comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ mos ses eã tũc tñ uocauit. salẽ .i. cõsũ matã .i. ꝑfectã. ꝙ ibi fem᷑ claudicãtis
iacob sanatũ sit. Porro iacob emit uit opid̃ emit agripartẽ. ab emor rege sichi
gressa est
autẽ dina ut mulieres tegionis illiꝰ. qr ut ait iosephꝰ sichimitis solsẽp¬
utatẽ hñtib sola tnͣsiuit ad uitẽ emptura ornamenta mulierũ prouĩcia¬
liũ quã uidens sichẽ filiꝰ regis adamauit eã. ⁊ rapuit. ⁊ uiopp̾sit uirginẽ
et craglutinata ẽ anima etꝰ cũ ca. et ait patri. accipe puellã hãc tn coticiugẽ
Egressoq rege cũ filio ad iacob filii ia cob ueniebãt de agͦ. ⁊ irati siluerũt.¬

Expanded text:
tradunt, Moyses eam tunc tantum vocavit Salem, id est consummatam et perfectam, quia ibi femur claudicantis Jacob sanatum sit. Porro Jacob emit juxta oppidum partem agri, ab Emor rege Sichimgressa est autem Dina, ut videret mulieres regionis illius , quia, ut ait Josephus, Sichimitis solemnitatem habentibus, sola transivit ad urbem, emptura ornamenta mulierum provincialium. Quam videns Sichem filius regis adamavit eam, et rapuit, et vi oppressit virginem, et conglutinata est anima ejus cum ea, et ait patri: Accipe mihi puellam hanc conjugem. Egressoque rege cum filio ad Jacob, filii Jacob veniebant de ag
Abbreviated transcription (Latin):
tenetã. dabãq pocłm pharaoni. Et atrioseph. dedit ĩ boñ hominib usũ
boni. uñ ⁊ ip̃i libat᷑. soluit lites. ⁊ tͥsticias. ⁊ bona eiꝰ uisio. Tres aut̃ ꝓpagities
tres sũt dies pꝰ qͦs testituet te pharao ĩ gͣdũ pͥstiñ. mem̃to mĩ c̃ bñfuĩt tͥ. ut
missus sũ. Tũc ait pistor. uidi ꝙ hrẽmtͥa canistra farine suꝑ cap̃ meũ. ⁊ ĩ su¬
plena panib. t̃ciũ uͦ obsonio. uariisq cibis. qualia solẽt regib ministrari.

Expanded text:
s dedit in bonum hominibus usum vini unde et ipsi libatur, solvit lites et tristitias, et bona est ejus visio: Tres autem propagines tres sunt dies, post quos restituet te Pharao in gradum pristinum. Memento mei dum bene fuerit tibi, ut missus sum. Tunc ait Pistor: Vidi quod haberem tria canistra farinae super caput meum, et in suero ait: duo canistra plena panibus, tertium vero obsonio variisque cibis quales solent regibus ministrari.
Abbreviated transcription (Latin):
cãs agi instituit. loc̃q udicis destiratũ a nomine suo phot̃ appliauit. Soror
ip̃iꝰ isis in egiptũ nauigauit. ⁊ qͣsdã apices littãr̃ tradidit egiptiis. de agri¬
cultum etiam multa docuit eos. uñ c̃ io diceret᷑ : isis ab eis dicta ẽ ꝗ ĩ lingua
eoꝵ terna᷑ sonat. ⁊ hoc od pꝰ mortẽ : in num̃ũ deoꝵ in egipto recepta ẽ. fuiꝰ etu
phoronei qui apis dictus ẽ. eod̃ temꝑe in egiptt̃ nauigauit. ꝗͣ quidã uirũ
tsidis fuisse tradũt. ⁊ sdr ab egiptiis dĩficatus ẽ. ⁊ serapis nominat᷑.
uroꝵ. int̾ cananeos semetipĩn dñm faciẽs in potestate uxoꝵ. q̃ c̃ambe of¬
ndissẽt aĩũ. ⁊ rebecce. ⁊ licet uollet isaac ꝓuĩtiales sue misd̾i cognatõtui:
tñ meliꝰ silete decrenit.

Expanded text:
ne suo forum appellavit. Soror sua Isis in Aegyptum navigavit, et quosdam apices litterarum tradidit Aegyptiis, de agricultura etiam multa docuit eos. Unde cum Io diceretur, Isis ab eis dicta est, quod in lingua eorum terra sonat. Et ob hoc post mortem in numero deorum in Aegypto recepta est. Filius etiam Phoronei, qui Apis dictus est, eodem tempore in Aegyptum navigavit, quem quidem virum Isidis fuisse tradunt, et similiter ab Aegyptiis deificatus est, et Serapis nominatus. virorum inter Chananaeos, semetipsum dominum faciens in potestate uxorum. Quae cum ambae offendissent animum Isaac et Rebeccae, et licet nollet Isaac provinciales suae misceri cognationi; tamen melius silere decrevit.
Abbreviated transcription (Latin):
lam q̃renti ad pitteũ cꝰ eẽt filia. etiam moyles hucusq uidr̃ uelle cam nectũt
habuisse patrẽ c̃ suꝑiꝰ dix̾t cuccurrit p̃uella ĩ dom̃ paiͥs. forte nomine patris
uocatur hec mat̃. qi mandatũ pat̾s de filia tͣdenda qõ ei reliquerat decedẽs nc̃
exposuit. Potuit enĩfieri ut eã tradendã gem̃ suo delegasset. Audiens hec puer
abrae: adorauit dñm qͥ dix̾at it suũ. et protulit uasa aurea. ⁊ argentea. t
ti. pretendẽs morã ꝙͣ. fecerat in uia. ⁊ tlm̃ senectutẽ. c̃q rogassẽt ut saltẽ decẽ dies

Expanded text:
lam, quaerenti ad puteum, cujus filia esset. Etiam Moyses hucusque videtur velle, eam nec tunc habuisse patrem. Superius dixit: Cucurrit puella in domum matris. Forte nomine patris vocatur hic mater, quia mandatum patris de filia tradenda, quod ei reliquerat decedens, nunc exposuit. Potuit enim fieri, ut eam tradendam generi suo delegasset. Audiens hoc puer Abrahae adoravit Dominum, qui direxerat iter suum, et protulit vasa aurea, et argentea, et itti, praetendens moram, quam fecerat in via, et domini senectutem. Cumque rogassent, ut decem dies
Abbreviated transcription (Latin):
ut reucitar ad terrã meã. Et ait laben. Inueniã grãm in cõspectu tuo. ut
te bñdixit mͥ d̾t. ⁊ait iacob. iustũ ẽ. ut aliqnͣ prouideã dotui mee. si fc̃cu
Q. postulo. adhuc pascã peccora tua. sepam greges uarios. ⁊ sparso uellere. et
trade in manu filioꝵ tuoꝵ. unicolores uͦ trade mͥ. ⁊ ꝙ. ex unicolorib uatiũ na¬
cia mnea. dũ dĩ pro labore mõ qđ uistũ siudebf᷑: reddit mͥ contͣ natutã. Gra¬

Expanded text:
t revertar ad terram meam. Et ait Laban: Inveniam gratiam in conspetu tuo, ut te benedixit mihi Deus . Et ait Jacob: Justum est ut aliquando provideam domui meae, si feceris quod postulo, adhuc pascam et pecora tua: separa greges varios, et sparso vellere, et trade in manu filiorum tuorum, unicolores vero trade mihi, et quod ex unicoloribus varium natia mea, dum Deus, pro labore meo, quod justum sib
Abbreviated transcription (Latin):
acta in nouans heleusim nominauit. Tũc etiã apd̃ lacũ tritonidẽ uitgo ap¬
paruit quã greti mineruã dixũt. ħ ple̾s aites adĩuenit. ⁊ maxime lanificiũ. ead̃
dicta est pauas a pallene insula tracie in qua nutrita ẽ. uł apauante gigante
sent aquis rarescentib. pͥma int̾ eas delos sole iliuminata ẽ. ⁊ ideo delos dicta.
ꝗ sonat manifestum.
uben temꝑe messis trticee scł iam collectis ordeis. ut forte tres couectõnes
a metendo .i. colligendo messes dñr. Messis pomoꝵ q̃ pͥma. messis triti¬
cea que sedã. messis uindemiatũ q̃ tercia. hoc inꝗͣ tẽꝑe ab agro reglłus ruben
tulit mandagoras. ⁊ deddit matrisue. cuiꝰ esũ desidans richel dixitlie. damade
parare.q. augustinꝰ falsum ẽẽ dit̃. Cũ enĩ marroagorã iuidiss octõne hꝰ locõnis¬

Expanded text:
t. Tunc etiam apud lacum Triconidem virgo apparuit, quam Graeci Minervam dixerunt: haec plures artes adinvenit, maxime lanificium. Eadem dicta est Pallas, a Pallane insula Thraciae in qua nutrita est, vel a Pallante gigante,sent, aquis rarescentibus prima inter eas Delos sole illuminata est, et ideo Delos dicta, quod sonat manifestum.eae, scilicet, vel jam collectis hordeis; vel forte tres collectiones, a metendo, id est colligendo, messes dicuntur, messis pomorum, quae prima, messis triticea, quae secunda, messis vindemiarum, quae tertia. Hoc, inquam, tempore ab agro regressus Ruben tulit mandragoras, et dedit matri suae . Cujus esum desiderans Rachel dixit Liae: Da miparare, quod Augustinus falsum esse dicit. Cum enim mandragoram vidiss
Abbreviated transcription (Latin):
derat gͦ esau iacob. ⁊ dixit in corde suo. Uenient dies luctis .i. mortis
patris mei ut occidam iacob. nũciata sũt ħ rebecce. eod̾ spũ sciuit rebecaa
cogitationes esau. quo instimaũat iatob fraudare frẽm. Excusatus gͦ iacob
de mendatio in patrẽ. ⁊ dolo in fratrẽ ꝑ uissionẽ matris. Mat᷑ uͦ ꝑ familiare
consiliũ sp̃t scĩ. que ait ad ia cob. fugr ad labã frem̃ met̃. ⁊ esto ibi donec qͥ es¬
cat indigne tõ frĩs tui. ꝙ ne absq patris licentia facet. ait rebecta uiro fuo. si ac¬
ceperit iatod uxorem de filiab hec: nolo uiuere.⁊ aduocans isaac iacob. bñ¬
dixit ei. ⁊ p̾cepit ut iret ĩ mesopotamiã acciꝑe sibiuxorẽ de filiabꝰ laban.ui

Expanded text:
id est mortis patris mei, et occidam Jacob. Nuntiata sunt haec Rebeccae . Eodem spiritu sciebat Rebecca cogitationes Esau, quo intimaverat Jacob fraudare fratrem. Excusatur ergo Jacob de mendacio in patrem, et dolo in fratrem, per jussionem matris; mater vero, per familiare consilium Spiritus sancti. Quae ait ad Jacob: Fuge ab Laban fratrem meum, et esto ibi donec quiescat indignatio fratris tui. Quod ne absque licentia patris fieret, ait Rebecca viro suo: Si acceperit Jacob uxorem de filiabus, Heth nolo vivere. Et advocans Isaac Jacob, benedixit ei, et praecepit ei
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ tuũ. iacob s isit. q si cͣc dm fortis fuisti. qnͣtomag̃ ccͣ homines p̃ualebil
Et ita bñdixit iaccb ei .s. mutando nom̃ .s. Et confortando ne timeret ftẽm. Qed
enim conit̾ dr̃a stetit: inuictus: factũ ẽ ei ĩ signũ qi inuictus staret ccͣ frem. Io¬
sephꝰ dic hoc nom istł hebraite sonate neluctantẽ angłm saccũ. In libro autẽ
nominũ hebreo interpt̃ uir uidens dm̃. is .N. uir. eł : nom̃ dĩ ẽ. rauͦ. uidens dr̃

Expanded text:
m fortis fuisti, quanto magis contra homines praevalebis? Et ita benedixit Jacob, mutando ei nomen, et confortando, ne timeret fratrem. Quod enim contra Deum stetit invictus, factum est ei in signum, quia invictus staret contra fratrem. Josephus dicit hoc nomen, Israel, Hebraice sonare, reluctantem angelum sacrum, in libro autem Nominu
Abbreviated transcription (Latin):
in uesaniã uerse suꝑglse uiris abutebant᷑ Mortuo adã sech separauit cognatõnẽ
suã a ꝯgnatõne cam. qui redierct ad natale solũ. nã pat̾ uiuens: ꝓhibuerat nemi¬
cerentur.⁊ habitaiuit in qͦilã imonte. ꝓximo paradiso. sam habitauit ĩ cãpo uͥi frẽm
occiłat. qn̾gentesinio ãno scde ciliadis exarserũt hoĩes in alt̾utuĩ coeuntes. Septin
inundaũ diluuiũ. sic ordiciat methodiꝰ. potuit etiã ee ut incubi demones genucit
in tͥam ciuitate egypti. a qua et tiranes dictisũt. de qͦꝵ stirpe fuit en acħ. cuiꝰ filii ha¬
eñ ꝙ fecerat. et est sensus delebo hominẽ q̃. feceram. Nõ enĩ ꝑmanebit sp̃s m̃s in¬

Expanded text:
in vesania versae supergressae viris abutebantur. Mortuo Adam, Seth separavit cognationem suam a cognatione Cain, quae redierat ad natale solum. Nam et pater vivens prohibuerat ne commiscerentur, et habitavit Seth in quodam monte proximo paradiso. Cain habitavit in campo, ubi fratrem occiderat. Quingentesimo anno secundae chiliadis exarserunt homines in alterutrum coeuntes. Septinginundavit diluvium. Sic ordinat Methodius. Potuit etiam esse, ut incubi daemones genuissent in Tham civitate Aegypti, a qua et Titanos dicti sunt, de quorum stirpe fuit Enachin, cujus filii haenim quod fecerat. Et est sensus, delebo hominem quem feceram. Non enim permanebit spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
iolephũ. peꝑit qͣrtũ: lait. Modo confitebor dño. ⁊ obhoc dictus ẽ uidas .i. cõfes¬
sio. cessauitq parere. Ptoiñ rachel inuidit sorori. ⁊ ait ad iacob. da mͥ liberos.
alioqͥn moriar. qui ait. nũqͥd ego sũ ds. et illa. si nõ de me: saltẽ de ancilla. et
dedit ei balam in cotuuigiũ ñ ĩuxorẽ. s ut ei uingeret᷑. Peꝑit bala filiũ. et
dunit rachel. uidicauit me dñs .i. equauit me sorori. ⁊ ob hoc dictus ẽ puer

Expanded text:
oque quartum, et ait: Modo confitebor Domino; et ob hoc dictus est Judas, id est confessio. Cessavitque parere. Proinde Rachel invidit sorori, et ait ad Jacob: Da mihi liberos, alioquin moriar. Qui ait: Nunquid ego sum Deus? Et illa: Si non de me, saltem de ancilla mea. Et dedit ei Balam in conjugium non in uxorem, sed ut ei jungeretur. Peperit Bala filium, et dixit Rachel: Judicavit me Dominus, id est aequavit me sorori; et ob hoc dictus est puer
Abbreviated transcription (Latin):
miticias utriꝰq putei ut dicit iosephꝰ opꝰ inꝑfectũ telinquẽs nolens contẽde
cũ indigenis. exoptans bone uolũtatis eoꝵ rõnẽ. ⁊ licenciam. ꝓfectusq inde
fodit puteũ terciũ pro qͦ ñ cõtend̾ũt. obhoc uocauit eũ robooth .i. latitudinẽ
q dilatatus creuerat suꝑteirã. ⁊ ex illo loco ascendit in bersabee. ⁊ apparuit
ei dñi. in ip̃a nocte. ꝓmutens que ꝓmiserat patrieiꝰ. et edificauit altare. ĩ uo

Expanded text:
micitias. Utriusque putei, ut dicit Josephus, opus imperfectum relinquens, nolens contendere cum indigenis, exspectans et exoptans bonae voluntatis eorum rationem et licentiam. Profectusque inde fodit puteum tertium, pro quo non contenderunt. Ob hoc vocavit eum Robooth, id est latitudinem, quia dilatatus creverat super terram, et ex illo loco ascendit in Bersabee. Et apparuit ei Dominus in ipsa nocte, promittens ei quae promiserat patri ejus. Et aedificavit altare, et
Abbreviated transcription (Latin):
gebat iacob. tũ pro sĩplititate. tũ dĩ inspitatõne. factũ est aut̃ cũ coxisset la¬
parare. Cui dixit iacob. uende mn pͥmogenita tua. Esau paruipendes pͥmoge¬
nita. se moritur nͥ comełet ĩ ĩstanti putãs. dedit ei pͥmogenita pro edulio
lentis.⁊ uirauit talẽ uenditõnẽ ratã e se habitur. ⁊ qr lenticula fulua est:
Erãt aut̃ pͥmogenita q̃dã dignitates quãl hũiunt p̾mogeniti ĩ cognatõnibꝰ
sius usq ad aatõ. Habebat enĩ pͥmogenitus uestẽ sp̃alẽ qͣ inluebat᷑ ĩ sacͥficiis
offerendis.i recepturꝰ finalẽ benedictionẽ a patre. ip̃e in sollẽpuitatibꝰ ĩ con¬
uiuiis benedicebat minorib. ⁊ in his dupplã portõnẽ ciboꝵ recipiebat. Tra d̃t
etiã qd̃ indiione hereditatis similr ĩ dupplũ reciꝑet.
ingeratis.⁊ obamiciciã abrae receptꝰ ẽ ab abimelet. ⁊ ad exemplũ patris
iocantẽ cũ uxore sua. ⁊ accersito: ait. Qrͣ impos iusti nob̃:¬

Expanded text:
 tum pro simplicitate, tum pro Dei inspiratione. Factum est autem cum coxisset Japarare. Cui dixit Jacob: Vende mihi primogenita tua. Esau parvi pendens primogenita, se moriturum, nisi comederet in instanti, putans, dedit ei primogenita pro edulio lentis. Et juravit talem venditionem ratam se habiturum , et quia lenticula fulva est, Eraicio offerendo, et recepturus finalem benedictionem a patre. Ipse in solemnitatibus, in conviviis benedicebat minoribus, et in his duplam ciborum portionem recipiebat. Tradunt etiam, quod in divisione haereditatis similiter in duplum reciperet. in Geraris, et ob amicitiam Abrahae receptus est ab Abimelech, et ad exemplum patris tem cum uxore sua, et accersito ait: Quare imposuisti nob
Abbreviated transcription (Latin):
de iniusticia q̃rebatur. qui dandã necessitati ptulauit ueniã. moris ibi eẽ
assetens maiores añ tradi ad nuptias. s post alios.uii. ãnos se daturũ ei
rachel. laudauit cãm ꝓtelati laporis dicens se nõ libenter filiam cananeos
misstitũ cũ iam de sorore penitentiã ageret ꝙ eam illuc direxiss. IeR. A dicit
qͦs qͣi ꝑturbar suꝑinducta alia sponsa fas nõ erat. quib finitis iacob optatus
potitus nuptiis. amorem seqñtis pͥori p̃tulit. seruiens pro rachel aliis ui ãnis.

Expanded text:
de injustitia querebatur. Qui dandam necessitate veniam postulavit, moris ibi esse de injustitia querebatur. Qui dandam necessitate veniam postulavit, moris ibi esse asserens, majores ante tradi ad nuptias; post alios autem septem annos se daturum ei Rachel, laudavit causam protelati temporis, dicens se non libenter filiam ad Chananaeos missurum, cum etiam de sorore poenitentiam ageret, quod eam illuc direxisset. Hieronymus vero dicit  perturbare, superinducta alia sponsa, fas non erat. Quibus finitis, Jacob optatis potitus nuptiis, amorem sequentis priori praetulit, serviens pro Rachel aliis septem annis.
Abbreviated transcription (Latin):
domũ suã. ⁊ audita cã fuge: dixit ei os meũ. ⁊ caro mã.⁊ idõ secure latebis
ap̃ me tand̾ curã gͣgis eũ hr̃e det̾uit. Post mensem uͦ dedit iacob optõtiẽ me¬
cedii pro seruitio pastorati. Habebat aut̃ labã fuias duas. liam lippis occłis. ⁊
rachel uenusto aspectu. quã diligens iacobait. Seruiã tͥ . uii. annis ꝓ rache.
Seruiuit gͥ pro nachel.uii. annis. ⁊ uidebantur ei paucidies p̃ amoris mag¬
nitudine. nec dictũ ẽ parui. qr desid̾anti aĩo tp̃a uelocitas tardaest. s dict̃
ẽ pauci. qi uidebat᷑ ei tem tã amabłem paucis emisse. longe enĩ płib ãnis
eruiret pto ea. pͥquã ea catetes. uł dies uocat laborẽ dier̃. qͥ uidebat᷑ ei pͣuus
qr amorẽ leuigabat amnor. Completo septentiio: fec̃ labã nuptias gno suo.
uespete autẽ facto sub introduxit liam. dans filie ancillã nomine zelphã
iacob uͦ ut dicit iosephꝰ ꝑ ebrietatẽ ⁊ noctẽ lie cõmixtus die facto apd̃ labã

Expanded text:
domum suam, et audita causa fugae, dixit ei: Os meum, et caro mea es; et ideo secure latebis apud me. Tandem curam gregis eum habere decrevit. Post mensem vero Jacob dedit optionem mercedis pro servitio pastorali. Habebat autem Laban filias duas, Liam lippis oculis, et Rachel venusto aspectu. Quam diligens Jacob ait: Serviam tibi septem annis pro Rachel. Servivit ergo pro Rachel septem annis, et videbantur ei pauci dies, prae amoris magnitudine. Nec dictum est parvi, quia desideranti animo ipsa velocitas tarda est, sed dictum est pauci, quia videbatur ei rem tam amabilem paucis emisse. Longe enim pluribus annis servivisset pro ea, priusquam ea careret. Vel dies vocat laborem dierum, qui videbatur ei parvus, quia laborem levigabat amor. Completo septimo anno fecit Laban nuptias genero suo. Vespere autem facto subintroduxit Liam, dans filiae ancillam, nomine Zelpham. Jacob vero ut dicit Josephus per ebrietatem et noctem, Liae commistus, die facto apud Laban
Abbreviated transcription (Latin):
rem tuã liberã a iuiro reputãs. lait ⁊ ad popłm suũ. qui tetig̃it hominis hꝰ io
tẽ morte moriat᷑. Seminaũ isaac interra. ⁊ inuenit centuplũ. estimatũ .i. esti
eẽ potuit. s forte ĩ omĩ gñe opũ centuplatus ẽ. Ob ħ inuidentes ei paiestini pu¬
teos qͦs foderat pat̃ eiꝰ obstruxũt replentes humo. etiã abimelec times eũ: dirit
ei. Recede a nob̃. q potencior nũ factules. ⁊ recedẽs isadc uenit in agrũ qͥ at̃ pha¬
ta .i. conualł. ihabitauit uixͣ puteũ alueũ ꝑ quẽ torrẽs qnͣ influebat ⁊ erudau
ibi puteos qͦs olĩ ibid̃ fodat pat̾ eiꝰ. s eo mortuo obstrux̃ũt philistei eos. ⁊ ĩuenisset

Expanded text:
eram a viro reputans. Et ait ad populum suum: Qui tetigerit hominis hujus uxorem, morte moriatur. Seminavit Isaac in terra illa, et invenit centuplum aestimatum, id est aesse potuit, sed forte in omni genere opum est centuplicatus. Unde ateos, quos foderat pater ejus, obstruxerunt, replentes humo, Abimelech etiam timens eum dixit ei: Recede a nobis; quia potentior nostri factus es. Et recedens Isaac venit in agrum, qui t convallis, et habitavit juxta alveum per quem torrens quandoque influebat, et eruderavit ibi puteos, quos olim ibidem foderat pater ejus, sed eo mortuo obstruxerunt eos Philisthaei. Et cum invenisset
Abbreviated transcription (Latin):
ctiom eoꝵ futurã cissensionẽ iã tt̃ figutabat. Ctedĩ etiã iã in uteto fac sc̃ĩficatus
fuisse iob.⁊ in hoc motu p̃figuratũ qi ñ eẽt consensus xͥ ad beliai. Mat̃ ul grauit̃
afflicdti nollet concepisse. ⁊ fere desperans de partu. ꝑtexit ut consuset dñm. tñ¬
nec locus cotsulendi dm̃. nec modꝰ. nec ꝑ qͦs consułet dm̃: ad huc legr̃ ĩstitutũ.
lauri quã tripodẽ dñt capiti supposuit. ⁊ ramis arboris q̃ agnꝰ castꝰ dr̃ incubuit. ut
uisiones capitis fantasticas dormiens ñ sentirer. uł adhuc uiuentẽ melchisede
ꝯsuluit. Quoc̃q aut̃ mͦ fec̾it. tesponlũ accepit adño. Due gentes in uto tuo sũt .i.
pattes duar̃ gentiũ que int̾ se pꝰ diuident᷑. ⁊ pugnabũt. s maior seruiet minori

Expanded text:
 futuram dissensionem, jam tunc figurabat. Creditur enim in utero jam tunc sanctificatus fuisse Jacob, et in hoc motu praefiguratum, quia non esset consensus Christi ad Belial . Mater vero graviter afflicta, nollet concepisse, et fere desperans de partu, perrexit ut consuleret Dominn locus consulendi Dominum, nec modus, nec per quos consuleret Dominum, adhuc legitur institutum, lauri, quam tripodem dicunt, capiti supposuit, et ramis arboris, quae agnuscastus dicitur, incubuit, ubi visiones capitis phantasticas, dormiens, non sentiret. Vel adhuc viventem Melchisedech consuluit. Quocunque autem modo fecerit, responsum accepit a Domino: Duae gentes sunt in utero tuo, id est patres duarum gentium, q
Abbreviated transcription (Latin):
in constantia offerendi ⁊ infide suscitandi filii. Atrepto autẽ gladio ut fili¬
ũ immolaret clamauit ad eũ angelus. trõ extenddas manũ in puetũ. et¬
tiũc cognoui ꝙ tuncas dm̃. nõ tnĩ sanguinẽ pueri siciebat dñs. s ut sciet᷑

Expanded text:
in constantia offerendi, et in fide suscitandi filii. Arrepto autem gladio, ut filiin constantia offerendi, et in fide suscitandi filii. Arrepto autem gladio, ut filium immolaret, clamavit ad eum angelus: Non extendas manum in puerum, nunc cognovi quod timeas Dominum. Non enim sanguin
Abbreviated transcription (Latin):
que ab isaia uatt uisionis dicit᷑. In summitate uͦ montis uidee monticilus erat eim¬
nentior dictus mons moria. quẽ monstrauit deus abrae ad ĩmolandũ filiũ. In ħ̾
reponenitẽ gladiũ uidit in area ornan iebusei. Uñ edixit ysaras erit mons in¬
te tonsurgens. nemini ꝙ facturꝰ erat indicãs strauit asicũ q̃ucens sec̃ auos ui¬
uenes. et filiũ. et unt it̃ duoꝵ dier̃. Tercio dic eleuatis occłis uidit locũ ꝓcul.
enim ille non aistat a monte moria ꝑiter uniꝰ diei. et cũ accepiss ligna:¬
statuit aram. et lignis dispositis: igͦem adhibuit. Refert aut iosephꝰ ũba patris
fuerat mund mirabili̾. ita iex dĩ uoluntate neceẽ erat ei egredi mirabsit̃.
mana uitã finire. s cũ orõnib. ⁊ sacrificiis anirã ip̃i ad se uocare. et q. susci¬
taret eũ obimplendas ꝓmissiones. ⁊ sic ysaat lbens aitessit ad aram ⁊ mortẽ
De hoc alcuuiꝰ dit indubitanti animo mactare fułũ. uolebat laudandut ẽ¬

Expanded text:
 ab Isaia vallis visionis dicitur . In summitate vero montium Judeae monticulus erat eminentior, dictus mons Moria, quem monstravit Deus Abrahae ad immolandum filium. In hreponentem gladium, vidit in area Ornan Jebusaei. Unde dicit Isaias: Erit mons te consurgens, nemini quod facturus erat indicans, stravit asinum suum, ducens secum duos juvenes, et filium, ivitque iter duorum dierum. Tertio die, elevatis oculis, vidit locum procul. enim ille non distat a monte Moria statuit aram, et lignis impositis, ignem adhibuit. Refert autem Josephus verba patris rat mundum mirabiliter, ita etiam ex voluntate Dei, necesse erat ei egredi mirabilitermanam vitam finire, sed cum orationibus, et sacrificiis animam ipsius ad se vocare, quod suscitaret eum ob implendas promissiones. Et sic Isaac libens accessit ad aram, et mortem. De hoc Alcuinus dicit: Indubitanti animo mactare volebat filium, laudandus
Abbreviated transcription (Latin):
Rofectus ẽ abiaam de conuaue mamibre ĩ terrã
australẽ. ⁊ ꝑegrinatus c̃ in geraris int̾ eades. uñ fluxer̃t aque cont̾dictõis.
⁊ fur loco sororis hñs satã similia priorib sumulãs ꝑtimore. miit añ abimelei
rex gerare: tulit eã. in qͦ uis forme uliꝰ iniranda notat᷑. q̃ nonagenaria adhuc am¬
ni pot̾at. s in egͥtudinẽ cecidit rex dĩ uoluntate ne eã tang̾et. ut ait iosephꝰ. In

Expanded text:
rofectus est Abraham de convalle Mambre in terram australem, et peregrinatus est in Geraris, inter Cades, unde fluxerunt aquae contradictionis, et Sur, loco sororis habens Saram, similia prioribus simulans prae timore, misit autem Abimelech Rex Gerarae, et tulit eam . Iu quo vis formae illius miranda notatur, quae nonagenaria adhuc amari poterat. Sed in aegritudinem cecidit rex Dei voluntate, ne eam tangeret, ut ait Josephus. In
Abbreviated transcription (Latin):
hoc dixisse. ⁊ ita relator fuit ilboꝵ atũ. ut elileui celauit le nõ ꝯgnoscentib. Quuidã
cñ ditũt thare mortua matre abrae.⁊ mortuo aram diprisle matiẽ filii uxpiẽ¬
⁊ ꝗenuisse sari. Unde ⁊ hic dr᷑ filia thare scõm carnẽ. ⁊ supͣ thare filia arã scdm
sucitatõnẽ seminis. q solũ mascłm reliquerat. Oraũ autẽ abraã ꝓeo. ⁊ sanatus¬
e. i uxor ⁊ antule eiꝰ peꝑect̃. ⁊tedit abinelet abrae muu̾a. ⁊ terrã ad habitãs
ad optionẽ suã sare autẽ aixit. Ecce dedi frĩtuo pro te mille argenteos. hoc eb

Expanded text:
hoc dixisse, et ita relator fuit verborum Domini, ut Elisaeus celavit se non cognoscentibus. Quidam tamen dicunt Thare, mortua matre Abrahae, et mortuo Aram, duxisse uxorem filii, et genuisse Saram. Unde et hic dicitur filia Thare secundum carnem, et supra filia Aram secundum suscitationem seminis, quia solum masculum reliquit Aram. nt. Et dedit Abimelech Abrahae munera, et terram ad habitandum ad optionem suam. Sarae autem dixit: Ecce dedi fratri tuo pro te mille argenteos. Hoc erit
Abbreviated transcription (Latin):
in memoriã atietu. ⁊ uirauit dñi ꝑ se ip̃m de semine multiplicando d ex
ysaae ⁊ de terra tanda de semint eiꝰ. altera die recliit abrcã ireuersus est
in bersabee. nunciatũq ẽ ei ꝙ macha gentss nacor fr̃i suo filios .uiii. pͥ¬
inogenitũ hui. de cuꝰ stiͤpe descendit iob sicue scͥpt̃ ẽ. Uir erat in terra
hus nomine iob. et buz frẽm eꝰ. ex cuiꝰ gne balaam. qui .ẜ. hebreos dicit᷑
in iob. helui buzitis. Errãt gͦ qui dic̃t̃ de genere esau. qđ enĩ in fine libri eiꝰ
est. ꝙ dle sito sermone tnͣsiatus sit. et ꝙ tp̃e qͣitus abesu in hebreo ñ habe

Expanded text:
in memoriam arietis. Et juravit Dominus per seipsum de semine multiplicando ex Isaac, et de terra danda semini ejus. Altera die rediit Abraham, et reversus est in Bersabee. Nuntiatumque est ei, quod Melcha genuisset Nachor fratri suo filios octo; primogenitum Hus, de cujus stirpe descendit Job, sicut scriptum est: Vir erat in terra Hus, nomiin Iob Eliu Buzítes. Errant ergo qui dicunt Iob de genere Esaú. Quod enim in fine libri eius est, quod de Syro sermone translatus sit, et quod ipse quartus ab Esau, in Hebreo non habe
Abbreviated transcription (Latin):
alicꝰ hospitis aduentũ. Qui occurrẽs eis adorauit petẽs ut dũiterẽt in dom̃ suã. qͥ re¬
intentes cõpulit oppido. ing̃llisq iłł: fec̃ conuiuiũ. cor̃ azima. et cõmedert̃. Tũt
uititiuitatis apuero usq ad senẽ: uallauer̃ domũ. et ayxert̃ loth. Eiluc uiros il
lol ut cognoscamꝰ eos. Qun ait. habeo duas filias que nond̃ cognouer̃t uirũ. Abu¬
timini eis ut lib. tñ his nich mali fatatũ qui ingssi sũt sub u̾bra culminis mei.
Mos enĩ fideliũ erat ab om̃i iniuria hospites suos defensare. ꝙ aũ dix̃: ꝑtͦbatõ aĩ fũ.¬

Expanded text:
hospitis adventum. Qui occurrens eis, adoravit, petens, ut diverterent in domum suam. Quos renitentes compulit oppido. Ingressisque illis fecit convivium, coxit azyma, et comederunt. Tunc viri civitatis, a puero usque ad senem, vallaverunt domum, et dixerunt Lot: Educ viros illos huc, ut cognoscamus eos. Qui ait: Habeo duas filias, quae nondum cognoverunt virum, abutimini eis, ut libet; tantum his nihil mali faciatis, qui ingressi sunt sub umbra culminis mei. Mos enim fidelium erat ab omni injuria hospites suos defendere. Quod autem di
Abbreviated transcription (Latin):
et qͦ uadis : et illa. a facie dñe mee. sarm fugio. Cui angelus. reuert̾e ad dñam tu¬
am. ⁊ humiliare subea. Et rursũ cõcepisti. et paries filiũ. ⁊ uocab̃ nom̃ eiꝰ hisma¬

Expanded text:
nde venis? et quo vadis? Et illa: A facie dominae meae Sarai fugio. Cui Angelus: Revertere ad dominam tunde venis? et quo vadis? Et illa: A facie dominae meae Sarai fugio. Cui Angelus: Revertere ad dominam tuam, et humiliare sub ea. Et rursum: Concepisti, et paries filium, et vocabis nomen ejus Isma
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ aut̃ dictũ ẽ in qrta generatõne eos rectidlituros scd̃m tͥbũ sacerdotalẽ intelligẽ¬
dũ ẽ. Leui eiũ genut chaat. qui genuit anirã. qui genuit aaron. qͥ eleazar.
generatd̃nes qͥcietis ibi leg᷑. genuit ꝙ alia litt̾a ht̃. qͥnta generatõne scqłmn reg¬
am tͥbymẽ. Indas era genuit phares. qͥ genuit esron. qui genuit arã. qͥ amina¬
dap. qui genuit naason. quic̃ patre egressus ẽ. Et facta ẽ ialigo. et apparuit ig¬
nus quasi clibani. tnͣsiens int̾ diuisiones iltas. et consumẽs eas. Ecce sigñ. et ter
et popłs eiꝰ nominauit.
Sitor sarai nõ habebat lib̃os. Et dix̃ abre. Ingredere ad ancillã meã agar. si for¬
te ex illa suscipiã filios. Et ing̾̃ssus ẽ ad eã. Que c̃ cõcepiss despexit dnãm suam.
et abrã clissimulabat. Et ait sami. Iniqͦ agis erga me. Iudiez as̃ int̾ me ⁊te. sui abrã.
Ecce ancula tua in manu tua. ut̾e ea ut lib&s. Affugente eã aũ sarrai: illa iniit fu

Expanded text:
in quarta generatione eos redituros, secundum tribum sacerdotalem intelligendum est. Levi enim genuit Chaat, qui genuit Aram, vel Amram, qui genuit Aaron, qui Eleazar, generationes quoties ibi legitur, genuit: quod alia littera habet quinque generationes, secundum regiam tribum est. Judas enim genuit Phares, qui genuit Efron, qui genuit Aram, qui Aminadab, qui Naason, qui cum patre egressus est. Et facta est caligo, et apparuit ignis quasi clibani transiens inter divisiones illas, et consumens illas. Ecce signum, et teret populos ejus nominavit.Igitur Sarai non habebat liberos, et dixit Abrahae: Ingredere ad ancillam meam Agar, si forte ex illa suscipiam filios ; et ingressus est ad eam. Quae cum concepisset despexit dominam suam, et Abraham dissimulabat. Et ait Sarai: Inique agis contra me. Judicet Deus inter me, et te. Cui Abraham: Ecce ancilla tua in manu tua, utere ea, ut libet. Affligente autem eam Sarai, illa iniit fug
Abbreviated transcription (Latin):
qr ddubitauit d̃iceris. pꝰꝙͣ consenui. ⁊ ddñs mens uetulꝰ ẽ. uoluptati oꝑam dabo: dixq
dñi ad abrniã. qrͣ risit sara : Nũqͥd qͥcꝗͣ deo ẽ difficile. Negauit sata se tisisse ꝑt̾cita
Ecce qua intentõne qͥscniserit: diudicare potuit: qͥ coroa nouit.e uos¬
ũ surrexissẽt dduexert ocłos tcͣ sodomã. et abraã
gͣdiebat᷑ simul. Et cixit dñs. Nõ pot̾o qͥcꝗͣ. celare ꝗ abrae q̃ gestutꝰ sũ. ⁊ ait ad
eum. clamor sodomoꝵ. ⁊ gomorre uenit ad me. Reccatũ c̃ clamore est. culꝑa c̃ libtate
cũ .i. qͥs palã. ⁊ ad ubitũ suũ peccat. Peccatũ illoꝵ fuit suptia uite. ⁊ nabundatia patuᷤ.

Expanded text:
it, dicens: Postquam consenui, et dominus meus vetulus est, voluptati operam dabo. Dixitque Dominus ad Abraham: Quare risit Sara, nunquid quidquam Deo est difficile? Negavit Sara se risisse perterrita. Ecce qua intentione quisque riserit, dijudicare potuit, qui corda novit. et Abraham gradiebatur simul, et dixit Dominus: Non potero celare Abrahae, quae gesturus sum . Et ait ad illum: Clamor Sodomorum et Gomorrhae venit ad me. Peccatum cum clamore est culpa cum libertate, cum scilicet quis palam, et ad libitum suum peccat. Peccatum illorum fuit superbia vitae, et abu
Abbreviated transcription (Latin):
altera ĩ mitiũ. Alt̾a iniciũ aĩaliũ. media hoĩũ ⁊ auiũ. ⁊ hũĩt hostiũ uͥbicam̃ata
et incam̃ata iuĩgebant᷑. Alii uͦ has.u. catñas ĩ altitudiẽ sola dispont̃. inferiorẽ¬
que ⁊ sentinaᷤᷤ sentinã: stercorariã dicentes. scła suꝑͣ iã apothecariã. tc̃iã uniciũ
hoĩũ ⁊ auiũ. Iosephꝰ tñ dic̃ archã.iiiͦiͬ. cameras hũtẽ. forte stercorariã. ⁊ sentinã
nõ includẽs. fecit ĩ ea noe fenestm ꝙͣ hebrei cristallinã ẽẽ tradt̃. q̃ ĩ hebreo uoca¬
turnũdianũ. a simaco dilucłm. dic̃ Rabanꝰ cubitos artegeometͥcos. Alioqͥn tã

Expanded text:
una immitium, altera mitium animalium, media hominum, et avium. Et habuit ostium ubi bicamerata, una immitium, altera mitium animalium, media hominum, et avium. Et habuit ostium ubi bicamerata, et tricamerata jungebantur. Alii vero has quinque cameras in altitudine sola disponunt, inferioremque et sentina stercorariam dicentes; secundam supra illam apothecariam, tertiam immitium minum et avium. Josephus tamen dicit arcam quatuor cameras habentem, forte stercorariam, vel sentinam non includens. Fecit in ea Noe fenestram quam Hebraei crystallinam fuisse tradunt, quae in Hebraeo vocatur meridianum, a Symmacho diluculum. Dicit Raban
Abbreviated transcription (Latin):
admodũ.s. huinani corꝑis. in quo longitudo septies ẽ maior: latitudine. et decies maior
altitudine. Est aũ longitudo: a planta: uisq ad u̾ticẽ. Latitudo a crate lateris: ad cͣcẽ.
isicoro humani corꝑis instar ostendit. in qͦ xͦ appatuit. ¶ Quasi agͥcole lotutꝰ ẽ dñs. ii
altera parte longiori. ab anguł in artũ ascendẽs doti
in cubito sũmitas eiꝰ ꝑfic̾et᷑. bitumine iitꝰ iextͣ linita est. aroendo. qr undiq clausa.¬
ꝙ ẽ glutĩ feruentissimũ. qͦ ligna lita ñ dissoluũt᷑ aliqͣ ui. ł arte. nͨ mat̾ia. bitumina
estuans. facta sũt in ea cenacula. et stritega .i. distĩctõnes dicte astͥca. dic̃ alia tͣnͣs¬
iatio bicamãta. et tricamãta. hiuĩt enĩ camãs .u. quas augꝰ etiã p̃t̃ sentinã dic̃ ibi
fuisse. dicens. suꝑ stabulatũ sentine fuisse bicam̃antã. Una camar̃ erat stercorara.
altera apothecaria. et suꝑhãc mansionẽ erat alia tricarñata. laterales camere erãt

Expanded text:
umani corporis, in quo longitudo sexies est major latitudine, et decies major altitudine. Est autem longitudo a planta, usque ad verticem et latitudo a crate lateris ad cratem; Isidoro, qui humani corporis instar ostendit, in quo Christus apparuit. Fuit ergo haec arca in altera parte longiori ab angulis in arctum conscendens, donec in cubito summitas ejus perficeretur. Bitumine intus, et extra linita est, quod est gluten ferventestuans. Facta sunt in ea coenacula, et tristega, id est distinctiones dictae a trita. Dicit alia translatio bicamerata, ese, dicens super tabulatum sentinae fuisse bicameratam. Una enim camerarum erat stercoraria, altera apothecaria, et super hanc mansionem erat alia tricamerata. Laterales camerae erant
Abbreviated transcription (Latin):
dibuit.⁊ sc̃ epulas bñdix̃ dñm qͥ abre subdid̾at inunicos. Erat enĩ sac̃dos dei
pitisuna e abtã decimas ded̾it. ex oĩb spoliis. et tũc pͥm̃ aecime legũt᷑ date.
Ptimnicie ũ ab abei. Et at ad eũ te⁊ sodomoꝵ. Da m animas. ertera toile tim.
Et noluit abrã etiã minimũ qͥd tolłe exceptis q̃ cõme
sedec aiũt hebi fuisse sem filiũ noe. ⁊ uixisse usq ad isa¬
ac. ⁊ om̃s pͥmoginitos a noe usq ad aarõ sac̃dotes fuisse¬
qͥ ĩ ꝯuiuiis ⁊ oblatõnib ppło beneilicebãt. ⁊ habebãt pͥ¬
mogenita. de qͥbꝰ pꝰ explicabr¬

Expanded text:
ibuit, et super epulas benedixit Deum, qui Abrae subdiderat inimicos. » Erat enim sacerdos Dei Altissimi. Cui Abram decimas dedit ex omnibus spoliis, et tunc primum decimae leguntur datae, primitiae vero ab Abel. Et ait ad eum rex Sodomorum: Da mihi animas, caetera tibi tolle, et noluit Abram etiam minimum quid tollere, exceptis quae ebraei fuisse Sem filium Noe, et vixisse usque ad Isomnes primogenitos, a Noe usque ad Aaron, sacerdotes fuissnviviis, et oblationibus populo benedicebant, et habebant primogenita, de quibus post explicab
Abbreviated transcription (Latin):
factũ: dixit ds̃. uox sanguinis fris tui cla. ad me. deterra .l. notoriũ ẽ. ꝙ ficisti. qr effusi
octident eũ. doc̃pnãs se ⁊ desꝑans ait. Maior est unqͥtas mea: ꝗͣ ut ueniã merear. Oĩs qͥ ĩ¬
nequaꝗͣ. tta fict. nõ cito. s. morieris. s om̃is qͥ occid̃it caim supplend̃ ẽ lib̾abit eũ alabore
ctas exoluet. T̃ ractũt quidã penã eiꝰ durasse usq ad septimã eiꝰ gn̾ationẽ. q .uii. pec¬
cata comsit. nõ terte ciuisit. fñ inindit. dolose egit. uocans in agrũ occidit. ꝓcacĩ
etur .i. plusꝗͣ ip̃ecam pro ꝓhibitione homicidii que nd̃ facta fuerat cait.⁊ posuit
iniscaia. nes intͥficeret᷑. Tũc egressus a facie dñi habitauit adorentalẽ plagã edlen .i. deli

Expanded text:
is fratris tui Abel clamat ad me de terra, id est notorium est quod fecisti, quia effusio occiderent eum, damnans se et desperans ait: «Maior est iniquitas mea quam ut veniam merear. Omnis qui in«Nequaquam ita fiet; non cito, scilicet morieris. Sed omnis qui occiderit Caym – supplendum est – liberabit eum a labore ctas exsolvet. Tradunt quidam poenam ejus durasse, usque ad septimam ejus generationem, quia septem peccata commisit. Non recte divisit, fratri invidit, dolose egit, vocans in agrum occidit, procacietur, id est plusquam ipse Cain pro prohibitione homicidii, quae nondum fuerat facta Cain. Et posuit misericordia, nec interficeretur. Tunc egressus a facie Domini, habitavit ad plagam orientalem Eden,
Abbreviated transcription (Latin):
cito duos edos optimos. ut faciam pata trio elcas quib libent̃ uesct᷑. ut beue¬
ncat tͥ ꝓesau. Abiit ille. ⁊ attulit. deditq matͥ. q̃ c̃ ꝑass cibos: induit iacob
iestib esau ualde bonis. quib ut diximꝰ pͥmogeniti utibantut. timebat uͦ
uacob ne dep̾hensus a patre susciꝑet maledictõnẽ pro bñdictõne. Porro mat̃
dicens. Ego sũ esau. cõmede de uenatione mea. ut bñdicat mͥ animatua. Cui isa
est filiũ. ⁊ benedixit ei dicẽt. Det tibi deus de tore celi. ⁊ de pinguedine tere
habundanciã frum̃ti. uini.⁊ olei. His tͥb sol omĩs terre fertilitas intelligi. ꝑ¬

Expanded text:
cito duos hoedos optimos, ut faciam patri tuo escas quibus libenter vescitur, ut benedicat tibi pro Esau. Abiit ille et attulit, deditque matri. Quae cum parasset cibos, induit Jacob vestibus Esau valde bonis, quibus utebantur primogeniti, ut diximus. Timebat vero Jacob ne deprehensus a patre, susciperet maledictionem pro benedictione. Porro materdicens: Ego sum Esau, comede de venatione mea, ut benedicat mihi anima tua. Cui Isaaest filium, et benedixit ei dicens: Det tibi Deus de rore coeli, et de pinguedine terrae abundantiam frumenti, vini, et olei. His t
Abbreviated transcription (Latin):
angłm fregit uotũ. tit dĩ filiꝰ dȩeo nascet᷑. tñ iosephꝰ dicit qr abel extincto. et caum
esfugato. adã de filioꝵ procreatione cogitabat. et uehementer eũ generatõis amo
augebat. Hãc cogitatõnẽ ꝓpagatõis potuit uotare trabꝰ p̃cept̃ dñi. qr iꝰserat. sresi
fortas  cepit ĩotare nom̃ atũ. forte ĩuenit ũba dep̃catoria ad inuocand̃ dm̃.
entitandã pigͥtiã merorie dĩ. effigiauit dm̃: ut mͦ fit.Lhuobũ enteut i ior¬

Expanded text:
angelum fregit votum ut Dei Filius de eo nasceretur. Tamen Josephus dicit quia, Abel exstincto et Cain effugato, Adam de procreatione filiorum cogitabat, et vehementer eum generationis amor angebat; hanc cogitationem propagationis potuit vocare Strabus praeceptum Domini, quiaprimus caepit invocare nomen Domini. Forte invenit verba deprecatoria ad invocandum Deumad excitandam pigritiam memoriae Dei effigiavit Dominum,
Abbreviated transcription (Latin):
loth dũ pastores eoꝵ int̃ se ritarentur pro palcuis obtionẽ etiã concessit loch. Et eleuãs
occlõs iudit regionẽ iordanis ꝯgruã sibi. ⁊ moratꝰ ẽ in oppidis sodomoꝵ. Abrã uͦ descẽilit
ad conuallẽ mambre iuxͣ ebrõ. ⁊ habitaũ ibi. fec̃q ibi altare dño. ibtõ ciuitas ẽ. q̃ tari
i abmã. isaat. uacob. c̃ uxorib suis. Mambre uͦ anel. lescol fratres etant. ⁊ cõfed̃ati
sũt. abre. Apͥmogenito eoꝵ uall cognominata erat. Habitabat autẽ ibi abrã cͥca

Expanded text:
Lot, dum pastores eorum inter se rixarent, pro pascuis, optionem etiam concessit Lot, et elevans Lot oculos, vidit regionem Jordanis congruam sibi, et moratus est in oppidis Sodomorum. Abram vero descendit ad convallem Mambre juxta Hebron, et habitavit ibi, fecitque ibi altare Dominoet Abram, Isaac, et Jacob cum uxoribus suis: Mambre vero, Aner, et Eschol fratres erant, et confoederati sunt Abrae. A primogenito eorum vallis cognominata erat. Habitabat autem ibi Abram circa
Abbreviated transcription (Latin):
lier. suꝑbiuit. ⁊ uestitũ cõmedit. qr suꝑbiuit: humiliauit eã dicẽs. sub uiri potesta
te eris. uiolenta. ut etiã uulñibꝰ te affligãt. in defloratione. nc̃ quid̃ subdita uito cõ¬
ditõne itimore. cui pͥꝰ subiecta fuãt. s amore. s qͥa in fructi peccauit. in fructusuo
punita ẽ. uñ dict̃ ẽ ei. in dolore paries. ꝙ dictũ ẽ in dolore maledictio ẽ. paries bũdicdtõ
est. Maiedicta enĩ stenł ẽ. et ita inpuniendo nõ ẽ oblitꝰ miserend̾s. ꝙ etiã in aliis ma¬
lectictiones hominũ notand̃ ẽ. Acdam q ĩ solo esu peccauit: in labore querendi edu
ut terra que bonos pͥꝰ ⁊ uberes fructus sponte faciebat. deit̃ ratos nec sñ hominis
ta. nͥ forte de agno paschali pro p̃cepto legil. Atodit gͦ de labore. Ia sudore uultꝰ tui ues.
statu stetisses. donec tnsires in meliꝰ si uelles. mͦ de mis̾ia in misam ibis. morte fluc̃tis

Expanded text:
lier, superbivit, et vetitum comedit. Quia superbivit, humiliavit eam dicens: Sub potestate viri eris violenta, ut etiam vulneribus te affligat in defloratione. Nunc quidem subdita est viro conditione, et timore, cui prius subjecta fuerat, sed amore. Et quia in fructu peccavit, in fructu suo punita est. Unde dictum est ei: In dolore paries. Quod dictum est ei in dolore, maledictio est, sed paries, benedictio est. Maledicta enim est sterilis . Et ita in puniendo non est oblitus, misereri Deus, quod etiam in aliis maledictionibus hominum notandum est. Adam, quia in solo esu peccavit, in laborem quaerendi siut terra, quae bonos prius, et uberes fructus sponte faciebat, deinceps raros, nec sine homcepto legis. Addit ergo de labore: In sudore vultus tui vesceris ictum est, ibis, quia qui in eodem statu stetisses, donec transires in melius, si velles, modo de miseria in miseriam ibis, more fluentis
Abbreviated transcription (Latin):
erat .i. satigumea .i. peccatͥr. Sanguinis enĩ nomine sepe designatur pecc̃m. ut ĩ ues¬
timentũ concretũ sanguine. et sangͥs sanguinẽ tetigit. Imposuit ei ⁊ aliũ nom̃ pͦ¬
pectm̃. eua .s. ꝙ sonat ucta. eo ꝙ futura eẽt mat̃ om̃iũ uiuenciũ. tñ hic nõ legͥs
imposuisse. s infra post maledictõnes forte qiͣ plangins hominis iniseriã dix̃ eã
euam. qͣi a lludens eulatui paruuloꝵ. Masculus enĩ recent̃ natꝰ eiulando dĩ .a.
Muliet uͦ .e. qͣ diceret. om̃i dicent. e. uł.a. qͦtqͦt nascent᷑ ab eua.  ꝓpħia ade.

Expanded text:
ea, id est peccatrix . Sanguinis nomine saepe designatur peccatum, ut ibi: Vestimentum concretum sanguine , et: Sanguis sanguinem tetigit . Imposuit ei et aliud nomm, quod sonat vita, eo quod futura esset mater omnium viventium. Tamen quia hic non legitur imposuisse, sed infra post maledictionem, forte quasi plangens hominis miseriam, dixit eam Evam, quasi alludens ejulatui parvulorum. Masculus enim recenter natus ejulando dicit, a, mulier vero e, quasi diceret: Omnes dicent e, vel a quotquot nascuntur ab
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ nõ trubescimꝰ suuis uiderit capd̃ ⁊ manꝰ. et pedes nr̃os. Inordinatꝰ enĩ moiꝰ mĩ¬
broꝵ. ip̃a facit pudenda. sit et pueri. si uideantur pudenda eoꝵ ñ erubesẽt. qr bñficõ
itatil motũ erubiscibilẽ ñd̃ senser̃t. qui pudentꝰ ẽ qͥa ĩ ordinatꝰ. qui sũ pecc̃o ñ fit nͥ ra¬
ro. spe ꝓlis excusatus. nõ tñ exrusari pot̃ a peccato. rubore carere potest. uñ sc̃s zaca¬
et terrã ĩuiciũ flecti.: agg̾ssus ĩ. et hoc ꝑserpentẽ. qi tc serpẽs erectus erat ut hõ. qi
ĩ malecuietoe ꝓsttꝰ ẽrat. et adhuc ut tͣaũt phareas erectꝰ incedit. Elegit etiã qͦddã

Expanded text:
sicut non erubescimus, si quis viderit manus, et caput, et pedes nostros. Inordinatus enim motus membrorum ipsa facit pudenda. Sic et pueri si videantur pudenda eorum non erubescunt, quia beneficio aetatis motum erubescibilem nondum senserunt: qui pudendus est et inordinatus, quia non sine peccato fit, nisi raro spe prolis excusatus; cum tamen excusari potest a peccato, rubore carere non potest. Unde sanctus Zachati aggressus est. Et hoc per serpentem, quia tunc serpens erectus est ut homo, quia in maledictione prostratus est, et adhuc, ut tradunt, phareas erectus incedit. Elegit etiam quoddam
Abbreviated transcription (Latin):
iorem penã. p̃dixit hoi mulierib suis sic. qm̃ occidi uirũ ĩ uulnꝰ meũ. ⁊ adolescentẽ in li¬
uorem meũ. Septuplũ dabr̃ ulcio de cam. de lamec uͦ septuatgies septies. ¶ Lamet uir sagit¬
tariꝰ dui inuendo caliginẽ incurrit.⁊ habens adolescentẽ ducẽ dũ ex̃cere uenationẽ ꝓ de¬
lectatione tm̃ et usu pelliũ. qr ñ erat usus carniũ añ diluiiũ casu inc̾fecit caim ĩt̾
frutecta estimãs feram quẽ q adiudiciũ iuuenis dirige̾s sagitã int̾fecit. iratꝰ illi cũ¬

Expanded text:
in vulnus meum, et adolescentem in livorem meum, septuplum dabitur ultio de Cain, de Lamech vero septuagies septies. Lamech vero vir sagittarius diu vivendo caliginem oculorum incurrit, et habens adolescentem ducem; dum exerceret venationem, pro delectatione tantum, et usu pellium, quia non erat usus carnium ante diluvium, casu interfecit Cain inter fructeta, aestimans feram, quem, quia ad indicium juvenis dirigens sagittam, interfecit. Et cu
Abbreviated transcription (Latin):
res bellicas decent̾ exercuit. scͥptums oꝑmi in metast ĩ libidinẽ ocłoꝵ fabricauit. qͦ fabri¬
canti iubal de qͦ dictũ ẽ sono malleoꝵ delectatꝰ expondibꝰ eoꝵ ꝓportõnes ⁊ cõsonancias eoꝵ¬

Expanded text:
res bellicas prudenter exercuit, sculpturas operum in metallis in libidinem oculorum fabricavit. Quo fabrires bellicas prudenter exercuit, sculpturas operum in metallis in libidinem oculorum fabricavit. Quo fabricante Tubal, de quo dictum est, sono m
Abbreviated transcription (Latin):
pinis et uiolentia opes congregãs suos ad latrocinia mutabat. et sim plicitatẽ uite hoĩũ
nos terte pͥmus posuit. ciuitates murauit. et timens qͦs ledebat. obseturitatẽ suos in
urbibꝰ collegit. Porro ecioch genuit trach. qͥ maiuael. qui lamec: qͥ matusael et pessimꝰ¬
unica unico facta ẽ mulier. ⁊ deus ꝑ os ade decreuert. Et̃t̃ duo in carne una. ac¬
cepitq duas uxores odã. ⁊ sellam. Genuitq oda iabel qui adi̾uenit portatilia past¬
rũ. tentoua ad mictanda pascua. et gͥges ordinauit. ⁊ conctibꝰ distĩxic. separaunti
leris. ⁊ scãm etatẽ. ut aniculos do maturioribꝰ. et ꝯmissuras c̾tis tꝑ̃ib faciendas in¬
uerteret᷑. et qr audierat adã ꝓphasse de duobꝰ uidiciil ne ꝑiret ars inuenta: scͥsit eam ne¬
in duab colũpnis. in qͣlib totã. una marmorea. altã lat̾icia. quar̃ altẽ nõ dilu̾ct᷑ diliuiu
o. altera nõ dissolueret᷑ incendio. Sella grnuit tubalcaĩ qui ferratiã aitẽ pͥmꝰ ĩuenit.

Expanded text:
pinis, et violentia opes congregans, suos ad latrocinia invitabat, et simplicitatem vitae hominumnos terrae primus posuit. Civitates munivit sive muravit, et timens quos laedebat, ob securitatem suos in urbibus collegit. Porro Henoch genuit Irad, qui Maviael, qui Mathusael, qui Lamech, qui septimunica unico facta est mulier, et Deus per os Adae decreverat: Erunt duo in carne una . Accepitque duas uxores Adam et Sellam. Genuitque Ada Jabel, qui adinvenit portatilia pastorum tentoria ad mutanda pascua, et greges ordinavit, et characteribus distinxit, separavitque leris, et secundum aetatem, ut anniculos a maturioribus, et commissuras certis temporibus faciendas inverteretur. Et quia audierat Adam prophetasse de duobus judiciis, ne periret ars inventa, scripsit eam in duabus columnis, in qualibet totam, ut dicit  terra Syriaca. Sella genuit Tubalcain, qui ferrariam artem primus invenit,
Abbreviated transcription (Latin):
uni feccrũt
sibi ꝑizomata.i. suctinctoria. quasi bracal bues. ut cãpestria. nec sine causa de
toliis fituũ. qr de sucto eoꝵ sitrrant᷑: caro hominis iuncta. statim ibi sentit uolupta¬
Hinc quidã añt ficũ fuisse arborem ꝓhibitã. et aulirrũt uocẽ anĩ deambulantis
ut ex ip̃o suo motu iam uderet᷑ cos arguere. quia ñ steterãt in p̃cepto. loquebat᷑
autẽ ꝑ subiectã creaturã eis et abscondũt se afacie cdĩ in meio lignoꝵ. uocauitq¬
feria es. qui ait. Abscondi me. q nudꝰ erã. stulta responsio. quasi displiceret nudꝰ. qͥ
talis fuerat factus. Et ait dñs. quil hoc indicauit. ñͥ qr de lig. co. Ille uͦ ñ humilit̾¬

Expanded text:
Tunc fecerunt sibi perizomata , id est succinctoria, quasi bracas breves, ut campestria. Nec sine causa de foliis ficuum, quia de succo eorum si teratur, caro hominis inuncta statim ibi sentit voluptaHinc quidam dicunt ficum fuisse arborem prohibitam. Et audierunt vocem Domini deambulantis, ut ex ipso suo motu jam videretur eos arguere, quia non steterant in praecepto. Loquebatur autem per subjectam creaturam cis. Et absconderunt se a facie Dei in medio lignorum. VocavitqVide in qua miseria es. Qui ait: Abscondi me, quia nudus eram. Stulta responsio, quasi displiceret nudus, qui talis fuerat factus. Et ait Dominus. Quis hoc indicavit tibi, nisi quod de ligno comedi
Abbreviated transcription (Latin):
piseatione ad mare tybiadis. uiiͦi. in monte thabor. qnͣ ꝯueutrant ĩgalii¬
A. it ita ante aiem ascensioinis apparuit octies. ip̃a u die ascensionis bi
apparuit. semel cxi. apłis tomedentib in renaculo. om̃s quid̃ tã aꝑtĩ
quã alii discrplĩ. necũ et mulieras. habitabant in ula ꝑte in iherłm q̃
dicebatur mello .i. in monte sꝑon. łͥi do construx̾at sibi palaciũ. et ibi
erat ceratulũ illud gnͣde stratũ in quo p̃cepit dñs sibi parari pascha. e
intenaculo iio tũc habitarant .ti. apsi. cet̾iaut̃ cliscipłi ⁊ mulieres ho

Expanded text:
piscatione ad mare Tyberiadis, octavo in monte Thabor quando convenerant in Galilaeam, et ita ante diem Ascensionis apparuit octies. Ipsa vero die Ascensionis bis apparuit, semel undecim apostolis comedentibus in coenaculo . Omnes, tam Apostoli quam alii discipuli, necnon mulieres, habitabant in illa parte Hierusalem quae dicebatur Mello, scilicet in monte Sion, ubi David construxerat sibi palatium, et ibi erat coenaculum illud grande stratum, in quo praecepit Dominus sibi parare Pascha. Et in coenacu