comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
enim infinitum ẽ. ab humana scientia estimari non potest. quod quia
ineffabile ẽ. non dicitur. et quia inuisibile ẽ. non cognoscitur. et quia
suꝑ eẽntiale ẽ: non comprehenditur. De ipso gͥ mens humana aliquid
caꝑe potest ipsum non potest. et lingua humana de ipso aliquid dicere
potest. ipsum non potest. nec iccuto tamen falsum estimandum ẽ. qđ
quod de ipso cogitatur qm̃ deipso tantum ẽ. et non ipse hoc quod cogi¬
tatur qm̃ uerum dicitur. et ueritas cogitatur quȩ sic ducit ad ipsum ꝗͣ¬
uis sublimius et excelsius consistat in ipso. Sequitur. Sigͥ negationes
indiuinis uere affirmationes uero incompacte obscuritati archanoꝵ
magis apta ẽ. ꝑdissimi les formationes manifestatio. Ac sidicat. Qͥa¬
mus. manifestum ẽ. in diuinis id ẽ. inhis quȩ de do dicuntur et dõ
attribuuntur negationes ueras eẽ. id ẽ. proprias affirmationes in cõ-¬

Expanded text:
enim infinitum est ab humana scientia existimari non potest: quod, quia enim infinitum est ab humana scientia existimari non potest: quod, quia ineffabile est, non dicitur; et quia invisibile est, non cognoscitur; et quia superessentiale est, non comprehenditur. De ipso igitur mens humana aliquid capere potest, ipsum non potest; et lingua humana de ipso aliquid dicere potest, ipsum non potest, nec idcirco tamen falsum existimandum est quod ur; neque vanum, quod de ipso cogitatur, quoniam de ipso tantum est, et non ipse hoc, quod cogitatur; quoniam verum dicitur, et veritas cogitatur: quae sic ducit ad ipsum, quamvis sublimius et excelsius consistat in ipso. Sequitur: « Si igitur negationes in divinis verae, affirmationes vero incompactae; obscuritati arcanorum magis apta emus, manifestum est in divinis, id est iis quae de Deo dicuntur, et Deo attribuuntur, negationes veras esse, id est proprias; affirmationes vero incom
Abbreviated transcription (Latin):
diuinorum scriptorum dignitatem et scĩtatem & sui scĩficationem qͥa
et adiuinis sacerdotib et propħis tradita ẽ. & propt̃ scĩficandos ꝑ eam
diuinitus scĩficata. sicut gͦ ipsa occulta et sacerdotalis traditio sub¬
introdurit didicimus eorum quȩ sunt om̃ium non eẽ. hoc id ẽ tale a¬
liquid scd̾m quid uere dicimus eẽ eam. idẽ. diuinam naturam qui a
nulla rerum creatarum species ita eius similiciidini approximat ut
id quod uere in ipsa ẽ. expresse. et scdm ꝓprietatem ostendat. Uel ita.
Didicimus non eẽ eam uere quod dicimus eam ẽẽ. scđm quid hoc ẽ. scd̃m
aliquid eorum quȩ sunt. Quod enim uere ẽ. scđm aliquid eorum queft̃¬
totum dici non potest. et idõ cum eam scd̾m illa quȩ sunt aliquid ẽẽ. di¬
timus nũdum quoduiere ẽ. ꝑ expressionem manifestamus. Ignoramꝰ aũt
suꝑ ẽẽntialem ipsius et inuisibilem et in effabilem infinalitatem. Quod

Expanded text:
divinorum scriptorum dignitatem et sanctitatem, et sui sanctificationem, quia divinorum scriptorum dignitatem et sanctitatem, et sui sanctificationem, quia et a divinis sacerdotibus, et propheticis tradita est, et propter sanctificandos per eam divinitus sanctificata. Sicut ergo ipsa occulta et sacerdotalis traditio subintroduxit, didicimus eorum, quae sunt, omnium non esse hoc, id est tale quid secundum quod vere dicimus esse eam, id est divinam naturam, quia nulla rerum creatarum species ita ejus similitudini approximat, ut id, quod vere in ipsa est, expresse et secundum proprietatem ostendat. Vel ita didicimus non esse eam vere quod dicimus eam esse secundum quid, hoc est secundum aliquid eorum quae sunt: quod enim vere est secundum aliquid eorum, quet ideo cum eam secundum illa, quae sunt, aliquid esse dicimus, nondum quod vere est per expressionem manifestamus. Ignoramus autem superessentialem ipsius, et invisibilem, et ineffabilem infinalitatem. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc iudelicet ex quo nũquidẽ. sed quid non ẽ. significatur potentius est
idẽ. efficatius et magis ꝓprium et expressum in ipsa qmqui dicit qđ
non est dicit quod aliquo modo potest intelligi. qui autem dicit qd̾
ẽ. dicit quod nullo mͦ potest comprehendi. Ergo potentuis ẽ. et excellentiꝰ
quantum adueritatis expressionem dicere qͦd ñ ẽ. ds̃. quam quod ẽ. qm̃
quidem ut occultas et sacerdotalis traditio sub introdurit. hoc quide
non eẽ. scđm quid eorum que sunt eam uere dicimus. ignoramus autem
suꝑ eẽntialem ipsius et inuisibilem et ineffabilem infinalitatem. Ac si
diceret. Sicut testatur auctoritas sacrȩ scripture sub introducta ex occul¬
to in manifestationem. et tradita ad correctionem et inforni ationem.
Sicut gͦ ipsa traditõ hoc ẽ ipsa auctoritas tradita occulta quantũ ad
misteria sacramentorũ occultorum & sacerdotalis quantũ ad ipsorum

Expanded text:
» Hoc videlicet, ex quo non quid est, sed quid non est significatur, potentius est, » Hoc videlicet, ex quo non quid est, sed quid non est significatur, potentius est, id est efficacius, et magis proprium, et expressum in ipsa; quoniam, qui dicit quod non est, dicit quod aliquo modo potest intelligi; qui autem dicit quod est, dicit quod nullo modo potest comprehendi. Sed potentius est et excellentius quantum quidem ut occulta et sacerdotalis traditio subintroduxit hoc quidem non esse secundum quid eorum quae sunt, eam vere dicimus. Ignoramus autem superessentialem ipsius, et invisibilem, et ineffabilem infinalitatem. Si idiceret: Sicut testatur auctoritas sacrae Scripturae, subintroducta ex occulto ad manifestationem, et tradita ad correctionem et informationem. Sicut ergo ipsa traditio, id est ipsa auctoritas tradita, occulta quantum ad mysteria sacramentorum occultorum, et sacerdotalis quantum ad ipsorum
Abbreviated transcription (Latin):
comprehensam a nobis. Et alia quoq multa ipsis eloquiis uocantibus
diuinam naturam que talia sunt ex quibus nunquid ẽ. s quid non est
significatur. Cum enim inuisibilis et infinitus et in comprehensus dr
ds̃. non quid ẽ. dicitur. sed quid non ẽ. Nonẽ. enim usibilis quia uidi
non potest. neq finicus ẽ. quia loco non clauditur. nec tempore t̾minat᷑.
nec comprehensibilis ẽ. quia et si quod ẽ. creditur. quantum ẽ. non capit᷑.
Qui gͦ inuisibilem dicit non eẽ. dicit quod ẽ. sed non eẽ. quod non ẽ. Simi¬
liter et qui infinitum dicit et incomprehensum non dicit ẽẽ. quod ẽ. qͥa
nichil eẽ. affirmat. sed non ẽẽ dicit quod non est. quia aliquid ẽẽ. negat
qm̃ et quodnon affirmat ẽ. quod dici non potest. et quod negat non ẽ.
quod potest intelligi. Sequitur. Hoc enim ut estimo potentius ẽ. inipsa

Expanded text:
comprehensam a nobis; et alia quoque multa ipsis eloquiis vocantibus comprehensam a nobis; et alia quoque multa ipsis eloquiis vocantibus divinam naturam, quae talia sunt, ex quibus non quid est, sed quid non est, significatur. Cum enim invisibilis, et infinitus, et incomprehensus dicitur Deus: non quid est dicitur, sed quid non est enim visibilis, quia videri non potest, neque finitur, quia loco non clauditur, nec tempore terminatur; nec comprehensibilis est, quia etsi quod est creditur, quantum est non capitur. Qui ergo invisibilem dicit, non esse dicit quod est, sed non esse quod non est. Similiter et qui infinitum dicit, et incomprehensum, non dicit esse quod est, quia nihil esse affirmat. Sed non esse dicit quod non est, quia aliquid esse negat; quoniam et quod non affirmat, est quod dici non potest; et quod negat, est quod potest intelligi. Sequitur: « Hoc enim, ut existimo, potentius est in ipsa.
Abbreviated transcription (Latin):
significatur. Ac sidicat non solum similib et excellentib manifestatiõib
atq ad eius imaginem accedentib manifestatur. s aliquando etiam ma¬
nifestationibtis dissimilibus et ab ipsius natura peregrinis ab eloquiis
suꝑmundanȩ idẽ. mistice et sp̃ualiter & supra huiusmodi speciem lau¬
datur. Quando enim ꝑ pulchras formas laudatur scd̾m speciem huius
mundi laudatur. idẽ. dicitur scd̾m aliquid quod ẽ. ipsum ꝑ quod laudat᷑
Quando uero ꝑ dissimiles et ase alienas formationes laudatur. suꝑmun¬
dane laudatur qm̃ nec idẽe. dicitur nec scđm idsed supra id totum aliud
ꝑ quod laudatur. Propterea gͦ suꝑ mundane laudatur abipsis eloquiis
formationibus dissimilibus eloquiis dicosiue ipsis formationib uocan¬
tibus eam diuinam scilicet naturam inuisibilem et infinitam et incõ¬
prehensam. Primum infinitam in se. deinde inuisibilem nobis. post in¬

Expanded text:
signisigniatque ad ejus imaginem accedentibus manifestatur: sed aliquando etiam manifestationibus dissimilibus, et ab ipsius natura peregrinis, ab eloquiis « supermundane, » id est mystice et spiritualiter, et super hujus mundi speciem laudatur. Quando enim per pulchras formas laudatur, secundum speciem hujus mundi laudatur, id est dicitur secundum aliquid, quod est ipsum per quod laudatur. Quando vero per dissimiles et a se alienas formationes laudatur, supermundane laudatur; quoniam, nec idem esse dicitur, nec secundum id, sed supra id totum aliud, per quod laudatur. Propterea ergo supermundane laudatur ab ipsis eloquiis formationibus dissimilibus. Eloquiis dico sive ipsis formationibus vocantibus eam, divinam scilicet naturam, invisibilem, et infinitam, et incomprehensam: primum infinitam in se; deinde invisibilem nobis; post in
Abbreviated transcription (Latin):
sic deficientib idẽ etiam intanta ȩrcellentia deficientib ad iuina similitu¬
dine deficientib scilicet adueritatem subauditur exprimendam. Omne
enim quod hic insigno est minus ẽ. quam qͦd illic inueritate ẽ. Est enim
scilicet diuina natura suꝑ omem ẽẽntiam et uitam nullo quide lumine
caracteritante idẽ. figurante uelexprimente. et est ercellens om̃i ratione &
intellectu incomparabiliter derelictis retrorsum siue inferius asimilitudine
ipsius. Unde apparet si eius similitudo om̃i ratione & intellectu tantũ su¬
perior est. qm̃ ad eius similitudinem ȩquandam nec ratio nec in tellectus ac¬
ceclere non potest. Sequitur. Aliquando uͦ dissimilib cogitationibus ab
ipsis eloquiis suꝑmundane laudatur. eam inuisibilem et infinitam et
incomprehensibilem uocantib et quȩ ex quib non quid ẽ. s quod non est

Expanded text:
sic deficientibus, id est etiam in tanta excellentia deficientibus a divina similitusic deficientibus, id est etiam in tanta excellentia deficientibus a divina similitudine, deficientibus scilicet ad veritatem, subauditur exprimendam. Omne enim, quod hic in signo est, minus est quam quod illic in veritate est. « Est enim, « scilicet divina natura, » super omnes essentiam, et vitam nullo quidem lumine characterizante, id est figurante, vel exprimente: et est excellens omni ratione, et intellectu incomparabiliter derelictis retrorsum, sive inferius a similitudine ipsius. Unde apparet si ejus similitudo ratione et intellectu tanto superior est, quod ad ejus similitudinem aequandam nec ratio, nec intellectus inerelictis. Et aliquando vero dissimilibus manifestationibus ab ipsis eloquiis, supermundane laudant eam invisibilem, et infinitam, et incomprehensam, vocantibus: et quae, et ex quibus non quid est, sed quid non est
Abbreviated transcription (Latin):
dinem misticȩ traditionis cum tamen ipsa suꝑ om̃e lumen sit luen. & suꝑ
om̃em uitam uita subsistat. Tot gͦ ac tantis modis sacra eloquia diumnã
maiestatẽ in significatõne formant ipsis tantiᷤᷤ mirabilib formatõnib castio¬
cionibus probatis quo quo modo excellere cȩc̃as mati̾ales formationes
Aesi diceret. Quamius adillam ercellentiam om̃is formatio uł representa¬
tio inferior inueniatur: ad comꝑationem tamen aliarun formationum
tam pulchre et tam decore formationes excellere ꝓbantur. cum scilicet diui¬
nitatis natura ratio et intellectus et eẽntia et lumen et uita nominatur.
quãuis et in his quoq formationib ad ineffabilem ueritatem exprimendam
similitudo in manifestatione deficiat. Unde ait deficientib et sic diuina ad
ueritatem similitudiue ipsis udelicet excellentiorib sim ilitudinib etiam

Expanded text:
dinem mysticae traditiones, cum tamen ipsa super omne lumen sit lumen et super dinem mysticae traditiones, cum tamen ipsa super omne lumen sit lumen et super omnem vitam vita subsistat. Tot ergo, ac tantis modis sacra eloquia divinam majestatem in figuratione formant. « Ipsis tantis mirabilibus formationibus castiolere caeteras materiales formationes. » Ac si diceret: Quamvis ad illam excellentiam omnis formatio, vel repraesentatio inferior inveniatur, ad comparationem tamen aliarum formationum tam pulchrae, et tam decorae formationes excellere probantur. Cum scilicet divinitatis natura, ratio, et intellectus, et essentia, et lumen, et vita nominatur, quamvis et in his quoque formationibus ad ineffabilem veritatem exprimendam similitudo in manifestatione deficiat. Unde ait: « Deficientibus, et sic divina ad veritatem similitudine. » Ipsis videlicet excellentioribus similitudinibus etiam
Abbreviated transcription (Latin):
mationes sinuliter. ab incorporalib uł acorporalibus sumptas diuinam
naturam manifestant. Ab incorporalib quidem ut cum ei iram zelum
penitentiam attribuunt: a corporalib uero. quando illi formas uł siguraᷤᷤ
bestiarum uł aliarum quarulibet rerum corꝑalium insignificatione ap¬
ponunt. Hoc ẽ. gͦ quod dicit. Itaq misticȩ traditiones manifestatiuorum
eloquiorum laudant colendam beatitudinem suꝑeẽntialis diuinitatis.
aliquando quidem ut rationem et intellectum et eẽntiam declarantes
diuinam subsistentiam eius uere existentem et ueram causam subsistenti
subsistere facit. in eo quod illam eẽntiam appellant cum ipsa tamen supͣ
om̃em rationem et intellectum et eẽntiam in sua maiestate nec intelli¬
gibilis nec incomprehensibilis supra om̃ia subsistentia subsistens. Sequit᷑.
Et quasi lumen eam formant et uitam uocant colendam scilicet beatitu¬

Expanded text:
mationes similiter ab incorporalibus, vel a corporalibus sumptas divinam mationes similiter ab incorporalibus, vel a corporalibus sumptas divinam naturam manifestant. Ab incorporalibus quidem, ut cum ei iram, zelum, poenitentiam attribuunt; a corporalibus vero, quando illi formas, vel figuras bestiarum, vel aliarum quarumlibet rerum corporalium in significatione apponunt. Hoc est ergo, quod dicit: « Itaque mysticae traditiones manifestativorum eloquiorum laudant colendam beatitudinem superessentialis divinitatis; aliquando quidem ut rationem, et intellectum, et essentiam, declarantes divinam subsistentiam ejus vere existentem, et veram causam subsistentiasubsistere facit, in eo quod illam essentiam appellant cum ipsa tamen supra omnem rationem, et intellectum, et essentiam in sua majestate nec intelligibilis, nec comprehensibilis supra omnia subsistentia subsistat. Sequitur: « Et quasi lumen eum formant, et vitam vocant. » Colendam scilicet beatitu
Abbreviated transcription (Latin):
propterea quod ipse figurȩ et ipsa signa manifestantia ueritatem non
decere uideantur. hoc est quod ait propt̃ dissimiles formarum fact᷑as.
Sequitur. Itaq et colendam suꝑ essentialis diuinitatis beatitudinem
manifestatiuorum eloquiorum mistice traditiones aliquando quidẽ
ut rationem et intellectum et essentiam laudant. diuinam rationalita¬
tem et sapientiam eius declarantes. et uere ȩristentem subsistentiam et
eorum que sunt subsistentie causam ueram. Ac si diceret. Quia duplex
ẽ. modus manifestationis in sacro eloquio. alter uidelicet ꝑsimilia signa
alter ꝑdissimilia signa formatus: itaq etiam diuine naturȩ maiestatem
ipsa sacra eloquia aliquando ꝑsimiles. aliquando ꝑdissimiles formatiões
lectum. a corporalib quẽad modum cum eam lumen et splendorem nomi¬
nant et cȩt̾a que fiunt adhunc modum. Aliquando aut̃ ꝑdissimiles for¬

Expanded text:
propterea quod ipsae figurae et ipsa signa manifestantia veritatem non propterea quod ipsae figurae et ipsa signa manifestantia veritatem non dicere videantur. Hoc est, quod ait: « Propter dissimiles formarum facturas. tus. Itaque colendam superessentialis θεαρχίας beatitudinem manifestativorum eloquiorum mysticae traditiones aliquando quidem ut rationem et intellectum et essentiam laudant, divinam rationalitatem et sapientiam ejus declarantes, et vere existentem subsistentiam, et eorum, quest modus manifestationis in sacro eloquio: alter videlicet per similia signa, alter per dissimilia signa formatus. Itaque etiam divinae naturae majestatem ipsa sacra eloquia aliquando per similes, aliquando per dissimiles formationlectum; a corporalibus, quemadmodum cum eam lumen et splendorem nominant, et caetera quae fiunt ad hunc modum. Aliquando autem per dissimiles for
Abbreviated transcription (Latin):
inhonestũ ẽẽ referri .i. aptari. sic tͦpes formatõnes diformib & scĩssimis dispo¬
sicionib idẽ. ordinibus si quis inquam ita estimauerit et ita dixerit:
ad eum sufficit dicere quomͦ duplȩx ẽ. scẽ manifestationis modus idẽ.
estimationi et oppositioni eiusmodi sufficient̃ respondetur in eo qͦd
scẽ manifestationis quȩ fit ꝑscripturas duplex modus ẽe. ostenditur.
Unus quidem quasi consequens id ẽ. conueniens et decens in quo sig¬
na significatam ueritatem ꝑ consimilem ꝓprietatem sequantur ꝓp¬
ter similes imagines sacrarum figurarum conuenientium idẽ ꝓ ce¬
dentium ad faciendam manifestationem uł ꝓuenientium idẽ. apta¬
rum et coucordantium cum eo significant. Alter uero modus ẽ. informa¬
cus om̃ino & inconsequens idẽ. discrepans et inconueniens et indecorus

Expanded text:
inhonestum esse referri, id est aptari sic turpes formationes deiformibus et sanctissimis dispoinhonestum esse referri, id est aptari sic turpes formationes deiformibus et sanctissimis dispositionibus, id est ordinibus. Si quis, inquam, ita existimaverit, et ita dixerit: « Ad eum sufficit dicere quomodo duplex est sanctae manifestationis modus: » id est existimationi et oppositioni ejusmodi sufficienter respondetur in eo, quod sanctae manifestationis, quae fit per Scripturas, duplex modus esse ostenditur. « Unus quidem quasi consequens, » id est conveniens et decens, in quo signa signatam veritatem per consimilem proprietatem sequantur: propter similes imagines sacrarum figurarum convenientium, id est procedentium ad faciendam manifestationem, vel provenientium id est aptarum et concordantium cum eo, quod significant. « Alter vero modus est conformatus in omnino inconsequens, » id est discrepans, et inconveniens, et indecorum,
Abbreviated transcription (Latin):
lu sunt namq non sacri idẽ. non digni sacris. quorum non ẽ. scientia ut
eloquia aunt scripture sacre. Apłs enim dicit. quia fides om̃ium ñẽ.¬
qm̃ illa ueritatis cognitio qua nunc ds ascĩs et iustis piecreditur aꝑu̾¬
sis quibusq uel non recipitur uł non digne tenetur. Si aut̃ deformes una¬
ginum descriptionis causas estimauerit. quis in honestum dicens referri
sic turpes formationes dĩformib et sc̃issimis dispositionib idẽ ordinib¬
modo dupler ẽ. scẽ manifestationis modus: Nunc tandem adquestionem
supius obiectam respondet inqua continebatur sacris et diuinis ñ con¬
uenienter insacro eloquio uiles et ab iectas formationes apponi diceus.
Si quis est mauerit causas descriptionis imaginum deformes. hoc ẽ. si qͥs
estimauĩt deformes hoc ẽ. in ꝯueniente ᷤᷤ eẽ. causas descͥbendi imagineᷤᷤ dicens

Expanded text:
Hi sunt namque non sacri, id est non digni sacris, quorum non est scientia, « ut Hi sunt namque non sacri, id est non digni sacris, quorum non est scientia, « ut eloquia dicunt, » Scripturae sacrae. Apostolus enim dicit, quod « fides omnium nm illa veritatis cognitio, qua Deus a sanctis, et justis pie creditur, a perversis quibusque vel non recipitur, vel non digne tenetur. « Si autem deformes imaginum descriptionis causas aestimaverit quis, dehonestari dicens referri sit turpes formationes deiformibus et sanctissimis dispositionibus, suffimodo duplex est sanctae manifestationis modus? » Nunc tandem ad quaestionem superius objectam respondet, in qua continebatur sacris et divinis non convenienter in sacro eloquio viles et abjectas formationes apponi, dicens: « Si quis existimaverit causas descriptionis imaginum deformes, » id est si quis existimaverit deformes, id est inconvenientes esse causas describendi imagines, dicens,
Abbreviated transcription (Latin):
a enin eniginata et parabole et figurȩ in mistico eloquio scripturarũ
apponuntur ne ueritas spũ alium rerum carnalibus et immiundis sp̃itib
patescat & ut simulstudiosos et deuotos ipsa sua profunditate exerceat.
quam tam̃ ausam hic auctor exsuꝑhabundanti cõmemorare iudicauit.
Iđo igitur tecta sunt ne om̃ib pateant diuina sacramenta. qui a om̃s digni¬
non sunt agnitione ueritatis. Est enum non om̃is sacer neq om̃ium ut elo¬
quia aunt scientia. Propterea enim quia non omĩs homo sacer est: iccir¬
co ueritas om̃ib manifestanda non est. qm̃ sicunctis manifestaretur. mul¬
ti illam ꝑ malitiam contradicendo roderent uł immunde uiuendo inqui¬
narent. Unde dictum ẽ. nolite scmdare canibus his uidelicet qui dente
malitiȩ ueritatem ꝓpositam rodunt. Neq margaritas proicere ante por¬
cos. eos scilicet qui oblatam quantum in se ẽ. male uiuendo polluunt.

Expanded text:
a enim aenigmata, et parabolae, et figurae in mystico eloquio Scripturarum a enim aenigmata, et parabolae, et figurae in mystico eloquio Scripturarum apponuntur, ne veritas spiritualium rerum carnalibus et immundis spiritibus patescat, et ut simul studiosos et devotos ipsa sua profunditate exerceat. Quam tamen causam hic auctor ex superabundanti commemorare judicat. Ideo igitur tecta sunt ne omnibus pateant divina sacramenta, quia non omnes digni sunt agnitione veritatis. « Est enim non omnis sacer, neque omnium, ut eloquia aiunt, scientia. » Propterea enim quia non omnis homo sacer est idcirco veritas omnibus manifestanda non est; quoniam, si cunctis manifestaretur, multi illam per malitiam contradicendo roderent, vel immunde vivendo inquinarent. Unde dictum est: « Nolite Sanctum dare canibus , » iis videlicet, qui dente malitiae veritatem propositam rodunt; « neque margaritas projicere ante porcos , » ante eos scilicet qui oblatam, quantum in se est, male vivendo polluunt.
Abbreviated transcription (Latin):
uerborum assignare solent scdm similitudinem plurium subuna ꝓprieta.¬
ce cadentium. A nalogia gͥ hunane nature idẽ. condicio uł ꝓprietas siue
conuenientia ẽ. ea posse et nosse que adhominem ꝑtinent & que homo nos¬
se et posse aceepit. Supra analogiam aut̃ nram idẽ sitpra conuenientiã et
equalitatem nr̃am ẽ. celestia scrutari inisi ꝑ ea que apud nossunt usibilia &
nota nobis erudiamur. Hȩc gͥ analogia idest conditio humana causa fuit
quare sacrum eloquium mentib humanis erudiendis de inuisibilib uisi¬
bilia signa ꝓposuit. et non sola hȩc causa fuit. sed etiam quia et hoc decen¬
tissimum ẽ. misticis eloquiis occultare scilicet et inuiam multis ponere sa¬
ciam et abditam idẽ. occultam ueritatem suꝑ mundanorum incellec̾tuũ
id ẽ. iniusibilium spũum pincomprehensibilia diuina enigmata. Proptere¬

Expanded text:
verborum assignare solent secundum similitudinem plurium sub una proprietatverborum assignare solent secundum similitudinem plurium sub una proprietate cadentium. Analogia igitur humanae naturae, id est conditio vel proprietas, sive convenientia, est ea posse et nosse quae ad hominem pertinent, et quae homo esse et posse accepit. Supra analogiam autem nostram, id est supra convenientiam et aequalitatem nostram est coelestia scrutari, nisi per ea quae apud nos sunt visibilia et nota nobis erudiamur. Haec ergo analogia, id est conditio humana, causa fuit quare sacrum eloquium mentibus humanis erudiendis de invisibilibus visibilia signa proposuit. Et non sola haec causa fuit, sed etiam « quia et hoc decentissimum est mysticis eloquiis, » occultare scilicet, « et inviam multis ponere sacram, et abditam, » id est occultam veritatem « supermundanorum intellectuum, » id est invisibilium spirituum « per incomprehensibilia divina aenigmata. » Proptere
Abbreviated transcription (Latin):
nec figuras. huius inquam rei diceret qͥs non solum causam eẽ. analogum
id ẽ. conditionem nr̃ãm alit̃ non ualentem ad iniusibilium cognitionem
ꝑtingere. neq ualentem in medi ate. idẽ. sine medio aliquo extendi ꝑ in¬
tellectum in inuisibiles contemplationes id ẽ. incontemplationes in uisibi¬
lium & nrãm analogiam dico etiam desiderantem proprias et connatu¬
rales reductiones hoc ẽ. reduci ad innisibilium cognitionem & contẽpla¬
çionem ꝑ ea quȩ propria illi sunt & connaturalia idẽ. iusibilia & corꝑalia
culationum. et suꝑ naturalium. idẽ. nrãm naturam excedentium specu¬
lationem. et om̃ino incõprehensibilium nobis nisi ꝑistas formationes pos¬
sibiles nobis demonstrarentur insinuarentur nobis. Analogiam conditi¬
onem dicit humanam. qm̃ analogia ẽ. uuita rationem & conuemientiam
plurium similium in uno ꝓprietas ꝗ̃ ad modum & grammatici analogia s

Expanded text:
nec figuras. Hujus, inquam, rei diceret quis non solum esse causam analogiam, nec figuras. Hujus, inquam, rei diceret quis non solum esse causam analogiam, id est conditionem nostram aliter non valentem ad invisibilium cognitionem pertingere, neque valentem immediate, id est sine medio aliquo extendit per intellectum in invisibiles contemplationes, id est in contemplationes invisibilium. Nostram analogiam dico etiam desiderantem proprias, et connaturales reductiones, hoc est, reduci ad invisibilum cognitionem, et contemplationem per ea, quae propria illi sunt et connaturalia, id est visibilia et corporculationum et supernaturalium, id est nostram naturam excedentium speculationum et omnino incomprehensibilium nobis, nisi per istas formationes passibiles demonstrarentur, et insinuarentur nobis. Analogiam conditionem dicit humanam; quoniam analogia est juxta rationem et convenientiam plurium similium in uno proprietas, quemadmodum et grammatici analogias
Abbreviated transcription (Latin):
Ita inquit misticarum descriptionum causam aliquis dicet. quod cum
et ipse indubitanter & ueraciter dicere potiusset modeste alteri attribu¬
it ne forte suam auctoritatem cõmendare uideretur. Hoc est ergo quodait.
Quia quidem enim pulchie ꝓcurate sunt informium forme et figure
carentium figuris non unam causam diceret qͥs ẽẽ. nrãm analogĩã. Qa¬
quidem enim contra usum latinitatis scđ̾m idioma lingue coniunctio¬
nes glomerauit. Siue quia ꝓ quod legatur hit. ut sit sensus. Quia quidẽ
quis id ẽ. aliquis diceret non unam eẽ. causam hanc scilicet nr̃ãm analo¬
giam. idẽ. non solum nrãm analogiam causam eẽ. huius rei qđ ꝓcuratȩ
sunt pulchie idẽ. conuenienter a sacro eloquio forme informium et figu¬
re carentium figuris. idẽ. quod insacro eloquio accribute sunt forme &
figure illis celestib sp̃itib qui in sua natura nec formas corporales habens

Expanded text:
Ita, inquit, mysticarum descriptionum causam aliquis dicet: quod cum Ita, inquit, mysticarum descriptionum causam aliquis dicet: quod cum et ipse indubitanter et veraciter dicere potuisset, modeste alteri attribuit, ne forte suam auctoritatem commendare videretur. Hoc est ergo, quod ait: Quia quidem enim pulchre procuratae sunt informium formae, et figurae carentium figuris, non unam causam diceret quis esse nostram analogiam, quidem enim. » Contra usum latinitatis secundum idioma linguae Graecae conjunctiones glomeravit, sive quia pro quod legatur, ut sit hic sensus: Quod quidem quis, id est aliquis, diceret non unam esse causam, hanc scilicet nostram analogiam, id est non solum nostram analogiam causam esse hujus rei, quod procuratae sunt pulchre, id est convenienter a sacro eloquio formae informium et figurae carentium figuris, id est quod in sacro eloquio attributae sunt formae et figurae illis coelestibus spiritibus, qui in sua natura nec formas corporales habent,
Abbreviated transcription (Latin):
tamen forcassis aliquis inuiriam dic̾et et dicendam putaret cum tamen
imuria nonfit neq nos ꝑ easdem figurationes infigeret passibiliter in ui¬
les humilitates imaginum id ẽ. inuilitatem humilium siue in humilita¬
tem uilium imaginum. Utrumq enim sapientia diuini eloquii ꝓiudit
et e auit ut ꝑistas humiles figurationes neq diuinis inuiriã faceret neq
nr̃m animum aduiles cogitationes uel estimationes falsas informaret. Et
quidem pͥmũ quare diuinis et inuisibilibus manifestandis corporales & ui¬
sibiles figure et forme appositȩ sunt. necessaria et conueniens causa demon¬
stratur quam fortassis aliquis non unam diceret eẽ sed duplicem idẽ. non
solum id̾o quia illa nisi ꝑ ista animo nr̃o manifestari non poterant: sed
etiam idõ quia infiguris et enigmatibus misticarum descriptionum ab
impuris mentib et a maliuolis diuina secreca tegenda fuerant & celando.

Expanded text:
tamen fortassis aliquis injuriam diceret, et dicendam putaret, cum tamen tamen fortassis aliquis injuriam diceret, et dicendam putaret, cum tamen injuria non sit, « neque nos » per easdem figurationes « infigeret passibiliter in viles humilitates imaginum, » id est in vilitatem humilium, sive in humilitatem vilium imaginum. Utrumque enim sapientia divini eloquii providit et cavit, ut per istas humiles figurationes, neque divinis injuriam faceret, neque nostrum animum ad viles cogitationes vel existimationes falsas informaret. Et quidem primum quare divinis et invisibilibus manifestandis corporales et visibiles figurae et formae appositae sunt, necessaria et conveniens causa demonstratur, quam fortassis aliquis non unam diceret esse, sed duplicem, id est non solum ideo quia illa nisi per ista animo nostro manifestari non poterant, sed etiam ideo, quia in figuris et aenigmatibus mysticarum descriptionum ab impuris mentibus, et a malevolis divina secreta tegenda fuerant, et celanda.
Abbreviated transcription (Latin):
repleta tanquã reclusa idẽ. patefacta et aꝑta sicut ipsa cȩlestia ad inconseqdͥns
festatuorum eloquiorum quas ad manifestationem eloquia ꝓponunt
clare idẽ. manifeste deformes. Sicui gͦ hoc cotum uideatur ut huc usq
penddeat sententia et deinde ita inferatur ei quidem ita uideri solas scili¬
cet pulchras et ercellentes species spũ alum & diuinorum significationi ap¬
ponendas. sed tamensi quis ueritatem diligenter iuquirat eum agnoscere
quia sapientia diumorum eloquiorum utrasq conuenient̃ apposuit. Hoc
ẽ. quod sequitur. Sed ueritatis ut estimo inquisitio ostendit eloquiorum
sacratissimam sapientiam in animorũ suie spũum cȩlestium formationem
utrumq ualde ꝓuidisse. ita ut neq indiuinas sic forsitan diceret qͥs iniuriã
diuinis uirtutib id est sp̃itibus qui diuini sunt et sacri et incorporei quod

Expanded text:
repleta, tanquam reclusa, id est patefacta, et aperta sint ipsa coelestia, ad inconsequens, repleta, tanquam reclusa, id est patefacta, et aperta sint ipsa coelestia, ad inconsequens, festativorum eloquiorum: quas ad manifestationem eloquia proponunt clare, id est manifeste, deformes. Si cui ergo hoc totum videatur ut huc usque pendeat sententia, et demum ita inferatur ei quidem ita videri, solas scilicet pulchras et excellentes species spiritualium, et divinorum significationi apponendas. Sed tamen si quis veritatem diligenter inquirat, eum agnoscere, quod sapientia divinorum eloquiorum utrasque convenienter apposuit. Hoc er dicens: Sed veritatis, ut existimo, inquisitio ostendit, eloquiorum sacratissimam sapientiam in animorum caelestium formationibus utrumque valde providisse, ita ut neque in divinas, sic forsitan diceret quis, injuriam divinis virtutibus, id est spiritibus, qui divini sunt et sacri et incorporei: quod
Abbreviated transcription (Latin):
iuriam indiuinas uirtutes inconuenientes formas eis attribuendo qd̃
facere ẽ. inuistum. Et eque idẽ. similiter non seduceret animũ nr̃m sicut
ista turpis et indecens formatio seducit. ut aliena de illis uirtutib et
indigna cogitet dum se in istas immundas inserit uel ingerit compositi¬
ones que de ipsis indecenter facte sunt. Et fortassis ad huc aliud de histur¬
pibus compositionibus malum ꝓueniat. quod estim abuntur suꝑ cęlestia
repleri uel repleta eẽ. leoninis quibusdã et equinis multitudinib id est¬
multitudinib equorum & leonum & mugitiuia laudum oratione & uo
quorum rugire et hinnire. et uolare ẽ. qui dim̃ laudare non possunt insi mu¬
giendo uł rugiendo angłis tribuuntur et estimabuntur ipsa celestia non
solum his sed etiam alis animalibus et materiis ignobilioubusut uermibus
ed scrabonib et aliis huiꝰ modi que ꝑfiguram despũalib dicta inueniunt᷑

Expanded text:
juriam in divinas virtutes non convenientes formas eis attribuendo: quod juriam in divinas virtutes non convenientes formas eis attribuendo: quod facere est injustum. Et aeque, id est, similiter non seduceret animum nostrum, sicut ista turpis et indecens formatio seducit, ut aliena de illis virtutibus et indigna cogitet, dum se in istas immundas inserit, vel ingerit compositiones: quae de ipsis indecenter factae sunt. Et fortassis adhuc aliud de his turpibus compositionibus malum proveniat, quod existimabuntur supercoelestia repleri, vel repleta esse leoninis quibusdam, et equinis multitudinibus, id est equorum et leonum, et mugitiva quorum rugire, et hinnire, et volare est, et qui Deum laudare non possunt nisi mugiendo, vel rugiendo, angelis tribuuntur. Et existimabuntur ipsa coelestia non solum his, sed etiam aliis animalibus et materiis ignobilioribus, ut vermibus, et carbonibus, et aliis hujusmodi, quae per figuram de spiritualibus dicta inveniuntur
Abbreviated transcription (Latin):
tatib noncircumponerentur uł aptarentur: hoc quidem et nr̃m subli¬
mius futurum eẽt. hoc̃ sublimus nos ad cognitionem spũalium pheu̾ẽt
uel hoc quidem et nr̃m ẽẽt quia corporale eẽt. et materiale & sublimius fu¬
turum eẽt. idẽ. diuinis et spualib uicinius ut exutraq parte rationabi¬
le fieret ut & ꝑhoc quod nr̃m ẽẽt idẽ. familiare et cognitum nobis. erudi¬
re nos posset et ꝑhoc quod sublimius et dignius eẽt spũalium excellentie.
& dignitati congrueret. et suꝑ mundanas etiam idẽ. cȩlestes & spũales ma¬
infestationes non deduceret in inconuenientes dissimilitudines ꝗ̃ ad modũ¬
descͥptõneᷤ facũt qͦ ertreniᷤᷤ et nouissimis eẽntiis similitudines inconuenien¬
tes et dissimiles rebus spũalibus adducunt. Hoc etiam idẽ. si ex pulchris
et decentib formis cantum spũalium figure formarentur non faceret in¬

Expanded text:
tatibus non circumponerentur, vel aptarentur: hoc quidem et nostrum sublitatibus non circumponerentur, vel aptarentur: hoc quidem et nostrum sublimius futurum esset, hoc est, sublimius nos ad cognitionem spiritualium proveheret. Vel hoc quidem et nostrum esset, quia corporale esset, et materiale; et sublimius futurum esset, id est divinis et spiritualibus vicinius, ut ex utraque parte rationabile fieret: ut per hoc, quod nostrum esset, id est familiare et cognitum nobis, erudire non posset; et per hoc, quod sublimius et dignius esset, spiritualium excellentiae et dignitati congrueret. Et supermundanas etiam, id est coelestes et spirituales manifestationes non deduceret in inconvenientes dissimilitudines descriptiones faciunt; quia ex terrenis et novissimis essentiis similitudines inconvenientes et dissimiles rebus spiritualibus adducunt. Hoc etiam, id est si ex pulchris et decentibus formis tantum spiritualium figurae formarentur, non faceret in
Abbreviated transcription (Latin):
que cum materialia sint et corporalia: multum tamen spũali nature subti¬
litate et puritate appropinquant. Si ergo dicat ille ex his preciosissimis et
aliquo modo immaterialibus & suꝑ eminentib eẽntiis debere cheologos
rialia & incorporalia sunt uere incorporalia significarentur. Et si ad huc
dicat non debere circumpositas ẽẽ. terrenas et nouissimas idẽ. ultimas uł
infimas siue abiectas multiformitates id ẽ. exmultis formis & uariis com¬
positas figuras diformib simplicitatib id ẽ sp̃ualib naturis quȩ quia d̾i¬
formes sunt ingła terrene et nouissime. & quia simplices ineẽntia mul¬
ciformitates eis om̃ino accribui non debuerunt. Et si dicat adhuc hoc
quidem idẽ. si expreciosis et suꝑeminentib eẽntiis figurȩ inuisibilium
sumerentur & terrene & nouissime multiformitates dĩformib simplici¬

Expanded text:
quae, cum materialia sint, corporalia, multum tamen spirituali naturae subtiquae, cum materialia sint, corporalia, multum tamen spirituali naturae subtilitate et puritate appropinquant. Si ergo dicat ille ex iis pretiosissimis, et aliquo modo immaterialibus et supereminentibus essentiis debere theologos rialia et incorporalia sunt, vere incorporalia significarentur. Etsi adhuc dicat non debere circumpositas esse terrenas et novissimas, id est ultimas vel infimas, sive abjectas multiformitates, id est ex multis formis et variis compositas figuras, deiformibus simplicitatibus, id est spiritualibus naturis: quae quia deiformes sunt in gloria, terrenae et novissimae, et quia simplices in essentia, multiformitates ei omnino attribui non debuerunt. Et si dicat adhuc: Hoc quidem, id est si ex pretiosis et supereminentibus essentiis figurae invisibilium sumerentur, et terrenae, et novissimae formitates deiformibus simplici
Abbreviated transcription (Latin):
entes dictiones et descriptiones. quod ẽ. quasi quoddam angłicorum nomi¬
num theatrum. uel si estimat ille sic dicere: idẽ sic dicendum om̃e hoc qđ
quod in scriptura fingitur quasi durumid est inconsonum & inconueniens
angłicorum nominũ theatrum ẽẽ. et si ille etiam ait debuisse theologos ue¬
nientes uel decentes ad corpoream facturam idẽ. materialem figutationẽ
uniuersaliter idẽ. om̃ino incorporalium cȩlestium uidelicet et inuisibiliũ
formare ea scilicet inuisibilia et manifestare quantum possibile eis ẽẽt ꝓ¬
priis et cognatis figurationib id est conuenientibus et similibus figura¬
tionibus fumptis apud nos id est int̾ uisibilia ista exp̃ciosissimis. uł sũptis
et p̃ciosissimis ap̃nos ħ ẽ. exeis que p̃ciosissimas̃ ap̃nos & ĩmat̾ialib qͦmͦ¬
incorporalia sicut uidelicet lur & ignis et splendor et calor & cȩtera huiꝰmodi

Expanded text:
entes dictiones, et descriptiones, quod est quasi quoddam angelicorum nomientes dictiones, et descriptiones, quod est quasi quoddam angelicorum nominum theatrum; vel si existimat ille sic dicere, id est sic dicendum esse hoc, quod in Scriptura fingitur, quasi durum, id est inconsonum et inconveniens angelicorum nominum theatrum esse: et si ille etiam ait debuisse theologos venientes vel descendentes ad corpoream facturam, id est materialem figurationem, universaliter, id est omnino incorporalium, coelestium videlicet et invisibilium, formare ea, scilicet invisibilia, et manifestare, quantum possibile eis esset propriis et cognatis figurationibus, id est inconvenientibus et similibus figurationibus sumptis apud nos, id est inter visibilia ista ex pretiosissimis, vel sumptis ex pretiosissimis apud nos, hoc est ex eis, quae pretiosissima sunt apud nos; et ex imincorporalia, sicut videlicet lux, et ignis, et splendor, et calor, et caetera hujusmodi:
Abbreviated transcription (Latin):
nisi ꝑ uisibilia signa et demonstrationes uisibiles ostendi acꝑcipi abhu¬
mano corde non possint. si cui ergo dignum uidetur & necessarium ꝓpt᷑
eiusmodi causas sacras compositiones recipiendas ẽe. ita dum tarat sipul
ẽẽ &. inconuenientes estimat ille iuudelicet quicumq scõrum intellectuũ
idẽ. spũum descriptiones que ineloquiis sacris facte sunt: et estimat ille
etiam in conueniens ẽẽ. om̃e hoc angłicorum nominum theatrale ut sibi
uidetur figmentum ut uidelicet angłi boues et leones et aquile. et equi.
et iotȩ. et cursus et throni & cȩdera huiusmodi introducantur & nominen¬
tur quod scdm suam estimationem theatrale uidettir & cheatrali recita.¬
tione & irrisione dignum. nobis autem pie sentientibus et recte credentib
sic dicere durum. uł om̃e sic dicere durum idẽ. om̃s sic dure et inconueni¬

Expanded text:
nisi per visibilia signa et demonstrationes visibiles ostendi, ac percipi ab hunisi per visibilia signa et demonstrationes visibiles ostendi, ac percipi ab humano corde non possunt. Si cui ergo dignum videtur, et necessarium propter ejusmodi causas sacras compositiones recipiendas esse, ita duntaxat si pulesse, « et inconvenientes existimat, » ille videlicet quaecunque, « sanctorum intellectuum, » id est spetiam inconveniens esse, omne hoc angelicorum nominum, ut theatrale sibi videtur figmentum, ut videlicet angeli, boves, et leones, et aquilae, et equi, et rotae, et currus, et throni, et caetera hujusmodi introducantur et nominentur: quod secundum ipsius existimationem theatrale videtur, et theatrali recitatione et irrisione dignum. Nobis autem pie sentientibus, et recte credentibus sic dicere durum, vel omne sic dicere durum, id est omnes sic durae et inconveni
Abbreviated transcription (Latin):
& indignas tantȩ puritati et maiestati similitudines apposuit: illi respõ¬
dendum propterea theolo giam ñ solum similes sed etiam dissimiles in
demonstrationem diuinorum formas assumpsisse: ut ꝑid quod dissi¬
mile et quasi alienum manifeste de ipsis ꝑfiguram dicitur. etiam id qd̃
pioprium uideri poterat. figuratum et alienum ad proprietatem ag¬
noscatur. hocẽ. quod sequitur. Si cui autem uidetur sacras quidem re
cipi compositiones tanquam simplicium in seipsis ignotorunq nobis et
incontemplabilium subsistenttum hoc est dignum ẽẽ ut recipiantur sa
crȩ compositiones idẽ. sigurationes uel formationes sacrȩ quȩ deipsis diui¬
nis et inuisibilibus facte sunt. ut pote dehisquȩ simplicia et in composita
sine figutatione corporali et forma ac ꝑhoc nobis qui corꝑalia tantum con¬
templari et cogitare nouinus ignota et incontemplibilia subsistunt. et

Expanded text:
et indignas tantae puritati et majestati similitudines apposuit: illi responet indignas tantae puritati et majestati similitudines apposuit: illi respondendum, propterea theologiam non solum similes, sed etiam dissimiles in demonstrationem divinorum formas assumpsisse, ut per illud quod dissimile et quasi alienum manifeste de ipsis per figuram dicitur etiam id, quod proprium videri poterat, figuratum et alienum ad proprietatem agnoscatur: Hoc est, quod seqcipi compositiones tanquam simplicium in seipsis ignotorumque nobis et incontemplabilium subsistentiucrae compositiones, id est figurationes vel formationes sacrae, quae de ipsis divinis et invisibilibus factae sunt, utpote de iis quae simplicia et incomposita sine figuratione corporali, et forma, ac per hoc nobis, qui corporalia tantum contemplari et cogitare novimus, ignota et incontemplabilia subsistunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
ri capitulo dictum ẽ. animum reuelans ab lato ignorantie uelami¬
ne. ut nuda et aꝑta facie cęlestia contempletur. & ipsi estilicet animo
propria connaturali reductione ꝓuidens ut uidelicet reducatur ad iui¬
sibilia cognoscenda instructus ꝑ ea que connaturalia & propria illi suis
& ad ipsum uidelicet auimum nr̃m reformans uł coaptans siue contem¬
perans scãs scripturas anagogicas ut pruis ꝑ nr̃a nobis conformate ad
nos descenderent. et postea ad suꝑiora reducendo illumiatos subleua¬
rent. Hoc ergo thoologia ualde artificialiter fecit ut nobis loquens nr̃a
susciꝑet et ꝑ nr̃a ad monitos & eruditos ad sua subleuaret. Sed siciu for¬
tassis hoc ꝓbandum uideatur inquantum ipsa theologia ad significati¬
onem uisibiltum pulchras et decentes abhis quę̧ nr̃a sunt formationes
assumpsit reprehensibile autem et incongruum illud quod indecoras etiã

Expanded text:
ri capitulo « animum revelans » ab alto ignorantiae velamiri capitulo « animum revelans » ab alto ignorantiae velamine, ut nuda et aperta facie coelestia contempletur: « et ipsi scilicet animo propria et connaturali reductione providens, » ut videlicet reducatur ad invisibilia cognoscenda instructus per ea quae connaturalia et propria illi sunt; et ad ipsum videlicet animum reformans vel coaptans, sive contemperans sanctas Scripturas anagogicas, ut prius nostra nobis conformata ad nos descenderent, et postea ad superiora reducendo illuminatos sublevarent. Hoc ergo theologia valde artificialiter fecit, ut nobis loquens nostra susciperet, et per nostra admonitos et eruditos ad sua sublevaret. Sed si cui fortassis hoc probandum videatur, inquantum ipsa theologia ad significationem visibilium pulchras et decentes ab iis quae nostra sunt, formationes assumpsit; reprehensibile autem et incongruum illud, quod indecoras etiam
Abbreviated transcription (Latin):
Ad hoc respondet quod supra direrat confiderandum eẽ. qualib for¬
mationibus sacra scriptura cȩlestes ordines figuraret. Ac si diceret.
Propterea ipse formationes cȩlestium ordinum insacro eloquio diligẽ¬
ter inspiciendȩ sunt. qm̃ iccuro facte sunt ut nr̃m animum ad inuisi¬
bilium cognitionem ꝑhȩc iusibilia et nota reuelarent idẽ. illum ina¬
rent. Et enim ualde artifici aliter uel prudenter siue confiderate usa ẽ.
theo logia idest diuina scriptura poeticis sacris formationib idest des¬
criptionibus formarum uel figurarum ad sacra uel scã representanda
propositarum formationibus poeticis idest excogitatis uel adinuentis
ratione. et compositis ꝓ similitudine mistice traditionis inñ figura¬
tis intellectib id est sp̃itibus sine figura corporali uł forma insua simpli
citate consistentibus significandis. Nrm ut dictum ẽ. iudelicet in suꝑio¬

Expanded text:
» Ad hoc respondet, quod supradixerat, considerandum esse qualibus for» Ad hoc respondet, quod supradixerat, considerandum esse qualibus formationibus sacra Scriptura coelestes ordines figuraret. Ac si diceret: Propterea ipsae formationes coelestium ordinum in sacro eloquio diligenter inspiciendae sunt; quoniam idcirco factae sunt, ut nostrum animum ad invisibilium cognitionem per haec visibilia et nota revelarent, id est illuminarent. Etenim valde artificialiter vel prudenter, sive considerare usa est theologia, id est divina Scriptura, poeticis sacris formationibus, id est descriptionibus formarum vel figurarum ad sacra vel sancta repraesentanda propositarum, formationibus poeticis, id est excogitatis, vel adinventis ratione et expositis per similitudinem mysticae traditionis in non figuratis intestrum, ut dictum est, » videlicet in superio
Abbreviated transcription (Latin):
modo etiam munda estimatio ẽ. quȩ sine discretione tam humilia et
indigna illi excellenti naturȩ. ꝑ proprietatem attribuit. Siue gͥ hȩc si¬
ue quecumq alia ereloquiis idẽ. scripturis nobis sacrȩ et formabiliter
hoc ẽ. sacra siue saccȩ rei formatione uel figuratione tradita sunt in ua¬
rietate manifestiuorum simbolorum id ẽ. figurarum et descriptionum
sacrarum quib manifestantur secreta et abscondita om̃ia. sic acci¬
piamus ut sod̾m similicudinem et significationem etiam illis dequib
facta sunt om̃ia uera eẽ. credamus & tamen nichil horum in illis ꝑ ꝓ
prietatem eẽ. cogitemus. Sequitur. Et enim ualde artificialit̃ theo
logia poeticis sacris formationibus in non figuratis intellectibus usa ẽ.
nrm̃ ut dictum est anuum reuelans et ipsi propria et connaturali
reductione pio uidens & ad ipsum reformans anagogicas scãs scripturas:

Expanded text:
modo immunda existimatio est, quae sine discretione, tam humilia et modo immunda existimatio est, quae sine discretione, tam humilia et indigna illi excellenti naturae per proprietatem attribuit. Sive igitur haec, sive quaecunque alia ex eloquiis, id est Scripturis, nobis sacre et formabiliter, hoc est sacra sive sacrae rei formatione vel figuratione, tradita sunt, in varietate manifestativorum symbolorum, id est figurarum et descriptionum sacrarum, quibus manifestantur secreta et abscondita: omnia sic accipiamus, ut secundum similitudinem et significationem eorum illa, de quibus facta sunt, omnia vera esse credamus: et tamen nihil horum in illis per proprietatem esse cogitemus. Sequitur: « Etenim valde artificialiter tlogia poeticis sacris formationibus in non figuratis intellectibus usa est, nostrum, ut dictum est, animum relevans, et ipsi propria et coniecturali reductione providens, et ad ipsum reformans anagogicas sacras Scr