comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
niũ. et cꝰ meminit. dicens. Habitaui
dentẽ ꝑgite. uel insolitudinẽ mitti¬
te: et uidete siqͣ gens fecerit. qd̃ uos
fecistis. Nulla enĩ eaꝵ sp̃uit deos su¬
os. nͨ ligneos ⁊ lapideos aureoꝵ ꝯꝑatz¬
one mutaiit. s antiquũ errorẽ secu¬
ta tenuit quod amaiorib acceꝑat. ⁊¬
certe hoc c̃ nullus eoꝵ d̾s sit. s simu¬
lacra. hoĩũ ficta manu. Popłs autẽ
meus. mutauit m̃dacio. ueritatẽ: et
ydolũ mͥ p̃tulit. qd̃ eis necessitagis
tempore ꝓdẽe ñ pot̾it. Possumꝰ ħ dicere
et contͣ eos qͥ maiori studio secunt᷑ uicra
quam uͥtutes quos monet apłs dicenᷤ.

Expanded text:
nium et cuius meminit Dauid dicens: habitaui nium et cuius meminit Dauid dicens: habitaui dentem pergite uel in solitudinem mittite et uidete, si qua gens hoc fecerit, quod uos fecistis. nulla enim earum spreuit deos suos nec ligneos et lapideos aureorum conparatione mutauit, sed antiquum errorem secuta tenuit, quod a maioribus acceperat; et certe hoc. cum nullus eorum deus sit, sed simulacra hominum ficta manu. populus uero meus mutauit mendacio ueritatem et idolum mihi praetulit, quod eis necessitatis tempore prode esse non poterit\'. possumus hoc dicere et contra eos, qui maiore studio sequuntur uitia quam
Abbreviated transcription (Latin):
uincas cũ iudicaris. Qd̃q posuit adhyc
sepe se fecisse testat᷑. ⁊ qd̾ intulit c̃ filii
urĩs. similẽ ostendit infiliis maloꝵ.
ꝑtinatiã. Occulte aũ significat. qd̾ an¬
tiquã ind̾m negationẽ. etiam filii eoꝵ
in aduentu d̾ni sint secuti. Transite
ad infulas cethim et uidete. et in ce¬
dar mitite. et consid̾ate uehem̃ter: &
uidece si factũ est huiꝰ cemodi. si muca¬
uit gens deos siue deas suas. et certe
ipi non sunt dii. ppłs aũ m̃s muta¬
uit głiam fuã ĩydołũ. siue de quo
in comꝑabilis ẽ: et uerũ d̃m conferc
mendacib. Ite inqͥt ad insulas cechim.
quas italiȩ uel occidentalũ parciũ
debemꝰ acciꝑe. ab eo qd̃ t̾re uideẽ ey¬
prꝰ insula inqua urbs hoc uocabulo
nũcupat᷑. uicina sit. dequa & zeno
pͥnceps stoycoꝵ fuit. Cedar aũ regio
est solitudinis. et ismaelitaꝵ. quos nẽ
sarracenos uocauit. contͣ quã huiꝰ¬
ꝓpħȩ inecremis partib texit᷑ uatici¬

Expanded text:
vincas cum judicaris . Quodque posuit, adhuc vincas cum judicaris . Quodque posuit, adhuc saepe se fecisse testatur: et quod intulit, cum filiis vestris, similem ostendit etiam in filiis malorum pertinaciam. Occulte autem fignificat quod antiquam in Deum negationem, etiam filii eorum in adventu Domini sint secuti. Transite ad insulas Cethim, et videte: et in Cedar mittite, et considerate vehementer, et videte si factum est hujuscemodi: si mutavit gens deos sive deos suos. Et certe ipsi non sunt dii: populus vero meus mutavit gloriam suam in idolum sive de quo inconparabilis est. et uerum deum confert mendacibus. \'ite\', inquit, <ad insulas Chettim, quas uel Italiae uel occidentalium partium debemus accipere ab eo, quod terrae Iudaeae Cyprus insula, in qua urbs hoc uocabulo nuncupatur, uicina sit, de qua et Zeno, princeps Stoicorum, fuit; Cedar autem regio est solitudinis et Ismahelitarum, quos nunc Saracenos uocant, contra quam huie in extremis partibus texitur uatici
Abbreviated transcription (Latin):
cisionis accipientes scĩam. comedi¬
mꝰ fructũ. eiꝰ. Et si negligentia sub¬
repserit contaminanꝰ t̾rã di. et heredita¬
tem illius abhominabilem facimꝰ.
Sacerdotes ñ dixert̃ uͥ ẽ d̃ns. et cenenteᷤᷤ
legem nesciert̃ me. & pastores p̃uarica¬
ti sunt in me: et ꝓpħe ꝓpħaucĩt inba
laam. ⁊ ydola secuti sunt. Post tanta
beneficia u̾tert̾ incontemptũ pͥuile¬
gia dignitatis. ut sacerdotes dñm ñ
quererent. ut doctores legis ignorarẽt
ꝑ negligentiã p̃ uaricatores fierent:⁊ꝓ
autem u̾b̃ utend̾ ẽ. adu̾sus nr̃i ordimᷤ
magistros qui deuorant plebem dei
uelud cibũ panis. et ꝑ mala oꝑa noz
ĩuocant deũ. ꝓpterea ad huc uidicio
contendã uob̃cũ. ait d̾us. et cum filii
ur̃is dis ceptabo. Ne uideat᷑ ꝑcut̾e ꝑ
hotentiã. quasi cũ patͥb racione contẽ¬
dit. iuxca illd̾ qd̃ dauid canit. ⁊ usurpat
apłs. ut iustificeras ĩsermonib trus.⁊

Expanded text:
mcisionis accipientes scientiam comedimcisionis accipientes scientiam comedimus fructum eius et, si neglegentia subrepserit, contaminamus terram dei et hereditatem illius abominabilem facimus. Sacerdotes non dixerunt: ubi est dominus et tenentes legem nescierunt me, et pastores praeuaricati sunt ihal et idola secuti sunt Post tanta beneficia uerterunt in contemtum priuilegia dignitatis, ut sacerdotes dominum non quaererent, ut doctores legis ignorarent per neglegentiam praeuaricatores fierent et autem uerbis utendum est aduersum nostri ordinis magistros, qui deuorant populum dei uelut cibum panis et per mala opera non inuocant dominum. Propterea adhuc indicio contendam uobiscum, ait dominus, et cum filiis uestris disceptabo. Ne uideatur percutere per potentiam, quasi cum paribus ratione contendit iuxta illud, quod Dauid caniApostolus: Ut justificeris in sermonibus tuis, et
Abbreviated transcription (Latin):
cendimꝰ. ⁊ pͥmũ deserca transimꝰ. et
tram in habitabilẽ. quã sc̃s in habi¬
tare ñ debet. ⁊ inuiã. ut difficultatem
monstret itineris. ẜ t̾ram sitis. uͥ sem¬
tis. Semꝑ enĩ inꝑicło consistimꝰ: et
uͥq diabolus tendit. laqueos suos.
ꝑt̾ram. inqua non habitaũ uir: qui¬
tat qͥ homo dĩ ẽ. siue filiꝰ hoĩs. s sem¬
ꝑ admaiora festinat. Elxq̃ ꝑspicuũ ÷
ñ ẽẽ inuia ꝑfectionẽ s infine uie. et
atͥis donꝰ di niũ. frustra gͥ noua ex
uet̾i heresis. suspicat᷑ ħ per fectã ẽẽ
uiccoriã. ubi pugna ẽ atq certamen
& incertꝰ exitꝰ futuroꝵ. Q induri uoᷤ
ĩt̾rã carmeli ut comedẽtis fructũ eiꝰ
et bona illiꝰ. Ingͣssiq contaminasti.
t̾rã meam. et heditatẽ meã posuistis
in abͥominationẽ. Plabore durissimi
itinis dedi uob̃ omĩũ rerũ omĩũ ha¬
bundantiã. Hoc qͥppe significat car¬
melus. qͥ hebraice appellat᷑ chermel
polluit. atq uolauit. sic nos uere cͥc̃¬

Expanded text:
primum deserta transimus et terram inhabitabilem, quam sanctus inhabitare non debet, et inuiam, ut difficultatem monstret itineris; per terram sitis, ubi semtis — semper enim in periculo consistimus et ubique diabolus tendit laqueos suos —, per terram. in qua non ambulauit uir, quitat, qui homo dei est siue filius hominis, sed semper ad maiora festinat. ex quo perspicuum est non esse in uia perfectionem, sed in fine uiae et atriis domus dei nostri. frustra igitur noua ex ueteri heresis suspicatur hic perfectam esse uictoriam, ubi pugna est atque certamen et incertus exitus futurorum. Et induxiut comederetis fructum eius et bona illius. et ingressi contaminastis terram meam et hereditatem meam posuistis in abominationem. <Pro labore durissimi itineris dedi uobis omnium rerum abundantiam; hoc quippe significat \'Carmelus\', qui Hebraice appellatur \'Chermel\' polluit atque uiolauit, sic nos uerae circu
Abbreviated transcription (Latin):
te det̾ra egipti: scd̃m qd incod̾ loco
scͥptũ est. ñ sunt tͥ dii inconspectu
meo ꝓ qͦ sequutꝰ ẽ demonas: quos diᷤ¬
sipatas cisternas uocat. eo qd dñi
mandata. seruare ñ ualeant. Et hoc
atcendend̃ ẽ. qd̾ fons ꝑpetiuiᷤᷤ e. et ui¬
tales habet aquas: cist̃ne autem et
lacus. uel detorrentib. uel exaqͥs tͣbi¬
dis. t̾ra complent᷑ et pluuiis. Porcas
autẽ celoꝵ illas uocat. deqͥb ⁊ ĩuicesi¬
mo t̾cio palmo scͥptũ ẽ. Leuate porte
De qͥb plemꝰ suo dicet᷑ loco. Qd̃q aqͥla

Expanded text:
e terra Aegypti; secundum, quod in eodem loco scriptum est: non sint tibi di in conspectu meo; pro quo secutus est daemonas, quos dissipatas cisternas uocat eo, quod dei mandata seruare non ualeant. et hoc attendendum, quod fons perpetuus est et uitales habet aquas, cisternae autem et lacus uel de torrentibus uel ex aquis turbidis terrae conplentur et pluuiis. portas autem caelorum illas uocat, de quibus et in uicesimo tertio psalmo scriptum est: leuate, portae, de quibus plenius suo dicetur loco. quodque Aquila
Abbreviated transcription (Latin):
horrescit. et stuporẽ dissimulare noz
potest. Omĩs enĩ cͤatura. congemisc̃
⁊ condolec super peccĩs hoñĩ. Duo aũ
ppłs dĩ fecit ad u̾sa: pͥmũ ut relinqͦͤ¬
rent deum. qͥ ẽ fons uitȩ. et p̃ceptũ

Expanded text:
horrescit, et stuporem dissimulare non potest. Omnis enim creatura congemiscit et condolet super peccatis hominum. Duo autem populus Dei fecit adversa. Primum, ut relinqueret Deum
Abbreviated transcription (Latin):
est uͥbũ dñi ad me dicens. Nade. de
clama in aurib iherłm dicens. H
cis de cheodocionis ebitione ad di¬
qͦ nos diximꝰ clama. siue p̃dica in¬
t̃p̃tatꝰ est. lege. ¶ lectionẽ enĩ & cla¬
morem et p̾dicationẽ. ꝓsui ambi¬
guitate signifscat aures. aũ ihery¬
sale. ꝓ aurib habitorũ eiꝰ. debemꝰ

Expanded text:
est uerbum domini ad me dicens: uade et est uerbum domini ad me dicens: uade et clama in auribus Hierusalem dicens. Hoc cis de Theodotionis editione addiquo nos diximus \'clama\' siue \'praedica\', interpretatus est \'lege\'. et lectionem enim et clamorem et praedicationem pro sui ambiguitate significat. aures autem Hierusalem pro auribus habitatorum eius debemus
Abbreviated transcription (Latin):
seͥbit apłs columpna et firmam̃¬
tũ uenitatis uñ & petrꝰ et iohs qͥ
putabant᷑ colũpne eccłiȩ. dextras
dederunt paulo etbarnabȩ cõmy¬
mionis. Nec hoc sufficit. s in murỹ
ait aereũ qͥ nlła uiolat᷑ rubigine
nec cesus imbrib deꝑit s uetus¬
tate fit fortior. Eris autẽ tał contͣ
reges et puincipes et ppłm non cꝰ¬
libet loci s t̾rȩ. qͥ t̾rena sapiunt. et
cȩlestia ñ nouerunt. qͥ habent yma¬
ginem choici et non celestis. hii in¬
qͥt bellabunt adu̾sũ te: et ñ p̾ua¬
lebunt. Cur queso: Quȩ ẽ tanta for¬
ticudinis causa. ut nec reges nec pͥ¬
cipes nͨ sacerdotes nec ppłi. ad u̾sũ
unũ p̃ ualeant: Seqͣr. Quia tecũ
ego sum ait dñs. ut lib̾em te. Si ꝙͣ¬
do reges uida qͥ int̾pretat᷑ confessio.
& pͥncipes eius et sacerdotes et ppłi
epĩ uidelicet & pb̃ri et diacomi. &
uulgus uile atq ignobile contra
fidei firmitatẽ ⁊ tim̾e desistat. qr
dño auxiliante suꝑabit. Et factũ

Expanded text:
 columna et firmamentum ueritatis. unde Petrus et Iohannes, qui putabantur columnae ecclesiae, dextras dederunt. Paulo et Barnabae communionis. nec hoc sufficit, sed in murum, ait, aeneum, qui nulla uiolatur robigine nec caesus imbribus deperit, sed uetustate fit fortior. eris autem talis contra reges et principes et populum, non cuiuslibet loci, sed terrae, qui terrena sapiunt et caelestia non nouerunt, qui habent imaginem choici et non caelestis, hi, inquit, bellabunt aduersum te et non praeualebunt. cur, quaeso? quae est tanta fortitudinis causa, ut nec reges nec principes nec sacerdotes nec populi aduersum unum praeualeant? sequitur: quia tecum ego sum, ait dominus, ut liberem te. si quando reges Iuda, qui interpretatur \'confessio\', et principes eius et sacerdotes et populi, episcopi uidelicet et presbyteri et diaconi, et uulgus uile atque ignobile contra fidei firmitatem et timere desistat, quia domino auxiliante superabit. Et factum
Abbreviated transcription (Latin):
suos. et apłis. ut accinchis lubis sus
quos helyas et ioħes baptista. zonis
mortificauere pelliciis. lucernas. tene¬
ant uimanib fuis. p̃dicationis. uide¬
licet euuãgelice. Quiẽq gͥ locutus est
sermones ł̃i. accing̃e deb lũbos suoᷤ
sciens quod diaboli omĩs uutꝰ mnłũ¬
bis sit et iustꝰ dicat in p̾almis. Lumb
mei impleti sunt illusionib. Cumq
accinx̾̃it lũbos. audiat illud qd̃ scͥp
tes. ne forte timere te faciã. et est sẽ¬
sus iuxta translationẽ nr̃am. Nol
time afacie eoꝵ. me enĩ ad iudore. ti¬
m̃e eos. ñ pot̾is. Iuxta septuaginta
Noli tim̾e a facie eoꝵ. habeto mee con¬
fidentiã iussionis. Si enĩ non obtu¬
łis qd habes. ut tmere desinas. de¬
linquã te. & trad̾a timori: et quodã¬
mͦ uidebor tim̾e te facẽ. d̾u relinqͦ for¬
miduri. Hoc aũ significac qd̃ semꝑ
amanda sit ueritas. nͨ timenda hoĩ¬

Expanded text:
suos, et apostolis, ut accinctis lumbis, quos Helias et Iohannes Baptista zonis mortificauere pelliciis, lucernas teneant in manibus suis, praedicationis uidelicet euangelicae. quicumque igitur locuturus est sermones dei, debet accingere lumbos suos sciens, quod diaboli omnis uirtus in lumbis sit et iustus dicat in psalmis: lumbi mei impleti sunt inlusionibus. cumque accinxerit lumbos, audiat illud quod scrietes: ne forte timere te faciam. Et est sensus iuxta translationem nostram: \'noli timere a facie eorum; me enim adiutore eos timere non poteris\'; iuxta Septuaginta: \'noli timere a facie eorum, habeto meae confidentiam iussionis; si enim non optuleris quod habes, ut timere desinas, derelinquam te et tradam timori et quodammodo uidebor timere te facere, dum relinquo formidini\'. hoc autem significat, quod semper amara sit ueritas nec timenda ho
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsona. nlła dubitacio ẽ. Legimus
enĩ in consequentib. quod in ma¬
iru accipiat calicẽ meri plenũ. Q
ꝓpinare iubeat᷑ cunctis incirelis¬
tu nationib. Et factũ ÷ u̾bũ dm̃
ad me dicens. Quid tri uides iere¬
inia: Est dixi. Tlirga uigilantẽ ego

Expanded text:
sona nulla dubitatio est; legimus enim in consequentibus, quod in manu accipiat calicem meri plenum et propinare iubeatur cunctis in circuitu nationibus. Et factum est uerbum domini ad me dicens: quid tu uides, Hieremia? et dixi: uirgam u
Abbreviated transcription (Latin):
atq doctͥna. Cũq młtiplicati fu̾¬
tis ⁊ cͤueritis ĩtra. indieb ilł ait dns.
ñ dicent ultra archa pac̾ti uel testa¬
m̃ti dm̃i. neq ascendet suꝑ cor. neq
recordabunt᷑ illiꝰ. nͦ uisitabit᷑ nec fiet
ultra. Iudĩ impletũ hoc putant pꝰ
reũsionẽ exbabilone sub ciro rege
ꝑsaix. & zorobabel filio salatel. ⁊̃¬
si non om̃s reu̾si st̃. Et hoc signifca
assũmã unũ deciuitate. et duos de
miles gomorȩ finssemꝰ tt̃ intͦduc¬
ti sunt insyon de qua scͥptũ est. gło¬
sa dicta sunt de te ciuitas d̾ĩ. Et

Expanded text:
t doctrina. cumque multiplicati fueritis et creueritis in terra in diebus illis, ait dominus, non dicent ultra: arca pacti — uel testamenti — domini, neque ascendet super corneque recordabuntur illius, nec nisitabitur nec fiet ultra. Iudaei impletum hoc putant post reuersionem ex Babylone sub Cyro. rege Persarum, et Zorobabel, filio Salathiel. etiamsi non omnes reuersi sint; hoc significari: adsumam unum de ciuitate et duos s de miles Gomorrae fuissemus. tunc introducti sunt in Sion. de qua scriptum est: gloriosa dicta sunt de te. ciuitas dei. et
Abbreviated transcription (Latin):
coto orbe p̃dicatione eugłii semi¬
nata. neqͣquã ĩ archa dnĩ. quȩ cꝰ¬
tos fuit legis mosar&ȩ. habebunt
fidutiã. s ip̃i erunt tempłũ di.
Nȩc iurta errantes nazareos aboli¬
tis sacͥficiis inseruient. s sp̃alem
cultũ sectabũt᷑. Alii uͦ hoc in fine
temporum intelligunt. quando
sub intrante plenitudĩe genqum.
omĩs isrł salius fiet. In tempore
ambulabunt pꝰ prauitatẽ cordis
sui pessimi. Ne quaquã dñs sede¬
bit suꝑ archam testam̃q et chery¬
bin. cii pͥus ab illo ppło dicebat᷑.
qui sedes suꝑ cherubin manifeᷤ¬

Expanded text:
toto orbe praedicatione euangelii seminata. nequaquam in area domini, quae custos fuit legis Mosaicae, habebunt fiduciam, sed ipsi erunt templum dei nec iuxta errantes X azareos abolitis sacrificiis inseruient. sed spiritalem cultum sectabuntur. alii uero hoc in fine temporum intellegunt, quando subintrante plenitudine gentium omnis Israhel saluus fiet. In tempore ambulabunt post prauitatem cordis xlii pessimi. Nequaquam dominus sedebit super aream testamenti et cherubim, cui prius ab illo populo dicebatur: qui sedes su
Abbreviated transcription (Latin):
nuũ suaꝵ. Nulli dubiũ mł̾tas gentes.
et singular gentiũ regos. babilonio re¬
gi fuisse subiectas: qui obsessa iherłm.
posuert incͥciitu. et maxĩe inexitib
portaꝵ. thronũ suũ atq tentoria: ne
quis eoꝵ qͥ clausi erant. poss erũꝑe.
et non solũ iherłm. s et om̃s urbes
uids. simili obsidione uallate st̃. Cũq
ait capta fu̾it ciuitas. tc̃ loquar ad
cos recta m ea fuisse iudicia. et recepiᷤ¬
qͥb sub iacet humana condicio s
nraxime ꝓ ydolatͥa: ꝑ quã deseren¬
tes me. ad orauert̾ oꝑa manuũ suaꝵ¬

Expanded text:
nuum suarum. Nulli dubium multas gentes et singularum gentium reges Babylonio regi fuisse subiectas; qui obsessa Hierusalem posuerunt in circuitu, et maxime in exitibus portarum, thronum suum atque tentoria, ne quis eorum qui clausi erant posset erumpere, et non solum Hierusalem, sed omnes urbes Iudaeae simili obsidione uallatas. \'cumque\', ait, capta fuerit ciuitas, tunc loquar ad eos recta mea fuisse iudicia et recepisquibus subiacet humana condicio, sed maxime pro idololatria, per quam deserentes me adorauerunt opera manuum sua
Abbreviated transcription (Latin):
datꝰ sũ miscd̃iȩ ad olescentię tuȩ. et
dileccionis ꝑfectionis tuę. Plenius
na uxoris. suis iungit amplexib. si¬
ue ut ardentiorem inonstret effectũ.
puellã eã et ad olescentulã et despõ¬
satam uocat. Quo enĩ nͨ dum potic

Expanded text:
datus sum misericordiae adulescentiae tuae et dilectionis . perfectionis tuae. Plenius na uxoris suis iungit amplexibus siue, ut ardentiorem monstret affectum, puellam eam et adulescentulam et desponsatam uocat; quo enim necdum potiti
Abbreviated transcription (Latin):
heretica subtilitate sectͥari. ascend̃t
montem suꝑbiȩ. et carnis hꝰ uolup¬
tatib deliuiti. sub oĩ ligno frondo¬
so & ameno expoñt fornicationẽ
suam. Qͥ cum tradant᷑ diabolo in
int̾itũ carnis. frequent̃ euenit. rit
domꝰ iuda id ẽ confessionis. et uere
fidi. nequaqͣm t̾eat᷑ exemplo. s mł¬
to maiora ꝯmittat. & facillitate for¬
nicationis suȩ contaminet t̾ram ec¬
cłiȩ: & mechet᷑ cum lapide ⁊ c̃ ligno.
ea sequens dogmata. quȩ ad u̾saria
dõ sunt dm aũ eccłiasticꝰ uir corri¬
g̾e̾ uolũit errantem. & putͥdas rese¬
care carues. & ad penitentiã retra¬
he eos qui secuti fu̾int falsitatem.
ac nicħominꝰ illi sub sp̃e eccłiasti¬
cȩ u̾itatis antiquũ sequant᷑ erro¬
rẽ: dici pͭ deeis. In omĩb his ñ est
reuersa ad me p̾uaricatx uida in

Expanded text:
haeretica subtilitate seclari, ascendunt haeretica subtilitate seclari, ascendunt mentem superbiae: et carnis hujus voluptatibus deliniti, sub omni ligno frondoso et amoeno exponunt fornicationem suam. Qui cum tradantur diabolo in interitum carnis, frequenter evenit, ut domus Juda, id est, confessionis et verae fidei, nequaquam terreatur exemplo, sed multo maiora committat et facilitate fornicationis suae contaminet terram ecclesiae et moechetur cum lapide et cum ligno ea sequens dogmata, quae aduersaria deo sunt. sin autem ecclesiasticus uir corrigere uoluerit errantem et putridas resecare carnes et ad paenitentiam retrahere eos, qui secuti fuerant falsitatem, ac nihilominus illi sub specie ecclesiasticae ueritatis antiquum sequantur errorem, dici potest de eis: in omnibus his non est reuersa a
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ reũsa ad me p̃uaricatͥe soror eius
uida. in toto cordę suo: s ininenda¬
o ait dñs. Alioꝵ tormenta. alioꝵ
reinedia sunt. Cũq punit᷑ homici¬
da. recipit quidem ip̃e qd fecit: sed
alii dec̾ent᷑ ascełe. Decem gͥ tͥbubꝰ
quȩ appellant᷑ isrł. captis ab assirii
mediamq translatis: duc tͥb ui
da & beniamin quȩ debuerant si¬
milia formidare. & tota addeum
mente conu̾t. uicerunt decem tͥ¬
buũ sccłat̃ et intantũ ydola sunt
secute. ut incemplo dĩ statuã baal
ponent: quȩ in iecechiele uocat᷑ y¬
dolũ. ad zelũ et emulationẽ dm̃ col¬
locatũ. Loquit᷑ autẽ sub figura du¬
& ysaac et iacob stirpe generate. &
uocat. Illa enĩ penitꝰ dm̃ au̾sata ẽ.
statim ad oratis indan ce bethel ui¬
tulis aureis. ista aũ ap̃ quã erat
templũ et ueri dĩ religio. mnitacioe
germanȩ paulatim recessit ad ñõ.
gogen autem. de hereticis ꝓphetiaẽ.
qͥ falfi noĩs scĩam dũ se arbitrant᷑¬

Expanded text:
 reuersa ad me praeuaricatrix soror eius Iuda in toto corde suo. sed in mendacio, ait dominus. Aliorum tormenta aliorum remedia sunt, cumque punitur homicida, recipit quidem ipse, quod fecit, sed alii deterrentur a scelere. decem igitur tribubus, quae appellabantur Israhel, captis ab Assyriis Mediamque translatis duae tribus, Iuda et Beniamin, quae debuerant similia formidare et tota ad deum mente conuerti, uicerunt decem tribuum scelera et in tantum idola sunt secutae, ut in templo dei statuam Bahal ponerent, quae in Hiezechiele uocatur idolum ad zelum et aemulationem domini conlocatum. loquitur autem sub figura du, Isaac, et Jacob stirpe generatae, et vocat. Illa enim Deum penitus aversata est, statim adoratis in Dan et Bethel vitulis aureis. Ista autem, apud quam erat Templum et veri Dei religio, imitatione germanae, paulatim recessit a Domino gogen autem de haereticis prophetia est: qui falsi nominis scientiam dum se arbitrant
Abbreviated transcription (Latin):
cem historiam continentem: ihere¬
ut confidentiã accipiat p̃olicandi.
Pulcreq iuxta lict̾ã manꝰ micqt᷑ ut
humanoꝵ arcuũ uidens simil tu¬
dinẽ. tactũ marꝰ ñ reformidet. Escce
consticute hodie suꝑ gentes et suꝑ
regna. ut euellas & destruas. et diͤ¬
ꝑdas ce dissipes. & edifices et plan
tes. Hoc quod nos de hebraico addi¬
dunꝰ. dissipos suis deponas. insep¬
tuaginta non habet᷑. Et considan¬
dt̃. quod quacuor tͥstib duo leta
succedant. Nec erĩ poterant ed ifica¬
ri bona siñ destructa eẽnt mala. nͦ
plantari optima nͥ eradicarent᷑ peᷤ¬
sima. Omĩs eñ plantacio quam
ñ plantauit celestis pat̾ eradicabit᷑
& edificatio quȩ fuꝑ petram non

Expanded text:
cem historiam continentem. Hierecem historiam continentem. Hiereut confidentiam accipiat praedicandi. pulchreque iuxta litteram manus mittitur, ut humanorum artuum uidens similitudinem tactum manus non reformidet. Ecce ego constitui te hodie super gentes et super regna, ut euellas et destruas et disperdas et dissipes etes. Hoc quod nos de Hebraico addidimus, dissipes, sive deponas, in Septuaginta non habetur. Et considerandum quod quatuor tristibus duo lsuccedant. Neque enim poterant aedificari bona, nisi destructa essent mala, nec plantari optima, nisi eradicarentur pessima. Omnis enim plantatio quam non plantavit coelestis Pater eradicabitur, et aedifica
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ ꝓpħa ꝑsecutionib & angͥtus care¬
at quippe cũ legamꝰ eũ młca ꝑpeᷤ¬
sũ. s ut paciens omĩa suꝑet. nec ce¬
dat angastiȩ. Et misit dñs manũ
suã & cetigit os meũ. & dix̃ dñs ad
me. Escce dedi u̾ba mea ĩ ore tuio.
Notand̃ quod hic manus mutat᷑
d̃i. qͦ tangat os ꝓpħȩ. & dicat᷑ ei. eccẽ
dedi u̾ba mea inore tuo: in isaia
de seraphin et ĩmanu habebat car¬
bonẽ quẽ forcipe culerat de altani.
&e tetigͥ os meũ & dix̃. eccc tetig̃ iste
labia tua. & auferet iniqͥtates. &
peoca tua mundabit. Iibi enĩ qr
solide  ꝑ fec̃te etatis erat. & ip̃ȩ
simplicit᷑ conficet᷑ qd ĩmũda labia
habeat. & habitet in medio płi ĩmũ¬
da labia habentis. mittit᷑ unꝰ de
seraphim. qui nõ manu. s forci¬
pe et carbone tangat os eiꝰ. & iniqͥ¬
tates auferat. & mundet pecc̃a:
quendi grãm tͥbuat. Porro iezechi¬
el librũ deuorat. & intꝰ foris scͥp¬
tũ. tam sacram̃ta diuina. ꝙͣ simpl¬

Expanded text:
 persecutionibus et angustiis careat, quippe cum legamus eum multa perpessum, sed ut patiens omnia superet nec cedat angustiae. Et misit dominus manum suam et tetigit os meum et dixit dominus ad me: ecce ego dedi uerba mea in ore tuo. Notandum quod hic manus mittatur dei, quae tangat os prophetae, et dicatur ei: ecce dedi uerba mea in ore tuo, in Isaia de seraphim et in manu habebat carbonem, quem forcipe tulerat de altari, et tetigit os meum et dixit: ecce tetigit iste labia tua et auferet iniquitates et peccata tua mundabit. ibi enim, quia solidae et perfectae aetatis erat et ipse simpliciter confitetur, quod inmunda labia habeat et habitet in medio populi inmunda labia habentis, mittitur unus de seraphim, qui non manu, sed forcipe et carbone tangat os eius et iniquitates auferat et mundet peccata.quendi gratiam tribuat. porro Hiezechiel librum deuorat et intus et foris scriptum, tam sacramenta diuina quam simpli
Abbreviated transcription (Latin):
hioremias enĩ int̾p̃tat᷑ excelsus
õm. qui dextrux̃ regna diaboli. q̃
sibi mexcelso montis ostend̾at.
adu̾sarias ꝑdidit potestates. de¬
lens cyrographu erroꝵ incruce.
de qͥb et inpsalmo. post hystorie
ueritatem tͦpiceꝰ loqͥtur. Quare fre¬
iuerunt gentes: & ppł meditat
sunt mnania: Astiferunt reges t̾rȩ

Expanded text:
\'Hieremias\' enim interpretatur excelsus domini\', qui destruxit regna diaboli, quae sibi in excelso montis ostenderat, aduersarias perdidit potestates delens chirographum errorum in cruce. de quibus et in psalmo post historiae ueritatem τροπικω̃ς loquitur: quare fremuerunt gentes et populi meditati sunt inania? adstiteru
Abbreviated transcription (Latin):
offensionẽ tui. Interfecta est t̾ra
sitie polluta. ꝓpt̾ int̾feotionem eoꝵ
qui ydolatͥȩ fornicatione ꝑierũt.
Unde ablata ẽ omiũ rerũ benedie¬
tio: ut pat̾ent᷑ siccitatem sermoniᷤ
dei. Siue habuit pastores ꝑ quos
offendet dm̃: ut qui magistͥ eẽ de¬
buerant. ut alios aberrore ꝓhibe¬
rent. auctores impietats extit̾int.
fron mulieris meretͥcis fact̾a ẽ. tͥ no¬
liust erubesc̃o.lxx. facies meretͥcis
fact̾a est tͥ. sine rubore fact̾a es ad
omĩs. Quia sup᷑ dixerat ñ peccaui.
& magis peccauerat sua sceła de¬
negando: id cͥco nõ arguit qiͣ mx¬
lierẽ ꝓcacem. & nimię impudiciȩ
ut ñ ad unũ. & alterũ ꝓcaci uul¬
tu ferat᷑. s nullum crubescat. Nta¬
mn᷑ hoc sermone. ad u̾sũ hereticoꝵ
ꝯciliabulũ. qui in sius errorib glo¬

Expanded text:
nem tui. Interfecta est terra siue polluta propter interfectionem eorum. qui idololatriae fornicatione perierunt: unde ablata est omnium rerum benedictio. ut paterentur siccitatem sermonis dei. siue habuit pastores, per quos offenderet deum, ut, qui magistri esse debuerant, ut alios ab errore pro biberent, auctores impietatis exstiterint. Frons mulieris meretricis facta est tibi, noluisti erubescere. LXX: facies meretricis facta est tibi, sine rubore facta es ad omnes. Quia supra dixerat: non peccaui et magis peccauerat sua scelera denegando, idcirco nunc arguit quasi mulierem procacem et nimiae inpudentiae, ut non ad unum et alterum procaci uultu feratur, sed nullum erubescat. utamur hoc sermone aduersum hereticorum conciliabulum. qui in suis errorib
Abbreviated transcription (Latin):
nõpioñ. qd̃ sermone nr̃o dici pͭ sepyl¬
chrũ multitudinis. frustia inqͥt ñ
ius confit̾i sceła tua. & iactas mun¬
diciam. quȩ ydolatͥȩ polluta es sordi¬
b. & impudent̾ negas te coluisse y¬
dolũ baalim. Respice conuallem fi¬
lioꝵ ennon. qd̃ siloe fontib irrigat᷑¬
& ibi cernes delubrũ baaliquem
relicto do uenerata es. Qd̃q addit᷑.
scito quid fecĩs. clausos ocłos aꝑit
denegantis. ut cernat. qd̃ erubescit
acciꝑe. Iuxta tropologiam impu¬
dentiã frontis eoꝵ qui nolunt sua
uita confit̾i. oꝑib arguamꝰ. huiꝰce¬
modi enĩ hoĩes. non ambulant ĩ
arca ⁊ angusta uia quȩ duc̃ aꝯui¬
tam: s in lata & spaciosa. ꝑ quam
ingrediunt᷑ plurimi. qͦ ducit admor

Expanded text:
od sermone nostro dici potest \'sepulchrum multitudinis\'. \'Frustra\', inquit, <non uis confiteri scelera tua et iactas munditiam, quae idololatriae polluta es sordibus, et impudenter negas te coluisse idolum Bahalim. respice conualle filiorum Ennom, quod Siloae fontibus inrigatur, et ibi cernes delubrum Bahal, quem relicto deo uenerata es. quodque additur: scito, quid feceris, clausos oculos aperit denegantis, ut cernat, quod erubescit aspicere. iuxta tropologiam inpudentiam frontis eorum, qui nolunt sua uitia confiteri, operibus arguamus. huiuscemodi enim homines non ambulant in arta et in angusta uia, quae ducit ad uitam, sed in lata et spatiosa, per quam ingrediuntur plurimi,
Abbreviated transcription (Latin):
ro tͥ loqueris. Netimeas a faciȩ eoꝵ.
qr ego tecũ sũ ut eruam te dicit dđnꝰ
Ne etatẽ inquid consides: alio enĩ
tatis ut ꝑgas. me habebis comicem
quo cunct̾a adiuuante complebis.
Aꝑi os tuum. & implebo illud. Nos
consides młtitudinẽ eoꝵ. ad qͦs c ꝯ¬
tra qͦs locuturꝰ es. s me qui teca fũ

Expanded text:
as a facie eorum: quia ego tecum sum, ut eruam te, dicit Dominus. Ne aetatem, inquit, consideres; alio enim tatis ut pergas; me habebis comitem, quo cuncta adjuvante complebis: aperi os tuum et implebo illud . Nec consideres multitudinem eorum ad quos et contra quos locuturus es: sed me, q
Abbreviated transcription (Latin):
tus ẽ in egiptũ: ibiq ꝓpħ̾auit intap¬
huiis ut ħ ip̃o uoluminine continet᷑.
Posuer̃t ꝓ u̾b̾ iheremiȩ septuaginta u̾¬
boꝵ dñi qd̃ fact̾ũ ẽ ad iheremiã hoc
uidelicet sensu. quod u̾ba iheremiȩ.
u̾bũ sit dm̃. fuit aũ de genere sacer¬
dotũ. qͥ habitabant contͣ septemptͥo¬
nẽ iherłm int̾cio miliario. & uicło
anathot. Simłq ad mirabił clemen¬
tia dñi. qd̃ iam captiuitate uicina &
babilonio excitu uallante iherłm. ni¬
cħominꝰ ppłm ad penitentiã ꝓ uocat.
malens seruare conu̾sos. quã ꝑdere
delinquentes. Pro transmnigratione
qd̾ om̃s alii uoce consona tͣnstuler̃.¬
seꝑtuaginta posuert captiuitatẽ. Post
exordiũ uaticinionis iheremiȩ: tͥce¬
simo qͥnto ꝓpħiȩ eius ammno. ier echi

Expanded text:
tus est in Aegyptum. ibique prophetauit in Taphnis, ut hoc ipso uolumine continetur. pro \'uerbis Hieremiae\' Septuaginta bum dei quod factum est ad Hieremiam, hoc uidelicet sensu, quod uerba Hieremiae\' uerbum sit domini. fuit autem de genere sacerdotum, qui habitabant contra septentrionem Hierusalem in tertio miliario et uiculo Anathoth. simulque admirabilis clementia domini, quod iam captiuitate uicina et Babylonio exercitu uallante Hierusalem nihilominus populum ad paenitentiam prouocat malens saluare conuersos quam perdere delinquentes. pro \'transmigratione\', quod omnes alii uoce consona transtulerunt, LXX posuere \'captiuitatem\'. post exordium autem uaticinationis Hieremiae, trices
Abbreviated transcription (Latin):
rł dic̃ pͥmitias frugũ dũi. osten¬
dit ppłm de gentib congregatũ
ẽẽ post pͥmitias. iuxta illd̃ qd̃ in
alio loco scͥptũ ẽ. Memor esto con¬
gregationis tuȩ qͣm possedisti ab
initio. Primitie autẽ. debent᷑ sac̃¬
dotibe: et ñ hostib. Quodq seqͥt᷑.
om̃s qui deuorant eum delinqͤnt.
mala uenient suꝑ eos. dicit d̃ns:
hunc ħt sensũ. Quomͦ qͥ pͥmias
deuorant. nequaꝙͣ de genere sac̃¬
dotali. scełis rei sunt: sic qui con¬
taminant isrł. mał subicient᷑. iux¬
ta illd̃ qd̃ ĩuicesumo sexco p̾almo
sẽs loquit᷑. dũ apꝓpinquant suꝑ
me nocentes. ut edant carnes meaᷤ.
qͥ tͥbrilant me inimici mei. ip̃i in¬
firmati st̃. et ceciocrunt. Neq enĩ

Expanded text:
 dicit primitias frugum domini, ostendit populum de gentibus congregatum esse post primitias iuxta illud, quod in alio loco scriptum est: memor esto congregationis tuae, quam possedisti ab initio. primitiae autem debentur sacerdotibus et non hostibus. quod sequitur: omnes, qui deuorant eum, delinquent; mala uenient super eos, dicit dominus, hunc habet sensum: quomodo, qui primitias deuorant nequaquam de genere sacerdotalis. sceleris rei sunt, sic, qui contaminant Israhel, malis subicientur iuxta illud, quod in uicesimo sexto psalmo sanctus loquitur: dum adpropinquant super me nocentes, ut edant carnes meas, qui tribulant me, et inimici mei ipsi infirmati sunt et ceciderun
Abbreviated transcription (Latin):
sima cingit᷑. ut detract̾is austĩorib
& duris. fruccꝰ dulcissimꝰ repꝑiat᷑. sic
omĩs correptio. et labor congnente. a¬
mara quidẽ uidet᷑ ad p̾sens: s fructũ
parit dulcissimũ. einde et uetus illa
sententia ẽ. Litt̾aꝵ radices amare: &¬
fructus dulcis. Quid̾a uͥgã uigilan¬
tẽ atq nuceã intelligunt. dñm deqͦ
dicit ysaias. Exiet uͥga deradice ies¬
se. Uñ et uga aaron qͦ putabat᷑ emor¬
tua. in resurrectione dñi floruisse nar¬
rat᷑. Et fact̾ũ ẽ u̾bũ dñi scdõ ad me
dicens. Quid tu uides: Et dixi. Olł.
succensã ego uideo. ⁊ faciẽ eiꝰ a facie aqͥ

Expanded text:
sima cingitur, ut detractis austerioribus sima cingitur, ut detractis austerioribus et duris, fructus dulcissimus reperiatur: sic omnis correptio, et labor continentiae, amara quidem videtur ad praesens: sed fructus parit dulcissimos. Unde et vetus illa sententia est: Litterarum radices amarae, fructus dulces. Quidam virgam vigilantem atque nuceam, intelligunt Dominum, de quo dicit Isaias: Exiet virga de radice Jesse . Unde et virga Aaron, quae putabatur emortua, in resurrectione Domini floruisse narratur. Et factum est verbum Domini secundo ad me dicens: Quid tu vides? et dixi, Ollam succensam eg
Abbreviated transcription (Latin):
.lxx. baculũ nuceũ tͣnstulerunt. La¬
borandũ gͥ nob̃ ẽ. ut breuit᷑ hebre¬
soced. Uñ &e inposteriorib. pardꝰ.
allusit. Quod quid̃ et indamele
iuxta deodocionẽ scͥptũ est. ut ab
arborib scinii & pͥnu. ilice uideb¬
cet et lentisco. scissio. atq serratio
ad ulteris prb̃is decernat᷑. Alio¬
qͥn. et inpͥncipio geneseos auiro
si quedam uirago. eo qd̃ de uiro
sũpta sit. ẜ baculo nuceo. uͥgã uigilã¬
tẽ aqͥla & simacꝰ. theodocio. uͦ amig¬
dalinã transtulerunt. Uigilat autẽ
uͥga. cuncta ppłi pecc̃a consid̾ans ut
ꝑcuciat et corripiat delinquentes.
Unde & apłs scbit peccantib. Quid
uultis: In uͥga ueniã aduos. an in ca¬
ritate et spũ mansuetudinis:Ista ẽ.
uͥga uel baculus. de qͣ et dauid loqͥt᷑.
uͥga tua & baculus tuus. ip̃a me con¬
solata sunt. Pulcreq posuit consola
ta sunt: ad hoc enĩ dñs corripit. ut
em̃det. Et quomͦ nux siue amiglalũ
amarissimũ ht corticẽ. et testa duris¬

Expanded text:
nstulerunt. laborandum igitur nobis est, ut breuiter Hebrae\'soced\'. unde et in posterioribus pardus adlusit. quod quidem et in Danihel iuxta Theodotionem scriptum est, ut ab arboribus schinu et prinu, ilice uidelicet et lentisco, scissio atque serratio adulteris presbyteris decernatur. alioquin et in principio Geneseos a \'uisi quaedam uirago, eo quod de uiro sumta sit. pro \'baculo nuceo\' urigam uigilantem Aquila et Symmachus, Theodotio uero \'amygdalinam\' transtulerunt. uigilat autem uirga cuncta populi peccata considerans, ut percutiat et corripiat delinquentes. unde et apostolus scribit peccantibus: quid uultis? in uirga ueniam ad uos, an in caritate et spiritu mansuetudinis? ista est uirga uel baculus, de qua et Dauid loquitur: uirga tua et baculus tuus, ipsa me consolata sunt. pulchreque posuit consolata sunt. Ad hoc enim Dominus corripit, ut emendet. Et quomodo nux, sive amygdalum, amarissimam habet corticem, et testa duris
Abbreviated transcription (Latin):
duaꝵ tͥbuũ iude et beniamim: alii pꝰ
captiuitatẽ ut dauiel aggeus & zacha¬
rias iereinias uͦ & iezechiel ĩminente
captiuitate uaticiniũ texuerunt. s al¬
t̃ eoꝵ int̾ra iuda. alt̾ inbabilone. Hie
regis uida. ꝓpħauitq inmꝑio eiꝰ¬
annis decem & nouem. & pꝰea sub
ioachĩ filio eiꝰ annis undecĩ. & sub
sedechia qͥ ultimꝰ fuit regũ iuda an¬
nis undecim. usq ad quintum mẽ¬
sem quo ababiloniis capta ẽ iherłm.
Ioachar uͦ & iechoniȩ t̾ii menses.
qͦꝵ alt̾ inegiptũ. alt̾ c̃mat᷑ ductꝰ est
inbabiloniã. insupͣdictis annis¬

Expanded text:
Beniamin; alii post captiuitatem, ut Danihel, Aggeus et Zacharias; Hieremias uero et Hiezechiel inminente captiuitate uaticinium texuerunt, sed alter eorum in terra Iuda, alter in Babylone. Hierregis Iudae, prophetauitque in innis decem et nouem et postea sub Ioiacim filio eius annis undecim et sub Sedecia, qui ultimus fuit regum Iuda. annis undecim usque ad quintum mensem, quando a Babyloniis capta est Hierusalem. Ioachaz uero et Iechoniae terni menses — quorum alter in Aegyptum, alter cum matre ductus est in Babylo
Abbreviated transcription (Latin):
ũ fuit. et ꝑ apłos uocauit om̃s natio¬
nes. Iste enĩ uere pͥus ꝙͣ inut̾o uͥgina¬
l formaret᷑. et anteꝙͣ exiret de uulua
pe qͥ semꝑ inpat᷑. et inqͦ semꝑ ẽ pat᷑.
Et dixi.a. a.a. dñe ds. ecce nescio lo

Expanded text:
um fuit et per apostolos uocauit omnes nationes. iste enim uere priusquam in utero uirginali formaretur et antequam exiret de uulua pe qui semper in patre et in quo semper pater. Et dixi:
Abbreviated transcription (Latin):
ti. uenũq ꝓ corrupto atq falsato ꝓ¬
ph̃am teneas paruipendens obtc
ant᷑ in eo se scire aliquid arbitranteᷤ
si de alienis oꝑib detrahant. ut nu¬
ꝑ indoctꝰ calũpniator erupit. qui
cõmentarios meos in epła pauli ad
ephesios reprehendendos putat.
nec intelligit nimia stertens uecor¬
dia leges cõmentarioꝵ in quib ml¬
te diu̾soꝵ ponunt᷑ opiniones. uel ta¬
citis uł exp̃ssis auctoꝵ nominib ut
lectoris arbitũ sit. quid potissimũ
eligẽ debeat uel dec̾nẽ: quamquã
& in pͥmo eius dẽ oꝑis libͦ p̃fatꝰ sim.
pondi libͥs. que iste quasi sua pro¬
fert. & alio iã calũ pniãte pͣgata sc̃.
rimos ad ulus magistru ei gaudens
roma suscepit: & tunc animadu̾tet
alienis se uocib blasphemare. & in
tantũ ẽẽ imꝑitũ: ut ne maledicta
quidẽ habeat ꝓpͥa. s inimicoꝵ. et iam
olim sepultoꝵ. contͣ nos utat᷑ rabie.
S iã ꝓpositũ opus aggrediend̃ est:¬

Expanded text:
teri uerumque pro corrupto atque falsato pteri uerumque pro corrupto atque falsato prophetam teneas, paruipendens obtrerum calumniantur in eo se scire aliquid arbitrantes, si de alienis operibus detrahant. ut nuper indoctus calumniator erupit, qui commentarios meos in epistulam Pauli ad Ephesios reprehendendos putat nec intellegit nimia stertens uaecordia leges commentariorum, in quibus multae diuersorum ponuntur opiniones uel tacitis uel expressis auctorum nominibus, ut lectoris arbitrium sit, quid potissimum eligere debeat, decernere, quamquam et in primo eiusdem operis libro praefatus sim pondi libris, ubi quae iste quasi sua profert, et alio jam calumniante, purgata sunt: rimos aduersum magistrum eius gaudens Roma suscepit, et tunc animaduertet alienis se uocibus blasphemare et in tantum esse imperitum, ut ne maledicta quidem habeat propria, sed inimicorum etiam olim sepultorum contra nos utatur rabie. sed iam propositum opus aggrediendum est
Abbreviated transcription (Latin):
danielis. ierechielis. ad extremũ
in ieremiã manũ inittimꝰ tͥ frat̃
eusebi eiusdẽ cõmentariolos de¬
dicantes: ut eugłicũ uirũ matheo
eugłistȩ copules. quẽ ante ante
plurimos tͥtis sensib te hortante
disserui. Et qi uolumen longissi¬
mu̾ est. & apte implerisq mani¬
festa hystoria texit᷑: illud prudẽ¬
tiã tuã moneo. ne queras in hoc
latam explanationẽ. suꝑ his mnax¬
ime q̃ iã et inꝓpb̃is aliis dictͥa ft̃.
et ꝑ se patent incelligentiȩ: sicq
conabor notarioꝵ manu scb̃e ut
nicħ desit in sensib. cũ multum
desit in u̾bis. Stamina tͥ atq sub¬
temina & licia p̾ꝑabo: tu pulcher¬
rimã uestẽ ip̃a conficito: ut non
solũ nos audire. s & alios possis
docere. Libellu aũ baruch qͥ uulgo
& epłam ieremiȩ. ne quaquã censui
disserendã: s magis iheremie ordinẽ
librarioꝵ errore confusum multaq¬
meo quȩ desunt. exhebreis fontib
digerere ac compłe. ut nouũ exue¬

Expanded text:
Danielis, et Ezechielis, ad extremum in Jeremiam manum mittimus, tibi, frater Eusebi, ejusdem Commentariolos dedicantes, ut Evangelicum virum Matthaeo evangelistae copules, quem ante annos plurimos strictis sensibus, te hortante, disserui. Et quia volumen longissimum est, et in plerisque manifesta historia texitur, illud prudentiam tuam admoneo, ne quaeras in hoc latam explanationem; super his maxime, quae jam et in Prophetis aliis dicta sunt, et per se patent intelligentiae. Sicque conabor notariorum manu scribere, ut nihil desit in sensibus, cum multum desit in verbis. Stamina tibi atque subtegmina et licia praeparabo, tu pulcherrimam vestem ipse conficito; ut non solum nos audire, sed et alios docere possis. Libellum autem Baruch, qui vulgo am Hieremiae nequaquam censui disserendam, sed magis Hieremiae ordinem librariorum errore confusum multaque, quae desunt, ex Hebraeis fontibus digerere ac conplere, ut nouum ex ue
Abbreviated transcription (Latin):
ti. uenũq ꝓ corrupto atq falsato ꝓ¬
ph̃am teneas paruipendens obtc
ant᷑ in eo se scire aliquid arbitranteᷤ
si de alienis oꝑib detrahant. ut nu¬
ꝑ indoctꝰ calũpniator erupit. qui
cõmentarios meos in epła pauli ad
ephesios reprehendendos putat.
nec intelligit nimia stertens uecor¬
dia leges cõmentarioꝵ in quib ml¬
te diu̾soꝵ ponunt᷑ opiniones. uel ta¬
citis uł exp̃ssis auctoꝵ nominib ut
lectoris arbitũ sit. quid potissimũ
eligẽ debeat uel dec̾nẽ: quamquã
& in pͥmo eius dẽ oꝑis libͦ p̃fatꝰ sim.
cõmentarios tã ueterũ scͥptoꝵ eẽ
pondi libͥs. que iste quasi sua pro¬
fert. & alio iã calũ pniãte pͣgata sc̃.
rimos ad ulus magistru ei gaudens
roma suscepit: & tunc animadu̾tet
alienis se uocib blasphemare. & in
tantũ ẽẽ imꝑitũ: ut ne maledicta
quidẽ habeat ꝓpͥa. s inimicoꝵ. et iam
olim sepultoꝵ. contͣ nos utat᷑ rabie.

Expanded text:
teri uerumque pro corrupto atque falsato pteri uerumque pro corrupto atque falsato prophetam teneas, paruipendens obtrerum calumniantur in eo se scire aliquid arbitrantes, si de alienis operibus detrahant. ut nuper indoctus calumniator erupit, qui commentarios meos in epistulam Pauli ad Ephesios reprehendendos putat nec intellegit nimia stertens uaecordia leges commentariorum, in quibus multae diuersorum ponuntur opiniones uel tacitis uel expressis auctorum nominibus, ut lectoris arbitrium sit, quid potissimum eligere debeat, decernere, quamquam et in primo eiusdem operis libro praefatus sim commentarios tam veterum scriptorum epondi libris, quae iste quasi sua profert, et alio jam calumniante purgata sunt: rimos aduersum magistrum eius gaudens Roma suscepit, et tunc animaduertet alienis se uocibus blasphemare et in tantum esse imperitum, ut ne maledicta quidem habeat propria, sed inimicorum etiam olim sepultorum contra nos utatur rabie.
Abbreviated transcription (Latin):
apparuit primo marie mag¬
dalenȩ. de qua ciecerat septẽ
dȩmonia. At illa uadens. nun¬
ciauit his qui eũ eo fue¬
rant: Iugentibꝰ & flentib.
Illi audientes quia uilieret & ui¬
sus esset ab ea : ñ credicłunt. Post
hec aut̃ duob ex eis ambulan¬
ribus. ostensus est in alia effigie:

Expanded text:
apparuit primo Marie Magdalene: de qua ejecit septem demonia. Illa vadens nunciavit his qui cum eo fuerant lugentibus et flentibus. At illi audientes quia viveret: et visus esset ab ea: non crediderunt. Post hec autem duobus ex his ambulantibus: ostensus est in alia effigie
Abbreviated transcription (Latin):
Q discubuer̃ in partes. ꝑ centenos
.&. qͥnquagenos. Et acceptis qͥnq
panib & duob piscib. intuens in
cȩlũ. benedixit. et fregit panes.
& dedit discipłis suis ut apponerñt
ante eos. Et duos pisces. diuisit om̃ibꝰ.
& manducauer̃ om̃s. et saturati st̃.
& sustuler̃ reliquias fragm̃toꝵ .xii.¬

Expanded text:
 centenos et quinquagenos. Et acceptis quinque panibus, et duobus piscibus, intuens in coelum, benedixit, et fregit panes, et dedit discipulis suis: ut ponerent ante eos: et duos pisces divisit omnibus. Et manducaverunt omnes, et saturati sunt. Et sustulerunt reliquias fragmento
Abbreviated transcription (Latin):
iairꝰ. Ꝙ uidens eũ ꝓcid̾ ad pedes
eiꝰ. et dep̃cabat᷑ eũ multũ dicens.
qm̃ filia mea in extremis ẽ. ueni
ĩpone manus suꝑ eã ut salua sit.
& uiuat. & abut cũ illo & seque¬
bat᷑ eũ turba multa. et cõpͥmebais
eũ. Et mulier quȩ erat in ꝓfluo
sanguinis xii. annis. et fuerat
multa ꝑpessa a cõplurib mediciͤ
.&. erogauerat omĩa sua nec qͥeqm
ꝓfecerat. s magis dec̃ĩus habebat.

Expanded text:
idens eum, procidit ad pedes ejus, et deprecabatur eum multum, dicens: Quoniam filia mea in extremis est, veni, impone manus super eam, ut salva sit, et vivat. Et abiit cum illo, et sequebatur eum turba multa: et comprimebant eum. Et mulier, quae erat in profluvio sanguinis annis duodecim, et fuerat multa perpessa a compluribus medicis, et erogaverat omnia sua, nec quidquam profecerat, sed magis deterius hab
Abbreviated transcription (Latin):
it t̾rã multũ. & statĩ exortũ est.
quia ñ habebat altitudinẽ t̾rȩ. &
qñ exortus ẽ sol estuauit . &. eo qđ
ñ habebat radicẽ exaruit. & ali¬
ud cecid̃ in spinas. &. creuer̃ spine.
et suffocauer̃ illud. et fructũ ñ
decł. E aliud cecit in t̃rã bonã.
&. dabat fructũ ascendentẽ et cres¬
centẽ. et afferebat unũ .xxx. et

Expanded text:
 statim exortum est, quoniam non habebat altitudinem terrae: et quando exortus est sol, exaestuavit: et eo quod non habebat radicem, exaruit. Et aliud cecidit in spinas: et ascenderunt spinae, et suffocaverunt illud, et fructum non dedit. Et aliud cecidit in terram bonam: et dabat fructum ascendentem, et crescentem; et affereb
Abbreviated transcription (Latin):
tibi. et unũ moysi. & unũ heliȩ. nes¬
ciens qͥd diceret. Hȩc aut̃ illo loquente.
facta est nubes &. obumbrauit eos. et
timuert̃. intrantib iłł in nubẽ. E uox
facta est de nube. dicens. Hic ẽ filius
m̃s dilectus. ipsũ audite. Et dũ fieret
uox. inuentꝰ est ihs solus. E ipsi tacu

Expanded text:
um Moysi, et unum Eliae, nesciens quid diceret. Haec autem illo loquente, facta est nubes, et obumbravit eos: et timuerunt, intrantibus illis in nubem. Et vox facta est de nube dicens: Hic est Filius meus dilectus, ipsum audite. Et dum fieret vox, inventus est Jesus solus. Et ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
spũ scõ regressus est a iorrarie.
& agebatur in spũ in deserto dieb
Dixit aũt illi diabolus. Si filiꝰ dĩ
es. dic lapidi huic ut panis fiat.
. respond̃ ad illũ iłis. Scriptũ ẽ.

Expanded text:
Spiritu sancto regressus est a Jordane: et agebatur a Spiritu in desertum, diebus Dixit autem illi diabolus: Si Filius Dei es, dic lapidi huic ut panis fiat. Et respondit ad illum Jesus; Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
de monte. occurrit illi turba multa.
Eecce uir de turba. exclamauit di¬
cens. Magister. obsecro te respice in
filiũ meũ. quia unicus est mͥ. Et
ecce sp̃s app̃hendit eũ. et subito da¬
mat & elidit. et dissipat eũ cũ spu¬
ma. et iux discedit dilanians eũ.
&rogaui discipłos cuos ut eicerent
illũ. et ñ potuert̃. Respondens ait̃

Expanded text:
turba multa. Et ecce vir de turba exclamavit, dicens: Magister, obsecro te, respice in filium meum, quia unicus est mihi: et ecce spiritus apprehendit eum, et subito clamat, et elidit, et dissipat eum cum spuma, et vix discedit dilanians eum: et rogavi discipulos tuos, ut ejicerent illum, et
Abbreviated transcription (Latin):
Quia tulert̃ dñm meũ: et nescio
ubi posuerunt eum. Hec cum di¬
xisset conuersa est retrorsũ. Et
uidit iħm stantem. et non scie¬
bat quia iħs est. Dicit ei iħs
Mulier quid ploras: quem
queris: Illa existimans quia
ortulanus esset. Dicit ei Dñe:
si tu sustulist eum. dicito mͥ
ubi posuist eum: et ego eum
tollam: Dicit ei iħs Maria:¬

Expanded text:
num meum, et nescio ubi posuerunt eum. Haec cum dixisset, conversa est retrorsum, et vidit Jesum stantem: et non sciebat quia Jesus est. Dicit ei Jesus: Mulier, quid ploras? quem quaeris? Illa existimans quia hortulanus esset, dicit ei: Domine, si tu sustulisti eum, dicito mihi ubi posuisti eum: et ego eum tollam. Dicit ei
Abbreviated transcription (Latin):
runt gͦ ei alii discipuli Hidimꝰ
dnm Ille autem: dixit eis Nisi
uidero in manibus eius fixurã
clauorum. et mittam digitum
meum in locum clauorum. et
mittam manum meã in latus

Expanded text:
go ei alii discipuli: Vidimus Dominum. Ille autem dixit eis: Nisi videro in manibus ejus fixuram clavorum, et mittam digitum meum in locum clavorum, et mittam manum meam in latus
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta desertũ in ciuitatẽ quȩ dicit᷑
effrem : et ibi morabat᷑ cũ discipłis suis.
Proximũ aut̃ erat pascha iudorum.
Et ascendunt multi hierosolimã de re¬
gione ante pascha: ut scĩficarent se-
ipsos. Querebant gͦ iłim : et conloque¬
bant᷑ ad inuicẽ in templo stantes.
Quid putatis quia ñ uenit ad diẽ
festũ. Dederant aut̃ pontifices et

Expanded text:
e dicitur Efrem et ibi morabatur cum discipulis proximum autem erat pascha Iudaeorum et ascenderunt multi Hierosolyma de regione ante pascha ut sanctificarent se ipsos quaerebant ergo Iesum et conloquebantur ad invicem in templo stantes quid putatis quia non veniat ad diem festum dederant autem pontif
Abbreviated transcription (Latin):
tifices & phariseos: et dixert̃ eiꝰ illi.
Quare ñ adduxistis eũ: Respon¬
dunt ministri. Numquã sic locutꝰ
dunt gͦ eis pharisei. Hũqͥd et uos
sedue ti estis: Nũquid aliqͥs ex prm¬

Expanded text:
tum. et Pharisaeos. Et dixerunt eis illi Quare non adduxistis eum. Responderunt ministri. Numquam sic locutusderunt ergo eis Pharisaei. Numquid et vos seducti estis. Numquid aliquis ex Pri
Abbreviated transcription (Latin):
nemo audebat discum¬
bentium interrogare eũ
tu quis es. scientes quia
dominus est. Q uenit
iħs et accepit panem et
Hoc iam tercio manifesta¬
tus est iħs discipulis suis:¬
Cum resurrexisset a mortuis.
Cum ergo prandissent. Dic̃
symoni petro iħs Simon io¬
hannis diligis me plus his:
dicit ei. etiam domine: tu scis
quia amo te Dicit ei. pasce
agnos meos. Dicit ei iterum.
Symon iohannis diligis me:¬

Expanded text:
udebat discentium interrogare eum tu quis es scientes quia Dominus esset et venit Iesus et accepit panem et hoc iam tertio manifestatus est Iesus discipulis cum surrexisset a mortuis cum ergo prandissent dicit Simoni Petro Iesus Simon Iohannis diligis me plus his dicit ei etiam Domine tu scis quia amo te dicit ei pasce agnos meos dicit ei iterum Simon Iohannis diligis me
Abbreviated transcription (Latin):
runt gͦ ei alii discipuli Hidimꝰ
dnm Ille autem: dixit eis Nisi
uidero in manibus eius fixurã
clauorum. et mittam digitum
meum in locum clauorum. et
mittam manum meã in latus
eius non credam. Et post dies

Expanded text:
go ei alii discipuli: Vidimus Dominum. Ille autem dixit eis: Nisi videro in manibus ejus fixuram clavorum, et mittam digitum meum in locum clavorum, et mittam manum meam in latus ejus, non credam. Quod