comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& erubescent om̃s aduersarii tui: erunt enim quasi
sceptrum tuum his qui ñ sunt: & in psalmis: Di¬
mitte mͥ ut refrigerer pͥusꝗͣ abeam: & amplius ñ ero:
Quȩ testimonia. quo sensu accipienda sunt: supͣ dixi¬
mus: Ominia autem hec ad hereticoꝵ possumꝰ refer¬
re ꝑsonam. qui in contritione tyri atq naufragio
sentient errorem suum : & in medio maris posit. li¬
berare suas animas concupiscent: plangentq ma¬
le diuitias congregatas. quib multos ditauerant¬
reges. patriarchas uidelicet suos.⁊ uulgus ignobile:
Quorum opes in medio corruent mari. habitatores
quoq omnium in sularum: Sitamen uoluerimus
ad bonam partem referre que dicta sunt: obstupescent
suꝑ contritionem tyri. et reges infularũ ommũ. uel
ipsi quasi tempestate ꝑculsi. mutabunt uultus. uel
certe cordis merorem. fletu et lacrimis indicabunt.
stuporisq magnitudinẽ admiratione & sibilo testa¬

Expanded text:
et erubescent omnes adversarii tui. Erunt enim quasi et erubescent omnes adversarii tui. Erunt enim quasi sceptrum tuum his qui non sunt . » Et in Psalmis: Dimitte mihi ut refrigerer priusquam abeam, et amplius non ero. » Quae testimonia, quo sensu accipienda sint, supra diximus. Omnia autem haec ad haereticorum possumus referre personam, qui in contritione Tyri atque naufragio sentient errorem suum, et in medio maris positi, liberare suas animas concupiscent, plangentque male divitias congregatas, quibreges, patriarchas videlicet suos, et vulgus ignobile, quorum opes in medio corruent mari. Habitatores quoque omnium insularum si tamen voluerimus ad bonam partem referre quae dicta sunt obstupescent super contritione Tyri, et reges insularum 326 omnium, vel ipsi quasi tempestate perculsi, mutabunt vultus, vel certe cordis moerorem fletu, et lacrymis indicabunt, stuporisque magnitudinem, admiratione et sibilo testa
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ contrita es inmari. & in aquarũ profundis: iuxta
illud qd̃ de pharaone scriptum ẽ: Currus pharaonis
et fortitudinẽ eius piecit inmare: qui dimersi sunt in
ꝓfundum quasi lapis: dicere poterant. ueni in ꝓfun¬
dum maris: & tempestas demersit me: Om̃s insule
uel habitatores insularum. que scl̃i huius fluctib
uerb̾antur stupebt̃ suꝑte: & reges earũ tempestate
ꝑculsi: sentient interitũ suũi. imitantesq uocẽ colubri
sibilabunt et dicent: ad nichilum deducta es. siue facta
ꝑditioes. ut ñ naturã ꝑditionis habueris. s uoluntatẽ.
non eris: Qd̃ si huc usq dixisset. magna questio na
scebatur: quomͦ non eẽt quã nunc uidemus extructã:
S ex eo qd sequitur usq in scł̃m: unius scł̃i tempus os¬
tendit. Qd̃ iuxta etatẽ hominis annoꝵ.lxx. circulo
supputatur: Siue ñ eris deo. dicente apło. qui uocaũ
ea que ñerant: & isaias ꝓph̾a: Eoce confundentur

Expanded text:
nunc contrita es in mari, et in aquarum profundis, juxta nunc contrita es in mari, et in aquarum profundis, juxta illud quod de Pharaone scriptum est: Currus Pharaonis, et fortitudinem ejus projecit in mare . Qui demersus est in profundum quasi lapis, et dicere poterat: Veni in profundum maris, et tempestas dvel habitatores insularum, quae saeculi hujus fluctibus verberantur, stupebunt super te, et reges earum tempestate perculsi, sentient interitum suum: imitantesque vocem colubri sibilabunt et dicent: « Ad nihilum deducta es, » sive « facta perditio es, » ut non natura perditionis habueris, sed voluntatem, et non eris. Quod si huc usque dixisset, magna quaestio nasceretur, quomodo non esset, quam nunc videmus exstructam: sed ex eo, quod sequitur: usque in saeculum, unius saeculi tempus ostendit, quod juxta aetatem hominis annorum septuaginta circulo supputatur, sive non eris Deo, dicente Apostolo, « Qui vocavit ea, quae non erant . » Et Isaia propheta: « Ecce confundentur
Abbreviated transcription (Latin):
In profundis aquaꝵ opes tue. siue negotiatio tua: et
omnis multitudo tua quȩ erat in medio tui: Cecide¬
runt uniuersi habitatores insularum. obstupuerunt
siue contrit funt suꝑ te: et reges earum om̃s tempesta¬
te ꝑculsi. siue uersi in amentiam. mutauert uultus
uel fleuerunt negotiatores gentum siue popłoꝵ fibila
Cubernatores. remiges. pro rete atq uectores in planc¬
tu tyri ista memorabunt. que alia ciuitas ita contcu¬
it. ut loquendi fidutiã : & audiret illud eugłicum:
Cace: obmutesce: & de psalmis: Peccatori autẽ dixit ds:
quare tu enarras iusticias meas: & adsumis cestam̃tum
ineum ꝑ os tuum: Quantis mercib otyre ditata es.
et quid tanto labore quesisti. ut dieb ac noctib ꝑicu¬
ra nausragio congregares: Implesti quidem populos
multos: & opib tuis locupletasti reges: de quib scͥptũ
est: Adstiterunt reges terre. & principes conuenert
inunum aduersus dñm. & aduersus xꝑm eius: Sed

Expanded text:
in profundis aquarum opes tuae  sive negotiatio tua et in profundis aquarum opes tuae  sive negotiatio tua et omnis multitudo tua, quae erat in medio tui ceciderunt. Universi habitatores insularum obstupuerunt  sive contriti sunt super te, et reges earum omnes tempestate perculsi sive versi in amentiam mutaverunt vultus  vel fleverunt. NegGubernatores remiges proretae atque vectores in planctu Tyri ista memorabunt, quae alia civitatum ita conticuit, ut loquendi fiduciam non haberet, et audiret illud Evangelicum: « Tace et obmutesce . » Et de Psalmis: « Peccatori autem dixit Deus: Quare tu enarras justitias meas, et assumis testamentum meum per os tuum? » Quantis mercibus, o Tyre, ditata es, et quid tanto labore quaesisti ut diebus ac noctibus peritura naufragio congregares. Implesti quidem populos multos, et opibus tuis locupletasti reges, de quibus scriptum est: « Astiterunt reges terrae, et principes convenerunt in unum, adversum Dominum et adversus Christum ejus . Sed
Abbreviated transcription (Latin):
thara dño ꝑsonet: Lege isaiam: Qͥdam ridicule. s tam̃
qd legimus ẽ dicendum. gub̃natores ep̃os. hereticorũ
consiliatores. pb̃ros. pro retas archidiaconos. remiges
atq nautas diaconos interp̃tantur: uectores uͦ. ad
cunctum populũ referunt: Si addidissent nauclerũ
diabolum: implessent tragediam: Qui om̃s eiulabt
pariter & flebunt amarissime. & agent penitentiã: pꝰꝗͣ
naufragium senserint nauis suȩ. et in terra steterint.
omnemq doctorem falsi nominis scientie amiserint:
et pro gaudio atq leticia in cordis amaritudine peni¬
tenti a merorem signauerint: Quȩ ẽ ut tyrus que
obmutuit. siue conticuit in medio maris: Qđ in .lxx.¬
non habetur: Que in exitu negotiationũ tuaꝵ. siue
ꝗͣ inuenisti mercede de mari implest populos multos
in multitudine diuitiarũ tuarũ et populoꝵ. ditasti
reges multos. nunc contrita es amari. sie in mari:

Expanded text:
thara, Domino personet. Lege Isaiam. Quidam ridicule sed tamen thara, Domino personet. Lege Isaiam. Quidam ridicule sed tamen quod legimus est dicendum gubernatores episcopos haereticorum, consiliatores presbyteros, proretas archidiaconos, remiges atque nautas diaconos interpretantur, vectores vero ad cunctum populum referunt, quod si addidissent nauclerum diabolum, implessent tragoediam. Qui omnes ejulabunt pariter, et flebunt amarissime, et agent poenitentiam, postquam naufragium senserint navis suae, et in terra steterint, omnemque decorem falsi nominis scientiae amiserint; et pro gaudio atque laetitia, in cordis amaritudine poenitentiam moerore signaverint. Quae est ut Tyrus, quae obmutuit sive conticuit in medio maris? Quae in exitu negotiationum tuarum  sive quam invenisti mercedem de mari, implesti populos multos. In multitudine divitiarum tuarum, et populorum ditasti reges multos. Nunc contrita es a mari  sive in mari
Abbreviated transcription (Latin):
adentq suꝑ tyro caput: & facient calutqum: qd̾ in lu¬
ctu fieri solet. eo tp̃re qͦ magnitudo doloris omnẽ ex
qr crinẽ suũ instar nazarenoꝵ dño consecrarant
sanson ꝗͣdiu crines habuit possedit foritudinem:
ablata cesarie. captus ẽ ab allophilis: Quando aũ dr̃
& accingent᷑ ciliciis. uetus lumboꝵ libido damnatur:
ut qui uix erant in deliciis. postea penitentes uiuant
in austeritate atq duricia: Niniuite: habuere saccos:
in amaritudine auime: ploratu amarissimo: Melius ẽ
enim ingredi in domũ luctus ꝗͣ in domũ conuiuii: ut
plangant tẏrum . & carmen lugubre congeminent: qd
sequens scriptura eͣoͣuiungit. Ut au̾sciamus ꝓfectũ ẽẽ eoꝵ
qui plangunt ruentẽ. & qui prius in maris corde. & ii
medio illius uersabantur ꝓphete nos toceat exemplum
qui et ipse plangere iubetur tyrum: ut expleto tꝑre pe¬
nitentie restituatur in antiquũi statum: & assumpta cyt¬

Expanded text:
Radentque super Tyro caput, et facient calvitium, quod in luRadentque super Tyro caput, et facient calvitium, quod in luctu fieri solet, eo tempore quo magnitudo doloris omnem excquia crinem suum instar Nazaraenorum Domino consecrarant . Et Samson quamdiu crines habuit, possedit fortitudinem, ablata vero caesarie, captus est ab Allophylis . Quando autem dicitur, et accingentur ciliciis, vetus lumborum libido 323 damnatur, ut qui vixerant in deliciis, postea poenitentes vivant in austeritate atque duritia. Ninivitae habuere saccos .in amaritudine animae ploratu amarissimo. Melius est enim ingredi in domum luctus, quam in domum convivii : ut plangant Tyrum, et carmen lugubre congeminent, quod sequens Scriptura subjungit. Ut autem sciamus profectum esse eorum, qui plangunt ruentem, et qui prius in maris corde, et in medio illius versabantur, prophetae nos doceat exemplum: qui et ipse plangere jubetur Tyrum, ut, expleto tempore poenitentiae, restituatur in antiquum statum, et, assumpta ci
Abbreviated transcription (Latin):
bunt te in amaritudine anime ploratu amarissimo. et
adsument suꝑ te carmen lugubre. & plangent te̾: in .lxx.¬
Quando tẏrus cecidit. gub̃natdres illius turbabunturꝰ.
descendentq de classibus : & remiges uictoresq. ac pro¬
rete siue naute. & uniuersi gub̾natores maris iactati
fluctib: stabili aliq̃n consistent gͣdu Eiulabt̃ suꝑ eã
uoce magna. ꝗͣ prius suis locupletabant mercibus:
& mentis amaritudinẽ clamore signabunt: Puluerem
quoq siue terrã iacient suꝑ capita sua. ꝓterrenis oꝑibus
agentes penitentiam: & cinere consꝑgent᷑. uel uitule
iuxta legem ut purificent᷑: uel certe substernent cinerẽ
sibi. iuxta illud qd dicit᷑ ad ierłm. sparge terrã suꝑ caput
tuũ. et cinerẽ substerne tibi: & fac planctum Ꝙ in
eugłio scriptũ est: sun tyro et sidone facta eẽnt hec sig
na: olim in sacco et cinere egissent penitentiam: Et
psalmista dicit: cinerem quasi panem manducaui:

Expanded text:
bunt te in amaritudine animae ploratu amarissimo et bunt te in amaritudine animae ploratu amarissimo et adsument suQuando Tyrus ceciderit, gubernatores illius turbabuntur, descendentque de classibus, et remiges vectoresque ac proretae sive nautae, et universi gubernatores maris jactati fluctibus, stabili aliquando consistent gradu; et ejulabunt super ea voce magna, quam prius suis locupletabant mercibus, et mentis amaritudinem clamore signabunt: pulverem quoque sive terram jacient super capita sua, pro terrenis operibus agentes poenitentiam. Et cinere conspergentur vel vitulae, juxta Legem , ut purificentur: vel certe substernent cinerem sibi, juxta illud quod dicitur ad Jerusalem: Sparge terram super caput tuum, et cinerem substerne tibi, et fac planctum . Et in Evangelio scriptum est: Si in Tyro et Sidone facta essent signa haec, olim in sacco et cinere egissent poenitentiam . Et Psalmista dicit: Cinerem quasi panem manducavi .
Abbreviated transcription (Latin):
dine tua que ẽ in medio tui: cadent in corde maris in
die ruine tue : Remiges. siue nautas urbis tyrie. sido¬
nios leginus ⁊ aradios. de quib iam dictum ẽ. et iu¬
xta editionẽ .lxx. consiliarios biblii. qui hebraice appel¬
lantur gebal: Uiros quoq bellatores eius. ꝑsas. lidos.
et libias. qui om̃s cadent. et ẽe nichili monstrabunt᷑
cum cecidit tyrus : & uniuersa gła eius finem habuerit
nomine dignitatum. simili udicio conterenturꝰ: Mix¬
taq ꝓphetia ẽ. inter urbem et nauem: ut ex altero alte¬
rum intelligas: Ꝙ tam̃ utrumq ad consummationem
scłi. ꝑtineat atq naufragium: Asonitu clamoris gub¬
natoꝵ tuoꝵ turbabuntur classes. & descendent de na¬
uib suis qui tenebant remũ. siue naute : & uniu̾si
stabunt. et eiulabt̃ suꝑ te uoce magna. & clamabunt
amare. & suꝑiacient puluerẽ capitib suis: et cinere
radent suꝑ te calurgum. et accingentur ciliciis. & plora¬

Expanded text:
dinedinedie ruinae tuae. » Remiges sive nautas urbis Tyriae Sidonios legimus et Aradios, de quibus jam dictum est: et juxta editionem Septuaginta consiliarios Bybli, quae hebraice appellatur Gebal: viros quoque bellatores ejus Persas, Lydos et Libyas, qui omnes cadent, et esse nihili monstrabuntur cum ceciderit Tyrus, et universa gloria ejus finem habuerit nomine dignitatum simili judicio conterentur. Mixtaque prophetia est, inter urbem et navem, et ex altero alterum intelligas, et tamen utrumque ad consummationem saeculi pertineat atque in naufragium. « A sonitu clamoris guborum conturbabuntur classes et descendent de navibus suis omnes qui tenebant remum nautae et universi stabunt et heiulabunt super te voce magna et clamabunt amare et superiacient pulverem capitibus suis et cinere radent super te calvitium et accingentur ciliciis et plora
Abbreviated transcription (Latin):
siue ut melius in hebraico continet᷑: decolorauit me sol:
uitiȩ tue et thesauritui: & multiplex instrum̃tũ tuũ.
ulti ita legunt: In corde maris diuitie tue. ꝙ thesauri
tui: ⁊ multiplex instrum̃tum tuũ: Ut om̃s tyxri diuitie
uniuersaq substantia in corde maris sit posita: & scłi
fluctib obruatur: Nichilq habeant stabile habitatores
eius: atq ꝑpetuũ impleto illo euglico Stulte: hac noc¬
te auferent aĩam tuã ate: quȩ autem p̃parasti: cuiusert:¬
illo apłico: Qͥ uolunt diuites fieri. incidunt in tẽptatio¬
nem et muscipulas multas: & detrahunt᷑ in ꝓfundum:
anisesta ẽ historia: & ꝓpterea singulis pene uerficulis
breues sententiolas coaptamus: Iam enim ad finẽ libri:
festinat oratio: Naute. siue remiges tui ⁊ gub̾natores
tui. qui cenebant supellectilẽ tuã. &. populo tuo prcerant
uiriq bellatores tui qui erant in te cũ umuersa mulgtu¬

Expanded text:
sol : sive, ut melius in Hebraico continetur, decoloravit me sol. sol : sive, ut melius in Hebraico continetur, decoloravit me sol. Divitiae tuae et thesauri tui, et multiplex inet thesauri tui, et multiplex instrumentum tuum, » ut omnes Tyri divitiae universaque substantia in corde maris sit posita, et saeculi fluctibus obruatur, nihilque habeant stabile habitatores ejus atque perpetuum, impleto illo evangelico: « Stulte, hac nocte auferent animam tuam a te: quae autem praeparasti, cujus erillo apostolico: Qui volunt divites fieri, incidunt in tentationem et muscipulas multas, et trahuntur in profundum . Manifesta est historia; et propterea singulis pene versiculis breves sententiolas coaptamus. Jam enim ad finem libri festinat oratio. . Nautae sive remiges tui, et gubernatores tui, qui tenebant supellectilem tuam, et populo tuo praeerant: virique bellatores tui qui erant in te, cum universa multitu
Abbreviated transcription (Latin):
inter fluctus suo ducunt arbitrio. & ñ ad excelsa subleuãt.
s in ꝓfunda demergunt: Nec imitant᷑ eos qui usq ad ma¬
tutinã uigiliam nauigantes. fregert̃ insanos maris fluctꝰ
& dnm̃ saluatorẽ susciꝑe meruerunt: Statimq taliuec¬
tore et comite ꝑuenert̃ ad portũ quietis: de quo in eugłio
plenius scribitur: Uentus auster contriuit te incorde
maris: Om̃s diuitie tyri auro flante disꝑeunt: qui
significantus haebraice chadiñ. grece kaycon interp̃ta¬
e qͦ dicebat et sc̃s: ꝑ diem sol ñ uret te. neq luna ꝑ noctẽ.
oc uento iacob exustus erat: ꝙ tam̃ ñ contritus dũ loquit᷑.
ui ꝑ diem exustus estu: et gelu noctis: Illi quoq qͥ ab hora
prima conducti st̃. totius diei calorẽ et estus tuler̃t.⁊ tñ
accipiunt denartũ qr exusti st̃ et contriti: Unde et sponsa
dicit in cantico: Nigra sum et formosa. qr despexit me

Expanded text:
culi hujus fluctus suo ducunt arbitrio, et non ad excelsa sublevant, culi hujus fluctus suo ducunt arbitrio, et non ad excelsa sublevant, sed in profunda demergunt: nec imitantur eos qui usque ad matutinam vigiliam navigantes, fregerunt insanos maris fluctus, et Dominum Salvatorem suscipere meruerunt, statimque tali vectore et comite pervenerunt ad portum quietis, de quo in Evangelio plenius scribitur. « Ventus auster contrivit te in corde maris. » Omnes divitiae Tyri austro flante dispereunt, qui significantius Hebraice Cadim, quem nos in ven David: Per diem sol non uret te, neque luna per noctem . Hoc vento Jacob exustus erat, et tamen non contritus, dum loquitur: Fui per diem exustus aestu, et gelu noctis . Illi quoque qui ab hora prima conducti sunt, totius diei calorem et aestus tulerunt, et tamen accipiunt denarium, quia exusti sunt, et non contriti. Unde et sponsa dicit in Cantico: Nigra sum, sed formosa, quia despexit me
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ suoꝵ: unusquisq constringit᷑ Nec habuert negotia¬
tionẽ lib̾am. s cuncta peccatoꝵ uinculis nexuert: In uo¬
lucra iacinctna ꝓpter coloris similitudinẽ referamus ad
aerias potestates. qui thesauros suos scł̃i nundinis lar¬
tulerunt: & quia supra de utroq diximus. suꝑfluũ ẽ
lectori augere fastigium: Ꝙ repleta es et glłificata. siue
aggrauata nimis in corde maris: Nichil inqͥt tͥ defuit.
qd̃ ad diuitias ꝑtinet insularũ: Que tam̃ głificatio fuit
agrauatio possidentis. dum ñ potes modate ferre diui¬
tias. Qͣꝗͣ et pauiꝑtas sepe temptatio sit: Unde et salomon
necessaria tantũ postulat. et diuitias et pauꝑtatẽ parit̃
detestatur: ne in altero suꝑbia. in altero subrepat in¬
patientia atq mendaciũ: In aquis multis: adduxert̃
te remiges tui. S upra remiges tyrie quitatis. sicdonios
legimus: & aradios. quoꝵ alteriuenatores: alteri int̾pre¬

Expanded text:
torum suorum unusquisque constringitur , » nec habuerant negotiatorum suorum unusquisque constringitur , » nec habuerant negotiationem liberam, sed cuncta peccatorum vinculis nexuerunt. Involucra hyacinthina propter coloris similitudinem referamus ad aereas potestates, quae thesauros suos saeculi nundinis laruia supra de utroque diximus, superfluum est lectori augere fastidium. « Et repleta es et glorificata sive aggravata nimis in corde maris. » Nihil, inquit, tibi defuit, quod ad divitias pertinet insularum, quae tamen glorificatio, fuit aggravatio possidentis, dum non potest moderate ferre divitias: quanquam et paupertas saepe tentatio sit. Unde et Salomon necessaria tantum postulat, et divitias ac paupertatem pariter detestatur: ne in altero superbia, et in altero subrepat impatientia atque mendacium. « In aquis multis adduxerunt te remiges tui. » Supra remiges Tyriae civitatis Sidonios legimus et Aradios, quorum alteri venatores, alteri interpre
Abbreviated transcription (Latin):
Aram. siue ut .lxx. dixere karram. in nr̃a lingua sonat
foramina: chenne. p̃parationẽ: heden delicias: Pro qͦ
ignoramus: & ficti nõis. etoi aloaotian. querere ñ de¬
bemus: In negotiatione gͦ tyri ꝑ carneos sensus qͥ uidi¬
cantur in foraminib tota scl̃i hominũ p̃paratio ẽ. qui so¬
las delicias ꝑutantes se. si augeant tyriȩ urb̃ commertra.
De sabba. supra diximus: Assur interp̃tatur dirigens:
chemath. siue ut quibusdã exemplarib continet᷑: cherma
transfert᷑ in uineas: Haud dubiũ quin sodomoꝵ qui ueni¬
unt in mercatũ tẏri ut p᷑ua dirigant que fuerant depͣuata:¬
ruxta illud qd̃ in psalmis dicit᷑: ut destruas inmicũ et
ultorem: Habentq multiphariã suꝑlectilem & incredibil
uarietate distinctam que in uolucris iacinct districta ẽ
siue thesauri eoꝵ funib constringunt᷑. quoꝵ thesauriza¬
uert sͥ in terra: iuxta illud qd̃ serpptum ẽ: funib pecca¬

Expanded text:
aginta dixere, Charran, in nostra lingua sonat foramina: Channe, praeparationem: Eden, delicias: pro quoignoramus: et ficti nominis etymologiam quaerere non debemus. In negotiatione ergo Tyri per carneos sensus qui indicantur in foraminibus, tota saeculi hominum praeparatio est qui solas delicias putant si augeant Tyriae urbis commercia. 320 De Saba supra diximus. Assur interpretatur, dirigens: Chelmad, sive ut in quibusdam exemplaribus continetur, Cherma, transfertur in vineas: haud dubium quin Sodomorum, qui veniunt in mercatu Tyri, ut prava dirigant, immo arguant pjuxta illud quod in Psalmis dicitur: Ut destruas inimicum et ultorem. Habentque multifariam supellectilem, et incredibili varietate distinctam, quae involucris Hyacinthi astricta est, sive thesauri eorum funibus constringuuntur, quos thesaurizaverunt sibi in terra, juxta illud quod scriptum est: « Funibus pececa
Abbreviated transcription (Latin):
luctus ẽ. Erunt crines tui colligati suꝑ te. & calciam̃ta
tua in pedib tuis: nec consolaberis in labiis eoꝵ ꝙ pa¬
nem hominũ ñ comedes: Locutusq fu̾ ad popłm mane
sicut p̃ceꝑat mͥ: & mortua ẽ uxor mea uesꝑi: feciq ma¬
ne: sicut p̃ceptum ÷ mͥ O dixit ad me popłs Non an

Expanded text:
luctus est. Erunt crines tui 279 colligati super te, et calciamenta luctus est. Erunt crines tui 279 colligati super te, et calciamenta tua in pedibus tuis, nec consolaberis in labiis eorum, et panem hominum non comedes. Locutus sum ad populum mane, sicut praeceperat mihi, et mortua est uxor mea vesperi, fecique mane sicut praeceptum est mihi. Et dixit ad me populus: n
Abbreviated transcription (Latin):
bitis: ꝙ cibos lugentiũ non comedetis: Coronas habe¬
bitis in capitib ur̃is: & calciam̃ta inpedibus: Non
plangetis neq flebitis: s cabescetis in iiqͥtatib ur̃io:
& unusquisq gemet ad frẽm suum: erieq exechiel uob̾ in
portentum: Iuxta omnia que feci facietis cũ uenerit is¬
tud: et scietis qr ego dñs ds: E tufili hõis. ecce in die
quo tollam ab eis fortitudinẽ eoꝵ et gaudiũ dignitatis.
& desider iũ oculoꝵ eoꝵ. sub quo requiescunt animȩ eoꝵ
filios et filias eoꝵ in die illa: cũ uenerit fugiens ad te. ut
annuntiet tibi: In die inꝗͣilla aꝑietur os tuum cũ eo qͥ
fugit. & loqueris ⁊ ñ silebis ultra. erisq eis inpoͣtentum:
et scietis quia ego dñs: lxx & factus ẽ sermo dñi ad
me: dicens: Fili hõis. ecce ego auferam ate desicłabilia
oculoꝵ tuoꝵ in acie. siue in p̃paratione. ñ planges. neq
flebis. nec uenient lacrime tͥ. gemitus sangiunis rentun

Expanded text:
bitis et cibos lugentium non comedetis coronas habebitis in capitibus vestris et calciamenta in pedibus non plangetis neque flebitis sed tabescetis in iniquitatibus vestris et unusquisque gemet ad fratrem suum eritque Hiezecihel vobis in portentum iuxta omnia quae fecit facietis cum venerit istud et scietis quia ego Dominus Deus et tu fili hominis ecce in die quo tollam ab eis fortitudinem eorum et gaudium dignitatis et desiderium oculorum eorum super quo requiescunt animae efilios et filias eorum. In die illa cum venerit fugiens ad te, ut annuntiet tibi: in die, inquam, illa, aperietur os tuum cum eo qui fugit, et loqueris, et non silebis ultra, erisque eis in portentum, et scietis quia ego Dominus. LXX: Et factus est sermo Domini ad me dicens: Fili hominis, ecce ego auferam a te desiderabilia oculorum tuorum in acie sive in praeparatione; non planges, neque flebis, nec venient lacrymae tibi, gemitus sanguinis, renum
Abbreviated transcription (Latin):
tui. nec quȩ regio sit. qͥdue significet nͥ qd manifestũ est. et
ex eo qd iungitur sabba uicinã huic ꝓuincie ẽẽ regionem:
Aram. et chenne. et heden. negotiatores sabba. assur. chelmath.
uenditores tui: ipsi negotiatores tui: Multiphariã in uolu¬
crib iachincti. et polimitarũ gatarũq p̃ciosarũ. que ob¬
uolute ⁊ adstricte erant funibus: hex: Rarran. & channa
et ethne. isti negotiatores sabba. assur. et calmath institores
tui deferentes negotiationẽ tuã in machalim. M ingali
ma.iacinctum. & polimitã thesauros electos. funibus
colligatos: Ee iste gentes diuersoꝵ locoꝵ nõia continentis:
Qd̃ autẽ de theodotione. in .lxx. additum ẽ in machalim. et

Expanded text:
tui, nec quae regio sit, quidve significet, nisi quod manifestum est, et tui, nec quae regio sit, quidve significet, nisi quod manifestum est, et ex eo quod jungitur, Saba vicinam huic provinciae esse regionem. « Aran, et Channe, et Eden, negotiatores tui. Saba, Assur et Chelmad venditores tui, ipsi negotiatores tui multifariam involucris hyacinthi, et polymitorum gazarumque pretiosarum, quae obvolutae et astrictae erant funibus. LXX: Charran, et Chana, et Edne, isti negotiatores tui: Sabba, Assur, et Chalman, institores tui, deferentes negotiationem + in Machalim, et in Galima ⁑ hyacinthum, et + polymita ⁑ thesauros electos funibus colligatos. Et istae gentes diversorum locorum nomina continentes. Quod autem de Theodotione in Septuaginta additum est, in M
Abbreviated transcription (Latin):
ferent tibi: in hebreo habet reges sabba. et sabba munera
offerent tͥ: Quoꝵ unũ sabba ꝑ sñi. litteram scribitur
alcerum ꝑ. Samech. quȩ nr̃e latere similis est. Qͥa gͥ
sabba int̾pretat᷑ conuersio: hoc dicendũ ẽ. qd̾ in p̃sent loco
ñ conu̾sionẽ significat. s aduersionem: De qua tyro munera
de ferunt᷑ cum uniu̾sis aromatib et odorib optimis:⁊ lapide
p̃cioso et auro: quȩ omĩa in tyro nundinis ꝓponunt᷑: E ipsi
mentiunt᷑ odorẽ optrinũ. lapidemq p̃ciosum. qͦ extruere pu̾¬
sitatis sue nitunt᷑. eccli̾as. ⁊ aurũ qd pollicent᷑ in sensu. om̃ia¬
quȩ ꝑuersa sunt: Nichil enim gͣtuito accipiunt. nec gͣqs
tribuunt. s uniuersamercant᷑ Cum reges arabũ et sabba
gͣtis xꝑo munera offerant: hii st̃ qui omĩa turpis lucri cau¬
iuxta.lxx. regma in nullo alio script᷑arũ loco inuenire po¬

Expanded text:
ferent tibi , » in Hebraeo habet: « Reges Saba et Saba munera ferent tibi , » in Hebraeo habet: « Reges Saba et Saba munera offerent tibi. » Quorum unum Saba per sin litteram scribitur, alterum per samech, quae nostrae litterae similis est. Quia igitur Saba interpretatur conversio, hoc dicendum est, quod in praesenti loco non conversionem significet, sed aversionem, de qua Tyro munera deferuntur, cum universis aromatibus et odoribus optimis et lapide pretioso et auro, quae omnia in Tyri nundinis proponuntur. Et ipsi enim mentiuntur odorem optimum lapidemque pretiosum, quo exstruere perversitatis suae nituntur ecclesias, et aurum quod pollicetur in sensu, omniaque perversa sunt: nihil enim gratuito accipiunt, nec gratis tribuunt, sed universa mercantur, cum reges Arabum et Saba gratis Christo munera offerant: hi sunt qui omnia turpis lucri caujuxta LXX Rhegma, in nullo alio Scripturarum loco invenire po
Abbreviated transcription (Latin):
los. grauissimis peccatoꝵ honerib p̃grauatos. siue agnos
et arietes. et agnos edos. quos immolant altarib sius.
quȩ de iniquo ac rebelli corde simulart̃: S et in hoc
eodem ꝓpħa in uisione pastoꝵ. arietes aquas purissi¬
mas conturbantes.⁊ impugnantes laterib oues:
sinistram stare consuert. & agnos qui menuntur agnũ
de quo scriptum ẽ: ecce agnus dei: ecce qui tollit pec¬
cata mundi: In bonam ar̃i partẽ camelos scribit isaias
de madian. qd interp̃tatur dñi iudiciũ. uenire ierłm.
et effa. et arietes nabaioth. et sabba: deferentes aurũ et
chus: Quoꝵ duo ultima etiã amagis osferunt᷑ dño: Istiq
cameli deposito onere peccatoꝵ. possunt intrare artã et an
gustam uiam: quȩ ducit ad uitam: U enditores sabba. et
rema. ipsi negotiatores tui cũ uniuersis pͥmis aromatib
n psalmis uͥ scriptũ est. reges arabum et sabba munera of¬

Expanded text:
los, gravissimis peccatorum oneribus praegravatos, sive agnos, los, gravissimis peccatorum oneribus praegravatos, sive agnos, et arietes, et haedos, quos immolant in altaribus suis, quae de iniquo ac rebelli corde simularunt. Sed et in hoc eodem propheta in visione pastorum, arietes aquas purissimas conturbantes, et impingentes lateribus oves, s quoque, qui ad sinistram stare consueverunt, et agnos qui mentiuntur agnum : de quo scriptum est: Ecce agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . In bonam autem partem camelos scribit Isaias , de Madian, quod interpretatur Domini judicium, venire Jerusalem, et Epha, et arietes de Nabajoth, et Saba deferentes aurum et thus: quorum duo ultima etiam a Magis offeruntur Domino . Istique cameli, deposito onere peccatorum, possunt intrare arctam et angustam viam, quae ducit ad vitam . Venditores Saba et Reama Al. Rema, ipsi negotiatores tui cum universis primis aromatibus, In Psalmis ubi scriptum est: « Reges Arabum et Saba munera of
Abbreviated transcription (Latin):
lestib. et helias curru rapitur: appellaturq ab heliseo: pater
auriga. & currus isrł: E gieri aꝑiuntur oculi. ut currus
in monte et equos uideat: sine ascensorib sessioni dñi prepa¬
tatos: In tapetib aũ sermonũ pulchritudo monstratur:
in quib uehuntur et requiescunt institores dadan. sessi¬
one cõposita. uenientes ad nundinas tyri. Arabia. Et
uniuersi pͥncipes cȩdarꝰ. ipsi negotiatores manus tuȩ:
cũ agnis. et arietib. et hedis uenert̃ ad te. Pro agnis.
tati sunt: Arabia aũi et pͥncipes ceclar. quȩ hodie sarracenoꝵ
regio ẽ. sic̃ in ieremie sermone qͥ aduersum cedar scribit᷑.
plenissime demonstratũ est: abundat his animantib. ag¬
ns uidelicet ⁊ arietib et hedis. et tyri nundinas hac
hoc aĩal delectatur: Arabia autẽ interp̃tatur uesꝑa:
et cedar tenebre: De qua et in psalmis ch̃a: Habitaui
cum habitantib cedaiꝰ: Quȩ regiones defert tyro came¬

Expanded text:
lias ad coelestia curru rapitur, appellaturque ab Elisaeo pater, pater, lias ad coelestia curru rapitur, appellaturque ab Elisaeo pater, pater, auriga et currus Israel . Et Giezi aperiuntur oculi, ut currus in monte, et equos videat sine ascensoribus, sessioni Domini praeparatos . In tapetibus autem, sermonum pulchritudo monstratur; in quibus vehuntur et requiescunt institores Dedan sessione composita, venientes ad nundinas Tyri. Arabia et universi principes Cedar, ipsi 318 negotiatores manus tuae, cum agnis, et arietibus et haedis venerunt ad te. Pro agnis, tati sunt. Arabia autem et principes Cedar quae hodie Sarracenorum regio est, sicut in Jeremiae sermone, qui adversum Cedar scribitur, plenissime demonstratum est abundant his animantibus, agnis videlicet, et arietibus, et haedis, et Tyri nundinas hac hoc animal delectatur. Arabia autem interpretatur vespera: et Cedar, tenebrae. De qua et in Psalmis dicitur: Habitavi cum habitantibus Cedar . Quae regiones deferunt Tyro came
Abbreviated transcription (Latin):
patriarche dan. et trib et locus in quo habitauit: tribus
nomen accepit. Ubi hodie paneas. que quondã cesareaphi¬
lippi uocabat᷑. unde et iordanis fluuius sorttus ẽ uocabulũ
Ioꝵ: riuus uidelicet dan qͥ fluit de libano: Iauan autem
grecia detulert̃ in nundinis tuis ferrũ fabrefactũ: O cet̾a:
icamusq qd grecia. id ẽ iauan. ferrũ habebat fabrefactũ.
⁊ ad bella ꝑintissimũ. dialecticaq arte structum: iactans
se cuncta iudicio et ratione ꝓferre. uocalemq sonum qͥ ut̃¬
pretatur. in calamo stacten. odoris optimi repmittat: siue
& cursum habeat orationis: De dan institores tui: intapetib
ad sedendum: Ixx. De dan negotiatores tui: cũ iumexitis
infinita quippe substantia in tapetib ad sedendũ: & ium̃tis
electis ad currus Nec dubium. qͥn quadrige currus. et eqͥ
in malã partẽ accipiantur: si terrena fint. Alioquin de ce¬

Expanded text:
patriarchae Dan et tribus et locus in quo habitavit tribus, patriarchae Dan et tribus et locus in quo habitavit tribus, nomen accepit, ubi hodie Paneas, quae quondam Caesarea Philippi vocabatur. Unde et Jordanis fluvius sortitus est vocabulum Jor, rivus Graecia detulerunt in nundinis tuis ferrum fabrefactum, et caetera. Dicamusque quod Graecia, id est, Javan, ferrum habeat fabrefactum, et ad bella promptissimum, dialecticaque arte constructum jactans se cuncta judicio et ratione proferre: vocalemque sonum, qui interpretatur in calamo, et stacten odoris optimi repromittat, sive  cursum habeat orationis. Dadan institores tui, in tapetibus ad sedendum. LXX: Dedan negotiatores tui, cum jumentis Infinita quippe distantia in tapetibus ad sedendum, et jumentis electis ad currus: nec dubium quin quadrigae currus et equi, in malam partem accipiantur, si terreni sint. Alioquin et E
Abbreviated transcription (Latin):
congregant᷑: ut uinũ pingue. siue lane splendentes. ꝓ qua¬
chelbon int̾pretat᷑ lacteos. & ꝓlanis coloris optimi. lane de
inde lane p̃cipue deferuntur: ꝓsoor̃. senser̃t miletũ qui¬
interp̃tati st̃. Ex quo ꝑspiciendũ qd̃ tyrus lacte uescatur
infantie. & uestim̃ta ñ habeat propria. s aliunde: & ex
aliis congesta prouintiis: Illud aũ qd damaschus int̾pretat᷑
sangius cilicii. et sanguis osculi: p̃senti ñ conuenit loco
Erequent̾ enim hebrea nomina ꝓ diuerfitate accentuũ. & inuta¬
tione litterarũ. uocabulumq: uel maxime quȩ apud illos lñt
ꝓprietates suas uarie int̃pretant᷑: Dan. et grecia. ⁊ inorel.
in nundus tuis. posuert̃ ferrũ fabre factun stacten. & calamos
in negotiatione tua: lxx: Dan. et iauan. & morel. in nundi¬
nis tuis: quȩ in editione eoꝵ de theodotione ad dita sunt.
ferrum factum oꝑe. ⁊ rota in cõmixtione tua ẽ: Ex nomine

Expanded text:
congregantur, et vinum pingue, et lanae splendentes: congregantur, et vinum pingue, et lanae splendentes: od interpretatur lacteus. LXX pro « lanis coloris optimi, » « lanae de inde lanae praecipuae deferuntur, pro Soor Miletum interpretati sunt. Ex quo perspicuum quod Tyrus lacte vescatur infantiae, et vestimenta non habeat propria, sed aliunde et ex variis congesta provinciis. Illud autem quod Damascus interpretatur sanguis cilicii, et sanguis osculi, praesenti non convenit loco, frequenter enim Hebraea nomina pro diversitate accentuum et mutatione litterarum, vocaliumque vel maxime quae apud illos habent proprietates suas varie interpretantur. « Dan, et Graecia, et Mozel, nundinis tuis posuerunt ferrum fabrefactum: stacte et calamus in negotiatione tua. » LXX, « Dan, et Javan, et Mozel, in nundinis tuis, » quae in editione eorum de Theodotione addita sunt. « Ferrum factum opere et rota in conmixtione tua est. » Ex nomine
Abbreviated transcription (Latin):
negotiator tuus in multitudine oꝑm tuoꝵ. ex multitudine
omĩs fortitudinis tuȩ. uinum de chelbon. & lanas de
mileto:. Pro uino pingui int̾pretatus ẽ syminachus:
& apud aquilam. & theodotionẽ. & in ipso hebraico habet
uinum de helbon: Rursumq ubi nos posuimus lanis
coloris optuni. siue splendentibus: aquila et theodotio
transtulert in lanis soor: Significat autẽ qd int̾ ceteras
negotiationes tyri ad nundinas eius de damasco deserebãt᷑
uinũ pinguissimũ: ⁊ lane p̃cipue qd̃ usq hodie cernimus:
S in autẽ damascus int̃pretat᷑ sanguinẽ bibens. & hebreoꝵ
uera traditio ẽ. campũ in quo inter fectus ẽ abel afr̃icida
chain fuisse in damasco. unde et locus hoc insignitꝰ uocabu¬
mris. ꝑrexit damascum: ut credentes in xꝑo. iunctos du
carns ainisit: ut m̃tis acciꝑet: Cecider̃tq squame draco-¬
nis ex oculis eius qͥb lum̃ ꝑdid̾at ueritatis: ut iret ad ui¬
cum qui appellatur rectus: & inueniret ananiai qͥ int

Expanded text:
egotiator 316 tuus in multitudine operum tuorum, ex multitudine omnis fortitudinis tuae: vinum ex Chelbon, et lanas de Mileto. Pro vino pingui, quod interpretatus est Symmachus, et apud Aquilam et Theodotionem, et in ipso Hebraico habet, vinum de HELBON  . Rursumque ubi nos posuimus lanis coloris optimi, sive splendentibus, et Aquila et Theodotio transtulerunt in lanis Soor. Significat autem quod inter caeteras negotiationes Tyri, ad nundinas ejus de Damasco deferebatur vinum pinguissimum, et lana praecipua: quod usque hodie cernimus. Sin autem Damascus interpretatur sanguinem bibens, et Hebraeorum vera traditio est, campum in quo interfectus est Abel a parricida Cain , fuisse in Damasco, unde et locus hoc insignitus vocabuhristo martyris perrexit Damascum, ut credentes in Christo vinctos duccarnis amisit, ut mentis acciperet: cecideruntque squamae draconis ex oculis ejus, quibus lumen perdiderat veritatis, ut iret ad vicum qui appellatur rectus, et inveniret Ananiam, qui in
Abbreviated transcription (Latin):
quo .lxx. nescio qͥd uolentes cretenses int̃pretatist̃. cum
aquila et simmachus. & cheodotio. uel ipsum uerbum
hebraicum. chorethim. uel interfectores. ꝙ int̃fectionẽ
uerterint. ñ solum in p̃senti loco. setiam in sophonia. uͥi
contͣ palestinos ista dicuntur: Gaza direpta erit. et
aschalon in ꝑditionẽ. ꝙ arotus & accharon eradicabunt᷑:
Ue habitatorib funiculo maris. accole cretarum. uerbum
dñi suꝑ uos chanaan: terra aliemgenarũ:. & disꝑdã uos
ex habitatione: et erit creta in pabulum pastoꝵ: & cubile
ouium: E hinc enim. cũ .lxx. cretam uerterint: ceter
interp̃tati funt: de quo in supͣdicto. propħa deo pr̃ante
qd̃ nobis uisum ẽ diximus: Inde et duaꝵ legionum
dauid. quaꝵ una appellatur. phelethĩ. & altera celethi.
ultima ab eo qd̃ int̾fecerint. atq iugularint corethim:
hoc ẽ interfectoꝵ nom̃ accepit: ꝑditq dñs om̃s reliqͥas

Expanded text:
quo LXX, nescio quid volentes, Cretenses interpretati sunt, cum quo LXX, nescio quid volentes, Cretenses interpretati sunt, cum et Aquila et Symmachus, et Theodotio ipsum verbum Hebraicum CHORETHIM  , vel interfectores, vel interfectionem verterint, non solum in praesenti loco, sed etiam in Sophonia, ubi contra Palaestinos ista dicuntur: Gaza direpta erit, et Ascalon in perditionem, et Azotus et Accaron eradicabuntur. Vae habitatoribus funiculi maris, accolae Cretarum, verbum Domini super vos Chanaan terra alienigenarum, et disperdam vos ex habitatione, et erit Creta in pabulum pastorum, et cubile ovium . Et hic enim cum Septuaginta Cretam verterint, caeteri interpretati sunt, de quo in supradicto propheta, Deo praestante quod nobis visum est diximus. Unde et duarum legionum David, quarum una appellabatur Phelethi, et altera Cerethi, ultima ab eo quod interficerent, atque jugularent, Choretim, hoc est interfectorum nomen accepit. Perditque Dominus omnes reliquias
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ aliengenas. et disꝑdam siue interficiã cretenses. et
in uindicta furoris: et cognoscent qr ego adonay dñis. cũ
dedero ultionẽ meã suꝑ eos: Post filios ammon. moab et
seir qui ipsi funt ioumei. & ꝑ loth et esau populo isrł & do¬
mui uide cognatione sociantur. uenit ad philistim. quos
nomine omniũ genuũ quȩ ñ suut de genere udeoꝵ. ẜspe¬
ciali gentis sue quȩ nc̃ dicit᷑ palestina. mutata. phe. litc̃a
phascha. grecũ et latinum. ꝑascha. celebratur: Philis¬
tiim int̃pretant᷑ cadentes poculo. qui et ipsi de aureo ba¬
bylonis calice inhebriat sc̃: & seuiunt. & toto animo
insultant. inimicitiarũ contra isrł ueterũ recordantes
quib adei populo diuisisunt: Cumq ds̃ dicat. mͥ tun¬
dictam. ego retribuã dicit dñs: ipse se ulcisciscuntur.
int̃̾ficientes & implentes antiqua odia Propter extentã
suꝑ se manũ dñi sentient qui int̾ficient int̃fectores. pro

Expanded text:
super alienigenas, et disperdam, sive interficiam Cretenses, et super alienigenas, et disperdam, sive interficiam Cretenses, et in vindicta furoris, et cognoscent quia ego Adonai Dominus, cum dedero ultionem meam super eos. Post filios Ammon, Moab, et Seir, qui et ipsi sunt Idumaei, et per Lot et Esau populo Israel, et domui Judae cognatione sociantur, venit ad Philisthiim, quonomine omnium gentium, quae non sunt de genere Judaeorum, sed speciali gentis suae, quae nunc dicitur Palaestina, mutata PHE littera, PHASE  , Graecum et Latinum pascha celebratur. Philisthiim interpretantur cadentes poculo, qui et ipsi de aureo Babylonis calice inebriati sunt, et saeviunt, et toto animo insultant, inimicitiarum contra Israel veterum recordantes, quibus a Dei populo divisi sunt. Cumque Dominus dicat: Mihi vindictam, et ego retribuam , ipsi se ulciscuntur interficientes, et implentes antiqua odia. Propter quae extentam super se manum Domini sentient, quae interficiet interfectores. Pro
Abbreviated transcription (Latin):
uitia subruunturꝰ: quia appositũ cor hominis ad maliciã
apuericia erroresq ad olescentie matura condempnat.
ne memineris: Ꝙ tam̃ sciendũ. qd iacob primã accepit be¬
nedictionẽ esau scd̃am. & ad extremũ dicitur de eo. seruus
iuncta. caro ẽẽ defistat: & idumea transeat in uideam:
Iec dicit dñs ds: Pro eo qd̾ fecerunt palestni in uindicta
& ulti se st̃ toto animo. int̾ficientes & implentes intmiciqas
ueteres: ꝓpterea hec dicit dñs ds̃: Eore ego extendã manũ
meam suꝑ palestinos & int̾ficiam interfectores.⁊ ꝑdam
reliquias maritime regionis. faciamq in eis ultiones mag¬
nas. arguens infurore. et scient qr ego dñs. cũ dedero uin¬
dictam meã suꝑ eos: Lxx: Propterea hec dic̃ adonai dñs:
Pro eo qd̃ fecerunt alienigene inultionẽ. & suscitauerunt
uindictam insultantes ex animo ut delerent usq in et̾num:
ꝓpterea hec dicit adonay dñs: Ecce ego extendã manũ meã

Expanded text:
vitia subruuntur. Quia appositum cor hominis ad malitiam vitia subruuntur. Quia appositum cor hominis ad malitiam a pueritia, erroresque adolescentiae aetas matura condemnat. ne memineris . » Et tamen sciendum, quod Jacob primam accepit benedictionem, Esau secundam: et ad extremum dicitur de eo: « Servu illique conjuncta, caro esse desistat, et Idumaea transeat in Judaeam. « Haec dicit Dominus Deus: Pro eo quod fecerunt Palaestini vins inimicitias veteres. Propterea haec dicit Dominus Deus: Ecce ego extendam manum meam super Palaestinos, et interficiam interfectores, et perdam reliquias maritimae regionis, faciamque in eis ultiones magnas, arguens in furore, et scient quia ego Dominus, cum dedero vindictam meam super eos. LXX: Propterea haec dicit Adonai Dominus: Pro eo quod fecerunt alienigenae ultionem, et suscitaverunt vindictam insultantes, ex animo, ut delerent usque in aeternum: propterea 293 haec dicit Adonai Dominus: Ecce ego extendam manum meam
Abbreviated transcription (Latin):
antiqui qd̃ ñ ꝓprie fuerit potestatis: & ideo uindictam
expetiit de eis: qui recedentes acarne. sꝑm sequebant᷑.
Propterea ipse dñs filioꝵ iuda ultor existens: extendit ma¬
num suꝑ idumeã. & auferat de ea hoĩem et ium̃tum. qͥcqͥd
uel rationis uidet᷑ habere. uel simplicis fidei. ut eam redi
gat in solitudinẽ. et de theman quȩ interp̃tatur deficiens
et de dan que et ipsa cognationẽ sonat. om̃s gladio int̃¬
fecit: quem posuit in manu populi sui isrł uc subu̾tat᷑
edom. et iram dñi sentiat ac furorem. & intelligat uin¬
dictam eius ad hoc ꝓfecisse ut seruiat domui uide: hoc
est illud de quo et apłs disputat scribens: Iacob dilexi:
esau autem odio habui: Diligit autẽ iacob: qr carneum
atq terrenum supplantat et suꝑat: & benedictiones illiꝰ
meretur accipe: Primũ enim iuxta carnem: & postea
iuxta sꝑm uiuimus: Ante uicia: demde uirtutes qͥb:

Expanded text:
antiqui, quod non propriae fuerit potestatis. Et ideo vindictam antiqui, quod non propriae fuerit potestatis. Et ideo vindictam expetit de eis, qui recedentes a carne spiritum sequebantur. Propterea ipse Dominus filiorum Juda ultor existens, extendit manum super Idumaeam, et aufert de ea hominem et jumentum. Quidquid vel rationis videtur habere, vegat in solitudinem: et de Theman, quae interpretatur deficiens, et Dedan, quae et ipsa cognationem sonat. Omnes gladio interfecit, quem posuit in manu populi sui Israel, ut subvertatur Edom, et iram sentiat Domini ac furorem: et intelligat vindictam ejus ad hoc profecisse, ut serviat domui Judae. Hoc est, illud de quo et Apostolus disputat scribens: « Jacob dilexi: Esau autem odio habui . » Diligit autem Jacob, quia carneum atque terrenum supplantat et superat, et benedictiones illius meretur accipere. Primum enim juxta carnem et postea juxta spiritum vivimus. Ante vitia, deinde virtutes quibus
Abbreviated transcription (Latin):
manũ extendens suꝑ idumeã. abstulit de ea hominẽ et
ium̃tum. & cuutates illuis redegit in desertum. id est
theman ꝗͣ nos in austrũ uertimus de qua et de alia ur-¬
be. de dan ut̃fecti gladio cadent: Cumq illi se de iuda
ulti fueruit. ego dabo ultionẽ suꝑ idumeos. ꝑ manũ siue
in manu populi meusrł.: ut ab his oppͥmantur in quos
exercuere uindictã. qui facient in edom. siue idumeam.
iuxtairam et furorẽ meum. ut meã expleant indignationẽ
ꝟ ꝑ manus populi mei isrł. inunicã gentẽ meaira deseuiat. &
intelligant cont᷑ iniꝗͣ ultionẽ idumee. meam iustam fuisse
uiudictam: dicit ad ouay dñs. Sccl̃m tropologiã. hic th
sensus uidetur. idumea terrena appellat᷑. & carnea. que con¬
surgit contra sꝑm. ut ñ faciamꝰ ea que sp̃c sunt. & aĩam in
meditullio positã ad se trahe festinet. uultq ultiones reddẽ
quib subdita pͥus fuerat filius iuda. & recordat᷑ doloris

Expanded text:
manum extendens super Idumaeam, abstulit de ea hominem et manum extendens super Idumaeam, abstulit de ea hominem et jumentum, et civitates illius redegit in desertum, id est Themam, quam nos in Austrum vertimus: de qua et de alia urbe Dedan, interfecti gladio cadent. Cumque illi se de Juda ulti fuerint, ego dabo ultionem super Idumaeos per manum, sive in manu populi mei Israel: ut ab his opprimantur, in quos exercuerunt vindictam. Qui facient in Edom, sive Idumaeam, juxta iram et furorem meum, ut meam expleant indignationem, et per manus populi mei Israel, in inimicam gentem mea ira desaeviat, et intelligant contra iniquam ultionem Idumaeae, meam justam fvindictam, dicit Adonai Dominus. Secundum tropologiam hic mihi sensus videtur: Idumaea terrena appellatur, et carnea quae consurgit contra spiritum, ut non faciamus ea quae spiritus sunt, et animam in meditullio positam ad se retrahere festinat, vultque ultiones reddere quibus prius subdita fuerat filiis Juda, et recordatur doloris
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̃ aũ esau. et seir. et edom. & idumea. et duma. unagens
appellentur: non ambiget qui scientiã habuerit script᷑aꝵ.
&ut de ceteris ꝓph̾is taceam: isaia. ieremia. amos. qui
contra idumeam et duma. et edom uaticinati sunt: ab¬
dias ꝓpha totam ꝓph̃iam contͣ hanc dirigit nationem:
quem ut potiumus. olim disseruimꝰ : Arguit᷑ gͥ setr. qͥ qr¬
hispidus erat pilosi nom̃ accepit. & edom sanguinis. qͥ
ob lenticule rufe coctionẽ primogenita ꝑdidit. et ab eclu-¬
lio sortitus uocabulũ est. E sau quoq: facta int̃pretat᷑
& hoc sciendum. qd̃ in hebreo nunꝗͣ scribitur idumea. s
semꝑ edom: quã idumeã exp̃ssit greca translatio :Le
filiis iuuda. peccauitq fiue memoriã pristini doloris te-¬
nuit. ut ultionẽ de eis caꝑet. a quib in utero supplantatꝰ
est Iccirco ñ ꝑ angłos. neq ꝑ altum quẽlibet. s ipse dñs

Expanded text:
Quod autem Esau et Seir, et Edom, et Idumaea, et Duma, una gens Quod autem Esau et Seir, et Edom, et Idumaea, et Duma, una gens appellentur, non ambiget qui scientiam habuerit Scripturarum. Et ut de caeteris prophetis taceam, Isaia, Jeremias, Amos, qui contra Idumaeam, et Dumam, et Edom vaticinati sunt: Abdias propheta totam prophetiam contra hanc dirigit nationem, quem ut potuimus olim disseruimus. Arguitur igitur Seir, qui qui quia hispidus erat pilosi nomem accepit. Et Edom sanguinarius, qui ob lenticulae rufae coctionem primogenita perdidit, et ab edulio sortitus vocabulum est. Esau quoque facta interpretantur. Et hoc sciendum, quod in Hebraeo numquam scribatur Idumaea, sed semper Edom, quem Idumaeam expressit Graeca translatio. Neqfiliis Juda: peccavitque, sive memoriam pristini doloris tenuit, ut ultionem de eis caperet, a quibus in utero supplantatus est. Idcirco non per Angelos, neque per alium quemlibet: sed ipse Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
tica arte confidere. s cuncti illius t̾mini quos ꝓ illisio¬
ne fluctuũ uocat. ꝓmuntoria destruant᷑: Ꝙ inclite
atq electe terre beechiesimoth. que interp̾tatur domꝰ
solitudinis atq deserta. et beelmeon. que et ipsa uertit᷑
habens fontẽ siue suꝑ fontem. & cariathaun. ꝗ .lxx.¬
ciuitatẽ maritimã transtulert̃ peant: Quãus enĩ
habeant robora pugnatoꝵ & indita. ꝑgant ad p̃lium
arte pugnandi. et ex omni parte circũsepti munitiq
gradiantur tam̃ inclita eoꝵ terra. ñ ẽ domus habita¬
tionis. s domus solitudinis: Qd̃q se putant habere
fontem scientie. & urbem maritimã quȩ cunctas sust¬
nere possit scl̃i tempestates: pacientiã autẽ sͥ et fortitu¬
dinem promittentes. tam̃ illuc conu̾tentur ut et illuc
tradantur filiis orientis ueri in xꝑo luminis sic̃ traditi
sunt filii ammon. qui sͥ in hetica multitudine confide¬

Expanded text:
tica arte confidere, sed cuncti illius termini quos pro illisiotica arte confidere, sed cuncti illius termini quos pro illisione fluctuum vocant promontoria, destruantur. Et inclytae atque electae terrae Bethlesimoth, quae interpretatur domus solitudinis atque deserta, et Beelmeon, quae et ipsa vertitur habens fontem, sive super fontem, et Cariathaim, civitatem maritimam transtulerunt, pereant. Quamvis enim habeant robora pugnatorum, et inclyta pergant ad praelium arte pugnandi, et ex omni parte circumsepti munitique gradiantur: tamen inclyta eorum terra non est domus habitationis, sed domus solitudinis. Quodque se putant habere fontem scientiae, et urbem maritimam, quae cunctas sustinere possit saeculi tempestates, patientiam sibi et fortitudinem promittentes: tamen illuc convertentur, ut et ipsi tradantur filiis Orientis, veri in Christo luminis; sicut traditi sunt filii Ammon, qui sibi in haeretica multitudine confide