comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ laborem mercedis retributio non stat̃i conse¬
quitur: spe pene dissoluta languescunt. Unde
& magna illoꝵ gła pͥredieatur: qui bone conũ¬
sionis principia. augniento solidiore consũmant:
atq eo ad promerenda recributionem clariores
preparantur: quo firmiꝰ duri itineris labores &
inchoant & consũmant: Quidã primo conuersi¬
ouis aulore uirtutes sese aecingunt: acce dente
uero progressu. dum immoderate terrens rebus
incombunt: puluere insimi appecitus obscuran¬
tur. Unde & dñs de bonis seminibꝰ dicit Ou od
autẽ cecidit inspinis: hi sunt qui audiunt uer¬
bum dĩ. & sollicitudine sełi uel fallacia diuitiarũ
suffacant uerbum: & sine fructu efficitur. Puꝑ
comiersi: nequaquã debent in curis exteriorib
pioueli: Nam si implicentur: confestim quasi
plancata arbriscula. & needũ radice prȩfixa. concuti¬
untur parit᷑ & arescunt Ualet interdum conuersis

Expanded text:
eorum laborem mercedis retributio non statim conseeorum laborem mercedis retributio non statim consequitur, spe pene dissoluta languescunt. Unde et magna illorum gloria praeparatur, qui bonae conversionis vitae principia augmento solidiore consummant, atque eo ad promerendam retributionem clariores praeparantur, quo firmius duri itineris labores et inchoant et consummant. 5. Quidam primo conversionis calore ad virtutes sese accingunt, accedente vero progressu, dum immoderate terrenis rebus incumbunt, pulvere infimi appetitus obscurantur; unde et Dominus de bonis seminibus dicit: Quod autem cecidit in spinis, hi sunt qui 205 audiunt verbum Dei , et sollicitudine saeculi, vel fallacia divitiarum suffocant verbum, et sine fructu efficitur. 6. Nuper conversi nequaquam debent in curis exterioribus provehi. Nam si implicentur, confestim, quasi plantata arbuscula, et necdum radice praefixa, concutiuntur pariter et arescunt. 7. Valet interdum conversis
Abbreviated transcription (Latin):
conuersio in pristiniͦs errores reduer
ac uiuendi tepõre resolun. Hoꝵ ergo
exempla quisq conuersus eiuta: ne dũ cimorem
dĩã cepõre incipis: rursus mundanis erroribus
immergaris. Tepidus in conuersione. ociosa u̾ba
& uanas cogitationes noxias ẽẽ non conspicit:
Quod sia torpore mentis eiugilauerit: ca quȩ le¬
uia existimabat. confestim quasi horrenda atq
atrocia ꝑtimescit: fraus & desidia in om̃i bono¬
ope forinidanda est: fraudem facimus deo: quo¬
dens de bono oꝑe nr̃o nosmet ipsos. non dm̃ lau¬
damiis. Desidiam agimus: quotiens ꝑ corporem
languide ea que dei sunt operamur: Omnis ars
scłi huius strenuos amatores habet: & ad exe¬
quendum prõptissimos Ꝙ hoc pro inde fit: quia
p̃sentẽ habet oꝑis sui remunerationẽ: Ars uero
auuni cimoris. plerosq habet sectatores langui¬
dos: tẽ pidos: pigriciȩ mercia congelatos. S hoc
proinde quod labor eoꝵ non pro presenti. sed
pro futura remuueratione differtur. Idõq dũ

Expanded text:
versio in pristinos errores reducit, ac vivendi tempore resolvit; horum ergo exempla quisque conversus evita, ne dum timorem Dei a torpore incipis, rursus mundanis erroribus immergaris. 2. Tepidus in conversione otiosa verba et vanas cogitationes noxias esse non conspicit; quod si a torpore mentis evigilaverit, ea quae levia existimabat confestim, quasi horrenda atque atrocia pertimescit. 3. Fraus et desidia in omni bonoopere formidanda est. Fraudem facimus Deo, quoties de bono opere nostro nosmetipsos, non Deum laudamus. Desidiam vero agimus, quoties per torporem languide ea quae Dei sunt operamur. 4. Omnis ars saeculi hujus strenuos amatores habet, et ad exsequendum promptissimos; et hoc proinde fit, quia praesentem habet operis sui remunerationem. Ars vero divini timoris plerosque habet sectatores languidos, tepidos, pigritiae inertia congelatos; sed hoc proinde, quod labor eorum non pro praesenti, sed pro futura remuneratione differtur. Ideoque dum
Abbreviated transcription (Latin):
peccatoꝵ sordibus caret: iohe apło atcestante qui
ait: Di dixerimus quod peccatum non habentꝰ:
ipsi nos seducumis: & ueritas in nobis non est
Quedam sunt facta peccatis similia: s si bone aĩo
fiant. non sunt peccata: utpote. pocestas. si non
se uleiscendi enpiditatę. s. magis corrigendi stu¬
dio ulciscatur in reũ. Itẽ sunt peccata leuia. quȩ
Ab incipientibus cotidiana satisfactione pur¬
gantur : quȩ tam̃ a ꝑfectis uiris uelut magna cͥ
nis sceleribus agere debent: quando etiam
ꝑfecti leina queq delicta. quasi grauissima lu¬
gent. Non solum grauia. s & lema sunt ca¬
uenda peccata: Qulta em̃ leuia unũ grande
efficiunt: sieut solent de paruis & minimis
guttis immensa flumina crescere: Numero¬
sitas enim inunũi coacta: exundan em effiẽ
copiam: Feocata que meipientibꝰ leuia sunt:
ã ꝑfectis uiris gmina aeputantur: Tanto eñi
maius cognoscitur ẽẽ peecatum: quautt maior
qui peccat habetur: Creseit enĩ delicti cumulis:

Expanded text:
qui ait: Si dixerimus quia peccatum non habemus, ipsi nos seducimus, et veritas in nobis non est . 2. Quaedam sunt facta peccatis similia; sed si bono animo fiant, non sunt peccata, ut puta, potestas, si non se ulciscendi cupiditate, sed magis corrigendi studio ulciscatur in reum. 3. Item sunt peccata levia quae ab incipientibus quotidiana satisfactione purgantur, quae tamen a perfectis viris, velut magna crinis sceleribus agere debent, quando etiam perfecti levia quaeque delicta, quasi gravissima, lugent? 4. Non solum gravia, sed et levia sunt cavenda peccata. 218 Multa enim levia unum grande efficiunt, sicut solent de parvis et minutis guttis immensa flumina crescere. Numerositas enim in unum coacta exundantem efficit copiam. 5. Peccata, quae incipientibus levia sunt, perfectis viris gravia deputantur. 6. Tanto enim majus cognoscitur esse peccatum, quanto major qui peccat habetur. Crescit enim delicti cumulus
Abbreviated transcription (Latin):
tatem se habiturum sciat. Mox gͦ in
oratorio exuatur rebus ꝓpriis quibus¬
uestitus ẽ: & induatur reb monaste¬
rii. Illa autem uestimenta quib exittꝰ
est reponantur in uestiario conseruan¬
da. ut si aliquando suadente diabolo
consenserit ut egrediatur de monaste¬
rio quod absit. tunc exutus rebus mo¬
nasterii ꝓiciatur. illam tamen petici¬
onem eius quam desuꝑaltari abbas
tulit non recipiat. s in monasterio re¬

Expanded text:
tatem se habiturum sciat. Mox ergo in tatem se habiturum sciat. Mox ergo in oratorio exuatur rebus propriis, et induatur rebus monasterii. Illa autem vestimenta quibus exutus est reponantur in vestiario conservanda, ut si aliquando suadente diabolo consenserit, ut egrediatur de monasterio quod absit tunc exutus rebus monasterii projiciatur. Illam tamen petitionem, quam desuper altari abbas tulit, non recipiat, sed in monasterio
Abbreviated transcription (Latin):
sciens se legi regule constitutum. qđ¬
ei ee ila die ñ lioeat᷑ de monasterio
nec collum excutere de subiugo regulȩ.
quem sub tam morosa deliberatione licu
torio coram omnib ꝓmittat de stabili¬
tate sua. & conuersione morum suo
nandum se sciat. quem irridet. De
qua ꝓmissione sua. faciat peticionem
ad nomen scõrum. quorum reliquie
ibi sunt: & abbatis presentis. Quam
peticionem manu sua seribat.: aut
certe si ñ scit lit teras alter ab eo roga¬
tus serilut: & ille nouitius signum
faciat. & manusua eam suꝑ altare
iponat. Quanidum posuerit. in¬
cipiat ile nouitius. mox hunc uer
respondeat.: ad iungentes gła patri.
Tunc ille frater nouitius ꝓsternatur
singulorum pedib ut orent ꝓ eo.:
&iam exilla die incongregitione re¬
puretur. Ressiquas habet aut ero¬
get prius pauꝑibꝰ. aut facta sollemp¬
niter donatione conferat monasterio:
nichil sibi reseruans ex omnibus : quip¬
pe qui ex illa die nec ꝓprii corꝑis potes¬

Expanded text:
sciens se lege Regulae constitutum, qusciens se lege Regulae constitutum, quod ex illa die non liceat egredi de monasterio, nec collum excutere de sub jugo Regulae, quam sub tam morosa deliberatione licuitorio coram omnibus promittat de stabilitate sua et conversione morum, nandum sciat quem irridet. De qua promissione sua faciat petitionem ad nomen sanctorum quorum reliquiae ibi sunt, et abbatis praesentis. Quam petitionem manu sua scribat, aut certe, si nescit litteras, alter ab eo rogatus scribat; et ille novitius signum faciat, et manu sua eam super altare ponat. Quam dum posuerit, incipiat ipse novitius mox hunc respondeat, adjungentes, Gloria Patri. Tunc ipse frater novitius prosternatur singulorum pedibus, ut orent pro eo. Et jam ex illa die in congregatione reputetur. Res si quas habet, aut eroget prius pauperibus, aut facta solemni donatione conferat monasterio, nihil sibi reservans ex omnibus: quippe qui ex illo die nec proprii corporis potes
Abbreviated transcription (Latin):
post ea autem sit incella nouitiorum.
ubi meditetur. & manducet. & dormi
at. & senior ei talis deputetur. qui ap¬
tus sit ad lucrandas animas : qui suꝑ e
citus sit si reuera dm̃ quęrit.: si sollici¬
tus est ad opus dĩ. adobedientiam : ad
obpbria. Predicentur ei omnia. dura &
asꝑa. ꝑ que itur addm. Et si ꝓmise¬
rit de stabilitate sua ꝑseuerantiam. pꝰ
duorum mensium circulum. legat᷑
ei hȩc regula ꝑordinem: & dicatur
ei. Ecce lex subqua militare uis. Si
potes obseruare ingredere. si uero ñ
potes. liber discede. Si adhuc steterit.
tunc ducatur insupradictam cellam
nouitiorum : & iterum ꝓbetur inom¬
ni patiencia. & post sex mensium
circulum relegatur eiregula. ut sciat
ad qđ ingreditur. Et si adhuc stat. p̃
quatuor menses. iterum legatur ei¬
eadem regula. Et si habita secum de¬
liberatione ꝓmiserit se omnia custo¬
dire: & cuncta sibi imꝑata seruare.
tunc suscipiatur incongregatione.

Expanded text:
Postea autem sit in cella novitiorum, Postea autem sit in cella novitiorum, ubi meditetur et manducet, et dormiat. Et senior ei talis deputetur, qui aptus sit ad lucrandas animas, qui super citus, si revera Deum quaerit, si sollicitus est ad opus Dei, ad obedientiam, ad opprobria. Praedicentur ei omnia dura et aspera, per quae itur ad Deum. Et, si promiserit de stabilitatis suae perseverantia, post duorum mensium circulum legatur ei haec Regula per ordinem. Et dicatur ei: Ecce lex sub qua militare vis, si potes observare, ingredere; si vero non potes, liber discede. Si adhuc steterit, tunc ducatur in supra dictam cellam novitiorum, et iterum probetur in omni patientia. Et post sex mensium circulum relegatur ei Regula, ut sciat ad quid ingreditur. Et si adhuc stat, post quatuor menses iterum ei legatur eadem Regula; et si habita secum deliberatione promiserit se omnia custodire, et cuncta sibi imperata servare; tunc recipiatur in congregatione,
Abbreviated transcription (Latin):
ciant ipsas artes: si ꝑmiserit abbas.
Quod si aliquis exeis tollitur ꝓ scientia
artis suę. eo quod uideatur aliquid con¬
ferre monasterio. hic talis euellatur ab
ipsa arte. & denuo ꝑeam non transeat.
nisi forte humiliato. ei iterum abba
iubeat. Si quid uero ex oꝑibus artifi¬
cum uenundandum ẽ: uideant ipsi
ꝑ quorum manus transigenda sunt :
ne aliquam fraudem presumant in¬
ferre. Memorentur semꝑ annaniȩ.¬
& saphyre . ne forte mortem quam
illi incorꝑe ꝑtulerunt. hanc isti uł
om̃s qui aliquam fraudem de rebus
monasterii fecerint : in animam pa
ciantur. In ipsis autem preciis. ñ sub¬
ripiat auaricie malum. s semꝑ aliqͣn¬
tulum uilius detur. quam ab aliis secu¬
larib datur. ut in omnib głificetur
niens ꝑseuerauerit pulsans. & illatas
sibi in iuirias. & difficultatem ingressus.
post quatuor aut quinq dies usus fu¬
erit patienter portare. & ꝑsistere pe¬
ticioni suę. annuatur ei ingressus : &
sit incella hospitum paucis diebꝰ.

Expanded text:
ciant ipsas artes, si permiserit abbas. Quod si aliquis ex eis extollitur pro scientia artis suae, eo quod videatur aliquid conferre monasterio, hic talis evellatur ab ipsa arte, et denuo per eam non transeat, nisi forte humiliato ei iterum abbas jubeat. Si quid vero ex operibus artificum venundandum est, videant ipsi per quorum manus transigenda sunt, ne aliquam fraudem praesumant inferre. Memorentur semper Ananiae et Saphirae: ne forte mortem, quam illi in corpore pertulerunt, hanc isti, vel omnes qui aliquam fraudem de rebus monasterii fecerint, in anima patiantur. In ipsis autem pretiis non subripiat avaritiae malum: sed semper aliquantulum vilius detur quam ab aliis saecularibus datur, ut in omnibus glorificetur niens perseveraverit pulsans, et illatas sibi injurias et difficultatem ingressus post quatuor aut quinque dies visus fuerit patienter portare et persistere petitioni suae, annuatur ei ingressus; et sit in cella hospitum paucis diebus.
Abbreviated transcription (Latin):
mur. cum dicit scriptura nobis. et auolun¬
tatibus tuis auertere. Et iterum rogamꝰ
dñm moratione. ut fiat illius uoluntas
innobis. Docemur ergo merito nr̃am.
non facere uoluntatem. cum cauemus
illud quoddicit scã scriptura. Sunt uiȩ
quȩ putantur hominib recte. quarum
finis usq ad ꝑfundum inferni demergit.
Et cum iterum cauennus illud. quod de
neglegentibus dictum ẽ. Corrupti sunt
& abhominabiles facti sunt. inuolunatib
siuis. Indesideriis uero carnis. ita nobis¬
dicit ꝓpħa dũo. Ante te ẽ omne desideri¬
um meum. Cauendum ergo ideo ma¬
lum desiderium. quia mors secus utro¬
itum delectationif posita ẽ. Unde scriptu¬
ra. precipit dicens. post concupiscentias
tuas noneas. Ergo si occuli dñi specłant᷑
bonos & malos. et dñs de cȩlo semꝑ respicit¬
uiiꝑ filios hominum. ut uideit si est intelligets
puitatis. Gotidie die noctuq dño factori no¬
stro oꝑa nr̃a nuntiantur. Cauendum ẽ¬

Expanded text:
mur, cum dicit Scriptura nobis: Et a volunmur, cum dicit Scriptura nobis: Et a voluntatibus tuis avertere . Et iterum: Rogamus Deum in oratione, ut fiat illius voluntas in nobis . Docemur ergo merito non facere nostram voluntatem, cum cavemus illud, quod dicit sancta Scriptura: Sunt viae quae videntur hominibus rectae; quarum finis usque ad profundum inferni demergit . Et cum item cavemus illud, quod de negligentibus dictum est: Corrupti sunt, et abominabiles facti sunt in voluntatibus suis . In desideriis dicit Propheta: Ante te est omne desiderium meum . Cavendum ergo ideo malum desiderium, quia mors secus introitum delectationis posita est. Unde Scriptura praecipit dicens: Post concupiscentias tuas non eas . Ergo, si oculi Domini speculantur bonos et malos, et Dominus de coelo semper respicit filios hominum, ut videatputatis, quotidie die noctuque Domino factori nostro opera nostra nuntiantur. Si ergo
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ ponens. obliuionem omnino fu¬
giat. et semꝑ sit memor omnium quȩ
p̃cepit ds̃. qualiter contempnentes dm̃
ingehenniam ꝓpeccatis incidunt. et uitã
ȩternam quȩ timentib dm̃ p̃parata est
animo suo semꝑ reuoluat. et custodiens
se omni hora a peccatis & uitiis idest
cogitationum. linguȩ. oculorum. manu¬
um. pedum. uel uoluntatis ꝓpriȩ: s &
desideria carnis amputare festinet.
Estimet se homo de cęlis adeo semꝑ res¬
pici omni hora. et facta sua omni loco
ab aspectu diuinitatis uideri. et ab an¬
głis dõ omni hora renuntiari. De¬
monstrat nobis hoc ꝓpħa. cum in co
cens. scrutans corda & renes ds̃. Et ite
rum. Dñs nouit cogitatiõnes. homi¬
Intellexuti cogitationes meas de longe. et
quia cogitatio hominis confitebitur tibi.
Nam ut sollicitus: sit circa cogitationes.
suas ꝑuersas. dicat semꝑ iitilis fr̃ in cor¬
de suo. Tunc ero immaculatus coram eo.
si obseruauero me ab iniquitate mea. Uo¬
luntatem uero ꝓpriam ita facere ꝓhibe¬

Expanded text:
er ponens, oblivionem omnino fugiat; et semper sit memor omnium quae praecepit Deus: et qualiter contemnentes Deum, in gehennam pro peccatis incidunt; et vitam aeternam quae timentibus Deum praeparata est, animo suo semper evolvat. Et custodiens se omni hora a peccatis et vitiis, id est cogitationum, linguae, oculorum, manuum, pedum, vel voluntatis propriae: sed et desideria carnis amputare festinet. estimet se homo de coelis semper a Deo respici omni hora, et facta sua omni loco ab aspectu Divinitatis videri, 9 et ab angelis omni hora renuntiari. Demonstrat nobis hoc Propheta, cum in cogcens: Scrutans corda et renes Deus . Et item: Dominus novit cogitationes homiIntellexisti cogitationes meas a longe . Et: Quia cogitatio hominis confitebitur tibi . Nam ut sollicitus sit circa cogitationes perversas, dicat semper utilis frater in corde suo: Tunc ero immaculatus coram eo, si observavero me ab iniquitate mea . Voluntatem vero propriam ita facere prohibe
Abbreviated transcription (Latin):
ne nos in malo et mutiles factos aliqua
hora aspiciat ds̃. et parcendo nobis in hoc
tempore quia pius est. et expectat nos
conuerti in melius. nedicat nobis infutu¬
ro. hec fecisti et tacui.

Expanded text:
es in malo et inutiles factos , aliqua hora aspiciat Deus, et parcendo nobis in hoc tempore, quia pius est, et exspectat nos converti in melius, ne dicat nobis in futuro: Haec fecisti, et tacui
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰunũ baptismi sac̃mentũ. qͦd insingłari tͣclitiõe cõm̃da¬
tũ sollicitudinẽ ꝓhib& iterandam: & medicinali reme¬
dio penitentie subrogit aduim̃tũ. Cuiꝰ remedio egere
se cũcti agnoscẽ debent ꝓ cotidianis humanȩ fragilitatiᷤ¬
excessib. sine quibꝰ in hac utta eẽ ñ possumꝰ: hõꝵ dum¬
taxat dignitate seruata. ita ut sacerdotibꝰ & leuitis dõ
cerdote. ut ħ agat fructuosa cõfessio. qͦd temerarius
appetitꝰ aut ignorantiȩ notat᷑ cõtͣcisse neglectꝰ ut sic̃
ĩ baptismo õs iniqͥtates remitti. ł ꝑ martyriũ nulli
peccatũ credimꝰ imputari. ita penitentiȩ ꝯpuncdiõe
fructuosa uniu̾sa fateam᷑ deleri peccata. Lacͥmȩ eñs
penitentiũ. apud dm̃ ꝓ baptismate reputant᷑ Un
dĩs ut supͣdictum ẽ: ñ tam cõsi d̾anda ẽ mensura
pis. ꝗͣ doloris: eor enim cõtritũ & humiliatũ ds̃

Expanded text:
unum baptismi sacramentum, quod singulari traditione commendatum sollicite prohibet iterandum, medicinali remedio poenitentiae subrogat adjumentum, cujus remedio egere se cuexcessibus, sine quibus in hac vita esse non possumus; honorum duntaxat dignitate servata, ita ut sacerdotibus et levitis Deo cerdote, ut hic tegat fructuosa confessio, quod temerarius appetitus, aut ignorantiae notatur contraxisse neglectus, aut sicut in baptismo omnes iniquitates remitti, vel per martyrium nulli peccatum credimus imputari, ita poenitentiae compunctione fructuosa, universa fateamur deleri peccata. Lacrymae enim poenitentium apud Deum pro baptismo reputantur: unde dinis ut supra dictum est non tam consideranda est mensura temporis, quam doloris. Cor enim c
Abbreviated transcription (Latin):
fut᷑os. Iñ gͦ cõfitentes incilicio ꝓͦsternim᷑. tanqͣ. dicentes:
& peccatũ meũ contͣ me semꝑ. Qd̃ aũ cinere asꝑgunt᷑
uelud sint memores qͥa cinis & puluis s̃: ł qͥa pusue¬
homines recedentes a dõ. małq suis factis offenden¬
tes creatorem: inpuluerẽ unde sũpti sunt rediert᷑.
Bene gͦ in ciñe & cilicio pęnitentes deplorant peccatũ.
ͥa in cilicio asꝑitaᷤᷤ. & cõpunctio peccatoꝵ: in cinẽ autẽ
pulius ostenditur mortuoꝵ. E idcͥco in ittͦq penitentiam
agimus. ut & ĩpugnatiõe cilicii agnoscamꝰ uitia q̃ ꝑculiũ¬

Expanded text:
cilicio prosternuntur, tanquam dicentes: Et peccatum meum contra me est semper . Quod cinere asperguntur; vel ut sint memores, quia cinis et pulvis sunt, vel quia pulvehomines recedentes a Deo, malisque factis offendentes Creatorem, in pulverem, unde facti sunt, redierunt. Bene ergo in cilicio et cinere poenitens deplorat peccatum, quia in cilicio asperitas et compunctio peccatorum; in cinere autem pulvis ostenditur mortuorum. Et idcirco in utroque poenitentiam agimus, ut in compunctione cilicii agnoscamus vitia, qu
Abbreviated transcription (Latin):
enitentibus exemplum
iob pͥmus exibuit. qͣndo pꝰ funera. uł flagella. ad¬
huc in sui redargutione etiam incilicis & cinere la¬
menta penitudinis sumpsit dicens. Idcͥco ago pentten¬
tiam in fauilla & cinere. Post hunc nobis dauid
pęnitentiȩ magisterium p̃buit. qñ graui uulnere
lapsus. dum audisset a ꝓpħa peccatũm suũ cõfestĩ
penituit. & culpam suam penitentiȩ cõfessiõe sa¬
nauit. Sic niniuite & alii multi peccata cõ essi
sunt. penitentiã egerunt. displicuerunt sibi qͣles
suerant. & quales ꝑ dñm facti sunt illi placuerunt.
Est aũ penitentia medicamentum uulneris. spes salu¬
tis: ꝑ quam peccatores saluantur. ꝑ qͣm ds̃ ad miscdi
am ꝓuocatur . q̃ ñ temꝑe pensatur s ꝓfunditate

Expanded text:
enitentibus Job exemplum primus exhibuit, quando post funera vel flagella adhuc in sui redargutione etiam in cilicio et cinere lamenta poenitudinis sumpsit, dicens: Idcirco ago poenitentiam in favilla et cinere . Post hunc nobis David poenitentiae magisterium praebuit, quando gravi vulnere lapsus, dum audisset a propheta peccatum suum, confestim poenituit, et culpam suam poenitentiae confessione sanavit . 2. Sit Ninivitae, et alii multi peccata sua confessi sunt, et poenitentiam egerunt, displicuerunt sibi quales fuerint, et quales per Deum facti sunt illi placuerunt . Est autem poenitentia medicamentum vulneris, spes salutis, per quam peccatores salvantur, per quam ad miseriocatur, quae non tempore pensatur, sed profunditate
Abbreviated transcription (Latin):
gimus qd male gessimꝰ. uł dum ñ agimus. qd̾ agere debemus.
Ile enĩ uere p̾ęnitentiam agit. qͥ nec penitere p̃terita
negligit nec adhuc pęnitenda cõmittit. Qui uͦlacͥmas
indesinent̃ effunclit. & tam̃ peccare ñ desinit. hic lam̃tũ
conuertuntur ꝑturbari ñ debent. si rursum pꝰ em̃dati¬
onẽ relicta uitia corde pulsent: dum ñ possent bonȩ cõ¬
uersationi nocere: si talis cogitatio ñ erũpat in cõsen¬
potius augende uirtutis. Nam & qͥ circa finẽ suũ per
penitentiam desinit ẽẽ malus. ñ id̾o debet e̾ẽ desꝑatuᷤ.¬
fuimus. s qͣles circa finem uitȩ existimus. Ex fine enim
suo unumquenq aut ustificat. aut cõdempnat. sicut
scriptum ẽ: ipse uidicat extrema terrȩ. Et aubi: finẽ¬
uniuersoꝵ ipse considerat. Pinde ñ dubitamꝰ circa finẽ¬
hominẽ iustificari. ꝑ pęnitentiȩ cõpunctionẽ. Sed qͥa

Expanded text:
gimus quod male gessimus, vel dum non agimus quod agere debebamus. Ille autem vere poenitentiam agit, qui nec poenitere praeterita negligit, nec adhuc poenitenda committit. Qui vero lacrymas indesinenter fundit, et tamen peccare non desinit, hic lamentum convertuntur, perturbari non debent si rursus post emendationem relicta vitia cor pulsent, dum non possint bonae conversationi nocere, si talis cogitatio non erumpat in consenpotius augendae virtutis. Nam et si quis circa finem suum per poenitentiam desinat esse malus, non ideo debet desfuimus, sed quales circa finem vitae existimus. Ex fine enim suo unumquemque aut justificat aut condemnat, sicut scriptum est: Ipse judicat extrema terrae. Et alibi: Universorum finem ipse considerat. Proinde non dubitamus circa finem justificari
Abbreviated transcription (Latin):
ra. Castum. sobrium. miscđdem. et
semꝑ suꝑ exaltet misericordia udici¬
um. ut idem ipse consequatur. Ode¬
rit uitia. diligat fr̃s. In ipsa aũ cor¬
rectione prudenter agat. & nequid
eruginem frangatur uas. suamq fra¬
gilitatem semꝑ suspectus sit : memine¬
ritq calamum quassatum non conte¬
rendum. In quib non dicimus ut
ꝑmittat nutriri uitia. s prudenter
et cum caritate ea amputet : ꝓ ut ui¬
derit cuiq expedire sicut iam diximꝰ.
& studeat plus amari quam timeri. n
sit turbulentus. & anxius: non sit
nmins & obstinatuis. non sit ⁊ elotipꝰ
& nimis suspitiosus. qui numquam re¬
quiescit. In ipsis imperiis suis ꝓ iudus
cernat. & temꝑet cogitans discretio¬
nem sc̃i iacob dicentis. Si greges me¬
os plus in ambulando fecero laborare:
morientur cuncti una die. Hȩc ergo
aliaq testimonia discretionis. matͥs
mi non refugiant. & precipue ut pre¬
sentem regulam in omnib conseru&e.

Expanded text:
ra; castum, sobrium, misericordem; et ra; castum, sobrium, misericordem; et semper superexaltet misericordia judicio, ut idem ipse consequatur. Oderit vitia, diligat fratres. In ipsa autem correptione prudenter agat, et ne quid aeruginem, frangatur vas. Suamque fragilitatem semper suspectus sit: memineritque calamum quassatum non esse conterendum. In quibus non dicimus ut permittat nutriri vitia, sed prudenter et cum charitate ea amputet, ut viderit cuique expedire, ut diximus. Et studeat plus amari, quam timeri. Non sit turbulentus et anxius; non sit nimius et obstinatus; non sit zelotypus et nimis suspiciosus: quia nunquam requiescit. In ipsis imperiis suis providuscernat et temperet, considerans discretionem sancti Jacob dicentis: Si greges meos plus in ambulando fecero laborare, morientur cuncti una die . Haec ergo et alia testimonia discretionis, matris mi non refugiant; et praecipue ut praesentem regulam in omnibus conservet.
Abbreviated transcription (Latin):
cundum timorem dĩ. siue etiam pars
quamius parua congregationis. sanio¬
ri consilio elegerit.uitȩ autem meri¬
to & sapientiȩ doctrina eligatur qui or¬
dinandus est : etiam si ultimus fuerit
inordine congregationis. Quod si etiã
omnis congregatio uiciis suis quod
quidem absit consentientem ꝑsonam
pari consilio elegerit & uttia ipsa¬
aliquatenus in noticiam ep̃i ad cinus
diocesim ꝑtinet locus ipse : uel abbati¬
b aut xꝑianis uicinis claruerint.
ꝓhibeant prauorum preualere consen¬
sum: s domui dĩ dignum constitii¬
aut dispensatorem. scientes ꝓhoc se
recepturos mercedem bonam. si illud
caste & zelo dĩ faciant. sicut ediuerso
peccatum si neglegant. Ordinatus aĩi
abba cogitet semꝑ quale onus suscep̃.
cui redditurus est rationem uillica¬
tionis suȩ sciat q sibi oportere ꝓ¬
desse. magis quam preee. Oportet
ergo eum ẽẽ doctum lege diuina. ut
sciat & sit. unde ꝑferat noua & uete¬

Expanded text:
cundum timorem Dei, sive etiam pars, cundum timorem Dei, sive etiam pars, quamvis parva, congregationis saniore consilio elegerit. Vitae autem merito et sapientiae doctrina eligatur qui ordinandus est, etiamsi ultimus fuerit in ordine congregationis. Quod si etiam omnis congregatio vitiis suis quod quidem absit consentientem personam pari consilio elegerit, et vitia ipsa in notitia episcopi ad cujus dioecesim pertinet locus ipse, vel ad abbates aut Christianos vicinos claruerint, prohibeant pravorum praevalere consensum, sed domui Dei dignum constituant dispensatorem: scientes pro hoc se recepturos mercedem bonam, si illud caste et zelo Dei faciant, sicut e diverso peccatum, si negligant. Ordinatus autem abbas cogitet semper quale onus suscepit, et cui redditurus est rationem villicationis suae, sciatque sibi oportere prodesse magis quam praeesse. Oportet ergo eum esse doctum lege divina, ut sciat, et sit unde proferat nova et vete
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa appellatione nominum nulli liceat
alium puro nomine appellare. s prio¬
res uiniores suos fr̃um nomine.iuni¬
ores aũ suos priores non nos uocent.
quod intelli gitur paterna reueren¬
tia. abba autem quia uices xꝑi agere
creditus. dñs & abbas uocetur.: non sua
assumptione. s honore & amore xp̃i.
ipse autem cogitet. & sic se exhibeat.
ut dignus sit talihonore.Ubicumq
autem sibi obiuant fr̃s. iunior aprio¬
re benedictionem petat. Transeunte
maiore minor surgat. et det ei locum
sedendi.: nec prȩsumat iunior consede¬
re. nisi ei precipiat senior suus. ut fi¬
at quod scriptum est : honore inuicẽ
prȩuenientes. Pueri par uuli uel adoles¬
centes. in oratorio uel admensam cum
disciplina ordines suos conseruent
foris autem uł ubi & ubi custodiam
habeant disciplinam. usq dum ad in¬
telligibilem ȩtatem ꝑueniant.
de ordinando abbate
sideretur ratio. ut hic constituatur.
quemsibi omnis consors cong̾gatio se¬

Expanded text:
ipsa autem appellatione nominum nulli liceat ipsa autem appellatione nominum nulli liceat alium puro nomine appellare: sed priores juniores suos fratrum nomine; juniores priores suos nonnos vocent, quod intelligitur paterna reverentia. Abbas vero, quia vices Christi agere videtur, dominus et abbas vocetur, non sua assumptione, sed honore et amore Christi. Ipse autem cogitet, et sic se exhibeat ut dignus sit tali honore. Ubicunque autem sibi obviant fratres, junior a priore benedictionem petat: transeunte majore minor surgat, et det ei locum sedendi; nec praesumat junior consedere, nisi ei praecipiat senior suus, ut fiat quod scriptum est: honore invicem praevenientes. Pueri parvi vel adolescentes in oratorio vel ad mensas cum disciplina ordines suos consequantur. Foris autem, vel ubi et ubi custodiam habeant et disciplinam, usque dum ad intelligibilem aetatem perveniant. DE ORDINANDO ABBATE.sideretur ratio, ut hic constituatur quem sibi omnis concors congregatio se
Abbreviated transcription (Latin):
constituerit. Qui abba non contur¬
bet gregem sibi commissum. nec quasi
libera utens potestate in iuste disponat
aliquid. s cogiret semꝑ quia de omnibus
nidicis & oꝑibus suis. redditurus ẽ dõ ra¬
tionem. Ergo scđm ordines quos constitu¬
er it uel quos habuerint ipsi fratres. sic
accedant ad pacen. ad cominunionem.
Adpsilmum imponendum. inchoro¬
standum. Et mominib omnino locis
etas non discernatur inordine nec pre¬
uescet. esiua samuel & daniel pueri
presbiteros udicauerunt. Ergo excep¬
tis his quos ut diximus altiori consilio
abba prrȩtulerit. uel degradauerit certis
excalisis. reliqui om̃s ut conuertuntur ita
sint. Vt uerbi grã qui scda hora diei ue¬
nerit inmonasterium. iuniorem se no¬
uerit illius ẽẽ qui prima hora uenit diei.
cuius ubet ȩtatis aut dignitatis sit. Pu¬
eris ꝑomnia. ab omnibiis disciplina tenẽ¬
atur. Iuniores igitur priores suos hono¬
rent. priores minores suos diligant. In

Expanded text:
constituerit. Qui abbas non conturconstituerit. Qui abbas non conturbet gregem sibi commissum, nec quasi libera utens potestate injuste disponat aliquid; sed semper cogitet quia de omnibus judiciis et operibus suis redditura est Deo rationem. Ergo secundum ordines, quos constituerit, vel habuerit, ipsae sorores sic accedant ad pacem, ad unionem, ad psstandum. Et in omnibus omnino locis aetas non discernat ordines nec praejudicet, quia Samuel et Daniel pueri presbyteros judicaverunt. Ergo exceptis his quos, ut diximus, altiori consilio abbas praetulerit, vel degradaverit certis ex causis, reliqui omnes, ut convertuntur, ita sint: ut verbi gratia, qui secunda hora diei venerit in monasterio, juniorem se noverit illius esse qui prima hora venit diei, cujuslibet aetatis aut dignitatis sit. Pueris vero per omnia ab omnibus disciplina teneatur. Juniores igitur priores suos honorent, priores juniores suos diligant. In
Abbreviated transcription (Latin):
de suis eligat qui dignis sit sacerdotio
fungi. Ordinatus aũ caueat elationem
p̃sumat mi qd ei ab abbate p̃cipitur sci¬
ens se multomagis discipline regulari sub¬
ditum: nec occasione sacerdotii obliuisca¬
tur regulȩ obedieutiam. & disciplinai.
s magis ac magis indm ꝓficiat. Locumi
uers illum semꝑ attendat quo igressus
est inmonasterium. preter officium al¬
taris. Et si forte electio cong̃gationis &
uoluntas abbatis ꝓ uite meritꝰ eum ꝓmo
uere uoluerit. Qui tamen regulamꝰ deca¬
nis uel preposito sibi constitutam. ser¬
uare sciat. Quod si aliter presumpse¬
rit. non sacerdos s rebellio uidicetur.
et sepe ammonitur si non correxern
et iam ep̃c adhibeatur intestimonium.
Quod si nec sic emendauerit clarescen¬
tib culpis ꝓiciatur demonasterio. Si
tamen talis fuerit enis contumatia.
ut subdi aut obedire regule nolit.
rdines suos inmonasterio ita con¬
seruent ut conuersionis tempus
ut uite meritum discernit. ut quȩ abba

Expanded text:
de suis eligat qui dignus sit sacerdotio fungi. Ordinatus autem, caveat elationem praesumat, nisi quod ei ab abbate praecipitur, sciens se multo magis disciplinae regulari subditum. Nec occasione sacerdotii obliviscatur regulae obedientiam et disciplinam, sed magis ac magis in Deum proficiat. Locum vero illum semper attendat, quo ingressus est in monasterio, praeter officium altaris, et si forte electio congregationis et voluntas abbatis pro vitae merito eum 813 promovere voluerit. Qui tamen regulam a decanis vel praepositis constitutam sibi servare sciat: quod si aliter praesumpserit, non sacerdos, sed rebellio judicetur: et saepe admonitus etiam episcopus adhibeatur in testimonium. Quod si nec sic emendaverit, clarescentibus culpis, projiciatur de monasterio; si tamen talis fuerit ejus contumacia, ut subdi aut obedire Regulae nolit.Ordines suos in monasterio ita conservent, ut conversionis tempus et vitae meritum discernit atque abbas
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinitatis ꝓpinquitate iungantur.
Ne quolibet modo id amonachis presu¬
matur. quia ex inde grauissima occasio
scandalorum oriri potest. Quod si qͥs
hȩc transgressus fuerit. acrius coherce¬

Expanded text:
sanguinitatis propinquitate jungantur. Nec quolibet modo id a monachis praesumatur: quia exinde gravissima occasio scandalorum oriri potest. Quod si quis haec transgressus fuerit, acrius coerce
Abbreviated transcription (Latin):
laut impossibilia inunguntur.
suscipiat quidem ubentis imꝑium.
cum omni mansuetudine. & obedientia.
Quod si omnino uirium suarum men¬
suram uiderit.s pondus oneris excede¬
re.: impossibilitatis causas ei qui sibi
pre est patienter & oportune suggerat.
non suꝑbiendo aut contradicendo. uel
resistendo: Qđ̾ si post suggestionem
in sua sententia prioris imperium ꝑ.¬
durauerit. sciat iunior ita sibi expedire.
et excaritate confidens de adutorio dĩ
obediat.

Expanded text:
aut impossibilia injunguntur, suscipiat quidem jubentis imperium cum omni mansuetudine, et obedientia. Quod si omnino virium suarum mensuram viderit pondus oneris excedere, impossibilitatis suae causas, ei qui sibi praeest, patienter et opportune suggerat, non superbiendo, aut resistendo, vel contradicendo. Quod si post suggestionem suam in sua sententia Prioris imperium perduraverit, sciat junior ita sibi expedire, et ex charitate confidens de adjutorio Dei obediat.
Abbreviated transcription (Latin):
molendinum. pistrinum. uel ortum. uł
antes diuersas intra monasterium ex¬
erceant.: ut non sit necessitas monachis
uagandi foris: quia omnino non expedit
aĩabꝰ eorum. Hanc aũ regulani sẽpius
uolumus in congregatione legi: nequis
fratrum se de ignorantia ercuset.
De fratrib inina directis.
fratrum uel abbatis se orationi
commendent & semꝑ adorationem ul¬
timam oꝑis dĩ cominemoratio omnium
ab sentum fiat. Reuertentes autem de
uia fratres. ipso die quo yedeunt ꝑ om̃s
canonicas horas dum expletur opus dĩ.
prostrati loco oratorii ab omnibus petãt
orationem ꝓpter excessus. nequid forte
subripuerit inuiauisus aut auditus ma¬
le rei. aut otiosi sermonis. Nec presu
quia plurima destructio ẽ. Quod siquis
presumserit.. uindicte regulari subiace¬
at. Similit̃ & qui presumpserit clau¬
stra monasterii egredi: uel quocumq
irȩ. uel quippiam quamuis parum si¬
ne uissione abbatis facere.¬

Expanded text:
molendinum, pistrinum, hortus, vel molendinum, pistrinum, hortus, vel artes diversae infra monasterium exerceantur, ut non sit necessitas monachis vagandi foras, quia omnino non expedit animabus eorum. Hanc autem Regulam saepius volumus incongregatione legi, ne quis fratrum se de ignorantia excuset.DE FRATRIBUS IN VIA DIRECTIS. fratrum vel abbatis se orationi commendent, et semper ad orationem ultimam operis Dei commemoratio omnium absentium fiat. Revertentes autem de via fratres, ipso die quo redeunt, per omnes canonicas horas, dum expletur opus Dei, prostrati solo oratorii ab omnibus petant orationem propter excessus, ne qui forte subripuerint in via visus aut auditus malae rei, aut otiosi sermonis. Nec quisququia plurima destructio est. Quod si quis praesumpserit, vindictae regulari subjaceat. Similiter et qui praesumpserit claustra monasterii egredi, vel quocumque ire, vel quippiam, quamvis parum, sine iussione abbatis facere
Abbreviated transcription (Latin):
Si non emendauerit. adhibeatur ei cor¬
reptio discipline regularis. Quod si neq
sic correxerit. tunc deiciatur de ordine
prepositurȩ & alius qui dignus ẽ in lo¬
co euis subrogetur. Quod si & post ea in
congregitione quietus & obediens non
fuerit etiam demonasterio repellatur
Cogitet tam̃ abba se de omnib iudiciis
suis dõ reddere ratiouem. ne forte ⁊eli¬
aut inuidie flamma urat animam.
d portam monasterii ponatur senex
sapiens. qui sciat accipere responsum
uagari. Qui portarius cellam debet habere
mixta portam.: ut uenientes semꝑ presen¬
tem urueniant aquo responsum accipiant.¬
& mox ut aliquis pulsauerit aut pauꝑ cla¬
mauerit. dõ gras respondeat aut benedi¬
eił. & cum omni mansuetudine timoris
Q̃ reddat responsum festinanter. cum fer¬
uore caritatis. Qui portarus si indiget so¬
lttio: iumorem fr̃em accipiat. Mona¬
steruim autem si possit fieri ita debet con
Aitui: ut omnia necessaria id ẽ aquam.

Expanded text:
si non emendaverit, adhibeatur corsi non emendaverit, adhibeatur correptio disciplinae regularis: quod si neque sic correxerit, tunc dejiciatur de ordine praepositurae, et alius, qui dignus est, loco ejus subrogetur. Quod si et postea in congregatione quietus et obediens non fuerit, etiam de monasterio expellatur. Cogitet vero abbas se de omnibus judiciis suis Deo reddere rationem, ne forte invidiaeaut zeli flamma urat animam.d portam monasterii ponatur senex sapiens, qui sciat accipere vel redderat vagari. Qui portarius cellam debet habere juxta portam, ut venientes semper praesentem inveniant, a quo responsum accipiant. Et mox ut aliquis pulsaverit, aut pauper clamaverit, Deo gratias respondeat, aut Benedic: et cum omni mansuetudine timoris Dei reddat responsum festinanter cum fervore charitatis. Qui portarius, si indiget solatio, juniorem fratrem accipiat. Monasterium autem si fieri potest ita debet constitui, ut omnia necessaria, id est aqua,
Abbreviated transcription (Latin):
spicit incapite. qui talibus mordinati¬
one se fecerunt auctores. Ideo nos pre¬
uidimus expedire ꝓpter pacis caritatis¬
q custodiam. in abbatis pendere arbi¬
trio. ordinationem monasterii sui: &
si potest fieri ꝑ decanos ordinetur. ut an¬
te disposumus omnis utilitas monaste¬
rii. ꝓ ut abba disposuerit. It dum plurib
committitur. unus ñ suꝑbiat. Quod si
aut locus expetit. aut congregatio petie¬
rit rationabiliter cum humilitate. & ab¬
ba iudicauerit expedire. Quemcumq ele¬
gerit abba. cum consilio fratrum timenti¬
um dm̃ ordinet ipse sibi prȩpositum. Qui
tamen prepositus illa agat cum reueren¬
tia. quȩ ab abbate suo iniuncta fuerint.: in¬
chil contra abbatis uoluntatem. aut ordina
tanto e um oportet sollicitnus obseruare
precepta regulȩ. Qui p̃positus si reꝑtus
fuerit uitiosus. aut elatione deceptus su¬
ꝑbie. aut contemptor sc̃ȩ regule fuerit
comꝓbatus. ammoneatur uerbis usq quat̃.

Expanded text:
spicit in capite qui talibus in ordinatispicit in capite qui talibus in ordinatione se fecerunt auctores. Ideo nos videmus expedire propter pacis charitatisque custodiam in abbatis pendere arbitrio ordinationem monasterii sui: Et, si potest fieri, per decanos ordinetur, ut ante disposuimus, omnis utilitas monasterii, prout abbas disposuerit: ut, dum pluribus committitur, unus non superbiat. Quod si aut locus expetit, aut congregatio petierit rationabiliter cum humilitate, et abbas judicaverit expedire, quemcunque elegerit abbas cum consilio fratrum timentium Deum, ordinet ipse sibi praepositum. Qui tamen praepositus agat cum reverentia quae ab abbate suo ei injuncta fuerint, nihil contra abbatis voluntatem et ordinatioaeteris, ita eum oportet sollicitius observare praecepta regulae. Qui praepositus, si repertus fuerit vitiosus, aut elatione deceptus superbire, aut contemptor sanctae Regulae comprobatus, admoneatur verbis usque quater:
Abbreviated transcription (Latin):
epius quidem contigit ut ꝑ or
dinationem prepositi.scandala
grauia in monasteriis oriantur. dum sint
aliqui maligno sp̃u suꝑbiȩ inflati: & esti¬
mantes se secundos abbates ẽẽ. assumen¬
tes sibi tryannidem. scandala nutriunt.
et dissensiones in congregatione faciunt.
& maxime millis locis ubi ab eodem sa¬
cerdote. uel abeis abbatibus qui abbatẽ
ordinant. ab ipsis etiam & p̃positus or¬
dinatur. Quodquam sit absurdum
facile aduertitur. quia ab ipso mitio or¬
dinationis materia ei datur. suꝑbiendi:
dum ei suggertrur a cogitationibus suis
exitum eeͣ a potestate abbatis sui. qui¬
a abipsis ẽ ordinatus. aquib & abba
Hinc suscitantur in uidiȩ.rixȩ. detra¬
ctiones. emulationes. dissensiones. ex¬
ordinationes. & dum contraria sibi in¬
uicem abba prepositusq sentiunt. ex
ipsorum necesse est sub hac dissensione a
nimas ꝑiclitari. & hi qui sub ipsis sunt
dum adulantur partib. eunt inꝑdi¬
tionem. cuius periculi malum illis re¬

Expanded text:
epius quidem contingit ut per rdinationem praepositi scandala gravia in monasteriis oriantur, dum sint aliqui maligno spiritu superbiae inflati, et aestimantes se secundos esse abbates, assumentes sibi tyrannidem scandala nutriunt, et dissensiet maxime in illis locis ubi ab eodem sacerdote, vel ab eisdem abbatibus qui abbatem ordinant, ab ipsis etiam et praepositus ordinatur. Quod quam sit absurdum facile advertitur, quia ab ipso initio ordinationis materia ei datur superbiendi, dum ei suggeritur a cogitationibus suis exutum eum esse a potestate abbatis sui, quia ab ipsis est ordinatus a quibus et abbas. Hinc suscitantur invidiae, rixae, detractiones, aemulationes, dissensiones, exordinationes. Et dum contraria 848 sibi invicem abbas praepositusque sentiunt, et ipsorum necenimas periclitari; et hi qui sub ipsis sunt, duma dulantur partibus, eunt in perditionem. Cujus periculi malum illos re
Abbreviated transcription (Latin):
itẽ fiunt blauda conuerso: que peccatori ad¬
uersa extiterunt. Multos habet conflictus
dĩ seruus. ex recordatione operum p̃ceritoꝵ¬
multiq post conuersionem etiam nolentes motũ
libidinis sustinent: quoa tam̃ ad dãnationem
non tolerant. sed ad probationem: scilicet ut sẽꝑ
habeant pro excutienda inercia hostem cui re¬
sistant: dum modo non consentiant. Unde & no¬
uerint serui dĩ se etiã ã pecratis iam c̃ẽ mundatos.
s tamen cogitationum curpiũ adhic interpella¬
tione pulsari. Ante comiers i onem precedit
turba peccatoꝵ: post conuers i onẽ sequitur t̾ba
temptanouũ Illa se obitiunt. ne ad am̃ conuer¬
tamur. ista se iñgerunt ne liberis cordis oculis
đ̃m cernamius Utriusq cumultꝰ in soleutiã nol
ggint: intentionẽq nrãm sepe frande multune

Expanded text:
item fiunt blanda converso, quae peccatori aditem fiunt blanda converso, quae peccatori adversa exstiterunt. 4. Multos habet conflictus Dei servus ex recordatione operum praeteritormultique post conversionem etiam nolentes motum libidinis sustinent, quod tamen ad damnationem non tolerant, sed ad probationem, scilicet ut semper habeant pro excutienda inertia hostem, cui resistant, dummodo non consentiant. Unde et noverint servi Dei se etiam a peccatis jam esse mundatos, sed tamen cogitationum turpium adhuc interpellatione pulsari. 5. Ante conversionem praecedit turba peccatorum, post conversionem sequitur turba tentationum. Illa se objiciunt, ne ad Deum convertamur; ista se ingerunt, ne liberis cordis oculis Deum cernamus: utriusque tumultus insolentiam nobis gignit, intentionemque nostram saepe fraude mul
Abbreviated transcription (Latin):
procedere ad hominũ oculos debet: doneo comi¬
satio uetus funditus ab anmo extirpetur. Osqͥs
ex deteriore iam melior ẽẽ cepit: caueat de ae¬
ceptis extolli urtutibis: ne grauius ꝑ uanam
glam corruat: quam prius per lapsum incioꝵ
uisq conuersus. si mox omnes carnis sti-¬
nuilos caleare cupiat. & sũma uircutũ
subire contendat: si forte adhuc aliqua
aduersa de carnis molestiis tolerat. ñ frangat᷑.
quia aispensator bonoꝵ. nouit aduersitates re¬
primere uicioꝵ: successione uirtutũ: Dẽ magis
grauari se quisq in pulsu uicioꝵ agnoscit. dum
Ad cognitionem d̃i accesserit: sicut popłs israel
grauiori honere ab egyptiis premitur: dum per
moysen aiuina illi cognitio aperitur: uicia eñĩ
ante conuerst onem quasi pacem in hominẽ
habent: Quando autem expelluitur: acriori
uirtute consurgunt: fiunt autẽ immica con¬
uerso: quȩ peccatori prospete blandiebant᷑: atq

Expanded text:
procedere ad hominum oculos debet, donec convprocedere ad hominum oculos debet, donec conversatio vetus funditus ab animo exstirpetur. 8. Quisquis ex deteriore jam melior esse coepit, caveat de acceptis extolli virtutibus, ne gravius per vanam gloriam corruat, quam prius per lapsum vitiorum. 1. Quisque conversus si mox omnes carnis stimulos calcare cupiat, et summa virtutum subire contendat, si forte adhuc aliqua adversa de carnis molestiis tolerat, non frangatur, quia dispensator bonorum novit adversitates reprimere vitiorum successione virtutum. 2. Tunc magis gravari se quisque impulsu vitiorum agnoscit, dum ad cognitionem Dei accesserit, sicut populus Israel graviori onere ab Aegyptiis premitur, dum per Moysen divina illi cognitio aperitur . 3. Vitia enim ante conversionem quasi pacem in homine habent, quando autem expelluntur, acriori virtute consurgunt. Fiunt autem inimica converso, quae peccatori prospere blandiebantur; atque
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m seruitutis iterum in timore: s accepistis
sp̃m adoptionif ꝑquẽ scilicet iam non peccat
pęna seruos comprimit: s amornsticie libe¬
ros reddit: Necesse est omi conuers o: ut post
timorem consurgere ad caritatẽ dĩ debeat qͣsi
filius: ne semꝑ sub timore iaceat quasi seriuis.
Tunc enĩ amorẽ nr̃e conuersionis ostendimus:
si denuo ut patrẽ alligimus: quẽ priꝰ seruili
m̃te uere ut dm̃ formidabamꝰ: Primordia con¬
uersoꝵ blandis refouenda sunt modis: ne si
ab asperitate incipiant: exterriti ad pͥores
lapsus recurrant: Qui enĩ conuersum sine le¬
nitate erudit: exasperare potuis quã corrige¬
re nouit: Conuersus quisq antea ab opere
corrigendus est. postea uero a cogitatione
ut prius refrenet prauũ actum. de inde
appetitũ ac delictium: ut qued iam in oꝑe non
apparet: in cogitatione nequaquam perduret.
Om̃is noua gnuersio adhuc pristinę uite hab
cõmixtionẽ: Propterea nequaquam ea uircus

Expanded text:
servitutis iterum in timore, sed accepistis spiritum adoptionis ; per quem scilicet jam non peccati poena servos comprimit, sed amor justitiae liberos reddit. 4. Necesse est omni converso ut post timorem consurgere ad charitatem Dei debeat, quasi filius, nec semper sub timore jaceat, quasi servus. Tunc enim amorem nostrae conversionis ostendimus, si denuo ut patrem diligimus, quem prius servili mente vere ut Dominum formidabamus. 5. Primordia conversorum blandis refovenda sunt modis, ne si ab asperitate incipiant, exterriti ad priores lapsus recurrant. Qui enim conversum sine lenitate erudit, exasperare potius quam corrigere novit. 6. Conversus quisque antea ab opere corrigendus est, postea vero a cogitatione, ut prius refrenet pravum actum, deinde appetitum delictum, ut quod jam in opere non apparet, in cogitatione nequaquam perduret. 7. Omnis nova conversio adhuc pristinae vitae habet commistionem: propterea nequaquam ea virtus
Abbreviated transcription (Latin):
icet omui tempore uita monachi
qua dragesime obseruationem debe¬
at habere. tamen quia paucorum est ista
uirtus. suademus istis dieb quadragesime.
omni puritate uitam suam custodire:
onĩs pariter sordes & neglegentias aliorũ
temporum his dieb scĩs diluere. Quod
tunc fit digne. si ab omnib uitiis tempe¬
ramus : orationi cumi fletib. lectioni
& compunctiomi cordis. atq abstinen¬
tiȩ operam demus. Ergo his dieb auge¬
amus nobis aliquid adsolitum pensum
seruitutis nr̃s. oraitiones peculiares.
cyborum & potus abstinentiam. ut u¬
nusquisq suꝑ mensuram sibi indictam
aliquid ꝓpria uoluntate cum gaudio sp̃c
scĩ offerat dõ: Id est subtrahat corpori suo
de cibo de potu de sonno de loquacntate de
scurrilitate & cum spiritalis desiderii gau¬
dio scm̃ pascha expectet. hoc ipsum tam̃
quod unusquisq offert abbati suo suggerat
&̃ cum eius fiat oratione & uoluntate
Quia quod sine patris spiritalis fit uolun
tatem. prȩsumptioni deputabitur &

Expanded text:
icet omni tempore vita monachi Quadragesimae debeat observationem habere, tamen quia paucorum est ista virtus, ideo suademus istis diebus Quadragesimae omni puritate vitam suam custodire; omnes pariter sordes et negligentias aliorum temporum his diebus sanctis diluere. Quod tunc digne fit, si ab omnibus vitiis temperamus, orationi cum fletibus, lectioni et compunctioni cordis, aut abstinentiae, operam damus. Ergo his diebus augeamus nobis aservitutis nostrae orationes peculiares, ciborum et potus abstinentiam: unusquisque super mensuram sibi indictam aliquid propria voluntate cum gaudio sancti Spiritus offerat Deo. Id est, subtrahat corpori suo de cibo, de potu, de somno, de loquacitate, de scurrilitate: et cum spiritalis desiderii gaudio sanctum Pascha exspectet. Hoc ipsum tamen quod unusquisque offert, abbati suo suggerat, et cum ejus fiat oratione et voluntate. Quia quod sinceris, praesumptioni deputabitur, et