comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quo intemerata uͥginitas humani gen̾is
edidit saluatorem: epiphanie nobis dilec¬
tissimi uen̾anda festiuitas dat ꝑ seueran¬
tiam gaudioꝵ: ut int̾ cognatarũ sollemp¬
nitatum cuicina sacram̃ta. exultationis
uigor et feruor fidei non cepescat. Ad om¬
nium enĩ hominũ spectat salutem: quod
in fantia mediatoris dei et hominũ. iam
uniu̾so declarabat᷑ mundo: cũ ad huc exi¬
guo detineret᷑ oppidulo. Quam uis enir
isrłiticã gentẽ. et ipsius gentis unam fa¬
niliam de legisset. de qua naturã uniu̾se
humanitatis assum̾et: noluit tam̃ intͣ
mat̾ne habitationis angustias. ortus sui
latere pͥmordia: s mox ab om̃ib uoluit
agnosci. qui dignatꝰ est om̃ib nasci. Eri¬
bus gͥ magis in regione orientis. stella
noue claritatis apparuit: que illustrior
ceteris pulchriorq sid̾ib. facile in se intu¬
entium ocłos animosq conu̾teret : ut cõ¬
festum ad uerteret᷑ ñ ẽẽ ociosum. qd̃ tam
insolitum uidebat᷑. Dedit gͦ aspicientibꝰ

Expanded text:
quo intemerata virginitas humani generis edidit Salvatorem, Epiphaniae nobis, dilectissimi, veneranda festivitas dat perseverantiam gaudiorum, ut inter cognatarum solemnitatum vicina sacramenta, exsultationis vigor et fervor fidei non tepescat. Ad omnium enim hominum spectat salutem, quod infantia Mediatoris Dei et hominum jam universo declarabatur mundo, cum adhuc exiguo detineretur oppidulo. Quamvis enim Israeliticam gentem, et ipsius gentis unam familiam delegisset, de qua naturam universae humanitatis assumeret, noluit tamen intra maternae habitationis angustias ortus sui latere primordia; sed mox ab omnibus voluit agnosci, qui dignatus est pro omnibus nasci. Tribus igitur magis in regione Orientis stella novae claritatis apparuit, quae illustrior caeteris pulchriorque sideribus, facile in se intuentium oculos animosque converteret: ut cofestim adverteretur non esse otiosum, quod tam insolitum videbatur. Dedit ergo aspicientibus
Abbreviated transcription (Latin):
et ioseph. et infantem positum uep̃sepio.
uidentes aut̃ : cognouerunt detibo quod
dictum erat illis de puero hoc. Festinant
tis intentione uidere ad ilentum. desid̾ant.
Neq enim cum desidia. xp̃i est querenda pre¬
sentia. Q̾ ideo forte ñ nulli querentes. inue¬
nire non merentur: quia desidio se⁊ xp̃m
requirunt. Ideo pastores isti sine mora in¬
uenerunt. qr ad illum fide ñ ficta curre¬
bant: ad quẽ festinant̾ ire est. ñ pedum gres¬
su accelerare: s in fide semꝑ ac uirtute ꝓfi¬

Expanded text:
t Joseph et infantem positum in praesepio. Videntes autem cognoverunt de Verbo quod dictum erat illis de puero hoc. Festinant ntis intentione videre adventum desiderant. Neque enim cum desidia Christi est quaerenda praesentia. Et ideo forte nonnulli quaerentes invenire non merentur, quia desidiose Christum requirunt. Ideo pastores isti sine mora invenerunt, quia ad illum fide non ficta currebant, ad quem festinanter ire est non pedum gressus accelerare, sed in fide semper ac virtute
Abbreviated transcription (Latin):
auro. thure. et mirra. intelligi et aliud po¬
test. Auro nãq sapientia designat᷑: salomo¬
ne atcestante qui ait. Thesaurus desid̾abił:
requiescit. inore sapientis. Thure autẽ qd̃
deo incendit᷑. uirtus orationis expͥmitus.
psalmista attestante qui dicit. Dirigatur
oratio mea. sicut incensum. inconspectu
tuo. ꝑ mirram uͦ : carnis nr̃e mortificatio
figuratus. Unde. scã eccłia. de sius oꝑariis

Expanded text:
auro, thure et myrrha intelligi et aliud poauro, thure et myrrha intelligi et aliud potest. Auro namque sapientia designatur, Salomone attestante, qui ait: Thesaurus desiderabilis requiescit in ore sapientis . Thure autem quod Deo incenditur virtus orationis exprimitur, Psalmista testante, qui dicit: Dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo . Per myrrham vero carnis nostrae mortificatio figurat
Abbreviated transcription (Latin):
it. Thus uͦ: indei sacrificio ponebatur.
Mirra aut̃: mortuoꝵ corpora condiunt᷑.
.Cum uero magi quẽ adorant. etiam misti¬
cis muneribꝰ p̃dicant: auro regem: thure
dm̃ : mirra mortalem. Sunt uͦ ñ nulli
heretici. qui hunc dm̃ ccedunt : s ubrq
regnare neqͣqͣm credunt. Hi ꝓfecto ei
thus offert̃ : s offerre etiam aurum no¬
lunt. Qꝰ sunt ñ nulli qui hunc regem
existimant ns. dm̃. negant. Hi uidelicet
eu̾aurum offerunt: s offerre thus no¬
lunt. Q̾ sunt ñ nulli. qui hunc et dm̃
et regem fatentur : s assumpsisse carnẽ
mortalem negant. Hi nimirum ei aurũ
et thus. offerunt : s offerre mirram as¬
sumpte mortalitatis nolunt. Nos uaꝙ
nato dño offeramꝰ. auruim: ut hunc ubi¬
q regnare fateamur. Offexamus. thus:
ut credamus qd̃ is qui. intehupore appa¬
tuit. d̾s añ tempora extiãt. Offeramusi
mirram: uti eum quẽ credimus. in fua di¬
minitate impossibilem. ł credaniũs etlam
incirã fuisse carne mortalemꝰ qͣmins in.

Expanded text:
t, thus vero in Dei sacrificium ponebatur, myrrha autem mortuorum corpora condiuntur. Eum ergo magi quem adorant etiam mysticis muneribus praedicant, auro regem, thure Deum, myrrha mortalem. Sunt vero nonnulli haeretici qui hunc Deum credunt, sed ubique regnare nequaquam credunt. Hi profecto ei thus offerunt, sed offerre etiam aurum nolunt. Et sunt nonnulli qui hunc regem existimant, sed Deum negant. Hi videlicet ei aurum offerunt, sed offerre thus nolunt. Et sunt nonnulli qui hunc et Deum et regem fatentur, sed assumpsisse carnem mortalem negant. Hi nimirum ei aurum et thus offerunt, sed offerre myrrham assumptae mortalitatis nolunt. Nos itaque nato Domino offeramus aurum, ut hunc ubique regnare fateamur; offeramus thus, ut credamus quod is qui in tempore apparuit Deus ante tempora exstitit; offeramus myrrham, ut eum quem credimus in sua divinitate impassibilem credamus etiam in nostra fuisse carne mortalem. Quamvis in
Abbreviated transcription (Latin):
et portas tuas laudatio. Non erit tibi am¬
plius sol ad lucendum ꝑ diem: nec splen
dor lune illuminabit te: s erit tibi dñ
in lucem semptt̾nam. et deus tuus ingłas
na tua non minuetur: quia dñs erit in
lucem sempit̾nam: et uomplebunt᷑ dies

Expanded text:
et portas tuas laudatio. non erit tibi amet portas tuas laudatio. non erit tibi amplius sol ad lucendum per diem, nec dor lunae illuminabit te; sed erit tibi Dominus in lucem sempiternam, et Deus tuus in glorna tua non minuetur: quia Dominus erit tibi in lucem sempiternam, et complebuntur dies
Abbreviated transcription (Latin):
¶ hoc scło: stultus fiat ut sit sapiens.
Sapientia enim huiꝰ mundi: stulticia est
apud dm̃. Scͥptum est enim. Comp̃hendã
sapientes in astucia eorũ. Q̾ iterum. Dñs
nouit cogitationes sapientium: qm̃ uane
sunt. Itaq: nemo głet᷑ in hominib. Omĩa
enĩ uta sunt: siue paulus. siue apollo. si¬
ue cephas. siue mundus. siue uita. siue mois.
nos existimet homo. ut ministros ap̃i:
et dispensatores misteriorum dei. Hic iã
querit᷑ int̾ dispensatores: ut fideles quis
inueniat᷑. Michi aut̃ ꝓminimo est: ut
auobis iudicer. aut ab humano die. sed

Expanded text:
hoc seculo: stultus fiat: ut sit sapiens. Sapientia hujus mundi: stulticia est apud Deum. Scriptum est enim. Comprehendam sapientes in astutia eorum. Et iterum. Dominus novit cogitationes sapientium: quoniam vane sunt. Itaque nemo glorietur in hominibus: omnia enim vestra sunt. Sive Paulus: sive Apollo: sive Cephas: sive munnos existimet homo ut ministros Christi et dispensatores mysteriorum Dei hic iam quaeritur inter dispensatores ut fidelis quis inveniatur mihi autem pro minimo est ut a vobis iudic
Abbreviated transcription (Latin):
u̾antes. studium ur̃m his que ꝓ uob̾ gesta
sunt subdite. Diligite castimonie purita
uos a carnalib desidiis que militant ad u̾¬
sus animã: quẽad modũ nos p̃sens beatus¬
apłs suis ut legimꝰ u̾bis hortat᷑. Malitia
conformauit in fantie. Sectamini humili¬
tatem: quã dei filiꝰ discipłos suos doc̾e dig¬
natꝰ est. Induite uos uirtute pacientie:
in qua animas uras possitis acquirere: qm̃
qui cunctoꝵ est redemptio: ipse est omni¬
um fortitudo. Que sursum sunt sapite: ñ
que suꝑ t̾ram. Puiam u̾itatis et uite cõ¬
stant̾ incedite: nec uos impediant t̾rena.

Expanded text:
nerantes, studium vestrum iis quae pro vobis gesta nerantes, studium vestrum iis quae pro vobis gesta sunt subdite. Diligite castimoniae puritavos a carnalibus desideriis, quae militant adversus animam , quemadmodum nos praesens B. apostolus suis, ut legimus, verbis hortatur. Malitia conformavit infantiae. Sectamini humilitatem, quam Dei Filius discipulos suos docere dignatus est . Induite vos virtutem patientiae, in qua animas vestras possitis acquirere: quoniam qui cunctorum est redemptio, ipse est omnium fortitudo. Quae sursum sunt sapite, non quae super terram . Per viam veritatis et vitae constanter incedi
Abbreviated transcription (Latin):
pueniunt. Ad orant incarne u̾bumͥ in in¬
fantia sapientiam: in infirmitate uͥtutẽ:
et in hominis u̾itate. dñm maiestatis. Utq
sacram̃tum fidei sue intelligentieq mani¬
festent: qd̃ cordib credunt. munerib pro¬
testant᷑. Thus deo. mirram homini. auru
offerunt regi: scilicet humanã diuinãq
naturam in unitate uen̾antes: q qd̃ erat
in substanciis ꝓpͥum : ñ erat in potestate
diu̾sum. Reuersis aut̃ magis in regionen
suam. et translato ih̃u inegyptũ ex am¬
monitione diuina: exardescit frustrata in
meditationib sius herodis in sania: neca¬
ri om̃s bethleem. paruulos iubet. Q̾qm̃
quẽ metuat nescit in fantem: gen̾alem
seuitiami in suspectam sibi tendit etatem.
S quos rex impius eximt mũdo: xp̃c in¬
serit celo. Q quib ñ dum sanguinis sui
impendit. redemptionẽ: iam martirii tri¬
rigite dilectissimi fideles animos: et
choruscantẽ grãm luminis sempit̾ni.
et impensa humane salutis sacram̃ta ue¬

Expanded text:
perveniunt. Adorant in carne Verbum, in infantia sapientiam, in infirmitate virtutem, et in hominis veritate Dominum majestatis; atque ut sacramentum fidei suae intelligentia: « Quod cordibus credunt muneribus protestantur. Thus Deo, myrrham homini, aurum offerunt regi, scientes humanam divinamque naturam in unitate venerandam. Quia quod erat in substantiis proprium, non erat in potestate III. Reversis autem magis in regionem suam, translatoque Jesu in Aegyptum ex admonitione divina, exardescit frustra in meditationibus suis Herodis insania. Necari omnes in Bethleem parvulos jubet, et quoniam quem metuat nescit infantem, generalem sententiam in suspectam sibi tendit aetatem. Sed quod rex impius eximit mundo, Christus inserit coelo; et quibus nondum sanguinis sui impendit redemptionem, jam martyrii trir, dilectissimi, fideles animos 114 ad coruscantem gratiam luminis sempiterni, et impensa humanae salutis sacramenta ve
Abbreviated transcription (Latin):
annunciatũ celitꝰ dñatoris ortũ. insignior
ubiq fama loq̃ retur. Quã ꝓmptiorem
ad narrandum diligenti oremq faciebat.
et suꝑne significatiõis nouitas: et cruen¬
tissimi ꝑ secutoris impietas. Tunc etiam
egypto saluator illatus est: ut gens anti¬
quis erroribꝰ dedita. iam ad uicinã salutẽ
poccultã grãm uocaret᷑: et que ñ dum¬

Expanded text:
annuntiatum coelitus Dominatoris ortum insignior annuntiatum coelitus Dominatoris ortum insignior ubique fama loqueretur, quam promptiorem ad narrandum diligentioremque faciebat et supernae significationis novitas, et cruentissimi persecutoris impietas. Tunc autem Aegypto Salvator illatus est, ut gens antiquis erroribus dedita, jam ad vicinam salutem per occultam gratiam vocaretur; et quae nondu
Abbreviated transcription (Latin):
dilectissimi: it̾um dico gaudete: qm̃
breui interuallo temporis. post sollemp¬
nitatem natiuitatis. tp̃i. festiuitas declara¬
tionis eiꝰ illuxit: et quẽ in illo die uirgo
peꝑit. in hoc mundus agnouit. Uerbum
enim caro factum. sic susceptionis nr̃e tem¬
ꝑauit exordia: ut ih̃c natus. et crecdentib
manifestus. et ꝑ seq̃ntib eẽt occultꝰ. Iam
tunc gͦ celi enarrauert̃ głam dei: et̾ mom¬
nẽ t̾ram sonus ueritatis exiuit: qͣndo et
pastorib exercitus angłoꝵ saluatoris. editi
aununciator apparuit : et magos ad eum
adorandum p̃uia stella ꝑduxit: ut a solis
ortu usq ad octasum. ueri regis gen̾atio cho¬
ruscaret : cum rerum fidem. et regna orien¬
tis ꝑ magos discerent. et romanum imꝑium
ñ lateret. Nam seuitia herodis uolens pri¬
mordia suspecti sibi regis extinguere: huic
dispensationi nesciens seruiebat: ut dum
atroci intentꝰ facinori. ignotũ sibi pue¬
rum indiscreta infantium cede ꝑ sequit᷑:

Expanded text:
dilectissimi, iterum dico, gaudete : quoniam brevi intervallo temporis post solemnitatem nativitatis Christi, festivitas declarationis ejus illuxit; et quem in illo die virgo peperit, in hoc mundus agnovit. Verbum enim caro factum sic susceptionis nostrae temperavit exordia, ut natus Jesus, et credentibus manifestus, et persequentibus esset occultus. Jam tunc ergo coeli enarraverunt gloriam Dei , et in omnem terram sonus veritatis exivit , quando et pastoribus exercitus angelorum Salvatoris editi annuntiator apparuit , et magos ad eum adorandum praevia stella perduxit : ut a solis ortu usque ad occasum veri regis generatio coruscaret, cum rerum fidem et regna Orientis per magos discerent, et Romanum imperium non lateret. Nam et saevitia Herodis, volens primordia suspecti sibi regis exstinguere, huic dispensationi nesciens serviebat; ut dum atroci intentus facinori, ignotum sibi puerum indiscreta infantium caede persequitur,
Abbreviated transcription (Latin):
tur. S q̃rendum nobis est. qͥd nam sit quod
redemptore nato. pastorib in uidea angłs
apparuit : atq ad ad orandum hunc. ab ori¬
ente magos ñ angłs s stella ꝑduxit: quia
uidelicet uideis tanqͣm ratione utentibꝰ. rati¬

Expanded text:
tum. Sed quaerendum nobis est quidnam sit quod Redemptore nato, pastoribus in Judaea angelus apparuit, atque ad adorandum hunc ab Oriente magos, non angelus, sed stella perduxit. Quia scilicet Judaeis tanquam ratione utentibus rati
Abbreviated transcription (Latin):
cab̾is uoluntas mea in ea : et t̾ra tua in ha¬
bitabit᷑: q complacuit dño in te. et t̾ra
tua in habitabit᷑. Habitabit enĩ iuuenis
cum uͥgine: et habitabũt inte filii tui. Ex
gaudebit sponsus suꝑ sponsam: et gaudebit

Expanded text:
a inhabitata; quia complacuit Domino in te, et terra tua inhabitabitur. Habitabit enim juvenis cum virgine, et habitabunt in te filii tui. Et gaudebit sponsus super sponsam, et gaudebit
Abbreviated transcription (Latin):
nĩs kadissimꝰ. et fidelis in dño: qui uos cõ¬
monefaciat uias meas. que sunt ui xp̃o
ih̃u. sicut ubiq in omĩ eccłia doceo. Tanqͣ
ñ uenturus. sim ad uos: sic inflaci sunt
quidam. Ueniam aut̃ ad uos cito si dñs
uoluerit: et cognoscam ñ sermonẽ eoꝵ
qui in flati. sunt. s u̾tutem. Non enim
in sermone est regnum dei: s in uirtite.

Expanded text:
t fidelis in Domino; qui vos commonefaciat vias meas, quae sunt in Christo Jesu, sicut ubique in omni Ecclesia doceo. Tanquam non venturus sim ad vos, sic inflati sunt quidam. Veniam autem ad vos cito, si Dominus voluerit: et cognoscam non sermonem eorum qui inflati sunt, sed virtutem. Non enim in sermone est regnum Dei, sed in
Abbreviated transcription (Latin):
corona : et quasi sponsam ornatam monili¬
bus sius. Sicut enim t̾ra ꝓfert germ̃ suum:
et sic̃ ortus sem̃ suũ germinat: sic dñs deus
germinabit iusticiã et laudẽ. coram untuer¬
sis gentib. Propt̾ syon ñ tacebo: et propt̃
ierłm non qͥescam : donec egrediat᷑ ut spleiz¬
dor uistus eiꝰ : et saluator eiꝰ ut lampas accen

Expanded text:
ornatam munilibus suis. Sicut enim terra profert germen suum; et sicut hortus semen suum germinat: sic Dominus Deus germinabit iustitiam et laudem coram universis gentibus. Propter Syon non tacebo, et propter Iherusalem non quiescam donec egrediatur ut splendor iustus eius: et salvator eius ut lampas accen
Abbreviated transcription (Latin):
ua. et aliquis urm habens negocum
ad u̾sus alterum. iudicari apud ini¬
quos. et ñ apud scõs : An nescitis qm̃ sc̃
de hoc mundo iudicabunt: Q si in uob
iudicabit᷑ mundus: indigni estis qui de

Expanded text:
udet aliquis vestrum, habens negocium adversus alterum, iudicare apud iniquos et non apud sanctos? An nescitis, quoniam sancti de hoc mundo iudicabunt? Et si in vobis iudicabitur hic mundus, indig
Abbreviated transcription (Latin):
ec fr̃s transfiguraui in me et apollo
ꝓpt̾ uos: ut in nobis discatis. ne supͣ
quã scriptum est. unus aduersus alte¬
rum in flecur ꝓ alio. Quis enĩ te discet¬
nit : Quid aut̃ habes. qd̃ ñ accepisti᷑ Si
aut̃ accepisti: quid głaris quasi ñ acceꝑis:
Iam saturati estis: iam diuites facti estis:
sine nobis regnatis: et utinam regnetis.
ut et nos uobiscum regnemꝰ. Puto enum
deus nos apłos nouissimos ostendit. tanꝙͣ
morti destinatos: q spectacłm facti sumꝰ
mundo. et angłs et hominib. En pͥncipie

Expanded text:
es, transfiguraui in me et Apollo ropter uos, ut in nobis discatis, ne supra quam scriptum est unus aduersus alterum infletur pro alio. quis enim te discernit? quid autem habes quod non accepisti? si autem accepisti, quid iam saturati estis iam divites facti estis sine nobis regnastis et utinam regnaretis ut et nos vobiscum regnaremus puto enim Deus nos apostolos novissimos ostendit tamquam morti destinatos quia spectaculum facti sumus mundo et angelis et homin
Abbreviated transcription (Latin):
S
omĩa scrutatur etiam profunda dei.
Quis enim scit hominũ que sunt homi¬
nis: nisi sp̃c hoĩs qui in ipso est: Ita et
que dei sunt : nemo cognouit. nͥ spͣc dei.
Nos aut̃ ñ sp̃m huiꝰ mundi accepimus:

Expanded text:
s omnia scrutatur, etiam profunda Dei. Quis enim scit hominum, quae sunt hominis, nisi spiritus hominis, qui in ipso est? Ita et quae Dei sunt, nemo cognovit, nisi spiritus Dei. Nos autem spiritum huius mundi non accepimus,
Abbreviated transcription (Latin):
ac primus opilionum. pͥmicias gregum
braham pat̾ fidei. qui exultauit le xii.¬
ut uid̾et diem xp̃i. et iidit et gaui¬
sus est : non auri metalla quibꝰ suo cul¬
tu ornam̃ta conquirert: s aquarũ fon¬
des quibꝰ peccora potaret. in t̾re uenis fo¬
diendo quesisse describit᷑. Iacob.xii. tribu¬
um pat̾. bisdenis annis inpascendis peciu¬
ribus. estu urebatur et gelu: quoꝵ infi¬
guram ueri pastoris habitũ. ostensa int̾
doctrie salutaris aquas uirtutum suaꝵ
uarietate. statu sublumore donabat. Le¬
gis lator moyses. qui pͥus intypum escłie
septiformis. sorores septem pascentes. ab
irruentium pastoꝵ donec suas oues ad aqua¬
rent. imꝓbitate defendit: postmodũ int̾
pascua deserti. dñm uid̾e et alloqui. atq in
uirga pastorali signa fagere. ac ppłm dei li¬
b̾are ꝓmeruit. Ipse dauid cuius dñs nẽ
uocari et ẽẽ dignatꝰ est filiꝰ : a rietem sui
patͥs de manu ursi uł leonis eripiens. ostẽ¬

Expanded text:
ac primus opilionum primitias gregum ac primus opilionum primitias gregum braham pater fidei, qui exsultavit ut videret diem Christi, et vidit, et gavisus est, non auri metalla quibus sui cultui ornamenta conquireret, sed aquarum fontes quibus pecora potaret, in terrae venis fodiendo, quaesisse describitur. Jacob duodecim tribuum pater bis denis annis in pascendis pecoribus aestu urebatur et gelu, quorum in figuram veri pastoris habitum, ostensa inter doctrinae salutaris aquas virtutum suarum varietate, statu sublimiore donabat. Legislator Moyses qui prius in typum Ecclesiae septiformis sorores septem pascentes ab irruentium pastorum, donec suas oves adaquarent, improbitate defendit, postmodum inter pascua deserti Dominum videre et alloqui atque in virga pastorali signa facere ac populum Dei liberare promeruit. Ipse David, cujus Dominus noster vocari et esse dignatus est filius, arietem sui patris de manu ursi vel leonis eripiens, osten
Abbreviated transcription (Latin):
pastores. cognouerunt de u̾bo qd̃ dictum
erat illis de puero hoc:q nimiꝵꝵ iusti est
ordinis. et cognita. amata et honore digno
celebrata u̾bi incarnatione: ad ipãm qͣndoq
u̾bi głam contuendam. capatioris Longo
exercitio mentis acumine ꝑtingat᷑. Qt om̃s
qui audierunt mirati sunt: et de his que
dicta erant a pastorib ad ipsos. Apastoribꝰ :
ppłs ad dei reuerentiam cogit᷑. Non medio¬
cre fidei hoc tibi uideatur exemplum: noz
iulis ꝑsona pastoꝵ. Certe quo ulior ad
prudentiam: eo p̃ciosior ad fidem. Non sa¬
pientes s simplices. qui fucare audita nes¬
cirent. dñs sui p̃cones. elegit: ñ rethores.
s piscatores ad euangłizandum destinauit.
Deniq et inueteri testam̃to: p̃cipuos quosq
sue dispensationis nuntios. pastores ordina¬
uit. Prothomartir abel. qui in nocuam
pastoralis officii cõnu̾sationẽ. ꝓpͥo sangume
dicauit: cuiꝰq in figuram dnĩce passionis.
sanguis clamat de t̾ra: quasi doctissimus

Expanded text:
t, cognoverunt de verbo quod dictum erat illis de puero hoc, quia nimirum justi est ordinis ut cognita, amata, et honore digno celebrata, Verbi incarnatione, ad ipsum quandoque Verbi gloriam contuendam capacioris longo exercitio mentis acumine pertingatur. Et omnes qui audierunt mirati sunt, et de his quae dicta erant a pastoribus ad ipsos. A pastoribus populus ad Dei reverentiam cogitur. Non mediocre fidei tibi hoc videatur exemplum, non vilis persona pastorum. Certe quo vilior ad prudentiam, eo pretiosior ad fidem. Non sapientes sed simplices, qui fucare audita nescirent, Dominus sui praecones elegit; non rhetores, sed piscatores ad evangelizandum destinavit. Denique et in Veteri Testamento, praecipuos quosque suae dispensationis nuntios pastores ordinavit. Protomartyr Abel qui innocuam pastoralis officii conversationem proprio sanguine dicavit, cujusque in figuram dominicae passionis sanguis clamat de terra, quasi doctissimus
Abbreviated transcription (Latin):
Non eium misit me xp̃c baptizare. sed
euangłizare: non in sapientia uerbi ut
non euacuetur crux. xp̃i. Uerbũ enim
crucis. ꝑ euntib quidem stulticia est:
his aut̾ qui salui fuint id est nobis uir¬

Expanded text:
Non misit me Christus baptizare, sed euangelizare. Non in sapientia uerbi, ut non euacuetur crux Christi. Verbum enim crucis pereuntibus quidem stultitia est, his autem qui salui fiunt
Abbreviated transcription (Latin):
brandus illuxit: exultemꝰ et iocundemur
in eo. Quid enim nobis p̃stiterit tante sub¬
limitatis humilitas fides habet. ap̃ianoꝵ:
qmͣ in infirmitatis sue iumento. ꝑueniant
ad altitudinem dei. Sapientes aut̃ illi et pru¬
dentes. dum alta dei querunt. et humilia ñ
credunt : ista p̃termitentes. et propt̾ hoc
nec ad illa ꝑuenientes: inanes et leues. in¬
flati et elat. tanqm inter celum et terrã
inuentoso medio pependerunt. Sunt enĩ
sapientes et prudentes: s huiꝰ mundi: ñ
illiꝰ a quo factus est mundus. Ꝙ̃ Descendit.¬

Expanded text:
brandus illuxit: exsultemus et jucundemur brandus illuxit: exsultemus et jucundemur in eo. Quid enim nobis praestiterit tantae sublimitatis humilitas, fides habet Christianorum, quam in infirmitatis suae jumento, perveniant ad altitudinem Dei. Sapientes autem illi et prudentes, dum alta Dei quaerunt, et humilia non credunt, ista praetermittentes, et propter hoc nec ad illa pervenientes; inanes et leves, inflati et elati, et tanquam inter coelum et terram in ventoso medio pependerunt. Sunt enim sapientes et prudentes, sed hujus mundi, non illius a quo factus est mundus. Nam si
Abbreviated transcription (Latin):
hic qui femineo lacte nutrit᷑ : multa homi¬
num milia. par lussimo pane saciauit. Ꝙ Ecce¬
illum et uerũ dĩ ẽẽ filium resurgens a
mortius lazarus ꝓbat: recipiens lum̃ cecus
ad nunciat: uen̾andis eius calcata uesti¬
giis maris unda destatur: et qd̃ p̃cellit hec
omĩa. resultans e celo uox patna confir¬
mat : Propt̾ qd̃ dilectissimi. tam magnũ
hoc natiuitatis dnĩce sacram̃tum: dignis
uocib honoremus. Diligamꝰ p̃ om̃ib casti¬
tatem: q ut placere hanc sibi ap̃c osten¬
det: pudicitiam uteri uirginalis osten¬
dit elegit. Sectemur miscdiam: quia pie¬
tatis est quod saluamur. Iusticiam sollici¬
te teneamꝰ : qr ob hoc uingenitꝰ dei. effici
dignatꝰ est homo : ut ueritatem p̃dicans.
uniu̾sam mundi faciem dampnata iniqͥ¬
et saluatoris nr̃i ih̃u. xp̃i. quod ueri¬
tas de t̾ra orta est. et dies ex die. in nr̃o natꝰ
est die : anniu̾sario reditu nob̾ hodie cele¬

Expanded text:
Hic qui femineo lacte nutritur, multa homiHic qui femineo lacte nutritur, multa hominum millia parvissimo pane satiavit. Qillum et verum Dei esse Filium resurgens a mortuis Lazarus probat, receptus ad lumen caecus annuntiat, venerandis ejus calcata vestigiis maris unda testatur, et quod praecellit haec omnia, resultans e coelo vox paterna confirmat? Propter quod, dilectissimi, tam magnum hoc nativitatis Dominicae sacramentum dignis vocibus honoremus. Diligamus prae omnibus castitatem: quia ut placere hanc sibi Christus ostenderet, pudicitiam uteri virginalis elegit. Sectemur misericordiam; quia pietatis est quod salvamur. Justitiam sollicite teneamus; quia ad hoc Unigenitus Dei effici dignatus est homo, ut veritatem praedicans, universam mundi faciem damnata iniquet Salvatoris nostri Jesu Christi, quo Veritas de terra orta est, et dies ex die in nostrum natus est diem, anniversario reditu nobis hodie cele
Abbreviated transcription (Latin):
t pͥma est quidem. qd̾ adam figuralc .uͭ.¬
tus ex limo est: scła. qd̃ mulier formata
horum ñ mirabile: Quid horum nisi fidem
sequam᷑. inquisitio pot̾it humane̾ complech.
Quod aut̃ mistico hoc conceptu uisitare mũ¬
dum sirum. dei dignatꝰ est filiꝰ. nr̃e hoc salutis
necessitas flagitabat: nimirum ut celestis tã¬
dem gen̾atio repararet: quod natiuitas ter¬
unc fortassis qui natus p̃dicatur ex femi¬
na : dum uilib obuoluit᷑ pannis: dũ
iacere contentus est inp̃sepi: dum lacrimosis
uagitib concrepat: dum mat̾nis laclatur
uberib : dm̃ ẽẽ diffidis: Immo ꝑ ista fẽ ad¬
u̾te eum et ut hominẽ in firma ꝓ infirmis ꝑ¬
tulisse: et ut dm̃ potentiam exercuisse cele
stem. Hic nanq qui sordentib circiundatur
pannis: regiis ꝑ caldeos munerib honoratur.
hic qui inp̃sepi humilis iacet: lumine noui
sd̃is coruscat e celo. Hic qui uagitus reddit
in fantie: angłici exercitus uocib collaudat᷑.

Expanded text:
t prima est quidem, quod Adam figuratus ex limo est; secunda, quod mulier formata horum non mirabile? Quid horum, nisi fidem sequamur, inquisitio poterit humana complecti? Quod autem mystico hoc conceptu visitare mundum suum Dei dignatus est Filius, nostrae hoc salutis necessitas flagitabat; nimirum, ut coelestis tandem generatio repararet, quod nativitas terunc, qui natus praedicatur ex femina, dum vilibus obvolvitur pannis, dum jacere contentus est in praesepe, dum lacrymosis vagitibus concrepat, dum maternis lactatur uberibus, Deum esse diffidis? Imo per ista, frater, adverte eum, et ut hominem infirma pro infirmis pertulisse, et ut Deum potentiam exercuisse cstem. Hic namque qui sordentibus circumdatur pannis, regiis per Chaldaeos muneribus honoratur. Hic qui in praesepi humilis jacet, lumine novi sideris coruscat e coelo. Hic qui vagitus reddit infantiae, angelici exercitus vocibus collaudatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ad inuicem. Transeamus usq bethleem:
et uideamꝰ hoc u̾bum qd̃ factum est qd̃ fecit
quã suit tationabilia. et pastorib eccłie
dignaabiligent̾ in spice. Uere enĩ quasi ui¬
gilantis. ñ dixerunt uideamꝰ puerum: ui¬
deantus. qd̾ dr̃: s uideamꝰ u̾bum qd̾ factũ

Expanded text:
eem et videamus hoc verbum quod factum est, quod fecit quam sint rationabilia, et pastoribus Ecclesiae digna, diligenter inspice. Vere enim quasi vigilantes non dixerunt: Videamus puerum, vid
Abbreviated transcription (Latin):
ue est i̾ta ratio. inmo qm ceca conten¬
tio: ut non credatur deus facere homi¬
nem posse defemina. qͣm credit᷑ fecisse de
pulu̾e : Si omĩpotentis o homo tali in ne¬
gocio eẽ ꝑspicis uoluntatem: de oꝑe cur
retractas: Omĩa enĩ sic̃ legit᷑. dñs que uo¬
luit fecit. incelo et int̾ra. Q̾ si sollicigus
ꝑscruteris: p̃ter hunc legitumum humane
conceptionis usum. tres ualde mirabiles nas¬
cendi species oꝑatam repperies trinitatem.

Expanded text:
uae est ista ratio, imo quam caeca contentio, ut non credatur Deus facere hominem posse de femina, quem creditur de pulvere fecisse? Si Omnipotentis, o homo, tali in negotio esse perspicis voluntatem, de opere cur retractas? Omnia enim, sicut legitur, Dominus quae voluit, fecit in coelo et in terra . Et si sollicitus perscruteris, praeter hunc legitimum humanae conceptionis usum, tres valde mirabiles nascendi species operatam reperies Trinitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
uaris. aut rapacibꝰ. aut ydolis seruienti¬
bus. Alioqͥn: debueratis de hoc mundo ex¬
isse. Nunc aut̃ scripsi uob̃: ñ commisce¬
ti. Si is qui fr̃ nominat᷑. est fornicator.
ant auarus. aut ydolis seruiens. aut ma¬
ledicus aut ebriosus. aut rapax: cum huiꝰ¬
modi nec cibum sumere: Quid enĩ mͥ de¬

Expanded text:
dolis servientibus, alioquin debueratis de hoc mundo exisse. Nunc autem scripsi vobis non commisceri. Si is, qui frater nominatur, est fornicator aut avarus aut idolis serviens aut maledicus aut ebriosus aut rapax, cum huiusmodi nec cibum sumere. Hoc totum
Abbreviated transcription (Latin):
Non enĩ iudicaui scire me aliquid int̾
uos: nisi xp̃m ih̃m et hunc crucifixũ.
Et ego in infirmitate. et timore et tre¬
more multo fui apud uos: et sermo
meus et p̃dicatio mea. ñ in ꝑsuasibili¬
bus humane sapientie uerbis. s in ostẽ¬
sione sp̃c et uirtutis: ut fides ur̃a non
sit in sapientia hominum. s in uirtute

Expanded text:
Non enim judicavi scire me aliquid inter vos: nisi Christum Jesum; et hunc crucifixum. Et ego infirmitate et timore et tremore multo fui apud vos. Et sermo meus: et predicatio mea non in persuasibilibus humane sapientie verbis: sed in ostensione spiritus et virtutis: ut fides vestra non sit in sapientia hominum: s
Abbreviated transcription (Latin):
dat sapientes. et infirma mundi elegit
deus ut confundat fortia. et ignobilia
mundi et contemptibilia elegit deus. et
ea que ñ sunt. ut ea que sunt destrueret:
ut ñ głietur omĩs caro in conspectu eius.
Exipso aut̃ uos estis in xp̃o ih̃u: qui fac¬
tus est. sapĩa nobis. adeo. et iusticia et
scificatio. et redemptio: ut quẽ ad modũ

Expanded text:
pientes; et infirma mundi elegit Deus, ut confundat fortia: et ignobilia mundi, et contemptibilia elegit Deus, et ea quae non sunt; ut ea quae sunt destrueret: ut non glorietur omnis caro in conspectu ejus. Ex ipso autem vos estis in Christo Jesu, qui factus est nobis sapientia a Deo, et justitia, et sanctificatio, et red
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓnob̾ factum est. Quod fecit dñs. et ostendit
nobis. Uerbum hoc ip̃m se fecit. Si quidem
ostend̾it nob̾ carnem suam. Quod enim ui¬
dere ñ pot̾amus dum erat u̾bum: uidea¬
mꝰ factum: qr caro est. Cui sim̾ile est. qd̃
ioħs ait. Quod fuit abinitio. qd̃ audiuimꝰ.
nus nr̃e tractauerunt de u̾bo uiter et¬
et annunciamꝰ uobis uitam let̾namr qde
erat apud patrem. et apparuit. nabif.

Expanded text:
nobis factum est, quod fecit Dominus et ostendit nobis. Verbum hoc, ipsum se fecit: siquidem ostenderit nobis carnem suam. Quod enim videre non poteramus dum erat Verbum, videamus factum quia caro est. Cui simile est quod Joannes ait: Quod fuit ab initio, quod audivimus, nus nostrae tractaverunt de et annunciamus vobis vitam eternam: que erat apud Patrem: et apparuit nobis.
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Ego ate debeo baptizari ÷ et tu uenis ad
me: Id est. quĩ ego creatura sum. tu creator:
ego seruus tu dñs: ego figura. tu ueritas. At
ih̃c ait. Sine modo: sic enĩ decet uos implere om¬
nẽ iusticiam. Id ẽ. quid nunc ista cõmemorasꝰ
Propositum suscepte humulitatis iplendũ est.
Tunc ille qui p̃sumere formidabat: uelocit̃ pa¬
sibi s nobis. Baptizat᷑. non ut purificetur
ã quis: s ut aquas ipse scĩficet. Baptizat᷑ nouus
homo: ut noui baptisinatis constituat sacramen¬
tum. Aꝑti sunt inquit ei celi. Estimo ut incelesti¬
bus eẽt miracłm dehis que gerebant᷑ interris:
sic̃ ait scͥptura ÷ inquem concupiscunt augłi pro¬
spicere. Quomͦ enĩ pot̾ant ñ intrari uirtutes celoꝵ
attestatio. etiam celesti testimonio confirmaret᷑. di

Expanded text:
ait, Ego a te debeo baptizari, et tu venis ad ait, Ego a te debeo baptizari, et tu venis ad me? id est, quoniam ego creatura sum, tu Creator; ego servus, tu Dominus; ego figura, tu Veritas. At Jesus ait, Sine modo; sic enim decet nos implere omnem justitiam: id est, Quid nunc ista commemoras? Propositum susceptae humilitatis implendum est. Tunc ille qui praesumere formidabat, velociter pasibi, sed nobis: baptizatur, non ut purificetur aquis, sed ut aquas ipse sanctificet: baptizatur novus homo, ut novi Baptismatis constituat sacramentum. Aperti sunt, inquit, ei coeli: aestimo ut in coelestibus esset miraculum de his quae gerebantur in terris, sicut ait Scriptura, In quem concupiscunt Angeli prospicere . Quomodo enim poterant non mirari Virtutes coelorum attestatio etiam coelesti testimonio confirmetur, vi
Abbreviated transcription (Latin):
ut eos uenerabilis baptista uiꝑeo semini com¬
pararet. Inter huiꝰcemodi homines. ille uircu¬
tum celestium dñs. ille qui respicit t̾ram. et
lis et quietꝰ ad seruul sui baptismum ꝓperare.
de mansuetudine saluatoris. si se ꝓph̃e sui
manibꝰ inclinauit: qui se ab inunicis. suis
um: talem ioh̃s circumstantibꝰ turbis erupit
inuocem. Ecte agnꝰ dei : ecce qni tollit peccata
mundi. Hoc est dicere. Cessate iam. cessate a
baptismõ meo. quo penitentia suscipit᷑: ecce
baptista ꝑ quẽ crimina dimictunt᷑. Desinite
ulteriꝰ a conseruo ur̃o baptizari uelle: p̃sens
est dñs omĩum nr̃m. qui baptizat ad uitam.
Illum seqͥmini : illi credite: ab illo lauachrũ
salutis tõta mente supplices postulate: a quo
et ego ipse baptista ur̃. cupio baptizari. R̃ Illu¬
nen uellet uniu̾sa complere: nichilominꝰ
baptitari se expecit ab ioħe. Tunc baptista
deuotus: baptizandi sui potentia treme factus

Expanded text:
ut eos venerabilis Baptista vipereo semini comut eos venerabilis Baptista vipereo semini compararet. Inter hujusmodi homines ille virtutum coelestium Dominus, ille qui respicit terram, et t quietus ad servuli sui baptismum properare. e mansuetudine Salvatoris, si se Prophetae manibus inclinavit, qui se ab inimicis suis pum, talem Joannes circumstantibus turbis erupit in vocem: Ecce Agnus Dei; ecce qui tollit peccata mundi : hoc est dicere, Cessate jam, cessate a baptismo meo quo poenitentia suscipitur. Ecce Baptista per quem crimina dimittuntur: desinite ulterius a conservo vestro baptizari velle. Praesens est Dominus omnium nostrum, qui baptizat ad vitam; illum sequimini, illi credite, ab illo lavacrum salutis tota mente supplices postulate, a quo et ego ipse baptista vester cupio baptizari. Nnem vellet universa complere, nihilominus baptizari se expetit a Joanne. Et Baptista devotus baptizandi sui potentia tremefactus
Abbreviated transcription (Latin):
de sollempnitate diei huiꝰ. uet̾um sit diu̾sa tra¬
dicio: una tamen sc̃e deuotionis. est fides. Et
oratum: alii aut̃ asserant eum aquas in uina
mutasse: qͥdam uͦ baptizatũ illum ab ioħ̃e cõ¬
firment : momĩb dei filiꝰ credit᷑: in om̃bꝰ: est
nr̃a festiuitas. Nam qd̃ magis utiq gentilib et
adorare dm̃ et munera offerre concedit᷑: gen¬
tium est p̾figurata uocatio. Qd̃ aque tranffor¬
mant᷑ in uiuum : religionis nr̃e designat᷑ ar¬
ih̃c: a que nr̃o baptismati consecrant᷑. R Ho¬
aliqua nunc de ipso baptismate scĩtati
humilitatẽ saluatoris nr̃ĩ et misteriorũ głam
cognoscatis. Predicabat in deserto iohes bap¬
tismum penitentie ppło peccatori: non quo
crimina commissa deleret : s quo emendaret
errantes. Nam remissio peccatoꝵ: xp̃i grẽ ser
uabatur. Confluebat gͦ ad iordanem desid̃ĩo
lauachri. diu̾sorum copiosissima multitudo:
quoꝵ eẽut tam scelerati actꝰ. uita tam ꝑdita.

Expanded text:
de solemnitate diei hujus veterum sit diversa traditio; una tamen sanctae devotionis est fides. Et oratum; alii autem asserant eum aquas in vina mutasse; quidam vero baptizatum illum a Joanne confirment: in omnibus Dei Filius creditur, in omnibus est nostra festivitas. Nam quod Magis, utique gentilibus, et adorare Dominum, et munera offerre conceditur, Gentium est praefigurata vocatio: quod aquae transformantur in vinum, religionis nostrae designatur ar aquae nostro baptismati consecrantur. Opoaliqua nunc de ipso baptismate 97 sanctihumilitatem Salvatoris nostri et mysteriorum gloriam as. Praedicabat in deserto Joannes baptismum poenitentiae populo peccatori, non quo crimina commissa deleret, sed quo emendaret errantes; nam remissio peccatorum Christi gratiae servabatur. Confluebat ergo ad Jordanem, desiderio lavacri, diversorum copiosissima multitudo, quorum essent tam scelerati actus, vita tam perdita,
Abbreviated transcription (Latin):
temꝑauit corpꝰ ei cui deerat. Abundantio¬
rem tribuendo honorem : ut ñ sit scima in
corpore. s in idip̃m ꝓ inuicem. sollicita sint
membra. Ꝙ siquid patit᷑ unũ membrum:
cõpatiunt᷑ oĩa m̃bra. Siue głat᷑ unũ mem¬
brũ. congaudent omĩa m̾bra. Uos aũ estis¬

Expanded text:
eravit corpus, ei cui deerat, abundantiorem tribuendo honorem, ut non sit schisma in corpore, sed in idipsum pro invicem sollicita sint membra, et si quid patitur unum membrum, compatiuntur omnia membra; sive gloriatur unum membrum, congaudent om
Abbreviated transcription (Latin):
mius uir orans. aut ꝓpħans uelato lc .iii.¬
capite: decirrpat caput suum. Omĩs au̾
mulier: orans aut ꝓphaus ñ uelato capite: de¬
turpat caput suum. Unum est enĩ: ac si decal¬
uetur. Nam si non uelat᷑ mulier: et tondeat᷑.
Si uͦ turpe est mulieri tonderi. aut decalua¬
ri: uelet caput suum. Uir qͥdem ñ debet ue¬
lare caput: qm̃ iniago et gła est dei. Muli¬
ex aut̃ gła uixi est. Non enĩ uir ex muliere
est: s mulier ex uiro. Q enĩ ñ est creatus
uir ꝓpt̾ mulierẽ: n s mulier ꝓpt̾ uirum. Ideo
debet mulier uelam̃ habere suꝑ caput: ꝓpt̾
angłos. Ueruntam̃ neq uir sine muliere:
neq mulier sinc uiro in dũo. ⁊sam sic̃ mulier

Expanded text:
mnis vir orans aut prophetans velato capite deturpat caput suum omnis autem mulier orans aut prophetans non velato capite deturpat caput suum unum est enim atque si decalvetur nam si non velatur mulier et tondeatur si vero turpe est mulieri tonderi aut decalvari velet caput suum vir quidem non debet velare caput quoniam imago et gloria est Dei mulier autem gloria viri est non enim vir ex muliere est sed mulier ex viro etenim non est creatus vir propter mulierem sed mulier propter virum ideo debet mulier potestatem habere supra caput propter angelos verumtamen neque vir sine muliere neque mulier sine viro i
Abbreviated transcription (Latin):
unum corpꝰ sunt : ita et axp̃c. Qͫ enuim in
uno sp̃u oĩs nos in unũ corpꝰ baptizati
sumꝰ. siie uidei. siue gentiles. siue serps.
siue liberi: et om̃s uno sp̃u potat sumusi
multa. Si dixerit pes. qm̃ ñ. fum manis
ñ sum de corpore: n ideo ñ est. de corpore
Q si dixerit auris. qr ñ sumtacłs. ñ sum
decorpore ᷤ ñ ideo ñ est de corpore s Sr totũ
corpus ocłs: ubi auditus: Si totum audit᷑.
ubi odoratus: Nunc aut̃ posuit ds̃ m̾bra.
unum qd̾q eoꝵ incorpore sic̃ uoluit. Quod
si eẽnt omĩa unũ m̃brum : ubi corpusͤ
Nunc aut̃ młta qͥdem membra: uũi aũ cor
ant it̾um caput pedibꝰ. ñ estis mͥ necessar: s

Expanded text:
enim in uno spiritu nos omnes in unum corpus baptizati sumus, siue Iudaei siue Graeci siue serui siue liberi; et omnes unum spiritum potauimus. multa. si dixerit pes: quia non sum manus, non sum de corpore, num ideo non est de corporeum de corpore non ideo non est de corpore si totum corpus oculus ubi auditus si totum auditus ubi odoratus nunc autem posuit Deus membra unumquodque eorum in corpore sicut voluit quod si essent omnia unum membrum ubi corpus nunc autem multa quidem membra unum autem corpus aut i
Abbreviated transcription (Latin):
runum quidem conuenientibꝰ uob̾łco. ĩl
in eccłia. audio scissuras eẽ: et ex parce
credo. Nlam oporter et hereses ẽẽ: ut et qui pri¬
bati sunt manifesti fiant in uob̾. Conuenier¬
tibus gͦ uob̾ inunũ: iam non est dnĩcã cenam

Expanded text:
rimum quidem conuenientibus uobis in ecclesia audio scissuras esse, et ex parte credo. nam oportet haereses esse, ut et qui probati sunt, manifesti fiant in uobis. conuenientibus ergo uobis in unum iam non est dominicam caenam
Abbreviated transcription (Latin):
eus qui licet sis magnus inmagnis: mi¬
rabilia tamen gloriosius oꝑaris inmini¬
nus: ila nobis quesumus incorum celebrita¬
te gaudere: qui fllio tuo domino nostro. iu¬
testimoniun prebuerunt etiam non loquentẽ.

Expanded text:
eus, qui licet sis magnus in magnis, mirabilia tamen gloriosius operaris in minimis, da nobis, quaesumus, in eorum celebritate gaudere, qui Filio tuo Domino nostro testimonium praebuerunt etiam non loquentes.
Abbreviated transcription (Latin):
bunec suꝑ montem excelsum.⁊ sub omĩ
ligno frondoso: ⁊ fornicata est ibi. Et
dixi ei cum feciss hec omnia. ad me re¬
uertere: ⁊ ñ est reuersa. Et uidit p̾uari¬
catrix soror eiꝰ iuda. qr pro eo qd̾ mechata
ẽet u̾satͥx isrł dimisissem eim ⁊ dedis¬
sem ei sibellum repudii: ⁊ ñ tinutt p̃

Expanded text:
nem montem excelsum et subter omne lignum frondosum et fornicata est ibi. et dixi. cum fecisset haec omnia: ad me conuertere, et non est reuersa. et uidit praeuaricatrix soror eius Inda, quia pro eo. quod moechata est auersatrix Israhel. dimisissem eam et dedissem
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ assumam uos unum de cuutate. ⁊ duos
de cognatõe: ⁊ intͦducam uo in syon. Et
dabo uob̾ pastores iuxta cor meũ. ⁊ puscẽt
uos scĩa ⁊ doctrina. Cumq multipli¬
cati fu̾itis ⁊ creu̾itis in t̾ra in dieb istis
ait doꝰ. ñ dicet ultͣ archa destamenti dñi:¬

Expanded text:
 adsumam nos, unum de ciuitate et duos de cognatione, et introducam uos in Sion et dabo uobis pastores iuxta cor meum, et pascent uos scientia et doctrina. cumque multiplicati fueritis et creueritis in terra in diebus illis, ait dominus, non dicent ultra: arca pa
Abbreviated transcription (Latin):
nos u sunt dii tui quos fecistidͥ: Sur¬
gant ⁊ libent te ui tempore afflictio¬
nis tue. Scd̾m numcrũ qͥppe ciuitatũ tua¬
rum erant dii tui iuda. Quio uultis me¬
cum contende iudicio. Omnes dereliqͥsti
me dictt doꝰ. frustra ꝑcnssi filios uestros d̾¬
doꝰ: disciplinara ñ recteperunt. Deuorauit
gladi m̃s ꝓoħas ur̃os: qͣsi leo uastator ge

Expanded text:
ui, quos fecisti tibi? surgant et liberent te in tempore afflictionis tuae: secundum numerum quippe civitatum tuarum erant dii tui Juda. Quid vultis mecum judicio contendere? omnes dereliquistis me, dicit Dominus. Frustra percussi filios vestros, disciplinam non receperunt: devoravit gl
Abbreviated transcription (Latin):
ista dicauaꝰ. Assumimꝰ testañttum dei ꝑ
ticiam dñu. Et quid dicit peccatori dũs:
Ut quid tu: Ohibet gͦ p̃dicatores pecca¬
tores : Et ubi est ũtud. que dicunt faci¬
est illud. sine u̾itate. siue occasione xͤ
auuiutiet᷑. S ed hec dc̃a suitt. netime¬
aut qui audiunt . a quocumq audi¬
uiit. ũ ito securi sint qui dicunt bona

Expanded text:
a dicamus. Assumimus Testamentum Dei per titias Dei. Et quid dicit peccatori Deus? Utquid tu? Prohibet ergo praedicatores peccatores? Et ubi est illud: Quae dicunt faciest illud: Sive veritate sive occasione Christus annuntietur ? Sed haec dicta sunt, ne timeant qui audiunt a quocumque audiant: non ut securi sint qui dicunt bona,
Abbreviated transcription (Latin):
niunt nos sicut in alo ꝑsalmo scriptũ
est. Adiutor in tribulonib̾ q̃ inuenerũt
nos ninus. Est q̃dam qͣm nos debemꝰ inue
nire. Inueiuant iste tͥbłones: est qͥdam tͥbu¬
latio qͣm debemꝰ q̃ rere ⁊ inuenire. Que ẽ
ista: Ea ip̃a ui ħ miuido felicitas. affluen¬
tia rerum tpĩaliũ. ñ quidem ip̃a tͥbulatio

Expanded text:
niunt nos, sicut in alio psalmo scriptum niunt nos, sicut in alio psalmo scriptum est, Adjutor in tribulationibus quae invenerunt nos nimis : est quaedam quam nos debtiones: est quaedam tribulatio quam nos debemus quaerere, et invenire. Quae est ista? Ea ipsa in hoc mundo felicitas, affluentia rerum temporalium: non quidem ipsa tribulatio
Abbreviated transcription (Latin):
ñ inuocares me. Cuinstbularis autẽ inuo¬
cis me: cum inuocas eximã. cum eximã tegłi¬
ficabis me: ut iam ñ discedas a me. Obstu¬
pũat qͥdam. c⁊ friguerat a feruore or̃onis.
suoꝵ. iani sine sensu remansat. Inuenit
tbulationem tamꝙͣ ustronem. ⁊ sectiouem.
Inuetu inquit tͥbułonem ⁊ dolorem: ⁊ no¬
men dñi inuocami. Quedam fres sunt tri¬
bułones omnib̾ note: ecce iste q̃ habundãt
in genere humano aliꝰ dampno affectus
plangit: ciliꝰ orbitate ꝑcussus luget. alĩ pa
atrendit ad labores suos. ⁊ consumptã om¬
qui mnimicum patit᷑ ex amico. Que maior
miẜia in gñe humano. Plangunt hec
om̃s ⁊ dolent. ⁊ irihisones suntiste. ⁊ in hi
oranib inuocant cdñm: ⁊ recte faciunt. In¬
uocent homines dm: potens ẽ uł docere to¬
lerandum. uł sanare tołatum. Nouit il¬
le ñ sine re temptari nos supͣ qͣm possu¬
mꝰ ferre. Inuocem etiam d̾m in istis tri¬
bulauonib. Sed hee tͥbulationes ĩue¬

Expanded text:
non invocares me; cum tribularis autem, invocas me; cum invocas me, eximam te; cum eximam te, glorificabis me, ut jam non discedas a me. Obtorpuerat quidam et friguerat a fervore orationis, suorum, jam sine sensu remanserat, invenit tribulationem tanquam ustionem et sectionem. Inveni, inquit, tribulationem et dolorem, et nomen Domini invocavi. Et quidem, fratres, sunt tribulationes omnibus notae. Ecce istae quae abundant in genere humano: alius damno affectus plangit, alius orbitate percussus luget; alius pagrandinata est, attendit ad labores suos, et consumptam omcontristari? Inimicum patitur ex amico. Quae major miseria in genere humano? Plangunt haec omnes, et dolent, et tribulationes sunt istae: et in his omnibus invocant Dominum, et recte faciunt. Invocent Deum, potens est vel docere tolerandum, vel sanare toleratum. Novit ille non sinere tentari nos supra quam possumus ferre . Invocemus Deum etiam in istis tribulationibus: sed hae tribulationes inve
Abbreviated transcription (Latin):
tur fr̃es mei. Iam enim nescio qͥs. qr oixe¬
rat illi d̾s. Immola d̾o sacͥficium lauoi.
⁊ hoc qͦdam mͦ uectigal indix̾at medita¬
bat᷑ sibi. ⁊ dicebat. Surgam coudie. per¬
gam ad eccliam. ⁊ dicam unũ hymnũ
matutinũ. alium uesꝑtinũ: t̾cium aut
qͣrtum in domo mea. Condie sacͥficabo
sacͥficium laudis. ⁊ ĩmolo d̾o meo. Sene
fatis quidem si hoc facis. s usde si iam se¬
curꝰ es. qr iam hoc facis: ⁊ forte lingͣ mua
d̃m b̃ndicat: ⁊ uita tua maledicat.

Expanded text:
itur, fratres mei. Jam enim nescio quis, quia dixerat illi Deus, Immola Deo sacrificium laudis, et hoc quodammodo vectigal indixerat, meditabatur sibi, et dicebat: Surgam quotidie, pergam ad Ecclesiam, dicam unum hymnum matutinum, alium vespertinum, tertium aut quartum in domo mea; quotidie sacrifico sacrificium laudis, et immolo Deo meo. Bene facis quidem, si hoc facis: sed vide ne jam securus sis, quia jam hoc facis, et forte lingua tua Deum benedicat, et vita tua Deo maledicat.
Abbreviated transcription (Latin):
facimus: ⁊ miẜoꝵ misia fatit nos comꝑa¬
tientes. Qnto meliꝰ ibi iam ẽe ubi non in¬
uestran. ñ egrum quem uistoes. ñ litigã¬
tem quem ꝯcordes. Omnia enĩ ibi uera sĩte
sũuia siuiro sc̃a sunt. ec̃na sunt. Panis uost̃
ibi iusticia est: potꝰ ñr̃ ibi sapl̃a est. uestis
mitas ur̃a ĩm ortalitas. Numqͥd egͥtudo sb̾¬
ripit: Nlumꝙ lassitudo ad sompnũ tͣħ it
Nulla mors ibi: nulla lis. Ibi pax. qͥes. gau¬
ddium. iusticia. sullꝰ utͣt inmicus: nullus
labit᷑ amit᷑. Que ibi quies: Si cogitemꝰ
ꝓmisit qui mnentiri nescto: ex ip̃a eiꝰ ꝑmis¬
sionc inueniemꝰ in qͣ sumꝰ tribulatione
Manc ⁊bulationem nemo inuenit: nͥ qͥ
q̃ sierit. Sanꝰ es: usde si miser es. slam fa¬
cile est: ut qui egrotat. sentiat semuser̃
Qͣnͣdo sanus es:uide si miser es. Sine ml¬
lationem ⁊ dolorem inueni: ⁊ nom̃ dñi
inuocaui. Immola gͥ dõ satͥficiũ laudis.
Lauda ꝓmittentem. Lauda uocantẽ. lauda

Expanded text:
facimus; et miserorum miseria facit nos compatientes. Quanto melius ibi jam esses, ubi non investias, non aegrum quem visites, non litigantem quem concordes? Omnia enim ibi summa sunt, vera sunt, sancta sunt, aeterna sunt. Panis noster ibi justitia est, potus noster ibi sapientia est, vestis rmitas nostra immortalitas. Numquid aegritudo subrepit? numquid lassitudo ad somnum trahit? Nulla mors, nulla lis: ibi pax, quies, gaudium, justitia. Nullus intrat inimicus, nullus labitur amicus. Quae ibi quies! Si cogitemus, promisit qui mentiri nescit, ex ipsa ejus promissione invenimus in qua sumus tribulatione. Hanc tribulationem nemo invenit, nisi qui quaesierit. Sanus es, vide si miser es: nam facile est ut qui aegrotat, sentiat se miserum: quando sanus es, vide si miser es; lationem et dolorem inveni, et nomen Domini invocavi. Immola ergo Deo sacrificium laudis. Lauda promittente