comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uiciũ est: s nobis bñficiũ. Cuiusdã secu¬
laris auitoris uerba laudãt᷑: qr dixit.
Qũ oĩs arrogãtia odiosa ẽ: tñ illa ĩgemi
et eloquẽtie multo molestissĩa. Et tñi
te crimẽ arrogãtie ꝑtimescerẽ. Bi igit᷑ il¬
le hõ eloquetissimꝰ ĩ ueritate arrogan¬
ciã nõ traet: quomõ arroganciã ipsa
paulꝰ nõ utiq unigẽitꝰ dei filiꝰ ⁊ s ui¬
geiti dei filii seruꝰ et apłs: nõ ueritas
s ꝑticeps ueritatis ait libere et ostant.
Et si uoluero gloriari nõ eroĩsipiẽs: ue¬
ritatẽ em̃ dico. Neq enĩ in seipo ẜ in ip̃a¬

Expanded text:
ium est, sed nobis beneficium. Cujusdam saecularis auctoris verba laudantur, quia dixit, « Cum omnis arrogantia odiosa est, « tum illa ingenii et eloquentiae multo molestissima » : et tamen te crimen arrogantiae pertimescerem » . Si igitur ille homo eloquentissimus in veritate arrogantiam non timeret, quomodo arrogantiam ipsa Paulus, non utique unigenitus Dei Filius, sed unigeniti Dei Filii servus et apostolus; non veritas, sed particeps veritatis; ait libere et constanter, Et si voluero gloriari, non ero insipiens; veritatem enim dico . Neque enim in seip
Abbreviated transcription (Latin):
s rerũ om̃i: lauaret pedes distipłoꝵ et
seruoꝵ suorũ: huiꝰ go tanti facti qm̃ ꝓ
miserat scienciã dicẽs scies aũt postea:
quid sit qd fecit docere nũc ĩcipit. Dos ĩ¬
qͥt uotatis me magist̾ et dñe: et bene di¬
citis. Hum etem̃. Bene dicitis: qr uerũ
dicitis. Sũ quippe qd̾ dicitis. Hõĩ precep¬
tu est nõ te laudet os tuũ; s laudet te os
ꝓri tui. Periculosũ est enĩ sibi placẽ:
cui cauendũ est suꝑbire. Ille aũt q̃ suꝑ
oĩa est qnͣtũcũq se laudet nõ se extollit
excelsꝰ: uet potest recte dici arrogñs deꝰ.
Nobis nãq expedit eũ nosse nõ illi: nec
eũ qͥsꝙ̃ cognoscit si nõ se ĩdicet ip̃e qͥ no¬
uit. Bi ergo nõ se laudãdo quasi arrogñ¬
ciã uitare uoluerit: nobis sapientiã dene¬
gauit. Et magistrũ quidẽ qd se esse dicit
nemo rep̃hendet eniã qͥeũ nichil esse
et ip̃i hoĩes in qͥbuslib artib usq adeo
suoꝵ cũ sint illi enã scdm seculũ inge¬

Expanded text:
 rerum omnium, lavaret pedes discipulorum et servorum suorum: hujus ergo tanti facti quoniam promiserat scientiam dicens, Scies autem postea; quid sit quod fecit, docere nunc incipit. 3. Vos, inquit, vocatis me, Magister, et Domine: et bene dicitis; sum etenim. Bene dicitis, quia verum dicitis; sum quippe quod dicitis. Homini praeceptum est, Non te laudet os tuum, sed laudet te os proximi tui . Periculosum est enim sibi placere, cui cavendum est superbire. Ille autem qui super omnia est, quantumcumque se laudet, non se extollit excelsus: nec potest recte dici arrogans Deus. Nobis namque expedit eum nosse, non illi: nec eum quisque cognoscit, si non se indicet ipse qui novit. Si ergo non se laudando quasi arrogantiam vitare voluerit, nobis sapientiam denegabit. Et magistrum quidem quod se esse dicit, nemo reprehenderet, etiam qui eum nihil esse et ipsi homines in quibuslibet artibus usque adeo suorum, cum sint illi etiam secundum saeculum inge
Abbreviated transcription (Latin):
neat ut qͣnto magni sumꝰ hũiliemꝰ
m õĩb. Homo nãq erat uerꝰ. qͥ hõi¬
nũ pedes tange̾ ac lauare ꝑ hoĩez tra¬
di: atq ab hõib potuit crutifigi. Deꝰ
erat uerus tui oĩa dedit pat̾ in manꝰ:
qr a deo exiuut et ad deũ rediit. Btiebat
ergo dñs qr diabolꝰ miserat ĩ tor uide
ut tradet eũ: sciebat qr oĩa dedit ei pa¬
ter ĩ manꝰ int̾ que oĩa et ip̃m tradi¬

Expanded text:
neat, ut quanto magni sumus, humiliemur neat, ut quanto magni sumus, humiliemur in omnibus. Homo namque erat verus, qui hominum pedes tangere ac lavare, per hominem tradi, atque ab hominibus poterat crucifigi: Deus erat verus, cui omnia dedit Pater in manus, quia a Deo exivit, et ad Deum rediit. Sciebat ergo Dominus quia diabolus jam miserat in corde Judae, ut traderet eum, sciebat quia omnia dedit ei Pater in manus: inter qu
Abbreviated transcription (Latin):
do ad patrẽ: pulthro sermone designat
euãgelista cũ dicit. Cũ dilexiss suos
q̃ erãt in mũdo. in finẽ dilexit eosͥ id
est in tm̃ dilexit ut ip̃a dilectiõe uitã
ad tẽpus finiret corpale: mox de mor¬
te ad uitã de hoc mũdo tñsiens ad pa¬
trẽ. Maiorẽ nãq hac dilectionẽ ne¬
mohabet: ut aĩa suã quis ponat ꝓ
amius suis. Unde recte ut̾q tñsitus
et legnlis uidelit et euãgelitꝰ sãn¬
fuso ĩ crute ille ĩ trutis modũ medio
limine: et supliminari mediisq asꝑ¬
so ĩ postib. Et cena in qͣt facta tũ di¬
abolꝰ iã mmsiss ĩ tor ut tradet eũ ui¬
dus symon scariothis ⁊ sciẽs qr oĩa de
dit ei pat̾ in manꝰ et qr a deo exiuit
et ad deũ uadit: surgit a teria et po¬
int uestimẽta sua. Dotuturꝰ de ma¬
xima hũilitate assũpte hũanitatis
p̾us cõmemorat et̾intatẽ duũe potes¬
tatis: ut et ip̃m uerũ deũ hoĩezq de¬
mõstraret: ut et nos illiꝰ p̃repti sño¬

Expanded text:
 pulchro sermone designat Joannes evangelista, cum dicit: Cum dilexisset suos qui erant in mundo, in finem dilexit eos, id est in tantum dilexit, ut ipsa dilectione vitam ad tempus finiret corporalem, mox de morte ad vitam, de hoc mundo transiturus ad Patrem. Majorem namque hac dilectionem nemo habet, ut animam suam quis ponat pro amicis suis. Unde recte uterque transitus, et legalis videlicet et evangelicus, sanfuso in cruce, ille in crucis modum medio limine, et superluminari mediis asperso in postibus. Et coena, inquit, facta, cum diabolus jam misisset in cor ut traderet eum Judas SimPater in manus, et quia a Deo exivit, et ad Deum vadit, surgit a coena, et ponit vestimenta sua. Locuturus de maxima humilitate assumptae humanitatis prius commemorat aeternitatem divinae potestatis, ut et ipsum verum Deum hominemque demonstret, et ut nos illius praecepti admo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtrã ꝑgimꝰ ĩqͥuatos. Hec uobis hodie
satis sint diltissimi. Bi qͣd setus ꝙͣ opor¬
tuit dicẽtes fortassis offendimꝰ: uł lau¬
dib uẽis ĩmoderatiꝰ quã oportuit ele¬
uati sumꝰ: ĩpetrate mũdatiõe pedib¬

Expanded text:
rgimus, inquinatos. Haec vobis hodie satis sint, dilectissimi. Si quid secus quam oportuit dicentes fortassis offendimus, vel laudibus vestris immoderatius quam oportuit elevati sumus; impetrate mundationem pedib
Abbreviated transcription (Latin):
iã ip̃i discipuli loti esset nec opꝰ habe¬
rent nisi pedes lituare: ubi uisũ est ĩ¬
telligendũ qd̾ baptismo quidẽ hõ totus
abluit᷑. s dũ isto postea uiuit ĩ seculo hu¬
maĩs affectib trã uelut pedib calcãs:¬
ip̃a st ꝯu̾saciõe uite huiꝰ cõtrahit unde
dicat dimitte nobis debita ur̃a. Ac sic e¬
ciã in de mũdat᷑ ab eo qͥ pedes lauit dis-¬
cipulis suis: nec desmit ĩterpellare ꝓ
nobis. Hinc occͣrerũt ex cãtito tãticoꝵ
ettlic uerba dicẽtis: laui pedes meos: qͦ¬
mõ in qͥnaboeos: Cũ uellet ire ⁊ aꝑire
ei qͥ uen̾at ad eã et pulsauerat: sibiq
aꝑiri poposcerat ille spetiosꝰ forma pre
filiis hom̃i. Hinc q̃stio nata ẽ ꝙͣ coar¬
tare noluimꝰ angustiis tꝑis ideoq dis¬
tulimꝰ: quonã mõ eccłia timeat ĩqͥua¬
re pedes dũ ꝑgit ad xp̃m: quos baptis

Expanded text:
jam ipsi discipuli loti essent, nec opus haberent, nisi pedes lavare. Ubi visum est intelligendum quod Baptismo quidem homo totus abluitur; sed dum isto postea vivit in saeculo, humanis affectibus terram velut pedibus calcaicet conversatione vitae hujus, contrahit unde dicat, Dimitte nobis debita nostra . Ac sic etiam inde mundatur ab eo qui pedes lavit discipulis suis , nec desinit interpellare pro nobis . Hinc occurrerunt ex Cantico canticorum Ecclesiae verba dicentis, Lavi pedes meos; quomodo inquinabo eos? cum vellet ire, et aperire ei qui venerat ad eam, et pulsaverat, sibique aperiri poposcerat, ille speciosus forma prae filiis hominum . Hinc quaestio nata est quam coarctare noluimus angustiis temporis, ideoque distulimus, quonam modo Ecclesia timeat inquinare pedes, dum pergit ad Christum, quos
Abbreviated transcription (Latin):
cũ potiꝰ nobis sursũ cor habendũ sit
ad dñm ut cũ illo esse possimꝰ. Bide¬
tis frẽs hodierm tꝑis angustias: ista
coartare q̃stionẽ. Qd et si uos foete mi-¬
nus uidetis: ego uttũq uideo qñte dis-¬
putatioĩs ĩdigeat. Unde peto ut eũ po¬
ciꝰ suspẽdi quã uł negligẽtiꝰ uł angus¬
tius ꝑtractari: nõ fraudata ẜ dilata ex¬
pettaniõe paciañ. Aderit em̃ drĩs qui

Expanded text:
cum potius nobis sursum cor habendum sit ad Dominum, ut cum illo esse possimus? Videtis, fratres, hodierni temporis angustias istam coarctare quaestionem. Quod et si vos forte minus videtis, ego utcumque video quantae disputationis indigeat. Unde peto ut eam potius suspendi, quam vel negligentius vel angustius pertractari, non fraudata, sed dilata exspectatio
Abbreviated transcription (Latin):
la uerba sc̃i euãgelii ubi dñs lauans
pedes discipłis sius ait: qͥ lotꝰ ẽ semel
no hub necessitatẽ insi pedes lauare:
s est mũdꝰ totus: dilectiõi uẽe ut dñs
donare dignatꝰ ẽ exposumiꝰ. Nũc qd se¬
quit᷑ uideamꝰ Et uos inq̃t mũdi estis:

Expanded text:
la verba Evangelii, ubi Dominus lavans pedes discipulis suis, ait, Qui lotus est semel, non habet necessitatem nisi pedes lavare, sed est mundus totus , Dilectioni vestrae, ut Dominus donare dignatus est, exposuimus: nunc quod sequitur videamus. Et vos, inquit, mundi estis,
Abbreviated transcription (Latin):
utiq t̾ra calcat᷑. Ip̃i igit᷑ hũam affectꝰ
sie quib ĩ hac mortalitate isiuiuit᷑:
isi pedes sũt ubi ex hũanis reb affici¬
mur ÷ et sic afficim̃ ut si dixerimꝰ q̃a
pctm nõ habemꝰ: nosip̃os decipimꝰ et
ueritas ĩ uobis nõ est. Quotidie igit᷑
pedes lauat nobis: q̃ ĩterpellat ꝓnobis.
Et condie nos opꝰ habemꝰ ut pedes la¬

Expanded text:
Ipsi igitur humani affectus, sine quibus in hac mortalitate non vivitur, quasi pedes sunt, ubi ex humanis rebus afficimur; et sic afficimur, ut si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos decipiamus, et veritas in nobis non sit . Quotidie igitur pedes lavat nobis, qui interpellat pro nobis : et quotidie nos opus habere ut pedes la
Abbreviated transcription (Latin):
Ipe est finis nr: in illũ est trãsitꝰ ñr.
Nã uideo posse ista uerba euãgelica
quodã hũano mõ etiã sic accipi: tãꝙͣ
usq ad mortẽ xp̃s dilexerit suos. ut hoc
pideat᷑ esse ĩfinẽ dilexit eos. Hũana
ẽ hec sentẽtia: nõ diuia. Neq em̃ nos
hucusq ille dilexit: q̃ semꝑ et sine fine
nos diligit. Absit dilectionẽ morte fim¬
erit: q̃ nõ est morte finitꝰ. Etiã post mor¬
tẽ quĩq fres suos dilexit diues ille suꝑb
atq ĩpius : et usq ad mortẽ nos dilexisse
ille nos diligẽdo usq ad mortẽ ueniret:
si dilectionẽ nr̃a morte fimret ÷ insi for¬
te ita sit ĩtelligendũ in finẽ dilexit eos¬

Expanded text:
Ipse est finis noster, in illum est transitus noster. Nam video posse ista verba evangelica quodam humano modo etiam sic accipi, tanquam usque ad mortem Christus dilexerit suos, ut hoc videatur esse, in finem dilexit eos. Humana est haec sententia, non divina: neque enim nos hucusque ille dilexit, qui semper et sine fine nos diligit. Absit ut dilectionem morte finierit, qui non est morte finitus. Etiam post mortem, quinque fratres suos dilexit dives ille superbus atque impius , et usque ad mortem nos dilexisse imi. Nequaquam ille nos diligendo usque ad mortem veniret, si dilectionem nostram morte finiret. Nisi forte ita sit intelligendum, in fine
Abbreviated transcription (Latin):
uł pedes lauare᷑. Dñs aũt nouerat qđ di¬
cebat: etiã si nr̃a ĩfrruntas eiꝰ secreta nõ
penetrat. Ueꝵtũ quͣtũ nos erudire et
ex lege suci dotẽ dignat᷑: ꝓcaptu meo ꝓ
modulo meor aliid etiã ego de huiꝰ q̃stio¬
ins ꝓfũditate illo aduuãte respõdea. at
pͥmũ ip̃a lotuciõe nõ sibi esse cõtrariã
fatilime ostendã. Qͥs eñ nõ ita rectissiẽ
loqui possit: mũdꝰ es totꝰ p̃ter pedes:
Elegãtiꝰ aũt loquit᷑ si dicit: mũdꝰ es
totꝰ nisi pedes qd̾ tãtundẽ ualet. Hoc
re: s est mũdꝰ totꝰ. Totus utiq p̃ter pe¬
des: uł nnsi pedes quos hab opus laua¬
re.  qd est hoc. Niud sibi uult quid:
Hic necessariũ est ut q̃ramꝰ. Dñs dicit.
ueritas loquit᷑: qd opꝰ hab pedes lau a¬
re etiã ille q̃ lotꝰ ẽ. Quid fres mei qͦd pu
tatis: nisi qr hõ in sco quidẽ baptismo
totꝰ abluit᷑. nõ p̃ter pedes s totꝰ õmo:¬

Expanded text:
nus autem noverat quod dicebat, etiamsi nostra infirmitas ejus secreta non penetrat. Verumtamen quantum nos erudire et ex lege sua docere dignatur, pro captu meo, pro modulo meo, aliquid etiam ego de hujus quaestionis profunditate, illo adjuvante, respondeam: ac primum ipsam locutionem non sibi esse contrariam facillime ostendam. Quis enim non ita rectissime loqui possit, Mundus est totus, praeter pedes? Elegantius autem loquitur si dicit, Mundus est totus, nisi pedes; quod tantumdem valet. Hoc re, sed est mundus totus. Totus utique praeter pedes, vel nisi pedes, quos habet opus lavare. Sed quid est hoc? quid sibi vult? quid hic necessarium est ut quaeramus? Dominus dicit, Veritas loquitur, quod opus habeat pedes lavare etiam ille qui lotus etatis? Nisi quia homo in sancto quidem baptismo totus abluitur non propter pedes, sed totus om
Abbreviated transcription (Latin):
limitas: qr hõ suꝑb ĩetͥnũ periret: m¬
si eũ deꝰ hũilis ĩueniret. Uenit em̃ fi¬
lius hõis quere: et saluũ face̾ qd̵ perie¬
rat. Perierat aũt suꝑbiã deceptoris
secutꝰ: ergo huilitatẽ redẽptoris sequa¬

Expanded text:
 aeternum periret, nisi illum Deus humilis inveniret. Venit enim Filius hominis quaerere et salvum facere quod perierat . Perierat autem superbiam deceptoris secutus, ergo humilitatem Redemptoris sequa
Abbreviated transcription (Latin):
potiꝰ quã dicẽda: ne forte qd̾ ex his uerb̾
aliquatenꝰ dignũ ꝯtpit aĩa nõ explicet
tũ ille dñci facti altitudĩe extritꝰ punt¬
tit fieri qd̾ cur fiẽt ignorabat ⁊ ẜ usq ad
suos pedes hũilẽ xp̃m adhuc nõ uult
uide̾: nõ potest sustine. Nõ lauabis mͥ

Expanded text:
potius quam dicenda; ne forte quod ex his verbis potius quam dicenda; ne forte quod ex his verbis aliquatenus dignum concipit anima, non explicet tamen ille dominici facti altitudine exterritus, permittit fieri quod cur fieret ignorabat; sed usque ad suos pedes humilem Christum adhuc non vult videre, non potest susti
Abbreviated transcription (Latin):
des a dei filio: Quauis itaq magne
fuiss audaue cõtraditẽ seruũ dño: hoĩez
deo tñ hoc petrꝰ fate maluit: quã ꝑpe¬
ti ut sibi pedes lauarẽt᷑ a dũo et deo.
Net putare debemꝰ hoc petrũ mt̾ ce¬
teros formidasse atq reuisasse: cũ id
alii ante ip̃m libent᷑ uł eqͣninnt sibi
fieri ꝑmisissẽt. Faciliꝰ quippe sic accipiũ¬
tur ista uerba euãgelii: qr cũ dictũ esset
cepit lauare pedes discipłoꝵ et extergere
lintheo quo erat p̃tinctꝰ: demde subiui¬
tũ est uenil gͦ ad symonẽ petrũ: qua¬
si aliquibz ia laiuss et post eos uenisset
ad piu. Quis enĩ nesciat pĩnũ apłoꝵ
esse beatissimũ petrũ: E nõ ita ĩtelli¬
gendũ est. qd̵ post aliquos ad illũ uene¬
rit: s qd ab illo ceperit. Quãdo ergo pe¬
des distipłoꝵ lauare cepit uesut adeũ a
quocepit: ids̃ ad petrũ. Et tũt petrus
qd̾ etiã q̃libet eoꝵ expauiss erpauit atq¬
Nuid ẽ tuͦ Qd est michi; Cogitãda sũt

Expanded text:
is itaque magnae fuisset audaciae contradicere servum Domino, hominem Deo: tamen hoc Petrus facere maluit, quam perpeti ut sibi pedes lavarentur a Domino et Deo. Nec putare debemus hoc Petrum inter caeteros formidasse atque recusasse, cum id alii ante ipsum libenter vel aequanimiter sibi fieri permisissent. Facilius quippe sic accipiuntur ista verba Evangelii, quia cum dictum esset, Coepit lavare pedes discipulorum, et extergere linteo quo erat praecinctus; deinde subjunctum est, Venit ergo ad Simonem Petrum, quasi aliquibus jam lavisset, post eos venisset ad primum. Quis enim nesciat primum Apostolorum esse beatissimum Petrum? Sed non ita intelligendum est quod post aliquos ad illum venerit; sed quod ab illo coeperit. Quando ergo pedes discipulorum lavare coepit, venit ad eum a quo coepit, id est, ad Petrum: et tunc Petrus, quod etiam quilibet eoest, tu? quid est, mihi? Cogitanda sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑntulo extrens: si nõ lauero te inq̃t nõ
habebis ꝑtẽ metũ. Ita dictũ est si nõ
lauerote cũ de solis pedib ageret᷑ quo¬
mõ dici assolet/ caltas me: quãdo sola.
planta calcat᷑. At ille amore et tamnore
ꝑturbatꝰ ⁊ et plus expuuesces xp̃m sibi
negari quã usq ad suos pedes huiliari:
dñe ait nõ tm̃ pedes meos ẜ et manꝰ et
caput. Eñdoqdẽ sit mĩaris lauãda ti
mẽbra meir:. nõ solũ tibi mia nõ subtra¬
ho ueretiã p̃ma substerno. Ne mͥ neges
tapiendã tetũ ꝑtẽ: nullã tibi nego abluẽ¬
dũ mei corꝑis ꝑtẽ. Micit ei ihs. Qui lotꝰ
ẽ nõ hab opꝰ nsi pedes lauare: s ẽmũ¬
dus totꝰ. Hu moueat̾ fortassis qͥs et di¬

Expanded text:
ro te, inquit, non habebis partem mecum. Ita dictum est, Si non lavero te, cum de solis pedibus ageretur; quomodo dici assolet, Calcas me, quando sola planta calcatur. At ille amore et timore perturbatus, et plus expavescens Christum sibi negari, quam usque ad suos pedes humiliari: Domine, ait, non tantum pedes meos, sed et manus et caput. Quandoquidem sic minaris, lavanda tibi membra mea, non solum ima non subtraho, verum etiam prima substerno. Ne mihi neges capiendam tecum partem, nullam tibi nego abluendam mei corporis partem. 3. Dicit ei Jesus: Qui lotus est, non habet opus nisi pedes lavare, sed est mundus tot
Abbreviated transcription (Latin):
nuiꝵ si p̃tuxit se lĩtheo ⁊ qͥ formã serui
acpiẽs habitu ĩuentꝰ est ut hõ: Quid
miꝵ si misit aquã in peliĩ unde laua¬
ret pedes discipłoꝵ ⁊ qͥ in t̾rã sanguĩe
quos lauerat tersit ⁊ q̃ tarne qua erat
ĩdutꝰ euãgelistaꝵ uestigia ꝯfirmauit:
Et lintheo quidẽ ut se p̃tinget: posuit
uestimẽta sua q̃ habebat. Ut aũt for¬
mã serui accipet qñdo semetipm exĩa¬
muit. nõ qđ habebat deposuit: s quod
nõ habebat accepit. Crucifigẽdꝰ sa¬
ne suis expoliatꝰ ẽ uestimẽtis: et mor¬
tuꝰ ĩuolutꝰ ẽ lintheis et tota illa eius
passio nr̃a purgncio est. Passurꝰ igit᷑
exitia p̃misit obsequia : nõ solũ eis ꝓ
quib exat subiturꝰ mortẽ: s etiã illi
q̃ eũ fuat traditurꝰ ad mortẽ. Canta ẽ

Expanded text:
um si praecinxit se linteo , qui formam servi accipiens habitu est inventus ut homo? Quid mirum si misit aquam in pelvim , unde lavaret pedes discipulorum, qui in terra sanguinem quos laverat tersit, qui carne qua erat indutus, Evangelistarum vestigia confirmavit? Et linteo quidem ut se praecingeret, posuit vestimenta quae habebat: ut autem formam servi acciperet quando semetipsum exinanivit, non quod habebat deposuit, sed quod non habebat accepit. Crucifigendus sane suis exspoliatus est vestimentis, et mortuus involutus est linteis: et tota illa ejus passio, nostra purgatio est. Passurus igitur exitia, praemisit obsequia; non solum eis pro quibus erat subiturus mortem, sed etiam illi qui eu
Abbreviated transcription (Latin):
ĩpleuit officiũ. Adhoc aũt ꝑtinet qđ̵ e¬
tiã de traditore ip̃iꝰ qr iã talis uenat.
q̃ net ab illo ignorabut᷑ p̃loqui uoluit:
ut hoc quoq ad maximũ tumulũ hũi¬
litatis accedẽt: qd̾ etiã illi nõ dedignatꝰ
ẽ pedes lauare: tuiꝰ manꝰ iã p̃uidebat¬

Expanded text:
implevit officium. Ad hoc autem pertinet quod etiam de traditore ipsius, qui jam talis venerat, qui nec ab illo ignorabatur, praeloqui voluit; ut hoc quoque ad maximum cumulum humilitatis accederet, quod etiam illi non dedignatus est pedes lavare, cu
Abbreviated transcription (Latin):
uit pedes discipuloꝵ dñs accepit ues¬
timẽta sua: et cũ recubuiss iteꝵ a
peruit uerbo mĩsteriũ lauaciõis. qd
eis pauloante factũ necdũ suentib
exhibuerat: qr postꝙͣ paciendo in
cruce lauachꝵ nobis remissioĩs cõ¬
secrauit. accepit mẽbra iam ĩmorta¬
lia q̃ mortalia posuerat: et cũ post
resurrectionẽ apparuss discipulis.
at familiarit cũ eis esf: etiã in con¬
uescendo ꝑ dres qͣdragita ꝯuersatus.
exposuit eis utilitatẽ sue passionis:
cuiꝰ eatenꝰ qr ututẽ mysticã nescie¬
bãt euentũ satis timebãt. Hi ergo
inq̃t ego laui uros pedes dñs et ma¬
gister: et uos debetis alt alteriꝰ la¬
uare pedes. Que uidelitz sentẽtia, et
ad licterã et ad mysticũ sensũ recte
accipi: et deuote debet ipleri. Ad lit¬
terã quidẽ ut ꝑ caritatẽ seruamus
iuitẽ: nõ solũ in lauãdis pedes frm̃
s ĩ quibuslib eoꝵ necessitatib ad

Expanded text:
cipulorum Dominus, accepit vestimenta sua, et cum recubuisset iterum. Aperuit verbo mysterium lavationis, quod eis paulo ante facto necdum scientibus exhibuerat, quia postquam patiendo in cruce lavacrum nobis remissionis consecravit, accepit membra jam immortalia, quae mortalia posuerat; et cum post resurrectionem apparuisset discipulis, ac familiariter cum eis esset etiam in convescendo per dies quadraginta conversatus, exposuit eis utilitatem suae passionis, cujus eatenus quia virtutem mysticam nesciebant, eventum satis timebant. Si ergo, inquit, ego lavi vestros pedes Dominus et magister, et vos debetis alter alterius lavare pedes. Quae videlicet sententia et ad litteram et ad mysticum sensum recte accipi, et devote debet impleri. Ad litteram quidem, ut per charitatem serviamus invicem, non solum in lavando pedes fratrum, sed in quibuslibet
Abbreviated transcription (Latin):
atq ab eiꝰ corꝑe aliem. Nõne et ip̃i tñ¬
seunt : qr nõ ꝑmanẽt: Trãseũt pla¬
ne et ip̃i. S aliuidẽ tñsire de mũdo a¬
liud est trãsire tũ mũdo: aliud ad pr̃ez
aliud ad hostẽ. Nã et egyptii tñsierut:
sierũt ꝑmare ad regitũ. s ĩ mari adĩ¬

Expanded text:
atque ab ejus corpore alieni? nonne et ipsi traatque ab ejus corpore alieni? nonne et ipsi transeunt, quia non permanent? Transeunt plane et ipsi: sed aliud est transire de mundo, aliud est transire cum mundo; aliud ad Patrem, aliud ad hostem. Nam et Aegyptii transierunt; sierunt per mare ad regnum, s
Abbreviated transcription (Latin):
stib nr̃is idẽ cuiꝰ signo crucis signatis
frontib nr̃is: a ꝑdiciõe huiꝰ secłi tã¬
ꝙ a captiuitate uł ĩteremptiõe egypti¬
a liberam. et agimꝰ saluberrimũ tñ¬
sitũ tũ a diabolo trãsimꝰ ad xp̃m: et
ab isto ĩstabili setulo ad eiꝰ fũdatissi¬
mũ regnũ. Ideo quippe ad deũ ꝑmanẽ¬
tẽ tnͣsimꝰ ne tũ mũdo trãseũte tnͣsea¬
mus: de hac nobis collata gr̃a deũ lau¬
dũs apł̃s dicit. Qui eruit nos de potes¬
tate tenebraꝵ: et trãstulit ĩ regnũ fi¬
lii cdaritatis sue. Hoc itaq nomẽ id est
pasca qd latine ut dixi tnͣsitꝰ nũcupa¬
tur: uelut ĩterp̃taus nobis bt̃us euã¬
gelista: antẽ diẽ inqͥt festũ pasce suiẽs
iħs qr uenit hora eiꝰ ut trãseat ex hoc
mũdo ad patrẽ. Ecte pasca: ecce tñsitꝰ.
Hude et quo. De hot scilitz mũdo ad
pr̃e. Spes mẽbris ĩ capite data ẽ: qd
essent ĩ illo trãseunte sine dubio secutu¬
ra. Quid go ĩfideles et ab hoc capite

Expanded text:
stibus nostris, id est, cujus signo crucis signatis frontibus nostris, a perditione hujus saeculi tanquam a captivitate, vel interemptione Aegyptia liberamur et agimus saluberrimum transitum; cum a diabolo transimus ad Christum; et ab isto instabili saeculo ad ejus fundatissimum regnum. Ideo quippe ad Deum permanentem transimus, ne cum mundo transeunte transeamus. De hac nobis collata gratia Deum laudans Apostolus dicit: Qui eruit nos de potestate tenebrarum, et transtulit in regnum Filii charitatis suae . Hoc itaque nomen, id est, Pascha, quod latine, ut dixi, transitus nuncupatur, velut interpretans nobis beatus Evangelista, Ante diem, inquit, festum Paschae, sciens Jesus quia venit hora ejus ut transeat ex hoc mundo ad Patrem. Ecce Pascha, ecce transitus. Unde, et quo? De hoc scilicet mundo ad Patrem. Spes membris in capite data est, quod essent illo transeunte sine dubio secutura. Quid ergo infideles, et ab hoc capite
Abbreviated transcription (Latin):
quo erat pͥtinctꝰ. Nõ ita debemꝰ ĩtelli¬
gere cenã factã: ueluti iã ꝯsũptã atq
trãsactã. Adhuc enĩ tenabat᷑ cũ dñs sur¬
rexit:. et pedes lauit disciplis suis. Mã
postea retubuit et buctellã suo tradito
ri dedit: utiq cena nondũ finita: hoc ẽ post
du adhuc panis ess ĩ mẽsa. Cena gͦ
facta dictũ est iã parata: et ad diuuã¬
cũ diabolꝰ iã misiss ĩ cor ut tradet eũ
uidas symoĩs scariothis: si queris qͥd
missũ sit ĩ toe uide: hoc utiq ut tradẽt
eũ. Missio ista: spũalis suggestio est.

Expanded text:
bemus intelligere coenam factam veluti jam consummatam atque transactam: adhuc enim coenabatur, cum Dominus surrexit et pedes lavit discipulis suis. Nam postea recubuit, et buccellam suo traditori postea dedit, utique coena nondum finita, hoc est, dum adhuc panis esset in mensa. Caena ergo facta, dictum est, jam parata, et ad convivanCum diabolus jam misisset in coJudas Simonis Scariothis. » Si quaeris quid missum sit in cor Judae, hoc utique ut traderet eum. Missio ista, spiritalis suggestio est:
Abbreviated transcription (Latin):
ti et dicẽti nõlauabis in pedes ĩetnũ re¬
sponsũ est ei. d ego facio tu nestis mõ:
scies aũt postea. Ette est ip̃m postea: iã
tẽpus est ut dicat᷑ qd pauloante dilatũ
ẽ. Memor itaq dñs se ꝓmisisse iã dudũ
scienciã facti sui tã mopinati tã mira¬
bilis tã expauescẽdi: et iusi ip̃e ueheniẽ¬
ter truiss nullo mõ smẽdi ut magister

Expanded text:
ernum, responsum est ei, Quod ego facio, tu nescis modo, scies autem postea . Ecce est ipsum postea; jam tempus est ut dicatur quod paulo ante dilatum est. Memor itaque Dominus se promisisse jam dudum scientiam facti sui tam inopinati, tam mirabilis, tam expavescendi, et nisi ipse vehementer terruisset, nullo modo sinendi, ut m
Abbreviated transcription (Latin):
testatꝰ ẽ dicẽs: Beati ĩmiaculati ĩ uia:
qͥ ambulãt in lege dm̃. Et ne puta¬
ret᷑ hec ĩmaculatoꝵ ac beatoꝵ ab ĩ¬
peritis passim et rudib posse ꝯphẽ¬
di: ꝯequẽt adiuxit et ait. Beati q̃
scrutãt testioma eiꝰ: in totocorde ex¬

Expanded text:
Beati immaculati in via, qui ambulant in lege Domini . Et ne putaretur haec via immaculatorum ac beatorum ab imperitis passim et rudibus posse comprehendi, consequenter adjunxit et ait, Beati qui scrutantur testimonia ejus; in toto corde ex
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑ ideo pascha passio puta¬
ta ẽ: uelut hoc noĩe a passione sit ap¬
pellatũ est. In sua uolĩgna hoc ẽ he
bren: pasca trasitus dicit ꝓptea qr tũc
pinũ pasca celebrauit ppłus dei: qñ

Expanded text:
dicitur, ideo Pascha passio putata est, velut hoc nomen a passione sit appellatum: in sua vero lingua, hoc est in hebraea, Pascha transitus dicitur: propterea tunc primum Pascha celebra
Abbreviated transcription (Latin):
oblectat et suꝑat: sĩt passio saluato¬
ris. De tuiꝰ oĩpotencia q̃ ei tũ patre
umꝰ et equalis essẽtie est quotiẽs ut
possumꝰ cogitamꝰ mirabilior nobis
fit ĩ deo hũilitas ꝙͣ potestas: et dif¬
incio: quã seruilis forme ud suma
ꝓuectio. S multũ nos ad ĩtellectũ
uiuat qd lit aliud sit creator aliud
trentrix aliud deitas ĩuolabilis a¬
liud caro passibilis: in unã tñ ꝑso
cie÷ ut siue in ĩfirmitatib. siue in
u̾tutib eiusdẽ sit cõtumelia: ciuiꝰ et
gloria. Hac fidei regula diltissimi
quã in ip̃o exordio symboli. paucto¬
ritatẽ apłite ĩstitutioĩs accepimꝰ:¬

Expanded text:
tat et superat, sicut passio Salvatoris? De cujus omnipotentia, quae ei cum Patre unius et aequalis essentiae est, quoties, ut possumus, cogitamus, mirabilior nobis fit in Deo humilitas quam potestas; et difnitio, quam servilis formae in summa provectio. Sed multum nos ad intellectum juvat, quod licet aliud sit Creator, aliud creatura, aliud Deitas inviolabilis, aliud caro passibilis; in unam tamen petiae, ut sive in infirmitatibus, sive in virtutibus, ejusdem sit contumelia, cujus et gloria. CAP. II. Hac fidei regula, dilectissimi, quam in ipso exordio Symboli per auctoritatem apostolicae institutionis accepim
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ĩmissionẽ diabolitã ut tradẽt discipu¬
lus magistrũ: ẜ quẽ nõ diditerat deũ.
Iã talis uenat ad cõminũ explorator
pastoris ĩsidiator saluatoris: uẽditor re¬
dẽptoris. iũ talis uen̾at et uidebat᷑ et
toledabat᷑: et se ignorari arbitrabat᷑:¬
qrĩ eo quẽ uolebat falle fallebat᷑. At
ille isto ip̃o corde intꝰ ĩspecto nesciẽte. sce
ditꝰ erat ei quẽ trade cupiebat  atqi
ta mulũ tradẽdo fuciebat: ut de illo tra¬
dito bonũ fie̾t qd nesuebat. Stiebat enĩ
dñs qͥd face̾t ꝓ amitis: q̃ pacient᷑ uteba¬
tur ĩniicis. Ac sic oĩa dederat pat̾ in
manꝰ eiꝰ: et ĩ usũ mala et ĩ effectum
bona. Stiẽs etiã qr a deo exiit et ad deũ
uudit. Net deũ tũ in de exiret: nec nos
deserẽs cũ rediret. Het ergo suẽs surgit
a tena: et pouit uestimẽta sua. Et cũ
accepiss lincheũ: p̃ciuxit se. Demde

Expanded text:
iabolicam, ut traderet discipulus magistrum, sed quem non didicerat Deum. Jam talis venerat ad convivium, explorator Pastoris, insidiator Salvatoris, venditor Redemptoris; jam talis venerat, et videbatur, et tolerabatur, et se ignorari arbitrabatin eo quem volebat fallere, fallebatur. At ille isto in ipso corde intus inspecto, nesciente scieditus erat ei quem tradere cupiebat, atque ita malum tradendo faciebat, ut de illo tradito bonum fieret quod nesciebat. Sciebat enim Dominus quid faceret pro amicis, qui patienter utebatur inimicis: ac sic omnia dederat Pater in manus ejus, et in usum mala, et in effectum bona. Sciens etiam quia a Deo exiit, et ad Deum vadit: nec Deum, cum inde exiret; nec nos deserens, cum rediret. 6. Haec ergo sciens, surgit a coena, et ponit vestimenta sua; et cum accepisset linteum,
Abbreviated transcription (Latin):
respondit. Dũe nõ tni pedes meos: Ez
et manꝰ et caput. At si aꝑte dicat.
Quia iã te docẽte ĩtelligo qd̵ lauãdo
pedes meos ertata mea te mũdare sig¬
nificas: nõ solũ pedes ẜ et manꝰ et ca¬
put tibi lauandũ offero: qr nõ solũ ĩ¬
cessu s etiã actu uisu quoq auditu
gustu olfactu et tactu: multa me
cõmisisse que a te debeãt dimitti nõ
ambigo. b feruido amatori qͥd respõ¬
dent dñs: quomõ hũc ad ĩtelligentiã
mystice lauatiõis paulatĩ ꝓuocet.
audiamꝰ. Nui lotus ẽ in qͥt nõ indi¬
get insi ut pedes lauet: s ẽ mũdꝰ totꝰ.
Mamfeste demĩtiat qđ lauacio pedũ¬

Expanded text:
 non tantum pedes meos, sed et manus et caput. Ac si aperte dicat: Quia, jam te docente intelligo, quod lavando pedes meos errata mea te mundare significas, non solum pedes, sed et manus et caput tibi lavandum offero; quia non solum incessu, sed etiam actu, visu quoque, auditu, gustu, olfactu et tactu, multa me committere, quae a te debeant dimitti, non ambigo. Sed fervido amatori quid respondeat Dominus, quomodo hunc ad intelligentiam mysticae lavationis paulatim provocet, audiamus. Qui lotus est, inquit, non indiget, nisi ut pedes lavet, sed est mundus totus. Manifeste denuntiat q
Abbreviated transcription (Latin):
diget rursus ĩmo nõ potest eodẽ mõ
ablui: ẜ cotidiana tm̃ mũdane cõ¬
usacioĩs cõtugia: necesse habet coti¬
diana sui redẽptoeis ĩdulgencia ter¬
gant᷑. Est em̃ toto actionũ suaꝵ corpe
mũdꝰ: exceptis dũtaxat his que mẽ¬
ti necessitate cure tꝑalis adheserũt.

Expanded text:
diget rursus, imo non potest eodem modo ablui, sed quotidiana tantum mundanae conversationis contagia necesse habet, quotidiana sui Redemptoris indulgentia tergantur. Est enim toto actionum suarum corpore mundus, exceptis duntaxat iis quae menti necessitate curae temporalis adhaeserunt,
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ esse testat᷑. Nõ aũt essent malig¬
putet hõ unde scit hõ. Net dubitãdũ
est etã bonas suggestioes a bono sp̃u
ita latent at spũalit fieri. Es intest qͥ¬
bus nã eaꝵ mens hũama ꝯsentiat duu¬
no auxilio uł deserta ꝑ meritũ: uł ad

Expanded text:
maligputet homo, unde scit homo? Nec dubitandum est etiam bonas suggestiones a bono spiritu ita latenter ac spiritualiter fieri: sed interest quibusnam earum mens humana consentiat, divino auxilio vel deserta per meri
Abbreviated transcription (Latin):
nobis aĩa suã posuit: sic et nos ĩstã¬
te tpis artictulo ꝓ frĩb aĩas ponamꝰ.
maior eo q̃ misit illũ. Hoc ideo dixit.
qui misit eoꝵ nũster erat quos misit.
Apłs eni grete latine dicit᷑ imissꝰ: ut
ostendet ea q̃ extelsus fecit hũiliter: suir¬
multomagis hũilib et ifirus hũi

Expanded text:
pro nobis animam suam posuit, sic et nos, instante temporis articulo, pro fratribus animam ponamus. major eo qui misit illum. Hoc ideo dixit qui misit eorum quos misit. Apostolus Graece, Latine dicitur missus, ut ostenderet ea quae excelsus fecit humiliter, multo magis hu
Abbreviated transcription (Latin):
nos deserẽs cũ rediret. Htiebat quidẽ
oĩa hec. et tñ in magne sue ĩdiciũ pie¬
tatis ĩ magne nr̃e exemplũ hũilitatis.
pedes hũilit ablues cuiꝰ manꝰ ĩ sua
tradiciõe nouerat ꝓcacit esse polluẽ¬
das. Qd̃ si altiori ĩdagmne mysteriũ
hos hũilimũ nr̃i saluatoris ꝑtracta¬
re delectat: tena hec sacrosca in qua
cũ discipłis retubuit dñs tẽpus signi¬
ficat unnisũ: quo torpalit ĩ eccłia de¬

Expanded text:
ret. Sciebat quidem omnia haec, et tamen in magnae suae indicium, in magnae nostrae exemplum humilitatis, pedes humiliter abluens, cujus manus in sua traditione noverat, procaciter esse polluendas. Quod si altiori indagine mysterium hoc humillimum nostri Salvatoris pertractare delectet, coena haec sacrosancta, in qua cum discipulis recubuit Dominus, tempus significat universum quo corp
Abbreviated transcription (Latin):
Cripturꝰ euãgelista iohãnes
memoriale illud dm̃ mĩsteri¬
um. quo disciplis ĩ pasca pri¬
usꝙ̃ ad passionẽ iret pedes lauare dig¬
natꝰ ẽ: p̃mo ip̃m nomẽ pasce qͥd mys¬
tice signaret apperire curauit dicens.¬
Ante diẽ aũt festũ pasce sciẽs iħ̾s qr
uenit hora eiꝰ ut trãseat de hoc mũ¬
do ad patrẽ: cũ dilexiss suos qͥ erãt
in mũdo. ĩ finẽ dilexit eos. Pasta qͥp¬

Expanded text:
cripturus evangelista Joannes memorabile illud Domini ministerium, quo discipulis in Pascha priusquam ad passionem iret, pedes lavare dignatus est, primo ipsum nomen Paschae quid mystice signaret, aperire curavitAnte diem festum Paschae, sciens Jesus quia venit hora ejus ut transeat de hoc mundo ad Patrem, cum dilexisset suos qui erant in mundo, in finem dilexit eos, et
Abbreviated transcription (Latin):
hortis egerũt: et detestandũ umuusis
secłis et ũplectandũ fuit. Crux em̃ dm̃¬
sit̃ iudeoꝵ erat mẽte crudelis: ita est
ĩ crucifixi u̾tute mirabilis. Furit in
unũ ppłus: et mseret᷑ om̃i xp̃s. Qd̾¬
seuicia ĩfert᷑ potestate suscipit᷑: ut li¬
cencia facioris etne opus ĩpleat uo¬
currit. ita fideliũ est accipiẽdꝰ audi¬
tu: ut salua fide actionũ que tꝑe dm̃¬

Expanded text:
hortis egerunt, et detestandum universis saeculis, et amplectendum fuit. Crux enimin Judaeorum erat mente crudelis, ita est in Crucifixi virtute mirabilis. Furit in unum populus, et miseretur omnium saevitia infertur, voluntate suscipitur: ut licentia facinoris aeternae opus impleat vopercurrit, ita fidelium est accipiendus auditu, ut salva 242 fide actionum, quae tem
Abbreviated transcription (Latin):
fecit augnentũ. Surrexit aũt a tena
et posuit uestimẽta sua ⁊ quãdo tpa¬
lit̾ cũ hõib ampliꝰ ꝯuersari desistens:
mẽbea corꝑis assũpti deposuit ĩ truce.
Acceptolintheo p̃ciuxit se: qnͣdo at¬
cepto a patre mãdato paciẽdi ꝓ nobis.
in ip̃o passionis exertitio sua mẽbra
cirtudedit. Bolet nãq ꝑ linteũ qd mul¬
tifario tormẽtoꝵ labore cõficit᷑: afflic¬
tio passionũ figurari. Et dũs ponens
uestimẽta linteo p̃cingit᷑: ut signifi¬
cet se habitũ torꝑis quẽ induit: nõ si¬
ne p̃ssura doloꝵ s lõga crutis tribula¬
tione deponẽ. Misit aꝙͣ in peluim ⁊

Expanded text:
ecit augmentum. Surrexit autem a coena, et posuit vestimenta sua. Quando temporaliter cum hominibus amplius conversari desistens, membra corporis assumpti deposuit in cruce. Accepto linteo praecinxit se. Quando, accepto a Patre mandato patiendi pro nobis, in ipso passionis exercitio sua membra circumdedit. Solet namque per linteum, quod multifario tormentorum labore conficitur, afflictio passionum figurari. Et Dominus ponens vestimenta, linteo praecingitur, ut significet se habitum corporis quem induit, non sine pressura dolorum, sed longa crucis tribulatione deponere. Misit aquam in
Abbreviated transcription (Latin):
mũdaret ⁊ eadẽq oꝑa nõ solũ passioĩs
sat̃inẽtis scĩficare: ẜ eciã eiusdẽ exem¬
plis ꝯfirmare dignatꝰ ẽ. Qd̾ aũt ĩcho¬
ata pedũ lauacione dicit᷑ uenit gͦ aid
symonẽ petrii: nõ ita ĩtelligendũ est
le tale mĩsteriũ qr mysteriũ nesciebat
nõ frustra hoeruerit: qd etiã quilibet e¬
oꝵ acturꝰ fuisse nõ dubitat᷑. si nõ illa tre

Expanded text:
 solum passionis sacramentis sanctificare, sed etiam ejusdem exemplis confirmare dignatus est. Quod autem, inchoata pedum lavatione, dicitur, Venit ergo ad Simonem Petrum, non ita intelligendum est, le tale ministerium, quia mysterium nesciebat, non frustra horruerit. Quod etiam quilibet eorum acturus fuisse non d
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtuciẽs p̾mogẽita egypti et filios isrł
liberãs: et qd ip̃ filii isrł trãsierint
illa nocte de egypna seruitute. ut ue¬
nirẽt ad t̾rã ꝓmisse oli hereditatis
et pacis: mystice aũt significãs qd
ĩ eo dñs tñsiturꝰ ess ex hoc mũdo ad
patrẽ: et qd eiꝰ exemplo fideles abiet¬
tis tꝑalib desideriis. abiecta uicioꝵ
seruitute: ꝯtimus u̾tutũ studiis trã¬
sire debẽt ad ꝓmissionẽ patrie celestis.

Expanded text:
tiens primogenita Aegypti, et filios Israel liberans, et quod ipsi filii Israel transierint illa nocte de Aegyptia servitute, ut venirent ad terram promissae olim haereditatis et pacis . Mystice autem significans quod in eo Dominus transiturus esset ex hoc mundo ad Patrem, et quod ejus exemplo fideles, abjectis temporalibus desideriis, abjecta vitiorum servitute, continuis virtutum studiis transire debent ad
Abbreviated transcription (Latin):
uate qd̵ perierut: nec ĩtellexerat idemẽ¬
tiã xp̃i qͥ nõ solũ corporeis ĩfirmitatib
medebut᷑. s eciã uulnera debiliũ cura¬
bat aĩaꝵ ditẽs paralitito sanato con¬
stas esto fili. remissa sũt tibi pcta tua:
ditẽs et oblate sibi adulte. nec ego te
dũpnabo uade et amodo uoli pectare:
ut ꝑ oĩa oꝑu sua ostendet ĩ illo aduẽ¬
tu suo saluatorẽse mũdi uenisse nõ

Expanded text:
perierat ; nec intellexerat clementiam Christi, qui non solum corporeis infirmitatibus medebatur, sed etiam vulnera debilium curabat animarum, dicens paralytico: Constans esto, fili, remissa sunt tibi peccata tua ; dicens et oblatae sibi adulterae: Nec ego te condemnabo, vade et amplius noli peccare ; ut per omnia opera sua ostenderet, in illo adventu suo s
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ sciuĩt qd facĩt. De cuiꝰ itaq oẽoms
potẽtia fuit ut p̃dicacio apli petri ex
eis q̃ dixerũt sagius eiꝰ suꝑ nos et suꝑ
filios nr̃os. multoꝵ ad penitentiã tor̃
cõuertẽt: et uno die baptizarentͥ ferẽ

Expanded text:
enim sciunt, quid faciunt. De cuius utique orationis enim sciunt, quid faciunt. De cuius utique orationis potentia fuit, ut predicatio apostoli Petri ex eis qui dixerunt: Sanguis huius super nos et super filios nostros, multorum ad paenitentiam corda converteret, et una
Abbreviated transcription (Latin):
¶Qaui ut hũanĩ genꝰ uĩtulis mor¬
tifere p̃uaritacioĩs absoluet seuuẽti di¬
abolo potenciã sue marestatis occulta¬
uit: et ĩfirmitatẽ nr̃e huilitatis obie¬
cit. Hi em̃ crudelis et suꝑb inuicꝰ cõ¬
siliũ niscd̃ie dei nosse potiuss: udeoꝵ
aĩos mãsuetudĩe potiꝰ tẽperare. quã
ĩiustis odiis studusẜ accende̾ ⁊ ne om̃i
captiuoꝵ mnttet seruitutẽ: dũ nichil
sibi debentis ꝑsequit᷑ libertatẽ. Fefellit
ergo illũ malignitas sua. Intulit sup¬
pliciũ filio dei: qđ cũctis filiis hoĩm in
remediũ uerteret᷑. Fudit sanguĩez uis¬
tũ: q̃ retõtiliãdo mũdo et p̃miũ esset¬
sue uolutatis elegit ⁊ admisit ĩ se mi
pias furentiũ manꝰ que dũ ꝓprio in¬
tũbũt sceleri: famulate sũt redẽptori.
Quiꝰ etiã urca intfectores suos tanta
erat pietatis affectio: ut de crute suppli
cãs patri. nõ se uĩditari ẜ illis postula¬
ret ignosti dicẽs. Pat̾ dimute illis: nõ

Expanded text:
Qui ut humanum genus vinculis mortiferae praevaricationis absolveret, et saevienti diabolo potentiam suae majestatis occuluit, et infirmitatem nostrae humilitatis objecit. Si enim crudelis et superbus inimicus consilium misericordiae Dei nosse potuisset, Judaeorum animos mansuetudine potius temperare, quam injustis odiis studuisset accendere; ne omnium captivorum amitteret servitutem, dum nihil sibi debentis persequitur libertatem. Fefellit ergo illum malignitas sua: intulit supplicium Filio Dei, quod cunctis filiis hominum in remedium verteretur. Fudit sanguinem justum, qui recosuae voluntatis elegit. Admisit in se impias manus furentium, quae dum proprio incumbunt sceleri, famulatae sunt Redemptori. Cujus etiam circa interfectores suos tanta erat pietatis acans Patri, non se vindicari, sed illis postularet ignosci, dicens: Pater, dimitte illis; non
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ de sp̃uscõ natũ ex maria u̾gie
fitem᷑ ⁊ nec ab eiusdẽ maiestate dis¬
cedimꝰ. cũ ip̃m trucifixũ et mortuũ:
et die tertia credimꝰ sustitatũ. Oĩa
em̃ que dei sũt et que hõis. simul et
hũanitas expleuit et deitas: ut dũ
passibili ĩpassibilis mest. nec u̾tus
ĩ infirmitate affici: nec ifirmitas pos¬
sit ĩ u̾tute suꝑari. Meritobeatus
ne net sanguiẽ. quoꝵ obiectu ĩterio¬
res otuli poterãt ĩpediri. s ip̃o spũ
patris oꝑante ĩ corde credẽtis: ut ad

Expanded text:
e de Spiritu sancto natum ex Maria virgine confitemur; nec ab ejusdem 239 majestate discedimus, cum ipsum crucifixum et mortuum, et die tertia credimus suscitatum. Omnia enim quae Dei sunt, et quae hominis, simul et humanitas explevit et deitas: ut dum passibili impassibilis inest, nec virtus in infirmitate affici, nec infirmitas possit in virtute superari. Merito beatus ne, nec sanguine, quorum objectu interiores oculi poterant impediri, sed ipso Spiritu Patris in cord
Abbreviated transcription (Latin):
per ĩueniat. Laboremꝰ sensu herea-¬
mus ĩgemo: deficiamꝰ eloquio. Bo¬
nũ est ut nobis parũ sit: qd enã rec¬
te de dĩ maiestate sentimꝰ. Dicen¬
te eñ ꝓpha querite dñm et cõfirma¬
mim querite facie eiꝰ semp᷑ nemĩ¬

Expanded text:
per inveniat. Laboremus sensu, haereamus ingenio, deficiamus eloquio: bonum est ut nobis parum sit quod etiam recte de Domini majestate sentimus: Dicente enim propheta: Quaerite Dominum et confirmamini, qu
Abbreviated transcription (Latin):
bemꝰ qd̵ dimittamꝰ: multomagis
opoetet nos alterutrũ dimitte nobis
miscdes: donãtes muitẽ sicut et deꝰ
in xp̃o donauil uobis. Si hec inquit
scitis: beati eritis si feceritis ea. Ba¬
lutaris hec multũ nr̃i saluatoris.
et sedulo ẽ cogitãda sentẽtia: qr bt̃i
erimꝰ sciẽdo celestia p̃cepta si tñ ea

Expanded text:
bemus quod dimittamus, multo magis oportet nos alterutrum dimittere nobimisericordes, donantes invicem, sicut et Deus in Christo donavit vobis . Si haec, inquit, scitis, beati eritis, si feceritis ea. Salutaris haec multum nostri Salvatoris et sedulo est cogitanda sententia, quia beati erimus sciendo coelestia praecepta, si ta
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ ꝑdicioĩs filiꝰ cui diabolꝰ stabat a
dextris. prius ĩ despacionẽ trãsiit: quã
sat̃mentũ genalis redẽptiõis xp̃s im¬
pleret. Nã mortuo ꝓ oĩb ĩpiis dño po¬
tiuss forte etiã hic ꝯsequi remediũ: si
cordi et nĩc furtis fraudiũ dedito. par¬
riudalib cõmertiis occupato: nichil
uiꝙͣ documẽtoꝵ miscdie saluatoris ĩ¬
siderat: nec piis acteꝑat aurib dm̃¬

Expanded text:
ditionis filius, cui diabolus stabat a dextris, prius in desperationem transiit, quam sacramentum generalis redemptionis Christus impleret. Nam, mortuo pro omnibus impiis Domino, potuisset forte etiam hic consequi remedium, si cordi et nunc furtis fraudium dedito, nunc parricidalibus commerciis occupato nichil umquam documentorum misericordiae Salvatoris insederat, nec piis acceperat aurib
Abbreviated transcription (Latin):
sionis que nos int̾ exultacioes spita¬
liũ gaudioꝵ silere nõ patit᷑: qr et si
difficile ẽ de eadẽ re ip̃iꝰ digne apte¬
q disserẽ. nõ est tñ liberũ sacerdoti
ĩ tanto duuĩe miscdie sacͣmẽto fidelis
ppłi aurib subtrahẽ sermoĩs officiũ:
cũ ip̃a materia ex eo qd̃ est ĩeffabilis.
fandi tribuat facultatẽ: ne possit
defficẽ qđ dicat᷑. de qua nũꝙͣ potest
satis esse dicat᷑. qd Succũbat ergo

Expanded text:
nos inter exsultationes spiritualium gaudiorum silere non patitur: quia etsi difficile est de eadem re saepius digne apteque disserere, non est tamen liberum sacerdoti, in tanto divinae misericordiae sacramento fidelis populi auribus subtrahere sermonis officium, cum ipsa materia, ex eo quod est ineffabilis, fandi tribuat facultatem; nec possit deficere quod dicatur, de qua numquam potest satis esse quod dicitur. Succu
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ hũc mũdũ aditũ pateferit ꝑ eã ad
nos uita habẽt ĩgressũ. Atq ut ostẽ¬
deret treator hũam genis utriusq¬
se sexus curã habe̾: et utrũq se uelle
saluare uir nascit᷑ et ꝓcedit ex femĩa:
qͣtenꝰ aduerteremꝰ nullã esse apud
deũ int̾ uirũ ac femĩa ĩ ꝑcipẽda sa¬
lute distantiã. Cur aũt nõ tota de¬
uotiõe credamꝰ salutarẽ pueꝵ nasci
potusse de u̾gne ⁊ qͥ ꝑfectũ hoĩez cre¬

Expanded text:
tum patefecit, per eam ad nos vita haberet ingressum. Atque ut ostenderet Creator humani generis utriusque sexus curam habere, et utrumque velle salvare; vir nascitur, et procedit ex femina, quatenus adverteremus, nullam esse apud Deum inter virum ac feminam in percipienda salute distantiam. Cur autem non tota devotione credamus, salutarem puerum nasci potuisse de virgine, qui perfectum homine
Abbreviated transcription (Latin):
celi trarũq dñs : ꝓlibertate seruoꝵ for¬
mã ĩduit seruitutis. Hodie noua fe¬
minei sexus głia peꝑit u̾go: et qd̾ u¬
musa nobiscũ treatura mirat᷑ natꝰ
ĩ utero marie sine geuerãte ꝯceptꝰ ẽ:
q̃ de deo pr̃e sine ꝯceptiõe ꝓcessit. Qd̃
em̃ deꝰ est soliꝰ patris est uingẽitꝰ: qd̾

Expanded text:
coeli terrarumque dominus pro libertate servorum formam induit servitutis. Hodie nova feminei sexus gloria peperit virgo, et quod universa nobiscum creatura miratur, natin utero Mariae sine generante conceptus est, qui de Deo Patre sine conceptione processit. Quod e
Abbreviated transcription (Latin):
pasce fructũ iusticie ꝓferamꝰ. Hoc
cũit q̃dragenario nũo se ip̃e dñs xp̃s
exertuit: nõ ut ꝓuectũ ip̃e caꝑet. ẜi
ut ꝓuectũ salutis nobis ostenderet.
Mec enĩ erat ĩ illo spnia pc̃ti: que
uerteret in florẽ. Ipse enĩ erat flos
natꝰ nõ de spina s de uirga: sĩt uit
ꝓpheta. Exiet uga de radice iesse:
et flos de radice eiꝰ ascẽdet. Birga
enĩ erat maria nitida subtilis et
ugo: que xp̃m uelut florẽ integrita¬
te sui corpis germ̃auit. C õtinuatis
ergo qͣdragĩta dieb et noctib hec ie¬
uima. nõ esuriẽs dñs ꝓcurauit: s di¬
cit illũ euãgelista esurisse postea.
Quomõ ergo potest fieri: ut q̃ tan¬
toꝵ dieꝵ ño famẽ sitimq nõ sense¬
rit postea esuriit. Esuriebat pla-¬
ne: net negare possumꝰ qu esurie¬
rit. Esurire enĩ nõ cibũ hom̃i s sa¬
lutẽ: nec escaꝵseculariũ epulas cõ

Expanded text:
Hoc autem quadragenario numero se ipse Dominus exercuit, non ut profectum ipse caperet, sed ut profectum salutis nobis ostenderet. Nec enim erat in illo spina peccati, quae verteretur in florem; ipse enim erat flos natus non de spina, sed de virga, sicut ait propheta: Exiit virga de radice Jesse, et flos de radice ejus ascendet ; virga enim erat Maria, nitida, subtilis et virgo, quae Christum velut florem integritate sui corporis germinavit. 7. Continuatis ergo quadraginta diebus et noctibus, haec jejunia non esuriens Dominus procuravit: sed dicit illum evangelista esurisse postea. Quomodo ergo potest fieri, ut qui tantorum dierum numero famem sitimque non 431 senserit, postea esurierit. Esuriebat plane, nec negare possumus quod esurierit; esuriit enim non cibum hominum, sed salutem: nec escarum saecularium e
Abbreviated transcription (Latin):
ticiã: qr ip̃oꝵ est regnũ celoꝵ. ꝓꝓter
qd̾ kãni si uolumꝰ diabolũ suꝑare cũ
xp̃o: si desideramꝰ tñseũtes a setulo
regnare cũ dño. si optamꝰ sacratis¬
simũ resurrectiois dĩte diẽ letis me¬
tib celebrare: ab esta quidẽ uł potu
ꝓ uirib tẽperemꝰ a uitiis aũt totis

Expanded text:
titiam, quia ipsorum est regtitiam, quia ipsorum est reg si volumus diabolum superare cum Christo; si desideramus transeuntes a saeculo regnare cum Deo; si optamus sacratissimum resurrectionis dominicae diem laetis mentibus celebrare, ab esca quidem vel potu pro viribus temperemus, a vitiis autem totis