comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
genua conso lationẽ acciprent. In humeris dequibus & in
genua conso lationẽ accipient
In humeris de quibus & in
propriori proph&ica dictum ẽ
et quos ia cob inp̃ cabat.
filios uo is a char. Quia suppos uit
humerũ suum ad labo¬
randum. & uocatus ẽ auragrico la
Sudore enim & la¬
tuos ut amandatis intellegat dnm̃. Imitans eum de quo
scriptum ẽ. Ihs coepit facere & docere. ut non otios asit
fides sed ꝑ opera currat ad premium. Genua aũ & sinus
qui ds ignificent & supra breuit̃ exposui. Etnunc abra¬
uomo do sicuiꝑa mat̾ blandiatur ita¬
ego consolabor uos. & inhiłrm consolabimini
uidebitis & gaudebit corurm̃ & ossa urã quasi herba
germinabunt. et cognosc&ur manus dñi seruis eius
& in dignabitur inimicis suis. Lxx. proserus posu¬
erunt timentes proinimicis incredulos. & c&era similit̃
isericordiã creatoris increaturas suas exemplo
matrum discimus. qua eliberos amore insinu nu¬

Expanded text:
genua consolationem accipient. In humeris, de quibus et ingenua consolationem accipient. In humeris, de quibus et ingenua consolationem accipient. In humeris, de quibus et in priori prophetia dictum est, et quos Jacob imprecatur filio suo Issachar: Quia supposuit humerum suum ad laborandum , et vocatus est vir agricola. Sudore enim et latuos , ut a mandatis intelligat Dominum, imitans eum, de quo scriptum est: Jesus coepit facere et docere , ut non otiosa sit fides, sed per opera currat ad praemium. Genua autem et sinus quid significent, et supra breviter exposui, et nunc Abraacob. Quomodo si cui mater blandiatur, itego consolabor vos, et in Jerusalem consolabimini. Videbitis, et gaudebit cinabunt. Et cognoscetur manus Domini servis ejus, et indignabitur inimicis suis. LXX pro servis, posuerunt timentes; pro inimicis, incredulos: caetera similiter. Misericordiam Creatoris in creaturas suas, exemplo matrum discimus, quae liberos amore in sinu nu
Abbreviated transcription (Latin):
osius Quia haec dicit dns̃. ecceego decli nabo. suꝑ
eam qua si fluuium pacis. et quasi torrentem inundantẽ
gloriã gentium quã sug&is ab ubere portamini. & su
ogenua blandientur uobis. Lxx. Quia haec dieit chĩs
ecceego declinabo adeos quasi fluuius pacis. Et quasi¬
torrens inundans gloriã gentium. Paruuili eorum in
humeris portabuntur & suꝑ genua consolabuntur
xstructa perapostolos hierłm & instaurata in pri¬
Eorom statam. ꝑ ost quã filii & habitatores eiur ube¬
ribus fuerint consolati. et lactis habuntlantia ad deli
bro diximus. flum̃dĩ repl&cum ẽ aquis. & fluminis
imp&us l&ificat ciuitatem dĩ. utpace omã possidente.
et nationum cessantibus. bellis. Dequi bus scriptura dicit
Dissipa gentes quebella uolunt. Torrens doctrina rum
dĩ. rig& arua credentium. tunc filueius siue paruuli
ut lxx transtulerunt in humeris portabuntur. et sup

Expanded text:
osius . Quia haec dicit Dominus: Ecce ego declino super osius . Quia haec dicit Dominus: Ecce ego declino super eam quasi fluvium pacis, et quasi torrentem inundantem gloriam gentium, quam sugetis: ab ubere portabimini, et super genua blandientur vobis. LXX: Quia haec dicit Dominus: Ecce ego declinabo ad eos quasi fluvius pacis, et quasitorrens inundans gloriam gentium. Parvuli eorum in humeris portabuntur, et super genua consolabuntur. Exstructa per Apostolos Jerusalem, et instaurata in priorem statum, postquam filii et habitatores ejus uberibus fuerint consolati, et lactis abundantia ad delicbro diximus: Flumen Dei repletum est aquis . Et: Fluminis impetus laetificat civitatem Dei ; ut pace omnia possidente, et nationum cessantibus bellis, de quibus Scriptura dicit: Dissipa gentes quae bella volunt , torrens doctrinarum Dei irriget arva credentium. Tunc filii ejus, sive parvuli ut LXX transtulerunt in humeris portabuntur, et super
Abbreviated transcription (Latin):
tuos. Ego aũ dedi dixit ex spectationem hanc. et ñ¬
recordatus ẽ mei dñs. Nonne ego parientem & fterilẽ
feci dixit dr̃ tuus. Clamore resonante dehierłm¬
& contemplo eius quando obsessa atq sub uersa est
Etinimicis xp̃i quidm̃ regem suscipere noluerunt¬
recipientibus ꝓroimpi&ate sua atq blasphemiis aet̃na
supplicia aedesia in nomine dnĩ congregata. De qua
inpsalmo dicitur homo natus ẽ in ea & ipre fundauit eã
altis simus. Ante quã parturir& peperit antequã uen¬
r& partus eius. genuit mas culum. Non eni multo tẽpr
utpopulus uideorum ꝑ abraham Misa ao & ia cob duo de¬
cim patri archas. Et rursum liberos eoꝵ acnepoter¬
creuit in mauis sed ad euangedicã p̃dicatignẽ statm
omnis mundus concepit & parturiuit & peperitmas¬
culum quem pharao & hero des conabantur occidere.
Qui & in morse & inxpõ s aluatus in egr̃pto ẽ Deniq
abraham &isaac masculos habuere liberos. et ia cob

Expanded text:
suos. Ego autem dedi exspectationem hancsuos. Ego autem dedi exspectationem hanccit Dominus. Nonne ego parientem et sterilem feci, dicit Deus tuus? Clamore resonante de Jerusalem et Templo ejus, quando obsessa atque subversa est, et inimicis Christi, qui Deum regem suscipere nolueruntrecipientibus pro impietate sua atque blasphemiis aeterna supplicia, Ecclesia in nomine Domini congregata, de qua in psalmo dicitur: Homo natus in ea: et ipse fundavit eam altissimus , antequam parturiret, peperit, antequam veniret partus ejus, genuit masculum. Non enim multo tempore, ut populus Judaeorum per Abraham, et Isaac, et Jacob, et duodecim Patriarchas, et rursum crevit in majus, sed ad Evangelicam praedicationem statim omnis mundus concepit, et parturivit, et peperit masculum, quem Pharao et Herodes conabantur occidere, qui et in Moyse, et in Christo salvatus in Aegypto est. Denique Abraham et Isaac masculos habuere liberos, et Jacob
Abbreviated transcription (Latin):
sed multis prius seculis psalmista testatur dic̃s uidi
iniquitatẽ & contradictionẽ inciuitate que circum dedit
muros eius totadie & tota nocte. Ita ut sub uerteretus
ciuitas & impler&ur aliud uaticinium. Sion quasi
ager arabitur. et hierłm quasicas ula in tucumera¬
rio relinquet᷑.
nte quã parturir& peperit . an¬
te quam uenir& partus eius peperit masculum.
Quis audiuit umquã tale. autquis uidit huic simile.
Num quid parturi & terra indieuna aut parturi& ur
gens simul quia parturiuit & peperit sion fili o stuos.
Numquid ego quialios parere facio. Ipse non pariam
dicit dñs. siego qui generationem cordis c&eris tribuo
sterelis ero ait dñs dr̃tuus. Lxx. Ynte quam par
turiens pariat. ante quã ueniat dolor parturientium
effugiat & pariat masculũ. quis audit tale. Aut quis
uidit simile. Si parturiuit terra indie una aut sina¬
taẽ gens simus. quia parturiuit & peperit sion filios

Expanded text:
sed multis prius saeculis Psalmista testatur, dicens: Vidi sed multis prius saeculis Psalmista testatur, dicens: Vidi iniquitatem et contradictionem in civitate , quae circumdedit muros ejus tota die et tota nocte, ita ut subverteretur civitas , et impleretur aliud vaticinium: Sion quasi ager arabitur: et Jerusalem quasi casula in cucumerario relinquetur . Antequam parturiret, peperit: antequam 805 veniret partus ejus, peperit maQuis audivit umquam tale? et quis vidit huic simile? Numquid parturiet terra in die una? aut parturietur gens simul, quia parturivit et peperit Sion filios suos? Numquid ego, qui alios parere facio, ipse non pariam, dicit Dominus? Si ego, qui generationem caeteris tribuo, sterilis ero, ait Dominus Deus tuus? Laetaturiens pariat: antequam veniat dolor parturientium, effugiat, et peperit masculum. Quis audivit tale, et quis vidit simile? Si parturivit terra in die una; aut si nata est gens simul, quia parturivit et peperit Sion parvulos
Abbreviated transcription (Latin):
Uolamus scire quaesit confusio iudeoꝵ quidixerunt
glorific&ur dñs ut uram̃ l&itiã uideamus. et trium¬
phos regis urĩ. nequaquã cassis promissionibus sedo culis
contemplemur. uox inquit cdamoris deciuitate. haud
dubium quinhirłm signific& romano exercitu circũ¬
datã. et intres partes intus seditione diuisa. quando
unus templum obtinuit & omnia prius scã possedit. fo¬
rinsecus contra hostes intrins ecus contraciuitatem. di¬
micans. Eo tempore & inurbe & intemplo tam sac̃ dotũ
& leuitarum quã uulgi igñobilis. Mulierumq ac pue¬
roꝵ ululatus auditus ẽ quãdo reddidit dns̃ r&ributio¬
nem in imicis sus. Implens cõminationẽ quad ixerat
reliquetur uobis domus ur̃a deserta. & illam proph&i¬
cã dereliqui domũ meã. quando presides templi conso¬
na angeli uoce dixerunt. Trans eamus ex his sedib
De quibus non solum iosephus uidaice scriptor hrstoriae

Expanded text:
Volumus scire quae sit confusio Judaeorum, qui dixerunt: Volumus scire quae sit confusio Judaeorum, qui dixerunt: Glorificetur Dominus, ut vestram laetitiam videamus, et triumphos regis vestri, nequaquam cassis promissionibus, sed oculis contemplemur. Vox, inquit, clamoris de civitate: haud dubium quin Jerusalem significet Romano exercitu circumdatam, et in tres partes intus seditione divisam, quando unus Templum obtinuit, et omnia prius sancta possedit, forinsecus contra hostes, intrinsecus contra cives dimicans. Eo tempore et in urbe, et in Templo, tam sacerdotum et Levitarum, quam vulgi ignobilis, mulierumque ac puerorum ululatus auditus est, quando reddidit Dominus retributionem inimicis suis, implens comminationem qua dixerat: Relinquetur vobis domus vestra deserta ; et illam prophetiam: Dereliqui domum meam. Quando praesides templi consona Angeli voce dixerunt: Transeamus ex his sedibus. De quibus non solum Josephus, Judaicae scriptor historiae,
Abbreviated transcription (Latin):
uirifrĩ & patres audite. et paulo apostolo. tristiciam
mihi ẽ & continuus dolor cordimeo profratribus meis
quisunt israhelite. Glorificatur aũ nom̃ dnĩ quando
uiderint homines ꝑsecutorum ferotiã nrã frangi.
patientia. et uerberantem manus alterius mala euer¬
sione confundi. Quibus in euangelio precipitur. Luceat
lumenurm̃ coram hominibus utuidenter bona opera
urã glorificent patrem urm̃ qui ẽ incaelis. Et in apo
calypsi iohannis. timete dnm̃ & date eigloriam.
Paulus quoq scribit adcorinthios prouocans eos ad con¬
tinentiã. ut glorific& is dñ incorpore uõ. & rurs ũ.
siue comeditis siue bibitis. Omnia ingloria dĩ facite.
uode & dnr̃ maledicentibus non re maledicebat &
proꝑsecutoribas precabat᷑. Quod aũ p̃cipit dicite fratri¬
bus uris. Non simplicit̃ accipiendum ẽ. alio quin multi
fratres uocant. & incorde non retinent caritatem. De

Expanded text:
Viri fratres et patres, audite; et Paulo apostolo: Tristitia Viri fratres et patres, audite; et Paulo apostolo: Tristitia mihi est, et continuus dolor cordi meo pro fratribus meis qui sunt Israelitae . Glorificatur autem nomen Domini, quando viderint homines persecutorum ferociam nostra frangi patientia, et verberantem manum, alterius malae obversione confundi. Quibus in Evangelio praecipitur: Luceat lumen vestrum coram hominibus, ut videntes bona opera vestra, glorifcalypsi Joannis: Timete Deum, et date ei gloriam . Paulus quoque scribit ad Corinthios, provocans eos ad continentiam: Ut glorificetis Deum in corpore vestro . Et rursum: Sive comeditis, sive bibitis, omnia in gloriam Dei facite . Unde et Dominus maledicentibus non remaledicebat : et pro persecutoribus precabatur. Quod autem praecipit: Dicite fratribus vestris , non simpliciter accipiendum est, alioquin multi fratres vocant, et in corde non retinent charitatem, de
Abbreviated transcription (Latin):
bis & pharis eis in lusoribus suis. De quibus primur
psalmus iuxta he hebreos canit. & incatherlra inlu¬
sorum non sedit. quos appellant lxx pestilentes.
uocaui & nonerat quires ponder&. locutus sum
& non audierunt feceruntq malum inoculis meis.
Et que nolui elegerunt. Quos uers us secundo ponit

Expanded text:
bis et Pharisaeis illusoribus suis, de quibus primus bis et Pharisaeis illusoribus suis, de quibus primus psalmus juxta Hebraeos canit: Et in cathedra illusorum non sedit: quos appellant Septuaginta pestilentes: vocavi, et non erat qui responderet: locutus sum, et non audierunt: feceruntque malum in oculis meis: e
Abbreviated transcription (Latin):
& abhominationes suas anima eoꝵ uoluit. & ego eli¬
gam in lusiones e&. & peccata r& ribuã eis. quiauocaui
eos & non obaudierunt. Locutus sum & non audierunt
e tfecerunt malum in conspectum eo oculis meis. et
que nolebam elegerunt. Imono lare bouem:mactare
arietem offerre sacrificium tura succendere. quȩ ita
hab& ds̃ quasi homicidium. & oblationem canis. & suillũ
sanguinem atq blas phemiã ipsi eligerunt. & ut ta¬
lia colerent. eoꝵ arbitrii fuit. luxta quod dicit. ꝑ
e Zechi el. dedi eis iustificationes nonbonas. e tp̃cepta
non bona. & inuis in quit suis ambulauerunt non inuia
dnĩ. & a bominationes suas anima eoꝵ uoluit.
ut amatores eent̃ magissui. quã amatoresdĩ. quã
ob causam illis elegentibus iuas suas. et nondicit
quidicit egosum uia. Et dns elegit in lusiones. siue
in lusiores eoꝵ. quae hebraicedicit᷑. thalule. Idẽ
Et omnia mala eorum siue quetimebant parit̃
adducant. Causasq: reddit curtraditis int sc̃ri¬

Expanded text:
es suas anima eorum voluit: et ego eligam illusiones eorum, et peccata retribuam eis. Quia vocavi eos, et non obaudierunt: locutus sum, et non audierunt. Et fecerunt malum in conspectu meo, et quae nolebam elegerunt. Immolare bovem, mactare arietem, offerre sacrificium, thura succendere, quae ita habet Deus, quasi homicidium, et oblationem canis: et suillum sanguinem atque blasphemiam ipsi elegerunt; et ut talia colerent, eorum arbitrii fuit; juxta quod dicit per Ezechiel: Dedi eis justificationes non bonas, et praecepta non bona . Et in viis, inquit, suis ambulaverunt, non in via Domini. Et abominationes suas anima eorum voluit, ut amatores magis essent sui, quam amatores Dei. Quam ob causam, illis eligentibus vias suas, et non eum qui dicit: Ego sum via , et Dominus elegit illusiones, sive illusores eorum, qui Hebraice dicuntur THALULE , id eet omnia mala eorum, sive quae timebant, pariter adducat. Causasque reddit, cur traditi sint Scri
Abbreviated transcription (Latin):
corãte & glorificabunt nomentuũ. Dequodicit iacob.
ipse ẽ exspectatiogentiũ. et psalmista spes omniũ fini¬
um terre. Et idem ifaifcs quem nunc disserimus erit
radix iesse. etquis urg& ut princeps sit gentium. in
ipso gentes sperabunt. Inplentibus a postolir quo dp̃¬
ceptum ẽ. docete omnes gentes baptizantes eos in no¬
mine ꝑatris & filii &spr̃scĩ. ut nascatur nouus populus.¬

Expanded text:
cob: Ipse est exspectatio gentium . Et Psalmista: Spes omnium finium terrae . Et idem Isaias quem nunc edisserimus: Erit radix Jesse, et qui surget, ut princeps sit gentium, in ipso gentes sperabunt ; implentibus Apostolis quod praeceptum est: Docete omnes gentes, baptizantes eas in nomine Patris et Filii et Spi
Abbreviated transcription (Latin):
&iterum. elementa ardentia soluentur. Quȩ quidem &philoso¬
phorum mundi opinio ẽ omnia quecernimus igniperitura: Unde
& apostolus. pertransit ait figura mundihuius contemplantibus
nobis non ea qui iudentur. sedq non uidentur. Quȩ enim uidentur
temnora lias̃ quȩ aũ non uidentur aeterna. Tale quid & iohannes

Expanded text:
iterum: Elementa ardentia solventur . Quae quidem phorum mundi opinio est, omnia quae cernimus igni peritura. Unde et Apostolus: Pertransit, ait, figura mundi hujus, contemplantibus nobis, non ea quae videntur, sed quae non videntur. Quae enim videntur, temporalia sunt: quae autem non videntur, aeterna . T
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta apostoloꝵ dĩ uirtus ẽ dĩq sapientia lurat aũ
quotriticum & uinum hierłm nequaquã cedat in hosti¬
um cibus. Nec alienigene labore illius ꝑ fruantur. Sed
quicũq in lacrimis seuerint ingaudio m&ant . & qui mes

Expanded text:
juxta Apostolum, Dei virtus est Deique sapientia . Jurat autem juxta Apostolum, Dei virtus est Deique sapientia . Jurat autem quod triticum et vinum Jerusalem nequaquam cedat in hostium cibos, nec alienigenae labore illius pertruantur; sed quicumque in lacrymis seminaverint, in gaudio metant, et qui mes
Abbreviated transcription (Latin):
gaudium omnist̾re. Iurauit dñs indexteras ua &¬
inbracho fortitudinis suae. Sidedero triticũ tuum
ut sit cibum inimicistuis. & sibiberint filii alieni
uinũ tuũ in quo laborasti quia qui congregant illud
comedent & laudabunt dnm̃ & qui conportant illud
bibent iatrus scĩs meis XX. Iurauit dñs ꝑ
dexterã suã & ꝑfortitudinẽ brachii sui. Siultra
dedero triticum meũ ut sit cibum inimicistuis. &
si ultra biberint filii alieni uinũ tuũ in quo laborasti
sed qui congregauerint comelent ea. & lauedabunt
dnm̃. A & qui congregauerint bibent ea in atriis scĩs meis.
Om̃ps ds̃ quidixerat adeclesiã suꝑ murostuos constui cus¬
todes quiperp& uotacebunt. quibusq p̃cipiam ut nũ quã
orare desistant. NIsi in parauerint quod p̃cantur. Nunc
iurat ꝑdexterã suã & brachiũ fortitudinissuae. de quo
crebro diximus quodsit dñs nr̃. atq: saluator qui¬

Expanded text:
gaudium omnis terrae. Juravit Dominus in dextera sua egaudium omnis terrae. Juravit Dominus in dextera sua et brachio fortitudultra cibum inimicis tuis et si biberint filii alieni vinum tuum in quo laborasti quia qui congregabunt illud comedent et laudabunt Dominum et qui conportant illud bibent in atriis sanctis meis. LXX: Juravit Dominus per dexteram suam, et per fortitudinem brachii sui, si ultra dedero triticum meum ut sit in cibum inimicis tuis, et si ultra biberint filii alieni vinum tuum in quo laborasti: sed qui congregaverint, comedent ea, et laudabunt Dominum; et qui congregaverint, bibent ea in atriis sanctis meis. Omnipotens Deus, qui dixerat ad Ecclesiam, Super muros tuos constitui custodes, qui perpetuo non tacebunt, quibusque praecipiam, ut numquam orare desistant, nisi impetraverint quod precantur, nunc jurat per dexteram suam et brachium fortitudinis suae. De quo crebro diximus, quod sit Dominus noster atque Salvator, qui
Abbreviated transcription (Latin):
eius aux ilio. Vnde & ad eosdem custodes atqued oc¬
tores sermo dirigitur . O uos quirecordamini dnĩ eius¬
q clem̃tiã die ac nocte precibus fatigatis. Cau& e
ne eum quã inor&urõ silicet oratio. nedetis silen¬
tiumei. subauditur dño sed semꝑ molesti sitis. opor¬
tunae inportune & imitemini int̾pellatricem
duri iuidicis. Sienim illem̃tis ferotiã assidua in¬
precatione deposuit.
quanto magis pat̾ cae lestis
tis donec hierłm que iniudeis concidit. et mexem¬
plumẽ atq maledictum in totius orbis terrarum.
quod hab& ur inhebreo. nedetis silentium ei. donec
stabiliat & ponat hirłm laudem int̾radicere cuius
sensus insuperioribus coher&. nonẽ enim uo¬
bis similis sicorrigat & faciat hierłm gaudiũ suꝑt̾rã.
nisi forte hoc artificieloquio coaptemus utdicatur ad
custodes aeclesiae nullũ eoꝵ similem fore quip̃dica¬
tiones ua fecerint ut corrigatur & fiat hierłm̃

Expanded text:
ejus auxilio. Unde et ad eosdem custodes atque docejus auxilio. Unde et ad eosdem custodes atque doctores sermo dirigitur: O vos qui recordamini Domini, ejusque clementiam die ac nocte precibus fatigatis, cavete ne umquam in ore vestro sileat oratio. Ne detis silentium ei, subauditur, Domino; sed semper molesti sitis, opportune, importune, et imitemini interpella tricem duri judicis. Si enim ille mentis ferociam assidua imprecatione deposuit, quanto magis Pater coelestis tis, donec Jerusalem, quae in Judaeis concidit, et in exemplum est atque maledictum, in totius orbis terrarum lquod habetur in Hebraeo, ne detis silentium ei, donec stabiliat et ponat Jerusalem laudem in terra, dicere, cujus sensus in superioribus non cohaeret: Non est enim vobis similis, si corrigat, et faciat Jerusalem gaudium super terram. Nisi forte hoc artifici eloquio coaptemus, ut dicatur ad custodes Ecclesiae, nullum eorum similem fore qui praedicatione sua fecerint, ut corrigatur, et fiat Jerusalem
Abbreviated transcription (Latin):
similis sicorrexerit & faci& hierłm gaudiũ suꝑterrã.
Proph&a dixerat propt̾sion nonta cebo & propt̾ hierłm
nonqui efoam. & cetera. usq ad eum locum ubinuno
capitulum terminatum ẽ. Gaudebit sponsus suꝑspon¬
sa gaudebit suꝑte dr̃tuus. sique pro miserat diebus
a cnoctibus rogaturum & saluator & iustus quipro¬
missus fuerat aduenir&. & instar lampadis totũ
iniustrar& orbem: Postq introducit᷑ ꝑsona dĩ loquen¬
tis adhierłm̃. idest aeclesiã prunitiuorum & ea que
in apostolis acꝑ apostolos aedificata ẽ. Suꝑ muros tuos
constitui custodes quos uel angelos uel a postolos. &
om̃s principes eius atq doctores accipere possumus qui
custodiunt muros aeclesiae neaduersarius nr̃ diabo
lus quasi leorugiens querit. circ̃uit. quomodo possit
intrare occasionem acciprat. adgregem dnĩ deuastan¬
dum. Quicustodes nec diebus debent tacere. nec noc¬

Expanded text:
similis si correxerit, et faciet Jerusalem gaudium super terram. similis si correxerit, et faciet Jerusalem gaudium super terram. Propheta dixerat: Propter Sion non tacebo, et propter Jerusalem non quiescam, et caetera usque ad eum locum, ubi nunc capitulum terminatum est: Gaudebit sponsus super sponsa: gaudebit super te Deus tuus. Seque promiserat diebus ac noctibus rogaturum, ut Salvator et Justus qui promissus fuerat, adveniret, et instar lampadis totum illustraret orbem. Post quae introducitur persona Dei loquentis ad Jerusalem, id est, Ecclesiam primitivorum, et eam quae in Apostolis ac per Apostolos aedificata est: Super muros tuos constitui custodes, quos vel Angelos, vel Apostolos, et omnes principes ejus atque doctores accipere possumus. Qui custodiunt muros Ecclesiae, ne adversarius noster diabolus, qui quasi leo rugiens circuit, et quaerit quomodo possit intrare , occasionem accipiat ad gregem Domini devastandum. Qui custodes nec diebus debent nec noc
Abbreviated transcription (Latin):
quo induo de iucesimo pfalmo canitur. & ipse quasi
sponsus procedens d&alamosuo. et ista sponsa que crebrius
incantico scribitur canticorum. quae non hab& rugam
nec maculã . quã paulus desiderat offerre uniuiro uirgi¬
nem castam ut sit scã corpore & spũ. Dequa & sub nomine
caris simi quadragesimus quartus psalmus canit adstitit
regina addex tristuis inuestitu de aurata circum data
uarioate. Sicut igitur sponsus gaud& insponsa. uiuenisq
cum uirgine. In quibus exemplis scã coniunctio est sic
dñs l&abitur in ea. Cuius nomina fuerint inmutata.
Suꝑ murostuos hierusalẽ constitu custodes tota die &e tota
nocte perp& uo nontacebunt. Qui reminis cimini chĩ ne
taceatis. & nedetis silentium ei : doneo stabiliat. et donec
ponam hierłm laudem in t̃ra. ΚXX. Et supermuros
tuos hierusalem constitui cõstodes totadie & nocte qui
numquã tacebunt. recordantes dnĩ. nonẽ enim urĩ si

Expanded text:
quo in duodevicesimo psalmo canitur: Et ipse tamquam sponsus procedens de thalamo suo . Et ista sponsa quae crebrius in Cantico scribitur Canticorum, quae non habet rugam nec maculam . Quam Paulus desiderat offerre uni viro virginem castam, ut sit sancta corpore et spiritu . De qua et sub nomine charissimi, quadragesimus quartus psalmus canit: Astitit regina a dextris tuis in vestitu deaurato, circumdata varietate . Sicut igitur sponsus gaudet in sponsa, juvenisque cum virgine, in quibus exemplis sancta conjunctio est: sic Dominus laetabitur in ea, cujus nomina fuerint immutata. Super muros tuos, Jerusalem, constitui custodes: tota die et tota nocte perpetuo non tacebunt: qui reminiscimini Domini, ne taceatis, et ne detis silentium ei, donec stabiliat et donec ponat Jerusalem laudem in terra. LXX: Et super muros tuos, Jerusalem, constitui custodes, tota die et tota nocte qui numquam tacebunt, recordantes Domini: non est enim vestri
Abbreviated transcription (Latin):
iohannes scribit. Ips eaũ ihs non credebat se eis. sci
ehat omnes & non habebat necesse.. Ut aliquis testi¬
moniũ dar& ei de homine. Ipse enim sciebat qui deet

Expanded text:
oannes scribit: Ipse autem Jesus non credebat se eis, quia sciebat omnes, et non habebat necesse, ut aliquis testimonium daret ei de homine: ipse enim noverat quid e
Abbreviated transcription (Latin):
conerate. inuidicium ons eos unces. Uasa inquitatis uocẽ habent
Queuox surgit contra eelesia quando ponunt heretiei in ex celso
ossuum. & lingua eoꝵ ꝑtransit. ad terrã quodq sequit᷑. et obnox¬
itui erunt in ea. Obello p̃nota uimus quod nontam alxx quã ama¬
lis scriptoribus uidet᷑ additum. Cum aũ omnẽ uocẽ surgentem ad¬
ũs umse aeclesia uicerit. Tuncaũ seruientibus dnõ & oboedienti¬
bus: erit hereditas et̾ napossessio. Dequa & inhieremia alus
uerbis dicit᷑. Est mertis operibustuis habitatoresq aeclesiae
iusti erunt dñõ : Omnis qui facit iusticiã dednõnatus ẽ. Quibus¬

Expanded text:
contra te in judicium, omnes eos vinces. Vasa iniquitatis vocem habent, contra te in judicium, omnes eos vinces. Vasa iniquitatis vocem habent, quae vox surgit contra Ecclesiam, quando ponunt haeretici in excelsum os suum, et lingua eorum pertransit ad terram. Quodque sequitur: Et obnoxii tui erunt in ea, obelo praenotavimus, quod non tam a LXX quam a malis scriptoribus videtur additum. Cum autem omnem vocem surgentem adversum se Ecclesia vicerit, tunc servientibus Domino et obedientibus erit haereditas, aeterna possessio. De qua in Jeremia aliis verbis dicitur: Est merces operibus tuis . Habitatoresque Ecclesiae justi erunt Domino. Omnis enim qui facit justitiam, de Deo natus est. Quibu
Abbreviated transcription (Latin):
& iudeorum magistros. & mundi philo sophos quos faber illo confla¬
uerat tuo iudicio condemntebis. quomodo & regina sabba condẽ¬
nabit in credulos. et nine uitas econtrario iustificabitur. Sodoma
comparationis pei ioris hierusalem. Post haec infertur que s̃ p̃mia
futurorũ. neccas sum putent eẽ certam̃. et p̃senti morte finiri.
haec ẽ hereditas seruorũ dñi idẽ regnacae lorum. ẽ tuita ꝑpetua.
haeeẽ iusticiaereꝵ quapud dnm̃ s̃ dicit dñs. ut presens tribulatio
futuro gaudio conpenset. Porro iuxta septuaginta iste mihi
sensus uidet᷑. Ego creatortuus nonit ita feci quomodo diabu¬
lus faber pessimus inmundo spũ conflat uasa iniquitatis & pro¬
feret ea inperditionem. Quiscire debet quod huius caemo di
uasa ipeo suerum iter non habeant. sed incursu medio confringant᷑.
Qte sint autem uasa sequenti sermone demonstrat. et omnis quisurgit

Expanded text:
et Judaeorum magistros, et mundi philosophos, quos faber ille conflaet Judaeorum magistros, et mundi philosophos, quos faber ille conflaverat, tuo judicio condemnabis. Quomodo et Regina Saba condemnavit incredulos, et Ninivitae: et e contrario justificabitur Sodoma comparatione pejoris Jerusalem . Post haec infertur quae sint praemia futurorum, ne cassum putent esse certamen, et praesenti morte finiri. Haec est haereditas servorum Domini, id est, regna coelorum, et vita perpetua, haec est justitia eorum qui apud Deum sunt, dicit Dominus, ut praesens tribulatio futuro gaudio compensetur. Porro juxta Septuaginta iste mihi sensus videtur: Ego Creator tuus non te ita feci quomodo diabolus faber pessimus immundo spiritu conflat vasa iniquitatis, et profert ea in perditionem: qui scire debet quod hujuscemodi vasa prosperum iter non habeant, sed in cursu medio confringantur. Quae sint autem vasa, sequenti sermone demonstrat; Et omnis vox quae surget
Abbreviated transcription (Latin):
dinem. fac que p̃teritus sermo narrauit. Ego enim sum
quem habituraes ꝓselitos. ego quiereaui fabrum sufflan¬
tem inigne prunas hocẽ diabulũ omniũ malorum arti¬
ficem non necessitate naturae sedm̃tis arbitrio. qui
susa tauit incenclia et profert contrait uasa. quales
fuerunt siomon & elias magi petro Rpaulo. a posto lis re¬
sistentes. Ego creaui int̃fectorem eoꝵ quiinaredulis futuri. Non
quo egosim causa perditionis eorum sed quo creatus aduersaries
adpugnandum. et uictis ꝑditio . et uictoribus causa sit p̃mitrum
Onisq. qui contrate a fabro sufflantes fabrigati. non dirigentes:
Sed et p̃sentes paena sentient & futuras. Quodq: prius uidebatur.
occultum. inc̃sequentib: dicit᷑ manifestius. Et omnẽ linguã resisten¬
tem tibi iniudiciũ iudicabis. Perdens sapientiã sapientium. et pru¬
dentiã prudentium. repro brans. Cunctosq hereticorum principes

Expanded text:
dinem, fac quae praeteritus sermo narravit; ego enim sum per dinem, fac quae praeteritus sermo narravit; ego enim sum per quem habitura es proselytos. Ego qui creavi fabrum sufflantem in igne prunas, hoc est, diabolum omnium malorum artificem, non necessitate naturae, sed mentis arbitrio. Qui suscitavit incendia, et proferet contra te vasa: quales fuerunt Simon et Elimas magi, Petro et Paulo apostolis resistentes . Ego creavi interfectorem eorum qui increduli sunt futuri. Non quo ego sim causa perditionis eorum, sed quo creatus adversarius ad pugnandum, et victis perditio, et victoribus causa sit praemiorum. Omnesque qui contra te a fabro sufflante sunt fabricati, non dirigentur, sed et praesentes poenas sentient et futuras. Quodque prius videbatur occultum, in consequentibus dicitur manifestius: Et omnem linguam resistentem tibi in judicio judicabis, perdens 642 sapientiam sapientium, et prudentiam prudentium reprobans. Cunctosque haereticorum principes,
Abbreviated transcription (Latin):
tur adũo. etaudiant ꝑ prophetã. uocabo non populum
meum. populũ meu. quod intrantes templum dĩ. Zelus
adp̃hendit populum ineruditum. Ecce ego creaui fa¬
brum sufflantem inigne primas. et pro ferentem uas ino¬
pus suum. etego creaui int̾fectorem ad dis ꝑdendum om¬
ne uas quod fictum ẽ contrate non diriget᷑. et omnẽ lingua
resistentem tibi. inuidicioiudicabis. haec hereditas
seruorum dnĩ & iusticia eorum apudme dic̃ dñs. Lxx Ecce
ego creauite non ut aerarius sufflans inigne prunas. &
proferens uas inopus. Ego aũ creauite. non inꝑdictionem
int̃ ficere omne uas quod ꝑ fectumẽ contrate non ꝑspera¬
bitur. et omnis uox surget contrate iniudiciũ. Omnes eos
uinces & obnoxiituierunt. In ea ẽ hereditas seruientibus
dnõ. & uos eritis mihi iusti dicit dñs. Dicamus proximũ
iuxta hebraicum . suus nontimere & proculate eẽ formi¬

Expanded text:
tur a Domino, et audiant per prophetam: Vocabo non populum tur a Domino, et audiant per prophetam: Vocabo non populum meum, populum meum ; quo intrante Templum Dei, zelus apprehendit populum ineruditum. Ecce ego creavi fabrum sufflantem in igne prunas, et proferentem vas in opus suum: et ego creavi interfectorem ad disperdendum. Omne vas, quod fictum est contra te, non dirigetur: et omnem linguam resistentem tibi in judicio, judicabis. Haec haereditas servorum Domini: et justitia eorum apud me, dicit Dominus. LXX: Ecce ego creavi te, non ut aerarius sufflans in igne prunas, et proferens vas in opus. Ego autem creavi te non in perditionem interficere: omne vas quod factum est contra te, non prosperabitur: et omnis vox surget contra te in judicium: omnes eos vinces ÷ et obnoxii tui erunt in ea  Est haereditas servientibus Domino, et vos eritis mihi justi, dicit Dominus. Dicamus primum juxta Hebraicum: Si vis non timere, et procul a te esse formi
Abbreviated transcription (Latin):
quinon erat mecũ. aduena quondãtius adingetur tibi
Lxx. ecee proseliti accedant aclte ꝑme & coloni erunt
tui etadte confugient. et haec iudei putant adhierłm dici.
quod multi degentibus ꝓselitisint futuri. et legem morsi
cerimonias q: suscipiant. quod nos uixta ceptã int̾pretationẽ
adelesiã referimus queꝑ apostolos exutroq populo con¬
gregataẽ que non habet maculam nequerugã que libera ẽ¬
et ẽ mat̾ omniũ credentiũ ad quos prorelitus & aduenesco
dreanelos  tuite iñ discipulos suos dicens. Docete om̃ner geNTẽs
uttonfugiant ad euangelium. et nouã legem suscipiant
ut habitatures quondam ido latriae fiant coloni ex celsiae.
Dequibus inpsalmis dicit᷑. Dnĩ sapientes faaẽ caecos. sue ut
inlatinis codicibus legitur. dñs in luminat caecos. diligit ad¬
uenas. ut post quã eaeci lumen reciperint ueritatis. Et stul¬
tisapientiã didicerint. tuncecdeclesiã transeuntes diligan¬

Expanded text:
qui non erat mecum; advena quondam tuus adjungetur tibi. qui non erat mecum; advena quondam tuus adjungetur tibi. LXX: Ecce proselyti accedent ad te per me, et coloni erunt tui, et ad te confugient. Et haec Judaei putant ad Jerusalem dici, quod multi de gentibus proselyti sint futuri, et legem Moysi caeremoniasque suscipiant. Quod nos juxta coeptam interpretationem ad Ecclesiam referimus, quae per apostolos ex utroque populo congregata est, quae non habet maculam, neque rugam, quae liber est, et mater omnium credentium ngregandos, misit Dominus discipulos suos, dicens: Docete omnes gentes , ut confugiant ad Evangelium, et novam Legem suscipiant, ut habitatores quondam idololatriae, fiant coloni Ecclesiae. De quibus in psalmis dicitur: Dominus sapientes facit caecos. Sive ut in Latinis codicibus legitur: Dominus illuminat caecos, Dominus diligit advenas : ut postquam caeci lumen receperint veritatis, et stulti sapientiam didicerint, tunc ad Ecclesiam transeuntes diligan
Abbreviated transcription (Latin):
paululum . scriptumẽ in prophetis. Erunt om̃s elocti adõ:
qui & ꝑ hieremiã loquit᷑ dans leges meas inmentibus eorũ.
et suꝑ coreoꝵ scribans eas. et nequã ultra docebunt singuli
proximos suos et fr̃s dicentes cognosce olm̃. sed omnes scien¬
tes me anmo usq: ad maximum. propicius enim ero iniqui¬
tatem eoꝵ. et peccatorum non recordabor. Doctrina aũ disci¬
pulorum dĩ habet multitudinẽ pacis quae eis ad nõderelic¬
taẽ. edificatioq: urbis pulcherrme conpletͣ iusticia. ut ne¬
qua quã unius gentes sed totius mundi dr̃sit uocantis ad fi¬
dem suã seruos & liberos. grecos & barbaros. Diuites & pau¬
peres. nobiles & ignobiles. uiros. & mulieres. paruulos & se¬
nes. etomnia que in mundo ident eẽ contraria. Exces¬
simus breuitatis modum. quiutilis est in omnibus que licen
& pauore quia non ad ꝓpinquabit tibi. Lxx. Recede abini¬

Expanded text:
paululum, scriptum est in prophetis: Erunt omnes docti a Deo. paululum, scriptum est in prophetis: Erunt omnes docti a Deo. Qui et per Jeremiam loquitur: Dans leges meas in mentibus eorum, et super cor illorum scribam eas; et nequaquam ultra docebunt singuli proximos suos et fratres dicentes: Cognosce Dominum. Sed omnes scient me a minimo usque ad maximum. Propitius enim ero iniquitatum eorum, et peccatorum eorum non recordabor . Doctrina autem discipulorum Dei habet multitudinem pacis, quae eis a Domino derelicta est: aedificatioque urbis pulcherrimae completur justitia; ut nequaquam unius gentis, 640 sed totius mundi Deus sit, vocantis ad fidem suam servos et liberos, Graecos et Barbaros, divites et pauperes, nobiles et ignobiles, viros et mulieres, parvulos et senes, et omnia quae in mundo videntur esse contraria . Excessimus brevitatis modum, qui utilis est in omnibus quae dicena pavore, quia non appropinquabit tibi. LXX: Recede ab ini
Abbreviated transcription (Latin):
epaphanium quiins igne nobis ingenii. eteruditionis suae reliquit
uolum̃ quod inscripsit epimeccn. et pliniũ secundum eundem
apud latinos oratorem &philosophum qui inopere pulcherrimo natura¬
lis istoriae tricesimum septimũ librum. quiet extremus est lapidũ
atq gemmarũ disputationem conpleuit. hi duodecim lapides scri
rona atq diademate principis trri. Dicamus primũ de exodo. quat¬
tuor ordines intexti erant lapidum. Ordo primus habuit lapidem
sardinum topatium. smaragdum. Ordos ecundus. carbunculum
saphirum iaspidem. Ordo tertius. ligirium . achaten. a methirtum.
ordo quartur. crisolitum berillũ. onichinum. auro circumdatos.
& inscriptierant ex nomibus duodecĩ tribuũ filiorum isrł. In quo
notandum quod secundus ordo lapidum etiã in p̃senti scriptura
sit positus. Carbunculus. saffirus. &iaspis. nec dum enim pfecta
retinemus nec ad prima ꝑuenimus quia nunc pspeculã uidemus.

Expanded text:
Epiphanium, qui insigne nobis ingenii et eruditionis suae reliquit volumen, quod inscripsit περὶ λίθων: et Plinium secundum, eumdem apud Latinos oratorem et philosophum, qui in opere pulcherrimo naturalis historiae tricesimum septimum librum, qui et extremus est, lapidum atque gemmarum disputatione complevit. Hi duodecim lapides scribrona atque diademate principis Tyri. Dicamus primum de Exodo: Quatuor ordines intexti erant lapidum . Ordo primus habuit lapidem sardium, topazium, smaragdum. Ordo secundus, carbunculum, sapphirum, jaspidem. Ordo tertius, ligirium, achatem, amethystum. Ordo quartus, chrysolithum, beryllum, onychium, auro circumdatos; et inscripti erant ex nominibus duodecim tribuum filiorum Israel. In quo notandum quod secundus ordo lapidum etiam in praesenti Scriptura sit positus, carbunculus, sapphirus, et jaspis. Necdum enim perfecta retinemus, nec ad prima pervenimus, quia nunc per speculum videmus
Abbreviated transcription (Latin):
& comedite. uenite emite & comidite. uenite emite absq: ar¬
gento. & absq ulla cõmutatione uinũ & lac. quare appendi¬
tis argentum. & non inpanibus & laborem urm̃ & non in saturitate
Lxx quistttis ite adaquã. et quot quot non habetis peccuniã
euntes emite & comedite &abulate. etemit absq peccuma.
& absq precio. uinũ & adipem. quare emitis peccunia & labo¬
rem urm̃ non insaturitate. Uerbum hebraicum . oi. dequo
supra prophetia contra arihel dixerat quod ect̃ ambi guum
et uel inter iectionem uocantis uel uae significar&. hic in
principio capituli positamẽ. nequaquã plangentis legit᷑¬
sed uocantis affecta. Quia ergo uas fietum contra ec lesiã dixertet
conterendum. &om nẽ uocem linguãq quaese amauerat contra¬
scientiã dĩ eẽ superandã. Prouocat credentes ad filium dĩ quire¬
pletus aquis. & cuius impetus letificat cuntatem dĩ. utbibant
aquas defuintibus saluatoris. Quiloquit᷑ ad samaritanã siscires

Expanded text:
venite, emite absque argento, et absque ulla commutatione vinum et lac. Quare appenditis argentum non in panibus, et laborem vestrum non in saturitate? LXX: Qui sititis, ite ad aquam, et quotquot non habetis pecuniam, euntes emite, et comedite, et ambulate, et emite absque pecunia et absque pretio vinum et adipem. Quare emitis pecunia, et laborem vestrum non in saturitatem? Verbum Hebraicum OI , de quo supra in prophetia contra Ariel dixeram , quod esset ambiguum, et vel interjectionem vocantis, vel vae, significaret, hic in principio capituli positum, nequaquam plangentis legitused vocantis affectu. Quia ergo omne vas fictum contra Ecclesiam dixerat conterendum, et omnem scientiam Dei, esse superandam: provocat credentes ad fluvium Dei, qui repletus est aquis, et cujus impetus laetificat civitatem Dei, ut bibant aquas de fontibus Salvatoris, qui loquitur ad Samaritanam: Si scires
Abbreviated transcription (Latin):
mine quodẽ xp̃r. Et quia sciebat illis non credentibus credituros
ec̃ populos nationũ. Transit ad gentes & dic̃. mifisse filiũ suum.
testem ueltestimoniũ cunctarum nationum. Q iup̃cepta illius
atq manclata populus nuntiaret. quidese ipso loquit᷑. o port&¬
predicare euangelium istud inomni orbe. Intestimoniũ cunetis gentibus.
Deniq suꝑ bientem pi latum hoc sermone conputat. In hoc natussum ut tes¬
timonium prebeam ueritati. Dequo apostolus paulus scribit timotheo.
Vnus mediator dĩ &hominum. homo ihs xp̃s. quideditse redemp

Expanded text:
ine, quod est Christus . Et quia sciebat, illis non credentibus, credituros ine, quod est Christus . Et quia sciebat, illis non credentibus, credituros esse populos nationum, transit ad gentes; et dicit misisse se Filium suum testem vel testimonium cunctarum gentium, qui praecepta illius atque mandata populis nuntiaret, qui de seipso loquitur: Oportpraedicari Evangelium istud in omni orbe, in testimonium cunctis gentibus . Denique superbientem Pilatum hoc sermone confutat: In hoc natus sum, ut testimonium praebeam veritati . De quo apostolus PauluUnus mediator Dei et hominum homo Christus Jesus, qui dedit se redemp
Abbreviated transcription (Latin):
scribens adtimotheũ fidelis sermo. E tomniaceptione dignus. hoc
aũ pactum quod dñs pollicet᷑. nonerit breue & unius temporis sicut
& influminibus dexteram illius. Quem uixta et echiel ꝓmulta iã
scla dormiente dauid appellat seruũ suũ . atq pastorem dicens
suscitabo uobis pastotem unum seruũ meũ clauid. Ecce testem popu¬
lidedi eum ducem acpreceptoremgentibus. ecce gentẽ quã nesuie¬
bas uocabis: Etgentes quete non cognouerunt adte current. propt̃¬
dnm̃ dm̃tuũ & sem̃ isrł quiglori ficabitte . Lxx. etcetestimonium
iidniitoingentibus dedi eum principem ac praccipientẽ gentibus. gen¬
tes que nesci bantte inuocabunt. et populi quigno rabantte. adte c̃¬
uerat ad credendum populum iudeorũ. ut inlinarent aurẽ suã.
Et pactum acciperent sempit̾ num. Quod dñs dauid repromiserat¬
& abra ham acseminieius dics. In semine tuo benedicent᷑ gentes.
quod a postolus paulus edisserens. Nondix̃ ait. In seminibus. sedinse

Expanded text:
scribens ad Timotheum: Fidelis sermo, et omni acceptione dignus . Hoc autem pactum, quod Dominus pollicetur, non erit breve et unius temporis, sicut et in fluminibus dexteram illius. Quem juxta Ezechiel, per multa jam saecula dormiente David, appellat servum suum atque pastorem dicens: Suscitabo vobis pastorem unum, servum meum David . Ecce testem populis dedi eum, ducem ac praeceptorem gentibus. Ecce gentem, quam nesciebas, vocabis: et gentes, qum Israel, quia Al. qui glorificavit te. LXX: Ecce testimonium in gentibus dedi eum, principem et praecipientem gentibus: gentes, quae nesciebant te, invocabunt te: et populi, qui ignorabant te, ad te conte. Provocaverat ad credendum populum Judaeorum, ut inclinarent aurem suam, et pactum acciperent sempiternum, quod Dominus David repromiserat, et Abraham, ac semini ejus, dicens: In semine tuo benedicentur gentes . Quod apostolus Paulus edisserens, Non dixit, ait, in seminibus: sed, in sem
Abbreviated transcription (Latin):
dissipat consilia gentium & reprobat cogitationes populorũ.
e tirritas fac̃ uoluntates principum. Cogitationes autem
cordis eius ageneratione & generatione. Et quic quid de¬
creuerit non potest inmutari. uultis scire diuers itatẽ ma
ur̃iq consilii. Quantum caelum loci distat at̾ra. et aliud
angelorum. aliud hominũ habitaculum ẽ tantum meae
Demeis enim e ogitatio¬
nibus dicit᷑. inscritabilia iuidiciaeius & inuestigabiles uiae illius.
porro deur̃ĩs cogitauerunt consiliũ quod non potuerunt stabi¬
lire. et in alio loco. Quod cumq: inieritis consiliũ dissipabitur.
etquicquid locuti fueritis non ꝑmanebit in uobis. perspicua
int̃p̃tatione nonindigent. Idcirco stringuntur potius quã
seruntur. Et quomodo descendit ymber & nix decelo. & illuc
ultra non reuertetur. sedinebriat t̃ram. & infundit eam &¬

Expanded text:
dissipat consilia gentium, et reprobat cogitationes populorum, dissipat consilia gentium, et reprobat cogitationes populorum, et irritas facit voluntates principum . Cogitationes autem cordis ejus a generatione in generationem; et quidquid decreverit, non potest immutari. Vultis scire diversitatem mei vestrique consilii? Quantum coelum loci distat a terra, et aliud Angelorum, aliud hominum habitaculum est, tantum meaDe meis enim cogitationibus dicitur: Inscrutabilia judicia ejus, et investigabiles viae illius . Porro de vestris: Cogitaverunt consilium, quod non potuerunt stabilire . Et in alio loco: Quodcumque inieritis consilium, dissipabitur, et quidquid locuti fueritis, non permanebit in vobis . Perspicua interpretatione non indigent, idcirco stringuntur potius, quam disseruntur. Et quomodo descendit imber et nix de coelo, et illuc ultra non revertetur Vulg. r
Abbreviated transcription (Latin):
& facilis ad ignoscendum cum cogitationes & uias pristinas relin¬
quimus ut postea mere amur audire. Beati quorum remisses uNT
iniquitates. etquorũ tecta sunt peccata. Non enim cogitationes
enim ex altantur caliat̾ra sic ex altates̃ uiae meȩ auus uris.¬
uiae uraẽ. Sed quantum clistat caelum at̾ra. tantum distant
uiae meae auiis uris. Et rogitationesuraẽ a cogitatione mea.
Neputenis inquit difficile eẽ. quod spondeo. Et uobis meredi¬
bile uideatur impium & iniquum posse saltiare. Vel popu¬
lum ideorum uel omnes quiingentibus nescie bant dm̃. hoc
considerate quod multa int̾mea ur̃aq: consilia sit differentia.
Etquanta naturae tanta uoluntatis diuersitas multae
enim cogitationes incorde uiri. Consiliũ aũ dnĩ insempit̾nũ
manet. Uos ut homines saepe promisi paenitentem uete¬
rem uoluntatẽ. Nouella uoluntate subuertietis. Ons enim

Expanded text:
ericordiis, et facilis ad ignoscendum, cum cogitationes et vias pristinas reliericordiis, et facilis ad ignoscendum, cum cogitationes et vias pristinas reliquerimus, ut postea mereamur audire: Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata . Non enim cogitationes enim exaltantur coeli a terra, sic exaltatae sunt viae meae a viisinus. Sed quantum distat coelum a terra, tantum distat via mea a viis vestris, et cogitationes vestrae a cogitatione mea. Ne putetis, inquit, difficile esse quod spondeo, et vobis incredibile videatur, impium et iniquum posse salvari, vel populum Judaeorum, vel omnes qui in gentibus nesciebant Deum: hoc considerate, quod multa inter mea vestraque consilia sit differentia, et quanta naturae, tanta voluntatis diversitas . Multae enim cogitationes in corde viri, consilium autem Domini in sempiternum manet. Vos, ut homines, saepe promissi poenitentes, veterem voluntatem novella voluntate subvertistis. Dominus enim
Abbreviated transcription (Latin):
bus qui longe recedunt a te peribunt. Loquamur ad dnm̃ ab
est. Nenostris uitiis atq peccatis procul recedat. Ad pro pin¬
quat enim ad propinquantibus sibi. Et filio longo post tempr
reuertenti letus occurrit. Quã obrem in psalmo scs̃ canit:
dens. ab his quiame procul infidelitate discedunt. Propt̾
qua edicit᷑. ad credentes. Ad propinquate dõ & ad propinquabit
uobis. Aene hoc putaremus posse sufficere statim subiun¬
git. Resistite diabalo & fugiet a uobis. De quo supra dix¬
erat aduersarius ur̃ diabolus sic̃ leorugiens circũ iens
querit quem deuor&. Aduersus que mresistite. Confortati
fide. nec satis ẽ querere dnm̃. Etdum paenitentiae tempꝰ
inuenire atq Inuocare eum dum prope ẽ. Nisi reliquerit
impius iuiassuas pristinas & cogitationes antiquas. quibus ad nõ
bitur nr̃i. & ad clem̃tissimum patrem. qui multus ẽ miseri

Expanded text:
bus: Qui longe recedunt a te, peribunt, loquamur ad Dominum:bus: Qui longe recedunt a te, peribunt, loquamur ad Dominum:est, ne nostris vitiis atque peccatis procul recedat. Appropinquat enim appropinquantibus sibi, et filio longo post tempore revertenti, laetus occurrit. Quamobrem sanctus in psalmo canit: dens ab his, qui a me procul infidelitate discedunt. Propter quae dicitur ad credentes: Appropinquate Deo, et appropinquabit vobis. Ac ne hoc putaremus posse sufficere, statim subjungit: Resistite diabolo, et fugiet a vobis . De quo supra dixerat: Adversarius vester diabolus sicut leo circumiens, quaerit quem devoret. Adversum quem resistite confortati fide . Nec satis est quaerere Dominum, et dum poenitentiae tempus est, invenire, atque invocare eum dum prope est, nisi reliquerit impius vias suas pristinas, et cogitationes antiquas quibus a Domino bitur nostri; et ad clementissimum patrem, qui multus est in mis
Abbreviated transcription (Latin):
ctegestatem sa mntatẽ & linguorem uoluptates atme cruriatos
nec bona ec̃ nec mnali sediro sustineatium diuersitate bona & mala
fieri Ergo non iuxta : xinata copum habundantiã & deligatos
cibos & era ssitudinem corporis. absq faridis & fartos turtures
mulsum merum uxorũ pulchritudinem Ex amina bberariim
dñs animae pollicet᷑. Sed illas delicias adquas nos mrsticae pro¬
uocat diẽs delectare siue delicus fruere in dnõ. Etlabit ribi pe¬
tiones cordistui. Et alibi. Cieelo uidere bonacdnĩ it̾ra tuuentium.
Auditeme & uiuetꝰ anima ur̃a enimũ bonog pronirsio uita ẽ semptt᷑¬
na Quo d s iuolueritis audire &amimaura iuxerit net num fena

Expanded text:
et egestatem, sanitatem et languorem, voluptatem atque cruciatus, et egestatem, sanitatem et languorem, voluptatem atque cruciatus, nec bona esse nec mala, sed pro sustinentium diversitate bona et mala fieri. Ergo non juxta χιλιαστὰς, opum abundantiam, et delicatos cibos, et crassitudinem corporis, phasidesque et fartos turtures, mulsum, merum, uxorum pulchritudinem, examina liberorum, Dominus animae pollicetur, sed illas delicias, ad quas nos mystice provocat dicens: Delectare, sive deliciis fruere in Domino, et dabit tibi petitiones cordis tui ; et alibi: Credo videre bona Domini in terra viventium ; Audite me, et vivet anima vestra . Omnium bonorum promissio, vita est sempiterna. Quod si volueri