comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fonatus cbustond molliontẽ ab liat distõne eaupedit¬
te compestuit psuasitq iome grauissu enegreta hu¬
uuoiã uirisib p̃re morib pat̾e̾ntur obrepete et ad
uirtutẽ labefactandã enerilandãq im̃an pegrine
consentire equicie tantũq aũcte ualuit ut uelbiseuis
cõmota senatoria ꝓuidentia ecꝭ subsellia quib ad hora¬
cõgestis ut ludoꝵ spectatło iam uti ciutas ceꝑat deĩcepo

Expanded text:
ione et cupiditate conpescuit persuasitque oratione grauissima, ne Graecam luxuriam uirilibus patriae moribus paterentur obrepere et ad uirtutem labefactandam eneruandamque Romanam peregrinae consentire nequitiae, tantumque auctoritate ualuit, ut uerbis eius cocongestis in ludorum spectaculo jam uti civitas coeperat, deinceps
Abbreviated transcription (Latin):
excidio uibis mat̾ne p̃ces repulerũt nõ semel tm̃ sed bis
trone indistis nteq deduastis uel dicastis ut dicit alia lrã
de hoc miracło mencõeñ quarto de cuntate dei facies Augꝰ¬
ca .xixͦ dicit inĩ huic uelut mimin tribuñt quã fortunã
uocant ut similaceũ eiusq a matronis dedicatũ ẽ et ap¬
pellata est fortuna muliebus ecꝭ locuiũ eẽ memorie cõ¬
dedicau̾ut Quod quidsi uñ sit mirari nos nõ oꝑtet non
enĩ malignis demombz ecl si difficile est fallere quorum
artes atq u̾sucias huic pocils isti adũte̾ debuerũt ꝙ illa
dea locuta est q̃ fortuitu accidit nõ q̃ mõtis uenit fuit ees

Expanded text:
excidio urbis maternae preces reppulerunt, non semel sed bis tronae, dedistis riteque dedicastis'.sed bis tronae, dedistis riteque dedicastis'. Vaantum sane huic uelut numini tribuunt, quam Fortunam uocant, ut simulacrum eius, quod a matronis dedicatum est et appellata est Fortuna muliebris, etiam locutum esse memoriae dedicauerint. Quod quidem si uerum, sit, mirari nos non oportet. Non enim malignis daemonibus etiam sic difficile est fallere, quorum artes adque uersutias hinc potius isti aduertere debuerunt, quod illa dea locuta est, quae fortuito accidit, non quae mentis uenit. Fuit enim
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfuit tyronẽ solertem elige̾ uis ut ita dicam armorit
docere cothidiano ex̾cicio roborare q̃tũq euemre in acce
atq p̃lus pñt om̃ia in cã pestris medicatõs p̃gnosce
senure indesides uindicando st̃ia em̃ rei pu ᶜ ͤ diitandi m¬
cuit audatia nemo face̾ metuit qd se face̾ bñ didicisse õ
fidit Et em̃ in c̾tamĩe belloꝵ excitata pancitas ad uic¬
toriã ꝓmptior est rudis aũt et indocta iultitudo expo

Expanded text:
profuit tyronem solertem eligere vis ut ita dixerim armorum decorem quotidiano exercitio roborare, quecumque evenire in acie atque preliis possunt, omnia in campestri meditatione pernoscere: sevire in desides vindicando. Scientia enim rei bellice dimicandi nutrit audaciam: nemo facere metuit, quod se bene didicissfidit. Etenim in certamine bellorum exercitata paucitas ad victoriam promptior est, rudis et indocta multitudo expo
Abbreviated transcription (Latin):
micantes Tuũ gradib intidis delabĩ ora ietir flectit
in antiquos hĩturus respicio aras assuetasq domos hĩta¬
taq tempta salutat inde piri rectis ad optam sloribus
ingens Serpit humũ flectitq sinis mediãq ꝑ ui bẽ tẽdi
⁊ in curuo iuitas age̾ portꝰ restitit hic agniecuq suũ
tuibe ꝙseqntes officiũ placito insus dimelte̾ uultu corp
in ausdĩa .i. roma posuit rate nõ mims illa Gonsit onꝰ

Expanded text:
gua. Tum gradibus nitidis delabitur oraque retro flectit et antiquas abiturus respicit aras adsuetasque domos habitataque templa salutat. Inde per iniectis adopertam floribus ingens serpit humum flectitque sinus mediamque per urbem tendit ad incurvo munitos aggere portus. Restitit hic agmenque suum turbaeque sequentis officium placido visus dimittere vultu corpus in Ausonia posuit rate: numinis illa sensit onus,
Abbreviated transcription (Latin):
den Qui dominus occiditur
auxiluim ei a fautilia ferri de¬
ret ⁊ armis et inauu ⁊ clamo¬
uibus ⁊ obiectu corporis quod
si cum possit non tulerit mers¬
to de ea supplicium sumitur
aulus M eres qui uenem cau¬
sam periequitur res heredita¬
rias urgentes ordinare salius
probationimi indiciis non pro
mpus petende possessionis non p̃¬
rofertur cum eo quoq suspenso
trimine recte petatur aluis se¬
natui placiit̃ cum a familia do¬
minuis necatus dicitur seruoꝵ
uidelicet causa quoru ad libe¬
rtatem questionis habendeg
raciã negligi necesse est ¶Nep¬
tis que possessionem ame peci¬
erat mortem eius interfectam¬
esse sciens non defenderat fide¬
icommissin quod auia ex a¬
uo testamento nepti debuit
in restituendis fisco bonis non
esse deducendum placuit dol¬
si autem negligencia mulier
emolientum bonoꝵ amiserit
fideicommissum esse non reti¬
nendum integrato nire debi¬
ti racionis est presidis miqu¬
itate reisillate cedis absolut¬
is here. dibus qui non defun¬

Expanded text:
 Cum dominus occiditur, auxilium ei familia ferre debet et armis et manu et clamoribus et obiectu corporis: quod si, cum posset, non tulerit, merito de ea supplicium sumiturum. Heres, qui ueneri causam persequitur, res hereditarias urguentes ordinare saluis probationum indiciis non prohmpus petendae possessionis non profertur, cum eo quoque suspenso crimine recte petatur. aliud senatui placuit, cum a familia dominus necatus dicitur, seruorum uidelicet causa, quorum libertatem quaestionis habendae gratia neglegi necesse est. Neptis, quae possessionem auiae petierat, mortem eius interfectam sciens non defenderat. fideicommissum, quod auia ex alio testamento nepti debuit, in restituendis fisco bonis non esse deducendum placuit: dolsi autem neglegentia mulier emolumentum bonorum amiserit, fideicommissum esse retinendum integrato iure debiti rationis est. Praesidis iniquitate reis illatae caedis absolutis heredibus, qui non defun
Abbreviated transcription (Latin):
huinc prenium esse non de¬
bet Cum ex parce heredi ist¬
ituto legat᷑um quoq erat et
in ulciscenda morte cessaue¬
rat dius seuerus et autoni¬
nus rescripserunt tam here¬
ditatis portionem quani lega¬
tum eĩ anferendũ heredibus
autem qui in ulciscenda mor¬
te tefũcti cessauerant cam
cestamento quam ab intest¬
ato auferuitur bona forte
et sicu a patroniis uenit qua¬
nuis hũ in suo iure admitta
omino a familia sua occiso ser¬
uis cominuus necem eius de¬
oportetdem
et si confiteatur tunc interrog¬
etur qno mandante flagciciu
admissum sit dem

Expanded text:
huius praemium esse non dehuius praemium esse non debet. Cum ex parte heredi instituto legatum quoque erat et in ulciscenda morte cessauerat, diui Seuerus et Antoninus rescripserunt tam hereditatis portionem quam legatum ei auferendum. Heredibus autem, qui in ulciscenda morte defuncti cessauerant, tam testamento quam ab intestato auferuntur bona: forte et si quasi patronus uenit, quamuis hi suo iure admittanomino a familia occiso seruus communis necem eius deoportet. 17et, si confiteatur, tunc interrogetur, quo mandante flagitium admissum sit. 18
Abbreviated transcription (Latin):
ti eius qui a familia sua occis¬
us esse dicatur quinquennũ
tempus constitutum est sera¬
tus consulto tauro et lapida
possunt semper accusare permit¬
titur eodem senatus ꝯsulto
tiscon sulto sillamãno inĩpube¬
Cres seruis trebacius autem ge¬
rmanus legatus etiam de mñ¬
pubere sumi uissit supplicium
et tamen non sine racione n¬
am is puer non multum a pu¬
at et ad pedes domini cubue¬
rat cum occideretur nec poste¬
a cedem eius prodiderat ut e¬
nim opem feire eum uon potu¬
isse constabat ita silenciũ pre¬
stitisse et postea certum erat
E⁊ hiis dunt ixat impuberibus
senatus consultum credebat¬
parti qui tantum sub eoden
tecto fuissent qui ministriuel
participes cedis fuissent et ei¬
us etatis quanquam nondum
puberes ut rei intellectum ca¬
pere possent hiis non magisiu
cedem domini quam nnĩ nulla
alia causa parci oportere
ultus fuerit necem testatoric
an puor hereditas ad illumtr¬
aufferatur et ait ꝑ apimanus
non esse hoc nampena illuis

Expanded text:
ti eius, qui a familia sua occisus dicatur, quinquennii tempus constitutum est senatus consulto Tauro et Lepido possunt, semper accusare permittitur eodem senatus consulttus consulto Silaniano impuberes serui. Trebius autem Germanus legatus etiam de impubere sumi iussit supplicium et tamen non sine ratione: nam is puer nec multum a puat et ad pedes domini cubuerat cum occideretur nec postea caedem eius prodiderat. ut enim opem ferre eum non potuisse constabat, ita silentium praestitisse etiam postea certum erat, et his dumtaxat impuberibus senatus consulto parci credebat, qui tantum sub eodem tecto fuissent: qui uero ministri uel participes caedis fuissent et eius aetatis, quamquam nondum puberis, ut rei intellectum capere possent, his non magis in caede domini quam in ulla alia causa parci oportere.ultus fuerit necem testatoris, an priore hereditas ad illum transferatur? et ait Papinianus non esse hoc: nam poena illius
Abbreviated transcription (Latin):
am accuset siue extraneus siue
heres ex suis sit ¶ Si mius ex do¬
munnis non compareat queren¬
dum est de casu eins per seruos
quos commumes habuerunt
magis est ce salute aut ulcione
domini non comparentis qu¬
aui in caput presentis torque¬
buntur Si appetitus sit nec oc¬
cisus dominus nichil senatus
consulto cauetur ipse enii po¬
test in familiam suam amia¬

Expanded text:
m accuse‹n›t, siue extraneus heres siue ex suis sit. Si unus ex dominis non compareat, quaerendum est de casu eius per seruos, quos communes habuerunt: magis enim de salute aut ultione domini non comparentis quam in caput praesentis torquebuntur. Si appetitus sit nec occisus dominus, nihil senatus consulto cauetur: ipse enim in familiam suam
Abbreviated transcription (Latin):
uenditor precium prestaret n¬
et empton iniuriam secissem
deatur ¶ Si filiiis samilas qui
ñ castrensi peculio testatusest
occisus sit orum modo id defen¬
deudum᷑ ut ex quibus cassbus
ad fiscum patris familias bo¬
na pertinerent hiis casibus et
hiis peculium pocius quam ad
heredes qui deliquerunt ui a de¬
um fisco caduca defuncti bona¬
addicantur propter inultam
mortem iñ eum legatorumac¬
tio datur et libertates rates¬
unt eorum scilicet qui senat¬
usconsulto excipinutur
Sanlus Si hereditas extus fili¬
us ante quam adirerur patrit
hereditas occisus sit ex euentu
inspicietur ut si adita fuenth
ereditas quasi alieni fuisse uide¬
autur si uero nritum sit testa¬
mentum factum quia ipsuis es¬
sẽt si iuiueret omniã perinde a¬
guntur ac si dominus esset sub
diuo troiano conscitutum est de
huis lib̃is quos uius manumi¬
serat questionem haberi

Expanded text:
tor pretium praestaret, ne emptori iniuriam fecisse uideatur senatus. Si filius familias, qui in castrensi peculio testatus est, occisus sit, omnimodo id defendendum est, ut, ex quibus casibus ad fiscum patris familias bona pertinent, his casibus et huius peculium, potius quam ad heredes, qui del‹i›querunt in adeum fisco caduca bona defuncti addicantur propter inultam mortem, in eum legatorum actio datur: et libertates ratae sunt eorum scilicet, qui senatus consulto excipiunturanum. Si exheredatus filius, antequam adiretur patris hereditas, occisus sit, ex euentu inspicietur, ut, si adita fuerit hereditas, quasi alieni fuisse uideantur: si uero irritum testamentum factum sit, quia ipsius essent si uiuer‹e›t, omnia perinde aguntur ac si dominus esset. Sub diuo Traiano constitutum est de his libertis, quos uiuus manumiserat, quaestionem haberi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑunꝰ s ibi nͥ uocis crã auxilum̃ su¬
ue ex ea fanuilia que eiꝰ faciuoris
nox̾ius erit receꝑit uł celau̾t sci¬
ens dolo malo mĩeatã est acsi lege
que de siccarũtiata ẽ facinoris no¬

Expanded text:
us, sed ibi, ubi uocis tantum auxilium suue ex ea familia, qui eius facinoris noxius erit, receperit uel celauerit sciens dolo malo, in ea causa est, ac si lege quae de sicariis lata est facinoris no
Abbreviated transcription (Latin):
suimi suifficit gͦ eos aui cũ ipõ quioe¬
cisus diͦ funt ⁊ qui suspitõne cedit
occisus de huis qui una cũ eo fu̾nt
cũ occid̾ etur uł cũ ima fuissnt̃ su¬
gunt suppliciũ sumẽdim᷑ ꝗ si cũ¬

Expanded text:
i: sufficit ergo eos, qui cum ipso qui occisus dicitur fuerunt et qui suspicione caedis occisus, de his, qui una cum eo fuerunt cum occideretur uel, cum una fuissent, profugerunt, supplicium sumendum est. qu
Abbreviated transcription (Latin):
se. ꝯ hr̃ditatẽ adire noluit. alio¬
qͥn pregnante ea defuncta nul
comprehendi si se numisceant
hereditati nec bonorimi posse¬
ssionẽ peti precor permittit ⁊
ego puto ad omnes bonorum

Expanded text:
ereditatem adire noluit: alioquin praegnate ea defuncta nullcomprehendi, si se misceant hereditati. Nec bonorum possessionem peti praetor permittit: et ego puto ad omnes bonorum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ heredem ante questionem
de fanulia habitam suppliciũ
medici insidiis adiri quid̃ heredi¬
tas potest set heredi defensio i¬
ortis incumbit Paulus

Expanded text:
 heredem ante quaestionem de familia habitam suppliciumqumedici insidiis, adiri quidem hereditas potest, sed heredi defensio mortis incumbit. 6 Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
dnĩ agg̃ssurã pat̾entur unĩfius
opem tulit an sit̃ extͦandus an nõ
qr uo om̃ib tulit᷑ plectendus est¬
⁊ mag̃ e̾ utsiquid̾ omĩb fr̾e potuit
quãuis quibusdã opẽtulit suppli¬
tiõ afficiẽndũ si no simł ouũb nõ
potuit extꝰandũ qr quibdam opẽ
tułit nãm illud durũ est drẽ sicũ
duob auxiliũ ferre nõpotuit ele¬
git̃ alt̾i anxilio eẽ electõne cũ cͥm̃
rctõ duẽ mag̃ auxilio fuit quã
uenitur eis qũeo tp̃r quo dñs do¬
mina ue occisus. occisane est clau¬
siita fi̾t sñ colo malo ut nrũ¬
ꝑe succ᷑rendi cãant ꝯp̃hñdendi
eos qui cedem fec̾unt nõ poti̾it
nͨ int̾est a qͦ clansĩ tenebuntu

Expanded text:
ni adgressuram paterentur, uni seruus opem tulit, an sit excusandus, an uero quia omnibus non tulit plectendus? et magis est, ut, si quidem omnibus ferre potuit, quamuis quibusdam tulit, supplicio adficiendum: si uero simul omnibus non potuit, excusandum, quia quibusdam opem tulerit. nam illud durum est dicere, si, cum duobus auxilium ferre non possit, elegit alteri esse auxilio, electione crimen eum rito dominae magis auxilio fuit quam bvenitur eis, qui eo tempore quo dominus dominave occisa est clausi ita fuerunt sine dolo malo, ut erumpere succurrendi causa aut comprehendendi eos, qui caedem fecerint, non potuerint: nec interest, a quo clausi continebuntu
Abbreviated transcription (Latin):
błas quid̃ nõ apperuit nat᷑ant linũ
linũ aũ intid̾it excusatꝰ erit qr dolo
malo carz qui ipãs tabłas nõ appe
qui aꝑꝑuit ꝑni .n. refiͥe  utrũ totũ
an ꝑs aꝑꝑiatui siqͥs codicillos ap
tũ est suie nõ ualeat attñ eddõlo¬
ad cam̃ sb̾stitutõnis ꝑtinẽt sipu¬
pillus pupillaue occisus occisane
dicetur  Si aliꝰ aꝑꝑuit aliꝰ recitauit
aliꝰ tescͥpsent̃ om̃s in ectm̃ incidũt
qui singła eoꝵ fec̾unt ¶ nõ cm̃ ex tẽ¬

Expanded text:
on aperuit naturaliter, linum autem inciderit, excusatus erit, quia dolo caret, qui ipsas tabulas non aperqui aperuit: parui enim refert, utrum totum an pars aperiatur. Si quis codicillos apertum est siue non ualeat, attamen edicto load causam substitutionis pertinent, si pupillus pupillaue occisus occisaue esse dicetur. Si alius aperuit, alius recitauit, alius descripserit, omnes in edictum incident, qui singula eorum fecerunt. Non tantum ex te
Abbreviated transcription (Latin):
naturalit̾ aꝑit siue sit signate si¬
ue nõ sunt ligate s tm̃ uaturali¬
ter clause aꝑire acciꝑe deremꝰ ꝓ¬
hibitos nos uł palã uł publice uł
secreto om̃is aꝑtura prohibita e̾
siqͥs ignorãs occisũ aꝑu̾it nõ deb¬

Expanded text:
naturaliter aperit, siue sint signatae siue non sint legatae, sed tantum naturaliter clausae. Aperire accipere debemus prohibitos nos uel palam publice uel secreto: omnis enim apertura prohibita est. Si quis ignorans occisum aperuerit, non deb
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ ussussit ex stipłatu actõstipła¬
macõnem serui utił erit creditõ
utͣm aũ ⁊ is qui cũ accꝰaretur ipẽ
decorsit ialumi crimen ⁊ magis
est ut ille ħ p̃mio dignꝰ sit̃ quiul
erat qͥs ne maũmittetur pot̾it pp̃¬

Expanded text:
e iussus sit, ex stipulatu actio stipulamatione serui utilis erit creditori. tiam is, qui, cum accusaretur ipse, detorsit in alium crimen? et magis est, ut ille hoc praemio dignus sit, qui ulterat quis, ne manumitteretur, poterunt p
Abbreviated transcription (Latin):
sũt infectĩ ntputa ugulatũ str̃agł¬
atum p̃cipitatũuł saxo uł fuste nł
lapide ꝑcussũ uł alĩquo aliocelo
nõ ꝑtinebit ħ icͥco qr tociens puĩ¬
endi sũt fiũ qui auxiliũ dño nõ ob
tułuit quociẽs potun̾t ei adu̾sus
potunt fac̾e adu̾sus eos qͥ ueneno
uł quo aliõ mͦ isidĩant᷑ plane si ue
ueneno nõ ꝑ iñ necatꝰ esse ꝓpdnat᷑

Expanded text:
ulatum strangulatum praecipitatum uel saxo uel fuste uel lapide percussum uel quo alio telo non pertinebit: hoc idcirco, quia totiens puniendi sunt serui, quia auxilium domino non tulerunt, quotiens potupotuerunt facere aduersus eos, qui ueneno uel quo alio more insidiantur: Plane si uenueneno non per uim necatus esse proponatur?
Abbreviated transcription (Latin):
bitulũ uł eaudẽ domũuł eosdẽ ortꝰ
uł totã uillã ⁊ ait̃ sextꝰ sic̃ esse sepe
iure uidicatũ ut quiꝯq eoloci fu¬
erũt uñ uocẽ exaudire potun̾t hũ
oris sit̃ nͨ om̃s iidico exaudire po

Expanded text:
uel eandem domum uel eosdem hortos uel totam uillam. et ait Sextus sic esse saepe iudicatum, ut quicumque eo loci fuerunt, unde uocem exaudire potuerunt, horis sunt nec omnes undique exaudiri po
Abbreviated transcription (Latin):
his existat sccisus fuit Item sceuola
ait ꝯͥstanciꝰ defendend̾ erit hr̃d̾e̾ insti¬
tutofiunio de hiis qõnem hñdam ⁊ su¬
pplitiũ quipure legati uł maũmissi
sut̃ añ aditã hr̃ditatẽ filio occiso qͣu¬
uis .n. si uiu̾et hĩde eo existũte ip̃ins
non eeñt futi attũ ubi tecessit qr
extĩctũlegatũ ⁊ lib̾tas c̃ se ꝯ fore lo

Expanded text:
Scaeuola ait constantius defendendum herede instituto filio de his quaestionem habendam et supplicium, qui pure legati uel manumissi sunt, ante aditam hereditatem filio occiso: quamuis enim, si uiueret, herede eo existente ipsius non essent futuri, attamen ubi decessit, qua extinctum legatu
Abbreviated transcription (Latin):
pute̾ nec qõ h̾eatur ⁊ alias soli ħ
iñ usu obseruari ut impiste̾s nõ
torq̃antur terreri cã solũt ⁊ ha¬
bena uł ferula cedi ¶ Excusantur
aũ serui qui auxiliũcułunt sũdo¬
lo malo nã si fixit qͥs auxiliũt᷑¬
re uł dcĩs grãm tulit nichil ħ cõ¬
mencũ eis proderit tulisse aũ au¬
clanianit utauxiliũ ꝯuẽiret aut
t̾ruit agg̃ssores acq si quis tba
quocauit aut si corpꝰ suũ obiecit
iem manẽ elegit plectendusu¬

Expanded text:
uaestio habeatur: et alias solet hoc in usu observari, ut impuberes non torqueantur: terreri tantum solent et habena et ferula vel caedi. Excusantur autem servi, qui auxilium tulerunt sine dolo malo: nam si finxit se quis auxilium ferre vel dicis gratia tulit, nihil hoc commentum ei proderit. Tulisse autem auclamauit, ut ad auxilium conueniretur, aut terruit adgressores atque si quis turbam conuocauit aut si corpus suum obiecit rem inanem elegit? plectendus u
Abbreviated transcription (Latin):
ꝵ si dolo sb̾stituti ꝑuẽiat ad sb̾sti¬
tutos hr̃ditas sñ pecũia nã si peciũã
accepit sb̃stitutꝰ ip̃e erit ꝯueĩendꝰ
nius institutũ suis legatariis sxe¬
re deb̾e sb̃stitutis suis si aũ sũ pec
uĩa adu̾sus sb̾stitutũ dabmiꝰ actõ¬
nemͣ nc̃ cũ ambo possideant meliꝰ
legatasit ⁊ obnussa cã test̾i hr̃dita¬
tem possideant lege ⁊̃ siab ut hĩ¬
de solidũ mͥ debet᷑ tñ ab uno lega¬

Expanded text:
eniat ad institutos hereditas sine pecunia: nam si pecuniam accepit substi tutus, ipse erit conueniendus. mus institutum suis legatariis respondere debere, substitutum suis: si autem sine pecunia, adversus substitutum dabimus actionem. nunc cum ambo possideant, melius legata sit et omissa causa testamenti hereditatem possideant lege, etiamsi ab utroque solidum m
Abbreviated transcription (Latin):
ita est nͥ peciũai accepit is qui ob
gata fuissũt relcã ⁊̃ tam institutĩ
quã sb̾stituti obnussa cã testͥi possi¬
deãt ab intestato hĩditatem diuus
tos recusare legata sb̾stitutis data
recte .i. ãccant m̃se darilegatoꝵ¬
n̾e Si duo sĩt hr̃des institutꝰ ⁊ sb̾st¬
ant ab incestate hiditatẽ qõnise̾¬

Expanded text:
i si pecuniam accepit is qui omigata fuissent relicta et ‹t›am instituti quam substituti omissa causa testamenti possideant ab intestato heredittos legata recusare substitutis data: recte enim recusant in se dari legatoere. Si duo sint heredes institutus et substnti ab intestato
Abbreviated transcription (Latin):
ne uideant᷑ int̾im eius esse idẽqi e¬
rit dd̾ ⁊ in statulib̾o s meo cui fid̾i¬
ꝯmissaria lib̾tas pͦrare debet᷑ extat
R mdini pu ad iubñciũ sabmũ
quo ostũditur nõ eẽ festinãdũ ad
torm̃ta eius cui fid̾ iꝯmissaria ub¬
tas deret᷑ ⁊ mag̃ est ne puiuat᷑ obħi
ꝗ sb̃ eod̾ tecto fuit nͥ ꝑticeps stełis

Expanded text:
ne uideantur interim eius. idemque erit dicendum in statulibero. Sed in eo, cui fideicommissa libertas pure d diui Pii ad Iuuentium Sabinum, quo ostenditur non esse festinandum ad tormenta eius, cui fideicommissa libertas debetur: et magis est, ne puniatur ob hoc quod sub eodem tecto fuit, nisi particeps sceleris
Abbreviated transcription (Latin):
ei h̃ditatem ꝑmisit qui fidĩꝯm¬
issa ab eo reliquit ab incestato pl¬
ane si noĩatim id ꝑmisit dicim᷑ꝰ
nõ eũ nicit̾e in edcm̃ qr usus eͥ fa¬
cultate ea quã ei testator ꝯcesse¬

Expanded text:
ei hereditatem permisit, qui fideicommissa ab eo relinquit ab intestato. Plane si nominatim id ei permisit, dicemus non eum incidere in edictum, quia usus est facultate ea, quam ei testator c
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid dño debeat gͥuus nõ prefe
sum est nec a midiere reddat᷑ ꝑ doli
mali excrptõnem sernabit᷑¬
y Di ꝯstante m̾m̾io pp̃ inopiam
murutimlier agͥe uollet m̃exaet¬
ionem dotis micium acciꝑe ponanꝰ
⁊ ostat exm̃ dotis actõnem ꝯpet̾e ex
quo euidentusime apparuit marit¬
ti facultates ad dotis exactonem nõ
suffic̾e ¶ Si exħedato marito mi¬
lier de dote agat magis estut exdi¬
e adite pũs heditatis incipiat ei
docis exactio¶ Quociens mulieri
satis dandum est de soiutõne dotis
post certũ tempus si marittꝰ sat̃fa¬
cere nou possit tũc de ducto cẽporis
presentatur ¶ S si marittꝰ cũ satis¬
dare posset nollet eum in solidũ
ꝯdempnand̾ mela ait nõ hita rõ¬
ne ꝯmodi medii temporis iudicł
gͥ offiçio quenit ut aut satisdatõ¬
ne int̾posita ab soluat marittũ aũ
⁊ quid hodie mag̾usur pat᷑ nec
ferenda est niller ai dieat magis
se ulle dilacõnem pati tepis quã
in representacione deouatonem

Expanded text:
aliquid debeat servus, non praefersum est nec a muliere reddetur, per doli mali exceptionem servabitm mariti mulier agere uolet, unde exactionem dotis initium accipere ponamus? et constat exinde dotis exactionem competere, ex quo euidentissime apparuerit mariti facultates ad dotis exactionem non sufficere.Si exheredato marito mulier agat, magis est, ut ex die aditae patris hereditatis incipiat ei dotis exactio.Quotiens mulieri satisdandum est de solutione dotis post certum tempus, si maritus satisdare non possit, tunc deducto commodo temporis praes‹en›tatur: sed si, cum maritus satisdare posset, nollet, in solidum eum condemnandum Mela ait non habita ratione commodi temporis. iudicis igitur officio conuenit, ut aut satisdatione interposita absoluat maritum aut  quidem hodie magis usurpatur: nec ferenda est mulier, si dicat magis se uelle dilationem pati quam in repraesentatione deductionem.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsdotis pio ea ꝑte sine totados sit ⁊
actio dotis enanescat ⁊ multomag̃
idem dicendum est si socer agat de
dote detere rõnem hr̃i enis qd̾ in ip¬
sum impensim est siue marittus¬
ipse hoc fecit siue filie ut faciat de¬
dit ¶Si ⁊ si non pater exꝑiretur s
post mortem eius filia sola de doce a¬
geret idem erit dicendum cum enĩ
&ecepcio doli insit de dote actioniut
m cetera lone fideniudiciis potest di¬
cuit et celso uitetur messe hunc sup̃¬
tumi actioni dedote maxime siex uo
exti aneus promissiere in uiimca¬
sum pepigit uł m̃ diuort᷑uim uł in
m̃oitem dicend̾ est in eum casumin
quẽ non pepigit esse mulicri actio¬
nem si post sobutũ n̾ũ filia fam̃ cit᷑¬

Expanded text:
sit, pro ea parte, sive tota dos sit, actio dotis evanescit. Et multo magis idem dicendum est, si socer agat de dote, debere rationem haberi eius quod in ipsum impensum est, sive ipse maritus hoc fecit sive filiae ut faciat dedit: sed et si non pater experiretur, sed post mortem eius filia sola de dogeret, idem erit dicendum: cum enim doli exceptio insit de dote actioni ut in ceteris bonae fidei iudiciis, potest dici, ut et Celso uidetur, inesse hunc sumptum actioni de dote, maxime si ex uoextraneus pro muliere, in unum casum pepigit, uel in diuortium uel in mortem, dicendum est in eum casum, in quem non pepigit, esse mulieri actionem.Si post solutum matrimonium filia fami
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ eius ꝗ an uerum sit cirra a die¬
uiro cuius erat propuetas fundi
qd̾ si fundi si fructũ młier uiro
cessit restitui a iro deb cũ piopne¬
tate .n. ad h ed̾em eius transsisset si
uir in reddendo eo non fecissetmo¬
ramsssi uo alienata sit propuetaᷤᷤ
aut altquis fundi su nsũfructũ mł¬
ieris uissu uiro eius d̾ ded̾it in dotẽ
inspiciendum est pͥmũ q̃ admod̾
młieri possit restitui potest añ uel
cantõnib int̾positis ut sicut pot̾
uir iure suo cedat młieri fruiq eã
paciatur. uł si se accõmodau̾it dñs
proprietatis uolente eo młieri ꝯst¬

Expanded text:
que eius. Quod an verum sit circa adieque eius. Quod an verum sit circa adieructum, viro, cuius erat proprietas fundi,Quod si fundi sui fructum mulier viro cessit, restitui is a viro debet: cum proprietate enim ad heredem eius transisset, si vir in reddendo eo non fecisset moram. Si vero alienata sit proprietas aut aliquis fundi sui usum fructum mulieris iussu viro eius dederit in dotem, inspiciendum est primum, quemadmodum mulieri pcautionibus interpositis, ut sic ut potest uir iure suo cedat mulieri fruique eam patiatur, uel, si se accommodauit dominus proprietatis, uolente eo mulieri const
Abbreviated transcription (Latin):
dus est Intlłigit᷑ autẽ de peclio de¬
mũ fac̾e posse qd̾ ht̃ rei uidicate
ipẽ at qm̃ si cum prẽ agat᷑ deduce¬
tur ex peculio qd̾ ꝑrĩ uł sb̾iectis
ei ꝑͥs filius debet atsi cũ ipso filio
ag̾atur alterius debiti nõ fiet
detractio inꝯputacõuem quã¬
tum facere possit filius
millo ere deducto alieno Itẽ socꝰ
Item prõnus ꝑens ue at is quiex
donatõne ꝯuenietar omi ere alie¬
teb mariito qr ediũ noĩe damp¬
ni infecti cauit si uelit eam reciꝑ¬
e ut ꝑiculũ maritti amoueat
dem Si quis sic stipłetura mari¬
tto si quo caũ ticia nupta esse de¬
uentõne om̃s hii tasus tenentur
plane quantũ ueniet instiplone
utrũ quasi moitua sit an qͣidiuor¬
ciũ fecerit humamꝰ id quis ꝯpet̾e
art̃ ẜ sufructu m docem dato si
dmorciũ int̾uenerit nec propr¬
etas rei apud marittũ uł młierẽ
sit eam dotis esse restitutõnem
ut marittꝰ caueat quãdiu uix̾it
passurũ se utifrui młierẽ h̾edem¬

Expanded text:
legitur autem peculio tenus facere posse, quod habet rei iudicandae tempore. Atquin si cum patre agatur, deduceretur ex peculio, quod patri vel subiectis ei personis filius debet: at si cum ipso filio agatur, alterius debiti non fiet detractio in computatione quantum facere possit filius. nullo deducto aere alieno, item socius, item patronus parensue: at is, qui ex donatione conuenietur, omni aere aliedebet marito, qui aedium nomine damni infecti cauit, si uelit eam recipere, ut periculum mariti amoueatm Si quis sic stipuletur a marito: "Si quo casu Titia tibi nupta esse deceptione omnes hi casus continentur. Plane quantum veniat in stipulatione, utrum quasi mortua sit an quasi divortium fecerit? Humanius quis id competere rum Vsu fructu in dotem dato si divortium intervenerit nec proprietas rei apud maritum vel mulierem sit, eam dotis esse restitutionem, ut maritus caveat, quamdiu vixerit, passurum se uti frui mulierem heredem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ si negm̃ inter eos gestũ est utiqi te¬
nebit᷑ ut offõ iudicis caueat se⁊ estic̃¬
tuturũ mulieri quicqͥd ad eum cxli
b̾ci bõis uł ex obligatõne ꝑuenisset¬
¶Si marictꝰ seuus in seruos dotales
fui̾t uidend̾ eͥ ande hoc possit que̾tri
⁊ siquid̾ tm̃ senus in seruos dotales
uxoris fui̾t ꝯstat eũ teneri iiħ no¬

Expanded text:
 si negotium inter eos gestum est, utique tenebitur, ut officio iudicis caueat restituturum se mulieri, quidquid ad eum ex bonis liberti uel ex obligatione peruenisset.Si maritus saeuus in seruos dotales fuit, uidendum, an de hoc possit conueniri. et si quidem tantum in seruos uxoris saeuus fuit, constat eum teneri
Abbreviated transcription (Latin):
qr nͨ potuit quesitũ est sitos a ma¬
ritto petat᷑ an ꝯpłłendus sit ⁊̃ il¬
culꝑa exig̾e peciũam nõ potuit
u dotis noiẽ eũ ꝯueĩr posse neqi
mandatiiudicio fundꝰ estimatus
in dotem datꝰ a creditore añoeden¬
te excã pignoris ablatꝰ est q̃sitũ¬
est an uiller siestimatõnẽ dotis
tui ꝓaulus ẜedit p̃dio euictõ sinc
dolo malo ⁊ culꝑa uiri p̃cĩ petẽ¬
ti miłieri doli mali exceptõnẽ
obesse ꝯsequi enĩ eam p̃ciũ fu̾di
eiucti eiudens iniqͥtas est cũ dolus

Expanded text:
 nec potuit: quaesitum est, si dos a marito petatur, an compellendus sit etiam ilculpa exigere pecuniam non potuit, neque dotis nomine eum conueniri posse neque mandati iudicio.Fundus aestimatus in dotem datus a creditore antecedente exest, an mulier, si aestimationem dotis t. Paulus respondit praedio evicto sine dolo et culpa viri pretium petenti mulieri doli mali exceptionem obesse: consequi enim eam pretium fundi evicti evidens iniquitas est, cum dolus
Abbreviated transcription (Latin):
exeg̾it c. de quibus quenit ne peten¬
tur nec intelligunt᷑ dotisesse ꝗ si
mortuo prẽ cũ herede eius maritt᷑
agere cepit ista qͦ pecũia iñ dotem
erit ¶Si uoluntate filie procurator
a prẽ datus littem de dote ꝯtestatus

Expanded text:
entum, de quibus conuenit ne peterentur, nec intelleguntur dotis esse. quod si mortuo patre cum herede eius maritus agere coeperit, ista quoque pecunia in dote erit.Si uoluntate filiae procurator a patre datus litem de dote contestatus
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃ upta non impeditur quoniuꝰ
dote ¶Quociens culpa uiri accidit
nedos a socero autalio quolibet q
inłieris noĩe promiserat exigeret᷑
fi aut in mͥm̾o fili a decesserit aut
nũ fa fcã sit eum qui dotem repio¬
nuserat hedem instituit satis ꝯstat
nichil amplius urũ prestare deb̾e
quã ut eos obligatõne liberet
dapuato ꝑs aliqua bonoꝵ eiuis pu¬
blicetur fiscus creditoribus fussa¬
t̾face ncc̃e ht int̾ quos uxor qͦs est¬
Si pr cum et filie sue noie totis grã¬

Expanded text:
upta non impeditur, quo minus riatur.Quotiens culpa uiri accidit, ne dos a socero aut a quolibet alio, qui mulieris nomine promiserat, exigeretur: si aut in matrimonio filia decesserit aut mater familias facta eum qui dotem repromiserat heredem instituerit, satis constat nihil amplius uirum praestare debere, quam ut eos obligatione liberet.damnato pars aliqua bonorum eius publicetur, fiscus creditoribus eius satisfacere necesse habet: inter quos uxor quoque est.Si pater, cum ducenta filiae suae nomine dotis gra
Abbreviated transcription (Latin):
tau̾it fundum ⁊ post pͥmũ forte
aimũ diuorcium int̾uen̾it sab̾
ait non alit̾ fundũ młieri reddio¬
uiuꝰ aum locatõnem marittꝰ dap̃¬
natus sit id se prestaturã iri. set
mulieri cauendũ quicqͥd p̃ter pri¬
mum annũ ex locatõne uir ꝯsetu¬
tus fui̾t se restituturũ eĩ
dem. S emel mora fcã si s̾uurado¬
talem postea offerente maritto
mulier acciꝑe noluit ⁊ suta is de¬
cessit non debebit ei p̃cium eius
marittus uł hes eius ne dap̃num
senciat qd̃ postea offerente eo
mulier acciꝑe noluit
muliere heres eius cũ iuro ꝑente¬
ue eiut agat eadeu uidentur de
restituenda dote int̾ueĩre que ip̃a
mliere agente obseruari solent

Expanded text:
cauerit fundum et post primum forte annum diuortium interuenerit, Sabinus ait non alias fundum mulieri reddi ounius anni locationem maritus damnatus sit, id se praestatum iri: sed et mulieri cauendum, quidquid praeter primum annum ex locatione uir consecutus fuerit, se ei restituturum. 26 m Semel mora facta si servum dotalem postea offerente marito mulier accipere noluerit et ita is decesserit, non debebit pretium eius maritus vel heres eius, ne damnum sentiat, quod postea offerente eo mulier accipere noluit. muliere heres eius cum viro parenteve eius agat, eadem videntur de restituenda dote intervenire, quae ipsa muliere agente observari solent
Abbreviated transcription (Latin):
eo exigat quã rebus suis exibet nͨ
plus possit attñ senicia que in prop¬
iñs culpanda est malienis coh̾cenda
e̾ ħ est in dotalibus ¶si uror uiri rẽ
ꝯpens atõnem hoc noĩe pati possit
⁊ puto siqͥd̾ ꝓhibuit eam maritt᷑
ꝯmodare statim deductõnem fi̾
si uero non prohibuit eam q mod¬
are arbitrio indicis modicũ tẽpꝰ
ei indulgeri cautõnem piefenti¬
Si bona mulieris pro ꝑte sint pu¬
blicata suꝑ est młieri reliq̃ dotis
ꝑtis exactio plus puto ⁊ si postli
ttem ꝯt̃ publicata sint pro ꝑte
dos sufficiet arbitriũ iudicis suf
ad ꝑtis ꝯdempnatõnem faciend̾a
ꝗ si tota dos publitata sit expira¬
bit iudicium
aus Di filiofam̃ dos data sit sine¬
iussu pͥus de peculio quid̾ agetur
set sine pp̃ impensas a filiofam̃ fa

Expanded text:
eo exigat, quam rebus suis exiget, nec plus possit, attamen saevitia, quae in propriis culpanda est, in alienis coercenda est, hoc est in dotalibus. Si uxor viri rem compensationem hoc nomine pati possit. Et puto, si commodare, statim deductionem fieri: si uero non prohibuit eam commodare, arbitrio iudicis modicum tempus ei indulgeri cautionem praebenti.Si bona mulieris pro parte sint publicata, superest mulieri reliquae partis dotis exactio: plus puto: et si post litem contestatam publicata sit pro parte dos, sufficiet arbitrium iudicis ad partis condemnationem faciendam. quod si tota dos publicata sit, exspirabit iudiciumSi filio familias dos data sit iniussu patris, de peculio quidem agetur: sed sive propter impensas a filio familia
Abbreviated transcription (Latin):
de tñ eum dampnandum euis rei
dotalis nomine in qua dolum fecis¬
set atq si dolo eius fcm̃ esset quo
minus facere possi¶ẜecerimsi
cirta interitum reidotalis dolus ma¬
lus ⁊ culpa maritti absit actiones
solas quas eo nomine quast ma¬
rictus habet prestandas mulicriu
eluti furti uel dampni miurie¬

Expanded text:
de tamen eum damnandum eius rei de tamen eum damnandum eius rei dotalis nomine in qua dolum fecisset, atque si dolo eius factum esset, quo minus facere possit. Ceterum si circa interitum rei dotalis dolus malus et culpa maritsolas, quas eo nomine quasi maritus habet, praestandas mulieri, ueluti furti uel damni iniuri
Abbreviated transcription (Latin):
Saulus Ex diu̾so si socer ex pro¬
missione a maritto ꝯueniãtur so
lus scribunt hoc iustum eses ¶tẽ
si mulier. ex promissione ꝯuenia¬
tur magis placuit eam defenden
ait sicu̾ti cum sdcer fuit dabitur
exceptio quanuis iure ciuili sit obꝰ¬
ligata¶Si in iudicio docis index
ꝑignoranciã iuris lapsus ꝯdempna¬
oͣ uerit marittũ in solidum nerat̃¬
⁊ sabinus doli exceptõne eurauti
pri heredes exteterunt in id ꝯfa
cere possunt Ꝯ dempnaudos labeo
aitlicet in docalib rebus non so¬
lum doluni s ⁊̃ culpam marittꝰ
pr̃et cum tñ queritur iñ iudicio
de dote an facere possit dolus dũta¬
xat ꝯprehenditur qr iñ rerũ ip¬
sius ãministratõne non erat cul
pa ab eo exigenda quanquã enin
duntaxat dolũ ei nocere putet ẜsi
facere non possit qm̃i pp̃ uxorem
adhibuit ne solidum pedderet nõ
pp̃ quenlibet alium ¶ Offilint aũ
aiebat si dolo maritti res dotilisi¬
terisset ⁊ alio quin soluendo non
eius quominus soluendo esset pin¬

Expanded text:
Sabinum Ex diverso si socer ex promissione a marito conveniatur, solus scribunt hoc iustum esse. Item si mulier ex promissione conveniatur, magis placuit defendendam ait: sicuti cum socia fuit, dabitur ei exceptio, quamuis iure ciuili sit obligata. Si in iudicio dotis iudex ignorantia iuris lapsus condemnauerit maritum in solidum, Nerat Sabinus doli exceptione eum uti patri heredes exstiterunt, in id quod facere possunt condemnandos Labeo ait. Licet in dotalibus rebus non solum dolum, sed et culpam maritus praestet, cum tamen quaeritur in iudicio de dote an facere possit, dolus dumtaxat comprehenditur, quia in rerum ipsius administratione non erat ab eo culpa exigenda. Quamquam eum dumtaxat dolum ei nocere putem, si facere non possit, quem propter uxorem adhibuit, ne ei solidum solveret, non propter quemlibet alium. Ofilius autem aiebat, si dolo mariti res dotalis interisset et alioquin solvendo non et, quo minus solvendo esset, perin
Abbreviated transcription (Latin):
randum est ⁊ sicuid̾ int̾uallũ furor
h̾eat uł ꝑpetuns quid̾ moibus est
tũ ferendus est hus qui circa eam
mus nunciũ miserit culpa sua
imꝑcias eẽ direptas quid .n. tam
humanum est quam infortuitis
casibus malieris marittũ nel uxo¬
remiuiri ꝑticipem esso¶ si autẽm
tantus furor est ita ferox ita ꝑnici¬
osusut samtatiꝰ nilla set supslt ii
imistros teiribilis ⁊ forsitaualta p
tenta est licencia erit ꝯpoti mentis ꝑ¬
nissimo furore muliere ꝯstituta ma¬
rittus dirimere quidem mm̃ callidi¬
tate non uult sꝑuit aũ infelititatẽ
uxoris ⁊ non ad eam flectitur nullã¬
q ei ꝯpetentem curam inferre manĩ¬
festasssmũ est sec abncitur dote tũ cli¬
cenciam ħear us curator furiose uel
quatenꝰ necessitas imꝑonat᷑ mariito
ꝯmnẽ talem mulieri sustentatõnẽ
susfeue et almienta p̃stare et mnedi

Expanded text:
randum est. Et si quidem intervallum furor habeat vel perpetuus quidem morbus est, tamen ferendus his qui circa eam mus nuntium miserit, culpa sua nuptias esse diremptas: quid enim tam humanum est, quam ut fortuitis casibus mulieris maritum vel uxorem viri participem esse? Sin autem tantus furor est, ita ferox, ita perniciosus, ut sanitatis nulla spes supersit, circa ministros terribilis, et forsitan altera ptenta est: licentia erit compoti mentis puissimo furore muliere constituta maritus dirimere quidem matrimonium calliditate non uult, spernit autem infelicitatem uxoris et non ad eam flectitur nullamque ei competentem curam inferre manifestissimus est, sed abutitur dotem: tunc licentiam habeat vel curator furiosae vel quatenus necessitas imponatur marito omnem talem mulieris sustentationem sufferre e
Abbreviated transcription (Latin):
ne acceptam docem ꝯsiumat ideo q
officiũ iudicis int̾ponendum est qͣtmꝰ
⁊ filie ⁊ prĩ ꝯpetenter ꝯsulatur s si
latitet filia ne tali pũ ꝯsentire cõg¬
ꝑ ab senciam ꝯtraditat: cur nondi¬
tauus prĩ non esse dandam actõ¬
uem qd sus pr̃sit cui omĩmodo ꝯsẽ¬
tire filiam decet hoc est uite proba¬
te filia leius mulier uł ad modũ iu¬
uenis uel nmia carra marittũ me¬
rontem dicendũ est pocius prĩ ac¬
quiescere pretorem oportere dare¬
ꝙ ei actionem ¶ Si marictꝰ uł uxor
ꝯstante m̾in̾io furere ceꝑit quid fa¬
ciendum sit tractemus set illud qͥd̾¬

Expanded text:
dotem consumat: ideoque officium iudicis interponendum est, quatenus et filiae et patri competenter consuletur. sed si latitet filia, ne tali patri consentire cogar absentiam patri contradicat? cur non dicamus patri non esse dandam actionem? quod si is pater sit, cui omnimodo consentire filiam decet, hoc est uitae probatae, fili‹a› leuis mulier uel admodum iuuenis uel nimia circa maritum non merentem, dicendum est patri potius adquiescere praetorem oportere dareque ei actionem.Si maritus uel uxor constante matrimonio furere coeperint, quid faciendum sit, tractamus. et illud q
Abbreviated transcription (Latin):
acceꝑit quantumsatis esset doti¬
⁊ ita uił in płimis locit scribit cõ¬
pensandimmi ei nũ doteni q a patre
datur lucroq eius cedit si tm̃ ab
co ꝯsecuta sit quantũ ei dotis
nomine debeatur a maricto quipa¬
tri solu̾it ssi pr̃ĩ propter ꝯdemp¬
nacõneui rome ubi dos pecatur ẽẽ
non liceat filie satis dotis fiꝰ oportet
ita tñ ut caueat rem ratam prẽm
hiturum ¶ Eo aũ tempore ꝯsentire

Expanded text:
erit, quantum dotis satis esset. et ita Iulianus pluribus loci‹s› scribit compensandum ei in dotem quod a patre datur lucroque eius cedit, si tantum ab eo consecuta sit, quantum ei dotis nomine debeatur a marito qui patri soluit.Si patri propter condemnationem Romae, ubi dos petatur, esse non liceat, filiae satis dotis fieri oportet, ita tamen, ut caueat ratam rem patrem habiturum.Eo autem tempore consentire
Abbreviated transcription (Latin):
io defuncta filia si peteat gener qͥ
residue dotis promisse fenꝰ stipłatꝰ
est ita demũ ad finem uice mutua
debite quãtitatis ꝯpensatõnes op¬
pon̾e uiste uidet᷑ si propriis sup̃tib
ux orẽ suã exibuit alioqͥn si propͥis

Expanded text:
nio defuncta filia si petat, gener, qui nio defuncta filia si petat, gener, qui residuae dotis promissae faenus stipulatus est, ita demum ad finem vice mutua debitae quantitatis compensationem opponere iuste videtur, si propriis sumptibus uxorem suam exhibuit: alioquin
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃¶ iro atꝙ nxoie mores muicẽ at¬
tus antibus cam̃ repudii dedisse ut¬
runqi piononciatũ est ita id accipi
debet ut ea lege quã anbo ꝯtempse¬
it nent̃ uendicetur ꝑia enĩ delc̃a
mutua ꝯpensatõne dissoluuntur
tõmis impleatur ⁊ postea filia sine
libis decessit nõ erit impediendus
pr̃ quominꝰ exstipłatu agat uiua
añ filia si ag̾e̾ nult exceptõne sub¬
mouendꝰ erit
tem Ti pĩ ignoras filiam dui̾tis¬
se dotẽ ex cã piomisso̾ms mĩauerͤ
non ꝑiidebiti ꝯdictionem set de
dote actione peciña petetur
qui pio filia dotemdedit actio do
młieris est ¶Fructꝰ ex prediis q̃ in
dotẽ data esse iudebantur bona fi¬
de ꝑceptos ⁊ młieris honibi ante
cãm lib̾alem assumptos ꝗͣuis fuã¬
suisse ꝯstit̾it pꝰ ea. peti nõ possepla¬
cuit sup̃tus uero ncͣcios⁊ utiles ĩ
predia que dotalia indebant᷑ fcõs
ꝯpensatis fructibus ꝑceptis ad finẽ
suꝑflni seruari quenit Usuras.
nnmate dotis exstipłatu pĩ in m̾iu̾¬

Expanded text:
iro atque uxore mores inuicem accusantibus causam repudii dedisse utrumque pronuntiatum est. id ita accipi debet, ut ea lege, quam ambo contempserunt, neuter uindicetur: paria enim delicta mutua pensatione dissoluuntur.tionis impleatur et postea filia sine liberis decesserit, non erit impediendus pater, quo minus ex stipulatu agat: uiua autem filia si agere uult, exceptione summouendus eriti pater ignorans filiam divortisse dotem ex causa promissionis numeravit, non per indebiti condictionem, sed de dote actione pecunia petetur.qui dotem pro filia dedmulieris est.Fructus ex praediis, quae in dotem data uidebantur, bona fide perceptos et mulieris oneribus ante causam libt, peti non posse placuit. Sumptus vero necessarios et utiles in praedia quae dotalia videbantur factos, compensatis fructibus perceptis, ad finem superflui servari convenit. Vsuras numeratae dotis ex stipulatu pater in matrimo
Abbreviated transcription (Latin):
actipiat ꝯstante inim̾io dotem ut
egaliennn soluat aut prediay
donea emat set ut literis ex alio
uiro egentibus aut srĩbus aut
ꝑentibus ꝯsuleret ⁊ uelut eos ab
hostibus redimeret ⁊ quiauista ⁊ ho¬
nesta cã est non uidetur male accepi¬
sce ⁊ ides recte ei soluitur id̾eo qi et in

Expanded text:
accipiat constante matrimonio dotem, ut aes alienum soluat aut praedia idonea emat, sed ut liberis ex alio uiro egentibus aut fratribus aut parentibus consuleret uel ut eos ex hostibus redimeret, quia iusta et honesta causa est, non uidetur male accipere et ideo recte
Abbreviated transcription (Latin):
dat adire certs ẽẽ oi anpi¬
filius siushĩs existat Mutꝰ pr̃
uł dñs filio uł seruo hr̃dib in sti¬
tutis magis est ut si mulłectu nõ
careat nutu inte̾ possit adire
hr̃ditatem ut ei uire eiꝰ ꝯmodũ
su dm̃ ꝓ hĩde g̾endo obligat do
ortem eius ad hĩditatẽ a dire itẽ

Expanded text:
dat adire, certus esse filius suus heres exsistat. Mutus pater uel dominus filio uel seruo heredibus institutis magis est ut, si intellectu non careat, nutu iubere possit adire hereditatem, ut ei iure eius commodum su domini pro herede gerendo obligat domortem eius adire hereditatem, item
Abbreviated transcription (Latin):
repudiasse eũ expuore hr̃dita¬
tem ex pꝰeriorẽ aũ nõ posse adi¬
re dicebã nõ repudiare eũ qui
putar post̾ius uał̾e ꝓnõciauit
clodianũ m̃testatũ decessisse

Expanded text:
repudiasse eum ex priore hereditatem, ex posteriore autem non posse adire. dicebam non repudiare eum, qui putaret posterius ualere. pronuntiauit Clodianum intestatum decessisse
Abbreviated transcription (Latin):
aulus Qua tale beneficiũ ꝑsoã¬
cet sufficienter uideri defendisse
si tantũ uxori prestet quantum
ꝯsequeretur si ipm̃ marittũ que¬
nisset ¶Eleganter querit ꝑap̃ ꝑ¬
re possit ꝯdemꝑnetur set in soli¬
dum an hoc pactum seruandũ
sit ⁊ negat seruar⁊ oportere q
ioesse melius est dicere quippe cũ
contra receptam reuerenciam
que marittis exibenda est id esse
appareat
am cam̃ respiciunt proderunt
ut hoc minus sit obligatus uela

Expanded text:
um Quia tale beneficium personacet suffsi tantum uxori praestet, quantum consequeretur, si ipsum maritum conuenisset.Eleganter quaerit Pre possit condemnetur, sed in solidum, an hoc pactum seruandum sit? et negat seruari oportere, qesse melius est dicere, quippe cum contra receptam reverentiam, quae maritis exhibenda est, id esse apparet. am causam respiciunt, proderunt, ut hoc minus sit obligatus, vel
Abbreviated transcription (Latin):
tionem ¶Si fundus in dotemda¬
tus sit in quo lapis ceditur lapi¬
dicinaꝵ cõmodum ad marittũ
ꝑtinere constat. quia ꝑ alam fit
eo animo dedisse mulierem fu̾¬
dum ut iste fructus ad maritt̃
ꝑtineat nisi ꝯtrariam uolim¬
tatem in dote danda mlier dec
gau̾itur si nõ responderĩt me¬
sses ex uindemia deducetur qi
quominꝰ dotem reciꝑet dolum
malum duntaxat ineare nõ ⁊̃
culpam marũtus prestare debet
ne fcõ nuilieris in ꝑpetͣnum ag¬
rũ eius cołe cogatur fructus tñ
q̃ nupta erat dotema patre ꝓ¬
fectam habebat ⁊ ibi decessitpu
to dicendum perinde obsuanda
onmia acsi nupta decessissetut.
etiam si in pocestate nõ si̾t᷑ pris
dos abeoprofeta aoeumren
erti debeat. ¶Si uir uxorem su¬
am occidit dotis actõuem here¬
dib uxoris dandam esse procul¬
us ait ⁊ recte. non enim equm
est iurum ob facinus siram dotem
seꝑarare. lucrifacere⁊demq econ¬
trario statuendum est
dem S i alienam rem sciens m¬
ulier in dotem dederit reddenda

Expanded text:
inum.Si fundus in dotem datus sit, in quo lapis caeditur, lapidicinarum commodum ad maritum pertinere constat, quia palam sit eo animo dedisse mulierem fundum, ut iste fructus ad maritum pertineat, nisi si contrariam uoluntatem in dote danda declarauergatur, si non responderint messes, ex uindemia deducetur, ququo minus dotem reciperet, dolum malum dumtaxat in ea re, non etiam culpam maritus praestare debet, ne facto mulieris in perpetuum agrum eius colere cogatur: fructus tamen, quae nupta erat et dotem a patre profectam habebat, ibi decessto dicendum perinde observanda omnia ac si nupta decessisset, ut, etiamsi in potestate non fuerit patris, dos ab eo profecta reverti ad eum debeat. Si vir uxorem suam occiderit, dotis actionem heredibus uxoris dandam esse Proculus ait, et recte: non enim aequum est virum ob facinus suum dotem sperare lucrifacere. idemque et e contrario statuendum estm Si alienam rem sciens mulier in dotem dederit, reddenda
Abbreviated transcription (Latin):
cum herede alterutrius de dote
agatur. ¶Impendia autem fr¬
uctuũ ꝑcipiendoꝵ cã pomp̃ a
it ꝗ in arando serendo q agro
tus aliqui ꝑcipiebantur s hee
impense non petunt᷑ cũ marittꝰ
fructũs tot̾ĩus anui retinet qr
ex fructibus prius impensis sat

Expanded text:
cum herede alterutrius de dote cum herede alterutrius de dote agatur.Impendi autem fructuum percipiendorum Pomponius ait, quod in arando serendoque agro tus aliqui percipiebantur. sed hae inpensae non petentur, cum maritus fructum totum anni retinet, qu‹i›a ex fru