comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ dederis. quia pari.a sunt pecẽorib dare. &e de mo¬
dum ẽ sed̃m illud quod unicuiq opris ẽ: qd nõ con¬
sideraus alexander. rep̃hensibilis fuit. Cum enu
accederet ad eum nules senex stipendiarius &e eme¬
ritus rogans stipendia militie sue. eo qd̃ ciun eo di¬
uturs militass. &głam criumphi sepius eiꝰ auxilio
optinuss: ait ei. Dotͥ ciuitatem illam. Qui respon¬
dit. Non sum dignus tanto munere. Cui alexander.
Nonquid te acciꝑe conueniat. squid pocius me dare
deceat attendo. Item quidam accedens ad illum:¬
petiie modicum ab eo iunus. Qͥ respondit. Maio¬
ri dignus es: nec cetam modicum dare decet. Qui cum
pecisset maius: respondit. Net tm̃ meriusti: idõ nec

Expanded text:
quam dederis, quia paria sunt, et dare peccatoquam dederis, quia paria sunt, et dare peccatodum et secundum illud, quod « unicuique opus est . » Quod non considerans Alexander, reprehensibilis fuit. Cum enim ad eum accederet miles senex et stipendiarius, et emeritus, rogans stipendia militiae suae, eo quod diu cum eo militasset, et gloriam triumphi saepius ejus auxilioobtinuisset, ait illi : Do tibi civitatem illam. Qui respondit: Non sum dignus tanto munere. Cui Alexander: Non quid te accipere conveniat, sed potius quod me dare deceat, attendo. petiit munus modicum ab eo. Qui respondit: Majori dignus es, nec me tam modicum dare decet. Qui cum petiisset majus, respondit: Non tantum meruisti, ideo nec
Abbreviated transcription (Latin):
duo unmo tria attendes: naturam: & gr̃am. q̃
naturam uitiatam. reparat & uitium. Da nacur
quia homo: si indiget. Naturam aut̃ qñq car¬
nalitatem & sanguinem uocamus. Consangiunub
dabis de ꝓprio. De patrimonio tuo: non de patͥmo¬
nio crucifixi eius sanguine acquisito. Cuius dis¬
pensatio credita ẽ uiris eccłiasticis: ut illud pau¬
perib distribuant. Ob hoc enum p̃cepit d̃s uile¬
ge. ut calis eligeret᷑ sacerdos. & leuita. qui die̾et pa¬
tri oe matri nescio uos. S nunquid ꝯsanguineo me¬
o. bono & ꝓbo. ñ dabo de patrimonio crueifixi. Non.
quod consanguineo: ut illud crahat᷑ in exemplum.
Gr̃e decur. & precipue de patrimoui ⁊ xp̃i. Gratis e¬
num confertur: unde &e potius gr̃e. immosoli gr̃e
debet conferri ñ nature .i. carnalitati. Uñ in uita
patrum. Mi alba. dabo ue elemosinam parenti. fili
o. uł ꝯsangineo: Respondit. abbas. Non. Quare mi
alba. Quia modicum sangius ce crabit. Uitio nun¬

Expanded text:
duo, imo tria attendes: naturam et gratiam, quae naturam vitiatam reparat et vitium. Da naturae, quia homo, si indiget scilicet. Naturam autem quandoque carnalitatem et sanguinem vocamus; et consanguineis dabis de proprio, de patrimonio tuo, non Christi sanguine acquisito, cujus dispensatio credita est viris ecclesiasticis, ut illud pauperibus distribuant. Ob hoc enim praecepit Dominus in lege, ut talis eligeretur sacerdos et Levita, qui dicerent patri et matri: Non novi vos . Sed nunquid consanguineo meo bono et probo, non dabo de patrimonio crucifixi? Non, quod consanguineo, ut trahant in exemplum. Gratiae da et praecipue de patrimonio crucifixi. Gratis enim confertur. Unde et potius gratiae, imo soli gratiae debet conferri, non naturae, id est carnalitati. Unde in Vitis Patrum : Mi abba, dabone eleemosynam parenti, filio vel consanguineo? Respondit abbas: Non. Cur, mi abba? Quia modicum sanguinis te trahit. 124 Vitio nun
Abbreviated transcription (Latin):
in bonis alicuius computat᷑. quod deducto ere a¬
lieno residuum ẽ ei. Est gͦ racio quod nunqm il¬
licite acquisitum ẽ accipiendum ab aliquo.
nisi causa predicationis qua conuertatur. uł
ut in extrema: uł alia necessicate. Nec licite ac¬
quisitum. nisi saluum & residuum sit ei. unde
ab lata restituat uł debita ꝑsoluat. Cont᷑ hanc
enim regłam accepta: credo ab eo qui accipit
ẽe restituenda. Item agentez & ꝯsentientes st̃.
Rosꝑer inlibro de ꝯtem de ꝯtemplatiua uita¬
platiua uita. Pastor eccłie his quib sua suf¬
ficiunt. ñ debet aliquid erogare. qm̃ dare ħntib¬

Expanded text:
in bonis alicujus computatur, quod deducto aere ain bonis alicujus computatur, quod deducto aere alieno, residuum est ei. Est ergo regula, quia nunquam illicite acquisitum est accipiendum ab aliquo, nisi causa praedicationis, qua convertatur, vel nisi in extrema necessitate; sed nec licite acquisitum, nisi salvum et residuum sit ei, unde ablata restituat, vel debita persolvat. Contra hanc enim regulam accepta, credo, ab eo qui accipit, esse resrosper in libro De contemplativa vita : Pastor Ecclesiae istis, quibus sua sufficiunt, non debet aliquid erogare, quan
Abbreviated transcription (Latin):
p̃certu religionis uł pauꝑtatis a talib munera
accipientes suniles sunt gedeoni: qui accepit
appło mnaures & quecunq aurea de preda madi¬
anitarum: ut inde faceret ephoth. & cheraphin.⁊
factum ẽ hoc gedeoni & om̃i domui eius inrui¬
nam. Item similes sunt sauli. quem piecit dñs
a facie sua neeẽt rex inisrł. eo quod contra precep¬
tum eius reseruasset agag regem pinguissimũ.
&e quecunq potiora de preda amalechitarum. ut
unmolaret ea dño. Item ysaias .iͦi. Quo mich mł¬
citudinem uictunarum ur̃arum dicit dñs: Nle¬
nus sum. Holocausta ur̃a nolui. Iheronimus hẽ
locum duob molis exponens ait. Nocest hoc & de
illis accpi. qui rapinam uł auariciam in altari¬
b offerunt. ut pauꝑib distribuunt. Item. Hono
enun ñ ẽ illicite acquifita. quia restituenda. G:
nec licite acquisita cuaẽ. cum tibi alias non sit
saluum. quod ꝓ oblatis restituas. Idenim cm̃

Expanded text:
praetextu religionis vel paupertatis a talibus munera praetextu religionis vel paupertatis a talibus munera accipientes, similes sunt Gedeoni, qui accepit a populo inaures, et quaecunque aurea de praeda Madianitarum, ut inde faceret Ephod et Theraphim, « et factum est hoc Gedeoni et omni domui ejus in ruinam . » Item: Similes sunt illi Sauli, quem « projecit Dominus a facie sua, ne esset rex in Israel , » eo quod contra praeceptum ejus reservasset Agag regem pinguissimum, et quaeque potiora de praeda Amalecitarum, ut immolaret ea Domino. Item Isaias : « Quo mihi multitudinem victimarum vestrarum, dicit Dominus? Plenus sum. Holocausta vestra nolui. » Hieronymus hunc locum duobus modis exponens, ait: Potest et hoc de illis accipi, qui rapinam vel avaritiam in altaribus offerunt, vel pauperibus tribuunt Item: « Honenim non est illicite acquisita, quia restituenda. Sed nec licite acquisita tua est, cum tibi alias non sit salvum, quod pro ablatis restituas. Id enim tantum
Abbreviated transcription (Latin):
eccłia. Item
exemplo magistri petri abaelardi. qui a comite
cheobaldo aliqua sociis cdistribuenda. uisi ex red¬
ditib meris sumpta ẽẽnt noluit acciꝑe: s dix̃
illa alias ꝓuenientia daturum eanib & besti¬
is. & auib celi. Iteni eccłiasticus .xcii. Iinmolan¬
tis ex iniquo lucro oblatio ẽ macłata. & ñ sunt
beneplacite dõ subsannationes iustorum: id ẽ
oblationes ꝓquib eos subsannant. Dicumꝰ
cium ex sub̃a pauꝑum. quasi qui mactat filiũ
in conspectu patris. Glosa. Qmͣ decestabile ẽ sa¬
crificium: quod orbati patris dolori comparat᷑.
Iherouimus. Item. Qui a raptorib symoniacis
feneratorib mun̾a accipiunt. sunules sunt illis
qui minores pisces deuoratos Amagnis comedt̃.
&e deuorant. Sicut enun deuorati. nulli usui sunt
apci. ita nec oblatio talium ulli usui. ulli ue reli¬
sita. Iheronumus. Diligent̃ discutiendũ ce cauen¬
dum ne quis aliquid culerit de aliquo anathe¬
mate. ne ꝓpter illud multi ꝑdant᷑. Item tales sub

Expanded text:
etur. Item: Exemplo magistri Petri Abailardi, qui a comite Theobaldo aliqua sociis distribuenda, nisi ex redditibus meris sumpta essent, noluit accipere; sed dixit se illa alias provenientia daturum canibus, bestiis, et avibus coeli. Item Ecclesiastici cap. XXXIV: « Immolantis ex iniquo lucro oblatio est maculata, et non sunt beneplacitae Deo subsannationes injustorum, » id est oblationes pro quibus eos subsannat Dominus, cium ex substantia pauperum, quasi qui victimat filium in conspectu patris sui. » Glossa: Quam detestabile est sacrificium, quod orbati dolori patris comparatur! Item Hieronymus : Qui a raptoribus simoniacis, foeneratoribus, munera accipiunt, similes sunt iis qui minores pisces devoratos a magnis devorant et comedunt. Sicut enim sic devorati nulli usui sunt apti, ita nec oblatio talium ulli usui, ullive relicutiendum est et cavendum, ne quis aliquid tulerit de aliquo anathemate, ne propter illud multi perdantur. Item: Tales sub
Abbreviated transcription (Latin):
est xp̃iana consideratio. xp̃iana in om̃i munere:
qui non quantũ s ex qͣnto detur animo attendit. Da
gͦ quia ppħa. qui a bonus. qr etiam homo. & indiget.
Nunquam. quia pecẽor & hystrio. Qualit̾ sine mui¬
qui cum rogaiet accepit. Et item. Bis dat. qui cito
dat. Item. ñ ẽ bonum suiere panem filioꝵ e mitt̾e
canib ad mauducandum. Item. actum ne agas. di
dis beneficiis. eccłiasticis. prescribit nobes i hero¬
nimus in illa epła .ca .uiiͦi. Moyses amicus. dĩ :
ceta. Forma uͦ distribuendi obũnctiones sp̃u aliu
ut pote panem & uinum cotidianum. erit exẽplũ
illiꝰ beate commnunionis. in quade his q̃ponebant
ance pedes apłorum. dabat᷑ ꝓut unicuiq opꝰ erat.
Et nos de his eisdem dando sue ꝓpinquo. siue extra

Expanded text:
stiana consideratio in omni munere qui non quantum, sed ex quo animo detur, attendit. Des ergo, quia propheta, quia bonus, quia etiam homo, et indiget, nunquam quia peccator et histrio. Qualitor, sine murqui cum rogaret, accepit. Et iterum: Bis dat, qui cito dat. Item: « Non est bonum sumere panem filiorum, et mittere canibus » ad manducandum. Item: Auctum ne augeas, et icis, praescripsit nobis Hieronymus in illa epistola: « Moyses amicus Dei, etc. » Forma vero distribuendi obventiones spiritualium, utpote panem et vinum quotidianum, erit exemplum illius beatae communionis, in qua de his quae ponebantur ante pedes apostolorum, « dabatur prout unicuique opus erat , » et nos de his 125 eisdem dando, sive propinquo, sive extra
Abbreviated transcription (Latin):
ditissimi cenobii consulentes cuidam uolenti clari¬
strum suum intrare cum multa pecunia qd̃ intra¬
ret claustrum pauꝑis monasterii: ut haberent pai¬
pes xp̃i ibi degentes quib pascerent᷑. ob quod con¬
silium correptus afr̃ib. ueniam accepit adeo.
Nemo ẽ hodie. qui offerenti munera dicat. Da
indigenti. ñ michi. Non enum udigeo: qui a suffi¬
ciunt mchi mea. Item ysaias .iii. Subuenite op¬
presso: eum sustentando cibo. & ab oppressione sua
cripiendo. Iudicate egeno & pupillo: defendite ui¬
duam. & uenite & arguite me dicit dominꝰ. Nunc
aut̃ dant diuitib munera. sequunt᷑ retributiões
uł iucissitu dines. inrernuñ ando uł ulciscendo. Pupil¬
serabilis ꝑsone non ingredit᷑ ad eos. ut causam eiꝰ

Expanded text:
ditissimi coenobii consulentis cuidam volenti claustrum suum intrare cum multa pecunia, quod intraret claustrum pauperis monasterii, ut haberent pauperes Christi, ibi degentes, quibus pascerentur. Ob quod consilium datum correptus a fratribus, veniam accepit a Deo. Nemo est hodie qui offerenti munera dicat: Da indigenti, non mihi. Non enim indigeo, quia sufficiunt mihi mea. Item Isaias c. I: 123 « Subvenite oppresso, » eum sustentando cibo, ab oppressione sua eripiendo. « Judicate pupillo, defendite viduam, et venite, et arguite me, dicit Dominus. » Nunc autem divitibus dant munera, sequuntur retributiones, vel vicissitudines in remunerando et ulciscendo, « pupilserabilis personae « non ingreditur ad eos , » ut causam e
Abbreviated transcription (Latin):
trausibo in locum cabernacłi dmmirabilis usq ad
domum cdĩ. In uoce exultationis & ꝯfessionis sonus
epirlantis. Ue introducti ad nuptias sponsi & sponse.
agno uescemur unmacłaco: cum sponsus tͣnsieus
nunistrabit singłis. Quarũ nuptiarũ chalami
uigressum p̃uidens ꝓpħa. ait. Letatus sum in hes
ique dicta funt. inͥ. & cet̾a. ubi sicut letantiũ om̃iũ¬
ihabitatio.ẽ inte. Tanc adimplebit᷑. qd legit᷑ in can¬
ticis. Columba mea inforaminib petre: inoau̾nts

Expanded text:
abernaculi admirabilis usque ad domum Dei. In voce exsultationis et confessionis sonus epulantis . » Ubi introducti ad nuptias sponsi et sponsae, Agno vescemur immaculato, cum sponsus transiens ministrabit singulis nobis. Quarum nuptiarum et thalami ingressum praevidens Propheta, ait: « Laetatus sum in his quae dicta sunt habitatio est in te . » Tunc implebitur quod legitur in Canticis: « Columba mea in foraminibus petrae, in cavernis
Abbreviated transcription (Latin):
uultiun. ip̃isq crem̃dum angłicis pocestatib Cor¬
tiensco ab urapotentis a facie fuoris eiꝰ a fragore
ruentis mundi:.a. flagratione elem̃torum:. apoces¬
tate ualida. auoce atrhangłi. & au̾bo asꝑo. Contre¬
misco adentib bestie infernalis: Auentre inferi.
aiugientib p̃paratis ad escam. Horreo uermem
uodentem. &e ignem torrentẽ: fumum &e uaporem
rem dentium. & m anuum & pedum dura uincła. et
pondus cathenarum p̃mentium. stͥngentium. uren¬
cium. ii ꝯ sum̃tium: Heu me mater mea. ut qͥd me
geniusti. filium doloris. filium amaritudinis. & indig¬
nationis. & plorationis et̾ne: Cur exceptꝰ ingenib:
Cur lactatus uberib: Nlatus incombustionẽ. & ey¬
bum ignas: Qui sic afficit᷑. sensum ꝓculdubio recuꝑa¬

Expanded text:
vultum, ipsis quoque tremendum angelicis potestatibus. Contremisco ab ira potentis, a facie furoris ejus, a fragore ruentis mundi, a conflagratione elementorum, a tempestate valida, a voce archangeli, et a verbo aspero. Contremisco a dentibus bestiae infernalis, a ventre inferi, a rugientibus praeparatis ad escam. Horreo vermem rodentem, et ignem torrentem, fumum, et vaporemrem dentium, et manuum pedumque dura vincula, et pondus catenarum prementium, stringentium, urentium, nec consumentium? Heu me, mater mea! utquid me genuisti filium doloris, filium amaritudinis, indignationis et plorationis aeternae? Cur exceptus genibus, cur lactarus uberibus, natus in combustionem, et cibus ignis? 8. Qui sic afficitur, sensum procul dubio recu
Abbreviated transcription (Latin):
eogniti sumus. De gaudio legimꝰ. qr gaudebit corur̃m
ce gaudium ur̃m nemo tollet auob̃: Hoc gaudium de
uisione & societate cdi magnum ualde ammnirans ꝓpłir
uoliu suꝑ t̾ram: Cotus mundꝰ. lenticła rufa ẽ. habita
compatione ad magnitudinẽ głe tue. euiꝰ particum
erimus. Cunc implebit᷑. qd̾ alibi ait Sicut audiuimꝰ

Expanded text:
cogniti sumus? De gaudio legimus: « Quia gaudebit cor vestrum, et gaudium vestrum nemo tollet a vobis . » Hoc gaudium de visione et societate Dei mavolui super terram? » Totus mundus « lenticula rufa » est , habita comparatione ad magnitudinem gloriae tuae, cujus participes erimus. Tunc implebitur quod alibi ait: « Sicut audivimus,
Abbreviated transcription (Latin):
tium floscłoꝵ. & splendore lucis inenarrabilis in
Non ẽ hoc inquit regnum celoꝵ ut autumas. s re
plicitate & recticuoine iuuerei ut int̾ hec que oernis
aginina leta mnet̾num uiuas. Delectat᷑ aut̃ iñsuaui¬
tate & loci decore. ꝯsortioq sc̃oꝵ. multũ detestatis.
sum reu̾ti ad corpꝰ. nec tñ dictorem aliquid rogare
audebam. Si inter hec nescio quo ordine. repente
me inrt̾ hoiniues uiuere cerno. Narrabat aut̃ ui
tis in pane cribrario. tenuiq dieta. intrans flum̃
cotidie. sepe &̃. ꝯgelatum ob carnis castigationẽ.
inquo p̃ces &orõnes fuelit dño. Cui cum obice¬
cur quare se tot frigorib & miseriis affligeret
respondebat. Ut caueam marora que uidi. Sieq
exemplo sc̃e conũsationis sue: multos uocauit
ad penitentiam. Item iheronimus ad rusti

Expanded text:
tium flosculorum, et splendore lucis inenarrabilis, in tium flosculorum, et splendore lucis inenarrabilis, in Non est hoc, inquit, regnum coelorum, ut autumas, sed retitudine vivere, ut inter haec, quae cernis agmina laeta in aeternum vivas. Delectatus autem suavitate et loci decore, consortioque sanctorum, multum detestatus sum reverti ad corpus, nec tamem ductorem aliquid rogare audebam. Sed inter haec, nescio quo ordine, repente me inter homines vivere cerno. Narrabat autem vitis in pane cribrario, tenuique diaeta, intrans flumen quotidie, saepe etiam congelatum ob carnis castigationem, in quo preces et orationes fudit Domino. Cui cum objiceretur quare tot se miseriis et frigoribus affligeret, respondit: Ut caveam majora quae vidi. Sicque exemplo sanctae conversationis suae multos provocavit ad poeniten
Abbreviated transcription (Latin):
quid ag̾em .iit. quo me uert̾em: audio pꝰ cergum so¬
nitum unma¬
nissimi fletꝰ. & eiulatus: simł
& cachinnum
crepitantẽ. quasi uulgi in¬
docti. captis hostib
insultantis. Consi dero¬
q turbam malignorũ spũum cachinnis insultantiũ
animasq cres ad inferos crahentiũ. Ex quib ut dino¬
scere pocui. quidam erat consus ut clericus: quidam
laicus. & quedam femina. Sicq cum eis. descenderunt
inputeos. Int̾ea sp̃e quidam ascenderunt. de abysso ig
cclum efflantes: qui forcipib igneis nitebant᷑ me cõ¬
prehend̾e. s ñ p̃ualuerunt. Apparuit enĩ mͥ dux ms̃.
eum fulgore quasi stelle micantis: semꝑq crescentis
uit̾ cenebras. Eductusq inlucem aꝑtam uidi añ
nos inurum ꝑmaximũ. altum & longũ sñ t̾mino
ñ ħncem caniam uł fenestram. uł ascensum. Incu¬
uis summitate: nescio quo ordine statim fuimꝰ. Et
ecce ibi campus latissimꝰ plenꝰ fraglantia. uernan¬

Expanded text:
quid agerem, vel quo me verterem, audio post tergum soquid agerem, vel quo me verterem, audio post tergum sonitum immanissimi fletus et ejulatus, simul et cachinnum crepitantem, quasi vulgi indocti captis hostibus insultantis. Consideroque turbam malignorum spirituum cachinnis insultantium, animasque tres ad infernum trahentium: e quibus, ut dignoscere potui, quidam erat attonsus ut clericus, quidam laicus, et quaedam femina. Sicque cum eis descenderunt in puteos. Interea spiritus quidam ascenderunt de abysso flam ignem putridum efflantes, qui forcipibus igneis nitebantur me comprehendere, sed non praevaluerunt. Apparuit enim mihi dux meus cum fulgore, quasi stellae micantis, semperque crescentis inter tenebras. Eductusque in lucem apertam, vidi ante nos murum permaximum, altum et longum sine termino, non habentem januam, vel fenestram, vel ascensum: in cujus summitate, nescio quo ordine, statim fuimus. Et ecce ibi campus latissimus plenus fragrantia vernan
Abbreviated transcription (Latin):
sub̃am intres diuilit portio¬
nes. Equib
unam conur: gi̾ alt̾am
filiis tradrit.
t̃ciam sͥ reseruans. statim pauꝑib distͥbuit. Ne multo
onis quem p̃uiderat abbas intrauit: ubi usq ad diem
mortis sue uitanta mentio &e corporis ꝯcritione duraur
ut multa illum que alios laterent uł horrenda uł des¬
deranda uidisse. oe si lingua ctaceret uita loqueret᷑. slar
rabat aut̃ sic que uiderat. Lucidus inquiens erat as¬
pectu. & clarus indũto: qui me clucebat. Cum aũ
tacite incederemꝰ. deuenimus ad uallem latam & ꝓ
fundam: habertem inuna parte ignes fluentissimos
&e stridulos. in alt̾a om̃e genus frigoris. niuium.
grandinis. & pruinarũ. Dux m̃s ñ hic inquit ẽ lo
fatigate ignis. ꝓsiliunt in medium infesti frigori
& uersa uice. Cũm aut̃ me paululum in int̾iora ꝑ¬
dduceret. uidi añ me loca cenebrosa. & quasi tene¬
bras palpabiles. i quasi de quildam puceis indi
globos fauullarum cum fumo ascend̾e. & fetore e¬

Expanded text:
am in tres divisit portiones. E quibus unam conjugi, alteram filiis tradidit, sibi ipse retentans statim pauperibus distribuit. Nec multo onis, quam praeviderat abbas, intravit et ibi usque ad diem mortis in tanta mentis et corporis contritione duravit ut multa illum, quae alios laterent, vel horrenda vel desideranda vidisse, etiamsi lingua sileret, vita loqueretur. Narrabat autem sic quod viderat: Lucidus, inquiens, aspectu, et clarus erat indumento, qui me ducebat. Cum autem tacite incederemus, devenimus ad vallem latam, longam et profundam, habentem in una parte ignes ferventissimos, et stridulos; in altera omne genus frigoris nivium, grandinis et pruinarum. Tunfatigatae igne, prosiliunt in medium infesti frigoris, et vice versa. Cum autem paululum me in interiora duceret, vidi ante me loca tenebrosa, et quasi tenebras palpabiles. Ubi, quasi de quibusdam puteis, vidi globos favillarum cum fumo ascendere, et fetore e
Abbreviated transcription (Latin):
reter p̃dicta: ad accelerandã penitentiã neces¬
saria ẽ p̾eue et̾ne. simul ce beatitudinis. et̃ne
uł uice iugis medicatie. Iut̾ has molas semꝑ de¬
bet moli anima xp̃tana: ut fiat. panis. su auissi¬
mus dõ. Senam et̾nam ꝓpħa. ante. ocłos po¬
nens. statum futuri uudieii ad incutiendũ
breuit̾ describens ait. Pones eos dne ut elibanum
ignis ut ñ habeant quo exeant: ut quie scant uel
respirent suꝑ singłis peccis suis. mordente &uren¬
te cos igue &e uerme conscientie. sieut melibano. In
cempore uultus .i. uultuositatis & ire cue. qñdo po¬
cens sicut crapulatus auino. ueniens aduidier¬
um. clangente tuba ꝑ angłm. Surgite mortur.
suriui & ñ dedestis mͥ manducare. de quocũq pi¬
ne. &etalento nob̾ cõuusso. ad erogandum: situn
de ñ dedistis mͥ bibere. & ita de cet̾is oꝑib miscdie.¬

Expanded text:
poenitentiam, necessaria est poenae aeternae, simul et beatitudinis aeternae vel vitae, jugis meditatio. Inter has molas semper debet moli anima Christiana ut fiat panis suavissimus Domino. Poenam aeternam Propheta ante oculos ponens, statumque futuri judicii, ad incutiendum breviter describens, ait: « Pones eos, Domine, ut clibanum ignis , » ut non habeant quo exeant vel ubi quiescant, vel respirent super singulis peccatis suis, mordente et urente eos igne et verme conscientiae, sicut in clibano, « in tempore vultus, » hoc est vultuositatis et irae tuae, quando « potens sicut crapulatus a vino , » veniens ad judicium, clangente tuba per angelum: « Surgite mortui, Esurivi, et non dedistis mihi manducare ; » de quocunque pane et talento vobis commisso ad erogandum. Sitivi et non dedistis mihi bibere , » et ita de caeteris operibus mise
Abbreviated transcription (Latin):
audiuit. nec meor homulis. aseendit. Qulilis e¬
ieret conutata uirgineis: cum pꝰrubrũ mare sub¬
iificatus ẽ. equiun & ascensorẽ ꝓiecit in mare:
Tunc tecla in tuos letas uolabit. amplexus. Qũe
ĩp̃e sponsus occurret decens. ringe ueni sponsa

Expanded text:
or hominis ascendit. Qualis eret comitata Virgineis? cum post Rubrum mare, suborificatus est: equum et ascensorem projecit in mare » . Tunc Thecla in tuos laeta volabit amplexus. Tunc et ipse sponsus occurret, et dicet: « Surge, veni proxima
Abbreviated transcription (Latin):
int̾itum: pꝰ fauillas & cinemi in meliorẽ statũ iurgo
repanda eẽ. Mandatũ corpꝰ sterre incelum eleuan¬
dum ẽ. mortabegturĩm unmortalitatis houore mu¬
tandum ẽ. Post hec angłoꝵ donanda es ꝯsortio reg¬
num adeptuta celorũ & inꝑpetuum mansura cũ xͦ.
Quid gͦ retͥbues clño ꝓriom̃b que ret buit tͥ: Quid
tanto remuiatore dignũ facies: Aut quẽ laborẽ¬
durum putabis. cuius tanta sunt p̃mia: Uñ apłs.

Expanded text:
um virgo reparanda es. Mandatum terrae corpus in coelum elevandum est: et mortale tuum immortalitatis honore mutandum est. Post haec angelorum es donanda consortio: regnum acceptura coelorum, ac in perpetuum mansura cum Christo. Quid ergo retribues Domino pro omnibus quae retribuit tibi ? Quid tanto remudurum putabis, cujus tanta sunt praemia? Unde bea
Abbreviated transcription (Latin):
re dns suꝑ asinam ascendet. &e celestem ingrediet᷑
ierłm. Tunt pariuili deqͥb in ysaia saluator affat᷑.
ecce ego & paruuli mei quos mͥ ds̃ dedit. palmas u¬
ctorie subleuantes. consono ore cantabunit. Osanna
inexcelsis. Tndictus qui uenit innomine dm. Tunc¬
cantabunt canticum nouum. & nemo pot̾it scrre
canticum illud nisi nuin̾us diffinit᷑. Hii sunt qͥ cum

Expanded text:
r asinam dominus ascendet et caelestem ingredietur Hierusalem. tunc paruuli, de quibus in Esaia saluator effatur: ecce ego et pueri, quos mihi dedit dominus, palmas uictoriae sublenantes consono ore cantabunt: osanna in excelsis; benedictus, qui uenit in nomine domincantabunt Canticum novum. Et nemo poterit dicere Canticum illud, nisi numerus definitus. « Hi sunt qui cum
Abbreviated transcription (Latin):
bie. ultimo hac uoce uelut gladio transfixi: nõ
te eos intenebras exc̾iores. ibi erit fletus & stri¬
sibunt ab aquis nuuum ad calorem nimium
sicq triplici inferno punent᷑. Primo audito
no mortis. statim corquente. & dampnante
cos conscientia. Sedõ audito u̾bo asꝑiori. in
exꝓbratione pecc̃oꝵ. & talenti ñ erogati s abs¬
conditt. Cercio. audito u̾bo asꝑrimo. qñ
ruent &e descendent in abyssum inferni. Ite maledie
ait. Tunc loquet᷑ ad eos mira sua. & infurore suo con¬
turbabit eos. Item ysaias ultimo. Egredient᷑ electi.¬

Expanded text:
 Ultimo hac voce, velut gladio transfigentur: te eos in tenebras exteriores, illic erit fletus et strisibunt ab aquis nivium, ad calorem nimium ; » sicque in triplici inferno punientur. Primo, auditono mortis, statim torquente et damnante eos conscientia. Secundo, audito verbo asperiori in exprobratione peccatorum, et « talenti » non erogati, sed « absconditi . » Tertio, audito verbo asperrimo: quando ruent et descendent in abyssum inferni: « Ite, maledait: « Tunc loquetur ad eos in ira sua, et in furore suo conturbabit eos . » Item Isaias ultimo capitul
Abbreviated transcription (Latin):
Sextum ẽ difficultas uere penitendi. Uñ ambrosiꝰ
Olures inueni baptismalem innocentiã seruasse: qͣm
ueram penitentiam egisse. faciliꝰ ẽ sauitatẽ habitã
ꝯseruari. qm anussam restituere. Hoc enĩ ñ nisi ꝑ
amaras potiones. ignem ferrum. & flaminã ꝑficit᷑.¬
UII. Septimum ẽ amaritudo. & erubescentia: ⁊fi¬
cendi pecẽm. & exeoriare cum om̃ib circunstantiis
pocłm. ꝯfectionis: ꝑuenit᷑ ad gaudium salutis
pecc̃m suum. uł in sub̃a eus. uł in aliqͣ cuxunstan¬
tia qm erubeseit confiteri. uͥ ẽ &e laudabimꝰ eum.¬

Expanded text:
Sextum est difficultas vere poenitendi. Unde Ambrosius : Plures inveni baptismalem innocentiam servasse, quam veram poenitentiam egisse. Facilius est sanitatem habitam conservare, quam amissam restituere. Hoc enim non nisi per amaras potiones, ignem, flammam et ferrum perficitur. Septimum est amaritudo et erubescentia confitendi peccatum excoriate cum omnibus circumstantiis poculum confectionis pervenitur ad gaudium salutis peccatum suum, vel in substantia ejus, vel in alia circumstantia quam erubescit confiteri? Ubi e
Abbreviated transcription (Latin):
uen̾it iugilantẽ. Cunc ad uocẽ tube pauebit cerra
cum ppłis. tu gaudebis cum iudicaturo tuo. Lu¬
gubre mund̃ immugiet. trib adtribum ferienc
pectora. potentissimi quondam reges nudo latere
palpicabunt. Exhibetur cum ꝑle sua uere cunc ig¬
iqnitus iupiter. & ardebit. adducet᷑ & cum suis stultꝰ
plato discipłis. aristotili argum̃ta ñ ꝓderunt.
Tunc rusticanꝰ & pauꝑ exultabis. uidebis ⁊ di¬
ces. Secẽ crueifycus ds̃ m̃s. ecce uidex qui ob¬
uolutus pannis. inp̃sepio uagnit. Hic est ille
oꝑarie & questuarie filius. Hic qui mat̾s gestatus
sinu homines d̾̃s fugit in egyptum. hic uestit᷑ eoc¬
latus romane quod federas. Uidete corpꝰ an idem
sit quod dicebatis elam nocte sustulisse. discipłos
Uc hec tͥ fr̃ dic̾em. cua me compulit dilectio & ut

Expanded text:
venerit vigilantem . » Tunc ad vocem tubae pavebit terra cum populis, tu gaudebis. Judicaturo Domino, lugubre mundus immugiet, tribus ad tribum pectora ferient, potentissimi quondam reges nudo latere palpitabunt. Exhibebitur cum prole sua vere tunc ignitus Jupiter, adducetur et cum suis stultus Plato discipulis; Aristotelis argumenta non proderunt. Tunc rusticanus et pauper exsultabis, ridebis, et dices: Ecce crucifixus Deus meus. Ecce judex, qui obvolutus pannis in praesepio vagiit. Hic est ille operarii, et quaestuariae filius; hic, qui matris gestatus sinu, hominem Deus fugit in Aegyptum; hic vestitus coclatus, Romane, quod foderas. Videte corpus, an idem sit quod dicebatis clam nocte sustulisse discipulos. Ut haec tibi, frater, dicerem, tua me compulit dilectio, et
Abbreviated transcription (Latin):
cent. &e quemad modum olera herbarũ eito deeident.
euntes. Qui n c̃ hodie. cras minus aptus erit. tem
apologeno licet instrui. Duo inamicitia ꝯ federat di¬
xerant. quod pͥor ex eis ditat᷑ & ꝓ mocus. reliquum
statim sublimaret.ꝓmocus ẽ unus eoꝵ. Statim¬
ad eum accessit reliquus. petens ut ditaret᷑. & sub¬
limaret᷑. Qui dtim pararet᷑ cena spaciatũ euntes al¬
eligeret᷑: traheret᷑. cum pompa multa & musicis in¬
strum̃tis inconicaret᷑. Postea socius eius elli apu¬
it ocłos subtrahendo artem magicam: inuit auicq
ad cenam lautã iam paratã. Cui ait. Quare me
atanto gaudio subtraxisti: Si uerum excitisset
Illud etiam licet imaginarium: ueriꝰ ẽ gaudio &
felicitate p̃senti. Ucrumq enim caducũ. &e transi¬
torium. illud sicut hoc nulla amaritudine resp
eligi delet qm hoc. Sicq ut̾q ꝑsualus ẽ ꝯtemptuꝰ
mundi: adeo ut statim ad heremum uł elaustrũ
ie nulla ẽ. & cena tinius noctis aliquid ẽ respec¬

Expanded text:
nt, et, quemadmodum olera herbarum cito decident ; euntes, Qui non est hodie, cras minus aptus erit. Item, ex Apologico licet instrui. Duo in amicitia confoederati contraxerant, quod prior ex illis ditatus et promotus, reliquum statim sublimaret. Promotus est unus eorum. Statim accessit alter ad eum, petens ut ditaretur et exaltaretur. Qui, dum pararetur coena, spatiatum euntes, aleligeretur, et traheretur cum pompa multa, et musicis instrumentis inthronizaretur. Postea socius ejus illi aperuit oculos, subtrahendo artem magicam, invitavitque eum ad coenam lautam jam paratam. Cui ait: Quare me a tanto gaudio subtraxisti? Si verum exstitisset Illud enim licet imaginarium, verius est gaudio et felicitate praesenti. Utrumque enim caducum et transitorium. Illud, sicut hoc, nulla amaritudine respeeligi debet quam hoc. Sicque utrique persuasus est contemptus mundi, adeo ut statim ad eremum vel claustrum rae nulla est; et coena unius noctis aliquid est respec
Abbreviated transcription (Latin):
fundum maloꝵ. ꝯtempnet. manens in mortali. the¬
saurizat s iram indie iusti iudicii di. scd̾m corsuũ
impenitens. Abyssus enĩ abyssum inuocat. Cine¬
as gͥͦ manere inpecc̃o. ꝓpter sequelam eiꝰ. Calib e¬
numn imp̃cans ꝓpħa ait. fiat uia illoꝵ tenebre celu-¬
inreꝓbum sensum inpassiones ignonune. ut faci¬
ab exactore diabolo: qr multo fenore reddes illud. Scͥ¬
cabit᷑ enm fenator om̃em sub̃am cuam: & diripier
alieni labores cuos .iii. Tercia ẽ causa ce ꝑiełm.¬

Expanded text:
rofundum malorum, contemnit . » Manens in mortali, « thesaurizat sibi iram in die irae justi judicii Dei, secundum cor suum impoenitens . » « Abyssus » etenim « abyssum invocat . » Timeas ergo manere in peccato propter sequelam ejus. Talibus enim imprecans Propheta, ait: « Fiat via illorum tenebrae et luin reprobum sensum, in passiones ignominiae, ut faciab exactore diabolo, quia cum multo fenore reddes illud. « Scrutabitur enim fenerator omnem substantiam tuam, et diripient alieni labores tuos . » Tertia causa e
Abbreviated transcription (Latin):
mane. ait. Quomi feĩ seuit uidesolationẽ: subito defe¬
cerunt.pierunt ꝓpt̾ iniquitatẽ suam:. Uelrit som¬
nium surgentirm. dñe inciuitate tua imaginem
ip̃orum ad nichilum rediges. Ob hoc diues quidã
ut uoluptates suas amaricaret. quasi eis frenũ
imponendo. dum pranderet habuit famulũ. qui
diceret. Morieris. morieris. Optima enim pħie
diffinicio ẽ: assidua mortis meditatio. Et pħs.
qui diem estimet: qui intelligat. se eotidie nori.
In hoc enu fallimͦ. qd̾ mortem ñ ꝓsprcimus. Alag¬
na enim pars eus iam pret̾iit: quicquid etatis re¬
cro ẽ mors cenee. Om̃s gͦ horas complecte: sic fiet
ut minus ex crastino pendeas: si hodierno manũ
de necessitate scis ẽẽ morit᷑um. Sia puericia tua
iam uite ꝑuit. mortua ẽ uite a dolescentia. recessit
uiuentus: iam senectus de crueiat: seniũ imminet.
ut extingͣat & sepeliat. Seio qd̾ elepsedra ñ tñi ulti¬
nium stillieidium exhaurit: s & om̃e quod añ efflu¬

Expanded text:
ait: « Quomodo facti sunt in desolationem, subito defecerunt, perierunt propter iniquitatem suam. Velut somnium surgentium, Domine, in civitate tua imaginem ipsorum ad nihilum rediges. » Ob hoc dives quidam ut voluptates suas amaricaret, quasi eis frenum imponendo, dum pranderet habuit famulum qui ei diceret: « Morieris, morieris. » Optima enim philosophiae diffinitio est, assidua mortis meditatio. Et philoqui diem aestimet, qui intelligat se quotidie mori? In hoc enim fallimur, quod mortem non prospicimus. Magna enim pars ejus jam praeteriit. Quidquid aetatis retro est, mors tenet. Omnes ergo horas complectere; sic fiet, ut minus ex crastino pendeas, si hodierno manum de necessitate scis esse moriturum. Sed et pueritia tua jam in te periit, mortua est in te adolescentia, recessit juventus, jam senectus te cruciat. Senium imminet, ut exstinguat et sepeliat. Scito quod clepsydra non tantum ultimum stillicidium exhaurit, sed et omne quod ante efflu
Abbreviated transcription (Latin):
Uidi impium suꝑexaltatũ: & cransuu or ecce
singła millena temporis singłis harenis mariz
compares &e continues: ad huc tempꝰ fine ꝯsequet᷑.
que uia certus ẽ num̾us harenarũ. Constat g
om̃e tempꝰ quod excogitari potest. punctum hore ⁊
breuissimum ẽẽ respectu et̾nitatis. Quom gͦ in
cauta cemporis breuitate animã qͣsi sub ractu a

Expanded text:
exaltatum; transivi, et ecce singula millenia temporis singulis arenis maris compares et continues, adhuc tempus finem consequetur, quia certus est numerus arenarum. Constat itaque omne tempus quod excogitari potest punctum horae et brevissimum esse respectu aeternitatis. Quomodo igitur in tanta temporis 321 brevitate animam, quasi sub jactu
Abbreviated transcription (Latin):
tem beda de quodam patrefa ex dictis bede.¬
miliay. religiosam uitam cum domo sua inbritanni¬
a imnore ducente: qui insixmitate corporis tactus.
deinde pͥmo uoctis tempore defunctus ẽ. S dilucło
reuiuscens. ac repente residens. om̃s qui corpori fle¬
Ices assederant. cimore ꝑcussos infugam conuercit.
preter urorem que eum plus eęt̾ro dilexit. Qͣmͣ pa¬
iudam consolans ait. Nloli cimere: quia ramuere
surrexi amorte. qua tenebar: int̾ homines item ui¬
uere ꝑmissus. Non ita tñ ut ante: s multum dissi¬
militer uiuam. Is statim oratorium petens.&

Expanded text:
tem Beda de quodam patrefamilias religiosam vitam cum domo sua in Britannia minore ducente: Qui infirmitate corporis tactus, demum primo noctis tempore defunctus est, sed diluculo reviviscens, ac repente residens, omnes, qui corpori flentes assederant timore percussos in fugam convertit praeter uxorem, quae eum plus caeteris dilexit. Quam pavidam consolans, ait: Noli timere, quia jam vere surrexi a morte, qua tenebar inter homines, item vivere permissus, ita tamen, non ut ante, sed multum dissimiliter vivam. Is statim 329 oratorium petens, e
Abbreviated transcription (Latin):
iae consuetudo pecrandi: a qua difficile qͥs auel¬
li pocest: euuuis usus dediscit᷑ egre: ꝙ ꝯsuetudo ma¬
xunum uiucłin importat. qͣsi alta natura. Et qͦ se¬
mel ẽ imbuta recens seruabit odorem. testa du¬
a ꝯsretudine. cuius usus mnulto decinuit tpre. mf
ta placuit uoluptate. Ut canis acorio ũ exterrebi¬
tur uncto.: nec assuet᷑ peccare a pecc̃o. Qͥ enĩ pre¬
mit᷑ lapide ꝯsuetudinis pec̃ci: quatduanus fe¬
carum. Uiscosa enun ẽ molita consuetudo. & pͣua:

Expanded text:
est consuetudo peccandi, a qua quis difficile avelli potest, cujus usus dediscitur aegre; quia consuetudo maximum vinculum importat, quasi altera natura: Et : Quo semel est imbuta recens servabit odorem Testa da consuetudine, cujus usus multo detinuit tempore, et magna placuit voluptate : Ut canis a corio non exterrebitur uncto. Sic nec assuetus peccare a peccato. Qui enim premitur lapide consuetudinis peccati, quatriduanus fetarum. Viscosa enim est inolita consuetudo, et prava.
Abbreviated transcription (Latin):
suĩ. nos actus turbine fumꝰ. Nos agri fenum
pͥmo caro p̃ ea cenum. fumus. quia uapor ad imadicum
pareus sicut ait iacob. Et dauid. Recordatꝰ ẽ qm̃ pril¬
uis sumus homo sieut fenum: dies eiꝰ t anqͣm flos ag

Expanded text:
sumus, nos actus turbine fumus; Nos agri fenum, sumus, nos actus turbine fumus; Nos agri fenum, primum caro, postea coenum. Fumus, quia « vapor ad modicum parens, » sicut ait Jacobus . Et David: « Recordatus est, quia pulvis sumus, homo sicut
Abbreviated transcription (Latin):
aecendit. Alioquin. insufficient se punire ñ uere pe¬
liis multis eures: castrimargiam ieuinio releue
ebrietatem siti reficias: sicq contraria contrari¬
is eures. &e dicas. Sieut incensa igni. amore male
accẽdente. & suffossa timore male humiliance. ab
inerepatione uulcus cui ꝑibunt: sic econtͣrio ineen¬
sa igni. ñ tm̃ caritatis. s & cribulatiõis. pnĩalis
bene incendentis. & suffossa. timore diuino hene
Sicut enim ferrũ igne & malleo purgat᷑: sic in¬
duratum oe inolitũ pect̃ra tribulatione oe flagellis.
heroruimus. Quid ẽ uita p̃sens: mundꝰ oe iocundi¬
sompnum suum: & nicħ inuenerunt om̃s uiri de¬
uitiarum inmanib suis: nec sarpam. Spuma: qr¬
humana cabidior ẽ aranea. Uñ. Et tabesc̾e fecisti
sicut araneam animam eiꝰ. Umbra. quia dies eiꝰ
sicut umbra preteruit. Et poeta. Nos leuis umbra

Expanded text:
accenderit, alioquin insufficienter se punire, nec vere poeaccenderit, alioquin insufficienter se punire, nec vere poeliis multis cures; gastrimargiam jejunio releves, ebrietatem siti arefacias, sicque contrariis contraria cures, et dicas: « Sicut incensa igni, » amore 319 male accendente; « et suffossa, » timore male humiliante, « ab increpatione vultus tui peribunt . » Sic econtrario; « Incensa igni, » non tantum charitatis, sed tribulationis poenitentialis bene accendentis, « et suffossa » timore divino bene  « exsultabunt . » Sicut enim ferrum igne et malleo purgatur, sic induratum et inolitum peccatum tribulatione et flagellis.Hieronymus: Quid est vita praesens? punctus. Et jucundisomnum suum, et nihil invenerunt omnes viri divitiarum in manibus suis . » Sphumana tabidior est aranea; unde et: « Tabescere fecisti sicut araneam animam meam . » Umbra, quia, « Dies ejus sicut umbra praeteriit . » Et poeta: 320 Nos levis umbra
Abbreviated transcription (Latin):
cłosa ẽ preteritarũ uoluptatũ recordatio. Caro. enim
cenerrime ad p̃teritas uolup̾tates aspirat: sp̃mq e¬
ductum de sodoms respiẽe inegyptũ ad allia &e pepo¬
nes pharaonis. redire hor tando compellit. Quod ne fi¬
at. abscondas eum richele ydola laban sub fino per¬
ne occasiunc ła aliquia reciduum patiaris. Ppc ho
yse. Uitulũ &̃ ꝯflatilem inminucissiuũ pul uerem
redigas: ne memoria eiꝰ refricet᷑ Nrchõe de anache¬
uiate ihxrico sicut infelix achor collas: stotũ Scri
tem plebis tue sic penitentis: oꝑuisti om̃ia peceati
eorum. Et piecisti pꝰ tergum tuum om̃ia peccata
acerbit ate perucentie: que equipotłe debet iguipͣ¬
gatorio. Aut enim ds̃ punit: aut homo. Si ds̃ in
igne purgatorio: euis leuissima pena gracuor
&e a cerbior ẽ. qmͣ om̃ium mr̃m exquisicissima tor¬
m̃ta. S homo cemporali pena. que equipollere de¬
bet purgatorio ꝓ posse hominis. Quod fiet. si gnem
tribulationis & aeerbitatis penicentie ꝓu̾ib sius

Expanded text:
osa est praeteritarum voluptatum recordatio. Caro enim tenerrime ad praeteritas illecebras aspirat, spiritumque eductum de Sodomis, respicere in Aegyptum ad allia et pepones Pharaonis redire, hortando compellit . Quod ne fiat, abscondas cum Rachele idola Laban sub fimo, pecnec occasiuncula aliqua recidivum patiaris. Propteryse. Vitulum etiam conflatilem in minutissimum pulverem redigas , ne memoria ejus refricetur. Nihil etiam de anathemate Jericho , sicut infelix Achan tollas, sed totum coplebis tuae, » sic poenitentis: « operuisti omnia peccata eorum, et projecisti acerbitate poenitentiae, quae aequipollere debet igni purgatorio; aut enim Deus punit, aut homo. Si Deus, in igne purgatorio, cujus levissima poena gravior et acerbior est, quam omnium martyrum exquisitissima tormenta. Si homo, temporali poena, quae aequipollere debet purgatorio pro posse hominis; quod fiet, si ignem tribulationis et acerbitatis poenitentiae pro viribus suis
Abbreviated transcription (Latin):
in hoc es. qd̾ priꝰ exigis &e uocas medicum corporalẽ
iiqm spũalem. plus gaudes de aduentu medici qñ
satꝰ medico. carnis amore. de morbis anime uulla
age penitentiam dum sanus es. dum peccare po¬
ted utres amore ñ timore uidearis penitere. & pecea
pelinquere ĩ ip̃a ce. Si egrotas : qͣm scis qd̾ uere po¬
rauteas ⁊ Idemi uix aliqͥd potes dogitare. qd̾ ñ sentias
pte elicata. aut̃ ixx. ẽ penitentia:. & quieti animi
& tranquilli ñ uult aliis occupari ce impedirult¬

Expanded text:
in hoc es, quod prius exigis et vocas medicum corporalem quam spiritualem; plus gaudes, de adventu medici quam sat medico carnis amore. De morbis animae nullaus: Age ergo poenitentiam dum sanus es, dum peccare potes, ut ex amore, et non timore, videaris poenitere, et peccata relinquere, non ipsa te. Si aegrotas, quomodo scis quod vere poeniteas? Hieronymus: Vix aliud potes cogitare quam sentias. ris. Delicata autem res est poenitentia, et quieti animi, et tranquilli: non vult aliis occupari et impedir
Abbreviated transcription (Latin):
necessitate concessum ẽ religiosis. uti splendidis ł
suꝑflius uestib. Nunc aut̃ in domib ep̃orum oe cłi¬
corum surit qui mollib uestiunt᷑. Si dicant. quia
ip̃i reges sunt. sic quidem & apłi: qui omĩa hec re¬
putauerunt. ut stereora. ut xp̃m lucrifacerent. lxiii.

Expanded text:
ssum est religiosis, uti splendidis vel superfluis vestibus. Nunc autem in domibus episcoporum et clericorum sunt qui mollibus vestiuntur. Si dicant, quia et ipsi reges sunt, sic quidem et apostoli, qui omnia haec « reputaverunt, ut stercora, ut Christum lucrifacerent .
Abbreviated transcription (Latin):
miorbo edificandi sẽpe ipsi religiosi. & alii instrum̃¬
co sue offensionis priniurit᷑. Coristructio enimpul¬
crarum & amplarum domorum: inuitatio ẽ suꝑbo¬
rum hospitum. Etiam grangie eorum sepe ꝓ muni
tatem celant. & iusticiam łi omittunt. ñ audentes
mutire contra pͥncipes. eo quod libertatem suam de
qua d̃i. cantabit uacuus eoram latrone uiator. a¬
miserint. ꝓ diuituis grangiarum & agroꝵ suorũ
ꝑmttentes sibi edificari domos & dormitoria et
refectoria. araptorib & feneratorib. insignum
&e memoriale et̾num auaricie ip̃orum. S ne hoc fi¬
adhortari eos ut potius ista conuert̾ent. in alimo¬
niam pauꝑum. & redemptionẽ captiuorum. Hãc¬
cib ẽ uicisse famem. sunimiq penates. Submo¬
iuisse hyemem tecto. p̃ciosaq uestis. Hyrtam
m̃bra suꝑ. Romani more quiritis. Induxisse co¬
gam. Item p̃s. Et relinquent alienis diuitias
suas. & sepulchra eorum domus illorum inẽ¬

Expanded text:
morbo aedificandi saepe ipsi religiosi, sicut et alii, instrumemorbo aedificandi saepe ipsi religiosi, sicut et alii, instrumento suae offensionis puniuntur. Constructio enim pulchrarum et amplarum domorum, invitatio est superborum hospitum. Etiam grangiae eorum pro munimintatem celant, et justitiam Dei omittunt, non audentes mutire contra principes, eo quod libertatem suam, de qua dicitur: Cantabit vacuus coram latrone viator, amiserunt, pro divitiis grangiarum et agrorum suorum, permittentes sibi aedificari dormitoria et refectoria, a raptoribus et feneratoribus, in signum et memoriale aeternum avaritiae ipsorum. Sed nec id fiorum, sed adhortari eos ut potius ista converterent in alimoniam pauperum, et redemptionem captivorum. Itepulae vicisse famem summique penates Submovisse hiemem tecto, pretiosaque vestis, Hirtam membra super, Romani more Quiritis, Induxisse togam. Item Psalmista: « Et relinquent alienis divitias suas, et sepulcra eorum, domus illorum in
Abbreviated transcription (Latin):
Cuł inquit sic coangustatum ꝙ consummatum est
hospiciolum tuum corpuseło tuoꝰ. ut illud. nec in iota
ꝑ meior sit sauie busti sui: ut ex eadem necessitate se
credat iam quasi mortuilm ẽẽ: ex qua scit se e̾ẽ mori¬
turum. Sic p̃ueui sepulehrum meum: & qͣsi me p̃se¬
peluu. Et adriuxit. Melius & cutius ꝓsilit᷑ in ce¬
lum de tugurio: qm̃ de palatio. Item prelatꝰ p̃lato¬
curres quid ꝓpugnacła meis Non magis ui his eẽ di¬
abolum nuinitus eris. s uicinior. Item hanc libidinẽ
edificandi decestant᷑ palatia pͥncipum constructa
stica erecta de fenorib. ce usuris auoꝵ ex m̃daciis
aceptionum. & deceptionib mendaciorum. p̃dicato¬
rum. mercennarioꝵ. Que ex male partis construe¬
ta sepe dilabunt᷑. quia ñ ħc euentus sordida p̃da
bonos. Ite m exemplum scĩ bernardi flentis eo qd̃
uideret tuguria pastorum. cecta culmo. similia ca¬
sulis pͥstinis cisterciensium: cunc habitare incipi¬
entium inpalatiis stellatis &c muratis. S ce ꝓ hoc

Expanded text:
Cur, inquit, sic coangustatum et commensuratum est hospitiolum tuum corpusculo tuo, ut illud nec in iota per memor sit saniei busti sui, ut ex eadem necessitate se credat jam quasi esse mortuum, qua scit se esse moriturum; sic praeveni sepulcrum meum, et quasi me praesepelivi; et adjunxit: Melius et tutius prosilitur in coelum de tugurio quam de palatio. Item Doturres? Quid propugnacula in eis? Non magis in his contra diabolum munitus eris, sed vicinior. Item: Hanc libidinem aedificandi detestantur palatia principum constructaia erecta ex fenoribus et usuris avarorum, mendaciis deceptionum et deceptionibus mendaciorum, praedicatorum, mercenariorum, quae ex male partis constructa saepe dilabuntur, quia: Non habet eventus sordida praeda bonos. Item: Exemplum sancti Bernardi flentis eo quod videret tuguriola pastorum tecta culmo, similia casulis pristinis Cisterciensium tunc habitare incipientium in palatiis stellatis et muratis. Sed et pro hoc
Abbreviated transcription (Latin):
nuum agonis possunt impedire. etiam licitis se ab¬
stiuet. Nos aut̃ sinuositate & suꝑfluitate uestum
quemad inodum &e aliarum rerum on̾ati &e impe¬
diti. eas ũcm̃ portamus s trahunus post nos. fcĩ
ñ tm̃ portatores earum. s & ueredarii. qua driga¬
rii & suminarii: cum tñ excellens p̾mium nos
moncat. si comp̃hend̾imus & euanescat. si in curru
hoc ꝑicłoso defecerimus. In quo ut admetam attin¬
gamus ꝓcineti deberus ẽẽ ituri in hoc stadio ꝑ pru¬
dentiam. quam eligamus quid faciendum. quid ere¬
deudum. quori miiis dĩ ambulandum. & in quo
statu qui necessarus ẽ. ad bene uuendum. Debe¬
mus. etiam ẽẽ succincti cursuri ꝑtemꝑantiam.
contra fluentes sinus cupiditatis. Male cuncta
ministrat impetus. Ne quid nimis. Precincti. mi¬
nistraturi ꝑ iusticiam. que uniciuq reddit quod su¬
umẽ. T̃ibi. si habeas lumbos p̃cuictos ad currendũ

Expanded text:
aemium agonis possunt impedire, etiam a licitis, « abaemium agonis possunt impedire, etiam a licitis, « abstinet. » Nos autem, si numerositate et superfluitate vestium, quemadmodum et aliarum rerum, onerati et impediti, eas, non tantum portamus, sed et trahimus post nos, facti, non tantum portitores earum, sed et veredarii, quadrigarii et summarii; cum tam excellens praemium nos maneat, si comprehenderimus; et evanescat, si in cursu hoc periculoso defecerimus. In quo, ut ad metam attingamus, procincti debemus esse, ituri in hoc stadio per prudentiam, qua eligamus quid faciendum, quid credendum, quomodo in viis Dei ambulandum et in quo statu, qui necessarius est ad bene vivendum. Debemus etiam esse succincti, cursuri per temperantiam contra fluentes sinus cupiditatis: Male cuncta ministrat Impetus, Ne quid nimis. Praecincti, ministraturi per justitiam quae unicuique reddit quod suum est. Tibi, si habeas lumbos praecinctos ad currendum,
Abbreviated transcription (Latin):
uestes habere subtalares. & post se crahentes. quibus
uerrant sordes paium̃ti uiarum. Scito te dne in quit
d̃ne dilecte. quod si huismodi uestis uobis ẽẽt neces¬
saria. natura uob̃ in remedium eius aliquid dediss.¬
sellas &e calcaria de aurant. uł cetera si nequib poss
ẽẽ xp̃iana religio. incisores & ꝑforatores uestium.
compositores decioꝵ. maxime plumbatoꝵ. alearum.
ñ dico scacoꝵ. quia his ad recreandum lud̾e qͥs potest.
hii inqͣm opifices ñ necessarii sunt: quib nisi arci sue
abrenunti assent penicentiam ñ inuing̾em. Ioculatori
cuidam papa alexander. ñ concessit uiuere de officio
suo. nec ei penitus. interdixit. Paulus ad corichios¬
ait. Nescitis quod hii qui in stadio currunt. omnes
quidem currunt sunus accipit brauium: Sic cur¬
rite scł absq offendicło & onere. ut comp̃hendatis.
Om̃is enimi qui magone contendit: ab om̃ib que p̃¬

Expanded text:
vestes habere subtalares et post se trahentes, quibus vestes habere subtalares et post se trahentes, quibus verrant sordes pavimenti et viarum. Scitote, inquit, dominae dilectae, quod si hujusmodi vestii vobis esset necessariasellas et calcaria deaurant, vel caetera, sine quibus posset esse Christiana religio; incisores, perforatores vestium, compositores detiorum, maxime plumbatorum, alearum, non dico schaccorum, quia his ad recreandum, quis ludere potest. Hi, inquam, non necessarii sunt, quibus nisi prius arti suae abrenuntiassent, poenitentiam non injungerem. Joculatori cuidam papa Alexander , nec concessit vivere de officio suo, nec ei penitus interdixit. Et cum judiciait: « Nescitis quod hi qui in stadio currunt, omnes quidem currunt, sed unus accipit bravium? sic currite, » scilicet absque offendiculo et onere, « ut comprehendatis. Omnis enim, qui in agone contendit, ab omnibus, » quae pr