comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uod hic euuangelista dicit indeserto: aliꝰ dicit inmontib ut significet in
ercelsis. quia nimirũ ouet quȩ ñ ꝑierant in subliib stabant: Et cũ inue¬
nerit ouẽ : imponet in humeros suos gaudens. Quem inhumeros suos
Imposuit: qͥa humanã naturã suscipiens peccata nr̃a ipse portauit. Et
ueniens domũ: conuocat amicos et uicinos dicens ei. Congratulamini
nͥ: qͥa inueni ouẽ quȩ ꝑierat. Inuenta oue addomũ reditꝰ: qͥa pastor
nr reparato homine adregnũ cęleste reduit. Ibi amicos et iucinos inuetut: illos
iudelicet angłoꝵ choros: qͥ amici eiꝰ sunt. quia uoluntatẽ eiꝰ continue insua
stabilitate custodiunt. Uicini qͦq eiꝰ st̃: qͥa claritate uisionis illiꝰ sua assidui¬
cate ꝑfruunt᷑. Et notandũ qͦd ñ dicit congratulamini inuentȩ oui: sed michi.
liua uidelicet eiꝰ est gaudiũ uita nr̃a: et cũ nos adcelũ reducimur:. sollemp¬
nitatem leticie illius implemus.¬

Expanded text:
uod hic evangelista dicit in deserto, alius dicit in montibus, ut significet in excelsis , quia nimirum oves quae non perierant in sublimibus stabant. Et cum invenerit ovem, imponit in humeros suos gaudens. Ovem in humeris suis imposudicens illis: Congratulamini mihi, quia inveni ovem meam quae perierat. Inventa ove ad domum redit, quia Pastor noster, reparato homine, ad regnum coeleste rediit. Ibi amicos et vicinos invenit, illos videlicet angelorum choros qui amici ejus sunt, quia voluntatem ejus continue in sua stabilitate custodiunt. Vicini quoque ejus sunt, quia claritate visionis illius sua assiduitate perfruuntur. Et notandum quod non dicit Congratulamini inventae ovi, sed Mihi, quia videlicet ejus gaudium est vita nostra, et cum nos ad coelum reducimur, solemnitatem laetitiae ejus implemus
Abbreviated transcription (Latin):
orro eidẽ sanctissimo benedicto sua p̃rogatiua admo-¬
dum sufficit: qͥ tantopere fulgoris ẽmicat : ut remo¬
tissimos tocius xp̃ianitatis sinus. radus suȩ beatitudinis illu-¬
stret. Namq monachoꝵ cohortes. ubiq t̾rarũ diffusȩ par¬
cȩteris secꝰtant᷑: ita ut etiã in ipsoꝵ patͥs cȩnobiis. qͥ normã
sci ꝓpositi fidelit̾ ac religiose ꝓmulgarunt: hanc ꝓprii
clientes eoꝵ. malint ꝓfiteri: ñ in merito arbitrantes quod
hunc specialit̾ tanquã alterũ moysen ds̃ p̃destinauerit. ꝑ
quẽ monasticȩ legis decreta s. anciret. Euerunt qͥdẽ alii
sicut iam dictũ. ẽ. eiusdẽ sc̃ȩ institucionis decretores: sed
cȩlesti disciplina : placidius effulsit.¬

Expanded text:
orro eidem beatissimo patri, sua praerogativa admodum sufficit: qui tantopere fulgoris emicat, ut etiam remotissimos totius Christianitatis sinus radiis suae beatitudinis illustret. Nec monachorum cohortes ubique terrarum diffusacæteris sectantur. Ita vt etiam in ipsorum Patrum Cœnobiis, qui normam sancti propositi fideliter ac religiose promulgarunt, hanc proprij clientes eorum malint profiteri. Non immerito arbitrantes, quod hunc specialiter, tamquam alterum Moysem Deus prædestinauerit: per quem Monasticæ legis decreta sanciret. Fuerunt quidam alij, sicut iam dictum est, eiusdem sanctæ Institutionis decretores: sed cœlesti disciplina placidus effulsit
Abbreviated transcription (Latin):
tib inuentrẽ suȩ malitiae genꝰ humanũ traxit. Deqͦ recte
dicit᷑. Absorbebit fluuiũ & ñ mirabit᷑: ꝗͥa ꝓ magno habet.¬
cũ infideles rapit. Sed graue. ẽ. ualde qͦd subdit᷑. Et habet
fidutiã: qͦd influat iordanis in os eiꝰ: qͥa postquã infideles quosq
amundi origine rapuit: adhuc se posse susciꝑe etiã fideles p̃su¬
mit. Nam ore pestifere ꝑsuasionis eos cotidie deuorat. qͦs ac̃fessiõe
mescite. hoc apud uos sollicita m̃te cogitate

Expanded text:
tibus, in ventrem suae malitiae genus humanum traxit. De quo recte tibus, in ventrem suae malitiae genus humanum traxit. De quo recte dicitur: Absorbebit fluvium, et non mirabitur , quia pro macum infideles rapit. Sed grave est valde quod subditur: Et habet fiduciam quod influat Jordanis in os ejus, quia postquam infideles quosque a mundi origine rapuit, adhuc se posse decipere etiam fideles praesumit. Nam ore pestiferae persuasionis eos quotidie devorat, in quibus a confessione tentione pertimescite, hoc apud vos sollicita mente cogitate
Abbreviated transcription (Latin):
cet oꝑando qͦd credit. Quo contra dehis qͥfidẽ nominetenus
retinent: paulus dicit. Confitent᷑ se nosse dm̃. factis aut̃
negant. Hinc iacob ait. Fides sine oꝑib mortua est. Hinc
adbeatũ iobde antiqͦ hoste generis humani: dñs dicit. Absor¬
bebit fluuiũ & ñ mirabit᷑: & habet fidutiã qͦd influat iordanis
mos eiꝰ. Quis est enĩ ꝑ fluuium designatus: nͥ humani generis
flurus. Qͦd uidelicet genus abortu adfinẽ defluit. & quas
aqua more usq ad cõpetentẽ t̾minũ ex carnis liquore per¬
currit. Qͥa ꝑ iordanẽ : nͥ baptizatoꝵ forma signat᷑ . Quia
enĩ in iordane fluminȩ ipse auctor. redẽptionis nr̃a bapti¬
rari dignatus. ẽ. recte iordanis noĩȩ eoꝵ multitudo erpͥ¬
mit᷑ : qui intra sacram̃tũ baptismatis tenent᷑. Antiquus ͦ
hostis generis. humani fluuiũ absorbuit: qͥa amundi oriti.¬
ne. usq ad redẽptoris aduentum uix paucis electis euaden¬

Expanded text:
cet operando quod credit. Quod contra de his qui fidem nomine tenus retinent, Paulus dicit: Confitentur se nosse Deum, factis autem negant . Hinc Jacobus ait: Fides sine operibus mortua est . Hinc beatum Job de antiquo hoste generis humani Dominus dicit: Absorbebit fluvium, et non mirabitur, et fiduciam habet quod influat Jordanis in os ejus . Quis etenim per fluvium designatus, nisi humani generis fluxus? Quod videlicet genus ab ortu ad finem defluit, et, quasi aquae more, usque ad competentem terminum ex carnis liquore percurrit, Quid per Jordanem, nisi baptizatorum forma signatur? Quia enim in Jordane flumine ipse auctor redemptionis nostrae baptizari dignatus est, recte Jordanis nomine eorum multitudo exprimitur, qui intra sacramentum baptismatis tenentur. Antiquus ergo hostis generis humani fluvium absorbuit, quia a mundi origine usque ad Redemptoris adventum, vix paucis electis evaden
Abbreviated transcription (Latin):
tyre inuictȩ karitatis indicium. Integritas intemerata
qͥppe ꝑmansit in uirgine: dilectionis uestis in uicta ꝑseuera¬
uit in martyre. Esicut in matre dñi ñ potuit uirginitas
uiolari: sic in martyris m̃te. ñ pocuit xp̃i laritas tanto se-¬
uientium agmine superari.

Expanded text:
tyre invictae caritatis indicium. Integritas quippe intemerata tyre invictae caritatis indicium. Integritas quippe intemerata permansit in virgine, dilectionis virtus invicta perseveravit in martyre. Et sicut in matre Domini non potuit virginitas violari, sic in martyris mente non potuit Christi caritas tanto saevientium agmine superari.
Abbreviated transcription (Latin):
uod est gͦ tam magnũ atq insuperabile genus armoꝵ: quo
ens sed patiens superaret: insuꝑ & occisus aulam cęlestis regni
uiuus & coronatus intraret. ꝓculdubio munimine regio
septus: nullatenus est ab aduersariis suꝑatus: qͣ̃m rer nr̃ cum sit
altissimus. ꝓ nobis humilis uenit: sed inanis uenire ñ potuit:
Magnũ qͥppedonatiuum suis xpcꝰ militib attulit: qͦeos ñ solũ
copiose ditauit. sed etiã ad certandũ inuictissime c̃fortauit:
Attulit nãq donũ karitatis: quȩ ꝑduceret homines ad c̃sor-¬
cium ditatis. Qͦd gͦ attulit.erogauit. Hec sibi aliqͥd mi-¬
nuit: sed mirabilit̾ & suoꝵ fideliũ pauperiem ditauit: & in¬
deficientib thesauris plenus ipse ꝑ mansit.
de Nterris eleuauit ad cęlũ. Raritas que p̾cessit in rege.
ipsa subsequent̃ refulsit inmilite. Oad miranda ubiq poten¬
cia saluatoris: op̃dicanda indesinent̾ grã redẽptoris. Ostendit
inmatre uirginitatis at̃nȩ miraculũ: de monstrauit in mar¬

Expanded text:
uod est ergo tam magnum atque insuperabile genus armorum, quo ens, sed patiens superaret; insuper et occisus aulam coelestis regni vivus et coronatus intraret? Procul dubio munimine regio septus, nullatenus est ab adversariis superatus: quoniam Rex noster, cum sit altissimus, pro nobis humilis venit, sed inanis venire non potuit. Magnum quippe donativum suis militibus attulit, quo eos non solum copiose ditavit, sed etiam ad certandum invictissime confortavit. Attulit namque donum caritatis, quo perduceret homines ad consortium deitatis. Quod ergo attulit, erogavit: nec sibi aliquid minuit, sed mirabiliter et suorum pauperiem ditavit, et indeficientibus thesauris plenus ipse permansit. 3. de terra elevavit ad coelum. Caritas quae praecessit in Rege, ipsa subsequenter refulsit in milite. O admiranda ubique potentia Salvatoris! O praedicanda indesinenter gratia Redemptoris! Ostendit in matre virginitatis aeternae miraculum, demonstravit in mar
Abbreviated transcription (Latin):
Ueruntam̃ hodierna festiuitas p̃ter illã re-¬
uerentiã quã toto t̾rarũ orbe ꝓmeruit. speciali & ꝓpria
nrẽ urbis erultacione ueneranda est: ut ubi p̃cipuoꝵ apło
oroma resplenduit: & quȩ eras magistra erroris: facta es
condiderunt: quã illi quoꝵ pͥmo studio menioꝵ tuoꝵ¬

Expanded text:
r illam reverentiam quam toto terrarum orbe promeruit, speciali et propria nostrae urbis exsultatione veneranda est: ut ubi praecipuorum aRoma, resplenduit; et quae eras magistra erroris, facta es condiderunt, quam illi quorum studio prima mo
Abbreviated transcription (Latin):
bentib siqͥs habet aures audiat dicit saures ꝑcul dubio
erdis reqͥrit. Curate gͦ ut acceptus sermo incordis aure
permaneat: curate ne sem̃ urta uiã cadat: ne malignus
pe ueniat. & amemoria uerbũ tollat. Curate ne petrosa
cib mittat Multis enĩ libet qͦd audiunt. boni oꝑis initia
prs ponunt: sed mox ut fatigari aduersitatib cȩperint:
inchoata derelinquunt. S¬

Expanded text:
bentibus Si quis habet aures audiendi audiat dicit, aures procul dubio bentibus Si quis habet aures audiendi audiat dicit, aures procul dubio cordis requirit. Curate ergo ut acceptus sermo in cordis aure remaneat. Curate ne semen juxta viam cadat, ne malignus spiritus veniat, et a memoria verbum tollat. Curate ne petrosa rantiae radicibus mittat. Multis enim libet quod audiunt, boni operis initia proponunt; sed mox ut fatigari adversitatibus coeperint, inchoata derelinquunt.
Abbreviated transcription (Latin):
dite. Si głam dignitatũ diligitis: in illa suꝑna angłoꝵ cu.¬
ria ascribi festinate. Uerba dĩ quȩ aure ꝑcipitis: m̃te
retinete. Cibus enĩ m̃tis.ẽ. sermo dĩ: & quasi acceptus
cibus stomacho languente reicit᷑: quando auditus sermo
in uentre memoriȩ ñ tenet᷑. Sed qͥsqͥs alim̃ta ñ retinet
huiꝰ ꝓfecto uita desperat᷑. & ternȩ xͦ mortis ꝑiculũ for¬
midate. si cibum qͥdem sc̃ę erhortacionis accipitis: si uer¬
ba uitȩ id est alimenta iusticiȩ in memoria ñ tenetis.
ece transit om̃e qͦd agitis: & adextremũ iudi ꝟl¬
dium sine ulla int̾positione mom̃ti cotidie uolen¬
tes. nolentesq ꝓperatis. Cur gͦ amat᷑ qͦd relinquitur
Cur illud negligit᷑. quo ꝑuenit᷑ Mementote qd dicitꝰ
siqͥs habet aures audiendi audiat. Om̃s enĩ qͥ illic ad¬
erant: aures corꝑis habebant. Sed qͥ cunctis aures ha¬

Expanded text:
dite. Si gloriam dignitatum diligitis, in illa superna angelorum cudite. Si gloriam dignitatum diligitis, in illa superna angelorum curia ascribi festinate. 2. Verba Domini, quae aure percipitis, mente retinete. Cibus enim mentis est sermo Dei. Et quasi acceptus cibus stomacho languente rejicitur, quando auditus sermo in ventre memoriae non tenetur. Sed quisquis alimenta non retinet, hujus profecto vita desperatur. Aeternae igitur mortis periculum formidate, si cibum quidem sanctae exhortationis accipitis, sed verba vitae, id est alimenta justitiae, in memoria non tenetis. Ecce transit omne quod agitis, et ad extremum judicium sine ulla momenti interpositione quotidie volentes nolentesque properatis. Cur ergo amatur quod relinquitur? Cur illud negligitur quo pervenitur? Mementote quod dicitur: Si quis habet aures audiendi audiat. Omnes enim qui illic aderant aures corporis habebant. Sed qui cunctis aures ha
Abbreviated transcription (Latin):
doidem dñs ꝑ semecipsũ dignatus ẽ. exponere qͥd diceb at.
ut sciatis rerũ significationes querere: in his etiã quȩ
semetipsum noluit explanare.
xponendo gͦ qͦd dixit : figurate se loqui in notuit:
quatinus certos uos redderet. cũ uobis nr̃a fragilica
uerboꝵ illius figuras aꝑiret. Quis enĩ umquã mͥ crede¬
ret si spinas diuitias int̾p̃tari uoluissem: maxime cũ ill
pungant iste delectent: E tam̃ spinȩ sunt: quȩ cogitas
onũ suarũ punctione mentẽ lacerant: & cũ usq ad pec¬
catũ ꝑtrahunt : quasi inflicto uulnere cruentant.
Iuas bene in hoc loco alio eugłista testante: nequaquã cdñis¬
ueras diuitias. sed fallaces diuitias appellat. Fallaces enin
sunt : quȩ nobiscũ di ꝑmanere ñ possunt. Fallaces sunt
quȩ mentis nr̃ae in opiam non expellunt:X
i gͦ fr̃s km̃i. e̾e. diuites cupitis: ueras diuitias amate.
Siculmen ueri honoris queritis ad cęleste regnũ ten¬

Expanded text:
dignatus est exponere quod dicebat, ut sciatis rerum significationes quaerere in iis etiam quae per semetipsum noluit explanare. Exponendo ergo quod dixit figurate se loqui innotuit, quatenus certos vos redderet cum vobis nostra fragilitas verborum illius figuras aperiret. Quis enim mihi unquam crederet, si spinas divitias interpretari voluissem, maxime cum illae pungant, istae delectent? Et tamen spinae sunt, quia cum punctionibus mentem lacerant, et cum usque ad peccatum pertrahunt, quasi inflicto vulnere cruentant, quas bene in hoc loco, alio Evangelista testante, nequaquam Dominus divitias, sed fallaces divitias appellat. Fallaces enim sunt, quae nobiscum diu permanere non possunt: fallaces sunt, quae men charissimi, divites esse cupitis, veras divitias amate. Si culmen veri honoris quaeritis, ad coeleste regnum ten
Abbreviated transcription (Latin):
uiroꝵ haberet: qͥ sui uadimonii arbitres sent: post beatũ
columbanũ ꝑgerent. qͦcũq repꝑissent in lom. eleganti sua¬
su ad se uenire hortarent᷑. Prerit itaq uenera diis discipłs.
magistri uestigia. ꝓsecutus. Qui cũ ad eũ uenisseeota

Expanded text:
um haberet, qui sui vademonii arbitres essent: post beatum Columbanum pergerent; quocumque repperissent in loco, eleganti suasu ad se venire hortarent. Perrexit itaque venerabilis discipulus, magistri vestigiis prosecutus; qui cum ad eum venisset,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ eundẽ medicũ qui iam suo regi sociatus. ẽ. reparari poterimus:
sed nigredo scelerum nos decolorauit. Nonsimus ut athiopes
qui ñ mutant pellẽ. suam: sed ad eiꝰ manꝰ recurrentes annonam
miscđi& sicut ille coruus ab eo requiramus. Si etiã int̃ iniuriosos
merito computandi sumus. illum tam̃ affectũ qͦ ꝓse odiente
fleuit ab ipso reposcamus. Neq enĩ supplices quã uis indignos
aduersabit᷑ : qui perseuerantes in malitia lugebat.

Expanded text:
per eundem medicū qui iam suo regi sociatus est, reparari poterimus. per eundem medicū qui iam suo regi sociatus est, reparari poterimus. Si nigredo scelerum nos decolorauit, non simus vt Æthiopes, qui non mutant pellem suam: sed ad eius manum recurrentes, annonam misericordiæ, sicut ille coruus, ab eo requiramus. Si etiā inter iniuriosos merito computandi sumus, illum tamen affectum, quo pro se odiente fleuit, ab ipso reposcamus. Neque enim supplices, quamuis indignos, auersabitur: qui pro perseuerante in malitia lugebat.
Abbreviated transcription (Latin):
ondus qͥppe cuius libet reatus. ñ solũ ex intellectu gerentis
uł tẽꝑis. sed etiã ex loco solet pensari. Hinc enĩ uelut ama¬
iori exꝓbratione contra impium uox diuina querit᷑ dicens.
Int̾ra scõꝵ. iniquae gessit: & ñ uidebit głam dñi. Et itẽ. Pilectꝰ
m̃s: indomo mea male operatus est Alioqui quẽ p̃sentia
tanti patͥs ad sui reuerentiam ñ flectit: spm ud& uidetur
participare : cuiꝰ duritiam nec uisio. nec locutio. nec conui-¬
uium ipsiꝰ dñi emolliuit. Inspiciamꝰ gͦ qͦd adõ donatũ .ẽ. nobis
& oblatam grãm nullatenꝰ inuacuum recipiamus. .IIi.¬
antus gͥ fulgor. cecitatẽ mentis nr̃a illuminet. tanta pie¬
tas duritiã emolliat : tam potens medicina uulnera nr̃a
sanet. Si enĩ adhuc puerulus. ita capisteriũ reparauit ut nec
scissura qͥdem appareret : nos qͥuasa alhonorẽ indomo dũ
ꝑgrãm uocati sumus : quia multas peccatoꝵ scissuras incurrimus:

Expanded text:
ondus quippe cuiuslibet reatus, non solum ex intellectu gerentis, vel tempore, sed etiam ex loco solet pensari. Hinc enim velut a maiori exprobratione, contra impium vox diuina queritur, dicens. In terra sanctorum inique gessit, & non videbit gloriam Domini. Et item. Dilectus meus in Domo mea male operatus est. Alioquin, quem præsentia tanti Patris ad sui reuerentiam non flectit, spiritum Iudæ videtur participare. Cuius duritiam, nec visio, nec locutio, nec conuiuium ipsius Domini emolliuit. Inspiciamus ergo, quid a Deo donatum est nobis: & oblatam gratiam nullatenus in vacuum recipiamus. Tantus fulgor, cæcitatem mentis nostræ illuminet. Tanta pietas, duritiam emolliat. Tam potens medicina, vulnera nostra sanet. Si enim adhuc puerulus ita capisterium reparauit, vt nec scissura quidem appareret: nos, qui vasa ad honorem in domo Dei per gratiam vocati sumus, quia multas peccatorum scissuras incurrimus,
Abbreviated transcription (Latin):
q da prin quantib saluatori publicans et peccatori bꝰ ut audirent euis
mamumdunt tha risei et sc noe aicentes. Quure iste pecca or en ĩ pisoit̃
comedut aut is ni Qu i locutus est eis pabolã centũ ouiũ et ontꝰ peir̃t
qua uulenta pastoris humeris reportata est: et cur esset. ꝓposita fesis
auti lit ico uobis qͦcd ita erit gaucdiũ incelo. suꝑ uno pec atore pell¬
luam pabołam detem dragmarũ uniusq ꝑdite atq repte
dr das hosausset stmili eñ fine compleuit. Sic dieo uobis gd̃
dum ei it cosũ angbe cd̃ũ suꝑ uno peccatore penitenciuã agente. Tercũ qͦq¬

Expanded text:
ibus Salvatori publicanis, et peccatoribus, ut audirent eum, murmurabant Pharisaei et Scribae, dicentes: Quare iste peccatores suscipit, et comedit cum eis ? Qui locutus est eis parabolam centum ovium, et unius perditae, quae inventa pastoris humeris reportata est. Et cur esset 864 proposita, statim intulit: Dico vobis, sic erit gaudium in coelo super uno peccatore poeniarabo!am decem dragmarum uniusque perditae et repertae cum proposuisset, simili eam fine conpleuit: sic dico uobis: um erit coram angelis dei super uno peccatore paenitentiam agente. tertiam q
Abbreviated transcription (Latin):
ertus liurentiꝰ dixit. Infelir. has epulas ego sẽꝑ de side¬
cit bentũ laurentiũ uinctũ cathenis duci in palatiũ tibi¬
CEXRII
& ibi eũ gestis audiri. Et iussit ibi tribunal. intẽplo iouis parari.
ui cũ ingressus fuisset & sederet: p̃cepit sibi beatũ. Ul.¬

Expanded text:
eatus laurentius dixit; Infelix| has epulas ego semper desideit beatum laurentium uinctum catenis| duci in palacio tiberii . et ibi eum gestis audir| Et iussit sibi tribunal in basilica iouis parari . um| ingressus fuisset et sederet . praecepit sibi beatum l
Abbreviated transcription (Latin):
& in excła głae eiꝰ attauus fuit. sed tam̃ hanc gregorius tantȩ
nobilitatis lineã morib ertulit: ꝓbis actib decorauit. Deniq
ut post in ꝓꝑatulo claruit : ñ sine magno quodã p̃sagio tale sor-¬
ticus est nom̃. Gregorius nãq ex greco eloquio in nrãm lingiiã¬
cdũ diuinis inherendo p̃ceptis laudabilit̾ uirit. Uigila¬
uit & fideliũ popłis: dũ doctrinȩ affluentis ingenio: eis quo
tramite cȩlestia scanderent pate fecit. Disciplinis uͦ liberalib
hoc est grãmatica. rethorica. dialectica. ita apuero est insti¬
tutus: ut quãuis eo tp̃r florerent adhuc romȩ studia litte.¬
etate maturũ iam studiũ. adherere scilicet dicti maioꝵ: &
sed tenaci potius memoriae cõmendare studebat. Hauriebatq
iam tunc sicibundo doctrinȩ fluenta pectore: quȩ post
congruenti tempore mellito gutture ructaret.

Expanded text:
hristo gloria, ejus atavus fuit. Sed tamen hanc Gregorius tantae nobilitatis lineam moribus extulit, probis actibus decoravit. Denique, ut post in propatulo claruit, non sine magno quodam praesagio tale sortitus est nomen. Gregorius namque ex Graeco eloquio in nostra lingdivinis inhaerendo praeceptis, laudabiliter vixit. Vigilavit et fidelibus populis, dum doctrinae affluentis ingenio eis quo tramite coelestia scanderent patefecit. 2. Disciplinis vero liberalibus, hoc est grammatica, rhetorica, dialectica, ita a puero est institutus, ut quamvis eo tempore florerent adhuc Romae studia litteaetate maturum jam studium: adhaerere scilicet majorum dictis;sed tenaci potius memoriae commendare: hauriebatque jam tunc sitibundo doctrinae fluenta pectore, quae post congruenti tempore mellito gutture eructaret.
Abbreviated transcription (Latin):
munerib oblatus. Hodie redẽptionẽ isrł ex pectantib ab eodẽ
symeone & anna publice p̃dicatus est. Oquã pium spectacu¬
lum: qͦ ñ nisi pii delectari ꝓbant᷑. Stat hinc uirgo & mat̾
ñ cuiuscũq sed dĩ : suscipit᷑ hinc paruulus uirginis filiꝰ. cuiꝰ
diuinitatẽ ñ capit mundus. Occurrunt hinc inde ꝓphetę
tam̃ quȩ delicta emundet. sed quȩ sacram̃ta declaret.
Et qͥa huiꝰ diei p̾coniũ ad tollere cupio: libet ipsã euuan¬
gelicã lectionẽ colloquendo transcurrere: inqua ista nar¬
rari agnosco: quatinꝰ ad ea quȩ dico illa respondent.
unmo ad ea quȩ illa narrat. uox ex ortacionis meȩ re

Expanded text:
oblatus muneribus. Hodie redemptionem Israel exspectantibus ab eodem oblatus muneribus. Hodie redemptionem Israel exspectantibus ab eodem Simeone et Anna publice est praedicatus. O quam pium spectaculum, quo nonnisi pii delectari probantur! Stat hic virgo et Mater, non cujusque, sed Dei: suscipitur hinc parvulus virginis filius, cujus divinitatem non capit mundus. Occurrunt hinc inde prophetao puero, non tamen quae delicta emundet, sed quae sacramenta declaret. 2. Et quia hujus diei praeconium attollere cupio, libet ipsam Evangelicam lectionem colloquendo transcurrere, in qua ista narrari cognosco: quatenus ad ea quae dico illa respondeat; imo ad ea quae illa narrat, vox exhortationis meae re
Abbreviated transcription (Latin):
i subtilit᷑ a fidelib quȩ sir huiꝰ diei festiuitas ꝑpordat᷑.
affectu hanc cele
sunt obsecuti. Illius.ẽ. enĩ ista sollempnitas: cuius & ille. fedd
nec minor ista quã illae. Quodutiq in hoc sermone: apertis
xp̃ĩanis ignorat᷑: sic amultis p̃ceteris anni sollẽpnitatib hono¬
ratior habet᷑: maxime eo loco. qͦ pͥmatũ aeccłia catholica in¬
pͥmo pastore sortita est. Intanta enĩ reuerentia ab illis ħabetꝰ
ut eri diecuncta ciuitatis tͦba in unũ collecta. in m̃sis cereoꝵ
luminib choruscans. missarũ sollẽpnia deuocissime c̃cȩlebrt
nullusq aditum publicȩ stacionis intret. qͥlum̃ manu non
tenuerit : tamquã scilicet dnm intẽplo oblaturi immo etis
suscepturi: fidei lum̃ qͦ interius fulgent: erterius oblations
sua religione demonstrent.
odie nãq iurta legẽ atq eugłium ꝑ actis .xl. dieb a
natiuitate xp̃i. intẽplo.ẽ. idem dñs a parentib p̃senta
tus: hodie ascõ symeone susceptus: patri est cum sacris

Expanded text:
subtiliter a fidelibus hujus dici festivitas perpendatur, affectu hanc celebsunt secuti. Illius est enim ista solemnitas, cujus et illa, sed nec minor est ista quam illa. Quod utique in hoc sermone apertis sdam Christianis ignoratur, sic a multis prae caeteris anni solemnitatibus honoratior habetur. Maxime autem eo loco quo primatum Ecclesia catholica in Pastore sortita est, in tanta ea reverentia ab illis habetur, ut ea die cuncta civitatis turba in unum collecta, immensis cereorum luminibus coruscans, missarum solemnia concelebrent: nullusque aditum publicae stationis intret, qui lumen manu non tenuerit: tanquam scilicet Dominum in templo oblaturi, imo etiam suscepturi; fidei lumen quo interius fulgent, exterius oblationis suae religione demonstrent. Hodie namque, juxta legem atque evangelium, peractis a Nativitate tus. Hodie a sancto Simeone susceptus, Patrique cum sacris
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ueniet ad uos. Si aut̃ abiero: muittam eũ ad uos. Non quia ñ potes¬
poralit̾ conuersante cum eis. non ualebant illi erigere mentẽ ad
capienda munera graẽ cȩlestis: ascendente aut̃ ipso ad cęlos. & illi
parit̃ omẽ desiderium suum illo transferebant. uirta hoc qͦd alibi
audierunt. ubi est enim thesaurus tuus. ibi et cor ur̃m erit:
ideoq capaces sp̃c iam facti erant: non ultra de morte eiꝰ contri¬
stati. sed de ꝓmissionis eiꝰ munere lȩtati: luca actestante qͥ ait.
Et fac tum est dum benediceret illis. recessit abeis & ferebat᷑¬

Expanded text:
non veniet ad vos; si autem abiero, mittam eum ad vos. Non quia non potenon veniet ad vos; si autem abiero, mittam eum ad vos. Non quia non poteporaliter conversante cum eis, non valebant illi erigere mentem ad sitienda munera gratiae coelestis; ascendente autem ipso ad coelos, et illi pariter omne desiderium suum illo transferebant, juxta hoc quod alibi audierunt: Ubi enim est thesaurus tuus, ibi et cor tuum erit . Ideoque capaces Spiritus jam facti erant, non ultra de morte ejus contristati, sed de promissionis ejus munere laetati, Luca attestante qui ait: Et factum est dum benediceret illis, recessit ab eis, et ferebat
Abbreviated transcription (Latin):
iscipuli passionis xp̃i mortisq eiꝰ mysteriũ necdum intelligere
necdum poterant imitari: maiestatẽ uͦ ascensionis statim ut ui¬
dere cognouerunt: totisq animi uotis ut sequi merussent.
optabant. Sed quia hȩc locutus sum uobis: tristicia impleuit
cor ur̃m. Sciebat dñs ipse quid hȩc sua uerba in discipuloꝵ cordis
agerent: quia uidelicet tristiciam magis de abscessu quo eos desere¬
ret. quã de ascensu quo patrẽ peteret lȩticiam generaret. Unde be¬
nigne consolando subiunrit. Sed ego ueritatẽ dico uobis: expedit
uobis ut ego uadã. Expedit ut forma serui urĩs subtrahat᷑ aspectib
quatinus amor diuinitatis ar̃cius urĩs infigatur mentibꝰ. S łł¬
xpedit ut notã uobis formam cęlo inferam: quatinus maiore ꝑhoc
desiderio illuc suspiretis: sicq supensis ad suꝑna cordibꝰ urĩs. ad ac-¬
cipienda iam spcꝰ scĩ dona capaces fiatis. Si enĩ ñ abiero: paraclitus

Expanded text:
imirum passionis mortisque ejus mysterium necdum intelligere, necdum poterant imitari; majestatem vero ascensionis statim ut videre cognoverunt, totisque animi votis ut sequi mererentur, optabant. Sed quia haec locutus sum vobis, tristitia implevit cor vestrum. Sciebat Dominus ipse quid haec sua verba in discipulorum cordibus agerent, quia videlicet, tristitiam magis de abcessu, quo eos desereret, quam de ascensu quo Patrem peteret, laetitiam generarent. Unde benigne consolando subjunxit: Sed ego veritatem dico vobis, expedit vobis ut ego vadam. Expedit ut forma servi vestris subtrahatur aspectibus, quatenus amor divinitatis arctius vestris infigatur mentibus. Expedit ut notam vobis formam coelo inferam, quatenus majori pro hoc desiderio illuc suspiretis, sicque, suspensis ad superna cordibus vestris, ad accipienda jam Spiritus sancti dona capaces fiatis. Si enim non abiero, Paracletus
Abbreviated transcription (Latin):
martinꝰ ad episcopatũ turonicȩ ȩccłȩ petebat᷑. Sed cum.
erui emonasterio suo ñ facile posset : ruricius qͥdã unus
eciuib uroris languore simulato ad genua illiꝰ ꝓuolutus.
ut egrederet᷑ obtinuit. Ita dispositis iã initinere ciuium
tͦbis subquadã custodia ad ciuitatẽ usq deducit᷑. Mirum
in modũ in credibilis multitudo ñ solũ ex illo oppido sedetiã
eruicinis urbib ad suffragia ferenda c̃uenerant.

Expanded text:
 ad episcopatum Turonicae ecclesiae petebatur: sed cum erui monasterio suo non facile posset, Rusticius quidam, unus e ciuibus, uxoris languore simulato ad genua illius prouolutus ut egrederetur obtinuit. ita dispositis iam in itinere ciuium turbis, sub quadam custodia ad ciuitatem usque deducitur. mirum in modum incredibilis multitudo non solum ex illo oppido, sed etiam ex uici
Abbreviated transcription (Latin):
ũ localis gͥ ñ sit d̾s. localit̾ tam̃ insuis ambulat scĩs: ui
dũ deloco adlocũ p̃dicat᷑ ab eis. Nam dẽ qͥ nec loco mouet᷑ nec
tẽꝑr. in seruit tam̃ suis & t̃pr & loco mouet᷑. quotiens ab eisdẽ lo
calit̾ p̃dicat᷑. Dũ aut̃ dedeo nec scdm̃ quantitatẽ: nec scdm qualitatẽ:
nec scdm sitũ. nec scdm habitũ aut motũ aliqͥd digne dicat᷑. in est
tam̃ ei qͦdãmodo latitudo karitatis: qua nos & aberrore colligit
& continet inueritate. In est ei & longitudo qua nos longanimi¬
ter malos portat. donec emendatos patriȩ futurȩ restituat.
Inest ei & altitudo ꝑ quã omnẽ sensũ scientiȩ suȩ inmensitate
exsuperat. In est ei & ꝓfundũ.: qͦ dampnandos inferiꝰ uirta eqdͥ¬
tatẽ disponens p̃ordinat. Pat̾ solus ñ est de alio. & ideo solus
appellat᷑ ingenitus. Filiꝰ solus depatre natus est: & ideo solus
amboꝵ. numcupatur spiritus.
nhac igit᷑ trinitate alia appellatiua nomina: alia st̃ ꝓpria

Expanded text:
um localis non sit Deus, localiter tamen in suis ambulat 119 sanctis, dum de loco in locum praedicatur ab eis. Nam Deus, qui nec loco movetur, nec tempore, in servis tamen suis et tempore et loco movetur, quoties ab eisdem lo de Deo nec secundum quantitatem, nec secundum qualitatem, nec secundum situm, nec secundum habitum aut motum aliquid digne dicatur, inest tamen ei quodammodo latitudo charitatis, qua nos et ab errore colligit, et continet in veritate. Inest ei et longitudo, qua nos longanimiter portat, donec emendatos patriae futurae restituat. Inest ei et altitudo, per quam omnem sensum suae scientiae immensitate exsuperat. Inest ei et profundum, quo damnandos inferius justa aequitate disponens praeordinat. CAPUT appellatur ingenitus. Filius solus de Patre est natus; ideo solus amborum nuncupatur spiritus. In hac Trinitate alia appe
Abbreviated transcription (Latin):
saltem ut ꝑegrinũ amare potuissent. Sed qͥa e̾e̾ extranei
akaritate ñ poterant hii cũ qͥb Karitas gradiebat᷑.: eũ
adhospiciũ quasi ꝑegrinũ uocant. Cur aut̃ dicimꝰ uocant
git᷑ : qͥa ꝑegrini adhospiciũ ñ solum inuitandi sunt. sedeciam
trahendi. Mensam ponunt cibos offerunt: ut dm̃ quẽ inscͥꝑ¬
turae sacrae expositionȩ ñ cognouerunt: in panis fractio¬
ne cognoscant.

Expanded text:
e extranei a charitate non poterant hi cum quibus Veritas gradiebatur, eum ad hospitium quasi peregrinum vocant. Cur autem dicimus, vocagitur quia peregrini ad hospitium non solum invitandi sunt, sed etiam trahendi. Mensam ponunt, cibos offerunt, et Deum quem in Scripturae sacrae expositione non cognoverant, in panis fractione cognoscunt.
Abbreviated transcription (Latin):
illis. Apłs precipit: ne plus sapiamꝰ qͣm oportet saꝑe. Istud testimoniums
et in p̃senti capitulo conseruandum ẽ. Sunt enim quidam qui dum
uolunt terminos patrum excedere & ad alta conscendere: in una mergur
uolatilia dicentes celi angłos esse. ceterasq uirtutes in dei ministerio & sy¬
titudine: que absq cura sui dei aluntur prouidentia. S hoc ita est ut
intelligi uolunt. quomͦ sequit᷑ dictum ad homines: nonne uos magis plurs
estis illis: Simplicit̾ gͦ accipiendũ: quod si uolatilia absq cura & erimis
cdĩ aluntur ꝓuidentia. que hodie sunt &cras non erunt: quoꝵ anima
mortalis est. & cum esse cessauerint semper ñ erunt: qͣnto magis hoĩes

Expanded text:
illis? Apostolus praecipit , ne plus sapiamus quam oportet sapere. Istud testimonium illis? Apostolus praecipit , ne plus sapiamus quam oportet sapere. Istud testimonium et in praesenti capitulo conservandum est. Sunt enim qvolunt terminos patrum excedere, et ad alta volitare, in ima merguntur, volatilia dicentes coeli angelos esse, caeterasque in Dei ministerio fortitudines, quae absque cura sui, Dei aluntur providentia. Si hoc ita est ut intelligi volunt, quomodo sequitur dictum ad homines: Nonne vos pluris estis illis? Simpliciter ergo accipiendum est. Quod si volatilia, absque cura aerumnisque, Dei aluntur providentia, quae hodie sunt, et cras non erunt, quorum anima mortalis est, et cum esse cessaverint, semper non erunt, quanto magis homines,
Abbreviated transcription (Latin):
it eas ut dñs. Ne solliciti sitis anime ur̃e quid manducetis: neq corꝑi
ur̃o quid induamini. In ñnullis codicib additum ẽ: neq quid bibatis.
rgo quod omnib natura tribuit: & iumentis
ac bestiis hominibq commune est: huius cura penitus liberam᷑.
S precipitur nob̾. ne solliciti simus quid comedamꝰ. & quia in sudore
unltus preparamꝰ nob̃ panem. labor erercendus ẽ sollicitudo tollen¬
da. Hoc quod dieitur ne solliciti sitis anime urẽ quid comedatis:
neqꝙ corꝑi nr̃o quid induamini: de carnali cibo et uestimento ac¬
cipiamus. Ceterũ de sp̃alib cibis & uestim̃tis: semꝑ debemꝰ esse solliciti.
Nonne auima plus est qͣm esca: ae. corpus plus qͣm uestimentũ:. Quod qi¬
cit istiusmodi ẽ: qui maiora prestitit. utiq & minora prestabit.
espicite uolatilia celi: qm̃ non serunt neq metunt neq congregiꝰ
in horrea: &e pater ur̃ celestis pascit illa. Nonne uos magis pluris ess

Expanded text:
ico vobis: Ne solliciti sitis animae vestrae, quid manducetis, neque corpori vestro quid induamini. In nonnullis codicibus additum est: neque quid bibatis. Ergo quod natura omnibus tribuit, et jumentis ac bestiis hominibusque commune est, hujus cura penitus liberamur. Sed praecipitur nobis ne solliciti simus quid comedamus: quia in sudore vultus praeparamus nobis panem. Labor exercendus est, sollicitudo tollenda. Hoc quod dicitur: Ne solliciti sitis animae vestrae quid comedatis, neque corpori vestro quid induamini , de carnali cibo et vestimento accipiamus. Caeterum de spiritualibus cibis et vestimentis semper debemus esse solliciti. Nonne anima plus est quam esca, et corpus plus est quam vestimentum? Quod dicit, istius modi est: Qui majora p congregant 37 in horrea: et Pater vester coelestis pascit illa. Nonne vos magis pluris estis
Abbreviated transcription (Latin):
uenit dauid adsaul & stecit corã eo. Atille dilerit eũ nimis. & factꝰ est
ei armiger. Misitq saul ady sai dicens. Stet dauid in c̃spectu meo. inue¬
nit enĩ grãm in oculis meis. Igit᷑ quandocũq spe dĩ malus arripiebat
saul. tollebat dauid citharã & ꝑcutiebat manu sua & refocilabat᷑ saul &
leuius habebat. recedebat enĩ abeo speꝰ malus.
ongregantes uͦ philistum agmina sua in p̃liũ conuenert̃ insocho iude¬

Expanded text:
ad Saul et stetit coram eo at ille dilexit eum nimis et factus est eius armiger misitque Saul ad Isai dicens stet David in conspectu meo invenit enim gratiam in oculis meis igitur quandocumque spiritus Dei arripiebat Saul tollebat David citharam et percutiebat manu sua et refocilabatur Saul et levius habebat recedebat enim ab eo spiritus malus congregantes vero Philisthim agmina sua in p
Abbreviated transcription (Latin):
cendat ad singulare. certamen. Si querit pugnare mecũ & ꝑcusserit
me: erimus uobis serui. si aut̃ ego p̃ualuero & ꝑcussero eũ uos serui
eritis & seruietis nobis. Et aiebat philistens. Ego ex ꝓbraui agminib
israhelis hodie. Lite mͥ iurũ et ineat mecũ singulare certamen.
udiens aut̃ saul & om̃s israhelitȩ. sermones philister hinuscemodi
stupebant & metuebant nimis. Dauid aut̃ erat filiꝰ uiri ephratei
deqꝰ supͣ dicꝰ tũ est debethleem iuda. cui erat nom̃ ysai qͥ habebat oc¬
to filia: & erat uir indieb saul sener. & grandeuus int̾ uiros Abierunt
aut̃ tres filii eiꝰ maiores post saus inp̃lui. & nomina trium filioꝵ eiꝰ qui¬

Expanded text:
cusserit me, erimus vobis servi: si autem ego praevaluero, et percussero eum, vos servi eritis, et servietis nobis. Et aiebat Philisthaeus: Ego exprobravi agminibus Israel hodie: Date mihi virum, et ineat mecum singulare certamen. audiens autem Saul et omnes viri israhelitae sermones Philisthei huiuscemodi stupebant et metuebant nimis David autem erat filius viri ephrathei de quo supra dictum est de Bethleem Iuda cui erat nomen Isai qui habebat octo filios et erat vir in diebus Saul senex et grandevus inter viros abierunt aut
Abbreviated transcription (Latin):
est uir spurius decastris philistitioꝵ nomine goliath degeth altitudinis ser
cubitoꝵ. &. palmo. & cassis xrea suꝑ caput eiꝰ & lorica armata induebatur
orro pondus lorice eiꝰ qͥnq milia sicdoꝵ xris. & ocreas aereas
hibebat incrurib: & clipeus aereus tegebat humeros eiꝰ. hastilȩ aut̾
hastȩ eiꝰ erat quasi liciatoriũ terentiũ. Ipsũ aut̃ ferrũ hastȩ. eiꝰ sercentos¬

Expanded text:
Philisthinorum, nomen Goliath, de Geth, altitudinis sex cubitorum, et palmi: et cassis aerea super caput ejus, et lorica armata induebatur: porro pondus loricae ejus quinque millia siclorum aeris: et ocreas aereas habebat in cruribus suis: et clypeus aereus tegebat humeros ejus: hastile autem hastae ejus, erat quasi liciatorium texentium: ipsum autem ferrum hast
Abbreviated transcription (Latin):
natꝰ de maria uirgine : qͦd multis scpt᷑arũ declarat᷑ indiciis.
dest diłmi fr̃s dies ualde
uenerabilis: dies omnium scõꝵ sollẽpnitates p̃cellens. Adest
se credit᷑ uirgo maria. Et idõ cũ sũma erultacione. laudes
intonet uniuersa t̾ra: tantȩ uirginis illustrata excessu. Iuia¬
& indignũ ualde est: ut illiꝰ recordationis sollẽpnitas sit apud
nossine marimo honore : ꝑ quã meruimꝰ susciꝑe uitȩ auctorẽ
atisq p̃posterũ iudicandũ est.: ut cũ scõꝵ cęlebramꝰ uicto¬
ris marcẏrũ. illiꝰ sollẽpnitatẽ illis ñ p̃feramus. quȩ huic
mundo aedidit principem martẏrum.
nhac siqͥdem die competent̾ sponso illi cęlesti: ꝓclamat

Expanded text:
natus de Maria virgnatus de Maria virgsimi fratres, dies valde venerabilis, dies omnium sanctorum solemnitates praecellens. Adest,se creditur virgo Maria. Et ideo cum summa exsultatione laudes intonet universa terra tantae Virginis illustrata excessu; quia indignum valde est ut illius recordationis solemnitas sit apud nos sine maximo honore, per quam meruimus auctorem vitae suscipere: satisque praeposterum judicandum est, ut cum srias martyrum, illorum solemnitatem illi non praeferamus quae huic mundo edidit principem martyrum. In hac siquidem die competenter Sponso illi coelesti proclamat
Abbreviated transcription (Latin):
Unde canit᷑ in eisdẽ canticis de ea. Ortus conclusus fonssigna¬
tus. emissiones tuȩ ꝑadysus. Uere ortus delitiarũ: in quo
consita sunt uniuersa. floꝵ genera & odoram̃ta uirtutũ: sic
conclusus: ut nesciat uiolari neq corrũpi ullis insidiarum
urta ioħem ipse ẽ qͥ illuminat omnẽ hominẽ ue nientẽ
in hunc mundũ. Cuiꝰ ꝓfecto emissio uteri : suꝑnoꝵ ciuium
omĩum.ẽ. ꝑadysus. De isto nãq uentris agro patriarcha
ysaac longe odorans: aiebat dicens. Ecce odor. filii mei sic̃
odor agri pleni: quẽ benedirit dñs. Quãuis putent parũ
intellegentes qͦd pͥores scĩ minus dexp̃o intellererunt iy¬
sterium in carnationis: cũ ipsi eadẽ saluati sint grã. Unde
constat tẽpus ñ p̃dicasse sacramentũ uniti hominis ac dĩ. ita
ut iã esset in illo ꝑunitatẽ ꝑsonȩ abinitio scłi qͥ necdũ erat

Expanded text:
Unde canitur in eisdem Canticis de ea: Hortus conclusus, fons signaUnde canitur in eisdem Canticis de ea: Hortus conclusus, fons signatus, emissiones tuae paradisus . Vere hortus deliciarum, in quo consita sunt universa florum genera et odoramenta virtutum: sicque conclusus, ut nesciat violari neque corrumpi ullis insidiarum juxta Joannem, Ipse est qui illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Cujus profecto emissio uteri, supernorum civium omnium est paradisus. De isto namque ventris agro patriarcha Isaac longe odorans, aiebat, dicens: Ecce odor filii mei sicut odor agri pleni, cui benedixit Dominus : quamvis putent parum intelligentes, quod priores sancti minus de Christo intellexerint mysterium Incarnationis, cum et ipsi eadeconstat tempus non praejudicasse sacramentum uniti hominis ac Dei, ita ut jam esset in illo per unitatem personae ab initio saeculi, qui necdum erat
Abbreviated transcription (Latin):
& arram spcꝰ sc̃i qͦd absit perdatis.
iligentiꝰ itaq ꝓcurate. siqͦmodo simplicitas colũbae quae
uit in maria. inlesa inuiolataq custodiat᷑. Dequa salo-¬
mon ait in canticis. quasi in eiꝰ laude. Ueni inqͥt colũba mea.
in maculata mea. Iam enĩ hẏemps abiit. & recessit. Ac deinde
dius spcꝰ scĩ munerib simplicitatẽ colũbae in omĩb rep̾sentans. qm̃
qͥcqͥd in ea gestũ est: totũ puritas & simplicitas. ẽ: totũ uł ueri¬
t ideo in maculata : qͥa in nullo corrupta. Circũdedit. Il.¬
enĩ uirũ inuto᷑ sicut hieremias sc̃s testat᷑: & ñ aliunde acce¬
pit. faciet inqͥt dñs nouũ suꝑ t̾rã : & mulier circumdabit
uirum. Uerũ nouũ & omnium nouitatũ suꝑeminens no-¬
uitas uirtutũ: quando ds̃ quẽ ferre mundus ñ potest. neq
uidere aliqͥs ut uilere possit sic ingressus. ẽ. hospiciũ uen-¬
tris: ut corꝑis claustra nesciret. sicq gestatus ut totus ds̃ in eo

Expanded text:
 sancti, quod absit, perdatis. Diligentius itaque procurate, si quo modo simplicitas columbae, quae fuit in Maria, illaesa inviolataque custodiatur. De qua Salomon ait in Canticis, quasi in ejus laude: Veni, inquit, columba mea, immaculata mea, jam enim hiems abiit et recessit . Ac deinde dius Spiritus sancti muneribus, simplicitatem columbae in omnibus repraesentans, quoniam quidquid in ea gestum est, totum puritas et simplicitas, totum gratiet ideo immaculata, quia in nullo corrupta. Circumdedit enim virum in utero, sicut Hieremias sanctus testatur, et non aliunde accepit. Faciet, inquit, Dominus novum super terram, et mulier circumdabit virum . Vere novum et omnium novitatum supereminens novitas virtutum, quando Deus quem ferre non potest mundus, videre aliquis ut vivere possit sic ingressus est hospitium ventris, ut corporis claustrum nesciret: sicque gestatus, ut totus Deus in e
Abbreviated transcription (Latin):
urĩs. Formidolosa sentencia. si iurta nr̃ãm mentẽ. sentencia dĩ flecꝰtit᷑
atq mutat᷑. Si parua fratrib ñ dimictimꝰ: magna nobis adeo ñ dimittent᷑.
Et qͥa potest unꝰ qͥsq dicere. nichil habeo contra illũ. ipse nouit. habet deum
iudicẽ. ñ mͥ cura est. qͥd uelit agere ego ignoui ei: confirmat sentenciam
suã: & omnẽ siniulationẽ fictae pacis euertit dicens. Si ñ remiseritis unus¬
quisq fratri suo de cordibus uestris.

Expanded text:
ntia, si juxta nostram mentem sententia Dei flectitur atque mutatur, si parva fratribus non dimittimus, magna nobis a Deo non dimittentur. Et quia potest unusquisque dicere: Nihil habeo contra eum, ipse novit, habet Deum judicem, non mihi cura est, quid velit agere, ego ignovi ei, confirmat sententiam suam, et omnem simulationem fictae pacis evertit dicens: Si non remiseritis unusquisque fratri suo de cordibus vestris.
Abbreviated transcription (Latin):
Iatri namq & filio coet̾nus spcꝰ inigne monstrat᷑. qͥa incorporeus & in¬
effabilis atq inuisibilis ignis : ds: ad testante paulo. D nr̃. ignis con¬
sumens est. Dẽ qͥppe ignis dicit᷑. qͥa ꝑhunc peccatoꝵ rubigo consumit᷑.
De hoc igne ueritas dicit. Ignẽ ueni mutere int̾rã. & qͥd uolo nisi ut ac¬
cendat᷑  Terra enĩ uocata sunt corda terrena: quȩ dũ semꝑ infimas
inse cogitaciones congerunt. amalignis sꝑitib conculcant᷑. Sed ignem
dñs int̾rã mutit. cũ afflatus sc̃ĩ spcᷤ corda carnaliũ inflamat. Terra
itaq accendit᷑ : cum cor carnale insuis pͥus uoluptatib frigidũ: relin¬
qͥt concupiscentias p̃sentis scłi: & incendit᷑ adamorẽ dĩ. Bene gͦ inigne

Expanded text:
atri namque et Filio coaeternus Spiritus in igne monstratur, quia incorporeus, ineffabilis, atque invisibilis ignis est Deus, attestante Paulo: Deus noster ignis consumens est . Deus quippe ignis dicitur, quia per hunc peccatorum rubigo consumDe hoc igne Veritas dicit: « Ignem veni mittere in terram, et quid volo, nisi ut ardeat? » Terra enim vocata sunt corda terrena, quae dum semper infirmas in se cogitationes congerunt, a malignis spiritibus conculcantur. Sed ignem Dominus in terram mittit, cum afflatu sancti Spiritus corda carnalium inflammat. Terra itaque accenditur, cum cor carnale, in suis pravis voluptatibus frigidum, relinquit concupiscentias praesentis saeculi, et ardet per amorem Dei. Bene
Abbreviated transcription (Latin):
uos ego faciã ait dñs ds̃: notũ sit uobis. Confundem ini &. erubescite. suꝑ
uiis ur̃is. domus isrł. Hȩx dicit dñs dc̃. Indie qua mundauero exom̃ĩb
iniqͥtatib ur̃is. & habitare fecero urbes. et instaurauero riunosa & t̃ra
deserta fuerit erculta quȩ qͦndã erat desolata inoculis omĩs uiatoris.
dicent. Terra illa inculta facta÷ ut hortus uoluptatis.: & ciuitates deser¬
te & destitutȩ atq suffosse munitȩ sedert̃. & scient gentes quȩcũq dere
lictȩ fuerint in circuitu ur̃o. qͥa ego dñs aedificaui dissipata. plantauiq
inculen ego eñs locutus sim et fecerim. Hȩc dicit dñs &s. Alhue in hor
nũ ut gregẽ sancꝰtũ. ut gregẽ iherłm. insollempnitatib eiꝰ : sic erunt eiuuit¬
ter cdesertȩ plenaq gregib hominũ: & scient quia ego dñs.

Expanded text:
s, notum sit vobis: Confundimini, et erubescite super viis vestris, domus Israel. Haec dicit Dominus Deus: In die, qua mundavero vos ex omnibus iniquitatibus vestris, et inhabitari fecero urbes, et instauravero ruinosa, et terra deserta fuerit exculta, quae quondam erat desolata in oculis omnis viatoris, dicent: Terra illa inculta, facta est ut hortus voluptatis: et civitates desertae, et destitutae atque suffossae, munitae sederunt. Et scientlictae fuerint in circuitu vestro, quia ego Dominus aedificavi dissipatos plantavique inculta, ego Dominus locutus sim et fecerim: haec dicit Dominus Deus. Adhuc innum, ut gregem sanctum, ut gregem Hierusalem in solemnitatibus ejus, sic erunt civitate
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ nationib. et uenundati st̃ ut facerent malũ. et paratũ est regnũ inẽspe̾¬
ti antiochi. Et cepit antiochus regnare int̾ra ȩgypti: ut regnaret siper
duo regna. Et intrauit in egyptũ inmultitudine. graui in currib & inele¬
fantis et ȩqͥtib & copiosa nauiũ multitudine. Et constituit bellũ adu̾sus
ptolomeũ regẽ aegypti. & ueritus ẽ ptolomeus a facie eiꝰ & fugit. & cecideit᷑

Expanded text:
sunt nationibus et venundati sunt ut facerent malum et paratum est regnum in conspectu Antiochi et coepit regnare in terra Aegypti ut regnaret super duo regna et intravit in Aegyptum in multitudine gravi in curribus et elefantis et equitibus et copiosa navium multitudine et constituit bellum adversus Ptolomeum regem Aegypti et verit
Abbreviated transcription (Latin):
luis de dabo tͥ: & iurauit illi. & cet᷑a. Non ercusat᷑ herodes qͦd
inuitus & nolens. ꝓpt̾ iuramentũ homicidiũ fecerit: qͥa ad
hoc forte iurauit᷑. ut fute occasioni machinas p̃pararet.
Ilioquin si obhoc iusiurandũ fecisse sedicit. si ꝑat̾s. si matris
postulasset interitũ.: facturus fuerat annon. Quod inse qre.¬
pudiaturiis fuit: contẽpnere debuit & in ꝓpħa. Quȩ cũ
exisset: dirit matri suȩ. Ꝙͥd petam Et illa dirit: Caput
iołis baptistȩ .&. cȩtã. Herodias timens ne herodes aliquando
resi pisceret : uł philippo fratri amicus fieret. atq illicitȩ nup¬
i& repudio soluerent᷑: monet filiam ut in ipso statim c̃uiuio
caput ioħis postulet : dignũ oꝑi saltacionis. dignũ sanguinis pre¬

Expanded text:
talis, etc. Non excusatur Herodes, quod invitus et nolens, propter juramentum homicidium fecerit, quia ad hoc forte juravit, ut futurae occasioni machinas praepararet. Alioquin si ob hoc jusjurandum fecisse se dicit, si patris, si matris postulasset interitum, facturus fuerat, an non? quod in se repudiaturus fuerit, contemnere debuit in propheta. Quae cum exisset, dixit matri suae: Quid petam? At illa dixit: Caput Joannis Baptistae. Herodias timens ne Herodes aliquando resipisceret, vel Philippo fratri amicus fieret, atque illicitae nuptiae repudio solverentur, monet filiam, ut in ipso statim convivio caput Joannis postulet, dignum opus saltationis, dignum sanguinis pr
Abbreviated transcription (Latin):
quasi hunilit̃ iacet qͦd in monte est factũ: nec transeunc: p̃tereundier̃
sed suiscipiencdũ.Turbas uidit: esurientes agnouit: misericoreit̃ i lit
ñsolũ ꝓbonitate. sed etiã ꝓpotestate. Q & eñisola ꝓdesset bonicat. ⁊abir
ent punit unde t̾ba esuriens pasceret᷑ Nis bonitati adeset potestub u¬
uime illa p̾łu et esuriens remaneret. Peniq et dsciplłi qͥ etant cũ eston
fane ca ips̃ tras uolebunt pascere. ut ñ remanerent inanes. el unde
piscerent ñhabelunt.I nct ogauit dĩs unde emerent᷑ paner ad cndus
pise nelat. ⁊ coauit septura. Hoc aut̃ dicebat cemptani eũ .: Cisciphn seluat
philippui quẽ int̾rogauerat Ipse enĩ scebat. qd esset facturii

Expanded text:
asi humiliter jacet quod in monte factum est; nec transeunter praetereundum est, sed suspiciendum. Turbas vidit, esurientes agnovit, misericorditer pavit: non solum pro bonitate, verum etiam pro potestate. Quid enim sola prodesset bonitas, ubi non erat panis, unde turba esuriens pasceretur? Nisi bonitati adesset potestas, jejuna illa turba et esuriens remaneret. Denique et discipuli qui erant cum Domino in fame, et ipsi turbas volebant pascere, ut non remanerent inanes, sed unde pascerent non habebant. Interrogavit Dominus unde emerentur panes ad turbas pascendas. Et ait Scriptura, Hoc autem dicebat tentans eum: discipulum scilicet Philippum, quem interrogaverat. Ipse enim sciebat quid ess