comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aqua ꝑscm̃ sp̃m regenerant᷑. & innouã uitã per
nouũ testam̃tũ tnsferunt᷑: Quȩ ꝓpt̾ olei infusi¬
onc̃ xp̃m diligunt: quia adgr̃am uocatȩ in eo sua¬
uitatẽ uitę ꝑpetuȩ inueniunt. ꝓcuiꝰ suauitatis
dilectione. om̃s mundi fastus ⁊ diuitias respuunt:
Sunt enĩ ñ nulli qͥ ita dm̃ diligunt. ut se ipsos con-¬
tempnant in interiora se rapiunt ut dm inueniant:
et qr dc̃ in suꝑficie ñiacet. subtilissime cogitationes
suas examinant᷑. lectionibꝰ uacant. meditationib
laborant: ⁊ qͦmͦ ds̃ inueniat᷑. om̃imodi s ꝑ qͥrere
putredinẽ uiciorum abiciunt. flores sibi inue.¬
niunt. quorum cõpositione suaue olentia ũ.¬
guentia dõ faciente conficiunt: Qui eiusdẽ¬
modiẽ desicdio ȩstuat. & quasi ncͥil habeat sẽp
maiora exoptat: & qͥa uirtꝰ sibi ñ suppetit. indm̃
inhians tͥhi se postulat dicens Rahe me
na ñ adiuuat. molestia suȩ corruptionis grauat᷑.
gr̃a qͥppe diuina nosp̃uenit. & int̾noiũ dulcedinẽ

Expanded text:
m regenerantur, et in novam vitam per Novum Testamentum transformantur? Quae propter olei infusionem Christum diligunt, quia ad gratiam vocatae, in eo suavitatem vitae perpetuae inveniunt, pro cujus suavitatis dilectione, omnes mundi fastus et divitiaSunt enim nonnulli, qui ita Deum diligunt ut se ipsos contemnant, in interiora se rapiunt, ut Deum inveniant. Et quia Deus in superficie non jacet, subtilissime cogitationes suas examinant, lectionibus vacant, meditationibus laborant, et quomodo Deus inveniatur omnimodis perquirere putredinem vitiorum abjiciunt, flores sibi inveniunt, quorum compositione suaveolentia unguenta, Deo favente, conficiunt, quibus emodi est, desiderio aestuat, et quasi nihil habeat, semper majora exoptat. Et quia sibi virtus non suppetit, in Deum inhians, trahi se postulat dicens: 5. Vers.na non adjuvat, molestia suae corruptionis gravatur. Gratia quippe divina nos praevenit, et internorum dulcedinem
Abbreviated transcription (Latin):
dũ ut eas congregarent ⁊ custodirent. disꝑserunt.
Cuiꝰ disꝑsionis causã ostendit: dicens Uineã meã
ñ custodiui: Quid ꝑuincã singłarit᷑. nͥiudea desig¬
nat᷑ quȩ ase fideles expuit. q custodiri asꝑnabat᷑
Predicatione itaq expugnata. & sponsa xp̃i facta ani.¬
ma. dilectione ardet: inquirendo eũ quẽ diligit. in in¬

Expanded text:
dum, ut eas et congregarent et custodirent, disperserunt. dum, ut eas et congregarent et custodirent, disperserunt. Cujus dispersionis causam ostendit, dicens: 12. Vineam meam non custodivi. Quid per vineam singulariter, nisi Judaea designatur? Quae a se fideles expulit, quia custodiri aspernabatur. Praedicatione quippe expugnata, et sponsa Christi facta anima, dilectione ardet, et inquirendo eum, quem diligit, in in
Abbreviated transcription (Latin):
me sol. ꝑsolẽ xp̃c significat᷑. Solgͦ cã de colorauit:
quia qͣntũ libet fulgeat anima. incõꝑatione xp̃i
fulgorem amittit: Sunt qͥppe ñ nulli qͥm hac noc¬
te mundi. uelut stellȩ hominibꝰ fulgent: lumi¬
naria ꝓximis apparent: s mox ut iustitiȩ. xp̃i
se comꝑant. quasi sine luce sunt. qͥ pene incõꝑa.¬
biliter pͥus hominibꝰ lucebant: Qualit᷑ uͦ ad hoc
ꝑuenerit. ut aliqͣntulũ luceret: ostendit cũ sub¬
iungit: Filii matris mȩȩ pugnauert̃ contͣ me:
posuerunt me custodẽ inuineis Mat̾ sponse sca
eccłia: filii matris. scĩ apłi extiterunt: Ant̃ apłoꝵ
extitit. om̃is penȩ anima idolorũ cultu se sordida.¬
uit. cupiditates sceleratas accumulauit: apłorũ
in multis regnũ demonũ expugnauit. & regnũ
xp̃i idest scam eccłiam ampliauit Uictam
q xp̃o. et scĩficatã congregationẽ. apłi custodẽ inui-¬
neis posuerunt: qr pͥmos credentes ineccłas ꝑ mun¬

Expanded text:
 solem Christus significatur. Sol ergo eam decoloravit, quia quantumlibet fulgeat anima, in comparatione Christi, fulgorem amittit. Sunt quippe nonnulli, qui in hac nocte mundi velut stellae hominibus fulgent, luminaria proximis apparent; sed mox ut justitiae Christi se comparant, quasi sine luce sunt, qui bene incomparabiliter prius hominibus lucebant. Qualiter vero ad hoc pervenerit, ut aliquantulum luceret, ostendit cum subjungit: 11. Filii matris meae pugnaverunt contra me, posuerunt me custodem in vineis. Mater sponsae, sancta Ecclesia; filii matris, sancti apostoli exstiterunt. Ante apostoexstitit, omnis pene anima idolorum se cultibus sordidavit, et cupiditates sceleratas accumulavit. Apostoloin multis regnum daemonum expugnavit, et regnum Christi, id est sanctam Ecclesiam, ampliavit. Vinctamo, et sanctificatam congregationem, apostoli custodem in vineis posuerunt, quia primos credentes in Ecclesias per mun
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ sentit. Quoꝵ bonoꝵ ub̃tate ꝓximos qͦsq ad in-¬
terira gustant da secũ trahit: iut in amorẽ
si quasi oleũ effundit᷑: qͥa qͥcũq nomine xp̃iano
inueritate censent᷑: caritate scã afflunt qͣ molliun.¬
tur: ⁊ ut flamas exẽploꝵ emittant. eadẽ caritate

Expanded text:
t. Quorum bonorum ubertate proximos quosque ad interiora gustanda secum trahit, et ut in amorem si quasi oleum effunditur, quia quicunque nomine Christiano in veritate censentur, charitate sancta affluunt, qua molliuntur
Abbreviated transcription (Latin):
d̃ium accendit Unde cũ hȩc sentiens ad illũ se
conu̾tit: ⁊ quẽ p̾sentem habet. niex gaudensuoce
xp̃i: dilectio dĩ ⁊pximi : Exhis uberibꝰ sponsã suã
lacte pietatis nutrit: ⁊ int̾ temptationũ tͣbines.
libet inebriat᷑. ut ad inuisibilia cognoscenda.
aut ex toto aut pene insensibilis reddat᷑: s ubera
sponsi uno melioia existunt: qͥa illud necat. bec
nutͥunt. illud ocłos m̃tis tͣbat. hec acuunt: illud̃
apostatare fac̾ etiã sapiente s: bȩc ipsos idiotas utiq
sapientissimos faciunt. Que quot uicib sponsa cũ
dilectiõis ubtate suggit: tot sententias sapientie.
sibi inuentrẽ memoriȩ thrait Caritas enĩ scã cor
pacificat᷑. m̃tẽ intẽptationib roborat: ⁊ut sedes
sapientiȩ sit anima iustiꝰ. qͥetẽ tͥbuit. et locũ p̃ꝑat
Hec itaq ubera unguentis optimis fłaglant quia
odorem suauitatis ꝑ sapientiȩ u̾ba: scĩtatis exem¬

Expanded text:
culum accendit. Unde haec illum sentiens, ad eum se culum accendit. Unde haec illum sentiens, ad eum se convertit; et quem praesentem habet, mox gaudens, voce sponsi, dilectio Dei et proximi. Ex his uberibus sponsam suam lacte pietatis nutrit et inter tentationum turbines, aecularis cujuslibet inebriatur, ut ad invisibilia cognoscenda, aut ex toto, aut pene insensibilis reddatur. Sed ubera sponsi vino meliora existunt, quia illud necat, haec nutriunt; illud oculos mentis turbat, haec acuunt; illud apostatare facit sapientes , haec ipsos idiotas utique sapientissimos faciunt, quae quot vicibus sponsa cum dilectionis ubertate sugit, tot sententias sapientiae sibi in ventrem memoriae trahit. Charitas enim cor pacificat, mentem in tentationibus roborat, et ut sedes sapientiae sit anima justi, quietem tribuit, et locum praeparat. Haec itaque ubera unguentis optimis fragrant, quia odorem suavitatis per sapientiae verba et sanctitatis exem
Abbreviated transcription (Latin):
SSPOSS
inspiratio xp̃i. O scłm oris: dulcis¬
amoi inspirationis. dicit gͦ sponsa
desidio ȩstuans: & in amplexũ spoi.
si in ardescens. Osculetur mȩ oscło ons sui Ae si
diceret. Ille quẽ suꝑ om̃ia. imo solũ diligo ueniat
qui dulcedine suȩ inspirationis me tangat: qͥa cum
eiꝰ oscłm sentio. subita mutatione me relinqͦ et in eiꝰ
similitudine ilico liquefacta. tͥnsformor fastidit qͥp¬
pe mens scã. om̃ĩa quȩ ꝑcorpus sentitꝰ. et in illa sp̃u.¬
alla. tota transinutari concupiscit: et dũ illa obstre.¬
punt inista fugit: seq abscondere ne hec sentiat
appetit. Idõq oscłm sponsi querit. quia si ille uincłõ
tissimȩ grauedinis detenta. quomͦ se ad illũ conferat
om̃ino ñ inuenit. sed pius xp̃c anxietatẽ eiꝰ sentiens.
amorem diligens. uotũ ex audiens. oscłm porrigit:
⁊ ne desidio lassescat. gustu suę suauitatis lenit. et
du suã p̾sentiã exhibet. eã ad maius dilectiois desi¬

Expanded text:
sponsi, inspiratio Christi. Osculum oris, dulcisamor inspirationis. Dicit ergo sponsa desiderio aestuans, et in amplexum sponsi sui inardescens: Osculetur me osculo oris sui. Ac si diceret: Ille quem super omnia, imo solum diligo, veniat, qui dulcedine suae inspirationis me tangat, quia cum ejus osculum sentio, subita mutatione me derelinquo, et in ejus similitudinem illico liquefacta transformor. Fastidit quippe sancta mens omnia quae per corpus sentit, et in illa spiritalia tota transmutari concupiscit, et dum ista obstrepunt, in illa fugit, seque abscondere ne haec sentiat, appetit. Ideoque osculum sponsi praeerit, quia si ille gratississimae gravedinis detenta, quomodo se ad illum conferat, omnino non invenit. Sed pius sponsus anxietatem ejus sentiens, amorem diligens, votum exaudiens, osculum porrigit, et ne desiderio lassescat, gustu suae suavitatis lenit, et dum suam praesentiam exhibet, eam ad majus dilectionis os
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tem quã replet obũbratꝰ qͥa omnẽ tẽptationum
feruorem tẽꝑat: idũ aura suç inspirationis ĩuauit᷑
m̃tem tangit. quicqͥd norii caloris sustinebat expellit:
sedens pausatꝰ. uirescolligat. qͥbus adȩt̾nam uitã
robustiꝰ currat: Seqͥt᷑. Et fructus eius dulcis gutturi
meo drbor qͥppe fructifera xp̃c ipse incorde nr̃o ꝑ¬
fidẽ plantatus existit. quã si mens nrã digne dili¬
git. ⁊ instant᷑ excolit. fructus nimirũ int̾ius pul¬
chros iutiles gignit: quosdũ mens capiensauide
comeditꝰ. om̃s uoluptates mͣundi p̾ eius dulcedine
pꝰponit: Uulce ienĩẽ ualde sibi celestia cogita¬
re inet̾nitate ocłm intimũ figers. ut aliquan

Expanded text:
tem quam replet, obumbrat; quia omnem tentationum fervorem temperat; et dum aura suae inspirationis suaviter mentem tangit, quidquid noxii caloris sustinebat expellit; sedens pausat, vires colligat quibus ad aeternam vitam robustius currat. Sequitur: Et fructus ejus dulcis gutturi meo. Arbor quippe fructifera ipse Christus in corde plantatus consistit; quam si mens nostra digne diligit, et instanter excolit, fructus nimirum interius pulchros et utiles gignit. Quos dum mens capiens avide comedit, omnes mundi voluptates prae ejus dulcedine postponit. Dulce enim est valde sibi coelestia cogitare, in
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ caueat: Uigne gͦ apugnatoribꝰ excipit᷑. ut
uestigia gregũ sequat᷑. qr di prudentes quosq
imuitari negligit᷑. necessario repbos seqͥt᷑. qͦs stultitia
brutis animalibꝰ similes fecit: Et pasce hedos tuos.
iuxta tab̾nacła pastorũ: Phȩdos immundȩ cogitati¬
ones defignant᷑: ꝑ tabnacła pastorũ conuenticula¬
expͥmunt᷑. Qui gͦ pugnare nescit. uxta tab̃̾nacła
pastoiũ hȩdos pascit: qr qͥsqͥs obsistentibꝰ tẽptationũ
gladiis. uirilit̾ ñ resistit. inmundas cogitationes
qͥa fide recedit: anima uͦ quȩ sponsa xp̃i effici con¬
cupiscit: qualit᷑ se habeat eã xp̃c docet. cũ ei ꝑcõ¬
iaonisassimi. laui te amica mea: Scimꝰ qr eqͥtatus is¬
rliticꝰ currus pharaonis fugiens. inmari dem̾sos
reliquit. nec tam̃ statĩ t̾rã reꝓmissionis intrauit: s
it. multos reges multis laboribꝰ expugnauit: ⁊ sic tã¬

Expanded text:
quem caveat. Digne ergo a pugnatoribus secernitur, ut quem caveat. Digne ergo a pugnatoribus secernitur, ut vestigia gregum sequatur, quia dum prudentes quosque imitari negligit, necessario reprobos sequitur, quos stultitia brutis animalibus similes fecit. 16. Et pasce haedos tuos juxta tabernaculum pastorum. Per hoedos, immundae cogitationes designantur; per tabexprimuntur. Qui ergo pugnare nescit, juxta tabernacula pastorum hoedos pascit, quia quisquis obsistentibus tentationem gladiis viriliter non resistit, immundas cogitationes, etiam qui a fide recedit. Anima vero quae sponsa Christi effici concupiscit, qualiter se habeat, Christus eam docet, cum ei raonis assimilavi te, amica mea. Scimus quia equitatus Israeliticus, currus Pharaonis fugiens, in mari demersos reliquit, nec tamen statim terram repromissionis intravit, sed it, multos reges multis laboribus expugnavit, et sic ta
Abbreviated transcription (Latin):
uoeauit. ineccła cohabitando sociant᷑: Quorum
multitudines bene ꝑ exꝓbrationẽ greges appellant᷑.
quia dui quasi irrationabilia animalia uiuunt.¬
sine ordine seductoribꝰ sꝑitibꝰ ad deuorandu tͣdunt᷑
Phuiꝰ modi greges uagat᷑: quisquis ab intimo de¬
sidio expulsus. reꝓborũ stultitiã ꝑ similes cupidi¬
tates imitatur: Hos qͥppo electicũ moleste pati-¬
ant᷑: ꝑ coiũ ꝑsecutiones probatĩ. mundiores adet̃¬
se sponsa egrediat᷑ iabeat qͥaqͥs qͥs nescit se in hoc
positũ. ut tẽptationes ꝑ sufferentiã uincat. afa¬
miliaritate xp̃i recedit: qr inbello positus. cũ dño
suo pugnare recusat: Sciendũ ẽ enĩ om̃ĩbꝰ qđ
nare p̃cipim᷑. qr sine uictoria coronari ñ possitmmꝰ:
et si adu̾saruis de ẽ nec ẽ quẽ uincamꝰ: idõq coro.¬
na deerit. quã ñ nͥ uincentes capiemꝰ: Hoc qui
ignoiat. inbello ẽ ⁊quasi inpacȩ exultat. & eo fre¬
quentius uulnerat᷑. qͦ securior ẽqͥa nescit uidẽ

Expanded text:
ocavit, in Ecclesia cohabitando, sociantur. Quorum multitudines bene per exprobrationem greges appellantur, quia, dum quasi irrationabilia animalia sine ordine vivunt, seductoribus spiritibus ad devorandum traduntur. Per hujusmodi greges vagatur quisquis ab intimo desiderio expulsus, reproborum stultitiam persimiles cupiditates imitatur. Hos quippe electi cum moleste patiantur, per eorum persecutiones probati, mundiores ad aetese sponsa, egrediatur et abeat, quia quisquis nescit se in hoc positum, ut tentationes per sufferentiam vincat, a familiaritate Christi recedit, quia in bello positus, cum Domino suo pugnare recusat. Sciendum est enim omnibus qunare praecipimur, quia sine victoria coronari non possumus. Etsi adversarius deest, nec est quem vincamus; ideoque corona deerit, quam nonnisi vincentes capiemus. Hoc qui ignorat in bello est et quasi in pace exsultat, et eo frequentius vulneratur, quo securior est: quia nescit videre
Abbreviated transcription (Latin):
culpae ẽ. Ira alt̾ius: tua limetur patientia. Noli uinci
amalo. sed uince inbono malũ. Alterius peccatum.
tuum sit p̃mium. Displicet tibi alterius ira. Quod
tibi malio displicet a te ipso quoq displiceat. Noli
tranquillitatẽ mentis tuȩ. alt̾ius ꝑturbatione macu¬
lare. Nolite equalem stulto facere. quia ira in sini stul¬
ti requiescit. Situ irasceris contra eũ erunt duo mali.
malus. Cur tu exalt̾ius malitia malus efficieris
De humana laude ñ querenda.

Expanded text:
culpae est. Ira alterius tua leniatur patientia. Noli vinci culpae est. Ira alterius tua leniatur patientia. Noli vinci a malo, sed vince in bono malum . Alterius peccatum tuum sit praemium. Displtibi in altero displicet, in teipso quoque displiceat. Noli tranquillitatem mentis tuae alterius perturbatione maculare. Noli te aequalem stulto facere, quia ira in sinu stulti requiescit . Si tu irasceris contra eum, erunt  Al., eritis duo mali, m ille sit malus. Cur tu ex alterius malitia malus efficeris? CAPUT XXV. De humana laude non quaerenda.
Abbreviated transcription (Latin):
sibi querat quã uis aliqͥud boni faciat. s dm̃ laudari cu¬
prarericdonis suis. quia nichil boni fecit. nisi qđ cios¬
gregiꝰ mundi pͣdicator dicit. Omĩs a maritudo. et
ira et indignatio. et clamor. et blasphemia tollatur
a uobis. Nec etiã ira uiri. iusticiã dĩ oꝑari poterit.
lra sine temperamento. expers ẽ rationis: responsio
mollis mitigat iram. Sermo durus suscitat fu¬
rorem. llir iracundus ut ait salomon ꝓuocat
riras. Qui patiens ẽ mitigat suscitatas: sp̃m uero
adirascendũ facilem quis sustinere poterit: Ira non
habet misericordiã. Nec erumpens furor finem uin
eam. Illa ira mala ẽ. que mentem turbat. ut rectum
consilium ꝑdat. Illa ira ẽ iusta et necessaria. quando ho¬
mo contra ꝓpͥa irascit᷑ peccata. et contra se ipsum indig¬
nabit̃ dum male agit: Dicit enĩ ꝓpħa. lrascimini et
nolite peccare. Concessit quod natura ẽ. tulit quod

Expanded text:
sibi quaerat, quamvis aliquid boni faciat: sed Deum laudare  Ms., laudari cusibi quaerat, quamvis aliquid boni faciat: sed Deum laudare  Ms., laudari cupiat in donis suis, quia nihil boni facit  Ms. fecivero mundi praedicator dicit: Omnis amaritudo, et ira et indignatio, et clamor, et blasphemia tollatur a vobis . Nec etiam ira viri justitiam Dei operari poterit. Ira scilicet sine temperamento expers est rationis. Responsio mollis mitigat iram, sermo durus suscitat furorem . Vir iracundus, ut ait Salomon, provocat rixas; qui patiens est, mitigat suscitatas . Spiritum vero ad irascendum facilem quis sustinere poterit? Ira non habet misericordiam, nec erumpens furor finem vindeam. Illa ira mala est quae mentem turbat, ut rectum consilium perdatur. Illa ira est justa et necessaria, quando homo contra propria irascitur peccata, et contra seipsum indignabitur, dum male agit. Dicit Propheta: Irascimini et nolite peccare . Concessit quod naturae est, tulit quod
Abbreviated transcription (Latin):
tristet᷑. Potest itaq homo alt̾ius bonũ suum
de bonis nascitur actibus Dum homo
de bonis in suis bonis oꝑibꝰ suꝑbit. et hoc ꝑdit ꝑsu
ꝑbiam. quod habuit ꝑcaritatem. Om̃ium uitioꝵ
nouissimum ẽ suꝑbia. Dum homo uirtutibꝰ ornat᷑
um suꝑbia ẽ. Dum anima p̃cepta contempnit
creatoris: alox incuiꝰ lib et peccati corruit foueam.
Om̃is suꝑbia tanto inimo iacet. quanto inaldo
se erigit: Tantoq ꝓfundius labit̾. quanto excelsiꝰ
eleuat᷑. Qui enĩ ꝑ ꝓpͥam suꝑbiã adtollit̾. ꝑ dĩ iusti¬
ciam dampnat᷑. ante runã hominis exaltat᷑ sp̃e¬
eius. Nichil magis xp̃iano uitandũ ẽ. quã suꝑbia
quȩ iram dĩ ꝓuocat. Nam suꝑbia exangelis demo¬
nes fecit. Humilitas aut̃: homines sc̃ s angłis si¬
miles reddit: suꝑbi cupiunt inse p̃dicari quod
non faciunt. Humiles refugiunt quicquid boni
oꝑant᷑ agnosci. Non eleuat᷑ homo inbono suo. nec laudẽ

Expanded text:
stristetur. Potest itaque homo alterius bonum suum stristetur. Potest itaque homo alterius bonum suum de bonis nascitur actibus, dum homo n suis bonis operibus superbit: et hoc perdit per superbiam, quod habuit per charitatem. Omnium vitiorum novissimum est superbia, dum homo virtutibus ornatur,  quia dum anima praecepta contemnit Creatoris, mox in cujuslibet peccati corruit foveam; nam omnis superbia tanto in imo jacet quanto in altum se erigit, tantoque profundius labitur quanto excelsius elevatur. Qui enim per propriam superbiam attollitur, per Dei justitiam damnatur. Unde ejus. Nihil magis Christiano vitandum est quam superbia, quae iram Dei provocat. Nam superbia ex angelis daemones fecit: humilitas autem homines sanctis angelis similes reddit. Superbi cupiunt in se praedicari quod non faciunt: humiles refugiunt, quidquid boni operantur, agnosci. Non elevetur homo in bono suo, nec laudem
Abbreviated transcription (Latin):
nuidia
diaboli. mors sub intrauit morbem t̾rarum.
Dum inuidebat homini t̾reno Celum. quere¬
hat quomodo eum ꝑderet ꝑtransgressionem
illius mandati. quod creator homini statui ⁊
Nichil nequius potest eẽ inuidia. quȩ alienis dorque¬
tur bonis. Et quod ipse non habet. alio inuidet
hab̾e. Om̃ibꝰ inunica ẽ bonis inuidia. llbi ẽ inui¬
dia. caritas eẽ non potest. Et ubi caritas ñẽ. ibi¬
nichil boni ẽẽ pot̾it. Qui inuidit diabolo sumi¬
lis ẽ. qui ꝑ inuidiã hominem deparads si felicita¬
te deiecit. Magnꝰ uir ẽ. qui inuidiã humilitate
suꝑat. Discordiã caritate destruit. Quid infeli¬
cius ẽ homini. quã alt̾ius bonũ suũ egisse suppli¬
cium: Om̃is enĩ inuidus animo torquet᷑. Ulnde
igit᷑ bonus ꝓficit. inde inudus contabescit. ale¬
lus ẽ honoꝵ imitari exempla. quã eos inuidie
stimulis agitare. Inuidia sensum mordet. pec¬
tus urit. mentem a. Efligit. Nullus de alt̾ius
cui libet doleat bono. uel felicitate aliena con¬

Expanded text:
nvidia diaboli mors introivit in orbem terrarum . Dum invidebat homini terreno coelum, quaet quomodo eum perderet per transgressionem illius mandati, quod Creator homini statuit. Nihil nequius potest esse invidia, quae alienis torquetur bonis: et quod ipsa non habet, alios invidet habere. Omnibus inimica est bonis invidia. Ubi est invidia, charitas enihil boni esse poterit. Qui invidet, diabolo similis est, qui per invidiam hominem de paradisi felicitate dejecit. Magnus vir est, qui invidiam humilitate superat, discordiam charitate destruit. Quid infelicius est homini, quam alterius bonum suum egisse supplicium? Omnis enim invidus animo torquetur. Unde igitur bonus proficit, inde invidus contabescit. Melius est 140 bonorum imitari exempla, quam eos invidiae stimulo agitare. Invidia sensum mordet, pectus urit, mentem affligit. Nullus de alterius cujuslibet doleat bono, vel felicitate aliena con
Abbreviated transcription (Latin):
oppͥmunt᷑ temꝑalem miseriam cito finiunt.
Illi uero qui oppͥmunt eos ꝑ imusticiam. et̃nis
flãmis deputant᷑. Hic uero sepe amalis boni
idicant᷑. Infutura si quidem uita mali udi¬
cant᷑ abonis. Sepe etiã et hic boni infelices
sunt et miseri corã hominibus. et mali felices. In il
et mali semꝑ nuseri erunt. Quibꝰ bene est in hoc
seculo. contendant maxime ne bona ꝑdant ꝑpetua
Et qui molestias patiunt᷑. fortit̾ eds sufferant. ut
eterna beatitudine digni inueniant᷑.

Expanded text:
opprimuntur temporalem miseriam cito finiunt, opprimuntur temporalem miseriam cito finiunt, illi vero qui opprimunt eos per justitiam, aeternis flammis deputantur. Hic vero saepe a malis boni judicantur, in futura siquidem vita mali judicantur a bonis. Saepe etiam et hic boni infelices sunt et miseri coram hominibus, et mali felices; in illet mali semper miseri erunt. Quibus bene erit in hoc saeculo contendant maxime ne bona perdant pet qui molestias patiuntur, fortiter eas sufferant, ut aeterna beatitudine digni inveniant
Abbreviated transcription (Latin):
dicit salomon. non erit inpunitus. Qui fal
cuiuf libet potestatis ueritatem occultat: iracun¬
diam dĩ suꝑ se ꝓuocat. Quia magis timet homi¬
nem quam dm̃. Falseͥdicus testis tribꝰ ẽ ꝑsonis ob¬
noxius. Primum dõ. cuius p̾sentiam contẽpnit.
deinde iudici. quem mentiendo fallit. Postremo in¬
nocenti. quem falso testimonio ledit. Si falsi destes
Quia et ille ꝓdesse non uult. et iste noce desidãt.
Beatꝰ cinꝰ testimoniũ inconspectu dĩ ꝓbabile in¬
ueniet᷑. Quatuor modis iusticia innidiciis sub¬
dum metu potestatis alicuius ueritatem dicere
uel iudicare quis libet pauescit. Cupiditate: dũ
p̃mio muneris alicuius corrumpit̃ uidex Odio.
dũ ciuius libet inimicitie causa nocere alteri¬
desiderat. Amore. dum amicos uel ꝓpinquos contͣ
Ciusticiam defendit potentior. His quatuor mo¬
tr dis sepe ęquitas uidicii subutit᷑. et in nocentia
si ledit᷑. Mlagis dolendi sunt qui obpmunt pau¬
ꝑesquam qui patiunt᷑ iniuriam. Illi enĩ qui

Expanded text:
dicit Salomon, non erit impunitus . Qui falcujuslibet potestatis veritatem occultat, iracundiam Dei super se provocat, quia magis timet hominem quam Deum. Falsidicus testis tribus est personis obnoxius: primum Deo, cujus praesentiam contemnit; deinde judici, quem mentiendo fallit; postremo innocenti, quem falso testimonio laedit. Si falsi testes quia et ille prodesse non vult, et iste nocere desiderat. Beatus cujus testimonium in conspectu Dei probabile invenietur. Quatuor modis justitia indum metu potestatis alicujus, veritatem dicere vel judicare quislibet pavescit; cupiditate, dum praemio muneris alicujus corrumpitur judex; odio, dum cujuslibet inimicitiae causa nocere alterdesiderat; amore, dum amicos vel propinquos contra justitiam defendit potentior. His quatuor modis, saepe aequitas judicii subvertitur, et innocentia laeditur. Magisque dolendi sunt qui opprimunt pauperes, quam qui patiuntur injuriam. Illi enim qui
Abbreviated transcription (Latin):
nos oramꝰ ꝓ mortuis quibꝰ utiq ñ p̃sentam᷑ nec uͥ
sint uł quid agant scimꝰ. ds̃ omĩpotens qui ẽ uͥq
p̃sens. nec concretꝰ nobis. nec remotus a nobis ex¬
audiens martirũ p̃ces ꝑ angłica ministeria usq¬
quaq diffusa p̾bet hominibꝰ ista solatia quibꝰ in
huius uitȩ miseria iudicat eẽ p̾benda et suouum
merita martirũ uͥ uult. qnͣdo uult. quomͦ uult.
maxime q ꝑ eorũ memorias qm̃ hoc nouit expedi.¬
re nobis ad edificandã fidẽ xp̃i ꝓ cuius illi confes¬
sione sunt passi. mirabili atq in effabili potestate
ac bonitate cõm̃dat. Res hec altior ẽ quã ut ame
possit attingi. et abstrusior quã ut ame possit ꝑscruta¬
ri. et idõ quid hoiuĩ duorũ sit an uͦ fortassis utrũ¬
q sit ut aliqnͣdo ista fiant ꝑ ipsam p̾sentiã mar¬
tirũ. aliquando ꝑ angłos suscipientes ꝑsonam mar¬
tirũ definire ñ audeo. Mallem enĩ ascientib

Expanded text:
nos oramus pro mortuis, quibus utique non praesentamur nec ubi nos oramus pro mortuis, quibus utique non praesentamur nec ubi sint uel quid agant scimus — deus omnipotens, qui est ubique praesens nec concretus nobis nec remotus a nobis. exaudiens martyrum preces, per angelica ministeria usquequaque diffusa praebeat hominibus ista solacia, quibus in huius uitae miseria iudicat esse praebenda, et suorum martyrum merita ubi uult, quando uult, quomodo uult, maximeque per eorum memorias, quoniam hoc nouit expedire nobis ad aedificandam fidem Christi, pro cuius illi confessione sunt passi, mirabili atque ineffabili potestate ac bonitate commendet. res est haec altior, quam ut a me possit adtingi, et abstrusior, quam ut a me ualeat perscrutari. et ideo quid horum duorum sit, an uero fortassis utrumque sit, ut aliquando ista fiant per ipsam praesentiam martyrum, aliquando per angelos suscipientes personam martyrum, definire non audeo. mallem ab scientibus
Abbreviated transcription (Latin):
sunt que naturalit̾. alia quȩ muabilit̃ fiunt. ꝙͣ uis
et nature ds̃ adsit ut sit. et miraculis natura ñ
desit. Non igit᷑ idõ putandũ ẽ uiuorũ rebꝰ quos¬
libet int̾ ẽẽ posse defunctos. qm̃ qͥbꝰdã sanandis
uł adiuandis martyres ad sunt. sed idõ potius in¬
telligendũ ẽ. quod ꝑdiuinã potentiam martyres
uiuorũ rebꝰ int̾̃ sunt. qm̃ defunc ti ꝑ naturã ꝓpͥam
uiuorũ rebꝰ int̾ eẽ ñ possunt. Quãquã ista questio
uires intelligentie mee uincit. quẽ ad modũ opitu¬
lent᷑ martires his quos ꝑeos certũ ẽ adiuuari.
utrũ ipsi ꝑse ipsos ad sint uno tẽꝑe tam diũsis
locis ⁊ tanta int̾ se longitudine discretis. siue uͥ
sunt eorũ memorie. siue p̃t̾ suas memorias uͥcũq
adẽẽ sentiunt᷑. an ipsis in loco suis meritis congruo
oh om̃i mortaliũ conũsatione remotiset tamen
generalit̾ orantibꝰ ꝓ indigentia supplicantũ sicut

Expanded text:
sunt, quae naturaliter, alia, quae mirabiliter fiunt, quamuis sunt, quae naturaliter, alia, quae mirabiliter fiunt, quamuis et naturae deus adsit, ut sit, et miraculis natura non desit. non igitur ideo putandum est uiuorum rebus quoslibet interesse posse defunctos, quoniam quibusdam sanandis uel adiuuandis martyres adsunt, sed ideo potius intellegendum est, quod per diuinam potentiam martyres uiuorum rebus intersunt, quoniam defuncti per naturam propriam uiuorum rebus interesse non possunt. Quamquam ista quaestio uires intellegentiae meae uincit, quemadmodum opitulentur martyres his, quos per eos certum est adiuuari: utrum ipsi per se ipsos adsint uno tempore tam diuersis locis et tanta inter se longinquitate discretis, siue ubi sunt eorum memoriae siue praeter suas memorias, ubicumque adesse sentiuntur, an ipsis in loco suis meritis congruo ab omni mortalium conuersatione remotis et tamen generaliter orantibus pro indigentia supplicantum — sicut
Abbreviated transcription (Latin):
questio. quomͦ martyres ipsis beneficiis que dant᷑
oiantibꝰ indicant se int̾ eẽ rebꝰ humanis si nesciunt
moitui quid agant uiui. Non enĩ solis beneficio¬
rum effectibꝰ uerũ ipsis etiã hominũ aspectib
confessorem apparuisse felicẽ eiibꝰ uł inqͥlinis¬
pie ase delictis cũ ab arbaris nola oppugnaretur.
audiuimꝰ ñ incertis rumoribꝰ s certis cestibus.
uerũ ista diuinitꝰ exibent᷑ longe alit̃ quã sese
habet u.sitatꝰ oido singłis creat᷑arũ generibus
adtribut᷑. Nonenĩ qͥa inuinũ aqua eũ uoluit dñs
repente conũsa ẽ. idõ non debemꝰ quid aqua ua¬
leat in elem̃torũ ordine ꝓpͥo ab istius diuini oꝑis ra¬
ritate uł pociꝰ singularitate discernere. nec qm̃
lararus resurrexit idõ mortuus om̃is quando uult
surgit. aut eo mͦ exanimis auiuente. quomͦ aui¬
gilante dormiens excitat᷑. Alii sunt humanarũ
limites rerũ. alia diuinarũ signa uirtutũ. Alia

Expanded text:
quaestio, quomodo martyres ipsis beneficiis, quae dantur quaestio, quomodo martyres ipsis beneficiis, quae dantur orantibus, indicant se interesse rebus humanis, si nesciunt mortui, quid agant uiui. non enim solis beneficiorum effectibus, uerum ipsis etiam hominum aspectibus confessorem adparuisse Felicem, cuius inquilinatum pie diligis, cum a barbaris Nola obpugnaretur, audiuimus non incertis rumoribus, sed testibus certis. uerum ista diuinitus exhibentur longe aliter, quam sese habet usitatus ordo singulis creaturarum generibus adtributus. non enim quia in uinum aqua, cum uoluit dominus, repente conuersa est, ideo non debemus, quid aqua ualeat in elementorum ordine proprio, ab istius diuini operis raritate uel potius singularitate discernere; nec quoniam Lazarus resurrexit, ideo mortuus omnis, quando uult, surgit aut eo modo exanimis a uiuente quomodo a uigilante dormiens excitatur. alii sunt humanarum limites rerum, alia diuinarum signa uirtutum; alia
Abbreviated transcription (Latin):
p̃t̃ita. uerũ etiã futura spũ dĩ reuelante cog¬
noscere. sicut non om̃s homines sed ꝓpħe dũ hic
uiuerent cognoscebant. nec ipsi omĩa sed quȩ
illis eẽ reuelanda dĩ ꝓuidentia uidicabat. Mit¬
ti quoq ad uiuos aliquos exmortuis. sicut econtͣ¬
rio paulus quod exuiuis iparadisũ raptus est¬
diuina script᷑a testat᷑. Nam samuel ꝓpħa de funetus.¬
uiuo sauli regͥi etiã fut᷑a p̃dixit. quãuis ñ nulli ñ
ipsũ fuisse qui potuisset magicis artibꝰ euocari. s
aliquẽ spm̃ tã malis oꝑibꝰ congruentẽ illiꝰ existiment
similitudinẽ figurasse. cũ liber eccłasticus quẽ iħe
filiꝰ sirac seripsisse tradit᷑. et ꝓpt̾ eloquii ñ nullã
similitudinẽ salomonis ꝓnuntiat᷑. contineat in lau-¬
de patrũ quod samuel et mortuus ꝓpħauerit.
deut̃onomio mortius. et inengłio cũ elya qͥ mortuus
ñ ẽ legit᷑ apparuisse uiuentibꝰ Hinc ⁊ illa soluit᷑

Expanded text:
praeterita, uerum etiam futura spiritu dei reuelante cogpraeterita, uerum etiam futura spiritu dei reuelante cognoscere, sicut non omnes homines, sed prophetae, dum hic uiuerent, cognoscebant, nec ipsi omnia, sed quae illis esse reuelanda dei prouidentia iudicabat. mitti quoque ad uiuos aliquos ex mortuis, sicut e contrario Paulus ex uiuis in paradisum raptus estdiuina scriptura testatur. nam Samuhel pvivo Saüli etiam regi futura praedixit : quamvis nonnulli non ipsum fuisse qui potuisset magicis artibus evocari, sed aliquem spiritum tam malis operibus congruentem illius existiment similitudinem figurasse: cum liber Ecclesiasticus, quem Jesus filius Sirach scripsisse traditur, et propter eloquii nonnullam similitudinem Salomonis pronuntiatur, contineat in laude patrum, quod Samuel etiam mortuus prophetaverit . Deuteronomio mortuus , et in Evangelio cum Elia, qui mortuus non est, legitur adparuisse uiuentibus? Hinc et illa soluitur
Abbreviated transcription (Latin):
falsum sit quod ait ꝓpħia. abraham nesciit nos.
Pro inde fatendũ ẽ. nescire qͥdem mortuos qͥd hic aga¬
tur. sed dũ hic agit᷑ postea uͦ audire ab eis qui hinc
ad eos mouendo ꝑgunt. ñ qͥdem omĩa s que sinunt᷑
indicare qui sinunt᷑ etiã ista meminisse. et quȩ
illos quibꝰ hec indicant oportet audire. Possunt
et ab angłis qui rebꝰ quȩ agunt᷑ he̾c p̾sto sunt au-¬
dire aliquid mortui. quod unũquẽq eorũ audire
debere iudicat cui cuncta sub iacent. Nisi enĩ
eent angłi qui possent int̾ ẽẽ ⁊ uiuorũ ⁊ mortuorũ
locis. ñ dixisset dñs iħe. Contigit aut̃ mori in opẽ
illũ. et ferri ab angłis insinũ abrahe. Nunc ergo
hic nunc ibi eẽ potuerunt. qͥ hinc illuc quẽ d̃s
uoluit abstulert̃. Possunt etiã spẽ mortuorum
aliqua quȩ hic agunt᷑ quȩ necessariũ ẽ eos nos¬
se:⁊ quos necessariũ ea nosse ñ solũ p̃sentia. uel

Expanded text:
falsum sit quod ait propheta: Abraham nescivit nos. falsum sit quod ait propheta: Abraham nescivit nos. Proinde fatendum est nescire quidem mortuos, quid hic agatur, sed dum hic agitur: postea vero audire ab eis, qui hinc ad eos moriendo pergunt, non quidem omnia, sed quae sinuntur indicare, qui sinuntur etiam ista meminisse: et quae illos quibus haec indicant, oportet audire. Possunt et ab angelis, qui rebus, quae aguntur hic, praesto sunt, audire aliquid mortui, quod unumquemque illorum audire debere, judicat, cui cuncta subjecta sunt. Nisi enim essent angeli, qui possent interesse, et vivorum, et mortuorum locis, non dixisset dominus Iesus: contigit autem mori inopem illum et auferri ab angelis in sinum Abrahae. nunc ergo hic, nunc ibi esse potuerunt, qui hinc illuc quem deus uoluit abstulerunt. possunt etiam spiritus mortuorum aliqua, quae hic aguntur, quae necessarium est eos nosse et quos necessarium est ea nosse, non solum praesentia uel
Abbreviated transcription (Latin):
illicura de uius quãuis quidagerent omĩno
nesciret. quẽ ad modũ ẽ cura nobis demortuis
quãuis quidagant utiq nesciamꝰ. Namsi ni¬
chil de mottuis curaremꝰ. non utiq ꝓ illis dõ supplicare¬
mus. Beniq abraham nec latarũ misit. et moxsen ac
ꝓpħas quin immo hic eos habere respondit. quosau-¬
dire deberent ut ad illa supplicia ñ uenirent. Ebi
rursus occurrit quomͦ quid hic ageret᷑ abraham
pat̃ ipse nesciebat. uͥ sciebat moysen et ꝓpħas esse.
id ẽ libros eorũ quibꝰ homines obediendo torm̃ta
inferni euitarent. u deniq nouerat diuitem illũ
in deliciis. pauꝑem uͦ lararũ in laboribꝰ doloribꝰq
uixisse. Nam et hoc illi ait. mem̃to fili quia re¬
cepisti bona inuita tua. latarus aut̃ mala. Scie¬
bat gͥ hec. que utiq apud uiuos ñ apud mortuos¬
gesta fuerant uerũ ñ cũ agerent᷑ in uiuis. s eis
mortius potuit lararo indicante cognoscere. ne

Expanded text:
fuit cura de uiuis, quamuis quid agerent omnino fuit cura de uiuis, quamuis quid agerent omnino nesciret, quemadmodum est nobis cura de mortuis, quamuis quid agant utique nesciamus. nam si nihil de mortuis curaremus, non utique pro illis deo supplicaremus. denique Abraham nec Lazarum misit et Moysen ac prophetas hic eos habere respondit, quos audire deberent, ut ad illa supplicia non uenirent. ubi rursus occurrit, quomodo quid hic ageretur Abraham pater ipse nesciebat, ubi sciebat esse Moysen et prophetas, id est libros eorum, quibus homines oboediendo tormenta inferna euitarent, ubi denique nouerat diuitem illum in deliciis, pauperem uero Lazarum in laboribus doloribusque uixisse. nam et hoc illi ait: memento, fili, quia percepisti bona in uita tua, Lazarus autem mala. sciebat ergo haec, quae utique apud uiuosgesta fuerunt. Verum, non cum agerentur in vivis, sed cum eis mortuis potuit, Lazaro indicante, cognoscere, ne
Abbreviated transcription (Latin):
inpace. ut illaomĩa ñ uideret. Ibi gͦ sunt spẽ defunc¬
torũ. uͥ ñ uident quecũq agunt᷑. aut eueniunt in
istam uitã hominibꝰ. Quomͦ ergo uident tumulos
suos aut coiꝑa sua.utrũ abiecta iaceant ansepul¬
ta. Quomͦ int̾ sunt miserie uiuorũ. cũ uł ipsi
sua mala patiunt᷑ si talia merita contraxert̃.
uł in pace requiescant sicut huic ipsi ꝓmissione
confirmatũ ẽ. uͥ mala nulla nec patiendo  cõpa¬
tiendo sustineant. liberati ab om̃ibꝰ malis quȩ
patiendo et cõpatiendo cũ hic uiuerent sustine¬
bant. Nixerit aliquis. Si nulla ẽ cura moͣituis
de uiuis. quomͦ ille diues qͥ apud inferos torquebat᷑¬
rogabat abraham patrem ut mitteret lazarũ ad
quinq frs suos ñdũ moituos. et ageret cũ eis: ne ue¬
nirent et ipsi in eũdẽ com̃torũ locũ : Sed ñqͥd
qͥa hoc diues ille dixit. idõ quid fr̃s agerent uel
quid paterent᷑ in illo temꝑe sciuit Ita fuit

Expanded text:
esset in pace, ut illa omnia non uideret. ibi ergo sunt spiritus defuncesset in pace, ut illa omnia non uideret. ibi ergo sunt spiritus defunctorum, ubi non uident quaecumque aguntur aut eueniunt in ista uita hominum. quomodo ergo uident tumulos suos aut corpora sua, utrum abiecta iaceant, an sepulta? quomodo intersunt miseriae uiuorum, cum uel sua ipsi mala patiantur, si talia merita contraxerunt, uel in pace requiescant, sicut huic Iosiae promissum est, ubi mala ulla nec patiendo nec conpatiendo sustineant, liberati ab omnibus malis, quae patiendo et conpatiendo, cum hic uiuerent, sustinebant? Dixerit aliquis: si nulla est mortuis cura de uiuis, quomodo ille diues, qui apud inferos torquebatrogabat Abraham patrem, ut mittat Lazarum ad quinque fratres suos nondum mortuos et agat cum eis, ne ueniant et ipsi in eundem tormentorum locum? sed numquid quia hoc ille diues dixit, ideo quid fratres agerent uel quid paterentur illo tempore sciuit? ita illi
Abbreviated transcription (Latin):
et hos putamꝰ quietos quos inquieta uita uiuorũ
sollicitat: Quidẽ gͦ quod pussimo regi iosie
ꝓmagno beneficio ꝓmisit ds quod eẽt ante moritu¬
rus ne uideret mala que uentura illi loco et po¬
pło minabat᷑. Qitȩ dĩ uerba sunt hec. Hec dicit
dns ds̃ isrł. Pro eo quod uerba mea audistret ue¬
ritus es a facie mea cũ audisti quȩ locutus sũ de
loco isto et qui cõmorant᷑ in eo. ut deserat᷑ et in ma¬
ledicto sit. et conscidisti uestin̾̃ta tua. et fleuisti
inconspecꝰtu meo. et ego audiui dicit dñs ds̃ saba¬
ohit. id circo ecce ego apponã te ad patres tuos. et
apponeris cũ pace. et ñ uidebt̃ ocłi tui omĩa mala
quȩ ego inducã in locũ hunc. et qui cõmorant᷑ in eo.
Territus iste di cõminationibꝰ fleuerat. et sua uesti¬
m̃ta consciderat. et fit om̃iũ maloiũ futurorũ de
ꝓperatura morte securus. quod ita eet̃ reqͥeturus

Expanded text:
et hos putamus quietos, quos inquieta vita vivorum et hos putamus quietos, quos inquieta vita vivorum sollicitat? Quid est ergo quod piissimo regi Josiae pro magno beneficio promisit Deus, quod esset ante moriturus, ne videret mala quae ventura illi loco et populo minabatur? quae dei uerba ista sunt. haec dicit dominus deus Israhel: uerba mea, quae audisti et ueritus es a facie mea, cum audisti, quae locutus sum de loco isto et qui commorantur in eo, ut deseratur et in maledicto sit, et conscidisti uestimenta tua, et fleuisti in conspectu meo, et ego audiui, dixit dominus sabaoth. non sic, ecce ego adponam te ad patres tuos, et adponeris cum pace; et non uidebunt oculi tui omnia mala, quae ego induco in locum hunc et qui commorantur in eo. territus iste dei comminationibus fleuerat et sua uestimenta consciderat; et fit omnium malorum futurorum de properatura morte securus, quod ita requieturus
Abbreviated transcription (Latin):
cũ uiueret. Absit enĩ ut factasit uita feliciore
crudelis usq adõ ut qnͣdo aliquid angit cormeũ
uec tristẽ filiũ consolet᷑ quẽ dilexit unice quem¬
nunquã uoluit mestũ uidere. Sed ꝓfecto quod
rebꝰ int̾sunt. Siaut̃ parentes ñ int̾sunt. qui sunt
alii mortuorũ qui nouer int quid agamus. quid pati¬
am. Isaẏas ꝓph̃a dicit. Tues enĩ pat̾ nr̃. qͥa abra-¬
ham nescuit nos et isrł non cognouit nos. Sitanti
patͥarche quid erga popłm ex eis ꝓcreatũ ageretur
ignorauerunt. qͥbꝰ dõ credentibꝰ ppłs ipse de illoiũ
ttirpe ꝓcreatus ẽ. quomͦ mortui uiciorũ rebꝰ atq ac¬
tibꝰ cognoscendis adiuuandis miscent᷑ Quomodo
dicimꝰ eis fuisse consultũ qui obierunt antequã ue¬
nirent mala que illorũ obitũ consequuta st̃. si et
post mortẽ sentiunt quecũq in uite humane cala¬
mitate contingunt : An forte nos errando dicimꝰ.

Expanded text:
cum viveret. Absit enim ut facta sit vita feliciore cum viveret. Absit enim ut facta sit vita feliciore crudelis, usque adeo ut quando aliquid angit cor meum, nec tristem filium consoletur, quem dilexit unice, quemnunquam voluit moestum videre. Sed profecto quod rebus intersunt? Si autem parentes non intersunt, qui sunt alii mortuorum qui noverint quid agamus, quidve patiamur? Isaias propheta dicit: Tu es enim pater noster; quia Abraham nescivit nos, et Israel non cognovit nos . Si tanti Patriarchae quid erga populum ex his procreatum ageretur ignoraverunt, quibus Deo credentibus populus ipse de illorum stirpe promissus est; quomodo mortui vivorum rebus atque actibus cognoscendis adjuvandisque miscentur? Quomodo dicimus eis fuisse consultum, qui obierunt antequam venirent mala quae illorum obitum consecuta sunt, si et post mortem sentiunt quaecumque in vitae humanae calamitate contingunt? An forte nos errando ista dicimus,
Abbreviated transcription (Latin):
bant. Quã obrẽ sicut uidit baptismũ suũ et me
ipsũ. et ipponẽ et basilicam ⁊ baptisteriũ non in rebus
ipsis. sed inqͥbusdã similitudimbꝰ rerũ ⁊ ita alios qͦsdã
iuiuos eisdẽ nescientibꝰ uiuiscur ñ ergo ita iillos mortu¬
os eisdẽ nescientibꝰ mortuis: Cur ñ istasoꝑationes
anglicas fieri credimꝰ ꝑ dispensationẽ di ꝓuidentic
benc utentis ⁊ bonis et malis scdm̃ inscrutabilem
altitudinem iudicioiũ suoiũ. siue instruant᷑ hinc
m̃tes mortaliũ siue fallant᷑. siue consolent᷑. siue t̾re¬
ant᷑. sicut unicuiq uł p̾benda ẽ miscdia uł irro¬
ganda uindicta ab eo cui miscđiam ⁊ udicium
non in anit̃ cantat eccła.Ut uolet accipiat qͥs¬
q quod dicemus. Sirebꝰ uiuentibꝰ int̾essent anime
mortuorũ. et ipse nos qnͣdo uidemꝰ eas alloquerent᷑
in sõnis. ut de aliis taceã me ipsũ pia mat̾ nulla
nocte desereret. que t̾ra mariq secuta ẽ ut me¬

Expanded text:
bant. quamobrem sicut uidit baptismum suum et me bant. quamobrem sicut uidit baptismum suum et me ipsum et Hipponem et basilicam et baptisterium non in rebus ipsis, sed in quibusdam similitudinibus rerum, ita et alios quosdam uiuos eisdem nescientibus uiuis. Cur non ergo ita et illos mortuos eisdem nescientibus mortuis? Cur non istas operationes angelicas credimus per dispensationem prouidentiae dei bene utentis et bonis et malis secundum inscrutabilem altitudinem iudiciorum suorum? siue instruantur hinc mentes mortalium siue fallantur siue consolentur siue terreantur, sicut unicuique uel praebenda est misericordia uel inroganda uindicta ab illo, cui misericordiam et iudicium non inaniter cantat ecclesia. ut uolet accipiat quisque quod dicam. si rebus uiuentium interessent animae mortuorum et ipsae nos, quando eas in somnis; ut de aliis taceam, me ipsum pia mater nulla nocte desereret, quae terra marique secuta est ut me
Abbreviated transcription (Latin):
baptuaret᷑ ad monitus. iã factũ eẽ respondit. Cui
rursus quicũ eo loquebat᷑. Uade inquit uere bap¬
titare. nã illud inuisione uidisti. Post ista conua¬
luit. prexit ipponẽ. pasca enĩ iã ꝓpinquabat. de¬
dit nom̃ int̾ alios cõpetentes parit̾ cũ plurimis ui¬
cognitus nobis. Nec illã mͥ uisionẽ. uł cuiquã nr̃oꝵ
indicare curauit. Baptiratus ẽ. ꝑ actis diebus
scĩs remeauit ad ꝓpͥa. Biennio uł ãplius tnͣsacto
ego ista cuncta cognoui. pͥmo ꝑquendã meũ eiꝰ
amicũ inconuiuio meo dũ quedã talia loquerem
de inde institi ac feci ut hec mͥ p̃sens ipse narra¬
ret. ad testantibꝰ honestis ciuibꝰ suis ⁊ de mutibili
eiꝰ egritudine. ut iacuerit pene mortuus ꝑdies
plurimos et de alio illo curma ferrario fabro quod
cõmemoraui suꝑiꝰ. et de his om̃ibꝰ quȩ cũ mͥ diceret
etiã se tunc ab illo audisse recolebant atq firma¬

Expanded text:
baptizaretur, admonitus iam factum esse respondit. cui baptizaretur, admonitus iam factum esse respondit. cui rursus ille, qui cum eo loquebatur, uade, inquit, uere baptizare; nam illud in uisione uidisti. post ista conualuit, perrexit Hipponem. pascha iam propinquabat. dedit nomen inter alios conpetentes, pariter cum plurimis incognitus nobis; nec illam mihi uisionem nec cuiquam nostrorum indicare curauit. baptizatus est, peractis diebus sanctis remeauit ad propria. biennio uel amplius transacto ego haec cuncta cognoui: primo per quendam meum eiusque amicum in conuiuio meo, cum quaedam talia loqueremur; deinde institi ac feci, ut haec mihi praesens ipse narraret adtestantibus honestis ciuibus suis et de mirabili eius aegritudine, ut iacuerit paene mortuus per dies plurimos, et de illo alio Curma fabro ferrario, quod commemoraui. superius, et de his omnibus, quae cum mihi diceret, iam et se tunc ab illo audisse recolebant atque firma
Abbreviated transcription (Latin):
itaq in illa uisione prb̃orũ clericorũq me ipsũ non¬
dũ scilicet mortuũ. inqua postea uidit et mortu¬
os. Cur ñ etiã illos sicut nos indisse credat᷑. utros¬
q scilicet absentes atq nesci entes. Ae ꝑhoc ñ
ipsos sed similitudines eoiũ. sicut etiã locoium:
Nani et fundũ uidit uͥerat ille cũ dericis prb̃r.
et ipponem ubi ame quasi baptitatus ẽ. in quibꝰ locis
ꝓfecto ñ erat qnͣdo illic sibi eẽ uidebat᷑. Nam quid
ibiageret᷑ eo temꝑe nesciebat. quod ꝓculdubio sei¬
ret. si uereibeẽt.Uisa sunt igit᷑ ista quȩ non p̃stan¬
tur in ipsis rebus ut sunt. sed in quibꝰdã rerũ imagibꝰ
adumbrant᷑. Deniq post multa quȩ uidit. etiã inpa-¬
radisum se introductum eẽ narrauit. dictũq sibi
eẽ cũ inde mitteret᷑ redditurus ad suos. Uade bap¬
titare. siuis eẽ in illo loco beatoiũ. De inde ut ame

Expanded text:
itaque in illa uisione presbyterum, clericos, me ipsum, nonitaque in illa uisione presbyterum, clericos, me ipsum, nondum scilicet mortuos, in qua postea uidit et mortuos. cur non etiam illos sicut nos uidisse credatur, utrosque scilicet absentes atque nescientes, ac per hoc non ipsos, sed similitudines eorum, sicut etiam locorum? nam et fundum uidit, ubi erat ille cum clericis presbyter, et Hipponem, ubi a me quasi baptizatus est: in quibus locis profecto non erat, quando illic sibi esse uidebatur. nam quid ibi ageretur eo tempore, nesciebat: quod procul dubio sciret, si uere ibi esset. uisa sunt igitur ista, quae non praesentantur in ipsis rebus, ut sunt, sed in quibusdam rerum imaginibus adumbrantur. denique post multa, quae uidit, etiam in paradisum se introductum esse narrauit dictumque sibi esse, cum inde dimitteretur rediturus ad suos: uade, baptizare, si uis esse in isto loco beatorum. deinde, ut a me
Abbreviated transcription (Latin):
oculos. eat aliquis ait ad domũ curme fabri ferra¬
rii. et uideat quid ibiagat᷑. Quo cũ itũ eẽt inuen¬
tus ẽ mortuus eo momĩto quo iste fuerat sensibꝰ red¬
ditus. et pene amorte reuixerat. Tunc intentis qui
aderant dixit illũ exiberi iussũ eẽ qnͣdo ipse di¬
missus ut dicebat. sicq illic unde redierat dixit¬
se audisse. quod ñ curma curialis sed curma faber
ferrarius ad loca illa mortuoiũ p̃ceptus fuisset ad-¬
duci. In illis ergo uisis tamquã somnus suis fuit
int̾ eos defuncꝰ tos. quos uidebat ꝓ meritoꝵ diuer¬
sitate tracꝰtari. Agnouit etiã non nullos qͦs nou̾ãt
iuiuos. ipsos aut̃ uere forsitan credidissem. si ñ int̃
illa quasi somni a sua uidisset quosdã qui nẽ usq
adhuc uiuunt. clericos uidelicet aliquos re gio¬
nis sue. aquoiũ ibi prħio audiuit ut aput ipponem
baptizaret᷑ ame. quod et factũ eẽ dicebat. Uid̾at

Expanded text:
oculos, eat aliquis, inquit, ad domum Curmae fabri ferraoculos, eat aliquis, inquit, ad domum Curmae fabri ferrarii et uideat, quid ibi agatur. quo cum itum esset, inuentus est mortuus eo momento, quo iste fuerat sensibus redditus et paene a morte reuixerat. tunc intentis, qui aderant, illum exhiberi iussum esse, quando ipse dimissus est. indicauit seque illic unde redierat dixit audisse, quod non Curma curialis, sed Curma faber ferrarius ad loca illa mortuorum praeceptus fuisset adduci. in illis ergo uisis, tamquam somniis suis, inter eos defunctos, quos uidebat pro meritorum diuersitate tractari, agnouit etiam nonnullos, quos nouerat uiuos. ipsos autem uere forsitan credidissem, si non inter illa quasi somnia sua uidisset etiam quosdam, qui nunc usque adhuc uiuunt, clericos uidelicet aliquos regionis suae, a quorum ibi presbytero audiuit, ut apud Hipponem baptizaretur a me, quod et factum esse dicebat. uiderat
Abbreviated transcription (Latin):
absentes. et utrũ aliquis eos imagialit̃ iudeat
omĩno nescientes. Huic rei simile ẽ etiam illud
mortuos uidisse se dixeruit. uere cũ eis fuisse cre¬
dunt᷑. nec attendunt quihec audiunt similit̃ ab
eis absentiũ atq nescientiũ quorũdã etiã imagi¬
nes uisas ẽẽ uiuorũ. Nomo quidã curma nomine
municipii tulliensis quod ipponi ꝓximũ ẽ curialis pauꝑ erat
uix illiꝰ loci diuini uir aliciꝰ ⁊ simplicit̾ rusticanus
cũ egrotaret ab latis sensibꝰ pene mortuus iacuit ali¬
quot diebꝰ. Tenuissimꝰ flatus innaribꝰ eiꝰ qͥ manu ad-
tiũ. quod illũ sepeliri exanimẽ non sinebat. Nullos
artus mouebat. nulla sumebat alim̃ta. nichil ocłis
nichil ullo alio sensu corꝑis qualibet impacta mo¬
iestia sentiebat. Uidebat tam̃ multa uelut insõ-¬
nis. quȩ tandẽ aliquando post dies plurimos qͤsi
euigilans uisa narrauit. Ac pͥmũ mox ut aꝑuit

Expanded text:
absentes et, utrum aliquis eos imaginaliter uideat, absentes et, utrum aliquis eos imaginaliter uideat, omnino nescientes. Huic rei simile est etiam illud,mortuos uidisse se dixerint, uere cum eis fuisse creduntur nec adtendunt qui haec audiunt similiter ab eis absentium atque nescientium quorundam etiam imagines uisas esse uiuorum. homo quidam Curma nomine municipii Tulliensis, quod Hipponi proximum est, curialis pauper, uix illius loci duumuiralicius et simpliciter rusticanus, cum aegrotaret, ablatus a sensibus paene mortuus iacuit aliquot diebus: tenuissimus flatus in naribus, qui manu admocium, sepeliri ut exanimem non sinebat. nullos artus mouebat, nulla sumebat alimenta; nihil oculis, nihil ullo alio sensu corporis qualibet inpacta molestia sentiebat. uidebat tamen multa uelut in somnis, quae tandem aliquando post dies plurimos quasi euigilans uisa narrauit. ac primum mox ut aperuit