comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rari imperia. forte ñ ignorabat quod sub¬
iecto sibi homini deus omnia subiecerit
sub pedibus eius. offendenti se infensa
reddiderit. ⁊ is quem humilem consti¬
tuerat super opera manuum suarum. su¬
perbie merito comparatus iumentis insi¬
pientib ⁊ similis factus sit illis. Nouãt
⁊ fortassis quod humanus spiritus subdi¬
tus conditori subiectam sibi possederit
carnem. rebellis rebellem inuenerit :
factus ꝙ transgressor legis superioris
sentire ceperit aliam legem in membris
suis repugnantem legi mentis sue. et
aptiuantem se in legem peccati.
nasteriorum abbates hanc humi¬
litatis regulam odiosa contentõe infrin¬
gere. ⁊ sub humili quod penuis est habitu
⁊ tonsura tam superbe sapere. ut cum ne
unum quidem uerbulum de suis impe¬
riis subditos pretergredi patiantur:
ipsi propriis obedire contempnant ep̃ĩs.
Spoliant ecclesias ut emancipentur: re¬
dimunt se ne obediant. Non ita xp̃s.

Expanded text:
rari imperia. Forte non ignorabat, quod subrari imperia. Forte non ignorabat, quod subjecto sibi homini Deus omnia subjecerit sub pedibus ejus; offendenti se infensa reddiderit; et is, quem humilem constituerat super opera manuum suarum, superbiae merito comparatus jumentis insipientibus, et similis factus sit illis. Noverat et fortassis, quod humanus spiritus, subditus conditori subjectam sibi possederit carnem: rebellis rebellem invenerit: factusque transgressor legis superioris, sentire coeperit aliam legem in membris suis, repugnantem legi mentis suae, et captivantem se in lege peccati. Cnasteriorum abbates hanc humilitatis regulam odiosa contentione infringere, et sub humili quod pejus est habitu et tonsura tam superbe sapere, ut cum ne unum quidem verbulum de suis imperiis subditos praetergredi patiantur, ipsi propriis obedire contemnant episcopis. Spoliant ecclesias, ut emancipentur ; redimunt se, ne obediant. Non ita Christus.
Abbreviated transcription (Latin):
minem homo gentilis. ut in seiam imple¬
ri ostenderet: quod longe añ dycãt dauid.
Sciant gentes q̃m homines sunt. Homo
inquit sum: ⁊ homo sub potestate. Iam qͥc¬
quid subinferas: suspectam non habemus
iactantiam. Premissa siquidem est humi¬
litas: ne altitudo precipitet. Nec locum
inuenit arrogantia: ubi tam clarum hu¬
militatis in signe precesserit. Aagnoscis in
⁊ te sub te habere milites profitere securꝰ.
Reuera quia non confusus est de subiecti¬
one: uire ex prelatione meruit honorari.
Non erubuit super se potestatem: ⁊ ideo
dignus qui haberet ⁊ sub semilites. Ex
habundantia cordis os loquebatur: et
iuxta quodintus ordinatas habuit affec¬
tiones: foris quoq uerba decenter compo¬
suit. Dedit prius honorem prepositis: ut
iam a subditis iuste reciperet. sciens se a
superioribus accipere: quod impenderet
inferioribus. ⁊ quia melius propͥe subiec¬
tionis disceret experimento sua ip̃e mode¬

Expanded text:
minem homo gentilis, ut in se jam impleminem homo gentilis, ut in se jam impleri ostenderet, quod longe ante dixerat David: Sciant gentes quoniam homines sunt . Homo, inquit, sum, et sub potestate. Jam quidquid subinferas, suspectam non habemus jactantiam. Praemissa siquidem est humilitas, ne altitudo praecipitet. Nec enim locum invenit arrogantia, ubi tam clarum humilitatis insigne praecesserit. Agnoscis infet te sub te habere milites profitere securus. Revera quia non confusus est de subjectione, jure ex praelatione meruit honorari. Non erubuit super se potestatem, et ideo dignus qui haberet et sub se milites. Ex abundantia cordis os loquebatur: et juxta quod intus ordinatas habuit affectiones, foris quoque verba decenter composuit. Dedit prius honorem praepositis, ut jam a subditis juste reciperet: sciens se a superioribus accipere, quod impenderet inferioribus, et quia melius propriae 475 subjectionis disceret experimento sua ipse mode
Abbreviated transcription (Latin):
ti quo inter ecclesias ordinatum est : S q̃
sunt ait apostolus a deo ordinata sunt.
uiderint ergo huius ignominie dissuaso¬
res quale sit dei ordinationi resist̾e. balde
ignominiosum seruo si sit sicut dñs eius
aut discipulo: si sit sicut magister eius.
Dlurimum se uobis deferre putant: cũ
uos xp̃o preferre conantur. xp̃o reclanã¬
te ac dicente. Non est seruus maior dño
suo. neq apostolus eo qui misit eũ. Md̾
ñ dedignatus est magister ⁊ dominus.
talis ꝙ ⁊ magister ⁊ dominus. indignũ
sibi iudicabit seruus bonus. deuotusꝙ
discipulus: Qͣ m pulchre locutus est bea¬
tus ille centurio cuius fidei nulla par in¬
uenta est in israel. Et ego inquit homo
sum sub potestate. habens sub me milites.
Non ractabat potestatem: quam nͨ solam
protulit nec priorem. Dicturns quippe
habens subine milites: premisit homo
sum sub potestate. Orius se agnouit homi¬
nem: qͣm potentem: Agnouit inqͣm se ho¬

Expanded text:
tiquo inter Ecclesias ordinatum est? Sed quae tiquo inter Ecclesias ordinatum est? Sed quae sunt, inquit Apostolus, a Deo ordinata sunt . Viderint ergo hujus ignominiae dissuasores, quale sit Dei ordinationi resistere. Valde ignominiosum servo, si sit sicut dominus ejus: aut discipulo, si sit sicut magister ejus. Plurimum se vobis deferre putant, cum vos Christo praeferre conantur, ipso reclamante ac dicente: Non est servus major domino suo, neque apostolus eo qui misit eum . Quod non dedignatus est magister et Dominus, talisque et magister et dominus, indignum sibi judicabit servus bonus, devotusque discipulus? 32. Quam pulchre locutus est beatus ille Centurio, cujus fidei nulla par inventa est in Israel! Et ego, inquit, homo sum sub potestate, habens sub me milites . Non jactabat potestatem, quam nec solam protulit, nec priorem. Dicturus quippe, habens sub me milites, praemisit: Homo sum sub potestate. Prius se agnovit hominem, quam potentem. Agnovit, inquam, se ho
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i tamen uel sequi facta uel obsequi dictis
opprobrio ducunt. Ipsi sunt qui uobis dic̾e
solent. Seruate uestre sedis honorem. De¬
cebat quidem ex uobis. uobis commissam
etelesiam crescere. Nunc uero saltem in illa
quam suscepistis maneat dignitate. Et
uos enim uestro predecessore impotentior:
Si non crescit per uos: non decrescat ꝑuos.
Hec isti. x p̃s aliter et iussit ⁊ gessit. Red¬
dite ait que sunt cesaris cesari: ⁊ que sunt
dei deo. Quod ore locutus est: mox opere
implere curauit. Conditor cesaris cesari
non cunctatus est reddere censum. Exem¬
plum enim dedit uobis: ut ⁊ uos ita facia¬
tis. Quando uero dei sacerdotibus debitam
negaret reuerentiam. qui hanc setularsbꝰ
quoq potestatibus exhibere curauit ⁊ Por¬
ro uos si cesaris successori. idest regi sedulꝰ
in sius curuis. consiliis. negotiis. exerciti¬
busq adestis. indignum erit uobis cuitũq
xp̃i uitario taliter exhiberi. qualiter ab an¬

Expanded text:
Christi tamen vel sequi facta, vel obsequi dictis Christi tamen vel sequi facta, vel obsequi dictis opprobrio ducunt. Ipsi sunt qui vobis dicere solent: « Servate vestrae sedis honorem. Decebat quidem ex vobis, vobis commissam Ecclesiam crescere: nunc vero saltem in illa qua suscepistis maneat dignitate. Et vos enim vestro praedecessore impotentior? Si non crescit per vos, non decrescat per vos. » Haec isti. Christus aliter et jussit, et gessit. Reddite, ait, quae sunt Caesaris, Caesari; et quae sunt Dei, Deo . Quod ore locutus est, mox opere implere curavit. Conditor Caesaris, Caesari non cunctatus est reddere censum: exemplum enim dedit vobis, ut et vos ita faciatis. Quando vero Dei sacerdotibus debitam negaret reverentiam, qui hanc saecularibus quoque potestatibus exhibere curavit? Porro vos, si Caesaris successori, id est regi, sedulus in suis curiis, consiliis, negotiis, exercitibusque adestis; indignum erit vobis cuicunque Christi vicario taliter exhiberi, qualiter ab an
Abbreviated transcription (Latin):
non altum sapere difficile est: ⁊ om̃ino
inusitatum. s qͣnto inusitatius. tanto
gloriosius. Timor de adepta iam altitudi¬
ne: tedere magis qͣm placere faciet alti¬
ora. Non uos ergo felicem quia preestis.
s si non prodestis infelicem putate. Ut
autem seture preesse possitis: subesse et
uos si cui debetis ñ indignemini. Dedig¬
natio quippe subiectionis: prelationis
reddit indignum. Sapientis est consiliũ
quanto maior es. tanto humilia te mõi¬
bus. Sapientie uero preceptũ. Q maior
est uestrum: fiat sicut iumor. Quod si
expedit etiam minoribus esse subiectũ.
maiorum iugum quomodo licebit con
uobis redibeant. Intelligitis que dico.
Cui honorem honorem. omnis anuma in¬
quit potestatibus sublimiorib subdita
sit. Si omnis: ⁊ uestra. Qui uos excipit
ab uniuersitate : Si quis temptat exci¬
pere: conatur decipere. Nolite allorum
acquiescere consiliis: qui cum sint xp̃iani.

Expanded text:
non altum sapere difficile est et omnino non altum sapere difficile est et omnino inusitatum: sed, quanto inusitatius, tanto gloriosius. Timor de adepta jam altitudine taedere magis quam placere faciet altiora. Non vos ergo felicem, quia praeestis: sed si non prodestis, infelicem putate. 31. Ut autem secure praeesse possitis, subesse et vos, si cui debetis, non dedignemini. Dedignatio quippe subjectionis, praelationis reddit indignum. Sapientis est consilium: Quanto major es, tanto humilia te in omnibus . Sapientiae vero praeceptum: Qui major est vestrum, fiat sicut minor . Quod si expedit etiam minoribus esse subjectum, majorum jugum quomodo licebit contvobis redhibeant. Intelligitis quae dico: cui honorem, honorem. Omnis anima, inquit, potestatibus sublimioribus subdita sit . Si omnis, et vestra. Quis vos excipit ab universitate? Si quis tentat excipere, conatur decipere. Nolite illorum acquiescere consiliis, qui, cum sint christiani,
Abbreviated transcription (Latin):
cassatum est: ⁊ ego sanguine cirtũquaꝙ
ebulliente putauerimesse tegendum ⁊̃
Quicquid apposuero cruentabitur: ⁊ ma¬
iorerit confusio uoluisse celare cũ celari
curis mentem facit esse quietam.⁊ a mina¬
cibus penis infuturo seturam reddit con¬
scientiam. Hec uestros pater animos ab
horum omnium pestifera emulatione cõ¬
pescat. Audite potius prophetam taliter
a talibus dehortantem. Noli inqͥt emula
Emulari magis oportet apostolum. non
gloriantem in immensum. nec ultra se
extendentem. nec audentem se ut ipse fa¬
tetur comparare quibusdam qͥ semet ip̃os
commendant. s se sibi comparantem et
metientem secundum mensuram regle
quam ei mensus est deus. Audiendo etiã
ex eius ore. nolite fraudare inuicem: pro¬
priis placebit esse contentum. Qui ⁊ pro¬
uocans ad humilitatem: suum illd̃ archi¬
episcopo ñ cunctabitur salubrit̃ intimare
Noli altum sapere. s time. In alto posito

Expanded text:
quassatum est, et ego sanguine circumquaque quassatum est, et ego sanguine circumquaque ebulliente putaverim esse tegendum? Quidquid apposuero, cruentabitur; et major erit confusio voluisse celare, cum celari curis mentem facit esse quietam, et a minacibus poenis in futuro securam reddit conscientiam. Haec vestros, pater, animos ab horum omnium pestifera aemulatione compescat. Audite potius Prophetam, taliter a talibus dehortantem: Noli, inquit, aemientes iniquitatem . Aemulari magis oportet Apostolum non gloriantem in immensum, nec se ultra se extendentem: nec audentem se, ut ipse fatetur, comparare quibusdam qui se ipsos commendant, sed se sibi comparantem, et metientem secundum mensuram regulae, quam mensus est ei Deus . Audiendo etiam ex ore ejus, Nolite fraudare invicem , propriis placebit esse contentum. Qui et provocans ad humilitatem, suum illud archiepiscopo non cunctabitur salubriter 474 intimare: Noli altum sapere, sed time . In alto posito
Abbreviated transcription (Latin):
natio. ue qui coniungitis domũ ad domũ
⁊ agrum agro copulatis : Nunquid in huis
dutaxat exiguis. ue istud metuendũ
est. non autem cum urbes urbibus. aut
prouincie prouinciis continuant᷑: Ĩmo
etiam respondeant si uolunt se imitarido¬
minum xp̃m. facientes ⁊ ip̃i utͣq unum.
adducentes ⁊ ip̃i ex diuersis pascuis gre¬
ges: ut fiat unus pastor ⁊ unum ouile.
Huius rei gratia non pigritantur crebro
terere limina apostolorum. inuent᷑i ⁊ ibi
quod magis dolendum est. qͥ sue faueant
improbe uoluntati. non quod ualde ro¬
mani curent quo fine res terminetur:
s quia ualde diligunt munera. sequunt᷑
retributiones. Nude nuda loquor. nec re¬
tego uerenda. s inuerecunda confuto.
utinam priuatim ⁊ in cameris hec fie¬
rent. utinam soli uiderimus ⁊ audieri¬
utinam nobis reliquerint moderni noe:
Nunc uero cernente orbe mundi fabulã
soli tacebimus: Caput meũ undiq con¬

Expanded text:
natio, Vae qui conjungitis domum ad domum, natio, Vae qui conjungitis domum ad domum, et agrum agro copulatis? Nunquid in his duntaxat exiguis Vae istud metuendum est, non autem cum urbes urbibus, aut provinciae provinciis continuantur? Imo etiam respondeant, si volunt, se imitari Dominum Christum, facientes et ipsi utraque unum, adducentes et ipsi ex diversis pascuis greges, ut fiat unus pastor, et unum ovile. Hujus rei gratia non pigritantur crebro terere limina apostolorum, inventuri et ibi quod magis dolendum est qui suae faveant improbae voluntati: non quod valde Romani curent, quo fine res terminentur; sed, quia valde diligunt munera, sequuntur retributiones. Nude nuda loquor, nec retego verenda, sed inverecunda confuto. Utinam privatim et in cameris haec fierint! utinam soli videremus et audire crederetur! utinam nobis reliquerint moderni Noe, Nunc vero cernente orbe mundi fabulam, soli tacebimus? Caput meum undique con
Abbreviated transcription (Latin):
sub uno redigantur antistite. Rogo que
hec tam odiosa presumptio. qͥs hic tantꝰ
ardor dominandi super terram. que pͥnci¬
pandi tam effrenis cupiditas: Certe cum
primum tractus es ad cathedram flebas.
refugiebas. uim querebaris. multũ ad te.
⁊ omnino supra te esse dicens. miserum cla¬
mitans ⁊ indignum. qui non esses idoneus
tam sancto ministerio. tantis ñ sufficeres
curis. Quid igitur nunc uerecunda depulsa
formidine. sponte ambis ad ampliora. ĩ mo
irreuerenti audacia. propriis ñ contentus
inuadis aliena: Cur hoc : forte ut plures
populos salues: S in alienam messem. tu¬
am mittere falcem iniuriosum est. Ut tue
prestes ecclesie : S ecclesiarum sponso non
placet tale unius incrementum: quod sit
⁊ incredibilis: si fidem oculi ñ astruerent.
bix tenent manus quin illud ad litteram
impleant quod legitur in propħa. Secue¬
runt pregnantes galaad ad dilatandum
terminos suos. Ubi est illa terrifica cõmi¬

Expanded text:
sub uno redigantur antistite. Rogo, quae sub uno redigantur antistite. Rogo, quae haec tam odiosa praesumptio? quis hic tantus ardor dominandi super terram? quae principandi tam effrenis cupiditas? Certe cum primum tractus es ad cathedram, flebas, refugiebas, vim querebaris, multum ad te et omnino supra te esse dicens; miserum clamitans et indignum, qui non esses idoneus tam sancto ministerio, tantis non sufficeres curis. Quid igitur nunc verecunda depulsa formidine, sponte ambis ad ampliora; imo irreverenti audacia, propriis non contentus, invadis aliena? Cur hoc? Forte ut plures populos salves? Sed in alienam messem, tuam mittere falcem, injuriosum est. Ut tuae praestes Ecclesiae? Sed Ecclesiarum Sponso non placet tale unius incrementum, quod sit et incredibilis, si fidem oculi non adstruerent! Vix tenent manus, quin illud ad litteram impleant quod legitur in propheta: Secuerunt praegnantes Galaad ad dilatandum terminos suos . 29. Ubi est illa terrifica commi
Abbreviated transcription (Latin):
ualet conquirere honores satagit tam in
una qͣm in pluribus. Quibus tñ omnib
si locus euenerit: libenter uuiꝰ preferet
episcopii dignitatem. S nunquid sic faci¬
abitur : factus episcopus: archiepiscopus
esse desiderat. Q uo forte adepto: rursum
nescio quid aliud sompnians. laboriosis
itineribus ⁊ presumptuosis familiarita¬
tibus romanum statuit freq̃ntare pala¬
cium. questuosas sibi quasdam exinde
comparans amicicias. Si lucri spirituãt
gratia hec faciunt: laudandus est ⁊elus.
s presumptio corrigenda. Non nullitum
ista non possunt: se uertunt ad aliud am¬
biendi genus. in quo nichilominus aperi¬
unt eam quam habent dominandi libi¬
dinem. Nam cum presideant urbibus
ualde populosis ⁊ totas ut ita dicam pa¬
trias proprie diocesis ambitu curunclu¬
dant: occasione inuenta ex quocumq
ueteri priuilegio satagunt ut ⁊ uic̾i¬
nas sibi subitiant ciuitates. quatinus
due quibus duo uix presules sufficiebãt.

Expanded text:
valet, conquirere honores satagit, tam in valet, conquirere honores satagit, tam in una, quam in pluribus. Quibus tamen omnibus, si locus evenerit, libenter unius praeferet episcopi dignitatem. Sed nunquid sic satiabitur? Factus episcopus, archiepiscopus esse desiderat. Quo forte adepto, rursum nescio quid altius somnians, laboriosis itineribus et sumptuosis familiaritatibus Romanum statuit frequentare palatium, quaestuosas sibi quasdam exinde comparans amicitias. Si lucri spiritualis gratia haec faciunt, laudandus est zelus; 473 sed praesumptio corrigenda. 28. Nonnulli cum ista non possunt, vertunt se ad aliud ambiendi genus, in quo nihilominus aperiunt eam, quam habent, dominandi libidinem. Nam cum praesideant urbibus valde populosis, et totas, ut ita dicam, patrias propriae dioecesis ambitu circumcludant; occasione inventa ex quocunque veteri privilegio, satagunt ut vicinas sibi subjiciant civitates: quatenus duae, quibus duo vix praesules sufficiebant,
Abbreviated transcription (Latin):
curritur in clero passim ab omni etate ⁊
ordine. a doctis pariter ⁊ indoctis ad eccle¬
siasticas curas: tanquam sine curis ĩa qͥsꝙ
uicturus sit cum ad curas peruenerit.
Nec mirum dehuis qui necdum insemetipis
experti sunt. uidentes quippe illos qͥ iam
proprios humeros cupite sartine submise¬
runt. non solum nongemere tanꝙͣ sb̃ onere
s insuper appetere plus onerari. non deter¬
rentur peritulis que cupiditate cecati non
uident. s fauoribus amplius quos illis in¬
uident prouocantur. O infinita semper
ambitio ⁊ insatiabilis auaricia. Cum pri¬
mos honorum gradus meruerint in ecde¬
sia. meruerint autem uel uite merito uł
petunie. siue etiam carnis ⁊ sanguinis.
qui regnum dei ñ possidebunt p̾rogatura:
non ideo corda quiescunt duplici semper
estuanda desiderio. quo utiq magis ac ma¬
gis ⁊ dilatentur in plura ⁊ ad celsiora sub¬
tentus uno in una. plures sibi ĩmo qͦtqͦt

Expanded text:
curritur in clero passim ab omni aetate et curritur in clero passim ab omni aetate et ordine, a doctis pariter et indoctis ad ecclesiasticas curas, tanquam sine curis jam quisque victurus sit, cum ad curas pervenerit. Nec mirum de his qui necdum in semetipsis experti sunt. Videntes quippe illos qui jam proprios humeros cupitae sarcinae submiserint, non solum non gemere tanquam sub onere, sed insuper appetere plus onerari, non deterrentur periculis, quae cupiditate caecati non vident; sed favoribus amplius, quos illis invident, provocantur. O infinita semper ambitio, et insatiabilis avaritia! Cum primos honorum gradus meruerint in Ecclesia, meruerint autem vel vitae merito, vel pecuniae, sive etiam carnis et sanguinis, quae regnum Dei non possidebunt, praerogativa, non ideo corda quiescunt, duplici semper aestuantia desiderio, quo utique magis ac magis et dilatentur in plura, et ad celsiora subtentus uno in una, plures sibi, imo quotquot
Abbreviated transcription (Latin):
cia inqͣm s non sensu. quorum iuxta com¬
monitionem apostoli nemo contempnat
adolescentiam. Meliores bone indolis ado¬
lescentes: inueteratis dierum malorũ.
Puer centum annorum maledictus est.¬
⁊ est e regione senectus uenerabilis non
diuturna. neq numero annoꝵ cõputata
Bonus puer samuel qui loquenti deo prõp¬
tus erat auditor dicens. Loquere dñe quia
audit seruus tuus. Ac si diceret. Paratus
sum ⁊ non sum turbatus ut custodiã man¬
data tua. Bonus ⁊ ieremias qui ante scĩfi¬
catus qͣm natus. cum se extusaret de pueri¬
tia: nichilominus constitutus est super
gentes ⁊ super regna.Bonus quoq dani¬
el cuius spiritum suscitauit deus ut con¬
uinceret iniqua iudicia.⁊ sanguinem in¬
noxium uberaret. Deniq cani sunt sensꝰ
hominis: ⁊ etas senectutis uita ĩmacula¬
ta. Sicubi huiuscemodi puer senex ꝓmot
inuenitur: opus dei est. huis qui tales ñ
sunt mirandum non imitandum. Cetm̃

Expanded text:
tia, inquam, sed non sensu: quorum, juxta adtia, inquam, sed non sensu: quorum, juxta admonitionem Apostoli, nemo contemnat adolescentiam . Meliores bonae indolis adolescentes inveteratis dierum malorum. Puer centum annorum maledictus est: et est e regione senectus venerabilis, non diuturna, neque numero annorum computata . Bonus puer Samuel, qui loquenti Deo promptus aderat auditor, dicens: Loquere, Domine, quia audit servus tuus ; ac si diceret: Paratus sum et non sum turbatus, ut custodiam mandata tua . Bonus et Jeremias, qui ante sanctificatus quam natus, cum se excusaret de pueritia, nihilominus constitutus est super gentes et super regna . Bonus quoque Daniel, cujus spiritum suscitavit Deus, ut convinceret iniqua judicia, et sanguinem innoxium liberaret . Denique cani sunt sensus hominis, et aetas senectutis vita immaculata . Sicubi hujuscemodi puer senex promotus invenitur, opus Dei est, his qui tales non sunt, mirandum non imitandum. 27. Caeterum
Abbreviated transcription (Latin):
letiores interim quod uirgas euaserint:
qͣm quod meruerint principatum. Nec
tam illud blanditur ateptum: ꝙͣ ademp¬
tum magisterium. Et hoc quidem in initio.
Processu uero temporis paulatim insoles¬
centes: docti sunt in breui uenditare alta¬
ria. subditorum marsupia uacuare. ma¬
gistris nimirum in hac disciplina utentes
idoneis. ambitione ⁊ auaricia. Uerũ qͣn¬
tauis industria tua tibi lucra conquirere
cautulus uidearis. qͣntalibet uigilantia
rem possis seruare tuam. qͣntocũq studio
regum tibi ac principum grãm captare
cures: dicimus tamen. ueterre cui rex
puer est. ⁊ cuius principes mane comedt̃.
Nec dicimus quamcumq etatem dei gr̃e
prematuram. situt nec seram. cũ multos
uideamus iuniorum supersenes intellig̾e.
moribus antiquare dies. preuenire tem¬
pora meritis: quod etati deest. compensa¬
re uirtutibus. Som pueri qui quod eta¬
te uidentur esse: student ⁊ malicia. Mali¬

Expanded text:
laetiores interim quod virgas evaserint, laetiores interim quod virgas evaserint, quam quod meruerint principatum; nec tam illis blanditur adeptum, quam ademptum magisterium. Et hoc quidem in initio. Processu vero temporis paulatim insolescentes, docti sunt in brevi vindicare altaria, subditorum marsupia vacuare, magistris nimirum in hac disciplina utentes idoneis, ambitione, et avaritia. Verum quantavis industria tua tibi lucra conquirere cautulus videaris, quantalibet vigilantia rem possis servare tuam, quantocumque studio regum tibi ac principum gratiam captare cures, dicimus tamen: Vae terrae, cui rex puer est, et cujus principes mane comedunt . 26. Nec dicimus quamcumque aetatem Dei gratiae praematuram, sicut nec seram: cum multos videamus juniorum super senes intelligere, moribus antiquare dies, praevenire tempora meritis, et quod aetati deest, compensare virtutibus. Boni pueri, qui quod aetate videntur, esse student et malitia. Mali
Abbreviated transcription (Latin):
necessariam: qͣnto maior noscitur mat̾ia
suppetere superbiendi. Genus. etas. sci¬
entia. cathedra.⁊ quod mauis est pͥmatꝰ
prerogatiua. cui non essent insolentie fo¬
mes. elationis occasio i quamqͣm esse pos¬
sint ⁊ humilitatis. Meditantibus quidẽ
honores blandiuntur: s onera pensantibꝰ
tedio sunt atq formidini. Non omnes aũ
capiunt hoc uerbum. multi enim non
tanta fidutra ⁊ alacritate currerent ad
honores: si esse sentirent ⁊ onera. Graua¬
ri profecto metuerent: nec cum tanto la¬
bore ⁊ peritulo quarumlibet affectarent
infulas dignitatum. Nunt uero quia sola
actenditur gloria ⁊ non pena: purum esse
dericum erubescitur in ecclesia. seq uiles
estimant ⁊ inglorios: qui quocũq eminen¬
tiori loco non fuerint subluati. Scolares.
pueri.⁊ impubes adolescentuli ob sãgui¬
nis dignitatem promouentur ad ecclesi¬
asticas dignitates. ⁊ desub ferula transfe¬
runtur ad principandum presbiteris.

Expanded text:
necessariam, quanto major noscitur materia necessariam, quanto major noscitur materia suppetere superbiendi. Genus, aetas, scientia, cathedra, et, quod majus est, primatus praerogativa, cui non essent insolentiae fomes, elationis occasio? Quanquam esse possint et humilitatis. Meditantibus quidem honores blandiuntur, sed onera pensantibus taedio sunt atque formidini. Non autem omnes capiunt hoc verbum. Multi enim non tanta fiducia et alacritate currerent ad honores, si esse sentirent et onera. Gravari profecto metuerent, nec cum tanto labore et periculo quarumlibet affectarent infulas dignitatum. Nunc vero quia sola attenditur gloria, et non poena, purum esse clericum erubescitur in Ecclesia; seque viles aestimant, et inglorios, qui quocumque eminentiori in loco non fuerint 472 sublimati. Scholares pueri et impuberes adolescentuli ob sanguinis dignitatem promoventur ad ecclesiasticas dignitates, et de sub ferula transferuntur ad principandum presbyteris;
Abbreviated transcription (Latin):
cogitatio. Sub tam equolibratore merito¬
rum. sub tam intino secretoꝵ inspectore.
quis gloriabitur castum se habere cor:
Sola profecto que non solet głari ñ nouit
presumere. contendere non consueuit:
gratiam inuentura est in oculis pietatis
humilitas. Deus namq superbis resistit.
humilibus autem dat gratiam. Non con¬
tendit udicio. nec pretendit iusticiam:
qui uere humilis est. s dicit. non intres
in iudicium cum seruo tuo domine. Recu¬
sat uditium: ⁊ postulat miseritordiam.
facilius sibi ueniam impetrare ꝙͣ iustitiã
maiestas cor contritum ⁊ humiliatum
in nostro genere: que corpus ex eohumi¬
litatis non dedignata est assumere. Nescio
quo pacto familiarius semper humilitati
propinquare solet diuinitas. Deniq illa
seinduit ut appareret hominibus Sb̃stan¬
ciam. formam. habitumq gestauit humi¬
lem. ip̃ius nobis commendans uirtutis
excellentiam. quam speciali sui uoluerit
honorare presentia. Uobis autẽ dilectissi

Expanded text:
cogitatio. Sub tam aequo libratore meritocogitatio. Sub tam aequo libratore meritorum, sub tam intimo secretorum inspectore, quis gloriabitur castum se habere cor? Sola profecto, quae non solet gloriari, non novit praesumere, contendere non consuevit, gratiam inventura est in oculis pietatis humilitas. Deus namque superbis resistit, humilibus autem dat gratiam . Non contendit judicio, nec praetendit justitiam qui vere humilis est, sed dicit: Non intres in judicium cum servo tuo, Domine . Recusat judicium, et postulat misericordiam, facilius sibi veniam impetrare posse, quam jmajestas cor contritum et humiliatum in nostro genere, quae corpus ex eo humilitatis assumere non dedignata est. Nesciquo pacto familiarius semper humilitati propinquare solet Divinitas. Denique illa se induit, ut appareret hominibus; substantiam, formam, habitumque gestavit humilem, ipsius nobis commendans virtutis excellentiam, quam speciali sui voluit honorare praesentia. » Culmen autem humilitatis
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ieremias non satis popularibꝰ senten¬
tiis uelut quibusdam humani diei radiis
mouebatur: s fidenter loquebatur deo.
Diem hominis non concupi tu seis.
Si meus michi arriserit dies: neq me ip¬
sum inquit iudico. quia nec ipse me satis
intelligo. So lus merito constitutus est
iudex iuuorum ⁊ mortuoꝵ: qui fuxxit si¬
gillatim corda uniuersorum ⁊ intelligit
omnia opera eorum. Solum attendo iudi¬
cem: quem ⁊ solum iustificatorẽ agnosco.
Pater dedit ei iudicium facere quia filius
hominis est. Non usurpo michi uel super
me seruus filũ potestatem: nec me annu¬
mero illis de quibus ita conqueri solet.
Tulerunt a me homines iudicium. Pater
non iudicat quemqͣm s iudicium omne¬
dedit filio. Et ego michi presumam quod
nec ipse pater sibi assumit ⁊ uelim nolu
ipsi me astare necesse est. ipsi horum que
gesserim in corpore reddere rationem: cui
nec uerbum preteruolat. nec subt̾fugit

Expanded text:
hoc Jeremias non satis popularibus sentenhoc Jeremias non satis popularibus sententiis, velut quibusdam humani diei radiis, movebatur, sed fidenter loquebatur Deo: Diem hominis non concupivi tu scis. Si meus mihi arriserit dies, neque me ipsum, inquit, judico : quia nec ipse me satis intelligo. Solus merito constitutus est judex vivorum et mortuorum, qui finxit singillatim corda universorum, et intelligit omnia opera eorum. Solum attendo judicem, quem et solum justificatorem agnosco. Pater dedit ei judicium facere, quia filius hominis est . Non usurpo mihi vel super me servus Filii potestatem, nec me annumero illis, de quibus ita conqueri solet: Tulerunt homines a me judicium. Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio : et ego mihi praesumam quod nec ipse Pater sibi assumit? Velim, nolim, ipsi me adstare necesse est: ipsi horum quae gesserim in corpore, reddere rationem, cui nec verbum praetervolat, nec subterfugit
Abbreviated transcription (Latin):
membra arma iniquitati ꝓ hac orabit
ad te o misericors. quis etiam sanctus in tẽ¬
pore oportuno. supplex nimirum quod ma¬
lum sentiat.⁊ nichilominus sanctus dum
ñ consentiat : Supplex pro periculo. santtꝰ
pro uirtute. Sanctus uero atq beatus qui
condelectans legi dei. secundum int̾iorem
hominem de malo quod ita in esse corpori
sentit ut nisi pariter cum corpore carere
non possit. merito sese consolatur et ait.
Iam non ego operor illud s quod habitat
in me peccatum. Ueruntamen delicta qͥs
intelligit: Nam si possem dicere cũ paulo.
quod quidem longe est ame. nichil michi
conscius sum: non tamen in hoc esse iustifi¬
catum oportet me gloriari. Non enim qui
se ip̃m cominendat ille probatus est: s quẽ
deus commendat. Si applauserit mͥ iusti¬
ciam humanus dies prominimo habeo.
q̃m̃ ille lucet tm̃ in facie. Homo enim ui¬
det in facie: deus autem intuetur cor. Opt̃

Expanded text:
membra mea, arma iniquitati. Pro hac orabit membra mea, arma iniquitati. Pro hac orabit ad te, o misericors, quivis etiam sanctus in tempore opportuno: supplex nimirum, quod malum sentiat; et nihilominus sanctus, dum non consentiat: supplex pro periculo, sanctus pro virtute: sanctus plane atque beatus, qui condelectatus legi Dei secundum interiorem hominem, de malo, quod ita inesse corpori 471 sentit, ut nisi pariter cum corpore carere non possit, merito sese consolatur, et ait: Jam non ego operor illud, sed quod habitat in me peccatum. . 24. Verumtamen delicta quis intelligit? Nam si possem dicere cum Paulo, quod quidem longe est a me, Nihil mihi conscius sum : non tamen in hoc esse justificatum oporteret me gloriari: Non enim qui se ipsum commendat, ille probatus est, sed quem Deus commendat. . Si applauserit mihi justitiam humanus dies, pro minimo habeo, quia ille lucet tantum in facie. Homo enim videt in facie, Deus autem intuetur cor. Propter
Abbreviated transcription (Latin):
tatem luxurie. turpitudinis in castitatẽ.
⁊ innumerahiis similia que de cenoso la¬
cu prurientis pectoris mei etiã nunc inces¬
santer ebulliunt. inundantes ⁊ impin¬
gentes in serenitatem prefulgentis uul¬
tus tui. quid magnum fecisolos cohibere
artus. actus corrigere ⁊ Si has atq huius¬
modi quas foris licet uacans. intꝰ actitare
non cesso iquitates obseruaueris o dñe
quis sustinebit: An forte iam ñ ago illa
sed patior s aguntur quidem in me sed a
me non aguntur si non consentio. Sane
simei non fuerint dominati tunc unma¬
culatus ero.⁊ unmaculatus coram eo. nõ
solum si caruero. s ⁊ si obseruauero me ab
iniquitate mea. Mea dixerum non quia
facio s quia sustineo. Corpus gesto mortis.
carnemq peccati. sufficit interim michi
si non regnet petcatum in meo mortali cor¬
pore. Si corpus crimini non reputatur.
nec quod habitat in eo peccatum. si tamen
non condelector. si tamen non exhibeo

Expanded text:
tatem luxuriae, turpitudinis in castitatem, tatem luxuriae, turpitudinis in castitatem, et innumera his similia, quae de coenoso lacu prurientis pectoris mei etiam nunc incessanter ebulliunt, inundantes et impingentes in serenitatem praefulgentis vultus tui: quid magnum feci solos cohibere artus, actus corrigere? Si has atque hujusmodi, quas, foris licet vacans, intus actitare non cesso, iniquitates observaveris, o Domine, quis sustinebit? An forte jam non ago illa, sed patior? Aguntur quidem in me, sed a me non aguntur, si non consentio. Sane si mei non fuerint dominata, tunc immaculatus ero, et immaculatus coram eo, non solum si caruero, sed et si observavero me ab iniquitate mea. Mea dixerim, non quia facio, sed quia sustineo. Corpus gesto mortis, carnemque peccati: sufficit interim mihi, si non regnet peccatum in meo mortali corpore. Sic corpus crimini non reputatur, nec quod habitat in eo peccatum: si tamen non delector, si tamen non exhibeo
Abbreviated transcription (Latin):
hoc nos scire constanter astriumus: quod
uidimus ⁊ audiuimus. Merito itaq non
erat opus domino iħu. ut quis testimoniũ
perhiberet de homine ipse nimirũ sciebat
que erant in homine. Quid cogitatis ait
inala incordibus uestris : Respondebat ñ
sermonibus s cogitationibus. audiebat
non loquentes. uidebat non apparentes
Contremisco totus tuam dñe iħ̃u qͣntillo
possum intuitu considerans maiestatem.
presertim cum recordor in qͣntis ipsius ali¬
quando contemptor extiterim. S ⁊ nunc
cum iam a facie maiestatis fugi ad genira
pietatis quid amplius facio ⁊uereor ne
qui aliquando contrarius extiti maiesta¬
ti: ⁊ nunc ingratus pietati inueniar.
Quid enim si cessent manus ⁊ non cesset
pectus: Quidsios iam silet ⁊ necdum cor
quiescit: Si singuli illiciti motus animi
mei singula sunt quedam in te deus conui¬
cia. utputa iracundie motus in mansue¬
tudinem. inuidie in caritatem. in frugali¬

Expanded text:
Hoc nos scire constanter adstruimus, quod Hoc nos scire constanter adstruimus, quod vidimus et audivimus. Merito itaque non erat opus Domino Jesu, ut quis testimonium perhiberet de homine; ipse nimirum sciebat quae essent in homine. Quid cogitatis, ait, mala in cordibus vestris? Respondebat non sermonibus, sed cogitationibus. Audiebat non loquentes, videbat non apparentes. 23. Contremisco totus, tuam, Domine Jesu, quantillo possum intuitu considerans majestatem, praesertim cum recordor, in quantis ipsius aliquando contemptor exstiterim. Sed et nunc cum jam a facie majestatis fugi ad genua pietatis, quid amplius facio? Vereor ne qui aliquando contrarius exstiti majestati, et nunc ingratus pietati inveniar. Quid enim si cessant manus, et non cessat pectus? Quid si os jam silet, et necdum cor quiescit? Si singuli illiciti motus animi mei singula sunt quaedam in te, Deus, convicia, utputa iracundiae motus in mansuetudinem, invidiae in charitatem, in frugali
Abbreviated transcription (Latin):
quod propriam lateat conscientiã. Audit
deus in corde cogitantis: quod non audit
uel ipse qui cogitat. Aderat auris prophe
absentis ori furtiue poscentis petuniam:
⁊ ego qͣntumlibet in occulto ledere cogitans.
aut proximum nequiter aut turpiter
me ipsum. ñ uerear aurem nusqͣm absen¬
tem ⁊ Tremenda prorsus auris ⁊ reu̾enda:
cui non cessat quies. non tatet silentium.
Deniq ait. Aufertemalum cogitationum
uestrarum ab oculis meis. S quid est qd̃
dicit. ab oculis meis ÷ An ⁊ nostra deus ñ
solum audit. sed ⁊ uidet archana ⁊ Quales
oculi qui contemplantur cogitationes
Non sunt colorate ut uideantur. sicut nec
sonant ut audiantur. Solent sentiri a co¬
gitante. non audiri ab auscultante: non
a contemplante uideri. Merito tñ dominꝰ
nouit cogitationes homiñ qm̃ uane sunt.
Cur enim nesciret quas et audit ⁊ uidet e
Hus precipue duobus sensibꝰ. idest uisui
⁊ auditui. nemo fidem putat esse negandã.

Expanded text:
quod propriam latet conscientiam. Audit quod propriam latet conscientiam. Audit Deus in corde cogitantis, quod non audit vel ipse qui cogitat. Aderat auris Prophetae absentis ori furtive poscentis pecuniam : et ego quantumlibet in occulto laedere cogitans aut proximum nequiter, aut turpiter me ipsum, non verear aurem nusquam absentem? Tremenda prorsus auris et reverenda, cui non cessat quies, non tacet silentium. Denique ait: Auferte malum cogitationum vestrarum ab oculis meis. Sed quid est quod dicit, ab oculis meis? an et nostra Deus non solum audit, sed et videt arcana? Quales oculi, qui contemplantur cogitationes! Non sunt coloratae, ut videantur, sicut nec sonant ut audiantur. Solent sentiri a cogitante, non audiri ab auscultante, non a contemplante videri. Merito tamen Dominus scit cogitationes hominum quoniam vanae sunt. Cur enim nesciret, quas et audit, et videt? His praecipue duobus sensibus, id est visui et auditui, nemo fidem putat esse negandam.
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Timeat ergo ⁊ iste nemoris aurem. Lu¬
gua licet manuq cessantibus. auri tamen
ubiq presenti. de quacumq silua latebrose
duplicitatis ⁊ spinose calliditatis tacentis
⁊ quiescentis cor loquitur. cogitatio confite¬
tur. Prauum est cor hominis ⁊ imperscru¬
tabile. ita ut nemo sciat que sunt in homi¬
ne nisi spiritus hominis qui in eo est: s nec
ipse plene. Nam cum apostolus diceret.in
prominimo est ut a uobis iudicer aut ab
humano die: addidit. s nec ego meipsum
iudico. Quare : Quia non possum ait ratã
uel ipse de me proferre sententiam. Ette
enim nichil michi conscius sum: ñ tamen
in hoc iustificatus sum. Non ex toto credo
me uel ip̃i conscientie mee quippe cum nec
ipsa quidem queat me comprehendẽ totũ.
siec potest uidicare de toto: qui totum non
audit. Qui autem meudicat dominꝰ est.
Dominus inquit: cuius utiq scientiam ñ
effugit. sententiam ñ subterfugit: etiam

Expanded text:
tur. 22. Timeat ergo et iste nemoris aurem. Lintur. 22. Timeat ergo et iste nemoris aurem. Lingua licet manuque cessantibus, auri tamen ubique praesenti 470 de quacumque silva latebrosae duplicitatis et spinosae calliditatis tacentis et quiescentis cor loquitur, cogitatio confitetur. Pravum est cor hominis et imperscrutabile , ita ut nemo sciat, quae sunt in homine, nisi spiritus hominis qui in eo est; sed nec ipse plene. Nam cum Apostolus diceret. Mihi pro minimo est, ut a vobis judicer, aut ab humano die; adjecit: Sed nec ego me ipsum judico. Quare? Quoniam non possum, ait, ratam vel ipse de me proferre sententiam. Ego enim nihil mihi conscius sum, non tamen in hoc justificatus sum. Non ex toto credo me vel ipsi conscientiae meae, quippe cum ne ipsa quidem queat me comprehendere totum; nec potest judicare de toto, qui totum non audit. Qui autem judicat me, Dominus est. . Dominus, inquit, cujus utique scientiam non effugit, sententiam non subterfugit, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
eati qui inueritate dic̾e posst̃. aures.
gloria nostra het est testimoniũ con¬
scientie nostre. Non potest dicere nisi hu¬
milis. qui uixta prouerbium uulgare.¬
⁊ oculos campi semper metuere. ⁊ siluar̃
aures soleat habere suspectas. Seatus
nempe homo qui semper est pauidus. Nõ
potest dicere arrogans ⁊ presumptor. qͥ
se ipsum impudenter ostentans passum ⁊
ubiq tanqͣm per campum incedens totꝰ
fertur ingloriam. Gloriatur etiam tum
malefecerit.⁊ exultat in rebus pessimis.
estimat se non uideri quod plures habeat
imitatores qͣm reprehensores: cetus dux
cetorum. S habet hic campus oculos
sanctorum proculdubio angelorũ. quos
semper offendere solet indisciplinata con¬
uersatio. Non dicet ypocrita gloria mea
testimonium conscientie mee. quia ⁊ si
iudicantium scdm faciem. uerbo. uultu. ha¬
bitu ue simulatorio eludat opiniom: sed non
eius qui scrutatur renes ⁊ corda fallit non
euadit iudicium. Siquidem deus ñ irride¬

Expanded text:
in veritate dicere possunt: Gloria nostra haec est, testimonium conscientiae nostrae . Non potest dicere nisi humilis, qui juxta vulgare proverbium, et oculos campi metuere, et silvarum aures soleat semper habere suspectas. Beatus nempe homo qui semper est pavidus . Non potest dicere arrogans et praesumptor, qui se ipsum impudenter ostentans, passim et ubique, tanquam per campum incedens, totus fertur in gloriam: gloriatur etiam cum male fecerit, et exsultat in rebus pessimis. Aestimat se non videri, dum plures habeat imitatores quam reprehensores, caecus dux caecorum. Sed habet hic campus oculos sanctorum procul dubio angelorum, quos semper offendere solet indisciplinata conversatio. Non dicet hypocrita: Gloria mea est testimonium conscientiae meae: quia etsi judicantium secundum faciem, verbo, vultu habituve simulatorio illudat opinioni; sed non ejus qui scrutatur renes et corda, fallit vel evadit judicium, siquidem Deus non irride
Abbreviated transcription (Latin):
sit: ipse se seducit. Contra hoc autem ut
a se sentiat esse quod se sentit esse: sollicite
se ip̃m interrogat. Quid habes quod non
accepisti: Si autem accepisti. quid głaris
quasi non acceperis: Item qui humanas
laudes consueuit perfecte contempnere.
cum se laudari percipit de eo quod in se
nouit non esse: nullatenus acquiescens
illud sibi cominemorat. Qui te beatifi¬
cant in errorem te mittunt. S ⁊ illius
nichilominus uersiculi recordatur. Ue¬
runtamen uani filii hominum .m.f.h.¬

Expanded text:
sit, ipse se seducit . Contra hoc autem ut sit, ipse se seducit . Contra hoc autem ut a se sentiat esse, quod se sentit esse, sollicite se ipsum interrogat: Quid habes quod non accepisti? Si autem accepisti, quid gloriaris quasi non acceperis? Item, qui humanas laudes consuevit perfecte contemnere, cum se laudari percipit de eo quod in se novit non esse, nullatenus acquiescens, illud sibi commemorat: Qui te beatificant, in errorem te mittunt . Sed et illius nihilominus versiculi recordatur. Verumtamen vani filii hominum, m
Abbreviated transcription (Latin):
sis: aptemus iam contraria humilitati.
ngula singulis opponentes. De humilita¬
est contemptus proprie excellentie.
Contemptus opponitur appetitui. Duab
quoq superbie speciebus: due nichilomi¬
nus humilitatis opponuntur. Contra ce¬
cam: ut quid de se nouit fentire humilit᷑.
Contra uanam: nec consentire alit̾ senti¬
entibus. Nempe qui de se ipsosentire hu¬
militer nouit. in neutro ipsius deseuidici¬
um falli potest. uidelicet ut aut maius
aliquid putet esse qͣm sit: aut a se esse qd̾
sit. Et ideo pacienter carens quod sibi no¬
uit deesse. humiliter de eo quod certus est
adesse: non in se s in domino gloriatur
Porro aduersus hoc ut de se altius aliquid
sentiat. solet ne insolescat uerus humilis
illud sibi iugi meditatione reuolu̾e. Non
alta sapientes s humilibus consentien¬
tes. Et illud. Non ambulaui in magnis neq
in mirabilibus super me. Si ñ humiliter
sentiebam s exaltaui animam meam. Et
item. Qui se putat aliquid esse cum nichil

Expanded text:
sis, aptemus jam contraria humilitati, singula singulis opponentes. Hest contemptus propriae excellentiae. Contemptus opponitur appetitui. Duabus quoque superbiae speciebus, duae nihilominus humilitatis opponuntur: contra caecam, ut quis de se noverit sentire humiliter; contra vanam, nec consentire aliter sentientibus. Nempe qui de se ipso sentire humiliter novit, in neutro ipsius de se judicium falli potest, videlicet ut aut majus aliquid putet se esse quam sit, aut a se esse quod sit. Et ideo patienter carens quod sibi novit deesse, humiliter de eo quod certus est adesse, non in se, sed in Domino gloriatur. 20. Porro adversus hoc, ut de se altius se aliquid sentiat, solet, ne insolescat, verus humilis illud sibi jugi meditatione revolvere: Non alta sapientes, sed humilibus 469 consentientes : et illud, Non ambulavi in magnis, neque in mirabilibus super me. Si non humiliter sentiebam, sed exaltavi animam meam : et item: Qui se putat aliquid esse, cum nihil
Abbreviated transcription (Latin):
bitur pro rerum exitibus et suoꝵ meritis
studiorum. Beatus autem qui dic̾e̾ pot̾it
domino. Particeps ego sum omnium ti. te
cessariam uobis intimare satagimus: pene
obliti sumus qͣm octupatis auribus ista in¬
gerimus. Quamqͣm si opus sit ⁊ fiducia
uequaqͣm fortassis importum uidebim᷑
si tamen recordamini non nostra merrta
s uestra munera. quibus apud nostram
humilitatem dignanter satis amiticiar̃
fores anticipare curastis. hoc nimirũ hoc
uestre dignationis ac deuotionis clarum
admodum insigne tenemus qd̾ tantillos
tantus. tantisq intentus. non dicimꝰ mu¬
uerandos. s uel esse salutandos auestra
excellentia iudicastis. Ipse itaq uob pro
materiali. spiritale quod est sapientia: re

Expanded text:
bitur pro rerum exitibus, et suorum meritis bitur pro rerum exitibus, et suorum meritis studiorum. Beatus autem qui dicere poterit Domino: Particeps ego sum omnium timenticessariam vobis intimare satagimus, pene obliti sumus, quam occupatis auribus ista ingerimus. Quanquam si opus sit et fiducia, nequaquam fortassis importuni videbimur: si tamen 292 recordamini non nostra merita, sed vestra munera, quibus apud nostram humilitatem dignanter satis amicitiarum fores anticipare curastis. Hoc nimirum, hoc vestrae dignationis ac devotionis clarum admodum insigne tenemus, quod tantillos tantus, tantisque intentus non dicimus munerandos, sed vel esse salutandos a vestra Excellentia judicastis. Ipse itaque vobis pro materiali spirituale, quod est sapientia, re
Abbreviated transcription (Latin):
ab apostolo promulgatum sit generale
mandatum. id tamen specialiter auobis
loci ipsius uestri atq ministerũ priuile¬
gio audacter exposcimus: nisi forte quod
mimime sentimus. magis octupatis lo¬
tum: qͣm honorificatis minist̾ium. Si qͥ¬
dem cum nullum ferme fiat in orbe boñ
quod per manus quodam modo romani
cancellarii transire non habeat. ut uel
uix bonum iudicetur quod eius prius
non fuerit examinatum iudicio. modera¬
tum consilio. studio roboratum.⁊ confir¬
matum adiutorio: cui iustius erit ꝙͣ ip̃i
deputandum quicquid iustis in negociis
uel infectum uel minus perfectum fu̾it
deprehensum. sicut ⁊ eque omne quod
inuenietur utiliter atꝙ laudabiliter
consummatum: Proinde aut felicissimũ
merito dixerimus hominem qui illũ locũ
tenet. aut certe miserrimum. quippe qui
uniuersi semper boni aut participem se
sine dubio probabit aut hostem. iureq in
eum tota siue laus siue uituperatio uersa¬

Expanded text:
ab Apostolo promulgatum sit generale ab Apostolo promulgatum sit generale mandatum , id tamen specialiter a vobis loci ipsius vestri atque ministerii privilegio audacter exposcimus. Nisi forte quod minime sentimus magis occupatis locum, quam honorificatis ministerium. Siquidem cum nullum ferme fiat in orbe bonum, quod per manus quodammodo Romani cancellarii transire non habeat, ut vel vix bonum judicetur, quod ejus prius non fuerit examinatum judicio, moderatum consilio, studio roboratum, et confirmatum adjutorio: cui justius erit quam ipsi deputandum, quidquid justis in negotiis vel infectum, vel minus perfectum fuerit deprehensum, sicut et aeque omne quod invenietur utiliter atque laudabiliter consummatum? Proinde aut felicissimum merito dixerimus hominem, qui illum locum tenet; aut certe miserrimum, quippe qui universi semper boni aut participem se sine dubio probabit, aut hostem: jureque in eum tota, sive laus, sive vituperatio, versa
Abbreviated transcription (Latin):
fenum quod non comedit defendit. Sed
fremas dentibus licet ⁊ tabescas: ñ tamen
poterit quod ex deo est omnino dissolui.
Et uelis nolis uidebunt iusti ⁊ letabunt᷑.
⁊ omnis inquitas opilabit os suum. ue
rum hec illis qui possunt esse suspecti. Ce¬
terum uobis hoc dicimus. En lucrũ presto
est parate talentum. Quid enim facit in
sudario quod quandoq cum usura exigen¬
dum est: Dum tempus habemꝰ cur oꝑari
negligimus: Sane ⁊ si uestro uobis ex of¬
ficio semper in promptusit pietatis incũ¬
bere lucris. s maxime inp̾sentiarũ maxi¬
mus sancte auaricie patet questus. tm̃
uos non pigeat ipsam quam ad hoc ipsum¬
quod accepistis dominicam in medium pro¬
ferre pecuniam. Alioquin sapientia abscõ¬
dita. thesaurus inuisus. que utilitas in
utrisq: Deniq si uere uobis ñ solum offi¬
tii. uerum ut auint ⁊ studii est operari
bonum ad omnes: maxime hoc debetis ad
domesticos fidei. Quod quidem licet oib

Expanded text:
fenum quod non comedit. Sed fenum quod non comedit. Sed fremas dentibus licet et tabescas, non tamen poterit quod ex Deo est omnino dissolvi. Et velis, nolis, videbunt justi et laetabuntur, et omnis inquitas oppilabit os suum. 2. Verum haec illis qui possunt esse suspecti. Caeterum vobis hoc dicimus: en lucrum praesto est, parate talentum. Quid enim facit in sudario, quod quandoque cum usura exigendum est? dum tempus habemus, cur operari negligimus? Sane etsi vestro ex officio semper in promptu sit pietatis incumbere lucris, sed maxime in praesentiarum maximus sanctae avaritiae patet quaestus: tantum vos non pigeat ipsam, quam ad hoc ipsum accepistis, dominicam in medium proferre pecuniam. Alioquin sapientia abscondita et thesaurus invisus, quae utilitas in utrisque? Denique si vere vobis non solum officii, verum, ut aiunt, et studii est operari bonum ad omnes; maxime hoc debetis ad domesticos fidei. Quod quidem licet omnibus