comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut nec illa cum altero. neo ille cũ
altera faciat: id utrum nptie sĩt
erit. ⁊ plisgeuerationẽ quãuis ñ ea
causa conunicti sunt. ñ tñ unaue¬
ruit ut uł nolunt sibi nasci filios: ł
etiam oꝑe malo aliquo agaut ne¬
nascautur. Ceterum si uł utrũq
uł unum horum desit: ñ inueni¬
o quom has nuptias possimus
appellare. Et eium si aliqͣm sibi ad
tempus adhibet donec aliqm̃ dig¬
nam houorib aut suis facultati¬
bus inueniat qmͣ mꝯiugio ducat:
auiuio ip̃o adult̾ est. uͭ cũ illa qͣm
cupit iuenire. S cum ista cumi
qua sic cubat: ut cũ ea ñ habcat
maritale consortiumi. Ecce ꝯiuges
dicunt᷑ qui soluis concubitus cau¬
sa couueniunt. si tũ ꝓlis genera¬
tionem aliquo uialo dolo uon
uitent. Qui uͦ sterilitatis

Expanded text:
ut nec illa cum altero, nec ille cum ut nec illa cum altero, nec ille cum altera faciat id, utrum nuptiae sint erit et prolis generationem quamvis non ea causa coniuncti sunt, tamen non vitaverunt, ut vel nolint sibi nasci filios, vel etiam nascantur. Caeterum si vel utrumque, vel unum horum desit, non invenio quomodo has nuptias appellare possimus. Etenim si aliquam sibi ad tempus adhibuerit, donec aliquam dignam honoribus aut suis facultatibus inveniat, quam in conjugio adducat, animo ipso adulter est; nec cum illa quam cupit invenire, sed cum ista cum qua sic cubat, ut cum ea non habeat maritale consortium. Ecce conjuges dicuntur, qui solius concubitus causa conveniunt, si tamen prolis generationem aliquo malo dolo non vitent.
Abbreviated transcription (Latin):
um: qd̾ ħ tria bona ñ comitautur.
lier. cum alio coit. Hoo gͥ bonum i¬
ta coniugio adheret. ut ex eo si ad¬
sit amplius cõmendenir: si ñ ad sit¬
ñ inde ad nichiletur. Que enĩ ad ultã
est. ñ id̾o conũx ñ est: imuo si con¬
iunx uõ tẽt adultera ñ eẽt. Quod
cinu fit : culpa cõmittitur: sacm̃tũ
uͦ ũ cassatur. Bonum quoq plis. nõ
omnib ad est coniugib. Quidam
enini pari uoto continentiam ser¬
uant: alii ꝓ etatis defectu. tił alte¬
rius rei causa ñ ualent genare. Nec
om̃s illi etiam qui ꝓlem recipiunt:
bonum plis hñt. Nam plis bonimi
dicitur ñ ipã ꝓles: uł prolis spes q̃
ad religionem ñ refertur. imuo
ad hereditariam successioñẽ. ut cũ
quis h̾edes t̾rene possessionis hr̃e de¬
siderat. s spes ac desideriũ. quo ꝑles
ad hoc q̃ritur ut religione iuforme
deatur. qr semꝑ manet nnt̾ uiuentes
uinculum coningale. ut etiã int̾ue¬
copła: de quib post dicetur. Quod
causa copulantur. Ca fide media

Expanded text:
ubi haec tria bona non comitantur. lier cum alio coit. Hoc ergo bonum ita conjugio adhaeret, ut ex eo, si adsit, amplius commendetur conjugiQuae enim adultera est, non ideo conjux non est; imo si conjux non esset, adultera non foret. Quod cum fit, culpa committitur, sacramentum vero non cassatur. Bonum quoque prolis non omnibus adest conjugibus. Quidam enim pari voto continentiam servant. Alii pro aetatis defectu vel alterius rei causa generare non valent. Nec omnes illi etiam qui prolem recipiunt, bonum prolis habent. Nam bonum prolis dicitur non ipsa proles, vel prolis spes quae ad religionem non refertur, imo ad haereditariam successionem ut cum quis haeredes terrenae possessionis habere desiderat, sed spes ac desiderium quo proles ad hoc quaeritur, ut religione informetdeatur, quia semper manet inter viventes vinculum conjugale, ut etiam intervecopula, de quibus post dicetur. Quod causa copulantur, ea fide media,
Abbreviated transcription (Latin):
aũt puerꝑium. ubi ñ est anima
unia: lex ad homicidiũ uoluit
formato corꝑi aĩa datur. ñ in concep¬
tu corꝑis nascitur cũ semine diri¬
uata. Llam si cum seurme ⁊ aĩa
tiuitati. Primum oportet domũ
compaginari: ⁊ sic habitatorem
induci. Cum gͦ liuianienta cõpacta
ñ fui̾nt: ubi erat annia: Iteiu iherꝵ¬
Seimra paulatim formantur in u¬
tero: ⁊ tam diu ñ reputatur homi¬
cidium donec elem̃ta confecta suas
ymagnies membraq suscipiant.¬
Ex his liquet tũc homicidas ẽẽ qui
ab ortum ꝓ curant: cũ formatum ẽ
⁊ amniatum puerꝑium.
De ex¬
cusatione coitus que fit per hec bo

Expanded text:
autem puerperium, ubi non est anima viva, lex ad homicidium pertineformato corpori anima datur, non in conceptu corporis nascitur cum semine derivata. Nam si cum semine et anima  proficit nativitati. Primum oportet domum compaginari et sic habitatorem induci. Cum ergo lineamenta compacta non fuerint, ubi erit anima? Item HierSemina paulatim formantur in utero; et tamdiu non reputatur homicidium, donec elementa confecta suas imagines membraque suscipiant. Hic apparet tunc eos homicidas esse, qui abortum procurant cum formatum est et animatum puerperium. 6. De excusatione coitus, quae fit per haec bo
Abbreviated transcription (Latin):
simplicitati euis indulgentia dñi
uenia ꝯcedi. Nobis uͦ ñ pot̾ ignosci.
qui nũc a dontino instructi sumꝰ.
ut calicem domini cum uino mix¬
tum. scd̃m qd̃ dominꝰ obtulit offe¬
ramus. Ex hoc uidetur. qd̾ siquis
simpliciter uł ignoranter uinũ
offerat sine aqua sacram̃tiun cõfi¬
ciat. Aqua uͦ nullatenus sine uino
pot̾ offerri insacrisicum: nec pauis
nisi de frimĩto. nec grauum frum̃ti
nem se dicit. ⁊ grano frumenti se cõ¬
parat. Qd̃ gͦ supͣ dictum ẽ ñ posse
uinum solimi offerri: det̾minari
oportet. Recipit eñĩ exceptiouem.
lon pot̾ iuisi simpliciter uł ignoran
dam tñ uidetur hoc generalit̾ uerũ.
scipulis. Corpus uero tale dedit qͣle
tunc habuit .i. mortale ⁊ passibile:
uẽ uero sunuit᷑ a nobis ĩ mortale ⁊ im

Expanded text:
simplicitati ejus indulgentia Domini simplicitati ejus indulgentia Domini venia concedi. Nobis vero non potest ignosci, qui nunc a Domino instructi sumus ut calicem Domini cum vino mixtum, secundum quod Dominus obtulit, offeramus. Et hoc videtur, quod si quis simpliciter vel ignoranter vinum offerat sine aqua, sacramentum conficiat. Aqua vero nullatenus sine vino potest offerri in sacrificio, nec panis nisi de frumento; nec granum frumenti, nem se dicit, et grano frumenti se comparat. Quod ergo supra dictum est, non posse vinum solum offerri, determinari oportet: recipit enim exceptionem. Non potest, nisi simpliciter vel ignorantsdam tamen videtur hoc generaliter verum.scipulis. Corpus vero tale dedit, quale tunc habuit, id est, mortale et passibile. Nunc vero sumitur a nobis immortale et im
Abbreviated transcription (Latin):
miscenda ẽ uio: qͥa aquappłm
significat. qui ꝑ xꝑipassionem redẽp̃¬
tus ẽ. Calix uͦ dominicus iuxta cano¬
num p̃ceptum aqua ⁊ uino mixtus
debet offerri: quia uidemus in aqua
Cum gͥ in calice uino aqua miscetur.
xp̃o ppłs ad unatur: ⁊ credentiu
plebs ei in quẽ credit copulatur. Q
copulatio aque ⁊ uini sic miscetur ĩ
calice xꝑi: ut mixtio illa ñ possit seꝑa¬
ri. Nam si uinuim tm̃ quis offerat: san¬
gus xp̃i incipit eẽ sine nobis. Si uͦ q̃¬
ritur an irritum sit qd̾ geritur si
aqua pretermittatur. audi quid seqͣ.
in eodem canone. Non pot̾ inquit ca¬
lix donimi cẽ aqua sola aut uinum
solum: nͥ utruniq iisceatur. Item
sola. aut uinum solum. nisi utͣq
misceatur. sicut nec corpus dñi pot̾
ad unatum. ⁊ panis unius compa¬
ge solidatum. Si quis tam̃ ũ inten¬
dens introduc̾e heresim obluuone uł
ignorantia aquam p̃termiserit: nõ
uidetur ẽẽ irritum sacram̃tum. S
ille grauirer est corripiendus. Nã

Expanded text:
o, quia aqua populum signat, qui per Christi passionem redemptus est. Calix ergo dominicus, juxta canonum praeceptum, aqua in vino mixtus debet offerri, quia videmus in aqua in calice vino aqua miscetur, Christo populus adunatur, et credentium plebs ei in quem credit copulatur, quae copulatio aquae et vini sic miscetur in calice Christi, ut mixtio illa non possit separari. Nam si vinum quis tantum offerat, sanguis Christi incipit esse sine nobis. 8. ritur an irritum sit quod geritur, si aqua praetermittatur, audi quod sequitur in eodem canone: Non potest, inquit, calix Domini esse aqua sola, aut vinum solum, nisi utrumque misceatur. Item sola, aut vinum solum, nisi utrumque misceatur; sicut nec corpus Domini potest adunatum, et panis unius compage solidatum. Si quis tamen non intendens introducere haeresim, oblivione vel ignorantia aquam praetermiserit, non videtur esse irritum sacramentum; sed ille graviter est corripiendus. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
am habet. Pucharistia quoq intinc¬
ta ñ debet dari ppło ꝓ supplem̃to cõ¬
munonis: quia ñ legutir xp̃e alicnui
discipuloꝵ p̃buisse panem intine¬
tum nͥ uide. Tume uero ñ accipit iu
Ubi illa accidentia fũ

Expanded text:
 intincta non debet dari populo pro supplemento communionis, quia non legitur Christus alicui discipulorum praebuisse panem intinctum nisi Judae Tunc vero non accepit JudUBI ILLA ACCIDENTIA FU
Abbreviated transcription (Latin):
si forte tibi suppetere ñ uides tempꝰ boni
operis. egredere tñ in spe firma cũ arra bo¬
ne deuotionis. Multum sera fuit latro¬
nis pnia. s indulgentia sera ñ fuit. Qd̃
tamdui petere distulit. uide qmͣ cito acce¬
ꝑit. Cor contritũ ⁊ humiliatũ d̾s nr̃ nun¬
quam despiciet. qr mortẽ ñ uult pecca¬
toris. sed ut comu̾tatur ⁊ uuat.

Expanded text:
si tunc forte tibi suppetere non vides tempus boni si tunc forte tibi suppetere non vides tempus boni operis, egredere tamen in spe firma, cum arrha bonae devotionis. Multum sera fuit latronis poenitentia, sed indulgentia sera non fuit. Quod tandiu petere distulit, vide quam cito accepit? Cor contritum et humiliatum Deus noster nunquam despiciet ; quia mortem non vult peccatoris, sed ut convertatur et vivat
Abbreviated transcription (Latin):
nere tempus mĩe dei. ne forte iudicium
tuũ tibi ip̃i adu̾setur. Noli pon̾e legẽ
que tibi non expedit. Peccator es. ama
sub has spe secure tͥ pectandũ ẽ. ꝓpt̾ea
qd̾ in fine si conu̾sus fueris salus tibi
ꝓmittit᷑. Nam qmuis etiam runc ueni¬
a tibi si uere petitueris. ꝓmittat᷑ non
tñ tibi qd̾ tunc uere penitere debeas ꝓ¬
mittitur. ualde difficile ẽ. ut tunc uera
sit pnĩa. qñ tam sera uenit. Qñ cruci¬
atus membra ligat ⁊ dolor sensum
oppͥmit. uix homo aliud cogitare potest.
Ergo si uis securus eẽ. pñiam age dũ sanꝰ
es. ditm mens sibi uacare potest. exerte
illam in oꝑe suo. ualde suspecta debet ẽẽ
pnĩa que coacta ẽẽ uidetur. facile est itt
homo se nolle putet qd posse ñ dat᷑. Pos¬
sibilitas optime uoluntatẽ ꝓbat. Si nõ
facis dum potes. manifeste ostendis qi
ñ uis. Quamuis aũ in tpr̃e sanitatis
nulla. Ante finem time ne pentt̾e diffas.
in fine confide ut uel tunc resispicas. Qd̃

Expanded text:
nere tempus misericordiae Dei, ne forte judicium tuum tibi ipsi adversetur. Noli ponere legem quae tibi non expedit. Peccator, ama missub hac spe secure tibi peccandum est. Propterea quod in fine si conversus fueris salus, tibi promittitur. Nam, quamvis etiam tunc venia tibi si vere poenitueris promittatur, non tamen tibi ut tunc vere poenitere debeas promittitur. Valde difficileitentia, quando tam sera venit, quando cruciatus membra ligat, et dolor sensum opprimit, vix homo aliud cogitare potest. Ergo si vis securus esse, poenitentiam age dum sanus es. Dum mens sibi vacare potest, exerce illam in opere suo. Valde suspecta debet esse poenitentia, quae coacta videtur esse. Facile est ut homo se nolle putet, quod posse non datur. Possibilitas optime voluntatem probat. Si non facis dum potes manifeste, ostendis quod non vis. Quamvis autem in tempore sanitatis nulla. Ante finem time, ne poenitere differas; in fine conside, ut vel tunc resipiscas. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
de his sentiendum sit qui in pec¬
catis suis usq ad finem uite ꝑseuerãt
⁊ tñ in extremis morte ĩminente t̾riti cõ¬
pungunt᷑ ⁊ penitent. ⁊ ex toto corde mi¬
scd̃iam ⁊ indulgentiã querunt. etiã si
satisfactionẽ articło temporis p̾uenti.
ꝑsoluere ñ possunt. Breuit̾ qd̾ michi ui¬
detur absoluo. Ego puto hoĩem quãdiu
in hac uita uiuit. sicut malũ fac̾e potest
tta ⁊ emendare posse si fec̾it ⁊ nunquam
quocũq tempore etiã in extremis. etiã in
articło ncc̃itatis pñĩam hoĩs infructuosã

Expanded text:
de iis sentiendum sit qui in peccatis suis usque ad finem vitae perseverant, et tamen in extremis morte imminente territi compunguntur et poenitent, et ex toto corde misericordiam et indulgentiam quaerunt etiam si satisfactionem articulo temporis praeventi persolvere non possunt. Breviter, quod mihi videtur, absolvo. Ego puto hominem quandiu in hac vita vivit sicut malum facere potest, ita et emendare posse si fecerit, et nunquam quocunque tempore etiam in extremis et in articulo necessitatis poenitentiam hominis infructuosam
Abbreviated transcription (Latin):
rei maculam ht̃: ⁊ fetorem pcc̃ĩ atq¬
et̾ne ultionis uinculo ligata existit.
Si uͦ añ confessionem ꝑ cordis contͥ¬
tionem d̾s ꝑseipm̃ sinc mysterio
sacertotis ⁊ debitum onnuno re¬
laxat: ⁊ aiãm interius purgat: a
contagio ⁊ fetore peccati. Quid gͦ
mundat: quid dimitut sacerdos:
Ubi sunt claues ille qͣs dominus
tradidit petro. ⁊ successorib eius

Expanded text:
rei maculam habet, et fetorem peccati, et aeternae ultionis vinculo ligata existit. Si vero ante confessionem, per contritionem Deus per seipsum sine ministerio sacerdotis et debitum omnino relaxat, et animam interius purgat a contagione et foetore peccati; quid ergo mundat, quid dimittit sacerdos? ubi sunt claves illae quas Dominus tradidit Petro et successoribus ejus
Abbreviated transcription (Latin):
si mantino. pͥme tercie. sexte. none
uesꝑe.complecoriiq tempore. nr̃e
seruitutis officia ꝑsoluamus. quia¬
de his diurnis horis dixit. septies in
die laudem dixi tibi. Nam de noctꝰ¬
nis iugiliis idem ꝓph̃a ait. Media
nocte surgebam ad confitendum tibi.
Ergo his temporib referamus lau¬
des creatori nr̃o suꝑ uidicia iusticie
sue. idest matutinis. prima. tercia.
sexta nona. uesꝑa. completorio: et
nocte surgamus ad confitendũ ei.

Expanded text:
ertiae, sextae, nonae, vesperae, completoriique tempore, nostrae servitutis officia persolvamus, quia his divinis horis dixit Propheta: Septies in die laudem dixi tibi. Nam de nocturnis vigiliis idem ipse Propheta ait: Media nocte surgebam ad confitendum tibi . Ergo his temporibus referamus laudes Creatori nostro, super judicia justitiae suae, id est, matutinis, prima, tertia, sexta, nona, vespera, completorio; et nocte surgamus ad confitendum ei.
Abbreviated transcription (Latin):
nitentia purgatur: Polluta qͥdẽ
est aĩa qriousq peniteat. sicut erat
duni in ea praua erat uoluntas
Sicut enĩ qui tangit morticintun
uł aliud immũdũ ita pollutus ẽ
post tactum quousq lauatrir. si¬
cut fuit cum tangẽt. ita post actũ
ta ⁊ mundicia mentis: sicut fuit
dum pccm̃ ageret. Ip̃ã etiã dissimili¬
tudo que in est anie expeccato ẽ
a dõ elongatio. anime macula in tel¬
ligitur: aqua purgatur inpeni¬
tentia. Hoc aũt solum d̾s facit qui
solus suscitat animam ⁊ illuminat
qd̾ sacerdotes nequeunt: qui tñ sunt
te medici dicuntur. qui uu entes
curare ministĩo possunt. s ñ mor¬
tuos suscitare. Sola enĩ dei grã re¬

Expanded text:
nitentia purgatur? Polluta quidem est anima, quousque poeniteat, sicut erat, dum in ea prava erat voluntas. Sicut enim qui tangit morticinium vel aliud immundum, ita pollutus est post tactum quousque lavatur, sicut fuit dum tangeret; sic post actum ta et munditia mentis, sicut fuit dum peccatum ageret. Ipsa ergo dissimilitudo quae inest animae ex peccato, et est a Deo elongatio, animae macula intelligitur, a qua purgatur in Poenitentia. Hoc autem solus Deus facit, qui solus suscitat animam et illuminat; quod sacerdotes nequeunt, qui tamen medte medici dicuntur, qui viventes curare ministerio possunt, sed non mortuos suscitare. Sola enim Dei gra
Abbreviated transcription (Latin):
ic dicendum est ex quo instiruta
fui̾t circũ cisio ⁊ quare: ⁊ cur
mutata fuit ꝑ baptisinũ. Abraham
pͥmꝰ mandatum circũcisionis habuit:
ad ꝓbationẽ obedientie. Nec ei soli p̃¬
cepta fuit cirꝯcisio. s ⁊ semini eins
.i. om̃ib hebreis: que fiebat scd̾m le¬
gem octaua die lapideo cultro in car¬
ne p̃putii. Danda aut̃ fuit cirꝯcisio
płib de causis: scił ut ꝑ obedientiã
mandati abraham placẽt doͥ. cui ꝑ
p̃uaricationem adam displicuat.
Data etiã fuit insignũ magne fi¬
dei abrahe: qui credidit se habiturũ
filiũ in quo fieret bñdictio omni¬
um. Deinde ut hoc signo a cuuctis
nationib disceruet᷑ ppłs ille in car¬
ne uero preputii ideo iussa est fieri
gis duãtur. Et qr in parte illa penã
in obedientie pruis hõ sensit: decuit
ut ibi signum obedientie acciꝑet.
im resurroctione ꝯmuni octaua e¬
tate futura. ꝑ petram xp̃m omĩs ab
electis abscidetur corruptio. ⁊ ꝑ xp̃i
resurrectiouẽ octaua die factam cir¬

Expanded text:
ndum est in quo instituta fuerit circumcisio, et quare, et cur mutata per Baptismum. Abraham primus mandatum circumcisionis habuit, ad probationem obedientiae; nec ei soli praecepta fuit circumcisio, sed et semini ejus, id est, omnibus Hebraeis; quae fiebat secundum legem octava die lapideo cultro in carne praeputii. Data autem fuit circumcisio pluribus de causis: scilicet, ut per obedientiam mandati Abraham placeret Deo, cui per praevaricationem Adam displicuerat: data etiam fuit in signum magnae fidei Abrahae, qui credidit se habiturum filium in quo fieret benedictio omnium. Deinde, ut hoc signo a caeteris nationibus discerneretur populus ille. In carne vero praeputii ideo jussa est fieri gis dominatur, et quia in parte illa culpam inobedientiae primus homo sensit, decuit ut ibi signum obedientiae acciperein resurrectione communi et octava aetate futura, per petram Christum omnis ab electis abscindetur corruptio; et per Christi resurrectionem octava die factam, cir
Abbreviated transcription (Latin):
peccata dimittebant᷑. s nec grã ad
bñ oꝑandum ad uitͥx: nec uirtutũ
possessio uł augm̃tum ibi p̃stabat᷑
tionis dicitur: q̃ aridos fecundat. ⁊ iã
fructificantes ampliori ubertate do¬
nat: qr quantũcũq ꝑ sidẽ ⁊ caritatẽ
añ habitam aliqͥs uistus ad bap̃m ac
ñ ita incircũcisione. Uñ abrahe ꝑ
fidem iam uisti ficato signacłmn tm̃
fuit: nichil ei intus contulit.
De par-¬
ntilis defunctis añ diẽ octauũ. ix.

Expanded text:
bantur, sed nec gratia ad bene operandum adjutrix, nec virtutum possessio vel augmentum ibi praestabatur, tionis dicitur, quia aridos fecundat, etiam fructificantes ampliori ubertate donat: quia quantumcumque per fidem et charitatem ante habitam aliquis justus ad Baptismum acced non ita in circumcisione. Unde Abrahae per fidem jam justificato signaculum tantum fuit, nihil ei intus contulit. 11. De parvulis defunctis ante diem octavum.
Abbreviated transcription (Latin):
it ẽẽ in bono ꝑseuerantie. m̃surã
longitudiis terminũ mortis. Su¬
pͣ ꝓfundũ gͥ timoris altitudo spei
m̃suras diligens lector assignare
pot̾it cũ uolui̾t. Nos aũ reu̾tamur
ad ea que cepimus. ut sacrificium
d̾o dignũ offerre ualeamus. Tria
sunt aũ sacͥfici gen̾a: unũ dñi¬
ci corꝑis alt̾m striti cordis. t̾tum
mortificare carnis. O portet gͦ
p̃ceds̾ sacͥficiũ hũili ł tans in
m̃te. afflictionis in carne. ut
habeat᷑ deuotõ in dñi. I ci corꝑis cõ¬
secratõe. Cũ optuliss abrahã sa¬

Expanded text:
it esse in bono perseverantiae mensuram longitudinis terminum mortis. Supra profundum igitur timoris altitudo spei e crucis mensuras diligens lector assignare potest cum voluerit. Nos autem revertamur ad ea, quae coepimus, ut sacrificium dignum Deo offerre valeamus. Tria sunt autem sacrificii genera. Unum Dominici corporis, alterum contriti cordis, tertium mortificatae carnis. Oportet igitur praecedere sacrificium humilitatis in mente, afflictionis in carne, ut habeatur devotio in Dominici corporis consecratione. Cum obtulisset Abraham sa
Abbreviated transcription (Latin):
et honorari uolunt de ymagine scĩ¬
tatis. Qͥd ẽ gͥ cũ tales ad altare acce
uel ĩ seculo potest ẽẽ: ꝙͣ qͦd ad sacri¬
ficiũ dñici corꝑis accedas. sine reue¬
rentia ⁊ sñ deuotõe: Possũt ea que
diximꝰ animũ legentis instru̾e. si
caueant᷑ que noxia st̃ si teneantur
utilia: ut p̃lan subditos diligent̾
custocliant. et subdui p̃latis benig¬
ne obecliant. deuoti sĩt senes. laborio¬
si inuenes: sit honestas in habitu.
mecdiochritas inuictu. in claustro
assidui. ad ciã rari: ut ñ sĩt ciales
s claustles. sint ĩtenti psalmis ñ
causis. ĩ claustͦ ñ sit rumor s lectõ.
ĩ caꝑitło ñ lites s ꝯfessio: sit ĩ cho¬
ro s. uera sĩplicitas. circa altare re¬
uerentie honestas. Ex hiis gͥ obser¬
uantie mandatis: pendet sũma
totius religionis.

Expanded text:
et honorari volunt de imagine sanctitatis. Quid est igitur cum tales ad altare accedvel in saeculo potest esse, quam quod ad sacrificium Dominici corporis accedas sine reverentia ac sine devotione? Possunt ea, quae diximus, animum legentis instruere, si caveantur quae noxia sunt, si teneantur utilia, ut praelati subditos diligenter custodiant, subditi praelatis benigne obediant, devoti sint senes, laboriosi juvenes, sit honestas in habitu, mediocritas in victu, in claustro assidui, ad curiam rari; ut non sint curiales, sed claustrales; sint intenti psalmis, non causis; in claustro non sit rumor, sed lectio; in capitulo non lites, sed confessio; sit in choro severa simplicitas, circa altare reverentiae honestas. Ex his igitur observantiae mandatis pendet summa totius religionis.
Abbreviated transcription (Latin):
or̃õnẽ intͦ ẽẽ incõtẽplatõe deisemꝑ de-¬
bua̾nt. ꝑ uitã reꝓbã foris passim ua-
nulla muncli negocia. in quibꝰ minist᷑
altaris se ñ occupent: nulla rere ĩpto-¬
bitas. qͣ monachuꝰ ordo se ñ ĩplicet:
pens nulla illecebris uite blandicies.
qͣ se castitas st̃imonialiũ ñ cõmatu¬

Expanded text:
orationem intus esse in contemplatione Dei semper debuerant, per vitam reprobam foris passim vacanulla mundi negotia in quibus ministri altaris se non occupent, nulla rerum improbitas, qua se monasticus ordo non implicet: pene nulla illecebris vitae blandities, qua se castitas sanctimonialium non commacu
Abbreviated transcription (Latin):
uani. cͣiosi. uoluptuosi. s etiã cũ ã¬
bitõe ñ cũ deuotõe acredt̃ ad m̃ sam
xp̃i : qui ñ accede̾nt. nisi seipsos aliqͥd
recept᷑os sꝑarent. Accessit ad ih̃m petrꝰ
ser̃t et milites crucifigẽtes. Accedt̃ et co¬
tidie ad corpꝰ xͥ religiosi acced̃t et ꝑu̾si
saterdotes ⁊ qͥ ea q̃ offu̾nt᷑ admensam
xp̃i. offu̾nt in m̃sa dyaboli: ip̃a ẽ a¬
lea fan. In illa d̾m inuocant. ĩ ista ꝑ¬
iurant. ñ enĩ oratõi uacant. s lusibꝰ
exultant. legẽ d̾i nec sciũt nͨ discunt.
uacantes ocio: cõmessationib ⁊ ebrie¬
taub suident. t̾renis in hiant. t̾rena sa¬
pũĩt. assidui in plateis. in eccl̃ia rari:
tardi ad innestigandam culpã pcc̃oris:
parati ad inquirenda uestigia leporis.
Uelotiores ad congͣgandos canes: qͣm ad
ꝯuocandos pauꝑes. Libentiꝰ porrig̃t pa¬
nẽ cani ꝙͣ pauꝑi. Plurel seruiunt ess
ad m̃sam: ad missã nulluᷤ. famulos et¬

Expanded text:
ni, curiosi et voluptuosi, sed etiam cum ambitione, non cum devotione accedunt ad mensam Christi, qui non accederent, nisi seipsos aliquid accepturos sperarent. Accessit ad Jesum Petrus, et milites crucifigentes . Accedunt quotidie ad corpus Christi religiosi, accedunt et perversi sacerdotes, qui ea, quae offeruntur ad mensam Christi, offerunt in mensa diaboli. Ipsa est alea fati, in illa Deum invocant, in ista perjurant, non enim orationi vacant, sed lusibus exsultant, legem Dei nec sciunt, nec discunt, vacantes otio, comessationibus et ebrietatibus student, terrenis inhiant, terrena sapiunt; assidui in plateis, in ecclesia rari, tardi ad investigandam culpam peccatoris, parati ad inquirenda vestigia leporis, velociores ad congregandos canes, quam ad convocandos pauperes; libentius porrigunt panem cani, quam pauperi; plures serviunt eis ad mensam, ad missam nullus; famul
Abbreviated transcription (Latin):
aũ hoc andiunt ⁊ Cũ eungelium
legentes dicunt. Beati pauperes
etiam alii liberi a pena peccan. nul¬
lis criminib impliati: subtiahenteᷤ
se a ꝑuerso oꝑe. ab ocioso sermone.
ab immunda cogitatione: inqͦix
manib laborẽ assiduus. oratõ ĩ
lingua. purttas in mente portantes
aliena peccata quasi sua. Hii sunt
qui portant irucẽ. ñ ꝓ siuis. s ꝓ alie¬
ma malitie. scd̃a penitentie: tercia
nisticie. In unaquaq quatuor sũt
dimensiones In crute etenĩ dyaboli
est altiuido qua extollit᷑ suꝑ omne
contempnit. Latmido in carnalib:
qͥa latam et spaciosam uiã sequ¬
unt᷑. Longiudo uͦ ꝑtinatia In cru¬
ce uͦ usti ꝓfundum ẽ humilitas
longiudo ẽ assiduitaᷤ laboris. alti¬
tudo contemplationis latitudo o¬
rationis. que non tantum latitu¬
dine sua complectitur amicũ. s
spei. latitudinẽ caritatis: longi¬
tudinem ꝑseuerantie. In prima
cruce crucior ad scd̾am tendo: pro

Expanded text:
autem hoc audiunt? Cum Evangelium autem hoc audiunt? Cum Evangelium legentes dicunt: Beati pauperes oelorum . Sunt etiam alii liberi a poena peccati, nullis criminibus implicati, subtrahentes se a perverso opere, ab otioso sermone, ab immunda cogitatione, in quorum manibus labor est assiduus, oratio in lingua, puritas in mente, portantes aliena peccata quasi sua; hi sunt, qui portant crucem, non pro suis, sed ma malitiae, secunda poenitentiae, tertia justitiae. In unaquaque quatuor sunt dimensiones. In cruce etenim diaboli est altitudo, qua extollitur super ommalorum, contemnit . Latitudo in carnalibus, qui latam et spatiosam viam sequuntur. Longitudo vero pertinacia. In cruce vero justi profundum est humilitas, longitudo assiduitas laboris; altitudo contemplatio; latitudo oratio quae non tantum latitudine sua complectitur amicum, sedspei, latitudinem charitatis, longitudinem perseverantiae. In prima cruce crucior, ad secundam tendo, pro
Abbreviated transcription (Latin):
ui̾tas dicit. Hii sunt qui ueniunt
ad uos inuestimentis ouiũ: intus
aũ sunt lupi rapaces. Exreruis e¬
nu contegor agni uellere: inrtus
seuio lupi rapacitate. Corã domino
consisto ad altare. extensis manib
qͣi cruci affixꝰ: crucẽ simulans ⁊ ta
men portans. Cuiꝰ crucẽ : forsitan
latronis. s utinam illiꝰ cui dictũ ẽ.
hodie mecum eris in paradysõ Cres
sunt siquidẽ cruces. Prima latͦnis
desꝑantis: scd̾a orantis et dicentis
s ñ ꝑfuit ei ad salutẽ: secundus
merͣuit. s tamen ad salutem ꝓfu¬
it: t̾cius ñ meruit: portauit camen
eam. s nobis ꝓfuit Hys trib assi¬
milari possunt tres species hominũ.
quoꝵ hii primz sunt qui portant
crucẽ mortificando carnem. et tamẽ
ñ prodest eis quia nõ penitent. St̃
autem es alii qui mortificant carnẽ.
et prodest eis ad salutẽ. Orant et ex¬
aucdunt᷑ audiunt etiã qd̃ dicit᷑.
Hodie metũ eris in paraclyso. Qñ

Expanded text:
Veritas dicit: Hi sunt, qui veniunt Veritas dicit: Hi sunt, qui veniunt ad vos in vestimentis ovium, intrinsecus autem sunt lupi rapaces . Exterius autem contegor ovis vellere, intus autem saevio cupiditate. Coram Domino consisto ad altare extensis manibus quasi crucifixus, crucem simulans, et tamen non portans. Cujus crucem? forsitan latronis, sed utinam illius, cui dictum est: Hodie mecum eris in paradiso . Tres sunt siquidem cruces: prima latronis desperantis, secunda orantis et dicentis:sed non profuit ei ad salutem. Secundus vero meruit, sed tamen ad salutem profuit. Tertius non meruit, portavit eam tamen, sed nobis profuit. His tribus assimilari possunt tres species hominum, quorum hi primi sunt, qui portant crucem mortificando carnem, et tamen non prodest eis, quia non poenitent. Sunt autem et alii, qui mortificant carnem, et prodest eis ad salutem, orant et exaudiuntur, audiunt etiam quod dicitur: Hodie mecum eris in paradiso. Quando
Abbreviated transcription (Latin):
conspiciens urtisaix et uepͥũ uycta
dempsa succrescere fructecta. nudũ
se in ilł spinaꝵ aculeis. et urticarꝵ
incendiis ꝓiecit. et per uuln̾ã curis
educit uulnus mentis: quia uolup¬
tatem traxit in dolorẽ. Talis ad al¬
tare potest accedere. cu cũ occurrenit
merula uoluptatis: currat humi¬
lis ad asꝑitatem correctionis. Ego
antẽ quomͦ accedam qu porto plu¬
mam strutionis in habiui religio¬
nis: ut ñ placeam morib s uestibꝰ ⁊
Quasi enim strutio uolatũ simu¬
lo. s tamen pedib t̾ram tango.
uolito habitu: tango affectu. Pen¬
na siquidem contemplatõis a ter¬
renis ñ eleuat: quẽ corpulentia
carnee fragilitatis pondere suo grauat.
unde beatus iob. Penna inquit stru¬
tionis: similis ẽ pennis herodii ⁊ acci¬
piuris. Dicitur ẽe similis penna stru¬
tionis penne herodii et accipitris.
cũ aliquis habitu simulat uitam
nis desid̾io solent aggrauari. Unde

Expanded text:
conspiciens urticarum et veprium juxta conspiciens urticarum et veprium juxta densa succrescere fruticeta, nudum se in illis spinarum aculeis et urticarum incendiis projecit, et per vulnera cutis eduxit vulnus mentis, quia voluptatem traxit in dolorem. » Talis ad altare potest accedere, cui cum occurrerit merula voluptatis, currit humilis ad asperitatem correptionis. Ego autem quomodo accedam? qui porto plumam struthionis in habitu religionis, ut placeam non moribus, sed vestibus. Quasi enim struthio volatum simulo, sed tamen pedibus terram tango: volito habitu, sed terram tango affectu. Penna siquidem contemplationis a terrenis non elevat, quam corpulentia carneae fragilitatis pondere suo gravat. Unde B. Job: Penna, inquit, struthionis similis est pennis Herodii et accipitris . Dicitur esse similis penna struthionis pennae herodii et accipitris, cum aliquis habitu simulat quod vnis desiderio solent aggravari. Unde et
Abbreviated transcription (Latin):
strutionem simulationis ꝓ colũ¬
ba simplicitatis. Quid ẽ enim mo¬
ralit̾ porcꝰ uertens se in uolutabro
luti: nisi peccator reuertens ad ĩmũ¬
diciam peccati: Et quid est merula
uolitans. nisi uoluptas ꝑ suggestio¬
nem temptans: Uel quid ẽ strutio ĩ
deserto: nͥ simulatio in conu̾so: Ad¬
huc mecum habeo siliquas cibum
scilicet porcorũ: quia adhuc inore
meo. reso nant seculares fabule. q̃
sunt quasi cib sp̃uum immundoꝵ.
Siliqua sicut scriptũ repperi genus
est leguminis follib maximũ ⁊ so¬
norũ. s gͣnorũ paucitate sterile. et
pene uacuũ: id̾oꝙ ꝑ siliquas signã¬
nuir fabule seculares. stecili suanita¬
te resonantes. Cũ gͥ secularia narro.
stultos congrego: et sicut porci siliqͣs.
secunt᷑ immundi nugas. Heu hen.
ptatoĩs. et tam tardus curro ad us¬
pres et urticas correctionis: Cum
aũ beat̃ benedictũ ut ait beat᷑ grego¬
riꝰ urgeret temptatio sarnis ÷

Expanded text:
struthionem simulationis pro columstruthionem simulationis pro columba simplicitatis. Quid est enim moraliter porcus vertens se in volutabro luti, nisi peccator revertens ad immunditiam peccati? Et quid est merula volitans nisi voluptas per suggestionem tentans? Vel quid est struthio in deserto, nisi simulatio in converso? Adhuc mecum habeo siliquas cibum, scilicet porcorum, quia adhuc in ore meo resonant saeculares fabulae, quae sunt quasi cibus spirituum immundorum. Siliqua, sicut scriptum reperi, genus est leguminis, follibus maximum et sonorum, sed granorum paucitate sterile et pene vacuum. Ideoque per siliquas designantur fabulae saeculares sterili suavitate resonantes. Cum igitur saecularia narro, stultos congrego, et sicut porci siliquas, sequuntur immundi nugas. Heu! ntationis, et tam tardus curro ad vepres et urticas correptionis. « Cum autem beatum Benedictum, ut ait B. Gregorius, urgeret tentatio carnis,
Abbreviated transcription (Latin):
mescodũm nͥ reu̾eor patrem. Manẽ
in turba fratrũ turbans aliquos
& ab aliquo turbatus quandaq
accedo ad pacificũ. Appropinquo
etiam taus ad osculum ꝑacis: qͥ
prius reconciliatus accedere debuus¬
sem ad osculum turbati fratͥs. In
attari eundem conspicio: quem
nib. gratias agens benedixit ui
templo. ẜonum ẽ saluatorẽ por¬
tare in manib. et fructũ salutis
habere in oꝑib Q enĩ portat pu¬
erum in manib. idest puritatẽ
in oꝑib: cũ orat exauditin. ut
in pace dimiitatur. Cũ offerebãt᷑
in tempło pueri offerri solebant
in has purificatione agnus. turtͣes
et columbe. Ego autem quid offe¬
ram. cum nullum istorũ hab̾e
queã : Offeram ne porcum de ht̃is
quos tam diu paui: Offerã ne
merulam beati benediti: que to¬
tiens et tam in portune michi uo¬
litans occurrit. Offerã strutionẽ:
quẽ nutriui post conu̾sionẽ: Of¬
feram forsitan porcum ĩmundi¬
cie. ꝓ agno innocentie: merulã
uoluptatis. ꝓ turture castitanis.

Expanded text:
minum, nec revereor Patrem. Manens in turba fratrum, turbans aliquos, et ab aliquo turbatus, quandoque accedo ad pacificum. Appropinquo etiam talis ad osculum pacis, qui prius reconciliatus accedere debuissem ad osculum turbati fratris. In altari illum eumdem conspicio, quem nibus gratias agens benedixit in templo . Bonum est Salvatorem puerum portare in manibus et fructum salutis habere in operibus. Qui enim portat puerum in manibus, id est puritatem in operibus, cum orat exauditur, ut in pace dimittatur. Cum offerebantur in templo pueri, offerri solebant in hac purificatione agnus, turtures et columbae. Ego autem quid offeram, cum nullum istorum habere queam? Offeram ne porcum de his, quos tandiu pavi? Offeram ne merulam beati Benedicti, quae toties et tam importune mihi volitans occurrit? Offeram struthionem, quem nutrivi post conversionem? Offeram fortassis porcum immunditiae pro agno innocentiae, merulam voluptatis pro turture castitatis,
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c et ꝑu̾sas cogitatões. ꝑuactam uͭ
quidã uolũt qd̾ graue ẽ aĩal sensuci¬
litas: ꝑ capͣm q̃ alitĩ petit. et claꝵꝵ
hit uisũ intellectualitas: ꝑ arietẽ qͥ
ceruitosũ ẽ aĩal carnalis imaginatõ
signat᷑: q̃ cornib sr̃bie spũi relucta¬
uidue tͥnitatis imbuant᷑ amore. E¬
go autem ñ tantũ grauor accessu
uolucrũ. s et inqͥetor ĩportunitate
muscarx: q̃ uenientes ex egipto ad¬
huc secuntur facͥficantes ĩ deserto.
In illis timeo rapinã: ĩ hiis macu¬
lã. Tres aũ st̃ musce egiꝑti: id est ua¬
nitas. curiositas et uoluptas. Musca
uanitatis ĩqͥetat. ⁊ ꝯmaculat sacͥficiłi
ĩmacłati cordis: musca ciosiraris sacri¬
ficiũ oratõis: musca uoluptatis satͥ¬
ficiũ mortificate carnis. Accedo gͥ ad
altare. uanꝰ curiosꝰ. subdit᷑ uolupta

Expanded text:
ersas cogitationes. Per vaccam, ut quidam volunt, quae grave est animal, sensualitas; per capram, quae altum petit, et clarum habet visum, intellectualitas; per arietem, qui cervicosum est animal, carnalis imaginatio signatur, quae cornibus superbiae spiritui reluctaviduae Trinitatis imbuantur amore. Ego autem non tantum gravor accessu volucrum, sed etiam inquietor importunitate muscarum, quae venientes ex Aegypto adhuc sequuntur sacrificantes in deserto. In illis timeo rapinam, in his maculam. Tres sunt autem muscae Aegypti, id est vanitas, curiositas et voluptas. Musca vanitatis inquietat, et maculat sacrificium humiliati cordis; musca curiositatis, sacrificium orationis; musca voluptatis sacrificium mortificatae carnis. Accedo igitur ad altare vanus, curiosus, volupta
Abbreviated transcription (Latin):
carior missali. cappa casula pultͥor:ca¬
misia delicatior alba. Ette quomͦ ob¬
scuratũ ẽ aur. mutatus ẽ color op¬
timus disꝑsi st̾ lapides sanctuarii
in capite omnium plateaꝵ. Obscura

Expanded text:
charior est missali; cappa casula pulchrior; camisia delicatior alba. Ecce quomodo obscuratum est aurum, mutatus est color optimus, dispersi sunt lapides sanctuarii in capite o
Abbreviated transcription (Latin):
Desid̾o głam. S forsitã queris utrũ
reꝑire possis mensuram utriusq
crucis. Dominice trucis ꝓfundũ
ht̃ b̾s iob: altitudinẽ Dauid. latitu¬
dinẽ paulus. longitudinẽ naboth.
De ꝓfundo timoris dicitur. Eiat iob¬
uir rectꝰ. et tunens d̾m. De altiudi¬

Expanded text:
desidero gloriam. Sed forsitan quaeris, utrum reperire possis mensuras utriusque crucis? Dominicae crucis profundum habet beatus Job, altitudinem David, latitudinem Petrus, longitudinem Naboth. De profundo timoris dicitur: Erat vir rectus, et timens Deum . De altitudi
Abbreviated transcription (Latin):
duodecĩ abusionib ca
claustri habens in manib ad eã
discitnendã pauea dicturꝰ accedo:
qui me solũ int̾ cẽt̾os in hac par¬
te negligentiorẽ repꝑio. Qui li¬
cet ablittis manib lota facie. al¬
bis nestib indutus accedã ad al¬
tare. tam̃ ꝑu̾sus oꝑe. ore pollut᷑.
tẽ trudelis ad misericordẽ: ⁊ tñ pati¬
tur humilis elatũ mitis iratũ. cru¬
delem misericors. Accedo seruꝰ ad do¬
minũ ñ amore s timore: ñ de¬
uotõe s usu. Accedo ad dñm. tui ꝑtͦsi¬

Expanded text:
duodecim abusionibus claustri habens in manibus, ad eam discutiendam pauca dicturus accedo, qui me solum inter caeteros in hac parte negligentiorem reperio. Qui licet ablutis manibus, lota facie, albis vestibus indutus accedam ad altare, tamen perversus opere, ore pollutus, em, crudelis ad misericordem: et tamen patitur humilis elatum, mitis iratum, crudelem misericors. Accedo servus ad Dominum, non amore, sed timore; non devotione, sed usu. Accedo ad Domi
Abbreviated transcription (Latin):
sedebit paulu̾s. qui plus om̃ibus
laborauit: si ñ ibi sedebũt nisi
duodecim: ꝑ duodecim igitrir se¬
ti sunt xꝑm. ꝑduodecun tribus
uniu̾sitas iudicandoꝵ. Iudica¬

Expanded text:
sedebit Paulus, qui plus omnibus laboravit, si non ibi sedebunt nisi duodecim? Per duodecim ergo seti sunt Christum. Per duodecim tribus, universitas judicandorum. Judica
Abbreviated transcription (Latin):
olet queri qualiter
dabitur iudiciĩ sententia: s
non est ꝑspicrium id explicare. Nõ
enĩ scriptura aꝑte diffiuit an uo
⁊ite m̃aledicti an uirtute uidicis
ita fiat inconscientiis singulorũ
ut uidicis potentie effectus ip̃ius
dictione significetur. Illa etiam
pͥmenda plurimi putant. quam
oculi myst̾ium consũmaudũ tra¬
dit. s illud ad resurrectionis statũ
referunt tm̃ ñ adiudicum: qui
uidicii sententiam ⁊ maloꝵ in¬
crepationes ⁊ bonorũ p̃conia u̾b̾

Expanded text:
 quaeri, qualiter dabitur illa judicii sententia, sed non est perspicuum id explicare. Non enim Scriptura definivit an voce et: Ite, maledicti; an virtute judicis ita fiet, conscientiis singulorum ut judicis potentiae effectus ipsius dictione significetur. Illa etiam,primenda plurimi putant quam oculi mysterium consummandum tradit. Sed illud ad resurrectionis statum tantum referunt, non ad judicium, qui alii judicii sententiam, et malorum increpationes, et bonorum
Abbreviated transcription (Latin):
.i. de malis ⁊ de bonis sententia in
potestate eoꝵ. Si uero queritur
que erit coꝵ potestas uł auctori¬
tas iniudicando: puto ũ añ posse
sciri quã uideatur. nͥ diuina reue¬
latione quis didicerit.
De ordinib
eoꝵ qui uidicandi erunt. cxxxi.

Expanded text:
ia de bonis et malis in potestate eorum. Si vero quaeritur, quae erit eorum potestas vel auctoritas in judicando, puto non ante posse sciri quam videatur, nisi divina revelatione quis didicerit. 3. De ordinibus eorum qui judicandi erunt.
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ hic quidam exurgunt horũ
u̾boꝵ occasione penitentiam aufe¬
rentes: quasi ꝑ penitentiam ñua¬
leat peccator post lapsum resurg̾e
scdõ ⁊ t̾cio ⁊ deinceps. uerum in
hoc penitentiam ñ excludit nec
ꝓpitiationem q̃ sepe fit ꝑ penitẽ¬

Expanded text:
od hic quidam exsurgunt, horum verborum occasione poenitentiam auferentes, quasi per poenitentiam non valet peccator post lapsum surgere secundo et tertio, et deinceps. Verum in hoc poenitentiam non excludit, nec propitiationem quae fit per poeniten
Abbreviated transcription (Latin):
ta offendit. Iilud aũt mirabile ẽ:
Qd̾ angelo ferienti plebem: se obtu¬
lit dictus. Grex iste quid fecit: fiat
manus tua in ne: ⁊ in domum pa¬
tris mei. Quo facto statim sacri¬
ficio dignus uidicatus ẽ. qui ab solu¬
tione estimabatur idignus. Nec
inirum si tali sua oblatione ꝓppło
moyses offerendo se ꝓ plebis errore

Expanded text:
ta ostendit. Illud autem mirabile est, ta ostendit. Illud autem mirabile est, quod angelo ferienti plebem se obtulit dicens: Grex iste quid fecit! Fiat manus tua in me, et in domum patris mei . Quo facto statim dignus sacrificio judicatus est, qui absolutione aestimabatur indignus. Nec mirum si tali sua oblatione pro poMoyses offerendo se Domino pro plebis errore
Abbreviated transcription (Latin):
me uoluptatis blandim̃ta contẽp̃¬
sero. si me penitendo uehementius
qmͣ pͥus excruciauero. si uberius
fleuero. si meluis uixero: si pauꝑes
larguis sustenta uero. si caritate ar¬
dentius flagrauero. quis urm ita desi¬
pit ut huic homini dicat: nichil tͥ ista
tam ĩmanẽ sacrilegamq clem̃tiã
Item ioh̾es crisostomus de reꝑatio¬
ne lapsi. Lalis mnͥ crede talis esterge
hoĩes pietas dĩ. nũqͣm sꝑinit peni¬
tentiam. si ei sincere ⁊ simpliciter
offerattir. etiã si ad sũmum quis ꝑ¬
adu̾tutis uiam: suscipit libent̾ am
plectitur. facit omĩa quatmꝰ ad pͥorẽ
reuocet statum. Quodq est ad huc p̃
stantius ⁊ eminentius: etiam si nõ
temꝑe gestam ñ respuit penitentiã.
suscipit etiã ipãm nec patitur qͣmuis
exigrie conu̾sionis ꝑire merretem.
ẜxemplis enã hoc idem asriu pet̾. Na¬
uid enim ꝑpenitentiam adulterii
meratione. qd̵ ppłi multitudo ꝓstra¬

Expanded text:
mae voluptatis blandimenta contempmae voluptatis blandimenta contempsero, si me poenitendo vehementius quam prius excruciavero, si uberius flevero, si melius vixero, si pauperes largius sustentavero, si charitate ardentius flagravero; quis vestrum ita desipit, ut huic homini dicat: Nihil tibi istatam immanem sacrilegamque dementiam. Item Joan. Chrysost., de Reparatione lapsi: Talis, mihi crede, talis est erga homines pietas Dei: nunquam spernit poenitentiam, si ei sincere et simpliciter offeratur, etiamsi ad summum quis paplectitur, facit omnia quatenus ad priorem reuocet statum. Quodque adhuc est praestantius et eminentius, et si non tempore gestam non respuit paenitentiam; suscipit etiam ipsam, nec patitur quamuis exiguae conversionis perdere mercedem. Exemplis etiam hoc idem astrui potest. David enim, per poenitentiam, adulterii meratione, quod populi multitudo prostra
Abbreviated transcription (Latin):
cos. qui pectantib post baptisinum
semel tnĩ dicebant ritilem esse pe¬
nitentiam. Ita ad huc instant ꝑfidi.
qm̃ sapiunt plusqm̃ oportet: ñ sobrii
s excedentes menstram dicunt. ⁊ si
semel peccantib post bapm̃ ualeat
peintentia. ñ tñ sepe peccantib ꝓde¬
rit iterata: alioqͥn remissio ad pecca¬
tum eẽt incitatio. Dicũt enim. Qs
si semꝑ peccantib subuenit: ut ei
grã. sirant aut̃. Constat enĩ ei mul¬
tum peccata displicere: qui semꝑ pre¬
sto ẽ ea destruere. Si ea amaret: ñ
ira ea semꝑ destrueret. Item ad ma
tam penitentiam post altaris re¬
coriciliationem ł suilia ł grauio¬
ra cõmittaut. ⁊ tũ deus facit etiam
suꝑ tales ormi solem suumi nec mi¬
nus tribuit qmͣ añ tribuerat largis¬
sima nunera uite ⁊ salutis. ⁊ qͣmnis
eis in eccłia locus ille penitentis ñ
concedatur: deus tam̃ suꝑ eos sue
patientie ñ obliuiscitur. Ex quoꝵ
numero siquis nobis dicat licite
futuram. si mista uita illecebrosissi¬

Expanded text:
cos, qui peccantibus post Baptismum semel tantum dicebant utilem esse Poenitentiam, ita: Adhuc instant perfidi, qui sapiunt plusquam oportet, non sobrii, sed excedentes mensuram; dicunt: Et si semel peccantibus post Baptismum valeat Poenitentia, non tamen saepe peccantibus proderit iterata; alioquin remissio ad peccandum esset incitatio. Dicunt enim: Quis si semper peccantibus subvenit; et ei gratia. Errant autem. Constat enim multum ei peccata displicere, qui semper praesto est ea destruere. Sed si ea amaret, non semper ea destrueret. Item ad Mactam poenitentiam, post altaris reconciliationem, vel similia vel graviora committant. Et tamen Deus facit etiam super tales oriri solem suum, nec minus tribuit, quam antea tribuerat, largissima munera vitae et salutis; et quamvis eis in ecclesia locus humillimae poenitentiae non concedatur, Deus tamen super eos patientiae suae non obliviscitur. Ex quorum numero si quis nobis dicat: Aut futuram, si in ista vita illecebrosissi
Abbreviated transcription (Latin):
olet etiam queri an in gaudio
disspares suit: sicut inclaritate
cognirionis differunt. De hoc augꝰ¬
erunt. s uarie p̃mioꝵ dignitates:
s ubi deus erit omnia in omnib.
erit euam nidispari claritate par
gandrum. ut qd̾ habebunt sigli
ꝯmuine sit om̃ib:. quia etam gła
capitis ommiũ erit ꝑ uinculũ cari¬
tatis. Ex his datur intelligi qd̾
par gaudium om̃s habebunt. ⁊¬
si disparem cognitionis claritatẽ
qr ꝑ caritateni que in singulis erit
ꝑfecta ita quisq gaudebit de bo¬
uo alteruis qualiter gauderet si in
seip̃õ hrẽt. S si par erit cunctoꝵ
gaudium. uidetur qd̾ par sit õiũ
beatitudo: qd̾ constat omnino ũ
ẽẽ. Ad quod dici potest. qd̾ beatitri¬
do par eẽt: si ita eẽt par gaudiũ
ut etiam par eẽt coguitio. S qͥa
hoc ñ erit: ñ faciet paritas gau¬
dii. paritatem beatitudinis. Pot̾
ctiam sic accipi par gaudium
ut ñ referatur paritas ad intenti¬
onen affectionis gaudentium. s

Expanded text:
olet etiam quaeri an in gaudio dispares sint, sicut in claritate cognitionis differunt. De hoc Auget, variae praemiorum dignitates: sed ubi Deus erit omnia in omnibus, erit etiam in dispari claritate par gaudium; ut quod habebunt singuli, commune sit omnibus, quia etiam gloria capitis omnium erit per vinculum charitatis. Ex his datur intelligi quod par gaudium omnes habebunt, etsi disparem cognitionis claritatem, quia per charitatem quae in singulis erit perfecta, tantum quisque gaudebit de bono alterius, quantum gauderet si in seipso haberet. Sed si par erit cunctorum gaudium, videtur quod par sit omnium beatitudo; quod constat omnino non esse. Ad quod dici potest quod beatitudo par esset si ita esset par gaudium, ut etiam par esset cognitio: sed quia hoc non erit, non faciet paritas gaudii paritatem beatitudinis. Potest etiam sic accipi par gaudium, ut non referatur paritas ad intensionem affectionis gaudentium, sed
Abbreviated transcription (Latin):
de ordinatione claustͥ ma¬
terialis. fr̃ aliquid medio¬
critatem sectando dicturi sumꝰ: or¬
dine congruo consideranda nobis
quatuor octurrunt. Scilicet qui st̃
qui teneant ordinem. aut quid te¬
neant. ubi maneant et unde ui-¬
uant. ut plures sint. ⁊ boni ꝓposi¬
ti: ut cohabitandi suppetant edi¬
ficia:⁊ iuctui habeant necessaria.
Sit tam̃ in numero discretio in ꝓ¬
posito deuotio. in edificiis medio¬
critas. in reb possessis frugalitas:
ne si creu̾it turba nascatur turba¬
tio: aut ꝓ difsicultate ꝓpositi sub¬
reppat desꝑatio. ne ex edificiorum
magnitudine subintret elatõ aut
ex abundantia rerũ se int̾serat
temptatio. Qui enun uolũt
tationes. ⁊ in laqueos diaboli.

Expanded text:
de ordinatione claustri materialis, frater, aliquid mediocritatem sectando dicturi sumus, ordine congruo consideranda vobis quatuor occurrunt, scilicet qui sint, qui teneant ordinem, aut quid teneant, ubi maneant et unde vivant, ut plures sint et boni propositi, ut cohabitandi suppetant aedificia, et victui habeant necessaria. Sit tamen in numero circumspectio, in proposito devotio, in aedificiis mediocritas, in rebus possessis frugalitas, ne si creverit turba, nascatur turbatio, aut pro difficultate propositi subrepat desperatio, ne ex aedificiorum magnitudine subintret elatio, aut ex abundantia rerum se inserat tentatio. Qui enim volunt tationes et in laqueum diaboli
Abbreviated transcription (Latin):
alia sacram̃ta post pccm ⁊ ppter
peccatum exordium sumpseriut ma¬
trimonii sacram̃tum ⁊̃ ante pecratũ
legitur iistitutum adomino. ñ tam̃
ad remedium: s ad officium. Refertui.
scriptura genesis. madam missõso¬
pore atq una de costis eius sũp̃ta. ⁊
exinde muliere formata uirum in
spũ intelligentẽ ad quẽ usum uiulier
fcã eẽt: post extasim ꝓphice dixxisse.
Hoc ñc os ex ossib meis. ⁊ caro de
carne mea. Propter hoc relinquet
c. una. Conuigii aũt institutio du¬
plexẽ. una añ peccatum ad officiũ
fcã ẽ in paradyso. ubi eẽt thorus im¬
maculatus. ⁊ nuptie honorabiles:
ex quib sine ardore conciꝑent. sñ
dolore parerent. Altera post post¬
poccatum ad renicdiũ fcã extra ꝑa-¬
dẏsimi: ꝓpter illicitum motum de
⁊ uicium cohiberet᷑. Nam ⁊ añ pccñ¬
dixit d̾s crescite ⁊ multiplicamini: ⁊
post pcc̃m om̃ib pene hoib ꝑ dilu¬
uium consumptis. Quod uͦ aute pe¬
catum institutũ fui̾t coniugram

Expanded text:
alia sacramenta post peccatum et propter peccatum exordium sumpserint, Matrimonii sacramentum etiam ante peccatum legitur institutum a Domino; non tamen ad remedium, sed ad officium. Refert enim Scriptura, Genes. 2, in Adam misso sopore atque una de costis ejus sumpta, et exinde muliere formata, virum in spiritu intelligentem ad quem usum mulier facta esset, post extasim prophetice dixisse: Hoc nunc os ex ossibus meis, et caro de carne mea; propter hoc relinquet . Conjugii autem institutio duplex est. Una ante peccatum ad officium facta est in paradiso, ubi esset thorus immaculatus, et nuptiae honorabiles, ex quibus sine ardore conciperent, sine dolore parerent; altera post ppeccatum ad remedium facta extra paradisum propter illicitum motum devet vitium cohiberetur. Nam et ante pec 1: Crescite et multiplicamini; et post peccatum, omnibus pene hominibus per diluvium consumptis. Quod vero ante peccatum institutum fuerit conjugium
Abbreviated transcription (Latin):
ne cadat in ruinam. flagitiorum:
excipitur honestate nuptiarum.
Si ñ pectassent pͥmi hoĩes sñ carnis
incentiuo ac feruore libidinis. ip̃i ac
successores eorum conuenirent: ⁊ si¬
nisi excusetur ꝑ bonum coniugii.

Expanded text:
ne cadat in ruinam flagitiorum, excipitur honestate nuptiarum. Si non peccassent primi homines, sine carnis incentivo ac fervore libidinis ipsi eorumque successores convenirent: Et sis coitus, nisi excusetur per bona conjugii.