comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
deo ꝑ cognitionẽ. Scit enĩ deus ⁊
la ⁊̃ añqmͣ fierent. et p̾sciuit ab et̃¬
no ea futura. Iõq cumoĩa boua
dix̾imus eẽ in deo pp̃ presenciam
cognitionis. ead̾ rõne uidet᷑ dicẽ¬
dum oĩa mala eẽ in deo cũ ea eẽ
nou̾it. et ꝑ cognitionẽ ei p̾sen¬
ab et̾no quosdam futuros
ligend̾ est oĩa includi ĩ illa gn̾a¬
litate łonis qua dicit apłs omĩa
eẽ in deo : ex ip̃õ inquit et ꝑ ip̃m
et in ip̃o sunt oĩa. S quis nͥ insanͦ

Expanded text:
Deo per cognitionem? Scit enim Deus et la antequam fierent et praescivit ab aeterno ea futura. Ideoque cum omnia bona diximus esse in Deo per praescientiam cognitionis, eadem ratione videtur dicendum omnia mala esse in eo, cum ea semper noverit, et per cognitionem ei praesenaeterno quosdam futuros ligendum est, ea includi in illa generalitate locutionis, qua dicit Apostolus omnia esse in Deo? Ex ipso, inquit, et per ipsum et in ipso sunt omnia . Sed quis, nisi insan
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt aliqui si hmiꝰ sac¬
hos sacramentum mẽti¬
iterari possit cũ baptismus et
alia quedã sacranita susceptañ
ẽẽ ĩuiriam. set hoc dicit ubiagit
de sacramento bap̃i et ꝯfirmatio¬
nis et ordinationis que nillate¬
nus sunt repetenda. qr semł tn̾
et non fepe sepiꝰ dat᷑ bap̃s cõfir¬
matio et ordinatio. Satram̃tũ
terari uidet᷑. qr sepe sacramentũ
corporis ꝑcipit᷑ frequent᷑̾ ꝑ nĩa¬
agit᷑. ꝯuigiũ sepe contͣhit᷑. qrͣ
gͦ uictio siłr non pot̾ itetari. si
morbus ñ reu̾tit᷑ et medicina ñ
iteret᷑. Si uo morbus ñ pot̃ cohi¬
beri qr̃ medicina deb ꝓhib̾ific
cooꝑat᷑ ad cõfe̾ndam alleuta tõ¬
nẽ corporis et aĩe. cur gͦ neget᷑
unctionem suꝑ infirmũ posse
it̾ari ad impetrandã sepiꝰ sami¬
tatẽ mentis et corporis cum pp̃¬

Expanded text:
aerunt aliqui si hoc sacramentum iterari possit, cum Baptismus et alia quaedam sacramenta esse injuriam; sed hoc dicit, ubi agit de sacramento Baptismi, et Confirmationis et Ordinationis. Unnus sunt repetenda, quia semel tantum, et non saepius datur Baptismus, Confirmatio et Ordinatio. Sacramentumterari videtur; quia saepe sacramentum corporis percipitur, frequenter poeniagitur, conjugium saepe contrahitur. Quare ergo unctio similiter non potest iterari? Si morbus non revertitur, medicina non iteretur. Si vero morbus non potest cohiberi, quare medicina debet prohiberi? atur ad conferendam allievationem corporis et animae. Cur ergo negatur unctionem super infirmum posse iterari ad impetrandam saepius sanitatem mentis et corporis, cum p
Abbreviated transcription (Latin):
sac̾ pͥncipatus dr̃. de prelatõne spũ¬
mis nũqmͣ recedũt. qm̃ ea que p̃mi¬
nent usum ext̾ioris officii. uum quͣ
hñt. hiͦis᷑ᷤ auctoritatib utũt᷑ qͥ an¬
gelos mitti nͥ infĩores inficiant᷑.
u̾saias ant. uolauit ad me unꝰ
de seraphin qui ordo suꝑior est ⁊ excel¬
lencior. Iõq si de illo ordĩe mittũt᷑
ñ est ambigend̾ q̾n ⁊̃ et de aliis mͤ¬
si. huis testimoniis asserunt quidã
om̃s angelos mitti nec deb in dig¬
nũ uideri si ⁊̃ suꝑiores mittantur
cũ et ille qui c̾ator est oĩum ad h̾

Expanded text:
itur, de praelatione spirmis nunquam recedunt, quoniam ea quae praeeminent usum exterioris officii nunquam habent. His auctoritatibus innituntur qui angelos mitti, nisi inferiores, inficiantur. Isaias ait, c. 6: Volavit ad me unus de Seraphin, qui ordo superior est et excellentior. Ideoque si de illo ordine mittuntur, non est ambigendum quin etiam et de aliis misi. His testimoniis asserunt quidam omnes angelos mitti. Nec debet indignum videri si etiam superiores mittantur, cum et ille qui creator est omnium ad haec
Abbreviated transcription (Latin):
illi celestes spt ad ext̾iora
mincianda mittantꝰ ¶ Quidã putant a¬
liquos in illa multitudĩe ẽẽ qui foras
ꝓ officio exeũt. alios qui semꝑ ĩtus
assistunt. sic̃ scriptũ est in dameie.
Milia miliũ ininstrabant ei. ⁊ de.cen.¬

Expanded text:
illi coelestes spiritus ad exteriora nuntianda mittantur. Quidam putant aliquos in illa multitudine esse qui foras pro officio exeunt, alios qui intus semper assistunt; sicut scriptum est in Dan., c. 7: Millia millium ministrabant ei, et dec
Abbreviated transcription (Latin):
cͥonͣtrarus que mala et bona uoͥͤ¬
cant᷑ illa dẏaleticoꝵ regula deficit
qua digiat nullirei duo simł mẽẽ
dintis est et ꝯnꝑarus. consistit
grũ et hoc ĩ multis ac pene ĩ oĩb
eẽ non possunt. cum aũt bona et
mala nullus ambigat ẽẽ ꝯtͣria. nõ
solura simul ẽẽ poũunt s mala oĩo
sine bonis nͥet in donis ẽẽ ñ possũt.
et ħ duo contͣria ita simulsunt.
et si bonum non ẽẽt in quo eẽt ma¬
lum. prorsus nec malũ ẽẽ potuisset
tio non hr̃ẽt nͥ eẽt qd cortũperet᷑.¬
ext̾minatõ ex bonis gͥ mala orta
sunt et nͥ in bonis non sunt nec
fuit prorsus unde oriretͤulla mali
nat᷑ nta n ex angłi et hoĩs natura

Expanded text:
contrariis quae mala et bona vocantur, illa dialecticorum regula deficit, qua dicunt, nulli rei duo simul inesse dulcis est, et agrum; et hoc in multis ac pene in omnibuesse non possint. Cum autem bona et mala nullus ambigat esse contraria, non solum simul esse possunt, sed mala omnino sine bonis et nisi in bonis esse non possunt. ec duo contraria ita simul sunt, ut si bonum non esset in quo malum esset, prorsus nec malum esse potuisset:tio non haberet, nisi esset quod corrumperetexterminatio. Ex bonis ergo mala orta sunt, et nisi in bonis non sunt; nec fuit prorsus unde oritur ulla mali natura, nisi ex angeli et hominis natura
Abbreviated transcription (Latin):
cem in eod̾ non est pr̃ filuis.
ip̃e u̾bum. situt nec filius nec
ymago. Quid aut absurdius. qmͣ y¬
u̾dũ et ymago et in oĩb huis uoca¬
bulis ad prem refert᷑. Nicħ añt hoꝵ.
pater dicit ͭ. b̾uiter sũmã colligit

Expanded text:
em, in eodem: Non est Pater ipse Verbum, sicut nec Filius, nec imago. Quid autem absurdius quam iVerbum, et imago; et in omnibus his vocabulis ad Patrem refertur, nihil autem horum Pater d
Abbreviated transcription (Latin):
Nam scd̃m rłonem constat ista nõ dici
Si u̾o scd̃m sub̾am dicunt᷑. simł ambo
.s. pat̾ et filius ñ possunt dici deus de
gulam. Ad qd̾ diñs ꝙ lic deus scd̾m
sub̾am dicat᷑ et lum̃ et sapĩa ⁊ hiꝰ¬

Expanded text:
nam secundum relationem constat ista non dici. Si vero secundum substantiam dicuntur simul ambo, scilicet Pater et Filius, possunt dici Deus de gulam. Ad quod dicimus quia licet Deus secundum substantiam dicatur et lumen, et sapienti
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ filius. qr genitus et qr filius u¬
tiq genitus. Sic̃ aũt filius ad pa¬
trem. sic genitus ad genitorẽ te¬
fert᷑. et sicut pat̾ ad filiũ. ita ge¬
nicor ad genitũ. Id̾ in .ui.li. detͥ.¬

Expanded text:
enim Filius, quia genitus; et quia Filius, utique genitus. Sicut autem Filius ad Patrem, sic genitus ad genitorem refertur; et sicut Pater ad Filium, ita genitor ad genitum. Idem, in lib. 6 de
Abbreviated transcription (Latin):
qũa dicat ã polt̃oius litt̾am
occidentem. ea ceite est decalogus. qͥ
ꝯicit᷑ litt̾a occidens eo qd̾ mala sit lex:
set quia probabens pectatum auget
concupistenciam et ad dit pre uari¬
cationem nisiliberet gracia que gͣ¬
cia non sic habundabat in lege ut
occidit sine gracia cum sit uuloꝵ.¬
uirtus peccati que iubet sine gra¬
cia impleri non potest. gracia aũt
deerat et iõ littera occidens erat.
lictera a legis lictera qr gelii distã

Expanded text:
quam dicat Apostolus litteram 2 Cor. 3, ea certe est Decalogus, qui non dicitur littera occidens eo quod mala sit lex, sed quia prohibens peccatum auget concupiscentiam, et addit praevaricationem nisi liberet gratia, quae gratia non sic abundat in lege ut occidit sine gratia, cum sit virtus peccati quae jubet quod sine gratia impleri non potest. Gratia autem deerat, et ideo littera occidens erat. littera, a legis littera, quia di
Abbreviated transcription (Latin):
os. quid sit peccare ostendit dicẽs
Peccare quid alind est nͥ ĩ u̾ta¬
tis p̾ceptis uł in ip̃au̾itate erra¬
re ꝙ si ñ in uoluntate faciunt:
⁊ocõres l̃iuste indicant᷑. Quid gͥ
in hac tanta uarietate tenend. quid
debet. pcc̃m ẽẽ actũ malũ in¬
t̾iorem et ext̾iorem .s. malam cogi

Expanded text:
os, c. 8, quid sit peccatum ostendit, dicens: Peccare quid aliud est, nisi in veritatis praeceptis vel in ipsa veritate errare? Quod si non voluntate faciunt, peccatores injuste judicantur. Quid ergo in hac tanta varietate tenendum, quidebet, peccatum esse actum malum interiorem et exteriorem, scilicet,
Abbreviated transcription (Latin):
In qnͣtũ u̾o mala st̾ ẽẽ peccata.
iidam aũt diligent̾ atteꝵ¬
dentes u̾ba augͥ quib suͥpͣ
et mͦ aliis seripture locis utitur
ñ indocte tradunt uoluntatẽ ma¬
lam et actus malos in qnͣtũ sunt.
Uł in qnͣtũ actus sunt. bona esse.
legem dĩ fit. et fine debico caret.
pccm̃ est. et ita in qnͣtum pccm̃
est nicħ ẽ. nulla enã sub̾a. nulla
enĩ natura est. auctorititib ꝓbãt
uoliutateᷤᷤ malã ⁊ oẽi actus cona

Expanded text:
mala sunt, esse peccata. Quidam autem diligenter attendentes verba Aug. quibus supra et in aliis Scripturae locis utitur, non indocte tradunt voluntatem malam et actus malos, in quantum sunt vel in quantum actus sunt, bona esse: legem Dei fit, et fine debito caret, peccatum est; et ita in quantum peccatum est, nihil est. Nulla enim substantia est, nulla natura est. 5. Auctoritatibus probant voluntate
Abbreviated transcription (Latin):
set in mandante culpa ũ est. Non enĩ
consisteret pccm si int̾dco non fuisset.
non consistente ꝯũt. pocõ noꝵ solum
malicia set ⁊ uͥtus fortasse non eẽt
que nͥ aliqua malicie fuissent semi¬
na uł subsistere uł emin̾e non pos¬
set. Ecce p̾uaricationẽ legis niobe¬
dienciã diffmit amb̾. eẽ peccatũ.

Expanded text:
st, sed in mandante culpa non est. Non enim consisteret peccatum, si interdictio non fuisset. Non consistente autem peccato, non solum malitia, sed etiam virtus fortasse non esset; quae nisi aliqua malitiae fuissent semina, vel subsistere, vel eminere non posset. Ecce praevaricationem legis et inobedientiam definit Ambrosius esse peccatum.
Abbreviated transcription (Latin):
sponsa ẽ non ꝯuiux. sponsos aũ
et sponsas ꝯiuges frequet̾ appel¬
lari dñt.ñ qr sint: set qr futuri
sunt cus rei sponsionẽ mincẽ
unt.qr licz sponse ange carna¬
lem copulã in ꝯsulto nolente
sponso mouast̾iũ elig̾e. quo ftõ
sponso ⁊̃ licet aliam dut̾e. ꝯui¬
gatus u̾o uł ꝯiugata nec conti¬
re ualet: nec monast̾iuĩ pet̾e
teriũ elig̾e. auctoritatib scõꝵ ꝓ¬
cam puellam non licet pentibus
alu uiro trad̾e̾. tam̃ licet sibi mo
galia desponsat. an si ꝯu̾ti uolu̾it
nullo penitus censuerunt dãpno
pere thalamũ esset ing̾ssurus. ẽ x
ur be eg̾diens transmarma pecut.
uocatus sponsam deseruit ⁊ mi¬
dus xp̃o famulari cepit. hii᷑ auc¬
toritatib et exemplis liq̃t licere
sponsis sine ꝯsensu suaꝵ sponsaꝵ

Expanded text:
sponsa est, non conjux. Sponsos autem et sponsas conjuges frequenter appellari dicunt, non quia sint, sed quia futuri sunt; cujus rei sponsionem invicemunt, quia licet sponsae ante carnalem copulam inconsulto vel nolente sponso monasterium eligere; quo facto, sponso etiam licet aliam ducere. Conjugatus vero vel conjugata, nec contire valet, nec monasterium petereterium eligere, auctoritatibus tam puellam non licet parentibus alii viro tradere; tamen licet sibi mongalia desponsatam, si converti voluerit, nullo penitus consuerunt damno mpere thalamum esset ingressurus, ex urbe egrediens transmarina petiitvocatus, sponsam deseruit, et nudus Christo famulari coepit. His exemplis liquet licere sponsis sine consensu suarum sponsarum,
Abbreviated transcription (Latin):
tur ut ante fuerat. Sic enĩ qd̃
dimissum fu̾at dr̃ exigi qr re¬
missionis ꝑcepte ingratus. ita
studiosolectori iudiciũ relinquo
addens mͥ tutũ fore ac saluti ꝓ¬
piuquũ sub mensa dominoꝵ mi¬
cas ed̾e. Quid sit sacͣmentũ ⁊ tes

Expanded text:
tur, ut ante fuerat. Sic enim quod tur, ut ante fuerat. Sic enim quod dimissum fuerat dicitur exigi, quia remissionis perceptae ingratus, ita studioso lectori judicium relinquo, addens mihi tutum fore ac saluti propinquum, sub mensa dominorum micas edere. 3. Quid sit hic sacramentum et res
Abbreviated transcription (Latin):
ułis iusticia est occulta uidet᷑ ⁊̃ d̾s
bis in id ip̃m uidicare ⁊ duplex tͥ¬
bulatio consurg̾e qd̾̃ seͥptura ne¬
gat. Set ad hoc pot̾ dici
ꝙ n duplex tͥbulatio cõsurgit
neq iudicat deus bis ĩ id ip̃m. R
enĩ fiet si post condignã satis
cient̾ qui non ꝑseuerai̾t. De¬
binit enĩ iugem pccĩ habere me¬
moriã. non ad faciend̾. set ad ca¬
uend̾. Debuͭ ñ oblunsti omĩs ret᷑¬
butõnes dei que tot st quot st̃
⁊ocõꝵ remissiones. tot gͦ debuit
cogitare dona dĩ quot mala sua
ac ꝓ illis usq in finẽ gr̃as ag̾e̾.
set qr ingratus ad uomitum sic̃
canns rediit ante acta bona mor¬
tificauit. et pccm̃ dimissũ reuo¬
cauit. ut cui humiliato. ã deꝰ
pccm̃ dimiserat.e id̾ post elato
poc̃a dimissa it̾m imputẽ¬
tut. placet quibrdã neminẽ ꝓ
pcc̾is seml dimissis it̾m a deo pu¬
niri. sec iõ dicunt᷑ dimissa redi¬
re ⁊ imputari. qr pp̃ ingͣtitu¬
dinẽ ita reus et pccõe constitui¬

Expanded text:
 justitia occulta. Videtur etiam Deus bis in idipsum judicare, et duplex tribulatio consurgere; quod Scriptura negat. Sed ad hoc potest dici quod neque duplex tribulatio consurgit, neque judicat Deus bis in idipsum. Hoc enim fieret si post condignam satisfcienter, qui non perseveravit. Debuit enim jugem peccati habere memoriam, non ad faciendum, sed ad cavendum. Debuit non oblivisci omnes retributiones Dei, quae tot sunt quot sunt peccatorum remissiones. Tot ergo debuit cogitare dona Dei quot mala sua, ac pro illis usque in finem gratias agere. Sed quia ingratus ad vomitum, sicut canis, rediit, anteacta bona mortificavit, et peccatum dimissum revocavit, ut cui humiliato ante Deus peccatum dimiserat, ei postea elato peccata dimissa iterum imputentur, placet quibusdam neminem pro peccatis semel dimissis iterum a Deo puniri; sed ideo dicuntur dimissa redire et imputari, quia propter ingratitudinem ita reus et peccator constitui
Abbreviated transcription (Latin):
ritatis. splendor ã non semł nas¬
cit᷑ et desinit. s qstiens orcũ fu̾it
lum̃ ex quo splendor orit᷑. toci¬
eus orit᷑ ⁊̃ splendor claritatis.

Expanded text:
ritatis. Splendor autem non semel nascitur et desinit, sed quoties ortum fuerit lumen ex quo splendor oritur, toties oritur etiam splendor claritatis
Abbreviated transcription (Latin):
mittet᷑ et incarnatus hoĩbus
apparerz. Non enĩ missus ẽ mu¬
tando locũ qr ĩ mũdo erat. qua¬
pẜ pat̾ ĩuisibił una cũ filio sec̃¬
et inuisibili eundẽ filiũ uisibilẽ
faciendo misisse eũ dictus ẽ. qui
si ita insibił fier ut cñ patre
ĩinsibił eẽ desisteret .i. si sisb̾a

Expanded text:
id est, incarnatus hominibus appareret. Non enim missus est mutando locum, quia in mundo erat. Quapropter Pater invisibilis una cum Filio secum invisibili, eumdem Filium visibilem faciendo, misisse eum dictus est, qui si ita visibilis fieret, ut cum Patre invisibilis esse desisteret, id est, si
Abbreviated transcription (Latin):
pater eũ misit si ipẽ semisit. cui res
utrũq enĩ dominus ait. quem
pat̾ inquit scĩficauit ⁊ misit
si ⁊ ꝓbe sapit. qr una uoluntas ẽ
prĩs et filii et inseꝑabił oꝑatio.
Sic gͦ intelligat illam ĩcarnati¬
onẽ ex uͥgĩe natiuitatẽ. in qua
filiꝰ intelligit᷑ missus una eadẽ¬
q oꝑatione patͥs et filui ĩseꝑa

Expanded text:
pater eum misit, si se ipse misit?" cui primum utrumque enim idem dominus ait: quem pater, inquit, sanctificauit et misit si haec probe sapit, quia una voluntas est Patris et Filii, et inseparabilis operatio. Sic ergo intelligat illam incarnationem et ex Virgine nativitatem, in qua Filius intelligitur missus, una eademque operatione Patris et Filii insepa
Abbreviated transcription (Latin):
augꝰ in li .ii. contͣ mariminũ di¬
xit de hoc noĩe hõusyon quo ia¬
timtractatores frequent̾ utũt᷑.
usyon. qd̃ in concilio nicheno ad¬
u̾sus h̾eticos arrianos a catholi¬
cis pr̃ĩbus ueritatis auctoritate
firmatũ est qd̃ postea inconcilio
arminensi pp̃ nouitatem u̾bi mi¬
fides antiqua peꝑierat multis fi¬
delib paucoꝵ frande deceptis he¬
tica impietas sub ħ̾etico imꝑato¬
re ꝯstantino labefactare tempta¬
uit. set post non longum tempꝰ
lib̾tate fidĩ catholice p̾ualente.
post qmͣ uis u̾bi sicut debunt ĩtel¬
lecta ẽ. homousyon illud catho¬
lice fidĩ sanitate longe lateq

Expanded text:
Aug., in lib. 3 contra Maximinum, dicit de hoc nomine homousion, quo Latini tractatores frequenter utuntur. usion, quod in concilio Nicaeno adversus haereticos Arianos a catholicis Patribus Veritatis auctoritate firmatum est. Quod postea in concilio Ariminensi, propter novitatem verbi mifides antiqua pepererat, multis paucorum fraude deceptis, haeretica impietas sub haeretico imperatore Constantino labefactare tentavit. Sed post non longum tempus libertate fidei catholicae praevalente, postquam vis verbi sicut debuit intellecta est, homousion illud catholicae fidei sanitate longe lateque
Abbreviated transcription (Latin):
peccasset.i. ñ ꝙ ille s ꝙ uoliit ip̃a
fecisset ⁊̃ ꝑ eandem creature uolũ¬
tatẽ qua fcm̃ est ꝙ c̾ator ñ uoluit.¬
ut impleret ip̃e qd̃ uoluit bene u¬
tens et malis tanqmͣ sũme bonus.
ad eoꝵ dampnationẽ quos nĩte
predestinanit ad penam. et ad eoꝵ
salutẽ quos inste p̾destiauit ad
głiam. Qnͣtum enĩ ad ip̃os acti¬
net qd̃ deus uoluit fec̾unt: qnͣtũ
u̾o ad oĩpotenciã dei nullo modo
id fat̾e ualuerũt. hoc quippe ip¬
so qd̃ contͣ enis uoluntatẽ fe
cerunt. de ip̃is facta est uolũtas
eius. pp̃ea namq magna . o.d. ex¬
in .uo .e. ut uliro et ineffabłi mo¬
do non fiat pret̾ eins uolunta¬
luntatẽ. qr non fieret si ñ sine¬
ret. nec utiq nolens sint. set
uolens. nec si sineret bonus fi

Expanded text:
ille, sed quod voluit ipsa fecisset, etiam per eamdem creaturae voluntatem, qua factum est quod Creator noluit, impleret ipse quod voluit, bene utens et malis, tanquam summe bonus, ad eorum damnationem quos juste praedestinavit ad poenam, et ad eorum salutem quos benigne praedestinavit ad gratiam. Quantum enim ad ipsos attinet, quod Deus noluit fecerunt; quantum vero ad omnipotentiam Dei, nullo modo id efficere valuerunt. Hoc quippe ipso quod contra voluntatem Dei fecerunt, de ipsis facta est voluntas ejus. Propterea namque magna opeus, ut miro et ineffabili modo non fiat praeter voluntaluntatem fit, quod non fieret si non sineret, nec utique nolens sinit, sed volens: nec sineret bonum fie
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhibuit a quibdam uoluit fi ur
uitari set non ab oĩb et quedam
ꝑsonałr p̾cepit et in uet̾i et ĩ no¬
ua lege que ab eis quib precepit
fĩ noluit ut abrahe de ĩmolatõne
filii et in euͣgelio quibdã cura¬
tis quib p̾cepit ne cui dicerent.

Expanded text:
dam voluit fieri vel vitari, sed non ab omnibus; et quaedam personaliter praecepit, et in veteri, et in nova lege, quae ab eis quibus praecepit fieri noluit; ut Abrahae de immolatione filii, et in Evangelio quibusdam curatis quibus praecepit ne cui dicerent.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ p̾dictis liquet ꝙ uoluntas
dei que ip̃e est sẽꝑ ĩuicta ẽ
nec in aliquo cassat᷑ set ꝑ oĩa imple¬
tur. consilium u̾o eiꝰ atq p̾ceptio
siue ꝓhibitio non ab oĩb implent᷑
quib ꝓpoĩta et data sunt. seq ideo
uł consuluit optima. qd uellet ab
oĩb bona que precepit fĩ uł mala
que ꝓhibet uitari. Si enĩ uell utiz
et fierent. qr in nullo potest ab ho¬
mine suꝑari uł impediri eius uo¬
luntas. set ut iusticiam suã hoĩb
ostenderet et mali eẽnt mexcu¬
sabiles. deuq boni ut ex obedĩa gͣ¬
ciam. mali ex mobedĩa penã sor¬
tirent᷑. Sicut utͥsq ab et̾ no p̃pa

Expanded text:
uod voluntas Dei, quae ipse est, semper nec in aliquo cassatur, sed per omnia impletur. Consilium vero ejus et praeceptio, sive prohibitio, non ab omnibus implentur quibus proposita et data sunt. Neque ideovel consuluit optima, quod vellet ab omnibus bona quae praecepit fieri, vel mala quae prohibuit vitari si enim vellet, utique et fierent, quia in nullo potest ab homine superari vel impediri ejus voluntas, sed ut justitiam suam hominibus ostenderet, et mali essent inexcusabiles; denique ut boni ex obedientia gloriam, mali ex inobedientia poenam sortirentur, sicut u
Abbreviated transcription (Latin):
ulta enim fiunt contra dei
que cam̃ non fiunt pret̾ eiꝰ ꝑmis¬
sionẽ. ip̃ius namq ꝑmissione
oĩa fiunt mala. que cũ pret̾ eiꝰ
uoluntatẽ sempit̾nam fiunt. sic̃¬
hominũ dicit ea que mala sunt
que pret̾ dei uoluntatẽ fiunt q̃
ip̃e est set non pret̾ eiꝰ ꝑmissionẽ
que ipͣse non est. appelatur tñ
ip̃a dei uoluntas qr deus uolens

Expanded text:
Multa enim fiunt contra Dei quae tamen non fiunt praeter ejus permissionem. Ipsius namque permissione omnia fiunt mala, quae tamen praeter ejus voluntatem sempithominum dicit ea quae mala sunt, quae praeter Dei voluntatem fiunt, quae ipse est; sed non praeter ejus permissionem, quae ipse non est. Appellatur tamen ipsa Dei voluntas, quia Deus volens
Abbreviated transcription (Latin):
luntatẽ et tñ contͣ uoluntatem¬
enis que ip̃e est. nicħ putand̾ est rea
fiͣ. eanqmͣ uelit fĩ et nonfiat. uł
nolit fĩ et fiat. Illa enĩ uolũtas
tur aut de nobis aut a nobis. De
nobis implet᷑. set tam̃ nõ imple¬
mus eã. qñ peccamꝰ. a nobis imple¬
tur.cũ bonum facimꝰ. Ideo eĩ fa¬
cimus qr scimus plac̾e deo. Ita de
hoĩe semper deus suam implet
uoluntatẽ. qr nicħ facit homode
quo deus non oꝑet᷑ qd̾ uult. Non
enĩ uult deus. ut peccet bõ quilz.
Si aũt peccau̾it. penitenti uult
tẽ punire. ut iusticie potentiam¬

Expanded text:
 voluntatem, quae ipse est, nihil putandum est ita fieri tanquam velit fieri et non fiat, vel nolit fieri et fiat. Illa enim voluntas,tur, aut de nobis aut a nobis. De nobis impletur; sed tamen non implemus eam quando peccamus. A nobis impletur, quando bonum facimus; ideo enim facimus, quia scimus placere Deo. Ita et de homine semper Deus implet suam voluntatem, quia nihil facit homo de quo Deus non operetur quod vult. Non enim vult Deus ut peccet homo quilibet. Si autem peccaverit, poenitenti vult tem punire
Abbreviated transcription (Latin):
lum. Si enĩ hoc eẽt bomĩ ꝓfecto
hinꝰ deus auctor eẽt. q̾ ẽ auctor oĩs
x si deus auctor est eo auctore h ͦ
agit malũ. et ita eo auctore hõ
cerior. ⁊dem enim est dic̾e aliquid fĩ
deo auctore qd̃ deo uolente. deo ã
aullo sapiente hoĩe auctore fit hõ¬
culpa que in sapientem ho¬
minẽ cad̾e nequit. Est aũt deus oĩ
hoĩe sapiente p̾stantior. młto mi¬
mis gͥ deo auctore fit hõ deterior
Multo enim est p̾stancior dĩ uolun¬
tas qmͣ hoĩs sapientis. Illo ã aucto
lintate ut rõ docet a quo sit que¬
rend̾ est. Eccͣe aꝑte hic dicit aug̃
deo auctore uł uolente homniẽ¬
t. Iuł ad demenda peccata uł ad ex̾tẽ¬
dam ꝓbandamq iusticiã uł ad
demonstrandam huiꝰ ute mise¬
re ꝙ matũ fit ab aliquo. et ita dõ
non est causa ut sit hõ de c̾ior.
non ẽẽ asserit ĩ eod̾ l. dicẽs. ut sit
hõ dec̾ior aut in ip̃o est. aut in
alio aut in nicħ̾o. Si ĩ nich̾o nul¬
la cã est. Si ĩ alio aut ĩ deo aut¬

Expanded text:
fecto hujus Deus auctor esset, qui est auctor omnis jus Deus auctor est, eo ergo auctore homo agit mala, et ita eo auctore homoterior. Idem est enim dicere aliquid fieri Deo auctore, quod Deo volente: Deo autem Nullo sapiente homine auctore fit homculpa quae in sapientem hominem cadere nequit: est autem Deus omni homine sapiente praestantior; multo minus ergo Deo auctore fit homo deterior. Multo enim est praestantior Dei voluntas, quam hominis sapientis. Illo autem auctorluntate, ut ratio docet, a quo sit quaerendum est? Ecce aperte dicit Aug. Deo auctore vel volente homit, vel ad demenda peccata, vel ad exercendam probandamque justitiam, vel ad demonstrandam hujus vitae misere quod malum fit ab aliquo; et ita Deo non est causa ut sit homo deterior.non esse asserit, in eodem lib. dicens ut si homo deterior, aut in ipso est, aut in alio, aut in nihilo. Si in nihilo, nulla causa est. Si in alio, aut in Deo, aut
Abbreviated transcription (Latin):
est. et si non est bonũ ut hõ fiat
det̾ior. non ẽ gͥ bonum ut ab eo
fiat malũ. non gͥ uult deus ut
ab eo fiat malum. alit̾ ꝓbat ꝙ
Item alit̾ ⁊̃ ostendit᷑ ꝙ deo auc¬
tore .i. uolente non fiunt mala.
qr ip̃e non est cãtendendi ad ñ
eẽ . tend̾e enĩ ad non eẽ malũ ẽ.
ꝓp̃e auctor ã mali non est. tẽdit
u̾o ad non ẽẽ qͥ oꝑatur malumi.
Non gͦ deo auctore est ꝙ aliquis

Expanded text:
m est. Et si non est bonum ut homo fiat deterior, non est ergo bonum ut ab eo fiat malum; non ergo vult Deus ut ab eo fiat malum. 12. Aliter prItem aliter etiam ostenditur quod Deo auctore, id est, volente non fiunt mala, quia ipse non est causa tendendi ad non esse. Tendere enim ad non esse, malum est; ipse autem auctor mali non est: tendit vero ad non esse qui operatur malum; non ergo Deo auctore est quod aliquis
Abbreviated transcription (Latin):
te explicat ita dicens. Qui oĩũ
que sunt auctor ẽ et ad cuius bo
ẽ et malum est defic̾e. Non est gͦ
cã deficiendi .i. tendendi ad ñ ẽẽ.
qui ut ita dicã een̾di cã est.qr oĩ¬
um que sunt auctor ẽ. que in qnͣ¬
tũ sunt bona sunt. Eccͥe᷑ aperte
habec ꝙ defic̾e a deo qui est sum
mũ bonum malũ est. Mala gͦ fa¬
cere malũ est. Non gͦ deo auctore
uł uolente mala fiunt. Obiectio
qͦudã sophistica qua ꝓbare uitũf
ex deo esse qd̃ mala fiunt. ooo.¬
Tun sufficient̾ ostensum ẽ ꝙ deo
auctore non frunt malasquidã tñ
sophistice incedentes et iõ deo odibi¬
les ꝓbare conant᷑ ex deo auctore ⁊¬
tes eẽ ꝙ mala fiunt. hoc modoꝙ ma

Expanded text:
te explicat ita dicens: Qui omnium quae sunt auctor est, et ad cujus bonest, et malum est deficere. Non est ergo causa deficiendi, id est, tendendi ad non esse, qui, ut ita dicam, essendi causa est; quia omnium quae sunt auctor est, quae, in quantum sunt, bona sunt. Ecce aperte habes quod deficere a Deo qui summum est bonum, malum est; mala ergo facere malum est; non ergo Deo auctore vel volente mala fiunt. 13. Objectio quorumdam sophistica, qua probare nituntur ex Deo esse quod mala fiant. Jam sufficienter ostensum est quod Deo auctore non fiunt mala. Quidam tamen sophistice incedentes, et ideo Deo odibiles, probare conantur ex Deo auctore esse quod mala fiunt, hoc modo: Quod
Abbreviated transcription (Latin):
dit oẽ uͥm ẽẽ a deo ⁊ sophisma aꝑit.
uibz facile est nobis respon¬
dere. set indignũ responsi¬
one uidet᷑ qd̃ dicunt. Oẽ namq
uerum a deo est ut ait aug̾. cui ꝯ¬

Expanded text:
 verum esse a Deo, et sophisma aperit. Quibus facile est nobis respondere; sed indignum responsione videtur quod dicunt. Omne namque verum a Deo est, ut ait Aug., cui c
Abbreviated transcription (Latin):
sacramentũ set uerũ corpus ⁊ san¬
satramento set ĩ ueritate manib
sac̾dotũ cractari et᷑ frangi ⁊ͥ fideli
fractõ illa ⁊ ꝑtitio non in sub̾a
corporis set ia ip̃a forma panis sa¬
cramentali fĩ. ut uera fractio et
ꝑtitio sit ibi que fit non in sub̾a
ant̾ frangi cũ ibi sint sine subs¬
to. licet quidã asserant ea fũdati ĩ
aere. Est ibi uera fractio et ꝑti¬
tio que fit in pane .i. ĩ forma pa

Expanded text:
corpus et sansacramento, sed in veritate manibus sacerdotum tractari et frangi, et fideliufractio illa et partitio non in substantia corporis, sed in forma panis sacramentaliter fieri, ut vera fractio et partitio sit ibi, quae fit non in substaantur frangi, cum ibi sint sine subjecto; licet quidam asserant ea fundari in aere. Est ibi vera fractio et partitio, quae fit in pane, id est, in forma pan
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. ⁊ ñ est ibi res cuiꝰ uł ĩ qua
sit illa spẽs. Ita ẽ ibi fractio que nõ
sit ĩ aliquare. qr nicħ ibi frãgit᷑.
qd̃ mirabiłr dĩ potencia fĩ dicũt:
ut ibi sit fragtio. ubi nicħ frãgit᷑.
grũ et is̃corruptibile exist̾e. qd̃
et ex ꝯfessione terengaru qͣm con¬
fessus est corã nicholao pp̃ et płib

Expanded text:
et non est ibi res cujus vel in qua sit illa species; ita est ibi fractio quae non fit in aliqua re, quia nihil ibi frangitur; quod mirabiliter Dei potentia fieri dicunt, ut ibi sit fractio, ubi nihil frangiturgrum et incorruptibile existere. Quod fessione Berengarii, qui confessus est cora
Abbreviated transcription (Latin):
berengarii ita distinguenda sũt.
ut sensuałr. non mͦ sactamento
set in u̾itate dicat᷑ corpus xͥ trac¬
tari manib sacerdotũ. frãgi uo
et atteri dentib. u̾e quid̾ set ĩ sa¬
cram̃to tm̃. uͥeta gͥ est ibi attri¬
tio ⁊ ꝑticioset in singłis ꝑtib

Expanded text:
Berengarii verba ita distinguenda sunt, ut sensualiter non modo in sacramento, sed in veritate dicatur corpus Christi tractari manibus sacerdotum; frangi vero et atteri dentibus, vere quidem, sed in sacramento tantum. Vera ergo est ibi attritio et partitio; sed in singulis partibus
Abbreviated transcription (Latin):
et̾nuĩ natũ est. iam ñ erit eius
pat̾ auctor et̾mis. Si quid gͥ
ei qui ab et̾no pre natus ẽ ex
et̾nitate defuerit. id ip̃m auc
qr si gignenti est infinitũ gig¬
nere et nascenti ⁊̃ infinitũ ẽ¬
nasci. medis̃ gͥ quid int̾ͥ nati¬
gn̾ationẽ dei prĩs. nec sẽsus

Expanded text:
 natum est, jam non erit et Pater auctor aeternus. Si quid ergo ei qui ab aeterno Patre natus est ex aeternitate defuerit, id ipsum non quia si gignenti est infinitum gignere, et nascenti etiam infinitum nasci est. Medium enim quid inter natigenerationem D
Abbreviated transcription (Latin):
et ueritas. hoc młtiplicẽ recipit
suꝑ psm intelligunt᷑ duo aduẽ¬
tus. Pͥrimus ĩ quo maĩfesta ⁊
multiplicẽ mĩam nobis exhibu¬
it. et scd̾us ĩ quo requirẽdo mita
iusticiam exhibebit uniu̾se enĩ
uie domini .i. quid ad dominũ
ascendimꝰ sunt iusticia qua a
oẽ bonũ meritũ includit᷑. Set

Expanded text:
et veritas. Hoc multiplicem recipit  24, intelliguntur duo adventus: primus in quo manifestam et multiplicem misericordiam nobis exhibuit; et secundus, in quo requirendo merita justitiam exhibebit. Universae etiam viae Domini, id est, quibus ad Dominum ascendimus, sunt justitia, qua a omne bonum meritum includitur. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
gend̾ est. angłi mut abłes
sunt natura .⁊ innutabiles sũt
gña. qr ex natura ĩ pͥmordio sue
ꝯdcõnis mutari potuerũt ad
bonim siu̾ ad malum. s pꝰt ͭ grãm
ita bono addicti sunt ut ĩde mu¬
tari neqͣant. ad hoc enĩ repugͣt
gr̃a non natura Euali angeli

Expanded text:
gendum est: Angeli mutabiles sunt natura, immutabiles sunt gratia; quia ex natura in primordio suae conditionis mutari potuerunt ad bonum sive ad malum, sed post per gratiam ita bono addicti sunt, ut inde mutari nequeant. Ad hoc enim repugnat gratia, non natura. 5. Quod angeli
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾i at. possunt flecti ĩ utrãq ꝑtem.
accipi oportet ẜm statũ in quo cre¬
ata sunt. Talis enĩ et hõ et angelꝰ
creatus est qui ad utrũq flecti po¬
terat. sec postea boni angłi ꝑ gra
ciam ita sunt ꝯfirmati ut pecca¬
re ñ possint. et mali ita ĩ uicio ob¬
duratint bñ uiu̾e nequeãt. p̃sid̾¬

Expanded text:
liberi arbitrii possunt flecti in utramque partem, accipi oportet secundum statum in quo creata sunt. Talis enim et homo et angelus creatus est, qui ad utrumque flecti poterat; sed postea boni angeli ita per gratiam sunt confirmati, ut peccare non possint; et mali ita in vitio obdurati, ut bene vivere nequeant. Si
Abbreviated transcription (Latin):
insinuat᷑ ꝙ angłi ante ꝯfirma¬
tionẽ peccare potnerũt. s post
ꝯfirmationẽ nõ possunt et qd
potuerũt fuit eis ex lib̾o ar. qx
sunt peccare ñ est eis ex natura

Expanded text:
inuatur quod angeli ante confirmationem peccare potuerunt, sed post confirmationem non possunt. Quod potuerunt fuit eis ex libero arbitrsunt peccare, non est eis ex natura,
Abbreviated transcription (Latin):
maximianũ. Creat uraꝵ natura ce¬
lestium mori potuit qr peccare po¬
tuit. Namet angłi peccauerũt
et demones fc̃i sunt quoꝵ diaboiꝰ¬
est pͥncepͣs et᷑ qmi nͭ peccauu̾nt
peccare potuerunt et cuiq creN¬
ature rõnali p̾stat᷑ ut pectare ñ
possit ũ est ħ nature ꝓpͥe s dĩgrẽ

Expanded text:
are. Et creaturarum natura coelestium mori potuit, quia peccare potuit: nam et Angeli peccaverunt, et daemones facti sunt, quorum est diabolus princeps. Et qui non peccaverunt, peccare potuerunt. Et cuicumque creaturae rationali praestatur ut peccare non possit, non est hoc naturae propriae,
Abbreviated transcription (Latin):
e reꝓbis uo qui pͥparati nõ
sunt ad intam set ad mortẽ
si qr᷑ utrũ debeat ꝯcedi ꝙ deꝰ ab
eterno dilex̾it eos. Dicimꝰ de electis
ain et coronam pparauit. De non

Expanded text:
eprobis vero qui praeparati non sunt ad vitam, sed ad mortem, si quaeritur utrum debeat concedi quod Deus ab aeterno dilexit eos; dicimus de electis am et coronam praeparavit. De non
Abbreviated transcription (Latin):
sapᵈĩe. Sobrietatem et prudenci¬
am docet iusticiã et u̾tatem. So¬
brietatem uotat temꝑanciam. et
ueritatem uocat fortitudinem.
hee uͥtutes cardinales dñt᷑ ut a¬
it Ioꝰ quib in hanc mortalitatẽ
bñ uiuit᷑ et post ad et̾nam uitã
puenitͭ que in xp̃o plenissime
fuerrnt et funt de cuiꝰ pleuita¬
In quo habuerũt usus easd̾ tũ ic¬

Expanded text:
 Sobrietatem et prudentiam docet, justitiam et veritatem. Sobrietatem vocat temperantiam, et veritatem vocat fortitudinem. Hae virtutes cardinales dicuntur, ut ait Hieron., quibus in hac mortalitate bene vivitur, et post ad aeternam vitam pervenitur; quae in Christo plenissime fuerunt et sunt, de cujus plenituin quo habuerunt usus eosdem
Abbreviated transcription (Latin):
olet aũt queri utrũ singlĩ
angłi singłis hoĩb an int᷑
płi̾b ad custodiã uł ex̾ciciũ depu¬
tatus sit. Si cũ electitot sint qt
et᷑ bomi angłi sũt. płes ꝯstat esse
oẽs simł bonos et malos hoiẽs ꝙͣ
bom angłi sint. ⁊ cũ tot sĩt elec¬
ci quot angłi bomi. et angłi toni
psẽs sint ꝙ̃ mali. płesq sit hoiẽs¬

Expanded text:
olet autem quaeri utrum singuli angeli singulis hominibus, an unus pluribus ad custodiam vel exercitium deputatus sit? Sed cum electi tot sint quot et boni angeli sunt, plures constat esse omnes simul bonos et malos homines quam boni angeli sint. Et cum tot sint electi quot angeli boni, et angeli boni plures sint quam mali
Abbreviated transcription (Latin):
nitati ñ de rogabat.siẽ enim pp̃
hoĩem hõ factus ẽ. Ita pp̃ eũ hoĩs
de fectus suscepit.suscepit eĩ de
statẽ ut suam infund̾et nobis nom¬
tatem. simplam accepit ille uetu
sumeret .i. pene et culpe. Qualit̾
accipiend̾ sit uid̾ qd̾ ait leo paꝑa.
radit auctoritas ꝙ dñs nr̃¬
sascepit in se oĩa infirmita¬
de alis tm̃ que eum sum̾e ꝓ nobis
oportuit nͨ de decuit. fłm ẽẽ ꝓbabi¬
tur. Non enĩ assũpsit ignorantiã
aliqũa cur sit ignorancia quedã
que defectus est nec pccm̃ est .s.¬

Expanded text:
erogabat. Sicut enim propter hominem homo factus est, ita propter cum hominis defectus suscepit. Suscepit autem de statem, ut suam nobis infunderet novitatem. Simplam ille accepit vetussumeret, id est, poenae et culpae. 2. Qualiter accipiendum sit illud quod ait Leo papa. Tradit auctoritas, suscepit omnia infirmitade illis tantum quae eum sumere pro nobis oportuit, nec dedecuit, falsum esse probatur. Non enim assumpsit ignorantiam aliquam, cum sit ignorantia quaedam quae defectus est, nec peccatum est, s
Abbreviated transcription (Latin):
expedit sciressunt enĩ quedã qͦꝵ
scĩa non affert uł ignorancia ñ
impedit salutẽ et forte taliũ reꝵ
ignorancia defectus ñ est. Cõstatã
ĩ nodis eẽ ignoranciã atq difficłꝰ¬
tatẽ uolendi uł faciendi bonum.¬

Expanded text:
expedit scire. Sunt enim quaedam quorum scientia non affert, vel ignorantia non impedit salutem; et forte talium rerum ignorantia defectus non est. Constat autem in nobis esse ignorantiam atque difficultatem volendi
Abbreviated transcription (Latin):
habet tantam potencia qnͣtam
et deus nec homo assumptus tantam
potenciam qnͣtam et deus. qũo gͦ ĩ¬
celligit᷑ illud ambbsi suꝑ lucham ubi
angelus de nascituro filio u̾gnus ait¬
hic erit mͣagnus et filiꝰ altissum no¬
cabit᷑. Non iõ inquit erit magnus
ꝙ ante ꝑtum u̾ͥginis magnus nõ
fu̾it. set qr potentiam qu̾a dei filius
naturałr habet. homo erat eo tẽ¬
pore accepturus ut una sit ꝑsona
accepturus ex tempoee potentiam
homo accepturus erat illã poten¬
set ꝑsont non. qr cemper hũit et
hadet. gͦ natura. si natura: gꝰ aĩa.

Expanded text:
habet tantam potentiam quantam et Deus, nec homo assumptus tantam potentiam quantam et Deus, quomodo ergo intelligitur illud Ambros. super Lucam, ubi angelus de nascituro Filio Hic erit magnus et Filius Altissimi vocabitur . « Non ideo, inquit, erit magnus quod ante partum Virginis magnus non fuerit, sed quia potentiam quam Dei Filius naturaliter habet, homo erat ex tempore accepturus, ut una sit persona homo erat accepturus ex tempore potentiam homo accepturus erat illam potenSed persona non, quia semper habuit et habet; ergo n
Abbreviated transcription (Latin):
secus nũciat᷑. sic̃ gͦ aĩa qud̃ foris ẽ
ꝑ corpus tamꝙͣ instrumentũ uid
ur audit. Ita ⁊̃ ꝑ corpus quedã sen¬
tit mala que sine corpore nõ sen¬
tiret ut famem et sitimet hiꝰ.
uñ non ĩm̾ito defectus corporis di¬

Expanded text:
atur. Sicut ergo anima quod foris est per corpus tanquam per instrumentum videt vel audit, ita etiam per corpus quaedam sentit mala quae sine corpore non sentiret, ut famem, et sitim et hujusmodi. Unde non immerito defectus corporis di
Abbreviated transcription (Latin):
et forte q̃¬
res. cum hee
aprietates non possint eẽ in ꝑso¬
non eam eam det̾minent᷑. Rndes
cio nec requito ⁊ ꝯsolabor me tñ.
archangłi nesciunt. angłi non
audierunt. secula non tenent.
apħ̾a non sensit. apłus non int̾¬
rogauit. filius ip̃e non edidit.
cesset gͦ dolor querelaꝵ. ñ put
homo sua intelligentia gñati¬
onis facramentũ posse consequi.
telligencia u̾boꝵ est filius a pr̃e.
qui est imigenitus ab ingenito.
ꝓgenies a ꝑente uiꝰ ab inicio uiuo.¬
ũ natura diuinitatis alia ⁊ alia.
qr ambo unũ. hoc credendo In¬
cipe. procurre. ꝑsiste. et si non
ꝑuenturũ scĩam tñ gratulabor
ꝓfecturũ. Qui enĩ pie infinita

Expanded text:
ed forte quaeres, cum hae proprietates non possunt esse in personon eam determinent? Respondeo cio, non requiro, sed consolabor me tamen. Archangeli nesciunt, angeli non audierunt, secula non tenent, propheta non sensit, Apostolus non interrogavit, Filius ipse non edidit. Cesset ergo dolor querelarum: non putet homo sua intelligentia generationis sacramentum posse consequi. telligentia verborum. Est Filius a Patre, qui est unigenitus ab ingenito, progenies a parente, unus ab uno; non natura deitatis alia et alia, quia ambo unum. Hoc credendo incipe, percurre, persiste; etsi non perventurum sciam, tamen gratulabor profecturum. Qui enim pie infinita
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bis apłidem spc̃ .s. significatus
sit. et ꝙ ip̃e sit res. et unius nate
patris et filii ostendit aꝑte in¬
quiens ita. ħ idcͥco sunt demonstͣ

Expanded text:
gnificatus sit, et quod ipse sit res unius naturae Patris et Filii, aperte ostendit inquiens ita: Haec idcirco sunt demonstra
Abbreviated transcription (Latin):
oc quidam dicunt. non in¬
telligentes pia diligencia
scripture cͥcũstanciam. qua cõsid̾a¬
ta.ꝑcipi potest. qũo premissa dixe¬
rit hyłr. Subsequent̾ enun ĩ ead

Expanded text:
oc quidam dicunt, non intelligentes pia diligentia Scripturae circumstantiam; qua considerata percipi potest quomodo praemissa dixerit Hilarius. Subsequenter enim in eadem
Abbreviated transcription (Latin):
sine sui diffinitione. et in oĩ loco sũ
circunscͥptione. et in oĩ tempore
sine mutabilitate. Et pret̾ea et in¬
plenitudo de itatis corporaliterᷤ
hĩcat utait apłus. in eo enim deꝰ
hĩtauit non ꝑ grãm adoptõnis.

Expanded text:
sine sui diffinicione et in omni loco sine circumscripcione, in omni tempore sine mutabilitate. Et in sanplenitudo divinitatis corporaliter inhabitat, ut ait Apostolus. In eo enim Deus habitavit, non per gratiam adoptionis,
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ dolor finit᷑ deficit et penitẽ¬
cia. Si u̾o pnĩa finit᷑ quid relin¬
quit᷑ de uenia: tam diu gaudeat
et speret de gr̃a. qmͣdiu susten¬
de et ampliꝰ noli peccare. Non
dixit ñ pecces. set nec uolũtas
peccandi ĩ te moriat᷑. qd̾ quomͦ
seruabit᷑ nͥ doloer ĩ pnĩa ꝯtinu

Expanded text:
enim dolor finitur, deficit et poenitenenim dolor finitur, deficit et poenitentia. Si vero poenitentia finitur, quid relinquitur de venia? Tamdiu gaudeat et speret de gratia, quamdiu sustende et amplius noli peccare; non dixit, ne pecces, sed nec voluntas peccandi in te oriatur. Quod quomodo servabitur, nisi dolor in poenitenti
Abbreviated transcription (Latin):
uiusc̾e non ualent. Siłr ĩtelli¬
Si enĩ replicant᷑ pettata nichil
ualet ad salutẽ ur ad ueniã in
fine p̾cedens lamentũ. qr nich relĩ¬
quitur de uite mũdicia. qr aut pet¬
cata dimissa redeũt ut quibdã pla¬
cet cũ replicant᷑. uł si ñ redeunt. eis
tũ deleris ꝓp̃ ingratitudinẽ it a ł re̾
et imtumdiis ꝯstitu̾tur cũ adhuc ĩ
expiandis inplicat᷑. ac si iam dele¬
ta redirent. de hoc tñ .s. an pecca¬
taredeat. p᷑plemꝰ agemus. Simi¬
lit̾ nicħ ualet ad salutẽ optinen¬
dam ut ad mundiciã uite hũdan:
ueniam de male fc̃is postere et
mala denuo it̾are. Ita ⁊̃ intellid
est illd̾ qd̃ id̾ aug̾ alibi ait. ꝰ ⁊ l¬
uindicta semꝑ puniens ĩ se qd̾ do
let amnisisse ⁊ infra continue do¬
lend̾ est de pccõ. qd̾ declarat ip̃a
dilectionis uͥtus. Penitere eĩ est
penam tenere ut semꝑ puniat
in se u̾ciscendo: qd̾ ꝯmisit pectan¬
do. Ille penam tenet qui semꝑ
restat nobis nͥ dolere inita. bbi

Expanded text:
iscere non valent. Similiter intelliSi enim replicentur peccata, nihil valet ad salutem vel ad veniam in fine praecedens lamentum, quia nihil relinquitur de vitae munditia: quia aut peccata dimissa redeunt, ut quibusdam placet, cum replicantur; vel si non redeunt, eis tamen deletis propter ingratitudinem ita reus et immundus constituitur, cum adhuc in expiandis implicatur, ac si jam deleta redirent. De hoc tamen, scilicet an peccata redeant, post plenius agemus. Similiter nihil valet ad salutem obtinendam, vel ad munditiam vitae habendam, veniam de malefactis poscere, et malefacta denuo iterare. Ita etiam intelligendum est illud quod idem August., alibi ait: vindicta, puniens in se semper quod dolet admisisse. Et item : Continue dolendum est de peccato, quod declarat ipsa dictionis virtus. Poenitentia enim est poenam tenere, ut semper puniat, in se ulciscendo, quod commisit peccando. Ille poenam tenet, qui semper restat nobis, nisi dolere in vita? Ubi
Abbreviated transcription (Latin):
ecc̃e de sollempni pnĩa dcm̃ intelli¬
git ᷑. que apd̾ quosdam semł cele
brata. et fructũ pͥoris aufert et¬
usũ ꝯseqñtis amittit: de sollẽpni
eccłiam ĩ manifesto in cn̾e et ci¬
licio que ꝓ grainorib hortẽdis¬
q ac maiifestis delictis tm̃ nuponit᷑.
et illa non est it̾anda ꝓ reu̾encia sacͣ¬
menti. et ne uilescatͥ et ꝯtempnibił
fiat hoĩd. unde aͣngͣ. mꝰ ad macedoñ
in eccã concedat᷑. ne medicina uił.
mimuis utilis eẽt egͦtis. que tanto
magis salubris est. qnͣto minꝰ con¬
temptibił fu̾it. quis tñ audeat
deo dic̾e. qr̾ huic hoĩ qui post peni¬
tenciã primã rursus se laq̃ie mi¬
quitatis obstͥngit. adhuc it̾m par¬
cis: Origenes q de bac solẽpni pe¬
nitencia que ꝓ graiorib cͥm̾b
ĩumgit᷑ aitͦ. Si nos aliqua culpa
morar ĩuenerit que ñ in crimi̾e
mortali uł in blasphennia fidĩ set
insermonis uł inmoꝵ uicio cõsi

Expanded text:
Ecclesiae de solemni poenitentia dictum intelligitur, quae apud quosdam semel cebrata, et fructum pusum sequentis amittit, de solemni inecclesiam in manifesto, in cinere et cilicio; quae pro gravioribus horrendisque ac manifestis delictis tantum imponitur. Et illa non est iteranda pro reverentia sacramenti, ut non vilescat et contemptibilis fiat hominibus. Unde Aug., ad Macedoin Ecclesia concedatur, ne medicina vilis vel minus utilis esset aegrotis, quae tanto magis salubris est, quanto minus contemptibilis fuerit; quis tamen audeat Deo dicere: Quare huic homini qui post poenitentiam primam rursus se laqueis iniquitatis obstringit, adhuc iterum parcis? Origenes quoque de hac solemni poenitentia, quae pro gravioribus criminibus injungitur, ait: Si nos aliqua culpa mortalis invenerit, quae non in crimine mortali, vel in blasphemia fidei, sed in sermonis vel in morum vitio
Abbreviated transcription (Latin):
linquit᷑. dupłer accipi pot̾. Si eĩ
iuxta quoꝵdam ĩtelligentiã pec¬
cata dimissa redeunt facile est ĩ¬
tellig̾e nich̾ de uenia relinqui qr
peccata dimissa it̾ in replicant᷑.
Sicͤut᷑ emͣ ille qui ex seruitute
in lib̾tatem manimittit᷑ int̾im
uitutẽ reuocat᷑. sic et penitenti
peccata u̾e̾ dimittũt᷑ et tam̃ pp̃
offensam que replicatur it̾m re¬
deunt. si uo non redire dicant ͤ
sane dici pot̃ ⁊̃ sic nicħ de uenia
relinqui. Non ꝙ dinuissa peccata
itͥum imputent᷑ set qr pp̃ ingra

Expanded text:
linquitur, dupliciter accipi potest. Si enim juxta quorumdam intelligentiam peccata dimissa redeunt, facile est intelligere nihil de venia relinqui, quia peccata dimissa iterum replicantur. Sicut enim ille qui ex servitute in libertatem manumittitur, inpostea revocatur; sic et poenitentia peccata vere dimittuntur, et tamen propter offensam quae replicatur, iterum redeunt. Si vero non redire dicantur, sane potest dici etiam sic nihil de venia relinqui; non quod dimissa peccata iterum imputentur, sed quia
Abbreviated transcription (Latin):
Int. Est enĩ ut aiͣtͣ
ieꝵx. scd̾a tabula post naufragiũ.
qr si quis uestẽ ĩnocencie ĩ bap̃o
ꝑceptam peccando corrur. perit:¬
pm̃e remedio reꝑare pot̾. pͥma
cabula est bapt̾s ubi deponitur
dũ uetustas reu̾sa repellit᷑ ⁊ nom¬
lapsi ꝑ penitenciã renouan ualẽt

Expanded text:
nt. Est enim, ut ait Hieron., secunda tabula post naufragium, quia si quis vestem innocentiae in Baptismo perceptam peccando corruperit, Poenitentiae remedio reparare potest. Prima tabula est Baptismus, ubi deponitur dum vetustas reversa repellitur, et novprolapsi per Poenite
Abbreviated transcription (Latin):
est cessare a ꝑcc̃a et it̾m. inagni ꝓ¬
fectus eͣ tenuciaise ẽrrori. ⁊̃butos
enĩ uiciis animos exuere atq em̃¬
dare uͥtutis est ꝑfce ⁊ celestis grẽ
etͣ iõ sapeita diffiniri pot̾ /pͥma¬
est gr̃a qͣuͣã ꝯmissa mala cũ emen¬
dationis apoĩto plãgimꝰ et odimͦ
et plangenda ult̾ꝰ cõmitt̾e no¬
lere et odire uitia. uñ ilia u̾da p̃¬
missa. penit̾e est ante acta defle¬

Expanded text:
est, cessare a peccato. Et iterum: Magni profectus est renuntiasse errori. Imbutos enim vitiis animos exuere atque emendare, virtutis est perfectae et coelestis gratiae; et ideo sane ita definiri pst, cessare a peccato. Et iterum: Magni pel gratia qua commissa mala cum emendationis proposito plangimus et odimus, enim vitiis animos exuere atque emelere, et odire vitia. Unde illa verba praemissa, poenitere est anteacta defle
Abbreviated transcription (Latin):
nuit᷑ ex u̾bis ꝯseqũtib. siã qui
hĩc aug̃ ait. eauend est nequis
existimet infanda illa crimina
cotidie redim᷑endͥa. In melius ẽ
enĩ uita nutanda et ꝑ eli̾as de
poc̾is prec̾itis apiciandus est d̾s
ñ ad ħ emendus quodã modorit
ea semꝑ liceat impune ꝯruit¬
tere. Nemini enĩ dedit laxamen¬
tũ peccandi et si miserando dele¬
at ꝯmissa pcc̃a. si non satisfactõ
ꝯgrua negligat᷑. It̃ pͥius pequ
re ⁊ alia religionis oꝑa agere
nͥ mens ab iniquitate reuoce¬
tur. qui gͦ a malis sit mentẽ
reuocat. ut ꝯmissa plangat ⁊ plã¬
genda ꝯmitt̾e non uelit nec satis¬
fac̾e negligat u̾e penitet. nec iõ
non est uera pnĩa. qr forte post ñ
de ꝓpoĩto set caũ uł infirmitate pͭ¬
cabit. Ille aut nrisor ẽ et nõ peni¬
tens qui sic ꝯmissa plangit. Gͭ plan¬

Expanded text:
nuitur ex verbis consequentibus, nam qui c Aug. ait: Cavendum est ne quis existimet nefanda illa crimina ynis redimenda. In melius est enim vita mutanda et per eleemosynas de peccatis praeteritis propitiandus est Deus, non ad hoc emendus quodammodo, ut ea semper liceat impune committere. Nemini enim dedit laxamentum peccandi, etsi miserando deleat commissa peccata, si non satisfactio congrua negligatur. Item Pius papa: alia religionis opera agere, nisi mens ab iniquitate revocetur. Qui ergo a malis sic mentem revocat, ut commissa plangat, et plangenda committere non velit, nec satisfacere negligit, vere poenitet. Nec ideo non est vera poenitentia, quia forte post non de proposito, sed casu, vel infirmitate, peccabit. Ille autem irrisor est et non poenitens, qui sic commissa plangit, ut plan
Abbreviated transcription (Latin):
Ext̾ior sacramentũ est. int̾ior uir¬
tus mentis. et utraq cã iustifica¬
ext̾ior pnĩa sit sacramentũ. urs
non oĩs que h noĩe censenda sit
ꝯsequent̾ ĩuestigabimꝰ a pnĩa r¬

Expanded text:
exterior sacramentum est, interior vero virtus mentis, et utraque est caexterior poenitentia sit sacramentum, vel si non omnis, quae hoc nomine censenda sit, consequenter investigabimus. A p