello. ac mul¬
do suꝑius hercule. museo. lino.
chirone. orpheo. castore. polluce.
esculapio. libero. mercurio. apol¬
line. & ceteris diisgentium. sa¬
crisq uel uatib ipsius quoq io¬
uis gestis. quẽ grecia in arce di¬
uinitatis collocauit. hos inquã
omnes quos enumerauimus:
etiam post cecropẽ difien. quẽ
primum atrice regem fuisse
conuincimus. Itaq sine ulla
ambiguitate moyses & cecrops
qui primus athenensium rex¬
fuit. isdem fuere temporibus.
Porro iste cerops difies in digena
sub quo pͥmum in arce oliua
orta ẽ. & atheniensium urbs
ex minerue appellatione sorti¬
ta nom̃. hic primus omnium
iouem appellauit. simulachra
repperit. aram statuit. uictimas

Expanded text:
omnium prophetarum ante advenomnium prophetarum ante adventum Domini Salvatoris divinas leges sacris litteris explicavit fuisse eruditissimum tradiderunt. Hic Moses omnibus quos Graeci antiquissimos putant senior deprehenditur, Homero scilicet et Hesiodo, Trojanoque bello, ac multo superius Hercule, Musaeo, Lino, Chirone, Orphaeo, Castore, Polluce, Esculapio, Libero, Mercurio, et Apolline, et caeteris diis gentium, sacrisque vel vatibus, ipsius quoque Jovis gestis, quem Graecia in arce divinitatis collocavit. Hos, inquam, omnes quos enumeravimus, etiam post Cecropem Difien, quem primum Atticae regem fuisse convincimus. Itaque sine ulla ambiguitate Moses et Cecrops, qui primus Atheniensium fuit, iisdem fuere temporibus. Porro iste Cecrops Difies indigena, sub quo primum in arce oliva orta est, et Atheniensium urbs ex Minervae appellatione sortita nomen. Hic primus omnium Jovem appellavit, simulacra reperit, aram statuit, victimas
Abbreviated transcription (Latin):
tindarum. in montis faciẽ latera
erecta suspendit: ut in offensi spe
limitis prouocati. pii uiam desꝑa¬
te salutis. impii foueam insperate
mortis intrarent. Itaq hebreis
tuto ꝑ sicca gradientib: refusis
a tergo aquarum ad stantiũ mo¬
libus. obruta ẽ & int̾fecta cũ rege
suo uniuersa egẏpti multitudo.
totaq prouintia plagisantea cru¬
ciata. hac postrema infectione ua¬
cuata ẽ. Extant etiam nunc cercis¬
sima horum monimenta gestorũ.
Nam tractus curruum rotarũq or¬
bitȩ. non solum in litore s etiam
in ꝓfundo quo usq uisus admitti¬
tur. ꝑuidentur. & si forte ad tem¬
pus uel casu uel curiositate cuuis¬
piam turbantur. continuo diui¬
nitus in pristinam faciem uen¬
tis fluctibusq reparant᷑. ut quis¬
q non docetur timore dĩ propa¬
late religionis studio: ire eius
transacte ultionis terieat᷑ exem¬
plo. Cecropem enim de quo su¬
pradiximus. tempore etiam mo
ysi gentis hebreorum qui pͥmꝰ

Expanded text:
undarum in montis faciem latera undarum in montis faciem latera erecta suspendit, ut inoffensi spe limitis provocati, piique viam desperatae salutis, impii in foveam insperatae mortis intrarent. Itaque Hebraeis tuto per sicca gradientibus, refusis a tergo aquarum astantium molibus, obruta est et interfecta cum rege suo universa Aegypti multitudo: totaque provincia, plagis antea cruciata, hac postremo interfectione vacuata est. Exstant etiam nunc certissima horum monumenta gestorum. Nam tractus curruum rotarumque orbitae, non solum in littore, sed etiam in profundo, quousque visus admittitur, pervidentur. Et si forte ad tempus casu vel curiositate cujuspiam turbantur, continuo divinitus in pristinam faciem ventis fluctibusque reparantur: ut quisquis non docetur timorem Dei propalatae religionis studio, irae ejus transactae ultionis terreatur exemplo. Cecropem enim, de quo supra diximus, tempore etiam Mosi ducis gentis Hebraeorum qui primus
Abbreviated transcription (Latin):
nem totiscorporib erũpentẽ.uii.¬
ost grandinẽ cumigne ꝑmix¬
tam. passim homines armenta
atq arbores ꝓterentem. Uiii.¬
Post locustarũ nubes. ex hau¬
stis omnib ipsas quoq radices se¬
minum ꝑsequentes. uiiii.¬
crassitudine palpabiles. diutur¬
nitate ferales.
ostremo post uniformemĩ
tota egypto pͥmitiuȩ sobo¬
lis necem. parẽq ꝑuniuersos or¬
bitatũ tempestatẽ. qui iubenti
deo non cesserant. cessere punien¬
ti. Sed mox pessima penitentia
dimissos ꝑsequi ausi: ultima ne¬
fande ꝑuicatie expend̾e suppli¬
cia. Nam rex eorum unuersum
egipti exercitu n currib atꝙ¬
equitib instructũ. in circũerran¬
tes egit. Cuius numerũ hoc solo
uel maxime argumento concere
possumus. quod eum sexcentẽna
milia uirorũ timuerunt atq fu¬
gerunt. Sed procector dep̃ssorũ.
& ultor contumatũ deus. diuisit
subito rubrum mare. ac dilata¬
cis utrĩq marginib rigentium

Expanded text:
nem totis corporibus erumpentem; pnem totis corporibus erumpentem; post grandinem cum igne permixtam, passim homines, armenta atque arbores proterentem; post locustarum nubes, exhaustis omnibus, ipsas quoque radices seminum persequentes; post tcrassitudine palpabiles, diuturnitate ferales; postremo, post uniformem in tota Aegypto primitivae sobolis necem, paremque per universos orbitatum tempestatem, qui jubenti Deo non cesserant, cessere punienti. Sed mox pessima poenitentia dimissos persequi ausi, ultima nefandae pervicaciae expendere supplicia. Nam rex eorum universum Aegypti exercitum, curribus atqequitibus instructum, in circumerrantes egit. Cujus numerum hoc solo, vel maxime argumento conjicere possumus, quod eum sexcenta millia virorum timuerunt atque fugerunt. Sed protector depressorum et ultor contumacium Deus, divisit subito Rubrum mare, ac dilatans utrumque marginibus, rigentium
Abbreviated transcription (Latin):
seph. egyptii cuius ope salui
erant seruitio obpressum. labo¬
re cruciarent. insuꝑ etiã ad ne¬
candam sobolem suam crude¬
li imperio cogerent: dimitti
deus popłm̃ suum liberũ ad ser¬
uiendum sͥ ꝑ moysen nuntiũ
iubet. contemptusq durissi¬
mis contumaces suppliciisa¬
git. Qui decem plagis hone¬
rati ac protriti: tandem quos
dimittere noluerant. etiã festi¬
ost aquas
in sanguinem uersas
ardentibus siti. grauiora ad fe¬
rentes penarum remedia quã
penas.
ost horridos ranarũ squa¬
iores. ꝑomiã munda immun¬
daq reptantes.
ost ignitas scyniphes. & nu¬
squam toto aere uibrante ui¬
tabiles.
ost muscas caninas etiam
ꝑ int̾iora membrorũ horridis
morsib cur sitantes. acer beq
inferentes tam grauia torm̃ta
quam turpia.
ost omnium peccorũ & ui¬
mentorũ repentinam ruinã stra¬
gemq generalẽ. Ui.¬
ost uesicas efferuescentes. ul¬
ceraq manantia & ut ipsi dicere
maluerunt. scabiem aut uitiligi¬

Expanded text:
seph Aegyptii, cuius ope salui seph Aegyptii, cuius ope salui erant, seruitio oppressum labore cruciarent, insuper etiam ad necandam subolem suam crudeli imperio cogerent, dimitti Deus populum suum liberum ad seruiendum sibi per Moysen nuntium iubet; contemptusque durissimis contumaces suppliciis agit: qui decem plagis onerati ac protriti, tandem quos dimittere noluerant, etiam festiOST aquas in sanguinem uersas ardentibus siti grauiora adferentes poenarum remedia quam poenas, POST horridos ranarum squalores per omnia munda inmundaque reptantes, POST ignitas sciniphes et nusquam, toto aere uibrante, uitabiles, POST muscas caninas etiam r interiora membrorum horridis motibus cursitantes acerbeque inferentes tam grauia tormenta quam turpia, post omnium pecorum et jumentorum repentinam ruinam stragemque generalem; post vesicas effervescentes ulceraque manantia, et, ut ipsi dicere maluerunt, scabiem ac vitiligi
Abbreviated transcription (Latin):
lictumẽ ceteris ꝑ lacrimas corpẽ¬
tib. moy senunum exulũ monu¬
isse. ne cuiusquã deorũ hominũ¬
ue opẽ expectarent: s sibimet
duci celesti crederent. p̾mo cuius
auxilio presentes miserias pepu¬
lissent. Itaq cornelius dicit. qd̾
ipsis egyptiis cogentib uideun
deserta propulsi sunt. Et postea
subiungit incaute: quia ope
moysi ducis in egipto miserias
ꝓpulissent. Qua re ostendit᷑ quȩ¬
dam quȩ ꝑ moysen strenue ac̾ta
sunt fuisse celata. Itẽ ustinus
asserit. pulsum eque cũ popło
moysen cum sacra egyptiorum
fuisse furatũ. quȩ egiptios ar¬
mis reciꝑe molientes. coactos
tempestatib ac repulsos domũ
redisse. Ꝙ hic aliquid amplius:
& si non totum ꝓdidit quodille
celauit. Qua propt̃ quia mo¬
ysi magno illi duci testimoniũ
ambo dixerunt: abipso sicut
ꝑ eum & gesta & dicta sunt.
melius ꝓferuntur. Hic autẽ
orosius historiographus. Cum
populum dei hocẽ genusio¬

Expanded text:
lictum sit, ceteris per lacrimas torpenlictum sit, ceteris per lacrimas torpentibus Moysen, unum exulum, monuisse, ne quam deorum hominumue opem exspectarent sed sibimet duci caelesti crederent, primo cuius auxilio praesentes miserias pepulissent. Itaque Cornelius dicit, quod ipsis Aegyptiis cogentibus Iudaei in deserta propulsi sint, et postea subiungit incaute, quia ope Moysi ducis in Aegypto miserias propulissent. quare ostenditur quaedam quae per Moysen strenue acta sunt fuisse celata. item Iustinus adserit pulsum aeque cum populo Moysen sacra Aegyptiorum fuisse furatum, quae Aegyptios armis recipere molientes, coactos tempestatibus ac repulsos, domum redisse. et hic aliquid amplius etsi non totum prodidit quod ille celauit. quapropter, quia Moysi magno illi duci testimonium ambo dixerunt, ab ipso sicut per eum et gesta et dicta sunt, melius proferuntur. Hinc autem Orosius historiographus sic populum Dei hoc est genus Io
Abbreviated transcription (Latin):
et ibi cum ietro sacerdote degens.
eius filiam duxit uxorẽ. Dumq
illius pascere gregẽ in montem
syna. colloquio fruens dei. & ab
eo in egyptum ẽ missus oblibera¬
tionem filiorũ isrł. Hȩc nanq ex
iosephi decerpsimꝰ historia. De eo¬
dem etiam moyse historio graphi
gentium quȩdã scͥpsert̃: ex quoꝵ
assertionib aliqua decerꝑe libuit.
niti. moy sen cũ egris ne pestis ad
plures serꝑet. terminis egypti pel¬
lunt. Dux igitur exulum factus:
sacra egyptiorũ furco abstulit.
Quȩ armis repetentes egyptii: do¬
mum redire tempestatib cõpul¬
si sunt. At uͦ cornelius. de eadẽ
re sie ait. Plurimi auctores consen¬
tiunt. orta ꝑ egiptũ tabe quȩ
corpora fedaret. regem bocchori
adito amonis oraculo. remedium
petentẽ purgare regnũ. & ab eo
hoc genus hominum ut in ui¬
sum de hisalias in t̃ras abire uis¬
sum. Sic conqui sitũ collectũ ꝙ
uulgus. postquã uastis locisre

Expanded text:
et ibi cum Jethro sacerdote degens, et ibi cum Jethro sacerdote degens, cujus filiam duxit uxorem, dumque illius pasceret gregem in monte Sina colloquio fruens Dei, ab eo in Aegyptum missus ob liberationem filiorum Israel. Haec namque ex Josephi decerpsimus Historia. De eodem etiam Mose historiographi gentium quaedam scripserunt, ex quorum assertionibus aliqua decerpere libuit. niti, Mosen cum aegris, ne pestis ad plures serperet, terminis Aegypti pellunt. Dux igitur exsulum factus, sacra Aegyptiorum furto abstulit. Quae armis repetentes Aegyptii, domum redire tempestatibus compulsi sunt. At vero Cornelius de eadem re sic ait: Plurimi auctores consentiunt, orta per Aegyptum tabe quae corpora foedaret, regem Bocchorum, adito Hammonis oraculo, remedium petentem, purgare regnum, et hoc genus hominum, ut invisum diis, alias in terras abire jussum. Sic conquisitum collectumque vulgus, postquam
Abbreviated transcription (Latin):
nullo resistere ualerent loco. seadno¬
bilissimam eorum contulerunt ci¬
uitatẽ saba. In qua dum obsid̾ent᷑.
& moyses nobilit̃ acprudent̃ sepiꝰ
certando obsessos afflig̾et: a filia re¬
regis ẽ ethiopum adamat᷑. Quȩ dũ
uim amoris ferre nequiret. ꝑfide¬
les ministros nuptias eius expeti¬
ui .t. Quod moysesminime dene¬
gauit: sub ea scilicet conditione.
ut fed̾ati ciues se manib eius trade¬
rent. Quod ꝑ consiliũ p̃dicte puel¬
le citius expletum ẽ: eamq moy¬
ses celebratis nuptiis suis copulauit
matͥmonio. ac sic demũ debellata¬
ethiopia. reuertit᷑ in egyptũ cum
tumpho. Quȩ ꝓsꝑitas. & suisfi¬
duciam lib̾tatis: & egyptiisme¬
tum intulit maiorem. Unde &
oportinitatẽ querebant: ut eum
morti trad̾ent. Quod moysesin¬
telligens. meditabatur qualiter
eorum declinaret insidias. Inter¬
fectoq egyptio dum quereret᷑
ad mortẽ. uix elapsus ꝑloca diffi¬
cillima deserti fugit in madiañ.

Expanded text:
nullo resistere valerent loco, se ad nonullo resistere valerent loco, se ad nobilissimam eorum civitatem contulerunt Saba. In qua dum obsiderentur, et Moses nobiliter ac prudenter saepius certando obsessos affligeret, a filia regis Aethiopum adamatus est. Quae dum vim amoris ferre nequiret, per fideles ministros nuptias ejus expetivit. Quod Moses minime denegans, sub ea scilicet conditione ut foederati cives se manibus ejus traderent. Quod per consilium praedictae puellae citius expletum est, eamque Moses celebratis nuptiis suo copulavit matrimonio: ac sic demum debellata Aethiopia, revertitur in Aegyptum cum triumpho. Quae prosperitas et suis fiduciam libertatis, et Aegyptiis metum intulit majorem: unde et opportunitatem quaerentes ut eum morti traderent. Quod Moses intelligens, meditabatur qualiter eorum declinaret insidias. Interfecto Aegyptio, dum quaereretur ad mortem, vix elapsus per loca difficillima deserti fugit in Madian:
Abbreviated transcription (Latin):
lio non solum a finib suis pelle¬
rentur ethiopes. s etiã ditioni
subicerentur egyptiorum. eligit᷑
autem moyses quem & pruden¬
tia elegantior. &. forma cõmen¬
dabat excellentior. dux exercitꝰ.
Qui dum in hostes irruere ita dis¬
posuit. ut eius aduentũ minime
preuidendo cognoscerent: exer¬
citum ꝑ loca inuia deserti de¬
duxit. Difficultatẽ uero itin̾is.
impetus maxime serpentium
ñ solum repentiũ s etiam uolan¬
tium ꝑdesertum in uia loca p̃b&.
Iue autem diuinit᷑ accepto consi¬
lio. hibes in caueis reclusas. quas
serpentes maxime uerent᷑ secũ
tulit. Est autem hoc animal ser¬
pentib inimicũ. fugiunt enĩ
eis aduenientib: & cum se ce¬
lare uoluint. uelut flatu cer¬
uorum abrepte deuorant᷑. Qua¬
rum solatio: exercitũ a peste ani¬
maliũ uenenatorũ liberauit. In
ethiopes ex aduerso irruens. qͦ
in pͥmo certamine profligendo de¬
uicit. fugando ciciait. & dum ein

Expanded text:
lio non solum a finibus suis pellelio non solum a finibus suis pellerentur Aethiopes, sed jam ditioni subjicerentur Aegyptiorum. Eligitur autem Moses, quem et prudentia elegantior, et forma commendabat excellentior, dux exercitus. Qui dum in hostes irruere ita disposuit, ut ejus adventum minime praevidendo cognoscerent, exercitum per loca invia deserti deduxit. Difficultatem vero itineris, impetus maxime serpentium, non solum repentium, sed etiam volantium, per desertum invia loca praebent. Ille autem, divinitus accepto consilio, ibes in caveis reclusas, quas serpentes maxime verentur, secum tulit. Est autem hoc animal serpentibus inimicum. Fugiunt enim eis advenientibus, et cum se celare voluerint, velut flatu cervorum abreptae devorantur. Quarum solatio exercitum a peste animalium venenatorum liberavit. In Aethiopes ex adverso irruens, quos in primo certamine profligendo devicit, fugatos cecidit. Et dum ei in
Abbreviated transcription (Latin):
culcauit. Hoc aut̃ sacer ille scͥba
cernens. ex clamauit hunc cẽ quẽ
nasciturũ nutu dei p̃dixerat: qͥ
pͥncipatũ deicere egyptiorum
acceleraret. nisi prius morte p̃¬
uentꝰ fieret. Impetum in eum
faciens in t̾ficiendũ decernebat.
Ad cuius necẽ rex segnius excita¬
batur: ne filiam offend̾et karã.
Quẽ termuth uix emanib eorum
eripuit: & amorte saluauit.
Post aliqd̃ uero temporis spatiũ:
int̾ egiptios et ethiopes. seuum
exortum ẽ bellũ. Qui dum no¬
scuntur eẽ uicini: negotiatores
hinc inde mercimonia ferentes
adlites & iurgia ꝓtiocauerunt
egyptios. Quam obrem ethiopes
hec indignando arma sumunt.¬
egyptum uastando ac seuiendo
ciuitatesq eorũ capiendo resis¬
tente nullo. bachantes usq ad
menfim ciuitatem egyptiorũ
nobilem ꝑuenunt. Hac cõpul¬
si necessitate egẏptii. ad diuina¬
tiones & responsa confugiunt. Ac¬
ceptoq oraculo ut hebreus dux
exercitus constitueret᷑. cuius auxi¬

Expanded text:
onculcavit. Hoc autem sacer ille scriba onculcavit. Hoc autem sacer ille scriba cernens, exclamavit hunc esse quem nasciturum nutu Dei praedixerat, qui principatum dejicere Aegyptiorum acceleraret, nisi prius morte praeventus fuerit: impetum in eum faciens, interficiendum decernebat. Ad cujus necem segnius rex excitabatur, ne filiam offenderet charam. Quem Termuth vix e manibus eorum eripuit, et a morte salvavit. Post aliquod vero temporis spatium, inter Aegyptios et Aethiopes saevum exortum est bellum. Qui dum noscuntur esse vicini, negotiatores, hinc inde mercimonia ferentes, ad lites et jurgia provocaverunt Aegyptios. Quam ob rem Aethiopes, haec indignando ferentAegyptum vastando ac saeviendo, civitatesque eorum capiendo, resistente nullo, bacchantes, usque ad Memphim civitatem Aegyptiorum nobilem perveniunt. Hac compulsi necessitate Aegyptii ad divinationes et responsa confugiunt, acceptoque oraculo ut Hebraeus dux exercitus constitueretur, cujus auxi
Abbreviated transcription (Latin):
lo de papiro facto. acbitumine li¬
nido. in flumine exposuit. illum
dño commnendans. qui eum p̃dix¬
erat nasciturum fore. Deus enim
termuth filiam regis ludendi grã
adripam fluminis ad eẽ fecit.
Quȩ dumuas cerneret increpidine
fluminis: ad se deferri iubet. Con¬
spectoq puero. dum in eo elegan¬
tem cerneret formã: ualde gauisa.
nutriri illũ iubet. Et dumppriam
ñ haberet sobolem: hunc sibi ad¬
optauit in filiũ. Qui specie deco¬
rus. ingenio feruens. ita dũ taxat
ut plurimi admirantes. uidendi
grã ad eum ꝓperarent: sua relin¬
quentes negotia. delectati eius
potius uisione. Erat eniminfan¬
tilis in eo multa grã. Termuthaut̃
quȩ sibi eum adoptauerat in fili¬
um. dum sepius ad patrẽ ipsũ de¬
ferret: contigit quadam die ut
rex eundem sumens & ad pectus
applicans ꝓfiliȩ grã. diadema ca¬
piti eius imponẽt. Quod moy¬
ses quasi infantilit̃ ludens. arre¬
ptum in t̾rã ꝓiecit: pedibusq ꝯ¬

Expanded text:
lo de papyro facto, ac bitumine lilo de papyro facto, ac bitumine linito, in flumen exposuit: illum Domino commendans, qui eum praedixerat nasciturum fore. Deus enim Termuth, filiam regis, ludendi gratia ad ripam fluminis adesse fecit. Quae dum vas cerneret in crepidine fluminis, ad se deferri jubet; conspectoque puero, dum in eo elegantem cerneret formam, valde est gavisa, nutriri illum jubet, et dum propriam non haberet sobolem, hunc sibi adoptavit in filium. Qui specie decorus, ingenio fervens, ita duntaxat ut plurimi admirantes, videndi gratia ad eum properarent, sua relinquentes negotia, delectati ejus potius visione. Erat enim infantilis in eo multa gratia. Termuth autem, quae sibi eum adoptaverat in filium, dum saepius ad patrem ipsum deferret, contigit quadam die ut rex eumdem sumens et ad pectus applicans, pro filiae gratia diadema capiti ejus imponeret. Quod Moses quasi infantiliter ludens, arreptum in terram projecit pedibusque c
Abbreviated transcription (Latin):
ioseph. dum egyptii durissimo
oppͥmerent seruitio filios isrł. qͥdã
eorum sacer scriba uaticinando
p̃dixit. puerum nasciturũ ex he¬
breis qui & egyptios ualde affli¬
gendo humiliaret. & ꝓgeniem
iosepha iugo seruitutis eoꝵ eriꝑet.
Quam obrem. regem cum egiptiis
sus armauit consiliis: ut om̃s
hebreorũ mares quot qͦt nasc̾ent᷑
interimerent quod ita & facere
nisi sint. Quib hebrei malis af
flicti: ambri anxietate ñ modi¬
ca uexabat᷑. Cui ds̃ in uisu noc¬
tis astitit. eiq filium p̃dixit nas¬
citurum: qui et suos atanta
liberaret miseria. & egiptios
afflictos spoliatosq ac demũ
in mari demersos suꝑaret. &
memoriam sui nominis celeber¬
rimam ꝑ omiã relinqueret scła.
Quam euentꝰ rei uisionẽ ueram
declarauit. Ergout moy sesnat̾
parcus ipsius obstetricib celatꝰ ẽ
annuente dño. ac sic trib domim̃¬
sibus enutͥtus. dum eius genitor
ampluis celare diffid̾et. inuascu¬

Expanded text:
Joseph, dum Aegyptii durissimo Joseph, dum Aegyptii durissimo opprimerent servitio filios Israel, quidam eorum sacer scriba vaticinando praedixit puerum nasciturum ex Hebraeis, qui et Aegyptios valde affligendo humiliaret, et progeniem Joseph a jugo servitutis eorum eriperet. Quam ob rem regem cum Aegyptiis suis armavit consiliis, ut omnes Hebraeorum mares, quotquot nascerentur, interimerent: quod ita et facere nisi sunt. Quibus Hebraei afflicti malis, Ambri anxietate non modica vexabatur. Cui Deus in visu noctis astitit, eique filium praedixit nasciturum, qui et suos a tanta liberaret miseria et Aegyptios afflictos spoliatosque, ac demum in mari demersos superaret, et memoriam sui nominis celeberrimam per omnia relinqueret saecula, quam eventus rei visionem veram declaravit. Ergo ut Moses natus, partus ipsius obstetricibus celatus est annuente Domino, ac sic tribus mensibus domi enutritus, dum ejus genitor amplius celare diffideret in vascu
Abbreviated transcription (Latin):
Igitur ab exitu is rahelitici poplĩ
de egypto usq ad salomonẽ. & ȩ¬
dificationẽ templi. numerantur
rum tam̃minorẽ. quem tercius
regnorum liber continet. Nam
uxta uolum̃ iudicũ. supputant᷑
anni. dc. Sicioniorum aut̃ .xiiii.
maratihus rex erat: cui succedit
echireus. Argis namq crotophus
uui erat rex. qui stenelũ habuit
successorẽ. Quib temporib. de
pͥncipib argiuorũ castores exi¬
stunt. At cum dananͥs stenelũ
expulisset. argos tenuit. mino¬
resq eiuis ꝑseuerauerunt usq
ad euristheum filium stheneli
nepotem ꝑsei. Post quẽ pelipo¬
desimꝑium. susceꝑunt pͥmo ex
ipsis regnante athreo. Quo tem¬
pore pͥmuspontifex apud he¬
breos constituit᷑ aaron iuben¬
te dõ frat̃ moysi. Ergo quis iste
moyses eẽt paucis in notescere
curabo. Is enim septimꝰ erat ab a¬
braham filius ambri qui fuit de
patre goaat: qui natus ẽ de leui.
leui autẽ de iacob: qui fuit ex ysa¬
ac filio abraham. Mortuo nanq

Expanded text:
Igitur ab exitu Israelitici populi de Aegypto usque ad Salomonem et aedificationem templi, numerantur rem tamen numerum, quem tertius Regnorum liber continet: nam juxta volumen Judicum supputantur anni 600. Sycioniorum autem XIV Maratus rex erat: cui succedit Echireus. Argis namque Erotophus octavus erat rex, qui Sthenelum habuit successorem. Quibus temporibus de principibus Argivorum, Castores existunt. At cum Danus Sthenelum expulisset, Argos tenuit: minoresque ejus perseveraverunt usque ad Curisteum filium Stheneli nepotem Persei. Post quem Pelopides imperium susceperunt, primo ex ipsis regnante Atreo. Quo tempore primus pontifex apud Hebraeos constituitur Aaron, jubente Deo, fratre Mosi. Ergo quis iste Moses esset paucis indicare curabo. Is enim septimus erat Abraham, filius Ambri, qui fuit de patre Caath, qui natus est de Levi; Levi vero de Jacob, qui fuit ex Isaac filio Abraham. Mortuo namque
Abbreviated transcription (Latin):
tantum ludos fieri censuit. sed
etiam minerue: ubi premium
uictoribus oleum ponebatur.
quod eius fructus inuentricẽ
mineruã. sicut uniliberũ tra¬
dunt. Hercules aut̃ cognom̃to
desanaus. inphenice clarus ha¬
betur: unde adnrãm usq memo¬
riam a capadocib & eliensib
desanaus adhuc dicitur. s ntimi¬
rum. alius hercules. non ille cuiꝰ
ingenia & in numerabilia facta
narrantur. hic fuit. His tempo¬
ribus dionisium qui etiam liber
pat̃ dictus ẽ & post mortẽ ds̃
habitus. uitẽ ferunt ostendisse
in attica t̾ra hospiti suo. Eric¬
chonius etiam uuilcani & t̾rȩ
filius. qui ab homero erictheꝰ
uocat᷑. his regnantibus fuit.
Eo quippe tempore archas fi¬
lius iouis & calestinis. pelasgis
indeditionẽ redactis. regionẽ
eorum archadiã nuncupauit.
Ergo a deucalione hellene. & pyr¬
ra. hi qui pruis greci. tunc hel¬
lenes nuncupati sunt & acte.
abeo attica uocata. Igit᷑ de dilu¬
uio quod tunc subdeucalione

Expanded text:
tantum ludos fieri censuit, sed tantum ludos fieri censuit, sed etiam Minervae, ubi primum victoribus oleum ponebatur, quod ejus fructus inventricem Minervam, sicut vini Liberum, tradunt. Hercules autem cognomen Desanaus in Phoenice clarus habetur, inde ad nostram usque memoriam, a Cappadocibus et Eliensibus Desanaus adhuc dicitur, sed nimirum alius Hercules, non ille cujus ingentia et innumerabilia facta narrantur, hic fuit. His temporibus Dionysium, qui etiam Liber pater dictus est, et post mortem deus habitus, vitem ferunt ostendisse in Attica terra hospiti suo. Ericthonius etiam Vulcani et terrae filius, qui ab Homero Erictheus vocatur, his regnantibus fuit. Eo quippe tempore Arcas filius Jovis, et Callistonis, Pelasgis in deditionem redactis, regionem eorum Arcadiam nuncupavit. Ergo a Deucalione Hellene, et Pyrra, hi qui prius Graeci tunc Hellenes nuncupati sunt, et Actea Benactica est vocata. Igitur de diluvio quod tunc sub Deucalione
Abbreviated transcription (Latin):
annum. dux itineris efficitur
hebreorum ab egypto: prefuitq
populo dei in deserto annis.xl.
No tempore scds athenensium cra-¬
nauus rex erat: qui habuit suc¬
cessorem amplyction. Quo in
tempore curytes & choribantes
enosson condiderunt qui modu¬
latam & inter se concinentẽ in
armis saltationem reppererunt.
Musicus euctei. & nimphe filius
cognoscitur: hoc enim tempore
chorintus ẽ condita: quȩ prius
ephira uocabatur. Scd̾m uero¬
ñ nullos. io. in egyptum ꝓfecta
et ibi isis nuncupata ẽ: quȩ nup¬
ta postea thelegono regi egypti¬
orum epafum genuit. Tunc
etiam apollini delphico insticu¬
ti sunt ludi musici. ut placaret᷑
ira euis: qͥai putabant afflictas
eẽ st̾ilitate greciȩ regiones. quia
non defenderint templum eius.
quod rex danaus cum easdem
terras bello inuasisset incendit.
Hos autẽ ludos ut instituerent:
oraculo sunt eius ãmoniti. In
attica uero rex erictonius filius
cecropisei ludos pͥmus instituit.
templumq fabricauit. Nec ei

Expanded text:
annum, dux itineris efficitur Hebraeorum ab Aegypto; praefuitque populo Dei in deserto annis quadEo tempore secundus Atheniensium Cradavus rex erat, qui habuit successorem Amphition. Quo in tempore Curytes et Corybantes Gnoson condiderunt, qui modulatam et inter se concinentem in armis saltationem repererunt: musicus Evethaei et nymphae filius agnoscitur. Hoc enim tempore Corinthus est condita, quae prius Epira vocabatur. Secundum vero nonnullos, Io in Aegyptum profecta, et ibi Isis nuncupata est. Quae nupta postea Thelegono regi Aegyptiorum Epafum genuit. Cenim Apollini Delphico instituti sunt ludi musici, ut placaretur ira ejus, quia putabant afflictas esse sterilitate Graeciae regiones, quia non defenderint templum ejus, quod rex Danaus, cum easdem terras bello invasisset, incendit. Hos autem ludos ut instituerent, oraculo sunt admoniti. In Attica vero rex Ericthonius filius Cecropis ei ludos primus instituit, templumque fabricavit. Nec ei
Abbreviated transcription (Latin):
Ssyriorum .xui. ascathades
annis .xl. Huius regni an¬
no .uiiͦi. moyses uirtutib atq
ꝓdigiisinsignib egypto ꝑpetͣ¬
tis. ad desertum synai iubente
domino popłm hebreoꝵ educit
ex egypto: cũ eẽt annus. du. ã¬

Expanded text:
ssyriorum XVI Aschatades annis 40. Hujus regni anno octavo Moses, virtutibus atque prodigiis insignibus in Aegypto perpetratis, ad desertum Sinai, jubente Domino, populum Hebraeorum educit ex Aegypto, cum esset annorum
Abbreviated transcription (Latin):
chapturim. Exceptis labaim aqui¬
bus libies postea nominati sunt qͥ
pͥus pechei uocabantur: & casloi.
qui deinceps philistiim appellati
sunt. quos nos corrupte palestios
dicimus. cȩtere sex gentes ignote
nobis sunt: qui abello ethiopior
subuer se. usq ad obliuionẽ pretors
nominum ꝑuenerunt. Possederunt
aut̃ t̾ram: ã gata usq ad extremos
fines egypti. Chanaan aut̃ genuit
sydonem pͥmogenitum suum & ethe¬
gergeseũ. & eueum. & aratheum.
sineum. & aradium. samariten. &
a matheum. De chanaan. pͥmus natꝰ
ẽ sidon: aquo urbs in phenice sy
uocat᷑. Aratheus qui archas con¬
didit oppidum in radicib hybani
situm. Aradii sunt qui aradũ insu¬
nobilis syriȩ celes ciuitas. Hanc ma¬
cedones qui post alexandri mortẽ
regnauerunt: epyphaniã nuncu¬
pauerunt. Et fuit t̃minus chana¬
neorum a sydone. donec ueniatur
in gerera. & usq adgarã ꝑgentib
sodomam & gomorrã. & ad amam.

Expanded text:
Chapturim, exceptis Labaim, a quiChapturim, exceptis Labaim, a quibus Libyes postea nominati sunt, qui prius Putei vocabantur, et Casloim, qui deinceps Philistiim appellati sunt, quos non corrupte Palaestinos dicimus. Caeterae sex gentes ignotae nobis sunt, quia bello Aethiopico subversae, usque ad oblivionem praeteritorum nominum pervenerunt. Possederunt autem terram Agazi usque ad extremos fines Aegypti. Chanaan autem genuit Sidonem primogenitum suum, et EthaeGergesaeum, et Evaeum, et Arachaeum, Sinaeum et Aradium, Samariten et Amathaeum. De Chanaan primus natus est Sidon, a quo urbs in Phoenice Sidon vocatur. Arachaeus, qui Archas condidit, oppidum in radicibus Libani situm. Aradii sunt, qui Aradum insunobilis Coelesyriae civitas; hanc Macedones, qui post Alexandrum morientem regnaverunt, Epiphaniam nuncupaverunt. Et fuit terminus Chananaeorum a Sidone, donec venias in Gerara, et usque ad Gazam pergentibus Sodomam et Gomorr
Abbreviated transcription (Latin):
bies. aquo & mauritaniȩ fluuius
usq in p̃sens futh dicitur: om̃ĩsq
circa eum regio futensis dicitur.
Modo tamen in una climatis euis
parte antiquum libye nom̃ residet.
& reliqua t̾ra uocatur affrica. Por¬
ro chanaan optinuit t̾ram: quã
iudei deinceps possiderunt eiectis
cananeis. filii chus. saba. & eiula.
sabata. & rhema. & sabathaca. id ẽ¬
saba a quo sabei. Eiula getuli:. in
parte remotioris affrice heremo
coherentes. Sabatheni : qui nunc
astaueri nuncupantur. Rhema uͦ
& sabathaca paulatĩ antiqua uo¬
cabula ꝑdiderunt: & que nunc ꝓ
ueterib habeant ignoratur. filia
saba. aquib dicimus appellatos
sabeos. int̾pretat᷑ nunc saba arabia.
nos habemus reges arabum & saba
munera offerent: in hebreo scͥptũ ẽ.
reges saba. Dadai: gens ẽ ethiopie
in occidentali plaga. At uͦ mesraim.
genuit ludim. & anamim. ⁊ balaa¬
bim. neptuĩ & petrusm. & cheslium.
de quib egressi funt philistum &

Expanded text:
byes, a quo et Mauritaniae fluvius byes, a quo et Mauritaniae fluvius usque in praesens Phuth dicitur, omnisque circa regio Phutensis nuncupatur. Modo tamen in una tantum climatis ejus parte antiquum Libyae nomen residet, et reliqua terra vocatur Africa. Porro Chanaan obtinuit terram quam Judaei deinceps possederunt, ejectis Chananaeis. Filii Chus, Saba, et Evila, Sabatha et Rema, Sabatacha. Saba, a quo Sabaei; Evila, Gethuli, in parte remotioris Africae, eremo cohaerentes; Sabatha Sabatheni, qui nunc Astavari nuncupantur. Rema vero et Sabatacha paulatim antiqua vocabula perdiderunt, et quae nunc pro veteribus habeant, ignoratur. Filii Saba, a quo diximus appellatos Sabaeos: interpretatur autem nunc Saba, Arabia. nos habemus, Reges Arabum munera offerunt, in Haebraeo scriptum est reges Saba. Dadam genus est Aethiopiae, in Occidentali plaga. At vero Mesraim genuit Ludim et Anamim, et Laabim, Neptuim, et Petrusim, et Cesluim. De quibus egressi sunt Philistiim, et
Abbreviated transcription (Latin):
filio & ipso tres habente filios. heli¬
sas qui dẽ heliseos uocauit eos qͦrũ
pͥnceps fuit qui nunc sunt eolii.
Tharsis uero thirsos. sic enim anti¬
quitus cilia uocabatur. Tharsus
enĩ apud eos maxima ciuitatum
metropolis appellat᷑. tau littera
pro teta mutata. Cychim aut̃ cithy¬
mam insulam habuit. quȩ nunc di¬
citur cẏprus: & ab eaom̃s insulȩ &
maritima loca Cythim hebraicȩ no¬
minantur. Testis enĩ ẽ sermonis
mei una in cypro ciuitatũ quȩ an¬
tequã appellationẽ ualitit retin̾e.
Cythis enim abhis qui ei grecũ no¬
men imposuerunt uocatur. neq
sic fugiens cichi nom̃. Iafechitaq
filii seu nepotes has habuere gentes.¬
& alias quȩ forsam nunc ignoran¬
tur. Omnes tam̃ pene insulas & to¬
& tauro montib omĩa maritima lo¬
ca usq ad occeanum possederunt
brittannicum filii cham. chus. &
mesrai futh. & chanaan. Chus.
hodie. ab hebreis ethiopia nuncu
patur. Mesram. egyptus. futh. li¬

Expanded text:
filio, et ipso tres habente filios: Helifilio, et ipso tres habente filios: Helisas quidem Helisaeos vocavit eos, quorum princeps fuit, qui nunc Aeolici. Tharsis vero Thyrsos, sic enim antiquitus Cilicia vocabatur; Tharsus enim apud eos maxima civitatum metropolis appellatur, tau littera, pro theta mutata. Cythim autem Cythimam insulam habuit, quae nunc dicitur Cyprus, et ab ea omnes insulae et maritima loca, Cythym Hebraice nominantur. Testis enim sermonis mei una in Cypro civitatum, quae antiquam appellationem valuit retinere. Cythis enim ab his qui ei Graecum nomen imposuerunt vocatur, neque sic fugiens Cythi nomen. Jafeth itaque filii seu nepotes has habuere gentes, et quae forsan nunc ignorantur. Omnes tamen pene insulas et toet Tauro montibus omnia maritima loca usque ad Oceanum possederunt Britannicum. Filii Cham, Chus et Mesraim, Futh et Chanaan. Chus hodie ab Hebraeis patur; Mesraim Aegyptus; Phuth Li
Abbreviated transcription (Latin):
helladiciq descendunt. qui & gre¬
ci: unde & mare ionicum appel¬
latur. Condidit autem iobel. io¬
belos. qui nr̃is temporib hiberes
qui & hispani. a quib postea celti¬
beri nuncupati sunt. Mogauͦ pͥ
mum dicebatur. quȩ postea capa¬
dotia. nunc autem cȩsaria a roma¬
manis hoc uocabulo sorcitur. id. ẽ.
a cesare. Moschum uͦ a mosochim
plantati sunt: qui nunc capado¬
cesnuncupant᷑. Quorum antique
appellationis signũ ostendit᷑. Nã
ciuitas ẽ apud eos: que hactenus
mosca dicitur: ostendens intellige¬
re ualentib eo quod aliqñ omnes
gentes regionis ipsius ita uocatȩ st̃.
Thyras aut̃ thyrrenses appellauit
suos. quorũ princeps fuit: quib
institute sunt. Gomor autẽ habens
tres filios. astenegas quidẽ. astenegas
instituit: qui nunc regini uocant᷑
agrecis. Riphat autem ripheos: qͥ
dicuntur paflagones. Tigram uͦ
tigrameos: qui friges a grecis sunt
nuncupati. Aiano autẽ iafech

Expanded text:
Helladicique descendunt, qui et GraeHelladicique descendunt, qui et Graeci: unde et mare Ionium appellatur. Condidit autem Jobel Jobelos, qui nostris temporibus Hyberes, qui et Hispani; a quibus postea Celtiberi nuncupati sunt. Moga vero primum dicebatur, quae postea Cappadocia, nunc autem Caesarea a Romanis hoc vocabulum sortitur, id est, a Caesare. Moscini vero a Mosochum plantati sunt, qui nunc Cappadoces nuncupantur. Quorum antiquae appellationis signum ostenditur; nam civitas est apud eos quae hactenus Moscha dicitur, ostendens intelligere valentibus, eo quod aliquando omnes gentes regionis ipsius ita vocatae sunt. Thyras autem Thyrenses appellavit suos, quorum princeps fuit, quibusinstitutae sunt. Gomer autem habens tres filios. Astinegas quidem Astinegas instituit, qui nunc Regini vocantur a Graecis. Riphat autem Riphaeos, qui dicuntur Paphlagones. Tygram vero Tygraneos, qui Phryges a Graecis sunt nuncupati. A Jano autem Jafeth
Abbreviated transcription (Latin):
cham. & iafech. Ex his enĩ post
diluuium disseminate sunt gentes
ꝑuniu̾sas tras: atq insulas maris. S
quasunusquisq condid̾it gentes. &
quas partes obtinu̾it orbis: ex iosephi
atq ieronui libris decerꝑe libuit.
fuerunt autem filiis noe filii. quoꝵ
ꝓpt̃ honorem gentib quascondide¬
runt imposuerunt nomina & t̾ris
quas apphend̾e potuerunt. Iafech
gͦ noe filius. habuit filios septẽ. Habi¬
tauerunt isti regionẽ. a tauro &
aman montib incipientẽ: & ꝑtin¬
gentẽ in asiam. usq ad flum̃ thanaĩ.
In curopa uero t̾ra garimorũ cum
nullus eorũ qui supradicti sunt ibi¬
dem habitator existeret. gentes eiꝰ
diu̾sis se nominib appellabant.
qui nunc agrecis galathe nuncu¬
pantur: olim uͦ dicti sunt. gomanice
quos gomor instituit. Alagonuͦ.
magogas a se nominatos instituit.
Isti a grecis scite sunt appellati.
Item filiorum iafeth madeus& ia¬
nus fuerunt. Ex madeo quidem
sunt gentes: que a grecis medi uo¬
cantur. Auano uero omnis ionii

Expanded text:
Cham et Jafeth. Ex his enim post diluvium disseminatae sunt gentes per universas terras, atque insulas maris. Sed quas unusquisque condiderit gentes, et quas partes obtinuerit orbis, ex Josephi atque Hieronymi libris decerpere libuit. Fuerunt autem filiis Noe filii, quorum propter honorem gentibus quas condiderunt imposuerunt nomina, et terris quas apprehendere potuerunt. Jafeth ergo Noe filius habuit filios septem. Habitaverunt isti regionem a Tauro et Amano montibus incipientem, et pertingentem in Asiam usque ad flumen Tanaim. In Europa vero terra Gazzimorum, cum nullus eorum qui supradicti sunt ibidem habitator existeret, gentes ejus diversis se nominibus appellabant, qui nunc a Graecis Galatae nuncupantur, olim vero dicti sunt Gomanicae, quos Gomer instituit. Magog vero Magogas a se nominatos instituit. Isti a Graecis Scythae sunt appellati. Item filiorum Jafeth. Madeus et Janus fuerunt; et ex Madeo quidem sunt gentes, quae a Graecis Moedi vocantur; a Jano vero omnes Ionii.
Abbreviated transcription (Latin):
quam enim sit omium genti¬
um quodammꝰ tam̃ ꝓpͥo uocabu¬
lo & in ipsisiam gentib dicit᷑
nisi ex benedictione iafeth. in po¬
pulo gentium. totũ orbem t̾rarũ
occupauit eccłia. Hoc prorsus pre¬
nuntiabatur. cum diceret᷑ dilatet
ds̃ iafeth. & habitet in tabernacu¬
lis sem. Sem quippe de cuius se¬
p̃tatur nominatꝰ. Quid aut̃ no¬
minatius xp̃o cuius nom̃ ubiq
iam fraglat. ita ut in cantica can¬
ticorũ etiam in se p̃cedente ꝓpħla
unguento comparet᷑ effuso. in¬
cuius domib id est eccliis habi¬
det gentiũ latitudo: Nã iafech
latitudo int̾pretatur. Eoce quo¬
modo dilatet deusiafeth. & ha¬
bitet in tabnaculis sem idẽ in
eratis illo tempore sine xp̃o. ali¬
enati a societate isrł. & ꝑegrini
testam̃torum & ꝓmissionis spẽ
non habentes. ꝙ sine d̾o in hoc
mundo. ꝑ hec u̾ba ostenditur.
quod nondum habitabat ia¬
fech in domib sem. S paulo
post quemadmodum concludat
aduertamus. Igitur iam inquidñ

Expanded text:
quam enim sit deus omnium gentium, quodam modo tamen proprio uocabulo et in ipsis iam gentibus dicitur nisi ex benedictione Iafeth? in populo enim gentium totum orbem terrarum occupauit eccnuntiabatur, cum diceretur: Dilatet Deus Jafeth, et habitet in tabernaculis Sem. Sem quippe, de cujus setatur Nominatus. Quid autem nominatius Christo, cujus nomen ubique jam fragrat, ita ut in Cantico canticorum, etiam ipsa praecinente prophetia, unguento comparetcujus domibus, id est ecclesiis, habitat gentium latitudo, nam Jafeth latitudo interpretatur. Ecce quomodo Deus dilatet Jafeth, et habitet in tabernaculis Sem, id est, in eratis illo tempore sine Christo, alienati a societate Israel, et peregrini testamentorum, et promissionis spem non habentes et sine deo in hoc mundo. per haec uerba ostenditur,. quod nondum habitabat Iapheth in domibus Sem. sed paulo post quemadmodum concludat, aduertite. igitur iam, inqui