comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
renda. ut qͥ sibi bonus ÷. aliis qͦq bonus sit. ⁊ ñ
grauis. Qui sermonem sapientie uel scientie habet
qui grãm oꝑationis uel administͣtionis ħt. qͥ aliam
quancũq maiorem uel minorem gratiam habet
sic habeat qͣiꝓpc̾ alios a deo sibi datam. semper q
timeat acceptam gratiam sibi obẽe. si ñ stude ⁊ ex ea
alteri ꝓdesse. In uacuũ it gratia dei accipit᷑.
si ex eaꝰ gła dei ⁊ utilitas ꝓximi non queratur
Et cominiũcatio scĩ sp̃s tunt uere nobiscũ ÷. cũ
donum qͦd singillatim singłis dat᷑. ꝑ cominiũonẽ
amoris commũter possidetur. It de cõminuõe gr̃e ⁊ de cõ¬
in tantum amat ut uelit ip̃e dari. Ip̃a
enim benignitas ÷. nec ꝯtentus ÷ sua
d̾are nͥ ⁊ se ip̃m dederit. s hiĩs qͦs tanti doni
acceptione dignos ip̃e fecerit. Bonũ it ÷ ⁊ ab
eterno fuit summũ bonũ. ⁊ summũ donum. Qui
uero aeceptam dei gratiam. usu ⁊ utilitate ꝓximo

Expanded text:
renda! ut qui sibi bonus est, aliis quoque bonus sit, et non renda! ut qui sibi bonus est, aliis quoque bonus sit, et non gravis; qui sermonem sapientiae vel scientiae habet, qui gratiam operationis vel administrationis habet, qui aliam quamcunque majorem vel minorem gratiam habet, sic habeat, quasi propter alios a Deo sibi datam; semperque timeat acceptam gratiam sibi obesse, si non studet ex ea alteri prodesse. In vacuum enim gratia Dei accipitur, si ex ea gloria Dei, et utilitas proximi non quaeratur. Et communicatio sancti Spiritus tunc vere nobiscum est, cum donum quod sigillatim singulis datur, per communionem amoris communiter possidetur. Item de communione gratiae, et de coin tantum amat, ut velit ipse dari. Ipsa enim benignitas est. Nec contentus est sua dare, nisi et seipsum dederit; sed his quos tanti doni acceptione dignos ipse fecerit. Donum enim est, et ab aeterno fuit summum bonum et summum donum. Qui vere acceptam Dei gratiam usu et utilitate proximo
Abbreviated transcription (Latin):
alterius fiat utilitate cominiũcati boni. Hinc beatꝰ
petrus dicit. Unusqͥsq sicut accepistis gr̃am ad
alterutͥm ad ministͣn tes. Siqͥs loqͥt᷑ quasi sermo¬
nes dei. siqͥs ministͣt t̾anꝙͣ ex uͥtute quam admi¬
nistͣt deus. ut in om̃ib honorificet᷑ deus. Pauliis
qͦ dicit. Unicuiq data ÷ manifestatio sp̃s ad uti¬
litatem. Que ÷ maĩfestatio sp̃s ad utilitatẽ data.
dam. ⁊ quantũ decet puplicandam : Quis sapiẽs
÷ ñ sibi sit. s dicat. Sine ficcõne didici. sue inui¬
dia commiũcaui. Qui habet comiuĩcet non
ħt. qͣntum ꝯmuĩoni ÷ ꝯtraria: tantũ karitati
 iimica. Si apud gentilem poetam homo gen¬
tilis sine uera fide. sue uero deo. sine uera spe
uere resurreccõis. ⁊ uere beatitudĩs. it a laudat᷑
ut eum dicat. non sibi s toti natum se crede mũdo
quantomagis apud homines xp̃ianos. ⁊ maxĩe
cipud uiros religiosos. uite communis ꝓfessores. racio
commuĩonis inom̃ib est habenda. in omĩb p̾fe¬

Expanded text:
alterius fiat utilitate communicati boni. Hinc beatus Petrus dicit: Unusquisque sicut accepit gratiam ad alterum administrantes. Si quis loquitur, quasi sermones Dei; si quis ministrat, tanquam ex virtute quam adminque dicit: Unicuique data est manifestatio Spiritus ad utilitatem . Quae est manifestatio Spiritus ad utilitatem data, dam, et quantum decet publicandam? Qui sapiens est, non sibi sit, sed dicat: Sine fictione didici, sine invidia communicavi . Qui habet, communicet non habet, quantum communioni est contraria, tantum charitati est inimica. Si apud gentilem poetam homo gentilis sine vera fide, sine vero Deo, sine vera spe verae resurrectionis, et verae beatitudinis ita laudatur, ut eum dicat: Non sibi, sed toti natum se credere mundo; quanto magis apud homines Christianos, et maxime apud viros religiosos vitae communis professores, ratio communionis in omnibus est habenda, in omnibus praefe
Abbreviated transcription (Latin):
aũ ꝯmũĩonẽ amat. ut bona ad ius suũ ꝑtinẽtia
aib alio possessa int̾dũ repet̾e nolit. Liberalis ÷
it Raritas. ⁊ fugitans litium. ñ qͦrit qͦ sua sunt. ñ
uult itditio ꝯtindere. uͥ ip̃a karitas ꝑiclitat᷑. mauult
fraudem pati qͣm ip̃a perire. pati dampnũ. ꝙͣ dis¬
pendiũ sui. Cur ꝯtentiose repeteret. qͦ ñ ht̃ qͦ pr̃o

Expanded text:
munionem, ut bona ad jus suum pertinentia ab alio possessa interdum repetere nolit. Liberalis est enim charitas, et fugitans litium, non quaerit quae sua sunt, non vult judicio contendere, ubi ipsa charitas periclitatur: mavult fraudem pati, quam ipsa perire; pati damnum, quam dispendium sui. Cur contentiose repeteret, quae no
Abbreviated transcription (Latin):
de ꝓ me. qͥd dicã aut qͥd respondebit mͥ :. Aut
si etatẽ habo immo qr habeo. ut ꝓ me loqͥ debeã
mea. hic ÷ fidutia mea. hic ÷ ꝯfidẽtia mea.
hic ÷ ꝯͣtulacũq securitas mea in ꝯfessioẽ fid̾i
mee. In benignitate sp̃s scĩ. in unitate eccłe cath¬
tolice. in ꝯmuĩone scõꝵ. Si mͥ datũ fue nt  dilig̾e

Expanded text:
 aut quid respondebit mihi? Aut si aetatem habeo, imo quia habeo, ut pro me loqui debeam; mea, hic est fiducia mea, hic est confidentia mea, hic est quantulacunque securitas mea in confessione fidei meae; in benignitate Spiritus sancti, in unitate Ecclesiae catholicae, in communione sanctorum. Si mihi datum fuerit de
Abbreviated transcription (Latin):
ħt qr amat. ꝓpͥaᷤ qͦ necessitates. ninfir¬
mitates singłoꝵ. ad ꝯmuionẽ tͣhit sp̃s
Sancti comniñcatio. Sicut it karitas pa¬
tiẽ ÷: ita ⁊ compatiẽs ÷ ⁊ qui patseti
ꝯpatit. Aienam necessit atẽ suam Facit.
ut araibob ꝯmũis sit una necosstras. Asam
alterius necessitas ÷. ꝑ passionem dolendi
alterius ꝑ affeccõnẽ ꝯdolendi. Quod si necessita
karitatis cũ flentib flere: Nouit ⁊̃ cũ gaudẽ¬
tib gaudere. O quantũ habũdabat affectib amors iusꝰ
ñ infirmor: Quis scand alizat᷑. ⁊ ego ñ infir
uror ⁊ quod ip̃e facit. hoc monet ẽẽ faciendũ
dicens. Alter alterius onera portate. Hec sibi
obloqͥt᷑ cũ dicit. Unusqͥsq onus suũ portabit.
Nam de onere pectati hos recte intelligit᷑.
Solũ it peccatum ad cominuĩonem karitatis
non admittit᷑. Quicqͥd it boni facimꝰ ꝯmuĩt̾ ꝓ dest
qͣmuis ñ eqͣlit̾ bonũ. qͦd fit ꝯmunit̾ amantib¬

Expanded text:
 amat. Proprias quoque necessitates et infirmitates singulorum ad communionem trahit Spiritus sancti communicatio. Sicut enim charitas patiens est, ita et compatiens; et qui patienti compatitur, alienam necessitatem suam facit, ut ambobus communis sit una necessitas. Nam alterius necessitas est per passionem dolendi, alterius per affectum condolendi. Quod si necessitatcharitatis cum flentibus flere, novit et cum gaudentibus gaudere. O quantum abundabat affectibus amoris, etnon infirmor? Quis scandalizatur, et ego non uror? Et quod ipse facit, hoc monet esse faciendum, dicens: Alter alterius onera portate ; nec sibi obloquitur, cum dicit: Unusquisque onus suum portabit . Nam de onere peccati hoc recte intelligitur. Solum enim peccatum ad communionem charitatis non admittitur. Quidquid enim boni facimus, communiter prodest, quamvis non aequaliter bonum quid sit communiter amantib
Abbreviated transcription (Latin):
a qͥb amari desid̾amꝰ ad ꝯseqͣndam uẽĩam peccatoꝵ
głiam q ꝓmerẽdam apud dm̃ magnã fidutiam
obtinemꝰ maxiẽ si m̃ita eoꝵ recolentes. fidẽ karita¬
emulatõẽ ꝓuocamꝰ. si ad imitatõẽ uͥtutũ accẽdim᷑i.
⁊ ĩqͥtates nr̃e młte sũt ⁊ magne. ⁊ ꝓpħa dicit. Si
nr̃a ĩ suffitiẽtia sũt. ⁊ uniu̾se iusticie nr̃e. situt pan¬
nꝰ mẽstͣate. Et sicut scͥptũ ÷. Non sũt ꝯdigne pas¬
siones huiꝰ tẽporis. ad futuram głiam qͦ reuelabit᷑
in nob̾. Ergo ne desperabimꝰ:. Absit oĩo absit. qr¬

Expanded text:
endam veniam peccatorum gloriamque promerendam apud Deum magnam fiduciam obtinemus; maxime si merita eorum recolentes, fidem, charitaaemulationem provocamur, si ad imitationem virtutum accendimur. et iniquitates nostrae multae sunt et magnae, et Propheta dicit: Si nostra insufficientia sunt, et universae justitiae nostrae sicut pannus menstruatae. Et, sicut scriptum est: Non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam, quae revelabitur in nobis . Ergo
Abbreviated transcription (Latin):
cor nr̃m pͤssiꝰ signauit. uͭ cor maginatũ. sumilitudinẽ
magiuis ĩ se exciꝑet ⁊ ꝯfigalit̾ expͥmeret. Signaculĩ itellige
tũ ex eo qd signat᷑. tũ ĩ eo qd signatur. Nã de eo qd̾ signat dicit᷑
apło ad romanos. Abahã signũ accepit ceu̾eisionis. signacusũ i ticie
fidei a ẽ ĩ p̃ꝑutio. De eo uͦ qd signat᷑. idẽ dicit ad chorinthios. Sig¬
naculũ apłatꝰ mei uol estis ĩ dño. Et ad angłm diuine similitudi¬
nił de core insignẽ: ꝑ ꝓpħam dicit᷑. Tu signaculũ similitudinis ple¬

Expanded text:
cor nostrum pressius signavit, ut coimaginatum similitudinem imaginis in se exciperet, et configuraliter exprimeret. Signaculum intellige, tum in eo quod signat, tum in eo quod signatur. Nam eo quod signat, dicit Apostolus ad Romanos: Abraham signum accepit circumcisionis, signaculum justitiae fidei, quae est in praeputio . De eo vero quod signatur, idem dicit ad Corinthios: Signaculum apostolatus mei vos estis in Domino . Et ad angelum divinae similitudinis decore insignem per prophetam dicitur: Tu signaculum similitudinis, ple
Abbreviated transcription (Latin):
belectar. qd̾ tũ agit᷑ ꝓpt̾ alud qd̾ delectet. Cumau cua
hee appecitꝰ scile ⁊: consensus ⁊ motus in opusm arxtrio¬
simul placeant ꝓpt̾ opus aut ꝓpt̾ delectatione iposiesc
ũti pot̾ delecatuionẽ non soli operi adrunctã ẽẽ Ptrib
A ppetitus gͦ suam hab̾et delectationẽ cum placet ipsam
appetere.
Qd̾poentus mali non sit in hominis pote

Expanded text:
delectat, quod tamen agitur propter aliud quod delectet. Cum autem tria haec, appetitus scilicet, et consensus, et motus in opus, simul placeant propter opus, aut propter delectationem operis; adverti potest, delectationem non soli operi adjunctam esse, sed trAppetitus ergo suam habet delectationem, cum placet ipsam appetere. Quod appetitus mali non sit in hominis pote
Abbreviated transcription (Latin):
sunt appetitus. consensus. motus in opus. ⁊ ex motuopꝰ
opis delectatio. S qͣtuor ex hiis in anima inueniunt᷑
appecttus sulc̃ ⁊ consensus ⁊ motus in opus. Iopis delec

Expanded text:
sunt, appetitus, consensus, motus in opus, et ex motu opus, et sunt, appetitus, consensus, motus in opus, et ex motu opus, et operis delectatio. Sed quatuor ex his in anima inveniuntur, appetitus
Abbreviated transcription (Latin):
cordis. Cogitauerunt ⁊ locuti sunt neqͥtiam iniquitatẽ
in excelso locuti sunt. Sic ꝓt iniquitas qͣi a suꝑficie cordis
incipiens paulatim ⁊ blande intrat ad int̾iora eiꝰ. donec
medulla iniquitatis fiat sic̃ oleũ in ossib eiꝰ. Est i in ani¬
na qd̾ malũ appetit. est ⁊ in ea qd̾ consentit. ut fiat io
q d̃ appetit᷑. est in ea qd menbra corporis mouet. sic̃ arma
iniquitatis ad iniquitatẽ ad ꝑticiendum opus iux desidi¬
um appetentis ⁊ consentientis. Est in eadem anima qd de
sterrii ut expleat᷑ quo delectet᷑. Nam hec omnia ad aslectati¬
onem. Est pret̾ea in ipsa anima qd̵ hiĩs omnib p̾sideat.
tiri plateant primũ appetitꝰ deinde consensus deinde
mocus in opus ad ultimũ in opere delectatio. Cũ autẽ
hec qͣtuior appetitus .s. ⁊ consensu motus in opus.⁊ ex mo¬
tu opus simul placent. causam cur placeant.⁊ finẽ habent
ouectationẽ. que in oꝑe querit᷑ : ⁊ expeit᷑. Enq itaq res

Expanded text:
. Cogitaverunt, et locuti sunt nequitiam; iniquitatem in excelsum locuti sunt . Sic iniquitas quasi a superficie cordis incipiens, paulatim et blande intrat ad interiora ejus, donec medulla iniquitatis fiat sicut oleum in ossibus ejus. Est enim in anima, quod malum appetit, est et in ea, quod consentit, ut fiat id quod appetitur; est in ea, quod membra corporis movet sicut arma iniquitatis ad iniquitatem, ad perficiendum opus juxta desiderium appetentis et consentientis. Est in eadem anima, quod sterii, ut expleatur quo delectetur. Nam haec omnia ad delectationem. Est praeterea in ipsa anima, quod his omnibus praesideat, et cui placeant, primum appetitus, deinde consensus, deinde motus in opus, ad ultimum in opere delectatio. Cum autem haec quatuor, appetitus scilicet et consensus, motus in opus, et ex motu opus, simul placent, causam cur placeant, et finem, habent delectationem, quae in opere quaeritur et expetitur. Quinque itaque res
Abbreviated transcription (Latin):
derelinquim qͣi sine corde. Interim non habemꝰ cor totũ
ad diligendũ dm. s nec cor habemꝰ ad adorandum am.
ut cor nobis restituat ad diligendũ eũ. hinc dd̃ in qͦdã
loco dicit. Inuenit seruus tuus cor suũ ut oraret te ora¬
tione hac. Ut de me loqͣr temꝑe otationis non inue¬
nio cormeũ. Ubi enim est: Immo ubi non÷: Dum
quero ubi sit. non inuenio ubi uͣt. Ita auolat. reuo

Expanded text:
derelinquuntur quasi sine corde. Interim non habemus cor totum derelinquuntur quasi sine corde. Interim non habemus cor totum ad diligendum Deum: sed nec cor habemus ad orandum Deum, ut cor nobis restituat ad diligendum eum. Hinc David in quodam loco dicit: Invenit servus tuus cor suum, ut oraret te oratione hac . Ut de me loquar, tempore orationis non invenio cor meum. Ubi enim est? imo ubi non est? Dum quaero ubi sit, non invenio ubi non sit. Ita avolat, revo
Abbreviated transcription (Latin):
etundum statum uite p̾sentis sicut ds imꝑfecte
&e ex parte cognoscit᷑. sic imꝑfecte ⁊ non plene
diligit᷑. Qnͣtat᷑q eñĩ cognitio dei in p̾senti ad illam ple¬
nissimã cognitionẽ comꝑata. qñ ds uidebit᷑ in głia
sua. q̃n ostendet faciẽ suã ⁊ salui erimꝰ. sic ÷ ut in gres¬
sus lucis matutine in domo ꝑ tenuissimã rimã ad
meridianũ splendorẽ cum sol lucet in uirfute sua. Si¬
milit̾ & dilectio di qualis in p̾senti haberi pot̾. qͣi exigua
est. in sẏon. s caminus ignis erit in ierłm. Secundum
modum imꝑfectionis tue int̾im diligendus : as toto cor¬
de tuo. S quo mͣ toto corde tuo: Quom hoc ẽẽ potest nͥ qr
cor tuũ nondum totũ ÷ tuũ. s alieni diripiurt illud:
h inc qͥdam int̾ cer̾a q̃ plangit gemens dicit. Dissipate
dicit. Comp̾henderunt me iniquitates mee & non
potii ut uiderem. Multiplicate sunt suꝑ capillos ca¬
pitis mei ⁊ cor meũ dereliquit me. Derelicti a corde

Expanded text:
ecundum statum vitae praesentis, sicut Deus imperfecte et ex parte cognoscitur, sic imperfecte et non plene diligitur. Quantacunque enim cognitio Dei in praesenti, ad illam plenissimam cognitionem comparata, quando Deus videbitur in gloria sua, quando ostendet faciem suam, et salvi erimus, sic est, ut ingressus lucis matutinae in domo per tenuissimam rimam ad meridianum splendorem, cum sol lucet in virtute sua. Similiter et dilectio Dei, qualis in praesenti haberi potest, quasi exigua est in Sion: sed caminus ignis erit in Jerusalem . Secundum modum imperfectionis tuae interim diligendus est Deus toto corde tuo. Sed quomodo toto corde tuo? Quomodo hoc esse potest, nisi quia cor tuum nondum totum est tuum; sed alieni diripiunt illud? Hinc quidam inter caetera quae plangit, gemens dicit: Dissipataedicit: Comprehenderunt me iniquitates meae; et non potui, ut viderem. Multiplicatae sunt super capillos capitis mei; et cor meum dereliquit me . Derelicti a corde,
Abbreviated transcription (Latin):
Semꝑ it minꝰ est qd̾ ÷ sparsũ. quam qd̾ ÷ in uno
collectũ. Aqͣ ꝑ riuos plurimos diuisa in singłis mingas
S ic est ⁊ amor. Hinc quidam quãuis de uano amore de
subthit alt̾ amor. Colligamꝰ gͦ totũ amorẽ in unũ ne spar¬
gat᷑ ꝑ plurima. ⁊ om̃s affeccões. ⁊ intẽtiones amoris a młtis
reuoeemꝰ ut totus amoris impetus in unũ ⁊ ad unũ eur¬
rat ad illud scił unũ qͥd tota dileccõe dignũ est. cui totꝰ

Expanded text:
Semper enim minus est quod est sparsum, quam quod est in uno collectum. Aqua per rivos plurimos divisa in singulis minoratur; sic est et amor. Hinc quidam, quamvis de vano amore, desubtrahit alter amor. Colligamus ergo totum amorem in unum, ne spargatur per plurima, et omnes affectiones et intentiones amoris a multis revocemus, ut totus amoris impetus in unum et ad unum currat; ad illud scilicet unum, quod tota dilectione dignum est: cui tot
Abbreviated transcription (Latin):
solueret. Bone iesu si pare tua q̃rere licet quid fecis¬
ti nobis sic: Sperabamꝰ qͦd in mũdũ ueĩes leuares oue¬
ra nostͣ. mitigares iram tuam ⁊ fc̃s homo humanꝰ
fieres uł solito huãnior. Hunc autem onꝰ on̾i addis
⁊ gͣuib gͣuia suꝑponis. Anñ satis gͣues erant manꝰ
moy si: An ad hoc uͭ scorpionib nos cedas : An ne

Expanded text:
solveret. Bone Jesu, si pace tua quaerere licet, quid fecisti nobis sic? Sperabamus quod in mundum veniens levares onera, mitigares iram tuam. et factus homo humanus fieres, vel solito humanior. Nunc autem onus oneri addis, et gravibus gravia superponis. An non satis graves erant manus Moysi? An ad hoc venisti, ut scorpionibus nos caedas? An n
Abbreviated transcription (Latin):
dñs uncuiꝰq uias considat. sic cdinum̾at gͣstꝰ:
ut minutissime ne qͥdẽ cogitatões eiꝰ iuditio. ac
u̾ba tenuissima qͦ ap uos usu uiluer̃t indis¬
cussa remaneãt. Quis gͥ sermo respondeat pro
me. aut qͣm ratõem respondere possim ꝓ me.
nͥ ut eũ ꝓpħa dicam: intellexisti cogitatões

Expanded text:
usque vias considerat, sic dinumerat gressus, ut ne minutissimae quidem cogitationes, ejus judicio, ac verba tenuissima, quae apud nos usu viluerunt, indiscussa remaneant. Quis igitur sermo respondeat pro me, aut quam rationem respondere possum pro me? nisi ut cum Propheta dicam: Intellexisti cogitationes
Abbreviated transcription (Latin):
uol correcuone ꝓprie. Quam qdem nulddsset ns sen¬
sib nr̃is intimate potest nisi ille uiuiuis ⁊ efflerrole
disere tort cogitationum ⁊ intentionũ cordis. hicaũ
serno totam uitam nrãm scd̃m certam formaman¬
srcin ui ad certum finem dirgit. Quio nsriene
i omnib que facienda disponitus dm srmnꝑ centea¬
re debenꝰ. ut fiant scdm ipsum ⁊ nechilominus prt¬

Expanded text:
ensibus nostris intimare potest, nisi ille vivus et efficax, qui discretor est cogitationum et intentionum cordis. Hic autem sermo totam vitam nostram secundum certam formam instituit, et ad certum finem dirigit. Quo instituente, in omnibus quae facienda disponimus, Deum semper cogitare debemus, ut fiat secundum ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
discretio diusionem nidicet. hec ⁊ coniunctio si¬
ne diuisione non est. Nam qui hasduas res cõiungit.
diuidit inter lucẽ ⁊ tenebras. Error enĩ fctiote¬
nebre sunt: iusticia aũ ⁊ pietas lux in dño. Q aũ
in electione faciendoꝵ uel infine sperandoꝵ rectã
cogitationẽ scd̃m dm aut piam intentionẽ ꝓprͣ
dm a se inuicem diuidere mtitur. quia oculus eĩ
aliqͣm ht partem tenebrarũ. aut in tenebris am¬
bulat: aut neseit quo uadat. In tenebris qͥppe am¬
bulat qui male agͥit. nescit quo uadat qui ad am

Expanded text:
diseretio divisionem indicet. Haec enim conjunctio sidiseretio divisionem indicet. Haec enim conjunctio sine divisione non est. Nam qui has duas res conjungit, dividit inter lucem et tenebras. Error enim et fictio tenebrae sunt; justitia autem et pietas lux in Domino. Qui autem in electione faciendorum, vel in fine sperandorum, rectam cogitationem secundum Deum, aut piam intentionem propter Deum, a se invicem dividere nititur, quia oculus ejus aliquam habet partem tenebrarum, aut in tenebris ambulat, aut nescit quo vadat. In tenebris quippe ambulat qui male agit, nescit quo vadat, qui ad Deum
Abbreviated transcription (Latin):
daroꝵ dei. omnis accio nr̃a dirigenda ach a tem ꝑ mã¬
uonũ dei. Hon licet nobis aliuã facere. qm quõ ꝙ pri¬
pit. autt ꝑmittit. aut consulit. non decet nos ale¬
ud sperare. qͣm quod ille ꝑmittit ⁊ quia pmitet.
usticia enim nostra formatur add nistum preapien¬
tis aut consulentis. spes nostra subrigitur de uertta¬
te promittentis. Recta est cogitatio fascien ler que
deinutu regitur.pia: intentio. que simpliciter
i ipsum dingitur. Ita demum totum corpus uite
nostre uel cuiuscumq actionis nostre lucidum
erre si fuerit oculus simplex. Oculus aute m¬
pler &e oculus est & simplȩx: quia ꝑ rettam cogi-¬
tationem uidet quid faciendum est &. per piam
intentionem simpliciter agit quod duppliciter faci¬
endum non est. Recta cogitatio errorẽ non admit¬
cti. pia intentio fictionem excludit. hecaũ est uera
discretio recte cogitationis ⁊ pie intentionis ꝯiunctio
Ne nureris qd̾ discretionẽ conunctionem ari cum

Expanded text:
rumque. Omnis actio nostra dirigenda ad finem promissionum Dei. Non licet nobis aliud facere, quam quod praecipit, aut permittit, aut consulit; non decet nos aliud sperare, quam quod ille promittit, et quia promittit. Justitia enim nostra formatur ad nutum praecipientis aut consulentis: spes nostra subrigitur de veritate promittentis. Recta est cogitatio faciendorum, quae Dei nutu regitur, pia est intentio quae simpliciter in ipsum dirigitur. Ita demum totum corpus vitae nostrae vel cujuscunque actionis nostrae lucidum erit, si fuerit oculus simplex. Oculus autem simplex et oculus est, et simplex, quia per rectam cogitationem videt, quid faciendum est, et per piam intentionem simpliciter agit, quod dupliciter faciendum non est. Recta cogitatio errorem non admittit; pia intentio fictionem excludit. Haec est autem vera discretio, rectae cogitationis, et piae intentionis conjunctio. Ne mireris, quod discretionem conjunctionem dixi, cum
Abbreviated transcription (Latin):
ouit dñs cogitationes:⁊ intentiones cordis nr̃i
aatid dubiũ qrum sibi omnes. Nobiũ slla nouit
ioiseertide sogtationib suis quas confentess tum
consentiens sentre non semꝑ ut in re est ita sentet:
anas ante oculos mentis cernit. oculis rligantio
lubasit non disceruit. Sept eni ⁊ pria ss alganne¬

Expanded text:
ominus cogitationes et intentiones cordis nostri, haud dubium quin sibi omnes, nobis vero illas novit, mine, et de cogitationibus suis, quas consentiens vel non consentiens sentit, non semper ut in re est, ita sentit. Et quas ante oculos mentis cernit, oculis caligantibus subtiliter non discernit. Saepe enim a propria cog
Abbreviated transcription (Latin):
ecedit ad grãm qͦd hylarit̾ affecta.
facies eiꝰ exhilarata÷ in oleo exul¬
tationis : qr tota deuotione. pleno
caritatis feruore. sese deo obtulit: in odo¬
iẽ suauitatis. Pre om̃ib filiab syon qͦ ex¬
uiltant in rege suo: exultauit sp̃s eiꝰ in des
salutari suo. Uide qͣm decora facies. qͣm
gr̃a parilitatis formauit. gr̃a candoris ⁊
ruboris illustrauit: hilaritatis gr̃a letifica¬
uit. E sola facie pulcra:: s tota pulcra.
sicut testat᷑ cui placuit dicens. Tota pulcͦ
es amica mea. ⁊ macula ñ .÷. in te. Ecce

Expanded text:
iter affecta est, facies ejus exhilarata est in oleo exsultationis, quia tota devotione plena charitatis fervore, sese Deo obtulit in odorem suavitatis. Prae omnibus filiabus Sion, quae exsultant in Rege suo, exsultavit spiritus ejus in Deo salutari suo. Vide quam decora facies, quam gratia parilitatis formavit, gratia candoris et ruboris illustravit, hilaritatis gratia laetificavit. Nec sola facie pulchra est, sed tota pulchra, sicut testatur, cui placuit, dicens: Tota pulchra es, amica mea, et macula non est in te . Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
rimo crucifigendꝰ ÷ in nob̃ t̾renꝰ hõ. deide carnalis:
de celo celestis. ⁊ it̾m. Sicut portauimꝰ ymaginẽ t̾reni: portemꝰ
imaginem celestis. Terrenꝰ hõ: uetꝰ hõ ẽ. Cepit .ii. a diebus
t̾rena sapiunt. qͥ solũ cogitant qͦ sunt mundi. qͦmͦ placeant
mundo. qͥ nimis amant t̾renã substantiã. it̾renã głiam. Qͤ sit
aũ umago t̾reni hõis: Salmista ostendit dicñs. Hõ uanitati simił
factꝰ: Hõ siqͥdẽ au̾sus a d̾o uana diligñs ⁊ uana fatiens. ip̃e qͦq uanꝰ
ĩmo ip̃a uanitas esficit᷑. Qla st̃ oꝑa eiꝰ. tał ⁊ ip̃e opifex. Qls ÷ hõ ex¬
tͣ se ĩ oꝑe qd̵ facit. tał ÷ apd̾ se ĩ corde. uͥ fatienda disponit. In oꝑe .ii.
suo qͣsi ĩ speculo auctor expͥmit᷑. Erat aũ ĩ hoĩe añ pecc̃m imago¬
giue .n. ꝑtͣnsit hõ. Nne uides qͦmͦ t̾renꝰ hõ auariciã sectat᷑. postpo¬
sita imagine d̾i cepit amare imaginẽ nũmi. cuiꝰ p̃ciũ ĩ erro¬

Expanded text:
rimo crucifigendus est in nobis terrenus homo, deinde carnalis, de coelo coelestis . Et iterum: Sicut portavimus imaginem terreni, portemus et imaginem coelestis . Terrenus ergo vetus homo est. Coepit enim a diebus terrena sapiunt, qui tantum cogitant quae sunt mundi, quomodo placeant mundo, qui nimis amant terrenam substantiam et terrenam gloriam. Quae sit autem imago terreni hominis, Psalmista ostendit, dicens: Homo vanitati similis est . Homo siquidem aversus a Deo, vana diligens et vana faciens, ipse qo extra se, in opere quod facit, talis est apud se in corde, ubi facienda disponit. In opere enim suo quasi in speculo auctor exprimitur. Erat autem in homine ante peccatum imagogine enim pertransit homo . Nonne vides quomodo terrenus homo avaritiam sectatus, postposita imagine Dei, coepit amare imaginem nummi, cujus pretium in erro
Abbreviated transcription (Latin):
uite sue. ꝯlutinatꝰ : Ĩ t̾ra uent̾ eiꝰ. Infixꝰ est ĩ limo ꝓfundi. ⁊ñ ÷ substã¬
tia. n̾ .ii. statuit supͣ petͣm pedes suos. Semꝑ intͣt ĩ inferiora t̾re. donec
deglutiat᷑ a t̾ra. sicut dathan ⁊ abiron. ꝓ t̾ra litigat. ꝓ t̾ra pug¬
nat. donͦ fodiat᷑ pecc̃ori fouea. ⁊doñ obruat᷑ t̾ra. resoluend̾ ĩ t̾rã qͥ
factꝰ ÷ de t̾rã. uerũptam̃ tota uita sua: suꝑbit ĩ gła sua. Aliene feli

Expanded text:
t in terra venter ejus; infixus est in limo profundi, et non est substantia. Non enim statuit supra petram pedes suos. Semper intrat in inferiora terrae, donec deglutiatur a terra, sicut Dathan et Abiron; pro terra litigat, pro terra pugnat, donec fodiatur peccatori fovea, et donec obruatur terra resolvendus in terram, qui factus est de terra. Verumtam
Abbreviated transcription (Latin):
uł sepeliat᷑. i ñ aditiat uͭ resurgat. S destruat eũ d̾s ĩ finẽ. ⁊ euellat
eũ de tabernacło sus: ⁊ radicẽ siã. de t̾rai uuentiũ. i disꝑeat de t̾ra memo¬
ria illiꝰ. ꝓ eo qd̵ ñ ÷ recordat᷑ fac̾e miscdiam. ⁊ ꝑsecut᷑ ẽ hoĩem ĩ operi
dicum.
De homine carnali.

Expanded text:
 Deus in finem, et evellat eum de tabernaculo suo, et radicem suam de terra viventium et dispereat de terra memoria illius; pro eo quod non est recordatus facere misericordiam, et persecutus est hominem inopem et mendicum . De homine carnali.
Abbreviated transcription (Latin):
lium ꝓ pace. ⁊ libertate dericoꝵ indulta sunt. Ab¬
sit reuerentia uero: nos certe indigni eiamꝰ. scdm ui¬
te meritũ ommino indigni eramꝰ. Uerumpt̾n in quo¬
cumq sacerdote: sc̃m ÷ semꝑ sac̾dotale minist̾iũ¬

Expanded text:
lium pro pace et libertate clericorum indulta sunt. Adlium pro pace et libertate clericorum indulta sunt. Adsit reverentia vero, nos certe indigni eramus, secundum vitae meritum omnino indigni eramus. Verumtamen in quocunque sacerdote sanctum est semper sac
Abbreviated transcription (Latin):
Ascendit sanguis de lacu usq ad frenos equoꝵ. usq ad
rectores popłoꝵ: ⁊ sanguis sanguinẽ tetigit. Non in¬
ueniunt laici in nobis qͦd debeant imitari. inue¬
niunt qͦd uolunt ꝑsequi. Psecunt᷑ nos calumpniis.
ꝑsecunt᷑ nos iniuriis. ꝑsecunt᷑ nos dampnis. decͣc¬
tionib. obpbriis: tandem ꝑsecunt᷑ ⁊ gladiis. Nuꝑ
enim furor ꝑsequentium in capite nos uulnerauit
nẽ eccłiastice libertatis defensionẽ usq ad mort̾e
ꝑsecuti sunt. Et si uerũ ÷ qͦd causa huiꝰ rei fama spar¬
sit. ⁊ multoꝵ conscientia metuit. uita nr̃a indisci¬
plinata tanti mali seminariũ fuit. tantiq odiĩ fo¬
mitẽ ministrauit. Non enim existimauit nos ho¬
mo sicut ministros xp̃i. ⁊ dispensatores mmisterioꝵ
dei. s iudiciũ suũ portabit quic̾q ÷ ille. Indigni
forte uidebam᷑ antiquis pͥuilegiis que ꝑ indulgenti¬
am romanoꝵ pontificum. ⁊ antiquoꝵ regũ nobi¬

Expanded text:
Ascendit sanguis de lacu usque ad frenos equorum , usque ad Ascendit sanguis de lacu usque ad frenos equorum , usque ad rectores populorum, et sanguis sanguinem tetigit . Non inveniunt laici in nobis quod debeant imitari; inveniunt quod volunt persequi. Persequuntur nos calumniis, persequuntur injuriis, persequuntur nos damnis, declarationibus, opprobriis; tandem persequuntur et gladiis. Nuper enim furor persequentium in capite nos vulneravit;nem ecclesiasticae libertatis defensionem usque ad mortem persecuti sunt. Et si verum est, quod causa rei fama sparsit, et multorum conscientia metuit, vita nostra indisciplinata tanti mali seminarium fuit, tantique odii fomitem ministravit. Non enim existimavit nos homo, sicut ministros Dei, et dispensatores mysteriorum Dei, sed judicium Dei portabit, quicunque est ille. Indigni forte videbamur antiquis privilegiis, quae per indulgentiam Romanorum pontificum, et antiquorum regum nobi
Abbreviated transcription (Latin):
pre angustia sp̃c intͣ semet gementes dicturi sunt.
lumen iusticie non illuxit nobis. & sol non ortus ÷
nobis. Signa quoq que diem iudicii preuentura
sunt. p̾sentib morib nr̃is configurabunt᷑. & qͣlia
iusibilit̾ futura sunt. talia spiritualit̾ in nobis iam
apparent. Scriptum ÷ Sol conuertet᷑ in tenebras
n luna in sanguinẽ anteqͣm ueniat dies dñi magnꝰ
t̾ribilis. Quod in firmamento sunt sol ⁊ luna.
hoc in eccłia dĩ sunt oro rectoꝵ ⁊ uita subditoꝵ
eccłiastica quoq auctoritas ⁊ secularis potestas. lu¬
bent ⁊ illuminari. ad eos qͥppe dictũ ÷. Uos estis lux
mundi. In hiis aũ rectorib qui ignorant ⁊ errant. qui
ceci sunt ⁊ duces cecoꝵ: sol conuertit᷑ in tenebras. iõq
i uita subditoꝵ luna conuertit᷑ in sanguinẽ. in san¬
guinẽ uideliei corruptionis ⁊ crudelitatis. Ecce enĩ
refrigescit caritas multoꝵ. ⁊ habundat iniquitas.

Expanded text:
prae angustia spiritus intra semet gementes, dicturi sunt: prae angustia spiritus intra semet gementes, dicturi sunt: Lumen justitiae non illuxit nobis; et sol intelligentiae non ortus est nobis . Signa quoque, quae diem judicii praeventura sunt, praesentibus moribus nostris configurabuntur; et qualia visibiliter futura sunt, talia spiritualiter in nobis jam apparent. Scriptum est: Sol convertetur in tenebras, et luna in sanguinem; antequam veniat dies Domini magnus et terribilis . Quod in firmamento sunt sol et luna, hoc in Ecclesia Dei sunt ordo rectorum et vita subditorum; ecclesiastica quoque auctoritas, et saecularis potestas. Lubent et illuminari. Ad eos quippe dictum est: Vos estis lux mundi . In iis autem rectoribus, qui ignorant et errant, qui caeci sunt, et duces caecorum, sol convertitur in tenebras; ideoque in vita subditorum luna convertitur in sanguinem; in sanguinem videlicet corruptionis et crudelitatis. Ecce enim refrigescit charitas multorum, et abundat iniquitas.
Abbreviated transcription (Latin):
configurabit᷑ pena culpe. Qualis enĩ nunc ÷ culpa: ta¬
lis erit ⁊⁊ pena. Nita enim maloꝵ ignis ÷ ⁊ pena maloꝵ
ignis erit. Nita quoq iustoꝵ ignis ÷ ⁊ sic ignis erit głia
eoꝵ. Ardent nc̃ iusti igne diuini amoris quẽ dñs ignẽ
uenit mitt̾e in terrã: & quẽ uult ut ardeat. Ignis
enĩ ÷ in syon ⁊ caminꝰ ignis erit in ierłm. Ardebunt
iusti infuturo. s sicut seraphin. ardebunt ⁊ fulgebunt si¬
cut sol in conspectu dñi ⁊ lucebunt in splendorib scõꝵ.
Nec erit głia eoꝵ qui sicut lucerne ardentes ⁊ lucentes ꝑ
caritatẽ sibi intus ardent ⁊ ad exemplum aliis foris lu¬
cent. Mali quoq in futuro ardebunt s dissimilit̾. de
adult̾antes qͣsi clibanꝰ corda eoꝵ. & de malis ꝑ psalmistam
dicit᷑. Suꝑ cecidit ignis ⁊ non uiderunt solem. Ignis
nempe quo ardent ñ illuminat s excecat. in tantũ
ut solem uidere ñ ꝑmittat. Unde ⁊ ipsi in nouissimis

Expanded text:
configurabitur poena culpae. Qualis enim nunc est culpa, taconfigurabitur poena culpae. Qualis enim nunc est culpa, talis erit et poena. Vita enim malorum ignis est; et poena malorum ignis erit. Vita quoque justorum ignis est, et sic ignis erit gloria eorum. Ardent nunc justi igne divini amoris: quem Dominus ignem venit mittere in terram, sed et quam vult ut ardeat! . Ignis enim est in Sion, et caminus ignis erit in Jerusalem . Ardebunt justi in futuro, sed sicut seraphim ardebunt et fulgebunt sicut sol in conspectu Domini, et lucebunt in splendoribus sanctorum. Haec erit gloria eorum, qui sicut lucernae lucentes et ardentes per charitatem, sibi intus ardent, et ad exemplum aliis foris lucent. Mali quoque in futuro ardebunt, sed dissimiliter: de adulterantes, quasi clibanus corda eorum . Et de malis per Psalmistam dicitur: Supercecidit ignis, et non viderunt solem . Ignis nempe quo ardent, non illuminat, sed excaecat, in tantum ut solem videre non permittat. Unde et ipsi in novissimis
Abbreviated transcription (Latin):
racte celi aꝑte sunt. ⁊ deleuit dñs carnẽ de suꝑficie terre
posuitq arcum federis in nubib ut non ultra timeat
sibi homo ab aquis diluuii. timeat tñ. Arcũ enĩ suũ te¬
tendit ds̃ ⁊ parauit illũ. dans metuentib se significatio¬
nẽ ut fugiant. a facie arcus. In recordatione tnsacti nu¬
dicii. futuri terror incutit᷑. & cũ ip̃o arcu quẽ d̾s in nu¬
bib posuit in uaruĩs colorib apparet signũ federis ⁊ sig
num terroris. iudiciũ aque & iudiciũ ignis. A iudicio
aque nos absoluit. s t̾ribilis ÷ expectatio iudicii. ⁊ignis
emulatio que consumptura ÷ aduersarios. Ecce ĩa nũc
in morib hominũ futuri iudicii figura p̾cessit. Ignis
enĩ cupiditatis ⁊ libidinis ⁊ malignitatis accensus in
medio popłoꝵ & late depopulat᷑ habitatores terre qͣsi
iam uicina sit mundi conflagratio. Que cũ uenerit

Expanded text:
ractae coeli apertae sunt , et delevit Dominus carnem de superficie terrae, ractae coeli apertae sunt , et delevit Dominus carnem de superficie terrae, posuitque arcum foederis in nubibus, ut non ultra timeat sibi homo ab aquis diluvii, timeat tamen: arcum enim suum tetendit Deus, et paravit illum, dans metuentibus se signum, ut fugiant a facie arcus . In recordatione transacti judicii, futuri terror immittitur, et cum ipso arcu, quem Deus in nubibus posuit, in variis coloribus apparet signum terroris; judicium aquae et judicium ignis. A judicio aquae nos absolvit; sed terribilis est exspectatio judicii, et ignis aemulatio, quae consumptura est adversarios . Ecce jam nunc in moribus hominum futuri judicii figura praecessit. Ignis enim cupiditatis et libidinis et malignitatis accensus in medio populorum, et late depopulatur habitatores terrae, quasi jam vicina sit mundi conflagratio. Quae, cum venerit,
Abbreviated transcription (Latin):
ris temporis. ⁊ ante acte uite. honestiore ꝓposito ⁊ matu¬
riore consilio compensemꝰ: redimentes tempus qm̃
dies mali sunt.
cce qͣm ꝑiculosa sunt tempora nr̃a. qͣm corrup¬
ti ⁊ abhominabiles facti filii hominum in stu¬
diis suis. Repleta ÷ terra iniquitate ⁊ sicut in dieb
noe omnis caro corruperat uiam suam: ita ⁊ nunc.
Et tunc anteqͣm uenirent aque diluuĩ suꝑ terrã:
in reꝓbis morib hominũ spirituale diluinum p̾ces¬
sit. ⁊̃ figurabat᷑ in hominũ culpa: qualis futura erat
iudicũ pena. Inundauerunt enĩ torrentes iniquitauᷤ
& qui erant in diluio aquarũ multarũ ad deũ non ap¬
proximabant : ꝓpt̾ea abyssi oꝑuerunt eos. ⁊ descender̃t
in ꝓfundum quasi lapis. Et dum abyssus peccatoꝵ in¬
uocaret abyssum iudicioꝵ dei. ⁊ clamor introiret mau¬
res dñi dei sabaoth : rupti fontes abyssi magne. & cata¬

Expanded text:
ris temporis, et anteactae vitae, honestiore proposito, et maturis temporis, et anteactae vitae, honestiore proposito, et maturiore consilio compensemus, redimentes tempus, quoniam dies mali sunt.cce quam periculosa sunt tempora nostra, quam corrupti et abominabiles facti filii hominum in studiis suis. Repleta est terra iniquitate: et, sicut in diebus Noe omnis caro corruperat viam suam , ita et nunc. Et tunc antequam venirent aquae diluvii super terram, in reprobis moribus hominum spirituale diluvium praecessit, et figurabatur in hominum culpa, qualis futura erat judicii poena. Inundaverunt enim torrentes iniquitatis; et qui erant in diluvio aquarum multarum ad Deum non approximabant: propterea abyssi operuerunt eos, et descenderunt in profundum quasi lapis . Et dum abyssus peccatorum invocaret abyssum judiciorum Dei, et clamor introivit in aures Domini Dei Sabaoth, rupti sunt fontes abyssi magnae, et cata
Abbreviated transcription (Latin):
grãm. Ciłiam .it ills resurrectionis illis reꝓmittit᷑ ⁊
reseruat᷑. cuiꝰ reparatio salutaris. ÷ huiꝰ sacramenti dig¬
na ꝑceptio. cuiꝰ uirtute reformabit ds corpus humilita-¬
us nr̃e configuratũ corpori claritatis sue. Qͥa dignum
retribuemꝰ dño ꝑ tanta grã nobis collata: Pro tanto
honore qͥd reconpensabimꝰ er: An ip̃e nos diligat fruita
qr̃. qui in signum mnestimabilis dileccionis in se nobis
p̃bet panẽ uite et̾ne. ⁊calicem salutis ꝑpetue. Iustum est
itaq ut qͣntum ꝑmittit humana infirmitas digne &
reuerent᷑ accipiamꝰ. tam p̾darum donũ dei. tam eximi-¬
um beneficiũ: ut custodiamꝰ illud sicut pupillam ocłi
immo plusqͣm pupillam oculi. sicut uitã nr̃ãm. sicit¬
salutẽ nrãm sicut spem ⁊ rem resurrectionis. ⁊ głie
nr̃e. Quicqͥd ꝑ negligentiam cirta reuerentiã tanti
sacramenti haccenꝰ peccauimꝰ. exactiore ⁊ ꝓpensiore
diligentia in posterum emendemꝰ. & dampna prio¬

Expanded text:
m gratiam . Gloria resurrectionis illius repromittitur et reservatur, cujus reparatio salutaris est hujus sacramenti digna perceptio, cujus virtute reformabit Deus corpus humilitatis nostrae configuratum corpori claritatis suae . Quid dignum retribuemus Domino, pro tanta gratia nobis collata? Pro tanto honore quid recompensabimus ei? An ipse nos diligat, frustra quaeritur, qui in signum inaestimabilis dilectionis, in se nobis praebet panem vitae aeternae, et calicem salutis perpetuae. Justum est itaque, ut inquantum permittit humana infirmitas, digne et reverenter accipiamus tam praeclarum donum Dei, tam eximium beneficium, ut custodiamus illud, sicut pupillam oculi; imo plusquam pupillam oculi, sicut vitam nostram, sicut spem et rem resurrectionis et gloriae nostrae. Quidquid per negligentiam, contra reverentiam tanti sacramenti hactenus peccavimus, exactiore et propensiore diligentia in posterum emendemus; et damna prio
Abbreviated transcription (Latin):
solum hoc sacͥsicio p̾scͥpta ÷ s infiguia huiꝰ sacrificii du¬
dum p̃monstrata fuit. In lege enĩ moysi decima die
septimi mensis sollempnis hostia iubet᷑ offerri: cuiꝰ
caro cremat᷑ extra crastra. ⁊ sangus infert᷑ in scã.
Iamut apłs dicit. Quoꝵ animaliũ sanguis infert᷑ in

Expanded text:
solum hoc sacrificio praescripta est; sed in figura hujus sacrificii dusolum hoc sacrificio praescripta est; sed in figura hujus sacrificii dudum praemonstrata fuit. In lege enim Moysi decima die septimi mensis solemnis hostia jubetur offerri, cujus caro crematur extra castra, et sanguis infertur in Sancta . Nam ut Apostolus ait: Quorum animalium sanguis infertur in
Abbreviated transcription (Latin):
te uoluntatis. De humilitate iudicii septũ ÷. Egosicut
audio iudico. Et ꝑ ꝓpħam dicit᷑. In humilitate sublatũ÷¬
a se non ÷. nec a se oꝑat᷑: s a patre. sicut ipse dicit. Ego
a me non possum fac̾e quicqͣm. Sicut filius a patre est:
ita a prẽ habet iudicare ⁊ uelle oꝑari. in hiis tamen
pr̃i equalis. Discat hinc homo qui ase non÷ s a deo
factus ÷: nila se iudicare s a deo. nil a se uelle. nil a
se oꝑari. in huis maxime que ad salutẽ oꝑant᷑ uel co¬
oꝑant᷑. Sacͥficiũ hoc de quo nunc agit᷑ non solum sa¬
cramentũ ÷ ad sanccificationẽ. s exemplum in se
continet admutationẽ. Sacramentũ ꝑ mifteriũ fidei
exemplum ad formã uiuendi. Sacramentũ ad humi¬
litatem uoluntatis. Ilis qͥdem ꝓdest sacramentum:
qͥimitant᷑ eremplum. Qui non imitantur exemplũ:
nec illis ꝓdest sacramentum. Forma aũ uiuendi non

Expanded text:
te voluntatis. De humilitate judicii scriptum est: Ego sicut te voluntatis. De humilitate judicii scriptum est: Ego sicut audio judico. Et per prophetam dicit: In humilitate a se non est, nec a se operatur, sed a Patre, sicut dicit: Ego a me non possum facere qui quam . Sicut Filius a Patre est, ita a Patre habet judicare et velle operari; in his tamen Patris aequalis. Discat hinc homo, qui a se non est, sed a Deo factus est, nil a se judicare, sed a Deo; nil a se velle, nil a se operari, in iis maxime quae ad salutem operantur, vel cooperantur. Sacrificium hoc, de quo nunc agitur, non solum sacramentum est ad sanctificationem, sed exemplum in se continet ad imitationem. Sacramentum per mysterium fidei, exemplum ad formam vivendi. Sacramentum ad humilitatem voluntatis. Illis quidem prodest sacramentum, qui imitantur exemplum. Qui non imitantur exemplum, nec illis prodest sacramentum. Forma autem vivendi non
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ suꝑbiã rationis deformata ÷: in ipso sacram̃to re¬
demptionis nr̃e ꝑ humilitatẽ rõnis debeat reforma¬
ri. homo itaq rationẽ suã totã deo humilians de hoc
sacramento.id credat qͦd dñs instituit credendũ dicẽs.
Hoc ÷ corpus meũ. Credat hoc firmit̾: credat indubitan¬
ter: confiteat᷑ fidelit̾. Si uidet᷑ inpossibile iuxta hu¬
manã rõnẽ. si incredibile scd̃m humanã sapientiam:
semꝑ uerũ ⁊ certũ maneat in conscientia fidei ꝓpt̾
diuini sermonis reuerentiã. Credat homo magis do
qͣm sibi. credat se deo ne ds non se credat illi. Credat
sp̃in suũ deo. ut sit creditus cũ deo sp̃c eiꝰ. Credat rati¬
onẽ suã deo. ⁊ ab neget semet ip̃m. ⁊sicut audit a
deo ita iudicet: illũ sequens qui dicit. Ego sicut au¬
dio iudico. Xp̃c itaq exemplum gemine humilitatis
in se nobis exhibuit. in humilitate uidicii. ⁊ humilita¬

Expanded text:
per superbiam rationis deformata est, in ipso sacramento reper superbiam rationis deformata est, in ipso sacramento redemptionis nostrae per humilitatem rationis debeat reformari. Homo itaque rationem suam totam Deo humilians, de hoc sacramento id credat, quod Dominus instituit credendum, dicens: Hoc est corpus meum . Credat hoc firmiter, credat indubitanter, confiteatur fideliter. Si videtur impossibile juxta humanam rationem, si incredibile secundum humanam sapientiam, semper verum et certum maneat in conscientia fidei, propter divini sermonis reverentiam. Credat homo magis Deo quam sibi; credat se Deo, ne Deus non se credat illi. Credat spiritum suum Deo, ut sit creditus cum Deo spiritus ejus . Credat rationem suam Deo, et abneget semetipsum, et sicut audit a Deo, ita judicet, illum sequens, qui dicit: Ego sicut audio, judico . Christus itaque exemplum geminae utilitatis in se nobis exhibuit, in humilitate judicii et humilita
Abbreviated transcription (Latin):
natũ non credentes pharisei magis excecati sunt ⁊ ob¬
serirati sunt: oculi eoꝵ ne udeant. At dñs nouitatem
uideant ꝑ humilitatis grãm. & qͥ uident ꝑ suꝑbiam:
non uideant ꝑ subtractã grãm. s in sequentib addit.
Si ceci ẽẽtis: petc̃m ñ haberetis. s quia dicitis quia uidemꝰ.
pecc̃m urm̃ manet. Bona cecitas ⁊ in seipso magna nõ
tudere. & que scire non licet:pie ignorare.Propterea in
celestib misteriis ⁊ diuinis sacramentis omnis impia
dubitatio a corde nr̃o ꝓcul pellenda ÷: omnis curiosa
inqͥsitis conpescenda ÷ ut fides que habet ueritatis
conscientiã. habeat etiã piã ignorantiã. Incomp̾hen¬
sibilis enĩ ÷ dĩ sapientia. int angustias humane rõnis
coartari non pot̾. In hoc gͦ sacram̃to tota humana rõ
sub pietate fidei humilianda ÷. Ita enĩ oportuit & or¬
do nr̃e reparationis hoc exigebat. ut y mago dei qͦ

Expanded text:
natum, non credentes Pharisaei, magis excaecati sunt, et obnatum, non credentes Pharisaei, magis excaecati sunt, et obscurati sunt oculi eorum ne viderent. At Dominus novitatem videant per humilitatis gratiam; et qui vident per superbiam, non videant per substractam gratiam. Sed in sequentibus addit: Si caeci essetis, peccatum non haberetis; sed quia dicitis quia videmus, peccatum vestrum manet . Bona caecitas est, in seipso magna non videre, et quae scire non licet, pie ignorare. Propterea in coelestibus mysteriis et divinis sacramentis omnis impia dubitatio a corde nostro procul pellenda est; omnis curiosa inquisitio compescenda est, ut fides, quae habet veritatis conscientiam, habet etiam piam ignorantiam. Incomprehensibilis enim est Dei sapientia: intra angustias humanae rationis coarctari non potest. In hoc ergo sacramento tota humana ratio sub pietate fidei humilianda est. Ita enim oportuit, et ordo nostrae reparationis hoc exigebat, ut imago Dei, quae
Abbreviated transcription (Latin):
iẽ obedientie deo subtraxit. & ꝑ in obedientiã temptatori
se sponte subdidit. Corrupta ÷ itaq in muliere racio ꝑ su¬
ꝑbiã. quia de fide sermonis dubitauit. Non enĩ fas÷ de uer¬
bis dei dubitare. ⁊ impiũ ÷ sermonib eiꝰ non adqͥelcere.
homo enĩ ꝑ iudiciũ racionis in lib̾tatẽ uoluntatis ad yma¬
ginẽ ⁊ similitudinẽ dei conditus. naturali eqͥtate in
hiis debet subditus ẽẽ deo. ut semꝑ uelit illi subesse. aqͦ
cepit ẽẽ. sic humilians racionẽ ante eũ: ut credat õĩb
ũbis eiꝰ. sic uoluntatẽ. ut obediat omnib p̾ceptis eiꝰ.
Pietas siqͥdem fidei racionẽ humiliat in homine:. obe¬
dientia uoluntatẽ. Suꝑbia humane racionis que pie¬
tatẽ detrectat. ⁊ sub fide humiliari nescit: cecitas cor¬
dis ÷ dampnabilis. deo odibilis. dum ñ adqͥescit cred̾e
qͦd non sufficit comp̾hendẽ. Cũ dñs illuminass cecũ

Expanded text:
rem obedientiae Deo subtraxit, et per inobedientiam tentatori rem obedientiae Deo subtraxit, et per inobedientiam tentatori se sponte subdidit. Corrupta est itaque in muliere ratio per superbiam; quia de fide sermonis Dei dubitavit. Nam nefas est de verbis Dei dubitare, et impium est sermonibus ejus non acquiescere. Homo enim per judicium rationis et libertatem voluntatis ad imaginem et similitudinem Dei conditus, naturali aequitate in iis debet subditus esse Deo, ut semper velit illi subesse, a quo coepit esse; humilians rationem ante eum, ut credat omnibus verbis ejus; sic voluntatem, ut obediat omnibus praeceptis ejus. Pietas siquidem fidei rationem humiliat in homine, obedientia voluntatem. Superbia humanae rationis, quae pietatem detrectat, et sub fide humiliari nescit, caecitas cordis est damnabilis, Deo odibilis, dum non acquiescit credere, quod non sufficit comprehendere. Cum Dominus illuminasset caecum
Abbreviated transcription (Latin):
non dixisse. Accesit ad hoc qd̵ mulier natualit̾ uitam
amabat qͣm serpens reꝓmittebat. & mortẽ eque non
amabat qũa ds intentabat. usum qͦq uite exꝑta & mor¬
tis inexꝑta magis sequebat᷑. qͥ eã trahebant amor & exꝑi-¬
entia ꝙ sic tandem uicta extendit ad iniquitatẽ ma¬
nũ suã. Sic seducta ÷. ⁊ primũ ad dubitationẽ. ⁊ a du¬
butatione ad̃ infidelitatẽ ꝑducta: ut falsum crederet
qd̾ adeus p̾dixat. Sic ꝑsuasa ÷ ut a concupiscentia incipi¬
ens & ad consensum ꝑueniens p̃sumeret qd̃ ds̃ int̾di¬
xerat. Interea suꝑba rõ ꝓ tribunali sedens mulierema
metu mortis absoluit. nec deũ in sermonib suis iu¬
stificauit: s suꝑbo iudicio falsi condempnauit. ⁊ sic
mulier honorẽ fidei quẽ uerbis dĩ exhibere debuit: ad
głiam temptatoris transtulit. illi credens deoq non cre-¬
dens. Suꝑba uoluntas suꝑbe raciom assidebat que hono¬

Expanded text:
m dixisse. Accessit ad hoc quod mulier naturaliter vitam m dixisse. Accessit ad hoc quod mulier naturaliter vitam amabat, quem serpens repromittebat; et mortem aeque non amabat, quam Deus intentabat. Usum quoque vitae experta, et mortis inexperta, magis sequebatur, quo eam trahebant amor et experientia; et sic tandem victa extendit ad iniquitatem manum suam. Sic seducta est, et primum ad dubitationem, et a dubitatione ad infidelitatem perducta, ut falsum crederet, quod Deus praedixerat, sic persuasa est, ut a concupiscentia incipiens, et ad consensum perveniens, praesumeret, quod Deus interdixerat. Interea superba ratio pro tribunali sedens, mulierem a metu mortis absolvit; nec Deum in sermonibus justificavit, sed superbo judicio falsi condemnavit: et sic mulier honorem fidei, quem verbis Dei exhibere debuit, ad gloriam tentatoris transtulit, illi credens, Deoque non credens. Superba voluntas superbae rationi assidebat: quae hono
Abbreviated transcription (Latin):
um reuocauit: & in corde mulieris quasi causa qͥdã
actitata est. Suꝑba ratio mulieris: qͣi iudex sedebat
ꝓ tribrnali. uel in cathedra pestilentie. Sermo quẽ
dixerat d̾s qi reus adductt᷑ in mediũ. Accusator ac¬
cessit. Sermonẽ reum mendatii defert dicens. Neqͣqͣm mo¬
riemini. Pide ÷ acsi dic̾et. fassus ÷ sermo cõmmatorius
qͦ d̾s mortẽ int̾minatus ÷. Tunc mulier qͣi adhuc dubia.
nondum oĩo impulsa ut caderet. s nutabunda simłq
parieti inclinato ⁊ macerie depulse. adhuc int̾ cõmina¬
tionẽ di. ⁊ suggestionẽ diaboli quid crederet. nelcia int̾im
respexit lignũ de qͦ agebat᷑. uiditq qͦd bonũ eẽt ad uescen¬
dum. pulcrũ oculis. ⁊ aspectu delectabile. Blandiente
aspectu ligni ualuit hoc totũ qͣi ad testimoniũ ꝓ parte
accusatoris. Nullum enĩ signũ mortis apparuit in lig¬
no. unde ꝑutaret᷑ accusator falsum dixisse. uel deus falsũ¬

Expanded text:
um revocavit, et in corde mulieris quasi causa quaedam um revocavit, et in corde mulieris quasi causa quaedam actitata est. Superba ratio mulieris, quasi judex sedebat pro tribunali, vel in cathedra pestilentiae. Sermo quem dixerat Deus quasi reus adducitur in medium, accusator accedit, sermonem reum mendacii defert, dicens: Nequaquam moriemini . Perinde est, ac si diceret: Falsus est sermo comminatorius, quo Deus mortem interminatus est. Tunc mulier quasi adhuc dubia nondum omnino impulsa ut caderet, sed nutabunda, similisque parieti inclinato, et maceriae depulsae , adhuc inter comminationem Dei et suggestionem diaboli quid crederet, nescia: interim respexit lignum, de quo agebatur; viditque quod bonum esset ad vescendum, pulchrum oculis, et aspectu delectabile . Blandiente aspectu ligni, valuit hoc totum quasi ad testimonium, pro parte, accusatoris. Nullum enim signum mortis apparuit in ligno, unde putaretur accusator falsum dixisse, vel Deus non falsu