comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
se solatium: dm̃ quoq iuste seue¬
ritatis exigente ratione. erga ho¬
miniem quem intanto honore con¬
didat. antiquam mutasse senten¬
tiam: opus fuit decreti dispensati¬
oue consilii. ut incommutabilis
ds̃. cuius uoluntas si potest suabe¬
nignitate pͥuari. pͥmam pietatis
suȩ dispositionem. sacimñto occus¬
tiore compleret: ⁊ homo di abolioȩ
iniquitatis uersutia actꝰ inculpã.
contra dĩꝓpositum ñ ꝑiret. Adue¬

Expanded text:
se solatium; 68 Deum quoque, justae sevese solatium; 68 Deum quoque, justae severitatis exigente ratione, erga hominem, quem in tanto honore condiderat, antiquam mutasse sententiam: opus fuit, dilectissimi, secreti dispensatione consilii, ut incommutabilis Deus, cujus voluntas non potest sua benignitate privari, primam pietatis suae dispositionem sacramento occultiore compleret, et homo diabolicae iniquitatis versutia actus in culpam, contra Dei propositum non periret.
Abbreviated transcription (Latin):
tionis nouȩ: reparationis antique.
felicitatis ȩt̾̃nȩ. Reparat᷑ enĩ nob̾.
salutis nr̃ȩ annua reuocatione
sac̾mentum: abinitio ꝓmissum:
infine redditum. sine fine man¬
surum. In qͦ dignum ÷ nossursum
erectis cordib diuinum adorare
mysterium: ut qđ magno dĩ mune¬
re agit᷑: magnis eceliȩ gaudii sꝙ¬
lebretur. Ds̃ eñĩ omp̃s ⁊ clemeus.
cuius natura bonitas: cuiꝰ uoluntas
potentia. cuiꝰ opꝰ miscłia ẽ: sta¬
timut nos diabolica malignitas.
ueneno suȩ mortificauit inuidiȩ:
p̃destinata renouandis mortalib
pietatis suȩ remedia. int̃ ipsa
mundi pͥmordia p̃signauit: denun¬
tians serpenti. futurum sem̃ mulie¬
ris. quod norii capitis elationem.
latorem humanȩ ꝓpaginis. incor¬
rupta natiuitate dampnaret.
Nam qr głabatur diabolus. hoĩem
sua fraude deceptum. diuinis caru¬
isse munerib. ⁊ immortalitatis do¬
te nudatum. duram subisse senten¬
tiam. seq inmalissuis quoddam
de p̃uaricationis consortio. inuenis¬

Expanded text:
eparationis antiquae, felicitatis aeternae. Reparatur enim nobis salutis nostrae annua revolutione sacramentum, ab initio promissum, in fine redditum, sine fine mansurum. In quo dignum est nos erectis sursum cordibus divinum adorare mysterium, ut quod magno Dei munere agitur, magnis Ecclesiae gaudiis celebretur. Deus enim omnipotens et clemens, cujus natura bonitas, cujus voluntas potentia, cujus opus misericordia est, statim ut nos diabolica malignitas veneno suae mortificavit invidiae, praeparata renovandis mortalibus suae pietatis remedia inter ipsa mundi primordia praesignavit; denuntians serpenti futurum semen mulieris quod noxii capitis elationem slatorem humanae propaginis incorrupta nativitate damnaret. Nam quia gloriabatur diabolus, hominem sua fraude deceptum divinis caruisse muneribus, et immortalitatis dote nudatum duram mortis subiisse sententiam, seque in malis suis quoddam de praevaricatoris consortio invenis
Abbreviated transcription (Latin):
tum atq animatum templũ corꝑis
habitator: s ipsum ⁊ in ipso. nouo
homini datur eẽ. principium. ut
inuno dĩ atq hoĩs filio. ⁊ sine matre
dĩtas. ⁊ sine patre ẽẽt. humanitas.
nitas: sine corruptionis uestigio edi¬
dit.⁊ sui generis sobolem.⁊ suȩ sterpis

Expanded text:
tum atque animatum templum corporitum atque animatum templum corporihabitator, sed per ipsum et in ipso, novo homini datum esse principium: ut in uno Dei atque hominis filio, et sine matre Deitas, et sine patre esset humanitas. nitas, sine corruptionis vestigio edidit et sui generis sobolem, et suae stirpis
Abbreviated transcription (Latin):
nos dilectissimi gaude in dño
omnia diuina eloquia cohortan¬
tur. ho die. ꝓculdubio ad spiri¬
talem lȩticiam copiosiꝰ cohortam᷑. ua¬
tiuitatis nob̃ dñieę sacram̃to clariꝰ
choruscante: ut recurrentes ad illã
diuinȩ miscdĩę ineffabilem inclinati¬
onem. qͥ creator hõĩum homo fieri
dignatꝰ ÷ in ipsiꝰ nos inueniam᷑ na¬
tura. quemadoramꝰ intra. Ds enim
dĩ filiꝰ de sempit̾no:⁊ ingenito patre
unigenitꝰ. sempiternꝰ manens in for¬
ma dĩ.⁊ incõmutabilit̃ atq tẽpora¬
liter habens ñ aliud. eẽ. quã pater.
formam serui sine sue detrimento
maiestatis accepit: ut insua nos ꝓ¬
ueheret. ñ innr̃a deficeret. Uñ utri¬
q naturȩ insuis ꝓpͥctatib ꝑmanenti.
tanta ÷ unitatis facta cõmunio: ut
quicqͥd ibi ẽ. dĩ. ñ sit ab humanitate
ris. partum beate uirgiuisintegre
cogitemꝰ: ut carnianimeq concepte
uirtutem uerbi nullo temporis pun¬
cto defuisse credamꝰ: nec priꝰ forma¬

Expanded text:
nos, dilectissimi, gaudere in Domino, omnia divina eloquia exhortentur, hodie procul dubio ad spiritalem laetitiam copiosius incitamur, Nativitatis Dominicae sacramento nobis clarius coruscante: ut recurrentes ad illam divinae misericordiae ineffabilem inclinationem, qua Creator hominum homo fieri dignatus est, in ipsius nos inveniamur natura, quem adoramus in nostra. Deus enim Dei Filius, de sempiterno et ingenito Patre unigenitus, sempiternus manens in forma Dei, et incommutabiliter atque intemporaliter habens non aliud esse quam Pater est, formam servi sine suae detrimento majestatis 98 accepit, ut in sua nos proveheret, non se in nostra dejiceret. Unde utrique naturae in suis proprietatibus permanenti, tanta est unitatis facta communio, ut quidquid ibi est Dei, non sit ab humanitate ris, partum beatae Virginis integre cogitemus, ut carni animaeque conceptae virtutem Verbi nullo temporis puncto defuisse credamus, nec prius forma
Abbreviated transcription (Latin):
scđm ꝓpriaminor ñ ÷. Quia enĩ lux
ad obcecatos. uirtꝰ ad inbecilles. miscdia
respęrit admiseros: de magna factũ :
potestate. ut filius dĩ substantiã hu¬
manamq causam susciꝑet: qͥ ⁊ nat᷑am

Expanded text:
pria minor non est. Quia enim lux ad obcaecatos, virtus ad imbecilles, misericordia respexit ad miseros, de magna factum est potestate, ut Dei Filius substantiam humanam causamque susceperit, qui et nostram
Abbreviated transcription (Latin):
nicħq non lubricum ẽ. ruunt in
ꝓfunda mortis ꝑ p̃cipitia. falsitatis:
nec aliquid solidum ciu innitantur
inuernunt. qui ꝓpt̃ omĩa diaboliꝓ
bra cõmenti. inpso p̃cipuo obseruan¬
tiȩ suȩ festo. sic̃ ꝓrima eoꝵ confes¬
sione patefactum ẽ. ut animiita. ⁊
coiporis pollutione letantur: neq

Expanded text:
nihilque non lubricum est, ruunt in nihilque non lubricum est, ruunt in profunda mortis per praecipitia falsitatis; nec aliquid solidum, cui innitantur, inveniunt, qui praeter omnia diabolici probra commenti, in ipso praecipuo observantiae suae festo, sicut proxima eorum confessione patefactum est, ut animi, ita et corporis pollutione
Abbreviated transcription (Latin):
celo ꝓspexit. In hac natiuitate:
ñ ysaie sermo completꝰ ÷ dicentis.
ꝓducat terra ⁊ germinet saluatorẽ:
⁊ iusticia oriatur simul. Terra
enim carnis humane. q̃ in pͥmo fue¬
rat p̃uaricat ore maledicta: in hoc
solo beate uirginis partu. germ̃edi¬
dit benedictum: & a uicio sue stp̃i¬
pisalienum. Cuiꝰ spitalem originẽ.
in regeneratione quisq consequit᷑.
omĩ homini renascenti aqͣ baptis¬
matis. instar ẽ. ut̾i uirginalis. eo¬
dem spũ scõ replente fontẽ quire¬
pleuit & uirginem: ut peccatum
qđ ibiuacuauit sacra ꝯceptio. hic
mystica tollat ablutio. Abhoc sacͤ
orum error alienus ẽ: nec ullum ha¬
bent in regenerationem xp̃i consor¬
tium qui eum de maria uirgine ne¬
gant corporaliter natum: ut cuiꝰ ñ
credunt ueram natiuitatem. nec
ueram recipiant passionem:⁊ quẽ
ñ confident᷑er uere sepultum. abnu¬
ant uera citer suscitatum. Ingresfi
eiump̃ruptam execrandi diͦginatis
uiam. in qua nicħ ñ tenebro sum

Expanded text:
 12. In hac nativitate etiam Isaiae sermo completus est dicentis: Producat terra, et germinet Salvatorem, et justitia oriatur simul . Terra enim carnis humanae, quae in primo fuerat praevaricatore maledicta, in hoc solo beatae virginis partu germen edidit benedictum, et a vitio suae stirpis alienum. Cujus spiritalem originem in regeneratione quisque consequitur; et omni homini renascenti aqua baptismatis instar est uteri virginalis, eodem Spiritu sancto replente fontem, qui replevit et virginem; ut peccatum quod ibi vacuavit sacra conceptio, hic mystica tollat ablutio. CAP. IV. Aborum error alienus est, nec ullum habent in Christi regeneratione consortium, qui eum de Maria Virgine negant corporaliter natum: ut cujus non credunt veram nativitatem, nec veram recipiant passionem; et quem non confitentur vere sepultum, abnuant veraciter suscitatum. Ingressi enim praeruptam exsecrandi dogmatis viam, in qua nihil non tenebrosum,
Abbreviated transcription (Latin):
bitat innob̾: plus ÷ qđ fidelis qͥsq in
Nonitaq nob̾ dilectissimi hoc aut
indicimus aut suademꝰ. ut despicia
didit estimetis: s ut omi creatura
specie ⁊ uniu̾so huiꝰ mundi ornatu
tura autem renati: non temꝑalib
bonis dediti. s. ȩt̃nissimus intenti.
&ut spem urãm possimꝰ ꝓpiusintue¬
ri: inipsosacram̃to natalis dni cogi¬
temꝰ. qͥd naturȩ nr̃ȩ grã diuina con¬
tulerit. Audiamꝰ apłm dicentem.
Mortui enim ȩstis: ⁊uita ur̃a abscon¬
ruerit uita ur̃a. tunc ⁊ uos apparebi

Expanded text:
bitat in nobis; plus est quod fidelis quisque in Non itaque vobis, dilectissimi, hoc aut indicimus, aut suademus, ut despiciatdidit aestimetis; sed ut omni creaturarum specie et universo mundi hujus ornatu tura autem renati; non temporalibus bonis dediti, sed aeternis simus intenti. Et ut spem nostram possimus propius intueri, in ipso sacramento natalis Domini cogitemus quid naturae nostrae gratia divina contulerit. Audiamus Apostolum dicentem: Mortui enim estis, et vita vestra absconruit vita vestra, tunc et vos ap
Abbreviated transcription (Latin):
remediis congruebat : unꝰatq idẽ
dĩ hominumq mediator ⁊ moripos¬
set ex uno: ⁊ resurgere posset ex alt̾o.
Meritogͥ uirgineȩ integritati. in¬
chil corruptionis intulit partus
salutis: quia custodia fuit pudo¬
ris. edicio ueritatis. Talis gͦ dilec¬
homo uerꝰ: ñ p̃beret exemplum.
Abexultantib gͦ angłis nascen¬
te dno. gła inexcelsis deo canit᷑.
⁊ pax interra. bone uoluntatis
homunib nuntiat᷑. Uident enĩ
cȩlestemiherusalẽ. ex omĩb mun¬
digentib fabricari. De quo ine¬
narrabilidiuinȩ piȩtatis oꝑe.
quantum lȩtari debet humilitas
hominum: cum tantum gaudeat

Expanded text:
remediis congruebat, unus atque idem Dei hominumque mediator , et mori posset ex uno, et resurgere posset ex altero. Merito igitur virgineae integritati nihil corruptionis intulit partus salutis: quia custodia fuit pudoris, editio veritatis. Talis igitur, dilechomo verus, non praeberet exemplum. Ab exsultantibus ergo angelis nascente Domino, Gloria in excelsis Deo canitur, et pax in terra bonae voluntatis hominibus nuntiatur . Vident enim coelestem Jerusalem ex omnibus mundi gentibus fabricari: de quo inenarrabili divinae pietatis opere, quantum laetari debet humilitas hominum, cum tantum gaudeat
Abbreviated transcription (Latin):
ruit: ñ segni neq carnali leticia
diem dñicȩ natiuitatis celebrare
fiet a singłis. simeminerit quisq
cuius corporis membrum sit. ⁊ cui
capiti coaptatum: ne sacre edificati¬
oni. discorscompago ñ hereat. Cosi¬
derate dilectissimi & scđm illumi¬
nationem spẽ scĩ prudent᷑ au̾tite.
mansuetudiuis ⁊ humilitatis in si¬
nuans. ea nos uirtute imbuit
qua redemit: ipso dũo pollicente.
Uenite adme om̃s qui laboratis
ionerati estis:⁊ ego uos reficiam.
Tollite iugum meum suꝑuos. ⁊

Expanded text:
arnali laetitia diem Dominicae Nativitatis celebrare fiet a singulis, si meminerit quisque cujus corporis membrum sit, et cui capiti coaptatum; ne sacrae aedificationi discors compago non haereat. Considerate, dilectissimi, et secundum illuminationem Spiritus sancti prudenter advertite, mansuetudinis et humilitatis insinuans, ea nos virtute imbuit qua redemit, ipso Domino pollicente: Venite ad me, omnes qui laboratis et onerati estis, et ego reficiam vos. Tollite jugum m
Abbreviated transcription (Latin):
suastenuit utraq substantia. ut ꝑ so¬
narum ineis possit. eẽ. discretio. Nec
sic creatura insocietatem sui creatoris
assumpta ÷: ut ille habitator:⁊ illa. ect.¬
habitaculum ÷ s ita. ut naturȩ
alteri altera natura misceret᷑.¬

Expanded text:
suas tenuit utraque substantia, ut persosuas tenuit utraque substantia, ut personarum in eis possit esse discretio. Nec sic crassumpta est, ut ille esset habitator, et illa habitaculum; sed ita ut nec alteri altera natura insere
Abbreviated transcription (Latin):
ota quidẽ sunt uob̃ dilec¬
tissimi. ⁊ frequent̃ audita qͦ ad
sacram̃tum ꝑtinent sollemnitatis
hodierne: s sic̃ illesis oculis uolup¬
tatem affert lux ista uisibilis: amis
ita cordib sanis. et̃num dat e dir̃¬
gaudium. natiuitas saluatoris: quȩ
ad illud tantummꝰ sacinentum. qͦ
filiꝰ dĩ consempit̃nus ẽ. patͥ. s ⁊̃ ad
hunc ortum quo tibum caro factũ ÷.
credimꝰ ꝑtinere qđ dictum ÷: gene¬
rationem eiꝰ quis enarrabit. Usitaq
dĩ filius paratq eadem cũ patre &
dispositione decurrunt. hunc sibi
diem quo insauitem muridi exbeata
maria nasceretur elegit: integro
ꝑomĩa pudore generantis. Cuiꝰ uir¬
guntas sic ñ ÷ molata partu. ut ñ
fuerat temerata conceptu: ut im¬
pleretur sic̃ ait ȩuangłista quod
et filium:⁊ uocabunt nom̃ eiꝰ em¬
manuel. qđ interp̃tatur nob̾cum ds̃.
Hic enim mirabilissacrȩ uirginis partꝰ.
uere humanam. uere diuinam. una
edidit ꝓle naturam: qr ñ ita ꝓpͥetates

Expanded text:
vobis, dilectissimi, et frequenter audita, quae ad sacramentum pertinent solemnitatis hodiernae; sed sicut illaesis oculis voluptatem affert lux ista visibilis, ita cordibus sanis aeternum dat gaudium nativitas Salvatoris, quae ad illud tantummodo sacramentum, quo Filius Dei consempiternus est Patri, sed etiam ad hunc ortum, quo Verbum caro factum est , credimus pertinere, quod dictum est: Generationem ejus quis enarrabit ? Deus itaque Dei Filius par atque eadem de Patre et dispositione decurrunt, hunc sibi diem, quo in salutem mundi ex beata Virgine Maria nasceretur, elegit, integro per comnia pudore generantis. Cujus 74 virginitas siut non est violata partu, sic non fuerat temerata conceptu. Ut impleretur, sicut ait evangelista, quod et filium, et vocabitur nomen ejus Emmanuel, quod est interpretatum: nobiscum Deus. Hic enim mirabilis sacrae Virginis partus vere humanam vereque divinam una edidit prole naturam, quia non ita proprietates
Abbreviated transcription (Latin):
nus pecuniȩ. funꝰ ÷ animȩ. Qͥa eñ
de huiusmodi hoĩb sentiat d̃s:. sacͣ¬
Qui cum diceret. dñe qͥs habitabit
intab̾naculo tuo. aut quis reqͥescet
inmonte scõ tuo. responso diuinȩ
conu̾sationis regulas. pecuniamsi¬
amñ dedit ad usuram. &a tab̾naclo
dĩ ostendit᷑ alienꝰ. ⁊ a scõ monte eiꝰ ei¬
traneus: qui dolosum questum de
pecuniȩ suȩ captat usuris: ⁊ dũ ꝑ
aliena cupit dampna ditari: ȩt̾na
dignus ẽ. egestate puniri. Uositaq
possitis gaudiors urõꝵ hab̾e conler¬
tes. Multis enim quȩ uob̃ suppeti
desunt: ⁊ inquor dam indigentia.
materia nob̃ data ÷ diuinȩ boni¬
tatis imitande: ut ꝑ uos etiam in
alios beneficia diuina transirene
⁊ bene dispensantes temporalla.
acquireretis ȩt̾̃na. Quartagͥ ⁊. yl

Expanded text:
NUS pecuniae funus est animae. Quid enim de hujusmodi hominibus sentiat Deus, sacrqui cum diceret, Domine, quis habitabit in tabernaculo tuo, aut quis requiescet in monte sancto tuo ? responso divinae conversationis regulas, pecuniam suam non dedit ad usuram; et a tabernaculo Dei ostenditur alienus, et a sancto monte ejus extraneus, qui dolosum quaestum de pecuniae suae captat usuris; et dum per aliena cupit damna ditari, aeterna dignus est egestate puniri. CAP. IV. possitis gaudiorum vestrorum habere consortes. Multis enim, quae vobis suppetunt, desunt, et in quorumdam indigentia, materia vobis data est divinae bonitatis imitandae: ut per vos etiam in alios beneficia divina transirent, et bene dispensantes temporalia, acquireretis aeterna. Quarta igitur et
Abbreviated transcription (Latin):
sine peccati sorde conceptio: hȩc
uide purgationẽ traxit. unde con¬
cepit. Quo enim pat̾ni seministłis¬
fusio ñ ꝑuenit: peccati se illicorigo
ñ miscuit. Inuiolata unginitas.
concupiscentiam nesciuit: sub̃am
ministrauit. Assũpta ÷ de matre.

Expanded text:
sine peccati sorde conceptio, haec sine peccati sorde conceptio, haec inde purgationem traxit, unde concepit. Quo enim paterni seminis transfusio non pervenit, peccati se illic origo non miscuit. Inviolata virginitas concupiscentiam nescivit, substantiam ministravit. Assumpta est de matre
Abbreviated transcription (Latin):
altissime fuisse rationis: ut scił
diabolus ignoraret.⁊ spiritali la¬
tente conceptu. quem ñ aliumui¬
deret ꝗ̃. alios. ñ aliter crecdet natũ
ẽẽ. quamcetos: Cuiꝰ eni similem
cumunu̾sis au̾tit naturã: paremha¬
b̾e arbitratꝰ ÷ cum omib causam. Hec
intellex̃. a transgressionis uincłis li¬
b̾um: quẽ ab infirmitate mortalita¬
tis ñ inuenit alienum. Uerax namq
miscđia dĩ. cum ad reparandũ hu¬
manumgenꝰ. ineffabiliter ei multa
suppeterent: hanc potissimũ con¬
sulendi uiam elegit: quamad de¬
struendum opus diaboli. ñ uirtu¬
te uteretur potentiȩ. s ratione
iusticiȩ. Nam suꝑbia hostis antiqͥ.
non uimerito sibi momĩs hoĩes ius
tyramncum uindicabat: nec uide¬
bito dominatu p̃mebat. qͦs amanda¬
to dĩ spontaneos mobseqͥum suȩ
uoliuitatis alleserat. Nonitaq iu¬
ste amit teret originalem dediticis
seruitutem: nͥ de eo quod sub egerat
uinceretur. Qđ ut fieret. sine uirili

Expanded text:
altissimae fuisse rationis? ut scilialtissimae fuisse rationis? ut scilidiabolus 70 ignoraret, et spiritali latente conceptu, quem non alium videret quam alios, non aliter crederet natum esse quam caeteros. Cujus enim similem cum universis advertit naturam, parem habere arbitratus est cum omnibus causam; nec intellexit a transgressionis vinculis liberum, quem ab infirmitate mortalitatis non invenit alienum, Verax namque misericordia Dei, cum ad reparandum humanum genus ineffabiliter ei multa suppeterent, hanc potissimum consulendi viam elegit, qua ad destruendum opus diaboli, non virtute uteretur potentiae, sed ratione justitiae. Nam superbia hostis antiqui non immerito sibi in omnes homines jus tyrannicum vindicabat, nec indebito dominatu premebat, quos a mandato Dei spontaneos in obsequium suae voluntatis illexerat. Non itaque juste amitteret originalem humani generis servitutem, nisi de eo quod subegerat vinceretur. Quod ut fieret, sine virili
Abbreviated transcription (Latin):
cogitetur parientis conditio. s nas¬
centis arbitrium: qui sic hono natꝰ ÷.
ut uolebat ⁊ pot̾a̾t. Si ueritatẽ que¬
ris humanȩ nate: cognosce mate¬
riam. Si rationem serutaris origi¬
nis. uirtutem confitere diuinam.
nr̃a auferre ñ ꝑpeti. nec succumb̾e
uiciiss mederi. Uenit ut omẽm lan¬
guorem corruptionis:⁊ uniu̾sa uulne¬
ra sordentium curaret animaꝵ. ꝓpt̾
qđ oportuit ut nouo nasceretur ordi¬
ne: qui nouam impollute sincerita¬
tis grãm. humanis corporib infere¬
bat. Oportuit enĩut pͥmam geni¬
tricis integritatem. nascens incorrup¬
tio custodiret. ⁊ complacitum sibi clau¬
strum pudoris. ⁊ scĩtatis hospicium.
diuini sp̃c̃ uirtꝰ infusa seruaret: qͣ
statuerat deiecta e rigere. confrac¬
ta solidare: ⁊ suꝑandis carnis ille¬
cebris inultiplicatam pudicitiȩ
donare uirtutem: ut uirginitas
quȩ inaliis ñ poterat salua. eẽ. ge¬
ne rando: fieret inaliis imitabilis
elegit ex uirgine. nonne apparet

Expanded text:
cogitetur parientis conditio, sed nascentis arbitrium, qui sic homo natus est, ut volebat et poterat. Si veritatem quaeris naturae, humanam cognosce materiam; si rationem scrutaris originis, virtutem confitere divinam. agia nostra auferre, non perpeti; nec succumbere vitiis, sed mederi. Venit ut omnem languorem corruptionis et universa ulcera sordentium curaret animarum: propter quod oportuit ut novo nasceretur ordine, qui novam impollutae sinceritatis gratiam humanis corporibus inferebat. Oportuit enim ut primam genitricis virginitatem nascentis incorruptio custodiret, et complacitum sibi claustrum pudoris, et sanctitatis hospitium, divini Spiritus virtus infusa servaret, qui statuerat dejecta erigere, confracta solidare, et superandis carnis illecebris multiplicatam pudicitiae donare virtutem: ut virginitas, quae in aliis non poterat salva esse generando, fieret et in aliis imitabilis elegit ex Virgine, nonne apparet
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. homo. patre dicit minorẽ: ⁊ scãm
tori creatura conserit᷑. intelligentiȩ
oculis cernere cecitas ariana ñ potu¬
it: quȩ unigenitum dei eiusdem
cumpatre głȩ atq substantiȩ. eẽ.
ñ credens. minorem dix̃ filii deitatẽ.
seruilem: quamidẽ filius dĩ ut osten¬
dat inse ñ discrete neq alt̾ius. eẽ.
ꝑsonȩ: sic cum eadẽ dic̃. Ego ⁊ pat̃¬

Expanded text:
est homo, Patre dicit minorem , et secutori creatura conseritur, intelligentiae oculis cernere caecitas Ariana non potuit, quae Unigenitum Dei ejusdem cum Patre gloriae atque substantiae esse non credens, minorem dixit Filii deitatem, servilem, quam idem Filius Dei ut ostendat in se non dicretae, neque alterius esse personae, sic cum eadem dicit: Pat
Abbreviated transcription (Latin):
estiuitatis hodierne
⁊dilectissum uerꝰ uenerator ẽ.
⁊ pius cultor: quinec de incarnatio¬
ne dui aliquid falsum. nec de dĩta¬
te aliquid sentit indignũ. Paris eñi
ꝑiculi malum ẽ: sulli aut natȩ
equalitas. Cum gͦ ad intelligendũ
saciam̃tum natiuitatis xp̃i. qua de
matre uirgine ÷ ortꝰ. accedimꝰ. abi¬
gatur. ꝓcul t̾renar caligo rationũ:
⁊ abilluminate fidĩ ocło. mundane
sapientiȩ fumꝰ abscedat. Diuina ÷
eñĩ auctoritas. eui credimnꝰ: diuina÷
doctrina qͣ. sequimꝰ. Qm̃ siue legis
testificationi. siue oraculis ꝓpħar.
siue euangłicȩ tube. interiorem
admoueamus auditum: uerũ ÷ qd
cipio erat u̾bum: ⁊ u̾bum erat apud
dm̃. ⁊ ds erat u̾bum. Hoc erat in pͥn¬
cipio apud dm̃. Omĩa ꝑ ipsũ facta¬

Expanded text:
estivitatis hodiernae dilectissimi, verus venerator est et pius cultor qui 92 nec de incarnatione Domini aliquid falsum, nec de Deitate aliquid sentit indignum: paris enim periculi malum est, si illi aut naturae aequalitas. Cum ergo ad intelligendum sacramentum Nativitatis Christi, qua de matre Virgine est ortus, accedimus, abigatur procul terrenarum caligo rationum, et ab illuminatae fidei oculis mundanae sapientiae fumus abscedat; divina est enim auctoritas cui creddoctrina quam sequimur. Quoniam sive legis testificationi, sive oraculis prophetarum, sive evangelicae tubae interiorem admoveamus auditum, verum est qcipio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Hoc erat in principio apud Deum. Om
Abbreviated transcription (Latin):
fubstantiȩ: ut humani seminis ces¬
sante contagio. nouo homini ⁊
puritas ineẽt. ⁊ ueritas. Nongͦ
inxp̃o ex utero uirginis genito. ꝙ
natiuitas ÷ mirabilis: ideo ÷ nat᷑a
uerꝰ ẽ. homo: ⁊ nullum ẽ. insubstan¬
tia utramq m̃datium. Uerbum ca¬
to factum ẽ. ꝓuectione carnis: ñ
defectione dĩtatis. Quȩ sic potenti¬
amsuam bonitatemq moderata ẽ:
ut & nr̃a suscipiendo ꝓueheret:
⁊ sia communicando ñ ꝑderet. In

Expanded text:
substantiae, ut humani seminis cessubstantiae, ut humani seminis cessante contagio, novo homini et puritas inesset et veritas. Non ergo in Christo ex utero virginis genito, quia nativitas est mirabilis, ideo nostri everus est homo; et nullum est in uttia mendacium. Verbum caro factum est provectione carnis, non defectione Deitatis: quae sic potentiam suum bonitatemque moderata est, ut et nostra suscipiendo proveheret, et sua communicando non perderet. In
Abbreviated transcription (Latin):
tionem creantis animatus ẽ: ut
adimaginem ⁊ similitudinẽ auctoris
sui uiuens. formam dĩ bonitatis atq
nusticiȩ. insplendore immitationis
tanquam inspeculinitore seruaret.
Quamnaturȩ suȩ speciosissimam dig¬
nitatem. si ꝑ obseruantiam legis da¬
te ꝑseueranter excoleret: ipsam illã
terreni corporis qualitatem. ad cȩle¬
stem gloriam mens incorrupta ꝑ¬
duceret. S qr inuido ⁊ deceptori te¬
mere atq infidelit̾ credidit: ⁊ suꝑ¬
biȩ consiliis acquiescens. repositum
honoris augm̃tum occupare maluit
quam mereri: non solum ille homo.
s ⁊̃ uniu̾sa. in illo posteritas eiꝰ au¬
diuitͥ. terra es. & interramibis.
Qualis gͦ t̾renus tales ⁊ terren: ꝯ ne
ipso consempit̃nus essentia. nat᷑am
inse suscepit humanam: ⁊ creator
ac dñs om̃ium rerum. dignatꝰ ẽ. unꝰ
eẽ. mortalium. electa sibi matre ꝙͣ.
fecerat : quȩ salua integritate uir¬
ginea. corporee tam̃. eẽt. ministra

Expanded text:
tionem creantis animatus est , ut tionem creantis animatus est , ut ad imaginem et similitudinem auctoris sui vivens, formam Dei bonitatis atque justitiae in splendore imitationis tamquam in speculi nitore servaret. Quam naturae suae speciosissimam dignitatem si per observantiam legis datae perseveranter excoleret, ipsam illam terreni corporis qualitatem ad coelestem gloriam mens incorrupta perduceret. Sed quia invido deceptori temere atque infeliciter credidit , et superbiae consiliis acquiescens, repositum honoris augmentum occupare maluit quam mereri, non solum ille homo, sed etiam universa in illo posteritas ejus audivit: Terra es, et in terram ibis . Qualis ergo terrenus, tales et terreni ; et nemipso consempiternus essentia, naturam in se suscepit humanam, et Creator ac Dominus omnium rerum, dignatus est 80 unus esse mortalium; electa sibi matre, quam fecerat: quae salva integritate virginea, corporeae esset tantum ministra
Abbreviated transcription (Latin):
radice eiꝰ ascendet. Inqua uirga ñ
dicta ẽ. quȩ de iesse ac dauid styr¬
pe ꝓgenita. ⁊ spũ scõfecundata :
nouum florem carnis humanȩ.
utero quidem mat̾no. s partu ẽ.
deidĩ corda credentium: ⁊ mirabi¬
lia euis confiteantur filii hõium:
nĩa cognoseit. quanti eam suus con¬
ditor estimarit. Qui cum origini
humanȩ mulcum dederit. qd̾ nos
adimaginem suam fecit. repaeati¬
ominr̃e longe amplius tͥbuit. cũ
seruili forme ipse se dñs coaptauit.
Quamuis enim ex una eademq pie¬
tate sit. quicquid creaturȩ creator
impendit: minus tam̃mirum est
species iusticiȩ. nulla forma sapien¬
tiȩ. a captiuitate diaboli & a ꝓfun¬
do ȩt̃nȩ mortis erueret. Condemp¬
natio enim ex uno. mom̃s eum pecca¬
to transiens ꝑmaneret: Nletali uul¬
nere tabefacta natura. nullum reme¬
dium repꝑiret: qr conditionem suã.
siuis uirib mutare ñ posset. Primꝰ
namq homo cariiis substantiam sus¬
cepit Eterra. ⁊ rationali spũ ꝑ insuffla¬

Expanded text:
ga non aedicta est, quae de Jesse et David stirpe progenita, et Spiritu sancto fecundata, novum florem carnis 79 humanae, utero quidem materno, sed partu est dem Dei corda credentium, et mirabilia ejus confiteantur filii hominum: nostra cognoscit, quanti eam suus conditor aestimarit. Qui cum origini humanae multum dederit, quod nos ad imaginem suam fecit, reparationi nostrae longe amplius tribuit, cum servili formae ipse se Dominus coaptavit. Quamvis enim ex una eademque pietate sit, quidquid creaturae Creator impendit, minus tamen mirum est species justitiae, nulla forma sapientiae a captivitate diaboli et a profundo aeternae mortis erueret. Condemnatio enim ex uno in omnes cum peccato transiens permaneret, et lethali vulnere tabefacta natura nullum remedium reperiret, quia conditionem suam suis viribus mutare non posset. Primus namque homo carnis substantiam accepit e terra, et rationali spiritu per insuffla
Abbreviated transcription (Latin):
cum. eẽmꝰ. mortui peceatis. con¬
uiuificauit nos xpõ: ut eẽmus
in ipso noua creatura nouũq fig¬
m̃tum. Deponamus gͦ ueterẽ ho¬
minem cumactib suis:⁊ ad epti par¬
ticipationem generationis xp̃i: car¬
nis renuntiemꝰ oꝑib. Aguosce o xp̃i¬
ane dignitatem tuam: : diuinȩ
consors factꝰ nat᷑e noli inueterem
uilitatem. degeneri conu̾satione
recidere. Mem̃to cuuiꝰ capitis:⁊ cuiꝰ¬
sis corꝑis membrum. Reminiscere qr
erutus de potestate tenebraꝵ: tͣns¬
latꝰ es indĩ lum̃ ⁊ regnum. ꝑ baptis¬
matis sacͣientum: spc̃ scĩ factꝰ
es templum. Noli tantum habita¬
torem. prauis de de actib effugare.
⁊ diaboli te iterum subicere serui¬
quia inueritate te iudicabit. qͥ

Expanded text:
cum essemus mortui peccatis, convivificavit nos Christo , ut essemus in ipso nova creatura, novumque figmentum. Deponamus ergo veterem hominem cum actibus suis ; et adepti participationem generationis Christi, carnis renuntiemus operibus. Agnosce, o Christiane, dignitatem tuam, et divinae consors factus naturae, noli in veterem vilitatem degeneri conversatione redire. Memento cujus capitis et cujus corporis sis membrum. Reminiscere quia erutus de potestate tenebrarum, translatus es in Dei lumen et regnum. Per baptismatis sacramentum Spiritus sancti factus es templum: noli tantum habitatorem pravis de te actibus effugare, et diaboli te iterum subjicere serviquia in veritate te judicabit, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Uniu̾sitatis dñs. seruilem formã ob¬
umbrata maiestatis suȩ dignitate
suscepit. Impassibilis ds̃. ñ dedignat᷑
ẽ. cẽ. homo passibilis. ⁊ inimortalis.
mortis legib subiacere. Noua autẽ

Expanded text:
universitatis Dominus servilem formam obumbrata majestatis suae immensitate suscepit. Impassibilis Deus non dedignatus est esse homo passibilis, et immortalis mortis legibus subjacere. Nova autem
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃e participen : s peccati totiꝰ ex¬
ꝑtem. Alienum quippe abhac na¬
tiuitate ÷ qđ de omĩb legit᷑. Ne¬
mo mundus a sorde: nec infanscuiꝰ
unius diei uita ÷ suꝑ t̾ram. Nicħ gͦ
inistam singularem natiuitatem
de carnis concupiscentia transiuit:
nicħ de peccati lege manauit. Uir¬
go regia dauiticȩ stirpis eligit᷑. quȩ
sacro grauidanda ¶Etu. diuinambu¬
manamq ꝓlem priꝰ ꝑcipet mente.
quam corpore. Et ne suꝑni ignara
consili adinusitatos paueret affa¬
tus: quod in ea oꝑandum erat aspũ
scõ. colloquio di scit angłico. Hec dãp¬
num credit pudoris: dĩgenitrix mox
futura. Cur enunde conceptionis
nouitate desꝑet: cui efficientia. de
matur credentis fides. etiam prȩ eun¬
tis attestatione miraculi Donat᷑q¬
inelisabeth inopinata fȩcunditas.
ut qui conceptum dederat sterili.
daturu sñ dubitaretur ⁊ uirgini.

Expanded text:
nostrae participem, sed peccati totius exnostrae participem, sed peccati totius expertem. Alienum quippe ab hac nativitate est, quod de omnibus legitur: Nemo mundus a sorde, nec infans, cujus est unius diei vita super terram . Nihil ergo in istam singularem nativitatem de carnis concupiscentia transivit, nihil de peccati lege manavit. Virgo regi Davidicae stirpis eligitur, quae sacro gravidanda fetu divinam humanamque prolem prius conciperet mente quam corpore. Et ne superni ignara consilii ad inusitatos paveret effectus, 65 quod in ea operandum erat a Spiritu sancto, colloquio discit angelico. Nec damnum credit pudoris, Dei genitrix mox futura. Cur enim de conceptionis novitate desperet, cui efficientia de Amatur credentis fides etiam praeuntis attestatione miraculi, donaturque Elizabeth inopinata fecunditas; ut qui conceptum dederat sterili, daturus non dubitaretur et virgini.
Abbreviated transcription (Latin):
dilectissimi hodie natꝰ ÷: gau¬
tristicie. ubi natalis ÷ uite: quȩ con¬
sumpto mortalitatis timore. iugerit
nob̾ de ꝓmissa ȩtͣruitate leticiam. le¬
no abhuius alacͥtatis participatioẽ
se cernitur: una cunctis leticiȩ com
tisq destructor. sic̃ nullum a reatu
lib̾um repꝑit: ita lib̾andis om̃ib ue¬
nit. Erultet sc̃s. qr ꝓpinquat ad pal¬
mam. Qaudeat peccator: qr inuitat᷑
adueniam. Aminiet᷑ gentilis: qr uo¬
caturaduitã. Dĩ namq filiꝰ. scdi
plenicudinem temꝑis. ꝙ. diuini con¬
silii inserutabilis altitudo disposu¬
it: reconciliandã auctori suo natu¬
ram generis assumpsit humani:
ut inuentor mortis diabolus ꝑipsã
quamuicerat uinceretur. Inqͦ ꝯflie¬
tu ꝓ nob̾ inito. magno ⁊ mirabili eqͥ¬
tatis uire certum ẽ: dum omp̃s dñs
cum seuissimo hoste. ñ insua maie¬
state. s uinr̃a congredit᷑ humilita¬
te: obrtiens ei eandem formam. ean¬
demq naturam: mortalitatis qͥdẽ

Expanded text:
dilectissimi, hodie natus est, gautristitiae, ubi natalis est vitae; quae consumpto mortalitatis timore, nobis ingerit de promissa aeternitate laetitiam. Nemo ab hujus alacritatis participatione secernitur, una cunctis laetitiae comtisque destructor, sicut nullum a reatu liberum reperit, ita liberandis omnibus venit. Exsultet sanctus, quia propinquat ad palmam. Gaudeat peccator, eniam. Animetur gentilis, quia vocatur ad vitam. Dei namque Filius secundum plenitudinem temporis, quam divini consilii inscrutabilis altitudo disposuit, reconciliandum auctori suo naturam generis assumpsit humani, ut inventor mortis diabolus, per ipsam quam vicerat vinceretur. In quo conflictu pro nobis inito, magno et mirabili aequitatis jure certatum est: dum omnipotens Dominus cum saevissimo hoste, non in sua majestate, sed in nostra congreditur humilitate, objiciens ei eamdem formam eamdemque naturam, mortalitatis quidem
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾andum ab ȩt̾na morte hominẽ
factꝰ ÷ homo: ita se ad humilitatẽ¬
susceptionis humilitatis nr̃e. sine
diminutione suȩ maiestatis in eli¬
nans: ut manens quod erat. assu¬
mensq qđ ñ erat. ueram serui for¬
mani.ei forme inqͣ dõ patri : eqͣl
uniret: ⁊ tanto fede̾: naturã utrãq
consereret. ut nec inferiorẽ consu¬
meret głificatio: nec suꝑiorem mi¬
nueret assumptio. Salua gͥ ꝓpͥcta¬
tȩ utriꝰq substantię. ⁊ mnunam co¬
eunte ꝑsonam. suscipit᷑ a maiesta¬
te humilitas . a uirtute infirmi¬
tas: abȩt̾nitãte mortalitas: ⁊ adre¬

Expanded text:
liberandum ab aeterna morte hominem, factus est homo: ita se ad susceptionem humilitatis nostrae sine diminutione suae majestatis inclinans, ut manens quod erat, assumensque quod non erat, veram servi formam ei formae in qua Deo Patri est aequalis uniret , et tanto foedere naturam utramque consereret, ut nec inferiorem consumeret glorificatio, nec superiorem minueret assumptio. Salva igitur proprietate utriusque substantiae, et in unam coeunte personam, suscipitur a majestate humilitas, a virtute infirmitas, ab aeternitate mortalitas: et ad
Abbreviated transcription (Latin):
accedentib aderuditionem nram
ꝓpħicis instrum̃tis: ut nullomͦ
habeamus ambiguum. quod tan¬
As oraculis scimus eẽ. p̃dictum.
ñ frustrabitur eum: de fructuuen¬
tristui pouam suꝑ sedem tuam. hinc
go inutero accipiet & pariet filiũ.
n uocabitur nom̃ eiꝰ emmauel. qđ¬

Expanded text:
accedentibus ad eruditionem nostram accedentibus ad eruditionem nostram propheticis instrumentis, ut nullo modo habeamus ambiguum, quod tantis oraculis scimus esse praedictum. et non frustrabitur eum: De fructu ventris tui ponam super sedem tuam . Hinc t, in utero accipiet, et pariet filium, et vocabitur nomen ejus Emmanuel
Abbreviated transcription (Latin):
emꝑ quidem dilectissum diu̾si
modis multisq m̃suris. hu¬
mano gen̾i bonitas diuina consu
innouissimis temporib omẽmha¬
bundantiam solitȩ benignitatis
excessit: quando in xp̃oipsa. ad pel¬
catores miscdia. ipsa ad errantes
ueritas. ipsa ad mortuos uita des¬
ceudit: ut u̾bum illud coct̾num ⁊ eqͣ¬
le genitori. inunitatem dĩtatissue
naturam nr̃ȩ humilitatis assume¬
ret: & deus de deo natꝰ. idẽ ⁊̃ homo
de homine nasceret᷑. ꝓmissum qͥdẽ
hoc a constitutione mundi. ⁊ mul¬
tissignificationib rerum atq u̾bor
semꝑ fuerat ꝓpħatum: s quantã
hoĩum portionem. figurȩ ille ⁊ ms¬
steria. obumbrata saluarent. nͥ lon¬
ga ⁊ occulta ꝓimissa aduentu fuo xp̃c
impleret: & quod dẽ paucis creden¬
tib ꝓfurt faciendum. innum̃is
iam fidelib ꝓdesset effectumꝰ. Iam
gͦ nos ñ signis atq unaginib ad fidẽ¬
ducimur. s euangłica hẏstoria con¬
firmati. qd̾ factum credimꝰ ad oramꝰ:

Expanded text:
er quidem, dilectissimi, diversis modis multisque mensuris humano generi bonitas divina consulin novissimis temporibus omnem abundantiam solitae benignitatis excessit, quando in Christo, ipsa ad peccatores misericordia, ipsa ad errantes veritas, ipsa ad mortuos vita descendit: ut Verbum illud coaeternum et coaequale genitori in unitatem Deitatis suae naturam nostrae humilitatis assumeret, et Deus de Deo natus, idem etiam homo de homine nasceretur. Promissum quidem hoc a constitutione mundi, et multis significationibus rerum atque verborum semper fuerat prophetatum; sed quantam hominum portionem figurae illae et mysteria obumbrata salvarent! nisi longa et occulta promissa adventu suo Christus impleret; et quod tunc paucis credentibus profuit faciendum, innumeris jam fidelibus prodesset effectum. Jam ergo nos non signis neque imaginibus ad fidem deducimur, sed evangelica historia confirmat, quod factum credimus, adoramus;
Abbreviated transcription (Latin):
quioꝑatur in nob̾⁊ uelle ⁊ ꝑficere:
ꝑ bonam uoluntatem. Nec suꝑbiats¬
q homo uflammabit᷑. nec desꝑado¬
ne frangetur. si bonis diuinitꝰ dati
sua reuocet. quȩ sibi nocitura cos¬
noscit. Abstinens enim abinuidis
ma lignitate. alururie dissolutiõ
a ꝑturbatione iraciuidiȩ: a cupidĩ¬
te uindictȩ: purificabit᷑ ueri sc̃ĩfi¬
catione ieiunii. ⁊ incorruptibilium
deliciarum uoluptate pascet᷑: ut ꝑ
usum spiritalem. ⁊̃ tertenas copia
incȩlestem nouerit transferre sil¬
stantiam: non sibi condendo que
acceꝑit. s magis inagisq multi¬
plicando quod dederit. Unde pai¬
ne caritatis affectu. dilectionei
urãm mouemus. ut ieunum decumi
m̃sis. fructuosum uobis elemosinaꝵ
largitate faciatis: gaudentes qđ ꝑ
Quib utiq posset ȩscas quas uobis
contulit tͥbuere facultates: nͥ ꝓin
effabili miscd̾ia sua. ⁊ illos iustificart

Expanded text:
qui operatur in nobis et velle et perficere pro bona voluntate . Nec superbia itaque homo inflabitur, nec desperatione frangetur, si bonis divinitus datis sua revocet quae sibi nocitura cognoscit. Abstinens enim ab invidiae malignitate, a luxuriae dissolutione, a perturbatione iracundiae, a cupiditate vindictae, purificabitur veri sanctificatione jejunii, et incorruptibilium deliciarum voluptate pascetur, ut per usum spiritalem etiam terrenas copias in coelestem noverit transferre substantiam, non sibi condendo quae acceperit, sed magis magisque multiplicando quod dederit. Unde paternae charitatis affectu dilectionem vestram 61 monemus, ut jejunium decimi mensis fructuosum vobis eleemosynarum largitate faciatis, gaudentes quod quibus utique posset eas quas vobis contulit tribuere facultates, nisi pro ineffabili misericordia sua et illos
Abbreviated transcription (Latin):
ricia sitit. quicquid suꝑbia ambit.
Alioquin suꝑfluum ẽ. susciꝑe esuriẽ:
qunꝗͣ. ñ de ponere uoluntatẽ. Re¬
ciso affligi cibo:⁊ a concepto ñ silere
pecc̃o. Carnale ẽ. ñ spũale ieuiniũ.
b deliciis nocenti dra sunt. ꝑmanent.
Quid ꝓdest animȩ foris agere qͣsi
dominã. ⁊intꝰ seruire captiuam.
membris ꝓpriis imperare.⁊ ius ꝓpͥe
lib̾tatis amit tere. U merito plerũ¬
q patit᷑ famulam rebellantẽ: que
ñ reddit dño debitam seruitutem.
Ieunansgͦ corpore abȩscis miens
ieumeta uiciis: ⁊ curas cupiditatesq
t̾renas. regis sui lege diuidicet. Me
mninerit. pͥmam dilecꝰtionẽ deo. se¬
fectꝰ suos. hac regula dirigendos.
ut nec acultu recedat dm̃. nec ab
utilitate conserui. Quomͦ autẽ d̃s
colit᷑. nͥ ut quod ipsi placet placeat

Expanded text:
ritia sitit, quidquid superbia ambit, Alioqui superfluum est suscipere esuriem, et iniquam non deponere voluntatem; reciso affligi cibo, et a concepto non resilire peccato. Carnale est, non spiritale jejunium,  deliciis nocentiora sunt, permanetur. Quid prodest animae foris agere quasi dominam, et intus servire captivam, membris propriis imperare, et jus propriae libertatis amittere? Et merito plerumque patitur famulam rebellantem, quae non reddit Domino debitam servitutem. Jejunante ergo corpore ab escis, mens jejunet a vitiis, et curas cupiditatesque terrenas regis sui lege dijudicet. CAP. III. Meminerit primam dilectionem Deo, sefectus suos hac regula dirigendos, ut nec a cultu recedat Domini, nec ab utilitate conservi. Quomodo autem Deus colitur, nisi ut quod ipsi placet, placeat
Abbreviated transcription (Latin):
qͣboꝵ nimietate iugorem cordis hebe¬
tari: ita ut delectatio ederidi.⁊̃ saluti
e obsistat illecebrȩ: ⁊ qd futurum:
oneri. subtrahat uoluptati. Quãuis
enimsine anima. nicħ caro desidet.
pinde accipiat sensus unde sumit
ilbaite sibi negare substantiȩ :⁊ in¬
terion iudicio abin¬
conuenienti¬
b exteriora frenare:
ut a corpo¬
reiscupiditatib sepiꝰ lib̾a. in¬
lib̾a. in
aula m̃tis possit diuine¬
ne uaca¬
re sapientiȩ: ubi omni
.strepitu
t̾renarum silente curaꝵ.
ditationib scĩs ⁊ indeli
ficile. ẽ. continuari: pot̃ tam̃ fre¬
quenter assumi: ut sepiꝰ ac diutiꝰ. spã¬
lib potiꝰ qͣ. carnalib occupem᷑. Et
cummeliorib curis. maiores impen¬
dimusmoras: ad incorruptibiles di
buta sunt: ut lex abstinentiȩ. om̃ib
sit ascͥpta temꝑib. Siquidẽ ieium¬
iucessabilit̃ disc imꝰ. qđ ⁊ p̃dicenꝰ &
agamꝰ. Dicente enim ꝓpħa dauid.
C̃ȩli enarrant głam dĩ. ⁊ oꝑamanu

Expanded text:
ciborum nimietate vigorem cordis hebetari, ita ut delectatio edendi etiam corpomperantiae obsistat illecebrae, et quod futurum est 59 oneri, subtrahat voluptati. Quamvis enim sine anima nihil caro desideret, et inde accipiat sensus unde sumit subditae sibi negare substantiae, et interiori judicio, ab inconvenientibus exteriora frenare, ut a corporeis cupiditatibus saepius libera, in aula mentis possit divinae vacare sapientiae, ubi omni strepitu terrenarum silente curarum, ditationibus sanctis, et in delificile est continuari, potest tamen frequenter assumi, ut saepius ac diutius spiritalibus potius quam carnalibus occupemur; et cum melioribus curis majores impendimus moras, ad incorruptibiles divbuta sunt, ut lex abstinentiae omnibus sit ascripta temporibus. Siquidem jejunincessabiliter discimus quod et praedicemus et agamus. Dicente enim propheta: Coe
Abbreviated transcription (Latin):
quib saluatoris nr̃i nuntiabat᷑ ad¬
uentus: & ꝑ actis figuris quas abstu¬
lit ipsa p̾sentia ueritatis: ea que uł
ad regulas moꝵ uł adsimplicẽ dei
cultum ratio pietatis instituit: in
eadem apud nos forma inqua st̃
condita. ꝑ seuerant.&. quȩ utriq
testamento erant congrua: nulla
sunt comnutatione uariata. Ex his
autem ẽ. ⁊̃ decuni m̃sis sollempne ie¬
iumum: qđ a nob̃ nunc ẽ. annua.

Expanded text:
quibus Salvatoris nostri nuntiabatur adquibus Salvatoris nostri nuntiabatur adventus, et peractis figuris quas abstulit ipsa praesentia veritatis, ea quae vel ad regulas morum vel ad simplicem Dei cultum ratio pietatis instituit, in eadem apud nos forma in qua sunt condita perseverant; et quae utrique Testamento erant congrua, nulla sunt commutatione variata. Ex iis autem est etiam decimi mensis solemne jejunium, quod a nobis nunc annua
Abbreviated transcription (Latin):
nis. Honsufficiat qd̾ actum. ẽ. s ea¬
dem inquisitio ꝑseueret: que hoc
auxriliante dño consequet᷑: ut ñ sol̃i
qui recti sunt incolumes ꝑseuerent:
s ỹ multi qui diabolica seductione
deceptisunt. aberrore reuocentur.
Uĩr autem orationes ⁊ elemosine.
atq ieiunia. miscđĩ dõ ꝑ hanc ipsa
deuotionem sacratiꝰ offerent᷑: cũ :
hoc opꝰ fidei ad omĩa officia pieta
mur ⁊ credunus ꝓcommendatis
sibi a dño ouib indesinent̃ pasto¬
rales p̃tendit excubias: exoratis
dep̃cationib suis. ut eccłia dei
quȩ ipsius ẽ p̃dicationib insticu¬
ta. ab om̃i errore sit libera: ꝑ xp̃md¬
Quangłicis sanctionib dilecd̃s¬
simi multum utilitatis p̃i
doctrina legalis: cum quedamde
mandato ueteri. ad nouam obser¬
uantiam transferunt᷑. &. ex ipsa eccłi¬
astica deuotione monstrat᷑. qđ dñs¬
iħ̾e ñ uenit legem soluere s ad imple¬
re. C essantib enim significationib.

Expanded text:
nis. Non sufficiat quod actum est, sed eanis. Non sufficiat quod actum est, sed eadem inquisitio perseveret: quae hoc, auxiliante Deo, consequetur, ut non solum qui recti sunt incolumes perseverent, sed etiam multi qui diabolica seductione decepti sunt, ab errore revocentur. Vestrae autem orationes et eleemosynae atque jejunia misericordi Deo per hanc ipsam devotionem sacratius offerentur, cum etiam hoc opus fidei ad omnia officia pietaterimur et credimus, pro commendatis sibi a Domino ovibus indesinenter pastorales praetendit excubias: exoraturus deprecationibus suis ut Ecclesia Dei, quae ipsius est praedicationibus instituta, ab omni errore sit libera. PEvangelicis sanctionibus, dilectissimi, multum auctoritatis praebet doctrina legalis, cum quaedam de mandato veteri ad novam observantiam transferuntur, et ex ipsa ecclesiastica devotione demonstratur, quodn venit legem solvere, sed adimplere . Cessantibus enim significationibus
Abbreviated transcription (Latin):
iniunes a paradisi felicitate deiecerit:
urõ nunc quoq sexii. securiore in¬
sidiat᷑ astutia: ut eas qͣs sibi potuerit
ꝑministros suȩ falsitatis illicere.
fide spoliet & pudore. Illud quoq
uos dilectissimi obsecrans moneo: ut
si cui urm̃ innotuerit ubi habitent.
ubi doceant. quos frequent nt.&.
inquoriun societate requiese ut:̃ nr̃e
sollicitudim fidelit indicetis. Qa.
parum ꝓdest unicuiq quod ꝓtegen¬
te spũ scõ. ab istis ipse ñ capitur. si
cum alios capi intelligit. ñ mouet᷑.
Contͣ comimunes hostes. ꝓsalute cõ¬
muni una om̃ium debet. ee̾. uigilan¬
tia: ne de aliciuus membriuulne.
⁊ alia possint membra corrumpi.
& qui tales ñ ꝓdendos putant. in
udicio xp̃i inueniantur rei de si
mos animar hostes. om̃iui fideliũ
cura consurgat. Ideo enĩ misericors
ds̃. quandam nobis partẽ ꝓclidit
hominum uoxioꝵ: ut manifestato
ꝑiculo ęxcitaret᷑ diligentia cautio¬

Expanded text:
mines a paradisi felicitate dejecerit, mines a paradisi felicitate dejecerit, vestro nunc quoque sexui securiore insidiatur astutia, ut eas quas sibi potuerit per ministros suae falsitatis illicere, et fide spoliet et pudore. Illud quoque vos, dilectissimi, obsecrans moneo, ut si cui vestrum innotuerit ubi habitent, ubi doceant, quos frequentent, et in quorum societate requiescant, nostrae sollicitudini fideliter indicetis: quia parum prodest unicuique quod, protegente Spiritu sancto, ab istis ipse non capitur, si cum alios capi intelligit non movetur. Contra communes hostes pro salute communi una omnium debet esse vigilantia, ne de alicujus membri vulnere etiam alia possint membra corrumpi, et qui tales non prodendos putant, in judicio Christi inveniantur rei de silmos animarum hostes omnium fidelium cura consurgat. Ideo enim misericors Deus quamdam nobis partem prodidit hominum noxiorum, ut, manifestato periculo, excitaretur diligentia cautio
Abbreviated transcription (Latin):
ella scilicet ut multum decemnis.⁊
duȩ mulieres que ipsam nutrierant:¬
& huic sceleri p̃pararant. Presto erat
etiam ad olescentulus uiciator puelle:
dinator Om̃ium horum par fuit
& una confessio: ⁊ patefactum ẽ. exe¬
ciatum. qđ aures nr̃e uix ferre potue¬
runt. De qͦ ne aꝑtius loquentes. castos
offendamꝰ auditꝰ. gestoꝵ docum̃ta suf¬
ficiunt: quib pͥenissimȩ docet᷑. nullã
in hac secta. pudicitiam. nullam ho¬
nestatem. nullam repꝑiri pęnitꝰ casti¬
tatem: inqͣ lȩx ẽ. m̃datium: diabolus
religio: sacͥficium turpitudo. Hos
itaq hoĩes dilectissimi ꝑ omĩa ȩxe¬
crabiles atq pestiferos. quos aliaꝵ
regionum ꝑturbatio nob̃ intulit cre¬
briores: ab amicicia Nr̃a penitꝰ abdi¬
cate. Uosq p̃cipuȩ mulieres a taliũ
noticia &. colloquiis. abstinete: ne dũ
fabulosis uarrationib incaut:s delec¬
tatur auditꝰ. indiaboli laqueos in¬
cidatis. Quisciens quod pͥmum ui

Expanded text:
ella scilicet ut multum decennis, et ella scilicet ut multum decennis, et duae mulieres, quae ipsam nutrierant, et huic sceleri praepararant. Praesto erat etiam adolescentulus vitiator puellae,dinator. Horum omnium par fuit et una confessio, et patefactum est exsecramentum quod aures nostrae vix ferre potuerunt. De quo ne apertius loquentes castos offendamus auditus, gestorum documenta sufficiunt, quibus plenissime docetur nullam in hac secta pudicitiam, nullam honestatem, nullam penitus reperiri castitatem; in qua lex est mendacium, diabolus religio, sacrificium turpitudo. CAP. V. Hos itaque homines, dilectissimi, per omnia exsecrabiles atque pestiferos, quos aliarum regionum perturbatio nobis intulit crebriores, ab amicitia vestra penitus abdicate; vosque praecipue, mulieres, a talium notitia et colloquiis abstinete: ne dum fabulosis narrationibus incautus delectatur auditus, in diaboli laqueos incidatis. Qui sciens quod primum