comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cutitur uenditor inuitantis: Quid erat autem panis
traditoridatus. nisi demonstratio. cuigratiae fuis set in¬
gratus: : Intrauit ergo posthunc panem satanas indnĩ
traditorem. ut sibi lam traditum plenius possideret. in
quem prius intrauerat ut deciperet.⁊ Neq enim non in
illo erat quando adiudaeos perrexit . et depretio tradendi
dni pactusẽ: Cum haec apertissimae lucas euangelista
testetur etdicat. ⁊ Intrauit autem satanas iniudam qui
cognominabatur scarioth. unum deluodecim: etabiit &
locutus ẽ cum principibus sacerdotum.: Ecceubiostendi
tur. quodiam intrauerat satanas iniudam.⁊ Prius ergo
intrauerat. inmittendo incoreius cogitationem. quatrade¬
retxpm̃. Talis enim lam uenerat ad caenandumNunc
autem postpanem intrauit in eum. non tad hoc alienum
temptaret . sedut proprium possideret. Non autem ut
putant quidam negligenter legentes. tunc iudas xpĩcor¬
pus accepit: Intellegendum ẽ enim. quod lam omnibus eis dis¬

Expanded text:
cutitur venditor invitantis? Quid erat autem panis cutitur venditor invitantis? Quid erat autem panis traditori datus, nisi demonstratio cui gratiae fuisset ingratus? 2. Intravit ergo post hunc panem satanas in Domini traditorem, ut sibi jam traditum plenius possideret, in quem prius intraverat ut deciperet. Neque enim non in illo erat quando perrexit ad Judaeos, et de pretio tradendi Domini pactus est, cum haec apertissime Lucas evangelista testetur et dicat: Intravit autem satanas in Judam, qui cognominabatur Iscariotes, unum de duodecim; et abiit, et locutus est cum principibus sacertur quod jam intraverat Satanas in Judam. Prius ergo intraverat immittendo in cor ejus cogitationem qua traderet Christum. Talis enim jam venerat ad coenandum. Nunc autem post panem intravit in eum, non ad hoc ut alienum tentaret, sed ut proprium possideret. Non autem, ut putant quidam negligenter legentes, tunc Judas Christi corpus accepit. Intelligendum est enim quod jam omnibus eis dis
Abbreviated transcription (Latin):
colafic̾et. Propter quodter dnm̃ rogaui utauferret eũ
ame. et dixitmihi .: Sufficittibi gratiamea. Nam uirtus
in infirmitate perficitur: ecce ꝑmalum factumẽ bonum.
dum bene accipitur malum.: Quidergo miraris sidatusẽ
iudae panis xp̃i. perquem manciparetur diabolo: Cum ui¬
deas econtrario datum paulo angelum diaboli. perquem
perficeretur in xp̃o.Ita etmalo bonum obfuit. et bono malũ
profuit. : Recordamini undesit scriptum. quicumq man¬
ducauerit panem. autbiberit calicem dnĩ indigne reuserit
corporis et sanguinis dñi. Etdehis erat sermo cum hoc
a postolus diceret. quidñi corpus uelut alium quem libet¬
cibum. indiscrete negligenterq sumebant. Hicergo si
corripitur. qui non diuidicat hocẽ non discernit aceteris
cibis dominicum corpus: quomodo damnatur. qui ad eius
mensam fingens amicum accedit in imicus. Ubi rep̃hensi¬
one tangitur negligentia conuiuantis : qua poena per¬

Expanded text:
colaphizet. Propter quod ter Dominum rogavi, ut auferret eum colaphizet. Propter quod ter Dominum rogavi, ut auferret eum a me, et dixit mihi: Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur » . Ecce per malum factum est bonum, dum bene accipitur malum. Quid ergo miraris si datus est Judae panis Christi, per quem manciparetur diabolo; cum videas e contrario datum Paulo angelum diaboli, per quem perficeretur in Christo? Ita et malo bonum obfuit, et malum bono profuit. Recordamini unde sit scriptum, Quicumque manducaverit panem, aut biberit calicem Domini indigne, reus erit corporis et sanguinis Domini . Et de his erat sermo, cum hoc Apostolus diceret, qui Domini corpus velut alium cibum quemlibet indiscrete negligenterque sumebant. Hic ergo si corripitur qui non dijudicat, hoc est, non discernit a caeteris cibis Dominicum corpus; quo modo damnatur qui ad ejus mensam fingens amicum, accedit inimicus? Si reprehensione tangitur negligentia convivantis, qua poena per
Abbreviated transcription (Latin):
CIO CARISSIMI. MOUE RI POSSE
non nullos. siue pios utrequirant. siue impios ut rep̃¬
hendant. quod postea quam panem tinctum suotraditori
dñs dedit: intrauerit in illum satanas : Sicenim scriptũ
ẽ. &cum tincxisset panem dedit iudae simoni scariothis.
et post panem tunc introiuit in illum satanas.: Dicunt em̃
ita nehoc meruit panis xp̃i porrectus demensa xp̃i. ut post
illum intraret in eius discipulum satanas.: quibus responde¬
mus. hincnos potius doceri. quam sit tauendum male accipe¬
re bonum.: Multum quippe interest. nanquid accipiat. sed
quis accipiat. : Nec qualesit quoddatur. sed qualis sit ipse ciu
dicitur: Nam etbona obsunt et mala prosunt. sicut fuerint
quibus dantur: peccatum inquit apostolus. ut appareat pec¬
catum. per bonum mihi operatum ẽ mortem. Ecce perbonũ
factumẽ malum dummale accipitur bonum. Itemq. ipse
ait. In magnitudine reuelationum mearum neextollar:
Datus ẽ mihi stimulus carnismeae. angelus satane qui me

Expanded text:
cio, charissimi, moveri posse nonnullos, sive pios ut requirant, sive impios ut reprehendant, quod posteaquam panem tinctum traditori suo Dominus dedit, intraverit in illum satanas. Sic enim scriptum est: Et cum tinxisset panem, dedit Judae Simonis Iscariotae; et post panem tunc introivit in illum satanas. Dicunt enim: Itane hoc meruit panis Christi porrectus de mensa Christi, ut post illum intraret in ejus discipulum satanas? Quibus respondemus, hinc nos potius doceri quam sit cavendum male accipere bonum. Multum quippe interest, non quid accipiat, sed quis accipiat; nec quale sit quod datur, sed qualis sit ipse cui datur. Nam et bona obsunt, et mala prosunt, sicut fuerint quibus dantur. Peccatum, inquit Apostolus, ut appareat peccatum, per bonum mihi operatum est mortem . Ecce per bonum factum est malum, dum male accipitur bonum. Itemque ipse ait, « In magnitudine revelationum mearum ne extollar, datus est mihi stimulus carnis meae, angelus satanae qui me
Abbreviated transcription (Latin):
Et continuo inquit clarificauit eum. resurrectionem sci¬
licet suam: non sicut nostram infine saeculi. sed continuo
futuram. hac ad testatione predicens: Ipsa ẽenim clari¬
ficatio dequa euangelista lam dixerat quod paulo ante
commemoraui. qua propter ea nondum erat sp̃s datus . :¬
Illo itaq nouomodo in eis quibus fuerat eomodo: Postre¬
surrectionem credentibus dandus. quia ihs̃ nondum
erat clarificatus. Id est non dum fuerat mortalitas. inmor
uideri. Nunc clarificatus ẽ filius hominis : ut quod ait
nunc: non ad inminentem passionem. sed aduicinam
resurrectionem pertinere credatur. Tam quam fue¬
rit factum . quoderat tam proxime lam futurum.: Ho¬
die dilectioni uestrae ista suffecerint. cumdonauerit
dñs de consequentibus disseremus.

Expanded text:
et continuo, inquit, clarificabit eum, resurrectionem scilicet suam, non sicut nostram in fine saeculi, sed continuo futuram hac attestatione praedicens. Ipsa est enim clarificatio de qua evangelista jam dixerat, quod paulo ante commemoravi, quia propterea nondum erat spiritus datus, illo utique novo modo in eis quibus fuerat eo modo post resurrectionem credentibus dandus, quia Jesus nondum erat clarificatus, id est, nondum fuerat mortalitas immortavideri: Nunc clarificatus est Filius honunc, non ad imminentem passionem, sed ad vicinam resurrectionem pertinere credatur, tanquam fuerit factum quod erat tam proxime jam futurum. Hodie Dilectioni vestrae ista suffecerint; cum donaverit Dominus, de consequentibus disseremus.
Abbreviated transcription (Latin):
ei ultra non dominaretur.⁊ Moriturum quippe dnm̃
proiustitia. quomodo lam fuerant secuturi adhuc
martyrio coronatur: Aut iturum dnm̃ ad inmor¬
talitatem carnis. quomodo lam fuerant secuturi: quan¬
dolibet morituri: sed insaeculi fine resurrecturi:
autiturum dnm adsinum patris: nec relicturum eos.
unde nec recessit: Cum uenis set adeos : quomodo lam
fuerant secuturi : cum eẽ nemo possit in illa felicitate.
nisi perfectus incaritate .: Ideoq docens quomodo
idonei esse possint pergere. quo ille antecedebat . ÷¬
Mandatum inquit nouum douobis. ut diligatis in ui¬
cem: hi sunt gressus. quibus sequendus ẽ xp̃s.⁊ Sedde
his sermo uberior in aliud tempusẽ differendus.
DATŨ NOUUM DOUOBIS. UT DILIGATIS IN UI

Expanded text:
ei ultra non dominaretur . Moriturum quippe Dominum ei ultra non dominaretur . Moriturum quippe Dominum pro justitia quomodo jam fuerant secuturi, adhuc martyrio non maturi? Aut iturum Dominum ad immortalitatem carnis, quomodo jam fuerant secuturi, quandolibet morituri, sed in saeculi fine resurrecturi? Aut iturum Dominum ad sinum Patris, nec relicturum eos, unde nec recessit cum venisset ad eos, quomodo jam fuerant secuturi; cum esse nemo possit in illa felicitate nisi perfectus in charitate? Ideoque docens quomodo idonei esse possint pergere quo ille antecedebat, Mandatum, inquit, novum do vobis, ut diligatis invicem . Hi sunt gressus quibus sequendus est Christus: sed de his sermo uberior in aliud tempus est differendus. datum novum do vob
Abbreviated transcription (Latin):
absurde dixisse intellegitur. Adhuc modicum uobis cum
sum. tam quam diceret ad huc modicum sicut uos estis. mor¬
talis sum ego : ergo sequentia uideam us.: Quaeritisme
et sicut dixi iudaeis. quo ego uado uos non potestis uenire
etuobis dico modo. hocẽmodo non potestis. Iudaeis autem
cum hocdiceret non addidit modo.Isti itaq uenire non po¬
terant tunçquo ille ibat: sed poterant postea. Nam hoc
apostolo petro apertissime paulo postait. Cum enim
dixisset ille. dñe quouadis: Responditei. quoego uado
non potes me modo sequi. sequeris autem postea. Sed hoc
quid sit non negligenter est preter eundum.⁊ Quo enim
sequi tunc non poterant discipuli dnm̃. sed postea poterant :
sidixerimus ad mortem homininato quod inuenitur tempus
quo admoriendum non sit idoneus : quandoquidem talis. ẽ.
incorpore corruptibili hominum sors ut nonsitinea facilior
dñs ut surgens amortuis. lam non moreretur. et mors

Expanded text:
absurde dixisse intelligitur, Adhuc modicum vobiscum absurde dixisse intelligitur, Adhuc modicum vobiscum sum, tanquam diceret, adhuc modicum sicut vos estis, mortalis sum ego. Ergo sequentia videamus. 4. Quaeretis me, et sicut dixi Judaeis, quo ego vado, vos non potestis venire, et vobis dico modo. Hoc est, modo non potestis. Judaeis autem cum hoc diceret, non addidit modo. Isti itaque venire non poterant tunc quo ille ibat, sed poterant postea: nam hoc apostolo Petro apertissime paulo post ait. Cum enim dixisset ille, Domine, quo vadis? respondit ei, Quo ego vado, non potes me modo sequi; sequeris autem postea . Sed hoc quid sit, non negligenter est praetereundum. Quo enim sequi tunc non poterant discipuli Dominum, sed postea poterant? Si dixerimus ad mortem: homini nato quod invenitur tempus, quo ad moriendum non sit idoneus; quandoquidem talis est in corpore corruptibili hominum sors, ut non sit in ea facilior surgens a mortuis jam non moreretur, et mors
Abbreviated transcription (Latin):
censionem suam. Quodlibet horum qui seligat: cum fide
nonlitigat. Netui autem uideatur abhorrere iste sensus
auero. quodicimus dnm̃ mortalis carnis communionem . in
qua cum discipulis usq ad passionem fuit. significare potu¬
isse dicendo. adhacmodicum uobiscum sum apud alium
quoq: euangeli stam. postresurrectionem uerba eius ad¬
tendat ubi ait.: Haec locutus sum uobiscum adhuc essem
uobiscum. Quasi tunc nonerat cum ipsis simul ad stantib¬
uidentibus. tangentibus. conloquentibus : quid est ergo cũ
ad huc essem uobiscum. nisi cum ad huc essem in carne
mortali inqua estis &uos. Tunc enim in eadem carne¬
quidem resuscitatus erat: sed cum illis in eadem mortali¬
tate lamnon erat.⁊ Qua propter sicut ibi lam in mor¬
talitate carnis indutus: ueraciter ait. Cum adhuc essem
uobiscum : Vbi nihil aliud intellegere possumus. nisi cum
adhuc essem in carnis mortalitate uobiscum. Ita ethic non

Expanded text:
censionem suam. Quodlibet horum quis eligat, cum fide censionem suam. Quodlibet horum quis eligat, cum fide non litigat. 3. Ne cui autem videatur abhorrere iste sensus a vero, quo dicimus Dominum mortalis carnis communionem, in qua cum discipulis usque ad passionem fuit, significare potuisse dicendo, Adhuc modicum vobiscum sum; apud alium quoque evangelistam post resurrectionem verba ejus attendat, ubi ait, Haec locutus sum vobis, cum adhuc essem vobiscum : quasi tunc non erat cum ipsis simul assistentibuvidentibus, tangentibus, colloquentibus. Quid est ergo, cum adhuc essem vobiscum, nisi, cum adhuc essem in carne mortali, in qua estis et vos? Tunc enim quidem e resuscitatus erat; sed cum illis in eadem mortalitate jam non erat. Quapropter sicut ibi jam immortalitate carnis indutus veraciter ait, cum adhuc essem vobiscum; ubi nihil aliud intelligere possumus, nisi, cum adhuc essem in carnis mortalitate vobiscum: ita et hic non
Abbreviated transcription (Latin):
saeculi: hoccerte non est adhuc modicum uobiscum sum.
Non enim modicum ẽ usq ad consum mationem saeculi. Aut
si hoc modicum ẽ. uolat enim aetas. et inoculis dĩ mille anni
significare uoluisse credendus ẽ nunc. quandoquidem secu¬
tus adiunxit. Quaeritis me : etsicutdixi iudaeis: quoego
uado uos non potestis uenire. utiq posthoc modicum quod
uobiscum sum quaeritisme: et quo ego uado uos non potestis
uenire .: Num quid post consum mationem saeculi. quo ipse
uadit uenire non poterunt : etubi ẽ quod aliquanto post: in
hoc ipso sermone dicturusẽ: Pater. uolo utubi egosum. et
ipsi sint mecum. Non ergo deilla suacum suis praesentia
quaecum illis ẽ usq ad consummationem saeculi. nunc locu¬
tus ẽ ubi ait. adhuc modicum uobiscum sum. sed ł de infirmi¬
tate mortali. quacum illis erat usq ad passionem suam. aut
dep̃sentia corporali. quamcum illis futurus erat. usq atdas¬

Expanded text:
saeculi . Hoc certe non est, Adhuc modicum vobiscum sum: saeculi . Hoc certe non est, Adhuc modicum vobiscum sum: non enim modicum est usque ad consummationem saeculi. Aut si et hoc modicum est volat enim aetas, et in oculis Dei mille anni significare voluisse credendus est nunc, quandoquidem secutus adjunxit, Quaeretis me, et sicut dixi Judaeis, quo ego vado, vos non potestis venire. Utique post hoc modicum quo vobiscum sum, Quaeretis me, et quo ego vado, vos non potestis venire. Numquid post consummationem saeculi, quo ipse vadit, venire non poterunt? Et ubi est quod aliquanto post in hoc ipso sermone dicturus est: Pater, volo ut ubi ego sum, et ipsi sint mecum ? Non ergo de illa sua cum suis praesentia, qua cum illis est usque ad consummationem saeculi, nunc locutus est, ubi ait, Adhuc modicum vobiscum sum: sed vel de infirmitate mortali, qua cum illis erat usque ad passionem suam; aut de praesentia corporali, qua cum illis futurus erat usque ad as
Abbreviated transcription (Latin):
censurus incaelum: sed adhuc modicum uobiscum sum. sicut
scriptumẽ in actibus apostolorum: fecit cumeis postresurrec
tionem quad ragintadies: intrans et exiens: manducans etbi
bens.: Non quidem habens esuriendi acsitiendi egestatem:
sedusq ad ista carnis insinuans ueritatem. quaecibandi ac po¬
tandi lam non habebat necessitatem: sed potestatem. : Hocergo
quadraginta dies significauit dicendo ad huc modicum uobis
cum : an aliquid aliud. potest enim et sic intellegi. adhuc mo¬
dicum uobiscum sum. adhuc sicutuos in hac infirmitate carnis:
etiam ipsesum . donec scilicet moreretur. atq resurgeret. quia
postea quam resurrexit: cum illis quidem fuit diebus ut dictũ
ẽ quadraginta. exhibitione corporalis praesentiae. sed
non cum illis fuit. consortio infirmitatis humanae : Est &
alia diuina praesentia sensibus ignota mortalibus: dequa
item dicit. ecce ego uobiscum sum usq ad consum mationem

Expanded text:
censurus in coelum, sed adhuc modicum vobiscum sum. Sicut censurus in coelum, sed adhuc modicum vobiscum sum. Sicut enim scriptum est in Actibus Apostolorum, fecitionem quadraginta dies intrans et exiens, manducans et bens , non quidem habens esuriendi ac sitiendi egestatem, sed usque ad ista carnis insinuans veritatem, quia cibandi et potandi jam non habebat necessitatem, sed potestatem. Hoc ergo, quadragisum, an aliquid aliud? Potest enim et sic intelligi, Adhuc modicum vobiscum sum, Adhuc, sicut vos, in hac infirmitate carnis etiam ipse sum, donec scilicet moreretur atque resurgeret: quia posteaquam resurrexit, cum illis quidem fuit diebus, ut dictum est, quadraginta exhibitione corporalis praesentiae; sed non cum illis fuit consortio infirmitatis humanae. 2. Est et alia divina praesentia sensibus ignota mortalibus, de qua item dicit: Ecce ego vobiscum sum, usque ad consummationem
Abbreviated transcription (Latin):
duertenda est Rarissimi . dominicorum uerborum
ordinata conexio: Cum enim superius dixisset .:
Postea quam ludas egres susẽ. et abilla scõrum eti¬
am corporali conuersatione se iunctus ẽ. nunc
clarificatus ẽ filius hominis. et ds̃ clarificatus ẽ in eo .:
Quod siue futurum regnum significans dixit.: Quando mali
separabuntur abonis. siue quod eius resurrectio tunc futura
eẽt. Id est differenda non eẽt. sicut in fine saeculi nrã differtur.
acdeinde addidisset. sids̃ clarificatus ẽ in eo: et ds̃ clarificauit
eum insemetipso : et continuo clarificauiteum. Quod sine ulla
ambiguitate : desuaresurrectione continuo futura teftatus ẽ.
adiecit etait.: Filioli adhuc modicum uobiscum sum: nepu¬
tarent ergo quod siceum clarificatus eẽt ds̃. ut non eis coniun¬
geretur ulterius: ea conuersatione qua interraẽ. ad huc
modicum inquid uobiscum sum: tam quam diceret. continuo
quidem resurrectione clarificabor: nontamen continuo as¬

Expanded text:
dvertenda est, charissimi, dominicorum verborum ordinata connexio. Cum enim superius dixisset, posteaquam Judas egressus est, et ab illa sanctorum etiam corporali conversatione sejunctus est, Nunc clarificatus est Filius hominis, et Deus clarificatus est in eo: quod sive futurum regnum significans dixit, quando mali separabuntur a bonis, sive quod ejus resurrectio tunc futura esset, id est, differenda non esset, sicut in finem saeculi nostra differtur: ac deinde addidisset, Si Deus clarificatus est in eo, et Deus clarificabit eum in semetipso, et continuo clarificabit eum, quod sine ulla ambiguitate de sua resurrectione continuo futura testatus est: adjecit, atque ait, Filioli, adhuc modicum vobiscum sum. Ne putarent ergo quod sic eum clarificaturus esset Deus, ut non eis conjungeretur ulterius ea conversatione qua in terra est; Adhuc modicum, inquit, vobiscum sum: tanquam diceret, Continuo quidem resurrectione clarificabor; non tamen continuo as
Abbreviated transcription (Latin):
trus & statim gallus cantauit: Ecce medici est comple
ta praedicatio aegroti conuicta praesumptio. Non
enim factum est quod iste dixerat. animam meam
prote ponam sed factum ẽ quod ille praedixerat.
ter me negabis.: Sed trina p&ri negatione comple¬
ta: lam & ifte sermo compleatur. ut deinceps quae
dednõ apud ponti um pilatum prȩsidem gestasunt
ab alio consideremus ex ordio.g s.i.i.i.¬

Expanded text:
trus, et statim gallus cantavit. Ecce medici completa trus, et statim gallus cantavit. Ecce medici completa est praedictio, aegroti convicta praesumptio. Non enim factum est quod iste dixerat, Animam meam pro te ponam; sed factum est quod ille praedixerat, Ter me negabis . Sed trina Petri negatione completa, jam et iste sermo compleatur, ut deinceps quae de Domino apud Pontium Pilatum praesidem gesta sunt, ab alio consideremus exordio.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽxp̃s. Ideo secundum matheum: Cdm prehensus ess& ad illum
ductus ẽ Sed prius ad annam. secundum iohannem uener̃
cum illo: Non quia collega sed quia socer eius erat: &cre¬
dendum est secundum uoluntatem caiphae id esse fac¬
tum: uel &iam domos eorum ita fuis se positas. ut non debe¬
r& annas a transeuntibus p̃teriri. sed cum dixiss& euan¬
gelista. quod eum ligatum miserit annas ad caiphan. Re¬
uersus ẽ ad locum narrationis ubi reliquerat p&rum.
ut & plicar&: quod in domo annae. detrina eius negatio¬
ne contigerat. Erat aut̃ inquit simon p&rus. stans &ca¬
lefaciens se: hoc recapitulat quod ante lam dixerat.
deinde quae secuta sunt iungit. dixerunt ei ergo. Num¬
quid & tu & discipulis eius es: Nega uit ille & dixit non
sum : lam semel negauerat. ecce iterum: deinde ut ter¬
tiu negatio compleatur. Dicit unus & seruis pontificis
cognatus eius cuius abscidit p&rus auriculam. Non ne
ego te uidi inhorto cum illo. Iterum ergo negauit pe¬

Expanded text:
s. Ideo secundum Matthaeum cum comprehensus esset, ad eum ductus est: sed prius ad Annam secundum Joannem venerunt cum illo; non quia collega, sed quia socer ejus erat. Et credendum est secundum voluntatem Caiphae id esse factum, vel etiam domos eorum ita fuisse positas, ut non deberet Annas a transeuntibus praeteriri. 6. Sed cum dixisset Evangelista quod eum ligatum miserit Annas ad Caipham, reversus est ad locum narrationis, ubi reliquerat Petrum, ut explicaret quod in domo Annae de trina ejus negatione contigerat. Erat autem, inquit, Simon Petrus stans et calefaciens se. Hoc recapitulat quod ante jam dixerat: deinde quae secuta sunt jungit. Dixerunt ergo ei: Numquid et tu ex discipulis ejus es? Negavit ille, et dixit: Non sum. Jam semel negaverat; ecce iterum. Deinde ut tertia negatio compleatur, Dicit unus ex servis pontificis, cognatus ejus cujus abscidit Petrus auriculam: Nonne ego te vidi in horto cum illo? Iterum ergo negavit Pe
Abbreviated transcription (Latin):
sollicitudinem formidarent: Hinc ergo accensi eȩteri
reprobi & cȩci. Telum dĩ habentes sed non secundũ scientiã
& obsequium se dõ prestare credentes. occidebant eos:
Sed pro illis occisus colligebant eos. qui debis futuris ante¬
qua moccideretur instruxerat eos: ne ignaros atque im¬
paratos animos. mala inopinata & in pro uisa quamuis
cito transitura turbarent. sed prȩcognita & pacienter
accepta adbona sempiterna perducerent: Hanc enim
fuis se causam uthȩc eis prenuntiaret &iam ipse de¬
monstrauit. adiungens. Sed hȩc locutus sum uobis ut
cum uenerit hora eorum remis camini quia ego dixi
uobis : Hora eorũ hora tenebrosa. hora nocturna.
Sedindie mandauit dñs misericordiam suam. & in nocte
declarauit quando nox iudȩorũ separatum ase diem
xp̃ianorum nulla confusione fus cauit. & quando carnẽ
occidere potuit. fidẽ tenebrare non potuit: EXPE SERM̃

Expanded text:
solitudinem formidarent . Hinc ergo accensi caeteri solitudinem formidarent . Hinc ergo accensi caeteri reprobi et caeci, zelum Dei habentes, sed non secundum scientiam, et obsequium se praestare Deo credentes, occidebant eos. Sed pro illis occisus colligebat eos; qui de his futuris, antequam occideretur, instruxerat eos, ne ignaros atque imparatos animos mala inopinata et improvisa, quamvis cito transitura, turbarent, sed praecognita et patienter accepta ad bona sempitefuisse causam ut haec eis praenuntiaret, etiam ipse demonstravit, adjungens: Sed haec locutus sum vobis, ut cum venerit hora eorum, reminiscamini quia ego dixi vobis. Hora eorum, hora tenebrosa, hora nocturna. Sed in die mandavit Dominus misericordiam suam , et nocte declaravit, quando nox Judaeorum, separatum a se diem Christianorum in illa confusione fuscavit, et quando carnem occidere potuit, fidem tenebrare non potuit. Haec autem
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ uestrũ. utdõ prestare arbitrentur. obsequium. Eece est
illud quod dehis dixit apostolus.: Telum dĩ habent. sed non
secundum scientiam: Obsequium seputant prȩstare dõ
inter ficiendo famulos dĩ : Oerror horrendus. Ita neut
placeas dõ. percutis placentem dõ: &dĩ templũ uiuũ tefe¬
riente prosternitur. nedĩ templũ lapideum deseratur. ⁊
Oex ecrabilis cȩcitas. sed ex parte inisrahel facta est. utple¬
nitudo gentium intrar&. Exparte in quã facta est non
extoto: Non enim omnes sed aliqui exramis fractisunt
ut in sereretur ole aster: Nam spũ scõ implente discipulos
xp̃i. cum linguis omnium gentium loquerentur. cũ pereos
diuina miracula frequentarentur. & diuina eloquia
spargerentur : &iam occisus ita dilectus est xp̃s. uteius
discipuli a congregationibus iudȩorũ. ex ipsis quoque
iud ȩis ingentem multitudinem congregarent. & nullã

Expanded text:
nem vestrum, ut Deo se praestare arbitrentur obsequium. Ecce est nem vestrum, ut Deo se praestare arbitrentur obsequium. Ecce est illud quod de his dixit Apostolus, Zelum Dei habent, sed non secundum scientiam : obsequium se putant praestare Deo, interficiendo famulos Dei. O error horrendus! Itane ut placeas Deo, percutis placentem Deo; et templum Dei vivum te feriente prosternitur, ne Dei templum lapideum deseratur? O exsecrabilis caecitas! Sed ex parte in Israel facta est, ut plenitudo Gentium intraret: ex parte, inquam, facta est, non ex toto. Non enim omnes, sed aliqui ex ramis fracti sunt, ut insereretur oleaster . Nam Spiritu sancto implente discipulos Christi, cum linguis omnium gentium loquerentur, cum per eos divina miracula frequentarentur, et divina eloquia spargerentur, etiam occisus ita dilectus est Christus, ut ejus discipuli expulsi a congregationibus Judaeorum, ex ipsis quoque Judaeis ingentem multitudinem congregarent, et nullam
Abbreviated transcription (Latin):
quod de sererent dm̃ israhel. quicumque conuerterentur
ad xp̃m: Utenĩ & ipsum xp̃m occiderent. ista ratione
commotisunt : Nam eorũ dehacre &iam uerba con¬
scripta sunt : Uidetis quia totus mundus post eũ abiit.
si dimiserimus eũ uiuere. uenient romani. & tollunt
nobis & locũ & gentem. : Et quod caiphas dixit. expedit
utunus homo propopulo moriatur & non tota gens
pereat : Etin hoc ergo sermone suo discipulos suos erexit
exemplo quib: dixerat. sime persecutis unt &uos perse¬
quentur: Utquem amꝰ modũ illum occidendo dõse presti¬
tisse obsequiũ putauerunt  &iam illos. Iste itaq sensus est
in his uerbis. extra sẏnagogas facient uos.: Sednolite solli¬
citudinẽ formidare.: Separati quippe a congregatione eo¬
rũ tam multos inmeo nomine congregabitis. utillimetu¬
entes netemplũ quoderat apud eos. & omnia legis ueteris sa¬
cramenta deserantur interficiant uos. sic fundentes sangui¬

Expanded text:
quod desererent Deum Israel, quicunque converterentur quod desererent Deum Israel, quicunque converterentur ad Christum. Ut enim et ipsum Christum occiderent, ista ratione commoti sunt; nam eorum de hac etiam re verba conscripta sunt: Videtis quia totus mundus post eum abiit ; si dimiserimus eum vivere, venient Romani, tollent nobis et locum, et gentem , et quod Caiphas dixit: Expedit ut unus homo pro populo moriatur, et non tota gpereat . Et in hoc ergo sermone suos discipulos suo erexit exemplo, quibus dixerat, Si me persecuti sunt, et vos persequentur ; ut quemadmodum illum occidendo, Deo se praestitisse obsequium putaverunt, sic etiam illos. 4. Iste itaque sensus est in his verbis: Extra synagogas facient vos; sed nolite solitudinem formidare: separati quippe a congregatione eorum, tam multos in nomine meo congregabitis, ut illi metuentes ne templum quod erat apud eos, et omnia Legis veteris sacramenta deserantur, interficiant vos; sic fundentes sangui
Abbreviated transcription (Latin):
saltim dictũ est. sed uenit hora ut inter ficiant uos. qua¬
siuteis mors proconsolatione illius separationif accede¬
r&. seduenit inquit hora utomnis qui interficit uos
arbitretur obsequium se prestare dõ: Prorsus non
mihi uidetur aliud significare uoluis se. nisi ut intelle¬
gerant atq gauderent tam multos se xp̃o adquisituros.
cũ deiudȩorũ congregationib: pellerentur. ut eos non suf¬
ficer& pellere. sed nonsinerent uiuere neomnes ad nomen
xp̃i sua prȩdicatione conuerterent. & ab obseruatione
iudaismi. tamquã diuinȩ ueritatis auerterent: Hoc enĩ
deudȩis dictum debemus accipere. dequibus dixerat. Ex¬
tra sinagogas facient uos: Nam testes id est marti¬
res xp̃i. &iam si occiisunt agentibus. non tamen illi
arbitrati sunt dõ sed diis suis falsis obsequiũ prestare
cũ hoc facerent.⁊ Iudȩorum autem omnis quioccidit p̃¬
dicatores xp̃i dõ se prestare putauit obsequium. credens

Expanded text:
saltem dictum est, Sed venit hora ut interficiant vos, quasaltem dictum est, Sed venit hora ut interficiant vos, quasi ut eis mors pro consolatione illius separationis accideret: sed venit, inquit, hora, ut omnis qui interficit vos arbitretur obsequium se praestare Deo. Prorsus non mihi videtur aliud significare voluisse, nisi ut intelligerent atque gauderent tam multos se Christo acquisituros, cum de Judaeorum congregationibus pellerentur, ut eos non sufficerent pellere, sed non sinerent vivere, ne omnes ad nomen Christi sua praedicatione converterent, et ab observatione Judaismi tanquam divinae veritatis averterent. Hoc enim de Judaeis dictum debemus accipere, de quibus dixerit: Extra synagogas facient vos. Nam testes, id est, martyres Christi, etiam si occisi sunt a gentibus, non tamen illi arbitrati sunt Deo, sed diis suis falsis obsequium se praestare, cum hoc facerent. Judaeorum autem omnis qui occidit praedicatores Christi, Deo se praestare putavit obsequium, credens
Abbreviated transcription (Latin):
ret  Quid ergo sibi uult extra sinagogas facient uos
Seduenit hora tamquã hoc dicturus fuisset. separabunt
illi quidem uos. sed ego uos colligã: Aut separabunt qui¬
dem illiuos. seduenit hora uestrȩ lȩtitiȩ : Quidergo ibi
facit hoc uerbũ quodait. seduenit hora quasi consola¬
tionẽ eis promitter& post tribulationẽ. cũ magis dice¬
re debuisse uidetur indicatiuo modo &uenit hora: Sed ñ
ait &uenit hora cũ tribulationem suꝑ tribulationem. non
consolationẽ post tribulationẽ uenturã illis esse p̃dicar&:
Anforte sic eos illa desẏnagogis separatio fuerat turbatai¬
ra. ut mori mallent quã in hac uita sine iudȩorum con¬
gregationibus inmorari :: Absit ut sic turbarentur qui
dĩ non hominũ gloriã requirebant.: Quidergo est ex¬
tra synagogas facient uos. seduenit hora: cũ potius dice
uos arbi tretur obsequiũ se prestare dõ: Neque enim

Expanded text:
ret. Quid sibi ergo vult, Extra synagogas facient vos: ret. Quid sibi ergo vult, Extra synagogas facient vos: sed venit hora? Tanquam hoc dicturus fuisset: Separabunt illi quidem vos, sed ego vos colligam; aut, Separabunt quidem illi vos, sed venit hora laetitiae vestrae. Quid ergo tibi facit hoc verbum quod ait, Sed venit hora, quasi consolationem eis promitteret post tribulationem; cum magis dicere debuisse videatur indicativo modo, Et venit hora? Sed non ait, Et venit, cum tribulationem super tribulationem, non consolationem post tribulationem venturam illis esse praediceret. An forte sic eos illa de synagogis separatio fuerat turbatura, ut mori mallent, quam in hac vita sine Judaeorum congregationibus immorari? Absit ut sic turbarentur, qui Dei, non hominum gloriam requirebant. Quid ergo est, Extra synogogas facient vos: sed venit hora; vos, arbitretur obsequium se praestare Deo? Neque enim
Abbreviated transcription (Latin):
quodignorantes dĩ iustitiã & suã uolentes constituere.
& eos expellunt qui non in sua sed in dĩ iustitia ex alta¬
buntur .:: Nec expulsi abhominibus erubescent . qũo
gloria uirtutis eorũ ipse ẽ : Denique cum hoc eis dixis¬
set. adiecit: Sed ueni& hora ut omnis qui interfic& uos arbi¬
tretur obsequiũ s prestare dõ. : Ethȩc facient uobis. quia non
cognouerunt patrem neque me. Hoc est non cognouerunt
dm̃ nec eius filium. cuise in uobis occidendis prȩstare arbi¬
trantur obsequium.: Quȩ uerba dñs ita subiecit. tam quã
ex hoc consolaretur suos. quidesynagogis iudaicis pelleren¬
tur : Prȩnuntians enimquȩmala essent proeius testimo¬
nio ꝑpessuri. extra sẏnagogas f inquit facient uos Nec¬
ait &uenit hora ut omnis qui interficit uos arbitretur ob¬
sequiũ se prȩstare dõ quidergo ait : seduenit hora quẽ¬
am modũ dicer&. si aliquid boni post mala ista predica¬

Expanded text:
quod ignorantes Dei justitiam, et suam volentes constituere quod ignorantes Dei justitiam, et suam volentes constituere , eos expellunt qui non in sua, sed in Dei justitia exaltantur, nec expulsi ab hominibus erubescunt, quoniam gloria virtutis eorum ipse est. 3. Denique cum hoc eis dixisset, adjecit: Sed venit hora ut omnis qui interficit vos, arbitretur obsequium se praestare Deo: cognoverunt Patrem, neque me; hoc est, non cognoverunt Deum, nec ejus Filium, cui se in vobis occidendis praestare arbitrantur obsequium. Quae verba Dominus ita subjecit, tanquam ex hoc consolarentur, qui de synagogis Judaicis pellerentur. Praenuntians enim, quae mala essent pro ejus testimonio perpessuri, extra synagogas, inquit, facient vos. Qait, Et venit hora ut omnis qui interficit vos, arbitretur obsequium se praestare Deo. Quid ergo ait? Sed venit hora: quemadmodum diceret, si aliquid boni post mala ista praedice
Abbreviated transcription (Latin):
metum nepellerentur desinagogis. non audebant confi¬
teri eum dilexerunt enĩ gloriã hominũ magis quamdĩ.
Crediderunt ergo ineum. sed nonsie quo modo eos uolebat
credere quidicebat. Q uomodo potestis credere gloriã
ab inuicem expectantes. & gloriã quȩ a solo dõ est non
quȩrentes : Discipulis ergo sic in eum credentibus utim
pleti spũ scõ. hoc est dono gratiȩ dĩ. non sint denumero
eorũ quugnorantes dĩ iustitiam & suam uolentes constitu¬
ere iustitiȩ dĩ non sunt subiecti . nec deillorunt de quibus
dictum est : Dilexerunt gloriã hominũ magis quamdĩ
illa congruit prophetia quȩ deipsis inuenitur imple¬
ta . : Dñe in lumine uultus tui ambulabunt. & in nomi¬
ne tuo exultabunt tota die & intua lustitia ex alta¬
buntur. quo gloria uirtutis eorũ tues., Merito eis
dicitur. extra sinagogas facient uos. Illiscilic& quize¬
lum dĩ habent. sed non secundũ scientiam : Propter

Expanded text:
r metum Judaeorum, ne pellerentur de synagogis, non audebant confir metum Judaeorum, ne pellerentur de synagogis, non audebant confiteri eum. Dilexerunt enim gloriam hominum magis quam Dei . Crediderunt ergo in eum, sed non sic, quomodo volebat eos credere, qui dicebat: Quomodo potestis credere, gloriam ab invicem exspectantes, et gloriam quae a solo Deo est non quaerentes ? Discipulis ergo sic in eum credepleti Spiritu sancto, hoc est dono gratiae Dei, non sint de numero eorum qui ignorantes Dei justitiam, et suam volentes constituere, justitiae Dei non sunt subjecti ; nec de illorum de quibus dictum est, Dilexerunt gloriam hominum magis quam Dei: illa congruit prophetia, quae de ipsis invenitur impleta, Domine, in lumine vultus tui ambulabunt, et in nomine tuo exsultabunt tota die, et in tua justitia exaltabuntur; quoniam gloria virtutis eorum tu es . Merito eis dicitur, Extra synagogas facient vos: illi scilicet qui zelum Dei habent, sed non secundum scientiam; propter
Abbreviated transcription (Latin):
primens ait: Extra sinagogas facient uoẜis: Ouid autẽ
malierat apostolis expelli desinagogis iud aicis: quasi non
inde se fuerant separaturi &iam sieos nullus expeller&:
Tednimirũ hoc uoluit denuntiare quia iudȩi xp̃m non fue¬
rant recepturi. a quo isti non fuerant recepturi: Et ideo
futurũ erat utforas mitterentur cumillo ab eis quiesse nol¬
lent in illo. hi quiesse non possent sine illo: Nam profec
to quia nonerat ullus alius populus dĩ. quã illud semen
abra hȩ sia gnoscerent & reciperent xp̃m . Tamquam
rami naturales inolea permanerent. nec aliȩ fierent
ecclesiȩ xp̃i. aliȩ sinagogȩ iudeorũ .: Eadem quippe essent.
simeodem esse uoluissent.: Quod quia noluerunt quid
restabat. nisi ut remanentes extra xp̃m. extra sinagogas
facerent eos quinon relinquerent xp̃m  Accepto quippe
spu s cõ testes eius effecti. non utique tales essent. dequibus dicitur

Expanded text:
primens ait: Extra synagogas facient vos. Quid autem primens ait: Extra synagogas facient vos. Quid autem mali erat Apostolis expelli de synagogis Judaicis, quasi non inde fuerant se separaturi, etiamsi eos nullus expelleret? Sed nimirum hoc voluit denuntiare, quia Judaei Christum non fuerant recepturi, a quo isti non fuerant recessuri; et ideo futurum erat ut foras mitterentur cum illo, ab eis qui esse nollent in illo, hi qui esse non poto, quia non erat ullus alius populus Dei, quam illud semen Abrahae, si agnoscerent et reciperent Christum tanquam rami naturales in olea permanerent , nec aliae fierent Ecclesiae Christi, aliae synagogae Judaeorum; eaedem quippe essent, in eodem esse voluissent: quod quia noluerunt, quid restabat, nisi ut remanentes extra Christum, extra synagogas facerent eos qui non relinquerent Christum? Accepto quippe Spiritu sancto testes ejus effecti, non utique tales essent, de qualibus dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
gauit. non utique ferens quod illũ ferrȩ cernebat:
Cum uero accepit donũ spũs scĩ. quemnegauerat p̃dica¬
uit. &quem confiteri timuerat. nontimuit profiteri:¬
Prius enim exemplo quidem fuerat edoctus. ut quod fueri
conuenerat noss& sed nondũ fuerat uirͣte fultus. ut quod no¬
uerat faceret: Instructus erat ut staret . sednonerat fir¬
deo dñs in hoc consequenti capitulo dequo nunc uobis loquen¬
dumest. hec inquit locutus sum uobis ut non scanda liremi¬
ni.: Canitus quippe inpsalmo. pax multa diligentibus
legem tuam. & non est eis scandalum: Merito itaque pro¬
misso spũ sco. quolneis operante fierent testes eius subiun¬
xit : Hȩc locutus sum uobis ut non scandalitemin: Cũ
enĩ caritas dĩ diffunditur incordib nostris iper sp̃m scm̃
quitdatus est nobis. fit pax multa diligentib legem dĩ. ut
non sit eis scandalum : Deinde quid passuri essent iam ex¬

Expanded text:
gavit, non utique ferens quod illum ferre cernebat. gavit, non utique ferens quod illum ferre cernebat. Cum vere accepit donum Spiritus sancti, quem negaverat praedicavit; et quem confiteri timuerat, non timuit profiteriPrius enim exemplo quidem fuerat edoctus, ut quod fieri convenerat nosset; sed nondum fuerat virtute fultus, ut quod noverat faceret: instructus erat ut staret, sed non erat firdeo Dominus in hoc consequenti capitulo, de quo nunc vobis loquendum est, Haec, inquit, locutus sum vobis, ut non scandalizemini. Canitur quippe in Psalmo, Pax multa diligentibus legem tuam, et non est illis scandalum . Merito itaque promisso Spiritu sancto, quo in eis operante fierent testes ejus, subjunxit, Haec locutus sum vobis, ut non scandalizemini. Cum enim charitas Dei diffunditur in cordibus nostris per Spiritum sanctum qui datus est nobis , fit pax multa diligentibus legem Dei, ut non sit illis scandalum. 2. Deinde quid passuri essent, jam ex
Abbreviated transcription (Latin):
nhis quȩ prȩcedunt. hoc euangelii capitulũ dñs dis¬
cipulos suos adimmicorum odia ꝑferenda confirmans.
suo quoque prȩparauit exemplo. uteũ. imitando fierent
fortiores. addens & promittens eis quoduenturus esset
sp̃s sc̃s. quideillo testimonium ꝑhiberet : Etadiciens quod
&ipsi fierent testes eius. hoc utique in eoͥs operante spũ
scõ.: Sic enĩ ait. ille testimonium ꝑhibebit deme. & uos
testimonium ꝑhibebitis. Utiq: quia ille peshibebit.
&iã uos ꝑhibebitis : Ille in cordibus uestris. uos in uoci¬
b uestris : Ille inspirando. uos sonando: Vt possit im¬
pleri. In omnẽ terrã exut sonus eorũ:: Parũ quippe
fuerat eos adhortari exemplosuo. nisi impler& spũsc̃o:
Denique apostolus petrus. cum iã uerba eius audiss&
ubi dixerat. non est seruus maior domino suo. sime
persecuti sunt &uos persequentur. & hoc in illo iam
uider& impleri. in quo patientiam domini sui. siex¬
emplum sufficer& debuit imitari. succubuit & ne¬

Expanded text:
his quae praecedunt hoc Evangelii capitulum, Dominus discipulos suos ad inimicorum odia perferenda confirmans, suo quoque praeparavit exemplo, ut eum imitando fierent fortiores: addens et promittens eis quod venturus esset Spiritus sanctus, qui de illo testimonium perhiberet, et adjiciens quod et ipsi fierent testes ejus, hoc utique in eis operante Spiritu sancto. Sic enim ait: Ille testimonium perhibebit de me, et vos testimonium perhibebitis. Utique quia ille perhibebit, etiam vos perhibebitis: ille in cordibus vestris, vos in vocibus vestris; ille inspirando, vos sonando: ut possit impleri, In omnem terram exivit sonus eorum . Parum quippe fuerat eos adhortari exemplo suo, nisi impleret Spiritu suo. Denique apostolus Petrus cum jam verba ejus audisset, ubi dixerat, Non est servus major domino suo: si me persecuti sunt, et vos persequentur ; et hoc in illo jam videret impleri, in quo patientiam Domini sui, si exemplum sufficeret, debuit imitari: succubuit et ne
Abbreviated transcription (Latin):
rus animam suã & rursus eam potestate sũpturus. sed mo¬
lestia quanta cumq sit mortis deb&eam uincere uis amoris
quo a matur ille quicum sit uita nr̃a &iam mortem uoluit
ꝑferre pronobis : Nam sinulla ess& mortis uł parua molestia
non ess& tamnagna martyrum gloria: sed si pastor bonus
qui posuit animam suã ꝓouibus suis. ex ipsis ouib: tam mul¬
tos sibi martyres f&it. quanto magis debent usq ad mortẽ
ꝓueritate certre &usq ad sanguinem aduersus peccatũ
quib: oues ipsas pascendas. hoc ẽ docendas regendasq com¬
mittit: Ac ꝑ hoc p̃cedente passionis eius exemplo. quis non
uideat magis debere imitando pastori herere pastores. sicũ
multe &iam imitatae sunt oues. sub quo pastore uno ingre¬
ge uno & pastore ipsi sunt oues. om̃s quippe f&cit suas oues
proqeib: ẽ omnib passus. quia & ipse ut pro omnib patere

Expanded text:
rus animam suam, et rursus eam potestate sumpturus. Sed morus animam suam, et rursus eam potestate sumpturus. Sed molestia quantacumque sit mortis, debet eam vincere vis amoris, quo amatur ille qui cum sit vita nostra, etiam mortem voluit perferre pro nobis. Nam si nulla esset mortis vel parva molestia, non esset tam magna martyrum gloria. Sed si pastor bonus qui posuit animam suam pro ovibus suis , ex ipsis ovibus tam multos sibi martyres fecit; quanto magis debent usque ad mortem pro veritate certare, et usque ad sanguinem adversus peccatum, quibus oves ipsas pascendas, hoc est, docendas regendasque committit? Ac per hoc praecedente passionis ejus exemplo, quis non videat magis debere imitando pastori haerere pastores, si eum multae etiam imitatae sunt oves, sub quo pastore uno in grege uno, et pastores ipsi sunt oves? Omnes quippe fecit suas oves, pro quibus est omnibus passus; quia et ipse ut p
Abbreviated transcription (Latin):
ad hoc autem ut uenias alius te cing& & duc& quo non uis
sed quo non uis prius dixit quod fier&. & de inde quo mo¬
dofier&e. Nonenim crucifixus. sedutiq crucifigendus
quod noll& ẽ ductus nam crucifixus non quo nobebat
abiit sed potius quo uolebat. solutus quippe acorpore
uolebat esse cum xp̃o sedsi fieri poss&. p̃ter mortis moles¬
tiam. uitam concupis cebat a& nam: ad quam molestiam
nolens ductus ẽ: sed ab ea uolens eductus ẽ nolens ad eam
uenit sed uolens eam uicit: Et reliquit hunc infirmitatis
aff&tum. quo nemo uult mori usq ad eo naturalem ut eum
beato p&ro n& sen&tus auferre potuerit cuidictumẽ. Cum
senueris duceris quo non uis:. propter nos consolandos. &iã
insetrans figurauit ipse saluator dicens. Pater si fieri potest
transeat a me calix iste. quiutiq moriuenerat. n& habe¬
bat mortis n&essitatem. sed uoluntatem. potestate positu¬

Expanded text:
Ad hoc autem ut venias, alius te cinget, et ducet, non quo vis, Ad hoc autem ut venias, alius te cinget, et ducet, non quo vis, sed quo non vis. Prius dixit quod fieret, et deinde quomodo fieret. Non enim crucifixus, sed utique crucifigendus quo nollet est ductus: nam crucifixus non quo nolebat abiit, sed potius quo volebat. Solutus quippe a corpore volebat esse cum Christo, sed si fieri posset, praeter mortis molestiam vitam concupiscebat aeternam: ad quam molestiam nolens ductus est, sed ab ea volens eductus est: nolens ad eam venit, sed volens eam vicit; et reliquit hunc infirmitatis affectum quo nemo vult mori, usque adeo naturalem, ut eum beato Petro nec senectus auferre potuerit, cui dictum est, Cum senueris, duceris quo non vis. Propter nos consolandos hunc etiam in se transfiguravit ipse Salvator, dicens, Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste : qui utique mori venerat, nec habebat mortis necessitatem, sed voluntatem, potestate positu
Abbreviated transcription (Latin):
siue uni homini accidant omasiuehis alia illis alia domi¬
nent᷑. ex illa radice quodam modo poͬllulant. cum sunt
homines seipsos amantes. quod uitium maxime cauendũ
ẽ eis qui pascunt oues xp̃i. ne sua querant. non quae ihũ
& inusus cupiditatum suarum conferan
sanguis fusus ẽxp̃ĩ. Cuius amor in eo qui pascit oues eius
intam magnum deb& spiritalem crescere ardorem.
utuincat &iam mortis naturalem timorem: Quo mori
nolumus. & quando cum xp̃o uiuere uolumus. Nam & a¬
postolus paulus dicit. se habere concupiscentiam dissol
ui & esse cum xpo ingemes cit tamen grauatus. & non uult
spoliari. sed suꝑ uestiri. ut absorbeatur mortalia uita.
& huic dñs dil&torisuo. Cum senuerit inquit extendes
manustuas. & alius te cing& & duc& quo tu nonuis. hoc
enimeidixit significans qua morte glarificaturus erat
dnm̃. Extendes manustuas inquit. hoc ẽ crucifigeris.

Expanded text:
sive uni homini accidant omnia, sive his alia, illis alia domisive uni homini accidant omnia, sive his alia, illis alia dominentur, ex illa radice quodammodo pullulant, cum sunt homines seipsos amantes. Quod vitium maxime cavendum est eis qui pascunt oves Christi, ne sua quaerant, non quae Jesu Christi; et in usus cupiditatum suarum conferant, pro quibus sanguis fusus est Christi. Cujus amor in eo qui pascit oves ejus, in tam magnum debet spiritualem crescere ardorem, ut vincat etiam mortis naturalem timorem, quo mori nolumus, et quando cum Christo vivere volumus. Nam et apostolus Paulus dicit se habere concupiscevi et esse cum Christo: ingemiscit tamen gravatus, et non vult spoliari, sed supervestiri, ut absorbeatur mortale a vita . Et huic Dominus dilectori suo. Cum senueris, inquit, extendes manus tuas, et alius te cinget, et ducet quo non vis. Hoc enim ei dixit, significans qua morte clarificaturus erat Deum. Extendes, inquit, manus tuas, hoc est crucifigeris.
Abbreviated transcription (Latin):
uel intantum progredi ut &ia mereses faciant. sicut blas¬
phemi n& cedant scĩs patribus sicut parentibus non oboe¬
dientes & eis qui illos corrigere uolunt qui aperire nolunt
mala probonis reddant sicut in grati. inter ficiant animas
& suas & alienas sicut scelesti. maternae & lesiae uiscera dis¬
sipant sicut inreligiosi. non conpaci antur infirmis sicut
sine aff&ctione famam scõrum maculare conentur
sicut d&ractores. cupiditates pessimas non refrenent
sicut in continentes. exerce antlites sicut immites. nes¬
ciant subuenire sicut sine benignitate. Indicent inimi¬
cisplorum quae occult anda cognouerint sicut prodito¬
res humanam uerecundiam Inuerecunda ex agitatione
ꝑturbent sicut procaces. non intellegant neq quaelo¬
cunt᷑ neq dequib: affirmant sicut cecati. l&itias carna¬
les spiritalib gaudiis anteponant sicut uoluptatium
amatores magis quam dĩ : Ha& enim atq huius modi uitia

Expanded text:
vel in tantum progredi ut etiam haereses faciant, sicut blasvel in tantum progredi ut etiam haereses faciant, sicut blasphemi: nec cedant sanctis patribus, sicut parentibus non obedientes; et eis qui illos corrigere volunt quia perire nolunt, mala pro bonis reddant, sicut ingrati: interficiant animas et suas et alienas, sicut scelesti; materna Ecclesiae viscera dissipent, sicut irreligiosi; non compatiantur infirmis, sicut sine affectione; famam sanctorum maculare conentur, sicut detractores; cupiditates pessimas non refrenent, sicut incontinentes; exerceant lites, sicut immites; nesciant subvenire, sicut sine benignitate; indicent inimicis piorum quae occultanda cognoverint, sicut proditores; humanam verecundiam inverecunda exagitatione perturbent, sicut procaces; non intelligant neque quae loquuntur, neque de quibus affirmant , sicut caecati; laetitias carnales spiritualibus gaudiis anteponant, sic ut voluptatum amatores magis quam Dei. Haec enim atque hujusmodi vitia,