comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
meos et uidr: et ecce due muliereᷤᷤ
egredientes et sp̃c in alis eaum:
et habebant alas quasi milii. Et
leuauerunt amphoram inter tr̃ã
et celum. Et dixi ad angłinqui loq̃¬
batur in me. Cuo iste deferunt am¬
phoram: Et dixit ad me. Ut edtti¬
tur ei domus in terra Sennaar. A¬
Documento plumbi ꝓtulimꝰ. di
etiam repecentes exp̾onamꝰ. Ait
enim. Leua oculos tuos et uide.
Quid est hoc qͦd egreditur. Et di¬
xi. Quidnam est: Et ait. Hecẽ
amphora egrediens. Uolens d̾s ꝓ¬
phete ostendere humanũ genus
ex qͣ ab eo maxime culꝑa delabat.
per ymaginem amphore quasi
patens os auaritie designanit.
Auaritia quippe uelut ampho¬
ra est: que os cordis in habror aꝑ¬
tum tenet. Et dixit. Hec est ocł
lus in uniuersa tetra. Ilultos ob¬
tunsos sensts homines cernim¬

Expanded text:
ecce duae mulieres egredientes et spiritus in alis earum et habebant alas quasi alas milvi et levaverunt amphoram inter terram et caelum et dixi ad angelum qui loquebatur in me quo istae deferunt amphoram et dixit ad me ut aedificetur ei domus in terra Sennaar documento plumbi protulimus, si non etiam repetentes exponamus. Ait enim: Leva oculos, et vide. Quid est hoc quod egreditur? Et dixi: Quidnam est? Et ait: Haec est amphora egrediens . Volens Deus prophetae ostendere humanum genus, ex qua ab eo maxime culpa dilabatur, per imaginem amphorae quasi patens os avaritiae designavit. Avaritia quippe velut amphora est, quae os cordis in ambitu atum tenet, et dixit: Haec est oculus eorum in universa terra . Multos obtusi sensus homines cernim
Abbreviated transcription (Latin):
forti. patrum sententie doctor gͣuiᷤ
ille udeor ppłs agnouit: stilo fer¬
reo ⁊ plumbi lamina scripta sunt.
Quia uͭ hec etiam dura gentiliũ
corda cognouerunt: quid aliud nͥ
tandum qr in plumbo qͦd scribit᷑
ip̃a metalli mollitie citius delet᷑:
in silicem nero tardius quidem ua¬
lent litere exprimi. sed difficilius
deleri. Non ergo in merito perplũ¬
bilaminam uidea expͥmitur: que
ba sacri eloquii uix custodienda sͦ¬
cipere potuit: sed ramen fortiter.
suscepta seruauit. Perstilum g fer¬
reum: nisi aliud quam fortis deg
sententia designatur:UInde ⁊ ꝑ
est stilo ferreo inungue adamanti¬
no. Ungues. finis est corꝑis. Ita uͦ
durus est lapis adamans: ut fer¬
reo nonualeat secari. Per stilum¬
gͦ ferreum fortis sententia: per
unguem uero adamantinũ sig¬
natur finis eternus. Pectatũ uero
uide stilo ferreo in ungue ad amã¬
tino scͥptum dicitur: quia culpa
iudeor per fortem dei sententiã
in sinem seruat᷑ infinitũ. Reste¬

Expanded text:
forti patrum sententia edoctus gravis ille Judaeorum populus agnovit, stylo ferreo et plumbi lamina scripta sunt. Quia vero haec etiam dura gentilium corda cognoverunt, quid ea nisi in tandum quia in plumbo quod scribitur ipsa metalli mollitie citius deletur; in silice vero tardius quidem valent litterae imprimi, sed diffdeleri. Non ergo immerito per plumbi laminam Judaea exprimitur, quae ba sacri eloquii vix custodienda suscipere potuit, sed tamen fortiter suscepta servat. Per stilum vero ferreum, quid aliud quam fortis Dei sententia designatur? Unde et per est stylo ferreo, in ungue adamantino. Unguis finis est corporis; ita vero durus est lapis adamas, ut non valeat ferro incidi. Per stylum ferreum fortis Dei sententia, per unguem vero adamantinum signatur finis aeternus. Peccatum vero Judae stylo ferreo in ungue adamantino scriptum dicitur, quia culpa Judaeorum per fortem Dei sententiam in fine servatur infinito.
Abbreviated transcription (Latin):
eos accipimꝰ: quos auatine pondꝰ
grauat. Quib per increpantem
ꝓphete dicitur. flii hominũ usq¬
quo graui corde: Per plumbum
namq cuius natura grauis est pon¬
deris pectatũ auaritie spetialiter. de¬
signatur: qͦd mentẽ qͣm infecerit
ita grauem reddit. ut ad appetenda
sublimia accolli nequaqͣm possit.
Hinc enim in zacharia scͥptum ẽ.
Leua oculos tuos et uide. Qyid est
hoc qͦd egredietur: Et dixi. Quid¬
nam est Et ait. Het est amphora
egrediens. Et dixi. Hec est oculuᷤ
eorum in uniuersa terra. Et ecce ta¬
lentum plumbi portabat᷑: et ecce
mulier una sedens in medio amthe¬
re. Et dixit. Hec est impietas. Et̃
piecit eam in medio amphore:⁊
iisit massam plumbeam in osc̃¬

Expanded text:
ipimus quos avaritiae pondus gravat, quibus per increpantem Prophetam dicitur: « Filii hominum, usquequo graves corde? » Per plumbum namque, cujus natura gravis est ponderis, peccatum avaritiae specialiter designatur, quod mentem quam infecerit ita gravem reddit, ut ad appetenda sublimia attolli nequaquam possit. Hinc enim apud Zachariam scriptum est: « Leva oculos tuos, et vide, quid est hoc, quod egreditur. Et dixi: Quidnam est? Et ait; Haec est amphora egrediens: Et dixit: Haec est oculus eorum in universa terra. Et ecce talentum plumbi portabatur, et ecce mulier una sedens in medio amphorae. Et dixit: Haec est impietas. Et projecit eam in medio amphorae, et misit massam plumbeam in os
Abbreviated transcription (Latin):
tione credendum est resurgere uera¬
citer carnem: Cui inqͣm. In sacro
eloquio aliter caro dicitur iuxta na¬
turam: atq aliter uxta culpam uł
corruptoem. Caro quippe iuxta na¬
turam sicut scͥptum est: Hoc nunc
os ex ossib meis et caro de carne me¬
a: et uerbum caro fcm̃ est et habita¬
uit in nobis. Caro uͦ iuxta culpam
ro. Et sicut psalmista ait: memora¬
tus sum est quia caro sunt: sp̃c ua
dens ⁊ non rediens. Unde ⁊ discipłis
dicebat. uos autem incarne ñ estis:

Expanded text:
tione credendum est resurgere veratione credendum est resurgere veraciter carnem; cui, inquam, in sacro eloquio aliter caro dicitur juxta naturam, atque aliter juxta culpam vel corruptionem: caro quippe juxta naturam, sicut scriptum est: Hoc nunc os de ossibus meis, et caro de carne mea . Et: Verbum caro factum est, et habitavit in nobis ; caro vero juxta culpam,ro ; et sicut Psalmista ait: Memoratus est quia caro sunt, spiritus vadens et non rediens ; unde et discipulis Paulus dicebat: Vos autem in carn
Abbreviated transcription (Latin):
moueret. Cui inqͣm. Mira est res
ualde qͣm astruas. ut inde nobis dy¬
bietas surgat: Unde discipłorum cor¬
da a dubietate sanata sunt. Q uid
enim de terius dici potest: qmͣ ut
hoc nobis de eius uera carne dubiũ
ostendit: unds fides in discipłis eiꝰ
confirmata esb: inde nr̃a destruit᷑.
Qui adiungebat etiam dicens.
Corpus palꝑabile habuit qͦo osten¬
dit: sed ꝯfirmat ił cordib palpan¬
tium omne illud in dño quod pal¬
pari potuit in subtilitate est aliqͣ
redactum. At hec ip̃e respondit di¬
cens. Scriptum est Ap̃c resurgẽs
amortuis iam non morit᷑: mors
ei ultra non dñabitur. Si qͥd gͦ ineiꝰ
corꝑe post resurrectoẽm potuit in¬
mu̾tau contra ueridicam pauli sẽ¬
tentiam: pt᷑ resurrestoẽm dñs re¬
diit in mortẽ: qͦd quis dicere uel
stultꝰ ꝑ resumat: nisi qui ueram
carnis eius resurrestõem denegat.
Tunc michi obiecit dicens. ¶um scͥ¬
ꝑtum sit: caro et sanguis regnũ
dei possidere non possunt. Qa ra¬

Expanded text:
moveret. Cui, inquam, mira est res valde quam astruis, ut inde nobis dubietas surgat, unde discipulorum corda a dubietate sanata sunt. Quid enim deterius dici potest quam ut hoc nobis de ejus vera carne dubium ostendit; unde fides discipulis ejus confirmata est, inde nostra destruitur. Qui adjungebat etiam dicens: Corpus palpabile habuit quod ostendit, sed post confirmata corda palpantium, omne illud in Domino quod palpari potuit in sublimitate est aliqua redactum. Ad hoc ipse respondit, dicens, scriptum est: Christus resurgens a mortuis jam non moritur, moei ultra non dominabitur ; si quid ergo in ejus corpore post resurrectionem potuit immutari, contra veridicam Pauli sententiam, post resurrectionem Domini rediit in mortem; quod quis dicere vel stultus praesumat, nisi qui veram carnis ejus resurrectionem denegat? tunc mihi objecit dicens: Cum scriptum sit: Caro et sanguis regnum Dei possidere non possunt , qua ra
Abbreviated transcription (Latin):
negligit S quia non nulli sic bona
q̃dam faciunt. yt tamen a quibdã
mał minime ꝯͦpendant᷑ bene post¬
qͣm timens deum dicitur. recedens ꝙͦ
ꝗ malo ꝑhibetur. Striꝑtum quippe e.
Declina amalo:⁊ fac bonum. Neq e¬
nim bona deo accepta sunt: que añ
eiꝰ oculos malor admyxtione macy¬
lant᷑. Hinc namq per salõem dicit᷑.
qui in uno offenderit: multa bona
perdet. Hinc iacob attestat᷑ dicens.
Quitumq totam legem seruau̾it.
offendat autem in uno: fc̃s ẽ omui¬
um reus. Hinc paulus ait. Modicũ
in bonis extitit: sollerter indicat᷑
narrantiũ solet. ut cum palestre cer¬
tamen insinuant. prius luctantiũ
membra describant. qͣm latum uali¬
dumq sit pectꝰ quam sanum quã
pleni tumeant lacerti. quem sb̃ter.¬
positus uenter nec mole grauet. nec
extenuatione debilitet: Ut cum priꝰ
aptos certamini artꝰ ostenderint:
tunt demum magne fortirudinis uit¬
q narrent.

Expanded text:
negligit . Sed quia nonnulli sic bona negligit . Sed quia nonnulli sic bona quaedam faciunt, ut tamen a quibusdam malis minime suspendantur, bene postquam timens Deum dicitur, recedens quoque a malo perhibetur. Scriptum quippe est: Declina a malo, et fac bonum . Neque enim bona Deo accepta sunt, 19 quae ante ejus oculos malorum admistione maculantur. Hinc namque per Salomonem dicitur: Qui in uno offenderit, multa bona perdet . Hinc Jacobus attestatur dicens: Quicunque totam legem servaverit, offendat autem in uno, factus est omnium reus . Hinc Paulus ait: Modicum in bonis exstitit, solerter indicatur narrantium solet, ut cum palaestrae certamen insinuant, prius luctantium membra describant quam latum validumque sit pectus, quam sanum, quam pleni tumeant lacerti, quam subterpositus venter nec mole gravet, nec extenuatione debilitet; ut cum prius aptos certamini artus ostenderint, tunc demum magnae fortitudinis ictus narrent.
Abbreviated transcription (Latin):
cens. uolo uos sapientes ẽẽ in bono:
simplices autem in malo. Hint rur¬
sum dicit. Nolite pueri effici sensib:
s malicia ꝑuuli estote. Hinc per se¬
metip̃am ueritas discipłis p̃cipit di¬
cens. estote prudentes sient serpente.
co simplices sicut columbe. Utraq e
nim necessario in admonitõe ꝯiunxit.
uti simplicitatẽ columbe astutia ser¬
pentis instrueret: ⁊ rursum serpentiꝰ
astutiam. columbe simplicitas tẽpta
hominib. non in columba solumin.
s etiam in igne patefecit. Per colum.¬
bam quippe simplicitas: per ignẽ uͦ
zelus indicat᷑. In columba ergo et in
igne ostendit᷑: quia quicũq illo pleni
st̃. sic mansuetudimi simplicitatis ĩ¬
seruiunt: ut ꝯtra culpas delinq̃nti¬
um. etiam zelo rettitudinis accendã¬
tur. Sequitur. Timens dm̃ ⁊ recedeᷤᷤ
a malo. Deum timere ẽ: nulla q̃ faci
enda sunt bona p̃tetire. Ende per sa¬
lomonẽ dicit᷑. Qi deum timet: nicħ

Expanded text:
cens: Volo vos sapientes esse in bono, cens: Volo vos sapientes esse in bono, simplices autem in malo . Hinc rursum dicit: Nolite pueri effici sensibus, sed malitia parvuli estote . Hinc per semetipsam Veritas discipulis praecipit, dicens: Estote prudentes sicut serpentes, et simplices nim necessario in admonitione conjunxit; ut et simplicitatem columbae astutia serpentis instrueret, et rursum serpentis astutiam columbae simplicitas temperahominibus, non in columba solummodo, sed etiam in igne patefecit . Per columbam quippe simplicitas, per ignem vero zelus indicatur. In columba igitur, et in igne ostenditur : quia quicunque illo pleni sunt, sic mansuetudini simplicitatis inserviunt, ut contra culpas delinquentium etiam zelo rectitudinis accendantur. Sa malo. - Deum timere est, nulla quae facenda sunt bona praeterire. Unde per Salomonem dicitur: Qui Deum timet, nihil
Abbreviated transcription (Latin):
quia mniquoꝵ uita non delecta.ido.
iusti aures atq ocrlos sed feriendo
tangebat. Hinc paulus discipulis
dicit. In medio nationis praue ⁊ ꝑ¬
uerse. inter qͦs lucetis sicut lumina¬
ra in mundo. Hinc angelo ꝑgami
eccl̃ie dicitur. Scio ubi habitas ubi
sedes ẽ sathane:⁊ tenes nomen me¬
um.⁊ ñ negasti fidem meam. Hinc
scã eccł̃ia sp̃onsi uoce laudatur: cũ
e in amoris cantico dicitur. Sicut
lylium inter spinas: sic amica m̾a
inter filias. Bene gͦ beatus iob me¬
morata terra gentili inter iniquoᷤᷤ
iuxisse describit᷑: ut iuxta sponsi
p̃conium. inter spinas lylium cre¬
uisse monstretur. Ubi recte mox sb̃¬
q ita sunt simplices: ut rectum qͥd¬
sit ignorent. S eo uere simplicita¬
tis innocentiã deserunt: quo ad
uirtutẽ restiudinis ñ assurgunt:
qr dum cauti esse ꝑer rectitũdinẽ
nesciunt. nequaqͣm innocentes ꝑ¬
sistere per simplicitatẽ possunt. Hĩt
est qͦd paulus discipłõs admonet di¬

Expanded text:
quia iniquorum vita, non delectando quia iniquorum vita, non delectando justi aures atque oculos, sed feriendo tangebat. Hinc Paulus discipulis dicit: In medio nationis pravae et perversae, inter quos lucetis sicut luminaria in mundo . Hinc angelo Pergami ecclesiae dicitur: Scio ubi habitas, ubi sedes est Satanae; et tenes nomen meum, et non negasti fidem meam . Hinc sancta Ecclesia sponsi voce laudatur, cum ei in amoris Cantico dicitur: Sicut lilium inter spinas, sic amica mea inter filias . Bene ergo beatus Job, memorata terra gentili, inter iniquos vixisse describitur; ut, juxta sponsi praeconium, inter spinas lilium crevisse monstretur. Unde recte mox subque ita sunt simplices, ut rectum qsit ignorent. Sed eo verae simplicitatis innocentiam deserunt, quo ad virtutem rectitudinis non assurgunt; quia dum cauti esse per rectitudinem nesciunt, nequaquam innocentes persistere per simplicitatem possunt. Hinc est quod Paulus discipulos admonet di
Abbreviated transcription (Latin):
Idtirco sc̃s̃ uir ubi habitau̾it dr᷑:
ut eius m̾itũ uirtutis expͥmat᷑. Hus
namq qͥs nesciat. qͦd sit terra genti¬
lium: Gentilitas autem eo obliga-¬
ta uitiis extitit: quo cognitionem
sui ꝯditoris ignorauit. Dicat᷑ itaq
ubi habitau̾it. ut hoc eius laudib
ꝑficiat: qͦd bonus inter malos fu¬
it. Neq enim ualde laudabile ẽ bo-¬
num esse cum bonis: sed bonum
ẽẽ cum malꝰ. Sicut enim grauioris
tulpe ẽ inter bonos bonumz non cẽ:
ita immensi ẽ preconii bonũ euam
int malos extrcisse. Hinc ẽ qͥd isdẽ¬
b̾eatus iob oͥmet attestat᷑ dicens:
frater fui draconum ⁊ sotius struti¬
onum. Hinc petrus magnis loch lay¬
dib extulit. quia bonum int̾ reꝓbeᷤᷤ
inuenit dicens: ⁊ iustum loth op¬
p̃ssum anefandor iniuria ꝯuersa¬
tione eripuit. Aspectu enim ⁊ audi¬
tu iustus erat: habitans apd̾ eos
qui dedie in diem animam iusti ini¬
quis oꝑib cruciabant. Qi nimirũ
tamen aspectu ⁊ auditu iustꝰ dicit᷑:

Expanded text:
Idcirco sanctus vir ubi habitaverit dicitur, ut ejus meritum virtutis exprimatur. Hus namque quis nesciat quod sit terra gentilium? Gentilitas autem eo obligata vitiis exstitit, quo cognitionem sui conditoris ignoravit. Dicatur itaque ubi habitaverit, ut hoc ejus laudibus proficiat, quod bonus inter malos fuit. Neque enim valde laudabile est bonum esse cum bonis, sed bonum esse cum malis. Sicut enim gravioris culpae est, inter bonos bonum non esse; ita immensi est praeconii, bonum etiam inter malos exstitisse. Hinc est quod isdebeatus Job sibimet attestatur, dicFrater fui draconum et socius struthionum . Hinc Petrus magnis Lot laudibus extulit, quia bonum inter reprobos invenit, dicens: Et justum Lot oppressum a nefandorum injusta conversatione eripuit. Aspectu enim et auditu justus erat, habitans apud eos, qui de die in diem animam justi iniquis operibus cruciabant . Qui nimirum tamen aspectu et auditu justus dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
mus. Namcognitõi homurũ dinina di¬
pensauo qͦt iustos exhibuit: qͣsi
tot astra suꝑ peccantiũ tenebras ce¬
lum misit: quo usq lucifer uerꝰ¬
surgeret. qͥ eternũ nob̃ mane ñtiãs.
stellis ceteris clarius ex diuinitate
ne uiuendo p̃eunt. ⁊ reb ⁊ uocib
ꝓphando ꝓmisert̃. Nullus ⁊ enim
iustus fu̾it: quiñ eius per fig᷑am.
nuntiꝰ extitit. Bignum quippe e¬
rat. ut in semetipsis bonũ ommnes
ostenderent. de quo ⁊ om̃s boni eẽntꝰ.
⁊ qͦd ꝑdesse omnib scirent: unde
⁊ sine cessatione ꝓmitti debuit. qͦd
sine estimatõe dabat᷑ percipi. ⁊ si¬
ne fine retinere: Ut simul oĩa scl̃a
dicerent. qͦd in redemptõe cõmuni
scłorum sinis exhiberet. Unde nece ᷤᷤ¬
se fuit. ut etiam b̃s iob qui tanta
incarnationis eiꝰ mysteria ꝓtulit:
enm quem uoce diceret ex conu̾sa¬
tione signaret: ⁊ ꝑ ea que ꝑtulit.
q̃ passurꝰ ẽt ostenderet: tãntoq re¬

Expanded text:
mus. Nam cognitioni hominum divina dimus. Nam cognitioni hominum divina dispensatio quot justos exhibuit, quasi tot astra super peccantium tenebras coelum misit, quousque verus lucifer surgeret, qui aeternum nobis mane nuntians, stellis caeteris clarius ex divinitate ne vivendo praeeunt, et rebus et vocibus prophetando promiserunt. Nullus etenim justus fuit, qui non ejus per figuram nuntius exstiterit. Dignum quippe erat ut in semetipsis bonum omnes ostenderent, de quo et omnes boni essent, et quod prodesse omnibus scirent. Unde et sine cessatione promitti debuit quod et sine aestimatione dabatur percipi, et sine fine retineri; ut simul omnia saecula dicerent quid in redemptione communi saeculorum finis exhiberet. Unde et necesse fuit ut etiam beatus Job, qui tanta incarnationis ejus mysteria protulit, eum quem voce diceret ex conversatione signaret; et per ea quae pertulit, quae passurus esset ostenderet; tantoq
Abbreviated transcription (Latin):
demptor humani gnĩs quasi uerus
lucifer surgat. Nocturnum namq
spacium. dum decedentiũ succeden¬
tiumq stellaꝵ cursib illustrat᷑ ma¬
gno celi decore ꝑagit᷑. Ut gͦ noctis nr̃e¬
tenebras suo temꝑe editus uicissimq
ꝑmiitatꝰ.: stellarum radius tang̾et.
ad ostendendam innocentiã uenitꝰ
abel. Ad docendam actionis mundig¬
am uenit enoch. Ad insinuandã lon¬
ganimitatẽ spei ⁊ oꝑis. uenit noe. Ad
manifestanda obedientiã. uenit abra¬
ham. Ad demonstndam ꝯiugalis iii¬
te castimoniã: uenit ysaac. Ad insi¬
nuandã laboris tolerantiã: uenit
iacob. Ad rependendã pro malo bone
retributionis grãm: uenit ioseph.
Adostendendam mansuetudinẽ.
uenit moyses. Ad informandã contͣ
aduersa fiduciam: uenit iosue. Ad
ostendendã inter flagella pauen¬
tiam: uenit iob. Ecce qͣm sulgenteᷤᷤ
stellas in celo cernimꝰ.: Ut in offen¬
so pede oꝑis. iter nr̃e noctis ambule¬

Expanded text:
demptor humani generis, quasi verus demptor humani generis, quasi verus lucifer, surgat. Nocturnum namque spatium, dum decedentium succedentiumque stellarum cursibus illustratur, magno coeli decore peragitur. Ut ergo noctis nostpermutatus stellarum radius tangeret, ad ostendendam innocentiam, venit Abel; ad docendam actionis munditiam, venit Enoch; ad insinuandam longanimitatem spei et operis, venit Noe; ad manifestandam obedientiam, venit Abraham; ad demonstrandam conjugalis vitae castimoniam, venit Isaac; ad insinuandam laboris tolerantiam, venit Jacob; ad rependendam pro malo bonae retributionis gratiam, venit Joseph; ad ostendendam mansuetudinem, venit Moses; ad informandam contra adversa fiduciam, venit Josue; ad ostendendam inter flagella patientiam, venit Job. Ecce quam fulgentes stellas in coelo cernimus, ut inoffenso pede operis iter nostrae noctis ambule
Abbreviated transcription (Latin):
familiariꝰ alloquit᷑: aperte qͣntũ de
uerbere creu̾it indicatur.
miti gͦ bĩ iob dum ꝑtussionũ ge¬
nera distinguere nesciunt: per¬
tussum pro culpa crediderunt. Et dũ
om̃ iustum in ꝑcussione sua conant᷑
asserere: bm̃ iob compulsi sunt de ĩ¬
iusticia reꝓbare: nescientes uidelicet
qͦd idcarco flagellatus fuerat. ut pro
flagello eius diuine głe laus cresce¬
ret: non autẽ ut per flagella peccã
que nequaqͣm cõmiserat emendaret.
Unde ⁊ ad ueniam citius redeunt:
qr ignorantia potius qͣm malicia p̾¬
cauerunt. Quorum superbiã diuina
insticia eo uehem̃ter humiliat: qͦ
nequaqͣm illos ad suam grãm. insi
pereum quem despexerant reformat.
Ualde quippe elata mens retundit᷑
si ip̃i super quem se extulit sb̃ꝑonat᷑.¬
S libet inter hec mira diuine dispẽ¬
sationis oꝑa cernere: quomͦ ad illumi¬
nandã noctem uite p̃sentis. astra q̃q
mant: quousq infinem noctis re¬

Expanded text:
familiarius alloquitur, aperte quantum de familiarius alloquitur, aperte quantum de verbere creverit indicatur. Amici ergo beati Job, dum percussionum genera distinguere nesciunt, percussum pro culpa crediderunt: et dum Deum justum in percussione sua conantur asserere, beatum Job compulsi sunt de injustitia reprobare; nescientes videlicet quod idcirco flagellatus fuerat, ut pro flagello ejus divinae gloriae laus cresceret, non autem ut per flagella peccata quae nequaquam commiserat emendaret. Unde et ad veniam citius redeunt, quia ignorantia potius quam malitia peccaverunt. Quorum superbiam divina justitia eo vehementer humiliat, quo nequaquam illos ad suam gratiam, nisi per eum quem despexerant, reformat. Valde quippe elata mens retunditur, si ipsi super quem se extulit supponat libet inter haec mira divinae dispensationis opera cernere quomodo ad illuminandam noctem vitae praesentis astra quaeque ant, quousque in finem noctis Re
Abbreviated transcription (Latin):
tionum extollat me: datꝰ est mͥ stimu¬
lus carnis mee angls satane qui me
colafizet. Qui enĩ nonait qͥa extulit s¬
ne extollat: aperte indicat. qͦd ꝑcussioe
illa ne eueniat cõpescit᷑: ñ autẽ que ñ
euenit tulpa purget᷑. Non numꝙͣ¬
uͦ quisq nec pro p̾cerita nec ꝓfuturã
inquitate ꝑtutit᷑: sed ut sola diuine
uirtutis potentia. examputata per¬
tussione monstret᷑. Ende cum dño ĩ
eutingłio de ceco natõ diceret᷑: quis
peccauit hic aut parentes eius ut ce-¬
tus nasceret᷑. respondit dominꝰ dicẽs.
Neq hic peccauit neq parentes eius:
sed ut manifestent᷑ opera dei. In qua
manifestatione quid agitur: nͥ ut
ex flagello m̾itoꝵ uirtꝰ augeat᷑: Et cũ
nulla p̃terita ini qͥtas tergit᷑ magna
de patientia fortitudo generet᷑. Unde¬
isdem b̃s iob p̃fertur prius uoce iudiciꝰ:
⁊ ptͦ manui cõmittit᷑ temptatoris. Qr̃e
post flagellum d̾s dum remunerãs

Expanded text:
tionum extollat me, datus est mihi stimutionum extollat me, datus est mihi stimulus carnis meae, angelus Satanae qui me colaNe extollat, aperte indicat quod percussione illa, ne eveniat, compescitur, non autem, quae evenit, culpa purgatur. Nonnunquam quisque nec pro praeterita nec pro futura iniquitate percutitur, sed ut sola divinae virtutis potentia ex amputata percussione monstretur. Unde cum Domino in Evangelio de caeco nato diceretur: Hic peccavit, aut parentes ejus, ut caecus nasceretur ? Respondit Dominus, dicens: Neque hic peccavit, neque parentes ejus, sed ut manifestentur opera Dei . In qua manifestatione quid agitur, nisi ut ex flagello meritorum virtus augeatur, et cum nulla praeterita iniquitas tergitur, magna de patientia fortitudo generetur idem beatus Job praefertur prius voce judicis, et post manui committitur tentatoris: quem post flagellum Deus dum remunerans
Abbreviated transcription (Latin):
cator ꝑcirtitur. ut sine retractatione
ne uentura cõmiitat: alia plerumq
ꝑtutit᷑ per qͣm nec p̃terita culꝑa cor¬
rigitur: nec fuura ꝓhibet᷑. S dum
inopinata salus ꝑcussionẽ sequit᷑
saluantis uirtꝰ cognita ardentłꝰ amet᷑.
Cumq innoxiꝰ flagello atteritur: ez
per patientiam meritorꝰ sũma cumro¬
letur. Aliqͣndo enim peccator ꝑtutit᷑.
ut absq retractatione puniat᷑ sic̃
ꝑiture iudee dicitur. plaga inimici ꝑ¬
tussi te: castigatione trudeli. Et tur¬
sum. Quid clamas ad me suꝑ contri¬
tione tua. Insanabilꝰ ẽ dolor tuus. Ali¬
qͣndo peccator ꝑcutitur ut corrigat᷑
sicut cundam in enungłio dicitur. ecte
sanus fc̃s es iam noli peccare: netibi¬
deterius aliquidꝯtingat. Uerba enim
saluantis indicant.: quia peccã prece¬
demia habiti uim doloris exigebant.
Aliqͣndo quis q ñ ꝓ p̃terita culpa de¬
luenda. sed pro futura uitanda ꝑcuti¬
tur. Quod aperte paulus de semẽtip̃o
testatur dicens. ne magnuudo reuela¬

Expanded text:
cator percutitur, ut sine retractatione ne ventura committat; alia qua plerumque percutitur, per quam nec praeterita culpa corrigitur, nec futura prohibetur. Sed dum inopinata salus percussionnem sequitur, salvantis virtus cognita ardentius amatur; cumque innoxius flagello atteritur, ei per patientiam meritorum summa cumulatur. Aliquando enim peccator percutitur, ut absque retractatione puniatur, sicut periturae Judae dicitur: Plaga inimici percussi te castigatione crudeli . Et rursum: Quid clamas ad me super contritione tua? Insanabilis est dolor tuus . Aliquando peccator percutitur ut corrigatur, sicut cuidam in Evangelio dicitur: Ecce sanus factus es: jam noli peccare, ne tibideterius aliquid contingat . Verba enim salvantis indicant quia peccata praecedentia habiti vim doloris exigebant. Aliquando quisque non pro praeterita culpa diluenda, sed pro futura vitanda percutitur; quod aperte Paulus de semetipso testatur, dicens: Ne magnitudo revela
Abbreviated transcription (Latin):
one compunct ͦ dixit. Obsetro dñe :
mem̃to queso quom ambulau̾im
coram te inueritate et in corde per¬
fecto. Nec tamen dominꝰ hanc con¬
fessionem ꝑfectõnis eius despexit
aut renuit: quem mox in suis p̃¬
tib exaudiuit. Ecce phariseus se ir¬
stificauit in oꝑe: ezechias iustum
seasseruit etiam in cõgitatõe: atq
unde ille offendit inde iste dñm pla¬
canit. Cur itaq hoc. nisi quia omp̃c¬

Expanded text:
one compunctus dixit: Obsecro, Domine: memento quomodo ambulaverim coram te in veritate et corde perfecto. Nec tamen Dominus hanc confessionem perfectionis ejus despexit, aut renuit, quem mox in suis precibus exaudivit. Ecce Pharisaeus se justificavit in opere. Ezechias justum se asseruit etiam in cogitatione, atque unde ille offendit, inde iste Domino placuit. Cur itaque hoc? Nisi quia om
Abbreviated transcription (Latin):
est: Lignum uite est his qui adp̃¬
henderint eam: et sicut ip̃a ait.
si inuirior ligno hec faciunt. ina¬
rido quid fiet: Hoc itaq loco trm
lignum prefertur homini: qdho¬
mo nisi carnalis quisq acciꝑitur.
Et quid ligni nomine: niluiusti
unius cuiusq uita signatur Us¬
num etenim ht̃ sꝑem: si p̃cisum
fu̾it rursum uirescit: quia cũm
morte passionis pro ueritate iuse
afficitur. meterne uite uiriditate
retuperat᷑: et qui hic uirebat pei

Expanded text:
est: Lignum vitae est his qui apprest: Lignum vitae est his qui apprehenderint eam ; et sicut ipsa ait: Si in viridi ligno haec faciunt, in arido quid fiet ? Hoc itaque loco cum lignum praefertur homini, quid homo nisi carnalis quisque accipitur? Et quid ligni nomine nisi justi uniuscujusque vita designatur: Lignum etenim habet spem; si praecisum fuerit, rursum virescit, quia cum in morte passionis pro veritate justus afficitur, in aeternae vitae viriditate recuperatur. Et qui hic
Abbreviated transcription (Latin):
uir iustꝰ aut etiam iniustus: a¬
liquando uero incarnata dei sapi¬
entia figuratur. Ctux etenim lis¬
no signat᷑: cuni dicituꝵ. Mutamꝰ
lignum inꝑane eius. Lignum
qsuppe in pane mictere est  dñi
cõcorpori crucem adhibere. Qur¬
sum ligni nomine uir iustꝰ aut
etiam miustꝰ expͥmitur: sicut ꝑ
ꝓpham domintꝰ dicit. Ego dominũs¬
humasiaui Ligenum lnblime eto e¬
altaui lignum humile: quia uixta
ciusdem u̾itatis uocem. omnis qui
se exaltat humiliabitur: et qͥ se
humiliat exaltabitur. Salomonqͦ
ait Si ceciderit lignum ad austrũ ai
ad aquilonem: in quocumq locote¬
tiderit ibi erit. In die etenim mor¬
tis sue. iustus ad austrum cadit.
petcator ad aquilonem: quia ⁊ r¬
stus per feruorem sp̃c ad gaudia
ducitur: et peccator cum apostata
angelo qui dixit. sedebo in monte
testamenti in laterib aquilonis:
infrigido suo corde reꝓbatur. Rur¬
sum per lignum incarnata dei
sapientia sigurat᷑. sicut de ea liptũ

Expanded text:
vir justus, aut etiam injustus, avir justus, aut etiam injustus, aliquando vero incarnata Dei sapientia figuratur. Crux etenim ligno signatur, cum dicitur: Mittamus lignum in panem ejus . Lignum quco corpori crucem adhibere, sum ligni nomine vir justus, aut injustus exprimitur, sicut per prophetam Dominus dicit: Ego Dominushumiliavi lignum sublime, et exaltavi lignum humile ; quia juxta Veritatis vocem, omnis qui se exaltat, humiliabitur: et qui se humiliat, exaltabitur . Salomon ait: Si ceciderit lignum ad Austrum, aut ad Aquilonem, in quocunque loco ceciderit, ibi erit . In die etenim mortis suae justus ad Austrum cadit, peccator ad Aquilonem, quia et justus per fervorem spiritus ad gaudia ducitur, et peccator cum apostata angelo, qui dixit: Sedebo in monte testamenti, in lateribus Aquilonis , in frigido suo corde reprobatur. Rursum per lignum incarnata Dei Sapientia figuratur, sicut de ea scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
etis oftende: Unde etiam de ip̃a
quiete addit᷑. Donet oꝑtata ueni¬
at: sicut mercennari dies eius.
Tync namq homini oꝑtata sic̃
mercennarii dies uenit: qͣndo et̾¬
nam requiem pro recumpensatõe
sui laboris acceꝑit. Quantum uͦ
ad p̃sentia uite speciem expectat:
adhuc beatꝰ iobhumanum genꝰ
multis miseriis replecum qͣm sit
despestum insinitat: qͣntumq iꝑ¬
sa insensibilia hunc preire uide¬
ant᷑ narrat cum dicit. Lignum
irescit: et rami eius pululant.
Si senuerit in terra radix eius. ⁊
inpuluerem mortuũ fuerit: trũ¬
cus illius ad odorem aque ger¬
minabit. et faciet comam quasi
cum primum plantatũ est. Ho¬
mo uero tum mortuꝰ fuerit et nu¬
datꝰ atq ꝯsumptꝰ. ubi queso est:¬
S quia hoc iuxta luteram patet.
debemus sensum ad interiora re¬
ducere: et qͣliter hec iuxta spm
intelligi debeant perscrutari.
In scriptura ecenim sacra ligni
nomine. aliqͣndo crux aliquando

Expanded text:
ietis ostende? Unde etiam de ipsa ietis ostende? Unde etiam de ipsa quiete additur: Donec 394 optata veniat, sicut mercenarii dies ejus. Tunc namque homini optata sicut mercenarii dies venit, quando aeternam requiem pro recompensatione sui laboris acceperit. Quantum vero ad praesentis vitae speciem spectat, adhuc beatus Job humanum genus multis miseriis repletum quam sit despectum insinuat, quantumque ipsa insensibilia ipsum praeire videantur narrat, cum dicit: CAPUT virescit et rami eius pullulant; Si senuerit in terra radix ejus, et in pulvere mortuus fuerit truncus illius. Ad odorem aquae germinabit, et faciet comam quasi cum primum plantatum est; Homo vero cum mortuus fuerit, et nudatus atque consumptus, ubi quaeso est quia hoc juxta litteram patet, debemus sensum ad interiora reducere, et qualiter haec juxta spiritum intelligi debeant perscrutari. In Scriptura etenim sacra ligni nomine aliquando crux, aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
uiriditatem uenit. Huius ramipul¬
lulant: quia ex resurrectõe illius
multiplicati. longe lateq fideles
treuerunt. Huiꝰ radix interra qͣsi
senuit: quia eius p̃dicatio iudeor
perfidie despecta fuit. Et inpulue¬
re truntꝰ emortiuuus est: quia in cor¬
de ꝑsequentium qͦd persidie sue uẽ¬
to leuabiͣir contemptibilis. et deᷤ¬
pectus est habitus. quia carne po¬
tuit occidi: sedad odorem aque g̾¬
minauit: quia per uirtutẽ dei ex¬
tincta caro illius ad uitam rediit.
iuxta quod scriptum est. quem
deus suscitauit a mortuis. Qria
enim d̾s trinitas est: extinctam
carnem unigeniti filii scã trinitaᷤ.
idest pater et idem filius. et sp̃c sc̃s
resuscitauit: et fecit comani qͣsi
tus: dum longe se ab exitu uite
p̃sentis conspicit longe se ẽẽ ab.
eternis gaudiis gemit. Quid ẽgͦ
dicere recede paululum ab eo ut qͥ¬
escat: nisi iam flagella uite pre¬
sentis subtrahe: et bona eterne qͥ¬

Expanded text:
viriditatem vitae venit. Hujus rami pulviriditatem vitae venit. Hujus rami pullulant, quia ex resurrectione illius multiplicati, longe lateque fideles creverunt. Hujus radix in terra quasi senuit, quia ejus praedicatio Judaeorum perfidiae despecta fuit. Et in pulvere truncus emortuus est, quia in corde persequentium, quod perfidiae suae vento levabatur, contemptibilis et despectus est habitus, quia carne potuit occidi. Sed ad odorem aquae germinavit, quia per virtutem Dei exstincta caro illius ad vitam rediit, juxta quod scriptum est: Quem Deus suscitavit a mortuis . Quia enim Deus Trinitas est, exstinctam carnem unigeniti Filii sancta Trinitas, 396 id est Pater, et idem Filius, et Spiritus sanctus resuscitavit. Et fecit comam quasi tus, dum longe se esse ab exitu vitae praesentis conspicit, longe se esse ab aeternis gaudiis gemit. Quid est ergo dicere: Recede paululum ab eo, ut quiescat, nisi: jam flagella vitae praesentis subtrahe, et bona aeternae qu
Abbreviated transcription (Latin):
scientia conditoris. Potest etiam ra¬
dix iusti ip̃a natura humanitatis
intelligi ex qua sub sistit. Que uide¬
licet radix senescit in terra: cum
natura carnis deficit in puluere re¬
dacta. Cuius in puluere triucꝰ emo¬
rituir: quia extinctum corpꝰ a sua
spetie dissipat᷑ S ad odorem aque
germinat: quia per aduentũ scĩ
sp̃c resurget. Et faciet comam qͣsi
tum pranũ plantatum est: quia
ad illam speciem redit. ad qͣm ꝑci¬
piendam creatꝰ fuerat. si in ꝑady¬
tasse etiam de dño ip̃o scilicet bono¬
rum omnium capite ualet intel¬
ligi. Iuxta hoc namq quod p̃dixi¬
mus quiad semecip̃m ait: si inui¬
ridi ligno hec faciunt in arido qͥd
fiet Se enim lignum uiride. et
nos lignum aridum dixit. quia
ip̃e inse uim diuinitatis habuit.
Nos uero qui puri homines sy¬
mus: lignum aridum appellam᷑.
Ht gͦ lignũ sꝑem si precisum fue¬
nt quia rursum uirescit: qͣm ⁊ si
occidi perpassionem potuit. per re
surrectionis głam: rursus ad uite¬

Expanded text:
scientia Conditoris est. Potest etiam radix justi ipsa natura humanitatis intelligi ex qua subsistit. Quae videlicet radix senescit in terra, cum natura carnis deficit, in pulverem redacta. Cujus in pulvere truncus emoritur, quia exstinctum corpus a sua specie dissipatur. Sed ad odorem aquae germinat, quia per adventum sancti Spiritus resurgit. Et faciet comam quasi cum primum plantatum est, quia ad illam speciem redit, ad quam percipiendam creatus fuerat, si in paraditasse etiam de Domino ipso, scilicet bonorum omnium capite, valet intelligi; juxta hoc namque quod praediximus, quia de semetipso ait: Si in viridi ligno haec faciunt, in arido quid fiet ? Se esse lignum viride, et nos lignum aridum dixit, quia ipse in se vim divinitatis habuit; nos vero, qui puri homines sumus, lignum aridum appellamur. Habet ergo lignum spem, si praecisum fuerit, quia rursum virescit, quoniam et si occidi per passiosurrectionis gloriam rursus ad
Abbreviated transcription (Latin):
tem uisi sunt oculis insipientiũ
mori: et estimata est afflictio exitꝰ
illorum. S iste cuius radix in ter¬
ra senuit.  et in puluerem̃ truncꝰ e¬
mortuus est. ad odorem aque g̾i-¬
nauit: quia per afflatum sc̃i sp̃c ĩ
elector cordib exemplo sui oꝑis
germen uirtutis facit. Aque etenĩ
appellatione non numqͣm sc̃i sp̃c ĩ
rigatio designari solet sicut scͥptum
tatum est. Succiso trunco comam
facere est: extincto corꝑaliter iusto
ip̃e sue passionis exemplo multor
corda suscitare. et ex fide recta uiridi¬
tatem u̾itatis ostendere. Bene autẽ
dicitur: quasi cum primum planda¬
tum est. Omne qͦd hic aiustis agit᷑.
scd̾a plantatio est: quia prima uide¬
licet ꝑlantatio non in oꝑe iustorꝰ:
sed in prescientia conditoris est. Et̃
quia cuncta que agunt electi sicut
prius interius ꝯspiciunt᷑ atqꝑ dis¬
ponunt᷑: ita ptmodum exterius
ꝑficiunt᷑. Bene dicit᷑. Faciet comã
quasi cum primũ plantatum est:

Expanded text:
 Visi sunt oculis insipientium mori, et aestimata est afflictio exitus illorum . Sed iste cujus radix in terra senuit, et in pulvere truncus emortuus est, ad odorem aquae germinat, quia per afflatum sancti Spiritus in electorum cordibus exemplo sui operis germen virtutis facit. Aquae etenim appellatione nonnunquam sancti Spiritus irrigatio designari solet, sicut scriptum asi cum primum plantatum est. Succiso trunco comam facere, est exstincto corporaliter justo, ipso suae passionis exemplo multorum corda suscitare, et ex fide recta viriditatem veritatis ostendere. Bene autem dicitur: Quasi cum primum plantatum est. Omne quod hic a justis agitur secunda plantatio est, quia prima videlicet plantatio non in opere justorum, sed in praescientia conditoris est. Et quia cuncta quae agunt electi, sicut prius interius conspiciuntur atque disponuntur, ita postmodum exterius perficiuntur, bene dicitur: Faciet comam quasi
Abbreviated transcription (Latin):
Acsi aperte diceret᷑. Qrod peruꝰ¬
seloqueris: ex peruersiore uitadi¬
dicifti. Sepe uero heretici dum qͣ¬
si uenerantur dñi: eius myniste¬
riis contradicunt: et humilitatẽ
putant si u̾itatem denegant. St̃
namq nonnulli qui deo Se iniu¬
riam inrogare existimant: si eũ
ueram carnem adsumpsisse fate¬
ãtur. aut si hunc ueratiter pro no¬
bis carne mori potuisse credidint.
Cumq deo quasi plus honores
conantur tribuere: cogunt᷑ laudeᷤ
ueras bonitatis illius negare. Qͥd
enim e est in caritaus sue laudem
potentus: quam ut illa sibi pro
nobis digna ad susceptoẽm face¬
rent que eis uidentur indigna:
Sc̃ã autem eccl̃ia ueram carnem
ueram mortem illius conficet᷑.
s hec dicens abheretitis inrogare
deo ꝯtumeliam credit᷑. Unde mĩc
dicit᷑ Et inmictaris linguam blaᷤᷤ¬
phemantium. Cui si quid in hoc
mundo aduersitaris aduenerit:
hoc ei contingere ex ipsa hac in¬
iuria sue confessionis dicunt.

Expanded text:
Ac si aperte ei diceretur: Quod perveAc si aperte ei diceretur: Quod perverse loqueris, ex perversiore didicisti vita. Saepe vero haeretici dum quasi venerantur Deum, ejus mysteriis contradicunt, et humilitatem putant si veritatem denegant. Sunt namque nonnulli qui Deo se injuriam irrogare existimant si eum veram carnem assumpsisse fateantur, aut si hunc veraciter pro nobis carne mori potuisse crediderint. Cumque Deo quasi plus honoris conantur tribuere, coguntur laudes veras bonitatis illius negare. Quid enim est in charitatis suae laude potentius quam ut illa sibi pro nobis digna ad susceptionem faceret, quae ei videntur indigna? Sancta autem Ecclesia veram carnem, veram mortem illius confitetur; sed haec dicens, ab haereticis irrogare Deo contumeliam creditur. Unde nunc dicitur: Et imitaris linguam blasphemantium. Cui si quid in hoc mundo adversitatis evenerit, hoc ei contingere ex ipsa hac injuria suae confessionis dicunt.
Abbreviated transcription (Latin):
qui non est equalis tibi: et loq̃ris
qd̾ tibi non expedit. Nullum uero
existimant timorem dni habere:
nisi eum quem potuerunt ad sue
osensionis stulticiam trahere. Un¬
de adiungit. Quantum inte est e¬
uacuasti timorem: tulisti p̃ces co¬
ram dño. Tulisti dicitur: abstulisti.
Ac si aꝑte dicat. Be tua iusticia p̃¬
sumens: creatoris tui grãm desꝑi¬
cis dep̃cari. CUm enim uera mala
heretiti contra bonos non inuem¬
unt:fingunt que redarguant. ut
iusti eẽ uideantur: et fit plerumq
ut ad aperta ꝯtumelioꝵ uerba ꝑ¬
ueniant.Unde adhuc subditur:
Bocuit enim iniqͥtał tua os tuũ:
et imitaris linguam blasphemã¬
tium. Iniquitas os docet. qñdo ex
mala uuta concipit᷑ qͦd peius dicat᷑.
Quia autem b̾s iob tanto inore li¬
berfuerat: qͣnto iustꝰ in oꝑe ab a¬
micis suis hereticorum tẏpum te¬
nentib ⁊ de iniqͣ uita ⁊ de audaci
ore rep̃hendit᷑ ut dicatu. Bocu¬
it eium iniquitas tua os tuum.

Expanded text:
qui non est aequalis tibi, et loqueris qui non est aequalis tibi, et loqueris quae tibi non expediunt. - Nullum vero existimant timorem Domini habere, nisi eum quem potuerunt ad suae confessionis stultitiam trahere. Unde adjungit: VERS. 4. Quantum in te est, evacuasti timorem, et tulisti preces coram Domino. - Tulisti, dicitur abstulisti. Ac si aperte dicat: De tua justitia praesumens Creatoris tui gratiam despicis deprecari. Cum enim vera mala haeretici contra bonos non inveniunt, fingunt quae redarguunt, ut justi esse videantur. Et fit plerumque ut ad aperta contumeliorum verba perveniant. Unde adhuc subditur: VERS. 5. Docuit enim iniquitas tua os tuum, et imitaris linguam blasphemantium. - Iniquitas os docet, quando ex mala vita concipitur quod pejus dicatur. Quia autem beatus Job tanto in ore liber fuerat quanto justus in opere, ab amicis suis haereticorum typum tenentibus, et de iniqua vita, et de audaci ore reprehenditur, ut dicatur: Docuit enim iniquitas tua os tuum.
Abbreviated transcription (Latin):
Lygdbit: quia quisqͥs in se gaudere
appetit. eo ip̃o iam in lucty est quo a
uera letitia recessit. Uexa quippe leti¬
cia menti creator est. Bignum itaq
est ut inse semꝑer homo merores ĩ¬
ueniat: qui derelicto creatore in se
gaudiũ q̃rebat. Sequit᷑. A¬
Despondens autem elyphar thema¬
Onites dixit. Numquid sapiens
et implebit ardore stomachũ suũ:
scẽ uniuersalis eccłie: amicos uero
illius hereticorꝰ speciem tenere. qͥ
quasi ex defensione dnĩ occasionẽ
stulte locutionis inueniunt: et cõ¬
tumeliosa contrabonos uerba ia¬
culantꝰ. Quib cuncta que a fidelib
sentiunt: quasi inuentũ ꝑlata disͤ¬
plicent. Unde nunc dicitur. Ntum
quid sapiens respondebit quasun
uentum loquens: Nec bonorum u̾ba
dicta rationis: sed stimulos furoris
existimant. Unde et subdit᷑. Et imple-¬
bit asdore stomachum suum. quia
eã etiam que se sciunt ꝯtumeliose
dicere. student semꝑ ut dictum est
ex dñi defensione palliare. Unde e

Expanded text:
lugebit, quia quisquis gaudere in se appetit, eo ipso jam in luctu est quo a vera laetitia recessit. Vera quippe laetitia mentis creator est Dignum itaque est ut in se semper homo moerores inveniat, qui, derelicto creatore, in se gaudium quaerebat. Sequitur. Respondens autem Eliphaz Themanites, dixit: Numquid sapiens et implebit ardore stomachum suum? sanctae universalis Ecclesiae, amicos vero illius haereticorum speciem tenere, qui quasi ex defensione Domini, occasionem stultae locutionis inveniunt, et contumeliosa contra bonos verba jaculantur. Quibus cuncta quae a fidelibus sentiuntur, quasi in vento prolata displicent. Unde nunc dicitur: VERS. 2. Nunquid sapiens respondebit, quasi in ventum loquens? - Nec bonorum verba, dicta ratexistimant. Unde et subditur. Et implebit ardore stomachum suum. Quia ea etiam quae se sciunt contumeliose dicere, student semper, ut dictum est, ex Domini def
Abbreviated transcription (Latin):
tempꝰ qͦd male suggeritur despicit:
sed postmodum per deliberationẽ
libet: isti uero sic temptationũ ia¬
cula extipiunt: ut semper existen¬
do resistendo fatigentur. Et si qͣn¬
donsq ad delectationem tempta¬
ta mens rapitur: ip̃am tam citiꝰ
subreptionem sue delectationis e¬
rubescunt: et forti censura redar.¬
guunt. quieqͥd intra se exurge¬
re carnale dep̾hendunt. Ende ⁊
bene mox subditur. Locuta es qͣsi

Expanded text:
tempus quod male suggeritur displicet, tempus quod male suggeritur displicet, sed postmodum per deliberationem libet. Isti vero sic tentationum jacula excipiunt, ut semper resistendo fatigentur; et si quando usque ad delectationem tentata mens rapitur, ipsam tamen citius subreptionem suae delectationis erubescunt, et forti censura redarguunt quidquid intra se exsurgere carnale deprehendunt. Unde et bene mox subjungitur: CAPUT XXXI
Abbreviated transcription (Latin):
rere. Uxor quippe malesuadens:
est carnalis cogitato mentẽ laceᷤ¬
siens. Seꝑe enim ut dcm̃ est: ⁊ fo¬
ris flagellis atterimur: et intus
carnali suggestione fatigamur.
Hinc est enim quod iheremias de¬
plorat dicens. Foris interficit gladiꝰ:
et domi mors similis est. foris enĩ
gladius interficit: tum nos exteriꝰ
feriens uindicta configit. S domi
mors similis est: quia flagella qͥ¬
dem sustinet: et tamen intus tẽp.
tationis sordib munda non ẽ. Hĩc
dauid ait. fiant sicut puluis ante
faciem uenti: ⁊ angłs dnĩ affligẽs
eos. ¶ui enim in corde suo auratẽ
ptationis rapitur.: quasi ante fa¬
ciem uenti puluis eleuat᷑. Et cũ¬
inter hec diuina districtio ꝑcutit:
quid aliud qͣm angłs domini affa¬
git.: Sed hec aliter agunt᷑ a reꝑbis:
aliter ab electis. Illorum namq cor¬
da ita temptant᷑ ut ꝯsentiant is¬
torum uero temptatõnes quidem
suscipiunt sed repugnant. Illorꝰ
mens delectabiliter capitur: ⁊ si ad

Expanded text:
Uxor quippe male suadens est carnalis cogitatio mentem lacessens. Saepe etenim, ut dictum est, et foris flagellis atterimur, et intus carnali suggestione fatigamur. Hinc est enim quod Jeremias deplorat, dicens: Foris interficit gladius, et domi mors similis est . Foris enim gladius interficit, cum nos exterius feriens vindicta configit. Sed domï mors similis est, quia et flagella quidem sustinet, et tamen intus conscientia a tentationis sordibus munda non est. Hinc David ait: Fiant tanquam pulvis ante faciem venti, et angelus Domini affligens eos . Qui enim in cntationis rapitur, quasi ante faciem venti pulvis elevatur; et cuinter haec divina districtio percutit, quid aliud quam angelus Domini affligit? Sed haec aliter aguntur a reprobis, aliter ab electis. Illorum namqda ita tentantur, ut consentiant. Istorum vero, tentationes quidem suscipiunt, sed repugnant. Illorum mens delectabiliter capitur; et si ad
Abbreviated transcription (Latin):
S fortasse aliquis dicat: quod ex eõ
pondus uirturis euis aspicitaur: ꝙ
tribulatione commotꝰ. illi rei male¬
dictum inrogat: que constat: quod
minime subsistat. S hoc citius ꝑ¬
spesta ratio destruit: quia si subsi¬
stebat res tui malediceret: ꝑnitio¬
sum maledc̃m intulit. Si autem ñ
subsistebat ociosum. Quisqͥs nͦ eius
sp̃y plenus est qui ait: onne uerbũ
ociosum qͦd loquuti fu̾int homines
ita otiosa admittere. sicut enam per¬
nitiosa formidat. Cui adhuc senten¬
tie ediungitur.
Ies ille uertatur in tenebras: ñ
requirat eum d̃s desuper ⁊ non

Expanded text:
Sed fortasse aliquis dicat, quod ex eo Sed fortasse aliquis dicat, quod ex eo pondus virtutis ejus aspicitur, quia tribulatione commotus, illi rei maledictum 102 irrogat quae constat quod minime subsistat. Sed hoc citius perspecta ratio destruit, quia si subsistebat res cui malediceret, perniciosum maledictum intulit: si autem non subsistebat, otiosum. Quisquis vero ejus spiritu plenus est, qui ait: Omne verbum otiosum, quod locuti fuerint homines, ita otiosa admittere, sicut etiam perniciosa formidat. Cui adhuc sententiae adjungitur: Dies ille vertatur in tenebras, non requirat eum Deus desuper, et non
Abbreviated transcription (Latin):
cor etiam cogitationes indagamuᷤ.
ita tum in sacro eloquio sola histori
a asꝑicitur: nicħ aliud quam faci¬
es nidecur. S si huic assiduo usut
Siungimir: eius nimirũ mentẽ
quasi ex conlocutõis familiaritate
penetramus. Dum enim alia ex
aliis colligimus: facile in cius uer¬
bis agnoscimus: aliud esse qͦd inti¬
mant: aliuid quod sonant. Tanto
autem quisq notite illius extraneꝰ
redditur: quanto in sola eius suꝑfi¬
tie ligatur. Etce enim qͦd beatus iob
diei suo maledixisse describit᷑ dicẽs:
pereat dies in qua natus sum: ⁊ nox
in qua dictum est natus est homo:
si suꝑficietenus atcendit᷑: quid his
uerħis rep̃hensibilius inuenitur
Quis autem nesciat diem quo natꝰ
est: nequaqͣm tunc stare potuisse:
Modus quippe est temꝑis: ut statũ
non habeat mansionis. Quia enĩ
per uentura dendit adeẽ: semꝑ ex
preteritis festinat non et̃. Cur ergo
uir tantus malediceret rei: quam
nequa qͣm subsistere non ignoraret:

Expanded text:
eorum etiam cogitationes indagamus; eorum etiam cogitationes indagamus; ita cum in sacro ea aspicitur, nihil aliud quam facies videtur: sed si huic assiduo usu conjungimur, ejus nimirum mentem quasi ex collocutionis familiaritate penetramus. Dum enim alia ex aliis colligimus, facile in ejus verbis agnoscimus, aliud esse quod intimant, aliud quod sonant. Tanto autem quisque notitiae illius extraneus redditur, quanto in sola ejus superfite nequeunt. --Ecce enim quod beatus Job diei suo maledixisse describitur dicens: Pereat dies in qua natus sum, et nox in qua dictum est: Conceptus est homo, si superficie tenus attenditur, quid his verbis reprehensibilius invenitur? Quis autem nesciat, diem in quo natus est nequaquam tunc stare potuisse? Modus quippe est temporis, ut statum non habeat mansionis. Quia enim per ventura tendit ad esse, semper ex praeteritis festinat non esse. Cur ergo vir tantus malediceret rei, quam nequaquam subsistere non ignoraret?