comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
re. tauros abicere. uaccas populorũ
inuehere : uthi qui probatisunt. id est
quos caritas spiritalis de coctis sordi¬
bus uitiorum. uelut argentum mun¬
dissimum ad animȩ puritatem usq
perduxit: corroborenturatq profici¬
ant. Additaest quoq sententia. quȩ
dissipar& hereticos. Ipsienim sunt
gentes quaebellauolunt: Id est quę
contentionibus non profectum animȩ
tendunt. sedut peruersis suasionibus
recipere : qui &propter hebraicam ucri¬
tatem sequendus est. & nexum nobis am¬
biguitatis absoluit. Egiptus. ehropia
pro incolarum suorum tenebrosa
nigredine: semper inmaloponuntur¬
Quae figuradicitur si nech doce. id est
a parte totum. Significat enim mundũ.
quidensis tenebris uitiorum. adiabo¬
lo prȩmebatur obnoxius. Hicdni cla¬
rificatus lumine. ad ȩterna uitȩ meru¬
it munera peruenire. Common&
ergo propheta gentium populos ut
offerant uelociter exegypto dõmune¬
ra: hocest animas suas mundana sor¬

Expanded text:
re, tauros abjicere, vaccas populorum re, tauros abjicere, vaccas populorum invehere; ut hi qui approbati sunt, id est quos charitas spiritualis, decoctis sordibus vitiorum, velut argentum mundissimum, ad animae puritatem usque perduxit, corroborentur atque proficiant. Adjecta est quoque sententia quae dissiparet haereticos. Ipsi enim sunt gentes quae bella volunt, id est quae contentionibus non ad profectum animae tendunt, sed ut perversis suasionibus recipere, qui et propter Hebraicam veritatem sequendus est, et nexum nobis ambiguitatis absolvit. Aegyptus et Aethiopia pro incolarum suorum tenebrosa nigredine semper in malo ponunturQuae figura dicitur synecdoche, id est a parte totum; significat enim mundum, qui densis tenebris 225 vitiorum diabolo premebatur obnoxius. Hic Domini clarificatus lumine ad aeternae vitae meruit munera pervenire. Commonet ergo propheta gentium populos ut offerant velociter ex Aegypto Deo munera, hoc est animas suas mundana sor
Abbreviated transcription (Latin):
qui in praua persuasione consistunt
ut istorum inuectio. fidelium sit soli¬
data monitio. Proiniquis enim homi¬
nibus ueldiabolo. feras ponit: sicut in
alio psalmodicitur. Extermin auit
eam aperde silua : & singularis ferus
depastus est eam. Addidit: conciliũ
mitos: qui erecta ceruice seducunt ani¬
mas in nocentes. & ad suũ gregem tra¬
hunt. quos infelici persuasione deci¬
piunt: Uaccȩ quoq populorum sunt
mulieres. ductili uoluntate leuissimȩ.
quae perfidiedoctores tam quam tau¬
ros sequuntur. de quibus dicit apls.
Exhis enim sunt qui penetrantdomos:
& capti uas ducunt mulierculas hone¬
ratas peccatis. quae ducuntus uariis
desideriis. semperdiscentes. & ad scien¬
tiam ueritatis num quam peru enien¬
tes. Qur ergo tales debeant in crepa¬
ARGENIO DISPERGEGENTIS QUEBELLAUOL
Itilitas illius increpationis ostensa
est: quia dum falsitas arguitur.
nihilominus ueritas comprobatur.
O port& enimferas siluarum increpa¬

Expanded text:
qui in prava persuasione consistunt, qui in prava persuasione consistunt, ut istorum invectio fidelium sit solidata munitio. Pro iniquis enim hominibus vel diabolo feras ponit, sicut in alio psalmo dicitur: Exterminavit eam aper de silva, et singularis ferus depastus est eam . Addidit, concilium mitos, qui erecta cervice seducunt animas innocentes, et ad suum gregem trahunt quos infelici persuasione decipiunt. Vaccae quoque populorum sunt mulieres, ductili voluntate levissimae, quae perfidiae doctores tanquam tauros sequuntur, de quibus dicit Apostolus: Ex his enim sunt qui penetrant domos, et captivas ducunt mulierculas oneratas peccatis, quae ducuntur variis desideriis, semper discentes, et ad scientiam veritatis nunquam pervenientes . Cur ergo tales debeant increpaargento: disperge gentes quae bella volunt. Utilitas illius increpationis ostensa est, quia dum falsitas arguitur, nihilominus veritas comprobatur. Oportet enim feras silvarum increpa
Abbreviated transcription (Latin):
illud apostoli: benedictus ds̃ & paterdnĩ¬
in quo &elegitnos antem undi constitu¬
tionem. utessemus scĩ & inmaculati
ferri hica templo hierusalem dic̃
nihil ominus offerenda. Atemplo ergo
hierusalem offerunt reges munera :
qui inecdesia dĩ recta conuersatione
uiuentes. sui cordis offerunt puritatẽ.
Quando iam uenitur ad praemium.
quando grana segregantur apaleis.
&una fit hierus alem mater omnium
qui subxpĩ lege uixerunt. Reges utrũ¬
q possumus accipere: quia &ipsi im¬
peratores offerunt seipsos dõmunera.
siue fideles homines quisuum corpus
perxpĩ gratiam regere meru erunt.
Etrespice quod hierusalem tantũ dicit
dnĩ templum: ubi & uisio pacis est &
discordantium hereticorum non mis
UARUM CONCILIUM TAURORUM
INTER UACCAS POPULORUM
Utilla scã credulitas. confessionis
munimine firmaretur dicit pro¬
pheta. Increpaferas siluarum. Id . ẽ.
cirgue superbos homines & feroces.

Expanded text:
illud Apostoli: Benedictus Deus, et Pater Dillud Apostoli: Benedictus Deus, et Pater Din quo et elegit nos ante mundi constitutionem, ut essemus sancti et immaculati ferri, hic a templo Jerusalem dicit nihilominus offerenda. A templo ergo Jerusalem offerunt reges munera, qui in Ecclesia Dei recta conversatione viventes, sui cordis offerunt puritatem, quando jam venitur ad praemium, quando grana segregantur a paleis, et una fit Jerusalem mater omnium qui sub Christi lege vixerunt. Reges utrumque possumus accipere, quia et ipsi imperatores offerunt seipsos Deo munera; sive fideles homines, qui suum corpus per Christi gratiam regere meruerunt. Et respice quod Jerusalem tantum dicit Domini templum, ubi et visio pacis est, et discordantium haereticorum non misceras silvarum; concilium taurorum inter vaccas populorum. Ut illa sancta credulitas confessionis munimine firmaretur, dicit propheta: Increpa feras silvarum, id est argue superbos homines et feroces,
Abbreviated transcription (Latin):
Congruit autem ipsorum quoq: nominũ
significationes edicere : qnm̃ & ipse pro¬
bantur ecđȩ conuenire: luda confessio
dicitur. Tabulon habitaculũ fortitu¬
dinis. Neptalim dilatatiomea. Quȩsi
diligenter inspicis. ecclesiȩ catholicȩ
competenter aptabis
MAHOCDS QUODOPERAIUSES IN NÕS
Post illam deaduentudnĩ beatissimã
Iprȩdicationem: quasi iam in estima¬
bile accepto munere. ad patrem prophe¬
ta conuertitur dicens. Manda ds̃ uirtu¬
titue. Virtus enimpatris. xp̃s estdñs.¬
Sicut apostolus dicit: xpm̃ dĩ uirtutem
& dĩ scopientiam. Manda. ad persona¬
rum pertin& distinctionem. Nam unũ
uelle illis est. unum posse perpetue
Quidautem mandetur. edicit. Confir¬
mahocds̃ quod operatus es in nobis
Mtgna petitio: ut confirm& ds̃ innobis
fidem suam quam donare dignatus. ẽ
Opus enim dnĩ fuit. ut caeta gentili tas
lumine ueritatis afflata uerum dnm̃
saluatorem cognoscere potuiss&. Scđm

Expanded text:
. Congruit autem ipsorum quoque nominum . Congruit autem ipsorum quoque nominum significationes edicere, quoniam et ipsae probantur Ecclesiae convenire. Juda confessio dicitur; Zabulon habitaculum fortitudinis; Nephthalim dilatatio mea. Quae si diligenter inspicis, Ecclesiae catholicae competenter aptabis.ma hoc, Deus, quod operatus es in nobis. Post illam de adventu Domini beatissimam praedicationem, quasi jam inaestimabili accepto munere ad Patrem propheta convertitur dicens: Manda, Deus, virtuti tuae. Virtus enim Patris, Christus est Domsicut Apostolus dicit: Christum Dei virtutem et Dei sapientiam . Manda ad personarum pertinet distinctionem; nam unum velle illis est, unum posse perpetue. Quid autem mandetur, edicit, Confirma hoc, Deus, quod operatus es in nobis. Magna petitio, ut confirmet Deus in nobis fidem suam, quam donare dignatus est. Opus enim Domini fuit, ut caeca gentilitas lumine veritatis afflata, verum Dominum Salvatorem cognoscere potuisset, secundum
Abbreviated transcription (Latin):
adalescentior extitit inpauore : quun¬
do aduocem dnĩ corruit quimiseratus
intonuit. Saule. saule. quid me perse¬
queris Adales cens autem. ab ad olen¬
do idest a crescendo dictus. ẽ Principes
iuda. dnm̃ indicat saluatorem quidetri¬
buiuda descendit. si cut iohannes in apoca¬
lipsi dicit: uicitleo detribu iuda radixdd:
Addidit duces eorum id est populorum.
qui erant in ecclesia constituti. Quod non
solum ad paulũ uelad dnm̃. sed & ad illos
aptandum est quos dicit inferius. princi¬
pes ⁊abulon principes neptalim. Labulon
& neptalim. tribus fuerunt iudaico popu¬
lo constitutę. unde reli qui apostoli tra¬
here leguntur originem. Ethi om̃s princi¬
pes bene appellatisunt: quia eos honore
acprimatu dignissim os fidelium turba
sequebatur . Dicunturenim prinipes
& qui reges non sunt: sicut in exodo legitur
in dedicatione tabernaculi. quomodo
optulerint donaduodecim principes
singuli desingulis tribubus israhel

Expanded text:
adolescentior exstitit in pavore, quanadolescentior exstitit in pavore, quando ad vocem Domini corruit, qui ei miseratus intonuit: Saule, Saule, quid me persequeris ? Adolescens autem ab adolendo, id est a crescendo dictus est. Principes Juda, Dominum indicat Salvatorem, qui de tribu Juda descendit, sicut Joannes in Apocalypsi dicit: Vicit Leo de tribu Juda, radix David . Addidit, duces eorum, id est populorum, qui erant in Ecclesia constituti, quod non solum ad Paulum vel ad Dominum, sed et ad illos aptandum est quos dixit inferius, principes Zabulon, principes Nephthalim. Zabulon et Nephthalim tribus fuerunt Judaico populo constitutae, unde reliqui apostoli trahere leguntur originem. Et hi omnes principes bene appellati sunt, quia eos honore ac primatu dignissimos fidelium turba sequebatur. Dicuntur enim principes et qui reges non sunt, sicut in Exodo legitur in dedicatione tabernaculi, quomodo obtulerint dona duodecim principes, singuli de singulis tribubus Israel
Abbreviated transcription (Latin):
unc modum locutionis proprium
scripturarum diuinarum eẽ. diximꝰ:¬
quando hebrea nomina ad aliquod mys
terium significationis interserit. Dubiũ
quippe nonest om̃s prophetas eu angelicę
predicationis beatum tempus optasse:
quod nuncpsalmi graphus uehementer
affectans. pernomina tribuum & dnm̃xp̃m
&ipsos indicasse probatur apostolos: Ibi
beniamin adtilescentior inpauore: Ibi
scilic& intemplo hierusalem. ubi uerba
dnĩ paulus audiuit. quod &textus actuũ
apostolorum euidenter enarrat: Siue
utquidam uolunt ibi inecclesia: ubi dix̃
psallendum eẽ : Beniamin: paulum de¬
signat apostolũ. qui fuit detribu benia¬
min. Ipsecenim dicit. Nam &ego is raheli¬
tasum: ex semine habraham detribu
beniamin. Ad alescentior inpauore.
qui alic& ȩtate fuerit adules cens. sicut
in actibus apostoloruma npassione bea¬
tistephani lucas dicit. Et falsi testes. de¬
posuerunt uestimentas ua secus pedes
cuiusdam adalescentis nomine sauli.
Qui quamuis ess& adalescens aetate.

Expanded text:
unc modum locutionis proprium Scripturarum esse divinarum, quando Hebrterium significationis interserit. Dubium quippe non est omnes prophetas evangelicae praedicationis beatum tempus optasse; quod nunc Psalmigraphus vehementer affectans, per nomina tribuum, et Dominum Christum et ipsos indicasse probatur apostolos. Ibi Benjamin adolescentior in pavore. Ibi, scilicet in templo Jerusalem, ubi verba Domini Paulus audivit; quod et textus Actuum apostolorum evidenter enarrat. Sive, ut quidam volunt, ibi, in Ecclesia, ubi dixit psallendum esse. Benjamin Paulum designat apostolum, qui fuit de tribu Benjamin; ipse enim dicit: Nam et ego Israelita sum ex semine Abraham, de tribu Benjamin . Adolescentior in pavore, quia scilicet aetate fuit adolescens, sicut in Actibus apostolorum in passione beati Stephani Lucas dicit: Et falsi testes deposuerunt vestimenta sua secus pedes cujusdam adolescentis nomine Sauli . Qui quamvis esset adolescens aetate,
Abbreviated transcription (Latin):
humanum genus possedera tariditate
peccati. Sed eam dñs conuertit ad uiri¬
ditatem suam : dumilli fluuios salutis
infudit. & germinare fecit uitȩ fructũ.
quaeprius inferebat exitium Adiec̃
conuertam. deprofundis maris: Scili¬
c& populos: quos demundustius pro¬
fundo liberauit. Mareenim: mundũ
istum debere suscipi: frequenti lectione.
iam notum est. qui & gustu amarus . ẽ.
&uitiorum fluctibus in qui etus.

Expanded text:
humanum genus possederat ariditate humanum genus possederat ariditate peccati; sed eam Dominus convertit ad viriditatem suam, dum illi fluvios salutis infudit, et germinare fecit vitae fructum, quae prius inferebat exitium. Adjecit, convertam de profundis maris, scilicet populos quos de mundi istius profundo liberavit. Mare enim mundum istum debere suscipi, frequenti lectione jam notum est, qui et gustu amarus est, et vitiorum fluctibus inquietus.
Abbreviated transcription (Latin):
liores in ipsa &iam sidicifas est deitate
deseuiunt. Sequitur: uerticem capilli
perambulantium. Id est. qui tales sibi
calumniarum minutias quaerunt: ut
ipsos quoq uertices capillorum peram¬
bulare. acperscrutari posse uide antur
Significans uersutias in anium quȩstio¬
num. quae profutura deserunt : & non
necessaria detes tabili disputatione per¬
quirunt. Et ut eorum studia in ania cõ¬
probar& : addidit indelictissuis. Vbi
cogitatio insipiens fuit. quae perduxit
adculpas : Vt sunt manichei priscilia¬
nistȩ donatistȩ. montani. & ceteri. quise
cenosi dogmatis fetoribus miscuerunt
DIXITOÑS EXBASAN : CONVERTAM
CONUERTAMOEEROFEUNDIS MARIS
In hocuersu auctoritas nobis doctissi¬
Imi hieronimi absolute sequenda est :
Quia trans latio eius lucida cunctam
nobis abrogat quȩstionem. Dixit dñi:
quȩramus quid dixerit : quianescio quȩ
magna promissio est. quam dñs pollice¬
tur. Basan interpretatur siccitas quȩ

Expanded text:
liores in ipsam etiam si dici fas est Deitatem liores in ipsam etiam si dici fas est Deitatem desaeviunt. Sequitur, verticem capilli perambulantium, id est, qui tales sibi calumniarum minutias quaerunt, ut ipsos vertices capillorum perambulare ac perscrutari posse videantur: significans versutias inanium quaestionum, quae profutura deserunt, et non necessaria detestabili disputatione perquirunt. Et ut eorum studia inania comprobaret, addidit, in delictis suis: ubi cogitatio insipiens fuit, quae perduxit ad culpas; ut sunt Manichaei, Priscilianistae, Donatistae, Montani, et caeteri qui se coenosi dogmatis fetoribus miscueruntDominus: Ex Basan convertam: convertam de profundis maris. In hoc versu auctoritas nobis doctissimi Hieronymi absolute sequenda est, quia translatio ejus lucida cunctam nobis abrogat quaestionem. Dixit Dominus. Quaeramus quid dixerit, quia nescio quam magna promissio est quam Dominus pollicetur. Basan interpretatur siccitas, quae
Abbreviated transcription (Latin):
& dnĩ exitus mortis. Exitus mortis quid ño
fuit ipsenos liberat: ipse amorte perpetua
facit exire. Quod pulchre arbitror ẽẽ
subiunctum: nehumana causaretur infir¬
mitas: quare morior: quaredeficio ad¬
hibitaest quacrelis nrĩs. magna curatio.
dnĩ exitus mortis. Exitus mortis est dnĩ
hocest resurrectio uotiua fidelium. Re¬
uera exitus illi . singularis acmirabilis fuit:
quia &ipse ab instris egressus est. & nos
inde suo munere praestauit exire
UERUMTAMENOS CON QUASSABIT
CAPITA INIMICORUMSUORUM UER¬
TICEM CAPILLI PERAMBULANTIU
IN DE LICTISSVIS
emala pertinatium inulta esse
crederentur. dicit: Uerũ tamen
ds̃ conquas sabit capita inimicorũ suori
quatinus supra perfidos & pertinaces
uindictam quoq: prouenire cognosceres
Capita inimicorum sunt auctores iuda¬
icȩ quidem seditionas: sed & hereticorũ
sine dubitatione doctores. Illienim in
carne xpm̃persetuti sunt. isti autẽ crude¬

Expanded text:
et Domini exitus mortis. Exitus mortis qui Domino et Domini exitus mortis. Exitus mortis qui Domino fuit, ipse nos liberat, ipse a morte perpetua facit exire. Quod pulchre arbitror esse subjunctum, ne humana causaretur infirmitas, quare morior? quare deficio? Adhibita est querelis nostris magna curatio: Domini exitus mortis. Exitus mortis est Domini, hoc est resurrectio votiva fidelium. Revera exitus illi singularis ac mirabilis fuit, quia et ipse ab inferis egressus est, et nos inde suo munere praestitit exireerumtamen Deus conquassabit capita inimicorum suorum: verticem capilli perambulantium in delictis suis. Ne mala pertinacium inulta esse crederentur, dicit: Verumtamen Deus conquassabit capita inimicorum suorum: quatenus supra perfidos et pertinaces vindictam quoque praevenire cognosceres. Capita inimicorum sunt auctores Judaicae quidem seditionis, sed et haereticorum sine dubitatione doctores. Illi enim in carne Christum persecuti sunt; isti autem crude
Abbreviated transcription (Latin):
tis diebus omniq tempore benedicendus . ẽ:
qui ascendit in altum captiuam duxit
captiuitatẽ deditdona hominibus : Ipsẽ
&iam prosperum iterfaci& nobis. Iter
quippe. cursumuitȩ significat : qui iam
prosper effectus est. qm̃ redemptorem suũ
mundus agnouit. Adiecit dĩ salutaris
noster utnullus deprospero dubitar&
itinere. cuidux salutaris est dñs xp̃s.
Dicant mihi quos spectacula humana
delectant : quid tale ineditionib pompo¬
sis consulum uident. Huc animos huc
oradeflectant: istud salutariter corde
respiciant. unde non ad fugitiuã lȩtitiã
sed ad exultationem destinentur aeternã
Post diapsalmatis incisionẽ. ad quar¬
Itum uenit ingressum: ubidicit quem¬
admodum mortesua nos saluos effecerit:
ditenim ds̃ noster ds̃ saluos faciendi. Sub¬
audiamus: hichab& potestatem saluos
faciendinos. Quapropter ipsenos saluos
mori dignatus ẽ quias cendit in altum &
fecit illa quaedicta sunt: Deniq sic sequit᷑

Expanded text:
tis diebus omnique tempore benedicendus est. tis diebus omnique tempore benedicendus est. Qui ascendit in altum, captivam duxit captivitatem, dedit dona hominibus, ipse etiam, prosperum iter faciet nobis. Iter quippe cursum vitae significat qui jam prosper effectus est, quoniam Redemptorem suum mundus agnovit. Adjecit, Deus salutaris noster, ut nullus de prospero dubitaret itinere, cui dux salutaris est Dominus Christus. Dicant mihi quos spectacula humana delectant, quid tale in editionibus pomposis consulum videant? Huc animos, huc ora deflectant, illud salutariter corde respiciant: unde non ad fugitivam laetitiam, sed ad exsultationem destinentur aeternam.Post diapsalmatis incisionem, ad quartum venit ingressum, ubi dicit quemadmodum morte sua nos salvos effecerit. Ait enim: Deus noster, Deus salvos faciendi, subaudiamus hic, habet potestatem salvos faciendi nos. Quapropter ipse nos salvosmori dignatus est, qui ascendit in alium, et fecit illa quae dicta sunt. Denique sic sequitur,
Abbreviated transcription (Latin):
dhuc inilla triumphi similitudine
Aperseuerat: quando ad in mensa
gaudia concitanda festiuitas indicitus.
& dona prestantur. Donaenim dnĩ fue¬
runt super a postolos. spsscĩ concessa
magnalia : siue quod doctor gentium dic̃.
unicuiq autem nrm̃ data est gratia secun¬
dum mensuram donationis xpĩ. Sequit᷑
&enim quinon credunt in habitare dnm̃
dm̃. Hic sub audi endum est eos conuertit:
ut nobis possit uerbis integris constare
sententia . Nam qui non credunt in habi¬
tare. id est quiaddnĩ neglegunt penetra¬
lia peruenire ut in domo eius cumfidelib
habitare preualeant : dñs ds̃ eosconuertit
qui fidem suam humano generi miseratus
indulg&. Ipsa est enimgratia quaegratis
datur : Qui a nos ipsius bona prȩueniuns
dum &ipsum quoq: bonũ uelle concedit᷑¬
BENEDICIUSONS DEDIE INDIEM EROS¬
PEAUAI ITER EACIET NOBIS DS SALUTARISNR
ost trium phalem illam descriptionẽ:
breuis quidem sed magna diciturlaus.
Benedictus dñs dedic indiem id est cunc¬

Expanded text:
dhuc in illa triumphi similitudine perseverat, quando ad immensa gaudia concitanda festivitas indicitur, et dona praestantur. Dona enim Domini fuerunt super apostolos Spiritus sancti concessa magnalia; sive quod Doctor gentium dicit: Unicuique autem nostrum data est gratia secundum mensuram donationis Christi . Sequitur, etenim qui non credunt inhabitare, Dominus Deus. Hic subaudiendum est, eos convertit, ut nobis possit verbis integris constare sententia. Nam Qui non credunt inhabitare, id est qui ad Domini negligunt penetralia pervehabitare praevaleant, Dominus eos convertit, qui fidem suam humano generi miseratus indulget, ipsa est enim gratia quae gratis datdum et ipsum quoque bonum velle conceditBenedictus Dominus de die in diem: prosperum iter faciet nobis Deus salutaris noster. Post triumphalem illam descriptionem, brevis quidem, sed magna dicitur laus. Benedictus Dominus de die in diem, id est cunc
Abbreviated transcription (Latin):
In eo enim erat plenitudo diuinitatis:
quam perfidi uideren onpoterant.
ERAEUENERUNT PRINCIPES CONIUNE¬
ILESALLENIIBUS INMEDIO IUUENU
TIM PANIS TRIARUM
rincipes a postolos significat: qui
& principes sunt credentium popu¬
lorum. & prȩuenerunt om̃s inscĩtate
doctrine. &ideo duces effecti sunt: qui¬
aipsos sunt populi subsecuti: Addidit
coniuncti psallentibus: necrederes pau¬
cosfuisse. Coniunctam quoq: multi¬
tudinem psallentium. conueni enter
adiunx̃: Quiiam laudes dnĩ nonuoce
tantũ. sed&bonis actibus personarent
Sequitur. in medio iuuenũ trmmpanis¬
triarum. Nesexum femincum crede¬
res eẽ. contemptum: inmedio dicitistũ
actum iuuenum trmpanis triarum.
Idest iuuencularum primaaetate flo¬
rentium. quȩ trmpanasua hoc est cor¬
poris tensionem. ad dnĩ laudes glori¬
amq uerterunt: Macerantesse ieiunus.
carnisq: magis afflictione gaudentes.
quodhodieq inmultis uirginib diui¬
nauirtus operatur: aliiuero trmpanis¬
triarum ecdesiarum intellegi uoluer̃:

Expanded text:
in eo enim erat plenitudo divinitatis, quam perfidi videre non poterant.raevenerunt principes conjuncti psallentibus in medio juvenum tympanistriarum. Principes apostolos significat, qui et principes sunt credentium populorum, et praevenerunt omnes in sanctitate doctrinae: et ideo duces effecti sunt, quia ipsos sunt populi postea subsecuti. Addidit, conjuncti psallentibus: ne crederes paucos fuisse, conjunctam quoque multitudinem psallentium convenienter adjunxit, qui jam laudes Domini non voce tantum, sed et bonis actibus personarent. Sequitur, in medio juvenum tympanistriarum. Ne sexum femineum crederes esse contemptum, in medio dicit istum actum juvenum tympanistriarum, id est juvencularum prima aetate florentium, quae tympana sua, hoc est corporis tensionem ad Domini laudes gloriamque verterunt, macerantes se jejuniis, carnisque magis afflictione gaudentes; quod hodieque in multis virginibus divina virtus operatur. Alii vero tympanistriarum, ecclesiarum intelligi voluerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
miatis interduo testamenta: Hoc est si
animam uestram. inscripturis diuinis
ultima dormitione reponatis. Dormi¬
tationem uero promorte poni : dñs in
euan gelio testatur dicens. Latarus ami¬
cus nosterdormit. sed eamus ut a somno
suscitem eum: Sequitur. pennȩ colum¬
bȩ deargentate. Perhaec commata sic̃
superius diximus. subaudiendum sus¬
cipientuos. Pennȩ. significant celeri¬
tatem : quaenos in illam patriam ducuNT
sihic in legednĩ qui escere mereamur.
Colum bȩ deargentatȩ. ecclesiam signi¬
ficant: quaemerito columba de rgen¬
tatadicitur: Quia innocentiam hab&
columbȩ. & diuinis eloquiis argenteo
candore resplend&. Dequascriptum.ẽ:
una est columbamea. una est dilectam ea
Huius columbȩ posteriora. idest ultima
inspecie auri clarificata resplendent
qui a postquam dehoc mundo discesse¬
rit. supra aurum eius gratia relucebit:
Etrespice quod in hocmundo argento
comparata est : In illa resurrectione au¬

Expanded text:
miatis inter duo Testamenta, hoc est, si miatis inter duo Testamenta, hoc est, si animam vestram in Scripturis divinis ultima dormitione reponatis. Dormitionem vero pro morte poni Dominus in Evangelio testatur dicens: Lazarus amicus noster dormit; sed eamus ut a somno suscitemus eum . Sequitur, pennae columbae deargentatae. Per haec commata sicut superius diximus subaudiendum, suscipient vos. Pennae significant celeritatem, quae nos in illam patriam ducunt, si hic in lege Domini quiescere mereamur. Columbae deargentatae Ecclesiam significant, quae merito columba deargentata dicitur, quia innocentiam habet columbae, et divinis eloquiis argenteo colore resplendet; de qua scriptum est: Una est columba mea, una est dilecta mea . Hujus columbae posteriora, id est ultima, in specie auri clarificata resplendent, quia postquam de hoc mundo discesserit, supra aurum ejus gratia relucebit. Et respice quod in hoc mundo argento comparata est: in illa vero resurrectione au
Abbreviated transcription (Latin):
lia Pulchritudo domus diuinę cognos¬
citur: quando spolia diaboli. ld est homi¬
nes scelerati. in dñĩ ecclesia trans ferunt᷑
Spolia siquidem diaboli sunt populi.
quos dñs alligato forte liberauit: Sicut
in euangelio ipsedicit. Nemo intrat in
domum fortis. & uasa eius diripit. nisi
prius alligauerit fortem: & tuncdomũ
illius diripi&. His enim spoliis domum
suae potestatis ornauit: ecclesiã scam̃ gau¬
derefecit. qnm̃ferocis inimiciuota frus
CLEROS PEN NAE COLUMBAI DEARGENTA¬
TEET POSTERIORA DORSIEIUS INSPECIE AURI
Cub audiendum. suscipientuos. Hic
Odormire nons uporem somni signi¬
ficat. aut obliui onem rerum quampa¬
ti consueuimus dormientes : Sed dormi¬
entes. dicit. inpreceptis dnĩ qui escentes.
& inidipsum requiem habentes. Veros
enim auctoritate patrum. duotestam̃¬
tadebemus accipere: inter quȩ mon &
continere atq quiescere xpĩanos. Sen¬
sus ergo talis est: common& fideles sidor¬

Expanded text:
lia. Pulchritudo domus divinae cognoslia. Pulchritudo domus divinae cognoscitur, quando spolia diaboli, id est homines scelerati in Domini Ecclesiam transferuntur. Spolia siquidem diaboli sunt populi quos Dominus alligato forte liberavit, sicut in Evangelio ipse dicit: Nemo intrat in domum fortis et vasa ejus diripit, nisi prius alligaverit fortem, et tunc domum illius diripiet . His enim spoliis domum suae potestatis ornavit, Ecclesiam sanctam gaudere fecit, quoniam ferocis inimici vota frusnter medios cleros, pennae columbae deargentatae, et posteriora dorsi ejus in specie auri. Subaudiendum, suscipient vos. Hic dormire, non stuporem somni significat, aut oblivionem rerum quam pati consuevimus dormientes; sed dormientes dicit, in praeceptis Domini quiescentes, et in idipsum requiem habentes. Cleros enim auctoritate Patrum duo Testamenta debemus accipere, inter quae monet continere atque quiescere Christianos. Sensus ergo talis est. Commonet fideles: si dor
Abbreviated transcription (Latin):
fortius. quam animas saluareq errorũ
suorum uitiis poterant interire : Sicut
ia cobus apostolus dixit. Scire deb&quis
quia qui conuerti fecerit peccatorem ab
errore uiȩsuȩ. saluat animam eius. &ope¬
rit multitudinem delictorum.
Uersusiste sollicitius inquiratur. est
enim uerborum subtilitate perplexus
Hicenim dilectum. filium patris debemus
accipere : sicut ipse in euan geliodicit:
hicest filius m̃s dilectus in quomihi bene
cumplacui. Quodschema dicitur antho¬
SCH nomasia. id est uicenominis posita: quan¬
dosic aliud nomen ponitur. ut tamen
illud quod net essarium fuerit sentiatur.
Dilecti ergo pater rexangelorum & potes¬
tatum est : qui uirtutibus imperat Quod
& defilio conuenienter accipitur.: dequo
alius psalmus dicit. dñsuirtutum ips eest
rexgloriȩ. Quod tamen scȩ̃ trinitati. cer¬
tum est conuenire. Hictamen patrem
uult intellegi: quia dilecti posuit idest xpĩ
Sequitur. Etspecies domus diuiderespo¬

Expanded text:
fortius quam animas salvare, quae errorum fortius quam animas salvare, quae errorum suorum vitiis poterant interire? sicut Jacobus apostolus dicit: Scire debet quis, quia qui converti fecerit peccatorem ab errore viae suae, salvat animam ejus, et operit multitudinem delictorum .dere spolia. Versus iste sollicitius inquiratur, est enim verborum subtilitate perplexus. Hic enim, dilectum, Filium Patris debemus accipere, sicut ipse in Evangelio dicit: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui . Quod schema dicitur antonomasia, id est vice nominis posita, quando sic aliud nomen ponitur, ut tamen illud quod necessarium fuerit sentiatur. Dilecti ergo Pater, Rex angelorum et potestatum est, qui virtutibus imperat; quod et de Filio convenienter accipitur, de quo alius psalmus dicit: Dominus virtutum ipse est Rex gloriae ; quod tamen sanctae Trinitati certum est convenire. Hic tamen Patrem vult intelligi, quia dilecti posuit, id est Christi. Sequitur, et species domus dividere spo
Abbreviated transcription (Latin):
IN DULEEDINETUA PAUPERIDS
uia superius dixerat. dehereditate
Ednĩ tuuero perfecisticam : n unc
adicit undecam perficer& Animalia:
fuerunt gentes. uera religione uacuatȩ
Sedcum ad dnm̃ uener̃. factę sunt eius
quȩ iam nihil indigeant. sed rationabili
acpleno lumine compleantur Haec ha¬
bitabunt inecclesia: cum uere religionis
cultum. ipso miserante perceperint Ite¬
rumq: quaesint ista animalia. consequen¬
ter exponitur. Dicitenim. Parasti indul¬
cedinetua pauperids̃. Parasti. significat
prȩdistinatos: qui ab origine mundi ipso
miserante prȩparati sunt: indulcedinetua
Non saeculi huius ubi amara patiuntur.
sed inilla suauitate inquapauperes dĩ re¬
ges ditissimos antecellunt:
uir tutes multas. euangeli⁊antibus
uerbum. Deditenim uirtutes multas
apostolis. qui uerbum eius ueneranda
confessione predicabant: quando eis lan¬
guentium turbas sanare concessum est.
Nam ipsum quoq euangelium. multa¬
rum constat eẽ. uirtutum. Quid enim

Expanded text:
in dulcedine tua pauperi, Deus. Quia superius dixerat de haereditate Domini, tu vero perfecisti eam, nunc adjicit unde eam perficeret. Animalia fuerunt gentes vera religione vacuatae; sed cum ad Dominum venerunt, factae sunt ejus, quae jam nihil indigeant, sed rationabili ac pleno lumine compleantur. Haec habitabunt in Ecclesia, cum verae religionis cultum, ipso miserante, perceperint. Iterumque quae sint ista animalia consequenter exponitur; dicit enim: Parasti in dulcedine tua pauperi, Deus. Parasti significat praedestinatos, qui ab origine mundi, ipso miserante, praeparati sunt. In dulcedine tua, non saeculi hujus ubi amara patiuntur, sed in illa suavitate in qua pauperes Dei reges ditissimos antecellunt. virtutes multas evangelizantibus verbum. Dedit enim virtutes multas apostolis, qui verbum ejus veneranda confessione praedicabant, quando eis languentium turbas sanare concessum est. Nam ipsum quoque Evangelium multarum constat esse virtutum. Quid enim
Abbreviated transcription (Latin):
DMONMDEEONTIBUS ISRAHEL
Inter iecto diapsalmate. ad quintam
psalmi trans latus est sectionem inqua
dicit. ubi dñs debeat benedici. Aitenim
fidelibus : ineclesiis benedicitedm̃ dñm
Qui a non perdiuersa conuenticula pa¬
ganorũ neq hereti corum speluncis: sed
inecclesia catholica dñs benedici deb&:
ubi recta fides. ẽ. & uera confessio. Ibienĩ
iuste laudatur : ubi non maledicitur
Nam quomodo ab illo laudem suscipi¬
at. quise impia superstitione comma¬
culat: Sequitur: defontibus israhel.
Dedoctrinascilic& xpĩana. quam gen¬
religionis. inde perceteras nationes
emanauit Fons quippe a fouendo dic¬
EEtus est quod corporanrã. labore fessa

Expanded text:
m, de fontibus Israel. Interjecto diapsalmate, ad quintam psalmi translatus est sectionem, in qua dicit ubi Dominus debeat benedici. Ait enim fidelibus: In ecclesiis benedicite Deum Dominum, quia non per diversa conventicula paganorum, neque haereticorum speluncas, sed in Ecclesia catholica Dominus benedici debet, ubi recta fides est, et vera confessio. Ibi enim jure laudatur, ubi non maledicitur. Nam quomodo ab illo laudem suscipiat, qui se impia superstitione 224 commaculat? Sequitur, de fontibus Israel, de doctrina scilicet Christiana, quam apreligionis inde per caeteras nationes emanavit. Fons quippe a fovendo dictus est, quod corpora nostra labore fessa
Abbreviated transcription (Latin):
duxit ad caelos. Mecesse fuit enim mortẽ
perire : cuius regnum uita ꝑuasit. Haec s̃
spolia illa quae superius dixit unde scã
dasunt Ascendit ipseutiq: qui propter
nos descendit eruendos: In altum uidelic&
supra caelos caelorum. Et quod superomĩs
altitudines atq honores eẽ dinoscitur
sedit addexteram patris. Quisiam fide¬
lium deconcessa libertate dubit&. cum
sit extinctus interitus & captiuata. capti¬

Expanded text:
duxit ad coelos. Necesse enim fuit mortem duxit ad coelos. Necesse enim fuit mortem perire, cujus regnum vita pervasit. Haec sunt spolia illa quae superius dixit, unde sancta oda sunt. Ascendit ipse utique qui propter nos descendit eruendos  ed., erudiendos. In altum, videlicet supra coelos coelorum; et quod super omnes altitudines atque honores esse dignoscitur, sedet ad dexteram Patris. Quis jam fidelium de concessa libertate dubitet, cum sit exstinctus interitus, et captivata capti
Abbreviated transcription (Latin):
quem ille uelut auriga insid&. & aduolun¬
tatis suȩ ministerium salutari lege mode¬
ratur. Sedut istum currum ostender&
non equis deditum sedhumanis cogitatio¬
nibus attributum : aitdetemmiliũ mul¬
tiplex. Quodbene ad innumeros populos
non adequos noscitur pertinere : Subiunx
milia laetantium : quodutiq defidelibus
deb& intellegi. Et utostenderetur letitiȩ
plenitudo: Ait. Dñs in illis: qui magnae
exultationis ẽ cumulus: & bonorum om¬
nium dulcedo mirabilis Sequitur insina
in scõ. Sina mons est deserti. in quo morses
legem accepit: interpraetaturq: mundatũ:
ubi reuera dns̃ requi escit: qm̃ inscis man¬
datis cius sol& presentia contueri
ASCENDIT INALTUM CAETIUAM
DUNIT CAPTIUITATEM
uam pulchre perideam figuram
trium phatoris actus ipse describi¬
tur : Idea estenim species: cumrem futura
uelut oculis offerentes motum animi
concitamus. Iueenim crucifixus descendu
adinferos: & liberatos acaptiuitate. per¬

Expanded text:
quem ille velut auriga insidet, et ad volunquem ille velut auriga insidet, et ad voluntatis suae ministerium salutari lege moderatur. Sed ut istum currum ostenderet non equis deditum, sed humanis cogitationibus attributum, ait, decem millium multiplex, quod bene ad innumeros populos, non ad equos noscitur pertinere. Subjunxit, millia laetantium, quod utique de fidelibus debet intelligi. Et ut ostenderetur laetitiae plenitudo, ait, Dominus in illis, qui magnae exsultationis est cumulus, et bonorum omnium dulcedo mirabilis. Sequitur, in Sina in sancto. Sina mons est deserti in quo Moyses legem accepit, interpretaturque mandatum, ubi revera Dominus requiescit, quoniam in sanctis mandatis ejus solet praesentia contueridit in altum, captivam duxit captivitatem. Quam pulchre per ideam figuram triumphatoris actus describitur! Idea est enim species, cum rem futuram velut oculis offerentes motum animi concitamus. Ille enim crucifixus descendit ad inferos, et liberatos a captivitate per
Abbreviated transcription (Latin):
o utrumq communeest: sicut ipse in
euangelio dicit. Egompatre. & pater
in me. Cum ergo dicit. Inquobene pla¬
citum estdõ habitare in eo: inquo. &
in eo. quia communi linguȩ non con¬
uenit: proprium hoc scriptura ediuinȩ
eẽ. dicamus. sicut &insexagesimo quin¬
lutis auctorem. dicens montibus illis. idẽ.
finem. Scilic& usq ad maiestatissuȩ per¬
fectissimum terminũ: qui est finis sine fi¬
ne. & bonorum omnium ꝑfecta plenitudo
CURRUS DI DECEMMI LIUM MULTIELEX
MILIA LAETANTIU ONSINILLISINSINA IN SCO
onsuetudo est scripturȩ diuinę alle¬
gorice loqui: ut cum aliud dicat aliud
uelit intellegi. quod in hoc psalmopositũ
frequenter inuenies. Vndehic currus signi¬
ficatur hominum iuncta copulatio. Quia
ita scõs caritas uincit. sicut loris &iugis ani¬
malia sotiantur. Vnde & dñs ait: iugum
meum suaueest. & onus meum leueest
Scõrum ergo unanimitas. currus est dnĩ:

Expanded text:
o utrumque commune est; sicut ipse in o utrumque commune est; sicut ipse in Evangelio dicit: Ego in Patre, et Pater in me est . Cum ergo dicit, in quo beneplacitum est Deo habitare in eo, in quo, et in eo, quia communi linguae non convenit, proprium hoc Scripturae divinae esse dicamus; sicut et in sexagesimo quinlutis Auctorem dicens, montibus illis, id est finem; scilicet usque ad majestatis suae perfectissimum terminum, qui est finis sine fine, et bonorum omnium perfecta plenitudoCurrus Dei decem millium multiplex, millia laetantium: Dominus in illis in Sina in sancto. Consuetudo est Scripturae divinae allegorice loqui, ut cum aliud dicat, aliud velit intelligi; quod in hoc psalmo positum frequenter invenies. Unde hic currus significatur hominum juncta copulatio, quia ita sanctos charitas vincit, sicut loris et jugis animalia sociantur. Unde et Dominus ait: Jugum meum suave est, et onus meus leve est . Sanctorum ergo unanimitas currus est Domini,
Abbreviated transcription (Latin):
gulato lacte potandisunt. Addidit¬
&iam monspinguis: quia fertilitate sua
semper uberrimus. ẽ O mons breuit̃
quidem laudatus. sed caelestiũ rerum
qualitate copiosus : ex quo aquȩ uiuȩ
decurrunt. lac inparuulorum salute
prȩparatur. pinguedo spiritalis agnos¬
citur. & quicquid sum me bonum cre¬
ditur. in montis istius est gratia consti
UBERES MONSINQUO BENE ELA CITUM
ESTDO HABITARE INEO
ixit superius montem debere in¬
tellegidnm saluatorem: sed nunc
reprȩhendit propheta nequis debeat
montes istos intellegere. qui apostolorũ
eminentiae comparantur. quãuis & ip¬
sos perdĩgratiam uberes eẽ noscamus.
Addidit enim monsin quo beneplacitũ
est dõ habitare in eo. Sed quem montẽ
deberemus aduertere : euidenter de¬
signat. Xp̃s estenim solus mons: quipa¬
tri complacuit. ut in eodem habitar&.
sicut ipse testatur Hicestfilius m̃s dilec¬
tus in quomihibene complacui. Nam
quoddicit habitare in eo. & patri &fili¬

Expanded text:
gulato lacte potandi sunt. Addidit etgulato lacte potandi sunt. Addidit etiam, mons pinguis, quia fertilitate sua semper uberrimus est. O mons breviter quidem laudatus, sed coelestium rerum qualitate copiosus: ex quo aquae vivae decurrunt, lac in parvulorum salutem praeparatur, pinguedo spiritualis agnoscitur, et quidquid summe bonum creditur, in montis istius est gratia constituberes? mons in quo beneplacitum est Deo habitare in eo. Dixit superius montem debere intelligi Dominum Salvatorem; sed nunc reprehendit propheta, ne quis debeat montes istos intelligere, qui apostolorum eminentiae comparantur, quamvis et ipsos per Dei gratiam uberes esse noscamus. Addidit enim, mons in quo beneplacitum est Deo habitare in eo. Sed quem montem deberemus advertere, evidenter designat. Christus est enim solus mons qui Patri complacuit, ut in eodem habitaret; sicut ipse testatur: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui . Nam quod dicit: Habitare in eo, et Patri, et Fili
Abbreviated transcription (Latin):
legitur. Ipsa enim ab uestu uitiorum nos
protegeme Haecest umbra. quae in
bono ponitur. Deniq laudem montis
sequenti uersu dicturus .ẽ. Dealbabunt᷑
autem. ponitur & inmalo: sicut & in ac¬
tibus apostolorum legitur. Percuti & te
dñs. paries dealbate. Hoc& euangeliũ
quoq testatur. similes estis monum̃tis.
COAGULATUS MONSPIN CUIS
Perquintamspeciem definitionis
Iquaegrece cata antelexin. latine
ad uerbum dicitur. exponit propheta
quisit mons ille selmon quem superius
dixit. Acsidicer&: montem dico id est
ipsum dnm saluatorem. dequo esaias
propheta cecinit. Erit innouissimis
diebus prȩparatus mons domus dnĩ
inuerticem montiũ. &eleuabitur suꝑ
colles: &ibunt ad eum om̃s gentes. Ad¬
didit montem uberem. exquo perpetua
& suauia fluenta descendunt : quiaquas
hab& irriguas. & caelesti suauitate
conditas. Subiungit. monsco agula¬
tus : scilic& propter paruulos enutrien¬
dos. quinon esca corpulenta: sedco a¬

Expanded text:
ligitur. Ipsa enim ab aestu vitiorum nos ligitur. Ipsa enim ab aestu vitiorum nos protege me . Haec est umbra quae in bono ponitur. Denique laudem montis sequenti versu dicturus est. Dealbabuntur autem ponitur et in malo; sicut in Actibus apostolorum legitur: Percutiet te Dominus, paries dealbate ; hoc et Evangelium quoque testatur: Similes estis monumentis coagulatus, 222 mons pinguisper quintam speciem diffinitionis, quae Graece cata ante lexin, latine ad verbum dicitur, exponit propheta quis sit mons ille Selmon, quem superius dixit; ac si diceret: Montem dico, id est ipsum Dominum Salvatorem, de quo Isaias propheta cecinit: Erit in novissimis diebus praeparatus mons domus Domini in vertice montium, et elevabitur super colles, et ibunt ad eum omnes gentes . Addidit, montem uberem, ex quo perpetua et suavia fluenta descendunt, qui aquas habet irriguas, et coelesti suavitate conditas. Subjungit, mons coagulatus, scilicet propter parvulos enutriendos, qui non esca corpulenta, sed coa
Abbreviated transcription (Latin):
circum amicta uarietate. DUMDIS¬
CERNIT CAELESTIS REGESSUEIRIAM
NIUEA DIALBABUNTUR INSELMON
ost diapsalmatis silentium. uenit
adpsalmi tertium membrum: ubi
enumerat dona. quae contulerit ecctȩ
resurrectionis gloria contributa dñs
caelestis: regessunt a postoli scĩq ponti¬
fices uel ceteri fideles: qui probabiliter
regere corporasua. diuino munere
meruerunt. Rexergo aregendo uoca¬
tus est. Et merito hoc illis nomen inposi¬
tum . ẽ: qui cupiditates sȩculi refrenare
diuina uirtute potuer̃. sicut a postolus
quosdam increpans dicit: Sinenobis
regnatis: &utinam regnaretis: ut & nos
uobiscum conregnaremus. Hosergo
reges dum super eam columbam quam
superius dixit. discernit concorditer
dñs. atq: destruit: Super niuem decil¬
babuntur inselmon. id est supra can¬
dorem niuis elucescunt. qui ecclesiam
regere. fideliter atq ordinare noscunt᷑:
Quod autem dictum ẽ. in selmon: nom̃
huius montis umbra interpretatur.
quachic congrue diuina uirtus intel¬

Expanded text:
. Dum discernit coelestis reges super terram, nive dealbabuntur in Selmon. Post diapsalmatis silentium, venit ad psalmi tertium membrum, ubi enumerat dona quae contulerit Ecclesiae resurrectionis gloria contributa Dominus. Coelestis reges sunt apostoli sanctique pontifices, vel caeteri fideles, qui probabiliter regere corpora sua divino munere meruerunt. Rex ergo a regendo vocatus est. Et merito hoc illis nomen impositum est, qui cupiditates saeculi refrenare divina virtute potuerunt, sicut Apostolus quosdam increpans dicit: Sine nobis regnatis, et utinam regnaretis; ut et nos vobiscum conregnaremus . Hos ergo reges dum super eam columbam quam superius dixit, discernit concorditer Dominus atque distribuit, super nivem dealbabuntur in Selmon, id est supra candorem nivis elucescunt, qui Ecclesiam regere fideliter atque ordinare noscuntur. Quod autem dictum est in Selmon, nomen hujus montis umbra interpretatur, quae hic congrue divina virtus intel
Abbreviated transcription (Latin):
tuorum ex inimicis: qui aprius in imici
fuerunt. qui postea clamosis latratib:
etclesiam dnĩ uindicarunt. Sed hoc ip¬
sum a quo fieri potuis s& adictit : id est
abipso Ab ipso utiq dnõ : qui amara mu¬
tat indulcedinem. tristitiam uertit in
ficat dnĩsaluatoris. Dicitenim:uisi
sunt gressus tui ds̃: siue peras sumpti cor¬
poris formam. siue uestigia praedicati¬
onis quibus ille innocenter in hoc mundo
scis gressibus ambulauit: et utdnm̃ sal¬
uatorem euidenter ostender&: adiecit.

Expanded text:
tuorum ex inimicis ab ipso, quia prius inimici tuorum ex inimicis ab ipso, quia prius inimici fuerunt, qui postea clamosis latratibus Ecclesiam Domini vindicarunt. Sed hoc ipsum a quo fieri potuisset, adjecit, id est, ab ipso. Ab ipso utique Domino, qui amara mutat in dulcedinem, tristitiam vertit in ficat Domini Salvatoris. Dicit enim: Visi sunt gressus tui, Deus, sive per assumpti corporis formam, sive per vestigia praedicationis, quibus innocenter ille in hoc mundo sanctis gressibus ambulavit. Et ut Dominum Salvatorem eviden
Abbreviated transcription (Latin):
llum populum quẽ superius ABIPSO¬
Ic on uertendum dixerat exprofun¬
dis maris : nunc adquid perducatur
exponit. Vtiq ut pes eius idest acti obo¬
ni propositi. usq ad sanguinem glorio¬
si martrru peruenir&. Nam qui ante
gradiebatur in uoluptuo somari: post
ambulare fecit insanguine: quod est
durum iter carni: sed beata uia est animȩ
quam ipso miserante transimus : si in eo
spem nostram cordaq reponimus. Ad¬
dita est obscura quidem. sed nimis am¬
plectenda sententia. lingua canum
tuorum exinimicis. Canes: & inmalo
ponuntur. sicut ait apostolus. Uidete
canes uidetemalos operarios: & inbono
sicut hic positum est. dequibus ait in euan¬
zelio cananea utiq dñei nam & canes
edunt demicis quȩcadent demensa do¬
minorum suorum : Et in alio psalmopo
situm est: Conuertentur adues peram
& famem patientur ut canes. Isti enim
canes prodnõ latrare non desinunt :
domumq eius cautissima sagacitate
custodiunt Hicergo dicit ungua canũ

Expanded text:
llum populum quem superius convertendum dixerat ex profundis maris, nunc ad quid perducatur exponit; utique ut pes ejus, id est, actio boni propositi usque ad sanguinem gloriosi martyrii perveniret. Nam qui ante gradiebatur in voluptuoso mari, post ambulare fecit in sanguine, quod est durum iter carni, sed beata via est animae, quam, ipso miserante, transimus, si in eo spem nostram cordaque reponimus. Addita est obscura quidem, sed nimis amplectenda sententia: Lingua canum tuorum ex inimicis ab ipso. Canes et in malo ponuntur, sicut Apostolus ait: Videte canes, videte malos operarios ; et in bono, sicut hic positum est: de quibus ait in Evangelio Chananaea: Utique, Domine, nam et canes edunt de micis quae cadunt de mensa dominorum suorum ; et in alio psalmo dictum est: Convertentur ad vesperam, et famem patientur ut canes . Isti enim canes pro Domino latrare non desinunt, domumque ejus cautissima sagacitate custodiunt. Hic ergo dicit: Lingua canum
Abbreviated transcription (Latin):
tate loquebatur : Diuisionis non re¬
ciper& sectionem. Simplex manens.
sine aliqua diuersitate tausarum :s
liud Ista enim tria sunt: quaȩdiuisio¬
nem uidentur generare psalmoꝵ:
qui adthomi adduo illa forte ꝑtinoe
minuta: quae mulier ingarõ filaci¬
um mittens: plenissime miscdaẽ ꝓbat̾¬
psalmorum istorum pus m̃tib hauriamꝰ :
remis sionem omnium suscrpim pecca¬
torum Illeenim ad laudes dñi inuitat.
iste ortatur ad ꝓximi caritatem

Expanded text:
tate loquebatur, divisionis non retate loquebatur, divisionis non reciperet sectionem: simplex manens sine aliqua diversitate causarum, liud; ista enim tria sunt, quae divisionem videntur generare psalmorum. Qui atomi ad duo illa forte pertinent minuta, quae mulier in gazophylacium mittens, plenissimae psalmorum istorum piis mentibus hauriamus, remissionem omnium suscipimus peccatorum. Ille enim ad laudes Domini invitat, iste hortatur ad proximi charitatem
Abbreviated transcription (Latin):
psalitus .CXXX .II. Canti¬
cuco gra duum
ost illam precedentis psalmi
sanctissimã p̃dic̃ationem.
inquario decimo gradu iã positus:
ꝓph&a populis beatã p̃dicat unitatẽ
ut quise xp̃iana teligione constrin¬
gunt : inunã caritats conuenientiã
ꝑseuerent. Quodlic& admonachos
quidã aptandũ eẽ iudicauerint:
nostam̃ dicuꝰ & ad generalitatis
concordiam ptinere. Qm̃ hoc non
tantũ mona sterus : sed uniueasep
nuntiat᷑ eccłȩ : spiritali tuba sinurtũ
colligens : quicquid .ẽ. xp̃imilitun
intoto orbe terrarum Nonenim re¬
lucior beatis monas terus elictũ : sed
nec genercditati aftimo subtra hendũ
Dignus ergo locus : quicollectionem
fidelis populi contn& : quã constat
ante factum : quã incarnatio dñi
prȩtioso sanguine degentib: ad qui¬
sis s& : & merito post illã ponitur
ꝑquã mundo prefiitum fuisse dedarat᷑
CONTINENTIA ꝓSalon
cce alter psalmꝰ qui diuisionem
cognoscitur qon habere: con¬
gruum siquidem :: fuit ut quideuni¬

Expanded text:
PSALMUS CXXXII. Canticum graduum. Post illam praecedentis psalmi sanctissimam praedicationem, in decimo quarto gradu jam positus propheta populis beatam praedicat unitatem; ut qui se Christiana religione constringunt, in una charitatis convenientia perseverent. Quod licet ad monachos quidam aptandum esse judicaverint, nos tamen dicimus et ad generalitatis concordiam pertinere: quoniam hoc non tantum monasteriis, sed universae pronuntiatur Ecclesiae, spirituali tuba in unum colligens quidquid est Christi militum in toto orbe terrarum. Non enim reluctor beatis monasteriis dictum, sed nec generalitati aestimo subtrahendum. Dignus ergo locus qui collectionem fidelis populi contineret, quam constat ante factam quam incarnatio Domini pretioso sanguine de gentibus acquisiisset. Et merito post illam pontiur, per quam mundo praestitum fuisse declaratur. Continentia psalmi. Ecce alter psalmus qui divisionem cognoscitur non habere. Congruum siquidem fuit ut qui de uni