comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
papa. ad urãm specialem eccłam redii ĩ
qua ut cumq uob̃ deseruiuii. Dem̃ ual¬
de inuitꝰ cũ multo dolore et gemitul ac
planctu in throno ur̃o ualde indignus
sum collocatus.
stis ascend̾e ⁊ clamare atq annuntia¬
re ppło di scelera eorũ ⁊ filiis eccłe pecc̃a eo¬
rũ m̃bra diaboli contͣ me ceꝑrt̃ insurge̾.
iusq ad sanguinẽ p̾sumpserunt in me

Expanded text:
ad vestram specialem ecclesiam redii, in ad vestram specialem ecclesiam redii, in qua utcunque vobis deservivi. Deinde valde invitus, cum multo dolore et gemitu ac planctu, in throno vestro valde indignus sum collocatus. stis ascendere, et clamare atque annuntiare populo Dei scelera eorum, et filiis Ecclesiae peccata eorum , membra diaboli contra me coeperunt insurgere, et usque ad sanguinem praesump
Abbreviated transcription (Latin):
carebit. ⁊ de cet̾o nullã electionis pote¬
statẽ habebit. Electionis uͦ potestas omĩs
in lib̾atione sed apłice siue mecͦpolitani
sui ꝯsistat. Sienim bis ad quema ꝯsecra¬
tio ꝑtinet ñrite ꝯsecrando teste beato
leone gram benedictionis amittit. ꝯse¬
quent̃ his qui ad pͣuam electione dedi¬
nau̾it eligendi potestate pͥu at᷑.¬
te paule doccor gentiũ dignamini queso
aures uras ad me inclinare. meꝙ clem̃t᷑ ex¬
audire. qi u̾itatis estis discipłi et ama¬
tores adiuuate ut u̾itatẽ nob̃ dicã oĩ
remota falsitate qͣm omnino destami¬
ni ut fr̃s mĩ melius mͥ ad quiescartt et
sciant ⁊ intelligant qr ex ur̃a fiducia
post dm et matr̃e euis semꝑ uirginẽ
mariã prauis ⁊ iniquis resisto. ur̃is
aut̃t fidelib auxiliũ p̾sto. Uos enim
scitis qr ñ libent̾ ad sacrũ ordinem acceᷤ¬
si. et inuitus ultͣ montes cũ domno pp̃ .s̃.
abii. s magis inuitus cũ dño meo leone

Expanded text:
carebit, et de caetero nullam electionis potecarebit, et de caetero nullam electionis potestatem habebit. Electionis vero potestas omnis in deliberatione sedis apostolicae sive metropolitani sui consistat. Si enim is ad quem consecratio pertinet, non rite consecrando, teste beato Leone, gratiam benedictionis amittit, consequenter is qui ad pravam electionem declinaverit, eligendi potestate pte Paule, Doctor gentium, dignamini, quaeso, aures vestras ad me inclinare, meque clementer exaudire. Quia veritatis estis discipuli et amatores, adjuvate ut et veritatem vobis dicam, omni remota falsitate quam omnino detestamini, ut fratres mei melius mihi acquiescant, et sciant et intelligant quia ex vestra fiducia post Dominum et matrem ejus semper virginem Mariam pravis et iniquis resisto; vestris autem fidelibus auxilium praesto. Vos enim scitis quia non libenter ad sacrum ordinem accessiabii, sed magis invitus cum domino meo papa Leone
Abbreviated transcription (Latin):
portau̾it. aut odiũ in corde retinet ł qui
huius modi negotiacionib aut officiis
implicitꝰ fu̾it que sine fraude sine fal¬
sitate. sine inuidia. sine deceptione fra¬
trũ exerc̾e ñ possit. nec ad dm ꝯu̾sus nec
de ꝑpetratis facinorib uerã penitentiã
face credendus ẽ. Uñ uit̾ omnia uos hor¬
tamͦ atq monemus ut in accipiendis pe¬
nitentiis ñ adillos curratis inquib nec
religiosa uita nec ẽ ꝯsulendi scientia sci¬
entia qui animas hominũ magis ad in¬
t̾itum qͣ ad. salut̾ẽ ducunt. teste u̾itate
que ait. Sicecus cecũ ducãt ambo info¬
ueam cadt̃ s ad eos qui religione ⁊ scͥp¬
turarũ doctrina instructi uiam u̾ita¬
tis ⁊ salutis nob ostende ualeatit.
instantia uisitatoris ep̃i qui ei ab apłi¬
ca ł met᷑politana sede directus ẽ. Clerꝰ
ippłs remota omni scłari ambitione ti
Qd̾ si corruptꝰ aliqͦ uicio alit̾ coge̾ p̾sũp¬
serit elertionis ꝑperã facte omni fructu

Expanded text:
portaverit, aut odium in corde retinet, vel qui hujusmodi negotiationibus aut officiis implicitus fuerit quae sine fraude, sine falsitate, sine invidia, sine deceptione fratrum exercere non possit, nec ad Dominum conversus, nec de perpetratis facinoribus veram poenitentiam facere credendus est. Unde inter omnia vos hortamur atque monemus ut, in accipiendis poenitentiis, non ad illos curratis in quibus nec religiosa vita, nec est consulendi scientia, qui animas hominum magis ad interitum quam ad salutem ducunt, teste Veritate quae ait: Si caecus caecum ducat, ambo in foveam cadunt ; sed ad eos qui, religione et Scripturarum doctrina instructi, viam veritatis et salutis vobis ostendere valeant. instantia visitatoris episcopi, qui ei ab apostolica vel metropolitana sede directus est, clerus et populus, remota omni saeculari ambitione, tiQuod si corruptus aliquo vitio aliter agere praesumpserit, electionis perperam factae omni fructu
Abbreviated transcription (Latin):
iuris dedistis. Si enĩ sp̃alia iudicatis
quid de scłarib uos posse credendumẽ
⁊ si angłos dñantes omnib suꝑb pͥnci¬
pib iudicabitis. qͥd de illorum seruis¬
stis : Et timeant pariupendere uissio
fortuitu s ur̃a potestate cadet ꝯfundet᷑
utinam ad penitentiã. ut sp̃s sie sal
uus indie dnĩ. Aeta rome. noñ marc̃.¬

Expanded text:
vero dedistis. Si enim spiritualia judicatis, quid de saecularibus vos posse credendum est? et, si angelos dominantes omnibus superbis principibus judicabitis, qstis, et timeant parvipendere jussionfortuitu, sed vestra potestate cadet et confundetur, utinam ad penitentiam! ut spiritus salvus sit in die Domini. Data Romae Non. Mar
Abbreviated transcription (Latin):
absoluo. ipse aũt hemricꝰ cũ suis fauto¬
rib in oĩ ꝯg̾ssiõe belli nullas uires nullã¬
q inuita sua uictoriã optineat. Ut au̾̃t
rodulfus regñ teutonicorũ regat et defẽ¬
dat ꝙ̃ teutonici eleger̃ sibi in regẽ ad ur̃ã
fidelitate ex parte ura dono largior. et
ꝯcedo oĩb sͥ fidelit̾ adherentib ab solutõ¬
ñe õĩũ pec̃orũ urãmq bndictonẽ in hac
uita ⁊ in fut᷑o ur̃a fretus fiducia largi¬
or. Sic̃ enim henric᷑ ꝓ sua suꝑbia ino¬
bedientia ⁊ falfitate a regni dignitate
iuste abicit᷑. ita rodulfo ꝓsua humilita¬
te obedientia ⁊ u̾tate potestas et digni¬
tas regni ꝯcedit᷑.¬

Expanded text:
rdico. Ipse autem Heinricus cum suis fautoribus in omni congressione belli nullas vires, nullamque in vita sua victoriam optineat. Ut autem Rodulfus regnum Theuthonicorum regat et defendat, quem Theuthonici elegerunt sibi in regem, ad vestram fidelitatem ex parte vestra dono, largior et fideliter adhaerentibus absolutionem omnium peccatorum, veram benedictionem in hac vita et in futura, vestra fretus fiducia, largior. Sicut enim Henricus, pro sua superbia et inobedientia et falsitate, a Regni dignitate juste abjicitur; ita Rudolpho pro sua humilitate, obedientia, veritate, potestas et dignitas Regni concedit
Abbreviated transcription (Latin):
onem inuitare. Qd si in malicia sua
ꝑdurans aut penitentiã ag̾e̾. aut abla¬
ta nolu̾it digna cũ satiffactione resti¬
tuere eccłe intͦitum ⁊ corꝑis ac sangui¬
nis dũici participationẽ tua ei fr̾ntã
int̾dicat. datisq sibi .xu. dierũ inclic¬
ciis si infra illucl sꝑaciũ ñ penitu̾it et
ad em̃dationẽ scełis sui ñ uen̾it. ana¬
thematis eũ gladio fulta p̾cepto aue¬
torttatis apłice feriat qd̾ certe nos ex¬
inde omnib modis firmabimꝰ. Ac pꝰmo¬
dum qd uolumꝰ atq iubemꝰ. ut in illum
dilectio tua quib ualebit modis insur¬
gat. Quiciuq enim illiꝰ nefande pre¬
sumptiõi auxiliũ aut assensũ dẽd̾it sci¬
at se grãm dĩ et beati petͥ. ꝓctildubio a
ulcisci ꝯtend̾it ei uos aplicã benedic¬
tionem tͥbuimus. ⁊ de diuine pietati
mun̾e̾ ꝯfisi pecẽorũ suorũ ueniã polli¬
cem̃. Holumꝰ ⁊̃ prudentiã tuã igno¬
rare nos sepe dictum coep̃m. ab illius

Expanded text:
onem invitare. Quod si in malitia sua onem invitare. Quod si in malitia sua perdurans aut poenitentiam agere, aut ablata noluerit digna cum satisfactione restituere, ecclesiae introitum et corporis et sanguinis Dominici participationem tua ei fraternitas interdicat; datisque sibi quindecim dierum induciis, si infra illud spatium non poenituerit, et ad emendationem sceleris sui non venerit, anathematis eum gladio fulta praecepto auctoritatis apostolicae feriat: quod certe nos exinde omnibus modis firmabimus. Ac postmodum quidem volumus atque jubemus ut in illum dilectio tua quibus valebit modis insurgat. Quicunque enim illius nefandae praesumptioni auxilium aut assensum dederit, sciat se gratiam Dei et beati Petri procul dubio amulcisci contenderi, ei nos apostolicam benedictionem tribuimus, et de divinae pietatis munere confisi peccatorum suorum ueniam pollicemur. Nolumus etiam prudentiam tuam ignorare nos sępedictum coepiscopum ab illius
Abbreviated transcription (Latin):
frĩs ⁊ coep̃i nr̃i henrici leodicensis gͣuis
calamitaᷤ qũe ad apłorũ limina uenien¬
tẽ arnulfus comes reb suis omnib qͣs
secum ferebat expoliatũ. ad augñtum
uequitie pꝰ fuorũ ereptionẽ ꝯpulit gladiis
uirare qd ab lata numꝗͣ. repec̾e̾t ⁊ qd̃ anos
suꝑtali tantoq facinore sibi ueniã impe¬
traret. Qd̃ immane flagicium ut cognoui¬
mꝰ ꝓfecto uehemt̃ doluimꝰ. cum ꝓpt̾ impe¬
ditã frĩs nr̃i deuotionẽ tũ ppt̃ illius clete¬
stabilẽ audatiã. q̃ nͥ digna animadu̾sioẽ
uinlicta fut̾e. restat ut eissiusq similib
siqua det̾iora sunt et posst̃ ꝑpetͣndi ꝯce¬
datur. occasio. Ueruntam̃ ne forte uidi¬
cem᷑ potiꝰ ire ꝯsulere qͣm parere ustici¬
e uolumꝰ. atq apłica auctoritate p̾cipi
mꝰ. ut fr̃ntas tua quoscumq potest
epõs. abbates sac̾dotes ⁊ clicos. studeat
adunare. ⁊ ꝯuentu habito suꝑ hac re il¬
lum imꝓbum ad penitentiã ⁊ satisfacti¬

Expanded text:
episcopi nostri Heinrici Leodicensis grauis calamitas quem ad apostolorum limina uenientem Arnulfus comes rebus suis omnibus quas se cum ferebat expoliatum ad augmentum nequitię post suorum ereptionem compulit gladiis iurare quod ablata nunquam repeteret et quod a nobis super tali tanto que facinore sibi ueniam impetraret. Quod immane flagitium ut cognouimus profecto uehementer doluimus cum propter impeditam fratris nostri deuotionem tum propter illius detestabilem audaciam. Quę nisi digna animaduersione uindicata fuerit restat ut ei suis que similibus si qua deteriora sunt et possunt perpetrandi concedatur occasio. Veruntamen ne forte iudicemur potius irę consulere quam parere iustitię uolumus atque apostolica auctomus ut fraternitas tua quoscunque potest episcopos, abbates, sacerdotes et clericos, studeat adunare, et conventu habito super hac re illum improbum ad poenitentiam et satisfacti
Abbreviated transcription (Latin):
corrigenda erant correx̃. ⁊ que corroborã¬
da firmauit. Int̾ cet̾a namꝙ infine syno¬
dał absolutionis. hec annexuit. et ꝑpetue
memorie ꝑpostĩs scͥbenda mandauit ita
lebrauimus. de ordinatione ecclasticarũ
Dignitatũ statiumꝰ. ita et nc apłica aucto¬
ritate decernimꝰ. acꝯfirmamꝰ. ut siquis

Expanded text:
igenda erant correxit, et quae corroboranda firmavit. Inter caetera namque in fine synodalis absolutionis haec annexuit, et perpetuae memoriae posteris scribenda mandavit, italebravimus, de ordinatione ecclesiasticarum dignitatum statuimus, ita et nunc apostolica auctoritate decernimus ac confirmamu
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i. Inqua int̾ cet̾a sententiã depo¬
sitionis archiep̃orum arelatensis et
narbonensis atq exꝯmunicatois ꝑle
gatos apłice sedis ꝓmulgatã dñs ppͣ.
his qui aderant collaudantib firma¬
res eius qui imp̾t̾ita exꝯmunicatioe
animũ indurau̾ant. ttm̃ exꝯmumca¬
uit. Anathematirauit. itẽ. Iidimun¬
dum & landum campanios om̃sq
officio quosdam epõs qui ad ꝯciliũ
inuitati neq ipsi neq nuntii eorũ

Expanded text:
isti, in qua inter caetera sententiam depositionis archiepiscoporum Arelatensis et Narbonensis atque excommunicationis per legatos apostolicae sedis promulgatam, dominus papa, his qui aderant collaudantibus, firmaicta excommunicatione animum induraverant, iterum excommunicavit et anathematizavit; item Ildimundum et Landum Campaninos tyrannofficio quosdam episcopos, qui ad concilium invitati, neque ipsi neque nuntii eorum
Abbreviated transcription (Latin):
u̾ti in uerã et ꝓpriam ac uiuificatͥcẽ car¬
tum incruce pependit et qd̃ sedet ad
dextãm patͥs. et uerum sanguinẽ xp̃i
qui delat̾e eius effusus ẽ ñ tantũ ꝑsigiꝰ
et uirtutem sacͣmti. s inꝓpͥetate natute
et iu̾tate sub̃e. Sic̃ in hoc breui contine¬
tur. et ego legi et uos intelligitis sic cre¬
do. nͨ cont᷑ hanc fidẽ ult̾ius ddocebo. sic
docẽ p̾sume̾t. excepto causa reducendi
adhanc fidẽ eos qui ꝑ euis doctrinã ab
ea recesserant.
is itaq pie et fidelit̾ actis int̾ mul¬
xas ꝓclamationes conq̃sti sunt legati
alpinam cont̾eret et conculcaret. ne
caꝑentur. uinculisq manciparẽtur
partĩq ⁊̃ trucidarẽt᷑. Decreuerunt
gͦ qͣm plures concilii millius tyran¬
nidem gladium apłicũ deb̃e euagi¬
nari. s distulit apłica mansuetudo
Iurauerunt gͥ legati hemrici regis
uenient infra t̾minũ ascensionis
dnĩ exceptis legitimiᷤᷤ sonus. idẽ mor¬

Expanded text:
verti in veram et propriam ac vivificatricem carverti in veram et propriam ac vivificatricem cartum in cruce pependit et sedet ad dexteram Patris, et verum sagwinem Christi, qui de latere eius effusus est non tantum per signum et virtutem sacramenti, sed in proprietate nature et veritate substancie. Sicut in hoc bretur, et ego legi, et vos intelligitis. Sic credo, nec contra hanc fidem ulterius docebo: sic docere praesumeret; excepto causa reducendi ad hanc fidem eos, qui per ejus doctrinam ab ea recesserant. 10. His itaque pie et feliciter actis, inter multas proclamationes conquesti sunt legati alpinam contereret et conculcaret; nemcaperentur, vinculisque manciparentur, partimque trucidarentur. Decreverunt ergo quamplures concilii in illius tyrannidem gladium apostolicum debere evaginari; sed distulit apostolica mansuetudo. Juraverunt igitur legati Henrici regis venient infra terminum Ascensionis Domini, exceptis legitimis soniis id est mor
Abbreviated transcription (Latin):
sub̃alit̾̃ in corpꝰ dñicum de uirgine na¬
tũ qd̾ et in cruce pependit et in sangui¬
ne qui delat̾e militis effusus ẽ lancea
xorum scõrũ patrum. tam g̾corũ ꝗͣ lati¬
norũ mod̾ omnib defendebat. quidã
uͦ cecitate nimia et longa ꝑculsi figura
dam cauillationib conabant᷑ astruere.
tum fui̾t in synodum. defecit contͣ u̾¬
tatem niti pars altera. Nempe sc̃ĩ sp̃s
ignis emolim̃ta palearum ꝯsumens. et
fulgure suo falsam lucẽ diu̾b̃ando ob¬
tenebrans. noctis caliginẽ u̾tit in lucẽ.
Deniq beringarius huius erroris ma¬
gist̾ post longo tp̃i dogmatua impie¬
tatẽ errasse se coram ꝯcilio frequenti ꝯ¬
fessus ueniamq postulans et orans
ex apłica clem̃tia meruit. uirauitq sic̃
in consequentib continet᷑.
Go berengarius corde credo et ore
confiteor. panẽ et uinũ que po¬
nunt᷑ in altari ꝑ mist̾iũ sacre oĩonis et
u̾ba nr̃i redemptoris substantialit̾ cõ¬

Expanded text:
aliter in corpus Dominicum de Virgine natum, quod et in cruce pependit, et in sanguinem qui de ejus latere militis effusus est lancea, xorum sanctorum Patrum, tam Graecorum quam Latinorum, modis omnibus defendebat. Quidam vero caecitate nimia et longa perculsi, figuram sdam cavillationibus conabantur astruere. tum fuerit in synodum, defecit contra veritatem niti pars altera. Nempe Spiritus sancti ignis, emolumenta palearum consumens, et fulgore suo falsam lucem diverberando obtenebrans, noctis caliginem vertit in lucem. Denique Berengarius, hujus erroris magister, post longo tempore dogmatizatam impietatem, errasse se coram concilio frequenti confessus, veniamque postulans et orans, eam ex apostolica clementia meruit, juravitque sicut in consequentibus continetur: 9. Ego Berengarius, corde credo et ore confiteor, panem et vinum, quae ponuntur in altari, per mysterium sacrae orationis et verba nostri Redemptoris, substantialiter con
Abbreviated transcription (Latin):
mala captione. Ad synodum ad qͣm me
aut si ñ potõ legatos meos mittam. a¬
patum romanũ et regalia sci Petͥ adiu¬
tor ero adcenendũ et defendendũ sal¬
damnum. legatũ romanũ ecindo et
redeundo honorifice tractabo. ⁊ inne¬
cessitatib suis adiuuabo. His qͦe noĩa¬
tim ex communi cau̾i̾nt scient̃ ñ com¬
mmunicabo. Romanã eccłam ꝑscłarem
miliciã fidelit̾ adiuuabo cũ inuitatꝰ
fũo. Hec oĩa obseruabo nͥ quantũ sua
certa licentia remanserint.
sine spe recuꝑationis archiep̃s nar
mediolanensis. Sigefredus dictus ep̃s bo¬
noniensis. Rolandus taruiensis. Itẽ ep̃i
firmanꝰ et camerinus. Hi om̃s cũ seqͣci¬
b suis tã cħcis qͣm ⁊̃ laicis.
oo gandulfus regiensem ep̃atum
contͣ int̾dictum nr̃m aut ur̃i le¬
gati octo dieb ñ tenebo neq aliquo
inueniam studio quo ur̃e legationi re¬
sistat᷑. Sime ds adiuuet. et hec sacͤ eu̾g̾.¬

Expanded text:
mala captione. Ad synodum ad quam memala captione. Ad synodum ad quam meaut, si non potero, legatos meos mittam. Papatum Romanum et regalia sancti Petri adjutor ero ad retinendum et defendendum, saldamnum. Legatum Romanum eundo et redeundo honorifice tractabo, et in necessitatibus suis adjuvabo. His quos nominatim excommunicaverint scienter non communicabo. Romanam Ecclesiammilitiam fideliter adjuvabo, cum invitatus fuero. Haec omnia observabo, nisi quantum sua certa licentia remanserit  sine spe recuperationis archiepiscopus NarbMediolanensis, Sigefridus dictus episcopus Bononiensis, Rolandus Tarvisiensis, item episcopi Firmanus et Camerinus. Hi omnes cum sequacibus suis tam clericis quam etiam laicis.o Gandulphus Regiensem episcopatum contra interdictum vestrum, aut vestri legati, octo diebus non tenebo, neque aliquo inveniam studio, quo vestrae legationi resistatur. Sic me Deus adjuvet, et haec sa
Abbreviated transcription (Latin):
mansit . ħ uiro exp̾cepto dñi m̃i regi hencid
i colloqͥum ex ur̃o p̃cepto constitu¬
tũ fui̾t inpartib teutonicis loco
et p̃r auob definito ante p̾sentiã un̾m
⁊ ipse ueniet. ⁊ ep̃os et fideles suos mittet.
paratusq erit iudiciũ qd̃ scã romana
eccła decreuit decausa regni subire nul¬
laq malo ingenio conuentum auob̃ si¬
uelegatis ur̃is constitutũ impediet. et
postqͣm certum inde urm nuntiũ uide¬
bit de pace inregno statuenda et confir¬
manda studebit. ut legatio urã ꝓueni¬
read pacem regni et concordiã possit. ħ
omnia obseruabunt᷑ nͥ quantũ ex ur̃a
certa licentia remanserit. ł eximpedim̃¬
to legitimo scilicet morte łgͣui infirmi¬
sis hemricus sccłm ħ u̾ba. Ab hac hora
et uantea fidelis eid et obediens letro
beato et pape gͥs̾. suisq successorib qui
ꝑmeliores cardinales intͣtunt. Non
ero inconsilio neq infacto. ut uitã aut
m̃bra aut papatũ ꝑdant aut capti sĩt.

Expanded text:
haec juro ex praecepto domini mei regis Henrici. Si colloquium ex vestro praecepto constitutum fuerit in partibus Teutonicis, loco et tempore a vobis definito, ante praesentiam vestram vel ipse veniet, vel episcopos et fideles suos mittet, paratusque erit judicium quod sancta Romana Ecclesia decreverit de causa regni subire, nulloque malo ingenio conventum a vobis sive legatis vestris constitutum impediet, et, postquam certum inde vestrum nuntium videbit de pace in regno constituenda et confirmanda, studebit ut legatio vestra provenire ad pacem regni et concordiam possit. Haec omnia observabuntur, nisi quantum ex vestra certa licentia remanserit, vel ex impedimento legitimo, scilicet morte, vel gravi infirmisis Henricus secundum haec verba: Ab hac hora et inantea fidelis ero beato Petro et papae Gregorio, suisque successoribus, qui per meliores cardinales intraverint: Non in consilio, neque in facto, ut vitam aut membra aut papatum perdant, aut capti sint
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ ⁊̃ nr̃isq successorib credebamus.
natorẽ inuenimꝰ. tuasq iniurias. ate
tͦpissimã ⁊ mnauditam repulsã licet in¬
ꝰ te patimͣ. Legatis quippe nr̃is albto
ad partes illas adid destinauimus
ũ inunũ archiepĩs. ep̃is. abbatib rebi¬
giosisq łicis conuocatis uice ⁊ aucto¬
ritate nr̃a fulti q̃ corrigenda e̾ent corri¬
ge̾nt. que religioni addenda adde̾nt
lium fieret ꝓhibuisti. Ab eisdẽ ⁊̃ ro¬
mam uocatꝰ. ad institutũ t̾minũ festi¬
uitatẽ scilicet scĩ andree ñ uenisti. Ad

Expanded text:
debamus, natorem invenimus; tuasque injurias, a te turpissimam et inauditam repulsam licet injuste patimur. Legatis quippe nostris Albead partes illas ad id destinavimus, ut in unum archiepiscopis, epigiosisque clericis convocatis, vice et auctoritate nostra fulti, quae corrigenda essent corrigerent, quae religioni addenda essent alium fieret prohibuisti. Ab eisdem etiam Romam vocatus, ad institutum terminum, festivitatem scilicet sancti Andreae, non venisti. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
si archiep̃o. Quia suscepti bene¬
ficii quo te sc̃a romana eccła uoluit ho¬
te fidelem te dilig̾e eiq ex corde obedi¬
re canonice obligasti. ñ immerito sr̃ te
dolendo mouemini. ñ sine causa tͥ qͣm
fidelẽ filiũ credebamꝰ irascim᷑. Heuinu¬
ersimores ⁊ tpr̃a immutata. que mu¬
rũ inexpugnabilẽ ꝓscã romana eccła¬
ꝓ nob̾ ⁊̃ cui licet indigni p̾sidemꝰ puta¬
bamꝰ. quẽ scutũ fidĩ qͦm gladium xp̃i

Expanded text:
si archiepiscopo. Quia suscepti beneficii, quo te sancta Romana Ecclesia voluit hote fidelem, te diligere, eique ex corde obedire canonice obligasti, non immerito super te dolendo movemur, non sine causa tibi, quem fidelem filium credebamus, irascimur. Heu inversi mores, et tempora immutata! Quem murum inexpugnabilem pro sancta Romana Ecclesia, cui licet indigni praesidemus, putabamus, quem scut
Abbreviated transcription (Latin):
frĩb p̃ dicꝰtum archiepm̃ adeat. diligenti
et pia consid̾atione examinet. anpastorali
moderamini p̾ẽe ut oportet ualeat. Sui
ualitudine corporali siciudicent destitu¬
tum. ut amodo ep̃ali ñ sit aptus regimi¬
ni piis ammonicionib sibi ꝑsuade non
desistant si oportuerit ⁊̃ auctoritate apłica
ut suo consensu ordinet᷑ eccła. At si ualitu¬
do sic etim opp̾sserit ut insensatũ et officii
sui obluuosum reddiderit ñ duũdicans
quanti sibi et uniu̾se patͥe egͥtudo sit de¬
tͥm̃ti p̾cipimus auctoritate apłica uirum
tanto ponderi competentẽ bene moratũ
et sapientem tiniu̾sorum ꝯsensu canoni¬
ce elegi et in archiepm̃ ꝓ moueri. Data

Expanded text:
ribus praedictum archiepiscopum adeat, diligenti et pia consideratione examinet an pastorali moderamini praeesse, ut oportet, valeat. Si vero valetudine corporali sic judicent destitutum, ut amodo episcopali non sit aptus regimini, prius admonitionibus sibi persuadere non desistant, si oportuerit, etiam auctoritate apostolica, ut suo consensu ordinetur Ecclesia. At si valetudo sic eum oppresserit, ut insensatum et officii sui obliviosum reddiderit, non dijudicans quanti sibi et universae patriae aegritudo sit detrimenti, praecipimus auctoritate apostolica virum tanto ponderi competentem, bene moratum et sapientem, universorum consensu canonice eligi et in archiepiscopum promoveri. Data
Abbreviated transcription (Latin):
git ut eccłiis pastorib uiduatis sollicite
subuenire ꝓperemus. Quia uͦ int̾ reges
cũ morũ honestate qua nites cumlbali
prudentia. qua muniris. te speciali di¬
lectione amplectimur dignum ẽ. ut
eccłiis que sunt in regno diuina disposi¬
tione tͥ cõmisso specialit cauere studeamꝰ.
Unde rotomagensis eccłe qͣm dudũ pa¬
store destitutam egͥtudine impediente
audiuimus. succurrere hoc mͦ disposuimꝰ.
Ub̃tũ sc̃e romane eccłe subdiaconẽ quẽ
exꝑim̃to nob et tͥ fidelem didicimꝰ. lib̃a

Expanded text:
git ut ecclesiis pastoribus viduatis sollicite subvenire properemus. Quia vero inter reges, tum more honestatis qua nites, tum liberali prudentia qua muniris, te speciali dilectione amplectimur, dignum est ut Ecclesiis quae sunt in regno divina dispositione tibi commisso specialiter cavere studeamus. Unde Rothomagensi Ecclesiae, quam dudum pastore destitutam, aegritudine impediente, audivimus, succurrere hoc modo disposuimus. Hubertum sanctae Romanae Ecclesiae subdiaconum, quem experimento nobis et tibi fidelem didicimus, liberali
Abbreviated transcription (Latin):
dente ñ inueniet. Neq enĩ lib̃m
nob̃ ẽ alicuius ꝑsonali gr̃a legẽ
dĩ pꝰ pon̾e aut atramite rectitudi¬
nis ꝓhumano fauore recedere.
Dicente apło. Si hominib place̾
uellem. seruus di ñ eẽm. Dat ro¬
me.ii. noũ mãi. incłic xi.

Expanded text:
dente non ueniet. Neque enim liberum dente non ueniet. Neque enim liberum nobis est alicuius personali gratia legem dei postponere aut a tramite rectitudinis pro humano fauore recedere dicente apostolo: si hominibus placere uellem seruus dei non essem. Data Rome II nonas maii indicti
Abbreviated transcription (Latin):
dilectione et erga honores tuos
ꝓiitissima uoluntate nequaꝙͣ
dubitare uolumꝰ. Derege uͦ m̃tẽ
nr̃ãm ⁊ desicłium plene cognoᷤ¬
c̃e potes qd̃ quantũ in dño sapi¬
mus neminem de eiꝰ p̾senti ac
futura gła aut solliticiorem
aut copiosiori desidio nob̃ p̾fer¬
ri credimꝰ. E st etiam ħ uolun¬
tas nr̃a ut pͥmũ oblata nob̾ opor¬
tunitate ꝑ nuntios nr̃oᷤ suꝑ his
que ad ꝑfectum eccłe ⁊ honorẽ
regie dignitatis sue ꝑtin̾e arbi¬
tram᷑ pat̾na eum dilectione et
ammonitione ꝯueniamꝰ. qd̃ si
nos audierit ñ alit̃ de eiꝰ quam
certissime sibi lucrari pot̾it sun
tenenda iusticia nr̃is monitis ⁊
ꝯsiliis acquieu̾it. Sin uͦ qd̃ ñ op¬
tamus nob̃ odium ꝓ dilectione
omnipotenti aũt d̃o ꝓtanto ho¬
nore sibi collato dissimulando iꝰ¬
ticiam eiꝰ ꝯtemptũ non exequored¬
licłit. int̾minato qua dicit᷑ ma¬
ledictus hõ qui ꝓhibet gladium
suũ asanguine suꝑ nos dõ ꝓui¬

Expanded text:
dilectione et erga honores tuos promptissima uoluntate nequaquam dubitare uolumus. De rege uero mentem nostram et desiderium plene cognoscere potes quod quantum in domino sapimus neminem de eius presenti ac futura gloria aut sollicitiorem aut copiosiori desiderio nobis preferri credimus. Est etiam hęc uoluntas nostra ut primum oblata nobis oportunitate per nuntios nostros super his quę ad profectum ecclesię et honorem regię dignitatis suę pertinere arbitramur paterna eum dilectione et ammonitione conueniamus. Quodsi nos audierit non aliter de eius quam certissime sibi lucrari poterit si in tenenda iustitia nostris monitis et consiliis acquieuerit. Sin uero quod non optamus nobis odium pro dilectione omnipotenti autem deo pro tanto honore sibi collato dissimulando iustitiam eius contentum non ex ęquo reddiderit interminatio qua dicitur: maledictus homo qui prohibet gladium suum a sanguine super nos deo proui
Abbreviated transcription (Latin):
sio hereticũ ẽẽ ꝯstat qui romane eccłe
ñ concordat. Liceat abbi sibi siusꝙ a
quocumq religioso ep̃o placiu̾t or¬
dinatões consecrationes et que ad
ep̃ale officium ꝑtinent expetẽ atq
Obseruatores aũt̃ huius nr̃i p̾cepti re¬
missionẽ õĩũ peccõrũ suorũ ⁊ gr̃am bonã¬

Expanded text:
sio: « Haereticum esse constat qui Romanae Ecclesiae sio: « Haereticum esse constat qui Romanae Ecclesiae non concordat » , liceat abbati sibi suisque a quocunque religioso episcopo placuerit ordinationes, consecrationes et quae ad episcopale officium pertinent expetere atquObservatores autem hujus nostri praecepti remissionem omnium peccatorum suorum et gratiam bona
Abbreviated transcription (Latin):
tõe ł deceptõe inductus eidẽ loco fec̃
in quo eurardo comiti eiusꝙ postĩs
aduocatiã ⁊ p̾ficiendi abbis potesta¬
tem ⁊ totius rei administratõem tõ¬
cossiti nos canonice corrrectõis senten¬
tia ꝑ apłicam functionẽ utentes. infir¬
mamꝰ infringius atq cossamꝰ ⁊ ne
ꝑ hoc alicuus temeraria cupiditatis
in audatiam sue ꝑdicionis erumpat
aplica auctoritate inirritũ deuoca
monitusq semel bis. et t̾cio ꝑ compe¬
tentes inducias si ñ resipu̾it. ⁊ si delie¬
tum suũ emĩdare ꝯtempserit. sciat
se duuno anathemate innodatum
⁊ acorꝑis ⁊ sanguinis dñici ꝯmuniõe
alienũ. Illud ⁊̃ ad romane lib̃tatis mu¬
ntis ꝯfirmandũ subiungentes ad ieci¬
mus. ut si aliquo tp̃r ꝯstanciensi eccłe
p̾sidens ab apłica sede discordau̾it eiꝙ
in obediens fu̾it. qd̃ confirmante sa¬
muhele pecẽm ariolandi ⁊ idolatrie
scclus ẽ. Dicente quoq beato ambro¬

Expanded text:
tione vel deceptione inductus eidem loco fecit, tione vel deceptione inductus eidem loco fecit, in quo Everardo comiti ejusque posteris advocatiam, et praeficiendi abbatis potestatem et totius rei administrationem concessit, nos canonicae correctionis sententia per apostolicam functionem utentes infirmamus, infringimus atque cassamus, et, ne per hoc alicujus temeraria cupiditas in audaciam suae perditionis erumpat, apostolica auctoritate in irritum revocammonitusque semel, bis et tertio per competentes inducias, si non resipuerit et si delictum suum emendare contempserit, sciat se divino anathemate innodatum, et a corporis et sanguinis Dominici communione alienum. Illud etiam ad Romanae libertatis munus confirmandum subjungentes adjicimus ut, si aliquo tempore Constantiensi Ecclesiae praesidens ab apostolica sede discordaverit, eique inobediens fuerit  quod, confirmante Samuele, peccatum ariolandi et idololatriae scelus est , dicente quoque beato Ambro
Abbreviated transcription (Latin):
ium uitamq ꝯpetent̾ instituendo ea
que ad animarum salutẽ ꝑtinent ui¬
gilant̾ ꝓuidẽ. ac maxime ut in ibi abb̃s
scđm dm ordinet᷑ ꝓcures. Pret̾ea ut sepe¬
suum ualeant securius et ꝓpensuus exeꝗ
apłica auctoritate p̾cipimꝰ. ut nullus
sacerdotũ. regũ aut ducũ ł comitum
seu quelibet magna aut parua ꝑsona
p̾sumat sibi in eoloco aliquas ꝓprias
ꝯditiones ñ ħeditarii iures ñ aduota¬
tie ñ inuestiture ñ cuiuslib potesta¬
care. ñ ornam̃ta eccłe siue possessioneᷤ
inuade.minuere. ł alienare. s ita sit
ab omĩ scłãri potestateset᷑us. ⁊ rõae sed
lib̾tate quietus. sicut ꝯstat duniacẽ¬
se monast̾iũ. et massiliense manere
Abbas. aũt̃ aduocatũ quẽ uolui̾t eli¬
gat. Qd̃ siis post modum ñ fu̾it uti¬
lis monastio: eo remoto aliũ ꝯstitu¬
at. P riuilegiũ aũt qd̾ bone memo¬
rie p̾decessor nr̃ alexander contͣ scõ¬
rum patrum statuta aliqua subrep¬

Expanded text:
rum vitamque competenter instruendo ea rum vitamque competenter instruendo ea quae ad animarum salutem pertinent vigilanter providere, ac maxime ut inibi abbas secundum Deum ordinetur procures. Praeterea ut saepesuum valeant securius et propensius exea auctoritate interdicimus, ut nullus sacerdotum, ducum aut comitum seu quelibet magna aut parva persona presumat sibi in eo loco aliquas proprietatis ditiones, non hereditarii iuris, non advocatię, non investiturę, nec cuiuslibet pote stacare, non ornamenta ecclesiae, sive possessiones invadere, minuere, vel alienare; sed ita sit ab omni saeculari potestate securus, et Romanae sedis libertate quietus, sicut constat Cluniacense monasterium et Massiliense manere; abbas autem advocatum quem voluerit eligat. Quod si is postmodum non fuerit utilis monasterio, eo remoto, alium constituat. Privilegium autem quod bonae memoriae praedecessor noster Alexander contra sanctorum Patrum statuta aliqua subrep
Abbreviated transcription (Latin):
at ⁊ infut᷑o cum scĩs regib ad regna su¬
ꝑ celestia mexcogitabilit̾ meliora felici¬
t̃ introducat am̃. Cenomannensi ep̃o
tuis p̾cib iusticia dictante fauentes oͤ¬
ficiũ epale reddidimꝰ. Ab̃b̃em quoꝙ mo¬
mꝰ. Dat̾ rome . uiii. le maii. indie .iii.
ciam faciunt. ex eode monast̾ annis
singłis ꝑsolui debent seiti inuilla sca
te comite burchardo uirisq religiosis
hortantib eo dum taxat tenore susce¬
ꝑit ut p̃dictus comes qui sibimp̾fato
monasti̾o quasdam qͣi ꝓpͥas conditiones
uendicabat dimissa atꝙ renuntiata oĩ
scłari potestate locum ipsum liberũ esse
ꝑmitt̾et. studiũ dilectoĩs tue ꝓbantes qd̃¬
fcm ẽ apłica auctoritate firmamꝰ. Et q
ꝑ te locus ille sic̃ audiuimus ad religioĩs
statum dno miserante cepit assurg̾e. noᷤ
inquantum ualemus ꝑpetuam illic scĩ¬
tatis stabilitatẽ ꝓuide cupientes fr̃m¬
disciplinis regularib instruere mores eo¬

Expanded text:
at, et in futuro cum sanctis regibus ad regna suat, et in futuro cum sanctis regibus ad regna supercoelestia inexcogitabiliter meliora feliciter introducat. Amen. Cenomanensi episcopo tuis precibus, justitia dictante, faventes officium episcopale reddidimus. Abbatem quoque momus. Data Romae, VIII Kalendas Maii, indiciam faciunt, ex eodem monasterio annis singulis persolvi debent, siti in villa Scapte comite Burcardo virisque religiosis hortantibus, eo duntaxat tenore susceperit ut praedictus comes, qui sibi in praefato monasterio quasdam quasi proprias conditiones vindicabat, dimissa atque renuntiata omni saeculari potestate, locum ipsum liberum esse permitteret, studium dilectionis tuae probantes, qm est apostolica auctoritate firmamus; et quia per te locus ille sicut audivimus ad religionis statum, Domino miserante, coepit assurgere; nos, inquantum valemus, perpetuam illic sanctitatis stabilitatem providere cupientes fratdisciplinis regulariter instruere, mores eo
Abbreviated transcription (Latin):
tñtissimũ regẽ łs gͣcis fec̃ honoratorẽ tuũ
ꝓtectorẽ atq aduitor̃e tuũ õĩpotentẽ iħm
honorare sẽꝑ studiose festina. N ab ħ ĩpe¬
militi młtis d fugientib i p̾lio stare
dũ cantomag te ꝙ. p̃illis multum
do carius inuentus es: pie humilian¬
do decet erigi. et obediendo sublimari
ut sit sic̃ scriptum ẽ. Impuis impie a¬
gat. adhuc. et qui in sordib ẽ sordescat
adhuc et uistus iustificet᷑ ad huc. Plura
tͥ ad huc ex hortando scb̾em. s qr tales mi¬
sisti qui me satis detua prudentia. ho¬
nestate. iusticia. sumil. cũ filio nr̃o hub̃¬
to letificauerunt. sapienti uiro satis ẽẽ
dictũ iudicaui sꝑans qr omp̃is ds supra
quẽ dicimꝰ inite ⁊ ꝑte ad honorẽ suum
dignabit᷑ oꝑari. Que uͦ in litt̾is minus
sunt legatis tuis uiua tͥ uoce dicenda
ꝯmisimus. Ipse aut̃ omp̃s d̃s et pater
tꝙ plantare miseeicordit᷑ dignetur
quatinus et in hoc scło mĩto iurtutũ
tuarum regnum tuũ ⁊potentiã auge¬

Expanded text:
 regem Deus gratis fecit, honoratorem tuum, protectorem atque adjutorem tuum omnipotentem Jesum honorare semper studiose festina. Nec ab hoc impemiliti, multis fugientibus, in praelio stare. dum, tanto magis te, qui prae illis multum Deo charus inventus es, pie humiliando decet erigi, et obediendo sublimari, ut sit sicut scriptum est: Impius impie agat adhuc, et qui in sordibus est sordescat adhuc, et justus justificetur adhuc . Plura tibi adhuc exhortando scriberem, sed quia tales misisti qui me satis de tua prudentia, honestate, justitia, simul cum filio nostro Huberto laetificaverunt, sapienti viro satis esse dictum juquam dicimus, in te et per te ad honorem suum dignabitur operari. Quae vero in litteris minus sunt, legatis tuis tibi voce dicenda commisimus. Ipse autem omnipotens Deus et Pater spirare atque plantare misericorditer dignetur, quatenus et in hoc saeculo merito virtutum tuarum regnum tuum et potentiam auge
Abbreviated transcription (Latin):
quo minus ad ep̃ale regim̃ ꝑuenire debe¬
at inuen̾int amoto illo talẽ studeatis e¬
lig̾e̾ ꝑsonam que tanto honori et officio ꝯ¬
gruat. ⁊ qͣm nr̃a ꝑ eoscłe legatos rep̾senta¬
ta auctoritas approbare et confirmare de¬
beat. Illud enim scitote qm̃ si legalẽ ⁊ ca¬
nonicam electionẽ uos fecisse cognouimꝰ¬
⁊ ualet auctoritas. cum õĩ cantate p̾siclia
exhibebimus. ⁊ siquis alit̾ ad seclẽ llam
aspirart p̾sumpserit ꝓculdubio ũ solum
contra se s ĩ cont᷑ om̃s fautores suos gla

Expanded text:
quominus ad episcopale regimen pervenire debequominus ad episcopale regimen pervenire debeat, invenerint; amoto illo, talem studeatis eligere personam quae tanto honori et officio congruat, et quam nostra per eosdem legatos repraesentata auctoritas approbare et confirmare debeat. Illud enim scitote, quod si legalem et canonicam electionem vos fecisse cognoveret valet auctoritas, cum omni charitate praesidia exhibebimus: et si quis aliter ad sedem illam aspirare praesumpserit, procul dubio non solum contra eum, sed etiam contra omnes fautores suos glad
Abbreviated transcription (Latin):
illud solummꝰ q̃rimꝰ qd̾ et omniũ salus
postulat ⁊ necessitas. ut in ordinatione ep̃o¬
rum scđm ꝯmunẽ scõrum patrũ intelligẽ¬
tiam appbationẽ pͥmo omniũ eu̾głica et
canonica seruet᷑ auctoritas. Qd̾ aũt nob̃
de electionẽ apud uos facta significastis
gratant̃ accepimus. ⁊ siita rite fcm̃ ẽẽ ꝯ¬
stit̾it ut in nullo uob̃ sacra contradicat auc¬
toritas teste conscientia nr̃a ualde gaude¬
mus. et om̃ipotenti dõ grãs agimꝰ. Uere qi
sic̃ supͣ diximus in hiuiusmodi causa non
orthodoxorum patrũ ĩcede cupimus mi¬
simus aduos hos legatos nr̃os harum litt̾a¬
rum portitores ut causam undiq diligen¬
t̃ inquirant. ⁊ si eũ qͦm uos elegisse dici¬
tis uita morib iscientia ad apice tante
dignitatis idoneum ⁊ regularit assigna¬
tum ẽẽ ꝑspexint electionem urãm sicut
iustum ẽ nr̃a uice ꝯfirment. Sin aũt in
eo aliquid contrariũ ⁊ dignũ rep̾hensioe

Expanded text:
illud solummodo quaerimus, quod et omnium salus illud solummodo quaerimus, quod et omnium salus postulat et necessitas, ut in ordinatione epum communem sanctorum Patrum intelligentiam et approbationem, primo omnium evangelica et canonica servetur auctoritas. Quod autem nobis de electione apud vos facta significastis, gratanter accepimus: et, si ita rite factam esse constiterit ut in nullo vobis sacra contradicat auctoritas, teste conscientia nostra valde gaudemus, et omnipotenti Deo gratias agimus. Verum quia sicut supra diximus in hujusmodi causa non orthodoxorum Patrum incedere cupimus, misimus ad vos hos legatos nostros harum litterarum portitores, ut causam undique diligenter inquirant; et, si eum quem vos elegisse dicitis, vita, moribus et scientia ad apicem tantae dignitatis idoneum et regulariter assignatum esse perspexerint, electionem vestram sicut justum est nostra vice confirment: sin autem in eo aliquid contrarium et dignum reprehensione,
Abbreviated transcription (Latin):
ma sue sapientie consid̾atione ⁊ u̾itatis
diffinitione sancita ipso dicente in euã¬
głio. qui intrat ꝑ ostium pastor ẽ ouium.
qui aũt ñ intrat ꝑostium s ascendit ali¬
unde fur ẽ ec latro. Qua ꝓpt̃ qd̃ in eccłã
diu pecc̃is facientib neglectũ. ⁊ nefanda
consuetudine corruptum fuit et ẽ. nos
adhonorem di ⁊ salittẽ tocius xͥanitatiᷤ
innouare ⁊ restaurare cupimus. uide¬
licet ut ad regendum ppłm d̃i ininaqͣ¬
ꝙ eccła exigente tp̃i tał̃ et eo ordine e.¬
ligatur ep̃s. qui iuxta u̾itatis sententi¬
am ñfur et latͦ dici debeat. s nom̃ et
officium pastoris hr̃e dignus existat.
Hec quidem nr̃a uoluntas. hoc nr̃m ẽ de¬
sid̾ium hoc misãnte d̾o nr̃m quo adiuxi¬
mus indefessum erit studium. Cetm̃ q
ad seruicium ⁊ debitã fidelitatẽ regis ꝑ¬
tinet nequaqͣm ꝯͣdice̾ aut impedire uo¬
lumus. Et idõ nichil noui nichil nric
adinuentionib suꝑ induc̾e conamͣ sed

Expanded text:
ma suae sapientiae consideratione, et veritatis diffinitione sancita, ipso dicente in Evangelio: Qui intrat per ostium pastor est ovium, qui autem non intrat per ostium, sed ascendit aliunde, fur est et latro . Quapropter quod in Ecclesia diu peccatis facientibus neglectum, et nefanda consuetudine corruptum fuit, et est, nos ad honorem Dei et salutem totius Christianitatis innovare et restaurare cupimus, videlicet ut ad regendum populum Dei in unaquaque Ecclesia, exigente tempore, talis et eo ordine eligatur episcopus, qui juxta veritatis sententiam non fur et latro dici debeat, sed nomen et officium pastoris habere dignus existat. Haec quidem nostra voluntas, hoc nostrum est desiderium, hoc, miserante Deo, nostrum, quoad vixerimus, Indefessum erit studium. Caeterum quod ad servitium et debitam fidelitatem regis pertinet, nequaquam contradicere aut impedire volumus. Et ideo nihil novi, nihil nostris adinventionibus superinducere conamur, sed
Abbreviated transcription (Latin):
mus. ut cum omni caritate ⁊ obedientia
sibi assistatis quatenus cũ consilio ꝯfrĩs
nr̃i patͥarche ⁊ aliorum ep̃orũ illius ꝓuin¬
cie nͥñ cum adutouo ducis ⁊ omniũ ur̃m
ac dispensatione que necessaria sunt ui¬
xta romã a scĩs patͥb traditam ꝑtracta¬
re possit ac do adiuuante nr̃a uice dis¬

Expanded text:
mus ut cum omni charitate et obedientia sibi assistatis, quatenus cum consilio confratris nostri patriarchae et aliorum episcoporum illius provinciae, necnon cum adjutorio ducis, et omnium vestrum,ac dispensatione, quae necessaria sunt juxta formam a sanctis Patribus traditam pertractare possit, ac, Deo adjuvante, nostra vice dis
Abbreviated transcription (Latin):
studii redib̃i utalde gauisisumꝰ scientes uob
hoc ñ solum ad p̾sentem s ⁊̃ ad fut᷑am ꝓ¬
uenire utilitatem et głam. Nec diffid̾e
quidem aut quicꝙͣ in hac causa uõ du¬
ma et erga beatum petrũ fidẽ immota
multaᷤᷤ comitũ ⁊ nobilium uirorũ copi¬
as. ad urm adiutorium si necesse fuĩt
defensionemq paratas. Qua ꝓpt̃ qd̾
in hac re oportunissimum nob uisũ ẽ mi¬
simtis ad uos frẽm nr̃m landulfũ pisane
alib cominisimꝰ. ut t̾ram ex parte beatipe¬
tri ⁊ nr̃a uice suscipiat. ⁊ eam cumomni
studio ⁊ diligentia regat. ⁊de omnib reb
ac causis beato petro ⁊ nob̃ ꝑ illum ꝑtinẽ¬
tib se intromittat. Cui uos ꝓ amoie ⁊ re¬
ue̾ntia euisdem beati Petͥ apłorũ pͥncipis
securus magis ad omnia int̾ uos ꝓmytꝰ
ẽẽ ualeat. fidelitatem quoq sibi postu¬

Expanded text:
studiis redhiberi, valde gavisi sumus: scientes vobis hoc non solum ad praesentem, sed etiam ad futuram provenire utilitatem et gloriam. Nec diffidere quidem aut quidquam in hac causa vos duma et erga beatum Petrum fides immota multas comitum et nobilium virorum copias ad vestrum adjutorium, si necesse fuerit, defensionemque paratas. Quapropter, quod in hac re opportunissimum nobis visum est, misimus ad vos fratrem vestrum Landulphum Pisanae itualibus commisimus, ut terram ex parte beati Petri et nostra vice suscipiat, et eam cum omni studio et diligentia regat, et de omnibus rebus ac causis beato Petro et nobis per illum pertinentibus se intromittat: cui vos pro amore et reverentia ejusdem beati Petri apostolorum principis securus magisque ad omnia inter vos promptus esse valeat, fidelitatem quoque, si postu
Abbreviated transcription (Latin):
misimus. ut ea que ad ordinẽ sacre reli¬
gionis ꝑtinent rite exequens iuxta ꝓpħe
dictum euellat ⁊ destruat. edificet et
plantet. Eui uos obedire ⁊ unanimiter
assist̾e uolumus. ammonentes ⁊ apłica
auctoritate p̾cipientes ut eũ cum om̃i ca¬
ritate et honore suscipientes talem sibute
one scõrum patrum his exhiberi opoitet
quos scã et apłica sedes inpartem sue sol¬
licitudinis assum̃dos quib q uicẽ roma

Expanded text:
misimus, ut ea quae ad ordinem sacrae relimisimus, ut ea quae ad ordinem sacrae religionis pertinent rite exsequens, juxta prophetae dictum, evellat et destruat, aedificet et plantet: cui vos obedire et unanimiter assistere volumus, admonentes et apostolica auctoritate praecipientes ut, eum cum omni charitate et honore suscipientes, talem sibi hone sanctorum Patrum iis exhibere oportet quos sancta et apostolica sedes in partem suae sollicit
Abbreviated transcription (Latin):
Qm̃ ꝓpt̾ multas occupationes ad ꝑagen¬
dum nr̃e sollici tudims debitum singu¬
larum ꝓuinciarũ eccłas ꝑ nosmetipsos
uisitare ñ posumꝰ. necessarium ualde
est ut exigente rõne uł tp̃r aliquẽ mo¬
do ad has modo ad illas partes mittere
studeamus. ꝑ quẽ cõmissa nob̃ scd̾m uo¬
luntatema di rep̾sentet᷑ auctoritas. ⁊ dñi¬
ci gregis salus atq ꝯmunis ꝓuideatur
utilitas. Scimꝰ enĩ qm̃ sine decm̃to et
magno animarum ꝑicdło ẽẽ ñ potest cũ
illus diligentia ad quẽ summa negoci¬
orũ ⁊ cure necessitatis p̃cipue spectat cli¬
u subditis ac cõmissis sibi fr̃ib de est.
Qua ꝓpt̃ ꝯsid̾antes et ualde tim̃tes ne
huiuscemodi erga uos ꝓuidentie tã diũ
p̾t̾missum studium ⁊ nobis in negligñ¬
tie culpam repictetur. ⁊ ur̃e saluti qd̃ ab¬
sit ꝑniciosum aut contrariũ fu̾it. data
pͥmum oportunitate misimus ad uos
hunc frẽm nr̃m landulfum pisane eccł̃c
electum ep̃m cui ⁊ uicẽ nrãm in uob cõ¬

Expanded text:
pter multas occupationes ad peragendum nostrae sollicitudinis debitum, singularum provinciarum Ecclesias per nosmetipsos visitare non possumus, necessarium valde est ut, exigente ratione vel tempore, aliquem modo ad illas partes mittere studeamus, per quem commissa nobis secundum voluntatem Dei repraesentetur auctoritas, et Dominici gregis salus atque communis provideatur utilitas. Scimus enim quoniam sine detrimento et magno animarum periculo esse non potest, cum illius diligentia ad quem summa negotiorum et curae necessitas praecipue spectat, diu subditis ac commissis sibi fratribus deest. Quapropter, considerantes et valde timentes ne hujusmodi erga vos providentiae tandiu praetermissum studium et nobis in negligentiae culpam reputetur, et vestrae saluti quod absit! perniciosum aut contrarium fuerit, data primum opportunitate, misimus ad vos hunc fratrem nostrum Landulphum Pisanae Ecclesiae electum episcopum, cui et vicem nostram in vobis com
Abbreviated transcription (Latin):
mus nͥ unꝗͣ dui tenet᷑ qͥcquid de psentiui¬
ta id scło querit᷑. aut possidet᷑. Qͣm obr̃ẽ
pensantes semꝑ que sint noiuissima ur̃a
qͣntaq cũ amaritudine de p̾senti scło
nequam exituri ⁊ mputredinẽ t̾re acsordes
pulueris reu̾suri estis qͣmq sub districto
examine defactis ur̃is rõnem reddituri
sitis contra futura ꝑicula uos ꝯmumiite
arma ur̃a opes. potentiaᷤ. ñ ad scłarẽ pom¬
pã tantum s ad honorem et seruitium
et̃ni regis uͥtite. cõmissa uob regni gubna¬
cula ita gente. sic amministrate ut uĩt
uirtutis ⁊ rectitudinis studiũ om̃ĩpoten¬
tido gͣtum iusticie possit ẽe sacͥficium qͦ¬
tenus ⁊ uos in ipso sꝑare possitis quidat
salutem regib ⁊ potens ẽ eriꝑe de manu
mortis ut suꝑ induat nos eminentiori cla¬
ritate ⁊ gaudiis uite ꝑhennis ⁊ detaducis.
honorib quos nunc habetis tnsferat uos
nec gła corruptionẽ. nͨ dignitas ht̃ com¬

Expanded text:
mus; nec unquam diu tenetur quidquid de praesenti vimus; nec unquam diu tenetur quidquid de praesenti vita vel saeculo quaeritur aut possidetur. Quamobrem, pensantes semper quae sint novissima vestra, quantaque cum amaritudine de praesenti saeculo nequam exituri, et in putredinem terrae ac sordes pulveris reversuri estis, quamque sub districto examine de factis vestris rationem reddituri sitis, contra futura pericula vos communite. Arma vestra, opes, potentiam, non ad saecularem pompam tantum, sed ad honorem et servitium aeterni regis vertite; commissa vobis regni gubernacula ita gerite, sic administrate, ut vestrae virtutis et rectitudinis studium omnipotenti Deo gratum justitiae possit esse sacrificium; quatenus et vos in ipso sperare possitis qui dat salutem regibus; et potens est eripere de manu mortis, ut superinduat vos eminentiori claritate, et gaudiis vitae perennis, et de caducis honoribus quos nunc habetis transferat vonec gloria corruptionem, nec dignitas habet com
Abbreviated transcription (Latin):
sublime saꝑe aut ꝓpt̾ eminentiã p̾sentis
głe humane ꝯditionis que equa ẽ regum
⁊ pauꝑm obliuisci s sic̃ idẽ apłs monẽt. hu¬
miliamini sub potenti manu di uͥ uosex¬
altet in tp̃i tͥbulationis. Nolite spem pone̾
mincerto diuitiarũ huiꝰ scłi. s in illo de qͦ
scͥptum ẽ ꝑme enĩ reges regnant ⁊ alibi.
tissimo qͥ int̾rogauit oꝑa ur̃a ⁊ cogitacio¬
nes scrutabitur. in quo ⁊ thesauritate
uob diuitias bonorum oꝑm ostruentes
stabile fundam̃tum et melioris atq ude¬
ficientis sub̃e possessionem u̾uitã ducatiᷤ
et̃nam. Non enĩ habemꝰ hic manentẽ ciui¬
tatẽ s fit᷑am inquirimꝰ cuius artifex ⁊¬
ꝯditor ds. Et ꝓfecto uos ipsi scitis ⁊ coti¬
die uidetis qͣm fluxa ⁊ fragilise utta mor¬
talium qͣm fallax ⁊ deceptoria spes p̾sen¬
tium. Semꝑ enĩ uolentes nolentesq ad
fiũe currimus. ⁊ sub tam certo ꝑicł̃o nũ¬
qͣm tñ qͣm sit uicina mors p̾uicde possu¬

Expanded text:
minentiam praesentis gloriae, humanae conditionis, quae aequa est regum et pauperum, oblivisci. Sed, sicut idem apostolus monet, humiliamini sub potenti manu Dei, ut vos exaltet in tempore tribulationis . Nolite spem ponere in incerto divitiarum hujus saeculi, sed in illo de quo scriptum est: Per me enim reges regnant ; et alibi: tissimo, qui interrogabit opera vestra, et cogitationes scrutabitur; in quo et thesaurizate vobis divitias bonorum operum; construentes stabile fundamentum , et melioris atque indeficientis substantiae possessionem , ubi vitam ducatis aeternam. Non enim habemus hic manentem civitatem, sed futuram inquirim. Et profecto vosipsi scitis et quotidie videtis quam fluxa et fragilis est vita mortalium, quam fallax et deceptoria spes praesentium. Semper enim volentes nolentesque ad finem currimus, et sub tam certo periculo, nunquam tamen quam sit vicina mors praevidere possu
Abbreviated transcription (Latin):
uitate ꝑ auctoritatẽ heatorum apłorum
Petͥ ⁊ lauli nr̃a uice confirmnate. omnibq
epĩs. abbatib cłicis aͦclaicis in om̃i reg¬
no habitantib ut sibi fidelit̃ sic̃ oportet
regi obediant ⁊ deseruiant. ex parte cd¬

Expanded text:
nitate per auctoritatem beatorum apostolorum nitate per auctoritatem beatorum apostolorum Petri et Pauli nostra vice confirmate, omnibusque episcopis, abbatibus, clericis ac laicis, in omni regno habitantibus, ut sibi fideliter sicut oportet regi obediant et deserviant ex parte