comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
esa : Quod ipseẽ uirtur & sccpientia dĩ : Uibi quod de ipsa
sccpientia ronpturacdicit : Candor ẽ enimlucis a&erȩ
ubi quod deilla iterum dicitur : atingat a fine usq
cdfinẽ fortiter & disponit omnia sua uiter:Si quid
feccit pecter ꝑfilium faccit : siꝑ sccpientiã suã & uirtutẽ
suã feccit Non & sara illi ostendat quod uideat sed in
ipso illi osdtendit quod facciat : Quid uidit pater ł potius quid
uidit filius in patre. ut facciat : & ipse: p̃onsum forte dicere : Sed
dec qui possit capere: ccut forte possim cogitare : Nec dicere:
cogitare : ccut forte ne cogitare: Excedit enim nos illa
diuinitar. trem quacm dr̃ homines: tam quãc inmortalis
mortaler : tamquã a&ernus temporales : anspir& & don&
De fonte illo uitae: nunc aliquid m̃rorecre dign&ur: et
de stillare insitim nram̃ Ne in hac heremo arescamus :
Di camuȩ& dnẽ : cui dicimus : dicere pater ccudemus enimhic:

Expanded text:
est quod ipse est Virtus et Sapientia Dei ? ubi quod de ipsa est quod ipse est Virtus et Sapientia Dei ? ubi quod de ipsa Sapientia Scriptura dicit, Candor est enim lucis aeternae Sap, VII, 26? ubi quod de illa iterum dicitur, Attingit a fine usque ad finem fortiter, et disponit omnia suaviter ? Si quid facit Pater, per Filium facit; si per Sapientiam suam, et Virtutem suam facit: non extra illi ostendit quod videat, sed in ipso illi ostendit quod facit. 3. Quid videt Pater, vel potius quid videt Filius in Patre ut faciat et ipse? Possim forte dicere; sed da qui possit capere: aut forte possim cogitare, nec dicere; aut forte nec cogitare. Excedit enim nos illa divinitas tanquam Deus homines, tanquam immortalis mortales, tanquam aeternus temporales. Inspiret et donet, de fonte illo vitae nunc aliquid irrorare dignetur et distillare in sitim nostram, ne in hac eremo arescamus. Dicamus ei, Domine, cui didicimus dicere, Pater. Audemus enim hoc,
Abbreviated transcription (Latin):
um suum certem succm & de monsarat ei quic quid fac̃
pactrem feccere: omnia in quid de monstrat ei quae
ipse facit : cumergo pater facit filius non facit. ut pos¬
sit uidere filius qđ pater faccit: Certe omnia ꝑ ipsum
fcccta sunt & sine ipso factum ẽ nihil: Hinc idemus quẽ¬
cedmodum paet de monstrat filio quod facitscum pa¬
ter nihil faciat: nisi quod ꝑfiliũ facit: quid fecit pat̃
mundum: itocne fecctũ mundum demonstra uit fi¬
lio: ut & ipsetale aliquid facer&: d&ur ergo nobis
mundus. quẽ fecit & filius: Et omnia per ipsũ factar̃.
& sine ipso fecctum ẽ ni hil: Et mundus ꝑ eũ factus ẽ:
Et nihil facit pect̃. quod non ꝑfilium faciat Ubi de¬
monsarat filio pater quod feccit. nisi inpso filio ꝑ
quem facit : quis enim locus ubi de mons tr&ur op:
pectris filio : quasi &x sara faciat: &ex sara sedeat & filius
cedtendat manũ pcctnis: quem ad modum fccciat:

Expanded text:
um suum artem suam, et demonstret ei quidquid facit, um suum artem suam, et demonstret ei quidquid facit, pse facere: Omnia, inquit, demonstrat ei quae ipse facit. Cum ergo Pater facit, Filius non facit, ut possit videre Filius quod Pater facit? Certe omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Hunc videmus quemdadmodum Pater demonstrat Filio quod facit; cum Pater nihil faciat, nisi quod per Filium facit. Quid fecit Pater? Mundum. Itane factum mundum demonstravit Filio, ut et ipse tale aliquid faceret? Detur ergo mundus nobis quem fecit et Filius, Sed, et omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil, et mundus per eum factus esacta sunt, et nihil facit Pater quod non per Filium faciat; ubi demonstrat Filio Pater quod facit, nisi in ipso Filio per quem facit? Quis enim locus ubi demonstretur opus Patris Filio, quasi extra faciat et extra sedeat, et Filius attendat manum Patris quemadmodum faciat?
Abbreviated transcription (Latin):
mus ccũ quiccseor sũ aliquid facit pecter quod cum ui¬
der& ccłi quid filius: faciat & ipse aliquid iale. insp&c¬
to opere pactiissui: Sed id quod dixit : Non potest filiur
a se feccere quicquã nisi quod uident pactrem facientẽ
Quiccde pectre es totur filius. & tota sub santia & potor¬
ticc eius. ex illo esa qui genuit eum. Modo aũ cum dixir¬
s& se h&c feccere similiter quae faccit pacter: ut non in¬
telle gamus alic saccere patrem. alicfiliũ: Sed simuili
potentia fcccere filium eccdem ipsa quae facit pater:
cum pceter facit ꝑfilium: secutus ait. quod hodie l&ctũ
ccudiuimur: Pcter enim diligit filium: & omnia de¬
monserat ei quae ipse facit : Rursus mortalir cogita¬
tio ꝑtur bectur: De monsarat pater filio quȩ ipse fac̃:
Ergo ait aliquis seor sum pater facitiut possit filius
uidere quod facit : Rursus occurrent humanȩ cogi¬
tcctioni tamquã artifices duo: Velud si facberdoceat fili¬

Expanded text:
mus autem quia non seorsum aliquid Pater facit, quod cum vimus autem quia non seorsum aliquid Pater facit, quod cum viderit Filius, faciat et ipse aliquid tale inspecto opere Patris sui; sed quod dixit, Non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem, quia de Patre est totus Filius, et tota substantia et potentia ejus ex illo est qui genuit eum. Modo autem cum dixisset se haec facere similiter quae facit Pater, ut non intelligamus alia facere Patrem, alia Filium, sed simili potentia facere Filium eadem ipsa quae Pater facit, cum Pater facit per Filium; secutus ait quod hodie lectum audivimus, Pater enim diligit Filium, et omnia demonstrat ei quae ipse facit. Rursus mortalis cogitatio perturbatur. Demonstrat Pater Filio quae ipse facit: ergo, ait aliquis, seorsum Pater facit, ut possit Filius videre quod facit. Rursus occurrunt humanae cogitationi tanquam artifices duo, velut si faber doceat fili
Abbreviated transcription (Latin):
manis exccdam eẽ appccr& et manifescũ esd : quo daũ
nrum spirtcle subleuat animã dedĩdono & demiser¬
cirda eius. qui unicũ suũ misit cammunicare nobir¬
cum mortẽnram̃ : Et ducere nos cedinmor talitatẽ
succm : Hunc habemus ut magistrum. ut non p&cce¬
mus. et defensorem. si pecca uenmur: et si confessi
atq conuersi fuenmus : et inter pellatorem pronobis
Si quidboni ad nõ desi deramus & datorem cum patre qͥa
d̃ unus ẽ pater & filius: Sed loque batur ista homo homi¬
et filiur dĩ fecctus hominir filius. ut hominum filias facer&
filios dĩ: quac hoc arte sccpientiae suȩ faciat. in eius uerbir
ecgnus cimus : Lo quitur enim paruulus paruis : Sed & ip¬
se sicpceruur. ut & magnus : Nosccũ parui sed in illo mgn
oquitur ergo tam quam fouens & nutniens lactanter :
& ccmando crescentes: Dixerat non potesa fase facere
quic quã nisi quoduident patrem facientem: Intellexi¬

Expanded text:
imam , ex Adam esse apparet, et manifestum est: quod autem imam , ex Adam esse apparet, et manifestum est: quod autem nostrum spirituale sublevat animam, de Dei dono et de misericordia ejus, qui Unicum suum misit communicare nobiscum mortem nostram, et ducere nos ad immortalitatem suam. Hunc habemus magistrum, ut non peccemus; et defensorem, si peccaverimus et confessi atque conversi fuerimus; et interpellatorem pro nobis, si quid boni a Domino desideraverimus; et datorem cum Patre, quia Deus unus est Pater et Filius. Sed loquebatur ista homo homiet Filius Dei, factus hominis filius, ut hominum filios faceret filios Dei. Qua hoc arte sapientiae suae faciat, in ejus verbis agnoscimus. Loquitur enim parvulis parvus: sed ipse ita parvus ut et magnus; nos autem parvi, sed in illo magni: loquitur ergo tanquam fovens et nutriens lactentes, t amando crescentes. 2. Dixerat, Non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem . Intellexi
Abbreviated transcription (Latin):
ut om̃ houori picent filiuai sicut hotorificat
esternodie : quantum dnr̃ donare dignaturẽ ut potui¬
mus feccul tate tractacuimur : & quicpotuimur capa¬
citcte intelleximus : quomodo inse parabilic sunt
opera patis & fili: N& alicfiat pater clicfilius: Sed
omnia pecter fecciat ꝑfilium. tamquam ꝑuerbum suũ
de quo scnptumest : omnia ꝑ ipsum sectasunt & sine ip
factũ sẽ¬
sonibil: Sequentia uerba hodie uideamus. &ccbeodem
dnõ eius misen cordicm & de precemur & speremur
ut primum si dignum ipse iudicat: intelle gamus
quoduerum est: Siccũ hoc non potenmus. non ea¬
mur in illud qđ fal sum est: Melius ese enimner¬
cire : quam errare: Sedscire esa melius: quacma
nescire: Itacq ante omnia concn debemus ut sci
Homines sumur carnem portantes. in hac uita ambulan¬
tes : Et si iam desemine uerbi dĩ renati : Tccmenita
inxpo innouati ut non dum penitus cebadam & poliati:
quodemininm̃ mortale &corruptibile aggrecuatin¬

Expanded text:
non honorificat esterno die quantum Dominus donare dignatus est, qua potuimus facultate tractavimus, et qua potuimus capacitate intelleximus, quomodo inseparabilia sunt opera Patris et Filii; nec alia facit Pater, alia Filius, sed omnia Pater facit per Filium, tanquam per Verbum suum, de quo scriptum est, Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Sequentia verba hodie videamus, et ab eodem Domino ejus misericordiam et deprecemur, et speremus, ut primum si dignum ipse judicat, intelligamus quod verum est: si autem hoc non potuerimus, non eamus in illud quod falsum est. Melius est enim nescire, quam errare: sed scire est melius quam nescire. Itaque ante omnia conari debemus ut sciaHomines sumus carnem portantes, in hac vita ambulantes: et si jam de semine verbi Dei renuti, tamen ita in Christo innovati, ut nondum penitus ab Adam exspoliati. Quod enim nostrum mortale et corruptibile aggravat an
Abbreviated transcription (Latin):
hominem: Num quã ess& homo nisi uidens : Cumue¬
ro est homo nonuidenr : & que nt uidere quod non uid&
erct homo nonuidens : uidere ergo accedit ille & re¬
cedit cebillo: Accedit illi cum se conuertit. Recedit
abillo cum se ccuertit : Num quid itc filius: ab sit: Nũ¬
quã fuit filius non uidenr: posa ec factus ẽ uidens. Sed
uidere patrem hoc illiẽ esse filium : Nos enim ccuer¬
tendor ad p&catum ccmittimus in luminationem:
et conuertendonos addm̃ ꝑcipimus in luminationem
Aliudẽ enim lum̃ quo in luminamur : Aliudnos qui
in luminamur : Lumen aũ ipsum quom luminamur
N& ccuertitur a se : n& ꝑdit lucere : quicluxẽ : Sicergo
demonsarat pater oma quae facit filiusi ut inpcetre
uideat omnia filius : et in patressit omnia filius:
uidendo enim natus est & na scendo uidit: Sed nonali

Expanded text:
hominem, nunquam esset homo nisi videns. Cum vehominem, nunquam esset homo nisi videns. Cum vero est homo non videns, et quaerit erat homo non videns. Videre ergo accedit illi, et recedit ab illo: accedit illi cum se converterit, recedit ab illo cum se averterit. Numquid ita Filius? Absit. Nunquam fuit Filius non videns, et postea factus est videns: sed videre Patrem, hoc illi est esse Filium. Nos enim avertendo ad peccatum, amittimus illuminationem; et convertendo nos ad Deum, percipimus illuminationem. Aliud est enim lumen quo illuminamur, aliud nos qui illuminamur. Lumen autem ipsum quo illuminamur, nec avertitur a se, nec perdit lucem, quia lux est. Sic ergo demonstrat Pater rem quam facit Filio, ut in Patre videat omnia Filius, et in Patre sit omnia Filius. Videndo enim natus est, et nascendo videt. Sed non ali
Abbreviated transcription (Latin):
cer& internos &se : Illeenim filiur aequalis patni ille a &¬
nur cum pactre patique co a&emur . Nosccũ feccti ꝑfiliũ :
dõ summo patre suo pater norter: Sed aut pater meus
dix̃ aut pacter uester dix̃ĩpat̃ nositer non dixit: usque
cedeo ut quodã loco. ponere ha& duo : ucdo addm̃meũ
Siciungit ut dirtinguat : Sic distinguit ut nos se iun¬
gat: Unũ nos uult esse inse: unũ aũ patrem &se: quntũ¬
cumque ergo intellegcomur & quantum cũ que uideamꝰ:
& icc̃ cͥum angelis ae quacti fuenmus . Non ui debimur nic̃
uid& filiur : Norenim & quando non uidemur sumur
ccliquidi quid aliud sumus quando nonuidemus. nisiñ
uidentes : Sumur tamen ł non uidenles : & ut uidea¬
mur. conuertimus nos adeũ quemuidecmus : Et fit
in nobis ꝑausio quae non erat : quandonos tamenera¬
mus ⁊ est enim homo non uidens : &idem ipse cumui¬
der& dicitur homouidens : Nonergo hoc ẽ illi uide¬
re : quod eẽ hominem:: Nam si hoc illi ess& uidere qđ esse

Expanded text:
ius aequalis Patri, ille aeternus cum Patre, Patrique coaeternus: nos autem facti per Filium, Deo summo Patre suo, Pater noster: sed aut, Pater meus, dixit; aut, Pater vester. Pater noster non dixit, usque adeo ut quodam loco poneret haec duo: Vado ad Deum meum, Sic jungit ut distinguat, sic distinguit ut non sejungat. Unum nos vult esse in se, unum autem Patrem et se. 4. Quantumcumque ergo intelligamus et quantumcumque videamus, etiam cum Angelis aequati fuerimus, non videbimus sicut videt Filius. Nos enim et quando non videmus, sumus aliquid. Et quid aliud sumus quando non videmus, nisi non videntes? Sumus tamen vel non videntes; et ut videamus, convertimus nos ad eum quem videamus; et fit in nobis visio quae non erat, quando nos tamen eramus. Est enim homo non videns, et idem ipse cum viderit, dicitur homo videns. Non ergo hoc est illi videre, quod esse hominem: nam si hoc illi esset videre quod esse
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ ẽ &cltollete a corpore : transi& iamte : Nideeni
quid dixit psalmur. & ammoneris quem ad modum
scc piendus sit dr̃: Factȩ sunt inquit mihi lccen mȩ meȩ
pacnirdie ac nocte : Cum dicitur mihi cottidie ubi ẽ dr̃
tuus : Tccmquã pagana dicant. eccediinostni: dr̃ ur̃
ubiẽ  ostendunt enimilli quoduid&ur. Nos colimus
quod non uid&ur: & cui ostendamus. homini qui non
hacb& unde uideat Namutiq si ipsi deos suos uiden
oculis : hacbemur & noscclios oculor. Vnde uideamus
dm̃ nm̃ : ipsi oculi mundandi sunt adõnrõ ut uidea¬
mus dm̃nm̃: Beatienim mundi corde: quia ipsi dm̃
uidebunt: Ergo cumse conturbatum dixirs&. cum
dicitur illi cottidie ubi ẽ dr̃ tuus : Hȩcnemoratur
sum inquit : quia dicitur mihi cottidie ubiẽ dr̃. tuur.

Expanded text:
Deus est. Attolle te a corpore, transi etiam te. Vide enim Deus est. Attolle te a corpore, transi etiam te. Vide enim quid dixit Psalmus, et admoneris quemadmodum sapiendus sit Deus: Factae sunt, inquit, mihi lacrymae meae panes die ac nocte, cum dicitur mihi quotidie, Ubi est Deus tuus? Tanquam Pagani dicant: Ecce dii nostri; Deus vester ubi est? Ostendunt enim illi quod videtur; nos colimus quod non videtur. Et cui ostendamus? homini qui non habet unde videat? Nam utique si ipsi deos suos vident oculis; habemus et nos alios oculos, unde videamus Deum nostrum. Ipsi oculi mundandi sunt a Deo nostro, ut videamus Deum nostrum: Beati enim mundo corde, quia ipsi Deum videbunt . Ergo cum se conturbatum dixisset, cum dicitur illi quotidie, Ubi est Deus tuus? Haec memoratus sum, inquit, quia dicitur mihi quoti
Abbreviated transcription (Latin):
poreclic : ha& &cdem filius fecit temporalia: quia
non solum ipscf&cit Sed &similiter fecit: Pater
enim fecit ꝑfilium : qui a ꝑuerbum fec̃ pocter omnia
Quȩre in patre & filio separationem non inuenis:
Sed si ccsur rexisti. tunc non in uenis: siccliquid su¬
pramenzemtuam t&igisti tunc noninuenis:
Nam siin his uersans quȩ sibi erriis him fac̃ : cũ
imaginibus tuis loquenr non cum uerbo dĩ :
Fallunl te imagines tuae: transcende & corp:
& sapi himum : Trans cende & animũ : & sapidm̃
non tangirs dm̃ insi & animũ transiens quanto mi¬
nus tangis. suncarne remhsens illiergo qui scpi¬
unz camem : quamlon gesun asccpiendo quod
ds̃ ẽ: qui non ibi essenl: &iam si animum saperen
Recedit homo multum adõ quando sapit carhalit̃ :
et mul tum interese inter carhe& animũ : Plus. tec¬
men interẽ int̾ animum & dm̃: Tusi manimo es: in me¬
dio es : Si infra attendis corpusẽ : Si supra adtendir

Expanded text:
poralia, haec eadem fecit Filius temporalia; quia poralia, haec eadem fecit Filius temporalia; quia non solum ipsa fecit, sed et similiter fecit. Pater enim fecit per Filium, quia per Verbum fecit Pater omnia. 11. Quaere in Patre et Filio separationem, non invenis: sed si assurrexisti, tunc non invenis; si aliquid supra mentem tuam tetigisti, tunc non invenis. Nam si in his versaris, quae sibi errans animus facit; cum imaginibus tuis loqueris, non cum Verbo Dei: fallunt te imagines tuae. Transcende et corpus, et sape animum: transcende et animum, et sape Deum. Non tangis Deum, nisi et animum transieris: quanto minus tangis, si in carne manseris? Illi ergo qui sapiunt carnem, quam longe sunt a sapiendo quod Deus est? quia non ibi essent, etiam si animum saperent. Recedit homo multum a Deo quando sapit carnaliter, et multum interest inter carnem et animum: plus tamen interest inter animum et Deum. Tu si in animo es, in medio es: si infra attendis, corpus est: si supra attendis,
Abbreviated transcription (Latin):
fecit & linguo : F&it dr corpons fecit &seruus : Sed
ut fcccer& seruur adno accepit quod facer& : et iubente
dõõ fecit: hoc idẽ ab utroq factumẽ : Sed num quid
similiter : quo modo non similiter Ait aliquis: ecce
uerbum quod fecit animur meur : man& inmne: quod f&
lingua mec: Per cussa aere transiit & non ẽ : cum dix¬
ens uerbum inanimotuo : & sonuent ꝑ linguã tuã: Re¬
di ccdanimum tuum & uide quia ibi ẽ uerbũ quod fecis¬
ti  Num quidsicut mansit inanimotuo mnsit in
linguatua: quod sonuit ꝑ linguã tuam: f&it lingu
sonnr. fecit anmꝰ cogitnr: Sed quod sonuit lingua
transiit: : quod cogitauit nimur perman&: Hoc er¬
go fecit corpur qđ fecit himus : sed nonsimiliter:
E&it enim animur: qu&eneat animus F&it ccutem
lingua quod sont. Et per aerem aurem uerbert: Nũ¬
quid sequenr syllabar & facis ut manet. Nonergo
sic pater & filius Sed h& eccdem feccit & similiter
facit: Sic fecit dr̃ caelum qđ man&. hoc fecit fili¬

Expanded text:
fecit et lingua; fecit dominus corporis, fecit et servus: sed ut faceret servus, a domino accepit quod faceret, et jubente domino fecit. Hoc idem ab utroque factum est: sed numquid similiter? Quomodo non similiter, ait aliquis? Ecce verbum quod fecit animus meus, manet in me: quod fecit lingua mea, percusso aere transiit, et non est. Cum dixeris verbum in animo tuo, et sonuerit per linguam tuam, redi ad animum tuum, et vide quia ibi est verbum quod fecisti. Numquid sicut mansit in animo tuo, mansit in lingua tua? Quod sonuit per linguam tuam, fecit lingua sonans, fecit animus cogitans: sed quod sonuit lingua, transiit; quod cogitavit animus, permanet. Hoc ergo fecit corpus, quod fecit animus; sed non similiter. Fecit enim animus quod teneat animus; fecit autem lingua quod sonat, et per aerem aurem verberat. Numquid sequeris syllabas, et facis ut maneant? Non ergo sic Pater et Filius; sed haec eadem facit, et similiter facit. Si fecit Deus coelum quod manet, hoc fecit Fili
Abbreviated transcription (Latin):
scencc̃ catholicã : quã precipue nosse deb&ir quã ten&e
qui nostis : cqua pror sus fides urã labi non deb& quae
nullis hominum cergumentir &xtor quenda est cor¬
di urõ: dirigamus ea quae intellegimur: & quae for¬
te non intelligimur din genda adhanc regulã qu ñ¬
doq differccmus cumidonei fuerimus : No uimur
ergo aequalem patri filiũ dĩ quia nouimus inpiin¬
cipio dĩ uerbũ: qui dergo iudei uolebanteũ inter

Expanded text:
sanam catholicam, quam praecipue nosse debetis, quam tenete sanam catholicam, quam praecipue nosse debetis, quam tenete qui nostis, a qua prorsus fides vestra labi non debet, quae nullis hominum argumentis extorquenda est cordi vestro, dirigamus ea quae intelligimus; et quae forte non intelligimus, dirigenda ad hanc regulam quandoque differamus, cum idonei fuerimus. Novimus ergo aequalem Patri Filium Dei, quia novimus in principio Deum Verbum. Quid ergo Jud
Abbreviated transcription (Latin):
& in dignati sunt: Merito quidẽ quod ccudebat homora
aequclẽ se facere dõ: Sedideo in merito: qui a in homi¬
ne non intellegebant dm̃ : carnem uidebant: dm̃¬
nesciebant: habitaculum cernebant hccbitatorẽ igno¬
raban: Cccro illa templũ erat : dr̃ in habitabat intus:
Nonergo iħs carnẽ ȩquabat patri non formã serui
dnõ compccrabat : Non quod factũ ẽ propternor.: Sed
quoderat quando fecitnos: quis nãq sit xprcatho
licir loquor: Nostis quiabene credidisctis non uer¬
bumtantum: n& carotantum: Seduerbũ carofac¬
tũ ẽ ut habitar& in nobis recense de uerbo quod
nosti: In principio erat uerbũ & uerbũ erat
ccpud dnĩ & dr̃ert uerbũ Hic ȩqualitas cũ patre sed
uerbum caro fecctũ ẽ & habitauit innobis. Haec
carne mecior ẽ pater: : itapater : &ae qualis & maior.⁊
ae quelis uerbo maior carne: aequalis ei ꝑquẽ fec̃nos
maior eo qui fecctusẽ propternos: adhanc regulam

Expanded text:
et indignati sunt; merito quidem, quod audebat homo et indignati sunt; merito quidem, quod audebat homo aequalem se facere Deo: sed ideo immerito, quia in homine non intelligebant Deum. Carnem videbant, Dnesciebant: habitaculum cernebant, habitatorem ignorabant. Caro illa templum erat, Deus inhabitabat intus. Non ergo Jesus carnem aequabat Patri, non formam servi Domino comparabat; non quod factum est propter nos, sed quod erat quando fecit nos. Quis namque sit Christus, Catholicis loquor, nostis, quia bene credidistis: non Verbum tantum, nec caro tantum; sed Verbum caro factum est, ut habitaret in nobis. Recenseo de Verbo quod nostis: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: hic aequalitas cum Patre. Sehabitavit in nobis : hac carne major est Pater. Ita Pater et aequalis, et major: aequalis Verbo, major carne; aequalis ei per quem fecit nos, major eo qui factus est propter nos. Ad hanc regulam
Abbreviated transcription (Latin):
ne : & quod in eis non bene intellegitur: &iãtemere &
debemur adquȩ capienda paruuli sumur : &corde
pio. & cũtremore. Sicut scriptũ ẽ Hanctenentes
regulã sanitatis : ut qđ secundũ fidẽ qua in buti sumꝰ
intellegere ucluerimur : tam quã decibo gacudea¬
mus: Quod ccũ sedm̃ sanã fidei regulã intellegere
Nondũ potuerimus. dubitationẽ auferamur. intelle¬
gentiã differcmus: Hoc ẽ ut &iã si quid sit nescimus
Bonũ tamen &uerũ esse : minime dubite mus : etego
frr̃. qui suscepi loqui uobir : cogitandussũ cuobis quid
suscspenm: & quae sus ceperim: sus cepi enictractanda
diuina homo spiritalia carnalis: a&erna mortalis :
&iã cme hemi longe sit uana p̃sũptio: Si uolo sanus
indomodĩ conuersari: quae ẽ &clesia dĩ uiui colũna
& firmamentum uentatir: promo dolo meo capio
quod uobis appono: ubi cpentur : pas cor uobis cũ ubi
cdccditur : pulso uobiscũ: Com moti ergo sunt iudȩi

Expanded text:
ne; et quod in eis non bene intelligitur, etiam temere et ne; et quod in eis non bene intelligitur, etiam temere et debemus, ad quae capienda parvuli sumus; et corde pio et cum tremore, sicut scriptum est, hanc tenentes regulam sanitatis, ut quod secundum fidem qua imbuti sumus, intelligere valuerimus, tanquam de cibo gaudeamus: quod autem secundum sanam fidei regulam intelligere nondum potuerimus, dubitationem auferamus, intelligentiam differamus; hoc est, ut etiam si quid sit nescimus, bonum tamen et verum esse minime dubitemus. Et ego, fratres, qui suscepi loqui vobis, cogitandus sum a vobis qui susceperim, et quae susceperim: suscepi enim tractanda divina homo, spiritualia carnalis, aeterna mortalis. Etiam a me, charissimi, longe sit vana praesumptio, si volo sanus in domo Dei conversari, quae est Ecclesia Dei vivi, columna et firmamentum veritatis : pro modulo meo capio quod vobis appono; ubi aperitur, pascor vobiscum; ubi clauditur, pulso vobiscum. 2. Commoti sunt ergo Judaei,
Abbreviated transcription (Latin):
iudei inter ficere: quic non solũ soluebat sabba¬
tum. Sed &iã pactrem suũ dicebat dm̃ aequalẽ
se foccienrdõ: Quodiudȩir displicebat hoc ipsipa¬
tni placcebat: hoc sine dubio plac& &iã eir qui hono¬
nficant filium. sicut honon ficant patrẽ: quia si eis
non placeat dis plicebunt : Non enim dr̃eritma¬
ior qui cplacc&tibi sedtu minor. si dis plic&tibi.
cduersus hanc aũ eorum calumniã uenientẽ
ł de ignorantia uel demalitia: lo quitur dnr̃ñ
omnino quod capiant: Sedunde agitentur &
conturbentur : Et fortasse ł contur bati
medicum quȩrant: Dicebat aũ quae scriberen¬
tur : ut &iã nobis p̾ea legerentur : Viderimꝰ ergo
quid iniudȩorum cordibur factũ sit: Cũ hȩc audirent
quidinnobis fiat: Cũi bȩc audiuimus. ampliur cogitem
Ne que enĩ natȩ sun hereses: & quae dã dogmata per¬
uersitatis in laque antia animas. & in pro fundũ prȩci¬
pitantia : Nisi dũ scrpturȩ bonȩ intelleguntur non be¬

Expanded text:
solum solvebat sabbatum, sed etiam patrem suum dicebat Deum, aequalem se faciens Deo . Quod Judaeis displicebat, hoc ipsi Patri placebat. Hoc sine dubio placet etiam eis qui honorificant Filium, sicut honorificant Patrem; quia si eis non placeat, displicebunt. Non enim Deus erit major, quia placet tibi; sed tu minor, si displicet tibi. Adversus hanc autem eorum calumniam, venientem vel de ignorantia, vel de malitia, loquitur Dominus non omnino quod capiant, sed unde agitentur et conturbentur, et fortasse vel conturbati medicum quaerant. Dicebat autem quae scriberentur, ut etiam a nobis postea legerentur. Viderimus ergo quid in Judaeorum cordibus factum sit, cum haec audirent: quid in nobis fiat cum haec audimus, amplius cogitemus. Neque enim natae sunt haereses, et quaedam dogmata perversitatis illaqueantia animas et in profundum praecipitantia, nisi dum Scripturae bonae intelliguntur non be
Abbreviated transcription (Latin):
non recpinã cerbitratus ẽ. nonusur pauit ae qua¬
litatẽ dĩ Sed erat in illa in quanatus erat: & nor
ade qualẽ dm̃ quomodo ꝑuenire mus: Sem& ip¬
sũ &inaniuit: formã serui accipiens: Nonergo
se &cinauit. amittens qđ erat Sed accipiens qđ
non erat. Hanc formã serui contem nentes iudȩi
rant: Quam uis eum. hoc dese dicere: mini me du¬
bitabant: Et ideo seuiebant: & adhc atcMe neos
ille ꝑ ferebat & sanitatem seuientiũ requi rebat

Expanded text:
non rapinam arbitratus est? Non usurpavit aequanon rapinam arbitratus est? Non usurpavit aequalitatem Dei; sed erat in illa, in qua natus erat. Et nos ad aequalem Deum quomodo perveniremus? Semetipsum exinanivit formam servi accipiens . Non ergo se exinanivit amittens quod erat, sed accipiens quod non erat. Hanc formam servi contemnentes Judaei, rant; quamvis eum hoc de se dicere minime dubitabant, et ideo saeviebant: et adhuc tamen eos ille perferebat, et sanitatem saevientium requirebat
Abbreviated transcription (Latin):
inde hereses pulsa de ecła: Ecce ipsi ceci ipsi inter
dccretur filius dĩ: quiȩ qualis ess& dõ: quis erat
nesciebatit: tcclemtamen prȩdicari agnoscebnt
qui ccpaetrem suũ dicebat dm̃ ae qualẽ se faciens dõ
Non erat ergo aequalis do. Non ipsese facciebat ae¬
queclẽ : Sed ille illũ genuerat equalẽ: Si se ipse
fcccer& aequaclẽ do cader& ꝑrcpinã: qui enim se
uoluit aequaclẽ facere dõ dũ non es s& cecidit
&& cengelo fecctus ẽ dicbolus: & anc suꝑbiã homi¬
ni propinauit unde ipse deiectus ẽ : Nã hoc dix̃ homi¬
ni: cui stanti lapsus in uidit: Gusdate. &entir si cut
dii: idẽ usur patione rapite. quod facti non estis.
quicc& ego rapiendo deiectus sũ: non hoc prodebat
Sed hoc suadebat xp̃r aũ aequalis pectri natur erat ñ
factus: Natus de substantia patiis: Vnde illũ sic com¬
mendat ccpostolus quia cum in forma ess& non
rcpinã arbitratus ẽ esse ae quaclis dõ: Quidest.

Expanded text:
inde haeresis est pulsa de Ecclesia. Ecce ipsi caeci, ipsi interfinde haeresis est pulsa de Ecclesia. Ecce ipsi caeci, ipsi interfdaretur Filius Dei, qui aequalis esset Deo. Quis erat nesciebant; talem tamen praedicari agnoscebant, quia patrem suum dicebat Deum, aequalem se faciens Deo. Non erat ergo aequalis Deo? Non ipse se faciebat aequalem, sed ille illum genuerat aequalem. Si se ipse faceret aequalem Deo, caderet per rapinam. Qui enim se voluit aequalem facere Deo cum non esset, cecidit , et ex angelo factus est diabolus: et hanc superbiam homini propinavit, unde ipse dejectus est. Nam hoc dixit homini, cui stanti lapsus invidit, Gustate, et eritis sicut dii : id est, usurpatione rapite quod facti non estis; quia et ego rapiendo dejectus sum. Non hoc prodebat, sed hoc suadebat. Christus autem aequalis Patri natus erat, non factus: natus de substantia Patris. Unde illum sic commendat Apostolus: Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo. Quid est,
Abbreviated transcription (Latin):
Ego sum: per me factus ẽ mundur inillis operib
ꝑme regitur mundur mistis openb pater meir
Ettunc oporatus ẽ cum fecit mundũ: &us que
nunc operctur cum regit mundũ: Ergo &per
me fecit cum fecit : et ꝑ me regit. cũ regit Dix̃ hade
sed quibur : cȩcir surdis: claudis Languidir: medicum
non agnoscentibus : & tam quã infrenesilmente ꝑdita
occidere uolentibus: pro inde quid secutus. euange¬
lisita dix̃: Hinc ergo magir quȩrebant eũ iudei inter¬
ficere : quic non solum soluebat sabbatum: sed & patrẽ
suũ dicebat dm̃ Non quo modo cum que: sed quid aeqã¬
lemse fccciens dõ : Nã om̃s dicimus dõ pater nr̃ qui es
incȩlis: & legimur & iudȩos dixisse cumtusis pacãnr:
Ergo non hinc ircscebantur: quia patrẽ suũ dice¬
bat dm̃ sed quod longe alio modo quã homines: ec¬
ce intellegunt iudei quod non in tellegunt arriani:
Arriani quipƿe: in ȩqualẽ filium patni dicunt: et

Expanded text:
ego sum: per me factus est mundus in illis operibus, ego sum: per me factus est mundus in illis operibus, per me regitur mundus in istis operibus. Pater meus et tunc operatus est cum fecit mundum, et usque nunc operatur cum regit mundum; ergo et per me fecit cum fecit, et per me regit cum regit. Dixit haec, sed quibus? Surdis, caecis, claudis, languidis, medicum non agnoscentibus, et tanquam in phrenesi mente perdita occidere volentibus. 16. Proinde quid secutus Evangelista dixit? Hinc ergo magis quaerebant eum Judaei interficere, quia non solum solvebat sabbatum, sed et patrem suum dicebat Deum. Non quomodocumque: sed quid? Aequalem se faciens Deo. Nam omnes dicimus Deo, Pater noster qui es in coelis : legimus et Judaeos dixisse, Cum tu sis pater noster . Ergo non hinc irascebantur, quia patrem suum dicebat Deum; sed quod longe alio modo quam homines. Ecce intelligunt Judaei quod non intelligunt Ariani. Ariani quippe inaequalem Patri Filium dicunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
cipio erat uerbum: &qua le cum que uerbũ sed dr̃
erat uerbũ : Et omnia ꝑ ipsũ facta s̃ : forte nĩgnificat&s
ẽ : requi &urus in die septimo ab omnibur operib suis
Legite enim euangeliũ & uid&e quanta operatus sit
ihs : operatus ẽ salutem nr̃am Et incruce ut impleren¬
tur in eo omnia p̃dicta proph&arũ. Coronatus esa
spinis sus pensus ẽ ligno Dixsitio &cepit ac&um
insphongicut imple r&ur quod dictum est
Et insiti mec potauerunt me ac&o: Atubi imple¬
tcc sunt omnic operc eius sexta sab bati. inclina¬
to capite reddidit spm̃ et in sepulchro sabbato
requieuit ab omnibur openbus suis: Ergotam quã
dicer& iudeir : quid &x sp&tatis ut non operer sabbato:
Sabbati dies uobis ad significationẽ meã preceptus ẽ
opercdĩ attenditis. ego ibi erã cum fierent perme
facta sunt omnia: ego noui pater mrusq modo
opercctur: operctur ẽ pater lucẽ: Sed dix̃ ut fier&
lux: Si dixit uerbo operatus ẽ uerbũ eiꝰ ego erã:

Expanded text:
lecumque Verbum, sed Deus erat Verbum, et omnia per ipsum facta sunt : forte significatus est requieturus in die septimo ab omnibus operibus suis. Legite enim Evangelium, et videte quanta operatus sit Jesus. Operatus est salutem nostram in cruce, ut implerentur in eo omnia praedicta Prophetarum: coronatus est spinis, suspensus est ligno; dixit, Sitio, accepit acetum in spongia, ut impleretur quod dictum est, Et in siti mea potaverunt me aceto . At ubi impleta sunt omnia opera ejus, sexta sabbati inclinato capite reddidit spiritum, et in sepulcro sabbato requievit ab omnibus operibus suis . Ergo tanquam diceret Judaeis, Quid exspectatis ut non operer sabbato? Sabbati dies vobis ad significationem meam praeceptus est. Opera Dei attenditis; ego ibi eram cum fierent, per me facta sunt omnia, ego novi: Pater meus usque modo operatur. Operatus est Pater lucem; sed dixit ut fieret lux : si dixit, Verbo operatus est; Verbum ejus ego eram,
Abbreviated transcription (Latin):
uobis ꝓficientib differctur: Visio enim isdatem¬
plũ dĩ querit: Sc̃m locum querit: portate proxi¬
mũ & cembulate ibi eũ uidebitis. ubi uerbec hominũ
non queratir: Hoc forte potius dicere ualemus qͥ a
& meo qđ dr̃ in die septimo requieuit ipsũ dum̃ &
& dicebat pater mr̃ usque modo operatur & ego ope¬
ror. Magno sacramento significauit: Quia & dnrihr¬

Expanded text:
vobis proficientibus differatis; visio enim ista temvobis proficientibus differatis; visio enim ista templum Dei quaerit, sanctum locum quaerit: portate proximum et ambulate; ibi eum videbitis, ubi verba hominum non quaeratis. 15. Hoc forte potius dicere valemus, quia et in eo quod Deus in die septimo reqt dicebat, Pater meus usque modo operatur, et ego operor, magno sacramento significavit. Quia et Domi
Abbreviated transcription (Latin):
qui euit ab omnib operibus suis indie septimo: Et
contra hanc senpturã ꝑ moysen ministratã loqui¬
cur dnr ihs: cum ipse dicat uideis. Sicreder&is moy¬
si creder&is & mihi : deme enĩ ille scipsit : Nideer
go neccliquid uoluit significare moyses qđ dr̃ requi¬
euit & in septimodie: Non enim defecerat dr̃ operan¬
do creaturc̃suã & indigebat requie sicut homo
quo modo defecerat qui uerbo fecerat: tamen
& illud uerũ est : qui a requi euit dr̃ ab operibus suir
in die septimo : Et hoc uerum ẽ quod ait ihr̃ Pat̃
mr usque modo operatur: Sed quis &plic& uerbis
homo hominib: infirmus infirmis in doctus dis¬
cere cupientib et forte : Si quid sccpit: promere:
& &plicare non ualens hominib difficile forteca¬
pientib &iã si explicari possit quod capitur: Quir
in quã frrmei explic& uerbis quomodo dr̃ & qui¬
&us ope&ur & operans qui escat: obsecrouos ut hoc

Expanded text:
quievit ab omnibus operibus suis in die septimo ? et quievit ab omnibus operibus suis in die septimo ? et contra hanc Scripturam per Moysen ministratam, loquitur Dominus Jesus, cum ipse dicat Judaeis, Si crederetis Moysi, crederetis et mihi: de me enim ille scripsit ? Videte ergo ne aliquid voluit significare Moyses, quod Deus requievit in die septimo. Non enim defecerat Deus operando creaturam suam, et indigebat requie sicut homo. Quomodo defecerat qui verbo fecerat? Tamen et illud verum est, quia requievit Deus ab operibus suis in die septimo; et hoc verum est quod ait Jesus, Pater meus usque modo operatur. Sed quis explicet verbis, homo hominibus, infirmus infirmis, indoctus discere cupientibus, et forte si quid sapit, promere et explicare non valens hominibus, difficile forte capientibus, etiam si explicari possit quod capitur? Quis, inquam, fratres mei, explicet verbis quomodo Deus et quietus operetur, et operans quiescat? Obsecro vos, ut hoc
Abbreviated transcription (Latin):
in sabbato: quidergo dnr̃ modo responditiu¬
deis audiccmur desanis factis hominibus Sabba¬
to dixi quid soleat respondere: qui cciumenta sua
non contemnebant sabbato: uel li berando ł clen¬
do: deportato grabato quidrespondit: mani¬
fesaũ opus corporale fecctũ erat. ante oculor
iudȩorũ. Non sanitas corporis. sed operatio cor¬
poris : quae non uidebatur itaneces sccrico
quẽ cdmodũ sanitas: aperte ergo dnr̃ dicat
scccramentũ scbbati Et signũ obseruan di
unius diei cadtemp: datũ eẽ iudȩis: impl&ionẽ
uero ipsã sacramenti: mn illo uenisse: Pater
mr̃ inquit usq: modo operatur &ego operor
Misit in eos magnũ tumultũ: aduentu dnĩtur¬
bectur aqua: Sed qui tur bat lat& it am̃ sa nan¬
dusẽ Tur bata cqua ȩgerunus magnus.
pccssodnõ itotur mundus: Videcmus ergo sespon¬
sionẽ uentatis: pacter mr̃us que modo operatur &
ego operor. Fal sũ ergo dix̃ scrptura : quicc dr̃ re¬

Expanded text:
in sabbato. Quid ergo Dominus modo respondit Juin sabbato. Quid ergo Dominus modo respondit Judaeis, audiamus. De sanis factis hominibus sabbato, dixi quid soleat respondere, quia jumenta sua non contemnebant sabbato, vel liberando vel alendo. De portato grabato quid respondit? Manifestum opus corporale factum erat ante oculos Judaeorum: non sanitas corporis, sed operatio corporis; quae non videbatur ita necessaria, quemadmodum sanitas. Aperte ergo Dominus dicat sacramentum sabbati, et signum observandi unius diei ad tempus datum esse Judaeis; impletionem vero ipsam sacramenti in illo venisse. Pater meus, inquit, usque modo operatur, et ego operor. Misit in eos magnum tumultum; adventu Domini turbatur aqua, sed qui turbat, latet. Tamen sanandus est turbata aqua aeger unus magnus, passo Domino totus mundus. 14. Videamus ergo responsionem Veritatis: Pater meus usque modo operatur, et ego operor. Falsum ergo dixit Scriptura quia Deus re
Abbreviated transcription (Latin):
cuum Si di dicisti portacre: qui solebar portari:
Deniq modo non dũ nosai ihm̃ Non dũ uides ihm
quid p̾ea sequitur. quõ non de sattit ille tollen¬
do grabatũ suũ & ambulando Uidit eũ p̾eaihr̃ in
templo: inturba non eũ uidit in templo udit
dnr̃ quidẽ ih̃s & in turba illũ uidebat & intemplo
illeccũ languidus. inturba ihm̃ ñ cognoscit. per¬
⁊ intemplo cogioscit:
uenit ergo ille ad dnm̃ uidit eũ intem plo: uidit eũ
in loco sacrato. in loco scõ: & quid abeo audit: Ecce
icc̃ sanus es noli p&care ne quidtibi d&erius cor¬
tingat Nunc ille p̾ea quã uidit ihm̃: & cognou̾
ihm ccuctorem sanitatis suae: non fuit piger in
euangeli sando quem uiderct: abiit. & nuntiau̾
iudeir quia ihr̃ err& : qui eũ scnũ fecerat: ille ad¬
nuntiabat & illi insanabant: ille salutẽ suam
predicabat illi salutem suã non quȩrebant: Per¬
seque batur iudei dnm̃ ihm̃: quiaha& feccie bat

Expanded text:
tuum; si didicisti portare, qui solebas portari. tuum; si didicisti portare, qui solebas portari. Denique modo nondum nosti Jesum, nondum vides Jesum: quid postea sequitur? Quoniam non destitit ille tollendo grabatum suum, et ambulando, Vidit eum postea Jesus in templo. In turba non eum vidit, in templo vidit. Dominus quidem Jesus et in turba eum videbat, et in templo: ille autem languidus Jesum in turba non cognoscit, in templo cognoscit. enit ergo ille ad Dominum; vidit eum in templo, vidit eum in loco sacrato, in loco sancto. Et quid ab eo audit? Ecce jam sanus factus es; noli peccare, ne quid tibi deterius contingat. 12. Tunc ille, posteaquam vidit Jesum, et cognovit Jesum auctorem sanitatis suae, non fuit piger in evangelizando quem viderat: Abiit, et nuntiavit Judaeis quia Jesus esset qui eum sanum fecerat. Ille annuntiabat, et illi insaniebant: ille salutem suam praedicabat, illi salutem suam non quaerebant. 13. Persequebantur Judaei Dominum Jesum, quia haec faciebat
Abbreviated transcription (Latin):
grabectumtuũ: et ille ccuctorem sanitatis suȩ obi¬
ciebat caldmni atoribus : Qui in quit me fecit sanũ
ipse mihi dix̃ : ⁊ olle grabatũtuum & ambula: Non acci¬
perẽ iussionẽ : a quo accsperẽc sanitatẽ: Et illi quiẽ ille
homo quitibi dix̃. Tolle grabatũtuũ & cembula: Sed
qui scnus erat factus. nesciebat quisesr&: a quo hoc
rat abeo in turba uid&e. quem ad modũ & hoc im¬
pleatur: portamus proximũ : & ambulamus ad dm̃
Sed eũ cdquẽ ambulamus. non dũ uidemur: Ideo &
ille non nouerat ihm̃: Sacramentũ hoc commen¬
datum ẽ : quia in eũ credimur: quẽ non dũ uidemꝰ:
Et ut non uide atur declinat in turba: difficileẽ
in turba uidere xpm̃. Solitudo quȩdã necessaria ẽ
menti nraẽ: Quccdã solitu dine intentionis uid&
dr̃ turba strepitũ hab& uisio ista secr&ũ deside¬
rat: Tolle grabatũtuũ porta portatus proxi¬
mũ tuũ &cmbula ut ꝑuenias: Noli ihm̃ querere
uelitur ba  seat: ambulato qui portas proximũ

Expanded text:
grabatum tuum. Et ille auctorem sanitatis suae objiciebat calumniatoribus: Qui, inquit, me fecit sanum, ipse mihi dixit, Tolle grabatum tuum, et ambula. Non acciperem jussionem a quo receperam sanitatem? Et illi: Quis est ille homo qui tibi dixit, Tolle grabatum tuum, et ambula? 11. Sed qui sanus erat factus nesciebat quis esset, a quo hoc rat ab eo in turba. Videte quemadmodum et hoc impleatur. Portamus proximum, et ambulamus, ad Deum; sed eum ad quem ambulamus, nondum videmus: ideo et ille nondum noverat Jesum. Sacramentum hoc commendatum est, quia in eum credimus quem nondum videmus: et ut non videatur, declinat in turba. Difficile est in turba videre Christum: solitudo quaedam necessaria est menti nostrae; quadam solitudine intentionis videtur Deus. Turba strepitum habet; visio ista secretum desiderat. Tolle grabatum tuum, porta portatus proximum tuum; et ambula, ut pervenias. Noli Jesum quaerere veli: turba foris stat. Ambula tu, qui portas proximum
Abbreviated transcription (Latin):
dicebat dm̃. ae quaclẽ se fcccienr dõ. Videnter carnem :
non uidentes uerbũ : Lo quatur ergo & contra eos uer¬
bũ per carnẽ & interior habitator son& ꝑrhabitaculũ
suumut qui potesa : no uerit quis intur habit&: quid er¬
go eisdicit respardit itaq ihr̃ & dix̃ eis : commotir.
quod ccȩqualẽ se faccer& dõ: Amen amendico uobis
non potesa filiur ase facere quic quã nisi quod
uider& pectrem facientem: Adhaȩc quid respor¬
derint iudȩi. scriptũ non est: & fortas se tacuer:
quiclãtamen. qui xp̃i anos se haben uolunt nonta¬
cent & quodã modo & his uerbis concipiun
quȩ dcc̃ dicenda contranor: quȩ contem nen da
non sunt: Et propter ipsos. & propter nor:
arriani quippe her&ici dicenter non ꝑ car¬
nem. sed ante carnem. filiũ ipsũ qui suscepit
caernẽ : minorẽ eẽ quac pater ẽ: & nonesse eiusdẽ
substantiȩ cuius pater ẽ: Eacpiunit ex his uerbis

Expanded text:
ciens Deo: videntes carnem, non videntes Verbum. Loquatur ergo et contra eos Verbum per carnem, et interior habitator sonet per habitaculum suum; ut qui potest, noverit quis intus habitet. 3. Quid ergo eis dicit? Respondit itaque Jesus, et dixit eis, commotis quod aequalem se faceret Deo, Amen, amen dico vobis, non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem. Ad haec quid responderint Judaei, scriptum non est: et fortasse tacuerunt. Quidam tamen, qui christianos se haberi volunt, non tacent, et quodammodo ex his verbis concipiunt quaedam dicenda contra nos: quae contemnenda non sunt, et propter ipsos et propter nos. Ariani quippe haeretici dicentes, non per carnem, sed ante carnem, Filium ipsum qui suscepit carnem, minorem esse quam Pater est, et non esse ejusdem substantiae cujus P
Abbreviated transcription (Latin):
subiunxit ut se ae qualẽ non esse monstrar&:
Mouebatur enim iudeus auint cduersur xpm̃: quia
aequalẽ sefaciebat dõ & uolens eũ corrigere ab hoc
patii. Idest ae quaclẽ dõ ait quas dicens. Quidiras¬
cimini: quid in dignamini non sum aequalir : qui cc
non potesa filiur a se facere quicquã nisi quod uider&
pecatrem feccientem: Qui enĩ non potese inquiunt
facere a sequicquã niñ quod uiderit patrẽ faciendẽ
uti que minor ẽ non ccequalis : in hac regula cordir
sui distorta & pracua her&icus cudiat nos non dũ
obiur gantes : Sed adhuc quacsi quȩ rentes. &ex¬
plic& nobis quod sentit : Puto enim. o quis quir
tẽ tenens nobiscũ : Quicc in piincipio erat uerbum:

Expanded text:
se monstraret. Movebat enim Judaeos, aiunt, adversus Christum, quia aequalem se faciebat Deo; et volens eos corrigere ab hoc Patri, id est, aequalem Deo, ait, quasi dicens, Quid irascimini? quid indignamini? Non sum aequalis, quia non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem. Qufacere a se quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem, utique minor est, non aequalis. 4. In hac regula cordis sui distorta et prava, haereticus audiat nos nondum objurgantes, sed adhuc quasi quaerentes, et explicet nobis quod sentit. Puto enim, o quisquis tenes nobiscum quia in principio erat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓohannes euangelista inter consortes & conparti¬
cipes suos alios euangelistar: hoc p̃cipuũ & propni¬
ũ donũ accepit adnõ : Suꝑ cuius p&tus in conuiuio
discum bebat : ut ꝑhoc significar&. quia secr& a
celtiora de intimoeiur cor de potabat ut ecdice¬
r& defilio dĩ quae par uulorum menterfor¬
Etccsses intentas. &citare possin implere autem
nondum capacces non possunt: grandiusculiraũ
quib: que mentibus & ad a&atẽ quandã interur
uinlẽ ꝑuenientib : dat aliquid uerbir his quo & ex¬
erce antur & pascantur : Audistis cũ leger&ur

Expanded text:
oannes evangelista inter consortes et comparticipes suos alios evangelistas, hoc praecipuum et proprium donum accepit a Domino super cujus pectus in convivio discumbebat , ut per hoc significaret quia secreta altiora de intimo ejus corde potabat, ut ea diceret de Filio Dei quae parvulorum mentes fortassis intentas excitare possint; implere autem nondum capaces non possint: grandiusculis autem quibusque mentibus et ad aetatem quamdam interius virilem pervenientibus, dat aliquid verbis his, quo et exerceantur, et pas
Abbreviated transcription (Latin):
seduci xp̃ĩ ani: nequȩratis ergo alibi xpm̃ quã ubi se
uobis uoluit prȩdicarix p̃s : Et quo modo uobisuo¬
luit prȩdicari sic illum ten&e : sic in corde urõscribi¬
te: murusẽ aduersus om̃simp&us. aduersus om̃ insih¬
as inimici: Nolite.timere n& temptat nisi permis

Expanded text:
seduci Christiani? 7. Ne quaeratis ergo alibi Christum, quam ubi se vobis voluit praedicari Christus; et quomodo vobis voluit praedicari, sic illum tenete, sic in corde vestro scribite. Murus est adversus omnes impetus et adversus omnes insidias inimici. Nolite timere, nec tentat ille, nisi permis
Abbreviated transcription (Latin):
g& fcccunum ẽ remedium: Quanti forte hodie ccudien¬
do & non fecciendo. Rapti sunt fluuio celebritates hu¬
iur: audiendo enim & non fecciendo : uenit fluuius. ipsa
celebritas anniuer sccria impl&us ẽ torrens. transi
num : Quod sic cõmen dacuit dni intentum enimte fec̃:
Ncc si hoc ante p&rus uoccr&ur: nonitauideres mys¬
terium p&rce & putares casueũ sic uocari non proui¬
dentia dĩ Ideo eum uoluit cliud prius uocacri ut &xip¬
sec cum mutatione nominis saramenti ui ucccitcr

Expanded text:
et fac; unum est remedium. Quanti forte hodie audienet fac; unum est remedium. Quanti forte hodie audiendo et non faciendo rapti sunt fluvio celebritatis hujus? Audiendo enim et non faciendo, venit fluvius ipsa celebritas anniversaria, impletus est torrens, transitnum, quod sic commendavit Dominus. Intentum enim te fecit. Nam si hoc ante Petrus vocaretur, non ita videres mysterium petrae; et putares casu eum, sic vocari, non providentia Dei: ideo voluit eum aliud prius vocari, ut ex ipsa commutatione no
Abbreviated transcription (Latin):
uiro sculto qui aedificauit domum sucm suꝑ arenã:
uenti & im pegerun in domum illam Et cecidit.
& feccta est riuna eius magna Quid prodesa quia
intrat &clesic̃ qui uult suꝑ crenam aedificare.
Audi endo enim & non facciendo ccedificat quidẽ sed
super cerenã: Siemmnihil ccudit. ni hil aedificat
Siccudit aedificat: sed querimus ubi: Si enim ccudit
& feccit suꝑ p&rã: Siccudit & non faccit suꝑ crenami
Duo sun genera aedifi cantium: ccut suꝑ p&rã aut su¬
per arenam: Quidergo illi qui non cudiunt securi
sunl : Securos eos dicitꝰ qui anihil aedificant᷑ : nudi
r̃ sub pluuia tonte uentar: ante fluminc: Cum ue¬
nerint isacante illos tollunt quac̃ domus deicint:
Ergo uncẽ securitas. cedificare : & super p&ram
ccedificare: Si ccudire uis & non feccere: aedificas sed
ruincm ccedifi cas Cum ccũ uenerit temptatio deic̃
domũ & cum ipsaruinatua t& ollit: Siccũ nonccudir.
nudus es illir temptationibuntuis ipse tracheris: Audier

Expanded text:
viro stulto, qui aedificavit domum suam super arenam. venti, impegerunt in domet facta est ruina ejus magna » . Quid prodest quia intrat Ecclesiam, qui vult super arenam aedificare? Audiendo enim et non faciendo, aedificat quidem, sed super arenam. Si enim nihil audit, nihil aedificat: si autem audit, aedificat. Sed quaerimus, ubi. Si enim audit et facit, super petram: si audit et non facit, super arenam. Duo sunt genera aedificantium; aut super petram, aut super arenam. Quid ergo illi qui non audiunt? securi sunt? securos eos dicit, quia nihil aedificant? Nudi sunt sub pluvia, ante ventos, ante flumina: cum venerint ista, ante illos tollunt, quam domos dejiciant. Ergo una est securitas, et aedificare, et super petram aedificare. Si audire vis et non facere, aedificas; sed ruinam aedificas: cum autem venerit tentatio, dejicit domum, et cum ipsa ruina tua te tollit. Si autem non audis, nudus es, illis tentationibus tu ipse traheris. Audi ergo,