comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ticetucc & ccuersio tua
in crepcbitte : Scito
mcrum ẽ reliquisse
tednm̃ dintuũ: Funi
culis namq suorũ pec¬
catorum unus quisque
constringitur: Ad quos
scctis conpetener ad nõ
increpctio illa dirigi¬
tur Ecce inquidomnes
uos accenditis ignem.
accinti flcmmis am¬
bulcte in lumine ignis
uñ & inflcmmis quas
succendistis: Etiterũ
qui incendit inquidma¬
liticc̃ peribit abecc x
Iumergo semetipsos
÷cottidie senlicn scĩ
terrenae cogitationis
pondere prȩgracuatos
ab illamentis sublimitate
decidere & inuitos im¬
mo uero &iccm nescien¬
ctes. in legem peccatimor¬
tisq trcns duci. atque
ut c&era prȩtermittã
Illis saltim quȩ superius
conprehendi Bonis
quidemaciustis. sed ta¬
menterrenis. a conspeo¬
tudĩ operibus auocan¬
haben profecto pro
quibus addm̃ iugiter
ingemescan. habent
proquibus inueritate
humilicti. at que com¬
puncti. non uerbistan¬
ctum modo sed cffec¬
tu. sem &ipsos pronun¬
tienꝰ peccatores. &ue

Expanded text:
tia tua, et auersio tua tia tua, et auersio tua increpabit te. scito, marum est reliquisse teculis namque suorum peccatorum unusquisque constringitur . Ad quos satis competenter a Domino increpatio ista dirigitur: Ecce, inquit, omnes vos accendentes accincti flammis ambulate in lumine ignis vestri et in flammis quas succendistis, et iterum qui incendit, inquit, malitiam, peribit ab ea. Cum ergo semet ipsos cotidie sentiant sancti terrenae cogitationis pondere praegrauatos ab illa mentis sublimitate decidere et inuitos, immo uero etiam nescientes in legem peccati mortisque transduci atque, ut cetera praetermittam, illis saltim quae superius conprehendi bonis quidem ac iustis, sed tamen terrenis a conspectuhabent profecto pro quibus ad Deum jugiter ingemiscant, habent pro quibus in veritate humiliati atque compuncti, non verbis tantummodo, sed affectu semetipsos pronuntient peccatores; ut
Abbreviated transcription (Latin):
semortem protinus in¬
cursuros eẽ non cmbigun
Siuel exiguac pes eorum
titubectione deuiccue¬
rit: aut modũ illius salu¬
tans directionis excesse¬
rit : quidum artemirifi¬
ca aerios gressus ꝑ inco¬
nia moliuntur. si illecm
angustiorem uestigio
semit c̃. non cauta at que
sollicita moderitione
serucuerin terra.
quȩ omnibus uelut natu¬
rcclis ẽ basis. & solidissi¬
mum cunctis actutis simũ
firmamentum. fitillis
prccesens acmanifestio
ꝑ necies. non quicc illius
nactura mut&ur. sed
quicc illi adecom precipi¬
ti carnis pondere dila¬
buntur: itcc&ic̃c inde¬
fesscc illacdĩ bonitcs in¬
mutabilisq: substcntia
ipscquidem neminem
ledit sednos declinan¬
do ccsummis. atque adi¬
ma tendendo nobis
ipsis consciscimus mor¬
ctem. immo ipsco decli¬
nectio mors efficitur
declincnti : Vaeenim
inquid eis quõ recesser̃
ame uccstabuntur
quo prȩuccricati sunt
in me. Ectiterũ uaeeis
cum recessero ab eis:
Arguit nam quete mocli¬

Expanded text:
se mortem protinus inse mortem protinus incursurog esse non ambigunt, si uel exigua pes eorum titubatione deuiauerit aut modum illius salutaris directionis excesserit. qui dum arte mirifica aSrios gressus per inania moliuntur, si illam angustiorem uestigio semitam non cauta atque sollicita moderatione seruauerint, terra, quae omnibus uelut naturalis est basis et solidissimum cunctis ac tutissimum fundamentum, fit illis praesens ac manifesta pernicies, non quia illius natura mutetur, sed quia illi ad eam praecipiti carnis pondere delabuntur. ita etiam indefessa illa dei bonitas inmutabilisque substantia ipsa quidem neminem laedit, sed nos declinando a summis atque ad ima tendendo nobis ipsi consciscimus mortem, immo ipsa declinatio mors efficitur declinanti. uae enim inquit eis, quoniam recesserunt a me: uastabuntur, quoniam praeuaricati sunt in me, et iterum: uae eis cum recessero ab eis. arguet namque te mali
Abbreviated transcription (Latin):
& concupiscenlic eius:
Quiccũ facit uo luntem
Eccstidun ergo scĩ uni¬
uersc in quibus mun¬
dus iste uerscctur: Sed
in possibile ẽ. ut non ad
ecc uel breui cogiatio¬
num rapicnr exces¬
su: nullusq: &icm nunc
hominum. excepto dno
redem ꝑucgationem
menlis. it adefixus semꝑ
indĩ conlem plactione
conlinuit ut num quae
ab ecraptus. mundanȩ¬
cuius quam rei dilectio¬
ne pec car&: Dicenle
scriptura. Siderc ipsa
non sunmunda in conspeo¬
tueius. Etiterum si in scĩs
suis non confidit. &in an¬
gelis suis repperit precui¬
toctem: Siue utemen da¬
tior t rcenslactio hab&.
Ecce interscõs eius nemo im¬
mutcbilis. & caeli non sunt
mundi in conspectueius.
ecte igitur scõsuuii
qui memoriãđi stabi¬
liter retinenes.
quacsi ꝑ extencos in su¬
blime li neccs. suspenso
feruntur incessu sceno¬
bectis. quos uulgo funan¬
bulos uocan dixerim
conpacrandos: qui sũ¬
mẽ suȩ scclutis acuitae.
in cngustissimo funi¬
culi illius tramite col¬
lo canles cetrocissimã

Expanded text:
 concupiscentia ejus; qui autem facit voluntatem . Fas idiunt ergo sancti universa in quibus mundus iste versatur, sed impossibile est ut non ad ea vel brevi cogitationum rapiantur excessu, nullusque etiam nunc hominum excepto Domino ralem pervagationem mentis, ita defixus semper in Dei contemplatione continuit, ut numquam ab ecujusque rei delectatione peccaret, dicente Scriptura: « Sidera ipsa non sunt munda in conspectu ejus; » et iterum: « Si in sanctis suis non confidit, et in angelis suis reperit pravitatem, » sive ut emendatio translatio habet, « ecce inter sanctos ejus nemo immutabilis, et coeli non sunt mundi in conspectu ejus. Recte igitur sanctos, qui memoriam dei stabiliter retinentes quasi per extentas in sublime lineas suspenso feruntur incessu, schoenobatis, quos uulgo funambulos uocant, dixerim conparandos, qui summam suae salutis ac uitae in angustissimo funiculi illius tramite conlocantes atrocissimam
Abbreviated transcription (Latin):
tus facere & bon ds ho¬
mo debono thesccuro
cordis sui profertbo¬
& fidelis: Et tutique hos
omnes secundum sebo¬
nos eẽnon dubium sit.
Si respicicmus ad boni¬
acctem dĩ nulluseorũ
pronuntiabi turbonus
dicenledno. Nemobonus
nisi solus ds̃: Cuius in¬
ccuitu &icm ipsi ceposto¬
li qui electionis merito.
bonitatem generis hu¬
mani. multis exces se¬
ran modis. meli eẽ
dicunur. dño ad eos
itcloquende: Siergo
uos cum sitis mali. nos¬

Expanded text:
tus facere, et bonus homo de bono thesauro cordis sui profert boet fidelis ; et utique hos omnes secundum se bonos esse non dubium sit: si respiciamus ad bonitatem Dei, nullus eorum pronuntiabitur bonus, dicente Domino, Nemo bonus nisi solus Deus . Cujus intuitu etiam ipsi apostoli, qui electionis merito bonitatem generis humani multis excesserant modis, mali esse dicuntur, Domino ita ad eos loquente: Si ergo vos cum sitis mali, nos
Abbreviated transcription (Latin):
centur dicens ut ini¬
que ageren labora¬
uerun : illud quoq:
quis dixerit peccaton¬
bus conuenire. Itaq
ego ipse menze seruio
legi dĩ. carneccũ legi
peccati: Quos necmen¬
cte. nec carne dõ serui
rum fomitem caro ex
corde concipicet. &ip¬
se austor utriusquena¬
turae. fonlem atque
originem peccatorum
exeo pronunli&ema¬
nccre : Decorde in¬
tenditur. nullomodo
hoc depeccatorũ inel¬
legi posse ꝑsonis: qui
non solum ñ oderun
sed &icm diligun
incla: Ett incontum
dõ necmenle nec carne
deseruiun ut cnle
delin quan menlequã
luptatem. prȩueni¬
anr menis cogitt

Expanded text:
centur,. dicens: ut inicentur,. dicens: ut inique agerent, laborauerunt. illud quoque quis dixerit peccatoribus conuenire: itaque ego ipse mente seruio legi dei, carne autem legi peccati, quos nec mente nec carne deo seruirrum fomitem caro ex corde concipiat et ipse auctor utriusque naturae fontem atque originem peccatorum ex eo pronuntiet emanare de corde, intenditur nullo modo hoc de peccatorum intellegi posse personis, qui non solum non oderunt, sed etiam diligunt mala et in tantum deo nec mente nec carne deseruiunt, ut ante delinquant mente quam luptatem, praeueniantur me
Abbreviated transcription (Latin):
bittt inme peccatum:
Quis enim delinquentũ.
nolens seadulteri is
fornicationibus que
conamin&: quis in¬
uitus proximo tendat
insi dicos: quis in eui¬
tccbili neces sitate co¬
gectur. ut falso testi¬
monio hominem op¬
primct: fustouede¬
cipicct: ut alterius
spolic concupiscat uel
scenguinem fund cet
Quin immo ut sciptum ẽ.
humcnũ genus diligen¬
ter inlentum ẽ adne¬
quiticc̃ diuuentute sua.
Inacnuum enim omnes
uitiorum amore flac¬
grcntes desidercn
implere quȩ cupiunt
ut &icm ꝑuigili curcc.
oportunitatẽ cõmit¬
tendi sceleris aucu¬
penur acdeigno
minic succ &criminũ
cumulo gloncntes
secundum senenticõ
obiurgcnus apostoli.
lacudem sibi quandec
de confusione conqui¬
rcn Quos &icm hie¬
remicos proph&e. non
solum non nolenes nec
cum requie corporis.
flagitiorum eius cri¬
serit labonosis cona¬
tibus. ut ad effectum
eorum ꝑuenicni de¬
su dccre: ut al&ccli sce¬
lerum ceppecitu. nec
obsistenlibus crduis
difficultatib: reuo

Expanded text:
bitat in me peccatum. bitat in me peccatum. quis enim delinquentium nolens se adulteriis fornicationibusque contaminet? quis inuitus proximo tendat insidias? quis ineuitabili necessitate cogatur, ut falso testimonio hominem opprimat furtoue decipiat, ut alterius spolia concupiscat uel sanguinem fundat? quin immo, ut scriptum est, humanum genus diligenter intentum est ad nequitiam a iuuentute sua. in tantum enim omues uitiorum amore flagrantes desiderant inplere quae cupiunt, ut etiam peruigili cura oportunitatem conmittendi sceleris aucupanminia sua et criminum cumulo gloriantes, secundum sententiam objurgantis Apostoli laudem sibi quamdam de confusione conquirant. Quos etiam Jeremias propheta non solum non nolentes, nec cum requie cordis et corporis flagitiorum eos criserit laboriosis conatibus, ut ad effectum eorum perveniant, desudare, ut a lethali scelerum appetitu nec obsistentibus arduis difficultatibus re
Abbreviated transcription (Latin):
euersccigitur luce.
effcctus ẽ: Testimonia
quibus probare conco¬
mim cpostolum pcculũ
non ex succ sed ex pecca¬
torum dixisse ꝑsona
Non enim quod uolo facio
bonum sed quod odi
maclum hocago: uel
illud. Siccũ quod nolo
hoc facio. iccmnonego
operor illud. sed quod
hcbitat in me peccatũ:
uel quod sequitur. Con¬
delector enim legi di
secundũ inlenorem
hominẽ uideoccũ aliã
legem in membrismeis
repugnanem legimen¬
tis meȩ. & captiuum me
ducentem in legẽ pecca¬
ti quȩ ẽ in membrisme¬
is. Econtrario euiden¬
ter ostendunt pecca¬
torũ ꝑsonȩ hȩc non pos¬
se omnimodis conue¬
nire. sed ad solos quȩ
dicta sunt adtinere ꝑ¬
fectos: Ett eorumtantũ.
quicopostolorum meri¬
tac subsequunur con¬
gruere sc̃itati: G&erũ
quopacto hoc pec cato¬
rum ꝑ sonȩ poterit
conuenire qđ dicitur
Non enim quoduolo facio
bonum sed quod odima¬
lum hocago: Sed neilluo
quidem Siccũ qđ nolo
hoc facio iccm ñ ego ope¬
ror illud. sed quod hec¬

Expanded text:
eversa igitur luce, effatus est. testimonia quibus probare conamini apoBtolum Paulum non ex sua, sed pro peccatorum dixisse persona: non enim quod uolo facio bonum, sed quod odi malum, hoc ago, uel illud: si autem quod nolo, hoc facio, iam non ego operor illud sed quod habitat in me peccatum, uel quod sequitur: condelector enim legi dei secundum interiorem hominem, uideo autem aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae et captiuum me ducentem in lege peccati quae est in membris meis, e contrario euidenter ostendunt peccatorum personae haec non posse omnimodis conuenire, sed ad solos quae dicta sunt adtinere perfectos et eorum tantum qui apostolorum merita subsequuntur congruere castitati. ceterum quo. pacto hoc peccatorum personae poterit conuenire quod dicitur: non enim quod uolo facio bonum, sed quod odi malum, hoc ago? sed ne illud quidem: si autem quod nolo, hoc facio, iam non ego operor illud sed quod ha
Abbreviated transcription (Latin):
ita nisi ab eo quidonũ
inlegritatis expestus
ẽ tradi ad signecriq
non possune: Non enĩ
quȩritur quid in aniũ
corgumenta uirtutũ.
sed inerna conscien¬
tiȩ fides &mccior
uis ueritatis inculc&
etidcirco deemunda¬
tionis huius scienua
at qued octrina. nec
proferri aliquid nisi
ab experto nec trans¬
fundi quicquam potest
nisi incupidissimum
ucldeq sollicitum uis¬
tutis ipsius amactorem:
qui non ecom uacuis nu¬
disque ser monibus scis¬
citando sed totis ani¬
mi uirib adnitendo
opt& adtingere. scili¬
c& non studio loqua¬
citactis infructuosȩ .¬
sed desi derio purrta¬
tis inLerne.
INIS DE DENOCTVR

Expanded text:
ita nisi ab eo qui donum ita nisi ab eo qui donum integritatis expertus est tradi adsignarique non possunt. non enim quaeritur quid inanium argumenta uerborum, sed quid interna conscientiae fides et maior uis ueritatis inculcet. et idcirco de emundationis huius scientia atque doctrina nec proferri aliquid nisi ab experto nec transfundi quicquam potest nisi in cupidissimum et ualde sollicitum ueritatis ipsius amatorem, qui non eam uacuis nudisque sermonibus sciscitando, sed totis animi uiribus adnitendo optet adtingere, scilicet non studio loquacitatis infructuosae, sed desiderio purificationis internae. DA. DE NOCTVR
Abbreviated transcription (Latin):
de illa quȩ in occulto ẽ
diligender in quiritis
Sciendes in hac uisibili
carnis coninenlico. ꝑ¬
fectionis plenitudinẽ
non in eẽ quȩ haberi
uel ꝑ neces sitatem. uel
ꝑhypocrisin. &icom ab
in fidelibus potest. sed
in illa cordis uolunla¬
ricc & in uisibili purita¬
te: quãc cum becctus
a postolus itaprȩdic&
Nonenim qui in mani¬
festo iudȩus neque
quȩ in mani festo in
carne ẽcircum cisio.
sed qui in occulto iude¬
us. Et circum cisio cor¬
dis in spũ non littera.
cuius lccus non exhomi¬
nibus sed exdõ ẽ. qui
solus scilic& cordium
sec retarimctur.
taomenquia scctis fien
desiderio ur̃o adple¬
numnon potest : breue
enim quod suꝑ ẽ spectiũ
noctis: ad in dagcendã
non sufficit questionẽ.
Congruumreor. utint̃¬
im differatur: Sensĩ
ab omni cogitationũ
strepitu penitus abso
luto ut anobis profer¬
ri itauestris debent
mentib: inmccri
quȩ sicut propter con¬
sciendiȩ purificatio¬
nem oport& inquiri

Expanded text:
de illa quae in occulto est de illa quae in occulto est diligenter inquiritis, scientes in hac uisibili carnis continentia perfectionis plenitudinem non inesse, quae haberi uel per necessitatem uel per hypocrisin etiam ab infidelibus potest, sed in illa cordis uoluntaria et inuisibili puritate, quam beatus apostolus ita praedicat: non enim qui in manifesto, Iudquae in manifesto in carne est circumcisio, sed qui in occulto Judaeus, et circumcisio cordis in spiritu, non littera, cujus laus non ex hominibus, sed ex Deo est , qui solus scil. cordium secreta rimatur: tamen quia satisfieri desiderio vestro ad plenum non potest, breve enim quod superest spatium noctis, ad indagandam non sufficit quaestionem, congruum reor ut interim differatur. Sensim ab omni cogitationum strepitu penituluto ut a nobis proferri, ita uestris debent mentibus intimari, quae sicut propter communem purificationem oportet inquiri,
Abbreviated transcription (Latin):
exprimere atque eluci¬
dacre potuerim. unũ
scio cꝑtissime: illum
&icom sin eexpositio¬
ne cuiusquã omnib
IΗΝ idẽ actuclem
ꝑfecte tenuerint dis¬
ciplina. Nonenim la¬
borcobuns ut quodicm
opercndo didicerunt
inlellegcon disputan¬
ER MANUSꝰ obscu¬
rissimã questionẽ
& multis &a cc ut puta¬
mus in cognitt̃ a ꝑtis¬
sime reuel csti: unde
ut hoc quoque profectiu
nr̃o adicicos depreca¬
mur ut cur inerdũ
&icompropensius ieiu¬
ncontib: nobis & ex haus¬
ctis atque defectis. uehe¬
menuiores pugnȩ cor¬
poris excitentur cli¬
ligenler edissercs.
expergiti esomino cũ
deprehenderimusnos
conlagium ꝑtulisse.
Ittcdeicimur consci¬
quidem consurgere
orationẽ fidu cicli¬
heopas. Studium
quidem urm̃ quo per¬
fectionis uicc̃. nontran¬
sitorie sed plene atq:
ꝑfectedesi derctis
adtingere. in foctiga¬
biliter disputationi
huic nos ꝓuocat in hȩ¬
rere. Necenĩ deexten¬
ore castimonia &circũ¬
cisione manifesta. sed

Expanded text:
exprimere atque eluciexprimere atque elucidare potuerim: unum scio apertissime illum etiam sine expositione cuiusquam omnibus κήν, id est actualem perfecte tenuerunt disciplinam. non enim laborabunt, ut quod iam operando didicerunt intellegant disputanERMANVS: Obscurissimam. quaestionem et multis etiam ut putamus incognitam apertissime reuelasti. unde ut hoc quoque profectui nostro adicias deprecamur, ut cur interdum etiam propensius ieiunantibus nobis et exhaustis atque defectis uehementiores pugnae corporis excitentur, diligenter edisseras. expergefacti e somno cum deprehenderimus nos contagium pertulisse, ita deicimur conscquidem consurgere orationem fiducialiHEONAS: Studium quidem uestrum, quo perfectionis uiam non transitorie, sed plene atque perfecte desideratis adtingere, infatigabiliter nos disputationi huic prouocat inhaerere. nec enim de exteriore castimonia et circumcisione manifesta, sed
Abbreviated transcription (Latin):
tacte dicenles : Pec ca¬
uimusquia non sumus
sublege sed subgratico
Qui ergoneo subgratic
ẽ. quia nequaqueom
addominicȩdoctiinȩ
culmen ascendit. nec
sublege qui a&icom
ipsa illa paruula legis
mandata non suscepit.
hic duplici peccatorũ
oppressus imperio.
obhoc solũ gracticc̃xp̃i
ꝑcepis sesecredit. ut ꝑ
noxi co libertatẽ ab eo
fier& alienus. In illud
incidens quod ceposto¬
lus petrus ne in curra¬
mus enunliat Quec si
liberi inquid agite
& non quasi uelamen
habenes malitiȩ liber¬
⁊actem: Becctus quo¬
que a postolus paculus.
uos enim inquid in li¬
bestitem uocati estis
fratres. idẽutabsolu¬
ti sitis adominatione
peccati. Tconlũ nelib¬
tactem in occasione
carnis detis idẽfrus¬
trcctionẽ legcclium
prȩceptorũ credctis
eẽ liceni co uitiorum.
hȩc uero libertas quia
nusquanisi ibi sittan¬
ctũ. ubi dñs commorctur.
paulus a postolus doc&.
ro. utrum hunc beccti
apostoli sensũ sic̃ hi
qui expertisun sapiunt

Expanded text:
tate dicentes: peccatate dicentes: peccauimus, quia non sumus sub lege sed sub gratia. qui ergo nec sub gratia est, quia nequaquam dominicae doctrinae culmen ascendit, nec sub lege, quia etiam ipsa illa paruula legis mandata non suscepit, hic duplici peccatorum oppressus imperio ob hoc solum gratiam Christi percepisse se credit, ut per noxiam libertatem ab eo fieret alienus, in illud incidens quod apostolus Petrus ne incurramus denuntiat: quasi liberi, inquit, agite, et non quasi uelamentum habentes malitiae libertatem. beatus quoque apostolus Paulus uos enim, inquit, in libertatem uocati estis, fratres, id est ut absoluti sitis a dominatione peccati, tantum ne libertatem in occasionem carnis detis, id est frustrationem legalium praeceptorum credatis esse licentiam uitiorum. haec uero libertas quia nusquam nisi ibi sit tantum ubi dominus commoratur, Paulus apostolus docet ro utrum hunc beati apostoli sensum, sicut hi qui experti sunt sapiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
teneredoctrinȩ. hic
subgractico constitu¬
tus. peccati dominati¬
one non premitur. hoc
ẽ enim ẽe sub gractico:
quȩ agratic mandan¬
tur implere : Quicũq
uero ꝑ fectionis. eucn¬
gelicȩ plenitudini sub¬
iectus eẽ noluerit non
ignor& seqquac uis bap¬
Tizatus sibi uideatur
ac inon achus. non ẽe
subgratico. sed legisad¬
huc uinculis prȩpedĩ¬
tum. peccati pondere
prȩgrccuccri. Propo¬
situm nc̃c̃q ẽ eius qui
om̃ cequibus receptus
fuerit gratic adop¬
tionis ad sumit: non
destruere sed suꝑ ȩdi¬
ficare nec euacuare.
sed adimplere mosaicas
sanctiones: quod non
nulli penitus ignorcn¬
tes. & consiliorum atq
exhortationũ xp̃imag¬
nificenlicõ neglegonles.
it ecprȩsumptiua liber¬
tatis secuntate sol¬
uunur. ut non solum
arduco non ad tingcn:
uerum &ic ipsa illaquȩ
illis incipienibus par¬
uulisq mosaicalege
meendata sun. uelut
anaquata conlemnant
illudꝰ apostolus ex se¬
crcctur. noxicliber¬

Expanded text:
tenere doctrinae, hic tenere doctrinae, hic sub gratia constitutus peccati dominatione non premitur: hoc est enim esse sub gratia, quae a gratia mandantur inplere. quicumque uero perfectionis euangelicae plenitudini subiectus esse noluerit, non ignoret se, quamuis baptizatus sibi uideatur ac monachus, non esse sub gratia, sed legis adhuc uinculis praepeditum peccati pondere praegrauari. propositum namque est eius, qui omnes a quibus receptus fuerit gratia adoptionis adsumit, non destruere, sed superaedificare, nec euacuare, sed adimplere Moysaicas sanctionnulli penitus ignorantes, et consiliorum atque exhortationum Christi magnificentiam negligentes, ita praesumptivae libertatis securitate solvuntur, ut non solum ardua non attingant, verum etiam ipsa illa quillis incipientibus paruulisque Moysaica lege mandata sunt, uelut antiquata contemnant, illud quod apostolus execratur noxia liber
Abbreviated transcription (Latin):
ricc̃: Dum conlra ini¬
micos odioamantudi¬
nem seruct. furoris
at queirȩ ꝑturbatio¬
ne semꝑ accendi.
Quicum que uero subeuan¬
gelicȩ gratiȩ in lumi¬
nactione uersatur. ac
mcclũ non resistendo
supercns sed ꝑ feren¬
do dexterc̃ ꝑcutienli
prebere uoluntcrius
non moratur. Et uolen¬
ti aduersum sedetuni¬
calitigium commouere.
remittit & pcllium.
qui que diligit inimicos
suos. &orcetpro calum¬
mantibus sibi hic pecca¬
tiseppulit iugum. ac
uincla disrupit. Non enĩ
uiuit sublege quȩ non
inerimit seminccric
peccatorũ : Vnde nonim¬
merito de ipsabecctus
a postolus. Reꝓbatio in¬
quit fit prȩcedentis
mandati. propter in¬
firmitatem eius &in uti¬
litatem. Nihilenim ad
ꝑ fectum ꝑduxitlexꝰ. Eit
inquideis prȩcepta non
bonco & iustificationes
inquibus non uiuent in
eis: sed sub gratic: quȩ
non ramos t consũ nequi¬
tiȩ amputct. sed ipsas
penitus radices noxiae
uoluncctis euellit.
ꝑfectionem eu con¬
geli cȩstuduerit

Expanded text:
riam, dum contra iniriam, dum contra inimicos odii amaritudinem servat, furoris atque irae perturbatione semper accendi. Quicumgelicae gratiae inluminatione uersatur, ac malum non resistendo superans sed ferendo dexteram percutienti praebere uoluntarius non moratur, uolenti aduersum se de tunica litigium conmouere remittit et pallium, quique diligit inimicos suos et orat pro calumniantibus sibi, hic peccati reppulit iugum ac uincla disrupit. non enim uiuit sub lege, quae non interimit seminaria peccatorum unde non inmerito de ipsa beatus apostolus reprobatio, inquit, fit praecedentis mandati propter infirmitatem eius et inutilitatem: nihil enim ad perfectum perduxit lex, et inquit, eis praecepta non bona, et iustificationes, in quibus non uiuent in eis, sed sub gratia, quae non ramos tantum nequitiae amputat, sed ipsas penitus radices noxiae uoluntatis euellit. rfectionem euangelicae studuerit
Abbreviated transcription (Latin):
idicom alienum. sine ꝓ¬
priȩ neces sitcctis recor¬
dcctione: aut angusti
uictus.timore disper¬
git : qui secertus ẽ. cũ
addesiderata ꝑuene¬
rit nuditatem. multo
magis cedõ quãe uolu¬
crem caeli eẽ pcoscendũ:
Econrario is qui sub¬
stcrlicm retinens
mundiclem: aut deci¬
m cos fructuũ suorum
atq primitics: aut par¬
tem pecuniarũ. con
strictus legis conliquȩ
sanctione distiibuit.
Lic& peccatorum suorũ
ignem mcxime hocele¬
mo synȩ rore restin¬
gucct: Tccmen quena¬
uis opes sucos mcgneo¬
nimitate dispens&.
Inpossibile ẽ ut se ad ple¬
num eruat adomincti¬
one peccati. nisi forde
ꝑgraticom sclucctons
Cũ re&ic̃ ipsum affectũ
de posuerit possiden¬
di ÷parimodo non po-¬
test non cruenlo pecca¬
ti imperio samulcri:
Quicumq: oculum pro
oculo. Dentem ꝓdende
exprȩceptolegis erue¬
re. autodiohabere
inimicũ suũ mauult:
qui cnecesse ẽ eũ. dum
tolionis uicissitudine
ulcisci suce optaet iniu¬

Expanded text:
id jam alienum sine pid jam alienum sine propriae necessitatis recordatione aut angusti victus timore dispergit, qui certus est, cum ad desideratam pervenerit nuditatem, multo magis a Deo se quam volucrem coeli esse pascendum. Econtrario is qui substantiam retinens mundialem, aut decimas fructuum suorum atque primitias, aut partem pecuniarum costrictus legis antiquae sanctione distribuit, lieet peccatorum suorum ignem maxime hoc elemosynae rore restinguat, tamen, quantauis opes suas magnanimitate dispenset, inpossibile est ut se ad plenum eruat a dominatione peccati, nisi forte per gratiam saluatoris cum re etiam ipsum adfectum deposuerit possidendi. pari modo non potest non cruento peccati imperio famulari, quicumque oculum pro oculo, dentem pro dente ex praecepto legis eruere aut odio habere inimicum suum mauult, quia necesse est eum, dum talionis uicisulcisci suam optat inju
Abbreviated transcription (Latin):
temnun. in licita non
norun Sicut aũ uiuit
in coniugii a mactore
peccatũ. it c&icẽ in eo
qui decimces succs acpri¬
mitics ttntũ redibẽ¬
re conenius ẽ : Necesse
ẽ enim eum dũ tardat
aut neglegit. aut inqua¬
litacte eccrũ. autinquan¬
tittete. aut in cortidi a¬
nac distributione pec¬
care. qui enĩ iubetur
eccquȩ succ sun infecti¬
gabiliter indigentib
ministrare quã lib&
eccsum mafide acdeuo¬
tionedispens&. tamen
difficileẽ ut ñ laqueos
peccatorum frequenter
incurrat: In illis uero
qui consiliũ dñi ñ spre¬
uerun sed omnẽ sub¬
stanlicẽ suce pccuperi¬
bus p̃roganes. sũpta
crucesua largitorem
cȩlestis gratiȩ subse¬
qunur : peccatũ non
potest domincri. Non
enim eũ dispensceniẽ
sacretsiam xp̃o opes.
& quacsi aliencspico
distributione pecuni¬
cs: in fidelis serucendi
uictus cura mordebit
Nec elemosynȩ hilcrita¬
tẽ. addicit mesta cunc¬
tatio. qui coquod se¬
meltotum obtulit dõ.

Expanded text:
temnunt, inlicita non temnunt, inlicita non nouerunt. sicut autem uiuit in coniugii amatore peccatum, ita etiam in eo qui decimas suas ac primitias tantum redhibere contentus est. necesse est enim eum, dum tardat aut neglegit, aut in qualitate earum aut quantitate aut in cotidiana distributione peccare. qui enim iubetur ea quae sua sunt infatigabiliter indigentibus ministrare, quamlibet ea summa fide ac deuotione dispenset, tamen difficile est ut non laqueos peccatorum frequenter incurrat. in illis uero qui consilium domini non spreuerunt, sed omnem substantiam suam pauperibus praerogantes sumpta cruce sua lcoelestis gratiae subsequuntur, peccatum non potest dominari. Non enim eum dispensantem sacratas jam Christo opes et quasi alienas pia distributione pecunias, infidelis servandi victus cura mordebit, nec eleemosynae hilaritatem abiget moesta cunctatio: quia quod semel totum obtulit Deo,
Abbreviated transcription (Latin):
utctur. In legeccũ. in
quec coniugiorũ iurcc
serucnur. quã uis co¬
hibita luxdriȩ eucga¬
ctio. un itcrtũ feminȩ
mancipetur. Tamen
nequecquã possun car¬
nclis concupiscenli ȩ
aculei non uigere: Et
difficileẽ utignis cui
&icm studiose pebu¬
lec suggeruntur. itac
prȩfixis terminis in¬
cludatur. ut non &icẽ
extra euccgectus ambu¬
rat quidquid adtige¬
rit: cui&ic̃ si succilla
itac semꝑ occurrat ob¬
iectio. utex estucore ex¬
trinsecus nonsinatur.
tomen&ic dum cohibe¬
tur incendit. quiccuo¬
luncs ipsa culpecbilis
ẽ & aduelo cissimos
adulteriorũ raptatur
excessus consuetudo
concubitus: c&erum.
quos gractic saluccto¬
ris scõ in corruptionis
amore flc̃mauerit.
itccomnes carnaliũ de¬
sideriorũ spincos. do¬
minicȩ cantatis igne
consumun. ut necte¬
pens fccuilla uitiorũ
refrigenũ inegrita¬
tis inminuat Legis
ergo facmuli licitorũ
usu ad inlicita prola¬
bunur. gractiȩ pcrti¬
cipes. dum licita con¬

Expanded text:
utatur. in lege autem, in utatur. in lege autem, in qua coniugiorum iura seruantur, quamuis cohibita luxuriae euagatio uni tantum feminae mancipetur, tamen nequaquam possunt carnalis concupiscentiae aculei non uigere, et difficile est ut ignis, cui etiam studiose pabula suggeruntur, ita praefixis terminis includatur, ut non etiam extra euagatus amburat quidquid adtigerit. cui etiamsi sua illa ita semper occurrat obiectio, ut exaestuare extrinsecus non sinatur, tamen etiam dum cohibetur incendit, quia uoluntas ipsa culpabilis est et ad uelocissimos adulteriorum raptatur excessus consuetudo concubitus. ceterum quos gratia saluatoris sancto incorruptionis amore flammauerit, ita omnes carnalium desideriorum spinas dominicae caritatis igne consumunt, ut nec tepens fauilla uitiorum refrigerium integritatis inminuat. legis ergo famuli licitorum usu ad inlicita prolabuntur, gratiae participes, dum licita con
Abbreviated transcription (Latin):
n ͦ prȩcipit : quite ꝑcus¬
serit inquiens indexte¬
ram maxillã prȩbeilli
alterc: & illi qui uult
tecum iudicio conlen¬
dere: &tonicã tuce tol¬
lere. remitte ei &pcalliũ.
illa in imicosodio habendos:
hec itadiligendos
eẽ decernit ut pro ipsis
dõ semꝑ censecet sup¬
um quisquis igitur
hoc eucngelicȩ ꝑfec¬
tionis culmen ascende¬
ritiste profecto suprc
omnem legem tcnła¬
rũ uirtutũ meritis
sublimatus. &uni uer¬
sa quȩ ꝑ moysen prȩcep¬
tasun quec si pccrucc
despiciens. tcnlum
subgractico saluactons
se eẽ cognoscit . Cuius
adutorio sead illum
sublimis simũ secctum
inlellegit ꝑ uenisse
Nonergo dominatur
in eo peccatum. quia
omnem alterius cuius¬
q: rei excludit affectũ
nec potest autuetit a
concupiscere. autim¬
percta conlemnere.
cuiustotum studium
totumq desiderium
diuino amori semꝑ in¬
tenlũ usque ad eo uiliũ
rerum obleciatione
non capitur: ut&icm
hisqͣ conces sc sunt non

Expanded text:
nos praecipit, qui te percusnos praecipit, qui te percusserit, inquiens, in dextera maxilla taa, praebe illi alteram. et illi qui uult teeam in iudicio contendere et tanieam tuam tollere, remitte ei et pallium illa inimicos odio habendos, haec ita diligendos esse decernit, ut pro ipeiso semper censeat supQuisquis igitur hoc euangelicae perfectionis culmen ascenderit, iste profecto supra omnem legem tantarum uirtutum meritis sublimatus et uniuersa quae per Moysen praecepta sunt quasi parua despiciens tantum sub gratia saluatoris se esse cognoscit, cuius adiutorio se ad illum sublimissimum statum intellegit peruenisse. non ergo dominatur in eo peccatum, quia omnem alterius cuiusquam rei excludit adfectum, nec potest aut uetita concupiscere aut imperata contemnere, cuius totum studium totumque desiderium diuino amori semper intentum usque adeo uilium rerum oblectatione non capitur, ut etiam his quae concessa sunt non
Abbreviated transcription (Latin):
ciplince atq ꝑ fectio.
ut consequenter ex
his siue domincctionẽ
peccati. siue expulsionẽ
eius possi mus agnosce¬
re: It acquelex princi¬
peliter iub& expetico¬
pulcm nupticrum.
dicens. Becctus qui hec¬
b& semen insion. & do¬
mesticos inhieru sclẽ
et maledictasterilis
quȩ non peperit : Econ¬
tracrio gractia. ad in¬
corruptionis ꝑpetuȩ
puritatem. & castimo¬
nicmnos beccte uirgi¬
nitatis inuitat. Becctȩ
patrẽ & mcetrẽ &uxo¬
rem. ñ potest meus eẽ
discipulus. Et illud
ccpostoli: reliquum ẽ.
ut& qui habent uxores.
ttmquã non haben¬
tessinł: Lexdicit. Deci¬
mastucas & primitias
nontardebis offerre.
ucde &uende omni co
nbus: Lexatclionum con¬
urciorum & in iuriccrũ.
non prohib& ultionem:
dicens: Oculũ pro oculo
dentem prodente: Gra¬
ticccongemincctione
in iuricrũ. uel cȩdis quȩ
fuerin in rogate : n ram̃
patienlicõ uult proban.
Et ad duplicis dispendu
tolercnli c̃ pcretos eẽ

Expanded text:
ciplina atque perfectio, ciplina atque perfectio, ut consehis, sive dominationem peccati, sive expulsionem ejus possimus agnoscere. Itaque lex principaliter jubet expeti copulam nuptiarum dicens: Beatus qui habet semen in Sion, et domesticos in Jerusalem ; et, Maledicta sterilis quae non peperit. Econtrario gratia ad incorruptionis perpetuae puritatem et castimoniam nos beatae virginitatis invitat: Beatae, patrem et matrem, et uxorem, non potest meus esse discipulus . Et illud Apostoli: Reliquum est, ut et qui habent uxores, tamquam non habentes sint . Lex dicit: Decimas tuas et primitias non tardabis offerre . vade et vende omnia ribus . Lex talionem conviciorum et injuriarum non prohibet ultionem, dicens: Oculum pro oculo, dentem pro dente . Gratia congeminatione iniuriarum uel caedis quae fuerit inrogata nostram patientiam unIt probari et ad duplicis dispendii tolerantiam paratos esse
Abbreviated transcription (Latin):
hec cepostoli eẽ senen¬
tic quȩ securitatem
ñ solum monachis. sed
genercliter repro¬
mittit. nimium nob
uidetur obscure : cũ
enimcunctos qui e uan¬
gelio credun. aiugo
& domincctione pecca¬
ti liberos atque alie¬
nos ẽe pronunti&.
quomodo poene inom¬
nib bapti zcctis. uincit
dominatio peccatorũ.
secundũ senlenli cõ dñi
quaait. Omnis qui facit
peccatum seruus est
Theo nas. Questio¬
nem nobis rursus in¬
modi camanquisitio
urẽc commouit:. Cuius
uimlic& sciã abinex¬
pertis nectradi posse
nec ꝑcipi: Tamen in
quantũ potero uerbis
cbsoluere & breuiter
expedire temptabo.
simodo inlellectus
operibus subsequat᷑
Quȩ cumq enim ñ ꝑdoc¬
trincc sed ꝑ experien¬
ticc̃ cognoscuntur.
Sic̃ tradi ab in exꝑto
nequeun itanec
menle concipi uelte¬
mili studio fuerit. at¬
que in stitutione fun¬
datus. Etidcirco. ne¬
ces sanũ reor : ut primũ
diligenlius in quirc¬
mus. quod nam sit pro¬
positũ uel uoluntcs le¬
gis. uel quȩ gratiȩ dis¬

Expanded text:
postoli esse sententia, quae securitatem non solum monachis, sed generaliter repromittit, nimium nobis uidetur obscura. cum enim cunctos qui euangelio credunt a iugo et dominatione peccati liberos atque alienos esse pronuntiet, quomodo paene in omnibus baptizatis uiget dominatio peccatorum secundum sententiam domini qua ait: omnis qui facit peccatum seruus est THEONAS: Quaestionem nobis rursus inmodicam inquisitio uestra conmouet. cuius uim licet sciam ab inexpertis nec tradi posse nec percipi, tamen in quantum potero uerbis absoluere et breuiter expedire temptabo, si modo intellectus operibus subsequatur. quaecumque enim non per doctrinam, sed per experientiam cognoscuntur, sicut tradi ab inexperto nequeunt, ita nec mente concipi uel tesimili studio fuerit atque institutione fundatus. et idcirco necessarium reor, ut primum diligentius mquiramus quodnam sit propositum uel uoluntas legis uel quae gratiae dis
Abbreviated transcription (Latin):
lactionis suȩ dõ similit̃
offerenles. primo
linguȩ suȩ motu ipsum
inuocan ipsius nom̃
lccudesque concelebrant
atque ad canendos ei
ymnos prima labio¬
rum dccustrare se¬
rcondes: immolcont
dõ sui oris officico.
cui &icẽ pcn deferunl
modo prima manuũ
succrum gressuum que
libomina: cũ ecubilib
consurgenes. in orco¬
tione consistun: Et
prius quec in propriis
caus is membrorum suo¬
rum fungrnlur officio.
nihil sibi deministerio
eorum anledecerpunt
Sed ad ipsius honorem ꝓ¬
mouen gressum. atque
in eius lccudectionedefi¬
gun. Et it accunctorũ
motuum suorũ primiti¬
ces. protensionemanu¬
um: incurucctione ge¬
nuũ. & totius corporis
prostratione ꝑ soluunt:
Illudeñ qđ de cantatur
in psalmo alics imple¬
renon possumus : prȩ¬
ueni in mectur itate. &

Expanded text:
lationis suae deo similiter lationis suae deo similiter offerentes primo linguae suae motu ipsum inuocant, ipsius nomen laudesque concelebrant, atque ad canendos ei hymnos prima labiorum cla.ustra. reserantes immolant deo sui oris officia: cui etiam pari deferunt modo prima manuum suarum gressuumque libamina, cum e cubilibus consurgentes in oratione consistunt, et priusquam in propriis causis membrorum suorum fungantur officio, nihil sibi de ministerio eorum ante decerpunt, sed ad ipsius honorem promouent gressum atque in eius laudatione defigunt, et ita cunctorum motuum suorum primitias protensione manuum, incuruatione genuum et totius corporis prostratione persoluunt. illud enim quod decantatur in psalmo alias inplere non possumus: praeueni in matu
Abbreviated transcription (Latin):
ro decimatur: in un
uero ebdomadib si
dies dominici & sabba
dies ieiuniis deputa¬
ti. Sed adiecta illa
uigilicorũ die quausq
ingcellorum canũ. il lu¬
ces cenle dominica. ieiu¬
nium sabbati protelatur.
non solum sex & xxx. die¬
rum numerus ad imple¬
tur : uerum &ic̃ prode¬
cimis quinquedierum
qui residui uidebcntur
Si illud quod suꝑ adiectũ est
noctis spatium compute¬
tur plenitudim totius
deerit. xxui¬
uiduero de primitis
dicam : quecs abom¬
nib: qui xp̃o fideli¬
ter famulcntur. cot¬
tidie certumẽ exhibe¬
ri : Ncomcum ex pergiti
asomno: & quasi redi¬
uiucc post soporem ala¬
critacte surgenes. pri¬
us quam motum sensus
ullius corde concipi¬
anc uelmemoricm
aut curcm rei facmilia¬
ris admittanł: cogi¬
tectionũ suarũ ortus
atque principia. diui¬
nis consecrane holo¬
caustis: quid nisi primi¬
ticos uere suorum fruc
ne cottidicnȩ resur¬
rectionis exsoluunt:
Quique &icm a somno
excitacti. hosticc̃ iubi¬

Expanded text:
ro decimatur. in septem ro decimatur. in septem uero ebdomadibus, si dies dominici et sabbapersunt dies ieiuniis deputati. sed adiecta illa uigiliarum die, qua usque in gallorum cantum inlucescente dominica ieiunium sabbati protelatur, non solum sex et triginta dierum numerus adimpletur, uerum etiam pro decimis quinque dierum, qui residui uidebantur, si illud quod superadiectam est noctis spatium conputetur, plenitudini totius deerit. Quid uero de primitiis dicam, quas ab omnibus qui Christo fideliter famulantur cotidie certum est exhiberi? nam cum ezpergefaoti a somno et quasi rediuiua post soporem alacritate surgentes, priusquam motum sensus ullius corde concipiant uel memoriam aut curam rei familiaris admittant, cogitationum suarum ortus atque principia diuinis consecrant holocaustis, quid nisi primitias uere suorum fructne cotidianae resurrectionis exsoluunt? quique etiam a somno exciti hostiam iubi
Abbreviated transcription (Latin):
diedominico sabbatoq
plecet summam: Sexenĩ
madibus tconlummodo¬
concluduntur. xxu¬
HEONAS : Lic& quo¬
rum dcem picc sim pli¬
citcs. huius rei amput&
questionem. tamen
us inLerrogatione in¬
digna duxiss&. scrupu¬
losius ꝑscrutanes. in¬
tegrcm obserucnliȩ
nr̃ȩ ac mysterii uerita¬
tem de siderctis agnos¬
cere. Euidenlissim cõ
huius &i cmrei ꝑcipite
rcctionem ut mccnifes¬
tius approb&is.nihil
inrection abile nrõs
tracdidissemcciores
Lege moysaica: uniuerso
populo generclis pro¬
mulgeteo preceptio ẽ
decimas tuccs & pri¬
mitics. offeres dñodõ
tuo: Itecq qui substan¬
ticcrum nrtorum om¬
niumq fructuũ deci¬
i cos offerre prȩcipi¬
mur: Multo magis
necesse ẽ ut ipsius quo¬
que conuers cctionis
nr̃ȩ & humani usus.
operum: nr̃orum.
decimcos offercmus
quȩ profecto in supputa¬
tione quadrege si¬
mȩ euidener inplen¬
tur. Omniũ enĩ die¬
rum numerus quib
reuolutus in orbem
annus includiturxxx

Expanded text:
die dominico sabbatoquedie dominico sabbatoquepleat summam? Sex enimmadibus tanconcluduntur. THEONAS: Licet quorundam pia simplicitas huius rei amputet quaestionem, tamen, us interrogatione indigna duxisset, scrupulosius perscrutantes integram obseruantiae nostrae ae mysterii ueritatem desideratis agnoscere, euidentissimam etiam huius rei percipite rationem, ut manifestius adprobetis nihil inrationabile nostros tradidisse maiores. lege Moysaica uniuerso populo generalis promulgata praeceptio est: decimas tuas et primitias offeres domino deo tuo. itaque qui substantiarum nostrarum omniumque fructuum decimas offerre praecipimur, multo magis necesse est ut ipsius quoque conuersationis nostrae et humani usus operumque nostrorum decimas offeramus, quae profecto in supputatione Quadragensimae euidenter inplentur. omnium enim dierum numerus, quibus reuolutus in orbem annus includitur, tr
Abbreviated transcription (Latin):
gritate pudicitiae
bus celeberrimis Si¬
militer temperem.
nel&itic festiuitactis
ꝑnecio sissim cc̃ nobis
carnclium incentiuo¬
rum suscitans pugnã.
uertatur in lutum
illcmque excellenti¬
orem nobis quȩ gacudio
in corruptionis exul¬
tatfestiuitatem men¬
tis eripicot: & incipia¬
mus postbreuem car¬
ncclis la&itiȩ uan itatẽ
a missccm cordis pudici¬
tic̃. longo poenitenli ȩ
merorede flere : stu¬
dendum quin immoẽ
ut non frustra adnos.
illa propheticae adhor¬
tcotionis com monitio
dirigatur : celebraciu¬
dcc festiuita̧tes tuccs.
& redde uotetuco.
Si enim coninensie iugi¬
t atem. inleriectadie¬
rum sollemnitcs non mu¬
tarit. spiritalib fe¬
riis iugiter ꝑfruemur
ectita nobis ccseruili ope¬
rectione cesscntibus.
erit mensis exmense
& scobbatum exsabbeo¬
ERMANUS. Quid
causȩ ẽ. ut sex ebdo¬
madib: quadrecge¬
simc celebreturꝰ. Lic&
in quibus dc̃c prouintis.
religionis forsitanpro¬
pensiore cura adici
ebdomedeo &icom septi¬

Expanded text:
gritatem pudicitiae gritatem pudicitiae bus celeberrimis similiter temperemus, ne laetitia festiuitatis perniciosissimam nobis carnalium incentiuorum suscitans pugnam uertatur in luctum illamque excellentiorem nobis quae gaudio incorruptionis exultat festiuitatem mentis eripiat et incipiamus post breuem carnalis laetitiae uanitatem amissam cordis pudicitiam longo paenitentiae maerore deflere. studendum quin immo est, ut non frustra ad nos illa propheticae adhortationis commonitio dirigatur: celebra Iuda festiuitates tuas, et redde uota tua. si enim continentiae iugitatem interiecta dierum sollemnitas non mutarit, spiritalibus feriis iugiter perfruemur, et ita nobis a seruili operatione cessantibus erit mensisexmense, et sabbatum ex sabbatGERcausae est ut sex hebdomadibus Quadragesima celebretur, licet in quibusdam provinciis religionis forsitan propensior cura adjecisse hebdomadam etiam septi
Abbreviated transcription (Latin):
qui horcdiei non co
fuerct capiendus.
pcculo citius. idẽ sex¬
etcchora pro festiui¬
gacte ctemporis capia¬
ctur. Ecorationedum¬
t axat: utȩscarum soli¬
tus modus uel quaclitas
non mutectur : Nepuri¬
atoscorporis uel inle¬
gritas mentis. absti¬
nenlico quadrage si¬
sitco: Quinquecge si¬
mȩ remissionedepe¬
recct: nihilque nobis
prosit abstinuis se ie¬
iunus: quod mox
Amitti cogcot in cau¬
tcc saturitcs Preser¬
tim. cum &icm hostis
nr̃i non ignota uer¬
sutico. tunc prȩcipue
munitionem nr̃e pu¬
ritatis inpugn&:
cum eius custodicm
senserit sollemnita
tis celebritate lax¬
cetam:: Quacm obrem.
uigilanissime pro¬
uidendum ẽ neum¬
qu cmmentis nrȩ
uigor blandis sed uc¬
tionibus eneruetur
neue ut supra iamdic¬
ctum ẽ. castimoniȩ pu¬
ritatem quadrago
quie ac securitate ꝑ¬
dccmus. Etid circo.
nulla penitus incibo¬
rum quec litate. uel
modo admittactur
adiectio Sed ab escis
quecrum conlanentia
dieb: festis proinle¬

Expanded text:
qui hora diei nona qui hora diei nona fuerat capiendus, paulo citius id est sexta hora pro festiuitate temporis capiatur, ea ratione dumtaxat, ut escarum solitus modus uel qualitas non mutetur, ne puritas corporis uel integritas mentis abstinentia Quadragensisita Quinquagensimae remissione depereat nihilque nobis prosit obtinuisse ieiuniis, quod mox amitti cogat incauta saturitas, praesertim cum etiam hostis nostri non ignota uersutia tunc praecipue munitionem nostrae puritatis inpugnet, cum eius custodiam senserit sollemnitatis cuiusquam celebritate laxatam. quamobrem uigilantissime prouidendum est, ne umquam mentis nostrae uigor blandis seductionibus eneruetur neue ut supra iam dictum est castimoniae puritatem Quadragenquie ac securitate perdamus. et idcirco nulla penitus in ciborum qualitate uel modo admittatur adiectio, sed ab escis, quarum continentia diebus profestis inte
Abbreviated transcription (Latin):
incurrimus : Si distric¬
tiora quȩ dam quꝯ̧ pni¬
ucctim ꝑnrõs cellulcs
exercere consueuimus.
humanelccudis cupidi¬
tcte. corcmfratiibus
osctenlemus abstinen¬
tiores scilic& & sancti¬
ores coppccrere affec¬
⁊condes humcno con¬
spec tui. quam diuino.:
Qui morbus precipue
non modo uitcndus.
uerũ &ĩc̃ abomincendus
ẽ nobis Sed inlerim
a quȩstione proposita
paculõ longius eucgao¬
ti ad ecndem aque
discessimus reuer¬
tamur. XXIII¬
sgitur prȩdictorum die
rum. itccẽ custodien dec
sollemnitcs. ut corpo¬
Lris atque animȩ cultui :¬
in dultao. quem noceat
Qui conec illius festiuitoo¬
tis gacudium aculeos
carnis obtundere: nec
inmitis illic aduerscc¬
rius. dierum nouit re¬
uerenlic mitigccri:
utergo & diebus festis.
sittuta consuetudinis
sollemnitcs conserue¬
tur. Et sccluberri¬
mos ꝓcorsimbniȩmo¬
dus. minime transcen¬
dectur : Sufficit ut in¬
dulgenlicm remissio¬
nis. eo usque progredi
paticmur: ut cibu

Expanded text:
incurrimus, si districincurrimus, si districtiora quaedam quam priuatim per nostras cellulas exercere consueuimus humanae laudis cupiditate coram fratribus ostentemus, abstinentiores scilicet et sanctiores apparere adfectantes humano conspectui quam diuino: qui morbus praecipue non modo uitandus, uerum etiam abominandus est nobis. sed interea a quaestione proposita paulo longius euagati ad eandem a qua discessimus reuertamur. Igitur praedrum ita est custodienda solemnitas, ut corporis atque animae cultui indulta quam noceat, quia nec ullius festiuitatis gaudium aculeos carnis obtundere nec inmitis ille aduersarius dierum nouit reuerentia mitigari. ut ergo et diebus festis statuta consuetudinis sollemnitas conseruetur et saluberrimus parsimoniae modus minime transcendatur, sufficit ut indulgentiam remissionis eo usque progredi patiamur, ut cibus,
Abbreviated transcription (Latin):
Et qui facit ecc.in ad in¬
uenli onibus suis com¬
pedietur. Proinde
non solum illo quodixi¬
mus Sed &icom hoc
modo studendum est
nobis ut nec iniquec
pondera in cordibus
nr̃is. nec inhorreis
consciendienrȩ mensu¬
rccs duplices hacbeccmꝰ.
tionis regulã molliunt
remissiore indulgen¬
tico prȩsumentes. eos
quibus uerbum dñĩ
prȩdi camus distric¬
tionbus prȩceptis . &
grccuionbus. qucm ip¬
si ꝑferre possumuspon¬
deribus obrucmus.
quod cum facimus. quid
nisi duplici pondere
atquemensurc. prȩcep¬
torum dñi mercem
frugemq: uel acspen¬
dimus uel metimur
Sienim aliter ec nobis.
aliter nris fractiibus
dispensemus. Recte
increpccmur ad nõ.
eo quod statercs dolo¬
sccs. ac mensurcs dupli¬
ces hecbeamus : Secun¬
dũ illcom sensenlicm
scclomonis. quadicitur
Abominctio ẽ dnõ pon¬
dus duplex & staterco
dolosco non ẽbonũ in
conspectu eius .: Hoc&ico
modo recctum dolosi
ponderis. duplicisque
mensurȩ euidenter

Expanded text:
et qui facit ea. in adinet qui facit ea. in adinuentionibus suis conpedietur. proinde non solum illo quo diximus; sed etiam hoc modo studendum enobis, ut nec iniqua pondera in cordibus nostris, nec in horreis conscientiae nostrae mensuras duplices habeamus; tionis regulam molliunt remissiore indulgentia praesumentes, eos quibus verbum Domini praedicamus districtioribus praeceptis et gravioribus quam ipsi perferre possimus ponderibus obruamus. quod cum facimus, quid nisi duplici pondere atque mensura praeceptorum domini mercem frugemque uel adpendimus uel metimur? si enim aliter ea nobis, aliter nostris fratribus dispensemus, recte increpamur a domino, eo quod stateras dolosas ac mensuras duplices habeamus, secundum illam sententiam Salomonis qua dicitur: abominatio est domino pondus duplex, et statera dolosa non est bonum in conspectu eius. hoc etiam modo reatum dolosi ponderis duplicisque mensurae euidenter
Abbreviated transcription (Latin):
aodio habens rapincõ
in holocausto illos &i cõ
qui oblationum. idẽ
officiorum atque ao¬
tuũ suorum prȩcipuco
ad fotum carnis. atque
usus proprios prȩsu¬
menes. reliquias eorũ
dño acminima defer
portionem: uelut ope¬
rcrios frccudalentos.
sermo diuinus ita con¬
demnct: Mcledic¬
tus. qui facit opera dñi
frccudalenter. Non
ergo in merito. eum
qui seita iniquo fcllit
excomine increpatdñs
dicens Uerumtamen
uecni filii hominum.
mendaces filu homi¬
nũ in stateris. ut deci¬
picont: Eitidcircobea¬
tus a postolus. ut discre¬
tionis modercomina
retinenes. in neutra
pccrtem in lectinimi¬
etate uergcmus. ad¬
mon& dicens. Ratio¬
nccbile obsequium urm:
quam rem &icmlegis¬
lcctor Similiter iner¬
dicit. it aprȩcipiens.
Staterco iustac. & ȩqua
sint pondera. iustus
modius. equusq sexta¬
rius. Scclomone quo¬
que pccrem suꝑ hoc sen¬
tenlicm proferente.
pondus icgnum &
pusillum. & mensurȩ
duplices. inmunda

Expanded text:
odio habens rapinam odio habens rapinam in holocausto. illos etiam qui oblationum id est officiorum atque actuum suorum praecipua ad fotum carnis atque usus proprios praesumentes reliquias eorum domino ac minimam deferunt portionem, uelut operarios fraudulentos sermo diuinus ita condemnat: maledictus qui facit opera domini fraudulenter. nOni ergo inmerito eum, qui se ita iniquo fallit examine, increpat dominus dicens: uerumtamen uani filii hominum, mendaces filii hominum in stateris, ut decipiant. et idcirco beatus apostolus, ut discretionis moderamina retinentes in neutram partem inlecti nimietate uergamur, admonet dicens: rationabile obsequium uestrum. quam rem etiam legislator similiter interdicit ita praecipiens: statera iusta, et aequa sint pondera, iustus modius, aequusque sextarius, Salomone quoque parem super hoc sententiam proferente: pondus magnum et pusillum et mensurae duplices, inmunda