comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& fleuit humanitas. Agnita .ẽ. dulcedo: & ꝑiit a maritudo.
Suscepta ẽ. caritas: & deleta. ẽ. iniquitas. Rediit amor. &
fugatus ẽ. timor. Ecce subito quẽ negauerat quia ñ habe¬
bat speciẽ neq decorẽ: agnoscit resurgentẽ. speciosũ forma
p̃ filiis hominũ: coniunctãq illi uidet sponsã: tunicã illã
immortalitatis quã antea petrus timuerat ꝑiturã. indutam
uidet. cognoscit qđ sit circũ amicta ueste: & alloquitur illam
ipsã sponsã petrus. ut seruet huius tunicȩ dignitatẽ. & dic̃
gia sponsi tui. Nullus te metus reuocet: a consorcio dilecti
tui. Ama amantẽ: quia prius ille amauit ñ amantẽ. Reqͥ¬
re requirentẽ: quia pͥus ille quesiuit ñ querentẽ. Require: &̃
dic sponso tuo. Ubi pascis. ubi cubas in meridie. Ne forte fiã
sic̃ opta suꝑ greges sodaliũ tuoꝵ. Quã sic dilexisti : ꝓ qua san¬

Expanded text:
et flevit humanitas: agnita est dulcedo, et periit amaritudo; et flevit humanitas: agnita est dulcedo, et periit amaritudo; suscepta est charitas, et deleta est iniquitas; rediit amor, et fugatus est timor. Ecce subito quem negaverat, quia non habebat speciem neque decorem, agnoscit resurgentem speciosum forma prae filiis hominum, conjunctamque illi videt sponsam, tunicam illam immortalitatis, quam antea Petrus timuerat perituram, indutam videt: cognoscit quod tali sit circumamicta veste, et alloquitur illam ipsam sponsam Petrus, ut servet hujus tunicae dignitatem, et dicigia sponsi tui: nullus te metus revocet a consortio dilecti tui. Ama amantem, quia prius ille amavit non amantem: require requirentem, quia prius ille quaesivit non quaerentem. Require, et dic sponso tuo, Ubi pascis, ubi cubas in meridie? Ne forte fiam sicut operta super greges sodalium tuorum . Quam sic dilexisti, pro qua san
Abbreviated transcription (Latin):
in cruce: quia sponsȩ suȩ eã consignauit in dote. Uidisti eum
o petre ñ habentẽ spẽm neq decorem: & continuo negasti illũ
quẽ omnib tuis relictis amasti. Et ñ solũ semel: ẜ stans in
atrio sacerdotis ab una ancilla t̃cio interrogaris & negas.
At uͥ te gallo canente conuicit p̃sũptorem. qͥ p̃dixerat antea
negatorẽ : respexit te intus in corde : & ut amare fleres int̾
quodã mͦ decũ tacite loquebat᷑ illa ipsa eius diuinitas & dice¬
bat tͥ. Ubi es petre. Si possides amicũ: intẽptatione posside
eũ. Ubi.ẽ. in tempore tribulationis illius. ꝑmane illi fidelio:¬
ut et in hereditate illius coheres sis. Ubi est petre animã
meã ꝓte ponã: & tecũ usq ad mortẽ: Quã celerit᷑ negasti qͣsi
hominẽ mortuũ: quẽ antea confessus fueras uiui dei filium.
Hec dũ ille tecũ in corde sermocinaretur: respexit diuinitas.

Expanded text:
in cruce, quia sponsae suae eam consignavit in dote. Vidisti eum, in cruce, quia sponsae suae eam consignavit in dote. Vidisti eum, o Petre, non habentem speciem neque decorem, et continuo negasti illum, quem omnibus relictis tuis amasti: et non solum semel, sed stans in atrio sacerdotis ab una ancilla tertio interrogaris, et negas. At ubi te gallo canente convicit praesumptorem, qui praedixerat antea negatorem; respexit te intus in corde, et ut amare fleres , intus quodam modo tecum tacite loquebatur illa ipsa ejus divinitas, et dicebat tibi: Ubi est, Petre, Si possides amicum, in tentatione posside eum ? ubi est, In tempore tribulationis illius permane illi fidelitre, Animam meam pro te ponam ? et, tecum usque ad mortem ? Quam celeriter negasti quasi hominem mortuum, quem antea confessus fueras vivi Dei Filium! Haec dum ille tecum in corde sermocinaretur, respexit divinitas,
Abbreviated transcription (Latin):
prenuntianti dño passionẽ suã. dixit. Absit a te dñe : ꝓpi¬
tius tͥ esto: ñ fiet istud. S ille talia sapientẽ increpauit: &
apłm. diabolũ uocauit dicens. Redi retro sathanas.
Non enĩ sapis quȩ dei sunt: s. quȩ sunt hominũ. Esti¬
mauit enĩ petrus totã illã diuinitatis pulchritiroinẽ absor¬
beri potuisse in corporis humani specie: & nesciebat agi illud
magnũ sacramentũ. qđ ꝓpterea se illã pulchritudinẽ quodãmͣ
expoliaret: ut quã sibi coniungere dignabat᷑ sponsã eccłiã. eãđ
ipsã pulchritudinẽ ipse uestiret. Non enĩ dando ꝑdebat: illud
qd erogando crescebat. Ille dedit. hȩc accepit: & ista qđ ñ habu¬
it inuenit: & ille dando qđ dedit ñ amisit: quia cũ ipsa pul¬
chritudine a mortuis resurrexit. Quid expauescis petre. quasi
in ligno pendentẽ.: Noli expauescere: noli timere: noli nega

Expanded text:
praenuntianti Domino passionem suam, dixit: Absit a te, Domine; propipraenuntianti Domino passionem suam, dixit: Absit a te, Domine; propitius tibi esto, ne fiat istud. Sed ille talia sapientem increpavit, et Apostolum diabolum vocavit dicens: Redi retro, satanas; non enim sapis quae Dei sunt, sed quae sunt hominum . Aestimavit enim Petrus totam illam divinitatis pulchritudinem absorberi potuisse in corporis humani specie, et nesciebat agi illud magnum sacramentum, quod propterea se illam pulchritudinem quodam modo exspoliaret, ut quam sibi conjungere dignabatur sponsam Ecclesiam, eamdem ipsam pulchritudinem ipse vestiret. Non enim dando perdebat illud quod erogando crescebat. Ille dedit, haec accepit; et ista quod non habuit invenit, et ille dando quod dedit non amisit, quia cum ipsa pulchritudine a mortuis resurrexit. Quid expavescis, Petre, quasi in ligno pendentem? Noli expavescere, noli timere, noli negar
Abbreviated transcription (Latin):
dealbata: Ego sũ quã fedã inuenisti: pulchrãq fecisti. Ego
fũ cuiꝰ p̃ces audisti: quando me in p̃salmo cantare fecisti. laua¬
bis me & suꝑ niuẽ dealbabor. Quid ergo miraris pulchritudi.¬
nem meã: cũ scias hanc. ẽẽ. oꝑa tua: Quid interrogas qđ ip¬
se fecisti: Uides me dealbatã : tu lotã: suꝑ niuẽ fecisti can¬
didã. Ut uideas me ascendentẽ: te cognoui de celo descen-¬
dentẽ : te amaui in cruce pendentẽ. Humilitas tua: facta
.ẽ. exaltatio mea. Feditas tua: facta. ẽ. pulchritudo mea.
Nisi enĩ tu de cruce uulneratus descenderes: ego dealbata
de fonte ñ ascenderẽ. Uere dictũ est dictũ ẽ: sic̃ mors dilec¬
tio. Quousq se sponsus hic inclinauit: qui tantũ amando
fedam ut faceret pulchrã. usq ad mortis exitũ uenit. dñi
çiem neq decorem. Quid miraris. Amando talis factus. ẽ.
Hanc tam̃ amissronẽ decoris huius timuit petrus : quando

Expanded text:
dealbata. Ego sum quam foedam invenisti, pulchramque fecisti: ego dealbata. Ego sum quam foedam invenisti, pulchramque fecisti: ego sum cujus preces audisti, quando me in Psalmo cantare fecisti, Lavabis me, et super nivem dealbabor . Quid ergo miraris pulchritudinem meam, cum scias hanc esse opera tua? Quid interrogas quod ipse fecisti? Vides me dealbatam, tu lotam super nivem fecisti candidam. Ut videas me ascendentem, te cognovi de coelo descendentem, te amavi in cruce pendentem. Humilitas tua facta est exaltatio mea, foeditas tua facta est pulchritudo mea. Nisi enim tu de cruce vulneratus descenderes, ego dealbata de fonte non ascenderem. Vere dictum est quia valida est sicut mors dilectio . Quo usque se sponsus hic inclinavit, qui tantum amando foedam ut faceret pulchram, usque ad mortis exitum venit? Et Dociem, neque decorem . Quid miraris? amando talis factus est. 7. Hanc tamen amissionem decoris hujus timuit Petrus, quando
Abbreviated transcription (Latin):
in sanguine. Quid enĩ manauit ex illo latere crucifixi:
sanguis & aqua. Ex sanguine rubor: ex aqua splendor
In istis duob sacramentis. decorantur singulȩ animȩ. ex quib
una illa pulchra efficitur sponsa eccła: cui dicit᷑ in cantico
cantics canticoꝵ. Quam speciosa es soror mea: dilecta mea.
quã speciosȩ sunt genȩ tuȩ. Et cũ ipse eã talẽ fecerit. ipsã ꝙ
pulchritudinẽ ei ipse donauerit: uidens eã talẽ quasi miratus
exclamat: atq circũstantes int̾rogans dicit. Quęnã ẽ. hȩc
quȩ ascendit dealbata: Et illi. Equitas dilexit te. Ipsa est
regina quȩ astitit a dextris tuis in uestitu deaurato. circum¬
amicta uarietate : lingurũ diu̾sarũ gentiũ uarietate decora¬
ta. Audiens hec sponsi suloce dicentis. quȩnã ẽ. hȩc quȩ ascen¬
dit dealbata: uerecunda etiã ipsa respondere cogitur: et
dicit sponso suo. De me interrogas quȩnã sim quȩ ascendi

Expanded text:
in sanguine. Quid enim manavit ex illo latere crucifixi? in sanguine. Quid enim manavit ex illo latere crucifixi? Sanguis et aqua: ex sanguine rubor, ex aqua splendor. In istis duobus sacramentis decorantur singulae animae, ex quibus una illa pulchra efficitur sponsa Ecclesia, cui dicitur in Cantico canticorum: Quam speciosa es, soror mea, dilecta mea, quam speciosae sunt genae tuae ! Et cum ipse eam talem fecerit, ipsamque pulchritudinem ei ipse donaverit, videns eam talem quasi miratus exclamat, atque circumstantes interrogans dicit: Quaenam est haec quae ascendit dealbata? Et illi: Aequitas dilexit te . Ipsa est regina quae astitit a dextris tuis in vestitu deaurato, circumamicta varietate , linguarum diversarum gentium varietate decorata. Audiens haec sponsi sui vocem dicentis, Quaenam est haec quae ascendit dealbata? verecunde etiam ipsa respondere cogitur, et dicit suo sponso: De me interrogas quaenam sim quae ascendi
Abbreviated transcription (Latin):
ea lapides in suo corpore tamquã in sinu suo collegit: & sudan¬
do in opere terrã sco sanguine rigando: centenũ fructũ ex mar¬
tyrio. diso p̃sentauit. Responde sic̃ respondit cyprianus: lau¬
rentius : ceteriq scĩ pueri. & puellȩ : etas omnis & ut̃q sexus:
qui ꝑcipientes sanguinẽ. xp̃i testimoniũ dicentes. & ñ ne
gantes nom̃ xp̃i : ꝓ sanguine quẽ biberunt. sanguinẽ suũ
fundere ñ dubitauerunt: simulq cũ ꝑpetua felicitate in et̃¬
nũ regnare meruerunt. Hoc in apocalipsi reuelante angelo.
iohannes uidit turbã multã quã dinumerare nemo potat.
Hanc requirens quȩnã. ẽẽt: responsũ tale accepit. Hi sunt.
diccũ est : qui lauerunt stolas suas & candidas eas fecerunt
in sanguine agni. lam agnoscis anima xp̃iana. quẽ ad mo¬
dũ & tu ex illo sanguine efficiaris candida: ut omnis &
corpore & corde pulchra: ascendas de fonte. xp̃i consecrata

Expanded text:
ea lapides in suo corpore tanquam in sinu suo collegit; et sudanea lapides in suo corpore tanquam in sinu suo collegit; et sudando in opere, terram sancto sanguine rigando centenum fructum ex martyrio Domino praesentavit. Responde sicut respondit Cyprianus, Laurentius, caeterique sancti pueri et puellae, aetas omnis et uterque sexus, qui percipientes sanguine quem biberunt, sanguinem suum fundere non dubitaverunt, simulque cum Perpetua et Felicitate in aeternum regnare meruerunt. Hoc in Apocalypsi revelante angelo, Joannes vidit turbam multam quam dinumerare nemo poterat. Hanc requirens quaenam esset, responsum tale accepit: Hi sunt, dictum est, qui laverunt stolas suas, et candidas eas fecerunt in sanguine Agni dum et tu ex illo sanguine efficiaris candida, ut omnis et corpore et corde pulchra ascendas de fonte Christi consecrata
Abbreviated transcription (Latin):
sibi bibendo adquirit. Hoc figuratũ. ẽ. & in illo agro iudȩ: a
quo dictũ ẽ. qđ eͣ ager sanguinis. Secutũ est enĩ: ut diceret᷑.
tiat uilla eius deserta. Si enĩ adiudã ꝑtines : si facta eius imi¬
taris: si sanguinẽ xp̃i ñ cũ timore & tremore accipis: eris
uilla deserta: maledicta: reꝓba. & spinosa. Si sͣanguinem
xp̃i. tota cũ reuerentia ꝑcipiens. cognoscis ꝑ illũ tua tibi
dimitti peccata: quoniã ager ille quẽ cõparauit uidas.
figuli dictus. ẽ. habet potestatẽ figulus luti. ex eadem con¬
sparsione. aliud quidẽ Uas facere in honorẽ: aluto in contu¬
meliã. Oterra tanto rigata sanguine: responde tanto san¬
guini. ñ sic̃ cain & iudas uerba excusationis: s sicut sc̃i mar¬
tyres uerba con fessionis Responde. sic̃ respondit beatus
stephanus: qui in isto agro dñico ut bonus colonus plurimũ
laborando genu fixit: atq de terra petrosa uulneratus. ex

Expanded text:
sibi bibendo acquirit. Hoc figuratum est et in illo agro Judae, de sibi bibendo acquirit. Hoc figuratum est et in illo agro Judae, de quo dictum est quod esset ager sanguinis: secutum est enim ut diceretur, Fiat villa ejus deserta . Si enim ad Judam pertines, si facta ejus imitaris, si sanguinem Christi non cum timore et tremore accipis; eris villa deserta, maledicta, reproba et spinosa. Si autem sanguinem Christi tota cum reverentia percipis, cognosces per illum tua tibi dimitti peccata, quoniam ager ille quem comparavit Judas, figuli dictus est: Habet potestatem figulus luti, ex eadem consparsione aliud quidem vas facere in honorem, aliud in contumeliam . O terra tanto rigata sanguine, responde tanto sanguini, non sicut Cain et Judas verba excusationis, sed sicut sancti martyres verba confessionis. Responde sicut respondit beatus Stephanus, qui in isto agro dominico ut bonus colonus plurimum laborando genu fixit, atque de terra petrosa vulneratus, ex
Abbreviated transcription (Latin):
tuus. Respondet. Et si fuit : fuit. Non enĩ. ẽ. qđ fuit. Et si fuit:
fuit. Ego enĩ generalit̃ de omnib : patridixi. Annuntiabo
dixit & ille. Nescio. Numquid ego custos sũ fr̃is mei: Non
enĩ & tu fuisti custos: qui & ꝓditor factus & uenditor. Dic.
nũquid custos sũ fr̃is mei: ut respondeat᷑ & tͥ. Uox sanguinis
fr̃is tui clamat ad me de terra. Quid enĩ dic̃: Omnis homo
terra. Primus enĩ homo de terra terrenus. Et qualis terre¬
nus: tales & terreni. Quid dicit omnis homo: Terra quan¬
do accipit sanguinẽ. xp̃i : am̃ dicit. Quid est am̃ : uerum ÷
Quid est uerũ: Quia fusus. ẽ. sanguis xp̃i. Quo faciente:
Biscipulo iuda tradente. Am̃ dicendo. uerũ clamando. dic̃
hoc: omnis homo t̃ra. Ecce uidas: uex sanguinis frĩs tui
clamat ad me de t̾ra. Probauimus: quia eius sanguine rigaris.
Uide terra quomͦ accipias hunc sanguinẽ: quia qui eũ bene ac¬
cipit: accipit benedictionẽ. Qui uͦ eũ male accipit : iudicium

Expanded text:
tuus. Respondet, Et si fuit, fuit: non enim est quod fuit, et si fuit, fuit: ego enim generaliter de omnibus Patri meo dixi, Annuntiabo dixit et ille, Nescio. Numquid ego sum custos fratris mei? Non enim et tu fuisti custos, qui et proditor factus es et venditor. Dic, Numquid sum custos fratris mei? ut respondeatur et tibi, Vox sanguinis fratris tui clamat ad me de terra. Quid enim dicit omnis homo terra? Primus enim homo de terra. terrenus; et, Qualis terrenus, tales et terreni . Quid dicit omnis homo terra, quando accipit sanguinem Christi? Amen dicit. Quid est, Amen? Verum est. Quid est verum? Quia fusus est sanguis Christi. Quo faciente? Discipulo Juda tradente. Amen dicendo, verum clamando dicit hoc omnis homo terra. Ecce, Juda, vox sanguinis fratris tui clamat ad me de terra. Probavimus quiaide, terra, quomodo accipias hunc sanguinem: quia qui eum bene accipit, accipit benedictionem, qui vero eum male accipit, judicium
Abbreviated transcription (Latin):
tractatibus loqui consueue¬
ram: ut nouo loquendi ge¬
nere. sanctis quȩ uobiscum
degunt uirginibus. latino utens eloquio ex.¬
hortationis gratia sermonem faciam de assum¬
ptione beatȩ et głosȩ semꝑ uirginis mariȩ.
more eors qui declamatorie in ȩcclesiis solent
loqui ad populum: quod utiq genus. docen¬
di necdum attigeram. Sed quia negare ne¬
queo quicquid iniungitis. nimia uestra de.¬
uinctus dilectione. experiar quȩ horta¬
mini. affectu infantium ore balbutientiũ:
qui quȩcunq audierint fari gestiunt. cũ
necdum possint ad plenum uerba formare:

Expanded text:
tractatibus loqui consueveram, ut novo loquendi genere, sanctis quae vobiscum degunt virginibus, Latino utens eloquio, exhortationis gratia, sermonem faciam de Assumptione beatae et gloriosae semper Virginis Mariae, more eorum qui declamatorie in Ecclesiis solent loqui ad populum: quod utique genus docendi, necdum attigeram. Sed quia negare nequeo quidquid injungitis, nimia vestra devictus dilectione, experiar quae hortamini affectu infantium, more balbutientium, qui quaecumque audierint, fari gestiunt, cum necdum possint ad plenum verba formare:
Abbreviated transcription (Latin):
maxime quia propter simpliciores quasq
id me depromere compellitis. ut habeant
ex eadem die. quibusue diuinis uacent lecti-¬
onibus : presertim cum et eadem in multis
festiuitatibus multoꝵ scõꝵ patrum studia
miro cuderint eloquio: quȩ de hac quidem
uberius ubiq in scripturis diuinis predica¬
ta leguntur. Quid enim aliud sonant euan
fuit in mundo dum taxat. diuinis efferunt
preconiis: Porro ab exordio scĩ euangelii
gabrielem archangelum colloquentem
marie audistis: et deinceps reliqua om̃ia
plenius legistis. Ad presepe quoq o paula
inter crepundia noui partus. et querelas
nescii ploratus. pro fescenninis gloria in
excelsis deo. et in terra pax hominibus bonȩ uo.¬
lam uidisti:pastoribus insuꝑ euangelizantibꝰ
credidisti. Magos pret erea tria defe

Expanded text:
maxime, quia propter simpliciores quasque id me depromere compellitis, ut habeat sus eadem die, quibusve divinis vacet lectionibus: praesertim cum et eadem in multis festivitatibus, multorum sanctorum Patrum studia, miro cuderint eloquio, quae de hac quidem uberius ubique in Scripturis divinis praedicata leguntur. Quid enim aliud sonant Evangfuit in mundo dumtaxat, divinis efferunt praeconiis. Porro ab exordio sancti Evangelii Gabrielem archangelum colloquentem Mariae didicistis, et deinceps reliqua omnia plenius legistis. Ad praesepe quoque, o Paula, inter crepundia novi partus, et querelas nescii ploratus, pro fescenninis, Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae volam vidisti. Pastoribus insuper evangelizantibus credidisti. Magos praeterea tria defe
Abbreviated transcription (Latin):
unanimiter aspirati in karitate: ꝑseueran.¬
tes in oratione. donec induerentur uirtute
ex alto. Cȩperant enim iam orare: qui dudũ
cũ dño conuersantes. uircutibus & miraculis
pascebantur. Et bene ꝑseuerantes in oratione
nichil hesitantes: donec accipent munera
sp̃c sancti quȩ poscebant. Quos et uos o filiȩ

Expanded text:
unanimiter aspirati in charitate, perseveranunanimiter aspirati in charitate, perseverantes in oratione, donec induerentur virtute ex alto. Coeperant enim jam orare qui dudum cum Domino conversantes virtutibus et miraculis pascebantur. Et bene perseverabant in oratione nihil haesitantes, donec acciperent munera Spiritus sancti quae poscebant. Quos et vos, o fili
Abbreviated transcription (Latin):
iherosolimam uenerunt: et ascenderunt in
cȩnaculum. ubi manebant petrus et ioħs.
lacobus et andreas. phylippus et thomas.
bartholomeus et matheus. iacobus alphei. et
symon zelotes. et iudas ia cobi. Nii omnes
inquit erant ꝑseuerantes unanimiter in
oratione. cum mulieribꝰ et maria matre
ihesu: et fratribus eius. Ecce ihu ascendente.
cũ quibus uirgo uacat in scola uirtutũ. et
meditatur in lege mandator dei: ut et ipsa
sit forma discͥplinȩ. xp̃i: et exemplũ ꝑfectioniᷤᷤ
uirginibus. Conuersatur autem cũ testibus
sanctȩ resurrectionis. et ipsa testis: conuersat᷑
cum senatoribꝰ cęli infra curiam paradysi.
sub sp̃s scĩ disciplina. et magisterio totius
diuinȩ maiestatis. Inuenitur prima inter
erat iam de terris. in quib xp̃c pręliabatur.
sed de cęlis. Hinc ascendisse leguntur in cę¬
naculum: quo pascha dignissime cȩlebrat᷑.
bi quippe manebant cũ maria matre iħu.

Expanded text:
Jerosolymam venerunt, et ascenderunt in Jerosolymam venerunt, et ascenderunt in coenaculum, ubi manebant Petrus et Joannes et Jacobus, et Andreas, Philippus et Thomas, Bartholomaeus et Matthaeus, Jacobus Alphaei et Simon Zelotes, et Judas Jacobi: Hi omnes, inquit, erant perseverantes unanimiter in oratione cum mulieribus et Maria matre Jesu et fratribus ejus . Ecce Jesu ascendente cum quibus Virgo vacat in schola virtutum, et meditatur in lege mandatorum Dei, ut et ipsa sit forma disciplinae Christi, et exemplum perfectionis virginibus. Conversatur autem cum testibus sanctae resurrectionis et ipsa testis. Conversatur cum senatoribus coeli intra curiam paradisi sub Spiritus sancti disciplina et magisterio totius divinae majestatis. Invenitur prima beata erat de terris, in quibus Christus praeliabatur, sed de coelis. Hinc ascendisse leguntur in coenaculum, in quo pascha dignissime celebrabatur: ibi quippe manebant cum Maria matre Jesu
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ad inuicem quasi cognata sociatur.
Hinc quoq iohannes apłs. quicquid est quod
maria genuit. euangelizando suo cõmendat
eboquio: uerbum quod in principio erat. et
uerbum erat apud deum. et deuserat uerbũ.
Loc quippe uerbũ quod erat in principio. et
apud deum erat. et deus erat uerbum: ipsũ¬
deum genuit beata et głosa uirgo maria.
ex se carnẽ factum. Iccirco et uirginitas longe
sacratior. et fecunditas ut ita dicam multo in¬
effabilior: quã suo potuerit ille explicare
eloquio. Ueruntamen quanto uirginitas
cognatior uirginitati: tanto beatus euan-¬
gelista cȩteris excellentior. atq uicinior
uerbo. Ideo quicquid est qd̾ uirgo genuit.
dotum pro ut potuit homo. ꝑ sp̃m sanctũ
nob reserauit manifestius. et docuit. Cȩte.¬
rũ ad exemplum humanȩ uitȩ. conuersatio
eius post ascensionem xp̃i generaliter cũ apłis
fuit. quo usq disꝑguntur. sicuti lucas meminit
dicens: quod regressi quidem a monte olyueg.

Expanded text:
quae ad invicem tamquam cognata sociatur. quae ad invicem tamquam cognata sociatur. Hinc quoque Joannes, quidquid est quod Maria genuit; evangelizando, suo commendat eloquio. Verbum, inquit, in principio erat, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum Hoc quippe Verbum quod erat in principio, et apud Deum erat, et Deus erat, ipsum genuit beata et gloriosa Virgo Maria ex se carnem factum. Idcirco virginitas longe sacratior, et fecunditas ut ita dicam multo ineffabilior, quam suo potuerit ille explicare eloquio. Verumtamen quanto virginitas cognatior virginitati, tanto beatus evangelista caeteris excellentior et vicinior Verbo. Ideo quidquid est quod Virgo genuit, totum prout potuit homo per Spiritum sanctum nobis reservavit manifestius et docuit. IV. Caeterum ad exemplum humanae vitae, conversatio ejus post ascensionem Christi generaliter cum apostolis fuit quousque disperguntur: sicut Lucas meminit, dicens: Quod regressi quidem a monte Oliveti,
Abbreviated transcription (Latin):
grata societas. et floridus aspectus. necnon
et uenustus conuersandi. uernans alternatĩ.
pudiciciarũ splendor decoratus. Una siqui¬
dem uirtus uirginitatis in ambobus: sed
altera proportio in maria. Altera quidẽ
quia fecundior: sed ipsa. Ip̃sa uero sed altera:
quia et si ipsa eademq incorruptio. tamen
fecunditas integritatis longe gloriosior
quam uirginitas. Iccirco et fecunditas in illa.
tota deifica est: et uirginitas. Alioquin. nus.¬
quã scđm naturam nascendi. uirginitas ubi
fecunditas predicatur: neq fecunditas. ubi uir¬
ginitas integra conseruatur. Ideoq dotũ suꝑ¬
excellit de illa. quȩ dicuntur: quia sunt di¬
unnaiãtq ineffabilia. Unde uirginitas. et fe-¬
cunditas. prolis. suꝑeminens nouitas est: quã¬
quã humanũ cernatur. ex carne qd̃ nascitur.
eruntamen et si magnificentior multũ uir-¬
ĩginĩtas in mariã. propter gr̃ȩ excellentiam:
una tamen integritas carnis. et una uirtus.

Expanded text:
grata societas et floridus aspectus? necnon grata societas et floridus aspectus? necnon et venustas conversandi vernans, alternatim pudicitiarum splendore decoratur. Una siquidem virtus virginitatis in ambobus, sed altera proportio in Maria: altera quidem, quia fecundior, sed ipsa. Ipsa vero, sed altera: quia etsi ipsa eademque incorruptio, tamen fecunditas integritatis longe gloriosior quam virginitas. Idcirco et fecunditas in illa tota deifica est et virginitas. Alioqui nusquam secundum naturam nascendi virginitas, ubi fecunditas praedicatur: neque fecunditas, ubi virginitas integra conservatur. Ideoque totum superexcellit de illa quae dicuntur: quia sunt divina atque ineffabilia. Unde virginitas et fecunditas prolis supereminens novitas est, quamquam humanum cernatur ex carne quod nascitur. Verumtamen etsi magnificentior multum virginitas in Maria propter gratiae excellentiam: una tamen integritas carnis, et una virtus,
Abbreviated transcription (Latin):
misit. uirgo uirginẽ seruauit. suisq deser-¬
uiuit obsequiis: non quod eximius ille scõꝵ
chorus apłoꝵ eam deseruerit. inter quos
post resurrectionẽ intrans et exiens. fami-¬
liarius contulit de xp̃i incarnatione. tan-¬
do siquidem uerius. quanto ab inicio ple-
xerat oculis uniuersa: licet et apłĩ. per
eundem sp̃m sc̃m om̃ia cognouerint: et
in omnem edocti ꝑuenerint ueritatẽ. Quã
sane beatam uirginẽ. et si om̃s uenerati suni
discpłi. eiq famulabantur officio dilectioniᷤᷤ.:
ioħs tamen amplius ac specialius. usq ad
finem uide. qui sibi cõmissam accepit in sua.
quasi matrem filius: cui benignus magist̃
de cruce. mulier inquit ecce filius tuus:
ad discpłm autem ecce mater tua: ut uir¬
go uirgini cohereret: et deseruiret officio.¬
sissime cura adoptionis. Non enim pudicis-¬
sima uirginitas. alicui discpłoꝵs rectius quã
uirgini commendatur: ut esset ad inuicem

Expanded text:
misit, virgo virginem servavit, suisque ei desermisit, virgo virginem servavit, suisque ei deservivit obsequiis: non quod eximius ille sanctorum chorus apostolorum deseruerit eam, inter quos post resurrectionem intrans et exiens, familiarius contulit de Christi Incarnatione: tanto siquidem verius, quanto ab initio plenixerat oculis universa: licet et apostoli per eumdem Spiritum sanctum omnia cognoverint, et in omnem edocti pervenerint veritatem. Quam sane beatam Virginem, etsi omnes venerati sunt discipuli, eique famulabantur affectu dilectionis, Joannes tamen amplius ac specialius usque in finem vitae, qui sibi commissam accepit in suam, quasi matrem filius: cui benignus magister de cruce: Mulier, inquit, ecce filius tuus; ad discipulum autem: Ecce mater tua ; ut virgo virgini cohaereret et deserviret officiosissime cura adoptionis. Non enim pudicissima virginitas alicui discipulorum rectius quam virgini commendatur ut esset ad invicem
Abbreviated transcription (Latin):
resuscitati in ȩterna societate. Quod quia deo
nichil est impossibile. nec nos de beata maria
factũ abniimus: quanquã propter cautelam
salua fide pio magis desiderio opinari opor.¬
teat: quã inconsulte definire. qd̾ sine ꝑiculo
nescitur. Unde de his ex quibus certi sumus.
tantisper loquamur ad exhortationem ur̃am
qualicunq sermone. ad ȩdificationẽ et laudẽ
nominis dei: ut et religio conseruetur pro
famulatu. et deuotio augeatur ꝓ affectu:
quoniam hȩc est uirgo quȩ sola interemit
uniuersam hereticam prauitatem: sola sit¬
post deum quȩ nos confirmet in om̃i ueri-¬
tate. suisq cõmendet meritis. et precib au-¬
xilietur: ut et ipsi digni inueniamur in eiꝰ
laudibus. Quod si quęritur. post ascensionẽ
dñi quid egerit: unum ꝓcerto est. quia uir-¬
go sancta corpore ac mente ꝑmansit. Quã
sane angłs gabriel. ac si cęlestis paranym¬
phus. intactam custodiuit: et ioħs apłs

Expanded text:
resuscitati in aeterna societate. Quod quia Deo resuscitati in aeterna societate. Quod quia Deo nihil est impossibile nec nos de beata Maria Virgine factum abnuimus, quamquam propter cautelam salva fide pio magis desiderio opinari oporteat, quam inconsulte definire, quod sine periculo nescitur. III. Unde de his ex quibus certi sumus, tantisper loquamur ad exhortationem vestram qualicumque sermone, ad aedificationem et laudem nominis Dei: ut et religio conservetur pro famulatu, et devotio augeatur pro affectu: quoniam haec est Virgo, quae sola interemit universam haereticam pravitatem: sola post Deum quae nos confirmet in omni veritate, suisque commendet meritis, et precibus auxilietur, ut et ipsi digni inveniamur in ejus laudibus. Quod si quaeritur post ascensionem Domini quid egerit, unum pro certo est, quia Virgo sancta corpore ac mente permansit: quam sane angelus Gabriel, ac si coelestis paranymphus, intactam custodivit. Et Joannes ap
Abbreviated transcription (Latin):
se credimus : sed utrum redierint in derrȩ pul¬
uerẽ. certũ non habemus : nisi quod legimus.
quia multa corpora sc̃õr qui dormierant
surrexerunt: ac uenerunt in scãm ciuitatẽ.
scilicet iherusalem: et apparuerunt multis.
De quibus ꝓfecto non nulli doctoꝵ senseruis.
et in suis etiam reliquerunt scriptis: quod
in illis perpetua sit completa resurrectio.
Catentur enim. qd̾ ueri testes non essent: nisi
et uera esset eoꝵ resurrectio UInde et beatꝰ
pecrus dixisse legitur: cum de daud loque¬
retur in testimonium. Et sepulchrum inquit
eius apud nos est : quasi non sit ausus dicere.
quod ipse aut corpus eius apud nos est. s tan-¬
tum sepulchrũ quo conditus fuerat. Hinc
aiunt resurrexisse et ipsum cũ cȩderis scĩs:
et ideo uacuum remansisse mausoleum: uti
nunc beatȩ mariȩ cernitur. Quod sane fa-¬
ctũ. et de aliis quibus libet locis scripturarũ
firmare conantur: quod iam cũ xp̃o regnent.

Expanded text:
se credimus . Sed utrum redierint in terrae pulse credimus . Sed utrum redierint in terrae pulverem, certum non habemus, nisi quod legimus, quia multa corpora sanctorum qui dormierant surrexerunt, et venerunt in sanctam civitatem Hierusalem, et apparuerunDe quibus profecto nonnulli doctorum senserunt, et etiam in suis reliquerunt scriptis, quod jam in illis perpetua sit completa resurrectio. Fatentur enim quod veri testes non essent, nisi et vera eorum esset resurrectio. Unde et beatus Petrus dixisse legitur, cum de David loqueretur in testimonium: Et sepulcrum, inquit, ejus apud nos est : quasi non sit ausus dicere, quod ipse, aut corpus ejus apud nos est: sed tantum sepulcrum quo conditus fuerat: hinc aiunt resurrexisse et eum cum caeteris sanctis: et ideo vacuum remansisse mausoleum, ut hunc beatae Mariae cernitur. Quod sane factum, et de aliis quibuslibet locis Scripturarum affirmare conantur: quod hi jam cum Christo regnent
Abbreviated transcription (Latin):
syon. et montem olyueti posita. quam et tu
o paula oculis aspexisti: ubi in eius honore
fabricata est eccłia miro lapideo tabulatu.
in qua sepulta fuisse ut scire potestis. ab om¬
nibꝰ. ibidem predicatur: sed nunc uacuũ esse.
quia multi nr̃ors dubitant. utrum assũpta
fuerit simul cũ corpore: an obierit relicto cor¬
pore. Qualiter autem migrauerit a corpore¬
uel quo tempore. aut a quib ꝑsonis sanctis.¬
simum eius corpus inde fuerit ablatum. uel
ubi transpositum. utrumue resurrexerit
nescitur : quamuis nonnulli asstruere uelũ
eam iam resuscitatam. et beata cum xp̃o
immortalitate in cȩlestibus uestiri. Quod
tur. non nisi manna inuenitur: quod et scatu¬
rire cernitur. Ueruntamen quid horũ uerius
cens eatur: ambigimus. Celius tamen deo
totum cui nichil impossibile est cõmittimꝰ:
quam aliud temere definire uelimus aucto¬
ritate nr̃a. quod non probamus: sicuti et de
his quos cũ dño teste euangelio resurrexis¬

Expanded text:
SySyo Paula, oculis aspexisti, ubi in ejus honore fabricata est Ecclesia miro lapide tabulata: in qua sepulta fuisse ut scire potestis ab omnibus ibidem praedicatur: sed nunc vacuum esse mquia multi nostrorum dubifuerit simul cum corpore, an obierit relicto corpore. Qualiter autem migraverit a corpore, aut a quibus personis sanctissimum corpus ejus ablatum fuerit, vel ubi transpositum, utrumve resurrexerit, nescitur, quamvis nonnulli astruere velint eam jam resuscitatam et beata jam cum Christo immortalitate vestiri. Quod tur nonnisi manna invenitur, quod et scaturire cernitur. Verumtamen quid horum verius censeatur, ambiguum est. Melius tamen Deo totum, cui nihil impossibile est, committimus, quam aliud temere diffinire velimus auctoritate nostra, quod non probamus sicut et de his quos cum Domino, teste Evangelio, resurrexis
Abbreviated transcription (Latin):
requiratis: De assumptione tamen eius.¬
qualiter assumpta est. quia uestra id de-¬
poscit intentio. presentia absens scribere
uob̃ curaui: quȩ absentia presens deuotus
obtuli: ut habeat sanctum collegium
ur̃m. in die tantȩ sollemnitatis. munus
latini sermonis: inr quo discat tenera infan¬
tia. lactis experiri dulcedinem. et de exigu¬
is eximia cogitare: qualiter fauente deo. ꝑ
singulos annos tota hȩc dies expendatur
in laudem: et cum gaudio cȩlebretur: ne
forte si uenerit ur̃is in manibus illud apo.¬
criphum. de transitu eiusdem sacratissimȩ¬
uirginis. dubia pro certis recipiatis : quod
multi latinoꝵ pietatis amore. studio legen¬
di. carius amplectuntur: presertim cum
nichil ex his aliud experiri potest ꝓcerto.
nisi quod hodierna die głosa migrauit a
corpore. Monstratur autem sepulchrum
eius cernentibus nob̃ usq ad presens. in ualliᷤ
iosaphath medio: quȩ uallis est inter montẽ

Expanded text:
requiratis? II. De Assumptione ejusrequiratis? II. De Assumptione ejusqualiter assumpta est, quia vestra id deposcit oratio, praesentia absens scribere vobis curavi, quae absentia praesens devotus obtuli, ut habeat sanctum Collegium vestrum in die tantae solennitatis munus Latini sermonis, in quo discat tenera infantia lactis experiri dulcedinem, et de exiguis eximia cogitare: qualiter favente Deo, per singulos annos tota haec dies expendatur in laudem, et cum gaudio celebretur: ne forte si venerit in manus vestras illud apocryphum, De Transitu ejusdem Virginis, dubia pro certis recipiatis: quod multi Latinorum pietatis amore, studio legendi charius amplectuntur: praesertim cum ex his nihil aliud experiri possit pro certo, nisi quod hodierna die gloriosa migravit a corpore. Monstrateius cernentibus nobis usque ad presens in uallis Iosaphat medio; que uallis est inter montem
Abbreviated transcription (Latin):
rentes munera. in uisione beatis oculis cons-¬
pexisti: ipsa eadem munera bene intelligen¬
do. uotis omnib fide deo obtulisti. Nam et
cum eisdem magis: deum puerum in presepe
adorasti. Sed forte conquesta: me delatorẽ
quod te prodiderim clamabis. Md quod ego.
Si celatum esse uolebas teste conscientia: michi
narrare ante presepium ubi plurimum lacri¬
mata es non deberes: quoniam ut uerum fa-¬
dear. xp̃i preconia etiam si uoluero adiuratꝰ.
neq tuas laudes omnino tacere queo. Iccirco
tuȩ te interrogent filiȩ. quas lacte nutris:
tu ea melius reserabis. quȩ nescio si ꝑ speciem
aliquam.certe aut in spiritu iidisti. Inde
uos o filiȩ. pulsate matrem precibus: pulsate
ad ostium inuitantis amici: si quomͦ tandẽ
uob apiantur. quȩ reserata sunt matri.
Ueruntamen de his quid plura dicam: Om.¬
nia saluatoris gesta. et beatȩ mariȩ obseqͥa.
necnon et actus uitȩ : ex euangłio didicistis.
Et nunc quid suꝑ est. ut ab aliquo doctoꝵ

Expanded text:
rentes munera, in visione beatis oculis conspexisti: ipsa eadem munera bene intelligendo votis omnibus fide Deo obtulisti. Nam et cum eisdem magis Deum puerum in praesepio adorasti. Sed forte conquesta me delatorem, qui  Al. quod te prodiderim, clamabis. Ad quod ego: Si celatum esse volebas teste conscientia, mihi narrare ante praesepium, ubi plurimum lacrymata es, non debueras: quod ut verum fatear, Christi praeconia, etiamsi voluero adjuratus, neque tuas laudes omnino tacere queo. Idcirco tuae te interrogent filiae, quas lacte nutris: tu ea melius reserabis, quae nescio si per speciem aliquam, aut certe in spiritu vidisti. Unde vos, o filiae, pulsate matrem precibus, pulsate ad ostium invitantis amici: si quomodo tandem vobis aperiantur, quae reserata sunt matri. Verumtamen de his quid plura dicam? Omnia Salvatoris gesta, et beatae Mariae obsequia, necnon actus vitae ex Evangelio didicistis. Et nunc quid superest, ut ab aliquo doctorum
Abbreviated transcription (Latin):
tre: & pater in me. ẽ. Adhuc dic. Qui me uidet: uidet &
patrẽ. Credis iam heretice tantȩ auccoritati : an ipsius
testimoniũ de se ipso ñ admittis. s alios deo testes inqͥriᷤ.
Ecce introducuntur : adu̾sus tedicunt. Conuinceris:
refutaris: & legis laqueis irretiris. Dic testis dĩ paule
qui usq ad sanguinẽ ꝓ isto testimonio accessist: et¬
ne falsȩ doctrinȩ succumberes. animã posuisti. Dic: audiat
qui conuinci formidat. Conuincantur : qui nec conuictus
mutatur. Singuli quiq ait. hoc sentite in uobis: qđ et in
xp̃o iħu. Qui in forma dei. eẽt: ñ rapinã arbitratus ẽ. ẽẽ.¬
se equalẽ deo. Audis equalẽ: audis formã dei: & tu audes
dicere minorẽ filiũ dĩ : Ueniat & alius testis : ut in duob:
uł trib confirmetur equitas ueritatis. Dic & tu sc̃ẽ petre
quid tͥ reuelau̾it. ñ caro & sanguis. s pat̾ celestis. Tu es inqͥ¬

Expanded text:
tre, et Pater in me est. Adhuc dic, Qui me vidit, vidit et tre, et Pater in me est. Adhuc dic, Qui me vidit, vidit et Patrem . Credis jam, haeretice, tantae auctoritati? An ipsius testimonium de se ipso non admittis, sed alios de eo testes requiris? Ecce introducuntur, adversum te dicunt, convinceris, refutaris, et legis laqueis irretiris. Dic, testis Dei Paule, qui usque ad sanguinem pro isto testimonio accessisti, etne falsae doctrinae succumberes, animam posuisti. Dic: audiat qui convinci formidat; convincatur qui nec convictus mutatur. Singuli quique, ait, hoc sentite in vobis quod et in qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo . Audis aequalem, audis formam Dei: et tu audes dicere minorem Filium Dei! Veniat et alius testis, ut in duobus vel tribus confirmetur aequitas veritatis. Dic et tu, sancte Petre, quid tibi revelaverit: non caro et sanguis, sed Pater coelestis. Tu es, inq
Abbreviated transcription (Latin):
diaboli tamquam magis p̾haraonis excitatũ. illi nr̃o ser¬
penti certamen indixit : conteritur. consumitur. Cũ tot
serpentũ capita catholica doctrina contriuerit : dissi¬
pauerit. consũpserit : ecce nob unus anguis arrianus.
olim mortuus. insultat: caput erigit. Ueluti uiuum
se demonstrare conatur : quẽ iam olim constat occisũ.
aquas. Confringe caput draconis magni uiui: sese ꝓfiten¬
tis: s uerã uitam ñ habentes. Dic tu quid es: qm̃ ille aliud
docet quã es. Dic. dic. audiamus: unde hereticos conuin¬
camus. Audite quit dicat. Ego sũ uia: ueritas & uita.
ane qui minorẽ uis. eẽ. in diuinitate uitã. & ueritatẽ:
sequitur ut ñ ꝑ eũ uenias ad patrẽ. S adhuc dñe iħu con¬
tere caput draconis : dic quid sis cũ patre. Te audiamus
docentẽ : ñ hereticũ blasphemantẽ. Dic qu id sis cũ patre
Ego & pater inquit unũ sumus. Dic adhuc. Ego in pa¬

Expanded text:
diaboli tanquam a magis Pharaonis excitatum, illi nostro serdiaboli tanquam a magis Pharaonis excitatum, illi nostro serpenti certamen indixit: conteritur, consumitur. 7. Cum tot serpentum capita catholica doctrina contriverit, dissipaverit, consumpserit, ecce nobis unus anguis Arianus olim mortuus insultat: caput erigit, veluti vivum se demonstrare conatur, quem jam olim constat occisum. aquas; confringe caput draconis magni, vivum sese profitentis, sed veram vitam non habentis. Dic tu quid es, quoniam ille aliud docet quam es. Dic, dic, audiamus unde haereticos convincamus. Audite quid dicat: Ego sum via, et veritas, et vita, ane, qui minorem vis esse in divinitate vitam et veritatem, sequitur ut non per eum venias ad Patrem. Sed adhuc, Domine Jesu, contere caput draconis, dic quid sis cum Patre: te audiamus docentem, non haereticum blasphemantem; dic quid sis cum Patre. Ego, inquit, et Pater unum sumus . Dic adhuc, Ego in Pa
Abbreviated transcription (Latin):
populo fr̃s. in quo multa miracula faciebat moyses ꝑ uirgã:
exsurrexerunt magi pharaonis : facientes & ipsa ꝓdigia cont᷑
famulũ dĩ moysen. S ad hoc quȩdã mira facere ꝑmissi sunt.
ut mirabilius uincerentur. Magi pharaonis. quid aluto
significabant nisi om̃s hereticos ministros diaboli : qui sub
nomine xp̃i deuorare cupiunt popł̃m xp̃i: Scatent nc̃
hereses in hanc terrã. tãquã serpentes magoꝵ : quos deuo¬
rauit & deuorat ille serpens exaltatus in ligno. S qm̃ ñ
ẽ tempꝰsis ire ꝑ multos: singuloꝵs capita conterant᷑. Quomodo
exurgunt : sic deuorentur. Fuit hic ut nostis dilectissimi
uiueꝑa doctrina donatistarũ: contrita. ẽ. consumpta est.
Mox maximianistarũ serpentina fraus pullulauit : contͥ¬
ta. ẽ. consumpta. ẽ. Manicheoꝵ uenenũ aspidis subrepserat.
contritũ ẽ. consũptũ. ẽ. Pelagianoꝵ nouũ dogma aministri

Expanded text:
populo, fratres, in quo multa miracula faciebat Moyses per virgam, populo, fratres, in quo multa miracula faciebat Moyses per virgam, exsurrexerunt magi Pharaonis, facientes et ipsi prodigia contra famulum Dei Moysen. Sed ad hoc quaedam mira facere permissi sunt, ut mirabilius vincerentur. Magi Pharaonis quid aliud significabant, nisi omnes haereticos ministros diaboli, qui sub nomine Christi devorare cupiunt populum Christi? Scatent nunc haereses in hanc terram, tanquam serpentes magorum, quos devoravit et devorat ille serpens exaltatus in ligno. Sed quoniam non est temporis ire per multos, singulorum capita conterantur: quomodo exsurgunt, sic devorentur. Fuit hic, ut nostis, dilectissimi, viperea doctrina Donatistarum: contrita est, consumpta est. Mox Maximianistarum serpentina fraus pullulavit: contrita est, consumpta est. Manichaeorum venenum aspidis subrepserat: contritum est, consumptum est; Pelagianorum novum dogma, a ministris
Abbreviated transcription (Latin):
tribulationẽ patimur: s ñ angustiamur. Demonstra et ani.¬
ma sc̃ȩ paule: ex isrłita carnali. spiritalis effectus. Cebebra¬
sti enĩ pascha cũ populo ueteri : & quẽ adinodũ nouus populus
figuras inueritatẽ conuerteret. tu docuisti. tu demonstrast.
Ostende gͦ asima : consꝑsionẽ nouã. Non infermento inquit
ueteri. neq infermento maliciȩ & nequitiȩ : s in aħimis sin¬
ceritatis & ueritatis. O agne occise : oxp̃e sc̃e ꝓ nob̃ crucifixe.
qui ut lapsa reparares. in cruce pependist. Ipsa. ẽ. illa uirga
regni tui: crux ipsa inquã: quia uirtus in infirmitate ꝑfi¬
citur. Ipsa illa uirga crux : ipsa illa uirga quȩ floruit
ex radice iesse. Illa uirga quã portabat moyses. quȩ conu̾¬
sa. ẽ. in serpentẽ. glutit magoꝵ serpentes : doctrina xp̃i dif¬
fusa ꝑ omnes gentes. hereticos suꝑans dementes. In illo enim

Expanded text:
tribulationem patimur, sed non angustiamur ? Demonstra et azytribulationem patimur, sed non angustiamur ? Demonstra et azyma, sancte Paule, ex Israelita carnali spiritualis effectus. Celebrasti enim pascha cum populo vetere, et quemadmodum novus populus figuras in veritatem converteret, tu docuisti, tu demonstrasti. Ostende ergo azyma consparsionem novam. Non in fermento, inquit, veteri, neque in fermento malitiae et nequitiae, sed in azymis sinceritatis et veritatis qui ut lapsa reparares in cruce pependisti: ipsa est illa virga regni tui, crux ipsa, inquam, qua virtus in infirmitate perficitur; ipsa illa virga crux, ipsa illa virga quae floruit ex radice Jesse; ipsa illa virga quam portabat Moyses, quae conversa in serpentem glutiit magorum serpentes: doctrina Christi diffusa per omnes gentes, haereticos superans dementes. In illo enim
Abbreviated transcription (Latin):
scriptũ. ẽ. os ñ cõminuetis ex eo. S unus emilitib latus
eius aꝑuit : & continuo exiuit sanguis & aqua: quȩ sunt
matris eccłȩ gemina sacramenta. ꝑcussit latus lancea
ꝑsecutor: & fudit p̃ciũ redemptor. Hic sanguis in ebriat
mentẽ: ut amorẽ obliscatur mundi. Hȩc aqua mundat
animã: ut corpꝰ sordibus careat diaboli. Nec relinquetis quic¬
quã ex eo usq in mane. Hoc nunc agitur. Comedit᷑ enĩ agnꝰ
ꝑ noctẽ huius scłi: ut cũ mane illud uenerit qđ uesꝑum non
habebit. ñ iã offerat᷑ sacrificiũ imaginis agni: s ipsũ agnum
quẽ cotidie comedimus & cuiꝰ sanguinẽ bibimꝰ. inueniamus
sunt ẽpitricie holera amaritudinis quȩ comedit isrł spirita¬
lis: nisi uox illa amara ad tẽpus scoꝵs martyrũ emissa ꝑ sc̃m
dauid ac dicentiũ. cybabis nos pane lacrimarũ & potũ dabis
nobis in lacrimis in mensura: Et ꝑ apłm paulũ. In om̃ib

Expanded text:
scriptum est, Os non comminuetis ex eo . Sed unus e militibus latus scriptum est, Os non comminuetis ex eo . Sed unus e militibus latus ejus aperuit, et continuo exivit sanguis et aqua, quae sunt matris Ecclesiae gemina Sacramenta. Percussit latus lancea persecutor, et fudit pretium Redemptor. Hic sanguis inebriat mentem, ut amorem obliviscatur mundi. Haec aqua mundat animam, ut corpus sordes careat diaboli. Nec relinquetis quidquam ex eo usque in mane. Hoc nunc agitur: comeditur enim agnus per noctem hujus saeculi, ut cum mane illud venerit quod vesperum non habebit, non jam offeratur sacrificium imaginis agni, sed ipsum Agnum quem quotidie comedimus, et cujus sanguinem bibimus, inveniamus sunt hae picridiae, olera amaritudinis, quae comedit Israel spiritualis; nisi vox illa amara ad tempus sanctorum martyrum emissa per sanctum David, ac dicentium, Cibabis nos pane lacrymarum, et potum dabis nobis in lacrymis, in mensura ; et per apostolum Paulum, In omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce agnus dei : ecce qui tollit peccata mundi. Lini san¬
guine eius postes domus tuȩ: demonstra & dic. Ecce crux
ex eo dictũ. ẽ. Impletũ. ẽ. hoc in ipsa dñi passione : ipsius sc̃i
agni immolatione : quando crucifixus cũ duob latronib
in medio pendebat ipsa sũma usticia: liberans unũ con¬
tem: aliũ puniens. blasphemantẽ. Ita factȩ sunt tres cru¬
ces: tres causȩ. Unus latronũ xp̃o insultabat : alter sua meri¬
ta confessus. xp̃i se miscđĩȩ cõmendabat. Crux. xp̃i in medio¬
ñ fuit suppliciũ: s tribunal. Mex ut ꝑegit omnia quȩ de se
erant scripta: accepto felle & aceto. ꝓpt̾ illud qđ p̃dictum
erat. dederunt in esca mea fel. & in siti mea potauerunt
me aceto: inclinato capite tradidit sp̃m. Uenerunt milites:
freger̃ crura latͦnibꝰ ĩcruce pẽdẽtibꝰ. Ad ihm aut̃ cũ uenissent : non
fregerunt eius crura: ut impleretur ait euangłista quod

Expanded text:
Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccatum mundi . Lini sanEcce Agnus Dei, ecce qui tollit peccatum mundi . Lini sanguine ejus postes domus tuae: demonstra et dic, Ecce crux ex eo, dictum est: impletum est hoc in ipsa Domini passione, ipsius sancti Agni immolatione, quando crucifixus cum duobus latronibus in medio pendebat, ipsa summa justitia liberans unum confitentem, alium puniens blasphemantem . Ita factae sunt tres cruces, tres causae. Unus latronum Christo insultabat, alter sua merita confessus Christi se misericordiae commendabat: crux Christi in medio, non fuit supplicium, sed tribunal. Mox ut peregit omnia quae de se erant scripta, accepto felle et aceto, propter illud quod praedictum erat, Dederunt in escam meam fel, et in siti mea potaverunt me aceto ; inclinato capite tradidit spiritum. Venerunt milites, fregerunt crura latronibus in cruce pendentibus: ad Jesum autem cum venissent, non fregerunt ejus crura; ut impleretur, ait Evangelista, quod
Abbreviated transcription (Latin):
cutiat mare baptismi: reuercatur aqua & oꝑiat egyptios:
ut quẽad modũ nullus remansit egyptior.: nichil remaneat
etiã ur̃oꝵ peccators. Totũ mundet: qui totũ fecit. Repar&
ꝑdita: qui creauit omnia integra. Extinguat pharaonẽ.
diabolũ mortis auctorem : & suũ popłm liberet ꝑ aquam
salutarẽ. Audistis dilectissimi. figurȩ illȩ qͦmͦ transierunt¬
ad spẽm ueritatis: illud suꝑ est. ut noueritis. quẽ ad modũ
celebrauerit pascha lib̾atus populus ex egypto: baptizatus
ut ait apłs. in nube & in mari rubro. Acceꝑunt p̃ceptũ dñ
ꝑ moysen. ut in occisione᷑ celebrarent pascha: ex cuiꝰ sangun
postes domus suȩ unusquisq liniret : nec timerent angłm
uastatorẽ. qui signũ sanguinis agni occisi in suȩ fronte domꝰ
haberent. Os inquit dictũ. ẽ. ñ cõminuetis ex eo: nec relin
quomodo celebres pascha. Habes agnũ occisũ: demonstra.

Expanded text:
cutiat mare Baptismi, revertatur aqua et operiat Aegyptios; cutiat mare Baptismi, revertatur aqua et operiat Aegyptios; ut quemadmodum nullus remansit Aegyptiorum, nihil remaneat etiam vestrorum peccatorum. Totum mundet, qui totum fecit; reparet perdita, qui creavit omnia integra: exstinguat Pharaonem diabolum mortis auctorem, et suum populum liberet per aquam salutarem. ad speciem veritatis: illud superest, ut noveritis quemadmodum celebraverit pascha liberatus populus ex Aegypto, baptizatus, ut ait Apostolus, in nube et in mari Rubro . Acceperunt praeceptum Domini per Moysen, ut in occisione agni celebrarent pascha, ex cujus sanguine postes domus suae unusquisque liniret, nec timerent angelum vastatorem, qui signum sanguinis agni occisi in suae fronte domus haberent. Os, inquit, non comminuetis ex eo, nec relinqquomodo celebres pascha: habes agnum occisum, demonstra.