comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
oĩs popłi eiꝰ. in medio tui ihrstm. Qͦd desiderantissimũ t̾e¬
pꝰ cęlestis intͦitꝰ. illa dies octaua qͣ circ̾cisio celebrat᷑ indicat
Sex ienĩ stͣ huiꝰ scłi ętates uotissimis tẽpoꝵ distincte articlis.
in qͥb ꝓ dõ laborib insistere. ⁊ ꝓ adipiscenda reqͥe sẽptt̃na

Expanded text:
omnis populi ejus, in medio tui Hierusalem . Quod desideratissimum temomnis populi ejus, in medio tui Hierusalem . Quod desideratissimum tempus coelestis introitus illa dies octava, qua circumcisio celebratur, indicat. Sex etenim sunt hujus saeculi aetates notissimis temporum distinctae articulis, in quibus pro Deo laboribus insistere
Abbreviated transcription (Latin):
ta c̃tigert᷑. ⁊ ab ipsa morte saluare ñ omittit. psalmista
teste qͥ ait. Qui ꝓpitiꝰ fit oĩb iniqͥtatib tuis: qͥ sanat om̃s
langores tuos. Dimissis qͥppe oĩb iniqͥtatib nr̃is. ad integrũ
om̃s langores nr̃i sanabunt᷑: cũ resurrectionis apparente
gła. nouissima inimica destructa fuerit mors. Et hęc est
uera ac plenaria nr̃a circ̃cisio. cũ in die iudicii cunctis si¬
mul animę carnisq corruptiõib exiti. in ex ꝑacto iudi¬
tio ad uidendã ꝑpetuo creatoris nr̃i faciẽ aulã regni gles¬
ihrsolimã cũ laudib hostiaꝵ. munꝰ acceptabile deferri.
era enĩ cuc̃cisione purgatꝰ. tẽplũ dñi cũ munerib ingre¬
ditꝰ᷑ : qͥ gła resurrectio ab om̃i labe mortalitatis excotꝰ
ũ bonoꝵ fructib oꝑũ suꝑnę ciuitatis gaudia sẽp̾iterna
subredisrupisti inqͥenꝰ uincła mea. tͥ sacrificabo hostiam
laudis: uota mea dño redđa in atͥis domꝰ dñi. in c̾spectu

Expanded text:
are non omittit, Psalmista testante, qui ait: Qui propitius fit omnibus iniquitatibus tuis, qui sanat omnes languores tuos . Dimissis quippe omnibus iniquitatibus nostris ad integrum omnes languores nostri sanabuntur, cum resurrectionis apparente gloria novissima inimica destructa fuerit mors. Et haec est vera et plenaria nostra circumcisio, cum in die judicii cunctis simul animae carnisque corruptionibus exuti, mox peracto judicio ad videndam perpetuo Creatoris faciem, aulam regni coelesrri. Vera enim circumcisione purgatus templum Domini cum muneribus ingreditur qui gloria resurrectionis ab omni labe mortalitatis excoctus, cum bonorum fructibus operum supernae civitatis gaudia sempiterna subit. Disrupisti, inquiens, vincula mea, tibi sacrificabo hostiam laudis. Vota mea Domino reddam in atriis domus Domini, in conspectu
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ ⁊ dici xp̃ianꝰ.: ęqͣlẽ ⁊in uet̾i ⁊ in noua lege quero rationẽ
Loqͥt᷑ ds̃. ego int̾ficiã: libent̃ habeo ut int̾ficiat. Quando
enĩ uetꝰ in me homo ẽ. ⁊ uiuo adhue qͣsi homo: cupio ut
occidat in me ds ueterẽ hoĩem: ⁊ uiuificet me ex martu¬
is. Pͥmꝰ enĩ ait homo de t̾ra t̾renꝰ: scds̃ homo de cęlo celestiꝰ.
sic̃ portauimꝰ unaginẽ t̾reni portemꝰ ⁊ imagine̾. cȩlestis.

Expanded text:
Christianus, aequalem et in veteri et in nova Lege quaero rationem. Loquitur Deus: Ego interficiam: libenter habeo ut interficiat me Deus. Quando enim vetus in me homo est, et vivo adhuc quasi homo, cupio ut occidat in me Deus veterem hominem, et vivificet me ex mortuis. Primus enim, ait, homo de terra terrenus, secundus homo de coelo coelestis. Sicut portavimus imaginem terreni, portemus et imaginem coel
Abbreviated transcription (Latin):
illũ eẽ qͦd iuir ẽ. Hũqͥd ñ uniuersa ibi falsa st̃ & in sana. cũ se
ã do formati hoĩes. aut in pecudes. aut inferas. aut in por¬
tenta transformant:Nũqͥd ñ omnẽ excedit insaritã: cũ
decorẽ uultꝰ humani. dei specialit᷑ manib in omnẽ pul¬
chritudinẽ sig᷑atũ. sqͥlore sordiũ ⁊ adulterina feditate
det᷑pant: Quomꝰ ñ sanũ sapientib patet. nicħ ibi in eẽ sam¬
tatis: uͥ ĩpia. uͥ uihonesta. inuersaq oĩa. ⁊ faciunt ⁊ locunt᷑.¬

Expanded text:
illum esse, quod vir est? Nunquid non universa ibi falsa sunt et insana, cum se illum esse, quod vir est? Nunquid non universa ibi falsa sunt et insana, cum se a Deo formati homines, aut in pecudes, aut in feras, aut in portenta transformant? Nunquid non omnem excedit insaniam, cum decorem vultus humani Dei specialiter manibus in omnem pulchritudinem figuratum, squallore sordium et adulterina foeditate deturpant? Quomodo non sunum sapientibus patet, nihil ibi inesse sanitatis, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsulcans incedit ad regnũ di. si aspectũ suũ ad ĩpia ⁊ ua¬
na c̃uerterit. ⁊ niges suos hoc ẽ corpꝰ atq animã uulnera¬
bit. ⁊ optimi itineris picłosũ nimis incurret errorẽ. Et ñ
respex̾ inqͥt in uanitates ⁊ in sanias falsas. Quomͦ beatꝰ dauid
falsas insanias dic̃: cũ uere insaniant qͥ ab iecto retiorsũ ti¬
more di ad demonũ respiciunt uanitates: S uir fidelis
ꝓpͥe naturã ĩpię falsitatis exp̃ssit: qͥa insana st̃ oĩa q̃cque¬
diaboli fallente m̃datio. d̃i in se ñ habent ueritatẽ. E
illoꝵ gͣuior atq in medicabił langor ẽ qͥ suꝑstitionũ furo¬
re. ⁊ ludoꝵ suauitate decepti. sub specie sanitatis insanunt
A nñ oĩa q̃ a ministͥs demonũ illis agunt᷑ dieb falsa st̃ ⁊ iisa¬
na. Cũ uur iuriũ suaꝵ uigore mollito totũ se frangit
in feminã. tantoq illuo ãbitu atq arte agit. qͣsi peniteat

Expanded text:
persulcans incedit ad Dei regnum, si aspectum suum ad impia et vapersulcans incedit ad Dei regnum, si aspectum suum ad impia et vana converterit, et juges suos, hoc est corpus atque animam, vulnerabit, et optimi itineris periculosum incurret errorem. Et non respexit, inquit, in vanitates et insanias falsas. Quomodo beatus David falsas insanias dicit; cum vere insaniant, qui abjecto retrorsum timore Dei, ad daemonum respiciunt vanitates? Sed vir fidelis proprie naturam impit virtutem. Et illorum gravior atque immedicabilis languor est, qui superstitionum furore et ludorum suavitate decepti, sub specie sanitatis insaniunt. An non omnia quae a ministris daemonum illis aguntur diebus falsa sunt et insana, cum vir, virium suarum vigore mollito, totum se frangit in feminam, tantoque illud ambitu atque arte agit, quasi poeniteat
Abbreviated transcription (Latin):
c̃munio. sic̃ nos eccłaꝵ doctor instruit dicens. Quę cͣuen¬
tio xp̃i ad belial: qͥ autẽ c̃sensus tẽplo dĩ cũ ydolis: Qui¬
õq g credentiũ uel ẽ tẽplũ dĩ. uel eẽ desiderat. sollicite
caleat. ne mortua ⁊ uana sectando. desinens cẽ tẽplũ dĩ
fiat habitatio tenebraꝵ: fiat demonis monum̃tũ.
spes eiꝰ: ⁊ ñ respex̃ in uanitates. ⁊ in sanias falsas. Itaq qͥ
sperat in dm̃. ac toto corde in eiꝰ głam luminũ suoꝵ de¬
figit aspectũ. ad insanissimas uanitates c̃secͥtos semel dõ¬
ñ debet ocłos retorquere: qͥa ut ait dñs. nemo mittens
manũ ad aratrũ ⁊ respiciens retro aptꝰ ẽ regno dđi. Om̃iꝰ
enĩ arans si retͦ respiciat: aut tortuosũ ⁊ inutile̾ faciet
sulcũ. aut arantiũ boũ suoꝵ uestigia uulnerabit. Itaq¬
⁊ qͥ directo tͣmite ac spiritali uomere uitia mundana

Expanded text:
communio, sicut nos Ecclesiarum doctor instruit dicens: Quae convencommunio, sicut nos Ecclesiarum doctor instruit dicens: Quae conventio Christi ad Beliat? Qui autem consensus templo Dei cum idolis ? Quicunque ergo credentium vel est templum Dei, vel esse desiderat, sollicite caveat, ne mortua et vana sectando, desinens esse templum Dei, fiat habitatio tenebrarum, fiat daemonis monumentum. spes ipsius, et non respexit in vanitates et insanias falsas . Itaque qui sperat in Deum, ac toto corde in ejus gloriam luminum suorum defigit aspectum; ad densissimas vanitates consecratos semel non debet oculos retorquere; quia, ut ait Dominus: Nemo mittens manum ad aratrum, et respiciens retro aptus est regno Dei . Omnis enim arans, si retro respiciat. aut tortuosum, aut inutilem faciet sulcum, aut 46 arantum boum suorum vestigia vulnerabit. Ita et qui directo tramite ac spirituali vomere vitia mundana
Abbreviated transcription (Latin):
intelligendũ ẽ. Ceo positꝰ ẽ iste ui ruinã ⁊ in resurrectionẽ
multeꝵ in ifrt. Habeo aliqͥd in me qͦd male stat. ⁊ peocati su¬
pbia se erigit. Hoc cadat. ħ sũbruat. Qͦd si oeciderit: id qͦs
ante corruerat surgens stabit. Int̾ior homo m̃s qͦndã iacebat
elisus.⁊ exterior stalut erectꝰ. aitteqͦm crederẽ in iħu bo¬
nũ in me iacebt: in alũ stabat. Postqͣni ille uenit: tc qͦd
suꝑ t̾rã: fornicitionẽ. imundiciã. luxuriã. ydolatͥã. ue¬
neficia. ⁊ ceta. Hoꝵ om̃iũ utilis riuna facta ẽ. ⁊ de hac run¬
na dicit᷑. Ilbicũq suerit cadauer illuc c̃gregabuntur
ruma p̾cesserit. Ueñ ante destruere qͦd in me malũ fuit.
ut ilo destructo ⁊ mortificato. c̃surgat in me ⁊ uiuificetꝰ

Expanded text:
est in ruinam, et in resurrectionem multorum in Israel. Habeo aliquid in me quod male stat, et peccati superbia se erigit: hoc cadat, hoc subruatur. Quod si ceciderit, quod ante ruerat, surgens stabit. Interior homo meus quondam jacebat elisus, et exterior stabat erectus. Antequam crederem in Jesum, bonum in me jacebat, malum stabat. Postquam ille venit, tunc quod super terram, fornicationem, immunditiam, luxuriam, idololatriam, veneficia , etna dicitur: Ubicumque erit cadaver, illic congregabuntur ruina praecesserit. Venit ante destruere quod in me malum fuit, ut, illo destructo et mortific
Abbreviated transcription (Latin):
ħ⁊ qͦd natũ fuerit sc̃m uocabit᷑ filiꝰ dĩ. Et qͥ manifeste no¬
bis tradit qm̃ uugniis filiꝰ fuit ihc̃. nec de humano c̃ceptꝰ
⁊ mat̾ ãmirantes: suꝑ his q̃ dicelunt᷑ de eo. Quȩ gͥ causa ex¬
titit: ut cũ qͥ nit᷑ ñ fuit patrẽ eẽ nominaret. Qui sĩp̃lici¬
erpositione c̃tentꝰ ẽ. dicet. Honoraũ eũ sp̃s sc̃s patͥs uocabu¬
lo qͥa nutͥerat saluataiẽ. Qui aut̃ altiꝰ aliqͥd inqͥrit. po¬
test dicere. qmͣ generationis ordo ã dauid ad ioseph usq¬
deducit᷑. ue uideret᷑ frustra ioseph nominari qͥa pat̾ non
fuerat saluatoris: ut generationis ordo haberet locũ. pat̾

Expanded text:
 quod natum fuerit sanctum, vocabitur Filius Dei . Et qui manifeste nobis tradit quoniam Virginis filius fuit Jesus, nec de humano conceptuet mater admirantes super his quae dicebantur de eo. Quae igitur causa exstititPatris vocabulo, quia nutrierat Salvatorem. Qui autem altius aliquid inquirit, potest dicere: quia generationis ordo a David usque ad Joseph deducitur , et ne videretur frustra Joseph nominari, qui pater non fuerat Salvatoris, ut generationis ordo haberet locum: pater
Abbreviated transcription (Latin):
malũ sit ⁊ in riunã uenire. Qͥd respondebt̃. utrũ ne rece¬
dint a cultu eiꝰ. an querait aliqͣm int̃p̃tationẽ. ⁊ ad tro¬
pologias c̾fugias c̾fugient᷑: ut qͦd in riunã uenerit. benig¬
nitatẽ mag̾ qm austeritate̾ sonet. Et qͦmͦ iustũ erit qͦn¬
doqͥd in euugłio tale reꝑitꝰ. ad allegorias ⁊ nouas intelli

Expanded text:
 venire. Quid respondebunt? Utrumne recedent a cultu ejus, an quaerent aliquam interpretationem, et ad tropologias confugient, ut quod in ruinam venerit, benignitatem magis quam austeritatem sonet? Et quomodo justum erit quando quid in Evangelio tale reperitur, ad alle
Abbreviated transcription (Latin):
nt̃ficiam ⁊ uiuificabo. ꝑcuciã ⁊ sanabo: opponã eis testi
ego int̾siciã ⁊ uiuificabo ꝑcuciã ⁊ sanabo: manifestissimũ
ẽ ⁊ iħm ipsius ẽẽ filiũ. Eade siqͥđe de eo scͥpta st̃. łoor hic
positus ẽ in ruinã. ⁊ in resurrectionẽ multoꝵ in isrł: ñ in¬

Expanded text:
interficiam et vivificabo, percutiam et sanabo, opponam eis testiminterficiam et vivificabo, percutiam et sanabo, opponam eis testimEgo interficiam, et vivificabo: percutiam, et sanabo, manifestissime est et Jesum ipsius esse Filium; eadem siquidem de eo scripta sunt: Ecce hic positus est in ruina
Abbreviated transcription (Latin):
mundũ ueni: ut qͥ ñ uident uideant: ⁊ qͥ uident gei
fiant. Quomꝰͦ gͦ inuudiciũ uenit ut ñ uidentes de nati¬
onib uiderent: ⁊ qͥ priꝰ uidebant de isrł cęci fierent. sic
ueñ in riunã & resurrectionẽ multoꝵ. In aduentu enĩ
dñi saluatoris qͥ priꝰ steterant corruert̃: ⁊ qͥ cȩciderant sur¬
rexert̃. Ibia hȩc ẽ int̃pretatio de eo qͦd dictũ ẽ: ecce posit¬
ẽ iste in ruinã. ⁊ in resurrectionẽ multoꝵ in ifrł. Es
aut̃ ⁊ alrius qͥd intelligendũ aduersus eos uel maxime
qͥ contra conditorẽ latrant: & hinc inde de ueteri testam̃¬
to que ñ intelligt̃ testimonia c̃gregantes simplicitĩ cor¬
da decipiunt. auuint enĩ. Ecce ds̃ legis & ꝓpharaĩ uidete
bo ⁊ ñ ẽ qui eruat de manib meis. Audiunt occidã. et
ñ audiunt uiuificabo audiunt ꝑcuciã. ⁊ audire õtẽp¬
nunt. & ego sanabo. Istĩmodi occasionib creatore̾ calũp¬
nant᷑. Igit᷑ anteq̾m int̾preter quẽ sensũ habeaut ego

Expanded text:
mundum istum veni, ut qui non vident videant, et qui vident caeci fiant . Quomodo ergo in judicium venit, ut non videntes de nationibus viderent, et qui prius videbant de Israel caeci fierent: sic venit in ruinam et resurrectionem multorum. In adventu enim Domini Salvatoris, qui prius steterant, corruerunt, et qui ceciderant, surrexerunt. Una haec est interpretatio de eo quod dictum est: Ecce hic positus est in ruinam et resurrectionem multorum in Israel. Est autem et altius qui contra Conditorem latrant, et hinc inde de veteri Testamento, quae non intelligunt, testimonia congregantes, simplicium corda decipiunt. Aiunt enim: Ecce Deus Legis et prophetarum, videte go sanabo: et non est qui eruat de manibus meis . Audiunt, occidam, et non audiunt, vivificabo: audiunt, percutiam, et audire contemnunt, et ego sanabo. Istiusmodi occasionibus Creatorem calumniantur. Igitur antequam interpretetur quem sensum habeat: Ego
Abbreviated transcription (Latin):
lingua suaͥ qͥ donec suꝑ ẽ alitꝰ in eis. ⁊ sp̃s dĩ in narib eoꝵ.
ñ loquunt᷑ labiis iniqͥtatẽ. nec lingua eoꝵ meditabit᷑ m̃¬
daciũ. qͥ leuant manꝰ suas ad mandata dĩ que diligtͣ: qͥ ab
om̃i uia mala ꝓhibent pedes suos ut custodiant u̾bũ dĩ
isti om̃s suos sensus petra spiritalis exercitu se ostendunt.
habere circ̃cisos. Petͥnis qͥdẽ cultris circ̃cisionẽ fieri legimꝰ.
petra autẽ erat xp̃c. Cuiꝰ fide. spe.⁊ caritate nͣ solũ in bap¬
tismate.s in om̃i prorsus actione deuota. purificant᷑ cor¬
da bonoꝵ. Quę ⁊ ipsa cotidiana nr̃a circ̃cisio. idẽ. c̾tinua
cordis mundatio. sẽꝑ ꝑ octaui diei saeram̃tũ celebrari ñ
desistit. qͥ nos in exẽplũ dĩcę resurrectionis quę octaua

Expanded text:
lingua sua, qui donec superest halitus in eis, et Spiritus Dei in naribus eorum, non loquuntur labiis iniquitatem, nec lingua eorum meditatur mendacium, qui levant manus suas ad mandata Dei quae diligunt, qui ab omni via mala prohibent pedes suos ut custodiant verbum Dei, isti omnes suos sensus petra spiritualis exercitii se ostendunt habere circumcisos. Petrinis quippe cultris circumcisionem fieri legimus: petra autem erat Christus, cujus fide, spe et charitate, non solum in baptismate, sed in omni prorsus actione devota purificantur corda bonorum. Quae et ipsa quotidiana nostra circumcisio, id est continua cordis mundatio, semper octavae diei sacramentum celebrare non desistit, quia nos in exemplum Dominicae resurrectionis, quae o
Abbreviated transcription (Latin):
cũ patarchis nõis excelsi meruisse c̾sortiũ: seꝑcepta in ꝓp̃o
purificatione baptismi salutaris diriuatũ a noĩe xp̃i
gaudeat mutuasse cognoni: ⁊ ħ usq ad fine̾ firmũ inte¬
meiatũq seruare cͣtenclant. gaudentes in se illuo isaię
uaticiniũ eẽ q̃pletũ. ⁊ seruos suos uocabit nõie alio. ħ ẽ¬
noĩe xp̃iano. qͦ nc̃ om̃s serui ap̃i se delectant᷑ insigniri.
Neq eñĩ nom̃ alius sub cȩlo datũ ẽ hõib. in qͦ oparteat ns̾
saluos fieri. Unde ꝓpħa consequent᷑ adiuugit. In qͦ qͥ be¬
nedicendus c̃ suꝑ t̾rã benedicet᷑ in do am̃. Dic̃ ⁊ alias de eodẽ.¬

Expanded text:
meruisse consortium, si percepta in Christo purificatione, baptismi salutaris derivatum a nomine Christi, gaudeant mutuasse cognomen, et hoc usque ad finem firmum intemeratumque servare contendant, gaudentes in se illud Isaiae vaticinium esse completum: Et servos suos vocabit nomine alio , no, quo nunc omnes servi Christi se delectantur insigniri. Neque enim nomen aliud sub coelo datum est hominibus, in quo oporteat eos salvos fieri. Unde propheta consequenter adjungit: In quo benedicendus super terram, benedicetur in Domino, a
Abbreviated transcription (Latin):
qͦs ꝓpħa redarguit dicens. Ule qͥ potentes estis ad bibendũ
uinũ ⁊ uiri fortes ad miscendã hebretatẽ. Incirẽcisi olfac¬
tu n tactu. ⁊ tactu qͥ unguento ⁊ uariis odorib st̃ delibu¬
ti: qͥ secunt᷑ ãplexus meretͥcis. asꝑgentis cubile suũ mirra
⁊ aloe.⁊ cinamomo. Incirẽcisi gressib de qͥb psalmista cmem¬
rat. Contͥtio & infelicitas in uiis coꝵ. ⁊ uiã picis ñ cognouer

Expanded text:
rguit, dicens: Vae qui potentes estis ad bibendum vinum, et viri fortes ad miscendam ebrietatem . Incircumcisi olfactu et tactu, qui unguento et variis odoribus sunt delibuti; qui sequuntur amplexus meretricis, aspergentes cubile suum myrrha, t aloe et cinnamomo. Incircumcisi gressibus, de quibus Psalmista commemorat: Contritio et infelicitas in viis eorum, et viam pacis non cognover
Abbreviated transcription (Latin):
Et sara inqͥt uxorẽ tuã ñ uocabis sarai᷑ s sarã. iaẽ ñ uoca
bis pͥncipẽ meã. s pͥncipẽ. Uidelicet aꝑte docens. ut eã qͣ
tante fidei particeps ⁊ socia facta ẽ. ũ ꝓprię pͥncipẽ suȩ domꝰ.
s ab solitte pͥncipẽ. id ẽ om̃iũ recte credentiũ feminaꝵ uo¬
caret et intelligeret eẽ parentẽ. Unde beatꝰ apłs petrus.
credentes de gentib feminas. ad humilitatis. castitatis.
modestiȩ uirtutẽ ꝓuocans. eiꝰdẽ matͥs nr̃e sarȩ̨ debita cũ
laude ineminit. Sic̃ sara inqͥt obedielut abrabę dñm

Expanded text:
 uxorem tuam. non vocabis Sarai, sed Saram, id est, non principem meam, sed principem: videlicet aperte docens ut eam quae tantae fidei particeps et socia facta est, non proprie principem suae domus, sed absolute principem, id est, omnium recte credentium feminarum vocaret, et intelligeret esse parentem. Unde beatus apostolus Petrus credentes de gentibus feminas ad humilitatis, castitatis et modestiae virtutem provocans, ejusdem matris nostrae Sarae debita cum laude memini
Abbreviated transcription (Latin):
sistunt: ẽ uti q cordiũ ⁊ auriũ circoncisio. Et si ẽ cordi¬
ũ ⁊ auriũ. ẽsom̃iũ exterioris interiorisq hoĩs nr̃i sensu¬
um. Qui enĩ uiderit mulerẽ ad c̃cupiscendã cã. qͥ habuerit
ocłos sublimes. huiꝰ incirẽcisus ẽ uisus. Quib uoce ueri¬
tatis dicit᷑. Qui ẽ ex do: u̾ba dĩ audit. ꝓpt̾ea uos nͣ audi

Expanded text:
sistunt, est utique cordium et aurium circumcisio. Et si est cordium et aurium, est et omnium exterioris interiorisque hominis nostri sensuum. Qui enim viderit mulierem ad concupiscendam eam, qui habuerit oculos sublimes, hujus incircumcisus est visus: quibus voce Veritatis dicitur: Qui est ex Deo, verbum Dei audi
Abbreviated transcription (Latin):
p̃puci caro cirẽcisa ñ fuerit ꝑibit anima illa de popło
suo. qͥa pactũ meũ irritũ fecit. idẽ qͥa pactũ uite in pi¬
radyso hõib mandatũ adã p̃uaricante transgressus est.
in qͦ om̃s peccauert̃. ꝑibit de cętu socͣꝵ: si ñ ei suerit reme¬
dio salutari subuentũ. Utraq gͦ purificatio n circ̃cisionis
uidelicet in lege ⁊ in euugłio baptismatis. tollendę pͣuariea¬
tionis primę gr̃a posita ẽ. Et ne cui secłi labentis ętati
suꝑm respectꝰ munera deessent. illi qͦ qͥ ã mundi exordio
usq ad tẽpora datę circ̃cisionis. uel post datã cur̾cisionẽ de
aliis nationib do placuert̃. uel hostiaꝵ oblationib łcer¬
te sola fidei uirtute suas suoꝵ q anunas creatori c̃men¬
dantes a pͥmi reatꝰ uincłis absoluere cirabant. Sine fide
enĩ. ĩpossibile ẽ placere do. Et sic̃ alias scͥptũ ẽ. Iustꝰ aut̃
ex fide uiuit. S ueniens in carne dĩ filius qͥ solã carnis

Expanded text:
populo suo, quia pactum meum irritum fecit , id est, quia pactum vitae in paradiso hominibus mandatum Adam praevaricante transgressus est, in quo omnes peccaverunt: peribit de coetu sanctorum, si non ei fuerit remedio salutari subventum. Utraque ergo purificatio, et circumcisionis videlicet in lege, et in Evangelio baptismatis, tollendae praevaricationis primae gratia posita est. Et ne cui saeculi labentis aetati superni respectus munera deessent, illi quoque qui a mundi exordio usque ad tempora datae circumcisionis vel post datam circumcisionem, de aliis nationibus Deo placuerunt, vel hostiarum oblationibus, vel certe sola fidei virtute suas suorumque animas Creatori commendantes, a primi reatus vinculis absolvere curabant. Sine fide enim impossibile est placere Deo: et sicut alias scriptum est: Justus autem ex fide vivit . Sed veniens
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃ę popłos a peccatoꝵ sorde lauari uoluit. ipse ñ necessitaas
s exẽpli causa subiit. Sare & enĩ debet ur̃a fr̃nitas. qͥa idẽ
salutifere curationis auxiliũ circ̃̾cisio in lege. contra origi¬
nalis peccati uulnꝰ agebat. qͦd nc̃ baptismꝰ agere reuelate
gr̃ȩ tp̃r c̃sueuit. excepto qͦd regni cęlestis ianuã necdũ in

Expanded text:
gratiae populos a peccatorum sorde lavari voluit, ipse non necessitatis, gratiae populos a peccatorum sorde lavari voluit, ipse non necessitatis, sed exempli causa subiit. Scire etenim debet vestra fraternitas, quia idem salutiferae curationis auxilium circumcisio in lege contra originalis peccati vulnus agebat, quod nunc baptismus agere revelatae gratiae tempore consuevit, excepto quod
Abbreviated transcription (Latin):
re neqͥuimꝰ. magna rursũ dilectionis arte ꝓuiditi u̾ti
hc̃ factũ ex muliere. ħ ẽ ex matͣnę carnis substantia. sine
urili admixtione c̃ceptũ. ad humanos uerũ hoiem pro¬
ferret aspectꝰ. qͥ in diuina uirtute ac substantia nanens
ꝑ oĩa qͦd erat. uerã nat᷑e mortał infirmitatẽ qͦm ñ habe¬
bat indueret. ⁊ ut nobis necessariã obediendi uirtutẽ
p̃cipuo c̃m̃daret exẽplo. factũ sub lege filiũ suũ misit
as in mundũ: ñ qͥa ipse legi qͥcqͣm debeat. qͥ unꝰ magist᷑
nr̃ unꝰ ẽ legislator et iudex: s ut eos qͥ sub lege positi legi
onera portare neqͥuerant. sua c̃passione iuuaret. ac ser¬
nẽ lege decretã in carne: qͥ absq oĩ ꝓrsus labe pollutioniꝰᷤ
apparuit in carne. Et qͥ in similitudine carnis peccati ñ
autẽ in carne peccati adueñ. remediũ qͦ caro peccati cͣsue¬
uerat mundari ñ respuit: sic̃ etiã undã buptisiatis qͥ nouę

Expanded text:
rsum dilectionis arte providit ut hunc factum ex muliere, hoc est ex maternae carnis substantia, sine virili admixtione conceptum, ad humanos verum hominem proferret aspectus: qui in divina virtute ac substantia manens, per omnia quod erat, veram naturae mortalis infirmitatem quam non habebat, indueret. Et ut nobis necessariam obediendi virtutem praecipuo commendaret exemplo, factum sub lege, Filium suum misit Deus in mune positi legis onera portare nequiverant, sua compassione juvaret, ac de sernem lege decretam in carne, qui absque omni prorsus labe pollutionis apparuit in carne, et qui in similitudine carnis peccati, autem in carne peccati advenit, remedium quo caro peccati consueverat mundari non respuit: sicut etiam unda baptismatis, qua novae
Abbreviated transcription (Latin):
renascentis: utrũq genꝰ purificationis subire dignatꝰ ẽ.
⁊ circoncisus uidelicet ã parentib octana die natiuitatis. ⁊
hinc tͥcesima t̾cia. dño opitulante ur̃a karitas auditura
simul c̃. ⁊ celebratura inx steriũ. Cuncta inqͣm ⁊ legalis
& euuangłicę purificationis genera qͥ nullo indiguit
suo tp̃r doceret ẽẽ silubrima: ⁊ aduenientis ei ugłii cuncti
fidelib ostenderet ęquę subeunda remedia. S ⁊ ħ qͦd eo¬
de die suę cux̃cisionis nom̃ ut iħo uocaret᷑ accep̾. ad imita¬
tionẽ pͥscę fec̃ obseruationis. qͦm ex eo credunꝰ sũptã qͦd a

Expanded text:
renascentis: utrumque genus purificationis subire dignatus est, et circumcisus videlicet a parentibus octava die nativitatis, et hinc tricesima tertia, Domino opitulante, vestra charitas auditura simul est et celebratura mysterium. Cuncta, inquam, et legalis t evangelicae purificationis genera, qui nullo indiguit,suo tempore doceret esse saluberrima, et advenentis Evangelii cunctis fidelibus ostenderet aeque subeunda remedia. Sed et hoc quod eodem die suae circumcisionis nomen ut Jesus vocaretur, accepit, ad imitationem priscae fecit ob
Abbreviated transcription (Latin):
Ueniq ipsũ eẽ qͥ lege signet᷑ eode mͦ ab angło repetita u̾¬
ba declarant. qͥa qͦd nascet᷑ in qͥt scm̃ uocabitꝰ᷑ filiꝰ dĩ. Hon
enĩ uirilis coitꝰ uuluę uirginalis secreta reserauit: s in¬
maculatũ sem̃ in uiolabili ut̾o sp̃s sẽs infudit. Solꝰ enĩ ꝑ
corruptelȩ iinacłati partꝰ nouitate ñ senserit. et cele
Nunqͥd scĩ pseudo apłi ꝓpħȩ: quos ad helię p̾ces. ultor cles¬
tis in uirię ignis absĩsit.S ille sc̃s ꝑ quẽ figurã futuri
mxsterii pia legis diuinę pͣscͥpta signabant. eo qͦd soł sc̃
eccłȩ uirginis ad generandos popłos dĩ unnacłatę fecundi¬
tatis apperiret genitale secretũ. Hic ergo solus apperuit
sibi uuluã. Hec mirũ. Quiꝰ mĩ dixerat ad ꝓpħam prius¬
quã te formarẽ in utero noui te: ⁊ in uulua matris
sanctificaui te. Qui ergo uuluam sanctificauit alieuã
ut nasceretur prophȩta : hic est qui apperuit matris
suȩ uuluam ut inmaculatus exiret

Expanded text:
odum ab angelo repetita uerba declarant: quia quod nascetur inquit sanctum uocabitur filius dei. non enim uirilis coitus uuluae uirginalis secreta reserauit, sed inmaculatum semen inuiolabili utero spiritus sanctus infudit; solus enim per corruptelae inmaculati partus nouitate non senserit et caelesnumquid sancti pseudoprophetae, quos ad Heliae preces ultor caelestis iniuriae ignis absumsit? sed ille sanctus, per quem figuram futuri mysterii pia legis diuinae praescripta signabant, eo quod solus sanctae ecclesiae uirginis ad generandos populos dei inmaculatae fecunditatis aperiret genitale secretum. hic ergo solus aperuit sibi uuluam. nec mirum; qui enim dixerat ad prophetam: priusquam te formarem in utero, noui te et in uulusanctificavi te . Qui ergo vulvam sanctificavit alienam, ut nasceretur propheta, hic est qui aperuit matris suae vulvam, ut immaculatus exiret
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ magnę fidei. ⁊ diuinę ad eũ ꝓmissionis accep̃ eodẽ die
suę suoꝵq circancisionis etiã nõis ãplificatione simul
cũ sua c̃iuge benedici ꝓmeruit. ut qͥ eatenꝰ abrã pat̾ ex¬
si de gentib ad sidei illiꝰ deuotionẽ uocati. ipsũ nos pa¬
trẽ spiritalit᷑ habere gaudeamꝰ dicente etiã nob̾ apło.¬

Expanded text:
missionis accepit, eodem die suae suorumque circumcisionis etiam nominis amplificatione simul cum sua conjuge benedici promeruit, ut qui eatenus Abram pater exsi de gentibus ad fidei illius devotionem vocati, ipsum nos patrem spiritualiter habere gaudeamus, dicente etiam nobis Apo
Abbreviated transcription (Latin):
ois plenitudo diuinitatis corporalit̾. ⁊ estis in illo repleti.
qͥẽ caput oĩs pͥncipatꝰ ⁊ potestatis: in qͦ ⁊ circ̃tisi estis cirẽ¬
cisione sine manib in expoliatione corporis carnis. in cir¬
c̃cisione xp̃i. c̃sepulti ei in baptismate. in qͦ ⁊ cũ surręximꝰ
ꝑ fidẽ oꝑationis di: qͥ suscitauit eũ ã mortuis. Et mors gͥ
⁊ resurrectio ⁊ circ̃cisio eiꝰ ꝓ nob̾ facte st̃. Et cũ ĩpleti eẽnt¬

Expanded text:
estis in illo repleti, qui est caput omnis principatus et potestatis, in quo et circumcisi estis circumcisione sine manibus in exspoliatione corporis carnis, in circumcisione Christi, consepulti ei in baptismate, in quo et consurreximus per fidem operationis Dei, qui suscitavit eum a mortuis . Et mors igitur, et resurrectio, et circumcisio ejus, pro nobis factae sunt. Cum impleti, in
Abbreviated transcription (Latin):
expoñ. pot est dicere in ruine̾ eũ uenisse infideliũ. ⁊ in
resurrectionẽ credentiũ. Iui uͦ curiosus int̃pres ẽ. dic̃ ne
itaq ne. forte saluator ñ aliis atq aliis in ruiiã uenerit &r in re¬
diciũ ait. Ego uenił ut qͥ non uidebant uideant: & qͥ uidetuns
ceci fiant. Eit enĩ in uobis aliud qͦd uidebat pͥus: de postea uide¬
re desiuit. & aliud qͦs ñ uidebat. et postea cep̃ uidere. Uerbi gra.
olo uidere illis ocłis qͥb antea ñ uidebãb qͥ mͥ postea reserati
stͣ. qm̃ post inobedientiã.⁊ adã ⁊ eue ocłi st̃ aꝑti: de qͥb su¬
ꝑiore sermone tractauimꝰ. Nc̃ autẽ int̾pretandũ qͥd sibi ue¬
lit ħ qͦd ait. ecce hic positꝰ est in runã: y in resuurrectionũ
multoꝵ in ifrł. Me opeatet pͥmũ cadere ⁊ cũ cecidero po¬
S ꝓpt̃ea cadere me fec̃ ut c̃surgã. ⁊ multo mͥ ruina itilior

Expanded text:
exponit, potest dicere, in ruinam eum venisse infidelium, et in resurrectionem credentium. Qui vero curiosus interpres est, dicit,utique, ne forte Salvator non aliis atque aliis in ruinam venerit et rent caeci fiant . Est enim in nobis quod videbat prius, et postea videre desivit: et aliud quod non videbat, et postea coepit videre. Verbi gratia: Volo videre illis oculis, quibus antea non videbam, et qui mihi postea reserati sunt, quoniam post inobedientiam et Adam et Evae oculi sunt aperti, de quibus superiori sermone tractavimus. Nunc autem interpretandum, qlit hoc quod ait: Ecce hic positus est in ruinam, et in resurrectionem multorum in Israel. Me oportet primum cadere, et cum cecidero, poae. Sed propterea cadere me fecit ut consurgam, et multo mihi ruina utilior
Abbreviated transcription (Latin):
enim uiciĩs. dñico dignꝰ uidicabat᷑ obtutu. qͥa ocłi dñ
suꝑ iustoᷤ. Uides omnẽ legis ueteris seriẽ. Typũ fuisse fut̾i:
Nã et circoncisio purgationẽ significat delictoꝵ. S qm̃ ꝓna
inext̾cabilib uicĩs ĩplicat᷑. ꝑ octauę curconcisionis die̾ cul¬
pe totiꝰ futura purgatio. resurrectionis p̾figuiabat᷑ etate. adq

Expanded text:
obtutu; quia Oculi Domini super justos . Vides omnem legis veteris seriem fuisse typum futuri; nam et circumcisio purgationem significat delictorum. 1300 Sed inextricabilibus vitiis implicatur, eo per octavum circumcisionis diem culpae totius futura purgatio resurrectionis praefigurabatur aetate; hoc
Abbreviated transcription (Latin):
corpꝰ qͦd corrũpit᷑ adgͣuat animã. ñ t̾rena in habitatio de¬
pͥinit sensũ multa cogitatẽ. s corpꝰ iã incorruptibile lȩti¬
ficat animã ⁊ subleuat cęlestis habitatio totũ hoĩem uisio¬
ni sui c̃ditoris inherentẽ. Cuiꝰ ęt̾nę diei beatitudinẽ ꝓpħa
in illo cuiꝰ supͣ meminimꝰ psalmo c̃sequent᷑ ex poñ. animã
suã ipse. ⁊ om̃is int̾ioris sui hõis affectꝰ ad benedicendum
dñm. recordandasq om̃s eiꝰ retͥbutiones excitans. qͥ redi¬
ad huiꝰ pulcherrimȩ renouationis. qͥsi sũmę circ̃cisionis
desideramꝰ p̃mia ꝑtingere: curemꝰ interĩ pͥmitiuę circ̃cisi¬
onis ⁊ renouationis q̃ cotidiano uirtutũ exertitio fit. su¬
bire remedia. Deponamꝰ scđ̾m pͥstinã cuersationẽ ueterẽ
hoĩem qͥ corrũpit᷑ scđm desideria erroris: renouem᷑ sp̃u¬
iustitia ⁊ sc̃itate ueritas. Neq audientes circoncisionem
monet apłs. muudemꝰ nos ab om̃i labe.⁊ inqͥnam̃to carniᷤᷤ

Expanded text:
rrumpitur, aggravat animam; non terrena inhabitatio deprimit sensum multa cogitantem, sed corpus jam corruptibile laetificat animam, et sublevat coelestis inhabitatio totum hominem visioni sui conditoris inhaerentem. Cujus aeterni diei beatitudinem Propheta in illo, cujus supra meminimus, psalmo consequenter exponit, animam suam ipse et omnes interioris sui hominis affectus ad benedicendum Dominum recordandasque omnes ejus retributiones excitans: Qui rediad hujus pulcherrimae renovationis, quasi summae circumcisionis, desideramus praemia pertingere, curemus interim primitivae circumcisionis et renovationis, quae quotidiano virtutum exercitio fit, subire remedia. Deponamus secundum pristinam conversationem veterem hominem, qui corrumpitur secundum desideria erroris, renovemur spjustitia et sanctitate veritatis. Neque audientes circumcisionem monet Apostolus: Mundemus nos ab omni labe et inquinamento carnis
Abbreviated transcription (Latin):
is ꝑdeunt. ⁊ cũ sacͥlegio reuertunt᷑. Aut qͦmͦ se xp̃ianũ
putat posse uel dici : qͥ in tali obseruatione uidet se ꝑfidis
re.manifesta relatione cognoui. Et reuera ñ st̃ a nob̃ pe¬
nitꝰ inqͥrenda. qͥ om̃ipotenti do credimꝰ: qͥ qͥlitate meritaꝵ

Expanded text:
is prodeunt, et cum sacrilegio revertuntur. Aut quomodo se Christianum is prodeunt, et cum sacrilegio revertuntur. Aut quomodo se Christianum putat posse vel dici, qui in tali observatione vidit se perfidire manifesta relatione 48 cognovi. Ac revera non sunt a nobis penitus inquirenda, qui omnipotenti Deo credimus, q
Abbreviated transcription (Latin):
anna uidua uirgine̾ matrẽ. Hȩo st̃ testimonia diuinitatis tuę
dñe ih̃u. antequã tͥ fluctꝰ substͣnerent᷑ calcati. cederent ĩꝑantian¬
teꝗͣ uentꝰ te iubente siluisset. mortuus te uocante apxisset. sol te
moriente palluisset. t̾ra te surgente tremuisset: celũ te ascenden¬
te patuisset. Antequã ista ⁊ alia mirabilia iã iuuenili tui corpo¬
ris ȩtate fecisses. adhuc portabaris in manib matͥs: ⁊ iã dñs orb̃
agnoscebaris. Ipse puer paruulus ex semine isrł: et ipse nobiscũ ds̃
ẽmanuel. Quȩ᷑ illa nr̃i generatio saluatoris. qͥ gignenti patͥ coetͣnꝰ
facta st̃ tpra: u̾bũ qͦd initiũ ñ habet ex ore loquentiũ. ⁊ apperu¬
it ora mutoꝵ: u̾bũ qͦd linguis gentiũ disertũ ñ sit: ⁊ linguas in¬
fantiũ disertas fac̾. Quȩ nã ẽ inqͣm illa generatio. cui pat̾ mo¬

Expanded text:
ginem matrem . Haec sunt testimonia nativitatis tuae, Domine Jesu, antequam tibi fluctus sternerentur calcanti, cederent imperanti; antequam ventus te jubente siluisset, mortuus te vocante vixisset , sol te moriente palluisset, terra resurgente tremuisset, coelum te ascendente patuisset; antequam ista et alia mirabilia jam juvenilis tui corporis aetate fecisses. Adhuc portabaris in manibus matris, et jam Dominus orbis agnoscebaris; Emmanuel. Quae est illa nostri generatio Salvatoris, qua gignenti Patri coaetertum: Verbum quod initium non habet ex ore loquentium, et aperit ora mutorum: Verbum quod linguis gentium disertis non fit, et linguas infantium disertas facit. Quaenam est, inquam, illa generatio, cui Pater mo
Abbreviated transcription (Latin):
affliguntur quoꝵ uita. ñ uł iñ fit melior. uł
potius iñ fit peior. s illis sunt purgatorie
qui eis coh̾cia corrignnt . Cet̾x om̃s pene. siue
demꝑales siue sempit̾ne. sicut unus quisq di¬
uitra ꝓuidentia tractandꝰ ẽ. infer̃tirr uł ꝓ¬

Expanded text:
adfliguntur, quorum uita uel non inde fit melior, uel potius inde fit peior; sed illis sunt purgatoriae, qui eis coherciti corriguntur. Ceterae omnes poenae, siue temporariae siue sempiternae, sicut unusquisque diuina prouidentia tractandus est, inferuntur u
Abbreviated transcription (Latin):
nã resurrõnem positũ ẽ. animas abditis recep
tiec p᷑ homini diffiniri ꝙ ũ pot̾ ab hoĩe scri. It̃
quar intlłigendꝰ sce ignis ille gehenue. ⁊ qm̃¬
ad dm igne corꝑali incorporei sp̃s. sine aĩe cor¬
ꝑib solute crũ ciari possũt. ñ solum fideixͥ¬

Expanded text:
mam resurrectionem positum est, animas abditis contint ab homine definiri quod non potest ab homine sciri. Item qualis sit intelligendus ignis ille gehennae, et quemadmodum igne corporali incorporei spiritus sive animae corporibus solutae cruciari possint, non solum fidei
Abbreviated transcription (Latin):
S quomodo aia frigora nũiũ. ⁊ calores igni¬
um urt̾ p̾tabimur. ad quẽ cruciandi impii al¬
tͥnatĩ transire ctũr An forte hoc de illa tĩ
cii cliem cruciantur ut uidel ꝑuarietatem
torñtooꝵ. Ad illam int̾im ⁊ sũira penam tnͣse¬
lubsistant. Ultimna quippe dãpnãdoꝵ peria.
sicut cunctis penis maior edñ in ꝯuenient̃ c̾dr.¬
sit quia quicquid. ꝓ illo mutaret᷑: De illo m¬
nueretur. Qͥdau tñ fu̾nt qͥ sicut dc̃m e̾. tor¬

Expanded text:
 quomodo illa frigora nivium et calores ignium interpretabimur, ad quae cruciandi impii alternatim transire dicuntur? An forte hoc de illa tantum cii diem cruciantur, ut videlicet per varietatem tormentorum ad illam unam et summam poenam transesubsistant. Ultima quippe damnandorum poena, sicut cunctis poenis major esse non inconvenienter crssit, quia quidquid pro illo mitteretur, de illo minueretur. Quidam tamen fu
Abbreviated transcription (Latin):
fc̃is quiꝓpe bonis dubiũ ñ ẽ. qͥn egretientes stati
m̃ta descendand. de imꝑfc̃is quo bonis c̾tum esti
ꝙ nunc urt̾im quibdam penisusq ad plenã pͣgti
tionẽ auenturis gaudus diffãtur. de ĩꝑfc̃is siu
iinꝰ mał c̾tum ñ ẽ nͥ ñc̃ sint donec inr demꝑe uni¬
u̾sał resurr̃otus. receptis corꝑib ad illa torm̃da.
descendant. ubi semꝑ ficit. slami si idcuro ab illis
diff̾ri dice̾ntͫͦ. quia minꝰ mali sunt. pot̾un⁊ siłi
rõne ñ lifferri. credi quia dãpnandi sirnt. Qd
n. faciat diło. uͥ emũdat̃o uł purgato eẽ ñ pot̃.¬

Expanded text:
ctis quippe bonis dubium non est quin egredientes statim menta descendant. De imperfectis quoque bonis certum est quod nunc interim quibusdam poenis usque ad plenationem a venturis gaudiis differantur. De imperfectis sive minus malis certum non est ubi nunc sint, donec in tempore universalis resurrectionis receptis corporibus ad illa tormenta descendant, ubi semper sint. Nam, si idcirco ab illis differri dicuntur, quia minus mali sunt, poterunt simili ratione non differentur credi quia damnandi sunt. Quid enim faciat dilatio, ubi emendatio et purgatio esse non pot
Abbreviated transcription (Latin):
trat ĩ felix. ꝑaucissum a̾ sunt tante felicita¬
tis ut abip̃a iuentite adolesceritia. ulła dãp¬
re. s magna sp̃c largitate opprimatit. quic¬
quid ineis poss carirali delc̃at̾one clñari.
Dłimĩ uͦ p̾cepto legis accepto. cum pͥꝰ uicti fu¬
effecti. tuno ad gr̃am ⁊ fugiũt ad ĩnuantẽ.
qͣ fiatit ⁊ amariꝰ penitẽdo ⁊ uchem̃tiꝰ pugnã¬
do. pꝰ d̾õ subditi. atq ita carnis ĩpõitamente
uictores. quisquis ergo cupit penas en adere
sempit̾uas ñ solum baptidettur. umn ⁊ iustifi¬
cetur ĩ xp̃o. ac siutre transe at a dyabło. ad

Expanded text:
nat infelix. Paucissimi autem sunt tantae felicitatis ut ab ipsa ineunte adolescentia, nulla damre, sed magna spiritus largitate opprimant, quidquid eis posset carnali delectatione dominari. Plurimi vero praecepto legis accepto, cum prius victi fueffecti, tunc ad gratiam confugiunt adjuvantem, qua fiant et amarius paenitendo et uehementius pugnando prius Deo subdita adque ita carni praeposita mente uictores. Quisquis igitur cupit poenas euadere sempiternas, non solum baptizetur, uerum etiam iustificetur in Christo, ac sic uere transeat a diabolo ad
Abbreviated transcription (Latin):
ta patiatur. Sufficit .n. sola sp̃ał regiratio
ne post mortem obsit. ꝙ carnał gn̾ato tͣrit.
q̃ p̾ceptũ iam caꝑet. ⁊ subdi ñ p̃t. legis imꝑrio. s¬
cipietd̾ ẽ blłm etra uicia. ⁊ s̾endum acriter
ne ad dam puabłia poc̃a ꝑcucat. Et si quidẽ¬

Expanded text:
ta patiatur. Sufficit enim sola spiritalis regeneratio, ne post mortem obsit quod carnalis generatio quae praeceptum iam capit et subdi potest legis imperio, suscipiendum est bellum contra uitia et gerendum acriter, ne ad damnabilia peccata perducat. Et si quide
Abbreviated transcription (Latin):
Ur̾o fun̾is. ꝯditio sepulture. põꝑa exequ¬
exequiaꝵ. magis sunt uiuoꝵ solatia. quã
tura p̾ciosa oberit pio uilisaut nulla. Dclaras
exequias in espc̃n oĩum purpuratꝰ illi diuiti
geloꝵ qui eũ extułint. nõ in marmoreũ dumu¬
Iñ. s in abrahe gremium. De sacrificio ꝓ defim¬

Expanded text:
io funeris, conditio sepulturae, pompa exequiarum, magis sunt uiuorum solacia quam ltura pretiosa, oberit pio uexsequias in conspectu hominum, purpurato illi diviti gelorum, qui eum extulerunt non in marmoreum tumulum, sed in Abrahae gremium. CAP. IX. De sacrificio pro def
Abbreviated transcription (Latin):
uita tnͣsierit adiuuari. Qͦ circa õe m̾itũ cõꝑa¬
tur. quo pͥsit p̾t hanc uitã releuari. quispiã
uł gͣuari. Nemo aut̃ sꝑet se qͥ hic rieglexit cũ
obicrit apd̾ dm̃ ꝓm̾eri. Non igitur ista q̃ ꝓ desĩ¬
ctis freqntat ecca. Qm̃dandis illi a płice suͣt. ad¬

Expanded text:
nsierit adjuvari. Quocirca omne meritum comparatur, quo possit post hanc vitam relevari quispiam vel gravari. Nemo autem se speret quod hic neglexerit cum obierit apud Deum promereri. Non igitur illa quae pro defunctis frequentat Ecclesia commendandis, illi apost
Abbreviated transcription (Latin):
roꝵ pͥscia. abip̃o mundi origine geheune
ignem creauit. qui in pena reꝓboꝵ semel ẽẽ ĩ¬
ciꝑet. s ardorem suũ etiam sine lignis nũqͣm
fiiret. Ignis namq corꝑeułꝰ ut eẽ ualeat¬
siste. At ꝯtragehenitie igiuis cũ sit corꝑens
⁊ in se missos reꝓbos corꝑasi exurat : nec stu¬
dio humano succenditur. nec lignis tuitridͤ
s creattis semel durat inextingubił. ⁊ suocẽ¬
sione: nĩ inclig. ⁊ ardore nõ carec. Bñ .n. de nĩ¬

Expanded text:
rorum prescia ab ipsa mundi origine gehennae ignem creavit: qui in poena reproborum semel esse inciperet, sed ardorem suum etiam sine lignis nunquam finiret. Ignis namque corporeus, ut esistere. At contra gehennae ignis cum sit corporeus, et in se missos reprobos corporaliter exurat, nec studio humano succenditur, nec lignis nutritur: sed creatus semel durat inextinguibilis, et succensione non indiget, et ardore non caret. Bene ergo de
Abbreviated transcription (Latin):
łi suisiłr esciꝰ uidebatur: eund̾ faisa crimr̃a¬
dione ad petiam exposcũt. Ille cdum ĩ nocenti¬
⁊ res gestam cunctis astantib ⁊ iirantib
exponeus. ĩnocentẽ absoluit. Referebat se
sb eodem aangelo malo a qͦ intfc̃one̾ sui ꝑsuass
fuad. nd tormonta deductum. S dum clucea
it celũ. ad thronũ indicis duxisse. queq p̾ab¬
Oip̃o fusis. ut uite deiuo redderetur abituule
ibi se milia fingeloꝵ iuidisse astirmabat. de quox
tam̾ statu ⁊ facie int̾regatus tucħ̃ iħ mudo
ẽẽ dicehat simile ilł. quo illam qm̃ iipił uide¬
bat. qͣlitateui exprimere potuiss. tusi forte is¬
nem aut lucem. ⁊ ip̃am tũ longe. ⁊ualdẽdis¬
siuułr. Memore̾ quid se eẽ s exprimere nuillo
modo p̾se. qdꝵid̾at. ħ quid emoniorare uolu¬
uiꝰ. ne mirũ uideatur si aĩab a corꝑib egtes¬
sis. signa que dam corꝑalib siulia. ad demõtes

Expanded text:
 videbatur, eamdem falsa crimina videbatur, eamdem falsa criminatione ad poenam exposcunt. Ille dum innocentiet rem gestam cunctis astantibus et mirantibus exponens innocentem absolvit. Referebat se ab eodem angelo malo a quo ad interfectionem sui persuasus fuerat ad tormenta deductum. Sed dum duceretur in coelum ad thronum judicis deduxisse, illo fusis ut vitae denuo redderetur obtinuisse. Ibi se multa angelorum millia vidisse affirmabat. De quorum tamen statu et facie interrogatus, nihil in hoc mundo esse dicebat simile illis quo illam quam in ipsis viderat qualitatem exprimere potuisset, nisi forte ignem aut lucem et ipsam tam longe et valde dissimilem. Moerorem quidem esse, sed exprimere nullo modo posse quod viderat. Hoc quidem commemorare voluimus, ne mirum videatur, si animabus a corporibus egress
Abbreviated transcription (Latin):
uda̾ ħ̾x neu̾andi hitus. ⁊ uultꝰ iurũ. a quo ĩ¬
sc̃m iacobũ ad quẽ. derid̾et. ptestatur. seiam
pͥdem oĩa scesse nũt u̾o qĩ bñplacito ⁊ gͣcuido
sitũ Rm̃dat. prlnũ apd̾ se magnũ ꝑari. nec lõ¬
ge iam ẽe remun̾atõnẽ. Multi  post lb̾ba. hinc
inde currentib. tandem uirserias ⁊ dolores ui¬
m̃ti hõis. nich̃ si instrũ suspicantis. ⁊tẽptũ iuĩ¬
te ing̾it. metũ mordis tollit. Pꝰtremo testat᷑
nich magis uiro uirtutis expedire. qmͣ uthĩ
exite festin. Et si alia mã nõ detur manu
sua fortit᷑ mortem lacessat. ⁊ ñ ꝑmttat se
in his. dolorib cdm̃i teni. qͥn gaudiũ sibi ꝑatũ
ẽẽ nõ dubitat. EQͥd multa ⁊ deceptus frau¬
duletitẽ. ꝑ suasiomi afsensũ pͥb. ⁊ iiecto fer¬
sitũ. tandem extuictũ ĩuenut. Aduicũ
unde exierant cadauer exaĩe portãt. Et qr
hosꝑes aꝑd quẽ nocte illa manserat. huiꝰ sce

Expanded text:
quemdam venerandi habitus et vultus virum: a quo inquemdam venerandi habitus et vultus virum: a quo insanctum Jacobum, ad quem tenderet protestatur; se jam quidem omnia scisse; nunc vero quasi beneplacito et gsitum commendat, praemium apud se magnum parari, nec longe jam esse remunerationem. Multis post haec verbis hinc inde currentibus, tandem miseriam et dolores viti hominis nihil sinistrum suspicantis contemptum vitae ingerit, metum mortis tollit. Postremo testatur nihil magis vero virtutis expedire, quam ut hinc exire festinet, etsi alia via non detur, manu sua fortiter mortem lacessat; et non permittat se in his doloribus diu teneri, qui gaudium sibi paratum esse non dubitat. Quid multa? Deceptus fraudulentae persuasioni assensum praebet, et injecto feraerunt, tandem exstinctum inveniunt; ad vicum unde exierant cadaver exanime reportatur. Et quia hospes apud quem nocte illa manserat hujus sce
Abbreviated transcription (Latin):
iorrasse. siue de dormentisipoꝵ. siue de gaudus iuste¬
corꝑalib simile recitasse. flumira. fhãmas. põtes
nanes. domos. nemora. flores. pͣta. homines in¬
gros. candidos. ⁊ cet̾a. qͣlia in hoc mũdo uid̾t ⁊ ha¬
bi solent. uł ad gaudium amari. uł tum̾ adtor¬
mentũ. Se quo solutas a corꝑib manib tͣhi.
pedib decluci. collo sufpendi. flaglłari. p̾cipi¬
tari ⁊ alia huinsmodi. q̃nisi corꝑali. uature õi¬
nascuntur. ip̃as utiq aĩas etiã acorporib
seꝑatas corꝑa ẽẽ. ⁊ ad sili̾tuclinem corꝑũ m̃ħͥs
compactad. atq distinctas efitemin. EEgo ꝙdãꝯ
de hac re audiui: tace ñ debeo. quidam ꝓbati te¬
U fc̃m tunc apud om̃s eũd̾ loci huatores celebrr
loco hospitutꝰ ẽ. siocte ut itiixxeantib mos ẽ.
que eidem uicina erat deuenit. Ibi a comitib
itim̾scasu ut sol cdisctimnẽ uie lisiunctufde¬
uiare cepit. Cumq longiꝰ recessist obiuũ q̃md

Expanded text:
tormentis impiorum sive de gaudiis justocorporalibus simile recitasse; flumina, flammas, pontes, naves, domos, nemora, prata, flores, homines nigros, candidos, etc., qualia in hoc mundo videri et haberi solent, vel ad gaudium amari vel timeri ad tormentum. Se quoque solutas corporibus, manibus trahi, pedibus deduci, collo suspendi, flagellari, praecipitari, et alia hujusmodi, quae non nisi corporali naturae convnascuntur, ipsas utique animas etiam a corporibus atas corpora esse, et ad similitudinem corporum membris compactas atque distinctas confitemur. Ego quiddam quod de hac re audivi tacere non debeo. Quidam probati teubi factum, tunc apud omnes ejusdem loci habitatores celebre, loco hospitatus est. Nocte, ut itinerantiquae eidem vicina erat devenit. Ibi a comitibus itineris casu, ut solet, discrimine viae disjunctus, deviare coepit. Cumque longius processisset, obvium habet
Abbreviated transcription (Latin):
Locacorꝑalia clistuxit. quia .N. q̃ foris sũt
locis ⁊ torm̃ta impioꝵ. ⁊ gaudia iustoꝵ distĩ¬
magistra fid̾i ur̃e ħ nob̾ dicit. quid ampliꝰ qͣri
putatiꝰ ħ ꝙ dicit. quia aĩe in eo ardent. ꝙ ardo¬
reni sium iudent. In reb corꝑalib ñ ita estu
unti ardorem sentit. quicũq ignem ꝯspicatit
Q ͤ ẽ ergo uisio illa aĩe qͣ sentit omne ꝙ uidet.
uł si nomne hoc c̃te ꝙ ad penam uidet : An¬

Expanded text:
loca corporalia distinxit. Quia enim quae foris sunt locis, et tormenta impiorum et gaudia justorum distinmagistra fidei nostrae hoc nobis dicit. Quid amplius quaerimputatis hoc quod dicit, quod animae in eo ipso ardent quod ardorem vident? In rebus corporalibus ita non est, ut ardorem sentiat quicunque ignem conspicatur. Quae est ergo visio illa animae quae sentit omne quod videt, vel si non omne, hoc certe quod ad poenam videt? An
Abbreviated transcription (Latin):
tirie credantur in quib culpam ꝯmiserutt.
sicut in multis sepe docum̃tis. ꝓbatum e. Ali
u̾osiqͣ sund haꝵ penaꝵ loca. itõ facile assig
iiria decrusi sunt. us ad futurã inclie iudicii
ultima dãpuatonẽ. Nam ꝙ pecrus carcere̾
uocat caligns inferm id̾ panlus teniebras
ti in qnͣtũ inidel ad temptandos hot̃es scd̾ mo¬
d̾aiũ clĩẽ dispensatonis ab ilł irt̾im maximis
geherne torm̃tis laxatr a accare ꝑmittuntur.
de inf̾no ã ubi ule et̾msignis p̃pãtꝰ ẽ. crucian

Expanded text:
culpam commiserunt, sicut multi saepe documentis probatum est. Alia vero si qua sunt harum poenarum loca non facile assignima detrusi sunt usque ad futuram in die judicii ultimam damnationem. Nam quod Petrus carcerem vocat caliginis inferi , idem Paulus tenebras ti, inquantum videlicet ad tentandos homines secundum moderamen divinae dispensationis ab illis interim maximis gehennae tormentis laxati vacare permittuntur. De inferno autem ubi ille aeternus ignis paratus est crucian
Abbreviated transcription (Latin):
modo .n. sc̃ia nr̃a c̾ta eẽ p̃ti de ip̃is qui eam ꝙͣ
de nob̾ hñt sc̃ĩam nec caꝑe possumus nec in¬
xiliũ ꝓdeẽ estat. Nos iutͥcessores q̃rimꝰ apd̾
dm̃. Quid am pliꝰ uĩs : Tuueꝰ ne forte ñ orent
qui semꝑ orant: quomodo ñ orabunt.ꝓ te.
qñta oras. qui ⁊ qũ tu ñ oras orare. tñ nõ ces¬
sand S ñ audiũt ĩquis ⁊ ego ĩuentũ u̾ba
esfundo ñ auclientib. ⁊ ñ intłłigentib loq̃ns
Ecceclicamꝰ siõ audiũt scĩ u̾ba postulantiũ.
n adb̾itudinẽilloꝵ attin ista uosse q̃ Roris
aguntur. Ecce dicamꝰ ñ audiunt. nũquid d̾s
ñ audit: Qd ergo laborasinuestigare. quid
aucliunt. ⁊ qnͣtũ aucliũt sc̃ quos orase cum ip̃e

Expanded text:
omodo enim scientia nostra certa esse potest de ipsis, qui eam quam de nobis habent scientiam, nec capere possumus, nec inxilium prodesse constat. Nos intercessores quaerimus apud Deum. Quid amplius vis? Times ne forte non orent, qui semper orant? Quomodo non orabunt pro te quando tu oras, qui quando tu non oras, orare tamen non cessant? Sed non audiunt, inquis; et ego in ventum verba infundo, non audientibus et non intelligentibus loquens. Ecce dicamus. Non audiunt sancti verba postulantium, neque ad beatitudinem illorum attinet, ista nosse quae foris aguntur. Ecce dicamus. Non audiunt. Nunquid Deus non audit? Quid ergo labores investigare, quid audiant et quantum audiant sancti quos oras,