comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mistratꝰ ꝓcurator. ñ istrio fractꝰ ĩ feminã. ñ cau¬
torqs chaboli uenenata dulcedo. ñ iuuenis uolsꝰ ł mli¬
s nitidꝰ. nicħ artiũ scenicaꝵ. nicħtͥ in obseqͥis
molle uingant᷑. habeto tec̃ iuduaꝵ & iuginu

Expanded text:
mistratus procurator, non histrio fractus in feminam, non canmistratus procurator, non histrio fractus in feminam, non cantoris diaboli uenenata dulcedo, non iuuenis uulsus et nitidus. nihil artium scenicarum, nihil tibi in, obsequiis molle iungatur. habeto t
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ tͥ iniurie moueãt. & arbit᷑ris me obuirgan¬
tis aĩo seb̾e.ñ tim̃tis. cuiꝰ uotũ est nescire ꝙͦ me¬
tuo. Een̾ã res infeminis fama puditioie est.⁊
.q. flos pulcherrimꝰ. eito ad leuẽ marcessit aurã.
dicis . & maritalis de est auctoritas. cuiꝰ ũbra tu¬
tam̃ uroris est. Nd facit uidua int̃ familiȩ młti¬
nas famulos.s ut uiros exubescas. Certe si am¬
bitiose domꝰ ħ offã flagitãt. p̃ficiat his senẽ ho¬
nestis morib. cuiꝰ honor dñe dignitas sit. Seio
mlt̾as clausis ad publiẽ forib ñ caruisse ĩ fa¬
mia sĩuiloꝵ. qͦs suspectos faciebat aut cultꝰ
impudieꝰ. aut es̾si corꝑis nitor. aut etas apta
libidini. ay ex ꝯscĩa amoris occulti seeutꝰ aĩ tu¬
mor. qͥ ⁊ bñ dissumłatꝰ. freqn̾t̾ erũpit ĩ public̃:
& oseruos .q. seruos despicit. ħ ex abundantia
dem̃ esit. ut oĩ diligñtia eustodias eoe tirõ. & ca¬
ueas quicqͥd de te fingi pͭ. N ãbulet corã tecala¬

Expanded text:
e moueant et arbitreris me obiurgantis animo scribere, non timentis, cuius uotum est te nescire, quae metuo. tenera res in feminis fama pudicitiae est et quasi flos pulcherrimus cito ad leuem marcescit auram lit ad uitium et maritalis deest auctoritas, cuius umbra tutamen uxoris est. quid facit uidua inter familiae multiut famulos, sed ut uiros erubescat. certe, si ambitiosae domus haec officia flagitant, praeficiat his senem honestis moribus, cuius honor dominae dignitas sit. scio multas clausis ad publicum foribus non caruisse infamia seruulorum, quos suspectos faciebat aut cultus inmodicus aut crassi corporis nitor aut aetas apta libidini aut ex conscientia amoris occulti securus animi tumor, qui etiam bene dissimulatus frequenter erumpit in publicum et conseruos quasi seruos despicit. hoc ex abundanti dictum sit, ut omni diligentia custodias cor tuum et caueas, quidquid de te fingi potest. Non ambulet iuxta te cala
Abbreviated transcription (Latin):
Stinentie nuptias ñ ꝯciliet. q̃ apłm legit. suꝑ¬
est. ut qͥ ħñt urores tamꝗͣ. ñ habentes suit.
C ur u̾qiẽ cogit ut nobat. Qui de monoga¬
in ia ẽ sac̾dos. qͣre uiduã hortat᷑ ut bigama
iubent᷑ ꝯtẽpne̾ facultates.Amico raꝑe qͥppiã
furtũ est. Eccłiam fraudare. sacͥlegiũ est aoce¬
pisse pauꝑib epogandũ & esurientib pluri¬
leris est. exiñ aliqͥd subtrahere. ontuõ p̃do¬
nũ crudelitatẽ suꝑat.alt̾ fame torq̃t᷑. & tu
in dicas. qm̃ uent᷑ eiꝰ satis fit. Aut diuide sta¬
tĩ ꝙ acceꝑis. aut si tmidꝰ dispensatorꝙ. dimit¬
te largiorẽ. ut sua ip̃e distribuat. Nolo sub oc¬
casione mea saccłs curs plenꝰ sit. Nomo mea
meliꝰ me seruare pͥ. ip̃e ẽ dispensator õptimꝰ ÷¬
qͥ incħ sibi seruat.oegisti menepotiane
rnĩe. lapidato iã u̾gin̾itatis ubesso. quẽ sc̃e
eustochie Rorne seripserã pꝰ anuos .x. ruisꝰ
bethleẽ ora reserare. & ofodiendꝰ me linguis

Expanded text:
ciliet. Qui Apostolum legit: superest, ut qui habent uxores tanquam non habentes sint , cur virginem cogit ut nubat? Qui de monogamia sacerdos est, quare viduam hortatur ut bigama jubentur contemnere facultates? Amico rapere quippiam furtum est, ecclesiam fraudare sacrilegium est. Accepisse pauperibus erogandum, et esurientibus pluribtrahere omnium praedonum crudelitatem superat. ego fame torqueor et tu iudicas, quantum uentri meo satis sit? aut diuide statim, quod acceperis, aut, si timidus dispensator es, dimitte largitorem, ut sua ipse distribuat. nolo sub occasione mea sacculus tuus plenus sit. nemo me melius mea seruare potest. optimus dispensator est, qui sibi nihil reseruat.. Coegisti me, Nepotiane carissime, lapidato iam uirginitatis libello, quem sanctae Eustochiae Romae scripseram, post annos decem rursus Bethlem ora; reserare et confodiendum me linguis
Abbreviated transcription (Latin):
uenabiliorẽ pudicitiã adoleseentia facit. quȩ
mortẽ iuuenis mariti ita fleuit. ut exempbo
oiugii dedit. Sie ͤ tulit ut eũ ꝓfectũ e̾deret.
ñ amissũ. Orbiatis magnitũdo. relligionis occo
p̃sentẽ nou̾it. Cur qͦ ad eã seͥpsimꝰ qͣ iq̃no¬

Expanded text:
uenerabiliorem pudicitiam adulescentia facit, quae mortem iuuenis mariti sic fleuit, ut exemplum coniugii dederit, sic tulit, ut eum profectum crederet, non amissum. orbitatis magnitudo religionis occasio praesentem nouerit. cur ergo ad eam scribimus, quam igno
Abbreviated transcription (Latin):
tib eoꝵ si ꝑmansi̾nt in fide o earitate. & scĩ¬
tate c̃ ꝓudieitia. Otymotheȩ. te ip̃m castñ
liceat.s ex abundanti lub̾cã etatẽ monuisse
pietatis est. q̃ dictus sũ ñ tͥ. s puellarib an¬
uis dicta intellige. Uidua q̃ indelitus ẽ. ui¬
uens mortua ẽ. ħ uas electionis loquit᷑. & ex
illo ꝓfept᷑ tesauro. qͥ ofident᷑ aiebat. an exꝑi¬

Expanded text:
tibus eorum, si permanserint in fide et caritate et sanctitate cum pudicitia. o Timothee, te ipsum castum liceat, sed ex abundanti lubricam aetatem monuisse pietatis est. quae dicturus sum, non tibi, sed puellaribus annis dicta intellege. uidua, quae in deliciis est, uiuens mortua est. hoc uas electionis loquitur et de illo profertur thesauro, qui confidenter aiebat: an experi
Abbreviated transcription (Latin):
¶ ntis sudorib hẽditas eassa expetit᷑ munorila¬
bore margaritõ xͥ emipot̾at. diuinas sẽpt᷑as
sepiꝰ lege. t̃mo nr̃ꝙͣ. de manib tuuis sac̃ lectio
deponat᷑. Disce ꝙ doccas. optine eũ qͥ s. doetnã¬
sana. & contͣđreen tes reuinee̾. ꝑmane in his
quȩ didicisti &. c̾dita sũt tͥ. Seiens a qͦ didiceris
paratꝰ semꝑ ad satisfactionẽ. om̃i poscenti te rõ¬
nẽ. de ea q̃ in te est spe. N ofundant oꝑasermo¬
nẽ tui ne c̃ u ȩccłia loq̃ris. tacitꝰ qͥlib respondeat.
Cur gͦ q̃dicis ñ facis. Delicatꝰ magist᷑ ẽ. qͥ pleno ueu¬
tre de ieuinuis disputat. Accusare auaritiã & la
tus pontifici tuo. & qiͣ aĩe pareutẽ suscipe. Amars
Plura tͥ in codẽ uiro. obseruanda sũt noĩa. Monachꝰ
ut senatorẽ. Qd̾ aaron & filios eiꝰ. ħ ẽẽ ep̃m & p̾s/¬

Expanded text:
quantis sudoribus hereditas cassa expetitur! minori labore margaritum Christi emi poterat. Diuinas scripturas saepius lege, immo numquam de manibus tuis sacra lectio deponatur. disce, quod doceas; obtine eum, qui sesana et contradicentes reuincere; permane in his, quae didicisti et credita sunt tibi, sciens, a quo didiceris, paratus semper ad satisfactionem omni poscenti te rationem de ea, quae in te est, spe. non confundant opera sermonem ttmm, ne, cum in ecclesia loqueris, tacitas quilibet respondeat: \'cur ergo haec ipse non facis?\' delicatas magister est, qui pleno uentre de ieiuniis disputat; accusare auaritiam et latus pontifici tuo et quasi animae parentem suspice; amare plura tibi in eodem uiro obseruanda sunt nomina: monachus, ut senatorem? quod Aaron et filios eius, hoc epis
Abbreviated transcription (Latin):
tioꝵ ꝑitũ. & sacmentoꝵ dĩ cui eruditissimũ. u̾ba
u̾oluc. & celeritate dicendi. apd̾ imꝑitũ uulgꝰ
amirationẽ su fac̾e: indoctoꝵ hominũ est. At¬
nazarenus rogatꝰ a me. ut erpone̾t qͥd sͣ ride̾t᷑
cis. Aut ete si solus tacueris. solꝰ ab om̃ib stul¬
tie ꝯdẽpnabis. Nicħ tã facile ẽ qmͣ iule plebicu¬
lã. & indoctã tionem lingue uolubilitatede¬
ciꝑe. q̃ quieqͥd ñ in telligit płꝰ mirat᷑. Mareꝰ tul¬
lius. ad quẽ pulcħrimu est illud elogir̃. Demos
U inoratiõe ꝓ qͥnto gallio. qͥd de fauore uulgi&.
de ĩꝑitis ꝯtionatorib loqͣt᷑ atindeͫ . his fraudib ludal¬

Expanded text:
terii peritum et sacramentorum Dei tui eruditissimum. Verba volvere et celeritate dicendi apud inperitum vulgus admirationem sui facere indoctorum hominum est. AdNazianzenus rogatus a me, ut exponeret, quid sibi vellet cis, aut certe, si solus tacueris, solus ab omnibus stultitiae condemnaberis. Nihil tam facile, quam vilem plebiculam et indoctam contionem lingucipere, quae, quidquid non intellegit, plus miratur. Marcus Tullius, ad quem pulcherrimum illud elogium est: \'lus\', in oratione pro Quinto Gallio quid de fauore uulgi et de inperitis contionatoribus loquatur, adtende: his autem lud
Abbreviated transcription (Latin):
& humlis .c. głe fac̾e̾ appetione dicamͣ. &. ñ ui¬
duã alloq̾. & ĩ angustia ꝯstitutã. s aule nos in¬
sitr uare regali.&. sub occasione sermonis ami¬
cieias pot̃ntiõ querere .ꝙ. liqͥdo ñ putabit. qͥ sei¬
erit esse p̾ceptũ. ẜ sonã pauꝑis ĩ uidicio ñ acci¬

Expanded text:
e facere adpetitione dicamur et non uiduam adloqui et in angustia constitutam, sed aulae nos insinuare regali et sub occasione sermonis amicitias potentium quaerere. quod liquido non putabit, qui scierit esse praeceptum: personam pauperis non acci
Abbreviated transcription (Latin):
uisitat᷑ aut ugo. nõꝙ domõ solꝰ int᷑eas. tales q
habeto socios. quoꝵ ꝯtubnio ñ infameris. Si
eicia habitu ꝓollieeant᷑. Solꝰ ẽ sola seereto. &
abeq arbit nsedeas. S ifamiliarius ẽ aliqͥd loqñ¬
tatã. N ẽ tã iuhumana. ut nulłũ pret̃ te habe

Expanded text:
uisitatur aut uirgo, numquam domum solus introeas talesque habeto socios, quorum contubernio non infameris. si citiam habitu polliceantur. solus cum sola secreto et absque arbitre non sedeas. si familiarius est aliquid loquetatam; non est tam inhumana
Abbreviated transcription (Latin):
annos in docendi seribendiq laboropleuit. Tã¬
ceo cet̾os pħos. pytagorã. democ̾tũ. & reno¬
nẽ. renoẽtẽ. cleante. qͥ iã etate longeua. in
sapĩe studiisfloruer̃. ad poetas uenid̾. homer̃
hesiodũ. simonide. t̾sicoriõ. qui qñdes natu
ciimeõ nescio qͥd. &. solito duleiꝰ uiema mor¬
te ceginerũt. Sophocles. ẽ ꝑꝑ nimiã senee¬
tutẽ & rei familiaris megliqñtiã. a filiis ac¬
fracta specimẽ decdit. ut scu̾itatẽ tͥbuna¬
liũ in fauorẽ teat᷑ ꝯu̾teret. Nec mir̃. ẽ sͣ¬
nestoris. iã uetuli & pene dee̾piti. duscior
melle or̃o fluxerit. S & ipsiꝰ nõis abyfagsa¬
ementũ. sapĩam senĩ indicat ampliorem.
tutẽ sonat .ꝙ amplior sĩinsen ib & redun¬
dans ac larga spĩa. In alto aũ loco suptlirᷤᷤ
qĩ ñ necessariꝰ ponit᷑. Abysaꝗ ã .i. rugitꝰ ꝓpͥe
ut ita dicã de pelago ueniẽs fremitꝰ audit᷑.
ex qͦ ostñdit᷑ abundantissimũ. & ult᷑ huma¬

Expanded text:
annos in docendi scribendique labore conpleuit; taceo ceteros philosophos, Pythagoram, Democritum, Xenocratem, Zenonem, Cleanthem, qui iam aetate longaeua in sapientiae studiis floruerunt: ad poetas uenio, Homerum, Hesiodum, Simonidem, Stesichorum, qui grandes natu cygneum nescio quid et solito dulcius uicina morte cecinerunt. Sophocles, cum propter nimiam senectutem et rei familiaris neglegentiam a filiis acaetate iam fracta specimen dedit, ut seueritatem tribunalium in theatri fauorem uerteret. nec mirum, cum etNestoris, jam vetuli et pene decrepiti, dulcior melle oratio duxerit. Sed et ipsius nominis Abisag sacramentum, sapientiam senum indicat ampliorem. tutem sonat, quod amplior sit in senibus, et redundans ac larga sapientia. In alio autem loco superfluus, quasi non necessarius ponitur. Abisag autem, id eut ita dicam, de pelago ueniens fremitus auditur. ex quo ostenditur abundantissimum et ultra huma
Abbreviated transcription (Latin):
quiꝰ ĩ potando. ꝗd̾ si absq uino atdeo. & ado
sueculento ualido q sũ corꝑe. libent᷑ cauebo po¬
euło inqͥ fuspicio ueneni ẽ. P ulchͤ dr̃ apd̾ gͥos¬
ñ gunit sensũ tenuem. Tantũ tͥ ieiunioꝵ ĩ po¬
ne᷑. qnͣtũ ferre poces. Sint tͥ ieuinia pura. casta
simplicia mod̾ata. & ñ suꝑsticiosa. Q id ꝓdest oleo
ñ uesci. & molestias qd̾ã. difficultates ciborr̃. q̃re¬
re carieas piꝑ. nuces. palmaꝵ fructꝰ. simiłã meb
pistacia. tot hortoꝵ cult᷑a uerat᷑. ut cibario ñ ues.¬
delicatas. &. ꝯttͥa olera. bethaꝵ q suceũ ñ ealice

Expanded text:
us in potando. quodsi absque uino ardeo et ardeo suculento ualidoque sum corpore, libenter carebo poculo, in quo suspicio ueneni est. pulchre dnon gignit sensum tenuem. Tantum tibi jejuniorum impone, quantum ferre potes. Sint tibi jejunia pura, casta, simplicia, moderata, et non superstitiosa. Quid prodest oleo non uesci et molestias quasdam difficultatesque ciborum quaerere? caricae, piper, nuces, palmarum fructus, simila, mei, pistatia, tota hortorum cultura nexatur, ut cibario nou uesdelicatas et contrita holera betarumque sucum non calice
Abbreviated transcription (Latin):
diseursꝰ. ꝑegnoꝵ susceptio. defensio pauꝑũ. in
stantia orõnũ & ꝑ seu̾antia.u isitatio languen¬
tiũ. labor manrũ. uñ p̃beant᷑ elemosinȩ. &
cent᷑. fracto corꝑe minora fiunt. Nec ħ dico ꝙ
ĩiuuenib & adhue solidioris eratis. his dũtax¬
at qui labore & ardentissimo studio. iutȩ qͦ¬
cuti sunt. ft̾geat sapĩa. q̃ in plerisq senib eta¬
te mareessit. s ꝙ ad olescentia multa eorꝑis bel¬
la sustineat. & iit̾ incentua uitiorũ & carnis
titillationes. qĩ ignis inlignis iuridib suffo¬
cet᷑. ut sur̃ ñ possit explicare fulgorẽ. Senectꝰ

Expanded text:
discursus, peregrinorum susceptio, defensio pauperum, standi in oratione perseuerantia, uisitatio languentium, labor manuum, unde praebeantur elemosynae, et, centur, fracto corpore, minora fiunt. Nec hoc dico, quod in juvenibus et adhuc solidioris aetatis his duntaxat, qui labore et ardentissimo studio, vitae cuti sunt, frigeat sapientia, quae in plerisque senibus aetate marcescit, sed quod adulescentia multa corporis bella sustineat et inter incentiua uitiorum et carnis titillationes quasi ignis in lignis uiridioribus suffocetur et suum non possit explicare fulgorem. senectus
Abbreviated transcription (Latin):
ipse dephendndꝰ eris. q̃ in aluis arguebas.
Neq uͦ illa iusta est excusatio. referentib aliis
inaria faee̾ ñ possũ. nemo auditori ĩuito
libeut᷑ refert. Sagicta ĩ lapidẽ. ñꝙͣ figit᷑. ĩ ter¬
dũ resiliens ꝑcutit dixigente̾. Discat de¬
trac̾tor dami te uidet non libent̃ audire.
non facile dethere cum detractorib ait
salemon: Ne cominiscearis. qm̃ repente
uenit ꝑditio eoꝵ: & ruinã utriꝰq qͥs nouit
Tam iudel eiꝰ qui dẽthit. qmͣ illiꝰ Aure̾ accõdat

Expanded text:
ipse deprehensus, quae in aliis arguebus. neque uero illa iusta est excusatio: \'referentibus aliis iniuriam facere non possum\'. nemo inuito auditori libenter refert. sagitta in lapide numquam figitur, interdum resiliens percutit dirigentem. discat detractor, dum te uiderit non libenter audire, non facile detrahere: cum detractoribus, ait Salomon, ne miscearis, quoniam repente ueniet perditio eorum, etruinam utriusque quis nouit? tam
Abbreviated transcription (Latin):
&. qͥeqͥꝰ ꝓbabilit᷑ fingi p̃. ne fingat᷑ mñ deuita
Erebͣ in unꝰcła. &. si. dariola. & fasciolas. & uestes
ori applicitas .x. oblatas.&. degustatos cibos. &
lepores. &. risu dignas urbanitates. &. cet̾as m¬
epcias: amatoꝵ in comediis erubesemiꝰ. in sełi
hõib detestam᷑. ꝗ uantoniaq̃ ĩ monachis &. i
clicis. quoꝵ & sacclotiũ ꝓpostto. & ꝓpositũ sac̾do

Expanded text:
probabiliter fingi potest, ne fingatur, ante devita. CREBRA MUNUSCULA, et sudariola, et fasciolas, et vestes ori applicitas, et oblatos ac degustatos cibos, bl lepores, » et risu dignas urbanitates, et caeteras ineptias amatorum, in Comoediis erubescimus, in saeculi hominibus detestamur: quanto magis in Monachis et in Clericis, quorum et Sacerdotium proposito,
Abbreviated transcription (Latin):
mores bonos. cõfabulationes pessimȩ. su ar¬
rũdtempnis. aliꝰ diligit. Tũ caleas opes. ille
& platee. & medicoꝵ tab̾ne. In tanta moꝵ
aut ñꝗͣ aut raro mulier̃ pedes terant. Om̃
in pterita eastitate ꝯfidas. N ec dd sanctior
nec salomone potes eẽ sapientior. M em̃to

Expanded text:
mores bonos confabulationes pessimae . Tu aurum contemnis, alius diligit: tu calcas opes, ille et plateae, ac medicorum tabernae. In tanta moruaut raro, aut nunquam mulierum pedes terant. Omnein praeterita castitate confidas. Nec David sanctior: nec Salomone potes esse sapientior. MEMENTO
Abbreviated transcription (Latin):
sapiam: pꝰside incelligñtiã. Ne obliuisearis. & ne
deelinaueris a uerbis oris mei. N e de̾liqueris eã
ꝙ ap̃hendet te. ama ilła & seruabit te. P ncipiõ
sap̃ie. Posside sapi̾am: & ĩ oĩ possessionẽ tua.pꝰ¬
side intelligñtiã. Cireunda ilła. & eraliabit te.¬

Expanded text:
sapientiam, posside int.ellegentiam. ne obliuiscaris et ne sapientiam, posside int.ellegentiam. ne obliuiscaris et ne declinaueris a uerbis oris mei et ne dereliqueris eam et adprehendet te; ama illam et seruabit te. principium sapientiae: posside sapientiam et in omni possessione tua posside intelleg
Abbreviated transcription (Latin):
annos xxx. bellicosꝰ qnda uir. senectute frigeseen
sis finib isrł. abysag sunamitis. q̃ ẽ rege dormit.
& senile eorpꝰ ealeface̾t. Nne tͥ uidet᷑ si occidentẽ¬
sequaris lutãm uł fignitũ esse deminimo. uł
atelioꝵ ludiẽ. Fnigidꝰ senex obuuoluit᷑ uestim̃¬
tis. ꝙ nͣ conplexu adoleseentulȩ ñ cepescit. ui¬
uebat adhuc bersabeȩ. suꝑerat abygail & re¬
liq̃ urores & concubine qs scrpt᷑a. ꝯmemorat:
uus calescit amplexib. abham multo dd̾ senior
fuit. & tñ uiuente sara aliã ñ q̃siuit uxorẽ.
Isaac duplices dauid ãnos meruit. & c̃ rebeeca
iã uetula nr̃ꝙͣ refrixit. Taceo de pͥorib añ di¬
s pene cariosis artub neq̃ꝙͣ puellares quȩ¬
simamitis uxor. & u̾go tã feruens. ut frigidũ ca¬
lefacẽt. tã sc̃a ut calente̾ ad libidinẽ ñ ꝓuocaret.
Exponat sapientissimꝰ saleͦmõ patris sui delicias.
& pacificꝰ bellatoris uiri narret amplerus ł osside

Expanded text:
a, bellicosus quondam uir, senectute frigente nersis finibus Israhel Abisag -Somanitis, quae cum rege dormiret et senile corpus calefaceret. nonne tibi uidetris litteram, uel figmentum esse de mimo uel Atellanarum ludicra? frigidus senex obuoluitur uestimentis et nisi conplexu adulescentulae non tepescit. uiuebat adhuc Bersabee, supererat Abigea et reliquae uxores eius et concubinae, quas scriptura commemorat: uus calescit amplexibus. Abraham multo Dauid senior fuit et tamen uiuente Sarra aliam non quaesiuit uxorem; Isaac duplices Dauid annos habuit et cum Rebecca iam uetula numquam refrixit; taceo de prioribus ante dised paene iam cariosis artubus nequaquam puellares quaeSomanitis uxor et uirgo tam feruens, ut frigidum calefaceret, tam sancta, ut calentem ad libidinem non prouocaret? exponat sapientissimus Salomon patris sui delicias et pacificus bellatoris uiri narret amplexus: posside
Abbreviated transcription (Latin):
cor s̃. uñ p̃cipit᷑ eis ut leuẽt ocłos. & uideãt
candidas segetes. q̃ paratȩ sũt ad met̾ud. qd̃ ã
p̃earis ut nrĩs monitis nabugodosor & rapla¬
ces. & naburrãdan. & oloternes in te oeeꝵ
S. qr illi mortiu st̃. & ⁊orobabel. & iħũ filio io¬
sedech sac̾dote magno. ẽ ezraqͦ & neemya¬
runas iħrłm edificare cepisti. Nec mittis m̾¬
celes in ꝑtusũ saccłm. s tesauros tͥ ĩ celestib
paras. i dcc̾o nr̃as appetis amicicias. qͣs xͥ famo¬

Expanded text:
corde suo. unde praecipitur eis, ut leuent oculos et uideant candidas segetes, quae paratae sunt ad metendum. Quod autem precaris, ut nostris monitis Nabuchodonosor et Rapsaces et Nabuzardan et Olofernes in te occidsed quia illi mortui sunt et cum Zorobabel et Iesu, filio Iosedech, sacerdote magno, cum Esdra rusalem aedificare coepisti; nec mittis mercedes in pertusum sacculum, sed thesauros tibi in coelestibus paras, idcirco nostras appetis amicitias, quos Christi famu
Abbreviated transcription (Latin):
tã uͥtutẽ exisse de egypto. s ꝑ ĩnumãbiles in¬
sidias ad montẽ nabo. & ad iordanẽ fluurũ
ꝑuenire. ut accipiat sccłam in galgala eirc̃u¬
cisionẽ. ut illi ihcricho corruat. sac̾do taliõ
tubaꝵ. subu̾sa clangorib ut uigulet᷑ ad onibe¬

Expanded text:
 uirtutem exisse de Aegypto, sed per innumerabiles insidias ad montem Nabo et ad Iordanem fluuium perueniri, ut accipiat secundam in Galgala circumcisionem, ut illi Hiericho corruat sacerdotalium tubarum subuersa clangoribus, ut iuguletur Adonibe
Abbreviated transcription (Latin):
3 iillo oꝑe ꝓ etate tec̃ lusimꝰ. ealentib ad hue re¬
thoꝵ studus atq doctͥnis. q̃d̾ã seolastieo flore de¬
piximiᷤ. iẽ iã cano capite. ꝙ arata rugiꝰ fronte.
& instar boũ pendentib am̃to palearib frigi¬
b obsistit. eirẽ p̃eordia sangtus. unͣ & in alio loco

Expanded text:
in illo opere pro aetate tunc lusimus et calentibus adhuc rhetorum studiis atque doctrinis quaedam scolastico flore depinximus. nunc iam cano capite et arata fronte, ad instar boum pendentibus a mento palearibus frigidus obsistit circum praecordia sanguis. unde et in alio loco
Abbreviated transcription (Latin):
c̾matis ẽ sc̃o eusebio. ñ płꝰ nat᷑a. qm morũ sibi
eq̃litate g̾mano litt̾ario me ꝓuocauit offõ. Tu
exosus ẽ oriens. ut litt̾as qͦ cuas. hue uenire
formides. Ex ꝑgisee̾ exꝑgiscẽ. euigila esinmo. et¬
presta unã ꝑ earte oedulam caritati ĩter delici¬
as patrie. ꝙ cõm unis ꝙͣ habiuimꝰ ꝑegͥnationis
aliqͣn suspiria. Si amas rese̾be obseeñti. Suras¬
ei̾s. iratꝰ lie scͥbe. Magnr̃ & ĩħ desidii habebo
solamͣ. si amici litt᷑as uł indignantis accipiã.

Expanded text:
romatius cum sancto Eusebio non plus natura quam morum sibi aequalitate germano litterario me prouocauit officio. tu exosus est oriens, ut litteras quoque tuas huc uenire formides. expergiscere, expergiscere, euigila de sommo, praesta unam chartae scedulam caritati inter delicias patriae et communis, quam habuimus, peregrinationis aliquando suspiria. si amas, rescribe; si irasceris, iratus licet scribe. magnum et hoc desiderii habebo solamen, si amici litteras uel indignantis accipiam.
Abbreviated transcription (Latin):
plane quod ⁊ uos ñ ignoratis. paruulos
lactare me fateor.⁊ ideo quomͦ sine gͣui
scandalo at periculo ip̃oꝵ uenire possum:

Expanded text:
plane quod et vos non ignoratis parvulos lactare me fateor; et ideo quomodo sine gravi scandalo ac periculo ipsorum venire possim,
Abbreviated transcription (Latin):
honorari. uel falsa uidetur induci sc̃itas.
Alioquin nulla ei ratione placebit contra
ecclesie ritum presumpta nouitas mater
temeritatis. soror superstitionis. filiale¬
uitatis. Nam si sic uidebatur. consulenda
erat prius apostolice sedis auctoritas.⁊
non ita precipitanter atq inconsulte pau¬
corum sequenda simplicitas imperitoꝵ.
Et ante quidem apud aũquos errorem
compereram. s dissmulabam parcens de¬
uotioni que desimplicicorde ⁊ amore uir¬
giuis ueniebat. berum apud sapientes
atq in famosa nobiliq ecclesia ⁊ cuius
spetialiter filius sum superstitione dep̾¬
hensa. nescio ansinegrani offensa etiã
uestri omnium dissimulare potuerim.
Que autem dixi. absq preiidicio sane
dicta sint sanius sapientis. Romane pre¬
sertim etlesie auctoritati atq examini
totum hoc sicut ⁊ cetera que huiusmodi
sunt uniuersa reseruo: ipsius si qͥd alit̃

Expanded text:
honorari, vel falsa induci videtur sanctitas. honorari, vel falsa induci videtur sanctitas. Alioquin nulla ei ratione placebit contra Ecclesiae ritum praesumpta novitas, mater temeritatis, soror superstitionis, filia levitatis. Nam si sic videbatur, consulenda erat prius apostolicae Sedis auctoritas, et non ita praecipitanter atque inconsulte paucorum sequenda simplicitas imperitorum. Et ante quidem apud aliquos errorem compereram: sed dissimulabam, parcens devotioni, quae de simplici corde et 172 amore Virginis veniebat. Verum apud sapientes, atque in famosa nobilique Ecclesia, et cujus specialiter filius sum, superstitione deprehensa; nescio an sine gravi offensa etiam vestri omnium dissimulare potuerim. Quae autem dixi, absque praejudicio sane dicta sint sanius sapientis. Romanae praesertim Ecclesiae auctoritati atque examini totum hoc, sicut et caetera quae ejusmodi sunt, universa reservo: ipsius, si quid alit
Abbreviated transcription (Latin):
utero iam existens sanctificationem atte¬
pisse credatur. que excluso peccatoscãm
fecerit natiuitatem. ñ tamen ⁊ concep¬
tionem. suamobrem ⁊ si quib uł paucis
filioꝵ hominum datum est cũ sanctitate
nasci: ñ tamen ⁊ concipi. ut unisaneser¬
uaretur prerogatiua conceptus qui om̃s
sanctificaret. solusq absq pc̃co ueniens
pigationem faceret pcc̃oꝵ. Solus itaꝙ
dominus ihesus de spiritu sc̃õ conceptus:
quia solus ⁊ ante qͣm conceptus sanctus
Quo excepto de cetero uniuersos respicit
ex adam natos. quod unus humiltter de
semet ip̃o ac ueratiter confitetur. in iniqͥ¬
tatib inquiens conceptus sum ⁊ in pec¬
tans concepit me mater mea. Cum ita se
habeant. quenam iam erit festiue ratio
conceptionis: Quo pacto inꝙͣ aut sanctꝰ
asseretur conceptus qui de sp̃u sco non est
ne dicam de peccato est. aut festus habe.¬
bitur qui minime sanctus est: Libenter

Expanded text:
utero jam existens, sanctificationem acceutero jam existens, sanctificationem accepisse credatur, quae excluso peccato sanctam fecerit nativitatem, non tamen et conceptionem. 8. Quamobrem etsi quibus vel paucis filiorum hominum datum est cum sanctitate nasci; non tamen et concipi: ut uni sane servaretur sancti praerogativa conceptus, qui omnes sanctificaret, solusque absque peccato veniens, purgationem faceret peccatorum. Solus itaque Dominus Jesus de Spiritu sancto conceptus, quia solus et ante conceptum sanctus. Quo excepto, de caetero universos respicit ex Adam natos, quod unus humiliter de semetipso ac veraciter confitetur: In iniquitatibus, inquiens, conceptus sum, et in peccatis concepit me mater mea . 9. Cum haec ita se habeant, quaenam jam erit festivae ratio Conceptionis? Quo pacto, inquam, aut sanctus asseretur conceptus, qui de Spiritu sancto non est, ne dicam de peccato est: aut festus habebitur, qui minime sanctus est? Libenter
Abbreviated transcription (Latin):
namq aut sanctitas absq spiritu sancti¬
ficante. aut sancto spiritu societas cum
peccato fuit. aut certe pectatũ quomodo
non fuit ubi libido ñ defuit: Nisi qͥs forte
dicat de spiritu sancto eam ⁊ ñ de uiro
conceptam fuisse.S iohactenus iaudi¬
tum. Lego demiq sp̃m sanctum in eam
ñ cum ea uenisse. dicente angelo. spiritꝰ
sanctus superueniet in te. Et silicet locͥ
quod ecclesia sentit. ⁊ uerum ip̃a sentit.
dico glonosam de spiritu sanctoconcepisse
ñ autem et conceptam fuisse. dico pepe¬
tisse uirginem. non tñ ⁊ partam a uirgi¬
ne Alioqum ubi erit prerogatiua mat̃s
domini qua singulariter credit᷑ exultare
et munere prolis ⁊ integritate carnis.
si tantumdem dederis ⁊ matri ipsius:
Non est hoc uirginem honorare: s honori
detrahere. Si igitur aute conceptum sui
sanctificari minime potuit. qͣm non erat.
s nec in ip̃o quidem concentu propt̃ pc̃tm
quodiuerat: restat ut post conceptum in

Expanded text:
namque aut sanctitas absque Spiritu sanctinamque aut sanctitas absque Spiritu sanctificante, aut sancto Spiritui societas cum peccato fuit? aut certe peccatum quomodo non fuit, ubi libido non defuit? Nisi forte quis dicat de Spiritu sancto eam, et non de viro conceptam fuisse: sed id hactenus inauditum. Lego denique Spiritum sanctum in eam, non cum ea venisse, dicente angelo: Spiritus sanctus superveniet in te . Et si licet loqui quod Ecclesia sentit, et verum ipsa sentit: dico gloriosam de Spiritu sancto concepisse, non autem et conceptam fuisse; dico peperisse virginem, non tamen et partam a virgine. Alioquin ubi erit praerogativa Matris Domini, qua singulariter creditur exsultare et munere prolis, et integritate carnis, si tantumdem dederis et matri ipsius? Non est hoc Virginem honorare, sed honori detrahere. Si igitur ante conceptum sui sanctificari minime potuit, quoniam non erat; sed nec in ipso quidem conceptu, propter peccatum quod inerat: restat ut post conceptum in
Abbreviated transcription (Latin):
ñ tamen ut sanctus esset. unde etenm
illa ipsa sanctitas q̃m secuturo tͥnsiut̾et:
an ñ potius quia precessit absq sanctitate
conceptus oportuit nuirũ sanctificari
conceptam ut sanctus seq̃retur ĩa partꝰ:
An forte mutuatus sit sc̃ĩtatẽ a posti ore
prior e Potuit sane illa que ut iam concep
ta est sanctificatio ad ip̃m qui sequebatur
transire natalem. redire uero retrorsum
ad conceptum qui precesserat ĩa omnino
ñ potuit. unte ergo conceptõis sanctitas:
andicitur conceptione preuenta qͣtinus
iam sancta conciperetur. ac per hoc sanctꝰ
fuerit ⁊ conceptus. quemadmodũ sancti¬
ficata iam in utero dicitur. ut sanctus se¬
queretur ⁊ ortus: S non ualuit ante sc̃a
esse qͣm esse. siquidem ñ erat anteꝙͣ conti¬
peretur. Anforte inter amplexꝰ maritales
sanctitas se ipsi conceptioni ĩmiscuit. ut
simul. ⁊ sanctificata fuerit ⁊ concepta:
Ne hoc quidem admutit ratio. Quomodo

Expanded text:
non tamen ut sanctus esset. Unde etenim non tamen ut sanctus esset. Unde etenim illa ipsi sanctitas, quam secuturo transmitteret? An non potius quia praecessit 171 absque sanctitate conceptus, oportuit nimirum sanctificari conceptam, ut sanctus sequeretur jam partus? an forte mutuatus est sanctitatem a posteriori prior? Potuit sane illa, quae in jam concepta facta est sanctificatio, ad ipsum qui sequebatur transire natalem: redire vero retrorsum ad conceptum qui praecesserat, jam omnino non potuit. 7. Unde ergo conceptionis sanctitas? An dicitur sanctificatione praeventa, quatenus jam sancta conciperetur, ac per hoc sanctus fuerit et conceptus; quemadmodum sanctificata jam in utero dicitur, ut sanctus consequeretur et ortus? Sed non valuit ante sancta esse, quam esse: siquidem non erat antequam conciperetur. An forte inter amplexus maritales sanctitas se ipsi conceptioni immiscuit, ut simul et sanctificata fuerit, et concepta? Nec hoc quidem admittit ratio. Quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
prebuit partum. q̃m si ille ñ precessisset.
nec iste esset qui honoraretur. suid si ali
propt̾ eamdem causam etiam utq paren¬
ti eius festos honores asserat defependos :
S de auis ⁊ ꝑiauis idip̃m posset ꝑro si¬
mili causa quilibet flagitare. ⁊ sic tent̾et᷑
in infinitum. ⁊ festorum ñ esset nimerus.
Patrie est non exilii frequentia hec gaudio¬
rum. ⁊ numerositas festiuitatum ciuies de¬
cet non exules. S profertur ut aiunt scͥp
ñ queat scriptum eque producere in quo
uirgo uideatur id ip̃m mandare. ⁊ deparẽ¬
tibus suis uixta dm̃ mandatum ditentis.
Honora patrem tuum ⁊ matrem tuam.
facile michi persuadeo scriptis tabulis nõ
moueri. quibus nec ratio suppeditare. nec
certa inuenitur auctoritas. Nam qͥd con¬
sequentie habet. ut qm̃ sanctum precessit
natalem conceptus. propterea reputetur
⁊ ipse sanctus: Nunquid q̃m p̃cessit eum
fecit ⁊ sanctume et si precessit ut esset:

Expanded text:
praeivit partum: quoniam si ille non praecessisset, praeivit partum: quoniam si ille non praecessisset, nec iste esset qui honoratur. Quid si alius, propter eamdem causam, etiam utrique parenti ejus festos honores asserat deferendos? Sed de avis et proavis idipsum posset pro simili causa quilibet flagitare: et sic tenderetur in infinitum, et festorum non esset numerus. Patriae est, non exsilii frequentia haec gaudiorum: et numerositas festivitatum cives decet, non exsules. Sed profertur scripti et quivis non queat scriptum aeque producere, in quo Virgo videatur idipsum mandare et de parentibus suis, juxta Domini mandatum, dicentis, Honora patrem tuum et matrem tuam . Ipse mihi facile persuadeo scriptis talibus non moveri, quibus nec ratio suppeditare, nec certa invenitur favere auctoritas. Nam quid consequentiae habet, ut quoniam sanctum praecessit natalem conceptus, propterea reputetur et ipse sanctus? Nunquid quoniam praecessit eum, fecit et sanctum? Etsi praecessit ut esset,
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse collatum. fas certe ñ est suspicari
tante uirgini esse negatum per quã om̃is
mortalitas emersit ad uitam fuit ꝑcuł
dubio ⁊ mater dñi ante sancta qͣm nata.¬
nec fallitur omnino sancta etflesia sanctũ
reputans ip̃m natiuitatis eius diem. et õi
anno eum exultatione unuerse terre uoti¬
ua celebritate suscipiens. Ego puto quod ⁊
copiosior benedictionis sanctificatio m eam
descenterit que ipsius ñ solum sc̃ificaret
ortum. s ⁊ uitam ab om̃i deinceps peccato
custodiret immunem: quod nemini qͥdem
natum. Detuit nimirum reginã uirginũ¬
singularis pͥuilegio sanctitatis absq om̃i
peccato ducere urtam. que dum pc̃ci mor¬
tisq pareret peremptorem: munus uite
⁊ iustitie omnib obtineret. Sanctu igit᷑
ortus qm̃ iminensa prodiens ex utero sc̃ita
sanctum fecit illum. Quid adhut addend̃
hiis putamus honoribus : ut honoretur
inquiunt ⁊ conceptus qui honorandum

Expanded text:
fuisse collatum, fas certe non est suspicari fuisse collatum, fas certe non est suspicari tantae Virgini esse negatum, per quam omnis mortalitas emersit ad vitam. Fuit procul dubio et Mater Domini ante sancta, qnec fallitur omnino sancta Ecclesia sanctum reputans ipsum nativitatis ejus diem, eum omni animo cum exsultatione universae terrae votiva celebritate suscipiens. Ego puto quod et copiosior sanctificationis benedictio in eam descenderit, quae ipsius non solum sanctificaret ortum, sed et vitam ab omni deinceps peccato custodiret immunem: quod nemini alterinatum. Desingularis privilegio sanctitatis, absque omni peccato ducere vitam: quae dum peccati mortisque pareret peremptorem, munus vitae et justitiae omnibus obtineret. Sanctus igitur ortus, quoniam immensa prodiens ex utero sanctitas sanctum fecit illum. 6. Quid adhuc addendum his putamus honoribus? Ut honoretur, inquiunt, et conceptus, qui honorandum
Abbreviated transcription (Latin):
non dubitauerim dicere quos deus sancti¬
ficauit. ⁊ cum eadem sanctificatõe ꝑdisse
ex utero quam acceperunt in utemo. nec
reatum quem in conceptione traxerunt
ualuisse ullatenus horum natali ia dona¬
tam prepedire seu preripere bñdictõem.
Attamen quis dicat spiritu scõ repletum.
manere adhuc nichilominus filium ire.
et si mori in utero contigisset cũ hac plemi¬
tudine spiritus penas luiturũ damꝑnati¬
oms: Durum est. Muume tamen ausim
quidpiam mea sententia diffiure. Sed
quicquid de hoc sit merito ecclesia q̃ cete¬
rorum ñ natiuitatem s mortẽ sanctorum
undicat ⁊ predicat preciosam. singulari
quadam exceptione festis p̾fert gaudus.
ueneraturq illuss natalem de quo nunci¬
ante angelo singulariter legit. ⁊ multi
in natiuitate eius gaudebunt. Cur enĩ
ñ sit illi exitus sanctus. ac proide festiuꝰ
⁊ letus qui potuit exultare et in utero:
Quoditaq uel paucis mortaliũ constat

Expanded text:
non dubitaverim dicere, quos Deus sanctinon dubitaverim dicere, quos Deus sanctificavit, et cum eadem sanctificatione prodisse ex utero, quam acceperunt in utero: nec reatum, quem in conceptione traxerunt, valuisse ullatenus horum natali jam donatam praepedire seu praeripere benedictionem. Attamen quis dicat Spiritu sancto repletum, manere adhuc filium nihilominus irae; et, si mori in utero contigisset cum hac plenitudine spiritus, poenas luiturum damnationis? Durum est. Minime tamen ausim hinc quidpiam mea sententia definire. Sed quidquid de hoc sit, merito Ecclesia, quae caeterorum non nativitatem, sed mortem sanctorum judicat et praedicat pretiosam, singulari quadam exceptione festis praefert gaudiis, veneraturque illius natalem, de quo nuntiante angelo singulariter legit: Et multi in nativitate ejus gaudebunt . Cur enim non sit illius exitus sanctus, ac proinde festivus et laetus, qui potuit exsultare et in utero? 5. Quod itaque vel paucis mortalium constat
Abbreviated transcription (Latin):
Qͣ mpulchre inter figurationẽ in utero
⁊ parturitionem in utero diuinũ distiux̃
oraculum ait allam tm̃ prerogatiuã. istã
et sanctitatis munere preornatam osten¬
deret. ne quis prophete prerogatiuã de
sola prescientia seu predestinatione puta¬
uerit estimandam. Esto tñ ut de ieremia¬
hoc concedamus. quid respondebitur de
iohanne baptista. quem angelis prenunci¬
auit spiritu sanctorepletum iri adhuc ex
utero matris sue: Prorsus hoc ad predesti¬
uationem prescientiam ue referri posse ũ
arbitror. Uerba nempe angeli sicut ipse
predixit completa absq dubio sunt in tẽ¬
pore suo. ⁊ quem prelocutus est sp̃u scõ re¬
plendum: non est fas credere ñ repletum.
idq loco ⁊ tempore quo predixit. Certissi¬
me autem spiritus sanctus quẽ replenit
sanctificauit. Ceterum quatinꝰ aduersus
origiale peccatum hec ipsa sancdificatio
ualuerit. siue pro isto siue pro illo propħa.
uel si quis alius simili preuentus gratra
fuit. ñ temere dixerim Sanctificatos tñ

Expanded text:
in utero, et parturitionem ex utero divinum distinxit oraculum! ut illam tantum praecognitam, istam et sanctitatis munere praeornatam ostenderet: ne quis Prophetae praerogativam de sola praescientia seu praedestinatione 170 putaverit aestimandam. 4. Esto tamen ut hoc de Jeremia concedamus. Quid respondebitur de Joanne Baptista, quem angelus praenuntiavit Spiritu sancto repletum iri adhuc in utero matris suae? Prorsus hoc ad praedestinationem praescientiamve referri posse non arbitror. Verba nempe angeli, sicut ipse praedixit, completa absque dubio sunt in tempore suo: et quem praelocutus est Spiritu sancto replendum, non est fas credere non repletum; idque loco et tempore quo praedixit. Certissime autem sanctus Spiritus quem replevit, sanctificavit. Caeterum quatenus adversus originale peccatum haec ipsa sanctificatio valuerit, sive pro isto, sive pro illo propheta, vel si quis alius simili praeventus gratia fuerit; non temere dixerim. Sanctificatos tamen
Abbreviated transcription (Latin):
in oculis uestris intelligite super egenos
⁊ pauperes illos qui sunt apud benedictio¬
nem dei. Quod enim uni ex illis feceritis:
mͥ inmo xp̃o facietis. Nam ⁊ pauꝑes sunt
⁊ habitant int̾ panperes. Hoc precipue ob¬
setramus. ut sauunacenses monachos ꝓhi¬
beatis ab infestatione eorum. qm̃ calump¬
niantur eos iniuste ut putamus. Aut si se
confidunt habere iusticiam: iudicate int̃
illos. filius noster abbas alb̾. ⁊ si sius me¬
ritis cominendabilior: nostris tñ precibus
ut commendatior sit obsecramus. Tenere
quippe diligo eum tanqͣm mater unicum
filium. et diliget eum qui diligit me. De¬
niq meo experiar sime curatis. Quo enim
longe a me positus est: eo magis necessari¬
am habet paternam ur̃am consolationem.

Expanded text:
in oculis vestris, intelligite super egenos in oculis vestris, intelligite super egenos et pauperes illos, qui sunt apud Benedictionem Dei. Quod enim uni ex illis feceritis, mihi, imo Christo, facietis. Nam et pauperes sunt, et habitant inter pauperes. Hoc praecipue obsecramus, ut Saviniacenses monachos prohibeatis ab infestatione eorum: quoniam calumniantur eos injuste, ut 169 putamus. Aut si se confidunt habere justitiam, judicate inter illos. Filius noster abbas Albericus, etsi suis meritis commendabilior, nostris tamen precibus vobis ut commendatior sit, obsecramus. Tenere quippe diligo eum, tanquam mater unicum filium: et diligit eum qui diligit me. Denique in eo experiar si me curatis. Quo enim longe a me positus est, eo magis necessariam habet paternam vestram consolationem.
Abbreviated transcription (Latin):
plicatione deposcit. hoc puer uester solita
uidentur accidere occasione electionum:
dominus de celo prospexit super matrem
nostram lugonñ. ecclesiam. Qui decedenti
f. decanum in omni pate substituit. Peto
domine ut qui a suis concordit᷑ est electꝰ.
utiliter promotus. rite consecratꝰ. a uob̃
honoris sui officiiq plenitudinẽ ꝯseqͣtur.
Quodutiq audere me facit ñ meriti consci¬
entia. s debiti. Debiti dico ñ solum quo id
a me illa ecclesia uire metropolico exigit:
s quiam hoc positus sum ut testimonium
perhibeam ueritati. Ad ep̃m fulconẽ. clxxi.¬
cripsimus ad dominum papam. dominꝰ
episcopus ⁊ ego pro uobis: prout opor¬
tere putauimus. ⁊ habetis exemplar litte¬
rarum. Habemus autem in uoluntate in
eternum ñ deficere uobis pro uiribꝰ: propt̃
bonum quod de uobis confidimus. bestra
autem interest facere ut ñ confundamur
sic confidentes. De cetero si inueni gratiam

Expanded text:
plicatione deposcit: hoc puer vester solita plicatione deposcit: hoc puer vester solita videntur accidere occasione electionum, Dominus de coelo prospexit super matrem nostram Lugdunensem Ecclesiam, qui decedenti optimum, Falconem decanum, in omni pace substituit. Peto, domine, ut qui a suis concorditer est electus, utiliter promotus, rite consecratus, a vobis honoris sui officiique plenitudinem consequatur. Quod utique audere me facit non meriti conscientia, sed debiti. Debiti dico non solum quo id a me illa Ecclesia jure metropolitico exigit, sed quia in hoc positus sum, ut testimonium perhibeam veritati. EPISTOLA CLXXIcripsimus ad dominum Papam dominus episcopus et ego pro vobis, prout oportere putavimus: et habetis exemplar litterarum. Habemus autem in voluntate in aeternum non deficere vobis pro viribus, propter bonum quod de vobis confidimus. Vestra autem interest facere, ut non confundamur sic confidentes. De caetero si inveni gratiam
Abbreviated transcription (Latin):
ñ expedit deuota nunc uobis corda turbabi¬
tis. ⁊ regalibus uestris ip̃is que ad eccłiam
pertinent. ñ paruum ut ueremur incom¬
tus sum: puto in propͥo non confundar.
Ego domine mi causam archiep̃i mei meã
dico. ut pote membrum quod nil a sedicat
alienum quod capitis sit. Q uod tamen ñ
dicerem si homo ip̃e sibi assumpsisset hono¬
rem.⁊ ñ magis a deo uocatus tanꝙͣ aaron.
tot hominum tam facile conuenerunt in
eum. ut ñ dico contradictio. s nͨ cunctatio
ulla fuerit. Et merito. Est quippe illustͥs.
ñ minus mentis generositate ꝙͣ sangui¬
nis. est scientia. est uite honestate. Deniq
fame eiuis integritas n inmici qͥdẽ dent᷑e
ueretur. Quod ergo de tali ⁊ tali mͦ factũ
est: dignum profecto est ut fauor apłice
gratie consequatur ⁊ honoris plenitudinẽ
que sola deest gaudia plebis sue consueta
benignitate. s debita liberalitate accumu¬
let. Hoc unuiersa etcłia instantissima sup¬

Expanded text:
non expedit devota vobis nunc corda turbabinon expedit devota vobis nunc corda turbabitis, et regalibus vestris ipsis, quae ad Ecclesiam pertinent, non parvum, ut veremur, incomtus sum, puto in proprio non confundar. Ego, domine mi, causam archiepiscopi mei meam duco, utpote membrum, quod nil a se ducat alienum quod capitis sit: quod tamen non dicerem, si homo ipse sibi assumpsisset honorem, et non magis a Deo vocatus tanquam Aaron. tot hominum tam facile convenerunt in eum; ut non dico contradictio, sed nec cunctatio ulla fuerit. Et merito. Est quippe illustris, non minus mentis generositate, quam sanguinis; est scientia, est vitae honestate. Denique famae ejus integritas nec inimici quidem dentem veretur. Quod ergo de tali et tali modo factum est, dignum profecto est ut favor apostolicae gratiae prosequatur; et honoris plenitudine, quae sola deest, gaudia plebis suae consueta benignitate, imo debita liberalitate accumulet. Hoc universa Ecclesia instantissima sup
Abbreviated transcription (Latin):
uestra dignatione meruimus. uexunt̃n
dilatio terret nos qui udemus t̾ram datã
prede ⁊ direptioni. Terra uestra est et in
hoc plane cognoseimus ⁊ dolemꝰ dedetus
regni uestri: quod uos iure ab horrere
mandastis. si non fuerit qͥ defendat. Nam
in quo alio regia dignitas recte in eo qd̃
factum est imminuta dicatur: Electio
rite celebrata est. electus fidelis est. Nõ
autem esset fidelis si uestra ⁊ non per uos
habere uellet. Necdum ad uestra manũ
extendit. necdum ciuitatem uestram in¬
gressus est. necdum prorsus se intͦmisit
de aliquo: quamꝙͣ inuitatio deri ⁊ ppłi
⁊ oppressoꝵ affiictio ⁊ uota bonorum. id
ab eouehem̃tissime flagita¬
rent. Que
cum ita sint: opus est ut ui detis i¬
detis ma¬
turatione consilii. non minus
uestro
honori qͣm nostre necessitati. Et nisi per
presentes nuncios expectanti ppło qͥ uester
est serenitas uestra pro uoto responderit:
multoꝵ religiosorum aduersum uos quod

Expanded text:
vestra dignatione meruimus. Verumtamen vestra dignatione meruimus. Verumtamen dilatio terret nos, qui videmus terram datam praedae et direptioni. Terra vestra est: et in hoc plane cognoscimus et dolemus dedecus regni vestri, quod vos jure abhorrere mandastis, si non fuerit qui defendat. Nam in quo alio regia majestas recte in eo quod factum est, imminuta dicatur? Electio rite celebrata est, electus fidelis est. Non autem esset fidelis, si vestra, et non per vos habere vellet. Necdum ad vestra manum extendit, necdum civitatem vestram ingressus est: necdum prorsus se intromisit de aliquo, quanquam invitatio cleri et populi, et oppressorum afflictio, et vota bonorum id ab eo vehementissime flagitarint. Quae cum ita sint, opus est, ut videtis, maturatione consilii, non minus vestro honori, quam nostrae necessitati. Et nisi per praesentes nuntios exspectanti populo, qui vester est, Serenitas vestra pro 168 voto responderit: multorum religiosorum adversum vos quod
Abbreviated transcription (Latin):
manum. Auertat diuina clementia a corde
⁊ consilio uestro super dolorem nr̃m adicere.
cumulare tristiciam super tristiciam. Quis
mͥ tribuat mori ne uideam regem bone opi¬
monis s spei melioris ornari dei consilio
obiuare. ⁊ irritare aduersus semet ipsum
summi iram iudicis. pedes patͥs orphanoꝵ
madefacere lacrimis afflictoꝵ. pulsare ce¬
liora speramus. expectamus iocundiora.
Non obliuiscetur misereri deus. nec conti¬
nebit in ira sua misctłias suas. Non contri¬
stabit per illum ⁊ de illo ecclesiam suam
per quem ⁊ de quo in tantis iã ietificauit.
Q uem suo munere contulit. sua longani¬
mitate seruabit. et si quid aliter sapitis.
⁊ hoc ip̃m uobis reuelabit ⁊ erudiet corde
in sapientia. Hoc optamus. hoc oramus
die ac nocte. hoc sentite de nobis. hoc de no¬
stris. Non infringetur hec ueritas in nob̃
ñ imminuetur honor regis. regni utili¬
tas per nos. Gratias autem agimus ur̃e
clementie probenigno responso quod a

Expanded text:
manum. Avertat divina clementia a corde manum. Avertat divina clementia a corde et consilio vestro super dolorem nostrum adjicere, cumulare tristitiam super tristitiam. Quis mihi tribuat mori, ne videam Regem bonae opinionis, sed spei melioris, conari Dei consilio obviare, irritare adversus semetipsum summi Judicis iram, pedes Patris orphanorum madefacere lacrymis afflictorum, pulsare coeliora speramus, exspectamus jucundiora. Non obliviscetur misereri Deus, nec continebit in ira sua misericordias suas. Non contristabit per illum et de illo Ecclesiam suam, per quem et de quo in tantis jam laetificavit. Quem suo munere contulit, sua longanimitate servabit: et si quid aliter sapitis, et hoc ipsum vobis revelabit, et erudiet corde in sapientia. Hoc optamus, hoc oramus die ac nocte. Hoc sentite de nobis, hoc sentite de nostris. Non infringetur veritas haec in nobis, non imminuetur honor Regis, regni utilitas per nos. 3. Gratias autem agimus vestrae Clementiae pro benigno responso, quod a
Abbreviated transcription (Latin):
ire. Mlichi euadendi nulla ex ꝑte pacet uĩa.
unde onera fugio: inde ⁊ subeo inuitus
⁊ ingratus. Durum mͥ sentio contrasti¬
mulum caltitrare. Tolerabilius fortassis
spontaneo qͣm nolenti ⁊ renuenti fuisset.
Nam si quid uirium in me est. nonne id fa¬
cilius meis qͣm aliens humeris exerce¬
rem: S acquiesco aliter disponenti. cum
quo utiq aut iudicio aut uirib conten¬
dere. nec cautum m om̃ino s possibile est.
S nec regi. Siquidem terribilis est etiã
apud reges terre. horrendum est incid̾e
ui manu iuiuentis etiam tͥ orex. o ꝙͣ mo¬
lestis auribus audiemus contraria tã
bonis principũs uestris. O qͣm amarior
ecclesie meror. post tanta prelibata gaudia
si frustrari quod absit contigerit tã iocun¬
daspe singularis clipei sui uestre indolis. si¬
cut hactenus est experta. Heu corruit uir¬
go remensis ecclesia. non est qui subleuet
eam. Corruit ⁊ lingoñ. non est qͥ porrigat

Expanded text:
irae: mihi evadendi nulla ex parte patet via. irae: mihi evadendi nulla ex parte patet via. Unde onera fugio, inde et subeo invitus et ingratus. Durum mihi sentio contra stimulum calcitrare. Tolerabilius fortasse spontaneo, quam nolenti et renuenti fuisset. Nam si quid virium in me est, nonne id facilius meis, quam alienis humeris exercerem? 2. Sed acquiesco aliter disponenti, cum quo utique aut judicio, aut viribus contendere, nec cautum mihi omnino, nec possibile est, sed nec Regi. Siquidem terribilis est etiam apud reges terrae . Horrendum est incidere in manus Dei viventis , etiam tibi, o Rex. O quam molestis auribus audimus contraria tam bonis principiis vestris! o quam amarior Ecclesiae moeror post tanta praelibata gaudia, si frustrari quod absit! contigerit tam jucunda spe singularis clypei sui vestrae indolis, sicut hactenus est experta! Heu corruit virgo Remensis Ecclesia; non est qui sublevet eam: corruit et Lingonensis; non est qui porrigat