comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ ip̃a memoria. totam gͥͣ
memini. It̃ quicquid intllĩgo
intellig̾e me scio et scio me uel¬
le quicꝙͥ uolo. Quicꝙͥ aũt scio
menim. totã gͥ intlligencia
totamq uoluntatẽ meã me¬
mim.¬

Expanded text:
am ipsa memoria; totam ergo memini. Item quicquid intelligo, intelligere me scio; et scio me velle quicquid volo, quicquid autem scio memini. Totam ergo intelligentiam totamque voluntatem meam memi
Abbreviated transcription (Latin):
dus que in alio iudicare ẽ ꝓmp¬
tus. Iudicans enĩ qui est iudicã¬
dus ꝯdempnat se ip̃m. cognostat
gͥ se et purget in se qd̃ alios ui¬
det sibi offerre. caueat ut a se ꝓ¬

Expanded text:
dus quae in alio iudicat. Caveamtus. Judicans enim alium, qui est judicandus, condemnat se ipsum. Cognoscat igitur se, et purget in se quod alios videt sibi offerre. Caveat e
Abbreviated transcription (Latin):
ñ mindat fides qua credit᷑ ĩ xp̃m
de qua scͥptum ẽ cundaus side
corda eoꝵ. sec ne istas ełias que
fiunt de fructib cerre respuere
xp̃c uideret᷑ hec inquit᷑ õportũ¬
cuũ terrenoꝵ . Ex hus dat᷑ ĩtel¬
ligi ꝙ in pcc̃õ mortati ꝑmanen¬
tes et si elĩas largas fatiant. nͥ
tũ ꝑ eas satisfaciũt. qr mordina¬
bi ip̃is crudeles existũt nõ pla¬
centes deo. Non gͥ dicenda est
illa satisfactio ꝑtĩ quã qͥsagit
qr mch ꝓdest ieumare ⁊ orare
et alia bona ag̾e. nͥ mens teuo¬
cet᷑ a pcc̃o et si alã cõu̾sus taci¬
tum pccm̃ sac̾doti fu̾it cõfes¬
sus. de utͦq imponenda ẽ ei sat̃¬
factio q de pͥmo ꝯdigne nõ
eatifferit. Scd̾m quoidã fuit

Expanded text:
n mundat fides, qua creditur in Christum, de quo scriptum est: Mundans fide corda eorum. Sed ne istas eleemosynas quae fiunt de fructibus terrae, respuere Christus videretur: Haec, inquit, oportutuum terrenorum. Ex his datur intelligi quod in peccato mortali permanentes, etsi eleemosynas largas faciant, non tamen per eas satisfaciunt, quia inordinabi ipsis crudeles existunt, non placentes Deo. Non ergo dicenda est illa peccati satisfactio, quam quis agit rodest jejunare et orare, et alia bona agere, nisi mens revocetur a peccato; et si aliquando conversus tacitum peccatum sacerdoti fuerit confessus, de utroque imponenda est ei satisfactio, quia de primo condigne non satisfecit. 4. Secundum quosdam fuit
Abbreviated transcription (Latin):
a splendore non a calore qd̾̃ statĩ frfn
angelis repletum est qd̃ est supra
firmamentũ et illd̃ empyreũ qui¬
dam exͣ poĩtor sacre scͥpture noĩe ce¬
li intelligi uolũt ubi scriptuta dit̾
in pͥncipio creauit deus celũ et
cerram. celum in quit᷑ stͥtͣabus nõ
insibile firmamentũ hic appeltat
set empireũ .i. igneum et ĩtellet¬
tuale qd non ab ardore s a splen
beda it a aͣ it. ħ suꝑiꝰ celũ qd̾ a uolu¬
bilitate mundi sec̾tũ est mox ut
creatũ est scĩs angelis repletum
ẽ quos in pͥncipio cũ celo ⁊ terra
condicos testat᷑ dominꝰ dicẽs. ubi
eras cũ me laudarent astra ma¬
tutina et iubilarent oẽs filii dei
astra matucina et filios dei coso̾
angelos uocat. celũ enĩ in quo po¬
sita sunt lui̾aria ñ in pͥncipio sec

Expanded text:
endore, non a calore; quod statim factum angelis est repletum, quod est supra firmamentum: et illud empyreum quidam expositorum sacrae Scripturae nomine coeli intelligi volunt, ubi Scriptura dicit: In principio creavit Deus coelum et terram. Coelum, inquit Strabus, non visibile firmamentum hic appellat, sed empyreum, id est, igneum vel intellectuale; quod non ab ardore, sed a spleBeda ita ait: Hoc superius coelum quod a volubilitate mundi secretum est, mox ut creatum est, sanctis angelis impletum est, quos in principio cum coelo et terra conditos testatur Dominus dicens: Ubi eras, cum me laudabant astra matutina, et jubilarent omnes filii Dei. Astra matutina et filios Dei eosdem angelos Dei vocat. Coelum enim in quo posita luminaria, non in principio, sed
Abbreviated transcription (Latin):
isio etordio ꝯdcõnis pͥmarie et for¬
mam ꝯdcõnis hũit et ñ habuit for¬
mam distinctionis et disc̾tionis
donec postea formaret᷑ atq distĩc¬
tas reciperet sp̃es Ita spu̾ał et an¬
gelica natura in sua ꝯdicõne ẜm¬
nature habitũ formata fuit. ⁊ tñ
illam qũa postea ꝑ amorẽ et ꝯu̾¬
sionem aͦc̾atorẽ suũ acceptura e¬
rat formam ñ habuit s erat ĩ foe¬
exponens p̾missa u̾bͥa gen᷑. ꝑͭ ce¬
lum dicit intelligi ĩformẽ natu¬
rã uite spũalis sic̃ in se potest cõ¬
sistere non ꝯu̾sa ad c̾atorem in
quo format᷑. ꝑ terrã corporalẽ ma¬
t̾iam sine oĩ qualitate que appa¬
ret ĩ mat̾ia formata. Auo dicat l
si in celo empyreo fuerunt
angeli qmͣ statim facti sunt qu̾o
dam ĩ celũ et exaltabo soliũ meũ
et ero simił altissimo. s ibi celũ
uocat dei celsituditiẽ cui parifi¬
cari uolebat et est tale ascendã
in celũ .i. ad eqͣlitatẽ dei. Quales¬

Expanded text:
illo exordio conditionis primariae et formam confusionis habuit, et non habuit formam distinctionis et discretionis, donec postea formaretur atque distinctas reciperet species, ita spiritualis et angelica natura in sua connaturae habitum formata fuit; et tamen illam quam postea per amorem et conversionem a Creatore suo acceptura erat formam non habuit, sed erat inforexponens praemissa verba Genesis, per coelum dicit intelligi informem naturam vitae spiritualis, sicut in se potest existere non conversa ad Creatorem in quo formatur; per terram, corporalem materiam sine omni qualitate quae apparet in materia formata. 8. Quomodo dicat Lsi in coelo empyreo fuerunt angeli quam statim facti sunt, quomdam in coelum, et exaltabo solium meum, et ero similis Altissimo. Sed ibi coelum vocat Dei celsitudinem, cui parificari volebat; et est tale: Ascendam in coelum, id est, ad aequalitatem Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
tur in se et nomenet naturam
et potestatem qr natiuitas non
potest non eẽ ea natura uñ nas¬
catur filius. id̾ in .ui. Natiuitas
ꝓpͥetas est. ueritas est. ⁊ dẽ in .uii.
dicit ꝙ nature diuinitas nati

Expanded text:
tur in se et nomen, et naturam, et potestatem, quia nativitas non potest esse ea natura unde nascitur Filius. Idem, in 6: Nativitas proprietas est, veritas est. Idem, in 7, dicit quod naturae
Abbreviated transcription (Latin):
sensu llbtilitates et corpoꝵ mo¬
błitates ĩ menbris terrems et
pigͥs. uñ quibusꝯ angłis uici¬
nͥas ca̾s ab elementis ꝯtͣħ̾e qnͣto
difficiliꝰ est tanto mirabłiores ĩ hꝰ¬
oꝑib eoꝵ existũt ccł̾itates. s nͥõ
est c̾ator nͥ qui pͥncipałr ista for¬
mat. nec quisqmͣ ħ potest uͭ unꝰ
c̾ator deus. alid est enĩ ex inti¬
mo ac sũmo cãꝵ cardine condere
at ministrare c̾aturã qd̃ facit
solus c̾ator deus. aluid ã ꝓ distri¬
butis ab illo uirib et᷑ facultati¬
bus aliqũa oꝑationẽ formsecꝰ¬
admou̾e ut tunt uł g̃c̃ sic ursic exe¬
at qd̾ creat᷑: sta quiipe originalit̾
ac primordialit̾ in quadã textu

Expanded text:
sensuum subtilitates et corporum mobilitates in membris terrenis et pigris. Unde qualibuscumque angelis vicinas causas ab elementis contrahere quanto facilius est, tanto mirabiliores in hibus eorum existunt celeritates; sed non est creator nisi qui principaliter ista format, nec quisquam hoc potest nisi unus creator Deus. Aliud est enim ex intimo ac summo causarum cardine condere ac ministrare creaturam, quod facit solus creator Deus; aliud autem pro distributis ab illo viribus ac facultatibus aliquam operationem forinsecadmovere, ut tunc vel tunc, sic vel sic, exeat quod creatur. Ista quippe originaliter et primordialiter in quadam textur
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̾ hoĩes possunt ñ solũ boni ꝑ ue¬
ritatẽ set ⁊̾ mali ꝑ occõnem Ita c̾ã¬
tionem reꝵ insibłium deus int̾iꝰ
oꝑat᷑. ext̾iores aũt oꝑationes at¬
q ꝯtemꝑationes siu̾̃ occõnes ab
angłis tam bonis qmͣ malis uel ⁊̃¬

Expanded text:
 homines possunt, non solum boni per veritatem, sed etiam mali per occasionem; ita creationem rerum visibilium Deus interius operatur. Exteriores autem operationes atque contemplationes, sive occasiones, ab angelis tam bonis quam malis, vel
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑat̾.an filiꝰ. si filius. ante me in¬
quit ñ fint alius deus. Si pater
post me inquit ñ erit hic pͥorẽ.
ille post̾iorem non habet. ⁊̃ucẽ¬
enĩ in se et pat̾ in filio et fuiꝰ
in pr̃e cognoscit᷑. cum eĩ prẽm

Expanded text:
Pater, an Filius? Si Filius: Ante me, inquit, non fuit alius Deus: Si Pater: Post me, inquit, non erit. Hic priorem, ille posteriorem non habet: invicem in se et Pater in Filio, et Filius in Patre
Abbreviated transcription (Latin):
cipalib ꝯciliis q̃ apd̾ eos celebͣ¬
ta sunt ita symbola eoꝵ subiunc¬
tis a natħ̾atib sanccita sũt. ut
nulli de tͥnitatis fide aliud doc̾e
us alit̾ p̾dicare ꝙ ibi ꝯtinetur
liceat. ĩ quib quid̾ symbolis cũ
currũt. Uñ et nos arguunt
anat ħatis reos. aͣddunt enĩ ⁊̃
ad assertionẽ sue oppõnis et ĩ
testimoniũ nr̃e dampnacõnis
de symbolo fider. Dicͥn
ꝯcilioꝵ leo t̾ciꝰ rome trã¬
scͥptũ in tabula argẽtea post al¬
tare bĩ pauli poĩta post̾is reliqͥt
ꝓ amore ut ip̃e ait. et cautela
fidĩ ortodoxe ĩ quo quid̃ sẏmbo¬
lo ĩ ꝓcessione spt̃. solus ꝯmemo¬
⁊at᷑ pat̾. hiis n̾bis et ĩ spm̃ scm̃¬
et dñm̃n et uiuificatorẽ ex pr̃e
ꝓcedentẽ cũ pr̃e et filio coad¬
orand̾ et glificand̾ ⁊ c̾. iud est
symbolũ qd̾ ĩ iissa cantat᷑ edi¬
cũ in niceno ꝯcilio ĩ fine cuiꝰ
subiũctũ est. qui aliud docu̾it

Expanded text:
cipalibus conciliis, quae apud eos celebrata sunt, ita symbola eorum subjunctis anathematibus sancita sunt, ut nulli de Trinitatis fide aliud docere vel aliter praedicare quam ibi continetur, liceat. In quibus quidem symbolis cum incurrunt; unde et nos arguunt anathematis reos. Addunt etiam ad assertionem suae opinionis et in testimonium nostrae damnationis, de Symbolo fidei, quod, nciliorum, Leo III Romae transcriptum in tabula argentea post altare beati Pauli posita posteris reliquit pro amore ut ipse ait et cautela fidei orthodoxae. In quo quidem symbolo, in processione Spiritus solus commemoratur Pater, his verbis: Et in Spnum, et vivificatorem, ex Patre procedentem, cum Patre et Filio coadorandum et glorificandum, etc. Illud est symbolum quod in missa cantatur, editum in Nicaeno concilio, in fine cujus subjunctum est: Qui aliud docuerit
Abbreviated transcription (Latin):
lic dut prei bris bapti atos tam¬
gͥe ĩ pectore s nͣ crismate signare
ĩ fronte ^ uirtus aũt huiꝰ satra¬
menti ẽ donatio spẽ scĩ ad robur qui
ĩhaptismodat᷑ et ad remissionẽ. uñ
rabams. aunno sacei dote ꝑ ipo¬
nẽ manus ꝑaclitus cradit᷑ baptira

Expanded text:
Licet autem presbyteris baptizatos tangere in pectore, sed non chrismate signare in fronte. Virtus autem sacramenti est donatio Spiritus sancti ad robur, qui in Baptismo datus est ad remissionem. Unde Rabanus: A summo sacerdote per impositionem manus Paracletus traditur ba
Abbreviated transcription (Latin):
corporis fit .i. in fconte / uł qr forte
maius augnientũ uͥtutũ p̾stat. li¬
cet baptismus plus ad remissionẽ
ualext. qd̾ uidet̾ ĩnuere rabamis
dĩcens. In unctõne baptisim spm̃¬

Expanded text:
corporis fit, scilicet in fronte; vel forte quia majus augmentum virtutum praestat, licet Baptismus, plus ad remissionem valeat. Quod videtur innuere Rabanus dicens, in unctione Baptismi Sp
Abbreviated transcription (Latin):
sit̃ nec baptismꝰ ur ordo. Nulli eĩ
sacram̃to facienda ẽ imiuria qd̾̃
fi̾ putat ᷑ qñ non it̾and̾ it̾at᷑. set
utrũ aliqua uł nulla iterari possit̃
Iõ est. siam de bap̃o ⁊ ordĩe ꝙ non
debeant iterari aꝑte ang̾ sa it.s.¬
ttuq sactamentũ est quadã ꝯsetͣ¬
tione dat᷑. iud̾ quidꝰ cũ baptizat᷑¬

Expanded text:
ulli enim sacramento facienda est injuria; quod fieri putatur, quando non iterandum iteratur. Sed utrum aliqua vel nulla iterari possint, quaestio est. Nam de Baptismo et Ordine quod non debeant iterari, aperte Aug. dicit: Utrumque sacramentum est, et quadam consecratione datur, illud quidem cum baptizat
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃ que in stupris cum alienis
uiris uł feminis ꝯmittunt᷑. set
obaeas qͣslib que aĩam a lege
dei aberrare faciũt et ꝑnicio¬
se corrumpi. possit sine crimĩe
et uir iꝑcorem suã dimitt̾e. et
ipcor uirum. It̃ rectissime dirait¬
tit᷑ si uiro suo dicat. ñ ero uxor
tua nͥ mͥ de latrocimo diuici¬
as cong̾gas. uł nͥsolita le noti¬
nia ex̾ceas. aut si quid aliud fa¬
cinorosum uł flagiciosũ auiro
suo expectat. tt̃ ille si ueraciter
penitens ẽ habetq fidem ꝑdi
lectionẽ opantẽ. menbrum ꝙ.
eum scandalizat amputabit.
consulit tam̃.apłus ne fideł dunt¬
tat infidelem uolentem cohĩta¬
re net a deo reuocare. Si fideli lice¬
it aliã duc̾e inficeli discedente
ceat fideli aliam duc̾e. uidetur
auctoritas testari ꝙy uiuente il¬
oqͥn si disceditis ab fuicem ⁊ uo¬
lentes cohĩtare dimictitis ⁊ ali¬
is nos copulatis. adult̾i estis et
fili ułi qui de hac copula nastũ¬
tur ĩmundi .i. spurii sunt. Itͣ

Expanded text:
tum quae in stupris cum alienis viris vel feminis committuntur, sed ob quaslibet quae animam a lege Dei aberrare faciunt et perniciose corrumpi, possit sine crimine et vir uxorem suam dimittere, et uxor virum. Item rectissime dimittitur, si viro suo dicat: Non ero uxor tua, nisi mihi de latrocinio divitias congreges, vel nisi solita lenocinia exerceas, aut si quid aliud facinorosum vel flagitiosum a viro suo expetat. Tunc ille, si veraciter poenitens est, habetque fidem per dilectionem operantem, membrum quod eum scandalizat amputabit. Consulit tamen Apostolus, ne fidelis dimittat infidelem volentem cohabitare, nec a Deo revocare. 5. Si fideli liceat aliam ducere infideli discedente ceat fideli aliam ducere. Videtur auctoritas testari quod iloquin si disceditis ab invicem, et volentes cohabitare dimittitis, et aliis vos copulatis, adulteri estis; et filii vestri qui de copula nascuntur, immundi, id est, spurii sunt. Item
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ a dinnitate suscepta et dei¬
set unũ eundemq deũ et hoĩem fili¬
uni dei eẽ conficear deuiq si hosem
seꝑaueris a deo illi mĩqmͣ credo nec
serino. uelud si quis purpurã uel
diadema regale iacens ĩueniat ñꝙͥ
ea conabit᷑ adorare. cum u̾o ea rex
fu̾it indutus ꝑiculũ mortis ineur¬
rit si ea cũ rege adorare ꝯtempserit.
Ita ⁊̃ in xp̃o domino humanitatẽ
ũ solam uł nudã set diuinitat i
unitam .s. unũ filiũ deũ uerũ et
hoiẽm uerũ si quis adoeare ꝯtẽp¬
bxxxm .uiii. ubi dr̃ adorate scabellũ
adorat᷑. suscepit eñ de terra c̾rã
qr caro de terra ẽ et de carne ma¬
tie carne̾ accepit ħ sine impietate
a u̾bo dĩ assumpta adorgt᷑ a nobis q
nemo carnem eiꝰ manducet nͥ pͥriꝰ
adoret. set qui adorat ñ tertã intue¬
tur set illum pocnis cuiꝰ stabellũ
ẽ ꝑp̃ quẽ adorat. hn᷑ auctoritatib
p̾misse ĩuestigationis absolutio

Expanded text:
quia a Divinitate suscepta et Deiquia a Divinitate suscepta et Deised unum eumdemque Deum et hominem Filium Dei esse confitear. Denique si hominem seperaveris a Deo, illi nunquam credo nec servio, velut si quis purpuram vel diadema regale jacens inveniat, nunquid ea conabitur adorare? Cum vero eis rex fuerit indutus, periculum mortis incurrit, si ea cum rege adorare quis contempserit. Ita et in Christo Domino humanitatem non solam vel nudam, sed divinitati unitam, scilicet unum Filium Deum verum et hominem verum si quis adorare contempbi dicitur: Adorate scabellum adoratur. Suscepit enim de terra terram, quia caro de terra est, et de carne Mariae carnem accepit; haec sine impietate a Verbo Dei assumpta adoratur a nobis, quia nemo carnem ejus manducat nisi prius adoret; sed qui adorat, non terram intuetur, sed illum potius cujus scabellum est, propter quem adorat. His auctoritatibus praemissae i
Abbreviated transcription (Latin):
qu̾e adoramus cũ prẽ et spũ ina ad¬
oratione cũ inꝯtammata carne
aus non ĩ adorabilem caruẽ dicen¬
tes. adorat᷑ enĩ in una ũbi yposta¬
si que ypostasis gñata est nõ crea¬
ture uenerationẽ pretentes. Nõ
enĩ ut midam carnem adoranins
setͥ unitam deitati ĩ imam yposta¬
sim dei u̾bi duab reductis ncurit.
timeo carbonem tang̾e pp̃ lig¬
no copulatũ ignem adoro xp̃i dei
mei simł utͣq pp̃ carm unitam
deitatẽ. Non enim qrͣtam aptono
ꝑsonam ĩ tͥnitate s iã ꝯfiteor¬
insinuari indet᷑ xp̃i humanita¬
tẽ una adoratione cũ u̾to eẽ ad¬
um ñ natura ẽẽ deũ sec creatum.
quib respondend̾ est q si filiꝰ nõ
est deus natura s creatura uec co¬
lendꝰ est oĩs ut nec deus adorandꝰ
qd̾ carnẽ eiꝰ quͣ creaturã esse nõ
negas simł cũ diumitate adoras
et ei ñ minus ꝙ̃ deitati deserins. E¬
ego dominicam carnẽ ĩmo ꝑfec¬
tam in xp̃o humanitatẽ iõ adoro

Expanded text:
quem adoramus cum Patre et Spiritu una adoratione cum incontaminata carne ejus, non inadorabilem carnem dicentes. Adoratur enim in una Verbi hypostasi, quae hypostasis generata est, non creaturae venerationem praebentes. Non enim ut nudam carnem adoramus, sed ut unitam Deitati ad unam hypostasin Dei Verbi duabus reductis naturis. Timeo carbonem tangere propter ligno copulatum ignem. Adoro Christi Dei mei simul utraque propter carni unitam Deitatem. Non enim quartam appono personam in Trinitate, sed unam perinsinuari videtur Christi humanitatem una adoratione cum Verbo esse adum non natura esse Deum, sed creatum. Quibus respondendum est: quia si Filius non est Deus natura, sed creatura, nec colendus est omnino nec ut Deus adorandus, quod carnem ejus, quam creaturam esse non negas, simul cum divinitate adoras, et ei non minus quam Divinitati deservis? Ego Dominicam carnem, imo perfectam in Christo humanitatem ideo adoro,
Abbreviated transcription (Latin):
xpi uł aĩam ẽẽ adorandã set illa q̃
humanitas siꝑ oẽm creaturã est
ueneranda et diligenda. ũ tñ adeo
ut cultus diuititati debitus ei ex¬
hibeat᷑. qui cultus in dilectione ⁊
sacrificii ex lbitione atq reu̾en¬
cia ꝯsistit qui latine di᷑ pietas.
g̾ce aũt theosebia .i. dei cuttus ix
lusꝰ placet xp̃i humantatẽ
uua adorõne cũ ũbo eẽ ado¬

Expanded text:
vel carnem esse adorandam, sed illa quae humanitas super omnem creaturam est veneranda et diligenda; non tamen adeo ut cultus divinitati debitus ei exhibeatur. Qui cultus in dilectione et sacrificii exhibitione atque reverentia consistit; qui Latine dicitur pietas, Graece autem theosebia, id est, Dei cultus, et autem placet Christi humanitatem una adoratione cum
Abbreviated transcription (Latin):
inquiri debet utrũni
de natura diuina ꝯcedend̾ sit ꝙ de
uͥgine sit nata sic̃ dr̃ in u̾gine ĩ car¬
nata et uidet᷑ utiq non deb̾e dici na¬
ta de uͥgine cũ non sit nata de pr̃ẽ.
q̃ enĩ res ñ est de pre genita ñ uide¬
tur de mr̃e nata nec res aliqua fili¬
ationis nomĩ hat ĩ humanitate q̃¬

Expanded text:
inquiri debet utrum de natura divina concedendum sit quod de Virgine sit nata, sicut dicitur in Virgine incarnata. Et videtur utique non debere dici nata de Virgine cum non sit nata de Patre. Quae enim res non est de Patre genita, non videtur de matre nata; ne res aliqua filiationis nom
Abbreviated transcription (Latin):
gine. usũ in munere que tante
difficultatis sunt u̾ba ut in eoꝵ
intelligencia atq explanatio¬
ne uehement̾ laborauerit. aug̾
ut ip̃e ostendit in .ui.li de cri ita¬

Expanded text:
gine, usum in munere; quae tantae difficultatis sunt verba, ut in eorum intelligentia atque explanatione vehementer laboraverit Aug., ut ipse ostendit in lib. 6, de Tri
Abbreviated transcription (Latin):
uite et comedat ⁊ uiuat in et̾mi
emisit eũ deus de ꝑadiso uolupta¬
tis. hiis u̾bis insinuare uidet᷑ ꝙ ñ
qui moreret᷑ si postea de illo sũ ꝑ
no uite quo indignus ẽ de quo si
exhũit. emisit eni eũ deͣus de pidi¬
so uoluptatis ĩ locũ sibi ꝯgriũt sic
płinq malus cum int̾ bonos mu̾e
ceꝑit si ĩ melius mutari nolu̾it
de bonoꝵ ꝯgͤ gatõne pellitͤ poud̾e̾
praue consuetudĩs p᷑sus. De flammeo
gladio aute fores ꝑadisi posito.

Expanded text:
ivat in aeternum, emisit eum Deus de paradiso voluptatis Illis verbis insinuari videtur quod nunquam moreretur, si postea de illo ligno no vitae, quo indignus est; de quo, si exhibuit. Emisit enim eum Deus de paradiso voluptatis in locum sibi congruum; sicut plerumque malus cum inter bonos vivere coeperit, si in melius mutari noluerit, de bonorum congregatione pellitur, pondere pravae consuetudinis pressus. 5. De flammeo gladio ante paradisum posito.
Abbreviated transcription (Latin):
o. asic᷑ ꝯbita est mens hũana ut
nũꝙͣ sin non memin̾it nũqmͣ se
ñ intelligat nũꝙͣ se ñ diligat set
qm̃ qui odit aliqũe noc̾e ei stud
ñ inm̾ito et mẽs hoĩs qñ sibi noc se
Nesciens enĩ s uult male dũ non pu¬
tat sibi obeẽ qd̃ uult. sec tñ male si¬
bi uult qñ id uult qd̾ obsit sibi. ẜm¬

Expanded text:
e condita est mens humana, ut nunquam sui non meminerit, nunquam se non intelligat, nunquam se non diligat. Sed quoniam qui odit aliquem, nocere illi studet; non immerito et mens hominis, quando sibi nocet, Nesciens enim sibi vult male, dum non putat sibi obesse quod vult: sed tamen male sibi vult, quando id vult quod obsit sibi,
Abbreviated transcription (Latin):
incib mensuris et deo iubente su¬
stiterũt. hiis ibis quidã adheren¬
tes dix̾unt cũ mundo cepisse tẽ¬
pus seculare set ante mundũ ex¬
litate. et in eo simitabilit᷑ ⁊ ĩtẽ
por  astruunt angelos des iuben¬
te sustitisse eiq seruisse. soi ãꝙͣ¬

Expanded text:
 mensuris, et Deo jubente substiterunt! His verbis quidam adhaerentes dixerunt cum mundo coepisse tempus seculare; sed ante mundum exlitato, et in eo immutabiliter et intemporaliter astruunt angelos Deo jubente substitisse, eique servisse. Nos a
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s non de aliqua mat̾ia uł de
nich̾o ẽ s inde est unde ꝓcedit
hus utiq u̾bis aꝑte oñdit ea

Expanded text:
s non de aliqua materia vel de nihilo est, sed inde est unde procedit. His utique verbis aperte ostendit ea
Abbreviated transcription (Latin):
recte currit᷑ si quo currendũ est
nesciat᷑. qũo aũt sciret᷑ si nlłis p̾¬
ceptis ostenderet ᷑. Ecceꝰ hades cur
illud p̾ceptũ est qd̃ hnc penitꝰ im¬
pleri ñ potest. Implet᷑ tam̃ ex ꝑ
enĩ ꝑfectio currentis. alia ꝑueni¬
entis facit ħ mandatũ ut cursdr:
qui deu̾ ante oĩa et pee oĩbz dili¬
git. nec tam̃ oio ꝑficit.

Expanded text:
curritur, si quo currendum est nesciatur. Quomodo autem sciretur, si nullis praeceptis ostenderetur? Ecce habes cur illud praeceptum est quod hic penitus impleri non potest. Impletur tamen ex enim perfectio currentis, alia pervenientis. Facit hoc mandatum ut cursor, qui Deum ante omnia et prae omnibus diligit, nec tamen omnino perficit.
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ qua plenitudĩe uid̾ p̾ceptũ ca¬
ritatis implebit᷑. diliges donnñ
deum tuũ ex toto corde tuo et c̃.
tunc erit iustus sine pccõ. qr nulla
erit lex repugnans menti. tũc
ꝓrsus toto corde tota aĩa tota m̃te
diliges deũ qd̃ est sũmũ preceptũ.

Expanded text:
In qua plenitudine illud praeceptum charitatis implebitur: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde, etc. Tunc erit justus sine peccato, quia nulla erit lex repugnans menti. Tunc prorsus toto corde, tota anima, tota mente, diliges Deum, quod est summum praeceptum.
Abbreviated transcription (Latin):
aĩa .i. uoluntate. ex tota mẽte .i.
memoria ut om̃s cogitationes et
oẽm uitam et oẽm intellectum in
illũ ꝯferas a quo hñs ea que ꝯfers.
hec dicens. Nullam ꝑtẽ nr̃e uite
reliquit que uacare de beat. set quit¬
quid uen̾i̾t in aĩm ałic rapiatur
quo dilectionis impetus currit. et
dilig̾e deũ pp̃ se: modus est diligen¬
di deũ. et stꝰ isti dno modi diligẽdi
ꝑte diligimꝰ sic̃ ex ꝑte cognostim
In futuro aũt implebit ᷑ ex toto aug̃¬

Expanded text:
a voluntate; ex tota mente, id est, memoria, ut omnes cogitationes, et omnem vitam, et omnem intellectum in illum conferas, a quo habes ea quae confers illi. Haec dicens, nullam partem vitae nostrae reliquit quae vacare debeat; sed quidquid venerit in animum, illuc rapiatur quo dilectionis impetus currit. Et diligere Deum propter se, modus est diligendi Deum, et sunt isti duo modi diligendi parte diligimus, sicut ex parte cognoscimus. In futuro autem implebitur ex toto. U
Abbreviated transcription (Latin):
et ad hoc opponit᷑ hoc modo.
inquit ꝑͣtulłit mulierẽ p̾gnan¬
tem et abortiuũ fec̾it si adhuc ĩ¬
forme fu̾it puerꝑiũ młctabitur
peccunia. Si aũt formatũ fuerit
reodat aĩam ꝓ aĩa. formatũ u̾o in¬
telligit ᷑ ꝓpͥa aia nĩatumr et ĩforme

Expanded text:
ed ad hoc opponitur hoc modo: inquit, percusserit mulierem praegnantem et abortum fecerit, si adhuc informe fuerit puerperium, mulctabitur pecunia; si autem formatum fuerit, reddat animam pro anima. Formatum vero intelligitur, propria anima animatum; et informe,
Abbreviated transcription (Latin):
cũ pcc̃m non possit eẽ ubi aĩa non
est. Ad quod dici pot̾ qr in illo cõ¬
ceptu dr̃ poc̃m transmitti. nõ qr
pcc̃m originale ibi sit. s q caro s

Expanded text:
cum peccatum non possit esse ubi anima non est? Ad quod dici potest, quia in illo conceptu dicitur peccatum transmitti, non quia peccatum originale ibi sit, sed quia caro
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ eos qui natura et eos qui ad.
mittunt. It̃ si int̾ eos ñ ꝯtrabi¬
tur matͥmoniũ quos adoptio
int̾ se ꝯtub̾nio cessare quos ꝑ
celeste sacramentũ regñat io

Expanded text:
inter eos qui natura et eos qui adopmittunt. Item: Inter eos non contrahitur matrimonium quos adoptio inter se contubernio cessare, quos per coeleste sacramentum regeneratio
Abbreviated transcription (Latin):
incipere diligi a deo. ñ ꝙ deus noua
dilectione queqmͣ possit dilig̾e. iin¬
mo sempiterna dilectõne dilexit
ante mundi constitutionẽ quoso
diligit. set dicunt᷑ incipere diligi
a deo cum et̾ne dĩ dilectionis sorci¬

Expanded text:
incipere diligi a Deo; non quod Deus nova dilectione quemquam possit diligere, imo sempiterna dilectione dilexit ante mundi constitutionem quoscumque diligit. Sed tunc dicuntur incipere diligi ab eo, cum aeternae Dei dilectionis sor
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmo ab et̾ no oĩa placuerunt ei ñ
rõnales creaturas .i. hoĩes uł ange¬
os ad minora dilexit. alios ad meli¬
ores usus. alios ad minus bonos. oĩa
enĩ bona nr̃a ex eiꝰ dilectõne nob̾
ꝓueniũt. electoꝵ u̾o alios magis
alios minus dilexit ab et̾no. ⁊ di¬
ligit ⁊̃ nt̃. qr aliis maiora alus i¬
nora ex dilectõne sua p̃parauit bo¬
na. aliis maiora et aliis ininora bo¬
na confert ĩ tempore. Uñ magis
uy minus df hos uł illos diligͥe.
Q duolz modis inspicienda ẽ dilet
modis dilectio dĩ. ẜm eeñci¬

Expanded text:
imo ab aeterno omnia placuerunt ei, non rationales creaturas, id est, homines vel angeos ad minora dilexit; alios ad meliores usus, alios ad minus bonos. Omnia enim bona nostra ex ejus dilectione nobis proveniunt. Electorum ergo alios magis, alios minus dilexit ab aeterno, et diligit etiam nunc, quia aliis majora, aliis minora ex dilectione sua praeparavit bona; aliisque majora, et aliis minora bona confert ex tempore. Unde magis vel minus dicitur hos vel illos diligere. 3. Quod duobus modis inspicienda est dilecobus modis dilectio Dei, sec
Abbreviated transcription (Latin):
deus temporałr aliquẽ diligar
qiͣ noua dilectõne que in ip̃oante
ñ erat apd̾ que nec pret̾ita tnͣsie¬
runt et futura iam facta st̃. I dõ¬
q om̃s scõs suos ante nũdi cõsti¬
tutionẽ duexit sic̃ p̾dest᷑maiñt
set cum cũu̾cut᷑ et ĩueniũt illum:¬
ut eo modo dicat᷑. quo pot̃ humano
imutant᷑ et ñ ip̃e. ut lux ĩfirmis o¬
culis asꝑa. firmis lenis est. ip̃oꝵ .s.¬

Expanded text:
ut temporaliter aliquem diligat quasi noua dilectione, quae in ipso ante non erat, apud quem nec praeterita transierunt et futura iam facta sunt. itaque omnes sanctos suos ante mundi constitutionem dilexit, sicut praedestinauit, sed, cum conuut eo modo dicatur quo potest humano mutantur, non ipse: sicut lux infirmis oculis aspera, firmis lenis est; ips
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃ẽ xp̃i et spẽ dĩres nature demonst ͤ¬
tur unius. quero mine gͥ quõ nõ
ex natura unũ suntsa prẽ ꝓcedit
sp̃t̃ ueritatis a filio mittitur et
a filio accipit. set oĩa que habet
pater filii sunt et idtirco qͥ ab eo
res nature. filu est set eadem res
quo differt xp̃i et dĩ natura ne
cadem sit. si prestari potest ut spt̃
et qd̃ xp̃i est. dĩ est. Non potest qͥd¬

Expanded text:
Spiritus Dei, res naturae demonstretur unius. Quaero nunc ergo quomodo non ex natura unum sunt? A Patre procedit Spiritus veritatis, a Filio mittitur, et a Filio accipit. Sed omnia quae habet Pater, Filii sunt. Idcirco qui ab eo Res naturae Filii est, sed et eadem res quo differt Christi et Dei natura, ne eadem sit, si praestari potest ut Spiritus et quod Christi est Dei est, non potest
Abbreviated transcription (Latin):
eue disterene
uigor et subtilitas na¬
ture itfirmitatem ñ addut̃. mi¬
nor q cognitio sapĩe et ignorã¬
tiam ñ ingerit sit lib̾tas infĩor
nullã arbit̾o nct̾icatis uolunta¬
s e imponit. Que coĩa et equalia
angłi differebãt ita geli¬
et quedã coĩa et equalia habe
equales ermt. In subtiltate uo¬
ecñcie et intelligencia sapĩe Ex lib̾¬
tate uoluntatis diffe̾ntes erãt. has

Expanded text:
cut differens vigor et subtilitas naturae infirmitatem non adducit, minorque cognitio sapientiae ignorantiam non ingerit, sic libertas inferior nullam arbitrio necessitatis voluntatem imponit. 3. Quae communia et aequaliageli differebant, ita et quaedam communia et aequalia habebaequale erat. In subtilitate vsentiae, et intelligentia sapientiae, et libertate vol
Abbreviated transcription (Latin):
orporis tota adest simł nec tͣimor
ĩ mmorib nec ĩ maiorib maior est
set tamen in alis intensiꝰ. ĩ aliis re¬
ciat eos templum suum. et hii
tales cum eo sunt iam ex parte:
set addidit mecũ. qr et miseri pꝰ¬
sunt ẽẽ ubi et ille est qui nusqm᷑
deest. set beati sunt cum uio qr
ñ sunt beati ñ exeo. cum uio sũt
qui fruunt᷑ eo et uident illum si¬
ñ sunt cum luce. nec bomi ita qe
cum eo ut uideant ꝑ spẽm et si

Expanded text:
nec minor in minoribus, nec major in majoribus; sed tamen in aliis intensius, et in aliis reciat eos templum suum; et ibi tales cum eo sunt jam ex parte, sed addidit mecum, quia et ibi miseri possunt esse ubi et ille est, qui nusquam deest. Sed beati sunt cum illo, quia non sunt beati nisi ex eo quod cum illo sunt, qui fruuntur eo, et vident illum sinon sunt cum luce; nec boni ita nunc sunt cum eo ut videant per speciem, etsi
Abbreviated transcription (Latin):
spẽm . qualit̾ ⁊̃ nunc templum dĩ
sunt angłi. S dicet aliquis añꝙͣ
fec̾at deus celũ et terrã. anteꝙͣ fa¬
ceret scõs. ubi hĩtabat: In se hĩta¬
bat deus a pd̾ te hĩtat et a pud se
ẽ. Non gͦ sic sunt sci domus dĩ ut
ip̃a subtracta cadat deus. ⁊̃ mosic
habitat deus in sc̃is. ut si ipe dises

Expanded text:
m Dei sunt angeli. Sed, dicet aliquis: Antequam faceret Deus coelum et terram, antequam faceret sanctos, ubi habitabat? In se habitabat Deus; apud te habitat, et apud se est. Non ergo sancti sic sunt domus Dei, ut ea subtracta cadat Deus; imo sic habitat Deus in sanctis, ut si ipse disces
Abbreviated transcription (Latin):
dum meoꝵ. qr in electis qui sũt
celum hĩtat deus et regnat. qui
euis uolintati de uoci obtempe¬
rant. malos u̾õ qui sunt in t̾ta:
iudicii ee distͥctione calcat. Uñ¬

Expanded text:
delicet in electis, qui sunt coelum habitat Deus et regnat, qui ejus voluntati devote obtemperant; malos vero, qui sunt terra, judicii districtione calcat. Un
Abbreviated transcription (Latin):
ñ habuit. q nec dies p̾ces¬
serat qui sequẽtis diei iitio ter¬
minaret᷑. et iõ p̃cipue qr lute a p¬
parente mox suꝑ t̾rã plemis at¬
q p̾cdarus diec extitit qui nõ ab
aurcra s a plena luce in choaut
et mone seqnͣtis diei ꝯsumatꝰ est
uñ beda suꝑ geui. decebat ut drei
aluce inciꝑpet ⁊ ĩ mane seqũetis
diei tend̾et ut opadr̃ a luce in¬
choasse et in luce ꝯpleta eẽ signi¬
ficarent᷑. Relqui ã dies mane ha¬
buerunt et uesꝑam quoꝵ quorũ
quisqi a suo mane ĩcipiens usq
ad alc̃iꝰ diei mane tendebatur.
naturali ordine ꝯputacõnis dieꝵ
It de illo qui mist̾io ĩtͦductus ẽ.

Expanded text:
n habuit, quia nec dies praecesserat qui sequentis diei initio terminaretur, et eo praecipue quia, luce apparente, mox super terram plenus atque praeclarus dies exstitit, qui non ab aurora, sed a plena luce inchoavit, et mane sequentis diei consummatus est. Unde Beda, super Genes.: Decebat ut dies a luce inciperet, et in mane sequentis diei tenderet, ut opera Dei a luce inchoasse et in lucem completa esse significarentur. Reliqui autem dies mane habuerunt et vesperam; quorum quisque a suo mane incipiens, usque ad alterius diei mane tendebatur. rali ordine computationis dierum, et de illo qui pro mysterio int
Abbreviated transcription (Latin):
fi. ad petrum. deus unigenitur
dum conciperet᷑ ueritatẽ carnis
accepit ex u̾gine. et cum nasc̾et᷑
integricatem uͥgraitatis serua¬
uit in mr̃e. et paulo post sic deus
himianam naturã in unitate ꝑ¬
sone suscepit. qd̾ se humiliant ꝑ¬
eĩam incorrupte uͥginis utertͭ
nsciturus impleuit formam gͦ
serui .i. naturam serui in sua̾ ac¬
cepit. ille deus ꝑsonã: It̃ deus eĩ¬
ũbum ñ accepit ꝑsonam hoĩs cet
naturã It dei fuius uingenitus uͣ
carnem hois aĩamiq muindaret

Expanded text:
Fide ad Petrum: Deus unigenitus dum conciperetur, veritatem carnis accepit ex Virgine; et cum nasceretur, integritatem virginitatis servavit in matre; et paulo post: Sic Deus humanam naturam in unitatem personae suscepit, quod se humilians iam, incorruptae Virginis uterum ex ea nasciturus implevit. Formam ergo servi, id est, naturam servi, in suam accepit ille Deus personam. Item: Deus Verbum non accepit personam hominis, sed naturam. Item: Dei Filius unigenitus, ut carnem
Abbreviated transcription (Latin):
ut amitt̾et formam dĩ in qua erat
equał patͥ ut in forma sermi ⁊ ĩ for¬
ma dĩ idem ip̃e sit unigenitꝰ filius
prĩs qi forma dĩ accepit formã ser¬
ui. si aũt forma dĩ formam serui ac¬
cepit. sine dubio nͣ irat᷑ã accepit:
forme enĩ noĩe natura significat᷑¬

Expanded text:
ut amitteret formam Dei, in qua erat aequalis Patri; ut in forma servi et in forma Dei idem ipse sit unigenitus Filius Patris; quia forma Dei accepit formam servi. Si autem forma Dei formam servi accepit, sine dubio natura naturam accepit. Formae enim nomine natura significat
Abbreviated transcription (Latin):
nor̃e naturalẽ plenitudinẽ deb̾e
ĩtelligi ĩ forma gͥ dĩ erat: qr ĩ natu¬
ra dĩ patͥs semꝑ erat de quonatus
sti noĩe forme intelligenciam fr̃
nacure et audisti ꝙ forma dĩ for̃m

Expanded text:
aturalem plenitudinem debere intelligi. In forma Dei ergo erat, quia in natura Dei Patris semper erat, de qua natus sti nomine formae intelligentiam fieri naturae, at audisti
Abbreviated transcription (Latin):
ex pẽe. naturam nr̃am sine peccato
suscepit ut nasceret᷑ ex uͥgme iͣc
auctoritate uidet ͤ tradi ꝙ dĩna na¬
cura humanam susdepit. uͥ uehem̃cer
moueri possumus ꝙ eam genitam e
so que in tractatu de tͥmtate distu¬
mus uͥ diximus. ũ naturã naturã. s
ꝑsonã ꝑsonam genuisse. qr si natu

Expanded text:
ex Patre, naturam nostram sine peccato suscepit, ut nasceretur ex Virgine. Hac auctoritate videtur tradi quod divina natura humanam suscepit. Ubi vehementer moveri possumus, rso quae supra in tractatu de Trinitate disseruimus, ubi diximus non naturam naturam, sed personam personam genui
Abbreviated transcription (Latin):
unitã. ⁊ d̾ gͦ suꝑiꝰ dixit seruilẽ for¬
mam a solo filio susceptã qua tota
tͥnitas fecit ¶amꝰ facile ẽ agnostere
res ea legentes. uarias atq contͣri
os aũt oĩs mendacii et cõtͣ

Expanded text:
xit servilem formam a solo Filio susceptam, quam tota Trinitas fecit. Jam facile est agnoscere res ea legentes, varias atque contrarNos autem omnis mendacii et cont
Abbreviated transcription (Latin):
auctoritatib eindent̾ osten¬
ditur ñ natutam ꝑsonã. nec ꝑso¬
nam ꝑsdnã. set ꝑsonam naturam.
culo utrum .s. natura naturam
assinmpserit. scͣͥ pulota ⁊̃ int̾ doc¬
tos qõ est. qr et in hoc płĩ dute¬

Expanded text:
auctoritatibus evidenter ostenditur, non naturam personam, nec personam personam, sed personam naturam aculo, utrum scilicet natura naturam assumpserit, scrupulosa etiam inter doctos quaestio est, quia et in hoc plu
Abbreviated transcription (Latin):
nobis et c̾. ubi dat intelligi ꝙ alicͥ
a deo diuittunt᷑ ꝑtc̃a ñ diligenti
m̃nicũ. Sic ñ fr̃i toganti qui ĩ se
pectau̾t dimittit. s cũ pit̾a non
dimittant᷑ alicui adulto nͥ cartͭͤ
dato diliges ꝓximũ tuũ siẽ te ip̃m
Si enĩ omnis homo ꝓximus est cũt
ĩnnicus. precipimur gͦ et ĩicos
dilig̾e. et qr illud p̾ceptũ gñale est

Expanded text:
 etc., ubi dat intelligi quod alicui a Deo dimittuntur peccata non diligenti inimicum, si tamen fratri roganti qui in se peccavit, dimittit. Sed cum peccata non dimittantur alicui adulto, nisi chardato: Diliges proximum tuum sicut teipsum? Si enim omnis homo proximus est, tunc et inimicus; praecipimur ergo et inimicos d
Abbreviated transcription (Latin):
micoꝵ ꝑspicua est ab solutio. s si in
aliquo uno hoĩe qui diligit simł
amicũ et ĩiitũ quid hoꝵ pociꝰ
sit querat᷑. obscura est responsio.
qr de motu m̃tis agit ᷑ de quo nõ
est nobis facile iudiciũ an utꝰ et
id̾ motꝰ sit erga amicũ ⁊ ũmicũ¬
set erga aiicũ intensioꝵan duo. unꝰ
erga ũicum qui di᷑ difficilior. alt̾
erga amicum qui uidet᷑ feruencior.
siec mꝯgrue putat᷑ melior qui est
feruencior. set si unus id̾q. inde po¬
cior ubi est ardencior ñ imꝓbe ex¬

Expanded text:
perspicua est absolutio. Sed si in aliquo uno homine qui diligit simul amicum et inimicum, quid horum prius sit quaeratur, obscura est responsio, quia de motu mentis agitur, de quo non est nobis facile judicium, an unus et idem motus sit erga amicum et inimicused erga amicum intensior; an duo, unus erga inimicum, qui dicitur difficilior, alter erga amicum, qui videtur ferventior; nec incongrue putatur melior qui est ferventior. Vel si unus idemque est, idem potior ubi est ardentior, non improbe exis
Abbreviated transcription (Latin):
micos et bñfac̾e eis. neq ħ a tanta
mltitudse impleri qnͣta exaudit᷑
Illam enĩ sponsionẽ dicit a multis
impleri qui non diligunt ĩuicos
ait enĩ sic. magnũ est enĩ erga eũ
et magnificentissime bonitatis ẽ
ut tuũ qͦ ĩmicum diligas et ei qͥ
tibi malum uult et si pͭ facit. tu
sis. audiens dicentẽ ih̾m. diligt itł
quid̾ quisq debet. se fides extend̾e
et humanũ animũ adhũc affc m̃
orando deunnũ secũq agendo
magnũ bonũ tante multitudĩs
ñ eẽ qnͣtam credimꝰ exaudiri cũ

Expanded text:
micos, et benefacere eis; neque hoc a tanta multitudine impleri, quanta exauditur Illam enim sponsionem dicit a multis impleri, qui nondum diligunt inimicos. Ait enim sic: Magnum est, erga eum et magnificentissimae bonitatis est, ut tuum quoque inimicum diligas, et ei qui tibi malum vult, et si potest facit, tu sis, audiens dicentem Jesum: Diligite quidem se debet omnis fidelis extendere, et humanum animum ad hunc affectum, orando Deum, secumque agendo tam magnum bonum tantae multitudinis non est, quantam credimus exaudiri, cum
Abbreviated transcription (Latin):
mali fec̾unt eis et ĩunicos ñ odire.
set meliꝰ est ut intenigat᷑ oĩb illo
mandato p̾cipi cunctos dilig̾e ⁊
ĩmncos. cui sensui attestant᷑ suꝑłꝰ
set ⁊̃ ĩimicos ꝑfecte diligunt. eis¬
q bñfaciũt que ꝑfectio dilectõ¬
nis non est tante multitudĩs qnͣ¬
ta exaudit᷑ ĩ orõne dominita. ⁊ ħ
reuera grande est et exie boni

Expanded text:
mali fecerunt eis, et inimicos non odire. Sed melius est ut intelligatur omnibus illo mandato praecipi cunctos diligere etiam inimicos; cui sensui attestantur superius sed etiam inimicos perfecte diligunt, eisque benefaciunt. Quae perfectio dilectionis non est tantae multitudinis, quanta exauditur in oratione Dominica, et hoc revera grande est et eximiae boni
Abbreviated transcription (Latin):
tib .i. pat̾nali et filiali et ꝓcessi¬
bili recognostimꝰ. In secessibiles. ã
quas ypostases. et indistabiles ũncẽ¬
utatas et unicas quid̃ inꝯfussibiliter.
tres enĩ sunt et simite. diuisas aũt
indistant̾. et emim singula ꝑfecta
est ypostasis. et ꝓpͥam ꝓprietatem .s.
existencie: modum ꝓpͥũ possidet. s
imite sunt sub̾a et non distant nz
secedunt a patͥnali ypostasi. Eccͥe
hic hates distinctas tres illas ꝓpͥeta

Expanded text:
t, paternali, et filiali et processibili recognoscimus. Insecessibiles autem ipsas hypostases et indistabiles inet unitas quidem inconfusibiliter; tres enim sunt etsi unitae; divisas autem indistanter. Etenim singula perfecta est hypostasis, et propriaexistentiae modum proprium possidet; sed unitae sunt substantia, et non distant neque secedunt a paternali hypostasi. Ecce hic habes distinctas tres illas p
Abbreviated transcription (Latin):
et det̾minatiua sũt ypostaseon ⁊
ñ nature. et enĩ ypostases det̾mi¬
nant .i dem eẽ quid̃ in tempalit̾.
et et̾ nałr dĩs diuinam u̾bi ypos¬
tasim simplicem oĩa hñtem q̃ hab
natiuitatis modo et hĩtudĩe a pat̾¬
nali ypostasi differentẽ. Nunqmͣ uͦ
a pat̾nali ypostasi secedentẽ
dem aꝑcius expͥ¬
mens ꝑsouales

Expanded text:
eterminativa sunt hypostaseon, et non naturae; etenim hypostases determinant. Item esse quidem intemporaliter et aeternaliter dicimus divinam Verbi hypostasim, simplicem, omnia habentem quae habet nativitatem modo et habitudine a paternali hypostasi differentem, nunquam vero a paternali hypostasi secedentem. Idem apertius exprimens personales
Abbreviated transcription (Latin):
sigm᷑entiꝰ. di et c̃. set et corpus aeriĩ
qd̾ tali uoluntati amputauit deus
uł ipͣmi ordinationẽ dei in qua eũ
ĩuitũ ⁊̃ fecit utilem bomis uł ip̃ius
angłi facturam. qr et si p̾stiret d̃s
uoluntaie malũ futurũ fecit tam̃
eũ ꝓuidens qnͣta de illo sua boni
tate eẽt facturus. sigmentum gͥ
ret c̾auit tam̃ illũ ut de io bonis
.ꝓdesset. i aũt fecit ut᷑ illudatur
ei. illudit᷑ enĩ ei cũ scĩs proficit
temptatio eiꝰ sic̃ et mali hoiẽt
quos deus malos futuros p̃idẽs
c̾auit tam̃ ad scõꝵ utilitatẽ alu¬
dunt᷑ cum p̾stat᷑ sc̃ĩs eoꝵ tempta¬
tione ꝓfectus. s ip̃e est miciũ qr
p̃cedit antiquitate et pͥncipati
milicie. ħ aũt illusio fit angelis
subdit eis angelos malos. ut non

Expanded text:
figmenti Dei, etc. Sed corpus aereum quod tali voluntati aptavit Deus; vel ipsam ordinationem Dei, in qua eum invitum etiam fecit utilem bonis; vel ipsius angeli facturam, quia etsi praesciret Deus voluntate malum futurum, fecit tamen eum, providens quanta de illo sua bonitate esset facturus. Figmentum ergret, creavit tamen illum, ut de illo bonis prodesset; hoc autem fecit ut illudatur ei. Illuditur enim ei, cum sanctis proficit tentatio ejus. Sicut et mali homines quos Deus malos futuros praevidens creavit, tamen ad sanctorum utilitatem, illuduntur cum praestatur sanctis eorum tentatione profectus. Sed ipse est initium, quia praecedit antiquitate et principatu malitiae. Haec autem illusio fit angelis subdit eis angelos malos et homines malos, ut non
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑͣ gͥen dicit anglicã naturã pri¬
mo informit̾ c̾atam et celũ dcãm.
postea formatã et lucẽ appellatam
qũ ad c̾a̾torem est ꝯu̾sa ꝑfecta dilec¬
tione ei mh̾ens. uñ prius dcm̃ est
In pͥncͣipio c̾auit deus celũ et t̾rã.
et postea subditũ dixͥit ͤ deus fiat lue
et fcã est liꝑx. qr ĩ primo agitur de
creatione spũalis nature ĩformis.
posteade formatione eiusa dacio
tsq obi̾at᷑ illis qͣui dñt angelos
c̾atos fuisse malos. Non enĩ pote¬
rat c̾ator optimꝰ auctor mali ẽẽ ⁊
iõ totũ bonũ erat. qr ex ip̃o ilł erat
et totũ bonũ eiat qm̃ ex ip̃o totũ

Expanded text:
super Genes., dicit angelicam naturam primo informiter creatam, et coelum dictam; postea formatam, et lucem appellatam quando ad Creatorem est conversa perfecta dilectione ei inhaerens; unde prius dictum est: In principio creavit Deus coelum et terram, et postea subditum: Dixit Deus: Fiat lux, et facta est lux; quia in primo agitur de creatione spiritualis naturae informis, postea de formatione ejusdem. Ratio quoque obviat illis qui dicunt angelos creatos fuisse malos. Non enim potuit Creator optimus auctor mali esse, et ideo totum bonum erat quod ex ipso illis erat; et totum bo
Abbreviated transcription (Latin):
intelligenciam dicet᷑. alia est ꝑsona
prĩs alia filii. Ex hoc ⁊̃ ita nolũt in¬
tellig̾e .s. alius est pater. alius est
filius. id tñ cõe hñtes qd̾ est ꝑsona.
et hoc confirmãt auctoritate angͥ.

Expanded text:
iam dicetur: Alia est persona Patris, alia Filii? Et hoc etiam ita volunt intelligere, scilicet alius est Pater, et alius est Filius, id tamen commune habentes quod est persona. Et hoc confirmant auctoritate Aug.,
Abbreviated transcription (Latin):
tri.ait. Intelligentia dcõꝵ ex caĩs
est assum̃da dicendi qi nõ sermoĩ
res. set rei est sermo subiectus. disc̾¬
nentes gͦ dicendi causas huiꝰ noĩs
mus dicentes ꝙ hoc nom̃ ꝑsona ꝓ¬

Expanded text:
ex causis est assumenda dicendi, quia non sermoni res, sed rei sermo subjectus est. Discernentes ergo dicendi causas hujus nominmus, dicentes quod hoc nomen,
Abbreviated transcription (Latin):
Si enĩ qõm recte respondemus opor¬
cet ut rñdendo eeñciam significemꝰ.
alioquin non ostendimus quid tͤs
sint. Si u̾o rendentes eẽnciam signi¬
ficamus. ip̃am eeñtiam uoĩe ꝑsone
intelligimus cum dr̃ tres ꝑsone.
Opĩo quoꝵdam qui putant eeñciã

Expanded text:
ioni recte respondemus, oportet ut respondendo essentiam significemus; alioquin non ostendemus quid tres sint. Si vero respondentes, essentiam significamus, ipsam essentiam personae nomine intelligimus cum dicitur, tres personae. 4. Opinio quorumdam qui putant essentiam
Abbreviated transcription (Latin):
iffert tam̃ int̾ eos qui ordi¬
nant a symoniacis scien¬
ter et eos qui ignorant̾. qui eĩ
scient̾ a symoniacis se ꝑmiserũt
consecrari ĩmo excetrari. eoꝵ cõ¬
sectatio oĩo irtita ẽ. qui u̾o ordi¬
nant᷑ a symoniatis quos cũ ordi¬
nant᷑ nesciunt ẽẽ symgniacos qͥ

Expanded text:
iffert tamen inter eos qui ordinantur a simoniacis scienter, et eos qui ignoranter. Qui enim scienter a simoniacis permiserint consecrari, imo execrari, eorum consecratio omnino irrita est. Qui vero ordinantur a simoniacis, quos, cum ordinantur, nes
Abbreviated transcription (Latin):
lic eua in hoc ꝑ ignoranciam
de liquerit qd̾ putauit uerũ esse qd̾
diabolus suadebat. ñ tam̃ in hoc qũi
nouerit illud dĩ eẽ mandatũ. ⁊ pec¬
catum ẽẽ contͣag̾e. et iõ excusari a
pocõ ꝑ ignoranciam ñ potuit. ¶
ianorantia alia exeusat alia nõ.
Est enimi ignorancia que excusat
pettantem. et est ignorancia talis q̃
ñ excusat. est aũt ignorancia uinci¬
bił et ignorancia ĩuincibił excusa¬
tio oĩs tolit᷑ ubi pcẽm mandatum
ñ ignorat᷑.

Expanded text:
licet Eva in hoc per ignorantiam deliquerit, quod putavit verum esse quod diabolus suadebat, non tamen in hoc quin noverit illud Dei esse mandatum, et peccatum esse contra agere. Et ideo excusari a peccato per ignorantiam non potuit. 9. Quod ignorantia alia excusat, alia non. Est enim ignorantia quae excusat peccantem, et est ignorantia talis quae non excusat. Est autem ignorantia vincibilis, et ignorantia invincibilis. Excusatio omnis tollitur, ubi mandatum non ignorat
Abbreviated transcription (Latin):
ponens ꝯsequent̾ suddit᷑. s qͣr̃ disc̾¬
nebant᷑ illi a cet̾is. ut d̾s istis que
ad ip̃os ꝑtinent nõ reuelaret. a
caturis. futurum malil. nec ꝑman¬
suris futur ũ bonũ reuelau̾it. ⁊õq
nec ul qui cecid̾unt nũqmͣ nec illi
qui ꝑstit̾unt usq ad ꝯsũmationẽ
beati fuerunt. qr bĩ esse ñ pot̾ant:
sei de ueͣat i ndĩe c̾ti ñ erãt. uel si
dampnationis inc̾ti erãt. uñ aug̾̃
m eod dre inquit de angłis ꝙ ĩ suo
salutis mc̾ti. quib nec spes esset ꝙ

Expanded text:
nsequenter subdit: Sed quare discernebantur illi a caeteris, ut Deus istis quae ad ipsos pertinerent non revelaret, alcaturis futurum malum, nec permansuris futurum bonum revelaverit. Ideoque nec illi qui ceciderunt unquam, nec illi qui perstiterunt usque ad consummationem beati fuerunt; quia beati non poterant esse si de beatitudine certi non erant, vel si damnationis incerti erant. Unde Aug. in eodem: Dicere, inquit, de angelis quod in suo salutis incerti, quibus nec spes esset quod
Abbreviated transcription (Latin):
fatudĩe accipiat illũ statũ ĩno¬
cencie in quo fuerunt ante
ꝙ angeli qui corruerunt.
nũqmͣ beati fuerũt nͥ b̾itudinẽ
aliquis accipiat illũ statũ ĩnocen¬
cie in quo fuerunt ante peccatũ.
Illi u̾o qui ꝑstit̾unt aut suambe¬
acitudinẽ deo reuelante p̃sciert̃.
et ita spei c̾titudĩe aliquo modo bĩ
fuerunt. uł inc̾tiextit̾unt sue be¬
atitudĩs et itabĩ ałr non fuerũt
quͣi reliqui qui cecid̾unt. mͥ aũt
qd̃ post̾iꝰ dcm̃ est ꝓbabiliꝰ uidet᷑.¬

Expanded text:
udinem accipiat illum statum innocentiae in quo fuerunt ante uod angeli qui corruerunt, nunquam beati fuerunt, nisi beatitudinem aliquis accipiat illum statum innocentiae in quo fuerunt ante peccatum. Illi vero qui perstiterunt, aut suam beatitudinem futuram Deo revelante praescierunt; et ita spei certitudine aliquo modo beati fuerunt, vel incerti extiterunt suae beatitudinis, et ita aliter beati non fuerunt quam reliqui qui ceciderunt. Mihi autem quod posterius dictum est probabilius videt