comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
erit ⁊ ob ħ suspectam dicit hĩdi¬
tatem ne ꝑdat legatũ offre ei
oꝑtete quãtitatem legat a fi¬
trotur a fid̾iꝯmissario ei p̾̃stan¬
dum est̾ s ⁊ siqͥo aliud sua int̾eẽ
dicͥ non cogi adire uisi ei dãpñ
uł lucrũ a fid̾i ꝯmissario sartiã¬
tur uł a p̃toie honꝰ remittatur
ꝗ recusat Idem iuł ait si duofu¬
erũt a pr̃e instituti cũ filio eius
impube̾ ⁊ id̾ sb̃stituti filio suffic̾e
adire prĩs ahĩditatem ħ .n. fc̃o
ꝯfir̃matis ꝙ prĩs tablis potuer̃t
ex sb̃stitutõne mibo cogi adire
tendũ est ego puto abfn̾ti qͦ fid̾iꝯ¬
uussario cogi posse hr̾dem institu¬
tum adire ⁊ restituere necuere¬
ri hr̃dem oꝑcere ne forte in dap̃¬
no moret᷑ potest .ii. ꝑ p̃torem su¬
ccurri siue cautũei fiat suie nõ
⁊ ante decessiait fid̾iꝯmissatiꝰ¬

Expanded text:
erit' et ob hoc suspectam dicat hereditatem ne perdat legatum, offerri ei oportere quantitatem legati a fitratur a fideicommissario ei praestandum. sed et si quid aliud sua interesse dicet, non cogitur adire, nisi ei damnum uel lucrum ‹a› fideicommissario sarciatur uel a praetore onus remittatur, quod recusat. Idem Iulianus ait, si duo fuerint a patre instituti cum filio eius impubere et idem substituti filio, sufficeradire patris hereditatem: hoc enim facto confirmatisque patris tabulis poterunt ex substitutione ambo cogi adire dendum est. ego puto absenti quoque fideicommissario cogi posse heredem institutum adire et restituere nec uereri heredem oportere, ne forte in damno moretur: potest enim ei per praetorem succurri, siue cautum ei fiat, siue non et ante decesserit fidei
Abbreviated transcription (Latin):
uni ea sin que ostñdimꝰ au gͥ nõ
desid̾atur hĩdis presencis si te te¬
stamento aliquid q̃ratur hr̃s nõ
d audiri si suspectã sibi hi̾ditatẽ
dicat nam ⁊ si maxiẽ dicatur uł
ius test̃ non hũisse eum qui cest¬
atus est ł de uiribi testamenti ł
de sua ꝯditõne non erit audien
edo interdum audiendũ fidĩꝯmi¬
ssarium si cognitõ ꝓlixiorem t̃c¬

Expanded text:
um ea quae ostendimus iam igitur non desideratur heredis praesentia. Si de testamento aliquid quaeratur, heres non debet audiri, si suspectam sibi hereditatem dicat: nam et si maxime dicatur vel ius testandi non habuisse eum qui testatus est vel de viribus testamenti vel de sua condicione, non erit audiendedo interdum audiendum fideicommissarium, si cognitio prolixiorem trac
Abbreviated transcription (Latin):
plłendum eum adire ne pui̾hr̃s
decedens fid̾iꝯmissariũ decipiat¬
e empestum̃ est requirere ꝑ quẽ
quis cogatur adire ⁊ restituere
hr̃ditatem ułuti si p̃tor autꝯse
fuĩt hĩs m̃stitutus suspectã q
h̾iditatẽ dicat an cogi possit ad

Expanded text:
pellendum eum adire, ne prius heres decedens fideicommissarium decipiat. Tempestivum est requirere, per quem quis cogatur adire et restituere hereditatem: veluti si praetor aut consul fuerit heres institutus suspectamque hereditatem d
Abbreviated transcription (Latin):
ĩnuscere se hroitati sic̃ deũ re¬
stituere ꝗ si fẽcuit trasculisse
uidebũtur actõnes difisto na¬
cancia bona deferant᷑ nec uer
bona agnosc̾e ⁊ fid̾iꝯmssaĩo re¬
stituere equissimũ erit quasi
uendicau̾it sic̃ fisꝯ restitutõnẽ
facͥe ¶ t̃ si nuũcipes h ditatẽ suc¬
pectam dicãt hr̃tes m̃stituti di¬
cend̾ erit cogi eos agnosc̾e hĩ¬
ditatem ⁊ restituere io ꝙ erit̃

Expanded text:
miscere se hereditati, sic deinde restituere: quod si fecerint, transtulisse uidebuntur actiones. Si fisco uacantia bona deferantur nec uelit bona adgnoscere et fideicommissario restituere, aequissimum erit, quasi uindicauerit, sic fiscum restitutionem facere. Item si municipes hereditatem suspectam dicant heredes instituti, dicendum erit cogi eos adgnoscere hereditatem et restituere: idemque erit
Abbreviated transcription (Latin):
adire h̃ĩditate retusarñt seu
netu uttiũ s ͤ pͣcextu metus cẽ
ssario nam in eo qui hr̃tes si cõ¬
ueniantur exceptõne uti pos¬
sunt. hr̃dibu̾s sb̾uentum e in
tur ꝑ exceptõnem q agñdi fa¬
cłtas fid̾i ꝯmissariis ꝯpetit. pro¬
cui dubio sb̾uentũ est fid̾iomi¬
iudicio qui de castrensi petulio
uł qͣi castrensi testari potest se

Expanded text:
adire hereditatem recusare seu metu litium seu praetextu metus censssario: nam in eo, quod heredes, si conueniantur, exceptione uti possunt, heredibus subuentum est: in tur per exceptionem quodque agendi facultas fideicommissariis competit, procul dubio consultum est fideicommiiudicio, qui de castrensi peculio uel quasi castrensi testari potest, se
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ restitura sitͣ hr̃ditas nõ tͣnc¬
ferunt᷑ actõnes q nõ ita restitu¬
itur h̾rditas ut testator rogauit
plaue postea quã extit̾it ꝯditõ
uł dies neu̾it si ratam ht resti¬
tutõnem hr̃ditatis benigniꝰ est
intlłigi tc̃ transiatas meũ ictõ¬

Expanded text:
nem restituta sit hereditas, non transferuntur actiones, quia non ita restituitur hereditas, ut testator rogauit. plane posteaquam exstiterit condicio uel dies uenerit si ratam habeat restitutionem hereditatis, benignius est intellegi tunc translatas uideri actio
Abbreviated transcription (Latin):
tretum a diuo seuo nõ posse q¬
tori eidemq actori restitu
h̾rditatem qr mñ suam rem ac¬
tor eẽ nõ pͥ: curatori tñ adole¬
scentis ab adolescũte poti̾t re
Staũt collegiũ uł corpꝰ sit ꝗ ro¬
gatũ est restituere cecreto eoꝵ¬

Expanded text:
posse tutori se auctore restituere hereditatem, quia in rem suam auctor esse non potest. Curatori tamen adulescentis ab adulescente poterit reSi autem collegium uel corpus sit, quod rogatum est restituere decreto eo
Abbreviated transcription (Latin):
gatus pure uł in diem restitu
¶Cum aũ extit̾it ꝯdicio si uelit
alius fid̾ĩꝯ missariꝰ ꝑtem sua
suscipe transure ad̾ eñ ipo u li
actones si fiuo uł suo hrde

Expanded text:
gatus pure uel in diem restituecum autem exstiterit condicio, si uelit alius fideicommissarius partem suam suscipere, transire ad eum ipso iure actiones. Si filio uel seruo herede
Abbreviated transcription (Latin):
serit ticius ex ꝑte dimidia hĩs esto
ꝑte seiũ instituit ex ead̾ ꝑ ce sem¬
promꝰ hĩs esto dubitari potest u¬
trũ in tressemisses dund̾e nobu̾it
hr̃ditatem an u̾o unũ semissem

Expanded text:
dimidia heres esto: rte Seium institui, ex eadem parte Sempronius heres esto', dubitari posse, utrum in tres semisses diuidere uoluit hereditatem an uero in unum semissem
Abbreviated transcription (Latin):
iustitutꝰ si sic alienatꝰ iub̾i adipe ab
maũmissus uideamꝰ an institutõua¬
leat ⁊ qͥ si alienatꝰ nõ eẽt pͭ defendi
institutõnẽ nałe ⁊ ut dienẽĩente
lib̾tatis q̃ h̾iditatẽ morabat᷑ ꝯpe¬

Expanded text:
institutus si sit alienatus, iuberi adire ab manumissus, videamus, an institutio valeat. et quidem si alienatus non esset, potest defendi institutionem valere, ut die veniente libertatis, quae hereditatem moratur, compe
Abbreviated transcription (Latin):
dem  iqͥs ita scͥpsent ticiꝰ ex ꝑtedi¬
midia hĩs esto idem ticiꝰ ex alta ꝑte
dimidia si nauis ex asia uem̾t hĩs
esto cũ expura institutõne adierit
hĩs quãius ꝯditõ alt̾ius mñstitut᷑õis
pendeat ex asse fit hr̃s .s. eciã ꝯdi

Expanded text:
quis ita scripserit: 'Titius ex parte dimidia heres esto: idem Titius ex altera parte dimidia, si nauis ex Asia uenerit, heres esto', cum ex pura institutione adierit heres, quamuis condicio alterius institutionis pendeat, ex asse fit heres, scili
Abbreviated transcription (Latin):
alienũ sicuci ꝯuent᷑ in possessõ¬
ne sit aut pupalus hĩs cutorẽ ñ
h̾eat ⁊ iõ ait cassius cãe cogͥtõnẽ
adiectã pp̃ eos qui sine dilatõne ꝑ¬
ita impedirent᷑ ut in ius ꝓduci
nõ possĩt nec cũ defenderent᷑¬

Expanded text:
possessione sit aut pupillus heres tutorem non habeat. Et ideo ait causae cognitionem adiectam propter eos, qui sine dilatione pita impedirentur, ut in ius produci non possint, nec tamen defenderent
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯ ab eo peti posse quã si ⁊ ipm̃ te¬
statorem fidem eius secutũ eẽ ꝓ¬
baretur si tñ cũ a filiofa rogare¬
tur amicus ⁊ aditurũ se h̾rdita¬
tem recepisset ⁊ restitut᷑um pũ¬

Expanded text:
 peti posse quam si et ipsum testatorem fidem eius secutum esse probaretur. si tamen, cum a filio familias rogaretur, amicus et aditurum se hereditatem recepisset et restituturum p
Abbreviated transcription (Latin):
enuus hĩs scͥptus adierit hĩdita¬
tem cum eẽt cesaris seruꝰ nã di¬
usa hĩditas estuit̾ syb̾ium ⁊ eñ
qui ꝑthemio sb̾stitutꝰ erat utre¬
fert sextus pomponiꝰ

Expanded text:
ditatem, cum esset Caesaris seruus: nam diuisa hereditas est inter Tiberium et eum qui Parthenio substitutus erat, ut refert Sextus Pomponius
Abbreviated transcription (Latin):
tõne instituti. possũt ⁊ si redig̃nt
ad filii ꝯditõne ¶solemꝰ drẽ me¬
dia tpĩanõ noc̾e uuputa ciuis ro¬
manus hĩs scͥptꝰ muus testatore
fcũs ẽ ꝑegrinus mox ad cuntatẽ
romianã ꝑuenit media tẽꝑa nõ
nocũt. ¶Seruꝰ alienꝰ sb̾ ꝯditõne
hĩs scͥptus tradit᷑ ẽ suo ħidita¬
no mox usucaptꝰ ab exͣneo ñ est
uiciata institutõ si sernũ ꝯͤm
cũ lib̾tate dñs hidẽ scͥpsit ⁊ eũ re¬
dem̾it nccͣrius efficietin s si sbͥst¬

Expanded text:
one institui possunt, etsi redigantur ad filii condicionem. Solemus dicere media tempora non nocere, ut puta ciuis Romanus heres scriptus uiuo testatore factus peregrinus mox ciuitatem Romanam peruenit: media tempora non nocent. seruus alienus sub condicione heres scriptus traditus est seruus hereditario, mox usucaptus ab extraneo: non est uitiata institutio. Si seruum communem cum libertate dominus heredem scripserit et eum redemerit, necessarius efficietur. sed si subs
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmodati in ea sũt ꝯditõne ut ad le¬
gatũ nõ ꝑtineãt qr nõ ita magro fu¬
erãt ut ei agro uid̾entur destinati
q̃ res in pioposito qͦ sugg̾itur ut
utalicaꝵ ir̃ esse credantur hce res
quas in ytalia testator ẽẽ uoluit ꝓ¬
inde ⁊ si peciũam misit in prouĩciã
ad merces ꝯꝑandas ⁊ necdũ sũt ꝯꝑ¬

Expanded text:
modati in ea sunt condicione, ut ad legatum pertineant, quia non ita in agro fuerant, ut ei agro viderentur destinati. quae res in proposito quoque suggerit, ut Italicarum rerum esse credantur hae res, quas in Italia esse testator voluit. Proinde et si pecuniam misit in provinciam ad merces comparandas et necdum
Abbreviated transcription (Latin):
a siquis cũ filiũ ⁊ filiã hẽat utͣm¬
q hĩdem instituere uelit s suie
alt̾ hĩs fut᷑us sit exͣneũ ĩnuscere
sũ neutrũ exneñ sb̾stituere s ꝓcli¬
uior est sma testatoris sic esse int̾¬
pretãdam ut sũ filiꝰ sũ filia nati
ei fui̾nt exͣnens nõ admictitur nͥ
spãliter testator ħ exp̃sserit

Expanded text:
a, si quis, cum filium et filiam habeat, utrumque heredem instituere uelit, sed siue alter heres futurus sit, extraneum miscere, siue neuter, extraneum substituere. sed procliuior est sententia testatoris sic esse interpretanda, ut, siue filius siue filia nati ei fuerint, extraneus non admittatur, nisi specialiter hoc testator expresserit
Abbreviated transcription (Latin):
ter se ꝯtraria sũt qr cũ sigͣcõ nõ
ex uniu̾so si ex aliquo suĩtur suu̾i
aliqͥd insit uerã efficit totã orõ
qr significatõ sumitur ex uniu̾¬
so in quo aliquid słm ẽ totã orõ¬
hic est ut neutrũ siat huiꝰ aũt ut
tibi fecisti ille neget h o expͥmat

Expanded text:
ter se contraria sunt, quia cum significatio non ex universo, sed ex aliquo sumitur, si veri aliquid inde sit, veram efficit totam oratiquia significatio sumitur ex uniuerso, in quo si aliquid falsum est, totam orathic est, ut neutrum fiat, huius autem, ut tibi, fecisti?' ille neget, hoc exprimat
Abbreviated transcription (Latin):
sinulis cui donatũ est quã is quido
placuit ualere conatõne eom¬
axine qd̾ donator nõ suꝑuiuat
qui reui ꝯdice possit
bat ei qui supp̃mus moritur ticm̃
sb̾stituit duo impubes simł in
naue ꝑierũt quesitũ est an sb̾sti¬
tuto ⁊ cuius hĩditas defatur dixi
si ordiue uita detessissẽt priou̾m¬
oituo fr̾ab intestato hĩs erit po¬
sfiori sb̾stitutꝰ in ea tñ hiditate ⁊̃

Expanded text:
simul tam is cui donatum est quam is qui doplacuit ualere donationem, quod donator non superuiuat, qui rem condicere possitbat, ei qui supremus moritur Titium substituit: duo impuberes simul in nave perierunt: quaesitum est, an substituto et cuius hereditas deferatur. dixi, si ordine vita decessissent, priori mortuo frater ab intestato heres erit, posteriori substitutus: in ea tamen heredita
Abbreviated transcription (Latin):
int si aucilla pͥmũ marẽ peperĩt
nã peꝑisset siquid̃ ccumest q̃
pͥus edidisset nõ deb̾e de ipĩus sta¬
tu ambigi utrũ lib̾a eẽt necne s
nec filie nã si pꝰea edita est erit
stari inambignis reb huauiorẽ

Expanded text:
t inam peperisset: si quidem certum est, quid prius edidisset, non debet de ipsius statu ambigi, utrum libera esset nec ne, sed nec filiae: nam si postea edita est, erit stari, in ambiguis rebus humaniorem
Abbreviated transcription (Latin):
go ꝯmgdius dici ꝓuto siquidꝰ nõ
tũ ad te ꝑtin̾e qi ab itcio tibi
solido relicto siaũ natꝰ fuit utͦs¬
q acciꝑe quãtũciu relictũ est
ut uno nato ꝑstͥ dimdia debea
er ad diuũ aduanũ ꝑducta est cũ
.u. lib̾is qͦs uno fetu enixa est sitñ
quis ultra tres uascitur fe̾ poitẽ¬
tuosũ uiͦ Cũ quidã płib hrdibus
institutis uniꝰ fid̾ĩ ꝯmisiss ut cũ
moreretur uni ex coh̾idib carpẽ¬
ulłet restituei eã ꝑtem hñditatis
q̃ ad eũ ꝑueniss u̾issimũ est utile
stituere s cui pocꝰ restituerat płi¬
mũ .n. iut̾est utrũ in pt̃ate eius qͥ
testator obligar cogitat faciat si

Expanded text:
commodius dici puto, si quidem natus tum ad te pertinere, quasi ab initio tibi solido relicto: sin autem natus fuerit, utrosque accipere quantum cuique relictum est, ut uno nato pars tibi dimidia debeater ad divum Hadrianum perducta est cum quinque liberis, quos uno fetu enixa est. sed tamen quod ultra tres nascitur, fere portentosum videtur. Cum quidam pluribus heredibus institutis unius fidei commississet, ut, cum moreretur, uni ex coherelet, restitueret eam partem hereditatis, quae ad eum peruenisset: uerissimum est utile stituere, sed cui potius restituat: plurimum enim interest, utrum in potestate eius, quem testator obligari cogi
Abbreviated transcription (Latin):
lucius cicus cũ filio pud̾e quẽ
solũ testõ scͥpcũ hedem h̃ebat
ꝑierit intlligitur suꝑiuxisse
filiꝰ prĩ ⁊ ex test̾o bĩs finsse ⁊ fi¬
cũ prẽ filiꝰ ꝑierit creditur p̃r su¬
natis meis qui pͥmus capitolum
ascend̾it si simul duo uenisse dicã¬
tur uec apparet qͥs puor ueni̾t an
impeditur legatũ uel ei qui mõu¬
mentũ fec̾it ⁊ płes fec̾int uł eiqͥ
maximꝰ natꝰ est ⁊ duo ꝑes etate sũt

Expanded text:
Lucius Titius cum filio pubere, quem solum testamento scriptum heredem habebat, perierit, intellegitur supervixisse filicum patre filius perierit, creditur pater sunatis meis qui primus Capitolium ascenderit, si simul duo uenisse dicantur nec apparet, quis prior uenerit, an impedietur legatum? uel ei qui monumentum fecerit, et plures fecerint? uel ei qui maximus natu est, et duo pares aetate
Abbreviated transcription (Latin):
ue oues fundꝰ sustine potuisset
duo milia ouiũ in eo fũdo fui̾nt
qͣs potissimũ legato cessuras esti
pecoris instrĩ cã fundi s ꝗ ꝑatũ¬
eẽt si nõ .ii. ex nu̾o aut młtitu¬
diẽ legata estimãda esse labonis
su̾am probo  quidã cũ in fũdo fli¬
giuas hr̾et singłoꝵ opera maiore
parte ãni ad opꝰ rusticũ utebat᷑

Expanded text:
lle oves fundus sustinere potuisset, duo milia ovium in eo fundo fuerint? quas oves potissimum legato cessuras existpecoris instrumenti fundi cauesset: non enim ex numero aut multitudine legata aestimandum esse. Labeonis sententiam probo. Quidam cum in fundo figlinas haberet, figulorum opera maiore parte anni ad opus rusticum utebatur,
Abbreviated transcription (Latin):
aꝰ ⁊ am q̃ accessõnũ loꝯ optiuẽt
extingũtur cũ pͥncipales res ꝑep̃
⁊ mortua ea uł alienata uł maũ¬
missa nati ad legatariũ ꝑtĩebũt
qr duo legata sut seꝑata

Expanded text:
am quae accessionum locum optinent, exstinguuntur, cum principales res peremetiam mortua ea vel alienata vel manumissa nati ad legatarium pertinebunt, quia duo legata sunt separa
Abbreviated transcription (Latin):
sũ ir̃ aliũ cec̾aꝵ scͥpsisset qͣi duoꝵ ho¬
minũ duas hr̃ditates intlłiguntur
ut ⁊̃ iñ es alienũ ꝙ ⁊̃ iñ castris̃ ꝯtrac¬
militi uł huic hrdĩ uł illi ip̃o ñre de¬
lieno ꝙsi exea cã pendebit nõ suffi¬

Expanded text:
et, quasi duorum hominum duas hereditates intellegi, ut etiam in aes alienum, quod in castris contracmiliti, uel huic heredi uel illi ipso iure dealieno, quod ex ea causa pendebit
Abbreviated transcription (Latin):
cedere qũimino ⁊ si codicillos añ
fec̾at pot̾it eos ꝑ testĩ seqũs cauẽ¬
do iñ potãtem institutõnis redig̾¬
e ⁊ effice̾ directam institutõnẽ q̃
erat p̃caria scd̾m ħ in proposito
refe̾bam si ħ aĩo fui̾t miles utua
sint s in ꝓposito cũ fid̾iꝯ hr̃dis ꝯ¬
mittatur ut uałet prius cest̾mnap
paret ⁊ eũ nõ ipõ iure uałe uolu¬

Expanded text:
odicillos ante fecerat, poterit eos per testamentum sequens cauendo in potestatem institutionis redigere et efficere directam institutionem, quae erat precaria. secundum haec in proposito referebam, si hoc animo fuerit miles, ut usint. sed in proposito cum fide‹i› heredis committatur, ut ualeat prius testamentum, apparet eum non ipso iure ualere uolu
Abbreviated transcription (Latin):
in eũ legatoꝵ acto ¶¶i miles in mili¬
aui ⁊ it᷑ annũ nussõnis moriatur
płq plac iñ codicillis iur̃e ciuuis
rͦm spetare dese qr nõ sũt amulite
stĩ nec ad rem ꝑtin̾e qͦr test̾o ꝯfir¬

Expanded text:
liam et intra annum missionis moriatur, plerisque placet in codicillis iuris ciuilis regulam spectari debere, quia non sunt a milite facti, nec ad rem pertinere, quod test
Abbreviated transcription (Latin):
q contineri ulła dubitatõ est tũ
aũt dotis noĩe legatũ non puto ad
uaril ẽ uxorẽ mirũ ue reducẽdam
cũ młier ista ad es alienũ ueniat¬
Non solũ aut̃ dotẽ p̃legatã p̃tor ꝯ¬
relictũ utputa si dos in reb sit ⁊¬
pro rebus ei quãtitas relĩquatur

Expanded text:
que contineri nulla dubitatio est.Cum autem dotis nomine legatur, non puto ad uirilem uxorem nurumue redi‹g›endam, cum mulier ista ad aes alienum ueniat.Non solum autem dotem praelegatam praetor crelictum, ut puta si dos in rebus sit et pro rebus ei quantitas relinquatur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ eleg̾it ⁊ mag̃ est ut utrũqi cõ¬
fuetur si sic ne ampluis m̃ utroq
quã uirilemi heatsiadierit hnĩdita¬
tem is cui nirił confuatur lib̾ tates
ꝯpetent ex ncc̃itate ꝑ aditõnem
uerũtũ iudendũ est an de dolo ac¬
tõne teneatur qui adit ⁊ mag̃ est
tem pollicente eo mulẽ portõne m

Expanded text:
 elegerit? et magis est, ut utrumque conseruetur, sed sic, ne amplius in utroque quam uirilem habeat.Si adierit hereditatem is cui uirilis conseruatur, libertates competent ex necessitate per aditionem: uerumtamen uidendum est, an de dolo actione teneatur qui adit, et magis est, tem pollicente eo portionem
Abbreviated transcription (Latin):
ni rescͥpto ꝯprobata est cũ hĩditatẽ
nõ modo honesto titulo si ⁊ plemo¬
ie honore tribuantur ad eũ aũt mo¬
dum talsb ꝑͥs succurendũ est ut ã¬
pliori quid̃ quã uirili portõne hidi¬
tatis data ustꝙ ad iurilem tueantur
in minorẽ aut̃ hactenꝰ actores hus tͥ¬
duantur quatenꝰ scͥpte sũt id̾ obser¬
uatur ⁊ circa legata ⁊ fidĩqͣ q̃ data¬

Expanded text:
i comprobata est, cum hereditates non modo honestio‹re› titulo, sed et pleniore onere tribuantur.Ad eum autem modum talibus personis succurrendum est, ut ampliore quidem quam uirili portione hereditatis data usque ad uirilem tueantur, in minorem autem eatenus actiones his tribuantur, quatenus scriptae sint. idem obseruatur et circa legata fideiue
Abbreviated transcription (Latin):
eũ ex bonis prĩs ꝑuenit quartã
.i. totius assis sexcũciam retineat¬
⁊ si nputes exuncia dñtaxat in¬
legata a sb̃stituto relcã/ Om̃ub aũt
lib̾is pr̃starilegata p̃tor uoluit ex
ꝑ secutõ neni hiẽ constituere gͣa¬

Expanded text:
eum ex bonis patris peruenit, quartam, id est totius assis sescunciam retineat.Quod si impubes ex uncia dumtaxat inlegata a substituto relicta. Omnibus autem liberis praestari legata praetor voluit excpersecutionem habere. constituere
Abbreviated transcription (Latin):
bsiłis ẽ pͥors caũs cͥca filii prouidẽ¬
bet᷑ ᷤ plane sipłib filiis insticutis in¬
t᷑ eos ub̾ legatoꝵ boã diuisit uolũ¬
tatis rõne legatoꝵ actõ denegabi
ei qui nõ agnou̾it h̾editatem

Expanded text:
bsimilis est prioris casus circa filii prouidenrobetur.Plane si pluribus filiis institutis ‹inter eos uerbis legatorum bona diuiserit, uoluntatis› ratione legatorum actio denegabitur ei, qui non agnou
Abbreviated transcription (Latin):
auł  ihr̃s institutus eaurbr̃dĩ¬
tatem que soluẽto nõ estuendiõ¬
it uix quid̃ poti̾t ꝑsuad̾i non fu¬
isse eã hr̃ditatem soluẽdo q̃ emp¬
legarariis debebr̃ qr mag̃ ex stul¬

Expanded text:
am Si heres institutus eam hereditatem quae solvendo non est vendiderit, vix quidem poterit persuaderi non fuisse eam hereditatem solvendo, quae emplegatariis debebitur, quia magis ex stul
Abbreviated transcription (Latin):
e cuutati relingtur ꝙ ex cã polli¬
citatõnis pr̃ari ncc̃e est ita si te¬
biti modũ test̾o dñs ex cessit su¬
ꝑfluum dũtaxat fal minuetur
testatore dies uen̾it aut ꝯditiõ
fui̾t impleta fiet iiritũ ꝗ semiłꝯ¬

Expanded text:
e ciuitati relinquitur, quod ex causa pollicitationis praestari necesse est. itaque si debiti modum testamento dominus excessit, superfluum dumtaxat Falcidia minuetur. testatore dies uenerit aut condicio fuerit impleta, fiet irritum, quod s
Abbreviated transcription (Latin):
ne legatũ postea hũs alii penden¬
te ꝯditõne legauit post existñtez
ꝯdicõnem que pͥori testõ prepo¬
sita fuat in propuetas a ꝑuoie
legatario recedit nec loꝯ religiõ¬
sum in eo sundohi̾s fac̾e nͨ fuicu¬
tera impon̾e pot̾it si ⁊ imposita ⁊¬
uitus finietur existũte ꝯditõne¬

Expanded text:
ne legatum heres alii pendente condicione legauit, post exsistentem condicionem, quae priori testamento praeposita fuerat, neque proprietas a priore legatario recedit nec locum reli‹g›iosum in eo fundo heres facere nec seruitutem imponere poterit: sed et imposita seruitus finietur exsistente condicione
Abbreviated transcription (Latin):
res aumminustrauit s si is qui sol¬
uendo non est legau̾it ⁊ hr̃s cum
creditoribus tecid̾it ne solidinu
solu̾et ⁊ ob eam decisionem fcm̃
sit ut aliquid retiũetur uich̾tũ
legatarũs debiturũ qr pecũami
uon ex hr̃ditate s ex decisione ht̃¬
tm̃ legatũ uidi quãtũ sufficiat so¬
iti ⁊ ad usuras trientes eius sum¬
ne pendente legati ꝯditõne hr̃s
me hĩdem instituit acpꝰea lega¬
ti ꝯdicõ extit̾it in rõne fai sundꝰ

Expanded text:
res administrauerit.Sed et si is qui soluendo non est legauerit et heres cum creditoribus deciderit, ne solidum solueret, et ob eam decisionem factum sit, ut aliquid retineret, nihil tamen legatariis debiturum, quia eam pecuniam non ex hereditate, sed ex decisione habet. legatum, quantum sufficiat sorti ad usuras trientes eius sumne pendente legati condicione heres me heredem instituit ac postea legati condicio exstitit. i
Abbreviated transcription (Latin):
an deduci debeãt ⁊ sab̾ itã deducĩ
putat si uccãrium fuit monim̃¬
tũ extruere marc̃ consultꝰ an fu¬
neris uionumũtiq uñpensã quan¬
tam testacor fĩiussit in ere aliẽ¬
est deducend̾ nam eius qdꝰ nñ ex¬
tructõne moũmenti erogatũ
est diuersam ẽẽ cam̃ nec n. itã
monumenti edificatõne ncca¬
riam ẽẽ ut funus ac sepultina
icirto eũ cui pecũa ad monum̃

Expanded text:
an deduci debeat. et Sabinus ita deducendum putat, si necessarium fuerit monumentum extruere.Marcellus consultus, an funeris monumentique impensa, quantam testator fieri iussit, in aere alieest, deducendum. nam eius, quod in extructionem monumenti erogatum est, diuersam esse causam: nec enim ita monumenti aedificationem necessariam esse, ut sit funus ac sepultura. idcirco eum, cui p
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ non potest auocari ei res qr
uolũtate hr̃dis eirantis uactus
est pos. dabitur actõhr̃di iude
liciͣ ꝗ supͣ dodrantem est offe¬
ratur ¶nteroũ oĩmodo ncc̃ari¬
um est solidũsom iegatano
interposita stipłatõne quanto
amplius quam ꝑ legem fal ce¬
ꝑit reddi ułnti si ea que a pup¬
illo legata sunt non excedant
modũ leg̃ fal ueremur aut̃ ne
impubere co mortuo alia lega¬
ta inueĩantur que ꝯtributõne
ftã excedant dodrãtemi id̾ ꝯf
⁊ si p̃riñcipali cestõ quedã cb̾ cõ¬
dicione legata sunt que au de¬
beantur nicertũ est ⁊ iõ si hr̃s
sine iudice solu̾e ꝑatus sit pro¬
spiciet sibi ꝑ hanc stipłatõne
Id ꝗ ex sb̃stitutõne cobĩdis ad
cohi dem ꝑueuert proficit lega¬
ta sunt ea si obnusent hr̃ditatẽ
non augebuntur .s. siab eo no¬
nuuatim data sunt non qͥs qũis
mͥ inis erit si cohr̃dis mei portõ
exͥ austa sit mea integra ⁊ mlã
uendicauero cas ꝯfundendas
esse ꝑtes existiãt proculus ct in

Expanded text:
avocari ei res, quia voluntate heredis errantis nactus est possessionem, dabitur actio heredi, ut id quod supra dodrantem est offeratur. Interdum omnimodo necessarium est solidum solvi legatario interposita stipulatione "quanto amplius, quam per legem Falceddi': ueluti si quae a pupillo legata sint non excedant modum legis Falcidiae, ueremur autem, ne impubere eo mortuo alia legata inueniantur, quae contributione facta excedant dodrantem. idem dicitur et si principali testamento quaedam sub condicione legata sunt, quae an debeantur incertum est. et ideo, si heres sine iudice solvere paratus sit, prospiciet sibi per hanc stipulationem. Id, quod ex substitutione coheredis ad coheredem pervenit, proficit legata sunt, si omiserit hereditatem, non augebuntur, scilicet si ab eo nominatim data sunt, non " quisquis mihi heres erit". Si coheredis mei portio exhausta sit, mea integra et illam vindicavero, Cassius confundendas esse partes existimat, Proculus contra: in
Abbreviated transcription (Latin):
quid̾ pt̃ solutum uo non repetĩ¬
tur non esse ꝯputand̾ꝰ in h̃dita¬
euentu augere prĩmõium au
uou angere estimat ⁊ ħ hĩdita¬
riõ iure id qͦ capi ideo ⁊ mihr¬

Expanded text:
t, solutum uero non repetitur, non esse computandum in hereditaeuentu augere patrimonium aut non augere existimat et hereditario iure id quoque capi ideoque
Abbreviated transcription (Latin):
dem C um anusfiliũ ac Isũt¬
uepotem ex alto filio hĩdes in¬
stituisset a nepoce pecũt ut si in¬
reditatem pr̃uo restitueretue¬
pos ub̃is relcĩs int̾er etatẽ supͣ
s̃criptã uita decessit fid̾iꝯͣ ꝯditõ

Expanded text:
m Cum avus filium ac nepotem ex altero filio heredes instituisset, a nepote petit, ut, si inreditatem patruo suo restitueret: nepos liberis relictis intra aetatem supra scr
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmo ⁊ in usufr̃ sĩ queratur q̃ tñ
hic̃ capiat cui usussr̾ datus est
quantum ad cec̾oꝵ legatoꝵ est¬
imatõnem aut ⁊̃ huius ip̃ũs
ne dodrantem excedat legatũ.
nct̃ario ad ueterũ suĩam rcũ¬
tendum est ¶ Siquis creditori
suo ꝙ di legauerit aut mutue
legatũ erit si ulłum ꝯmod ñ
co uersabitur aut si pp̃ repre¬

Expanded text:
immo et in usu fructu si quaeratur, quantum hic capiat, cui usus fructus datus est, quantum ad ceterorum legatorum aestimationem aut etiam huius ipsius, ne dodrantem excedat legatum, necessario ad ueterum sententiam reuertendum est.Si quis creditori suo quod debet legauerit, aut inutile legatum erit, si nullum commodum in eo uersabitur, aut si prop
Abbreviated transcription (Latin):
tulio statuliber pecuniam dett.
uber quidem fit set .t. qui niui¬
tis heredibus sciens accipit pro
possessore udetur eam possidere
uiti possint
num reddendarum uter esseins¬
subtraxerit quidem ex hiis que
acceperit neq expiesse raciomi¬
bus piescripserit quod non de¬
derat set et quod reliqum per
quod ꝯtextũ scriptum est rem¬
auere apud eum solueredebet ne¬
q eium aliter liber esse non pot
est quam si hoc modo condicio
ni data est libertas satisfecerit
centum debitores cum quibus
ipse contraxerit non utiq in
diem moitis dñisui fuisse ydo¬
neos prestare cogendum est set
eo tempore quo hiis creditum
est eius condicionis fuisse ut di¬
ligens pater familias credituruꝰ
ales condiciones si monument
um fecerit pluribus ꝗ proposĩ¬
te non possunt nisi iñ oumubus
simł uel personis existere Item
si in foro et ianuario centum
cicius prestiterit fundum ei le¬
go simphoro mortuo au legat¬
um periisset set hoc quoqi sit

Expanded text:
culio statuliber pecuniam Titio det, liber quidem fit: sed Titius, qui invitis heredibus sciens accepit, pro possessore videtur eam pecuniam possidere, runt, possint. num reddendarum liber esse ius ut neque subtraxerit quid ex his quae acceperit neque expensum rationibus praescripser‹i›t quod non dederat: sed et quod reliquum per contextum scriptum est remanere apud eum, soluere debet: neque enim aliter liber esse potest, quam si hoc modo condicioni, sub quam data est libertas, satisfecerit. ceterum debitores, cum quibus ipse contraxit, non utique in diem mortis domini sui fuisse idoneos praestare cogendus est, sed eo tempore, quo his creditum est, eius condicionis fuisse, ut diligens pater familias his crediturus ales condiciones "si monumentum" puta "fecerint" pluribus propositae non possunt nisi in omnibus simul personis exsistere. Item: "si Symphoro et Ianuario centum Titius praestiterit, fundum ei lego". Symphoro mortuo an legatum perisset? sed hoc quoque sic puto
Abbreviated transcription (Latin):
stitueret hĩditatẽ ticie cohere¬
adita hereditate decessit s uui¬
liter et ticius ante quam daret
do. centur fideicominissi par¬
tem hereditanam consequi po¬
ssit Respondi heredem coudicio¬
ni parere non posse claudius

Expanded text:
stitueret hereditatem Titiae cohereadita hereditate decessit: similiter et Titia, antequam daret do centum fideicommisso partem hereditatis consequi possit. respondit heredem condicioni parere non pos
Abbreviated transcription (Latin):
testator heat legatario dare ꝗ si
nlłas h̾edes reliq̃rit mag̃ derisorrũ
est quã utile legatũ . De eiucto̾ne
an cau̾e debeat is qui seruũ piestat
legata euuncitur posse cam ex test̾o pe¬
ti ceterũ si in uidicõ petita est offõ
iudicis cautõ ncͣcia est ut sit ex sti¬
płaru actio ¶In peciña legata ꝯfitẽ¬
ti h̾edi modicũ tempꝰ ad solucõnẽ
dand̾ est net urgend̾ ad suscipien¬
dũ iudiciũ ꝗ quid̾ tpt̃ ex bono et
cquo p̃corem obsernare oꝑtebit
qui ꝯfitetur se quid̾ deb̾e iustam
añ cam̃ affert car utii prestare ñ
posset audiendꝰ est utputasi aliena

Expanded text:
o dare: quod si nullas aedes reliquerit, magis derisorium est quam utile legatum. De euictione an cauere debeat is, qui seruum praestat legata euincitur, posse eam ex testamento peti: ceterum si iudicio petita est, officio iudicis cautio necessaria est, ut si‹t› ex stipulatu actio. In pecunia legata confitenti heredi modicum tempus ad solutionem dandum est nec urguendum ad sus‹cip›iendum iudicium: quod quidem tempus ex bono et aequo praetorem obseruare oportebit. Qui confitetur se quidem debere, iustam autem causam adfert, cur utique praestare non possit, audiendus est: ut puta si aliena
Abbreviated transcription (Latin):
rat ẽep̃t nrita placuit nͥ noĩatim
ea ꝯfir masset ad puorẽ uolunta¬
.Ium filiꝰfa miles deceit si filio ĩpu¬
te̾ hĩde instituto ei q sb̃stituiss ma
ui pot̾ate manenti tutores q dedis
ies uiłet sb̾stitutõnẽ fac̾e potest ue¬
tũtũ alienũ ius miuere nõ p̾¬

Expanded text:
it, esse irrita placuit, nisi nominatim ea confirmasset ad priorem uoluntaius familias miles decessisset filio impubere herede instituto eique substituisset in aui potestate manenti tutoresque dedissalem uellet substitutionem facere potest, uerum tamen alienum ius minuere non p
Abbreviated transcription (Latin):
potãtem obtin nã iuitis cestin
sola ꝑficit᷑ uolũ tate quiq pła ꝑ
ꝑtem duuidiã hebit legata aũt
testͥo data coĩter debũtur ¶Mues
castrẽsiũ tonoꝵ ⁊ nõ castresium
diu̾sis hdib institutis postea ca¬
sttensiũ tonoꝵ alios hĩdes msticuit
priorib tabłis tm̃ abaulisse iͣ ꝗͣt

Expanded text:
tatem optinet: nam militis testamentum sola perficitur uoluntate: quique plura per partem dimidiam habebit, legata autem testamento data communiter debentur. Miles castrensium bonorum et non castrensium diuersis heredibus institutis postea castrensium bonorum alios heredes instituit. prioribus tabulis tantum abstulisse uidet
Abbreviated transcription (Latin):
luciꝰ cicius nuiles testiũ ita fecit pã¬
phila serua na ex asse hr̃s mͥ esto
alio deiñ capite semꝑino ꝯmilitõi
suo candem pãphilam reliquit cutꝰ
se posse ex ea institptõne ⁊ lib̾tatẽ
pecusse ut candẽ maũmitt̾et cũ ex

Expanded text:
Lucius Titius miles testamentum ita fecit: 'Pamphila serua mea ex asse mihi heres esto': alio deinde capite Sempronio commilitoni suo eandem Pamphilam reliquit, cuiuse posse ex ea institutione etiam libertpetisse, ut eandem manumitteret: cum ex
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ a tec̾iora ftã sut c᷑atore dato ditͣ¬
hi iubñtin. It̃ siqͥs tutor datꝰ nõ ꝯ¬
ꝑeat soliedcĩs euocari nouisfiẽ qr
sicopiã sui nõ fec̾it ut suspectũ re¬
noui ob ħ ipm̃ qd̾ copiã sui nõ fe¬

Expanded text:
mora deteriora futura sunt curatore dato distrahi iubentur. Item si quis tutor datus non compareat, solet edictis euocari, nouissimeque si copiam sui non fecerit, ut suspectus remoueri ob hoc ipsum, quod copiam sui non fe
Abbreviated transcription (Latin):
turpitudinẽ ullã ht ꝯditõ nec impedim̃
a dire ⁊ itã restituere si uotpis aut di
it absurdũ est utiq aũ testator nisi
expleta sit ꝯditõ inscriptũ hr̃den ad
ħ̾iditatem uocauit nn ꝑ hũc illi uolu¬
it restituere hĩditatĩ si in danda pe

Expanded text:
ullam habet condicio nec impendium adire et ita restituere: si uero turpis aut difit, a‹b›surdum est: utique autem testator, nisi expleta sit condicio, neque scriptum heredem ad hereditatem uocauit neque per hunc illi uoluit restitui hereditatem. Si dandae pe
Abbreviated transcription (Latin):
scͥptus assit ꝙ forte legatũ acceꝑit
srħrs nõ extitisset ẜensũ est nõ esse
cogũdũ adirẽnͥ legato p̃stito ubi qͥdẽ
potuit dici ne cogñdus eẽt adire hĩ
ditatem quodã mͦ ccͣ uolũtatẽ defũc¬
ti qui legãdo hr̃di si nõ adiisset ĩ ip̃i¬
us uolũtate posuit aditõnem s cũte
cũ maricto ut mortuo  eo ñ m̾m̾io
dotis ꝑs mrĩ eius redd̾etur ut eono¬
denĩ inrem̃ ⁊ marittũ suũ hĩdes fe¬
t̾at ⁊ a mr̃e pecierat ut hĩditatẽ ti¬
tio restitueret iudexaditꝰ hrditatẽ
diuidendã ꝑtem dotis qiͣ ex utilipa¬
cto pro ꝑte mrĩ adiuditau̾at q̃re¬
batur an ⁊ ea porcõ excã fid̾iqͥ prãn¬

Expanded text:
gatum accepit, si heres non extitisset, responsum est non esse cogendum adire nisi legato praestito. ubi quidem potuit dici nec cogendum esse heredem adire quodammodo contra voluntatem defuncti, qui legando heredi, si non adisset, in ipsius voluntate posuit aditionem: sed cum cum marito, ut mortua se in matrimonio dotis pars matri eius redderetur, nec eo nodeinde matrem et maritum suum heredem fecerat et a matre petierat, ut hereditatem Titio restitueret: iudex addictus de hereditate dividenda partem dotis quasi ex utili pacto pro parte matri adiudicaverat: quaerebatur, an et ea portio ex causa fidei
Abbreviated transcription (Latin):
dir̾ta uł fid̾iꝯ nussaria lib̾tas ab
si si forte is a quo lib̾tas data est
poitõnem suã repudiauit uł con¬
dicõne exclusus est cũ poitõ eius
ad alterum ꝑuenit defendi pot̾it
adire cogendũ. quid n. int̾est qͦ
nire debitor lib̾tatis ⁊ hi̾ditatis
ire hĩdicatẽ ab eo cui lib̾tas ale¬
gatario hĩditas ab hĩde relicta
est cũ status hõis ex legato pende
at ⁊ nemo se cogãtur ascͥbere hĩ¬
ditarus actõnub pp̃ legatũ. qͥd
.ni. si int̾ moras nõ maũnuttñte
legatano suns decesserit si aut̃

Expanded text:
directa, vel fideicommissa libertas ab linquitur. sed si forte is, a quo libertas data est, portionem suam repudiavit vel condicione exclusus est, cum portio eius ad alterum pervenerit, defendi poterit adire cogendum: quid enim interest, quo iure debitor libertatis et hereditatis ire hereditatem ab eo, cui libertas a legatario, hereditas ab herede relicta est, cum status hominis ex legato pendeat et nemo se cogatur adstringere hereditariis actionibus propter legatum. quid enim, si inter moras non manumittente legat
Abbreviated transcription (Latin):
hĩditarie ap̃ eũ qui ꝯdep̃natꝰ sit act¬
or aũ quãtitatẽ sequit᷑ si his scͥpt᷑re¬
stituit hĩditatẽ ⁊ postea te hr̃ditate
ꝯtͦuersiã passus uictus sit̃ aut lic̃tes
cesset᷑ durare actones ꝯstitit in fidĩ¬
ꝯmissariũ semł trãslatas iqͥs mã¬
ior ẽ ꝑtẽ restituit quã rogat᷑sit in
eã ꝑtem que excedit nõ tͣnsferũtur
actõnes s cũ ꝑepta aliqͣ re aut sum¬
ma rogatꝰ sit hĩs restituere ⁊ obmus¬
sa retũtõne totãh̾iditatẽ restitiui̾t
rͨte dicũt᷑ transfemi actones si hrs

Expanded text:
actor autem quantitatem consequitur. Si heres scriptus restituerit hereditatem et postea de hereditate controuersiam passus uictus sit aut lite cesserit, durare actiones constitit in fideicommissarium semel translatas. Si quis maiorem partem restituerit quam rogatus est, in eam partem quactiones. sed cum praecepta aliqua re aut summa rogatus sit heres restituere et omissa retentione totam hereditatem restituerit, recte dicitur transferri act
Abbreviated transcription (Latin):
i ñ ꝑtẽ hĩditatis que restituẽda est si
⁊ si ex ꝓmissõne dotis alicͥd debicũ fuu̾
eris alieni loco hlidũ Alup̃no cͥtam
peciuĩam legauit̃ ⁊ eã recipi a semp
inde alup̃ni fid̾iꝯnusit ut si sũ lib̾is de¬
ced ꝑtem restituer semꝑnio ꝑtem
septicie ꝙ̃tũ ẽ defuc̾to alũpno titͣ¬

Expanded text:
 partem hereditatis quae restituenda est: sed et si ex promissione dotis aliquid debitum fuit, aeris alieni loco habendum. Alumno certam pecuniam legavit et eam recipi a Semprinde alumni fidei commisit, ut, si sine liberis decederet, partem restitueret Sempronio, partem Septiciae. quaesitum est defu
Abbreviated transcription (Latin):
iubendũ eũ adire ⁊ restitueresi
qͥs bonoꝵ possessori fidĩgnusit de
hiditate restituẽda ⁊ is passus fu̾it
cã nõ potuit adire p̃corẽ ⁊ postulã¬
re ut petita bouoꝵ possessõne resti¬
tuatur sͥ hi̾ditas suctiurĩ eĩ debe
bͭ .i. ut restituat᷑ . tẽpus touoꝵ ꝑo¬

Expanded text:
um eum adire et restituere. Si quis bonorum possessoris fidei commiserit de hereditate restituenda et is passus fuerit causa non potuit adire praetorem et postulare, ut petita bonorum possessione restituatur sibi hereditas, succurri ei debet, id est ut restituatur tempus bono
Abbreviated transcription (Latin):
aũ alia portõ nõ nͥa cohrde qui
p̃diã maioris p̃cii quã portõ hr̃¬
ditatis eẽt in suꝑfluo pdioꝵ pe¬
tenti fid̾iꝯmissario fal int̾ue¬
niie uisũ est ꝯcuirẽtem .n. pecu.¬
nã ꝯpñsari placuit hr̃ditatẽ
pꝰ moitẽ suã exceptis redditib

Expanded text:
 alia portio non nisi a coherede, qui praedia maioris pretii quam portio hereditatis essent, in superfluo praediorum petenti fideicommissario Falcidiam intervenire visum est: concurrentem enim pecuniam conpensari placuit. Hereditatem post mortem suam exceptis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinebat si pͥor ⁊̃ hb̾tatem acce¬
pit ut .n. pecũiam itã nͨ lib̾ta¬
tem ad cogñdũ institutũ acte¬
pisse sar̃ est ꝗ si priorretꝰau̾it
placuit ut recta nia sus possit
huiꝰ portõnis retñtionem erit
audiendus s nec illd̾ cͣnslatiue
adinictũdũ ẽ institato qui co¬
actus ẽ adire fid̾iꝯmissi petitõ¬
nẽ denegandã esse cur.ii. ñ ui
deatur ĩ dignus ut qͥ destituit su¬
p̃mas defucti p̃ces ꝯsequatur
aͥd ex uolũtate quod forciꝰ ꝓba¬
actus est adire nã si pñdente ꝯ¬
ditõne durũ erit id̾ ꝓbare cũ
⁊ falcidiã penitẽdo potuit ĩdu¬
ce nec ignoro posse diciulło
dam ei quimira sepsccoꝵ acqui¬
ri niseqũtur ado senatꝰ nicħ a

Expanded text:
pertinebit, si prior etiam libertatem accepit: ut enim pecuniam, ita nec libertatem ad cogendum institutum accepisse satis est. quod si prior recusaverit, placuit, ut recta via secundus possit huius portionis retentionem erit audiendus. sed nec illud translaticie omittendum est instituto, qui coactus est adire, fideicommissi petitiondeatur indignus, ut qui destituit supremas defuncti preces consequatur aliquid ex voluntate? quod fortius probaactus est adire. nam si pendente condicione, durum erit idem probare, cum et Falcidiam paenitendo potuit inducere: nec ignoro posse dici nullo dam ei qui, iura sepulchrorum adquiri insequuntur, adeo senatus ni
Abbreviated transcription (Latin):
diꝯ fi ꝑrobaretur restitui hĩditatẽ
faio suo iussit ita nequid iñ ea petu¬
uia quãdiu filius eiꝰ uiu̾et iur̃ hrẽt
nã qr cautõnes nõ pot̾ant intͥpoĩ
cons uata prĩa ptãte dap̃nũ ꝯdi¬
ti aut̃ h̾r ditatẽ iñ ea hrditate
filio muiliti cõꝑaridebuit sires
accessionib hĩditariis emolumẽ
ea legata deduci que petinõ pot̾¬
ant s cũ uxori pio ꝑte hĩdi scpͥte
tos p̃legetur ea que deductis lega
ficiat quatum in dote est tñ pro
sua portõne dotis prelegate ꝑtẽ
deducit cum .i. utrũ ꝯsequitur

Expanded text:
ieri probaretur, restitui hereditatem filio iussit ita, ne quid ea pecunia, quamdiu filius eius viveret, iuris haberet. nam quia cautiones non poterant interponi conservata patria potestate, damnum conditi autem auctoritatem in ea hereditate filio militi comparari debuit, si res accessionibus hereditariis emolumentea legata deduci, quae peti non poterant. sed cum uxori pro parte heredi scriptae dos praelegetur eaque deductis legatficiat, quantum in dote est, tamen pro sua portione dotis praelegatae partem deducit. cum enim utrumque consequitur,
Abbreviated transcription (Latin):
suscepit᷑ ꝙ si forte añ hr̃ditatis
Rogata est filia ex asse hr̃sie
nõ magno ut legi faic̃ locꝰ nõ
sit mora fcã nõ est restitutõi
fid̾i ꝯmissi desid̾o u̾bo tenꝰ mic¬
hi restitui hrditatẽ ut ex treb¬

Expanded text:
s rogata est filia ex asse heres rnon magno, ut legi Falcidiae locus non sit: mora facta non est restitutioni fideicommissi. desidero verbo tenus mihi restitui h
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯditõne quã pt̃or exigit recte qͥde
fcũrus uidetur si eã expleu̾it uich.
.ni. mali est. honesti hoĩs nom̃ assu¬
mere nec .i. nñ famosis ⁊ tͣpib no¬
sm cabłas dauda est uti coactus at¬
tõnes tͣasfat eas ex se. ꝙs sicũ sus¬

Expanded text:
t, quam praetor exigit, recte quidem facturus videtur, si eam expleverit: nihil enim male est honesti hominis nomen adsumere, nec enim in famosis et turpibus nosecundum tabulas danda est, uti nanctus actiones transferat eas ex senatus consu
Abbreviated transcription (Latin):
iõ qr defũctus est is quĩ resticue¬
re uissus erat q̃ro gͦ utrũ ħ boã
ad uałum maximũ trigͥbachiũ
hitem fiduciariũ ꝑtineant anad
ario hĩde restitai debeat puiis qͣ
p̃funtũ cempus etatis imploret
detessit fiduciana hiditas ad eũ

Expanded text:
defunctus est is cui restituere iussus erat. quaero ergo utrum haec bona ad Valerium Maximum trierarchum heredem fiduciarium pertineant an adario herede restitui debeat, priusquam praefinitum tempus aetatis impleret, decessit, fiduciaria hereditas ad eum
Abbreviated transcription (Latin):
quibuidã pecĩamexeg̾u Qui post
tempꝰ hĩditatis resticuere rogat᷑
usuras a debicorib hĩdicaris ꝑce¬
ptas quaꝵ dies pꝰ mortẽ creditoris
cessit resticuere non cogͣr quibus
nõ exactis oĩum usuraꝵ acto̾ nam
hĩditaria stipłone fuit ⁊ ex crer ar¬
erit acsilr smł ⁊ hiditario credi¬
ton si medii tẽꝑis nõ soluãt᷑ usure

Expanded text:
st tempus hereditatem restituere rogatur, usuras a debitoribus hereditariis perceptas, quarum dies post mortem creditoris cessit, restituere non cogitur: quibus non exactis omnium usurarum actio nam hereditaria stipulatio fuit ex Trebellerit. ac similiter hereditario credito
Abbreviated transcription (Latin):
tem quã ricius defuctus ex tͤ¬
blłiano sẽpromo restituere de¬
biuc ⁊ ipe restituere pot̾it sicut
aliꝰ quilisuccessor actõnes tẽ¬
porariec ⁊ trebłłiam solũt
esse euicta hĩditate ab eo qͥ
postea quã fidł ꝯmissã resticu¬
euictõnis tollit intlłectũ resticu¬
tõuis m̃bito fid̾iꝯmisso ꝯstituto
reddũde h̾iditatis ꝑtẽ qͣ fid̾iꝯm¬
issario resticuit hĩ di reputat.
defũdipt̃ actones treblłiaui daͣ

Expanded text:
itius defunctus ex Trebelliano Sempronio restituere debuit, et ipse restituere poterit sic ut alius quilibet successor. Actiones temporariae Trebelliani solent esse euicta hereditate ab eo, qui, posteaquam fideicommissam restituevictionis tollit intellectum restitutionis indebito fideicommisso constituto.reddendae hereditatis partem, quam fideicommissario restituit, heredi reputat, defendi potest actiones Trebelliani durare.
Abbreviated transcription (Latin):
ditatem acceꝑat hĩs suspecta
adiit mox stichꝰ añ quã morã
iñ capiẽda hiditate fac̾i decessit
relicto hĩte ticio qr̃o an in ticiũ
si uolitreciꝑe fid̾iꝯmissariã hr̃¬
ditatem actõnes ex se .9. ꝯpetãt
Ꝙ qm̃ ferre is qui ꝯpłsns est ad¬
ire hĩditatem ꝯfestim ei resti
mencio pt̃ tñ eueĩre ut resti¬
tutõnem distusit hr̃s ułuti
si pecĩam ei ded̾it defũctus qͣ
retm̾e maluit quã pet̾e ceter̃
existimo id̾ m eodem eis ꝯsti

Expanded text:
ditatem acceperat, heres suspectam adiit: mox Stichus, antequam moram in recipienda hereditate faceret, decessit relicto herede Titio. quaero, an in Titium, si nolit recipere fideicommissam hereditatem, actiones ex senatm fere is, qui compulsus est adire hereditatem, confestim ei restitmentio. potest tamen evenire, ut restitutionem distulerit heres, veluti si pecuniam ei debuerit defunctus, quam retinere maluit quam petere. ceterum exi
Abbreviated transcription (Latin):
ex semisse rogatus sit restituere
hiditatẽ ⁊ eã suspectã dicũs ꝯpul¬
sus adiit deiũ fidiꝯnussariꝰ igna¬
rus sit accreuisse portõnem hr̃¬
ditatis post restitutõnem scͥpto
hr̃di opus sit ei alia actõne ⁊ ait
stitutõne pꝰea qũa portõ accrenit

Expanded text:
emisse rogatus ‹sit› restituere hereditatem et ‹e›am suspectam dicens compu‹l›sus adit, deinde fideicommissarius ‹g›narus sit adcreuisse portionem hereditatis post restitutionem scripto heredi, an opus sit ei alia actione. et aistitutione, posteaquam ‹p›ortio ad‹creuit
Abbreviated transcription (Latin):
pocius dicat h̃ditatẽ coactꝰ q a
p̃tore resticuat ħ n caũ ex ipõtͤ¬
blllano restituere m᷑ ex ꝓposito
hĩdicario ⁊ uinu̾sas actones iñ
euni tnffert qui recepit hĩditatẽ
nis ex classe britanta testõ fidu¬
ciatiũ teliqͥt hĩtem uałiũ maxi¬
niũ trigerbachũ a quopetit ut
silio suo seio occeano cũ ad años

Expanded text:
potius dicat hereditatem coactusque a potius dicat hereditatem coactusque a praetore restituat: hoc enim casu ex ipso Trebelliano restituere videtur expositoque hereditario metu universas actiones in eum transfert, qui recepit hereditatemrnus ex classe Britannica testamento fiduciarium reliquit heredem Valerium Maximum trierarchum, a quo petit, ut filio suo Seio Oc
Abbreviated transcription (Latin):
sũt ꝓmissa aut in ãnoc sing¬
ulos uł mẽses inch̾ interest
sane ꝑ fructu rei que hr̃dita¬
te ꝯtinet᷑ hec cedũt n fructꝰ
fid̾i ꝯmissariũ sequitur sim
restitui sibi nequaquã id de¬
b hĩs recus are nã ⁊ quoda¬
modo in ꝑteni hr̃ditatis seãtꝰ
recipi noluit sid̾ ĩ ꝯmissariũ
⁊ hĩdi hĩdis loco pro qua ꝑte ei re¬
stituta eet̃ hiditas s cũ hr̃ditari¬
os nũmos fen̾auit aut ex fu̾do
si nõ int̾cessit mora scil qr suo¬
ꝑiculo feu̾auit com̃done fũdo
uł iñ cogñdis fructib cõsũ¬
psit oꝑam nec eqũerat alt̾iũs
ut sic̃ dix̾is procuratorẽ ꝯstitui uł¬
lũ aut̃ impendiũ uł oꝑa int̾cedat
hrdis cũ hus modis de quibi q̃sitũ
odꝰ ꝙ in totã hĩditatẽ restitue¬
re rogatus quartã retu̾e nõ uult
fidũq obsequiũ desucti pretib
p̃bere tesid̾at sua spõte adire debe¬
bit hrditatem qͣi ex creblsiano e¬
am restitutuirꝰ suafim tñ suspectã

Expanded text:
sunt promissa aut in annos singulos vel menses, nihil interest. sane pro fructu rei, quae hereditate continetur, haec cedunt, nec fructus fideicommissarium sequitur, si sideret restitui sibi, nequaquam id debet heres recusare: nam et quodammodo in partem hereditatis senatus recipi uoluit fideicommissarium et haberi heredis loco, pro qua parte ei restituta esset hereditas. sed cum hereditarios nummos faen‹e›rauit aut ex fundissi non intercessit mora, scilicet quiculo faeneravit colendove fundo vel in cogendis fructibus insumpsit operam: nec aequum erat alterius, ut sic dixerim, procuratorem constitui. nullum autem impendium vel opera intercedit heredis, cum his modis, de quibus est quaesitum, cis Qui totam hereditatem restituere rogatus quartam retinere non vult fidumque obsequium defuncti precibus praebere desiderat, sua sponte adire debebit hereditatem, quasi ex Trebelliano eam restituturus. suaserim tamen, suspectam
Abbreviated transcription (Latin):
qui fid̾iꝯmissanã hĩdicatẽ ex tͤ¬
blllano cũ suspecta dietur tõtã
recepit si ip̃e ꝙͦ rogatꝰ e̾ alii resti
tuere totũ resticuere coget᷑ ⁊ er̃
editas desid̾ass fid̾iꝯ foloco dat̃¬

Expanded text:
missam hereditatem ex Trebelliano, cum suspecta diceretur, totam recepit, si ipse quoque rogatus sit alii restituere, totum restituere cogetur. et eereditas, desiderasset, fideico