comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sit̃ rõalls natura tanꝗͣ m̾itũ est p̃cepti siccipie di
sic p̃cepti ob ẜuatõ mntũ est accipiende sapĩe. Et
qͦ at incĩp̃ hõ p̃cepti eẽ capax ex illo iup̃ posse
peccare Duob at̃ moĩs pcat ħõ añ ꝗͣ fiat sapue
si aut ñ se accomõdet ad accipiend̃ p̃ceptũ aut t̃
acceꝑ it ñ obẜuet. Sapiẽs at̃ peceat si se au̾tit
a saꝑnia. Sic̃ in. p̃cept̃ũ nõ est ab illo cin p̾cip̃r sed¬

Expanded text:
cepti accipiendi, sic praecepti observatio meritum est accipiendae sapientiae. Ex quo autem incipit homo praecepti esse capax, ex illo incipit posse peccare. Duobus autem modis peccat antequam fiat sapiens; si aut se non accommodet ad accipiendum praeceptum, aut cum acceperit non observet. Sapiens autem peccat, si se averterit a sapientia. Sicut enim prae
Abbreviated transcription (Latin):
uiolẽto dñatu s suꝑans oũ lege iusticie. Ut qm̃ fe¬
pͥmi lomũs tanꝗͣ poccatͥtẽ segibus mortis malicio¬
sa quidem necendai cupdoitate s tñ uite efissmo uẽ¬
dicabat cãdu pot̃as eius uaseret doñ int̾fic̾et
uistũ in qͦ nicħ dignũ morte posset ostendẽ. ñ solũ
est cui sidiugau̾at . Ne quos ceꝑar ut qa inde¬

Expanded text:
violento dominatu, sed superans eum lege justitiae; ut quoniam, feprimi hominis tanquam peccatricem legibus mortis, malitiosa quidem nocendi cupiditate, sed tamen jure aequissimo vindicabat, tamdiu potestas ejus valeret, donec interficeret justum, in quo nihil dignum morte posset ostendere, non solus: cui subjugaverat ille quos ceperat, ut quid
Abbreviated transcription (Latin):
qͣnit. qͣppt̃ desme uelle ĩuestigare nestio q̃ mlã
rotur ẽ. si .n. malus est. doctor nõ est si fectar
est. malus ñ est ¶ Optime de deo existim̃re ue¬
rissimũ est piotatis exordiũ. nͨ quisꝙͣ ze alo op¬
time existunat qͥ ñ eũ õĩpũtem atq ex uussa ꝑti¬
cula omutabilẽ credit. bonor̃ ⁊ om̃iũ c̾atorẽ
qͣb est ip̃e p̃stantõr. rectorẽ ꝙͦ ustissiniũ om̃iũ¬

Expanded text:
quaerit. Quapropter desine velle investigare nescio quem malum doctorem. Si enim malus est, doctor non est: si doctor est, malus non est. rissimum est pietatis exordium; nec quisquam de illo optime existimat, qui non eum omnipotentem, atque ex nulla particula commutabilem credit; bonorum etiam omnium creatorem, quibus est ipse praestantior; rectorem quoque justissimum eoru
Abbreviated transcription (Latin):
fu̾it. s dictipulos eiꝰ gͣnter
peccasse qui ei dĩnitatem
astribẽtes. rem quã ipse
subtilitas extiterit ut de
xp̃o aliquid boĩdiceret de
quo si ex toto maledixiss
nullatenꝰ iam sibi credi
illo nõ crederetur. Si qͥs
plemꝰ nult intellig̾e legat

Expanded text:
fuerit, sed discipulos eius grauiter peccasse, qui ei diuinitatem ascribentes, rem, quam ipse subtilitas extitit, vt de Christo aliquid boni diceret? de quo si ex toto male dixisset, nullatenus iam sibi credi illo non crederetur. Si quis plenius vult intelligere, legat
Abbreviated transcription (Latin):
ex toto secund̾ diabolicam
ĩtencoẽm ꝯplebitur Cũ enĩ
dicat beatus hilarius anci
ille cepit uerum filiũ dei ex¬
creacuram dicendo. antix ͤ¬
deũ nel dei filiũ s nec eciã
bomi hoĩem fuisse asserẽdo¬
cõsumaturus est Mĩto mi¬
pussimꝰ mahumet inter
utrũq mediꝰ adyabolo ꝓ¬
iusus ac ꝑatꝰ esse indetur
qui et arrii quod̾ modo sup¬
plementũ ⁊ autrxp̃i peiora
dicturi apud infideliũ mẽ¬
tes maximũ fier nutrim̃¬
tum Richil quippe ita contͣ¬
riũ est huͣam gn̾is ĩimico
sicut fides incarnatidei per
rante illuc unde nos deie¬
cisse glłabatur ad insionẽ¬
⁊ oditore deo ad nr̃mexiliñ
destendente nosqz ad se mi¬
sericorditer reuocante itm̃
redire sꝑaniꝰ. Hanc pietatiꝰ
litur extinguere. Hane eci¬
am in principio adhuc na¬
stentis eccĩe si tũc ꝓmitt̾t᷑
subcilitate uersutissima et
pene hoc eodẽ mͦ quo postea
gentẽ istã infelissimã sedu¬
cere ꝑmissus ẽ. eradiare

Expanded text:
ex toto secundum diabolicam ex toto secundum diabolicam intentionem complebitur. Cum etiam dicat beatus Hilarius, Antiille cœpit, vnum filium Dei creaturam esse dicendo: AntichDeum, vel Dei filium, sed nec etiam bonum hominem fuisse asserendoconsummaturus est. Merito impiissimus Machumet inter vtrumque medius, a diabolo prouisus ac præparatus esse videtur, qui & Arrij quodammodo supplementū, & Antichristi peiora dicturi apud infidelium mentes maximum fieret nutrimentum. Nihil quippe ita contrarium humani generis inimico, sicut fides incarnati Dei: perante, illuc, vnde nos deiecisse gloriabatur, ad visionenostro Deo ad nostrum exsilium descendente, nosque ad se meritum revocante, iterum redire speramus. Hanc pietatis litur exstinguere. Hanc etiam in principio adhuc nascentis Ecclesiae, si tunc permittetur, subtilitate versutissima, et pene hoc eodem modo quo postea gentem istam infelicissimam seducere permissus est, eradicare
Abbreviated transcription (Latin):
erroris semina seinit ⁊ suo
ꝑtim temꝑe ꝑtim ⁊ maxĩe
post suũ tempus segetem
ne fariã igne eterno con¬
cremandam produxit. Nã
statun romano languestẽ¬
te ymo pene deficiente mi¬
ꝑio ꝑmittente eo ꝑ quem
reges reguant anibũ uel
sarracenoꝵ hac peste infec¬
coꝵ surrexit principatus
atq ui amata mͣximas
asie partes ac ꝑte cũ tocu
affrica ac parte hispanie
paulatim occupans in sub¬
iectos sicut imperiũ sic ⁊¬
errorem transfudit. hos li¬
cet heticos nominẽ quia
aliqua nobutum credunt
in plibz a nobis dissensuĩt
fortussis paganos ã ethin¬
cos qd̾ plus est noĩarem qr
ꝙͣius de dũo uera aliqͣ dicãt
pła tũ falsa predicant nec
laptismatis sacͥficio. pine
ticis fecit cõicant Sũma
w̾ huiꝰ heresis intencõ est
lic magnꝰ deoq dilectus.
h̾o tñ purus ⁊ iir quidã sa¬
piens ⁊ ꝓpheta maxinus
Que quidam olim machi¬
nacione concepta pͥmo per
arriũ senncta. Deinde per

Expanded text:
erroris semina sevit, et suo erroris semina sevit, et suo partim tempore, partim et maxime post suum tempus segetem nefariam igne aeterno concremandam produxit. Nam statim Romano languescente, imo pene deficiente imperio, permittente eo per quem reges regnant, Arabum vel Saracenorum hac peste infectorum surrexit principatus. Atque vi armata, maximas Asiae partes, cum tota Africa, ac partem Hispaniae paulatim occupans, in subjectos sicut imperiuerrorem transfudit. Hos licet hæreticos nominem, quia aliqua nobiscum credunt, in pluribus a nobis dissentiūt: fortassis rectius Paganos aut Ethnicos, quod plus est, nominarē, quia quamuis de Domino vera aliqua dicant, plura tamen falsa prædicant: nec baptismati, sacrificio, pœnticos fecit, communicant. Summa vero huius hæresis intentio est,licet magnus, Deoque dilectus, homo tamen purus, & vir quidem sapiens, & Propheta maximus. Quæ quidem olim diaboli machinatione concepta, primo per Arrium seminata, deinde per
Abbreviated transcription (Latin):
cisionẽ insuꝑ uelud ab ys¬
maele gentis illius prẽ
sumptã tenendã esse decre¬
uit Et super hec omĩa q ͦ
magis sibi allicẽ carnales
mences hoĩmi posset gule ac
libioini freualaxanit ⁊ ip̃e
sił decem iocto uxores hñs
atqr mulcoꝵ alioꝵ uxores
uel ex responso dĩno adulte¬
rans maiorẽ sibi uelexem¬
aduuxit Et ne ex coto in
laudat ⁊ sic undiqz monstui¬
osus ut ille ait hñano capi¬
mas anium copulat Qui
qm̃ suadente iam diõ moͣ
cho ae prefatis iideis ydo¬
latriam ex toro ⁊ reliũqͥt
t relinꝙͣdam quib potuit
persuasit atq unũ deñ deo¬
rũ młtiplitate relicta col̃¬
dum ẽẽ predicaut hõĩbus
agustib ⁊ ĩperitis ĩauoita
dicere insus est Et qr rõm
eoꝵ hec p̾diencio concordabͣt¬
ꝓ̃ph̾a dei pͦsb eis creditur
De hinc ꝓcessu temꝑis et
erroris m regẽ ab eis qd̾ cõ¬
cupierat lublimacus est
Sic bona malis ꝑmiscens
uera falsis ꝑmis cõfundẽs

Expanded text:
cisionem insuper velut ab Iscisionem insuper velut ab Ismaele gentis illius primo sumptam, tenendam esse docuit. Et super haec omnia, quo magis sibi allicere carnales mentes hominum posset, gulae ac libidini frena laxavit, et ipse simul decem et octo uxores habens, atque multorum aliorum uxores, velut ex responso divino, adulterās, maiorem sibi velut exemadiunxit. Et ne ex toto inhlaudat: & sic vndique monstruosus, vt ille ait, humano capimas auium copulat. Qui qacho, ac præfatis Iudæis, idololatriam ex toto & reliquit, & relinquendam quibus potuit persuasit, atque vnum Deum, Deorum multiplicitate relicta, colendum esse prædicauit, hominibus agrestibus & imperitis inaudita dicere visus est. Et quia rationi eorum hæc ppropheta Dei primo ab eis creditur. Dehinc processu temporis et erroris in regem ab eis, quod concupierat, sublimatus est. Sic bona malis permiscens, vera falsis confundens,
Abbreviated transcription (Latin):
dĩne nec sũmi illiꝰ boĩ qd̾ ns
occulus uidit n ͨ auris audui
nec ĩ cot hoĩs astendit s uere
tillem qualem airo ⁊ sangnis
ymo fex crius ⁊ sangunus
cõcupitebat. qualemq sibi
ꝑari optubat depnixit. Ibi car¬
num ⁊ om̃igenoꝵ fructuũ
esum. Ibi lactis ⁊ mellis riuu¬
los ⁊ aquaꝵ splendenciũ. ibi
pulch̾rimaꝵ mulieꝵ ⁊ uirgi¬
nũ amplexus ⁊ luxus in qꝰ
coti eius paradisus finicur
sectatorib sus ꝓmictit. Int̾
ista omes pene anciquoꝵ hẽ¬
resum feces qͣs dyabolo mibu¬
ente sorbuerat reuomẽs cũ
sabello triuitatẽ abnegat cũ
suo nectorio xp̃i deitatem a¬
bicit cũ manicheo mortem
dĩ diffitetur. licet regressũ
eius nõ negat ad celos/ hus
perdicõnis ppłm imbuẽs
u deo pleuissime auertit¬
Et ne ewangelicus ẜino
ultͣ in eis poss hr̃e locum
uł oĩa que sunt eͥuange¬
lii ⁊ xp̃i scientib cordimu
eoꝵ aditum ferreo ĩpieta¬
tis obice obturanit Circũ¬

Expanded text:
diuinæ, nec summi illius boni, quod nec diuinæ, nec summi illius boni, quod nec oculus vidit, nec auris nec in cor hominis ascendit: sed vere talem, qualem caro & sanguis, immo fæx carnis, & sanguinis concupiscebat, qualemque sibi parari optabat, depinxit. Ibi carnium, & omnigenorum fructuum esum, ibi lactis, & mellis riuulos, & aquarum splendentium: ibi pulcherrimarum mulierum, & virginum amplexus & luxus, in quibus tota eius Paradisus finitur, sectatoribus suis promittit. Inter ista, omnium pene antiquarum hęresum fæces, quas diabolo imbuente sorbuerat, reuomens: cum Sabellio Trinitatem abnegat, cum suo Nestorio Christi Deitatem abiicit, cum Manichæo mortē Domini diffitetur, licet regressum eius non neget ad cœlos. His & perditionis populum imbuens, a Deo plegelicus sermo ultra in eis possit habere locum, velut omnia quae sunt Evangelii et Christi scientibus, cordis eorum aditum ferreo impietatis obice obturavit. Circum
Abbreviated transcription (Latin):
gnou̾at sibi allatũ mentitꝰ
gentẽ deum ignorance le tali
hanstu infecit Et in ore taliũ
oram calicis melle liniens sb̃¬
sequẽte mortifero ueneno a¬
minas ⁊ corpora gentis miẜe
Inde est ꝙ moysem optimũ
iorem oĩb exticisse confirmͣt
nacil de uirgĩe predicat. nũ¬
ciũ dei. uerbũ dei. spm dei fa¬
spñi ut nos aut ĩtelligit a ͭ
fatecur. filiũ ceidici aut c̾di
ꝓrsus dericet. ⁊ dehuaue ge¬
neracoĩs sili̾tudĩe uaccnus
hõ filii dei eternã naciuitatẽ
menciẽs uł gignere uł gene¬
rari deũ potuisse quãto p̃t
nisu denegat ⁊ subsannat
Resureccõem carins sepe re¬
plicando astruit idiciũ cõe
in fine stlĩ non a xp̃o s a deo
ex̾cenounesse nõ negne Illi
deũ maximũ. ac se ipm ad
gentis sue p̾sidiũ affuturũ
uesanit. Inferm tormẽtu qͣ¬
lia sibi ubuit. ⁊ qualia ad in¬
uenire magnũ ꝑsendo ꝓpha
decuit destribit. Paradisũ nõ
societatis angelice n ͨ uisioĩs

Expanded text:
gnouerat, sibi allatū mentitus, gnouerat, sibi allatū mentitus, gentem Deum ignorantem lethali haustu infecit, & more talium, oram calicis melle liniens, subsequente mortifero veneno, animas & corpora gentis miseræ, Inde est quod Moysem optimum iorem omnibus extitisse confirmat: natum de Virgine prædicat, Nuncium Dei, Verbum Dei, Spiritum Dei faspiritum, vt nos, aut intelligit, aut confitetur. Filium Dei dici, aut credi, prorsus deridet. Et de humanæ generationis similitudine vaccinus homo Filij Dei æternam natiuitatem metiens, vel gignere, vel generari Deum potuisse, quanto potest nisu denegat, & subsannat. Resurrectionem carnis sæpe replicando astruit, iudicium commune in fine seculi non a Christo, sed a Deo exercendum esse non negat. Illi nium Dominum, ac seipsum ad gentis suæ præsidium affuturum væsanit. Inferni tormenta qualia sibi libuit, & qualia adinuenire magnum pseudo-Prophetam decuit, describit. Paradisum non societatis Angelicæ, nec visionis
Abbreviated transcription (Latin):
nachũ hecicum ꝑsendo ꝓ¬
phete cõiuxit Itaq lergiꝰ
cõuinctus mahunet qd
ei deerat supplenit ⁊ striptu¬
ias sacs tñ ueteris cestam̃¬
lui nestorii intellim. qui
saluatorẽ nr̃m deum eise
uegabat partim ꝓut sibi
nisum ẽ ei exponens. simł¬
q apocrifoꝵ fabulis eũ ple¬
iissime ĩbuens xpĩanum
nestoriauũ effecit Et ut to¬
ta ũquitatis pleĩtudo ĩ ma¬
humet ꝯflueret et u̾lei ad
ꝑdicoem sin uel alioꝵ dees¬
set adiuncti sũt indei h̾eti¬
co Et ne uerꝰ xpĩanꝰ fieret
dolose p̾cauentes hoĩ nomꝰ
reb ĩhyanti nõ stript᷑aꝵ
m̾tatem s fabulas suas
quib nũc usq habũdant
mahumet indei ĩsibilant
Sic ab optinis cocrorib
iudeis ⁊ h̾eticis mahumet
ĩstitutis alchoram suũ cõ¬
didic Et tam ex fabulis
iudaicis ꝙͣ ex hereticorũ
ueniis ꝯfectam nefariã
stripturã barbaro illo suo
modo ꝯtexuit Q paulatĩ
ꝑthomos a gabriele cuiꝰ iã
nomẽ ex sacrascriptura co¬

Expanded text:
nachum haereticum pseudoprophetae conjunxit. Itaque Sergius conjunctus Machumet quod ei deerat supplevit, et Scripturas sacras tam Veteris Testamesui Nestorii intellectum, qui Salvatorem nostrum Deum esse negabat, partim, prout sibi visum est, ei exponens, simulque apocryphorum fabulis eum plenissime imbuens, Christianum Nestorianum effecit. Et ut tota iniquitatis plenitudo in Machumet conflueret, & nihil ei ad perditionem sui vel aliorum deesset, adiuncti sunt Iudæi hæretico. Et ne verus Christianus fieret, dolose præcauentes homini nouis rebus inhianti, non scripturarum veritatem, sed fabulas suas, quibus nunc vsque abundat Machumet, Iudæi insibilant. Sic ab optimis doctoribus Iudæis & hæreticis Machumet instructus, Alcoran suum condidit, & tam ex fabulis Iudaicis, quam ex hæreticorum næniis confectam nefariam scripturam barbaro illo suo modo contexuit. Quod paulatim per tomos a Gabriele, cuius iam nomen ex sacra Scriptura co
Abbreviated transcription (Latin):
pessimꝰ credences ⁊ benefaci¬
entes sua nõ amittent oꝑa
lli namq ꝑadisum fonti¬
bũs amenam ⁊ illic anulos
t h̾est maxima ices ⁊ ĩtern¬

Expanded text:
it: Credentes et benefacientes sua non amittent opera. Illic nanque Paradisum fontibus amenum. Et illic annulos et hec maxima mercis inter
Abbreviated transcription (Latin):
constendens filiũ suum ĩ alia
ꝑte stantem aduocans. ait
f̾ili nobutũ equita nec sis ul¬
terus meredulus Qui respõ¬
deus int ad montẽ qui ab aqͣ
die saluari poterit Eos ita col¬

Expanded text:
conscendens, filium suum ex alia parte stantem aduocans ait: “Fili nobiscum equita, ne sis ultra incredulus”. Qui respondit: “Ad montem qui ab aqua die saluari poterit”. Eos ita col
Abbreviated transcription (Latin):
tum ⁊ puteũ ad illiꝰ exhau¬
stum tuo uase iguisq nos¬
tri tuo uentilabro Romẽtĩ
at feruorẽ nrĩq fontis
eductu tuo dictursũ pate¬
feci Ius g᷑ exigit ut hos¬
tium castrũ ĩmo cauea
dolendo puteũ ex siccando
cũ tusis dextre mũdi pars
optima. cos religionis ac¬
cutussmia caritatis manꝰ¬

Expanded text:
tum, et puteum ad illius exhautum, et puteum ad illius exhaustum tuo vase, ignisque vestri tuo ventilabro fomentum atque fervorem, nostrique fontis eductu tuo discursum, patefeci. Jus igitur exigit ut hostium castrum, imo caveam delendo, puteum exsiccando, cum tu sis dextra mundi pars optima, cos religionis acutissima, charitatis man
Abbreviated transcription (Latin):
uelud alũpnũ ⁊ hẽdem sapi¬
encie cohors sapienciũ cirꝯ¬
Elua ꝯstipet suas manꝰ tius
nutib beigne conterẽs quo¬
rum ꝯuentu me mĩme dig¬
nũ adhuc sencio nr̃m tam̃
munustulũ puceũ p̾signa¬
tum pandens saltem semel
nõ oblique tuus ꝑsꝑicaꝵ
intuitus q̃ so dignetur aspi¬
fulcitũ ingeniolo plures p̃s¬
serunt ĩcõmoda tñ huic elo¬
quii incõmeda penuria illic
stiencie tenuitas tum id qd̃
ad nilagendum ẽ efficaciꝰ
socordie iudelz necgligẽcie¬
ob tnͣslacoĩs nr̃e uilem et
dissolubilẽ atqr ĩcompagi¬
natã mat̾ĩam ꝓ sui modo
ꝓrsus arabico tm̃ semoto
uelamĩe tue maiestati
tuũ obsequiũ agg̾ssus fũ
confisus nil qͣffcũ cassari
quo cuũ uotũ igne dĩno
plenũ aspirat᷑. Lapides gͦ
bile surgat nil excipiens
nil sensibłr nisi ꝓpter in¬
telligenciã tantum alt̾an ᷤ
attuli machometiq fu¬
nũ ad ip̃iꝰ tui follib extĩc¬

Expanded text:
velut alumnum, et haeredem sapivelut alumnum, et haeredem sapientiae cohors sapientium circumflua constipet, suas manus tuis nutibus benigne conferens, quorum conventu me minime dignum adhuc sentio, vestrum tamen munusculum, puteum praesignatum pandens, saltem semel non oblique tuus perspicax intuitus, quaeso, dignetur aspifulcitum ingeniolo plura praecesserunt incommoda, tum hinc eloquii penuria, illinc scientiae tenuitas, tum id quod ad nil agendum est efficacius, socordiae videlicet negligentiaetranslationis nostrae vilem et dissolubilem ac incompaginatam materiam, pro sui modo prorsus, Arabico tantum semoto velamine, tuae majestati tuum obsequium aggressus sum, confisus nil effectu quassari, quo tuum votum igne divino plenum aspirat. Lapides igitur bile surgat, nil excerpens, nil sensibiliter, nisi propter intelligentiam tantum, alterans, attuli, Machumetique fumum, ad ipsius tuis follibus exstinc
Abbreviated transcription (Latin):
ubi sepiꝰ atq serio ꝑcepi qͣ¬
liter ꝙͣtum ue tuus ammꝰ
solius ⁊ tociꝰ bom studiosiꝰ
situnt sterilem paludem
sarracene secte midum ĩ
se t cilem efficẽ suũ q pute¬
um exhaurire ꝓpugnacła¬
q prorsus diruere Ego p̃¬
uias ⁊ aditus diligentissĩe
patefeci Quis eĩ gressimi
dilatabit quis non citissiẽ
curret ut hostis erre rem
latinitas tñ om̃is hucusq
nõ dicam ꝑuiciosis ĩcõmo¬
diĩ ignorancie necgligẽciẽ¬
ue p̾ssa suoꝵ hostiũ cam
⁊ ignorare ⁊ nõ depellere pas¬
sã est Tua uo̾ perrigil pro¬
iudencia stĩssimos ⁊ p̾elcõs
ecc̃ie doctores semꝑ aspiciẽs
hoc nullatenꝰ uoluit Cum
ulum itaq prẽm at doctorẽ
ciuꝰ om̃is heditas oĩ pro sua
f̾acultate uenalis statuitur
Tu diccipłs atq filius mutte¬
ris nusꝙͣ alias reflexus sꝑa¬
ui me licet om̃m tuoꝵ mum¬
mũ tuam grãm ꝓmeri posse
si nñdami sompmi milicie q
noto post poĩto tuis studiose

Expanded text:
BI sæpius, atque serio, percepi, qualiter, quantumue tuus animus solius & totius boni studiosus, sitiuit sterilem paludem Sarracenæ sectæ nondum visæ fertilem efficere, suumque puteum exhaurire, propugnaculaque prorsus diruere: ego pevias & aditus diligentissime patefeci. Quis enim gressum dilatabit? Quis non citissime curret, vt hostis errorem, Latinitas tamen omnis hucvsque non dicam perniciosis incommodis ignorantia, negligentiave pressa, suorum hostium caet ignorare et non depellere passa est. Tua vero pervigil providentia, sanctissimos et praeelectos Ecclesiae doctores semper aspiciens, hoc nullatenus noluit. Cum illum itaque Patrem atque doctorem, cujus omnis haereditas omni pro sua facultate venalis statuitur, ut discipulus atque filius imiteris, nusquam alias reflexus, speravi me, licet omnium tuorum minimum, tuam gratiam promereri posse, si mundani somnii militiaeque voto postposito, tuis studiose
Abbreviated transcription (Latin):
eñ anglĩdus haroch ⁊ maroch
missi oliiadõ de celis in t̾¬
do gem̾ huano trib his int̾¬
dictis ne ocrident. nec ĩmdẽ
iudicarent. neq unũ bibe¬
rent młto itaq tpe sic hĩto
cum noti uidices essent ꝑ¬
uniuersum orbẽ ueint eis
feĩs oĩo pulchrima causã
hẽns ad uersus maritum

Expanded text:
roth et Maroth missi olim a Deo de caelis in tedo generi humano tributi, his interdictis ne occiderent, neque iniuste iudicarent, neque uinum biberent; Multo itaque tempore sic habito, cum noti iudices essent uniuerso orbi, uenit ad feminis omnino pulcherrima causam habens aduers
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ qd̾ destendebant. placet ꝯ¬
dicio dũ gͦ didicisset eleuata
ẽ subito ⁊ astendit ꝙ ĩ celum
Qr ꝯ uid̾et dens explorata cã
posuit eam lucibeꝵ ita płchri¬
mam inter stellas ut tũat
inter mlres Illis a̾ in iudici¬
um uocatis ꝓposiit illis deus
ut eligent inter penã huiꝰ¬
rũt hanc Depensi sunt gͦ ꝑ
cathenas f̾rens demissis ca¬
pitib in putco lebil usq in
diem indicii Qiud gͦ abdia
nõne sufficiens iudet᷑ cñ cͣ¬

Expanded text:
quod descendebant; placet conditio. Cum ergo didicisset eleuata est subito et ascendit in caelum. Quod cum uidisset Deus, explorata causa, posuit eam Luciferam, ita pulcherrimam inter stellas, ut fuerat inter mulieres; illis in iuditium uocatis; proposuit Deus ut eligerent inter poenas saerunt hanc; Suspensi sunt ergo per catenas ferreas demissis capitibus in puteo Behil usque in diem iudicii. Quid ergo Abdias? Nonne sufficiens uidetur c
Abbreviated transcription (Latin):
tib inter epulas ⁊ pocula
uii appouit astat mĩstnͣs
offert crebro instat ut su¬
mant Quid pła: Uicerũt
blandicie mulieris In ebria¬
ti poculis in hospitam formo¬
sam ĩcaluerunt. Dicti acru¬
bitũ postulant Spondet ꝯ¬

Expanded text:
tibus, ipsa epulas et pocula uini opponit, adstat administrans, affert crebro, instat ut sumant, quid plura? uicerunt blanditiae mulieris; inebriati poculis, in hospitam formosam incaluerunt, uicti accubitum petierunt, spondet
Abbreviated transcription (Latin):
uallum protensiꝰ atq ca¬
paciuꝰ efficias Si quis me
uilitatis ⁊ ĩꝯposicoĩs reꝵ
atq ũboꝵ arguat licet ius¬
te forsam Obsecrotũ ut
isse ꝓpositũ florib uene¬
num tege̾ rem q iulem
⁊ abstindencam deaurare
ꝙ ⁊ aĩ tu lux ad mirabil
mura facundia pollẽs ma¬
nu fortusima iugẽs mi¬
chi inde sepiꝰ ⁊ studiose de¬
liberanti sũmatĩq dic̾e no¬
lenti clarifioauit. Lex tñ
ista lic letifa multis ĩ lo¬
cis maxim̃ testĩonium ar¬

Expanded text:
allum protensius atque capacius efficias. Si quis me vilitatis & incompositionis rerum atque verborum arguat, licet iuste forsan; obsecro tamen, vt fuisse propositum, floribus venenum tegere, remque vilem & abiiciendam deaurare. Quod & animi tui lux admirabilis, mira facundia pollens, manu fortissima vigens, mihi inde sæpius & studiose deliberanti, summatimque dicere volenti clarificauit. Lex tamen ista, licet lethifera multis in locis, maximum testimonium, ar
Abbreviated transcription (Latin):
cẽce in hac sola miserri¬
magente fecit relax atus
Nullo eĩ mͦ cales fabulas
qͣles hie scripte secuntur
aliquis mortaliũ nͥ diabo¬
lo p̾sencialiter cooꝑ. ite
t̾uigere potuiss ꝑ quas p
multa ridicula ⁊ ĩsanssi¬
nus deliramenta. ħ p̾cipue
oĩmoid sachanas incendis

Expanded text:
cio permittente, in hac sola miserrima gente fecerit relaxatus. Nullo enim modo tales fabulas, quales hic scriptæ sequuntur, aliquis mortalium, nisi diabolo præsentialiter cooperāte fingere potuisse. Per quas post multa ridicula, & insanissima deliramenta, hic præcipue omni modo Satanas intendit
Abbreviated transcription (Latin):
fu̾it. s dictipulos eiꝰ gͣnter
peccasse qui ei dĩnitatem
astribẽtes. rem quã ipse
de se nõ dixãt cont̾mxissẽt
subtilitas extiterit ut de
xp̃o aliquid boĩdiceret de
quo si ex toto maledixiss
nullatenꝰ iam sibi credi
illo nõ crederetur. Si qͥs
plemꝰ nult intellig̾e legat

Expanded text:
fuerit, sed discipulos ejus graviter peccasse, qui ei divinitatem ascribentes, rem, quam ipse de se non dixerat, confinxissent. subtilitas extitit, vt de Christo aliquid boni diceret? de quo si ex toto male dixisset, nullatenus iam sibi credi illo non crederetur. Si quis plenius vult intelligere, legat
Abbreviated transcription (Latin):
postea resurrecturꝰ cũ cet̾is
Et ad iudiciũ suos ducturꝰ
eisq auxiliaturus ⁊ ꝓ eis
oraturus S nequaquam
iudicaturꝰ. Deus eĩ solꝰ in¬
dicabit / ꝓph̾e uero ⁊ legati
singuli ꝯsuis ⁊ pro sins ĩter¬
cessores aderunt ⁊ auxiliato¬
res Sicut eĩ docuit miserri-¬
mus atq ĩpissimꝰ Mahum
qͥ oĩa sacramẽta xp̃iane pie-¬
catis quib mͣxime hoĩes
saluautur ab negans. iam
pene terciam hũani genĩs
partẽ nectimꝰ quo dei iudicõ
ĩauditis fabulaꝵ deliramẽ¬
tis dyabolo ⁊ mortieterne cõ¬
tradidit De quo quis fuerit
⁊ qͥd docu̾it. propter eos qui
librum istũ lcũri sunt ut
silic qd legerint meliꝰ in¬
telligant ⁊ ꝙͣ de cestabilis tã
uitã ꝙͣ doctrina illiꝰ extitĩt
stiant. dicendũ uidetur. pu¬
tant eĩ quidam haĩc nicho¬
.laniu illum unum e septẽ pͥs¬

Expanded text:
stus, postea resurrecturus cum caeteris, stus, postea resurrecturus cum caeteris, et ad judicium suos ducturus, eisque auxiliaturus, saturus, sed nequaquam iudicaturus. Deus enim solus iudicabit: Prophetæ vero & legati singuli cū suis, & pro suis, intercessores aderunt, & auxiliatores. Sic enim docuit eos miserrimus atque impiissimus Machumet, qui omnia Sacramēta Christianæ pietatis, quibus maxime homines saluātur, abnegans, iam pene tertiam humani generis partem, nescimus quo Dei iudicio, inauditis fabularum deliramentis diabolo & morti æternæ contradidit. De quo, quis fuerit, & quid docuerit, propter eos qui librum istum lecturi sunt, vt scilicet quod legerint, melius intelligant, & quam detestabilis tam vita quam doctrina ipsius extiterint, sciant, dicendum videtur. Putant etiam quidam hunc Nicolaum illum, vnum ex septem
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃am dĩnam ẽẽnciam et
eius aĩam. Unde deũ plu¬
raliter loquentẽ dieu sẽꝑ
alchoran quo noĩe legem
suam ñcupant Et ĩter¬
pretatur. alchoran ex ara-¬
bico collectõ preceptorum
Illi itẽ cecideum catoreni
prẽm esse negant qr scd̾m
eos nullus fit pater sine
coctu. xpm̃ itaq licet ex
diuino spñ conceptũ dei
filiũ esse nõ credunt nec
eciam deũ S ꝓph̾am bonũ
uerassissimũ om̃is mẽda¬
cii atq pc̃ci immuem.
Marie filium. sine patre
morte nõ ect dignus ymo
cũ illum indei int̾ficere
uellent. de maĩb eoꝵ elap¬
sum. ascendisse ad astra i¬
bi nũc in carne uiuere ĩ pre¬
sencia creadoris usq ad ad¬
dio sue nirtutis interficiet
Et iudeos residuos ad legẽ
suam conuercet xpĩanos
autem qui iam a longo tẽ¬
pore legem eius atq ewuã¬
gelium perdiderunt tũ ꝓp̃
tem legem suam ꝑfecte
dictipuli saluabinitur.
Cũ quib suł ⁊ om̃ib crea¬
cunc archangelũ unũ sonã

Expanded text:
ipsam diuinam essentiam, & eius animam. Vnde Deum pluraliter loquentem introducit suum Alcoran, quo nomine legem suam nuncupant. Et interpretatur Alcoran ex Arabico, Collectio præceptorum. Illi autem cæci Deum creatorem patrem esse negant: quia secundum eos nullus fit pater sine coitu. Christum itaque licet ex diuino spiritu conceptum, Dei filium esse non credunt, nec etiam Deum, sed Prophetam bonum, veracissimum, omnis mendacij atq. peccati immunem, Mariæ filium, sine patre morte non est dignus. Imo cum illum Iudæi interficere vellent, de manibus eorum elapsum, ascendisse ad astra: ibique nunc in carne viuere in præsentia Creatoris, vsq. ad addio suae virtutis interficiet, et Judaeos residuos ad legem suam convertet; Christianos autem, qui jam a longo tempore legem ejus atque Evangelium perdiderunt, tum protem, legem suam perfecte discipuli, salvabuntur. Cum quibus simul et omnibus creacunt archangelum unum, sonan
Abbreviated transcription (Latin):
fũt demorarer magno itu¬
dio ⁊ impensis totam ĩpiã
sectã eiusq pessimi ĩuento¬
ris excecrabile i nitam de
anbico in latinũ cransferti
ac demudatam ad nr̃oꝵ noti¬
ciã uenire feci. ut qm spur¬
ca et trmola heresis ess. si¬
retur. et aliquis dei seruus
ad eamstripto refallandam
stõ inflãmante spñ mcitare

Expanded text:
sunt, demorarer, magno studio et impensis totam impiam sectam, ejusque pessimi inventoris exsecrabilem vitam de Arabico in Latinum transferri, ac denudatam ad nostrorum notitiam venire feci, ut quam suspecta et frivola haeresis esset, sciretur, et aliquis Dei servus ad eam scripto refellendam sancto inflammante Spiritu incitare
Abbreviated transcription (Latin):
arriũ senncta. Deinde per
ex toto secund̾ diabolicam
ĩtencoẽm ꝯplebitur Cũ enĩ
dicat beatus hilarius anci
ille cepit uerum filiũ dei ex¬
creacuram dicendo. antix ͤ¬
deũ nel dei filiũ s nec eciã
bomi hoĩem fuisse asserẽdo¬
cõsumaturus est Mĩto mi¬
pussimꝰ mahumet inter
utrũq mediꝰ adyabolo ꝓ¬
iusus ac ꝑatꝰ esse indetur
qui et arrii quod̾ modo sup¬
plementũ ⁊ autrxp̃i peiora
dicturi apud infideliũ mẽ¬
tes maximũ fier nutrim̃¬
tum Richil quippe ita contͣ¬
riũ est huͣam gn̾is ĩimico
sicut fides incarnatidei per
rante illuc unde nos deie¬
cisse glłabatur ad insionẽ¬
⁊ oditore deo ad nr̃mexiliñ
destendente nosqz ad se mi¬
sericorditer reuocante itm̃
redire sꝑaniꝰ. Hanc pietatiꝰ
litur extinguere. Hane eci¬
am in principio adhuc na¬
stentis eccĩe si tũc ꝓmitt̾t᷑
subcilitate uersutissima et
pene hoc eodẽ mͦ quo postea
gentẽ istã infelissimã sedu¬

Expanded text:
Arrium seminata, deinde per Arrium seminata, deinde per ex toto secundum diabolicam intentionem complebitur. Cum etiam dicat beatus Hilarius, Antiille cœpit, vnum filium Dei creaturam esse dicendo: AntichDeum, vel Dei filium, sed nec etiam bonum hominem fuisse asserendoconsummaturus est. Merito impiissimus Machumet inter vtrumque medius, a diabolo prouisus ac præparatus esse videtur, qui & Arrij quodammodo supplementū, & Antichristi peiora dicturi apud infidelium mentes maximum fieret nutrimentum. Nihil quippe ita contrarium humani generis inimico, sicut fides incarnati Dei: perante, illuc, vnde nos deiecisse gloriabatur, ad visionenostro Deo ad nostrum exsilium descendente, nosque ad se meritum revocante, iterum redire speramus. Hanc pietatis litur exstinguere. Hanc etiam in principio adhuc nascentis Ecclesiae, si tunc permittetur, subtilitate versutissima, et pene hoc eodem modo quo postea gentem istam infelicissimam sedu
Abbreviated transcription (Latin):
uera falsis ꝑmis cõfundẽs
erroris semina seinit ⁊ suo
ꝑtim temꝑe ꝑtim ⁊ maxĩe
post suũ tempus segetem
ne fariã igne eterno con¬
cremandam produxit. Nã
statun romano languestẽ¬
te ymo pene deficiente mi¬
ꝑio ꝑmittente eo ꝑ quem
reges reguant anibũ uel
sarracenoꝵ hac peste infec¬
coꝵ surrexit principatus
atq ui amata mͣximas
asie partes ac ꝑte cũ tocu
affrica ac parte hispanie
paulatim occupans in sub¬
iectos sicut imperiũ sic ⁊¬
errorem transfudit. hos li¬
cet heticos nominẽ quia
aliqua nobutum credunt
in plibz a nobis dissensuĩt
fortussis paganos ã ethin¬
cos qd̾ plus est noĩarem qr
ꝙͣius de dũo uera aliqͣ dicãt
pła tũ falsa predicant nec
laptismatis sacͥficio. pine
ticis fecit cõicant Sũma
w̾ huiꝰ heresis intencõ est
lic magnꝰ deoq dilectus.
h̾o tñ purus ⁊ iir quidã sa¬
piens ⁊ ꝓpheta maxinus
Que quidam olim machi¬
nacione concepta pͥmo per

Expanded text:
vera falsis confundens, vera falsis confundens, erroris semina sevit, et suo partim tempore, partim et maxime post suum tempus segetem nefariam igne aeterno concremandam produxit. Nam statim Romano languescente, imo pene deficiente imperio, permittente eo per quem reges regnant, Arabum vel Saracenorum hac peste infectorum surrexit principatus. Atque vi armata, maximas Asiae partes, cum tota Africa, ac partem Hispaniae paulatim occupans, in subjectos sicut imperiuerrorem transfudit. Hos licet hæreticos nominem, quia aliqua nobiscum credunt, in pluribus a nobis dissentiūt: fortassis rectius Paganos aut Ethnicos, quod plus est, nominarē, quia quamuis de Domino vera aliqua dicant, plura tamen falsa prædicant: nec baptismati, sacrificio, pœnticos fecit, communicant. Summa vero huius hæresis intentio est,licet magnus, Deoque dilectus, homo tamen purus, & vir quidem sapiens, & Propheta maximus. Quæ quidem olim diaboli machinatione concepta, primo per
Abbreviated transcription (Latin):
tis obice obturanit Circũ¬
cisionẽ insuꝑ uelud ab ys¬
maele gentis illius prẽ
sumptã tenendã esse decre¬
uit Et super hec omĩa q ͦ
magis sibi allicẽ carnales
mences hoĩmi posset gule ac
libioini freualaxanit ⁊ ip̃e
sił decem iocto uxores hñs
atqr mulcoꝵ alioꝵ uxores
uel ex responso dĩno adulte¬
rans maiorẽ sibi uelexem¬
aduuxit Et ne ex coto in
laudat ⁊ sic undiqz monstui¬
osus ut ille ait hñano capi¬
mas anium copulat Qui
qm̃ suadente iam diõ moͣ
cho ae prefatis iideis ydo¬
latriam ex toro ⁊ reliũqͥt
t relinꝙͣdam quib potuit
persuasit atq unũ deñ deo¬
rũ młtiplitate relicta col̃¬
dum ẽẽ predicaut hõĩbus
agustib ⁊ ĩperitis ĩauoita
dicere insus est Et qr rõm
eoꝵ hec p̾diencio concordabͣt¬
ꝓ̃ph̾a dei pͦsb eis creditur
De hinc ꝓcessu temꝑis et
erroris m regẽ ab eis qd̾ cõ¬
cupierat lublimacus est
Sic bona malis ꝑmiscens

Expanded text:
tis obice obturavit. Circumtis obice obturavit. Circumcisionem insuper velut ab Ismaele gentis illius primo sumptam, tenendam esse docuit. Et super haec omnia, quo magis sibi allicere carnales mentes hominum posset, gulae ac libidini frena laxavit, et ipse simul decem et octo uxores habens, atque multorum aliorum uxores, velut ex responso divino, adulterās, maiorem sibi velut exemadiunxit. Et ne ex toto inhlaudat: & sic vndique monstruosus, vt ille ait, humano capimas auium copulat. Qui qacho, ac præfatis Iudæis, idololatriam ex toto & reliquit, & relinquendam quibus potuit persuasit, atque vnum Deum, Deorum multiplicitate relicta, colendum esse prædicauit, hominibus agrestibus & imperitis inaudita dicere visus est. Et quia rationi eorum hæc ppropheta Dei primo ab eis creditur. Dehinc processu temporis et erroris in regem ab eis, quod concupierat, sublimatus est. Sic bona malis permiscens,
Abbreviated transcription (Latin):
societatis angelice n ͨ uisioĩs
dĩne nec sũmi illiꝰ boĩ qd̾ ns
occulus uidit n ͨ auris audui
nec ĩ cot hoĩs astendit s uere
tillem qualem airo ⁊ sangnis
ymo fex crius ⁊ sangunus
cõcupitebat. qualemq sibi
ꝑari optubat depnixit. Ibi car¬
num ⁊ om̃igenoꝵ fructuũ
esum. Ibi lactis ⁊ mellis riuu¬
los ⁊ aquaꝵ splendenciũ. ibi
pulch̾rimaꝵ mulieꝵ ⁊ uirgi¬
nũ amplexus ⁊ luxus in qꝰ
coti eius paradisus finicur
sectatorib sus ꝓmictit. Int̾
ista omes pene anciquoꝵ hẽ¬
resum feces qͣs dyabolo mibu¬
ente sorbuerat reuomẽs cũ
sabello triuitatẽ abnegat cũ
suo nectorio xp̃i deitatem a¬
bicit cũ manicheo mortem
dĩ diffitetur. licet regressũ
eius nõ negat ad celos/ hus
perdicõnis ppłm imbuẽs
u deo pleuissime auertit¬
Et ne ewangelicus ẜino
ultͣ in eis poss hr̃e locum
uł oĩa que sunt eͥuange¬
lii ⁊ xp̃i scientib cordimu
eoꝵ aditum ferreo ĩpieta¬

Expanded text:
societatis Angelicæ, nec visionis societatis Angelicæ, nec visionis diuinæ, nec summi illius boni, quod nec oculus vidit, nec auris nec in cor hominis ascendit: sed vere talem, qualem caro & sanguis, immo fæx carnis, & sanguinis concupiscebat, qualemque sibi parari optabat, depinxit. Ibi carnium, & omnigenorum fructuum esum, ibi lactis, & mellis riuulos, & aquarum splendentium: ibi pulcherrimarum mulierum, & virginum amplexus & luxus, in quibus tota eius Paradisus finitur, sectatoribus suis promittit. Inter ista, omnium pene antiquarum hęresum fæces, quas diabolo imbuente sorbuerat, reuomens: cum Sabellio Trinitatem abnegat, cum suo Nestorio Christi Deitatem abiicit, cum Manichæo mortē Domini diffitetur, licet regressum eius non neget ad cœlos. His & perditionis populum imbuens, a Deo plegelicus sermo ultra in eis possit habere locum, velut omnia quae sunt Evangelii et Christi scientibus, cordis eorum aditum ferreo impieta
Abbreviated transcription (Latin):
gnou̾at sibi allatũ mentitꝰ
gentẽ deum ignorance le tali
hanstu infecit Et in ore taliũ
oram calicis melle liniens sb̃¬
sequẽte mortifero ueneno a¬
minas ⁊ corpora gentis miẜe
Inde est ꝙ moysem optimũ
iorem oĩb exticisse confirmͣt
nacil de uirgĩe predicat. nũ¬
ciũ dei. uerbũ dei. spm dei fa
tetur. nͨ nũcium ũbũ aut
spñi ut nos aut ĩtelligit a ͭ
fatecur. filiũ ceidici aut c̾di
ꝓrsus dericet. ⁊ dehuaue ge¬
neracoĩs sili̾tudĩe uaccnus
hõ filii dei eternã naciuitatẽ
menciẽs uł gignere uł gene¬
rari deũ potuisse quãto p̃t
nisu denegat ⁊ subsannat
Resureccõem carins sepe re¬
plicando astruit idiciũ cõe
in fine stlĩ non a xp̃o s a deo
ex̾cenounesse nõ negne Illi
deũ maximũ. ac se ipm ad
gentis sue p̾sidiũ affuturũ
uesanit. Inferm tormẽtu qͣ¬
lia sibi ubuit. ⁊ qualia ad in¬
uenire magnũ ꝑsendo ꝓpha
decuit destribit. Paradisũ nõ

Expanded text:
gnouerat, sibi allatū mentitus, gnouerat, sibi allatū mentitus, gentem Deum ignorantem lethali haustu infecit, & more talium, oram calicis melle liniens, subsequente mortifero veneno, animas & corpora gentis miseræ, Inde est quod Moysem optimum iorem omnibus extitisse confirmat, natum de Virgine prædicat, Nuncium tetur; nec nuntium, Verbum, aut Spiritum, ut nos, aut intelligit, aut fatetur. Filium Dei dici, aut credi, prorsus deridet. Et de humanae generationis similitudine vaccinus homo Filij Dei æternam natiuitatem metiens, vel gignere, vel generari Deum potuisse, quanto potest nisu denegat, & subsannat. Resurrectionem carnis sæpe replicando astruit, iudicium commune in fine seculi non a Christo, sed a Deo exercendum esse non negat. Illi nium Dominum, ac seipsum ad gentis suæ præsidium affuturum væsanit. Inferni tormenta qualia sibi libuit, & qualia adinuenire magnum pseudo-Prophetam decuit, describit. Paradisum non
Abbreviated transcription (Latin):
tauit. Et qr inter barluros
barbarꝰ. int̾ ydolatras ⁊ ip̃e
ydolatra hĩtat atq inter
illos quos ut pote p̾cũctis
gentib tã dĩue quam hña¬
ne legis expertes ⁊ ignaros
faciles ad seducendũ noue
dei magnor fuisse hoĩes au¬
dierat ꝓph̾am eius se esse
dicens ut aliquid boĩ simu¬
laret. ex parte illos ab ydo¬
lacria nõ tamen ad deum
ducere conabatur Cũ in-¬
tenĩ in iudicõ illiꝰ qui ter¬
ribilis ĩ consilus dicit᷑ suꝑ
filios hõm ⁊ qui misere¬

Expanded text:
tavit. Et quia inter barbaros tavit. Et quia inter barbaros barbarus, inter idololatras et ipse idololatra habitabat, atque inter illos quos, utpote prae cunctis gentibus, tam divinae quam humanae legis expertes et ignaros, faciles ad seducendum esse Dei magnos fuisse homines audierat , prophetam ejus se esse dicens, ut aliquid boni simularet, ex parte illos ab idololatria, non tamen ad Deum aducere conabatur. Cum interim, judicio illius qui terribilis in consiliis dicitur super filios ho
Abbreviated transcription (Latin):
et in aliis casibz falsa quelib
opinant᷑. Fuit autẽ iste sicut
in cronioa ab anasti o. roma¬
ne ecce bibliothecario de g̾do
in latinũ translata aꝑtissĩe
narrat. tẽpore imꝑatoris e¬
raclii. paulo pꝰ tp̃a magni
⁊ pͥmi g̾gorii romani ponti¬
uilis genere. antique pͥmũ
ydolatrie cultor sicut ⁊ alii a¬
rabes tunc adhuc erãt ĩeru¬
ditus nuillaꝵ pene lict̾arũ
strenuꝰ ĩstłarib ͤ ⁊ callidita¬
dte multa. de ignobili et egeno
ĩ diuitẽ ⁊ famosũ prouectus
hic paulatĩ crestendo ⁊ cõtigu¬
os quosqz ac maxĩe sangñs
ꝓpinquos. insidiis. rapinis
ĩcursionib freꝙ̃ter ĩfestãdo
quos potãt furcim. qͥs potãt
publice occidẽdõ t̾rore in su
anxit. ⁊ sepe ĩ ꝯg̾ssionib fcũs
superior ad regnũ suegẽtis
aspirare cepit. Cuq unu̾¬
sis pari mͦ resistentib eius¬
M ignobilitatem ꝯtẽpnen¬
ua nõ posse consequi quod
spabait qr ingladii nõ potu¬
it religionis uelam̃e et

Expanded text:
aliis casibus falsa quaelibet opinantur. Fuit autem iste, sicut etiam Chronica ab Anastasio Romanae Ecclesiae bibliothecario de Graeco in Latinum translata apertissime narrat, tempore imperatoris Heraclii, paulo post tempora magni et primi Gregorii Romani pontivilis genere, antiquae primum idololatriae cultor, sicut et alii Arabes tunc adhuc erant, ineruditus nullarum pene litterarum. Strenuus in singularibus, et calliditate multa, de ignobili et egeno in divitem et famosum provectus. Hic paulatim crescendo, et contiguos quosque ac maxime sanguinis propinquos insidiis, rapinis, incursionibus frequenter insistendo, quos poterat furtim, quos poterat publice occidendo, terrorem sui auxit. Et saepe in congressionibus factus superior ad regnum suae gentis aspirare coepit. Cumque, universis pari modo resistentibus, ejusque ignobilitatem contemnenvia non posse consequi quod sperabat, quia vi gladii non potuit, religionis velamine et
Abbreviated transcription (Latin):
hec eit In primis. pͥmꝰ et
maximꝰ ipsoꝵ execrandus
est error. ꝙ truntatem in
unitate de itatis negant sic¬
q dum in una dũnnitatis
eẽntia trium ꝑsonarum
atq t̾minũ non recipiũti
deũ licz ore ꝯfitentes ip̃m
penitꝰ nestiunt Ip̃i autẽ
deuii ip̃i uatriabiles pͥncipi

Expanded text:
hæc est. In primis, primus, & maximus ipsorum execrandus est error, quod Trinitatem in vnitatate Deitatis negant. Sicque dum in vna diuinitatis essentia trium personarum atq. terminum non recipiunt, Deum licet ore confitentes, ipsum penitus nesciunt. Ipsi autem deuij, ipsi variabi
Abbreviated transcription (Latin):
in ecc̃a tepetõ teruore nõ est
qui t̾uciat. Ex peccani enm
dui et non fuit qui aperiret
os ⁊ zelo sancte xp̃ianitatis
moueret pennam ⁊ gaum¬
ret. ego ipse saltem si mag¬
ne ocrupacõnes mee ꝑmi¬
serunt qũqr id agg̾di dño ad¬

Expanded text:
in Ecclesia tepefacto feruore, non est qui faciat: expectaui enim diu, & non fuit, qui aperiret os, & zelo sanctæ Christianitatis moueret pennam, & ganniret ego ipse, saltem si magnæ occupationes meæ permiserint, quandoque id aggredi, Domino ad
Abbreviated transcription (Latin):
feruente primicus ex lutla¬
cus tamdẽ mserrume ho¬
mie uto mahunnet ⁊ ut
fertur a multis arrepticio
⁊ aldente quasi iustrurũco
⁊ organo sibi aptissimo usꝰ
ꝓtħhdolor gentem maxĩam
Et q̃ iam pene dinudia ꝑs
mũdi reputari p̃t secũm
dem̾sit Quod qͣre illi ꝑmis¬
sum sit ille solus nounit cui
ne mo petest dicere Cur ita
fucis: Et qui de multis¬
eciam uocatis pancos elec¬
tos ẽẽ dicit unde ego mag̾
eligens contremistẽ ꝙͣ dis¬
pucare ista breiter pre¬
nocam ut qui legerit in¬
telligat Et si talis est qui
contra dotam heresim istã
stribe ⁊ uelis ⁊ possit cũ qͣli
hoste pugnaturꝰ sit agnos¬
cat Erit enĩ fortasse adhuc
uim paticur ignonuma li¬
beret qr silicet ꝯ om̃s sine
ontiqͣs siue modernas here¬
ses usq ad magua tp̃a nr̃a
respondendo ꝯfutanerit. Huic
soli que super alias tã in cor¬
porib ꝙͣ in aĩab infiitam
non solũ nichil respondit s
nec ꝙͥ tanta pestis ess aut

Expanded text:
fervente primitiis exsufflatus, tandem miserrimo homine isto Machumet, et, ut fertur, a multis, arreptitio et cadente, quasi instrumento et organo sibi aptissimo usus, proh dolor! gentem maximam, et quae jam pene dimidia pars mundi reputari potest, secum dimersit. Quod quare isti permissum sit, ille solus novit, cui nemo potest dicere: Cur ita facis? et qui de multis vocatis paucos electos esse dixit. Unde ego magis eligerem contremiscere quam disputare. Ista breviter praenotavi, ut qui legerit, intelligat. Et si talis est, qui contra totam haeresim istam scribere et velit et possit, cum quali hoste pugnaturus sit agnoscat. Erit fortasse adhuc,de patitur, ignominia liberet. Quia scilicet cum omnes sive antiquas, sive modernas haereses usque ad nostra tempora res pondendo confutaverit, huic soli, quae super omnes alias tam in corporibus quam in animabus infinitam non solum nihil respondit, sed nec quid tanta pestis esset, aut
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯꝰ super psalteriũ sic dicit Est quoddam altae.
uisibile adq non accedit inustus ille solus ac¬
cedit qui ad illud securus accedit ille inuenit
nit causam suam non etgo sufficiat in trira di¬
es iste solempnis quo agnus excisus est sed consti¬
tuite illum in condempsis scripturaꝵ alta et se¬
creta rimantes quousq supueniatis ex altaris
ihi aliud nisi laudes cantabimus quid aliuid di¬
illi ꝑse ipam lamat istam uocem dilectio eni nr̃a

Expanded text:
 de eadem re sic dicit: Est enim quoddam altare invisibile, ad quod non accedit injustus, ille solus accedit qui ad istud securus accedit. Illic inveniet nit causam suam; es ille solemnis quo Agnus occisus est, sed constituite illum in condensis sempiternum, alta et secreta rimantes, quo usque perveniaris, exaltatis em. Et quid ibi aliud, nisi laudes cantabimus? quid ibi aliud diilli, per se ipsam clamat istam vocem: Dilectio ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
omnes gentes omnesq nationes dei uoluit gr̃a¬
dei corruscare ita dñs noster iħus xp̃us hũ ani
generis saluator instituit ut huius munis sacra¬
mentum in beatissimo petro apłoꝵ oĩm sũmo
principaliter collocaret atq ab ip̃o quasi quodã
capite dona sua uellet in corpus omne mana¬
re ut exortense misterii intelligeret esse diui
qui ausus in fuisset a petri soliditate recedere
hunc enim in consortiũ in diuidue unitatis
assumptum idq ip̃e erat uoluit nominare

Expanded text:
omnes gentes omnesque nationes Dei voluit gratia coruscare, ita Dominus noster Jesus Christus humani generis Salvator instituit, ut hujus muneris sacramentum in beatissimo Petro apostolorum summo principaliter collocaret, atque ab ipso, quasi quodam capite, dona sua vellet in corpus omne manare, ut exsortem se mysterii intelligeret esse divini, qui ausus esset a Petri soliditatHunc enim in consortium individuae unitatis assumptum, id quod ipse erat voluit nominare
Abbreviated transcription (Latin):
briabunt᷑ uino et replebunt᷑ ut phyale et qͣsi
cornua altaris et saluabit eos dominus deus
corum indie illa ut diem gregem populi sui
quoniam lapides sancti eleuahuntur super t̾ram.
dectoꝵ et iunũ germinans uirgines ħ enim de¬

Expanded text:
briabuntur quasi a vino, et replebuntur ut phialae, et quasi cornua altaris. Et salvabit eos Dominus Deus eorum in die illa, ut gregem populi sui: quia lapides sancti elevabuntur super terram electorum, et vinum germinans virgines?
Abbreviated transcription (Latin):
sunt munera. ista sunt dona sup omnem gloi¬
am constituta quibus fideles suos omnipotens
deus tefitiens glorioso filiĩ fui corꝑe uiuficat
corporibus castimoniam mentibus fidem cooi¬
one que intra se deũ suscipũt templũ eius effici
ilie nob ministratur cibus iste nõ corpus ĩpĩguat¬
sed confirmat cor hominis h est panis uite qui
enim uitam manducat mori non põt accedite
ad eum & satiamini quia panis est accedite ad
cum & potate quia fons est acedite ad eum &
illuminamini quia lux est. accedite ad eum &
liberamini quia uhi sp̃us dñi ihi libertis accedi¬
ce ad cum & abseduimini quia temissio PeccAtOꝵ
liauonens & protedionis etrine accipe tibi
munimentum Suscipe tibi dñm iħm tue men¬
tis hospitio Uhi enĩ corpus est ibi est ihus

Expanded text:
enim munera, ista sunt dona super omnem gloriam constituta, quibus fideles suos omnipotens Deus reficiens, glorioso Filii sui corpore vivificat,corporibus castimoniam, mentibus fidem, cogione, intra se Deum suscipientes, templum ejus effici quotidie ministratur. Cibus iste non corpus impinguatsed confirmat cor hominis. Hic est panis vitae: qui ergo vitam manducat mori non potest. Accedite ad eum, et satiamini, quia panis est. Accedite ad eum et potate, quia fons est; accedite ad eum et inluminamini, quia lux est; accedite ad eum et liberamini, quia ubi spiritus domini, ibi libertas; accedite ad eum et absoluimini, quia remissio peccatorum liationis et protectionis aeternae. Accipe tibi munimentum, suscipe Dominum Jesum tuae mentis hospitio: ubi corpus ejus, ibi Jesus
Abbreviated transcription (Latin):
Dabo daues domus deł super humerum eius et
apiet et non erit qui daudat et claudet et nõ
trit qui daudat aperiat et figam illum paxal¬
lum in loco fidei et erit insolium glorie domꝰ
patris fue et suspendam super eum omnem
gloriam domus pr̃is sui paxillus autem dici¬

Expanded text:
dabo clavem domus David super umerum eius et aperiet et non erit qui claudat et claudet et non erit qui aperiat et figam illum paxillum in loco fideli et erit in solium gloriae domui patris sui et suspendent super eum omnem gloriam domus patris eius vasorum di
Abbreviated transcription (Latin):
dit̾ Quis fideliũ dubiũ hr̃e possit in ip̃a im¬
molationis hora ad sacerdotis uocẽ crlos apiri
in illo ihu xp̃i misterio angeloꝵ. choros ad esse.
sũmissima souari terrena celestibus iungi unũ
q ex usibilihus & in insibilibus fieri Sic ergo¬

Expanded text:
is enim fidelium habere dubium possit in ipsa immolationis hora ad sacerdotis vocem celos aperiri, in illo Iesu Christi misterio angelorum choros adesse, summis ima sociari, terram celestibus iungi, unum quid ex visibilibus et invisibilibus fieri?».
Abbreviated transcription (Latin):
stituite diem solempnẽ in freq̃tationibus usq
ad cõrn altaris dicit sic dies sollempnis est domꝰ
compunctio cordis nr̃i sed tunc in frequentatioẽ
dies sollempnis constituit᷑ cum in lacrimis pro
clamorecius assidue mens mouet᷑ cui uelud si
diceremus ꝗͣ diuista acturi sumus ꝗͦ diu in tri¬
bulatione affiumut illico tun quousq ficri de¬
heat subiunxit dicens asq ad cornu altatis cor
nu quippe altatis est exaltatio sactifiui intrrior
ubi cũ uenimus iam nulla necessitas ut sollẽpnẽ
diem dño de nr̃a lamentatione faciamus hec¬

Expanded text:
stituite diem sollempnem in confrequentationibus usque ad cornualtaris. Dies quippe sollempnis est Domino conpunctio cordis nostri; sed tunc in confrequentatione dies sollempnis constituitur, cum in lacrimas pro eius amore mens movetur. Cui, velud si diceremus: 'Quandiu ista acturi sumus, quandiu tribulatione afficimur?' ilico terminum, quousque fieri debeat, subiungit, dicens: Usque ad cornnu quippe altaris est exaltatio sacrificii interioris, ubi cum venerimus, jam nulla necessitas est ut solemnem diem Domino de nostra lamentatione faciamus. Be