comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tiorib cepit ieiuniis atq obsecͣtionib
incubare. ut mortificatio passioniꝰ huiꝰ
quȩ interiori homini suo. dono dĩ fue¬
rat ateͥbuta ad exterioris etiã puritatẽ
eatenus ꝑuemiret: ut ne ipsi quidẽ uł
illo suplici ac naturali motu qui etiã
in paruulis ac lactentib excitat᷑. ult̾us
pulsaret᷑.: indepci scilicet muneris exꝑi¬
mento. qđ se nouerat ñ laboꝵ merito
s dĩ gr̃ã consecutũ. ardentiꝰ animatꝰ
ad hoc quoq similit̾ obtinendũ: credenꝰ
multo facilius hos stimulos carnis radici¬
tus possi dm̃ conuellere. quos etiã hu-¬
mane carnis industria ñnũquã solet
qiuibdã poculis uł medicam̃tis seu fer¬
ri sectione detͣhere: quandoquidẽ illã
spc̃ puritatẽ quȩ sublimior est. quã q
impossibile humano labore uł studio
comp̃hendi. suo munere contulisset:
Cũq peticioni ceptȩ supplicatione uigi
ac lacrinus indefessus insisteret: adue¬

Expanded text:
tioribus coepit jejuniis atque obsecrationibus tioribus coepit jejuniis atque obsecrationibus incubare, ut mortificatio passionis hujus quae interiori homini suo dono Dei fuerat attributa, ad exterioris hominis etiam puritatem eatenus perveniret, ut ne ipse quidem vel illo simplici ac naturali motu qui etiam in parvulis atque lactantibus excitatur, ulterius pulsaretur, indepti scilicet muneris experimento, quod se noverat non laborum merito, sed Dei gratia consecutum, ardentius animatus ad hoc quoque similiter obtinendum; credens multo facilius hos stimulos carnis radicitus Deum posse convellere, quos etiam humanae artis industria nonnumquam solet quibusdam poculis vel medicamentis, seu ferri sectione detrahere, quandoquidem illam spiritus puritatem quae sublimior est, quamque impossibile est humano labore vel studio comprehendi, suo munere contulisset. eumque petitioni coeptae supplicatione iugi ac lacrimis indefessus insisteret, adue
Abbreviated transcription (Latin):
U̾mȩ & scĩtatis & continen-¬
tiȩ uirũ. nominisq sui
speculũ abbatẽ serenũ. quẽ
singłari sumꝰ ueneratiõe
p̃ om̃ib admirati. studio¬
soꝵ mentib insinuare cupientes: alias
arbitram̃ desid̾iũ nr̃m nos implere ñ
posse: quã collationes eiꝰ nr̃is libellis tẽp¬
tauerimꝰ inserere Cu sup᷑ om̃s uirtutes
quȩ ñ solũ in eiꝰ actu uł morib s etiã
in ipso uultu ꝑ dei gr̃am refulgebant.
ita est peculiari beneficio donũ castita¬
tis infusũ: ut iã ne se ipsis quidẽ natu¬
ralib incentiuis inquietari uł in sopo¬
re sentiret Ad quã tam̃ carnis p̃cipuã¬
lante ꝑuenerit. quia supͣ conditionẽ na
Lanimȩ castitate nocturnis diurnisq
tens. cũ uidisset orationũ suarũ obtinu¬
isse uota cunctosq estus in corde suo con¬
cupiscentiȩ carnalis extuictos uelut sua¬
ussimo gustu puritatis accensus. in ma-¬
iorẽ sitim telo castitatis exarsit. & inten¬

Expanded text:
Summae sanctitatis et continentiae uirum nominisque sui speculum abbatem Serenum, quem singulari sumus ueneratione prae ceteris admirati, studiosorum mentibus insinuare cupientes alias arbitramur desiderium nostrum nos explere non posse, quam si conlationes eius nostris libellis temptauerimus inserere. cui supra omnes uirtutes, quae non solum in eius actu uel moribus, sed etiam in ipso uultu per dei gratiam refulgebant, ita est peculiari beneficio donum castitatis infusum, ut iam se ne ipsis quidem naturalibus incentiuis inquietari ure sentiret. Ad quam tamen carnis venerit, quia supra conditionem humanae animae castitate nocturnis diurnisquetens, cum vidisset orationum suarum obtinuisse se vota, cunctosque aestus in corde suo concupiscentiae carnalis exstinctos, velut suavissimo gustu puritatis accensus, in majorem sitim zelo castitatis exarsit, et inten
Abbreviated transcription (Latin):
ita etiã alt̾iꝰ temporis est: armoꝵ tant̃¬
mͦ uolo uob̾ genera ꝓpͥetatesq patefa¬
cere.⁊ quib nos qͦ si uolumꝰ bella dñi p̃¬
liari. et int̾ centuriones euangłicos mili¬
tare. accinti uigit̾ debemꝰ incedere. Seu¬
mite inquit scutũ fidei: in quo possitis
omĩa tela nequissimi ignita extinguere:
Ergo fides ẽ: quȩ excipiens ardentissima
libidinũ tela metu futuri iudicii et cȩ¬
lestis regni credulitate mortificat: Ee lo¬
ricã inquit caritatis: Ipsa nempe÷ quȩ ui¬
talia cordis nr̃i circũdans atq conmuni¬
ens: letalib ꝑturbationũ obiecta uul¬
nerib contͣrios retundit ictus: nec ad
interiorẽ hominẽ nrm iacula diaboli
penet᷑re ꝑmittit. Omĩa enĩ suffert: om¬
nia patit᷑: omĩa sustinet Et galeã salu spe¬
tis. Galea. capitis est munimen: Quia gͦ
bili galea ĩ cunctis temptationib ac ꝑse¬
cutionib conmunire: et pͥncipalit̾ fidẽ
eiꝰ illesã atq integrã custodire: Aliis¬

Expanded text:
st, armorum tantummodo uolo uobis genera proprietatesque patefacere, quibus nos quoque, si uolumus bella domini proeliari et inter centuriones euangelicos militare, accincti iugiter debemus incedere. sumite, inquit, scntumfidei, in quo possitis omnia tela nequissimi ignita restinguere. ergo fides est quae excipiens ardentissima libidinum tela metu futuri iudicii et caelestis regni credulitate mortificat. et luricam, inquit, caritatis. ipsa nempe est quae uitalia pectoris nostri circumdans atque conmuniens letalibus perturbationum obiecta uulneribus contrarios retundit ictus nec ad interiorem hominem nostrum iacula diaboli penetrare permittit : omnia enim suffert, omnia patitur, omnia sustinet. et galeam spem salutis. galea capitis est munimen. quia ergbili galea in cunctis temptationibus ac persecutionibus conmunire et principaliter fidem eius inlaesam atque integra
Abbreviated transcription (Latin):
inueniri possit. nr̃e prudentiȩ indust̾eq
subiectũ ẽ: si ñ fuerit inuentũ sine du¬
bio nr̃e desidie uł imprudentiȩ ñ natu¬
re uicio reputandũ ẽ: Cui sensui psal¬
mista congruit dicens Peatꝰ uir cuiꝰ ẽ
auxlliũ ciꝰ abste dñe: ascensus in corde
suo disposuit: U̾idetis gͦ ĩ nr̃a ditione
consistere: ut siue ascensus . id. ẽ ꝑtingen¬
tes ad dm̃ cogitationes. siue descensꝰ ad t̾¬
rena scilicet et carnalia corruentes. ĩ nr̃is
cordib disponamꝰ: Que si in nr̃a potes¬
tate consisterent: nec dñs phariseos in
crepasset. quid cogitatis mala in cordib
ferte malũ cogitationũ ur̃arũ ab oculiꝰ
meis. Et. usqqͦ morabunt᷑ inte cogitatio¬
nes noxiȩ: Nec in die uidicii earũ qͣli

Expanded text:
inueniri possit nostrae prudentiae industriaeque inueniri possit nostrae prudentiae industriaeque subiectum est, si non fuerit inuentum, sine dubio nostrae desidiae uel inprudentiae, non naturae uitio reputandum est. cui sensui Psalmista quoque congruit dicens: beatus uir cui est auxilium eius abs te, domine: ascensus in corde suo disposuit. uidetis ergo in nostra dicione consistere, ut sine ascensus, id est pertingentes ad deum cogitationes, siue descensus, ad terrena scilicet et carnalia conruentes, in nostris cordibus disponamus. quae si non m nostra potestate consisterent, nec increpasset: Quid cogitatis mala in cordibusferte malum cogitationum vestrarum ab oculis meis . Et: Usquequo morabuntur in te cogitationes noxiae ? Nec in
Abbreviated transcription (Latin):
Nex gͥ ꝓ conditione naturȩ ñspotest
ociosa consistere s necesse ẽ eã nisi ꝓui¬
sũ habuerit ubi suos exerceat motꝰ. &
in quib uigit̾ occupet᷑. ꝓpͥa mobilitate
discurrere. & ꝑ omĩa uolitare: donec lon¬
go exercitio usuq assuefacta diuturno.
quo uos incassũ dicitis laborasse. exꝑiat᷑
et dicat quas memoriȩ sue materias de¬
beat p̃parare: ciga quas circũagat inde¬
fessos uolatꝰ. et immorandi robur adquirat:
et ita p̃ualeat aduersas inimici sugges¬
tiones quib distrahebat᷑ extrudere: atq
in illo quẽ desidat stacu et qualitate du¬
rare: Non gͦ hanc euagationẽ cordis nr̃r
uł nature humane uł dõ creatori eiꝰ de¬
bemꝰ asscribere: Uera est enĩ scripture
sentencia: quia fecit ds̃ hominẽ rectũ:
& ipsi quesierunt cogitationes multas.
A nobis gͦ qualitas eoꝵ pendet: quia cogitatio
inquit bona scientib eã apꝓpͥnquat᷑: uir
aut̃ prudens inueniet eã: Quicqͥd enĩ ut

Expanded text:
ur pro condicione naturae numquam potest otiosa consistere, sed necesse est eam, nisi prouisum habuerit ubi suos exerceat motus et in quibus iugiter occupetur, propria mobilitate discurrere et per omnia uolitare, donec. longo exercitio usuque adsuefacta diuturno, quo uos in cassum dicitis laborare, experiatur et discat quas memoriae suae materias debeat praeparare, erga quas circumagat indefessos uolatus et inmorandi robur adquirat, et ita praeualeat aduersas inimici suggestiones quibus distrahebatur extrudere atque in illo quem desiderat statu et qualitate durare. non ergo hano euagationem cordis nostri uel naturae humanae uel deo creatori eius debemus adscribere. uera est enim scripturae sententia, quia deus fecit hominem rectum: et ipsi quaesierunt cogitationes multas. a nobis ergo earum qualitas pendet, quia cogitatio inquit, bona scientibus eam adpropinquat, uir autem prudens inueniet eam. quid quid enim ut
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmo quidẽ uelut minutissima quȩdã
penetrant ad anunã stilicidia passionũ:
Quȩ si uelut parua ac leuia negligant᷑.
corrũpunt tigna uirtutũ: et post hec
influunt umbre largissimo uicioꝵ: ꝑ q̃
in die hyemali. id. ẽ. in temꝑe tempta¬
tionis. ingruente impugnatione diabo¬
li expellit̾ mens de habitatione uirtu¬
tũ in qua scilicet aliquando circũspectã
diligentiã retinens. uelut in domꝰ ꝓpͥe¬
nfinitã spũalis cibi ꝑcepimꝰ uolup¬
tatẽ: ita ut ex hac collatione maiore ani¬
mi gaudio replercinꝰ᷑: quã ante tͥsticia
suꝑ nece scõꝵ fueramꝰ affecti Non solũ
enĩ de quib hesitabamꝰ edocti sumꝰ: uer̃
etiã alia quȩ ꝓ tenuitate sensus nr̃i mi¬
nus inquirere noueramꝰ. sub illiꝰ questi¬
onis interrogatione cognouim

Expanded text:
primo quidem uelut minutissima quaedam primo quidem uelut minutissima quaedam penetrant ad animam stillicidia passionum. quae si uelut parua ac leuia neglegantur, conrumpunt tigna uirtutum et post haec influunt imbre largissimo uitiorum, per quem in die hiemali, id est in tempore temptationis, ingruente inpugnatione diaboli expelletur mens de habitatione uirtutum, in qua scilicet aliquando cireumspectam diligentiam retinens uelut in domunfinitam spiritalis cibi percepimus uoluptatem, ita ut ex hac conlatione maiore animi gaudio repleremur, quam ante tristitia super nece sanctorum fueramus adfecti. non solum enim de quibus haesitabamus edocti sumus, uerum etiam illa, quae pro tenuitate sensus nostri minus inquirere noueramus, sub illius quaestionis interrogatione cognouimus.
Abbreviated transcription (Latin):
dio. aut ꝑ longã mentis incuriã: paula¬
tim uirtute animi decidente: & ꝑ hoc
sensim uiciis increscentib casu miserabili
concidisse: Ante contͥtionẽ enĩ p̃cedit in u¬
ria. & ante riunã mala cogitatio Quẽad¬
modũ domꝰ ñꝗͣ subitaneo ad riunã ꝓcũ¬
bit impulsir nisi aut antiquo uicio fun¬
damenta. aut longa inhabitantiũ desidia.
stillicidiis pͥmũ paruissimis penetͣntib
corrupta sensim fuerint munim̃a tectoꝵ:
Quib ꝑ uetustã negligentiã in maiorem
modũ patefactis atq collapsis: riuatim
pͥ hec influet pluuarũ imbriũq tem¬
pestas In pigriciis enĩ humiliabit᷑ contig¬
natio. & in segnitia manuũ stillabit do¬
mus. Qdđ animȩ spũalit̾ euenire idẽ sa¬
lomon aliis ita designat: Scillicidia ui¬
quiens eicient hominẽ in die hiemali
de domo sua Clegant̾ gͦ mentis incuriã
domui comꝑauit. tecto q neglecto: ꝑ ꝗͣ

Expanded text:
dio aut per longam mentis incuriam pauladio aut per longam mentis incuriam paulatim uirtute animi decedente et per hoc sensim uitiis increscentibus casu miserabili concidisse. ante contritionem enim praecedit iniuria, et ante ruinam mala cogitatio. quemadmodum domus numquam subitaneo ad ruinam procumbit inpulsu, nisi aut antiquo uitio fundamenti ant longa inhabitantium desidia stillicidiis primum paruissimis penetrantibus corrupta sensim fuerint munimenta tectorum, quibus per netustam neglegentiam in maiorem modum patefactis atque conlapsis riuatim post haec influet pluuiarum imbriumque tempestas. in pigritiis enim humiliabitur eontignatio, et in segnitia manuum stillabit domus. quod animae spiritaliter euenire idem Salomon aliis uerbis ita designat stillicidia, inquiens, eiciunt hominem in die hiemali de domo sua. eleganter ergo mentis incuriam domati conparauit tectoque neglecto, per quam
Abbreviated transcription (Latin):
industria boniq custodia ꝑ inmutabi¬
lis dei grãm ñ mutari Quicqͥd enĩ ꝑ
diligentiã uł adquirit᷑ uł tenet᷑: pocest ã
ꝑ negligentiã deperire: Ideoq dr̃. Ne
beatifices hominẽ ante exitũ suũ Qs
uidelicet adhuc in colluctatione quis et
ut ita dixerim scaminate constitutꝰ. qͣui
uincere soleat. ac frequenteᷤ palmas uicto¬
riȩ consequat᷑: ñ pot̃ tam̃ a metu ac
suspicione incerti ꝓuentꝰ ẽẽ securꝰ &
iccirco deus solus inmutabilis uł bonꝰ d̃r.
qui bonitatẽ ñ industriȩ studio s natura¬
lit̾ possidens. ñ pot̾ aliud quid ẽẽ ꝗͣ bonꝰ
Nulla gͥ uurtꝰ potest inmobilit̾ ab homine
possideri.S ut parta iugit̾ teneat᷑: neccẽ
eã semꝑ illa qua adquisita: sedulitate atq
industria custodiri Lapsus uͦ quispiã. ne¬
quaꝗͣ subitanea ruina corruisse credend̃
est: s lit prauȩ insticutionis deceptꝰ exoe¬

Expanded text:
industria bonique custodia per inmutabiindustria bonique custodia per inmutabilis dei gratiam non mutari. quidquid enim per diligentiam vel adquiritur uel tenetur, potest etiam per neglegentiam deperire. ideoque dicitur : ne beatifices hominem ante exitum suum, quod uidelicet adhuc in conluctatione quis et ut ita dixerim scammate constitutus, quamuis uincere soleat ac frequentes palmas uictoriae consequatur, non potest tamen a metu ac suspicione incerti prouentus esse securus. et idcirco deus solus inmutabilis uel bonus dicitur, qui bonitatem non industriae studio, sed naturaliter possidens non potest aliud quid esse quam bonus. nulla igitur uirtus potest inmobiliter ab homine possideri, sed ut parta iugiter teneatur, necesse est eam semper illa qua adquisita est sedulitate atque industria custodiri. Lapsus uero quispiam nequaquam subitanea ruina conrmase credendus est, sed aut prauae institutionis deceptus exor
Abbreviated transcription (Latin):
sus ñ sine labore poterit ac dolore: Et
ꝑ hoc reductus ret̾. ñ de amisso cogita¬
bit ꝓfectu quẽ suꝑadicere potuit. si ẽ
cella ñ fuisset dig̾ssus s gaudebit pociꝰ
si illũ statũ de quo recidit. semet ipsũ
senserit recepisse: Nam sicut amissũ ac
pet̾itũ tempꝰ ult̾iꝰ reuocari ñ potest:
ita nec illa quidẽ que perierunt posst̃
emolumenta restitui Quantũlibet enĩ
post hec animi intentio fuerit oꝑata:
instantis diei ꝓfectus. & p̃sentis temꝑis
questus est: ñ lucri semel ꝑditi repa¬
ratio Mut abilitati aut̃ etiã suꝑnas
potestates ut diximꝰ subiacere: decla¬
rant illi qui de eoꝵ. numero corruptȩ
uoluntatis uicio corruerunt: Unde neq
illi ĩmutabilis naturę ẽẽ putandi st̃.
qui in illa qua creati st̃ beatitudine
ꝑseuerant: eoqđ in contͣriã partẽ ñ fue¬
rint similit̾ depͣuati Aliud namq est
immutabilis naturȩ eẽ: aliud uirtutis

Expanded text:
sus non sine labore poterit ac dolore, et sus non sine labore poterit ac dolore, et per hoc reductus retro non de amisso cogitabit profectu, quem superadicere potuit si e cella non fuisset excussus, sed gaudebit potius, si illum statum de quo reccidit semet ipsum senserit recepisse. nam sicut amissum ac praeteritum tempus ulterius reuocari non potest, ita ne illa quidem quae perierunt possunt emolumenta restitui. quantumlibet enim post haec animi intentio fuerit operata, instantis diei profectus et praesentis temporis quaestus est, non lucri semel perditi reparatio. Mutabilitati autem etiam supernas potestates ut diximus subiacere declarant illi, qui de eorum numero corruptae uoluntatis uitio conruerunt. unde neque illi inmutabilis naturae esse putandi sunt, qui in illa qua creati sunt beatitudine perseuerant, eo quod in contrariam partem non fuerint similiter deprauati. aliud namque est inmutabilis naturae esse, aliud uirtutis
Abbreviated transcription (Latin):
compellat oratio Tu aut̃ idẽ ipse es:
& ipse de se Ego sũ inquit ds̃: & ñ mutor:
Qđ scilicet ipse sit solus naturalit̾ bonꝰ.
nicħ nec adici possit aliquãdo. nec minui:
deoq debemꝰ ad uirtutũ studia irre¬
missa cura ac sollicitudine nosmetipsoᷤᷤ
semꝑ extendere: ipsis q iugit᷑ exereicus nõ
occupare: ne cessante ꝓfectu confestim
diminutio subsequat᷑. Ut enĩ diximꝰ.
niens in uno eodẽq statu manere ñ
p̃ualet: idẽ. ut nec agumenta uirtu¬
tũ capiat. nec detrimenta sustineat.
Non adqͥisisse enĩ eiꝰ. minuisse est: qr de¬
sinens ꝓficiendi appetitꝰ.⁊ ñ aberit a
pericło recidendi. Ideoq uigis celle con-¬
moratio retentanda est Tociens enĩ ct̃
reuersus quis. uelut nouꝰ in ea et incipieñ
habitator titubabit atq turbabit᷑: quo¬
ciens ab eadẽ fuerit euagatꝰ. Illã namq
quã in cella  adquisierat anuni inten¬
tionẽ: si fuerit relaxata. recuꝑare rur¬

Expanded text:
compellat oratio: Tu autem idem ipse es . Et ipse de se: Ego sum, inquit, Deus, et non mutor , quia scilicet ipse sit solus naturaliter sempenihil nec adjici possit aliquando, nec minui. Ideoque debemus ad virtutum studia irremissa cura ac sollicisemper extendere ipsisque nos iugiter exercitiis occupare, ne cessante profectu confestim deminutio subsequatur. ut enim diximus, in uno mens eodemque statu manere non praeualet, id est ut nec augmenta uirtutum capiat nec detrimenta sustineat. nOn adquisisse enim eius minuisse est, quia desinens proficiendi adpetitus non aberit a periculo recedendi. Ideoque iugis cellae conmoratio retentanda est. totiens enim etiam reuersus quis uelut nonus in ea et incipiens habitator titubabit atque turbabitur, quotiens ab eadem fuerit euagatus. illam namque quam in cella residens adquisierat animi intentionem, si fuerit relaxata, recuperare rur
Abbreviated transcription (Latin):
Theodorꝰ.
Uquis sp̃u mentis sue ꝑ singłos dies ꝓ¬
ficiat. ad ea se quȩ in ante st̃ semꝑ exten¬
dens: aut si neglexerit. consequens est ut
retͦ redeat. atq in det̾ius relabat᷑:. Ex ic¬
circo nullomͦ poterit mens in una atq
eadẽ qualitate durare Uelut si quis cont᷑
aquas fluminis uiolenti. nauẽ subige¬
re remoꝵ inpulsione conet᷑: necesse ẽ
eũ aut uirtute brachioꝵ torrentis aluei
impetũ desecantẽ. ad suꝑiora conscendẽ:
aut remissis manib ad p̃ceps ꝓno anne
reuocari Quaꝓpt̾ istud erit euidens nr̃i
indiciũ detrimenti: si incellexerimꝰ nõ
nichil ampliꝰ adquisisse: Nec dubitemꝰ¬
nos retͦrsũ omĩmodis reuocatos. qua die
ñ senserimꝰ ad suꝑiora ꝓg̾ssos. quia ut
dixi nec in eodẽ statu mens hominis
potest iugit̾ ꝑmanere: nec in hac car¬
ne consistens ita uirtutũ apicẽ possidẽ
quisqͥs ille scõꝵ. ut ĩmobilis ꝑseueret:
Necceẽ est enĩ aut aliqͥd adici ilł sẽꝑ: aut mi

Expanded text:
THEODORVS:quis spiritu mentis suae per singulos dies proficiat ad ea se quae in ante sunt semper eitendens, aut si neglexerit, consequens est ut retro redeat atque in deterius relabatur. et idcirco nullo modo poterit mens in una atque eadem qualitate durare. uelut si quis contra aquas fluminis uiolenti nauem subigere remorum inpulsione conetur, necesse est eum aut uirtute brachiorum torrentis alaei inpetum desecantem ad superiora conscendere aut remissis manibus ad praeceps prono amne reuocari. quapropter istud erit euidens nostri indicium detrimenti, si intellexerimus nos nihil amplius adquisisse, nec dubitemus retrorsum nos omnimodis reuocatos, qua die non senserimus ad superiora progressos, quia ut dixi nec in eodem statu mens hominis potest iugiter permanere, nec in hac carne consistens ita uirtutum apicem possidebit quisque ille sanctorum, ut inmobiles perseuerent. necesse est enim aut aliquid adici i
Abbreviated transcription (Latin):
It quia uidemͣ excessũ quendã dũ ge¬
nera temptationũ uł ultionũ ꝑcur¬
rere uolumꝰ. a ꝓposita narracione fecisse.
qua dicebamꝰ uirũ ꝑfectũ in ut᷑q temp¬
tacione manere semꝑ inmobilẽ: ad ean¬
ñ debet ẽẽ similis cere uł alt̾iꝰ cuiꝰq ma¬
teriȩ mollioris. quȩ semꝑ caracteri signan¬
tiũ cedens. ꝓ eiꝰ forma atq imagine figu¬
rat᷑: quãq in se tãdui retinet. donec alio
rursũ suꝑ imp̃sso signało reformet᷑: atq
ita fiet ut nũquã in sua qualitate ꝑsis¬
tens ad formã eoꝵ que impͥmunt᷑ semꝑ
conuertat᷑ ac transeat: Qui pociꝰ debet¬
eẽ uelut qa̾dã adamantinũ signatoriũ:
ut inuiolabilẽ mens nr̃a figurã sui semꝑ
custodiens caracteris. uniu̾sa q̃ incurrerit̃
sibr ad qualitatẽ sui statꝰ signet atq tͣnsfor¬
met: ipsa uͦ insigniri nulł incursib po̾sit:¬

Expanded text:
idemur excessum quemdam, dum genera tentationum vel ultionum percurrere volumus, a proposita narratione fecisse, qua dicebamus virum perfectum in utraque tentatione manere semper immobilem, ad eanon debet esse similis cerae, vel alterius cujusquam materiae mollioris, quae semper characteri signantium cedens pro ejus forma atque imagine figuratur, quamque in se tamdiu retinet, donec alio rursus impresso signaculo reformetur, atque ita fiet ut, numquam in sua qualitate persistens, ad formam eorum quae imprimuntur semper convertatur ac transeat: quin potius debet velut quoddam esse adamantinum signatorium, ut inviolabilem mens nostra figuram sui semper custodiens characteris, universa quae incurrerint sibi ad qualitatem sui status signet atque transformet; ipsa vero insigniri nullis incursibus possit
Abbreviated transcription (Latin):
aninã necesse ẽ impugnari. donec
se bellum gerere supra uiressuas
agnoscat: nec labore uł studio ꝓ¬
prio uictoriam obtinere se posse.
nisi dñi fuerit auxilio ac ꝓtectio¬
ne suffulta.
It reuera cũ in omĩb uirtutum
Iꝓfectib ⁊ cunctorũ expugnatione
uitioꝵ dñi sit grã atq uictoria:¬
in hoc p̃cipue peculiare benefici¬
um dĩ. ac speciale donũ: ⁊ patrũ
sententia. & exꝑim̾̃to purgationis
ipsius manifestissime declarat᷑:
his qui eam meruerint possidere:
Q uodanimͦꝰ enumm exire de carneẽ.
in corpore comiorantẽ: & ultra
naturam ẽ. fragili carne circum¬
datum. carnis aculeos ñ sentire:
& idcirco impossibile ẽ hominem.
suis ut ita dixerim pennis ad tã
p̃celsum cȩlesteq p̃mium subuo¬
lare: nisi eum grã dñi de t̾rȩno
Nulla &enim uirtute tam propͥe
carnales homines spũalib angłis
imitatione conu̾sationis ȩquant᷑.
quã merito ⁊ grã castitatis: ꝑ quã

Expanded text:
animam necesse est inpugnari, donec animam necesse est inpugnari, donec se bellum gerere supra uires suas agnoscat nec labore uel studio proprio uictoriam obtinere se posse, nisi domini fuerit auxilio ac protectione suffulta. Et reuera cum in omnibus uirtutum profectibus et cunctorum expugnatione uitioin hoc praecipue peculiare beneficium Dei ac speciale donum, et Patrum sententia et experimento purgationis ipsius manifestissime declaratur his qui eam meruerint possidere. Quodammodo enim exire de carne est in corpore commorantem; et ultra naturam est fragili carne circumdatum, carnis aculeos non sentire. Et idcirco impossibile est hominem suis ut ita dixerim pennis ad tam praecelsum coelesteque praemium subvolare, nisi eum gratia Domini de terrae Nulla enim virtute tam proprie carnales homines spiritalibus angelis imitatione conversationis aequantur, quam merito et gratia castitatis, per quam
Abbreviated transcription (Latin):
statum dicimꝰ difficillime posse
int̾ hominũ turbas app̃hendi:
Utrum uͦ ⁊ impossibile sit. unꝰqͥsq
non nr̃a sententia expectet cog¬
noscere: sed conscientiȩ suȩ rimet᷑
examine: Cet̾um continentes
multos existere non dubitanius:
qui impugnationẽ carnis quã
uł raro. uł cotidie sustinentꝰ. seu
metu gehennȩ. seu desiderio regni
celorum extingunt atq cõpescunt:
Quos seniores sicut ꝓnuntiant po̾se ñ
penitꝰ incentiuis obrui uitiorũ:
ita securos ⁊ insautios semꝑ existe¬
re non posse definiunt. Necesse ẽ
enim unumquẽq in colluctatiõe
positum. quãus frequent᷑ adu̾sa¬
rium uincat. ac suꝑ&: ⁊ ipsiĩ tam̃
aliquando turbari:
uaꝓpt̾ si nob̾ cordi ẽ. agonem
spũalem cũ apło legitime de¬
certare: hunc ĩmundissimum
spm̃ suꝑare omĩ m̃tis intentione
ñ nrĩs uirib confidentes: hoc
ñ p̃ualet: sed opitulatione dñi
festinemꝰ Tamdiu nãq hoc uitio

Expanded text:
statum dicimus difficillime posse statum dicimus difficillime posse inter hominum turbas apprehendi; utrum vero et impossibile sit, unusquisque non nostra sententia exspectet agnoscere, sed conscientiae suae rimetur examine. Caeterum continentes multos existere non dubitamus, qui impugnationem carnis, quam, vel raro, vel quotidie, sustinent, seu metu gehennae, seu desiderio regni coelorum exstinguunt atque compescunt. Quos seniores, sicut pronuntiant posse non penitus incentivis obrui vitiorum, ita securos et insauciatos semper existere non posse definiunt. Necesse est enim unumquemque in colluctatione positum, quamuis frequenter aduersarium uin cat ac superet, et ipsum tamen aliquando turbari. Quapropter si nobis cordi est agonem spiritalem cum. apostolo legitime decertare, hunc inmundissimum spiritum superare omni mentis intentione non nostris uiribus confidentes hoc aeualet, sed opitulatione domini festinemus. tamdiu namque hoc uitio
Abbreviated transcription (Latin):
occasione desideriũ eis letale gigna¬
tur: ita plurimũ confert ad debel¬
landum hunc spĩtalit̾ morbum.
quies. ac solitudo. ut mens egra
minime diu̾sis figuris intpellata.
ad puriorem ꝑueniens contempla¬
tionis intuitum. facilius pestiferũ
concupiscentię fomitẽ radicitus
possit eruere:
emo tam̃ ex hoc negare nos putet.
etiam in cong̾gatio ͤ frm̃ positoᷤ inue¬
niri continentes: qͦđ ꝑfacile fieri
posse confidemur. Aliud ẽ enĩ conti¬
castum. & ut ita dicam in affectum
integritatis. uł incorruptionis
ioħes in nouo testamĩto: in ueti qͦq
helias. iheremias. danihel. fuisse
noseuntur: In quoꝵ gͣdu hii quoq
non immerito reputabunt᷑. qͥ pꝰ
exꝑim̃ta corruptionis ad similẽ
puritatis statum ꝑ laborẽ longũ
& industriam. intẽgritate mentis
⁊ corporis ꝑuenerunt: & aculeos
carnis non tam impugnatione
concupiscentiȩ turpis. quã nat᷑ȩ
tantummꝰ moti sentiunt: quẽ

Expanded text:
occasione desiderium eis lethale gignaoccasione desiderium eis lethale gignatur: ita plurimum confert ad depellendum hunc specialiter morbum quies ac solitudo, ut mens aegra minime diuersis figuris interpellata ad puriorem perueniens contemplationis intuitum facilius pestiferum concupiscentiae fomitem radicitus possit eruere. Nemo tamen ex hoc negare nos putet etiam in congregatione fratrum positos inueniri continentes: quod perfacile posse fieri confitemur. aliud enim est conticastum, et ut ita dicam in affectum integritatis uel incorruptionis Iohannes in nouo testamento, in ueteri quoque Helias, Hieremias, Danihel fuisse noscuntur. in quorum gradu hi quoque non inmerito reputabuntur, qui post experimenta corruptionis ad similem puritatis statum per laborem longum et industriam integritate mentis et corporis peruenerunt et aculeos carnis non tam inpugnatione concupiscentiae turpis, quam naturae tantummodo motu sentiunt. quem
Abbreviated transcription (Latin):
est principale puritatẽ cordis nr̃i
infestante: Oportet gͦ nos nunda¬
re pͥus iuxta sententiam dni id qͦđs
intꝰ ẽ calicis. ⁊ parabsidis: ut fiat
& id qͦđ deforis ẽ mundũ: Demde
cȩt̾a uitia etiam usu hominũ. ⁊ exer¬
citio cotidiano purgari solent: &
quodammꝰ ipsius lapsus offensio¬
ne curari: ut puta ire. tristitię. im¬
patientiȩ languor. meditatione cor¬
dis. ac ꝑuigili. sollicitudine. frm̃
etiam frequentia. & assidua ꝓuoca¬
tione sanantur. Dũq cõmota ma¬
nifestantur sepius& crebriꝰ argu¬
untur: quãtotius ꝑueniunt ad
salutẽ: Hic uͦ morb cũ corporis
afflictione. ⁊ contritione cordis.
solitudine qͦq ac remotione indi¬
get. ut possit ad integrũ sanitatis
statum. ꝑnitiosa estuũ febri depo¬
sita ꝑuenire: Sicut plerũq certa
egritudine laborantib utile ẽ. ut
cibi noxii ne ocuiloꝵ quidẽ ipsorũ
obtutib offerantur. ne qͦđ aspectꝰ

Expanded text:
est principali puritatem nostri corporis est principali puritatem nostri corporis infest.ante. oportet ergo nos mundare prius iuxta sententiam domini id quod intus est calicis et parabsidis, ut fiat et id quod de foris est mundum. Dein cetera uitia etiam usu hominum et exercitio cotidiano purgari solent et quodammodo ipsius lapsus offensione curari: ut puta irae, tristitiae, inpatientiae languor meditatione cordis ac peruigili sollicitudine, fratrum etiam frequentia et adsidua prouocatione sanantur, dumque conifestantur saepius, et crebrius arguuntur, quantocius perveniunt ad salutem. Hic vero morbus cum corporis afflictione, et contritione cordis, solitudine quoque ac remotione indiget, ut possit ad integrum sanitatis statum, perniciosa aestuum febri deposita, pervenire. Sicut plerumque certa aegritudine laborantibus utile est, ut cibi noxii ne oculorum quidem ipsorum obtutibus offerantur, ne quod aspectus
Abbreviated transcription (Latin):
Rincipaliter enim uitii huiꝰ correc¬
cio de cordis ꝑfectione descendit:
ex quo etiã huiusmodi uirꝰ dni uoce
ꝓdire signatur. De corde inqͥt exe-¬
unt cogitationes malȩ: Homicidia.
adult̾ia. fornicationes. furta. falsa
testimonia. & ceta. Illud gͦ ẽ pͥmitꝰ
expiandũ unde fons uitȩ ⁊ mortis
manare cognoscitur: dicente salo¬
mone: Omĩ custodia serua tuũ
cor. Ex his enĩ sunt exitꝰ uitȩ. Caro
enim eiꝰ arbitrio atq imꝑio famu¬
latur: & idcirco summo studio
parsimonia ieiuniorum sectant᷑a ẽ:
ne escarum abundantia refecta
caro. p̾ceptis anime salutarib ad¬
uersata. rectorem suũ sp̃m deiciat
insolescens: Cet̃um si omẽm sũ¬
mam in castigatione tantũ corꝑis
collocemꝰ: anima similit̾ a cet̾is
uiciis ñ ieiunante. nec meditatio¬
ne diuina ⁊ spũalib studiis occu¬
pata: ne quaquã ad illud subli-¬
missimũ uerȩ integritatis fastigiũ
pot̾imus ascendere: illo qđ in nob̾

Expanded text:
Principaliter enim uitii huius correcPrincipaliter enim uitii huius correctio de cordis perfectione descendit, ex quo etiam huius morbi uirus domini uoce prodire signatur. de corde, inquit, exeunt cogitationes malae, homicidia, adulteria, fornicationes, furta, falsa testimonia et cetera. illud ergo est primitus expiandum, unde fons uitae mortisque manare cognoscitur dicente Salomone: omni custodia serua tuum cor: ex his enim sunt exitus uitae. caro enim eius arbitrio atque imperio famulatur. et idcirco summo studio parsimonia ieiuniorum sectanda est, ne escarum abundantia refecta caro praeceptis animae salutaribus aduersata rectorem suum spiritum deiciat insolescens. ceterum si omnem summam in castigatione tantum corporis conlocemus, anima non similiter a ceteris uitiis ieiunante nec meditatione diuina et spiritalibus studiis occupata, nequaquam ad illud sublimissimum uerae integritatis fastigium poterimus ascendere, illo quod in nobis
Abbreviated transcription (Latin):
traditione
patrum.
ac diuturnũ. ⁊ ꝑpaucis ad purum
deuictum. inimane bellũ: & quod
cũ pͥmo atẽpore pub̾tatis impug¬
nare incipiat hominũ genꝰ. ñ nͥ pͥus
cet̃a uitia suꝑentur. extinguit᷑: Du¬
plex nãq ẽ oppugnatio gemino
armata uitio. consurgens ad p̃liũ:
& idcirco similit̾ ei gemina ẽ acie re¬
sistendũ: Siquidem ut animȩ mor¬
bo carnisq concretũ uires adqͥrit :
ita nͥ utͥsq parit̃ dunicantib neq̃at
debellari: Nec eiũ sufficit solũ cor¬
porale ieiunum ad conquirendam
uł possidendam ꝑfectȩ castimoniȩ
puritatem. nͥ p̃cesserit contritio sp̃c
& oratio contra hunc immundissi¬
mũ sp̃m ꝑseuerans: dein continu¬
ata meditatio st ripturarũ. huicq
fuerit scientia spualis adiuncta.
labor etiam opꝰq manuũ instabilis
cordis ꝑuagationes coercens ac reuo¬
cans. & ante omĩc fundata fu̾it humilitaᷤ
uera: sine qua nullius penitꝰ uitii
pot̾it unquã triumphus adqͥri:

Expanded text:
traditione patrum aac diuturnum et perpaucis ad purum deuictum, inmane bellum et quod, Cum a primo tempore pubertatis inpugnare incipiat hominum genus, non nisi prius cetera uitia superentur extinguitur. duplex namque est obpugnatio gemino armata uitio consurgens ad proelium. et idcirco similiter ei gemina est acie resistendum, siquidem, ut morbo carnis animaeque concretum uires adquirit, ita nisi utrisque pariter dimicantibus nequeat debellari. nec enim sufficit solum corporale ieiunium ad conquirendam uel possidendam perfectae castimoniae puritatem, nisi praecesserit contritio spiritus et oratio contra hunc inmundissimum spiritum perseuerans, dein continuata meditatio scripturarum, huicque fuerit scientia spiritalis adiuncta, labor etiam opusque manuum, instabiles cordis peruagationes cohercens ac reuocans, et ante omnia fundata fuerit humilitas uera, sine qua nullius penitus uitii poterit umquam triumphus adquiri.
Abbreviated transcription (Latin):
peculiariꝰ imminere: alios pasci tͥsticia. aliõ
cenodoxia suꝑbia q mulceri: et unũquẽq
illud uiciũ humanis cordib qͦ ipse gau¬
det inserere. S nec cunctos parit̾ suas
ingerere pͣuitates. s uicissim ꝓ ut tem¬
poris. uł loci. uł suscipientis oportunitas
ꝓuocauerit: Gerinatꝰ.
lgo credendũ est. int̾ eos ordina¬
modũ nec rationẽ nisi int̾ bonos acq
honestos posse subsistere. scđ̃m illã scͥp¬
ture sentenciã quere sapientiã ap̃
malos: et ñ inuenies .&. inimici nr̃i in¬

Expanded text:
peculiarius inminere, alios pasci tristitia, alios peculiarius inminere, alios pasci tristitia, alios cenodoxia superbiaque mulceri et unumquemque illud uitium humanis cordibus quo ipse gaudet inserere, sed nec cunctos pariter suas ingerere prauitates, sed uicissim, prout temporis uel xloci uel suscipientis oportunitas uocauerit. GERMANVS go credendum est inter eos ordinamodum nec rationem nisi inter bonos atque honestos posse subsistere secundum illam scripturae sententiam: quaeres sapientiam apud malos et non inuenies, et: inimici n
Abbreviated transcription (Latin):
furtĩ agq̃di cupiunt. occultas hominũ
solent explorare substantias. qui ꝑ te¬
tras noctis tenebras. cauta spargentes
manu minutias harenarũ. reconditas
opes quas uisu ꝑuidere ñ posst̃. tinnity
quodã ad earũ lapsũ respondente dep̃¬
hendunt: & sic ad certissimã rei uł metal¬
cuiꝰq noticiã. quadã elicitȩ uocis ꝓditione
ꝑueniunt: ita hii qͦ ut thesaurũ cordis nr̃i
explorent. uelut harenas quasclã. sugges¬
tiones noxias spargentes. cũ sedm̃ illarũ
qualitatẽ. affectũ corꝑeũ uidint emer¬
sisse: uelut quodã de intimis conclauib
ꝓdeunte tinnitu. quid sit reconditũ ĩ
abditis interioris hominis recognosct̃.
Hoc tñ nosse debemꝰ. ñ om̃s demones uni¬
uersas hominib inurere passiones: s u¬
nicuq uicio certos sp̃s incubare: & alios
quidẽ inmundicus ac libidinũ sordib
oblectari. alios blasphemiis. alios irȩ furoriq

Expanded text:
furtim adgredi cupiunt occultas hominum furtim adgredi cupiunt occultas hominum solent explorare substantias, qui per taetras noctis tenebras cauta spargentes manu minutias harenarum reconditas opes, quas uisu peruidere non possunt, tinnitu quodam ad earum lapsum respondente deprehendunt, et sic ad certissimam rei uel metalcuiusque notitiam quadam elicitae uocis proditione perueniunt, ita hi quoque, ut thesaurum nostri cordis explorent, uelut harenas quasdam suggestiones nobis noxias inspargentes, cum secundum illarum qualitatem adfectum corporeum uiderint emersisse, uelut quodam de intimis conclauibus prodeunte tinnitu quid sit reconditum in adytis interioris hominis recognoscunt. Hoc tamen nosse debemus non omnes daemones uniuersas hominibus inurere passiones, sed unicuique uitio certos spiritus incubare et alios quidem inmunditiis ac libidinum sordibus oblectari, alios blasphemiis, alios irae furorique
Abbreviated transcription (Latin):
mouerint: utrũnã cordi insederint. gestu
corꝑis & sensibili conmotione dinoscunt:
Cũ scilicet eũ uł infremiusse tacitũ. uł cũ
quadã indignatione suspirasse: seu uultũ
considauerint qͦdã pallore aut rubore
mutasse Et ita subtilit̾. quisnã cus uicio¬
sit deditꝰ. dep̃hendunt: Illo namq unũ¬
quẽq nrm delectari certa racione cog¬
nosct̃: ad cuiꝰ instigationẽ mox quodã
nutu uł motu corꝑis consensũ coniuen¬
tiamq ab eo p̃stitã fuisse ꝑuidint: Quȩ
ab ilł aeriis uirtutib ita dep̃hendi ñ
mirũ ẽ. cũ hoc ã prudentib qͦ uiris
sepissime fieri uideamꝰ. ut scilicet inte¬
rioris hominis statũ. de figura et uultu
seu qualitate ext̾ioris agnoscant Quanto
q cerciꝰ ħ ab his potu̾nt dep̃hendi. quos
utiq ut spũalis naturȩ multo subtilio¬
res ac sagatiores hominib cẽ ñ dubiũ ẽ:
Quẽadmodũ ñnulli latͦnũ ĩ his domib qͣs

Expanded text:
mouerint, utrumnam cordi insederint gestu mouerint, utrumnam cordi insederint gestu corporis et sensibili conmotione dinoscunt, cum scilicet eum uel infremuisse tacitum uel cum quadam indignatione suspirasse seu uultum considerauerint quodam pallore aut rubore mutasse, et ita subtiliter quisnam cui sit deditus uitio deprehendunt. illo namque unumquemque nostrum delectari certa ratione cognoscunt, ad cuius instigationem mox quodam notu uel motu corporis consensum coniuentiamque ab eo praestitam fuisse peruiderint. quae ab illis asriis uirtutibus ita deprehendi non mirum est, cum hoc a prudentibus quoque uiris saepissime fieri uideamus, ut scilicet interioris hominis statum de figura et uultu seu qualitate exterioris agnoscant quanto ergo certius haec ab his poterunt deprehendi, quos utique, ut spiritalis naturae, multo subtiliores ac sagaciores bominibus esse non dubium est. Quemadmodum enim nonnulli latronum in his domibus, quas
Abbreviated transcription (Latin):
q̃tatẽ s indicuꝰ eã sensibilib forinsecꝰ colligen¬
tes id. ẽ. aut ex nr̃is dispositionib aut ex
uerbs et studiis. in quȩ ꝓpensiꝰ nos ꝑspex¬
erint inclinari Cetm illas que necdũ de
intĩnis anime ꝓdierunt: adire omnino
ñ posst̃. Ipsas qͦ. cogitationes quas ingert̃.
utrũ suscepte uł quẽ admodũ suscepte siñ.
ñ ꝑ ipsiꝰ animȩ naturã id. ẽ. ꝑ illũ int̾iorẽ
modũ in medullis ut ita dixeri latitantẽ.
s ex motib atq indiciis exterioris hominiᷤ
dep̃hendunt: Ut puta. cũ suggesserint castri¬
margiã si uiderint monachũ oculos ad fe¬
nestrã. uł ad solẽ curiosius erexisse. uł de
hora sollicitiꝰ inquisisse: cognoscunt desidiũ fusse
gule susceptũ: Si fornicationẽ ingerentes.
senseriit eũ patient᷑ telũ libidimꝰ suscepise.
seu uidint carne conmotũ. aut certe ñ
ut oportuit adu̾sus suggestionis ĩmunde
citamenta tristiciȩ. si irȩ. si furoris. ad¬

Expanded text:
sed indiciis eas sensibilibus forinsecus colligentes, id est aut ex nostris dispositionibus aut ex uerbis et studiis in quae propensius nos perspexerint inclinari. ceterum illas quae necdum de internis animae prodierunt adire omnino non possunt. ipsas quoque cogitationes quas ingerunt, utrum susceptae uel quemadmodum susceptae sint non per ipsius animae naturam, id est per illum interiorem motum in medullis ut ita dixerim ipsius latitantem, sed ex motibus atque indiciis exterioris hominis deprehendunt. ut puta cum suggesserint gastrimargiam, si uiderint monachum oculos ad fenestram aut ad solem curiosius erexisse uel de hora sollicitius inquisisse, cognoscunt desiderium gulae fuisse susceptum. si fornicationem ingerentes senserint eum patienter telum libidinis suscepisse seu uiderint carne conmotum aut certe non ut oportuit aduersum suggestionis inmundae citamenta tristitiae, si irae, si furoris ad
Abbreviated transcription (Latin):
ne uultu quidẽ petere poterat. femineo
ingerebat᷑ obsiquio explendis q natuis
om̃ib necessitatib. eadẽ illi diligentia ꝑ
annos ferme quatuor. id ẽ usq ad uitȩ
suȩ terminũ. seruiebat: Qui cũ tanta
esset omĩũ menbroꝵ debilitate constrie¬
tus. ut nulli in eo art uiuacẽ mocũ ac
sensibilẽ retentarent: nichilominꝰ tanta
ex eo iurtutũ gr̃a ꝓcedebat. ut eũ de oleo
qđ cadauere suo pociꝰ quã corꝑe contigis¬
set unguerent᷑ infirmi. confestĩ cunctis
ualituclinib curarent᷑. ita ut suꝑ hac
eiꝰ ualitudine etiã ipsis infidelib euiden¬
ter aꝑteq claresceret: et debilitatẽ mien¬
broꝵ omĩũ dispensatione atq amore dñi
contͥbutã. et sanitatũ gr̃am ꝓ testimo¬
nio puritatis ac manifestatione meritoꝵ.
ei sp̃s scĩ uirtute p̃stari:

Expanded text:
ne nutu quidem petere poterat, femineo ne nutu quidem petere poterat, femineo ingerebatur obsequio explendisque omnibus naturae necessitatibus eadem illi diligentia per annos ferme quattuor, id est usque ad uitae suae terminum seruiebat. qui cum tanta esset omnium membrorum debilitate constrictus, ut nulli in eo artus uiuacem motum ac sensibilem retentarent, nihilominus tanta ex eo uirtutum gratia procedebat, ut cum de oleo, quod cadauere suo potius quam corpore contigisset, unguerentur infirmi, confestim cunctis ualitudinibus curarentur, ita ut super hac eius ualitudine etiam ipsis infidelibus euidenter aperteque claresceret et debilitatem membrorum omnium dispensatione atque amore domini contributam et sanitatum gratiam pro testimonio puritatis ac manifestatione meritorum ei spiritus sancti uirtute praestari
Abbreviated transcription (Latin):
łitatis & puritatis ardore sit factũ: tñ
quia ñ scđ̃m scientiã p̾sũptũ ẽ. s obseruan¬
tia disciplinȩ iuste.q districtionis excess
est modus. ñ enĩ solã familiaritatẽ quę
uere est noxia feminarũ s ipsã qͦ figurã
sexus illiꝰ credidit execrandã: tali confestĩ
correptione ꝑcussus est. ut eiꝰ uniuersũ
corpꝰ paraliseos ualitudine solueret᷑. nullũq
in eũ menbrũ penit᷑ explere suũ p̃uale¬
ret officiũ: Siquidẽ ñ solũ pedes ac ma¬
nus s etiã lingua motũ qͦ locutio uociꝰ
expͥmit᷑ ipse q aures ita auditꝰ ꝓpͥi
amiserant sensũ: ut in eo nicħ ampliꝰ ex
homine ꝗͣ inmobilis tant̃ atq insensibi¬
lis figura remaneret Eo aut̃ redactꝰẽ.:
ut infiriicati eiꝰ. nullo mͦ uiroꝵ diligen¬
tia deseriure sufficeret. nisi ei sola mulie¬
bris sedulitas ministrasset Nam delato
adͥ cenobiũ sacͣrũ uirginũ cib ac potꝰ quẽ

Expanded text:
titatis et puritatis ardore sit factum, tamen titatis et puritatis ardore sit factum, tamen quia non secundum scientiam praesumptum est, sed obseruantia disciplinae iustaeque districtionis excessus est modus non enim solam familiaritatem quae uere est noxia feminarum, sed ipsam quoque figuram sexus illius credidit exsecrandam, tali confestim correptione percussus est, ut eius uniuersum corpus paralyseos ualitudine solueretur nullumque in eo membrum penitus explere suum praeualeret officium, siquidem non solum pedes ac manus, sed etiam linguae motus quo elocutio uocis exprimitur ipsaeque aures ita auditus proprii amiserint sensum, ut in eo nihil amplius ex homine quam inmobilis tantum atque insensibilis figura remaneret. eo autem redactus est, ut innrmitati eius nullo modo uirorum diligentia deseruire sufficeret, nisi sola ei muliebris sedulitas ministrasset. nam delato ad coenobium sacrarum uirginum cibus ac potus, quem
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑficiẽ illiꝰ contegit regionis: ũt antiqͦs
ibidẽ uicos. qui olim hac ipsa de causa
onuĩ sunt habitatore deserti. faciat ue¬
lut insulas apparere: Hic gͥ abba paulꝰ
in tantã cordis puritatẽ quiete solitu¬
dinis silencioq ꝓfecerat: ut ñ dicã uul¬
tũ femineũ.: s ne uestuuenta quidẽ sexꝰ
illiꝰ. conspectui suo pateret᷑ offerri Nã
cũ eidẽ ꝑgenti ad cuiꝰdã seniors cellã.
una cũ abbate archebio eiusdẽ solitudinĩ
codlixasi inułer obuiasset offensus occur¬
su eus. tanta fuga ad suũ rursus ino¬
nasteriũ p̃t̾ misso qđ arripuerat pie
usitationis officio recucurrit. quanta
nullus ã facie leonis uł ĩmanissimi dra¬
cronis aufugeret: ita ut ne memorati
quidẽ abbatis archebii. reuocantis eũ cla¬
more ac p̃cib flecteret᷑.: ut ad requiren¬
dũ senẽ quẽ admodũ ꝓposuerant. cepto
itinere ꝑtenderent Qđ feilicet zelo cas¬

Expanded text:
illius superficiem contegit regionis, ut antiquos illius superficiem contegit regionis, ut antiquos ibidem uicos, qui olim hac ipsa de causa omni sunt habitatore deserti, faciat uelut insulas apparere. hic igitur abba Paulus in tantam cordis puritatem quiete solitudinis silentioque profecerat, ut non dicam uultum femineum, sed ne uestimenta quidem sexus illius conspectui suo pateretur offerri. nam cum eidem pergenti ad cuiusdam senioris cellam una cum abbate Archebio eiusdem solitudinis accola casu mulier obuiasset, offensus occursu eius tanta fuga ad suum rursus monasterium praetermisso quod adripuerat piae uisitationis officio recucurrit, quanta nullus a facie leonis uel inmanissimi draconis aufugeret, ita ut ne memorati quidem abbatis Archebii reuocantis eum clamore ac precibus flecteretur, ut ad requirendum senem quemadmodum proposuerant coepto itinere pertenderent. quod licet zelo cas
Abbreviated transcription (Latin):
uniꝰ mnobedientiȩ. quã tñ ñ de industa
nec uicio ꝓpͥe uoluntatis. s alteriꝰ eir¬
eũuentione congͣxit. confestĩ a leone
cont̾it᷑: ita de eo scriptura narrante.
lir dĩ est. qui inobedieus fuit ori dñi
et tͣdidit eũ d̃s leoniꝰ & confregit eũ
iuxta uerbũ dñi qđ locutus est. In qͦ
facto. et solutionẽ delicti p̃sentis atq
uexatori. parcitas ipsa et continentia
p̃datoris ostendit. q̃uia nicħ penitꝰ aude
uoracissima bestia de tͣdito sibi cadaue¬
re degustare Quiꝰ rei nr̃is qͦq tem¬
porib sacis euidens contigit et aꝑta ꝓ¬
batio: in abbate paulo. uł moyse qui
habitauit locũ huiꝰ solitudinis. qui cala¬
mꝰ nũcupat᷑. Nam pͥor coninorat᷑ est
in heremo. quȩ adiacet panephysi ci¬
ciuitati:. quã solitudinẽ olim factã aq̃ salis
inundatione cognouimꝰ. quȩ. quociens fli¬
uerit sp̃s aquilonis. de stagnis impulsa
ac suꝑfusa adiacentib terris. ita omnẽ

Expanded text:
inobedientiae quam tamen non de industria nec vitio propriae voluntatis, sed alterius circumventione contraxit, confestim a leone conteritur, ita de eo Scriptura narrante: Vir Dei est, qui inobediens fuit ori Domini, et tradidit eum Dominus leoni, et confregit eum juxta verbum Domini, quod locutus est . In quo facto et solutionem delicti praesentis atque ter tradidit vexatori, parcitas ipsa et continentia praedatoris ostendit, quia nihil penitus audet voracissima bestia de tre degustare. cuius rei nostris quoque temporibus satis euidens contigit et aperta probatio in abbate Paulo uel Moyse, qui habitauit locum huius solitudinis qui Calamus nuncupatur. nam prior conmoratus est in heremo quae adiacet Panephysi ciuitati, quam solitudinem non olim factam aquae salsissimae inundatione cognouimus. quae, quotiens flauerit spiritus aquilonis, de stagnis inpulsa ac superfusa adiacentibus terris ita omnem
Abbreviated transcription (Latin):
rint: uelut exariatos om̃ĩ p̃sidio ac
munitione diuina. facile uinerendos
audacter inuadunt: domiciliũ ĩ eis de¬
inceps uelut in possessione sibi pꝰsumentẽ.
icet multo illos gͣuiꝰ constet uehementiꝰq
uexari: qui cũ corꝑalit̾ abipsis suppleri
mimine uideant᷑. animo tam̃ ꝑnitiosiꝰ
possident᷑: eoꝵ scilicet uicus ac uoluptatib
a quo qͥs suꝑat᷑. eiꝰ et seruꝰ est: Nisi qł
qd cũ sint eoꝵ mancipia. nec impug¬
nari se ab ipsis. nec dñiatũ eoꝵ ferre
cognoscunt: Cet̾ũ corꝑalit̾ tͣditos satha¬
ne. uł infirmitatib magnis. etiã uiros
scõs nouimꝰ ꝓ leuissimis quibq delictis:
cũ in illis ne teniussimũ quidẽ ueuũ
aut maculã in illo uidicũ die patit᷑
inueniri: diuina clementia. omnẽ sordis
tiam exc oquens in p̃senti: ut eos tamꝗͣ
aurũ uł argentũ ignitũ ad illã ꝑpetiu¬
tatẽ. nulla indigentes penali purgatio¬

Expanded text:
rint, uelut exarmatos omni praesidio ac rint, uelut exarmatos omni praesidio ac munitione diuina. facile uinciendos audenter inuadunt, domicilium deincein eis uelut in possessione sibi tradita praesumentes. Licet multo illos grauius constet uehementiusque ueiari, qui cum corporaliter ab ipsis suppleri minime uideantur, animo tamen perniciosius possidentur, eorum scilicet uitiis ac uoluptatibus s superatur, eius et seruus est. nisi quod quod, cum sint eorum mancipia, nec inpugnari se ab illis nec dominatum eorum ferre cognoscunt. ceterum corporaliter traditos Satanae uel infirmitatibus magnis etiam uiros sanctos nouimus pro leuissimis quibusque delictis, cum in illis ne tenuissimum quidem naeuum aut maculam in illo iudicii die patitur inueniri diuina clementia, omnem sordis tiam excoquens in praesenti, ut eos tamquam aeram uel argentum ignitum ad illam perpetuitatem nulla indigentes poenali purgatio