comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
solitus erat. ꝓpter hoc tamen scelus hunc eidẽ
satane mox manciꝑauit: qͥ utiq uel nouitate nu¬
ꝑ suscepte religionis uł ignorantia needũ ex ꝑte
districtionis poterat utcũq excusari.
erũ ut aliquid sub argumento dicamꝰ: quero: iu¬
stus iudex ds̃ infantẽ legitimo matrimonio &
absoluto tempore conceptũ. etia si priꝰquã peccare pos¬
liter condempnet. S dũ propͥo reatu minime pu¬
nitur. manifestũ ẽ hoc fieri ꝓpt̾ illud peccatum
quod fit hora conceptionis. Si ergo tanta e culpa
in coniugali concubitu: ut infans ꝓ illa sola pu¬
niri debeat. quanta in stupro ẽ uel in ea polluti¬
one quȩ ad solam libidinem explendã patratur:
Merito gͥ protestatur apłs. quia fornicatores &
adulteros iudicabit d̾. Liquet certe. quod mi¬
nores cause ꝑ minores iudices soleant iuudicari.
S cũ aliquod tale negotiũ obrepserit. quod ꝑ
se nullatenus expedire ualeant: id ad pͥncipis

Expanded text:
solitus erat. Propter hoc tamen scelus hunc eidē solitus erat. Propter hoc tamen scelus hunc eidē Sathanæ mox mancipauit, qui vtique vel nouitate nuper susceptæ religionis, vel ignorantia necdum expertæ constrictionVersum ut aliquid sub argumento dicamus, quare justus judex Deus infantem legitimo matrimonio et absoluto tempore conceptum, etiam si priusquam peccare posliter condemnet? Sed dum proprio reatu minime punitur, manifestum est illud fieri propter illud peccatum quod fit hora conceptionis. Si ergo tanta est culpa in conjugali concubitu, ut infans pro illa sola puniri debeat, quanta in stupro est vel in pollutione, quae ad solam libidinem explendam patratur? Merito igitur protestatur Apostolus, quia fornicatores et adulteros judicabit Deus. Liquet certe quod minores causae per minores judices soleant judicari, sed cum aliquod tale negotium obrepserit, quod per se nullatenus expedire valeant, id ad principis
Abbreviated transcription (Latin):
teste orosio plena cinerib repperiuntur. Quare aut̃
uel igne qui exurit uel sulphure quod fecec luxu¬
ria pumatur: in dialogo scĩ gregorii plensꝰ edocem᷑.
Iuo nimirũ facto ds om̃s in futurũ generationes
erudire uoluit. ut scirent quantoꝑe fugiendũ
sit istud flagitiũ pꝰ fidei cognitionem: quod ille
tanta ammaduersione puniuit eciã ante legis
prohibitionẽ. Sane cũ ad gr̃am reconciliationis ge¬
nus humanũ reducere decreuisset: mox abraham
quẽ fidei pͥmordiĩs iniciabat ad inͤiciũ reciden¬
de libidinis circumcidi p̾cepit iam tunc de¬
monstrans. quia necesse ẽ ut om̃s qui ad eũ ꝑti
nent. a uitũs & concupiscentiis inuerone crucis
se circuncidant. Illũ uero qui pꝰ redemptionis
gram̃ pͥmus in reatu fornicationis dep̾hensus ẽ :
apłs ilico satane tradidit. q & alios quos forte sa¬
tanas ob alia quelibet flagitia uexabat eriꝑes

Expanded text:
lena cineribus, teste Orosio, reperiuntur. Quare autem lena cineribus, teste Orosio, reperiuntur. Quare autem vel igne qui exurit, vel sulphure quod fetet, luxuria puniatur, in Dialogo sancti Gregorii plenius edocemur. Quo nimirum facto Deus omnes in futurum generationes erudire noluit, ut scirent quantopere fugiendum sit istud flagitium post fidei cognitionem, quod ille tanta animadversione punivit etiam ante legis prohibitionem. Sane cum ad gratiam reconciliationis genus humanum reducere decrevisset, mox Abrahae quem fidei primordiis initiabat ad indicium recidendae libidinis circumcidi praecepit; ita tunc demonsnēt a vitiis, & concupiscentiis mucrone Crucis se circūcidant. Illum vero qui post redēptionis gratiā primus in reatu fornicationis deprehēsus est Apostolus illico Sathanæ tradidit, qui & alios, quos forte Sathanas ob alia quælibet flagitia vexabat, eripere
Abbreviated transcription (Latin):
ut pondus tanti sceleris uel ex reb in scło gestis.
uel ex scõꝵ dictis pensirent: dequib pauca si
forte audire dignantur: cõmemoremꝰ. Ut itaq
ds futuris huius scłi etatib ostenderet. quod
maxime ꝑ hoc uiciũ exacerbaretur: mox ut fi¬
lii sech fiłiab cain se se cõmiscuerunt. & se ꝑhi¬
buit penitere quod hominẽ fecisset: & om̃i carni
diluuiũ comminatꝰ ẽ. Nam licet adam percante terrã male¬
dixerie. & cain fricidam iaculo maledictionis multauerit.
ñ tam̃ dolore cordis aut penitudine sic̃ hic tactus asserit᷑.
Neq generali exicio mundĩi ꝑire decreuit. neq ꝓqua¬
licũq. alio scelere tanta aiaduersione sese ultꝰ ẽ quã
pro isto. cũ illa famosissima conflagratione quinq ci¬
uitates sodomorũ igne & sulphure etiã ante legem
consumpsit. Cuius facti fama. libris quoq genciliũ
celebratur. Nam & adhuc poma que ibi gignuntur.

Expanded text:
ut pondus tanti sceleris, vel ex rebus in saeculo gestis, ut pondus tanti sceleris, vel ex rebus in saeculo gestis, vel ex sanctorum dictis pensarent, de quibus pauca, si forte audire dignentur, commemoremus. Ut itaque Deus futuris hujus saeculi aetatibus ostenderet quod maxime per hoc vitium exacerbaretur, mox ut filii Seth filiabus Cain sese commiscuerunt, et se perhibuit poenitere quod hominem fecisset, et omni creaturae diluvium comminatus est. Nam licet Adam peccante terram maledixerit et Cain fratricidium jaculo maledictionis mulctaverit, non tamen dolore cordis, aut poenitudine sicut hic tactus asseritur, neque generali exitio mundum perire decrevit, neque pro qualicunque alio scelere tanta animadversione sese ultus est, quam pro isto, cum illa famosissima conflagratione quinque civitates igne et sulphure etiam ante legem consumpsit. Cujus fama facti libris quoque gentilium celebratur. Nam et adhuc omnia quae ibi gignuntur p
Abbreviated transcription (Latin):
ideo corpus suũ castigat. ne reprob fiat: Nam &
ligit ds. nisi eũ qui cũ ipsa in habitat. Ergo ñ se pal¬
pent qui suauiter uiuunt. neforte si apud eos non
inuenitur sapientia: ñ diligantur a deo.
Tuero de lu ruria succestrice eiusdẽ gulȩ quis
aliqͥd loqui ualeat. quod illi ñ respuunt qui
eius flammis insaniunt. Quandoquidẽ hii nec pa
uoces curant : quin & ipsũ filiũ uirginis ita con¬
tempnunt. ut̃ inatriis eius ipso uidente form¬
centur. & in ipsis diuersoriis que adhoc deuotio¬
ne fideliũ constructa sunt. ut castitas in sopitis
locis tutius seruaretur. ita fluxũ libidinis redun¬
dant : ut non sit iam marie locus. ubi puerum
iħm reclinet. Nec mirũ sane si mancipia libidinis
ñ formidant. quia sicut ait propħa. fornicatio
aufert cor. Non eniͦ est timor dei ante oculos eoꝵ
quoꝵ guttur ẽ ut sep ulcrũ patens. Quib tamen¬
quã diu aliquid rationis adhuc in est. oporteret

Expanded text:
ideo corpus suum castigat, ne reprobus fiat? Nam eideo corpus suum castigat, ne reprobus fiat? Nam eligit Deus nisi eum qui cum ipsa habitat . Ergo non se palpent, qui suaviter vivunt, ne forte si apud eos non inveniatur sapientia, non diligantur a Deo. XXIII. At vero de luxuria suggestrice ejusdem gulae quis aliquid loqui valeat, quod illi non despuantur, qui ejus flammis insaniunt? quandoquidem hi nec patvoces curant. Quin et ipsum filium virginis ita contemnunt, ut in atriis ejus ipso vidente fornicentur, et in ipsis diversoriis, quae ad hoc devotione fidelium constructa sunt ut castitas in septis locis totius servaretur, ita fluxu libidinis redundant, ut non sit Mariae locus ubi puerum Jesum reclinet. Nec mirum sane si mancipia libidinis non formident, quia sicut ait propheta: Fornicatio aufert cor . Non enim est timor Dei ante oculos eorum, quorum guttur est ut sepulcrum patens. Quibus tamen aliquid rationis adhuc inest, oporteret
Abbreviated transcription (Latin):
ob ꝓlixitatẽ nimiam omittimꝰ. in libro
moralium uicesimo nono magna subtilitate¬
satis disputat᷑. Hic tam̃ suggerendũ uidetur
ut quisq cogitet qualẽ peccatũ sit ꝓ quo adã
cũ om̃i ftirpe sua de paradyso eiectiis ẽ: pro
quo & popłs in deserto usq ad idolatriã uenit.
dicente apło. Sedit populus manducare & bi
quo & esau pͥmogenita ꝑdidit. ꝓ quo etia so¬
doma ad fornicationis lapsũ ꝓruit: dõ te¬
stante qui ait. Hec fuit iniquitas sororis tue
inimici sunt scẽ crucis. & ds ipsoꝵ sit uenter
eoꝵ. Quẽ iudelicet uentrẽ & escas quib infar¬
Necesse ẽ: Ipse creator & auctor humane nature
xp̃c ut ostenderet ubi çuncta uicia pullulant.
uel ubi recidi debeant: hoc solũ ueluti p̾cipue
necessariũ ibet. Hidece inquit ne grauentur
corda ura incrapula & ebrietatẽ. Hon dixit
etate Que duo si reciduntur : cetera facile su¬
ꝑant᷑. & certe qͥs absq parsimonia se p̾sumit in¬
ter electos haberi. cũ ipse uas electionis paul¬

Expanded text:
olixitatem omittimus, in libro Moralium XXIX magna subtilitate disputatur. Hic tamen suggerendum videtur, ut quisque cogitet quale peccatum sit pro quo Adam cum omni stirpe sua de paradiso ejectus est: pro quo populus in deserto usque ad idololatriam venit, dicente Apostolo: Sedit populus manducare et biquo et Esau primogenita sua perdidit. Pro quo Sodoma ad fornicationis lapsum proruit, Deo testante, qui ait: Haec fuit ininimici sint sanctæ Crucis, & Deus ipsorum sit vēter eorum. Quem videlicet ventrem & escas Deum assernecesse est? Ipse Creator et cognitor humanae naturae Christus, ut ostenderet ubi cuncta vitia pullulant, vel ubi recidi debeant, hoc solum veluti praecipue necessarium jubet. Videte ne graventur corda vestra in crapula et ebrietate. etate. Quae duo si reciduntur, caetera facile superantur. Et certe quis absque parcimonia se praesumit inter electos haberi, cum ipse vas electionis Paul
Abbreviated transcription (Latin):
Dñs transtulit peccatũ tuũ. ñ morieris.
betur: qui se peccatorem intelligit. ia
ex aliqua parte iustꝰ ẽẽ. in choat.: atq id
quod ñ iustꝰ fecerat. ex eo qͦd ÷ iustꝰ accu¬
sat. Nam licet ex merito peccati ꝑcuti¬
atur : tam̃ si hoc ipsũ uidiciũ qͦd contͣ
se agitur iustũ credit & ñ murmurat.
sed amplectitur illud: duunȩ̨ uolunta¬
ti in sua ꝑcussione conuingitur. ꝙ ic¬
circo ab iniusticia sua iã ex ipsoᷤ correptꝰ
÷ quo se uł iuste ꝑcussum gaudet. uł
uoluntati iudicis in pęna concordat
cui discrepauit inculpa: iã incipit emum¬
tas. ꝑ quã confessio reatis elicit᷑: qͣ indul

Expanded text:
Dominus transtulit peccatum tuum, non morieris , Dominus transtulit peccatum tuum, non morieris , betur. Qui se peccatorem intelligit, jam ex aliqua parte justus esse inchoat, atque id quod non justus fecerat ex eo quod est justus accusat. Nam licet ex merito peccati percutiatur, tamen si hoc ipsum judicium quod contra se agitur justum credit, et non murmurat, sed amplectitur illud, divinae voluntati in sua percussione conjungitur: et idcirco ab injustitia sua jam eo correptus est, quo se vel juste percussum gaudet, vel voluntati judicis concordat cui discrepavit in culpa. Magna igitutas, per quam confessio reatus
Abbreviated transcription (Latin):
contra sedem deliciarũ: ut significa¬
ret quod caro peccati in laboribꝰ qdẽ
bonoꝵ. obliuisci & caducis inbiare. se.¬
cutura  supplicia aut parũ aut nichil
formidare: quos gratuita bonitate res¬
picere dignatur. eos utiq flagello in¬
tuenientẽ corripit: &e respiciens t̾rã
fac̃ eam tremere. De hinc uͦ crescente
Flagelli a maritudine. districtionẽ
eterni examinis considerare : & adcor¬
nr̃m reducti de satis factione cogitare.
Tũ uͦ lingua reatũ loquit᷑ & uox quod
animꝰ parui pendebat sponte confitet᷑.
ut illi fr̃s ioseph. qͦs ille ñ ludendo s ar.¬
gumentando sic a do constringebat. ut
tribulatione sp̃c mei. Quicqͥd gͥ spe lo¬
qͣuitur. in diuinis auribꝰ locutio :. Quã
locutionẽ tribulatio cõmouet. ut uox
ad confessionẽ erũpat. Confessionẽ uͦ in¬
dulgentia sequit᷑: uxta illud. Dixi confi¬
remisisti. Q cũ in ꝓpͥo reatu dauid dice¬
ret. peccaui: & nat᷑han ilico respondit.

Expanded text:
contra sedem deliciarum, ut significacontra sedem deliciarum, ut significaret quod caro peccati in laboribus, quibonorum oblivisci, caducis inhiare, secutura supplicia aut parum aut nihil formidare, quos gratuita bonitate respicere dignatur, eos utique flagello interveniente corripit, et respiciens terram facit eam tremere. Dehinc vero crescente flagello amaritudinem et districtionem aeterni examinis cogimur considerare, et ad cor reducti de satisfactione cogitare. Tum vero lingua reatum loquitur, et nox quod animus parvipendebat, sponte confitetur, ut illi fratres Joseph, quos illi non ludendo, sed argumentando sic adeo constringebat, ut tribulatione spiritus mei . Quidquid spiritus loquitur in divinis auribus, locutio est: quam locutionem tribulatio commonet, ut vox ad confessionem erumpat. Confessionem vero indulgentia sequitur, juxta illud: Dixi, confiEt cum in proprio reatu David diceret, peccavi ; et Nathan illico respondit:
Abbreviated transcription (Latin):
nos tanto magis flagellari indige¬
mus. quanto &e multa sunt in nobis
ȩternis ignibꝰ digna. &e quanto ada¬
lia cõmitꝰtenda ꝓcliiores sumꝰ: qͥppe.¬
qui int̾ ipsas angustias multiplicit᷑
suꝑbire solemꝰ. Hec aut̃ gemina nr̃ȩ
afflictionis utilitas. in primo homine
demonstratur. qͥdũ int paradysi deli¬
cias iusticiã seruare negligeret ds̃ hc̃
foras expulsũ ꝑ molestias tẽꝑales em̃¬
dauit. & coniugẽ quȩ pariter in nuꝑ¬
accepto honore głata atq deteriorata
fuerat. utili seru̾itute subiciendo me¬
liorem effecit. Sic ce nos libertate suꝑ¬
bos. deliciis in pinguatos. & erga diui¬
niã reuerentiã faffidiosos: in uiriis tra¬
dit. molestiis oppͥmit: ut anima cre¬
bris acta suppliciis cacumen suꝑbie
derelinquat. laboribꝰq ac molesti is
innitens. ad hoc qͦd delectata ꝑdidit
reparetur. Obhoc enĩ iuxta augusti¬
num contra eden positus. ẽ. uidelice

Expanded text:
nos tanto magis flagellari indigenos tanto magis flagellari indigemus, quanto et multa in nobis sunt aeternis ignibus digna, et quanto ad alia committenda procliviores sumus. Quippe inter ipsas angustias multipliciter superbire solemus. Haec autem gemina nostrae afflictionis utilitas in primo homine demonstratur, qui dum inter paradisi delicias justitiam servare negligeret, Deus hunc foras expulsum per molestias emendavit, et conjugem, quae pariter in percepto honore gloriata atque deteriorata fuerat, utili servitute meliorem effecit. Sic et nos libertate superbos, deliciis impinguatos, et erga divinam reverentiam fastidiosos, injuriis tradit, molestiis opprimit, ut anima crebris acta suppliciis, cacumen superbiae derelinquat, laboribusque ac molestiis innitens, ad hoc quod delectata perdidit reparetur. Ob hoc enim, juxta Augustinum, contra Eden positus est, videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
tam᷑ quib uitȩ huiꝰ necessitate con¬
iungitur multa monenda uł argu¬
enda nouit ce negligit. deuitanseo¬
rũ offensiones ꝓpter illa quibꝰ in hac
uita ñ iuste utitur. sed plusquã de¬
buit delectatur ł lagellantur gͦ si¬
mul. qͥ parit̾ agunt malã uitã. qͥa si¬
mul amant temꝑalẽ uitã. quã con¬
tẽpnere debent. S illi si corrigi uel¬
lent. consequerentur cũ bonis etiam¬
gat: quia uł aptiꝰ tempus expectat.
uł metuit ne increpati deteriores fi¬
ant. &e in ualidos peiꝰ noceant: hoc ñ
est negligentia uł cupiditatis occasio.
s consiliũ caritatis. Nã ut in iucesimo¬
quoscla sua uerba despicere. dũ eos di¬
uinitꝰ intelligunt deseri: gementes
conticescunt.Unde etiã ÷ filud. Quo¬
mͦ cantabimꝰ canticũ dñi in terra a¬
liena. Scriptũ quippe ÷. Noli argu¬
erȩ derisorem. ne oderit te. Tacent g
ne illi odiendo peiores fiant.
t autẽ de negligentioribꝰ taceamꝰ:

Expanded text:
tamen, quibus vitae necessitate contamen, quibus vitae necessitate conjungitur, multa monenda vel arguenda novit, et negligit, devitans eorum offensiones, propter illa quibus in hac vita non indebitis utitur, sed plus quam debuit delectatur. Flagellantur ergo simul non quia agunt malam vitam, sed quia simul amant temporalem vitam quam contemnere deberent, ut illi, si corrigi vellent, consequerentur cum eis agat, quia vel aptius tempus exspectat, vel metuit ne increpati deteriores fiant, et invalidos pejus noceant, hoc non est negligentia, vel cupiditatis occasio, sed consilium charitatis: nam, ut in XX Moquosdam sua verba despicere, dum eos divinitus intelligunt deseri, gementes conticescunt. Unde est illud: Quomodo cantabimus canticum Domini in terra aliena? Scriptum est: Noli arguere derisorem, ne oderit te . Tacent ene illi odiendo pejores fiant. XLV. Ut autem de negligentioribus dicamus,
Abbreviated transcription (Latin):
catis iam patratis ad hoc in p̾senti ple̾t tim᷑
ne infuturo puniamur. Siue ad hoc affli¬
gim̾: ne in futuro scelera suppliciis in re
liquum ꝑpetremꝰ: satis ÷ ut ide ipsas tribu¬
lationes gaudent̃ amplec tam᷑. uł iudici nr̃o
& medico in om̃ibꝰ gr̃as agamꝰ. Non enĩ par¬
ui mom̃ti.ẽ. qͦd apłs ñ solũ nos intribulati¬
one gauđe uibet. s om̃e gaudiũ existimare¬

Expanded text:
catis jam patratis ad hoc in praesenti plectimur ne in futuro puniamur; sive ad hoc affligimur ne in futurum scelera suppliciis digna in reliquum perpetremus, satis est unde ipsas tribulationes gaudenter amplectamur, vel judici nostro et medico in omnibus gratias agamus. Non enim parvi momenti est quod Apostolus non solum nos in tribulatione gaudere jubet, s
Abbreviated transcription (Latin):
fecisti sic : S ÷ qͥdicat. Dicat seruus
&e creatura. quod dixit filiꝰ &e creator
Non mea uoluntas: s tua fiat. Sciendũ
tam̃ qr sic̃ beatꝰ ieronimꝰ in librode
psalmis disputat. si unũ corpꝰ ÷ xp̃e &
cesse ÷ ut sint mͦ pariter in passione
una. ce cũ transierint sint in reqͥe
una. Hã si passiones sunt in solo capi
ait. suppleo ea quȩ de st̃ passionibus
xp̃i in carne mea U niuerse enĩ
passiones xp̃i quas passus ÷ in capite
id ÷ in sece patitur in mebris id÷
in nob̾: ab uno quoq nr̃o sufferende st̃.¬
ad cõmune̾ rei publice func tionem ubi
ꝓpossibilitate uiriũ nr̃arũ quasi ca¬
nonum passiones inferentes. ex solui¬
mꝰ quod debemꝰ. Alioqͥnsi extra disci¬
si disciplina caremꝰ: consequens : ut
hereditate careamꝰ. In nob̾met ipsis
nãq debemꝰ transformare qͦd legimꝰ.
ut cũ ꝑ auditũ se animꝰ excitat:. ad
oꝑandum iã qͦd audierit uitare non¬

Expanded text:
fecisti sic? Sed est quod dicat servus fecisti sic? Sed est quod dicat servus et creatura, quod dixit filius et Creator: Non mea voluntas, sed tua fiat . Sciendum tamen, quia sicut beatus Hieronymus in libro de Psalmis disputat: Si unum corpus est Chricesse est ut modo pariter in passione una, et cum transierint, sint in requie una. Nam si passiones in solo capitdicit: Suppleo ea quae desunt passionum Christi in carne mea . Universae enim passiones Christi, qui passus est in capite, id est in se, et patitur in membris, id est in nobis, ab unoquoque nostrum ferendae sad communem reipublicae functionem pro possibilitate virium nostrarum quasi canonem passionum inferentes exsolvimus quod debemus. Alioquin si extra discisi disciplina caremus, consequens est ut haereditate careamus. In nobismetipsis namque debemus transformare quod legimus, ut cum per auditum se animus excitat, ad operandum quod audierit vita con
Abbreviated transcription (Latin):
dit scripturani. in qua unꝰ qͥsq si requirat
causa suã inueniet. Ut enim unu ẽ pluri¬
bꝰ ꝓferamꝰ: paulꝰ carnis infirmitate tẽpta¬
tus audiuit. Sufficit tͥ gr̃a mea. Nã uir¬
tus infirmitate ꝑficiturꝰ. In seriptura gͥ
sacra iccirco afflictꝰ paulꝰ singuiatimꝰ¬
tionẽ audire cupientes. eã priuatim
quereremꝰ. Hinc in iob dr̃. Semel loqͥt᷑¬
ds̃. & scdo idipsũ ñ repetit: nec ad om̃a
respondebit. Quasi diceret. Ds̃ singu¬
loꝵ cordib pͥuatĩ ñ respondet. cũ
fortasse causas angustiȩ suȩ singuli
scire queunt. S tale eloquiũ constru¬
it. ꝑ quod cunc toꝵ. questionibꝰ cun¬
ctisq satis faciat. Non itaq iã nr̃is co¬
gitationibꝰ aut afflictionibꝰ ꝑ uoces
ꝓpħarũ aut ꝑangłoꝵ officia ds̃ res¬
pondet. qm̃ in scriptura sacra qͥcqͥd sin¬
gulis potest euenire cõphendit. Non
enĩ dicit figinentũ figulo. cugm̃e

Expanded text:
ram Scripturam condidit, in qua unusquisque, si requirat, ram Scripturam condidit, in qua unusquisque, si requirat, causam suam inveniet. Ut enim unum e pluribus proferamus, Paulus infirmitate carnis tentatus audivit: Sufficit tibi gratia mea, nam virtus in infirmitate perficitur . In Scriptura ergo sacra idcirco affligitur Paulus sigillatim,tionem, audire eam privatim quaereremus. Hinc in Job: Semel loquitur, et secundo idipsum non repetit ; nec ad omnia respondebit. Quasi diceret: Deus singulorum cordibus privatim non respondet, cum fortasse causas angustiae suae singuli scire quaerunt, sed tale eloquium construit, per quod cunctorum quaestionibus satisfaciat. Non itaque jam nostris cogitationibus aut afflictionibus per vocesaut per angelorum officia Deus respondet, quoniam vis Scripturae quidquid singulis potest evenire, comprehendit. Non enim dicit figmentum figulo: Cur me
Abbreviated transcription (Latin):
sitis oneribꝰ grauat. uł laboriosis occupatio¬
nibꝰ implicat.
is itaq uerbis id suasũ sit qͦd molestias
quaslbet iccirco diuina dispensatione
patimur. quatinꝰ auͭ p̾terita peccata in no¬
bis puniantur. aut futura ꝓhibeant᷑. His
aute duobꝰ consideratis ñ murmurabimꝰ.
intelligentes qͦd benignꝰ uidex ab ȩterna pe¬
na quam merebamur: nos ꝑmomentan eã
excusare uelit: nec ullo nͦ nos derelicꝰ tos
putabimꝰ. Quippe cũ ex ipsa flagelli exꝑi¬
entia dei ꝓuidentiã ita nobis impendi cog̃¬
nouerimus. ut ꝑ hoc ipsũ spes in. ẽẽ. possit᷑
quoddiligat: quibꝰ curã ne peccent adhi¬
bere dignat᷑ uxta illud. Ego qͦs amo. argi¬
lestiarũ causas nosse optamꝰ: quatinꝰ in eo
quod dolemus. ex ipsarũ rerum acciden¬
tiũ noticia qͦddam consolationis genꝰ ha¬
beamꝰ. S ñ . ẽ. necesse iã ut singulis in eoqͦd
quisq tolerat ds̃ respondeat. ꝙ sacrã condi¬

Expanded text:
sitis oneribus gravas, vel laboriosis occupatiositis oneribus gravas, vel laboriosis occupationibus implicat. XLIII. His itaque verbis id suasum sit quod molestias quaslibet idcirco divina dispensatione patimur, quatenus aut praeterita peccata in nobis puniantur, aut futura prohibeantur. His autem duobus consideratis, non murmuravimus, intelligentes quod benignus Judex ab aeterna poena, quam merebamur, nos per momentaneam excusare velit, nec ullo modo vos derelictos putabimus, quippe cum ex ipsa flagelli experientia Dei providentiam ita nobis impendi cognoverimus, ut per hoc ipsum spes inesse possit, quod diligat quibus curam ne peccent adhibere dignatur, juxta illud: Ego quos amo, argu molestiarum causas nosse optamus, quatenus in eo quod dolemus, ex ipsa rerum accidentium notitia quoddam consolationis genus habeamus. Sed non est necesse jam ut singulis, in eo quod quisque tolerat, Deus respondeat, quia sac
Abbreviated transcription (Latin):
nescit qͦd multo sit meliꝰ duris in seruitio ho¬
minib subici. quam blandientibꝰ demonib
rimur. in querelã ꝓsilimꝰ. Nimirũ qͥa minꝰ
attendimꝰ. qͦd si nos nulla conditio seruitu¬
tis opprimeret: fortasse mens nr̃a multis ini¬
derare negligimꝰ a quanto hoste ꝑflagel¬
lum liberamur. Hinc ds̃ ad beatũ iob. Me¬
mento inqͥt belli. nec ultra addas loqui.
Acsi hunc rei considatione moneret a mur¬
muratione cõpescit. dicens. Si gladiũ aduer¬
sarii considas. tantote ad disciplinã patris
qͥte exteriꝰ cruciatibꝰ abint̾na passione libe¬
rat exhibeb̾ tacitũ: quanto de ad eiꝰ dẽ hostis
bella prospexeris infimũ. Alta quippe dis¬
pensatio uidicioꝵ dĩ mira potentia p̾iudet.
qͣm si quieti ac lib̾i famuli eiꝰ ꝑsisterent:
teptationes aduersarii ferre non ualentes.
mentis uulneribꝰ ꝓstrati iacerent. Ob id gͥ¬
eos licet bene merentes sepe uł minis
imipẽtit. uł flagellis p̃mit: uł qͥbꝰdã suꝑimpo¬

Expanded text:
nesciat quod multo melius sit duris in servitio hominibus subjici, quam blandientibus 1099 darimur, in querelam prosilimus, nimirum quia minus attendimus quod si nos nulla conditio servitutis opprimeret, fortasse mens nostra multis iniderare negligimus a quanto hoste per flagellum liberamur. Hinc Deus ad beatum Job: Memento, inquit, belli, ultra addas loqui . Ac si hunc rei consideratione moneat, et a murmuratione compescat dicens: Si gladium adversarii consideras, tanto te ad disciplinam patris, qui te externis cruciatibus ab interna passione liberat, exhibe tacitum, quanto te ad ejusdem hostis bella prospexeris infirmum. Alta quippe dispensatio judiciorum Dei mira potentia praevidet, quoniam si quieti ac liberi famuli ejus persisterent, tentationes adversarii ferre non valentes, mentis vulneribus prostrati jacerent. Ob id igitur licet bene merentes saepe vel minis impetit, vel flagellis premit, vel quibusdam impo
Abbreviated transcription (Latin):
mur qͦd dulcis e rectꝰ dñs misericordit᷑ & iu¬
ste suos affligit: s ipsa quoq tribulatio de¬
beat ꝓconsolatione haberi. An nͦ ÷ consola¬
tio. nosse qͦd d̃o disponente pateris. qͥ nos nn
paulum cũ diceret. ñ solu s &e głamur in tr¬

Expanded text:
mur, ut dulcis et rectus Dominus, misericorditer et juste suos affligit, sed ipsa quoque tribulatio debeat pro consolatione haberi. An non est consolatio nosse, quod Deo disponente pateris, qui nos noPaulum, cum diceret: Non solum aut
Abbreviated transcription (Latin):
ati martini legitur: scĩs om̃ibꝰ atq om̃ib
his tolerandis p̾cipuã sc̃ꝑ iustoꝵ fuisse uir¬
tutem. Dixeramꝰ aliqͥd nos ad afflic torũ
consolationẽ relaturos Sed forte qͥs dicet in his
uerbis. eẽ. consolationẽ.S si more scoꝵ. & non¬

Expanded text:
ati Martini legitur, sanctis omnibus, atque omnibus his tolerandis praecipuam semper justorum fuisse virtutem. Dixeramus aliquid nos ad afflictorum consolationem relaturos. Sed forte quis dicet: In his verbis quae consolatio est? Sed si more san
Abbreviated transcription (Latin):
scdiam au̾tẽ meã ñ disꝑgam ab eo. de illis. ñ
usitabo suꝑ filias ur̃as cũm fuerint fornicate.
&e suꝑ sponsas ur̃as cũ ad ult̾auerunt. Ista pon¬
dere tribulationis clamare cogit᷑. dere¬
liquit me dñs: & dñs oblitus ÷ mei s dñs con¬
solatur anm dicens. Nũ qͥd potest mulier

Expanded text:
diam autem meam non dispergam ab eo . De illis: Non visitabo super filias vestras cum fuerint fornicatae, et super sponsas vestras cum adulteraverint . Ista respondere tribulationibus, et conclamare cogitur: Dereliquit me Dominus, et Dominus oblitus est mei . Sed Deus consolatur eam dicens: Nunquid potest mulier
Abbreviated transcription (Latin):
scripture uerbis notatur. cũ utrisq
sub nominĩb matrũ suarũ. babylonis ui¬
delicet &e ierłm fatetur. De istis nãq dĩ
mea a te. E contra de illis. Curauimꝰ ba¬
hylonem. &e ñ est curata. De istis. casti¬
gabo te in iudicio: ne tibi uidearis in¬
noxia. De illis. multo labore sudatũ ÷: & ñ
exiit rubigo eiꝰ ex ea. De istis. ex qͦqͦ ad purũ
scoriã tuã. De illis: uersa ÷ mͥ in scoriã & plũ¬
bũ. De istis. suꝑ niuẽ de albabunt᷑. De. illis: ñ
as tuas ͭ a  ñ app̾hendes amatores tuos. De illis
& dimisi eos scđm desideria cordis eoꝵ. De istis
timebis me: & accipies disciplinã. De illis: auer¬
si estis auersione contentiosa. De istis. qͥ ueri
dauid filii ꝑ adoptionẽ facti st᷑ ꝓ magno mu¬
nere uoce patris ꝓmittit᷑. Si derelinquerint

Expanded text:
Scripturae verbis notatur, cum utrisque sub nominibus matrum suarum, Babylonis videlicet, et Hierusalem fatetur. De istis namque dicmea a te . Et contra de illis: Curavimus Babylonem, et non est sanata . De istis: Castigabo te in judicio, ne tibi videaris innoxia . De illis: Multo labore sudatum est, et non exivit rubigo ejus ex ea . De istis: Excoquam ad purum scoriam tuam . De illis: Versi sunt mihi in scoriam, et in plumbum . De istis: Super nivem des, et non apprehendes amatores tuos . De illis: Et dimisi eos secundum desideria cordis eorum . De istis: Timebis me, et accipies disciplinam . De illis: Aversi estis aversione contentiosa . De istis qui veri David filii per adoptionem facti sunt, pro magno munere voce patris promittitur: Si dereliqu
Abbreviated transcription (Latin):
e tio qe maledictio. Non oportet fr̃s mei hec
ita fieri. Nũqͥd fons de eodẽ foramine ma¬
nat dulcẽ ce amarã aꝗͣ. Hac de causa ali
insensatis ac brutis animalibꝰ lenia uer¬
ba  ñ magis asꝑruna ut tales decet dũ de¬
linquunt obicienda st̃: S mansuetudo resi¬
amonet dicens. Seniorẽ ne increpaueris. s ob¬
secra ut patrẽ. uiuenes ut fr̃s. anꝰ ut matres.¬

Expanded text:
. Non oportet, fratres mei, haec ita fieri; nunquid fons de eodem foramine emanat dulcem et amaram aquam? hac de causa alibinsensatis ac brutis animalibus lenia verba, et non magis asperrima ut tales decet, dum delinquunt, objicienda sunt? 35.  Mansuetudo:  Nadmonet dicens: Seniorem ne increpaveris, sed obsecra ut patrem, juvenes ut fra
Abbreviated transcription (Latin):
modestia corripientẽ eos qͥ resistunit. Rur¬
sũq. Argue. obsecra. in crepa. in om̃i pati¬
entia & doc trina. đ uidelicet malũ ꝓ¬
t̃iue det̾iꝰ ad huc subditos ꝗͣ p̾latos nocet.
Sepius etũ c̾tingit. ut lenit᷑ accũ caritatis
dulcedine ꝓlatã correptionẽ sꝑnant. &
contra humilitatis uerba despec tionis e¬
mittant iacula. Unde scriptũ ÷. Qa qͥar¬
sapientẽ. & amabit tẽ: Ias tumo d
Sestẽ habes dm̃ incelis. ñ tͥ sit cura qͥd de
Iona est danda detrahendi ocçasio. nec
susurrandi suspicio. s si asst̃ ꝗͣ corrigan¬
tur manifestanda. aut certe si dest᷑ hu¬
mili ꝓtestatione neganda. qͥa & apłs mo¬
net nullã occasionẽ dare diabolo malȩ¬
dicti gr̃a. Q đ etiã in illis detestatũ. qͥ
dũ recũbebant. Q quãqͣ ipsi idolũ ꝓnichi¬
io ducentes ĩ molata qͣsi in norios cibos su¬
merent. infirmas tam̃ fr̃m ẽscientias ꝑl

Expanded text:
ientem eos qui resistunt. » Rursumque: « Argue, obsecra, increpa, in omni patientia et doctrina . » Quod videlicet malum proterviae, deterius adhuc subditis quam praelatis nocet. Saepius enim contigit ut leniter ac cum charitatis dulcedine prolatam correctionem spernant, et contra humilitatis verba, despectionis emittant jacula. Unde scriptum est: « Qui arsapientem et amabit te . » TUMOR DICIT: Testem habes Deum in coelis, non tibi sit curae quid de DET: CAP. X. Non est danda detrahendi occasio, non susurrandi suspicio, sed si adsunt quae corrigantur, manifestanda, aut certe si desunt, humili protestatione neganda: quia et Apostolus monet, « nullam occasionem dare diabolo maledicti gratia . » Quod etiam in illis detestatus est,dum recumbebant, et quanquam ipsum idolum pro nihilo ducentes, immolata quasi innoxios cibos sumerent; infirmas tamen fratrum conscientias
Abbreviated transcription (Latin):
Nec in corde tacitã p̾cẽ effundas. nͥ pͥus offen¬
sũ ꝓximu̾ satis faciendo ad lenitatis man¬
suetudinẽ ꝑducas. Munꝰ enĩ nr̃m ÷ ora¬
tio nra. Aitare uͦ nr̃m ÷ cor. Iue autẽ qͥ
hoc facere qͦties int̾ duos ira sine causa fue¬
rit excitata studuerit. p̾missã dãnationẽ
neqͥͣꝗͣ incurret. S st̃ multi qͥ petenti sibi ue¬
niam delicta ñ remittunt. Contͣ qͦs illa

Expanded text:
Nec in corde tacitam precem effundas, nisi prius 213 offensum proximum satisfaciendo ad lenitatis mansuetudinem perducas; munus enim nostrum est oratio nostra: altare vero nostrum est cor. Ille autem qui hoc facere quotiens inter duos ira sine causa fuerit excitata studuerit, praemissam damnationem nequaquam incurret. Sed sunt multi, qui petenti sibi veniam delicta non remittunt. Contra quos illa
Abbreviated transcription (Latin):
ñ posst̃. hȩc imo patient᷑ tolerare pec¬
catũ ÷ qͥa ce si ñ eis cũ magna exasꝑatio¬
ne resistit᷑. cont᷑ te deinceps sine mensura
cumulantur. S patientia respondet.
i passio redẽptoris ad m̃tẽ reductt᷑.ni
chil tã durũ ÷ qͦd ñ ȩqͦanimo toleret᷑.
Beel ⁊ebub uocauer̃. qͣnto magis dome¬
onũ illiꝰ quȩ patum: lue enĩ obꝓbria.
irrisiones. contumelias. alapas. sputa. fla¬
gella. spineã coronã crucẽq sustuniuit.
& nos miseri ad nr̃am c̾fusionẽ uno
sermone fatigam᷑. uno uerbo deicimur.
regnabimꝰ Qua ꝓpt̾ retundendi st̃
irȩꝰ stimuli. & eiꝰ metuenda dãpnatio.
Unde scriptũ legimꝰ. Q irascit᷑ fr̃i suo.
reus erit uidicio. Qaut̃ dixerit fr̾i suo
racha: reus erit concilio. Q aut̃ dixerit

Expanded text:
on possint, immo patienter haec tolerare peccatum est: et si non eis cum magna exasperatione resistitur, contra te deinceps sine mensura cumulabuntur. Patientia respondet: Si passio Redemptoris ad memoriam reducatur, nihil tam durum, quod non aequo animo toleretur.Beelzebub vocaverunt, quanto magis domeonum illius quae patimur? ille enim opprobria, irrisiones, contumelias, alapas, sputa, flagella, spineam coronam, crucemque sustinuit; et nos miseri ad nostram confusionem uno sermone fatigamur, uno verbo dejicimur. 30. regnabimus ? Quapropter retundendi sunt irae stimuli, et ejus metuenda damnatio; unde scriptum legimus: Qui irascitur fratri suo reus erit judicio; qui autem dixerit fratri suo: Racha, reus erit conc
Abbreviated transcription (Latin):
sĩmo etiã pene om̃ibus melior es uerbo
tib. Cunc tos gͦ despice. cunctis temet¬
ipsũ suꝑiorẽ attende. Humilitas respondet
Iemento qͥa puluis es. qͥa cinis es. qͥa pu¬
tredo & uermis es. Quiq & si aliqͥd es.
Qnͥ tanto humiles te qͣnto magnus es. ꝑ¬
dis om̃ino qͦd es. Nu̾quid tii altior quam
iuciferꝰ in cęlo: Qđ si ille de tanta subli¬
mitate ꝑsuꝑbiã cecidit. qͦmͦ tii ad tantã cel¬
situdinem suꝑbiens de imis c̾scendes: qa
illa quã diu hie  conditione teneris. de
si potuit in cęlo stella quȩ mane oriebat᷑
lucis suȩ globos amttere::Audi gͦ potiꝰ lu¬
cẽ ueritatis dicentẽ. Q seqͥtur me inquit ñ
ãbulat intenebris. s habebit lum uitȩ. Dis¬
cite a me qͥa mitis sũ & humilis cordẽ. & in¬
uenietis requiẽ animabꝰ ur̃is. Audi tumor
suꝑbiȩ. audi dicentẽ ad huc humilitatis ma¬
gistrũ. Om̃is qͥse exaltat humiliabit᷑ ꝙ qͥ
se humiliat exaltabitur. Q illud. Suꝑ qͣ.¬

Expanded text:
imo etiam pene omnibus melior es verbo,tibus; cunctos ergo despice, cunctis temetipsum superiorem ostende. 6.  Humilitas:  Memento quia pulvis es , quia cinis es, quia putredo et vermis es, quia etsi aliquid es, nisi tanto te humilies, quanto magnus es, perdes omnino quod es. Nunquid tu altior quam Lucifer in coelo? Quod ille de tanta sublimitate per superbiam cecidit, tu ad tantam celsitudinem superbiens de imis conscendens? qui illa, quandiu hic vivis, conditione teneris, de um involvi, si potuit in coelo stella, quae mane oriebatur , lucis suae globos amittere? Audi ergo potius lucem veritatis dicentem: Qui sequitur me inquit non ambulat in tenebris, sed habebit lumen vitae . Icite a me quia mitis sum et humilis corde, et invenietis requiem animabus vestris . » Audi, tumor superbiae, audi dicentem adhuc humilitatis magistrum: « Omnis qui se exaltat humiliabatur, et qui se humiliat exaltabitur . » Et illud: «
Abbreviated transcription (Latin):
do externȩ ꝑcussionis transfigit. Sẽs
ieronimꝰ in ep̃ta ad rusticũ refert quen¬
dã adolescentẽ in cenobio fusse. qui
nulla abstinentiȩ uł oꝑis magni¬
tudine. flãma poterat carnis extin¬
guere. Quã pater monasterii cura¬
re studuit hac arte. Cuidã enĩ de
senioribꝰ imꝑauit. ut hunc de indu-¬
stria crebris uirgiis & iniur⁊is fati¬
garet. Quem ann̾o iã talit̾ expleto. pa¬
gitationes int̾rogat. At ille. Uiuere in¬
quit mͥ ñ licet. &e̾ fornicari lihet Hic
itaq lascuua mergi poterat. siloro tri¬
bulationis ñ religaret᷑.

Expanded text:
do aeternae percussionis transfigit. Sanctus do aeternae percussionis transfigit. Sanctus Hieronymus in epistola ad Rusticum, refert quemdam adolescentem in coenobio fuisse, qui nulla abstinentiae vel operis magnitudine flammam poterat carnis exstinguere, quem pater monasterii servavit hac arte. Cuidam de senioribus imperavit, ut hunc ex industria crebris injuriis fatigaret, quem anno jam taliter expleto Pgitationes interrogat. At ille: Vivere, inquit, mihi non licet, et fornicari liberet. Hic itaque lascivia mergi poterat, si loco tribulationis non ligaret
Abbreviated transcription (Latin):
horrescit caro disciplina. ꝑsuadeat uł ra¬
tio constantiã. Sic eni cũ morbos pel¬
lere cupimꝰ tristes quidẽ amarũ pur¬
gationis poculum sumimꝰ. s certi de
sub sequenti salute gaudemꝰ. Quia enĩ
in potu bibit etiã qͦd tedet. Cũq amari¬
tudini in ẽẽ. uitã animꝰ conspicit: me¬
rore turbatꝰ hylarescit. Qđ enĩ ꝑ flagel¬
lũ & p̃terita peccata purgent᷑. & futura
ꝓhibeantur. salomon ostendit dicens
Eiuor uulneris abstergit. &e  plaga in se¬
cretioribꝰ uentris. Uentris nomine mens
significatur. quia sic̃ uent cibis exten
ditur. ita mens prauis cogitationibus
dilatata subleuatur. & subl euata dila¬
tatur Plage uͦ in secretioribꝰ uentris
angustiȩ sunt: quȩ de exteriori affli¬
ctione generantur. Abstergent ͥ ma
tioribꝰ uentris: quia disciplina exterior
culpas diluit. ce extensã prauis cogita¬
tionibꝰ mentẽ: cõpunctio uł amaritu¬

Expanded text:
horrescit caro disciplinam, persuadeahorrescit caro disciplinam, persuadeat constantiam. Sic enim cum morbos pellere cupimus, tristes quidem amarum poculum sumimus, sed certi de subsequenti salute gaudemus. Quia enimin potu bibit etiam quod taedet. Cumque amaritudini inesse vitam animus conspicit, moerore turbatus hilarescit. Quod enim per flagellum et praeterita peccata purgentur, et futura prohibeantur, Salomon ostendit, dicens: Livor vulneris abstergit, mala et plagae in secretioribus ventris . Ventris nomine mens significatur, quia sicut venter cibis exteditur, ita mens pravis cogitationibus dilatata sublevatur. Abstergunt tatur. Plagae vero in secretioribus ventris angustiae sunt, quae de exteriori afflictione generantur. Abstergentur igin secretioribus ventris, quia disciplina exterior culpas diluit, et extensam pravis cogitationibus mentem compunctio vel amaritu
Abbreviated transcription (Latin):
rũ ꝓbitate necessariã. e̾ẽ. exteriorem
Nisciplinã: scipio licet paganꝰ intellexe¬
rat. qͥ contͣ gentẽ romanis infestã ob
hoc nolebat dirigi. qͦ posset abeisdẽ ro¬
manis teneri. Sciebat enĩ infirmis ani¬
nus ꝑiculosã. eẽ. securitatẽ. & t̾rorẽ tan¬
mox de ꝓsꝑitate mala exorta st̃ ut & se¬
ditiones &e ciuilia bella. ce sangui¬
nis effusiones. & rapiue tã crudeliter fi¬
erent: ut romanꝰ popłs peiꝰ a sius cuubꝰ
quã a cartaginensibꝰ hostibꝰ uastaret᷑¬
ꝓbitatis & honestatis euersionẽ idẽ scĩ¬
pio euenirȩ metuebat: qͣndo instabat
ne theatrũ rome construeretur: Sci¬
ebat enĩ ciuies facile ꝑfelicitatẽ pos¬
se corrũpi. & iccirco ludendi occasio¬
nẽ uolebat in hiberi. Ergo si ille sic¬
egit. nobis qͥd agendũ ÷ qui reuelatã
ea que eterna sunt: qͥ uiuere iubem᷑¬
in bonũ cooꝑari. qͥ scimꝰ nil fortuitis ca¬
sibꝰ geri. s cuncta diuinitꝰ ordinari Si

Expanded text:
rum probitate necessariam esse exteriorem disciplinam Scipio, licet paganus, intellexerat, qui Carthaginem Romanis infestam ob hoc nolebat dirui, quo posset ab eisdem Romanis teneri. Sciebat enim infirmis animis periculosam esse securitatem, et terrorem tanmox de prosperitate mala exorta sunt, ut et seditiones, et civilia bella et sanguinis effusiones, et rapinae tam crudeliter fierent, ut Romanus populus pejus a suis civibus, quam a Carthaginensibus hostibus vastaretitatis et honestatis eversionem isdem Scipio evenire metuebat: quando instabat ne theatrum Romae construeretur. Sciebat enim cives facile per civitatem posse corrumpi, et idcirco ludendi occasionem volebat inhiberi. Ergo si ille sic, nobis quid agendum est, qui revelata  quae aeterna sunt, qui vivere jubemin bonum cooperari, qui scimus nil fortuitis casibus geri, sed cuncta divinitus ordinari. Si
Abbreviated transcription (Latin):
pie uiuentes ꝑsecutionẽ patiant᷑ An forte ne¬
mo pacis tẽpore. uult pie uiuere in xp̃o iħu
& idõ dest̃ ista: Quis hoc desipiens dixerit.
st᷑ multi intra sinũ matris ȩccłe constituti. qͥ
pie iuuentes in xp̃o c̃tumeliis afficiunt᷑. obꝑ¬
briis. inuiriis. derisionibꝰq lacessant᷑. Ista : illa¬
religiosi qͥb nemo prauoꝵ audeat in faciem
seueritas. s uitioꝵ gignit aduersitas. Dũ eni
contͣ humilitatẽ suꝑbia. ẽtra dĩ tunorem
in anis gła. c̃tra uerã religionẽ simulatio¬
contͣ subiec tionẽ oppugnat c̃teptꝰ. dũ c̃tra¬

Expanded text:
pie viventes persecutionem patiantur? an forte nemo pacis tempore vult pie vivere in Christo Jesu, et ideo desunt ista? Quis hoc vel desipiens dixerit? sunt multi intra sinum matris Ecclesiae constituti, qui pie viventes in Christo, contumeliis afficiuntur, opprobriis, inreligiosi, quibus nemo pravorum audeat in faciem severitas, sed vitiorum gignit adversitas. Dum enim contra humilitatem superbia, contra Dei timorem inanis gloria, contra veram religionem simulatiocontra subjectionem pugnat contemptus, c
Abbreviated transcription (Latin):
tũ merorẽ inepta leticia. ẽtra discretã toci¬
turnitatẽ multiloqͥũ. c̾tra carnis integri¬
tatẽ ĩmunditia atq luxuria. cont᷑ corclis
munditiã sp̾ualis fornicatio. c̃tra amorem
patriȩ. celestis appetitꝰ scłi p̾sentis oppug¬
nans semet in mergit. quid aliud ꝗͣ crudelis
ĩpie iuuentiũ ꝑsecutio aduersus congloba¬
tas uirtutũ acies deseuit. Oquã dirus. o ꝗͣ.
amarꝰ : suꝑbiȩ c̃gressus. quȩ angłos de çȩlo
piecit. homines de paradyso minauit. cuiꝰ
exercitꝰ atq armoꝵ conflic tꝰ uitia st̃ quȩ
breuit᷑ cophensa tetigimꝰ. S uideamꝰ quẽ¬
ad modũ castra cęli &e inferni dimicent.
arma xp̃i &e diaboli collisa decertent.

Expanded text:
 moerorem inepta laetitia, contra discretam taciturnitatem multiloquium, contra carnis integritatem immunditia atque luxuria, contra cordis munditiam spiritualis fornicatio, contra amorem patriae coelestis appetitus saeculi praesentis, opponens, semet immergit: quid aliud, quam crudelis pie viventium persecutio adversus conglobatas virtutum acies desaevit? O quam durus, o quam amarus est superbiae congressus! quae angelos de coelo projecit, homines de paradiso eliminavit; cujus exercitus, atque armorum conflictus vitia sunt, quae breviter comprehensa tetigimus. Sed videamus quemadmodum castra coeli et inferni dimicent, arma Christi et diaboli consilia decertent.
Abbreviated transcription (Latin):
multiplicat orationem. Contra factores uͦ crimi¬
nũ propħa ait. Ue qui consuunt puluillos sus
om̃i concubitu. & cetera: que ille facit qui alieut
ad mundi amorem quasi ad lectũ declinanti cor¬
in errore: nulla hunc asꝑitas contradictionis
pulsat .S hec rectores qui semet ipsos diligunt
his ꝓculdubio exhibent. a quib se noceri posse¬
in studio głe temporalis timent.Nđ ea ui¬

Expanded text:
multiplicat orationem . Contra fautores vero crimimultiplicat orationem . Contra fautores vero criminosorum propheta dicit: Vae qui consuunt pulvillos sub omni cubitu . Quod ille facit, qui alicui ad mundi amorem, quasi ad lectum declinanti, coriter jaceat nulla hunc asperitatis contradictione pulsat. Sed haec rectores, qui semeipsos diligunt, his in studio gloriae temporalis timent. Na
Abbreviated transcription (Latin):
que ad thiernense monasteriũ dii cit. ad fo¬
nio manebat ante hostiũ quidã latro. qui duos iteran¬
tes quos hospicio susceperat spoliare uolens. nocꝰte in¬
terficere tempcauit.S illi p̾ualentes. incerfecerunt
eũ. Cũq sepeliendus ad eccłam deferretur: sacerdos
pro eo missam celebrare cepit. Cũ gͦ ad uerba do¬
minice consecrationis uenire deberet: terribilis
sonus uenit. Ictu eccła ꝑcrepuit. & altare sicut
huc usq paret: usq ad rady cem scissũ est. Sicq sa¬
cerdos cũ om̃ib ingenti pauore ꝑcussus fugit.
& pro apostata sacrificare cessauit. Hoc contra
contra eos dictũ sit: qui pro sceleratis ob grãm
eoꝵ se oraturos pollicentur.

Expanded text:
d fonia manebat quidam latro, qui duos itinerantes, quos hospitio susceperat, spoliare volens, nocte interficere tentavit, sed illi praevalentes interfecerunt eum; cumque sepeliendus ad ecclesiam depro eo missam celebrare coepit. Cum ergo ad verba consecrationis Dominica venire deberet, terribilis sonitus in tecto ecclesiae percrebuit, et altare, sicut hucusque paret, usque ad radicem scissum est: sicque sacerdos cum omnibus ingenti pavore perculsus fugi pro apostata sacrificare cessavit. Hoc autem contra eos dictum sit, qui pro sceleratis ob gratiam eorum se oraturos pollicentur.
Abbreviated transcription (Latin):
titis securus sit. Tanti laquei obiec tist̃
ante petdes aĩȩ nr̃ȩ. tã innumeri hostes
obseruant ce custodiunt it̃ nr̃m. lan¬
te foueȩ & tanta p̾rupta. tantȩ rerũ
difficultates int̾iacent int̾ nos &e finẽ
nr̃m. Uia ipsa quȩ ꝑse arta atq ardua
.ẽ. tantis sp̃ualium latronũ insidi is obsi¬
detur. Tantos nos scopulos tantosq flu¬
Ctꝰ transire necesse ÷ &e uide antequã an¬
chora optato in littore collocemꝰ. & pu¬
tamꝰ nos de p̾t̾itis deb̾e. ẽẽ. securos. &e
sine cotidiana cura sinȩ cotidiano timo¬
re &e tremore diem nr̃m transigere de¬
be. As transiens suꝑ alicuiꝰ ꝓfunda flu¬
minis ꝑ artissimi pontis angustias etiã¬
si maiorẽ partẽ in offenso transmiserit

Expanded text:
aeteritis securus sit. Tanti laquei objecti sunt aeteritis securus sit. Tanti laquei objecti sunt ante pedes animae nostrae, tam innumeri hostes observant et custodiunt iter nostrum, tantae foveae et tanta praerupta, tantae rerum difficultates interjacent inter nos et finem nostrum; via ipsa, quae per se arcta atque ardua est, tantis spiritalium latronum insidiis obsidetur, tantos nos scopulos tantosque fluctus transire necesse est et videre, antequam anchoram optato in littore collocemus, et putamus nos de praeteritis debere esse securos, et sine quotidiana cura, sine quotidiano timore et tremore diem nostrum transigere debere! Quis transiens super alicujus profunda fluminis per arctissimi pontis angustius, etiamsi majorem partem inoffenso transmiserit
Abbreviated transcription (Latin):
bet᷑: nec transitoria opꝰ ÷ satisfac tione
ꝓmalis illis ꝓpt̾ quȩ paratus ÷. ignis et̃¬
nus.Si uolumꝰ intelligere quã grailes
apud se faciat iudex nr homusũ cul¬
pas. respiciamꝰ ad penas. Quantũ enĩ
nẽ patiens ÷ ds̃ nr in sustinendis deli¬
ctis nr̃is. tã seuerꝰ erit in discutiendis. Q¬
in estimabilẽ parauit ĩ ꝓbis pena. Ergo
supplicioꝵ. acerbitatẽ ec ontrario de pͥ
delicta.Salub̾rima gͦ ÷. ac multũ neces¬
saria futuri iudicii recordatio. & pt̾itoꝵ
cõmemoratio uł deploratio delictorũ.
Qđ si qͥs ÷ qͥ sibi de p̾teritis illese uite meri¬
tis blandiat᷑. & ad huc innocentẽ se tran¬
sisse putet ad dñi seruitutẽ. & ido se cre¬
dit deb̾e. ẽẽ securũ. iste talis respiciat.
ꝗ incerti &e ꝗͣ lubrici st̃ exitꝰ uitȩ de qͣ
dĩ. Ne laudaueris hominẽ inuita sua.
putat. se nͣ habe qͦd lugeat. de futuro
inueniet habe qͦd timeat. Nemo gͦ de p̾¬

Expanded text:
betur; nec transitoria opus est satisfactione, betur; nec transitoria opus est satisfactione, pro malis illis propter quae paratus est ignis aeternus. Si volumus intelligere quam graves apud se faciat judex noster hominum culpas, respiciamus ad poenas. Quantum enim nunc patiens est Deus noster in sustinendis delictis nostris, tantum severus erit in discutiendis acinaestimabilem paravit improbis poenam. Ergo suppliciorum acerbitatem econtrario de pradelicta. Saluberrima ergo est, ac multum necessaria futuri judicii recordatio, praeteritorum commemoratio, vel deploratio delictorum. Quod si quis est qui sibi de praeteritis illaesae vitae meritis blandiatur, et adhuc innocentem se transisse putet ad Domini servitutem, et ideo se credidit debere esse securum, iste talis respiciat quam, incerti et quam lubrici sint exitus vitae, de qua dicitur: Ne laudaveris hominem in vita sua ;putat se non habere quod lugeat, de futuro inveniet habere quod timeat. Nemo ergo de pr
Abbreviated transcription (Latin):
singulari certamine dimicabat. beatꝰ iob.
ignasti quasi in sacculo peccata. Ꝙ tt̾um
ip̃se dñs ait. Nonne hȩc collecta sunt¬
apud me & signata inthesauris meis:
Non putemꝰ tã facile remitti posse in usta
semel crimina. & ꝓfundo uulnere in a¬
ninȩ ipsiꝰ in p̾ssa uisceribꝰ. Multũ opꝰ est
fletu. multũ gemitu. multũ dolore cor¬
dis. ad sanandos ipsiꝰ cordis dolores. Tota
in cõbendũ ÷ sp̃s contritione. ut uetusta
mala tanꝗͣ. sagitte quȩdã de conscientia
debellent᷑. Non sufficit sũmis labiis dice¬
re. peccaui. parce. remitte. Q̾ saul dice¬
bat peccaui. s ñ obtinuit illã ueniã.
ꝗͣ. dauid una penitentiȩ uocȩ ꝓmeru¬
it. Q hoc quare. Qa confessionẽ ulã
nuda magis uerba quã ueri gemitꝰ ex
pͥmebant. qͥa ñ cõpensabat cũm magni¬
tudine criminis lenta humiliatio sup
ut debita illa reclimant᷑. qͥbꝰ hoͣs ȩt̾na de¬

Expanded text:
singulari certamine dimicabat, beatus Job: singulari certamine dimicabat, beatus Job: Signasti quasi in sacculo peccata mea ; et iterum ipse Dominus ait: Nonne haec collecta sunt, et signata in thesauris meis ? Non putemus tam facile remitti posse inusta semel crimina, et profundo vulnere in animae ipsius impressa visceribus. Multo opus est fletu, multo gemitu, multo dolore cordis ad sanandos ipsius cordis dolores. Tota incumbendum est spiritus contritione, ut vetusta mala tamquam sagittae quaedam de conscientia debellentur. Non sufficit summis labiis dicere: Peccavi, parce, remitte. Et Saul dicebat, peccavi : sed non obtinuit illam veniam quam David una poenitentiae voce promeruit. Et hoc quare? Quia confessionem illam nuda magprimebat; quia non compensabatur cum magnitudine criminis levis humiliatio  fout debita illa redimantur, quibus mors aeterna de