comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Humiliauitrem & ipsum factus obedienr
usq ad mortem: ut nobis ꝑfecteobedientiae
porestar& exemplum: mortem autem cru¬
cis : quianullamors potestes sedeterior
uinitus que sehumili are non potesteum quihu¬
miliatus fuerat ex altiuint s &illidonatũ ÷
nom̃ quodante non habuit underecte
locus hic secundum humancm necturã
intellegendus estquam diuinam siergo &¬
nos ex alitcricupimus exemplo xp̃i seruiamꝰ
fratribur nec in dignumsit nobira equalibur
praebereministerium cum ille dominus ob¬

Expanded text:
Humiliavit semetipsum factus obediens usque ad mortem. Ut nobis perfectae obedientiae monstraret exemplum. Mortem autem crucis. Qua nulla mors potest esse deterior.vinitas quae humiliari non potest, eum qui humiliatus fuerat, exaltavit. Sed et illi donatum est nomen, quia ante non habuit: unde rectius locus hic secundum humanam naturam intelligendus est, quam divinam. Si ergo nos ex alto respicimus, exemplo Christi fratribus sepraebere ministerium, cum ille Dominus ob
Abbreviated transcription (Latin):
ria ẽdĩ patris : hoc ẽinnatura & gloria
ditats dumeius dem est glorie ciuus est¬
pater Ituque fr̃s mei carissimi sic
semꝑ oboedistis exemplo eius quitas¬
que admortemobediur t: Nonitan
p̃sentiu mei tuntum qua si seruiad
oculũ seruientes. Sedmulto magis nc̃
in abrentiame& quia si quid me praesente
uestram salutẽ operaminĩ Non cum ne
glegentia s si caitiob uerebaromã
operamea sciens qm̃ non parceris delinqua¬

Expanded text:
i Patris. Hoc est, in natura et gloria deitatis, dum ejusdem est gloriae cujus Pater. Itaque, charissimi mei, sicut semper obedistis. Exemplo ejus, qui usque ad mortem obedivit. Non in praesentia mei tantum. Quasi servi ad oculum servientes. Sed multo magis nunc in absentia mea. Quia si quid, me praesente, vestram salutem operamini. gligentia, sed sicut ait Job: Verebar omnia opera mea, sciens quod non parceres delinqu
Abbreviated transcription (Latin):
nam usurpa uerit quam natura liter
possidebat & exin anieritse non substan¬
tiam euacuans s̃ honoremindinans
formam serui idẽnaturam hominir
induendo & ꝑomnia uthomotantũmodo¬
apparando atquehumilitatis sua e obedi¬
entia neccrucismurtem recurando squo
modohȩc expositio urriani calumnia mef¬
fugiat uidere non possumus quinihilma¬
gisagit quamut filium adseratm inorem

Expanded text:
nam usurpaverit, quam naturaliter possidebat. Et exinanivit se, non substantiam evacuans, sed honorem declinans: formam servi, hoc est, naturam hominis inducendo: et per omnia homo tantummodo atque humilitatis suae obedientiae, nec crucis mortem recusando. Quodo haec expositio Arii calumniam effugiat, considerandum est: qui nihil aliud agit, nisi ut Filium asserat minorem:
Abbreviated transcription (Latin):
tus est lhr̃ nomenaccepit hoc ÷ secun¬
dum hominem : quicum in formađe&
in quo eratdr̃ si ue ciubđ absq peccatoorat
exemplum nem his gloriemur quefor¬
si tan non habemus : si sem&i psum¬

Expanded text:
tus est: Jesus nomen accepit: hoc est, secundum hominem. Qui cum in forma Dei esset. In qua erat, sive quia absque peccato erat:exemplum, ne in his gloriemur, quae forsitan non habemus. Formam s
Abbreviated transcription (Latin):
non solum non obsunt s&iam profuer̃
dummani festuntur me non proaliquo
constantes effecti sunt quam doctrina¬
Confidentes inuinculis meis abundanti¬
us audant sinetimore uerbumdĩ loqui:
uinculorum meorum exemplosunt in¬
citcti dumme uident haec proxpõ liben¬
tissime sustinere: Quidam quidem
& ꝓp̃tinuidiam & contentionem quidam
mihia pud credentes gloriam auferre
scientientiam praedicandi alii autem¬
&iam alios salua re uolenter fideliterad¬
nuntiant xpm̃ quidam uero ex meaca¬
ritate adiuuant meeuangelium defen¬
sand alii autem dolo sep̃dicant¬
admegrauandam quasi plures disci¬
faciente &doctrina mea totum orbem implere co¬
nantem ut exhoc saltm maiormiha cõmo¬
letur inuidiauel pressura
sum quidamaũ excontentione xpm̃a dnun¬
tiant non sincere existimantes pressuram
resuscitire unculis meis

Expanded text:
Non solum non obsunt, sed etiam profuerunt, dum manifestatur, me non pro aliquo constantes effecti sunt, quam doctrina. In vinculis meis abundantius auderent sine timore verbum Dei loqui. Vinculorum meorum exemplo sunt incitati, dum me viderunt pro Christo libentissime sustinere. Quidam quidem propter invidiam et contempcionem, quidam mihi apud credentes gloriam auferre cem scientiam praedicandi. Alii etiam alios salvari volentes, fideliter annuntiant Christum, quidam autem ex charitate adjuvant me Evangelium defensare. Alii autem dolosead me gravandum, quasi plures discifacientem, et doctrina mea totum orbem implere conantem: ut ex hoc saltem major mihi cumuletur injuria, vel pressuras. Quidam autem ex contentione Christum annuntiant, non sincere, existimantes pressuram se suscitare vinculis meis.
Abbreviated transcription (Latin):
non mihicuro ÷ qua predicantme dum¬
modo quod cupioxpĩ nomen omnibus in no¬
tescut &amultis credatur: qua propt̃
& modogaudro &infuturo gaudebo hoc locoñ:¬
accipiendum ut quidamputunt praedicatio¬
nemxpĩ heresibus eẽpermis sam ab apostolis

Expanded text:
Non mihi curae est, qua praedicent mente, dummodo quod cupio Christi nomen omnibus innotescat, et a multis credatur. Quapropter et modo gaudeo, et in futuro gaudebo. Scioe, dummodo quod cupio Christi nomen omnibus innotescat, et a multis credatur. Quapropter
Abbreviated transcription (Latin):
deeuangelio uiuere. Sed facti sumus pegr¬
uuli in medio urm humiliante snor&nec
uos humiliansse & in oninibus paruulo
equans utillum ad maiora sua imitatione
ꝑducat Nacm&bclbutit interdum lingua
& manducare fingit &cum eolente ambulcre

Expanded text:
de Evangelio viveremus. Sed facti sumus parvuli in medio vestrum. Humiliantes nos, et milians se in omnibus, parvulo se coaequans: ut illos ad majora sua imitatione perducat. Nam et balbutit interdum lingua, et manducare fingit, et cum eis lente ambulare
Abbreviated transcription (Latin):
non solum euangeliumdĩ uerum &ic mani¬
masnrũs Sicut nutrix non solum uerbum
sed &icm omnem sensum ꝑfectionis suce
in pccruulum trans funde recupit uteicito
possit ȩquari itcnosomnia fadmus quibus
ꝓficere poteratir¬

Expanded text:
non solum Evangelium Dei, sed etiam animas nostras. Sicut nutrix non solum verbum, sed etiam omnem sensum perfectionis suae in parvulum transfundere cupit, ut ei cito possit aequari: ita nos omnia fecimus per quae proficere poterati
Abbreviated transcription (Latin):
cedem In multa sollicitudine. Non negligenter
nec transitoriȩ sed insollictudine non perua sed multa
Neque in dolo Non contrae con¬
suenticm nrc̃m docentes atq: sucdenter
Sed sicut ꝓbatisumus adõ utcreder&ur nobis euange¬
do insermonecdolationis sicut sctis Sicut qui homi¬
mibus placent taem quam egris desiderituon
concidentes & mortem eorum neglegenes
Neque in occasione ccuccritiȩ dr̃ testis ẽ nequa
rentes ab hominibus gloriam neque a uobr
neque ab alus Omnis quic dolatur aitoropt
auaritiam aut pro pterua ncm gloriam ado¬
latur illeergo probatur propterdm̃ docere

Expanded text:
Dei in multa sollicitudine. Non negligenter, nec transitorie, sed in sollicitudine non parva, sed multa.Neque in dolo. Non contra constantiam nostram docentes, atque suadentes. Sed sicut probati sumus a Deo, ut crederetur a nobis Evangeus in sermone adulationis, sicut scitis. Sicut qui hominibus placent, tamquam aegris desiderata omnia concedentes, et mortem eorum negligentes. Neque in occasione avaritiae, Deus testis est: neque quaerentes ab hominibus gloriam: neque a vobis, neque ab aliis. Omnis qui adulatur, aut propter avaritiam, aut propter vanam gloriam adulatur: ille vero propter Deum docere
Abbreviated transcription (Latin):
uere in spũ sco gaudere sicut & a postolas legimus¬
ecisse Itcut facti sitis formacomnib: credentib:¬
in macedonia & in achaciae Perfectorum exem¬
plo forma momnib: credentib: ex hib&ur ur̃o
ergo exemplo &iam clterius prouinciae homi¬
nes ꝑficerint Auobis enim deuulgatus est
sermo dñi non solum in macedonic &in achecia
sed inomniloco Natura famȩ hȩc ẽ ut siuebonũ
siuem alum nuntian subiq: omniceleritate
Abi dolir addm̃ conuersa. Itccut non sit nobis
necesse quicquam loqui Itcut nobis incipientib:
Ipsienim deuobis codnuntiant qualem introitum
stantiȩ & ur̃e conuersationis omnibus notccest queditas
Asimulccris coddnm seruire dõuiuo &uero Simulee¬
chrum asi mulando dr̃ pulchrȩ ergo cddm̃ uerum
&uiuum a fedsisdus & mortuis conuersi dicuntur
Expectacre filium eius decaelis quem susctuit exmostui siũm
Tcdesestis ut fiducicliter &um gecudio coduentum dñi ex¬
pectur&ir Quieripuit nos ab iracuentura Dimitendo

Expanded text:
 legimus. Ita ut facti sitis forma omnibus credentibin Macedonia et in Achaia. Perfectorum exempla, forma omnibus credentibus exhibetur. Vestro ergo exemplo etiam provinciae profecerunt. A vobis enim diffamatus est sermo Domini, non solum in Macedonia et in Achaia, sed in omni loco. Natura famae haec est, ut sive bonum, sive malum nuntias, ubique omni celeritate Ab idolis ad Dominum conversa. Ita ut non sit nobis necesse quidquam loqui. Ita ut nobis incipientibusIpsi enim de nobis annuntiant, qualem introitum stantiae, et vestrae conversationis omnibus nota est qualitas. A simulacris, servire Deo vivo et vero. Simulacrum a simulando dicitur. Pulchre ad Deum verum et vivum, a falsis dominis conversi esse dicuntur. Et exspectare Filium eTalis est, ut fiducialiter et cum gaudio adventum Domini exspectetis. Qui eripuit nos ab ira ventura. Dimittendo
Abbreviated transcription (Latin):
nis urãe quaditer &nos predicauerimus &uos
credideritis Quic eucngelium nr̃m non fuit
cpuduos in sermone taentum Notandum
quodillc efficax eẽ possit doctrinc quȩ iustitiȩ
signorum siue tolerantiȩ passionum
Etinspũ scõ Quem deuote conuersi accepistis
uelcuius uirtutem ꝑsigna monstrecuim us
Etinplenitudine multa Perfectȩ iustitiae
conuersctionis &uitae Siuit sctis quales fueri¬
mus uobis propteruos Ad ꝓfectum urm &ic̃¬

Expanded text:
qualiter nos praedicaverimus, et vos credideritis. Quia Evangelium nostrum non fuit ad vos in sermone tantum. Notandum quod illa efficax possit esse doctrina, quae justitiae signorum, sive tolerantia passionum. Et in Spiritu sancto. Quem devote accepistis: vel cujus virtutem per signa monstravimus. Et in plenitudine multa. Perfectionis, justitiae, conversationis, et vitae. Sicut scitis quales fuerimus in vobis propter vos. Ad profectum
Abbreviated transcription (Latin):
sunt macedones quiaccepto uerbo ueri¬
ttis in xp̃oitiũ ꝑst&erunt in fide & in ꝑ
secutionem ciuium suorum fiduci aliter¬
dat a postolus scribens eis ab athenis per
thichicum diaconum &onesimũ acholitum
AVlus & silucnus & timothe¬
us ecclesiȩ thesscclonicensium
Quiccꝑ ipsor illis uerbum dĩ fuerat
nuntiatum sicut & corinthis quod in

Expanded text:
o veritatis perstiterunt in fide, etiam in persecutione civium suorum. Prdat Apostolus, scribens eis ab Athenis, per Tichicum diaconem, et Onesimum acolythumaulus et Sylvanus, et Timotheus, Ecclesiae Thessalonicensium. Quia per ipsos filiis verbum fuerat nuntiatum, sicut et Corinthiis: quod ad
Abbreviated transcription (Latin):
Quediter unum quemq: urm̃ taem quam pac¬
catisumus In tribulationibus ꝓmissio¬
nibus xp̃i uos sumus consolati
Vt ambulcr&is dignedõ. Dignedo cem¬
bulat quinihildõ cegit indignum.
Qui uocauit nos in suum regnum & gloriã
Q uod nisi eius similes non possidebunt
iustitiȩ sclic& & scĩtatis exemplo

Expanded text:
qualiter unumquemque vestrum, tamquam pacati sumus. In tribulationibus, promissionibus Christi vos sumus consolati. Ut ambularetis digne Deo. Digne Deo ambulat, qui nihil Deo agit indignum. Qui vocavit vos in suum regnum et gloriam. Quod non nisi ejus similes possidebunt, justitiae scilicet et sanctitatis exemplo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓomnibus uobir Quicc omnium uob̃
gractia memoria ẽ
Memoricmuri
foccientes in orationibus nr̃is sine
intermissione In in desinenter ora¬
tionum memoricm quaentitees dilectio¬
nis ostenditur quec meorum merita postuledant
Nemores operis fidei urce & laboris
Non in merito illius fidei memores sunt quam &iuis¬
titiae labor& caritctis affectus & pcessionum
tollerantia conprobabant Ccritactir & sustenta¬

Expanded text:
obis. Quia omnium nobis grata memoria est. Memoriam vestri facientes in orationibus nostris sine intermissione. In indesinenti oratione, memoriae quantitas et dilectionis ostenditur, quam eorum merita postulabant. Memores operis fidei vestrae, et laboris. Non immerito illius fidei memores sunt, quam et justitiae labor, et charitatis affectus, et passionum tolerantia comprobant. Et charitati
Abbreviated transcription (Latin):
ut quidum in iocunditate c̃uiui mika autem
ria ẽ : dẽ uobis spm̃ rapientiae & reuelationis:
Notandum qui afidem & caritutem habenti¬
bus sapie entiã adnõ de praecatur : Nouerat
enim eammatremesse omniumuirtutum:
In agnitionem eius : Quomodo optut ut agnos¬
cant dnm̃ quẽ uiꝗadeo nouerant ut ei credentes.
omnes propteripsum diligerentscos: sed hoc
petit ut perfectae cognoscantinagnitudinem
eius atque uirtutem : ututẽ  promisra

Expanded text:
ut quidam, jucunditate convivii; mihi autem riae, det vobis spiritum sapientiae et revelationis. Notandum quia fidem et charitatem habentibus, sapientia a Domino praedicatur: noverat enim adjutricem esse virtutum. In agnitionem ejus. Quomodo optat ut agnoscant Deum, quem usque adeo noverant: ut ei credentes, omnes propter ipsum diligerent sanctos? Sed hoc petit, ut perfecte agnoscant magnitudinem ejus atque virtutem, qua potest promissa
Abbreviated transcription (Latin):
Reli qui ȩ secundum electionem gratiȩ sal¬
uȩ facte sun Electio enim gractiȩfides
ẽ sicut opera electio legis ẽc&erum que
electio ub inulladiuersitas meritorum
Siccutem gratia icmnon ex operibus
Nedicerent illi dequib: heliȩ dicitur
iustierant isti uero peccatores quomodo
electi sunt subiecit quice&ipsi grectia
sccluccti sunt sicut &gentes
lioquin gratia i cmnon est grectice¬
uidergo quod querebat is rechel
hoc non est consecutus
legis seiustificari putabect cum maexi¬
mcclegis mandataa contempner & unde
a salucctore corguuntur culicem li quantes
& cam elum gluticntes It̃ propter ecc
hoc dicit quiiud eorumerant promis¬
siones ꝑ quacs uenturus erctxp̃s
scclucreeos csuis peccatis sed qui eo
uenit & non crediderunt id eo isrł dicit

Expanded text:
tionem gratiae Dei salvae factae sunt. Electio gratiae, fides est; sicut opera, electio legis. Caeterum, quae electio, ubi nulla diversitas meritorum? Si autem gratia, jam non ex operibus. Ne dicerent illi, de quibus Eliae dicitur: Justi erant, isti vero peccatores: quomodo electi sunt? subjecit: quia et ipsi gratis salvati sunt sicut et gentes. Alioquin gratia jam non est gratiaQuid enim? quod quaerebat Israel, hoc non est colegis se justificari putabat: cum maxime legis mandata contemneret. Unde a Salvatore arguuntur culicem liquantes, et camelum glutientes. Item propterea hoc dicit, quia Judaeorum erant promissiones, per quas venturus erat Christus salvare eos a suis peccatis, sed quia venit, et non crediderunt: i
Abbreviated transcription (Latin):
Ante hominem uitc&mors quod plec¬
cuerit ei dabitur illi nelibertes scli¬
dercobent semꝑ enim uerbis dĩ fuer̃
increduli namsi uolus sen habere
coni quideresurrectione dubitent
& premio ac gehenna similem sibis pm
quesierunt hoc enim loco ꝓph&ademfi
feccit eius pacientiaqui a nonstecum pecua¬
tibus infestuindictam necbonis premia
Isque in hodiernum diem
isque quo conuertaentur sicut deuelamine cordis
ad corrinthios dicit
t decuid dicit fiat mensaeorum corcmipsis

Expanded text:
Ante hominem vita et mors, quod placuerit ei, dabitur illi: ne libertas sciliderabant. Semper enim verbis Dei fuerunt increduli; nam si voluissent habere iani, qui de resurrectione dubitant, et praemio ac gehenna, similem sibi spiritum quaesierunt. Hoc enim loco Propheta facit ejus patientia: quia non statim peccantibus infert vindictam, nec bonis praemia. Usque in hodiernum diem. Usquequo convertantur: sicut de velamine cordis ad Corinthios dicit. Et David dixit: Fiat mensa eorum coram ipsis
Abbreviated transcription (Latin):
& quac in diu non credunt
Nam &ego isrhelitasũm Si o mnesrepu¬
lisr& menon utiq: sus cepisr&
Ex remine abrahcm d&ribubeniahin
N on prosilitus Non repulit ds̃ plebem
meam quampresciuit Illcmplebem
non repulit quam presciuit eẽ crediturã
annes citir in helicoquiddicit scripture
In regum libro ubiẽ scriptom dehelia
uem cdmodum interpellat dm̃ coduersus
usrł Gentibus suꝑbiam tollit neglorientur
quod exiudeis pccucis simi crediderunt &ipsi
soli remanserint dõ
One proph&ccstuos occiderunt altarico
tucc subfoderunt &ego relictus sum solus
& querunt animcmmecm.
Omnes ꝓph&e illectm modo sciebcentquȩ
illis fuissentaed ño reuelacta unde & exihere¬
micc̃ dubie in terroget sun echorce quac
cum illo loquebatur apud eum sermo dñi
heber&ur sed & heliseus dicit quomodo
ignorecuit. Sed quid dicit illires ponsum
diuinum reliquimihi septemmilicuiro
rum qui non curuata sunt genucc antebahal
Non solumim molando idolis seruitur sed

Expanded text:
i quamdiu non credunt. i quamdiu non credunt. Nam et ego Israelita sum. Si omnes repulisset, me non suscepisset. Ex semine Abraham, de tribu Benjaminne proselytorum. Non repulit Deus plebem suam, quam praescivit. Illam plebem non repulit, quam praescivit esse credituram. An nescitis in Elia, quid dicit Scriptura? In Regum libro, ubi scriptum est de Elia. Quemadmodum interpellat Deum adversum Israel. Gentibus superbiam tollit, ne glorientur quod ex Judaeis paucissimi crediderunt, et ipsi soli remanserunt Deo. Domine, Prophetas tuos occiderunt: altaria tua suffoderunt, et ego relictus sum solus: et quaeruophetae illa tantummodo sciebant, quae illis fuissent a Domino revelata. Unde et rex Jeremiam dubie interrogat: si in ea hora, qua cum illo loquebatur, apud eum sermo Domini haberetur. Sed et Elisaeus dicit: quomodo ignoravit. Sed quid dicit illi divinum responsum? Reliqui mihi septem millia viro Qui non curvaverunt genua ante Baal. Non solum immolando idolis servitur, sed
Abbreviated transcription (Latin):
nte quã crederent dõ nonertent gensdĩ
quec si ergo dicitt eos qui non sunt gens mea
uocabo & credent mihi cedurc̃m in ritationem
ut quibus maciores debuistis essegccudecctis
aequacri sic ut siquis habectfilium in obe¬
dientem &cd corrigendumeum demediũ
pcctrimonii sui d& seruo suo ut tandemille
conuersus gaud ect łsitantum accipere
merectur siue non eramus gens quicmostui
ercmus in peccatis
Centibus quȩ nondm̃ exlege sed inidolcc igno¬
ranti crequirebant
Pclam cparui his quime non interroga¬
bant Nondm̃ sed demonic interrogec¬
bant ꝑccugurer&ccruspices idolorum
at quecstrologos Adisrachel autem quid dic
Ipsequitadicgentib repromisit iud eis ecce
quec lic comm inatur ut scictis ut rumq:
predictum Totcdie expeendi
Toto tempore mirabilicł plccgas ostendi
& nesiccredere uoluerunt
Manus mecr cdpopulum non credentem
& contradicentem mihi
Extensio manuum alligoricae signaetcrucẽ¬
bonur doctor consolactur eos neillosnimiũ
ex acerbareuider&ur non omnes uit re¬

Expanded text:
ntequam crediderunt Deum, non erant gentes Dei. Quasi ergo dicat, eos qui non sunt gens mea, vocabo: et credent mihi ad vestram irritationem, ut quibus majores debuistis esse, gaudeatis aequari: sicut si quis habeat filium inobedientem, et ad corrigendum eum dimidium patrimonii sui det servo suo, ut tandem ille conversus gaudeat, vel si tantum accipere mereatur. Sive non eramus gens: quia mortui eramus in peccatis. entibus me. ranti requirebant. Palam apparui his qui me non interrogabant. Non Deum, sed daemonia interrogabant, per augures, et aruspices idolorum, atque astrologos. Ad Isarel autem dicit. Ipse quia talia gentibus irae promisit, Judaeis ecce qualia comminatur, ut sciatis utrumque praedictum. Tota die expandi. Toto tempore mirabilia vel plagas ostendit: et nec sic credere voluerunt. Manus meas ad populum non credentem, sed contradicentem mihi. Extensio manuum allegorice signat crucebonus doctor consolatur eos, ne illos nimium exacerbare videretur. Non omnes, ait, re
Abbreviated transcription (Latin):
est ecdesia: unum consensum deb& habe¬
re inuno corpore omnium conpago
membrorum. quae adunam spem sunt
uocatas aluitir: Vnde & diligentius debent
legere hundo cum hii qui sȩculios cupationib:¬
in ligatiputant sibilicerepeccare. & aliis
non licere. Cumõnes inunumcorpur
sicutuo catiestis in imas peuocationis uraẽ :

Expanded text:
tisma. Unum consensum debet habere in uno corpore omnium compago membrorum, quae ad unam spem sunt vocata salutis. Unde diligentius legere debent hunc locum hi qui, in saeculi occupationibus ligati, putant sibi licere peccare, et aliis non licere: cum omnes in unum corpus sic
Abbreviated transcription (Latin):
ascenditquid ÷ nisi quia & descendit: Expo¬
nit curdicatur ascendissequem ubique. esse
non dubium est. secundum formam scilic&
serui ad quam non localiter sed dignanter
discenderat Ininferiores parter terrae : Inm¬
fernum quam subterra essenemo ambigat:
Quidercenditipse ẽ & qui ascenditsuꝑ om̃s
caelos : qui dercenditcum anima in infernum:
ipsecumanima & corporeascend& in caelum
Vt impler& omnia : Si uequescripta sunt

Expanded text:
ascendit, quid est nisi quia et descendit. Exponit cur dicatur ascendisse, quem nusquam non esse, non dubium est, secundum formam scilicet servi: ad quam non localiter, sed dignanter descenderat. Primum in inferiores partes terrae. Infernum sub terra esse, nemo jam ambigat. Qui descendit, ipse est et qui ascendit super omnes coelos. Qui descendit cum anima in ipse cum anima et corpore ascendit in coelum, ut impleret omnia quae scripta sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Et ipse dedit quosdam quidam aostolos. quos¬
dam autem proph&as: Contra arriantr
quod filii & patris una sitoperatio:
riam adcorinthios dm̃patrem dicitistos

Expanded text:
Et ipse dedit quosdam quidem apostolos, quosdam autem prophetas. Contra Arianos, ut Filii et Patris una sit operatio. Nam ad Corinthios Deum Patrem dicit
Abbreviated transcription (Latin):
&iã eorum qui exgentibur crediderunt : qu suꝑ om̃s ÷̃
& ꝑ om̃a & in omnibus nobis: superom̃s uirtutes.
ut omni potens peromni a operasua qui am men¬
nicuique aũ nĩ data estgratia : Non
multa sunt corpora ꝑ uariu & atem gratiarũ.
sed membradiueria : Secundummen sura
taminnra e capacitutis. quam illius largi¬
tiam seaptaueritipsam consequitur: utpu¬
taquistudiosius legisest rapientiã multum
Propterquodicit: quos diabolur captiuostene

Expanded text:
iam eorum, qui ex gentibus crediderunt. Qui super omnes, et per omnia et in omnibus nobis. Super omnes virtutes, ut potens, per omnia opera sua: qui immennicuique autem nostrum data est gratia. Non multa sunt corpora per varietatem gratiarum, sed membra diversa. Secundum mensuram. Non tam nostrae capacitatis, quam illius largitiam, qui se aptaverit, ipsam consequitur: ut puta, qui studiosus legis est, sapientiam multam: Propter quod dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
tur. sicutradicisuꝑemin& fructus
utimpleamini i nomnemplenitu di¬
nem di : ut ꝑficiaminii nom nibus
iautem qui potens est
omnia fucere ꝑ habundanter quam pet¬
mus autintellegimus. secundumuir¬
tutem que ceperatur in nobis: frequen¬
t̃maiora tribuit non solum quampe¬
timus. s &iam quam p&ere intellegim:¬
q operatur in nobis : Ipsigloria in ecde¬
sibim & &dĩ gloriã ecclesiam congrega¬
uit : Inomnes congregationes seculi
saeculorum : In mensa beneficia inmen¬
sis laudibur sunt caelebranda non solum
qua eantefecit & faci&amen¬

Expanded text:
tur, sicut radicem supereminet fructus. Ut impleamini in omnem plenitudinem Dei. Ut perficiamini in omnibus em qui potens est omnia facere superabundanter quam petimus, aut intelligimus, secundum virtutem, quae operatur in nobis. Frequenter majora tribuit, non solum, quam petimus, sed etiam quam petere intelligime operatur in nobis. Ipsi gloria in Ecclesibimet ad Dei gloriam Ecclesiam congregavit. In omnes generationes saeculi saeculorum. Amen. Immensa beneficia immensis laudibus celebranda, non solum ed etiam quae ante fecit faci
Abbreviated transcription (Latin):
incaritate : Sufferrent & phylosophy
sed non in caritute: nos uerononutlau¬
demur. s utillequem sustinemus pro¬
ꝑhiꝰ ciat diligentes sustinere debemur
Golliciaseruarenitatem sp̃s inuinculo

Expanded text:
in charitate. Quia sufferunt philosophi, sed non in charitate. Nos vero non ut laudemur, sed ut ille, quem sustinemus proficiat, diligentes sustinere debemus. Solliciti servare unitatem spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
ut digne ambuletir uocationequauoca ties¬
asegouorrogo quiurĩ caura sum uinctur.
ui ñosdĩsilios agnorcenter dignetanto honore
uer semini quia unaqueq: dignitus hab&
quibus ag noscatur ꝓpͥainstituta:
cumomni humilitute& mansu&udmne.
cumpatientia

Expanded text:
mbuletis vocatione, qua vocati estis. Ego vos rogo, qui vestri causa sum vinctus, ut vos Dei Filium agnoscentes, digne tanto honore conversemini: quia una dignitas est, qua agnoscuntur propria instituta. Cum omni humilitate, et mansuetudine, cum patientia
Abbreviated transcription (Latin):
ritir immo cognitistis ađo exp̃ qui anteigno¬
rabamini ab illoquinonnouit iniquos &
nonuos illum quentis. s ille uos ꝑditos requi¬
siuit: quo modo c̃uertimini iterum ad infirma
& egenaelim̃tu quibus denououosser ui re uulus¬
exp̃ euidenterostendit a postolus galatus
post acceptũ fidem xp̃i. adido lorum iterum¬
uatis & menses & tempos & annos : exp̃¬
nos non similiter obseruamꝰ : non enim
Ialenda scolimus nedies festos sicutilli
Ii meone fortesi necausa labora uerimin

Expanded text:
 immo cogniti sitis a Deo. Ante ignorabamini ab illo, quia non novit iniquos: et non vos illum quaesistis, sed ille vos perditos requisivit. Quomodo convertimini iterum ad infirma et egena elementa, quibus denuo servire vultis? Evidenter ostendit Apostolus Galatas, post acceptam fidem Christi, ad idolorum itervatis, et menses, et tempora, et annos. Nos non similiter observamus: non enim kalendas colimus, nec dies festos, sicut Timeo ne fo
Abbreviated transcription (Latin):
riohonoramus : quae estagar ex p̃cuiꝰt¬
pum habebãsinagoga : Sina enĩ mons ẽ
inarabia qui coniunctus estei q: nc̃ ẽ. hie¬
ruralem: exp̃ de qualitutibus locorum uult
intellegi diuersitatem testam̃torum:
Et seruitcum filiis suis. exp̃ cũ filiis. hierusalẽ
gentibus seruit : Illa autemq sursũ ẽ hieru¬
tiũ quã & iã iudeorũ : cuius filii serui es señ possunt:
& ĩ de omediator nouites tam̃tide caelo aduenit.¬
& pontifex& euangeliũ : in uno loco si in toto mun¬
renatos in xpoposte a suscepit. & eorũ quos gus¬
ceperit mat̃ efficeretur: hocaũ ual& c̃tradoe¬
maeorũ qͥ dicuntanimas pͥus incaelo factur¬

Expanded text:
rie honoramus. Quae est Agar. Cujus trie honoramus. Quae est Agar. Cujus typum habuit synagoga. Sina enim mons est in Arabia, qui conjunctus est ei, quae nunc est Jerusalem. Ex qualitatibus locorum vult intelligi diversitatem Testamentorum. Et servit cum filiis suis. Cum filiis Jerusalem, gentibus servit. Illa autem quae sursum est Jerutium, quam etiam Judaeorum, cujus filii servi esse non possunt. Et ideo et mediator novi Testamenti de coelo advenit Pontifex: et Evangelium non in uno loco, sed in toto munrenatos in Christo, postea suscipit, et eorum quos susceperit, mater efficitur. Hoc autem valet contra dogma eorum qui dicunt, animas de coelo propter
Abbreviated transcription (Latin):
uerint de monstrauerat. & hocipsumibi
fecit ubi aliquas cõrum honesta gesture¬
feruntur non ubi peccata nentiatur : &c&e¬
rum delicta diceremysteria. autin possibi¬
litatis autignorantia edm̃ est criminare.
qui aut alit̃ suam monstrare non poterit
sacram̃ta autcertenesciens sibi quo rundã
peccata necessaria pus illa generaliter
contempner& sed & poste arep̃hendendo
aut uindicando ostenditilla non sepropt̃
suamisteria
fieri uoluisse: Praecepta uͦ difficilem ueniens
apostolũ talit̃ ex ponentẽ nee oum uiderentur
uetus ⁊ nouũ singulos populos generantia:
Vnũ quidem amontesina in serui tutẽ ge¬
nerans : exp̃ iudei m&u &i ãp̃senti cogeban
&iã diuerus operibur p̃mebantur : nob aut̃
quasi filuis moralib: monitis adimpletis ser¬
uilia onera auferuntur : Et illi sacerdotib:
suis ex debitoseruienter. tributa &iam
redderecogebantur. nos uero p̃t̃ caritutẽ
nihildebenter. antistites nros uolumta¬

Expanded text:
verint, demonstravit: et hoc ipsum ibi verint, demonstravit: et hoc ipsum ibi fecit, ubi aliqua sanctorum honesta gesta referuntur: non ubi peccata notantur. Caeterum delicta dicere per mysteria, aut impossibilitatis, aut ignorantiae Deum est criminari. Qui autem aliter sua monstrare non poterit sacramenta: aut certe putans sibi quorumdam peccata necessaria, prius illa generaliter condemnet, sed et postea reprehendendo atque vindicando ostendat, illa non propter sua mysteria fieri voluisse: praecepta vero difficile inveniet Apostoli, taliteVetus et novum, singulos populos generantia. Unum quidem in monte Sina, in servitutem generans. Judaei metu praesentium cogebantetiam diversis operibus premebantur: nobis autem quasi filiis, moralibus monitis adimpletis, servilia onera auferuntur. Sed illi sacerdotibus suis ex debito servientes, tributa etiam reddere cogebantur: nos praeter charitatem nihil debentes, antistites nostros volunta
Abbreviated transcription (Latin):
hereticos ual& qui post baptisma peccantib
patris inrigorẽ magisri uerterem argu
deirim̃tũ discipulorũ confusio ẽ magis¬
trisicutprofectus eorum gloria ẽ precep¬
toris : confunditur aũ qui iamfilii factirur¬
sum seruies secoeperant: Dicitemihi qui
s ublege uultis esrelegem non logistis : scrip
tum .ẽ enim qm̃ abrahamduos filios abu¬
it unum de ancilla & alterum delibera.
sed quide ancilla secundum carnẽnatꝰ ẽ.
qui aũ delibera ꝑreꝓmissionem: ex p̃¬
ismael carnalis. is ac suitsidei filius: Illũ
enimabra ham secundum carnalem usum
genuit. istum contranaturam promissione¬
credendo suscepit : H r̃ p alegoriã dicta
exp̃ qͥquidem suntaligorice dicta hoc estalia
ex aliis figurata: deditaũ regulã holoco apłr
intellegendia legori cas rationes. s̃ cilic& ut
manente historieueritute. figurastestam̃ti
ueteris exponã: Nã cũ dixis seđ abrahã duas
uxores uirissime habuisse postea qͣ p̃figura¬

Expanded text:
haereticos valet: qui post baptisma peccantibus, haereticos valet: qui post baptisma peccantibus, patris in furorem magistri verterem arguDetrimentum discipulorum confusio est magistri: sicut profectus eorum, est gloria praeceptoris. Confunditur autem, quia jam filii facti, rursum servi esse cupiebant. Dicite mihi, qui sub letum est enim, quiaAbraham duos filios habuit, unum de ancilla et alterum de libera. sed qui ex ancilla, secundum carnem natus est, qui autem per repromissionem, de Ismael, carnis: Isaac, filius fidei. Illum enim Abraham secundum carnalem usum genuit: istum contra naturam promissione suscepit. Quae sunt per allegoriam dicta. Quae quidem sunt per allegoriam dicta: hoc est, alia ex aliis figurata. Dedit autem regulam hoc loco Apostolus intelligendi allegoricas rationes, scilicet ut, manente historiae veritate, figuras veteris Testamenti exponamus. Nam cum dixisset, Abraham duas uxores verissime habuisse, postea quid praefigura
Abbreviated transcription (Latin):
perpes s&eoculo ieũitf eruisetis ed eduetũ mili
fis qaendie quantaeum caritutedileddor
& quomodosetotas eius doctrinac tradiderint
inorariusimas corporis suimem bra eidẽ
inadere cupierant hanciolo euangelico lumi¬
nidignam es seuicis situdinem arbitrantes.
sis ualumina red didissent: Ergoinimicus
factus sum uerũ dicens uobis : exp̃hoc ÷ in¬
dicidueritatis. ut eam semꝑ in imiticiȩ se¬
quanturs ofuꝑado lationem ꝑniciosae ami¬
anaecquierunt: lbenter enim quod dilec¬
tat auditur& offenditomis qđ nolunt: ituer¬
go & hidili gere coeperunts abbatiotiũ derum
nonbene. sed excluder euos uolunt utillos
a emulemi exp̃ aemulus &imituttr potest
& inimicus intellegis ed nonbeneemu lan¬
tur quiut alium deieciat ñ utipse proficiat
emulatur aemu laminiaut̃ meliora
teillos emulari s bonũ semꝑ emulamini:
ñ p̃sentia meatantum Filiolimei quositerũ
tum sustinere fecistis ostendit hominẽ
ꝑpenitentiam posseren asci: donec forme¬

Expanded text:
et, oculos vestros eruissetis, et dedissetis mihi. Ostendit quanta eum charitate dilexerint, et quomodo se totos ejus doctrinae tradiderint. Utique charissima corporis sui membra eidem tradere cupierant, hanc solam Evangelico lumini dignam esse vicissitudinem arbitrantes, si sua lumina ei reddidissent. Ergo inimicus vobis factus sum, verum dicens vobis? Haec est conditio veritatis, ut eam semper inimicitiae sequantur: sicut per adulationem perniciosam, amicitiae conquiruntur. Libenter enim quod delectat, auditur: et offendit omne quod nolumus. Ita enim et hi diligere coeperant sabbati otia, et dierum non bene: sed excludere vos volunt, ut illos aemulemini. Aemulus, et imitator potest et inimicus intelligi. Sic non bene aemulatur, qui ut alium dejiciat, non ut ipse proficiat, aemulatur. Aemulamini autem meliora te illos aemulari, sed bonum semper aemulamini, non in praesentia mea tantum. Filioli mei, quos iterum m sustinere fecistis, ostendit per poenitentiam eos posse renasci. Qui e
Abbreviated transcription (Latin):
u h berem posiunt. Itãq fratresñ sumus
ancillefili sedliberequalibertutȩ. nor
sequima tremr eiectã quia lic& eius dem
uri fuerituxor tamen a tempus quia
sarr& tempus ñ dũ uenerat generandi:¬

Expanded text:
non possunt. Itaque, fratres, non sumus ancillae filii, sed liberae: qua libertate nos sequi, matre relicta, quia licet ejusdem viri fuerit uxor, tamen ad tempus, quia Sarae tempus nondum venerat generandi
Abbreviated transcription (Latin):
qr luserit cũ his mahelisac : s apostolus
ostendit non simplicemlu sũ fuisse.
ꝙ ꝑsecutionem appellat: undeintel
legitur q scurilem eũ & leuẽsic̃ipseera
facer ecupiebat neilli possetinhereditate
p̃ferri & ideo abraham deiciendo eo
uocem sarra e iubet᷑ audire : Ita & ni¬
exp̃ itu&istis seruos suos sibisi miles
facr enitunt᷑ : s qͥ dic̃ scriptura eid
ancillam & filium eius. non enim
heres eritfilius ancillecũ filio libere¬

Expanded text:
luserat Isaac Ismael: sed Apostolus ostendit non simplicem lusum fuisse, quem persecutionem appellat. Quia scurrilem eum, et levem, sicut ipse erat, facere cupiebat: ne illi possit in haereditate praeferri. Ideo Abraham dejiciendo eum, vocem Sarae jubet audire. Ita et nunc. Ita et isti servos suos sibi similes facere nituntur. Sed quid dicit Scriptura? Ejice ancillam et filium ejus: non enim haeres erit filius ancill
Abbreviated transcription (Latin):
matuest: Quã eius que hab& uirum¬
exp̃ q: uirũ habereseputuns. fecunditate
gloriatur. autq ab ebat uirũ ante quam
ioceret᷑cũ filiosuo nos autem fratressec ꝗ
is ac ꝓmisionis silisumus : exp̃ quo modo
deis acita & denob̵ abra here promissum
do carnei & seculares homines s cõs tribu¬
lant & ad fligant immoinde cognoscendi

Expanded text:
mata est. Quam ejus, quae habet virum. Quae virum habere putans, de fecunditate gloriatur. Aut quia habebat virum, antequam ejiceretur cum filio suo. Nos autem fratres secundum Isaac promissionis filii sumus. Quomodo de Isaac, ita et de nobis est Abrahae repromissum,do carnei et saeculares homines sanctos tribulent, et affligant; immo inde cognoscendi
Abbreviated transcription (Latin):
fictilib baiolabat: & temptictionem uram
in carnemea nons p̃uistis nec respuistis¬
exp̃ grandis tẽtatio discipulis ẽ si uir sus
mituteperficiant & ut corruptionem¬
h ancsentientes incorruptamuitũ ma¬
pando hoc apestolus dic̃ qẽ cũ sidem xp̃i
apud galatus p̃dicar& ꝑ sȩcutionemab
credulirciuib: eorum passus ẽ ⁊ mhil¬
hominus ipsi intemptationedurauer

Expanded text:
tionem vestram in carne mea non sprevistis neque respuistis. Grandis tentatio est discipulis, si magister mitate perficiant, et ut corruptionem sentientes incorruptam vitam mapando hoc Apostolus dicit, quia cum fidem Christi apud Galatas praedicaret, persecutionem ab incredulis civibus eorum passus est: et nihilominus ipsi tentationi
Abbreviated transcription (Latin):
Estotesicut & egor &egosicutuos : exp̃
tem quia ⁊ ego ut uos gentilit̃uiuo. iuda¬
ica obseruatione depositu: si cutidem a p̾
in laceademepistola petroapostolodicit
situcumsis iudeus gentiliter uiues. quo¬
docogis gentes iuduis are:
Tratres obsecrouos nihil melesistr: exp̃
ut merito putetis meinimicitiꝗrum
& ñs alutis uraẽ causa moueriis c̃tsautem
quod per infirmitutem carnis euan qeliqẽ¬
ui uobis iã pͥdẽ exp̃ł passionũ uel&ianatu

Expanded text:
ego sicut vos. Hoc tem: quia et ego gentiliter vivo, Judaica observatione deposita, sicut Apostolus in hac eadem Epistola Petro apostolo dicit: Si tu cum sis Judaeus, gentiliter vivis, quodo cogis gentes Judaizare? Fratres, obsecro vos, nihil me laesistis. Ut merito putetis me inimicitiarum, et non salutis vestrae causa moveri. Scitis autem quia per infirmitatem carnis evangelizavi vobis
Abbreviated transcription (Latin):
qr solũ illũ ad salutem uobsufficereñ pu¬
tatis : testisicorrursũ bmni homini
circumcidentise. qm̃ debitor ẽ uniuer¬
sae legis faciende: exp̃ qr̃ caput operũ
legis suscepit necesse ẽ ut c&era membra
sustineat nemaledictione subiaceat:
uacuatiestis axpo qui in leiustifica¬
mini a gratia excidistii: exp̃si inlege sp̃e
ponidir & iustificari posseuos creditis.
cutiestis gratistam quã ñ habentes ꝓpͥ¬
is uultis laborib: adipisci : Nos aũ spũ
& fidespem iustitiae expectumus exp̃ spi¬
ritali conuersatione ꝑfideisperamus
nos iustitiaemoralis acceptus tis esse
prodẽ nec p̃putium noce ttemporib: xp̃i¬
anis : Sedfides q̃ ꝑ caritatemoperat᷑: exp̃
ergo &sides operatur sed ꝑ caritatem
ñ ꝑtimorem: qui enim credit dõ ad ten¬
ditinandatir. & quicredit futurur
apliusoperat᷑ quã qͥp̃ sentẽ metuitpenã
urrebatrbene exp̃ fi deigresib: & moralib:
disciplinis: Quisuo simpedit uerituti n obedi¬

Expanded text:
 solum illum ad salutem vobis sufficere non putatis. Testificor autem rursus omni homini circumcidenti se, quoniam debitor est universae legis faciendae. Qui caput operum legis suscepit, necesse est ut caetera membra sustineat, ne maledicto subjaceat. Evacuati estis a Christo: qui in lege justificamini, a gratia excidistis. Si in lege spem ponitis, et justificare posse vos creditis, cuti estis, tamquam non habentes, propriis vultis laboribus adipisci. Nos enim spiritu ex fide spem justitiae exspectamus. Spirituali conversatione perfectae fidei speramus nos justitiae immortalem accepturos esse prodest, nec praeputium nocet temporibus Christianis. Sed fides, quae per charitatem operatur. Ergo et fides operatur per charitatem, non per timorem: qui enim credit Deo, attendit mandatis: nam qui credit futuris, amplius operatur, quam qui praesentem metuit poenam. Currebatis bene. Fidei gressibus, et moralibus disciplinis. Quis vos impedivit veritati non obedi
Abbreviated transcription (Latin):
generationon amumeratur in eis.
id÷ infilur leui mel chisedech utsupe¬
non adumeratur iuxtaallud
generationemeius qui senarrabit¬
& huncquih abebatre promissi oner

Expanded text:
generatio non annumeratur in eis, » id est, in filiis Levi; Melchisedech, ut supenon annumeratur, juxta illud: « Generationem ejus quis enarrabitet hunc, qui habebat repromissiones,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊accipit decimatus est adhuc enim inlũ¬
bis patriserat quando obui auitei mel¬
chisedech: Si ergo consum matio
Aperracerdotium leuiticumerat popu¬
Nur enimribipso legemaccepit: quid
Ladhucneces sarium secundum ordi¬
nem melchi sedech alium surgeresacer¬
⁊dotem & non secundum ordinemaaron
dicit translato enm sacerdotionecesse.
ut legistranrlatiosiõt in quoenim

Expanded text:
accipit decimatus est adhuc enim in lumbis patris erat quando obviavit ei Melchisedech si ergo consummatio per sacerdotium leviticum erat populus enim sub ipso legem accepit quid adhuc necessarium secundum ordinem Melchisedech alium surgere sacerdotem et non secundum ordinem Aaron dici translato enim sacerdotio necesse est ut et legis translatio fiat in quo enim
Abbreviated transcription (Latin):
dicauitdr̃ : fornicatio quippe non solũ
cum mulieribur sed & adorando ido¬
la intellegitur : a dulteriuero non so¬
lum cũ extranets fornicanter s &i ã
hereticos ꝑculit: qui a adulterantes
runt uerborum dĩ. Sintmores sine¬

Expanded text:
dulteri. Fornicatio quippe non solum cum mulieribus, sed et in adorando idola intelligitur. Adulteri vero non solum cum extranea fornicantes, sed etiam haeretici, quia adulteratores sunt
Abbreviated transcription (Latin):
deeraiasdicit confortatemanus
disrolutar & genua debilia robora
te gressus rectos idestisus undedicit
proph&abeatiinmaculati inuia
qui ambulantinlegednĩ Non clau¬
dicans undedñrdicit quid claudica¬
uit interme&ba al. magis autem
sanetur acsidicatquin. M rec¬

Expanded text:
Isaias ait: « Confortate manus dissolutas, et genua debilia roborate . » Gressus rectos, id est, sensus: unde dicit Propheta: « Beati immaculati in via, qui ambulant in lege Domini . » Non claudicans, ut alio loco dicit: « Quid claudicatis inter me, et Baal? » Magis autem sanetur: ac si dicat: Qui non c
Abbreviated transcription (Latin):
meuan gelio a sanguinem ab eliusti
usqua ead sanguineꝗachariae
filui barachiae quem interfecistir
effugerunt recusantes eum quisuꝑ
terram loquebatur mnultomagir
nos quide caelis loquentem ⁊ obir

Expanded text:
matio a sanguine Abel justi usque ad sanguinem Zachariae filii Barachiae, quem interfecerunt effugerunt recusantes eum qui super terram loquebatur: multo magis nos, qui de caelis loquentem nobis
Abbreviated transcription (Latin):
nem id÷ dimisit illos secundum quod
ualuerunt fecerunt: ni hileiscon¬
cerentintrihulationib: dumusque
admariyrium & sanguinis effusio¬
nem adhuc non ꝑ uenercent: & ob

Expanded text:
nem, id est, dimisit illos secundum quod voluerunt facere contra se: nihil eis conciant in tribulationibus, dum usque ad martyrium et sanguinis effusionem
Abbreviated transcription (Latin):
mat utsicut filii a patribur suir
flagellantur ut dignisint adhȩre¬
ditatem paternam accedere. Ita &is¬
tisimiliter correptioneradõ a la cri
animo sus tenuerint ut adueramhe¬
reditatem a & ernamꝑuenerint:¬

Expanded text:
t sicut filii a patribus suis flagellantur, ut digni sint ad haereditatem paternam accedere, ita et isti similiter correptiones a Deo alacri animo sustineant, ut ad veram haereditatem aeternam perveniant
Abbreviated transcription (Latin):
git suꝑ aegenum & pauperem &e&
pereciui manum uid& ille enimao¬
cipit qui iussitutdares tudas panem
in t̃ra d̃ recipit incaelo Daseiqui
consum mai accipitillequireddat
nec hocredditurus est quodaccepit
terram de disti caelum recipiens
temporalia de distis &ernamercabe¬
ris panisquem de disticon sumtus ẽ.
panis quũ ego daborefici& &ñ defici&¬

Expanded text:
egenum et pauperem . » pere, cujus manum vides; ille enim accipit, qui jussit ut dares. Tu das panem in terra, Deus recipit in coelo. Das ei, qui consumat; accipit ille, qui reddat. Nec hoc redditurus est quod accepit. Terram dedisti, coelum recipies; temporalia dedisti, aeterna mercaberis. Panis, quem dedisti, consumptus est; panis, quem ille dabit, reficiet et non defici
Abbreviated transcription (Latin):
credibiles &cd omneo purbonum reꝓbi Insolec
nes ut sobrii sint pudiu prudentes sanifideles
dilectione pacientia hic renes &a&ate &ordine
ponunt intellegi ecdesiȩ precipuȩ seniores quibus
omnib: formam prebere necesse est Anus simi¬
liter Quȩ ad alicrum elegebaentur exemplum
Inhabituscõ Estergo habitus non sc̃s de quo alibi
dicit non in tortis crimbus &rł Noncrimina

Expanded text:
credibiles, et ad omne opus bonum reprobi. In sola nes, ut sobrii sint, pudici, prudentes, sani in fide, in dilectione, in patientia. Hic senes aetate, et ordine possunt intelligi, Ecclesiae praecipue seniores, quibus omnibus formam praebere necesse est. Anus similiter. Quae ad aliarum eligebantur exemplum. In habitu dicit: « Non in tortis crinibus, a
Abbreviated transcription (Latin):
e Obsecrote demeofilio quem
genui inuinculis onesimo quitibi aliquan¬
quem remisi tuccutem illum ut meccuiscera
suscepe quemego uoluercm m&umr&ine¬
re ut protemihi ministrar& in uinculis
sit qui ita mihi pleccuit utpossim eum crede¬
re tua mihiuiceminis trare
Sine consi¬
lio aũ tuonihil uolui facere.
Itccloquitus
ut eum cdipsum remittat siueututilittes
eius macgis commendatur Vti ne uelit
exnecessitate bonum tuum ess& seduo¬

Expanded text:
secro te de meo filio quem genui in vinculis Onesimo qui tibi aliquanquem remisi tu autem illum id est mea viscera suscipe quem ego volueram mecum detinere ut pro te mihi ministraret in vinculis sit, qui ita mihi placuit, ut possim eum credere tua vice mihiSine consilio autem tuo nihil volui facere. Ita loquitur, ut eum ad ipsum remittat, sive ut magis ejus utilitas commendetur. Uti ne velut ex necessitate bonum tuum esset, sed vo
Abbreviated transcription (Latin):
saluare credentes Manifestauitaũ temponb: suis
ũbum suum in predicatione quȩ creditaẽ mihi Tunc
manifestacuit consilium suum quando qđ prescerat
factum ẽ omnem scilic& mundum aiustitia diuersu¬
rum Secundum precaptum saluatoris nr̃i dĩ Qui
paulum &bcrnaban segregare precipit ut gentib
predicarent. Tito dilecto filio s&undum communem
rei graticreliquitecr&e ut eaquede sunt corrigas
& constitucs ꝑciuitates presbiteros Quȩde sunt

Expanded text:
undi. Manifestavit autem temporibus suis verbum suum in praedicationem, quae credita est mihi. Tunc manifestavit consilium suum, quando quod praescierat se facturum, omnem scilicet mundum a justitia demihi secundum praeceptum Salvatoris nostri Dei. Quo Paulum et Barnabam segregare praecepit, ut gentibus praedicarent. Tito dilecto filio, secundum communem rei gratia reliqui te Cretae, ut ea quae desunt, corrigas: et constituas per civitates pre
Abbreviated transcription (Latin):
corripias delinquentes Indoctrina in integritate in
Inte gritas uero nec muneribus corrumpitur nec ac¬
ceptione ꝑsone Verbum sanẽ & in reprehensibi le
Nullius cdolationis accꝓtionelanguentem Vt hisqui
ex coduerso ẽ uaria turnihil habens malum dicere
denobis Quitibipotest contradicere si inte quidtale
notauerit Seruus dominissuis subditos esse in
omnibus placcentes Quȩ imperant iuste Non
contrecdicenter Necummurmuractione facientes
& mercede priuemini & homini ex istatis ingra¬
ti: Nonfrccudentes sed in omnibus fidembo¬
namostendenter Siuein his quȩ illis creduntur
siueutopere ostendant bonum eẽ quod credunt
Vt doctrinam saluctoris nr̃i dĩ ornenti nomnib:
Dum eorumoperib: conlaudantur ut in omnib:¬
nos Nullam conditionem excipiens. VtabNE
omnis ambitio temporalis Sobrie ꝑf&te dño ipod¬
cente adtendite negracu&ur cordaurã incrapule
& ebri& ate &curis huiuis uitȩ Etiuste & peuiuemus¬

Expanded text:
elinquentes. In doctrina, in integritate, in integritas vero nec muneribus corrumpitur, nec acceptione personae. Verbum sanum, irreprehensibile. Nullius adulationis accensione languens. Ut is, qui ex adverso est, vereatur, nihil habens malum dicere de vobis. Qui tibi potest contradicere, si quid in te tale notaverit. Servos dominis suis subditos esse, in omnibus placentes. Quae imperant justa. Non contradicentes. Ne murmurationem facientes, et mercede privemini, et homines existatis ingrati. Non fraudantes, sed in omnibus fidem bonam ostendentes. Sive in his quae illis conceduntur, sive ut in opere ostendant bonum esse quod credunt. Ut doctrinam Salvatoris nostri Dei ornent in omnibus. Dum eorum operibus laudantur. Apparuibus. Nullam conditionem excipit. Erudiens omnis habitatio temporalis. Sobrie. Perfecte, Domino dicente: Attendite, ne graventur corda vestra in crapula, et ebrietate, et curis hujus vitae. Et
Abbreviated transcription (Latin):
cr&a in gr&icm nauigaturi erant non eos
faccer& sed acrcirs indigere sed habere eccque
autem & nostris bonis operibus prȩesseadusus
necessarios ut non sint infructuosi Idipsum
rep&it quod superius dixerat Curent bonis
operibus prȩessedõ credentes infructuosds
sc̃i fr̃r Solida consu&udine usus ẽ ut titũ
ab rominibus qui secum erant dicereit

Expanded text:
Creta ad Graeciam navigaturi erant, non eos faciat marsupiis indigere, sed habere ea, quae autem et vestri bonis operibus praeesse ad usus necessarios, ut non sint infructuosi. Idipsum repetit, quod superius dixerat: Curent bonis operibus praeesse credentes. Salutant s. » Vel solita consuetudine usus est, ut Titum ab omnibus, qui secum erant, diceret
Abbreviated transcription (Latin):
Neminemblas phemare : Nec illos qui
merentur Nonlitigosos eẽ sed modestos
Nemo uicem reddendo ꝓ uoc& litem : Omnem
ostendentes mansu&udinem ad omnes hom¬
nes Nonsolum adbonos ł ad amicos
Eracmurenim &nos aliquando insi piente sin¬
creduli errantes seruienter desideruis & uolun¬
tcctibusuarus inmilitia & inuidicc agentes

Expanded text:
Neminem blasphemare. Ne illos quidem qui merentur. Non litigiosos esse, sed modestos. Ne vicem reddendo, provocent litem. Omnem ostendentes mansuetudinem ad omnes homines. Non solum ad bonos, vel ad amicos. Eramus enim aliquando et nos insipientes, increduli, errantes, servientes desideriis et voluptatibus var