comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Iuas dũ ille ad esum contingere ꝓ abstinentiȩ amore recu¬
saret: ceperunt parentes illius irricdere ei ac dicere. Comede.
Numqͥd piscem tibi in his montibus allaturi sumꝰ: Illo u̾o
in loco audiri pisces consueuerant: non uideri. S cũ his
sermonib honoratꝰ irrideret᷑. repente in conunuo aqua ad
ministeriũ defuit. Cum situla lignea sic̃ illic mos est. man¬
cipium ad fontẽ ꝑręxit: dũq hauriret aquã. piscis situlam
intrauit. Reuersũq mancipiũ. ante ora discũbentiũ piscẽ
cum aqua fudit : qui ad tociꝰ diei uictũ potuisset honorato
sufficere. Mirati om̃s: totaq illa parentũ irrisio cessauit.
Cepere nanq in honorato uenerari abstinentram: quã ante
deridebant. Sicq a dĩ homine irrisionis detersit obꝓbria:
piscis de monte. Iui cũ magnis uirtutib cresceret: a p̾dicto
dño suo libertate donatꝰ est: atq in eo loco qui fundis dicit᷑.

Expanded text:
quas dum ille ad esum contingere pro abstinentiae amore recuquas dum ille ad esum contingere pro abstinentiae amore recusaret, coeperunt eum parentes ejus irridere, ac dicere: Comede; nunquid piscem in his montibus tibi allaturi sumus? Illa vero in loco pisces audiri consueverant, non videri. Sed cum his sermonibus Honoratus irrideretur, repente in convivio aqua ad ministerium defuit; et cum situla lignea, sicut illic moris est, mancipium ad fontem perrexit. Dumque hauriret aquam, piscis situlam intravit. Reversumque mancipium ante ora discumbentium piscem cum aqua fudit, qui ad totius diei victum potuisset Honorato sufficere. Mirati omnes, totaque illa parentum irrisio cessavit. Coepere namque in Honorato venerari abstinentiam, quam ante deridebant; sicque a Dei homine irrisionis detersit opprobria piscis de monte. Qui cum magnis virtutibus cresceret, a praedicto domino suo libertate donatus est, atque in eo loco qui Fundis dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
euangeliũ quod descripserunt. non uisu s auditu didice¬
rint. S ut dubitationis occasionẽ legentib subtrahani
ꝑ singula quȩ describo. quib mͥ hec auctorib sint comꝑta
manifesto. Hoc uͦ scire te cupio. quia in quibusdã sensum
solũmͦ in quibusclam uͦ & uerba cũ sensu teneo: qr si de ꝑ¬
sonis om̃ib ipsa specialit̾ & uerba tenere uoluissem: hȩc
rusticano usu prolata stilus scribentis non apte susciꝑet. Seni¬
orũ ualde uenerabiliũ didici relatione qd narro.iI.
enantii quonclã patricii in sainnie partib tulla fuit:
in qua colonus eiꝰ filiũ honoratũ nomine habuit: qui ab an¬
nis puerilib ad amorẽ celestis patriȩ ꝑ abstinentiam exarsit.
Cumq tam magna conu̾satione polleret. seseq iam ab ocioso
quoq sermone restringeret: multũq ut prefatꝰ sũ ꝑ absti¬
nentiam carnẽ domaret: die quacdã parentes illius uicinis
sius conuiurũ fecerunt: in quo ad uescendũ carnes parate st̃.

Expanded text:
unt, non visu, sed auditu didicerunt. Sed ut dubitationis occasionem legentibus subtraham, per singula quae describo, quibus haec auctoribus mihi comperta sint manifesto. Hoc vero scire te cupio, quia in quibusdam sensum solummodo, in quibusdam vero et verba cum sensu teneo; quia si de personis omnibus ipsa specialiter verba tenere voluissem, haec rusticano usu prolata stylus scribentis non apte susciperet. Seniorum valde venerabilium didici relatione quod narro. enantii quondam patricii in Samnii partibus villa fuit, in qua colonus ejus filium Honoratum nomine habuit , qui ab annis puerilibus ad amorem coelestis patriae per abstinentiam exarsit. Cumque magna conversatione polleret, seque jam ab otioso quoque sermone restringeret, multumque, ut praefatus sum, per abstinentiam carnem domaret, die quadam parentes ejus vicinis suis convivium fecerunt, in quo ad vescendum carnes paratae sunt:
Abbreviated transcription (Latin):
cecidit. Cumq uexaret᷑ eidem patri equitio sub celeritate
nuntiatũ est ut uenir et concitus: & orando concurreret.
Mexq ut hortũ isclem pater ingressus ẽ. cepit ex eiꝰ ore qͣsi
satisfaciens ipse qui hauc arripuerat diabolus. clamare di¬
cens. Ego quid feci: ego quid feci᷑ Sedebam mͥ suꝑ lactucã
uenit illa & momordit me. Tui cumi graui indignatione
uir dĩ precepit ut abscederet: & locũ in omĩpotentis dei
fainula non haberet. Iui ꝓtinꝰ abscessit: nec eam contin¬
gere ultra p̾ualuit. Quidam uͦ felix nomine. nursiȩ pro¬
uintiȩ uobilis. pat̾ huiꝰ castorii qui nc̃ nobiscũ in romana
urbe demorat᷑: cũ euudem uenerabilem uirũ. sacrũ ordi¬
nem non babere conspiceret. et ꝑ singula loca discurrere.
siesi gudiose p̃dicire. eum quadam diȩ familiar itatis aue¬
so noniti dicens. Qui sacrũ ordinem non habes Aq. ⁊ roma¬

Expanded text:
cecidit. Cumque vexaretur, eidem Patri Equitio sub celeritate cecidit. Cumque vexaretur, eidem Patri Equitio sub celeritate nuntiatum est, ut veniret concitus, et orando succurreret. Moxque hortum idem Pater ut ingressus est, coepit ex ejus ore quasi satisfaciens ipse qui hanc arripuerat diabolus clamare, dicens: Ego quid feci? ego quid feci? Sedebam mihi super lactucam; venit illa, et momordit me. Cui cum gravi indignatione vir Dei praecepit ut discederet, et locum in omnipotentis Dei famula non haberet. Qui protinus abscessit, nec eam ultra contingere praevaluit. 168 Quidam vero, Felix nomine, Nursiae provinciae nobilis, pater hujus Castorii qui nunc nobiscum in Romana urbe demoratur, cum eumdem venerabilem virum Equitium sacrum ordinem non habere conspiceret, et per singula loca discurrere, atque studiose praedicare, eum quadam die familiaritatis ausu adiit, dicens: Qui sacrum ordinem non habes, atque a Roma
Abbreviated transcription (Latin):
chus: & ea hora saluti restitutam dĩ uurginem agnouit: qua
eandem salutem illius. di famulus equitius longe positus
diit: in uirtute scilicet miraculi. exemplũ cenens magis¬
tri: qui inuitatꝰ ad filiũ reguli. eũ solo uerbo restituit sa¬
luti: ut reuertens pat̾ ea hora filiũ restitutũ uite cognos¬
ceret: qua uitam illius ex ore ueritatis auclisset. Om̃s aut̃
monachi iussionem sui patris implences: eundem basiliũ
ex monasterii habitatione reppulerunt. Iui repulsus: di¬
xit frequent̾ se cellulam equitii magicis artib in aera suꝰ¬
pendisse: nec tam̃ eius quempiam ledere potuisse. Eͥ non
pꝰ longũ cempus. in hac romana urbe exardescente zelo
xp̃iani popłi: igne crematus est. Quadam uͦ die: una dĩ
famula ex eodem monasti̾o uirginũ. hortũ ingressa est. Quȩ
lactiicam conspiciens concupiuit: eamq signo crucis benedi¬
cere oblita. auide momordit.S arrepta a diabolo: ꝓtinus

Expanded text:
chus, et ea hora saluti restitutam Dei virginem agnovit, qua chus, et ea hora saluti restitutam Dei virginem agnovit, qua eamdem salutem illius Dei famulus Equitius longe positus dixit; in virtute scilicet miraculi exemplum tenens Magistri, qui invitatus ad filium reguli , eum solo verbo restituit saluti, ut revertens pater ea hora filium restitutum vitae cognosceret, qua vitam illius ex ore Veritatis audisset. Omnes autem monachi jussionem Patris sui implentes, eumdem Basilium ex monasterii habitatione repulerunt. Qui repulsus dixit, frequenter se cellulam Equitii magicis artibus in aera suspendisse, nec tamen ejus quempiam laedere potuisse. Qui non post longum tempus, in hac Romana urbe, exardescente zelo Christiani populi, igne crematus est. Quadam vero die una Dei famula ex eodem monasterio virginum hortum ingressa est: quae lactucam conspiciens concupivit, eamque signo crucis benedicere oblita, avide momordit; sed arrepta a diabolo protinus
Abbreviated transcription (Latin):
nis huiꝰ putredinem speciosa uidebat᷑. febrire inciper&e.
& uehement̾ anxiari: magnisq non iam uocib s strido¬
ribus clamare. Modo moritura sũ: nisi basilius monacꝰ
ueniat: & ipse mͥ ꝑ sue curationis studiũ. salutẽ reddat.
S in tanti patris absentia. accedere quispiam monachoꝵ
in congregatione uirginũ minime ardebat: qͣntominꝰ
ille qui nouus aduenerat. cuiusq adhiic uitã fratrũ con
gregatio nesciebat : Missum repente est: & dĩ famulo equi¬
cio nuntiatũ. qd̃ sanctimonialis illa inmensis febribus
estuaret: et basilii monachi uisitationẽ anie quererq
Quo audito: uir sc̃s dedignando subrisit. atq ait. Iũ qͥo
non dixi quod diabolus. ẽ iste non monachus: Ite: et
de cella eũ expellite. De ancilla aut̃ dĩ quȩ auxietate fẽ¬
brium urget᷑: nolite eẽ solliciti: qr ex hac hora neq febrib
laboratura est. neq basilium quesitura. Regressus est mona¬

Expanded text:
nis hujus putredinem speciosa videbatur febricitare inciperet, nis hujus putredinem speciosa videbatur febricitare inciperet, et vehementer anxiari, magnisque jam non vocibus, sed stridoribus clamare: Modo moritura sum, nisi Basilius monachus veniat, et ipse mihi per suae curationis studium salutem reddat. Sed in tanti Patris absentia accedere quisquam monachorum in congregationem virginum non audebat; quanto minus ille qui novus advenerat, cujusque adhuc vitam congregatio fratrum nesciebat. Missum repente est, et Dei famulo Equitio nuntiatum, quod sanctimonialis illa immensis febribus aestuaret, et Basilii monachi visitationem anxie quaereret. Quo audito vir sanctus, dedignando subrisit, atque ait: Nunquid non dixi quod diabolus esset iste, non monachus? Ite et eum de cella expellite. De ancilla autem Dei, quae anxietate febrium urgetur, nolite esse solliciti, quia ex hac hora neque febribus laboratura est, neque Basilium quaesitura. Regressus est autem mona
Abbreviated transcription (Latin):
cepissent. Eo aut̃ tempore quo malefici in hac st̃ romana
urbe dep̾hensi: basilius qui in magicis oꝑib pͥmꝰ fuit.
in monachico habitu ualeriam fugiens petiit. Qui ad
uirũ reuerentissimũ castoriũ amiternine ciuitatis ep̃m
ꝑgens. postulauit ab eo ut eũ equitio abbati cõmitter&:
ac sanandum. monast̾i̾o illius commendaret. Tunc ad
que mͥ cominendas pat̾ ego non uideo monachũ ẽẽ: sed
diabolũ. Cui ille respondit. Occasionem queris. ne debeas
p̾stare qd̃ peteris. Ad quẽ mox dĩ famulus dixit. F go qͥdem
hoc eũ denuntio eẽ quod uicleo: ne tam̃ nolle me obedi¬
re existimes. facio quod iubes. Susceptꝰ itaq in monast̾io. ẽ:¬
cũ non post multos dies idem dĩ famulus ꝓ exhortandis ad
desideria suꝑna fidelib. paulo longius a cella digressus. ẽ.
Quo discedente: contigit ut in monasti̾o uirginũ in quo
eiusdem patris cura uigilabat᷑. una earũ quȩ iuxta car¬

Expanded text:
cepissent. Eo autem tempore quo malefici in hac sunt Romana cepissent. Eo autem tempore quo malefici in hac sunt Romana urbe deprehensi, Basilius, qui in magicis operibus primus fuit, in monachico habitu Valeriam fugiens petiit. Qui ad virum reverentissimum Castorium Amiterninae civitatis episcopum pergens, petiit ab eo ut eum Equitio abbati committeret, ac sanandum monasterio illius commendaret. Tunc ad quem mihi commendas, Pater, ego non video monachum esse, sed diabolum. Cui ille 165 respondit: Occasionem quaeris ne debeas praestare quod peto. Ad quem mox Dei famulus dixit: Ego quidem hoc eum esse denuntio, quod video; ne tamen nolle me obedire existimes, facio quod jubes. Susceptus itaque in monasterio est. Non post multos dies idem Dei famulus pro exhortandis ad desideria superna fidelibus, paulo longius a cella digressus est. Quo discedente contigit ut in monasterio virginum, in quo ejusdem Patris cura vigilabat, una earum quae juxta car
Abbreviated transcription (Latin):
ammirationis habebat᷑: cui fortunatꝰ isdem familiariter
notus erat. Qui nimirũ equitius: ꝓ sue magnitudine sc̃i¬
tatis. multoꝵ in eacdem ꝓuintia monast̾ioꝵ pater exticit. Hc̃
cũ iuuentutis sue tempore. acri certamine carnis incentiua
fatigarent: ipse sue temptationis angustiȩ. ad orationis studiũ¬
eũ sollertiorem fecerunt. Tumq hac in re ab omnipotente dõ.
remediũ continuis p̃cib quereret: nocte quadam adsisten¬
te angło. eunucheari se uidit. Eiusq uisioni apparuit: qd̾
omnẽ motũ ex genitalib menbris eiꝰ abscidẽt: itq ex eo tẽꝑe
ita alienus extitit atẽptatione: acsi sexũi non haberet in cor¬
pore. Qua uirtute fretus ex om̃ipotentis dĩ aucilio: ut uiriᷤᷤ
aute preerat: ita cepit pꝰmodũ etiam feminis preẽẽ. Nect̾n
discipłos suos ammonere cessabat: ne se exemplo eiꝰ in hac
re facile crederent: et casuri. tẽptarent donũ qd non ac¬

Expanded text:
admirationis habebatur, cui Fortunatus idem familiariter admirationis habebatur, cui Fortunatus idem familiariter notus fuit. Qui nimirum Equitius pro suae magnitudine sanctitatis multorum in eadem provincia monasteriorum Pater exstitit. Hunc cum juventutis suae tempore acri certamine carnis incentiva fatigarent, ipsae suae tentationis angustiae ad orationis studium solertiorem fecerunt. Cumque hac in re ab omnipotenti Deo remedium continuis precibus quaereret, nocte quadam assistente angelo eunuchizari se vidit, ejusque visioni apparuit, quod omnem motum ex genitalibus ejus membris abscideret; atque ex eo tempore ita alienus exstitit a tentatione, ac si sexum non haberet in corpore. Qua virtute fretus ex omnipotentis Dei auxilio, ut viris ante praeerat, ita coepit postmodum etiam feminis praeesse; nec tamen discipulos suos admonere cessabat, ne se ejus exemplo in hac re facile crederent, et casuri tentarent donum quod non ac
Abbreviated transcription (Latin):
capite pependit. Consueta hora uenit hortolanꝰ: pendentem in
sepe furem repperit. Serpenti aut̃ opcit. Qrãs dõ: implesti qd̾
Quid. ẽ. frat̾ : Tradidit te mͥ ds̃. Quare in labore monachoꝵ.
furtũ tociens facere p̾sumpsisti: & hec dicens. peclem illius
a sepe in qua heserat soluit: eumq sine lesione deposut.
Cui dixit. Sequere me. Quẽ sequentem. duxit ad horti abi¬
tum: & holera quȩ furto appetebat auferre: ei cũ magna
dulcedine p̾buit diceus. Uade: et post hec furtũ non facias.
seo cum necesse habes. huc ad me ingredere: et quȩ cu cum
peccato consueueras tollere: ego tͥ deuotus dabo. Petrus.
Nunc usq ut inuenio. incassum ego non fuisse patres in italpa
qui signa facerent estimabam. Cregorius. Fortunati uiri ue¬
uerabilis. abbatis monasterii quod appellat᷑ balneum. cicero¬
nis: aliorũq etiam uiroꝵ uenerabiliũ didici relatione quod
ir sanctissimꝰ equitius nomine.. snarro

Expanded text:
capite pependit. Consueta hora venit hortulanus, pendentem in capite pependit. Consueta hora venit hortulanus, pendentem in sepe furem reperit, serpenti autem dixit: Gratias Deo, implesti quod Quid est, frater? Tradidit te mihi Deus. Quare in labore monachorum furtum toties facere praesumpsisti? Et haec dicens, pedem illius a sepe in qua inhaeserat, solvit, eumque sine laesione deposuit. Cui dixit: Sequere me. Quem sequentem duxit ad horti aditum, et olera quae furto appetebat auferre, ei cum magna dulcedine praebuit, dicens: Vade, et post haec furtum non facias; sed cum necesse habes, huc ad me ingredere, et quae tu cum peccato laboras tollere, ego tibi devotus dabo. PETR. Nuncusque, ut invenio, incassum ego non fuisse Patres in Italia qui signa facerent aestimabam. nerabilis abbatis monasterii quod appellatur Balneum Ciceronis, aliorumque etiam virorum venerabilium didici relatione quod narro. Vir sanctissimus Equitius nomine , in Vale
Abbreviated transcription (Latin):
niunt suppͥmo: quia ad alia festino. S unru dicam: quod ab
tolanꝰ. Fur uͦ uenire consueuerat: ꝑ sepem ascendere: & occulte
holera auferre. Cumq ille multa plantaret que minꝰ inueni¬
ret: et alia pelib conculcata. alia direpta conspiceret: cotum
hortũ circiuens. inuenit iter unde fur uenire consueuerat.
Qui euindem hortũ deambulans: repperit etiã serpentẽ. Cui
p̃cipiens: dixit. Sequere me. Atq ad aditũ furis ꝑueniens: im¬
perauit serpenti dicens. In nomine ihũ precipio tͥ ut aditum
istum custodias. ac furem huc ingreli non ꝑmittas. Frotinus
serpens totũ se in itinere in tͣnsuersum cetendit: ad cellã mo¬
nachus rediit. Cumq meridiano tempore cuncti quiescerent:
more solito fur aduenit: ascendit sepem. & dum in hortum
pedem poneret: uidit subito qr tensus serpens clausisset uiã.
Et tremefactꝰ post semet ipsũ concidit: eiusq pes ꝑ calciamen¬
tũ in sude sepis inhesit: sicq usq qͦ hortolanꝰ rediret. deorsum

Expanded text:
niunt supprimo, quia ad alia festino. Sed unum dicam, quod ab tulanus. Fur vero venire consueverat, per sepem ascendere, et occulte olera auferre. Cumque ille multa plantaret, quae minus inveniret, et alia pedibus conculcata, alia direpta conspiceret; totum hortum circumiens, invenit iter unde fur venire consueverat. Qui in eodem horto deambulans, reperit etiam serpentem, cui praecipiens dixit: Sequere me: atque ad aditum furis perveniens, imperavit serpenti, dicens: In nomine Jesu praecipio tibi ut aditum istum custodias, ac furem huc ingredi non permittas. Protinus serpens totum se in itinere in transversum tetendit, et ad cellam monachus rediit. Cumque meridiano tempore cuncti fratres quiescerent, more solito fur advenit, ascendit sepem; et cum in hortum pedem deponeret, vidit subito quia tensus serpens clausisset viam; et tremefactus post semetipsum concidit, ejusque pes per calceamentum in sude sepis inhaesit, sicque usque dum hortulanus rediret, deorsum
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutes aut ab eis nequaꝗͣ facta existimo: aut ita st̃ hac¬
tenus silentio suppressa. ut utrũne sint facta nescramu s.
G regorius. Si sola petre referam quȩ de ꝑfectis ꝓbatisq
iuris unꝰ ego homunculus uel bonis ac fidelib uiris attes¬
tantib agnoui: uel ꝑ memet ipsũ didici: dies ut opinor
antea qͣm sermo cessabit. Petrus. Uellem querenti mͥ de
eis aliqua narrares. Neq ꝓ hac re interrũpere expositio¬
nis studiũ graue uideatur: quia non dispar ȩdificatio
orit᷑ ex memoria uirtutũ. In expositione quippe qualiter
inuenienda atq tenenda sit uirtus agnoscit᷑. in narrati¬
one uͦ signorũ. cognoscimꝰ inuenta ac retenta qualit̾ decla¬
ratur. Et sunt nonnulli: quos ad amorẽ patrie celestis. pł
exempla quã p̾dicamenta succendt̃. Fit uͦ plerũq audien¬
tis animo duplex aduitoriũ in exemplis patrũ: qr &. ad

Expanded text:
virtutes aut ab eis nequaquam facta existimo, aut ita sunt hacvirtutes aut ab eis nequaquam facta existimo, aut ita sunt hactenus silentio suppressa, ut utrumne sint facta nesciamus. GREGOR. Si sola, Petre, referam, quae de perfectis probatisque viris unus ego homuncio, vel bonis ac fidelibus viris attestantibus, agnovi, vel per memetipsum didici; dies, ut opinor, ante quam sermo, cessabit. PETR. Vellem quaerenti mihi de eis aliqua narrares. Neque pro hac re interrumpere expositionis studium grave videatur, quia non dispar aedificatio oritur ex memoria virtutum. In expositione quippe qualiter invenienda atque tenenda sit virtus, agnoscitur; in narratione vero signorum cognoscimus inventa ac retenta qualiter declaretur. Et sunt nonnulli, quos ad amorem patriae coelestis plus exempla, quam praedicamenta 153 succendunt. Fit vero plerumque audientis animo duplex adjutorium in exemplis Patrum, quia si ad
Abbreviated transcription (Latin):
sed cam̃ se ꝑdidisse meminerit. Cumq longius recesserit: etram
uideat. que prus ꝑ. ictionẽ tenebat. Unde hoc agit quod p̾mi
si: qr cũ naiugamꝰ longiis. uim nec portũ quietas quẽ reliqͥmꝰ
quorũdam uitȩ qui p̾sens scłm tota mente reliquerunt.mͥ as
memoriam reuocant᷑. quoꝵ dũ culmen aspicio: qͣntũ ipse in
infimis iaceam agnosco. Quorũ plurimi conditori suo in secreti¬
ori uita placuerunt: qui ne ꝑ humanos actus a notitate m̃¬
tis ueterascerent: eos om̃ps ds huius mundi laborib noluit᷑ oc¬
cupari. S ian que ꝓlata st̃ melius insinuo: si ea quȩ ꝑ inqͥsi¬
tonem ac responsioniẽ dicta st̃ sola nominĩ p̃notatione distingo
Petrus. Nonuilde mitalta aliguoꝵ uttã urtutib fidsisse cognous
Ex quoriumn igit᷑ comꝑatione accenderis: ignoro. Et quidem
bonos uiros in hac terra fuisse non dubito: signa tam̃ atq

Expanded text:
si tamen se perdidisse meminerit; cumque longius recesserit, etiam si tamen se perdidisse meminerit; cumque longius recesserit, etiam videacum navigamus longius, jam nec portum quictis quem reliquimus quorumdam vita qui praesens saeculum tota mente reliquerunt, mihi ad memoriam revocatur. Quorum dum culmen aspicio, quantum ipse in infimis jaceam agnosco; quorum plurimi Conditori suo in secretiori vita placuerunt, qui ne per humanos actus a novitate mentis veterascerent, eos omnipotens Deus hujus mundi laboribus noluit occupari. Sed jam quae prolata sunt, melius insinuo, si ea quae per inquisitionem ac responsionem dicta sunt, sola nominum praenotatione distinguo. PETR. Non valde in Italia aliquorum vitam virtutibus fulsisse cognovi; ex quorum igitur comparatione accenderis ignoro. Et quidem bonos viros in hac terra fuisse non dubito, signa tamen atque
Abbreviated transcription (Latin):
uert: quod etram retentus corpore ipsa iam carnis claustra contem¬
plitione t̾isibat: quos mortẽ quoq quȩ pene cunctis pena ẽ. ui¬
delicet ut ingressum uite & laboris sui p̃miũ amabat. At nc̃
ex occasione curȩ pastoralis scłariũ hominũ negotia patit᷑: et
post tam pulchrã quietis suȩ spetiẽ terreni actus puluere fe¬
datur: cũq se ꝓ condescensione multoꝵ ad ȩit̾iora sparserit: ꝙ̃
cũ int̾iori. ippetit. ad hec ꝓculdubio minor redit. Prendo ita¬
q quid tolero: ꝑpendo quid amisi: dũq intueor illuo qd pdidi
fit hoc grauius quod porto. Ecce & enĩ nunc magni maris fiu¬
tib quatior: atq in naui mentis tempestatis ualide ꝓcellis ali¬
dor: &. cũ prioris uitȩ quietẽ recolo: quassi post tergũ ductis ocu¬
lis uiso littore suspiro: quodq adhiic est gͣuus dũ inmensis fu¬
tib turbatꝰ feror: uixim portũ ualeo uidere quẽ reliqui ꝙ
&ita sunt cisus mentis. ut pruis quidem ꝑdat bonũ qd̾ tenebat.

Expanded text:
erat; quod etiam retentus corpore, ipsa jam carnis claustra contemplatione transihat; quod mortem quoque, quae pene cunctis poena est, videlicet ut ingressum vitae et laboris sui praemium amabat At nunc ex occasione curae pastoralis saecular um hominum negotia patitur, et post tam pulchram quietis suae speciem, terreni actus pulvere foedatur. Cumque se pro condescensione multorum ad exteriora sparserit, etiam cum interiora appetit, ad haec procul dubio minor redit. Perpendo itaque quid tolero, perpendo quod amisi. Dumque intueor illud quod perdidi, fit hoc gravius quod porto. Ecce etenim nunc magni maris fluctibus quatior, atque in navi mentis tempestatis validae procellis illidor. Et cum prioris vitae recolo, quasi post tergum ductis oculis viso littore suspiro. Quodque adhuc gravius est, dum immensis fluctibus turbatus feror, vix jam portum videre valeo quem reliqui, quia et ita sunt casus mentis, ut prius quidem perdat bonum quod tenet,
Abbreviated transcription (Latin):
uadam die. nimiis quorumdam seculariũ
tumultib depressus. quib: in suis negotiis ple¬
runq cogimꝰ soluere ettam quod nos certũ
est non debere. ⁊ secretũ petii locũ amicuor
merori: ubi om̃e quod de mea mͥ occupatio¬
ne displicebat se patent᷑ ostenderet. et cuncta quȩ infligere dolo¬
rem consueuerant. congesta ante oculos licent᷑ uenirent. Ibi itaq
cũ afflictus ualde & diu tacitꝰ secderem: dilectissimꝰ flirs meus
petrus diaconꝰ asfuit: mͥ.a pͥmeuo iuuentutis fiore in amicitiis
familiarit̾ aostrictꝰ: atq ad sacri uerbi indagationẽ socius.
Iui graui constrictũ cordis langore me intuens: ait. llũͥonã
noui. aliquid accidit: quod plus te soltto meror teneat: Cui in¬
quã. Meror petre iuẽ cotioie patior. et semꝑ mͥ ꝑ usũ uetus est:
et semꝑ ꝑ augmentũ nouus. Infelix quippe animꝰ m̃s occupatio¬
nis sue palsatus uulnere: menunit qualis aliqͣido in monas¬

Expanded text:
uadam die nimiis quorumdam saecularium tumultibus depressus, quibus in suis negotiis plerumque cogimur solvere etiam quod nos certum est non debere, secretum locum petii amicum moeroris, ubi omne quod de mea mihi occupatione displicebat, se patenter ostenderet, et cuncta quae infligere dolorem consueverant, congesta ante oculos licenter venirent. Ibi itaque cum afflictus valde et diu tacitus sederem, dilectissimus filius meus Petrus diaconus adfuit, mihi a primaevo juventutis flore amicitiis familiariter obstrictus, atque ad sacri verbi indagationem socius. Qui gravi excoqui cordis languore me intuens, ait: Nunquidnam novi tibi aliquid accidit, quod plus te solito moeror tenet? Cui, inquam: Moeror, Petre, quem quotidie patior, et semper mihi per usum vetus est, et semper per augmentum novus. Infelix quippe animus meus occupationis suae pulsatus vulnere, meminit qualis aliquando in monas
Abbreviated transcription (Latin):
isaticł eteip inliugua mea mehiciuale fersamenture
id est fiebotonũ posuit dicens Ecce posui uerta mea uro¬
uo suo egredere ad p̃dicandum. Atq: ex illo die. ememi
usluero de lõ acere non possum. P etrus uellempits
urii orrim opus agnosere.: qui fert᷑ calia dona accopisse.
regorius. Opis petre ex dono est non cdonum et qre. Alio¬
quuni: grã uam non est grã Omẽ quippe opus dona piuenuus
mu a binus teatine antistes eccle ignouit: & acimic supit
mult qui eite potuerunt d quid plis queris. qͣncio canso¬

Expanded text:
itit, atque in lingua mea medicinale ferramentum, id est phlebotomum posuit, dicens: Ecce posui verba mea in ore tuo; egredere ad praedicandum. Atque ex illo die etiam cum voluero, de Deo tacere non possum. PETR. Vellem etiam Patris hujus opus agnoscere, qui fertur talia dona percepisse. GREGOR. Opus, Petre, ex dono est, non donum ex opere, alioquin gratia jam non est gratia. Omne quippe opus dona praeveniuvir Albinus Reatinae antistes Ecclesiae cognovit, et adhuc supersunt multi qui
Abbreviated transcription (Latin):
tale apłorũ uenies ad me: & retribuam tibi mercedem tuam.
Qui post annos septẽ ipso natalicio apłorũ die. cũ missarũ sol¬
lempnia ꝑegisset: et mysteria sacrȩ cõmunionis accepisset: e cor¬
in captiuitate positũ uinculis religatũ fuisse: ꝓ quo sua comunx
dieb certis sacrificiũ offerre consueuerat: qui longo post tẽpore
ad coniugem reuersus. qͥb dieb eius uincula soluerent᷑ innocuit.
uit: &. ex alia nobis re quȩ aute annos septẽ gesta . ẽ. certissime
sconfirmat᷑.
gatho & enĩ panormitanꝰ ep̃s.¬

Expanded text:
tali Apostolorum venies ad me, et retribuam tibi mercedem tuam. tali Apostolorum venies ad me, et retribuam tibi mercedem tuam. Qui post annos septem ipso natalitio apostolorum die cum missarum solemnia peregisset, et mysteria sacrae communionis accepisset, e corin captivitate positum, et in vinculis religatum fuisse, pro quo sua conjux diebus certis sacrificium offerre consueverat: qui longo post tempore ad conjugem reversus, quibus diebus ejus vincula solverentur innotuit, cognovit, et ex alia nobis re quae ante annos septem gesta est certissime confirmatur. Agatho enim Panormitanus epis
Abbreviated transcription (Latin):
frat᷑: Quomͦ es: Cui ipse respondit. Nẽ usq male fui: s mͦ¬
bene sũ. quia hodie cõmunionẽ recepi. Qđ isdem copiosus ꝑ¬
gens: ꝓtinus indicauit in monasterio fr̃ib. Et̾atres uero sollicite cõpu¬
tauerunt dies: & ipsa dies extiterat. quo ꝓ eo tricesima oblatio fue¬
rat impleta. Cunq copiosus nesciret quid ꝓ eofr̃s agerent: & fr̃s¬
ignorarent qͥd de illo copiosus uidisset: uno eodẽq tempore dũ
cognoscit ille isti quid egerint: atq isti cognoscunt ille quid uide¬
rit: concordante simul uisione & sacrificio: aꝑte claruit. quia fr̃
qui defunctus fuerat. ꝑ salutarẽ hostiã suppliciũ euasit. Petrus.¬
Lira sunt ualde quȩ audio: et non mediocrit̾ leta. Gregorius.
De nobis indubiũ ueniant uerba mortuorũ: confirmant hȩc
facta uiuentiũ. Nam uir uitȩ uenerabilis cassius narniensis
rare quod oꝑaris: non cesset pes tuis. non cesset manus tua: na¬

Expanded text:
frater? Quomfrater? Quombene sum, quia hodie communionem recepi. » Quod idem Copiosus pergens protinus indicavit in monasterio fratribus. Fratres vero illicite computaverunt dies, et ipsa dies exstiterat, quo pro eo tricesima oblatio fuerat impleta. Cumqignorassent quid de illo Copiosus vidisset, uno eodemque tempore dum cognoscit ille quid isti egerant, atque isti cognoscunt quid ille viderat, concordante simul visione et sacrificio, res aperte claruit quia frater qui defunctus fuerat per salutarem hostiam evasit sMira sunt valde quae audio, et non mediocriter laeta. GREGOR. Ne nobis in dubium veniant verba mortuorum, confirmant haec facta viventium. Nam vir vitae venerabilis Cassius Narniensis rare quod operaris, non cesset pes tuus, non cesset manus tua, na
Abbreviated transcription (Latin):
di potuissent. Cũ uͦ post mortẽ eiꝰ. triginta iã eẽnt dies euoluti:
cepit animꝰ meus defuncto frĩ compati. eiusq cũ dolore gͣui
supplicia pensare: & si qͦd eẽt ereptionis eiꝰ remediũ querere.
Tc̃ euocato ad me eodẽ precioso monasterii nñ p̃posito: cris¬
tis dixi. Diu est qͦd frat̾ ille qui defunctꝰ est. in igne cruciatur:
debemꝰ ei aliqͥd caritatis impendere: & eũ quantũ possumꝰ ut
eripiatur adiuuare. Uade itaq et ab hodierno die. dieb tri¬
ginta continuis offerre ꝓ eo sacrificiũ stude: et nullus õmo
p̃termittat᷑ dies: quo ꝓ absolutione illius. salutaris hostia ñ
immoletur. Qui protinꝰ abscessit: & paruit. Nobis aut̃ alia cu¬
rantib. atq euolutos dies non numerantibꝰ: isdem frat̃ qui
defunctꝰ fuerat. nocte quadã frĩ suo germano copioso ꝑ uisio¬
nem apparuit. quẽ ille cũ uidisset: inquisiuit dicens. Qͥd. ẽ.

Expanded text:
di potuissent. Cum vero post mortem ejus triginta jam essent dies evoluti, di potuissent. Cum vero post mortem ejus triginta jam essent dies evoluti, coepit animus meus defuncto fratri compati, ejusque cum dolore gravi supplicia pensare, et si quod esset ereptionis ejus remedium quaerere. Tunc evocato ad me eodem Pretioso monasterii nostri praeposito, tristis dixi: Diu est quod frater ille qui defunctus est in igne cdebemus ei aliquid charitatis impendere, et eum in quantum possumus, ut eripiatur adjuvare. Vade itaque et ab hodierna die diebus triginta continuis offerre pro eo sacrificium stude, et nullus omnino praetermittatur dies, quo pro absolutione illius salutaris hostia non immoletur. Qui protinus abscessit, et paruit. Nobis autem alia curantibus, atque evolutos dies non numerantibus, idem frater qui defunctus fuit, nocte quadam fratri suo germano Copioso per visionem apparuit. Quem ille cum vidisset, inquisivit dicens: Quid est,
Abbreviated transcription (Latin):
pecuma cua tecũ sit in ꝑditione: & sic eũ terra operite. In quib utͥsq
reb: unã morienti. alterã uͦ uolui uiuentib fr̃ib prodesse ut et
illũ amaritudo mortis a culpa solubilem faceret: ꝙ istos auaritiȩ
tanta dãpnatio. misceri in culpa ꝓhiberet. Qđ ita factũ est. Nam
cũ isdem monachus ꝑuenisset ad mortẽ: atq ane se quereret
frĩb cõmenclarer nullusq ex fr̃ib ei applicari & loqui dignare¬
tur: ei carnalis suus frat̾. cur ab omib esset abhominatꝰ indica¬
uit. Qui ꝓtinꝰ de reatu suo uehement̾ ingemuit: atq in ipsa cri¬
stitia de corꝑe exiuit. Qui ita est sepultus ut dixetã. S fr̃s om̃s
eadem eius sententia ꝑturbati: cepert̃ singuli extrema quȩq
et uilia & quȩ eis habere regularit̾ semꝑ licuerat. ad meclium
ꝓferre: uehement̃ q formidare. neqͥd apud se eẽt unde rep̃hen¬

Expanded text:
Pecunia tua tecum sit in perditione, et sic eum terra operite. In quibus utrisque Pecunia tua tecum sit in perditione, et sic eum terra operite. In quibus utrisque rebus unam morienti, alteram vero volui viventibus fratribus prodesse, ut et illum amaritudo mortis a culpa solubilem faceret, et istos avaritiae tanta damnatio misceri in culpa prohiberet. Quod ita factum est. Nam cum idem pervenisset ad mortem, et anxie quaereretfratribus commendare, nullusque e fratribus ei applicare et loqui dignaretur; ei carnalis frater cur ab omnibus esset abominatus indicavit. Qui protinus de reatu suo vehementer ingemuit, atque in ipsa tristitia e corpore exivit. Qui ita est sepultus ut dixeram. Sed fratres omnes eadem ejus sententia perturbati, coeperunt singuli extrema quaeque et vilia et quae eis habere regulariter semper licuerat, ad medium proferre, et vehementer formidare ne quid apud se esset, unde reprehen
Abbreviated transcription (Latin):
uerent: quatinꝰ eis singłis. nulla habere ꝓpria liceret. Tunc
nimio merore ꝑcussus: cogitare cepi uł quid ad purgationẽ
morientis facerẽ: uł quid in exemplo uiuentib fr̃ib ꝓuiderẽ.
Precioso gͥ eiusdẽ monasterii p̃posito ad me accito: dixi. Uade.
& nullus ex fr̃ib se ad eũ morientẽ iungat: nec sermonẽ con¬
solationis ex cuiꝰlibet eorũ ore ꝑcipiat: s cũ in morte consti¬
tutꝰ fr̃s quesierit: ei suus frat̾ carnalis dicat. qr ꝓ solidis qͥs
occulte habuit. a cunctis frĩb abhominatꝰ sit: ut saltẽ in
morte de culpa sua mentẽ illiꝰ amaritudo transuerberet.
ads a beccato qͦ ꝑpectauit purget. Cũ uͦ mortuuis fuerit:
spepꝰ illius cũ fr̃m corporib nonponat᷑: s quolibet sostã in
sterquib enio faete. ac in ea corpiis illius ꝓicite: ibiq suꝑ eũ¬
tres qureos quos reliquit iactate: simul om̃i clamantes.

Expanded text:
verent, quatenus eis singulis nulla habere propria liceret. Tunc verent, quatenus eis singulis nulla habere propria liceret. Tunc nimio moerore perculsus cogitare coepi, vel quid ad purgationem morientis facerem, vel quid in exemplo viventibus fratribus providerem. Pretioso igitur ejusdem monasterii praeposito ad me ascito dixi: « Vade et nullus ex fratribus se ad eum morientem jungat, nec sermonem consolationis ex cujuslibet eorum ore percipiat; sed cum in morte constitutus fratres quaesierit, ei suus frater caocculte habuit, a cunctis fratribus abominatus sit; ut saltem in morte de culpa sua mentem illius amaritudo transverberet, atque a peccato quod perpetravit purget. Cum vero mortuus fuerit, corpus illius cum fratrum corporibus non ponatur; sed quolibet in sterquitres aureos quos reliquit jactate, simul omnes clamantes,
Abbreviated transcription (Latin):
medicinȩ artis fuerat imbutus: qui mͥ in eodem monastĩo constitu¬
to sedule obsequi: atq in assiduis egritudinib meis excubare con¬
sueuerat: hic itaq languore corꝑis p̃uentus: ad extremũ deductꝰ:
Cui in ipsa sua molestia frat̃ germanꝰ noĩe copiosus seruiebat:
qui ipse qͦ nc̃ in hac urbe ꝑ eandẽ medicinȩ artẽ: tẽporalis uite
stipendia sectat᷑. S p̃dictus iustus cũ iam se ad extremũ ꝑue¬
nisse cognouisset: eidem copioso fri suo qr occultos cres aureos¬
haberet innotuit. Qđ nimirũ frĩb non potuit celari: s sub¬
tilit̾ indagantes atq illiꝰ omĩa medicam̃ta ꝑscrutantes: eos¬
demtres aureos inuenert̃ in medicamine absconsos. Qđ mox
ut mͥ nunciatũ est: tantũ malũ de frẽ qui nob̾cũ cõmunit̃
uixerat. ȩquanimit̾ ferre non ualui: quippe qr eiꝰdẽ nostri
monasterii semꝑ regła fuerat: ut cuncti fr̃s ita cõmunit̃ ui¬

Expanded text:
medicinali arte fuerat imbutus, qui mihi in eodem monasterio constitumedicinali arte fuerat imbutus, qui mihi in eodem monasterio constituto sedule obsequi, atque in assiduis aegritudinibus meis excubare consueverat. Hic itaque languore corporis praeventus, ad extremum deductus est. Cui in ipsa sua molestia frater germanus, nomine Copiosus, serviebat, qui ipse quoque nunc in hac Urbe per eamdem medicinae artem temporalis vitae stipendia sectatur. Sed praedictus Justus cum jam se ad extremum pervenisse cognovisset, eidem Copioso fratri suo quia occultos haberet innotuit. Quod nimirum fratribus non potuit celari. Sed subtiliter indagantes, atque illius omnia medicamenta perscrutantes, eosdem tres aureos in medicamine invenerunt absconsos. Quod mox ut mihi nuntiatum est, tantum malum de fratre, qui nobiscum communiter vixerat, aequanimiter ferre nmonasterii semper regula fuerat, ut cuncti fratres ita communiter vi
Abbreviated transcription (Latin):
Cui ille merens afflictusq respondit. Mlichi ista quare das pat̾:
Iste panis sc̃s est: ego hunc manducare non possũ. Me et enĩ quẽ
deputatus sũ. Si aut̃ mͥ prestare uis: omĩpotenti deo ꝓ me offet
hunc panẽ.⁊ ut ꝓ peccatis meis interuenias. & tunc te exaudi
tum esse cognosce: cũ hic ad lauandũ ueneris. & me minime
inueneris. In quib uerbis disparuit: & is qui eẽ homo uideba¬
tur. euanescendo innotuit quia sp̃s fuit. Idem aut̃ presbit̃.
ebdomada continua se ꝓ eo in lacrimis afflixit: salutarẽ hos¬
tiam cotidie obtulit: & reuersus post ad balneũ. eñ iã minime
inuenit. Qua ex re quantũ prosit animab immolatio sacrȩ
bus petunt: & signa indicant qͥb ꝑ eã absoluti uideantur.
Sed neq hoc silendũ existimo: quod actũ in meo monastĩo
ante hoc trienniũ reminiscor. Quidam nanq monachus iustus noĩe.

Expanded text:
Cui ille moerens afflictusque respondit: Mihi ista quare das, Pater? Cui ille moerens afflictusque respondit: Mihi ista quare das, Pater? Iste panis sanctus est, ego hunc manducare non possum. Ego etenim quem deputatus sum. Si autem mihi praestare vis, omnipotenti Deo pro me offer hunc panem, ut pro peccatitum esse cognosce, cum huc ad lavandum veneris, et me minime inveneris. In quibus verbis disparuit, et is qui homo esse videbatur, evanescendo innotuit quia spiritus fuit. Idem vero presbyter hebdomada continua se pro eo in lacrymis afflixit, salutarem hostiam quotidie obtulit, et reversus post ad balneum, eum jam minime invenit. 465 Qua ex re quantum prosit animabus immolatio sacrae bus petunt, et signa indicant quibus per eam absoluti videantur. Sed neque hoc silendum existimo quod actum in meo monasterio ante hoc triennium reminiscor. Quidam namque monachus, Justus nomine,
Abbreviated transcription (Latin):
euerat. Ubi dum die quodã finsset ingressus: inuenit quendã incog¬
nitũ uirũ ad suũ obsequiũ preꝑatũ: qui sibi de pedib calciamenta
abstraheret: uestimenta susciꝑet: exeunti e calorib sabana preb̾et:
atq om̃e ministeriũ cũ magno famulatu ꝑ ageret. Cunq hoc sepiꝰ
fieret: isdem p̃sbiter die quodã ad balnea iturus: intra semet ipsũ
cogitans. dixit. Uiro illi qui mͥ solet tam deuocissime ad lauandũ
obsequi: ingratus apparere non debeo: sed aliqͥo me necesse est ei
ꝓ munere portare. Tc̃ duas secũ oblationũ coronas detulit. Qui
mox ut ꝑuenit ad locũ. hominẽ inuenit: atq ex more eiꝰ obseqͥo
in om̃ib usus est. Lauit itaq: & cũ iam uestitus uoluisset egredi:
hoc quod secũ deculerat. obsequenti sibi uiro ꝓ benedictione ob¬
tulit: petens ut benigne susciꝑet. qͦd ei caritatis grã offerret.

Expanded text:
everat. Ubi dum die quadam fuisset ingressus, invenit quemdam incogeverat. Ubi dum die quadam fuisset ingressus, invenit quemdam incognitum virum ad suum obsequium praeparatum, qui sibi de pedibus calceamenta abstraheret, vestimenta susciperet, et exeunti de caloribus sabana praeberet, atque omne ministerium cum magno famulatu perageret. Cumque hoc saepius fieret, idem presbyter die quadam ad balnea iturus, intra semetipsum cogitans, dixit: Viro illi qui mihi solet tam devotissime ad lavandum obsequi ingratus apparere non debeo, sed aliquid me necesse est ei pro munere portare. Tunc duas secum oblationum coronas detulit. Qui mox ut pervenit ad locum, hominem invenit, atque ex more ejus obsequio in omnibus usus est. Lavit itaque, et cum jam vestitus voluisset egredi, hoc quod secum detulerat, obsequenti sibi viro pro benedictione obtulit, petens ut benigne susciperet quod ei gratia charitatis offerret.
Abbreviated transcription (Latin):
uestimenta quidem intacta repperert̃. quȩ nc̃ usq in eadem ȩccła pro
eiusdẽ causȩ testimonio seruantur: corpꝰuͦ illius om̃ino non inuene¬
runt: acsi in sepulchro eodẽ positũ non fuisset. Ex qua re colligendũ
iecta. Quid gͥ sacra loca sepultis prosunt: qͣndo hi qui in digni sunt.
ab eisdem sacris locis diuinitus proiciuntur:. Petrus.
post mortẽ sacra oblatio hostiȩ salutaris ad tuuare: ita ut hoc non¬
nunquã ipsȩ defunctorũ animȩ uideant᷑ expẽtere. Nam p̃dictꝰ felx
ep̃s. a quodam uenerabilis uitȩ p̃sbitero qui usq ante biennium
uixit. et in diocesi centũ cellensis urbis habitauit. atq eccłȩ beati
iohis quȩ in loco quȩ taurina dicit᷑ sita est preerat. cognouisse se
asserit quod isdem pisbiter in eodẽ loco in quo a quȩ calidȩ uapores
nimios faciunt: quociens necessitas corporis exigebat. lauari consu¬

Expanded text:
vestimenta quidem intacta repererunt, quae nunc usque in ecclesia pro vestimenta quidem intacta repererunt, quae nunc usque in ecclesia pro ejusdem causae testimonio servantur. Corpus vero illius omnino non invenerunt, ac si in sepulcro eodem positum non fuisset. Ex qua re colligendum st projecta. Quid igitur sacra loca sepultis prosunt, quando hi qui indigni sunt, ab eisdem sacris locis divinitus projiciuntur? » Forte post mortem, sacra oblatio hostiae salutaris adjuvare; ita ut hoc nonnunquam ipsae defunctorum animae videantur expetere. » Presbyter pus a quodam vitae venerabilis presbytero, qui usque ante biennium vixit, et in dioecesi Centumcellensis urbis habitabat, atque ecclesiae beati Joannis, quae in loco qui Taurania dicitur sita est, praeerat, cognovisse se asserit quod idem presbyter in eodem loco in quo aquae calidae vapores nimios faciunt, quoties corporis necessitas exigebat, lavari consu
Abbreviated transcription (Latin):
ubi proiectum esset: inuenerunt hoc ĩ sepulchro alio positum: ligatis ad¬
hic pedib sicut de ȩccła fuerat abstractũ. Ex quare petre collige:
quia hi qͦs peccata grauia deprimunt. si in sacro loco sepelire se faciunt:
restat ut etiã de sua presũptione iudicentur: quatinꝰ eos sacra loca non
liberent: sed etiam culpa cemeritatis accuser.
multitudo cestat᷑: qͦd quiclã artis eorũ primꝰ cũ defunctꝰ fuisset: in eccła¬
beati ianuarii martyris uixta portã sc̃i laurentii. a coniuge sua seputtꝰ:
Sequenti aut̃ nocte: ex sepultura eadem audiente custode. eius fp̃s
cepit clamare. Ardeo ardeo Cunq has diu uoces emitteret: custos hoc
eius nunciauit uxori. Uror uͦ illius eos qui diligent᷑ inspicerent artis
eiusdem uiros transmisit ad eccłam: uolens cognoscere qualit̃ eius
esset corpꝰ in sepulchro: de quo talia clamaret. Qui aꝑientes sepulchru:

Expanded text:
ubi projectum esset, invenerunt hoc in sepulcro alio positum, ligatis adubi projectum esset, invenerunt hoc in sepulcro alio positum, ligatis adhuc pedibus, sicut ab ecclesia fuerat abstractum. Ex qua re, Petre, collige quia hi quos peccata gravia deprimunt, si in sacro loco sepeliri se faciant, restat ut etiam de sua praesumptione judicentur, quatenus eos sacra loca non liberent, splurimi testantur, quod quidam artis eorum primus, cum defunctus fuisset, in ecclesia B. Januarii martyris juxta portam S. Laurentii martyris a conjuge sua sepultus est. Sequenti autem nocte ex sepultura eadem, audiente custode, ejus spiritus coepit clamare: « Ardeo, ardeo. » Cum vero has diu voces emitteret, custos hoc ejus nuntiavit uxori. Uxor vero illius eos qui diligenter inspicerent, artis ejusdem viros transmisit ad ecclesiam, volens cognoscere qualiter ejus esset corpus in sepulcro, de quo talia clamaret. Qui aperientes sepulcrum,
Abbreviated transcription (Latin):
cetit: die tricesimo ipse morietur. Quã uisionẽ: custos ep̃o timuit
disset: subita & inoꝑinata morte defunctus est.
et magnificus liberius uir nobilissimus atq ueracissimꝰ: qui se
scire suosq homines interfuisse testantur ei rei. quã narrant nuꝑ
et cunctis leuitatib occupatus. Cuius corpus: in ȩccła beati mar¬
tyris siri sepultũ est. Nocte aut̃ media. in eadem eccła factȩ st̃
uoces: acsi quis uiolent̃ ex ea repelleretur atq traheret᷑ foras.
Ad quas nimirũ uoces. cucurrerunt custodes: et uidert̃ duos qͦs¬
dam cetetrimos sp̃s. qui eiusdem ualentini ꝑedes quadã ligatura
strinxerant: & eũ de ȩccła clamantẽ. ac nimiũ uociferantẽ foras
trahebant. Qui uidelicet exterriti: ad sua strata reuersi st̃. Mane
aut̾ facto: aꝑientes sepulchrũ in quo iscdem ualentinus positus fue¬
rat: eius corpus non inuenerunt. Cunq extra ȩccłam quererent

Expanded text:
cerit, die trigesimo ipse morietur. Quam visionem custos episcopo timuit cerit, die trigesimo ipse morietur. Quam visionem custos episcopo timuit disset, subita et inopinata morte defunctus est. et magnificus Liberius vir nobilissimus atque veracissimus, qui se scire suosque homiet cunctis levitatibus occupatus, cujus corpus in ecclesia beati martyris Syri sepultum est. Nocte autem media in eadem ecclesia factae sunt voces, ac si quis violenter ex ea expelleretur atque traheretur foras. Ad quas nimirum voces cucurrerunt custodes, et viderunt duos quosdam teterrimos spiritus, qui ejusdem Valentini pedes quadam ligatura strinxerant, et eum ab ecclesia clamantem ac nimium vociferantem foras trahebant, qui videlicet exterriti ad sua strata reversi sunt. Mane autem facto aperientes sepulcrum in quo idem Valentinus positus fuerat, ejus corpus non invenerunt. Cumque extra ecclesiam quaererent
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat igni consũpta: ipsa flãmȩ combustio. ita ante altare in
marmorib apparuit: acsi illic eadem femina corporeo fuisset
igne concremata. Ex qua re aꝑte clatur intelligi: quia hi qͥb
dimissa peccata non fuerint: ad euitandum iudicium. sacri
cuius ueritatis atq grauitatis sit. nouimus. Qui mͥ testatus est: ualeri
anũ patriciũ in ciuitate quȩ brixa dicitur fuisse defunctũ. Cui eidẽ
ciuitatis ep̃s accepto p̃cio: locũ in ȩccła prebuit in quo sepeliri de¬
buisset. Qui uidelicet ualerianus. usq ad ȩtatẽ decrepitã leuis ac
lubricus extitit: modũq: suis prauitatib ponere contẽpsit. Fadem
uͦ nocte qua sepultus est: beatus faustinus martyt. in cuiꝰ eccła cor¬
pus illius fuerat humatũ: custodi suo apꝑaruit dicens. Gade & dic
ep̃o: proiciat hinc fetentes carnes quas hic posuit: quia si non fe¬

Expanded text:
fuerat igne consumpta, ipsa flammae combustio ita ante altare appfuerat igne consumpta, ipsa flammae combustio ita ante altare apparuit in marmoribus, ac si illic eadem femina corporeo fuisset igne concremata. Ex qua re aperte datur intelligi, quia hi quibus peccata dimissa non fuerint, ad evitandum judicium sacris cujus veritatis atque gravitatis sit novimus, qui mihi testatus est, Valerianum patricium in civitate quae Brixa dicitur fuisse defunctum. Cui ejusdem civitatis episcopus, accepto pretio, locum in ecclesia praebuit, in quo sepeliri debuisset. Qui videlicet Valerianus usque ad aetatem decrepitam levis ac lubricus exstitit, modumque suis pravitatibus ponere contempsit. Eadem vero nocte qua sepultus est, beatus Faustinus martyr, in cujus Ecclesia corpus illius fuerat humatum, custodi suo apparuit, dicens. Vade, et dic episcopo ut projiciat hinc has fetentes carnes quas hic posuit; quod si non fe
Abbreviated transcription (Latin):
ca conuieniunt. sitorũ quorũ sepulchra aspiciunt recordant᷑: & ꝓ
eis dño preces fundunt. Nam qͦs peccata grãuia deprimunt: non
ad absolutionẽ potius quã ad maiorẽ clampnationis cumulũ. eorũ
corpora in ȩccłiis ponuntur. Quod melius ostendimꝰ: si ea quȩ dieb
ir nanq uitȩ uenerabilis felix portuensis ep̃s: in rauenilen¬
si prouincia ortus atq enutritus est. Qui quandã scĩmonialẽ
feminã in loco eodem fuisse cestatur: quȩ carnis quidem conti
nentiam habuit: s linguȩ procacitatẽ atq stultiloquiũ non de-¬
clinauit. Hȩc gͥ defuncta: atq in eccła sepulta est. Nocte autẽ
eadem. eiusdem ȩccłe custos ꝑ reuelationẽ uidit: quia deducta
ante sacrũ altare. ꝑ mediũ secabatur. Et pars una illius. igni
cremabatur: pars aut̃ altera. intacta remanebat. Cunq hoc
surgens mane fr̃ib narraret: et locũ uellet ostendere in quo

Expanded text:
ca conveniunt, suorum quorum sepulcra aspiciunt, recordantur, et pro ca conveniunt, suorum quorum sepulcra aspiciunt, recordantur, et pro eis Domino preces fundunt. Nam quos peccata gravia deprimunt, non ad absolutionem, sed potius ad majorem damnationis cumulum eorum corpora in ecclesiis ponuntur. Quod melius ostendimus, inquit B. Gregor« Vir namque venerabilis vitae Felix, Portuensis episcopus, in Suaviniensi provincia ortus atque nutritus est. Qui quamdam sanctimonialem feminam in loco eodem fuisse testatur, quae carnis quidenentiam habuit, sed linguae procacitatem atque stultiloquium non declinavit. Haec igitur defuncta, atque in Ecclesia sepulta est. Nocte autem eadem ejusdem Ecclesiae custos per revelationem vidit, quia ducta ante sacrum altare per medium secabatur, et pars una illius igni cremabatur, pars autem altera intacta remansit. Cumque hoc surgens mane fratribus narraret, et locum vellet ostendere in quo