comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bilis. atque in conside¬
rectȩ districtionis.
immopotius summi
teporis indicium e
nequaquã ab hominib:
frequenaon quienim
in hac quam cripuit
uicnimiũ tardis ꝓccs¬
sib: graditur. ac secun¬
dũ andenorem hominẽ
conuersatur. aequum
ẽ utad eũ non dicã scorũ
sed nehominũ quidem
ullus adueniat : Uosaũ.
siuerc atq ꝑfecta dnĩ
nri dilectione flagra¬
tis &dm̃ quiutiq: cari¬
tas ẽ. plenospr feruore
sectamini: adquȩ li¬
b& loca in accessabilia
fugeritis necesseẽ ea
ab hominib: frequen¬
tceni: quaenoq: uos pro¬
piores dõ amons diuim
cordor effecerit: tanio
aduos inccior scorũ fratrũ
conflu& multitudo : Non
enim potest secundũ sen¬
tenlicem dñi ciuitcs ab¬
scondi supramonempo¬
sitco quia diligentes in¬
quid med ñs glorificabo
qui aũme condem nun
erun ignobiles: uerum¬
tamennos sedebetis hano
eẽ subtilis simec̃ dicboli
calliditatem hanc occul¬
tissimcc fouecm. in quam
misercbiles & in cautos

Expanded text:
bilis atque inconsidebilis atque inconsideratae districtionis, immo potius summi teporis indicium est nequaquam ab hominibus frequentari. qui enim in hac quam arripuit uia nimium tardis passibus graditur ac secundum anteriorem hominem conuersatur, aequum est ut ad eum non dicam sanctorum, sed ne hominum quidem ullus adueniat. uos autem, si uera atque perfecta domini nostri dilectione flagratis et deum, qui utique caritas est, pleno spiritus feruore sectamini, ad quaelibet loca inaccessibiUa fugeritis, necesse est ea ab hominibus frequentari, quantoque uos propiores deo amoris diuini ardor effecerit, tanto ad uos maior sanctorum fratrum connuet multitudo. non enim potest secundum sententiam domini ciuitas abscondi super montem positu, quia diligentes, inquit, me, dominus, glorificabo, qui autem me contemnunt, eruntignobiles. uerumtamen nosse debetis hanc esse subtilissimam diaboli calliditatem, hanc occultissimam foueam, in quam miserabiles et i
Abbreviated transcription (Latin):
secundum coniectur ẽc̃ suã.
quãc̃ folsa opincctione
conceperct. sepperit
in eo eẽ uitictum: unde
& nullapars animȩ eius.
inimiciinsidiis adtemp¬
tacta consensit: Ecceenim
inquiduenit princeps
incerc&era in lusio¬
nũ errorumq: nrorũ
genera quȩ nos ad desi¬
deriũ patriȩ nr̃ȩ sicut
becctitudotua soller¬
timenlis ꝑspexit intui¬
ctu. ucenc spiritoclium
commodorũ pollicite¬
ctione flcm inccuerant.
extitit causa. ut inler¬
dũ a fratiib: frequenta¬
cti iugi secr&o. acdiu¬
turno silentio secundũ
desideriũ nr̃m nequa¬
quaẽc possumus in hȩre
reꝑ quod neces se ẽcur¬
sum atq: mensurcom
cottidicnȩ coninen¬
tiȩ quã procastigoc¬
tione corporis. indis¬
ruptcem ꝑp&uo cupim
retenlcre non nullis
fractrib suꝑuenientib
inercidi quod sine
dubio nullactenus in
nr̃a prouincic credi¬
mus euenturũ inque
autnullum autcerte
rcoris simũ professio¬
nis huius uirum inueni¬
repossibile ẽ. xuiiii¬

Expanded text:
secundum coniecturam suam, secundum coniecturam suam, quam falsa opinatione conceperat, repperit in eo esse uitiatum. unde et nulla pars animae eius inimici insidiis adtemptata consensit. ecce enim, inquit, uenit princeps Inter cetera inlusionum errorumque nostrorum genera, quae nos ad desiderium patriae nostrae, sicut beatitudo tua sollerti mentis perspexit intuitu, uana spiritalium commodorum pollicitatione flammauerant, extitit causa, quod interdum a fratribus frequentati iugi secreto ac diuturno silentio secundum desiderium nostrum nequaquam possumus inhaerere. per quod necesse est cursum atque mensuram cottrae, quam pro castigatione corporis indisruptam perpetuo cupimus retentare, nonnullis fratribus superuenientibus intercidi. quod sine dubio nullatenus in nostra prouincia credimus euenturum, in qua aut nullum aut certe rarissimum professionia huius uirum inuenire possibile est A
Abbreviated transcription (Latin):
consecuturos mercedẽ.
ac recepturos nos pi&a¬
tis prȩmico credebcmus:
Similiq &a cc̃nobis incre¬
pationedicatur quicodi¬
misistiuirũ dignũ morte
demcnutua eritanima
tucc. proanimcceius. & po¬
pulustuus ꝓpopulo eius
dubio ceffectũ quẽ l&¬
lib: cꝑtum norctinsidi¬
is. laqueũ deceptionis.
ac mortis incurrens: sic
&icc̃ herodem ꝑ ircsci¬
bilem cnimȩ portionẽ
ad illa tccnlorũ in son¬
tiũ necem callidissimus
hostis inpẽgit. eoquod
istcc̃ ꝓpensius in eo noreet
in his eum tribus animȩctemp
bus omne homi
num
genus nouerct captiua¬
ri.nihil tamuersutis pro¬
fecit insidus: Necin concu¬
piscibilem menlis eius add¬
gressus ẽ pcrtem dicens.
Dic ut lcepides isti paenes fi¬
ans: irascibilem cum eum
ad expectendcm prȩsenus
sȩculi potestatem & reg¬
namundi huius instigao¬
re concetuse: Roctionco¬
bilem cum ait. Si filius dĩ
es mitcteedeorsum. In
quibus idcirco nihileius
profecit in lusio: quicnihil

Expanded text:
consecuturos mercedem consecuturos mercedem ac recepturos nos pietatis praemia credebamus, similique etiam nobis increpatione dicatur: quia dimisisti uirum dignum morte de manu tua, erit anima tua pro anima eius, et populus tuus pro populo eius. dubio affectum, quem lethalibus apertum norat insidiis, laqueum deceptionis ac mortis intendit. Sic etiam Herodem per irascibilem animae portionem, ad illam tantorum infantium necem callidissimus hostis impegit, eo quod istam propensius in eo norat ein his eum tribus animae affecbus omne homnum genus nouerat captiuari, nihil tam uersutis profecit insidiis. nam concapiscibilem mentis eius adgressus est partem dicens: dic ut lapides isti panes fiant, irascibilem, cum eum ad expetendam praesentis saeculi potestatem et regna mundi huius instigare conatus est, rationabilem, cum ait: si filius dei es, mitte te deorsum. in quibus idcirco nihil eius profecit inlusio, quia nihil
Abbreviated transcription (Latin):
laquei tenderentur
Non dubitans eos oble¬
ta copia femincorum.
fornicationis ruinco
protinus conlapsuros
quicc concupiscibiles
animȩ eorũ pcrtes scie¬
bat eẽ corruptas Itec
ergo unũquemq: nrm¬
nequitiȩ spiritedes.¬
uer sutamedignitate
ꝑtemptan. illis preci¬
pue coffectib: conimȩ
insidiosos laqueo sprȩ¬
struentes. quib ecc̃ sense¬
nna ȩgrotare: ut uerbi
gractico. cumuiderin
rationcbiles animȩ nr̃ȩ
pcstes eẽ uiticctas. illo
nosordine deciperemo¬
licnur quo achabre¬
gem ab illis syris decep¬
tum scriptura cõmemo¬
ract. qui dixerunt Sci¬
mus quodreges isrł mi¬
sericordes sunt pona¬
mus itaq saccos inlum¬
bisnris & funiculos in
capitib: nrĩs. &egredi¬
amur adregemisrł &
dicemus: Seruusguus
bencedab dicit. uiui fi¬
c&ur animcmeco: qui¬
lccude Si adhuc inquid
uiuit. fratermeus ẽ: et
hoc exemplo &iã nos
rationcbilis illius pcor¬
itis errore deceptos. inde
incur¬
rere offensã
ciconꝰ unde

Expanded text:
laquei tenderentur, laquei tenderentur, non dubitans eos oblata copia feminarum, fornicationis ruina protinus collapsuros, quia concupiscibiles animae eorum partes sciebat esse corruptas . Ita ergo unumquemque nonequitiae spiritalesversuta malignitate pertentant, illis praecipue affectibus animae insidiosos laqueos perstruentes, quibus eam senserint aegrotare: ut, verbi gratia, cum viderint rationabiles animae nostrae partes esse vitiatas, illo nos ordine decipere moliuntur, quo Achab regem ab illis Syris deceptum Scriptura commemorat, qui dixerunt: Scimus quoniam reges Israel misericordes sunt; ponamus itaque saccos in lumbis nostris et funiculos in capitibus nostris, et egrediamur ad regem Israel, et dicemus: Servus tuus Benadab dicit: Vivificetur anima mea. Quimotus si adhuc, inquit, uiuit, frater meus est, et hoc exemplo etiam nos rationabilis illius partis errore deceptos inde incurrere offensam ciant, unde
Abbreviated transcription (Latin):
r& infirmior ẽ necesse
ẽ ut diabolicȩ infestacti¬
om prima sub cumbat .xuii¬
uem ad modum in gruen¬
tibus quibus dcc̃ in iu¬
riis. quȩ uel ex accidenti
labore uel deaeris corrup¬
tionegignuntur. fieri
&icm in corponbus huma¬
nis sol&: ut illaquȩ fuenn
infirmiora. casib: istis
prima consenlicn atq:
subcumban: cum que pe¬
culicnus in eis morbus in¬
siderit reliquas quoque
pacstes corporis ecc̃dem
peste tabefaciat itcc&am¬
mãe unius cuiusq nr̃m.
flanle quod cõmodo
pestilen alitu citiorũ.
illamcoxime pcessione
necesse ẽ ad temptocri.
in quatenerior atque in¬
firmior eius portio. uec¬
lidis inimici nonłcom
fortiter resistit inpul¬
sibus & ex illis periculũ
captiuitatis incurrese:
in quib: facciliorempro¬
ditioni ad itũ reserct¬
incauta custodico. Si enã¬
q bclaam populũ dĩ
posse decipi certara¬
tione colligit. d cens
consiliũ. ut ex illa peste
quac in firmcen nouerat
filios isrł ꝑniciosi eis

Expanded text:
ret, infirmior est, necesse ret, infirmior est, necesse est ut diabolicae i infestationi prima subcumbat. quemadmodum ingruentibus quibusdam iniuriis, quae uel ex accedenti labore uel de aēris corruptione gignuntur, fieri etiam in corporibus humanis solet, ut illa quae fuerint infirmiora casibus istis prima consentiant atque subcumbant, cumque peculiarius in eis morbus insederit, sanas quoque partes corporis eadem peste tabefaciat, ita et animam uniuscuiusque nostrum flante quodammodo pestilentia halitu uitiorum illa maxime passione necesse est adtemptari, in qua tenerior atque infirmior eius portio ualidis inimici non tam fortiter resistit inpulsibus, et ex illis periculum captiuitatis incurrere, in quibus faciliorem proditioni aditum reserincauta custodia. Sic namque Balaam populum Dei posse decipi, certa ratione collegit, dans consilium ut ex illa parte qua infirmari noverat filios Israel, perniciosi eis
Abbreviated transcription (Latin):
uitic pululccre: proin¬
de hoc primũ conimȩ uobis
ut ita dixerim membris
recte discretionis iudicio.
& humilitatis uirtute cu¬
randũ ẽ quo uitio dum
ñ solũ ad ꝑfectionisiam ꝑ¬
uenisse facstigico sed &iã
docere alios posse uos cre¬
ditis. et aderuditionem
c&erorũ sufficientes atq
idon eos iudicatis. ꝑelco¬
tionẽ caenodoxiȩ quam
patefecit urc confessio.
ꝑuccgetionũ uanitate rap¬
tccmini: quecs amputtre
de inceps absque difficul¬
tate poteritis. siuerȩdis¬
cretionis ut dixi hum ili¬
accte fundati quã labo¬
riosum. quã que difficile
situnicuiq: nrm̃ saluccre
animã sua. menusurȩ con¬
tritione discatis. & inumo
cordis affectu non modo
longeuos ab illa docendi
prȩsumptione submotos.
uerum &icom adhuc egere
doctoris agnos catis aux¬
ilio: Adhib&gergo huio
membro uel ꝓcstianimȩ
urȩ quam specicliter dix¬
imus uulnerctã. uerȩhu¬
militatis mede lã quȩ
quõ c&eris animȩ uirtuti¬
bus an uobis queenuĩ appa¬

Expanded text:
roinde hoc primum animae uobis ut ita dixerim membrum rectae discretionis iudicio et humilitatis uirtute curandum est, quo uitiato dum non solum ad perfectionis iam peruenisse fastigia, sed etiam docere alios posse uos creditis et ad eruditionem ceterorum sufficientes atque idoneos iudicatis, per elationem cenodoxiae hac quam patefecit uestra confessio peruagationum uanitate raptamini. quas amputare deinceps absque difficultate poteritis, si uerae discretionis ut dixi humilitate fundati quam laboriosum quamque difficile sit unicuique nostrum saluare animam suam mentis uestrae contritione discatis, et intimo cordis adfectu non modo longe uos ab illa docendi praesumptione submotos, uerum etiam adhuc egere doctoris agnoscatis auxilio. Adhibete ergo huic membro uel parti animae uestrae, quam specialiter diximus uulneratam, uerae humilitatis medellam: quae quoniam ceteris animae uirtutibus in uobis, quantum appa
Abbreviated transcription (Latin):
rerum uoluptate frccu¬
dantes : uocedominica
egregu direptores pro¬
nunticnur. & ꝑ huius ce¬
modi rapinã . regnum
caelorum uolenter in¬
uccdunꝰ: Regnũ enim cae¬
lorũ secundũ sentenlico
dñĩ uimpatitur. &uiolen¬
ti diripiunt illud isti
ꝓfecto sunt lccudebiles
uiolensi quiuim faciun
ꝑditionisuȩ: Homo enim
ut scriptum ẽ in dolonb:
lccborcet sibi &uim facit
ẽ oblectatio uitȩ prȩsen¬
tis: Etut expres sius dicã
ex secutio desi deriorum
uolunctumq: nr̃arum.
quas siquis ab animcosua
subtraxerit. ac mortifica¬
uerit glorio sam ꝓfecto
& utilem ꝑ ditionisuȩ uim
facit. ab negans dumtaxat
ei iocundis simcos uolunla¬
tes. quacs ꝑ proph&com
sermodiuinus frequenter
in cusat dicens Quia in die¬
bus ieiumii uri inuemi&ur
uoluncs ure: Et iterum.
siccuerteris asabbato pe¬
demtuum facere uolunta

Expanded text:
rerum uoluptate fraurerum uoluptate fraudantes uoce dominica egregii direptores pronuntiantur et per huiuscemodi rapinam regnum caelorum uiolenter inuadunt. regnum enim caelorum secundum sententiam domini uim patitur, et uiolenti diripiunt illud. isti profecto sunt laudabiles uiolenti, qui uim faciunt perditioni suae. homo enim, ut scriptum est, in doloribus laborat sibi et uim facit est oblectatio uitae praesentis et ut expressius dicam exsecutio desideriorum uoluntatumque nostrarum, quas si quis ab anima sua subtraxerit ac mortificauerit, gloriosam profecto et utilem perditioni suae uim facit, abnegans dumtaxat ei iucundissimas uoluntates, quas per prophetam sermo diuinus frequenter incusat dicens: quia in diebus ieiunii uestri inuenietur uoluntas uestra, et iterum: si auerteris a sabbato pedem tuum, facere uolu
Abbreviated transcription (Latin):
entur qui prius in serui¬
gutem fracternitatis se¬
m& ipsos. succque omnia:
uolunlcria deuotione
subdiderint: recipient
enim secundũ sententicẽ
dnĩ libere id quod ipsi
aliis dependerunt : Quis¬
quis aũ hȩc. humilitate
sincerco consortib suis
ante non d&ulit: quo mo¬
do deferri sibi abccluis
poctiener admittit : cũ
grccucrise eorũ obsequi¬
is in lellegacti potius quã
foueri qui accipere fra¬
trum mauult quam re¬
hȩctamen omnicnoncum
remissco securitate nec
cum in esti oblectatione
ꝑcipi& : sed secundũ uer¬
bum dñi. cum ꝑsecutioni¬
bus idẽcum pressuris
saeculi huius. ac summis
angonb: pcssionũ quia
sieut ille scpientis simus
conesciatur. qui suauis.
& sinedoloree in ȩgestate
erit: Regnum & enim cae¬
lorũ non desides. non remis¬
si. non delicati. nonleneri.
sed uiolenli diripiunt.
qui ergo hi uolenli sunt
nempeilli qui non cliis.
dccrcom inferunt uiolen¬
cticm: qui di reptione lau¬
debili. omni se presentiũ

Expanded text:
entur, qui prius in seruientur, qui prius in seruitutem fraternitatis semet ipsos suaque omnia uoluntaria deuotione subdiderint. recipient enim secundum sententiam domini libere id quod ipsi aliis dependerunt. quisquis autem haec humilitate sincera consortibus suis ante non detulerit, quomodo deferri sibi ab aliis patienter admittet, cam grauari se eorum obsequiis intellegat potius quam foueri, quia accipere fratrum mauult quam rehaec tamen omnia non cum remissa securitate nec cum inerti oblectatione percipiet, sed secundum uerbum domini cum persecutionibus, id est cum pressuris saeculi huius ac summis angoribus passionum, quia, sicut ille sapientissimus contestatur, qui suauis et sine dolore est in egestate erit. regnum enim caelorum non desides, non remissi, non delicati, non teneri, sed uiolenti diripiunt. qui ergo hi uiolenti sunt? nempe illi qui non aliis, eclaram inferunt uiolentiam, qui direptione laudabili omni eam praesentium
Abbreviated transcription (Latin):
uinctos multi plicata &icẽ
domorum. atque agrorũ
possessione ditabitur:
quisque una domo proxp̃i
dilectione reiecta. innu¬
bitacula. tam quẽc propria
possidebit. inquacum que
orbis parte. uelut in suȩ
domus iure succedens: quo¬
modo enim non cenluplũ:
ect sidnĩ nr̃i sententiȩ suꝑ¬
adici aliquid fcos ẽ plus
quam ceniuplũ recipit.
quidecem uelxx seruorũ.
ministeria infida &co¬
acticic derelinquens.
tot ingenuorũ ac nobiliũ.
sponlaneo fulcitur obse¬
quio: quoditaceẽ &icm
urĩs experimentis ꝓbare
potuistis. qui singulis pa¬
tibus. matiibusq acdo¬
mibus derelictis. quam¬
lib& mundi pastem fueri¬
tis in gressi: patres. matres
fractresque innumeros.
domos quoque & cgros.
seruosq fidelissimos.
absqueullo sollicitudinis
lcbore conquiritis qui
uos ut proprios dominos
summis suscipiunt. am¬
plectanur. fouenuene¬
rcnur. officiis: sed hoc
inquãc sc̃ĩministerio me¬
nto acfiducicliter ꝑfru¬

Expanded text:
uinctos. multiplicata etiam uinctos. multiplicata etiam domorum atque agrorum possesquisquis una domo pro Christi dilectione rejecta, innubitacula tamquam propria possidebit, in quacumque orbis parte velut in suae domus jure succedens. Quomodo enim non centuplum et si domini nostri sententiae superadici aliquid fas est plus quam centuplum recipit, qui decem uel uiginti seruorum ministeria infida et coacticia derelinquens tot ingenuorum ac nobilium spontaneo fulcitur obsequio? quod ita esse etiam uestris experimentis probare potuistis, qui singulis patribus matribusque ac domibus derelictis, quamlibet mundi partem fueritis ingressi, patres et matres fratresque innumeros, domos quoque et agros seruosque fidelissimos absque ullo sollicitudinis labore conquiritis, qui uos ut proprios dominos summis suscipiunt, amplectuntur, fouent, uenerantur officiis. sed hoc, inquam, sancti ministerio merito ac fiducialiter perfru
Abbreviated transcription (Latin):
rcm tenere uidecctur:
nimiumtamen. quconita¬
tis magnitudine suꝑcres¬
cit: ꝥ i& enim ut qui hȩdi
formcem gerere ui deba¬
mur in leua: ouis meritũ.
trans lati. consequamur
addextercm : Nunc ad
quacnitatem eccrũ rerum.
quacs proconemptu mun¬
dcclium commodorũ nobis
in hoc saeculo xp̃r restituit
transecmus: precipue.
secundũ euangeliũ marci
itcdicenlis. Nemo ẽqui re¬
liquit domũ aut fractres aut
sorores aut matrem. aut fi¬
lios aut cgros proptermo
& propter eu cngelium qui
non accipict cenlies tan¬
tum nunc inlempore hoc.¬
domos & fratres & sorores
& mactres & filios &cogros
cum ꝑsecutionibus. & in sȩ¬
censuplam namquefroc¬
trum pccrentum ue recipi¬
& quacnlitatem. quisque
patris unius. uel matris. seu
filii. proxp̃i nomine carita¬
teconempta. In omnium
quixpo deseruiunt. dilec¬
tionem sincerissimã tran¬
sit prounius scilic&.tot
inueniens patres. fractres¬
que ferueniore acprȩstan¬
tiore sibi affectione de¬

Expanded text:
ram tenere uideatur, ram tenere uideatur, nimium tamen quantitatis magnitudine supercrescit. fiet enim ut qui haedi formam gerere uidebamur in laeua. ouis meritum translati consequamur ad dexteram. nunc ad quantitatem earum rerum, quas pro contemptu mundialium commodorum nobis in hoc saeculo Christus restituit, transeamus, praecipue secundum euangelium Marci ita dicentis: nemo est qui reliquit domum aut fratres aut sorores aut matrem aut filios aut agros propter me et propter euangelium, qui non accipiet centies tantum nunc ins et sorores et matres et filios et agros cum persecutionibus, et in fucentuplam namque fratrum parentumue recipiet quanti- _tatem, quisque patris unius uel matris seu filii pro Christi nomine caritate contempta in omnium qui Christo deseruiunt dilectionem sincerissimam transit, pro uno scilicet tot incipiens habere patres fratresque, feruentiore ac praestantiore sibi affectione de
Abbreviated transcription (Latin):
conlemptu uoluptatum
atque coffectuum terre¬
norum spirnale gacudi¬
um & pretiosissimȩ ca¬
ritatis iocundittos re¬
sit numerus. centuplo
tamen hȩcinccior atq
prȩclanor ẽ : Ettut hoc
euidentius crebra repe¬
titionered doctur. uxorẽ
gilis desiderii possi debã
hanc ecendem in honore
dilectione possideo: una
ẽmulier. sed censuplum
creuit meritũ cariatis.
cturbatione iugem pati¬
entiȩ lenitatem: ꝓsollici¬
tudinis ac diftentionis
cengore. securitatis qui¬
&em proinfructuos a
saeculi huius. poencliq
tristitic. salutaris tris¬
titiȩ fructum. prouani¬
dccte la&itiȩ temporclis
deris ubertatem r&nbu¬
tionem inhorũ affectuũ
commutatione cenluplac̃
ꝑuidebis: et siun icuique
ceuttio breuis aclubricae
uoluptoctis. contrcricorũ
uistutum merita conferan¬
tur: cenluplum eẽ meliora.
multiplicata io cunditts
ad probabit : cenlencrius
enimnumerus desinistra
trans fertur indexteram:
ecclic& ecndem in supputa¬
tione digitorum figu¬

Expanded text:
contemptu uoluptatum contemptu uoluptatum et adfectuum terrenorum spiritale gaudium et pretiosissimae caritatis iucunditas resit numerus, centuplo tamen haec maior atque praeclarior est. et ut hoc euidentius crebra repetitione reddatur: uxorem sione desiderii possidebam, hanc eandem in honore dilectione possideo: una est mulier, sed centuplum creuit meritum caritatis.turbatione iugem patientiae lenitatem, pro sollicitudinis ac distentionis angore securitatis quietem, pro infructuosa saeculi huius poenalique tristitia salutaris tristitiae fructum, pro uanitate laetitiae temporalis deris ubertatem, retributionem in horum affectuum commutatione centuplam peruidebis. et si uniuscuiusque uitii breui ac lubricae uoluptati contrariarum uirtutum merita conferantur, centuplo haec esse meliora multiplicata iucunditas adprobabit. centenarius enim numerus de sinistra transfertur ad dexteram, et licet eandem in supputatione digitorum figu
Abbreviated transcription (Latin):
l& itic quoque illa quã
inunius cgri acdomus
possessionequis hebuit.
cenluplo maiore diuiti¬
arũ gccudio ꝑfruetur:
qui in adoptionem tran¬
siens filiorũ dĩ. uniuer¬
saquȩ a&ni suns patiis
ut ꝓpric possidebit
Et affectu atque uir .tute.
adimitationem ueruilli¬
us filui ꝓlamabit: omnia
quȩ hab& pocter meccsunt
nec iccicum illa poenali
distenlionis ac sollicitu¬
dinis curco sed securus
acl&us uelut in ꝓpriis ubi¬
que succedit audiens cot¬
tidie sibim& ab cpostolo
prȩdicari: omnicenim
urc̃csun siue mundus siue
prȩsenlic. siue futurc
Ett᷑salo mone fidelis uiri.
totus mundus diuiticorũ:
Hebesergo istã cenlupli
r&nbutionẽ in mcgnitu¬
dinemeriti : & indiscre¬
tioneatam in compcore¬
bilis queclitatis ex pressã
Neque enim si proaeris. aut
ferri autuilioris cuius¬
qucc̃ m&celli certo ponde¬
re tconlundem ponde
ccuriquis picc̃ red¬
didiss& non &ico compli¬
us restituisse quã cenlu¬
plũ uideretur: it cccũ ꝓ

Expanded text:
laetitia quoque illa, quam laetitia quoque illa, quam in unius agri ac domus possessione quis habuit, centuplo maiore diuitiarum gaudio perfruetur, qui in adoptionem transiens filiorum dei uniuersa quae aeterni sunt patris ot propria possidebit et adfectu atque uirtute ad imitationem ueri illius filii proclamabit: omnia quae habet pater mea sunt, nec iam cum illa poenali distentionis ac sollicitudinis cura, sed securus ac laetus uelut in propriis ubique succedet, audiens cotidie sibimet ab apostolo praedicari: omnia enim uestra sunt, siue mundus, siue praesentia siue futura, et a Salomone: fidelis uiri totus mundus diuitiarum. habes ergo istam centupli retributionem in magnitudine meriti et in discretione tam inconparabilis qualitatis expressam. neque enim si pro aeris ant ferri aut uilioris cuiusquam metalli certo pondere tantundem ponderis sed auri quispiam reddidisset, non etiam amplius restituisse quam centuplum uideretur: ita cum pro
Abbreviated transcription (Latin):
grectiorem. &icm in hac
uitac recipere caritatem:
hacne siquidem quam inter
pcorenes ac filios. atque
germconos. coniuges. uel
propinquos. siue soci&cos
copulȩ. seu conscnguinita¬
tis nec essitudo coniungit.
satis breuem ẽe constaet. ac
fragilem. deniq &icem
boni acpii cum cdoleue¬
rin filii copcrentum do¬
mibus nonnum quẽc ac sub¬
staontiis exluduntur com¬
munio quoque consortu¬
honesta causcc inerueni¬
enediuellitur: frcctrum
dirimit caritatem condenti¬
osa diuisio: monachi soli.
ꝑpectuȩ coniunctionis re¬
tinent unittem. atque
in discrete possident uni¬
uersa: quiomnic succ eẽ
quȩ fratrum: omnicfrec¬
trum credun eẽquȩ sua
sunt Siergo istis. quibus
carnedis caritas copulatꝰ
affectio dilectionis nr̃ȩ &
gratiae conferctur: ꝓ¬
fecto censuplo hec dul¬
cior atque sublimiorẽ:
Recipietur sane &icm
deconlinensic coniuge¬
li inccior censuplo suco¬
uitcs ab illaquȩ eis in¬
uicem. ꝑ commixtionẽ
sexuum probebatur: ꝓ

Expanded text:
gratiorem etiam in hac gratiorem etiam in hac uita recipere caritatem. hanc siquidem, quam inter parentes ac filios atque germanos, coniuges uel propinquos, siue societas copulat seu consanguinitatis necessitudo coniungit, satis breuem esse constat ac fragilem. denique etiam boni ac pu cum adoleuennt filii a parentum domibus nonnumquam ac substantiis excluduntur, communio quoque consorthonesta causa interueniente diuellitur, fratrum dirimit facultatem contentiosa diuisio: monachi soli perpetuam coniunctionis retinent unitatem atque indiscrete possident uniuersa, qui omnia sua esse quae fratrum, omnia fratrum credunt esse quae sua sunt. si ergo istis quibus carnalis caritas copulatur affectibus dilectionis nostrae gratia conferatur, profecto centuplo haec dulcior atque sublimior est. recipietur sane etiam de continentia coniugali maior centuplo suauitas ab illa, quae eis inuicem per conmixtionem sexuum praebebatur. pro
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i.onusq: leuissimũ. fac illi¬
me conprobabis xxui¬
roin de&icm illa r&ri¬
butio prȩmiorum qui coꝑ¬
fecterenunticntibus. in hac
uitacentuplum dñs repro¬
misit dicens. E t omnis qui
reliquit domũ uel fratres
autsorores. aut patrem aut
matrem. aut uxores. aut filios.¬
aut ecgros. propternomen
meum centuplum accipi&
in prȩsenti &uitum a&ernã
possidebit Recte atqueue¬
ris sime eodem sensu absque
ulla fidei ꝑ turbactione susci¬
pitur: multi enim occasio¬
nẽ huiussenlentiena cti
crasso inellectu hec in illo
mille annorũ temporecar¬
ncliter scĩs restituendcc
confirmeon. cum utique
illud sȩculũ qđ postresurrec¬
tionem futurũ dicunt. prȩ¬
sens inlellegi non porse
fectecnur: Multoergo
credibilius. multoq: maeni¬
festius ẽ eum qui aliquid
saeculcriũ uel affectuum
uelbonorũ xp̃o succdense
conlempserit : afratrib:
atque consortib: proposi¬
tisui. qui ei spiritaligluti¬
no conligantur centuplo

Expanded text:
Christi onusque leuissimum facilliChristi onusque leuissimum facillime conprobabis. Proinde etiam illa retributio praemiorum, qua perfecte renuntiantibus in hac uita centuplum dominus repromisit dicens: et omnis qui reliquit domum uel fratres aut sorores aut patrem aut matremaut agros propter nomen meum, centuplum accipiet in praesenti et uitam aeternam possidebit, recte atque uerissime eodem sensu absque ulla fidei perturbatione suscipitur. multi enim occasionem huius sententiae adepti crasso intellectu haec in illo mille annorum tempore carnaliter sanctis restituenda confirmant, cum utique illud saeculum, quod post resurrectionem futurum dicunt, praesens intellegi non posse fateantur. multo ergo credibilins multoque manifestius est eum, qui aliquid saecularium uel affectuum uel bonorum Christo suadente contempserit, a fratribus atque consortibus propositi sui, qui ei spiritali glutino conligantur, centuplo
Abbreviated transcription (Latin):
lumus uics saeculi huius prec¬
ucs atque ꝑuersas. &icm cũ
summo discrimine. ac diffi¬
cultate sectari: cum uero
hoc modo grauenobis acdu¬
rum iugum dnĩ fecerimus.
blcsfemo iam spũ uelde ip¬
sius iugi ueldexp̃i. qui illud
in ponit. duritia atque aspe¬
ritate causccmur: secundũ
illud insipientiauiri corrũ¬
pit uias eius: dm̃ au causatur
cordesuo: Et secundũ aggeũ
ꝓph&am : cũ dixerimus quicc
uiccdnĩ non dirigit: congrue
nobis respondetur ad nõ Nũ¬
quid uicmec non dirigitnon¬
nemagis uiȩ urȩ sunt priacuȩ
Etreuera si conparare uolue¬
ris splendentem uirginitatis
moniȩ puritatem: t&ris ac
fetidis libi dinum uolutabris.
qui &em securitatemq: mona¬
chorum periculis &ȩrumnis
quibus mundi huius homines
inplicantur : pauꝑtatis nr̃ȩ re¬
quiem edacib diuitum tristiti¬
is ac ꝑuigilib: curis. inquibus
non absque sum mouitae peri¬
culo diebus ac noctibus consu¬
muntur. succuissimum̃iugũ

Expanded text:
lumus uias saeculi huius pralumus uias saeculi huius prauas atque peruersas etiam cum summo discrimine ac difficultate sectari. cam uero hoc modo graue \' ac durum nobis iugum domini fecerimus, blasphemo iam spiritu uel de ipsius iugi uel de Christi qui illud inponit duritia atque asperitate causamur secundum illud: insipientia uiri corrumpit uias eius, deum autem cansatur cordesuo, et secnndum Aggaeum prophetam cum dixerimus quia uia domini non dirigit, congrue nobis respondetur a domino: numquid uia mea non dirigit? nonne magis uiae uestrae sunt prauae? et re uera si conparare uolueris suaue olentem uirginitatis moniae puritatem taetris ac faetidis libidinum uolutabris, quietem securitatemque monachorum periculis et aerumnis quibus mundi huius homines inplicantur, paupertatis nostrae requiem edacibus diuitum tristitiis ac peruigilibus curis, in quibus non absque summo uitae periculo diebus ac noctibus consumuntur, suauissimum iugum
Abbreviated transcription (Latin):
tes : cum tulerint iugum dñi
superse. & didicerint ab eo qui¬
a mitis ẽ & humilis corde. Iam
quodam modo terrenarum par¬
sionum sarcinam deponentes.
non laborem. sed requiem anima¬
bus suis dño prȩstante reperi¬
ent. sicut perhieremiam pro¬
ph&am ipse testatus ẽ dicens:
State superuias. & uid&e. & inter¬
rogate desemitis antiquis. quȩ
sit uiabona. & ambulate in ea.
& inueni&is refrigerium ani¬
mabus urĩs: Fient namq eis
continuo. praua indirectum. &
aspera in uias planas. & gustan¬
tes uidebt. quõ suauis ẽ dñs au¬
dientesq xpm̃. in euangelio pro¬
clamantem. Uenite ad me om̃s
quilaboratis &onerati estis. &
ego reficiam uos Depositis
ponderibus uitiorum: ea quae
seq̃untur intellegent. quia ui¬
gũ meum suaue. & onus meum
leue est: Hab& ergo refrige¬
rium uiadnĩ. si scdm̃ legem
ipsius teneatur. Sed nos sumꝰ
quidolores nobis atquetor¬
menta. turbulentis distentio¬
nibus procuramus : duma¬

Expanded text:
tes cum tulerint iugum domini tes cum tulerint iugum domini super se et didicerint ab eo quia mitis est et humilis corde, iam quodammodo terrenarum passionum sarcinam deponentes non laborem, sed requiem animabus suis domino praestante repperient, sicut per Hieremiam prophetam ipse testatus est dicens: state super uias, et uidete, et interrogate de semitis antiquis, quae aituiabona, et ambulate in e a: et inuenietis refrigerium animabus uestris. fientnatnqueeis continuo praua in directum, et aspera in uias planas, et gastantes uidebunt quoniam suauis est dominus, audientesque Christum in euangelio proclamantem: uenite ad me omnes qui laboratis et onerati estis, et ego reficiam nos depositis ponderibus uitiorum ea quae sequuntur intellegent: quia iugum meum suane est et onus meum leue est habet ergo refrigerium uia domini, si secundum legem ipsius teneatur. sed nos sumus qui dolores nobis atque tormenta turbulentis distentionibus procuramus, dum ma
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ conluctationẽ tẽptectio¬
nũ. lccudis contulit prȩmia.
benigna erganos gratia salua¬
toris: quam si omnem a nobis ne¬
cessitatem certaminis abstulis¬
s& : &enim sublimioris. prȩs¬
tantiorisq uirtutis ẽ. Persecu¬
tionibus erumnisq uallatum.
manere semper immobilem:
& aduersum se sȩuientib cunc¬
tis. certum dep̃sidio dĩ. atq in¬
trepidum perdurare. huma¬
nisq incursibus. uelut armis in¬
uictȩ uirtutis accintum glori¬
osis sime deinpatientia trium¬
phare & adquirere quodam¬
modo deinfirmitate uirtutẽ.
quia uirtus in infirmitate per¬
ficitur: Ecce enim dedite in¬
quid dñr incolumnã ferream.
& inmurum aereum. super
omnem terram. regib uida.
& omni populo terrȩ: & bel¬
labt̃ adũ sumte & non p̃uale¬
bt̃. quia ego tecum sum. uteru¬
amte ait dñs. Ergo scdm̃
miram dñi traditionem. uia
regia suauis ac leuis est:
lic& dura & aspera sentiatur:
pie enim ac fideliter seruien¬

Expanded text:
r conluctationem temptatior conluctationem temptationum laudis contulit praemia benigna erga nos gratia saluatoris, quam si omnem a nobis necessitatem certaminis abstulisset. etenim sublimioris praestantiorisque uirtutis est persecutionibus aerumnisque uallatum maneet, adversum se saevientibus cunctis, certum de praesidio Dei atque intrepidum perdurare; humanisque incursibus velut armis invictae virtutis accinctum gloriosissime de impatientia triumphare, et acquirere quodammodo de infirmitate virtutum, quia virtus in infirmitate perficitur . Ecce enim dedi te, inquit Dominus, in columnam ferream, et in murum aereum super omnem terram, regibus Juda, et et omni populo terrae. et bellabunt aduersum te, et non praeualebunt: quia ego tecum sum, ut eruam te, ait dominus. ergo secundum meram domini traditionem uia regia suauis ac leuis est, licet dura et aspera sentiatur. pie enim ac fideliter seruien
Abbreviated transcription (Latin):
I Braham. ueris simcẽ
dñi ac salucctoris nri
riendiȩ ipsius fcccili
probabimus documen¬
tosiꝑfectionis uicm
legitime & secundum
uolunatem xp̃i fue¬
rimus aggressi. & mor¬
tificanles ommadesi¬
ab itinere regio deuiantes.
ad illam m& ropolim ciui¬
tatem. ubinos tercursus in¬
declinabiliter semꝑ deb&
eẽ directus. non potuerunt
ꝑuenire: qđ &iam ecdesi¬
costes significanter expres¬
sit: Labor inquiens stulto¬
rũ ad fligit eos. qui ñ cogno¬
uerun ire inciunatem
illc̃o scilic& hierusalẽ cae¬
lestem: quȩ ẽmater omniũ
nrm: quisquis aũ inueritate
huic mundo renunticns
suꝑ setulerit iugum xp̃i. &
didicerit ab eo cottidianis
in iuriccrũ exercitiis eru¬
ditus : qui amitis ẽ & humilis
corde : incunctis temptacti¬
onib manebit semꝑ in mo¬
bilis .omnicq illicoopera¬
buntur adbonum: uerba
enim dĩ secundũ abdicom
ꝓph&abona sunt cum eo qui
recte gracditur. Et iterũ
res uero conruenꝰ in eis.
ccioraigitur nobis. xx.u¬

Expanded text:
braham: Verissimam Domini ac Salvatoris nostri rientiae ipsius facili probabimus documento, si perfectionis viam legitime et secundum voluntatem Christi fuerimus aggressi, et mortificantes omnia desiab itinere regio deuiantes ad illam nJetropolim ciuitatem, ubi noster cursus indeclinabiliter semper debet esse directus, non poterunt peruenire. quod etiam Ecclesiastes satis significanter expressit labor, inquiens, stultorum adfligit eos, qui non cognouerunt ire in ciuitatem, illam scilicet Hierusalem caelestem, quae est mater omnium nostrum. quisquis autem in ueritate huic mundo renuntians super se tulerit iugum Christi et didicerit ab eO cotidianis iniuriarum exercitiis eruditus quia mitis est et humilis corde, in cunctis temptationibus manebit semper inmobilis omniaque illi cooperabuntur ad bonum. uerba enim dei secundum Abdiam prophetam bona sunt cum eo, qui recte graditur, et iterum:ricatores uero conruent in eis. Maiora igitur nobis p
Abbreviated transcription (Latin):
abolicȩ quib: quatieb a
similiter prȩcamur
edisseri: quod in eucn¬
gelio dicitur. iugũ meũ
succue &onus meũ leue ẽ
Satis enimproph&icȩ
illi sentendiȩ uidetur
aduersum : quac dicitur:
propter uerbclabiorũ
tuorũ ego custo diuiuias
ccpostolus dicat. Omnes
qui uolun pieui uere
in xpoꝑsecutiones pecti¬
durũ & ꝑ secutionib ẽ
refertum: nec leue po

Expanded text:
abolicae quibus quatiebamuabolicae quibus quatiebamusimiliter precamur edisseri quod in euangelio dicitur: iugum meum suaue est et onus meum leue est. satis enim propheticae illi sententiae uidetur aduersum qua dicitur: propter uerba labiorum tuorum ego custodiui uias apostolus dicat: omnes qui uolunt pie uiuere in Christo persecutiones patidurum et persecutionibus est refertu
Abbreviated transcription (Latin):
tiqua narratione uulga¬
t cc̃breuiter indicabo
Uertur becctissi xxi¬
iohconnes cumpdicem
manibus molliterde
entem subito conspexisse:
qui mircctus qđ uir tanȩ
opinionis ac famȩ: ad tã
lectomena submitte¬
r&. tun eesinquit ille
iohannes. cuius focma
insignis. atque celeber¬
nmco: me quoque sũmo
desiden o tuȩ cegniionis
inlexit. cur ergo oble¬
nutuagestcs atille
arcus inquid &cureũ ait
nontensum semꝑ ubique¬
circumfers: cui ille respon¬
dit non oport&: neiugi
curucminerigoris for¬
titudo leexecta molles cat
atquedepereat : &cumopor¬
ctuent ut fortiora in celi
tionis amis souiolenuor
ictus non possit emitti:
nec nr̃i inquid becctus
iohconnes animite offen¬
dat õiuuenis tampcrua
hec breuisq lcexcctio : quȩ
nisi remissione quadam.
rigorem inenionis suȩ
interdum releu& acre¬
lcox&: in remisso uigore
lenlescens: uirtuti sp̃s cũ
necessitas poscit obsecun¬
dccrenon poterit. Xxii¬
ermanus. quõ nobis
ꝯinlusionũ cuntcrum
remedic conulisti. & di¬

Expanded text:
narratione uulgatam breuiter indicabo. Fertur beatissiIohannes, cum perdicem suis manibus molliter deentem subito conspexisse. qui miratus quod uir tantae opinionis ac famae ad tam lectamenta submitteret, tune es, inquit, ille Iohannes; cuius fama insignis atque celeberrima me quoque summo desiderio tuae agnitionis inlexit? cur ergo oblenu tua gestas ? at ille: arcus, inquit. et cur, ait, non eum tensum semper ubiquecircumfers? cui ille respondit: non oportet, ne iugi curuamine rigoris fortitudo laxata mollescat atque depereat, et cum oportuerit ut fortiora in aliquintentionis amisso uiolentior ictus non possit emitti. nec nostri, inquit beatus Iohannes, animi te offendat, o iuuenis, tam parua haec breuisque laxatio, quae nisi remissione quadam rigorem intentionis suae interdum releuet ac relaxet, inremisso uigore lentescens uirtuti spiritus, cum necessitas poscit, obsecundare non poterit. GERMANVS: Quoniam nobis inlusionum cunctarum remedia contulisti et di
Abbreviated transcription (Latin):
uirtus ad libercndum.
Sed quid huic potentis si¬
mȩ misericordiȩ eius.
semꝑ obstiterit. Idem
proph&cde monstrans:
Ecce inquid non ẽ adbre¬
uiccta manus dnĩ. ut sal¬
uccre nequect. neque
adgrcotaẽccuris eius. ut
non exccudiat. sed in i¬
quitactes ur̃ȩ diuiserunt
ineruos & dm̃ urm̃ pec¬

Expanded text:
uirtus ad liberandum? uirtus ad liberandum? sed quid huic potentissimae misericordiae eius semper obstiterit, idem propheta demonstrans ecce, inquit, non est adbreuiata manus domini ut saluare nequeat, neque adgrauata est auris eius ut nonexaudiat: sed iniquitates uestrae diuiserunt inter uos et deum ue
Abbreviated transcription (Latin):
scclutem in futuratunc
saecula reseruccuit. ut rec¬
to ordine conpleretur.
stotuti temporis pleni¬
ctudo: O portebat enim
eius sobolemtcmdiu sub
auitto conditione durccre
quousque ecndem origi¬
ncclibus uinculis liberco¬
icm. in antiquum liber¬
tactis stactum prioris dnĩ
grecticopra&io suis angui¬
nis reformar&: quam
pi&cctis instintu.po¬
tuit &icomtunc saluare
sed noluit. quia eum de¬
cr&i sui inrum pere sanc¬
tionem ȩquitts ñsine¬
bat: Uis nosse caus ccm
uenditionis tue. audi
ipsũ redemptorẽtuum
simepro clamcnaem:
Quis ẽ iste liber repudui
matris ur̃ȩ quodimisi
eccm. a utquis ẽ creditor
meus cui uendidiuos.
Ecce in iniquitactib ur̃ĩs
uenditi estis. & in sceleri¬
bus uris dimisi matrem
ter agnoscere curte iugo
seruitutis ad dictum re¬
dimere poteniȩ suȩ
uir tute noluerit : dudi
quid ad superiora quib:
exprobrat adiecerit:
Numquid ad breuiceta
& ꝓccruula factaẽ ma¬
nus mecc. ut non possim
redimere aut ñ ẽ in me

Expanded text:
salutem in futura tunc salutem in futura tunc saecula reservavit, ut recto ordine compleretur statuti temporis plenitudo. Oportebat enim ejus sobolem tamdiu sub avita conditione durare, quousque eamdem originalibus vinculis liberatam, in antiquum libertatis statum, prioris Domini gratia pretio sui sanguinis reformaret: quam pietatis instinctu potuit etiam tunc salvare; sed noluit, quia eum decreti sui inrumpere sanctionem aequitas non sinebat. uis nosse causam uenditionis tuae? audi ipsum redemptorem tuum sime proclamantem: quis estliber repndii matris uestrae, quo dimisi eam? aat quis est creditor meus, cui uendidi nos? ecce in iniquitatibus uestris uenditi estis, et in sceleribus uestris dimisi matrem ter agnoscere, cur te iugo seruitutis addictum redimere potentiae suae uirtute noluerit? audi quid ad superiora, quibuexprobrat, adiecerit: numquid adbreuiata et paruula facta est manus mea, ut non possim redimere? aut non est in me
Abbreviated transcription (Latin):
aliud seruile coniugium.
potest procrecre. quam¬
seruos: Quidergo : num¬
quidemptor iste uersu¬
tus &callidus. dnõuero
atque legitimo. iusdomi¬
nationis eripuit. Non
iticẽ. Neque enim sic ille
omne peculiũ dĩ. unius
frccudis dolositecte ꝑ uocsit.
ut potenlicm dominii sui.
uerus dominctor amitte¬
r&. quupsum quoqueemp¬
torem. quamuis refugam
uel rebellem tamen iugo
de primit seruitutis: Sed
quiccomnibus ractionabi¬
libus creccturis arbitrii¬
liberiatem crecctor
indulserat. eosqui
seconra fccs. edacis con¬
cupiscenziȩ itrans gres¬
sione uendidercn. in¬
uitos adingenittm liber¬
tactem. reuocare non de¬
buit: Abhorr& siquidem
ab illo iustitiȩ ac pi&cctis
auctore. quid quid boni¬
tcte ȩquitatiq contra¬
rium ẽ: Malum enim fue¬
rat. si concesse libertao¬
tis beneficiũ reuocasr&.
in iustum siliberũ hominẽ
potenac sua opprimens
at que captiuans. liberta¬
tis acceptȩ priuilegium
ex sequi non siuiss&. cuius

Expanded text:
aliud servile conjugium aliud servile conjugium potest procreseruos? quid ergo? numquid emptor iste uersutus et callidus domino uero atque legitimo ius dominationis eripuit? non ita est. neque enim sic ille omne peculium dei unius fraudis dolositate peruasit, ut potentiam dominii sui uerus dominator amitteret, qui ipsum quoque emptorem quamuis refugam uel rebellem tamen iugo deprimit seruitutis: sed quia omnibus rationabilibus crelibertatem Creator indulserat, eos qui se contra fas edacis concupiscentiae transgressione vendiderant, invitos ad ingenitam libertatem revocare non debuit. Abhorret siquidem ab illo justitiae et pietatis auctore, quidquid bonitati aequitatique contrarium est. Malum enim fuerat, si concessae libertatis beneficium revocasset: injustum, si liberum hominem potentia sua opprimens atque captivans, libertatis acceptae privilegium exsequi non sivisset; cujus
Abbreviated transcription (Latin):
fecit uenundatio illec
peccati: Quod rogo istud
cuius uepeccatumẽ. sine
dubio adȩ: cuius praeua¬
ricatione. at que utita
dicam negotictione
toq: cõmertio uenditi
sumus: Omnẽ enim pro¬
lem suã serpendis ꝑ sua¬
sione seductus. inliciti
cibi ꝑceptione distrac¬
seruitutis aełdixit
hic nam quemos sol& in¬
teruendenlem ementẽ¬
que seruccri. utisquise
alieno cupit dominio
manc ipcre. aliquid
pretii proiactur cpro¬
priȩ liberaactis & ad¬
dictione ꝑ p&uȩ serui¬
tutis. a suo consequatur
emptore: quod &icom
inercdcm atqueser¬
penem manifestissime
uidemus impletum Ille
enim acserpene pretiũ
libertatis suȩ ȩsu iner¬
dictȩ corboris capiens
anccturali libertate
discessit. illiq: maluit
dereseruitute. cequo
u&iti pomi la &cle pre¬
ctium fuerct assecutus.
quade inceps conditio¬
ne constrictus. nonim¬
merito. omnem posteri¬
tactis suȩ progeniem.
ꝑp&uo eidem cuius ieffec¬
tusẽ seruus subdidit fa¬
mulcctu Quid enim

Expanded text:
efficit uenundatio illa efficit uenundatio illa peccati. quod rogo istud cuiusue peccatum est? sine dubio Adae, cuius praeuaricatione atque utdicam negotiatione toque commercio venditi sumus. Omnem enim prolem suam, serpentis persuasione seductus, illiciti cibi perceptione distraservitutis addixit. Hic namque mos solet inter vendentem ementemque servari, ut is qui se alieno cupit dominio mancipare, aliquid pretii pro jactura propriae libertatis et addictione perpetuae servitutis a suo consequatur emptore. Quod etiam inter Adam atque serpentem manifestissime videmus impletum. Ille enim a serpente pretium libertatis suae esu interdictae arboris capiens, a naturali libertate discessit, illique maluit dere servitute, a quo vetiti pomi lethale pretium fuerat assecutus: qua deinceps conditione constrictus, non immerito omnem posteritatis suae progeniem perpetuo eidem, cujus effectus est servus, subdidit famulatu. Quid enim
Abbreviated transcription (Latin):
inserta mortccliũ. quȩ
repugnct legimentis
nr̃ȩ eccmque adiuino
arc& inuitu. quac male¬
dictaterra in operib
nr̃is. postagnitionem
boni ac mali: cogitactio¬
num spinces coepit acti¬
bulos germincre quarũ.
aculeis caritatis obtunsa
semina prȩfocantur: ne
illũ panem nrm quide
caelo descendit: quique
confortat cor hominis.
edere absque uultus nr̃i
sudorepossimus: Omne
igitur humcnũ genus.
huic genercliter legisi¬
neulla exceptione subi¬
citur: Nullus enimest
quamuis scs. qui suprco
dictum panem. ñ cum su¬
dore uultus sui & sollici¬
itacordis inlentione
ꝑcipict : C&erũ commu¬
ni istopene multi ut¬
uidemus diuites sine
ullo uultus sui sudore
uescuntur. xii¬
ucm &i cmlegembea¬
tus cpostolus. spiri¬
itedem adserit dicens
Scimus ccũ quialex spiri¬
tcclis ẽ egoccũ carnalis
sum uenundatus sub pec¬
cato.: Spirittlis enim
ẽlex quȩ iub& nobis ut
insudoreuultus nr̃i co¬
uerum quide caelo des¬
cendit: Sed nos carnales

Expanded text:
inserta mortalium, quae inserta mortalium, quae repugnat legi mentis nostrae eamque a diuino arcet intuitu, quaeque maledicta terra in operibus nostris post agnitionem boni ac mali cogitationum spinas coepit ac tribulos germinare, quarum aculeis carnis obtusis semina praefocantur, ne illum panem nostrum, qui de coelo descendit, quique confortat cor hominis, edere absque vultus nostri sudore possimus. Omne igitur humanum genus huic generaliter legi sine ulla exceptione subjicitur. Nullus enim est, quamvis sanctus, qui supra dictum panem non cum sudore vultus sui, et sollicita cordis intentione percipiat: caeterum communi istouidemus, diuites sine ullo uultus sui sudore uescuntur.. Quam etiam legem beatus apostolus spiritalem adserit dicens: scimus autem quia lex spiritalis est: ego autem carnalis sum, uenundatus sub peccato. spiritalis enim est lex haec quae iubet nobis, ut in sudore uultus nostri couerum qui de caelo descendit, sed nos carnales
Abbreviated transcription (Latin):
quidem legidĩ secundũ
ineriorem hominem
quiuisibilic uniuersco
trconscendens conatur
dõ soli semꝑ uniri Sed
uidentalicm legem in
membris suis idẽ in na¬
tura humanȩ conditio¬
nis inserttm. quȩre¬
relicto illo principccli
bono terrena cogita¬
tione submitti quae
quc̃ c̃uis neces sccric atq
corpori utilis uidecctur.
cũ dispensationi religi¬
osȩ cuiuspic̃ necessita¬
tis impenditur : Conpa¬
rationetamen illiusbo¬
ni qđ scorũ omniũ oblec¬
tact inaitũ. meclautiq
ab eis. ac fugienda decer¬
nitur. qui ꝑ ecem quo quo
modo uel ad modicũ tem¬
pus. ab illius ꝑfecte bec¬
tudinis gecudio retra¬
huntur. Vereenim lex
peccati ẽ. quam humano
generi prȩuccricatio
sui induxit auctoris. ꝑ
illius noxcm. in quem
lacta ẽ ȩquissimi iudicis
illcc sententic: Mcle¬
dicta terra in operib
tuis. spincs & tribulos
germinabitctibi. Et in
sudore uultus tui edes
panemtuum: hȩc in quã
ẽlex membris omnium

Expanded text:
quidem legi dei secundum quidem legi dei secundum interiorem hominem, qui uisibilia uniuersa transcendens conatur deo soli semper uniri, sed uident aliam legem in membris suis, id est in natura humanae condicionis insertam, quae rerelicto illo principali bono, terrena cogitatione submitti. Quae quamvis necessaria atque corpori utilis videatur, cum dispensationi religiosae cuiuspiam necessitatis inpenditur, conparatione tamen illius boni, quod sanctorum omnium oblectat intuitum, mala utique ab eis ac fugienda decernitur, quia per eam quoquo modo uel ad modicum tempus ab illius perfectae beatitudinis gaudio retrahuntur. uere enim lex peccati est, quam humano generi praeuaricatio sui induxit auctoris, per illius noxam in quem lata est aequissimi iudicis illa sententia : maledicta terra in operibus tuis: spinas et tribulos germinabi-t tibi, et in sudore uultus tui edes panem tuum. haec, inquam, est lex membris omnium
Abbreviated transcription (Latin):
ctidie superati frccgi¬
litate carnis incurrunt.
A gratia dñi iugiter pos¬
tulantes. uercos peni¬
ctentiae lacrimcas in¬
desinenter effundunt:
Quippequi uide con& his¬
dem ipsis. sepro quibus
conlinuo dolore uexcti
iugiter ingemi scu aes¬
tibus inuolutos. &icc̃ ip¬
sccs supplicationes suces.
offerrese sine cogitactio¬
num anxi&ate non pos¬
se. Exꝑtiigitur. sehuma¬
nis uiribus desi deratũ
finem obsistene carnis
sarcina non posse contin¬
gere neque illi praeci¬
puo. sum moq: bono secun¬
dũ cordis sui desideriũ
posse coniungi. sed ab
eius inuitu. captiuos ad
mundecna trans duci
ad gractiã dĩ quiimpios
iustificat con uolcntes
cũ copostolo protestan¬
tur. In felix ego homo
quis meli bercbit decor¬
poremortis huius: gra¬
xp̃m. Sentiun enim
sebonũ istud quod uolun
ñ possoꝑficere. sed illud
qđ nolun qđ que o derunt
malum idẽ cogitatio¬
num motus. & curcc cor¬
porcliũ rerum. semper
incidere.
t condelectanur

Expanded text:
tidie superati fragitidie superati fragilitate carnis incurrunt, a gratia Domini jugiter postulantes, veras poenitentiae lacrymas indesinenter effundant: quippe qui videant iisdem ipsis se, pro quibus continuo dolore vexati jugiter ingemiscant, aestibus involutos, etiam ipsas supplicationes suas offerre se sine cogitationum anxietate non posse. Experti igitur se humanis viribus desideratam fidem, obsistente carnis sarcina, non posse contingere, neque illi praecipuo summoqdum cordis sui desiderium posse coniungi, sed ab eius intuitu captiuos ad mundana transduci, ad gratiam dei, qui impios iustificat, conuolantes cum apostolo prote>stantur: infelix ego homo: quis me liberabit de corpore mortis huius? gram. sentiunt enim se bonum istud quod uolunt non posse perficere, sed in illud quod nolunt quodque oderunt malum, id est «ogitationum motus uel curas carnalium rerum semper incurrere. Et condelectantur