comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
prat iudeor quia iudei infirmierant a side xp̃i marta
& maria : doctrinam iudeorum bonorum ost : h& in
firmittes non est admostem: ost quia qui mostiusun
hominibus dõuiuent: Mansit ibi duos dies : idẽ duo
iestarmeita : Eamur iterum iniudeã : ost̃ reuersam fidẽ
in iudeos: ꝑhȩliam : & eioc : insinen mundi : .xii. orsesun¬
laueit indiȩ non offondit : indiȩ : idẽ indo trina xp̃i:
Aut apostulorum : non offedit in peccatum: Quia lucem
huus mundi uid& : idẽ qui a xpm ꝑscientiam uidit Si
quis ambulauerit in noctan  offendit: ꝑno te intellegi¬
tur tenebrȩ p&catorũ siue imorantia cordis: Nonerã
ardiȩ sinagoge : Secundum : filius uidȩ in portã ciuitatis:
tecium lazarum denonumento : indomo idẽ incorde
inposta : idẽ inore : In monumento: idẽ in opere : ꝑ easdẽ
moritur homo & ꝑ ecsden resur citobitur : Qua dridua
auten audiuit quia ilis uenir &: obuia uit ei: hic mar

Expanded text:
gurat Judaeos quia Judaei infirmi erant a fide Christi: Martha gurat Judaeos quia Judaei infirmi erant a fide Christi: Martha et Maria doctrinam bonorum Judaeorum ostendit: haec infirmitas non est ad mortem, ostendit quia qui mortui sunt hominibus Deo vivent: mansit ibi duos dies, id est duos testamenta. Eamus iterum in Judaeam, reversam fidem in Judaeos pelaverit in die non offendit, in die, id est in doctrina Christi aut apostolorum non offendit in peccato quia lucem hujus mundi videt, id est Christum per scientiam videt. Si quis ambulaverit in nocte offendit: per noctem intelligitur tenebrae peccatorum, sive ignorantia cordis: non eratarchisynagogae, duo filium viduae in portam civitatis tertium Lazarum de monumento, in domo, id est in corde: in porta, id est in ore, in monumento, id est in opere, per easdem moritur homo et per easdem resuscitabitur. Marthaut audivit quia Jesus venit, obviavit ei: hic Mart
Abbreviated transcription (Latin):
siquis intrauerit saluabitur : hoc est qui ꝑdo ctrinam
xp̃i saluabitur : In gredi &ur penitentiam inecclesia: &
gredi &ur depresenti saculo adregnum dĩ : Aliter egredese
contra haxticos & pugnandum: furnonuenit nisi ut oc¬
cidat & ꝑdat : Isti sunt ordines sace dotum qui ꝓgratia
turpi lucri non ꝓ lucriani marum ingrediuntur : Ego
ueni ut uitẽc habeatis : idẽ dotrinãmeã: & habundanti¬
us habeatis : idẽ uitam &ernam: Mercenarius ẽ : qui ꝓ
lucro terreno doc& uidit lupum sugit : idẽ diabulum
uel hquicum: Alias oues habeo que non sunt & hoc ouili
gentes ost : Fit unus grex : & unus pastor : idẽ & clesia &
xp̃r: Hic est lapis angularis intramedium pari&em
qui fecit utraque unum: Potesta tem habeo ponendi
Animãmeã & iterum sumendieam : ost ꝓpasten carnis
estis: tribusmodis dicuntur: idẽ essentialiter qui semꝑẽ
idola: Abut trans lordanem: idẽ adgenter ubi lo hannis
primum bapti gans : mansit ibi : ost & cleiae : Lagarur fi¬

Expanded text:
est qui per doctrinam Christi salvabitur: ingrediatur per poenitentiam in Ecclesiam, et egredientur de praesenti saeculo ad regnum Dei: aliter, egredere contra haereticos expugnandum: fur non venit nisi ut occidet et perdet, isti sunt ordines sacerdotum qui pro gratia turpi lucri non pro lucro animarum ingrediuntur, ego veni ut vitam habeatis, id est doctrinam meam, et abundantius habeatis, id est vitam aeternam: mercenarius est qui pro lucro terreno docet: vidit lupum fugit, id est diabolum vel haereticum: alias oves habeo quae non sunt ex hoc ovili gentes ostendit, sit unus grex et unus pastor, id est Ecclesia et Christus: hic lapis angularis intermedium parietem qui fit utraque unum. Potestatem habeo ponendi animam meam et iterum sumendi eam: ostendit pro parte carnis, estis, tribus modis dicitur, id est essentialiter, qui semperidola. Abiit trans Jordanem, id est ad gentes, ubi Joannes primum baptizans mansit ibi, ostendit Ecclesiam: Lazarus fi
Abbreviated transcription (Latin):
mentum : & goneciebam eum: ostł ioħm non scise ꝑ
baptis mum xp̃i redemptum eẽ mundum : pam sciebat
& natum incarne : Rabbi ubi habitas idẽ inquale
doctrina: cum oraueris siue docere : uenite disci¬
te doctrinãmeã: idẽ quia om̃s uult uenire adse
Apud eum manserunt die illo : ost nouũ testam̃ tũ:
siue uitam p̃sentem: Ora decima : signf̃ uespere mun¬
di: In crastinam uoluit & ire ingalileam : idẽ post
sesur rectionan suam adgentes: Subfico : idẽ suble¬
gis littere uel sinagoga : Cȩlos aꝑtos : idẽ generi hu¬
mano: Angelos ascadetes & descadetes: idest
inminis terium xp̃i : Die tetia: Nuptiae factȩst̃
idẽ tertial&̧ : ꝑnuptias copolatio & desiae Cum xp̃o
intellegitur : Materibũ innuptiis : ost sinagogã
ih̃s & discipulieius adnuptias : figurant &clesiam¬

Expanded text:
mentum: et ego nesciebam eum, ostendit Joannes non scire per baptismum Christi redemptum esse mundum, nam sciebat et natum in carne. Rabi ubi habitas? id est in qua doctrina? commoveris: sive docere: venite, discite doctrinam meam qui omni vult venire ad se, apud eum manserunt die illo, ostendunt novum Testamentum sive vitam praesentem: hora decima significat vespere mundi: in crastinum voluit exire in Galilaeam, id est post resurrectionem suam ad gentes sub fico, id est sub legis littera vel synagoga: coelos apertos, id est generi humano, angelos ascendentes et descendentes, id est in ministerium Christi: die tertio nuptiae factae sunt, id est tertia lex, nuptias copulatio Ecclesiae cum Christo intelligitur: Maria Jesu in nuptias, ostendit synagogam: Jesus et discipuli ejus
Abbreviated transcription (Latin):
tors: Erat lux uera quȩ in luminat omnan hominem :¬
& reliqua : luxuera xp̃s ẽ : que in luminat : nascendo:
nutriendo: uiuendo : & ꝑ gratiam baptismi sp̃s sci in¬
lumi nat sciaitiam: In mundum uenit : munduscum
non cognouit : Iten : populus iudeorum : pars aliaia :
pars. aliqua cognouit eum: In suauenit: idẽ in suã
getẽ secundum carnem : sui eum non receperunt : quod¬
quod aut̃ receperunt eum : dedit eis potestatan silius

Expanded text:
rat lux vera quae inluminat omnem hominem et reliqua: lux vera inluminat nascendo, nutriendo, vivendo, et per gratiam baptismi Spiritu sancti, inluminat scientiam in mundum venit, mundum non cognovit, id est populus Judaeorum: pars aliena, pars aliqua cognovit eum: in sua venit: in sua gente secundum carnem: sui eum non receperunt: quique eum receperunt, dedit potestatem filios
Abbreviated transcription (Latin):
facto aduetum xp̃i: Mittite ind& teram pastan.
idẽ mittite predicationem ingentibus Erat eum
p&rus nudur idẽ nudi erant: a sidexp̃i: Tunica se¬
sub cinxit : idẽ sidem & clesiae: misit se in mare : idẽ in
flustu acionibus & amaritudines mundi ꝑdil&tio¬
nan xp̃i : Alii discipuli nauigio ueerunt idẽ in& de¬
sia fluctuationẽ mundi calcantes: Uiderunt pru
nas & piscem : & panem positum: ꝑpiscem : ost ad siden
ꝑ prunam : calorem caritatem : ꝑpanem uebum diui¬
num Trahetes rece ad terram ꝑlitorem : ost in sinẽ

Expanded text:
i: mittite in dexteram partem, i: mittite in dexteram partem, id est, mittite praedicationem in gentibus. Erat enim Petrus nudus, id est nudi erant a fide Christi: tunica succinxit se, id est fidem Ecclesiae: misit se in mare, id est in fluctuationibus, et amaritudines mundi per dilectionem Christi: alii discipuli navigio venerunt, id est, in Ecclesia fluctuationem nas, et piscem, et panem positum; per piscem ostendit fidem, per prunas calorem charitatis, per panem verbum divinum: trahentes rete in ter
Abbreviated transcription (Latin):
in aduentum xp̃i siue doctrina illius : Plinte amina : in¬
carnatioxp̃i intellegitur : ꝑsuduarium : misterium dĩ¬
diuinitatis intellentur : sud arium non conlete aminibus¬
S ed separatim in unum locum inuolutum:
ost quia diuinitas longe et remota asensibus humanis
in unum locum : que sunt uniuersales : Tunc introiuit
& alius discipulus qui prius uenerat ad monumeitum :
ost iudeos reuersus adfiden infinan mundi : Angelur
sedeis ad capud & ad pedes: ost inicium & finan : Dixit
maria : pescio ubi posuerunt eum : ost sacundum carnẽ
dilizebat mundum: & ꝑfiden credebat: qđ dixit
maeria : ost cogitationem uocis : Quia ꝑueam dil&¬
tionem proximi. cogoscit homodm̃ : Dicit i hs: po¬
lime tangere : idẽ incord&uo tibi non ascendi per
ircipuli piscantes tota note nihil cepunt¬
pe pis catores doctores u&eres : In nocte ost
Ante adueitum xp̃i : pullus ad ꝑfectionem ꝑp̃dica¬
tionem legs u&eris uauss& : Mane aũt̃ facto ost

Expanded text:
in adventum Christi, sive doctrinam illius: per linteamina incarnatio Christi intelligitur: per sudarium mysterium divinitatis intelligitur: sudarium non cum linteaminibussed separatim in unum locum involutum, ostendit, quia divinitas longe est remota a sensibus humanis, in unum locum, qui sunt universalis: tunc introivit et alius discipulus, qui prius venerat ad monumentum, ostendit Judaeos reversos ad fidem in finem mundi: angeli sedentes ad caput, et ad pedes, ostendit initium, et finem. Dixit Maria, nescio ubi posuerunt eum, ostendit secundum carnem: diligebat mundum, et per fidem credebat, quod dixit Maria, ostendit cogitationem vocis: quia per dilectionem proximi cognoscit homo Deum: dixit Jesus, noli me tangere, id est, in corde tuo: tibi non ascendi, per scipuli piscantes totam noctem nihil ceperunt: piscatores doctores veteres, in nocte ostendit ante adventum Christi nullos ad perfectionem per praedicationem Legis veteris venisse. Mane autem facto, os
Abbreviated transcription (Latin):
ta feciuobis: idẽ precepta euangelii: elegiuos denun¬
do : idẽ denundanis actibus: nonestis demundo : ioẽ
quia non diligtis mundom : Ut ait salamon: Talis ẽ
mulier adultera que cumꝰ medeit tegit orsuũ dicit
non sum opeata malum: figurat & clesiam & geiti¬
bus que ꝑ confessionem abster sit se demunditia p&¬
catorum: Ab iniciom&um estis : tõ ẽ ab incio pre¬
dicationis: Siego non abiero para clitus nonuenit.¬

Expanded text:
ta feci vobis, id est, praecepta Evangelii: elegi vos de munta feci vobis, id est, praecepta Evangelii: elegi vos de mundo, id est de mundanis actibus: non estis de mundo, id est, quia non diligitis mundum: ut ait Salomon, talis est mulier adultera, quae cum comederit, tetigit os suum, dicit, non sum operata malum: figurat Ecclesiam ex gentibus, quae per confessionem abstersit se de immunditia peccatorum. ab initio mecum estis, id est, ab initio praedicationis. Si ego non abiero, Paraclitus non veni
Abbreviated transcription (Latin):
ueritos: sine falsitate : uita : sine morte ipse ẽ : Amodo
infirmus curabam: EXPUCIT PASSIO:
Hogabo patrẽmeum : & alium para clitum dabit uobis
pebis ip̃m acceptum dil&tiodĩ & ꝓximi intellegit:
spm ueritatis que mundus accipere nom potes : idẽ qui
mundum diligit non ac cepit illum: Nonselinquã uos
or fanos : idẽ non relinquam uos s&undum diuinitatẽ:
nilla diȩ cognos c&is idẽ infuturo : siue in resurs ectionẽ
xp̃i : Ego in patre : idẽ sȩcundũ diuinitatem: uos in me :
quia mebra mea estis: & ego inuobis idẽ intel&tione
cordis ur̃i: Manifesta bome ipsum : idẽ credentes in
diuini tatem: Mansionem Apud eum facimus : siuut
ipse ait : ubi duo uel tres congegati fue in nomine
meo : ibisum & ego inmedio eorum : Pacẽ meã douob
idẽ sicut ego pacienter subfero omnia : &uos pacietiã
habebitis: Pacẽneã relin quo uob̵: idẽ sicut ego pas¬

Expanded text:
veritas sine falsitate, vita sine morte ipse est. Amodo veritas sine falsitate, vita sine morte ipse est. Amodo infirmos curabunt.  Explicit Passio.  Rogabo Patrem meum, et alium Paraclitum dabit vobis: per bis spiritum acceptum dilectio Dei, et proximi intelligitur: spiritum veritatis, quem mundus accipere non potest, id est, qui mundum diligit, non accipit illum: non relinquam vos orphanos, id est, non relinquam vos secundum divinitatem: in illa die cognoscetis, id est, in futuro, sive in resurrectione Christi. Ego in Patre, id est, secundum divinitatem: vos in me, quia membra mea estis; et ego in vobis, id est, in dilectione cordis vestri: manifestabo ei meipsum, id est, credentes in divinitatem: mansionem apud eum faciemus: sicut ipse ait, ubi duo vel tres congregati fuerint in nomine meo, ibi sum et ego; et reliqua: pacem meam do vobis, id est, sicut ego patienter suffero omnia, et vos patientiam habetis: pacem meam relinquo vobis, id est, sicut ego pas
Abbreviated transcription (Latin):
te die tenebrȩ fugabuntur : & infirmabunt uri
nere ñ proficientes nec explentes conatus suos. fe
stinabunt admuros: ⁊ antus quippe eos uenientis
dñi terror inuasdet: & tam inbecilles adrepugnan¬
dum erunt. ut adter minos munch fugiant.
quasi muris mundus includatur& ambiatus.
& p̃parabunt se adresistendum: quo modosi
quis inimicum fugiat non audens ei resistere
cum ad solitu dinem uenerit si forte hostis
se quectur necersitate cogitur repugnare : Gerum
illis hoc cogitantibus uni uersa quȩ abeis obtenta fue¬
rant & possessa proferentur uimediũ & aperientur
portȩ quas dauserant & regna eorũ cadent & substan¬
tia d ẽ. diuitiȩ reuel abuntur: Ipsa aũ mundi substan
intimo confessionis corde credentes: itaut columba¬
rũ munditiȩ cõparentur. murmurabunt siueloquen¬
tur ÷ incor dibus suis: & tunc adim plebitur. qđ in
nineue quasi piscina aquarum aquȩ eius. Ipsi¬

Expanded text:
te die, tenebrae fugabuntur, et infirmabuntur in te die, tenebrae fugabuntur, et infirmabuntur in itinere, non proficientes, nec explentes conatus suos, et festinabunt ad muros. Tantus quippe eos venientis Domini terror invadet, et tam imbecilles ad repugnandum 555 erunt, ut ad terminos mundi fugiant, quibus quasi muris mundus includitur et ambitur, et praeparabunt se ad resistendum. Quomodo si quis inimicum fugiat, non audens ei resistere, cum ad solitudinem venerit, si forte hostis sequatur, necessitate cogitur repugnare. Verum illis hoc cogitantibus, universa universa quae ab eis obtenta fuerant et possessa, proferentur in medium, et aperientur portae quas clauserant, et regna eorum cadent, et substantia, id est, divitiae revelabuntur. Ipsa autem mundi substantintimo confessionis corde credentes, ita ut columbarum munditiae comparentur, murmurabunt seu loquentur in cordibus suis. Et tunc adimplebitur quod in Ninive quasi piscina aquarum aquae ejus: ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
summatione mundi accipimus. melius ẽ ut dicamus¬
arma potentia diaboli. tunc tolli ex hominibus &
ministros eius fortes quiin ludebant hominibus. inigni.
om̃s̃ enĩ adulterantes quasi clibanus corda eorũ: uinculo
quibus captiui duce bant᷑ inuitia & ascensores curruũ
relaxare : ⁊imebunteñ equites in exitib : hocẽ in con¬
summatione mundi & confundentur & conlidentur cur¬
rus in plateis: Quã uis enĩ lata & spatiosa uia sit quȩ du¬
cit admortem. tamen pressura tẽporis co artatur. rec¬
tũ ner inuenire ñ poterunt: sed inse inuicem conlident᷑.
& nihil ominus sperabunt ueterẽ furorẽ & quosi fulgu¬
ra huc illucq discurrentes: Nidebam in qt̃ dñs satanan
quasi fulgur. decȩlo cadentem: qđ cũ diabolus & om̃s
obtimates eius intelle xerint. recor dabuntur consũma¬
tionis quȩ olim fuerat p̃dicta. & fugient in diebus.
nequa quã enĩ uersabuntar innoctib: sedclarescen¬

Expanded text:
summatione mundi accepimus, melius est, ut dicamussummatione mundi accepimus, melius est, ut dicamusarma potentiae diaboli tunc tolli ab hominibus, et ministros ejus fortes, qui illudebant hominibus in igne. Omnes enim adulterantes quasi clibanus corda eorum : vincula quoque quibus captivi ducebantur in vitia, et ascensores curruum relaxari. Timebunt enim equites in exitibus, hoc est, in consummatione mundi, et confundentur, et collidentur currus in plateis; quamvis enim lata et spatiosa via sit, quae ducit ad mortem : tamen pressura temporis coarctati, rectum iter invenire non poterunt; sed in se invicem collidentur, et nihilominus spirabunt veterem furorem, et quasi fulgura huc illucque discurrent. Videbam, inquit Dominus, satanam quasi fulgur de coelo cadentem . Quod cum diabolus et omnes optimates ejus intellexerint, recordabuntur consummationis quae olim fuerat praedicta, et fugient in diebus. Nequaquam enim versabuntur in noctibus, sed clarescen
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta hebraicam traditionẽ f nutic ueniamus ad lxx
tumeliosi essent. habere consue uerant: & quibus in fir¬
mos quosq: obp̃sserant confreger̃ : Et ñ solũ hoc
fecer̃ uerum etiam uiros fortes qui in ludebant in
igne dis ꝑdider̃ : Considera anpossis uiros fortes
dicere inludentes inigne. fortitudines contrarias
quȩ ministrant ardentib: iaculis diaboli. qui fortes
nt currus & equos. quibus conciti fere bantur inbellũ
indie p̃parationis suȩ : horum igitur curruũ habere
& equites contur bantur in itineribus. & conlident᷑ in
plateis. quando in lustratione dnĩ iacobi& isrł in lu¬
strato tam demones quã hi quieorum seruiunt uolun¬
tati: adnõ subuertentur: Possumus hȩc & deprimo
aduentueius intellegere : quando uirifortes & agi¬
tatores curruum & equites loquebantur: quid nobis
& tibifili đđ cat uenisti ante tempus torquere
nos: Sed quõ semel prophetiam contranine uende con¬

Expanded text:
juxta Hebraicam traditionem. Nunc veniamus ad Septuaginta juxta Hebraicam traditionem. Nunc veniamus ad Septuaginta e dum contumeliosi essent, habere consueverant, et 554 quibus infirmos quosque oppresserant, confregerunt: et hoc non solum fecerunt, verum etiam viros fortes qui illudebant, in igne disperdiderunt. Considera, an possis viros fortes dicere illudentes in igne, fortitudines contrarias, quae ministrant ardentibus jaculis diaboli, qui fortes nt currus et equos, quibus conciti ferebantur in bellum in die praeparationis suae. Horum igitur curruum habenae et equites conturbabuntur in itineribus, et collidentur in plateis, quando illustratione Domini Jacob et Israel illustrato, tam daemones quam hi qui eorum serviunt voluntati, a Domino subvertentur. Possumus haec de primo ejus adventu intelligere, quando viri fortes et agitatores curruum et equites loquebantur: Quid nobis et tibi, fili David? venisti ante tempus torquere nos ? Sed quoniam semel prophetiam contra Niniven de con
Abbreviated transcription (Latin):
babr loniorum quasi lampades. quas fulgura discur¬
rentia. ut ante uisu aduersarios terreant : quã
mucrone prosternant: Tunc recor dabitur assur
fortium suorum & quȩ rit eos. qui in itine ribus cor¬
ruerunt: & ascendetuelociter muros nine ue.
ac ꝓpter obsidionẽ longis simam. ad depellendos
ȩstus p̃parauit umbracula : Sed quid ꝓdestȩdi¬
ficare domũ. nisi dñs ȩdificaueritꝰ quidiuuatelau¬
dere portas quas dñs reserat᷑: aꝑtȩ sunt portȩ
nineue: quȩ adinstar fluminũ habebat ciuiũ mul¬
titudinem. & tẽplũ. idẽ. regnũ eius destructũ
ẽ: & miles captiuus abductus ẽ: hoc est om̃s du¬
cti sunt inbabrlonẽ : Ancillȩ aũnineue ꝑan
ia gupan minores urbes &uitulos & castel¬
la intellege: Velcerte captiuȩ mulieres mina¬
bunt᷑ ante ora uictorũ. tantusq: terror erit¬
ut ne in singultus quidem & ulu latũ erũ patdolor sed
intrase tacite gemant : & obscuro murmure cleuo¬
rent lacrimas inmorem musitantiũ colũ barũ: hȩc

Expanded text:
Babyloniorum quasi lampades, quasi fulgura discurrentia, ut ante visu adversarios terreant, quam mucrone prosternant. Tunc recordabitur Assur fortium suorum, et quaeret eos, qui in itineribus corruerunt, et ascendet velociter muros Ninive, ac propter obsidionem longissimam ad depellendos aestus praeparabit umbracula . Sed quid prodest aedificare domum, nisi Dominus aedificaverit? Quid juvat claudere portas, quas Dominus reserat? Apertae sunt portae Ninive, quae ad instar fluminum habebat civium multitudinem, et templum, id est, regnum ejus destructum est, et miles captivus abductus est, hoc est, omnes ducti sunt in Babylonem. Ancillas vero Ninive per metaphoram minores urbes et viculos et castella intellige. Vel certe captivae mulieres minabuntur ante ora victorum; tantusque terror eritut ne in singultus quidem et ululatum erumpat dolor, sed intra se tacite gemant, et obscuro murmure devorent lacrymas in morem mussitantium columbarum. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ pedum ur̃orũ intestimo niũ illis: haud dubiũ
quin eos dicat qui recipere noluerint p̃dican¬
tes: Qui uero denineueẽ quȩ ad grauata ẽ fuꝑ
omnia uasa concupiscentiȩ suȩ. Iste ñ se meli
excutitur. sed frequent̃: & post quã rursum
fuerit excussus & suꝑ ficies illius emundata.
ne quid intrinse cussor diũ maneat. fit ei etiã
ebullitio: quȩ significantius in greco dicitur
inistius modi rebus ponitur. cũ qđ latebatin¬
trinsecus erũpit infaciem: Vnde papulȩ quoq:
quȩ postȩgrotationem nascuntur in labus uocant᷑
ErBPAΝAtΑ & sanitatis uidetur indiciũ morbũ
insuper ficiem ꝓrupisse: non solũ aũ hocreme¬
diũ ad hibetur nineuȩ. & excutiat᷑ crebro & de
uitalibus eius egrotatio latens cogat᷑ exire : sed
deum cor confractũ ẽ. qđ quã diu habuit dĩ¬

Expanded text:
rem pedum vestrorum in testimonium illis : haud dubium rem pedum vestrorum in testimonium illis : haud dubium quin eos dicat, qui recipere noluerunt praedicantes. Qui vero de Ninive eae, quae aggravata est super omnia vasa concupiscentiae suae, iste non semel excutitur, sed frequenter. Et postquam rursus fuerit excussus, et superficies illius emundata ne quid intrinsecus sordium maneat, fit etiam ei ebullitio, quae significantius in Graeco dicitur in istiusmodi rebus ponitur, cum quod latebat intrinsecus, erumpit in faciem. Unde papulae quoque quae post aegrotationem nascuntur in labiis, vocantur ἐκβράσματα, et sanitatis videtur indicium, morbum in superficiem prorupisse. Non solum autem hoc remedium adhibetur Ninive, ut excutiatur crebro, et de vitalibus ejus aegrotatio latens cogatur exire; sed deum cor confractum est, quod quamdiu habuit, D
Abbreviated transcription (Latin):
excussio redexcussio & ebullitio cordis confractio
& dissolutio genuũ & dolores super omnem lumbũ
& facies omniũ sicut ustio ollȩ : Sub anta GVpa
captiue mulieris: nineue dissipata. scissa lace¬
rata describitur: ⁊ abescente corde. desolutis
genibus renibusq: confractis. & qđ omnium
habitator umeius p̃terrore hostium & magnitu¬
dine metus. facies in ollarum similitudine uideban¬
tur ex ustȩ tabidȩ & pallore deformes Porro
iuxta lxx. altius intellegendumẽ quid significet
excussio redexcussio: Quide populo dĩ est & qua¬
si homo aliquanedo peccauit. & reuertitur adpri¬
stinum statum quasi hierusalem dicitur ei ex
gictas dĩ transire mereatur. & adõ contra
inimicos tendi. canitur deeo: sicut sagitȩ in ma¬
nu potentis ita filu excus sorũ: Cumq: uestigia
eius quasungredientis. suꝑter ram asꝑsafueri¬
nt puluere. audiet asaluatore. excutite pulue¬

Expanded text:
Excussio, rediscussio, et ebullitio, et cordis confractio, Excussio, rediscussio, et ebullitio, et cordis confractio, et dissolutio genuum, et dolores super omnem lumbum, et facies omnium sicut adustio ollae. Sub metaphora captivae mulieris, Ninive dissipata, scissa, lacerata describitur: tabescente corde, dissolutis genibus, renibusque confractis, et quod omnium habitatorum ejus prae terrore hostium, et magnitudine metus, facies in ollarum similitudine videantur exustae, tabidae, et pallore deformes. Porro juxta LXX altius intelligendum est, quid significet excussio, rediscussio. Quid de populo Dei est, et quasi homo aliquando peccavit, et revertitur ad pristinum statum, quasi Jerusalem dicitur ei: Exgittas Dei transire mereatur, et a Domino contra inimicos tendi, canitur de eo: Sicut sagittae in manu potentis, ita filii excussorum . Cumque vestigia ejus quasi ingredientis super terram aspersa fuerint pulvere, audiet a Salvatore: Excutite pulve
Abbreviated transcription (Latin):
super diripiebant argentũ. quicꝗd inmundo ui¬
debatur eloqui : Diriebant aurum quicꝗd p̃clarũ
sententiarum erat indoctrina sȩculi : ut ornarent
nineuen : ut & dogmata sua omnisensuũ uerborum¬
q flore componerent: Propter qđ ad grauataẽ ni¬
neue suꝑ omnia uosa concupiscentiȩ suȩ : Quantumenĩ
plus habebat multam auri & argenti possessionẽ
& uariã suppellectilem quierat grauis. toritoma¬
gis ipra ad grauabat᷑ : quȩ grauia diligebat : Vn¬
de & iniquitas intacharia suꝑ talentum plũbi
Sed & ȩ gyptu quierant peccatores grauesdi¬
mersi sunt inmare ut plumbũ: & ex ꝑsona peccato¬
tȩ sunt suꝑꝰme : & petrus quiante pendulo gressu
calcabat undas: post quã infide litate ad grauatus
uorabatur fluctibus manudi subleuatur :
issipata & scissa & delacerata. & cor tabescens
& dissolutiogenuum & defectio incunctis re¬
nibus & facies omniũ sicut nigredo ollȩ : Lxx

Expanded text:
super diripiebant argentum, quidquid in mundo visuper diripiebant argentum, quidquid in mundo videbatur eloquii: diripiebant aurum quidquid praeclarum sententiarum erat in doctrina saeculi, ut ornarent Niniven, ut dogmata sua omni sensuum verborumque flore componerent. Propter quod aggravata est Ninive super omnia vasa concupiscentiae suae; quanto enim plus habebat multam auri et argenti possessionem, et variam supellectilem, quae erat gravis, tanto magis ipsa aggravabatur, quae gravia diligebat. Unde et iniquitas in Zacharia super talentum plumbi sedet ; et Aegyptii qui erant peccatis graves, demersi sunt in mare ut plumbum . Et ex persona peccatotae sunt super me . Et Petrus qui ante levis pendulo gressu calcabat 558 undas: postquam infidelitate aggravatus vorabatur a fluctibus, manu Domini sublevatur . Dissipata est et scissa et dilacerata, et cor tabescens, et dissolutio genuum, et defectio in cunctis renibus, et facies omnium sicut nigredo ollae. LXX:
Abbreviated transcription (Latin):
buerit ꝓfectum. & mut auerit colorem pristi¬
nȩ sanitatis. ⁊ unc lepra manifestissime probat᷑
ab eo qui habet scientiam inspiciendȩ & purgandȩ
leprȩ : Sed & nobis p̃cipit᷑ auero salomone. ut habite¬
mus in hierusalem nec umquã egrediamur exea:
Qđ si fugerit nos id qđ nobis fuerant ante subiectũ
& ierit ad allo philos : ñ egre diamur muros ciuita¬
tis nr̃e. nec sequamur fugitiuorum uestigia.
nedum uolumus saluare fugientes ipsi pereamus
Quin potius dimictamus ut mortui sepeliant mor¬
tuos suos: & scandali zante moculu. manũ & pe¬
dem dũ licet eruamus & abscidamus a nobis: qđ
aũ dicitur: diripie bant argentũ diripie bantau¬
rum & nonerat finis ornamenti eius: ad graua¬
taẽ suꝑ omnia uasa con eupiscentiȩ suȩ : de aquis
dicitur nineuȩ. & defugientib: qui fugerant
& non steterunt. neque erat quirespiceret. & qui
non solum fugisse contenti& non respexisse : In¬

Expanded text:
buerit profectum, et mutaverit colorem pristibuerit profectum, et mutaverit colorem pristinae sanitatis, tunc lepra manifestissime comprobatur ab eo, qui habet scientiam inspiciendae et purgandae leprae. Sed et nobis praecipitur a vero Salomone ut habitemus in Jerusalem, nec umquam egrediamur ex ea. Quod si fugerit nos id quod ante nobis fuerat subjectum, et ierit ad Allophylos, non egrediamur muros civitatis nostrae, nec sequamur fugitivorum vestigia: ne dum volumus salvare fugientes, ipsi pereamus: quin potius dimittamus, ut mortui sepeliant mortuos suos : et scandalizantem oculum, manum, et pedem, dum licet, eruamus et abscindamus a nobis . Quod autem dicitur: Diripiebant argentum, diripiebant aurum, et non erat finis ornamenti ejus: aggravata est super omnia vasa concupiscentiae suae, de aquis dicitur Ninive, et de fugientibus qui fugerant, et non steterunt: neque erat qui respiceret; et qui non solum fugisse, et non respexisse contenti, in
Abbreviated transcription (Latin):
taẽ : Ideo ad eam ꝓpheta iubetur ascendere. & in
occur soregis de duobus ambustis torribus uictoriã
polliceri: Sequit. ꝑugientes nonsteter̃. habitato¬
resuidelicet nineuȩ: Primum quidem dnm fuge¬
re non debuerant. de inde etiam si fugerant. ali¬
quando stare debebant: magna enĩ differentia
ẽ inter eũ qui fugerat & stetit: & qui fugiens nũ¬
ꝗ stetit: Quienĩ stat : fugere cessabit: qui non
stat : semper infugȩ ꝓfectuẽ : Intanta ergotur¬
ba fugientium nullus erat qui respiceret . &age¬
ret pȩnitentiã : & audiret loquentem dm̃: reuer¬
rut fuga ame: hoc ipsum puto leprȩ significare
mysteriũ super qua in leuitico dicitur : cumle prosus
a sacerdote extra castra fuerit separatus: sistete¬
rit lepra purum eẽ hominem & mundare eum
quiquas lepsus fuerat abiectus: & redire ad castra
& habitare in populo: Sinaũ in q̃t diffusa fueride¬
pra. Idest non steterit sedcreuerit: & in maloha¬

Expanded text:
ta est, ideo ad eam propheta jubetur ascendere, et in ta est, ideo ad eam propheta jubetur ascendere, et in occursum regis de duobus ambustis torribus victoriam pollicere. Sequitur: Fugientes non steterunt, habitatores videlicet Ninive. Primum quidem Deum fugere non debuerant, deinde etiam si fugerant, aliquando stare debebant: Magna enim differentia est inter eum qui fugit et stetit, et qui fugiens, numquam stetit. Qui enim stat, fugere cessavit; qui non stat, semper in fuga profectus est. In tanta ergo turba fugientium nullus erat qui respiceret, et ageret poenitentiam, et audiret loquentem Dominum: Reverriit fuga a me . Hoc ipsum puto et leprae significare mysterium, super qua in Levitico dicitur: Cum leprosus a sacerdote extra castra fuerit separatus: si steterit lepra, purum esse hominem , et mundari eum qui quasi leprosus fuerat abjectus, et redire ad castra, et habitare in populo. Sin autem, inquit, diffusa fuerit lepra, id est, non steterit, sed creverit, et in malo ha
Abbreviated transcription (Latin):
nine uenspeciosam id ẽ mundũ semel diximus iu¬
de amus quȩ piscina sit mundi: nonent̃ scriptura
qđ aquȩ nine uȩ sint quasiaquȩ maris. nec quasiaquȩ
fluminũ nec quasi aquȩ fontiũ nec aquȩ puteorũ:
sed quasi aquȩ piscinȩ : ut quo modo in hie remia po¬
pulus arguitur. quide reliquid fontem aquȩ uiuȩ
& fodit sibi lacos contritos qui non possunt a quã
continere : Sic & nineue onĩs aquȩ illȩ sint quȩ de
cȩloceciderint. antiquã alttudinem relinquen¬
tes: inima dela psesint : Omnia eñĩ dogmatamun¬
dihuius quȩ extra fontem sunt ȩcłȩ ortum que signa¬
tum : nec possunt dicere. fluminis impetus lȩtificat
ciuitatem dĩ: nec de illis aquis sunt quȩ suꝑcȩlos lau¬
dent nomen dnĩ: quãuis magna uideantur. tamen
parua sunt & angusto fine conclusa: Nec moueatquẽ¬
piam quia piscinam in malam partem accipimus:
re : Ibi enĩ cum additamento dicitur. piscina aquȩ

Expanded text:
Niniven speciosam, id est, mundum semel diximus, viNiniven speciosam, id est, mundum semel diximus, videamus quae piscina sit mundi. Non ait Scriptura, quod aquae Ninivae sint quasi aquae maris, nec quasi aquae fluminum, nec quasi aquae fontium, nec quasi aquae puteorum, sed quasi aquae piscinae: ut quomodo in Jeremia populus arguitur, qui dereliquit fontem aquae vivae, et fodit sibi lacus contritos, qui non possunt aquam continere : sic et in Ninive omnes aquae illae sint, quae de coelo ceciderint, et antiquam altitudinem relinquentes, in ima delapsae sint. Omnia enim dogmata mundi hujus, quae extra fontem sunt Ecclesiae, hortumque signatum, nec possunt dicere: Fluminis impetus laetificat civitatem Dei : nec de illis aquis sunt quae super coelos laudant nomen Domini, quamvis magna videantur, tamen parva sunt et angusto fine conclusa. Nec moveat quempiam quia piscinam in malam partem accipimus, re. Ibi enim cum additamento dicitur: Piscina aquae
Abbreviated transcription (Latin):
bant argentũ diriebant aurum & noneratfinis
oitnamenti eius : ad grauataẽ sup omnia uasa cancu¬
piscentiȩ suȩ: Manifestum ẽ. qđ cuuta tibus nine¬
ue quas filias eius scriptura cognominat incapti¬
uitatem deductis : Ipsa nineue quȩ tantas nutri¬
erat populos ut piscinarum aquis cõporarent᷑
in utilem habeat multitudinẽ dum nullus ẽ qui resis¬
tat & inruentium babrloniorum impetum ferat:
Habebat enĩ populos quitantum modo fugerent &
clamante matre. state state claudite portas mu¬
ros ascendite hostibus repugnate nullius esset qui
reuerteretur. nemoquirespiceret ad matrem sed
omnes tergauertentes p̃dȩ in imicorum deserere¬
nt ciuitatem: Vnde dicit᷑ adbabr lonios. quia illi fu¬
gerunt : Diripite argentum & tantotem pore con¬
gregatas opes subita uastatione p̃damini: mnonẽ
enĩ finis diuitiarũ & suppellectilis & uasorum quȩ
innineue condita sunt: nec potestis tantum rape¬
re quantum ad diripiendum illa sep̃bet: Sed quia

Expanded text:
erat finis ornamenti ejus: aggravata est super omnia vasa concupiscentiae suae. Manifestum est quod, civitatibus Ninive quas filias ejus Scriptura cognominat in captivitatem deductis, ipsa Ninive, quae tantos nutrierat populos, ut piscinarum aquis compararetur, inutilem habeat multitudinem: dum nullus est qui resistat, et irruentium Babyloniorum impetum ferat. Habebat enim populos, qui tantummodo fugerent, et clamante matre: State, state, claudite portas, muros ascendite, hostibus repugnate, nullus esset qui reverteretur, nemo qui respiceret ad matrem: sed omnes terga vertentes, praedae inimicorum desererent civitatem. Unde dicitur ad Babylonios, quia illi fugerunt, diripite argentum, et tanto tempore congregatas opes subita 556 vastatione praedamini. Non enim est finis divitiarum, supellectilis et vasorum, quae in Ninive condita sunt; nec potestis tantum rapere, quantum ad diripiendum illa se praebet. Sed quia
Abbreviated transcription (Latin):
illuc catulus leonis & nonẽ qui exterreat: Leo
coepit sufficienter catulis suis. & necauit le ȩnis
suis & impleuit p̃da speluncas suas & cubile suumra¬
aũ denineue dicitur. qđ habitaculum regum fue¬
rit & auꝑa nobiliũ: ad quam ꝑrexit leo. rexba¬
brlonius id ẽ nabu chodonosor & catulus leonis
subreguli quirq eius. & non fuit qui eis resisteret :
Leo coepit sufficienter catulis suis. & ne cauit le¬

Expanded text:
illuc catulus leonis, et non est qui exterreat? Leo illuc catulus leonis, et non est qui exterreat? Leo cepit sufficienter catulis suis, et necavit leaenis suis: et implevit praeda speluncas suas, et cubile suum raautem de Ninive dicitur: quod habitaculum fuerit regum, et aula nobilium; ad 560 quam perrexit leo rex Babylonius, id est Nabuchodonosor, et catulus leonis, subreguli quoque ejus, et non fuit qui eis resisteret. Leo cepit sufficienter catulis suis, et necavit lea
Abbreviated transcription (Latin):
dagenua quȩ prius dõ noncur uabant᷑ dissol¬
uantur & flestantur dõ : ex quo omnis pater¬
nitas incȩlo & interra nominat᷑. & in nomineihũ
omne genu flestatur celestiũ terre strium &
infernorũ: & post quẽ cognouerint creato¬
remsuũ. audiant: confortamini manus de so
nẽ lumbũ : lam supͣ diximus. in lũbo coitũ signifi¬
cori & qđ omnia opera quȩ ad cõmixtionem
ꝑtineant renũ appellatione monstrent᷑: Gran¬
des igit᷑ in consum matione dolores erunt in
renib: quia draconis omnis uirtus in lũboẽ:
nuum dolores renum erit facies omnium quasi adus¬
tio ollȩ: ut uel igni ardoriq: sit ꝓxima uel nitorem
amittens olei nigrescat in carbonũ simili tudinem &
confusione operiatur ȩterna. a qua scs  proculẽ
resurrectione mor tuorum. & claritatis intes
scõr & nigre dinis inter peccato
magnam futurameẽ distantiam
ẽ habitaculum leonum & pascuo satulo¬
rum leonum. ad quã iuit leo ut ingrederet

Expanded text:
da genua quae prius Deo non curvabantur, dissolvantur, et flectantur Deo: ex quo omnis paternitas in coelo et in terra nominatur: et in nomine Jesu omne genu flectatur coelestium, terrestrium et infernorum . Ut postquam cognoverint creatorem suum, audiant: Confortamini, manus dissoomnem lumbum. Jam supra diximus in lumbo coitum significari, et quod omnia opera quae ad commixtionem pertineant, renum appellatione monstrentur. Grandes igitur in consummatione dolores erunt in renibus: quia draconis omnis virtus in lumbis esnuum, dolores renum, erit facies omnium quasi adustio ollae, ut vel igni ardorique sit proxima, vel nitorem amittens olei, nigrescat in carbonum similitudinem, et confusione operiatur aeterna, a qua sanctus procul est resurrectione mortuorum, et claritatis inter sanctos, et nigredinis inter peccatores, magnam futuram esse distantiam. Ubi est habitaculum leonum, et pascua catulorum leonum, ad quam ivit leo ut ingrederetur
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutes sẽ ꝑ adiungens coaceruat pecunias in sacculũ
ñ ꝑtusum: Quiaũ post bona opera non semel & bissed
fre Oquenter peccat & p̃teritã caritatem. sequen¬
tibus uitiis obscurat & fordidat. iste in ꝑtusums ac¬
culum pecuniam congregat: hȩ c omnia euener̃ eis.
qui dixerunt non dũ uenit tẽpus
domus dñiȩ
dificandȩ: & cũ ipsi habitarent in conuallibus. deser

Expanded text:
virtutes semper adjungens, coacervat pecunias in sacculum virtutes semper adjungens, coacervat pecunias in sacculum non pertusum. Qui autem post bona opera non semel et bis, sed frequenter peccat, et praeteritam charitatem sequentibus vitiis obscurat et sordidat, iste in pertusum sacculum pecuniam congregat. Haec autem omnia evenerunt eis qui dixerunt: Nondum venit tempus domus Domini aedificandae, et cum ipsi habi
Abbreviated transcription (Latin):
bisq: contextũ ñ sinit feruentes spũ refrigerari necdi¬
lectionis calorẽ borea flante frigescere: qui uero me¬
dius ẽ & hab& quidem pallium sed non quo totus operi¬
atur : Quo modo parũ in horrea cõportabit & come¬
dit non in sacietatem & bibit non inebrie tatẽ sico periet
quidem sensuũ operũq: suorũ pallio. sed noncalefiet :
quiaũ ꝓpternimiã animȩ pauꝑtatẽ non habuerit palꝰ¬
palliũ possidetur. in lege p̃cipitur: redde seiuestim̃tũ
ante quã soloccidat quõ pauꝑ ẽ : & in ipso habet spem: sed
garent : Siquis enobuis bona operatur. & digna mer¬
cede quã nobis redditurus ẽ dñs. de quodicitur. ecae
dñs & mercedes eius inmanibus illius. reddere unicui¬
q: secđm opera sua : & illud a postoli sicuius opus manse¬
rit qđ suꝑ ȩdificauerit. mercedem accipiet : hic congre¬
gat conseruandas mansurasq: mercedes & irtutib:

Expanded text:
bisque contextum, non sinit ferventes spiritu refrigerari, nec dibisque contextum, non sinit ferventes spiritu refrigerari, nec dilectionis calorem, Borea flante, frigescere: Qui vero medius est, et habet quidem pallium, sed quo non totus operiatur: quomodo parum in horrea comportavit, et comedit, et non in satietatem, et bibit, et non in ebrietatem: sic operietur quidem sensuum operumque suorum pallio, sed non calefiet. Qui autem propter nimiam animae paupertatem non habet palpallium possidetur, in lege praecipitur: Reddes ei vestimentum antequam sol occidat: quoniam pauper est, et in ipso habet spem . Sedgarent . Si quis e nobis bona operatur, et digna mercede quam nobis redditurus est Dominus, de quo dicitur: Ecce Dominus, et merces ejus in manibus illius, reddere unicuique secundum opera sua . Et aliud Apostoli: Si cujus opus manserit, quod superaedificavit, mercedem accipiet , hic congregat conservandas mansurasque mercedes, et virtutibus
Abbreviated transcription (Latin):
calixtuus in ebrians quã p̃clarus: & inebriatur cũ noe :
& lic& inegrpto consticutus : tam̃ in conuiuio iosephcũpa¬
triarchis & fratribus umomadet ipse p̃magnitudi¬
ne lȩtitiȩ & cotidiano gaudio cũ a postolis. uersus inex¬
tasin. appellabitur musto plenus: Quomodo aũ ñ sit huic
expositioni contrariũ illud qđ filuiiona dabfilui rechab
uinũ non biberint & laudent a dño in hieremia cõp&en¬
tius diseretur: post hȩc dicitur ad eos quineglege¬
bant ȩdificare tẽplũ dĩ. o periustis uos & nonestisca¬
lefacti: Qđ intellegimus decentesimo tertiopsalmo
ẽ sentire cõpellimꝰ : eo qđ inuestigabilis sit eius sapien¬
tia : & ponat dñs tenebras latibulũ suũ. & non indignis
quibusq: eius sacram̃ta ꝓdant᷑ Vnde & iustus letat
& dic̃. incorde meo abscondi eloquia tuacutñ Ope¬
carẽ tibi: hoc palliũ demulti plicis sensibus sapientiȩ uer¬

Expanded text:
Calix tuus inebrians quam praeclarus est ! et inebriatur cum Noe : Calix tuus inebrians quam praeclarus est ! et inebriatur cum Noe : et licet in Aegypto constitutus, tamen in convivio Joseph cum patriarchis et fratribus vino madet : iste prae magnitudine laetitiae et quotidiano gaudio cum apostolis versus in ecstasin, appellabitur musto plenus . Quomodo autem non sit huic expositioni contrarium illud quod filii Jonadab filii Rechab vinum non biberint, et laudentur a Domino, in Jeremia competentius disseretur. Post haec dicitur ad eos qui negligebant aedificare templum Domini: Operuistis vos, et non estis calefacti. Quod intelligimus de centesimo tertio psalmo,est sentire compellimur, eo quod investigabilis sit ejus sapientia, et ponat Dominus tenebras latibulum suum , et non indignis quibusque ejus sacramenta prodantur. Unde et justus laetatur, et dicit: In corde meo abscondi eloquia tua, ut non peccem tibi . Hoc pallium de multiplicis sapientiae sensibus ver
Abbreviated transcription (Latin):
biber̃ & ñ sunt in hebriatis operuer̃ se & non sunt cale¬
facti: congregauer̃ mercedes. & quasi in ꝑtusum
mar supiũ mitterent. ꝑ dider̃: Quando uideris inter
multa opera peccatorum facere quẽ piã ñ nulla quȩ
iusta sunt nonẽ tã in iustus dr̃ ut ꝓpter multama¬
la paucorũ obliuiscatur bonorum. sed faciat eũ illa
tantũ metere quȩ in bonã terrã seminauit & insua
horre a congregare: Quiaũ penitus ATOC ⁊aTC
ẽ. iste omnino ñ comedet sed fame peribit : Porro
qui seminat multa & infert parua: come de par¬
uxm & ñ insacietatẽ : Iuxta illud qđ in male dic
& explebitur in illo qđ scriptũ ẽ iustus comed& & replec
ammã : Similiter qui penitus non bibit siti peribit : Sic̃
& p̃aruulisiti perierint : Quiaũ paruũ bibit. bi bit quidẽ
sedñ usq: ad ebriatatẽ : Porro qui potest dicere ad dm̃m

Expanded text:
biberunt, et non sunt inebriati: operuerunt se, et non sunt calebiberunt, et non sunt inebriati: operuerunt se, et non sunt calefacti: congregaverunt mercedes, et quasi in pertusum marsupium mitterent, perdiderunt. Si quando videris inter multa opera peccatorum facere quempiam nonnulla quae justa sunt, non est tam injustus Deus, ut propter multa mala, paucorum obliviscatur bonorum; sed faciet eum illa tantum metere, quae in bonam terram seminaverit, et in sua horrea congregare. Qui autem penitus ἀποστάτης est, iste omnino non comedet, sed fame peribit. Porro qui seminat multa, et infert pauca, comedit parum, et non in satietatem, juxta illud quod in maledictiet explebitur in illo quod scriptum est: Justus comedens replet animam suam . Similiter qui penitus non bibit, siti peribit: sicut 745 Et parvuli siti perierunt . Qui autem parum bibit, bibit quidem, sed non usque ad ebrietatem. Porro qui potest dicere ad Dominum:
Abbreviated transcription (Latin):
testis dicere : Ideo famem secutam quod in exercendam
terram agrico lacessauerit: comedistis quoq: ne for¬
sitan uobis quispiã dicer&t uoluntariũ fuis se ieinium.
& ñ estis saturati : quia paruos fructus congregaue¬
cor hominis: habuistis palliũ sed qđ frigus ñ cepelleret.
nec seruaret calorem: quicũq: &iã urm siue negociati¬
one siue mercennaria mani mercedes congregauit. fru¬
stra labor sine p̃tio laboris inpensus ẽ : om̃s eñ uelut
siquis in ꝑtusum sacculũ mittat: pecuniȩ defluxer̃: Sed
& iuxta intellegentiã spĩ talem. hiquide baby lonere ũ¬
si sunt & necdũ gdificauer̃ tẽplũ disedȩdificationẽ eius
cotidie deferentes. dixer̃ nondũ uenit tẽpus domus dñi
ȩdificandȩ ÷ nec captiui sunt. nec ad huc plena lib̃tatedo¬
nati : uerũ quasi in quodã meditulio positi . seminauer̃
multũ & intuler̃ parũ : comeder̃ & non sunt saturati

Expanded text:
testis dicere ideo famem secutam, quod in exercenda testis dicere ideo famem secutam, quod in exercenda terra agricola cessaverit. Comedistis quoque ne forsitan e vobis quispiam diceret voluntarium fuisse jejunium, et non estis saturati, quia parvos fructus congregavecor hominis . Habuistis pallium, sed quod frigus non repelleret, nec servaret calorem. Quicumque etiam vestrum sive negotiatione, sive mercenaria manu mercedes congregavit, frustra labor sine pretio laboris impensus est. Omnes enim velut si quis in pertusum sacculum mittat, pecuniae defluxerunt. Sed et juxta intelligentiam spiritualem hi qui de Babylone reversi sunt, et necdum aedificaverunt templum Dei, sed aedificationem ejus quotidie differentes, dixerunt: Nondum venit tempus domus Domini aedificandae: nec captivi sunt, nec adhuc plena libertate donati: verum quasi in meditullio quodam positi, seminaverunt multum et intulerunt parum: comederunt et non sunt satiati:
Abbreviated transcription (Latin):
deria ꝑgentis: Nunc aũ dñs uobis p̃cepit. utor dinetis
in secaritatem & ponatis corda ur̃a suꝑ uias ur̃as ut nihil
absq: iudicio & consideratione faciȩtis sed semꝑ antepe¬
des ur̃os legalis lucerna p̃cedat . & dicatis. lucerna
pedibus meis lextua & lux semitis meis : Velcerte ita
quia dicatis non est tẽpus ȩdificandȩ domus & ipsi habita
bitis in habitaculis quȩ sunt inima dimerstc domus aut̃
mea desertaẽ: considerate iubente mednõ & uos
in memoriã redigente. quȩ feceritis & quȩ passisitis:
eminastis multũ & intulistis parum. come dis¬
tis & nonestis saturati. bibistis & non estis inebri¬
ati: operustis uos. & none stis calefacti: & quimer¬
cedes congregauit. misit eas in sacculũ ꝑtusum : om¬
nis labor ur quiȩ cdificastis domos ur̃as & neglexistisdo¬
mum dĩ non habut euentum: Seminastis enĩ plura.
& multominus quã satũ fuerat. congregastis : nec po¬

Expanded text:
deria, pergentes. Nunc autem Dominus vobis praecipit ut ordinetis deria, pergentes. Nunc autem Dominus vobis praecipit ut ordinetis in se charitatem, et ponatis corda vestra super vias vestras, ut nihil absque judicio et consideratione faciatis; sed semper ante pedes vestros legalis lucerna praecedat, et dicatis: Lucerna pedibus meis lex tua et lux semitis meis . Vel certe ita: Quia dicitis, non est tempus aedificandae domus Domini, et ipsi habitatis in habitaculis quae sunt in ima demersa, domus autem mea deserta est: considerate, jubente me Domino, et vos in memoriam redigite quae feceminastis multum, et intulistis parum; comedistis, et non estis satiati; bibistis, et non estis inebriati; operuistis vos, et non estis calefacti; et qui mercedes congregavit, misit eas in sacculum pertusum. Omnis labor vester qui aedificastis domus vestras et neglexistis domum Dei, non habuit eventum. Seminastis enim plura, et multo minus quam satum fuerat, congregastis: nec po
Abbreviated transcription (Latin):
& mensa ꝓpositionis. pluuiis rigabitur.squalebit
solitudine soletor rebitur : Porro secudũm
ΛΑΓΩTΗIÑ omne tempus quo habitatio uallis eligi¬
tur. uel seruimus delitiis inportunũ ẽ: Vnde & stoi¬
ci quibus curg ẽ uerba singula diffinire: tempus
dixerunt eẽ correctionis siue efficientiȩ qđ signifi¬
enĩ tempus inquo non uirtutibus seduitus eleseruimus.
perit & quasi non fuerit reputatur innihilum : Siquis
ergo de nobis uel in cõualle habitat. uel uoluntate. uel
luxuria sȩculari suam con tignat domũ. Iste tẽplum
dõ non ȩdificat: nec habet dñs ineo ubi caput suum
reclin& : & cũ uulpibus ȩdificat domum. habitaculũ
quondam dĩ patitur esse desertum:
facientis : p̃ cepta mea statim in opus uertite: dñs
enĩ ẽ omnipotens quip̃cepit. & utiq: non leue est
omni potentis
diimperiũ : habuistis huc usq: corda ur̃a uitus seruien¬
tia sine ordine sine p̃ceptore. quocũq: tralebant desi¬

Expanded text:
 mensa propositionis, pluviis rigabitur, squalebit solitudine, sole torrebitur? Porro secundum anagogen: Omne tempus quo habitatio vallis eligitur, vel servimus deliciis, importunum est. Unde et Stoici quibus curae est verba singula definire, tempus dixerunt esse correctionis sive efficientiae: quod signifienim tempus in quo non virtutibus, sed vitiis deservimus, perit, et quasi non fuerit, reputatur in nihilum. Si quis ergo de nobis, vel in convalle habitat, vel in voluptate et luxuria saeculari suam contignat domum, iste templum Deo non aedificat, nec habet Dominus in eo ubi caput suum reclinet: et cum vulpibus aedificet domum, habitaculum quondam Dei patitur esse desertum. facientis: praecepta mea statim in opus vertite: Dominus est enim omnipotens qui praecipit, et utique non leve est Dei omnipotentis imperium. Habuistis hucusque corda vestra vitiis servientia, sine ordine, sine praeceptore, quocumque trahebant desi