comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quoq: ñ aduentũ tantũ corporis
sed ꝑ angelorũ ministeria posse
implere qđ uel & repellende
enim erant uel infirmitates cor¬
porũ uel foctitudinis contrariȩ
quib: homo addebilitatẽ sepe con¬
ceditur & uerbo dñi & misteriis
angelorũ alit̃ Milites & serui
quicenturioni benedicunt uir¬
tutes ĩ naturales quare non mi¬
nimam copiam multi ad dñm ue¬
nientes secũ defer̃. Dequib: in cor¬
nelii centurionis laude dicitur.
qr erat uir iustus & timens đm
cũ omni domo sua faciens elȩmo¬
sinas multas plebi & dep̃cans đm̃
Ratus ẽ GDiratus est qđ uidit
centurionẽ suã intellegere ma¬
iestatẽ sed quis in illo fecerant
ipsam fidem uel intellegentiam.
nisi ipsi qui eam mirabat᷑ qđ si
& alius eam fecisse qđ miraretur
qui prȩsentius erat notandum
ergo quia qđ miratur dñs nobis
mirandũ esse significat quib: ad¬
huc opus est mon eri om̃s enim
talis motus cũ deđo dicunt᷑ non ꝑ¬
turbati animi signa sunt sed do¬

Expanded text:
on per adventum tantum corporis, sed per angelorum ministeria posse implere quod vellet, repellendae enim erant, vel infirmitates corporum vel fortitudines contrariae, quibus homo ad debilitatem saepe conceditur, et verbo Domini, et ministeriis angelorum. Aliter. Milites et servi, qui centurioni obediunt, virtutes sunt naturales, quarum non minimam copiam multi ad Dominum venientes secum deferunt. De quibus in Cornelii et centurionis laude dicitur, quia erat vir justus, et timens Deum, cum omni domo sua, faciens eleemosynas multas plebi et deprecans Deum ratus est. Miratus est, quod vidit centurionem suam intelligere majestatem. Sed quis in illo fecerat ipsam fidem vel intelligentiam, nisi ipse, qui eam mirabatur? Quod si et alius eam fecisset, quid miraretur, qui praescius erat? Notandum ergo quia quod miratur Dominus, nobis mirandum esse significat, quibus adhuc opus est sic moneri. Omnes enim tales motus, cum de Deo dicuntur, non perturbati animi signa sunt, sed do
Abbreviated transcription (Latin):
m̃go endaescio ubi pos ueñ eu
Amore nimio turbata dũquẽq¬
siuit non inuenit. cucurrit dis¬
cipulis nunciare ut aut secũ quȩ¬
rercito. aut secũ dolerent. ab la¬
tũ dũm quẽ dñm nominare non
metuit: dũ corpus illius tantum¬
modo quȩ rer& in sepulchro.
exiit enco pecrus et ib he

Expanded text:
mento, et nescio ubi posuerunt eum. Amore nimio turbata, dum quem quaesivit, non invenit. Cucurrit discipulis nuntiare, ut aut secum quaererent, aut secum dolerent ablatum Dominum, quem Dominum nominare non metuit, dum corpus illius tantummodo quaereret in sepulcro. vit ergo Petrus et ille
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓb& autẽ se liomo inquid atunc
a se in&ipso habebit gloriã in altero.
prudentes oleũ inuasis habent 
nitorẽ glorie intra couscientiã
retinent. paulo atestante qui ait.
Gloria nr̃a hȩo est testimoniũ cons¬
cientiȩ nr̃ȩ cnoꝵã autre pac¬
exige sponso donm tauet

Expanded text:
 autem se homo, inquit, et tunc in semetipso habebit gloriam, et non in altero. Prudentes oleum in vasis habent, quia nitorem gloriae intra conscientiam retinent, Paulo attestante, qui ait: Gloria nostra, haec est testimonium conscientiae nostrae. Moram autem faciente sponso dormitave
Abbreviated transcription (Latin):
ipsũ iudicis aduentũ acsententia
designari quando iuxta loci pa¬
rabolã omnis hoc ẽ & prudentes
& fatue uirginei in solito clamo

Expanded text:
ipsum judicis adventum hac sententia designari quando juxta alterius loci parabolam omnes, hoc est prudentes et fatuae virgines insolito clamo
Abbreviated transcription (Latin):
Ecclesiȩ dicitur quȩ primũ
de iudaico populo congregata g̃
dicitur. surge inluminare: ut
q cecidit in credulis surgat in
fidelib: que cecidit insynagogis:
surgat inecclesiis uenit enim
lum tuũ qđ ibi om̃s ꝓph&e pol¬
licebantur qđ iugiter ex pecta¬
bas et ghoria dati suꝑ tre
orta est Id est gloria dñi
qr condam fuit. suꝑ tabernaculũ
& tẽplũ ei : suꝑ te orta est. de
Tiue ut in hebraico legitur
trib: qđ ꝓpriȩ refertur adiudȩos

Expanded text:
Ecclesiae dicitur, quae primum de Judaico populo congregata estdicitur: Surge, illuminare, ut quae cecidit in incredulis, surgat in fidelibus: quae cecidit in synagogis, surgat in Ecclesiis. Venit enim lumen tuum, quod tibi omnes prophetae pollicebantur, quod jugiter exspectabas. Et gloria Domini super te orta est. Ideo gloria Domini, quae quondam fuit super tabernaculum et templum ejus, super te orta est. De Sive ut in Hebraico legitur, tribus quod proprie refertur ad Judaeos.
Abbreviated transcription (Latin):
Post diuitias maris & fortitu¬
dine gentiũ greges quoq ca¬
melorũ & dromedes madian &
esa ꝓmittunt᷑ hierusalẽ qui
om̃s conuenient de saba aurum¬
& thus & qđ his maius est: ad¬
numiantis dñi salutare: madian
&efa regiones sunt trans ara¬
biam feitiles camelorũ omnisq¬

Expanded text:
Post divitias maris et fortitudinem gentium, greges quoque camelorum, et dromades Madian et Epha promittuntur Jerusalem, qui omnes venient de Saba, poret thus, et quod his majus est, annuntiantes Domini salutare . Madian et Epha regiones sunt trans Arabiam, fertiles camelorum, omnisq
Abbreviated transcription (Latin):
in hoc loco dep̃sentia dicere corpo¬
rali : qđ nequaquã cũ eis ita futu¬
rus sit pꝰresurrectionẽ quomodo
nunc in omni conuictu & familiari¬
tate c uius enim memor apłs ait & si

Expanded text:
in hoc loco de praesentia dicere corporali: quia nequaquam cum eis ita futurus sit post resurrectionem, quomodo nunc in omni convictu et familiaritate. Cujus rei memor Apostolus ait: Et si
Abbreviated transcription (Latin):
dequa dicitur: Multitudinis
autẽ credentiũ : erat cor & anima
una turtur uero qui singularita¬
te gaud&. ad eo ut si coniugẽ casu
ꝑdiderit solus ex inde ꝑ maneat
Speculatiuȩ uitȩ culmina denun¬
tiat quia & paucorũ est ista uir¬
tus. & his singulatim ad tributa
Itẽ cum intrans cubiculũ clauso
hostio oro patrẽ in abscondito
turturẽ offero at cum eiusdem
operis compares: quero canendo
cũ ꝓpli&a uenite ad oremus &
ꝓcidamus ante đm ploremus corã
dño qui fecit nos columbas ad
altare deporto
et ecce homo

Expanded text:
de qua dicitur: Multitudinis de qua dicitur: Multitudinis autem credentium erat cor unum et anima una ; turtur vero, qui singularitate gaudet adeo, ut si conjugem casu perdiderit, solus exinde permaneat, speculativae vitae culmina denuntiat, quia et paucorum est ista virtus, et his singulariter attributa. Item cum intrans cubiculum, clauso ostio, oro Patrem in abscondito, turturem offero. At cum ejusdem operis compares quaero, canendo cum Propheta: Venite, adoremus et procidamus ante Deum, ploremus coram Domino, qui fecit nos, columbas ad altare deporto. Et ecce homo
Abbreviated transcription (Latin):
dari ut uidelic& una sua pauꝑ¬
tate nos diuites infide & illio
facer& heredes regni qđ reꝓmisit
ds̃ diligentib: se: moraliter autẽ
siue fortia quis opera seu crea¬
uerit infirma quȩ masculi ac
femine uocabulo distinguntur
ut hȩc legitime domino ualeant
conseorari ouem necesse est in¬
nocentiȩ & turturẽ pariter
siue columbam conpunctionis
offerat quia enim uolucres hȩ
ꝓcantu gemitus habent non in¬
merito lacrimas humiliũ desig¬
cato x alterũ in holoc austũ Holo¬
caustũ namq totũ incensum dicit᷑
quia duo sunt nimirũ genera
conpunctionis đm namq sitiens:
anima prius timore conpungit᷑
post amore qui ergo prius flendo
neducer&ur ad suppliciũ turturẽ
ꝓpeccato offerebat: de altero fac̃
holocaustũ cũ post modũ flere
a marissime incipit: quia defert᷑
a regno hoc sani inter turturis:
& columbe significantiã distat
qđ columba que se gregatim con¬
uersari uolare & gemere consueu̾:
actiue uitȩ frequentiã demonibrat

Expanded text:
licet una sua paupertate nos et hic divites in fide, et illic faceret haeredes regni, quod repromisit Deus diligentibus se. Moraliter autem, sive fortia quis opera, seu creaverit infirma, quae masculi ac feminae vocabulo distinguuntur, ut haec legitime Domino valeant consecrari, ovem necesse est innocentiae, et turturem pariter sive columbam compunctionis offerat. Quia enim volucres hae pro cantu gemitus habent, non immerito lacrymas humilium desigcato, et alterum in holocaustum . Holocaustum namque totum incensum dicitur; quia duo sunt nimirum genera compunctionis. Deum namque sitieanima, prius timore compungitur, post amore. Qui ergo prius flendo, ne duceretur ad supplicium, turturem pro peccato offerebat, de altero facit holocaustum, cum postmodum flere amarissime incipit, quia differtur a regno. Hoc sane et columbae significantiam distat, quod columba, quae gregatim conversari, volare, et gemere consuevit, et activae vitae frequentiam demonstrat,
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc screlegit
cũ periturã ciuitatẽ ẽẽ. nunciaũ
hoc cotidie redẽptor nr̃t ꝑelectos
c̃siderat. plangit eos qͥ nesciunt
cur plangantꝰ qͥ iuxta salomonis uer¬
ba letantꝰ cũ male fecerint &exul¬
tant in reb pessimis. qui si dãnatio

Expanded text:
Hoc semel egit, cum perituram civitatem esse nuntiavit. Hoc cotidie redemptor noster per eleconsiderant. Plangunt enim eos, qui nesciunt, cur plangantur. Qui, iuxta Salomonis verba, laetantur, cum male fecerint, er exultant in rebus pessimis. Qui si damn
Abbreviated transcription (Latin):
ñ insuas õris sapientiȩ carualis
uerbis. sec undũ ꝑ gratiãq sibi da¬
ta ẽ loquitur est enim multa
differentiã ꝑ gratiam loquentis:
& ꝑ humanam sapientiã deniq
non nulli elo quentes. &eruditi
uiri cum multa dixerint conpo¬
site & erudite tam̃ quia ñ ꝑ gra¬
tiã neminẽ auditorũ aut ad fidem
aut adtimorẽ dĩ aut ad conz¬
punctionẽ cordis poterint Ti¬
citare alii non magna
quentia sed simpliciter loquen¬
tes multos infideliũ conuertunt
& hoc est ꝑ gratiam loqui quȩ
data est paulo¬
ilo omnis. qui
s̃ itct᷑ uos r̾ plus sapere
quã oportet sapere

Expanded text:
n in suasoriis sapientiae carnalis verbis, sed per gratiam quae sibi data est, loquitur. Est enim multa differentia peret per humanam sapientiam. Denique nonnulli eloquentes et eruditi viri cum multa dixerint composite et erudite, tamen quia non per gratiam, neminem auditorum, aut ad fidem, aut ad timorem Dei, aut ad compunctionem cordis potuerint incitare. Alii non magna eloquentia, sed simpliciter loquentes, multos infidelium convertunt, et hoc est per gratiam loqui quae data est Paulo. Omnibus qui sunt inter vos, non plus sapere quam oportet sapere
Abbreviated transcription (Latin):
ecclesia primitiua dequa pau¬
lus ato. Quȩ eñi operatus est
pexro in apostolatũ circũcisio¬
nis operatus .ẽ. & mihi int̃gentes
bene una dicta quia multitudi¬
nis credentiũ erat cor &anima
una. Dequa docebat turbas: qͥa
deauctoritate ecclesiae doc &
usꝗ hodiȩ gentes. ut cessauig
augrẽ hoqui dix adSymonie
duc ital.gũ eg haxage nre¬
gia uira incapgunã. Quod

Expanded text:
Paulus ait: Qui enim operatus est Petro in apostolatum circumcisionis, operatus est et mihi inter gentes . Bene una dicta, quia multitudinis credentium erat cor et anima una . De qua docebat turbas, quia de auctoritate Ecclesiae docet usque hodie gentes. Ut cessavit autem loqui, dixit ad Simonem: Duc in altum, et laxate retia vestra in capturam. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
sentire possimus. quid ẽ qđ dicit
pacẽ meã do uob. & ñdixi. pacẽ
meã relinquo uobis. fortassis quia
equalit̃ nunc aliter tunc paxerit.
hic uero bella cũ uitis habem:
erit tranquillitas & concordia.
& talis pax qualẽ ille habuit cũ se¬
ipso quinullũ habuit inse ipso peo¬
catũ
dus dar eco douopis. Idẽ
pe sibi insua malicia concordant:
sed quomodo qui sibi inscĩtate con¬
cordant & in xp̃i se caritate con¬
iungunt
Aitursegur cor
ues trũ meq foruideꝗ
audisgis quia eqodixi uo¬
pis uado etuenno aduos.
Hinc turbare & formidari po¬
terat cor illorũ quodhibat ab eis
quã uis uenturus essex ad eos. ne
forsitan gregẽ lupus hoc int̃ uallo
inuaderex pastore absente. Sed
aquib: homo abscedebat. ds̃ ñ relin¬
quebat &idẽ ipse xp̃s & homo &
dr̃ qui nullo continetur loco dis¬
cedit ab eorũ cordib qui eũ relinouiit
morib: ñ pedibi exuenit ad illos qui
conuertuntur adeũ non faciȩ sed
fide & accedunt adeũ non carne sed
caritate

Expanded text:
 Quid est quod dicit: Pacem meam do vobis, et non dixit: Pacem meam relinquo vobis? Fortassis quia aliter nunc, aliter tunc pax erit; hic vero bella cum vitiis habemus, erit tranquillitas et concordia, et talis pax, qualem ille habuit cum seipso qui nullum habuit in seipso peccatum. dus dat, ego do vobis. Id est, pe sibi in sua malitia concordant, sed quomodo qui sibi in sanctitate concordant, et in Christi se charitate conjunguntNon turbetur cor vestrum neque formidet. Audistis quia dixi vobis: Vado et venio ad vos. Hinc turbari et formidare poterat cor illorum quod ibat ab iis, quamvis venturus esset ad eos, ne forsitan gregem lupus hoc intervallo invaderet pastore absente. Sed a quibus homo abscedebat, Deus non relinquebat: et idem ipse Christus et homo et qui nullo continetur loco, discedit ab eorum cordibus qui eum relinquunt moribus, non pedibus: et veniet ad illos qui convertuntur ad eum non facie, sed fide, et accedunt ad eum non carne, sed charitate. »
Abbreviated transcription (Latin):
eos ñ docebat . Multa dicit cotidiȩ
ꝑscõs predicatoresꝗ audientes in¬
ñ suggerit eis interiusq audier̃
exterius. De quo recte ꝓmittitur.
Ipse uos docebit om̃a quia nisi
isdẽ sp̃s corde adsistat audientos.
ociosus ẽ sermo doctoris. Memo enĩ
docenti homini tribuat: qđ ex ore
docentis intelligit: quia nisi in tus
sit quidoceat: doctoris lingua ex¬
terius inuacuũ laborat. alit̃ itaq
a postoli Illi adiudiciũ isti ad salutẽ :
quia hos spi inanimo docuit: qđ
foris audierunt in aure pacem
relanquo uopis pacs tnẽa
do uonis. In pace relinquo uos
in pace inueniã uos. hic relinquo
turo scło pacẽ suã reliquid nob̵.

Expanded text:
n docebat: multa dicit quotidie per sanctos praedicatores quae audientes insanctus non suggerit eis interius quae audierunt exterius. De quo recte promittitur, ipse vos docebit omnia, qui nisi idem Spiritus cordi assistat audientis, otiosus est sermo doctoris. Nemo enim docenti homini tribuat quod ex ore docentis intelligit, quia nisi intus sit qui doceat doctoris lingua exterius in vacuum laborat. Aliter itaque apostoli: illi ad judicium, isti ad salutem. Quia hos Spiritus in animo docuit, quod foris audierunt in aure. Pacem relinquo vobis, pacem meam do vobis. In pace relinquo vos, in pace inveniam vos. Hic relinquo, bus do. Pacem suam reliqu
Abbreviated transcription (Latin):
centur sed ut iudicent᷑ ad modicũ
uident. Mec ipsũ informa dĩ ubi ẽ
sed in forma hominis ubi esse mun¬
do uoluit patiendo contẽptibilis.
iudicando terribilis. et setno
quẽ audistis niestcñs sod
er: quimisit cne pagtrus.
Quidẽ qđ prius plurali numero
sermones dix̃. nunc autẽ singu¬
lari sermo. fortassis p̃dicationis
ibi sormones monstrar& hio uero
seipsũ qui ẽ uerbũ patris &ideo
dix̃. non suũ quia a se ipso ñ ẽ sed a pa¬
dro sicut nec sua ẽ imago sed patris
nec filius suus sed patris. Recte
igitur auctori tribuit : quicquid
facit &qualis aquo hab& hoc ipsũ
qđ ille ẽ indeferentes equalis
hec locutus sũ uoris apud
uos namenis. Illa mansio de
qua superius dixit. & spiritalis ẽ
que solis scĩs datur. hȩc uero de qua
nunc dicit corporalis ẽ desua p̃sen¬
tia corporali tantũ modo dixit quã
utrũq & iusti &impii uidere po¬
tuer̃ Illa mȩ t̃nũ beatificat libe¬
ratos. hȩc intẽpore uisitat libe¬

Expanded text:
centur, sed ut judicentur ad modicum vident, nec ipsum in forma Dei, ubi est sed in forma hominis ubi esse mundo voluit patiendo contemptibilis, judicando terribilis. Et sermonem quem audistis non est meus, sed ejus qui misit me, Patris. Quid est quod prius plurali numero sermones dixit, nunc autem singulari sermonem? fortassis praedicationis ibi sermones monstravit, hic vero se ipsum qui est Verbum Patris, et ideo dixit non suum quia a seipso non est, sed a Patre, sicut nec sua est imago sed Patris, nec suus filius sed Patris. Recte igitur auctor tribuit quidquid facit aequalis a quo habet hoc ipsum, quod illi est indifferenter aequalis. Haec locutus sum vobis apud vos manens. Illa mansio de qua superius dixit spiritalis est quae solis sanctis datur: haec vero de qua nunc dicit corporalis est, de sua praesentia corporali tantummodo dixit, quam utrique et justi et impii videre potuerunt. Illa in aeternum beatificat liberatos, haec in tempore visitat libe
Abbreviated transcription (Latin):
Non dix̃ qͥreliquistir om̃a hoc
eñi & socrates fecit philo soplus.
& multi alii diuitias contẽpser.
sed qͥ secuti estis me qđ ꝓpriȩ apos¬
toloꝵ ẽ. at ꝗcredentiũ In regene¬
ratione cũ sederit filius hominis
insede maiestatis suȩ: quando
ex mortuis decorruptione resur¬
gent in corrupti sed ebitis & uos
in solus iudicantiũ condẽpnantes
duod ecĩ trib: isrł: quia uob̵ creden¬
tib credere noluer̃: his dicimt:¬
cũ suis discipulis iudicaturũ iħiu.

Expanded text:
oc enim et Socrates fecit philosophus, et multi alii divitias contempserunt; sed qui secuti estis me, quod proprie apostolorum est atque credentium; in regeneratione cum sederit Filius hominis in sede majestatis suae, quando ex mortuis de corruptione resurgent incorrupti, sedebitis et vos in soliis judicantium condemnantes duodecim tribus Israel, quia vobis credentibus illi credere noluerunt. Hic discimus cum discipulis suis judicaturu
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃i nec quo sub duodecĩ sedes ses¬
suros eẽ. aut duodecĩ solus ho¬
mines cũ illo iudicaturos puta¬
re deberem: duo denario quip¬
pe numero uniuersa ꝗđa signi¬
ficata ẽ. iudicantiũ multitudo
ꝓpt̃ duas partes septenarii quo
significat᷑ plerũꝗ uinuersitas
q: duȩ partes idẽ tria aquat¬
tuor altera ꝑ alterã parte̾ mul¬
tiplicate duodeoĩ faciuit nã
& quattuor ter. &etria quater:
bit: Qui ꝓfectu cũ aliis sõis ad
numerũ iudicũ seꝑtinere de¬
monitrat cũ dicit. Nescitis qr

Expanded text:
nt . Nec quoniam super duodecim sedes sessuros esse, aut duodecim solos homines cum illo judicaturos putare deberemus. Duodenario quippe numero universa quaedam significata est judicantium multitudo, propter duas partes septenarii, quo significatur plerumque universitas, quae duae partes, id est tria et quattuor, altera per alteram multiplicatae duodecim faciunt. nam et quattuor ter et tria quater bit. qui profecto cum aliis sanctis ad numerum iudicum se pertinere demonstrat, cum
Abbreviated transcription (Latin):
mel propeccatis ar̃is mor¬
¶uiergo iustus patitur: xpm̃
immicatur: qui inflagellis cor¬
rigitur latronẽ qui incruce
xp̃m cognouit: & post crucomi
paradisũ cum xp̃o intrauit: qui
nec inter flagella desistit acul¬
pis sinistrũ immitatur latronẽ
qui propt̃ peccata ascendit incru¬
cẽ: & post crucẽ ruit in tartarũ
Ideo autẽ xp̃m semel mortuũ
esse cõmemorat: ut in nob quoq
in memoriã reuoc&. que tempo¬
raneis nr̃is passionib merces red¬
detur&erna ug aos os f.er¬
ret dõ coorgipicatus

Expanded text:
mel pro peccatis nostris morQui ergo justus patitur, Christum imitatur; qui in flagellis corrigitur, latronem, qui in cruce Christum cognovit, et post crucem paradisum cum Christo intravit. Qui nec inter flagella desistit a culpis, sinistrum imitatur latronem, qui propter peccata ascendit in crucem, et post crucem ruit in tartarum. Ideo autem Christum semel mortuum esse commemorat, ut nobis quoque in memoriam revocet, quia temporaneis nostris passionibus merces reddetur aeterna. Ut nos offerret Deo, mortificatos
Abbreviated transcription (Latin):
nabit abscondita tenebrarũ &ma¬
nifestabit cogitationes cordis. Duo
s̃. autẽ in qͥb: temerariũ iudiciũ ca¬
uere debem: cũ incertũ .e. quo ani¬
mo quidq factũ sit uł cũ incertũ ẽ
qualis futurus sit : qͥ nunc uł malus

Expanded text:
nabit abscondita tenebrarum, et manifestabit cogitationes cordis . Duo sunt autem in quibus temerarium judicium cavere debemus: cum incertum est quo animo quidquam factum sit, vel cum incertum est qualis futurus sit qui nunc vel bonus
Abbreviated transcription (Latin):
lac uerbi. tangit eos qui ad audi¬
endas lectiones sacras inuiti &
fastidiosi adueniunt. Ignari illius
sitis &esuri er. dequa dñs ait. be¬
atiquiesuriunt: & siciunt iusti¬
ciam. Ideoq tardius atq ꝑfectũ
salutis crementes ꝑuenientos
quo possint solido uerbi cibo re¬
fici. idest archana cognoscere
diuina uol maiora facerebona.
Sitacr qus tatis quõ dul.

Expanded text:
lac verbi, tangit eos qui ad audilac verbi, tangit eos qui ad audiendas lectiones sacras inviti et fastidiosi adveniunt, ignari illius sitis et esuriei, de qua Dominus ait: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam . Ideoque tardius ad perfectum salutis crementum pervenientes, quo possint solido verbi cibo refici, id est, arcana cognoscere divina, vel majora facere bona. Si tamen gustatis, quoniam dul
Abbreviated transcription (Latin):
& inindias & om̃s detractiones. sic̃
modo geniti infantes rationabiles
sine dolo lac concupiscite ut in eo¬
estis inquid nuꝑ & filii dĩ ꝑbabtis¬
ma facti. tales modo estote ꝑstudi¬
ũ bone conuersationis: quales sunt
recensi ti infantes ꝑnaturã in no¬
xiȩ etatis. Ignari malicia omnis &¬
doli simulare inuidere detrahere:
aliis huius modi uitis mancipari.
omnimodis ignorantes. qui sicut
lac in et̃nũ naturalit̃ desiderant
ut ad salutem crescere adq: ad
panem comedentes ꝑuenire ua¬
leant : ita & uos simplicia rudim̃ta
fidei. primo deeelesiae matris
uberib: querite hoc est deutri¬
usq testam̃ti doctorib: qui diuina
eloquia uel scripsere uel &iam
cendo ꝑueniatis ad refectionẽ
panis uiui qui decelo descendit.
hoc ẽ ꝑsacram̃ta dominica in¬
carnationis quib: renati estis &
quib: nutrimini ꝑueniatis ad
contẽplationẽ diuine maiestatis.
Rationabilos inquid & sine dolo
lac concupiscite: ut in eo crescatis
in salutẽ. precepto concupiscendi

Expanded text:
es, sicut modo geniti infantes, rationabiles, sine dolo, lac concupiscite, etestis, inquit, nuper, et filii Dei per baptisma facti, tales modo estote per studium bonae conversationis, quales sunt recens editi infantes, per naturam innoxiae aetatis, ignari malitiae et omnis doli, simulare, invidere, detrahere, aliisque hujusmodi vitiis mancipari omnimodis ignorantes. Qui sicut lac in aeternum naturaliter desiderant, ut ad salutem crescere atque ad panem comedendum pervenire valeant. Ita et vos simplicia rudimenta fidei, primo de Ecclesiae matris uberibus quaerite, hoc est, de utriusque Testamenti doctoribus, qui divina eloquia, vel scripsere, vel etiacendo, perveniatis ad refectionem panis vivi qui de coelo descendit, hoc est, per sacramenta Dominicae incarnationis, quibus renati estis, et quibus nutrimini, perveniatis ad contemplationem divinae majestatis: Rationabiles, inquit, et sine dolo lac concupiscite, ut in eo crescatis in salutem . Praecepto concupiscendi
Abbreviated transcription (Latin):
uerebat enim ait euu angoliũ
pilatus opatunitatẽ ut dimio¬
tor& ihm̃ dicens. Ego non inuenio
ineo causã sed neque herodos pila¬
tus mittit adherodem herodes
remittit ad pilatum. Inter duas
impietates. discurrit pietas. Et
ñ inuenitur reatus. Tradidistis
mihi hunc hominẽ inquid quasi
auertentẽ populũ. &ecce coram
uob in terrogans nullam causam
inuenio in eo in his quib: eũ acusatis.
Dicitis quod p̃cipiat tributa ñ solui
cesari. comprobaui falsũ eẽ qđ obicitis.
Docere hunc contra legẽ dicitis.:
ꝓbaui eũ non destruere legẽ : sed
sema dimplere . Om̃a que obiecitis
in diuersum inuenta sunt : Egpe¬
tistis uirũ hocincidã doniari uos
Frat autemait euuangeliũ quidi¬
cebatur barrabas uinctus qui in se¬
dicione fecerat homicidium. Bar¬
rabas enĩ filius patris nr̃i interp̃tae.
significat diabolum qui multas se¬
diciones in toto concitat orbe &
homicidia scilic& ex adulteria & om̃a
crimina Quistatim ut ihs crucifixus

Expanded text:
erebat enim, ait Evangelium, Pilatus opportunitatem ut dimitteret Jesum , dicens: Ego non invenio in eo causam, sed neque Herodes, Pilatus mittit ad Herodem, Herodes remittit ad Pilatum. Inter duas impietates, discurrit pietas, et non invenitur reatus. Tradidistis mihi hunc hominem, inquit, quasi avertentem populum, et ecce coram vobis interrogans, nullam causam invenio in eo, in his in quibus eum accusatis. Dicitis, quod praecipiat tributa non solvi Caesari: comprobavi falsum esse, quod objicitis. Docere hunc contra legem dicitis: probavi eum non destruere legem, sed adimplere; omnia quae objecistis in diversum inventa sunt. Et petistis virum homicidam Erat autem, ait Evangelium, qui dicebatur Barabbas vinctus, qui in seditione fecerat homicidium. Barabbas enim filius patris nostri interpretatur; significat diabolum, qui multas seditiones in toto concitat orbe, et homicidia scilicet et adulteria, et omnia crimina, qui statim ut Jesus crucifixus
Abbreviated transcription (Latin):
Hic sessio stabilitatẽ significat
apte enim filio post passionem
laborẽ dicitur. Sede id est uic¬
gloria. adexgrs.

Expanded text:
Hic sessio stabilitatem significat. Apte enim filio post passionis laborem dicitur: Sede, id est vicgloria; a dextr
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i ihũ. Idest usque indiẽ
quo de corpore recedatis ex
quo iã addñi unus quisquȩ
reseruetur aduentum siue
usquȩ indiẽ xp̃i id est usquae
indiẽ iudicii
Sicutt es e
cnihi iusqu hoc senigi

Expanded text:
i. Id est, usque in diem, quo de corpore recedatis, ex quo jam ad Domini unusquisque reservetur adventum, sive usque in diem Christi, id est, usque in diem judicii. Sicut est mihi justum hoc se
Abbreviated transcription (Latin):
c̃uersationis noue. quã dñs in nob̾
esurit & feruorẽ dilectionis qui
lexificat cor hominis. Maũte de
spinis uuas neq d&xribulis ficus
colligitꝰ. Ox mens ad huc u&eris
hominis consu&udinẽ depres¬
sa simulare potest sed fructus
noui hominis ferre non potest:
Sie ocmais aiesote Boma
piucgus ponus facit

Expanded text:
s in nobis esurit, et fervorem dilectionis, qui laetificat cor hominis. Non autem de spinis uvas neque de tribulis ficus colligitur, quia mensa adhuc veteris hominis consuetudine depressa simulare potest, sed fructus novi hominis ferre non potest. Sic omnis arbor bona fructus bonos facit
Abbreviated transcription (Latin):
Ideo ñ uiuificabat qo peccatũ
originale auferre ñ poterat.
uł certe qr ñ hrrcoꝵ aut tau¬
roꝵ sed xp̃i sanguine erat uita
donanda¬

Expanded text:
Ideo non vivificabat, quia peccatum originale auferre non poterat, vel certe quia non hircorum aut taurorum, sed Christi sanguine erat vita donan
Abbreviated transcription (Latin):
putanda ẽ uirgo se mentiuã
siue carnis materiã nutrien¬
do incarne dđĩ filio suggerere
potuisse : Incarnando autẽ maiori
& inusitato miraculo minime po¬
tuisse Sed hiic opinioni obstat
neq enim audiendi s̃ qui legendũ
putant natũ ex muliere factũ
sub lege : sed factũ ex muliere or
conceptus in ut ero uirginali car¬
nẽ non denihilo non aliunde. sed
materna trax̃ ex carne alio quin
nec uere filius hominis dicer&ur:
qui hominib: originẽ ñ haber&
ex homine & nos igit᷑ contra eu¬
thicen dictis ex tollamus uocẽ cũ
ecclesia catholica cuius hȩc muli¬
er trpũ gessit ex tollamus. & m̃tẽ
demedio turbarũ : dicamusq: salua¬
tori beatusuenter quite portau̾:
& ubera que suxisti uere enim
beata parens: que sic ut quidam
giro imperiũ sine fine man&
que uentro beato gaudia matris
habens cũ uirginitatis honorẽ
nec primã similẽ uisa ẽ nec habe¬
re sequentẽ at ible dix̃. quia¬

Expanded text:
putanda est virgo sementivam putanda est virgo sementivam suae carnis materiam, nutriendo in carne Dei Filio sug gerere potuisse, incarnando autem, quasi majori et inusitato miraculo minime potuisse. Sed huic opinioni obstat . Neque enim audiendi sunt, qui legendum putant: Natum ex muliere, factum sub lege, sed factum ex muliere, quia conceptus in utero virginali, carnem non de nihilo, non aliunde, sed materna traxit ex carne. Alioquin, nec vere filius hominis diceretur, qui originem non haberet ex homine. Et nos igitur his contra EuthicEcclesia catholica, cujus haec mulier typum gessit, extollamus et mentem de medio turbarum, dicamusque Salvatori: Beatus venter qui te portavit, et ubera quae suxisti . Vere enim beata parens, quae sicut quidam gyro, Imperium sine fine manet; quae ventre beato, Gaudia matris habens cum virginitatis honore, Nec primam similem visa est, nec habere sequentem. At ille dix
Abbreviated transcription (Latin):
scribis & phariseis dñm tẽp¬
tantib simul &blaspheman¬
tib: tanta ei : incarnationẽ
prȩomnib: sinceritate cog¬
noscit tanta fidutia confit&:
ut && presentiũ ꝓcerũ calũ¬
niã & futurorũ confundat
hereticorũ ꝑfidiam nam sic ut
tunc iudȩi sc̃i sp̃s opera blas¬
phemabant uerũ consubstan¬
tialẽq patri dĩ filiũ nega¬
bant. sic heretici postea ne¬
gando mariã semꝑ uirginẽ
scĩ sp̃s operante uirtute nas¬
cituro ex humanis mẽbris
unigenito dđõ carnis suȩ
materiã ministrasse uerũ
consubstantialemq matri
filiũ hominis fateri non de¬
bere dixer̃ sed si caro uerbi dĩ
secđm carnẽ nascentis a carne
uirginis matris ꝓnuntiat᷑
extranea : sine causa uenter
qui eim portass& ubera que
lactassent beatificant᷑ qua
enim consequentia ei: lacte
credatꝰ nutritus cuius semine
negat᷑ esse conceptus: cũ ex
unius eiusdemq fontis originẽ
secđm phisicos uterq liquor
emanare ꝓbetur nisi focte¬

Expanded text:
isaeis Dominum tentantibus simul et blasphemantibus, tanta ejus incarnationem prae omnibus sinceritate cognoscit, tanta fiducia confitetur, ut et praesentium procerum calumniam, et futurorum confundat haereticorum perfidiam. Nam sicut tunc Judaei sancti Spiritus opera blasphemando, verum consubstantialemque Patri Dei Filium negabant, sic haeretici postea negando Mariam semper virginem sancti Spiritus operante virtute nascituro ex humanis membris unigenito Deo carnis suae materiam ministrasse, verum consubstantialemque matri Filium hominis fateri non debere dixerunt. Sed si caro Verbi Dei secundum carnem nascentis a carne virginis matris pronuntiatur extranea, sine causa venter qui eam portasset, ubera quae lactassent, beatificantur. Qua enim consequentia ejus lacte credatur nutritus, cujus semine negatur esse conceptus? cum ex unius ejusdemque fontis origine, secundum physicos, uterque liquor emanare
Abbreviated transcription (Latin):
Hic beatus peorus in euangelio
recites exponit post resurrectio¬
nẽ scilicex sebibisse cũ dño Nisi forte
illo credamus indicatũ ubi ait. do¬
nec illud bibã uob̾cũ nouũ indomo
patris moi. ex pͣcepit rioꝵis p̃¬

Expanded text:
Hic beatus Petrus quod in Evangelio recitetur, exponit, post resurrectionem scilicet se bibisse cum Domino, nisi forte illic credamus indicatum, ubi ait: Donec illud bibam vobiscum novum in regno Patris mei . Et praecepit nobis p
Abbreviated transcription (Latin):
rs̃ estote imitatores dĩ sic ut
filii rem̃i Nion enim puto qđ
incȩteris quoq: quȩcumq đs
fecerit homo eũ possit imitare
sed uerbi causa ut quomodo ille
est clemens &pluit suꝑbonos
& malos sic &iam nos bonitatẽ
nr̃am suꝑ om̃s homines effunda¬
mus qđ cũ fecerimus erimus
filii dilecti siue ipsius pauli siue
qđ melius puto dĩ Immitationẽ
enim non natura filii dĩ sumus
sic ut ait saluator ut sitis filii
patris ur̃i qui incȩlis est
et amopul ate ia dil eomo

Expanded text:
 Estote imitatores Dei, sicut filii charissimi. Non enim puto quod in caeteris quoque, quaecunque Deus fecerit, homo eum posset imitari, sed verbi causa, ut quo modo ille est clemens, et pluit super bonos et malos, sic etiam nos bonitatem nostram super omnes homines effundamus. Quod cum fecerimus, erimus filii dilecti, sive ipsius Pauli, sive, quod melius puto, Dei. Imitatione enim non natura filii Dei sumus, sicut ait Salvator: Ut sitis filii Patris vestri, qui in coelis est . Et ambulate in dile
Abbreviated transcription (Latin):
mnem uidelic& qui in lumi¬
natur: siue naturali ingenio
seu sapientia diuina sicut enim
nemo a se ipso esse ita &iam ne¬
mo ase ipso sapiens esse potest
sed illo in lustrante de cuo scrip¬
tũ est omnis sapientia ad ño
đo est cuius utraq: naturam
& diuinam ui delic& qua semꝑ
ubiq totus man& & humanã
ex qua in tempore natus loco
includitur apparuit. conse¬
quenter euangelista describit

Expanded text:
mnem videlicet, qui illuminatur, sive naturali ingenio, seu sapientia divina. Sicut enim nemo a se ipso esse, ita etiam nemo a se ipso sapiens esse potest, sed illo illustrante, de quo scriptum est: Omnis sapientia a Domino Deo est . Cujus utramque naturam, et divinam videlicet qua semper ubique totus manet, et humanam ex qua in tempore natus, loco inclusus apparuit, consequenter evangelista descripsit,
Abbreviated transcription (Latin):
enit iħs in partes cesaree phi¬
lippi. philippus iste ẽ. frat̃ hero¬
dis de quo supra dixim: thetrar¬
cha iturȩ & trachonidis regionũ
qͥ in honorẽ tiberii cȩsaris cesa¬
reã ꝗ nunc paneas dicitꝰ appellaũ
& ẽ. in ꝓuincia phenicis.
roçabat discipul.as suos
dicens. quẽ dicunit hoci

Expanded text:
enit Jesus in partes Caesareae Philippi. Philippus iste est frater Herodis, de quo supra diximus. Tetrarcha Ithureae et Trachonitidis regionum, qui in honorem Tiberii Caesaris Caesaream, quae nunc Paneas dicitur appellatum, et est in provincia Phoenicis. errogabat discipulos suos dicens: Quem dicunt ho
Abbreviated transcription (Latin):
Num superius doc uiss& apłs
Qquo modo adiudȩis ad gentes
ab obseruantiã carnali ad obser¬
uantiã spiritalẽ regionis summa
trans lata sit ad greditur spirita¬
lis huius obseruantiȩ mores: &
instituta sanare &ait:
OBSECRA

Expanded text:
um superius docuisset Apostolus quomodo a Judaeis ad gentes, ab observantia carnali ad observantiam spiritalem, religionis summa translata sit, aggreditur spiritalis hujus observantiae mores et instituta sanctificare, et ait. Obsecro
Abbreviated transcription (Latin):
qđ đõ incenditur uirtus oratio¬
nis ex primitur ꝓsalmiste ates¬
tante Dirigatur oratio mea sic̃
incensu in conspectu tuo ꝑ myrrã
uero carnis nr̃e mortificatio
designatur unde & sca ecclesia
dicit: manus meȩ distillauerunt
myrrã nato ergo regi aurũ offe¬
rimus si in conspectu illius clari¬
tate suꝑne sapientiȩ resplendem::
ꝑ abstinentiã mortificamus
et Res porso accepto par
cocaris neredirent ad
Magnũ uero nobis aliquid
magimnuunt qđ in regionẽ suã
ꝑ aliam uiam reuertunt. Regio
quippe nr̃a paradisus est a regio¬
ne & enim nr̃a superbiendo in¬
oboediendo uisibilia sequendo cibũ
uetitũ gustando discessimus. sed
ad eam nec esse est ut flendo oboe¬
diendo uisibilia contẽpnendo atq
apetitũ carnis refrenando redea¬
mus peraliam uiam ad regionẽ
nr̃am regredimur: qñm qui ad pa¬
radisi gaudio ꝑ dilectam̃te disces¬
simus ad hoc ꝑ lam̃ta reuocemur.

Expanded text:
quod Deo incenditur, virtus oratioquod Deo incenditur, virtus orationis exprimitur. Psalmista attestante: Dirigatur oratio mea, sicut incensum in conspectu tuo . Per myrrham vero carnis nostrae mortificatio designatur. Unde et sancta Ecclesia dicit: Manus meae distillaverunt myrrham . Nato ergo Regi aurum offerimus, si in conspectu ejus claritate supernae sapientiae resplendemus. per abstinentiam mortificamus. Et responso accepto in somnis, ne redirent ad Magnum vero nobis aliquid Magi innuunt, quod in regionem suam per viam aliam revertuntur. Regio quippe nostra paradisus est. A regione etenim nostra superbiendo, inobediendo, visibilia sequendo, cibum vetitum gustando, discessimus, sed ad eam necesse est, ut flendo, obediendo, visibilia contemnendo, atque appetitum carnis refrenando redeamus. Per aliam viam ad regionem nostram regredimur, quoniam qui a paradisi gaudio, per dilectamenta discessimus, ad hoc per lamenta revocamur.
Abbreviated transcription (Latin):
nobis et ꝓcĩdentes ad¬
onauer̃ eũ et aꝑtis the¬
Sauris suis os tuler̃ ei
counera aurũ thus
eterũ tradi¬
tio fuit. ut nullus ad regẽ siue
adđm rogandũ uacuus intra¬
r& magi uero eũ quẽ ad o¬
rant mrsticis munerib: prȩ¬
dicant aurũ regẽ ture đm
mirra mortalẽ: sunt heretici
Sunt qui hunc regẽ ex isti¬
mant: sed dm̃ netant hii qui¬
ꝓfecto ei aurũ offerunt: non
thus. Sunt ñ nulli. qui hunc¬
regẽ ex istimant sed đm negant
hu uidelic& ei aurũ offerunt
sed offerrithus nolunt: sunt
qui huno đm fatentur & regẽ
sed ad sũpsisse carnẽ mortalem
negant: hu nimirũ ei aurũ &
thus offerunt non myrram nos
offeramus aurũ ei ubiq: eũ regna¬
ut eũ quẽ oredimus. in sua diui¬
nitate in passibilẽ credamus.
otiam in nr̃a fuisse carne mortalẽ
quã uis in auro thure & mrrra
intellegi & aliud potest aurum
namq: sapientiã designatur.
Salomone a testante qui ait
thesaurus desiderabilis requi¬
escit inore sapientis tius aut̃

Expanded text:
dentes adoraverunt eum, et apertis thesauris suis, obtulerunt ei munera, aurum, thus Veterum traditio fuit, ut nullus ad regem, sive ad Dominum rogandum vacuus intraret. Magi vero eum quem adorant, mysticis muneribus praedicant. Auro Regem, Thure Deum, Myrrha mortalem. Sicut haeretici Sunt qui hunc regem existimant, sed Deum negant; hi ei aurum offerunt, non thus. Sunt quregem existimant, sed Deum negant. Hi videlicet ei aurum offerunt, sed offerre thus nolunt. Etqui hunc et Deum fatentur et Regem, sed assumpsisse carnem mortalem negant. Hi ei aurum et thus offerunt, non myrrham. Nos offeramus aurum ei, ut ubique eum regnaut eum quem credimus in sua divinitate impassibilem, credamus etiam in nostra fuisse carne mortalem. Quamvis in auro, thure et myrrha intelligi et aliud potest. Aurum namque sapientiam designat, Salomone attestante, qui ait: Thesaurus desiderabilis requiescit in ore sapientis . Thus autem,
Abbreviated transcription (Latin):
derant inoriente
ante cedesat eos usq
oũ usrene sitaret
Ubi est herodes stellã non
in carnationis misteriũ & stelle

Expanded text:
derant in Oriente, antecedebat eos, usque dum veniens staret Ubi est Herodes, stella non incarnationis mysterium, et stella
Abbreviated transcription (Latin):
nic hodimo quomodo possent¬
IMISRAħ ET HECIGNORAS.
Non quasi insultare uolens ei qui
magister uocetur cũsit ignarus
sacram̃torũ celestiũ. sed ad humi¬
litatis illũ uiã ꝓuocans sine qua
ianua celestis non potest inueniri.

Expanded text:
odemo quomodo possintin Israel, et haec ignoras. Non quasi insultare volens ei qui magister vocetur, cum sit ignarus sacramentorum coelestium, sed ad humilitatis illum viam provocans, sine qua janua coelestis non potest inveniri.
Abbreviated transcription (Latin):
spirat quia ipse hab&x in po
sitationis in lustr&. Et uocẽ
audis. cũte p̃sente loquitur is
qui spũ scõ repletus est. Sed ñscis
unde ueniat & quouadat quia
ã site p̃sente quẽ piã sp̃s adhorã
impleuerit non postuidere quo¬
modo intrauerit uel quomodo
redierit quinatura ẽ in uisibilis.
Sic ẽ omnis quinatus ẽ exspũ.
&ipse enĩ inuisibiliter agente
spũ incipit esse qđ nonerat: ita
ut infideles nesciant unde ueni¬
at & quo uadat Idẽ agratia re¬
genorationis uenit in adoptionẽ
filiorũ dĩ. &uadit in ꝑceptionẽ

Expanded text:
spirat, quia ipse habet in potsitationis illustret. Et vocem ejus audis, cum te praesente loquitur is qui Spiritu sancto repletus est, sed non scis unde veniat, et quo vadat: quia etiamsi te praesente quempiam Spiritus ad horam impleverit, non potmodo intraverit et quomodo redierit qui natura est invisibilis. Sic est omnis qui natus est ex spiritu, et ipse enim invisibiliter agente spiritu incipit esse quod non erat, ita ut fideles nesciant unde veniat et quo vadat, id est, qui gratia regenerationis venit in adoptionem filiorum Dei, et vadit in percept
Abbreviated transcription (Latin):
p̃uenire ꝑstudiũ considerationis
debem: ecce eñi iuxta ueritatis uocẽ
quiturrẽ ȩdificat prius edificii sũptus
parat. Si igitꝰ humilitatis turrẽ cons¬
truere cupim: prius nos p̃parare
ad aduersa hui: scłi debene hoc eñi
edificiũ expensas disꝑgendo ad illud
sũptus facim: siñhabita colligam: ad
istud sũptus facine: si & habita relin¬
quant considerandũ uero qđ dicitꝰ.
meposgea quã posuerit puai¬

Expanded text:
tudium comparationis debemus. Ecce enim, juxta Veritatis vocem, qui turrim aedificat, prius aedificii sumptus parat. Si igitur humilitatis turrim construere cupimus, prius nos praeparare ad adversa hujus saeculi debemus. Hoc enim aedificium expensas dispergendo. Ad illud sumptus facimus, si non habita colligamus; ad istud sumptus facimus, si et habita relinquamus. Considerandum vero quod dicitur: Ne posteaquam posuerit fun
Abbreviated transcription (Latin):
Idinstruendã dñs fidẽ suae re¬
surrectionis sepius apłis post pas¬
sionẽ suã uiuus appar&: cibos
sumit eandẽ: quã a mortuis sus¬
citauerat palpandã carnẽ ex hib&
Sed altiori misterio ꝑ hanc quadra¬
ginta dierũ cũdisꝰpulis c̃uersationẽ
significasse occulta p̃sentia quã
ꝓmiserat impleturũ ecce ego
uobcũ sũ omnib dieb usq ad con¬
sũmationẽ scłi Iste enĩ numerus
ꝓpt̃ quatuor anni tẽpora uł ꝓpt̃
quatuor uentos caeli designat.
Mam post quã consepulti fue
quasi rubri maris calle transito
nec essariũ in hac solitudine dñi
habeam : ducatũ qͥnos ad celestia
regna ꝑducat &imaginis suae de¬
nario remunerans p̃sentia scĩ
sp̃s quasi uera iubelei quiete be¬
atific&¬

Expanded text:
instruendam Dominus fidem suae resurrectionis saepius apostolis post passionem suam vivus apparet, cibos sumit, eamdemque quam a mortuis suscitaverat palpandam carnem exhibet. Sed altiori mysterio, per hanc quadraginta dierum cum discipulis conversationem, significat se occulta praesentia, quae promiserat impleturum: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi. Istpropter quatuor anni tempora, vel propter quatuor ventos coeli designat. Nam postquam consepulti fuerortem, quasi Rubri maris calle transito, necessarium in hac solitudine Domini habemus ducatum, qui nos ad coelestia perducat, et imaginis suae denario remunerans, praesentia sancti Spiritus quasi vera jubilaei quiete beatifice
Abbreviated transcription (Latin):
qreqatisurt uener̃ ibi
Hec dicitur ad ecclesiã quȩ
primũ ꝑ apłos congregata est
insion. de quib & in apostolorũ
actib: legimus qđ de uni uerso
orbe terrarũ uiri religiosi fue¬
rint in hierusalẽ. qui suscipe¬
rent sermonẽ đĩ & linguis sua¬
rũ alienarũq gentiũ. uel audi¬
rent loquentes alios. uel ipsi
loquerentur ad alios pihii
qrui delonge ueniexo

Expanded text:
regati sunt, venerunt tibi. Hoc dicitur ad Ecclesiam, quae primum ad apostolos congregata est in Sion, de quibus et in apostolorum Actibus legimus, quod de universo orbe terrarum viri religiosi fuerint in Hierusalem, qui susciperent sermonem Dei, et linguis suarum alienarumque gentium, vel audirent loquentes alios, vel ipsi loquerentur ad caeteros. Filii tui de longe venie
Abbreviated transcription (Latin):
doc& uł der&eributionis die aut
m&uenda ut speranda predicat
actione uersetꝰ prudenti exami¬
natione discudiat. alai dis¬
tius int̃praȩtari poterat ꝗ pere¬
grino sermone alius loꝗbatꝰ
dit se superius totũ de sc̃i sp̃s
disseruisse uirtutib &ipsũ iugi
sermone dm̃ se & dñm p̃dicasse.

Expanded text:
docet vel de retributionis die aut mentuenda aut speranda praedicat.actione versetur, prudenti examinatione discutiat. Alii inttius interpretari poterat, quae peregrino sermone alius loquebatur. dit se superius totum de sancti spiritus disseruisse virtutibus, et ipsum jugi sermone Deum se et Dominum praedicasse.
Abbreviated transcription (Latin):
Sp̃c dag sercno sapieniciȩ.
dẽ ut sapient̃ & apte &ratio¬
nabilit̃ possit disserere & doce¬
re qđ gratiȩ inspiratione ꝑcepit
alii aũ sencno sciengie.
Scientia ẽ. aut aperire miste¬
ria aut scire & narrare p̃terita.
aut iudicii futura prȩdicere.
alagͣ pides ineõdẽ spͥũ
Hic fides dupplicit̃ intellegit᷑
ñ solũ ꝗ trinitatẽ capaci corde
ꝑcipiat sed ꝗ ardenti ꝑfectione
signa & ꝓdigia possit operaride
qua dñs in euangelio dic̃. Sihabu¬
eritis fidẽ sic̃ granũ sinapis. di¬
c&is huic monti. & reliqua.
al.ia qracia curacioriũ mn¬

Expanded text:
 datur sermo sapientiae. Hoc est, ut sapienter et apte, et rationabiliter possit disserere et docere, quod gratiae inspiratione percepit. Alii quidem sermo scientiae. Scientia est, aut aperire mysteria, aut scire, aut narrare praeterita, aut judicii futura praedicere. Alteri fides in eodem spiritu. Hic fides dupliciter intelligitur, non solum quae trinitatem capaci corde percipiat, sed quae ardenti perfectione signa et prodigia possit operari, de qua Dominus in Evangelio dicit: Si habueritis fidem sicut granum sinapis, dicetis huic monti, et rel. . Al
Abbreviated transcription (Latin):
dere gratia sp̃s sc̃ĩ diuisas. eẽ. ñ ipsũ
et diuisiones mius qkacio¬
Quib ecclesiasticã ministeria distri
nata cõmemorat dicens quodã qui¬
dẽ posuit in eccła primũ apłs de in¬

Expanded text:
divisas esse, non ipsum. Et divisiones ministratioQuibus ecclesiastica ministeria distribnata commemorat dicens: Quosdam quidem posuit in Ecclesiam primum apos
Abbreviated transcription (Latin):
ueritur quo¬
modo sanguis omniũ ꝓph&arũ
siue ante in carnationẽ seu post
mortẽ resurrectionẽq salua¬
toris ab aliis sint nationibus
interempti &ipse dñs iudeis
lic& ad clamantib a romano.
tam̃ praeside romanis quȩ sit
militib: crucifixus sed moris
est scripturarũ duas sepe ge¬
nerationes hominũ bonorũ
scilic& malorumq computare:
hoc est corũ qui non ex sangui¬
nib neq ex uoluntate carnis
neq ex uoluntate uiri sed ex
đo nati sunt & eorũ quib: dicit᷑
uos ex patre diabolo estis &
alibi. serpentes generatio ui¬
perarũ dicamus breuiter
quare sanguis ab el iusti usq
ad tachariã filiũ barachię.
ab illa generatione cuȩratur
cũ ne utrum eorũ dixerit:
regale scripturarũ est duas
generationes bonorũ uel ma¬
lorũ nosse bonorũ dequa
scriptũ est hec est generatio
alio loco de omnib: sc̃ĩs genera¬
tio rectorũ benedicetur de
malis uero generatio uiperarũ
& requirentur om̃a a genera¬
tione ista & illut generatio

Expanded text:
aeritur quomodo sanguis omnium prophetarsive ante incarnationem, seu post mortem resurrectionemque Salvatoris, ab aliis sint nationibus interempti, et ipse Dominus Judaeis licet acclamantibus, a Romano tamen praeside, Romanisque sit militibus crucifixus. Sed moris est Scripturarum duas saepe generationes hominum, bonorum scilicet malorumque computare, hoc est eorum qui non ex sanguinibus, neque ex voneque ex voluntate viri, sed ex Deo nati sunt, et eorum, quibus dicitur: Vos ex patre diabolo estis, et alibi: Serpentes, generatio viperarum. Dicamus breviter, quare sanguis Abel justi usque ad Zachariam filium Barachiae, ab illa generatione quaeratur, cum neutrum eorum occiderit? Regula Scripturarum est, duas generationes, bonorum vel malorum nosse. Bonorum, de qua scriptum est: Haec est generatio alio loco de omnibus sanctis: Generatio rectorum benedicetur . De malis vero: Generatio viperarum, et: Requirentur omnia a generatione ista. Et illud: Generatio
Abbreviated transcription (Latin):
Et de omnib: quidẽ intellegi potest
qui aliud habitu ac sermone ꝓmit¬
tunt aliud opere demonstrant sed
specialit̃ deher&icis intellegendũ
qr uidentꝰ continentia. castitate.
ieunio. quasi quada pietatis se ues¬
te circũ dari intrinsecus uero ha¬
bentes animũ uenenatũ simplicioꝵ
fratrũ corda decipiunt. ex fructib
ergo ammȩ quib innocentiã ad
ruinã trahuns lupis rapacib con¬
parantꝰ

Expanded text:
Et de omnibus quidem intelligi potest, qui aliud habitu ac sermone promittunt, aliud opere demonstrant, sed specialiter de haereticis intelligendum, quia videntur continentia, castitate, jejunio, quasi quadam pietatis se veste circumdari, intrinsecus vero, habentes animum venenatum, simpliciora fratrum corda decipiunt. Ex fructibus ergo animae, quibus innocentiam ad ruinam trahunt, lupis rapacibus comparantur.
Abbreviated transcription (Latin):
dens esse uidetur hic cũ arrogan¬
tia stultus est nec potest ueram
sapientiã dĩ scire qui suã stultitiã
quasi sapientiã colit deđ superio¬
rib: hanc fuisse incredulitatis
causam iudȩis ipse paulus edocuit
dicens de eis quia ignorantes
dĩ iustitia & suã quȩrentes sta¬
tuere iustitiȩ dĩ non sunt sub¬
iecti Sic ergo quia apud sem&ipsu
sapiens est non potest esse
sapiens apud đm. nolite in hu¬
mana sapientia gloriari sed
stulti stote in scło. ut sitis dño
sapientes sic ut soriptũ est:
beatus homo quẽ tu herudi¬
eris dñe & delege tua docu¬
eris eũ

Expanded text:
dens esse videtur, hic cum arrogantia stultus est. Nec potest veram sapientiam Dei scire, qui suam stultitiam, quasi sapientiam, colit. Denique in superioribus hanc fuisse incredulitatis causam Judaeis, ipse Paulus edocuit, dicens de eis: Quia ignorantes Dei justitiam et suam quaerentes statuere, justitiae Dei non sunt subjecti. Sic ergo, qui apud semetipsum sapiens est, non potest esse sapiens apud Deum. Nolite in humana sapientia gloriari, sed stulti estote saeculo, ut sitis Domino sapientes, sicut scriptum est: Beatus homo quem tu erudieris, Domine, et de lege tua docueris eum