comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse uictores. nec t̾ram gentium sibi propͥa
fortitudine uindicasse. Brachiũ pro robore
cimꝰ. quoniam ipso dimicante pug¬
tur. S istud brachium ñ eos ab ini¬
micis sins liberare p̾ualuit. qͦs specialiter
uirtus diuina saluauit. Sic dum hebreorum
actus exponitur. humano gñi proficua doc¬
ed dextera tua & brachium tuũ & illumi¬
natio uultus tui. communiter reddendum
.ẽ. saluauit eos. Dextera enĩ significat prospe¬
ram partẽ. bracbium fortitudinem. illumi¬
natio consilium: que dñs preliantib confert.
quando uictoriam donare dignatur. S ne
diceret᷑ patres ur̃i suo merito placuerunt.
ideo tanta sunt adomino consecuti. intulte
ñ meritis datum. s qͥa ita dõ sit placitum:
cuius. ẽ. gratuitum omne quod prestat. Com¬
placuit etiam in illis. quando de toto mundo
sola gens electa. est. de qua saluator dñs ad¬
ueniret. Eu es ipse rex m̃s & ds̃ m̃s. qui
smandas salutes iacob
Um dixissent filii chore hoc. est. popłs be¬

Expanded text:
fuisse victores, nec terram gentium sibi propria fortitudine vindicasse. Brachium pro robore dicimus, quoniam ipso dimicante pugnatur, sed istud brachium non eos ab inimicis suis liberare praevaluit, quos specialiter virtus divina salvavit. Sic dum Hebraeorum actus exponitur, humano generi proficua docSed dextera tua, et brachium tuum, et illuminatio vultus tui, communiter reddendum est, salvavit eos. Dextera enim significat prosperam partem, brachium fortitudinem, illuminatio consilium, quae Dominus praeliantibus confert, quando victoriam donare dignatur. Sed ne diceretur: Patres vestri suo merito placuerunt, ideo sunt tanta a Domino consecuti; intulit non meritis datum, sed quia ita Deo sit placitum, cujus est gratuitum omne quod praestat. Complacuit etiam in illis, quando de toto mundo sola gens electa est, de qua Salvator Dominus adveniret. Vers. 5. Tu es ipse Rex meus et Deus meus, qui mandas salutem Jacob. Cum dixissent filii Core, hoc est populus be
Abbreviated transcription (Latin):
dauid significari manu
fortis. Et quando tale nom̃
debuit poni. nͥ cum passio¬
nis dĩce glosa certamina
referuntur fo̾itis utiq manu. qui ꝑ tolerã¬

Expanded text:
David significare manu fortem. Et quando tale nomen debuit poni, nisi cum passionis dominicae gloriosa certamina referuntur? Fortis utique manu, qui per tolera
Abbreviated transcription (Latin):
non habet oꝑe quod presumat. mui
eruntamen uniuersa uanitas: om̃is
homo uiuens ym tranalitor iste
uitiorũ ueri se lumͣinis inspectione con¬
plesset. & futurum añi saluatoris aduẽ¬
tum eordis oculo ꝑuidisset. ne quisquã
crederet scõs uiros atemptationib alie¬
nos redit ad infirmitatẽ suam quam
uiter uirtutes egregias carnis uitio sustinebat
dicens. Magna sunt quidem ista que diximꝰ.
magna que credimus. Uerumptas̃ qm̃ in
hac mortalitate u̾samur. ubi mentem nr̃am
fragilitas pulsat humana. nec ẽ adhuc uhũ
illud ȩt̾num quod nos in sua fatiat firmitate
consistere. uniu̾sa uanitas om̃is homo uiuens.
Uanitaᷤ enim sic̃ sepe diximus mutabilitatẽ
significat. quam omĩs homo preter xp̃m sus¬
tinet. qui hac carne uestitus. est. Exprobrat
enim uir scĩssimus mundane uite consuetu¬
dinem malam. ad illam et̾nam desiderans
ꝑuenire bĩtudinem. ubi se intelligebat babi¬
turum cum angłis portionem. mnnum

Expanded text:
non habet opere quod praesumat. Vers. 7. non habet opere quod praesumat. Vers. 7. Verumtamen universa vanitas, omnis homo vivens. Cum transilitor iste vitiorum, veri se luminis inspectione complesset, et futurum Domini Salvatoris adventum cordis oculo pervidisset, ne quisquam crederet sanctos viros a tentationibus alienos, redit ad infirmitatem suam, quam inter virtutes egregias carnis vitio sustinebat, dicens: Magna sunt quidem ista quae diximus, magna quae credimus: verumtamen quoniam in hac mortalitate versamur, ubi mentem nostram fragilitas pulsat humana, nec est adhuc unum illud aeternum quod nos in sua faciat firmitate consistere, universa vanitas omnis homo vivens. Vanitas etenim, sicut saepe diximus, mutabilitatem significat, quam omnis homo praeter Christum sustinet, qui hac carne vestitus est. Exprobrat enim vir sanctissimus mundanae vitae consuetudinem malam, ad illam aeternam desiderans pervenire beatitudinem, ubi se intelligebat habiturum cum angelis portio
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce ueteres posuisti dies meos. & substan¬
tĩa mea tamquã nchilum ante te. est.
ides m̃ito xp̃i dñ presentiam postu¬
latam: antequã ueteres dies suos esse
profitetur. Nam quamuis dõ placita se cõ¬
uersatione tractaret in ueteribꝰ tamen
dieb erat quando nec dum ad grãm no¬
ue regenarationis aduenerat. Ueteres ⁊t
illo tempore fuerunt dies. qui buina¬
nũ genus ad defectu mortis protinꝰ ad¬
ducebant: nec erat illis aliquid nouum.
ubi minime radiauerat dnĩ saluatoris
aduentus. unde propha dicit. Uetera
transiert᷑. & ecce noua facta sunt om̃ia.
Sequitur. Et substantia mea tamquã
nichilum ante te .ẽ. Non dicit actus fu¬
os nichil esse ante dm̃: s substantia suã.
Nam quomͦ poterat fieri ut qͥ mundũ
transilierat. suꝑauerat carnis uitia. añ
am̃ haberetur ut nichilũ: S mĩto sub¬
que adã peccante dampnata ẽ. Cui nisi
aliquid diuinitas contulerit. de propͥo

Expanded text:
Ecce veteres posuisti dies meos, et substanEcce veteres posuisti dies meos, et substantia mea tanquam nihil aisti Domini praesentiam postulatam, antequam veteres dies suos esse profitetur. Nam quamvis Deo placita se conversatione tractaret, in veteribus tamen diebus erat, quando necdum ad gratiam novae regenerationis advenerat. Veteres enim illo tempore fuerunt dies, qui humanum genus ad defectum mortis protinus adducebant; nec erat in illis aliquid novum, ubi minime radiaverat Domini Salvatoris adventus. Unde Apostolus dicit: Vetera transierunt; ecce facta sunt omnia nova . Sequitur: Et substantia mea tanquam nihil ante te est. Non dicit actus suos nihil esse ante Deum, sed substantiam suam. Nam quomodo poterat fieri, ut qui mundum transilierat, superaverat carnis suae vitia, ante Deum haberetur ut nihilum? Sed merito subquae Adam peccante damnata est. Cui nisi aliquid Divinitas contulerit, de proprio
Abbreviated transcription (Latin):
ost illam tam magnã patientiam.
& inuicti animi robur eximium:
absurdum ẽ. credere scm̃ uirum desid̾io
huꝰ uitȩ. annorũ sibi noticiam postulasse.
S pleuus desiderio dñi saluatoris. quẽ
qui ei lucis t̾minus pararetur. si potius¬
set ad illam scãm incarnationẽ quam
gestabat mente eius longeuitas ꝑuenire.
PDecit gͦ ut finem suum nouerit. idest
dum saluatorem. Ipse enim nr̃. est. finis:
ad quẽ ꝑuenisse uita ẽ. Nichilominꝰ sine
fine. si tamen eum culpis sequentib ñ
reddamꝰ infensum. Deinde numerum
dierum suoꝵ desiderat aduertere:
ut euidentius appareret si eiꝰ cõspectũ
etiã corporeis occulis mereretur aspicere
Aadidit etiam. ut sciam quid desit micbi.
Suo enim fine recognito. scire poterat quã¬
tum usq ad aduentũ eius restare potusset.
Et bene additum est. quid desir michi: qͥa
reuera deesse sibi iudicabat ad uitã. si eius
ñ meruisset uidere p̾sentiam. Sic magni
ardoris illius desideriũ. sermonis istius qua¬

Expanded text:
ost illam tam magnam patientiam, et invicti animi robur eximium, absurdum est credere sanctum virum desiderio hujus vitae annorum sibi notitiam postulasse: sed plenus desiderio Domini Salvatoris quem qui ei lucis terminus pararetur: si potuisset ad illam sanctam incarnationem, quam gestabat mente, ejus longaevitas pervenire. Petit ergo ut suum finem noverit, id est, Dominum Salvatorem. Ipse enim noster est finis, ad quem pervenisse vita est nihilominus sine fine; si tamen eum culpis sequentibus non reddamus infensum. Deinde numerum suorum dierum desiderat advertere, ut evidentius appareret si ejus conspectum etiam corporeis oculis mereretur aspicere. Addidit etiam, ut sciam quid desit mihi. Suo enim fine recognito, scire poterat quantum usque ad adventum ejus restare potuisset. Et bene additum est, quid desit mihi; quia revera deesse sibi judicabat ad vitam, si ejus non meruisset videre praesentiam. Sic magni ardoris illius desiderium, sermonis istius qua
Abbreviated transcription (Latin):
omĩpotentissime deitatis. & humilitas huma¬
nitatis assumpte. non suꝑmixtione confusa.
et in diuisibili adunatione subsistens. Pmo
itaq modo ad patrem loquitur. ꝑsecutorib
exprobrans. qui irreligiosa contra ipsum ũ̾ba
loquebantur. scd̃o loco fidelis popls ne mor¬
tem formidet instruitur. quando eum exem¬
plo auetoris sui spe resurrectionis certissiore
tribulant me.
Decundi psalmi hoc quasi simile uidetur
initium. s illa int̾rogatio increpantis est.
hic autẽ ammiratur contra se poplõs excita¬
tos. qui ad eos cognoscitur uenisse saluandos.
Dicendo tͥbulant me: ostenditur de illorũ
amplius cecitate doluisse. qui salutare suũ
obstinatis mentib respuerunt. sicut in tͥcesi¬
mo quarto psalmo dicturus ẽ. Retͥbuebant
mͥ mala pro bonis: sterilitatem anime mee
eciam de numero discipulorum traditor
uidas illis fuerit aggregatus: et cum repeti¬
tur sepius multi. ostenditur a cerba nume¬
rositas impiorum: quia conspiratione den¬

Expanded text:
omnipotentissimae Deitatis, et humilitas humanitatis assumptae, non sub permixtione confusa, sed indivisibili adunatione subsistens. Primo itaque modo ad Patrem loquitur, persecutoribus exprobrans, qui irreligiosa contra ipsum verba loquebantur. Secundo loco fidelis populus, ne mortem formidet, instruitur, quando eum exemplo auctoris sui spe resurrectionis certissimae tribulant me? Secundi psalmi hoc quasi simile videtur initium. Sed illic interrogatio increpantis est, hic autem admiratur contra se populos excitatos, qui ad eos cognoscitur venisse salvandos. Dicendo, Tribulant me, ostenditur de amplius illorum caecitate doluisse, qui salutare suum obstinatis mentibus respuerunt, sicut in trigesimo quarto psalmo dicturus est: Retribuebant mihi mala pro bonis, sterilitatem animae meae etiam de numero discipulorum traditor Judas illis fuerit aggregatus. Et cum repetitur saepius, multi, ostenditur acerba numerositas impiorum, qui a conspiratione den
Abbreviated transcription (Latin):
sed cȩlestis doctrinȩ ubertate repletus
est. Nabens in uersib grãm breuitatis. & in
sensib extensas omnino latitudines. Hic
enimscẽ resurrectionis grã dicitur. hic
passio domini głosa memoratur. ut nulla
tribulatio passionis t̾reat. quos resurrect¬
onis spes magna letificat. Et intuere prop¬
ter grãm nouitatis hic ordinem fuisse con¬
uersum. ut inciꝑet aresurrectione quam
post passionem dñi constat euenisse.

Expanded text:
sed coelestis doctrinae ubertate repletus est: habens in versibus gratiam brevitatis, et in sensibus extensas omnino latitudines. Hic enim sanctae resurrectionis gratia dicitur, hic passio Domini gloriosa memoratur; ut nulla tribulatio passionis terreat, quos resurrectionis spes magna laetificat. Et intuere propter gratiam novitatis hic ordinem fuisse conversum, ut inciperet a resurrectione, quam post passionem Domini constat evenisse.
Abbreviated transcription (Latin):
remissa causa deuotionis idithun. con¬
petent̾ ueniam pecit. ut qui p̃cepta
secitus fuerat dm̃. mereretur audiri. Pla¬
gȩ sunt correctiones quȩ de flagello ueni¬
unt. quib pro nr̃is peccatis iustissime uer¬
beramur. Ipsas gͦ scĩssimus uir desiderat
amoueri. quȩ culpis debebantur admissis.
fortis maniis grauiter flagellat. Et neces¬
se erat quemlibet illum deficere. quem
manus excelsa ꝑcuteret.

Expanded text:
emissa causa devotionis, Idithum competenter veniam petit; ut qui praecepta secutus fuerat Domini, mereretur audiri. Plagae sunt correptiones quae de flagello veniunt, quibus pro nostris peccatis justissime verberamur. Ipsas ergo sanctissimus vir desiderat amoveri quae culpis debebantur admissis. Fortis manus graviter flagellat; et necesse erat quemlibet illum deficere, quem manus excelsa percuteret.
Abbreviated transcription (Latin):
uita describitur. deinde omp̃s natura dei-¬
tatis eius subtiliter indicatur. tercio multi¬
plicatos dicit popłos qui eum nitebantur
extinguere. Proinde septem penitentium
psalini fidelium eorda purificant. Post ea
parabolis et tropicis allusionib subsequens
dragna decurrit᷑. et ꝑ allegoricas similitu
dines pene omnia referuntur ad dnm̃ sal¬
uatorẽ: quod suis locis cõmonere curabi¬
mus. Post hec laudes dñi xp̃i mirabili ua¬
rietate propheta concelebrans. usq ad finẽ
ñ desinet eius preconia scĩtatis edicere.
Sic igitur uniuersa de illo prolata noscũ¬
tur. cuius haec causa suscepta sunt.

Expanded text:
vita describitur; deinde omnipotens natura deivita describitur; deinde omnipotens natura deitatis ejus subtiliter indicatur. Tertio multiplicatos dicit populos, qui eum nitebantur exstinguere; deinde septem poenitentium psalmi fidelium corda purificant; postea padrama decurritur, et per allegoricas similitdines pene omnia referuntur ad Salvatorem Dominum, quod suis locis commonere curabimus. Post haec laudes Christi Domini mirabili varietate propheta concelebrans, usque ad finem non desinit ejus praeconia sanctitatis edicere. Sic igitur universa de ipso prolata noscuntur, cujus haec causa suscepta sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
intelligitur ds̃. Si incorporalis et in muta¬
bilis intelligitur anima. Si uͦ corporalis ꝙ
mutabilis intelligitur corpus. Ista gͦ mo¬
nas tali cõplexione sicut dictum est ab arith¬
meticis explicatur. Memento autẽ quod
monas licet fons atq inicium numeri esse
uideatur. ipsa tamen ñ potest numerꝰ dici.
Qcquic enim ab uno plus est sicut ait ni¬
chomacus. iam fit numerabile. Numerus
enim ẽ unitatum collectio. uel quãtitatis
aceruus ex unitatib profusus. Noc enim
qđ dicimus. nominis quoq ipsius declara¬
tur inditio. Numerus quippe anumerosi¬
tate uocatus ẽ. Que disciplina apatribus
nr̃is precipitur minime negligenda. Est
enim uerax & inmutabilis. et ꝑom̃s crea¬
turas ꝓmodulo suȩ quantitatis effusa. ⁊¬
Legitur enim in salomone. omĩa in mensu¬
ra et numero et pondere dm̃ fecisse. Illud
etiam arbitror intuendum. quod mirabili
dispositione consequentia cuncta conscendãt.
In primo siqͥdem psalmo dñi xp̃i carnalis

Expanded text:
ur Deus; si incorporalis et mutabilis, intelligitur anima; si vero et corporalis et mutabilis, intelligitur corpus. Ista ergo monas tali complexione, sicut dictum est, ab arithmeticis explicatur. Memento autem quod monas, licet fons atque initium numeri esse videatur, ipsa tamen non potest numerus dici. Quidquid enim ab uno plus est, sicut ait Nicomachus, jam fit numerabile. Numerus enim est unitatis collectio, vel quantitatis acervus ex unitatibus profusus. Hoc enim quod dicimus nominis quoque ipsius declaratur indicio. Numerus quippe a numerositate vocatus est. Quae disciplina nec a Patribus nostris praecipitur negligenda; est enim verax et immutabilis, et per omnes creaturas pro modulo suae quantitatis effusa. Legitur enim in Salomone: Omnia in mensura, numero et pondere Deum fecisse. Illud etiam arbitror intuendum, quod mirabili dispositione consequentia cuncta conscendant. In primo siquidem psalmo Domini Christi carnalis
Abbreviated transcription (Latin):
totus hic psalmꝰ ad moralem ꝑtinet dis¬
ciplinã. de quo & bonus imbuitur: et
rorum. Unitas quippe specialis. simplex
atq ꝑfecta est: nullius indigua inse ipsa
ꝑemniter manens. Aquo fonte multitudo
numeroiũ sic egreditur. ut ad eam semꝑ
quãuis multiplicata reuocetur. sine qua
nec prodire. Merito ergo in hoc initio cal¬
culi ponitur xp̃c. quia sicut dicit apłs ex
ipso enim et ꝑ ipsum et in ipso sunt omnia.
Hanc unitatẽ greci monadam uocant. Nã

Expanded text:
Totus hic psalmus ad moralem pertinet disciplinam, de quo et bonus imbuitur, et rorum. Unitas quippe specialis, simplex atque perfecta est, nullius indiga, in seipsa perenniter manens: a quo fonte multitudo numerorum sic egreditur, ut ad eam semper, quamvis multiplicata, revocetur: sine qua nec prodire. Merito ergo in hoc initio calculi ponitur Christus: quia, sicut dicit Apostolus: Ex ipso enim, et per ipsum, et in ipso sunt omnia . Hanc Trinitatem Graeci mon
Abbreviated transcription (Latin):
tramus. psi obligati sunt & ceciderunt.
nos uero resurreximus et erecti sumus. ni¬
otenter aperut fructum p̃cedentium
rerũ. Nam humanis honorib p̾sum̃¬
tes laqueati. praius desideriis suis in mortis
foueam corruerunt. Et quia dicturus erat
ceciderunt. p̃misit obligati. Quod necesse. est.
illis contingere. qui se uidentur nexuosis er¬
roribꝰ alligare. Resurgere enĩ duob mod̾is
dicitur xp̃ianus. quando auitiorum morte
in ħ mundo ꝑ grãm liberatus. in diuinis iusti¬
ficationibꝰ ꝑseuerat. sicut sapientissimꝰ salo¬
mon dicit. Septies cadit iustus. & resurgit.
Dicitur & generalis illa resurrectio. inqua
iusti eterna p̃mia consequentur.S hie u¬
trumq conuenire manifestum. est. Ubi id̾o
posuit erecti sumus. quia in qualibet resur¬
rectione fideles ab humilitate consurgunt.
ae ad diuina premia subleuantur. Quodar¬
gum̃tum intopicis dicitur areb ipsis: qu̾ado
& aduersarios corruisse dicimꝰ. & nos erectos

Expanded text:
rs. 9. Ipsi obligati sunt et ceciderunt; nos autem surreximus, et erecti sumus. Potenter aperuit fructum praecedentium rerum. Nam humanis honoribus praesumentes, laqueati pravis desideriis suis in mortis foveam corruerunt. Et quia dicturus erat, ceciderunt, praemisit, obligati, quod necesse est illis contingere, qui se videntur nexuosis erroribus obligare. Resurgere enim duobus modis dicitur Christianus: quando a vitiorum morte in hoc mundo per gratiam liberatus, in divinis justificationibus perseverat, sicut sapientissimus Salomon dicit: Septies cadit justus, et resurgit . Dicitur et generalis illa resurrectio, in qua justi praemia aeterna consequentur. Sed hic utramque convenire manifestum est; ubi ideo posuit, erecti sumus, quia in qualibet resurrectione, fideles ab humilitate consurgunt, et ad divina praemia sublevantur. Quod argumentum in topicis dicitur a rebus ipsis, quando et adversarios corruisse dicimus, et nos erectos
Abbreviated transcription (Latin):
celos. interpellãt pro nobis. nediutius nr̃ã uacil¬
let oratio. sed ipso aduocato p̃sumamus orare.
qui nos patri docuit supplicare. ne nos mortis
laqueus possit astringere. Deniq hoc sequitur.¬
Et exaudi nos in die qua inuocauerimus te.
Quod tunc humano gi̾i prouentt. quando
resurrectionem dñi firme credidit letanter as
tat illi bona que nouerat esse uentura: quia
bene credentium mos est. illa orare quȩ desi¬
deramus emergere. Sic & in dñica oratione
p̃monemur: adueniat regnum tuũ. Quod
etiam si non oremus adueniet. sed deuotum
re. Qua propt̾ affligamur in eius passione:
gaudeamus in eius resurrectione. Sic enim
ipsius possumus dici. si eius dispensationibus
mereamur aptari. Presentis autẽ numeri sa-¬
cram̃ta sub una summa nequaquã possumꝰ
inuenire. s forte nobis poterunt diuisa con¬
stare. Duodenariꝰ itaq calculus ad apłos. est.
udelicet applicandus. Septenarius uero sig¬
nificat ebdomadam. que ad primã illam ꝑ¬

Expanded text:
coelos, interpellet pro nobis, ne diutius nostra vacillet oratio, sed ipso Advocato praesumamus orare, qui nos Patri docuit supplicare, ne nos mortis laqueus possit astringere. Denique hoc sequitur, exaudi nos in die qua invocaverimus te; quod tunc humano generi provenit, quando resurrectionem Domini firme credidit et laetanter asptat illi bona quae noverat esse ventura, quia bene credentium mos est illa orare quae desiderant emergere. Sic et in dominica oratione praemonemur: Adveniat regnum tuum ; quod etiamsi non oremus adveniet. Sed devotus re. Quapropter affligamur in ejus passione, gaudeamus in ejus resurrectione. Sic enim ipsius possumus dici, si ejus dispensationibus mereamur aptari. Praesentis autem numeri sacramenta sub una summa nequaquam potuimus invenire, sed forte nobis poterunt divisa constare. Duodenarius itaque calculus ad apostolos est videlicet applicandus. Septenarius vero significat hebdomadam, quae ad primam illam p
Abbreviated transcription (Latin):
sinceritate confidens quȩ munerib erat
diĩ contͥbuta propħa lȩtatur. despiciens
illos qui ponposis currib euecti. in tempali
potius dignitate p̃sumunt. Duo enĩ apud
antiquos erant genera truimphorum. Unũ
maius in currib quod laureatum dicebat᷑.
alud minus in equis quod opatio nuncu¬
patur. S ista seculari relinquens. in nõie
dĩ se magnificatum eise confirmat. Non enĩ
currus aut equus magnificant. quamuis in
hoc mundo extollere uideantur honoribus.
s nomen diũ quod ad premia ȩterna ꝑducit.
Quȩ figura grece dicitur sinchrisis. latine
comparatio. dum comparatione quadã iusti-

Expanded text:
sinceritate confidens, quae muneribus erat sinceritate confidens, quae muneribus erat Domini contributa, propheta laetatur, despiciens illos qui pomposis curribus evecti, in temporali potius dignitate praesumunt. Duo enim apud antiquos erant genera triumphorum: unum majus in curribus, quod laureatum dicebatur; aliud minus in equis, quod ovatio nuncupabatur. Sed ista saecularibus relinquens, in nomine Domini se magnificatum esse confirmat. Non enim currus aut equus magnificant, quamvis in hoc mundo extollere videantur honoribus; sed nomen Domini, quod ad praemia aeterna perducit. Quae figura Graece dicitur syncrisis, Latine co
Abbreviated transcription (Latin):
psalim ex ꝑsona loquitur sua. Que figura
đr apostrophe. idest conuersio. quotiens ad
diuersas ꝑsonas crebro uerba conuertimꝰ.
dicendo nunc cognoui. magnam uirtutẽ
propħationis ostendit: ut in p̃senti se dicẽt
cognouisse. quod post multa scł̃a potuit ap¬
probari. Saluum fecit pater xp̃m filium
resurrectione gloriosa: quando etiam ascen
post resurrectionem uidelic& quando spi¬
ritum scm̃ de celo misit apłis. quem in t̾ris
mittendum esse promiserat. Et ut ipsũ
quoq in ditate sua omĩipotentem eẽ mon¬
straret. sequitur. In potentatib salus dex¬
tere eius. Salus igitur quam ipse condi¬
dit potentatus nrͣ esse dinoscitur. quãdo
illa salus nec morbis efficitur: nec dolori¬
b sautiatur. s potentes nos efficit cum in
sua perhempnitate custodit. Sensus gͦ talis
ẽ. Exaudiet filium pat̾ de cęlo scõsuo. qͥa
i dextera eius. est. salus habens ex propria.
dĩtate quod petere uidetur ex carne. i

Expanded text:
psalmi ex persona loquitur sua. Quae figura psalmi ex persona loquitur sua. Quae figura dicitur apostrophe, id est conversio, quoties ad diversas personas crebro verba convertimus. Dicendo, nunc cognovi, magnam virtutem prophetationis ostendit; ut in praesenti se diceret cognovisse, quod post multa saecula potuit approbari. Salvum fecit Pater Christum Filium resurrectione gloriosa, quando etiam ascendpost resurrectionem videlicet, quando Spiritum sanctum de coelo misit apostolis, quem in terris mittendum esse promiserat. Et ut ipsum quoque in deitate sua omnipotentem esse monstraret, sequitur, in potentatibus salus dexterae ejus. Salus igitur, quam ipse condidit, potentatus noster esse dignoscitur: quando illa salus nec morbis afficitur, nec doloribus sauciatur, sed potentes nos efficit, cum in sua perennitate custodit. Sensus ergo talis est: Exaudiet Filium Pater de coelo sancto suo: quia in dextera ejus est salus, habens ex propria deitate, quod petere videtur ex carne. Ve
Abbreviated transcription (Latin):
tis scłi non pauescas. dum future resurrecti¬
onis premia leta semꝑ expectas. Hoc. est. enĩ
creata sunt omĩa. & disponuntur uniuersa.
Hȩe bene confirmari propħa deprecatur in
popło fideli ꝑ que nouit eum ad eterna p̃mia
tuo. & in nomine dñi dĩ nr̃i magnificabio
impleat dñs om̃s peticiones tuas. ¶ Um
uir scĩsumis sp̃italia bona optaret. eccłie
ut se unum ex eus corpore eẽ monstraret:
suam quoq ꝑsonam decenter admiscuit.¬
taturum se esse declarauit. & in ipsius no¬
mine se magnificandum esse testatur. qui
ex xp̃o xp̃iani fuerant nuncupandi. Mag¬
inficari est enim magnum fieri. quippe
cum ex uocabulo cęlestis regis nomen. est.
impon̾itum seruienti. Sequitur. Impleat
dñs om̃s petitiones tuas. Fit iterum ad ec¬
desiam grata conuersio. ut ex tam frequen¬
ti uoto probaretur nmie beniuolentiȩ mag¬
nitudo  U unc cognoui qm̃ saluum fec̃¬
dñs xp̃m suum. Hec iam usq adsinem

Expanded text:
tis saeculi non pavescas, dum futurae resurrectitis saeculi non pavescas, dum futurae resurrectionis praemia laeta semper exspectas. Hoc est enim cocreata sunt omnia, et disponuntur universa. Haec bene confirmari propheta deprecatur in populo fideli, per quae novit eum ad aeterna praemia in nomine Dei nostri magnificabimur. Impleat Dominus omnes petitiones tuas. Cum vir sanctissimus spiritualia bona optaret Ecclesiae, ut se unum ex ejus corpore esse monstraret, suam quoque personam decenter admiscuit.ristus, laetaturum se esse declaravit, et in ipsius nomine se magnificandum esse testatur, quia ex Christo Christiani fuerant nuncupandi. Magnificari est enim magnum fieri, quippe cum ex vocabulo coelestis Regis nomen est impositum servienti. Sequitur, impleat Dominus omnes petitiones tuas. Fit iterum ad Ecclesiam grata conversio, ut ex tam frequenti voto probaretur nimiae benevolentiae magnitudo. Vers. 6. Nunc cognovi quoniam stum suum. Haec jam usque ad finem
Abbreviated transcription (Latin):
mine. in illa pͥoris sacrificii similitudine
ꝑseuerat. holocaustum enim totũ. dicebatur
incensum. que nunc referenda sunt ad cõ¬
munionis nr̃e sanctissimam puritatẽ. Ho¬
locaustum enim ꝑse conbustum & aridum
est: s pingue fit atq iocundum. quando a
grã diuinitatis assumitur. E ribuat łͥ¬
scđm cor tuum: & omne consilium tuum
confirmet. Post diapsalma positum ue¬
nit adingressum secundum: adhuc optans
eccłiȩ bona. quam sciebat constant̃ in orto¬
doxa religione mansuram. Dicit enim Tri-¬
buat tibi dñs scdm cortuum. id est scđm
intellectum quem habes de dño saluatore
ut eum credas unum ex trinitate passũ
carne. & promundi liberatione in crucis
patibulo pͤpendisse. ipsum resurrexisse ip¬
sum sedere ad dexteram patris. ipsum ad
uidicandum esse uenturum. Addidit qͦq
Et omẽ consilium tuum confirmet. Scili¬
cet ut mundi istius illecebras contemplata
dr̃ promissione despicias. & ꝑicula presen.¬

Expanded text:
mine in illa prioris sacrificii similitudine mine in illa prioris sacrificii similitudine perseverat. Holocaustum enim totum dicebatur incensum; quae nunc referenda sunt ad communionis nostrae sanctissimam puritatem. Holocaustum enim per se combustum et aridum est: sed pingue fit atque jucundum, quando a gratia Divinitatis assumitur  mss. m cor tuum, et omne consilium tuum confirmet. Post diapsalma positum, venit ad ingressum secundum, adhuc optans Ecclesiae bona, quam sciebat constanter in orthodoxa religione mansuram. Dicit enim: Tribuat tibi Dominus secundum cor tuum, id est secundum intellectum quem habes de Domino Salvatore; ut eum credas unum ex Trinitate passum carne, et pro mundi liberatione in crucis patibulo pependisse, ipsum resurrexisse, ipsum sedere ad dexteram Patris, ipsum ad judicandum esse venturum. Addidit quoque: Et omne consilium tuum confirmet, scilicet ut mundi istius illecebras, contemplata Domini promissione despicias, et pericula praesen
Abbreviated transcription (Latin):
di similitudinem adnõ uult intelligi. et
nouo popło concedendam. quam ille inp̃fi¬
guratione sc̃s patriarcha percepit.
atur te Optando mittat. ostendit apa-¬
tre filium missum. S hoc uerbum caritatis
est. ñ subiectionis. sicut & ipse in euangłio
de spũ scõ dicit. Expedit uobis ut ego uadã.
Si enim non abiero. paraclytus non ueni&
ad uos. Si autem abiero: mittam eum ad
uos. Syon enĩ sicut sepe diximus mons ẽ.
significans speculationem. quȩ conuenit di¬
uinitati. qm̃ illi omĩa non ut nobis exeuen¬
tu nota sunt. s ex glorioso sue dispositionis
archano. ¶Nemor sit om̃is sacrificii tui.
& holocaustum tuum pingue fiat. S ad¬
sicium sc̃ẽ ȩccłiȩ non hostia pecudum sed
iste ritus accipiendus est. qui nunc agitur
corporis & sanguinis immolatione sollempni.
quem uenturum p̃iudebat. non quem pre¬
mittendũ eẽ cognouerat. Sequitur. Et ho¬
locaustum tuum pingue fiat. Holocausti no¬

Expanded text:
di similitudinem a Domino vult intelligi, et di similitudinem a Domino vult intelligi, et novo populo concedendam, quam ille in praefiguratione sanctus patriarcha percepit. atur te. Optando ait mittat, ut ostendat a Patre Filium missum. Sed hoc verbum charitatis est, non subjectionis; sicut et ipse in Evangelio de Spiritu sancto dicit: Expedit vobis ut ego vadam; si enim ego non abiero, Paraclitus non veniet ad vos; si autem abiero, mittam eum ad vos . Sion enim, sicut saepe diximus, mons est, significans speculationem, quae convenit Divinitati: quoniam illi omnia, non ut nobis ex eventu nota sunt, sed ex glorioso suae dispositionis arcano. Vers. 3. Memor sit omnis sacrificii tui, et holocaustum tuum pingue fiat. Sacrificium sanctae Ecclesiae, non hostia pecudum, sed iste ritus accipiendus est, qui nunc agitur corporis et sanguinis immolatione solemni, quem venturum praevidebat, non quem praetermittendum esse cognoverat. Sequitur, et holocaustum tuum pingue fiat. Holocausti no
Abbreviated transcription (Latin):
xaudiat te dñs indie tribulationis. ꝓte¬
gat te nomen d̃i iacob. Per figuram
prolemsin quȩ latine diciturꝰ preoccupatio
propheta studio magne caritatis accensus: op¬
tat eccłie catholice preuenire. que longo post
tempore fieri posse cernebat: & audire cognos¬
cimur. quando omnimodis aliquid optinemꝰ.
dicendo uero in die tbulationis. tempus grauis¬
sime afflictionis ostendit: quo magno desidĩo
dñm deprecamur. Non enim extremis labiis
s mundo corde tunc petimꝰ: quȩ nobis tribui
postulamus. Perscrutandum. est. quoq quare
patriarche iacob nomen uidetur ad nexum.
Nic enim maiori frĩ subripiens totius bene¬
dictionis grãm conquisiuit: ut & ipse illi cũ
reliquo popło subderetur. Que similitudo be¬
nedictionis xp̃iano popło congruenter apta¬
tur. qui gendem subsequens uideorum eam
deuote mentis religione superauit: ut grãe
munere primus donante dño redderetur. Nã
cum dic̃ protegat te nomen di iacob huiꝰmo¬

Expanded text:
xaudiat te Dominus in die tribulationis: protegat te nomen Dei Jacob. Per figuram prolepsin, quae Latine dicitur praeoccupatio, propheta studio magnae charitatis accensus, optat Ecclesiae catholicae provenire, quae longo post tempore fieri posse cernebat. Audiri cognoscimur, quando omnimodis aliquid obtinemus. Dicendo vero, in die tribulationis, tempus gravissimae afflictionis ostendit, quo magno desiderio Dominum deprecamur. Non enim extremis labiis, sed mundo corde tunc petimus quae nobis tribui postulamus. Perscrutandum est quoque quare patriarchae Jacob nomen videtur annexum? Hic enim majori fratri subripiens, totius benedictionis gratiam conquisivit, ut et ipse illi cum reliquo populo subderetur. Quae 68 similitudo benedictionis, Christiano populo congruenter aptatur, qui gentem subsequens Judaeorum, eam devotae mentis religione superavit, ut gratiae munere primus donante Domino redderetur. Nam cum dicit, protegat te nomen Dei Jacob, hujusmo
Abbreviated transcription (Latin):
Rioo ingessu propheta dep̾catur sancte
eccłie bona succedere. ut diuersa mun
dita suscipiat. Scdo deprecatur ut omne
consilium eius rectamq fidem dñs om̃ipo.¬
tentiȩ suę pietate confirmet. promittens

Expanded text:
rimo ingressu propheta deprecatur sanctae Ecclesiae bona succedere, ut diversa munddita suscipiat. Secundo deprecatur ut omne consilium ejus rectamque fidem Dominus omnipotentiae suae pietate confirmet, promittens
Abbreviated transcription (Latin):
si multifarias diffinitionũ stellas in crueis
declamatione lampauit dicens. Crux est
xpĩanorum spes: crux romanorum uicto¬
ria. crux mortuorũ resurrectio. crux ceco¬
rum dux: crux conũsorum uia. crux clau¬
dorum baculus: crux pauꝑum consolatio.
Et cetera quȩ abeo in hunc modum diuina
aspiratione profusa sunt. Ecce uͭ munera.
ecce dona p̾sentia. quibus maledicorum
lingue dampnatis faucib obstruuntur.
Hec figura dicit᷑ peusis. latine autẽ ꝑcon¬
tatio. ubi et interrogatio fit: et responsio
ꝑata subsequit᷑. Adiecit. Lumen uultꝰ tui
domine. In crucis enim impressione lumen
est uultus dei. quia semꝑ in eis noscitur
radiare. qui se aliqua non eligunt praui¬
tate polluere: sicut dicit apłs. Nolite con¬
tͥstare spm̃ sc̃m dei in quo signati estis in
die redemptionis. Quid enim efficiat ista
crux in alio loco apłs pulchra breuitate
complexus est dicens. Herbum enĩ crucis

Expanded text:
si multifarias definitionum stellas in crucis si multifarias definitionum stellas in crucis declamatione lampavit  sic , dicens: Crux est Christianorum spes. Crux Romanorum victoria, crux mortuorum resurrectio, crux caecorum dux, crux conversorum via, crux claudorum baculus, crux pauperum consolatio, etc., quae ab eo in hunc modum divina aspiratione profusa sunt. Ecce vera munera, ecce dona praesentia, quibus maledicorum linguae damnatis faucibus obstruuntur. Haec figura dicitur Graece peusis, Latine autem percunctatio, ubi et interrogatio fit, et responsio parata subsequitur. Adjecit: Lumen vultus tui, Domine. In crucis enim impressione, lumen est vultus Dei: quia semper in eis noscitur radiare, qui se non aliqua eligunt pravitate polluere, sicut dicit Apostolus: Nolite contristare Spiritum sanctum Dei, in quo signati estis in die redemptionis . Quid enim efficiat ista crux, in alio loco Apostolus pulchra brevitate complexus est, dicens: Verbum enim crucis
Abbreviated transcription (Latin):
ertamine quodam facto partium. Idnẽ.¬
corda fidelium salutarit̾ construuntur.
Dicunt enim multi adhuc carnalit̾ sapien¬
tes: quod nec pauci dicere debuissent. Quis
iusti om̃s eterna premia consequantur.
Hoc imputatiue legendũ ẽ: quasi dicant.
Promittitur nobis. quod penitus non uidemꝰ.
Desideramꝰ. quȩ hic consequi ñ ualemꝰ. Istis
respondendo indicatur beneficium. quod
etiã in presenti seculo possidemꝰ. Signatum
est suꝑ nos lumen uultus tui dñe. Quia
sicut nummus imꝑatoris portat imaginẽ:
ita & fidelibꝰ signa cęlestis principis impͥmũ¬
tur. Hoc munimine diabolus multi formis
expellitur. et fraudulenta machinatione ñ
preualet suꝑare temptatum: quem habuit
primi hoĩs suasione captiuum. Crux ẽ. eniͣ
humilium inuicta tuitio. suꝑborum deiee¬
tio. uictoria xp̃i. ꝑditio diaboli. infernorum
destructio. celestium confirmatio. mors in¬
fidelium: uita iustorum. De quo loco ioħs
constantinopolitane ciuitatis antistes. qua¬

Expanded text:
ertamine quodam facto partium, corda fidelium salutariter construuntur. Dicunt enim multi adhuc carnaliter sapientes, quod nec pauci dicere debuissent: Quis justi omnes aeterna praemia consequentur. Hoc imputative legendum est, quasi dicant: promittitur nobis quod penitus non videmus; desideramus quae hic consequi non valemus. Istis respondendo indicatur beneficium, quod etiam in praesenti saeculo possidemus. Signatum est super nos lumen vultus tui, Domine. Quia sicut nummus imperatoris portat imaginem, ita et fidelibus signa coelestis Principis imprimuntur: hoc munimine diabolus multiformis expellitur, et fraudulenta machinatione non praevalet superare tentatum, quem habuit primi hominis suasione captivum. Crux est enim humilium invicta tuitio, superborum dejectio, victoria Christi, perditio diaboli, infernorum destructio, coelestium confirmatio, mors infidelium, vita justorum. De quo loco Joannes Constantinopolitanae civitatis antistes, qua
Abbreviated transcription (Latin):
one docet. ut renati homines non uictimis
pecorum studeant: sed se ipsos dõ sacrifici¬
um conentur offerre. quia non est tale dño
iumentorum uictimam dare: quale homi¬
nũ deuotum pectus offerre. Nam si ipse
pro nobis immolatus est xp̃c. quantomagis
conuenit sacrificium ei nosmet ipsos offerre.
ut possimꝰ regis nr̃i imitatione gaudete.
Dixit enim. Sacrificate. Et ne intelligeres
pecudes. subiunxit. Sacrificiũ iusticie: id
ẽ. recte uite. et corda urã diuinitati mun¬
da semꝑ offerte. Addidit quoq. Et sꝑate
in domino. ut uitam bonam spes felicior sub¬
sequatur. Non enim hic plene reciꝑe possu¬
mꝰ. etiam si bonos actus diuinis conspectib
offeramus. sed sꝑare docemur in dño. ut ĩ
futuro promissa salutaria consequamur. S
speᷤ ista ñ decipit. uolũtas talis non ꝑuenit
ad reatum: sicut dicit apostolus. Spes aut̃
ñ confundit. quia caritas dĩ diffusa ẽ. in

Expanded text:
one docet, ut renati homines non victimis one docet, ut renati homines non victimis pecorum studeant, sed seipsos Deo sacrificium conentur offerre: quia non est tale Domino jumentorum victimam dare, quale hominum devotum pectus offerre. Nam si ipse pro nobis immolatus est Christus, quanto magis convenit sacrificium ei nosmetipsos offerre, ut possimus Regis nostri imitatione gaudere! Dixit enim: Sacrificate; et ne intelligeres pecudes, subjunxit: Sacrificium justitiae, id est, recte vivite, et corda vestra divinitati munda semper offerte. Addidit quoque: Et sperate in Domino, ut vitam bonam spes felicior subsequatur. Non enim hic plene recipere possumus, etiamsi bonos actus divinis conspectibus offeramus; sed sperare docemur in Domino, ut in futuro promissa salutaria consequamur. Sed spes ista non decipit, voluntas talis non pervenit ad reatum, sicut dicit Apostolus: Spes autem non confundit: quia charitas Dei diffusa est in
Abbreviated transcription (Latin):
bus ur̃is conpungimini. Ostendens dnm̃ se¬
cretas hominũ cogitationes agnoscere. Are
audiri. et ideo creditis occultum: quia non ẽ.
uerbi affectione uulgatum. Sequitur. Et¬
in cubilibꝰ urĩs conpungimini. Ferarum
domicilium proprie cubile dr̃ acubando.
Ferocium gͦ cogitationes apte dixit cubilia.
quãuis interdum et in bono abusiue lega¬
tur assumptum: ut est illud de scĩs. Letabũ¬
tur in cubilibꝰ suis. Conpungimini. signifi.¬
cat penitentiam agite. Nam conpunctioẽ
quadam animarum fit optata conuersio.
Ac si diceret. Deserite prauas cogitatione:
uestras. antequã scelera perpetretis. Sequit᷑¬
quoq diapsalmatis silentiũ. ubi merito diui¬
sionem posuimus: quoniam res altera nosci.¬
tur inchoari. Deposito enim uetere homi¬
ne. nos ipsi nos in nouum sacrificiũ uibem᷑
et sperate in domino. Qm̃ superius cle¬
mentissima mat̾ ammonuit abantiquis
suꝑsticionib discedendum: secunda positi¬

Expanded text:
bus vestris compungimini, ostendens Dominum sebus vestris compungimini, ostendens Dominum secretas hominum cogitationes agnoscere; ait audiri; et ideo creditis occultum, quia non est verbi affatione vulgatum. Sequitur: In cubilibus vestris compungimini. Ferarum domicilium proprie cubile dicitur a cubando. Ferocium ergo cogitationes apte dicit cubilia, quamvis hoc interdum et in bono abusive legatur assumptum; ut est illud de sanctis. Laetabuntur in 23 cubilibus suis . Compungimini, significat, poenitentiam agite; nam compunctione quadam animarum fit optata conversio: ac si dvestras, antequam scelera perpetretis. Grabatquoque diapsalmatis silentium: ubi merito divisionem posuimus, quoniam res altera cognoscitur inchoari. Deposito enim veteri homine, nos ipsi nos in novum sacrificium salutaret sperate in Domino. Quoniam superius clementissima mater admonuit ab antiquis superstitionibus discedendum, in secunda positi
Abbreviated transcription (Latin):
curationis adhibetur. ut si iam irascimur. ñ
in cõsulta temĩtate peccemꝰ. Motum siqͥdẽ
animi feruidum propter humanam fragili¬
tatẽ in potestate habere non possumꝰ. suffra¬
gante tamen dei grã racione disciplinabili
continemꝰ. Et ideo beatus propħa quod est
quidem consuetudinis ꝑmisit. quod uero
culpe prohibuit. Nam si irascamur nec dñi
consideratione refrenemur. s auoto nostro
impediamur. aliquo necessitatis abiectu.
tunc utiq constat nos facti crimen portare.
eciã si non possimus que uolebamus efficere.
Siue ut quibusdam placet preteritis pect̾is
irasci debemꝰ. ut presentẽ nequitiã possimuᷤ
effugere. Delicta enim recentia declinare ñ
possumus. nisi uetusta laudabili execratione
dampnemꝰ. Quid est enĩ aliud penitere. nisi
irasci sibi ut horreat quod fecit. & cruciatus a
se exigat. ne uidex potius iratus affligat. Ad¬
didit. Quȩ dicitis in cordib urĩs. et in cubili¬

Expanded text:
curationis adhibetur, ut si jam irascimur, non curationis adhibetur, ut si jam irascimur, non inconsulta temeritate peccemus. Motum siquidem animi fervidum propter humanam fragilitatem in potestate habere non possumus, suffragante tamen Dei gratia ratione disciplinabili continemus. Et ideo beatus Propheta, quod est quidem consuetudinis permisit, quod vero culpae prohibuit. Nam si irascamur, nec Domini consideratione refrenemur, sed a voto nostro impediamur aliquo necessitatis objecto, tunc utique constat nos facti crimen portare, etiam si non possumus quae volebamus efficere; sive ut quibusdam placet, praeteritis peccatis irasci debemus, ut praesentem nequitiam possimus effugere. Delicta enim recentia declinare non possumus, nisi vetusta laudabili exsecratione damnemus. Quid est enim aliud poenitere, nisi irasci sibi, ut horreat quod fecit, et cruciatus a se exigat, ne didit: Quae dicitis in cordibus vestris, et in cubili
Abbreviated transcription (Latin):
merito susceꝑunt. quia contra dignitatem
ueritatis erecta sunt. nnnmu
citote qm̃ magnificauit dñs sc̃m suum:
dñs exaudiet me cum clamauero adeum.
ermanet in increpatione salutari. ut ad
uere religionis affectum corda dementim
explosa prauitate conuertat. ꝓnuntians ulltͦ
ueritatis archanũ: ut incarnationem scãm
tas profitetur. Custodi animã meam qm̃
bat. quoniam dnĩ scm̃ magnificandũ ppłis
p̃dicabat. Dum clamauero dicit. id est cum
bonis oꝑib diuinitati supplicauero. Ipse enĩ
clamor est: qui tacitus ad dm̃ ꝑuenit. et
exaudiri facit eos qui bonis oꝑibus constan¬
Ioc bene trahitur adudeos. ut et si eos iras¬
xxci contigerit. saltem se ab illicitis ausib abs¬
tinerent. Quod tamen et generaliter conpe¬
tent᷑ accipimus. Uenialis est enim ira. quȩ
ad effectum indignationis suae ñ ꝑuenit:
sicut scriptum est. Melior est qui uincte irã ⁊
quam qui capit ciuitatem. Et ideo p̃ceptum

Expanded text:
merito susceperunt, quia contra dignitatem merito susceperunt, quia contra dignitatem veritatis erecta sunt. Vers. 3. Scitote quoniam magnificavit Dominus sanctum suum; Dominus exaudiet me cum clamavero ad eum. Permanet in increpatione salutari, ut ad verae religionis affectum, corda dementium explosa pravitate convertat: pronuntians illis veritatis arcanum, ut incarnationem sanctam tas profitetur: Custodi animam meam, quobat, quoniam Dominum sanctum magnificandum populis praedicabat. Cum clamavero, dicit, id est cum bonis operibus divinitati supplicavero. Ipse enim clamor est qui tacitus ad Deum pervenit, et exaudiri facit eos qui bonis operibus constoc bene trahitur ad Judaeos, ut si eos irasci contigerit, saltem se ab illicitis ausibus abstinerent; quod tamen et generaliter competenter accipimus. Venialis est enim ira quae ad effSicut scriptum est: « Melior est qui vincit iram, quam qui capit civitatem . » Et ideo praeceptum
Abbreviated transcription (Latin):
plagis uapulabit multis. Pmo enim nũdꝰ
iste flagellatus est paucis. quia suum dnm
ignorare probatus est. Post aduentum uͦ cre¬
atoris sui iustissime uapulabit multis. qui
adhuc idolorum uenias inquirebat. Seqs̃
Ut quid diligitis uanitatẽ & queritis men¬
datium. Uanitas nomen quidem ẽ. genera¬
le uitiorum. sed illud proprie uanum dr̃r:
qͦd a deo probatur alienum. Nam sicut in
diuinitate confiteri fructuosa firmitaᷤ. ita
ab eadem deuiare uanitas. ẽ. caduca: sicut isa¬
ias dicit. Adorantes uana et falsa: miscdĩã
tuam dereliquerunt. Arguuntur itaq
illi. qui idolorum turpissimo amore flagra¬
bant. Et sub increpatione pronuntiandũ
ẽ: ac si diceret. Quare uanitatem diligitis..
qua peritis: Biligere enĩ debemus ꝓficua
non noxia. quia potius execrari conuenit
ꝑ quȩ nos pena perpetue dampnationis af¬
fligit. Queritis mendatium: quod utiq non
appetẽ sed refugere deberetĩ. Istud autẽ m̃¬
datium idola significat: quȩ tale nomen

Expanded text:
plagis vapulabit multis . Primo enim mundus juste flagellatus est paucis, quia suum Dominum ignorare probatus est. Post adventum vero Creatoris sui justissime vapulabit multis, qui adhuc idolorum naenias inquirebat. Sequitur: Utquid diligitis vanitatem et quaeritis mendacium? Vanitas quidem nomen est generale vitiorum; sed illud proprie vanum dicitur, quod a Deo probatur alienum. Nam sicut in Divinitate confidere fructuosa firmitas est, ita ab eadem deviare vanitas est caduca, sicut Isaias dicit: Adorantes vana et falsa, misericordiam tuam dereliquerunt . Arguuntur itaque illi qui idolorum turpissimo amore flagrabant, et sub increpatione pronuntiandum est; ac si diceret: Quare vanitatem diligitis qua peritis? Diligere enim debemus proficua, non noxia; quia potius exsecrare convenit, per quae nos poena perpetuae damnationis affligit. Quaeritis mendacium, quod utique non appetere, sed refugere deberetis. Istud autem mendacium idola significat, quae tale nomen
Abbreviated transcription (Latin):
er totum psalmum uerba sunt sc̃e matris
eccłie quȩ non incordib nrĩs fantastica una¬
ginatione formatur sicut patria uel ciuitas:
uel aliquid eorum simile quod ꝑsonam non
habet existentem. s eccłia est collectio fideliũ
scõrum om̃ium anime & cor unũ sponsa xͥ¬
ihetłm futuri scłi de qua dicit in cantico cã¬
ticorum dñs iħs. Osculetur me ab osculo
oris sui. Et alibi. Que ẽ. ista que ascendit de¬
albata. Et illud. Una est columba mea. una
est sponsa mea. Qua propter nefas est hic ali¬
quid dubium introducere: ubi tanta ueritã
cognoscitur. tot testimonia ꝑhibere. Et ideo
sub figura metͥopoea eccłiam dicamꝰ loqui:
que ꝑsonis semꝑ cognoseitur certissimis ap¬
plicari. In prima siquidem parte rogat. ut eiꝰ
audiatur oratio. increpans infideles: quia co¬
lenteᷤ falsos deos culturam ueri dñi negligebãt.
Sedã conmonet generalitatem. ut relicta suꝑ¬

Expanded text:
Per totum psalmum verba sunt sanctae matris Per totum psalmum verba sunt sanctae matris Ecclesiae, quae non in cordibus nostris phantastica imaginatione formatur, sicut patria, vel civitas, vel aliquid eorum simile, quod personam non habet existentem: sed Ecclesia est collectio fidelium sanctorum omnium, anima et cor unum, sponsa em futuri saeculi; de qua dicit in Cantico canticorum Dominus Jesus: Osculetur me osculo oris sui ; et alibi: Quae est ista quae ascendit dealbata ; et illud: Una est columba mea, una est sponsa mea . Quapropter nefas est hic aliquod dubium introducere, ubi tanta veritas cognoscitur tot testimonia perhibere. Et ideo sub figura mythopoeia, Ecclesiam dicamus loqui, quae personis semper cognoscitur certissimis applicari. In prima siquidem parte rogat ut ejus audiatur oratio: increpans 22 infideles, quia colentes falsos deos, culturam veri Dei negligebant. In secunda vero commonet generalitatem, ut relicta sup
Abbreviated transcription (Latin):
quid nobis singillatim sermones
isti denuntient quos p̃fati sumuꝰ
ueracissimos udices ẽẽ psalmorũ.
ꝯSfĩnis modo ñ significat alicuiꝰ rei consumptio¬
nem. s ꝑfectionem sꝑitalium rerum. Nam sic̃
dic̃ apłs finis legis ẽ xp̃c ad iusticiam omĩ
credenti. qui est omnium bonorum gloriosa¬
ꝑsectio. Gides quoa positum est in finem. ad
xp̃m dominum cõmonet esse referendum. Si¬
ue ut quibusdam placet pro nobis dictum
apłm seculorum finis aduenit. Illud tamen
sciendum est ad t̾minum referri non posse:
cum adhuc oꝑis ipsius initia ẽẽ uideantur.
Psalmus autem ẽ. sicut diximus. organum
musicum capite sonorum: quo diuina p̾conia.
canebantur. Canticũ. quod suꝑnas laude.
humanis uocib ꝑsonabat. S hec ideo uiden¬
tur ẽẽ sociata. qu̾a et instrumentis musicis
& choris psallentiũ sacrificiis cęlestibꝰ conso¬
na uociferatione canebant᷑. Sic istis uerbis
om̃ibus cõmonemur de dnõ xp̃o canticum is¬
tud esse dicturum.¬

Expanded text:
quid nobis sigillatim sermones isti denuntient, quos praefati sumus veracissimos indices esse psalmorum. Finis modo non significat alicujus rei consumptionem, sed perfectionem spiritualium rerum. Nam, sicut dicit Apostolus: Finis legis est Christus ad justitiam omni credenti , qui est omnium bonorum gloriosarfectio. Et ideo quod positum est, In finem, ad Christum Dominum commonet esse referendum: sive, ut quibusdam placet, pro nobis dictum umdem apostolum, saeculorum finis advenit . Illud tamen sciendum est, ad terminum referri non posse, cum adhuc operis ipsius initia esse videantur. Psalmus est autem, sicut diximus, organum musicum capite sonorum, quo divina praeconia canebantur; canticum autem, quod supernas laudes humanis vocibus personabat. Sed haec ideo videntur esse sociata, quia et instrumentis musicis, et choris psallentium, sacrificiis coelestibus consona vociferatione canebantur. Sic istis verbis omnibus commonemur, de Domino Christo canticum istud esse dicturum.
Abbreviated transcription (Latin):
In tribulatione dilatasti me. Tribulatio. ẽ.
enim que dilatar semꝑ eccłiam. quando
eodẽ tempore confessores fiunt: marty res
coronantur. totaq turba iustorum contri¬
tionib semꝑ augetur. Adiecit. Miserere

Expanded text:
in tribulatione dilatasti mihi. Tribulatio est in tribulatione dilatasti mihi. Tribulatio est enim quae dilatat semper Ecclesiam, quando eodem tempore confessores fiunt, martyres coronantur, totaque turba justorum contritionibus semper augetur. Adjecit: Miserere