comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hoc uiolari ñ potest. Ornat᷑ ⁊̃ scͥptiᷤᷤ.
Nam que theologie. uł liberał dis¬
ciplina noui ⁊ uet̾i̾s testam̃ti. ĩmo
⁊ ipõꝵ philosophoꝵ hoc ñ resonat.
ut finem bonũ. rer̃ initia sortian¬
tur. S in hoc decepti fuerunt phi¬
losophi qd̾ eoꝵ alii uoluptatẽ alii
uirtutẽ. rerum finẽ ẽẽ dixerunt.
Nec a ui̾tate isti longe fuissent. si
u̾tutẽ finẽ finalem dixissent. Nã
finis finał oĩum uͥtutũ deus. Uñ
salomon. finem loquendi parit̾
audiamꝰ. Dm̃ time.⁊ mandata eiꝰ
obserua. hoc ÷ om̃is hõ. Ergo timo¬
ris ⁊ obseruantie mandatorũ. ñ tͥ¬
tutes s d̾s u̾tutũ. cã finał esse debet.
dei credebant. ⁊ ꝓpt̾ hoc euanuerun
in cogitatioĩb sus. Hinc ẽ qd̾

Expanded text:
. Nam quae theologia vel liberalis disciplina Novi et Veteris Testamenti, imo et ipsorum philosophorum hoc non resonat, ut finem bonum rerum initia sortiantur? Sed in hoc decepti fuerunt philosophi, quod eorum alii voluptatem, alii virtutem, rerum finem esse dixerunt. Nec a veritate isti longe fuissent, si virtutem finem finalem dixissent. Nam finis finalis omnium virtutum Deus. Unde Salomon: Finem loquendi pariter audiamus, Deum time, et mandata ejus observa; hoc est omnis homo . Ergo timoris et observantiae mandatorum non virtutes, sed Deus virtutum causa finalis esse debet. Dei, credebant, et propter hoc evanuerunt in cogitationibus suis. Hinc e
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ debitũ solu̾e̾t. ⁊ satisface̾t ꝓ ꝯtẽp¬
cu. S hoc ĩplere ñ pot̾ãt hõ. si uel
irrationalem ł rõnalẽ daret homo
ꝓ debito. creat᷑am. Irrationał enĩ
młto ẽ rõnali indignior. rõnalis
⁊̃ in iustus indignior rõnali iusto.
Ergo nec ronales. nͨ int̾ irrationales
creaturas dignũ tali rec̃pensatiõe
potãt qͥd inueniri. ꝓpt̃ hoc misera¬
tor d̾s hoĩem młto ꝑdito digniorẽ
dedit hõi ut daret᷑ ꝓ hoĩe. ut ꝑ hoc

Expanded text:
satisfaceret pro contemptu. Sed hoc implere non poterat homo; si vel irrationalem, vel rationalem daret homo pro debito creaturam. Irrationalis enim multo est rationali indignior; rationalis etiam injustus indignior rationali justo. Ergo nec inter rationales, nec inter irrationales creaturas dignum tali recompensatione poterat quid inveniri. Propter hoc miseratus Deus hominem, multo perdito digniorem dedit homini, ut daretur pro homine; et per hoc
Abbreviated transcription (Latin):
fatientis. qũe dãpnat uiste dãpnat
qr mĩto equitatis. Iusticia gͥ pati¬
ente uł saluat ł dãpnat. qr uel debito
facientis. ł nũtopatientis. Uñ pac¬
tum quo saluamur eũ in federatiõe
fuĩt primo iusticia patiens. ꝑrati¬
habitionẽ fc̃m ẽ iusticia cogens. ut
ñ dico uiolari. s nec licitũ sit induci¬
ari. Nam quomͦ inolari pot̾ pactr̃
qd̾ calib arris. ⁊ tanto pignore sub¬
nitit᷑. qd̾ stipłatione. uiram̃to. ulti¬
ina uoluntate firmat᷑: qd̾ prescrip¬
tione. bona fide. iustis titulis ꝯsũma¬
tur. qd̾ etiam cã. uerbis. scriptis. for¬
nia. ꝯtinentia. ꝯfiriatione. ꝓutõe
pactum ornari debet. uestit᷑. qd̾ tan¬
dem mundiburdo ⁊ precoris defensi¬
one inuiolablit̾ obseruat᷑: Curranꝰ
ꝑsingła ⁊ pactũ hoc ĩuiolabile ꝑscru¬
temur. ¶ De arris ⁊ pignore nos erudit
batum uide patͥ arche. qui cali pacto
cũ thamar ꝯuenit. ut ei hedum mit¬
teudum ꝓmitteret. ꝓmissum mittẽt¬

Expanded text:
ntis; quem damnat, juste damnat, quia merito aequitatis. Justitia igitur patiente, vel salvat vel damnat, quia vel debito facientis, vel merito patientis. Unde pactum quo salvamur, cum in foederatione fuerit, primo justitia patiens per ratihabitionem factum est justitia cogens, ut non dico violari, sed nec licitum sit induciari. Nam quomodo violari potes pactum, quod talibus arrhis et tanto pignore subnititur; quod stipulatione, juramento, ultima voluntate firmatur; quod praescriptione, bona fide, justis titulis consummatur; quod etiam causa, verbis, scriptis, forma, continentia, confirmatione, prout omne pactum ornari debet, vestitur: quod tandem mundiburdo, et praetoris defensione inviolabiliter observatur? Curramus per singula, et pactum hoc inviolabile perscrutemur. De arrhis et pignore nos erudit pactum Judae patriarchae, qui tali pacto cum Thamar convenit, ut ei haedum mittendum promitteret, promissum mitteret; et
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ datũ ẽ ꝓ hoĩe. Sic gͥ satis datũ ÷
ꝓ debito. s satis faciendũ ẽ ꝓ ꝯtẽptu.
S nec illud fac̾e̾ potãt. nͥ qui nichil
pene debebat. Ergo penã sustinuit
qui penam sustin̾e ñ meruit. ut sic
⁊ debitũ solueret᷑. ⁊ satis fieret ꝓ cõ¬
tẽptu. Hec ẽ actio nr̃e pacis.⁊ ideo
pactũ bunc pacis actum uocamꝰ. qd̾

Expanded text:
d datum est pro homine. Sic igitur satis datum est pro debito, sed satisfaciendum est pro contemptu: sed nec illud facere poterat, nisi qui nihil poenae debebat. Ergo poenam sustinuit, qui poenam sustinere non meruit, ut sic et debitum solveret, et satisfaceret pro contemptu. Haec est actio nostrae pacis; et ideo pactum hoc
Abbreviated transcription (Latin):
reus qͣntum ad d̾m. actor qnͣtũ ad
diabłm. Actor uero ⁊ ñ reꝰ ẽ deo. in cã
hac. qr ñ ẽ qui de deo debeat aut possit
ꝯquer. c̃ tñ ip̃e tã de hoĩe qͣm de diabo¬
lo matĩam habeat ꝯq̃rendi. In hoc
qͥppe de diabło potĩt ꝯqueri. qd̾ agrũ
ñ suũ ausus fui̾t demet̾e. ⁊ messem
dñi falce deceptionis secare. qñ dei
creat᷑am ñ timuit suo dñio subru¬
gare. Hoĩem uͦ tanqͣm seruũ fugi¬
tiuũ potãt ꝯuenire. de mobedientia
⁊ de uitio ingratitudinis arguere. cõ¬
de mendatio. de calũpnia. ꝯuenire
posset. si uidex aut patronꝰ posset
inueniri qͥ cogẽt eũ iuri parere. S
hoc fac̾e̾ nullus potãt. nͥ deus. deus
aũt nolebat. qr hoĩ iratꝰ erat. opor

Expanded text:
reus, quantum ad Deum; actor, quantum ad diabolum. Actor vero et non reus est Deus in causa hac, quia non est qui de Deo debeat aut possit conqueri, cum tamen ipse tam de homine, quam de diabolo materiam habeat conquerendi. In hoc quippe de diabolo poterat conqueri, quod agrum non suum ausus fuerit demetere, et messem Domini falce deceptionis secare, quando Dei creaturam non timuit suo dominio subjugare. Hominem vero tanquam servum fugitivum poterat convenire de inobedientia, et de vitio ingratitudinis arguere, conde mendacio, de calumnia, convenire posset, si judex aut patronus posset inveniri, qui cogeret eum juri parere. Sed hoc facere nullus poterat, nisi Deus, Deus autem noleb
Abbreviated transcription (Latin):
manifestat᷑ d̾s. forma enĩ ꝯstat nũo
ponde. m̃sura. ⁊ motu. ꝑ nũm d̾s
designat᷑ sic̃ ꝑ unitatẽ. Nam sicut
unitas neq ꝯmixtionẽ patit᷑ neq
diuisionẽ. ita in unione dei ⁊ hoĩs

Expanded text:
festatur Deus. Forma enim constat numero, pondere, mensura, et motu. Per numerum Deus designatur, sicut per unitatem. Nam sicut unitas neque commistionem patitur neque divisionem, ita in unione Dei et hominis
Abbreviated transcription (Latin):
cilitas ñ ad illũ c̃ quo ꝯtͣhimꝰ tnͣs¬
fert᷑. s in nos reciꝓcat᷑  Nam si tͥ
d̾s aliquid ĩpendit officii. ñ ne tua
erit utilitas: Et si tu ei aliqd̾ ĩpendis
offm̃. quid utilitatis ei ĩpendis. ñ ne
ad te cota refert᷑ utilitas Hic ẽ bo¬
ne fidei ꝯtractꝰ. uͥ cuus in oĩb ha¬
bet᷑ ꝓfectus. Iustis ⁊̃ citulis pactũ
hoo ꝯfirmatur. Quicqͥd enĩ acqͥrit᷑¬

Expanded text:
tilitas non ad illum, cum quo contrahimus, transfertur, sed in nos reciprocatur? Nam si tibi Deus aliquid impendit officii, nonne tua erit utilitas? Et si tu ei aliquod impendis officium, quid utilitatis ei impendis? Nonne ad te tota refertur utilitas? Hic est bonae fidei contractus, ubi tuus in omnibus habetur profectus. Justis etiam titulis pactum hoc confirmatur. Quod enim acquirit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dictum ẽ abrenuntio: Hec ẽ nr̃a ul¬
tima uoluntas qͣm ꝯfessisumꝰ. Ista¬
tun baptizati sumꝰ. ĩmo stat̃i mortui
sumꝰ. Si gͥ in morte testam̃tũ ꝯfirma¬
tur. nłła rõne licet hoc pactũ tͣnsgͦ¬
di. nullo pacto licet hanc ultimã uo¬
luntatẽ uiolari. Consũmat᷑ etiam
prescriptione. qr dicit petrꝰ rauenna¬
N. siẽ scripcũ est in decretis. Triguita¬
inquit annis huãne leges om̃s so¬
piunt questiones. Gñatio uero xp̃i
ineffabił. pꝰ tot annoꝵ curricła. qͣsti¬
one ad huc temeraria uentilat᷑:
Asimłi. Pactũ qd̾ quadragesies ãnis¬
.xxx. sex aniis ampliꝰ ꝯfirmatũ ẽ
⁊ obsertiatũ licet itm̾ molari. Absit.

Expanded text:
ec est nostra ultima voluntas, quam confessi sumus; et statim baptizati sumus; imo statim mortui sumus. Si igitur in morte testamentum confirmatur, nulla ratione licet hoc pactum transgredi, nullo pacto licet hanc ultimam voluntatem violari. Consummatur etiam praescriptione, quia dicit Petrus Ravennas, sicut scriptum est in Decretis: « Triginta annis humanae leges omnes sopiunt quaestiones. » Generatio vero Christi ineffabilis, post tot annorum curricula, quaestione adhuc temeraria ventilatur? A simili. Pactum quod quadragesies triginta sex annis amplius confirmatum est, et observatu
Abbreviated transcription (Latin):
aut qͥs ꝯsiliarius eiꝰ fuit: quis iꝗͣ.
occultũ ⁊ ĩmobile uł manifestũ
mobile. uł occultũ ⁊ mobile. aut
manifestum ⁊ ĩmobile ꝯprehendit.
Occultum ⁊ ĩmobile ẽ iudiciũ. quo u¬
dicat predestinatos. Nam scd̾m huiꝰ
p̃destinationis uidiciũ. ⁊ petrũ qñ
negabat dignũ dilectione iudica¬
bat. Iudam uͦ ꝓditorẽ ⁊̃ miracła fa-¬
cientem: dignũ odio iudicabat. Ma¬
nifestũ uͦ ⁊ mobile ẽ. qñ uidicat ꝑ
oꝑationẽ. Et tunc iudicat ꝑ inferi¬
ores causas .i. scd̾m p̾sentẽ statũ oꝑł¬

Expanded text:
aut quis consiliarius ejus fuit? Quis, inquam, occultum et immobile, vel manifestum et mobile, vel occultum et mobile, aut manifestum et immobile, comprehendit? Occultum et immobile est judicium, quo judicat praedestinatos. Nam secundum hujus praedestinationis judicium, et Petrum quando negabat, dignum dilectione judicabat; Judam vero proditorem et miracula facientem, dignum odio judicabat. Manifestum vero et mobile est, quando judicat per operationem; et tunc judicat per inferiores causas, id
Abbreviated transcription (Latin):
recordaboe. Intellige ꝯditionẽ cũ
ait. si dixero. Occultum ⁊ mutabłe
ẽ. qñ scd̾m cãm iudicat. qd̾ ideo oc¬
cultũ ẽ. qr nũc scd̾m infi̾ores. nũc
scd̾m suꝑiores causas iudicat. ẜ in
pret̾ nat᷑am. ÷̃ ꝙ si ꝯtra natam nõ
sunt. ut pͥmã grãm in fund̾e. hoĩem

Expanded text:
recordabor ; intellige conditionem, cum ait: Si dixero. Occultum et mutabile est, quando secundum causam judicat: quod ideo occultum est, quia nunc secundum inferiores, nunc secundum superiores causas judicat. Secundum praeter naturam, etsi contra naturam non sint, ut primam gratiam infundere, ho
Abbreviated transcription (Latin):
aturas. angelũ .s. ⁊ hoĩem. In illis
dñs requiescit. Qͥa si delicie sunt
ei ẽẽ cũ filiis hominũ. młto magis
c̃ angłis. qui a statu bone ꝯditioĩs
ñ recesserunt. Hanc nat᷑am ange¬
licã uocat ysaias soliũ excelsũ. qr
a celsitudine in qua pͥmo ꝯditi suts
ñ ceciderunt. Humanã uͦ nat᷑a᷑m
solium dicit eleuatũ. qr astatu in
fu̾o omĩa tͣham ad me ip̃m. uł ex¬
celsum soliũ uocat aĩam. qr in hoc
excelsa qd̾ ad imaginẽ ⁊ simłitudi¬
nẽ d̾i facta. Solium uͦ eleuatũ ca¬
rohumana est que de uili cͤema¬
te facta. uidł de limo t̾re. mͦ suꝑ cho¬
gͥ excelsum ⁊ eleuatũ sedit. qͥ ad sus¬
cipiendam aĩam ⁊ cͣnem se humłi¬
auit. Et ne tante uisionis miracło
ꝓpħa diffide̾t. euidens suꝑhoc in re¬
b ꝯditis supponit exemplũ. Seqͥt᷑
enĩ. Et plena erat om̃is t̾ra ma.eiꝰ.¬

Expanded text:
em. In illis Dominus requiescit, quia si deliciae sunt ei esse cum filiis hominum , multo magis cum angelis, qui a statu bonae conditionis non recesserunt. Hanc naturam angelicam vocat Isaias solium excelsum, quia a celsitudine in qua primo conditi sunt, non ceciderunt. Humanam vero naturam solium dicit elevatum, quia a statu in fuero, omnia traham ad meipsum . Vel excelsum solium vocat animam, quia in hoc excelsa, quod ad imaginem et similitudinem Dei facta. Solium vero elevatum caro humana, quae de vili schemate facta, videlicet de limo terrae, modo supeigitur excelsum et elevatum sedit, qui ad suscipiendam animam et carnem se humiliavit. Et ne tantae visionis miraculo propheta diffideret, evidens super hoc in rebus conditis supponit exemplum. Sequitur enim: Et plena erat omnis terra maje
Abbreviated transcription (Latin):
forib ẽẽ cogitationem ꝑcipit. ⁊ in
cogitatione resipit. suscitat᷑ peccõr
a morte ꝑnitiosa qͣi ab oriente uł
in porta. ⁊ pecẽm morte p̾ciosa mo¬
ritur qͣi in iuilua. Cũ lͦi pꝰ cogita¬
tionem incipit deliberare peccm
⁊ in ip̃a deliberatione resipit. sus¬
citat᷑ pecẽor a ꝑnitiosa morte. qͣi
ab aqͥlone uł in domo.⁊ pecc̃m mor¬
te morit᷑ preciosa pꝰqͣm ex uto̾ egres¬
sum ẽ. Si uͦ post deliberationem
incipiat delectari. ⁊ tunc corigr̃.
peccõr a ꝑnitiosa morte suscitat᷑.
qiͣ ab austro uł in cubicło. ⁊ peccm̃¬

Expanded text:
foribus est, cogitationem percipit, et in foribus est, cogitationem percipit, et in cogitatione resipit. Suscitatur peccator a morte perniciosa, quasi ab oriente, vel in porta, et peccatum morte pretiosa moritur, quasi in vulva. Cum vero post cogitationem incipit deliberare peccatum, et in ipsa deliberatione resipit, suscitatur peccator a perniciosa morte, quasi ab aquilone vel in domo; et peccatum morte moritur pretiosa, postquam ex utero egressum est; si vero post deliberationem incipiat delectari, et tunc corrigitur, peccator a perniciosa morte suscitatur, quasi ab austro, vel in cubiculo; et pecc
Abbreviated transcription (Latin):
tationẽ in oꝑe ñ demonstrͣet. Ge¬
nib exceptꝰ ñ fuisset: si in ip̃o oꝑe
culpa displicẽt. Multos enĩ excu¬
sat necessitas. quos nequit excu¬
sare uoluntas. Lactatus uͦ uberi¬
bus ñ eẽt. si post culpe delectatio¬
nem ad uocem monentis causas
excusationis in peccõ ñ quereret.
Cum enĩ dice̾t. quare ñ in uulua
moituꝰ sum. ⁊ cͥ. sensꝰ est. Quare ñ
sum mortuꝰ morte ꝓpiciosa qͥ mo¬
rioi ꝑnitiosa. Quare ñ sum sus¬
citatus in preciosam qui lapsu
sum in ꝑniciosam: Ab hoc enim
qͣdruplici mortis gñe suscitat ho¬
minem qͥ suscitauit unicũ ma¬
tͥs sue filium in porta. archisina¬
gogi filiam in domo. filiũ suna¬
mins ꝑ helyscum in cubicło. la¬
zarum ꝑ semet ipm a monum̃to
pẽ eigo ẽ qui alios suscitat ab ori¬
stro alios ab occidente. Quia enĩ
om̃ẽ pecc̃m. aut cogitatione aut
deliberatione aut delectatione fi¬
eri solet aut oꝑe. cũ peccm qͣi pro

Expanded text:
tationem in opere non demonstraret; getationem in opere non demonstraret; genibus exceptus non fuisset, si in ipso opere culpa displiceret. Multos enim excusat necessitas, quos nequit excusare voluntas. Lactatus vero uberibus non esset, si post culpae delectationem, ad vocem monentis causas excusationis in peccato non quaereret. Cum enim diceret: Quare non in vulva mortuus sum, etc., sensus est. Quare non sum mortuus morte propitiosa, qui morior perniciosa? Quare non sum suscitatus in pretiosam, qui lapsus sum in perniciosam? Ab hoc enim quadruplici mortis genere suscitat hominem, qui suscitavit unicum matris suae filium in porta , archisynagogi filiam in domo , filium Sunamitis per Eliseum in cubiculo , Lazarum per semetipsum a monumento . Ipse ergo est, qui alios suscitat ab oristro, alios ab occidente. Quia enim omne peccatum, aut cogitatione, aut deliberatione, aut delectatione fieri solet, aut opere; cum peccatum quasi pro
Abbreviated transcription (Latin):
sar ut moriam᷑ preciose. Siẽ eñi pec¬
cõꝵ mors pessima ẽ. sic p̾ciosa ẽ in
ꝯspectu dñi mors scõꝵ eiꝰ. Nec mo¬
ri pot̾ morte p̾ciosa. qui primo ñ
suscitat᷑ a ꝑniciosa. Id̾o ergo resurge¬
mꝰ in uidicio: qr tͥplici morte susci¬
tati sumꝰ in hoc mundo. Aꝑnici¬
osa. aꝓpitiosa a preciosa. De ꝑni¬
tiosa suscitam᷑ in ꝓpitiosam. de ꝓpi¬
tiosa in preciosam. de p̾ciosa in gło¬
sam. Mors enĩ ꝑnitiosa pecc̃orũ.
mors ꝓpitiosa penitentiũ. mors
p̾ciosa scõrũ. mors głosa saluato¬
ris om̃ium. Ut enĩ suscitaret᷑ beatꝰ
iob amorte ꝑnitiosa. morte precio¬
sa mori desiderat. cũ oꝑa quib irã
d̾i meruisse se credebat. ꝑperdens
dicebat. Quare ñ in uulua mor¬
cuus sum. egressus abutõ ñ statĩ
perii: Cur exceptꝰ genib. cur lac¬
tatus uberib: In uulua moreret᷑
si peccm̃ qd̾ in cogi᷑ tione ẽ dimit¬
teret. E gressus ex uto ꝑiret: si cogi¬

Expanded text:
sa, ut moriamur pretiose. Sicut enim pecsa, ut moriamur pretiose. Sicut enim peccatorum mors pessima est ; sic pretiosa est in conspectu Domini mors sanctorum ejus . Nec mori potest morte pretiosa, qui primo non suscitatur a perniciosa. Ideo ergo resurgemus in judicio, qui a triplici morte suscitati sumus in hoc mundo, a perniciosa, a propitiosa, a pretiosa. De perniciosa suscitamur ad propitiosam, de propitiosa in pretiosam, de pretiosa in gloriosam. Mors enim perniciosa peccatorum, mors propitiosa poenitentium, mors pretiosa sanctorum, mors gloriosa Salvatoris omnium. Ut enim suscitaretur beatus Job a morte perniciosa, morte pretiosa mori desiderabat, cum opera, quibus iram Dei meruisse se credebat, perpendens, dicebat: Quare non in vulva mortuus sum, egressus ab utero, statim non perii? Cur exceptus genibus? cur lactatus uberibus? In vulva moreretur, si peccatum, quod in cogitatione est, dimitteret; egressus ex utero periret, si cogi
Abbreviated transcription (Latin):
ti sumꝰ: Quare ñ audimꝰ uoc̃e monẽ¬
tis ⁊ dicentis. uenite ad me om̃s qui
laboratis ⁊ onerati estis. ⁊ ego uos
reficiam: Illi ꝓpt̾ xp̃m diuitias su¬
as ⁊ patͥam ꝯtempserunt. nos qui
nichil habemꝰ. nr̃m nichil amitt̾e
possumꝰ c̃ rege diuite. nr̃m saltĩ re¬
de dimiteamus c̃ petro pauꝑe. Omĩa
enĩ dimisit. qui ꝓpriam uolunta¬
tem ut ait ieronimus derelinquit
ꝑauit cũ uidua duob minutis.
⁊ acheus dimidia parce bonoꝵ su¬
orũ. Regnum deniq dei calice
c̃ magis. qr iam suscitati sumꝰ ⁊ uo¬
cati. Suscitati sumꝰ a morte ꝑici¬
osa: morte saluatoris głosa. Susci¬
tati in baptismo. s adhuc suscitan¬
di in iudicio. Id̾o impii ñ resurgenꝰ
in iudicio qr ñ sunt a morte ꝑmcio¬
sa suscitati in baptismo. Surgẽt
gͦ ũ resurgent. Surgent ut mori¬
ant᷑ morte pessima. qr suscitati ñ
sunt moite głosa. Nos uͦ resurge¬
mꝰ a morte preciosa. ut uiuamꝰ gło¬
se. qr suscitati sumꝰ a morte ꝑnicio¬

Expanded text:
uare non audimus vocem monentis et dicentis: Venite ad me, omnes qui laboratis, et onerati estis, et ego vos reficiam? Illi propter Christum divitias suas et patriam contempserunt: nos qui nihil habemus, nostrum nihil amittere possumus cum rege divite, nostrum saltem rete dimittamus cum Petro paupere. « Omnia enim dimisit, qui propriam voluntatem, ut ait Hieronymus, derelinquit.paravit illud vidua duobus minutis , Zachaeus dimidia parte bonorum suorum . Regnum denique Dei calice cum Magis, quia jam suscitati sunt et vocati. Suscitati sumus a morte perniciosa, morte Salvatoris gloriosa: suscitati in baptismo, sed adhuc suscitandi in judicio. Ideo impii non resurgunt in judicio ; qui non sunt a morte perniciosa suscitati in baptismo. Surgent ergo, non resurgent; surgent, ut moriantur morte pessima, quia suscitati non sunt morte gloriosa. Nos vero resurgemus a morte pretiosa, ut vivamus gloriose, quia suscitati sumus a morte pernicio
Abbreviated transcription (Latin):
uł illd̾ morte moriat᷑. qͣi medullã
int̾ paleas ministrauit. S qñ ꝑ
doctores eccłie sublato cortice litte
medulla intelligentie subiectis
manifestata ẽ. similaganeũ panẽ
filiis eccłiȩ fregit. Cum uͦ ab aliquo
u̾bum hoc uite c̃caritate rumina¬
tur ⁊ deuotione tanqͣm laganũ ꝑ
pinguedinem caritatis ⁊ oleo deuo¬
tionis litum transglutit᷑. Cum aũ
in ut̾o uirginis filius dei carnem
assumens latuit. uent̾ eiꝰ qͣi domꝰ E
panis subcinĩcii fuit. qr in ea sub
cine̾ nr̃e mortalitatis panem uite
nobis abscondit. S in ascensiõe e
qñ ad dextãm patͥs sedit. ⁊ om̃i cor¬
rupcione mortalitatis ab eo subla¬
ta potentie plenitudinem apatre
recepit. panis subcinĩeius reu̾sa¬
tus fuit. Quia gͦ natꝰ est de uirgi¬
ne factꝰq ꝑ baptismum sponsꝰ
eccłie. ⁊ ꝑ deuotionem cotidie for¬
mat᷑ in fideli corde. ⁊ ꝑ synagogã
passus in cruce. ⁊ ꝑpotentiam

Expanded text:
vel illud, morte moriatur, quasi medullam vel illud, morte moriatur, quasi medullam inter paleas ministravit. Sed quando per doctores Ecclesiae sublato cortice litterae medulla intelligentiae subjectis manifestata est, similagineum panem filiis Ecclesiae fregit. Cum vero ab aliquo verbum hoc vitae cum charitate ruminatur, et devotione tanquam laganum per pinguedinem charitatis, et oleo devotionis litum transglutitur. Cum autem in utero Virginis Filius Dei carnem assumens latuit, venter ejus quasi domus panis subcinericii fuit, quia in ea sub cinere nostrae mortalitatis panem vitae nobis abscondit. Sed in ascensione, quando ad dexteram Patris sedit, et omni corruptione mortalitatis ab eo sublata potentiae plenitudinem a Patre recepit, panis subcinericius reversatus fuit. Quia ergo natus est de Virgine, factusque per baptismum sponsus Ecclesiae, et per devotionem quotidie formatur in fideli corde; et per Synagogam passus in cruce, et per potent
Abbreviated transcription (Latin):
uł celestis ⁊ et̾na patͥa. Cum enĩ sy¬
nagoge primo ceredita fuerunt elo¬
quia dei domus panis fuit. qr uer¬
bum uite qͣi panis ẽ aĩe. S pꝰea qñ
hec ead̾e u̾ba ad filios eccłie tͣnsla¬
ta sunt. ꝑ fidem ⁊ p̾dicationẽ doc¬
toꝵ incepit ẽẽ domꝰ panis eccłia.
Cum uͦ unusquisq fideł panem hẽ
uł sibi ruminat. uł alis frangit
non incongrue domꝰ pans potest
appellari. Uirgo etiam głosa do¬
mus panis facta ẽ qñ eum in ut̾o
portauit qui de se ip̃o dicit. Ego
sum panis uiuꝰ qͥ de celo descendi
S ⁊ illa celestis patria recte domus
panis pot̾ appellari. qr ibi ẽ panis¬
satiari se posse cestatur psalmista
dicens. Satiabor c̃ apꝑaru̾it gła. t.
S pͥma domꝰ. domus fuit ut itã di¬
cam panis ordeacei. scd̾a similagi¬
nei. tercia lagani oleo liti. quar¬
ta subemericei. qͥnta panis reu̾¬
sati. Cum ꝑ inrtegum̃ta u̾boꝵ sy¬
nagoge locutus est d̾s.⁊ in eis duras
⁊ aspera precepit. ut qui feci̾t hoci

Expanded text:
vel coelestis et aeterna patria? Cum enim Synagogae primo credita fuerunt eloquia Dei, domus panis fuit, quia Verbum vitae quasi panis est animae. Sed posteaquam haec eadem verba ad filios Ecclesiae translata sunt, per fidem et praedicationem doctorum, incoepit esse domus panis Ecclesia. Cum vero unusquisque fidelis panem hunc vel sibi ruminat, vel aliis frangit, non incongrue domus panis potest appellari. Virgo etiam gloriosa domus panis facta est, quando eum in utero portavit, qui de seipso dicit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendit . Sed et illa coelestis patria domus panis potest appellari, quia ibi est panissatiari se posse testatur Psalmista dicens: Satiabor, cum apparuerit gloria tua . Sed prima domus, domus fuit, ut ita dicam, panis hordeacei, secunda similaginei, tertia lagani oleo liti, quarta subcinericii, quinta panis reversati. Cum per integumenta verborum Synagogae locutus est Deus, et in eis dura et aspera praecepit; ut: Qui fecerit hoc
Abbreviated transcription (Latin):
celebrari credamꝰ. Sic enĩ natꝰ est
dñs nob̾ ut nos ei totid̾e̾ modis nas¬
cerem᷑. S pͥma eiꝰ natiuitas nr̃e qͥn¬
quarta t̾cie. qͥnta quarte. ꝑ poten¬
tiam si qͥd̾e qua natꝰ ẽ de patre et̾¬
nalit̾ nati sumꝰ cẽꝑalit̾. Natiui¬
tate uero qua de matre temꝑalit̃
natꝰ ẽ ⁊ nos filii d̾i fc̃ĩ sumꝰ. Filius
enã d̾i filios hoĩnum fecit homines
s filius hoĩs eosde homines fecit
filios d̾i. qui filius d̾i erat ut hoĩes
eẽmꝰ.filius hoĩs fẽs̃ est ut filii d̾i
uocarem᷑. Quot qͦt aũ ait eugłista
id̾o bapcitatꝰ ẽ ut scĩficaret nobis aqͣ
⁊ nos ei ꝑ aqͣs denuo nasceremͦ. Si¬
nulit̾ qͥeqͥd in mundo oꝑatꝰ ẽ ad ex¬
emplum nr̃m totum fcm ẽ ut ip̃ius
factura cẽmꝰ. ereati in ip̃o in oꝑib

Expanded text:
celebrari credamus. Sic enim natus est celebrari credamus. Sic enim natus est Dominus nobis, ut nos ei totidem modis nasceremur. Sed prima ejus nativitas nostrae quinquarta tertiae, quinta quartae. Per potentiam siquidem, qua natus est de Patre aeternalitater, nati sumus temporaliter. Nativitate vero, qua de matre. temporaliter natus est, et nos filii Dei facti sumus. Filius enim Dei filios hominum fecit homines, sed filius hominis eosdem homines fecit filios Dei. Qui filius Dei erat ut homines essemus, filius hominis factus est, ut filii Dei vocaremur. Quotquot autem, ait Evangelista ideo baptizatus est, ut sanctificaret nobis aquas, et nos ei per aquas denuo nasceremur. Similiter quidquid in mundo operatus est, ad exemplum nostrum totum factum est, ut ipsius factura essemus, creat
Abbreviated transcription (Latin):
pit in oꝑis delectatione. sextum
diem facit in nobis herodes quẽ
diem septimũ in nobis agat quẽ
nos diem sabb̃i. antiqͥ sacurni uo¬
cabant. emisꝑium cordis saturnꝰ
intrat. qñ qd̾ male ꝑpettum est
paripendit ⁊ ad uocem monen¬
tis irascit᷑. ⁊ inflatus suꝑbia. ⁊̃ cas¬
tigantem minat᷑. Uñ ⁊ saturnũ
plasmauit nos scd̾m quã et̾nali¬
cer natꝰ est de patre sine matre.
qua reformauit nos sed̾m quã
temꝑalit᷑ natus de matre sñ patre
uel illa qua formari solet in nob̾
ꝑ deuotionem inspirando. uł illa
qua sc̃ificauit nos in baptismo. ł
illa qua redemit nos inpatibulo.
De pͥma enim dictum ẽ. Ego hodie ge¬
nui te. De scd̾a. puernatꝰ est nobis.
Detͥcia dicit aph. fiholi mĩ quos it̾m
parturo donec formet᷑ xp̃c in uobis
cimꝰ. cum mortẽ eorum celebramꝰ
Uñ ⁊ merito qñ mortẽ xp̃i recolimꝰ
qui sc̃ scõrum fuit natale ip̃ius

Expanded text:
pit in operis delectatione, sextum pit in operis delectatione, sextum diem facit in nobis Herodes, quem diem septimum in nobis agat, quem nos diem Sabbati, antiqui Saturni vocabant, hemisphaerium cordis Saturnus intrat, quando quod male perpetratum est parvipendit, et ad vocem monentis irascitur; et inflatus superbia etiam castigantem minatur. Unde et Saturnum plasmavit nos, secundum quam aeternaliter natus est de Patre sine matre; sed illa qua reformavit nos, secundum quam temporaliter natus de matre sine patre: vel illa qua formari solet in nobis per devotionem, inspirando; vel illa qua sanctificavit nos in baptismo, vel illa qua redemit nos in patibulo. De prima enim dictum est: Ego hodie genui te ; de secunda: Puer natus est nobis ; de tertia dicit Apostolus: Filioli mei, quos iterum parturio, donec formetur Christus in vobis cimus, cum mortem eorum celebramus. Unde et merito, quando mortem Christi recolimus, qui Sanctus sanctorum fuit, natale ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
enim diem primum in nobis he¬
todes faciat quem solis diem gen¬
tes appellare ꝯsueua̾nt. qi sol emiᷤ¬
perium cordis intrat. c̃ pͥmo pec¬
catum ꝑ suggestionẽ manifestat.
Solis enĩ nomine manifestatio ple¬
rumq figͣatur ut ibi. In sole po¬
suit tabernacłm suum .i. in ma¬
nifesto. Ut uero scd̾m diem faci¬
at in nobis quẽ diem lune uocãt
emisꝑerium cordis intrat luna
c̃ aĩmus mutat᷑ in multa. Ut aũ
t̾cium diem faciat in nobis qũe an¬
tiqui uõcabant diem martis urtͣc
mars emisperiũ cordis. c̃ ꝑ cogitati¬
onem animꝰ ignescit. Mars inĩ phy.
in qͣrtũ diem procedat quẽ uocare
solebant m̾curii diem. qͣi emisꝑiũ
cordis m̾curiꝰ accendit. c̃ post desi¬
dium in ꝯsensu uelocitas accedit.
quintum in nobis facit quem uo¬
cant homines diem iouis. cũ in coi¬
summatione oꝑis ardoris flãma
ꝯburit aĩam. qr cunc iupit̃ intrat
ꝯsũmationem gaud̾e mens inci¬

Expanded text:
enim diem primum in nobis Heenim diem primum in nobis Herodes faciat, quem solis diem gentes appellare consueverant, quasi sol hemisphaerium cordis intrat, cum primo peccatum per suggestionem manifestat. Solis enim nomine manifestatio plerumque figuratur, ut ibi: In sole posuit tabernaculum suum , id est in manifesto. Ut vero secundum diem faciamus in nobis quem diem lunae vocant hemisphaerium cordis intrat luna, cum animus mutatur in multa. Ut autem tertium diem faciat in nobis quem antiqui vocabant diem Martis, intrat Mars hemisphaerium cordis, cum per cogitationem animus ignescit. Mars enim Pyronin quartum diem procedat, quem vocare solebant Mercurii diem, quasi hemisphaerium cordis Mercurius accendit, cum post desiderium in consensu velocitas accedit. quintum in nobis facit, quem vocant homines diem Jovis, cum in consummatione operis ardoris flamma comburit animam, quia tunc Jupiter intrat consummationem gaudere mens inci
Abbreviated transcription (Latin):
tur p̾ciosa pꝰ qͣm uberib lactatũ
est. Ab ip̃a igitur intentione ma¬
licie reuocati. ⁊ ad fidem uocati.
uenerunt magi ab oriente cũ na¬
tus eẽt iħc in bethleem uide in di¬
eb herodis regis. Herodes qr gła
in patientia fortes inuenit. in la¬
bore strenuos. in obedientia ꝓmp¬
tos in orõne deuotos. Hominis aũ
gła est cestimonium ꝯscĩe sue.
Diaboli uero carnem deliciis ꝑuer¬
tere corpꝰ fouere. Quia gͥ ꝑuertere
solet homiĩe ẽ pumo peceatũ per
suggestionem manifestat ei. de¬
inde cum animũ facit in diuer¬
sa mutari ꝑ cogitationẽ. pꝰea qũ
facit aĩmum ignesce̾ ꝑ desideri¬
um in cogitatione. dei uero qñ
pꝰ desiderium accedit uelocitas ĩ
dsensu. Postea cũ pꝰ ꝯsensum. ex¬
cedit in oꝑe ꝯsũmatio. delectati
o ⁊ in operis ꝯsũmatione. ad ul¬
timum aũ audatia defensionis
in delectatione. ñ in congrue
dies herodis possumꝰ appellare
motꝰ illos aĩ quib diabolus nos
puercit ut głiecur in carne. Ut

Expanded text:
osa, postquam uberibus lactatum est. Igitur ab ipsa intentione malitiae revocati et ad fidem vocati venerunt Magi ab Oriente: Cum natus esset Jesus in Bethlehem Judae in diebus Herodis regis. Herodes, quia gin poenitentia fortes invenit, in labore strenuos, in obedientia promptos, in oratione devotos. Hominis autem gloria est testimonium conscientiae suae . Diaboli vero, carnem deliciis pervertere, corpus fovere. Quia igitur pervertere solet hominem, cum primo peccatum per suggestionem manifestat ei, deinde cum animum facit in diversa mutari per cogitationem; postea quando facit animum acquiescere per desiderium in cogitatione; deinde vero quando post desiderium accedit velocitas in consensu; postea cum post consensum accedit in opere consummatio, delectatio etiam in operis consummatione; ad ultimum autem audacia defensionis in delectatione non incongrue dies Herodis possumus appellare motus illos animi, quibus diabolus nos pervertit, ut glorietur in carne. Ut
Abbreviated transcription (Latin):
maiestate. bñ natꝰ phibet᷑ in bech¬
leem uide. Quia gͦ frs panis sub¬
cineritiꝰ carnem assum̃do. reu̾satꝰ
ascendendo. laganum oleo litũ
pauis ut ita dicã sorbitiꝰ in baptis¬
mo. parus uero coẽtus in clibano
fc̃s est nobis moriendo. Accipiamꝰ
panem hunc ⁊ grãs agentes deo pr̃i
comedamꝰ cibum qui ñ perit s qͥ
ꝑmanet in uitam et̃nam.

Expanded text:
te, bene natus perhibetur in Bethlehem Judae. Quia ergo fratres, panis subcinericius carnem assumendo, reversatus ascendendo, laganum oleo litum panis ut ita dicam, sorbitius in baptismo, panis vero coctus in clibano factus est pro nobis moriendo, accipiamus panem hunc, et gratias agentes Deo Patri, comedamus cibum qui non perit, sed qui permanet in vitam aeternam
Abbreviated transcription (Latin):
factꝰ ẽ oĩum seruus. Cum sede̾t ad
dextãm patͥs in regno suo ꝑegre
ꝓfectꝰ ẽ. acciꝑe sͥ regnũ ⁊ reuerti.
Sic ⁊ magi secuti sunt. Relictis siqͥd̾e
opib. derelicta maiestate regali ⁊
patria. illi supponi uoluerunt qͥ
se aliis supposuerat. serui illiꝰ feĩ
sunt. qui se sponte aliis seruũ p̾be̾
uenerat. Pegrinari ẽillo uoluert̃
qͥ ꝓpt̾ ouem centesimã in longin¬
quam regionẽ descendãt. Prubes

Expanded text:
servus: cum sederet ad dexteram Patris in regno suo, peregre profectus est, accipere sibi regnum et reverti . Sic et Magi secuti sunt. Relictis siquidem operibus, derelicta majestate regali et patria, illi supponi voluerunt, qui se aliis supposuerat; servi illi facti sunt, qui se sponte aliis servum praebere venerat; peregrinari cum illo voluerunt, qui propter ovem centesimam in longinquam regionem desce
Abbreviated transcription (Latin):
bat. loq̃bat᷑ ⁊ tacebat. ñ ĩmi̾to ꝑ ir¬
rationał rei cognitã rõnem. nati¬
uitatis sue ratio cognita ẽ. Ueni¬
entib si qͥd̾e magis dux itineris stel¬
la fuit. que qͣi tacens locuta ẽ. Ta¬
cebat. qr res urationał erat. Loq̃ba¬
tur. qr regem natũ magis ostende¬
bat. Nam ⁊ si u̾bũ qd̾ foris patet cor¬
poris aurib ñ dicebat. u̾bo tñ in¬
tͥnseco. quo selemꝰ intꝰ in aĩo erudi¬
ri docebat. Tbñ. Indicabat enĩ uer¬
bum qd̾ intꝰ latebat in carne. ñ qd̾
foris patebat in aure. Id̾o gͦ ut ita
dicã u̾bo intͥnseco magos erudiebat.
qr u̾bum intͥnsec̃.⁊ in carnelatets
iudicabat. nͨ ꝑ aliud rõnale ali¬
quid u̾bũ incarnatũ oportuit
manifestari. qr sic̃ stella in nocte
sic d̾s in carne. sic̃ lux lucens in
tenebris. sic filiꝰ d̾i in caligine nr̃e
mortalitatis. Sic gͦ suscitati ma¬
gisic uocati. xp̃m secuti sunt. Qͦ¬
mͦ. secuti: Hic atcendite fr̃s mei uos qͣb

Expanded text:
bat, loquebatur et tacebat, non immerito per irrationalis rei cognitam rationem nativitatis suae ratio cognita est. Venientibus siquidem Magis dux itineris stella fuit; quae quasi tacens locuta est. Tacebat, quia res irrationabilis erat; loquebatur, quia Regem natum Magis ostendebat. Nam etsi verbum, quod foris patet corporis auribus, non dicebat, verbo tamen intrinseco, quo solemus intus in animo erudiri, dicebat. Et bene; indicabat enim Verbum, quod intus latebat in carne, non quod foris patebat in ore. Ideo ergo, ut ita dicam, verbo intrinseco Magos erudiebat, quia Verbum intrinsecum et in carne latens indicabat. Nec per aliud rationale aliquid Verbum incarnatum oportuit manifestari, quia sicut stella in nocte, sic Deus in carne: sicut lux lucens in tenebris, sic Filius Dei in caligine nostrae mortalitatis. Sic ergo suscitati Magi, sic vocati, Christum secuti sunt. Quomodo secuti? Hic attendite, fratres mei, vos quibus
Abbreviated transcription (Latin):
Tabernacłm d̾ĩ tot ⁊ talib oꝑim̃tis
uidemꝰ oꝑtum. ⁊ adhuc sub diuo su¬
mꝰ. adhuc uentis ⁊ imbrib nos expo¬
nimꝰ. Incarnationis siqͥd̾e u̾itatẽ
hinc scõꝵ caritas qͣi coccus bistin¬
tus. hinc sacri eloquii doctna qͣi
iacinctꝰ. hinc afflictio penitentiũ
qͣi sagum cilicinũ. hinc passio sal¬
uatoris qͣi purp᷑a. hinc mundici¬
a castitatis qͣi byssus retorta. hĩc
carnis abstinentia qͣi pellis arie¬
tũ rubricata munit. Cur gͥ in xͦ¬

Expanded text:
Tabernaculum Dei tot et talibus operimentis videmus opertum; et adhuc sub dio sumus, adhuc ventis et imbribus nos exponimus. Incarnationis siquidem veritatem hinc sanctorum charitas, quasi coccus bis tinctus, hinc sacri eloquii doctrina, quasi hyacinthus; hinc afflictio poenitentium, quasi sagum cilicinum; hinc passio Salvatoris, quasi purpura; hinc munditia castitatis quasi byssus retorta; hinc carnis abstinentia, quasi pellis arietum rubricata, munit. Cur i
Abbreviated transcription (Latin):
in occidente mirabił ⁊ mirabłia fa¬
ciebat in oriente. qͥ latebat. ꝓpe po¬
sitis ⁊ longe põitis apparebat. qui
ꝓpe põita fecit ysaac ignorare. ⁊ longe
futura cognoscere. qui ãmirabił ꝯsi¬
liariꝰ apparebat orientalib ⁊ occiden¬
nu patͥs ⁊ infans ingremio matris
qui regebat᷑ ab hõib in mundo. et
elem̃ta regebat in celo. qui tacebat
apd̾ uideos. ⁊ uocabat chaldeos. No¬
tiis erat iã in chaldea d̾s. ⁊ in isrł par¬
uũ nom̃ eiꝰ. In ꝓpria uenit ⁊ sui eũ

Expanded text:
in Occidente miserabilis, et mirabilia fain Occidente miserabilis, et mirabilia faciebat in Oriente? qui latebat prope positis, et longe positis apparebat; qui prope posita fecit Isaac ignorare, et longe futura cognoscere; qui admirabilis consiliarius apparebat Orientalibus et Occidennu Patris, et infans in gremio matris: qui regebatur ab hominibus in mundo, et elementa regebat in coelo: qui tacebat apud Judaeos, et vocabat Chaldaeos? Notus erat jam in Chaldaea Deus; et in Israel parvum nomen ejus. In pr
Abbreviated transcription (Latin):
qͥꝯ. in .e. Quasi enĩ lapides nͨ ocłos
ad intłłigend̾. nͨ aures ad obediend̾
uͨ nares ad disẽnend̾. nͨ os ad ꝯfitẽ¬
dum. nͨ manꝰ ad bñ oꝑand̾ habe¬
bant. Scd̾m gͦ aliqͥd lapides erañ.
cũ ocłos haberent ñ uidebant. exer¬
cauerat enĩ cos malitia eoꝵ. ⁊ c̃ aures
habe̾nt tanqͣm aspides surde obtu¬
rabant aurez suas. Dimłit̾ ⁊ de ali¬
is sensib intellige̾ potĩtis. si stulti¬
ciam si ꝑfidiã. si ĩ obscenis oꝑib ab¬
hominationẽ ꝑpendatis. Quia gͥ
nͨ uidebant nͨ audiebant. nͨ sentie¬
bant nͨ loq̃bant᷑. nͨ oꝑabant᷑ pro ut
debebant. scd̃m aliqͥd mortui erant.
Quis suscitauit eos: Aꝑti sunt ocłi eo¬
rũ ⁊ uiderunt stellam. Intellexeruts
signũ magni regis ẽẽ. aggressi sunt
iter. ⁊ ueniunt ad ꝯfitend̾ ierosoli¬
mis dicentes. Ubi ẽ qui nat᷑ est rex
iud̾oꝵ: Quis gͦ suscitauit eos ab ori¬
ente: Quis nͥ ille qui paruꝰ erat in
p̾sepio.⁊ magnꝰ in oriente. qui fc̃s ÷

Expanded text:
 . Quasi enim lapides nec oculos ad intelligendum, nec aures ab obediendum, nec nares ad discernendum, nec os ad confitendum, nec manus ad bene operandum habebant. Secundum ergo illud lapides erant, cum oculos haberent, non videbant. Excaecaverat enim eos malitia eorum. Et cum aures haberent, tanquam aspides surdae obturabant aures suas . Similiter et de aliis sensibus intelligere poteritis, si stultitiam, si perfidiam, si in obscenis operibus abominationem perpendatis. Quia ergo nec videbant, nec audiebant, nec sentiebant, nec loquebantur, nec operabantur prout debebant; secundum aliquid mortui erant. Quis suscitavit eos? Aperti sunt oculi eorum, et viderunt stellam, intellexerunt signum magni Regis esse, aggressi sunt iter, et veniunt ad confitendum Jerosolymis dicentes: Ubi est, qui natus est rex Judaeorum? Quis ergo suscitavit eos ab Oriente? Quis, nisi ille, qui parvus erat in praesepio, et magnus in Oriente? qui factus est
Abbreviated transcription (Latin):
potest ẽẽ ꝯuentio xp̃i ad belial. lu¬
cis ad tenebras. ita nulla ẽ ꝯꝑati¬
o p̾sentis iusticie. sapĩe. mansue¬
tudinis. uelocitatis. fortitudiniꝰ.
potentie ⁊ pulcͥtudinis. in respec¬
tu fut᷑e. In respectu enĩ illiꝰ oñis
m̃struate sic sunt corã d̾o. Sinu¬
lit̾ ⁊ sapĩa illi sapĩe ꝯꝑata. insa¬
nia ẽ. mansuetudo. herodis crude¬
litas: uelocita. qd̾ aqͥla testudi¬
ni. ⁊ lune celeritas ꝓigricie satͦni
ꝯꝑata. fortitudo uͦ sũma pusilla¬
cͥtudo qͣi simie tͣpitudo. Multa dixi
⁊ nichil dixi. Iqͦmͦ potui dic̾e qd
nesciui : Et qͣm᷑ scire qd̾ in eor hõis
neqͥt ascend̾e: Nõ enĩ ocłs uidit.¬
cendit q̃ p̾ꝑauit d̾s diligentib se.
S ħ id̾o dixi. ut cogitandi occasionẽ
darẽ uobis. ⁊ ꝑ hec multomeliora
credetis. Modus aũ agendi cantũ
⁊ tale misterium calis fuit. In pͥ¬
mis om̃ũ missus ẽ angłs gabre¬

Expanded text:
potest esse conventio Christi ad Belial, lupotest esse conventio Christi ad Belial, lucis ad tenebras , ita nulla est comparatio praesentis justitiae, sapientiae, mansuetudinis, velocitatis, fortitudinis, potentiae, et pulchritudinis, respectu futurae. In respectu enim illius omnes menstruatae , sic sunt coram Deo. Similiter et sapientia illi sapientiae comparata insania est; mansuetudo Herodis crudelitas, velocitas quod aquila testudini, et lunae celeritas pigritiae Saturni comparata. Fortitudo vero summa pusillachritudo quasi simiae turpitudo. Multa dixi, et nihil dixi. Et quomodo potui dicere, quod nescivi? Et quomodo scire, quod in cor hominis nequit ascendere? Nocendit, quod praeparavit Deus diligentibus se . Sed haec ideo dixi, ut cogitandi occasionem darem vobis, ut per haec multo meliora crederetis. Modus autem agendi tantum et tale mysterium, talis fuit: In primis omnium missus est Gabri
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯꝑatur qr salonion pacificꝰ int̾pre¬
tatur. Sequit᷑ de utilitate. Mira
⁊ ãmirabilis utilitas. ꝑ quã nob̾
et̾na reddetur ioc̃dita. ⁊ iocũda
et̾nitas. uͥ gaudium sine merore. qͥ¬
es sñ labore. uͥ nlłus timor in mino
re. exactio nłła in maiore. ulłus
iniudie rancor in pare. Ubi õs
induent in sapĩa salomonem
in mansuetudine moysen. in ue¬
locitate asaelem. in fortitudine
sansonem. in pocentia cesarẽ. Ab¬
salonem in pulcritudine. ĩ iusti¬
cia noe. Ibi saliet sic̃ c̾uus claudꝰ.
ibi uidebit ut pantera cecꝰ. Ibi na¬
chil extͣ liber᷑ habebit seruus. nͦ
aliqͥd c̃seruo heres paruulꝰ. s ert̃
ibi simł liber ⁊ seruꝰ. paruꝰ ⁊ mag¬
nus. Leo ⁊agnꝰ. ⁊ pascet eos pastor
bonꝰ. puer iste paruulꝰ qͥliodie natꝰ
ẽ. Multa dixi ⁊ nichil dixi. Q si
balbutiendo locutꝰ sũ. quasi puer
Hec enĩ caduca sunt. illa et̾na. Hec
t̾rena. illa celestia. Hec adẽẽ posst̃
ꝙͣ. poterunt deẽẽ. Sic̃ enĩ nulla

Expanded text:
comparatur, quia Salomon pacificus interpretatur. Sequitur de utilitate. Mira et admirabilis utilitas, per quam nobis aeterna reddetur jucunditas, et jucunda aeternitas, ubi gaudium sine moerore, quies sine labore, ubi nullus timor in minore, nulla exactio in majore, nullus invidiae rancor in pace. Ubi omnes induem in sapientia Salomonem, in mansuetudine Moysen, in velocitate Azaelem, in fortitudine Samsonem, in potentia Caesarem, Absalonem in pulchritudine, in justitia Noe. Ibi saliet sicut cervus claudus , ibi videbit ut panthera caecus. Ibi nihil extra liberum habebit servus, nec aliquid cum servo haeres parvulus , sed erunt ibi liber et servus, parvus et magnus, leo et agnus , et pascet eos pastor bonus puer iste parvulus, qui hodie natus est . Multa dixi et nihil dixi: quasi balbutiendo locutus sum, quasi puer Haec enim caduca sunt, illa aeterna; haec terrena, illa coelestia; haec adesse possunt quam poterunt deesse. Sicut enim nulla
Abbreviated transcription (Latin):
testimoniũ dixisse dexp̃o. In mani¬
bus infideliũ ueniet. dabunt aũ deo
alapas manib incestis. ⁊ in puro ore
expuent uenenatos sputos. Dabit
aũ ad u̾bera simplicit̾ scm̃ dorsũ. ⁊
colaphos accipiens tacebit. ne qͥs ag¬
noscat qd̾ u̾bũ uł uñ uenit. ut in¬
feris loqͣtur. ⁊ corona spmea coro¬
netur. Ad cibũ fel ⁊ ad sitim acetũ
dederunt. In hospitalitatis hanc mi¬
nistraunt mensam. Ip̃ã enĩ gens¬
insipiens dm̃ tuũ ñ intellexisti. lu¬
dentẽ mortaliũ m̃tib. s spinis coro¬
nasti. ⁊ horridũ fel misciusti. Templi
uͦ uelũ seindet᷑. Imedio die nox er̃¬
tenebrosa numis in tͥb horis ⁊ morte
moriet᷑. ⁊ cunc ab inferis regressus
ad lucẽ ueni pͥmus resurrerrecti¬
oniz pͥncipio reuocatis ostenso. Ecce
quid expressius de pp̃o dici pot̾: Et qͥd
eo sublimiꝰ eẽ. In cuiꝰ ortu rome tẽ¬
plũ pacis corruit. ⁊ fons olei erupit

Expanded text:
testimonium dixisse de Christo: « In manitestimonium dixisse de Christo: « In manibus infidelium veniet, dabunt autem Deo alapas manibus incestis, et impuro ore expuent venenatos sputos. Dabit autem ad verbera simpliciter sanctum dorsum, et colaphos accipiens tacebit; ne quis agnoscat quod Verbum, vel unde venit, ut inferis loquatur, et corona spinea coronetur. Ad cibum fel, et ad sitim acetum dederunt, inhospitalitatis hanc minstrabunt mensam. Ipsa enim insipiens tuum Deum non intellexisti, ludentem mortalium mentibus, sed spinis coronasti et horridum fel miscuisti. Templi uero uelum scindettenebrosa nimis in tribus horis, et morte morietur; et tunc inferis ingressus ad lucem veniet primus, resurrectionis principio revocatis ostenso. » Ecce quid expressius de Christo dici potest? Et quid eo sublimius esse? In cujus ortu Romae templum pacis corruit, et fons olei erupit
Abbreviated transcription (Latin):
itu ꝯcipit ⁊ parit. ⁊ u̾bo d̾i ꝑ qd̃ illd̾ fit
femina ꝯciꝑe ñ pocuit. P dicis. Unr̃
dicitis patrẽ ⁊ filiũ. Ergo si filiꝰ car¬
nẽ assũpsit. ⁊ pat̾. Non ẽita. Quia
c̃ unꝰ ignis sit. calor ⁊ splendor. splen¬
dor in rubo fuit s ñ calor. Ic̃ ignis
sedes sit in iecore ascendit ad cerebrũ
⁊ ꝑ uenas represso calore accedit splẽ¬
dor ad oculos. ⁊ unit᷑ illi carnali m̃bͦ.
cui tñ ñ adheret calor. c̃ calor ignis
sit in cerebro. ⁊ unꝰ tñ ignis. qͥ afficit
cerebrũ ⁊ ocłm. s calidus in cerebro
splendidꝰ in ocło. Ita unꝰ d̾s pr̃
⁊ filiꝰ. ⁊ pat̾ carnẽ ũ assũpsit. sic̃ ñ
ẽ calor in ocło. ⁊ filiꝰ carnẽ assũpsit
sic̃ ocłm splendor afficit. Terram gͥ
maiestate d̾i plenam in hoc fatean¬
tur hetici. qd̾ hũane nat᷑e᷑ tota filii
mũ ꝓnuntiauerunt. ⁊ ĩmortalem
fcm̃. ⁊ c̃ bona p̾dicatiõe eiꝰ meminert.
S ⁊ q̃dam sibilla tale fert᷑ ab angustino

Expanded text:
itu concipit et parit: et verbo Dei per quod illud fit femina concipere non potuit? Sed dicis: Unum dicitis Patrem et Filium: Ergo si Filius carnem assumpsit, et Pater. Non est ita, quia cum ignis sit calor et splendor, splendor in rubo fuit, sed non calor; et cum ignis sedes sit in jecore, ascendit ad cerebrum, et per venas represso calore accedit splendor ad oculos, et unitur illi carnali membro, cui tamen non adhaeret calor, cum calor ignis sit in cerebro, et unus tamen ignis qui afficit cerebrum et oculum; sed calidus in cerebro, splendidus in oculo. Ita unus Deus Pater et Filius, et Pater carnem non assumpsit, sicut non est calor in oculo: et Filius carnem assumpsit, sicut oculum splendor afficit. Terram igitur majestate Dei plenam in hoc fateantur haeretici, quod humanae naturae tota Filii mum pronuntiaverunt, et immortalem factum, et cum bona praedicatione ejus meminerunt. » Sed et quaedam Sibylla tale fertur ab Augustino
Abbreviated transcription (Latin):
ueniendo ad nos in gła ⁊ maie¬
state. Intendit nob̾ głam ꝓmitten.¬
do: intendet nob reddendo. Causa
uͦ tante ⁊ talis intentionis fuit. hĩc
lapsus miseri. hinc miseria lapsi.
Hinc amor singłaris ĩpensus mise¬
ris corde. hinc mĩa młtiplex ĩ amãte.
Hinc oĩpotentia largientis. iñ uͦ lar¬
gitas oĩpotentis. Hiis enĩ sex gͣdib
ad chronuni eburneum ascendit
salomon. qr istis sex de causis yn
neus chronꝰ. Hoc siqͥdẽ nr̃ uerꝰ sa¬
lomon sed̾e̾ uenit in throno. qñ co¬
ronauit eũ mr̃ sua in die despon¬
sationis sue. Sic̃ enĩ corona regi.
ꝯuenit. sic ⁊ thronꝰ. Corona enĩ
in capite conexio affectuũ ordi¬
nata in m̃te. Thronus. uͥginalis
uterus. In throno sed̾e in die despõ¬
sationis sue uenit: qñ carni diui¬
nitatem uniuit. De boc throno.
legr̃. qd̾ thronũ fecit sͥ rex salomo
de ebore gͣndem. ⁊ sex gradib ascen¬
debat᷑ ad eum. In throno ut dixi uͥ¬

Expanded text:
veniendo ad nos in gloria et majeveniendo ad nos in gloria et majestate. Intendit nobis gloriam promittendo, intendet et nobis reddendo. Causa vero tantae et talis intentionis fuit hinc lapsus miseri, hinc miseria lapsi; hinc amor singularis impensus miseris corde, hinc miseria multiplex in amante; hinc omnipotentia largientis, hinc vero largitas omnipotentis. Iis enim sex gradibus ad thronum eburneum ascendit Salomon, quia istis sex de causis incneus thronus. Hoc siquidem noster verus Salomon sedere venit in throno, quando coronavit eum mater sua in die desponsationis suae . Sicut enim corona regi convenit, sic et thronus. Corona enim in capite, connexio affectuum ordinata in mente; thronus virginalis uterus. In throno sedere in die desponsationis suae venit, quando carni divinitatem univit. De hoc throno legitur, quod thronum fecit sibi rex Salomon de ebore grandem, et sex gradibus ascendebatur ad eum . In throno, ut dixi, Vi
Abbreviated transcription (Latin):
ħo. qñq scd̾m qd̃ d̾s. młtotiens lo¬
quitur totꝰ xp̃c. Intentio uͦ ẽ pau¬
peres ditare. relegatos ad patͥam
reduc̾e̾. seruos ad libertatem. pec¬
catores ad ueniam. dap̃natos ad
głam semprt̾nam. Quasi enĩ sa¬
piens mulier accendit luc̾nam i
tenebrosos illuminet. ut diagniã
ꝑditam recuꝑet. Qͣsi angłs cobie
ꝑegͥnanti se comitẽ prebere uenit
⁊ cura tͥb pueris in fornace mun¬
di descendit. Qͣsi samaritanꝰ semi¬
uiuo in p̾sepe celeste unguentũ
mitis incuruauit se. cui bacł miꝰ¬
sus ꝑ gyeti ꝓfice̾ nequibat. Opia
intentio ñ crudelis. uoluntaria
ñ netessitatis. Non fraudatꝰ est
a spe sua cui sic intendit qͥ expec¬
tans expectauit. Expectans ait
expec̾taui dnm ⁊ intendit mͥ.
Speremꝰ in eum fr̃s ⁊ expectemꝰ. qͥa
qui nobis intendit qñͣ uenit ad
nos intendet ⁊ nobis. qr saluabit
nos. In his enĩ om̃ib ñ ẽ au̾sus
amor ciꝰ. s adhuc manꝰ eiꝰ extenta.
Intendit nob̾ ueniendo ad nos in

Expanded text:
oque secundum quod Deus: multoties loquitur totus Christus. Intentio vero est, pauperes ditare, relegatos ad patriam reducere; servos ad libertatem, peccatores ad veniam, damnatos ad gloriam sempiternam. Quasi enim sapiens mulier accendit lucernam, ut tenebrosos illuminet, ut drachmam perditam recuperet . Quasi angelus Tobiae peregrinanti se comitem praebere venit , et cum tribus pueris in fornace mundi descendit . Quasi Samaritanus semivivo in praesepi coeleste unguentum mitis incurvavit se, cui baculus missus per Giezi proficere nequibat . O pia intentio, non crudelis; voluntaria, non necessitatis. Non fraudatus est a spe sua, cui sic intendit, qui exspectans exspectavit. Exspectans, ait, exspectavi Dominum, et intendit mihi . Speremus in eum, fratres, et exspectemus, quia qui nobis intendit, quando venit ad nos, intendet et nobis, quando salvabit nos. In his enim omnibus non est aversus amor ejus, sed adhuc manus ejus extenta . Intendit nobis, veniendo ad nos in