comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& habitar& in nob̵ indesimilitudinẽ uerbi salem idẽ
sapientiã dedit inuas fictile incorpus scilic& humanũ
inmittens in aquã dimisit. Quod quidẽ significabat
quia om̃s popłi qui subfigura aquarũ in toto mundo
steriles erant ꝑxp̃i in carnationẽ fecunditatẽ o&
benedictionẽ accepturi essent Decũbente in lec

Expanded text:
 nobis . » Inde in similitudinem Verbi salem, id est, sapientiam dedit in vas fictile; in corpus scilicet humanum, et immittens in aquam demersit. Quod quidem significabat, quia omnes populi, qui sub figura aquarum in toto mundo steriles erant, per Christi Incarnationem fecunditatem et benedictionem accepturi essent
Abbreviated transcription (Latin):
s cauendo s ẽ ostendit. Pot ÷ esimpsis duob eunuchis ꝑ sonahereticorũ
uscis maticoꝵ aecipi. ꝗfraudis ac malitiȩ uenenũ corde gestantes a a¬
uersus ueritatẽ iniqua c̃silia sedulo c̃struunt: qualit̃ ea acca dib ere
ꝓduicunt demonstrando qͦ modo in nocentes ꝑdĩ udiciũ amalte aminee
eruant̃e noxii iux taultione puniant᷑ Beneq meriti c̃dignamer cede
etx in patibulo Etuis sit rex ut in libro memoriali s criberet᷑ Vtp

Expanded text:
t in ipsis duobus eunuchis persona haereticorum et schismaticorum accipi, qui fraudis atque malitiae venenum corde gestantes, adversus veritatem iniqua consilia sedulo construunt, qualiter eam a cordibus cproducunt, demonstrando quomodo innocentes per Dei indicium a morte animae eruantur, noxii justa ultione puniantur, beneque meriti condigna mercede in patibulo, et jussit rex ut in libro memoriali scriberetur, ut pro
Abbreviated transcription (Latin):
ad erant & illor ũ faciebat cunctaconsi loscientiũ leges aciuramaiorũ. Frant
aut̃ primi & ꝓximicharsena & sechar & ad matha & tharsis &ma res et marsana &
ma mucha. Sep tẽduces ꝑsarũatq medorũ. ꝗ uidebant faciemei. & primi post eũ
resi dere solitierant. Cuisentenciȩ uasthi regna subiacera. quae a sue riregis
imperiũ qđ ꝑ eunubos mandauerit facere uoluiss&. Responditq: mamuchan
audiente rege atq principib Nonsolũ regẽlaesit uasthi. sed om̃s principes &
popłos ꝗs̃ incunctis ꝓuinciis regis asueri ł grediet᷑ enĩ sermoreginȩ a dom̃s mulie¬
res ut c̃tẽ nant uiros suos & dicant. Rex asuerus uissit ut rega uashi intrar&¬

Expanded text:
aderant et illorum faciebat cuncta consilio scientium leges ac iura maiorum erant aderant et illorum faciebat cuncta consilio scientium leges ac iura maiorum erant autem primi et proximi Charsena et Sethar et Admatha et Tharsis et Mares et Marsana et Mamucha septem duces Persarum atque Medorum qui videbant faciem regis et primi post eum residere soliti erant cui sententiae Vasthi regina subiaceret quae Asueri regis imperium quod per eunuchos mandaverat facere noluisset responditque Mamuchan audiente rege atque principibus non solum regem laesit regina Vasthi sed omnes principes et populos qui sunt in cunctis provinciis regis Asueri egredietur enim sermo reginae ad omnes mulieres ut contemnant viros suos et dicant rex Asuerus
Abbreviated transcription (Latin):
re content᷑ inter renisde sideriis desud ando longe agrã spsscĩ ac consiliopatris
factꝰ ÷ extorris semꝑ rigidus acdurus & rancore atq indignatione plenis simͥ.
Hic ÷ qͥait agrũ emi & necesse habeo exire & iudere illũ rogote habeme excusatũ.
Hic qͥuigaboũ ꝗnq cõparatquiq & legis honere de p̃ssus terrenorũ sensuũ uo¬
luptate ꝑfruit᷑. Hicqui uxore ilucta ire ad nupti as non potest & effectus caro
ne quaquã unũ eẽ cũ spũ ual& in huiu̾ꝑsona &iã illiusparabode operarii cogrun
Inquapͥma t̃cia sexta nonahora .i. uocationib uarusmit tunt᷑ aduneã &
indignant᷑ sibiunde cime horȩ operarios quo e quari. Quid aũ deuast histul¬
tissime regint contumatia factũ scriptura narr& audiamꝰ. Unde iratrex
& nimiofurore succensus. Int̃rogauit sapientes. quiex more regiosemꝑei

Expanded text:
re contentus in terrenis desideriis desudando, longe a patria Spiritus sancti ac consilio Patris re contentus in terrenis desideriis desudando, longe a patria Spiritus sancti ac consilio Patris factus extorris, semper rigidus ac durus, rancore atque indignatione plenissimus, hic est qui ait: « Agrum emi, et necesse habeo exire ac videre illum: rogo te, habe me excusatum . » Hic qui juga boum comparat quinque, et legis onere depressus, terrenorum sensuum voluptate perfruitur; hic qui uxore ducta ad nuptias venire non potest, et effectus caro nequaquam unum esse cum spiritu valet: in hujus persona etiam illius parabolae operarii congruunt, in qua prima, tertia, sexta, nona hora, id est, vocationibus variis mittuntur ad vineam et indignantur sibi undecimae horae operarios coaequari. Quid autem de Vasthi stultissimae reginae contumacia factum Scriptura narret audiamus: « Unde iratus rex et nimio fur
Abbreviated transcription (Latin):
briorẽ tocius orb̵ in notescer& gentib: Silla ñ solũ legatos dispiciens uerũ&ia
suꝑniregis imperiũ spernens uenire contẽpsit. Quod ineun angelicis paraboł
psescilic& dominꝰ in notuit. Cũpu patrisle m̃tiã suꝑfilii ꝓdigipe niten¬
tis susceptione ui tulũ mactasse & conuiuiũ instruxisse declarauit. Vb
semor filius lic& oppido rogatus a patre fuerit tam̃ introire contẽp̃sit. &¬
alibi ad nuptias quasrȩxfilio suos paraũ. Her ñ ad magnã cenã quã quidã
homo parasse & mulios aduocas se cõmemorat᷑. Illi qui ambitione aliarũ re¬
rũ de tentifuerant uenire nolle descripti sunt. Ob quod &uã summipatris¬
familiȩ iuxta indignatione. re uecti & alii in locũ eorũ substituticõ me morant᷑.
Semor ergoillefilius antiquus sy nagoge popłsqui innas thiregme ꝑsona expͥmit᷑.
de domiciliosuo egredih ÷ alegis lit tera e uelli reniuebat. Sysuo arbitrio uiue¬

Expanded text:
esceret gentibus. Sed illa non solum legatos despiciens, verum etiam supremi regis imperium spernens venire contempsit. Quod in evangelicis parabolis ipse scilicet Dominus innotuit, cum pii patris clementiam super filii prodigi poenitentis susceptione vitulum mactasse et convivium instruxisse declaravit, ubi senior filius, licet oppido rogatus fuerit a patre, tamen introire contempsit. Et alibi ad nuptias quas rex filio suo paravit, nec non ad magnam coenam quam quidam homo parasse, et multos advocasse commemoratur, illi qui ambitione aliarum rerum detenti fuerant, venire nolle descripti sunt; ob quod etiam summi patrisfamilias justa indignatione rejecti, et alii in locum illorum substituti commemorantur. Senior ergo ille filius et antiquus Synagogae populus, qui in Vasthi reginae persona exprimitur, de domicilio suo egredi, hoc est, a legis littera avelli renuebat, sed suo arbitrio vive
Abbreviated transcription (Latin):
ua sis cibi inferebant᷑. Aureis poculis bibt̃ qui in p̃ciosissi¬
mis sc̃i e uuangelii dictis sapientiã diuinã uriunt . hisq
cibi diuersis uasis inferunt᷑. Quunlectionib legis & ꝓpheta¬
rũ apostolorũq &e uuangelistarũ multiplices dapes spalis
doc trine acciperenor̃. quib saginant᷑ animequȩ ad uitã nutri¬
unt᷑ aet̃nã. Uinũ quoq & ut magnisicentia regiadignũ. ẽ. ha¬

Expanded text:
is. » Aureis poculis bibunt, qui in pretiosissimis sancti Evangelii dictis sapientiam divinam hauriunt; hisque cibi diversis vasis inferuntur, qui in lectionibus legis et prophetarum apostolorumque et Evangelistarum multiplices dapes spiritualis doctrinae accipere norunt, quibus saginantur animae quae ad vitam nutriuntur aeternam. Vinum quoque ut magnificentia regia dignu
Abbreviated transcription (Latin):
q serui regisꝗinforis: palatii u̾sabant᷑ flectebant genua & adorabatł
aman. sicit eis p̃ce perat imperato. Solus mardocheus ñflectebat genu
neq adorabat eũ. &c&r. Qd ꝑaman suꝑbũ nisi fastus potentiũ huiscłi
exprimit᷑. Ꝙ beneficiis diuinapietate sibiclatis abutentes ꝓximossuos
quos csoetes habent naturȩ socios gr̃ȩ haber edispiciunt : Vnde honorẽ
acreuerentiã quã solidõ inpendere iuste debuerant in se neꝗͥt̃ trans
tant̃. cruciatib ꝑꝓsecunt᷑. Atq martitradere conant᷑. Sed suꝑinus
ludex qhumilia respicit & alta alonge agnoscit. Ꝙ nouit decipientẽ
& eũ qdecipit᷑. Conu̾titdolorẽ iniquoꝵ incaput eo & inu̾ticẽ eoꝵꝵ

Expanded text:
sabantur flectebant genua, et adorabant Aman: sic enim eis praeceperat imperator; solus Mardochaeus non flectebat genu, neque adorabat eum. » Quid per Aman superbum, nisi fastus potentum hujus saeculi exprimitur, qui beneficiis divina pietate sibi collatis abutentes, proximos suos, quos consortes habent naturae, socios gratiae habere despiciunt. Unde honorem ac reverentiam, quam soli Deo impendere juste debuerant, in se nequiter tratantur, cruciatibus persequuntur, atque morti tradere conantur. Sed supernus judex, « qui humilia respicit, et alta a longe cognoscit, qui novit decipientem et eum qui decipit
Abbreviated transcription (Latin):
les epulȩ s spiritales sapientiȩ ꝙuir tutũ dapes adigne c̃uiuantib su¬
munt᷑ ubisacro scamy steria corporis ac sanguinis dnĩfideles ꝗͥꝙ ob salu¬
nis sugreme dia ꝑcipiunt in qͦͥpast̾uite et̃nȩ ẽsistit. Patrexñr regem
i uniu sisꝑuieus acdonalargit᷑ multiplicia. quando a peccateg onere
medentes sibi liberat : & donis spiritalib eos remunerat. Vnde ipsoin
euangłodit. ueni teadmeoms ꝗ laboratis & onoratiestis &egoreficiã uos¬

Expanded text:
les epulae, sed spirituales sapientiae et virtutum dapes a digne convivantibus sumuntur. Ubi sacrosancta mysteria corporis ac sanguinis Domini fideles quique ob salutis suae remedia percipiunt, in quo pastus aeternae vitinciis, ac dona largitur multiplicia, quando a peccatorum onere credentes sibi liberat, et donis spiritualibus eos remunerat. Unde ipse in Evangelio ait: « Venite ad me omnes qui laboratis et onerati estis, e
Abbreviated transcription (Latin):
ge re in regẽ & occidere eũ qđ mardo cheũñlatuit. Statĩq
nunciauit reginȩ hȩster. & il la regi ex nõe mardochei. ꝗad sẽ rem
detulerat. Quid ꝑhos duoseunuchos ꝗia utoreserant dom regiȩ
nec aliosint roire ꝑ misser̃ hu uolebant in surgere in regẽa occi¬
derteũ qa ipsi doc trinȩ & uirtutib: saluatoris sẽꝑ inui dentes
insidiabant᷑. & cũ ministrisro manȩ pocestatis moliebant᷑ qmo docũ
int̃ficerent. Vndescriptũ ÷ in euangło. Qđ ab eintes fariscic̃ siliũ
inieruit ut caperent eũ insermone & mittuntei discipulos suoscũ

Expanded text:
uod Mardochaeum non latuit, statimque nuntiavit reginae Esther, et illa regi ex nomine Mardochaei, qui ad se rem detulerat. » Quid per hos duos eunuchos, qui janitores erant domus regiae nec alios introire permiserunt. Hi volebant insurgere in regem et occidere eum, quia ipsi doctrinae et virtutibus Salvatoris semper invidentes insidiabantur, et cum ministris Romanae potestatis moliebantur quomodo eum interficerent. Unde scriptum est in Evangelio quod « abeuntes Pharisaei consilium inierint ut cap
Abbreviated transcription (Latin):
cabulo mardo cheus filius iair. filii se mei. filuicis destirpe gemini ꝗtrans la¬
tfuerat de hierłm. Eo tẽ pr̃ qͦ ie choniã regẽ uida nabuchodo noscer exbabis¬
lonis trans tulerat. Ꝙ fuit nutricius filiȩ fr̃is sui edessae . quȩ altero nõe
hes t̃ uocabat᷑. E t utrũq parentẽ amiserat pul chranimis. & decora faciȩ
Mortusq patre ac matre. mardo cheus sibieã ad optauit infiliã. Cũq ꝑcre
buis s& negis imperiũ & iuxta mandata illius multȩ uirgines pulchrȩ ad du¬
cenen t᷑ sus ap̃pã. Et aegeo traderen t eunucho. Hester qͦq in t̃ce teras puellas
ei tradita ÷ ut ser uaret᷑ innumer ofeminarũ. Quȩ placuit ei& inuenitgram
in c̃spectu illius ut ad celerar& mundũ muliebnẽ. & trader & ei partes suas &s
septẽ puellas speciosissimas dedomoregis. Et tã ipsã quã pedisse quas ornar&

Expanded text:
cabulo Mardocheus filius Iair filii Semei filii Cis de stirpe Iemini qui translacabulo Mardocheus filius Iair filii Semei filii Cis de stirpe Iemini qui translatus fuerat de Hierusalem eo tempore quo Iechoniam regem Iuda Nabuchodonosor rex Babylonis transtulerat qui fuit nutricius filiae fratris sui Edessae quae altero nomine Hester vocabatur et utrumque parentem amiserat pulchra nimis et decora facie mum et iuxta mandata illius multae virgines pulchrae adducerentur Susan et Aegaeo traderentur eunucho Hester quoque inter ceteras puellas ei tradita est ut servaretur in numero feminarum quae placuit ei et invenit gratiam in conspectu illius ut adceleraret mundum muliebrem et traderet ei partes suas et septem puellas speciosissimas de domo regis et tam ipsam quam pedisequas eius ornaret
Abbreviated transcription (Latin):
Hisita gestit pꝰquã regis a sueri deferbuerat indignatio. recoadatꝰ ÷ uasthi &q:
feciss& uł quȩ passa eđ. Dixer̃q pueri regis ac ministrieiꝰ. Quȩrant̃ regi
puellȩ uirgines acspeciosȩ. & mit tant᷑ ꝗc̃ siderent ꝑ unius a ꝓuincias.
Puellas speciosas & uirgines & ad ducant eas ad ciuitatẽ sisi. & tradant indo
Et accipiant mundũ muliebrẽ. &c&r adusus necessaria. Et quȩ cũq in t̃ om̃s
ocuł regis placuerit. ipsa regn& ꝓuasthi  Repulsa igi t᷑ iudȩa ac̃sortioregali
diu̾ segentes seudiũ sȩ ꝑsonȩ singularũ gentiũ ex diũsis partib mundi ad soci¬
etatẽ regiae dignitatis ꝑp̃dicatores scõs ꝗminis trifuer̃ euangeliciũbi
sa÷ animarũ fideliũ ut ipsicis p̃berent uͥbo & exẽplo quiꝰ ꝗd ad cultũpi¬
etatis neces sariũ erat. Sicq quȩ cũq: anima rectafide ac purac̃scientia
in t̃nis pectoris ocuł placuerit ad regis ȩt̃ni thalamũ munda & scã ꝓrepudiata

Expanded text:
his itaque gestis postquam regis Asueri deferbuerat indignatio recordatus est Vasthi et quae fecisset vel quae passa esset dixeruntque pueri regis ac ministri eius quaerantur regi puellae virgines ac speciosae et mittantur qui considerent per upuellas speciosas et virgines: et adducant eas ad civitatem Susan, et tradant  Aet accipiant mundum muliebrem, et caetera ad usus necessaria; et quaecunque inter omnes oculis regis placuerit, ipsa regnet pro Vasthi. » Repulsa igitur Judaea a consortio regali, diversae gentes ac diversae personae singularum gentium ex diversis partibus mundi ad societatem regiae dignitatis per praedicatores sanctos, qui ministri fuerunt evangelici verbi, ut ipsi eis praeberent, verbo et exemplo, quidquid ad cultum pietatis necessarium erat: sicque quaecunque anima recta fide ac pura conscientia internis pectoris oculis placuerit, ad regis aeterni thalamum munda ac sancta, pro repudiata
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ autẽ seꝗt᷑. Quȩ intrauerat uespere. e grediebat᷑ mane. Atq inde insecun¬
das aedes deducebat᷑ . Et rł. Mistice hostendit. Qđ pꝰ oc casũ uitioꝵ ẽsurgere
deb& fulgor uirtutũ. ꝗ ñ alibi quã inunitate scȩ eccłȩ rite splendebit. Aaꝗseinde
ꝑ aliquã errorũ acuicioꝵ foeditatẽ separauerit. meritouisecundas edes ubi c̃cubi¬
nȩ regis morabant᷑ deduciꝑhibet᷑. ꝗ casus sane fide i ñ ꝓfectũ s defectũ honoris
meret᷑. Hec ult rahabebithũius ce modipotestatẽ ad regẽnr in redire. nisi grãsuꝑ na
uisitat Iterũ in priscnȩ dignitatis statũ suauocationerestituatur. E uolugto
aut̃ tẽpr̃ ꝑ&dinẽ instabatdies qͦ hesterfilia abiahil fratris mardo cheiquã sibi ad op

Expanded text:
Quod autem sequitur. « Quae intrabat vespere, egrediebatur mane, atque inde in secunQuod autem sequitur. « Quae intrabat vespere, egrediebatur mane, atque inde in secundas aedes ducebatur, » et reliqua. Mystice ostendit quod post occasum vitiorum exsurgere debet fulgor virtuper aliquam errorum ac vitiorum foeditatem separaverit, merito in secundas aedes, ubi concubinae regis morabantur, deduci perhibetur, quia casus sanae fidei non profectum, sed refectum honoris meretur, nec ultra habebit hujuscemodi potestatem ad regem nostrum redire, nisi gratia superna visitatus iterum in pristinae dignitatis statum sua vocatione restituatur. « Evoluto autem temp
Abbreviated transcription (Latin):
mrrtinoh ÷ lumine fidei & pinguidine dilectionis cũar omatib uir tutũ ꝑfec¬
scĩ quando catłcuminos suos instruunt ueritate fidei. nisi in bonisoperib ean¬
dẽ fidẽ eos ad ornare doceant. Vt ieiuniis & orationib atq limosinis c&erisq
uir tutũ operib pristinas sodes u&eris hominis abluere. & noui decorẽ indu¬
limosinis primũ placasse tdm̃. deide adueniente p& robaptimi mundationẽ¬
& sp̃sscĩ scĩficationẽ acciper&. unde subiungit᷑. Ingredientesq ad regẽ. ꝗcꝗdpo
stulas seri ad ornatũ ꝑtinens accipiebant. Et ut eis placuerat cõpositȩ de cricli¬
nio feminarũ. ad regis cubiculũ transiebant. Quȩcũq łł anima certat adha
solertia earundẽ uirtutũ notitiã docendo ilł administrat. It aut de cõpetenti¬
ũ numero ꝑscẽ trinitatis integrãfidẽ ac plenã c̃fessionẽ ad ꝑceptionẽ uniciba p¬
tis matis & unctionẽ sacrichris matis. ubicȩlest isponsoueracit̃ iuingit᷑ accedat.

Expanded text:
mine fidei et pinguedine dilectionis, cum aromatibus virtutum perfecicatores sancti, quando catechumenos suos instruunt veritate fidei, nisi et bonis operibus eamdem fidem eos adornare doceant, ut jejuniis, orationibus atque eleemosynis, caeterisque virtutum operibus pristinas sordes veteris hominis abluere et novi decorem indueleemosynis primum placasset Deum, deinde, adveniente Petro, baptismi mundationeionem acciperet. Unde subjungitur: « Ingredientesque ad regem, quidquid postulassent ad ornatum pertinens, accipiebant, et uti eis placuerat, compositae de triclinio feminarum ad regis cubiculum transibant. » Quaecunque enim anima certat ad co ita ut de competentium numero per sanctae Trinitatis integram fidem ac plenam confessionem ad perceptionem unici baptismatis et unctionem sacri chrismatis, ubi coelesti Sponso veraciter jungitur, accedat.
Abbreviated transcription (Latin):
nusinagos e iuet eorun antiquis temporib quȩ modopet
uns si ror sialae pimxiis me tallis composiȩ uentricul a sua
inlitte n xbiliabemes quȩ artifitiola modulattont conlisuo
acut issimusenũ deletabili consonationeresii cuunt
fris nisicuan labiorũ nrorũ morũ que non inmeritont¬
tor micat instrumia positt sunt: Qiua & similitudo que

Expanded text:
nu synagogae Iudaeorum nu synagogae Iudaeorum vissimae fialae permixtis metallis compositae, ventricula sua in lateribus habentes quae, artificiosa modulatione conlisae, acutissimum sonum delectabili consonatione restituunt, et significantlabiorum nostrorum motum, quae non inmerito inter musica instrumenta posita sunt, q
Abbreviated transcription (Latin):
sipopulus eierunt et ipseds̃ cumeis erit eorumds.
et absterg& ds̃ omne lacrimã ab oculis eorum. & mors
ultra nonerit neq: luctus neq: clamor neq: dolor
erit ultra quȩ prima abierunt: seduideamus quo¬
modo eenticũ iudith incho&.
ncipited ño intympanis. Cuntate dño in cymbalis.
modula mini illi psal mũ nouũ. ex ultate & inuoca¬
te nom̃eius. Tympanũ quidam eẽdicunt musicũ
instrum̃tũ iuasiduab maetis solis capitib conurnien¬
tib supraeas densi coriisonora resultatio. Quod mu¬
sici disciplinabili mensuni ꝑcucientes ge minata
resonatione modulant᷑. Alu atdi cunt. Tympa¬
nũ.ẽe.rem mini mã eo quod in mani mulieris por¬
tare potest. Sicut scriptũ ẽ inexono. Sumpsit
aũt maria ꝓphetissa soror adro⁊ tympanũ
inmanusua & fieri tubam cum uno tistulo
incapite angusto ꝑ quod inspiratur:
si neseg nisucdns minima scientia eeligis ueteris in ma¬

Expanded text:
si populus eius erunt, et ipse Deus cum eis erit eorum Deus. si populus eius erunt, et ipse Deus cum eis erit eorum Deus. Et absterget Deus omnultra non erit, neque luctus, neque clamor, neque dolor erit ultra, quia prima abierunt . » Sed videamus quomodo canticum Judith inchoet « ncipite Domino in tympanis, cantate Domino in cymbalis, modulamini illi psalmum novum, exultate et invocate nomen eius». Tympanum quidam esse dicunt musicum instrumentum, quasi duabus metis solis capitibus convenientibus supra eas densi corii sonora resultatio, quod musici disciplinabili mensura percutientes geminata resonatione modulantur. 5 Alii autem dicunt tympanum esse rem minimam, eo quod in manu mulieris portari potest, sicut scriptum est in Exodo: «Sumpsit autem Maria prophetissa, soror Aaron, tympanum in manu sua»; et fieri tubam cum uno fistulo in capite angusto, per quod inspiratur, mystice significans minimam scientiam esse legis veteris in ma
Abbreviated transcription (Latin):
lenr umpo amiqiubostis pleniter exiuis cant
onant quando & uoce iubi lationis
& concordi modalatione ꝑfectȩ uitȩ om̃i potentid no lau¬
des ꝑpetualit decantant: tunce
iudit nr̃a
cantic&m nouum cantat dño.
quando de
corruptione uellesione ho¬
scium
nihil ultra ueret᷑: de quo conse
Iudithoc ẽ. consitens &i laudans. Tunc canticũ canit dño quan¬
doscã aeccła sponsaa uidelic& summiregis post actum bellũ
p̃sentis uitae quo contradiabolum atq hostes spiritales con¬
fligebat protriumpho atq ereptione suad nogrates con¬
dignas ex solu&. atq: officisui sine aliquo inpedim̃topleni¬
ter ipsi exhib& ministerium nec aliꝗdei ⁊ unc oberit
patninominis. Hoc ẽ. merari recordatio quando ium
nulla pristinae amaratudinis remanebit poriao sed
tota ing audii ꝑfecti magni tudine uerti t remporalis
doloris afflictio. Cumiuxta a pocalipsin iohannis taber¬
naculudĩ erit cum hominib & habitabitcumeis. & ip¬

Expanded text:
riumpho antiqui hostis pleniter exultant. 3onant quando et voce iubilationis et concordi modulatione perfectae vitae omnipotenti Domino laudes perpetualiter decantant. Tunc et Iudith nostra canticum novum cantat Domino quando de corruptione vel laesione hostium nihil ultra veretur; de quo conseqIudith, hoc est confitens et laudans, «tunc canticum canit Domino» quando sancta ecclesia, sponsa videlicet summi Regis, post peractum bellum praesentis vitae, quo contra diabolum atque hostes spiritales confligebat, pro triumpho atque ereptione sua Domino grates condignas exsolvet atque officii sui sine aliquo inpedimento pleniter ipsi exhibebit ministerium; 2 nec aliquid ei tunc oberit paterni nominis, hoc est Merari, recordatio: quando iam nulla pristinae amaritudinisremanebit porcio, sed tota in gaudii perfecti magnitudinem vertitur temporalis doloris afflictio. 3 Cum, iuxta Apocalipsin Iohannis, «tabernaculum Dei erit cum hominibus et habitabit cum eis, et ip
Abbreviated transcription (Latin):
ririinlicitũ ÷ : ut ne quaquã ultra uasthi ingrediat̃ ad negẽ sed regnũ illius
altera quȩ melio illa ÷ accipiat. Ec c&r. Quid ÷ qđ suꝑbiente uaschinex assuerus
septẽ sapientiũ qͥ exmore regio sẽꝑsibi aderant c̃siliũ quȩ rit & sententiã suꝑcã facere
acbonis operib seꝑ ad sisterecurant. Plebis iudaicȩ c̃tumacia cuĩ poene atqdã pna¬
tio nͣs rea sit deꝓmnit sententiã. Scilic& ut dethororegalihoc ÷ dec̃ sorciodĩ quo ordi¬
nata acp̃clec ta ẽ expellat᷑. Et locũ ipsius altera quȩ melior ei ÷ eccła uidelice
gentiũ sinceraside ac plena de uotione accipiat. Qđ ergo ad c̃uocandã uideã dñs ꝑlegeatq¬

Expanded text:
 ad regem, sed regnum illius altera, quae melior est illa, accipiat. » Quid est quod superbiente Vasthi rex Assuerus septem sapientum, qui ex more regio semper sibi aderant, consilium quaerit, et sententiam super eam facere ac bonis operibus semper assistere curant, plebis Judaicae contumacia, cujus poenae atque damnationis rea sit, depromit sententiam; scilicet ut de thoro regali, hoc est, de consortio Dei, quo ordinata ac praeelecta est, expellatur, et locum ipsius altera, quae melior est ea, Ecclesia videlicet gentium, sincera fide ac plena devotione accipiat. Quod ergo ad convocandam Judaeam Dominus pe
Abbreviated transcription (Latin):
ascĩ doc tores cura ꝑuigido tidie excubant in doc trina euangelii ut plebis sibi
cõmisse explorent credulitatẽ & operationẽ . si foete regulã recte fideiꝑ quã salus
ȩ t̃na adipiscit᷑ intentam̃ te sequant̃. sidiligentiã habeant inculturadĩ & in bonoꝵ
operũ obseruantia. ꝑ quã regnicȩlestis meces infuturauita ꝓmeret᷑. Hecłł ulla ho¬
huiꝰ sollicitudinis uacua sollietudinis uacuafieripot ÷ apud eos inquoꝵ occdib:
ardor rectȩsidei. & ignis diuiniamoris incessabilit̃ feru& Vnde doctor gen¬
tiũ delaborib suis acꝑsecutionib quas ꝓxp̃o passus ÷ ueridicis uerb̵ glorians

Expanded text:
ancti doctores cura pervigili quotidie excubant in doctrina Evangelii, ut plebis sibi commissae explorent credulitatem et operationem, si forte regulam rectae fidei, per quam salus aeterna adipiscitur, intenta mente sequantur, si diligentiam habeant in cura Dei et in bonorum operum observantia, per quam regni coelestis merces in futura vita promeretur; nec enim ulla hora hujus sollicitudinis vacua fieri potest apud eos in quorum cordibus ardor rectae fidei et ignis divini amoris incessabiliter fervet. Unde gentium doctor de laboribus suis ac persecutionibus quas pro Christo passu
Abbreviated transcription (Latin):
taq die septimo cũ rex eẽchi larior. & post ni miã poti¬
onẽ inca luis s&l mero. p̃cępit mau man &l bazatha
& arbona & bagatha &abgatha & tara tha. & char¬
chas: UII. eunuchis qui inconspectueiꝰ ministrabani
ut intro ducerent reginã uasthi coramrege. Posito
suꝑ caputei diade mate. ut ostender& cunctis popłis
& principib: illius pulchritudinẽ. eratenimpulchra
ualde. Querennuit & ad regis imperiũ qđ ꝑ enuchos¬
mandauerat ue nire contepsit. Septim̃dies conuiuii
plenitudinẽ temporũ significat in qua dñs incarnat᷑ om̃ia
mysterialegis & prophetarũ quib pie m̃tes relegiosorũ
hominũ eatenus pascebant᷑ abundatiori grã manifesta¬
uit. Dequaplenitudine paulus ad galathas scribens ait.
Cũ aut̃ uenit plenitudo temporũ misit ds̃ filiũ suũ factũ
ex muliere factũ sublege ut eos qui sublege erant redimer&

Expanded text:
taque die septimo cum rex esset hilarior et post nimiam potionem incaluisset mero praecepit Mauman et Bazatha et Arbona et Bagatha et Abgatha et Zarath et Charchas septem eunuchis qui in conspectu eius ministrabant ut introducerent reginam Vasthi coram rege posito super caput eius diademate et ostenderet cunctis populis et principibus illius pulchritudinem evalde. Quae renuit, et ad regis imperium venire contempsit. » Septimus dies convivii pulchritudinem temporum significat, in qua Dominus incarnatus omnia mysteria legis et prophetarum, quibus piae mentes religiosorum hominum eatenus pascebantur, abundantiori gratia manifestavit. De qua plenitudine Paulus ad Galatas scribens ait: « Cum autem venit plenitudo temporum, misit Deus Filium suum factum ex muliere, factum sub lege, ut eos qui
Abbreviated transcription (Latin):
tor conseruis suis intẽ pore tritcidat m̃surã uoce do mi¬
nicalaudat᷑ & suꝑ omniabonasua constituendus promittit᷑.
Vnde necesse .ẽ. ut qui uerbi pocula ministrat discretioms
nor mamteneat. Quate ñ de ministeriosuo magis lau¬
de in & p̃mia quam dampnũ & torm̃ta conse quatur.
asthi quo que regina. fecit conuiuiũ feminarũ inpalatio.
ubirex asuerus manere consueuerat. Quid ꝑuasthi
reg inã nisiples iudaica exprimit᷑ quȩ quasi regina re¬
gnasse uide bat᷑. cũ incultu uniusdĩ celerisgentib p̃emi¬
nere inuemiebat᷑. haec ergo conuiuiũ feminarum in
palatio ubirex manere consue uerat fecit hoc ÷ in ipsa
hie rsłm ubi tẽplũ dĩ & scã scõrũ fuerant cultu obseruan¬
tiã legis ex hibuit. uł inscripturarũ sacrarũ meditatio¬
ne in qua diuinitas potentiȩ suae noticiã tribuit piis a

Expanded text:
tor, conservis suis in tempore tritici dat mensuram, voce Domitor, conservis suis in tempore tritici dat mensuram, voce Dominica laudatur, et super omnia bona sua constituendus promittitur. Unde necesse est ut qui verbi pocula ministrat, discretionis normam teneat, quatenus de ministerio suo magis laudem et praemium quam damnum et tormenta consequatur. asthi quoque regina fecit convivium feminarum in palatio ubi rex Asuerus manere consueverat itaque direginam nisi plebs Judaica exprimitur, quae quasi regina regnasse videbatur, cum in cultu unius Dei caeteris gentibus praeeminere inveniebatur. Haec ergo convivium feminarum, ubi rex manere consueverat, fecit, hoc est, in ipsa Jerusalem, ubi templum Dei et Sancta sanctorum fuerant, cultu observantiam legis exhibuit, vel in Scripturarum sacrarum meditatione, in qua divinitus potentiae suae notitiam tribuens suis a
Abbreviated transcription (Latin):
auc toritas. ut tñ suꝑbis non crescat effre natio. sic occi¬
sis ac torpentib p̃dice t᷑ sollicitudo bomoperis. ut tam̃
inquietis in moderate licentia non augeat᷑ actionis
Sicinꝗetis inponat᷑ modus ut tam̃occiosis ñfiattorporse curus.
Sic ab inpacientib extinguat᷑ ira. ut tam̃re misis aclenib non
crescat neglegentia. Siclenes accendant᷑ ad telũ. ut tam̃
iracundis ñ ad dat᷑ incendiũ. Sicte nacib infundat᷑ tribu¬
endi largitas. ut non prodigis p̃dicet᷑ parcitas & tam̃tenacib
periturarerũ custodia non augeat᷑. sic in continentib lau¬
detͣ coniugisi ut tam̃ continentes nonre uocent᷑ ad luxũ:
Sic continentib laudet᷑ uirginitas corporis. ut tam̃ in con¬
na summane disperent᷑ ultima. Sic nutriendas ultima
nedũcredent᷑ sufficine qua quã tendant᷑ ad sum ma. Ser¬
uus ergo fidelis & prudens qui constitutus ad nõ dispensa¬

Expanded text:
auctoritas, ut tamen superbis non crescat effrenatio; sic otioauctoritas, ut tamen superbis non crescat effrenatio; sic otiosis ac torpentibus praedicetur sollicitudo boni operis, ut tamen inquietis immoderatae licentia non augeatur actionis; sic inquietis ponatur modus, ut tamen otiosis non fiat torpor securus; sic ab impatientibus exstinguatur ira, ut tamen remissio, ac lenibus non crescat negligentia; sic leves accendantur ad zelum, ut tamen iracundis non addatur incendium; sic tenacibus infundatur tribuendi largitas, ut non prodigis praedicetur parcitas, et tamen tenacibus peritura rerum custodia non augeatur; sic incontinentibus laudetur conjugium, ut tamen continentes non revocentur ad luxum; sic continentibus laudetur virginitas corporis, ut tamen in conna summa, ne despiciantur ultima, sic nutrienda sunt ultima, ne dum creduntur sufficere, nequaquam tendatur ad summa. Servus ergo fidelis et prudens, qui, constitutus a domino dispensa
Abbreviated transcription (Latin):
donũ spiritale inuitus cogit᷑ sed uoluntas prumtasing ulorũ que¬
rit᷑ luxta illua dominicũ testi momũ quad dicit. Qui potest
Etiterũ. Siuis ait ꝑfectus eẽ. uadeuende omĩaquȩ habes. &d apau¬
perib & labebis thes aurdincelo e uenise quereme. Prepo
nit enimrex nr̃ in scãe a ecđa celebri aesacro coniauo doc¬
tores suos suꝑ m̃sã scãrũscripturar ũ ut unacuiq: si deliũ dispen¬
sent dogma congruũ & scđmunius cuiusq: qualitatẽ confor¬
ment uerbi p̃dicationẽ ut inde sumat unusquisq qđ sibi
possi bile. & utile. eẽ ꝑspexerit. Tanta quippe arte uox docto¬
ris temperanda .ẽ. ut cũdiuer sasint auditorũ uicia & singu¬
lis inueniat᷑ congrua. & tam̃sibi metipsi non sit diuersa.
ut int̃passiones medias uno quidem ductu transeat. sed mo¬
re: acipitis gladii. Tumores cogitatiomĩ carnaliũ exdi¬
uersola tere incidat. Quate nus sic suꝑbis p̃dicet᷑ humilitas.
ut tam̃ timidis ñ augeat᷑ metus. Sic timidis infundatur

Expanded text:
tur invitus, sed voluntas prompta singulorum quaeritur, juxta illud Dominicum testimonium, quo dicit: « Qui potes» Et iterum: « Si vis, ait, perfectus esse, vade, vende omnia quae habes et da pauperibus, et habebis thesaurum in coelo, eae celebri ac sacro convivio doctores suos super mensam sacrarum Scripturarum, ut unicuique fidelium dispensent dogma congruum, et uniuscujusque qualitatem conforment verbi praedicationi, ut inde sumat unusquisque quod sibi possibile et utile esse perspexerit. Tanta quippe arte vox doctoris temperanda est, ut cum diversa sint auditorum vitia, et singulis inveniatur congrua, et tamen sibimetipsi non sit diversa; ut inter passiones medias uno quidem ductu transeat, sed more ancipitis gladii tumores cogitationum carnalium ex diverso incidat, quatenus sic superbis praedicetur humilitas, ut tamen timidis non augeatur metus; sic timidis infundatur
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃s uir tutẽ populosuo dabat & bedic&
populũ suũ in pace. cũ eo ad cȩlestis regni apiõe
ascendit qr sine eo nullomiodo illuoꝑuenire
potest: unde ipsa ueritũ meuangelio ait ne¬
moascendit incelũ nisiqͥ descendit decelofilius
hominis qͥẽ incelo: potest & hoc qđ dicit iudith
custodib: muroꝵ aperite portas de uotio cardis
audittor suoꝵ abea postulata intelle giꝰ hoc ẽ ut
p̃parent intentionẽ cordis & ac sa menda eaq si¬
bidicunt᷑ sicut saluat in euangelio ꝑparabolus

Expanded text:
rtutem populo suo dabit, et benedicet populum suum in pace, » cum eo ad coelestis regni apicem ascendat, quia sine eo nullo modo illuc pervenire potest. Unde ipsa Veritas in Evangelio ait: « Nemo ascendit in coelum, nisi qui descendit de coelo filius hominis qui est in caelo». Potest et hoc quod dicit Iudith custodibus murorum, «aperite portas», devotio cordis auditorum suorum ab ea postulata intellegi, hoc est ut praeparent intentionem cordis ad accipienda ea quae sibi dicuntur; sicut Salvator in evangel
Abbreviated transcription (Latin):
rinr̃o figubalit̃ conuenire at tam̃rite nullus de negare potest.
eorũ bona facta acre cãdoc trinã plurimũ illi testimonium p̃¬
buisse. Vnde nemo nos rep̃hendere deb& quod regis magn
pia opera ac iusta iudiciaregi & iudiciomniũ seculorum
eore fugit omis iniꝗtas. Sicui aut̃ uidet᷑ ingruu ẽe qđ dici¬
m̾legut aesaiãpphetã ꝗcr rũ regẽ ꝑsarũ hominẽ gentilem cõ¬
parauit redẽptori nrodicens exꝑsona dñi dabotibi thesau¬
ros abs conditos & archana secretorũ ut scias quiego dñs q uoco¬

Expanded text:
ri nostro figuraliter convenire? Attamen rite nullus denegare potest ri nostro figuraliter convenire? Attamen rite nullus denegare potest eorum bona facta ac rectam doctrinam plurimum illi testimonium praebuisse. Unde nemo nos reprehendere debet quod regis magni pia opera ac justa judicia regi et judici omnium saeculorum eo refugit omnis iniquitas. Si cui autem videtur incongruum esse quod dicimus, legat Isaiam prophetam, qui Cyrum regem Persarum hominem gentilem comparavit Redemptori nostro, dicens ex persona Domini: « Dabo tibi thesauros absconditos et arcana secretorum, ut scias quia ego Dominus, quo
Abbreviated transcription (Latin):
hester trpum aeccła teneat milli dubiũ ẽ. nec ipsa alicu¬
ius sponsa quã xp̃i ullo modo dicenda ÷. Vnde refugere
quis lib & hancinter p̃tationẽ non deb&. ꝓeo qđ ille rex
peccata alicuuis siue fidelis seu & iã ꝑfidi ip̃sius actus¬
bonafucta aciusta udiciacuiu̾quã ad nullum melius referunt᷑. quã
ad illũ aquo ẽ omnebonũ de quoscriptum est. Iudicabit orbẽ t̃remi
quitate & populos inueritute sua. Nã sicutgentili uerrores atq i¬
piafacta. ita nec sideliũ transgressionesatq peccata facile ꝑsimili¬
tudinẽ ueritati conpetunt. haec eñ ideo iliximus ꝗqͥdã doctoñ
dauid factum in uriã &uxorẽ ei figuralit̃ tranfer ad xp̃maecłãm¬
Qd causa .ẽ. aut aliꝗs dicat mor si dubitationẽ ad aquã contradic¬
tionis aaronis finctionẽ in sactirai uituli salomonis libidinẽ. eze¬
chie ir rogantiã petri negationẽ. ac sauliblasphe miã redẽpto¬

Expanded text:
Esther typum Ecclesiae teneat, nulli dubium est; nec ipsa alicuEsther typum Ecclesiae teneat, nulli dubium est; nec ipsa alicujus sponsa quam Christi ullo modo dicenda est. Unde refugere quilibet hanc interpretationem non debet, pro eo quod ille rex peccata alicujus, sive fidelis, sive etiam perfidi, istius actusbona facta ac justa judicia cujusquam ad nullum melius referuntur, quam ad illum de quo est omne bonum, de quo scriptum est: « Judicabit orbem terrae in aequitate, et populos in veritate sua . » Nam sicut gentilium errores atque impia facta, ita nec fidelium transgressiones atque peccata facile per similitudinem veritati competunt. Haec enim ideo diximus, quia quidam doctorum David factum in Uriam et uxorem ejus figuraliter transferunt ad causae est ut aliquis dicat Moysis dubitationem ad aquam contradictionis, Aaronis fictionem in factura vituli, Salomonis libidinem, Ezechiae arrogantiam, Petri abnegationem ac Saulis blasphemiam Redempto
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ quimuitatierant aureis poculis & alus atq aliis uasis. cibi
infere bagsur. Uinũqͦq ut magnificentia regia dignũ erat abundans
& p̃cipuũ pone bat᷑. necerat quino lentes coger& ab bibendũ. Sed
sic rexstatuerat p̃ponens mensis singulos de principib suis. ut sũme¬
r& unusquisq qđ uell&. Haec p̃paratio opulentis simꝗͥ con¬
uiui ilic& historialit̃ diuitiarũ pompã acdiliciarũ luxũre¬
gispo tentis de mon strareuideat᷑. tam̃ sacratiore misteriã
potentissimiregis nr̃i uidelic& dm̃i xp̃i diuitiarũ spiritaliũ
magnitudinẽ ac uitaliũ opũ excellentiã quasille scđm
modũ dispensationis suae unicuiq sideliũ suorũ largiterdi¬
stribuit significat. Hec enĩ alicuir ex ille ditissimus quiuxo¬
rissuae si delissime p̃cib ex orat. iudeorũ quẽ iniqui medita
tissima orationib interpellatꝰ liberat electossuos dehosti¬
ũ manib atq inimicoseorũ digne subicit uindictȩ. Qđ aut̃

Expanded text:
reis poculis et aliis atque aliis vasis cibi inferebantur vinum quoque ut magnificentia regia dignum erat abundans et praecipuum ponebatur nec erat qui nolentes cogeret ad bibendum sed sic rex statuerat praeponens mensis singulos de principibus suis ut sumeret unusquisque quod vellet vivii, licet historialiter divitiarum pompam et deliciarum luxus regis potentis demonstrare videatur, tamen sacratiore mysterio potentissimi regis nostri, videlicet Domini Christi, divitiarum spiritualium magnitudinem ac vitalium opum excellentiam, quas ille secundum modum dispensationis suae unicuique fidelium suorum largiter distribuit, significat. Nec enim alicui rex ille ditissimus, qui uxoris suae fidelissimae precibus exoratus, Judaeorum, quem iniqui meditabtissima, orationibus interpellatus, liberat electos suos de hostium manibus, atque inimicos eorum dignae subjicit vindictae. Quod autem
Abbreviated transcription (Latin):
relitate sȩd& mortẽ ipsorũ quoq: uirorũ mortẽ : Eiguas eẽ¬
rerũ memorabiliũ docuit. Cũ hanchistoriã neq: ipse dñs neq:
euuangelistarũ. quis piã ex sua ꝑsona narra uerit. Sed quae
impiinefindo ore contradñm ꝓtulerant. Euuangelist&
ꝓpt̃ sacrissimũdñiresponsũ suis lit teris indider̃ hae cergo
& his similialector fidelis inscõrũ patrũ dictis inuenie ns
non nob in put& siadeorũ simili tudinẽ in nr̃is opusculis ali¬
qua inseramus. Tercio igit᷑ anno imperiisui rex assuerus
fecit grande conuiuiũ cunctis principib & pueris suisfor¬
tissimis ꝑsaçrũ & medorũ ut ostender& diuicias gloricere

Expanded text:
rilitatem ejus et mortem, ipsorum quoque virorum mortem figuras esrilitatem ejus et mortem, ipsorum quoque virorum mortem figuras esse memorabievangelistarum quisquam ex sua persona narraverit; sed quae impii nefando ore contra Dominum protulerant, evangelistae propter sacratissimum Domini responsum suis litteris indiderunt. Haec ergo et his similia lector fidelis in sanctorum Patrum dictis inveniens, non nobis imputet, si ad eorum similitudinem in nostris opusculis aliqua inseramus. « Tertio igitur anno imperii sui rex Assuerus fecit grande convivium cunctis principibus et pueris suis fortissimis Persarum et Medorum, ut ostenderet divitias
Abbreviated transcription (Latin):
auditauoce simphomiorũ & musicorũ ꝓstratos adorare statuã suã
&di abelus satagitg enꝰ huma nũ ꝑdulcedinẽ pompae t̃restris
acrectitudine mentis inflectere: & ad sequendã cupiditatẽ
que ẽ si mulacrorũ seruitꝰ deceptorũ cordaꝑu̾tere. Siergo
quedã operał iuste por nere ꝓborum infigura nonsolum malorũ
sedetbonorũ precessert. Curnon & bonibonorũ hac tussiue
sermones quȩ in prophetico uolumine continet. Bonasequen¬
dosic trans ac tanarrat. Vtuentura exprimat. sic factorem ad¬
ꝓbat. ut ei misterio contradicat. Sic gestadãpnat. ut haec misti¬
cegerenda ꝑsuadeat. Itẽ uideamꝰ opuscula scĩ augustini qui&iõ
septẽ uiro sunius mulieris sinefilus de functos. Dequib saducei
resurrectionem negantes dnitẽp̃tabant. Certã aeccle¬
siastici sacram̃tifigurã dixerat habere. Nec ñ & mulierem & ste¬

Expanded text:
audita voce symphoniarum et musicorum prostratos adorare statuam suam. audita voce symphoniarum et musicorum prostratos adorare statuam suam. Et diabolus satagit genus humanum per dulcedinem pompae terrestris a rectitudine mentis inflectere, et ad sequendam cupiditatem, quae est « simulacrorum servitus, » deceptorum corda pervertere. Si ergo quaedam opera, vel justae poenae reproborum in figura non solum malorum, sed et bonorum praecesserunt, cur non etiam boni bonorum actus sive sermones, qui in prophetico volumine continentur, bona sequendo sic transacta narrat, ut ventura exprimat: sic factorem approbat, ut ei in mysterio contradicat; sic gesta damnat, ut haec mystice gerenda persuadeat. Item videamus opuscula sancti Augustini, qui etiam septem viros unius mulieris sine filiis defunctos, de quibus Sadducaei, resurrectionem negantes, Dominum tentabant, certam ecclesiastici sacramenti figuram dixerat habere. Nec non et mulierem et ste
Abbreviated transcription (Latin):
ego dñs & ñẽ amplius extramenonẽ ds̃ : accinexitẽ & ñco¬
gnoustime. Legut &opuscula patrũ qͥ actus siue casus re¬
gũ repborũ saulis &iechoniae scĩssimaredep̃toris m̃iopera
figuralit̃ designare dixerunt. Suulis uidelic& unctim
regẽ sed meritosce leru suorũ occisi suꝑ in noxia regis
xp̃i morte inter p̃tantes. lechoniȩ uero trans lationẽ
de uda in babilloniã quã ꝓpt̃ peccatu sustinuit. ad
grãmeus demre dẽptorisꝰ nr̃itrpice referentes
Quarelictis ob ꝑfidiã uideis adsaluandas porbem
nationes trans migrare dignatus est. Quidicta ł ac¬
ta pharionis siue nabucho donos or typice suꝑ hostib
aec cłae in tellegenda tra diderunt. Uerbi grã pharao p̃cȩpitinfan¬
tes populo dĩ masculos influmine neccari feminas reseruari. Quia
diabolus forcia in nob̵ opera ex tinguere fluxa& infirma cupit
enutrire. Itẽ nabucho donosor ussit om̃s populos sibi subditos

Expanded text:
et non est amplius, extra me non est Deus. Accinxi te, et non cognovisti me . » Legat et opuscula Patrum, qui actus sive casus regum reproborum Saulis et Jechoniae sanctissima Redemptoris nostri opera figuraliter designare dixerunt: Saulis videlicet uncti in regem, sed merito scelerum suorum occisi, super innoxii regis Christi morte interpretantes; Jechoniae vero translationem de Juda in Babyloniam, quam propter peccata sustinuit, ad gratiam ejusdem Redemptoris nostri typici referentes, qua, relictis ob perfidiam Judaeis, ad salvandas per orbem nationes transmigrare dignatus est. Qui dicta vel acta Pharaonis sive Nabuchodonosor typice super hostibus Ecclesiae intelligenda tradiderunt. Verbi gratia: Pharao praecepit infantes populi Dei masculos in flumine necari, feminas reservari: quia diabolus fortia in nobis opera exstinguere, fluxa et infirma cupit enutrire. Item Nabuchodonosor jussit omnes populos sibi subditos
Abbreviated transcription (Latin):
eeo qđ dluo e unuchirege m inter ficere uolentes a mardo cheo ꝓditi digne
A manproeo quodillũ mardoche us adonire noluit iudeorũ genꝰ hodio habens
ad regem accus auit quosillõ uniũsos unodie iussit int̃sici
Quod conperiens mardo chȩ us sac comduct ẽ. msiq d he steraet aputre¬
gempro iude orum nece supplietre

Expanded text:
eo quod eunuchi regem interficere volentes, a Mardochaeo proditi, digne Aman, pro eo quod illum Mardochaeus adorare noluit, Judaeorum genus odio habens, ad regem accusavit, quos ille universos uno die jussit interfAman, pro eo quod illum Mardochaeus adorare noluit, Judaeorum genus odio habens, Quod comperiens Mardochaeus sacco indutus est, misitque ad Esther, ut apud read regem accusavit, quos ille universos uno die jussit interfici
Abbreviated transcription (Latin):
ntore iuposteros. L unc quide mlibrũ asferit sacne hisiorice
ut̃pres. de archi uis ebr eorumre leuatũ uerbũ auerbo¬
z expressius se transtulisse: Att am̃ea quȩ ineditio iulguta reppe¬
rit nonpenit᷑ p̃r misit. Sed ebraica ueritate ple nafideexores¬
sa cetera quȩ exiruise cus inue nit iuxta sine inbbra suldeulo
subutrixit Nos aut̃ ea quȩ ex ebreorum fonte prolatas unt alle¬
gorico sensu ex posui mus e& era uero que exgre corũ ling ua
tata ex ponere preter misimus. Sed horum sensũ siudiosus
lector cum ante riorabeneri maił uerit satis ag noscede
poter e i uaũt o nobilissimareginacum sacriamentie dilit¬
na ine xpositis beneagnoueris inceteris quid sentiendũ
omp̃s qui illius regine m̃tẽ ad releuandas popli suicalamira¬
resere xerat. lesimilistudiolaborantẽ ade t̃nir egnigau¬
dia ꝑducere dignet᷑. INCIΡΙON CAΡ¬

Expanded text:
mittit in posteros. Hunc quidem librum asserit sacrae historiae interpres de archivis Hebraeorum relevatum verbum a verbo expressius se transtulisse. Attamen ea quae in editione vulgata reperit non penitus praetermisit, sed Hebraica veritate plena fide expressa, caetera quae extrinsecus invenit juxta finem libri addendo subjunxit. Nos autem ea quae ex Hebraeorum fonte prolata sunt, allegorico sensu exposuimus. Caetera vero, quae ex Graecorum lingua tata, exponere praetermisimus, sed horum sensus studiosus lector, cum anteriora bene rimaverit, satis agnoscere poterit. Tu autem, o nobilissima regina, cum sacramenta divina in expositis bene agnoveris, in caeteris quid sentiendum otens, qui illius reginae mentem ad liberandas populi sui calamitates erexerat, te simili studio laborantem ad aeterna gaudia perducere dignetur. CA
Abbreviated transcription (Latin):
dos. Quia numquã ad grãm ipsius beneficia queuenturist̃:
econtrario quid illis quitiment dm̃ eueniat audiamus.
uit imentte in quid magnier̃t apud te ꝑomĩa
Sicut e ñ contẽpnentes dm̃ minorantur ac defici unt ita
tũtes illũ magnierunt apud ipsum ꝑomĩa scilic& in con¬
latione uir tutũ & in augmento prȩmiorũ. Post haee
re dit uerũ me morata ꝓphecissa ad exponendas por nas hosti¬
usnor ũbdẽ dicit Uegenti insurgenti suꝑge nus me ũ dñse¬

Expanded text:
dos, quia nunquam ad gratiam ipsius beneficiaque venturi sunt. dos, quia nunquam ad gratiam ipsius beneficiaque venturi sunt. E contrario, quid illis qui timent Deum eveniat audiamus: 51 «Qui timent te, inquit, magni erunt apud te per omnia». Sicut enim contemnentes Deum minorantur ac deficiunt, ita «timentes illum magni erunt apud ipsum per omnia», scilicet in conlatione virtutum et in augmento praemiorum. 52 Post haec redit iterum memorata prophetissa ad exponendas poenas hostium suorum, ac dicit: «Vae genti insurgenti super genus meum: D
Abbreviated transcription (Latin):
re potest. quia in uoluntate eius umiuersa sunt posita cuius
uelle facere. ẽ. Monte safunda m̃tis mouebuntur cũ aquis
Permontes suꝑbia de monstrat᷑ ꝑsecutorũ quia funda m̃tis mouent᷑
cũ quis quando ab iniquis consilus & seditionib desistunt non uo¬
luntate tom̃ sed ne cessi tate quia id quod suꝑbe coeperunt
uicti potentiadĩ ad effectũ ꝑducere non possunt. de quare
aliã conparationẽ sub didit dicens. P&rae sicut ceralique¬
scent ante faciem tuã. Hoc ẽ duricia suꝑborũ quȩ se insu¬
peri bilem fore credebat. in p̃sentia aduentus tui moles¬
scens defici&. Nam sicut cera .ẽ. ex fauis collecta teneramoll¬
lisq sub stantia quȩ sic ignis calore resoluit᷑ ut ei corpulen¬
tia poenitus absum atur. Ita quoq iudit iodĩ a facre ipsi¬
us dispere unt peccatores quemad modum cera proximo
igne consum mit᷑. & benedicit eos afaciedĩ. ẽẽ dis soluen¬

Expanded text:
re potest, quia in voluntate eius universa sunt posita, cuius re potest, quia in voluntate eius universa sunt posita, cuius velle facere est. 48 «Montes a fundamentis movebuntur cum aquis». Per «montes» superbia demonstratur persecutorum, qui «a fundamentis moventur cum aquis» quando ab iniquis consiliis et seditionibus desistunt, non voluntate tamen, sed necessitate; quia id quod superbe coeperunt, victi potentia Dei ad effectum perducere non possunt. 49 De qua re aliam conparationem subdidit dicens: «Petrae sicut cera liquescent ante faciem tuam». Hoc est duritia superborum quae se insuperabilem fore credebat, in praesentia adventus tui mollescens deficiet; nam «sicut cera» est ex favis collecta tenera mollisque substantia, quae sic ignis calore resolvitur ut ei corpulentia poenitus absumatur 50 ita quoque iudicio Dei a facie ipsius dispereunt peccatores, quemadmodum cera proximo igne consumitur. Et bene dicit eos a facie Dei esse dissolven