comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et cã pͥmi ptc̃i utrũ res bona. an
res mala postea in qua te sit ycẽm¬
extitit. q añ primũ pcc̃m prima
ñ erat aliquid malũ unde orietur.
cũ enĩ orignniẽ et cam hũit aut
ex malo aut ex bono habuit. sec
inalum aute non etat. ex bono gͥ ortũ
est. Prius .n. in angelo ortũ est pcc̃m.
et postea in hoĩe: et quid erat angeꝰ
nͥboͣnatura di. non ex deo ortũ ẽ ma¬
catũ est tunc mala ẽ natura. ait q̃so
ut si pot᷑ respondeat. mauifestum
est ex uelinntate mala tãqmͣ ex arbo¬
re maia fi̾ oĩa oꝑa mala cãqmͣ fruc¬
tus malos. s ip̃am malã uoluntatẽ
Uñ dicit exortam nͥ ex bono: si enim
ex angło. quid est angłus nͥ bonum
opus dr̃si ex hoĩe quid erat ip̃e hõ nͥ
bonũ opus dr̃ Imo quid erant hec
datiida naturag ͦ ex bono orit᷑ ma¬
lum .t. fuit unde oriri poss nͥ ex bo¬
no dico gͦ ꝙ a uoluntatẽ malã mil
lum p̾cessit. set ex bono originem
hũit. Hic aꝑte dr̃ primam causã

Expanded text:
et causa primi peccati; utrum res bona, an res mala; postea, in qua re sit extitit, quia ante primum peccatum non erat aliquid mali unde oriretam habuit, aut ex bono, aut ex malo habuit. Sed malum ante non erat; ex bono ergo ortum est. Prius enim in angelo ortum est peccatum, et postea in homine. Et quid erat angelus, nisi bona natura Dei? Non ex Deo ortum est macatum est, tunc mala est natura, ait: Quaeso ut, si potest, respondeat. Manifestum est ex voluntate mala, tanquam ex arbore mala, fieri omnia opera mala, tanquam fructus malos; sed ipsam malam voluntatem unde dicit exortam, nisi ex bono? Si enim ex angelo, quid est angelus, nisi bonum opus Dei? Si ex homine, quid erat ipse homo, nisi bonum opus Dei? Imo quid erant haecdanda natura? Ergo ex bono oritur malum, nec fuit unde oriri posset nisi ex bono. Dico ergo quia voluntatem malam nullum malum praecessit, sed ex bono originem habuit. Hic aperte dicitur primam causam
Abbreviated transcription (Latin):
temau̾t si nonsolũ fec̾is s si ĩ eo glo¬
rieris et hec est qrͣta gñatio non qr
tres p̾cesserint s quarta dr̃ qi qrͣto
loco a pͥmo motu qui est qiͣ pat̾ enu¬
merat᷑ deus gͥ primos et stimulos
scͥd̾os cogitationũ quos g̾ci ꝓpathe¬
is uocant. sine quib nullus homi¬
set si cogitat᷑ quis fac̾e decreuerit.
et que fec̾it corrig̾e ⁊ nolu̾it: que st̃

Expanded text:
tem, si non solum feceris, sed in eo glorieris: et haec est quarta generatio, non quia tres praecesserint, sed quarta dicitur, quia quarto loco a primo motu, qui est quasi pater, enumeratur. Deus ergo primos et secundos stimulos cogitationum, quos Graeci propatheis et si cogitata quis facere decreverit, et ipsa, quae fecerit, corrigere noluerit per
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħe .i. exodus et ezechi¬
el ĩmo ip̃e ͦ qui et hic et ibi lotutꝰ
est in sĩis disc̾pare uideant᷑: attẽ¬
damus finem illꝰ auctoritatis exo¬
di. Dicto enĩ reddo inquitates prm̃
in filios addit. hiis qui od̾unt me.
iure filios qr peccauunt ꝑentes. s
qr eis siłes quod̾ h̾editario malo de¬
um od̾unt. Illud gͦ qd̾ in exodo do¬
minus dicit sic̃ ieꝙ tͥradit᷑ nõ id
sonat qd̵ multi exstimant. Nec ẽ
sise huic ꝓu̾bio prẽs ꝯmederunt
liis ptcã pacrũ mutantib accipi¬
end̾ censerit. suꝑ quos dr̃ deus red¬
dere peccata patrũ q punit eos
eo qd̃ imit̾at᷑ pcc̃a patrũ ñ q prẽs
pectau̾int. non itaq dñs corrigit

Expanded text:
est, Exod. et Ezechiel, imo ipse Deus qui et hic et ibi locutus est, in sententia discrepare videantur, attendamus finem illius auctoritatis Exod. Dicto enim: Reddo iniquitates patrum in filios, addit: His qui oderunt me; niri filios quia peccaverunt patres, sed quia eis similes quodam haereditario malo Deum oderunt. Illud ergo quod in Exod. Dominus dicit, sicut Hieron. tradit, non id sonat quod multi existimant; nec est simile huic proverbio: Patres comederunt liis peccata patrum imitantibus accipiendum censent; super quos dicitur Deus reddere peccata patrum, quia punit eos eo quod imitantur peccata patrum, non quia patres peccaverunt. Non itaque corrigit
Abbreviated transcription (Latin):
sippariturũ querit᷑ an forma u¬
illa głiosa apparet᷑ sic̃ u̾e est an
forma quar in passione extitit.
quidam putant a malis talẽ ui¬
deri qualem crucifx̾unt .i. ĩfir¬

Expanded text:
ppariturum, quaeritur an in forma illa gloriosa appareat, sicut vere est, an in forma qualis in passione extitit. Quidam putant a malis talem videri, qualem crucifixerunt, i
Abbreviated transcription (Latin):
tis iumficet aĩas et suscitet cor¬
pora et iudicet. ñ ociose tñ et
pret̾ rõnem ei sui formam dei

Expanded text:
tis vivificet animas, et suscitet corpora, et judicet, non otiose tamen et praeter rationem ei secundum formam Dei
Abbreviated transcription (Latin):
infirma set głiosa. Iudicabit ã
ex uͥtute diuinitatis ñ sine pa¬
tre et spũ scõ et apparebit t̾ri¬
bił impiis et mitis iustis. erit
enĩ terror malis et lumẽ iustis.

Expanded text:
infirma, sed gloriosa. Judicabit autem ex virtute divinitatis, non sine Patre et Spiritu sancto; et apparebit terribilis impiis, et mitis justis. Erit enim terror malis, et lumen justis.
Abbreviated transcription (Latin):
eo qd̃ filiꝰ hoĩs udex. Etce scd̾m
formam huinanitatis dr̃ susci¬
tatuiꝰ corpora et iudicaturꝰ. Iu¬
dicaturus aũt: qr illa forma cũc¬
tis ĩ iudicio apparebit. et susci¬
taturus. qr in ead̾ forma meri
uocem dabit qua mortui de mo¬
numentis surgent ⁊ ꝓcedent.

Expanded text:
est filius hominis, judex. Ecce secundum formam humanitatis dicitur suscitaturus corpora, et judicaturus. Judicaturus autem, quia illa forma cunctis in judicio apparebit; et suscitaturus, quia in eadem forma meritmdem formam vocem dabit, qua mortui de monumentis resurgent et procedent.
Abbreviated transcription (Latin):
agebat. qud̃ bapt̾s ag̾e reuelante
gr̃e tẽpore ꝯsueuit. excepto ꝙ reg¬
in celestis ianuã ñd̾ intrare pot̾ãt.
tñ in sinu abrahe post mortẽ. reͥe
beata ꝯsolati. suꝑne pai is ing̾ssum
spe felici ex pectabant. hus aperte
tradit᷑ ꝑcͥꝯtisione ex quo nstitu¬
ta fuit remissionẽ pocĩ origiłraͣns
et acͤtuͣalis. ꝑmilis et maiorib a dõ

Expanded text:
Baptismus agere revelatae gratiae tempore consuevit; excepto quod regni coelestis januam nondum intrare poterant; tamen in sinu Abrahae post mortem requie beata consolati, supernae pacis ingressum spe felici exspectabant. His aperte traditur circumcisionem, ex quo instituta fuit, remissionem peccati originalis et actualis parvulis et majoribus a Deo
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ fu̾nt ante et post: qd̾ remediũ cõ¬
tra pocm̃ hu̾it. quidam dñt sacrifi¬
cia et obłones eis naluisse ad remis¬
sionẽ pccĩ. Set meliꝰ est dic̾e illos
qui de abralam ꝓdierũt ꝑ cͥcũcisio¬

Expanded text:
erunt ante et post, quod remedium contra peccatum habuerint. Quidam dicunt sacrificia et oblationes eis valuisse ad remissionem peccati. Sed melius est dicere illos qui de Abraham prodierunt, per circumcisio
Abbreviated transcription (Latin):
dimictite debitorib ur̃is. Si di¬
mittitis dimittet ᷑ tibi ⁊ sic secu¬
cat quidũ ĩnocenciam ad alta¬
re portat. Sii¬
ꝓpͥe dicat᷑ sacrificiũ uł ĩmolatõ.
tm̃ ĩmolatus sit. Ad hoc breuit᷑
dici pot̾̃. Illud qd̾ offert᷑ ⁊ cõse¬
crat᷑ a sacerdote uocari sacrifici¬
qr memoria et rep̾sentatõ est ue¬
ri sacrificii ⁊ scẽ ĩmolationis facte

Expanded text:
dimittimus debitoribus nostris. Si dimittis, dimittetur tibi; secucat, qui innocentiam ad altare portat. prie dicatur sacrificium vel immolatio, m immolatus sit. Ad hoc breviter dici potest, illud quod offertur et consecratur a sacerdote vocari sacrificiquia memoria est et repraesentatio veri sacrificii et sanctae immol
Abbreviated transcription (Latin):
.s. bona et mala. in eo tamen non di¬
cunt᷑ eẽ nͥ bona quoꝵ auctor est. uñ
aug̃ in li. de natura bomi. Cum au¬
dimus inquit ex deo et ꝑ ip̃m et ĩ
ip̃o esse oĩa. omnes utiq naturas
intellig̾e debemus et oĩa que na¬
turalit̾ sunt. n enĩ ex ip̃o st̃ pcc̃a
que naturam non seruant. set ui

Expanded text:
 bona et mala, in eo tamen non dicuntur esse, nisi bona, quorum auctor est. Unde Aug., in lib. de Natura boni: Cum audimus, inquit, ex Deo, et per ipsum, et in ipso esse omnia, omnes utique naturas intelligere debemus, et omnia quae naturaliter sunt. Neque enim ex ipso sunt peccata, quae naturam
Abbreviated transcription (Latin):
aliud crede qmͣ fidem hr̃e. et iõ cũ
respondet ᷑ crede̾ ꝑuulus. qui fidĩ
nũdum affcm/ habet rendet᷑ fidẽ
se ad deũ: pp̃ ꝯũsionis sacramentũ

Expanded text:
aliud credere quam fidem habere: et ideo cum respondetur credere parvulus, qui fidei nondum effectum habet, respondetur fidem se ad Deum propter conversionis sacramentu
Abbreviated transcription (Latin):
alio ꝓfitente baptizantur. qui
adhuc loqui uł crede nescnmt.
sic̃ ⁊̃ ꝓ egris mutis uł surdis alꝰ ꝓ¬
sitet ᷑ dũ baptizant᷑. sic et de penitẽ¬
tib agend̾ est. Si uo ꝓ ͨ eoͣ quli respõ

Expanded text:
alio profitente baptizantur, qui adhuc loqui vel credere nesciunt: tiam pro aegris, mutis, vel surdis aliur dum baptizantur, sic et de poenitentibus agen
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ m̾itis suis set deo miserante
de miseria lib̾ant᷑. aut si hoc ad
ut dampnationẽ opinent᷑ fini
hoc modo putet᷑ hĩtura finẽ feli¬
iustiaũt in uitã eternã s penis
si hoc eis placet aliquatenꝰ mi¬
tigari. ⁊̃ sic Quipte anteltigi po¬
test man̾e ira dĩ in illis .i. ipsa
ñ diuini animi ꝑturbatio ot
in ira sua .i. manente ira sua nõ
ꝯtineat miseracones suas non
eterno siꝓplicio finẽ dando set
leuamen adhibendo ur int̾ po¬
nendo cruciatibo. qr nec psalmꝰ¬
ait ad finiendam iram suã uł post
iram suam. set in ira sua que si so¬
la eẽt alienaria regno dr̃carere
magna multitudĩe dulcedĩs de i
tam grandis tñ est pena ut ei
qiͣl mltis segulis longa. mane¬
manebit coĩt̾ oĩum uita et̾ na
scõꝵ. Ecce ita asserit hic. penas
reptoꝵ ñ eẽ finiendas: qd̾ non
inꝓbat si dicat᷑ eoꝵ supplicatio

Expanded text:
pro meritis suis, sed Deo miserante de miseria liberantur. Aut si hoc ad ut damnationem opinentur finirhoc modo putetur habitura finem feliJusti autem in vitam aeternam. Sed poenas si hoc eis placet, aliquatenus mitigari. Etiam sic quippe intelligi potest manere in illis ira non divini animi perturbatio, ut in ira sua, id est, manente ira sua, non contineat miserationes suas, non aeterno supplicio finem dando, sed levamen adhibendo vel interponendo cruciatibus; quia nec psalmuait ad finiendam iram suam, vel post iram suam, sed in ira sua. Quae si sola esset, alienari a regno Dei, et carere magna multitudine dulcedinis Dei, tam grandis tamen est poena, ut ei quamlibet multis seculis longa. Manemanebit communiter omnium vita aeterna sanctorum. Ecce ita asserit hic poenas reproborum non esse finiendas, quod non improbat, si dicatur eorum supplicio
Abbreviated transcription (Latin):
tua societate sibi iungunt᷑. In
hiis breuit̾ oĩa oꝑa dĩ includit.
illis qui reꝓboꝵ supplicia ua¬
finẽ habitura ꝯtendunt ita eoꝵ
repellit opionem asserens reꝓbos
Letͥuam dampnandoꝵ penam
et cruciatus sine int̾missione ꝑ¬
petuos humano imserant᷑ affec¬
tu. atq ita futurũ esse ñcredũt.
uinis s ꝓ suo motu duraq̃ mol¬
liendo et in leiuorem flectendo
sni̾am que putant meis terri¬
biliꝰ eẽ dicta ꝙͣ uerius. Non enĩ¬

Expanded text:
tua societate sibi junguntur. In his breviter omnia opera Dei includit. illis qui reproborum supplicia finem habitura contendunt, ita illorum repellit opinionem, asserens reproboaeternam damnandorum poenam et cruciatus sine intermissione perpetuos humano miserantur affectu, atque ita futurum esse non credunt; sed pro suo motu dura quaeque molliendo, et in leniorem flectendo sententiam, quae putant in eis terribilius esse dicta, quam verius. Non e
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ tm̃ ꝑmiserit. Inste tñ illo dese¬
rente peccantem pct̃i auctor illico
ĩuasit. nõ cñ deus ꝯtinuit in ira
sua miseratõnes suas nec homitiẽ
a lege sue potestatis amisit. cũ in
diatoli potestate ẽẽ ꝑmisit. qr nec
diatolus a potestate est alienus sic̃
nec a bonitate. Nam qualio uita di¬
a bolus uł hẽ nõ subsisteret. nisi ꝑ
eum qui inuificat oĩa. sion gͦ de
hoĩem deseruit ut ñ se illi exhibe¬
ret deuset int̾ mala peualiai ma¬
lis mlta ꝯscituit bona. ⁊ tandẽ ho¬
miniẽ que ꝯmissio pccõꝵ diabolo sb̃

Expanded text:
 permiserit, juste tamen. Illo enim dese permiserit, juste tamen. Illo enim deserente peccantem, peccati auctor illico invasit; nec tamen Deus continuit in ira sua miserationes suas, nec hominem a lege suae potestatis amisit, cum in diaboli potestate esse permisit; quia nec diabolus a potestate Dei est alienus. sicut nec a bonitate. Nam qualicumque vita diabolus vel homo non subsisteret, nisi per eum qui vivificat omnia. Non ergo Deus hominem deseruit, ut non se illi exhiberet Deum; sed inter mala poenalia etiam malis multa praestitit bona, et tandem hominem quem commissio peccatorum diabo
Abbreviated transcription (Latin):
alio modo posset homme
dicimus et aliũ modum .x. de tͥ.¬
fuisse possibiłe deo cuiꝰ potestati
cuncta subiacent. set nr̃e miserie
sanande ꝯuenienciorẽ modũ ali¬
um non fuisse nec ẽẽ oportiusse.
Quid eñ mentes nr̃as tm̃ erigit
et ab ĩmortalitatis desꝑatõne si¬
berat. qmi ꝙ tanti nos focit deus ut
dei filius ĩmutabilit̾ bonus ĩ se manẽs
qd̃ erat. et a nobis accipiens qd̃ nõ
erat. dignatus nr̃m inire ꝯsorcium
mala nr̃a moriendo ꝑferret: set. ẽ
et alia rõ qr̃ isto pociꝰ modo ꝙͣ alio
lib̾are uoluit. q sic iusticia suꝑatus¬
est diatolus non potencia. et qũo¬
h id fcm̃ sit explicabo ut potero. ꝑͦ¬
ĩ potestatem diaboli traditum est
originałr transeũte et illiꝰ debito
om̃s obligante. Uñ oẽs hoĩes ad ori¬
gine sunt sub pͥncipe diabolo. Unde
est rectat̾ata ab micio. modus ãt
ille quo traditus ẽ homo ĩ diaboli
potestatem non d ita ĩtelligi tan¬
qmͣ deus ħ fec̾it aut fĩ uisserit. s¬

Expanded text:
alio modo posset Deus hominem dicimus et alium modum fuisse possibilem Deo, cujus potestati cuncta subjacent; sed nostrae miseriae sanandae convenientiorem modum alium non fuisse, nec esse oportuisse. Quid enim mentes nostras tantum erigit et ab immortalitatis desperatione liberat, quam quod tanti nos fecit Deus, ut Dei Filius immutabiliter bonus, in se manens quod erat, et a nobis accipiens quod non erat, dignatusque nostrum inire consortium, mala nostra moriendo perferret? Est et alia ratio, quare isto potius modo quam alio liberare voluit: quia sic justitia superatur diabolus, non potentia. Et quomodo id factum sit explicabo ut potero. potestatem diaboli traditum est originaliter transeunte, et illius debito omnes obligante. Unde omnes homines ab origine sunt sub principe diabolo. Unde est recta creata ab initio. Modus autem ille quo traditus est homo in diaboli potestatem, non ita debet intelligi tanquam Deus hoc fecerit aut fieri jusserit, s
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. uñ aug. Nemoͦ au̾fert aĩam
opus auctoris. et ut gn̾ałr ꝯcludam
quociens in carne xp̃c aliquid patit᷑
opus auctoris est. qr enĩ sua uoluntate
ñ alio cogente ꝑpetit᷑ ip̃e auctor est
oꝑis. Cum aũt passio xp̃i opus dĩ sit
et iõ bonum. eãq oꝑati sunt uidas ⁊

Expanded text:
potentia. Nemo aufert animam opus auctoris. Et ut generaliter concludam, quoties in carne Christus aliquid patitur, opus auctoris est; quia enim sua voluntate, non alio cogente perpatitur, ipse auctor est operis. Cum autem passio Christi opus Dei sit, et ideo bonum, eamque operati sint
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩem et fraudulent᷑ abdipcit et
uiolent̾ tenuit. homo ⁊̃ iniuri
et se alieno domnno mancipauit. De
hoĩs inuria ⁊̃ ꝯuinte̾t᷑ diabolus quia
illũ et prius fallaci ꝓmissione dece¬
pit. et post mala inferendo lesit.⁊̃iu¬
ste gͥ diabolus qnͣtum ad se tenebat
utͥq p̾erat potencia hoĩem libe¬
rare uenet sola uissionis uͥtute. ho¬
minem pot̾at rectissime liberare.
sec obcam premissam iusticia hũn¬
litatis uti noluit. qui dũ in car¬
ne mortali crucifigus est iustifica¬

Expanded text:
hominem, et fraudulenter abduxit, et violenter tenuit. Homo etiam injusit, et se alieno dominio mancipavit. De hominis injuria convinceretur diabolus, quia et illum prius fallaci promissione decepit, et post mala inferendo laesit. Injuste ergo diabolus, quantum ad se, tenebatutrique praeerat, potentia hominem liberare vellet, sola jussionis virtute hominem potuit rectissime liberare; sed ob causam praemissam justitiae humilitatis uti voluit. Qui dum in carne mortali crucifixus est, justifica
Abbreviated transcription (Latin):
dignum morte ĩueniens occidit eũ
cam̃ et utiq iustũ est ut debitores qͦs
tenebat. lib̾i dimittant᷑ in eum cre¬
dentes que sine uno debito occidit.
Iõ aũt potenciauint̾e toluit. qi oi¬
abolus uicio ꝑu̾sitatis sue amator
ẽ potencie ⁊ desertor oppugnator¬
q iusticie. in quo hoĩes magis eum
iusticia potencie magis q studẽt
eiusq in adeptione letant᷑ uł cu¬
piditate in flãmant᷑. Iõq placu¬
it deo ut non potencia set iustiti¬
a uincens hoĩem erueret in quo
eum homo imitari diceret. post
u̾o in resurrectione secuta ẽ potẽ
cia qr reuixit mortuꝰ nũꝙͣ postea
moriturus. set uͦne iure equissi¬
mo uinc̾ct᷑ diabolus si potencia
Set post posuit xp̃c̃ qd̃ potuit ut
pͥus ageret qd̾ oportuit. iusticia
gͦ humilitatis hosem lib̾aint. ꝙͣ
sola potentia equissime libetare

Expanded text:
dignum morte inveniens, occidit eum tamen. Et utique justum est ut debitores quos tenebat, liberi dimittantur, in eum credentes quem sine ullo debito occidit. Ideo autem potentia vincere noluit, quia diabolus vitio perversitatis suae amator est potentiae, et desertor oppugnatorque justitiae, in quo homines magis eum justitia, potentiae magis student, ejusque vel adeptione laetantur, vel cupiditate inflammantur. Ideoque placuit Deo, ut non potentia sed justitia vincens, hominem erueret, in quo homo eum imitari disceret. Postea vero in resurrectitia, quia revixit mortuus, nunquam postea moriturus. Sed nonne jure aequissimo vinceretur diabolus, si potentia sed postposuit Christus quod potuit, ut prius ageret quod oportuit. Justitia ergo humilitatis hominem liberavit, quem sola potentia aequissime libe
Abbreviated transcription (Latin):
gicauit p̾tiũ quouendidit dũm fi¬
lius p̾ciũ qd̾ dedit ꝓ nobis. diu̾s a
gͦ ĩtentio diu̾sa facta facit cũ tñ
sit una res ex dnu̾sis. Eccͣe unã rẽ
dicit ibi fuisse et diu̾sa ftã. qr una
fuit ibi passio set diu̾si actus. ⁊ ac¬
tus quid̾̃ uide ac uideoꝵ mali quib¬

Expanded text:
tium quo vendidit Dominum, Filius, pretium quod dedit pro nobis. Diversa ergo intentio diversa facit, cum tamen sit una res ex diversis. Ecce unam rem dicit ibi fuisse, et diversa facta, quia una ibi fuit passio, sed diversi actus. Et actus quidem Judae ac Judaeorum mali, quib
Abbreviated transcription (Latin):
passionẽ accessit. et pat̾ eũ tͣdidit
qr uolũtate prĩs ĩmo tociꝰ t̾mtatis
passus ẽ. Iudas tradidit: pdẽdo. et
indei ĩuestigando et fint actus iu¬
de et indeoꝵ malus. et actus xͥ et
prĩs bonus. opus xp̃i ⁊ prĩs bomĩ.
qr bona prĩs et filii uolintas. malum
fuit opus uide et iudeoꝵ qr mala fu¬
it ĩtencio. Diu̾sa fuerunt ibi facta
siue opera .i. diu̾si actus et una tes si

Expanded text:
eum tradidit, quia voluntate Patris, imo totius Trinitatis passus est; Judas tradidit prodendo, et Judaei instigando, et fuit actus Judae et Judaeorum malus, et actus Christi vel Patris bonus, opus Christi et Patris bonum, quia bona Patris et Filii voluntas; malum fuit opus Judae et Judaeorum, quia mala fuit intentio. Diversa fuerunt ibi facta sive opera. id est, diversi actus, et una res, si
Abbreviated transcription (Latin):
umurit in facto illo prẽm. filiũ. ui¬
dam. uideũ. aliqũ distñgũt. Respi¬
cientes enĩ ad passionẽ unũ opus
illoꝵ dicunt. attendentes intentõ¬
ues et actus facta diu̾sa dist̾nũt.
inquit craditio a pr̃e. facta ẽ tra¬
dicio a filio. facta est traditõ a ui¬
da. una res facta est. Quidgͦ discͤ¬
uit int̾ eos qr ħ fecit pat̾ et filiꝰ
ĩ caritate. Iudas u̾o in ꝓditõne. ui¬
detis qr nõquid faciat hõ set qua

Expanded text:
o Patrem, Filium, Judam, Judaeum, aliquando disjungunt. Respicientes enim ad passionem, unum opus illorum dicunt; attendentes intentiones et actus, facta diversa discernunt. inquit, traditio a Patre, facta est traditio a Filio, facta est traditio a Juda; una res facta est. Quid ergo discernit inter eos? Quia hoc fecit Pater et Filius in charitate, Judas vero in proditione. Vide
Abbreviated transcription (Latin):
di: s dehortat᷑ infirmit᷑as defici¬
endi. qm uicit zelus domꝰ dei.
CQuo marde scentes. fidem nrãm
adu̾sus errores carnalium atq
ałium hominũ. damͣtice cur¬
ris cłiͣpeis munire. uł pociꝰ mii¬
intam ostend̾e. ac theologicarũ
inquisitionũ abdita aꝑire. nec¬
non et sacͣramentoꝵ eccłiastico¬
rum ꝓ modł o intlłigẽcie nr̃e
noticiam trad̾e studuiniꝰ nõ
salentes stuoioꝵ fracrũ uotis
iute resistere. eoꝵ in xp̃o lauda¬
bilib studiis linguͣa ac stlo ne
seruire flagitanciũ qͣuas biga

Expanded text:
di, sed dehortatur infirmitas deficquam vincit zelus domus Dei. Quo inardescentes, fidem nostram adversus errores carnalium atque animalium hominum, Davidicae turris clypeis munire, vel potius munitam ostendere, ac theologicarum inquisitionum abdita aperire, necnon et Sacramentorum ecclesiasticorum pro modulo intelligentiae nostrae notitiam tradere studuimus . Non valentes studiosorum fratrum votis jure resistere, eorum in Christo laudabilibus studiis, lingua ac stylo nos servire flagitantium: quas biga
Abbreviated transcription (Latin):
fiduciam. laboris q m̃cedem in la¬
maritano statuentes. qui ꝓ latis
ĩ curationẽ semiii duobus de¬
nariis. suꝑͣ eroganti cũda reddere
ꝓfessus est delectat nos ueritas

Expanded text:
fiduciam, laborisque mercedem in Samaritano statuentes, qui, prolatis in curationem semivivi duobus denariis, supereroganti cuncta reddere professus est. Delectat nos veritas
Abbreviated transcription (Latin):
ũboꝵ m̃datio impiam reddunt.
fle doctrine institutis. fidĩ scĩ¬
tatẽ corrumpere molientes au¬
riũq prurigmẽ sub nouello sui
desid̾u dogmate. aliis ingerẽtes.
qui ꝯtentiomi studentes. ꝙͣ ue
pitatẽ sine federe belant. It¬
sioneᷤ. ꝑtinax pugna ẽ. dum se
lieritas tenet. ⁊ se uoluntas er¬
ne uirus nequicie ĩ alios effun¬
dere queant. et iuc̾nã uẽi edo¬
tis ĩ candelabro exastare uolen¬
tes: in labore multo. ac sudore ħ

Expanded text:
um mendacio impiam reddunt; falsae doctrinae institutis fidei sanctitatem corrumpere molientes, auriumque pruriginem, sub novello sui desiderii dogmate aliis ingerentes, qui contentioni studentes, contra veritatem sine foedere bellant. Insionem pertinax pugna est, dum se et veritas tenet, et se voluntas errus nequitiae in alios effundere queant, et lucernam veritatis in candelabro exaltare volentes, in labore multo ac sudore
Abbreviated transcription (Latin):
ditatem nocendi  se habet. potestatẽ
ira mea. Nocendi enĩ potest uolun¬
tas ẽẽ ab hoĩs animo: potestas aũt
non est nͥ a deo. et l abdita aptaq
iuistͣ. Iam ꝑ potestatẽ dyabolo da¬
tam iustos deus faeit suos. de hoc¬
ñ potestatis ordoĩ crimine est. potẽ¬
ciam deus tribuit: elationem u̾o
potentie. malicia nr̃e mentis ĩue¬
nit. Collamus gͦ qd̃ de nr̃o est. qr ñ
potencia iustarset actio pͣna damp¬

Expanded text:
ditatem nocendi per se habet; potestatem ira mea. Nocendi enim voluntas potest esse ab homine, potestas autem non est nisi a Deo, et hoc abdita aptaque justitia; nam per potestatem diabolo datam justos Deus facit suos. De hocn potestatis ordo in crimine est. Potentiam Deus tribuit, elationem vero potentiae malitia nostrae mentis invenit. Tollamus ergo quod de nostro est, quia non potentia justa
Abbreviated transcription (Latin):
occidentem ea ceite est decalogus qͥ
set quia prohabens ꝑectatum auget
concupistenciam eͥt ad dit preuari¬
cationem uisi liberet gracia que gͣ¬
cia non sic habundabat in lege ut

Expanded text:
or. 3, ea certe est Decalogus, qused quia prohibens peccatum auget concupiscentiam, et addit praevaricationem nisi liberet gratia, quae gratia non sic abundat in lege ut
Abbreviated transcription (Latin):
ic orit᷑ qũo non transilien¬
da silentio. dcm̃ est enĩ su¬
pra ꝙ potestas peccandi ⁊ noten¬
di non est hõi uł dyabolo. nͥ a deo.
sistit: dĩ ordinat ioni resistit. cum
gͦ dẏabolo sit potestas mali ⁊ dĩ or¬
diuatione eius potestati non eẽ
resistend̾ uidet᷑. S sciend̾ ẽ apłm
ibi loqui de secłi ^ otestate .s. rege.

Expanded text:
ic oritur quaestio, non transilienda silentio. Dictum est supra quod potestas peccandi vel nocendi non est homini vel diabolo, nisi a Deo. sistit, Dei ordinationi resistit. Cum ergo diabolo sit potestas mali Dei ordinatione, ejus potestati non esse resistendum videtur. Sed sciendum est Apostolum ibi loqui de seculari potestate, scilicet rege,
Abbreviated transcription (Latin):
dẏabolus aliquid iusserit uł suaserit
contͣ deũ tunt resistend̾ est. Uñ aug̾
det̾minans qñ resistend̾ sit potesta¬
ti in li. de natura boni aiͥt. si i uidꝰ uibe¬
at potestas. qd̾ non debeas fac̾e. ħͥ sa¬
ne ꝯtempne potestatemcim̃do ma¬
iorem potestatẽ. ip̃os humanaiꝵ reꝵ
gradus adu̾te. si quid uisserit cͤator.
at: tursus si quidip̾e ꝓconsuliubeat.
bitat᷑ illo ꝯtempto illi eẽ seruiend̾:
gͦ si aliud imꝑator aliud iubeat cͣ
tempto illo oꝑtemꝑand̾ est deo pote¬
stati gͦ dẏaboli uł hoĩs tc̃ resistamꝰ.
cum aliquid ccͣ deum suggesserit. ĩ
quo dei ordinatiomi ñ resistimꝰ. s oꝑ¬
malis nulli potestati orediamus Iam s¬
mine hiis intelligendis atq ꝑtrac¬
tandis que ad u̾bi incarnati mistĩũ
ꝑtinent integramentis ꝯsiderato¬

Expanded text:
diabolus, aliquid jusserit vel suaserit contra Deum, tunc resistendum est. Unde August., determinans quando resistendum sit potestati, in lib. de Natura boni ait: Si aliquid jubeat potestas quod non debeas facere, hic sane contemne potestatem, timendo majorem potestatem. Ipsos humanarum rerum gradus adverte. Si quat? Rursus si quid ipse proconsul jubeat, bitatur illo contempto illi esse serviendum? Ergo si aliud imperator, aliud jubeat Deus, contempto illo obtemperandum est Deo. Potestati ergo diaboli vel hominis tunc resistamus, cum aliquid contra Deum suggesserit; in quo Dei ordinationi non resistimus sed obmalis nulli potestati obediamus. Jam nunc his intelligendis atque pertractandis, quae ad Verbi incarnati mysterium pertinent, integra mentis considerat
Abbreviated transcription (Latin):
utentes. sicuͥ u̾o pͣatĩ uox nt̃a in¬
sonuit. non a pat̾is discessit i¬
pigro uł multũ docto uidĩ suꝑfi.
cũ multis impigtis. multisq in
sm̃as. appositis eoꝵ testimoniis. ut
non sit ucc̃e querenti libroꝵ nũo¬
ta qd̃ querit᷑ offert sine labore.
piũ lectorem. s ⁊̃ lib̾um correcto¬
rem desid̾o maxĩe uͥ ꝓfunda u̾sa¬
tur u̾itatis qu̾o. que ut mã tot
hr̃et ĩuentores. qͦt ht̃ contͣdicto¬
res. ut ã qͣd  querit᷑ faciliꝰ occur¬
rat. titulos quib singłoꝵ libroꝵ
capitula distingunt᷑: p̃misimꝰ.¬

Expanded text:
utentes . Sicubi vero Patrum vox nostra insonuit, non a paternis discessipigro vel multum docto videri superfluus, cum multis impigris multisque indsententias, appositis eorum testimoniis, ut non sit necesse quaerenti librorum numeroquod quaeritur offert sine labore pium lectorem, sed etiam liberum correctorem desidero, maxime ubi profunda versatur veritatis quaestio, quae utinam tot haberet inventores quot habet contradictores! Ut autem quod quaeritur facilius occurrat, titulos quibus singulorum librorum capitula distinguuntur praemisim
Abbreviated transcription (Latin):
nifesta. ad indend̾ ĩpioꝵ cruciatus
quos indentei colore affic ientur
s leticia saciabunt᷑. agẽtes gr̃as
de sua lib̾atione uisa impioꝵ ĩ ef¬
fabili calamitate. uñ ysayas impi¬
oꝵ torm̃ta desc̾tens. et ex eoꝵ uis̃¬
one leticiã bonoꝵ expͥmens. ait.¬

Expanded text:
ta, ad videndum impiorum cruciatus; quod videntes non dolore afficientur, sed laetitia satiabuntur, agentes gratias de sua liberatione, visa impiorum ineffabili calamitate . Unde Isaias impiorum tormenta describens, et ex eorum visione laetitiam bonorum exprimens, ait
Abbreviated transcription (Latin):
iliud chaos int̾ bonos et malos ni¬
si hinc iusticia inde iniquitas q̃ ulła¬
tenus sociari ualeant : adeo enĩ sciͣ.¬
ĩ dei iusticie additi sunt ut nulla cõ¬
passione ad reꝑbos trãsire ualeaut
nla ꝓ eis int̾ scõs fiat int̾cessio.
Qũo gͦ inde uolũt aliqui transire
ad ilos set non possũt: qr si iustici¬
a dei admitt̾et. ñ fieret eis mole¬
et ñ posse. ñ qr uelint et ñ possĩt:
set qr et si uellent ñ possent eos

Expanded text:
illud chaos inter bonos et malos, nisi hinc justitia, inde iniquitas, quae nullatenus sociari valent? In tantum enim sancti Dei justitiae addicti erunt, ut nulla compassione ad reprobos transire valeant, nulla pro eis inter sanctos fiat intercessio. Quomodo ergo inde volunt aliqui transire ad illos, sed non possunt? Quia si Dei justitia admitteret, non fieret eis moleet non posse, non quia velint et non possint, sed quia etsi vellent, non po
Abbreviated transcription (Latin):
ceptum est non desid̾abis uxorem ꝓxi¬
mnitui. Septimum est non cõcupis¬
ces domũ proximi tui non seruum
non aucillam et t̾. sẽt uidetur p̾cep¬
tum de non concupiscendis rebus pro¬
ximi unum esse cum eo qͦd̾ dicitur
Non furaberis. et preceptul de non cõ¬
cupiscenda uxore unũ eẽ cum eo de¬
quo dicitur non methaberis. pot̾at
enim preceptũ non furandi in ilia
generalitate intelligi ubi de nõ con¬
cupiscenda re proximi p̾cipitur. et
in eo quo dictum est non mechab̾is:
poterat illud intelligi. Non ꝯcupis¬
ces uxorem proximi tur. set᷑ in illis
duob preceptis non mechandi et
non furandi ip̃a opera notata sunt
et ꝓhibita. Iti hiis uõ extremis. ip̃a
concupiscentia. multuni gͦ diff̾unt
illa ab istis. uñill precepto non me¬
chandi fit suꝑadditio ĩ euuangłio
uͥ oĩs concupiscencia mechandi ꝓhi¬
bet᷑. sẽt cum hic ꝓ hibetur concu¬
piscentia a liene uxoris et aliene
rei quare dicitur lex cõprimere
non ẜm morala. uel quia in lege

Expanded text:
aeceptum est: Non desiderabis uxorem proximi tui. Septimum est: Non concupisces domum proximi tui, non servum, non ancillam, etc. Sed videtur praeceptum de non concupiscendis rebus proximi, unum esse cum eo quo dicitur: Non furaberis; et praeceptum de non concupiscenda uxore, unum esse cum eo quo dicitur: Non moechaberis. Poterat enim praeceptum non furandi in illa generalitate intelligi, ubi de non concupiscenda re proximi praecipitur; et in eo quod dictum est, non moechaberis, poterat illud intelligi, non concupisces uxorem proximi tui. Sed in illis duobus praeceptis non moechandi et non furandi, ipsa opera notata sunt et prohibita; in his vero extremis, ipsa concupiscentia; multum ergo differunt illa ab istis. Unde illi praecepto non moechandi, fit superadditio in Evangeliois concupiscentia moechandi prohibetur. Sed cum hic prohibeatur concupiscentia alienae uxoris, et alienae rei, quare dicitur lex comprimere non secundum moralia; vel quia in lege
Abbreviated transcription (Latin):
ditatem nocendi  se habet. potestatẽ
anceqmͣ aliquid toueret iob dicebat
dũo mitte manũ tuanr i. do pote¬
ira mea. Nocendi enĩ potest uolun¬
tas ẽẽ ab hoĩs animo: potestas aũt
non est nͥ a deo. et l abdita aptaq
iuistͣ. Iam ꝑ potestatẽ dyabolo da¬
tam iustos deus faeit suos. de hoc¬
ñ potestatis ordoĩ crimine est. potẽ¬
ciam deus tribuit: elationem u̾o
potentie. malicia nr̃e mentis ĩue¬
nit. Collamus gͦ qd̃ de nr̃o est. qr ñ
potencia iustarset actio pͣna damp¬

Expanded text:
ditatem nocendi per se habet; potestatem antequam aliquid tolleret Job, dicebat Domino: Mitte manum tuam , id est da poteira mea. Nocendi enim voluntas potest esse ab homine, potestas autem non est nisi a Deo, et hoc abdita aptaque justitia; nam per potestatem diabolo datam justos Deus facit suos. De hocn potestatis ordo in crimine est. Potentiam Deus tribuit, elationem vero potentiae malitia nostrae mentis invenit. Tollamus ergo quod de nostro est, quia non potentia justa
Abbreviated transcription (Latin):
uirtus pectati que iubet sine gra¬
cia impleri non potest. gracia aũt
deerat et iõ littera oceidens erat.
Oistat aũt enuͣgelii
littera a legis littera qr¬

Expanded text:
irtus peccati quae jubet quod sine gratia impleri non potest. Gratia autem deerat, et ideo littera occidens erat. Distat autem Evangelii littera, a legis littera, q
Abbreviated transcription (Latin):
dei. et ĩuisibilis grẽ forma ut ip̃iꝰ yma¬
ginẽ gerat et cã exisdat  ñ gͥ signifi¬
candi tm̃ gr̃a sacram̃ta instituta sũt
set ⁊̃ scificandi. que enĩ significandi
gr̃a tm̃ instituta st̃ solũ signa sũt. et

Expanded text:
Dei, et invisibilis gratiae forma, ut ipsius imaginem gerat et causa existat. Non ergo significandi tantum gratia sacramenta instituta sunt, sed etiam sanctificandi. Quae enim significandi gratia tantum instituta sunt, s
Abbreviated transcription (Latin):
sa eciã sacramenta quia iliatͣm̃ sig¬
nificabant. hec conferunt grãm.
alia. nam qnͣtũ ad moralia sunt ea¬
dem set plenius in euuangelio cõ¬
tinent᷑ saudistis .x. cordas psalterii
utriq sexui impositas. que carita¬
te tangende sunt. ut uicioꝵ fere
occidantur¬
e sacram̃

Expanded text:
sa etiam sacramenta, quia illa tantum significabant, haec conferunt gratiam. alia. Nam quantum ad moralia sunt eadem, sed plenius in Evangelio continentur. Audistis decem chordas Psalterii utrique sexui impositas, quae charitate tangendae sunt, ut vitiorum ferae occidanturDE SACRAM
Abbreviated transcription (Latin):
dendũ ẽ ẜ uolunitatẽ atiphe factũ eẽ. ut pͥus duccret᷑ ad annia.
ut minorisculpe uide̾atur. sialteriꝰ qͥq eu̾sacerdotis siudapna¬
retur sentencia. S cũdraisser euangłista ꝙ eũ ligatũ intserit
annas ad caipbani. reuͥsus ẽ ad loeũ narrationis. aiͥ reliquerat pe¬
tru. ut explicara.q. indomo anne de trinaeiꝰ negatione conti¬
gerat. SErat aũinqͥt simonpetrus stans indomo anne ⁊ calefaci

Expanded text:
ndum voluntatem Caiphae factum esse ut prius duceretur ad Annam, ut minoris culpae videretur, si alterius quoque consacerdotis sui damnaretur sententia. « Sed cum dixisset evangelista quod eum ligatum misit Annas ad Caipham, reversus est ad locum narrationis, ubi reliquerat Petrum, ut explicaret, quod in domo Annae de trina ejus negatione contigerat. Erat autem, inquit, Simon Petrus stan
Abbreviated transcription (Latin):
ut gnͣtiũ philosophos. siue sapientia sp̃nali ut hos
dĩ noticiã hñtes. sic̃ enĩ nemo aseipso ÷ ita nemo a st
sapiẽs ÷ hõ ꝯdit̾ in magna claritate recedñdo adõc
hãc luce accedant. ipsã aspitiãt. ł siñ sut idone it
ipsã iudeant: ĩ alio iã illustrato aciẽ sigant ⁊ ꝑioħs¬

Expanded text:
ut gentium philosophos; sive sapientia spiritali, ut homines Dei notitiam habentes. Sicut enim nemo a seipso est, ita nemo a se sapiens est; homo conditus in magna claritate, recedendo a Deo  est, accedant ipsamque aspiciant; vel si non sunt idonei ut ipsam videant, in Joanne jam illustrato aciem figant,
Abbreviated transcription (Latin):
cue putat horcolanũ. dic dum. ui
ho norificarie horem: aiquo rogabat
unficium: nec sic dic̃ eũ dnm. sic
illu que querit sublatu łmi uͦ ag¬
nosscens. uocat᷑  magistrii quia re¬
colit eum a quo dilcen diuina ⁊ hu¬

Expanded text:
uem putat hortulanum dicit Dominum, ut honorificaret hominem a quo rogabat beneficium. Nec sic dicit eum Dominum, sicut illum quem quaerit sublatum. Jesum vero agnoscens vocat magistrum, quia recolit eum a quo discernere hu
Abbreviated transcription (Latin):
quȩrere: apostolatꝰ intigͥtute ser¬
uatu cũ uñ uiuerent ñ hab̾ent.
isic illis labaruntib adicit ds ne¬
cessaria: quę quę ꝓnusit ħ aut̃
penutia eoꝵ disposita÷ ut inpisca¬
tione: tunta exibentur sacͥ intas¬

Expanded text:
quaerere, apostolatus integritate servata, cum unde viverent non haberent, et sic illis laborantibus adjecit Deus necessaria quae promisit, hic autem penuria eorum disposita est, ut in piscatione tanta exhiberentur sacramenta
Abbreviated transcription (Latin):
andit apetro se diligi ucio
ubet pasde oues ene negaer¬
omt reedr̃ eͥna confessio: ne
minꝰ amori lingua serunt
quã tituori. isic fuit indi¬
ouim cimioris nega repas¬

Expanded text:
audit a Petro se diligi, et tertio jubet pascere oves. Trinae negationi redditur trina confessio, ne minus amori lingua serviat quam timori. Et sicut fuit judicium timoris negare pas
Abbreviated transcription (Latin):
pens mortins: quẽ qui
fide intuet᷑ libatur sic̃
intuttu lliꝰ ĩfigura ab
igitits serpentib lib abã¬
tur. qͥ sigrant incentiua

Expanded text:
pens dicitur, quem qui fide intuetur, liberatur, sicut intuitu illius in figura ab ignitis serpentibus liberantur qui significant incentiva
Abbreviated transcription (Latin):
sua mala: inqͥb oñis sut. s alui ode¬
runt ad monentẽ lucẽ. ⁊ fugant ea
ne arguant᷑ eoꝵ mala÷ que diligt̃:
alũ ⁊ monta ꝑ luce̾: accusant sua
mala qd̵ ÷ face̾ ueritatẽ. ⁊ sic illumi nãt:¬

Expanded text:
sua mala, in quibus omnes sunt, sed alii oderunt admonentem lucem, et fugiunt, ne arguantur eorum mala quae diligunt. Alii admoniti per lucem accusant sua mala, quod est facere veritatem et sic illuminant
Abbreviated transcription (Latin):
decur.s de co qd̃ ñ uidetur .s credatis mc
filium dĩ. ñ noua fide. quia ⁊ priꝰ credide¬
rant. s aucta fide a refecta. quia &
retur nulla:¬
Iec me p̃cedntẽ ad passionẽ debetis sequi
tificare humã natura:¬

Expanded text:
non videtur. Sed credatis me Filium Dei, non nova fide, quia etiam prius crediderant, sed aucta fide et refecta, quia et retur, nullaEt me praecedentem ad passionem debetis sequi,tificare humana natura
Abbreviated transcription (Latin):
qr pat̾ renelamt cͥ. culpat᷑ de suo. re di
sutt: Ita ⁊ hos corripuit dicens. se diẽ ĩqͣ
debent anbulare: ne osfendant. ⁊ si ne
io anbrlantes offendent: ut mõ no¬
lentes eũ mori qui ꝓ omib uenit mo¬
ri Ilos aut̃ dicit ee horas. que diẽ
sequantur. ñ dies cas. dies cas ill umi¬
nat: duodecim: qui ÷ sac̃tꝰ numerꝰ
qui ꝑmanet pleriꝰ. Siecto enuĩ iuda
qui ñ lucebat int̾ horas aliꝰ. sub ro¬

Expanded text:
quia Pater revelavit tibi, culpatur de suo. Redi sunt. Ita et hos corripuit dicens se diem in quo debent ambulare ne offendant, et sine eo ambulantes offendant, ut modo nolentes eum mori qui pro hominibus venit mori. Illos autem dicit esse horas quae diem sequuntur, non dies eas, sed dies eas illuminat. Duodecim est sacratus numerus qui permanet plenus: dejecto enim Juda, qui non lucebat inter horas, alius sub
Abbreviated transcription (Latin):
bant aut mulci ex his demoniũ
habec. ⁊ insanit. Quid eũ auditis:
Alu dicebant. ħ uerba nꝰ .̃. demoni¬
ũ habentis. Num qͥd demoniũ pot̾
cecoꝵ ocłos aꝑire: Facta sunt au
encenia in iero solimis: & hiemps

Expanded text:
multi ex ipsis: Daemonium habet, et insanit: quid eum auditis? Alii dicebant: Haec verba non sunt daemonium habentis: numquid daemonium potest caecorum oculos aperire? Facta sunt autem Encaenia in Jerosolymis: et hyems
Abbreviated transcription (Latin):
Plupus÷ uł iolentꝰ qui corꝑaliter instut. ł
diabolus qui spũalit̃ dissipat. cui qui nõ
git. Uñ redd̃ns causam fuge subdit. quia
mercen napiꝰ ÷. &ñ amat oues.s. sua. Pasto¬
res aut̾ ñ dicuntur sugere. s cedunt ꝑse¬
cirioni. ⁊ seruant se oinũ utilitati. qͥb:

Expanded text:
l violentus qui corporaliter vastat, vel diabolus qui spiritualiter dissipat, cui qui non git, unde reddens causam fugae subdit: Quia mercenarius est, et non amat oves, sed sua: pastores autem non dicuntur fugere si cedunt persecutioni, et se
Abbreviated transcription (Latin):
Pgiloa fons: ad radicẽ mõtis sion. qui
ñ iugib aquis. s incertis horis ebullti
ꝑconeaua t̃rurũ. ubi cecꝰ lota facie lu¬
na aquari xͥ. que sine strepitu ⁊ da¬
more uͥboꝵ leuit᷑ fluit. un isaia̾s.
aque siloe uadũt conisilentiã¬

Expanded text:
 fons ad radicem montis Sion, qui non jugibus aquis, sed incertis horis ebullit per concava terrarum. Ibi caecus, lota facie, luina aquarum Christi, quae sine strepitu et clamore verborum leniter fluit. Unde Isaias: Aquae Siloae quae
Abbreviated transcription (Latin):
cate pnos. ne de hac infirmitate bet
muoten ⁊ inq̃ spͥem in patrem qͥ
naluatciuus uoluntatem me
anpono quia propterea unt ħ
patiar ueni in hac horam.
unde & clarificatio mͥ
sie fit. & in men¬
bris me
Iostendit hane uoce ñ sibi indicaste cid
Icllebidt hen quabꝰ indicari oporcebat

Expanded text:
tate pro nobis ne de hac infirmitate despinvocem? in quem sperem? in Patrem qui salvat, cui voluntatem meam propono, quia propterea ut haec patiar veni in hanc horam, unde et clarificatio mihi sic fit et in membris meOstendit hanc vocem non sibi indicasse quod sciebat, sed eis quibus indicari oportebat
Abbreviated transcription (Latin):
pͥ ad huc .m. s mũdꝰ qui mͦ uid oculis car¬
nis. post modicum ñ uidebit qr resuscitatꝰ
se eiss ostendit. s ⁊ totũ tpis modicũ ÷. quo
finto auferetur impius ne iuideat głar
tura risur rectio

Expanded text:
 et mundus. Sed mundus qui modo videt oculis carnis, post modicum non videbit, quia resuscitatus se eis non ostendit, sed totum tempus modicum est, quo finito auferetur impius ne videat gloriatura resurrectio
Abbreviated transcription (Latin):
panis intinctio sigeat fictionẽ uide qur
Ifictus uenit ad cenã que enĩ tinguntur.
non mundant᷑. s inficiunt᷑ si aut̾ bonũ
aliquid sigtat cinctio eide bono ingͣtũ.
ñ inmerito secuta ÷ dap̾natio. INon ute

Expanded text:
Panis intinctio significat fictionem Judae, qui fictus amicus venit ad coenam. Quae enim tinguntur, non mundantur, sed inficiuntur. Si autem bonum aliquid significat intinctio, eidem bono ingratum, non immerito secuta est damnatio. De
Abbreviated transcription (Latin):
pͥdicart oues in uocentes sua uellera
uestiendis p̃bent. ꝑ has sigc̾ant᷑ oꝑa mũ¬
dicie ⁊ pietatiᷤ: que uenduntur. dum
pħumana laude gerunt̃: Spẽ inco¬
luba apparuit uti ꝑ colu̾bã sp̃s accipit᷑.
quẽ uend̾ent simoniachi num̾os mutuo
dant in tccła: qͥ ñ simulate cęlestibus
s aꝑre t̾renis Seruiut: hi om̃s eiciunt᷑
de parte sortis sccõꝵ. qͥ ł ficte bona ł aꝑ¬
te mala fuciut̃ ꝙ funicuł peccatoꝵ
ñ flagellat ad correctionẽ: qͥb in cor¬
recti infine ligabuntur Oues qͦq &
boues eicit. ł qr caliũ uitã ⁊ doctrinã
ostendit: repbã es ũsas sub uertit:

Expanded text:
dicant. Oves innocentes sua vellera vestiendis praebent, per has signantur opera munditiae et pietatis, quae venduntur, dum pro humana laude geruntur. Spiritus ut columba apparuit, unde per columbam spiritus accipitur, quam vendunt Simoniaci. Nudant in Ecclesia, qui non simulate coelestibus, sed aperte terrenis serviunt. Hi omnes ejiciuntur de parte sortis sanctorum, qui vel ficte bona, vel aperte mala faciunt. Et funiculus peccatorum modo flagellat ad correctionem, quibus incorrecti in fine ligabuntur. Oves quoque et boves ejicit, quia talium vitam, et doctrinam ostendit reprobam. Aes et mensas subvertit,
Abbreviated transcription (Latin):
sapit aꝗͣ insipidã. c̃ aũ auferet᷑ uela¬
m̃. ÷ uinũ in ebrians. potuit qͥdem
uacuas ł pͣlere uino: qͥ cuncta ereat
ex nichilo. s maluit de aq̃ uinũ facẽ:
ut docet᷑ se ñ lege̾ solue̾̃ s implere
nec i neuãglio alia face̾.ł docẽ: quã

Expanded text:
sapit aquam insipidam. Cum autem aufertur velamen, est vinum inebrians. Potuit quidem vacuas implere vino, qui cuncta creat ex nihilo, sed maluit de aqua vinum facere, ut doceret se non solvere legem, sed implere, ngelio alia facere vel docere quam
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hinc pocius ostendit p̃ceptã pa¬
ciencie. ñ ostñtacione corꝑris. sec
cordis p̃parutione facienda: quif poi
enĩ quis maxillam uisibiliter p̾¬
he iratus. melius gͦ ⁊ respondit ua
placatus. ⁊ adferenda gͣuuora tn¬
quillo aĩo fit paratꝰ¬
Bicto ꝗ annas misit iłm ad catpbã
redit ad lo cũ prarrittionis ubi reliq¬
rat petrum. ut explicet quid in
domo anne de trina petͥ negnti¬
one c̃tigerat:¬

Expanded text:
tendit praecepta patientiae, non ostentatione corporis, sed cordis praeparatione facienda, potest enim quis maxillam visibiliter praebere iratus. Melius ergo respondet vere placatus, et ad ferenda graviora tranquillo animo paratod Annas misit Jesum ad Caipham, redit ad locum narrationis ubi reliquerat Petrum, ut explicet quid in domo Annae de trina Petri negatione contigerat
Abbreviated transcription (Latin):
ut scđm legem suã uidicarent euum
noluert̃ reciꝑe dicentes nobis nlic
int̃ fice̾ quẽ quã. ⁊ sic impletꝰ ÷ sermo
iħu quem de sua morte p̃dirit. ut
eũ auidis t̾ditũ. gũtes int̾fic erẽt
quasi sic iudi alieni ascelere. qui
mag̃ peccant: in qͦ ũ eoꝵ ĩ nocentia.
s dementia monstratur.

Expanded text:
udicarent eum, noluerunt recipere, dicentes: Nobis non licet interficere quemquam; et sic impletur sermo Jesu quem de sua morte praedixit, ut eum a Judaeis traditum gentes interficerent, quasi sic essent alieni a scelere qui magis peccant, in quo non eorum innocentia, sed dementia monstratur.
Abbreviated transcription (Latin):
so dequo inimici gaudebite. si miłi¬
ter plorant os boni. inerũpnis hꝰ
scłi s mundi amatores gaudent
boni aũt c̃ꝑant᷑ pafientiꝰ. quȩ ge¬
nut in partu.s lecatur de fructu

Expanded text:
so, de quo inimici gaudebunt. Similiter plorant omnes boni in aerumnis hujus saeculi; sed mundi amatores gaudent. Boni autem comparantur parienti quae genuit in partu; sed laetatur de fructu,
Abbreviated transcription (Latin):
multu uobͣ loqui. docendo si eredi¬
deritis. acusando si nrederici. &
qui mͦ ñ uidico s saluo: habeo post
iuidicare. habeo dico.s totũ ÷ ei pa
cui equał ÷ : ut docent nos minoreᷤ
dare głam deo:¬

Expanded text:
multa loqui, docendo, si credideritis, accusando si non credideritis, et qui modo non judico, sed salvo, habeo post judicare. Habeo dico, sed totum ex Patcui aequalis est, ut doceat nos minores dare gloriam Deo
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰres põdert᷑ ⁊d. qr arguit eus face mala¬
oꝑa patris: facientes patrem suũ eẽ abri¬
ham ꝓuocant aliquid mali dicẽ cõtia
habruam. ut sit ei occasio faciendi qd̃ uo¬
lebant. s dñs & abtaam laudat. ustos
de generes dãpuat:¬

Expanded text:
et dixerunt ei. Quia arguit eos facere mala patris, fatentes patrem suum esse Abraham, provocant aliqua maledicere contra Abraham, ut sit eis occasio faciendi quod volebant, sed Dominus Abraham laudat et istos degeneres damnat
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰLiberabit. hoc u̾bũ dñs posuit alib̾tate.
ñ ut plerũq dici solet lib̾ari aliquis
ab infirmitate
Dĩ ili qui credidert̃. s alii inturba qui
ñ credidert᷑. qui audito libͣbit uos indig¬
nati sut̃. se notari seruos. putantes dix¬
sisse de carnali lib̾tate

Expanded text:
Liberi. Hoc verbum Dominus posuit a libertate, non ut plerumque Latine dici solet, liberari aliquis ab infirmitateilli qui crediderunt, sed alii in turba qui non crediderunt, qui audito liberabit vos, indignati sunt se vocari servos, putantes dixisse de carnali libertate
Abbreviated transcription (Latin):
e coe iã de t̃minat quis sit
do ut manichei dicũt s
imitando. ũde yiudis di¬
citur. pater nius amor¬
reus÷. mat̾ tua cethea

Expanded text:
Ecce jam determinat quis sit do, ut Manichaei dicunt, sed imitando; unde et Judaeis dicitur: Pater tuus Amorrhaeus est, mater tua Cethaea
Abbreviated transcription (Latin):
data sententia iuistie qua illi consen
maloꝵ ꝑ cussi sut̾. item scribit int̾ra
ex more. uertens alio uultũ. ut illis
sit libũ exire. quos p̾uidebat citius
ituros: quã plura introgaturos. do¬
eet autꝰ nos es̃ sic̃ ⁊ añ correctionẽ
alt̾it ita ⁊ pꝰ nos ipsos humilit̾ ĩ ues¬
digare. ne idem uł aliuo simili

Expanded text:
Data sententia justitiae qua illi conscii malorum, percussi sunt, iterum scribit in terram ex more, vultum alio vertens: ut illis sit liberum exire, quos praevidebat citius exituros quam plura interrogaturos. Docet autem nos sicut et ante correctionem alterius, ita et post nos ipsos humiliter investigare, ne idem vel aliud simile
Abbreviated transcription (Latin):
docet aut̃ nos auditis alicꝰ mat ñ teme¬
re uidicare. s prius digito discretio is
nos ipsos intus discutere. sic̃ illis dic
Mut pꝰ ream puniatis: si enĩ lex ui
bec pucri reos. ñ tñ asimilibꝰ⁊ pu¬
neuais Ecce plena iusticia. ut iuis
tus mala puniat ill. gͦ tream di¬
nuittut᷑. I c̃ ea pena subeant

Expanded text:
Decet nos auditis alienis malis non temere iudicare, sed digito discretionis prius nos ipsos intus discutere’. Ad hocpostea ream puniatis. Sic enim jubet lex puniri reos; non tamen a similibus puniendos. Ecce plena justitia, ut justus malos et mala puniat. Illi ergo vel ream dimittant, vel cum ea poenam subeant
Abbreviated transcription (Latin):
quasi spõte ⁊ iõ frustra laboratis. ua¬
dit illo un̾ uenerat ⁊ cñ ñ discesse¬
rut Querctis. odio ꝑ sequentes. assũp¬
tũ incęlis ñ ut amici habere cupien¬
ces. unde eis penã p̾dicit. Inpecca
si demorte dicẽt: ñ possent seqͥ ad
mortem. dicebat ergo ñ de morte
si de gła: ad quã ibat ꝑ mortem
uñ ilł carnalibus subdit uos de¬

Expanded text:
Quasi sponte, et ideo frustra laboratis. Vadit illo unde venerat, et unde non discesserat. Quaeretis, ideo persequentes assumptum in coelis non ut amici habere cupientes. Unde eis poenam praedicit: In peccasi de morte diceret, non possent eum sequi ad mortem. Dicebat ergo non de morte, sed de gloria ad quam ibat per mortem, unde illis carnalibus subdit: VE