comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ẽius. et centesimus
quadragesimus quartꝰ.
Centesimus uõ seꝑtuaꝰ
decimus. quia paruus ẽ:¬
cum centesimo quinto¬
decimo coniungatur.
Digesto ergo ordine
psalmoꝵ uesꝑtinorũ.
reliqua id est lectiones.
responsorra. hymni. u̾sꝰ
uł cantica. sicut supra
nonagesimus et cen¬
tesimus tricesimus
t̾cius. Disposito ordĩe
psalmo die diurne
reliqui om̃s psalmi qui
suꝑ sunt equaliter diui¬
dantur inseptem noctiũ
iugłiis. parciendo scilicet
qui inter eos prolixiores
sunt. psalmi et duodecum
ꝑunam quamq consti¬
tuantur noctem. Hoc p̾¬
cipue commonentes.
ut si cui forte hec distͥ¬
buttol psalmoꝵ displicu¬
erit:ordinet si melius
aliter iudicauerit. dũ
om̃i modis id adtendat᷑.
ut om̃i ebdomada psal¬
terium ex integro nu¬
mero centum qͥnqua¬
ginta psalmoꝵ psalla¬
tur. et dominico die
semꝑ acapite repetat᷑
ad iugilias. Quia nimis
monachi qui minus
psalterio cum canticis
consuetudinariis per
septimane circulum

Expanded text:
tertius, et centesimus tertius, et centesimus quadragesimus quartus. Centesimus vero sextus decimus, quia parvus est, centesimo quintodecimo conjungatur. Digesto ergo ordine psalmorum vespertinorum, reliqua, id est, lectiones, responsoria, hymni, versus, vel cantica, sicut supra nonagesimus, et centesimus trigesimus tertius. Disposito ordine psalmodiae diurnae, reliqui omnes psalmi, qui supersunt, aequaliter dividantur in septem noctium vigiliis, partiendo scilicet, qui inter eos prolixiores sunt psalmi, et duodecim per unamquamque constituantur noctem. Hoc praecipue commonentes, ut si cui forte haec distributio psalmorum displicuerit, ordinet, si melius aliter judicaverit: dum omnimodis id attendatur, ut omni hebdomada psalterium ex integro numero centum quinquaginta psalmorum psallatur; et Dominico die semper a capite repetantur ad vigilias. Quia nimis monachi, qui minus psalterio cum canticis consuetudinariis per septimanae curriculum
Abbreviated transcription (Latin):
tam uł nonam. psallã¬
tur terni psalmi lectio¬
et u̾suf a centesimo no
no decimo. usq adcente¬
simum uicesimũ septi¬
Quiq psalmi. semper
usq ad dominicam per
easdem horas itidem re¬
petantur. hymnorum
nichilominus. lectionũ
uel u̾suum disposiciõe
uniformi cunctis die¬
b seruara. Et ita scilio
ut semꝑ dominica a
centesimo octauo deci¬
mo incipiatur. uespe¬
ra autem cotidie qua¬
tuor psalmoꝵ modu¬
latione canatur. Qui
psalmi incipiantira
a centesimo nono. usq
centesimũ qͣdragesim̃
septimũ. exceptis his
qui indii̾sis horis exeis
sequestrantur. id ẽ acen¬
tesimo septimo decimo
usq centesimũ uicesimũ
septimum. et centesi¬
mo tricesimo tcio. et
centesimo quadragesi¬
mo secundo. Reliqui
om̃s iuespera dicendi
sunt. Et quia minus
uoniunt tres psalmi id̾o
diuidendi sunt qui in
numero supͣ scripto for¬
ciores inueniuntur.
id est centesius trice¬
simus octauus. centesi¬
mus quadragesimus

Expanded text:
tam, vel nonam psallantam, vel nonam psallantur terni psalmi, a centesimo nonodecimo usque ad centesimum vigesimum septiQuique psalmi semper usque ad Dominicam per easdem horas itidem repetantur. Hymnorum nihilominus, lectionum, vel versuum dispositione uniformi cunctis diebus servata. Et ita scilicet, ut semper Dominica a centesimo octavo decimo incipiatur. Vespera autem quotidie quatuor psalmorum modulatione canatur. Qui psalmi incipiantur a centesimo nono usque ad centesimum quadragesimum septimum, exceptis his, qui in diversis horis ex eis sequestrantur, id est, a centesimo septimo decimo ad centesimum vigesimum septimum, et centesimo tricesimo tertio, et centesimo quadragesimo secundo. Reliqui omnes in vespera dicendi sunt. Et quia minus veniunt tres psalmi, ideo dividendi sunt, qui ex numero supra scripto fortiores inveniuntur, id est, centesimus tricesimus octavus, et centesimus quadragesimus
Abbreviated transcription (Latin):
eiusdem hore. lectio una
u̾sus. kyrieleison. bene
tur uersus. deus inad¬
uitorium meum intẽ¬
de. et gła. inde hymnꝰ
uniuscuiusq hore. De¬
inde pͥma hora domini¬
ca. dicenda quatuor ca¬
pitula psalmi centesimi
octaui decimi. Reliqͥs
uero horis. id est terria
sexta. uel nona. terna
capitula supͣ scripti
ui detimi dicantur. Ad
pͥmam autem secunde
ferie. dicantur tres
psalmi. id eso primus
secundus et sextus. ⁊
ita ꝑsingulos dies ad
primam usq ad domi¬
nicam dicantur ꝑ or¬
dinem terni psalmi.
uiq ad nonum decimũ
psalmum. Ita sane.
ut nonus psalmus
et septimus decimus
diuidantur inbinas
glorias: et sic fiat. ut
ad uigilias dominica
semꝑ aincesimo inci¬
piatur. ad tertiam
uero. sextam. ⁊ nonam
secunde ferie. nouem
capitula que residua
sunt de centesimo octa¬
uo detimo psalmo ip̃a
terna ꝑeasdem horas
dicantur. Expenso gͦ
psalmo centesimo octa¬
uo detimo duobus di¬
eb id est dominica ⁊
secunda feria. tertia
feria tam ad t̾ciam sex¬

Expanded text:
ejusdem horae, lectio una, versus: Kyrie eleison, benedtur versus: Deus in adjutorium meum intena, etc. Inde hymnus uniuscujusque horae. Deinde prima hora Dominica dicenda, quatuor capitula psalmi centesimi octavi decimi dicantur. Reliquis vero horis, id est, tertia, sexta, vel nona terna capitula supra scripti vi decimi dicantur. Ad primam autem secundae feriae dicantur tres psalmi, id est, primus, secundus, et sextus. Et ita per singulos dies ad primam usque dominicam dicantur per ordinem teusque ad nonum decimum psalmum. Ita sane, ut nonus psalmus et septimus decimus dividantur in binas Glorias. Et sic fiat ut ad vigilias dominica semper a vicesimo incipiatur. Ad tertiam vero, sextam, et nonam secundae feriae novem capitula, quae residua sunt de centesimo decimo octavo psalmo, ipsa terna per easdem horas dicantur. Expenso 318 igitur psalmo centesimo octavo decimo duobus diebus, id est dominico et secunda feria; tertia feria jam ad tertiam, sex
Abbreviated transcription (Latin):
propheta. Septi¬
es indie laudem dixxitͥ.
Qui septenaruis sacratꝰ
numerus a nob̾ sic im¬
plebitur. si matutino
te none uespere com¬
pletorii q tempore.
nr̃e seruitutis officia
ꝑsoluamus. quia de his
horis dixit ꝓpħa. septies
indie laudem dixi tibr.
Nlam de nocturnis iugi¬
liis. idem ip̃e ꝓph̃a aiti
Media nocte surgeba.
ad confitendum tͥ. Ergo
tertia. sexta. nona ues¬
pera completorio et noc¬
te surgamus ad confi¬
tendũ ei. Qnͣti psalmi
nocturnis uł matutimꝰ
degessimus ordinem psal¬
mo die. nunc de sequenti¬
b horis uideamus. Prima
hora dicatur tres psalira
singillatun. et non sub
una gła. Hymnꝰ eiꝰdensi
ĩ tñdͤ. añ qͣm psalmi ĩcipiant᷑.
Post expletõnẽ tͥum psal

Expanded text:
propheta: Septies in die laudem dixi tibi. Qui septenarius sacratus numerus a nobis sic implebitur, si Matutino, tae, Nonae, Vesperae, Completoriique tempore, nostrae servitutis officia persolvamus. Quia de his horis dixit: Septies in die laudem dixi tibi. Nam de Nocturnis vigiliis, idem ipse propheta ait: Media nocte surgebam, ad confitendum tibi . Ergo Tertia, Sexta, Nona, Vespera, Completorio, et nocte surgamus ad confiENDIX I.-- Quanti psalmi nocturnis, vel matutinis digessimus ordinem psalmodiae: nunc de sequentibus horis videamus. Prima hora dicuntur psalmi tres singillatim, et non sub una gloria. Hymnus ejusdem intende, antequam psalmi incipiantur. Post
Abbreviated transcription (Latin):
se sint.Si maior congre¬
gatio fiu̾t cum antipho¬
nis. si uo minor indiret¬
tum psallant᷑. uesꝑtina
autem sinaxis. quatuor
psalmis cum antiphonis
t̃minetur. Post quos
psalmos lectio retitan¬
da est. uide responsoriũ.
ambrosianũ. uersus
canticum de euugłio.
letania. et oratior dñica.
et fiant misse. Com¬
pletorium autem tri¬
um psalmoꝵ dictione
terminetur. Qui psal¬
mi directanei sine an¬
tiphona dicendi sumt.
Post quos hymnus

Expanded text:
sae sint. Si major fuegatio, cum antiphonis, si vero minor, in directum psallantur. Vespertina autem synaxis quatuor psalmis cum antiphonis minetur, post quos psalmos lectio recitanda est, inde responsorium, Ambrosianum, versus, canticum de Evangelio, litania et oratio dominica, et fiant missae. Completorium autem trium psalmorum dictione terminetur. Qui psalmi directanei sine antiphona dicendi sunt; post quos hymnus
Abbreviated transcription (Latin):
pentetostem sñ
intermissione dicatur
altã. tam impsalmis
quam iresponsoriis.
a pentecostem autem.
usq incaput quadra¬
gesime. om̃ibꝰ noctibꝰ
cum sex posterioribus
psalmis tantum ad noc¬
turnos dicatur. Omni
uero dominica extra
quadragesimam. canti¬
ca matutina. prima t̃tia.
sexta. nonaq cum alłã
dicantur. uespera uero
iam cum antiphona.
Responsoria uero nũ¬
quam dicantur cum
alłã nisi apascha usq ad
pentecostem. Qua lit̃¬

Expanded text:
Pentecosten sine intermissione dicatur alleluia, tam in psalmis quam in responsoriis. A Pentecoste autem usque in caput Quadragesimae, omnibus noctibus cum sex posterioribus psalmis tantum ad nocturnos dicatur. Omni vero Dominica, extra Quadragesimam, cantica matutini, prima, tertia, sexta, nonaque cum alleluia dicantur. Vespera vero jam cum antiphona. Responsoria vero nunquam dicantur cum alleluia, nisi a Pascha usque ad Pentecosten . Haec lit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ item ꝓpha. Delictum
et iniusticias meas nõ
operu. Dixi pronuncia¬
bo adu̾sus me iniustici¬
as meas domino. et tu
remisisti impretatem
cordig mei.

Expanded text:
itur spina. Delictum et iniustitias meas non operui. Dixi: Pronunciabo adversum me iniustitias meas Domino  et tu remisisti impietatem cordis mei.
Abbreviated transcription (Latin):
quis non amans uolun¬
tatem desideria
sua non delectetur u¬
plere. s uocem illãm do¬
mini factis imitteturꝰ
dicentis. Non ueni face̾
uoluntatem meã. s eiꝰ
qui me misit. Itẽ dicit
scriptura. uoluptas ħs
petram. et necessitas pa¬
rit coronam.
ercius humilitati
gradus est. ut qͥs
pro dei amore om̃i obedi¬
encia se subdat maiori.
imitans dominum de
tatis gradus ẽ.
si in ip̃a obedientia du¬
ris et contrariis rebus
uel etiam quib libet
irrogatis in iuriis taci¬
ta conscientia pacien¬
ciam amplectatur. et
sustinens ñ lasescat uł
discedat. dicente scrip¬
tura. Qui ꝑ seuerauerit
usq infinem. hic saluꝰ
erco. Item: Confortetur
cor tuum. et sustine do¬
minum. Et ostendens
fidelem pro domino
uniu̾sa etiam contra¬
ria sustinere debere dic̃¬
etiam ex ꝑsona susferen¬
cium. Propter te morte
afficimus totadie. esti¬
mati sumus ut oues

Expanded text:
quis non amans volun, desideria sua non delectetur implere, sed vocem illam Domini factis imitetur dicentis: Non veni facere voluntatem meam, sed ejus qui me misit .Item dicit Scriptura: Voluptas habet poenam et necessitas parit coronam.ertius humilitatis gradus est, ut quaeque pro Dei amore omni obedientia se subdat majori; imitans Dominum, detatis gradus est, si in ipsa obedientia duris et contrariis rebus, vel etiam quibuslibet irrogatis injuriis, tacita conscientia poenitentiam amplesustinens non lassescat, vel discedat, dicente Scriptura: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Item: Confortetur cor tuum et sustine Dominum . Et ostendens fidelem pro Domino universa, etiam contraria, sustinere debere, dicit ex persona sufferentium: Propter te morte afficimur tota die: aestimati sumus
Abbreviated transcription (Latin):
nasti. sicut igne examina¬
tur argentum. Induxi¬
sti nos in laqueum. po¬
siusti tribulationes in
dorso nr̃o. Et ut ostendat
sub priore debere nos
ẽẽ subsequitur dicens.
Imposiusti homines sr̃
capita nr̃a. sed et pre¬
ceptum dñi in adu̾sis ⁊
iniuriis ꝑ pacientiam
ad implentes qui per
cussi in maxillam pre¬
bent et aliam. aufe¬
renti tunicam. dimit¬
tunt et pallium. An¬
gariati miliario uad̾t
et duo. Cum paulo
apostolo falsos fratres susti¬
nent et ꝑsecutionem sus¬
tinent et maledicentes
si beneditunt.
uintus humilita¬
tis gradus ẽ. si õs
cogitationes malas cordi
suo ad uenientes. uel ma¬
la a se absconse commissa.
phumilem confessionẽ
abbati non celauerit suo.
Hortans nos de hac re
scriptura dicit. Reuela
domino uiam tuam et
spera meum. Et itẽ dic̃.
Confitemini domino

Expanded text:
asti, sicut examinatur argentum; induxisti nos in laqueum; posuisti tribulationes in dorso nostro . Et, ut ostendat sub Priore debere nos esse, subsequitur dicens: Imposuisti homines super capita nostra . Sed et praeceptum Domini in adversis et in injuriis per patientiam adimplencussi in maxillam, praebent et aliam, auferenti tunicam dimittunt et pallium, angariati milliarium vadunt et duo, cum Paulo apostolo falsos fratres et persecutionem sustinent, et maledicentes I BENEDICTI . Quintus humilitatis gradus est, si omnes cogitationes malas cordi suo advenientes, vel mala a se absconse commissa per humilem confessionem abbati non celaverit suo, hortans nos de hac re Scriptura dicens: Revela Domino viam tuam, et spera in eo ; et item dicit: Confitemini Domino
Abbreviated transcription (Latin):
i cui frĩ aliqua
forte grauia aut
impossibilia ĩiungũ¬
tur. suscipiat quidem
iubentis imꝑiũ cũ oĩ
mansuetudĩe et obe¬
dientia. Qd si om̃i¬
no uiriũ siraꝵ m̃surã
uiderit pondꝰ one¬
ris excedere impos¬
sibilitatis sue causaᷤ
ei qͥ sibi pre est pati¬
enter et portune
suggeret ñ suꝑbi¬
endo aut resistendo
uel contradicendo.
Quod si post sugges¬
nonẽ insua senten¬
tia pͥoris imꝑium
ꝑdurauerit. sciat
iunior ita sibi expe¬
dire et ex caritate
confidens de adui¬
torio dei obediat.

Expanded text:
i cui fratri aliqua forte gravia, aut impossibilia injunguntur, suscipiat quidem jubentis imperium cum omni mansuetudine, et obedientia. Quod si omnino virium suarum mensuram viderit pondus oneris excedere, impossibilitatis suae causas, ei qui sibi praeest, patienter et opportune suggerat, non superbiendo, aut resistendo, vel contradicendo. Quod si post suggestionem suam in sua sententia Prioris imperium perduraverit, sciat junior ita sibi expedire, et ex charitate confidens de adjutorio Dei obediat.
Abbreviated transcription (Latin):
prigendi frẽs
inuia omium
fr̃m uel abbis se ora¬
tioni cõmendent. et
semꝑ adorationem
ultumam operis dei
cõmemoratio om̃iũ
absentiũ frat. Re¬
u̾tentes aũt de uia
frẽs ip̃o die quo rede¬
unt ꝑ om̃s canonicas
horaᷤᷤ dũ expletur
oratorii. ab omiubꝰ
petant orationem
pret̃ excessus. ne
quid forte subripu¬
erit inuia uisas aut
auditꝰ male rei aut
ociosi sermonis. Nec
p̾sumat quisqmͣ alii
refr̾e quetũq foris
monastium uidit
aut audierit . quia
plurima destructõ
est. Quod siquis
p̃sumpserit uindicte
regulari subiaceat.Si¬
milit᷑ et qui p̾sumpse¬
rit claustra monast̾ii
ire uł qͥpiã quamuis
parum sine iussion e
abb̾is facere: Si fri in¬

Expanded text:
Dirigendi fratres in via omnium fratrum vel abbatis se orationi commendent, et semper ad orationem ultimam operis Dei commemoratio omnium absentium fiat. Revertentes autem de via ratres, ipso die quo redeunt, per omnes canonicas horas, dum expletur oratorii ab omnibus petant orationem, propter excessus: ne quid forte subripuerit in via visus, aut auditus malae rei, aut otiosi sermonis. Nec praesumat quisquam alio referre quaecunque foris monasterium viderit aut audierit: quia pest. Quod si quis praesumpserit, vindictae regulari subjaceat. Similiter et qui praesumpserit claustra monasterii ire, vel quippiam, quamvis parvum, sine jussione abbatis facere. §
Abbreviated transcription (Latin):
recai endũ ẽ
neqͣ uis occa¬
sione p̾sumat alt̃
alterum defendere
monachum ĩ mona¬
stĩo aut qͣiͣ tueri eti¬
am si qualibet con¬
sanguinitatis ꝓpin¬
quitate iungantur.
Nec quolibet modo.
id amonachis pre¬
sumatur quia ex¬
inde grauissima oc¬
casio scandalorum
oriri potest. Quod
si qus hec tnͣsgͤssus
fuu̾t. acrius coher¬

Expanded text:
ecavendum est, ne quavis occasione praesumat alter alterum defendere monachum in monasterio, aut quasi tueri: etiamsi quavis consanguinitatis propinquitate jungantur. Nec quolibet modo id a monachis praesumatur: quia exinde gravissima occasio scandalorum oriri potest. Quod si quis haec transgressus fuerit, acrius coer
Abbreviated transcription (Latin):
cumq pͥore suo cor¬
ripitur quolibet mͦ
si le uiter senserit a¬
nimos. pͥoris ciicũq
contͣ se iratos uł cõ¬
motos qͣmuis modi¬
ce mox sine mora tã¬
diu prostratꝰ intra
ante pedes eius iace¬
at satiffatiens usq¬
dũ benedictione sa¬
netur illa ꝯmotio.
Quod si quis ꝯtemp¬
serit facere:aut cor¬
ꝑali uindicte subia¬
ceat. aut si ꝯtumax
fuerit de monast̾io
expellatur. De zelo¬
bono quem debent
inonachi habere.
maritudinis
malus qui separat
adeo. et ducit ad iu¬
fernũ. ita ẽ relus
bonus qͥ separat a
uiciis et ducit ad
dm̃ et aduitã et̃nã.
feruentissimo amo¬
re exerceant mona¬
chi . idẽ ut honore
se inuicẽ preueni¬
ant. infirmitates
suas siue corꝑm si¬
ne moꝵ patientis¬
sime tolerent. obe¬
dientiam certatim
sibi upendant. Nul¬
lus go̾ sibi utile iu¬
dicat sequat᷑ sed quod
magis ali. Caritatẽ
frat̾nitatis casto impẽ¬
dant amore. Deũ ti¬
meant. albem suũ sin¬

Expanded text:
cunque priore suo corcunque priore suo corripitur quolibet modo, vel si leviter senserit animos prioris cujuscunque contra se iratos vel commotos, quamvis modice, mox sine mora tandiu prostratus in terra ante pedes ejus jaceat satisfaciens, usquedum benedictione sanetur illa commotio. Quod qui contempserit facere, aut corporali vindictae subjaceat, aut, si contumax fuerit, de monasterio expellatur. BONO QUEM DEBENT MONACHI HABERE. maritudinis malus, qui separat a Deo et ducit ad infernum, ita est zelus bonus, qui separat a vitio et ducit ad Deum et ad vitam aeternam. ferventissimo amore exerceant monachi. Id est, ut honore se invicem praeveniant, infirmitates suas, sive corporum, sive morum, patientissime tolerent: obedientiam sibi certatim impendant. Nullus quod sib utile judicaverit, sequatur, sed quod magis alio; charitatem fraternitatis casto impendant amore: Deum timeant: abbatem suum sin
Abbreviated transcription (Latin):
etetur ĩmonast̾io
om̃is p̾sumptõis
occasio. Ordinamꝰ atq
constituimꝰ ut milli
liceat quem quam
fr̃m suoꝵ excõmuni¬
care aut cedere. nisi
tui potestas ab abbate
data fua̾t. Pectantes
aut̃ coram om̃ibus
arguant᷑. ut ceteri
metum habeant. In
fit. sed et hoc cũ oĩ
inforciori etate qui pre¬
sumpserit aliquatenꝰ
sine precepto abb̃is uel
inip̃is infantib sine dis¬
cretione exarseritdis¬
cipline regulari sub ia¬
ceat. quia scriptũ est.
Qd̾ tͥ ñ uis fieri alii ne
bedientie bonũ
non solũ abbati
exibendum ẽ ab om̃i¬
b s etiã sibi inuicẽ
obediant fr̃es. scientes
ꝑhanc obedientie ulã
se ituros ad dm̃. Pre¬
misso ergo abbatis
aut p̃positoꝵ. qui ab eo
constituunt᷑ imꝑio
cui ñ ꝑmittimꝰ pri¬
uata imꝑia p̃poni de
cet̾o om̃s iuniores pri¬
orib suis om̃i carita¬
te et sollicitudine
obediant. Quod sicͥs
contemptiosus repe¬
rit᷑ corripiat᷑.Si quis
aut frater pro qua¬
ius minira causa
ab abbate uł aquo¬

Expanded text:
etetur in monasterio omnis praesumptionis occasio. Ordinamus atque constituimus, ut nulli liceat quemquam fratrum suorum excommunicare aut caedere, nisi cui potestas ab abbate data fuerit. Peccantes autem coram omnibus arguantur, ut caeteri metum habeant. Inft. Sed et hoc cum omni in fortiori aetate, qui praesumpserit aliquatenus sine praecepto abbatis, vel in ipsis infantibus sine discretione exarserit, disciplinae regulari subjaceat, quia scriptum est: Quod tibi non vis fieri, alio ne Obedientiae bonum non solum abbati exhibendum est ab omnibus, sed etiam sibi invicem ita obediant fratres, scientes per hanc obedientiae viam se ituros ad Deum. Praemisso ergo abbatis, ut praepositorum, qui ab eo constituuntur, imperio, cui non permittimus privata imperia praeponi, de caetero omnes juniores prioribus suis omni charitate et sollicitudine obediant. Quod si quis contentiosus reperitur, corripiatur. Si quis autem frater pro quavis minima causa ab abbate vel a quo
Abbreviated transcription (Latin):
uato ĩ hc sit regula
uanres in monastiis
aliqͣtenꝰ uel hon esta.¬
tem nĩoꝵ aut mitiũ
couu̾sionis nos demõ¬
stremꝰ habere. Cet̾m
qui resturat sunt
doctrine scõrũ patrũ.
quarum obseriratio
ꝑ ducit hõĩem ad celsi¬
tu diñẽ ꝑfectõis. Qͤ eñĩ
pagina aut qͥs sermo
diuine auctoritatis ue¬
teris aut noui testa¬
m̃ti ñ ẽ rectissima nor¬
nia uite humane:
Aut quis liber scõꝵ
catholicoꝵ patrũ hoc
ñ resonat. ut recto cur¬
su ꝑueniamꝰ ad creato¬
rem nr̃m:. Nec ñ et
collationes patrum
et instituta et uite
sancti patris nr̃i basi
lii quid aliud siuit
nisi bene uiuẽciũ
et obedienciũ mo¬
chorum ĩstrum̃ta
uirtutũ: Nobis au¬
tem delidiosis et
male agentibus at
negligentib rubor
confusionis est.
Quisquis ergo ad
patriam celestem
testinas hanc mi¬
nimani inchoatio¬
nis regulam descͥp¬
tam adiuuante
christo perfice:
et tunc Demuni

Expanded text:
ae in hac sit Regula vantes in monasteriis aliquatenus, vel honestatem morum, aut initium conversationis nos demonstremus habere. Caeterum qui festinant, sunt doctrinae sanctorum Patrum, quarum observatio perducit hominem ad celsitudinem perfectionis: quae enim pagina, aut quis sermo divinae auctoritatis, veteris ac novi Testamenti, non est rectissima norma vitae humanae? aut quis liber sanctorum catholicorum Patrum hoc non resonat, ut recto cursu perveniamus ad Creatorem nostrum? nec non et Collationes Patrum, et instituta et vitae sancti Patris nlii quid amplius sunt, nisi bene viventium et obedientium monachorum instrumenta virtutum? Nobis autem desidiosis et male viventibus, aut negligentibus, rubor confusionis est. Quisque ergo ad patriam coelestem festinas, hanc minimam inchoationis regulam descriptam adjuvante Christo perfice: et tunc demu
Abbreviated transcription (Latin):
d portã monast̾ii
ponatire senex
sapiens. qui sciat ac¬
reddere. cuiꝰ mat᷑itas
ñ finat eũ uagari.
Qui portariꝰ cellam
debet habe iuxta
portam. ut uenien¬
tes semꝑ presentem
inueniant. aquo
responsum accipiant.
et mox mox ut ali¬
quis pulsauerit aut
pauꝑ clamauerit.
deo gr̃as respondeat
aut benedicat et cũ
om̃i mansuetudine
timoris dei reddat res¬
ponsum festinanter
cũ feruore caritatis.
Qui portariꝰ si indiget
solatio iuniorẽ fr̃m
accipiat monast̾ium
debet constitui ut
om̃ia necessaria. id ẽ
aqͣ molendinũ. pͥstinũ.
int᷑ monast̾iũ exerte¬
ant᷑. nt ñ sit necessi¬

Expanded text:
d portam monasterii ponatur soror senex, sapiens, quae sciat rereddere, cujus maturitas non sinat eam vagari. Quae portanaria cellam debet habere juxta portam, ut venientes semper praesentem inveniant, a qua responsum accipiant, et mox ut a aliquis pulsaverit, aut pauper clamaverit, Deo gratias respaut Benedic: et cum omni mansuetudine timoris Dei reddat responsum festinanter cum fervore charitatis. Qui portarius, si indiget solatio, juniorem fratrem accipiat. Monasterium debet constitui, ut omnia necessaria, id est, aqua, molendinum, hortus, infra monasterium exerceant
Abbreviated transcription (Latin):
peticions sue. annuat᷑
ei ingressus et sit in
cella hospitum
paucis diebꝰ. Post¬
ea aut sit incella
nouitioꝵ. ubi medi¬
tetur et manducet
et dormiat et senior
ei talis deputet᷑: qui
aptꝰ sit ad lucrandas
curiose intendat et
sollicitꝰ sit si reuera dm̃
querit. si sollicitꝰ est
ad opus dei. ad obedien¬
tiam. ad obꝓbria. Dredi¬
cent᷑ ei dura et aspera.
ꝑque itur addm̃. Et si
promiserit de stabilita¬
tis sue ꝑseuerantia
post duoꝵ mensiũ cir¬
culũ legatur ei hec re¬
gula ꝑordinẽ. et dica¬
tur ei. Etce lex subqͣ
militare uis. Si potes
seruare ingredere. si
uͦ ñ potes liber discede:

Expanded text:
petitioni suae, annuatur petitioni suae, annuatur ei ingressus; et sit in cella hospitum paucis diebus. Postea autem sit in cella novitiorum, ubi meditetur et manducet, et dormiat. Et senior ei talis deputetur, qui aptus sit ad lucrandas omnino intendat; et sollicitus, si revera Deum quaerit, si sollicitus est ad opus Dei, ad obedientiam, ad opprobria. Praedicentur ei omnia dura et aspera, per quae itur ad Deum. Et, si promiserit de stabilitatis suae perseverantia, post duorum mensium circulum legatur ei haec Regula per ordinem. Et dicatur ei: Ecce lex sub qua militare vis, si potes observare, ingredere; si vero non potes, liber discede
Abbreviated transcription (Latin):
sitam̃ ꝑmiserit abba.
Quod si aliquis ex
eis extollitur proscieu¬
tia artis sue: eo qued
iuideatur aliqrid cõ¬
ferre. monast̾i̾o. hie
talis etteatur ab ip̃a
arte: et denuo ꝑeam
ñ transeat. nisi forte
humiliato ei iterũ
abba iubeat.Si quid
u̾o exoꝑib artificũ
uenundandũ ẽ. uide¬
ant ip̃i ꝑ quoꝵ manꝰ
transigenda sũt. ne
aliqͣm fraude̾ p̾sumãt
uaferre. Memorent᷑
seroꝑ ananie. et saphy¬
re ne forte morteiy
lert̃. hanc isti uel om̃s
qui aliquam fraudẽ
de reb monast̾i̾i feceri¬
ut inaĩa patiantur.
In ip̃is aut̃ p̾ciis non
subrepat auaricie ma¬
lum. s semꝑ aliqñtulũ¬
uiliꝰ det᷑. qͣm abaliis
secularib dari potest.
ut inom̃ibꝰ glorifice¬
tur deus. De discipli¬
ouit᷑ ueniens
quis ad cõu̾sio¬
nem ñ ei facilis tri¬
buatur ing̾ssus. sed sĩc
ueniens ꝑ seuerauit
pulsans et illatas sibi
iniurias et difficul¬
tates ingressus post
quatuor aut quincꝑ
dies uisus fuit pacien¬
ter portare. et ꝑsistẽ

Expanded text:
si permiserit abbas. Quod si aliquis ex eis extollitur pro scientia artis suae, eo quod videatur aliquid conferre monasterio, hic talis evellatur ab ipsa arte, et denuo per eam non transeat, nisi forte humiliato ei iterum abbas jubeat. Si quid vero ex operibus artificum venundandum est, videant ipsi per quorum manus transigenda sunt, ne aliquam fraudem praesumant inferre. Memorentur semper Ananiae et Saphirae: ne forte mortem, lerunt, hanc isti, vel omnes qui aliquam fraudem de rebus monasterii fecerint, in anima patiantur. In ipsis autem pretiis non subripiat avaritiae malum, sed semper aliquantuluvilius detur quam ab aliis saecularibus dari potest, ut in omnibus glorificetur Deus. § IINoviter veniens quis ad conversionem, non ei facilis tribuatur ingressus, sed, sicuveniens perseveraverit pulsans, et illatas sibi injurias et difficultatem ingressus post quatuor aut quinque dies visus fuerit patienter portare et persistere
Abbreviated transcription (Latin):
aut pͥores suos nõnoᷤᷤ
uocẽt qd̃ intelligitur
paterna reuerentia.
honore et amore xͥ.
Ip̃e aũ cogitet. et sic
se exibeat. ut dignꝰ
sit tali honore. ubi¬
cumq aũt sibi ob¬
uiãt frẽs: iunior a
priore bñdictionẽ
petat. Transeunte
maiore minor sur¬
gat. et det ei locũ
sedendi. Nec p̾sumat
iunior tonse dere.
nͥ ei p̾cipiatur seni¬
or sulis. ut fiat ed̾
scͥptum ẽ. Honore
inuicem p̃uenien¬
tes. Dueri parui
uel ad olescentes.
inoratorio uel ad
mensas cũ discipli¬
na ordines suos cõ¬
seruent. foris aũt
uel ubi ubi custo¬
diã habeant. et dis¬
ciplinã usq dũ adin¬
telligibilem etatẽ ꝑ¬

Expanded text:
priores suos nonnos priores suos nonnos vocent, quod intelligitur paterna reverentia. honore et amore Christi. Ipse autem cogitet, et sic se exhibeat ut dignus sit tali honore. Ubicunque autem sibi obviant fratres, junior a priore benedictionem petat: transeunte majore minor surgat, et det ei locum sedendi; nec praesumat junior consedere, nisi ei praecipiat senior suus, ut fiat quod scriptum est: honore invicem praevenientes. Pueri parvi vel adolescentes in oratorio vel ad mensas cum disciplina ordines suos consequantur. Foris autem, vel ubi et ubi custodiam habeant et disciplinam, usque dum ad intelligibilem aetatem p
Abbreviated transcription (Latin):
rdines suos in
monast̾io ita
conseruent. ut con¬
uersionis tempꝰ et
uite nũtũ discernit.
ut que abbas consti¬
tuerit. Qͥ abbas ñ
conturbet gregem
fibi cõmissũ. nec qͣi
libera utens i nesta¬
te iniuste disponat
aliquid. s cogitet
semꝑ quia de om̃ib
redditurꝰ est deo ratõ¬
nẽ. Ergo scd̃m ordĩes
qͦd̾ constituerit uel qͦs¬
habuerĩt ip̃i frẽs sic
accedant ad pacẽ. ad
communionẽ. ad
psalmũ inponendũ.
inchoro standũ. Et
inom̃ib omĩcio locis
etas ñ discernatur
mordine nec p̾iudi¬
cet. quia samuhel¬
et daniel pueri pbroᷤᷤ
iudicauerunt. Ergo¬
Ergo exceptis his
quos diximꝰ. altiori
cõsilio abbas p̾tulerit.
uł degͣdaui̾t certis
ex causis. reliqͥ om̃s
fit. Pueris ꝑ omnia
ab om̃ib disciplina
teneat᷑. Iuniores gͥ.
pͥores suos honorent.
priores minores suos
diligant. In ip̃a appel¬
latõe nominũ nulli
liceat aliũ puro nõie
applłare. s pͥores iu¬
mores suos frẽs no¬
minent. iuniores

Expanded text:
Ordines suos in monasterio ita conservent, ut conversionis tempus et vitae meritum discernit atque abbas constituerit. Qui abbas non conturbet gregem sibi commissum, nec quasi libera utens potestate injuste disponat aliquid; sed semper cogitet quia de omnibus redditura est Deo rationem. Ergo secundum ordines, quos constituerit, vel habuerit, ipsae sorores sic accedant ad pacem, ad unionem, ad psalmum componendum, in choro standum; et in omnibus omnino locis aetas non discernatur in ordine, nec praejudicet, quia Samuet Daniel pueri presbyteros judicaverunt. Ergo exceptis his quos, ut diximus, altiori consilio abbas praetulerit, vel degradaverit certis ex causis, reliqui omnesit. Pueris vero per omnia ab omnibus disciplina teneatur. Juniores igitur priores suos honorent, priores juniores suos diligant. In ipsa autem appellatione nominum nulli liceat alium puro nomine appellare: sed priores juniores suos fratrum nomine; juniores
Abbreviated transcription (Latin):
Suãq fragłitatẽ sẽꝑ
suspectꝰ sit. meminerit¬
q calamũ qͥssatũ nõ
cõterendũ. Inquib
ñ dicimꝰ ut ꝑmittat
nutͥri uicia. s pruden¬
ter. et cum caritate
ea amputet. ut uide¬
rit cuiq expedire sic̃
iam diximus. et stude¬
at plus amari quam
timeri. Non sit tur
nunciũa requiescit.
In sp̃is imperiis suis
prouidus et cõfid̾at᷑
greges meos plus in
ambulando fecero la¬
borare morient᷑ cũcti
una die. Hec autẽ
aliaq testimoĩa dis¬
crecionis matris uir¬
tutũ sumens. sic tẽ¬
peret omĩa ut et
forteᷤᷤ id cupiant:
et infirmi ñ refu¬
giant. et precipu¬
e ut p̾sentẽ regu¬
lam mom̃ib con¬
seruet. ut dum be¬
ne ministrauerit
seruus bonus qui
erogauit trititũ
conseruis suis in
tempore suo. Am̃
dico uob̾. ait suꝑ
omĩa bona sua cõ

Expanded text:
fragilitatem semper suspectus sit: memineritque calamum quassatum non esse conterendum. In quibus non dicimus ut permittat nutriri vitia, sed prudenter et cum charitate ea amputet, ut viderit cuique expedire, ut diximus. Et studeat plus amari, quam timeri. Non sit turbnunquam requiescit. In ipsis imperiis suis providus et consideratugreges meos plus in ambulando fecero laborare, morientur cuncti una die . Haec ergo et alia testimonia discretionis, matris virtutum, sumens, sic temperet omnia ut sit et fortes quod cupiant, et infirmi non refugiant; et praecipue ut praesentem regulam in omnibus conservet. Et dum bene ministraverit, servus bonus, qui erogavit triticum conservis suis in tempore suo: Amen dico vobis, ait, super omnia bona sua co
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯgregat̃o scd̃m timorẽ
dei. siue etiã pars ꝙͣ¬
saniori consilio elege¬
sapĩe doctͥna eligatur
qͥ ordiuandꝰ est. etiam
uiciis suis quod qͣ̃dem
absit consentientẽ
ꝑsoña pari cõsilio ele¬
gerint. et uicia ipa¬
ep̃i ad cuiꝰ diocesim
tib aut xͥanis uicinis
claruerĩt. ꝓhibeant
sũ s domui d̾i digñ
ꝯstituant dispensato¬
rẽ. Scientes ꝓ hoc se
recepturos mercedẽ
bonã. si illud caste ⁊¬
zelo dei faciant. sicut
ediu̾so pecc̃m si negli¬
gant. Ordinatꝰ aũt
abba cogitet semꝑ
qͣle onꝰ suscepit. et cui
redditurꝰ ẽ rationem
ullicatõis sue. Sciat.¬
q sibi oportere pro¬
desse. magis qũã pre¬
ẽẽ. Oportet eũ ẽe doc¬
tũ lege diuina. ut sci
frẽs. In ip̃a aũ correp¬
tione prudent̃ agat.
et nequid nimis ne

Expanded text:
gregatio, secundum timorem Dei, sive etiam pars qusaniori consilio elegesapientiȩ doctrina eligatur qui ordinandus etio vitiis suis quod quidem absit consentientem personam pari consilio elegerit, et vitia ipsepiscopi ad cujus dioecesim tibus, aut Christianis vicinis claruerint: prohibeant ium, et domui Dei dignum constituant dispensatorem; scientes pro hoc se recepturos mercedem bonam, si illud caste zelo Dei faciant, sicut e diverso peccatum, si negligant. Ordinatus autem abbas cogitet semper quale onus suscepit, et cui redditurus est rationem villicationis suae, sciatque sibi oportere prodesse magis quam praeesse. Oportet ergo eum esse doctum lege divina, ut sciafratres. In ipsa autem correptione prudenter agat, et ne quid nimis: ne,
Abbreviated transcription (Latin):
gis discipline re¬
gulari subditum.
Nec occasione sac̾¬
docii obliuiscatur
regule obedientiã
et disciplinã. sed ma¬
gis ac magis indeũ
proficiat. Locum uero
illũ semꝑ ad tendat. qͦ
in gressus est in monas¬
st̾ium. p̾t officiũ al¬
taris. et si forte elecfõ
congregatiõis et uo¬
luntas abbatis ꝓuite
mito eũ promore
uoluerit. tam̃ regu¬
lam decani uł p̃põtti¬
sibi constitutam serua¬
re sciat. Quod si alit̃
p̾sumpserit. ñ sacerdos
s rebellio iudicetur.
Et sepe ammonitus
si ñ correxerit. etiã
ep̃c adhibeat᷑ intesti¬
monio. Quod si nec
sic emendauit. clares¬
centib culpis proio¬
atur. demonastio.

Expanded text:
gis disciplinae regulari subditum. Nec occasione sacerdotii obliviscatur Regulae obedientiam et disciplinam; sed magis ac magis in Deum proficiat. Locum vero illum semper attendat, quando ingressus est in monasterium, praeter officium altaris: et, si forte electio congregationis, et voluntas abbatis pro vitae m 813 promovere voluerit. Qui tamen regulam a decanis vel praepositis constitutam sibi servare sciat: quod si aliter praesumpserit, non sacerdos, sed rebellio judicetur: et saepe admonitus si non correxerit, etiam episcopus adhibeatur in testimonium. Quod si nec sic emendaverit, clarescentibus culpis projiciatur de mon
Abbreviated transcription (Latin):
non ꝑficere. uoluntatẽ
etiam si ip̃e aliter quod
absit agat. Memores illd̾
dominici precepti.que
Non uelle dici scm̃ ante¬
quam sit. s priꝰ ẽẽ ut
uerius dicatur. Precep¬
ta dei factis cotidie ad¬
implere. Castitatẽ ama¬
re. nullum odire. Telũ
et inuidiam ñ habere
contentionem non a¬
mare. elationẽ ⁊ iac¬
uenerari iuniores dilige
In xp̃i amore pro iumiciᷤᷤ
orare. cum discordantibꝰ
ante solis occasum ĩpace
redire. ⁊ de dei miscd̃ia nũ¬
qͣm desꝑare. Ecce ħ suntͤ
instrumenta artis sp̃itał.
que cum fiu̾nt anobis
die noctuq incessabilit̃
ad impleta et indie uidi¬
cii reconsignata illa no¬
pensabitur. quam ĩpe
promisit quod oculus
non uidit nec auris au¬
diuit. nec in cor homi¬
nis ascendit: que p̃pa¬
rauit deus his qui dili¬
gunt eum. Officina uo̾
ubi hec omĩa diligenter
oꝑe mur: claustra sunt
monast̾i et stabilitas in
congregatione. De

Expanded text:
non perficere: voluntatem non perficere: voluntatem etiamsi ipse aliter, quod absit, agat; memores illius Dominici praecepti: Quae non velle dici sanctum antequam sit, sed prius esse quod verius dicatur, praecepta Dei factis quotidie adimplere, castitatem amare, nullum odire, zelum et invidiam non habere, contentionem non amare, elationem venerari, juniores diligere in Christi amore, pro inimicis orare, cum discordante ante solis occasum in pacem redire, et de Dei misericordia nunquam desperare. Ecce haec sunt instrumenta artis spiritualis, quae cum fuerint a nobis die noctuque incessabiliter adimpleta et in die judicii reconsignata, illa mepensabitur, quam ipse promisit, quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit his qui diligunt eum . Officina vero ubi haec omnia diligenter operemur, claustra sunt monasterii, et stabilitas in congregatione.
Abbreviated transcription (Latin):
sustinere. Non ẽẽ suꝑbũ.
nõ uinolentũ. ñ multũ
edacem. ñ sonmolentũ.
ñ pigrum ñ murinrio¬
sum. nõ detractorem.Spem
suam deo committere:
Bonum aliquid inse
cum uiderit. deo aplicet
non sibi. malum uero
semꝑ a se factum sciat.
et sibi reputet. Diem
iui ⁊ dicii time̾. gehenña
expauescere: uitam et̾ña
om̃i concupiscencia spi¬
ritali desiderare. Morfe
condie ante oculos sus¬
pectam habere actus
uite sue om̃i hora cus¬
todire mom̃i loco deũ
se respice procerto scire.
Cogitationes malaᷤs cordi
suo ad uenientes. mox
ad xp̃m allidere. et seni¬
ori spiritali parefacere.
Os suum amalo uł pͤuo
eloqio custodire. multũ
loqui ñ amare uerba ua¬
ua uel risui apta non loqͥ.
risum multum aut ex¬
cussum nõ amare. Lectio
nes scãs libenter audire:
orationi feequenter in¬
cumbe̾. Mala sua p̾terita
cum latrimis uł gemitu
cotidie inoratione deo cõ¬
fiteri deip̃is malis deceto¬
emendare. Sesideria cͣrnis

Expanded text:
sustinere. Non esse ssustinere. Non esse snon vinolentum, non multum edacem, non somnolentum, non pigrum, non murmurosum, non detractorem. Spem suam Deo committere. Bonum aliquid in se cum viderit, Deo applicet, non sibi: malum vero semper a se factum sciat, et sibi reputet. Diem judicii timere, gehennam expavescere, vitam aeternam omni concupiscentia spiritali desiderare, mortem quotidie ante oculos suspectam habere. Actus vitae suae omni hora custodire. In omni loco Deum se respicere pro certo scire. Cogitationes malas cordi suo advenientes mox ad Christum allidere, et seniori spiritali patefacere. Os suum a malo vel pravo eloquio custodire, multum loqui non amare, verba vana aut risui apta non loqui, risum multum aut excussum non nes sanctas libenter audire, orationi frequenter incumbere. Mala sua praeterita cum lacrymis, vel gemitu quotidie in oratione Deo confiteri, et de ipsis malis emendare: desideria carnis
Abbreviated transcription (Latin):
N primis dominũ oꝑti.
deum diligere ex toto
corde. tota anima. tota
iurtute. dẽ inde ꝓximũ
taiquam seip̃m. Deinde
non occidere. non adulte¬
rare. ñ facere furtum.
nõ concupiscere. non
falsum testimonium
dicere. Honerare om̃s
homines et quod sibi qͥs
fieri non uult alii ne fa¬
ciat. Ab negare semet¬
ip̃m sibi ut sequatur
xp̃m. Corpus castigare
delicias non amplecti.
Ieiuniũ amare. pauꝑes
recreare. nudum uesti¬
re. infirmum uisitare.
mortũ sepelire. iatri¬
bulatione posito sub¬
uenire: dolentẽ conso¬
alienum nichil amori xͥ
preponere. Iram non ꝑficẽ
iracundre tempus ñ reser¬
uare. Dolum incorde ñ
tenere pacem falsam nõ
dare caritatẽ ñ derelinq̃¬
re. Nou iurare ne forte
preiuret. Ueritatem
ex corde. et ore proferrez
Malum pro malo nõ
reddere. iniuriam non
facere. s et factam pa¬
cienter subferre. Inimi¬
cos diligere. maledicen¬
tes se ñ remale dicere:
s magis benedice̾. Per¬
secutionem proiusticia

Expanded text:
n primis Dominum Deum tuum diligere ex toto corde, tota anima, tota virtute, deinde proximum tanquam teipsum. Deinde non occidere, non adulterare, non facere furtum, non concupiscere, non falsum testimonium dicere, honorare omnes homines, et quod sibi quis fieri non vult, alii ne faciat. Abnegare semetipsum sibi, ut sequatur Christum. Corpus castigare, delicias non amplecti, jejunium amare, pauperes recreare, nudum vestire, infirmum visitare, mortuum sepelire; in tribulatione subvenire, dolentem consoalienum, nihil amori Christi praeponere; iram non perficere, iracundiae tempus non reservare, dolum in corde non tenere, pacem falsam non dare, charitatem non derelinquere; non jurare, ne forte perjuret; veritatem ex corde et ore proferre, malum pro malo non reddere, injuriam non facere, sed et factas patienter sufferre; inimicos diligere; maledicentes sibi non remaledicere, sed magis benedicere, persecutionem pro justitia
Abbreviated transcription (Latin):
faciat: sciens se procul
dubio de om̃ib iudiciis
suis equissimo uidici d̾o
rationem redditurum.
Si qua uero minorci a¬
genda sunt in monast̾ii¬
utatur consilio: sicut scͥp¬
tum est. Omĩa fac. cum
consilio: et post fac Tetũ
non penitebis  siaz¬

Expanded text:
faciat sciens se procul faciat sciens se procul dubio de omnibus judiciis suis aequissimo judici Deo rationem redditurum. Si qua vero minora agenda sunt in monasutatur consilio: sicut scriptum est: Omnia fac cum consilio, et post factum non poenitebis
Abbreviated transcription (Latin):
cet abbas om̃em congre¬
gationem et dicar ipse
unde agitur. Et audiẽs
consilium fr̃m. tractet
apud se. et quod utilius
iudicauerit faciat.Ideo
autem om̃s ad consilium
uocari diximus. quia se¬
pe iuniori dominus
reuelat quod melius ẽ.
Sic autem dent fratres
consilium cum omni
humilitatis subiectione:
ut non presumant pro¬
caciter defendere quod
eiꝰ iusum fuerit. sed ma¬
gis inabbatis pendeat
arbitrio ut quod salu¬
brius iudicauerit. Ee ei
cuncti obediant. Sed sic̃
discipulis conuenit obe¬
dire magistro: ita. Et ip̃m
prouide et iuste condecet
cuncta disponere. In om̃ib
igitur om̃s magistram se¬
quantur regulam: neq
abea temere declinetur
aquoquam. Nullus in mo¬
nasterio. ꝓprii sequatur
cordis uoluntatem: neq
presumat quisquam cũ
abbate suo ꝓterue intꝰ
aut forif monast̾ium cõ¬
tendere. Quod si p̾sump¬
serit. regulari discipline
subiaceat. Ip̃e tamen ab¬
bas cum timore dei. ⁊
obseruatione Regule uĩa

Expanded text:
cet abbas omnem congrecet abbas omnem congregationem, et dicat ipse, unde agitur: et audiens consilium fratrum tractet apud se; et quod utilius judicaverit, faciat. Ideo autem omnes ad consilium vocari diximus, quia saepe juniori Dominus revelat quod melius est. Sic autem dent fratres consilium cum omni humilitatis subjectione; et non praesumant procaciter defendere quid eis visum fuerit. Et magis in abbatis pendeat arbitrio, ut quod salubrius judicaverit, ei cuncti obediant. Sed sicut discipulos convenit obedire magistro, ita et ipsum provide, et juste condecet cuncta disponere. In omnibus igitur omnes magistram sequantur regulam, neque ab ea temere declinetur a quoquam. Nullus in monasterio proprii sequatur cordis voluntatem. Neque praesumat quisquam cum abbate suo proterve intus et foris monasterium contendere. Quod si praesumpserit, regulari disciplinae subjaceat. Ipse tamen abbas cum timore Dei et observatione regulae omnia
Abbreviated transcription (Latin):
simulans aut pariupẽ¬
dens salutẽ animarũ ͥ
commissaꝵ non plus
gerat sollicitudinem de
reb transitoriis et t̾renis
atq caducis sed semper
cogitet quia animas
suscepit regendas. de qͥbꝰ¬
et rationem redditurus
est. Et ne causetur de
minori forte substantia.
meminerit scriptum.
Primum querite regnũ
dei ⁊ iusticiam eius. et ħ
omĩa adicientur uobis.
Et i̾m. Nichil de ẽ tunen¬
tib eum Sciatq quia
qui suscipit animas re¬
gendas. p̃̾paret se ad red¬
tum sub cura sua fr̃m se
habere scierit numerum.
agnoscat procerto. quia
inidie iudicii ip̃arum õm̃
animarum ẽ redditurus
domino rationem. si ne
dubio addita ⁊ sue aĩe.
ram discussionem pastor
decreditis oiub. cum de
alienis ratiocinus cauet.
redditur de suis sollicitꝰ.
Et cum de ammonitio¬
nib suis emendationẽ
aliis sub ministrat. ip̃e
efficitur auiciis emenda¬
tus.
tus. De adhibendis ad
consilium fribus
ssunt. inmonastĩo. conuo¬

Expanded text:
simulans aut parvipensimulans aut parvipendens salutem animarum sibi commissarum, plus gerat sollicitudinem de rebus transitoriis et terrenis, atque caducis; sed semper cogitet quia animas suscepit regendas, de quibus rationem redditurus est. Et, ne causetur de minore substantia, meminerit scriptum: Primum quaerite regnum Dei. et justitiam ejus, et haec omnia adjicientur vobis . Et iterum: Nihil deest timentibus eum . Sciatque quia qui suscepit animas regendas, praeparet se ad rattum sub cura sua fratrum se habere scierit numerum, agnoscat pro certo, quia in die judicii ipsarum omnium animarum est redditurus Domino rationem, sine dubio addita et suae animae: ram discussionem pastoris de creditis ovibus, cum de alienis ratiociniis cavet, redditur de suis sollicitus; et cum de monitionibus suis emendationem aliis subministrat, ipse efficitur a vitiis emendatus.T VI. DE ADHIBENDIS AD CONSILIUM FRATRIBsunt in monasterio, convo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuit oriri. radicitꝰ ea ut
preualet amputer memor
ꝑiculi heli sacerdons de
silo. Et honestiores qui¬
dem atq intelligibiles
animo. prima uł scd̾a
ammonicione uerbis
corripiat. improbos añ
ac duros ⁊ suꝑbos uel
uobedientes. uerberum
uel corꝑis castigatione ĩ
ip̃o ucio pectati coherce¬
at. sciens scriptum. Stultꝰ
uerbis non corrigitur. Et
iterum. Percute filium
tuum uirga. et liberabis
animara eiis amoree.
eminisse debet
semꝑ abbas quod
est: meminisse quod di¬
citur: et scire quia cui
plus committitur plus
ab eo exigitur. Sciat q
quam difficiler ⁊ ar¬
duam re. suscepit regere
animas. et multoꝵ serui¬
re morib: et alium qͥde
blandimentis: alium u̾o
increpationib alium
suasionib. Et secunilũ
uniuscuiꝰq qualitatem
uł intelligentiam: ita se
omnibus conformet ⁊ ⁊¬
aptet: ut non solum de¬
trimenta gregis sibi
commnissi. non paciatur.
tatione boni gregis gau¬
deat. Ante om̃ia ne dis¬

Expanded text:
perint oriri, radicitus ea, ut perint oriri, radicitus ea, ut praevalet, amputet, memor periculi Heli sacerdotis de Silo . Et honestiores quidem, atque intelligibiliores animos prima vel secunda admonitione verbis corripiat: improbos autem et duros, ac superbos, vel inobedientes verberum vel corporis castigatione in ipso initio peccati coerceat: sciens scriptum: Stultus verbis non corrigitur . Et iterum: Percute filium tuum virga, et liberabis animam ejus a morte . Meminere debet semper abbas quod est, meminere quod dicitur; et scire, quia cui plus committitur, plus ab eo exigitur. Sciatque quam difficilem et arduam rem suscepit, regere animas, et multorum servire moribus: et alium quidem blandimentis, alium vero increpationibus, alium suasionibus. Et secundum uniuscujusque qualitatem vel intelligentiam se omnibus conformet, ut non solum detrimenta gregis sibi commissi non patiatur, ntatione boni gregis gaudeat. Ante omnia ne, dis
Abbreviated transcription (Latin):
nabilis causa existat. Qd̾
sita iusticia dictante ab¬
bari uisum fui̾t. ⁊ de
cuiꝰlibet ordine id faciat.
Sin alias. ꝓpͥa teneant
loca. quia siue seruus si¬
sumus. et sub uno dño eqđ¬
lem seruituris miliciam
baiulamus quia non ẽ
apud deum ꝑ sonarum
acceptio. Solum modo
in hac pecete apud ip̃m
discernimur. si meliores
ab aliis inoꝑib bonis⁊
humiles inueniamur.
Ergo equalis abeo om̃i¬
b caritas una p̾beatur
om̃ibus scd̃m merita dis¬
ciplina.
abbas apostolicam debet
semꝑ formam seruare.
inqua dicit. Argue ob¬
secra. increpa. id ẽ mis¬
cens temꝑib temꝑa:
trorib blandimenta:
dirum magistri pim
patris ostendat affectũ:¬
id est indisciplinatos. ⁊
inquietos debet duriꝰ
arguere obedientes
aut̃ et mites et pacien¬
tes. ut in melius ꝓficiant
obsecrare Neglegentes¬
autem et contempnen¬
tes. ut increpet et corri¬
piat ammonemus. Neq
dissimulet peccata delin¬
quentium. s mox urce¬

Expanded text:
nabilis caunabilis causi ita ratione dictante abbati visum fuerit, et de cujuslibet ordine id faciat: sin alias, propria teneant loca. Quia sive servus, sisumus, et sub uno Domino aequalem servitutis militiam bajulamus : quia non est apud Deum personarum acceptio : sed solummodo in hac parte apud ipsum discernimur, si meliores ab aliis in operibus bonis et humiles inveniamur. Ergo aequalis sit ab eo omnibus charitas, una praebeatur in omnibus secundum merita disciplina. abbas apostolicam debet illam semper formam servare, in qua dicit: Argue, obsecra, increpa ; id est, miscens temporibus tempora, terroribus blandimenta; dirum magistri, pium patris ostendat affectum. Indisciplinatos et inquietos debet durius arguere, obedientes autem et mites, et patientes, ut in melius proficiant obsecrare; negligentes et contemnentes, ut increpet et corripiat, ammonemus. Neque dissimulet peccata delinquentium, sed mox, ut coe
Abbreviated transcription (Latin):
dientib cure sue ouibꝰ.
pena fit eis p̾ualens ip̃a
mors.o
Irgo cum aliquis
suscipit nomen
abbatis dupplici debet
doctrina suis preee dis¬
cipulis idest omnia bo¬
na et scã factis ampliꝰ
ostendat. Ut capaicib
discipulis mandara dñi
u̾bis proponat. duris¬
corde uero et simplicio¬
rib. factis suis diuina
precepta demonstret. Omĩa
ueroque discipulis docuerit
esse contraria. insuis factieꝰ
indicet non agenda. ne
aliis predicans ip̃e reprobꝰ
inueniatur nequando illi
dicat deus peccanti. Qua¬
re tu enarras iusticias me¬
as. et a sumis testamentũ
meum ꝑ os tuum: Tu no̾
odisti disciplinam. et pro¬
ietisti sermones meos ptꝰ
te. Et qui infratris tui
oculo festucam uidebas
intuo trabem non iudisti.
Non abeo ꝑsona umo¬
nasti̾o discernatur. non
unus plus ametur qm
alus. nisi quem bonis acti¬
b aut obedientia inuenĩt
meliorem. Non p᷑ponatur
ingeniuis ex seruicio cõ¬
uertenti. nisi alia ratio¬

Expanded text:
dientibus curae suae ovibus dientibus curae suae ovibus poena sit eis praevalens ipsa mors. Ergo cum aliquis suscipit nomen abbatis, duplici debet doctrina suis praeesse discipulis; id est, omnia bona et sancta factis amplius, stendat. Ut capacibus discipulis mandata Domini verbis proponat; duris vero et simplicioribus factis suis divina praecepta demonstret. Omnia vero quae discipulis docuerit esse contraria, in suis factis indicet non agenda: ne aliis praedicans ipse reprobus inveniatur : ne quando illi dicat Deus peccanti: Quare tu enarras justitias meas, et assumis testamentum meum per os tuum: tu vero odisti disciplinam, et projecisti sermones meos post te . Et qui in fratris tui oculo festucam videbas, in tuo trabem non vidisti . Non ab eo persona in monasterio discernatur, non unus altera, nisi quam in bonis actibus, aut obedientia invenerit meliorem. Non praeponatur ingenua ex servitio convertenti, nisi alia ratio