comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
caput est cunctorum dierum.
Secundum aluna. quaesoli &splen¬
dore & magnitudine proxima est.¬
& ex eo mutuat lumen Testium
abstella mastis quae uesper uoca¬
tur.: Quastum abstella mertu¬
rii. quam quidam candidum cir¬
culum dicunt. Quintum abstel¬
la iouis quam faetontem auint:
Sextum aueneris stella. quam lu¬
ciferum adserunt. quacinter om̃a
sidera plus lucis habet. Septimũ
abstella saturni quae sexto caelo
locata. triginta annis ferunt
explere cursum suum Proinde
autem ex his septem stellis nomina
dierum gentiles dederunt. eo gd
percosdem aliquid sibi effici ex¬
istimarunt. Dicentes habere a so¬
le sp̃m. aluna corpus. amaste san¬
humorem.: Talis quippe extiat
gentilium stultitia. qui sibi finxe¬
runt tam ridiculosa figmenta.
Apud hebreos autem dies prima
una sabbati dicitur. qui apud nos
dies dominicus est. quem gentiles
secunda feria. quem saeculares
diem lunae uocant.: Testia sabba¬
ti testia feria. quemilli. diem mar¬

Expanded text:
caput est cunctorum dierum. caput est cunctorum dierum. Secundum a Luna, quae Soli et splendore et magnitudine proxima est, et ex eo mutuat lumen. Tertium ab stella Martis, quae Vesper vocatur. Quartum ab stella Merrii, quam quidam candidum circulum dicunt. Quintum a stella Jovis, quam Phaethonta dicunt. Sextum a Veneris stella, quam Luciferum asserunt, qui inter omnia sidera plus lucis habet. Septimum ab stella Saturni, quae sexto caelo locata triginta annis fertur explere cursum suum. Proinde autem ex his septem stellis nomina dierum gentiles dederunt, eo quod per eosdem aliquid sibi effici existimarent, dicentes habere a Sole spiritum, a Luna corpus, a humorem. Talis quippe extitit gentilium stultitia, qui sibi finxerunt tam ridiculosa figmenta. Apud Hebraeos autem dies prima una sabbati dicitur, qui apud nos dies dominicus est, quem gentiles secunda feria, quem saeculares diem Lunae vocant. Tertia sabbati tertia feria, quem diem illi Mar
Abbreviated transcription (Latin):
ESTPRESENTIA SOLIS
siue sol supra terras. sicut
nox. sol subterris. ut enim dies
aut nox sit causa est. aut supra
terram sol. aut sub terris Dies
legitimus. uiginti quatuor hora¬
rum est. usq dumdies &nox spatia
sui cursus aboriente usq ad alium
orientem solem. caeli uolubilita¬
te condudat. Abusiue autem
dies unus est spatium ab oriente
sole usq ad ocadentem.. Sunt aũ
diei spatia duo. interdianum atq
nocturnum. Etest dies quidẽ
rarum duodecim. Uocatus autẽ
dies apaste meliori. unde &inusu
est. ut sine commemoratione noc¬
tis. Numerum dicamus dierum
tios inchoat. ab occasu solis Se¬
cundum ꝑsas abostu solis Secun¬
dum athenienses. a sexta hora diei.
Secundum romanos. amedia nocte.
unde & tunc gallicinium ẽ Quo¬
rum uox diei ostendit praeconium.
quando & mesonictius afflatus fit.
Dies dicti adiis. quorum nomina
romani quibusdam siderib sacra¬
uerunt.: Primum enim diem a sole
appellauerunt. qui princeps est
omnium siderium. sicut &idem dies

Expanded text:
est praesentia solis, sive sol supra terras, sicut nox sol sub terris. Ut enim dies aut nox sit, causa est aut supra terram sol, aut sub terris. Dies legitimus viginti quattuor horarum, usque dum dies et nox spatia sui cursus ab oriente usque ad alium orientalem solem caeli volubilitate concludat. Abusive autem dies unus est spatium ab oriente sole usque ad occidentem. Sunt autem diei spatia duo, interdianum atque nocturnum; et est dies quidem rarum duodecim. Vocatus autem dies a parte meliore. Unde et in usu est ut sine commemoratione noctis numerum dicamus dierum,tios inchoat ab occasu solis: secundum Persas ab ortu solis: secundum Athenienses a sexta hora diei; secundum Romanos a media nocte. Unde et tunc gallicinium est, quorum vox diei ostendit praeconium, quando et mesonyctius afflatus fit. Dies dicti a diis, quorum nomina Romani quibusdam sideribus sacraverunt. Primum enim diem a Sole appellaverunt, qui princeps est omniun siderum, sicut et idem dies
Abbreviated transcription (Latin):
YSTORIAE AUTEMIDEO MONV¬
menta dicuntur. eo quod memoriã
tribuant rerum gestarum.. Series
autem dicta pertranlationem. a ser¬
tis florum inubcem comprehensarũ.
morses deinitiomundi conscripsit.⁊
Apud gentiles uero primus daresfri¬
gius degrecis &troianis hystoriam
edidit. quam in folus palmarum ab eo
conscriptam eẽferunt.: Postdar&ẽ¬
autem ingrecia. herodotus hrstoriõgra fus
primum habitus est. post quem fereci
legem scripsit

Expanded text:
storiae autem ideo monumenta dicuntur, eo quod memoriam tribuant rerum gestarum. Series autem dicta per translationem a sertis florum invicem conprehensarum. Moyses de initio mundi conscripsit. Apud gentiles vero primus Dares Phrygius de Graecis et Troianis historiam edidit, quam in foliis scriptam esse ferunt. Post Darhetem in Graecia Herodotus historicus primus habitus est. Post quem Pherecilegem scripsit
Abbreviated transcription (Latin):
esaias dm̃ insede altissima. non cor
poraliter sed spiritaliter uidit.
Non enim dm̃ forma corporea cir¬
cum terminat. sed quem ad modũ
figurate non propriae multa di¬
cuntur. Ita &iam figurate multa
monstrantur .: Testium autem ge¬
nus uisionis est. quod neq corportis
sensibus . neq ulla paste animae.
qua corporalium rerum imagines
capiuntur. sed perintuitum men¬
tis quo intellecta conspicitur ue¬
ritas . Sicut danied prȩditus. men¬
te uidit. quod balda sar uiderat
corpore. sine quoggenere illa duo
uel infructuosa sunt. ul &iam in
errorem mitunt. Omnia tamen
haec genera sp̃s sc̃s moderatur.
Habere autem prophetiam non so¬
lum bonus. sed &iam &malus potest.
Nam inuemus saulem regem prophe¬
tasse. per sequebatur enim sc̃m.
dauid. &impletus spũ sco propheta¬
re coepit.

Expanded text:
Esaias DEsaias Dporaliter, sed spiritualiter vidit. 39. Non enim Deum forma corporea circumterminat, sed quemadmodum figurate, non proprie multa dicuntur, ita etiam figurate multa monstrantur. 40. Tertium autem genus visionis est, quod neque corporeis sensibus, neque illa parte animae, qua corporalium rerum imagines capiuntur, sed per intuitum mentis, quo intellecta conspicitur veritas, sicut Daniel hoc praeditus mente vidit, quod Balthasar viderat corpore, sine quo genere illa duo, vel infructuosa sunt, vel etiam in errorem mittunt. Omnia tamen haec genera Spiritus sanctus moderatur. 41. Habere autem Prophetiam, non solum bonus, sed etiam malus potest; nam invenimus Saulem regem prophetasse. Persequebatur enim sanctum David, et impletus Spiritu prophetare coepit.
Abbreviated transcription (Latin):
mentis excessus. sicut uidit pe¬
trus. uasillud summis sum decdo
instupore mentis cumuaris ani
malibus.: Secundum genus uisio
sicut apud esaiam dicentem. uidi
ia cobsubnixam incelo scalam dor¬
miens uidit. Quastum genus per
nubem. sicut ad morsen &adiob
postplagam loquitur ds̃.
Quintum genus uox decelo sicut
ad abraham sonuit dicens. Neini¬
cias manum tuam inpuerum.
Sextum genus. accepta parabola
sicut apud salomonem in prouer¬
bus . & apud balaam cumeuocare¬
tur. ab alaach. Septimum genus
repletio scĩ sp̃s. sicut pene apud
om̃s prophetas. Alii tria genera
uisionum esse dixerunt. Vnum
secundum oculos corporis. sicut
uidit abraham tresuiros subilice
mambre. &morses ignem in rubo.
& discipuli transfiguratum dnm̃
inmonte intermorsen &helram.
& cetera huiusmodi: Alterum se¬
cundum sp̃m quo imaginamur ea
quaecorpus sentimus. sicut uidit
petrus discum illum submitt decę¬
lo cum uariis animalibus. Et sicut

Expanded text:
mentis excessus, sicut vidit Pementis excessus, sicut vidit Petrus vas illud submissum de coelo in stupore mentis cum variis animalibus. Secundum genus visio; sicut apud Esaiam dicentemEsai. 6Iacob subnixam in caelo scalam dormiens vidit. Quartum genus per nubem; sicut ad Moysen et ad Iob post plagam loquitur Deus. Quintum genus vox de caelo; sicut ad Abraham sonuit dicensGenes. 22, 12: 'Ne inicias manum tuam in puerum.Sextum genus accepta parabola; sicut apud Salomonem in Proverbiis, et apud Balaam, cum evocaretur a Balac. Septimum genus repletio sancti Spiritus; sicut pene apud omnes prophetas. Alii tria genera visionum esse dixerunt. Unum secundum oculos corporis; sicut vidit Abraham tres viros sub ilice Mambre, et Moyses ignem in rubo, et discipuli transfiguratum Dominum in monte inter Moysen et Heliam, et cetera huiusmodi. Alterum secundum spiritum, quo imaginamur ea quae per corpus sentimus; sicut vidit Petrus discum illum submitti de caelo cum variis animalibus, et sicut
Abbreviated transcription (Latin):
onem omni illi populo redeunti
ad patriam.: Nam & templum
dñi idem reȩdificauerunt &¬
murorum ac turrium opus ipsi
restaurauerunt.: Ananiasgra¬
tia dĩ. idem & sidrac lingua
chaldea. quod interp̃tatur
decorus meus. Atarias auxi¬
lium dñi. idem &abdenago qo
inlatinum uestitur. seruiens ta¬
ceo : Misad. qui & populus dñi
ipse &misac. quod interpreta¬
tur risus. uel gaudium AIA.
transiliens cos. siue saliens eos.
Quosdam enim inherentes humo.
curuatos interra &ta quȩ inimo
sunt cogitantes. &inrebus tran¬
scuntib spemponentes. transili¬
uit canendo. iste qui uocatur
transiliens. : Eman. accipiens
uel formido eorum. ⁊ Ethan.
robustus: Barachia. benedictꝰ
dñi uel benedictus dñs. Olda:
districtio siue diuerticulum.
Iuo rth. laudans uel confitens.
Hester absconsa ⁊ I acharias
prophetae ueteris nouiq testa¬
menti. quorum finis xp̃s. cui di
autem genera septem sunt.
Primum genus extasis quod est¬

Expanded text:
onem omni illius populo redeunti onem omni illius populo redeunti ad patriam. Nam et templum Domini iidem reaedificaverunt, et murorum ac turrium opus ipsi restauraverunt. Ananias gratia Dei. Idem et Sidrac lingua Chaldaea, quod interpretatur decorus meus. Azarias auxilium Domini. Idem et Abdenago, quod in Latinum vertitur serviens taceo. Misahel, qui populus Domini. Ipse et Misac, quod interpretatur risus vel gaudium. Ahiatransiliens eos, sive saliens eos. Quosdam enim inhaerentes humo, curvatos in terram, et ea quae in imo sunt cogitantes, et in rebus transeuntibus spem ponentes transilivit canendo iste, qui vocatur transiliens. Eman accipiens, vel formido eorum. Ethan robustus. Barachia benedictus Domini, vel benedictus Dominus. Olda districtio, sive diverticulum. Iudith laudans, vel confitens. Hester absconsa. Zacharias prophetae Veteris Novique Testamenti, quorum finis Christus, cuiautem genera septem sunt. Primum genus e
Abbreviated transcription (Latin):
lras matre ad cum dicente.
Nunc cognoui. quõ uir di estu.
&uerbum dĩ in ore tuo est uerita
tis. : Obhanc causam ipsum pue¬
rum amathi uocitatum. Amathi
enim exhebrȩo inlatinam linguã
ueritas dicitur. & exeo quod ue¬
rum helras locutus est. ille qui
suscitatus est. filius nuncupatus
no de solationis templi completo.
tacharia praedicante memoratus
est dñs populum suum. ussuq da¬
ru reuersus est dĩ populus. &reȩdi¬
ficata est &urbs & templum.
Aggcus in latinum festinus &lae¬
tus resonat.. Distructum enim
templum. aedificandum prophe¬
tat. & post luctum captiuitatis.
regressionis la&itiam praedicat.
Malachias interpretatur ange¬
lus dñi idest nuntius. quicquio
enim loquebatur. quasi ad no
essent mandata. ita credebantur.
Etinde ita cius nomen septuagix
nu angdi eius: Esdras. aduitor.
Ncemias consolator ad nõ. quo¬
dam enim presagio futuri. nomi¬
na ista sostiti sunt. Fuerunt
enim in aduitorium & consolati¬

Expanded text:
lias, matre postea ad eum dicente: lias, matre postea ad eum dicente: Nunc cognovi quoniam vir Dei es tu, et verbum Dei in ore tuo verum est . Ob hanc causam ipsum puerum Amathi vocitatum. Amathi enim ex Hebraeo in Latinam linguam veritas dicitur, et ex eo quod verum Elias locutus est, ille, qui suscitatus est, filius nuncupatus no desolationis templi completo, Zacharia praedicante, memoratus est Dominus populi sui; jussuque Darii reversus est Dei populus, et reaedificata est, et Urbs, Aggaeus in Latino festinus et laetus resonat. Destructum enim templum aedificandum prophetat, et post luctum captivitatis regressionis laetitiam praedicat. Malachias interpretatur angelus Domini, id est nuntius. Quidquid enim loquebatur, quasi a Domino essent mandata, ita credebantur; et inde ita eius nomen Septuagintnu angeli eius.' Esdras adiutor. Nehemias consolator a Domino. Quodam enim praesagio futuri nomina ista sortiti sunt. Fuerunt enim in adiutorium et consolati
Abbreviated transcription (Latin):
audaci uoce ausus est dm̃ addis¬
ceptationem iustitiae prouocare
Quur inrebus humanis. & mundi
istius. tanta rerum uer setur ini¬
quitas.: Micheas. quis hic
uel quis iste.: Sofonias speculũ
ud archanum dñi interpretatur
utrumq ad prophetam conuenit.
Ipsi enim sciunt mysttria dĩ.
Unde &ezechiede dicitur. Spe¬
culatoremtt posui.: Etalibi non
uerit seruis suis prophetis.⁊
Abdias seruus dñi. sicut enim mor¬
ses famulus dñi. &a postolus ser¬
uus xp̃i. Ita iste legatus ad gen¬
tes missus. uidet & predicat quȩ
prophetali digna sunt mysterio
& seruituti. inde seruus dñi.
Ionas interp̃tatur columba siue¬
dolens.: Columba progemitu.
quando inuentre coeti triduo
fuit.. Dolens autem uel proptea
tristitiam quamhabuit desalu¬
te nineuitarum. uel propter ede¬
ram subito arescentem. cuius um¬
braculo tegebatur contra solis
ardort.: Ipse est & amathi sa¬
raptenȩ uiduȩ filius. utiuda ci
affirmant. quem resuscit auit he¬

Expanded text:
audaci voce ausus est Deum ad disaudaci voce ausus est Deum ad disceptationem iustitiae provocare, cur in rebus humanis et mundi istius tanta rerum versatur iniquitas. Micheas, quis hic, vel quis iste? Sophonias speculum, vel arcanum Domini interpretatur. Utrumque ad prophetam convenit; ipsi enim sciunt mysteria Dei. Unde et ad Ezechiel dicitur3, 17: 'Speculatorem te posui.' Et alibiAmosverit servis suis prophetis.' Abdias servus Domini. Sicut enim Moyses famulus Domini et apostolus servus Christi, ita iste legatus ad gentes missus venit et praedicat, quae prophetali digna sunt ministerio et servitute: inde servus Domini. Ionas interpretatur columba, sidolens. Columba pro gemitu, quando in ventre ceti triduo fuit. Dolens autem, vel propter tristitiam, quam habuit de salute Ninivitarum, vel propter hederam subito arescentem, cujus umbraculo tegebatur contra solis ardorem. 19. Ipse est, et Amathi Sareptanae viduae filius, ut Judaei affirmant, quem resuscitavit E
Abbreviated transcription (Latin):
nonbibit. Osee saluator.
aut saluans. : Dum enim iram
dĩ inpopulum istahel obcrimen
idolatriae prophetasset. domui
uidae salutem pronuntiauit.
propter quod ez echias rex uida
sublatis idolis quae praeceden¬
tes reges consetrauerant. templũ
dñi purgasse ac purificasse mon¬
stratur.: Iohel. dñs ds̃. siue in¬
cipiens dõ. uel fuit dĩ. : Haec
enim eius uocabulum resonat.
aethimologia incesta. Amos
populus auulsus . Prophetia
enim eius. ad populum fuit issł
quiam auulsus erat ad nõ. & au¬
reis uitulis seruiebat: Siue a¬
uulsus a regno stirpis dauid.:
Naum germen siue consolator:
Increpat enim ciitatẽ sangui¬
num. & post euersionem illius
consolatur sion dicens.: Ecce su¬
per montes pedes euangeli zantis
& adnuntiantis pacem.
Abbacuc amplexans. quia uel
exeo quodamabilis dñi fuit. uo¬
catur amplexatio. uel quod incer¬
tamen cum dõ congreditur. am¬
plexantis. id est luctantis sostitꝰ
est nomen.: Nullus enim tam

Expanded text:
non bibit. Ozec salvator, non bibit. Ozec salvator, aut salvans. Dum enim iram Dei in populum Israel ob crimen idolatriae prophetasset, domui Iudae salutem pronuntiavit. Propter quod Ezechias rex Iuda, sublatis idolis, quos praecedentes reges consecraverant, templum Domini purgasse ac purificasse monstratur. Iohel Dominus Deus, sive incipiens Deo, vel fuit Dei. Haec enim eius vocabulum resonat etymologia incerta. Amos populus avulsus. Prophetia enim eius ad populum fuit Israel, quia iam avulsus erat a Domino, et aureis vitulis serviebat, sive avulsus a regno stirpis David. Nahum gemens, sive consolator. Increpat enim civitatem sanguinum, et post eversionem illius consolatur Sion dicensNahum 1, 15: 'Ecce super montes pedes evangelizantis et adnuntiantis pacem.' Habacuc amplexans; qui vel ex eo, quod amabilis Domini fuit, vocatur amplexatio, vel quod in certamen cum Deo congreditur, amplexantis, id est luctantis, sortitus est nomen. Nullus enim tam
Abbreviated transcription (Latin):
dñm dm̃ Idem & fortis dñs in¬
terp̃tatur. uel propter quod in¬
ter fecit eosdem sacerdotes.
uel propter quod achab aduer¬
sitatem tolerauit. Helyscus
dñi salus interp̾tatur. uocabu¬
lum autem &idem ex futuri p̃¬
sagio suscepit: Deniq & multas
uistutes fecit. & famem pellens.
populum amoste saluauit.
Nathan dedit. siue dantis.
Esaias interp̃tatur. saluator dñi
& merito.: Saluatorem enim
uniersarum gentium eiusq sa¬
cramenta. amplius quam ceteri
p̃dicat. : Hieremias excelsus
dñi. proco quod dictum est ei.
constituite super gentes & regna.
Erechiel. fortitudo dĩ
anid. udicium dĩ. siue qui a
inpres biterorum uidicio senten¬
tiam dinae examinationis
exibuit. dumrepesta eorum.
falsitate. susannam ab interitu
liberauit. Siue quodusiones.
& somnia. quibus per singula
monstrabantur. sagaci mente
discernens aperuit.. Hic deside¬
riorum uir appellatus est . quia
panem desiderii non manduca
uit. &uinum concupiscentiae

Expanded text:
Dominum Deum. Idem et fortis Domini inDominum Deum. Idem et fortis Domini interpretatur, vel propter quod interfecit eosdem sacerdotes, vel propter quod Achab adversitatem toleravit. 6. ELISAEUS Domini salus interpretatur, vocabulum autem idem ex futuri praesagio accepit. Denique et multas virtutes fecit, et famem pellens populum a morte salvavit. 7. NATHAN, dedit, sive dantis. Isaias interpretatur Salvator Domini. Et merito; Salvatorem enim universarum gentium, ejusque sacramenta amplius quam caeteri praedicat. 8. JEREMIAS excelsus Domini, pro eo quod dictum est ei: Constitui te super gentes et regna . 9. EZECHIEL, fortitudo Dei. DANIEL, judicium Dei, sive quia in presbyterorum judicio sententiam divinae examinationis exhibuit, dum, reperta eorum falsitate Susannam ab interitu liberavit; sive quod visiones et somnia, quibus per signa fmonstrabantur, sagaci mente discernens aperuit. Hic, et desideriorum vir appellatus est, quia panem desvit et vinum concupiscentiae
Abbreviated transcription (Latin):
DE PRO P HETIS
UOSGENTILITAS UATES
appellat. hos nostri prophetas
uocant. quasi p̃fatores. quia por¬
ro fantur. &defuturis uera pre¬
dicunt.: Qui autem a nobis¬
prophetae. inueteri testamento
uidentes appellabantur. qui a
uidebant ea quaeceteri nonuide¬
bant. &p̃spiciebant quae in mys¬
terio abscondita erant. Hinc
est quod scriptum est insamuhe
uatum. Ethie rechi el. Aper¬
ti sunt cadi &uidi uisiones dĩ.
Quorundam autem prophetarũ
axhimologiae nominum ad¬
notandae sunt. Uocabula enĩ
corum satis ostendunt. quid in
futuris factis dictisq suis pre¬
nuntiassent.: Helyas inter¬
pretatur dñs ds̃. ex futuri igi¬
tur p̃sagio sic uocatus. ⁊ Nam
dumaltercaretur insacrificio
cum qua dringentis sacerdotib
ba al. inuocato nomine dñi de¬
scendit decelo ignis super holo¬
caustum. Quod cum uidisset
omnis populus. cecidit infaciẽ
suam . &ait: Dñs. ipse est ds̃.
Exhacigitur causa. taleprius
nomen accepit. proeo quod per
cum postea cognouerit populus

Expanded text:
De prophetis. Quos gentilitas vates appellant,a hos nostri prophetas vocant, quasi praefatores, quia porro fantur et de futuris vera praedicunt. Qui autem a nobisprophetae, in Veteri Testamento videntes appellabantur, quia videbant ea quae ceteri non videbant, et praespiciebant quae in mysterio abscondita erant. Hinc est quod scriptum est in Samuelvatum.' Et Ezechiel1, 1: 'Aperti sunt caeli et vidi visiones Dei.' Quorundam autem prophetarum etymologiae nominum adnotandae sunt. Vocabula enim eorum satis ostendunt quid in futuris factis dictisque suis praenuntiassent. Helias interpretatur Dominus Deus. Ex futuri igitur praesagio sic vocatus. Nam dum altercaretur in sacrificio cum quadriBaal, invocato nomine Domini, descendit ignis de coelo super holocaustum. Quod cum vidisset omnis populus, cecidit in faciem suam et ait: Dominus ipse est Deus . Ex hac igitur causa tale prius nomen accepit, pro eo quod per eum postea cognoverit populus
Abbreviated transcription (Latin):
a sinistra paste indexteram pastẽ
indexteram deposita fitita. A.
linea dea cuto & graui facta expri¬
miturita .A. Macros idest longa
id est breuis pars est circuli inferior
iacensita. O. Ufen. idest conuinc¬
tio quaeduo uerba connectit sub¬
iecta uirgula uersui. circum flexa
fitita. Q Diastole. idest diftinc
tio. quõ contraria separat dextra:
ditur insermone ultima uocalis.
ut tribunal. protribunale. Da¬
sia quod inter pretatur aspiratio
idest ubi . H. littera poni debet
tali figura notatur. I. Psile.
quod inter praetatur siccitas siue
purum. idest ubi . N. littera esse
non debettali nota ostenditur
.I. Quorum duorum accentuum fi¬
guram latini exipsa littora aspi¬
rationis fecerunt. Unde si coniun¬
gas has fecisti eandem aspiratiors
DE POSITURIS

Expanded text:
a sinistra parte in dexteram partem a sinistra parte in dexteram partem in dexteram deposita, fit ita: `. linea de acuto et gravi facta, exprimitur ita: ˆ. Μακρός, id est longa, id est brevis, pars est circuli inferior, iacens ita:  ̆. Ὑφέν, id est coniunctio, quia duo verba conectit, subiecta virgula versui circumflexa, fit ita: . tio, quae e contrario separat, dextra ditur in sermone ultima vocalis, ut 'tribunal' pro 'tribunale'. Δασεῖα, quod interpretatur aspiratio, id est ubi H littera poni debet, tali figura notatur: Daseia. ψιλή, quod interpretatur siccitas, sive purum, id est, ubi H littera esse non debet, tali nota ostenditur: Psile. Quorum duorum accentuum figuram Latini ex ipsa littera aspirationis fecerunt. Unde si coniungas has, fecisti eandem aspirationis De posituris
Abbreviated transcription (Latin):
accentum habebit. Siuero natura¬
liter longa. utres. cirtum flexũ :
Disyllaba parsorationis sipriorẽ
natura liter longam habet. &ul¬
timam habet breuem. cirtum flec¬
titur. ut musa. aliter acuitur.
Trisyllaba pars orationis simediã
breuem habet. uttibia. tunc pri¬
mam aciimus. Siuero natura liter
longam habet sccundam. & ultimã
breuem. ut romanus : tunc mediam
circum flectimus Tetra syllaba
autem pars orationis &penta sylla¬
ba. ratione trisyllabarum r&inen¬
tur: Grauis accentus cumuno ac¬
centu poni potest indictione una.
Accentus autem repesti sunt uel
propter distinctionem. utuiridiq
ursus. Vel propter pronuntiatio¬
nem nedicas m&a breuiter. & non
a. Uel discernen¬
dȩ ambiguitatis causa. ut ego.
Nam cum producitur .go. causam
significat. cum corripitus coniunc¬
tionem.
DEFIGURIS ACCENTUUM
UIGURAE ACCENTUUM .X. SUÑ.
÷quae agrammaticis prouerbo¬
Lrum distinctionib apponuntur.
Oxia. idest acutus accentus linea

Expanded text:
accentum habebit; si uero naturaaccentum habebit; si uero naturaliter longa, ut 'res', circumflexum. Disyllaba pars orationis si priorem naturaliter longam habet et ultimam brevem, circumflectitur, ut 'Musa'; aliter acuitur. Trisyllaba pars orationis si mediam brevem habet, ut 'tibia', tunc primam acuimus. Si vero naturaliter longam habet secundam et ultimam brevem, ut 'Metellus', tunc mediam circumflectimus. Tetrasyllaba autem pars orationis et pentasyllaba ratione trisyllabarum retinentur. Gravis accentus cum uno accentu poni potest in dictione una, Accentus autem reperti sunt vel propter distinctionem, utVirg. Aen'ursus'; vel propter pronuntiationem, ne dicas 'meta' breviter et non ta'; vel discernendae ambiguitatis causa, ut 'ergo'. Nam cum producitur 'go' causam significat; cum corripitur, coniunctionem. § 19 De figuris accentuum. Figurae accentuum decem sunt, quae a grammaticis pro verborum distinctionibus adponuntur. Ὀξεῖα, id est acutus accentus, linea
Abbreviated transcription (Latin):
CCENTUS QUIGRECEPROSODIA
dicitur. exgreco nomen accepit
Namgrece. pros. latine ad: oden
gretȩ. latine cantus est. Hoc eñ
nomen deuerbo aduerbum expres¬
sum est.: Iatini autem habent &
alia nomina.. Nam accentus &to¬
nus &tenores dicunt. quia ibi so¬
nus crescit & desinit.. Accentus
autem dictus. quod iuxta cantum
sit sicut aduerbium. quia iuixta
uerbum est.. Acutus accentus dic¬
tus quod acuat &erigat syllabã.
Crauis. quod deprimat et deponat.
est enim contrarius acuto: Vircum¬
flexus quidea cuto & graui constat.
Incipiens enim aba cuto ingrauem
desinit. atq ita dum ascendit &
descendit. circumflexus efficitur.
Acutus autem &circum flexus simi¬
les sunt nam uterq leuat syllabã
Crauis contrarius uid&ur ambob
Nam semꝑ deprimit syllabas cum
illi leuent. Utunde uenit titan et
nox ibi sidera condit. Unde hic
grauis est minus enim sonat quam
acutus &circum flexus. Mono¬
fyllaba autem pars orationis sina¬
tura liter breuis est utuir. Aut

Expanded text:
ccentus, qui Graece prosodia dicitur ex Graeco nomen accepit. Nam Graece πρός, Latine 'ad' ᾠδή Graece, Latine 'cantus' est. Hoc enim nomen de verbo ad verbum expressum est. Latini autem habent et alia nomina. Nam accentus et tonos et tenores dicunt, quia ibi sonus crescit et desinit. Accentus autem dictus, quod iuxta cantum sit, sicut adverbium quia iuxta verbum est. Acutus accentus dictus, quod acuat et erigat syllabam, gravis, quod deprimat et deponat. Est enim contrarius acuto. Circumflexus, quia de acuto et gravi constat. Incipdesinit atque ita, dum ascendit et descendit, circumflexus efficitur. Acutus autem et circumflexus similes sunt; nam uterque leuat syllabam. Grauis contrarius uidetur ambobus; nam semper deprimit syllabas, cum illi leuent, ut Vnde uenit Titan et nox ubi sidera condit. Vnde hic grauis est; minus enim sonat quam acutus et circumflexus. Monosyllaba autem pars oratio < n > is, si naturaliter breuis est, ut uir, aut
Abbreviated transcription (Latin):
niebatur in urbibus: Quidam aũ
Kalendas a colendo appellari ex¬
istimant. Apud ueteres enim om̃¬
num mensium principia colebantur
sicut &apud hebraeos. Idus auto
pleriq latinorum ab edendo dictos
putant. quod hii dies apud uete¬
res aepularum essent: Nonȩ anun¬
dinis uocatȩ. Nundinȩ enĩ sunt pu¬
blicȩ conuentiones siue mertimo

Expanded text:
niebatur in urbibus. Quidam autem niebatur in urbibus. Quidam autem Kalendas a colendo appellari existimant. Apud veteres enim omnium mensuum principia colebantur, sicut et apud plerique Latinorum ab edendo dictas putant, quod ii dies apud veteres epularum essent. 14. Nonae a nundinis vocatae, nundinae enim sunt publicae conventiones, sive mercimo
Abbreviated transcription (Latin):
Idem & primum uer. abindicus scili¬
cet germinum quia in eo uiridantib
fructib nouis. transactorum proba
mense omnia aperuntur inflorem.
maia matre mercurii. uel amaiorib¬
natu quierant principes reipubli¬
cȩ Nam hunc mensem maiorib
pulus incenturias seniorum &iu¬
niorum diuisus erat.: Iulius ergo
& augustus dehonorib hominum
uilii & augusti cesarum nuncupa¬
tisunt. Nam prius quintilis & sex¬
tilis uocabatur.: Quintilis quia
quintus erat amastio. quem prin¬
cipem anni testantur eẽ romani.
Sextilis similiter quod sit sextus
September nomen habet anumero
&imbre. quia septimus est amastio.
&imbres habet. sic & october no¬
uember. atq: december. exnumero
&imbrib acceperunt uocabula.
quem numerum decurrentem de¬
cember finit. proeo quod denari¬
us numerus p̃cedentes numeros dau¬
dit .: Kalendas aut̃ non as &adus.
propter festos dies romani institu¬
erunt uel propter officia magis¬
tratuum.: In his enim dicb. conue¬

Expanded text:
idem et November ab indiciis sciliidem et November ab indiciis scilicet germinum, quia in eo viridantibus fructibus novis, transactorum probatmense omnia aperiuntur in florem, Maia matre Mercurii: vel a majoribnatu, qui erant principes reipublicae. Nam hunc mensem maioribuspulus in centurias seniorum et iuniorum divisus erat. Iulius vero et Augustus de honoribus hominum, Iulii et Augusti Caesarum, nuncupati sunt. Nam prius Quintilis et Sextilis vocabantur: Quintilis, quia quintus erat a Martio, quem principem anni testantur esse Romani; Sextilis similiter, quod sextus. September nomen habet a numero et imbre, quia septimus est a Martio et imbres habet. Sic et October, November atque December ex numero et imbribus acceperunt vocabula; quem numerum decurrentem December finit, pro eo quod denarius numerus praecedentes numeros claudit. Kalendas autem, Nonas et Idus propter festos dies Romani instituerunt; vel propter officia magistratuum. In his enim diebus conve
Abbreviated transcription (Latin):
ENSIS NOMENEST GRAECUM
delunae nomine tractum.
Luna enim mene greco sermone uo¬
catur. Unde & apud hebreos menses
legitimi. non ex solis circulo. sed ex
lunae cursu enumerantur. quodẽ
denoua ad nouam. Aegrptu aut̃
primi propter lunae uel ociorem cur¬
sum. & neerror computationis cuis
uel ocitate accideret. exsolis cur su
diem mensis ad inuenerunt. Qũo tar¬
dior solis motus facilius poterat co¬
p̃hendi.: Ianuarius mensis. aiano
dictus. qui fuit agentilibus consetra¬
tus. uel quia limes &ianua sit anni.
unde & bifrons. Idem ianus pingi¬
tur. ut introitus anni. & exitus de¬
monstretur.: Febro arius nuncu¬
patur. a februa idest plutone. cui
eomense sacrificabatur.: Nam ia¬
nuarium dus superis. febro arium
dus manib romani consecrauerunt.
Ergo febro arius a februa id est plu¬
tone. Na febre id est aegritudine
torem. uel quod eo tempore cunc¬
ta animantia agantur ad marẽ.
& ad concumbendi uoluptaton.
quia anni initium mensis ẽ mastius.

Expanded text:
ensis nomen est Graecum de lunae nomine tractum. Luna enim μήνη Graeco sermone vocatur; unde et apud Hebraeos menses legitimi non ex solis circulo, sed ex lunae cursu enumerantur, quod est de nova ad novam. Aegyptii autem primi propter lunae velociorem cursum, et ne error conputationis eius velocitate accideret, ex solis cursu diem mensis adinvenerunt; quoniam tardior solis motus facilius poterat conprehendi. Ianuarius mensis a Iano dictus, cuius fuit a gentilibus consecratus; vel quia limes et ianua sit anni. Unde et bifrons idem Ianus pingitur, ut introitus anni et exitus demonstraretur. Februarius nuncupatur a Februo, id est Plutone, cui eo mense sacrificabatur. Nam Ianuarium diis superis, Februarium diis Manibus Romani consecraverunt. Ergo Februarius a Februo, id est Plutone, non a febre, id est aegritudine torem, vel quod eo tempore cuncta aet ad concumbendi voluptatem. quia anni initium mensis est Martius;
Abbreviated transcription (Latin):
DENATURA SOLIS
OL DUMIGEUSSIT PRAENIMO
Imotu conuersionis suae ampli¬
us in calescit. cuius ignem dicunt
philosophi aqua nutriri. & econtra¬
rio elemento. uistutem luminis &
caloris accipere. unde uidemus
cum saepus madidum atq rorantem¬
XLUIIII. DECURSUSOLIS

Expanded text:
De natura solis. Sol dum igneus sit, prae nimio motu conversionis suae amplius incalescit. Cuius ignem dicunt philosophi aqua nutriri, et e contrario elemento virtutem luminis et caloris accipere. Unde videmus eum saepius madidum atque rorantem. § 50 De cursu solis
Abbreviated transcription (Latin):
uesticem cadi quanta semensura
distenderet. Sicq: interualla
ipsa cadi orbisq ambitum ꝑnume¬
rum stadiorum ratione probabili¬
Ci
distinxerunt. Sed quia exterra e
dimensione. haec disciplina accepit
exinitio sui. & nomen seruauit.
Namgeo metrica d&erra & demen¬
sura nuncupata est. Terra enim gre¬
ce. CE. uocatur. m&ra. mensura.
huius disciplinȩ ars continet in se
lincamenta. interualla. magnitu¬
dines. & figuras. & infiguris demen

Expanded text:
verticem coeli quanta se mensura verticem coeli quanta se mensura distenderet, sicque intervalla ipsa coeli orbisque ambitum per numerum stadiorum ratione probabili distinxerunt. 3. Sed quia ex terrae dimensione haec disciplina coepit, ex initio sui, et nomen servavit; nam geometria de terra, et de mensura nuncupata est. Terra enim Graece γῆ vocatur, μέτρον mensura. Hujus disciplinae ars continet in se lineamenta, intervalla, magnitudines, et figuras, et in figuris dimen
Abbreviated transcription (Latin):
QUOTXUMERI INFINITI EXIS
UMEROS AUTEM IN FINITOS
esse ceftissimum esset. quo in
quocumq numero finem faciendum
putaueris. idest ipse nondicouno
addito augeri. sed quam lib& sit mag¬
nus. & quam lib& ingentem multitu¬
dinem continens. in ipsa ratione atq
scientia numerorum. non solum du¬
plicari. uerum &iam multiplican po¬
test. Itauero suis quisq numerus pro¬
pri&atib terminatur. ut nullus co¬
rum par ee cuicumq alteri possit.
ergo & dispares inter se atq: diuer¬
si sunt & singuli quiq finiti sunt
&oms infiniti sunt
DEIN UENTORIBUS GEOME¬
TRI CAEET UOCABULOEIUS
TONETRICADISCIPLINA PRIMŨ
Iabaegyptus repta dicitur. q̃o
inundante nilo. & omnib: posses
sionibus eius limo obductis. initiũ
terrae diuidendae ꝑlineas & men¬
suras nomen aste dedit. Quaede¬
inde longuis a cumine sapientum
tia metiuntur. Namprouocatistu¬
dio. sic coeperunt post terrae dim̃¬
sionem. &caeli spatia qua erẽre.
quanto interuallo luna aterris.¬
aluna sol ipse distar&. &usq ad

Expanded text:
Quot numeri infiniti existunt . Numeros autem infinitos esse certissimum est, quoniam in quocumque numero finem faciendum putaveris, idem ipse non dico uno addito augeri, sed quamlibet sit magnus, et quamlibet ingentem multitudinem continens, in ipsa ratione atque scientia numerorum non solum duplicari, verum etiam multiplicari potest. Ita vero suis quisque numerus proprietatibus terminatur, ut nullus eorum par esse cuicumque alteri possit. Ergo et dispares inter se atque diversi sunt, et singuli quique finiti sunt, et omnes infiniti sunt. De inventoribus geometriae et vocabulo eius . Geometriae disciplina primum Aegyptiis reperta dicitur, quod, insionibus ejus limo obductis, initium terrae dividendae per lineas et mensuras nomen arti dedit, qui deinde longius acumen sapientium tia metiuntur. Nam provocati studio, sic coeperunt post terrae dimensionem et coeli spatia quaerere, quanto intera luna sol ipse distaret, et usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt. idest ꝑindigentiam pleni ex
codem genere. ut siquȩratur quid sit
thesis. respondeaturq ciubis de est.
ut sit arsis.. Duod ecima species difi¬
nitionis quam greci cata epenon.¬
id est ꝑlaudem ut tullius produen¬
& per
uituperationem. quam
est postremum malorum omnium.
non modo bello. sed moste quoq
repellenda. Tertia decima speci¬
es difinitionis est quam greci cata
tonprostin. latini adaliquid uocant.
ut est illud. pater est cui est filius.
dominus est. cui est seruus. ⁊
Quasta detima species difinitionisẽ.
thoricis. genus est quod plures amplec
titur pastes. Item pars est quȩ sub est
generi: Quinta decima species difi¬
nitionis est. quamgreci cata & hilogi¬
an. latini secundum rationem rei uocant.
utdes est. solsupra terras. nox est. sol
subterris: Scre autem debemus pre¬
dictas species difinitionum. topicis
merito ẽe sociatas: Quo inter quae¬
dam argumenta sunt positae. & non¬
nullis locis commemorantur intopicis.

Expanded text:
ini per indigentiam pleni ex eodem genere uocant, ut si quaeratur quid sit rans respondeatur: 'cui dodrans deest, ut sit assis.' Duodecima species est definitionis, quam Graeci cata epenonid est, per laudem; ut Tullius pro Cluenet per vituperationem, quam vitus est postremum malorum omnium, non modo bello, sed morte quoque repellenda'. Tertiadecima species definitionis est, quam Graeci κατὰ τὸ πρός τι, Latini ad aliquid vocant, ut est illud: 'Pater est, cui est filius'. 'Dominus est, cui est servus'. Quartadecima species definitionis est toricis Intitur partes'. Item 'Pars est, quae subest generi'. Quintadecima species definitionis est, quam Graeci κατὰ αἰτιολογίαν, Latini secundum rei rationem vocant, ut: 'Dies est sol supra terras, nox est sol sub terris'. Scire autem debemus praedictas species definitionum Topicis merito esse sociatas, quoniam inter quaedam argumenta sunt positae, et nonnullis locis commemorantur in Topicis.
Abbreviated transcription (Latin):
genere dicunt. ut siquaeratur quid sit
animal. respondeatur. ut homo
Remenim quaesitam praedictum de¬
darauit exemplum. Hoc est autem
proprium difinitionis. quid sit illio
quod queritur dedarare. Undeci¬
ma species difinitionis est. quam greci

Expanded text:
nem dicunt; ut si quaeratur quid sit animal, respondeatur: 'Ut homo'. Rem enim quaesitam praedictum declarabit exemplum. Hoc est autem proprium definitionis, quid sit illud quod quaeritur declarare. Undecima species definitionis est, quam Graeci
Abbreviated transcription (Latin):
qõ iniustum non est. & his similia: hoc
autem genere difinitionis uti debem̾.
cum contrarium notum est. ut sibonv
est quod prodest cum honestate. to
quodtale non est malum est.
imaginationem dicunt. ut enes est
ueners &anchisȩ filus. haec sempes
in indiuiduis uersatur quaegreci
athoma appellant. Decima spe¬
cies difinitionis est. quamgreti cata

Expanded text:
quod iniustum non est,' et his similia. Hoc quod iniustum non est,' et his similia. Hoc autem genere definitionis uti debemus, cum contrarium notum est, ut: 'Si bonum est quod prodest cum honestate, id quod tale non est malum est'.imaginationem dicunt, ut: 'Aeneas est Veneris et Anchisae filius'. Haec semper in individuis versatur, quae Graeci ἄτομα appellant. Decima species definitionis est, quam Graeci
Abbreviated transcription (Latin):
quidillud sit inuno uerbo positum. uno
uerbo alio declarat. ut conticescere est.
tacere : Item cum terminum dicimus
finem. aut populatas interpretamur
cẽ uastatas. Sexta species difinitio¬
ꝑdifferentiam dicimus. Scriptores uero
astium. deeodem &deadtero nominant.
ut cum qua eritur . quid intersit inter re
gem &tyrannum. adiecta differentia.
quiduterq sit definitur. id est. rex est
modestus & temperatus. trrannus uero
impius &inmitis.: Septima species difi¬
nitionis est. quamgrecicatameta pho¬
ran. latini ꝑtrans lationem dicunt.
ut cicero intopicis. litus est. qua fluc¬
tus didit. hocuarie tractari potest.
Modo enim ui moneat. modo ut desig¬
net. modo utuituperet. autlaudet.
Vt moneat nobilitas est iuistutis mo¬
dorum apud posteros sarcina. Utde¬
signet. apexest. arx corporis. Udlau¬
det. adulescentia est flos a&atis. Ut
uituperet. diuitiae sunt breuis uitae.
trarii eius quod definitur dicunt. bo¬
numest q̃omalum nonest: Iustum est

Expanded text:
quid illud sit in uno verbo positum, uno verbo alio declarat, ut: 'Conticescere est tacere'. Item cum terminum dicimus finem, aut populatas interpretatur esse vastatas. Sexta species definitioper differentiam dicimus. Scriptores vero artium de eodem et de altero nominant, ugem et tyrannum, adiecta differentia quid uterque sit definitur, id est: 'Rex est modestus et temperans, tyrannus uero impius et immitis.' Septima est species definitionis, quam Graeci cata metaphoran, Latini per translationem dicunt, ut Cicero in Topicis: 'Litus est qua fluctus eludit.' Hoc uarie tractari pModo enim ut moneat, modo ut designet, modo ut vituperet aut laudet. Ut moneat: 'Nobilitas est virtutis maiorum apud posteros sarcina'. Ut designet: 'Apex est arx corporis'. Ut laudet: 'Adulescentia est flos aetatis'. Ut vituperet: 'Divitiae sunt brevis vitae trarii eius, quod definitur, dicunt: 'Bonum est, quod malum non est. Iustum est,
Abbreviated transcription (Latin):
ROSAESTPRODUCTA ORATIO
& alegemari soluta Prosum enim
antiqui productum dicebant & rec¬
tum Unde ait uarro apud plautũ
prosis lectis significari rectis. Vnde &iã
qua enon est perflexanumero sedrecta.
prosa oratio dicitur in rectum produ¬
cendo: Alu prosam aiunt dictam.
abeo quod sit profusa. uelabeo quod
spatiosius proruat & excurrat: nullo
sibi termino praefinito.. Praeterea
tam apud grecos quam apud latinos
longe antiqui orem curam fuis se car¬
minum. quam prosȩ Omnia enim
prius uersibus condebantur. prosȩ aũ
studium. serouiguit.. Primus apuo
grecos feretides srrus soluta oratione
scripsit: Apud romanos autem appius
caetus aduersus pirrum solutam orati¬
onem primus exercuit. Iamexhinc
& ceteri prosȩ eloquentia contenderunt:
DEMETRBIS

Expanded text:
rosa est producta oratio et a lege metri soluta. Prosum enim antiqui productum dicebant et rectum. Unde ait Varro apud Plautum 'prosis lectis' significari rectis; unde etiam quae non est perflexa numero, sed recta, prosa oratio dicitur, in rectum producendo. Alii prosam aiunt dictam ab eo, quod sit profusa, vel ab eo, quod spatiosius proruat et excurrat, nullo sibi termino praefinito. Praeterea tam apud Graecos quam apud Latinos longe antiquiorem curam fuisse carminum quam prosae. Omnia enim prius versibus condebantur; prosae autem studium sero viguit. Primus apud ecos Pherecydes Syrus soluta oratione scripsit; apud Romanos autem Appius Caecus adversus Pyrrhum solutam orationem primus exercuit. Iam exhinc et ceteri prosae eloquentia contenderunt. De metris
Abbreviated transcription (Latin):
ORMATIO MUNDIITADEMONTRA¬
tur. Nam quemadmodum erigi¬
tur mundus inseptemtrionalem
plagam. ita declinatur in australẽ.
caput autem eius & quasi facies
orientalis regio est. ultima pars
septemtrionalis est.

Expanded text:
ormatio mundi ita demonstratur. Nam quemadmodum erigitur mundus in septentrionalem plagam, ita declinatur in Australem. Caput autem ejus, et quasi facies, orientalis regio est, ultima pars septentrionalis est.
Abbreviated transcription (Latin):
lantes uocati. Procax proprie
idem quod p&ax. nam procase
est p&ere.. Unde &nuptiarum
peitores. procidicuntur.
Prodigus sumptuosus atq: con¬
sumptor. qui omnia porro agi¬
tet quasi proicit. Profugus
proprie dicitur. qui proculase¬
dibus sius uagatur. quasi porro
fugatus.. Peregrinus. longe
a patria positus. sicut alieni ge¬
na. proiectus quasi longe &
procul iactatus. sicut & produ¬
xit. quasi porro illum duxit.
& prouocauit quasi porro illum
uocauit. proiectus. porro eiec¬
tus acpracitatus. unde & pro¬
iecta saxa. idest porro iactata.¬
Proscriptus cuius bona palam.
&a perte scribuntur.. Praescrip¬
tus ordinem significat. sicut
& p̃scriptiones apud iris consul
seponat aliquid quo p̃cingitur
unde & dedño dictum est

Expanded text:
lantes vocati. Procax, proprie lantes vocati. Procax, proprie idem quod petax. Nam procare est petere; unde et petitores nuptiarum proci dicuntur. Prodigus, sumtuosus atque consumtor, qui omnia porro agit et quasi proicit. Profugus proprie dicitur qui procul a sedibus suis vagatur, quasi porro fugatus. Peregrinus, longe a patria positus, sicut alienigena. Proiectus, quasi longe et procul iactatus; sicut et produxit, quasi pet provocavit, quasi porro illum vocavit. Projectus, quasi porro ejectus, ac projactatus; unde: ProjectaProscriptus, cuius bona palam et aperte scribuntur. Praescriptus ordinem significat, sicut et praescriptiones apud iurisconsultse ponat aliquid, quo praecingitur. Unde et de Domino dictum est
Abbreviated transcription (Latin):
mus p̃c&tris opib copiosus
Pecuniosos tullius primum cos
dictos refest. qui plurimam ha¬
buissent pecuniam. idest peco¬
ra. Itaenim & antiqui cos appel¬
labant. paulatim autem perabu¬
sionem nomen aliud deuolutũ
est. Peruicax proprie dicitiR.
qui inprȩposito suo aduictoriã
perseuerat. Antiqui enim ui¬
cam dicebant. quamnos uicto¬
riam. Credo quodinde dicat᷑
herba uigea. id est uictorialis.
pernix. a pernitendo tractum
est. idest in conatib ꝑseueran¬
do. Alui ꝑnicem. uelocem intel¬
legunt pedibus. Nam ꝑnicitas
tis. Sicut cleritas pennarum
lapse. Piger. quasi pedibus
eger. Est enim tardus adince¬
dendum. quod nomen perusũ
transut ad animum.. Pernox.
ꝑuigilans. nocte ꝑseuerans.
pertinax. impudenter tenens
quasi ꝑtinens. Petulans nunc
quidem proaudace &improbo
ponitur. Olim autem a cerbi
flagitatores & proprie argen¬
tariorum coactorum pueri
quod p̃cia rerum crebrius. & aspe¬
rius exiebant. apetendo. p&u¬

Expanded text:
mus, prae ceteris opibus copiosus. mus, prae ceteris opibus copiosus. Pecuniosus: Tullius primum eos dictos refert qui plurimam habuissent pecuniam, id est pecora. Ita enim et antiqui eos appellabant; paulatim autem per abusionem nomen aliud devolutum est. Pervicax proprie dicitur qui in proposito suo ad victoriam perseverat. Antiqui enim vicam dicebant quam nos victoriam. Credo quod inde dicatur herba vicia, id est victorialis. Pernix a pernitendo tractum est: id est in conatibus perseverando. Alii pernicem velocem intellegunt pedibus. Nam pernicitas tis: sicut celeritas pinnarum lapsae. Piger, quasi pedibus aeger. Est enim tardus ad incedendum: quod nomen per usum transiit ad animum. Pernox, pervigilans nocte. Perseverans. Pertinax, inpudenter tenens, quasi pertinens. Petulans nunc quidem pro audace et inprobo ponitur: olim autem acerbi flagitatores et proprie argentariorum coactorum pueri, quod pretia rerum crebrius et asperius exigebant, a petendo petu
Abbreviated transcription (Latin):
decoram caesariem. aut ino
decus. aut in linea mentis . ut
amenta ospicus delectabant.
aut inproceritate. ut turnus
tice supra est. Pellax apelli¬
ciendo: Praespicax. splendi¬
dus . eo quod perluceat.
Perp&uus. perennis. ab eo gõ
sit perp&uus annis. Praesul
uocatus. quia preest solliitu¬
dine. Pracpositus appellatus.
eo quod sit subiectorum ac fa¬
mulantium ordinator ud rec¬
tor.. Patroni a patribus dicti
sunt. quod huiusmodi affectũ
dientib exhibeant. utqua si
patres illos regant. Peda¬
gogus est cui paruuili ad signan¬
tus. Grecum nomenest. &ẽ
compositum abeo quod pueros
agat idest doceat. & lascuu¬
entem ressenet a&atem.
Praesens dictus quod sit p̾sen¬
sibus. id est coram oculis. qui
sensus sunt corporis. Prios
quod primus sit ordine. &
primus quasi p̃minens. primꝰ
postremus.. Potens rebus.
late patens. Vnde & potestas
quod pateat illi quicquid ue¬
lit . & nemo interdudat. nul¬
lus obsistere ualeat. Pra copi¬

Expanded text:
decoram caesariem. aut in odecoram caesariem. aut in odecus. aut in lineamentis, utCicamenta hospitis delectabant,' aut in proceritate, ut TurnusVtice supra est. Pellax a perliciendo. Perspicax, splendidus, eo quod perluceat. Perpetuus. Perennis, ab eo quod sit perpetuus annis. Praesul vocatus quia praeest sollicitudine. Praepositus appellatus eo quod sit subiectorum ac famulantium ordinator vel rector. Patroni a patribus dicti sunt, quod huiusmodi affectum clientibus exhibeant ut quasi patres illos regant. Paedagogus est cui parvuli adsignantur. Graecum nomen est; et est conpositum ab eo quod pueros agat, id est ductet et lascivientem refrenet aetatem. Praesens dictus quod sit prae sensibus, id est coram oculis, qui sensus sunt corporis. Prior, quod primus sit ordine: et primus quasi praeminens. Primus. Postremus. Potens, rebus late patens: unde et potestas, quod pateat illi quaqua velit, et nemo intercludat, nullus obsistere valeat. Praeopi
Abbreviated transcription (Latin):
sus idest undiq: insidus conual¬
latus Obscenus. impure libidi¬
nis. auicio obscuro dictus.
Obtunsus. eb&ior &oblusior
quasi ex omni paste tunsus.
Obnexus. contranisus. & cona¬
bundus Obnoxius. quia obli¬
catus est nexib culpae.. Oblec¬
tator quasi cum lacte & fraude.
Vtterrentius. nisi me lactasses
amantem. Vnde &oblectare
dictum est.. Obtrectator. ma¬
lignus. & qui obstringillando
officiendoq: nonsinat quem
piam progredi & augescere.
Orbus quod liberos non hab&
quasi oculisamissis.. Opifex.
quod opus faciat aliquod.
Opilio. custos ouium
Praespicax est enim. &incesto¬
rum p̃udet casus. Patiens dictꝰ
a pauendo. Pauere enim ferireẽ.
ꝑcutitur enim &tolerat. Perfec¬
tus cunihil iam adicipotest.
Huic nomini. apud grammaticos
comparatio non adiitur. quia
sidixeris. ille perfectior est
iste perfectus nonerit Pulchea
abspecie cutis dictus. quod est
rubens pellis. Postea transit
hoc nomeningenus.. Nampul
chritudo hominis aut inuultu

Expanded text:
sus, id est, undique insidiis convalsus, id est, undique insidiis convallatus. 199. Obscenus, impurae libidinis, a vitio obscuro dictus. Obtunsus, hebetior, et obclusior, quasi ex omni parte tunsus. Obnixus, contra nisus, et conabundus. Obnoxius, quia obligatus est nexibus culpae. 200. Oblectator, quasi cum lacte, et fraude, ut Terentius: Nisi me lactasses amantem; unde et oblectare dictum est. Obtrectator, malignus, et qui obstringillando officiendoque npiam progredi et augescere. Orbus, quod liberos non habet; quasi oculis amissis. Opifex, quod opus faciat aliquod. Opilio custos ovium Praespicax est enim et incertorum praevidet casus. Patiens dictus a pavendo. Pavere enim ferire est. Percutitur enim et tolerat. Perfectus, cui nihil iam adici potest. Huic nomini apud Grammaticos conparatio non adicitur, quia si dixeris: 'Ille perfeiste perfectus non erit. 204. Pulcher a specie cutis dictus, quod est rubens pellis; 488 postea transiit hchritudo hominis aut in vultu