comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sd&uemad con pressiones omnium a cpere posiumꝰ corpondium uoluptutu udacu
albiaripũst qua pcccicũ nonfec̃: R ceceigicur ti cebat in mortis periculo consticutus
postus & froquentib: Uafflictus acrum ni despericre desperiere nom nouit sed quogra¬
uioratolercuerit magis perat. &sperendiumit ꝓfatũ. Scđm illucoraculũ, consola¬
plicie peet atesua quicincito dix̃ plenitudinem deictionis solutionẽ cẽ peccati. & ripe¬
qnde tiuit causcm consolationis comaius cẽ roconciliationis in signe quo numero¬
sor f fuerit pocna quamculpa. lobtotgrauatus in quo modorum aceruitictib piospẽ
cumulabat affatu discre&ie apiis causam aedserensimpioꝵ quoꝵ lumen extinguit᷑:¬
L aexicũt scđ mnscdomonẽ semꝑiustis. Vndo colligitur quicciustus semꝑ in uerba disperit.
&spemadicit sper qd euidentius ex pressit es aaesdicens: tribulationẽ suꝑ tribulationẽ
expectidspem suꝑ spem: id ꝑlactictos & abductos ab uberib: loquebatur : hocẽ udcos

Expanded text:
mnium accipere possumus corporalium uoluptatum. unde et alibi scriptum est. quia peccatum non fecit. recte igitur tacebat in mortis periculo constitutus positus et frequentibus adflictus aerumnis desperare non nouit, sed quo grauiora tolerauerit magis sperat et sperandi sumit profectum secundum illud oraculuplicia peccata sua. quam cito dixit plenitudinem deiectionis solutionem esse peccati et repetiuit causam consolationis, eo maius esse reconciliationis insigne. quo numerosior fuerit poena quam culpa. Iob tot grauatus incommodorum acerbitatibus pio spem cumulabat affectu, discretam a piis causam adserens impiorum. quorum lumen extinguetur; lux autem secundum Salomonem semper iustis. unde colligitur, quia iustus semper in uerba dei sperat et spem adicit spei. quod euidentius expressit Esaias dicens: tribulationem super tribulationem expecta, spem super spem. ad perlactatos et abductos ab uberibus loquebatur. hoc est ad eos
Abbreviated transcription (Latin):
neq m&unt & dispaese&illae. quia iusticiu idnicustodiunt. Nilil sibippriuiundicandũ
sadligno fructi fero qđ dñ iudicio cõmunẽ adescãdatũ est famem leuare contentae. ex his
igitur nos cognoscimus quic̃ diuinae subsidiapuidentiae hominib nonde essent sidi iustitia
soruuro uellom quiaditicues non ider& homines quo sicdimiginẽ & similitudine
siufecit: nonne plurss sumꝰ illis nuturȩ p̃rogutiꝰ a plurissumꝰ sedinferiores diminutio

Expanded text:
neque metunt et deus pascit illa. quia iustitias domini custodiunt nihil sibi proprium uindicando. neque metunt et deus pascit illa. quia iustitias domini custodiunt nihil sibi proprium uindicando. sed ligno fructifero, quod domini iudicio communem ad escam datum est, famem releuare contenta. ex his igitur nos cognoscimus, quam diuinae subsidia prouidentiae hominibus non deessent. si dei iustitiam seruare uellemus. qui alit aues, non aleret homines, quos ad imaginem et similsui fecit? Nonne pluris sumus illis? Naturae praerogativa pluris sumus, sed inferiores devotio
Abbreviated transcription (Latin):
ino mnib: crtturis &mmaxime inagimintib: racionibilib: iustuest ꝓuidentiue ad scribit
diune. Vnde turtur studiũ pudicitiȩ que cõpareiemisso concubitus indulgere non nouit
qđ homine sseriare non possunt : qnde plerisqs animintib: tc̃ solria partus cune seriuendi
atubi conceptionis munus agnouerst: coitũ non putent eerep&endũꝰ nereceptoꝵ seminum
fiitadulterinaꝑ mixtio Focnrx coitus corporto signonat libidinis nescit in lecebnes sal de¬
⁊ suo resurgic rdgo sibiacuissupstes ipia & suiheres corporis. & cincriisui f&us si quila nado¬
generes partus nutriat diligentilibrat ex amine. & ad hucteneros fecus pioungue sus pendit
solisq: offert radis utsi forteoculos iuos ui fulgoris inflexerint taequa dogeneres laxito in p̃¬
cepsungue dimictat si uerd nature uigore constanti aduersunidiosolis obtutũ potuerint
uindicare : digneindolẽ sobolis honere gnaore port& Volatilia caeliomĩa nonsert

Expanded text:
in omnibus creaturis et maxime in animantibus rationabilibus iustum est, prouidentiae adscribit diuinae. unde turturi studium pudicitiae. quae compare amisso concubitum indulgere non nouit, quod homines seruare non possunt? unde plerisque animantibus tam sobria partus cura seruandi. ut, ubi conceptionis munus agnouerint, coitum non putent esse repetendum, ne recepterum seminum fiat adulterina permixtio? phoenix coitus corporeos ignorat, libidinis nescit in- lecebras, sed de suo resurgit rogo, sibi auis superstes, ipsa et sui heres corporis et cineris sui fetus. aquila, ne degeneres partus nutriat, diligenti librat examine et adhuc teneros fetus pio ungue suspendit solisque offert radiis, ut, si forte oculos suos ui fulgoris inflexerint. tamquam degeneres laxato in praeceps ungue dimittat, sin uero naturae uigorem constanti aduersum radios solis obtutu potuerint uindicare, dignae subolem indolis onere grato reportet. Uolatilia caeli omnia non serant
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ pusintellegendum: praccurrit u&utis macuritatẽ quisquis in adoles centice posi¬
tis senilemg̨ncuitutẽ induit &iuuenidis an nosu&erana quadam continentia rogit
seruorẽq iurentiscorporis insȩna moꝵ macuritate componit. Numquid pocest hac¬
bereluudis siefferit̃ copdsis uolupcacib &it̃ senactucis gelufrigidũ. adier adõuarao¬
ficiioris luctacerticminis ad quãrari attingere possunt Ne coñs quiingreini fu¬
oriit studium ꝓuenire :llo licudabilit̃ iuiestinseipso antecertim̃ quicarnoiua
rolusiunslie sibi mnentis eo eret imperio : parta frugilituce castiguaeseruituati
ainimsirigentis abium putl e on aestergosene a munia sobru macuritaris
qromeutrante ho ne precur rens iuuenis qn senilipondere incentua conprinatuo
uosupuuũ aeftruenten in lecebrics cupiditutis extinguut: Bonusestenĩdẽ iuistinen

Expanded text:
tempus intellegendum. Praecurrit aetatis maturitatem, quisquis in adulescentia positempus intellegendum. Praecurrit aetatis maturitatem, quisquis in adulescentia positus senilem grauitatem induit et iuuenales annos ueterana quadam continentia regit feruoremque uirentis corporis? incana morum maturitate componit. nam quid potest habere laudis, si effetum corpus uoluptatibus et iam senectutis gelu frigidum ad sera nno.-deuotioficilioris lucta certaminis, ad quam rari adtingere possunt nec omnes qui ingressi fuerint stadium peruenire. ille laudabilis, cui est in se ipso ante certamen, qui carnem suam reluctantem sibi mentis cohercet imperio, parca frugalitate castigat et seruituti animi regentis abrumpat. in hora est ergo senex, si munia sobriae maturitatis exerceat, ante horam praecurrens iuuenis, voluptatum, ac ferventis illecebras cupiditatis extinguat: Bonus est enim Dominus sustinen
Abbreviated transcription (Latin):
non hab& cepus : Neq enĩ opͣsente auctore sedicustor suprcoperis exordiuns for¬
tsse obiciaent quicd ix aem piꝰnondũ aduenit : &iterũ dix̃ : pat̃ uenithora sed hacc
honiest pasnonis : est&ia cemp iuinginadis conceptionis ecceuirgo inucero accipi&
quicaurgo subtepore. &ideo p̃seriptica &ute conepit ꝰ qͣui rogutitu qs isemꝑrog&
& sinon semꝑ p̾catur: panatũ semꝑ habcit p̃cantis affectũ: ꝑ noctabat inoratione
añsilis̃ nonin digens p̃cationis .cuxilio. sed statuens tibi imitũtionis exemplume Ille
ꝓte sdigiens ꝑ noctabat uctudisceres quo modo ꝓ terogares : Rod deigiturer qđ pte
&ulit audisu predicentem ꝓph&iẽ. Media nocte sirgebic ud confitendum tibi
& tusurge uł media nocte. si non poces tocie semꝑ nocte uigilire uedum ories nocte
uerisolis paetoricuo splendor irradi& quia om̃is anima ꝙ̃ xpm̃cogitut. Inlumine
euient̃ ex pressic: inisto uersiculo actuũ magisoperũq ierbi trorquã oriaionis

Expanded text:
non habet tempus; neque enim opus ante auctorem, sed auctor supra operis exordium. fortasse obiciant, quia dixit: tempus nondum aduenit et iterum dixit: pater. uenit hora: sed haec hora hora est passionis. est etiam tempus uirginalis conceptionis: ecce uirgo in uteroaccipiet, quia uirgo sub tempore et ideo praescripta aetate concepit. Qui rogat itaque, semper  si non semper precatur, paratum semper habeat precantis affectum. pernoctabat in oratione dominus Iesus non indigens precationis auxilio, sed statuens tibi imitationis exemplum. ille pro te rogans pernoctabat, ut tu disceres quomodo pro te rogares. redde igitur ei quod pro te detulit. audi supra dicentem prophetam: media nocte surge bam a d confitendum tibi. et tu surge uel media nocte, si non potes tota semper nocte uigilare, ut, dum oras nocte, ueri solis pectori tuo splendor inradiet, quia omnis anima quae Christum cogitat in lumine euidenter expressit, in isto uersiculo actuum magis operumque arbitror quam orationis
Abbreviated transcription (Latin):
tu cumaltissima p̃dicatione conuocat ad erteremdicens. Relinquite insi pientiam
& quaerite supienuiũ magne sublimitatis magne uocis haec p̃dicatioẽ que stultis sapien
bat quiuo cabuthomines ud regnũ cacloꝵ: Adillum uene nebile potũ quo uitue a& nȩ
diuinae sunt utq celestia utsissicut iengeli incȩlo. Nolionereꝓpecunia: quiderugo est
noli ꝓ ausdꝰ quia metallu est. noliꝓpossessione: quiaterronae isticoratio ad dr unomꝑ
nis et gñie non solum ergoda mandũ incorde sed&iũ in coto cordeclam andũest. Sic̃
ens corponlit̃ iunbenedamatur cumitoto ore clamitur itcipũ lit̃ toto ẽ dam an

Expanded text:
tia cum altissima praedicatione conuocat ad craterem dicens: relinquite insipientiam tia cum altissima praedicatione conuocat ad craterem dicens: relinquite insipientiam et quaerite sapientiam. magnae sublimitatis, magnae uocis haec praedicatio est quae stultis sapientbat, qui uocabat homines ad regnum caelorum. ad illum uenerabilem potum, quo uitae aeternae diuina sunt atque caelestia, ut sis sicut angeli in caelo. noli orare pro pecunia, quia aerugo est, noli pro auro, quia metallum est. noli pro possessione, quia terra est; oratio ista ad dominum nis et gratiae. 12. Non solum ergo clamandum in corde, sed etiam in toto corde clamandum est. Sicut enim corporaliter tunc bene clamatur, cum toto ore clamatur: ita spiritaliter toto est claman
Abbreviated transcription (Latin):
armis fiducia spesnulla inuirib: strepebat NTantũ modo quȩrella miserbilis quod como¬
dius sibi for& dunt in agypto seruicucis honerac subire qua a cerba indeserto morte cõsumi:
ppłi & periculis &quero Ii s̃ expactans fidem cales tuẽ ꝓmissoꝵ & tacitus secũ ipse uoluebat
quatiendem dñs ope iniurie in memor memorgnãe subuenir&. Dicitad eũ ds̃. quid elamas
iadme: Sonũ eius non audio uocmeiu s ugnosco. Silentium cius lago. clamorẽ eius in operib:
eni addm̃lamabat ppłs quiiniustie &us risindigna lamabat. Sed moysidictũ est quid
dicmasudme hocest tusolusadmeclamas quideme speras. tusolus ad meclamas qui uir¬
tutẽ mac̃ excites : Tusolus ad me damas quiꝑ uniuersũ territ̃ an nuntiarł mm̃ nom̃ expec¬
tus Clamab atergo moyses in cordesuo & om̃issapiens in cordesuo clamat. Deniq: sicpien¬

Expanded text:
armis fiducia, spes nulla in uiribus. strepebat tantummodo querella miserabilis, quod commoarmis fiducia, spes nulla in uiribus. strepebat tantummodo querella miserabilis, quod commodius sibi foret dura in Aegypto seruitutis onera subire quam acerba in deserto morte consumi, populi et periculis et querellis, expectans fidem caelestium promissorum, et tacitus secum ipse uoluebat. qua tandem dominus ope iniuriae inmemor, memor gratiae subueniret. dicit ad eum dominus: quid clamas ad me? sonum eius non audio, uocem eius agnosco; silentium eius lego, clamorem eius in operibusenim ad deum clamabat populus qui iniusta to et uiris indigna clamabat. sed Moysi dictum est: quid clamas ad me?, hoc est: tu solus ad me clamas qui de me speras. tu solus ad me clamas qui uirtutem meam excitas, tu solus ad me clamas qui per uniuersam terram adnuntiari meum nomen expectas. Clamabat ergo Moyses in corde suo, et omnis sapiens in corde suo clamat. denique sapien
Abbreviated transcription (Latin):
mo ses & plusomnib: acudiebatur: Cotidie iuditur incccła ab illissolis. hoc est uiudeis non
icuditur quiaure cudiunt sed nonacudiunt. ꝓph&odicit᷑ alteri exaltcuirib: uocẽtuã:
Annatamen nondamabat in corde suo sicut moy ses. sedlo quebatur. fortassequia filios pos¬
tulubat. hocestbona quidem. sod pribata non publica damabat. sed quia adnõ postulabat.
qui ad ño cum siquẽ susciper& offerebat . loquebaturdõ. Clamabat acũt mov sesqui a ñ ꝓse
sed pomni populo p̃cabat᷑. Vnde dictumẽ ciadnõ quid clamas. Clamabat affectupio & sen
suꝓfundo & ꝑsonabat incelo mirtcculis petens dignacelestib: ut nundielementac mutar&.
demiq &psiuis loci seriem rocen seam. Instabat ficrao & innumerisegyptioꝵ stipatus currib
urgebathebros hinc cirtum fusus hosi s indeint̃ fusũ mare plebemdĩ clacuserit. Nulla in

Expanded text:
Moyses et plus omnibus audiebatur, cotidie auditur in ecclesia. ab illis solis, hoc est Iudaeis, non Moyses et plus omnibus audiebatur, cotidie auditur in ecclesia. ab illis solis, hoc est Iudaeis, non auditur. qui aure audiunt, sed non audiunt. prophetae dicitur alteri: exalta uiribus uocem tuam. Anna tamen non clamabat in corde suo sicut Moyses, sed loquebatur, fortasse quia filios postulabat, hoc est bona quidem, sed priuata, non publica; non clamabat, sed quia a domino postulabat, quia domino eum, si quem susciperet, offerebat, loquebatur deo; clamabat autem Moyses, quia non pro se, sed pro omni populo precabatur. unde dictum est ei a domino: qui d clamas? clamabat affectu pio et sensu profundo et personabat in caelo, miraculis petens digna caelestibus, ut mundi elementa mutaret. Denique et ipsius loci seriem recenseamus. instabat Pharao et innumeris Aegyptiorum stipatus curribus urgebat Hebraeos; hinc circumfusus hostis. inde interfusum mare plebem dei clauserat. nulla in
Abbreviated transcription (Latin):
batꝰ e ꝓph&ic adꝓpinquantib sibi ꝑ sequutorib Sicul primo infestus armatocum in se¬
q batur exertitu posta parracidã filiu sinmineb: ai. non contentus fugienti sexilio
uitam patrisquaerebuteripere. sedabillis minus pati poterat quosin presenti uideb at : quã
ab illis quos non uidebat: ẽ enĩ conluctatio scis non solũ aduerius carnẽ & sanguinem
sed &ut̃ ud uersus principatus & potes tatesistius mundi retoresq tenebncrũ. quilatd¬
aduersum se uider& fieri incursus. exclam auit in coto cordesuo: &eni aduersuscdiabolũ
Nͣ uocis magnicudine sed magnanimitate cordis utendumẽ: est ticm̃ & uox cor¬
dis : quiacest&uox sienguinis quȩ uddm̃ꝑuenit: Deniq: didic̃, Vox sanguinis fris
tudamat udme: Clama tergo cornr̃m non sono corporis sed cogitationũ sublimite
dimat quue domor cua est : pihil inillae sublime nihil mugnificum est: uid ccoꝵ¬
quoꝵ sonus i nomnom tern c̃exiuit & uerbacinsine s orbis terriarũ : Sncciliuoce loquebat᷑

Expanded text:
 propheta adpropinquantibus sibi persecutoribus. Saul primo infestus armato eum insequebatur exercitu, postea parricida filius inminebat; non contentus fugientis exilio uitam patris quaerebat eripere. sed ab illis minus pati poterat, quos in praesenti uidebat, quam ab illis. quos non uidebat. est enim conluctatio sanctis non solum aduersus carnem et sanguinem, sed etiam aduersus principatus et potestates istius mundi rectoresque tenebrarum. qui latraduersum se fieri uideret incursus, exclamauit in toto corde suo. etenim aduersus diabolum non uocis magnitudine. sed magnanimitate cordis utendum est. Est tamen et uox cordis, quia est et uox sanguinis. quae ad deum peruenit; denique deus dicit: uoxsanguinis fratris tui clamat ad me. clamat ergo cor nostrum non sono corporis, sed cogitationum sublimitate clamat, quia deo mortua est. nihil in illa sublime, nihil magnificum est qquorum sonus in omnem terram exiuit et uerba in fines orbis terrarum. gracili uoce loquebatur
Abbreviated transcription (Latin):
tietĩ Pudtqͥuiaca nodñĩ ⁊imbraerat : cecc dns sedit iupnubem leuem &ueni& inaogyptũ
aduun ddiit sibumbra alari ciucix ꝓtegeme: Factus estigitur exinanitus umbrinob
quossolini quititis exu sierat: Vidimusengo inunbnccũ : cumadhue fides prima pecde¬
umbrc̃ uidemus nondufacim ad faciem: noq: enĩ oculi corporis. diuinitatis possunt
recipere fulgoremi haec q q̃ umbnaeotũ qͦo ti dieꝑ cegitor bemuerrarũ: profuitigitur
condusio Conclusitenĩ dsomĩa in credulitate iutomnium misertatur : sedia conside¬
remus quid in condusionedicendum sit &unde incipiendũ .i EXCLAMΑVΙ INIΟΙΟCO

Expanded text:
i umbra erat: ecce dominus sedet super nubem leuem et ueniet in Aegyptum. et Dauid dicit: sub umbra alarum tuarum protege me. factus est igitur exinanitus umbra nobis, quos sol iniquitatis exusserat. uidimus ergo in umbra eum, cum adhuc fides prima proeedest ecclesia. umbram uidemus, nondum facie ad faciem; neque enim oculi corporis diuinitatis possunt recipere fulgorem. haec quoque umbra totum cotidie protegit orbem terrarum. profuit igitur conclusio; conclusit enim deus omnia in incredulitate, ut omnium misereatur. sed iam consideremus, quid in conclusione dicendum
Abbreviated transcription (Latin):
DILICENTIṼ NOMENTQṼ Pulere addidit Respice in me & miscrere
meiꝰ quucrespicit & irctusut respex̃ suꝑ castre aegyptioꝵ & ligutis axih
curruũ oms cos deiocit influctus: Respex̃ suꝑ sodomũ & gomorrã quarũ
utriq peccatoꝵ suoꝵ luitura suppliciũ: diuine pr&ium soluit offensice
Scriptumẽ &iẽ aspicies suꝑ terne & facieseiẽ tremere. Et contnares pexit
suꝑaiu nenic abͥel suꝑcahin aut munera non respex̃: Quo exies peracuscain
pł rricidalicrimine cruonre fuaris effudit: Qiud icaũt respiceredm̃ euidentis¬
sime illo testimonio declantur qui arespex iuꝑ filios pecuperũ & non dispexuto
priccesaꝵ: Oculusenĩ dnĩ nonas ꝑnactur iustoꝵ munera, Deniq a noculos
nr̃ds quumin aliquẽ mouemur auertimus quas in dignũeũ as peetuiudicet

Expanded text:
diligentium nomen tuum. pulchre addidit: respice in me et miserere diligentium nomen tuum. pulchre addidit: respice in me et miserere mei, quia respicit et iratus, ut respexit super castra Aegyptiorum et ligatis axibus curruum omnes eos deiecit in fluctus. respexit super Sodomam et Gomorram, quarum utraque peccatorum suorum luitura supplicium diuinae pretium soluit offensae. scriptum est etiam: aspicies super terram et facies eam tremere, et contra: respexit super munera Abel, super Cain autem munera non respexit. quo exasperatus Cain parricidali crimine cruorem fratris effudit. Quid sit autem respicere deum euidentissime illo testimonio declaratur: quia respexit super filios pauperum et non despexit preces eorum; oculus enim domini non aspernatur iustorum munera. denique oculos nostros, cum in aliquem mouemur, auertimus, quasi indignum eum aspectu iudicemus
Abbreviated transcription (Latin):
uiedlidiore praccepitẽ: Lexdic̃ dileges ꝓximũtuũ. &euengelium dic̃tibi. di¬
liges inimicũtuũ: Dauidergo quasi ꝑfectus ꝓph&ie ossuũ xp̃o aperuit &ideo
in pacricholis aperuit ossuũ. Aperuitos dux spm̃ Meritoait. Qucc̃ dulcia fau¬
cib meis eloquiatua suꝑ mel& ficuumorimeo: S ponsaxp̃ĩ. osniũ sponso
aperuit. ꝑcepit omni melledulcione pracceptie. &idoo cestata est dicens
Paucescius dulcedinis & totus denderiũ: Delatataigit᷑ tenuitcũ & nondimi¬
siteum : Etingrdduxiinquit cum in domũ matris in eue. & in sccr&ũcius
quacmeconcepit: Fortas sedomus est. Inqua pfulg& mondium disciplina
scer&cuimaũt illud inquo sunt ultiora mysteria: Meri coergo concupis cebat
pracceptudnĩ in quib diuine gnatiȩ mellieredoleb ant: Anno nomnimelle
dulcior poccitorũ remissio: Nonomĩ floregñaior resurrectio mortuoꝵ
quartus uersiculus IIII. RESEICE INMEEINISERERE MEI SCD̃MINDICIŨ

Expanded text:
ualidiora praecepta. lex dicit: diliges proximum tuum, et euangelium dicit tibi : diliges inimicum tuum. Dauid ergo quasi perfectus propheta os suum Christo aperuit et ideo in parabolis aperuit os suum. aperuit os, duxit spiritum. merito ait: quam dulcia faucibus meis uerba tua. super mel et fauum ori meo. sponsa Christi os suum sponso aperuit. percepit omni melle dulciora praecepta et ideo testata est dicens: fauces eius dulcedinis et totus desiderium. delectata igitur tenuit eum et non dimisit eum. et introduxi, inquit. eum in domum matris meae et in secretum eius quae me concepit. fortasse domus est in qua praefulget moralium disciplina, secretum autem illud in quo sunt altiora mysteria. merito ergo concupiscebat praecepta domini, in quibus diuinae gratiae mella redolebant. an non omni melle dulcior peccatorum remissio, non omni flore gratior resurrectio mortuorum? Quartus uersiculus: respice in me et mis er er e mei secundum iudicium
Abbreviated transcription (Latin):
nũ sisuꝑb fuerit sic qͤl rogiens si contumaex : non poterit hocdicere : Nemoaũt dic̃ uidesuip¬
biae mec̃: seduide humilitatẽ mac̃ utei. gnc̃eriu abilloigne mereatur: Estergohumiliues
laboris s& fucigucionis Estehumilitic Nurtuti siat ꝓpositi quac̃ & insacundis &epiperis& ini
tio posicusten& iustus Iullo lic& fractus labore nulliuscerticminis dubius euentidium¬
llagentium doctor minimũ eẽ sedic̃ : indignuen officu nomine: qd iuisoperib p̃ferebat ẽ¬

Expanded text:
nam si superbus fuerit, si adrogans, si contumax, non poterit hoc dicere. nemo autem dicet: \'uide supenam si superbus fuerit, si adrogans, si contumax, non poterit hoc dicere. nemo autem dicet: \'uide superbiam meam\', sed: uide humilitatem meam, ut eius gratia erui ab illo igne mereatur. Est ergo humilitas laboris et fatigationis, est et humilitas uirtutis atque propositi, quam et in secundis et prosperis et in otio positus tenet iustus. nullo scilicet fractus labore, nullius certaminis dubius euentu humille gentium doctor minimum esse se dicit, indignum eius officii nomine quod suis operibus praeferebat
Abbreviated transcription (Latin):
possst inuenitꝰ deniq: soleleuatȩ st̃ portue a& nales ut introir& rexgłe : Non reusucusȩ :¬
& hic quidẽ mortẽ caroilliusgusticũ : neꝙ enĩ alit̃ poss& resurgere : quod legi p̃iumo: qđ non
legiꝰ ueneritus scientib: derelinquo: unũ confitens quia quicquid ea dillius subiit. Id cosubiit.
utuic̃ q&eris uł trium phandi ꝑ martyrii passionẽ uł transcundi in parti disũ suis uestigiis.
reformar& iNe moergo sibi ađrog& : nemodemeritis. ne mode porestute sciact& su dom̃s
tulabo Quacenĩ spesedia peccatorib & qui sehic aurũ putat hab& plũbũꝰ & quiputatse
ergo aduertint quiuex amin abunt᷑ om̃s : Multiengo quiseccusx putaonta&ipsihumilititem
muitiudici ꝓbicri meram᷑ diuino. tenacmꝰ hicpositi humilittar utcũ uinusquisqs nrm̃uene¬
ritadiudiciumndĩ ad illo signes quostransituri sumlicat Midehumilitatẽ meccreruemie ⁊

Expanded text:
posset inuenit. denique soli eleuatae sunt portae aeternales, ut introiret rex gloriae, non reus causae. et hic quidem mortem caro illius gustauit; neque enim aliter posset resurgere. quod legi, praesumo, quod non legi, ueneratus scientibus derelinquo unum confitens, quia, quicquid caro illa subiit, ideo subiit, ut uiam ceteris uel triumphandi per martyrii passionem uel transeundi in paradisum suis uestigiis reformaret. nemo ergo sibi adroget, nemo de meritis, nemo de potestate se iactet, sed omnes tulabo; quae enim spes alia peccatoribus ? . Et qui se hic aurum putat, habet plumbum, et qui putat se ergo aduertant, quia examinabuntur omnes. multi ergo, qui se aurum putant, et ipsi humilitatem mus, ut iudicio probari mereamur diuino. teneamus hic positi humilitatem, ut, cum unusquisque nostrum uenerit ad iudicium dei, ad illos ignes, quos transituri sumus, dicat: uide humilitatem meam et erue me.
Abbreviated transcription (Latin):
dom̃s quoscũq miserdce abibis & ꝑ omiã quaecũqͦ mandauend tibiloqueris ne
timuerisifacie doꝵ quicego tecumsum dicudñs utte liberem: Dupectuserat ille pu¬
Bliconus quioculo sudeaclum nonaudebatlauare: &idco facilius quac̃ ille phariseus
exicudiebat᷑: Omisenĩquiscex altat humiliabit᷑ & quisehumiliatex ultabitur.
quidem singuli facer copericiustitȩ sed nonina& ernum manentia: Diuesille cui
hub undauer̃ in hoc scło diuitiae. forta se fecerit adiqua opericiustitiae. quoꝵ remune¬
radione iu prȩ sentiuitie acceperit. quod non mugna fuerint opencilla. Nceremu¬
nenitione digna ꝑp&ua: Quid qđ &i an ficimꝑ opene aliqua iustitȩ facim tamen
non conania sadrira P yleriq nonrapiunt aliena sed neseiunt deꝓ priolargiri: Ali
inuadentes in debitis facultates quo speciemiustitiaȩ aibnquae nant solent conferre

Expanded text:
ad omnes quoscumque misero te abibis et per omnia quaecumque mandauero tibi loqueris. ne ad omnes quoscumque misero te abibis et per omnia quaecumque mandauero tibi loqueris. ne timueris a facie eorum, quia ego tecum sum, dicit dominus, ut te 1 iberem. despectus erat ille publicanus, qui oculos ad caelum non audebat leuare et ideo facilius quam ille Pharisaeus exaudiebatur; omnis enim qui se exaltat humiliabitur et qui se huquidem singuli facere opera iustitiae, sed non in aeternum manentia. diues ille, cui abundarunt in hoc saeculo diuitiae, fortasse fecerit aliqua opera iustitiae quo- rum remunerationem in praesenti uita acceperit, quod non magna fuerint opera illa nec remuneratione digna perpetua. quid quod, etiamsi facimus opera aliqua iustitiae, facimus tamen non continua, sed rara? plerique non rapiunt aliena, sed nesciunt de proprio largiri; alii inuadentes indebitas facultates. quo speciem iustitiae sibi quaerant, solent conferre
Abbreviated transcription (Latin):
mist iuuenem ut icuger& humilitictẽ : Non dix̃ nigrasum decora neqđ nigrũ est
decoꝵ uestimar&᷑ N ac dix̃ iuunis iũdis patus : nciuuentas dispicabilis puticr&ur
sic &ibi. Nigrcsum superiore peccato : saddecora confessione peecati. & corratio¬
nis studid utqs amoreuirtuus: NSuccuisergo: & sylluba utgrã matici appellaont
coniunctiuasit. hab & itm̃ distinctionẽ quac confusio dsiungit᷑ ac separitur. utã
dica sambrosium bassum Intuscẽ unusput&ur. Siniut̃ adsertes ambrosium &bus¬
sumintuscẽ duocitis incellogunt᷑: Dicutergo iuuenissum & despestus qui axp̃s
inpaupere atqs dispectomundum redemit. qui c xp̃s humilitatedebolũ uicit
Dicuds pectus sũ quia corhumiliatũ dẽ nonspernit. Quicedi pactus ille latarus
in ab ridie nuncrequiescatiinu & diuesille iactantior afflgicur in inferno. di pacuis
ego sesfaciliusis tedis pectus eligit᷑. Deniqs dicit᷑. polidicore quia iuuenissũ go. quia¬

Expanded text:
misit iuuenem, ut augeret humilitatem. non dixit: \'nigra sum decora\', ne quod nigrum est decorum aestimaretur, nec dixit: \'iuuenis sum despectus\', ne iuuentas despicabilis putaretur, sic et 101: nigra sum superiore peccato, sed decora confessione peccati ei correctionis studio atque amore uirtutis. quamuis ergo \'et\' syllaba, ut grammatici appellant, coniunctiua sit, habet tamen distinctionem, qua confusio disiungitur ac separatur, ut, si dicas Ambrosium Bassum intus esse, unus putatur, sin autem asseras Ambrosium et Bassum intus esse, duo utique intelleguntur. Dicat ergo: iuuenis sum et despectus, quia Christus in paupere atque despecto mundum redemit, quia Christus humilitate diabolum uicit. dicat: \'despectus sum ̒, quia cor humiliatum deus non spernit, quia despectus ille Lazarus in Abrahae nunc requiescit sinu et diues ille iactantior adfligitur in inferno. despectus ego, sed facilius iste despectus eligitur; deniq
Abbreviated transcription (Latin):
iustitia populũtuũ & intellegere in terbonum & malum: Vnde complacuitdnõ quia non
sibi longe utaetẽ uitue & regidium diuitiac rum copias sadniepientã ad intellogenda dñi iudicia
&iusticia depoposct &idaptientũ populũ regnopaci fico guberniuit quiac nonusur piuit
sicut peciua dicuo nequaquã illos i nextricabilesernor ir li quab sincidisi& quib omĩs cius
herediues sirangulut᷑: Ioeoq mnortuus est : & quo dgnauiusesi morte parati qui a ante
usurpauit scue quã intellatum quo uiuisicun&uir aciper& : Viuifica tergo incellectus

Expanded text:
iustitia populum tuum et intellegere inter bonum et malum. unde conplacuit domino. quia non iustitia populum tuum et intellegere inter bonum et malum. unde conplacuit domino. quia non sibi longaeuitateni uitae et regalium diuitiarum copias, sed sapientiam ad intellegenda domini iudicia et iustitias depoposcit et ideo tantum populum regno pacifico gubernauit, quia non usurpauit sicut petiuit Dauid. nequaquam illos inextricabiles erroris laqueos incidisset, quibus omnis eius hereditas strangulatur. ideoque mortuus est et, quod grauius est, morte peccati, quia ante usurpauit scire quam intellectum quo uiuificaretur acciperet. Uiuificat ergo intellectus,
Abbreviated transcription (Latin):
pi&isinquã iustoꝵ tribunal egenoꝵ portus miseroꝵ iuffugium. Indulgentue percatoꝵ
Quenim hab& intellectũ. ipseuere estpius. intellegitenĩ humane lubricũ frtgilitatis. &cito
ignosci terrenti: Intellegit comune nobisdatum nature ususis consortium & ideop.cuperib
tĩ quam debitũ soluit non inficiat᷑ tã quam indebitũ, Intellegit uiceseẽ ealamiuatũ &idao
tãquã naufrigis mundi istius. portu quodã suae huma niuatisoccurrit: haec ꝑfuticuirtus
in hominibꝰ hacc plena indõ licusest: Merito intellectũ sibi &iã sulomon paternũ sequtus
magis terium acd nõ postulauitdicens Egosum puerhumilis &ignorintrtiitũ mmn& exitũ mm̃n
& seruustuus in medio populitui que melegisti. populũ multũ sicut harena marisquaedinu¬
meriri non pocest prae multitudine & dibis seruotuo corprudens. uudire &iudicare cũ

Expanded text:
pietas, inquam, iustorum tribunal, egenorum portus, miserorum suffugium, indulgentia peccatorum. pietas, inquam, iustorum tribunal, egenorum portus, miserorum suffugium, indulgentia peccatorum. Qui habet intellectum, ipse uere est pius; intellegit enim humanae lubricum fragilitatis et cito ignoscit erranti. intellegit commune nobis datum naturae ususque consortium et ideo pauperibus tamquam debitum soluit, non infitiatur tamquam indebitum. intellegit uices esse calamitatum et ideo tamquam naufragis mundi istius portu quodam suae humanitatis occurrit. haec perfecta fecta in hominibus, haec plena in deo laus est. Merito intellectum sibi etiam Salomon paternum secutus magisterium a domino postulauit dicens: ego sum puer humilis lis et ignoro introitum meum et exitum meum. et seruus tuus in medio populi tui, quem elegisti populum multum sicut harenam maris quae dinumerari non potest prae multitudine. et dabis seruo tuo prudensaudire et iudicare cum
Abbreviated transcription (Latin):
ad nodo mrs: Qui queigitur tribulunonẽ nemrefugit. qui non resugit inuenitur prom
inueniunt quiinusuexerticu fuerit constitutus. quiuerd exertitium dereliquerit sinedibio non
poterit repperin quiindignus c utquenatur dicui dergo quas bonusichl&ai dicit tribulatio
& necesitios inuenerunt me quiaparatũ semꝑhabuer non refugientẽ ocessitatũ & tribula¬
tionũ plia: sedpetentem. Sequitur uersus vIIi IVSTATESTINONIATVV INAETERNQ̃
INIIILECÑOMINIEOꝵ ET QIUIFICINE: Quis tintus qui possit intelligere dnĩtes¬
timonia : &ideo incellectusacdñõ postulaendus ẽ cuiusetentaẽ uisutinitium eius sit plenitudo
uirtutis: Demiq seriptũes thͥpi&a sicut̃ indãs In itium intellectus, quacuirtutũ omnium
testacm̃tumest humanarum iuxti crerum & calestium disciplinã, pi&ia samicadõ parenib:
gratie dnm̃ conciliat. Necessi tudines fou& dicultune mercesparentũ filioꝵ stipendium:

Expanded text:
 nostro. Qui quaerit igitur tribulationem, non refugit, qui non refugit, inuenitur; non inueniunt, qui in usu exercitii fuerit constitutus; qui uero exercitium dereliquerit, sine dubio non poterit repperiri, quia indignus est ut quaeratur. Dauid ergo quasi bonus athleta dicit: tribulatio et necessitas inuenerunt me, quia paratum semper habuerunt, non refugientem necessitatum et tribulationum proelia, sed petentem. Sequitur: iustitia testimonia tua in aeternum; intellectum damihi eorum et ui fica m e. quis tantus, qui possit intellegere domini testimonia? et ideo intellectus a domino postulandus est, cuius tanta est uis, ut initium eius sit plenitudo uirtutis. denique scriptum est: pietas a autem in deo initi u m intellectus, quae uirtutum omnium fundamentum est huinanarum renun et caelestium disciplinam. pietas amica deo, parentibus grata, dominum conciliat, necessitudines fouet, dei cultura, merces parentum, filiorum stipendium;
Abbreviated transcription (Latin):
conscientiȩ aestimatur in firmitts: Enandisigit᷑ moꝵ ad sue facienda maturites quae
uincat natunam: Deniq si coniideremꝑ in parad ysodestẽ humilitas & ideouenit ecelo inpa¬
nadiso oriuest inoboadientia &ideo oboedientia cumsaluatore destendit: Inflabauaso
unde subiatiom ansu&iudinis inueniri non poterat interris. Intumueratomis preuarica¬
toris herahiues. Veniens dini hieius primũse exinaniuit non nipinã arbitnaustẽ seoquade
dõ formã sibiaccipiens &spatie inuentius uthomohumiliauit sem &apsũ fictusobo adiȩns usq

Expanded text:
conscientiae aestimatur infirmitas. grandis igitur morum adsuefacienda maturitas, quae conscientiae aestimatur infirmitas. grandis igitur morum adsuefacienda maturitas, quae uincat naturam. Denique sic consideremus: in paradiso defecit humilitas et ideo uenit e caelo; in paradiso orta est inoboedientia et ideo oboedientia cum saluatore descendit. inflabatur caro. unde subiectio mansuetudinis inueniri non poterat in terris; intumuerat omnis praeuaricatoris hereditas. ueniens dominus Iesus primum se exinaniuit. non rapinam arbitratus esse se aequalem deo, formam serui accipiens; et specie inuentus ut homo humiliauit semet ips
Abbreviated transcription (Latin):
conseru&: Haecgeneralia, Sed &iac̃ spaciadis singulis xpĩanis supp&it prerogiatiua dicendi
iuueni sagosũ & despectus: si humilis corde simitis atqs mansu&us: Dicatergo iuuenis egosũ
&dispatus snaemiitat a&atis generidẽ lactintiã quoplus comend&. Iiumilitatis succe
gnc̃m: Nonminbilis humiliis insenatu tequae effeacuirib feae debilitatib tristis
dolorib cnhela sui piriis. coctacurarũ aestib & ipsouiuendi maestae fastidio alacritutẽ
est oblitt iactantiue: Rarasane iniuuenib: esthumilites. Id eoq miranda dum a&ius
uiuit. dumui res solidae dumsanguis aestuat dumsollicitudonescitur dumignoratur
debilitias dum la&itia frequentictur Tuncferu& iactantia: Iunc se iuuentutis suꝑbus
ex tollut affactus. Tunchumilitas quasi uilis etabiecta conteninitur : tunc subiatio degeneris

Expanded text:
conseruet. Haec generalia. sed etiam specialis singulis christianis suppetit praerogatiua dicendi: conseruet. Haec generalia. sed etiam specialis singulis christianis suppetit praerogatiua dicendi: iuuenis ego sum et despectus, si humilis corde sit, si mitis atque mansuetus. dicat ergo: iuuenis ego sum et despectus, praemittat aetatis generalem iactantiam. quo plus commendet humilitatis suae gratiam. non mirabilis humilitas in senectute, quae effeta uiribus, fracta debilitatibus, tristis doloribus, anhela suspiriis, cocta curarum aestibus et ipso uiuendi maesta fastidio alacritatem est oblita iactantiae. rara sane in iuuenibus est humilitas ideoque miranda. dum aetas uiget, dum uires solidae, dum sanguis aestuat. dum sollicitudo nescitur, dum ignoratur debilitas. dum laetitia frequentatur, tunc feruet iactantia. tunc se iuuentutis superbus extollit affectus, tunc humilitas quasi uilescit, abiecta contemnitur, tunc subiectio degeneris
Abbreviated transcription (Latin):
illius egyptii stricuit eercitum. & abrm mersit ꝓfundo: quinos liberat quodtidie¬
mure rubrũ quib: ud terramripmissionis nonlicut ꝓuenire guicũq enĩ exiert
dagipto pericrindcerto: Mortiurẽ a irdn mortuaemiria mortuusest & piemopies
Solum ihinnane nominis acri similitudo seruauit: Plicud it iudeus quia sitientulli unda
uiuomuerunt : Nihideorporadrfions flux̃ a&ernus: macsam aritudines bibitxp̃s uimili
suae donaer&grã e suauitictem: Dici tergo populus xp̃ianus. iuueni s ogosũ &dispactus lus¬
a ficationestuas nonsum oblitus benehoedic̃ quiiustificauitdm̃ baptis matis sacramentis
Quionĩ bubtir itur iustificatdm̃ quia pacatipio pria confit& &ed nõ suoꝵ postulat indul
gentiã paccatoꝵ: Iustificauit đđ quiait. Tibi soli peteaui & malum coratefiti utiustificeris
in sermonib tuis: Noniustificcuer phacrisaci quibabtit acri iohannis babtis nonoluerunt

Expanded text:
illius Aegyptii regis strauit exercitum et abyssi mersit profundo, qui nos liberat comare Rubrum, quibus ad terram repromissionis non licut pervenire? Quicumque enim exierunt de Aegypto, perierunt in deserto. mortuus est Aaron, mortua est Maria, mortuus est et ipse Moyses; solum Iesum Naue nominis sacri similitudo seruauit. plaudat Iudaeus, quia sitienti illi undam saxa uomuerunt: mihi de corpore dei fons fluxit aeternus. meas amaritudines bibit Christus. ut mihi suae donaret gratiae suauitatem. Dicit ergo populus christianus: iuuenis ego sum et despectus; iustificationes tuas non sum o b lit u s. bene hoc dicit qui iustificauit deum baptismatis sacramentis. qui enim baptizatur iustificat deum, quia peccata progentiam delictorum. iustificauit Dauid, qui ait: tibi soli peccaui e t malum coram te feci, ut iustificeris in sermonibus tuis. non iustificauerunt Pharisaei qui baptin Iohannis baptismo noluerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
sic possim abolere uitioꝵ & terrena auferredelicti quib instucic̃ quandam
iubrici p̃apitam erroris: uedociuita te di expellatur iniquititis operitor:
ra contaminat & in maculati corporis uiolat sc̃ tutẽ sioꝵ conluuione uitioꝵ
&uide neforte sint quicacli & terraepeccatores sint: Nicunq adam quum in
paridrso ess& cadestis erat. postlapsũ aut̃ terrenusẽ factus &depantdr ioex¬
publicinaut iustificabatdm̃ iniquitates ꝓprias confitendo engo quom editutu

Expanded text:
sa possim abolere uitiorum et terrena auferre delicta, quibus in foueam quandam lubrici praecipitamur erroris, ut de ciuitate dei expellatur iniquitatis operator! ra contaminat et inmaculati corporis uiolat sanctitatem suorum conluuione uitiorum. Et uide, ne forte sint qui caeli paradiso esset, coelestis erat: post lapsum autem terrenus est factus, et de paradiso exPublicanus autem justificabat Deum, iniquitates proprias confitendo. Ergo qui meditatu
Abbreviated transcription (Latin):
maenitur qui idoneus certicmini non ꝓbatur: Tribulatio igit᷑ ueluquedam grã ost:
deniq̃ acrisi ciumdo spi contribulutus A n nonestgr̃a quoo ponicur pucientiam
Q uiergo nouerat tribulationis ꝓfatũ cõ quaesicus u tribulatione inuentus ẽ netrefugit:
dic̃ sicpientia ouerent inemaili & noninueniunt Nonquia dñs nolebat inueniri ab hominil
quis comnib &a cc̃ nonquaerentib offerebut sad quia hisoperib quuerehatur utindigni
essent quiquerent inuenirr: Exerum s meonquicũex poctidat inuenit: Inuenitin¬
dr eics Deniq aitadsmonẽ. Inuenimus messiã qđ interprta&aturxp̃s: p higlippus quoq
dicit ad nathanahel que mniripsit moyses in loge & ꝓph&ȩ inuenimꝰ ilim̃ filium ioseph
er gox pm̃ quaerit ueniut non corporis gressu sedmentis uestigio Sid erteũ nonexte¬

Expanded text:
inuenitur qui idoneus certamini non probatur. tribulatio igitur uelut quaedam gratia est; inuenitur qui idoneus certamini non probatur. tribulatio igitur uelut quaedam gratia est; denique sacrificium deo spiritus contribulatus. an non est gratia quae operatur patientiam qui ergo nouerat tribulationis profectum esse, quaesitus a tribulatione inuentus est nec refugit. Dicit sapientia: quaerent me mali et non inuenient, non quia dominus nolebat inueniri ab hominibus, qui se omnibus etiam non quaerentibus offerebat, sed quia his operibus quaerebatur, ut indigni essent qui quaererent inuenire. ceterum Symeon, qui eum expectabat, inuenit, inuenit Andreas. denique ait ad Simonem: inuenimus Messiam, quod interp retatur Christus. Philippus quoque dicit ad Nathanahel: quem scripsit Moyses in lege et prophetae inuenimus Iesum filium Ioseph ergo Christum quaerit, ueniat non corporis gressu, sed mentis uestigio, uideat eum non exte
Abbreviated transcription (Latin):
Quo cuidenter ostendit᷑ omnẽ ueritatẽ cuangelio contineriꝰ. qualexdĩ insensib: hominũ
& incordib seribit᷑ nonintabulis lapideis: Quiergo praecepticdĩ non habent in cordib:
suis non habent legem: Siue quia inu&ertur iniudaeis renouatur in nob̵ꝰ umbru est
remissio : done remissionis ueritaes aduenir& : Nuid deinde manifestius quã iohien¬
nis euangelistue sententua quicit. quial ex ꝑ moxysendatcest. Grac̃ aut̃ &uerities p¬
quin siticũt disunctio intellogendumẽ disiunctionẽ Ideo interposittẽ quiacueritas fiuir&
tcs loxest &simundatũ dñi lexist: multo magis uiuũ &operaorium uerbũdi loxest
Sequitur uerius septimus: TNBVLAUOET NECESSITAS INVENR VNTAE AAN¬
oXIAIUAMEbitatOuEΑESt: Quaerunt tribulutiones & necesicuces iustum:
& interduminueniunt incerdum non inueniunttũ: Inuenitꝰ cui deronadebetur non

Expanded text:
mnem ueritatem euangelio contineri. quia lex dei in sensibus hominum mnem ueritatem euangelio contineri. quia lex dei in sensibus hominum et in cordibus scribitur, non in tabulis lapideis — qui ergo praeeepta dei non habent in cordibus suis. non habent legem —, siue quia inueteratur in Iudaeis. renouatur in nobis. Umbra est, remissio, donec remissionis ueritas adueniret. quid deinde manifestius quam Iohannis euangelistae sententia, qui ait: quia lex per Moysen data est, gratia autem et ueritcum sit \'autem\' disiunctio. intellegendum est disiunctionem ideo interpositam, quia, si ueritas fuisset tas lex est, et si mandatum domini lex est, multo magis uiuum et operatorium uerbum dei lex est. Sequitur uersus septimus: tribulatio et ne c e ssitas inuenerunt me; mandata tua meditatio mea e s t. quaerunt tribulationes et necessitates iustum et interdum inueniunt, interdum non inueniunt eum. inuenitur cui corona debetur, non
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut a płi dig̃ non habentergo ueriam legem. quia c̃non acciperint spũlit̃. qđ acũt̃
non uerũ mendaxest quod mentitur occidit : Litteraergo quae occidit : mentitur
spi quiui uificatuerus est :  Accipia mus& sic Lexdenontypus non umbrae non ex¬
em plarcaclestiũ sedipsacaelestia: unde & scriptũ : quic finis legis exp̃sꝰ Non de fec¬
tusutiq sed plenitudo logis in xpõ est: quiacuenit legẽ non soluere sedimplere ꝰ sicutenĩ
tes ticm̃tũ u&us sed omisueritaus in nouo ẽ testamento : Itcc& lex moysendata figu¬
ridegisest ueredergo illalex: ueritatis exemplar: In exemplarienĩ agnis angius
his mundari inamipsacalestia: meliorib: hostiis non enĩ in manufacta scã intrae¬
uit xp̃sexemplariaueroꝵ : sedin ipsum caelũ & nuncappar& uultuidĩ ꝓuobis: ut cog
qd testabor ad eos dicit dñs dando leges mea sin cordib: eoꝵ & in sensib: eoꝵ seribã eas.
& peccati&in iustitiȩ coꝵ non erd memor: Vbiergo remissio. Iamnon oblatioꝓpeccatis¬

Expanded text:
us dixit; non habent ergo ueram legem qui eam non acceperint spiritaliter. quod autem non uerum. mendax est. quod mentitur. occidit. littera ergo. quae occidit, mentitur, spiritus, qui uiuificat, uerus est. Accipiamus et sic: lex dei non typus, non umbra. non exemplar caelestium. sed ipsa caelestia. unde et scriptum est. quia finis legis est Christus. non defectus utique. sed plenitudo legis in Christo est, quia uenit legem non soluere. sed implere. sicut enim testamentum est uetus, sed omnis ueritas in nouo est testamento. ita et lex per Moysen data figura legis est uerae. ergo illa lex ueritatis exemplar est; in exemplari enim agni sanguishis mundari; nam ipsa caelestia melioribus hostiis. non enim in manufacta sancta intrauit Christus, exemplaria uerorum, sed in ipsum caelum, et nunc apparet uultui dei pro testamentum quod testabor ad eos, dicit Dominus. Dabo leges meas in cordibus eorum, et in sensibus eorum scribam eas, et peccati et injustitiae eo
Abbreviated transcription (Latin):
sit : m noꝵ sesonbat &aliu sinperabat Moyses prȩcabatur xp̃soperabatur. Moyses
fugiebar xp̃sinsoquebatur Noyies colũnã sequebatur ut nocturnas tenebrasde

Expanded text:
sit. Moyses orabat et alius imperabat, Moyses precabatur, Christus operabatur, Moyses sit. Moyses orabat et alius imperabat, Moyses precabatur, Christus operabatur, Moyses fugiebat. Christus insequebatur, Moyses columnam sequebatur, ut nocturnas tenebras de
Abbreviated transcription (Latin):
aboo peribis. Siudꝓpinquaueris udeũ iuues hicest panis uitae: Quiergo uitã manducat
mori non potest quomodo enĩ mori& cuicib uitaest Quo mõdo defic& qui hubuerit
uitidem substantiã: Accedite adeu &satiaminiquia panisẽ. Accedite ualeũ & porate
quiae fonsest. Accedite udeũ & in luminamini quiduexest. Accodite udeũ & liberamini
Quisit iste quieriu s audite ipsumdicentẽ: ego sum panis uitae: quiuenit admȩ nonesii¬
ri& & qui credit inme non siti&umquã: Audistiscum & uidistis cũ & non credidiftuici
Id eo mortuiestis : uł nunc credite ut poss&is uiuere : Sedmiraminimoysen quia patits
urõs ꝑmaresiccs dux uestigus: Moyses non inpercuit : sodimp&ntuit. non iussit inans
sad seruiuit iubenti fluctib : Moysenlaudatis quia rogem phardo cũ exerritus uo mer¬

Expanded text:
ab eo, peribis, si adpropinquam\'ris ad eum, uiues. hic est panis uitae; qui ergo uitam manducat. ab eo, peribis, si adpropinquam\'ris ad eum, uiues. hic est panis uitae; qui ergo uitam manducat. mori non potest. quomodo enim morietur cui cibus uita est? quomodo deficiet qui habuerit uitalem substantiam? accedite ad eum et satiamini, quia panis est; accedite ad eum et potate, quia fons est; accedite ad eum et inluminamini, quia lux est; accedite ad eum et liberamini, quis sit iste quaeritis? audite ipsum dicentem: ego sum panis uitae; qui uenit ad me non esuriet et qui credit in me non sitiet umquam. audistis eum et uidistis eum et non credidistis ei, ideo mortui estis. uel nunc credite, ut possitis uiuere. Sed miramini Moysen, quia patres uestros per mare siccis duxit uestigiis. Moyses non imperauit, sed impetrauit, non iussit mari, sed seruiuit iubenti fluctibus. Moysen laudatis. quia regem Pharao cum exercitu suo mer
Abbreviated transcription (Latin):
decado: Scriptu estenĩ: panem decȩlo dediteisminducare, Sed nonertat uerus illepanis.
sed futuriumbra panẽ decaelo illuuerũ mihi seruacuit pater mihi ille panis dĩ descendit
decaelo : quiuitaẽdathuicmundo. Noniud acis descendit. hon sin.agogae descendit sed eccłȩ
descendit : sod populo dĩ iuueniori descendit: Nic̃ quomodo lud aeis descenditpanis quiuitã
dodit : Sumom̃s qui illũ panẽ manducauert̃. hocest minna quemputauer̃ iudaei uerũ
panẽ indeserto mortuist : quomodosynago gedestendit quin synagogic om̃is interierit
& u&crno iciunio fidei maceratidefecerit: Deniq si accepissent panem uerũ. non dixis
Dat quodaidie datsemꝑ: Intripsoest ut accipias hunquinẽ. Accede adhuncp.anem
& accipiescũ: De hoc panedictũ est om̃squielongantse abste . peribunt: Siclongaueris

Expanded text:
de coelo; scriptum est enim: Panem de coelo dedit eis manducare : sed non erat verus ille panis, de coelo; scriptum est enim: Panem de coelo dedit eis manducare : sed non erat verus ille panis, sed futuri umbra. 1203 Panem de coelo illum verum mihi servavit Pater. Mihi ille panis Dei descendit de coelo, qui vitam dat huic mundo. Non Judaeis descendit, non Synagogae descendit: sed Ecclesiae descendit: sed populo Dei juniori descendit. Nam quomodo Judaeis descendit panis qui vitam dedit; cum omnes qui illum panem manducaverunt, hoc est, manna, quem putaverunt Judaei verum panem, in deserto mortui sunt? Quomodo Synagogae descendit; cum Synagoga omnis interierit, et aeterno jejunio fidei macerata defecerit? Denique si accepissent panem verum, non dixissdat quotidie, dat semper? In te ipso est, ut accipias hunc panem: accede ad hunc panem, et accipies eum. de hoc pane dictum est: omnes qui elongant se abs te peribunt. si elongaueris
Abbreviated transcription (Latin):
ego sum &dĩs pectus ilstificationestuas non sũ oblitus: Ille agodsi patus anit. lim prae¬
feror lamante ponor eloctis Illeantedis pectus populus pacatoꝵ: hubo celosliũ
sacramenttꝵ ueneranda consortia : lam mensae celestis honore suscipior: epu¬
lis meis non pluuia udatur : Nonterraepartus laborat: non arboꝵ fructus: sotui
mihi. & diaenguis est potus: Noniae ad suti&lutt̃ mei annuos ex paio ꝓuentus:
xp̃smihi quodtidie ministriactur: Non uereborne smihi cadi intẽperies auts terelitas
ruris inminuatꝰ sipiicultus diligentu ꝑseuerat: Nonlam coturnicũ pluui as mnihiopto
descenderequas antemirabar : non manna qđ ante cibi s omnib: praeferebã : qui a quim an¬
namanducauer̃ patresesurierunt: in scbꝰẽ quẽ si quism anducauerit nonesuri&: mscibus
ẽ : qui non corpus in pinguat sed confirmit corhominis. Fuerit mihi antemirandus panis

Expanded text:
ego sum et despectus; iustificationes tuas non sum oblitus. ille ego despectus ante iam praeego sum et despectus; iustificationes tuas non sum oblitus. ille ego despectus ante iam praeferor, iam anteponor electis, ille ante despectus populus peccatorimi habeo caelestium sacramentorum ueneranda consortia, iam mensae caelestis honore suscipior. epulis meis non pluuia undatur, non terrae partus laborat, non arborum fructus; potui mihi et dei sanguis est potus. non iam ad satietatem mei annuos expecto prouentus, stus mihi cotidie ministratur. non uerebor, ne qua mihi eum caeli intemperies aut sterilitas ruris inminuat, descendere, quas ante mirabar: non manna quod ante cibis omnibus praeferebam; quia qui manna manducaverunt patres, esurierunt. Meus cibus est, quem si quis manducaverit, non esuriet. Meus cibus est, qui non corpus impinguat, sed confirmat cor hominis. 27. Fuerat mihi ante mirandus panis