comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ce script᷑e. Firmam̃tũ eñi inqͥt augusti¬
nus contra insidiosos errores d̾s ponere
uoluit inscripturis: infirmam̃to inꝙͣ
sacre scriptẽ posita st̃ sol ⁊ luna ⁊ numero¬
quoꝵ alii ꝑ cõtemplatõem euolant dicentes.
nrͣa aũt conu̾satio in celis ẽ: alii scl̃arib in¬
natant curis: ⁊ ꝓficiente cultu xp̃ianitatis:
adam: custos ⁊ possessor tã terreni ꝙͣ celestis
ꝑadisi. qũe serpens ñ decepit: mulier ñ se¬
duxit: qui peccatũ ñ fecit: ⁊ id̾o morti nil
debuit. S ⁊ ip̃m tempꝰ ani pͥmũ .r u̾nũ.
in exitu isrł de egipto sanguis agni resti¬
tutio fuit libertatis: s ⁊ totus mundus
initiũ sue sũpsit creatõis. Unde magnu
leo dixit. Nunc ad p̾nuntiatũ festis oĩb
festũ sacer nouoꝵ m̃sis enituit: ut in qͦ
accepit mundus exordiũ: in eode hr̃et xp̃i¬
ana creat᷑a principiũ. De qua noua crea¬
tura paulus apls dix̃. Scimꝰ enĩ qr õĩs cre¬

Expanded text:
e Scripturae; firmamentum enim, inquit Augustinus, contra insidiosiores errores Deus ponere voluit in Scripturis, in firmamento, inquam, sacrae Scripturae, posita sunt sol et luna, et 84 numerorum alii per contemplationem evolvuntur dicentes: « Nostra autem conversatio in coelis est : » alii saecularibus innatant curis, et proficiente cultu ChristianitatiAdam, custos et possessor tam terrae quam coelestis paradisi, quem serpens non decepit, mulier non seduxit, qui peccatum non fecit, et ideo morti nihil debuit. Sed ipsum tempus anni primum, in exitu Israel de Aegypto sanguis agni restitutio fuit libertatis, sed et totus mundus initium suae sumpsit creationis. Unde magnus Leo dixit: Nunc ad praenuntiatum festis omnibus festum, sacer novorum mensis enituit, ut, in quo accepit mundus exordium, in eodem haberet Christiana creatura principium. De qua nova creatura Paulus apostolus dixit: « Scimus enim quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
Uerũ exceptis his quos eiꝰmodi articłus
intercipit. nlli̾. sp̃c̃ sc̃s extra fontes occur¬
rit. totamq remissiõem pcc̃oꝵ intra aqͣs
cõtinet: nec ultra extendit. Et his max̾re lo¬
cis de quib dcm̃ ẽ: memorata lectio baptis¬
ini sacram̃to cõgruit. Cetm̃ nͥ uitandi sb̾¬
ẽet causa fastidii: poterat ex autenticis
doctoꝵ tractatib ostendi: ꝙ totaseries mũ¬
dane crearõis q̃ in eadẽ lectoe digesta ẽ si¬

Expanded text:
erum exceptis his quos ejusmodi articulus non intercipit, nulli Spiritus sanctus extra fontem occurrit, totamque remissionem peccatorum intra aquas continet, nec ultra extendit. Ex his maxime locis, de quibus dictum est, memorata lectio baptismi Sacramento congruit. Caeterum nisi vitandi subesset causa fastidii, poterat ex authenticis doctorum tractatibus ostendi quod tota series mundanae creationis quae in eadem lectione digesta est, si
Abbreviated transcription (Latin):
habuerat pͥusꝙͣ sibi dñs de turbine loque¬
ret᷑. dixisset:Auditu auris auduu te:
⁊ de argum̃to eide scientie quã accepit ex
collocut̾oc dei subuinxisset. Nunc aũt
ocłs meus uidet te: statĩ młtiplic̾e sciẽ¬
tiam cãm ẽe ostendens effectiuã luctus
⁊ penitentie: iccirco inqͥt ip̃e me repre¬
hendo et ago penitentiã in fauilla ⁊
gaudiis mept̃a leticiam: neq carnes ag¬
ni comedamꝰ absꝙ lactucis agrestib: qr
beati qui lugent qm̃ ip̃i consolabunt᷑.¬

Expanded text:
habuerat priusquam sibi Dominus de turbine loquehabuerat priusquam sibi Dominus de turbine loqueretur, dixisset: « Auditu auris audivi te, » et de augmento ejusdem scientiae, quod accepit ex collocutione Dei, subjunxisset: « Nunc autem oculus meus videt te, » statim multiplicem scientiam causam esse ostendens effectivam luctusque et poenitentiae, » idcirco, inquit, ipse me reprehendo, et ago poenitentiam in favilla et gaudiis ineptam laetitiam, neque carnes Agni comedamus absque lactucis agrestibus, quia « Beati qui lugent, quoniam ipsi consolabunt
Abbreviated transcription (Latin):
eodẽ eugłio dc̃m est: ⁊ p̃dicari in nõie eiꝰ peni¬
tentiam ⁊ remissio̾em pcc̃oꝵ in ces gentes.
maxime ꝑhunc adimpletũ ẽ ꝑ quẽ om̃s
gentes cognouer̃t gr̾am d̾i: ⁊ ꝑ eũ aqua
sapientie gentes potate st̃: ⁊ maxĩe ꝑ eũ
luctuosa dei scientia dictis ⁊ criptis expo¬
sita ẽ: qd̾ ub̾ius in epłis ad coruthios in¬
ueniri pt̃. Dicit eñĩ his int̾ quos forn¬
catio audita fu̾at. ⁊ uos inflati estis:⁊
ñ magis luctũ habuistis ⁊ c̾. Itẽ cõtrista¬
ti inquit estis ad penitentiam: contrista¬
eis qͥb p̃dicau̾at luctũ exigebat: ut sup̃i
ñ luge̾nt humiliatũ se a do̾ ip̃e deplange¬
ret ⁊ ñ lugentes lugeret: sĩc̃ ad eodẽ co¬
rinthios: ne cũ uenero inqͥt itm humi¬
liet me d̾s apd̃ uos: ⁊ lugeam młtos qui
añ peccau̾nt ⁊ ñ eger̃t penitentiam suꝑ
inmũdicia ⁊ fornicatõe ⁊ inpudicicia: ꝙͣ
gessert. Hinc ⁊ beatꝰ iob: cũ de scientia ꝙͣ

Expanded text:
eodem Evangelio dictum est , et praedicari in nomine ejus poenitentiam et remissionem peccatorum in omnes gentes, maxime per hunc adimpletum est, per quem omnes gentes cognoverunt gratiam Dei, et per eum aqua sapientiae gentes potatae sunt, et maxime per eum luctuosa Dei scientia dictis et scriptis apposita est, quod uberius in Epistolis ad Corinthios inveniri potest. Dicit enim his inter quos fornicatio audita fuerat: « Et vos inflati estis, et non magis luctum habuistis , » etc. Item: « Contristati, inquit, estis ad poenitentiam, contristaeis quibus praedicaverat, luctum exigebat, ut ipsi non lugerent, humilitatem se a Deo ipse deplangeret, et non lugentes lugeret, sicut ad eosdem Corinthios: « Ne cum venero, inquit, iterum humiliet me Deus apud vos, et lugeam multos qui ante peccaverunt, et non egerunt poenitentiam super immunditiam, et fornicationem, et impudicitiam quam gesserunt . » Hinc et beatus Job, cum de scientia quam
Abbreviated transcription (Latin):
lect̾oe: qui angłs lucis fuerat creatꝰ. diabo¬
lus pͥnceps tenebraꝵ fc̾s: ⁊ h̾o simiłr absq
dilect̾oe malus: ⁊ eiꝰd̾e diaboli filiꝰ ẽ. Qd̾ sira¬
idẽ sp̃c amor sit dm̃ sine amore .i. hostẽ ul
inimicũ tͥ cõstitusti. Si filiũ deneges: cum
filius dĩ sapientia sit dm̃ tͥ brutũ ⁊ insipi¬
entẽ pharanatico errore cõfinxisti. Nã de
filio male sentientes: niceni fides cõcilii.
gentiliũ similes ẽẽ cõuincit. Itaq uire ca¬
matirat cõfusio̾em uł ꝑemptõem

Expanded text:
 diabolus princeps tenebrarum factus. Et homo similiter absque dilectione malus, et ejusdem diaboli filius est. Quod si raidem Spiritus amor sit, Deum sine amore, id est hostem et inimicum tibi constituisti. Si Filium deneges, cum Filius Dei sapientia sit, Deum tibi brutum et insipientem phantastico errore confinxisti. Nam de Filio male sentientes, Nicaeni fides concilii gentilium similes esse convincit. Itaque jure camatizat confusionem vel peremptionem
Abbreviated transcription (Latin):
cõputamꝰ. sp̃m̃ uł aĩam. rationalitatẽ
nalitas. Alioqͥn nlla ẽet rõe carens aĩa.
S ẽ bruta peccoris aĩa que sit ratõe caret
sic ⁊ et̾nitate: ⁊ sic̃ solis fungitir sensib
carnis sic ⁊ cũ carne morit᷑. Itẽ rationali¬
tas ñ ẽ ip̃a que dilectio. Alioqͥn nlłm rati¬
onale ẽet absq dilectoe. S ẽ oĩs homo
uł oĩs angłs ht in se dĩ dilectõem. Uñ argu¬
itur ꝑ erechielem diabolus qr illam in se¬
met ip̃o spreuit pͥmus. Aurũ inqͥt opus
decoris tui ⁊ foramina tua in die qua cõ¬
ditus es p̃parata st̃. Et pꝰpauca repleta st̃
ait int̾iora tua iniquitate. Rationalita¬
tẽ cũ qͣ cõditꝰ ẽ foramina eiꝰ appłłat: qr sic̃
lapis p̾ciosus auro ligat᷑: ita spũ sc̃o qui
utiq dilectio ẽ ligari: ⁊ in unitate celestis
ordinis cũ posset astringi recusauit. Sic h̾o
unũ opus ꝑfcm̃ ⁊ cratori simile ostendunt.

Expanded text:
ationalitatem nalitas, alioqui nulla esset ratione carens anima. Sed est bruta pecoris anima, quae sicut ratione caret, sic et aeternitate; et sicut solis fungitur carnis sensibus, sic et cum carne moritur. Item rationalitas non est ipsa quae dilectio, alioquin nullum rationale esset absque dilectione. Sed est omnis homo, vel omnis angelus habet in se Dei dilectionem. Unde arguitur per Ezechielem diabolus, qui illam in semetipso sprevit primus: « Aurum, inquit, opus decoris tui, et foramina tua in die qua conditus es, praeparata sunt . » Et post pauca: « Repleta sunt, ait, interiora tua iniquitate » Rationalitatem cum qua conditus est, foramina ejus appellat, quia sicut lapis pretiosus auro ligatur, ita Spiritu sancto, qui utique dilectio est, ligari et in unitate coelestis ordinis cum posset astringi, recusavit. Sic et homo unum opus perfectum, et Creatori simile ostendunt.
Abbreviated transcription (Latin):
.in: uocib cõcordat publicam a longe stã¬
tis ⁊ pcc̃a sua cõfitentis. Et tali .s. ñ pha
possidet: s ꝑ humilem ꝯfessio̾em se ip̃m
pͥus offerenti dr᷑ in cõione. ut sua demũ
offerat. Honora dñm de tua sub̾a. ⁊c̃.

Expanded text:
 vocibus concordat publicani a longe stantis, et peccata sua confitentis, et tali scilicet nopossidet, sed humilem confessionem, se ipsum prius offerenti dicitur in communione, ut sua demum offerat: Honora Dominum de tua substantia ,
Abbreviated transcription (Latin):
lectio epłe. Notũ uob̃ facio eugłm. Nam
exemplũ publicani in eugłio se accusã¬
tis ⁊ dicentis ñ sum dignꝰ leuare ocłos me¬
os in cclũ: optime in hac epła paulus
uitat᷑ dicens. Ego eĩ sum minimꝰ apłoꝵ¬
hec humilitas unitatẽ domesticoꝵ dei ꝯ¬
seruat: ut ñ aliꝰ adu̾sus aliũ inflet᷑. rec¬
te hic introitꝰ p̾mittit᷑ in quo dͦr. D̾s qͥ¬

Expanded text:
lectio: Notum vobis facio Evangelium . Nam exemplum publicani in evangelio se accusantis, et dicentis: Non sum dignus levare oculos meos ad coelum , optime in hac epistola Paulus mitatur, dicens: Ego enim sum minimus apohaec humilitas, unitatem domesticorum Dei conservat, ut non alius adversus alium infletur, recte hic introitus praemittitur, in quo dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ bella nĩrm uictrix sedet in throno roma¬
ni imꝑii: totꝰ q deinceps mundus manu
forti .i.xͦ. se subdidit. Duob seꝙ̃tib libris
in qͥb regnũ diuisũ ẽ a domo. dd̾. ex quo
iheroboam regni scissuras. sic̃ illi ꝑ manũ
aye silonitis significatũ ẽ: inuasit: ⁊ cõ¬
tẽpto tẽplo dñi duos uitulos fec̃: illa sig¬
nificant᷑ tp̃ra. qͥb eccłiam h̾eticoꝵ insani¬
a scidit: ⁊ cõtempto altari xͥ reiecto uultu
citati cõtentionib illoꝵ ñ dormitantes
uũ nͨ magnũ aliqͦd u̾bũ ab allegoria. ułali¬
qua utili moralitate uacare passi st̃. Dem̃
nich̾ominꝰ ꝯgrue sequit᷑ liber iob: qr uidel
maxĩe in pace eccłie ñ dest̾ ille tẽptõnes uiriᷤ¬

Expanded text:
per bella martyrum victrix, sedit in throno Romani imperii, totusque deinceps mundus manu forti, Christo se subdidit. Duobus sequentibus libris, in quibus regnum divisum est a domo David, ex quo Hieroboam regni scissuras sicut illi per manum Achiae Sylonitis significatum est invasit, et contempto templo Domini duos vitulos fecit , illa significabantur tempora, quibus Ecclesiam haereticorum insania scidit, et contempto altari Christi, rejecto cultu citati contentionibus illorum, non dormitantes,vum, nec magnum aliquod verbum ab allegoria vel aliqua utili moralitate vacare passi sunt. Deinde nihilominus congrue sequitur liber Job, quia videlicet, maxime in pace Ecclesiae non desunt illae tent
Abbreviated transcription (Latin):
nis: ⁊ cũ antiquus dieꝵ dixĩt huic de qͦ
loquim᷑ sponso pupilloꝵ patri. postula
lent angustare: aut ⁊̃ annullare ut iu¬
dei: qui in sua tm̃ sinagoga ut donatus
qui in sola coartare cõtendit affricał ut
terant filii supͣdc̃o patris testimonio sibi¬
met legata insidiantib malignis sp̃itibꝰ
tutorẽ hũc fidissimũ adẽe oportebat qui

Expanded text:
sionis, et cum Antiquus dierum dixerit huic, de quo sionis, et cum Antiquus dierum dixerit huic, de quo loquimur, sponso, pupillorum Patri: « Postullent angustare, aut etiam annullare, ut Judaei, qui in sua tantum Synagoga, ut Donatus, qui in sola coarctare contendit Africa, ut terant filii supradicto Patris testamento, sibimet legata, insidiantibus malignis spiritibus, tutorem hunc fidissimum adesse oportebat, qui
Abbreviated transcription (Latin):
mͤ uenerabłis ⁊ amplec sc̃¬
tenda sc̃e matri ecclie filiisq eius
uniu̾sis debeat ẽẽ de aduentu sp̃c sc̃i sol¬
lempnitas: considãta ꝑsone aduenien¬
tis dignitas: simlq causa aduentꝰ eiꝰ eui¬
dent̃ demonstrat. Ip̃e ẽ eñi d̾s ac dñs nr
patrifilioq cõsubstancialis ⁊ coet̾nus
increatꝰ atq ĩm̃sus: ut pote creatricis ter¬
cia ꝑsona trinitatis: cuiꝰ absq g̾r̃a nlła
in ord̾ĩe celoꝵ consistit creatura rat̾ona¬
lis: a quo recedens angłs diabolus factꝰ
ẽ: ad qũe accedens h̾o d̾o similis redditus
ẽ. Causa aũt aduentꝰ eiꝰ hec ẽ: ut qr spõ¬
sus ablatus ẽ filioꝵ eiꝰ cur̃a atꝙ titelã
pupillam suscipiat: ⁊ testam̃to patris lega¬
tam illis: ĩmosanguine eiꝰ cõscriptã h̾edi¬
tatẽ aduocatõe legitima defendat in om̃i
p̃torio cor̃a quouis uidice rege actyrã¬
no siue pͥncipib t̾re. Propon̾eda nãꝙ e
rat lis in uditio de t̾minis pat̃ne possõ¬

Expanded text:
m venerabilis et amplectenda sanctae matri Ecclesiae filiisque ejus universis debeat esse de adventu Spiritus sancti solemnitas, considerata personae advenientis dignitas, simulque causa adventus ejus evidenter demonstrat. Ipse enim Deus et Dominus est, Patri Filioque consubstantialis et coaeternus, increatus atque immensus, utpote creatricis tertia persona Trinitatis, cujus absque gratia, nulla in ordine coelorum consistit creatura rationalis; a quo recedens angelus, diabolus factus est; ad quem accedens homo, Deo similis redditus est. Causa autem adventus ejus haec est, ut quia sponsus ablatus est, filiorum ejus curam atque tutelam pupillorum suscipiat, et testamento Patris legatam illis, imo sanguine ejus conscriptam haereditatem, advocatione legitima defendat, in omni praetorio, coram quovis judice, rege aut tyranno, sive principibus terrae. Proponenda namque erat lis in judicio de terminis paternae posses
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ paradisus refloruit. celũ purpura¬
tũ ẽ angłi candidati: hoĩes exhilarati st̃.
suut: Xp̃c dñs tnͣsiuit de hoc mundo ad
patr̾e: de morte ad uitam. de ignobłita¬
te ad głam: de seruitio ad regnũ. de c̃õ¬
tumeliis ad honorẽ. de fluctib scl̃iad por¬
tũ celi: de medio latronũ. ad patris con¬
sessũ T̃ransiuimꝰ ⁊ nos: pascha nrm xp̃c¬

Expanded text:
hujus paradisus refloruit, coelum purpurahujus paradisus refloruit, coelum purpuratum est, angeli candidati, homines exhilarati sunt. stus Dominus transivit de hoc mundo ad Patrem, de morte ad vitam, de ignobilitate ad gloriam, de servitio ad regnum, de contumeliis ad honorem, de fluctibus saeculi ad portum coeli, de medio latronum ad Patris consessum. Transivimus et nos. « Pascha enim
Abbreviated transcription (Latin):
festiuitatis: redẽptõ aĩaꝵ que die ꝑasceueᷤᷤ
morte xp̃i ꝑata ẽ: ⁊ resurrectio corꝑum q̃
pͥma sabb̃i xp̃o resurgente data ẽ: atq cõ¬
firmata. Addit᷑ his t̾cia necessarii baptis¬
matis sollempnitas: õem nobis illaꝵ cõfe¬
rens utilitatẽ uł fructũ. Que ꝓ eo ꝙ ab ilł
exordiũ totũꝙ sue ratõis sũpsit sacram̃tũ:
recte eisdem in paschalib gaudiis additaẽ
refulsit in deliciis n̾ris. Ouere festa dies: uere
beata nox. Nobłitas anni m̃sis decus: arma di¬
erũ. splendor horaꝵ. Nox in qua desertꝰ infer¬
nus: aꝑtus ẽ ꝑadisus. Nox ista mortis exitꝰ¬
est: uite redditꝰ ẽ: lux gr̃e: splendor gle. sua¬
uitatis pocłm. fluuius deliciaꝵ. inunda¬
tio pacis adquisitio fortitudinis: laus con¬
silii diuini. hac nocte cessauit exactor: qͥe¬
uit tributũ: captiui redditi st̃. lapsi respi¬
rauer̃t. cõfracta ẽ uirga ꝑseꝙ̃tiũ cõputru¬
it ugũ dñantiũ. Pulchritudine noctis

Expanded text:
 redemptio animarum, quae die Parasceves morte Christi parta est; et resurrectio corporum, quae prima Sabbati Christo resurgente data atque confirmata est . Additur his tertia necessaria baptismatis solemnitas, omnem nobis illarum conferens utilitatem vel fructum, quae pro eo quod ab illis exordium totumque suae rationis sumpsit sacramentum, recte in eisdem paschalibus gaudiis addita esrefulsit in deliciis nostris. O vere festa dies, vere beata nox, nobilitas anni, mensis decus, arma dierum, splendor horarum, nox in qua desertus infernus, apertus est paradisus. Nox ista, mortis exitus, vitae reditus est. Lux gratiae, splendor gloriae, suavitatis poculum, fluvius deliciarum, inundatio pacis, acquisitio fortitudinis, laus consilii divini. Hac nocte cessavit exactor, quievit tributum, captivi redditi sunt, lassi respiraverunt, confracta est virga persequentium, computruit jugum dominantium. Pulchritudine noctis
Abbreviated transcription (Latin):
tnsiuimꝰ: ꝙͣ ex longinqͦ tnͣsiuimꝰ: adupli¬
ci ꝑdit̾oe ad duplicẽ corporis ⁊ aĩe salutẽ.
de diabolo ad dm. de hoste ad patr̃e: de ty
⁊ d̾s ⁊ ho. ẽransiuimꝰ in ꝙͣ de tenebris ad
lucem. de fatigatõe ad requiem. de plan¬
ctu ad canticũ. de nuditate ad tegum̃tũ.
de pauꝑtate ad opulentiam. de reatu ad

Expanded text:
nsivimus? Quam ex longinquo? Transivimus a duplici perditione ad duplicem corporis et animae salutem, de diabolo ad Deum, de hoste ad Patrem, de tyrest, et homo. Transivimus, inquam, de tenebris ad lucem, de fatigatione ad requiem, de planctu ad canticum, de nuditate ad tegumentum, de paupertate ad opulentiam, de reatu ad
Abbreviated transcription (Latin):
uicti potestatẽ iniꝙͣ eunt sac̾dotes nri: lega¬
ti utiq uictoriosi regis xp̃i: titulosq uicto¬
rie ꝓferentes. uicti abrenũtiatõem iucto¬
risq ab oĩb exigunt ꝓfessicem. De cuius
magnitudine sacram̃ti aliqͣ debere dicitẽ¬

Expanded text:
victi potestatem iniquam eunt sacerdotes nostri, legavicti potestatem iniquam eunt sacerdotes nostri, legati utique victoriosi regis Christi, titulosque victoriae proferentes, victi abrenuntiationem, victorisque ab hominibus exigunt professionem. De cujus magnitudine sacramenti aliqua debere dici
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ hostes: ut quecũq ante bellũ fue¬
rant uicti: post bellũ cedant in ius dñat᷑oem¬
ꝙ uictoris. Mittant᷑ q legati in uniu̾sam
uicti potestat̾ẽ: qui uictũ ẽẽ priorẽ tyran¬
nũ amiuntient: titulosq uctoris reci¬
piendos ostendant: ⁊ eiꝰ uira p̾dicent. Uñ
⁊ ip̃e dñs qui ad debellandũ humani gn̾ĩs
inimicũ uenerat. dicit in eugłio. Cũ forti
armatus custodit atriũ suũ: in pace sunt
ot̃a q̃ possidet. Si aũt forcior illo suꝑueni¬
ens uicerit eũ uniu̾sa eiꝰ arma auferet in
qͥb cõfidebat: ⁊ spolia eiꝰ distribuet. Hac nocte
eiꝰ bellator inferens ip̃m ꝙ̃ cepit alligauit:
arma eiꝰ abstulit ⁊ spolia ꝑadiso reddidit.
Ine t̾a fortis qui uniu̾sam t̾ram cõculcauit
hamo crucis captꝰ est: qr dũ fragłitat̾ẽ car¬
nis in xp̃i morte appetiit: diuinitatis acu¬
leo tnffixus ẽ. Recte gͥ hac eadẽ die celebrat᷑
baptismi sacram̃tũ: quo constant̃ adu̾sus

Expanded text:
inter homines, ut quicunque ante bellum fuerant victi, post bellum cedant in jus dominationemque victoris, mittanturque legati in universam victi potestatem, qui victum esse priorem tyrannum annuntient, titulosque victoris recipiendos ostendant, et ejus jura praedicent. Unde et ipse Dominus, qui ad debellandum humani generis inimicum venerat, dicit in Evangelio: « Cum fortis armatus custodit atrium suum, in pace sunt omnia quae possidet: si autem fortior illo superveniens vicerit eum, universa arma ejus auferet, in quibus confidebat, et spolia ejus distribuet . » Hac nocte jus bellator inferens, ipsum cepit, alligavit, arma ejus abstulit et spolia paradiso reddidit. Ille tam fortis, qui universam terram conculcavit, hamo crucis captus est, quia, dum fragilitatem carnis in Christo morte appetiit, divinitatis aculeo transfixus est. Recte igitur hac eadem nocte celebratur baptismi sacramentum, quo constanter adversus
Abbreviated transcription (Latin):
itid̃ p̃tereundũ ñ ẽ quid ad baptis¬
mi g̾ram ꝑtineat illa que de hac die legit᷑
lectio. tẽptauit d̾s abrahã. De qua re querẽ¬
tib facilis ⁊ aꝑta patet responsio: qr uide¬
lic in illa qu̾a celebramꝰ effusiõe sc̃i sp̾c il¬
lud ĩpletũ ẽ: ꝙ in hac lectoe patri nr̃o abra¬

Expanded text:
d praetereundum non est, quid ad baptismi gratiam pertineat illa, quae de hac die legitur lectio: Tentavit Deus Abraham . De qua re quaerentibus facilis et aperta patet responsio, quia videlicet in illa, quam celebramus, effusione sancti Spiritus, illud impletum est, quod in hac lect
Abbreviated transcription (Latin):
trũ fit. Ipẽ ẽ ximꝰ. ĩmo pͥmꝰ discipłoꝵ. qui
ad soluendã illã magnã asmã missi sunt.
u̾et: ita ut pulchre nob̾. illi duo. qͥ a mon¬
te oliuaꝵ missi sũt. ad soluendã illã aĩalẽ
asinam. in typũ om̃iũ p̾dictoꝵ. in his ui¬
deant᷑: qͥ cap᷑ mũdi romã. dͥxͥ. regis et̾ni ue

Expanded text:
trum fit; ipse est unus, imo primus discipulorum, qui ad solvendam illam magnam asinam missi sunt. veret, ita ut pulchre nobis illi duo, qui a monte Olivarum missi sunt, ad solvendam illam animalem asinam, in typum omnium praedicatorum, in his duodentur, qui caput mundi Ro
Abbreviated transcription (Latin):
noctib extinctis luminarib celebramus
ugłias ad similitudine tenebraꝵ q̃ paci¬
ente dño suꝑ t̾ram fc̃e st̃ significando ut
Sic ꝙ fit: ut sacrificiũ nouũ ꝙ mort̾e dñi
pͥdie ꝑ manꝰ ip̃ius p̾cesserat: resurrectioni
eiꝰ nicħominꝰ pͥdie qͦd ẽ in sacroscã sabb̃i uesꝑa
solłepnit̾ occurat. Itaq qm̃ hac die q̃ ẽ fe
.UIͬ. qua xp̃c hostia salutaris a suis trucida¬
tur inimitis: recte a nobis qͣsi sepultũ ẽ sa¬
die sumamꝰ. fuitq duplũ ꝙͣ ꝑ singłos dies
collige̾ cõsueuimus¬

Expanded text:
nutas, exstinctis luminaribus, canimus vigilias ad similitudinem tenebrarum, quae patiente Domino, super terram factae sunt, significando, ut Sicque fit ut sacrificium novum, quod mortem Domini pridie per manus ipsius praecesserat, resurrectionis ejus nihilominus pridie, quod est in sacrosancti Sabbati vespera, solemniter occurrat. Itaque quomodo hac distus hostia salutaris a suis trucidatur inimicis, recte a nobis quasi sepultum est sadie sumamus, fuitque duplum quam per singulos dies colligere consuevimus
Abbreviated transcription (Latin):
cientes. ⁊ inde usꝙ ad pͥm̾a sabb̾i recond̾e¬
tes: toto eodẽ sabb̃o iugi silentio cõsopiti
usq ad pͥmã sabb̃i ab om̃i diurno psallen¬
tio cuncto q sacri altaris mist̾io uacare¬
mus. Sic eni rei ꝓpus acced̾e putarem᷑.
euit in sepulchro: totãꝙ seꝙ̃ tẽ noctem
discipłi eiꝰ in tristicia tnͣseger̾t: donͦ dilu¬
cło redeuntib a monum̃to mulierib
q̃q audierant ⁊ uiderant referentib:
paulatĩ respirare: ⁊ in gaudiũ reuiuis¬
cere ceꝑunt. Ueruisitaq triduanã dñi
mortẽ obseruare suo tp̾re uid̾em᷑: ⁊ il

Expanded text:
cientes, et inde usque ad Sabbatum recondentes, toto eodem Sabbato jugi silentio consopiti, usque in primam Sabbati ab omni diurno psallentio cunctoque sacri altaris ministerio vacaremus. Sic enim rei propius accedere putaremur ievit in sepulcro, totamque sequentem noctem discipuli ejus in tristitia transegerunt, donec diluculo redeuntibus a monumento mulieribus, quaeque audierant et viderant referentibus, paulatim respirare et in gaudium reviviscere coeperunt. Verius itaque triduanam Domini mortem obser
Abbreviated transcription (Latin):
d .s. di. Hoc ẽ torpꝰ meũ. Hic ẽ calix sangui¬
nis mei sius manib ĩmolatꝰ ẽ: suis ipse
manib nobis ut iugit̾ ĩmolet᷑ agnꝰ com̃¬
datꝰ ẽ. Ab illa gͦ ĩmolat̾oe pͥma sabb̾i t̾cia
dies ẽ: ab ista u̾o sabb̾m ip̃m. t̾cia nichomi¬
nus dies ẽ. Constat aũt qd̾ ut suꝑuis dcm̃ ẽ.
noctẽ siue uesꝑam sabb̾i ab illo silentio
uł tristicia qm exigebat requies sepulchri.
causa illa uehemens abstrahit. ꝙ in ꝑte eiꝰdem
noctis dñs m̃ resurgens totã illam inc̾o¬
ꝑabłis gaudii iubare sol uerus illustra¬
uit. ẽriduũ gͦ dn̾ice mortis ꝙ ꝑfici nequi¬
pulchre ⁊ ronabłr ad hũc respectũ tnͣspo¬

Expanded text:
s: « Hoc est corpus meum: Hic est calix sanguinis mei , » suis manibus immolatus est, suis ipse manibus nobis, ut jugiter immoletur, agnus commendatus est. Ab illa immolatione prima Sabbati, tertia dies, ab ista vero Sabbatum ipsum tertia nihilominus dies est. Constat autem quod, ut superius dictum est, noctem sive vesperam Sabbati ab illo silentio vel tristitia, quam exigebat requies sepulcri, causa illa vehemens abstrahit, quod in parte ejusdem noctis Dominus resurgens, totam illam comparabilis gaudii jubare sol verus illustravit. Triduum ergo Dominicae mortis, quod perfici nequipulchre et rationabiliter ad hunc respectum transpo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ dc̃m ẽ: tẽ panẽ decelo .i. manna suscipiẽtib.
facile ꝑsentit chorꝰ eruditꝰ. qͥd innuat pie cal¬
⁊ scͥba doctꝰ magni qͥ thesauri conseius. Deni¬
Q ad ħ inuitat nos: ut recogitemꝰ. manna il¬
lud. ꝙ datũ ẽ filiis isrł. egͤssis de egypto. ⁊ ten¬
dẽtib ad t̾rã reꝓmissionis. figͤam fuisse u̾bi
d̾i. qd̾ ꝑ uͥginẽ. carnem assumens. nos in se
credentes pasc̾e uenit. qͥ eramꝰ ad̾o ieiuni. solis.
carnis uiciis tanꝙͣ carnib egypti distenti.
atq cͣpulati. huiꝰ int̾pres simł̾itudinis: ñ
qͥuis hõmũ. s ip̃e ẽ qͥ dixit. Ego sum pamscu.

Expanded text:
 dictum est, tunc panem de coelo, id est manna suscipientibus, facile persentit chorus eruditus quid innuat piae caet scriba doctus magni sibi thesauri conscius . Denique ad hoc invitat nos, ut recogitemus, manna illud, quod datum est filiis Israel, de Aegypto edentibus ad terram repromissionis, figuram fuisse Verbi Dei, quod per Virginem carnem assumens, nos in se credentes pascere venit, qui eramus a Deo jejuni, solis carnis vitiis, tanquam carnibus Aegypti distenti atque crapulati. Hujus interpres similitudinis, non quivis hominum, sed ipse est, qui dixit: « Ego sum panis
Abbreviated transcription (Latin):
e̾ sit miseit principes ⁊ pharisei mini¬
stros: ut apprehenderent ih̾m. sequit᷑ ih̾c
au̾t dixit eis. Adhuc modicũ t̾epus uobis¬
cũ sũ ⁊ uado ad eũ qui misit me. ⁊ qͥd de¬
inde illis euenturũ ẽet: subuingit. q̃re¬
tis me: ⁊ ubi ego sũ uos ñ potestis uenire.
.s. muro infidelitatis obsistente. Quo dẽo
ꝑspicue se relictis suis ad gẽtes tͣnsmig¬
turũ eẽ minabat᷑. Uñ illi qͦ qͣi diuinã¬
tes dicunt. Nunqͥd in disꝑsio̾em gentiũ¬

Expanded text:
est: Miserunt pontifices et Pharisaei ministros, ut apprehenderent Jesum . Sequitur: Jesus autem dixit eis: Adhuc modicum tempus vobiscum sum, et vado ad eum qui misit me . Et quid deinde illis eventurum esset subjungit: Quaeretis me, et ubi ego sum, vos non potestis venire , scilicet muro infidelitatis obsistente. Quo dicto perspicue se, relictis illis, ad gentes commigraturum esse minabatur. Unde illi quoque quasi divinantes dicunt: Nunquid in dis
Abbreviated transcription (Latin):
ne iuidelic uidea qͦndã habitacłm xp̃i ari¬
ingalileam. ñ eñĩ uolebat ire in uideã
qr q̃rebant eũ uidei int̾fic̾e̾: ⁊ paulo post
tñ. ⁊ ip̃e ascendit ad diem festũ ñ mani¬
feste s qͣi in occulto. Seqͣr. Iudei gͦ querebãt
eũm die festo dicentes. ubi ẽ ille. Et mͣmur
młtus erat de eo in turba. Alii dicebant
qr bonus ẽ: alii ñ. s seducit t᷑bam. Hu¬
ic sane euglio. ñ nlła similitudine.
tibabilonii adu̾sus regẽ dixer̃t. ẽrade
dit̾ce ut sibi trad̾et illũ. fecer̃t ꝙ sic̃ ip̃e q̃ri¬
tur ꝑ ꝓpħ̾am. Deduxer̃t in lacũ mortisui¬
tam meam ⁊ posuer̾t lapidẽ suꝑ me. Cũꝙ
lonis uidel romanũ ĩꝑium uoce mag¬
na dicens. Magnus ẽ d̾s danieł uoce in
mũ imꝑator romane urbis magne u¬
tiq babilonis fidẽ xp̃i suscepit. Salutat
uos eccłia q̃ ẽ in babilone collecta. inqͥt¬

Expanded text:
 videlicet Judaea, quondam habitaculum Christiin Galilaeam; non enim volebat ire in Judaeam, quia quaerebant eum Judaei interficere , et paulo post tamen: Et ipse ascendit ad diem festum non manifeste, sed quasi in occulto , sequitur: Judaei ergo quaerebant eum in die festo, dicentes: Ubi est ille? Et murmur multum erat de eo in turba. Alii dicebant: Quia bonusest: alii: Non, sed seducit turbam. Huic sane Evangelio nonnulla similitudine ti Babylonii adversus regem, dixerunt: Trade ditione, ut sibi traderet illum, feceruntque sicut ipse queritur per prophetam: « Deduxerunt in lacum mortis vitam meam, et posuerunt lapidem super me . » Cumque lonis » videlicet Romanum imperium voce magna dicens: « Magnus est Deus Danielis imum imperator Romanae urbis, magnae utique Babylonis, fidem Christi suscepit. « Salutat vos Ecclesia, quae est in Babylone collecta
Abbreviated transcription (Latin):
ue ciuitati gradi xp̃m significat dnĩ
ad salutẽ totius mundi ad̾o patre nussũ
Nã sit̃ ionas magña niniu̾e uolens adi¬
re. potius maris fuictib se tradidit. sic
dñs n̾r corꝑali p̃sentia gentes adire sio¬
sit. Et efferbuit mare: ⁊ timuert nau¬
te. Audiens eñi pilatꝰ accusatõem dicentiũ. qr
filiũ dei se fecit magis timuit. ẽandẽꝙ ꝑsis¬
tente graui fluctuatiõe clamantiũ cru¬
cifige crucifige. lotis manib in modũ nau¬
a sanguine uisti huiꝰ tradidit illis ih̃m
ut crucifig̾ent. qͣi mari inmittens. Et ab¬
sorbuit eũ cetus .i. mors: s adurente uen¬
tr̃e eiꝰ diuinitatis igne. tercia die uiumai
ruł sus euomuit. Et t̾c demũ a p̾dicatõe
eiꝰ t̾rita niniue magna .s. mundꝰ. trina

Expanded text:
ristum significat Dominum ad salutem totius mundi a Deo Patre missum. Nam sicut Jonas magnam Niniven nolens adire, potius maris fluctibus se tradidit, sic Dominus noster corporali praesentia gentes adire noium remansit . Efferbuit mare, « et timuerunt nautae . » Audiens enim Pilatus accusationem dicentium: quia « Filium Dei se fecit, magis timuit , » tandemque persistente gravi fluctuatione clamantium: « crucifige, crucifige , » lotis manibus in modum naua sanguine justi hujus , » tradidit illis Jesum, ut crucifigerent, quasi mari immittens. Et absorbuit eum cetus, id est mors, sed adurente ventrem ejus divinitatis igne, tertia die vivum rursus evomuit. Et tunc demum ad praedicationem ejus territa Ninive magna, scilicet mundus, trin
Abbreviated transcription (Latin):
silio sp̃s .s. obediens seruiuit mũdo: subiectis
humis eꝰ pcc̃a portando ⁊ synagogã de iudeis.
⁊ eccͦm de gentib assumeret. Cumi gͦ sacͥdos
stolam accipit: meminisse debet. et scire: qͥa
grande iuigũ licet suaue: grande licet leue¬
suꝑ se tollit.

Expanded text:
ediens, servivit mundo, subjectis humeris ejus peccata portando, ut Synagogam de Judaeis et Ecclesiam de gentibus assumeret. Cum ergo sacerdos stolam accipit, meminisse debet et scire, quia grande jugum, licet suave, grande, licet levesuper se tollit
Abbreviated transcription (Latin):
grũ d̾o debitũ reddimꝰ seruitiũ. Singłis
horis capita .i. initia p̃cidimꝰ: fines qͦ ea¬
rũ subsilentio abscondimꝰ. Missa u̾o ⁊
głarit̃ fecundat᷑. ⁊ sic̃ die .uͣ. in ebd̾a
mũdane creatõis genꝰ ex aqͥs ortũ par¬
tĩ gurgiti remissũ. ꝑti in aera feuatũ
est: ut stirpe una ꝓdita diu̾sa raꝑent lo
ati. sacram̃ta uniꝰ eiꝰdẽ ꝙ salutis ꝑtĩ nosde¬
primũt in tristitiam ꝑtumn leuant in
gandiũ. ut ꝓuna salute edita: ualde
diũso cultu uł h̾itu celebrent᷑ mist̾ia.
Causam gͦ iuixta textũ reqͥrentes eũa¬
głicũ ab hiis que leta st̃ sumamꝰ initi¬
um.

Expanded text:
grum Deo debitum reddimus servitium, singulis horis capita, id est initia praecidimus, fines quoque earum sub silentio abscondimus. Missa vero et gulariter fecundatur. Et sicut die quinta in hebdomada mundanae creationis, genus ex aquia ortum, partim gurgiti remissum, partim in aera levatum est, ut stirpe una prodita, diversa raperent locati, sacramenta unius ejusdemque salutis, partim nos deprimunt in tristitiam, partim levant in gaudium, ut pro una salute edita, valde diverso cultu vel habitu celebrentur mysteria. Causas ergo juxta textum requirentes evangelicum, ab his quae laeta sunt, sumamus initium.
Abbreviated transcription (Latin):
estis inqͥt .i. falsis ꝓmissiõib decepti. Qͣdͥ
ẽĩ saltẽ tp̃ralis emolum̃ti miser assecu
dens diabolo: Et sine argento redunemi¬
ni. Qͥd ẽĩ captiua filia syon ꝓ redẽpt̾̃oe tu¬
a dedisti: nlłis p̃cedentib m̾itis: s sola gra

Expanded text:
estis, » id est falsis promissionibus decepti. Quid enim saltem temporalis emolumenti miser assecutdens diabolo? « Et sine argento redimemini. » Quid enim, captiva filia Sion, pro redemptione tua dedisti? Nullis praecedentibus meritis, sed sola gra
Abbreviated transcription (Latin):
cõuenient̃ hic sol iusticie ad ñram salu¬
t̃ẽ uenditꝰ ẽ: qr in illa mũdane creatõis
ebd̾a sol iste uisibłis ad lucendũ mundo for
ditis ꝙͦ ñ dedignaret᷑ uenundari. Uenditi
qͥppe fu̾amꝰ nos uenditõe miscrabłi. sit̃

Expanded text:
 hic sol justitiae ad nostram salutem venditus est, quia in illa mundanae creationis hebdomada sol iste visibilis ad lucendum mundo formditis quoque non dedignaretur venundari. Venditi quippe fueramus nos venditione miserabi
Abbreviated transcription (Latin):
sũpte st̃. ꝓtinꝰ ysaias ꝓpħa desiderãtissimꝰ
huiꝰ dñice passiõĩs expectator ⁊ p̃̾co qͣi p̾sẽs
accurrit. lectoris uoce nos ad uidendũ ago¬
nẽ illũ excitans: atq dicens. Dicite filie
eiꝰ cũ eo ⁊ opus illiꝰ corã illo: pulchre satis
breuitq cõmendans ⁊ opus passiõis cui
tinctis uestib .i. m̃bris corꝑeis q̃ sunt uesti¬
m̃ta diuinitatis tincta ex purpura sangͥni.
ẽnctis inqͥt uestib de bosra. Pbosra int̾p̃tat᷑
firma atq munita: significat q ciuitatẽ
qͦndã auxilio: mag̃ ꝙͣ muroꝵ ambitu fir¬
mau̾at atq munierat. Est aũt cuitas in
moab. Quo noie. fortit̾ iherosolimitanos
ꝑcutit uideos. Conseqͣr eĩ. ut ⁊ ip̃i moabite
sunit: ut ue̾ suit. Moab qͥppe int̾p̃tat᷑ ex pat.
Et dñs cũ dixisset uideis si filii abrahe estis:
oꝑa utiq abrahe facite: ñc aũt q̃ritis me
int̾fice̾. hoc abraham ñ fecit: subsecutꝰ ad¬
iunxit. Uos ex patre diabolo estis. Itaq cũ

Expanded text:
sumptae sunt, protinus Isaias propheta desiderantissimus hujus Dominicae passionis exspectator et praeco, quasi praesens accurrit, lectoris voce nos ad videndum agonem illum excitans atque dicens: Dicite, filiaejus cum eo, et opus illius coram illo . Pulchre satis breviterque commendans, et opus passionis, cui tinctis vestibus, id est membris corporis, quae sunt vestimenta divinitatis, tincta ex purpura sanguinis, tinctis, inquit, vestibus de Bosra? Bosra interpretatur firma atque munita, significatque civitatem quondam auxilio magis quam murorum ambitu firmaverat atque munierat. Est autem civitas in Moab: quo nomine fortiter Hierosolymitanos percutit Judaeos. Consequitur enim ut ipsi Moabitae sint, ut vere sunt; Moab quippe interpretatur ex patre. Et Dominus cum dixisset Judaeis: « Si filii Abrahae estis, opera utique Abrahae facite, nunc autem quaeritis me interficere, hoc Abraham non fecit , » subsecutus adjunxit: « Vos ex patre diabolo estis . » Itaque cum
Abbreviated transcription (Latin):
ñ gradale. s tͣctꝰ seqͣr. Nã p̃ater supͣdc̃os dies
semꝑ gradale sequit᷑ epłam. aut alła. si ra¬
tio tꝑris gͣdale submoueat. qͦd fit ꝑ dies pen¬
thecostes. Causa aũt hec ẽ. qr musicus ille qͥ
dix̃ cantaimꝰ uobis ⁊ ñ saltastis: lam̾ta¬
tatio. lam̾̃tatõi u̾o. gͣdale. qͣi plorat̾o peni¬
tentie respondet: sic suo loco ĩa dc̃m ẽ. ille

Expanded text:
s dies, semper graduale sequitur epistolam aut alleluia, si ratio temporis graduale submoveat, quod fit per dies Pentecostes. Causa autem haec est, quia musicus ille, qui dixit: « Cantavimus vobis et non saltastis, lamentatatio, lamentationi vero graduale, quasi ploratio poenitentiae respondet, sicut suo loco jam dictum est. Ille,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinet quo uł in agonia ft̾̃s ꝓlixiusora¬
bat. sanguinco sudore madens. qͦd signũ
erat sanguinis płimi cede martirii ef¬
fundendi. uł quo ꝓ tͣnͣsgressorib orauit
dicens. Pat̾ dimitte illis: ñ enĩ sciunt
qͥd faciunt. It̃eq. pat̃. in manꝰ tuas cõm̃¬
do spm meũ: sic eñi se ht titulus. Oratio
pauꝑis. cũ anxiaret᷑. ⁊ cor̃a dño effim¬
d̾et prec̾e suam. pauꝑ hit ip̃e ẽ. qui ut
ẽ. Cũ hoc gͦ pauꝑe ꝓ nob̾ orante cuncti
pauꝑes sp̃u qr corpus unũ cũ illo st̃: illo
p̃orante parit orant. aureũq turribu¬
lum ĩmaclati corporis tenenti huic sũ¬
mo angło sueq orationis incensũ p̃fe¬
renti. suaꝵ qͦ chorus ñr oratonũ inc̃e¬
sa certat̃i simł inicit dicendo ac repe¬
tendo. Dñe exaudi oratõem ⁊ c̃. Lecta

Expanded text:
pertinet, quo vel in agonia factus prolixius oravit, sanguineo sudore madens , quod signum erat sanguinis plurimi caede martyrum effundendi, vel quo pro transgressoribus oravit, dicens: Pater dimitte illis; non enim sciunt quid faciunt . Itemque: Pater, in manus tuas commendo spiritum meum . Sic enim se habet titulus: Oratio pauperis, cum anxiaretur, et coram Domino effunderet precem suam . Pauper hic ipse est qui, ut  Cum hoc ergo paupere pro nobis orante, cuncti pauperes spiritu, qui corpus unum cum illo sunt, illo praeorante, pariter orant. Aureumque thuribulum immaculati corporis tenenti huic summo angelo, suaeque orationis incensum praeferenti , suarum quoque chorus noster orationum incensa certatim simul injicit, dicendo ac repetendo: Domine, exaudi orationem mea
Abbreviated transcription (Latin):
cũ tu loqͣris iusticiam qͣre cruentatꝰ es: p̃s¬
sura crucis. At ille. tortular inqͥt calcaui
solus: subaudit᷑ ꝓ oĩb ut o̾es lib̾arent᷑. his
auditis ecclie chorus sciens agon̾e dñi sudo¬
rẽq sanguineũ. ⁊ oratõem ꝓse. ĩmo suã
suo. Succinit ꝙ gͣdale. Ne au̾tas faciẽ tu¬
me occidant. int̾ qͦs cõmorans infixꝰ sum in li¬

Expanded text:
cum tu loqueris justitiam, quare cruentatus es pressura crucis? At ille: Torcular, inquit, calcavi solus , subauditur pro omnibus ut omnes liberarentur. His auditis Ecclesiae chorus, sciens agonem Domini, sudoremque sanguineum et orationem pro se, imo suam suo, succinitque graduale: Ne avertas faciem tume occidant, inter quos commorans infixus sum in li
Abbreviated transcription (Latin):
minor ẽ s humanitatẽ: in qͣetiã minora¬
tuf ẽ paulominꝰ ab angłis. s hic disertꝰ ui¬
tulus .s. lucas uictimatõem salutaris uituli
stra orantis magis ãmirabłe mundo ⁊ an¬
głis ⁊ hõib p̃bet spectacłm. Uñ cõtremisc̃
eccłia t̾atoꝵ mirabłiũ cõtẽplatrix. Et in
introitu. qͣi attonita repentino clamore
increpat. In nõie dñi õe genu flectat᷑. ⁊ c̃.¬
ꝓcidisse ⁊ in sudore sui sanguinis agoni¬
xari uidens. humana corda hoc t̾rifico
clamore ꝑcutit. ne qͥs audeat stare rigidꝰ
⁊elatꝰ. cũ ille tantꝰ in ta magna agonia¬
sesc ꝓp̃t nos humilitate deiciens genua
posuerit: magnũ piũ q huiꝰ dici dignũ¬

Expanded text:
etiam « minoratus est paulo minus ab angelis . » Sed hic disertus Vitulus, scilicet Lucas, victimationem salutaris vituli stra orantis, magis admirabile mundo et angelis et hominibus praebet spectaculum. Unde contremiscit Ecclesia tantorum mirabilium contemplatrix, et in introitu, quasi attonita repentino clamore concrepat: In nomine Domini omne genuflectatur cocidisse, et in sudore sanguinis agonizari videns, humana corda hoc terrifico clamore percutit, ne quis audeat stare rigidus et elatus, cum ille tantus in tam magna sese propter nos humilitate dejiciens genua posuerit. Magnum piumque hujus diei dignu
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cet̾is sacra dispositõe p̃fulget: ĩmo qr¬
totũ pene uenditi capitis nr̃i luctuosa
uox ẽ: paulisꝑ ĩmorari libet. Primo ꝙ
hoc dicendũ: ꝙ geminas lecto̾es longũ¬
q ac lugubrẽ ꝓ scd̃o gͣduali tractũ: ꝓpter
ĩadc̃am dñi uendit̾oem p̃sentis diei me¬
ruit offm̃n. Cunctaq officii m̾bra reuerẽ¬
tie dñi orantis ⁊ in faciẽ suã ꝓstrati uen̾a¬
błr subseruiunt de quo hac die in passi

Expanded text:
eris sacra dispositione perfulget, imo qui pene totum venditi capitis nostri luctuosa vox est, paulisper immorari libet. Primoque hoc dicendum quod geminas lectiones longumque ac lugubrem, pro secundo graduali, tractum propter jam dictam Domini venditionem, praesentis diei meruit officium, cunctaque officii membra reverentiae Domini orantis, et in faciem suam prostrati venerabiliter subserviu
Abbreviated transcription (Latin):
uidas ⁊ locutus ẽ cũ pr̃icipib sac̃dutũ ⁊
magistratib ꝙ̃ ad modũ ih̃m trad̾et eis.
Et gauisi st̃. ⁊ pacti st̃ illi pecuniã dare
te diminuta est: deponit hac eade die cõ¬
suetudinalẽ ꝓcessionis sue cultũ. tocius¬
q nocturni atq diurni psallendi. pꝰhãc
diẽ gaudiũ obscurat usitatũ. S ⁊ ꝑto
tũ anni circłm inpenitentialiũ obser¬

Expanded text:
us est cum principibus sacerdotum et magistratibus quemadmodum Jesum traderet eis. Et gavisi sunt, et pacti sunt illi pecuniam dare. te diminuta est, deponit hac eadem die consuetudinalem processionis suae cultum, totiusque nocturni atque diurni psallendi post hanc diem, gaudium obscurat usitatum. Sed et per totum anni circulum in poenitentialium obser
Abbreviated transcription (Latin):
ter atq cõgrue gemnat oracłm
sine mutat̾oe rerũ ac ꝑsonaꝵ. quo pug
Spectat dñica hec: qͣrtã mundi etatem
qua mundus plenaria iuuentute robora
puus ꝓph̾aꝵ. manu fortẽ ł desidãble̾m

Expanded text:
ter atque congeminat oraculum, sine mutatione rerum ac personarum, quo pugnSpectat Dominica haec quartam mundi aetatem, qua 45 mundus plenaria juventute roboratpuus prophetarum, manu fortem vel desiderabilem
Abbreviated transcription (Latin):
rũ: ac sic̃ tenebrosa aqua in nubib acriᷤ
nec agnꝰ d̾i solus dignꝰ acciꝑe librũ ⁊ sol¬
uere signacła eiꝰ in passio̾e sua cõplendo
ꝓph̃icas apperiret uoces. iccirco ab hac
paschali ebd̾a depositõe ueloꝵ eadẽ remo¬
uet᷑ significatõ. que fcã est. ꝑ hoc ꝙ ue
lum tẽpli scissum est. sp̃m tradente dño.

Expanded text:
uia tenebrosa aqua in nubibus aeris, nec Agnus Dei, solus dignus solvere librum, significata ejus in passione sua complendo aperiret propheticas voces, idcirco ab hac paschalia hebdomada depositione velorum, eadem renovetur significatio, quae facta est per hoc quod velum templi scissum est, spiritum tradente Domino
Abbreviated transcription (Latin):
expͥmit. eũ uoce cẽturionis: q uiso t̾re motu.
⁊ his q̃ fiebãt. clamauit uoce magna. u̾e. filiꝰ
d̾i erat iste. Due uͦ cͣces. q̃ ꝑingũt᷑ in lat̾e ca¬
licis: dicendo. Om̃is honor ⁊ gła: sacͣm̃ta no¬
bis sangͥnis ⁊ aq̃ rep̾sentant. que patefcõ
lat̾e̾ dͥ lancea militis. ĩ redẽptionẽ salucis nr̃e
ꝓfluxit. Tũc accedit diacoꝰ. ⁊ exaltatũ paꝵq
sacͥficiũ de altari reu̾ent̾. tã ip̃e ꝙͣ sac̾dos. ite¬
rũ deponit. qͥ a uenit ioseph ab arimachia.
cũ cent̾ione: ⁊ nichodemꝰ qͦ. ⁊ ĩpecͣtũ a pi

Expanded text:
xprimit cum voce centurionis, qui viso terraemotu, et his quae fiebant, clamavit voce magna: « Vere Filius Dei erat iste . » Duae vero cruces, quae pinguntur in latere calicis, dicendo, omnis honor et gloria, sacramenta nobis sanguinis et aquae repraesentant, quae patefacto latere Domini lancea militis, in redemptionem salutis nostrae profluxerunt. Tunc accedit diaconus, et exaltatum parumper sacrificium de altari reverenter, tam ipse quam sacerdos iterum deponit, quia venit Joseph ab Arimathaea cum centurione, et Nic
Abbreviated transcription (Latin):
lit abel. qd̾ obtulit abraham: qd̾ obtulit mel¬
magis. ꝙͣ acceptionis. qnͣtitatẽ. Similes simiꝰ
offerendo abel: si recte offerentes. nͥ ominꝰ
recte diuidimꝰ. Q qr cãhin ñ fecit: peccauͭ.
Sua nãq. cui debebat. dõ recte obtulit: sec
se ip̃m sͥ retinẽsiens ⁊ cor suũ d̾o aufe̾ns: ma¬
le diuisit. Abel uͦ. intꝰ in corde suo. sacͥficiũ
iusticie: d̾o obtulit. qr ñ se ip̃m. ꝯͥ retinuit.
S
Similit̾ abraham egͤgia fide. totũ se priꝰ osfe¬
rebat: ⁊ ꝓpt̾ hoc. cũ offerret sua. placidas offe¬
rebat hostias. Q ut sciremꝰ. ⁊ imitarem᷑. pa
tͥos ab illo d̾s affectꝰ exegit. ⁊ ĩmolaris filiũ¬

Expanded text:
lit Abel, quod obtulit Abraham, quod obtulit Melmagrecte offerentes, nihilominus recte dividimus; quod quia Cain non fecit, peccavit . Sua namque cui debebat, Deo recte obtulit, sed seipsum sibi retinens, et cor suum Deo auferens, male divisit. Abel vero intus in corde suo sacrificium justitiae obtulit, quia non seipsum sibi retinuit, sSimiliter Abraham, egregia fide totum se prius offerebat, et propter hoc cum offerret sua, placidas offerebat hostias . Quod ut sciremus et imitaremur nos, patrios ab illo Deus affectus exegit, et immolari
Abbreviated transcription (Latin):
d̾o ꝓ acceptis bñficus: qͥa ꝓfecto redep̃tore
ad dext̾am prĩs sedente. ⁊ interpellante ꝓ¬
grãs agite: sine int̾missione orate. Siaũt
solẽpnitas aliqͣ sit in illud tp̃s respiciẽs qͦ
nr̃e salutis missio celebrata ẽ. ⁊ diacoꝰ dal¬
ẽ reu̾ende modulationis uł enũtiatione
niteus rei dignicatẽ expͥm̾e: ⁊ oͣi extͤma
manu in abeuntis ppͥcordib. memoriam
eiꝰ stabilire. Hoc aũ sacͦ scm̃ altaris nuist̾ium
nem inimicitiaꝵ q̃ erãt int̾ dm̃ ⁊ hoĩes.
sola ualens ⁊ ydonea missio ẽ Qͦmͦ uł a qͥb¬

Expanded text:
pro acceptis beneficiis, quia profecto Redemptore ad dextram Patris sedente et interpellante gratias agite, sine intermissione orate . » Si autem solemnitas aliqua sit, in illud tempus respiciens, quo nostrae salutis missio celebrata est, e diaconus dalest, reverenda modulantis enuntiatione nitens rei dignitatem exprimere, et quasi extrema manu in abeuntis populi cordibus memoriam ejus stabilire. Hoc autem sacrosanctum altaris mysterium nem inimicitiarum quae erant inter Deum et homines sola valens et idonea missio est. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
lit̾q chorꝰ respondendo: imuitantes pau¬
cos fideles. qͥ contͥco. ⁊ confracto corde lu¬
gebãt dñm: uelut qͦndã occisũ abel. inui¬
di furore frĩs maligno: pauciparentes
impaciẽti dolore. ⁊ inconsueco cordis dolo¬
re lam̃tati st̃. Post ħ it̾m breue silentium
fit: salb̾m respiciẽs qͦ dꝰ in sepulcͦ quieuit.

Expanded text:
liter chorus respondendo, imitantes paucos fideles, qui contrito et confracto corde lugebant Dominum, veluti quondam occisum Abel invidi furore fratris maligno, pauci parentes impatienti dolore et inconsueto cordis dolore lamentati sunt. Post hoc iterum breve silentium fit, sabbatum respiciens, quo Dominus in sepulcro quievit.
Abbreviated transcription (Latin):
silicam eoꝵdẽ sc̃oꝵ uia sacra iuxta tẽplũ
romuli sic hactenꝰ cernit᷑ uenustissime
fabricauit. Forte ⁊ illd̃ maiestatẽ diuini
tisma celebratũ ẽ: qͦd ad ugłias nocturnaᷤᷤ
tres tm̃ lectoes ordine romano leguntur.
Nam quo respectu ultra numerũ hunc lec¬
tões młtiplicarent᷑. Si qͥd̾ p̃dicatores nr̃i qͦs
ut alio loco iamdcm̃ ẽ significat ampli¬
or in sollẽpnitatib numerositas lectõ¬
nũ: qr sub tp̃re g̾re płes u̾itatis p̾cones
solebant dño cũ illis cõmemorante. cir¬
cuibant ꝑ castella eugłitantes ⁊ curan¬
tes ubiq. Nec qͥsꝙͣ illd̾ obitiat: qd̾ tribus
q̃ p̾cesser̃t luctuosis noctib płes lecte st̃.
stam illaꝵ alia rat̾o suo loco p̾scripta ẽ.
Igͣr ternarius numerꝰ auct̾e diuini no¬
minis in baptismo illustratꝰ. pulcre
in hac sollẽpnitate tã in ip̃is ꝙͣ in lecto¬
nib pͥncipat᷑.¬

Expanded text:
silicam eorumdem sanctorum via sacra juxta templum silicam eorumdem sanctorum via sacra juxta templum Romuli, sicut hactenus cernitur, venustissime fabricavit. Forte et illtisma celebratum est, quod ad vigilias nocturnas tres tantum lectiones ordine Romano leguntur. Nam quo respectu ultra numerum hunc lectiones multiplicarentur? Siquidem praedicatores nostri, quos, ut alio loco jam dictum est, significat amplior in solemnitatibus numerositas lectionum, quia sub tempore gratiae plures veritatis praecones solebant Domino cum illis commorante, circuibant per castella, evangelizantes et curantes ubique , Nec quisquam illud objiciat, quod tribus quae praecesserunt luctuosis noctibus, plures lectae sunt. Nam illarum alia ratio suo loco praescripta est. Igitur ternarius numerus, auctoritate divini nominis in baptismo illustratus, pulchre in hac solemnitate, tam in Psalmis, quam in lectionibus principat
Abbreviated transcription (Latin):
ebd̾e uesꝑa qua hora sabbõ in sc̃e trinitatiᷤ
nõie baptisma celebratũ ẽ: trina statiõe
cõplet᷑. Et iccirco fortassis ad scm andreã
pene ces uesꝑa t̾minat᷑. qr beatꝰ gregorius
qui stat̾ces sic̃ hactenꝰ seruant᷑ ordinauit.
eid̾e scõ andree specialit̾ deuotus extitit. ⁊ cui
iuxta basilicã scõꝵ ioh̾is ⁊ pauli ad cliuũ
scauri mõast̾ium in ꝓprio domate fabri¬
cauit: in quo relictis oĩb ex huꝰi mundi nau¬
fragio nudus euasit dui desideratũ monachi¬
cũ capiens indum̃tũ. Nec mirũ. hãc illũ ue¬
sꝑtiña stat̾oem. ꝓ deuot̾oe tanto apło cõsecra¬
sse: cũ ⁊ stat̾oem ad sc̃os cosmã ⁊ damianum
qͣ die cantat᷑ salus ppłi ego sum: fec̾it illustri¬
or̃e: ꝓpriisq ac sollẽpnib collectis sic̃ apleriᷤᷤ¬
ꝙ usꝙ ñc obseruat᷑ sc̃is eisde dedicau̾it: iccir¬
co qͦd attauꝰ eiꝰ qͣrtꝰ felix sedisq apłice ponti¬
fex uir magne in xp̃i eccł̃ia reuerentie ba¬

Expanded text:
hebdomadae vespera, qua hora Sabbato in sanctae Trinitatis nomine baptisma celebratum est, trina statione completur. Et idcirco fortassis ad sanctum Andream pene omnis vespera terminatur, quia beatus Gregorius qui stationes, sicut hactenus, servantur, ordinavit, eidem sancto Andreae specialiter devotus exstitit, 95 cui juxta et basilicam sanctorum Joannis et Pauli ad clivum Scauri, monasterium in proprio domate formavit: in quo relictis omnibus ex hujus mundi naufragio nudus evasit, diu desideratum monachicum capiens indumentum. Nec mirum hanc illum vespertinam stationem pro devotione tanto apostolo consecrasse, cum et stationem ad sanctos Cosmam et Damianum, qua die cantatur: Salus populi ego sum, fecerit illustriorem, propriis ac solemnibus collectis, sicut a plerisque usque nunc observatur, sanctis eisdem dedicaverit, idcirco quod atavus ejus, IV Felix, sedis apostolicae pontifex, vir magnae in Christi Ecclesia reverentiae, ba