comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uenerunt : Filii chanaan undecim : ex quo chananeorum de¬
cfigentes quorum terram his expulsis iuda ei possederunt:
Quorum primogenitus sidon. a quosidones Vnde & urbseorum
infaenice sidonuocatur secundus& h. ã quo & hei. Testius iebus
aquo iebusaei : quorum fuit hieru salem Quastus amor reus
aquo amorrei. Quintus gerge seus a quo gerge sei. Sextus
eueus aquo euei : ipsi sunt gabaonitae. aciuitate gabaon qui
supplices uenerunt adihmꝰ Septimus araceus qui arcas con¬
didit oppidum contratripolim in radicibus libanisitum.
octauus a seneus . aquo a senei. Nonus aradius aquo aradii sunt
quia radum in sulam possederunt angusto fr&u ã faenicisli¬
tore separatam. decimus a morraeus a quo syriae nobilis
ciuitas quae uocatur coelis. Vndecimus a matheus. Hae sunt
gentes destyrpe cham: quae ãsydone usq ad gaditanum
fr&um omnem meridianam pastem tenent Item tribus

Expanded text:
venerunt. Filii Chanaam undecim, ex quo Chananaeorum devenerunt. Filii Chanaam undecim, ex quo Chananaeorum decem gentes, quorum terram his expulsis Iudaei possiderunt. Quorum primogenitus Sidon, a quo Sidones. Unde et urbs eorum in Phoenice Sidon vocatur. Secundus Cheth, a quo Chetaei. Tertius Iebus, a quo Iebusaei, quorum fuit Hierusalem. Quartus Amorrhaeus, a quo Amorrhaei. Quintus Gergesaeus, a quo Gergesaei. Sextus Hevaeus, a quo Hevaei. Ipsi sunt Gabaonitae, a civitate Gabaon, qui supplices venerunt ad Iesum. Septimus Aracaeus, qui Arcas condidit oppidum contra Tripolim in radicibus Libani situm. Octavus Sinaeus, a quo Sinaei. Nonus Aradius, a quo Aradii sunt, qui Aradum insulam possiderunt angusto fretu a Phoenicis litore separatam. Decimus Samareus, a quo Syriae nobilis civitas, quae vocatur Coeles. Undecimus Amathaeus. Haec sunt gentes de stirpe Cham, quae a Sidone usque ad Gaditanum fretum omnem meridianam partem tenent. Item tribus
Abbreviated transcription (Latin):
& chananeorum decemgentes Item exne potibus cham filii
chus ne potis cham: sex filii chus : saba. & euilath. sabatha
rema saba cura: saba : a quo progeniti & appellati sabaer
dequibus uirgilius : solis est turea uirga sabeis: hu sunt &
remo coherentes: sabata: a quo sabatͥeni : qui nunc astabari
nominantur Rema uero & saba & cura : paulatim antiqua
uocabula ꝑdiderunt : & quae nunc au&eribus habeant igno¬
rantur Filu rema: saba & dadan : hic saba per sinlittẽram
scribitur in hebreo : Ille autem superior saba ꝑsam& h a quo ap¬
pellatos sabeos Inter p̃tatur autem nunc saba arabia: dadan
a quogens est & hiopiae in occidentali plaga. Filii mesraim. la¬
bin aquibus libii. qui quondam pͥutei uocabantur : Ces loim aqu
philistim. quos u&eres allo filos. nos modo corruptae palesti¬
nos uocamus c&erae sexgentes ignotae sunt : qͥr bello a&hi¬
opico sub uersae usq ad obliuionem p̃teritorum nominum per¬

Expanded text:
et Chananaeorum decem gentes. Item ex nepotibus Cham filii et Chananaeorum decem gentes. Item ex nepotibus Cham filii Chus, nepotes Cham sex. Filii Chus: Saba et Hevila, Sabatha, Rhegma, Seba, Cuza. Saba, a quo progeniti et appellati Sabaei, de quibus Virgilius: . . . . Solis est turea virga Sabaeis. Et alibi:remo cohaerentes. Sabatnominantur. Rhegma vero et Seba et Cuza paulatim antiqua vocabula perdiderunt, et quae nunc a veteribus habeant ignorantur. Filii Rhegma, Saba et Dadan. Hic Saba per Sin litteram scribitur in Hebraeo; ille autem superior Saba per Samech, a quo appellatos Sabaeos: interpretatur autem nunc Saba Arabia. Dadan, a quo gens est Aethiopiae in occidentali plaga. Filii Mesraim Labaim, a quo Libyi, qui quondam Phuthaei vocabantur. Casloim, a quo Philistiim, quos veteres Ἀλλοφύλους, nos modo corrupte Palaestinos vocamus. Ceterae sex gentes ignotae sunt, quia bello Aethiopico subversae usque ad oblivionem praeteritorum nominum per
Abbreviated transcription (Latin):
Testius g& her a quo carmini siuȩ cariae quastus mesa. a quo
sunt hii quiuocantur mesones . Posteritas arfaxat filii sem :
heber ne pas arfaxat. a quo hebrei: Lectan filius heber a quo
ind orum osta estgens Sale filius iestan a quobastriani:
Lic& eos aliiscitarum exules suspicentur: Is mahel filius abrahã
a quo is mahelitae. qui nunc corrupto nomine sarra ceni. quasi a sar¬
ra &agareni ab agar. Nab& h filius ismahel a quo nabathei: qui¬
ab eu frata in martrubro inhabitant Moab& a monfiluiloth:
a quibus moabitȩ & ammaͦnitae. Edom filius esau: a quo idumei
Hae sunt gentes quae desem strrpe dsscendunt. possidentes
terram meridianam ab ostu solis usq adfenices .ilii chã
quattuor : ex quibus oftae sunt gentes hae: chus aquõ a& hiopes
progeniti Mes ram a quo aegrptii ꝑ hibentur ex ofti futh.
a quo libii unde & mauritaniae fluuius usq in p̃sens phut dr̃
Omnisq circaeum regio futensis: chanaan ã quo afri & faenices.

Expanded text:
Tertius Gether, a quo Arcananii sive Curiae. Quartus Mesa, a quo sunt hi qui vocantur Meones. Posteritas Arphaxat filii Sem. Heber nepos Arphaxat, a quo Hebraei: Jectan filius Heber, a quo Indorum orta est gens; Sale filius Jectan, a quo Bactriani, licet eos alii Scytharum exsules suspicentur. Ismael filius Abraham a quo Ismaelitae, qui nunc corrupto nomine Sarraceni, quasi a Sarra. et Agareni ab Agar. Nabaioth filius Ismaab Euphrata in mare Rubrum inhabitant. Moab et Ammon filii Loth, a quo Moabitae et Ammonitae. Edom filius Esau, a quo Idumaei. Haec sunt gentes quae de Sem stirpe descendunt, possidentes terram meridianam ab ortu solis usque ad Phoenices. Filii Cham quattuor, ex quibus ortae sunt gentes haec: Chus, a quo Aethiopes progeniti; Mesraim, a quo Aegyptii perhibentur exorti. Phut, a quo Libyi. Unde et Mauretaniae fluvius usque in praesens Phut dicitur, omnisque circa eum regio Phuthensis. Chanaam, a quo Afri et Phoenices
Abbreviated transcription (Latin):
uulgares. Gre carum litterarũ usum primi foences inuenerunt
Unde & lucanus: fenices primi. famae sicreditur ausim ansurã rudibus
uocem signare figuris. Hinc est quod & feniceo colore librorũ capita scri¬
buntur : quia ab ipsis lit tere initium habuerunt. Cadmus a genoris filius
grecas litteras a fenice ingr&iam decem & septem primus attulit
teram phitagoras samius ad exemplũ. uitae humanae primus formauit¬
Cuus uirgula subterior primam a&atem significat: incestam quippe:
& quae ad huc se nec iutuis nec uistutibus dedit. Biuium autem quod super est
ab ad ulescentia incipit. Cuius dextra pars ardua est: sed ad bratã uitam
tendens: Sinistra facilior sed ad labem interitumq deducens dequa sic
ꝑ sius dit. Ettibi qua samius deduxit littera ramos. surgentem dextro
monstrauit limite callem: quinq dutem eẽ apud grecos mysticoslit

Expanded text:
lvacensis Grecarum literarum usum primum Phenices invenerunt. lvacensis Grecarum literarum usum primum Phenices invenerunt. Unde et Lucanus: Phenices primis famasi creditur ausi. Mansuram rudibus vocem signare figuris. Hinc est, quod et pheniceo colore librorum capita scribuntur, quia ab ipsis litere initium habuerunt. grecas literas a Phenicia in Greciam, decem et septem primus attulit, literam Pythagoras samius ad exemplum vitcuius virgula subterior primam aetatem significat, incertam quippe et quae adhuc se nec vitiis nec virtutibus dedit. Bivium autem, quod superest, ab adolescentia incipit: cuius dexttendens; sinistra facilior, sed ad labem interitumque deducens: de qua sic Persius ait. Et tibi, que samios deduxit litera ramos, Surgentem dextro monstravit limite callem. Quinque autem esse apud Grecos mysticas lit
Abbreviated transcription (Latin):
omnia nec memoria centineri. Lit terȩ autem distoe quasi legĩtere quod
iter legentibus praestent: uelquod legendo iterentur. Litterae latinae
& grecȩ ab hebreis uidentur exoste. Apud illos enim prius didum est
aleph. deinde ex simili enuntiatione apud grecoftrastum est AT ra:
inde apud latinos .a. Tra is lator ex simili sono alterius linguaelit¬
teram condidit ut nosse possimus linguam hebraicam omnium linguarũ
utramqlinguam progredientes .xxiii. elementa habent. hebreor ũ litteras alege
coepisse ꝑmorsen: Srrorum autem & chaldeorum ꝑ abraham : unde & cum
hebress & numero & sono concordant: solis carasteribus discrepant. Regro¬
tiorum lit teras. ysis regina in achifilia degrecia ueniens in aegyptum rep¬
perit & a egrptus tradidit Apud a egrptios autem alias habusse lit teras
sacerdotes. alias uulgus: sacerdo tales Y EΡΑC ΠΑΝΑΑΕ MΟC¬

Expanded text:
omnia, nec memoria contineri. 3. Litterae autem dictae, quasi legiterae, quod omnia, nec memoria contineri. 3. Litterae autem dictae, quasi legiterae, quod iter legentibus praestent, vel quod in legendo iterentur. 4. Litterae Latinae et Graecae ab Hebraeis videntur exortae. 4 Apud illos enim prius dictum est aleph; deinde ex simili enuntiatione apud Graecos tractum est alpha; idem apud Latinos a. Translator enim ex simili sono alterius linguae litteram condidit ut nosse possimus, linguam Hebraicam omnium linguarum ni, inter utramque linguam progredientes, viginti tria elementa habent. 5. Hebraeorum litteras a Lege coepisse per Moysen, Syrorum autem et Chaldaeorum per Abraham. Unde cum Hebraeis, et numero, et sono concordant, solis characteribus discrepant. Aegyptiorum litteras Isis regina, Inachi filia, de Graecia veniens in Aegyptum, reperit, et Aegyptiis tradidit. Apud Aegyptios autem alias habuisse litteras sacerdotes dicunt, alias vulgus; sacerdotales ἱερὰς,
Abbreviated transcription (Latin):
isciplinae liberalium astium septẽ sunt : Prima gram matica: idẽ loquendi
peritia. Secunda r& horica: quae propter nitorem & copiã eloquentiae
suae maxime inciuilibus quaestionibus necessaria existimatur. Testia
dialeftica cognomento loica: quae disputationibus subtilissimis uera secer¬
nit a falsis. Quasta arith m&ica : quae contin& numerorũ caus & diuisiones
Quinta musica: quae in carminibus cantibusq: consistit. Sexta geo m&rica
quae mensuras demensionesq conplestitur. Septima astro nomia quae
contin& legem astrorum Primordia grã maticȩ a flis littere com munes
existunt : quas librarii & calculatores secunt᷑ : quarum disciplina uelut
quaedim gram maticae aftis infantia est. Vnde & eã uarro litte rationẽ
uocat. Lit terae autem sunt indices rerũ. signa uerborum : quibus tanta
repeflus propter memoriam rerum. Nam ne obliuione fugunti lit teris
alligantur. Intanta enim rerum uari&ate nec dici audiendo poterant

Expanded text:
isciplinae liberalium artium septem sunt. Prima grammatica, id est loquendi peritia. Secunda rhetorica, quae propter nitorem et copiam eloquentiae suae maxime in civilibus quaestionibus necessaria existimatur. Tertia dialectica cognomento logica, quae disputationibus subtilissimis vera secernit a falsis. Quarta arithmetica, quae continet numerorum causas et divisiones. Quinta musica, quae in carminibus cantibusque consistit. Sexta geometrica, quae mensuras terrae dimensionesque conplectitur. Septima astronomia, quae continet legem astrorum. De litteris communibus . Primordia grammaticae artis litterae communes existunt, quas librarii et calculatores sequuntur. Quarum disciplina velut quaedam grammaticae artis infantia est; unde et eam Varro litterationem vocat. Litterae autem sunt indices rerum, signa verborum, quibus tanta repertus propter memoriam rerum. Nam ne oblivione fugiant, litteris alligantur. In tanta enim rerum varietate nec disci audiendo poter
Abbreviated transcription (Latin):
dum d&rahuntur Fiebant autem primum coloris lutei iđ crocei
postea uero rome candida membrana repesta sunt quod apparun
in abile esse quod & facile sordescunt aciemq legentium ledũnt
Cumperitiores archi testi neq aurea lacunaria ponenda in bib¬
bliothecis putent. neq pauimenta alia quam eucharasteo marmor

Expanded text:
dum detrahuntur. Fiebant autem primum coloris lutei, id est crocei, dum detrahuntur. Fiebant autem primum coloris lutei, id est crocei, postea vero Romae candida membrana reperta sunt; quod apparuit inhabile esse, quod et facile sordescant, aciemque legentium laedant; cum peritiores architecti neque aurea lacunaria ponenda in bibliothecis putent neque pavimenta alia quam e Carysteo marmor
Abbreviated transcription (Latin):
usus inuentus est primum. sicut ait lucanus. Conficitur bibula me¬
phitis casta papiro bib&lam autem papirum dixit quod humorẽ
bibat casta autem dicta. quod carptim papiri tegmen descerptum
glutinatur. cuius genera quam plura sunt Prima & p̃cipua augustea
regia sma ioris forme in honorem octauiani augusti appellata .ui.
Sec unda libiana ob honorem libiae prouinciae .iii. Testia hier&tica dita¬
eo quod ad sacros libros eligebatur similis augustiae sed sub colorata .iii.
Quasta teneotica a loco alexandriae quaeita uocatur fiebat .U. quinto
saltica ab oppidosalo .vi. Sexta corneliana acorneliogallo p̃festo a¬
gipti primum confesta VII. septima em poritica quod ea merces
in uoluuntur cum sit scripturis minus idonea. Ixi. Perga mens
reges cum casta indigerent mem brana primi ex colgita uerum
Vnde & ꝑga menarum nomen huc usq tradente sibi posteritate
seruatum est. Haec & membrana dicuntur quia ex membris ped̾¬

Expanded text:
usus inventus est primum, sicut ait Lucanus4, 135: Conficitur bibula Meusus inventus est primum, sicut ait Lucanus4, 135: Conficitur bibula Memphitis carta papyro. Bibulam autem papyrum dixit quod humorem bibat. Carta autem dicta quod carptim papyri tegmen decerptum glutinatur. Cuius genera quam plura sunt. Prima et praecipua Augustea regia, maioris formae in honorem Octaviani Augusti appellata. Secunda Libyana, ob honorem Libyae provinciae. Tertia hieratica dieo quod ad sacros libros eligebatur, similis Augustaeae, sed subcolorata. 4. Quarta Taeniotica, a loco Alexandriae, qui ita vocatur, ubi fiebat; quinta Saitica ab oppido Sai. 5. Sexta Corneliana, a Cornelio Gallo, praefecto Aegypti, primum confecta; septima emporetica, quod ea merces involvuntur, cum sit scris. Pergameni reges cum carta indigerent, membrana primi excogitaverunt. Unde et pergamenarum nomen hucusque tradente sibi posteritate servatum est. Haec et membrana dicuntur, quia ex membris pecu
Abbreviated transcription (Latin):
ł pistalam proprie greciuocant quod inter p̃tatur latine missa:
stla enim siuestili. missa. uł mis suante caftȩ & membranarũ usum¬
inde dolatis ex ligno codiclilis epistolarum alloquia scribebantur. Una
& poftitores earum tabellarios uoca uerunt UIII. DE CERIS
Cere litte rarum materies paruulorum nutrices: ipsȩ dant ingeniũ
pueris primordia sensus. qua rum fludium primi greci prodidisso
traduntur Greci autem & tusci primum ferro incaeris soripserun
postea romani iusserunt. negrafium ferreum quis haber& Vnde
& apud scribas dicebatur. Ceram ferro negedito. Postea institutd ẽ
ut cera ossibus seriberent sicut indicat atta in satura dicensuer
tamus uomerem incera. mucro neq a remus osseo. Grafium auten
Castarum usum primum aegiptus ministrauit coeptum apud me¬
phiticam urbem. Mem phis enim ciuitas est aegiptiorum ubi cafte

Expanded text:
. Epistolam proprie Graeci vocant, quod interpretatur Latine missa. . Epistolam proprie Graeci vocant, quod interpretatur Latine missa. Στόλα enim sive στόλοι missa vel missi. Ante cartae et membranarum usumin dedolatis ex ligno codicellis epistolarum alloquia scribebantur, unde et portitores earum tabellarios vocaverunt. § 9 De ceris. Cerae litterarum materies, parvulorum nutrices, ipsaeDracont. Satisf. 63: Dant ingenium pueris, primordia sensus. Quarum studium primi Graeci tradidisse produntur. Graeci autem et Tusci primum ferro in ceris scripserunt; postea Romani iusserunt ne graphium ferreum quis haberet. Unde et apud scribas dicebatur: 'Ceram ferro ne caedito.' Postea institutum ut cera ossibus scriberent, sicut indicat Atta in Satura dicens12; Vertamus vomerem in cera mucroneque aremus osseo. Graphium autem  cartis. Cartarum usum primum Aegyptus ministravit, coeptum apud Memphiticam urbem. Memphis enim civitas est Aegyptiorum, ubi cartae
Abbreviated transcription (Latin):
& matrem tuam. Quid non faciendẽ . ut non moe chaberis. non fur¬
ium facies. Similiter & gentilium p̃cepta ueliubent uelu&ant
lubent faciendum ut nudus ara. sere nudus. V& ant. g neue inter¬
prȩcepta apud hebreos morses scripsit. apud latinos marcius
uates primus p̃cepta conposuit. ex quibus est illud. postremus dicas
primus taceas. Parabole & problemata nominibus suis indicant al¬
tius se ꝑ scrutari opostere: parabola quippe alicuius rei similitudine¬
ꝑ segerit. quod lic& sit uocabulum grecum: Iam tamen prolatino
usur patur & notum est quod in parabolis quae dicuntur ꝑ rerum
similitudines rebus dequibus agitur conparant᷑. Problemata aut̃¬
quae latine appellantur pro positiones. questiones sunt : habentes
aliquid quod disputatione soluendum sit. Questio autem est quae sitio
cum quȩriturꝰ quid sit. ansit. añ quale sit. Argumentum uͦ distum ẽ¬
quasi argutum uel quod sit argute inuentum ad conprobanda sres¬

Expanded text:
 matrem tuam ; quid non faciendum, ut: Non maechaberis; non furtum facies . Similiter et gentilium praecepta vel jubent vel vetant: jubent faciendum, ut: Nudus arapraecepta apud Hebraeos Moyses scripsit; apud Latinos Marcius vates primus praecepta conposuit. Ex quibus est illud 1: Postremus dicas, primus taceas. Parabolae et problemata nominibus suis indicant altius se perscrutari oportere. Parabola quippe alicuius rei similitudinee se gerit. Quod licet sit vocabulum Graecum, iam tamen pro Latino usurpatur. Et notum est quod in parabolis quae dicuntur rerum similitudines rebus, de quibus agitur, conparant. Problemata autquae Latine appellantur propositiones, quaestiones sunt habentes aliquid quod disputatione solvendum sit. Quaestio autem est quaesitio, cum quaeritur an sit, quid sit, quale sit. Argumentum vero dictum quasi argutum, vel quod sit argute inventum ad conprobandas res
Abbreviated transcription (Latin):
animalis est: accidens ut color incorpore. dotrina in anima: haec N temparũ
uaria& ate & accidunt & mutantur & est ex omnibus his quinq pastibus
oratio plenae sententiae. Ita homo est anim alrationale mostale risibile :
boni maliq capax : sic &iam in omni oratione substanti alitã diu interpo¬
nere debemus species & differentias quã diu seclusis omnibus quae hoc idẽ¬
ee. possunt. Adid ꝑueniatur ut propria&as iã cesta teneatur. ssagogas
ał ex gregco in latinũ transtulit uictorinus orator: commentumq eius

Expanded text:
animalis est. Accidens, ut color in corpore, doctrina in animo. 8. Haec enim temporum animalis est. Accidens, ut color in corpore, doctrina in animo. 8. Haec enim temporum varietate et accidunt et mutantur; et est ex omnibus his quinque partibus oratio plenae sententiae, ita: Homo est animal rationale, mortale, risibile, boni malique capax; sic etiam in omni oratione substantiali tandiu interponere debemus species et differentias, quandiu, seclusis omnibus quae hoc idem possunt esse, ad id perveniatur, ut proprietas jam certa teneatur. 9. Isagogas autem ex Graeco in Latinum transtulit Victorinus orator, commentumque ejus
Abbreviated transcription (Latin):
rid&: sic ꝑfesta est omnis expaste diffinitio ad hominem declarand
Cuius disciplinae definitionem plenã exsiflima uerunt: Arstotiles
& tullius ex genere & differentiis consistere. Quidã postea. pleniores
indocendo eius ꝑfectam substantialem diffinitionẽ in quinq pastibu
uelut in membris suis diuider̃ : Quarũ prima esi degenere : scđa de
specie. Testia de differentia quasta de proprio. quinta de accidenti
genus. ut animal est enim uocabulũ generale & comimune omnium
animam habentiũ species ut homo: estenum specialitas qua separatur a c&cris
animantibus: differentia ut rationale moftale: his enim duobus diffest
homo a c&eris Cum enim dicitur rationale : discernitur ab in rationa libus mutis
quat non habent rationem :cũ moftale discernitur ab angelis. qui nesciunt mostẽ
propriũ utri sibile : homo est enimꝰ qđ rid& & hoc pr&pter hominem nullius

Expanded text:
ridet; sic perfecta est omnis ex parte definitio ad hominem declarandum. ridet; sic perfecta est omnis ex parte definitio ad hominem declarandum. Cujus disciplinae definitionem plenam existimarunt Aristoteles et Tullius ex genere et differentiis consistere. 5. Quidam postea pleniores in docendo ejus perfectam substantialem definitionem in quinque partibus, velut in membris suis diviserunt. Quarum prima est de genere, secunda de specie, tertia de differentia, quarta de proprio, quinta de accidente. 6. Genus, ut animal. Est enim vocabulum generale et commune omnium animam habentium. Species, ut homo. Est enim specialitas, qua separatur a caeteris animantibus. Differentia, ut rationale, mortale. His enim duobus differt homo a caeteris. 7. Cum enim dicitur rationale, discernitur ab irrationabilibus mutis, quae non habent rationem. Cum mortale, discernitur ab angelis, qui nesciunt mortem. Proprium, ut risibile. Homo est enim, qui ridet, et hoc praeter hominem nullius
Abbreviated transcription (Latin):
ost philo sofiae diffinitiones in quibus generaliter omnia continenti
Nunc isagagas porfirii expediamus lsagoga quippe greclatiñ
introdusdio dicitur. eorũ sulic& quiphilo sophiam incipiuntiun¬
tinens inse de monfirationem primarũ rationem dȩqua lib& re
quid sit sua quae cesta ac sub stantiali definitioñ declardur. Nam pos
primo genere deinde species & alia quȩ uicina eẽ possunt subiungimis
ac diser&is communionibus separamus tãdiu interponentes differe¬
tias quo usq ad proprium eius dequo quaerimus signata eius ex pressi¬
one ꝑ ueniamus ut puta. homo estanimal rationale mostale. terreni
bipes risu capaxigenus Animal cũ dilũ est substantia hominis del¬
rata est: est enim ad hominem genus animal. sedquia late patebat:
adiesta est species terrenum :iam exclusum est id qđ aut &Leriumas
humidum. Differentia uͦ ut bipes qu& ppt animalia posita esti qua e mili
Aostale autem propter id quod non angeius est: postea discr&is atipse

Expanded text:
ost Philosophiae definitiones, in quibus generaliter omnia continentur, nunc Isagogas Porphyrii expediamus. Isagoga quippe Graece, Latine introductio dicitur, eorum scilicet qui Philosophiam incipiunt: continens in se demonstrationem primarum rationum de qualibet re quid sit, suaque certa ac substantiali definitione declaretur. Nam posito primo genere, deinde species et alia, quae vicina esse possunt, subiungimus ac discretis communionibus separamus, tamdiu interponentes differentias, quousque ad proprium eius de quo quaerimus signata eius expressione perveniamus, ut puta: Homo est animal rationale, mortale, terrenum, bipes, risu capax. Genus animal cum dictum est, substantia hominis declarata est. adjecta est species, terrenum, et jam exclusum est id quod aut aethereum, aut humidum. Differentia vero, ut bipes, quae propter animalia posita est quae multis ortale autem propter id quod angelus non est. 4. Postea discretis atque
Abbreviated transcription (Latin):
lustum est quod iniustum non est: & his similia. Hoc autem genere diffi¬
nitionis uti debemus. cum contrarium notum est: ut sibonũ est quod
prodẽ cũ honestate. id quod tale non est malũ est. Non as pecies definiti
onis est quã grecicata ypotiposin. latinipquandã imaginationẽ dicunt:
ut eneas est ueneris & anchise filius: Haec semp in in diuiduis uersatur quȩ

Expanded text:
Iustum est, quod iniustum non est,' et his similia. Hoc autem genere defiIustum est, quod iniustum non est,' et his similia. Hoc autem genere definitionis uti debemus, cum contrarium notum est, ut: 'Si bonum est quod prodest cum honestate, id quod tale non est malum est'. onis est, quam Graeci cata typosin, Latini per quandam imaginationem dicunt, ut: 'Aeneas est Veneris et Anchisae filius.' Haec semper in indiuiduis uersatur, quae
Abbreviated transcription (Latin):
essȩ uastatas S exta species diffinitionis est quã greci catadiaphoran.
nos ꝑdifferentiam dicimusscriptores uero aflium de eodem &deal¬
tero naminant : ut cũ quaeritur. quid intersit inter regem & trrannum :
adiesta differentia quiduterq sit diffinitur.: idest rex est modeflus &
temperatus : trrannus uero impius & immitis. Septima species diffi¬
nitionis est quã greci catam& aphoran. latini ꝑ translationem dicunt
ut cicero intopicis: litus estiqua flustus eludit: hoc uarie tratari potest:
moneat nobilitas est uistutis modorum apud posteros sarcina : ut dȩ sign&
apex estaraerum corporis : ut laud& : adolescentia est flos adatis : ut ui¬
tuper& diuitiae sunt breuis uitae longum uiaticum: ostaua species¬
diffinitionis est. quãȩ greci cataafferesin atq̃genantioslatinippriuan¬
tiam contrarii eius quod diffinitur dicunt: bonũ est quod malũ ñ est :

Expanded text:
esse vastatas. 7. Sexta species definitionis est quam Graeci κατὰ διαφορὰν, esse vastatas. 7. Sexta species definitionis est quam Graeci κατὰ διαφορὰν, nos per differentiam dicimus. Scriptores vero artium de eodem, et de altero nominant, ut cum quaeritur quid intersit inter regem et tyrannum, adjecta differentia quid uterque sit definitur, id est: Rex est modestus et temperans; tyrannus vero impius et immitis. 8. Septima species definitionis est quam Graeci κατὰ μεταφορὰν, Latini per translationem dicunt, ut Cicero in Top.: Littus est, qua fluctus eludit. Haec varie tractari potest: moneat: Nobilitas est virtus majorum apud posteros sarcina. Ut designet: Caput est ars corporis. Ut laudet: Adolescentia est flos aetatis. Ut vituperet: Divitiae sunt brevis vitae longum viaticum. definitionis est, quam Graeci cata apheresin tu enantiu, Latini per priuantiam c
Abbreviated transcription (Latin):
tor ine atullio deseriptio nominatur quae ad hibita cireurtione dafi¬
torum faslorumq rem quae sit discriptione deddarat : quuer iue en ũs
quid auarus sit quid erudelis quidluxoriosus : & uniuersa luxoriosiaua¬
si crudelis natura de scribitur. ut siluxuriosum uoluerimus defirars
dicimus. lixeriosus eflaustus non neces sarii sed sumptuosi &ionerosi
a ppe ens indilieus affluens i n libidine promptus : hase aalua def¬
niunt luxariosum sed des criptionem diffiniunt quae species diffinitionis ora¬
toribus magis apta est quam dia lesticis. quia latitudines hab& : quae simili
tudo in bonis rebus ponitur & in malis. Quinta species est deffinitionis quã
grececata antflex in. latine aduerbiũ dicimus : haec uocem illã decuius
requeritur alio sermone de signat. uno Ac singulari & quodam modo quid
ilud sit in uno uerbo positum. uno uerbo aliud declarat. ut conticiscere est
tacere Item cũ terminũ dicimus finem aut populatas interp̃tamus

Expanded text:
tine a Tullio descriptio nominatur, quae adhibita circuitione dictorum factorumque rem, quae sit, descriptione declarat. Quaeritur enim quid avarus sit, quid crudelis, quid luxuriosus, et universa luxuriosi, avari, crudelis natura describitur; ut, si luxuriosum volumus definire, dicimus: Luxuriosus est victus non necessarii, sed sumptuosi et onerosi appetens, in deliciis adfluens, in libidine promptus. Haec eniunt luxuriosum, sed per descriptionem definiunt. Quae species definitionis oratoritudo in bonis rebus ponitur et in malis. Quinta species definitionis est, quam Graece cata antilexin, Latine aduerbium dicimus. Haec uocem illam, de cuius re quaeritur, alio sermone designat uno ac singulari, et quodammodo quid illud sit in uno uerbo positum, uno uerbo alio declarat, ut: 'Contictacere. Item cum terminum dicimus finem, aut populatas interpretamur
Abbreviated transcription (Latin):
Arbitrantes ut quiceflamina spiritalis pugnae sustinuit ipsenas¬
rar& quas uistorias expeiuit Principia autem & finis libri iod
apud he breos prosaoratione stexta sunt aiedia autem ipsius ab eo

Expanded text:
arbitrantes, ut qui certamina spiritalis pugnae sustinuit, ipse narraret quas victorias expedivit. Principia autem et fines libri Job apud Hebreos prosa oratione texta sunt; media autem ipsius ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
amuero elocutionibus illud uti opoftebit: ut res. locus. tempus. persona
audientis efflagitat: ne profana relegiosis ne inuerecunda castisi ne leuia
grauibus. ne lasciua seriis. neri dicula tristibus misceantur . Latine autem
& ꝑ spicue loquendum : latine autem loquitur. qui uerbarerum uera & na¬
turalia ꝑ sequitur . nec a sermone atq cultu p̾̃sentis temporis difcrepat :
huic non sit satis uidere quid dicat. nisi id quoq aꝑte & sua uiter dicere :
neidquadẽ tantum nisiid quod dicat & facere
DEIRI MODO GENERE DI CENDI

Expanded text:
am vero in elocutionibus illud uti oportebit, ut res, locus, tempus, persona audientis efflagitat, ne profana religiosis, ne inverecunda castis, ne levia gravibus, ne lasciva seriis, ne ridicula tristibus misceantur. Latine autem et perspicue loquendum. Latine autem loquitur, qui verba rerum vera et naturalia persequitur, nec a sermone atque cultu praesentis temporis discrepat. Huic non sit satis videre quid dicat, nisi id quoque aperte et suaviter dicere; ne id quidem tantum, nisi id quod dicat et facere. De trimodo dicendi
Abbreviated transcription (Latin):
medium estc̃ Sedita illio pponitur. ut eius sit cui opponitur : sic& pͥarum opponitur magno ita
ut ipsũd parum ad magnum cui opponitur sit parum. Nam superiora quaedicuntur
contraria ita sibi opponuntur ut eorum non sint quibus opponuntur inec adea quocumq
modo referantur. Si quidem iniquitas iustitiae ita contraria est ut non eiusdem iustitiae
iniquitas sit aut adillam sit iniquitas. Tefliũ genus est oppositor um ihabitus uol orbatio:
quod genus cicero priuationem uocat quox oftendit aliquid quempiam habuis se undepri¬
uatus est: Cuius speotes suntures : quarũ orima est inre: secunda in loco : teflia intempore

Expanded text:
medium est, sed ita illi opponitur ut eius sit, cui opponitur. Sic et parvum opponitur magno, ita ut ipsud parvum ad magnum, cui opponitur, sit parvum. Nam superiora quae dicuntur contraria ita sibi opponuntur ut eorum non sint, quibus opponuntur, nec ad ea quocumque modo referantur; siquidem iniquitas iustitiae ita contraria est ut non eiusdem iustitiae iniquitas sit, aut ad illam sit iniquitas. Tertium genus est oppositorum habitus vel orbatio. Quod genus Cicero privationem vocat, qua ostendit aliquid quempiam habuisse, unde privatus est. Cuius species sunt tres: quarum prima est in re, secunda in loco, tertia in tempore
Abbreviated transcription (Latin):
quaedam deliberatio uł coastatio est Catascͥeue autem & anascͥeue in hist
rebus qua eueri similes non sunt sed proueris proponuntur. plerumq
uer santur Anasceuae prima diuisio est: in conueniens & mendacium In¬
conuenientes species sunt : quod in honestum est & quot in utileltem in ho¬
nestum trastatus. aut indistis aut infastis : Indistis ut siquis indecora & non
respondentia austoritati dixis sedicatus uelut si aliquis in fam& catonẽ
illum censorium iuuentutem illam adnaquitiam & luxꝗriam codr¬
tatum: In fastis : ut siquis abhorrens aliquida sci monia & nomine
suo fecisse dicatur: ut est fabula de ad ulterio mastis & ueneris. Men¬
dacium tres hab& species: incredibile quod fastum nosi esse crediti
ut ad alescentem qui desiculo litore ingredientes a fricam. classes
uider&: in possibile est ut clodius insidias miloni fecerit & idem oc¬
cisus sit milone: contrarium est : Nam in sidias fecit occidit: occisus est

Expanded text:
quaedam deliberatio vel cohortatio est. Catasceua autem et anasceua in his rebus, quae verisimiles non sunt, sed pro veris proponuntur, plerumque versantur. Anasceuae prima divisio est inconveniens et mendacium. Inconvenientis species sunt, quod inhonestum est et quod inutile. Item inhonestum tractatur aut in dictis aut in factis. In dictis, ut si qui indecora et non respondentia auctoritati dixisse dicatur; velut si aliqui infamet Catonem illum Censorium, iuventutem illum ad nequitiam et luxuriam cohortatum. In factis, ut si qui abhorrens aliquid a sanctimonia et nomine suo fecisse dicatur; ut est fabula de adulterio Martis et Veneris. Mendacium tres habet species: incredibile, quod factum non esse credatur, ut adolescentem, qui de Siculo litore ingredientes Africam classes viderit. Inpossibile est ut Clodius insidias Miloni fecerit et idem occisus sit a Milone. Contrarium est; nam si insidias fecit, occidit. Occisus est
Abbreviated transcription (Latin):
Cro ep̃oꝵ sũmo: braulio seruuᷤ initilis¬
scoꝵ dĩ. O pie dñe & uiroꝵ p̃stantissime. sera ẽ inqͥsitio. & tarde data mͥ scriben
optio: qͥa peccatis in̾ruentib meis. ñ modo sterilitatis uł inopie malo. uerũ etiã
Nunc autẽ & si mille necessitatib. mille curis attritus. post longum miseris
tempus ueluti ab improbi soporis ut ita dixerĩ grauedine suscitatus. istius
meȩ suggestionis affatibus dependere presumo salutis obsequium: &
cordis & corporis humilitate prostratus imprecor excollentissimam tue
bea titudinis potestatem. ut peculiarẽ famulũ. que pio illo sacre dign¬
ti: onis intuitu semꝑ habuisti susceptũ. usq in finẽ habere iubeas com
pore tã ꝓlixo. uel nunc urͣm non mereor uidẽ conspectũ: Sed spero in
illo qui ñ obliuiscitur misereri. nec repellit in finẽ: quia exaudiet prece̾ pas¬
pęris. & ur̃o me miserũ rep̃sentabit aspectui Suggero sane & om̃i moda

Expanded text:
raulio servus inutilisO pie domine et virorum praestantissime, sera est inquisitio, et tarde data mihi scribendi optio, quia peccatis meis ingruentibus non modo sterilitatis vel inopiae malo, verum etiam Nunc autem et si mille necessitatibus, mille curis attritus, post longum miseriae tempus, veluti ab improbi soporis, ut ita dixerim, gravedine suscitatus, istius meae suggestionis affatibus dependere praesumo salutis obsequium, et cordis et corporis humilitate prostratus, imprecans excellentissimam tuae beatitudinis potestatem, ut peculiarem famulum, quem pio illo sacrae dignationis intuitu semper habuisti susceptum, usque in finem habere jubeas commpore tam prolixo, vel nunc vestrum non mereor videre conspectum: sed spero in illum qui non obliviscitur misereri, nec repellit in finem, quia exaudiet precem pauperis, et vestro me miserum repraesentabit aspectui. Suggero sane et omnimoda
Abbreviated transcription (Latin):
ł t estia dimidiaita . E Quasta plena  Quinta iterũ dimidia
exmaiore E .I. Sexta iterum sextius E Septimabicornis. R Septima auto
semis. & uigetima secunda semis in suiꝰ orbe mediae sunt c&erȩ propostione sunt
lunae est tempus illud interde ficientem & nascentem lanam. Est autem tricesima
dies quoluna non luc& quae id eotunc uideri non potest quia soli coniunsta obscuratur. sa
eodem momento renascens paulatim ab eo recedendo uideatur: LU¬
una amissi acreceptiluminis uicibus

Expanded text:
 tertia dimidia, quarta plena, quinta iterum dimidia ex majore, sexta iterum sectilis, septima bicornis. 2. Septima iterum semis et vicesima secunda semis in suo orbe mediae sunt; caeterae proportionalesterlunium lunae est tempus illud inter deficientem et nascentem lunam. Est autem tricesima dies qua luna non lucet. Quae ideo tunc videri non potest, quia soli conjuncta obscuratur; sed eodem momento renascens paulatim ab eo recedendo videtur. CAuna amissi ac recepti luminis vicibus
Abbreviated transcription (Latin):
interdum & apudse agit : in suasoria autem duac sunt . quac plus ualent spes
& m&us Demonstratiuum didum: quodunam quamq rem aut laudando aut
uit uperando de monstrat: quo genus duas hab& species : laudem & uitupe¬
rationem : Laudis ordo tribus temporibus distinguitur ante ipsũ in ipsũ
tuum laudesq: manebunt Pari ordine & contrario & in uituperatione
hominis haec forma seruanda est Ante hominem in hominẽ post homine:
locus communis ad de monstratiuum urtuperationegenus pͥestina
quod tamen abeo in aliquo diffest Nam uitu peratioꝗ̃ contraria est
laudi specialiter ad cestam facientis ꝑsonam ad hib&ur: communis uero
locus gene raliter infasti crimene ꝓponitur : unde & communis locusdicit᷑
quia absente ꝑ sona tantum in hominẽ quantum in ipsum crimen expo¬
nitur Omne enim uitium non in unotantũ sed&iam commune inpluri¬
mis inuenitur¬
U DEGEMINO SIATU CAUSAROM

Expanded text:
interdum et apud se agit. In suasoria autem duae sunt quae plus valent: spes et metus. Demonstrativum dictum, quod unamquamque rem aut laudando aut vituperando demonstrat. Quod genus duas habet species: laudem et vituperationem. Laudis ordo tribus temporibus distinguitur: ante ipsum, in ipsum, tuum laudesque manebunt. Pari ordine e contrario et in vituperatione hominis haec forma servanda est, ante hominem, in hominem, post hominem. Locus communis ad demonstrativum vituperationis genus pertinet. Quod tamen ab eo in aliquo differt. Nam vituperatio, quae contraria est laudis, specialiter in certam facientis personam adhibetur. Communis vero locus generaliter in facti crimen praeponitur. Unde et communis locus dicitur, quia absente persona non tam in hominem, quantum in ipsum crimen exponitur. Omne enim vitium non in uno tantum, sed etiam commune in plurimis invenit. De gemino statu causarum
Abbreviated transcription (Latin):
Flachim dĩ re surrectio lechonias p̃paratio dñi Sede chiasiuflusdñ
Hie roboam iudicatio siue causa populi. uelut quidam aiunt diuisio
interp̃tatur : pro eo quod in regno eius diuisus sit populus is rł & p̃
cisus aregno firpis dauid : diuisiones enim populi causa ista& extitr
⁊ambri: psalmus uł canticum meum: Omri crispans meus achas
frater patris ⁊e ⁊ abel. fluxus sanguinis uł fluens sanguinem
sed melius ubi est ster quilinium p̃cipitata enim deorsum comeder
carnes eius canes sicut p̃dixerat helias Eterunt inquid earnes
titio Manaem consolans: faceias. aperiens Nabu chodo¬
nosor pro ph&ia  lagunculae angustae siue prof&ans Iftius

Expanded text:
Eliachim Dei resurrectio. Ieconias praeparatio Domini. Sedechias iustus Domini. Eliachim Dei resurrectio. Ieconias praeparatio Domini. Sedechias iustus Domini. Ieroboam iudicatio sive causa populi, vel, ut quidam aiunt, divisio interpretatur, pro eo quod in regno eius divisus sit populus Israel, et praecisus a regno stirpis David. Divisionis enim populi causa iste extitit. Zambri psalmus vel canticum meum. Omri crispans meus. Achab frater patris. Iezabel fluxus sanguinis, vel fluens sanguinem: sed melius, ubi est sterquilinium. Praecipitata enim deorsum comederunt carnes eius canes, sicut praedixerat Helias4 Reg. 9, 37: 'Et erunttitio. Manahem consolans. Paceas aperiens. Nabuchodonosor prophetia lagunculae angustae, sive prophetans istius
Abbreviated transcription (Latin):
pater dñs uł pater fuit : Asa tollens siue suflollens losa phat
dñi iudicium loram qui est excelsus ocho⁊ ias dephendens dnm̃
athalia tempus dñi Ioas spirans uł dñi robur Amasias popu¬
lum tollens ouias fottitudo dñi Azarias auxilium dñi orias
autem ipse est qui azarias duplici namine : ifte efiqui in licitũ
sibi sacer dotium uindicare conatus lepra in fronte ꝑcussus
est loatham ꝑ feclus: pul chrã & hi mologiam nominis. fecit
enim restum in conspestu dñi & postã tem plidñi ae difficabit ex celsam:
Achaz adp̃hendens ez echias fostis dñs Manasses obliuiosus. p̃multa
enim scelera & sacrilegia reliquerat & oblitus fuerat dm̃. siue quod
oblitus ds̃ peccatorum illius Am monfidelis uł honustus losia subi
est incensum dñi pro priam & himologiam nominis: iste estenim
qui simulacra conbusit. Ioacha: robuftus. lo achim ubiefi p̃parato

Expanded text:
pater Dominus, vel pater fuit. Asa tollens, sive sustollens. Iosaphat pater Dominus, vel pater fuit. Asa tollens, sive sustollens. Iosaphat Domini iudicium. Ioram, qui est excelsus. Achazias adprehendens Dominum. Athalia tempus Domini. Ioas spirans, vel Domini robur. Amasias populum tollens. Ozias fortitudo Domini. Azarias auxilium Domini. Ozias autem ipse est qui Azarias duplici nomine. Iste est qui, inlicitum sibi sacerdotium vindicare conatus, lepra in fronte percussus est perfectus. Pulchram etymologiam nominis. Fecit m rectum in conspectu Domini, et portam templi aedificavit excelsam. Achaz adprehendens. Ezechias fortis Dominus. Manasse obliviosus. Per multa enim scelera et sacrilegia reliquerat et oblitus fuerat Deum. sive quod oblitus est Deus peccatorum illius. Amon fidelis vel onustus. Iosias, ubi est incensum Domini, propria etymologia nominis. Iste est enim qui simulacra conbussit. Ioachaz robustus. Ioachim, ubi est praeparatio.
Abbreviated transcription (Latin):
Samuhel nomen eius ds̃: lessai insole sacrificium uł incensum:
saul p&itio inter p̃tatur. Notum estenim quo modo hebreorũ
populus eum sibi regem p&ierit & accepit nomen non secundũ
dm̃ sed secundum suam uoluntatem dauid fostis manu utiq Baud
gentibus Salo mon tribus nominibus fuis se ꝑhib&ur Primũ
uocabulum eius salo mondr̃ id est pacificus : eo quod in regno eius pax
fuerit Secundum nomen idida eo quod fuerit dileflus & amabilis dño Sdda
lestium uocabulum eius coel&h. quod grece appellatur ecclesiastes.
latine concionator quod ad populum loquer&ur lo nathan co
lumbae doum : ab salon patris pax ꝑ anti fra sin eo quod bellũ ad¬
uersus patrem gessiss& : siue quođ in ipso bello dauid pacatum
fuisse legitur filio adeo ut &iam magno cumdolore extinclũ
planger&. Robo am latitudo populi: & ipsũd ꝑantifra sin quod
deim tribus abeo separatis. duae tantum ei relistae sunt Abia

Expanded text:
Samuel nomen eius Deus. Iessai insulae sacrificium, vel incensum. Samuel nomen eius Deus. Iessai insulae sacrificium, vel incensum. Saul petitio interpretatur. Notum est enim quomodo Hebraeorum populus eum sibi regem petierit, et accepit non secundum Deum, sed secundum suam voluntatem. David fortis manu, utique tus cunctis gentibus.' Salomon tribus nominibus fuisse perhibetur. Primum vocabulum eius Salomon dicitur, id est pfuerit. Secundum nomen Idida, eo quod fuerit dilectus, et amabilis Domino. Tertium vocabulum ejus Coheleth, quod Graece appellatur ecclesiastes, Latine concionator, quod ad populum loqueretur. 66. JONATHAS, lumbae donum. 67. ABSALOM, patris pax per antiphrasin, eo quod bellum adversus patrem gessisset, sive quod in ipso bello David placatus fuisse legitur filio, adeo ut etiam magno cum dolore exstinctum plangeret. 68. ROBOAM, latitudo populi, et ipsum per antiphrasin, quod decem tri
Abbreviated transcription (Latin):
or inquo fostitudo siue inquo robur Noemi quã inter ptarł
possumus consolatam eo quod marito & liberis peregre mos¬
tuis nurũ moabitidem in consolatione suatenuit Rut h in¬
terp̃tatur feftinans a lienige na enim erat expopulo gentili
uaere lista patria festinauit transire interrã isrł. dicens socrui suae.¬
qrius ess& sterilis natura. postremo dĩ gratia fecundata est. heli dĩ
meus: ofni dis calciatus: filius enim fuit heli electus in ministeriũ sa¬
cerdo tii cuius amissionem suo exp̃ssit uocabulo a postolus enim
ait calciati pedes inp̃paratione euangelii pacis & proph&a: quã
speciosi pedes qui ad nuntiant pacem Iste enim dis calciatus inter
p̃tatur ut eius nomine u&eris testamenti sacerdotium Au& eri¬
populo significar&urab latum Finees frat̃ ofni. os mutũ inter fineis¬
p̃tatur : quod significatur sacerdotii u& eris & doarine silentiũ

Expanded text:
oz in fortitudine, sive in quo robur. Noemi, quam interpretare oz in fortitudine, sive in quo robur. Noemi, quam interpretare possumus consolatam, eo quod marito et liberis peregre mortuis, nurum Moabitidem in consolatione sua tenuit. Ruth interpretatur festinans. Alienigena enim erat ex populo gentili, quae relicta patria festinavit transire in terram Isrprius sterilis natura, postremo Dei gratia fecundata est. HELI, Deus meus. 60. OPHNI, discalciatus. Filius enim fuit Heli electus in ministerium sacerdotii, cujus amissionem suo expressit vocabulo. Apostolus enim ait: Calciati pedes in praeparationem Evangelii pacis. 61. Et propheta: Quam speciosi pedes qui annuntiant pacem. Iste ergo discapretatur, ut eius nomine Veteris Testamenti sacerdotium a vepopulo significaretur ablatum. Phinees frater Ophni os mutum interpretatur, quo significatur sacerdotii veteris et doctrinae silentium.
Abbreviated transcription (Latin):
pulum Ra ablatitudo uel famis siue imp&us Iosue inter ptauis
saluator. ipse enim infigura xp̃i populum adeseflo saluauit an
terram repro missionis induxit. caleb quasi cor aut canis t hons
tempus eius ds̃ uł re sponsio dĩ aoth gloriosus: barac fulgo rans
debbora apͥis uł loquax: apͥis quia fuit adbellum prumgtissima
dimicans aduersus si sa ram: quo ꝑempto cecinit canticũ in debrea
la hel ascensio Gedeon experimentum iniquitatis eorum freqim¬
tibus enim documentis informatus est: qua si p̃sagio contra hostis
futuram uifloriam expedir& Ex quo futuro experimento & himi¬
logiam nominis sumpsit. Abi me lech pater mcus rex. Thola uen¬
miculum uł coccinum lair in luminans lepte aperiens ul
apeftus ł se bon cogitatio siue uinculum meroris: Abdo seruus
eius Sam son soleorum uł solis fofticudo fuit enim uistute
clarus: & liberauit isrł de hostibus : dalila pauꝑcula ł situla: bo¬

Expanded text:
pulum. Raab latitudo, vel fames, sive impetus. Iosue interpretatur pulum. Raab latitudo, vel fames, sive impetus. Iosue interpretatur salvator. Ipse enim in figura Christi populum a deserto salvavit, et in terram repromissionis induxit. Caleph quasi cor, aut canis. Othoniel tempus eius Deus, vel responsio Dei. Aoth gloriosus. Barach fulgurans. Debbora apis vel loquax. Apis, quia fuit ad bellum promptissima, dimicans adversus Sisaram, quo perempto cecinit canticum; inde loquax. Iahel ascensio. Gedeon experimentum iniquitatis eorum. Frequentibus enim documentis informatus est quali praesagio contra hostes futuram victoriam expediret, ex quo futuro experimento etymologiam nominis sumpsit. Abimelech pater meus rex. Tola vermiculum, vel coccinum. Iair inluminans. Iephte aperiens, vel apertus. Esebon cogitatio, sive vinculum maeroris. Abdo servus eius. Samson sol eorum, vel solis fortitudo. Fuit enim virtute clarus, et liberavit Israel de hostibus. Dalila paupercula, vel situla. Bo
Abbreviated transcription (Latin):
augusti appellantur reges. cum pro priis nominibus censeantur E xp̃nitor
autem in latinum farao denegans eum utiq dm̃: siue dissipator eius os¬
puli e nimdĩ fuit ad flictor lam nes marinus siue ubi est signũ et sus¬
Cessit enim & defecit signumeius coram signis moysi. unde & dixos
magi hic digitus dĩ est Mambres mare pellicium: siue mare in capt
expositum filia faraonis: que i colligens adobtauit ssibi uocauto
nomen eius morses. eoquodexaqua sumpsit eum. Aaron monsfostiu¬
dinis interp̃tatur. propter quod turibulum accipiens in mediũ sug¬
Nitum & interemptorum obuiam st&it. &ruinam moftis quasi
quidam mons foftis exclusit Eleazardĩ adiutoriũ Bala ac p̃ap¬
tans siue deuorans balam uanus populus Finces oriparcenstiar¬
fixit enim pugione ⁊ambri cũ scofiam am mhanitide & dñi furon
placauit ut parcer& ⁊ambristacet siens ut amaricans: pro prietsti
nomen ab amaritudine figuratum. quod peccando ama ricaueritos¬

Expanded text:
Augusti appellantur reges, cum propriis nominibus censeantur. Exprimitur autem in Latino Pharao denegans eum, utique Deum, sive dissipator eius. Populi enim Dei fuit afflictor. Iannes marinus, sive ubi est signum. Cessit enim et defecit signum eius coram signis Moysi; unde et dixerunt magiExod. 8, 19: 'Hic digitus Dei est.' Mambres mare pellicium sive mare in capitexpositum filia Pharaonis, quem colligens adoptavit sibi; vocavitque nomen eius Moysen, eo quod de aqua sumpsisset eum. Aaron mons fortitudinis interpretatur, propter quod turibulum accipiens in medio superstitum et interemptorum obviam stetit, et ruinam mortis quasi quidam mons fortis exclusit. Eleazar Dei adiutorium. Balac praecipitans, sive devorans. Balaam vanus populus. Phinees ori parcens. Transfixit enim pugione Zambri cum scorto Madianitide, et Domini furorem placavit, ut parceret. Zambri iste lacessiens vel amaricans. Proprie enim nomen ab amaritudine figuratum, quod peccando amaricaverit po
Abbreviated transcription (Latin):
&reste dolens: propter ꝑ cussionem carnis & passiones dolo¬
rum Calamitates enim suas: nominis & himo logia prȩfigu¬
rauit Farao nomen est non hominis sed honoris: sic & apudnos : farao¬

Expanded text:
et recte dolens, propter percussionem carnis et passiones doloet recte dolens, propter percussionem carnis et passiones dolorum. Calamitates enim suas nominis etymologia praefiguravit. Pharao nomen est non hominis, sed honoris, sicut et apud nos A