comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cere & non dic̃. Non potest: annos non capimus: Audeo dicere
fr̃s mei. et tam de scĩs linguis & cordibus. per quas nobis ueritas
nuntiata est. Nec dici potest. quod adnuntiabant. nec cogita¬
ri. Res enim magna est & in effabilis . et ipsi exparte in enig¬
mate uiderunt. sicut dicit apłs. Videmus nunc exparte in enig¬
mate. tunc autem facie ad faciem. Ecce inenigmate uidentes.
sic eructabant: quales erimus. cum uiderimus facie ad faciem. qđ
ar turiebant corde. & lingua parere non pote
perent homines : quae enim necessitas fuerat utdiceret. In e¬
briabuntur abubertate domus tuae. Quesiuit uerbum unde
lo que bantur derebus humanis quod diceret. Et quia uidit ho¬
mines ingurgitantes se in ebrietate accipereaũ uinum in mo¬
derate . & mentẽ perdere uidit. qui dicebat᷑. Quia cũ accepta
fuerit illa ineffabilis letitia. Perit quod am modo humanamens

Expanded text:
cere, et non dicit: non potest, an nos non capimus? Audeo dicere, cere, et non dicit: non potest, an nos non capimus? Audeo dicere, fratres mei, etiam de sanctis linguis et cordibus, per quas nobis veritas nuntiata est, nec dici potest quod annuntiabant, nec cogitari. Res enim magna est et ineffabilis: et ipsi ex parte in aenigmate viderunt, sicut dicit Apostolus: Videmus nunc ex parte in aenigmate, tunc autem facie ad faciem . Ecce in aenigmate videntes sic eructabant. Quales erimus, cum viderimus facie ad faciem quod ipsi parturiebant corde, et lingua parere non poterant ut caperent homines? Quae enim necessitas fuerat ut diceret: Inebriabuntur ab ubertate domus tuae? Quaesivit verbum unde loqueretur de rebus humanis, quod diceret: et quia vidit homines ingurgitantes se in ebrietate, accipere autem vinum immoderate, et mentem perdere; vidit quid diceret, quia cum accepta fuerit illa ineffabilis laetitia, perit quodammodo humana mens,
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ colere. quia nondabat mercedem terrenã. O homo ope¬
rarius es dĩ postea est tempus mercedem accipiendi. Quid
iam flagitas mercedem: ante quã opereris : Si uenit operarius
indomum tuam. numquid dabis mercedem nisi perfecerit ope
Nam per uersum eum existimabit. sidixe
accipiam mercedem et tuncoperabor. irasceris. Quare autem
irasceris : quia non habuit fidem homini mendaci. Quomgdo
ds̃ irascitur cumtufidem non habeas ipsi ueritati: qui tibi pro¬
misit daturus est . non fallit qui aueritas est qui promisit.
Sed times neforte non habeat quod d&. Omp̃s est nolitime¬
re nenonsit quidet. In mortalis est non times ne succedatur.
& perpetuus est securus esto: siuis inte presumere Tota die
operarium tuum. crede & tu dõ totauitatua. Qui auitatuu mo¬
mentum temporis est ad dm̃. Eteris quid: filii aũ hominum integ
mus tuae. Nescio quid nobis magnum promittit. uult illud di¬

Expanded text:
Deum colere, quia non dabat mercedem terrenam. O homo! opeDeum colere, quia non dabat mercedem terrenam. O homo! operarius es Dei; postea est tempus mercedem accipiendi: quid jam flagitas mercedem antequam opereris? Si venerit operarius ad domum tuam, numquid dabis mercedem ante, nisi perfecerit opera sua? Nam perversum eum existimabis, si dixerit: Prius accipiam mercedem, et tunc operabor. Irasceris. Quare autem irasceris? Quia non habuit fidem homini mendaci. Quomodo Deus non irascetur, cum tu fidem non habeas ipsi veritati? Quod tibi promisit, daturus est: non fallit, quia veritas est qui promisit. Sed times ne forte non habeat quod det? Omnipotens est. Noli timere, ne non sit qui det; immortalis est. Non timeas, ne succedatur ei; perpetuus est: securus esto. Si vis in te praesumere tota die operarium tuum, crede et tu Deo tota vita tua; quia vita tua momentum temporis est ad Deum. Et eris, quid? Filii autem hominum sub mus tuae. Nescio quid nobis magnum promittit. Vult illud di
Abbreviated transcription (Latin):
talia desiderabat. talia accipiebant. Custodiebatur desiderans
adõ bona quaedat & iumentis : Quia ñdum ad illos uenerat
filius hominis. utessent filii hominum: Tamen iam habebant
nubes annuentes filium hominis. Venerunt adillos proph&ae :
adnuntiauerunt xp̃m. Eterant ibi quidam qui intellege¬
bant. & spem futuram habebunt ut acciperent misericordiam
quȩ est incaelo : Erant ibi qui non nisi carnalia desiderarent.
et terrenam temporalemque felicitatem ipsis labebantur
pedes ad facienda uel adoranda idola. Quando enim illos
admonebat & flagellabat in his omnibus quibus delectabant᷑
& auferebatea. patiebantur famem. bella. pestilentias.
morbos. et conuertebantur adidola. Talia bona quae pro
magno adõ desiderare debebant. adidolis desiderabant.
& dimittebant dm̃. At tendebant enimistabonu . quae quere¬
bant nabundare impiis & sceleratis & putabant se frustru

Expanded text:
Talia desiderabant, et talia accipiebant, sub Lege custodiebantur. Desiderabant Talia desiderabant, et talia accipiebant, sub Lege custodiebantur. Desiderabant a Deo bona, quae dat et jumentis, quia nondum ad illos venerat Filius hominis, ut essent Filii hominum: tamen jam habebant nubes annuntiantes Filium hominis. Venerunt ad illos Prophetae, annuntiaverunt Christum: et erant ibi quidam qui intelligebant, et spem futuram habebant, ut acciperent misericordiam, quae in coelo est. Erant ibi qui nonnisi carnalia desiderarent et terrenam ac temporalem felicitatem. Ipsis labebantur pedes ad facienda vel adoranda idola. Quando enim illos admonebat, et flagellabat in his omnibus quibus delectabantur, et auferebat ea, patiebantur famem, bella, pestilentias, morbos, et convertebantur ad idola. Talia bona quae pro magno a Deo desiderare debebant, ab idolis desiderabant, et dimittebant Deum. Attendebant enim ipsa bona, quae quaerebant, abundare impiis et sceleratis, et putabant se frustra
Abbreviated transcription (Latin):
alarum tuarum sperabunt: Et siuultis discernere ista duo
genera hominum. Duos homines primo attendite: Adam
& xp̃m: Audi apostolum: Sicut in adam om̃s moriuntur. sic & in
xp̃o om̃s uiuificabuntur.: Nascimur deadam ut moriamur: Resur
gimus per xpm. ut semper uiuamus: quando portamus imaginẽ
terreni hominis. homines sumus.. Quando portamus imaginem
caelestis hominis. filii hominum sumus. quia xp̃s filius hominis
dictus est: Et enim adam homo erat. fed filius hominis non erat
Ideo illi pertinent adadam qui desiderant carnalia bona. & sa¬
lutem istam temporalem. Hortamus illos ut filii sint hominum
qui sub tegmine alarum eius sperant.: Et misericordiam illam
nisi ab uno dõ Sunueteri testamento seruantur ut non ad
nouam perueniant. Nam & populus ille terrenabona desi¬
derauit regnum iherusalem. subiectionem inimicorũ suorum
abundantiam fructuum. salutẽ propriã. salutem filiorũ suorũ

Expanded text:
alarum tuarum sperabunt. Et si vultis discernere ista duo alarum tuarum sperabunt. Et si vultis discernere ista duo genera hominum, duos homines primo attendite, Adam et Christum. Audi Apostolum: Sicut enim in Adam omnes moriuntur, sic et in Christo omnes vivificabuntur . Ngimus per Christum, ut semper vivamus. Quando portamus imaginem terreni hominis, homines sumus, quando portamus imaginem coelestis hominis, filii hominis sumus, quia Christus filius hominis dictus est. Etenim Adam homo erat, sed filius hominiideo illi pertinent ad Adam qui desiderant carnalia bona, et salutem istam temporalem. Hortamur illos ut filii sint hominum, qui sub tegmine alarum ejus sperent, et misericordiam illam nisi ab uno Deo: sic et in Veteri Testamento serviant, ut ad Novum perveniant. 13. Nam et populus ille terrena bona desideravit, et regnum Jerusalem, subjectionem inimicorum suorum, abundantiam fructuum, salutem propriam, salutem filiorum suorum.
Abbreviated transcription (Latin):
aquibus non solum aiumentis. sed & ab hominibus. quisa lutem iu¬
mentorum quaerunt adõ. et promagno hoc desiderant. Qui sunt
ergo filii hominum qui sub tegmine alarum eius sperabunt. Ili
enim homines cumiu mentis gaudent inre.: Filii aũ hominum
gaudent inspe. Illi praesentia bona sectantur cum ium̃tis. Illi
futura bona sperant cum angelis. Quare ergo cum distinctio¬
ne illiuocantur homines. & illi uocantur filu hominum: Nam
& quodam loco sic ait scriptura. Quid est homo quõ memor es
eius aut filius hominis quõ uisitas eum. Quidest homo quõ me¬
mor es eius : memor es quasi absentis. Filium aũ hominis uisitas
desiderant regnum caelorũ: Tuetur enĩ illos. et non illos dese¬
rit secundũ modum suum. tamquam peccora sua. & non illos de¬
serit. tamen tam quam absentem memores atuero quẽ uisitas.
filius hominis est. & dicitur ei. Filii aũ hominum sub tegmine

Expanded text:
bus? Non solum a jumentis, sed et ab hominibus, qui salutem jubus? Non solum a jumentis, sed et ab hominibus, qui salutem jumentorum quaerunt a Deo, et pro magno hoc desiderant. Qui sunt ergo filii hominum? Qui sub tegmine alarum ejus sperant. Illi enim homines cum jumentis gaudent in re, filii autem hominum gaudent in spe: illi praesentia bona sectantur cum jumentis, isti futura bona sperant cum Angelis. Quare ergo cum distinctione illi vocantur homines, et isti vocantur filii hominum? Nam et quodam loco sic ait Scriptura: Quid est homo quod memor es ejus, aut filius hominis quoniam visitas eum ? Quid est homo quod memor es ejus? Memor ejus es, quasi absentis; filium autem hominis visitas et ipsis qui non desiderant regnum coelorum. Tuetur enim illos, et non illos deserit secundum modum suum, tanquam pecora sua: et non illos deserit; tamen tanquam absentium memor est. At vero quem visitat, filius hominis est; et dicitur ei: Filii autem hominum sub tegmine
Abbreviated transcription (Latin):
tiplex miseri cordia tua ds̃ et hanc das & hominibus & iumentis
Salus enĩ hominum. aquo. Adõ Numquid salus ium̃torũ adõ
non ẽ: Qui enim fecit hominem ipse fecit & iumentu. Qui fec¬
utrumq: utrumque saluat. Sed salus iumentorum tempora¬
lis ẽ. Sunt aũ qui promagno hoc p&unt. adõ. quod dedit
ium̃ tis: multiplicata ẽ misericordia tua ds̃ ut non solũ homi¬
temporalis. Ergo homines non habent aliquid apud dm̃ excep¬
tum quodium̃ti non mereantur & quo iumenta ñ perueni¬
ant: habent plane : & ubi ẽ quod habent. Filii aũ hominũ
subtegmine alarum tuarum sperabunt. Attendat cari¬
tas urã addulcissimam sententiam: homines &iumenta sal¬
Quasi alii sint homines alii aũ filii hominum: Aliquando in
homines intellegantur: maxime quando hab& Distinc¬
tionem: aũ. non sine causa ibi positum est. homines & ium̃¬
ta faluos facies dnẽ: Filii aũ hominum: quasi hos seques¬
tratos custodit. se iuinctos filios hominum: seiunctos¬

Expanded text:
tiplex misericordia tua, Deus: et hanc das et hominibus et jumentis. Salus enim hominum a quo? A Deo. Numquid salus jumentorum a Deo non est? Qui enim fecit hominem, ipse fecit et jumenta; qui utrumque fecit, utrumque salvat: sed salus jumentorum temporalis est. Sunt autem qui pro magno hoc petunt a Deo quod dedit jumentis. Multiplicata est misericordia tua, Deus, ut non solum homit temporalis salus. 12. Ergo homines non habent aliquid apud Deum exceptum, quod jumenta non mereantur, et quo jumenta non perveniant? Habent plane. Et ubi est quod habent? Filii autem hominum sub tegmine alarum tuarum sperabunt. Attendat Cstra dulcissimam sententiam: Homines et jumenta salquasi alii sint homines, alii autem filii hominum. Aliquando in homines intelligantur: maxime quando habet distinctionem. Non enim sine causa ibi positum est, Homines et jumenta salvos facies, Domine: filii autem hominum: quasi his sequestratis, custodit sejunctos filios hominum. Sejunctos
Abbreviated transcription (Latin):
in opem demanu fortiorum eius. etegenum et pauperem adi¬
ripientibus eum. Huc usque psalmus lectus est hodie. huc
us que tractandus est ne in fastidium ueniant quaedicta sun
dum uolumus et alia dicere. Sufficiant ergo hodie haec
Eruens inopem demanu fortiorim eius: quiseruens nisi qui
manu fortis est᷑ illedauid eruet in opem de manu fortioris
eius. Fortior enim fuerat diabolus ad tenendum te quia
ipseuicit cui consensisti. Sed quid fecit manufortis: nemo
intrat in domum fortis ut uasa eius diripiat. nisi prius alli¬
gauerit fortem: potestate sua sacratissimu magnificen¬
tissima alligauit diabolum. Effundendo frameam ad
concludendum eum. et eruit inopem et egenum cui non
erat adiutor. Quis enim adiutor tibi nisi dñs: cuidicis.
Dñs adiutor meus etredemptor meus. Sidetuis uiribus
presumere uolueris. in decades unde presumpseris. Side
alterius dominari uult non sub uenire. Ergo ille unus que¬

Expanded text:
inopem de manu fortioris ejus, et egenum et pauperem a diinopem de manu fortioris ejus, et egenum et pauperem a diripientibus eum. Huc usque Psalmus lectus est hodie, huc usque tractandus est; ne in fastidium veniant quae dicta sunt, dum volumus et alia dicere. Sufficiant ergo hodie haec: Eruens inopem de manu fortiorum ejus. Quis eruens, nisi qui manu fortis est? Ille David cruet inopem de manu fortiorum ejus. Fortior enim fuerat diabolus ad tenendum te, quia ipse vicit cui consensisti. Sed quid fecit manu fortis? Nemo intrat in domum fortis ut vasa ejus diripiat, nisi prius alligaverit fortem . Potestate sua sacratissima, magnificentissima, alligavit diabolum, effundendo frameam ad concludendum eum, ut eruat inopem et egenum, cui non erat adjutor . Quis enim adjutor tibi, nisi Dominus cui dicis: Domine, adjutor meus et redemptor meus ? Si de tuis viribus praesumere volueris, inde cades unde praesumpseris: si de alterius, dominari vult, non subvenire. Ille ergo unus quae
Abbreviated transcription (Latin):
nibus cedere : nisi cum per secutores dixerint. Ecce illeds̃. ecce
qualis ds̃. Ueniat ille liget tibi ecce est hic nescio quis in monte
magnus sacerdos. forte ideo pauper es quia nonte aduuat
illeds̃. sup plica illi et adiuuat, forte ideo aegrotas quia non¬
illi supplicas. Supplica illi et conualescis. forte ideo filios
non habes: supplica illi ethabebis. Hic uero suncorporednĩ
de os sibus est. repellit omnes istas uoces et dicet. dñe quis
similis tibi. Dasiuis dare in hac uita quod quero. si autem
cras forte moriturus. qua fronte te uidebo. Magna mise¬
ricordia ipsius. et monuit ut bene uiuamus. et diem nobis no¬
uissimum mortis nostrae abscondit. ne nobis defuturo ali¬
quid promittamus: facio hodie et uiuo cras non de ficio. Quod
site non inuenit cras. Dic ergo inter ossaxp̃i. dñe quissimilis
tibi: omnia ossa meadicent. dnẽ quis similis tibi. Eruens

Expanded text:
nibus cedere, nisi cum persecutores dixerint, Ecce ille deus, ecce nibus cedere, nisi cum persecutores dixerint, Ecce ille deus, ecce qualis ille deus: veniat ille, liget tibi: ecce est hic nescio quis in monte magnus sacerdos: forte ideo pauper es, quia non te adjuvat ille deus; supplica illi, et adjuvat: forte ideo aegrotas, quia illi non supplicas; supplica illi, et convalesces: forte ideo filios non habes; supplica illi, et habebis. Hic vero si in corpore Domini de ossibus est, repellit omnes istas voces, et dicit: Domine, quis similis tibi? Da, si vis dare, et in hac vita, quod quaero: si autem Cras forte moriturus sum, qua fronte te videbo? Magna misericordia ipsius, et monuit ut bene vivamus, et diem nobis novissimum mortis nostrae abscondit, ne nobis de futuro aliquid promittamus. Facio hodie, et vivo: cras non facio. Quid si te non invenit eras? Dic ergo inter ossa Christi: Domine, quis similis tibi? Omnia ossa mea dicent: Domine, quis sim
Abbreviated transcription (Latin):
exlatrocinio ductus adiudicem aiudice adcrucem tamen in ip¬
sa cruce iustificatus est. Corde credit ore confessus est. neq
enim in iusto et non iam iustificato diceret dñs. hodie mecum
eris inparadiso & tamen ossa eius confracta sunt: Nam quan¬
do uentum est ut corpora deponerentur. causa imminentis
sabbati inuentus est dñs iam ex animis. et non sunt eius ossa
comminuta: Illi autem quia uiuebant.: ut deponerentur con¬
fracta eius sunt crura ut hoc dolore mortui. possent sepeliri.
Num quid unius latronis qui perseuerauit impius. incruce con¬
fracta sunt ossa: et non etillius qui corde credidit adiustitiã.
ore confessus est ad salutem. VUbi estergo quod dictumͦ : custo¬
dit dñs omnia ossa eorum unumexeis non conteretur . Nisi
quia ossadicuntur incorpore dñi. omnes iusti firmi. in corde
fortes. nullis persecutionibus et temptationibus cedentes.
ad consentiendum malo. Et unde possunt nullis temptatio¬

Expanded text:
ex latrocinio ductus ad judicem, et a judice in crucem, tamen in ipex latrocinio ductus ad judicem, et a judice in crucem, tamen in ipsa cruce justificatus est: corde credidit, ore confessus est. Neque enim injusto et non jam justificato diceret Dominus: Hodie mecum eris in paradiso : et tamen ossa ejus confracta sunt. Nam quando ventum est ut corpora deponerentur causa imminentis sabbati, inventus est Dominus jam exanimis, et non sunt ossa ejus comminuta . Illi autem qui vivebant, ut deponerentur, confracta eis sunt crura, ut hoc dolore mortui possent sepeliri. Numquid unius latronis qui perseveravit impius in cruce, confracta sunt ossa, et non etiam illius qui corde credidit ad justitiam, ore confessus est ad salutem? Ubi est ergo hoc quod dictum est, Custodit Dominus omniaretur ; nisi quia ossa dicuntur in corpore Domini omnes justi, firmi corde, fortes, nullis persecutionibus et tentationibus cedentes ad consentiendum malo? Et unde possent nullis tentatio
Abbreviated transcription (Latin):
creaturam. etdicant mihi. colelunam. cole solem ĩstum qui
luce sua tam quam magna lucerna decaelo efficit diem & hic
plane dico dñe quis similis tibił lunam et stellas tufecisti. So¬
lem diei tu accendisti. caelum tu composuisti. sunt multa
inuisibilia meliora: sed forte & hic dicitur mihi. angelos co¬
le. angelos adora. et hic dicam dnẽ quissimilis tibi: et ipsos
angelos tucreasti. Nihil sunt angeli nisiuidendo te: melius
estcum ipsis possiderete. quam ipsos adorando. cadere ate
mnia ossa mea dicent: dne quis similis tibi: & sicarnes persecu
tioni cesserunt. ossadicant. dnẽ quis similis tibi. De iustis
enim dictum est. diligit dñs omnia ossa eorum. unum ex il¬
ossa confracta sunt: Postremo. iustus ex fideuiuit. & xp̃s¬
iustificat impium.
Quo modo autem iustificat impium:
credentem et confiten¬
tem. quia corde creditur adiustitiam.
ore autem confessio fit adsalutem. Ergo et ille latro quam uis

Expanded text:
creaturam, et dicunt mihi: Cole lunam, cole istum solem, qui creaturam, et dicunt mihi: Cole lunam, cole istum solem, qui luce sua, tanquam magna lucerna, de coelo efficit diem. Et hic plane dico: Domine, quis similis tibi? Lunam et stellas tu fecisti, solem dici tu accendisti, coelum tu composuisti. Sunt multa invisibilia meliora. Sed forte et hic dicitur mihi: Angelos cole, Angelos adora. Et hic dicam: Domine, quis similis tibi? Et ipsos Angelos tu creasti. Nihil sunt Angeli, nisi videndo te. Melius est cum ipsis possidere te, quam ipsos adorando cadere a te. 14. Omnia ossa mea dicent: Domine, quis similis tibi? O tioni cesserunt, ossa dicant: Domine, quis similis tibi? De justis enim dictum est: Diligit Dominus omnia ossa eorum, unum ex ilossa confracta sunt? Postremo, justus ex fide vivit , justificat impium . Quomodo autem justificat, nisi credentem et confitentem? Quia corde creditur ad justitiam, ore autem confessio fit ad salutem . Ergo et ille latro, quamvis
Abbreviated transcription (Latin):
Delectabitur super salutare eius. Salutare dĩ xp̃s est: quõ uide¬
runt oculi mei salutare tuum. Omnia ossa meadicent. dñe quis
similis tui. Quis digne de his uerbis aliquid dicat: ego puto tan¬
tum pronuntianda esse non exponenda. quid queris illud aut
illud : Quid simile dño tuo ipsum habes antete. omnia ossamea
dicent dñe quissimilis tibi. N arrauerunt mihi in iusti delecta¬
tiones. sed non sicut lex tua dñe. Fuerunt persecutores qui di¬
cerent. ad ora saturnum. ad ora mercurium: non colo inquit
idola. Dnẽ quissimilis tibi: illioculos habent et nonuident.
aures habent et non audiunt: dñe quissimilis tibi: qui fecisti
oculum aduidendum. aurem ad audiendum. Sed non inquit
idola. quia faberfecit: cole arborem et montem: ethoc numquid
faberfecit: Et hic dñe quis similis tibi: terrena mihi ostenduntur
tu terrae creator es: et hinc forte auerterunt ad superiorem

Expanded text:
Delectabitur super salutare ejus. Salutare Dei Christus est. Quoniam videDelectabitur super salutare ejus. Salutare Dei Christus est. Quoniam videruntsimilis tibi? Quis digne de his verbis aliquid dicat? Ego puto tantum pronuntianda esse, non exponenda. Quid quaeris illud aut illud? Quid simile Domino tuo? Ipsum habes ante te. Omnia ossa mea dicent: Domine, quis similis tibi? Narraverunt mihi injusti delectationes, sed non sicut lex tua, Domine . Fuerunt persecutores qui dicerent: Adora Saturnum, adora Mercurium. Non colo, inquit, idola. Domine, quis similis tibi? Illi oculos habent, et non vident; aures habent, et non audiunt . Domine, quis similis tibi, qui fecisti oculum ad videndum, aurem ad audiendum? Sed non colo, inquit, idola, quia faber fecit. Cole arborem et montem: et hoc numquid faber fecit? Et hic: Domine, quis similis tibi? Terrena mihi ostenduntur, tu terrae creator es. Et hinc forte advertunt ad superiorem
Abbreviated transcription (Latin):
qui fecit. et in illo habebis omnia quae fecit omnia cara sunt quiu
omnia pulchra sunt. Sed quid illo pulchrius: fortia sunt. Sed
quid illo fortius : et nihil magis uult dare. quam se:. Si aliquid
inueneris melius. pete. Si aliud petieris. in iuriam facies illi:
et damnum tibi: preponendo illi quod fecit. cumuelit se ipsũ
tibi dare qui fecit: in hoc amore. Dixit illi anima quaedam.
et nunc ipsa est pars mea dñe idest tues pars meu. Eligant
sibi qui uolunt quid possideant: faciant sibi partes derebus:
Pars me tues. temihi elegy et iterum. Dne pars hereditatis
meae: possideat te. ut possideas illum: eris predium ipsius.
eris domus ipsius. possidet ut prosit. possidetur ut prosit.
num quid utei tualiquid prosis : Nam dixi dño ds̃ m̃s estu quõ bo¬
norum meorum non indiges. anima autem mea exultabit in dño.

Expanded text:
qui fecit, et in illo et ab illo habebis omnia quae fecit. Omnia cara sunt, quia qui fecit, et in illo et ab illo habebis omnia quae fecit. Omnia cara sunt, quia omnia pulchra sunt: sed quid illo pulchrius? Fortia sunt: sed quid illo fortius? Et nihil magis vult dare quam se. Si aliquid inveneris melius, pete. Si aliud petieris, injuriam facies illi, et damnum tibi, praeponendo illi quod fecit, cum velit seipsum tibi dare qui fecit. In hoc amore dixit illi anima quaedam: Numquid ipse es pars mea, Domine ? id est, tu es pars mea. Eligant sibi qui volunt quid possideant, faciant sibi partes de rebus: Pars mea tu es, te mihi elegi. Et iterum: Dominus pars haereditatis meae. Possideat te, ut possideas illum: eris praedium ipsius, eris domus ipsius. Possidet ut prosit, possidetur ut prosit. Numquid ut aliquid ei tu prosis? Nam dixi Domino: Deus meus es tu, quonorum meorum non eges . Anima autem mea exsultabit in Domino.
Abbreviated transcription (Latin):
tet. sed ipsum solum sibi proponens. a quo delectetur. quid enim
melius dõ. dicit. dicit mihi. amat me ds̃. amatte ds̃. Ecce propo¬
suit pete quod uis. Si tibi imperator diceret. pete quod uis.
quos tribunatus comitiuasque ructares: quanta tibi propo¬
neres et accipienda etalis largienda: dõ tibi dicente pete
quod uis. quid petiturus es: excute mentem tuam. exerce aua¬
ritiam tuam. protende quantum potes. et dilata cupiditatẽ
tuam: non qui cumque. sed omp̃s dixit. pete quod uis: si pos¬
sessionum es amator. desideraturus es totam terram. ut omnes
qui nascuntur colonitui aut seruisint. Et quid. cum totam
terram possideris mare petiturus es in quo uiuere tamen
non poteris: in hac auaritia tepisces superabunt: sed forte
caelum. dic tuum esse solem. lunam. stellas. quia ille fecit qui fe¬
cit omnia: Dixit. pete quod uis. tamen nihilinuenies carius. ni¬
hil inuenies melius quam ipsum qui fecit omnia. ipsum pete

Expanded text:
tet, sed ipsum solum sibi proponens a quo delectetur. Quid enim tet, sed ipsum solum sibi proponens a quo delectetur. Quid enim melius Deo dabitur mihi? Amat me Deus: amat te Deus. Ecce proposuit, pete quod vis . Si tibi Imperator diceret, Pete quod vis, quos tribunatus comitivasque ructares! Quanta tibi proponeres et accipienda et aliis largienda! Deo tibi dicente, Pete quod vis, quid petiturus es? Excute mentem tuam, exsere avaritiam tuam, protende quantum potes, et dilata cupiditatem tuam: non quicumque, sed omnipotens Deus dixit, Pete quod vis. Si possessionum es amator, desideraturus es totam terram, ut omnes qui nascuntur, coloni tui aut servi tui sint. Et quid cum totam terram possederis? Mare petiturus es, in quo vivere tamen non poteris. In hac avaritia te pisces superabunt. Sed forte coelum, dic tuum esse solem, lunam, stellas, quia ille qui fecit omnia dixit, Pete quod vis: tamen nihil invenies carius, nihil invenies melius, quam ipsum qui fecit omnia. Ipsum pete
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa malitia careat. et cormundum subdat illiuocidicenti.
Salus tua ego sum. forinsecus obpugnas interiorem hominem
non expugnas. Malitia tamen tua ab interiore tuo procedit
te prius in anem tereddit tu putris es in tus unde iste uer¬
mes processit intus nihil integrum dereliquid. Et captio
quam occultauerunt comprehendat eos: et in muscipula
incident in ipsa. Non quod putabas forte paulo ante: cum
audires ueniat muscipula quam ignorant. idest quasi ali¬
quid aliud exocculte ineuitabile. In qua ergo  in ipsa in qua
quam mihi absconderunt. nonne hoc factum estiudaeis. Dñs
cere mihi uolentibus. mihi quid: Anima autem mea exulta uit
in dño: Tam quam in eo a quo audiuit salus tua egosum. tam¬
quam non queres alias extrinsecus diuitias. tam quam non¬
querens circum fluere uoluptatibus bonisque terrenis. sed con¬
iugem uerum gratis amans. non ab illo uolens accipere quod delec¬

Expanded text:
ipse malitia careat, et cor mundum subdat illi voci dicenti, ipse malitia careat, et cor mundum subdat illi voci dicenti, Salus tua ego sum, forinsecus oppugnas, interiorem hominem non expugnas: malitia tamen tua ab interiore tuo procedit, te prius inanem reddit. Tu putris es intus, unde iste vermis processit; intus nihil integrum dereliquit. Et captio quam occultaverunt, comprehendat eos: et in muscipula incidant in ipsa. Non quod putabas forte paulo ante cum audires, Veniat illis muscipula, quam ignorant, id est, quasi aliquid aliud ex occulto inevitabile. In qua ergo? In ipsa iniquitate, quam mihi absconderunt. Nonne hoc factum est Judaeis? Domicere mihi volentibus: mihi quid? Anima autem mea exsultabit in Domino: tanquam in eo a quo audierit, Salus tua ego sum: tanquam non quaerens alias extrinsecus divitias, tanerens circumfluere voluptatibus bonisque terrenis; sed conjugem verum gratis amans, non ab illo volens accipere quod delec
Abbreviated transcription (Latin):
foderat ambulans eauia prior ille cadat. Prorsus fratres
mei. ita credite. ita certi estote. ita si est: in uobis excellentior
prudentiae ratio. Videte atque prospicite. nemo malus. non
sibi prius nocet. Sic enim esse putate malitiam. quomodo
ignem: incendere uis aliquidillud quod admoues prius ardet:
nisi ardeat. non incendit. Facula est: hanc faculam apponis dđh
dit exte: et prius uastat nisite : quo profundit ramulum. lae¬
dit. ubi radicem habet non laedit : Equidem dico quod malitia
tua ut alteri non noceat fieri potest: ut autem tibi non noce
at. non potest. Nam quid nocitum est scõ uiro iobꝰ De quo
praelocuti sumus. quomodo in alio psalmodicimus. sicut noua¬
cula acuta fecisti dolum. Quid fit deacuta nouacula᷑ capilli
res super fluae deciduntur. Quid ergo facis et quem uis no¬
cere sinequaquam tibi admalum consentiat : Cui uis nocere
non malitia tua ei nocitura est. sed sua. Sl autem in tus

Expanded text:
foderat, ambulans ea via prior illuc cadat. Prorsus, fratres foderat, ambulans ea via prior illuc cadat. Prorsus, fratres mei, ita credite, ita certi estote: ita si est in vobis excellentior prudentiae ratio, videte atque perspicite: Nemo malus non sibi prius nocet. Sic enim esse putate malitiam, quomodo ignem. Incendere vis aliquid: illud quod admoves, prius ardet, nisi ardeat, non incendit. Facula est, hanc faculam apponis ut adit ex te, et quem prius vastat nisi te? Quo profunditur ramum laedit, ubi radicem habet non laedit? Et quidem dico, quod malitia tua ut alteri non noceat fieri potest: ut autem tibi non noceat, fieri non potest. Nam quid nocitum est sancto viro Job, de quo praelocuti sumus? Quomodo in alio psalmo dicitur, Sicut novacula acuta fecisti dolum . Quid fit de acuta novacula? Capilli, res superfluae deciduntur. Quid ergo facis ei quem vis nocere? Si nequam tibi ad malum consentiat cui vis nocere, non malitia tua ei nocitura est, sed sua: si autem intus
Abbreviated transcription (Latin):
mali feci: quibus nihil nocui. Uano exprobrauerunt animã
meam: quid est uano: falsum dicentes. nihil probantes. Ue¬
niatilli muscipula quam ignorat: Magnifica retributio. nihil
iustius. illi absconderunt muscipulam ut ego ignorarem: illis ue¬
niat muscipula quam ignorant. Nam ego muscipulam scio¬
ipsorum: quae autem illis muscipulu uentura est. illa quam
ignorant. Audiamus ne forte dicat illam: Veniat illis musci¬
pula quam ignorant:: forte aliam illi absconderunt: alia illis
uentura est. Non. sed quid criniculis peccatorum suorum
unus quisque constringitur : Inde decipiuntur. unde decipe¬
re uoluerunt: Inde illis nocebitur unde nocere conabitur
Sequiturenim. Et captio quam occultauerunt comprehen¬
dat eos. Tamquam siquis quam ueneni calicem preparet ali¬
cui. et oblitus bibat : & tamquam si foueam fodiat. in quam
quisque inimicus eius intenebris incidat. et ille oblitus quod

Expanded text:
mali feci, quibus nihil nocui. Vane exprobraverunt animam mali feci, quibus nihil nocui. Vane exprobraverunt animam meam. Quid est, vane? Falsa dicentes, nihil probantes. Veniat illis muscipula, quam ignorant. Magnifica retributio, nihil justius. Illi absconderunt muscipulam, ut ego ignorarem: illis veniat muscipula, quam ignorant. Nam ego scio muscipulam ipsorum. Quae autem muscipula illis ventura est? Illa quam ignorant. Audiamus ne forte dicat illam: Veniat illis muscipula, quam ignorant. Forte aliam illi absconderunt, alia illis ventura est? Non: sed quid? Criniculis peccatorum suorum unusquisque constringitur . Inde decipiuntur, unde decipere voluerunt. Inde illis nocebitur, unde nocere conati sunt. Sequitur enim: Et captio quam occultaverunt, comprehendat illos. Tanquam si quisquam veneni calicem praeparet alicui, et oblitus ebibat: et tanquam si foveam fodiat quisquam, in quam quisque inimicus ejus in tenebris incidat; et ille oblitus quod
Abbreviated transcription (Latin):
magnum bonum operatus est. & tamen inter duodecim electus¬
est ne ipsiduo decim tam exiguus numerus esset sine malo. Hoc
ad ex emplum nostrae patientiae. quõ necesse erat ut inter ma¬
los uiueremus. necesse erat ut malos. siue scientes. siue nescientes
toleraremus. Exemplum patientiae praebuit. Ne deficias cũ
coeperis intermalos uiuere: & quia illa scola xp̃i . in xii. non
defecit. quanto magis nos firmi esse debemus : Cumim ple̾tur
in aecclesia magna quae demalorum permixtione praedic¬
ta sunt .: Neque enim uidebat ipsa scola redditum semin
habrahȩ quoderat promissum. & ipsam aream. unde massa
quae impleuit horreum processura erat:. Quare ergo cum
trituraretur in ea digne palea toleratur donec ultima uen¬
tilatione purgetur : hoc enim futurum est malis quod au¬
distis. sed tamen quid faciendum est :gratis absconderunt mih
corruptionem muscipulȩ suae  quid est gratis. quibus nihil

Expanded text:
magnum bonum operatus est: et tamen inter duodecim electusmagnum bonum operatus est: et tamen inter duodecim electusest, ne ipse duodenarius tam exiguus numerus esset sine malo. Hoc ad exemplum nostrae patientiae, quoniam necesse erat ut inter malos viveremus; necesse erat ut malos, sive scientes, sive nescientes, toleraremus: exemplum patientiae praebuit ne deficias, cum coeperis inter malos vivere. Et quia illa schola Christi in duodecim non defecit, quanto magis nos firmi esse debemus, cum implentur in Ecclesia magna, quae de malorum permixtione praedicta sunt? Neque enim videbat ipsa schola redditum semini Abrahae quod erat promissum, et ipsam aream unde massa quae implebit horreum, processura est. Quare igitur non, cum trituratur, in ea digne palea toleratur, donec ultima ventilatione purgetur? Hoc enim futurum est malis quod audistis. 11. Sed tamen quid faciendum est? Gratis absconderunt mihi corruptionem muscipulae suae. Quid est, gratis? Quibus nihil
Abbreviated transcription (Latin):
tet donecluceat. Sed ibi est angelus dñi persequens eos:
haec eis futura predixit. non quasi ut euenirent optauit.
quam quam propheta in spũ dĩ sic eadicat quomodo illa ds̃
facit certo iudicio. bono. iusto. scõ. tranquillo. non perturbatu
ira. non amaro gelo. non animo inimicitiarum exercendarĩ.
sed iustitia uitiorum puniendorum. Uerum tamen prophetiu
est. Unde autem tanta mala ista quo merito: audi quo
merito. Quo gratis absconderunt mihi muscipulam corrup¬
absconderunt muscipulae suae corruptionem. Cui absconde¬
runt muscipulam : qui uidebat corda abscondentium. Sed tu¬
men erat inter illos ignoranti similis. quasi falleretur: cumilli
deciperentur: quo eum falli arbitrarentur. Ideo enim ille tam¬
quam fallebatur inter illos uiuens. quia non in tertales sic uic¬
turi eramus. ut sine dubio falleremur: Ille uidebat & tradito¬
rem suum. et elegit illum magis adopus neces sarium illius malo.

Expanded text:
tet donec luceat: sed ibi est angelus Domini persequens eos. tet donec luceat: sed ibi est angelus Domini persequens eos. Haec eis futura praedixit, non quasi ut evenirent optavit. Quanquam et Propheta in spiritu Dei sic ea dicat, quomodo illa Deus facit, certo judicio, bono, justo, sancto, tranquillo, non perturbatus ira, non amaro zelo, non animo inimicitiarum exercendarum, sed justitia vitiorum puniendorum; verumtamen prophetia est. merito: Quoniam gratis absconderunt mihi muscipulae suabsconderunt muscipulae suae corruptionem. Cui absconderunt muscipulam? Qui videbat corda abscondentium. Sed tamen erat inter illos ignoranti similis quasi falleretur, cum illi in eo deciperentur, in quo cum falli arbitrabantur. Ideo enim ille tanquam fallebatur inter illos vivens, quia nos inter tales sic victuri eramus, ut sine dubio falleremur. Ille videbat traditorem suum, et elegit illum magis ad opus necessarium. Illius malo
Abbreviated transcription (Latin):
natia remanent. multi sp̃s renitendi seruant in corde.
et si non exerunt tamen parturiunt. & ubi locum inuenerin
pariuntur. Detalibus quid sequitur. Fianttamquam pul¬
uis ante faciem uenti. Non sic impii non sic. sed tamquam puluis
quem proicit uentus a facie terrae. Uentus temptatio est.
Puluis iniquus quando uenerit temptatio tollitur puluis nec stat
nec resistit. Fiant tamquam puluis ante faciem uenti. etange¬
lus dñi tribulans eos Fiat uia eorum tenebrae etlubricum:¬
tenebras solas. quis non horreat : lubricum solum quis non caueat.
intenebris et lubrico qua is. ubi pedem figis. Sunt ista duo
mala magna poenȩ hominum: tenebrae : ignorantia. lubricum:
luxuria: Fiat uia eorum tenebrae & lubricum. et angelus
dñi persequens eos. Ut non possint stare. nam unus quis que
intenebris et lubrico cum uiderit. quia si pedem mouerit labi¬
tur. & lux illi ante pedes non est. Uel hoc forte facit ut expec¬

Expanded text:
nacia remanent, multi spiritus praecedendi servant in corde; nacia remanent, multi spiritus praecedendi servant in corde; et si non exserunt, tamen parturiunt, et ubi locum invenerint, pariunt. De talibus quid sequitur? Fiant tanquam pulvis ante faciem venti. Non sic impii, non sic, sed tanquam pulvis quem projicit ventus a facie terrae . Ventus tentatio est, pulvis iniquus. Quando venerit tentatio, tollitur pulvis; nec stat, nec resistit. Fiant tanquam pulvis ante faciem venti: et angeni tribulans eos. Fiat via eorum tenebrae et lubricuTenebras solas quis non horreat? Lubricum solum quis non caveat? In tenebris et lubrico qua is? ubi pedem figis? Sunt ista duo mala magnae poenae hominum: tenebrae, ignorantia; lubricum, luxuria. Fiat via eorum tenebrae et lubricum: et angelus Domini persequens eos: ut non possint stare. Nam unusquisque in tenebris et lubrico cum viderit quia si pedem moverit, labitur, et lux illi ante pedes non est; vel hoc forte facit, ut exspec
Abbreviated transcription (Latin):
tur ut conuertantur ad xp̃m. aut ad hoc uincuntur utdam¬
nentur axp̃o. Explicata sunt et hic duo ipsa genera. Ob¬
scure quidem sed intellectorem desiderent. de his qui conuer¬
tuntur accipite quod dictum est. confundantur et reue¬
reantur requirentes animam meam. Quertantur retror¬
sum. Non precedant. sed sequantur. Nondent consilium.
sed accipiant. Nam petrus precedere uoluit dñm. quando
dñs depassione sua futura cum diceret. consilium illi quasi
salutis uoluit dare. consilium salutis aeger saluatori. Etqu
quid ant dño de illa futura sua passione confirmanti. Ab sit
ate dñe propitius tibi esto non fiet istud. precedere uolebat
ut dñs sequeretur. et ille quid. Redi retro satanas. prece¬
dendo satanas es. sequendo discipulus eris. hoc ergo & istis.
uertantur retrorsum et confundantur qui cogitant mihi
mala. Cum enim coeperint retrorsum sequi iam non cogitu¬

Expanded text:
tur ut convertantur ad Christum; aut ad hoc vincuntur ut damtur ut convertantur ad Christum; aut ad hoc vincuntur ut damnentur a Christo: explicata sunt et hic duo ipsa genera, obscure quidem, sed intellectorem desiderant. De his qui convertuntur, accipe quod dictum est, Confundantur et revereantur requirentes animam meam. Avertantur retrorsum. Non praecedant, sed sequantur; non dent consilium, sed accipiant. Nam Petrus praecedere voluit Dominum, quando Dominus de passione sua futura diceret: consilium illi quasi salutis voluit dare, consilium salutis aeger salvatori. Et quid ait Domino de illa futura sua passione confirmanti? Absit a te, Domine, propitius tibi esto, non fiet istud. Praecedere volebat, ut Dominus sequeretur. Et ille quid? Redi retro, satanas . Praecedendo satanas es, sequendo discipulus eris. Hoc ergo et istis, Avertantur retrorsum, et confundantur, qui cogitant mihi mala. Cum enim coeperint retrorsum sequi, jam non cogita
Abbreviated transcription (Latin):
animam serui sui frameam sibi fecerat. C
abolo permulierem. hic uicit diabolus et mulierem. Locuta
est in quit tamquam una ex insipientibus mulieribus. Sibona
dierat salus tua egosum. confundantur etreuereantur
requirentes animam meam. Respice ad homines. orate inquit
ꝓinimicis urĩs. Sed hic prophetia est. et quȩ figura optandi
dicuntur. Anima prophetandi explicantur illud fiat & illuo
fiat. nihil est aliud quam hoc ethoc futurum est. Sic ergo
audite prophetam. confundantur et reuereantur requi¬
rentes animam meam. Quid est confundantur et reuere an¬
tur. confundantur et reuerebuntur. Factum est enim multi
salubriter confusi sunt multi reuerentia persecutione xp̃i
ad sotie tatem membrorum eius. deuota pietate transierun
et non fieret hoc nisi confunderentur etreuererentur. Ergo
bene illis optauit. sed quia duo sunt genera eorum qui uin¬
cuntur. Duobus enim modis uincuntur. aut ad hoc uincun¬

Expanded text:
animam servi sui frameam sibi fecerat. Quanimam servi sui frameam sibi fecerat. Quabolo per mulierem, hic vicit diabolum et mulierem. Locuta es, inquit, tanquam una ex insipientibus mulieribus. Si bonadierat: Salus tua ego sum! 8. Confundantur et revereantur requirentes animam meam. Respice ad homines. Orate, inquit, pro inimicis vestris . Sed hic prophetia est. Et quae figura optandi dicuntur, animo prophetandi explicantur. Illud fiat et illud fiat, nihil est aliud quam hoc et hoc futurum est. Sic ergo audite prophetiam: Confundantur et revereantur requirentes animam meam. Quid est, confundantur et revereantur? Confundentur et reverebuntur. Factum est enim: multi salubriter confusi sunt, multi reveriti a persecutione Christi ad societatem membrorum ejus devota pietate transierunt: et non fieret hoc, nisi confunderentur et revererentur. Ergo bene illis optavit. Sed quia duo sunt genera eorum qui vincuntur: duobus enim modis vincuntur; aut ad hoc vincun
Abbreviated transcription (Latin):
terrena promissa sunt. sed tamen figurata facaliquos sic illa
sunt filii et sterilibus et aniculis rogantibus dm̃ de illosolo pre¬
sumentibus alium sibi adiutorem nec adista querentibus. Uo¬
cem dñi incorde audierunt salus tua egosum. Siad aeter¬
na. quare non et ad temporalia ostendit hoc ds̃ incausa uiri
illius scĩ iob quia et ipse diabolus auferendi haec non habet
potestatem nisi cum acceperit asumma illa potestate in ui¬
dere potuit scõ. nocere numquid potuit accusare potuit
damnare numquid potuit ualuit aliquid tollere. numquid
uel unguem. numquid uel capillum ledere. nisi dõ diceret.
mitte manum tuam. Quid est mitte manum tuam : da potes¬
tatem et accepit. ille temptauit ille temptatus est. Temp¬
tatus tamen uicit. Temptator tamen uictus est. Ds̃ enim
qui diabolo permiserat ut illa tolleret . illum seruum suum
interius non deserebat et ad ipsum diabolum superandum

Expanded text:
terrena promissa sunt, sed tamen figurata. Fac aliquos sic illa terrena promissa sunt, sed tamen figurata. Fac aliquos sic illa sunt filii et sterilibus et aniculis rogantibus Deum, et de ipso solo praesumentibus, et alium sibi adjutorem nec ad ista quaerentibus. Vocem Domini in corde audierunt: Salus tua ego sum. Si ad aeterna, quare non ad temporalia? Ostendit hoc Deus in causa viri illius sancti Job: quia et ipse diabolus auferendi haec non habet potestatem, nisi cum acceperit a summa illa potestate. Invidere potuit sancto, nocere numquid potuit? Accusare potuit, damnare numquid potuit? Numquid valuit aliquid tollere, numquid vel unguem, numquid vel capillum laedere, nisi Deo diceret, Mitte manum tuam ? Quid est, Mitte manum tuam? Da potestatem. Accepit. Ille tentavit, ille tentatus est. Tentatus tamen vicit, tentator victus est. Deus enim qui diabolo permiserat ut illa tolleret, illum servum suum interius non deseruerat, et ad ipsum diabolum superandum
Abbreviated transcription (Latin):
ambulantem: Contra istam opinionem. diuina prouiden¬
tia uigilante: utostenderet ds̃ adse pertinere ista om¬
nia et insua eẽ potestate. non solum ae terna quae in
futurum promisit : Uerum &iam temporalia. quae in
terra dat quibus  uoluerit. quando uoluerit .¬
oportune sciens cuidet. cuinondet. tamquam medicus
medicamenta:sciens melius morbum ȩgroti quam̃¬
ipse aegrotus: Utergo ds̃ ostenderet: distribuit
to promissiones sunt rerum terrenarum. In nouo aut̃
regni caelorum pleraque precepta dm̃ colendi et recte
uiuendi ipsa
sunt ethic etibi. Sed quia promissio ibi
alt᷑a uidetur alia hic iubentis imperium et oboedientia serui¬
entis eadem est : Sed merces quasi non ea et enim illis dic tum
est. ut accipiatis terram promissionis. ut in illa regnetis.
ut inimicos urõs superetis. ut ab eis non sub iugemini. utom¬
nia uobis habundent inhac terra ut filios procre&is. Haec

Expanded text:
ambulantem. Contra istam opinionem divina providenambulantem. Contra istam opinionem divina providentia vigilante, ut ostenderet Deus ad se pertinere ista omnia, et in sua esse potestate, non solum aeterna quae in futurum promisit, verum etiam temporalia quae in terra dat quibus voluerit, et quando voluerit opportune, sciens cui det, cui non det, tanquam medicus medicamenta, sciens melius morbum aegroti quipse aegrotus: ut ergo Deus hoc ostenderet, distribuit o promissiones sunt rerum terrenarum; in Novo autem, regni coelorum. Pleraque praecepta Deum colendi et recte vivendi, ipsa sunt et ibi et hic: sed quia promissio ibi alia videtur, alia hic; jubentis imperium et obedientia servientis eadem est, sed merces quasi non est eadem. Etenim illis dictum est, ut accipiatis terram promissionis, ut in illa regnetis, ut inimicos vestros superetis, ut ab eis non subjugemini, ut omnia vobis abundent in hac terra, ut filios procreetis . Haec
Abbreviated transcription (Latin):
et nos intellegamus uiam. quia tota ista uita. et omnia qui¬
bus uteris inhac uita sic tibi debent esse. tamquam stabu¬
lum uiatori. non tam quam domus habitatori. Memen¬
to peregisse te aliquid: restare aliquid: diuertisse te ad
refectionem: non adde fectionem : Sunt quidicant: ds̃
bonus magnus. sum mus. in ui sibi lis. aeternus. incorruptibi¬
lis uitam aeternam nobis daturus est : et illam incorrup¬
tionem quam inrefurrectione promisit.. Ista uero sae¬
cularia et temporalia. ad demones pertinent : et ad po¬
testates illas harum tenebrarum: dicendo haec quando
amore implicantur harum rerum. dimittunt dm̃. quasi
adquem ista non pertinent : et quȩrunt ne fandis sacrifi¬
ciis acnescio quibus remedus. autnescio qua hominum
inlicitaper suasione. prouidere sibi quod temporale est
ueluti pec uniam. uxorem. filios. et siqua sunt quae humanũ
uitam aut consolantur transeuntem: aut impediunt

Expanded text:
 nos intelligamus viam: quia tota ista vita, et omnia qui nos intelligamus viam: quia tota ista vita, et omnia quibus uteris in hac vita, sic tibi debent esse tanquam stabulum viatori, non tanquam domus habitatori. Memento peregisse te aliquid, restare aliquid: divertisse te ad refectionem, non ad defectionem. 7. Sunt qui dicunt: Deus bonus, magnus, summus, invisibilis, aeternus, incorruptibilis, vitam aeternam nobis daturus est, et illam incorruptionem quam in resurrectione promisit; ista vero saecularia et temporalia ad daemones pertinent, et ad potestates illas harum tenebrarum. Dicendo haec, quando amore implicantur harum rerum, dimittunt Deum, quasi ad quem ista non pertineant; et quaerunt nefandis sacrificiis, ac nescio quibus remediis, aut nescio qua hominum illicita persuasione, providere sibi quod temporale est, veluti pecuniam, uxorem, filios, et si qua sunt quae humanam vitam aut consolantur transeuntem, aut impediunt
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ meum : De creaturu mihi salus suggeritur. ab ipso est:
et si leuo oculos meos in montes. unde ueniẽt auxilium mihi:
non tamen amontibus. sed auxilium meum ad nõ. qui fecit cae¬
lum et terram.: In ipsis temporalibus angustiis. per hominẽ
subuenit ds̃: Salus tua ipse est: per angelum subuenit ds̃:
Salus tua ipse est : omnia illi subiecta sunt: et ad istam
quidem uitam temporalem subuenit. alii inde. alii inde :
aeternam uitam nondat niside se: Sed ecce in¬
Sed ecce in
angustiis constituto. non sub est qđ quaeris: sed ad est¬
quaeris : sed ad est
quem quȩris: et illum quere quidesse numquam potest.
Subtrahantur quae dedit. num quid subtrahitur qui dedit
reddantur quȩ dederat . num quid ipsȩ sunt diuitiae : cũ
reddita fuerint illac: et non ille qui sub¬
traxerant
probando et reddidit consolando: Consolatur enim. quando
nobis ista nondesunt : Consolatur. tam quam in uia: sed si¬

Expanded text:
Deum meum. De creatura mihi salus suggeritur; ab ipso est: Deum meum. De creatura mihi salus suggeritur; ab ipso est: et si levo oculos meos in montes, unde veniat auxilium mihi; non tamen a montibus, sed auxilium meum a Domino qui fecit coelum et terram . In ipsis temporalibus angustiis per hominem subvenit Deus; salus tua ipse est. Per angelum subvenit Deus; salus tua ipse est. Omnia illi subjecta sunt, et ad istam quidem vitam temporalem subvenit, alii inde, alii inde: aeternam vitam non dat nisi de se. Ecce in angustiis constituto non subest quod quaeris, sed adest quem quaeris. Et illum quaere qui deesse nunquam potest. Subtrahantur quae dedit; numquid subtrahitur qui dedit? Reddantur quae dederat; numquid ipsae sunt divitiae cum reddita fuerint illa, et non ille qui subtraxerat probando, et reddidit consolando? Consolatur enim quando nobis ista non desunt. Consolatur tanquam in via, sed si