comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iuditium gentib ꝓfer&e. Non cla¬
audietur foris uox eius. Calamum
quassatum ñ conteret: et linum fu¬
migans ñ extinguet. In ueritate
turbulentus: donec ponat in terrã

Expanded text:
iudicium gentibus proferet. Non claaudietur foris uox eius. Calamum quassatum non conteret et linum fumans non exstinguet; sed in ueritate nfringetur, donec po
Abbreviated transcription (Latin):
iusti: etiã suȩ uirtutis oblitus est.
reatura enĩ tibi factori deseruiens excandescit in torm̃tũ
aduersus iniustos. et lenior fit adbenefaciendũ ꝓhis qui inte
conficlunt. P ropt̃ hoc et tunc in om̃ia trans figurata. om̃iũ
nutrici gr̃ȩ tuȩ deseruiebant. ad uoluntatẽ horũ qͥ ate desidera¬
tisunt

Expanded text:
 suae virtutis oblitus est creatura enim tibi factori deserviens excandescit in tormentum adversus iniustos et lenior fit ad benefaciendum pro his qui in te confidunt propter hoc et tunc in omnia transfigurata omnium nutrici gratiae tuae deserviebant ad voluntatem horum qui a te desiderat
Abbreviated transcription (Latin):
mags domis hec quam elficauro soed respicies
nd orationam plieri cui. & precatiomeali. duc
exudias dñe placationem orationis quoiueoet
tiuis ocat cora te hodie ut suit orti tui. super domũ haarc die de uocer
in locs qus diristi muocari nomiẽ tuũ et exaudias oratioñe qua pues
tuis orat inhoc loco : Et exaudia p̃catiõem puertui et populi tu istł
Siorauerit ur loeo isto et exaudias in loco ħ abicationiꝰ iuxta te de celo
et exaudias et propicu suc hipeccauent uis inte sixplictt lib er¬

Expanded text:
omus quam aedificavi et respicias ad orationem pueri tui et precationem Domine ut exaudias placationem orationis quam puer tuus orat coram te ut sint oculi tui super domum hanc die et nocte in locum quem dixisti invocari nomen tuum et exaudias orationem quam puer tuus orat in hunc locum et exaudias precationem pueri tui et populi tui Israhel si oraverint in loco isto et exaudias in loco habitationis de caelo et exaudias et propitius sis si peccaverit vir iuxta te
Abbreviated transcription (Latin):
Senesar : lacus ãplissimꝰ iniudȩa:
longitudine centũ quadraginta
extendit᷑ stadiis: latitudine
quadraginta diffunditur:
crispantib: aquis aur̃a ñuentis:
sed descipso sibimet: creans.
Vnde & genesar dicit᷑. greco uo¬
cabulo : quasi generans sibi aurã.
Deniq: ꝑdiffusiora spacia lacus:
frequentib auris spirantib:
agitur. unde & purior haustus
eius : & ad potandũ dulcis & abilis:

Expanded text:
enesar lacus amplissimus in Iudaea longitudine centum quadraginta extenditur stadiis, latitudine quadraginta diffunditur, crispantibus aquis, auram non ventis, sed de se ipso sibi excreans. Unde et Genesar dicitur Graeco vocabulo, quasi generans sibi auram; denique per diffusiora spatia lacus frequentibus auris spirantibus agitatur; unde et purior haustus eius, et ad potandum dulcis et habilis.
Abbreviated transcription (Latin):
Genetlia ci appellati ꝓpt̃
nataliũ considerationes dierũ.
Genesiͫ enĩ hominũ. ꝑ duodetĩ
cęli signa describunt: siderũꝗ
cursũ nascentiũ mores acutosꝰ
euentus p̃dicare conant᷑: id est
quis quale signo fuerit natus.
aut quẽ effectũ habeat uitȩ
qͥ nascitur hni st̃ : qui uulgo
mathematici uocantur Cuiꝰ
suꝑstitionis genus constllati¬
ones latini uocant: id est no¬
tationes siderũ. quomodo se
habeat cũ quisq nascit᷑. Primũ
aũ idem stellarũ int̃pretes.
magi nuncupant᷑ : sicut dehis
legit᷑ : qđ in euangłio natum
hoc nomine soli mathematici:
Cuiꝰ artis scientia usq: ad euan¬
geliũ fuit concessa: ut xp̃o
edito: nemo exinde natiuita¬
tẽ alicuius. decȩlo int̃p̃taret᷑.¬

Expanded text:
Genethliaci appellati propter natalium considerationes dierum. Geneses enim hominum per duodecim caeli signa describunt, siderumque cursu nascentium mores, actus, eventa praedicare conantur, id est, quis quale signo fuerit natus, aut quem effectum habeat vitae qui nascitur. Hi sunt qui vulgo Mathematici vocantur; cuius superstitionis genus Constellationes Latini vocant, id est notationes siderum, quomodo se habeant cum quisque nascitur. Primum autem idem stellarum interpretes magi nuncupabantur, sicut de his legitur qui in Evangelio natum hoc nomine soli Mathematici. Cuius artis scientia usque ad Evangelium fuit concessa, ut Christo edito nemo exinde nativitatem alicuius de caelo interpretaret
Abbreviated transcription (Latin):
Genȩ st̃ inferiores oculoꝵ par¬
tes: unde barbȩ inchoant.
Nã grece genos: barbȩ. Hinc
& genȩ : qđ inde incipiant gig¬
ni barbȩ¬

Expanded text:
Genae sunt inferiores oculorum partes, unde barbae inchoant; nam Graece γένειον barbae. Hinc et genae, quod inde incipiant gigni barb
Abbreviated transcription (Latin):
x li đr Genera uerboꝵ ideo dicta: quia
gignunt. Nã actiuo adicis &
&gignit passiuũ. Rursum
passiuo adimis: & parit actiuũ : Iace¬
Ipsa aũ actiua dicunt᷑: quia
agunt : ut uerbero Et passi¬
ua quia patiunt᷑. ut uerberor:
Genera dicta st̃. qđ generent:
ut masculinũ & femininum. lor
Cetera non st̃ genera: sed hoc

Expanded text:
 20 7. Genera verborum ideo dicta, quia gignunt. Nam activo adjicis r, et gignit passivum. Rursum passivo adimis r, et parit activum. Ipsa autem activa dicuntur, quia agunt, ut verbero; et passiva, quia patiuntur, ut verberGenera dicta sunt quod generent, ut masculinum et femininum. Cetera nomina non sunt genera, sed hoc
Abbreviated transcription (Latin):
siue pube. Vnde & indum̃to
operiuntur. Dicunt᷑ aũ ista
& inhonesta : quia non habent
eã speciem decoris: sic̃ mẽbra
quȩ in promptu locata st̃: Idẽ
& uerecrũ quia uiri ẽ tantũ
siue qđ ex eo uirus emittitur
Nã uirus proprie dr̃ : humor
fluens anatura uiri.

Expanded text:
to operiuntur. Dicuntur autem ista et inhonesta, quia non habent eam speciem decoris, sicut membra, quae in promptu locata sunt. 103. Idem et veretrum, quia viri est tantum, sive, quod ex eo virus emittitur; nam virus proprie dicitur humor fluens a natura viri.
Abbreviated transcription (Latin):
dicti: eo qđ degenere abrahȩ
.eẽ. se gloriantur. Nã cũmba
biloniã uenisset popłs dĩ.
pleriq relinquentes uxores
suas babilonicis mulierib
adhȩser̃ : quidã aũ isrłiticis
tantũ coniugiis contenti: uł
exeis geniti. dũ reuersi essent
debabilonia : diuiserunt se
ab omni popło: & assũpserun
sibi hoc nom̃ iactantiaȩ¬

Expanded text:
dicti, eo quod de genere Abrahae esse se gloriantur; nam cum in Babyloniam venisset populus Dei, plerique, relinquentes uxores suas, Babylonicis mulieribus adhaeserunt; quidam autem Israeliticis tantum conjugiis contenti, vel ex eis geniti, dum reversi essent de Babylonia, diviserunt se ab omni populo, et assumpserunt sibi hoc nomen jactantiae
Abbreviated transcription (Latin):
Gemini st̃. nont̾antũ duo simul
nati: sed etiã plures. degemi¬
nis aũ uno aborto : alt̃ qͥ legi¬
tone natus fuerit. uepiscus
nominatur

Expanded text:
Gemini sunt non duo tantum simul nati, sed etiam plures. De geminis autem uno aborto, alter, qui legitime natus fuerit, Vopiscus nominatur
Abbreviated transcription (Latin):
Amneronimꝰ Gehennȩ nom̃ inueterib libris
non inuenit᷑: sed primũ a salus¬
tore ponit᷑. Queramus ergo:
quȩ sit sermonis huius occano
I dolũ baal fiusse iuxta hierłm
ad radices montis noria. inqͥb
sloa fuit : non semel legimus
hȩc uallis & parua cãpi plani¬
cies irrigua erat & nemorosa:
plenaq deliciis: & lucus i
ea idolo consecratus. Intantã
rat: ut deserta tẽpli uicina.
ibi hostias immolaret : & rigo.¬
rem religionis deliciȩ uince
rent: filiosq suos incenderent
dȩmoni uł initrarent. Et ap¬
pellabatur locus ipse geennon:
id .ẽ. uallis filioꝵ ennon.
Hoc regũ uolumen. & paralipo¬
minon. & hieremias scribuNt
plenissime : & cõminat᷑ ds̃ se
locũ ipsũ impleturũ cadaue.¬
rib: mortuoꝵ : ut nequaquã
uocet᷑ tofech & bral: sed uo
cet᷑ poliandriũ idẽ tumulus
mortuoꝵ. Futura ergo sup-¬
plicia. & penȩ ꝓpetuȩ. quib
peccatores cruciandi st̃: huiꝰ
loci uocabulo denotant᷑. Du¬

Expanded text:
men gehennae, in veteribus libris non invenitur, sed primum a Salvatore ponitur. Quaeramus ergo quae sit sermonis hujus occasio. Idolum Baal fuisse juxta Jerusalem ad radices montis Moria, in quibus Siloe fluit, non semel legimus . Haec vallis et parvi campi planities, irrigua erat et nemorosa, plenaque deliciis, et lucus in ea idolo consecratus. In tantamrat, ut deserta templi vicinia ibi hostias immolaret, et rigorem relirent, filiosque suos incenderent daemoni vel initiarent; et appellabatur lucus ipse Gehenon, id est vallis filiorum Ennon. Hoc Regum volumen, et Paralipomenon, et Jeremias scribunt plenissime. Et comminatur Deus se locum ipsum impleturum cadaveribus mortuorum, ut nequaquam vocetur Topheth cetur Poliandrum, id est tumulus mortuorum. Futura ergo supplicia et pene perpetue, quibus peccatores cruciandi sunt, huius loci vocabulo denotantur. Du
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitatis eoꝵ. Frequentibus
enĩ docum̃tis informatus est.
quali p̃sagio contra hostes fu-¬
turã uictoriã expediret. Ex
quo futuro. exꝑimendi ȩt in-¬
mologiã nomine sumpsit.

Expanded text:
iniquitatis eorum. Frequentibus enim documentis informatus est quali praesagio contra hostes futuram victoriam expediret, ex quo futuro experimento etymologiam nominis sumpsit.
Abbreviated transcription (Latin):
aũ genera gẽmȩ sequuntur:
quȩ multũ auro decorẽ tribu¬
unt uenustate colorũ Primor¬
dia ȩris arupe caucaso. fabulȩ
ferunt : ꝓmiteũ primũ frag¬
mentũ saxi eius inclusisse fer¬
ro. ac digito cirtũdasse : huiꝰq
mitiis cepisse anul̃ atq gẽmã:
Genera gẽmarũ. innumerabi¬
lia . eẽ. tradunt᷑ : equib: nos
ea tantũ quȩ principalia st̃
siue notissima ad notabimus.
d instar gũmi luceant. Precio lagłs Gemens¬
si lapides ideo dicti st̃ quia
careͦ ualent: siue ut a uilib: dis¬
cerni possint. seu qđ rari fint sengo
Oore enĩ qđ rarũ est magnũ Purrȩł

Expanded text:
rum genera gemmae secuntur, quae multum auri decorem tribuunt venustate colorum. Primordia eius a rupe Caucaso. Fabulae ferunt Prometheum primum fragmentum saxi eius inclusisse ferro ac digito circumdasse, hisque initiis coepisse anulum atque gemmam. Genera gemmarum innumerabilia esse traduntur, e quibus nos ea tantum quae principalia sunt sive notissima adnotavimus. d instar gummi transluceant. Pretiosi lapides ideo dicti sunt quia care valent, sive ut a vilibus discerni possint, seu quod rari sint. Omne enim quod rarum est magnum et
Abbreviated transcription (Latin):
Gehenna. ẽ. locus ignis sulphu-¬
ris: quẽ appellari putant.
aualle idolis consetrata : quȩ
est iuxta murũ herłm: re¬
pleta olim cadauerib: mortuoꝵ.
Ibi enĩ ebrei filios suos immo¬
larunt dȩ monib: : & appella¬
batur locus ipse geennon. Fu¬
turi ergo supplicu locus. ubi
peccatores crucundi st̃: huiꝰ
loci uocabulo desgnatur.
Duplicẽ aũ eẽ. gthennã: ignis
& frigoris

Expanded text:
Gehenna est locus ignis, et sulphuris, quem appellari putant a valle idolis consecrata, quae est juxta murum Hierusalem, repleta olim cadaveribus mortuorum. Ibi enim Hebraei filios suos immolabant daemonibus, et appellabatur locus ipse Gehennon. Futuri ergo supplicii locus ubi peccatores cruciandi sunt, hujus loci vocabulo designatur. Duplicem autem esse gehennam, et ignis, et frigoris
Abbreviated transcription (Latin):
generib afalsis discernere:
magna difficultas : quippe ig¬
cũ inuentũ sit. ex uero genere
alterius in alia falaa transdu¬
cere: ut fardonices quȩ ternis
gluttinant᷑ gẽmis : ita ut de¬
phendi non possint. Fingunt
eñ eas & diuer so genere : nigro
candido mineoq colore : Na
splapide p̃ciosissimo ⁊ marag¬
do. quidã uitrũ arte inficiunt¬
& fallit oculos subdole quȩdi
sala uiriditas: quoadiusq ñ ẽ
qͥ probet simulata & arguat
Sic &alia alio atq aliom neq
est sine fraude ulla uita mor¬
taliũ. Om̃s aũ nontrans luci¬
das gẽmas cecas appellari sole
eo qđ densitate sua obscurent᷑¬

Expanded text:
generibus veras a falsis discernere magna difficultas est, quippe quum inventum sit ex vero genere alterius in alia falsa transducere; ut sardonyches, quae ternis glutinantur gemmis ita ut deprehendi non possint. Fingunt enim eas ex diverso genere: nigro, candido mineoque colore. Nam et pro lapide pretiosissimo smaragdo quidam vitrum arte inficiunt, et fallit oculos subdole quadam falsa viriditas, quoadusque non est qui probet simulatum et arguat; sic et alia alio atque alio modo. Neque est sine fraude ulla vita mortalium. Omnes autem non translucidas gemmas caecas appellari, eo quod densitate sua obscurent
Abbreviated transcription (Latin):
ecur nom̃ habet : eo qđ ignis
ibi habeat sedem. qͥ incerebro
subuolat. Inde ad oculos cete¬
rosq sensus. & mẽbra diffun.¬
ditur : & calore suo ad se sucũ
excibo tractũ. uertit insan¬
guinẽ : quẽ adusũ pascendi
nutriendiq singulis mẽbris
prebet. Ingͥecore aũ consistit
uoluptas & concupiscentia : uixta
eos qui defiscis disputant

Expanded text:
ecur nomen habet eo quod ignis ibi habeat sedem, qui in cerebro subvolat. Inde ad oculos ceterosque sensus et membra diffunditur, et calore suo ad se sucum ex cibo tractum vertit in sanguinem, quem ad usum pascendi nutriendique singulis membris praebet. In iecore autem consistit voluptas et concupiscentia iuxta eos qui de physicis disputant.
Abbreviated transcription (Latin):
armata quã ungulis. uir¬
tutẽ maiorẽ inminori
corpore gestasis. Hic ab
accipiendo id. ẽ. acapiendo
nom̃ sumpsit. Est enĩ auis degł¬
rapiendis aliis auib: auida.
Idõq uocat᷑ accipiter. hoc Augͥ¬
.ẽ. raptor. Unde & paulus Uigł¬
apłs dicit. Sustineus enĩ
si quis accipit. ut enĩ dice degł¬
ret si quis rapit. dixit sĩ qͥs
accipit Fertur aũ accipitres degł¬
circa pullos suos impios. ẽẽ. Hidor¬
Nã dũ uiderint eos posse degł¬
temptare uolatus. nullas urgl¬
eis prȩbent ȩscas: sed uerber¬
rant pennas. & anido prȩci degł¬
pitant. atq atenero cõpel deglosi¬
lunt ad prȩdam. neforte ciceronꝰ¬
adulti pigrescant

Expanded text:
armata, quam ungulis, virarmata, quam ungulis, virtutem majorem in minore corpore gestans. Hic ab accipiendo, id est, a capiendo nomen sumpsit. Est enim avis rapiendis aliis avibus avida, ideoque vocatur accipiter, hoc est, raptor; unde et Paulus Apostolus: Sustinetis enim si quis vos accipit, ut enim diceret si quis rapit, dixit si quis accipit. 99 56. Fertur autem accipitres circa pullos suos impios esse. Nam dum viderint eos posse tentare volatus, nullas eis praebent escas, sed verberant pennis, et a nido praecipitant, atque a tenero compellunt ad praedam, ne forte adulti pigrescant
Abbreviated transcription (Latin):
gulis. quȩ feruntur durã
aduersus ꝓprios fȩtus ha¬
bere inclementiã. Nam
ubi eos aduerterint tẽp¬
tare uolatus primordia.
enidis eos eiciunt suis
continuoq eliminant.
ac sĩ morent᷑ ꝓpulsant
pennis atq prȩcipitant.
uerberant alis. coguntq
audere qđ trepidant. nec
ullũ postea deferunt his
munus alimoniȩ. Quid
mirũ tam̃ si rapere assue¬
ti nutrire fastidiant
Consideremꝰ ad hoc eos. cẽ.
generatos ut etiã aues
ad cauendũ formido exer¬
ceat. nec passim curare¬
laxent sed ꝑicula p̃donib
declinanda prosp̃iciunt
peinde cũ his natura qđ dã
prȩdandi munus in oleuerit
magis atenero pullos suos
inst ituere uident᷑ ad prȩdã
quã passis abdicare cõpen¬
diis. Cauent ne intenera¬
ȩtate pigrescant. ne soluant᷑
delicis. ne marcescant ocio.
ne discant cibũ magis ex¬
spectare quã quȩrere. na
turȩ suȩ deponant uigorẽ.
int̃mittunt studia nutri¬
endi. ut inusu rapiendi
audere cõpellant
Accipiter. auis animo plus

Expanded text:
itres feruntur duram in eo aduersus proprios fetus habere inclementiam, quod ubi eos aduerterint temptare uolatus primordia, nidis eiciunt suis continuoque eliminant ac, si morentur, propulsant pinnis atque praecipitant, uerberant alis coguntque audere quod trepidant nec ullum postea deferunt his munus alimoniae. quid mirum tamen, si rapere adsueti nutrire fastidiunt? consideremus ad hoc eos esse generatos, ut etiam aues ad canendum formido exerceat, ne passim curas relaxent, sed pericula a praedonibus declinanda prospiciant. deinde cum his natura quadam praedandi munus inoleuerit, magis a tenero pullos suos instituere uidentur ad praedam quam pastus abdicare conpendiis. cauent ne in tenera aetate pigrescant, ne soluantur deliciis, ne marcescant otio, ne discant cibum magis expectare quam quaerere, ne naturae ansa deponant uigorem. intermittunt studia nutriendi, ut in usum rapiendi audere conpellantAccipiter, avis animo plus
Abbreviated transcription (Latin):
quando legendũ. ẽ. eu̾głiũ.
aut sacrificiũ offerendũ¬
ꝓuentu maloꝵ graminũ
usq adeo celebris. ẽ. ut no¬
xias herbas attonitus illic

Expanded text:
quando legendum est Evangelium vel sacrificium offerenduproventu malorum graminum usque adeo celebris est, ut noxias herbas aconita illinc
Abbreviated transcription (Latin):
A cirologia. Non ꝓpria dictio.
sꝑare. & gramineo incãpo.
Propriũ.ẽ. graminosũ dicere
campũ non gramineũ
pro frondosa

Expanded text:
Acyrologia, non propria dictio: sperare; et, gramineo in campo: proprium est graminosum dicere campum, non gramineum. pro frondosa
Abbreviated transcription (Latin):
ntipodas. ẽẽ. fabulantur
id. ẽ. homines a contraria
quando occidit nobis ad¬
uersa pedib nr̃is calcare
uestigia nulla ratione degł¬
credendũ. ẽ. neq hoc
ulla historica cognitione
didiciise se affirmant.
sed quasi ratiocinando Uirgł¬
coniectant . eo qđ intra
conuexa cȩli terra sus¬
pensa sit. eundẽq locũ Paci¬
mundus habeat & infimũ
& mediũ. & ex hoc opinan¬
tur alterã terrȩ partem
quȩ infra. ẽ. habitatione
hominũ carere ñ posse
Nec attendunt etiam si
figura conglobata & ro¬
tunda mundus. eẽ. cre¬
cdatur. siue aliqua ratio¬
ne monstretur. ñ tam̃
.eẽ. consequens ut etiã
exilla parte ab aquarũ
congerie nudatus sit.
terra deinde etiam si
nuda sit neq hoc statĩ
necesse. eẽ. ut homines
habeat qm̃ nullo modo
scriptura ista mentitur
quȩ narratis prȩteritis
facit fidem eoquod ei prȩ¬
dicta complentur. Nimisq
absurdũ. ẽ. ut dicatur
aliquos homines ex hac
in illã partẽ oceani immen¬

Expanded text:
ntipodas esse fabulantur, id est homines a contraria quando occidit nobis, aduersa pedibus nostris calcare uestigia, nulla ratione credendum est. Neque hoc ulla historica cognitione didicisse se adfirmant, sed quasi ratiocinando coniectant, eo quod intra conuexa caeli terra suspensa sit, eundemque locum mundus habeat et infimum et medium; et ex hoc opinantur alteram terrae partem, quae infra est, habitatione hominum carere non posse. Nec adtendunt, etiamsi figura conglobata et rutunda mundus esse credatur siue aliqua ratione monstretur, non tamen esse consequens, ut etiam ex illa parte ab aquarum congerie nuda sit terra; deinde etiamsi nuda sit, neque hoc statim necesse esse, ut homines habeat. Quoniam nullo modo scriptura ista mentitur, quae narratis praeteritis facit fidem eo, quod eius praedicta conplentur, nimisque absurdum est, ut dicatur aliquos homines ex hac in illam partem, Oceani inmen
Abbreviated transcription (Latin):
Antimetabole. ẽ. conuersio
uerborũ . quȩ ordine
mutato contrariũ efficit
sensum. non ut edam
uiuo. sed ut uiuam edo:
& illud: si consul antoni¬
uis brutus hostis sĩ ob¬
seruatur rei publicae
brutus hostis antonius.

Expanded text:
rsio verborum quae ordine mutato contrarium efficit sensum: Non ut edam vivo, sed, ut vivam edo. Et illud: Si consul Antonius, Brutus hostis; si conservator reipublicae Brutus, hostis Antonius.
Abbreviated transcription (Latin):
siđr Antiȩ sunt cincinni de¬
pendentes ꝓpe auriculas.
greco uocabulo abaurib¬
Antiphona ex greco inter¬
pretat᷑ uox reciproca.
duob scilicet choris alder¬
natĩ psallentib ordine
cõmutato. siue de uno
adunũ. quod genus psal¬
lendi greci inuenisse
traduntur
Antiphonas greci primi
cõposuerunt. duob cho¬
ris alternatĩ concinentib
quasi duo seraphin duoq
testam̃ta inuicem sibi
conclamantia. Apud lati¬
nos aut̃ primus beatissi¬
mus ambrosius antipho¬
nas instituit grecorum
exemplũ imitatus & hinc
incunctis occiduis regi¬
onib earũ usus increbuit

Expanded text:
s. Antie sunt cincinni dependentes prope auriculas greco vocabulo ab auribAntiphona ex Graeco interpretatur vox reciproca, duobus scilicet choris alternatim psallentibus ordine commutato, sive de uno ad unum, quod genus psallendi Graeci invenisse tradunturAntiphonas Graeci primi composuerunt duobus choris alternatim concinentibus, quasi duo Seraphim, duoque Testamenta invicem sibi conclamantia . Apud Latinos autem primus idem beatissimus Ambrosius 370 antiphonas constituit, Graecorum exemplum imitatus. Exhinc in cunctis occiduis regionibus earum usus increbuit
Abbreviated transcription (Latin):
yronia quȩ nonuoce ꝓ¬
nuntiantis significat
sed sus tantũ modo uer¬
bis & contrano dicitur
ueluti dũ requirimus
accipere qđ ibi non est. Augu¬
& respondetur nobus. stim¬
abundat. ltẽ caue illũ
quia bonus homo ẽ. pro
malo Itẽ iniob Si non
infaciẽ benedixerit tibi¬
ubi innaboth fictum
crimen a calumniantib
nominatũ .ẽ. quod bene¬

Expanded text:
rasis uero non uoce pronuntiantis significat sed suis tamtummodo uerbis contrario dicitur; ueluti dum quaesumus accipere quod ibi non est et respondetur nobis: abundat. item: caue illum quia bonus est homo, pro as. item in Iob: si non in faciem benedixerit tibubi in Naboth fictum crimen a calumniantibus nominatum est quod bene
Abbreviated transcription (Latin):
IAnti frasũs. ẽ. sermo econ¬
trario intelligendus. ut
lucus quia caret luce
ꝑnimiam nemoꝵ umbrã
& manes id. ẽ. mites & mo¬
desti cũ sint terribiles
& immanes & parcas &
eumenides furiȩ quod
nulli parcant uł bene¬
faciant: hoc tropo & nani
athlantes & cȩci uidentes
& uulgo et hiopes argen¬
tei appellant᷑ . Int̃ rro¬
niam aut̃ & antifrasin
hoc distat. quod ironia
ꝓnuntiatione sola indi¬
cat qđ intelligiuult.
ut cũ dicimus hominai
agenti malũ. bonũ est
quod facis. Antifrasis uͦ
non uoce ꝓnuntiantis
significat contrariũ. sed
sius tantum uerbis quoꝵ
origo contraria. ẽ.¬

Expanded text:
Antiphrasis est sermo e contrario intelligendus, ut lucus, quia caret luce per nimiam nemorum umbram: et manes, id est, mites, et modesti, cum sint terribiles et immanes; et Parcae et Eumenides Furiae, quod nulli parcant, vel benefaciant. Hoc tropo, et nani Atlantes, et caeci videntes, et vulgo Aethiopes argentei appellantur. 25. Inter ironiam autem, et antiphrasim hoc distat, quod ironia pronuntiatione sola indicat quod intelligi vult, sicut cum dicimus homini agenti male: Bonum est quod facis. Antiphrasis vero non voce pronuntiantis significat contrarium, sed suis tantum verbis, quorum origo contraria e
Abbreviated transcription (Latin):
Antipodȩ dicunt᷑ eoquod
contrarii uestigiis nr̃is
putantur ut quasi sũb
terris positi aduersa pedib
nr̃is calcent uestigia. nulla
ratione credendũ. ẽ. quia
nec solidatus patit᷑ nec
centrũ terrȩ. sed neq hoc

Expanded text:
Antipodes dicuntur, eo quod contrarii esse vestigiis nostris putantur, ut quasi sub terris positi adversa pedibus nostris calcent vestigia, nulla ratione credendum est, quia nec soliditas patitur, nec centrum terrae; sed neque hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Artifex generale nomen
uocatur quod artẽ faciat
sicut aurifex qui aurũ
facit. Faxo enĩ pro facio
antiqui dicebant. Tria
homine artifici expe¬
Etantur. ut aliquid effi¬
ciat. Nxtura doc trina. Ilsi dr¬
usus. Natura ingenio.
doctrina scientia. usus
fruc tu dicendus. ẽ.¬

Expanded text:
Artifex generale nomen vocatur quod artem faciat, sicut aurifex qui aurum facit. Faxo enim pro facio antiqui dicebant. Nahomine artifice spectantur, ut aliquid efficiat; natura, doctrina, usus: natura ingenio, doctrina scientia, usus fructu dijudicandus e
Abbreviated transcription (Latin):
hominis disciplina est : habitu
atq uictu. sacco &cinere in¬
cubare : corpus sordib obs¬
curare. animũ in merorib
deicere: illa quȩ peccauit
tristi tractatione mutare:
Lȩtaniȩ aũ greco nomine
appellantur : quȩ latine di¬
cunt᷑ rogationes. Int̃ lȩca¬

Expanded text:
hominis disciplina est, habitu hominis disciplina est, habitu atque victu, sacco et cinere incubare, corpus sordibus obscurare, animum maeroribus deicere, illa, quae peccant, tristi tractatione mutare. Litaniae autem Graeco nomine appellantur, quae Latine dicuntur rogationes. Inter lita
Abbreviated transcription (Latin):
siđr Exomologesis. greco uoca¬
bulo dicitur : qđ latine con-¬
fessio int̃pretatur. Cuius
nominis. duplex significatio ẽ :
Aut enĩ in laude intelligitur
confessio: sicut est. confiteor
tibi p̾at̃ dnẽ cȩli & terrȩ:
aut dũ quisq confitetur sua
mitur & frequentatur exo¬
mologesis. qua delictũ nr̃m
dnõ confitem᷑ : non quidem
ut ignaro. cuius cognitioni
nichil occultũ est : sed confes¬
sio est rei. scilicet eius. quae
ignoratur ꝓfessa cognitio.
Vtile enĩ sibi ac iocundũ quisquã si siđr¬
eẽ. existimauerat. rapere.
adulterare. furari : sed ubi
hȩc ȩternȩ dãnationi obnoxia
.ẽẽ. cognouit: cognitis his:
conficetur errorẽ. Confes¬
sio aũ erroris. ꝓfessio est
desinentis. Desinendũ ergo
apeccatis est : dũ confessio. ẽ
Confessio aũ antecedit : re¬
missio sequitur : Ceterum
extra ueniã est: qui pecca¬
tũ cognoscit. necͦognitũ con-¬
fitetur. Itaq ex omologesis
ꝓsternendi & humilificandi

Expanded text:
 Exomologesis Graeco vocabulo dicitur, quod Latine confessio interpretatur, cujus nominis duplex significatio est. Aut enim in laude intelligitur confessio, sicut est: Confiteor tibi, Pater, Domine caeli, et terrae. Aut dum quisque confitetur suamitur et frequentatur exomologesis, qua delictum nostrum Domino confitemur; non quidem ut ignaro, cuius cognitioni nihil occultum est; sed confessio est rei scilicet eius quae ignoratur professa cognitio. Utile enim sibi ac iucundum quisquam esse existimaverat rapere, adulterare, furari; sed ubi haec aeternae damnationi obnoxia esse cognovit, cognitis his, confitetur errorem. Confessio autem erroris professio est desinendi: desinendum ergo a peccatis est, dum confessio est. Confessio autem antecedit, remissio sequitur. Ceterum extra veniam est qui peccatum cognoscit nec cognitum confitetur. Itaque exomologesis prosternendi et humilificandi
Abbreviated transcription (Latin):
Exosus. abodio dictus est
nã antiqui et odi dicebant :¬
exosus sũ. Hinc est exosus. Icice¬
quo utimur : licet iã osum
nondicamus

Expanded text:
Exosus ab odio dictus. Nam antiqui et odi dicebant et osus sum. Hinc est exosus, quo utimur, licet iam osus non dicimus
Abbreviated transcription (Latin):
sterio ȩccłiȩ. exorcistas scđm
officia quȩ intẽplo salomo¬
nis erant disposita. quae
postea sunt ab esdra scĩssi.¬
mo disꝑtita : inuenimus eos
morat tẽpli. eos nunc. ẽẽ
exorcistas in ȩccłia dĩ¬

Expanded text:
t esse exorcistas secundum officia quae in templo Salomonis erant disposita; quaeque posterius sunt ab Esdra dispertita. Et invenimus eos morat templi, nunc eos nunc esse exorcistas in ecclesia D
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃ rogandũ dm̃. & impe¬
trandã in aliquo miscđiam
ne habetur: ne distat uul¬
go utrũ lȩtaniȩ. an exomo¬
logesis dicatur:¬

Expanded text:
er rogandum Deum, et impetrandam in aliquo misericorne habeatur, jam non distat vulgo utrum Litaniae an exomologesis dicantur
Abbreviated transcription (Latin):
magnitudine multi coloris.
unde & hoc sibi nom̃ adoptauit.
Tam diuersis enĩ notis sparsus ẽ:
ut sexaginta gẽmarũ colores.
in paruo orbiculo eius dep̃hen¬
dant᷑. Nascit᷑ aũ in libia apđ
trogo itas

Expanded text:
magnitudine multicolor; unde et hoc sibi nomen adoptavit. Tam diversis enim notis sparsus est ut sexaginta gemmarum colores in parvo orbiculo eius deprehendantur. Nascitur autem in Libya apud Trogodytas
Abbreviated transcription (Latin):
de precatur.
xorcismũ grete. latine con¬
iuratio. siue sermo increpa¬¬
tionis est. aduersus diabolũ
ut discedat : sicut est illud
iħm sacerdotẽ magnũ. stantẽ
corã angło dnĩ : & satan
stabat ad extris eius: ut ad¬
uersaretur ei. Et dixit dñs
adsatan. Increpet dñs inte
qui elegit hierłm. Hoc est
exortismu: increpare &
coniurare aduersus diabolũ.
Vnde sciendũ. qđ noncreatura
dĩ minfantib: exorcitatur
aut ex sufflatur : sedille sub
quo sunt om̃s. qui cũ peccato
nascunt᷑. Est enĩ princeps

Expanded text:
erebatur Exorcismus Graece, Latine coniuratio, sive sermo increpationis est adversus diabolum, ut discedat: sicut est illud sum sacerdotem magnum stantem coram angelo Dei, et Satan stabat a dextris eius, ut adversaretur ei; et dixit Dominus ad Satan: Increpet Dominus in te, qui elegit Hierusalem.' Hoc est exorcismus increpare et coniurare adversus diabolum; unde sciendum est quod non creatura Dei in infantibus exorcizatur aut exsufflatur, sed ille sub quo sunt omnes qui cum peccato nascuntur. Est enim princeps
Abbreviated transcription (Latin):
int̃ absconsũ & absconditũ¬
.ẽ. acuiꝰ libet arte cȩlatum
Absconditũ uͦ. ẽ. naturaliter des¬
abditũ
Conditũ enĩ. ẽ. ñ absconsũ
Vnde & consuere dicitur
quando rupta atq aperta
quȩq: texantur

Expanded text:
Inter absconsum et abscondituest cuiuslibet arte celatum, absconditum uero naturaliter abditum. Conditum enim est, non consum, unde et consuere dicitur quando rupta atque aperta quaeque texuntur
Abbreviated transcription (Latin):
unde & nom̃ traxit ama¬
racus apuero cuiusdã re¬
gis qui casu lapsus dum de¬
ferret unguenta nouum
& gratissimũ exconfusio¬
ne odorem creauit. hanc

Expanded text:
unde et nomen traxit amaracus a puero cuiusdam regis, qui casu lapsus, dum ferret unguenta, novum et gratissimum ex confusione odorem creavit. Hyac
Abbreviated transcription (Latin):
Amandata. extramanda¬
ta mandari enĩ extra
mandari. ẽ. quod ꝓprie
ad hominẽ refertur. ut
si quis suũ religet. aut
in longinquo transmit tat

Expanded text:
Amandata, extra mandata. Amandari enim extra mandari est, quod proprie ad hominem refertur, ut si quis filium releget aut in longinqua transmittat
Abbreviated transcription (Latin):
tradunt regiũ quendam
puerũ amaracũ nomine
complura unguentoꝵ ge¬
nera ferentem casu pro¬
lapsum. ẽẽ. & maiorem
excõmixtione odorẽ cre¬
asse Vnde & nunc optima
unguenta a maricina
dicunt᷑. Sunt aut̃ exge¬
nere florũ¬
L mare & diligere putat
differre cicero. sepiusq
sic utitur ut distinguat cicĩ
atq: amare ponat ꝓ arden
amare. sicut in epłis ad
brutũ. Uale inquit & nos
& rursus. sic gͥ facies emea¬
tus sum diliges. Item ad
dolobellũ. quis erat qui
putaret ad eũ amorẽ quẽ
ergate habebã posse ali¬
quid accidere: Tantũ ac¬
cessit. ut michi nunc deniq Pla
amare uideatur ante a
dilexisse. Alii dixerunt
amare naturaliter nobis
insitũ. diligere electione

Expanded text:
tradunt regium quemdam puerum, Amaracum nomine, complura unguentorum genera ferentem casu prolapsum esse, et majorem ex commistione odorem creasse. Unde nunc optima unguenta Amaracina dicuntur, sunt autem ex genere floruAmare et Diligere putat differre Cicero, saepiusque sic utitur, ut distinguat, atque amare ponat pro ardeamare, sicut in epistolis ad Brutum: Vale, inquit, et nos  rursus: «Sic igitur facies et me atus sum diliges». Item ad Dolabellam: «Quis erat qui putaret ad eum amorem, quem erga te habebam, posse aliquid accedere? Tantum accessit ut mihi nunc denique amare uidear, antea dilexisse». Alii dixerunt amare naturaliter nobis insitum, diligere uero electione
Abbreviated transcription (Latin):
suauitate. & congregen¬
tur om̃s more ipsius
& cũ impletũ fuerit os eiͦ
claudit ore posces. & glut¬
tit eos. Magni aut̃ pisces
& ꝓfpecti non aꝓppinqua
saltem odori eius Scdo
uͦ natura euis. ẽ. ut exhi¬
beat sẽ inmodũ insulae
Nauigantes aut̃ suspican ¶ hđr¬
& dũ accenderint ignẽ
suꝑ eã adcoquendũ atq
cale faciendũ se. sentiens
ignẽ demergit se in pro¬
fundũ. & trabit post se
naues ligatas

Expanded text:
suavitate, et congregensuavitate, et congregentur omnes in ore ejus, et, cum impletum fuerit os ejus, claudit os piscis, et glutit eos. Magni autem pisces et perfecti non appropinquant saltem ori ejus. Secunda vero natura est ejus, ut exhibeat se in modum insulae. Navigantes autem suspicanet dum accenderit ignem super eam ad coquendum, atque ad calefaciendum se sentiens ignem dimergit se in profundum et trahit post se naves ligatas.
Abbreviated transcription (Latin):
Cetani. cete dicitͦ genus
marinȩ beluȩ. Ab hoc ge¬
nere abusiue piscatores
cecaru dicuntur & qui
tractant ea quȩ expiscib
fiunt ut sint lingua¬
minarii qui excorꝰporib
pisciũ humorem liquent
nitate. Sunt enĩ ingen¬
tia genera beluarũ. &
ȩqualia montiũ corpora.
qualis cetuis excepit ionã
Cuiꝰ aluus tantȩ magni¬
tudinis fuit ut instar
obtineret inferrai dicen ugł¬
te ꝓpħa. Exaudiuit me
nĩ quando suꝑnatant flu¬
ctib ambulare insulas
putes. montes altissimos
sũmis ad celũ uerticib
eminere : Quȩ ñ in alto
nec inlitorib sed inath¬
lantici maris ꝓfundo
conspectu nautȩ ana¬
uigandi in illis locis p̃¬
sumptione reuocentur.
nec secreta elementoꝵ¬
adire sine suppremae
terrore mortis usurpent
Phisiologus aut̃ de ceto Iñcbr¬
dicit. qm̃ si tam̃ credit᷑
duas naturas habet.
Prima. ẽ. s̃ esurierit
aperit os suũ. & maxi¬
mus odor & suauis exit
exore eiꝰ. ita ut minores
pisces iocundentur eius

Expanded text:
Cetarii. ‘Cete’ dicitur genus marinae beluae. Ab hoc uero genere abusiue piscatores cetarii dicuntur et qui tractant ea, quae ex piscibus fiunt. Vt sunt liquaminarii, qui ex corporibus piscium humorem liquantnitatem. Sunt enim ingentia genera belluarum, et aequalia montium corpora: qualis cetus excepit Jonam, cujus alvus tantae magnitudinis fuit, ut instar obtineret inferni, dicente propheta: Exaudivit me si quando supernatant fluctibus, ambulare insulas putes, montes altissimos summis ad caelum uerticibus eminere! quae non in acta nec in litoribus, sed in Atlantici maris profundo conspectu nautae a nauigandi in illis locis praesumptione reuocentur nec secreta elementoadire sine supremae terrore mortis usurpent. Physiologus autem de ceto dicit; quoniam, si tamen creditur, duas naturas habet. Prima est, si esurierit, aperit os suum; et maximus odor et suavis exit ex ore ejus, ita ut minores pisces jucundentur ejus
Abbreviated transcription (Latin):
nouẽ libros attulit
tarquinio prisco inqͥb
erant decreta romana
conscripta. Ipsa. ẽ. ut
uirgilius . Utima cimei
uenit iã carminis ȩtas.

Expanded text:
novem libros attulit Tarquinio Prisco, in quibus erant decreta Romana conscripta: ipsa est Virgilius: Ultima Cumaei venit jam carminis aetas.
Abbreviated transcription (Latin):
Chimbia. poculoꝵ sunt
genera. exquib: cimbia
pocula dicta sunt ex
similitudine cymbae siñ đr¬
nauis¬
Chimbii. species poculoꝵ.¬

Expanded text:
ipsa poculorum sunt genera. Ex quibus cymbia pocula dicta sunt ex similitudine cymbae navis. Amystis species pocul
Abbreviated transcription (Latin):
Cilones uocant᷑ homi¬
nes angusti capitis &
longi & aspirationẽ
non habent. cilones
uͦ cũ aspiratione scrip
ti breuiorib labi is
homines uocitantur
qđ exgreco uocabulo
chile unde achilem
quoq ferunt nominatũ¬

Expanded text:
Cilones’ uocantur homines angusti capitis et longi et aspirationem non habent; ‘chilones’ uero cum aspiratione scripti “a breuioribus labiis homines” uocitantur, quod est a Greco uocabulo είλη, unde Achillem quoque ferunt esse nominatu
Abbreviated transcription (Latin):
Cymbala. acitabula
quȩdã sunt. quȩ ꝑcusia
inuicẽ se tangunt. & fa¬
ciunt sonũ. Dicta aut̃ Idegł
cymbala. qr cũ ballema¬
tia simul ꝑcutiuntur

Expanded text:
Cymbala acitabula quaedam sunt, quae percussa invicem se tangunt et faciunt sonum. Dicta autem cymbala, quia cum ballematia simul percutiuntur
Abbreviated transcription (Latin):
eũ quatiente rostro fa¬
ciunt. hȩ ueris nuntiȩ
societatis comites. ser¬
pentũ hostes. maria
transuolant. in asiam
collecto agmine ꝑgunt.
Cornices duces eas prȩ¬
cedunt. & ipse eas quasi
exercitus ꝓsequuntur
Eximia illis circa filios
pietas. Nã adeo nidos
impensius fouent : ut
assiduo incubitu plu¬
mas exuant . Quantũ
aut̃ tempus impende¬
rint infȩtib educan¬
dis: tantũ & ipsȩ inuicẽ
apullis suis aluntur

Expanded text:
eum quatiente rostro faeum quatiente rostro faciunt. Hae veris nuntiae societatis comites, serpentium hostes maria transvolant, in Asiam collecto agmine pergunt. Cornices duces eas praecedunt, et ipse quasi exercitus prosequitur. Eximia illis circa filios pietas. Nam adeo natos impensius fovent, ut assiduo incubitu plumas exuant. Quantum autem tempus impenderint in fetibus educandis, tantum et ipsae invicem a pullis suis aluntur.
Abbreviated transcription (Latin):
nudatos. circumstans
soboles pennis ꝓprus fo¬
uet: Et quid dicam: col¬
laticio cibo pascit. quan¬
do etiã ipsa reparat na¬
turȩ dispendia. ut hinc
atq: inde subleuantes
senem fulcro alarũ sua¬
rum aduolandũ excer¬
ceant. & in pristinos usus
desueta iã pii patris re¬
enĩ uictoria pietatus.
Quod eo usq frequenti
testificatione ꝑcrebuit.
ut congruȩ mercedem
remunerationis inuene¬
rit Nã romanorũ usu:
pa anis uocat᷑. Et qđ uix
ura imꝑatori consulto se¬
natus deilatũ dicit᷑. hoc
aues incõmune meriue¬
runt. habent g aues
iste deuret patrũ aclꝓ
priȩ insigne elementie¬
lioi enĩ filios patantu
prius oportuit udicio
prȩdicari: habent etiã
uniuersoꝵ suffragia:
Nã retributio beneficio¬
ciconia dicit᷑. Uirtus
itaq ab his nom̃ accepit.
cũ relatio gr̃arũ ciconiȩ
uocabulo nuncupatur
iconiȩ aues uocatȩ aso¬
no quo crepitant. quasi
cicaniȩ. Quẽ sonũ oris
potius esse quã uocis. qr

Expanded text:
nudatos circumstans nudatos circumstans soboles pennis pruet et — quid dicam? — collaticio cibo pascit, quando etiam ipsa reparat naturae dispendia, ut hinc atque inde subleuantes senem fulcro alarum suarum ad uolandum exerceant et in pristinos usus desueta iam pii patris reenim vectura pietatis, quod eo usque frequenti testificatione percrebuit, ut congruae mercedem remunerationis invenerit. Nam Romanorum usu pia avis vocatur. Et quod vix uni imperatori consulto senatus delatum dicitur, hoc istae aves in commune meruerunt. Habent ergo aves istae decreta patrum ad prpios enim filios patrum prius oportuit iudicio praedicari. habent etiam uniuersorum suffragia; nam retributio beneficiociconia dicitur. uirtus itaque ab his nomen accepit, cum relatio gratiarum ciconiae uocabulo nuncupaturiconiae vocatae a sono, quo crepitant, quasi cicaniae, quem sonum oris potius esse quam vocis, quia
Abbreviated transcription (Latin):
collecto ꝓficisci agmi¬
ne. siquo ꝑgendũ putañ
& simul plerisq circa
orientẽ locis inuehi. &
quasi tessera militari pa¬
riter om̃s moueri. Exer¬
citũ credas cũ signis suis
ꝑgere. sic om̃s uiandi
comitandiq: & p̃eundi
ordinẽ seruant Corni¬
ces aut̃ deducunt eas
ac dirigunt. & uelut
patricib ꝓsequunt᷑ adeo
ut adiumenta quȩdam
bellantib aduersus ini¬
micas aues conferre cre¬
dantur . & ꝓpriis ꝑiculis
bella aliena suscipere
Cuiꝰ reundiciũ. ẽ. qr nullȩ
ꝑint̃uallũ aliquod tem¬
poris residere in illis lo¬
cis reperiunt᷑. & quia cũ
uulnerib reuertentes
manifesta quadã sangui¬
nis uoce cȩterisq locun¬
tur indiciis grauiũ se
certaminũ subisse confli¬
ctũ. Quã uͦ rationabiliũ
non excedat pietatẽ ac
clementia: Consideran¬
dũ quã ne exemplum
quidem irrationabiliũ
quis quã nr̃m imitari
potuerit. Nã depostt pa¬
tris artus ꝑlongeuũ se¬
nectutis plumarũ tegi¬
mine alarũq remigio

Expanded text:
collecto proficisci agmine, si quo pergendum putant, et simul plerisque circa orientem locis inuehi et quasi tessera militari pariter omnes moueri. exercitum credas cum signis suis pergere: sic omnes uiandi comitandique et praeeundi ordinem seruant. cornices autem ducunt eas ac dirigunt et uelut patricibus prosequuntur, adeo ut adiumenta quaedam bellantibus aduersus inimicas aues conferre credantur et propriis periculis bella aliena suscipere. cuius rei indicium est quia nullae interuallo aliquo temporis residere in illis locis repperiuntur et quia cum uulneribus reuertentes manifesta quadam sanguinis uoce ceterisque locuntur indiciis grauium se certaminum subisse conflit. Quam vero rationabilium non excedat pietatem ac clementia considerandum, quam nec post exemplum quidem irrationabilium quisquam nostrum imitari potuerit. Nam depositi patris artus per longaevum senectutis plumarum tegmine alarumque remigio
Abbreviated transcription (Latin):
olor dicitur qđsit totus
plumis albus. Nullus enĩ
meminit cignũ nigrum
olo enĩ grece. totum dr̃
Cignus aut̃ acanendo est
appellatus eo qđ carmi¬
nis dulcedinẽ modula¬
tis uocib fundit. Idõaũ
suauiter eũ canere quia
collũ longũ & inflexuosũ
habet. Et necesse. ẽ. elu¬
ctantẽ uocẽ ꝑlongũ &¬
inflexuosũ iter uarias
reddere modulationes
ferunt in hiꝑboreis par¬
tib prȩcinentib citha¬
redis olores plurimos
aduolare. apteq: ad mo¬
dũ concinere. Olores aũ
latinũ nomen .ẽ. nam
grece cigni dicuntur
Nautȩ uero sibi hunc
bonã prognosim facere
lȩtissimus ales hunc
optant nautȩ. quia se
non mergit inundas:
tauro monte ꝓgrediens.
miram aquarũ habens
candidũ . ẽ. cignũ gentili
lingua firi diciurtnun¬
deꝰ amni huic nomen
datũ. quia autumno &
es tate quando niues sol¬
anni temporib tenius. ẽ.¬

Expanded text:
 dictus, quod sit totus plumis albus. Nullus enim meminit cygnum nigrum. Olor enim Graece totum dicitur. Cygnus autem a canendo est appellatus, eo quod carminis dulcedinem modulatis vocibus fundit. Ideo autem suaviter eum canere, quia collum longum et inflexum habet, et necesse est eluctantem vocem per longum et flexuosum iter varias reddere modulationes. Fertur in hyperboreis partibus praecinentibus citharoedis olores plurimos advolare, apteque ad modum concinere. Olores autem Latinum nomen est: nam Graece cygni dicuntur. Nautae vero sibi hunc bonam prognosin facere laetissimus ales. Hunc optant nautae quia se non mergit in undas. Tauro monte progrediens, miram aquarum habens candidum est, 'cydnum' gentili lingua Syri dicunt. Unde et amni huic nomen datum, estate, quando nives solanni temporibus tenuis e
Abbreviated transcription (Latin):
Ciculos aues a uoce ꝓpria
nominatos. hiueniendi
habent tempus. miluoꝵ
scapulis suscepti ꝓpter
breues & paruulos uola¬
tus. neꝑlonga aeris spa¬
cia fatigati deficiant
Horũ saliuȩ cicadas
gignunt. oua passeris

Expanded text:
ciculos vocant, a voce propria nominatos. Hi veniendi habent tempus, milvorum scapulis suscepti propter breves et parvos volatus, ne per longa aeris spatia fatigati deficiant. Horum salivae cicadas gignunt. Passeres
Abbreviated transcription (Latin):
ris acilice quodã nom̃
trahit. quẽ ortum fe¬
niciȩ dicunt. antiquio¬
rẽq ioue fuisse asserunt
Plurima iacet campis.
recipiens ab occiduo liciã.
ameridie mare sicilicũ.
atergo montis tauri iu¬
ga Hranc cignus amnis
int̃secat: Matrẽ urbiũ
habet tarsiminea & co¬
ricus oppidũ. ẽ. unde
crocũ plurimũ & opti¬
mũ uenit spiramine
flagrantior & colore
plus auro¬

Expanded text:
ia a Cilice quodam nomen traxit, quem ortum Phoenice dicunt, antiquioremque Iove fuisse adserunt. Plurima iacet campis, recipiens ab occiduo Lyciam, a meridie mare Issicum, a tergo montis Tauri iuga. Hanc Cydnus amnis intersecat. Matrem urbium habet Tarsum. In ea et Corycus oppidum est, unde crocum plurimum et optimum venit, spiramine fraglantiori et colore plus aureo
Abbreviated transcription (Latin):
hilindrus. lapis. ẽ. teres
inmodũ columnȩ qui
auolubilitate nomen
accepit. De quo uirgilius
Area cũ primis ingenti
ȩquanda chilindro.
& uertenda manu

Expanded text:
Cylindrus, lapis est teres in modum columnae, qui a volubilitate nomen accepit, de quo Virgilius: Area cum primis ingenti aequanda cylindro, Et vertenda manu
Abbreviated transcription (Latin):
quos india gignit. Et
dictos ciclopes eo quod
unũ habere oculũ in
fronte media ꝑhibent᷑
cuntur. ꝓpt̃ qđ solas
ferarũ carnes edunt

Expanded text:
adem India gignit; et dictos Cyclopes eo quod unum habere oculum in fronte media perhibentur. cuntur, propter quod solas ferarum carnes edunt
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃s temporib alexan¬
dri imꝑatoris primus
conscripsit. Post quem
pbatissimi auctores eu¬
sebius cȩsariensis. teophi¬
lus alexandrinus. pros¬
per quoq natione aqui¬
tanus atq uictorius
amplificatis eiusdẽ festi¬
uitatis rationib multi¬
plices circulos ediderunt.
cyrillus alexandrinae
urbis ep̃s innonaginta
quinq: annos ꝑ quinquen¬
nies decies nouies calcu¬
lans. quoto Ralendarum
die uł lunȩ debeat pas¬
chalis sollemnitas cele
brari. sũma breuitate
notauit Ciclũ aut̃ uoca¬
tũ. eo qđ in orbe digestũ
sit & quasi incirculo clispo¬
sitũ ordinẽ cõplectat᷑
annoꝵ. sine uarietate &
sine ullo errore. Unde
factũ. ẽ. ut cuiq mate¬
riȩ carmina simplici t¬
formitate facta ciclia
uocarent᷑. Hinc & later¬
culũ dictũ .: qđ orclinẽ
habeat statutũ annorũ

Expanded text:
episcopus temporibus Alexandri imperatoris primus conscripsit: post quem probatissimi auctores Eusebius Caesariensis, Theophilus Alexandrinus, Prosper quoque natione Aquitanus atque Victorinus, amplificatis ejusdem festivitatis rationibus, multiplices circulos ediderunt. Cyrillus Alexandrinae urbis episcopus in nonaginta quinque annos per quinquies decem novies calculans, quoto kalendario vel luna debeat paschalis solbrari, summa brevitate notavit. Cyclum autem vocatum eo quod in orbe digestum sit, et quasi in circulo dispositum ordinem conplectat annorum sine varietate et sine ulla arte. Unde factum est ut cuiusque materiae carmina simplici formitate facta cyclica vocarentur. Hinc et laterculum dictum, quod ordinem habeat stratum an
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutẽ huiꝰ herbȩ in¬
uenit. siue qđ habeat
radicẽ rotundã. Greci
cant. Cuiꝰ radix aut
sucus si uino fuerit
admixtus. ebriosos fa¬
cit. Nascitur in locis
siluosis & agris

Expanded text:
tutes huius herbae invenit; sive quod habeat radicem rotundam: Graeci cant. Cuius radix aut sucus, si vino fuerit admixtus, ebrios facit. Nascitur in locis silvosis et agris
Abbreviated transcription (Latin):
nitur incerebro piscu
eiusdẽ nominis candi¬
cda & oblonga Prȩsaga¬
re his ferunt magĩ
signa tranquillitatis
uel tempestatis

Expanded text:
nitur in cerebro piscis eiusdem nominis, candida et oblonga. Praesagare his ferunt maris signa tranquillitatis vel tempestatis
Abbreviated transcription (Latin):
.ẽ. aboriente gͦ prima
rodus a septentrione
tenedos ameridie car sreł¬
patos. ab occa su eith&̧¬
ra. Ab oriente finiuntur
litorib asiȩ. ab occiden¬
te mari icario. asepten¬
trione mari egeo. ame¬
ridie mari carpatio : Idee
Sunt aut̃ om̃s ciclades
numero quinquaginta
tus greciȩ fuerunt.
Quas inde ciclades
autumant dictas. qđ Iinđrc
licet spaciis longiorib
adelo ꝓiec te. in orbẽ
tam̃ circa delũ sĩtae
sunt Nã orbem ciclon

Expanded text:
est ab oriente prima Rhodos, a septentrione Tenedos, a meridie Carpathos, ab occasu Cythera, ab oriente finiuntur littoribus Asiae, ab occidente mari Icario, a septentrione mari Aegaeo, a meridie mari Carpathio. Sunt autem omnes Cyclades numero quinquaginta tus Graeciae fuerunt, quas inde Cyclades autumant dictas quod, licet spatiis longioribus a Delo proiectae, in orbem tamen circa Delum sitae sint; nam orbem
Abbreviated transcription (Latin):
aseptentrione in meri¬
die milia quingenta.
aboriente in occasum
milia ducenta. Metro¬
polis earũ rodus.

Expanded text:
a septentrione in meridiem milia quingenta, ab oriente in occasum milia ducenta. Metropolis earum Rhodos.
Abbreviated transcription (Latin):
cuntur sputo. hae
initalia apud reginos
cantib medio aestu
arbusta rumpuntur.
eo qđ magis canorae
meridianis caloribus
quo puriorem aerem
id temporis attrahunt.
spũ. eo cantus resonant
clariores

Expanded text:
cuntur sputo. Haec in Italia apud Rheginos cantibus medio aestu arbusta rumpuntur, eo quod magis canorae meridianis caloribus, quo puriorem aerem id temporis attrahunt spiritu, eo cantus resonant clariores
Abbreviated transcription (Latin):
niculatos nodos habeat
dicit᷑ fossa cȩca quae
occulta. ẽ. Hec potui
data interficit. hanc
incarcere socrates bibit.
& expirauit. Persius
dicere sorbitio tollit
quẽ dira cicuta. Hȩc
dũ hominib uenenũ
sit. capellas efficit
pingues.

Expanded text:
niculato nodos habeat dicitur fossa caeca, quae occulta est. Haec potui data interficit. Hanc in carcere Socrates bibit, et expiravit. Persius: Dicere, sorbitio tollit quem dira cicutae. Haec dum hominibus venenum sit, capellas efficit pingues.