comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
turus: re autẽ uera. suam confirmatu¬
stringant᷑. docet nos ꝑ arbitriũ liberȩ
uoluntatis posse bona facere quȩ uo¬
lumus. quanuis ꝑ auxilium gr̃ȩ dĩ fa-¬
cilius ea ꝑficere queamus. quomodo
uiantes iter &ͥ pedib quidẽ ꝑagere
ualemus. sed minore absq dubio labo¬
re.cum nobis equi quib uehamur
affueruit: immemor apłicȩ admonitio¬
nis qua dicit. Cum metu & tremore ue¬
stram salutẽ opamini: as est eñi qui oꝑaur
in uobis. & uelle & ꝑficere. Et quod gra
iuus est. impugnator eius. qui non ait. sine
me modicum quid potestis. sed sine me
inquit nichil potestis facere: doc et clau¬
sa legis sacramenta solos intueri posse
eos. quos oculatos ꝙ eruditio reddidis¬
set ꝙ pietas. oblitus gr̃ȩ đi. quȩ etiã illi¬
deratis ꝙ idiotis. scripturarum archana
reuelauit. ut ait euangłista. Tunc aꝑuit
illis sensum: ut intelligerent scripturas
Quos idiotas fuisse testatur ide euangłi¬

Expanded text:
turus, re autem vera suam confirmatuturus, re autem vera suam confirmatustringam, docet nos per arbitrium liberae voluntatis posse bona facere quae volumus, quamvis per auxilium gratiae Dei facilius ea perficere queamus: quomodo viantes iter, et pedibus quidem peragere valemus, sed minore, absque dubio, labore, cum nobis equi, quibus vehamur, affuerint; immemor apostolicae admonitionis, qua dicit: Cum metu et tremore vestram salutem operamini. Deus est enim, qui operatur in nobis et velle et perficere . Et quod est gravius, impugnator ejus, qui non ait, Sine me modicum quid potestis: sed, Sine me, inquit, nihil potestis facere . 2. Docet, « Clausa legis sacramenta solos intueri posse eos, quos oculatos et eruditio reddidisset et pietas: » oblitus gratiae Dei, quae etiam illitteratis et idiotis Scripturarum arcana revelavit; dicente Evangelista, Tunc aperuit illis sensum ut intelligerent Scripturas . Quos idiotas fuisse testatur idem evangeli
Abbreviated transcription (Latin):
uuiante gr̃a suꝑna in
cantica canticoꝵ. pri¬
mo admonendum pu¬
taui lectorem: ut opuscu¬
la iuliani eclanensis ep̃i
de campania quȩ in eundem librum
confecit cautissime legat: ne ꝑcopiam
eloquentiȩ blandientis. cȩnum incidat
doctrinȩ nocentis: sed ut dici solet. ita
idest in dictis eius sanos sensus scrute¬
tur & eligat: ut si minus uitet insanos.
uł potius illud faciat maronis. qui legi¬
dis flores & humi nascentia fraga. frigi¬
dus o pueri fugite hic later anguis in
herba. hoc est ab eius se ꝑ om̃ia lectio¬
ne compescat: cum habeat eos qui eun¬
dem librum & sani sensus. & simplicio¬
rib uerbis exposuerunt. Est enĩ homo
ut rechor peritissimus. ita gr̃ę di post
pelagium impugnator acerrimus :
ur aꝑtius scripta eius quib contra
strenuissimum eiusdẽ gr̃ȩ ꝓpugnato.¬
rem augustinum insaniuit. ostendunt.
Cuius causa duelli. primũ de amore
libellum composuit. sub optentu quasi
hunc a fedissima foret uoluptate secre¬

Expanded text:
uvante gratia superna, in Cantica Canticorum, primo admonendum putavi lectorem, ut opuscula Juliani Celanensis episcopi de Campania, quae in eumdem librum confecit, cautissime legat, ne per copiam eloquentiae blandientis, in foveam incidat doctrinae nocentis. Sed, ut dici solet, ita id est, in dictis ejus sanos sensus scrutetur et eligat, ut non minus vitet insanos; vel potius illud faciat Maronis, Qui legitis flores, et humi nascentia fraga, Frigidus, o pueri, fugite hinc, latet anguis in herba; hoc est, ab ejus se per omnia lectione compescat, cum habeat eos qui eumdem librum et sanis sensibus et simplicioribus verbis exposuerunt. Est enim homo, ut rhetor peritissimus, ita gratiae Dei post Pelagium, impugnator acerrimus, ut apertius scripta ejus, quibus contra strenuissimum ejusdem gratiae propugnatorem Augustinum insanivit, ostendunt. Cujus causa duelli, primum de Amore libellum composuit, sub obtentu, quasi hunc a foedissima foret voluptate secre
Abbreviated transcription (Latin):
POCALIESIS
sc̃i iohannis
bella q̃. incendia in¬
uerbis figurisq
reuelare dignatus
est. septem michi
frader eysebi.
udetur es se
diuisa periochis
In quarum pri

Expanded text:
pocalypsis sancti Joannis, bella et incendia inverbis figurisque revelare dignatus est, septem mihi frater Eusebi videtur esse divisa periochis. In quarum pri
Abbreviated transcription (Latin):
unctoꝵ bonoꝵ institutor ħ qͥ ꝑ mossen famulũ tuũ ad gubnandas eccłas
p̃positus instituisti. tibi supplices pces fundimꝰ teq deuotis m̃tib exoranus.
ut hunc famulũ tuũ. ilł quẽ conuementia & electio famuloꝵ tuoꝵe abbatẽ
hodie oiuñ tuarũ e̾e instituit ꝓtectionis tuȩ grã munire digneris. sicq
giter fultꝰ ddoctrinis. centesimo cũ fructu lȩtꝰ introeat portas paradisi
otq te dñe collaudante audire mereat᷑. Euge serue bone & fide

Expanded text:
unctorum bonorum institutor Deus, qui per Moysen famulum tuum ad gubernandas Ecclesias praepositos instituisti, tibi supplices fundimus preces, te devotis mentibus exoramus, ut hanc famulam tuam N. quam cohibentia et electio famularum tuarum abbatissam hodie famularum tuarum instituit, protectionis tuae gratia munire digneris, sicque giter fulta doctrinis cum fructu centesimo laeta introeat portas paradysi, atque te conlaudante Domine audire mereatur: Euge ancilla bona, et fide
Abbreviated transcription (Latin):
ERbA ȩccłastes filii dauid regis iherłm̃. Cribꝰ
nominibꝰ uocatũ fuisse salomonẽ scripturȩ mani¬
idest eccłasten. Eccłastes autẽ appellat᷑ greco sermo¬
ne qͥ cȩtũ idest ȩccłam congreget. quẽ nos appellare
possumꝰ contionatorẽ qͥ loquit᷑ ad populũ: & sermo eĩ ñ
specialit᷑ ad unũ s ad uniuersos generalit̾ dirigat᷑. ẜorro
pacificꝰ & dilestꝰ dñi ab eo qđ̃ ĩ regno eiꝰ pax fuerit &
eũ dñs dilexerit: appellatꝰ ẽ. Nã & psalmꝰ qͣdragesi¬
mꝰ qͣrtꝰ & septuagesimꝰ primꝰ dilecti & pacifici titulo p̃no
citatẽ & uires Salomonis excedant. tam̃ scdm̃ historiã
suꝑ salomonẽ conseripti st̃. Is itaq iuxta numerũ uo¬

Expanded text:
astis filii David regis Hierusalem. Tribus nominibus vocatum fuisse Salomonem Scripturae maniid est, Ecclesiasten. Ecclesiastes autem appellatur Graeco sermone, quod coetum, id est Ecclesiam, congreget; quem nos appellare possumus concionatorem, qui loquitur ad populum, et sermo ejus non specialiter ad unum, pacificus, et dilectus Domini ab eo quod in regno ejus pax fuerit, et eum Dominus dilexerit, appellatus est: nam et psalmus quadragesimus quartus, et septuagesimus primus: Dilecti et pacifici titulo praencitatem, et vires Salomonis excedant, tamen secundum historiam, super Salomonem conscripti sunt. Abiit itaque
Abbreviated transcription (Latin):
ERbA ȩccłastes filii dauid regis iherłm̃. Cribꝰ
nominibꝰ uocatũ fuisse salomonẽ scripturȩ mani¬
idest eccłasten. Eccłastes autẽ appellat᷑ greco sermo¬
ne qͥ cȩtũ idest ȩccłam congreget. quẽ nos appellare
possumꝰ contionatorẽ qͥ loquit᷑ ad populũ: & sermo eĩ ñ
specialit᷑ ad unũ s ad uniuersos generalit̾ dirigat᷑. ẜorro
pacificꝰ & dilestꝰ dñi ab eo qđ̃ ĩ regno eiꝰ pax fuerit &
eũ dñs dilexerit: appellatꝰ ẽ. Nã & psalmꝰ qͣdragesi¬
mꝰ qͣrtꝰ & septuagesimꝰ primꝰ dilecti & pacifici titulo p̃no
citatẽ & uires Salomonis excedant. tam̃ scdm̃ historiã
suꝑ salomonẽ conseripti st̃. Is itaq iuxta numerũ uo¬
cabuloꝵ suoꝵ tria uolumina edidit. ꝓuerbia ȩccłasten.

Expanded text:
astis filii David regis Hierusalem. Tribus nominibus vocatum fuisse Salomonem Scripturae maniid est, Ecclesiasten. Ecclesiastes autem appellatur Graeco sermone, quod coetum, id est Ecclesiam, congreget; quem nos appellare possumus concionatorem, qui loquitur ad populum, et sermo ejus non specialiter ad unum, sed ad universos generaliter dirigitur. Porro pacificus, et dilectus Domini, ab eo quod in regno ejus pax fuerit, et eum Dominus dilexerit, appellatus est. Nam et psalmus quadragesimus quartus, et septuagesimus primus, dilecti et pacifici titulo praencitatem et vires Salomonis excedant, tamen secundum historiam super Salomone conscripti sunt. Is itaque juxta numerum vocabulorum suorum, tria volumi
Abbreviated transcription (Latin):
ilectissimis in xp̃o filiis onĩȩ sacerdoti. candido
ꝑitatis in dño dõ salutẽ. Postquã de pat̾nȩ
pietatis nido in publicas seculariũ negotioꝵ euolastis
auras: m̃tis meȩ sollicitudo ur̃am om̃ibꝰ pene horas
occupationẽ comitata ẽ: optans uos diuina. donante
gr̾a in caritate ꝑfecta sca̾rũ titulis urtutũ dõ pla¬
cere. honestisq uiuere moribꝰ eorã hoĩbꝰ. & qđ didi¬
cistis sub alis pat̾nȩ eruditionis. nobilibꝰ ostender e
moribꝰ. Nec uelĩ sapientiȩ decꝰ qđ habetis in corde
scłi obscurari uanitatibꝰ. int̾ quas religio urͣȩ conu̾¬
sationis fulgeat quasi claritas lucis in tenebrisesse¬
m̃tote uos aliena dispensare. ñ ꝓpria possid̾e. De
quibꝰ ipsa ueritas ait. Si in aliȩno fideles ñ fuistis.
qđ urm est quis dabit uob̃: Aliene st̃ a nob huiꝰ
Scłi facultates. id ẽ extra nrãm sitę naturã. Ni¬
hil enĩ intulimꝰ in hc̃ mundũ. haud dubiũ q nec

Expanded text:
ilectissimis in Christo filiis, Oniae sacerdoti, Candido peritatis in Domino Deo salutem. Postquam de paternae pietatis nido in publicas saecularium negotiorum evolastis auras, mentis meae sollicitudo vestram, omnibus pene horis, occupationem comitata est, optans vos, divina donante gratia, in charitate perfecta, sanctarum titulis virtutum Deo placere, honestisque vivere moribus coram hominibus, et quod didicistis sub alis paternae eruditionis, nobilibus ostendere moribus. Nec velim sapientiae decus, quod habetis in corde, saeculi obscurari vanitatibus, inter quas religio vestrae conversationis fulgeat, quasi claritas lucis in tenebris. Mementote vos aliena dispensare, non propria possidere; de quibus ipsa Veritas ait: Si in alieno fideles non fuistis, quod vestrum est, quis dabit vobis ? Alienae sunt a nobis hujus saeculi facultates, id ehil enim intulimus in hunc mundum, haud dubium quia nec
Abbreviated transcription (Latin):
ilectissimis in xp̃o filiis onĩȩ sacerdoti. candido
ꝑitatis in dño dõ salutẽ. Postquã de pat᷑nȩ
pietatis nido in publicas sȩculariũ negotioꝵ euolastisᷤ
auras: m̃tis meȩ sollicitudo ur̃am om̃ibꝰ pene horis
occupationẽ comitata ẽ: optans uos diuna donante
gr̾a in caritate ꝑfecta scãrũ titulis uirtutũ dõ pla¬
cere. honestisꝙ uiuere moribꝰ corã hõĩbꝰ. & qđ didi¬
cistis sub alis pat̾nȩ eruditionis. nobilibꝰ ostender e
moribꝰ. Nec uelĩ sapientiȩ decꝰ qđ habetis in corde
scłi obscurari uanitatibꝰ. intͣ quas religio ur̃e conu̾¬
sationis fulgeat quasi claritas lucis in tenebris Me¬
m̃tote uos aliena dispensare. ñ ꝓpria posside. De
quibꝰ ipsa ueritas ait. Si in alieno fideles ñ fuistis.
qđ urm est quis dabit uob̾.: Alienȩ st̃ a nob̾ huiꝰ
Scłi facultates. id ẽ extra nrãm sitȩ naturã. Ni
hil enĩ intulimꝰ in hc̃ mundũ. haud dubiũ q nec

Expanded text:
ilectissimis in Christo filiis, Oniae sacerdoti, Candido peritatis in Domino Deo salutem. Postquam de paternae pietatis nido in publicas saecularium negotiorum evolastis auras, mentis meae sollicitudo vestram, omnibus pene horis, occupationem comitata est, optans vos, divina donante gratia, in charitate perfecta, sanctarum titulis virtutum Deo placere, honestisque vivere moribus coram hominibus, et quod didicistis sub alis paternae eruditionis, nobilibus ostendere moribus. Nec velim sapientiae decus, quod habetis in corde, saeculi obscurari vanitatibus, inter quas religio vestrae conversationis fulgeat, quasi claritas lucis in tenebris. Mementote vos aliena dispensare, non propria possidere; de quibus ipsa Veritas ait: Si in alieno fideles non fuistis, quod vestrum est, quis dabit vobis ? Alienae sunt a nobis hujus saeculi facultates, id hil enim intulimus in hunc mundum, haud dubium quia nec
Abbreviated transcription (Latin):
arabole grece: latine
dicuntur similitudi¬
nes. Quod huic libro
uocabulũ. Salomon
ob id imposuit ut sciremus altius ꝙ ñ iux¬
ta litterã intelligere quȩ dicit. In quo dñm
significat ꝑ parabolas turbis fuisse locutu¬
rũ. sicut etiam nomine ꝓprio &. pacifico
regni sui statu. regnũ xꝑi &. eccłe ꝑhenne
significat. de quo scriptũ est. Multiplica¬
bitur eiꝰ imꝑium & pacis ñ erit finis suꝑ
solium dauid &. suꝑ regnũ eiꝰ. sicut templi
constructione ac dedicatione. edificationẽ
nũ dedicabitur insinuat. Nlam & ipse filius
eẽ dauid & rex sꝑitalis isrł. etiã turbarũ
testimonio quȩ ei ierosolimam uenienti

Expanded text:
arabolae Graece, Latine dicuntur similitudines. Quod huic libro vocabulum Salomon ob id imposuit, ut sciremus altius et non juxta litteram intelligere quae dicit: in quo Dominum significat per parabolas turbis fuisse locuturum, sicut etiam nomine proprio et pacifico regni sui statu regnum Christi et Ecclesiae pecriptum est: Multiplicabitur ejus imperium, et pacis non erit finis; super solium David et super regnum ejus . Sicut templi constructione ac dedicatione, aedificationemn aeternum dedicabitur, insinuat. Nam et ipse filius esse David, et rex spiritualis Israel, etiam turbarum testimonio, quae ei Hierosolymam ve
Abbreviated transcription (Latin):
quasi conuiuiis delectantur opimis. At cũ rite in
eccła xꝑi sacramenta celebrant᷑. xꝑi uerbũ auditur.
& conferuatur. qui est sapientia di: constat qđ an

Expanded text:
quasi convivis delectantur opimis. At cum rite in Ecclesia Christi sacramenta celebrantur, Christi verbum auditur et conservatur qui est sapientia Dei, constat quod an
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Non enĩ licet nos loqui de quacumq alia muliere.
quamꝗͣ et in recitatione passionis martrrũ audiui¬
mus feminas. de quib decenter loquamur.S nec
eas p̃termittimꝰ. qͣuando eaꝵ matrẽ laudamꝰ. Attendi¬

Expanded text:
est. Non enim deceret nos loqui de quacumque alia muliere. est. Non enim deceret nos loqui de quacumque alia muliere. Quanquam et in recitatione passionis martyrum audivimus feminas, de quibus decenter loquamur: sed nec eas praetermittimus, quando earum matrem laudamus. CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
is. ut infirmitas uociꝰᷤ nr̃e. sufficiat intenti
om ur̃e. Hoc ido cõmendaui. ut me silen
tio adiuuare dignemini. Animꝰ enĩ ꝓmptꝰ
ẽ ad uos: s caro infirma. Et ipse animꝰ q̃cũq
forte gaudia de scͥptura dĩ concepit. partͣit.
licet quã uidetis. cõmendat nobis inqͥrendã & laudandã
tequã legeret᷑. audistis magnã. habentẽ magnũ uirũ
Cũ uirũ: qͥ inuenit ꝑditã. ornauit inuentã. De hac scdo
lectionis tenorẽ. quã me portare conspicitis. pauca ꝓ tẽꝑe
quȩ dñs suggesserit dicã Dies.ẽ. enĩ martirũ. & ido magiᷤᷤ
laudanda.ẽ. mater martyrũ. Iam quȩ sit ista mulier
me proloquente accepistis: uidete etiam ut legentes
agnoscatis. Omnis nunc quantum auditur. ex af¬
fectu ur̃o satis apparet. dicit in corde suo. Aeccłia
debet eẽ. Confirmo istam cogitationem. Nã quȩ
potuit ẽẽ altera martyrũ mater. Ita .ẽ. qͦd intellex¬
istis. hoc ẽ. de qua muliere uolumꝰ aliqͥd dicere. eccła

Expanded text:
is, ut infirmitas vocis nostrae sufficiat intentioni vestrae. Hoc ideo commendavi, ut me silentio vestro adjuvare dignemini: animus enim promptus est ad vos, sed caro infirma. Et ipse animus, quaecumque forte gaudia de Scriptura Dei concepit, parturit licet quam videtis, commendat nobis inquirendam et laudandam te, cum legeretur, audistis, magnam, habentem magnum virum, eum virum qui invenit perditam, ornavit inventam. De hac secundum lectionis tenorem, quam me portare conspicitis, pauca pro tempore, quae Dominus suggesserit, dicam. Dies enim est martyrum: et ideo magis laudanda est mater martyrum. Jam quae sit ista mulier, me proloquente accepistis: videte etiam ut me legente agnoscatis. Omnis nunc auditor, quantum ex affectu vestro satis apparet, dicit in corde suo, Ecclesia debet esse. Confirma istam cogitationem. Nam quae potuit esse altera martyrum mater? Ista est: quod intellexistis, hoc est; de qua muliere volumus aliquid quid dicere, Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
arabolȩ Salouionis
Nouuͣ ponit titulũ.
quia nouũ genus locu
sicut prius de singulis
bonoꝵ maloꝵ ue par¬
tib diutius disputet.
Sed alternis uersib act
utrorumq describat.
Tilius sapiens letificat
patrẽ. filius uͦ stultus
mestitia est matrisue. Qui accepta ficdi mis¬
teria bene seruat. lȩtificat dm̃ patrẽ. qui uͦ
hec actione mala uel heresi cõmaculat. ma¬
trẽ contristat eccłam. Non proderunt
thesauri impietatis. iusticia ũ liberabit ã
morte. Et a transitoria morte sepius ut da¬
nielem & tres pueros: & ãꝑpetua semper
iusticia liberat. At ũ thesauri ꝑ impieta.¬
tẽ congregati & si aliquando a morte
replent: quia in corde negligentium prurientia terrena
desideria .&. punctiones pullulant uicioꝵ. iuxta quod
scriptum ẽ. In desideriis ẽ omnis ociosus. Et mace¬
ria lapidum in uinea uel agro stulti destructa iacet.
cum cępta uirtutum minima. uel improbitate ho¬
minum inaloꝵ deceptus. uel immundoꝵ sp̃uum ꝑ¬

Expanded text:
arabolae Salomonis. Novum ponit titulum, quia novum genus locutsicut prius, de singulis bonorum malorumve partibus diutius disputet; sed alternis versibus actus utrorumque describat. Filius sapiens laetificat patrem, filius autem stultus moestitia est matris suae. Qui accepta fidei mysteria bene servat, laetificat Deum Patrem, qui vero haec actione mala vel haeresi commaculat, matrem contristat Ecclesiam. Non proderunt thesauri impietatis, justitia vero liberabit a morte. Et a transitoria morte saepius ut Danielem, et tres pueros, et a perpetua semper justitia liberat. At vero thesauri per impietatem congregati, et si aliquando a mortreplent, quia in corde negligentium prurientia terrena desideria, et punctiones pullulant vitiorum. Juxta quod scriptum est: In desideriis est omnis otiosus. Et maceria lapidum in vinea vel agro stulti destructa jacet, cum coepta virtutum munimina, vel improbitate hominum malorum deceptus, vel immundorum spirituum p
Abbreviated transcription (Latin):
ARABOLAC
SALO NONIS
REGIS ISRL
arabole grece: latine
dicuntur similitudi¬
nes. Quod huic libro
uocabulũ. salomon
ob id imposuit. ut sciremus altius ꝙ ñ iux¬
ta litterã intelligere quȩ dicit. In quo dñm
significat ꝑ parabolas turbis fuisse locutu¬
rũ. sicut etiam nomine ꝓprio &. pacifico
regni sui statu. regnũ xꝑi &. eccłe ꝑhenne
significat. de quo scriptũ est. Multiplica¬
bitur eiꝰ imꝑium . & pacis ñ erit finis suꝑ
solium dauid &. suꝑ regnũ eiꝰ. sicut templi
constructione ac dedicatione. edificationẽ
nũ dedicabitur insinuat. Nlam & ipse filius
eẽ dauid & rex sꝑitalis isrł. etiã turbarũ
testimonio que ei ierosolimam uenienti

Expanded text:
arabolae Salomonis regis Israel. Parabolae Graece, Latine dicuntur similitudines. Quod huic libro vocabulum Salomon ob id imposuit, ut sciremus altius et non juxta litteram intelligere quae dicit: in quo Dominum significat per parabolas turbis fuisse locuturum, sicut etiam nomine proprio et pacifico regni sui statu regnum Christi et Ecclesiae peiptum est: Multiplicabitur ejus imperium, et pacis non erit finis; super solium David et super regnum ejus . Sicut templi constructione ac dedicatione, aedificationem aeternum dedicabitur, insinuat. Nam et ipse filius esse David, et rex spiritualis Israel, etiam turbarum testimonio, quae ei Hierosolymam ven
Abbreviated transcription (Latin):
quas transtulert
uiri ezechie regis
iuda. Hinc nouo
ordine loqͥ ineipit.
Ut non sicut prius
quasi ad audientẽ
uerbum faciat. sed
secũ ipse quid rati¬
o ueritatis habeat
disputando ꝑtrac¬
tet. in quib tam̃
legens quisq uel
audiens. quid appetere quid cauere debeat. aꝑtissi¬
me dinoscat. Quas quidem parabolas. uiri ezechie
transtulisse referuntur. quia fortassis ad eius usq
tempora dispersȩ habebantur ã plurib pro ut

Expanded text:
quas transtulerunt viri Ezechiae regis Juda. Hinc novo ordine loqui incipit, ut non sicut prius quasi ad audientem verbum faciat, sed secum ipse, quid ratio veritatis habeat, disputando pertractet: in quibus tamen legens quisque vel audiens, quid appetere, quid cavere debeat, apertissime dignoscat. Quas quidem parabolas viri Ezechiae transtulisse referuntur, quia fortassis ad ejus usque tempora dispersae habebantur a pluribus, prout
Abbreviated transcription (Latin):
tum es÷: multiplicabitur eius imperium & pacis non erit
finis: super solium dauid & super regnum eius: sicut
quae tempore resurrectionis inacernum dedicabitur
insinuat Nam & ipse filius esse dauid & rex sp̃italis isrł
cuam turbarum testimonio quae es hierosolymam

Expanded text:
tum est: Multiplicabitur ejus imperium, et pacis non erit finis; super solium David et super regnum ejus . Sicut e sanctae, quae tempore resurrectionis in aeternum dedicabitur, insinuat. Nam et ipse filius esse David, et rex spiritualis Israel, etiam turbarum testimonio, quae ei Hierosolymam
Abbreviated transcription (Latin):
operuit iniquitas. qui in tormentis positus linguano sibi inqua
obplura scelera pluspunitus est refrigerari quae siuit :¬
Memoria iusticum laudibus & nomen impiorum putres c&:
Et in hacuita bonibonos siue uiuentes siue de functos laudib:
efferunt. impiorum autem & actus decestantur & nonen
Et inuita futura iusti indĩ laudibus uiuunt. repeoborum autẽ
honos nomenque laudesq putribus gehennae supplicus
mutantur. ubi uermis eorum non mori&ur. &ignis eorum
non ex tingu&ur : Quiambulat simpliciter ambulat confidenter
cqui autem de prauat uiassuas manifestus erit:
Qui simpliciter se uiuere nouit. facile cuncta spernit aduersae
quia se perhaec ad gaudiauenturum esse confidit. dicens
cum proph&a : dũs defensor uit ae meue a quo tropidabo & caara:

Expanded text:
operuit iniquitas, qui in tormentis positus linguam sibi in qua operuit iniquitas, qui in tormentis positus linguam sibi in qua ob plura scelera plus punitus est, refrigerari quaesivit Memoria justi cum laudibus et nomen impiorum putrescat. Et in hac vita bonos sive viventes sive defunctos laudibus efferunt: Impiorum autem et actus detestantur et nomen; et in vita futura justi in Dei laudibus vivunt, reproborum autem honor, nomenque laudesque putribus gehennae suppliciis mutantur: Ubi vermis eorum non moritur et ignis eorum non exstinguetur . Qui ambulat simpliciter, ambulat confidenter: qui autem depravat vias suas, manifestus erit. Qui simpliciter se vivere novit fallaciae cuncta spernit adversa, quia se per hoc ad gaudia venturum esse confidit. Dicens cum Propheta: Dominus defensor vitae meae a quo trepidabo, etc.
Abbreviated transcription (Latin):
animam eius quam dñs inuita futura sueglori a uisionis consolatur.
qui & easdem impiorum insidias in ipsos iuste iudicando retorqu&:
Egestatem operata est manius remissa: manus autem fortium diuitias
parat : quine glegenter uiuit in hoc sueculo egebit bonis infuturo
atqui fortiter dñomilitat diuitius u&er naebeatitudinis remuneratr
Qui congregat inmesse. silius sapiens est. qui autem stertit uestate.
filius confusionis est : Qui congregat xp̃o animas fidelium filius
sapiens est : Et quidem messis haec multa est : operari autem paucis
Quiuero hoc tempore acceptabili asua salute curanda torpescit.
confundetur indie recributionis
Benedictio super caput iusti os auten impiorum operit iniquitas:
Iustis dicctur iniudicio uenite benedicti percipite regnum: os
autem impiorum quod comesationi ebri&ati & conloquiis malis
seruiebat. iniquitate quam gessit condemnabitur : denique os illius

Expanded text:
anima ejus, quam Dominus in futura vita sive gloria visionis consolatur, anima ejus, quam Dominus in futura vita sive gloria visionis consolatur, qui et easdem impiorum insidias in ipsos juste judicando retorquet. Egestatem operatur manus remissa: manus autem fortium divitias parat. Qui negligenter vivit in hoc saeculo, egebit bonis in futuro; at qui fortiter Domino militat, divitiis aeternae beatitudinis remuneratur. Qui congregat in messe filius sapiens est: qui autem stertit aestate, filius confusionis. Qui congregat Christo animas fidelium, filius sapiens est; et quidem haec messis multa est, operarii autem pauci. Qui vero hoc tempore acceptabili etiam a sua salute curanda torpescit, confundetur in die retributionis. Benedictio super caput justi, os autem impiorum operit iniquitas. Justis dicetur in judicio: Venite, benedicti, percipite regnum . Os autem impiorum quod comessationi, ebrietati et colloquiis malis serviebat, iniquitate quam gessit condemnabitur. Denique os illius
Abbreviated transcription (Latin):
ARABOLE SALO MÕNIS
Nouum ponit titulum quia nouumgenus locationis in¬
cipit : ut non sicut prius desingulis bonorum malorum ue parti¬
Abus diutius disput&. sed alternis uersibus actus utrorum que
describat : Filius sapiens la&ificat patrom. filius uero stultus maefii
tia est matrisuue : Qui accepta fidei mrsteria beneseruat lusuficat¬
dm̃ patrem: qui uero haec actionem ala uel heresi conmaculat . matrem
congistat ecclesiam : Non proderunt thes auri impi&atis. iustita
uero liberabit a morte : Et a transitoria morte saepius ut da¬
nihelem & tres pueros & aper p&ud semper iustitia liberat :
at uero thes auri per impi&atem congregati &si aliquando
amorte corporali uidentur eripere .plus tamenm il st cather
proimpi&ate qua ad quisit sunt quam commodi in eo
quod prouita sunt dati conferunt: ntia¬
Non ad flig& dñs fame animam iusti & in sidias impiorũ subuert& :
Et si quando iustum impii fame affligunt uel &iam necant non lȩde

Expanded text:
arabolae Salomonis. Novum ponit titulum, quia novum genus locutionis incipit, ut non sicut prius de singulis bonorum malorumve partibus diutius disputet, sed alternis versibus actus utrorumque describat. Filiutia est matri suae. Deum Patrem, qui vero haec actione mala vel haeresi commaculat, matrem contristat Ecclesiam. Non proderunt thesauri impietatis, justitia vero liberabit a morte. Et a transitoria morte saepius ut Danielem, et tres pueros, et a perpetua semper justitia liberat. At vero thesauri per impietatem congregati, et si aliquando a morte corporali videntur eripere, plus tamen mali impietate, qua acquisiti sunt, quam commodi in eo quod pro vita sunt dati, conferuntNon affliget Dominus fame animam justi, et insidias impiorum subvertet. Et si quando justum impii fame affligunt vel etiam necant, non laedetur
Abbreviated transcription (Latin):
aribo lac salomonis filii dauid regis israhel:
Parabo lae graece: latine dicuntur similitudines.:
quõ huic libro uocabulum salomon obid inposuit: ut
sciremus altius & non iuxta litteram intellegere quȩ di¬
cit: in quo dnm̃ significat perparabolas turbis fuisse loa¬
tururo: si cut &iam nomine proprio & pacifico regnisuistit

Expanded text:
arabolae Salomonis filii David regis Israel. Parabolae Graece, Latine dicuntur similitudines. Quod huic libro vocabulum Salomon ob id imposuit, ut sciremus altius et non juxta litteram intelligere quae dicit: in quo Dominum significat per parabolas turbis fuisse locuturum, sicut etiam nomine proprio et pacifico regni sui stat
Abbreviated transcription (Latin):
rognum xp̃i & ecdesiue per enne denuntiat. de quoscrip¬
tum es ÷÷ multiplicabitur eius imperium & pacis nonerit
finis super solium dauid & superregnum eius: sicut
quae tempore resurrectionis inuxernum dedicabitur
insinuat: Nam &ipse filius esse dauid & rex sp̃italis isrł
cuam turbarum testimonio quae e: hiorosolẏmam
tera In aquis furtiuis & pane abscondito prohibita & in licita
conubia dulciora esse asseuerat:¬
S Et ignorauit quod gigantes ibi sint . & in profundis inferni con¬
uiuae eius : Nescit ad ultera nescit hereticus quia in mundi
spiritus suas domcis habitant: & qui in profundis inferni poenas
luunt udernas ipsi actibus luxuriosorum ipsi hereticorum
dogmatibus quasi conuiuiis delectantur opimis: At cum rite
in ec desia xp̃i sacramenta celebrantur : xp̃i uerbum auditur
& conseruatur qui est sapientia dĩ constat quod angelicae uir¬
tutes ibi sint. & in excelsis cuelorum conuiuae fidelium: Panem
IN CIPIT LIBER SECUNH

Expanded text:
iptum est: Multiplicabitur ejus imperium, et pacis non erit finis super solium David et super regnum ejus , sicut are Ecclesiae, quae tempore resurrectionis in aeternum dedicabitur insinuat. Nam et ipse filius esse David rex spiritalis Israel etiam turbarum testimonio, quae ei in Jerosolymam tera in aquis furtivis et pane abscondito prohibita et illicita concubia dulciora esse asseverat. Et ignoravit quia gigantes ibi sint. Et in profundis inferni viae ejus. Nescit adultera, nescit haereticus, quia immundi Spiritus suas domus habitant. Et qui in profundis inferni poenas luunt aeternas, ipsi in actibus luxuriosorum, ipsi haereticorum dogmatibus, quasi conviviis delectantur opimis. At cum rite in Ecclesia Christi sacramenta celebrantur, Christi verbum auditur, et conservatur, qui est sapientia Dei, constat quod angelicae virtutes ibi sint, et in excelsis coelorum convivae fidelium. Panem o . LIBER SECUN
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmo libro regũ qͦd
cũ fugisset dauid a
facie saul:uenit in
nobe ad achimelech sac̾dotem. a qͦ cũ quesis¬
set panes ⁊ gladiũ: dedit ei panes ꝓpositio¬
nis ⁊ gladiũ goliath. ⁊ recessit dõ ad regẽ
achis. In die illa: doec idumeus potei tissi

Expanded text:
mo libro Regum, quod cum fugisset David a facie Saul, venit in Nobe ad Abimelech sacerdotem, a quo cum quaesisset gladium et panes, dedit ei panes propositionis et gladium Goliath, et recessit David ad regem Achis. In die illa Doeg Idumaeus, potentissi
Abbreviated transcription (Latin):
illud potius usitatũ ẽ ut ab initio uel initio di¬
catur. quod catarchas grece quasi pluralit sed
aduerbialit dicit᷑. quale ẽ apud nos cũ dicimus
alias hoc facio. pluralẽ numerũ feminini generis
dicere midem: seod adue ribuu  at signifisat alis to¬

Expanded text:
illud potius usitatum est, ut «ab initio» vel «initio» diillud potius usitatum est, ut «ab initio» vel «initio» dicatur, quod καταρχὰς graece quasi pluraliter, sed adverbialiter dicitur: quale est apud nos, cum dicimus, Alias hoc facio; pluralem numerum feminini generis dicere videmur, sed adverbium est, et significat Alio t
Abbreviated transcription (Latin):
in tribulationib suis quod eas ñ imerito pati¬
untur tribuere ueritatẽ dõ. sc̃oꝵ ẽ usitata con¬
fessio. Ita regina hester. ita sc̃s damhel. ita tres
uri in camino. ita eoꝵ sc̃itatis alii socii confiten¬
tur. Queri aut̃ potest quomͦ hic dictũ sit om̃s
uiae tuş ueritas. cũ in alio psalmo legat᷑ uniu̾̃sȩ
uiae dñi miscdiae & ueritas. Ded erga sc̃os &
uniuersȩ uiae dñi miscđ̾ia. & uniuersȩ uiae dñi¬
ueritas. quia & in iudicando subuenit. atq ita
ñ deest miscđia. & in miserando id exhibet quod
promisit ne ueritas desit. Eraa om̃s aut̃ & auos¬
ueritas. quia ubi ñ miseret᷑. uindictȩ ueritas ex¬
ibet᷑. Multos quippe immeritos liberat. unme¬
cognoui de testimonis tuis. quia in ȩternũ fun¬
dasti ea. Quod grecus habet catarchas. aliqui nr̃i
ab initio. aliqui initio. aliqui in initiis int̾pretati
sunt. Sed qui pluralit̃ hoc dicere maluerunt.
grecã locutionẽ secuti sunt. Latinãe aut̃ linguę

Expanded text:
in tribulationibus suis, quod eas non immerito patiuntur, tribuere Deo veritatem, sanctorum est usitata confessio. Ita regina Esther , ita sanctus Daniel , ita tres viri in camino , ita eorum sanctitatis alii socii confitentur. Quaeri autem potest quomodo hic dictum sit, «Omnes viae tuae veritas;» cum in alio psalmo legatur, «Universae viae Domini misericordia et veritas» . Sed erga sanctos et universae viae Domini misericordia, et universveritas: quia et in judicando subvenit, atque ita non deest misericordia; et in miserando id exhibet quod promisit, ne veritas desit. Erga omnes autcordia et veritas: quia ubi non miseretur, vindictae veritas exhibetur. Multos quippe immeritos liberat, imme, «de testimoniis tuis, quia in aeternum fundasti ea.» Quod graecus ait, καταρχὰς, aliqui nostri «ab initio,» aliqui «initio,» aliqui «in initiis» interpretati sunt. Sed qui pluraliter hoc dicere maluerunt, graecam locutionem secuti sunt. Latinae autem linguae
Abbreviated transcription (Latin):
SAIATUE ISTE PERITINANS
ad numerũ canticoꝵ graduũ de quo
titulo in aliis iã multa diximꝰ & repe¬
tere nolumꝰ. ne uos obtundamus potius
quã instruamus : docet nos ascendentes & leuantes
animas nr̃as ad dñm dm̃ nr̃m affectu pietatis atq¬
karitatis. ñ intendere in homines qͥ ꝓsperant᷑ in hoc
scło felicitate falsa atq uentosa & prorsus seduc¬
toria. ubi nihil aliud nutriunt quã suꝑbiã. & cor
eor congelascit aduersus dm̃. & fit durũ aduersi¬

Expanded text:
salmus iste, pertinens ad numerum canticorum graduum de quo titulo in aliis jam multa diximus, et repetere nolumus, ne vos obtundamus potius quam instruamus, docet nos ascendentes et levantes animas nostras ad Dominum Deum nostrum affectu charitatis atque pietatis, non intendere in homines qui prosperantur in hoc saeculo felicitate falsa atque ventosa et prorsus seductoria; ubi nihil aliud nutriunt quam superbiam, et cor eorum congelascit adversus Deum, et fit durum advers
Abbreviated transcription (Latin):
quod nolle ñ possimus. nisi quia om̃s quidem beati¬
tudinẽ concupiscunt. sed quonam mͦ ad eã ꝑueni¬
at᷑ plurimi nesciunt. Ideoq hoc docet iste qui¬
dicit
Scio quid ue¬
lis. Beatitu¬
dine queris
Si ergo esse

Expanded text:
quod nolle non possumus; nisi quia omnes quidem beatitudinem concupiscunt, sed quonam modo ad eam perveniatur, plurimi nesciunt? Ideoqdicit,Scio quid velis, beatitudinem quaeris; si ergo esse
Abbreviated transcription (Latin):
oculos meos. qui habitas in cęlis
Ascendens quo leuaturꝰ erat
oculos nisi illuc quo tendebat
& ascendere desiderabat. De
terra enĩ ad cęlũ ascendit

Expanded text:
oculos meos, qui habitas in coelo.» 3. Ascendens, quo levaturus erat oculos, nisi illuc quo tendebat, et ascendere desiderabat? De terra enim ad coelum ascendit
Abbreviated transcription (Latin):
BLAORDO SUO NGNUS
psalmus iste karissimi eahortat᷑ nos ad
beatitudinẽ. quã nemo ẽ qͥ ñ eaxspectat
Quis enĩ uinquã uel potest uel potuit
uel poterit inueniri. qui nolit esse beatꝰ. Quid
igit᷑ e&hortatione opus ẽ ad eã rẽ quã sponte sua¬
appetit animus humanꝰ: Nã ꝓfecto qui erhor¬
tat᷑ id agit. ut eacitet uoluntas eiꝰ cũ quo agit
ad illud propt̃ quod eahortationis adhibeat᷑ al¬
loquiũ. Ut quid ergo nobiscũ agit᷑ ut uelimus
quod nolle ñ possimus. nisi quia om̃s quidem beati¬
tudinẽ concupiscunt. sed quon¬
d quonam mͦ ad eã ꝑueni¬
esto immacu
quisq iminaculatꝰ nisi in uia: In qua uia. nisi in
lege dñi.Ac ꝑ hoc beati immaculati in uia qͥ
ambulant in lege dñi ñ suꝑfluo nob̃ dicit᷑. sed¬

Expanded text:
ordio suo magnus psalmus iste, charissimi, exhortatur nos ad beatitudinem, quam nemo est qui non expetat. Quis enim usquam vel potest, vel potuit, vel poterit inveniri qui nolit esse beatus? Quid igitur exhortatione opus est ad eam rem quam sua sponte appetit animus humanus? Nam profecto qui exhortatur, id agit, ut excitetur voluntas ejus cum quo agit, ad illud propter quod exhortationis adhibetur alloquium. Utquid ergo nobiscum agitur, ut velimus quod nolle non possumus; nisi quia omnes quidem beatitudinem concupiscunt, sed quonam modo ad eam perveniesto immaculquisque immaculatus, nisi in via? In qua via, nisi in lege Domini? Ac per hoc, «Beati immaculati in via, qui ambulant in lege Domini,» non superfluo nobis dicit
Abbreviated transcription (Latin):
Metuendũ est ne tantis diuitus nr̃a pauꝑtaᷤᷤ
faciat iniuriã. Quere adhuc tamen ne ipse
sit pauper iste. qm̃ uerbũ caro factũ est. &
habitauit in nobis. Respice & illam . Ego ser¬
uus tuus. & filius ancillae tuȩ. Attende an¬
cillã castam. & uirginẽ. & matrẽ lbi enĩ acce¬
pit paupertatẽ nr̃am. ubi serui formã indutꝰ
est. se met ipsum exinaniens. ne diuitias eius
ex pauesceres. & ad eũ accedere cũ tua mendici¬
tate non auderes ibi inquam accepit formam
serui. ibi nr̃a indutus est pauꝑtate. ibi se pau¬
perauit. ibi nos ditauit. lam ergo ꝓpinquamꝰ
de illo haec intelligere. Uerumtamen adhuc
non est tam temere ꝓnuntiandũ Lartus uirgi¬
nis est lapis de monte sine manib praecisus
ubi nullus hominũ operatus est: nulla trans¬
fusa concupiscentia. sed sola fides accensa. &
uerbi caro concepta Dẽinde ꝓcessit ex utero.
locuti sunt cęli. angłi pastorib nuntiauert̃

Expanded text:
Metuendum est ne tantis divitiis nostra paupertas Metuendum est ne tantis divitiis nostra paupertas faciat injuriam. Quaere adhuc tamen ne ipse sit pauper iste; quoniam «Verbum caro factum est, et habitavit in nobis» . Respice et illam vocem: «Ego servus tuus et filius ancillae tuae» . Attende ancillam illam castam, et virginem, et matrem: ibi enim accepit paupertatem nostram, ubi servi forma indutus est, semetipsum exinaniens; ne divitias ejus expavesceres, et ad eum accedere cum tua mendicitate non auderes. Ibi accepit, inquam, formam servi, ibi nostra indutus est paupertate; ibi se pauperavit, ibi nos ditavit. Jam ergo propinquamus de illo haec intelligere: verumtamen adhuc non est temere pronuntiandum. Partus virginis est lapis sine manibus de monte praecisus , ubi nullus hominum operatus est, nulla transfusa concupiscentia, sed sola fides accensa, et Verbi caro concepta. Deinde processit ex utero; locuti sunt coeli, Angeli pastoribus nuntiaverunt ,
Abbreviated transcription (Latin):
ri sumus haec uerba. cinerẽ sicut panẽ mandu¬
caui. & fletũ meũ cum potu miscebã: Huone
illae tantae diuitiȩ peruenerunt: Multũ illud
excelsum. multũ hoc abiectũ. Quid faciemus
Quemadmodũ ista ima illis sũmis contẽperabi¬
mus: Nimis ab inuicẽ longe sunt. nondũ istũ¬
agnosco pauperẽ: Alius est fortasse. Sed ad¬
huc queramus. Unde enim nobis ñ uidetur
ipse: Mirũ si interrogas. & non expauescis
diuitias. In principio erat uerbũ. & uerbũ
erat apud dm̃. & ds̃ erat uerbũ. hoc erat
in principio apud dm̃. onũa ꝑ ipsum facta
sunt : & sine ipso factũ est nihil. Qui ista
dixit: cũ diceret diues erat. quantomagis ille¬
ille de quo dicebat in principio erat uerbũ.
Et non qualecunq uerbũ. sed uerbũ ds̃. & ñ
ubicumq sed apud dm̃. & ñ uacans sed omnia
ꝑ ipsum facta sunt. cinerẽ sicut panẽ mandu¬
cauit. & potũ suum cũ fletu commiscuit.

Expanded text:
ri sumus haec verba: «Cinerem sicut panem manduri sumus haec verba: «Cinerem sicut panem manducavi, et potum meum cum fletu miscebam?» Hucne illae tantae divitiae pervenerunt? Multum illud excelsum, multum hoc abjectum. Quid faciemus? quemadmodum ista ima illis summis contemperabimus? Nimis ab invicem longe sunt. Nondum agnosco istum pauperem; alius est fortasse: sed adhuc quaeramus. Unde enim nobis non videtur ipse, mirum si interrogas et non expavescis divitias: «In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: hoc erat in principio apud Deum. Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil.» Qui ista dixit, cum diceret, dives erat; quanto magis ille de quo dicebat, «In principio erat Verbum:» et non qualecumque Verbum, sed «Verbum Deus;» et non ubicumque, sed «apud Deum;» et non vacans, sed «omnia per ipsum facta sunt?» Cinerem sicut panem manducavit, et potum suum cum fletu commiscuit?
Abbreviated transcription (Latin):
pauper orat. & non orat in silentio. Licet ergo
audire eũ. & uidere quisnã sit: ne forte ille sit
de quo dicit apłs. Qui propt̃ uos pauꝑ factus
est cũ diues esset. ut illius pauꝑtate uos ditare¬
mini. Di ergo ipse est. quomodo pauper. Hã
quomodo diues. quis non uidet. Unde enĩ sunt¬
homines diuites: Tuto auro. argento. familia.
terra. sed om̃ia per ipsũ facta sunt. Quid ergo
illo ditus. ꝑ quẽ factae sunt diuitiȩ. ẽtiam ille
quae ñ sunt uerae diuitiae. ler illũ enĩ & ille
tas. sensus confirmatioq menbrorũ. Ctenĩ cum
haec salua sunt: & pauperes diuites sunt: ꝑ illũ
& illae maiores diuitiae. fides. pietas. iustitia.
karitas. castitas. mores boni. Nemo enĩ & hos
habet. nis̃i per eũ qui iustificat impiũ. Tece
quã diues. Qiuis enim diues: Uui habet quod
uult alio faciente. an qui facit quod uult &
alium habere: luto quia ditior ille qui fecit
quod habes. quia quod ille habet tu non habes.
cce quã diues. In hoc tam diuite unde agnitu¬

Expanded text:
pauper orat, et non orat in silentio. Licet ergo audire eum, et videre quisnam sit: ne forte ille sit, de quo dicit Apostolus, «Qui propter vos pauper factus est, cum dives esset, ut illius paupertate vos ditaremini» . Si ergo ipse est, quomodo pauper? Nam quomodo dives, quis non videt? Unde enim homines sunt divites? Puto auro, argento, familia, terra: sed «omnia per ipsum facta sunt.» Quid ergo illo ditius, per quem factae sunt divitiae, etiam illae quae non sunt verae divitiae? Per illum enim et illae tas, sehaec salva sunt, et pauperes divites sunt. Per illum et illae majores divitiae, fides, pietas, justitia, charitas, castitas, mores boni: nemo enim et has habet, nisi per eum qui justificat impium . Ecce quam dives. Quis enim dives, qui habet quod vult alio faciente, an qui facit quod vult et alio habente? Puto quia ditior ille qui fecit quod habes; quia quod ille habet, tu non habes. Ecce quam dives. In hoc tam divite unde agnitu
Abbreviated transcription (Latin):
ibi aliud nisi laudes eiꝰ cantabimus : Quid
ibi aliud dicenus nisi ds̃ m̃s es tu & confite¬
bor tͥ. dr̃ m̃s es tu & exaltabo te. confitebor
salutẽ: Hon strepitu uerboꝵ ista dicemꝰ. sed
dilectione. herens illi ꝑ seipsã clamat istã uo¬
cẽ. & dilectio ista uaꝵ ẽ ista ltaq sicut cȩpit
laudẽ. ita terminat. Confitemini dño. qm̃ bonꝰ¬
huc desinit: quod ñ sicut ab initio quod deseruimꝰ
ita in finẽ quo redimꝰ ñ est aliquid quod salubri¬
us delectet quã laus dĩ. & semꝑ alleluia.¬

Expanded text:
ibi aliud, nisi laudes ejus cantabimus? Quid ibi aliud dicemus, nisi, «Deus meus es tu, et confitebor tibi; Deus meus es tu, et exaltabo» «te: confitebor salutem?» Non strepitu verborum ista dicemus, sed dilectio inhaerens illi per seipsam clamat istam vocem, et dilectio ipsa vox est ista. Itaque sicut coepit laudem, ita terminat: «Confitemini Dominhuc desinit; quoniam sicut ab mitio quod deseruimus, ita in finem quo redimus, non est aliquid quod salubrius delectet, quam laus Dei, et semper «Alleluia.
Abbreviated transcription (Latin):
affuturũ atq adiuturũ dm̃ Sic enĩ fecit in om¬
nib quȩcumq sufficient̃ erposui cũ prius mͥ ad
intelligendũ uel explicandũ difficilia ac pęne
agere qui ꝓferant᷑ in populis. quos greci omelias
uocant. Hoc enĩ iustius esse arbitror. ut conuentꝰ
aeccłastici ñ fraudent᷑ etiã psalmi huiꝰ intelligen¬
tia. cuius ut alioꝵ delectari solent cantilena.
Sed sit hucusq proeiniũ. iã de ipso ẽ loquendũ.
de quo istud uisum est praeloquendũ¬

Expanded text:
adfuturum atque adjuturum Deum. Sic enim fecit in omadfuturum atque adjuturum Deum. Sic enim fecit in omnibus quaecumque sufficienter, cum prius mihi ad intelligendum vel explicandum difficilia ac pene iagere, qui proferantur in populis, quas Graeci ὁμιλίας vocant. Hoc enim justius esse arbitror, ut conventus ecclesiastici non fraudentur etiam psalmi hujus intelligentia, cujus, ut aliorum, delectari assolent cantilena. Sed sit huc usque prooemium: jam de ipso est loquendum, de quo istuc visum est praeloquendu
Abbreviated transcription (Latin):
quos codicẽ psalmoꝵ nouimꝰ contine¬
re quod ȩccłȩ consuetudine psalteri¬
um nuncupat᷑ partĩ sermocinando
in popłis. partĩ dictando exposui dño donante
sicut potui. psalmũ uero centesimũ octauũ deci¬
num ñ tam propt̃ eiꝰ notissimã longitudinem
quã propt̃ eius ꝓfunditatẽ pauois cognoscibilem
net deesse opusculis nr̃is. meq ad hoc ꝑsoluendũ
debitũ uehement̃ urgerent: diu petentib iuben¬
tibusq ñ cessi. quia quotienscumq ide cogitare
temptaui. semꝑ uires nr̃ȩ uitentionis excessit
uideri solet. ita ut ẽtiã quã sit ꝓfundus demon¬
strare ñ possẽlioꝵ quippe qui difficile intel¬
ligunt᷑ etiamsi obscuritate sensus latet. ipsa ta¬
men apparet obscuritas : huiꝰ aut̃ nec ipsa. qͣm̃
talẽ prȩbet suꝑficiẽ ut auditorẽ atq lectorem
ñ earpositorẽ necessariũ habere credat᷑ Et nc̃
quod tandẽ ad ꝑtractationẽ eius accedo. quid in eo
possim ꝓrsus ignoro Dpero tam̃ ut aliquid possim

Expanded text:
quos codicem Psalmorum novimus continere, quod Ecclesiae consuetudine Psalterium nuncupatur, partim sermocinando in populis, partim dictando exposui, donante Domino, sicut potui: psalmum vero centesimum octavum decimum, non tam propter ejus notissimam longitudinem, quam propter ejus profunditatem paucis cognoscibilem net, deesse opusculis nostris, meque ad hoc solvendum debitum vehementer urgerent, diu petentibus jubentibusque non cessi; quia quotiescumque inde cogitare tentavi, semper vires nostrae intentionis excessit. videri solet; ita ut etiam quam sit profundus, demonstrare non possem. Aliorum quippe, qui difficile intelliguntur, etiamsi in obscuritate sensus latet, ipsa tamen apparet obscuritas: hujus autem nec ipsa; quoniam talem praebet superficiem, ut lectorem atque auditorem, non expositorem necessarium habere credatur. Et nunc quod tandem ad pertractationem ejus accedo, quid in eo possim, prorsus ignoro: spero tamen, ut aliquid possim,
Abbreviated transcription (Latin):
Metuendũ est ne tantis diuitis nr̃a pauꝑtaᷤᷤ
faciat iniuriã. Quere adhuc tamen ne ipse
sit pauper iste. qm̃ uerbũ caro factũ est. &
habitauit in nobis. Respice & illam. Ego ser¬
uus tuus. & filius ancillae tuȩ Attende an¬
cillã castam. & uirginẽ. & matrẽ ibi enĩ acce¬
pit paupertatẽ nr̃am. ubi serui formã indut̃
est. se met ipsum exinaniens. ne diuitias eius
expauesceres. & ad eũ accedere cũ tua mendici¬
tate non auderes ibi inquam accepit formam
serui. ibi nr̃a indutus est pauꝑtate: ibi se pau¬
perauit. ibi nos ditauit lam ergo ꝓpinquamꝰ
de illo haec intelligere. Ueruntamen adhuc
non est tam temere ꝓnuntiandũ lartus uirgi¬
nis est lapis de monte sine manib praecisus.
ubi nullus hominũ operatus est: nulla trans¬
fusa concupiscentia. sed sola fides accensa. &
uerbi caro concepta. Dẽinde ꝓcessit ex utero.
locuti sunt celi. angłi pastorib nuntiauert̃

Expanded text:
Metuendum est ne tantis divitiis nostra paupertas Metuendum est ne tantis divitiis nostra paupertas faciat injuriam. Quaere adhuc tamen ne ipse sit pauper iste; quoniam «Verbum caro factum est, et habitavit in nobis» . Respice et illam vocem: «Ego servus tuus et filius ancillae tuae» . Attende ancillam illam castam, et virginem, et matrem: ibi enim accepit paupertatem nostram, ubi servi forma indutus est, semetipsum exinaniens; ne divitias ejus expavesceres, et ad eum accedere cum tua mendicitate non auderes. Ibi accepit, inquam, formam servi, ibi nostra indutus est paupertate; ibi se pauperavit, ibi nos ditavit. Jam ergo propinquamus de illo haec intelligere: verumtamen adhuc non est temere pronuntiandum. Partus virginis est lapis sine manibus de monte praecisus , ubi nullus hominum operatus est, nulla transfusa concupiscentia, sed sola fides accensa, et Verbi caro concepta. Deinde processit ex utero; locuti sunt coeli, Angeli pastoribus nuntiaverunt ,
Abbreviated transcription (Latin):
ri sumus haec uerba. cinerẽ sicut panẽ mandu¬
cau. & fletũ meũ cum potu miscebã: Huone
illas tantae diuitiȩ peruenerunt: Multũ illud
excelsum multũ hoc abiectũ. Quid faciemus:
Quemadmodũ ista ima illis sũmis contẽperabi¬
mus : Nimis ab iniucẽ longe sunt. nondũ istũ¬
agnosco pauperẽ. Alius est fortasse. Sed ad¬
huc queramus. Unde enim nobis ñ udetur
ipse: Mirũ si interrogas. & non expauescis
cliuitias. In principio erat uerbũ. & uerbũ
erat apud dm̃. & ds̃ erat uerbũ. hoc erat
in principio apud dm̃. om̃ia ꝑ ipsum facta
sunt : & sine ipso factũ est nihil. Qui ista
dixit: cũ diceret diues erat. quantomagis ille¬
ille de quo dicebat in principio erat uerbũ.
Et non qualeciunq uerbũ sed uerbũ ds̃. & ñ
ubicumq sed apud dm̃. & ñ uacans sed omnia
ꝑ ipsum facta sunt. cinerẽ sicut panẽ mandu¬
cauit. & potũ suum cũ fletu commiscuit.

Expanded text:
ri sumus haec verba: «Cinerem sicut panem manduri sumus haec verba: «Cinerem sicut panem manducavi, et potum meum cum fletu miscebam?» Hucne illae tantae divitiae pervenerunt? Multum illud excelsum, multum hoc abjectum. Quid faciemus? quemadmodum ista ima illis summis contemperabimus? Nimis ab invicem longe sunt. Nondum agnosco istum pauperem; alius est fortasse: sed adhuc quaeramus. Unde enim nobis non videtur ipse, mirum si interrogas et non expavescis divitias: «In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: hoc erat in principio apud Deum. Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil.» Qui ista dixit, cum diceret, dives erat; quanto magis ille de quo dicebat, «In principio erat Verbum:» et non qualecumque Verbum, sed «Verbum Deus;» et non ubicumque, sed «apud Deum;» et non vacans, sed «omnia per ipsum facta sunt?» Cinerem sicut panem manducavit, et potum suum cum fletu commiscuit?