comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cuum ab aquilone tenebatur ÷ qͥa illa corda gen¬
tilium repleta sũt caritate dĩ. quȩ pressa prius
iuerant torpore diaboli. Potest uero & per hoc¬
uacuum iudeȩ infidelitas : & ꝑ terram sicut
diximus sc̃e ȩcclesie fructificatio designari. Uir
ergo sc̃s casum iudeȩ pereuntis aspiciat ÷ & gen.¬
tilitatis merita ad ueniam redeuntis cernat.
ac dicat: qui extendit aquilonẽ suꝑ uacuum.
& appendit terram suꝑ nichilum. Nam qͥa
iudeoꝵ. corda a fide uacua diabolo sunt subdi-¬
ta: extendit aquilonem suꝑ uacuum. Quia
uero nullis existentib meritis sicut dictum est.¬

Expanded text:
cuum ab Aquilone tenebatur, quia illa corda gencuum ab Aquilone tenebatur, quia illa corda gentilium repleta sunt charitate Dei, quae pressa prius fuerant torpore diaboli. Vet. XII. Povacuum, Judae infidelitas; et per terram, sicut diximus, sanctae Ecclesiae fructificatio designari. Vir ergo sanctus causam Judae pereuntis aspiciat, et gentilitatis merita ad veniam redeuntis cernat; et dicat: Qui extendit aquilonem super vacuum, et appendit terram super nihilum. Nam quia Judaeorum corda fide vacua, diabolo sunt subdita, extendit aquilonem super vacuum. Quia vero nullis existentibus meritis, super gentes
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ uãcuum. Aquilonis nomine in sacto elo¬
quio appellari diabolus solet: qui ut torporis
frigore gengũ corda cõstringeret. dixit. Sedebo
in monte testanati in laterib aquilonis. Qui
suꝑ uacuum extenditur: qͥa illa corda possi¬
det. quȩ diuns amoris gratia non replentut.
Sed tamen omĩpotenti deo suppetit etiã uasa dia¬
boli cunctis uirtutib uacua. suȩ gratiȩ muncre
unplere ÷ iu eisq diuinitimoris soliditatẽ põnere.
quos nulla conspicit rectitudinis actione roborari.
Unde apte subiungitur. Et appendit terrã
super nichilum. Quid enĩ t̾re nomine nisi sc̃a
ecclesia designatur: Que dũ uerba p̃dicationis
iuscipit: fructũ boni operis reddit. De qua per
moys en dicit᷑. Audiat terra uerba ex ore meo:
Et quid ꝑ nichilum nisi gentiles populi desig
nantur. ᷤ De quib ꝑ ꝓpħam dicitur. Om̃s genteᷤ
uelut nichilum & mnane reputatȩ sunt. In co
ergo uichilo terra suspenditur. quod prius ua¬

Expanded text:
s: « Aquilonis nomine in sacro eloquio appellari diabolus solet, qui, ut torporis frigore gentium corda constringeret, dixit: Sedebo in monte testamenti in lateribus aquilonis. . Qui super vacuum extenditur, quia illa corda possidet, quae divini amoris gratia non replentur. Sed tamen omnipotenti Deo suppetit, etiam vasa diaboli cunctis virtutibus vacuae suae gratiae munere implere, in eisque divini timoris soliditatem ponere quos nulla conspicit rectitudinis actione roborari. Unde apte subjungitur: Qui appendit terram super nihilum. Quid enim terrae nomine, nisi sancta Ecclesia designatur. quae dum verba praedicationis suscipit, fructum boni operis reddit? De qua per Moysen dicitur: Audiat terra verba ex ore meo .Et quid per nihilum nisi gentiles populi desinantur? De quibus per prophetam dicitur: Omnes gentes velut nihilum et inane reputatae sunt . In eo ergo nihilo terra suspenditur, quod prius va
Abbreviated transcription (Latin):
et uentosis honorib intumescunt ⁊ baldach
suites ex eius correptione ꝓficiens: apud quẽ
uera potentia sit agnoscit diceus. Potestas¬
corda mortalium ueraciter terret: qui hec ex
diuinitatis suȩ potentia ueraciter possidet.
Humana enim potentia quem terrorem in-¬
cutit ÷ que iure eiusdem potentiȩ quaudo
careat nescit. Recte autem dicitur. qui
facit concordiam in sublimib suis ⁊ quia
multum sibunet inferius dissidunt. sed
ad concordem supernoꝵ plenitudinẽ currũt:
o ex interne pacis causa agitur ⁊ ut sepe ea
quȩ sunt exterius sine pace disponantur.
Nam bonos omuipotens ds̃ ad meritum pro-¬
uehit : cum contra coꝵ. uitam malos seuire
ꝑmittit. Atq in concordiam cõponuntur
suma dum cõfunduntur insima: quia inde
in cęlestib electos suos angeloꝵ choris sociat:
uude in terrenis ox infimis reꝓboꝵ mores
suis nutib aduersantes portant. Sed inter
retinetur. quid est quod ꝑ angelum danihe-¬

Expanded text:
et ventosis honoribus intumescunt Baldad et ventosis honoribus intumescunt Baldad Suhites ex ejus correptione proficiens, apud quem vera sit potentia agnoscit, dicens: CAPUTcorda mortalium veraciter terret, qui ex divinitatis suae potentia veraciter haec possidet. Humana enim potentia quem terrorem incutit, quae jure ejusdem potentiae quando careat nescit? Recte autem dicitur: Qui facit concordiam in sublimibus suis, quia multa sibimet inferius dissident, sed ad concordem supernorum plenitudinem currunt; et ex internae pacis causa agitur, ut saepe ea quae sunt exterius sine pace disponantur. Nam bonos omnipotens Deus ad meritum provehit, cum contra eorum vitam malos saevire permittit. Atque in concordia componuntur summa, dum confunduntur infima, quia inde in coelestibus electos suos angelorum choris sociat, unde in terrenis et infimis reproborum mores suis nutibus adversantes portat. 17. Qui angretinetur, quid est quod per angelum Danie
Abbreviated transcription (Latin):
or ponere aute dĩn uerba mea. Quis qͥs enĩ
dicta fallacia ueraciter reprehendit ⁊ audita
cogitans. atq hec ex regula ueritatis pensans
uerba ante dm̃ ponit. quia apud se in cõspectu
ueritatis examinat quid foris contra fallaciã
decernat. Ante dnm quipye uerba ponere
est: considerato intimo iudice exteriora dicta
pensare. Uir igitur sc̃s x amicis superbientib
uerba sua aute dm̃ poni posse non extimat.
Acsi aperte dicat. Idcirco quȩ loquor ponere
ante iudicem non ualetis: quia eius uobis
faciem peccantes absconditis. Q uod tamcu
ex typo sc̃ẽ ecclesiȩ nil obstat intelligi ⁊ quȩ
cum de infirmis suis ab hereticoꝵ irrisione
reprehenditur. ipsa irrisioius eoꝵ astuciam
dedignatur: quia tol crabilius deo est. ut
in infirmitate quis atq ignorantia cum hu¬
militate iaceat ⁊ quam ciun elatione alta
cõprehendat. Sed quia sc̃s uir multa cõtra
e os protulit qui fugitiua potestate suꝑbiũt.

Expanded text:
Et ponere ante Deum verba mea. Quisquis enim Et ponere ante Deum verba mea. Quisquis enim dicta fallacia veraciter reprehendit, audita cogitans, atque haec ex regula veritatis pensans, verba ante Deum ponit: quia 541 apud se in conspectu veritatis examinat, quid foris contra fallaciam decernat. Ante Deum quippe verba ponere est conspensare. Vir igitur sanctus ab amicis superbientibus, verba sua ante Deum poni posse non aestimat. Ac si aperte dicat: Idcirco quae loquor ponere ante judicem non valetis, quia ejus vobis faciem peccantes absconditis. Quod tamen et ex typo sanctae Ecclesiae nil obstat intelligi. Quae cum de infirmis suis ab haereticorum irrisione reprededignatur, quia tolerabilius Deo est ut in infirmitate quis atque ignorantia cum humilitate jaceat, quam cum elatione alta comprehendat. Sed quia sanctus vir multa contra eos protulit qui fugitiva potestate superbiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Cur ergo dicitur si ita non est. mentitum me
arguere quis potest: dum scilicet nouerimus
quod fallacem reprehendere cuilibet licet ⁊d
Sed si loquentis sensum subtili interrogatiõe
discutimus: quam suit recta quȩ ꝓtulit cicius
inucnimus. Iustus namq & siquid ũquam
delinquendo loquitur: dignum non est ut
ab iuiustis & praue uiuentib iudicetur.
Unde sc̃s uir amicoꝵ. suꝑbiam dẽpriens.
non solum si ita est. uerum etiam si ita non
est ut ꝓtulit nequaquam se reprehendi posse
confidit: quia nimirum illi recte redarguere
falia possunt. qui falsa agere nesciunt. Nã
correptionis ausum contra fallaciam ꝑdunt:
qui adhuc fallaciter uiuunt. Ait ergo. Qͦd
si non ita est. quis me poterit arguere esse
mentitum. ͦ Acsi aperte dicat. Ita sunt
cuncta ut protuli ⁊ que tamen si ita non essent.
a uobis redargui nequaquam possem: qͥa dium
adhuc ꝓpriȩ succumbitis. alienam reprehende¬
re fallaciam non ualetis. Ubi oe apte subdit᷑:¬

Expanded text:
Cur ergo dicitur: Si non est ita, mentitum me arguere quis potest, dum scilicet novequod fallacem cuilibet reprehendere licet? Sed si loquentis sensum subtili interrogatione discutimus, quam sint recta quae protulit citius invenimus. Justus namque etsi quid unquam delinquendo loquitur, dignum non est ut ab injustis et prave viventibus judicetur. Unde sanctus vir amicorum superbiam deprimens, non solum si ita est, verum etiam si ita non est ut protulit, nequaquam se reprehendi posse confidit, quia nimirum illi recte redarguere falsa possunt, qui falsa agere nesciunt. Nam correptionis ausum contra fallaciam perdunt, qui adhuc fallaciter vivunt. Ait ergo: Quod si ita non est, quis me poterit arguere esse mentitum? Ac si aperte dicat: Ita sunt cuncta ut protuli, quae tamen si ita non essent, a vobis redargui nequaquam possem, quia dum adhuc propriae succumbitis, alienam reprehendere fallaciam non valetis. 15. Judi
Abbreviated transcription (Latin):
to magis homo putredo ⁊ oe filius hominis
uermis S Acuĩ aperte diceretur. Suipũ qͥq
esse siue contagio non ualent qui intra pre¬
sentis uite tenebras uirtutib lucent ⁊ qͣnto
reatu iniquitatis adstricti sunt quiadhuc
carnaliter uiuunt. d Si a peccato liberi esse
nequeunt. qui iam in celestib desideriis
conuersantur ⁊ quę peccatoꝵ. pondera tole¬
rant qui carnis suę uoluptatib dediti. ad¬
huc putredinis iugum portant: Huic pe¬
trus ait. Si iustus uix saluabitur ⁊ impius
oe peccator ubi parebunt .d Hinc per¬
ysaiam dicitur. Suꝑ humum populi mei
spine or uepres ascendent ⁊ quanto magis
suꝑ omnen domum gaudii ciuitatis exul¬
tantis S I umum quipye populi sui
dñs electoꝵ omniũ mentem uocat ⁊ super
quami spinas ac uepres ascendere perhibet.
quia nec ipsam quoq esse absq punctionib
uitioꝵ. uidet. Domus uero gaudii quita¬
tis exultantis est. mens prauoꝵ ⁊ quȩ
dum uentura supplitia conspicere negligi.

Expanded text:
mo putredo, et filius hominis vermis? - Ac si aperte diceretur: Si ipsi quoque esse sine contagio non valent, qui inter praesentis vitae tenebras virtutibus lucent, quanto reatu iniquitatis obstricti sunt qui adhuc carnaliter vivunt? Si a peccato liberi esse nequeunt qui jam in coelestibus desideriis conversantur, quae peccatorum pondera tolerant qui carnis suae voluptatibus dediti, adhuc putredinis jugum portant? Hinc Petrus ait: « Si justus vix salvabitur, impius et peccator ubi parebunt? » ReIsaiam dicitur: Super humum populi mei spinae et vepres ascendent, quanto magis super omnem domum gaudii civitatis exsultantis? Humum quippe populi sui Dominus electorum omnium mentem vocat, super quam spinas et vepres ascendere perhibet, quia nec ipsam quoque esse absque punctionibus vitiorum videt: domus vero gaudii civitatis exsultantis est mens pravorum, quae dum ventura supplicia conspicere negligit,
Abbreviated transcription (Latin):
na perciperẽt: nullo fortitudinis decore claru¬
issent. Sed quia scĩs apostolis uirtutum grã
decoratis. uite p̃dicatio contra infidelium corla
conualuit : & antiquus hostis obsessas inili¬
dehiuni mentes predicatoꝵ. uocibus expilsis
reliquid: post ornamenta celoꝵ apte subiungit᷑.¬

Expanded text:
na perciperent, nullo fortitudinis decore claruna perciperent, nullo fortitudinis decore claruissent. Sed quia sanctis apostolis virtutum gratia decoratis, vitae praedicatio contra infidelium corda convaluit, et antiquus hostis obsessas infidelium mentes praedicatorum vocibus expulsus reliquit, post ornamenta coelorum apte subjungit
Abbreviated transcription (Latin):
altitudinei libertatis calce deprimebat: ut in
imo esse cernerit. quicquid contra creatoris
gr̃am altum tumeret. Hec sunt ornamenta
sis manifestari uirtutib solẽt: quas occulie
dispensationis minere diuis as paulus enu¬
merat dicens. Alii quidem ꝓ spiritũ datur
sermo sapientie: alii aũt sermo scientiȩ scđm
cundem spiritum. Alteri fides in codem sp̃u.
Alii gr̃ã sanitatum : in uno spiritu. Nlii
operatio uirtutum ÷ alii ꝓphetia: alii discretio
spirituum. Alii genera lignaꝵ: alii interp̃tatio
sermonum. Quȩ mox generali diffiuiti¬
one concludens ait. Hec autem omnia ope¬
ratur unus atq idem spiritus: diuidens sui¬
gulis pro ut uult. De his etiam celis in psalimo
dictum est. Uerbo dñi celi firmati sunt. De
his quoq ornamentis spiritus subditui. x
spiritu oris cius omnis uirtus eoꝵ. B ene
itaq dicitur. spiritus eius ornauit celos:
quia predicatores scĩ nisi ꝓmissa paraditi do-¬

Expanded text:
altitudines, libertatis calce deprimebat, ut in altitudines, libertatis calce deprimebat, ut in imo esse cerneret, quidquid contra Creatoris gratiam altum tumeret. Haec sunt ornamenta sis manifestari solent virtutibus. Quas occultae dispensationis munere divisas Paulus enumerat, dicens: « Alii quidem per Spiritum datur sermo sapientiae; alii autem sermo scientiae secundum eumdem Spiritum; alteri fides in eodem spiritu; alii gratia sanitatum in uno spiritu; alii operatio virtutum, alii prophetia, alii discretio spirituum, alii genera linguarum, alii interpretatio sermonum . Quae mox generali definitione concludens, ait: Haec autem omnia operatur unus atque idem Spiritus, dividens singulis prout vult. De his etiam coelis in psalmo dictum est: Verbo Domini coeli firmati sunt . De his quoque ornamentis spiritus subditur: Et spiritu oris ejus omnis virtus eorum. Bene itaque dicitur: Spiritus ejus ornavit coelos, quia praedicatores sancti nisi promissa Paracliti do
Abbreviated transcription (Latin):
tem p̃dicantiũ resistentium p̃cepta non p̃merent:
ad flaglla ꝑuenitur. Nam subditur. Tũc pͥnci¬
pes sacerdotum cesis denuntiauerꝰ ne loquerent᷑
in nomine iħu : & dimiserunt eos. Sed quia
apostoloꝵ. uirtutem premere nec flagella ualu¬
erunt. patenter ostenditur: cum ꝓtinus subin¬
fertur. Et illi quidem ibant gaudentes a con
loꝵ gaudia quid agerẽt indicatur. O mni aũt
die i templo & circa domos non cessabant do¬
centes & euuangelizantes iħum xp̃m. E cce ille
paulo ante timidus iam linguis loquitur ⁊ coru¬
scat miraculis: infidelitatem sacerdotum ac prin¬
cipum libera uocȩ increpat: ad p̃dicandũ iħũ
exemplum auctoritatis ceteris prestat. Ne in
nomine eius loqui debeat uerberib ꝓhibet᷑: nec
tam̃ compescitur. Contempnit flagella ceden¬
tium: qui paulo ante requirentiũ uerba ti
muerat. Et qui ancillȩ uires requisitus expa¬
uit: uires pͥncipum cesus premit. Sũ enim

Expanded text:
tem praedicantium, resistentium praecepta non premerent, tem praedicantium, resistentium praecepta non premerent, ad flagella pervenitur. Nam subditur: Tunc principes sacerdotum caesis denuntiaverunt ne loquerentur in nomine Jesu, et dimiserunt eos . Sed quia apostolorum virtutem premere nec flagella valuerunt, patenter ostenditur, cum protinus subinfertur: Et illi quidem ibant gaudentes a conslorum gaudia quid agerent indicatur: Omni autem die in templo et circa domos non cessabant docentes et evangelizantes Christum Jesum. Ecce ille paulo ante timidus, jam linguis loquitur, coruscat miraculis, infidelitatem sacerdotum ac principum libera voce increpat, ad praedicandum Jesum, exemplum auctoritatis caeteris praestat, ne in nomine ejus loqui debeat verberibus prohibetur, nec tamen compescitur. Contemnit flagella caedentium, qui pamuerat. Et qui ancillae vires requisitus expavit, vires principum caesus premit. Sanctus e
Abbreviated transcription (Latin):
ac princiyes quanta dũm auctoritate predicauit.
Nã cũ facto muraculo qͣstio fuisset exorta ⁊ o sacer
dotum pͥncipes. seniores ac scribȩ in apostoloꝵ per¬
secutione concurrerent: eos in medio statucntes.
in qua uirtute miraculum fecerit ꝑcunctari
curauerunt. Qͥb repletus sp̃u scõ petrus dixit.
Principes populi x seniores si nos hodie diuidica¬
mur. in benefacto hominis uifirmi. in quo iste
saluus factus est: notum sit omnib uobis & om̃i
plebi irsrahel quia in nomine iħu xp̃i naz areni
quem uos crucifixistis. quem d̃s suscitauit a mor¬
tuis. in hoc iste astat coram uobis saluus. Ciunq
erga hec ꝑsequentium furor excresceret ⁊ cosq
lacerdotes ac principes iħum predicare ꝓhiberẽt:
contra iram principum qua auctoritate petrus
excrcueruit indicatur ⁊ cum illic ꝓtinus subdit᷑.
Petrus uero & apostoli dixerunt. Obedire oportit
deo magis quam hominib. Sed cum auctorita¬

Expanded text:
ac principes quanta Dominum auctoritate praedicavit. ac principes quanta Dominum auctoritate praedicavit. Nam cum facto miradotum principes, seniores, ac Scribae in apostolorum persecutione concurrerent, eos in medio statuentes, in qua virtute miraculum fecerint percunctari curaverunt. Quibus, repletus Spiritu sancto, Petrus dixit: Principes populi et seniores, si nos hodie dijudicamur in benefacto hominis infirmi, in quo iste salvus factus est, notum sit omnibus vobis et omni plebi Israel, quia in nomine Jesu Christi Nazareni, quem vos crucifixistis, quem Deus suscitavit a mortuis, in hoc iste astat coram vobis salvus . Cumque erga haec persequentium furor excresceret, eosque sacerdotes ac principes Jesum praedicare prohiberent, contra iram principum qua auctoritate Petrus excreverit indicatur, cum illic protinus 554 subditur: Petrus vero et apostoli dixerunt: Obedire oportet Deo magis quam hominibus . Sed cum auctorita
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ singulos coꝵ. Et repleti sunt omnes
spiritu scõ: & ceperũt loqui uariis linguis.
ꝓ ut spiritus sc̃s dabat eloqui illis. Ex eo gͥ
acceperunt ornamenta uirtutis: quos
unmensa ante possederat feditas timoris.
Sũmus eñĩ ille apostoloꝵ. id est celoꝵ primus.
ante acceptam huius sp̃s gratiã quociens dũ io¬
ri timuit uitam negauit ÷ qui non penis. non
afflictionibus. uon terribili potestate cuiusquam:
sed unius maucipii sola ẽ interrogatione ꝓstratus.
Et quidem mancipiũ ne sexus firmior terribile
acmonstraret: ancilla est inquirente temptatus.
Rursũq ut talis sexus infirmitas. etiam officii
sui deiectione uilesceret: non ab ancilla tantũ¬
modo. sed ab ostiaria est ancilla requisitus. Ecce
quã uilis est ad temptandum persona requisita:
ut aperte ꝓderet᷑ qͣnta euui timoris infirmitas
possideret: qui nec aute uocem ostiariȩ aucillȩ
qualis post aduentum spiritus extiterit uideamꝰ.
Certe luca testante didigimnus: contra saccrdotes

Expanded text:
. Et repleti sunt omnes Spiritu sancto, et coeperunt loqui variis linguis, prout Spiritus sanctus dabat eloqui illis . Ex eo ergo acceperunt ornamenta virtutis, quos immensa ante possederat foeditas timoris. Scimus enim, ille apostolorum, id est coelorum primus, ante acceptam hujus Spiritus gratiam, quoties dum mori timuit, vitam negavit. Qui non poenis, non afflictionibus, non terribili potestate cujusquam, sed unius mancipii sola est interrogatione prostratus. Et quidem mancipium ne sexus firmior terribile demonstraret, ancilla est inquirente tentatus . Rursusque ut talis sexus infirmitas etiam officii sui dejectione vilesceret, non ab ancilla tantummodo, sed ab ostiaria est ancilla requisitus . Ecce quam vilis est ad tentandum persona requisita, ut aperte proderetur quanta eum timoris infirmitas possideret, qui nec ante vocem ostiariae ancillae qualis post adventum Spiritus exstiterit videamus. Certe, Luca testante didicimus contra sacerdotes
Abbreviated transcription (Latin):
tui uiri sui amore atteritur. consolatione
laborare. Unde & psalmiste bẽc eadem uidua
silicet scã ecclesia queritur dicens. Consolantẽ
me quesiui oe non inueni. Tunc solũ qͥppe
consolantem inuenit: cũ ex ea morte quam
uir enus ꝑtulit multos intra semetipsam
surgere ad uitam ceruit. Sepe autem predi¬
cator erroris huius mundi diuitib iungitur⁊
qui pro eo quod terrenis occupationib incubãt.
dictoꝵ deprchendere astucias ignorant: o
cum potentes esse exterius ambiunt ÷ ꝑuersȩ
predicationis laqueo. sine labore capiuntur.
tatis fortes quosq detrahit: cum ꝑ sui erroris
astutiam huius mundi potentes rapit. Quos
contra ꝑ paulum. dicitur. Infirma inundi
elegit ads. ut confundat fortia. Portitudo
autem peruersi predicatoris est. clata scientia

Expanded text:
tui viri sui amore conteritur consolatione tui viri sui amore conteritur consolatione laborare. Unde et Psalmistae voce haec eadem vidua, scilicet sancta Ecclesia queritur, dicens: Consolantem me quaesivi, et non inveni . Tunc solum quippe consolantem invenit, cum ex ea morte quam vir ejus pertulit multos intra semetipsam surgere ad vitam cernit. Saepe autem praedicator erroris hujus mundi divitibus jungitur, qui pro eo quod terrenis occupationibus incubant, dictorum deprehendere astutias ignorant; et cum potentes esse exterius ambiunt, perversae praedicationis laqueo sine labore capiuntur. tatis fortes quosque detrahit, cum per sui erroris astutiam mundi hujus. potentes rapit, quos contra per Paulum dicitur: « Infirma mundi elegit Deus, ut confundat fortia . » Fortitudo autem perversi p
Abbreviated transcription (Latin):
cõcupiseert non desistit. Iamq a pristino robo-¬
re lassata. pene ab ipso quem diligit mundo
repellitur: otamen adhuc ad nisu imꝓbo ob¬
tiuere tẽporalia conatur. Agere iam ꝑuersa ũ
sufficit: sedtam̃ cogitare uel quȩ non agit
nequaquã desistit. Recte ergo non solum steri¬
lis. sed etiam non pariens dicitur: quȩ suo sen¬
su ut dixius adbonȩ cogitationis ꝓlem nec
cum infirmata fuerit fȩtatur. Quod tamen¬
intelligi aliter etiam dehereticis p̃dicantibus
potest. Unusquisq enim predicator erroris.
dum plebem extra unitatem ȩcclesie positam
docet : ꝓfecto sterilem. & eam quȩ parere
non ualet pascit: quia ei usura sui laboris
ipendit. quȩ spiritales fructus non reddit.
Bene autem uiduȩ non fecit: quia uidelicet
scȩ uniuersali ecclesiȩ cuius uir aduersa mor¬
tis ꝓtulit. uiuere ac deseruire contempnit.
Uliduȩ enim benefacere est: in eius quȩ mor¬

Expanded text:
concupiscere non desistit, jamque a pristino roboconcupiscere non desistit, jamque a pristino robore lassata, pene ab ipso quem diligit mundo repellitur, et tamen adhuc annisu improbo obtinere temporalia conatur. Agere jam perversa non sufficit, sed tamen cogitare vel quae non agit nequaquam desistit. Recte ergo non solum sterilis, sed etiam non pariens dicitur, quae suo sensu, ut diximus, ad bonae cogitationis prolem, nec cum infirmata fuerit, fetatur. 5. Laintelligi etiam de haereticis praedicantibus potest. Unusquisque enim praedicator erroris, dum plebem extra unitatem Ecclesiae positam docet, profecto sterilem, et eam quae parere non valet, pascit, quia et ei usum sui laboris impendit, quae spiritales fructus nequaquam reddit. Bene autem viduae non facit, quia videlicet sanctae universali Ecclesiae, cujus vir adversa mortis pertulit, vivere ac deservire contemnit. Viduae enim benefacere est in ejus quae mor
Abbreviated transcription (Latin):
de thalamo suo. Quȩ recte uidua dicitur ⁊
quia eius uir pro ea mortem ytulit: & nũc
in celi penetralib ab eius oculis occultus⁊
quasi in parte alterius regioiis uiuit. Iniquus
ergo sterilem pascit. & uidue benefacere ne-¬
gligit : quia carnis desideriis seruieus curã
animȩ uitamq contempnit. Tota namq
intentione omniq studio cogitat quã siue
ullis necessitatib caro moritura subsistat:
& curare auiine uitam despicit: quȩ uel
in morte uel in beatitudine proculdubio in
ꝑperuum uiuit. Recte autem cum dicerct᷑
pauit sterilem: ꝓtinus adiungitur. & quȩ
non parit. Quasdau namq ex sacra hy¬
storia feminas nouimus steriles extitisse:
sed tamen in tempore extremo peperisse. Caro
autem non solum sterilis. sed etiam quȩ ñ
parit dicitur: quia suo sensu bonas cogitati¬
ones giguere nec in ultimis ualet. Auigore enĩ
iam ꝓprio defecit: & tamen adhuc transitoria

Expanded text:
de thalamo suo . Quae recte vidua dicitur, de thalamo suo . Quae recte vidua dicitur, quia ejus vir pro ea mortem pertulit, et nunc in coeli penetralibus ab ejus oculis occultus, quasi in parte alterius regionis vivit. Vet. II. Iniquus ergo sterllem pascit, et viduae benefacere negligit, quia carnis desideriis serviens, curam animae vitamque contemnit. Tota namque intentione omnique studio cogitat, quam sine ullis necessitatibus caro moritura subsistat, et curare animae vitam despicit, quae vel in morte vel in beatitudine procul dubio in perpetuum vivit. Recte autem cum diceretur: Pavit sterilem, protinus adjungitur: Et quae non parit. Quasdam namque ex sacra historia feminas novimus 536 steriles exstitisse, sed tamen in tempore extremo peperisse. Caro autem non solum sterilis, sed etiam quae non parit dicitur, quia suo sensu bonas cogitationes gignere nec in ultimis valet. A vigore enim jam proprio deficit, et tamen adhuc transitoria
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur. Iam sccuris ad radicem arboris posita
est. Omrus ergo arbor quȩ nou facit fructum
bonum: excidetur & in ignem mittetur. Hoc
autem loco ut eterna reprobis supplitia desig¬
nentur. nequaquã lignum dicitur abscidi. sed
conteri ⁊ quia uidelicet reprobos mors quidem
carnis abscidit: sed pena subsequens conterit.
Quasi enim hic inciditur. cum a presenti uita
separatur: sed in gehenua conteritur. cum ꝑpe-¬
tua dampnatione cruciatur. Uir autem sc̃s
quia districtam perucrsi penam ꝓtulit ⁊ ꝓtinꝰ
ad culpam recurrit: ut ex iniustitię in mensita¬
te doceat. quod tanta eius dampnatio non
oe quȩ non parit: oe uidue bene non fecit.
Quȩ dum sola presentia aypetit: bonas gi¬
gnere cogitationes nescit. Quȩ autem uidua
nisi anuna nuncupatur. Quam quia sibi
conditor coniungere uoluit. ad thalamum
uteri carnalis uenit: psalmista attestante
qui ait. Et ipse tamquam sponsus ꝓcedens

Expanded text:
dicitur: Jam securis ad radicem arboris posita dicitur: Jam securis ad radicem arboris posita est. Omnis ergo arbor, quae non facit fructum bonum, excidetur, et in ignem mittetur . Hoc autem loco, ut aeterna reprobi supplicia designentur, nequaquam lignum dicitur abscidi, sed conteri, quia videlicet reprobos mors quidem carnis abscindit, sed poena subsequens conterit. Quasi enim hic inciditur, cum a praesenti vita separatur. Sed in gehenna conteritur, cum perpetua damnatione cruciatur. Vir autem sanctus, quia districtam perversi poenam protulit, protinus ad culpam recurrit, ut ex injustitiae immensitate edoceat quod tanta ejus damnatio non et quae non parit, et viduae bene non fecit. Quae dum sola praesentia appetit, bonas gignere cogitationes nescit. Quae autem vidua, nisi anima nuncupatur? Quam quia sibi conditor conjungere voluit, ad thalamum uteri carnalis venit, Psalmista attestante, qui ait: Et ipse tanquam sponsus, procedens
Abbreviated transcription (Latin):
um in ultimis seruat. Hinc enim scriptum
est. Oculi dñi contemplantut bonos oe maloᷤ.
Hinc per psalmistam dicitur. Uultus autem¬
dñi super facientes mala: ut perdat de terra
memoriam eoꝵ. Considerat ergo quos pu¬
uiat: sed cosdem ipios ante non uidit quos
nescit. Nam quibus dam i fine dicturus ẽ.
nescio uos unde sitis: discedite a me omnes
operarii iuiquitatis. Miro igitur modo p̃uoꝵ
uitam c& intuetur & obliuiscitur: quia
quos per districtionem sententiȩ iudicat. qͣntũ
est ad memoriam misericordie ignorat: quonia¬
qui in eus recordatione non ueniunt ⁊ quasi
infructuosum lignum ex cius iudicio conte.¬
runtur. Terra quippe eos temporali sũptu
aluit: p̃dicationis desuper pluuia infun¬
dit. Sed quia eoꝵ uita nequaquã fructũ
boni operis ꝓtulit ⁊ iratus hanc agricola ab¬
scidit: ut iuxta ueritatis sententiam locũ
non occupet. quem teniere alius ad fructum
ualet. De hoc infructuoso ligno per iohaunem

Expanded text:
um in ultimis servat. Hinc enim scriptum um in ultimis servat. Hinc enim scriptum est: Oculi Domini contemplantur bonos et malos . Hinc per Psalmistam dicitur: Vultus Domini super facientes mala, ut perdat de terra memoriam eorum . Considerat igitur quos puniat, sed eosdem ipsos ante non vidit, quos nescit. Nam quibusdam in fine dicturus est: Nescio vos unde sitis; discedite a me omnes operarii iniquitatis . Miro igitur modo pravorum vitam et intuetur, et obliviscitur, quia quos per districtionem sententiae judicat, quantum est ad memoriam misericordiae ignorat. m in ejus recordationem non veniunt, quasi infructuosum lignum ex cujus judicio conteruntur. Terra quippe eos temporali sumptu aluit, praedicationis desuper pluvia infudit. Sed quia eorum vita nequaquam fructum boni operis protulit, iratus hanc agricola abscidit, ut juxta Veritatis sententiam locum non occupet quem tenere alius ad fructum valet . De hoc infructuoso ligno per Joannem
Abbreviated transcription (Latin):
osum. In recordatione enim conditoris non
reducitur: quisquis usq ad finem uitȩ uiciis
subiugatur. Ham si hunc superni respectus
memoria tangeret: ꝓculdubio ab iniquitate
reuocaret. E ius quippe merita crigunt: ut fun¬
ditus ab auctoris recordatione deleatur. Sei¬
endum uero quod recordari ds̃ nequaquam
ypric dicitur. Qui enim obliuisci non potest.:
quo pacto recordari potest . Sed quia eos nos
quoꝵ recordamur amplectimur ⁊ ab his aũt
quoꝵ obliuiscimur elongamus: humano
usu &. recordari ds dicitur cum dona tribu¬
it. & obliuisci cum in culpa derelĩquit.
Sed quia cuncta pensat : cuuicta sine inter.¬
missionis alternatione considerat: & recor¬
datur bouoꝵ. quoꝵ tamen uumquam
obliuiscitur ⁊ & uullatenus recordatur ma¬
loꝵ. quos tamen ꝑ iudicium semꝑ intuctur.
Quasi enim redit ad bonoꝵ memoriam:
quam tamen nũquã deseruit. Et quasi ne¬
quaquã malos respicit ÷ quoꝵ. tamen facta
considerat: sed suꝑ hec dampnationis iudici¬

Expanded text:
 In recordationem enim conditoris non reducitur, quisquis usque ad finem vitae vitiis subjugatur. Nam si hunc superni respectus memoria tangeret, procul dubio ab iniquitate revocaret. Ejus quippe merita exigunt ut funditus ab auctoris recordatione deleatur. Sciendum vero est quod recordari Deus nequaquam proprie dicitur. Qui enim oblivisci non potest, quo pacto recordari potest? Sed quia eos nos quorum recordamur amplectimur, ab his autem quorum obliviscimur elongamur, humano usu et recordari Deus dicitur, cum dona tribuit, et oblivisci, cum in culpa derelinquit. Sed quia cuncta pensat, cuncta sine intermissionis alternatione 535 considerat; et recordatur bonorum, quorum tamen nunquam obliviscitur; et nullatenus recordatur malorum, quos tamen per judicium semper intuetur. Quasi enim redit ad bonorum memoriam, quam tamen nunquam deseruit; et quasi nequaquam malos respicit, quorum tamen facta considerat, sed super haec damnationis judici
Abbreviated transcription (Latin):
quem tunebo .ͦ Contra ignorantiȩ enim
tenebras illuminatio ⁊ contra infirmitatem
uero salus est dñs: quando & ostendit qͥd
de beat ad agendum appeti ⁊ be uires p̃bet
ut quod ostenderit possit impleri. Sequit᷑.¬

Expanded text:
quem timebo ? Contra ignorantiae enim quem timebo ? Contra ignorantiae enim tenebras illuminatio, contra infirmitatem vero salus est Dominus, quando et ostendit quid debeat ad agendum appeti, et vires praebet ut quod ostenderit possit impleri. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
retardantur: & ex infirmitate propria timidi
bona contra hec fortia aggredi non presumũt.
Timent enim magna bona incipere: qui se
insuis actib infirmos esse meminerunt. Et
cum plerumq etiam bonum quod eligant
nesciunt: quasi in calle suo positas tenebras
pęrhorrescunt. Nam sepe ita de suo opere fit
animus incertus: ut ignoret omnimodo quid
uirtus quid culpa sit. In calle crgo suo tenebras
inuenit : qui in his quȩ agere ap̃petit quid
mitate non nunquam uero ignorantia pecca-¬
tur: ex infirmantib menbris dicitur. semitã
meam circumsepsit: & transire non possum.
Ex eis uero qui adipsum opus bonum quod
eligant caligant subditur: & in calle meo
tenebras posuit. Ex pena & enim culye est
uidere bonum quod agere debeat: & tamen
implere non posse. Et rursum ex grauiori pe-¬
na culpȩ est quod agere debeat nec uidere.
Unde & contra hec utraq psalmistȩ uoce
dicitur. Dñs illuminatio mea oe salus mea :

Expanded text:
retardantur; et ex infirmitate propria timidi, retardantur; et ex infirmitate propria timidi, bona contra haec fortia aggredi non praesumunt. Timent enim magna bona incipere, qui se in suis actibus infirmos esse mecum plerumque etiam bonum quod eligant nesciunt, quasi in calle suo positas tenebras perhorrescunt. Nam saepe ita de suo opere fit animus incertus, ut ignoret omnino quid virtus, quid culpa sit. In calle ergo suo tenebras invenit, qui in his quae agere appr saepe infirmitate, nonnunquam vero ignorantia peccatur, ex infirmantibus membris dicitur: Semitam meam circumsepsit, et transire non possum. Ex eis vero quid ad ipsum opus bonum quod eligant caligant subditur: Et in calle meo tenebras posuit. Ex poena etenim culpae est videre bonum quod agere debeat, et tamen implere non posse, et rursum ex graviori poena culpae est quod agere debeat nec videre. Unde et contra haec utraque Psalmistae voce dicitur: Dominus illuminatio mea, et salus mea,
Abbreviated transcription (Latin):
contra aduersarium prcter eum qui iudicet
non est. Nec tamen hoc sine iuditio est qͦd
iudiqum differtur ⁊ quia o& cum hec be¬
atus iob diceret : & sc̃i uiri merita. &
aduersar ĩ pena crescebat. Hoc ipsum ergo
iuditiũ disferre iuditii est. Sed aliud est qͦd
iuste intrunisecus disponit as: aliud quod
foris flagellis atritus expetit animus. Unde
adhuc de ipsa uerberum depressione subiun
gitur. Semitam meam circumsepsit ⁊
&& transire non possum: & in calle meo
tenebras posuit. Circumseptam uerberib
semitam suam uidit: cum transire ad secu-
ritatem cupiens euadere flagella uon potuit.
Et quia se ꝑcuti aspexit ⁊ nec tamen ꝑcussio¬
ne dignam uitam in semetipso reperit: quasi
in calle cordis ignorantiȩ suȩ tenebras inuenit.
qui cur ita flagellaretur penetrare non potuit.
Quod ad infirma quoq menbra sc̃ẽ ecclesiȩ
non iucongrue refertur ⁊ quando ꝑ hoc quod
praue se egise meminerunt abonoquoq opere

Expanded text:
contra adversarium, praeter eum, qui judicet contra adversarium, praeter eum, qui judicet non est. Nec tamen hoc sine judicio est, quod judicium differtur, quia cum haec beatus Job diceret, et sancti viri merita, et adversarii poena crescebat. Hoc ipsum ergo judicium differre judicis est. Sed aliud est quod juste intrinsecus disponit Deus, aliud quod foris flagellis attritus expetit animus. Unde adhuc de ipsa verberum depressione subjun. Semitam meam circumsepsit, et transire non possum, et in calle meo tenebras posuit. - Circumseptam verberibus semitam suam vidit, cum traritatem cupiens, evadere flagella non potuit. Et quia se percuti aspexit, nec tamen percussione dignam vitam in semetipso reperit, quasi in calle cordis ignorantiae suae tenebras invenit, qui cur ita flagellaretur penetrare non potuit. Quod ad infirma quoque membra sanctae Ecclesiae non incongrue refertur, quando per hoc quod prave se egisse meminerunt, a 452 bono quoque opere
Abbreviated transcription (Latin):
lis in solitudine: & cetera. quȩ ita enumerat
ut nusquam se habuisse requiem ostendat.
Sc̃a uero ȩcclesia cum tribulationũ suaꝵ
flagellis cingitur ⁊ in ea infirmi quiq in
pusillanimitatis casum rediguntur: ita ut
se cõ iam desperatos existiment ⁊ quo exaudiri
tardius uident. Recte adhuc etiam ex eoꝵ.
tipo sc̃i uiri uoce subiungitur. E cce clamabo¬
uim patiens. & nemo audiet: uociferabor
e non est qui iudicet. Omnnipotens ds quid
nobis ꝓfuturum esse ualeat sciens dissimulat.
exaudire dolentium uocem ⁊ ut augeat utili¬
tatem: ut purgetur uita ꝑ penam ÷ & qui¬
etis tranquillitas quȩ hic inueniri non ualet.
alibi queratur. Sed hanc dispensationis gr̃am
non nulli ctiam sidelium ignorant: ex quoꝵ.
etiam persona nunc dicitur. Ecce clamabo
uim patiens. & nemo audiet: uociferabor
oe nemo est qui iudicet. Non est enim
qui iudicet dicitur. quando iudicare dissi¬
mulat ipse qui est: quia causam nr̃am

Expanded text:
lis in solitudine , et caetera, quae ita enumerat, lis in solitudine , et caetera, quae ita enumerat, ut nusquam se habuisse requiem ostendat. Sancta vero Ecclesia cum tribulationum suarum flagellis cingitur, in ea infirmi quique in pusillanimitatis casu rediguntur, ita ut se eo jam despectos existiment, quo exaudiri se tardius vident. Recte adhuc etiam ex eorum typo sancti viri voce subjungitur: CAvim patiens, et nemo audiet, vociferabor, et non est qui judicet. - Omnipotens Deus quid nobis profuturum esse valeat sciens, disexaudire dolentium vocem, ut augeat utilitatem, ut purgetur vita per poenam, et quietis tranquillitas, quae hic inveniri non valet, alibi quaeratur. Sed hanc dispensationis gratiam nonnulli etiam fidelium ignorant. Ex quorum etiam persona nunc dicitur: Ecce clamabo vim patiens, et nemo exaudiet; vociferabor, et non est qui judicet. Non est enim qui judicet dicitur quando judicare dissumulat ipse qui est, quia causam nostram
Abbreviated transcription (Latin):
meus iob. Quis ergo stulta mente beati
iob in locutione sua peccasse fateatur ⁊ di
ipsa uoce iudicis recte locutus asseritur:
Quam quidem uocem s̃i ad ꝑsonam sc̃
ecclesiȩ referamus ⁊ infirmis qus menbris
non incongrue aptamus: quȩ ꝑsecutions
qus tempore dum & merita illius &
flagella considerãt ⁊ quia iniustos flas
conspiciunt. & iustos interire: hoc iustum esse
nullatenus suspicantur. Bene autem beati uiri
f iagillis namq ꝑcutimur: cum consolationẽ
in dolorib ex reb aliis habemus. Nam cum
tanta nos afflictio deprimit. ut ex nullius rei
consolatione respirare animus possit ⁊ non
iam flagellis solũmodo feriinur. sed etiam
cingiur: quia tribulationum uerbere ex
omni parte circumdamur. Cinctus enim
flagellis paulus fuerat. cum dicebat: foris
pugne intus tuores. Cinctus flagellis fue¬
rit cun dicebat ⁊ periculis ex genere. peri¬
culis ex gentib. periculis in quitate. pericu¬

Expanded text:
meus Job . Quis ergo stulta mente beatum meus Job . Quis ergo stulta mente beatum Job in locutione sua peccasse fateatur, dum ipsa voce judicis recte locutus asseritur? Quam quidem vocem si ad personam sanctae Ecclesiae referamus, infirmis ejus membris non incongrue aptamus quae, persecutionis ejus tempore, dum et merita illius et flagella considerant, quia injustos florere conspiciunt, et justos interire, hoc justum esse nullatenus suspicantur. Bene autem beati viri Flagellis namque percutimur cum consolationem et in doloribus ex rebus aliis habemus. Nam cum tanta nos afflictio depremit, ut ex nullius rei consolatione respirare animus possit, non jam flagellis solummodo ferimur, sed etiam cingimur, quia tribulationum verbere ex omni parte circumdamur. Cinctus enim flagellis Paulus fuerat, cum dicebat: Foris pugnae, intus timores . Cinctus flagellis fuerat, cum dicebat: Periculis ex genere, periculis ex gentibus, periculis in civitate, pericu
Abbreviated transcription (Latin):
quod eredebatur causas punire peccati.
Beatus̃ enim iob peccata ĩua illis Nagellis
deleri credidit. non merita augeri:: or idci¬
co non ȩquum iudinum uocat: quia uitã
iuam cum flagellis ȩxaminat. E rgo ĩ uita
o flagella pensantur: non equum fuit qͥl
beatus iob sicut dixi ꝑ iram districtionis sibi
fieri credidit. Si uero misericordia iudid
attenditur ⁊ quia per pęnam iusti uiri ur
eiꝰ merita cumulantur: equum uel potius
misericors iuditum fuit. Igitur o uera
iob dixit dum uitam cum flagello pensa¬
uit ⁊ or d̾s non iniusto iuditio iob afflint
quia merita ex flagello cumulauit: &
diabolus quod promiserat uon impleuit:
qͥabeatus iob inter uerba quȩ durum sonat᷑
& a uera sententia & a mente humili
non recessit. Sed hec afflicti uerba inꝰ
fortasse intelligimus. nisi seutentiam iudi¬
cis cognoscamus: qui cum inter utrasq ur¬
tes sententiam daret dixit amicis iob. Non
estis locuti coram me recte: sicut seruus

Expanded text:
quod causas credebatur punire peccati. quod causas credebatur punire peccati. Beatus autem Job peccata sua illis flagellis deleri credidit, non merita augeri; et idcirco non aequum judicium vocat, quia vitam suam cum flagellis examinat. Ergo si vita et flagella pensantur, non aequum fuit quod beatus Job, sicut dixi, per iram districtionis sibi fieri credidit. Si vero misericordia judicis attenditur, quia per poenam justi viri vitae ejus merita cumulantur, aequum vel potius misericors judicium fuit. Igitur et vera Job dixit, dum vitam cum flagello pensavit; et Deus non injusto judicio Job afflixit, quia merita ex flagello cumulavit; et diabolus quod promiserat non implevit, quia beatus Job inter verba quae durum sonant et a vera sententia et a mente humili non recessit. Sed haec afflicti verba minus fortasse intelligimus, nisi sententiam judicis cognoscamus. Qui 451 cum inter utrasque partes sententiam daret, dicit amicis Job: Non estis locuti coram me rectum, sicut servus
Abbreviated transcription (Latin):
de se ueratia dixerit ⁊ in tantum a iustitia
non recessit: inquantum aueritate nul¬
lomodo discrepauit. Unde paulus quoq
apostolus multa de se fortia pro aiscipuloꝵ.
suoꝵ edificatione narrauit ⁊ sed hec nar¬
rando minime deliquit: quia a ueritatis
tramite attestatione certa & corde humili
non recessit. Iustam itaq beatus iob uita ii
suam sentiens dicat non se esse iusto iudito
afflictum ÷ nec peccet in hac uoce in qua¬
non discrepat ab auctore: quia is quem deus
frustra percussit ⁊ ipse quoq semetipsum ase¬
rit non iusto iuditio afflictum. Sed rursũ
alia questio oritur : quam iam in huius opesꝰ
memini exordio solutam ⁊ cum omnipotins
ds frustra nil faciat: cur beatum iob frusta
se afflixisse testetur. Iustus enim conditor nt̃
tot uerberib in beato iob non uitia illius
curauit extinguere : sed merita augere.
E quum ergo fuit quod fecit ꝑ augmentũ
boni meriti: non tamen uidebatur equum

Expanded text:
de se veracia dixerit, in tantum à justitia de se veracia dixerit, in tantum à justitia non recessit, in quantum à veritate nullo modo discrepavit. 38. Unde Paulus quoque apostolus multa de se fortia pro discipulorum suorum aedificatione narravit; sed haec narrando minime deliquit, quia a veritatis tramite et attestatione certa et corde humili non recessit. Justam itaque beatus Job vitam suam sentiens, dicat non se esse justo judicio afflictum. Nec peccat in hac voce in quanon discrepat ab auctore, quia is quem Deus frustra percussit, ipse quoque semetipsum asserit non justo judicio afflictum. Sed rursus alia quaestio oritur quam jam in hujus operis memini exordio solutam , cum omnipotens Deus frustra nil faciat, cur beatum Job frustra se afflixisse testetur? Justus enim conditor noster tot verberibus in beatum Job, non vitia illius curavit exstinguere, sed merita augere. Aequum ergo fuit quod fecit per augmentum boni meriti; non tamen videbatur aequum,
Abbreviated transcription (Latin):
uitam talia flagella reciperet: o& cum
dicit non se equo iuditio afflictum ⁊ hoc
libera uoce locutus est quod in secreto suo
añs de illo aduersario qus dixerat. Cõmo¬
uisti me aduersus eum: ut affligerem eũ
frustra. Quodd enim dicit ds quia frustra
beatum iob afflixerit: hoc rursum beatus
iob asserit quia non equo iuditio a dũo
sit afflictus. In quo itaq peccauit ⁊÷ qui
a sententia auctoris sui in nullo discrepauit:¬
Sed fortasse aliquis dicat id nos de nobis
bonum dicere quod de nobis in occulto iu¬
dex dixerit. sine peccato esse non posse.
Nam quem iustus iudex laudat: esse hũc
iure lauddabilem non dubitatur. At uero
si se ipse lauddauerit: iam eius iustitia lau¬
de esse digna non creditur. Quod uideli¬
cet recte dicitur: si quod iudex iustus per
ȩquam sententiam. hoc de se is de quo agitͦ
presumat post dicere ꝑclatam mentem.
Nam si ipie quoq in humili cogitatione
permanens exigente causa uel dolore. bona

Expanded text:
vitam talia flagella reciperet. Et cum vitam talia flagella reciperet. Et cum dicit non aequo se judicio afflictum, hoc libera voce locutus est, quod in secreto suo Dominus de illo adversario ejus dixerat: Commovisti me adversus eum, ut affligerem eum frustra . Quod enim dicit Deus, quia frustra beatum Job afflixerit, hoc rursum beatus Job asserit, quia non aequo judicio a Domino sit afflictus. In quo itaque peccavit qui a sententia auctoris sui in nullo discrepavitSed fortasse aliquis dicat id nos de nobis bonum dicere quod de nobis in occulto judex dixerit sine peccato esse non posse. Nam quem justus judex laudat, esse hunc jure laudabilem non dubitatur. Ad vero si se ipse laudaverit, jam ejus justitia laude digna esse non creditur. Quod videlicet recte dicitur, si quod judex justus per aequam sententiam perhibet, hoc de se is de quo agitur, praesumat post dicere per elatam mentem. Nam si ipse quoque in humili cogitatione permanens, exigente causa vel dolore, bona
Abbreviated transcription (Latin):
deserit. Beatus autem iob quia mite cor
habuit: nec in dura uoce peccauit. Nam si
hunc peccasse in hac uoce dicimus. implesse
diabolum astriumus quod proposuit dicens.
Tange os eius oe carnem: si uon in faciem
beneduerit tibi. Grauis itaq quęstio oritur.
Si oenum non peccauit. in eo quod dicit
saltim nunc intelligite. quia ds non ȩquo
iudicio afflixerit me: am̃ quod dici nefas
est iniuste egisse aliquid consentimus. Si
uero peccauit: di abolus de illo quod ꝓmi.¬
sit exhibuit. Astruendum est igitur quia
& ds recte citia beatum iob egerit ⁊ oe
tamen beatus iob ex eo quod dicit se non iusto
iudicio dei aflictum mentitus non sit: oe
antiquus hostis in eo quod de beati uiri ꝓmi¬
serat culpa mentitus sit. Nonnũquam nãꝙ
ideo praua creduntur uerba bonoꝵ: quia
interiora suȩ intelligentiȩ minine pensant᷑.
Beatus enim iob uitam suam attenderat.
oe ca quȩ patiebatur flagella pensabat :
uidebat ȩquum non esse ut ad talem

Expanded text:
deserit. Beatus autem Job, quia mite cor deserit. Beatus autem Job, quia mite cor habuit, nec in dura voce peccavit. Nam si hunc peccasse in hac voce dicimus, implesse diabolum astruimus quod proposuit dicens: « Tange os ejus et carnem, si non in facie benedixerit tibi . » Gravis itaque quaestio oritur. Si etenim non peccavit in eo quod dicit saltem nunc intelligite, quia Deus non aequo judicio afflixerit me. Deum quod dicest injuste aliquid egisse consentimus. Si vero 450 peccavit, diabolus de illo quod promisit exhibuit. Astruendum est igitur quia et Deus recte circa beatum Job egerit, et tamen beatus Job ex eo quod dicit se non justo Dei judicio afflictum mentitus non sit, et antiquus hostis in eo quod de beati viri promiserat culpa mentitus sit. Nonnunquam namque ideo prava creduntur verba bonorum, quia interiori sua intelligentia minime pensantur. Beatus enim Job vitam suam attenderat, et ea quae patiebatur flagella pensabat, et videbat aequum non esse ut ad talem
Abbreviated transcription (Latin):
brus meis. Omnes clati graue esse obprobri-¬
um deputant mala temporalia ⁊ ox tanto
unũ quẽq esse a dẽo despectum credunt:
quanto hunc aflictum ex percussionis flagello
conspiciunt. Nil &enimi in morib. nil in
actib quȩrunt: sed quoslibet in hac uita
percussos uiderint: esse iam diuino iudi¬
cio dampnatos arbitrantur. Unde bene nũe
meis: quia hii qui eum iustum ante flagella
nouerant: iniustum esse ex ipsa iam sua
ꝑ cussione iudicabant. Unde sepe heretici
quia asfligi quosdam intra scãm ȩcelesiam
uident. scriptum quipye est de deo. flagel-¬
lat omnem filium quem recipit ⁊ tribula¬
tiones fidelium non nilĩ ex peccato suspicant᷑:
seq ideo iustos credunt. quia in prauitatis
suȩ sensu dimissi sine flagello duruerunt.
deus non equo iuditio asflixerit me. O quã
durum sonat uox iusti uerberib astlicti:
quam tam̃ non elatio sed dolor expressit.
Sed iustus non est qui iustitiam in dolore

Expanded text:
briis meis. Omnes elati grave esse opprobribriis meis. Omnes elati grave esse opprobrium deputant mala temporalia; et tanto unumquemque esse a Deo despectum credunt, quanto hunc afflictum percussionis flagello conspiciunt. Nil etenim in moribus, nil in actibus quaerunt; sed quoslibet in hac vita percussos viderint, esse jam divino judicio damnatos arbitrantur. Unde bene nunc Quia hi qui eum justum ante flagella noverant, injustum esse ex ipsa jam sua percussione judicabant. Unde et saepe haeretici, quia affligi quosdam intra sanctam Ecclesiam vident, scriptum quippe de Deo est: Flagellat omnem filium quem recipit , tribulationes fidelium non nisi ex peccato esse suspicantur, seque ideo justos credunt, quia, in pravitatis suae sensu dimissi, sine flagello duruerunt. Deus non aequo judicio afflixerit me. - O quam durum sonat vox justi verberibus afflicti, quam tamen non elatio, sed dolor expressit. Sed justus non est qui justitiam in dolore