comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
conspicere poterit oculus. quem pa¬
lus claudit: omnepecatum. peiorest
auaritia: & amor pecuniarum: cupi¬
ditas omnium criminum materia est
Sienim succiditur radixcriminum.
non pollulant ceteri soboles pecato.¬
rum: Num quam faciarinouit cu¬
piditas. semper auarus eget: Quan¬
tum cumque magis adquirit tan¬
tumam plius querit: plerique poten¬
tes tanta cupiditatis. rabie in flãman¬
tur ut de confinis suis. paupere exclu¬
dant. Non mirum quod morientes
inferniignibus deputentur qui ui¬
uentes. flam mam cupiditatis sue
mini me extinxerunt. Quidesiderio
cupiditatis. exes tuan tur
bolice inspirationis. uruntur : Eu¬
sebius dixit. pecunia cupiditas. po¬
pulorum corda mortalium superat
etiam fraterna necessitudi nem uiolat:
Inuitas patrum dixit: pihilt pro dest
pecunias non habere. siuoluntas. fue¬
rit possidendi: tantum habeamus.
quantum necessitas. poscit: nontam
quam cupiditas: concupis cit: Nihil
prodest einuditas cui in est cupiditas

Expanded text:
conspicere oculus quem puconspicere oculus quem pulvis claudit. Omni peccato pejor est avaritia, et amor pecuniarum. Cupiditas omnium criminum mater est. Ergo si succiditur mater criminum, non pullulant caeterae soboles peccatorum. Nunquam satiari novit cupiditas, semper avarus eget; quantumque magis acquirit, tantum amplius quaerit. Plurimi potentes tanta cupiditatis rabie inflammantur, ut de confinibus suis pauperes excludant. Non est mirum quod morientes in inferni ignibus deportentur, si viventes flammam cupiditatis suae minime exstinxerunt. Qui desiderio cupiditatis aestuant, flatu diabolicae inspirationis uruntur. EUSEBIUS. Pecuniae cupiditas populorum corda mortalium superat, etiam fraternam necessitatem violat. EX VITIS PATRUM. Nihil prodest pecuniam non habere, si voluntas fuerit possidendi. Tantum habeamus, quantum necessitas poscit, non quantum cupiditas concupiscit. Nihil prodest ei nuditas cui inest cupiditas
Abbreviated transcription (Latin):
am. Qui edificat domum in pendi¬
is alienis. quasi qui colligit. lapides
inhieme: multidatisunt inarica¬
sus & factaest inspecie ipsius per¬
ditio illorum: Ambro sius dixit:
Porro cupiditas adque superbia: in
tantum unum sunt maldõ ut nec
superbus. si ne cupidi tate: nec sine
superbia possit cupiditas in ueniri
Hisidorus dixit: Crauienim dolore
amituntur qui cum magno amore
habentur: Minus autem carendo
dolemus. quod minus possiden do
diligimus : Glori a temporalem se¬
quentes & siniti di sunt forisful¬
gore potentie: intus tamen uacuis
propter elutionem. superbie Quun.
ad petendis hono ribusseculi: aut in¬
pros peritatibus mundi instanter desu¬
dat laborans. & hic& in futurum uacu.¬
us inuenitur a requie: nemo potest spi¬
ritalia bella suscipere nisiprius car¬
nis edo mauerit cupiditas: ponpotest
adcontem plandum dm̃ mens esselibe¬
ra cum de sideriis huius mundi &cu¬
piditatibus in hi ađ: neque enim alta

Expanded text:
am . Qui aedificat domum impendiam . Qui aedificat domum impendiis alienis, quasi qui colligit lapides suos in hieme . Multi dati sunt in auri casus, et facta est in specie illius perditio illorum. AMBROSIUS. Porro cupiditas atque superbia, in tantum unum est malum, ut nec superbus sine cupiditate, nec sine superbia possit cupidus inveniri. ISIDORUS. Gravi enim dolore amittuntur, quae cum magno amore habentur. Minus autem amittendo dolemus, quod minus possidendo diligimus. Gloriam temporalem sequentes, etsi nitidi sunt foris fulgore potentiae, intus tamen vacui sunt elatione superbiae. Qui in appetendis honoribus saeculi, aut prosperitatibus mundi instanter desudat laborare, hic et in futuro vacuus invenietur a requie. Nemo potest spiritualia bella suscipere, nisi prius carnis edomaverit cupiditates. Non potest ad contemplandum Deum mens esse libera, cum desideriis huius mundi et cupiditatibus inhiat. Neque enim poterit alta
Abbreviated transcription (Latin):
habitat illo decimas. nondante fame
mor tui fuerent tantorum homicidi¬
orum reus: ante tribunal eterni iudi¬
cis apparebit: quiarem ad nõ pauperibus
delegatam suis usibus. reseruauit Ite¬
rum dixit: Qui ergo sibi aut premium.
conƿarare: aut pecatorum. desiderat
indulgentiam promereri redditisde
num dĩ introire: Difficile qui pecu.¬
nus habent in regnum dĩ introibunt:
Paulus apł dixit : Radix omnium malo¬
rum est cupiditas: Quam quidam ap¬
petentes errauerunt a fide & in se¬
ruerunt sedo loribus multis. salo mon¬
dixit: Semite om̃s auari. animas
possidentium rapiunt: Aque furtiue
dulciores sunt: & panis abscondituf.
suauior: Statera dolosa abominatioẽ
aput dñs & pondus equum uoluntas
eius: suauis est homini panis menda¬
tii: postea implebitur os eius calculo.
& tenati sinarati one est substantia
In solubilis oculus cupeditas in parteini.¬
quitatis non satia bi tur. donee con¬
suenatur arefatiens animam su¬

Expanded text:
habitat, illo decimam non dante, fame habitat, illo decimam non dante, fame mortui fuerint, tantorum homicidiorum reus ante tribunal aeterni judicis apparebit, quia rem a Deo pauperibus delegatam suis usibus reservavit. Qui ergo sibi aut praemium comparare, aut peccatorum desiderat indulgentiam promereri, reddat decnum Dei introire: difficile qui pecunias habet, in regnum Dei introibit . PAULUS. Radix omnium malorum est cupiditas: quam quidam appetentes, erraverunt a fide, et inseruerunt se doloribus multis . SALOMON. Semitae omnis avari animas possidentium rapiunt . Aquae furtivae dulciores sunt, et panis absconditus suavior . Statera dolosa abominatio est apud Deum, et pondus aequum voluntas ejus . Suavis homini panis mendacii, postea implebitur os ejus calculo et tenaci, sine ratione est substantia . Insatiabilis oculus cupidi in parte iniquitatis, non satiabitur, donec consumat arefaciens animam su
Abbreviated transcription (Latin):
rum Quodsi decimam dederis. non
solum abundantiam fructuum reci¬
pies: sed etiam sanitatem cor pͥoris
consequeris. Honeget dñs dr̃. non.
premium postolat sedhonorem :
Dsenim noster qui ignatus est totum
dare : decimam a nobis dignatur repe
tere non sibi sed nobis sinedubio profu¬
turum: Unde prophetadicit: Primi¬
tias. aree tue. & torco laristui: nontar¬
dabis offerre mihi: Sitar dius da repe¬
catum est quanto peius est nondedis¬
se. demilitia denegotio de artificio¬
redde decimas: Cum enim decimas.
dando & terrena & celestia possismu
nera promereri. quareper auaritiam
duplicite benediccionem. defraudas
hec est enim dñi iustissima. consuetudo
ut si tuilli decimam non dederis tu
ad decimam. reuoceris:. Dabis impio
militi: quod non uis dare sacerdoti:
Benaͬ facere dĩ sem per paratus est
sed hominum. malitia ꝓhibetur Deci¬
me & enim ex debito requiruntur: &
qui eas da renoluerit: res alienas inua¬
sit: & quanti pauperes in locis ubi ipse

Expanded text:
rum: quod si decimas dederitis, non solum abundantiam fructuum recipietis, sed etiam sanitatem corporis consequemini. Non eget Dominus Deus, non praemium postulat, sed honorem. Deus enim noster qui dignatus est totum rem enim datorem diligit Deus. Salomon tere, non sibi, sed nobis sine dubio profuturam. Unde propheta dicit: Primitias arae et vineae torcularis tui non tardabis offerre mihi . Si tardius dare peccatum est, quanto magis est non dedismas tuas. Da Altissimo secundum daredde decimas. Cum enim decimas nem facito manuum tuarum, quoniam  promereri, quare per avaritiam duplici te benedictione defraudas? Haec est enim Domini justissima consuetudo, ut si tu illi decimam non dederis, tu ad decimam revoceris. Dabis impio militi quod non vis dare sacerdoti. Benefacere Deus semper paratus est sed hominum malitia prohibetur. Decimae enim ex debito requirantur, et qui eas dare noluerit, res alienas invasit. Et quanti pauperes in locis ubi ipse
Abbreviated transcription (French):
Sunc plerumque quidum mentire senes¬
ciunt qui non dicerunt docere concu¬
pescunt: Qui pondus magisterii tan¬
tummelius estimant: quantum ui
magnitudinis illius ignorant: sepeenĩ
qui ne quaquam spiritalia precepta¬
cognouerunt: cordisseme dicus pro¬
fiterinon metuunt: Quidum pigmen¬
torum uimnesciunt uideri me dicicar¬

Expanded text:
storum, qui dum mentiri se nesciunt, quae non didicerunt docere concupiscunt: qui pondus magisterii tanto levius aestimant, quanto vim magnitudinis illius ignorant. Ut qui cognoverunt, cordis se medicos profiteri non metuunt; dum qui pigmentorum vim nesciunt, videri medici car
Abbreviated transcription (Latin):
re distruitur: Peritus ante uitam sic
linguam reprehensibilis queritur ut
doctus merito suscipiatur: Caput est¬
absque sermone. conser uatio quantũ
ex emplo prodest tantum silentio nocet:
Latratrum canum baculo que pasto ris.
luporum rapies deterrenda est: Per¬

Expanded text:
s, dicendi peritus. Ante vita, sic lingua irreprehensibilis quaeritur, ut doctus merito suscipiatur. Peet absque sermone conversatio, quantum exemplo prodest, tantum silentio nocet. Nam et latratu canum, baculoque pastoris, luporum rabies deterrenda est.
Abbreviated transcription (Latin):
munera uiuet. Auarus non impletus pecu¬
nia & quiamat diuitias. fructus noncapi&
ex eis: Auaro autem. nihil est sceletius.
Ninil est iniquius. quamama repecuniam
hic & animam suã uenalem habet Mult¬
tos perdit aurum. adque ar gentum pon
sit porrecta manus tua ad capiendum
& addandum collecta: Agustinus dixit.
Dicut enim auaritia in infernumponere
ita iugum xp̃i inceld leuarecon sueuit:
Hieronimus dixit. Auaro tam de est quod
habet quam quod non habet, Auaritia¬
Auariẽia modum ignorat: & cum om¬
nia deuoret nes cit piniius raturare:
Esurit semper & in opsest : & cum ferali¬
bus dentibus uniuer samundi regna
discerpserit. tunc se adhucieiunium¬
Inpetiginem quo que habet incorpore
quis quȩ a uariua uastatur inmente: siauã
necdum possumus relinquere a propriaẽ
saltsm non concupis camus aliena: ad aua¬
ritiam corparentis inlicitat feconditate
prolis eo enimad ambitum congre¬
gandȩ here ditatis accenditur: quo mul¬
tis here dibus fecundatur. Eyprianus¬

Expanded text:
munera, vivet . Avarus non impletur pecunia, et qui amat divitias, fructus non capiat ex eis. Avaro autem nihil est scelestius, nihil est iniquius quam amare pecuniam: habet enim animam suam venalem. Multos perdit aurum atque argentum . Non sit porrecta manus tua ad capiendum, et ad dandum collecta. AUGUSTINUS. Sicut enim avaritia in infernum ponit, ita jugum Christi in coelum levare consuevit. HIERONYMUS. Avaro tam deest quod habet, quam quod non habet. Avaritia modum ignorat, et cum omnia devoret, nescit penitus saturari. Esurit semper et inops est, et cum feralibus dentibus universa mundi regna discerpit, et se adhuc jejunamImpetiginem quoque habet in corpore, quisque avaritia vastatur in mente. Si autem non possumus relinquere propria, saltem non concupiscamus aliena. Ad avaritiam cor parentis allicit fecunditas prolis, eo enim ad habitum congregandae haereditatis accenditur, quia multis haeredibus fecundatur. CYPRIANUS
Abbreviated transcription (Latin):
litat. plerum que enim gula & habundan¬
tia uini turpiter in lux oriam soluit: Ui¬
num quippe non reputa tur inusum sed
dam natur in excessum: hisidorus dixit:
Ebrietas autem per tur bationem gignit
mentis furo recordis flamma libinis:
Ebrietas itamentem alienat ut ubisit nesciat :
Vnde etiam malum non sentitur: quicquid
perebrietatem commititur. pleris que
laus est bibere & non inebriari. Audiant
hi aduersum sedicentem prophetam: ue
qui potentes estis adbibendum uinum &
uiri for tes ad miscen dum. ebrieta tem
Nonsolum ex uino in ebriantur homines
sed etiam exceteris potandis generibus
que uario modo conficiuntur. Basilius¬
dixit: Sicut enim piscis sepreparat ut glu¬
tiad escam: itaebrio sus inuinum susci¬
pit inimicumi Uinum enim nobis dñs
adleticiam cordis non ad ebrietatem
donauit. plurimi namque homines
peruinum maximam debilitatem¬
corporis. contraxerunt. nec potuer̃
consequi pristinam firmitatem quia
nontemper auerunt gulear dorem

Expanded text:
litat. Plerosque enim gula et abundanlitat. Plerosque enim gula et abundantia vini turpiter in luxuriam seducunt. Vinum quippe non reputatur in usu, sed condemnatur in excessu. ISIDORUS. Ebrietas autem perturbationem gignit mentis furorem cordis, flammam libidinis. Ebrietas autem ita mentem alienat, ut ubi sit nesciat: unde etiam malum non sentitur quod ebrietate committitur. Plerisque laus est multum bibere, et non inebriari. Audiant hi adversum se dicentem prophetam: Vae qui potentes estis ad bibendum vinum, et viri fortes ad miscendam ebrietatem. Non solum ex vino inebriantur homines, sed etiam ex caeteris potandi generibus quae vario modo conficiuntur. BASILIUS. Sicut enim piscis se praeparat ut glutiat escam, ita et ebriosus in vino suscipit inimicum. Vinum enim Dominus nobis ad laetitiam cordis, non ad ebrietatem donavit. Plurimi namque homines percorporis contraxerunt, nec potuerunt consequi pristinam sanitatnon temperaverunt gulae ardorem.
Abbreviated transcription (Latin):
diturblande sed innouissimo mor¬
debit ut coluber & sicut regul umi ue¬
nena diffundit Nullum secretum
est ubi regnat ebrietas hiesus filius¬
si rahcdixit. Operarius ebriosus non
locupletabi tur. & qui spernit modi
res a postata refaciunt
mini erudi touinum exiguum: Indor¬
miendonon laborabis ab illo nes cies
laborem: Diligentes uinum. noli pro¬
pores & anime. Uinum mul tum po¬
tatum inritationem & iram & rui.¬
nas multas facit Sicut ignis probat
ferrum durum sicuinum corda super¬
borum arguet. Hieronimus dixit: ubi
cum que saturitas uel ebrietas. fuerit
ibi libido dominatur. Religiosus num.¬
quam uinum redoleat nec audead illud.
philo sophi hoc est osculum porrigere
sed propinare quicquid in ebriat ut
& uini potionibus. in rigatum: uolup¬
tas genitalium sequitur quicquid
seminarium uolupta tum estͥnenum
putat. Abrosius dixit: Infirmun sto¬
ma chum moderatos cibos &uinum
confortat. ẜbrietas autem corpus debi¬

Expanded text:
ditur blande, sed in novissimo morditur blande, sed in novissimo mordebit ut coluber, et sicut regulus venena diffundit . Nullum secretum est ubi regnat ebrietas. JESUS SIRACH. Operarius ebriosus non locupletabitur, et qui spernit modiceres apostatare faciunt mini erudito vinum exiguum, in dormiendo non laborabis ab illo, nec senties dolorem . Diligentes vinum noli proporis et animae . Vinum multum potatum irritationem et iram, et ruinas multas facit . Sicut igferrum durum, sic uinum corda superborum cunque saturitas atque ebrietas fuerit, ibi libido dominatur. Religiosus nunquam vino redoleat, ne audiat illud Philosophi: Hoc non est osculum porrigere, sed propinare. Quidquid inebriat, et et vino et potionibus irrigatum, voluptas genitalium sequitur. Quidquid est seminalium voluptatum, est venenum potatum. AMBROSIUS. Infirmum stomachum moderatus cibus et vinum confortat, ebrietas autem corpus debi
Abbreviated transcription (Latin):
num quam hominem suauitia per¬
secuntur quia nimi rum. qui prius
uolendo ea sibi fecit sotia ea postea sen¬
tit etiam nolens stimolosa : Dupli¬
citer estautem criminis reus: qui&
admittit scelera peruolun tatem: &
defendit ea percontumatie tumorẽ
Inuicens sibi fuccres cunt uitia ut dũ
unum habi erit succedat aliud Ali¬
quando uti liter petcator in mini¬
mis uitiis ut maior utilius. eqͣueantur .
Uertocite r autem sanantur uicia. que
uirtutibus. nonuitiis. & clauduntur:
Cesarius dixit. uic̃ia enim nostra hos¬
tes nostrisunt: Inuitas patrũ dixit
Sicut pinguis tenra germinat quod.
absconsum est inea: sic& caropin¬
guis producit uitium:
tem uobis. neforte grauenturcor
dauestra incrapula uel ebrietate
Nolite in ebriariuino in quo est luxoria
Salo mondixit. luxoriosares uinum.
& tumul tuo sa ebrietas quicum que
in his delectatur. nonerit sapiens
Heintuearis uinũ quando flauescit
cum splenduerit in uitro color. ahgre¬

Expanded text:
nunquam hominem sua pernunquam hominem sua persequuntur, quia nimirum qui prius volendo ea sibi fecit socia, postea sentit etiam nolens stimulosa dupliciter. Est autem criminis reus, qui et admittit scelera per voluntatem et defendit ea per contumaciae tumorem. Invicem sibi succrescunt vitia, ut dum unum abierit, succedat aliud. Aliquando utiliter peccat in minimis vitiis, ut major ac utilius caveantur. Veraciter enim sanantur vitia, quae vitia virtutibus, non vitiis, excluduntur. CAESARIUS. Vitia enim nostra hostes nostri sunt. IN VITIS PATRUM. Sicut pinguis terra germinat quod absconsum est in ea, sic et caro pinguis producit vitium. tem vobis, ne forte graventur corcrapula vel ebrietate, Nolite inebriari vino, in quo est luxuria . SALOMON. Luxuriosa res vinum, et tumultuosa ebrietas: quicunque in his delectatur, non erit sapiens . Nec intuearis vinum quando flavescit, et cum splenduerit in vitro color ejus: ingre
Abbreviated transcription (Latin):
Iniquitatis suȩ capiunt. impium & funi¬
bus peccatorum suorum. unusquisque¬
constringetur: Agustinus dixit. Nulla
caro exultat indõ quȩ uiuit inuitiis.
hieronimus dixit. Nonpurgantur mala
uitiorum: nisi exreparatione uirtutum
Malae arboris nudo malusclauus. autcu¬
nedis infigendus est. Non poterunt in
dieiuditii aliorum uirtutes. aliorum ui.¬
tia subleuare : Circumdati enim uitis
non possunt uidereuir tutes: Omneuiti.¬
um expelle abanimatua utuirtutes ani¬
mȩ  sequi possis Nosuero amore uir¬
tutum uicia supere mus: Omnes enĩ
homines uiuis nostris fauemus. &
quod propria fatimus. uoluntate ad
nature referimtus necessitatem: hisi¬
dorus dixit: Recedens homoado sta¬
tim uitiorum traditur. potestati ut
dum patitur. intentauitia : reuer¬
tendo unde cecidit. resipiscat: sadds q¬
Alli gat est palꝓat. qui uult sine labore
uitia superares ꝑ fecterenun¬
tiat uitio. quioccasionem eui¬
tat inperpe trando pecato.
uitia uero cordis. reuela: Non¬

Expanded text:
ates suae capiunt impium, et funibus peccatorum suorum constringitur . AUGUSTINUS. Nulla caro exsultat in Deo, quae vivit in vitiis. HIERONYMUS. Non purgantur mala vitiorum, nisi ex comparatione virtutum. Malo arboris nodo, malus clavus, aut cuneus infigendus est. Non poterunt in die judicii, aliorum virtutes, aliorum vitia sublevare. Circumdati enim vitiis, non possunt videre virtutes. Omne vitium expelle ab anima tua, ut virtutes animae consequi possis. Nos vero amore virtutum vitia superemus. Omnes enim homines vitiis nostris favemus: et quod propria facimus voluntate, ad naturae ferimus necessitatem. ISIDORUS Recedens homo a Deo, statim vitiorum traditur potestati. Ut dum patitur infesta vitia, revertendo, unde cecidit, resipiscat. Satis delicate se palpant, qui volunt sine labore vitia superare. Perfecte renuntiat vitio, qui occasionem evitat in perpetrando peccato. Vitia vero cordis tui revela. Non
Abbreviated transcription (Latin):
requiritur ab onitatis sue studio non
mutatur. Inuiadi socios habere desi¬
difficile consurgimus aduiciasinela¬
bore dilabimur: ocultȩ uirtutes proela¬
tionesunt. Grandes enim sudores. patia¬
mur: ut ad celum conscendere ualeamus:
Sicut paulatim homo aminimi suitus in.
maximis proruit: ita gradatimadea
quȩ sunt excelsa consurgit: Quiautem
titur. uto pereclitatur. hȩc concausa
in rerum natura: ut qui cum que uelo¬
citer ad profectum. tendunt: sine dubio
celeriter finiunt᷑, prius uitia styrpan¬
da sunt in homine: de inde inserendȩ uir¬
potesł ueritas. commendatio. uisautẽ
uirtutes tuas augere puplicarenoli :¬
Sregorius dixit: Illȩmentes super nosci¬
ues aspitiunt: quicum uirtutibus. odori¬
bus addm̃ perscã desideria: ꝓficiscuntur.
Cum uero adhuc timore bona quis agit a
malo penitus non recessit. extimore
spes: caritas. gaudeant in opus bonum
quod una quaque uirtus administrat:

Expanded text:
requiritur, a bonitatis suae studio non requiritur, a bonitatis suae studio non mutatur. In via Dei socios habere desidifficile confugimus, ad vitia sine labore labimur. Occultae virtutes pro elatione sunt. Grandes enim sudores patimur, ut ad coelum conscendere valeamus. Sicut paulatim homo a minimis vitiis in maxima proruit, ita gradatim ad ea quae sunt excelsa consurgit. Qui autem titur, cito periclitatur. Haec est causa in rerum natura, ut quicunque velociter ad perfectum tendunt sine dubio celeriter finiantur. Prius vitia stirpanda sunt in homine, deinde inserendae virpotest veritas cum mendacio. Vis autem virtutes tuas augere, publicare nolire desiderate. Illae mentes supernos cives aspiciunt, quae cum virtutum odoribus ad Deum per sancta desideria proficiscuntur. Cum vero adhuc in timore quis bona agit, a malo penitus non recessit. Ex timorespes, charitas. Gaudeat in opus bonum, quod unaquaeque virtus administrat.
Abbreviated transcription (Latin):
XX DE IRTUTIBUS¬
qui faciat uir. tutem in nomine meo
& possit cito malelo quideme: paulus¬
regnum dĩ sed inuirtute. Alii per spm̃
sc̃m datur operatio uirtutum. fides urã
non sit in sapientia hominum sed
inuirtutedi. Salo mondixit: Noli.
proibere benefacere  quipotest
siuales & ipsebene fac. Omnicusto¬
dia seruacor tuum. quia exipso uita
procedit hieronimus dixit Multe
sunt uirtutum speties qui sectatoribus
suis. tribuunt regnacelorum: Unum
qui dem est iter sed perueniendi mul¬
ta cõnpedia : Qui proficerestudet
etiam si gradus perfectionis. ad tingat.
sem pertamen inuenit quo crescat &¬
perdiessingulos seipsum meliorẽ facit:
Nemopotest &uirtutes. simul: & diui¬
tias possidere: Agustinus dixit: Imi.¬
Vitatur uirtutem malitia & qi hania
contendit frumentum: Ambro sius dix̃
Non potestquis regnum habere uirtutum
nisiprius & cusserit iugum uitio rum
Sregorius dixit. Scientia & enim uirtus
est humilitas. etiam custos uirtutis
Sc̃s quis que etiam cum peruersa mente

Expanded text:
irtutibusqui faciat virtutem in nomine meo, et possit cito male loqui de me . PAULUSregnum Dei, sed in virtute . Alii per Spiritum sanctum datur operatio virtutum . Fides vestra non sit in sapientia hominum, sed in virtute Dei . SALOMON. Noli prohibere benefacere eum qui potest, si vales et ipse benefacere . Omni custodia conserva cor tuum, quia ex ipso vita procedit . HIERONYMUS. Multae sunt virtutum species, quae sectatoribus suis retribuunt regna coelorum. Unum quidem iter, sed perveniendi multa compendia. Qui perficere studet, etiamsi gradum perfectionis attingat, semper tamen invenit quod crescat, ut per dies singulos seipso melior fiat. Nemo potest et virtutes simul et divitias possidere. AUGUSTINUS. Imitatur virtutem malitia, et zizania confundit frumentum. AMBROSIUS. Non potest mens regnum habere virtutum, nisi prius excusserit jugum vitiorum. GREGORIUS. Scientia etenim virtus est, humilitas autem custos virtutis. Sanctus quisque etiam cum perversa mente
Abbreviated transcription (Latin):
reconatur. Hisidorus dixit: Qui recte iu¬
dicat & pre miumanderemunerationis
spectat: fraudem in dnõ per petrat: quia
iusticiam quam gratis in pertiredebuit
accepcione pecunie uendit: Omnia pri
mum quere ut cum iusticia sinullum
condemnes ane iudicium ante proba
& sicuot iudicia: Non enim quia cusatur
sed qͥuod conuincitur reus est: LxXII.
DESINPLICTA TE¬
nsdicit: Estoteprudentes sicut ser¬
pentes: & sim plices sicut columbe:

Expanded text:
re conatur. ISIDORUS. Qui recte jure conatur. ISIDORUS. Qui recte judicat, et praemium inde remunerationis exspectat, fraudem in Domino perpetrat: quia justitiam, quam gratis impartiri debuit, acceptione pecuniae vendit. Omnia quippe primum quaere, ut cum justitia definias. Nullum condemnes ante judicium. Ante proba, et sic judica. Non enim qui accusatur, sed qui convincitur, reus est. CAPUT LXXII. De simplicitatUS. Estote prudentes sicut serpentes, et simplices si
Abbreviated transcription (Latin):
cipes eius:. Aufer rubiginem deargento
& egre dietur uas purissimus: Aufer in¬
pietatem deuultu regis: & firmabiturius¬
titia tro nus eius. Dux indigens pruden¬
tiam multos obprimit percalomniam
Rex iustus erigit terram: & homo durur
udex sapiens uin dicabit populum surim
& principatus sensati stalis erit: sec un¬
dum iudicem populi: sic & ministrieiur.
& quules rectores ciuitatis. tales & in ha¬
bitantes. Rex insipiens perdit populũ
suum: & ciuitates inha bitabunt ꝑ sensũ
Regnum agente ingentẽ transfertur:
propter iniusticias: &iniurias. & con¬
tumelias. & diuer sos dolos. Sedesdu¬
ces super bonorum destruxit ds̃ & se¬
dere fecit mites pro illis: Hie ronimꝰ dix̃¬
Non le tificemur ad laudes hoium¬
uel uituperationes eorum ex paues camus
Dõ enim placere curantes minas hominum
penitus non timemusi Vregorius dixit:
N on morientem quippemor tificat: quiius¬
tumdam nat & non uic turum uiuifica¬
renititur: quireum asupliciomab solue¬

Expanded text:
ento, et egredietur vas purissimum . Aufer impietatem de vultu regis, et firmabitur justitia thronus ejus . Dux indigens prudentia, multos opprimit per calumniam . Rex justus erigit terram, et homo durus udex sapiens vindicabit populum suum et principatus sensati stabilis erit secundum iudicem populi sic et ministri eius et qualis rector est civitatis tales et inhabitantes rex insipiens perdet populum suum et civitates inhabitabuntur per sensum . Regnum a gente ingentem transfertur, propter injustitias, et injurias, et contumelias, et diversos dolos . Sedes ducum superborum destruxit Deus, et sedere fecit mites pro illis . HIERONYMNon laetificemur ad laudes humnec vituperationes eorum expavescamus. Deo enim placere curantes, minas hominum penitus non timeamus. GREGORIUS. Non morientem quippe mortificat, qui justum damnat; et non victurum vivificare nititur, qui reum a supplicio solve
Abbreviated transcription (Latin):
Eaque aput homines dis pecta & in contemp¬
tuhabentur. Inmagna gloria sunt aput
dm̃: Caritas dĩ quȩ fragilia sunt pernatu¬
ram: pergratiam facit eẽ firmissima
LXXIII. DE NE DICIS¬
ns̃ dicit. Non est opus sani medicos.
sed male habentibus. Medicecurate¬
Honora medicum propter neces sitatem.
& enim illum ceauit altissimus: adõ est
omnis me dela. Disciplina me dici ex alta¬
uit caput ipsius : & in conspectu magnoꝵ
dñs: & non dis cedat adte ꝗm̃ opera eius
funt neces saria. Qui delin quid int: onspec¬
Tueius quifecit illum: incidit inmanus me¬
dici: Cyprianus dixit: Aperiendum uul¬
nus est : & secundum putra minibus am¬
putatis medela forciore curandum. Uoci¬
feretur & clumet. licet & conquiratur
eger inpatiens perdo lorem: gratia sagit
postmodum consenserit sanitatem

Expanded text:
Ea quae apud homines despecta sunt et in contempEa quae apud homines despecta sunt et in contemptu habentur, in magna gloria sunt apud Deum. Charitas Dei, quae fragilia sunt per naturam, per gratiam facit esse firmissima. CAPUT LXXIII. De medicis. CHRISTUS. Non est opus sanis medico, sed male habentibus . Medice, cura teHonora medicum propter necessitatem, etenim Illum creavit Altissimus . A Deo est omnis medela. Disciplina medici exaltabit caput ipsius, et in conspectu magnoruinus . Et non discedat a te, quoniam opera ejus sunt necessaria . Qui delinquit in conspectu ejus qui fecit illum, incidit in manus medici. CYPRIANUSnus est et secandum et putraminibus amputatis medella fortiore curandum. uociferetur et clamet licet et conqueratur aeger inpatiens per dolorem, gratias aget postmodum cum senserit sanitatem
Abbreviated transcription (Latin):
tate. Humilitas in prosperitate patientia¬
intribulatione: spes increato re: Amor
uite eterne: per seuerantia usque infi¬
nem. Gregorius dix̃. Sinostra inten¬
tio aput dm̃ simplex fuerit in eius iudi¬
cio noftra accio tenebrosa nonerit:
Quicautieẽ per rectitudinem nes ciunt
ne qua quam in nocentes persistere ꝑ
simplicitatem possunt: scã electorũ
ecclesia simplicitatis suȩ & rectitudinis.
sit etiam tem perans. Nisi plus ferueat
quam oportet: perdat iusticiam
cuius seruare mo deramina ignorat:
sepe enim quis ira cun diesti molis uinc¬
tus: contr& delin quentes zelo ulcis
siens ait crudeliter quod se agere
iuste suspicatus. Hr̃sidorus dixit
Sit in ingres sutuo simplicitas. nihille ui¬
tatis inosuc cessutuo appareat: Anim ur
tuus: alterius oculus non offendat: basilius¬
dixit. Ds̃ enim non uerborum sed cordis
in spector est: & diligit eos qui in simplici¬
tate cor dis seruiunt ei: Cusebius dixit

Expanded text:
tate. tate. in tribulatione, spes in Creatore, pervitae aeternae. Perseverantia usque in finem. GREGORIUS. Si nostra intentio apud Deum simplex fuerit, in ejus judicio nostra actio tenebrosa non erit. Qui cauti esse per rectitudinem nesciunt, nequaquam innocentes persistere per simplicitatem possunt. Sancta electorum Ecclesia simplicitatis suae et rectitudinis sit etiam temperans: ne si plus ferveat quam oportet, perdat justitiam, cujus servare moderamina ignorat. Saepe enim cum quis iracundiae stimulis victus, contra delinquentes zelo ulciscsiens agit crudeliter quod se agere juste suspicatur. ISIDORUS. Sit in gressu tuo simplicitas, nihil lenitatis in progressu tuo appareat. Animus etuus alterum non offendat. BASILIUS. Deus enim non verborum, sed cordis inspector est, et diligit eos qui in simplicitate cordis serviunt ei. EUSEBIUS.
Abbreviated transcription (Latin):
peruer sorum uas tabit illos. Iusticia
simplicis diriget uiam eius: & in pieta¬
tesua corru& impius. In nocens cre¬
dit omni uerbo. qui de cipit iustos in
uia mala in interito suo corruet: &si¬
plices possidebunt bona eius Uiri
sanguinum oderunt simptices ius¬
tiautemp querunt animam eius.
Hieronimus dixit: scã rusticitas sibi
soliprodest: & quantum edificat
tum noc& sides truentibus uerita¬
tem non resistit: Inser uodĩ non
corporis cultus. sedanime uigor
queritur que carnis infirmitate sit
fortior. Nerusticus & tantum sim¬
plex quis quis ideo sescm putet
sinihil nouerit: nec peritus aut elo¬
quens in lingua estimet scĩtatem
Multoquȩ melius est duobus inper¬
fectis ruscitatem scam habere quod
elo quentium peccatricẽ. Ue nera
tione habenda non uerbosa sed scã
rusticitas. fabrica spĩ talis est: fides
firma in cor de gulece sec lutis
incapite signum xp̃i infronte. Verbum
tis in ardorem. honestas in accione sobri¬
etas in consuetudine stabilitas in boni¬

Expanded text:
perversorum vastabit illos . Justitia simplicis dirigit viam ejus, et in impietate sua corruet impius . Innocens credit omni verbo. Qui decipit justos in via mala, in interitu suo corruet, et simplices possidebunt bona ejus . Viri sanguinum oderunt simplicem, justi autem quaerunt animam ejus. HIERONYMUS. Sancta rusticitas sibi soli prodest, et quantum aedificat tum nocet si destruentibus veritatem non resistat. In servo Dei non corporis cultus, sed animae vigor quaeritur, qui carnis infirmitate sit fortior, nec rusticus, plex frater ideo se sanctum putet, si nihil noverit, nec peritus et eloquens in lingua aestimet sanctitatem. Multoque melius est e duobus inperfectis rusticitatem sanctam habere quam eloquentiam peccatricem. Multi ationi habenda est, non verbosa, sed sancta rusticitas. Fabrica spiritualis est fides firma in corde, galea salutis in capite. Signum Christi in fronte. Verbum s in ardore. Honestas in actione. Sobrietas in consuetudine. Stabilitas in boni
Abbreviated transcription (Latin):
in lenitate acpatientia cordis fuerit:
tantum incorporis puritate proficiat :
Eu sebius dixit: bestiarum feritas: dĩuir¬
tute mansuescit : humana uerorabies.
necferarum mitescit exemplis:. Iose¬
phusdixit. In consultate meritas. con¬
silium nescit spectare ducis. lxXxI.
DIRECTORIBUS SIUE DUCI BUS¬
ns̃ dicit: Nolite iudicare: ut non
iudicemini. In quo enim iudicio

Expanded text:
in lenitate ac patientia cordis fuerit, in lenitate ac patientia cordis fuerit, tantum in cordis puritate proficiet. EUSEBIUS. Bestiarum feritas Dei virtute mansuescit. Humana vero rabies nec ferarum mitescit exemplis. JOSEPHUS. Inconsulta temeritas nescit consilium exspectare ducis. CAPUT LXXI. De rectoribus sive judicibus. CHRISTUS. Nolite judicare, ut non judicemini . In quo enim judi
Abbreviated transcription (Latin):
tia fres responsum uerum: Fili in mansue¬
nus dixit, Cumsint homines per iniquitatẽ¬
rei. inferiores seputant omnibus hominib:
mansuetudo non exuoluntate sed exnatura
ciuitas dirupta & non circumdata sic ẽuir
quinon cum consilio aliquid agit Gregori¬
us dixit : In rectitudi ne iustitia. insimpli¬
citate mansuetudo figuratur: Sepeenim
quisque nimie mansuetudini studens. sub¬
iectorum uitia aspicit adque hec ꝑ feruoꝵ
Zeli corrigere recusat. que meis crudeli¬
ter non corrigendo multiplicat: fitque ut
eius lenitas & sibisit & subiectis inimica
hisidorus dixit Nequidultra leniter agas
&emere aliquid facias : Cyprianus dixit: Do¬
laudari Sicut nauis cumiac tatur absque
gubernatore. A fluctibus ita & leuis circũ¬
fertur instabiles per om̃s actossuos: Inui¬
tas patrum dicit. Mansuetum diligit dñs
turbolentum aut repellit ase: Sicut enim lu¬
ciferincelo & sicutnix in para diso sic inani¬
mamitis menspura. quantum enim quis

Expanded text:
tia profer verum responsum. Fili, in mansuetia profer verum responsum. Fili, in mansueNUS. Cum sint homines per iniquitatem, inferiores se putant omnibus hominibus. Mansuetudo non ex voluntate, sed ex natura civitas dirupta et non circumdata, sic est vir qui non cum consilio aliquid agit. GREGORIUS. In rectitudine justitia, in simplicitate mansuetudo figuratur. Saepe enim quisque nimis mansuetudini studens, subjectorum vitia aspicit, atque haec per fervorem zeli corrigere negligit: quem in eis crudeliter non corrigendo multiplicat, fitque ut ejus lenitas sibi sit noxia, et subjectis inimica. ISIDORUS. Ne quid ultra leniter agas, ne temere aliquid facias. CYPRIANUS. Dolaudari, sicut navis jactatur absque gubernatore. Sicut jactatur a fluctibus, ita et levis circumfertur instabilis per omnes actus suos. EX VITIS PATRUM. Mansuetum diligit Dominus, turbulentum autem repellit a se. Sicut enim lucifer in coelo, et sicut felix in paradiso, sic in animiti mens pura. Quantum enim quisque
Abbreviated transcription (Latin):
quam iir tutes intendimus. Nequid boni
quis gesserit agnoscere sed qui maligessit
perscrutamur : Erit autem ille aput dm̃ con¬
demnatus qui aduersus in nocentem fal¬
sum testimonium uel dicit uel dicentibus cre¬
dit. In probuudices opponunt falsos testes
LXX. DEMANSULII ETT MORATIS¬
ñs dicit: disciteame quiamitis sum &.
humilis corde. beatimites qm̃ ipsipos¬
si debunt terram paulus apłdixit. corri¬
pite inquietos: consolamini pusillani mes.
Omnem ostendentes mansuetudinem ad om̃s
homines: Salo mondixit. In lusores dñs deri¬
det mansuetis datgratiam qui mollis & dis¬
solutus ẽ in operesuo frater ẽ sua opera dissi¬
pantis. Cum enim sit timida nequina. dat
testimonium condemnationis: semperenĩ
presumit seruatur beata conscientia hie
sus filius sirachdixit. homolinquosus & teme
etudine operatua perfice: & superhominũ
goria diligeris estomansuetus ad intelle¬
gendum uerbum ut intellegas & cũsapien¬

Expanded text:
quam virtutes intendimus. Non quid boni quam virtutes intendimus. Non quid boni quis gesserit agnoscere, sed quid mali gesserit perscrutamur. Erit autem ille apud Deum condemnatus, qui adversus innocentem falsum testimonium vel dicit, vel dicentibus credit. Improbi judices opponunt falsos testes. CAPUT LXX. De mansuetis et timoratis. CHRISTUS. Discite a me quia mitis sum et humilis corde . Beati mites, quoniam ipsi possidebunt terram PAULUS. Corripite inquietos consolamini pusillanimes, omnem ostendentes mansuetudinem ad omnes homines . SALOMON. Illusores Dominus deridet, mansuetis dabit gratiam . Qui mollis et dissolutus est in opere suo, frater est sua opera dissipantis . Cum enim sit timida nequitia, dat testimonium condemnationis . Semper enim praesumit saeva turbata conscientia . JESUS SIRACH. Homo linguosus etudine opera tua perfice, et supra hominum gloriam diligeris. Esto mansuetus ad intelligendum verbum, ut intelligas: et cum sapien
Abbreviated transcription (Latin):
in alius ipses pecialiter reprehendat sed inseip¬
so quod lugeat. Cregorius dixit: Nosergotan¬
tum minus debemus alienacorda audac ter
reprehendere quantum scimus uisu nr̃o non¬
posse aliena cogitationis tenebras in lustrare
Nepro fec tudiluer ealiena delicta nonualeat: quẽ
adhuc ꝓpria deuas tant: hisidorus dixit De
malo alieno ostuum nequo inquines: uitia tua
non aliena adtende: Detuaigitur correctio¬
esto ad tentus Quod ad te quoque non pertinet
noliquerere qđ inter selocuntur. homines: cog¬
noscerenumquam desideres. Noliquerere qđ
quis que dicat uel fatiat. euita curio sitatem
Omittẽ curam que ad causam tuam non ꝑtinet¬
Curiositas periculosa presumtio est: Multa.
aliorum uitia discernunt. suanon aspitiuNł
& cumipsi maximis criminibus teneantur ob¬
noxii: minimapecata fratribus non di¬
mittunt. sẽpequeaduersa in aliis indica
mur in nobis notiua eẽ minus sentimus
Facilius uitia unis intia unius cuius que

Expanded text:
in aliis ipse specialiter reprehendat, sed de seipin aliis ipse specialiter reprehendat, sed de seipso quod lugeat. GREGORIUS. Nos ergo tantum minus debemus aliena corda audaciter reprehendere, quantum non possumus visu nostro alienae cogitationis tenebras illustrare. Nec profecto diluere aliena delicta valet, quem adhuc propria devastant. ISIDORUS. De malo alieno os tuum non coinquines. Vitia tua, non aliena attende. De tua igitur correctioesto attentus. noli quaerere: quod inter se loquuntur homines, cognoscere nunquam desideres. Noli quaerere quod quisque dicat, vel faciat: evita curiositatem: omitte curam quae ad causam tuam non Curiositas periculosa praesumptio est. Multi aliorum vitia discernunt, sua non aspiciunt: et cum ipsi maximis criminibus teneantur obnoxii, minima peccata fratribus non dimittunt. Saepe adversa in aliis indicamus, quae in nobis nociva esse minus sentimus. Facilius vitia uniuscujusque
Abbreviated transcription (Latin):
ãs dicit Neminem concuciatis Neoue
duorum aut trium testium stabit omne uerbũ:
Salomondixit Qui autem inuestigator est ma¬
lorum opprimitur: hiesusfilius sirachdix̃
te non mole stat: necerteris: Agustinus dix̃
O quam in reprehensibiles essepoteramus si
tam diligenter nr̃ auitia. caueremus qͥuã
Qui proficerestudet non considerat ut ma
lum fatiad sed quibonum ille faceredebeat
Caueat igitur committere qui reprehende¬
reuult: Sufficit nobis depresentibus hu
iusseculi angustus cogitare. Quid necesse
est sensum ad incerta & futura extendere
queaut consequi non possumus aut cito in¬
uenta perdamus. Queergode futuris id¬
ẽcrastina nos cogitare prohibuit concessit
depresentibus protter humane uite fra¬
gilitate sufficit nobis contramalitiam
huius seculi presens habere certamen dũ
Ambrosius dixit. Tam diu enim quis pecata sua
que nosse & deflere debet ignorat quam diu
curiose aliena considerat: Quodsimo ressuos.
ad seipsum conuersus aspiciad non requiret qđ

Expanded text:
S. Neminem concutiatis, neque duorum aut trium testium, stabit omne verbum . SALOMON. Qui autem investigator malorum est, opprimetur . JESUS SIRACH. te non molestat, ne certaveris . AUGUSTINUS. O quam irreprehensibiles esse poteramus, si tam diligenter nostra vitia caveremus, sicut Qui proficere studet, non consideret quod malum alii faciant, sed quod bonum ille facere debeat. Committere igitur caveat, qui reprehendere vult. Sufficiius saeculi angustiis cogitare; quid necesse est sensum ad incerta et futura extendere, quae aut consequi non possumus aut forsitan cito inuenta perdamus? s nos cogitare prohibuit, concessit curare de praesentibus propter humanae vitae fragilitatem. Sufficit nobis contra malitiam hujus saeculi praesens habere certamen. Prosper: « Tandiu enim quis peccata sua, quae nosse et deflere debet, ignorat, quandiu curiose aliena considead seipsum conversus aspiciat, non requirit quod
Abbreviated transcription (Latin):
infide: bonum autem emolaminun
tussit omnibus: In omnibus teipsum pre¬
be exemplum bonorum operum: Salo¬
mondixit: homini bono in conspectusuo
dedit dr̃ sapientiam &scientiam &lau¬
tiam Hieronimus dixit. Sicut ad sidu¬
it as famili aritatem : ita fumiliaritas ẽ¬
temptum parat: Meliusest remfamili¬
arem nui : quam animȩ salute priuari
Grego rius dixit: Qui enim uitam suam
ab aluis scire regiunt sibi met ipsis accen
rogant: & lum en bonioperis peruitã
& uerbum iterantibus demonstrant.
iure lampades appellantur
In ex emplum culpa uehementeros¬
tenditur: quando proreuerentia
ordinis peccator honõrator: Illeigi¬
tur modis omnibus debet adexem
passionibus moriens iam spiritali¬
quis quam pos lapsum perpeni¬
tentiam disperet ueniam: dum
cospicit scõrum reparatione fuisse
etiam post ruinam: Obhane utili¬
tatem scribuntur scõrum ruine
& perdiciones ut semper facian
salutes hominum. si abti fuimus
imitari imquos inmalum: cur
pigri sumus imitari iustos in bonũ¬

Expanded text:
ULUS. Bonum autem aemulamini in tus sit omnibus. In omnibus teipsum praebe exemplum bonorum operum . SALOMON. Homini bono in conspectu suo dabit Deus sapientiam, et scientiam, et laetitiam . HIERONYMUS. Sicut assiduitas familiaritatem, ita familiaritas contemptum parit. Melius est rem familiarem minui, quam animae salutem perdere. GREGORIUS. Qui enim vitam suam ab aliis sciri refugiunt, sibimetipsis accensrogant, et lumen boni operis per vitam et verbum iterantibus demonstrant, jure lampades appellantur. In exemplo culpa vehementer ostenditur, quando pro reverentia ordinis peccator honoratur. Ille igitur modis omnipassionibus moriens, jam spiritualiquisquam post lapsum poenitendo desperet veniam, dum conspicit sanctorum reparationem fuisse etiam post ruinam. Ob hanc utilitatem scribuntur sanctorum ruinae et reparationes, ut spem faciant salutis humanae. Si apti fuimus imitari iniquos in malum, cur pigri sumus imitari justos in bonu
Abbreviated transcription (Latin):
ns̃dicit: Quȩ cum quȩ liga ueritis suꝑ
terram: erit ligata & incelis: Item in
mendacii: Neiun gasmanum tuam: ut pro
impio dicus falsum testimonium: Grego
soluit: Illos nos debemus perpastoralem auc¬
toritatem soluere: quos auctorem nos trum
cognoscimus persus citantem gratie uiui¬
ficare. Sub magnomodera minae pastoyes
ecclesiȩ uel ab soluere studeant uelligare:
Seduttum iustȩ aniniuste oblig& pastor:
pastoris tamen sententia gregitim en daẽ
neis qui sub est. & cum in iusteforsitanligatur
ipsam obligationis sue sententiã. ex alia
culpa mereatur: Pastor ergo uel absol
qui sub manu pastoris sui iudicium tenere¬

Expanded text:
s super terram, erit ligatum et in mendacii, nec jungas manum tuam, et pro impio dicas falsum testimonium . GREGOsolvet. Illos nos debemus per pastoralem autoritatem solvere, quos auctorem nostrum cognoscimus per suscitantem gratiam vivificare. SuEcclesiae, vel solvere studeant, vel ligare. Sed utrum juste an injuste obliget pastor, pastoris tamen sententia gregi timenda est, ne is qui subest, et cum injuste forsitan ligatur, ipsam obligationis suae sententiam ex alia culpa mereatur. Pastor itaque quisque qui sub manu pastoris est, ligari time
Abbreviated transcription (Latin):
quasi operȩ gerint impiorum: & sunt im¬
pii. quiita securisunt: quasi iustorum facta
raeorum in manudĩ: & tamen nescit homo
utrum amore a nodio dignus sit: sed omnia
infuturo reseruantur incerta : Fugit impi¬
us nemine per sequente: iustus autem quusi
leo confidens: absque terrore erit: Hiesus¬
filius sirah dixit . Iniustitia agonizare pro
animatua : usque in mortem : Certa proiusti¬
tia & dr̃ expugnabit prote inimicostuos :
Datio dĩ permanet iustis. bene dictiodĩ in mer¬
cedem iusti festinat: Ante hominem uita & mors
bonum & malum : quod placuerit ei : dabitur
illi : Ante iuditium. para iustiamtibi: Quicus¬
to dit iustiaiam: conunebit sensum eius: sise¬
quaris iustitiam ad prehende illam & indue
quasi pudorem honorem pͥ Qui custo dit iusti¬
tiam ipseo altabitur : Agustinus dixit
Si enimiustus sum nihiltimeo. ne mome con¬
tere potest: Iustus enim inqui confiditut
leo : Gregorius dixit: Iustitia si modum

Expanded text:
quasi opera egerint impiorum et sunt imquasi opera egerint impiorum et sunt impii qui ita securi sunt quasi iustorum facta ra eorum in manu Dei. Nec tamen scit homo utrum amore vel odio dignus sit, sed omnia in futuro servantur incerta , Etus nemine persequente . Justus autem quasi leo confidens, absque errore erit. JESUS SIRACH. In justitia agonizare pro anima tua, usque ad mortem . Certa pro justitia, et Deus expugnabit pro te inimicos tuos . Datio Dei permanet justis . Benedictio Dei in mercedem justi festinat . Ante hominem vita et mors, bonum et malum; quod placuerit illi, dabitur ei . Ante judicium para justitiam tibi . Qui custodit judicium, continebit sensum suum . Si sequaris justitiam, apprehendes illam, et indues quasi pudorem honoris . Qui custodit justitiam, ipse exaltabitur AUGUSTINUS. Si enim justus sum, nihil timeo, nemo me terrere potest. Justus, inquit, confidit ut leo. GREGORIUS. Justitia, si modum
Abbreviated transcription (Latin):
ita & gratia regnet ꝑ iusticiã in uitã ȩter¬
nam : lacobus apł dix̃ Fructus autem
iustitie in paceseminatur facientib
pacem. Salo mondix̃ : Non affligit dñs
fame animã iusti & insidis impiorum
sub uertit: Memoriam iusticum laudib:
& nomen impiorum putrescit. Opus iusti
aduitam: & fructus impii adpec catum
Argentum electum lingua iusti : corimpioꝵ
pronihilo: Quod tim& impius ueni& super
eum desiderium suum iustis dabitur: Labi¬
a iusti considerant placita: os impiorum ꝑ¬
uersa : Iustus de angustia liberatus est
& tr&cd& impius proeo: Semen iustorum
saluabitur: desiderium iustorum omnebo¬
nun. esł: Uert& impios & non sunt : domus
autem iustorum permanebunt: Domus im¬
piorum delebitur. tabernacula uero iustoꝵ
germinabunt: Noliẽẽ iustus multum
Domus autem iusti plurima for titudo: infruc¬
tibus impii contur batio: Ab ominatio est dnõ
uia impii: qui sequitur iustitiam diligitur
abeo: sunt iusti qui bus multa conueniunt :

Expanded text:
justitiam in vitam aeternam . JACOBUS. Fructus autem justitiae in pace seminatur, facientibus pacem . SALOMON. Non affligit Dominus fame animam justi, et insidias impiorum subvertit . Memoria justi cum laudibus, et nomen impiorum putrescit . Opus justi ad vitam, et fructus impii ad peccatum. Argentum electum lingua justi, cor impiorum pro nihilo . Quod timet impius, veniet super eum, desiderium suum justis dabitur . Lingua justi considerat placida, et os impiorum perversa. Justus de angustia liberatus est, et traditur impius pro eo . Semen justorum salvabitur, desiderium justorum omne bonum est . Verte impios, et non erunt, domus autem justorum permanebunt Domus injustorum delebitur, tabernacula vero justorum germinabunt . Noli esse justus multum . Domus autem justi plurima fortitudo, in fructibus impii conturbatio . Abominatio est Domino via impii: qui sequitur justitiam, diligitur ab eo. Sunt
Abbreviated transcription (Latin):
suauitatis est: Castitassecuritas mentis.
sanitas corporis: Uirginitas autem silabit᷑.
nullatenus reparatur: Nam quã uis peni¬
tendo ueniȩ fructũ recipi&. incorruptionẽ
tamen nullatenus recipit pristinam
Uirgo carne non mente : nullũ premium habet.
tinentia hominem dõ proximũ facit: Vbi
ista manserit ibi & ds̃ manet : Mens en im
prodest uirginitatem integritate
corporis custodire: sioculorum concu¬
piscentias noluerit : euita re: honga casti¬
tas postpecatum: immita trix ẽiirgini¬
tatis non etiam carnis integritas seruat᷑
ubi animus suꝑbiȩtumore corrum pitur
Virginitas in corpore nihil ꝓderit: sicari¬
tas aut humilitas incordedis cesserit:
Melior ẽ humilis coniugalitas quam suꝑ¬
ba uirginitas:

Expanded text:
suavitatis est Castitas securitas mentis, suavitatis est Castitas securitas mentis, sanitas corporis. Virginitas si labitur, nullatenus reparatur. Quamvis poenitudo veniae fructus recipiat, incorruptionem tamen nullatenus recipit pristinam. Virgo carne, non mente, nullum praemium habet tinentia hominis Deo proximum facit: ubi ista manserit, ibi et Deus manet. Mors enim prodest virginitatem et integritatem corporis custodire, si coelorum concupiscentias nolunt curare. Longa castitas post peccatum, imitatrix est virginitatis. Non enim carnis integritas servatur, ubi animus superbiae tumore corrumpitur. Virginitas in corpore nihil proderit, si charitas aut humilitas a corde discesserit. Melior est humilis conjugalitas, quam superba virginitas.