comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rã historiã reccẽxẽtes. Quod aut ait. ⁊ filii dacdan
fuerut assuri. ⁊ latosi. ⁊ laomĩ. assurĩ. inegociato¬
res tͣnsfem ꝑutat. Latusĩ ens fernq metalla
tͥbuũ atq ppłori. Alii abboc asurĩ uocatos syro
ẽẽ ꝯtendũt: ⁊ apłisq filiis abrahe excethura oe¬
cupatas indie regiones. Gen̾auit aũt abraham
usaac. Cuiꝰ fuerũt filii. esau. ⁊ isrł. Abrahã g li¬
e& plures filios habuerit tam̃ solũ ysaac sari ha
isrł gemini. nati de uno concubitu rebecce ur¬
oris ysaac. filii esau. eliphat. rauel. iaus. ialam.
chore. In libro geneseos narrat᷑ qd esau acceꝑit
uxores defiliab chanaan. hoc ẽ ada filiã elometh¬
ei ⁊ oolibama filia mane: Filii sebeon euehi. base¬
mathqͦq filiã ismahel sororẽ nabaioth. Pepent
aũt ada. eliphat. Basemath genuit rauel. Oli¬
bantia. edidit geus. ⁊ielom. ⁊ chore. fili eliph¬

Expanded text:
Dadan fuerunt, Assurim, et Latusim, et Laomim, Assurim in negotiatores transferri putant, Latusim aeris ferrique metalla tribuum atque populorum. Alii ab hoc Assurim vocatos Syros esse contendunt, et a plerisque filiis Abrahae ex Cetura occupatas Indiae regiones. Quid est quod Abrahamaac cujus fuerunt filii Esau et Israel. Abraham ergo licet plures filios habuerit, tamen solum Isaac Sara hab Israel gemini, nati de uno concubitu Rebeccae uxoris Isaac . Filii Esau, Eliphaz, Rahuel, Jehus, Illelom, Core. In libro Genesis narratur , quod Esau acceperit uxores de filiabus Chanaan, Cada, filiam Elon Hethaei, et Oolibama, filiam Anae filiae Sebeon Hevaei, Basemath quoque filiam autem Ada Eliphaz Basemath genuit Rauhel Oolibama edidit Hieus et Hielom et Core hii fi
Abbreviated transcription (Latin):
tesimo octauo decimo psalmo dieit. Qiã dulcia fau¬
cib m̃is eloqͥa tua dñe suꝑ ͥs fauñ ori m̃o. M ultis
au̾t modis gr̾e istiꝰ mun̾a p̾stabant᷑. S ut depłimis
pauca cõplectar: acta÷ ꝑ oꝑationes hominũ ut fuit
archa noc. ⁊ sacͥfieiũ abrahe. ⁊ tnsit̾ mar rubri.
Pnatiuitates qͦq geminoꝵ esau ⁊ iacob. qͥfitarum¬

Expanded text:
tesimo octavo decimo psalmo dicturus est: Quam dulcia faucibus meis eloquia tua, super mel et favum ori meo ! Multis autem modis gratiae istius munera praestabantur. Sed ut de plurimis pauca complectar, acta est per operationes hominum, ut fuit arca Noe, et sacrificium Abrahae, et transitus maris Rubri; per nativitates q
Abbreviated transcription (Latin):
cent᷑. Mosoch. capatloces. un ⁊ urbs apud eos usq
lonis partẽ habit̾at. Porro filii Gomer ascha¬
cãt. rifaii. paflagonas. togorma. fngas. filii au̾¬
iauã. ħlisa. ⁊ tharsis. cethĩ. ⁊ dodani. Abhis di¬
uise sũt insule nationũ intris suis: uir se¬
ed̃m linguã sũa. cogͥnationẽ sua ⁊ gẽtem su¬
am. De ionib idest g̾cis: nascu̾t᷑ helssei. qͥ uo¬
cantur eolides. Uñ ⁊ quita lingua gͣcie eolis
Tarsis iosephꝰ cilicas arbitͣtur . S. aspirationis lit¬
terã uiciose apostis intau dicens fuisse corrup¬
tã. Uñ ⁊ met᷑poł eor. ciuitas tharsis appellatur:

Expanded text:
centur. Mosoch, Cappadoces; unde et urbs apud eos usqueilonis partem habitant. Filii Gomer: Aschecant; Riphat. Paphlagonas: Togorma, Phrygas. Filii Javan: Elisa et Tharsis, Cethim et Dodanim. Cethim visae sunt insulae nationum in terris suis, vir secundum linguam suam, cognationem suam, et gentem suam . De Ionibus, id est, Graecis nascuntur Elisei, qui vocantur Eolides. Unde et quinta lingua Graeciae Acolis Tharsis Josephus Cilicas arbitratur: θ aspirationis litteram, vitiose a posteris in τ dicens fuisse corruptam. Unde et metropolis eorum civitas Tarsus appellatur.
Abbreviated transcription (Latin):
doech ferut puerũ ẽe saul cũ qͦ perrexerat ad querendas asini
patͥs sui. No÷ ambigendũ int̾ repbos legis doctores ectitt¬
sse aliqͦs. qͥ u̾bi acum̃ ad occidendos suos aucditores. sinit
int̃p̃tatione ꝑuertere nollet: ⁊ nichilominꝰ ipsos aucliteis
li idest obstinatine peccãti. ⁊ ipsos u̾bi minists ꝑtemꝑi det¬
riora ratos testimonia legis: que mali int̾p̃tar timuerat
male conteptã sibi occasionẽ fecisse ruine. hec ⁊ hodie no¬
b̾eũ: sepiꝰ agi utin̾a nesciremꝰ. Sed ⁊ heretici peccatoꝵ sc
⁊ ipsi iacuł cruentati. cũ ũba diuinoꝵ eloquior inargum̃¬
ta sui erroris inmut̾at: insua nimirũ arma moriturũcot
suũ pectꝰ inu̾tũt. Et fr̃ qͥliboe etiã incatholica ꝑmanẽs um
utilitate didicit. in suꝑbie cenodoxe. filargirie alt̾uisus
cuiꝰ libee uicii contagione polluit᷑. suo se miser confodit: q
ul ⁊ tres filii eiꝰ. ⁊ om̃is domꝰ eiꝰ parit̾ cõcidit. domꝰ eiꝰ pant̃

Expanded text:
Doeg ferunt puerum fuisse Saul, cum quo perrexerat ad quaerendas asinas patres sui . Non est ambigendum, inter reprobos legis doctores exstitisse aliquos, qui verbi acumen ad occidendos suos auditores sinistra interpretatione pervertere nollent, et nihilominus ipsos auditores te spirituali, id est, obstinatione peccandi, et ipsos verbi ministros, per tempora deterioratos, testimonia legis, quae male interpretari timuerant, male contempta sibi occasionem fecisse ruinae. Haec et hodie nobiscum saepius agi utinam nesciremus? Sed et haeretici, peccatorum suorum et ipsi jaculis cruentati, cum verba divinorum eloquiorum in argumenta sui erroris immutant, sua inimicorum arma morituri contra suum pectus invertunt; et frater quilibet, etiam in catholicautilitate didicit, in superbiae, cenodoxiae, philargyriae, alteriusve cujuslibet vitii contagione polluit, suo se miser gladio confoSaul, et tres filii ejus, et omnis domus illius pariter concidit. Domum ejus pariter
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s p̃cidũt: cũ suu̾ magis qͣm sac scͥpture sensũ se¬
qͥ ꝑ suaclent. Arnus expoliant: cũ diuina eloqͥa ad suũ
ide demonicũ sensũ ꝑu̾tunt. Arma saul. intẽplo
astaot pomĩt. Astarot qͥppe nõ solũ u dolũ ÷ s etiã
qr sactura ÷ exploratoꝵ int̾p̃tat᷑. doctnã significat
sꝑituũ malignoꝵ. qͥ caulas fideliũ circũentes coti¬
die: siqͥdẽ deuorarẽt possent explorant. cũ oꝑa ipsa
qͥb do seiuerant. ad sue malignitatis obsetͥia dira ꝑ

Expanded text:
pturae sensum septurae sensum sequi persuadent. Armis exspoliant, cum divina eloquia ad suum, id est, daemonicum sensum vertunt. Arma Saul in templo Astaroth ponunt; Astaroth quippe non solum idolum est, sed etiam, quia factura exploratorum interpretatur, doctrinam significat spirituum malignorum, qui caulas fidelium circumeuntes, quotidie, siquid inde devorare possunt, explorant. Cum opera ipsa, quibus Deo servierant, ad
Abbreviated transcription (Latin):
Ipse pͥor inclutꝰ bonu̾ certam̃ cerrauit cursũ costimauit.
side seruaunt. Accipiens adño coronã iusticie. hane in¬
ẜͥ ialicie celestis armaturã ind̾is ereptã. impii decepti
⁊ decipientes inferis inducere larib: hocz eloqua diuina
demonior doetͥus eqͥperare cõtendenĩt. Quod duob
modis eos egisse ⁊ agere eõstat: cũ uł dicta sꝑitualia
carnalit᷑ int̾p̃tando ꝑu̾se intelligũt. uł eascłe lut̾as di
uinas qͣsi cõmunes. ⁊ nulla suꝑna auetontate sufful¬
tas: ꝓut uolunt uentilant. Gentẽ uͦ ipsã. iudee regni
arce pͥuatã: qͣsi ad nichili redactã. ⁊ inmicoꝵ potes¬
ti cõcessã: inderisũ sibi palam deceptores publicũq ꝓ-
muro bethian idẽ domꝰ inimici habendũ ostentui
manib suspendisse neffandis. sed ⁊ hereticos pecca¬
toꝵpcedentiũ sagutis stratos cũ p̃sidio caritatis que
ars uirrutũ om̃iũ fraudant. qͣsi capit saul inmũdi

Expanded text:
 certavit, cursum consummavit, fidem servavit, accipiens a Deo coronam justitiae ; hanc, inquam, militis coelestis armaturam Judaeis ereptam, impii decepti et decipientes inferis inducere laribus, hoc est eloquia divina daemoniorum doctrinis aequiparare contenderunt. Quod duobus modis eos egisse et agere constat, cum vel dicta spiritualia carnaliter interpretando perversi intelligunt, easdem litteras, quasi communes, et nulla superna auctoritate suffultas, prout volunt, ventilant; gentem vero ipsam Judaeae regni, arce privatam, quasi ad nihili redactam et inimicorum potestati concessam, in derisum sibi palam deceptores publicumque prmuro Bethsan, id est, domus inimici, habendum ostentui manibus suspendisse nefandis. Sed et haereticos peccatorum praecedentium sagittis stratos cum praesidio charitatis, quae arx est virtutum omnium, fraudant, quasi caput Sa
Abbreviated transcription (Latin):
mun̾a offe̾nt: ĩ hebreo scͥptũ ẽ. Reges sabba
aũt genuit nẽrod. Iste cep̃ ẽẽ potes ĩtr̃a. Pot̃¬
tem dicit nẽrod int̾ia: qr insuet̾a tyrannidẽ
pͥmꝰ inppłis arripuit. Deqͦ ingeneos scͥptuest
qd̃ robustus uenator eẽt cor̃a dño: ꝙ homui

Expanded text:
munera offerent , in Hebraeo scriptum est Reges Saba autem genuit Nemrod: iste coepit esse potens in terra . Potentem dicit Nemrod propterea, quia insuetam tyrannidem primus in populis arripuit. De quo in Geneseos scriptum est: quod robustus venator esset coram Deo , qui
Abbreviated transcription (Latin):
hoe⁊ ex adu̾so idoloꝵ suoꝵ. ubi scił idola eoꝵ erãt. inqͥ¬
b cõndebãt. Que icdola ide̾co flentiũ uocantur: q fle¬
tu digna sũt. ⁊ eos qͥ ea colũt adfletũ miserurũ ꝑducĩt
slentiũ itaq eon idola obblasᷤmã hic sermo diuinꝰ uo¬
cit: sic̃ alibi uocat᷑ idolũ moab. cõtaminatio moab.
Et cũ audieris inqͥt sonitũ gͣdientis ineacumine flen
tiũ hoc ÷ cũ audierit apotestatib angłicis paganor ido¬
l in qͥb om̃is fortitudo eoꝵ est cõter ⁊ conculcari.
tũe inibis p̃liũ. qr tũc egrediet᷑ dñs ante faciẽ tuam.
ut ꝑcutiat castͣ philistum. Ineoꝵ nãq idolis dñs¬

Expanded text:
idolorum suorum, ubi scilicet idola eorum erant in quibus confidebant. Quae idola idcirco flentium vocantur, quia fletu digna sunt, et eos qui ea colunt, ad fletum miseriarum perducunt. Flentium itaque eorum idola ob blasphemiam hic sermo divinus vocat: sicut alibi vocatur idolum Moab, contaminatio Moab. Et cum atium; hoc est, cum audieris, a potestatibus angelicis paganorum idola, in quibus omnis fortitudo eorum, conteri et conculcari, tunc inibis praelium, quia tunc egredietur Dominus ante faciem tuam, ut percutiat castra Philisthiim; in eorum namq
Abbreviated transcription (Latin):
sciuisse. Nos qd̾ mertũ ẽ relinquẽtes: hoc dicimꝰ
qd̃ clecethura nati filii abraham iuxta historicos
uocat᷑ eudinoͥ. usq admans rubri t̃minos. Dici¬
tur aũt unꝰ exposteris abrahe qͥ appellat᷑ afer du

Expanded text:
scivisse. Nos quod incertum est relinquentes, hoc dicimus, scivisse. Nos quod incertum est relinquentes, hoc dicimus, quod de Cetura nati filii Abraham juxta historicos vocatur Εὐδαίμων usque ad maris Rubri terminos. Dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
naphis. cedmna. Hi sũt filii ismaeł.
Duo dec̃ĩ filii nascũt᷑ ismaehli. deqͥb pͥmo¬
ge.nitus fuit nabaioth. Aquo om̃is re¬
gioab eufrate usq ad mare rubrũ. Habalo¬
thena usq hodie dr̃: que pars arabie ẽ. Nam ⁊fa¬
milie ipsoꝵi oppidaq ⁊ pagi. acminuta castella.
⁊tͥb: hor appellatione celebrãt᷑. Abuno ex his ce¬
clar ĩdeserto. ⁊ duma alia regio. ⁊ theman. ad aus¬
trũ. ⁊cedema adorientalẽ plagam drͣ. filii aut ce¬
thure cõcubine abrahã quos genuit: raram. iecsã.
madã. madiã. iesbac. ⁊ sue. Porro filii iecsan. saba.
⁊cladan. Filii aut cladan. assurĩ. ⁊ lathusiꝰ. ⁊ loomĩ.
eldaa. Om̃s hi filii cethure. Cethura hebreo ser¬
mone. copulata int̾pret᷑ aut iuncta. Qã obeau¬
sam suspicant᷑ hebrei mutato nõĩe eandẽ ẽe agaR.
qu&̧ sara mortua deconcubina tͣnsierit inuxorẽ.
Etuidet᷑ depositi iã abrahe excusar etas: nec sen¬
ex p̾mortẽ uxoris uetule noius arguat᷑ nupciis la¬

Expanded text:
Naphis, Cedma: hi sunt filii Ismahelis. Duodecim filii nascuntur Ismaheli, e quibus primogenitus fuit Nabaioth, a quo omnis regio ab Euphrate usque ad mare Rubrum Nabathena usque hodie dicitur, et quae pars Arabiae est. Nam et familiae ipsorum, oppidaque et pagi, ac minuta castella et tribus, horum appellatione celebrantur. Ab uno ex his Cedar in deserto, et Duma alia regio, et Theman ad Austrum, et Cedema ad Orientalem plagam dicitur. Filii autem Ceturae concubinae Abraham, quos genuit: Zamram, Jecsan, Madan, Madian, Jesboch et Sue Porro filii Jecsan, Saba et Dadan. Filii autem Dadan Assurim et Latussim et Laomim. Eldaa. Omnes hi filii Ceturae. Cetura Hebraeo sermone copulata interpretatur, aut vincta. Quam ob causam suspicantur Hebraei immutato nomine eamdem esse Agar, quae Sara mortua de concubina transierit in uxorem. Et videtur depositi jam Abrahae excusari aetas, ne senex post mortem uxoris vetulae novis arguatur nuptiis la
Abbreviated transcription (Latin):
nũs thesiphon appellat᷑. Mesim genuit ludĩ
ii. qͥdeinceps philistim appellati s. qͦs nos corrup¬
ti palestinos dicimꝰ. cet̾e sex gẽtes ignote nob̃ s̃:
q bello ethioꝑico subu̾se. usq ad obliuione p̃te¬
ritoꝵ nom ꝑuenere. Posserut aut tr̃ani aGaza:¬

Expanded text:
Ludim tur, et Chasluim qui deinceps Philistiim appellati sunt, quos nos corrupte Palaestinos dicimus, caeterae sex gentes ignotae nobis sunt, quia bello Aethiopico subversae usque ad oblivionem praeteritorum nominu
Abbreviated transcription (Latin):
inxisse ut matre dimuteret. eo qđ illiꝰ amita ẽet filu
em̃ fuit leui. Post cuiꝰ discidiũ duxisset aliam uxorẽ
amrã exqͣ hos duos filios habuit. hoc÷ ellat ⁊ medit
habuerit. Qod aut segtur genuitq man̾a. ⁊ samachi.
⁊ iesba patrẽ ast̃aino. Uxor qͦq eiꝰ icdaia peꝑit iareth patñ
iedor. ⁊ eber patrẽ d̾cho.⁊ hi cutiel patrẽ zonaa. ⁊ cet̾i
Samachi moysen intelligi uolũt. qͥ int̃p̃tat᷑ celestis id¬
ba aaron. qͥ int̃ptat᷑ collaudatio. patrẽ estabino. idẽ igui
manẽtis. eoqd̃ filii aaron inassidius sacͥficiis igne ittbi¬
tur. Noĩa uͦ que cõtinuatĩ secũt᷑ om̃ia moxsi uocbu¬
la ẽẽ intelligi uolũt: ꝓpt̾ diu̾sus actꝰ eiꝰ hoc: pͥmu se¬

Expanded text:
t, eo quod illius amita esset; filia enim fuit Levi, post cujus dissidium duxisse aliam uxorem Amram, ex qua hos duos filios, hoc est, Eldat et Medat, habuerit. Quod autem sequitur: Genuitque Mariam, et Sammai, et Jesba patrem Esthamo. Uxor quoque ejus Judaia peperit Jared patrem Gedor, et Heber patrem Socho, et Icuthiel patrem Zanoe; Sammai Moysen intelligi volunt, qui interpretatur coelestis; Jesba Aaron, qui interpretatur collaudatio; patrem Esthamo, id est, ignis manentis, eo quod filii Aaron in assiduis sacrificiis igne utebantur. Nomina vero quae continuatim sequuntur, omnia Moysi vocabula intelligi volunt propter di
Abbreviated transcription (Latin):
lxx. int̾pres tͣnstulerut. Leganiꝰ uarronis de
antiqͥtatib libros ⁊ sinnii capitonis. ⁊ grecũ
flegonta. cet̾osq erudissimos iuros: ⁊ uidebi¬
mꝰ om̃s pene insulas ⁊ tociꝰ orbis lutora. tr̃asq
man uicinas. g̾cis acolis occupiitas: qͥ ut supͣ
diximꝰ abamanno ⁊ tauro mõtib om̃ia ma¬
ritima loca usq ad ocenũ posseder britanic¬
um. filii chaon. chus. ⁊ mesraĩ. futh ⁊ cha¬
naam. Chus hodieq ab hebieis e hiopia nup
eum regio futhensis. Multi scͥptores tamgi
⁊ reliꝗͣ tra uocita sit affrica. nõ hui ^ riee tẽꝑis ẽ¬

Expanded text:
 Interpretes transtulerunt. Legamus Varronis de Antiquitatibus libros, et Sisinnii Capitonis, et Graecum Phlegonta, caeterosque eruditissimos viros: et videbimus omnes pene insulas, et totius orbis littora, terrasque mari vicinas, Graecis accolis occupatas: qui, ut supra diximus, ab Amano et Tauro montibus, omnia maritima loca usque ad oceanum possedere Britannicum. Filii Cham, Chus, et Mesraim, et Phuth, et Chanaan. a illam regio, Futhenet reliqua terra vocata sit Africa, non hujus loci nec
Abbreviated transcription (Latin):
pedes eiꝰ ruit. defecit ⁊ mortuus ẽ:
ante pedes eiꝰ uoluebatur. ⁊ iace¬
bat eranimis ⁊ miserabilis. Predo
nefandus int̾ pedes mulieris ru¬
ere ⁊ iacere ⁊ mortuus ẽẽ describit᷑:
quia hostis antiquus sub pedib
esse disnoscitur: cum ꝑ potestatem
sͥ axp̃o collatum. omne mortis do¬
minationem uincendo daninat
atq conculcat. Unde in genesi do¬
muniꝰ de muliere ad serpentem ait
Ipsa conteret caput tuum: & tu
insidiabis calcaneo eiꝰ hinc &
saluator in cuangłio discipłis ait
Ecce do uobis potestatem calcantli
suꝑ serpentes ⁊ scorpiones: ⁊ super
oinnem uirtutem immiei. Iacet
gͦ exammis ⁊ miserabilis ipse uasta¬
tor nefandissimꝰ ante pedes muli¬
eris: cum coditie ꝑ fidem spem ac
pacientiam fidelium mortificat᷑
⁊ ad extremum absorbebitur. in
iuctoria. Nec iam ultra erit mors
neq luctus neq clamor: qm̃ priora
transicrunt. ꝑ fenestram ꝓspicienᷤ
ululabat mat̾ eiꝰ: ⁊ de cenacło loq̃¬

Expanded text:
des ejus ruit, defecit et mortuus est; ante pedes illius volvebatur et jacebat exanimis et miserabilis. Praedo nefandus inter pedes mulieris ruere ac jacere, et mortuus esse describitur, quia hostis antiquus sub pedibusesse dignoscitur, cum per potestatem sibi a Christo collatam, omnem mortis dominationem vincendo damnat atque conculcat. Unde in Genesi Dominus de muliere ad serpentem ait: Ipsa conteret caput tuum, et tu insidiaberis calcaneo ejus . Hinc et Salvator in Evangelio discipulis ait: Ecce do vosuper serpentes et scorpiones, et super omnem virtutem inimici . Jacet ergo exanimis ac miserabilis ipse vastator nefandissimus ante pedes mulieris, cum quotidie per fidem, spem ac patientiam fidelium mortificatur, et ad extremum absorbetur in victoria. Nec jam ultra erit mors, neque luctus, neque clamor, quoniam priora transierunt . Per fenestram prospiciens ululabat mater ejus, et de coenac
Abbreviated transcription (Latin):
ligentiȩ respiret archanum. Debbo
ra apis int̃p̾tatur sine loquela. d
⁊iam in suꝑiorib diximꝰ. qd debbo¬
ra in ꝓphie forma accipientda sit
que ẽ apis. Certum nanq ẽ quia
omnis ꝓpħia suaues celestis doctͥ¬
nȩ fauos. ⁊ dulcia diuini eloquũ
mella componat Unde dauiti ca¬
nebat dicens. Qm dulcia faucib
meis eloquia tua: suꝑ mel ⁊ famũ
ori meo. & it̾um alibi dic̃ iudicia¬

Expanded text:
ligentiae respiret arcligentiae respiret arctatur, sive loquela. Sed etiam et in superioribus diximus quod Debbora in prophetiae forma accipienda sit, quae est apis; certum namque est quod omnis prophetia suavis coelestis doctrinae favos et dulcia divini eloquii mella componat: unde et David canebat dicens: Quam dulcia faucibus meis eloquia tua, super mel et favum ori meo ? Et
Abbreviated transcription (Latin):
nam cedat᷑ qd̃ ad increpationem.
qd̃ ad discplinam qͦd ad insticia᷑
Q uud enim nob̾ ex ħ ꝯferetur. si le¬
gamꝰ hoc qͦd recitatum ẽ. id ẽ. qr
debbora inquit mulier ꝓpħissa ux¬
or lapidoth ipsa iudicabat ifrł in
illo tempore. ⁊ ipsa inquit debbora
sedebat sub palma int̾ medium
rama ⁊ int̾ medium bethel in moi¬
te effrem. ⁊ ascendebant ad eam
filii isrł ut iudicarenturs T̃ unc
dem̃ quid nob̾ eruditionis. aut doe¬
trine. aut uisticie ea conferunt q̃
secuntur uł de barach uł de iahel
uł etiam de sysara duce miltriȩ ra
hoc ipsum qd̾ cum plurimi uidi¬
ces uiri inisrł fuisse referantur:
⁊ in hoc consolationem ñ mini¬
mam mulierum sexin etiam pͥ¬
ma ipsiꝰ litt̾e facies: & prouocat
eas. uti nequaqͣm ꝓ infirmitate
capaces se fieri posse: s intelligan
⁊ credant. quod meretur hanc gran
puritas m̃tis. ñ diu̾sitas seriis dͥ
indeamꝰ quid etiam int̾ioris intel¬

Expanded text:
nam cedat, quod ad increpationem, nam cedat, quod ad increpationem, quod ad disciplinam, quod ad justitiam. Quid enim nobis ex hoc confertur, si legamus hoc quod recitatum est, id est quod Debbora, inquit, mulier prophetissa, uxor Laphidoth, ipsa judicabat Israel in illo tempore; et ipsa, inquit, Debbora sedebat sub palma inter medium Rama, et inter medium Bethel, in monte Ephraim, et ascendebant ad eam filii Israel, ut judicarentur. Tum deinde quid nobis eruditionis, aut doctrinae, aut justitiae ea conferunt quae sequuntur, vel de Barach, vel de Jael, vel etiam de Sisara duce militiae Jabhoc ipsum quod cum plurimi judices viri in Israel fuisse referantur, et in hoc consolationem non minimam mulierum sexui etiam prima ipsius litterae facies, et provocat eas, uti nequaquam pro infirmitate atiae capaces se fieri posse; sed intelligant et credant quod meretur hanc gratiam puritas mentis, non diversitas sexus. Sed videamus quid etiam interioris intel
Abbreviated transcription (Latin):
debat sub palma que nomine il¬
liꝰ uocabatur int̾ rama ⁊ bethel
in monte effraim. Ascenlebantq
ad eam filii ifrł in omne iuditi¬
um. Quȩ misit ⁊⁊ uocauit barach
filium abinoem de cades nepta¬
lim: ⁊ dix̃ acd eum. ꝑrecepit tͥ dñs
ercitum in monte thabor: tolleq
tecum.x. milia pugnatorĩr de
filiis neptalim ⁊ de filiis ⁊abu¬
lon. Ego autẽ adducam ad te in¬
loco torrentis eysonsisarã pͥncipẽ ex¬
ercitus iabin ⁊ currus eiꝰ atq om¬
nem multitudinem: ⁊ tradam
eos in mianu tua. Dixitq ad eã
barach. Si uenis mecum uadã:
si nolueris uenire ñ ꝑgam. Iue
dix̃ acd eum. Ibo quidem tecum
tabitur: qr in manu mulieris
tracdetur sysara. Qm̃quidem sen
tentia ẽ apłĩ pauli que dic̃. omĩs
septura diuinit᷑ꝰ inspirata utilis ẽ
ad docendum. ad increpandũ
ad doctrinam quȩ ẽ in iusticiã qͥd
habe ⁊ in sese ista scͥpiura. qͣm sme
dubio ⁊ ipsam inspiratam diui¬
nitꝰ confitemur. qtł nob̾ ad doctri¬

Expanded text:
ma quae nomine illius vocabatur inter Rama et Bethel in monte Ephraim ascendebantque ad eam filii Israhel in omne iudicium quae misit et vocavit Barac filium Abinoem de Cedes Nepthalim dixitque ad eum praecepit tibi Dominus ercitum in montem Thabor tollesque tecum decem milia pugnatorum de filiis Nepthalim et de filiis Zabulon ego autem locum torrentis Cison Sisaram principem exercitus Iabin, et currus eius atque omnem multitudinem, et tradam eos in manu tua. Dixitque ad eam Barach: Si venis mecum, vadam; si nolueris venire, non pergam. Quae dixit ad eum: Ibo quidem tecum, tabitur, quia in manu mulieris tradetur Sisara. Quae ntentia est apostoli Pauli, quae dicit: Omnis Scriptura divinitus inspirata utilis est ad docendum, ad increpandum ad doctrinam, quae est in justitia ; quid habeat in sese ista Scriptura, quam sine dubio et ipsam inspiratam divinitus confitemur, quod nobis ad doctri
Abbreviated transcription (Latin):
b̾nacło suo. Diximꝰ supra. qͦd iahe
que int̾p̾tatur ascensio. siue reqͥes
dĩ. significatet eccłam de gentib
congregatam: quȩ ascensu uirtu¬
tum in sublime extollitur̾.⁊ in
cunis ex mansitudine atq deuo¬
tione sp̃c dĩ requiescere dinoscit᷑
Hec init̾ mulieres bñdicitur: qr
ab omĩb scĩs amimab oportu¬
ne laudatur. Que etiam fuit
ipcor aber cynei: cum xp̃i regis
domini nr̃i tumphatoris utiq
mortis sponsa nobilissima eẽ p̃¬
dicatur. Nam aber. certamen
iniens: cyneus uͦ possessio uł era¬
rius m̃s int̾p̃tatur. Et quis meliꝰ
certam̃ miens nominari potest
qͣm redempdor nr̃ qui conftirit
cum mundi pͥncipẽ. eumq mor¬
te sua suꝑans. possessor factus ẽ

Expanded text:
Diximus supra quod Jael, quae interpretatur ascensio, sive requies Dei, significaret Ecclesiam ex gentibus congregatam, quae ascensu virtutum in sublime extollitur, et in cujus mansuetudine atque devotione Spiritus Dei requiescere dignoscitur. Haec inter mulieres benedicitur, quia ab omnibus sanctis animabus opportune laudatur, quae etiam fuit uxor Aber Cinei, cum Christi regis et Domini nostri triumphatoris utique mortis sponsa nobilissima esse praedicatur; nam Aber certamen iniens, et Cineus possessio vel aerarius meus interpretatur. Et quis melius certamen iniens nominari potest, quam Redemptor noster qui conflixit cum mundi principe, eumque morte sua superans possessor factus est
Abbreviated transcription (Latin):
Nestes diu̾soꝵ coloꝵ sysare tra¬
duntur ad p̃dam: ⁊ suppellex ua¬
ria ad ornantia colla congerit
uestes diũsoꝵ colorum possumꝰ
ornam̃ta intelligere idolorum.
uł carmina poetarũ: que ad ho¬
norem deorum suoꝵ diu̾sis me¬
tris gentiles condidiuit. & sup¬
pellectilem uariam. diu̾sa offici¬
a falsoꝵ sacerdotum: quȩ idolis
suis studiosissime impendebant.
S hec omma sicut friuola fue¬
tunt in estumatione: sic etiam
turpia apparebant in actione.
Uñ delbora sp̃alis cantitũ suum
finiendo: ita concludit dicens
Sic ꝑeant om̃s iunmei tui domine.
Qui autẽ diligunt te: sic̃ sol in ortu
suo spendet. ita rutilent. ꝑeant pec¬
catores a facie dĩ. ⁊ iusti exultabũt
in conspectu dĩ delectantes in leti¬
cia. Qd̾ ait autem. qui diligunt te
siẽ sol in ortu suo spendet ita rutilẽt᷑.
uł tropice ex spendudissimo elem̃to
głam maximam scõrum in cebis ꝑ
comꝑationem demonstrat: uł sed̾m

Expanded text:
Vestes diversorum colorum Sisarae traVestes diversorum colorum Sisarae traduntur ad praedam, et supellex varia ad ornanda colla congerit. Vestes diversorum colorum possumus ornamenta intelligere idolorum, vel carmina poetarum, quae ad honorem deorum suorum diversis metris gentiles condiderunt; et supellectilem variam, diversa officia falsorum sacerdotum, quae idolis suis studiosissime impendebant. Sed haec omnia sicut frivola fuerunt in aestimatione, sic etiam turpia apparebant in actione. Unde Debbora spiritalis canticum suum finiendo, ita conclusit, dicens: Sic pereant omnes inimici tui, Domine; qui autem diligunt te, sicut sol in ortu suo splendet, ita rutilent. Perient peccatores a facie Dei et justi exsultabunt in conspectu Dei, delectantes in laetitia. Quod autem ait: Qui diligunt te sicut sol in ortu suo splendet, ita rutilent, vel tropice ex splendidissimo elemento gloriam maximam sanctorum in coelis per comparationem demonstrat; vel secundum
Abbreviated transcription (Latin):
cherrima feminarum eligitur
ei. Diximꝰ supra impietatem quȩ
idolatriam pͥmum inuenit ma
in uariis scelerib nutrit ac fouet.
Nunc uͦ quia uxor eiꝰ hic comme¬
moratur sapientior eet̾is: hanc
ũ inconuenit̾ mundanam sa¬
pientiam acciꝑe possumꝰ. Nam
sicut de sapientia diuina salo¬
mone dicente sc̃ptum ẽ. hanc
amaui ⁊ exquisiui eam aiu¬
uentute meã ⁊ quesiui spor¬
sum mͥ adsumere. ⁊ amator fac¬
lussum formȩ illiꝰ: ita ⁊ gentili¬
uim sollertia phisosophiam mũ¬
unam p̃posuit opib t̾reuis ac
tib uniu̾sis: Hec ũ temporib
sius inpietati fauebat: eum
cultum demonum laudabat
Aeideo huic matri nequissimȩ:
qͣsi blanthendo loquitur: eum
potentiam falsoꝵ deo ore nefan¬
do muncham regere attestat. Om¬
nium regum p̾lia atq uictorias
coꝵ uirtuti adscribit᷑. p̾sentiũq
rerum iocunditatẽ qͣsi pulcher¬
nmam illoꝵ honori conuenire
adieit. Unde subsequitur diceis.

Expanded text:
cherrima feminarum eligitur cherrima feminarum eligitur ei. Diximus supra impietatem, quae idololatriam primum invenit, mapeccatores in variis sceleribus nutrit ac fovet. Nunc vero quia uxor ejus hic commemoratur sapientior caeteris, hanc non inconvenienter mundanam sapientiam accipere possumus. Nam sicut de sapientia divina a Salomone dicente scriptum est: Hanc amavi, et exquisivi eam a juventute mea, et quaesivi sponsam assumere, et amator factus sum formae illius : ita et gentilium solertia philosophiam mundanam praeposuit opibus terrenis ac rebus universis. Haec vero temporibus suis impietati favebat, cum cultum daemoniorum laudabat, ac ideo huic matri nequissimae quasi blandiendo loquebatur, cum potentiam falsorum deorum ore nefando mundum regere attestabatur, omnium regum praelia atque victorias eorum virtuti ascribebat, praesentiumque rerum jucunditatem, quasi pulcherrimam, illorum honori convenire dicebat. Unde subsequitur dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
iħu filii syrach scͥptum ẽ. In itium
suꝑbie hominis apostatare a deo:
qͣm ab eo qui fecit eum recessit cor
eiꝰ. Dolet enim ac qͦdam mͦ ululat
hec mat̾ in cordib impiorum. eum
deficere idolatriam ꝑ p̾dicationem
euangłii in toto orbe considerat:
ac ꝑ fenestram atq cenacłm fastus
mundani ꝓspiciens. talit̾ loquitur
Cur moratur regredi cursus eius:
Quare tardauerunt pedes quattri¬
garum illiꝰ: quid sunt guadrige :
currus diabolĩ. nͥ homines diũsis
ead rorib atq uiciis dedliti: Princeps
enim nuradi qui regnat suꝑ
tie tenens quadrigas agit non
illi satis ẽ unum equum ascende
plurimos simul agitat. plurimo
simul plagis. tortisq u̾bib cogit.
Quoscunq uidis in lixxuria tur¬
piores. in crudelitate seu̾iores. in
auaritia tetriores. in impietate
flagieiosiores. seito hos de quatlri¬
gis ẽẽ pharaonis: ipsis sedet: ip¬
sos currui suo iungit. in ipsis
fertur ⁊ uolitat᷑. ⁊ ꝑ aꝑtos scelerũ
campos effusis eos agit habenis

Expanded text:
ach scriptum est: Initium superbiae hominis apostatare a Deo, quoniam ab eo qui fecit illum, recessit cor ejus . Dolet enim ac quodammodo ululat haec mater in cordibus impiorum, cum deficere idololatriam per praedicationem Evangelii in toto orbe considerat, ac per fenestram atque coenaculum fastus mundani prospiciens, taliter loquitur: Cur moratur regredi currus ejus? quare tardaverunt pedes quadrigarum illius? Quid sunt quadrigae et currus diaboli, nisi homines diversis erroribus atque vitiis dediti? Princeps enim mundi, qui regnat supegnum nequitiae tenens quadrigas agit. Non illi satis est uni equo ascendere, plurimos simul agitat, plurimos simul plagis tortis verberis cogit. Quoscunque videris in luxuria turpiores, in incredulitate saeviores, in avaritia tetriores, in impietate flagitiosiores, scito hoc de quadrigis esse Pharaonis, ipsis sedet, ipsos currui suo subjungit, in ipsis fertur et volitat, et per apertos scelerum campos effusis eos agit habenis.
Abbreviated transcription (Latin):
piunt illud: quod ip̃e in postio¬
rib int̾pretans dixit. qui autẽ
secus uiam seminati sunt: hii
sunt qui audiunt u̾bum dei:
⁊ cum leticia accipiunt Uenit
aũ diabolus: ⁊ tollit de corle
eorum quod seminatum est.
Sic gͦ ⁊ isti nunc ueniunt ad se¬
m̃ dĩ. ⁊ uolunt illud tollere de
corde eoꝵ in quib seminatũ ẽ:
quia inueniunt eos in uallib
positos. ⁊ una queq sectantes.
De illis sunt enim qui humilit̃
⁊ indigne. ⁊ ut ita dicam uidai¬
co intellectu suscipiunt u̾bum dĩ
niło possunt illucl demones ra¬
ꝑe de corde eorũ. Qui autẽ ab hu¬
militate littere ad sp̃e excelsa

Expanded text:
piunt illud; quod ipse in posteriopiunt illud; quod ipse in posterioribus interpretans dixit: Qui autem secus viam seminati sunt, hi sunt qui audiunt verbum Dei, et cum laetitia accipiunt. Venit autem diabolus, et tollit de corde eorum, quod seminatum est . Sic ergo et isti nunc veniunt ad semen Dei, et volunt illud tollere de corde eorum in quibus seminatum est, quia inveniunt eos in vallibus positos, et ima quaque sectantes. De illis sunt enim, qui humiliter et indigne et, ut ita dicam, Judaico intellectu suscipiunt verbum Dei, et ideo possunt illud daemones rapere de corde eorum. Qui autem ab humilitate litterae
Abbreviated transcription (Latin):
unt etiam in eccłia ꝑmanent
dem nomine censeri expugnare
aũ eccłam dĩ: ⁊ arma conferre
adu̾sum fidem xp̃i impugua¬
re popłm dñi: bella suscitare
adu̾sum xp̃i catholicam fidemꝰ
nolo dubites de his dicere. qui¬
a isti sunt quidẽ filii orientis:
s cum madianitis ⁊ cum ama¬
lech expugnare ueniunt popłin
dĩ. qr cum paganis ⁊ cum iude¬
is eccłam dĩ eriam heretici ꝑse¬
cuntur. ⁊ ipsos eẽ opinor. qͥ desig¬
nant᷑ in filiis orientis. Omĩs
gͦ inquit madiari ⁊ amalech. ⁊ fi¬
lii orientis conuenerant simul.
⁊ ascenłunt ⁊ suꝑuenerunt eis. ⁊
castra posuerant in ualle ierra¬
hel. Isti qui impugnare uolunt
popłm dĩ. castra in uallib collo¬
cant. in deiectis ⁊ humilib locis.
sunt ausi ire illuc uͥ iamnati ui
ascendit. Qui enim exiit semi¬
nare u̾bum. seminat soꝑ omnẽ
locum: s audi ipsum dominũ
dicentem. quid pati soleat sem̃
dĩ. aluid inquit cecidit secus ui¬
am. ⁊ uenientes aues çeli diri¬

Expanded text:
ia permanent idem nomine censeri, impugnare autem Ecclesiam Dei, et arma conferre adversum fidem Christi, impugnare populum Domini, bella suscitare adversus catholicam fidem: nolo dubites dicere, quod isti sunt quidem filii Orientis, sed cum Madianitis et cum Amalech expugnare veniunt populum Dei, quia cum paganis et cum Judaeis Ecclesiam Dei etiam haeretici persequuntur, et ipsos esse opinor qui designantur in filiis Orientis. Omnis ergo, inquit, Madian et Amalech et filii Orientis convenerunt simul et ascenderunt, et supervenerunt eis, et castra posuerunt in valle Jezrael. Isti qui impugnare volunt populum Dei, castra in vallibus collocant, in dejectis et humilibus locis? sunt ausi ire illuc ubi videntur juctus ascendit. Qui enim exiit seminare verbum, seminat super omnem locum. Sed audi ipsum Dominum dicentem, quid pati soleat semen Dei: Aliud, inquit, cecidit secus viam, et venientes aves coeli diri
Abbreviated transcription (Latin):
rerem: diceres enm mͥ allegoricis
legib. qr filii occulentis sunt filii
tenebrarũ: ⁊ ipsi iunguntur illis
quȩ uł uentri dedite impugnant
eos. qui m̃te dñm uidere conten¬
dunt. Nunc autẽ cum dicatur
qr filii orientis uenerunt cum
cis scͥpture. dignum aliquem
in his sensum diuinis paginis
inuentre. Omnis qui suꝑ se no¬
m̃ suscipit xp̃i: filiꝰ efficitur ori¬
entis. Sic enim scͥptum ẽ de ap̃o.
Ecce uir oriens ẽ nom̃ illi. Qsqͥs

Expanded text:
rerem; diceres enim mihi allegoricis rerem; diceres enim mihi allegoricis legibus, quia filii Occidentis sunt filii tenebrarum, et ipsi junguntur illis sunt, et quae ventri deditae, impugnant eos qui mente Dominum videre contendunt. Nunc autem cum dicatur quia filii Orientis venerunt cum cis Scripturae dignum aliquem in his sensum divinis paginis invenire. Omnis qui super se nomen suscipit Christi, filius efficitur Orientis; sic enim scriptum est de Christo: Ecce vir Oriens nomen est illi . Quis
Abbreviated transcription (Latin):
dem: iste ommia condita sua eua¬
cuauit᷑.⁊ ex omnib facultatib su¬
is nudus repente ⁊ manis effectus
ẽ: ꝙr dii quesitꝰ. & multo uix la¬
bore collectꝰ. subito omnis effusꝰ
eiꝰ qͣs fecit ñ cominemorabuntur
Ipsi enĩ ⁊ uinũsi greges eorum ue¬
niebant cum tab̾nacłis suis. ⁊ in¬
star locustarũ uniu̾sa oꝑiebant:
innumera multitudo hominũ
⁊ camelorum quicqͥd tecigerant
deuastantes. Estõ. conuenerunt
adũsum isrł madianitȩ qui int̾¬
p̃tantur extra iudicium. Estõ. isti
conuenerant adũsum isrł. qui
ertra iudicũidĩ sunt: ⁊ qui extra
legen peccauerunt. ⁊ extra legẽ
Esto. ⁊ hec natio t̾rena. ⁊ uentri ⁊
gulȩ fubtlita. impugnare ueñit
ifrł: carnalis. sp̃alem isrłem. Qd
ẽ hoc quod etiam filii orientis
his admiscenturꝰ. ⁊ cum ipsis ad
impugnandum isrł uenire dicum.¬
ture Dicit enim mͥ auditor. Si
scͥptum ẽẽt. qi filii ocidentis
conuenerunt cum ipsis. nichil que¬

Expanded text:
dem; iste omnia condita sua evadem; iste omnia condita sua evacuavit, et ex omnibus facultatibus suis nudus repente et inanis effectus est, quia diu quaesitus, et multo vix labore collecto subito omnis effusus ejus, quas fecit, non commemorabuntur . Ipsi enim universi greges eorum veniebant cum tabernaculis suis, et instar locustarum universa operiebant innumera multitudo hominum et camelorum, quidquid tetigerant devastantes. Esto, convenerint adversum Israel Madianitae, qui interpretantur extra judicium. Esto, isti convenerint adversum Israel, qui extra judicium Dei sunt, et qui extra legem peccaverunt, et extra legem Esto, et haec natio terrena et ventri ac gulae dedita impugnare venerit Israel, carnalis spiritualem Israelem. Quid est hoc, quod etiam filii Orientis his admiscentur, et cum ipsis ad impugnandum Israel venire dicuntur? Diceres enim mihi, auditor, si scriptum esset quia filii Occidentis convenerunt cum ipsis, nihil quae
Abbreviated transcription (Latin):
cum fructus plurimos feccrit &
repleu̾it horrea sua iusticiȩ fru¬
gib. ⁊ multa bona oꝑa recondi¬
dit in conscientiȩ sue conclaus.
postea uͦ si negligat. ⁊ post laborẽ
peliuiꝰ ad uoluptates ⁊ luxurias
uergat. omnia illa bonoꝵ oꝑũ
semina. ⁊ fructus sc̃i oꝑis domi¬
nante libidine corrumpentur.
Cum enim sub introierit pec¬
catum. ⁊ captiuau̾it hominis
sensum. ut iam ñ respiciat ad
mandata dĩ. nec arduam uir¬
tiutis uiam libent̾ ascendat: deꝑ¬
eunt omĩa quȩ pͥ fuerant in
horrea conscientiȩ cong̾gata.
Ppt̃ra gͦ scͥpture scȩ nobis ser¬
uanda commeinoratio ẽ dicen¬
tis. Omni custodia serua cortu
um. Custodiendum ẽ gͥ cor ab
omni peccato: ⁊ precipue in tem¬
pore ꝑsecutionis. Si cui enim
accidat. ut in alio quidẽ temꝑe
congreget fructus iusticiẽ. conqui¬
rat oꝑa uirtutumꝰ ⁊ omnib se pro¬
batissimis excolat disciplinis. in ꝑ¬
secutionis uͦ tempore deneger fi¬

Expanded text:
 fructus complurimos fecerit et  fructus complurimos fecerit et repleverit horrea sua justitiae frugibus, et multa bona opera recondiderit in conscientiae suae conclavi; postea vero si negligat, et post laborem proclivus ad voluptates et luxurias vergat, omnia illa bonorum semina et fructus sancti operis, dominante libidine, corrumpentur. Cum enim subintroierit peccatum, et captivaverit hominis sensum, ut jam non respiciat ad mandata Dei, nec arduam virtutis viam libenter ascendat, depereunt omnia quae prius fuerant in horrea conscientiae congregata. Propterea ergo Scripturae sanctae nobis servanda commonitio est, dicentis: Omni custodia serva tuum cor ; custodiendum est igitur cor ab omni peccato, et praecipue in tempore persecutionis. Si cui enim accidat, ut in aliquo quidem tempore congreget fructus justitiae, conquirat opera virtutum, et omnibus se probatissimis excolat disciplinis; in persecutionis vero tempore neget fi
Abbreviated transcription (Latin):
mici corrũpere semina quȩ semi¬
namꝰ: ñ possunt insidiari agn¬
culture nr̃e. Est autẽ qͣndo semi¬
namꝰ: ⁊ corrumpuntur que semi¬
namꝰ. Paulus nos apłs de hac se¬
minandi docet differentia. du
dig ipse quid dicit. Qͥ seminat
inquit in cartie de carne metet
corruptionem: ⁊ qui seminat in
sp̃u. de sp̃u metet uitam et̾nam
Isti st̃ gͦ qͦꝵ semina madianite cor¬
rumpunt: qui in carne seminãt
Isti sunt quoꝵ fructus ext̾minuan¬
tur ⁊ ꝑeunt. Illa autẽ semina qͤ
in sp̃u seminantur: ñ possunt
macdiantte corrumꝑe. Non enim
possunt contrariȩ potestates as¬
centlere ad sp̃ales campos. ⁊ no¬
ualia sp̃c temerare: coꝵ qui ñ se¬
minant suꝑ spinas̾. s innouant
sibi noualia. S ⁊ illud addenlũ
est. Nolo enim ⁊ meipsum uobcũ
parit᷑ commonere de cautela semi¬
num: ⁊ sp̃ualium fractuum dili¬
gentia. Freq̃nter accidit. ut aliqͥs
in oꝑe sp̃ali multum desudans.¬

Expanded text:
mici corrumpere semina quae semimici corrumpere semina quae seminamus, non possunt insidiari agriculturae nostrae. Est autem quando seminamus, et corrumpuntur quae seminamus. Paulus nos apostolus de hac seminandi docet differentia. Audi ergo ipse quid dicit: Qui seminat, inquit, in carne, de carne metet corruptionem; et qui seminat in Spiritu, de Spiritu metet vitam aeternam. Isti sunt ergo quorum semina Madianitae corrumpunt, qui in carne seminant; isti sunt, quorum fructus exterminantur et pereunt. Illa autem semina, quae in spiritu seminantur, non possunt Madianitae corrumpere. Non enim possunt adversariae potestates ascendere ad spiritales campos, et novalia Spiritus temerare eorum, qui non seminant super spinas, sed innovant sibi novalia. Sed et illud addendum est volo enim et me ipsum vobiscum pariter commonere de cautela seminum et spiritalium fructuum diligentia. Frequenter accidit, ut aliquis in opere spiritali multum desudans,
Abbreviated transcription (Latin):
donec p̃cepta dñi populꝰ custodiuit
Cum gͦ negligere cepit mandata di¬
uina: robustior ⁊ ualidior adũsum
eum effecta ẽ hostium manus. et
adũ sum illum quidem pͥorem pͦpłm
corꝑe infurgebant hostes cum deli
hostis insurgit. cum mandata dĩ
negligimꝰ. ⁊ cum xp̃i p̃cepta contem¬
nimus: ualidior adu̾sum nos effi¬
citur de monum manꝰ. ⁊ tratlim
etiam nõ e inimicis cum disceti¬
mꝰ a gr̃a. S udeamꝰ quid acci¬
dit eis qͥ traditi sunt ꝓpeccatis suis
Feceruntq sͥ antra ⁊ speluncas in mõ¬
tib: ⁊ munitissima loca ad repug¬
nandum. Cumq seuisset isrła
cendebat madian. ⁊ amalech.
cet̃i orientalium nationum:
apud eos figentes tentoriasis
erant in herbis cuncta uasta¬
bant usq ad introitum gate¬
& cet̾a. Hec quidem patiebatur
ille qui erat sed̾m caruem isxł
iuimicis. ꝓfrugib metebat cor¬
ruptionem. Nobis autem qͥ sed̾ii
a ccidere potest consicdeinus. Eõt
qͣndo seminamꝰ. ⁊ ñ possunt ini¬

Expanded text:
custodivit. Cum vero negligere coepit mandata divina, robustior et validior adversum eum effecta est hostium manus. Et adversum illum quidem priorem populum corporales insurgebant hostes, cum deliqhostis insurgit, cum mandata Dei negligimus, et cum Christi praecepta contemnimus, validior adversum nos efficitur daemonum manus, et tradimur etiam nos inimicis, cum discedimus a gratia. Sed videamus quid accidit eis qui traditi sunt pro peccatis suis. Feceruntque sibi antra et speluncas in montibus, et munitissima ad repugnandum loca. Cumque sevisset Israel, ascendebat Madian, et Amalec et caeteri orientalium nationum, et apud eos figentes tentoria, sicut erant in herbis, cuncta vastabant, usque ad introitum Gazae, etc. Haec quidem patiebatur ille, qui erat secundum carnem, Israel. inimicis, pro frugibus metebat corruptionem. Nobis vero qui secunduaccidere potest consideremus. Est quando seminamus, et non possunt ini
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm canticum illud ꝓpħicum debbo¬
re ⁊ barach expletum ẽ: scriptor hi¬
storie ad ordinem narrationis sue
recdit᷑. atq rei geste cupit ostendere
qui tradidit in manu. matlian.
septem annis: ⁊ opp̾ssi sunt ual¬
de ab eis. Quiescit t̾ra: donec quie¬
scit peccatum. M oueri autẽ t̾ra
dr̃. hoc ẽ hii qui habitant terrant
cum animas hominum mouere
ceꝑint. ⁊ ꝑturbare peccata. Et̃ ideo
seͥptum ẽ hoc quod nunc p̃sens lec¬
tio continet᷑ ⁊ quieuit inquit t̾ra¬

Expanded text:
m canticum illud propheticum Debborae et Barach expletum est, scriptor historiae ad ordinem narrationis suae redit, atque rei gestae cupit ostendere qui tradidit eos in manu Madian septem annis, et oppressi sunt valde ab eis. Quiescit terra, donec quiescit peccatum. Moveri autem dicitur terra, hoc est, hi qui habitant terram, cum animas hominum movere coeperint et perturbare peccata. Et ideo scriptum est hoc, quod nunc praesens lectio continet, et quievit, inquit, ter
Abbreviated transcription (Latin):
c̃dĩ patris: Benedicta inquit
uel in tab̾nacło suo: hoc ẽ in ec¬
esia catholica que ẽ ꝑ uniu̾sum
orbem diffusa. Ibi etiam fides
m̃bris suis luxuria ⁊ libidine at¬
q auaritia estuanti. moralit a¬
e puritatem opposuit. Et in fia¬
ia pͥncipum obtulit butirum:
cum indoctrina apłoꝵ p̾cipue
dilectionis ostencħit dominũ
Sinistram manum misit ad
clauum: ⁊ dext̃am ad fabroꝵ
malleos. Quid ꝑ sinistramma¬
num. nͥ ext̾ioris hominis actus
Et quid ꝑ dextramꝰ nͥ int̾ioris stu¬
dium expͥmitur: M anum gͦ si¬
nistram iahel misit nr̃a ad cla¬
uum: cum ad similitudinem
crucis. xp̃i. carnalia in se absti¬
nendo mortificauit desiderid.
Et dertram ad fabroꝵ malleos.
cũ intentionẽ ammi sui ad me
sunt enim ueri artifices. qui
armaturam celestem in donio
ad dimicandum contra hostes
sp̃ales tratlunt. B̾enegͦ dictum ẽ
quod iahel ambab manib in
clauo ⁊ malleis occupatis. inrmi¬
cum popłi sui ꝑcusserit: qr p̾dicã¬

Expanded text:
i Patris . Benedicatur, inquit, Jael in tabernaculo suo, hoc est, in Ecclesia catholica, quae est per universum orbem diffusa, ibi etiam fides membris suis luxuria et libidine atque avaritia aestuanti mortalitam opposuit. Et in phiala principium obtulit butyrum, cum in doctrina apostolorum praecipuae dilectionis ostenderat donum. Sinistram manum misit ad clavum, et dextram ad fabrorum malleos. Quid per sinistram manum, nisi exterioris hominis actus, et quid per dexteram, nisi interioris studium exprimitur? Manum ergo sinistram misit Jael nostra ad clavum, cum ad similitudinem crucis Christi carnalia in se abstinendo mortificavit desideria; et dexteram ad fabrorum malleos, cum intentionem animi sui ad medsunt enim veri artifices, qui armaturam coelestem in domo ad dimicandum contra hostes spiritales tradunt. Bene ergo dictum est, quod Jael ambabus manibus in clavo et malleis occupata, inimicum populi sui percusserit, quia praedican
Abbreviated transcription (Latin):
fugientib impeta: ⁊ ꝑpreceps
ruentib fortissimis hostium. Ex¬
hortatur semet cohors sc̃orum
ut contempnat seuitiam ꝑsecu¬
toꝵ. Qͥ licet corpꝰ. hoc ẽ it in ĩ or rup¬
tibilem occidere possinit: animã
tam̃ sine fine manentem necare
ñ possunt. Ungłe inquit equoꝵ
cecidunt fugientib inpetu. Iuid
enim designatur ꝑ ungłam eqͣ.
nͥ finis fuꝑbi: Cadit gͦ ungula
equi sub fugientium impetu: eũ
omnis suꝑboꝵ contumatia que
res cacduicas ⁊ fugitiuas sequitur̃
in fine p̃sentis uite conteritur. Ruentq¬

Expanded text:
fugientibus impetu, et per praeceps fugientibus impetu, et per praeceps ruentibus fortissimis hostium. Exhortatur semet cohors sanctorum ut contemnat saevitiam persecutorum, qui licet corpus, hoc est, rem corruptibilem occidere possint, animam tamen sine fine manentem necare non possunt . Ungulae, inquit, equorum ceciderunt fugientibus impetu. Quid enim designatur per ungulam equi, nisi finis superbi? Cadit ergo ungula equi sub fugientium impetu, cum omnis superborum contumacia, quae res caducas et fugitivas sequitur. in fine praesentis vit
Abbreviated transcription (Latin):
orrens eyson traxit cadauera co¬
rum. Torrens cadumin: torrens cy¬
on. Qͥd ꝑ torrentem: nͥ repentina sub¬
u̾sio demonstratur: Cyson uͦ impin¬
Et quid hoc nomine. nͥ prauorum
malitia designatur: In illã enim
impingentes: riunam mortis õs
impu ⁊ hostes plebis dĩ sibi consci¬
ueriunt ꝑpetuȩ. Unde in ꝓuerbus¬
scriptuni ẽ In insidus suis capien¬
tur iniqui. Et item. Execeçauit in¬
quit illos malitia eoꝵ. Torrens
aquarum temptationum atq¬
tbulationum p̾sens uita iecte
nominatur. que traxit ca dauera
impioꝵ: qr mortieina peccatoꝵ
ꝓpt̾ scelera multa ad ꝑditionẽ
trahit ꝑpetuam: in stagnum ui¬
delicet inferni. ubi cruciatum sen¬
tient torm̃torum. Inde cadumin
qui int̾p̃tatur resurrectio inutili
ibidem cominemoratur. qr ñ ad
requiem in nouissimo die resur¬
gent impir s ut cum diabolo ⁊
angłis eiꝰ trudantur inignẽ eter¬
num. Conculca anima mea
robustos. ungule equoꝵ cecider̃t

Expanded text:
Torrens Cison traxit cadavera eoTorrens Cison traxit cadavera eorum, torrens Cadumin, torrens Cison. Quid per torrentem, nisi repentina subversio demonstratur? Cison vero impeEt quid hoc nomine nisi pravorum malitia designatur? In illam enim impingentes, ruinam mortis omnes impii et hostes plebis Dei sibi consciverunt perpetuae. Unde in Proverbiis dictum est: In insidiis suis capientur iniqui . Et item: Excaecavit, inquit, illos malitia eorum . Torrens aquarum, simtribulationum, praesens vita recte nominatur, quae traxit cadavera impiorum, quia morticinia peccatorum propter scelera multa ad perditionem tradit perpetuam, in stagnum videlicet inferni, ubi cruciatum sentient tormentorum. Inde Cadumin, quae interpretatur resurrectio inutilis, ibidem commemoratur, quia non ad requiem in novissima die resurgent impii, sed ut cum diabolo et angelis ejus trudantur in ignem aeternum. Conculca, anima mea, robustos; ungulae equorum ceciderunt
Abbreviated transcription (Latin):
opp̃ssi. nicħ tulere p̾dantes: qr contͣ
eccłam pugnando licet blandiren¬
tur. licet mortem minarentur. n¬
cħ ꝓficiebant. nicħ capiebant᷑ qr
porte inferi adu̾sus eam ñ p̃uale¬
bunt. Insidiatur quippe serpens
calcaneo eiꝰ. s ipsa conteret caput il¬
liꝰ cui potestas arege suo data ẽ cal¬
candi suꝑ serpentes ⁊ suꝑ scorpionẽ.
⁊ suꝑ omnem uirtutẽ inimer de
celo dimicatum ẽ contra eos. Stel¬
le manentes iordine ⁊ cursu suo¬
adũsum sysaram pugnauerunt
De celo in quit dimicatum ẽ con¬
tra eos. quia diuino nutu hocbel¬
lum dispositum ẽ: ⁊ celesti uirtu¬
differt in claritate: mauentes in
ordine ⁊ cursu suo̾. qr singłi inea
cos posse concedit. utilit̾ laborant
contra sp̃alem sysaram: hoc ẽ con¬
tra nunidi pͥncipem᷑. qui incrito
gaulii exclusio dici potest. qr ueri
gaudii semꝑ extraneus ⁊ erpers est.
instant̃ puguant: dum ꝑ omne tem¬
pus p̾sentis urte. intus forisq adũ¬
sus eum belligerare ñ cessant.

Expanded text:
oppressi nihil tulere praedantes, quia contra Ecclesiam pugnando, licet blandirentur, licet mortem minarentur, nihil proficiebant, nihil capiebant, quia portae inferi adversus eam non praevalebunt . Insidiatur quippe serpens calcaneo ejus, sed ipsa conteret illius caput, cui potestas a rege suo data est calcandi super serpentes, super scorpiones et super omnem virtutem inimici . De coelo dimicatum est contra eos. Stellae manentes in ordine et cursu dversum Sisaram pugnaverunt. De coelo, inquit, dimicatum est contra eos, quia divino nutu hoc bellum dispositum est, et coelesti virtudiffert in claritate , manentes in ordine et cursu suo, quia singuli ea d divina gratia eos posse concedit, utiliter laborant contra Sisaram spiritalem, hoc est, contra mundi principem, qui merito gaudii exclusio dici potest, quia veri gaudii semper extraneus et expers est, instanter pugnant, dum per omne tempus praesentis vitae intus forisque adversus eum belligerare non cessant.