comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
serunt : Dicuntur enim diuisihi qui ab eis separantur
et̃ueni unt adfidem : Dispersiaũt quorum patria tẽplo¬
quo subuerso per orbem terrae incredulũ genus pargi¬
tur: IudATΕLAΩDΑBΩΝΙ FRΑTRΕSTUI, Perhunc iudam
uerus confessor exprimitur xp̃sꝰ qui ex eius tribu secundum car¬
nem est genitus : ipsum laudabunt fratres sui apłi scilicet etom̃s
coheredes eius quia qui per adoptionem filii dõpatri effecti sunt
et xp̃i fr̃s effectiper gratiam quorum ipse est dñs ꝑnaturã : Manus
tuae inceruicibus inimicorum tuorum: Is dem enimma nib:
at queidem crucistropheo & suos texite inimicos et
aduersa rias potes tates curuauit : luxta qđ et pa¬
ter ꝓmisitei dicens sede ad dexte rammeam
donec ponam inimicos tuos scabellum pedũ tuorũ.
Adorabunt tefilii patris tui: qm̃multi eesilus iacobad
orent eumper electionem gratiȩ salui facti: Ca tulus
cen disti᷑ idest ascendens incrucem captiuos populos

Expanded text:
serunt. Dicuntur enim divisi ii, qui ab eis separantur, serunt. Dicuntur enim divisi ii, qui ab eis separantur, et veniunt ad fidem: dispersi autem, quorum patria temploque subverso, per orbem terrae incredulum genus spargitur. Juda, te laudabunt fratres tui . Per hunc Judam verus confessor exprimitur Christus, qui ex ejus tribu secundum carnem est genitus. Ipsum laudabunt fratres sui, Apostoli scilicet, et omnes cohaeredes ejus, qui per adoptionem Patris, filii Dei effecti sunt, et Christi fratres per gratiam, quorum ipse est Dominus per naturam. Manus tuae in cervicibus inimicorum tuorum. Eisdem enim manibus atque eodem crucis tropaeo et suos texit, et inimicos et adversarias potestates curvavit. Juxta quod et Pater promittit ei dicens: Sede ad dexteram meam, donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum . Adorabunt te filii patris tui: quando multi ex filiorent eum, per electionem gratiae salvi facti. Catulus , ascendisti: id est, ascendens in crucem, captivos populos
Abbreviated transcription (Latin):
meone enim scribae iuda eorum erant: et detribu uer̃ole ui
principes sacerdotum: qui consili ũ fecerunt ut iħm dolo tenerent
et occiderent ⁊de quo consilio dicit : In consilium eorũ neueniat
animamea : Horrebat enim totascelera iam uiderequaeno uis¬
simis temporibus facturi erant iudȩi quia in furor esuo occi¬
derunt uirum id est xp̃m dequo dicitur : ecceuir oriens
nomeneius : et alibi: femina circum dabituirum : Suffode
runt murum idest illum spirit alem fortissimũ murũ qui
custodit isrł Lancea confuderunt :Maledictus furor
eorum qui a pertinaxutiq: quando furore accensi et ira
obtulerunt xp̃mpontio pilato dicentes erucifige crucifi¬
ge et in dignatio eorum quia dura dumbaraban latro¬
nem peterent et principem uitae crucifigendum postula¬
rent : diuidam eos inia cob et dispergameos in isrł quia non¬
nulli exipsis crediderunti quidam in infidelitate perman¬

Expanded text:
meone enim Scribae Judaeorum erant. Et de tribu vero Levi meone enim Scribae Judaeorum erant. Et de tribu vero Levi principes sacerdotum, qui consilium fecerunt, ut Jesum dolo tenerent et occiderent. De quo consilio dicit: In consilium eorum non veniat anima mea. Horrebat enim tanta scelera jam videre, quae novissimis temporibus facturi erant Judaei; quia in furore suo occiderunt virum, id est Christum, de quo dicitur: Ecce vir, Oriens nomen ejus . Et alibi: Femina circumdabit virum .-- Suffoderunt murum, id est, illum spiritalem fortissimum murum, qui custodit Israel, lancea confoderunt. Maledictus furor eorum, quia pertinax: utique quando furore accensi et ira, obtulerunt Christum Pontio Pilato dicentes: Crucifige, crucifige . Et indignatio eorum, quia dura: dum Barrabam latronem peterent, et principem vitae crucifigendum postularent . Dividam eos in Jacob, et dispergam illos in Israel: quia nonnulli ex ipsis crediderunt, quidam in infidelitate perman
Abbreviated transcription (Latin):
dũ conuertat adeũ dorsum et non faciem : Isteprior
indonis quia primũ ipsis credita sunt eloquia et legis¬
latio et tes tamentum siue promissio: istemaior imperio
utique promagitu dineuiriũ qui a copiosius ceteris in hoc seło¬
populus idem regnauit ieffusus est aut̃ sicut aqua peccando inxp̃
qua e uasculo non tenetur : uoluntatis effusus est impecu. et
id circo ad dit ultra non crescas . Quia ipsepopulus post quã
uniuerso orbe dispersus est ualde inminutus est : Sed quare
talia meruit it a subiecit quia ascendisti cubile patristui s
Primogenitae aut plebis audaciam praedicat : quae ascen¬
dit cubile patris sui et maculauit stratum eius : quando corpus
dominicum in quo plenitudo diuinitatis requi escebat raptum in
cruce suspendit et ferro commaculauit: Simeon et leui pr̃s
uasa iniquitatis BElLAΝTIA: Persimeonem et leui scribae
et pharisa ei et sacer dotes iudaici populi intelleguntur: Desi¬

Expanded text:
dum convertat ad eum dorsum et non faciem? Iste prior dum convertat ad eum dorsum et non faciem? Iste prior in donis, quia primum ipsis credita sunt eloquia Dei, et legislatio, et testamentum, sive promissio. Iste major imperio, utique pro magnitudine virium, quia copiosis caeteris in hoc saecupopulus idem regnavit. Effusus est autem sicut aqua, peccando in Christo. Quae vasculo non tenetur, voluntatis effusus est impetu; et idcirco addit ultra non crescas, quia ipse populus, postquam universo orbe dispersus est, valde imminutus est. Sed quare talia meruit, ita subjecit, quia ascendisti cubile patris tui. Primogenitae autem plebis audaciam praedicat, quae ascendit cubile patris sui, et maculavit stratum ejus, quando corpus Dominicum, in quo plenitudo divinitatis requiescebat, raptum in cruce suspendit et ferro commaculavit. Simeon et Levi fratres, vasa iniquitatis bellantia. Per Simeonem et Levi scribae et Pharisaei, et sacerdotes Judaici populi intelliguntur. De Si
Abbreviated transcription (Latin):
Quia depaulo apostolo manifestissima sit prophetia omni¬
bus patet: quod in adulescentia persequutus ecdesiã in senec¬
tute predicator euangelii fuerit: Hȩbreiautẽ it adixerun
Altare in quo immolabantur hostiae et uictimarũ sanguis
ad basem ipsius fundebatur inparte tribus beniaminfuit :
Hoc in quiunt ergo significans quod sacerdotes immolent
mane hostias. aduesperam diuidant ea quaesibi apopulo
exlege collecta sunt: Lupum sanguinarium lupũ uoracem
super altaris inter pretatione ponentes. et spoliarum
diuisione supersacerdotibus. qui seruientes altari uiuunt
de altari: Haec aũĩ hystoricae : Spirit aliter uero inruben
prioris populi iudȩorũ ostendis sepersona: cui a dño perpro¬
phecã dicitur : Israhel primogenitus meus: Et enim iuxta
quod primogenitis debebatur ipsius erat᷑: accipere sacer¬
detium et regnum: Additur: tuuirtus me& utiq: qui a
rum nisidum patri dõ semper inrogaret in iuriam:

Expanded text:
Quia de Paulo apostolo manifestissima sit prophetia, omniQuia de Paulo apostolo manifestissima sit prophetia, omnibus patet quod in adolescentia persecutus Ecclesiam, in senectute praedicator Evangelii fuerit. Hebraei autem ita dixerunt, altare, in quo immolabantur hostiae, et victimarum sanguis ad basem ipsius fundebatur, in parte tribus Benjamin fuit. Hoc, inquiunt, ergo significans quod sacerdotes immolent mane hostias, ad vesperam dividant ea quae sibi a populo ex lege collecta sunt, lupum sanguinarium, lupum voracem super altaris interpretatione ponentes, et spoliorum divisionem super sacerdotibus, qui servientes altari vivunt de altari. Haec autem historice. Spiritaliter autem in Ruben prioris populi Judaeorum ostendisse personam, cui a Domino per prophetam dicitur: Israel primogenitus meus. Etenim juquod primogenitis debebatur, ipsius erat accipere sacerdotium, atque regnum. Additur: Tu virtus mea, utique 347 quia rum, nisi dum Patri Deo semper irrogaret injuriam,
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ uolunt propter trberiadem : quae legis uidebatur habere¬
notitiã : a grum inriguum : et eloquia pulchritudinis prophetari :
Ceruus autẽ emissus propter: temporaneas fruges ad uelocitatem
terrae uberioris ostendit: sed melius si ad doctrinã saluacoris
cuncta referamus. quod ibi uelmaximedo cuerit saluator: ut in
ED EXASpERΛUERUNTEuM Et iun GArISuN
ixuidentesque illi haBentES IACuLΑSEΟ
potentis iacos ixdepasron ecressus est la¬
pis iguahel : O fibiioseph qui tam pulcher esł ut te tora
die demuris et turribus ac fenes tris puellarũ ȩgrpti tur¬
tui habentes liuoris sagittas : et zeli iaculis uulnerati: uerum arcũ
tuum et arma pugnandi posuisti in dõqui fortis est propugnator
et uinculatua quibus tefratres ligauerunt absoluta sunt et
disrupta ut ex tuo semine tribus nas catur effra imfortis et
stabilis et instar lapidis durioris inuicta: imperansquoq:

Expanded text:
autem autem notitiam, agrum irrignum et eloquia pulchritudinis prophetari. Cervus autem emissus propter temporaneas fruges, et velocitatem terrae uberioris ostendit. Sed melius, si ad doctrinam Salvatoris cuncta referamus; quod ibi vel maxime docuerit Salvator, ut in sed exasperaverunt eum, et jurgati sunt, invidentesque illi habentes jacula. Sepotentis Jacob. Inde pastor egressus est, lapis Israel. O fili Joseph, qui tam pulcher es, ut te tota die de muris et turribus ac fenestris puellarum Aegypti turtui, habentes livoris sagittas et zeli jaculis vulnerati. Verum arcum tuum et arma pugnandi posuisti in Deo, qui fortis est propugnator, et vincula tua quibus te fratres ligaverunt absoluta sunt et disrupta, ut ex tuo semine tribus nascatur Ephraim fortis, et stabilis, et instar lapidis durioris invicta, imperans quoqu
Abbreviated transcription (Latin):
terrã isrłtransi repermittat: sed etiam siquis temerarius
uir tut esua quasi uel ocitate ȩqui confisus eam uoluerit predonis
inore populari non effugere ualebit : Totum autem perm& apho¬
ram serpentis & aequitis loquitur: uid ensergotã fortemna¬
⁊ areum tuum : quod ipse propter meretricem mortuus est
et moriens nrõs occidit inimicos: Putaui ods̃ ipsum ẽẽ
xp̃m filium tuum: uerum qui amor tuus est et non resurrex̃
et mei generis prestolandus est ut ueniat cui repositum est. ipse eru¬
expectatio gentium: GAD ACCINCTUS PRAELIABITUR AN
quod ante ruben et dimidia tribum manasse et filios quos trans
iordanen in possessione dimiserat: Post quat tuor decim an nos
reuertens praelium aduersum eos gentium uicinarum grande
DANS Eloquia pulchratudINIS. :Siue neptalim ager in¬
riguus uitrumq: enim signi ficat haebreum uerbum : aiala silua
superlacum genesar s et fluenta iordanis inriguasit: Hȩbraei

Expanded text:
terram Israel transire permittat: sed etiam si quis temerarius, terram Israel transire permittat: sed etiam si quis temerarius, virtute sua quasi velocitate equi confisus, eam voluerit praedonis more populari, non effugere valebit. Totum autem per metaphoram serpentis et equitis loquitur. Videns ergo tam fortem Nazaraeum tuum, quod ipse propter meretricem mortuus est, et moriens nostros occidit inimicos , putavi, o Deus, ipsum esse Christum filium tuum: verum quia mortuus est, et non resurrexitet mei generis praestolandus est, ut veniat cui repositum est, et ipse exspectatio gentium. Gad aclud est, quod ante Ruben et dimidiam tribum Manasse ad filios quos trans Jordanem in possessione diviserat, post quatuordecim annos revertens, praelium adversum eos gentium vicinarum grande dans eloquia pulchritudinis sive Nephtalim ager irriguus . Utrumque enim significat Hebraeum verbum Aiala Selvha super lacum Genesareth et fluenta Jordanis irrigua sit. Hebraei
Abbreviated transcription (Latin):
Sydonemq quoq et reliquas feni cesurbis contingeret : Nune
ad medi terrane amprouintiã redit & isachar qui iux tanepta¬
limpulcherrimã in galilea regionem possessurus est benedic¬
tionesua habitatorem facit: Asinũ autemosseum uel fortẽ uo¬
cat & humerũ ad portandum quia in labore terrae & uehen¬
dis ad mare quȩ in finibussus nascebantur plurimũ laborar&
Regib: quoq: tributa comportans Aiunt hebreiꝑ mera forãsig¬
nificari: quod scripturas scãs die ac nocte meditans studium suũ
dederit ad labor andum. et idcir co ei om̃s seruiunt. quasi ma
COLUBERIN UIA CERastes ixsemi ta mordens
UNCULAS EqUI UT CADATASCENSOREIUS RETRO
Salo tare tuum expectabo dũs: Sam soniudex
isrł de cribudan fuit: hocergodicit nunc uidens inspũ comanutri¬
re samsonem na⁊ ar eum tuum cȩsis hostibus triumpharequod
insimilitudinem colubri reguliq: obsidentis uias. nullũ per

Expanded text:
Sidonem quoque et reliquas Phoenicis urbes contingeret, nunc Sidonem quoque et reliquas Phoenicis urbes contingeret, nunc ad mediterraneam provinciam redit, et Isachar, qui juxta Nephthalim pulcherrimam in Galilaea regionem possessurus est, benedictione sua habitatorem facit. Asinum autem osseum vel fortem vocat, et humerum ad portandum; quia in labore terrae et vehendis ad mare, quae in finibus suis nascebantur, plurimum laboraret, regibus quoque tributa comportans. Aiunt Hebraei per metaphoram significari, quod Scripturas sanctas die ac nocte meditans, studium suum dederit ad laborandum, et idcirco ei omnes serviunt, quasi mcoluber in via, cerastes in semita, mordens ungulas equi, ut cadat ascensor ejus retro. Salutare tuum exspectabo, Domine. Sampson judex Israel, de tribu Dan fuit. Hoc ergo dicit nunc videns in re Samsonem Nazaraeum tuum, caesisque hostibus triumphare, quod in similitudinem colubri regulique obsidens vias nullum per
Abbreviated transcription (Latin):
sacratiorem ascendisti in altum captiuam duxisse captiuita¬
tem : si ue quod melius puto captiuitas passionem ascensus
super sedit iħs hoc est gentium populum uineae apłorum:
qui abiudȩis sunt copulauerit. et aduitem siue ut in hȩbrȩo
habet ad sorech: idest electam uitem alligauerit asinam
cui super sedit ȩccłam innationibus congregatam: Quod au t̃
dicit filimi conuersionem adipsum iudam facit quod xp̃s
haec sit uniuersa facturus .: Quod aũt dicitur non aufere¬
tur sceptrum deiuda. et dux defemoribus eius donec ueni
at quimittendus est sec ipse erit expectatiogentium
signi ficat quod non deficerent principes de tribuiuda
usq: ad tempus quonatus est xp̃s qui missus a patre
Sersonx et terra quodoptiom Et suppo¬
surt humerum suumadportaudum. fac¬
rus queost tRibutis SeruieNS: Quiade
zabulon dixerat quod maris magni littora esset posses surus::

Expanded text:
sacratiorem, ascendisti in altum, captivam duxisse captivitasacratiorem, ascendisti in altum, captivam duxisse captivitatem, sive, quod melius puto, captivitas passionem, ascensus supersedit Jesus, hoc est, gentium populum vineae apostolorum, qui ab Judaeis sunt, copulaverit. Et ad vitem, sive, ut in Hebraeo habetur, ad Sorech, id est, electam vitem, alligaverit asinam cui supersedit, Ecclesiam ex nationibus congregatam. Quod autem dicit, fili mi, couversionem ad ipsum Judam facit, quod Christus haec sit universa facturus. Quod autem dicitur: Non auferetur sceptrum de Juda, et dux de femoribus ejus, donec veniat ille qui mittendus est; et ipse erit exspectatio gentium : significat quod non deficerent principes de tribu Juda usque ad tempus, quo natus est Christus, qui missus a Patre set bona, et terram quod optima, et supposuit humerum suum ad portandum, factusque est tributis serviens. Quia de Zabulon dixerat quod maris Magni littora esset possessurus,
Abbreviated transcription (Latin):
Peusenius hereditatẽ propriã non accepit : sed inoreuibus
sceperis paucas urbes ad inhabitandas habuit desimeo¬
ne uero in libroscriptum est : quod & ipse proprium funiculũ non accere¬
rit. sed de tribu iuda quiddam acceperit. IudX TΕ LADABVN¬
FRATRESTUI MANUS TUAE IN CERUICIBUS INIMICO¬
RUM TUORUM ADORABUNT TE FILI PXTRISTUI
atulus leonis iuda : ad prȩdam filimi ascendisti siue ut in hȩbrȩo
scriptum est de capriuitatefilimi ascendisti : Requiescens
accubuisti ut leo: et quasi leenaquis suscitabit eum Quia
iuda confessio siuelausinterpraetatur : Recte scribitur iuda
confitebuntur tib fr̃s: uellaudabuntte :Et licet dexp̃o gran¬
demysterium sit sed tamen secundum litteram significat
quod perdauid stirpe generentur reges. et quod adorent eũ
om̃s tribus : Non enim ait filii matristuae: sed filii patristu
et quod sequitur ad praedam filimi ascendisti: ostendit᷑ eum
captiuos populos esseducturũ: et iuxta intellegentiam

Expanded text:
enim haereditatem propriam non accepit, sed in omnibus sceptris paucas urbes ad inhabitandum Cod., ad inhabitandas habuit. De Simeone vero in libro Jesu scriptum est quod et ipse proprium funiculum non acceperit, sed de tribu Juda quiddam acceperit. In Parafratres tui. Manus tuae in cervicibus inimicorum tuorum. Adorabunt te filii patris tui. Catulus leonis Juda: ad praedam, fili mi, ascendisti sive, ut in Hebraeo scriptum est: de captivitate, fili mi, ascendisti: requiescens accubuisti ut leo, et quasi leaena: quis suscitabit eum? Quia Juda confessio sive laus interpretatur, recte scribitur: Juda, confitebuntur tibi fratres, vel laudabunt te. Et licet de Christo grande mysterium sit, sed tamen secundum litteram significat quod per David stirpem generentur reges, et quod adorarent eum omnes tribus. Non enim ait, Filii matris tuae; sed, filii patris tui. Et quod sequitur, ad praedam, fili mi, ascendisti, ostendit eum captivos populos esse ducturum, et juxta intelligentiam
Abbreviated transcription (Latin):
minauit triticum ouangelica uidelic & prȩdicationem: in¬
de est quod prius quinque milia hominũ de quinquepanib: de¬
inuallegeraris & habitauit ibi: proualle torrentem hab& in
hebrȩo : Neque enimisa ac habitare poterat in ualle habita¬
uit autem in corrente: postquã magnus factus est dequoscrip¬
tum est d&orrente in uiabibit: de quo &iam helias bibit.
Sed qui a helias nonerat porfoctus ut xp̃s ideo torrens ille
aruit: dñs uero noster &iã in torrente traditus est: dedi¬

Expanded text:
minavit triticum, evangelicam videlicet praedicationem. Inminavit triticum, evangelicam videlicet praedicationem. Inde est quod prius quinque millia hominum de quinque panibus, de2.--Deinde venit in valle Geraris, et habitavit ibi. Pro valle torrentem habet in Hebraeo. Neque enim Isaac habitare poterat in valle. Habitavit autem in torrente, postquam magnus factus est. De quo scriptum est: De torrente in via bibet . De quo etiam Elias bibit. Sed quia Elias non erat perfectus ut Christus, ideo torrens ille aruit. Dominus vero noster etiam in torrente traditus est, dedi
Abbreviated transcription (Latin):
se multiplicationem: denique sequitur: ET BENE DIXIT ΕΙ
DÑSEr Maq Nificatusest uIR et ambulabat uadens
& magnificatus est doneo magnus fier& uehementer : felicitas
autom & multiplicatio ordei ignoro siquepossit facere glorio¬
sum: uerũ in quibusdã codicib: inuenitur : semina uit post haec
hordeum & inuenit centuplum: quodhor deum seminat & non
frumentum & tamen benedicitur in eo & magnus efficitur :
appar& quad nondũ erat magnus sed postea quã seminauit &
collegit centuplum. tunc factus est magnus ualde: hor deu
quippe iumentorũ maxime cybus est & seruorũ: Namis a acsig¬
nificat sermonemdi qui sermo inlege horde ũ seminat: in
euangeliis tricicum: ille enim erbus ꝑfectioribus & spirita¬
inuenit contesimũ fructũ : inuenis enim inlege martr res quo
rũ centesimus est fructus: Seminauit hordeũ legem uideli¬
c& exponendo : & manifestauit quod loxspiritalis est : Tunc se¬

Expanded text:
se multiplicationem. Denique sequitur: Et benedixit ei se multiplicationem. Denique sequitur: Et benedixit ei Dominus, et magnificatus est vir, et ambulabat videns, et magnificatus est, donec magnus fieret vehementer. Fertilitas autem et multiplicatio hordei, ignoro, si quem possit facere gloriosum. Verum in quibusdam codicibus invenitur: Seminavit post haec hordeum, et invenit centuplum. Quod hordeum seminat, et non frumentum, et tamen benedicitur in eo, et magnus efficitur, apparet quod nondum erat magnus; sed posteaquam seminavit, et collegit centuplum, tunc factus est magnus valde. Hordeum quippe jumentorum maxime cibus est et servorum. Nam Isaac significat sermonem Dei. Qui sermo in lege hordeum seminat, in Evangeliis triticum. Ille enim cibus perfectioribus et spiritainvenit centesimum fructum. Invenis enim in lege martyres, quorum est centesimus fructus. Seminavit hordeum, legem videlicet exponendo, et manifestavit, quod lex spiritalis est. Tunc se
Abbreviated transcription (Latin):
reatu consciente degustamus: hic quippe quem diximus ȩsaupri¬
matum perlenticulã perdidit : & helias inheremo uirtutem
corporis carnes aedendo seruauit: unde & antiquus hostis
quia noncrbum sed crbi concupiscentiã esse causam dampna¬
tionis intellogit & primum sibi hominem non carno sed pomo
subdidit & secundd non carne sed pane cemptauit: hinc est
quodplerũq: adam culpa cominit citur &iam cum abiecta et
uilia sumuntur : nequeadamsolus ut au&ito sepomo suspende¬
r& prȩceptum ꝓ hibitionis accepit: SEUIT AUTEMISAAC IN¬
TOΡΡΑΙllΑ ET INUENIT INΙΡSO ANΝOCERTupluco
lic& in aliena terra seminauerit : non puto quod tanta ei fertili¬
tas frugum fuerit : unde melius puto illudesse quod hab&ur in be¬
brȩo & aquila quoque trans tulit & inuenit in anno illo centu¬
plum ȩstimatũ : Tacensenim scriptura genus frugũ quodcen¬
tuplicauerit: uid & urmihi cunctarum in illo uirtutũ ostendis¬

Expanded text:
reatu conscientiae degustamus. Hic quippe quem diximus Esau, prireatu conscientiae degustamus. Hic quippe quem diximus Esau, primatum per lenticulam perdidit, et Elias in eremo virtutem corporis carnes edendo servavit. Unde et antiquus hostis, quia non cibum, sed cibi concupiscentiam esse causam damnationis intelligit, et primum sibi hominem non carne sed pomo subdidit, et secundum non carne, sed pane tentavit. Hinc est quod plerumque Adam culpa committitur, etiam cum abjecta et vilia sumuntur. Neque Adam solus, ut a vetito se pomo suspenderet, praeceptum prohibitionis accepit. terra illa, et invenit in ipso anno centuplum. Licet in aliena terra seminaverit, non puto quod tanta ei fertilitas frugum fuerit. Unde melius puto illud esse quod habetur in Hebraeo, et Aquila quoque transtulit: Et invenit in anno illo centuplum aestimatum. Tacens enim Scriptura genus frugum quod centuplicaverat, videtur mihi cunctarum in illo virtutum ostendis
Abbreviated transcription (Latin):
titutũ ȩdendi tempus antecessit: & ex egr̃pto populus eductus
inheremo occubuit . quiades pecco manna cr̃bos carnium potut.
quos lautiores put auit: & prima filiorum hȩliculpa sub orta est
quodex eorũ uoto sacer dotis puer. non anti quomore coctas
uell& desacrificio carnes accipere. sed crudas quȩ rer& quos accu¬
ratius ex hiber& et cum adierus alem dice tur: haec fuit in i¬
quitas sodo mae sororistuae suꝑbia sacuritas panis & abundan
tia : A perte ostenditur quodidcir cosalu temꝑdidit : quiacũ su¬
ꝑbiae uitiomensurã moderatȩ refectionis excessit : hic primo ge¬
nitorum gloria mesau amisit. qua magno aestudo siđi i uilẽ
cr̃bum id est lenticulã concupiuit: quam dum uenditis &iã
primo genitis praeculit: quo in illa app&itu anhelar & indica¬
uit: Neque enim crbus sod app&itus inuixio est: unde & lauo¬
ores cybos plerũ que si neculpa sumimus & abiectiores nonsine

Expanded text:
titutum edendi tempus antecessit. Et ex Aegypto populus eductus titutum edendi tempus antecessit. Et ex Aegypto populus eductus in eremo occubuit, quia despecto manna cibos carnium petiit, quos lautiores putavit. Et prima filiorum Heli culpa suborta est quod ex eorum voto sacerdotis puer non antiquo more coctas vellet de sacrificio carnes accipere, sed crudas quaereret, quas accuratius exhiberet. Et cum ad Hierusalem dicitur: Haec fuit iniquaquae , » aperte ostenditur, quod idcirco salutem perdidit, quia cum superbiae vitio mensuram moderatae refectionis excessit. Et primogenitorum gloriam Esau amisit, quia magno aestu desiderii, vilem cibum, id est lenticulam, concupivit. Quam cum venditis etiam primogenitis praetulit, quo in illam appetitu anhelaret, indicavit. Neque enim cibus, sed appetitus in vitio est. Unde et lautiores cibos plerumque sine culpa sumimus, et abjectiores non sine
Abbreviated transcription (Latin):
braeiom̃s primo genitos fungiofficio sacerdo cum antequã a aron
insacerdo tium elige r&ur & habuisse uestimentum sacerdo ca¬
le quibus indutiuictimas offerebant: & haec esse uestimenta
esauquibus rebecca induit ia cobfilium suum quorum odorepa¬
terdelectatus benedictionis initium adstruit & hoc sunt pri¬
mogenita quȩ propter uitiumgulȩ ꝑdidit: Sed sciendum est:
quia quinquenos modisgulae uitium temptat: Aliquando
quando quȩ lib& sumenda sint prȩparari accuratius exp&it:
aliquando aucem & qualitati cyborũ & temporicongruit sed¬
in ipsa quantitate sumendi refectionis excedit: nonnum quã uero
& abiectius quqddesiderat : & tamen ipso aestu in mensi desideri
de terius peccat: quȩ uitiorum tempora melius ostendimus: si
haet exemplis ȩuidentioribus approbemus: Mortis qui ppesen¬
tentiam patris orae ionathan meruit. quia ingustu mellis cans¬

Expanded text:
braei omnes primogenitos fungi officio sacerdotum, antequam Aaron braei omnes primogenitos fungi officio sacerdotum, antequam Aaron in sacerdotium eligeretur, et habuisse vestimentum sacerdotale, quibus induti victimas offerebant, et haec esse vestimenta Esau quibus Rebecca induit Jacob filium suum, quorum odore pater delectatus benedictionis initium astruit. Et haec sunt primogenita quae propter vitium gulae perdidit. Sed sciendum est quia quinque nos modis gulae vitium tentat. Aliquando quando quaelibet sumenda sint, praeparari accuratius expetit. Aliquando autem et qualitati ciborum et tempori congruit, sedin ipsa quantitate sumendi mensuram refectionis excedit. Nonnunquam vero et abjectius est quod desiderat, et tamen ipso aestu immensi desiderii deterius peccat. Quae vitiorum tempora melius ostendimus, si haec exemplis evidentioribus approbemus. Mortis quippe sententiam patris ore Jonathan meruit, quia in gustu mellis cons
Abbreviated transcription (Latin):
GNARUS UENANDIETHOMO ACRICOLA IACOBAU¬
temuir simplex. haBitAUIT IN TABORRACULIS:
Uelsicut in aliatrans latione dicitur. habitabat domi: Quid per
uenationem esaumoraliter. nisi eorumuita figuratur qui in ex¬
terioribus uoluptatibus fusi carnem sequuntur. quietiã agri¬
cola essedȩscribitur. quia amatores huius scłi tanto magis ex¬
teriora in colunt quanto interiora sua incultaderelinquunt
la cobuero simplex in tabernaculis uel indomo habitar e perhibetur
Qui animirum om̃s qui incuris exterioribus spargi refugiunt. sim¬
plices in cogitatione atq: in conscienti aesuae habitatione consistunt:
Intabernaculis enim aut indomo habitare est se in tramentis secr et a
restingere et ne qua quam exterius perdesideria dissipare ⁊
nedum ad multa foras iniant: a se ipsis alienatis cogitatio¬
pRimoGENITASUA PROPTER LENTIS EDUliũ
IACOB UEXDIDIT Quae sunt primogenita quđ esau
uendidit ia cobfratri suo iam diximus. Sedtradunt hȩ¬

Expanded text:
gnarus venandi et homo agricola; Jacob augnarus venandi et homo agricola; Jacob autem vir simplex habitavit in tabernaculis. Vel sicut in alia translatione dicitur, habitabat domi. Quid per venationem Esau nisi eorum vita figuratur qui in exterioribus voluptatibus fusi carnem sequuntur? Qui etiam agricola esse describitur, quia amatores hujus saeculi tanto magis exteriora incolunt quanto interiora sua inculta derelinquunt. Jacob vero simplex in tabernaculis vel in domo habitare perhibetur. Quia nimirum omnes qui in curis exterioribus spargi refugiunt, simplices in cognitione atque in conscientiae suae habitatione consistunt. In tabernaculis enim aut in domo habitare est se intra mentis secreta restringere, et nequaquam exterius per desideria dissipare; ne, dum ad multa foras inhiant, a seipsis alienati cogitatioprimogenita sua propter lentis edulium Jacob vendidit. Quae sunt primogenita quae Esau vendidit Jacob fratri suo? Tradunt He
Abbreviated transcription (Latin):
ne usque ad spm̃: quia in illa carnales proficiendo uelut
ascendendo spiritales fiunt: Ad quos lacte nutriendos
&iam ipsi spiritales descendunt quodam modo: cũ eis non
possunt loqui quasi spiritalib: sed quasi carnalibus: ⁊psee
sursum in capitesuo: ipse de orsum incorporesuo quod est
ecclesia : ipsumergo scalam intellȩ gimus qui aipsedix̃
paruulus nutriatur : et per ipsum solum seerigunt ut sub¬
limiter expectent. Peripsum se etiam humiliant : ut eũ sublimi¬
ter actemper anter adnuntient: POST HANC UISIONẼ
IN DEIACOB NER FACIENS UIDITOUES ETPASTO¬
Res Et puteumaque uiuae. Et lapidem
mac Num superposirum puteo: Figuralit̃
peroues iustorum populi significabantur : si cut illud quod
dictũ est in eugło : St atuetioues addex terã, Pastores uero
hũ raheliticum populũ doctrinae praedicatione guberna¬
bant.lapis pute o suꝑpositus figuram dñi p̃ferebat: puteus

Expanded text:
ne usque ad spiritum, quia in illa carnales proficiendo, velut ne usque ad spiritum, quia in illa carnales proficiendo, velut ascendendo spiritales, fiunt, ad quos lacte nutriendos etiam ipsi spiritales descendunt quodammodo; cum eis non possunt loqui quasi spiritalibus, sed quasi carnalibus : ipse est sursum in capite suo, ipse deorsum in corpore suo, quod est Ecclesia. Ipsum ergo scalam intelligimus, quia ipse dixit: parvulus nutriatur; et per illum solum se erigunt, ut sublimiter exspectent. Per ipsum etiam se humiliant, ut eum sublimiter ac temperanter annuntient. Post hanc visionem inde Jacob iter faciens vidit oves et pastores, et puteum aquae vivae, et lapidem magnum superpositum puteo. Figuraliter per oves, justorum populi significantur, sicut illud quod dictum est in Evangelio: Statuit oves ad dexteram . 7. Pastores vero mundati, Israel populum doctrinae praedicatione gubernabant. Lapis puteo superpositus figuram Domini praeferebat. Puteus
Abbreviated transcription (Latin):
UIGILAUIT UNEXIT QuEL APIDEMDICENS: UERE
hic domus dĩestetpoꝵ tacela. Erhis dic¬
TIS DISCESSIT: Somnus iste iacobmors siue passio xp̃i
est: Lapis ad caput eius qui nominatim quod ammodo dictus
est &iam unctus xp̃s significatur: caput enim uirixps est:
dĩ quia ibinacus estxp̃s inb&hleem ꝓorta uero cȩli quiaibi in
terram doscendit ibii terum & ad cȩlũ conscendit: erectio
autem lapidis resurrectio xp̃i est: porros cala : xp̃s est qui
dixit egosũ uia ꝑ hanc ascendebant & descen debant
angeli inquibus significati sunt euangelistae prȩdicato¬
res xp̃i ascendentes utique cum ad intelle gendam eius suꝑ
eminentissimam diuini tatem excedunt uniuersã creatu¬
rã ut eũ inueniant in principio uerbũ dm̃ apud dm̃ perque
facta sunt omnia : descendentes autem ut eum inueniant
factum exmuliere factum sublege : ut eos qui in legeerant
redimer&: In illa autem scala aterra us que in cȩlum a car¬

Expanded text:
vigilavit, unxitque lapidem dicens: Vere vigilavit, unxitque lapidem dicens: Vere hic domus Dei est, et porta coeli, et his dictis discessit . Somnus iste Jacob mors sive passio Christi est. Lapis ad caput ejus, qui nominatim quodammodo dictus est, et jam unctus Christus significatur. Caput enim viri ChristusDei, quia ibi natus est Christus in Bethlehem, porta vero coeli, quia ibi in terram descendit, ibi iterum ad coelum conscendit, erectio autem lapidis resurrectio Christi est. Porro scala Christus est, qui dixit: Ego sum via . Per hanc ascendebant et descendebant angeli, in quibus significati sunt evangelistae, praedicatores Christi, ascendentes utique cum ad intelligendam ejus super eminentissimam divinitatem excedunt universam creaturam, ut eum inveniant. In principio verbum apud Deum, per quem facta sunt omnia . Descendentes autem ut eum inveniant, Factum ex muliere, factum sub lege, ut eos qui sub lege erant redimeret . In illa enim scala a terra usque in coelum, e car
Abbreviated transcription (Latin):
conuersus deposueris onus legis quando iamnon seruus populi mino¬
inuidiae stimulis concitatus necem fratrisuo iacob fraudulent᷑
excogitat. Hoc nimirũ et iudaicus populus in xp̃o praemedita¬
tus non solum dñm patibulo crucis tradidit. uerũ etiã creden¬
tes in illo usq ad effusi onem sanguinis persecutus est. Iacob
aut dolos fugiens relictadomo patria uel parentibus. uadit
in regionem longinquam ut acciperet sibi uxorem: Non ali t̃
et patriã idest hiero solimam et omnibus regionibus iude ae
abiit ingentibus accipiens sibi inde ecclesi am. ut impleret᷑
quod dictum est ⁊ uocabo non plebem meã plebemmeã : et ñ dilec¬
tam plebem dilectam, & erit in loco ubidictum est non plebs
COfINMsSopΟtAMiaM uΕΝΙTΙΧ LoCuM VBINUNC
pothle em uocatur etposuit sus capito suo
LapidEm maqNum Et dormiens uidit Scala¬
SUDNIXAM INNITENTEM CELOETANGELOS DIAS¬
CONDONTES ETDESCENDENTES: HoCUISOE¬

Expanded text:
conversus, deposueris onus legis, quando jam non servus populi minoconversus, deposueris onus legis, quando jam non servus populi minoinvidiae stimulis concitatus, necem fratri suo Jacob fraudulenter excogitat. Hoc nimirum et Judaicus populus in Christo praemeditatus, non solum Dominum patibulo crucis tradidit, verum etiam credentes in illo usque ad effusionem sanguinis persecutus est. Jacob autem dolos fugiens fratris, 322 relicta domo patria, vel parentibus, vadit in regionem loet patria, id est, Jerosolyma, et omnibus regionibus Judaeae, abiit in gentes accipiens sibi inde Ecclesiam, ut impleretur quod dictum est: Vocabo plebem meam non plebem meam, et non dilectam plebem dilectam. Et erit in loco ubi dictum est: Non plebscob in Mesopotamiam, venit in locum ubi nunc Bethlehem vocatur, et posuit sub capite suo lapidem masubnixam, innitentem coelo, et angelos Dei ascendentes et descendentes. Hoc viso e
Abbreviated transcription (Latin):
platiua uita et actiua intellegi. Rosenim desuper et subtiliter cadit
et toties deorecadi accipimus quoties perinfusionem contẽplauonis inti¬
me desupernis aliquid tenũiter uidemus. Cum uero bona opera etiam
percorpus agimus deterrae pinguedine ditamur: Eccebenedictionẽ
promissam repetentemaiore expauit isa ac : et alium se proalio
benedixis se cognoscit: Nec tamen in dignatur reuelato sibi sacra¬
mento : sed confirmat benedictionẽ in filio dicens: BENEDIXI
Eum ET BEXEDICTUS EST Haec est benedictio prima isa ac.
tuncom̃is isrł saluuserit : Cuius tam̃ secundae benedictionis
terrae in fecunditatererũ in potentia regni quae in illo populo
testamenta: uiues gladio idest quia sanguine populus ille deditas.
necem in xp̃o uel prophetis exercuit: et fratrituo seruiesminori
scilicet populo xp̃i ano: tempus que ueniet: cum excuties et soluas
iugum deceruicibustuis  Dũ per agnitionem fidei ad gratiã xp̃i

Expanded text:
pinguedine terrae . Ros enim desuper et subtiliter cadit. pinguedine terrae . Ros enim desuper et subtiliter cadit. Et toties de rore coeli accipimus, quoties per infusionem contemplationis intimae de supernis aliquid tenuiter videmus. Cum vero bona opera etiam per corpus agimus, de terrae pinguedine ditampromissam repetente majore, expavit Isaac, et alium se pro alio benedixisse cognoscit; nec tamen indignatur revelato sibi sacramento, sed confirmat benedictionem in filio, dicens: Benedixi eum, et benedictus est. 12. Haec est benedictio prima Isaac, tunc omnis Israel salvus erit. Cujus tamen secundae benedictterrae, in fecunditate rerum et potentia regni, quae in illo populo testamenta. Vives gladio, id est, quia sanguini populus ille deditus necem in Christo vel prophetis exercuit. Et fratri tuo servies minori, scilicet populo Christiano. Tempusque veniet cum excutias et solvas jugum de cervicibus tuis. Dum per agnitio
Abbreviated transcription (Latin):
quodisa acquȩrit abia cobcur tamcito uenerit: ad mirat᷑
uelocemin ecclesiꝗs credentium fidem quod cybi delectabi¬
les offeruntur: hostia placens dõ s alus est peccatorum: Iux¬
consequitur bonedictionem & eius odore ꝑfruitur: uircu¬
tem re surrectionis & regni aperta uoce ꝓnuntians talit̃¬
enimbenedicitur: Eccc odoꝵ pilu mei sicut odor
AqriplΕΝ Odore nominis xpisicut agermundus imple¬
tur cuius est benediccio derorȩcȩli hoc est uerborum pluuia
demperduccus perelectos suos in uniuersomundo uiraitib:
redol&, odorflii odor est agripleni sed quia hoc ex sem& ip¬
uini hoc est multitudo quam colligit desacramento corporis
plebi dominat᷑ iudaeorũ Ipsum ad orant filii matris eius quia et ipse
secundum carnẽ ex eanatus est IΡSuM quΙMΑLΕDΙΧΕR łmale¬
dictus est EꝰBEXEDIXΕRΙT BEΝΕDΙCΤΙOΝIBuS RΕΡl¬
bitur Xp̃s inquamnr ex orepopuli patris ignorantis benedici
idest ueraciter dicitur : sed alius aiudaeis benediciputatur quiabeis

Expanded text:
Quod Isaac quaerit a Jacob, cur tam cito venerit, admiratur velocem in Ecclesiis credentium fidem. Quod cibi delectabiles offeruntur, hostia placens Deo, salus est peccatorum. Quosequitur benedictio et eius odore perfruitur uirtutem resurrectionis et regni aperta uoce enim benedicitur: Ecce odor filii mei, sicut odor agri pleni . Odore nominis tur; eius est benedictio de rore caeli, hoc est de uerborum pluuia dem perductus per electos suos in universo mundo virtutibus redolet, odor filii odor est agri pleni. 4. Aliter namvini, hoc est, multitudo quam colligit de sacramento corporis plebi dominatur Judaeorum. Ipsum adorant filii matris ejus, quia et ipse secundum carnem ex ea natus est. Ipsum qui maledixerit, maledictus est; et qui benedixerit, benedictionibus repltus, inquam, noster ex ore populi Patrem ignorantis benedicitur, id est, veraciter dicitur. Sed alius a Judaeis benedici putatur, qui ab eis
Abbreviated transcription (Latin):
cõmeã gonũ enis t̃iuerunt : in nomine patrũ suoiũuoc abimn¬
tur in herediatesua quino naccipunt sonarutim t̃ram
nec funiculos hal eb ont ꝓprios uireliq trib Incricueffro
im&manas se.quasi ad pendices popalicẽscebuntur
dicare uchiu robietgnuado sẽpoluerit ma¬
t ꝑemeius forceꝓphuico  cõniemora euoluit ibise

Expanded text:
tem meam genueris, tui erunt. In nomine patrum suorum vocabuntem meam genueris, tui erunt. In nomine patrum suorum vocabuntur in haereditate sua. Qui non accipient separatim terram, nec funiculos habebunt proprios, ut reliquae tribus: in tribu Ephraim et Manasse quasi appendices populi commiseebuntur. indicare voluit ubi et quando sepelierit matrem ejus? Forte prophetice commemorare voluit ibi se
Abbreviated transcription (Latin):
git illum quid ꝓficit lauationus ⁊ sicqui ieiunat sui per¬
iatosuo &icerũ ambiuan haec eodem facit : Sepultura
er gomor tuorũ remissione significat peccacorũ: eo perti¬
nens quod diccũẽ : Beatiquorũ remissȩr̃ iniquitates &
quorũ uectasunt peccata: ubiergosepeliendaerant
a significantia cadauera patri arcliarũ nisi in cat̃ra
ud ille crucifipus est cuius sanguine facro ẽ remissio poccaroꝵ¬
titione quuã rogauerat adoraredm̃ contra caput lectu¬
lisui uoluit Scs̃ quippe & dodeditur uir oppressus seneccu¬
teilabeb at lectulũ positũ ut ipseia cens habitus. absquedis¬
sicuitate ulla adorations̃ e& paratus quidesł quodia
sicut ruben& simeondue cribus erunt & suis uocabulis uo¬
cabuncur sicoffraim & manasses duȩ tribuserunt du
osꝙ populos pragoire abunt osicherediabunt reꝓmis¬
sionis trõsicut & filiimei: ꝑ eliquos aut̃ filios quospast mor

Expanded text:
git illum, quid profecit lauatio eius? sic et qui ieiunat super pecgit illum, quid profecit lauatio eius? sic et qui ieiunat super peccata sua et iterum ambulans haec eadem facit. sepultura ergo mortuorum remissionem significat peccatorum eo pertinens quod dictum est: beati quorum remissae sunt iniquitates et quorum tecta sunt peccata. ubi ergo sepelienda erant hoc significantia cadauera patriarcharum nisi in ea terra ubi ille cruc-ifixus est, cuius sanguine facta est remissio peccatotitione quam rogaverat adorare Deum contra caput lectuli sui. Sanctus quippe et Deo deditus vir, oppressus senectute, sic habebat lectulum positum, ut ipse jacentis habitus absque difficultate ulla adorationem esset paratus. Et nuntiasicut Ruben et Simeon duae tribus erunt, et suis vocabulis vocabuntur; sic Effrem et Manasses duae tribus erunt; duos quoque populos procreabunt, et sic haereditabunt promissionis terram, sicut et filii mei. Reliquos autem filio
Abbreviated transcription (Latin):
uel ra mesenũt uidor a utumant quȩ nunc thebaidauocat ir
Rame ses igicurpagũ arse noiten. sicolimuocatũ putant:
quȩ ritur quo modo interrae grci pascita pocoribus in ue¬
fratres ios ephideo t̃rãclianaun reliquiss se dicunt
lo casciunt inmultis ae grpti paludibus pocuis seraseua non
deas se &iã cũ fames ess& frumontor: quo soieno nslisduon¬
is inundatione ꝑuenire : magis onidicunt palude s illi
feracerpascua & gnore: quana aqua niliminus excresco¬
ra unde gessenuercitur in lix i bromi quidsibiuult atan¬
to uiro & talipatri archȩtã sollicita corporis cõmiendan¬
tia ut non interrae gypti sepeliacursedintrachanaan
ixcapatres suos : in his sac ramenta tibeuȩ rinda sunt
& admirationus gaudiũ inuenies cala ueris quippe mor¬
cuorĩ peccato significari in lege non dubia Mhnior
la sontentia dicta quibapcizatus a mortuo & icerũ ian¬

Expanded text:
vel Ramesses? Ut Judaei autumant, quae nunc Thebaida vocatur. vel Ramesses? Ut Judaei autumant, quae nunc Thebaida vocatur. Ramesses igitur pagum Arsenoiten sic olim vocatum putant. Quaeritur quomodo in terra Aegypti pascua pecoribus invefratres Joseph ideo terram Chanaan reliquisse se dicunt,hibetur ab eis qui loca sciunt, in multis Aegypti paludibus potuisse pascua non deesse, etiam cum fames esset fi-umentomm, quae solent Nili fluminis inundatione prouenire? magis enim dicuntur paludes illae feracius pascua gignere, quando aqua Nili minus excresc Unde Gessen vertitur in imbrem. Quid sibi vult a tanto viro et tali patriarcha tam sollicita corporis commendantia, ut non in terra Aegypti sepeliatur, sed in terra Chanaan juxta patres suos? In his ergo sacramenta tibi quaerenda sunt et admirationis gaudium invenies. Cadaveribus quippe mortuorum peccata significari in lege non dubium est. Hinc la sententia ducta est: qui baptizatur a mortuo et iterum tan
Abbreviated transcription (Latin):
fi liiia cob interragati quidoperis haberent : Res ponde¬
runt: pastores ouium sumus sicut & patres. nostri : quare
patri archas primos pastores ouiũ & non reges gentium
legimus esse. : qui a si neulla dubitationo iustas eruitus
& iusta dominatio cũpecora homini serui unt & homoperonb
dominatur Sic enindictũ est cumcrear&ura ac iamus
hominẽ adimaginom & similitudinẽ nram : & habeat poar¬
ubi insinuatur rationẽ debere dominari in rationaliiutȩ Ser¬
uũ aucem hominem homim uel iniquitas uel aduersitas fect
iniquitas quidemsicut diccũ est: mn aledictus chana ancrit ser¬
uus fratribus suis: aduersitas uero sicut accidit ip iosepli uet
uenditus a fratribus seruus alienigenae fier&: itaque pri¬
mos seruos quibus boc nomen inlatinalingua inductũ eri :
bella fecerunt : qui enim homo ab homine superaturitues
bellipossit occidiquia seruatus est seruus esta ppellatis in
de & mancipia quia manucapta sunt: quȩ est trragosor

Expanded text:
Filii Jacob interrogati quid operis haberent, responderunt: Pastores ovium sumus, sicut et patres nostri . Quare patriarchas primos, pastores ovium, legimus esse? Quia sine ulla dubitatione justa servitus et justa dominatio, cum pecora homini serviunt, et homo pecoribus dominatur. Sic enim dictum est cum crearetur: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram, et habeat poteubi insinuatur rationem debere dominari inrationabili uitae. seruum autem hominem homini uel iniquitas uel aduersitas fecit: iniquitas quidem, sicut dictum est: maledictus Chanaan; erit seruus fratribus suis; aduersitas uvenditus a fratribus servus alienigenae fieret. Itaque primos servos quibus hoc nomen in Latina lingua inductum est, bella fecerunt. Qui enim homo ab homine superatus jure belli posset occidi, quia servatus est, appellatus inde servus; et mancipia, quia manu capta sunt. Quae est terra Gessen
Abbreviated transcription (Latin):
brachiis circumdatae sunt peccata utrius que plebis quȩ xp̃s
in extensione manuum crucisecũ pariter adfixit: ipse enim
incorpore non sua sed aliena peccata portauit: Seu qui a gen¬
tilis populus non solum carnis insepeccata mactauit. sed confi

Expanded text:
brachiis circumdata sunt, peccata utriusque populi, quae Christus brachiis circumdata sunt, peccata utriusque populi, quae Christus in extensione manuum cruci secum pariter affixit. Ipse enim in corpore suo non sua, sed aliena peccata portavit. Quod tilis populus carnis quidem in se peccata mactavit, sed cooper
Abbreviated transcription (Latin):
uenatur Ser modireꝓmissionis est benediccio & spesreg¬
desiderauit sedillo tardante minorem mator supposuit.
qui adumuida icuspopulus bona o pera foris quȩ rit genco¬
lem populum macer gratia instruxit ut omni potentipa¬
tri crbumbonioperis afferr& & bene dictionem maioris
rens ꝑ uocem ꝑ ph&cȩ dicit in mesunt ds̃ uotatua & reł: Vnde rebe¬
cha plenospũ scõ &sciens quodaudiss& ante quã parer&. quia
uade adcregem et accipemhi in deduos Edos:
prȩfigurans carneum saluatoris aduentum : in quo eos uel
maxime liberar& quipec catis tenebantur obnoxii: Si quidem
in omnibus scripturis hediꝓpeccatoribus accipiuntur : quod
autem duos iub&urofferre duorum populorum significatur
assumptio quod teneros & bonos do cibiles & in nocentes: Stola
esau fides & scripturae sunt hȩbrȩoru quȩ illis primo datȩ sunt
& post modumgentiliũ indutus est populus: pelles autem quȩ

Expanded text:
uenatur. sermo dei benedictionis est repromissio et spes reguenatur. sermo dei benedictionis est repromissio et spes regdesiderabat? Sed illo tardante, minorem Rebecca supposuit, quia dum Judaicus populus bona opera foris quaerit, gentilem populum mater gratia instruxit, ut omnipotenti Patri cibum boni operis offerret, et benedictionem majoris rens, per vocem Prophetae dicit: In me sunt, Deus, vota tua quae recca, plena Spiritu sancto, sciens quod audivit, ante quam pareret, quia Vade ad gregem, et accipe mihi duos haedos inde , praefigurans carneum Salvatoris adventum, in quo eos vel maxime liberaret, qui peccatis tenebantur obnoxii. Siquidem in omnibus scripturis haedi pro peccatoribus accipiuntur. Quod autem duos jubetur afferre, duorum populorum significabatur assumptio, quod teneros et bonos, docibiles et innocentes animas ostendit. Stola Esau fides et scripturae sunt Hebraeorum, quae illis primo datae sunt et postmodum gentilium indutus est populus. Pelles autem quae ejus
Abbreviated transcription (Latin):
p̃mium praeparatum adipisci nonmeruit. Dño quolasrite¬
doideidem ex probrante cumdicit : Auferetur auobisoee¬
nũdĩ et dabitur genti facienti uoluntatem eius: rinoe¬
nita aũt ipsa uestiserat sacerdo talis quam maiores natucu
benedictione patris induti uictimas dõ uelut pontifices offe¬
rebant: hoc donũ torreni amoris desi derio caruerunt iuders
cumgloria regnifuturi: Iam sequitur de indebenedictio inia¬
cobque tamenfiguraliter indicauerit. yppolitimarturis
ieronimus replicauit in hoc lo coponenda sunt: isaacui
& ⁊ abuli lacobecclesia expĩ, Senuis seisaac consummatios¬
nem orbis ostendit: oculiillius caligas se fidem perissede
mundo & religionis lumen ante cum ne gloctum es sesigni¬
ficat quodfilius maior uocatur acceptio legis est iudȩ oꝵ
quode scas eius atque capturã dilexit pater homines aber¬
rore saluati in telleguntur quos ꝑdoc trina iustus quis quee

Expanded text:
praemium praeparatum adipisci non meruit, Domino quodammopraemium praeparatum adipisci non meruit, Domino quodammodo eidem exprobrante, cum dicit: Auferetur a vobis regnum Dei, et dabitur genti facienti fructum ejus . Primogenita autem ipsa vestis erat sacerdotalis, quam majores natu cum benedictione patris induti victimas Deo, velut pontifices, offerebant. 5. Hoc dono terreni amoris desiderio caruerunt Judaei cum gloria regni futuri. Jam sequitur deinde ipsa benedictio in Jacob. Quae tamen quid figuraliter indicaverit, Hippolyti martyris Hieronymus replicavit, in hoc loco ponenda sunt. Isaac, iac diaboli, Jacob Ecclesiae et Christi. Senuisse Isaac consummationem orbis ostendit; oculos illius caligasse fidem perisse de mundo et religionis lumen ante eum neglectum esse significat. quod filius maior uocatur, acceptio legis est Iudaeorum; quod escas eius atque capturam diligit pater, homines sunt ab errore saluati, quos per doctrinam iustus quisque