comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Idq satis commode ꝓuisum. ut
scͥpturꝰ euangłm. familiarius
des ingłis conferret eum ea quȩ
conscia erat omnium: quippe
que abinitio omnia filii sui di¬
ligentius obseruauerat cõseruãs
omnia u̾ba quȩ de illo erant cõ¬
ferens in corde suo. Sie nempe
se martham exhibuit in cura
pueri nutriendi: ut nichilominꝰ
mariȩ partes exsecuta credatur.
instudio u̾b cognoscend. Man¬
me tam̃ postquam idem filius
ascendit ubi erat priꝰ. mat̾ abso¬
luta omni sollicitudine dempo¬
rali. scõq sp̃u quem p̾t̾ singula¬
res illas conceptꝰ sui primitias.
communiter cum apłis acceꝑat
plemꝰ illuminata: gaudebat m
gaudii. summȩq delectationis
omnib qui diligunt iħm: sec
p̃ omnib illi que genuit iħm.
Cui sic̃ singłarit̾ excepta ẽ gr̃a
dm̃ generandi: sic & p̾rogatiua
głandi in eo quem gentiit.Oĩo
regem omnium in diademate
nis non extrait in oꝑe marthe.
nequaquam uacua derelicta ẽ

Expanded text:
Idque satis commode provisum, ut Idque satis commode provisum, ut scripturus Evangelium familiarius de singulis conferret cum ea, quae conscia erat omnium; quippe quae ab initio omnia Filii sui diligentius observaverat, conservans omnia verba quae de illo erant, conferens in corde suo . Sic nempe se Martham exhibuit in cura pueri nutriendi; ut nihilominus Mariae partes exsecuta credatur in studio verbi cognoscendi. Maxime tamen postquam idem Filius ascendit ubi erat prius, Mater absoluta omni sollicitudine temporali, sanctoque Spiritu, quem praeter singulares illas conceptus sui primitias communiter cum Apostolis acceperat, plenius illuminata, gaudebat nigaudii, summaeque delectationis omnibus qui diligunt Jesum; sed prae omnibus illi quae genuit Jesum: cui sicut singulariter excepta est gratia Deum generandi; sic et praerogativa gloriandi in eo quem genuit. Omninregem omnium in diademate nis non exstitit in opere Marthae, nequaquam vacua derelicta est
Abbreviated transcription (Latin):
trum qui plus diligebat. & ioħm
qui plus diligebatur hȩreditatem
suam xp̃s diuisit: ut petrꝰ sortiret᷑
eccłiam. ioħs mariam. Huic pla¬
ne competebat hec portio ñ solum
iure ꝓpinquitatis: s etiam amo¬
ris pͥuslegio. testimonioq pudo¬
ris. Decebat nanq ut ñ nisi uͥgo
uirgini deseruiret. quatinus &
uirgo beata diuino languens p̃
amore. florib fulciret᷑ castitati.
& uirginitas adolescentis id in¬
terim ꝑcipet remunerationis:
& de contubnio ꝓficeret tante
scĩtatis. Qui etiam qͥa fidelis ꝓ¬
batus est in obsequio incorrup¬
dȩ matͥs: iist̾ia qͦq diuinitatis
& archana u̾b in corruptibih
sibi credi ꝓmeruit. Decebat in¬
quam ut matͥ domini non aliꝰ
obsequeret᷑ quam dilectus filii :
quatinus &e mat̾ semꝑ suspiranᷤᷤ
filium. in dilectum filii suauiꝰ
respiraret: & discipulus magis¬
trum sibi conquerens nimis
cito subtractum. magistram do¬
dius u̾itatis se repꝑisse gauderet.

Expanded text:
trum qui plus diligebat, et Joannem trum qui plus diligebat, et Joannem qui plus diligebatur, haereditatem suam Christus divisit, ut Petrus sortiretur Ecclesiam, Joannes Mariam. Huic plane competebat haec portio non solum jure propinquitatis, sed etiam amoris privilegio testimonioque pudoris. Decebat namque ut nonnisi virgo virgini deserviret, quatenus et Virgo beata, divino languens prae amore, floribus fulciretur castitatis, et virginitas adolescentis id interim perciperet remunerationis, ut de contubernio proficeret tantae sanctitatis. Qui etiam, quia fidelis probatus est in obsequio incorruptae matris; mysteria quoque divinitatis, et arcana Verbi incorruptibilis sibi credi promeruit. Decebat, inquam, ut Matri Domini non alius obsequeretur quam dilectus Filii: quatenus et Mater semper suspirans Filium in dilectum Filii suavius respiraret, et discipulus Magistrum sibi conquerens nimis cito subtractum, Magistram totius veritatis se reperisse gauderet.
Abbreviated transcription (Latin):
tris adoptauit dignatio: quo fi¬
deliter dicamus cũ ipsiꝰ unige¬
nito. Quicunq fecerit uolunta¬
tem patͥs mei qui in celis est:
ipse m̃s frat̃ & soror & mat̾ est.
Prorsus fiuis dei competit uox
ista: nec ullum fidelius testimo¬
quod simus filii ħ: quam ut
sonet de cordib nr̃is. Hec uox
unigeniti dei. Itaq mariam qͦ
scđm carnem mater erat. alia
quoq ratione matrem sͥ iħs ꝓ
bat: quandoquidem &e ipsa
uoluntatem patͥs in t̃m facie¬
ibi ampliꝰ honorasse inuenit᷑.
dum ei scilicet mat̾ni nominis
honor duplicat᷑: ꝓ eo quod eim¬
dem filium quem aluo gesta¬
uerat incarnatum. etiam nunc
animo gestabat inspiratum. Ce
derum eum dilexisset eam iħs.
in finem dilexit eam: ut non
solum ꝓpt̾ ipsam finem uuen¬
di.uerum etiam in ipsam finẽ
pene faceret loquendi:dum
uelut int̾ ultima u̾ba destam̃ti.
eurammatͥs cuiꝰ debitorem se
cognos cebat. carissimo trans¬
cribit hȩredi. Sic qͥppe int̾ pe¬

Expanded text:
tris adoptavit dignatio, quo fitris adoptavit dignatio, quo fideliter dicamus cum ipsius Unigenito: Quicunque fecerit voluntatem Patris mei qui in coelis est, ipse meus frater, et soror, et mater est . Prorsus filiis Dei competit vox ista, nec ullum fidelius testimoquod simus filii Dei, quam ut sonet de cordibus nostris haec vox Unigeniti Dei. Itaque Mariam, quae secundum carnem mater erat, alia quoque ratione matrem sibi Jesus probat: quandoquidem et ipsa voluntatem Patris in tantum facieibi amplius honorasse invenitur: cum ei scilicet materni nominis honor duplicatur, pro eo quod eumdem Filium, quem alvo gestaverat incarnatum, etiam nunc animo gestabat inspiratum. 3. Caeterum cum dilexisset eam Jesus, in finem dilexit eam, ut non solum propter ipsam finem vivendi, verum et in ipsam finem pene faceret loquendi: dum velut inter ultima verba testamenti, curam Matris, cujus debitorem se cognoscebat, charissimo transcribit haeredi. Sic quippe inter Pe
Abbreviated transcription (Latin):
inquit mat̾ mea. S & matri
cummiracłm poseeret. sic res¬
pondendum erat ut aliunde
quam a matre se miracła habe
significaret: ce illi qͥ sermonem
euanglii parentes annuncian¬
do interrumpebat. meliꝰ respon¬
deri non pot̾at: ut uidelicet sp̃i¬
talia carnalib p̾ferenda mon¬
straret. Ac si more suo diceret
parentib: occupatum in negoti¬
o euangelii querentib. Quid ẽ
quod me quertts: Neseras qr
in his que patͥs mei sunt opor¬
tet me ẽẽ : Absit enimut ma¬
trem asꝑnatus sit: qui tanta
cura de parentib honorandis
legem dedit. Absit inquam ut
in t̾ra fastidierit matrem: cuiꝰ
e cȩlo concupiuit decorem. Im¬
mopotius ordinabat in nobis
caritatem tam ũbis quam ex¬
emplis nobiseum agens. ut car¬
nalium affectib necessitudi¬
num. non solum dei p̃ponamꝰ
llectionem. s etiam eorum qͥ d̃i
faciunt uoluntatem. Ille siqui¬
dem affectus de cordib exigitur
omnium nr̃m. quos summi pa¬

Expanded text:
inquit, mater mea? Sed et Matri, inquit, mater mea? Sed et Matri, cum miraculum posceret, sic respondendum erat, ut aliunde quam a Matre se miracula habere significaret: et illi qui sermonem Evangelii parentes annuntiando interrumpebat, melius respondere non poterat, ut videlicet spiritualia carnalibus praeferenda monstraret. Ac si more suo diceret parentibus, occupatum in negotio Evangelii quaerentibus: Quid est quod me quaeritis? Nescitis quia in his quae Patris mei sunt oportet me esse? 2. Absit enim ut Matrem aspernatus sit, qui tanta cura de parentibus honorandis legem dedit! Absit, inquam, ut in terra fastidierit Matrem, cujus e coelo concupivit decorem! Imo potius ordinabat in nobis charitatem, tam verbis quam exemplis nobiscum agens, ut carnalium affectibus necessitudinum, non solum Dei praeponamus dilectionem, sed etiam eorum qui Dei faciunt voluntatem. Ille siquidem affectus de cordibus exigitur omnium nostrum, quos summi Pa
Abbreviated transcription (Latin):
centis: adeotit nec ꝓcella ꝑse¬
cutionis. nec horrore supplicii a
conseetatu filii & magistri potu¬
erit absterreri. Otabat inquit
iuxta erucem iħu maria mat̾
eiꝰ. Nane mat̾. que nec in t̾ro¬
re mortis filium deserebat. Qͦ¬
modo enm morte terreri pot̾at:
cuits caritas fortis ut mors. ĩmo
fortior quam mors erat: Hlane
iuxta erueem iħ̃u stabat. cuius
mentem dolor erueis simul er¬
cifigebat: suamq ipsius aĩam
tam multiplex ꝑtransibat gla¬
dius: quantis confossum corpꝰ
filii cernebat uulnerib. Mito
gͥ ibi mat̾ agnita est. & cura ip¬
Sius idoneo tuitors delegata ẽ.¬
ubimaxime ꝓbata ẽ. & matris
ad filium sincera caritas.⁊ filii
de matre uera humanitas. Nã
alias uelu. t dissimulasse matrẽ
uisus est. siue cum in nuptus
flagitanti miracłm ate. quid mͥ
&e tͥmulier: siue cum inmedus
sermonib euangłu dicenti es¬
idam. ecce mat̾ tuia & fr̃s tuifo
ris stant querentes de: que est

Expanded text:
centis: adeo, ut nec procella persecentis: adeo, ut nec procella persecutionis, nec horrore supplicii a consectatu Filii et Magistri potuerit absterreri, Stabat, inquit, juxta crucem Jesu Maria mater ejus . Plane Mater, quae nec in terrore mortis filium deserebat. Quomodo enim morte terreri poterat, cujus charitas fortis ut mors, imo fortior quam mors erat? Plane juxta crucem Jesu stabat, cujus mentem dolor crucis simul cruci figebat, suamque ipsius animam tam multiplex pertransibat gladius, quantis confossum corpus Filii cernebat vulneribus. Merito igitur ibi mater agnita est, et cura ipsius idoneo tutori delegata eubi maxime probata est et Matris ad Filium sincera charitas, et Filii de Matre 1036 vera humanitas. Nam alias velut dissimulasse Matrem visus est: sive cum in nuptiis flagitanti miraculum ait, Quid mihi et tibi, mulier? sive cum in mediis sermonibus Evangelii dicenti cuidam, Ecce mater tua et fratres tui stant quaerentes te: Quae est,
Abbreviated transcription (Latin):
iria obtimam partem eleg̃.
hoc de maria sorore mar¬
the scͥptum est: s in maria mat᷑
domini hodie pleniꝰ & sanct̾ius
impletum est: Hodie nanq bea¬
ta uirgo maria obtimam partẽ
elegit: immo quam dudum ele¬
gerat. hodie ꝑpetuo possidendam
accepit: ut scilicet inseparabilie̾
adhereat domino. ꝑhenniterq
fruat᷑ deiu̾bo. Nec alienum aut
incongruum siquod de illa ma¬
Ria dictum ẽ. in istam transsu¬
matur. cum ad conuenientiam
transformationis. similitudo ñ
solum nominis. s etiam opie
suffraget᷑. Illa siquidem dñn hospi¬
cio tecti. hec thalamo suscepit uti
Ot qui creauit me inquit requi¬
euit in tabnacłomeo. Illa sedens
secus pedes domini audiebat ũ¬
bum illiꝰ: hec sedula cirea curã
humanitatis eiꝰ. conseruabat
omnia u̾ba que de illo erant
conferens in corde suo. S ce cũ
euangłizans circumiret ihesꝰ
ciuitates ce eastella: maria co¬
mes indiuidua uestigns eius ad¬
herebat. pendebatq ex ore do¬

Expanded text:
ria optimam partem elegit . Hoc de Maria sorore Marthae scriptum est: sed in Maria matre Domini plenius et sanctius impletum est. Hodie namque beata virgo Maria optimam partem elegit, imo quam dudum elegerat, hodie perpetuo possidendam accepit: ut scilicet inseparabiliter adhaereat Domino, perenniter fruatur Dei Verbo. Nec alienum aut incongruum, si quod de illa Maria dictum est, in istam transumatur; cum ad convenientiam transformationis, similitudo non solum nominis, sed etiam operis suffragetur. Illa siquidem Dominum hospitio tecti, haec thalamo suscepit uteri. Et qui creavit me, inquit, requievit in tabernaculo meo . Illa sedens secus pedes Domini audiebat verbum illius : haec sedula circa curam humanitatis ejus, conservabat omnia verba quae de illo erant, conferens in corde suo . Sed et cum evangelizans circumiret Jesus civitates et castella, Maria comes individua vestigiis ejus adhaerebat, pendebatque ex ore do
Abbreviated transcription (Latin):
turtu possumus felicissime pase
dicemus ꝙ dñs paseit me. &
nichil michi deerit. in locopas¬
cue ibi me collocauit. Tunc pla¬
ne sciemus quia uenit deside¬
rantissima plenitudo temporis
in quo misit deus filium suum:
ꝑ quem tanta iam replemur ple¬
nitudine bonorum: ipsi benedic¬
tio &e gr̃arum actio & nunc &
ꝑinfinita secula scłorum.

Expanded text:
intuitu possumus felicissime pasci, intuitu possumus felicissime pasci, dicemusque: Dominus pascit me, et nihil mihi deerit; in loco pascuae, ibi me collocavit . Tunc plane sciemus quia venit desideratissima plenitudo temporis, in quo misit Deus Filium suum, per quem tanta jam replemur plenitudine bonorum: ipsi benedictio et gratiarum actio, et nunc, et per infinita saecula saeculorum.
Abbreviated transcription (Latin):
sibi nequam & inuidum illud
animal. qͦd sese isto die bono de¬
fraudat. ut eum particła boni
doni pt̾eat: ut scilicet expers
gr̃e celestis que ei ꝓposita ẽ fiat.
diemq totius refectionis &e gaudii
tristi ac ieiuno corde pretereat.
qͣsi necdum tienerit copiosissima
plenitudo temporis. nec p̃sepia
simplicium & humilium panis
impleuerit celestis. Huius modi
hominem sibi nequam & inuidũ
deo ingratum & inuriosum:
notat sapientia cum ait. Ocłs.
malus ad mala. ce non satura¬
bitur pane: indigens. & in tristi¬
cia erit super mensam suam. Id̾o
inquit non saturabit᷑ bonis aĩa.
ipsius. quia oculus eiꝰ ad mala:
nec reuertet᷑ ocłs eius ut uideat
bona: ut cum pietate ce fide con¬
sideret que ei apposita sunt m
magna diuitis mensa. Nequam
enim inquit est ocłs liuidi: auer¬
tens faciem & despiciens animam
fuam. Pculdubio fũs si faciem
non au̾timus a consideratione
illius qui iacet in p̃sepi. ipsom

Expanded text:
sibi nequam et invidum illud sibi nequam et invidum illud animal, quod sese isto die bono defraudat, ut eum particula doni boni praetereat, ut scilicet expers gratiae coelestis, quae ei proposita est, fiat, diemque totius refectionis et gaudii tristi ac jejuno corde praetereat; quasi necdum venerit copiosissima plenitudo temporis, nec praesepia simplicium et humilium panis impleverit coelestis! Hujusmodi hominem sibi nequam et invidum, Deo ingratum et injuriosum, notat Sapientia, cum ait: Oculus malus ad mala opera, et non saturabitur pane, indigens et in tristitia erit super mensam suam. Ideo, inquit, non saturabitur bonis anima ipsius, quia oculus ejus ad mala, nec revertetur oculus ejus, ut videat bona, ut cum pietate et fide consideret quae ei apposita sunt in magna divitis mensa. Nequam est enim, inquit, oculus lividi, avertens faciem suam et despiciens animam suam . Procul dubio, fratres, si faciem non avertimus a consideratione illius qui jacet in praesepi, ipso
Abbreviated transcription (Latin):
tatem mortalibus mitiauit. Oue¬
re dies salutis dies iste: quo nata
salus mundi. se ipsam poculum
salutare miscuit egrotis. O fr̃s
de die istoloquebatur ni fallor
sapiens filio suo. Ne defrauderis
adie bono. E exponens qͥd sit ñ
defraudari: particula inquit bo¬
nidoni non te p̃tereat.Diem qͥp¬
pe bonum ꝓ eo dicit. qͥa datum
est hodie donum bonum: ꝓrsꝰ
datum optimum. donumq ꝑfec¬
tum descendens a patre luminũ
est accepistis: ut sciatis quȩ a
deo donata sunt uob: qui ex sen¬
tentia cordium cantatis filiꝰ datꝰ
est nob. filius iste panis ẽ filioꝵ
qui de seipso hodie beatum ac
sollemne unuise familie patris
exhibet epulum. Grãs tibi pat̾
miscdiarum. qui panem nr̃m
cotidianum das nobis hodie: tan¬
taq largitate aꝑuisti manum tu¬
am ad implendum omne animal
b̃ndictione: ut ipsa etiam benedi¬
ctione plenum inueniatur eoꝵ
p̃sepe. Quam miserum qͣm bru¬
tum ac stolidum. mmmo quam

Expanded text:
tatem mortalibus nuntiavit! O vetatem mortalibus nuntiavit! O vere dies salutis dies iste, quo nata salus mundi se ipsam poculum salutare miscuit aegrotis! O fratres, de die isto loquebatur, ni fallor, Sapiens filio suo: Non defrauderis a die bono. Et exponens quid sit non defraudari: Particula, inquit, boni doni non te praetereat . Diem quippe bonum pro eo dicit, quia datum est hodie donum bonum, prorsus datum optimum, donumque perfectum, descendens a Patre luminum; est accepistis, ut sciatis quae a Deo donata sunt vobis, qui ex sententia cordium cantatis: Filius datus est nobis . Filius iste, panis est filiorum, qui de seipso hodie beatum ac solemne universae familiae Patris exhibet epulum. 5. Gratias tibi, Pater misericordiarum, qui panem nostrum quotidianum das nobis hodie, tantaque largitate aperuisti manum tuam ad implendum omne animal benedictione, ut ipsa etiam benedictione plenum inveniatur eorum praesepe. Quam miserum, quam brutum ac stolidum, imo quam
Abbreviated transcription (Latin):
do suo deesset tempori. plenus tã
& ꝑ grãm impleri faceret legis
mandata. & ꝑueritatem imple¬
ret ipse ꝓmissa:adeo ut quicqͥd
etiam uniu̾sis retro seculis my¬
stice gestum aut dictum fuit:
totum uerius ac plenius imple¬
tum sit. in hac plenitudine tem¬
poris. Nam ce hic ipse dies tot sa¬
eramenta tot oracła quasi recapi¬
tulata in breui hodie exhibuit:
ut de eo uere possit dici. Consũ¬
matus in breui: expleuit tempo¬
ra multa. Cumgͥ tot modis con¬
stet quiauenit beata plenitudo
temporis: recte querelas insipienti¬
um salomon compescuit dicens.
Ne clicas qͥd putas cause est quod
meliora fuere tempora pͥora quã
nunc sunt. Stulta est inquit hui¬
modi interrogatio. cum manife¬
ste felicissima tempora fecerit ho¬
minibus gr̃a dei: ingratitudo au¬
tem hominum pessima fecerit ea
sibi. O tempus acceptabile: cui
tam beatum tam auspicatum
initium dedit dies iste: quonat᷑
conditor ȩternꝰ temporis. eterni¬

Expanded text:
do suo deesset tempori, plenus tam do suo deesset tempori, plenus tam nus et per gratiam impleri faceret legis mandata, et per veritatem impleret ipse promissa; adeo ut quidquid etiam universis retro saeculis mystice gestum aut dictum fuit, totum verius ac plenius impletum sit in hac plenitudine temporis. Nam et hic ipse dies tot sacramenta, tot oracula, quasi recapitulata in brevi hodie exhibuit, ut de eo vere dici possit: Consummatus in brevi, explevit tempora multa . 4. Cum ergo tot modis constet quia venit beata plenitudo temporis, recte querelas insipientium Salomon compescuit, dicens: Ne dicas, Quid, putas, causae est quod meliora fuere tempora priora quam nunc sunt? Stulta est, inquit, hujusmodi interrogatio , cum manifeste felicissima tempora fecerit hominibus gratia Dei; ingratitudo autem hominum pessima fecerit ea sibi. O tempus acceptabile, cui tam beatum, tam auspicatum initium dedit dies iste, quo natus conditor aeternus temporis, aeterni
Abbreviated transcription (Latin):
diceret temporis: redemptoris
aduentus nouam ce inopinatã
plenitudinem temporis rebus
infucht humanis. Cum enim
mundus consenuisset. acq ꝓpe
interitum ẽẽt. temporis ȩtate:
subito ad aduentum conditoriᷤᷤ
sui noua & inspata renouat᷑ ẽ
uirtutis iuuentute: fideiq qͦdã
iuuenili calore. fides siquidem
cuius pͥmeuum tempus uelut que¬
dam pueritia fuit in patͥarchis. qͥ
exortisunt pͥmomane eccłiȩ nas¬
centis: adolescentia uͦ in ꝓpħis : ad
plenitudinem demum iuuenilis
excreuit roboris in apłis: qnͣdo
& calorem sue uirtutis mundo
spect̾abilem prebuit in tam p̃cla¬
ris atq fortissimis in numerabi¬
lium martyrum triumphis. Hãc
adultam ac plenam ȩtatem fidei
uocat apłs plenitudinem tempo¬
ris: qͣndo scilicet hi qui sub peda¬
gogo legis erant. nicħq a seruo
differebant dum erant paruuli:
iam adulti libertatem filiorum
receperunt ꝑunigenitum patͥs.
Qui nimirum ut nulla plenitu¬

Expanded text:
dicaret temporis, Redemptoris dicaret temporis, Redemptoris adventus novam et inopinatam plenitudinem temporis rebus infudit humanis. Cum enim mundus consenuisset, atque prope interitum esset temporis aetate, subito ad adventum Conditoris sui, nova et insperata renovatus est virtutis juventute, fideique quodam juvenili calore. Fides siquidem, cujus primaevum tempus, velut quaedam pueritia, fuit in Patriarchis, qui exorti sunt primo mane Ecclesiae nascentis; adolescentia vero in Prophetis; ad plenitudinem demum juvenilis excrevit roboris in Apostolis, quando et calorem suae virtutis mundo spectabilem praebuit in tam praeclaris, atque fortissimis innumerabilium martyrum triumphis. Hanc adultam ac plenam aetatem fidei vocat Apostolus plenitudinem temporis, quando scilicet hi qui sub paedagogo 930 legis erant, nihilque a servo differebant, dum erant parvuli, jam adulti libertatem filiorum receperunt per Unigenitum Patris . Qui nimirum, ut nulla plenitu
Abbreviated transcription (Latin):
pascendi estis. Coniunctim ta¬
men currunt pariterq ferunt᷑
hec duo tempora tam diuersa.
tamq aduer sa. tempꝰ seilicet gñ
& tempus malicie: cum tamenñ¬
nisi unum tempus inueniatur
utriusq. Si enim modo non ẽẽt
Et iterum si modo non eẽt tempꝰ
malicie: non diceret idem apłs.
Redimentes tempꝰ: qm̃ dies mali
sunt. Confligunt gͥ in tempore
uno gr̃a ce ingratitudo: uelut in
stadio uno. Iam olim siquidem
sapientia pugnat adusus malici¬
am: ꝓpt̾ quod &e nc̃ in huiꝰ mun¬
di descendit aream. Pugnat inꝙͣ
nolens uinci a malo: s uolens
uincere in bono malum. Abun¬
dabat iniquitas: & licet huma¬
na congelata ẽẽt: diuina tamen
ñ refrigescebat caritas. Magnus
sicut seriptum est aqͥs multis in¬
extinguibilis: quod eum extre¬
mum iam iudicium postularet
multitudo peceatorum: ds tam̃
filium suum misit ñ ut iudica¬
ret mundum. s ut saluaret᷑ ꝑ
ipsum. Cum gͥ iampene cõsũ¬
mata mundi malicia. finemin¬

Expanded text:
pascendi estis. Conjunctim tapascendi estis. Conjunctim tamen currunt, pariterque feruntur haec duo tempora tam diversa, tamque adversa, tempus scilicet gratiae, et tempus malitiae; cum tamen nonnisi unum tempus inveniatur utriusque. Si enim modo non esset Et iterum, si modo non esset tempus malitiae, non diceret idem apostolus: Redimentes tempus, quoniam dies mali sunt . Confligunt igitur in tempore uno gratia et ingratitudo, velut in stadio uno. Jam olim siquidem sapientia pugnat adversus malitiam, propter quod et nunc in hujus mundi descendit aream. Pugnat, inquam, nolens vinci a malo, sed volens vincere in bono malum. Abundabat iniquitas, et licet humana congelata esset, divina tamen non frigescebat charitas. Magnus sicut scriptum est, aquis multis inexstinguibilis ; quod cum extremum jam judicium postularet multitudo peccatorum, Deus tamen Filium suum misit, non ut judicaret mundum, sed ut salvaretur per ipsum . Cum igitur jam pene consummata mundi malitia finem in
Abbreviated transcription (Latin):
iusticias meas non statuam: per
hoc potentem me faciet. c& nunc
in plio ce tunc in regno: qͥa semꝑ
infirmitates meas confitebor. sũ
enim infirmor. tunc potens sũ.
Sicut gͦ prudent̾ apud dm̃ cati¬
sam agit. qͥ iusticie sue imme¬
mor totum miscđie commitat.
sic prudenter emit. qui omnem
fictionem atq auariciam negoti¬
ationis scire renuit: qͥ inuenta
illa p̃ciosa margarita. ñ solum
omnia sua. s ce seipsum ultro ac
desiderant̾ impendit. At nostre¬
pidi. ficti. ingrati. indeuoti. uo¬
luptatum amatores magis qm
dei: uix ab illa uoce infidelis ce
nequissimi murmuris. malum
est malum est. ualemꝰ compesei
etiam postquam gustauimus ⁊
uidimus sic̃ de muliere forti sco¬
tum est. q̃m bona est negotiatio
nra. Adhuc ferebat me quidam
implacabilis zelus aduersus in¬
gratitudinem & infidelitatem
huius temporis nr̃i: s reuocat
me de qua sermonem institui
scã ac beata plenitudo temporis
xp̃i: qua etiam hodie plenius

Expanded text:
justitias meas non statuam: per justitias meas non statuam: per hoc potentem me faciet, et nunc in praelio, et tunc in regno; quia semper infirmitates meas confitebor. Cum enim infirmor, tunc potens sum . Sicut ergo prudenter apud Deum causam agit, qui justitiae suae immemor totum misericordiae committit; sic prudenter emit, qui omnem fictionem, atque avaritiam negotiationis scire renuit; qui inventa illa pretiosa margarita, non solum omnia sua, sed et seipsum ultro ac desideranter impendit. At nos tepidi, ficti, ingrati, indevoti, voluptatum amatores magis quam Dei, vix ab illa voce infidelis et nequissimi murmuris, Malum est, malum est , valemus compesci; etiam postquam gustavimus, et vidimus, sicut de muliere forti scriptum est, quoniam bona est negotiatio nostra. 3. Adhuc ferebat me quidam implacabilis zelus adversus ingratitudinem et infidelitatem hujus temporis nostri; sed revocat me, de qua sermonem institui, sancta ac beata plenitudo temporis Christi, qua etiam hodie plenius
Abbreviated transcription (Latin):
condigne passiones huiꝰ temporis
ad futuram głam quȩ reuelabit᷑
in nob̾: nisi tẽ demtm cum cȩꝑtt
reuelari. Cunc plane głabitur qͥ
modo detrahit. ac de p̃cio se gra¬
uari gemit: cum scilicet de foro
id est de mundo hoc ubi contrae¬
tus celebratur huius commercii
recesserit: & in domum ȩt̾nitatis
suȩ. secum ferens rem tantam tan¬
tillo emptam. redierit. Homo pla¬
ne scđm cor dei erat ille. hom o
simplex sine querela: qui ab hac
arte. immo inercia &e infideuta¬
de emptorum alienus erat: dauid
loquor qui dicebat. Qm̃ ñ cog¬
morabor iusticie tuȩ solius. Iu¬
sticiȩ meȩ nullatenus memorabor.
ut labores meos exaggerem: m̾ita
magnificem: potius memorabor
tusticie tue solius. qͥ gratis obli¬
gasti te mͥ ꝓmissorem. In ueritate
tua exaudime in iusticia tua.
& non intres in iudicium eum
seruo tuo: qui si uoluero me iu¬
stificare: osmeum condemnabt
me. ꝑhoc enim inquit int̾ibo
in potentias domini. qͥa scilicet

Expanded text:
condignae passiones hujus temporis condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam quae revelabitur in nobis , nisi tunc demum cum coeperit revelari. Tunc plane gloriabitur, qui modo detrahit, ac de pretio se gravari gemit; cum scilicet de foro, id est, de mundo hoc, ubi contractus celebratur hujus commercii, recesserit et in domum aeternitatis suae, secum ferens rem tantam tantillo emptam, redierit. Homo plane secundum cor Dei erat ille, homo simplex sine querela, qui ab hac arte, imo inertia et infidelitate emptorum alienus erat; Davidem dico, qui dicebat: Quoniam non cogmorabor justitiae tuae solius . Justitiae meae nullatenus memorabor, ut labores meos exaggerem, merita magnificem; potius memorabor justitiae tuae solius, qui gratis obligasti te mihi promissorem. In veritate tua exaudi me, in justitia tua, et non intres in judicium cum servo tuo : qui, si voluero me justificare, os meum condemnabit me. Per hoc enim, inquit, introibo in potentias Domini ; quia scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
tate iam a dieb eiꝰ emitur reg¬
num celorum: quanquam etiã
nunc uix inueniat emptorem in
tanta multitudine diuitum. h
pudor: etiam nos ipsi qui iam
emere cȩpim. iam tabtilas emp¬
tionis conscripsimus. iam pignꝰ
hereditatis accepimus. etiam nos
inquam tociens a pacto resilimus:
ac pene complaciti penitemus. que¬
rimur.murmuramus. quasiinne¬
gotio simus circumuenti: quas:
magnum sit illud ꝓpe nichil qͦd
exigitur a nob. Bene de nobis ꝓ¬
phetainit scͥptura: malum ẽ. ma¬
lum est dicit omnis emptor: &
cum recesserit głabitur. An non
merito potit głari. qui imm̃sum
illud ce ȩtnum pondus glorie. hoc
leui &e momentaneo tͥbulationis
fuȩ comparauerit: qui sic ꝓ nichi¬
lo saluus factus fuerit: At nẽ co¬
tidianas hinc inde querelas ⁊ mo¬
lesta murmura audias. malũ hoc
malum illud: graue hoc. importa¬
bile ulud. quis tanta ac talia ferat:
Ita nemo fere est qui digne ꝓ me¬
rito sui rem estimans dicat. ñ sũ

Expanded text:
tate, jam a diebus ejus emitur regtate, jam a diebus ejus emitur regnum coelorum, quanquam etiam nunc vix inveniat emptorem in tanta multitudine divitum. Proh pudor! etiam nos ipsi, qui jam emere coepimus, jam tabulas emptionis conscripsimus, jam pignus haereditatis accepimus; etiam nos, inquam, toties a pacto resilimus, ac pene complaciti poenitemus, querimur, murmuramus, quasi in negotio simus circumventi; quasi magnum sit illud prope nihil, quod exigitur a nobis. Bene de nobis prophetavit Scriptura: Malum est; malum est, dicit omnis emptor, et cum recesserit, gloriabitur . An non merito poterit gloriari, qui immensum illud et aeternum 929 pondus gloriae, hoc levi et momentaneo tribulationis suae comparaverit, qui sic pro nihilo salvus factus fuerit? At nunc quotidianas hinc inde querelas et molesta murmura audias: Malum hoc, malum illud; grave hoc, importabile illud; quis tanta ac talia ferat? Ita nemo fere est qui digne pro merito sui rem aestimans dicat: Non sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Confiteris o dñe sapientia mise¬
ricors: quia sapientibus & insipi¬
entibus debitor es: ut qui utrosq
fecisti. utͥsq necessariam alimo¬
mam ꝓcures: & tamhomines
quam ium̃ta. tam sp̃itales qm
animales: suo quemq gradu &
dicinam & ȩscam omnium: ut
itlam incapaces uerbi. sanentur
tamen ce sacientur carne uerbi.
Edant itaq pauꝑes ce saturentur:
&e confiteantur uenisse beatam tẽ¬
poris plenitudinem: quando &e
in p̃sepib suis paratum sine sudo¬
re uultꝰ sui panem inueniunt ce¬
lestem. Nunquid gͦ mugiet bos cum
ante p̃sepe sic plenum steterit: Mu¬
giat: s p̃gaudio sp̃s ce iubilo cordis.
quia p̃seꝑe domini fui immo dñm
in p̃sepi suo cognouit. Libet autẽ
adhuc manifestius uidere. xp̃sue
miens e cȩlis. quantam plenitudi¬
nem temporis aduex̾it: quam fa¬
cili & exiguo p̃cio omne p̾ciosum
comparari posse decreuerit. Du¬
obus minutis. seu calice aquȩ fri¬
gide: aut certe sola bona uolun¬

Expanded text:
Confiteris, o Domine sapientia miseConfiteris, o Domine sapientia misericors, quia sapientibus et insipientibus debitor es, ut qui utrosque fecisti, utrisque necessariam alimoniam procures; et tam homines quam jumenta, tam spirituales quam animales, suo quemque gradu edicinam et escam omnium; ut etiam incapaces Verbi, sanentur tamen et satientur carne Verbi. Edant itaque pauperes et saturentur, et confiteantur venisse beatam temporis plenitudinem; quando et in praesepibus suis paratum sine sudore vultus sui panem inveniunt coelestem. Numquid ergo mugiet bos, eum ante praesepe sic plenum steterit? Mugiat, sed prae gaudio spiritus in jubilo cordis; quia praesepe Domini sui, imo Dominum in praesepi suo cognovit. 2. Libet autem adhuc manifestius videre, Christus veniens e coelis quantam plenitudinem temporis advexerit, quam facili et exiguo pretio omne pretiosum comparari posse decreverit. Duobus minutis, seu calice aquae frigidae, aut certe sola bona volun
Abbreviated transcription (Latin):
aliud est quam iusticia & pax &
gaudium in sp̃u sc̃o quod de illis
ꝓcedit. Nam & nr̃oꝵs temporum
ille statꝰ iudicat᷑ optimꝰ atq pul¬
cherrimus. cum & iusticia morib
imponit disciplinam. & abundan¬
tia cum pace quietem uite p̃stat &
leticiam. Deniq miscdia domini
plena est t̾ra: b̃ndixit dñs corone
anni benignitatis sue. & campieiꝰ
qͥs nisi ingratꝰ plenitudinẽ neget
temporis: Quȩ unquam aurea¬
etas simile aliquid habuit huius
plenitudini temporis: quando
panis angłoꝵ omnem habens sa¬
porem suauitatis. & omne delec̃¬
tamentum. apponit᷑ etiam umm̃itis:
ce non solum homines s & ium̃ta
cibo pascuntur cȩlesti: Hoĩes enĩ
& iumenta saluabis dñe: quemad¬
modum multiplicasti mn .t. deus.¬
Infinite multiplex hec tua deus
miscdia: ut qͥ panis es angłorũ
non solum hominum dites ac bea¬
tifices mensas: s etiam fęnum fac¬
tus. iumentorum repleas p̃seyia.

Expanded text:
aliud est quam justitia, et pax, et aliud est quam justitia, et pax, et gaudium in Spiritu sancto , quod de illis procedit. Nam et nostrorum temporum ille status judicatur optimus, atque pulcherrimus, cum et justitia moribus imponit disciplinam, et abundantia cum pace quietem vitae praestat et laetitiam. Denique misericordia Domini plena est terra : benedixit Dominus coronae anni benignitatis suae, et campi ejus tualis. Et quis, nisi ingratus, plenitudinem neget esse temporis? Quae unquam aurea aetas simile aliquid habuit hujus plenitudini temporis, quando panis angelorum, omnem habens saporem suavitatis et omne delectamentum, apponitur etiam jumentis; et non solum homines, sed et jumenta, cibo pascuntur coelesti? Homines enim et jumenta salvabis, Domine, quemadmodum multiplicasti mInfinite multiplex haec tua, Deus, misericordia, ut qui panis angelorum, non solum hominum dites ac beatifices mensas, sed etiam fenum factus, jumentorum repleas praesepia.
Abbreviated transcription (Latin):
plenitudinem gr̃ȩ & uer
ta U tis clamans & dicens: ecce
iamuenit plenitudo tempo¬
ris.Cxm̃: enim plenus omnibus
bonis natus eẽt temporalit̾ aue¬
tor temporis: qͥd ni plenitudinem
attulisset temporis: Cum cęliro¬
rarent desuꝑ & nubes pluerent
iustum. saluatoremq terra ger¬
minaret: tanta suꝑnȩ benedietio¬
nis ub̃tas. quid ni fecunditatem
t̾ris omnib p̃staret: Benedixisti
dñe terram tiram: dedisti benig¬
nitatem. & t̾ra nr̃a dedit fructum
suum: uidelicet de uno grano
frum̃ti quod germinatit aluus
uirginis. ubiq trarum pullu¬
lante copios a messe fidelium.
Nolo enim hanc plenitudinem
temporis. requiras in copia bono¬
rum tempor alium s eternorum:
non in ꝓuentu agroꝵs s celoꝵ.
Siceli rorant desuꝑ. & nubes plu¬
ant iustum: si t̾ra germinat sal¬
uatorem. &e iusticia orit᷑ simul:
si deniq orit᷑ dieb domini non
solum iusticia. s ce abundantia
pacis: feliciora tempora ne quesi¬
eris: quando &e regnum dei nicħ

Expanded text:
plenitudinem gratiae et veritatis, clamans et dicens: Ecce jam venit plenitudo temporis . Cum enim plenus omnibus bonis natus esset temporaliter auctor temporis, quidni plenitudinem attulisset temporis? Cum coeli rorarent desuper, et nubes pluerent Justum, Salvatorem terra germinaret, tanta supernae benedictionis ubertas quidni fecunditatem terris omnibus praestaret? Benedixisti, Domine, terram tuam, dedisti benignitatem, et terra nostra dedit fructum suum ; videlicet de uno grano frumenti, quod germinavit alvus Virginis, ubique terrarum pullulante copiosa messe fidelium. Nolo enim hanc plenitudinem temporis requiras in copia bonorum temporalium, sed aeternorum; non in proventu agrorum, sed coelorum. Si coeli rorant desuper, et nubes pluunt Justum; si terra germinat Salvatorem, et justitia oritur simul; si denique oritur in diebus Domini non solum justitia, sed et abundantia pacis: feliciora tempora ne quaesieris, quando et regnum Dei nihil
Abbreviated transcription (Latin):
tio sedis eius. Quia enim ꝑfec¬
te non queritis. ideo nec p̃sen¬
tem inuenitis: sic̃ de uobis ip¬
se p̃dixit. Querent me mali
&e non inuenient me: qͥa oder
me. Querent absentem. nec
inuenient etiam p̃sentem:
quia oderunt lucem. mala
eoꝵ oꝑa arguentem: cum sa¬
pientia non nisi ꝑ dilectionẽ
possit queri. ne duminueniti.
Symeon nanq quia pioque.
tum inuenit. ce inuentum
agnouit sine altius inditio:
sine humano scilicet testimo
ctio docens de omnib: quȩ
de illo singłariter sedm nom̃
suum. unct̾io. multipliciter
.ꝓfluit. Quid autem puta¬
mus fr̃s mei. unetus iste qͥ ungit
etiam quos non tangit. quomͦ
candidum & sc̃m pectus senis
nr̃i ꝑunxerit: cum suserpiens
eum in ulnas suas astringeret

Expanded text:
tio sedis ejus . Quia enim perfectio sedis ejus . Quia enim perfecte non quaeritis, ideo nec praesentem invenitis, sicut de vobis ipse praedixit: Quaerent me mali, et non invenient me, quia oderunt me . Quaerent absentem, nec invenient etiam praesentem, quia oderunt lucem mala eorum opera arguentem, cum sapientia non nisi per dilectionem possit quaeri, nedum inveniri. Simeon namque, quia pio et tum invenit, et inventum agnovit sine alterius indicio, sine humano scilicet testimonctio docens de omnibus, quae de illo, singulariter secundum nomen suum uncto, multipliciter profluit. 3. Quid autem putamus, fratres mei, unctus iste, qui ungit etiam quos non tangit, quomodo candidum et sanctum pectus senis nostri perunxerit, cum suscipiens eum in ulnas suas, astringeret
Abbreviated transcription (Latin):
receꝑunt: cum p̃sentem uident
diu expect̾atum ÷ sic̃ uoce patris
ꝑ malachiam fcierat reꝓmissũ.
Tece inquit ueniet ad templũ
suum dñator quem uos queri¬
tis: & angłs testamenti quem
uos uultis. O iudei adest ecce
Añator quem uos queritis: cur
offerentem se uob̃ non reciptts:
Queritis. & non queritis. S̾ed
si queritis querite: conu̾timini
&e uenite. Queritis qͥ redimat
de manu hominum: ñ queri¬
tis qui redimat de manu de¬
monum. Queritis qui eruat
de seruitute romanorum: ñ
queritis quieruat de captiui¬
tate uitiorum. Siuere utiq lib̾a¬
torem queritis: querite liberato¬
rem animarum ur̃arum: qui
saluum faciat popłm suum a
peccatis eorum. Si queritis sub¬
limem: querite prius humilẽ:
qmut ait daniel humillimum
hominem constituet ds̃ super
omne regnum. Si queritis do¬
minatorem potentiȩ. querite
priꝰ doctorem iusticie: quia
iusticia firmabitur thronꝰ eiꝰ:
& iusticia &e iudicium p̃para¬

Expanded text:
receperunt, cum praesentem viderent receperunt, cum praesentem viderent diu exspectatum, sicut voce Patris per Malachiam fuerat repromissum: Ecce, inquit, veniet ad templum suum Dominator quem vos quaeritis, et Angelus testamenti quem vos vultis . O Judaei, adest, ecce, Dominator quem vos quaeritis; 948 cur offerentem se vobis non recipitis? Quaeritis et non quaeritis. Sed si quaeritis; quaerite: convertimini et venite . Quaeritis qui redimat de manu hominum, non quaeritis qui redimat de manu daemonum. Quaeritis qui eruat de servitute Romanorum, non quaeritis qui eruat de captivitate vitiorum. Si vere utique liberatorem quaeritis, quaerite liberatorem animarum vestrarum, qui salvum faciat populum suum a pecatis eorum. Si quaeritis sublimem, quaerite prius humilem, quoniam, ut ait Daniel: Humillimum hominem constituet Deus super omne regnum . Si quaeritis dominatorem potentiae, quaerite prius doctorem justitiae, quia justitia firmabitur thronus ejus , et justitia et judicium praepara
Abbreviated transcription (Latin):
nis ce anne. que & ipsa hora suꝑ¬
ueniens confitebatur domino:
& loquebat᷑ de illo omnib qui
expectabant cons olationem is¬
rael: Bene gͦ cytharista ñr mone¬
bat lȩtari irłm & conuentum fa¬
cere in die tam sollemni: consti¬
tuite inquiens diem sollemnem
in confrequentationibus usq
ad cornu altaris. Non mediocͥs
aut parum sollemnis illa fre¬
quentia fuit: cum inde uenit iłis
& maria cum turba parentum
inducentium puerum. ut face̾nt
scđm consuetudinem legis ꝓeo:
inde occurrit symeon ce anna
cum turba expectantium conso¬
lationem isrł. qͥb testificati sunt
de eo. Non crediderim ego de hac
sollemnitate que tam pium tam
letum conuentum habuit. illã
fuisse ꝓpħe querelam lacrima¬
bilem. uie syonlugent. ce non ẽ
qui ueniat ad sollemnitatem:
nisi forte arguat paucos uenisse
de tanto populo qui erat in õi
iudea & irłm. Ad comparationẽ
siquidem tante multitudinis
pauei uenerunt: & de ipsis pau¬
cis paueissimi ut arbitror eum

Expanded text:
nis et Annae, quae et ipsa hora superveniens confitebatur Domino, et loquebatur de illo omnibus qui exspectabant consolationem Israel. ? Bene ergo citharista noster monebat laetari Jerusalem et conventum facere in die tam solemni: Constituite, inquiens, diem solemnem in confrequentationibus usque ad cornu altaris . Non mediocris aut parum solemnis illa frequentia fuit, cum inde venit Jesus et Maria cum turba parentum inducentium puerum, ut facerent secundum consuetudinem legis pro eo ; inde occurrit Simeon et Anna cum turba exspectantium consolationem Israel, quibus testificati sunt de eo. 2. Non crediderim ego de hac solemnitate quae tam pium, tam laetum conventum habuit, illam fuisse prophetae querelam lacrymabilem, Viae Sion lugent, quia non est qui veniat ad solemnitatem : nisi forte arguat paucos venisse de tanto populo qui erat in omni Judaea et Jerusalem. Ad comparationem siquidem tantae multitudinis pauci venerunt, et de ipsis paucis paucissimi, ut arbitror, eum
Abbreviated transcription (Latin):
aduentꝰ dominici. ꝑtinuit
illa grãrum act̾io. & uox laudis.
bndietus quiuenit in nomine
domini: & ad diem apparitioniꝰ
id est nr̃e illuminationis. illud
quod sequit᷑. deus dominus ce
illuxit nob̾: sic etiam quod sub
ad hunc diem. nob̃ utiq cele¬
brem frequentia sollemni. diem
scilicet dominice p̃sentationis:
quando a matre sollemniter ad
altare p̃sentatus ẽ patri. Nam
&e in eo quod adiungit᷑. ds meus
es tu ce confitebor tͥ. d̾s ms es tu¬
a ex. te. confitebor tͥ qm̃ exaud̃.

Expanded text:
adventus Dominici, pertinuit illa gratiarum actio et vox laudis, Benedictus qui venit in nomine Domini; et ad diem apparitionis, id est, nostrae illuminationis, illud quod sequitur: Deus Dominus et illuxit nobis, sic etiam quod subsad hunc diem, nobis utique celebrem, frequentia solemni, diem scilicet Dominicae Praesentationis, quando a Matre solemniter ad altare praesentatus est Patri. Nam et in eo quod adjungitur, Deus meus es tu, et confitebor tibi; Deus meus es tu, e
Abbreviated transcription (Latin):
purgationis legitimȩ speciem:
ut simul &e obedientissime hu¬
militatis uirtutem. & euangłi¬
ce purificationis insinuaret ue¬
ritatem. Ubi nunc ille qui tam
fallacit̾. quam contumaeiter
p̃sumens de sc̃ĩtate: detrec̾tat
purgatoria pęnitentium reme¬
dia subire. Esto quod sẽs sit:
nunquid siẽ sanctarum scĩssima.
que sc̃m sc̃orum peꝑit maria :
Utinam fr̃s mei utinam nos il¬
lam hab̾emus humilitatem in
peccatis nr̃as: quam uere scĩ ha¬
buerunt inuirtutib suis. Sed
omittamus nunc istud: ut qͦd
cepimus ꝓsequamur. Ne pͥmo
quidem de illa sp̃uali purifica¬
tione. quam maria offerens ꝓ
se & ꝓfilo par turturum aut
duos pullos eolumbarum. no¬
bis commendauit. ꝓsequerem:
nͥ quia patres nr̃i sicut uob̾ no¬
tissimum ẽ omnia ad liqͥdum
ꝓsecuti sunt: & quomͦ turtur
ad castitatem carnis. columba
ad simplicitatem mentis ꝑti¬
neat diligenter disseruerunt:
nec illud quidem p̾t̾euntes. qͥd

Expanded text:
purgationis legitimae speciem, purgationis legitimae speciem, ut simul et obedientissimae humilitatis virtutem, et evangelicae purificationis insinuaret veritatem. Ubi nunc ille, qui tam fallaciter quam contumaciter praesumens de sanctitate, detrectat purgatoria poenitentium remedia subire? Esto quod sanctus sit; nunquid sicut sanctarum Sanctissima, quae Sanctum sanctorum peperit, Maria? Utinam, fratres mei, utinam nos illam haberemus humilitatem in peccatis nostris, quam vere habuerunt sancti in virtutibus suis. Sed omittamus nunc istud, ut quod coepimus prosequamur. Ac primo quidem de illa spirituali Purificatione, quam Maria, offerens pro se et pro Filio par turturum aut duos pullos columbarum, nobis commendavit, prosequeremur, nisi quod patres nostri, sicut vobis notissimum est, omnia ad liquidum prosecuti sunt; et quomodo turtur ad castitatem carnis, columba ad simplicitatem mentis pertineat, diligenter discurrerunt; nec illud quidem praetereuntes, quid
Abbreviated transcription (Latin):
cernȩ ardentes in manib
nr̃is. Sint lumbi nr̃i p̃eineti. ut
purificationem mardȩ emulem.
sint lucerne ardentes in manibꝰ.
ut gaudium symeonis lumen
in manib portantis. etiam uisi¬
bili signo in nob̃ rep̃sentemus.
Simus uidelicet casti corpore
&e munch corde. & purificationẽ
marie exp̃ssimus: simꝰ ardentes
deuotione & lucentes oꝑe: & cum
symeone xp̃mportamꝰ in manib
Maria tam̃ non tam purificata
fuit. quam mist̾ium purifieatio¬
nis commendauit: implendo
legalem.significando sp̃italem.
Quid enim in ea pririficandũ
ẽẽ potuit. que uirgo concepit.
uirgo peꝑit. uirgoq ꝑmansit:
immo que ipso conceptu plene
purificata fuit. siquid forte mii¬
Quid inquam mundandum
habuit conceptꝰ ille. qui solus
potest facere mundum. de im¬
mundo conceptum semine: qͥ
purificetur. edidit. fontem do¬
mus dauid qͥ hodieq patet in¬
defesse q scatet. in ablutionem
peccatoris & menstruate: Sus ce¬
pit tam̃ mater totius puritatis.

Expanded text:
cernae ardentes in manibus vestris . Sint lumbi nostri praecincti, ut Purificationem Mariae aemulemur; sint lucernae ardentes in manibus, ut gaudium Simeonis, lumen in manibus portantis, etiam visibili signo in nobis repraesentemus. Simus videlicet casti corpore, et mundi corde; et Purificationem Mariae expressimus: simus ardentes devotione, et lucentes opere; et cum Simeone Christum portamus in manibus. Maria tamen non tam purificata fuit, quam mysterium Purificationis commendavit, implendo legalem, 945 significando spiritualem. Quid enim in ea purificandum esse potuit, quae virgo concepit, virgo peperit, virgoque permansit, imo quae ipso conceptu plane purificata fuit, si quid forte miQuid, inquam, mundandum habuit conceptus ille, qui solus potest facere mundum de immundo conceptum semine , qui purificetur edidit, fontem domus David, qui hodieque patet indefesseque scatet in ablutionem peccatoris, et menstruatae? Suscepit tamen Mater totius puritatis,
Abbreviated transcription (Latin):
ficentia ce gła:. cum idem fructꝰ
terre sublimis est suꝑ omnia:
id est exaltatꝰ est suꝑ celos deus:
& suꝑ omnem t̾ram gła eius. Ni¬
chil enim int̾est siue germ̃ siue

Expanded text:
ficentia et gloria, cum idem fructus terrae sublimis est super omnia, id est, exaltatus est super coelos Deus, et super omnem terram gloria ejus. Nihil enim interest sive germen, sive
Abbreviated transcription (Latin):
mus: ce medet᷑ qñq negligentie. con¬
fusiocompellunt q ad remedia cõ¬
fessionum ñnullos. eum se erubu̾int
aberrasse: ipsa temptationum ludiba.
Castigat᷑ sepe ex casui suꝑbia: ce p̃sũp¬
tio ex ruina. Pulsat᷑ sc̃itas. ne extollat᷑:
&e ut ex̾ceat᷑. uexatur. Ad tempts. in
modico derelinquit᷑: & in magnis mi¬
serationib. denuo congregat᷑. Labit̾a
erigit᷑: deficit: nec fusfic̃ ex se. ut ad
medi cum recurrat. Ad hanc inqͥ¬
sitioĩs  formam. ꝓposita a xp̃o in
cruce A questio nos inuitat: quo¬
tiens nos impungit stimulus carnis:
uł rapit in mirabilib supra nos ela¬
tio mentis. Nec tamen pemptorits
estimandus est. recrudescentis pec¬
cati prurit᷑: eui obuiam ꝑgit ratio:
& serpenti scabiei opponit cautertũ.
Licet enim subfumigent afflata in¬
cendia: & flamma uorax.iam tecto¬
rum elambat fastigia: una gratiȩ
stilla subitꝰ q res pectꝰ clementiȩ tono

Expanded text:
mus, et medetur quandoque negligentiae conmus, et medetur quandoque negligentiae confusio; compelluntque ad remedia confessionum nonnullos cum se erubuerint aberrasse ipsa tentationum Indibria. Castigatur saepe ex casu superbia, et praesumptio ex ruina. Pulsatur sanctitas, ne extollatur et ut exerceatur, vexatur; ad tempus in modico derelinquitur, et in magnis miserationibus denuo congregatur. Labitur et erigitur; deficit, nec sufficit ex se ut ad medicum recurrat. Ad hanc inquisitionis formam proposita a Christo in cruce quaestio nos invitat, quoties non pungit stimulus carnis, vel rapit in mirabilibus supra nos elatio mentis. Nec tamen peremptorius aestimandus est recrudescentis peccati pruritus, cui obviam pergit ratio, et serpenti scabiei opponit cauterium. Licet enim suffumigent afflata incendia, et flamma vorax jam tectorum elambat fastigia, una gratiae stilla subitusque respectus clementiae uno
Abbreviated transcription (Latin):
estimatus ẽ. maxime uictorie uer¬
illa erexit: quia neq mors in eum
usq quaq p̾ualuit: neq pat̾ ullomͦ
negare filio indulgentiȩ pͥui legium
potuit: qͦd ad pedes eiꝰ ꝓstrata caritas
postulauit. Obtinuit itaq deiectio
capitis. ueniam corpor: &e ꝑctisso ca¬
pite solidata sunt membra. ut ñ
segnis re compensatio. &t semꝑ
quid debe at homo xp̃o ꝓ qͦ ille
mortuusẽ in hac forma medi¬
tetur & re legat: fixumq sit pre-
ocłis. hoc caritatis argumentum. ma¬
neatq hoc uiuum documentum:. &
continuȩ ꝑsuasionis exempbum.S.
nob qui tociens derelinquim᷑. qͦtiens
nos temptamina colaphizant. non ne.¬
gligenda questio ẽ. inquirere cur de¬
relinquimur: & intellectis cauisis. in¬
dagari remedia: qͥa non pot̾it in illa
mente chu labes obreꝑe: quȩ se ꝓuida
studuerit circumpectione munire
Deserimur nonnunquam. cum hane
curam negligimꝰ: & commonent nos
contumeliȩ ꝓpulsantes. ut solliett si¬

Expanded text:
aestimatus est, maximae victoriae vexaestimatus est, maximae victoriae vexilla erexit, quia neque mors in eum usquequaque praevaluit, neque Pater ullo modo negare Filio indulgentiae privilegium potuit, quod ad pedes ejus prostrata charitas postulavit. Obtinuit itaque dejectio capitis veniam corpori, et percusso vertice, solidata sunt membra, ut non segnis sit recompensatio, et semper quid debeat homo Christo pro quo ille mortuus est, in hac forma meditetur et relegat. Fixumque prae oculis sit hoc charitatis argumentum, maneatque hoc vivum documentum, et continuae persuasionis exemplum. Sed et nobis, qui toties derelinquimur quoties nos tentamina colaphizant, non negligenda quaestio est, inquirere cur derelinquimur, et intellectis causis indagare remedia. Quia non poterit in illa mente diu labes obrepere, quae se provida studuerit circumspectione munire. Deserimur nonnunquam, cum hanc curam negligimus, et commonent nos contumeliae propulsantes, ut solliciti si