comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nũ genus homo liberar&e. Erio sequi absq initio aeternita cẽ cũ patro & sp̃uscõ possid& infine scłorum
ꝑfectum naturae nr̃ae hominem sus ceperit & uerbum caro factũ sit assumendo humanitatẽ nom per
mutando diui nitatẽ: Credant &iã eũ ꝑtulisse passionẽ & mortẽ non in uirtute diuinitatis sed in infirmi¬
tate humanitatis: Mortuũ uera carnis morto resurrexisse uera carnis resurrectione: & resurrectione
ne scłoꝵ resurgamus ineadem quanunc uiuimus carne: Credant &iã eũ in eodem corpore quod de
uirgine assũpsit et passionẽ sustinuit et resurrex̃ ascendisse incaelũ &in eodem & nunc eẽ & adiu¬
dicium uenturũ eẽ & resuscitatis hominibus dare aliis propeccatis supplicii ae ternisencentiam.
aliis proiuistitia meritis a derne beatitudinis praemium : Credant & sp̃m scm̃ dm̃uerũ expatre¬

Expanded text:
num genus homo liberaret. Et ipse qui absque initio aeternitatem cum Patre et Spiritu sancto possidet, in fine saeculorum num genus homo liberaret. Et ipse qui absque initio aeternitatem cum Patre et Spiritu sancto possidet, in fine saeculorum perfectum mutando divinitatem. Credant etiam eum pertulisse passionem et mortem, non in virtute divinitatis, sed infirmitate humanitatis, mortuum vera carnis morte, resurrexisse vera carnis resurrectione, et resurrectione ne saeculorum resurgamus in eadem qua nunc vivimus carne. Credant etiam eum in eodem corpore quod de Virgine assumpsit, passionem sustinuit, et resurrexit, ascendisse in coelum et in eodem nunc esse, et ad judicium venturum esse, et resuscitatis omnibus, dare aliis pro peccatis supplicii aeterni sententiam: aliis pro justitiae meritis aeternae beatitudinis praemium. Credant et in
Abbreviated transcription (Latin):
Ecterum fides quae in hoc symbolo continetur ita abhis quibaptiza¬
disunt intellegideb&. ut credant in dm̃im patre momini potentẽ creatoremomnium uisibilium a
in uisibiliui quisolus quianonest dealio ⁊deo sõlus appellatur ingenitus & in isim xp̃m filiumei¬
oquẽ omnia facta sunt uerũ dm̃ unigenitũ uerumq dĩfilium non factũ autadoptiuunused
gonitum et unius cumpatre substantiae at que ita peromnia aequalem dõ patranti nec t̃e pco
nec gradu nec potestate. ẽs. possit inferior tantumque ẽẽ illũ qui est genitus quantus eille qui
operante uerum sibicorpus ax uirgine idem difilius as sumꝑserit : Ut qui erat indiuinitate dĩpo¬
tris filius ipse factus sit in humanitate hominis matris filius : Credant&iã eum des cendisse ulti¬
motẽ pore proredẽptione mundi a patre quinũquã desiit ẽe cũ patre & homine uerũ factũ ut hurum¬

Expanded text:
eterum fides quae in hoc symbolo continetur, ita ab his qui baptizandi sunt intelligi debet, ut credant in Deum Patrem omnipotentem, creatorem omnium visibilium et invisibilium, qui solus quia non est de alio, ideo solus appellatur ingenitus. Et in Jesum Christum Filiumquem omnia facta sunt, verum Deum unigenitum verumque Dei Filium, non factum aut adoptivum, sed genitum et unius cum Patre substantiae, atque ita per omnia aequalem Deo Patri, ut nec tempore, nec gradu, nec potestate esse possit inferior, tantumque esse illum qui est genitus, quantus est ille qui sancto cooperante, verum sibi corpus ex virgine idem Dei Filius assumpserit, ut qui erat in divinitate Dei Patris Filius, ipse factus sit in humanitate hominis matris Filius. Credant etiam eum descendisse ultimo tempore pro redemptione mundi a Patre, qui nunquam desiit esse cum Patre, et hominem verum factum, ut huma
Abbreviated transcription (Latin):
potesias iposius intellegitur : sicut scriptum est : Factũ est uerbum dñi in manu aggei uł
cuius libet alterius ꝓph&ae : Hinc pecrus Dexteraigitur dĩ exaltatus et promissio¬
ne sp̃s scĩ accepta: esfudit innos qui credidimus: quo duero in circuitu ipsius altaris a¬
lios sacerdos incensum ponit congruit illi tẽpori quando sp̃rsc̃smissus est su ꝑ apłos:¬

Expanded text:
potestas ejus intelligitur, sicut scriptum est: « Factum est verbum Domini in manu Aggaei, » vel potestas ejus intelligitur, sicut scriptum est: « Factum est verbum Domini in manu Aggaei, » vel cujuslibet alterius prophetae. Hinc Petrus: « Dextera igitur Dei exaltata et promissione Spiritus sancti accepta effudit in nos qui credimus. » Quod vero in circuitu ipsius altaris alius sacerdos incensum ponit, congruit illi tempori quando Spiritus sanctus mis
Abbreviated transcription (Latin):
& dormniuit : Domus dĩ est ecclesia ipsius sicut paulus adtimotheum : Si aucẽ tardaue¬
ro inquit ut scias qualiter te oporteat conuersari indomodĩ quae est ecclesia ipsius: la¬
pis autẽ ille quẽ ia cobsub capite habuit typum saluatoris ex pressit: Illeergo fundam̃¬
ta domus dĩ contemplari meretur : qui lapidem ad caput hab& quia illeueraciter ea¬
quae sunt diuina conipicit qui caput idest mentẽ in xp̃ofixã ten& : Vnxit autẽ eundem
lapidem : quia preuidit futurum illũ lapidem & unguendũ qui reꝓbatus est auidae¬
is aedificantibus & unctus adõ patre oleo exultationis preparticipibus suis: Vnde
Inguit autem pontifex manu sua ipsũ lapidem : quia in potestatesua ueri sacerdotis
nr̃i fuit quando sp̃m para cirtum suꝑ ecdesi ammisit Vndedicit ad eundẽ lapidem
quẽ primũ manusua uncxit. Sinon abiero paraclrtus non ueni& aduos : Si autẽ abiero

Expanded text:
et dormivit. Domus Dei est Ecclesia ipsius, sicut Paulus ait ad Timotheum: « Si autem tardaveet dormivit. Domus Dei est Ecclesia ipsius, sicut Paulus ait ad Timotheum: « Si autem tardavero, » inquit, « scias qualiter te oporteat conversari in domo Dei quae est Ecclesia ipsius. » Lapis autem ille quem Jacob sub capite habuit typum Salvatoris expressit. Ille ergo fundamenta domus Dei contemplari meretur qui lapidem ad caput habet, quia ille veraciter quae sunt divina conspicit qui caput, id est mentem in Christo fixam habet. Unxit autem eumdem lapidem, quia praevidit futurum illum lapidem et ungendum qui reprobatus a Judaeis aedificantibus, et unctus a Deo Patre oleo exsultationis prae participibus suis. Unde Unguit pontifex manu sua ipsum lapidem, quia in potestate veri Sacerdotis nostri fuit, quando Spiritum Paracletum super Ecclesiam misit. Unde dicit ad eumdem lapidem quem primum manu unxit: « Si non abiero, Paracletus non veniet ad vos; si autem abiero,
Abbreviated transcription (Latin):
Diogentium posui eã et incircuitueius terras : Itẽque psalmista. Dr̃ autẽ rex nr̃ ante scła
operatus est salutẽ inme dioterrae . In me dio ergo altaris oleum funditur in modũ cru¬
cis et sic perquattuor angulos eius : quia primum inhierusalem positae superuenit e
clesiae domũ sc̃i sp̃s et ric inceteras mundiparter deriuata est: scriptum est enĩ De
si on exibidex et uerbũ dnĩ debierusalem Hinc saluator cumdiscipulis p̃cepiss et It¬
uentum sci sp̃s in hierusalem expectarent : et sic ad docendum properarent dicens: Uosaũ
sedete inciuitate quo adusque in duamini uirtute exalto : Recordatur autem ponti¬
fex ueteris historiae simul &ministerii : cum canit erexit ia cob lapidẽ in titulum
fundens oleum de suꝑ. Iacobnãq cũ exular& lapidem sibi subcapite posuit tnbethel

Expanded text:
dio gentium posui eam, et in circuitu ejus terras. » Et item Psalmista: « Deus autem rex noster ante saecula dio gentium posui eam, et in circuitu ejus terras. » Et item Psalmista: « Deus autem rex noster ante saecula operatus est salutem in medio terrae. » In medium ergo altaris oleum funditur in modum crucis, et sic per quatuor angulos ejus, quia primum in Jerusalem positae supervenit Ecclesiae donum Spiritus sancti, et sic in caeteras mundi partes derivata est. Scriptum est enim: « De Sion exibit lex, et verbum Domini de Jerusalem. » Hinc Salvator discipulis cum praecepiventum sancti Spiritus in Jerusalem exspectarent et sic ad docendum properarent, dicens: « Vos autem sedete in civitate quoadusque induamini virtute ex alto. » Recordatus autem pontifex veteris historiae simul et ministerii cum canit: « Erexit Jacob lapidem in titulum, fundens oleum desuper. » Jacob namque cum exsularet, lapidem sibi sub capite posuit in Bethel,
Abbreviated transcription (Latin):
ntere mittit pontifex oleum super altare in medio altaris crucem ex eo faciens & suꝑq
angulos altaris : Et quidem satis congrue ordoseruatur: ut post emundatio¬
nem peraquã & reliqua quaedicta sunt ꝑfundatur altareoleo quia & scã ecclesia pri¬
us a qua mundacur in foncebaptis matis & sic unctione in signitur permanus pontificis
ut sp̃s scĩ insemereatur aduentũ : Nã oleum gratiam signi ficat sp̃s scĩ: ł idum oleum cor¬
poribus adhibetur exterius aduentus scĩ sp̃s significatur interius: Vnde perisa ia m
olimpromissum est. Et conputresc& iugum a facieo lei : Iugumenim demonicae do¬
minationis putruit ingenere humano perad uentum scĩ sp̃s : Sed quaerendum
cur inmedio altariscrux fiat exoleo et sic perquattuor angulos eius: Ad quod respon¬
dendum: qui a ecclesiae fundamenta atque initia. inierusalem primo surrexerunt
quãin mediomundi scimus positã teste etechiels quidicit: Istaest hieru salem : inme¬

Expanded text:
nterea mittit pontifex oleum super altare, in medio altaris crucem ex eo faciens et super quatuor angulos altaris. Et quidem satis congrue ordo servatur ut post emundationem per aquam et reliqua quae dicta sunt perfundatur altare oleo, quia et sancta Ecclesia prius aqua mundatur in fonte baptismatis et sic unctione insignitur per manus pontificis ut Spiritus sancti in se mereatur adventum, nam oleum gratiam significat Spiritus sancti, et, dum oleum corporibus adhibetur exterius, adventus Spiritus sancti significatur interius. Unde per Isaiam promissum est: « Et computrescet jugum a facie olei. » Jugum enim daemonicae dominationis putruit in genere humano per adventum Spiritus sancti. Sed quaerendum cur in medio altaris crux fiat ex oleo, et sic per quatuor angulos ejus. Ad quod respondendum quia Ecclesiae fundamenta atque initia in Jerusalem primo surrexerunt, quam in medio mundi scimus positam, teste Ezechiele, qui dicit: « Ista est Jerusalem, in me
Abbreviated transcription (Latin):
tetuir satanas & omnibus operibus eius &omnibus pompis eius: Quam abrenuntiationẽ rec¬
te confessio scãe trinitatis sequitur ut ubi abundaui. peccatũ suꝑ abund&gratia &ubi
conputruit iugum diaboli afacie unctionis sp̃s sc̃i adueniat illius iugum quidiã Discite
ame quia mitis sũ & humilis corde & inuemetis requiem animabus ur̃is iugũ enĩ meũ sua

Expanded text:
tetur Satanae, et omnibus operibus ejus, et omnibus pompis ejus. Quam abrenuntiationem rectetur Satanae, et omnibus operibus ejus, et omnibus pompis ejus. Quam abrenuntiationem recte confessio sanctae Trinitatis sequitur, ut ubi abundavit peccatum superabundet gratia, et ubi computruit jugum diaboli a facie unctionis Spiritus sancti, adveniat illius jugum qui dixit: Discite a me quia mitis sum et humilis corde, et invenietis r
Abbreviated transcription (Latin):
uibus bene euberat si abrenunti ando diabolo et operibus eius dominationem illius as pernetur
ubgum quod sepremebat illiusolei unctione fatescat. Ut impleatur illud ꝓpheticũ conpr¬
ttos c& iugum a facioolei : Abrenuntiare & enĩ ponisol& proeo quodest spernere & reicero contradice¬
re siueaiud quic quid hoc uerbo in hocsensu ex primi potest: quãtus eñ illius uerbi quode ftitione o
sensus in promptusit cumsinep̃positione ꝓferuir & accepta p̃positione interdum asua significatione ñ
Conge rocedat ut ẽ illud Marrabo & renuntiabo interdũ uero in alium sensũ uertatur ues illud e
oas om̃is exuobis qui non renuntiat omnibus quaepossid& non potest m̃s ẽt discipulus ab se¬
nũntiare amens ẽper in eosensu poniconsueuit que superius diximus Abre nuntia re&eni sofa¬

Expanded text:
t. XI. Quid sit abrenuntiatio? Quibus bene exuberat, si abrenuntiando diabolo et operibus ejus, dominationem illius aspernetur, et t. XI. Quid sit abrenuntiatio? Quibus bene exuberat, si abrenuntiando diabolo et operibus ejus, dominationem illius aspernetur, et jugum quod se premebat, illius olei unctione fatiscat, et impleatur illud propheticum: Computrescet jugum a facie olei . Abrenuntiare etenim poni solet pro eo quod est spernere, rejicere, contradicere, sive aliud quid quod hoc verbo in hoc sensu exprimi potest. Quamvis enim illius verbi quod est nuntio sensus in promptu sit, cum sine praepositione profertur, et accepta praepositione interdum a sua significatione non longe recedat, ut est illud: Narrabo et renuntiabo , interdum vero in alium sensum vertatur, ut est illud: Sic ergo omnis ex vobis qui non renuntiat omnibus quae possidet, non potest meus esse discipulus ; abrenuntiare tamen semper in eo sensu poni consuevit quem superius diximus. Abrenuntiare etenim se fa
Abbreviated transcription (Latin):
ante & retro plenisint oculis. idest in p̃teritũ & fuurũ respicientes salutissuae custodiã non amittant Eang ẽt
dis pectusat cũdauiddicere possint e tmiseri cordia eius p̃ne metie : Tanguntur scapulae in cũ eodẽ dicant et miiser¬
ricordiaeius sub sequaturme: Ia est anteriora utbene uel int posteriora ne frustra uelint: Beneautẽ uelle or ꝑfictie
beo nobis datur : a quo ẽ omnedatũ optimũ et omne donum ꝑfectũ E⁊ qm̃ in cordis nomine saepe mens de signat᷑
scut ẽ illud in toto cordemeo ex quisiuite. &i nolei nomine intelligitur unctio scĩ sp̃s siueo peraluminis
nmisericordiae cordis locutione utrumq munitur. id est anterius & posterius ut undiq mens x p̃iani&

Expanded text:
ante et retro pleni sint oculis, id est, in praeteritum et futurum respicientes salutis suae custodiam non amittant. Tangitur ante et retro pleni sint oculis, id est, in praeteritum et futurum respicientes salutis suae custodiam non amittant. Tangitur eis pectus, ut cum David dicere possint: Et misericordia ejus praeveniat me . Tanguntur scapulae, ut cum eodem dicant: Et misericordia ejus subsequatur me . Id est anteriora, ut bene velint; posteriora, ne frustra velint. Bene autem velle et perficere ab eo nobis datur, a quo est omne datum optimum, et omne donum perfectum. Et quoniam in cordis nomine saepe mens designatur, sicut est illud. In toto corde meo exquisivi te , et in olei nomine intelligitur unctio sancti Spiritus, sive opera luminis et misericordiae, cordis locus unctione utrimque munitur, id est anterior et posterior, et undique mens Christiani et
Abbreviated transcription (Latin):
aninie i scbstontia sleg intne. S pia ergodiuinitas hominẽ assumens quosa srrome suone
duapcinsũ bstarenarin mana d̃ filnꝑ sona collirium fecit unde goniio a man uon guocle¬
cĩ aprimnis parentibis netũerat hnluaminar&e non abro sputo aures tnganun quocers¬
Vt quiea puens linguã muti tetigerat &sputo lutũ fecerat & oculos cecinati a peruerat nunc per
ministerium sacerdotum & auditum spiritalem his qui baptizandi sunt tribuat & recteloquendi idest
fidemuerã confitendi facultatẽ p̃beat & nares quibus bonum xp̃iodorẽ capiant aperiat: Pectus enim
quibaptraatur refertum sẽꝑ ee deb& & diuini odoris nectare aspiritali unctione delibutum
illius olei sc̃iui delic& sp̃sunctioneliniti dequo apͥsait sicut unctio eius doc& nos deomnib: ante& retromu¬
nti id est contraomnia pros pera siue aduersa sint circumspecti & caelestium anmalium imitatione

Expanded text:
ia ergo divinitas hominem assumens, quoddam ex connexione duarum substantiarum in una Dei filii persona collyrium fecit, unde genus humanum quod caecum a primis parentibus natum erat illuminaret, non ab re sputo aures tanguntur et naresut qui expuens linguam muti tetigerat, et sputo lutum fecerat, et oculos caeci nati aperuerat, nunc per ministerium sacerdotum, et auditum spiritalem his qui baptizandi sunt tribuat, et recte loquendi, id est fidem veram confitendi facultatem praebeat, et nares quibus bonum Christi odorem capiant aperiat. Pectus enim illius qui baptizatur refertum semper esse debet, et divini odoris nectare et spiritali unctione delibutum.illius olei sancti videlicet spiritus unctione leniti, de quo Apostolus ait: Sicut unctio ejus docet nos de omnibus , ante et retro muniti, id est contra omnia prospera sive adversa sint circumspecti, et coelestium animalium imitatione
Abbreviated transcription (Latin):
ere ienat io nuđ icund ltatis suce reddere porsint diligenti e amine scrutandisuns utrũs biaciter
erecdant aalicuius filsi tetis in eis macula celetur Nedũ aut timore autsalorene. renaui poter¬
ter aent usqu stione quarundã rerũ ai baptis matis sacra mentũ ignorandbus e nesto rũ potes
peruemunt. tridatur ie nncanibus & margarito mittantur interporcor elu piouili palio uestiuant᷑
Punc enm aortan ceslesta seruare eon sueuit ut ꝑ aliquot dierum spatum lq ouns. pelle uestitint
paschalibapti tandisant serutentam ut instruetis et ecloctis ꝓ simpliacorto aficdeneree ta uenten¬
&corimfides probabili orruir quaedã fiunt corporaliter quae spritar gastis eatst sae anreo¬
ticum quid & spiritale sapiunt

Expanded text:
aetatis ut rationem credulitatis suae reddere possint, diligenti examine scrutandi sunt, utrum veraciter credant, an alicujus falsitatis in eis macula celetur: ne dum, aut timore aut favore terrenarum potestatum, aut acquisitione quarumdam rerum, ad baptismatis sacramperveniunt, tradatur sanctum canibus, et margaritae mittantur inter porcos, et lupi ovina pelle vestiantur. Hunc enim morem Ecclesia servare consuevit, ut per aliquot dierum spatium, hi qui in solemnitate Paschali baptizandi sunt scrutentur, ut instructis et doctis et simplici corde ad fidem veram venienet eorum fides probabilior sit, quaedam fiunt corporaliter, quae spiritali gustu degustata mysticum quid et spiritale sapiant.
Abbreviated transcription (Latin):
minetuo quos dedistimichi: ut sint unum sicut & nos : Cum essem cumeis egoseruaba meos
in nominetuo & rłq Quae in eadem oratione misericor dter ueluti fons piaetatis p̃rodiscip.¬
lis orare dignatus est : Dic et paclus cuimiam reliccturum so discipulos norsec  ec eisquod ã¬
plius eum iam uisuri non essent indicass& quasiaquam quae residua erit purificationis
ad barsimaltoris profudit cumd ño fidelibusuitam in articulo uitae presentis commen¬
ud altare dĩ idest adaltare quod significat istud uisibile Illud scilie& quod spiprtuo st
ad quoduidendum non penetiat oculus carnalis quo diobanner ina pocalipsiudit dequo dister¬
deb atfumus aromatum quae sunt orationes scoe in conspectu dñi offerente a ngt hocie a insi¬
fica quod iubse quitur ⁊ ddm̃ quilotificat iuuentuce mmea iluuentus enimistiost. houa bn uroen¬

Expanded text:
uos dedisti mihi, ut sint unum sicut et nos. Cum essem cum eis ego servabam eos in nomine tuo, » etc. Quae in eadem oratione misericorditer veluti fons bonitatis pro discipulis orare dignatus est. Sic et Paulus, cum jam relicturum se discipulos nosset et eis quod amplius eum jam visuri non essent indicasset, quasi aquam quae residua erat purificationis ad basim altaris perfudit, cum Domino fidelibus vitam in articulo vitae praesentis commenad altare Dei, id est ad altare quod significat illud visibile. Illud scilicet quod spirituale est, ad quod videndum non penetrat oculus carnalis, quod Joannes in Apocalypsi vidit, de quo ascendit fumus aromatum quae sunt orationes sanctorum, in conspectu Domini, offerente angelo. Hoc enim significat quod subsequitur, « ad Deum qui laetificat juventutem meam. » Juventus enim ista
Abbreviated transcription (Latin):
uo modo in fantes cathe cuminieficiuntur : Antiquus mosseruat᷑. Quicumq enim ad aplos credentes bapti¬
Zandi adueniebañ instruebanur & docebantur ab eis. It instructi & docti desacramento baptis matis & dece¬
teris regulis fide i: accipiebunt saero scm mnrsterium baptis matis Vnderit apłs. Anignoratis fr̃s qui a qui¬
Dcũ quo baptizatisumus In quibus uerbis ostenditur non eos ignoras ses a cramentiba ptismatis
archana quibaptize tuntur Sod& dñs non utcumque ait i to baprizatȩ sed ite docete om̃s gentes buptizudes
eoss iuemossẽnius primũ instruere & docere debere eã quibapti ⁊cndus õ & posteabaptizare. In fantes ergo &
audientes & ent hȩcumini fiunt : ñ quo ineadẽ a&ate & instrui & doceripossint sedut antiquus mos serue tur
quo a postoli eos quos baptrzo turierant. Primum docebant & instruebant si cut iam dictũ est athe¬

Expanded text:
uod modo infantes catechumeni efficiuntur antiquus mos servatur. Quicunque enim ad apostolos credentes baptizandi adveniebant, instruebantur et docebantur ab eis, et instructi et docti de sacramento baptismatis et de caeteris regulis fidei, accipiebant sacrosanctum mysterium baptismatis. Unde ait Apostolus: An ignoratis, fratres, quia quicunque baptizatiarcana qui baptizabantur. Sed et Dominus non utcunque ait, Ite, baptizate; sed, Ite, et docete omnes gentes, baptizantes eos . Ut nosse possimus, primum instruere et docere debere eum qui baptizandus est, et postea baptizare. Infantes ergo et audientes et catechumeni fiunt, non quo in eadem aetate et instrui et doceri possint, sed ut antiquus mos servetur, quo apostoli eos quos baptizaturi erant primum docebant et instruebant, sicut jam dictum est
Abbreviated transcription (Latin):
puntunae additur uinũ cũ aqua quae duo geminam indñor hũ ap̃o p̃ferunt naturã lniena
porsona aiqua emu humanitatem uinum uero significat diuinitatom: Dum ergomnx¬

Expanded text:
misturae additur vinum cum aqua; quae duo geminam in Domino Jesu Christo praeferunt naturam in una misturae additur vinum cum aqua; quae duo geminam in Domino Jesu Christo praeferunt naturam in una persona. Aqua enim humanitatem, vinum vero significat divinitatem. Dum ergo m
Abbreviated transcription (Latin):
sabra ecioisal osferatin dicente legis latoro. Inomnisa crificio offeres ali rec etsoris sal foe¬
deris An idicui ddesarificibeius : quo dest aperte dicere Omnia quaedo offerreuelusisꝗe fen
ducio qiatr uondeuctise osuini. quel aliquid dloputer gratũ que dnonfrrer iabart hegse sane
uuuerimis aut lans umationesi gnificit uo: uincaepassionis. Quasig in ficabat curis autro
sangus qur corum &uitulorum &cinis untulae as persus inquinatos scificat adetium¬
dationem carns quantomagis sanguis xp̃i quiper spmscm sem& psum optulit ua¬
bene dicitur &ut scĩficaripossit sal ei cumcinere miscetur . cum populo perpontificis officium u se¬
ficarepos sint suerbodĩ in buuntur & qualiter xp̃otã quã capni corpus ꝑeuis passionẽ conum
tr porusis sicedur sofficienter instruut fit autẽ crire tersuꝑ aqua & sale & cmere cũ docen¬
t̃m populi scãe trinitatis gratias referre prosua eruditione atque :edem ptione : Nuicuero

Expanded text:
sacrificio sal offeratur, dicente legislatore: « In omni sacrificio offeres sal, nec auferes sal foederis Domini Dei tui de sacrificio ejus, » quod est aperte dicere: omnia quae Deo offerre volueris opera, auctoritate condiantur divina. Nec aliquid Deo putes gratum quodmationem Dominicae passionis, quam significabat cinis vitulae sanguis hircorum et vitulorum, et cinis vitulae aspersus inquinatos sanctificat ad emundationem carnis, quanto magis sanguis Christi qui per Spiritum sanctubenedicitur, et ut sanctificari possit, sal ei cum cinere miscetur, cum populi per pontificis officium ut sanctificari possint et verbo Dei imbuuntur, et, qualiter Christo t sanctificentur, sufficienter instruuntur. Fit autem crux super aquam ex sale et cinere cum docentur populi sanctae Trinitati gratias referre pro sua eruditione atque redemptione. Huic vero
Abbreviated transcription (Latin):
eff giomn trafis Facieni ancar ierneis copere. Plinc e quodia coscũfilusiosepi benadicor& cancellatis manib¬
sug n ficans quia populus dextor quoncã insinistrũ uerteretur sinisterq in dertrimi : Seti neqi abs eosut
nt tdemordo uel seriptura cumuirga sacerdotali ꝑagatur : Premonstraturnãq: quiaeadom per¬
fiueiao quac aideis ad gente suenit ꝑ mimsterium p̃dicatorum caelebrata sit : Etea denuo conuersio quae in
nesdi consumanda est populus nihil ominus sacerdotale ꝑficiatur id est ꝑ p̃dicatio ne con uersio¬

Expanded text:
 crucis compagem. Hinc est quod Jacob, cum filiis Joseph benediceret, cancellatis manib crucis compagem. Hinc est quod Jacob, cum filiis Joseph benediceret, cancellatis manibsignificans quia populus dexter quondam in sinistrum verteretur, sinisterque in dextrum. Sed neque ab re agitur ut idem ordo vel scriptura cum virga sacerdotali peragatur. Praemonstratur namque quia eadem permutatio quae a Judaeis ad gentes venit per ministerium praedicatorum celebrata sit, et ea denuo conversio quae in fine saeculi consummanda est per opus nihilominus sacerdotale perficiat, id est, per praedicationem. Cur
Abbreviated transcription (Latin):
crucis euĩ effigio lutene figurantur cũ simplicibus quibusq mors xp̃. simpliciter innuitur. Vn¬
fixum. Quod uero ab angulo sinistro orientali scribere incipit us que in angulum occider alem
dni guolus si nister iudaicus intellegitur populus : Vndeisdem angulus orieualis ẽ : ex quoctus est
dñs roster. Perueni tautẽ usque in angulum occidex alem pontifex scribendo quia cũ dñs nostor
Sisde sentus sst maes tamen eius agenibus est suscepta : Siue angulus orientalis natiuitas occidenta¬
Ins ascen sio in qua occidit id est postra nobis non apparuit : Scribit enimluicas ab angulo oriental si¬
nistru us sue in angulum occidentalem dextrum : quando primum sermonem fecit deomnibus quȩ
sudletas igi diaeuiplenitu dogentiũ Introerit tuncom̃isis ł sluus fia : Utriusq ergo populicollectioñe duouer

Expanded text:
crucis enim effigie litterae figurantur, cum simplicibus quibusque mors Christi simpliciter innuitur. Uncrucis enim effigie litterae figurantur, cum simplicibus quibusque mors Christi simpliciter innuitur. Unfixum. » Quod vero ab angulo sinistro orientali scribere incipit usque in angulum occidentalem, angulus sinister Judaicus intelligitur populus. Unde isdem angulus orientalis est ex quo ortus est Dominus. Pervenit autem usque in angulum occidentalem pontifex scribendo, quia cum Dominus noster a Judaeis ortus sit, mors tamen ejus a gentibus est suscepta. Sive angulus orientalis nativitas, occidentalis ascensio in qua occidit, id est, postea nobis non apparuit. Scribit enim Lucas ab angulo orientali sinistro usque in angulum occidentalem dextrum, quando primum sermonem fecit de omnibus quae videtur quia cum plenitudo gentium introierit tunc omnis Israel salvus fiet. Utriusque ergo populi collectionem duo ver
Abbreviated transcription (Latin):
in angulum occidentalem ꝑuenit scribendo : & inde ad extro angulo orientali usq in sinistrum
angulũ occidentalẽ : Ac primũ sciendum : quod quattuor anguliba sylicae quattuo designer̃
plagas nundi. ad quas ꝑuenit doctrina ec clesiastica quaeꝑlitteras significatur in terra
de scripta. Quod autem alfabetum ibidem describitur: p̃dicatio euangelii simplex &
pura insinuatur : In alfabeto enĩ nichildu plicitatis nihilfalsitatis incurrit: quia euangeli¬
capuritas nihil fucatũ nihil appetit falsum : Sed simpliciueritate subnixa : externã prorsus respu¬
it falsitatẽ quod autẽ ab angulo orientali in angulũ occidentalem prior uersus desinit iterumq
orientalis angulus insinistrum angulum occidentalem duplicifigurae ad gaud& : Quorum pri¬
mie st : quia intali scemat e crux figuratur ut doc trinae euangelicȩ mars xp̃i sẽper in seratur : In

Expanded text:
e ab angulo sinistro orientali usque in dextrum e ab angulo sinistro orientali usque in dextrum angulum occidentalem. Ac primum sciendum est quod quatuor anguli basilicae quatuor designent mundi plagas, ad quas pervenit doctrina ecclesiastica quae per litteras significatur in terra descriptas. Quod alphabetum ibidem describitur praedicatio Evangelii simplex et pura insinuatur. In alphabeto nihil duplicitatis, nihil falsitatis incurrit, quia evangelica puritas nihil fucatum, nihil appetit falsum, sed simplici veritate subnixa externam prorsus respuit falsitatem. Quod autem ab angulo orientali in angulum occidentalem prior versus desinit, iterumque ab orientali angulo in sinistrum angulum occidentalem, duplici figurae aggaudet, quarum prima est, quia in tali schismate crux figuratur, ut doctrinae evangelicae mors Christi semper inseratur. In
Abbreviated transcription (Latin):
mastorio dus nfiblit Qiheute ꝙ al fibetũ nisiinitia & rudinenta doctimae sastre intrllet
constenio esn dratꝰ aulus hebten csabrobrans dicit: E tenim cum deberetis nag sdies ꝓmontr
cepus rur sum indigetis utuos iustniamini quaenint elemente mundi & exordia sermoni
dĩ ÷ Scribi tergo pontifex al fabeti ordinem: cum fideidoc& simplicitatẽ. & dicit cumpaulo apło.
lac uobis potum dedi nonescã : Nondum enim poteratis: sed nec ad hucquidem potestis : Sicutenĩ
paruulorum eruditioni congruit primum litterarum elementa cognoscere. deinde ad sylla¬
bas ac post uerba paulatimꝰ ad sententiarum cognitionẽ ꝑuenire: sic quidã gradussunt intel¬
lectus in familia scã e ecclesiae : Quorum primus. ẽ : eorum qui simpliciter uiuentes non tam̃
ad roburdoctrinȩ proficientes quasi primis aelementis contenti sunt : Sed quomodo eademele¬
menta scribi debeant attendamus. Non passim sed distincto ordine ab angulo sinistro orientali

Expanded text:
mysterio describit. Quid autem per alphabetum, nisi initia et rudimenta doctrinae sacrae intelligi convenit? Unde et Paulus Hebraeis exprobans dicit: « Etenim cum deberetis magistri esse, propter tempus rursum indigetis ut vos instruamini quae sint elementa mundi et exordia sermonum Dei. » Scribit ergo pontifex alphabeti ordinem, cum fidei docet simplicitatem, et dicit cum Paulo apostolo: « Lac vobis potum dedi, non escam. Nondum enim poteratis, sed nec adhuc quidem potestis. » Sicut enim parvulorum eruditioni congruit primum litterarum elementa cognoscere, deinde ac syllabas, ac post verba paulatim ad sententiarum cognitionem pervenire, sic quidam gradus sunt intellectus in familia sanctae Ecclesiae, quorum primus est eorum qui simpliciter viventes adhuc tamen ad robur doctrinae proficientes quasi primis elementis contenti sunt. Sed quomodo eadem elementa scribi debeant attendamus. Non passim, sed distincto ordine ab angulo sinistro orientali
Abbreviated transcription (Latin):
homines nititur de negare : ostendat necesse est qualiter ab a postolis sine corporibus
animaecredantur sacramentum baptis matis accepine: similehuie loco quid ambeatus
quoque p&rus sioiniua ponitepistola : Indiebus soein quiens cum sabricor&ur aroha
in qua pauci idest octo animae saluae factȩ sunt peraquam : Cunitigitur manfertum
sorptumarimiore totim hominem aliquando carnis aliquando solius animae uocabulo desgna¬
ri: profesto monsiratur cume uangelistadicit uerbum caro factum est : nihilaliud inteligi

Expanded text:
homines nititur denegare, ostendat necesse est qualiter ab apostolis sine corporibus homines nititur denegare, ostendat necesse est qualiter ab apostolis sine corporibus animae credantur sacramentum baptismatis accepisse. Simile huic loco quiddam beatus quoque Petrus sic in sua ponit Epistola: In diebus Noe, inquiens, cum fabricaretur arca, in qua pauci, id est octo animae salvae factae sunt per aquam . Cum sit igitur manifestum Scripturarum more totum hominem, aliquando carnis, aliquando solius animae vocabulo, designari, profecto monstratur, cum evangelista dicit: Verbum caro factum est, nihil al
Abbreviated transcription (Latin):
Sed propte relectos breuiabuntur diesilli: Animae quoq uocabulo totum significari
hominem ueteris ita demonstrat series testamenticumdicitur: Erant autem uniuer
deliquerit ante dñm nolens in omnibus praeceptisdñi quae nonoportet facoro & fecerit
unum dehis siquidem princeps sacerdos qui unctusest dereliquerit. ne sic plebsfaciat.
offerat prodelicto suo in quo deliquiduitulum exbubus in maculatum dño : Ecceanima
dicitur &sacerdo s unctus de inceps nuncupatur : ut cumanimam audimus totum simul
hominem cognoscamus: Nec in nouo testamento huius significationis potuitde esselocitio
adipicarentur officium consummato petrisermone : liberactuum a postolorum lucanar¬
ninte sic contin&: Qiuiergore ceperunt sermone meius baptitatisunt . & appositest̃
indicilla animae circiter triamilia. Quis quishic animarum nomine signi fiautos

Expanded text:
sed propter electos breviabuntur dies illi . Animae quoque vocabulo totum significari sed propter electos breviabuntur dies illi . Animae quoque vocabulo totum significari hominem Veteris ita demonstrat series Testamenti, cum dicitur: Erant autem universdeliquerit ante Dominum nolens, in omnibus praeceptis Domini quae non oportet facere, et fecerit unum de his: si quidem princeps sacerdos, qui unctus est, deliquerit, ne sic plebs faciat, offerat pro delicto suo, in quo deliquit, vitulum ex bobus immaculatum Domino . Ecce anima dicitur, et sacerdos unctus deinceps nuncupatur, ut cum animam audimus, totum simul hominem cognoscamus. Nec in Novo Testamento hujus significationis potuit deesse locutioauspicarentur officium, consummato Petri sermone, liber Actuum apostolorum, Luca narrante, sic continet: Qui ergo receperunt sermonem ejus, baptizati sunt; et appositae sunt in die illa animae circiter tria millia . Quisquis hic animarum nomine significatos
Abbreviated transcription (Latin):
caro: nisiomnis homo similiter ab eodem in alio psalmodicitur. Indõ sperabo nontimebo
postidentidem dicit In dõ laudabo uerbum : indño laudabo sermonem indõ sperabo
nontimebo quid faciat mihi homo: Hisdictis isaiae quo quediota concordant cum saluatoris
nostriaduentum in carne praenuntians dicit. Erant prauain directa & aspera inuisplanas
& iudebit omnis caro salutaredĩ : Quidest autemomniscaro. nisioninis homo: Anfor¬
si tan exanimem sio le uabimuscarnem . ut illi nondubi temus diuinantribuere uisionem
in nouo quoq testamento : ipselium anigeneris creator & dñs carnis nomine totum repe¬
ritur hominem nuncupasse : dum tribulationis extreme prenuntians qualitatem:
haec discipulis loquitur. Eritenim tune tribulatio magna qualis non fuit ab initiomun¬
di usquemodo neque fi&, Et nisi breuiati fuissent diesilli : non fier& salua omniscaro:

Expanded text:
caro, nisi omnis homo? Similiter ab eodem in alio psalmo dicitur: In Deo sperabo, non timebo caro, nisi omnis homo? Similiter ab eodem in alio psalmo dicitur: In Deo sperabo, non timebo post identidem dicit: In Deo laudabo verbum, in Deo laudabo sermonem, in Deo sperabo, non timebo quid faciat mihi homo . His dictis Isaiae quoque dicta concordant, cum Salvatoris nostri adventum in carne pronuntians, dicit: Erunt prava in directa, et aspera in vias planas, et videbit omnis caro salutare Dei . Quid est autem omnis caro, nisi omnis homo? An forsitan exanimem sic elevabimus carnem, ut illi non dubitemus divinam tribuere visionem? In Novo quoque Testamento ipse humani generis creator et Dominus carnis nomine totum reperitur hominem nuncupasse, dum tribulationis extremae praenuntians qualitatem, haec discipulis loquitur: Erit enim tunc tribulatio magna, qualis non fuit ab initio mundi usque modo, neque fiet: et nisi breviati fuissent dies illi, non fieret salva omnis caro;
Abbreviated transcription (Latin):
eundein ueruindm̃ confiteri noncesat dicens. Qui est super omnia ds̃ benedictus in aecula
neque uero illud ex aduersonescimus opponi : quod cum uerbum caro factundicitur. & factus
ex semine dauid secundum carnem : & quorum patres ex quibus ap̃ssecundum carnem:
in supradictis locis ita quorundam carnalissenius carnis nomine teneatur : ut suscepta carno
non credatur xps&iam rationalem animam suscepisse. sed qui siosentiunt : minus attendunt
id esselocutionis humanae : quia nonnumquam totum significatur a parte: Nouerint
igitur inscripturisscis aliquando cuirnis tantum medo nomine : nonnumquam animae
solius uocabulo totum hominem de monstrari: Cuius rei ueritatem: non solum ex uetere
testamento uerum &iam ex nouo facile perdocebo. Dauid carnis nomine totum significat
hominem dicens. Ex audidsorationem ineam: ad teoninis caro ueni& : Quidest aute mom̃is

Expanded text:
, eumdem verum Deum confiteri non cessat, dicens: Qui est super omnia Deus benedictus in saecula, eumdem verum Deum confiteri non cessat, dicens: Qui est super omnia Deus benedictus in saecularo factum dicitur, et Factus est ex semine David secundum carnem, et Quorum patres ex quibus Christus secundum carnem, in supradictis locis ita quorumdam carnalis sensus carnis nomine teneatur, ut, suscepta carne, non credatur Christus etiam rationalem animam suscepisse. Sed qui sic sentiunt minus attendunt id esse locutionis humanae, qua nonnunquam totum significatur a parte. Noverint igitur in Scripturis sanctis aliquando carnis tantummodo nomine, nonnunquam animae solius vocabulo, totum hominem demonstrari; cujus rei veritatem, non solum ex Vetere Testamento, verum etiam ex Novo 84 facile perdocebo. David carnis nomine totum significat hominem, dicens: Exaudi, Deus, orationem meam, ad te omnis caro veniet . Quid est autem omnis
Abbreviated transcription (Latin):
dic& homo & homo factus est inea : eundem uerum dm̃ credit & prȩdicat quia ipse funda¬
uit eam altissimus que muerum hominem nouitiohannes audien seum dicentem . Quaeritis
meoccidere hominem qui ueritatem locutussum uobis . Eundem uerum dm̃ monstrat dicons
hicestuerui d̃ &uita a &erna : Verum hominem xp̃m re cognosit : quia uerbum caro fac¬
tum est & habitabit in nobis. Eundem que uerbum dm̃ ostendit quia in principioerat
uerbum & uerbumerat apud dm̃ &dserat uerbum: Quem uerbum sciebat hominem
paulus quia uoluntaria pi&ate facturest exmuliere dñs hominis: & factusest sublege dñs
legi sicuti petestatur quia mis edi filiunsuum factum ex muliere factum sublege & quia
factus est ex semine dauid secundum carnom. & quorum patres ex quibus pssecundum carnem

Expanded text:
dicet: Homo, et homo factus est in ea, eumdem verum Deum credit et praedicat, quia ipse fundadicet: Homo, et homo factus est in ea, eumdem verum Deum credit et praedicat, quia ipse fundavit eam Altissimus. Quem verum hominem novit Joannes, audiens eum dicentem: Quaeritis me occidere, hominem, qui veritatem locutus sum vobis , eumdem verum Deum monstrat, dicens: Hic est verus Deus, et vita aeterna. Verum hominem Christum recognoscit, quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis, eumdemque verum Deum ostendit, quia in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Quem verum sciebat hominem Paulus, quia voluntaria pietate factus est ex muliere Dominus hominis, et factus est sub lege Dominus legis sicut ipse testatur: Quia misit Deus Filium suum, factum ex muliere, factum sub lege; et quia factus est ex semine David secundum carnem; et Quorum patres, ex quibus Christus secundum carnem
Abbreviated transcription (Latin):
ceperit uarnem: Dicitigiturdauid. Mater sion dic& homo & homonatus eit inea : & ipse
fundauit eam altissimus : Ecceliiuno xp̃osicut una persona indubitanter asseritur : sic
ueritasdiatque hominis in confua monstratur: Quienim factus est in ea homo ipsefunda¬
uit eam altissimus: Huic dicto illud a postolicum prorsus est comparandum. quorum patres
ex quibus xp̃s secundum carnem quiest superomnia ds̃ benedictus ii saecula: Quod dauid
dicit & homo factus est biea. hoo paulus firmat dicens. quorum patres ex quibus xp̃ssecumdõ
carnem: Quod autem dauid anerit ipse fundauit eam altissimus. hoo paulus sequitur
dicens quiest superomnia dỹbenedictus insaecula : Testamentum uetus concunit nouo
Dauidio hann. concordat & paulo quemuerum hominem dicit dauid. quia matersion

Expanded text:
ceperit carnem. Dicit igitur David: Mater Sion dicet: Homo, et homo factus est in ea, et ipse ceperit carnem. Dicit igitur David: Mater Sion dicet: Homo, et homo factus est in ea, et ipse fundavit eam Altissimus . Ecce in uno Christo, sicut una persona indubitanter asseritur, sic veritas Dei atque hominis inconfusa monstratur: qui enim homo factus est in ea, ipse ipse fundavit eam Altissimus. Huic dicto illud apostolicum prorsus est comparandum: Quorum patres, ex quibus Christus secundum carnem, qui est super omnia Deus benedictus in saecula . Quod David dicit: Et homo factus est in ea, hoc Paulus firmat dicens: Quorum patres, ex quibus Christus secundum carnem; quod autem David asserit: Ipse fundavit eam Altissimus, hoc Paulus sequitur, dicens: Qui est super omnia Deus benedictus in saecula. Testamentum Vetus concinit Novo; David Joanni concordat et Paulo. Quem verum hominem dicit David, quia Mater Sion
Abbreviated transcription (Latin):
ubi smpiteruitas nec initium potest habere nec finem: Cum autem uenitur ad carnisuoca¬
bulum : tunc uerbum carodicitur factum ut agnoscamuseum qui factus nonerat sed natus
de patre sempererat. Tuncfieri uoluisse quando quod fecerat factus : opussuum dignatus
est reparare. In hoc factobeatus quoque paulus sicutueritatem hominis. sic ueritatem
curauit temporis prositeridicens. Cum autemuenit plenitudo temporis: mistds̃ filium
suum factum ex muliere factum sublege : ut eos qui sublegeerant redimer&: ut ad optionem fili¬
orum reciperemus : Hoci psum ubique proph&is congruens a postolica seruat auctoritas ut
factum praedicans xp̃m: & quid factus sit. & unde factus sit euidenter ostendat. ut agnoscat᷑
rerum omnium dñm sio formam suscepisse seruilem : ut non aliunde sed ex homine ueram sus¬

Expanded text:
ubi sempiternitas, nec initium potest habere, nec finem. Cum autem venitur ad carnis vocaubi sempiternitas, nec initium potest habere, nec finem. Cum autem venitur ad carnis vocabulum, tunc Verbum caro dicitur factum, ut agnoscamus eum qui factus non erat, sed natus de Patre semper erat, tunc fieri voluisse, quando quod fecerat, factus opus suum, dignatus est reparare. In hoc facto beatus quoque Paulus, sicut veritatem hominis, sic veritatem curavit temporis profiteri, dicens: Cum autem venit plenitudo 83 temporis, misit Deus Filium suum factum ex muliere, factum sub lege, ut eos qui sub lege erant redimeret, ut adoptionem filiorum reciperemus . Hoc ipsum, ubique prophetis congruens, apostolica servat auctoritas, ut factum praedicans Christum, et quid factus sit, et unde factus sit evidenter ostendat: ut agnoscatur rerum omnium Dominum sic formam suscepisse servilem, ut non aliunde, sed ex homine veram sus
Abbreviated transcription (Latin):
rat in deteruis. perillum tota redinte grar&ur quod nihileit melius. Propterea se me¬
cabulum pretermisit aut hominis euan gelistadicente. In principioerat uerbum & uer¬
bumerat apud dm̃ &ds̃erat uerbum: hocerat in principio apud dm̃ omnia peripsum
facta sunt &sineipso factum est nihil: Et paulo post: Verbum caro factum est & habita¬
bit innobis: Illud utique uerbum carnem factum asserit : quod dm̃ esse superius memora¬
uit ut ostender& eundem uerumdm̃ expatre : qui est homo uerus ex homine: Ostendit
practere a in quonaturaliter iempiternum credamus exdopatro. &inquotem poraliter
ex homine sactum hominem debeamur accipere : Aliud in exordio : aliud in ex subrequentib
monitrans: Aeternita sigitur filudĩ asseritur : dum uerbum ds̃ in principio praedicatur:
Ibi uerbum nondicit factum : quod ex patre nouerat genitum: Ib i non est temporis nomen

Expanded text:
rat in deterius, per illum tota redintegraretur, quo nihil est melius. Propterea se Merat in deterius, per illum tota redintegraretur, quo nihil est melius. Propterea se Me aut Dei vocabulum praetermisit, aut hominis, evangelista dicente: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: hoc erat in principio apud Deum; omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil . Et paulo post: Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Illud utique Verbum carnem factum asserit, quod Deum esse superius memoravit, ut ostenderet eumdem verum Deum ex Patre, qui est homo verus ex homine. Ostendit praeterea in quo naturaliter sempiternum credamus ex Deo Patre, et in quo temporaliter ex homine factum hominem debeamus accipere, aliud in exordio, aliud in subsequentibus monstrans. Aeternitas igitur Filii Dei asseritur, dum Verbum Deus in principio praedicatur. Ibi Verbum non dicit factum, quod ex Patre noverat genitum; ibi non est temporis nomen,
Abbreviated transcription (Latin):
totius conditor & redemptor : qui potuit & quod nonerat facere: & qued dila psum
tet agnoscere pariter & tenero : non in cassum hominem ihm xp̃m mediatoremdĩ & ho¬
minum nuncupatum. nisiquia idemds̃ totam in senaturam suscepithominis. &idem homo
totam in sehab & substantiam dĩtatis : Nam quia perpeccatum homo fuit separatusado
interdm̃ irascentem hominem que peccantem : talis utique mediatoris debuit in teruenire
periona : que ad propitiandum dm̃ homini totum uerum que in se dñ dedõnatum haber&:
& ad reconciliandum hominein dõ totum uerumque in sede homine natum hominẽ
continer& : at quelta ex utroque inutroque unus xp̃sess& : ut plenitudo dĩtatis suscep¬
tum non consumer& : sed proueher& hominem : & plenitudo humanitatis necminorar&
inmensum: nec mutar& in passibilemditatem: Acsic hominis natura quac mutata fue¬

Expanded text:
totius conditor et Redemptor, qui potuit et quod non erat facere, et quod dilapsum totius conditor et Redemptor, qui potuit et quod non erat facere, et quod dilapsum tet agnoscere pariter et tenere non incassum hominem Jesum Christum Mediatorem Dei et hominum nuncupatum, nisi quia idem Deus totam in se naturam suscepit hominis, et idem homo totam in se habet substantiam deitatis . Nam quia per peccatum homo fuit separatus a Deo, inter Deum irascentem hominemque peccantem talis utique Mediatoris debuit intervenire persona, quae ad propitiandum Deum homini totum verumque in se Deum de Deo natum haberet, et ad reconciliandum hominem Deo totum verumque in se de homine natum hominem contineret, atque ita ex utroque in utroque unus Christus esset, ut plenitudo deitatis susceptum non consumeret, sed proveheret hominem, et plenitudo humanitatis nec minoraret immensam, nec mutaret impassibilem deitatem: ac sic hominis natura, quae mutata fue
Abbreviated transcription (Latin):
anpeccati uulnere sauciatam omni potens curare nequiuit : sed horum primnum postremũq
quisentiunt & aduerius uirtutẽ creatoris & contrapotentiam ialuatoris rebelles existunt
si uelaliquam ereaturam putant adõ non factam. uelad alutem animae conferendam potestauẽ
dicunt omni potentis inualidam: Duobus uero mediis nec peccatum considerant rationis
creature nec meritum: non intellegentes carnesua uiliorem esse non posse quae uitam tri¬
buit carm. &illam grauius uulneratam quae per intellegentiam magis potuit resistere
temptatori : Illaigitur omnips uirtus & pia sapientia nec despexit uelut extraneam quã
a senouerat factam : nec spreuit sanandam quam sciebat grauius uulneratam : nec eam quã
carnem potiorem fecit: a remedio salutis exclunt: Sed sicut totum hominem diabolus
decipiendo percussit. Itads̃ totum suscipiendo saluauit : ut agnoscer&ur idemcreaturȩ

Expanded text:
An peccati vulnere sauciatam omnipotens curare nequivit ? Sed horum primum postremumque An peccati vulnere sauciatam omnipotens curare nequivit ? Sed horum primum postremumque qui sentiunt, et adversus virtutem creatoris, et contra potentiam Salvatoris rebelles existunt, si vel aliquam creaturam putant a Deo non factam, vel ad salutem animae conferendam potestatem dicunt omnipotentis invalidam. Duobus vero mediis, nec peccatum considerant rationalis creaturae, nec meritum; non intelligentes carne sua viliorem esse non posse quae vitam tribuit carni, et illam gravius vulneratam, quae per intelligentiam magis potuit resistere tentatori. Illa igitur omnipotens virtus, et pia sapientia, nec despexit velut extraneam quam a se noverat factam, nec sprevit sanandam quam sciebat gravius vulneratam, nec eam quam carne potiorem fecit a remedio salutis exclusit: sed sicut totum hominem diabolus decipiendo percussit, ita Deus totum suscipiendo salvavit: 82 ut agnosceretur idem creaturae