comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
der̃ sustinentiã. Sustinentiã uide¬
lic& ꝑdunt: qui dũ dui se ĩmorari
in istis ui sibilib estimant. spẽ inui¬
sibilium derelinqt̃. De quib sub¬
uingit᷑. Confundant᷑ õs iniqͣ agñ¬
qua agt̃: qr nicħ sec̃ de fructu labo¬
ris sui defert̃. Aliꝰ nanq adipiscẽ¬
dis honorib exsudat: alius multi¬
plicandis facultatib estuat: alius
ꝓmerendis laudib anhelat. s quia
cuncta hȩc hic quisq moriens dese¬
rit. labores in uacuum ꝑdidit: qui sec̃
añ iudicẽ nicħ tulit. Tc̃ reꝓb quisq
c̃fundit᷑. cum iudex ext̾iꝰ oernit᷑. ⁊ om̃is
ante ocłos culpa reducit᷑. cũ accusador
int̾ius tolerat᷑.⁊ mens suꝑ gehenne in¬
cendia suo gͣuiꝰ igne cruciat᷑. Hoc enĩ
in c̃fusione reꝓboꝵ uertitur. qd̾ electoꝵ
głam c̃spiciunt:. ut ad maiora reatꝰ
sui supplicia. repulsi uideant᷑ qd̾ ꝑdi¬
dert̃. Hoꝵ ext̾ma c̃fusio ȩt̾na dãnatio
ẽ: qm ne c̃uersus iste ꝑ latã gͣdiendo

Expanded text:
derunt sustinentiam . Sustinentiam videlicet perdunt, qui dum diu se immorari in istis visibilibus aestimant, spem invisibilium derelinquunt: de quibus subjungitur: 4. Confundantur omnes iniqua agenagunt, quia nihil secum de fructu sui laboris deferunt. Alius namque adipiscendis honoribus exsudat, alius multiplicandis facultatibus aestuat, alius promerendis laudibus anhelat. Sed quia cuncta haec hic quisque moriens deserit, labores in vacuum perdidit, qui secum ante judicem nihil tulit. Tunc reprobus quisque confunditur, cum judex exterius cernitur, et omnis ante oculos culpa reducitur: cum accusator interius toleratur, et mens super gehennae incendia suo gravius igne cruciatur. Hoc etiam in confusione reproborum vertitur, quod electorum gloriam conspiciunt, ut ad majora reatus sui supplicia repulsi videant, quod perdiderunt: horum extrema confusio, aeterna damnatio est . Quam ne conversus iste per latam gradien
Abbreviated transcription (Latin):
Ps̃ conuenic dd̃. ⁊ cet̾is iustis. habi¬
ne uł ꝑsuasione possunt impediri: qͥn
trenis dimissis ad sola celestia tendant.
In pͥma parte. ostñdit se. ñ posse imꝑe¬
diri. qͥn saltum suũ ꝑficiat inc̾pando
malos. qui uolt̃ eum impedire. siue ꝑ¬
suasionib. siue tͥbuladionib. In scd̾a¬
ipsum ⁊ alios ut dõ subiecti sint. Int̾cia
pat malos de. neqͥcia sua. ⁊ dic̃ ñ cẽ c̃fi¬
dendum in t̾renis. Intentio ẽ. nos ãmo¬
nere. ut nulla t̾bulatione impediam᷑.
qͥn a t̾renis ad cȩlestia tnͣseamꝰ. Unde
nẽ uoce cͦuib& ꝑfecti cont᷑ inuidos dr.

Expanded text:
s convenit David, et caeteris justis, habine, vel persuasione possunt impediri, quin terrenis dimissis ad sola coelestia tendant. In prima parte ostendit se non posse impediri, quia saltum suum perficiat: increpando malos, qui volunt eum impedire, sive persuasionibus, sive tribulationibus. In secipsum et alios, ut Deo subjecti sint. In tertipat malos de nequitia sua. Intedendum in terrenis. Intentio est nos admonere, ut nulla tribulatione impediamur, quin a terrenis ad coelestia transeamus. Unde nunc voce cujuslibet perfecti contra invidos d
Abbreviated transcription (Latin):
placent.Uoluer hominib iudei
habemus regẽ nͥ cesarem. & iterũ.
Si dimittis eum: ñ es amicꝰ cesaris.
Apłs dic̃. Si hominib placerem: xp̃i
seruus ñ essem. Quia gͦ hominib
placere appetentes. noluer̃ eẽ serui xpi:
tutes amme & int̾iores sensus. scilica
radionem & intellectum. memoriam.
& alia hꝰmodi in eis destruxit: quȩ ido
ossa dicunt᷑: qr sic̃ ossib caro. ita uir¬
tutib anima sustentat᷑. Confusi st̃
autẽ amisso loco & gente: atq ꝑõs
t̾ras in captiuitatẽ disꝑsi. ⁊ hoc ideo
contingit eis qm̃ ds spreuit eos. lpli
enim pͥus eum spreu̾ant: sic̃ ipse ꝑ
.ꝓpħam suum dic̃. filios enutͥu d

Expanded text:
uerunt hominibus Judaei habemus regem nisi Caesarem. Et iterum: Si dimittis eum, non es amicus Caesaris . Apostolus dicit: Si hominibus placerem, Christi servus non essem . Quia ergo hominibus placere appetentes, noluerunt esse servi Chtutes animae: et interiores sensus, scilicet rationem et intellectum, memoriam et alia hujusmodi in eis destruxit: quae ideo ossa dicuntur, quia sicut ossibus caro, ita virtutibus anima sustentatur. Confusi sunt autem amisso loco et gente, atque per omnes terras in captivitatem dispersi. Et hoc ideo contingit eis, Quoniam Deus sprevit eos. Ipsi enim prius eum spreverant, sicut ipse per Prophetam suum dixit: Filios enutrivi
Abbreviated transcription (Latin):
psalmi ẽ cap̃ & corp᷑ . xp̃i. int̃ miqͦs
constitutum. ⁊ afflictum. In pͥma
parte psalmi. orat se ab alienis aqͥb
affuigitur lib̃ari. In ultima parte
ostndit eos disꝑsos. se audẽ ex omni
tbuladione eripi:⁊ suꝑ inimicos su¬
os exaltari. Hoc gͦ nob̃ in hoc psm̃o
intelligendum ꝓponit᷑. ut quẽad¬
modum filius uoluntarie se patri
obtulit. & ñ ꝓ salute p̃senti. s ꝓfut᷑a
patrem postulauit: ita si florentes
in mundo cont᷑ nos se erigant. illata
incõmoda leto animo ꝑcͣramꝰ: ⁊ ea nob̃
ad fut᷑am uitam ꝓdeẽ postulemꝰ. Orat
itaq in hoc psm̃o ipsum caput: & se
orandi ut diximꝰ & ꝑseu̾andi exemplar
ꝓponit. p̃uidens se passurum ꝓ redẽ¬
ptione humani gen̾is. ut a morde resꝰ¬
di digne tandem exaltetur. Sicgͦ dic̃.

Expanded text:
psalmi est caput et corpus, inter iniquos constitutum et afflictum. In prima parte psalmi orat se ab alienis, a quibus affligitur, liberari. 264 In ultima parte ostendit eos dispersos, se autem ex omni tribulatione eripi, et super inimicos suos exaltari. Hoc ergo nobis in hoc psalmo intelligendum proponitur, ut quemadmodum Filius voluntarie se Patri obtulit , et non pro salute praesenti, sed pro futura Patrem postulavit : ita si florentes in mundo contra nos se erigant, illata incommoda laeto animo percurramus, et ea nobis ad futuram vitam prodesse postulemus. Orat itaque in hoc psalmo ipsum caput, et se orandi ut diximus et perseverandi exemplar proponit: praevidens se passurum pro redemptione humani generis, ut a morte resuDei digne ta
Abbreviated transcription (Latin):
quia in hoc u̾su maxime pend& in¬
tentio psalmi & utilitas. Defende ¶
õhomo honorẽ duum:. noli deserere.
eum quẽ tͥ ds̃dedit intellectum. ad
hoc ut diuina ꝑcipias: et̃na diligas.:
trena contemnas: ut̾e intellectu. ut̾e
ratione.: despice tp̃ralia:ut ꝑuemi¬
re mercaris ad cȩlestia¶XLIX

Expanded text:
quia in hoc versu maxime pendet intentio psalmi, et utilitas. Defende, o homo, honorem tuum. Noli deserere eum quem tibi dedit Deus intellectum, ad hoc, ut divina percipias, aeterna diligas, terrena contemnas. Utere intellectu, utere ratione, despice temporalia, ut pervenire merearis ad caelestia. TI
Abbreviated transcription (Latin):
bemus desꝑare. nec rursus de nrĩs
uirib p̃sumere: s dota spes nr̃a in
ipsius figenda ẽ miscdia: qͥ potest.
nos ⁊ illuminare ne erremꝰ: ⁊ robo¬
rare ut firmit̾ stemꝰ. E qr spes in
dõ leticiam cordis generat: rec̾te sũb¬
ditur. Exultabit cor meum in salu¬
tari tuo: cantabo dño qui bona tͥ¬
buit mͥ: ⁊ psallam nomini dñi al¬
tissimi. Tria hic nob̃ cõm̃dat. Eixul¬
tat corde: cantat uoce: psallit oꝑe.
Ex quib uerb̾ nob innuit᷑ ꝓfectio
diuine laudis. Si enim dnm dm̃
totum qd̃ in nob̾ ẽ ad eiꝰ laudem re¬
ferre debemus: ut cuncta nr̃a in eiꝰ
laude resonent. scilic. uita. lingͣ.
conscientia. Tum. qr ꝑ salutare su

Expanded text:
bemus desperare, nec rursus de nostris bemus desperare, nec rursus de nostris viribus praesumere. Sed tota spes nostra in ipsius figenda est misericordia, qui potest nos et illuminare, ne erremus: et roborare, ut firmiter stemus. 8. Et quia spes in Deo laetitiam cordis generat, recte subditur: Exultabit cor meum in salutari tuo: cantabo Domino, qui bona tribuit mihi, et psallam nomini Domini altissimi. Tria hic nobis commendat: exultat corde: cantat voce: psallit opere. Ex quibus verbis nobis innuitur perfectio divinae laudis. Si enim Dominum totum quod in nobis est, ad ejus laudem referre debemus, ut cuncta nostra in ejus laude resonent: scilicet vita, lingua, conscientia: tum quia per salutare su
Abbreviated transcription (Latin):
m̃s. ꝑ grãm. Unde ⁊ subditur. Illu¬
mina ocłos meos neum ꝗͣ obdormiã
in morte: neqͣndo dicat inimicus
m̃s p̃ualu adu̾sus eum. Os̃ lux cor¬
dis nr̃i ẽ. Peccatum. mors animȩ.
Unde scͥptum ẽ. Anima quȩ pecca¬
uerit: ipsa morietur. Ab hoc somno
mortis excitat apl̃s dicens. Euigilate
iusti:⁊ nolite peccare. Orandũ ẽ gͦ
nob̃. ut ab illo quiẽ lux uera illumi¬
morte peccati ꝑ negligñtiam dormi¬
amus: ne qͣndo nob insultae hostis an¬
tiquus: idicat se nob̃ p̾ualuisse. si nos
sibi potuerit ꝑpeccatum subicere.
Gaudebit enim pͥnceps denẽbrarũ:
si in nob̃ potuerit ꝑtͣb̃are rectitudi¬
nis statum. Unde ⁊ subuing̃. Qui tͥ¬
bulant me exultabunt si motus
fuero: ego autẽ in miscdia tua sꝑa¬
ui.Ad hoc enim nos tribulant: ad
hoc innumeris tͥbulationib freqñ¬
ter inquietant: ut a statu rectitudiniᷤᷤ
nos suis ꝑtͣbationib amoueant. In
huiꝰ modi gͦ ꝑicłis constituti. nec de¬

Expanded text:
llumina oculos meos, ne unquam obdormiam in morte: nequando dicat inimicus meus, Praevalui adversus eum. Deus est lux cordis nostri, peccatum mors animae. Unde scriptum est, Anima quae peccaverit ipsa morietur. Ab hoc somno mortis excitat Apostolus, dicens, Evigilate, justi, et nolite peccare . Orandum ergo est nobis, ut ab illo, qui est lux vera, illumimorte peccati per negligentiam dormiamus: ne quando nobis insultet hostis antiquus, et dicat se nobis praevaluisse, si nos sibi potuerit per peccatum subjicere. Gaudebit enim princeps tenebrarum, si in nobis potuerit perturbare rectitudinis statum. Unde et subjungit: 7. Qui tribulant me, exultabunt si motus fuero: ego autem in misericordia tua speravi. Ad hoc enim nos tribulant, ad hoc innumeris tribulationibus frequenter inquietant, ut a statu rectitudinis nos suis perturbationibus amoveant. In hujusmodi ergo periculis constituti, nec de
Abbreviated transcription (Latin):
cauere. Consilium in anima sua
ponebat: qui dicebat. In corde meo
abscondi eloquia tua: ut ñ peccẽ
tibi. Dolorem uͦ in corde ꝑ diem ha¬
bere .ẽ. de ppetratis malis continuo
dolore cor afficere. O port&e gͦ ut in
hoc nr̃o ꝯsilio ⁊ dolore plangamus
p̃tita: ⁊ caueamus fut᷑a. S qr hec
nob colluctatio adu̾sus sp̾alia ne¬
quiciȩ: & corpꝰ qd̾ corrumpit᷑ aggͣ¬
uat. animam. ⁊ depͥmit t̾rena in¬
habitatio sensum multa cogitan¬
dem: hos inimicos anime intuens
⁊gemens subiungit. Usq qͦ exalta¬
bitur inimicꝰ ms suꝑ me:  Tociens
exaltatur suꝑnos ininicꝰ: quociens
peccare c̃iuncim᷑. Dic̃ apl̃s. Uideo
aliam legem in m̃bris meis. repug¬
nantem legi m̃tis mee captiuũ
nie ducentẽ in lege peccati. quȩ ẽ
in m̃bris meis. Hȩc ad exaltationẽ
ꝑtinent inimici. Unde idẽ gemẽs
adiungit. Infelix ego homo: qͥs me
lib̾abit de corꝑe mortis huiꝰ : S qͥd
ce ⁊ exaudime dñe ds m̃s. Respice

Expanded text:
cavere. Consilium in anima sua ponebat, qui dicebat: In corde meo abscondi eloquia tua, ut non peccem tibi . Dolorem vero in corde per diem habere est de perpetratis malis continuo dolore cor afficere. Oportet ergo, ut in hoc nostro consilio et dolore plangamus praeterita, et caveamus futura. Sed quia haec nobis colluctatio adversus spiritualia nequitiae : et corpus quod corrumpitur, aggravat animam: et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem : hos inimicos anima intuens et gemens subjungit. 4. Usquequo exaltabitur inimicus meus super me? Totiens exaltatur super nos inimicus, quotiens peccare convincimur. Dicit Apostos meis, repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati, quae est in membris meis : haec ad exaltationem pertinent inimici. Unde idem gemens adjungit, Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? Sed quid ce, et exaudi me, Domine Deus meus. Respice,
Abbreviated transcription (Latin):
sq quo dñe obliusceris me
in finem: usq qͦ au̾tis faciem
more nr̃o scͥptura loquit᷑. Quasi nos
obliuiscitur d̾s: cum in hac ꝑegͥna¬
tione diu nos ꝑmittit laborare. Qsi
faciem suam au̾tit: cum a nob̃ ma¬
nifestationẽ suę uisionis abscondit.
nhis gͦ u̾bis duo nob̃ insinuandur
genera cõpunctionis. unum quo de¬
flere debemus miseriam in qͣ sumꝰ:
aliud qͦ debemus flendo suspirare
ad cȩlestis patͥe głam in qͣ ñ sumus.
Alia quoq compunctionis gn̾ra de¬
⁊ monstrant᷑ cum subuingit᷑. Qmͣ¬

Expanded text:
squequo, Domine, oblivisceris me in finem? usquequo avertis faciem more nostro Scriptura loquitur. Quasi nos obliviscitur Deus, cum in hac peregrinatione diu nos permittit laborare. Quasi faciem suam avertit, cum a nobis manifestationem suae visionis abscondit. In his ergo verbis duo nobis insinuantur genera compunctionis. Unum, quo deflere debemus miseriam in qua sumus. Aliud, quo debemus flendo suspirare ad caelestis patriae gloriam, in qua non sumus. 3. Alia quoque compunctionis genera demonstrantur, cum subjungit
Abbreviated transcription (Latin):
mus. m̃dicamꝰ. ⁊ clamamꝰ: adueni¬
at regnũ tuum: ⁊ da nob̃ panẽnr̃m:
⁊ lib̾a nos a malo: pauꝑes enĩ sumꝰ:
nicħ habemꝰ a nob̃. Ecce magnaspes.
dñs sollicit᷑ ẽ mẽi. Dic̃ aliqͥs in ser¬
uicio dni c̃stitutus. m̃dicꝰ sum. pau¬
ꝑ sum: ñ habeo unde uiuã. Nolite
diffidẽ pauꝑes dñi: omẽm sollici¬
tudinẽ urãm ꝓicite in eũ: qm̃ ip
si cura ẽ de uob̃. E ne dicatis quid
manducabimꝰ aut qͦ uestiemur.
qm̃ hȩc gentes cogitant. Qͥd gͦ facien¬
dum: Primũ q̃rite regnũ dĩ ⁊ iꝰticiã

Expanded text:
mus: mendicamus, et clamamus, Adveniat regnum tuum, et, Da nobis panem nostrum, et, Libera nos a malo . Pauperes enim sumus, nihil habemus a nobis. Ecce magna spes: Dominus solicitus est mei. Dicit aliquis in servitio Domini constitutus, Mendicus sum, pauper sum, non habeo undiffidere pauperes Domini. Omnem solicitudinem vestram projicite in eum, quoniam ipsi cura est de vobis. Et ne dicatis, Quid manducabimus? aut quo vestiemur? quoniam haec gentes cogitant. Quid ergo faciendum? Primum quaerite regnum Dei et justitiam
Abbreviated transcription (Latin):
tociens cor nr̃m derelinqͥt nos. Quo¬
tiens ñ cogitamꝰ dm̃ uł ea q̃ ad utili¬
tatẽ animaꝵ ꝑtinent: dociens amit¬
timꝰ cor nr̃m. Unde quidã sapiensait.
Qͦ cunq tpr̃e ñ cogitau̾is dm̃: puta
illud amisisse. Congrue gͦ seqͥdur
at. Ñ enim ex meritis. s solo bñpla¬
cito suo sola grã. sola bonitate sua.
iustificat ds hoĩem. Miseret᷑ nobis
pius dñs qr ei sic plac&e:. ñ qr nos me¬
ruimꝰ. Idõ discipłis suis ait. Ñ uos
me elegistis. s ego elegi uos. & apłs.¬
Grãdi sum id ꝙ sum. Cõm̃dando gͦ
grãm humilit̃ dñm dep̃cat᷑. ut eũ
eruat a dot ⁊ tantis q̃ p̃misit malis.
ut miscdit̾ respiciendo adiuuet ĩ
bonis. Deinde cͣtͣ ꝑsecutores dep̃ca¬
tur dic̃s. Confundant᷑ ⁊ reuereant᷑

Expanded text:
totiens cor nostrum derelinquit nos. Quotiens non cogitamus Deum, vel ea, quae ad utilitatem animarum pertinent: totiens amittimus cor nostrum. Unde, quidam sapiens ait, Quocunque tempore non cogitaveris Deum, puta illud amisisse. Congrue ergo sequitat: non enim ex meritis, sed solo beneplacito suo , sola gratia, sola bonitate sua justificat Deus hominem. Miseretur nobis pius Dominus, quia ei sic placet, non quia nos meruimus. Ideo discipulis suis ait, Non vos me elegistis, sed ego elegi vos . Et Aposa Dei sum id quod sum . Commendando ergo gratiam, humiliter Dominum deprecatur, ut eum eruat a tot et tantis, quae praemisit malis, ut misericorditer respiciendo adjuvet in bonis. Deinde contra persecutores deprecatur, dicens: 15. Confundantur et revereantur
Abbreviated transcription (Latin):
Pler̃q ex ꝑsona corꝑis sui qd̾ sumꝰ nos
teccła eius. s ita qͣsi ex uniꝰ hoĩs ꝑsona
sonare u̾ba: ut indelligamꝰ cap̃ ⁊ corpꝰ.
inumtate integͥtatis c̃sistere: nec se¬
parari ab inuicẽ tanꝗͣ migiũ illd̃ de
quo dictũ ẽ. Ert̃ duo incarne una.
Si gͦ agnoscimꝰ duo in carne una: ag¬
noscamꝰ duo in uoce una. Audiamꝰ
gͦ qd̾ dicitur:

Expanded text:
plerumque ex persona corporis sui, quod sumus nos et Ecclesia ejus: sed ita, quasi ex unius hominis persona sonare verba, ut intelligamus caput et corpus in unitate integritatis consistere, nec separari ab invicem tanquam conjugium illud, de quo dictum est, Erunt duo in carne una . Si ergo agnoscimus duos in carne una, agnoscamus duos in voce una. Audiamus ergo quod dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ẽxp̃c:⁊ ded eis oꝑa bona: docuit
canticũ nouũ: illuminaũ ꝑ eos alios.
dedit eis timorẽ ⁊ spẽ. thens eos aua¬
nitatib falsis. aux̃ eos ⁊ num̃o ⁊ uͥ
tute. deiñ misit filiũ in carnẽ qͥ face

Expanded text:
 et dedit eis opera bona, docuit canticum novum, illuminavit per eos alios. Dedit eis timorem et spem, trahens eos a vanitatibus falsis. Auxit eos et numero, et virtute. Deinde misit Filium in car
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑe ꝑseuerant. Si c̃ aut̃ ñ se iundi¬
cauit de illis dñs. s ꝓ illis orauit: sic
nos ñ debemꝰ de ĩimicis q̃rere ultio¬
nem. s humilẽ. ꝓferre orationẽ: ꝗͥ ad¬
modum ipse p̃cep̃ dic̃s. Diligite inimi¬
cos urõs. bnfacite hisqͥ oder̃ uos:⁊ ora¬

Expanded text:
ant. Sicut autem non se vindicavit de illis Dominus, sed pro illis oravit : sic nos non debemus de inimicis quaerere ultionem, sed humilem proferre orationem, quemadmodum ipse praecepit, dicens: Diligite inimicos vestros, benefacite his, qui oderunt vos:
Abbreviated transcription (Latin):
miãm. distͥcte pꝰea senti& ueritatẽ :¬
ñ quidẽ ad głam s ad pęnam. Deinde
respex̃ adm̃bra sautia. ⁊ ꝓillis orat di¬
cens. Tu aut̃ dñe ne longe facias mise¬
rationes tuas a me: id ẽ a meis. Attñ¬
de peccatores. ⁊ nolilonge face ab eis
tuas miseratioes. Qͥs qͥs se sentit elon
bilit̾. Tu aut̃ dñe ne longe faciasmi¬
serationes tuas ame. Ego miser:tu mi¬
sericors. Multe meȩ iniqͥtates. s supe
tendo qͥa misericors es. attñdo qͥa
uerax es. Amo miscdem: dimeo ue¬
racem. & sic amor ⁊ timor duct me

Expanded text:
iam: districte postea sentiet veritatem non quidem ad gloriam, sed ad poenam. Deinde respexit ad membra saucia, et pro illis orat, dicens: 12. Tu autem, Domine, ne longe facias miserationes tuas a me, idest, a meis. Attende peccatores, et noli longe facere ab eis tuas miserationes. Quisquis se sentit elongbiliter, Tu autem, Domine, ne longe facias miserationes tuas a me. Ego miser, Tu misericors. Multae meae iniquitates, sed supertendo, quia misericors es: attendo, quia verax es. Amo misericordem, timeo veracem. Et sic amor et timor ducunt me
Abbreviated transcription (Latin):
inuenit. Semetipsã uidẽ ꝑdidit:
qr auctoris sui uisionẽ c̃tẽpsit. Ex
amissiõe luminis: creuit młtiplici¬
tas iiqͥtatis. Id̃o adiung̃. Multipli¬
cate st̃ suꝑ capillos capitis mei. Capil¬
los capitis ad numeri młtitudinẽ
tominꝰ peccata numerat: q̃ excedt̃
numer̃ capilloꝵ. Iam ñ occidis. nõ
mecharis. ñ facis flrtũ. ñ dicis falsũ
testimonium: ⁊ cȩt̃a hꝰ mõi gnͣdia
peccata. Moles st̃ istȩ peccatoꝵ. Mag¬
na p̃cauisti. De minutis qͥd agis:
Piecisti molẽ: inde ne arena obrua¬
ris. S adhuc ualde gͣuius ẽ qd sub¬
uing̃. & cor meũ dereliqͥt me.
Hoc ẽ uirtus cordis mei defec.⁊ ñ
ẽ idoneum ad cognoscendũ se. Eti¬
ens m̃te uagam᷑ foris. delectam᷑ t̾re

Expanded text:
invenit. Semetipsam videre perdidit, invenit. Semetipsam videre perdidit, quia auctoris sui visionem contemsit. Ex amissione luminis crevit multiplicitas iniquitatis. Ideo adjungit: Multiplicatae sunt super capillos capitis mei. Capillos capitis ad numeri multitudinemtominus peccata numerat, quae excedunt numerum capillorum. Jam non occidis, non moecharis, non facis furtum, non dicis falsum testimonium, et caetera hujusmodi grandia peccata: moles sunt istae peccatorum. Magna praecavisti, de minutis quid agis? Projecisti molem, vide ne arena obruaris. Sed adhuc valde gravius est, quod subjungit: Et cor meum dereliquit me. Hoc est, virtus cordis mei defecit, et non est idoneum ad cognoscendum se. Quotiens mente vagamur foris, delectamur te
Abbreviated transcription (Latin):
me mala quoꝵ ñ ẽ numerꝰ. Innume¬
ra st̃ peccata mea. infinite st̃ negli¬
gentiȩ meȩ. q̃ undiq cͥcũdant. undiq
impediunt. Dicamꝰ hec medullis
cordis: ostñdamꝰ medico nr̃o passio¬
nes. nr̃as. humilit̾ dep̃cem᷑. ut nos
suscipiat ad sanandũ. Nemo se iustũ
put&e: teste enim apło. in młtis offñ¬
dimꝰ om̃s. Ecin& ad nos clamare. g¬
mere.c̃fiteri: ñ iactare:. ñ de meritis
głari. Quȩ si ulla st̃. qͥd habes qd̾ nõ
accepisti: Recte gͦ adhuc subdit᷑. Cõ¬
p̃hender̃ me iniqͥtates mee:⁊ ñpo¬
dui ut uidẽm. In tant̃ cõphñdunt
nos iniqͥtates nr̃e: ut ⁊̃ si uelimꝰ eua¬
dere. sine adiutorio ñ ualemꝰ. Hinc
alibi psalmista dic̃. funes peccatoꝵ
cͥcũ plexi st̃ me. Unde ⁊ pꝰtulat̃ dic̃s.
Conu̾te dñe captiuitatẽ nrãm. Amis¬
sa aut̃ ueritatis luce. intantã cecita¬
dem uenimꝰ: ut nos m&. ipsos ignore¬
inus. ꝑpetͣmꝰ mala: nec celeriꝰ dep̃¬
no lumine aĩa: nil in se nͥ tenebras

Expanded text:
me mala, quorum non est numerus. Innumera sunt peccata mea, infinitae sunt negligentiae meae, quae undique circumdant, undique impediunt. Dicamus haec medullis cordis. Ostendamus medico nostro passiones nostras: humiliter deprecemur, ut nos suscipiat ad sanandum. Nemo se justum putet. Teste enim Apostolo, in multis offendimus omnes . Pertinet ad nos clamare, gemere, confiteri: non jactare, non de meritis gloriari. Quae si ulla sunt, quid habes quod non accepisti ? Recte ergo subditur: Comprehenderunt me iniquitates meae, et non potui, ut viderem. Intantum comprehendunt nos iniquitates nostrae, ut etiam si velimus evadere, sine adjutorio non valeamus. Hinc alibi Psalmista dicit: Funes peccatorum circumplexi sunt me . Unde et postulat dicens, Converte Domine captivitatem nostram . Amissa autem veritatis luce in tantam caecitatem venimus, ut nosmetipsos ignoremus. Perpetramus mala, nec celerius deprrno lumine anima nil in se nisi tenebras
Abbreviated transcription (Latin):
ti q̃sier̃ aiãm xp̃i: s ille potestatẽ
hababat ponendi aiãm suã. ⁊ iterũ
sum̃di eã. Illi aut̃ gauisi st̃ cũ posu¬
it. c̃fusi st̃ cum recepit. Multi ad
& tim̃tes reu̾cant᷑. aut ȩt̃nã c̃fusio¬
nem pꝰmodũ patient᷑. cum dicet᷑ eis.
⁊ subdit᷑. Au̾tant᷑ retrorsum ⁊ reu̾e¬
ant᷑: qui uolt̃ mͥ mala. Retͦrsum fi¬
ant ꝑhumilitatẽ. qͥ erant erecti ma
le ꝑsuꝑbiam. ⁊ qͥ p̃ibant tͣhendo. oc¬
pͥus blasphemabãt:.⁊ sic c̾ũtant᷑ a
mala uoluntade. qͣ me ꝑseq̃bantur.
ferant c̃festim c̃fusionẽ suã. ut cito
redeant ad penitñtiã: qͥ dic̃t mͥ euge
euge. id ẽ bene bene. Irrisoria laus ẽ
Inistis tͥb u̾sib notat tͥa gn̾a ꝑsecutoꝵ.
Priꝰ orat ꝓ eis qui q̃r̃t aiãm eiꝰ. ut aufe¬
rant eam. Intelligñdi st̃ illi qͥ aꝑta ꝑ¬
Deinde orat ꝓeis qui uolt̃ ei mala.
accipiendi st̃ illi quiñdũ ꝑsecuntur
aꝑte. s odiũ ⁊ ũmicicias gestãt in cor¬

Expanded text:
testatem habebat ponendi animam suam et iterum sumendi eam. Illi autem gavisi sunt, cum posuit: confusi sunt, cum recepit. Multi adhet timentes revereantur: aut aeternam confusionem postmodum patientur, cum dicetur et subditur: Avertantur retrorsum, et revereantur, qui volunt mihi mala. Retrorsum fiant per humilitatem, qui erant erecti male per superbiam, et qui praeibant trahendo, ocprius blasphemabant: et sic convertantur a mala voluntate, qua me persequebantur. 16. Ferant confestim confusionem suam. Ut cito redeant ad poenitentiam: Qui dicunt mihi, Euge, euge. Id est, Bene, Bene: Irrisoria laus est. In istis tribus versibus nota tria genera persecutorum. Prius orat pro eis, qui quaerunt animam ejus, ut auferantDeinde orat pro eis, qui volunt ei mala . Accipiendi sunt illi, qui nondum persequuntur aperte, sed odium et inimicitias gestant in cor
Abbreviated transcription (Latin):
uanitades ⁊ insanias falsas: ut aua¬
ricie deseruir&. aut ydola adoraret.
Terrena qͥppe c̃cupisc̾e: in uanitates re¬
spicere ẽ. Unde dñs dic̃ in eugłio. Ne¬
mo respigens retͦ: aptꝰ ẽ regno dĩ. Id̾o
in alio psm̃o orat dics̃. Au̾te ocłos
meos ne uideant uanitatẽ. Ydola uͦ
colere. lapides adorare:. creat᷑e potius
deseruire qm creatori qͥ omiã fec̃. oĩa
sapienti cogitatione disponit: mag¬
na ⁊ falsa insania ẽ. Unde fide ⁊ deuo¬
tione c̃ũtens se ad dñm. ut corda similit̃
ad ipsum ꝯu̾tat alioꝵ. qͥ uanitates ⁊ insa¬
mas falsas respiciunt:ait. Multa feci¬
stitu dñe ds ms̃ mirabilia dua. fecisti
enim celũ ⁊ t̾ram ⁊ oĩa q̃ in eis st̃: ⁊ hec

Expanded text:
vanitates et insanias falsas. Ut avavanitates et insanias falsas. Ut avaritiae deserviret, aut idola adoraret. Terrena quippe concupiscere, in vanitates respicere est. Unde Dominus dicit in Evangelio, Nemo respiciens retro aptus est regno Dei . Ideo in alio psalmo orat, dicens, Averte oculos meos ne videant vanitatem . Idola vero colere, lapides adorare, creaturae potius deservire quam Creatori , qui omnia fecit, omnia sapienti cogitatione disponit, magna et falsa insania est. Unde fide et devotione convertens se ad Dominum, ut corda similiter ad ipsum convertat aliorum, qui vanitates et insanias falsas respiciunt, ait: 6. Multa fecisti tu, Domine Deus meus, mirabilia tua. Fecisti enim caelum et terram et omnia quae in eis sunt: et h
Abbreviated transcription (Latin):
canticũ nouũ. Noli q̃rere laudẽ tuã:
s laudans inuoca dnm: ⁊ sic carm̃ dõ
nr̃o dixisti. fidẽ dni p̃dicare. ⁊ insuꝑ
ipsum deuote laudare: canticũ ⁊ car¬
men dõ nr̃o cantare ẽ. & qr hoc can¬
dico ⁊ carmine audito. multos ad fi¬
sꝑabt̃ in dño. Qui cecierant.⁊ de dõ
nicħ indelligebant. adtñdñdes de
imitandes cantici noui cantatores:
illuminati sc̃. uidebt̃ gͦ credñtes:
dimebt̃ penitñdes. sꝑabt̃ celestia ap¬
petentes. Postꝗͣ homo fide illumi¬
natꝰ ẽ. pͥmꝰ gͣdus ad dm̃ ẽ timor. sic̃
scͥtum ẽ. pͥncipiũ sapĩe timor dñi.
Q qͣnto mag̃ qͥsq in se humiliatur
ꝑ timorẽ. tando ampliꝰ ĩ d̾o erigit᷑ ꝑspẽ.
Spe aut̃ ad inuisibilia bona erectus.
incip̃ cȩlestia dilig̾e:⁊ despic̾e t̾rena.
Ecce fides. spes. caritas. qͥb colit᷑ d̾s. ⁊
efficit᷑ hõbeatus. Unde ⁊ subdit᷑. Bea¬
ẽ: qd̾ int̃p̃tat᷑ saluator. Beatꝰ gͦ ille. qͥ
se a ihu saluari sꝑat. & ñ respex̃ in

Expanded text:
canticum novum. Noli quaerere laudem tuam, sed laudans invoca Dominum: et sic carmen Deo nostro dixisti. Fidem Domini praedicare, et insuper ipsum devote laudare, canticum et carmen Deo nostro cantare est. Et quia hoc cantico et carmine audito multos ad fit in Domino. Qui caeci erant, et de Deo nihil intelligebant, attendentes et imitantes cantici novi cantatores, illuminati sunt. Videbunt ergo credentes, timebunt poenitentes, sperabunt caelestia appetentes. Postquam homo fide illuminatus est, primus gradus ad Deum est timor, sicut scriptum est, Principium sapientiae timor Domini . Et quanto magis quisque in se humiliatur per timorem, tanto amplius in Deo erigitur per spem. Spe autem ad invisibilia bona erectus, incipit caelestia diligere et despicere terrena . Ecce fides, spes, caritas, quibus colitur Deus, et efficitur homo beatus. Unde et subditur: 5. Bead interpretatur Salvator . Beatus ergo ille, qui se a Jesu salvari sperat. Et non respexit in
Abbreviated transcription (Latin):
fuit: Hec tua mirabilia oꝑa. tã uisi¬
bilia qmͣ inuisibilia. ⁊ tua incõp̃hen¬
sibił sapientia p̃dicãt de solũ ẽẽ colñ
dũ: te solum amandũ ⁊ appecendũ:
ñ istas uanitades ⁊ insanias falsas.
Anñtiaui hȩc nescientib. ⁊ locut᷑ sũ
scientib. Sapientib enĩ ⁊ ĩsipiẽtib
debitor sum. Uł anñciaui pꝰ ꝑ patres:
⁊ nouissime locutꝰ sũ ꝑ memae ipsũ:
multiplicadi st̃ suꝑ numer̃. Multi
enim audita p̃dicatioẽ. uener̃ ad so¬
cietatẽ credñtiũ. qͥ ñ st̃ in numero ele¬
ctoꝵ. deste u̾itate q̃ ait. Multi uocati:
pauci uͦ electi. Suꝑ numer̃ gͦ p̃desti¬
natoꝵ ad uitã. multiplicati st̃ credñ

Expanded text:
tam visibilia quam invisibilia, et tua incomprehensibilis sapientia, praedicant te solum colendum esse, te solum amandum et appetendum: non istas vanitates et insanias falsas. Annuntiavi, Haec nescientibus. Et locutus sum, scientibus. Sapientibus enim et insipientibus debitor sum . Vel annuntiavi prius per patres, et novissime locutus sum per memetipsum. Multiplicati sunt super numerum. Multi enim audita praedicatione venerunt ad societatem credentium, qui non sunt in numero electorum, teste Veritate, quae ait: Multi vocati, pauci vero electi . Super numerum ergo praedestinatorum ad vitam,
Abbreviated transcription (Latin):
scõ reuelante p̃uidebat: nos aut̃ sic̃
audiuimꝰ. sic uidimꝰ in ciuitade dñi.
Ecce sacͥficium ⁊ oblationẽ sic̃ pͥus cõ¬
suetudo erat. noluit dñs. Ipse factꝰ ẽ
nob̾ sac̾dos ⁊ sacͥficium. Ipse ẽ uerꝰ agnꝰ
di qui ĩmolatꝰ ẽ. ꝓnob̾. qui dollit pec¬
cata mundi. Tnͣsiuit umbͣ: apparuit
ueritas. Uet̾a tnsier̾. ⁊ ecce facta st̃ no¬
ua. ꝑfec̃ aut̃ nob̾ aures. ut quȩ de lege
audimꝰ sp̃alit̃ intelligamꝰ. Has reqͥre¬
bat .xͨ. qnͣdo dicebat. Qui hab&. aures
audiendi: audiat. Aures ꝑfec̃ sius dis¬
cipuł: qnͣdo aꝑuuit ilł sensum. ut in¬
telligerent scͥpt᷑as. Uł aures nob̃ ꝑfi¬
ciunt᷑ adõ: qnͣdo ad obediendũ ei ꝑ
omĩa ꝑfecti esficim᷑. Unde scͥptumẽ
Melior ẽ obȩdientia qmͣ uictime. Efe¬
ctas aures dño ppłus ille habuit:
de qͦ alibi dñs ꝑ psalmistã ait. Ppłs
quẽ ñ cognoui seruiuit mͥ: in audi¬
du auris obediuit mͥ. Holocaustũ

Expanded text:
 Nos autem sicut audivimus, sic vidimus in civitate Domini. Ecce sacrificium et oblationem, sicut prius consuetudo erat, noluit Dominus. Ipse factus est nobis sacerdos et sacrificium. Ipse est verus agnus Dei, qui immolatus est pro nobis, qui tollit peccata mundi. Transivit umbra, apparuit Veritas: vetera transierunt, et ecce facta sunt nova. Perfecit autem nobis aures, ut quae de lege audimus, spiritualiter intelligamus. Has requirebat Christus, quando dicebat, Qui habet aures audiendi audiat . Aures perfecit suis Discipulis, quando aperuit illis sensum, ut intelligerent Scripturas . Vel aures nobis perficiuntur a Deo, quando ad obediendum ei per omnia perfecti efficimur. Unde scriptum est, Melior est obedientia quam victimae . Perfectas aures a Domino populus ille habuit, de quo alibi Dominus per Psalmistam ait, Populus quem non cognovi, servivit mihi : in auditu auris obedivit mih
Abbreviated transcription (Latin):
cũ subiung̃. Ad iutor m̃s ⁊ ꝓtector
m̃s tues: ds m̃s ne tardau̾is. Expecꝰ¬
tans expectaui de dñm meu. inten¬
disti mͥ multa bñficia largiendo. sol¬
licitꝰ es mei in hac uita:ͥ factꝰ es adiu¬
torm̃s in bonis. ⁊ ꝓtector m̃s in adu̾¬
sis. solus cuus mͥ restat aduentus:
ds m̃s̃ ne tardaueris. Qmͣdiu te
Nicħ extͣ temͥ suffic. tu expectatio
mea. tu salꝰ. noli morari. una hora
desidanti ⁊ estuanti. longa mora ẽ
ds m̃s ne tardau̾is.
partes in hoc psalmo.In pͥma parce
ãmon& cũ bonis ꝓmissioĩb: ut in¬
parte ponit causas q̃re quidã eum
simplicit᷑ hoĩem putauer̃. qr in iu¬
riatum młtis modis uider̃. In t̾cia
parte nos reddit cercos: eũ plus ꝙͣ
hominẽ fuisse. Intentio ẽ nos ad¬
monere. mediatorẽ dĩ ⁊ hominũ
passionis xͥ imꝑatoris martyrũ. qͥ ñ s̃
peꝑcit militib imꝑans pugnã s pͥor
pugnauit: pͥor uicit. ut pugnantes ex¬

Expanded text:
subjungit, Adjutor meus, et protector meus tu es, Deus meus, ne tardaveris. Expectans expectavi te Dominum meum: intendisti mihi, multa beneficia largiendo: solicitus es mei. In hac vita factus es adjutor meus in bonis, et protector in adversis. Solus tuus mihi restat adventus, s, ne tardaveris. Quandiu te Nihil extra te mihi sufficit. Tu expectatio mea: tu salus mea: noli morari. Una hora desideranti, aestuanti longa mora est: Deus meus, ne tardaveris. partes in hoc psalmo. In prima parte admonet, cum bonis promissionibus, ut inparte ponit caussas, quare quidam eum simpliciter hominem putaverunt, quia injuriatum multis modis viderunt. In tertia parte nos reddit certos, eum plusquam hominem fuisse. Intentio est nos admonere, mediatorem Dei et hominum passionis Christi, imperatoris martyrum, qui non sibi pepercit, militibus imperans pugnam, sed prior pugnavit, prior vicit, ut pugnantes ex
Abbreviated transcription (Latin):
iniurias ĩmici. Deinde c̃ũdens se
Exuldent ⁊ letnt᷑ suꝑ de om̃s q̃rentes
te. Om̃s ꝑfidem ⁊ dilectionẽ qͥ q̃runt¬
tur. Gemina merces nob ꝓmissa ẽ
a dño: scilic⁊ ĩ mortalitas corꝑis. atq
aiȩ beatitudo Apt̾ea gemina exul¬
tatione p̃cipim᷑ gaude cũ dr: exul¬
dent ⁊ lȩcent᷑. Exultare enim ad cor¬
pus ꝑtin&: letari uͦ ad animã. Cõm̃¬
datur aũt laus dñi. cũ subinfertur.
& dicant semꝑ magnificet᷑ dñs qui

Expanded text:
imici. Deinde convertens se Exultent et laetentur super te omnes quaerentes te. Omnes per fidem et dilectionem, qui te quaerunttur. Gemina merces nobis promissa est a Domino, scilicet immortalitas corporis, atque animae beatitudo . Propterea gemina exultatione praecipimur gaudere, cum dicitur, Exultent et laetentur. Exultare enim ad corpus pertinet, Laetari vero ad animam. Commendatur autem laus Domini, cum subinfertur, Et dicant semper, Magnifice
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ex tota aĩa sua.⁊ ex dotis uirib suis:
⁊primũ suum sic̃ seipsũ. Quisqͥs tał
ẽ. iustum ꝓfecto ẽ. ut iusticiam qͣm
ipse hab&. aliis p̃dicare ñ cesset.
Unde ⁊ subdit᷑. Anñciaui iusticiam
tuã in eccła magna: toto orbe t̾raꝵ
diffusa. Anñciaui qd̾ ex legalib in¬
stitutis iusticia ñ fiat. s exte. Ecce
labia mea ñ ꝓhibebo. Si aliqͥ uolu¬
erint. ꝓhib̾e. ñ tacebo. Talia labia
habebat petrus. tam ꝓmpta ad p̃¬
dicandam iusticiã. qnͣdo ꝓhibitũ ẽ
ipse uirilit̾ respond̃. Obedire. opor¬
t&e dõ mag̃ qͣm hominib. & quia
ꝓͥmpta st̃ labia mea ad anñciandã
ueritatẽ: dñe tu scisti. Tu enm cog¬
nitor cordis. cu destis c̃scientiȩ. Acͥqͥd
labia nra loqͣnt᷑. ds semꝑ attendit cor
nos exhib̾e debemus: ut dñodõ nr̃o
corde ⁊ labiis placeamꝰ. Corde in qͥt
apłs credit᷑ ad iusticiã: ore aut̃ cfes¬
sio fit ad salutem. Sona labiis: ꝓpinqͣ

Expanded text:
et ex tota anima sua, et ex totis viribus suis, et ex tota anima sua, et ex totis viribus suis, et proximum suum sicut seipsum . Quisquis talis est, justum profecto est, ut justitiam, quam ipse habet, aliis praedicare non cesset . Unde et subditur: 10. Annuntiavi justitiam tuam in Ecclesia magna, 186 Toto orbe terrarum diffusa. Annuntiavi quod ex legalibus institutis justitia non fiat, sed ex te. Ecce labia mea non prohibebo. Si aliqui voluerint prohibere, non tacebo. Talia labia habebat Petrus, tam promta ad praedicandam justitiam: quando prohibitum est ipse viriliter respondit, Obedire oportet Deo magis quam hominibus . Et quia promta sunt labia mea ad annuntiandam veritatem, Domine, tu scisti. Tu enim cognitor cordis, tu testis conscientiae. Quicquid labia nostra loquantur, Deus semper attendit cor nos exhibere debemus, ut Domino Deo nostro corde et labiis placeamus. Corde, inquit Apostolus, creditur ad justitiam, ore autem confessio fit ad salutem . Sona labiis, propinqua
Abbreviated transcription (Latin):
cerẽ uoluntatẽ duam. ds m̃s uolui:
⁊ legẽ tuam ĩ medio cordis mei. In
pͥmo psalmo huiꝰ libri scͥptũ ẽ. ut fa¬
ciam uoluntatẽ: id ẽ ut impleã obe¬
dientiam a te mͥ iniunctã. & sic̃ scͥp¬
tum ẽ: ita uolui o ds m̃s. Nueni fa¬
cere uoluntatẽ meã: s uoluntatẽ
eiꝰ qui misit me patͥs. Adcende quid
incapide hꝰ libri scͥptum sit de xp̃o.
Dr̃ enim ibi. Beatꝰ uir qͥ ñ abiit: id
t̾a. Hic ant̾ ait ecce uenio. Dr̃ ibi:
s in lege dñi uoluntas ei. Hic ũ al.
ut facerẽ uoluntatẽ tuã. Dr̃ ibi: s
in lege dñi medicabr̃ die ac nocte.
Hic aut̃ dic̃. ⁊ legem tuã in medio
cordis mei. hec satis eqͥpollñtia st̃.
Qd̃ medium ẽ: ñ declinat mag̃ ad
aliqͣm partem. Ille gͦ habet legẽ dĩ
in medio cordis sui. qui mandata eiꝰ
ita meditat᷑ ⁊ seruat: ut ñ declinet¬
neq ad dext̾am neq ad sinstram.
Ille hab⁊ legem in medio cordis sui.
qui dilig̃ dñm dm̃ ex toto corde suo

Expanded text:
cerem voluntatem tuam: Deus meus volui: Et legem tuam in medio cordis mei. In primo psalmo hujus libri scriptum est, ut faciam voluntatem tuam, idest, ut impleam obedientiam a te mihi injunctam. Et sic scriptum est: Ita volui, o Deus meus. Non veni facere voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui misit me Patris. Attende, quid in capite hujus libri scriptum sit de Christo. Dicitur enim ibi, Beatus vir qui non abiit, et caetera. Hic autem ait, Ecce venio. Dicitur ibi: Sed in lege Domini voluntas ejus: hic vero ait, Ut facerem voluntatem tuam. Dicitur ibi: Et in lege Domini meditabitur die ac nocte: hic autem dicit, Et legem tuam in medio cordis mei. Haec satis aequipollentia sunt. Quod medium est, non declinat magis ad aliquam partem. Ille ergo habet legem Dei in medio cordis sui, qui mandata ejus ita meditatur et servat, ut non declinet ad dexteram, neque ad sinistram . Ille habet legem Dei in medio cordis sui, qui diligit Dominum Deum ex toto corde suo,
Abbreviated transcription (Latin):
neq sacculũ portarent. Saccłm nãq
portat: qui u̾ba diuina in corde celat.
Iusticia in hoc loco indelligit᷑ fides.
Iustus enĩ ex fide uiuit. Credid̃ abra¬
bam dõ. ⁊ reputatum est ei ad iꝰticiã.
Hanc multi absconder̃ in corde suo
dimore mortis. Multi adhuc. abscõ¬
dunt d̃i iusticiã. aut̃ ꝓpt̾ penã qmͣ
timent: aut ꝓpt̾ dãnum. Qͥ aut̃ nec
penã nec dãnum timent: ad illos ꝑ
qui deseipso ait. Ego sum ueritas.
& de qͦ symeon dix̃. uider̃ ocłi mei
salutare duũ. & alibi psalmista po¬
stulat dic̃s: salutare tuũ da nobis.¬

Expanded text:
neque sacculum portarent . Sacculum namque portat, qui verba divina in corde celat. Justitia in hoc loco intelligitur fides. Justus enim ex fide vivit . Credidit Abraham Deo, et reputatum est ei ad justitiam . Hanc multi absconderunt in corde suo, timore mortis. Multi adhuc abscondunt Dei justitiam, aut propter poenam timentes, aut propter damnum. Qui autem nec poenam, nec damnum timent, ad illos pequi de seipso ait, Ego sum Veritas . Et de quo Simeon dicit, Viderunt oculi mei salutare tuum . Et alibi Psalmista postulat dic
Abbreviated transcription (Latin):
int̃ holocaustum ⁊ sacͥficiũ. qd̾ ho¬
stiȩ pars aliqͣ oblata dõ. sacͥficium
dicebat᷑: holocaustũ aut̃ totũ incen¬
sum erat: iudelic⁊ qͣndo tota hostia
in sacͥficio incendebat᷑. S dñs nec
minora nec maiora uet̾is legis sacͥ¬
ficia reqͥrit: cuiñ iam umbra s ueri¬
tas grata existit. Qñdoqͥd̾e hec non
pꝰtulauit: q̃ st̃ quȩ postulauit: Sc¬

Expanded text:
ustum et sacrificium: quod hostiae pars aliqua oblata Deo, sacrificium dicebatur. Holocaustum autem totum incensum erat : videlicet quando tota hostia in sacrificio incendebatur. Sed Dominus nec minora nec majora veteris legis sacrificia requirit, cui non jam umbra, sed veritas grata existit: quandoquidem haec non postulavit. Quae sunt, quae postulavit? se
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicationis. Adhuc enĩ nob̃ in infir¬
mitatis c̃fusione iacentib: p̃beri
ñ deb& auctoritas p̃dicatioĩs.S
cum iam ĩ bono oꝑc surgimꝰ. cũ
iam recti stare ceꝑmi. dignũ ẽ. uł
ad lucñdas alios in p̃dicationem
nuitti debeamꝰ. Ualde ⁊̃ notandũẽ.
qd̾ pꝰqͣm dix̃ canticũ. c̃tinuo adiũx̃:
carm̃ idẽ hymnũ dõ nr̃o. St̃ enim¬

Expanded text:
praedicationis. Adhuc enim nobis in infirpraedicationis. Adhuc enim nobis in infirmitatis confusione jacentibus, praeberi non debet auctoritas praedicationis. Sed cum jam in bono opere surgimus, cum jam recti stare coeperimus, dignum est, ut ad lucrandos alios in praedicationem mitti debeamus. Valde etiam notandum est, quod postquam dixit Canticum, continuo adjunxit Carmen, idest, hymnum Deo nost
Abbreviated transcription (Latin):
ut cot̾idie eẽm expectans. E quia
ꝑseueraui. intendit dñs mͥ. idẽ ad u¬
tilitadẽ meã scilic& pr̃ando grãm
suam. Qui enĩ ꝑseu̾au̾it usq in
finem. hic saluus erit. Hinc ꝓpħa
nos ãmon& dic̃s. Simorã fcc̾it ex¬
pecta eum: qr ueniens ueni&. Qͦ mͦ
aut̃ intendit ei dñs. exponit cũ sub¬
iung̃. & exaudiuit p̃ces meas. In quo
exaudiuit: Audi qd̃ sequit᷑: et edux̃
me de lacu miserie. idẽ de ceca ꝓfim¬
ditade erroris. quȩ hoĩes miseros fac̃.
⁊ de luto fecis. idẽ de c̃cupiscentuᷤᷤ car¬
nis. q̃ aiãs reddt̃ lutulñtas coram
petm pedes meos:⁊ direx̃ g̾ssus meos.¬
& ĩmisit in os meũ cantic̃ nouũ: car¬
Priꝰ enim de luto pͣuitatis educit᷑.
ut eiꝰ pedes ꝑfidẽ in pecͣ solidñtur.
S qr rectam fidẽ. recta subseqͥ dib
oꝑatio: gͥssus eiꝰ directi st̃: ut post
directionẽ g̃ssuũ. id ẽ ꝑfectionẽ bo¬
ni oꝑis. in ore acciꝑ& ⁊̃ nouũ cantiẽ

Expanded text:
ie essem exspectans: et quia perseveravi, intendit Dominus mihi, idest, ad utilitatem meam, scilicet praestando gratiam suam. Qui enim perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Hinc Propheta nos admonet, dicens, Si moram fecerit, exspecta eum: quia veniens veniet . Quomodo autem intendit ei Dominus, exponit cum subjungit: 3. Et exaudivit preces meas. In quo exaudivit? Audi quod sequitur. Et eduxit me de lacu miseriae. Idest, de certa profunditate erroris, quae homines miseros facit. Et de luto faecis. Idest, de concupiscentiis carnis, quae animas reddunt lutulentas coram petram pedes meos, et direxit g Immisit in os meum canticum novum, hyPrius enim de luto pravitaut ejus pedes per fidem in petra solidentur. Sed quia rectam fidem recta subsequi debet operatio, gressus ejus directi sunt, ut post directionem gressuum, idest, perfectionem boni operis, in ore acciperet etiam novum canticum
Abbreviated transcription (Latin):
nem: qm̃ cum ꝓbatus fuerit. accipi¬
et coronam uide. Ec̃ce qͣre utilit̾ repel¬
lit dñs seruos suos. S qͥa scĩuiri oc¬
culta di uidicia nesciunt.⁊ plerosq
deseri ⁊ temptari damnabilit̾ sciũt̃:
quer̃ si fieri pot̾ scire c̃silium di:. ut
srm aliqͦ displicent ut deserant᷑. ci¬
tius corrigere ualeant. ne reꝓbent᷑.
Unde ꝓtimis adiungit. E mitte lu¬
cem tuã ⁊ ueritatẽ tuam. Nͥ enimnos
illumin&. in deneb̾ͥs sumꝰ. nͥ nos doce

Expanded text:
batus fuerit, accipiet coronam vitae . Ecce quare utiliter repellit Dominus servos suos. Sed quia sancti viri occulta Dei judicia nesciunt, et plerosque deseri, et tentari damnabiliter sciunt: quaerunt si fieri potest scire consilium Dei: ut si in aliquo displicent ut deserantur, citius corrigere valeant ne reprobentur. Unde protinus adjungit: 3. Emitte lucem tuam et veritatem tuam. Nisi enim nos illuminet, in teneb
Abbreviated transcription (Latin):
Ipsa ẽ enim que inuocat lucẽ ⁊ ue¬
ritatẽ di: ipsa ẽ qͣ iniustũ capimꝰ. ⁊
iustum: qͣ disc̾nimꝰ uer̃ a falso. ip¬
sauocat᷑ indells. quo carent bestie.
Indellectus gͦ nr̃ alloquit᷑ aiãm nr̃a:
suꝑior pars aĩe inferiorem. Ista in
tͥbulatioĩb marcida ẽ: fessa in lan¬
gnorib: in dẽptatioĩb concͣcta.
egra in laborib. Erigit cam mens
desuꝑ capiens ueritatẽ. Audit illã
uocẽ di int̾nam: audit rõnabile
carm̃ intͥnsecꝰ. Ita enim desuꝑ in
silñtio sonat qͥddam ñ aurib s m̃¬
tib. ut quic̃q illd̃ audit mnelos. te¬
dio afficiat᷑ ex strepitu corꝑali: &
dota ista uita humana tumultꝰ ei
quidã sit. impediens auditum
intm cꝰdam soni. nimiũ delectabił
⁊ inessabilis. & cum ita c̃ting̃. ⁊ exa¬
liqua ꝑtͣbatione ium patit᷑ homo:
alloqñs aiãm suam dic̃. Qrͣ tͥstis

Expanded text:
est, quae invocat lucem et veritatem Dei. Ipsa est, qui injustum capimus et justum, qua discernimus verum a falso. Ipsa vocatur intellectus, quo carent bestiae. Intellectus ergo noster alloquitur animam nostram, superior pars animae inferiorem. Ista in tribulationibus marcida est, fessa in languoribus, in tentationibus contracta, aegra in laboribus. Erigit eam mens desuper, capiens veritatem. Audit illam vocem Dei internam. Audit rationabile carmen intrinsecus. Ita enim desuper in silentio sonat quiddam, non auribus, sed mentibus: ut quicunque illud audit melos, taedio afficiatur ex strepitu corporali, et tota vita ista humana tumultus ei quidam sit, impediens auditum interni cujusdam soni nimium delectabilis et ineffabilis. Et cum ita contingit, et ex aliqua perturbatione vim patitur homo, alloquens a
Abbreviated transcription (Latin):
N finẽ filiis chorȩ ad intellectum.
P̾s̃ iste ꝓponr̃ filus chorȩ. id ẽ filiis
passionis ⁊ crueis: ad indelłm habñdũ
subaudis. ut intelligant ꝑtꝑralia
bona data antiqͦ ppło. significata esse
quȩ fec̃ pͥori ipło: ostñdñs hec esse
etna. illa uͦ fuisse tpr̃alia. In scda
parte ponit mala que sustinent ĩ
hac uita: qmͣuis in fut᷑o sint habi¬
turi multa bona. Qđ aut̃ iusti in
hac uita patiunt᷑ mala tpr̃alia. cõ¬
tra hoc ẽ qd p̾ores ppłi lib̾abant᷑ a cor¬
poralib penis. In ccia parte orac
lib̾ari a mał huiꝰ uice. in tpr̃e resur¬
rectionis. Intentio ẽ nos inuitare
ad patientiam: ne c̃tͥstem᷑ ꝓ tp̃ralib
penis. Uox mr̃m ostñdentii quȩ
bona fec̃ ds antiquis patͥb: cũ dic̃.

Expanded text:
n finem filiis Chore ad intellectum. Psalmus iste proponitur filiis Chore, id est, filiis passionis et crucis, ad intellectum habendum subaudis: ut intelligant per temporalia bona data antiquo populo, significata esse quae fecit priori populo: ostendens haec esse aeterna, illa vero fuisse temporalia. In secunda parte ponit mala, quae sustinent in hac vita, quamvis in futuro sint habituri multa bona. Quod autem justi in hac vita patiuntur mala temporalia: contra hoc est, quod priores populi liberabantur a corporalibus poenis. In tertia parte orat liberari a malis hujus vitae in tempore resurrectionis. Intentio est nos invitare ad patientiam, ne contristemur pro temporalibus poenis. Vox martyrum, ostendentium, quae bona fecit Deus antiquis patribus, cu
Abbreviated transcription (Latin):
liatum: orones ⁊ p̃ces: pꝰmodum re¬
pulsa om̃i tͥsticia. in eod̃e altari. in
ipsa diumitate. sacͥficium tant̃ mͦ
offeremꝰ laudis. ⁊ ñ oradionis. Letifi¬
cabit᷑ iuuentꝰ nr̃a in resurrectione:
⁊ pꝰqͣm ds̃ erit omiã in om̃ib. iam
nicħ deerit qd necessariũ pꝰtulare
sit: s tantũmͦ laudib diuinis uaca¬
re.S ad illã laudem qͥsqͥs ꝑuenire
appetit: pͥus oportae ut hic incho&.
Id̾o subdit. Confitebor tͥ in cythara
ds d̾s m̃s. G repetitio:. affectus ⁊ deuo¬
tionis indicium ẽ. In hoc differt ey¬
thara a psalt̾io: qr psalt̾ium a suꝑi¬
ori parte:cythara ab inferiori redõ
sonum. In his duob organis. in ple¬
risq psalmoꝵ locis p̃cipim᷑ c̃fiteri

Expanded text:
liatum , orationes et preces: postmodum reliatum , orationes et preces: postmodum repulsa omni tristitia in eodem altari, in ipsa divinitate sacrificium tantummodo offeremus laudis, et non orationis. Laetificabitur juventus nostra in resurrectione, et postquam Deus erit omnia in omnibus . Jam 207 nihil deerit, quod necessarium postulare sit: sed tantummodo laudibus divinis vacare. Sed ad illam laudem quisquis pervenire appetit, prius oportet, ut hic inchoet: ideo subdit, Confitebor tibi in cythara, Deus Deus meus. Ubi repetitio, affectus et devotionis indicium est. In hoc differt cythara a psalterio, quia psalterium a superiori parte, cythara ab inferiori reddit sonum. In his duobus organis in plerisque psalmorum locis praecipimur confiteri
Abbreviated transcription (Latin):
stͣ cong̾gatiões scõꝵ.⁊ in multis locis
seruit dño milicia xͥana. Nam alia fc̃
tabnacła ꝯiugatoꝵ fidelium: alia cõ¬
tinentium: alia inchoantiũ: alia pro¬
uectoꝵ. alia ꝑfectoꝵ: alia auditoꝵ. et
subdidoꝵ: alia p̃latoꝵ ⁊ p̃dicatoꝵ. Om̃ia
no ummilitãt regi. ⁊ si diu̾sa sc̃ stu¬
dia. diu̾soꝵ ẽ intentio una. Cũ audis
lucẽ. munda ocłm: illa lux cordis o
culũ requirit. Beati mundo corde:
qm̃ ipsi dm̃ uidebt̃. Cum audis dab̃¬
nacłm. bellum intellige. hostẽ caue.
S iam ducti in tab̾nacłm. ⁊ positi
in monde eiꝰ sc̃o: quã spẽ gerimus:
Sequit᷑ ⁊ dic̃. Intͦibo ad altare dei.
Qd̃ ẽ illud altare: Addm̃ qui leu¬
ficat iuuentutẽ meã. idẽ qͥ me u¬
uenem factum deposita om̃ĩ uetu¬
state. letificabit. daudo immortali¬
tatem.⁊ impassibilitatẽ. Altare di:
ipse ẽ dĩ filius. Ad hoc altare intͦimꝰ
in hoc altari mͦ offerimꝰ dõ patri
uota ⁊ sacͥficia: cor c̃tritum ⁊ humi¬

Expanded text:
t congregationes sanctorum, et in multis locis servit Domino militia Christiana. Nam alia sunt tabernacula conjugatorum fidelium, alia continentium, alia inchoantium, alia provectorum, alia perfectorum, alia auditorum et subditorum, alia praelatorum et praedicatorum. Omnia uni militant Regi. Et si diversa sunt studia, diversorum est intentio una. Cum audis lucem, munda oculum. Illa lux cordis mundum oculum requirit. Beati mundo corde quoniam ipsi Deum videbunt . Cum audis tabernaculum, bellum intellige, hostem cave. Sed jam ducti in tabernaculum, et positi in monte sancto ejus, quam spem gerimus? sequitur, et dicit: 4. Introibo ad altare Dei. Quod est illud altare? Ad Deum, qui laetificat juventutem meam. Id est, qui me juvenem factum, deposita omni vetustate, laetificabit, dando immortalitatem et impassibilitatem. Altare Dei est ipse Filius Dei. Ad hoc altare introimus Et in hoc altari modo offerimus Deo Patri vota et sacrificia, cor contritum et humi
Abbreviated transcription (Latin):
allocutio: rebiqua pͣgat fideł con¬
fessio. Unde ⁊ subdit. Sꝑa indõ ex¬
pecta dnm̃ remuneratorẽ: qr iam
c̃fessus adhuc c̃ficebor illi. Modo cõ¬
fideor afflictus. fut᷑um ẽ ut adhuc
c̃fitear renouatꝰ ⁊ lȩtificat᷑. E hȩcẽ
⁊ erit mea c̾fessio: salutare uulcus
mei ⁊ ds ms̃. & hec ẽ magna causa
sꝑandi. qr saluator m̃s ẽ uultꝰ mei.

Expanded text:
tio, reliqua purgat fidelis confessio. Unde et subdit: Spera in Deo. Expecta Dominum remuneratorem, quia jam confessus, adhuc confitebor illi. Modo confiteor afflictus: futurum est, ut adhuc confitear renovatus et laetificatus. Et haec est, et erit mea confessio, Salutare vultus mei, et Deus meus. Et haec est, magna caussa sperandi, quia Salvator meus est vultus mei,