comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
do autem isti pueri insignũ fuerunt atq portentũ sapientiae
sȩculi et su perbiae iudȩ orum. idem apostolus docet. qui elegis¬
se dicit dm̃ s aluatorem stulta mundi et in firma. ut confun¬
deret sapientes. et fortia. unde et ad apostolos saluator aiebat.
nisi conuersi fueritis quasiunus depueris: non intrabitis regnum
caelorũ. puer aũt efficitur noui euangelii predicator: qui de¬
ponit ueterem hominẽ qui corrumpitur. indesideriis se duc¬
tionis. et induitur nouo quire nouatur incogitationem iuxta
imaginem creatoris: habitare aũt dm̃ exercituũ inmontẽ sion.
istos duos isaiae filios intellegere quos de prophetis¬
sae mulieris conceptione generarit. iasub uidelic&
et em manuhel. quorũ prior in abietioprioris populi. sequens
in adsumptione gentium precesserit quod qui recipit consequen¬
ter et oseȩ prophetam uere meretritem uxorem habuisse

Expanded text:
do autem isti pueri in signum fuerint atque portentum sapientiae do autem isti pueri in signum fuerint atque portentum sapientiae saeculi et superbiae Judaeorum, idem Apostolus docet: qui elegisse dicit Dominum Salvatorem, stulta mundi et infirma, ut confunderet sapientes et fortia . Unde et ad Apostolos Salvator aiebat: Nisi conversi fueritis quasi unus de pueris, non intrabitis in regnum coelorum . Puer autem efficitur novi Evangelii praedicator, qui deponit veterem hominem, qui corrumpitur in desideriis seductionis, et induitur novo, qui renovatur in cognitionem juxta imaginem Creatoris. Habitare autem Dominum exercituum in monte Sion, iistos duos Isaiae filios intelligere, quos de prophetissae mulieris conceptione generarit, Jasub videlicet, et Emmanuel: quorum prior in abjectione prioris populi, sequens in assumptione gentium praecesserit. Quod qui recipit, consequenter et Osee prophetam vere meretricem uxorem habuisse
Abbreviated transcription (Latin):
phetȩ insigna dati sunt et inpor tenta israheli iuxta illud quod
in hie ze chiel legimus. et erit e zechiel uobis insignũ. inzacha¬
ria quoq scĩ uiri prophetarũ que discipuli. TeraTOCRo i oi¬
idest portentorũ signorũ que factores appellantur. eo quod semper
prophetae insignum precesserint futurorũ. hoc interim iuxtalu¬
teram. ceterũ beatus apostolus inepistula sua quae adchebreos scribi¬
tur docet: Licet eam latina consuerudo inter canonicas scripturas
non recipiat. hoc testimoniũ exper sona debere intellegi dm̃ sal¬
uatoris. quã obrem non erubescet fratres eos uocare dicens: Ad nun¬
tiabo nomen tuum fratribus meis in media aeclesia laudabote . et i¬
terum ego ero confidens meũ. et rur sum ece ego et puerimei quos
de dit mihids̃. quia er gopueri com municauerunt sanguini et carni.
et ipse similiter particeps factus est earundem passionũ: quomo¬

Expanded text:
rophetae, in signa dati sunt et in portenta Israeli, juxta illud quod rophetae, in signa dati sunt et in portenta Israeli, juxta illud quod in Ezechiele legimus: « Et erit Ezechiel in signum . » In Zacharia quoque sancti viri prophetarumque discipuli, viriid est, portentorum signorumque spectatores appellantur, eo quod semper Prophetae in signum praecesserint futurorum . Hoc interim juxta litteram. Caeterum beatus Apostolus in Epistola, quae ad Hebraeos scribitur, docet licet eam Latina consuetudo inter Canonicas Scripturas non recipiat hoc testimonium ex persona debere intelligi Domini Salvatoris. Quamobrem non erubescit fratres eos vocaretiabo nomen tuum fratribus meis, in media ecclesia laudabo te. conterum: Ego ero confidens in eum ; et rursum: Ecce ego et pueri mei, quos mihi dedit Deus. Quia ergo pueri communicaverunt carni et sanguini, et ipse similiter particeps factus est earumdem passionum . Quomo
Abbreviated transcription (Latin):
LxX. hunc locum ita inter pretatisunt. tunt manifestierunt quisignan¬
tur ut nondiscant legẽ quod hunc sensum habet. quando cetide¬
rint plurimi et contritifuerint et inpigerint in lapidẽ offensi¬
onis et petrã scandali: Tunc manifestierunt quisignantur in po¬
pulo ut nequa quã discant legem morsi sedoboediant preceptis
portenta isra helis adño exercituum quihabitat inmonte sion:
Precepit mihi ait dñs ut ligarem testi monium in iudȩis et legem
discipulis eius traderẽ atq signarẽ. quia abscondisset faciemsuam
adomo iacob. Ideo prestolabor eũ. et expectabo dñm meũ. et nonso¬
lum ego sedet pueri quos mihi dedit dñs. alii uidelicet propha ctȩ
et filu prophetarũ quinon exuoluntate car nis et sanguinis. sed ex
dõ nati sunt. dequibus et aposto lus loquebatur. filiolimei quos
łterum parturio donec formetur xp̃s in uobis. isti aut puen idest ꝓ¬

Expanded text:
LXX hunc locum ita interpretati sunt: Tunc manifesti erunt qui signanLXX hunc locum ita interpretati sunt: Tunc manifesti erunt qui signantur, ut non discant legem. Quod hunc sensum habet, quando ceciderint plurimi, et contriti fuerint, et impegerint in lapidem offensionis, et in petram scandali, tunc manifesti erunt qui signantur in populo, ut nequaquam discant legem Mosis; sed obediant praeceptis portenta Israelis, a Domino exercituum qui habitat in monte Sion. Praecepit mihi, ait Dominus, ut ligarem testimonium in Judaeis, et legem discipulis ejus traderem atque signarem, quia abscondisset faciem suam a domo Jacob: ideo 125 praestolabor eum, et exspectabo Dominum meum, et non solum ego, sed et pueri, quos mihi dedit Dominus, alii videlicet prophetae et filii prophetarum, qui non ex voluntate carnis et sDeo nati sunt. » De quibus et Apostolus loquebatur: « Filioli mei quos iterum parturio, donec formetur Christus in vobis . » Isti autem pueri, id est p
Abbreviated transcription (Latin):
petram scandali . duabus domibus israhel. et missũ ad se em
manuhel: suscipere noluerunt: Liga testimonia ueteris in¬
strumenti. et trade illa discipulis meis. qui euangelium sus¬
ceperunt: Apostolis uidelicet siue apostolicis uiris. uel cer¬
te lex et prophetia. usq ad io hannem ligetur apud eos et
clausa sit atq signata ut quod legunt non intellegant.
pro discipulis enim iuxta hebraici sermonis ambiguitatem
possumus et doctrinã inter pretari. unde propheta respon¬
dit. quia euangelio suc cedente lex apud iudȩos clausa est atq
signata. & iubes eam nequaquam iudeis sed gentibus ad signari:
Idcir co ergo expectabo em manuhelẽ quẽ ꝓmittis eẽ uenturum.
de quo supra dixisti quod ipse sit pauor nr̃t et ipse terror nr̃t¬
et sit nobis inscĩ ficationẽ et prestolabor dñm qui abscondit faciem
suam adomo iacob. hoc est auidȩis. quia eũ recipere noluerunt :

Expanded text:
petram scandali duabus domibus Israel, et misspetram scandali duabus domibus Israel, et missmanuel suscipere noluerunt: Liga testimonia veteris Instrumenti, et trade illa discipulis meis, qui Evangelium susceperunt, Apostolis videlicet, sive apostolicis viris. Vel certe lex et prophetia usque ad Joannem ligetur apud eos , et clausa sit atque signata, ut quod legunt, non intelligant. Pro discipulis enim, juxta Hebraici sermonis ambiguitatem, possumus et doctrinas interpretari. Unde Propheta redit: quia Evangelio succedente, Lex apud Judaeos clausa est atque signata, et jubes eam nequaquam Judaeis, sed gentibus assignari: idcirco ego exspectabo Emmanuelem, quem promittis esse venturum, de quo supra dixisti, quod ipse sit pavor noster, et ipse terror noster, et nobis sit in sanctificationem; et praestolabor Dominum qui abscondit faciem suam a domo Jacob, hoc est, a Judaeis, quia eum recipere noluerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
factus sit scan dalũ. gentibus aũt stultitia. et rur sum israhel
sectando legem iustitiae in legẽ iustitiȩ non ꝑuenit: Quare
quia non ex fide sed quasi exoperibus legis. offenderunt In lapi¬
demꝰ offensionis. et petrã scandali. omnis quicredit ineũ non con¬
fundetur: Ergo quia non receperunt em manuhelem sed fac¬
tus est eis in lapidem offensionis et petram scandali conterentur
captiui que ducentur: quodque ait: Domus aũt iacob in la¬
queum et in con ualli sedentibus inhierusalem: hoc significat quod
non habitent inmontibus. nec in excelsis scripturarum uersentur
locis. sed semper humilia intellegant peccatis peccata sociantes:
et uincti laqueis delictorum: Liga testimonium signa legem
indis cipulis meis. et expextabo dnm qui abscondit faciem sua
Sadomo iacob et prestolabor eum: Uox dñi loquentis ad pro¬
phetam. quia in quid factus ẽ dñs in lapidem offensionis et in

Expanded text:
factus sit in scandalum, gentibus autem in stultitiam . Et rursum: Israel factus sit in scandalum, gentibus autem in stultitiam . Et rursum: Israel sectando justitiam, in legem justitiae non pervenit. Quare? Quia non ex fide, sed quasi ex operibus legis . Offenderunt enim in lapidem offensionis et petram scandali: omnis qui credit in eo, non confundetur . Ergo qui non receperunt Emmanuelem, sed factus est eis in lapidem offensionis et in petram scandali, conterentur, captivique ducentur. Quodque ait: Domus autem Jacob in laqueo et in convalle erit sedentibus in Jerusalem, hoc significat, quod non habitent in montibus, nec in excelsis Scripturarum versentur locis; sed semper humilia intelligant, peccatis peccata sociantes, et vincti laqueis delictorum. Liga testimonia, signa legem in discipulis meis, et exspectabo Dominum, qui abscondit faciem suam a domo Jacob, et praestolabor eum. Vox Domini loquentis ad Prophetam: quia, inquit, factus est Dominus in lapidem offensionis et in
Abbreviated transcription (Latin):
nan. filius hacchaei. et post eum elieher et perordinem
thelpon. Etrursum ioseph galileus etusque ad captiuitatẽ
hierusalẽ. iosue samai igitur ethellel ñmulto priusquã dñs
nasceretur orti sunt iniudaea. quorũ prior intep̃tatur dissipa¬
tor. sequens profanus eo quod pertraditiones. et. deyt e¬
pu ciec̃. suas legis precepta dissipauerit atque macu¬
lauerit . ethasesse duas domos quae saluatorem non recepe¬
rint qui factus sit eis in ruinam etinscandalũ. Iuxta . Lxx.
manu forti resistit populus dñi uoluntati. etdicit omnia
dura esse quae dñs precipit. Secundũ illud quod in euangelio
legimus. durus est iste sermo quis poterit uidere eũ. Unde
p̃cipitur eis ut dñm audiant etipsũ solũ timeant. si enim in
ipso confisi fuerint habebunt eũ inscificationem. et non inpin¬
gent quasi in lapidem scandali. et quasi inpetram ruinae.¬
De hoc loco &apostolus sumit testimonium. quod xp̃s iudaeis¬

Expanded text:
nan filius Zachai, et post eum Eliezier, et per ordinem nan filius Zachai, et post eum Eliezier, et per ordinem Telphon, et rursum Joseph Galilaeus, et usque ad captivitatem Jerusalem Josue. Sammai igitur et Hellel non multo priusquam Dominus nasceretur, orti sunt Judaea, quorum prior dissipator interpretatur, sequens profanus: eo quod per traditiones et δευτερώσεις suas Legis praecepta dissipaverit atque maculaverit. Et has esse duas domus, quae Salvatorem non receperint, qui factus sit eis in ruinam et scandalum. Juxta LXX, manu forti restitit populus Dei voluntati, et dicit omnia dura esse quae Dominus praecepit, secundum illud quod in Evangelio legimus: Durus est hic sermo, quis poterit audire eum ? Unde praecipitur eis ut Dominum audiant, et ipsum solum timeant. Si enim in ipso confisi fuerint, habebunt eum in sanctificationem, et non impingent quasi in lapidem scandali, et quasi in petram ruinae.De hoc loco
Abbreviated transcription (Latin):
mere coniurationem. sed hoc magis considera quod omne
quod loquatur hic populus aduersum me coniuratio sit. et se¬
cundum symmachũ qui interpraetatus est. ANTAΡCIN
inme extiterit perduellis. tu autem propheta ethii qui
tecum sunt. netimeas insidias populi sed dñm time¬
te etipse sit timor uester. principium enim sapientiae
timor dñi. quierit credentibus inscĩficatione
Incredulis autem in lapidem offensionis. et in petra scandali
Duabus scilic& domibus iudae etisfahel. precipue autem in
laqueum etinruinam habitantibus hierusalem inquo in¬
pingent plurimi etcadent etconterentur peccatorumq
suorum uinculis in retiti ducentur incaptiuitatem duas
gis ueteris non amittant. Duas familias interpraetantur.
sammaĩ. etellel ex quibus orti sunt scribae et pharisaei.
quorum suscepit scholamachibas quem magistrum aquilae.
proselrti autumant. Et post eum mehir cui successit iohan¬

Expanded text:
mere conjurationem; sed hoc magis considera, quod omne mere conjurationem; sed hoc magis considera, quod omne quod loquitur hic populus adversum me, conjuratio sit; et secundum Symmachum, qui interpretatus est, ἄνταρσιν, in me exstiterit perduellis. Tu autem Propheta, et hi qui tecum sunt, ne timeatis insidias populi, sed Dominum timete, et ipse sit timor vester. Principium enim sapientiae, timor Domini . Qui erit credentibus in sanctificationem, incredulis autem in lapidem offensionis, et in petram scandali, duabus scilicet domibus Judae et Israel. Praecipue autem in laqueum et in ruinam habitantibus in Jerusalem. in quo impingent plurimi, et cadent, et conterentur, peccatorumque suorum vinculis irretiti, ducentur in captivitatem. Duas gis veteris non omittant, duas domus interpretatur Sammai, et Ellel; ex quibus orti sunt Scribae et Phaquorum suscepit scholam Akibas, quem magistrum Aquilae 123 proselyti autumat, et post eum Meir, cui successit Joan
Abbreviated transcription (Latin):
iste dura sunt timorẽ aut̃ eius netimueritis neq conturbemi¬
ni dñm uirtutum ipsum scificate . etipse erit timor tuus.
etsi in ipso confisus fueris erit tibi inscĩficationem etnonut
lapidi offensionis occurrentis neque ut petrae ruine.
Domus autem ia cob in laqueo etinconualle erit sedentibus
inhierusalem. ideo infirmi erunt in ipsis plurimi. etruent
et conterentur. etadpropinquabunt et capientur.
Quodque sequitur homines intuitione oboelo preno¬
tandum est. quia multum interse hebraicum distat
etuulgata editio. Ideo utrumque posuimus. et primum
dehebraico disputandum est. Haec ad me locutus est dñs
qui propterbona opera et gratiam quae perbona ope¬
ra consecutus sum siue forti manu sua erudiuitme et
instituit neambularem inuiam populi huius et pari
tenerer errore. uel certe fecit me recedere auia popu¬
li huius pessima. et dixit mihi noli duorum regum ti¬

Expanded text:
iste, dura sunt; timorem autem ejus ne timueritis, neque conturbemiiste, dura sunt; timorem autem ejus ne timueritis, neque conturbemini. Dominum virtutum ipsum sanctificate, et ipse erit timor tuus, et si in ipso confisus fueris, erit tibi in sanctificationem, et non ut lapidi offensionis 122 occurretis, neque ut petrae ruinae. Domus autem Jacob in laqueo et in convalle erit sedentibus in Jerusalem: ideo infirmi erunt in ipsis plurimi, et ruent et conterentur, et appropinquabunt, et capientur. Quodque sequitur, homines in tuitione, obelo praenotandum est. Quia multum inter se Hebraicum distat et Vulgata Editio: ideo utrumque posuimus. Et primum de Hebraico disputandum est. Haec ad me locutus est Dominus. Qui propter bona opera, et gratiam quae propter bona opera, consecutus sum; sive forti manu sua erudivit me et instituit, ne ambularem in via populi hujus, et pari tenerer errore: vel certe fecit me recedere a via populi hujus pessima, et dixit mihi: noli duorum regum ti
Abbreviated transcription (Latin):
ecclesus etuniuersa eorũ contra emmanuhele consilia dissipen¬
tur quia nobiscũ sit ds̃. Contra dicentes quoq ueritati utiliter
audient ut tandem ratione superentur. etnequaquam ue¬
lint inmendacio uincere quia quod cumq dixerint numquã
persitas possit superare quod rectum est.
Haec enim ait dñs ad me. sic̃ inforti manu erudiuit me neirem
inuia populi huius dicens. ñdicatis c̃iuratio Oma enĩ quae loqui¬
tur populus iste coniuratio ẽ. ettimorem eius netim eatis
neq paueatis. dñm exercituũ ipsum scĩficate ipse pauor
uester etipse terror uester eterit uobis inscĩficationem.
inlapidem autem offensionis etinpetra scandali duabus domi¬
bus israhel. in laqueũ etinrumam habitantibus hierusalem.
etoffendent exeis plurimi etcadent etconterentur etinre¬
dñs forti manu recesser̃ abitinere uiae populi huius loquen¬
tes neforte dicant durũ est. Omma enĩ quaeloquit᷑ populus

Expanded text:
Ecclesiis: et universa eorum contra Emmanuelem consilia dissipenEcclesiis: et universa eorum contra Emmanuelem consilia dissipentur, quia nobiscum sit Deus. Contradiaudient, ut tandem ratione superentur, et nequaquam velint in mendacio vincere: quia quodcunque dixerint, nunquam perversitas ulla possit superare quod rectum est. haec enim ait Dominus ad me sicut in forti manu erudivit me ne irem in via populi huius dicens non dicatis coniuratio omnia enim quae loquitur populus iste coniuratio est et timorem eius ne timeatis neque paveatis Dominum exercituum ipsum sanctificate ipse pavor vester et ipse terror vester et erit vobis in sanctificationem in lapidem autem offensionis et in petram scandali duabus domibus Israhel in laqueum et in ruinam habitantibus Hierusalem et offendent ex eis plurimi et cadent et conterentur et inreDominus: forti manu recesserunt ab itinere viae populi hujus loquentes: ne forte dicant, Durum est. Omnia enim quae loquitur populus
Abbreviated transcription (Latin):
tudinẽ intellexer̃ . duo o igit᷑ populi samariae. et syriae. infir¬
mos et debiles uos ẽẽ cognoscite. etemmanuhele p̃sente nihil
posse contra hierusalẽ urbem dĩ. ethoc ñsolum uos qui uicini
estis. sed cuncta ꝓcul terra cognoscat. quã uis enĩ exercitum¬
congregetis etaccingatis uos ad proelium. et maior sit nume¬
rus obsidentiũ quam obsessorũ tamen non semel. sed uerũ
dicam uincimini. Et quod cũq contra hierusalẽ in ieritis con¬
silium dissi pabitur. edicet supra dixeritis. ascendamus ad
iudam et suscitemus eũ qui escentẽ. et ponamus regẽ suꝑ eum
filiũ tabehel. loquimini quidẽ uerbũ sed nonfiet. quia nobiscũ
ẽ ds̃ idest emmanuhel. possumus hoc testimonio et contra gen¬
tes abuti inꝑsecutionis tempore. quod quãuis fortes eẽ uidean¬
tur. etnos superare in his qui lapsi sunt. tamen uincantur in

Expanded text:
tudinem, intellexerunt DOU  . O igitur populi Samariae et Syriae, infirtudinem, intellexerunt DOU  . O igitur populi Samariae et Syriae, infirmos et debiles esse cognoscite, et Emmanuele praesente, nihil posse contra Jerusalem urbem Dei: et hoc non solum vos, qui vicini estis, sed cuncta congregetis et accingatis vos ad praelium, et major sit numerus obsidentium quam obsessorum: tamen non semel, sed iterum dicam vincemini, et quodcunque contra Jerusalem inieritis consilium, dissipabitur. Et licet supra dixeritis : Ascendamus ad Judam, et suscitemus eum quiescentem, 121 et ponamus regem super eum filium Tabeel: loquimini quidem verbum, sed non fiet, quia nobiscum est Deus, id est, Emmanuel. Possumus hoc testimonio et contra gentes abuti in persecutionis tempore, quod quamvis fortes esse videantur, et nos superare in his qui lapsi sunt, tamen vincantur in
Abbreviated transcription (Latin):
caecũ anatiuitate cuius oculos luto exaliua sua facto dñs
leuerat miserit adaquas siloae. Quibus cum cȩcus lauiss&
lutum caecitate detersa clarum occulorũ lumen accepit.
Quod post signi magnitudinẽ indicat. non aliter caecitatem
iuda eorũ. et om̃is increduli posse sanari nisi doctrina aquarũ
xp̃i quae absq strepitu etclamore uerborũ leniter fluit
tenebrae prioris fugentur erroris. Hoc est quod in. lxx
legitur. etambulauit suꝑ omnẽ murũ ur̃m. etaufer& deiu¬
daea hominẽ qui possit caput leuare aut poss& quid facere.
inhebraico non habetur. et ingrecis codicibus ueru uigulante
confussũ ẽ. Congregamini populi etuincimini etaudite
uniuersae ꝓcul t̃rae etconfortamin etuincimini accingite
uos etuincimini. in ite consiliũ et dissipabitur loquimini uer¬
bum etnonfit quia nobiscũ ds̃. Pro congregamini. siue infir¬

Expanded text:
caecum a nativitate, cujus oculos, luto ex saliva sua facto Dominus caecum a nativitate, cujus oculos, luto ex saliva sua facto Dominus linierat, miserit ad aquas Siloe, quibus cum caecus lavisset lutum, caecitate detersa, clarum oculorum lumen accepit: quod post signi magnitudinem, indicat, non aliter caecitatem Judaeorum et omnis increduli posse sanari, nisi doctrina aquarum Christi, quae absque strepitu et clamore verborum leniter fluit, tenebrae prioris fugentur erroris. Hoc quod in Septuaginta legitur: Et ambulabit super omnem murum vestrum, et auferet de Judaea hominem, qui possit caput levare, aut forte aliquid facere: in Hebraico non habetur, et in Graecis codicibus ÷ veru jugulante confossum est. Congregamini populi et vincimini, et audite universae procul terrae: confortamini et vincimini. Accingite vos, et vincimini: inite consilium, et dissipabitur: loquimini verbum, et non fiet, quia nobiscum Deus. Pro congregamini, sive infir
Abbreviated transcription (Latin):
sẏrius utetiã terram ipsius iudam conatus sit possidere. iuxta
anagogen. omnis hereticus qui iunxerit auxilio suo sapien¬
tiam saecularem ethierusalem. idest ecclesiam uoluerit obpug¬
nare . derelinquens aquas fontis siloae qui interp̃tatur missus
et qui salit inuitam aeternã tradetur assyriorũ principi. quẽ
sensum magnũ in posterioribus lecturi sumus cuius traditus
potestati in ꝓfundũ ueniet peccatorũ tantae ẽ enĩ arrogantiȩ
ut ausus sit ostendere saluatori uniuersa regna terrae etdice¬
re. haec omnia mihi tradita s̃ conabitur quoq iudã id est do¬
mũ confessionis intrare eterebro ꝑ eos qui in ecdesia neglegen¬
tes sunt usq ad collũ ueni& credentes in xp̃o cupiens suffo¬
care etextendere allas suas implens uniuersã regionem
emmanulis . sed non poterit obtinere. quia habet iudas
p̃sentẽ dm̃. Legimus in euangelio secundũ iohannẽ. quod

Expanded text:
syrius, ut etiam terram ipsius Judam conatus sit possidere. Juxta syrius, ut etiam terram ipsius Judam conatus sit possidere. Juxta anagogen, omnis haereticus qui junxerit auxilio suo sapientiam saecularem, et Jerusalem, id est, Ecclesiam voluerit oppugnare, derelinquens aquas Siloe fontis , qui interpretatur missus, et qui salit in vitam aeternam, tradetur Assyriorum principi 120 quem sensum magnum in posterioribus lecturi sumus cujus traditus potestati, in profundum veniet peccatorum. Tantae est enim arrogantiae, ut ausus sit ostendere Salvatori universa regna terrae, et dicere: Haec omnia mihi tradita sunt . Conabitur quoque Judam, id est, domum confessionis intrare, et crebro per eos qui in Ecclesia negligentes sunt, usque ad collum veniet, credentes in Christo cupiens suffocare, et extendet alas suas, implens universam regionem Emmanuelis; sed non poterit obtinere, quia habet Judas praesentem Deum. Legimus in Evangelio secundum Joannem , quod
Abbreviated transcription (Latin):
tione descripserat. nunc ꝑ aliam ostendit translationẽ. quod
alis suis idest ducibus etinfinita multitudine operuerit
terrã emmanuhelis. hoc ẽ defendentis eã dĩ . sed tamen non
possederit quãquã emmanuhel. alxx. sequenti capitulo
aptet᷑ non ꝓprio nomine ut apud hebraeos uocatur. sed inter¬
p̃tato idest nobiscũ ds̃. Siloam aũt fontẽ ẽẽ a dradicẽ montis
sion. qui ñ iugibus aquis. sed incertis diebus horisq ebulli¬
at etperterrarũ concaua et contra saxi durissimi cũ mag̃¬
no sonitu ueniat dubitare non possumus nos p̃sertim qui in hac
habitamus ꝓuincia. Est aũt sensus quia populus decem tribuum
magis uoluit raasin. et filio romeliae. idest damasci et samariae
regibus eẽ subiectus quam stirpi dauid quae meo coepit reg¬
nare uidicio faciam eum nequaquã. his regib quos ad¬
sit. sed regi seruire assyrio cuius potentia occupanti

Expanded text:
tione descripserat, nunc per aliam ostendit translationem, quod tione descripserat, nunc per aliam ostendit translationem, quod alis suis, id est, ducibus, et infinita multitudine operuerit terram Emmanuelis, hoc est, defendentis eam Dei; sed tamen non possederit, quamquam Emmanuel a LXX sequenti capitulo coaptetur, non proprio nomine, ut apud Hebraeos vocatur, sed interpretato, id est, nobiscum Deus. Siloe autem fontem esse ad radices montis Sion, qui non jugibus aquis, sed in certis horis diebusque ebulliat, et per terrarum concava et antra saxi durissimi cum magno sonitu veniat, dubitare non possumus, nos praesertim qui in hac habitamus provincia. Est autem sensus, quia populus decem tribuum magis voluit Rasin et filio Romeliae, id est, Damasci et Samariae regibus esse subjectus, quam stirpi David, quae meo coepit regnare judicio, faciam eum nequaquam his regibus, quos assumpsit, sed regio servire Assyrio, cujus potentia occupantis
Abbreviated transcription (Latin):
etibit post iudam inundans et transiens usq ad collũ ueniet.
eterit extensio alarũ eius implens latitudinẽ terrae tua e¬
cum emmanuhel. Dixerat supra auferendã damasci fortitu.¬
dinẽ et spolia samariae in conspectu regis assyriorũ. et duosre
ges assyrio pugnante capiendos. Nunc ds̃ loquit᷑ ad ꝓphetã
caractere solito scripturarum ꝑtranslatione siloae fontis
hierusalem et assyri fluminis uiolentissimi quod omne terrã
israhel suis inund& aquis etegrediatur ripas aluei tantoq
feratur impetu. ut postquã decem tribuũ occupauerit terrã
adiudam ꝑueniat et transiens usq ad collũ ꝑtinguat. perquae
uicinã significat captiuitatẽ. Nonenim tunc captuse iudas
sed cunctis duarũ tribuũ subiugatis urbibus sola remansit hie¬
rusalẽ quae incredibili dĩ miseri cordia liberata ẽ. Potentia ergo
assyrii etinnumerabilis eius exercitus quã sub fluminis in unda¬

Expanded text:
et ibit per Judam inundans, et transiens usque ad collum veniet. et ibit per Judam inundans, et transiens usque ad collum veniet. Et erit extensio alarum ejus implens latitudinem terrae tuae, o Emmanuel. » Dixerat supra Propheta auferendam Damasci fortitudinem, et spolia Samariae in conspeges, Assyrio pugnante, capiendos: nunc Deus loquitur ad Prophetam charactere solito Scripturarum, per translationem Siloe fontis Jerusalem, et Assyrii fluminis violentissimi, quod omnem terram Israel suis inundet aquis, et egrediatur ripas alvei, tantoque feratur impetu, ut postquam decem tribuum occupaverit terram, ad Judam perveniat, et transiens ad collum usque pertingat: per quae vicinam significat captivitatem. Non enim tunc captus est Judas, sed cunctis duarum tribuum urbibus subjugatis, sola remansit Jerusalem, quae incredibili Dei misericordia liberata est. Potentiam ergo Assyrii et innumerabilis ejus exercitus, quam sub fluminis inunda
Abbreviated transcription (Latin):
citer deaduersariis potestatibus spolia detrahet et sibi facit uniuer¬
sa seruire. Cũq exparte nunc uideat. et exparte ꝓphet& priusquã
possit ẽẽ ꝑfectus etmerito uocare dm̃ patrẽ et matrẽ suã caelestẽ
hierusalem. ad huc infantia etinꝓfectu positus uincet fortitudi¬
nẽ damasci doctrinã uidelic& sapientiae saecularis et aufer& spo¬
lia samariae quibus ecclesiam heretici spoliauerunt dicentes. non
est nobis pars indauid neq hereditas infilio iesse p̃sente ipso
rege assyriorum diabolo qui eis non poterit auxiliari. Tales
enĩ filios ñ solũ maria ꝓphetis uirgo ꝑpetua. sed etscãe mulie
princeps. etrebecca quae in lingua nr̃a patientiam sonat
Etadiecit dñs loqui ad medicens. ꝓeo quod abecit populus iste
aquas siloae quae uadu ntcum silentio. etad sumpsit magis
et ascendet super omnes riuos eius etfluet suꝑ om̃s ripas eius

Expanded text:
citer de adversariis potestatibus spolia detrahit, et sibi facit univerciter de adversariis potestatibus spolia detrahit, et sibi facit universa servire. Cumque ex parte nunc videat, et ex parte prophetet , priusquam possit esse perfectus, et merito vocare Deum Patrem, et matrem suam coelestem Jerusalem, adhuc in infantia et in profectu positus, vincet fortitudinem Damasci, doctrinam videlicet sapientiae saecularis: et auferet spolia Samariae, quibus Ecclesiam haeretici spoliaverunt, dicenest nobis pars in David, neque haereditas in filio Jesse, praesente ipso rege Assyriorum diabolo qui eis non poterat auxiliari. Tales enim filios non solum Maria prophetissa virgo perpetua, sed et sanctae mulierprinceps, et Rebecca, quae in lingua nostra patientiam sonat. « Et adjecit loqui Dominus ad me, dicens: Pro eo quod abjecit populus iste aquas Siloe quae vadunt cum silentio, et assumpsit magis et ascendet super omnes rivos ejus, et fluet super universas ripas ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
loquit᷑ in euangelio. Ecce enĩ amodo beatã me dicent om̃s gene¬
rationes. quo fecit mihi magna qui potens ẽ etreliqua. p̃cipi¬
t᷑q isaiae. ut ipsu puerũ qui prius uocabat̃ emmanuhel.
nunc appell& ad celeraspolia detrahere festina p̃dari. Ascen¬
dens aũt in altũ captiuã duxit captiuitatẽ dedit dona in hominib
etantequam humanũ corpus ad sumer&. etiuxta infantiã patrẽ uoca¬
ret dm̃ etmatrẽ mariam auferet᷑ damasci fortitudo et spolia samariae
perregẽ assyriorũ ut necdum natus populũ suũ domũ dauid sola in uo¬
catione saluar& . Vrias interp̃tatur lux dñi. acharias memoria dñi.
Barachias benedictio dñi. Quibus testibus xp̃i natiuitas conꝓbatur.
Ipse in euangelio duobus euntibus emmaus. incipiens amorsi expphe¬
tis edisseruit. qđ dese om̃a p̃dicassent. Iuxta tropologiã in anima
uirginali. et nulla sorde maculata despũ scõ dĩ sermo c̃ceptus. Uelo¬

Expanded text:
modo beatam me dicent omnes generationes: quoniam fecit mihi magna qui potens est , et reliqua. Praecipiturque 118 Isaiae, ut ipsum puerum, qui prius vocabatur Emmanuel, nunc appellet, accelera, spolia detrahe, festina praedari. Ascendens enim in altum, captivam duxit captivitatem; accepit dona hominibus . Et antequam humanum corpus assumeret: et juxta infantiam patrem vocaret Deum, et matrem Mariam, auferetur Damasci fortitudo, et spolia Samariae per regem Assyriorum: ut necdum natus populum suum, domum David, sola invocatione salvaret. Urias interpretatur lux Domini; Zacharias, memoria Domini; et Barachias, benedictio Domini: quibus testibus Christi nativitas comprobatur. Ipse enim in Evangelio duobus euntibus in Emmaus . incipiens a Mose et Prophetis, edisseruit quod de se omnia prophetassent. Juxta tropologiam, in anima virginali, et nulla sorde maculata, de Spiritu sancto Dei sermo conceptus, velo
Abbreviated transcription (Latin):
adcultum dĩ. et quia dixerat reliquias esse saluandas. tran¬
sit ad posteriora tempora et plenã saluationẽ futurã dicu
ee sub xp̃o: Quod et apostolus paulus intellegens scribit
adromanos: Isaias aũt clamat ꝓ isrł. si fuerit numerus fili¬
orũ isrł tamquã harena maris. reliquiȩ salue fient. uerbũ enĩ

Expanded text:
ad cultum Dei. Et quia dixerat reliquias esse salvandas, tranad cultum Dei. Et quia dixerat reliquias esse salvandas, transit ad posteriora tempora, et plenam salvationem futuram dicit esse sub Christo. Quod et apostolus Paulus intelligens scribit ad Romanos: Isaias autem clamat pro Israel. Si fuerit numerus filiorum Israel tamquam arena maris, reliquiae salvae fient. Ve
Abbreviated transcription (Latin):
paucis fugerit tunc residui isrł quicũ ezechia principe captis
ceteris udacȩ urbibus ab scideantur in hierusalẽ. nequaquã con¬
fident in assy rids sicut nunc faciunt sub achaz rege: quimis it
nuntios ad regẽ assyriorũ dicens. seruus tuus egosum: as cende
et liberame demanu regis synae et demanu regis isrł qui con¬
surrexerunt ad uersũme quando tulit aurũ et argentũ quod
inuentũ est inthes auris domus dñi et indomoregia et misit re¬
gi assr̃ norũ munera. audiuitq eũrex assyrius. etuenit in da¬
muscũ. et at epit eam et transtulit. et raasi inter fecit. Sed laiberati
ab ipso assfrio percussore quiprius amicus et postea hostis exti¬
terat. mntentur atq confident suꝑ dñm sc̃m isrł. nequaquã
falso ut subprioribus fecerant regibus. sed in ueritare quod sub
ez echia factum legimus. ita ut idolis derelictis conuer terentur

Expanded text:
paucis fugerit: tunc residui Israel, qui cum Ezechia principe captis paucis fugerit: tunc residui Israel, qui cum Ezechia principe captis caeteris Judaeae urbibus 149 obsidebantur in Jerusalem, nequaquam confident in Assyrio: sicut nunc faciunt sub Achaz rege, qui misit nuntios ad regem Assyriorum dicens: Servus tuus ego sum, ascende et libera me de manu regis Syriae, et de manu regis Israel, qui consurrexerunt adversum me ; quando tulit aurum et argentum, quod inventum est in thesauris domus Domini, et in domo regia, et misit regi Assyriorum munera, audivitque eum rex Assyrius, et venit in Damascum, et cepit eam, et transtulit, et Rasin interfecit; sed liberati ab ipso Assyrio percussore, qui prius amicus, et postea hostis exstiterat, innitentur atque confident super Dominum sanctum Israel, nequaquam falso, ut sub prioribus fecerant regibus, sed in veritate. Quod sub Ezechia factum legimus: ita ut idolis derelictis, converterentur
Abbreviated transcription (Latin):
adiciet residuum isrł. et hi quisaluati fuerint de domo iacob inniti
Item si enĩ fuerit populus tuus israhel quasi arena maris reliquiȩ
conuertentur exeo: Comsum matio adbreuiata mnundabit iusti¬
tiam. cõsum mationẽ enĩ et adbreuiationẽ dñs ds̃ exercituum
Sfaciet in medio omnis terrae Ubi ingroco dicitur conuer ten
tur reliquiae ia cob addm̃ fortem: pro dõ forti inhebreo scriptũ
habet. hel. gibbor. duo nomina desex nominibus quibus par¬
uulũ puerũ et filiũ quidatus ist nobis supralegimus appellatũ.
et proeo quod scriptũ ẽ reliquiae conuertentur. proquo dicitur
inhebreo numero sigulari quodreliquum ẽ. conuer tetur. idest
et exhac oc casione ser monis putant. iasub filium isaiae insi¬
gnum. saluandi ex isrł populs precessisse quando ergo lumen isrl
ei sc̃s. car meli saltum que ue pres con sumpserat. et rex assyrius cũ

Expanded text:
adiciet residuum Israhel et hii qui fugerint de domo Iacob inniti adiciet residuum Israhel et hii qui fugerint de domo Iacob inniti tem si enim fuerit populus tuus Israhel quasi harena maris reliquiae convertentur ex eo consummatio adbreviata inundabit iustitiam consummationem enim et adbreviationem Dominus Deus exercituum faciet intur reliquiae Jacob ad Deum fortem, pro Deo forti, in Hebraeo scriptum habet EL GIBBOR  , duo nomina de sex nominibus, quibus parvulum puerum et filium, qui datus est nobis, supra legimus appellatum. Et pro eo quod scriptum est: Reliquiae convertentur, pro eo dicitur in Hebraeo numero singulari, quod reliquum est convertetur, id est, Et ex hac occasione sermonis putant Jasub filium Isaiae in signum salvandi ex Israel populi, praecessisse. Quando ergo lumen Israel, et sanctus Carmeli saltus vepresque consumpserit, et rex Assyrius cum
Abbreviated transcription (Latin):
tus in humeris etus ẽ. hoc ipsũ et adhereticos referri potest
quod post quã ecclesi astica dottrina inluxerit et om̃s eorũ
decipule patuerint. Tunc ad tantã ueniant solitudinẽ. ut
desaltu et infructuos is arboribus. et in numerabili eius mul¬
titudine quã heretico fraude deceperant: Uix pauci reside¬
ant qui eius sequantur er rorem: Pro eo quod nos uertimus. mittet
dñs inpinguibus cius tenuitatẽ . LxX. transtulerunt. mittet
dñs in honorem tuũ ignominiã et proeo. quod nos diximus &
sc̃s eius inflamma. illiuerterunt. et scĩ ficauit eũ inigne: ꝑ quod
quidã intellegi uolunt poe nas atq tor menta. ad hoc adhiberi
peccatoribus ut diuino igne purgentur: Quod que nos diximus.
et gloria saltus eius et car meli eius illi inter pretati sunt. extin¬
guentur montes et colles et saltus quo omnis assyriorũ claritas et
suꝑbia et multitudo humilietur extincta: Et erit indie illa non¬

Expanded text:
tus in humeris ejus est. Hoc ipsum et ad haereticos referri potus in humeris ejus est. Hoc ipsum et ad haereticos referri poquod postquam Ecclesiastica doctrina illuxerit, et omnes eorum decipulae patuerint, tunc ad tantam veniant solitudinem, ut de saltu et infructuosis arboribus et innumerabili eorum multitudine, quam haeretica fraude deceperant, vix pauci resideant qui eorum sequantur errorem. Pro eo quod nos vertimus, mittet Dominus in pinguibus ejus tenuitatem, LXX transtulerunt, mittet Dominus in honorem tuum ignominiam. Et pro eo quod nos diximus: et sanctus ejus in flamma, illi verterunt: et sanctificabit eum in igne: per quod quidam intelligi volunt poenas atque tormenta ad hoc adhiberi peccatoribus, ut divino igne purgentur. Quodque nos diximus: Et gloria saltus ejus, et Carmeli ejus: Illi interpretati sunt: Exstinguentur montes, et colles, et saltus, quo omnis Assyriorum claritas et superbia, et multitudo humilietur exstincta. Et erit in
Abbreviated transcription (Latin):
quae car melo et saltui conparata ẽ. ad tantam ueniet pauci¬
tatem ut puer par uulus eospossit numerare et describere:
Tradunt enĩ hebrei decem tantum deeius exercitu re mansisse
nostrorũ quidã uolunt hunc regem typũ esse aduersariae
for titudinis: et quomodo indanihele legimus. principes
regni persarum et regnimedorum et regnigre corũ. sic et prin¬
cipem esse assynorum qui propter super biam sensus magnus
uocetur. et indie iudici gehenne tradatur ardoribus quae
pre parataẽ diabolo et angelis eius. et lumen isrł et scm. hoc ẽ
ipsum dñm suc cendere uepres acspinas assyru omnemq illius
potentiam et in numerabiles populos ad nihil deducendos: Tunc
eũ timore perterritum quasi colubrũ tor tuosum et fugitiuũ
in minentes poenas uelle uitare: qui aũt desaltu et confusio¬
ne eius lignisq perituris potuerint euadere eos dignos existi¬
mare quinu merentur et describantur apuero cuius principa¬

Expanded text:
quae Carmelo et saltui comparata est, ad tantam veniet pauciquae Carmelo et saltui comparata est, ad tantam veniet paucitatem, ut puer parvulus eos possit numerare et describere. Tradunt enim Hebraei, decem tantum de ejus exercitu remansisse; nostrorum quidam volunt hunc regem typum esse adversariae fortitudinis. Et quomodo in Daniele legimus principes regni Persarum, et regni Medorum, et regni Graecorum, sic et principem esse Assyriorum, qui propter superbiam sensus magnus vocetur, et in die judicii gehennae tradatur ardoribus, quae praeparata est diabolo et angelis ejus. Et lumen Israel et sanctum, hoc est, ipsum Dominum succendere vepres ac spinas Assyrii, omnemque illius potentiam et innumerabiles populos ad nihili deducendos. Tunc eum timore perterritum, quasi colubrum tortuosum et fugitivum, imminentes poenas velle vitare. Qui autem de saltu et confusione ejus lignisque perituris potuerint evadere, eos dignos existere, qui numerentur et describantur a puero, cujus principa
Abbreviated transcription (Latin):
propaucitate numerabuntur et puer scribit eos Quia ista fecisti
et locutus est quae supra narraui. propterea mittit dñs angelũ
suum et una nocte centũ octaginta quinq milia detuo mo¬
rientur exercitu. Ita ut potentissimi quiq quos pingues ap¬
pellat. redigantur intenuitatẽ et in nihili: & sicut hebrȩi tra¬
dunt in lesis uestibus assyriorũ cor pora occulto crementus
ardore: Tunc lumen isfł et sc̃s hoc est angelus erit iigne
et flam ma. et om̃s spinȩ ac uepres assyriorũ idẽ malitia con¬
sumetur. Non longo tem pore sed uno die atq: momento:
& quo modo saltus et car melus. quiẽ mons ingalilea nemo¬
ribus consitus subposita igne uelociter concremantur:
Sic ab anima usque ad carnem omnis assrrii gloria consumetur:
Tunc spoliatus exercitus fugiet: quod idem in consequentibus
prophaeta testatur. et detam in numerabili multitudine

Expanded text:
prae paucitate numerabuntur, et puer scribet eos. Quia ista fecisti, prae paucitate numerabuntur, et puer scribet eos. Quia ista fecisti, et locutus es quae supra narravi, propterea mittet Dominus Angelum suum, et una nocte centum octoginta quinque millia de tuo morientur exercitu: ita ut potentissimi quique, quos pingues appellat, redigantur in tenuitatem et in nihili: et sicut Hebraei tradunt, illaesis vestibus Assyriorum, corpora occulto crementur ardore: tunc lumen Israel et sanctus, hoc est, angelus, erit in igne et in flamma, et omnes spinae ac vepres Assyriorum, id est, malitia consumetur, non longo tempore, sed uno die atque momento. Et quomodo saltus et Carmelus, qui est mons in Galilaea nemoribus consitus, supposito igne velsic ab anima usque ad carnem omnis Assyrii gloria consumetur. Tunc spoliatus exercitus fugiet, quod idem in consequentibus Propheta testatur, et de tam innumerabili multitudine
Abbreviated transcription (Latin):
assyrio dicitur et adhereticorũ suꝑbiam. et ad diabolũ refer¬
ri potest. qui securis et serra et uiga inscripturis appellatus :
Eo quod per illũ infruc tuosȩ arbores succtdantur. et diui¬
datur. atq. serretur incredulorum. et percutiantur uirga
qui non recipiunt disciplinam: Heretici quoq quorũ os incaelo
ponitur et lingua per transit interrã. sensũ quem adõ inbonã
partem acceperunt . ab utuntur in contrarium atq ꝑuer sum:
Ut e loquantur contra eũ aquo canditisunt. et linguae ministe¬
rium quol audandus ẽ dñs uertant inblasphemiam:
Propter hoc mit tit dominator ds̃ exercituum inpinguib eius
So ignis. et erit lumen isrł in igne. et sc̃s eius inflamma. et suc¬
cendetur et deuorabitur spina eius. et uepres indie una: &glo¬
ria saltus eius et car meli eius ab anima usq ad carnẽ comsu¬
Smetur: & erit terrore profugus et reliquiȩ ligni saltus eius

Expanded text:
Assyrio dicitur, et ad haereticorum superbiam, et ad diabolum referAssyrio dicitur, et ad haereticorum superbiam, et ad diabolum referri potest, qui securis, et serra, et virga in Scripturis appellatur, eo quod per illum infructuosae arbores succidantur, et dividantur, atque serretur incredulorum duritia, et percutiantur virga qui non recipiunt disciplinam. Haeretici quoque quorum os in coelum ponitur, et lingua eorum pertransit in terram, et sensu quem a Deo in bonam partem acceperunt, abutuntur in contrarium atque perversum, ut loquantur contra eum a quo conditi sunt, 147 et linguae ministerium, quo laudandus est Dominus, vertant in blasphemiam . Propter hoc mittet dominator Dominus exercituum in pinguibus ejus asi combustio ignis. Et erit lumen Israel in igne, et sanctus ejus in flamma: et succendetur et devorabitur spina ejus, et vepres in die una. Et gloria saltus ejus, et Carmeli ejus ab anima usque ad carnem consumetur, et erit terrore profugus, et reliquiae ligni saltus ejus
Abbreviated transcription (Latin):
hitur serra contra eum a quo trahitur quomodo sieleuetur uir¬
ga contra leuantem se et ex altetur baculus qui utiq lingnũ est:
Contra sennacherib siue ut multi putant nabucho donosor glo¬
riantẽ atq dicentem infortitudine manus meae feci et insa¬
pientia intellexi. etreqͥua: Sc̃s propheta respondit. ostultissi¬
me mortaliũ dĩ irãtuam putas ẽẽ sapientiã. et illius uisionẽ:
ad tuã referes fortitudinẽ. quomodo sisecuris glorietur con¬
tra eum qui securem tenet. et serracontra ilum aquo tra hi¬
tur. et dicant cuncta opera quȩ persecurem et serrã fiunt:
sua arte perfecta. et sieleuet quis piam uirgã et exaltet bacu¬
lũ adper cuciendũ quẽ uoluerit: &ipsa uirga ac baculus glo¬
rientur aedicant ase ꝑcus sũ eẽ qui percussus est: sic et tu cũ
organum dĩ fueris uoluntatis. erigeris insuperbiã et cuncta
quae geruntur tuae gloriaris fius se uirtutis: Quid quid autem

Expanded text:
bitur serra contra eum a quo trahitur? Quomodo si elevetur virbitur serra contra eum a quo trahitur? Quomodo si elevetur virga contra levantem se, et exaltetur baculus, qui utique lignum est. Contra Sennacherib, siriantem atque dicentem: « In fortitudine manus meae feci, et in sapientia intellexi, » et reliqua, sanctus propheta respondit: O stultissime mortalium, Dei iram tuam putas esse sapientiam: et illius jussionem ad tuam refers fortitudinem? Quomodo si securis glorietur contra eum, qui securim tenet, et serra contra illum a quo trahitur, et dicant cuncta opera quae per securim et serram fiunt, sua arte perfecta: et si elevet quispiam virgam et exaltet baculum ad percutiendum quem voluerit, et ipsa virga ac baculus glorientur, et dicant a se percussum esse, qui percussus est: sic et tu cum organum Dei fueris voluntatis, erigeris in superbiam, et cuncta quae geruntur, tuae gloriaris fuisse virtutis. Quidq
Abbreviated transcription (Latin):
assy norũ imperium destruatur. mihiaũt exhis que sequutur
propriae contra sennacherib regem assyriorũ uidetur commi¬
natio. quod aũt ait. post quã compleuerit dñs cuncta operasua
Inmonte sion et inhierusalem. non subuersionẽ urbis significat.
sed obsidionẽ quando uenit rapsaces dux sennacherib et ea
fecit quȩ inposteroribus idem propheta cõmemorat. secundũ
tropologiam. cũ samaria et hierusalẽ dñi irã sustinuerint
et in fabricationẽ idolorum errasse se senserint. tunc destru¬
excelsa dogiata et dialectica arte munita concutienda etpenitus
destruenda intantum ut in similitudine pullorũ aui ũ non ualeamt
in sublime consur gere et nec dum animata insensibiliaeẽ atq tor¬
pentia. quodouorum demonstrat exemplũ et nemutire quidẽ et
commouere linguã contra rationẽ & fortitudinẽ sui sermonis audire :
Numquid gloriabitur securis contraeum qui secat inea aut ex alta¬

Expanded text:
Assyriorum imperium destruatur. Mihi autem ex his quae sequuntur, Assyriorum imperium destruatur. Mihi autem ex his quae sequuntur, proprie contra Sennacherib regem Assyriorum videtur comminatio. Quod autem ait: Postquam compleverit Dominus cuncta opera sua in monte Sion et in Jerusalem, non subversionem urbis significat, sed obsidionem, quando venit Rabsaces dux Sennacherib, et ea fecit quae in posterioribus idem Propheta commemorat . Secundum tropologiam, cum Samaria et Jerusalem Domini 146 iram sustinuerint, et in fabricatione idolorum errasse se senserint: tunc destruexcelsa dogmata, et dialectica arte munita, concutienda, et penitus destruenda: intantum ut in similitudinem pullorum avium, non valeant in sublime consurgere, et necdum animata insensibilia esse atque torpentia, quod ovorum demonstrat exemplum, et ne mutire quidem, et commovere linguam contra rationem et fortitudinem sui sermonis audire. Numquid gloriabitur securis contra eum qui secat in ea, aut exalta
Abbreviated transcription (Latin):
assyrium qui elatus est insuperbiã et suae fortitudinis
put auit eẽ quod uicit propheta loquitur. dixit eñi assyrius
cordis tumore seiactans quod in fortitudine manus sue sunc¬
tas uicerit natrones & incredibili sapientia omniũ possi¬
derit terminos. & iuxta lxx. tantae potentie fuerit ut
bellatorum hominũ urbũs funditus sub ruerit. Omnemq
urbem quasi nidũ ad prehenderit: & quasi derelicta
tua a matribus in suam p̃dam uerteret. & quia semel
metaforam abauibus nido et ouis sumpserat. seruauit in re¬
liquis. ut diceret. non fuit qui moueret pannã et aperiret os.
atq. ganniret tantus inquit terror fuit fortitudinis meȩ atq
uictoriae. ut ne fetum quidẽ et gemitum uicti libere proderent.
sunt qui haec generaliter contra regnũ assyriorũ dici arbitrentur
quod post quã conpleuerit dñs cuncta operasua in monte sion
et in hierusalem. hocẽ post quã subuersa fuerit hierus alem

Expanded text:
Assyrium qui elatus est in superbiam, et suae fortitudinis Assyrium qui elatus est in superbiam, et suae fortitudinis putavit esse quod vicit, Propheta loquitur. Dixit enim Assyrius, cordis tumore se jactans, quod in fortitudine manus suae, cunctas vicerit nationes, et incredibili sapientia omnium possederit terminos. Et juxta LXX tantae potentiae fuerit, ut bellatorum hominum urbes funditus subruerit, totumque orbem quasi nidum apprehenderit, et quasi derelicta ova a matribus, in suam praedam verterit. Et quia semel metaphoram ab avibus, nido et ovis sumpserat, servavit in reliquis, ut diceret: Non fuit qui moveret pennam, et aperiret os, atque ganniret. Tantus, inquit, terror fuit fortitudinis meae atque victoriae, ut ne fletum quidem et gemitum victi libere proderent. Sunt qui haec generaliter contra regnum Assyriorum dici arbitrentur, quod postquam compleverit Dominus cuncta opera sua in monte Sion et in Jerusalem, hoc est, postquam subversa fuerit Jerusalem,