comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Notentiores quidẽ tanto eauitius allo¬
cere ꝑmittuntur. & ipsi sua potentia ue
luti quadã suꝑbienti materia: ne se humi¬
lient incitantur. His gͦ uerba gregorii na¬
tanteni que in tractatu ieremie loquitur:
ita ꝓferantur. Quid gͦ dicetis: ẜ utasne pati¬
emini. ut ñ scđm ꝑsonam sed ueraciter agã
uobiscũ : An libenter accipietis. quod lex
xp̃i sacerdotali uos subicit potestati. De¬
dit enĩ nobis potestatem multo ꝑfectiorẽ
tribunalib ur̃is. Aut nũquid iustũ ẽ. ut
a terreno celestia superentur: Ergo patient̃
queso accipite libertatem nr̃am. Uerũtam̃
mͥ summo pastore annumeratã: atq a sc̃o
spũ consignatam. Scito te inter saera alta¬
ris cũ ueneratione subici manib sacerdotis.
fidemq debere. Nolumus inequales quidẽ
uideri. ut abiecꝰtos uidelicet doceamꝰ. &
ur̃e potentie cedamus: aut erga illos & ñ
xp̃c in eccła dedit. Alioqui illis potius
consulere. uos uero despicere aut neglige¬

Expanded text:
otentiores quidē tanto cautius allocere permittuntur, & luti quadam superbiendi materia ne se humilient incitentur. His ergo verba Gregorii Nazianzeni, quae in Jeremia loquitur ertitur. Quid ergo dicetis? putasne patiemini, vt non secūdū personam, sed veraciter agam vobiscum? An libenter accipietis quod lex Christi sacerdotali vos subiicit potestati? Dedit enim nobis potestatē multo perfectiorem tribunalibus vestris. Aut nunquid iustū est, vt a terreno cœlestia superētur? ergo patienter quæso accipite libertatem nostram. o mihi summo pastore annumeratā, & a sancto Spiritu consignatam. Scito te inter sacra altaria cū veneratione subiici manibus sacerdotis. fidemq. debere. Nolumus inæquales quidem videri, vt abiectos videlicet doceamus, & vestræ potentiæ credamus, aut erga illos & non us in Ecclesia dedit: alioquin illis potius consulere, vos vero despicere ac neglige
Abbreviated transcription (Latin):
cessauerint. ipsi ꝓ eis ꝓunient᷑. Q qͦt regen¬
dis subditis quisq p̾.ẽ: tot apud districꝰ tũ
iudicẽ animas solus ad reddendã rationem
habebit. cũ forte de sua sola uix sufficiat:
Subditos qͦqͣ tanto liberiores in diuino ex¬
amine plati reddent. qͥnto hic eoꝵ culpã
sine uindicta ñ differt̃. Ipsi uͦ tanto obli¬
gatiores fuint. qͥnto in his quȩ cõmittunt
nec uerbi quidem inuec tione ab aliquo
lacerantur.
Rauoꝵ ꝑuersitas exigit ut contra con¬
temptũ eoꝵ. tanta dicant᷑. accepta iudelicet
occasione de cam. cuiꝰ isti sequaces sunt qui
ipsiꝰ dei amonitionẽ contẽpsit. qͥ & culpã con¬
fiteri noluit. s tumide respondit dicens. Nũ¬
qͥd custos fr̃is mei sũ ego In qͦfacto gem¬
torẽ suũ adã imitatꝰ ÷. qͥ ad penitentiã reqͥ

Expanded text:
cessauerint, ipsi pro eis punientur. Et quot regencessauerint, ipsi pro eis punientur. Et quot regendis sujudicem animas solus ad reddendam rationem habebit, cum forte de sua sola vix sufficiat. Subditos quoque tanto liberiores in divino examine praelati reddent, quanto hic eorum culpam sine vindicta non deserunt: ipsi vero tanto obligatiores fiunt, quanto in his qui committunt, nec verbi quidem injectione ab aliquo lacerantur. XXIX. Pravorum perversitas exigit, ut contra contemptum eorum tanta dicantur, accepta videlicet occasione de Cain, cujus isti sequaces sunt qui Dei ipsius admonitionem contempsit: qui et culpam confiteri noluit, sed et timide respondit dicens: Nunquid custos fratris mei sum? In quo facto genitorem suum Adam imitatus est, qui ad poenite
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpnat. si etiã qͦd absit uite merito
contẽpnendꝰ fuerit: s iudicis p otentiam
reformidet. Licet enĩ hic talis iudican¬
di Locũ teneat. curꝰ uita loco minime
concordet. Quisqͥs tam̃ regiminis gradũ
sortitur. locũ apłoꝵ in ligandi atq soluen¬
di auc toritatẽ suscipit. Ꝙ idcirco sic in ho¬
rii dr̃ utrũ iuste an iniuste obliget pa¬
stor. pastoris tam̃ sententia gregi tim̃da
ipsã obligationis sue sententiã ex alia cul¬
pa mereatur. Pastor gͦ sic̃ de om̃nrib iudi¬
ciis suis rationẽ uͦ iidici ÷ reddituriis: ita¬
uł absoluere indiscrete timeat uł ligare.
Subditꝰ uͦ ligari tineat. etiã in iuste. Qua¬
lit᷑ aut̃ p̾lati uł sibi uł subditis uiuant. aut
qualiter qͣdã leniꝰ qͣdã asꝑius corrigant. qͣ¬
dã dissimulent nec tam̃ crescere sinant. in
libro pastorali manifeste disserit᷑. Hic ta¬
comemoret᷑. qͣm si a prauoꝵ correptia ne

Expanded text:
temnat; si etiam, quod absit, vitæ merito temnat; si etiam, quod absit, vitæ merito contemnendus fuerit, sed iudicis potentiam reformidet. Licet enim talis iudicandi locum teneat, cuius vita loco minime concordat: quisquis tamen regiminis gradum sortitur, locum Apostolorum in ligandi atq. soluēdi auctoritate suscipit. Et idcirco sicut in Hoiis: Utrum iuste an iniuste obliget pastor, pastoris tamen sententia gregi timendaipsam obligationis suæ sententiam ex alia culpa mereatur. Pastor ergo sicut de omnibus iudiciis suis, rationem vero iudici redditurus, vel absoluere indiscrete timeat, vel ligare: subditus vero ligari timeat, vel iniuste. Qualiter autem Prælati vel sibi, vel subditis viuant, aut qualiter quædam leuius, quædam asperius corrigant, quædam dissimulent, nec tamen crescere sinant, in libro Pastorali manifeste disseritur. Hic tacommemoretur, si a prauorum correptione
Abbreviated transcription (Latin):
ret. cõp̾hensus ÷ a duob qͥsi cubiculariis.
atq ligatꝰ. Quos cũ int̾rrogaret cur se li¬
garent᷑. & ta crudelit̾ impellerent: ꝓpter
fornicariã inquiunt te sc̃s paꝑa iubet in
audientiã duci. Eorte tc̃ ioħes romanꝰ pon
tifex: pridie cont᷑ saracenos ꝑ ręxerat. Ciuꝰ
absentiã reus ille recordatiis. domnꝰ inqͥt
papa nc̃ in hac urbe ñ ẽ. & qͦmͦ me ligari
iussit. At illi dixert̃. Si papa iohannes hinc
abiit. sc̃s gregoriꝰ bic remansit: qͥ more
solito urbe̾ ꝑ lustrans cũ hic ueniret. sep¬
ta sui fontis a te ꝓpt̾ merętriculã reppe¬
rit dissipata. Illẽ excitꝰ: cũ iã int̾nis febri¬
b arderet. duodecimo die expirauit.
Qrachariȩ qͥdẽ qͥ monasterio perat obiur¬
gationem contẽpserat. s gregoriũ loco
ẽẽ. p̾sentẽ: atq singła quęq ꝑscrutantẽ.
qͦd ñ suspicabatur moriendo ꝓ̾bauit.
eiꝰ p̾sentiã reuereat᷑: &e ñ p̾conẽ con¬

Expanded text:
ret, comprehensus est a duob. quasi cubiculariis ret, comprehensus est a duob. quasi cubiculariis atq. ligatus: quos cum interrogaret cur se ligarent & tam crudeliter impellerēt. Propter fornicariam, inquiūt, te sanctus Papa iubet in audientiam duci. Forte tunc Ioannes Pontifex Romanus pridie contra Sarracenos perrexerat: cuius absentiam reus ille recordatus. Dominus, inquit, Papa nunc in vrbe non est, & quomodo me ligari iussit? At illi dixerunt: Si Papa Ioannes hinc abiit, sanctus Gregorius hic remansit, qui more solito vrbē perlustrās cum hic veniret, septa sui fontis a te propter meretriculam reperit dissipata. Ille excitus cum iam internis febrib. arderet duodecimo die expirauit. Qui Zachariæ quidem qui monasterio præerat obiurgationem contempserat, sed Gregorium loco esse præsentem atque singula quæque perscrutantem, quod non suspicabatur, moriendo probauit. tiam reuereatur, & non præconē con
Abbreviated transcription (Latin):
tas ipii erit suꝑ eũ. ł idelib aut̃ de ea¬
em ȩccła dr̃. Ponite corda ur̃a in uirtute
eiꝰ. id ÷ nͨ scđm id qͦd foris apparet. sed men¬
tualib ocłis qͦ uirtꝰ inea sit introspectatę.
Sẽꝑ nãq p̾sto : ille qͥ ꝓmisit. Ecce ego uobis¬
cũ sũ. & cęt᷑a. Unde & illic seqͥt᷑. Ut enarre
sius qͣs aliqͣndo corꝑaliter tenuert. sp̃uali
p̃sentia semꝑ ad.ẽẽ. credunt᷑. Qđ etiã si pla¬
cet. exẽplo monstret᷑. In illa beati grego¬
rii uita  romani utunt᷑. multa mirabĩ¬
lia ꝑ p̾sentiã eiꝰ post transitũ in illo suo
monasterio cuiꝰ meminit in homeliisẽẽ.
patrata: manifeste declarant᷑. E quibꝰ u
nũ: Quidã nefartꝰ nomine dñicꝰ. qͣndã
scimonialẽ a se corruptam uixta illud mo¬
nasteriũ sibi conduxit. Cũq hospitio la¬
trina dee̾ẽt: trabeculas ꝗͣ fontẽ scĩ grego¬
rii sepserant infelix abstulit. &e latrinã

Expanded text:
tas impij erit super eum. Fidelibus autem de eatas impij erit super eum. Fidelibus autem de eadem Ecclesia dicitur. Ponite corda vestra in virtute eius. Id est non secundum quod foris apparet, sed mentalib. oculis quæ virtus in ea sit introspectent: semper namq. præsto est ille qui promisit. Ecce ego vobiscum sum, &c. Vnde & illic sequitur: Vt enarretsuis quas aliquando corporaliter tenuerunt, spiritali præsentia semper adesse creduntur. Quod etiam si placet exemplo monstretur. In illa D. Gregorij vita, qua Romani vtūtur, multa mirabilia per præsentiam eius post trāsitum in illo suo monasterio, cuius in Homiliis meminit, patrata manifeste declarantur, e quibus vnum est. Quidam nefarius nomine Dominicus quandam sanctimonialem a se corruptam iuxta illud monasterium sibi conduxit, cumq. hospitio latrina deesset, trabeculas, quæ fontē sancti Gregorij sepserant, infelix abstulit, & latrinā
Abbreviated transcription (Latin):
residebat. ꝓpt̾ qͦd frequent᷑ clerꝰ & popłs
contra eũ querebat᷑. s neqͥꝗͣ ad qͥescebat.
Qm qͦtiescũq thysiasteriũ ascendebat. splen¬
dor igneus de ipsa sede egrediens ei appa¬
rebatꝰ Cuiꝰ aspectu uir sc̃s ita accendeba¬
tur. ut nesciret se int̾dũ. eẽ. in corꝑe. Cu
rant de p̃dicta sessione conquirerent: ille
coac ⁊ꝰ &e iã celare ñ ualens ait. Cur inqͥt af¬
fligitis cor meũ : An ñ uidetis uirtutẽ igne
care ñ cernitis: Cũq om̃s demisso capite
tantã rẽ audientes conticiussent: ille sub¬
iunxit. Credite mͥ filioli. si uideretis qͣ ui¬
deo: tc̃ cognosceretis qͥł ÷ sacerdotalis uirtꝰ
& qͣ gr̃a in ipsis habitat. Ad cuiꝰ maiestatis
audeo Quo exẽplo si bene considerat᷑ tũ
hinc ad modũ contẽptores terreri possent.
cũ quoq ipsi sessores ñ mediocrit contremis¬
cunt. Hoc in ipsiꝰ passione refert᷑.
anebit gͦ sc̃ȩ eccłȩ sua potestas. & ĩpie¬

Expanded text:
requenter clerus et populus contra eum querebantur, sed nequaquam acquiescebat, quoniam quoties thisiasterium ascendebat, splendor igneus de ipsa sede egrediens ei apparebat. Cujus aspectu ita vir sanctus accendebatur, ut nesciret se interdum esse in corpore. Cum rant, de praedicta sessione quererentur, ille coactus est jam celare non valens. Cur, inquit, affligitis cor meum? An non videtis virtutem igneauscare non cernitis? Cumque omnes demisso capite tantam rem audientes conticuiunxit. Credite mihi filioli, si videretis quæ video, tunc cognosceretis, qualis est sacerdotalis virtus, & quæ gratia in ipsis habitat, ad cuius maiestatisaudeo. Quo exemplo si bene consideratur, cum hinc admodum contemptores terreri possent, tum quoque ipsi sessores non mediocriter contremiscerent. Hoc in ipsius passione refertur. Manebit ergo sanctæ Ecclesiæ sua potestas, & impie
Abbreviated transcription (Latin):
clamat. Nolo mortẽ peccatoris. s ut c̃uerta¬
t᷑ & uiuat. Nullꝰ aut̃ de iniqͥtatũ suarũ ĩma¬
nitate desꝑet. U et̾nosas nãq tiniuitarũ cul¬
pas triduana penitentia abstersit. Ꝙ c̃uers
latro uitȩ p̾mia etiã in ipsa sertentia suȩ
mortis emeruit. Mutemꝰ gͥ corda. & p̃suma¬
mꝰ nos iã ꝑcepisse qͦd petimꝰ. Citiꝰ ad p̾cẽ u¬
dex flectitur si a prauitate sua petitor cor¬
rigat᷑. Imminente gͦ tantȩ animi aduersio¬
nis gladio. nos inportunis fletibꝰ insistamꝰ.
Ca namq quȩ ingrata. ẽẽ. hominibꝰ ĩportu¬
nitas solet. iudicio ueritatis placet. Quia piꝰ
ac misericors ds̃. uult a se p̾cibꝰ ueniã exi¬
gi. qͥ qͣntũ merem᷑ ñ uult irasci. Hinc & enĩ
contrito corde & correctis oꝑibꝰ ab ipso feriȩ
qͣrtȩ diluculo septiformȩ letania iuxta
descriptionẽ inferiꝰ designatã deuota ad
lacrimas m̃te ueniamꝰ. ut districtꝰ iudex

Expanded text:
prophetam clamat: Nolo mortem peccatoris, sed ut convertaprophetam clamat: Nolo mortem peccatoris, sed ut convertatur et vivat'. Nullus autem de iniquitatum suarum inmanitate disperet; veternosas namque Ninnivitarum culpas triduana paenitentia abstersit, et conversus latro vitae praemia etiam in ipsa sententia suae mortis emeruit. Mutemus igitur corda et praesumamus nos iam percepisse, quod petimus. Citius ad praecem iudex flectitur, si a pravitate sua petitur corrigatur. Imminente ergo tantae animadversionis gladio, nos inportunis fletibus insistamus. Ea namque, quae ingrata esse hominibus inportunitas solet, iudicio veritatis placet, quia pius ac misericors Deus vult a se praecibus veniam exigi, qui quantum meremur non vult irasci. Hinc etenim contrito corde et correctis operibus, ab ipso feriae quartae dilucolo septiformis laetaniae iuxta distributionem inferius designatam devota ad lacrimas mente veniamus, ut districtus iudex,
Abbreviated transcription (Latin):
irȩ mucrone ꝑcutit᷑. & repentina singłi ce¬
de uastantur. Nec languor mortẽ p᷑uenit
s languoris moras ut cernitis mors p̾cur¬
rit. ẜ cussus quippe ante rapit᷑. ꝗͣ ad lamta
penitentiȩ c̃uertat᷑. Pensate gͦ qͣlis ad conspe¬
ctũ districti iuidicis ꝑuenit. cui nͥ uacat
flere qͦd fec̃. Habitatores qͥq ñ ex parte sub¬
trabunt᷑. s parit᷑ corruunt. Domꝰ uacuȩ re¬
linquunt᷑. filioꝵ. funera parentes aspiciunt
&e sui eos ad interitũ heredes p̾cedunt. U̾ nꝰ¬
qͥsq gͦ nr̃m ad penitentię lan̾ita c̃fugiat.
dũ flere ante ꝑcussionẽ uacat. Reuocemꝰ
ante ocłos m̃tis qͥcqͥd errando cõmisimꝰ. oe
ꝗͥd neqͥter egimꝰ. flendo puniamꝰ. Preuenia¬
faciẽ eiꝰ in confessione. & sic̾ ꝓpħa ãmonet. le¬
ueniꝰ corda nr̃a cũ manibꝰ ad dm̃. Ad dm̃ qͥp¬
pe corda cũ manibꝰ leuare ÷: orationis nr̃e stu¬
diũ cũ merito bonȩ oꝑationis erigere. Dat

Expanded text:
irae mucrone percutitur, et repentina singuli caede vastantur: nec languor mortem praevenit, sed languoris moras, ut cernitis, mors praecurrit. Percussus quisque ante rapitur, quam ad lamenta poenitentiae convertatur. Pensate ergo, qualis ad conspectum districti Judicis pervenit, cui non vacat flere quod fecit. Habitatores quique non ex parte subtrahuntur, sed pariter corruunt: domus vacuae relinquuntur, filiorum funera parentes aspiciunt, et sui eos ad interitum haeredes praecedunt. Unm ad paenitentiae lamenta confugiat, dum flere ante percussionem vacat. Revocemus ante oculos mentis, quicquid errando commisimus, et quod nequiter egimus, flendo puniamus. 'Praeveniafaciem eius in confessionem', et sicut profeta vemus corda nostra cum manibus ad Dominum . Ad Deum quippe corda cum manibus levare est, 482 orationis nostrae studium merito bonae operationis erigere. Dat
Abbreviated transcription (Latin):
bitu &e c̃uersatione iã scłares. ẽẽ. desierunt.
cialit᷑ redẽptoris transeunt uerba. qͥbꝰ destrui
possit morbus auaritiȩ. Nolite gͦ inqͥt solli¬
citi. ẽẽ. qͥd manducetis aut qͥd bibatis. aut qͦ
oꝑiamini. hec enĩ om̃a gentes in qͥrt᷑. Queri¬
te pͥmũ regnũ dĩ & iusticiã eiꝰ. & hec om̃a
adicient᷑ uob̃. O quã beata. o ꝗͣ. secura. o qͥ.
amplectenda sententia Nlullꝰ in hac uita ita
sione. ꝓbatur habere. sic̃ paulꝰ ditissimꝰ pauꝑ
dicebat. tanꝗͣ. nichil habentes &e om̃a possi¬
dentes. Dĩa utiq ñ suꝑflua s tantũ necessaria
mel iꝰ ab ipsis quã a popularibꝰ crogent᷑. xp̃i pau¬
ꝑibꝰ. Et ego consentio. s p̾latis: ñ aut̃ subiectis.
Quos maxime illud mulieris loth exẽplũ de¬
terret. quȩ dũ pꝰt tergũ a sodomis exiens respe¬
ixit. instatuã salis c̃uersa sp̃m efflauit. Unde
&e. xp̃c tale qͥd p̾cauendũ denuntiat dicens
Nemo inittens manisuã. in aratrũ & respiciens

Expanded text:
one saeculares esse desierunt, cialiter redemptoris transeunt verba quibus destrui possit morbus avaritiae: Nolite inquit solliciti esse quid manducetis, aut quid bibatis, aut quo operiamini: haec omnia gentes inquirunt; quaerite primum regnum Dei et justitiam ejus, et haec omnia adjicientur vobis . » O quam beata, o quam secura, quam amplectenda sententia. Nullus enim in hac vita ita sione probatur habere, sicut Paulus ditissimus, pauper dicebat: « Tanquam nihil habentes, et omnia possidentes . » Omnia utique non superflua, sed tantum necessaria, melius ab ipsis quam a popularibus erogentur Christi pauperibus. Et ego consentio, sed praelatis, non autem subjectis, quos maxime illud mulieris Loth exemplum deterret, quae, dum post tergum a Sodomis exiens respexit, in statuam salis conversa spiritum efflavit . Unde et Christus tale quid praecavendum denuntiat, dicens: « Nemo mittens m
Abbreviated transcription (Latin):
ugunt cũ. Ad hanc felicitate nultis sclidi¬
uitiis ẽstipatꝰ᷑ dauid anhelabat eũ diceret.
quid m restat in cȩlo &e a te qͥd llolui suꝑ t
rã Muitis regaliũ diuitiarũ dapibꝰ aliun¬
dans dicebat. Satiabor dũ manifestabit᷑ gͣlã
tua. & rursũ. Sitiuit anima mea ad dm̃ uui
ui. Quando ueniã &e apparebo ante faciẽ

Expanded text:
gunt eum . » Ad hanc felicitatem multis saeculi divitiis constipatus David anhelabat, cum dicebat: « Quid mihi restat in coelo, et a te quid volui super terram . » Multis regalium conviviorum dapibus abundans dicebat: « Satiabor, dum manifestabitur gloria tua ; » et rursum: « Sitivit anima mea ad Dominum vivum. Quando veniam et apparebo
Abbreviated transcription (Latin):
qͥtas sororis tuȩ sodomȩ saturitas panis qͥ
ꝓpt̃̾ sic̃ eger ad medicinã. sic ad sum̃das da¬
pes debet qͥsq accede. neqͦͣꝗͣ scilicet uolupta¬
tẽ in illis appetens. s necessitati succurrens.
Hinc incarnata ueritas ꝑ eiuiangłm ait. At¬
tendite ne grauent᷑ corda ur̃a in crapula
de ebrictate. Quo c̾t᷑ de satiabili iudeoꝵ
uoracitate apłs dic̃. Multi abulant qͦs sepe
dicebã uob̃. nc aut̃ & flens dico inimicos
crucis xp̃i. quoꝵ finis int̾itꝰ. quoꝵ ds̃ uen¬
Ꝙ rursũ. Esca uentri &e uent̾ escis. ds̃ aut̃ & hc̃
& has destruet. Ille aut̃ hoc iutiũ plene suꝑat
qͥ in sum̃dis dapibꝰ ñ solũ parsimoniã tenẽt.
ut scilicet refec tionẽ sẽꝑ esuries ĩꝑet. uerũ
etiã accuratiores simul & suauiores epulas ex¬
cepta corꝑis infirmitate & hospit ũ suscep̃¬
tione cͦtẽpnit. In epta leticia dicit.
t qͥd animi gaudiũ intꝰ abscondis: Egre¬
de in publicũ letꝰ. dic aliqͥd foris unde

Expanded text:
iquitas sororis tuae Sodomae, saturitas panis . Quapropter sicut aeger ad medicinam, sic ad sumendas dapes debet quisque accedere, nequaquam scilicet in illis voluptatem appetens, sed necessitati succurrens. 69. Hinc incarnata Veritas per Evangelium ait: Attendite, ne graventur corda vestra crapula et ebrietate . Contra de insatiabili Judaeorum voracitate Apostolus dicit: Multi ambulant, quos saepe dicebam vobis, nunc autem et flens dico, inimicos crucis Christi, quorum finiEt rursum: Esca ventri, et venter escis, Deus autem et hunc et has destruet . Ille autem plene hoc vitium superat, qui in sumendis dapibus non solum parcimoniam tenet, ut scilicet refectionem semper esuries imperet; verum etiam accuratiores simul et lautiores epulas, excepta corporis infirmitate et hospitum susceptione, contemnit. 70.  Inepta laetitia:  Ut quid animi gaudium intus abscondis? egredere in publicum laetus, dic aliquid foris, unde
Abbreviated transcription (Latin):
pugnare.s nec his contentꝰ diaboł. ad a¬
pia conuertit᷑ argumta. dũ qͥbdã in sõ¬
nis sepiꝰ uera ꝓnuntiat. ut eos qͥndoq ad
falsitatẽ ꝑtrahat. cũ dormientes ante ho¬
rã uł tẽpꝰ ex uscitat. ut eos uigiliarĩ te¬
pe somno grauissimo depͥmat cũ psallen¬
tes atq dr aͦntes sibilis. stridoribꝰ latratibꝰ
diuersis & in conditis uocibꝰ iactis etiam
lapidibꝰ uł stercoribꝰ ꝑturbat. ut eos qͦqͦ pa

Expanded text:
ugnare: sed nec his contentus ad alia convertitur argumenta, dum quibusdam in somnis saepius vera praenuntiat, ut eos quandoque ad falsitatem pertrahat, dum dormientes ante horam, vel tempus exsuscitat, ut eos vigiliarum tempore somno pravissimo deprimat, cum psallentes atque orantes sibilis, stridoribus, latratibus diversis, et inconditis vocibus, actis etiam lapidibus vel stercoribus perturbat, ut eos quoquo pa
Abbreviated transcription (Latin):
Pꝰ ita nascit᷑ ut nͨ moriat᷑. & succedat amor
ĩcłi futuri: in qͦ sic om̃s iuuificant᷑. ut de¬
inceps nemo moriat᷑. ubi nulla aduersi¬
¶tas
turbat. nulla necessitas angustat. nulla mo¬
lestia inqͥetat. s ꝑhenius ieticia regnat. Si
queris qͥd ibi sit ubi tanta &e talis beatitudo
ꝑsistit. alit̃ dici ñ potest. nͥ qͥc qͥd boui ÷ ibi:¬

Expanded text:
lus ita nascitur, ut non moriatur; et succedat amor lus ita nascitur, ut non moriatur; et succedat amor saeculi futuri, in quo sic omnes vivificantur, ut deinceps non moriantur, ubi nulla adversitas turbat, nulla necessitas angustat, nulla molestia inquietat, sed perennis laetitia regnat. 85. Si quaeris quid ibi sit, ubi tanta et talis beatitudo persistit, aliter dici non potest, nisi quidquid boni est ibi
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd uenustiꝰ. qͥd ue poreit cͥc. delec tabiliꝰ
qua qͦd in p̃senti uita cotidie cernimꝰ. Oꝗͣ
mirabilis eeli camera in aere iocundo. in lu¬
mine solis. in augm̃to lunȩ atq defec tu.
inuarietate stellarũ & cursu. Quã oblec ta¬
bilis t̾ra in nemorũ floribꝰ. in fructuũ sua¬
uitatib. in pͣtoꝵ. riuuloꝵ.q amenitatibꝰ. in se¬
bris & palmis exitib. in equoꝵ & canũ cur¬
sibꝰ. & ceruoꝵ & cap̾arũ saltibꝰ inaccipitrũ
uolatibꝰ in pauonũ colu̾barũ turturũq¬
uerũ uenustis aspectibꝰ. earũq suꝑciliis ce
recolit sensus. S amor patriȩ cęlestis resp¬
Anagis delec tant ea quȩ suꝑ çelos st̃ Si
carcer ita pulcher. patria & ciuitas &e domꝰ
qualis : : Si talia st̃ qͦ colt̾ ꝑegrini. qͥlia st̃
ea quȩ possident filii: Si mortales & mise¬
ri in hac uita talit̾ st̃ remunerati. ĩmorta¬
ies ce beati qualit̃ st̃ in illa uita ditati:
Qua ꝓpt̾ receclat amor p̾sentis scłi. in qͦ nul¬

Expanded text:
venustius, quidve potest esse delectabilius, quam quod in praesenti vita quotidie cernimus? O quam mirabilis coeli camera, in aere jucundo, in lumine solis, in augmento lunae atque defectu, in varietate stellarum et cursu. Quam oblectabilis terra, in nemorum floribus, in fructuum suavitatibus, in pratorum rivulorumque amoenitatibus, in sebris et palmis virentibus, in equorum et canum cursibus, in cervorum et caprarum saltibus, in accipitrum volatibus, in pavonum, columbarum, turturumqierum venustis aspectibus, earumque superciliis et recolit sensus. AMOR PATRIAE COELESTIS RESPa delectant quae sub coelo sunt, si carcer ita pulcher est, civitas et domus qualis est? Si talia sunt, quae colunt peregrini, qualia sunt ea quae possident filii? Si mortales et miseri in hac vita taliter sunt remunerati, immortales et beati, qualiter sunt in illa vita ditati? Quapropter recedat amor praesentis saeculi, in quo nul
Abbreviated transcription (Latin):
lũ & feininã ds̃ ñ fecisset. S castitas responđ.
olo ignorare te fingas. qͥd pꝰ hanc uitã
recipies. Si enĩ pie & caste uixeris. sine fi¬
ne gaudeb. Si uͦ impie & luxuriose. et̾nis in¬
cendiis subiaceb̾. Inde aut̃ castiꝰ mnagis uiue¬
re debes. unde ꝗͣ citiꝰ tẽpꝰ acceptũ ꝑtranseat
ignorare te fingas. Qđq in exordio gene¬
ris humani ad hoc mascłm ce femina̾ dm
creasse ꝓfiteris. ut mutius se ãplexibꝰ mis¬
cere debent. om̃ino uerissime dicis. S qͥa mi¬
bendi licentia qͥbꝰdã tribuit᷑ hoc ÷ qͥ uirgi
neqͣꝗͣ ꝓfessi st̃. qͥbꝰdã aut̃ ñ tribuit᷑ id÷ qui
uirgines uł c̃tinentes. c̾e̾. decreuer̃. fornica¬
tio uͦ nulli ĩpune c̃cedit᷑ ñ attendis: An cͦ¬
tẽnendũ pittas qͦd apłs lubricis dic̃. Fugi¬
te fornicationẽ fr̃s. Q d̃cũq enĩ peccatũ fe¬
cerit ho: extͣ corpꝰ ÷. Qui aut̃ fornicat᷑. in

Expanded text:
lum et feminam non fecisset. 78.  Castitas illibata: lum et feminam non fecisset. 78.  Castitas illibata: Nolo ignorare te fingas quid post hanc vitam recipias; si enim pie et caste vixeris, sine fine gaudebis; si vero impie et luxuriose, aeternis incendiis subjacebis. Inde autem eo castius vivere debes, quo quam citius tempus acceptum pertranseat ignorare te dicis. Quod vero in exordio generis humani ad hoc masculum et feminam Deum creasse profiteris, ut mutuis amplexibus se miscere deberent, omnino verissime dicis; sed quia nubendi licentia quibusdam tribuitur, hoc est, qui n tribuitur, id est, qui virgines vel continentes esse decreverunt. Fornicatio vero nulli impune conceditur. Non attendis, aut contemnendum putas quod Apostolus lubricis dicit: « Fugite fornicationem, fratres. Quodcunque enim peccatum fecerit homo, extra corpus est. Qui autem fornicat
Abbreviated transcription (Latin):
ta. Cõpͥme gͦ in anẽ leticiã. qͥa nec dũ e¬
uasisti perialẽ erũtiã. sonne apud õs
insanꝰ iudicat᷑ is. qͥ carceralibꝰ tenehris
reclusus gauđe conat᷑. Multiloqͥuꝰ die
Ion ulle reus tenebit᷑ qͥ plura qͥdẽ s bo¬
na loqͥt᷑. s ille qͥsalti rara s maia di¬
cere ꝓbatur. Cui discreta tacit᷑nitas responđ.
nis locutio inchoans ad aliqͦd prauũ diri¬
uet᷑. hoc ipsũ sc̃a scriptura ꝓnuntiante.
te int̾ innumera u̾ba declinant᷑ crimi¬
da: T enendꝰ gͦ modꝰ ÷ in loquendo. & ab
ipsis ñ nũꝗͣ utilibꝰ uerbis parcendũ. sicut¬
liatꝰ sũ &e silui a bonis. Immuridicia dic̃.
Non ẽ. grande facuiꝰ sine c̃cubitu maris
ur te inuoluptate tua mͦ n dilatas. cũ
qͥd te seqͥt᷑ ignoras. Acceptũ tẽpꝰ in deside¬
riis ꝑdere ñ debes. qͥa ꝗͣ. citiꝰ ꝑtranseat nescis.
Si eni misceri hoĩem in uoluptate coitꝰ nol¬
ict. in ipso humani generis exordio mascu

Expanded text:
am, quia necdum evasisti poenalem aerumnam. Nonne apud homines insanus judicatur qui carceralibus tenebris reclusus gaudere conatur? MULTILOQUIUM DICIT: Non ille reus tenebitur, qui plura quidem, sed bona loquitur: sed ille, qui saltem rara, sed mala dicere probatur. CUI DISCRETA TACITURNITAS RESPONDETnis locutio inchoans ad aliquod pravum derivetur, hoc ipsum sancta Scriptura pronuntiante: « te inter multa verba declinantur crimida ? Tenendus est ergo modus in loquendo , et ipsis nonnumquam utilibus verbis parcendum, siculiatus sum, et silui a bonis . » IMMUNDITIA DICIT: Non est grande facinus, sive concubitu maris Cur te in voluptate tua modo non dilatas, cum quid te sequatur, ignoras? Acceptum tempus in desideriis perdere non debes, quia quam cito pertranseat, nescis. Si enim misceri Deus hominem in voluptate coitus nollet, in ipso humani ge
Abbreviated transcription (Latin):
ocłis meis. ut ne cogitarẽ qͥdẽ de uirgine. Quã
enĩ partẽ hab̾et ds̃ in mie desuꝑ. & hereditatẽ
diceret. Auferte malũ cogitationũ urarũ ab o¬
cłis meis. Ꝙ in eiiuangłio phariseis. Ut qͥd cogi¬
tatis mala in cordibꝰ ur̃is: S nec paulꝰ dicẽ

Expanded text:
ut ne cogitarem quidem de virgine. Quam enim partem haberet Deus in me desuper, et haereditatem diceret: « Auferte malum cogitationum vestrarum ab oculis meis . » Et in Evangelio Pharisaeis: « Quid cogitatis mala in cor
Abbreviated transcription (Latin):
nis ÷ cõmutatꝰ Ubi gͦ tot tantaq pcedt̃ exẽpla
dent locũ desꝑationis mala colloqͥa. cũ etiã
dñs. De c̃uersatione uͦ in meliꝰ neqͣqͣ mutata
qͥd aluid respondeã nͥ ut qͦd eri qͥsq ñ egita
gat hodie dũ ad huc uiuere licet. ne diffe¬
rat de die indiẽ.: dũ nescit si uł una corre¬
tis. prauȩ consuetudini resistens: dicat ma
habenda concupiscis. qͥa ñ multiplicare appe¬
tis s egere ꝑtunescis. & qͦd male aliꝰ retinet
Iipsc meliꝰ expendis. S mundi c̾tẽptus responđ.¬

Expanded text:
s . 48. Ubi ergo tot tantaque praecedunt exempla, dent locum desperationis mala colloquia; cum etiamDominus . De conversatione in melius necdum mutata quid aliud respondeam, nisi ut quod heri quisque non egit, hodie agat, dum adhuc vivere licet, nec differat de die in diem , dum nescit si vel unam corretis pravae consuetudini resistens dicat manehabenda concupiscis quia non multiplicare appetis, sed egere pertimescis: et quod male alius retinet, ipse melius expendis. Sed mundi contemptus respon
Abbreviated transcription (Latin):
manducare &e cȩt̾a qͦ ibi tribilit emimerant᷑.
etũ & fraus quã ꝗͣ gradꝰ habeart locuti¬
oĩs. unũ taten : qd dicunt Furtũ enĩ dic̃
enoliena ñ tollis. exppͥo uł duies uł suffi¬
ciens. ẽẽ ñ uales. Fraus dicit
i cuncta qͦ tͥ p̾latꝰ seruanda cõmisit illi¬
bata reconsignas. &e moditũ qͥd ñ reser¬
uandũ existimas. unde uł ꝓpͥis utilitatibꝰ
ẽsulis. uł amicis ce cõmilitonib places:
dato placere quã aliquẽ lecłe furto ut frau¬
de  lt ent̃ aliena qͥlibet m iniuste pri¬
pit. ip̃se sibi regni çelestis aditũ claudit.

Expanded text:
quae ibi terribiliter enumerantur. Furtum et fraus, quanquam gradus habeant locutionis, unum est tamen quod dicunt. FURTUM DICIT: Si aliena non tollis, ex proprio vel dives vel sufficiens esse non vales. FRAUS DICIT: i cuncta quae tibi praelatus servanda commisit, illibata consignas, et ne in modicum quid reservandum existimas, unde vel propriis utilitatibus consulis, vel amicis et commilitonibus places? dato placere, quam aliquem laedere furto vel fraude. Qui enim aliena quolibet modo injuste praeripit, ipse sibi regni coelestis aditum claudit.
Abbreviated transcription (Latin):
m̃to qͥd purpurato diuiti c̃tigerit. qͥñ ideo
lãnatꝰ. qͦd aliena tulerit. s qͦd egenti pauꝑi
sua ñ tribuerit. & ininferno positꝰ ad petenda
minima ꝑuenit. qͥ hic parua negauit. Me
m̃to etiã qͥd ad sinistrã positis uidex in fine
dicturꝰ sit. Ite inqͥt in ignẽ ȩt̾nũ qͥ p̃ꝑatꝰ : di

Expanded text:
mento quid purpurato diviti contigerit: qui non ideo damnatus est quod aliena tulerit, sed quod egenti pauperi sua non tribuerit: et in inferno positus ad petenda minima pervenerit, qui hic parva negavit . Quid etiam ad sinistram positis judex coeli dicturus sit, at
Abbreviated transcription (Latin):
rat illis ñ cog̾noscere uia iusticie. qͣ. pꝰ cog¬
itionẽ retrorsũ c̃uerti ab eo qͦd traditũ : illis
tiȩ morbꝰ nũꝗͣ. meliꝰ cõpescit᷑. nͥ cũ dies mortis
sine obluuone meditat᷑. cũ qͦlis pꝰmodũ in
sepulcro futurꝰ sit homo c̃siderat᷑. Hoc cer¬
te fixũ manebat in il liꝰ menioria qͥ dicebat.
Homo putredo. & filiꝰ hominis uermis. Hoc
ab illiꝰ memoria ñ recesserat. qͥ dicebat. In oib
oꝑibꝰ tuis memorare nouissima tua. & in ȩ¬
ternũ ñ peccabis. Quid tẽ rogo qͥd tẽ diui¬
tiȩ c̃seruate ꝓderunt: Audi qͣd. Nudꝰ egres¬
sus sũ de itero matris meȩ. nudꝰ reuertar
illuc. Audi qͥd. Nichil intulimꝰ in hc̃ mun¬
i ea que possides egentibus tribuis. un
parte tenueris. utraꝙ ꝑficere ualebis.
hinc enĩ idẽ ad coruithios ait. Si uoluntas
ꝓmpta ÷ ex eo qͦd habet accepta .ẽ. nͥ sedm¬

Expanded text:
 cognoscere viam justitiae quam post cognitionem retrorsum converti ab eo, quod traditum est illis tiae morbus nunquam melius compescitur, nisi cum dies mortis sine oblivione meditatur, cum qualis post modicum in sepulcro futurus sit homo, consideratur. Hoc certe fixum manebat in illius memoria qui dicebat: « Homo putredo, et filius hominis vermis . » Hoc ab illo non recesserat, qui dicebat: « In omnibus operibus tuis memorare novissima tua et in aeternum non peccabis . » Quid tunc, rogo, quid tunc divitiae conservatae proderunt? Audi quid: « Nudus egressus sum de ventre matris meae, nudus revertar illuc . » Audi quid: « Nihil intulimus in hunc muni ea quae possides egentibus tribuis, und parte tenueris, utrumque perficere valebis; hinc enim idem ipse ad Corinthios ait : Si voluntas prompta est, ex hoc quod habet accepta est, non se
Abbreviated transcription (Latin):
bens unguentoq ꝑunguens. ablui meruit.
Cece petrͣ negationis suȩ iuincłis astrictꝰ am¬
rissimis lacrinis infidelitatis nodos resol¬
uit. Ecce seditionis sunul & effusionis fr̾m
sanguinis latro obuoxiꝰ. uniꝰ hore mor̾ato u¬
naq confessionis uoce de cruce ad parady sum
transiit. Ecce saulꝰ eccłan dĩ ꝑsequens: inultos

Expanded text:
bens, unguentoque perungens ablui meruit. bens, unguentoque perungens ablui meruit. Ecce Petrus negationis suae vinculis astrictus, amarissimis lacrymis infidelitatis nodos resolvit. Ecce seditioni et effusioni fratrum sanguinis latro obnoxius, unius horae momento, unaque confessionis voce, de cruce ad paradisum transiit. Ecce Saulus Ecclesiam persequens, multos
Abbreviated transcription (Latin):
delit ta. & pene in meliꝰ nec dũ uita raui¬
tasti. nec dũ c̃uersationẽ utilit᷑ correxist
Ecce enĩ ut cernis mala c̃suetudinre. colliga¬
t᷑ teneris. conaris gxurgere: s peceato
onerib p̾grauatꝰ relab̾is. Qd gͦ adcipien¬
dũs qͣndo de pͣtitis certa dãnatio i port
nͥ ut n amittant᷑ rerũ tẽꝑaliũ uolupta¬
tes. dũ c̃sequi nequeunt futi sełi oblecta¬
tiones: S spei fiducia respondet. cce
Q de criminibꝰ &e delie lis agit. ecee
dauid adulterii simul &e homicidii reus. de in¬
ferni faucibꝰ dñi miscdia describit᷑ lib̾at᷑. Ec¬
ce manasses om̃iũ peccatoꝵ oꝑator nefandis¬
simꝰ ĩpiissimꝰ ac sordidissimꝰ. illecebrosissimꝰ qͦq
& sceleratissimꝰ. ꝑ penitentiã de morte ad uita
rediit. Ecce maria maglalene in numeris
fornicationũ sordibꝰ in qͦnata ad fontẽ pieta¬
tis anxia currens. dñiq uestigia lacrimis r¬
gans. capillis de tergens. deosculans qͦq & lara¬

Expanded text:
delicta, et pene in melius necdum vitam mutasti, necdum conversationem utiliter correxisti? Ecce enim, ut cernis, mala semper consuetudine obligatus teneris. Conaris exsurgere, sed peccatorum oneribus praegravatus, relaberis. Quid ergo agendum est quando de praeteritis certa damnanisi ut non amittantur rerum temporalium voluptates, dum consequi nequeunt futuri saeculi oblectationes? SPEI FIDUCIA RESPONDET: CAP. XIV. Si de criminibus et delictis agitur, ecce David adulterio simul et homicidio reus, de inferni faucibus Domini misericordia describitur liberatus. Ecce Manasses omnium peccatorum nefandissimus, impurissimus ac sordidissimus, illecebrosissimus quoque, et sceleratissimus per poenitentiam de morte ad vitam rediit. Ecce Maria Magdalena, innumeris fornicationis sordibus inquinata, ad fontem piatatis anxia currens, Dominique vestigia lacrymis rigans, capillis detergens, deosculansque, et lam
Abbreviated transcription (Latin):
Iunũ singularit locũ qͦ tanta mala¬
ꝑpetrant᷑ cu̾stodis. &e ñ potiꝰ ad alia tͣnsis¬
i ita ÷ ut asseris/S stabilitas fir.
locꝰ deserendus ÷. quẽ fugere appetis.
qͥa. ce in ipso ds̃ ÷ At inqͥs. Meliore inqͥro.
meliorẽ inuenio. S respondebo. Nũqͥd me¬
hominẽ ꝑdidisse cognoscis: Menior esto itaq
qr pͥmꝰ angłs de cęlo rut. & pͥmꝰ homo de
paradiso expulsus ineriinã huiꝰ scłi ꝑuenit.
Attende qͥa lotht exercitio maloꝵ ꝓbatꝰ in¬
t᷑ sodomitas sc̃s fuit. in monte uͦ securitate
torpens. debriatꝰ cũ filiabꝰ peccauit. Qđ iu¬
delicet uagationis tediũ ad huc altera spe¬
cie recidit. dũ quosdã etiã inuno lecoꝵ
seuerantes. ab spualibꝰ recͥhens uł tremꝰ ne¬
gotiis iplicare uł rebꝰ uilissimis satagit qe¬
cupare. ctra dic tũ apłi ꝑpetrans qͥuit lie
mo militans do̾ ĩplicat se negotus selaribͤ.
ut ei placeat cui se ꝓbauit.  rursũ. Sine in

Expanded text:
ariter locum, quo tanta perpetrantur custodis, et non potius ad alia transis. STABILITAS FIRMAlocus deserendus est, quem fugere appetis, quia et in ipso Deus est. At inquis: Meliorem inquiro, meliorem invenio. Sed ego respondeo: Nunquid mehominem perdidisse cognoscis? memor esto itaque quia primus angelus de coelo ruit, et primus homo de paradiso expulsus ad aerumnam hujus saeculi pervenit . Attende quia Lot exercitio malorum probatus inter Sodomitas 215 sanctus fuit, in monte vero securitate torpens inebriatus cum filiabus peccavit ; quod videlicet vagationis taedium adhuc alteram speciem reddit, dum quosdam etiam in uno loco perseverantes a spiritualibus retrahens, vel terrenis negotiis implicare, vel rebus vilissimis satagit occupare, contra dicta Apostoli perpetrans, qui ait: Nemo militans Deo implicat se negotiis saecularibus, ut ei placeat cui se probavit . Et rursum: Sine in
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ȩ religionis apłi ibant gaudentes a
conspectu c̃cilii. qm digni habiti st̃ ꝓ no¬
mine iħu c̃tumeliã pati. Nullꝰ gͦ mero¬
ris.Si indesinent̃ lacrimas fundis. ipsos¬
ris. Si cotidiano labore te conficis. ad op
uid tͥ ad hec ꝑferenda tã longa tẽꝑu
ꝓponis spacia: Nũqͥd scis si crastina ui
uas. imo etiã siue unã horã in hac uita
facias. An forte mte excidit. qͦd salua¬
tor in euuangłio dic̃. uigilate qͥa nesci¬
tis diẽ neq hõrã: Qua ꝓpt̾ discute cor¬
ꝑis inertiã. sẽꝑq mem̃to qͥa regnũ celo¬
rũ. ñ tepidi. ñ molles. ñ desides. s uolen¬
ti uĩq facientes diripiunt. Dissoluta uag¬

Expanded text:
s a conspectu concilii, quoniam digni habiti sunt pro nomine Jesu contumeliam pati ; nullus ergo moeroris; si indesinenter lacrdes. Si quotidiano labore te conficis, ad opus uid tibi ad haec perferenda tam longa temporum proponis spatia? Nunquid scis si crastina die vivas? Imo etiam si vel unam horam in hac vita facias? An forte mente excidit, quod Salvator in Evangelio dicit: « Vigilate, quia nescitis diem, neque horam . » Quapropter discute corporis inertiam, semperque memento, quia regnum coelorum non tepidi, neque molles, non desides, sed violenti, vi
Abbreviated transcription (Latin):
cũ tanta mala de ꝑximis portes: Per¬
pende cũ qͦ merore om̃s metuendi si qua
tanto c̃tra te amaritudinis felle uersan¬
eminã te tristiciã noui ĩmo duasee.
Itristicias unã scilicet qͦ saluten altam¬

Expanded text:
cum tanta mala de proximis portas? perpende, cum quo moerore omnes intuendi sunt. qui in tanto contra te amaritudinis felle versaneminam esse tristitiam novi, imo duas esse tristitias n
Abbreviated transcription (Latin):
bt̃: Atq int̾ cet̾a subuingit. Neq fures neq
rapaces regnũ dĩ possidebt̾. E allacia atq
m̃datiuĩ & ipsa unũ diẽt fallacia autẽ fit in¬
habeo inqͥt qͦd tͥ tribuere possi. cęlans utiq in
corde qͦd ht̃ uł qͦd sibi c̃seruet. uł qͦd alii si uolui¬
tas in ẽ tribuat. Et indaciũ dic̃. Om̃ino qͦd po¬
stulas ñ habeo. scilicet ñ artificioso ingenio si¬
c̃ fallacia s siplici negationis uerbo frustrans

Expanded text:
subjungit: Neque fures, neque rapaces regnum Dei possidebunt. 63. Fallacia atque mendacium et ipsa unum dicunt: fallacia autem fit inhabeo quod tibi tribuere possim. Celans utique in corde quod habet, vel quod sibi conservet, vel quod aliis si voluntas inest tribuat. 65.  Mendaciustulas non habeo, scilicet non artificioso ingenio, sicut fallacia, sed simplici negationis verbo oportet de
Abbreviated transcription (Latin):
corda regit humiliũ. & ipse ad beatum iob
dicit: quod leuiathan rex sit suꝑboꝵ: Con¬
sideret gͦ quisq utrũ humilitate an suꝑbiã
habeat. & facile ueluti quodã indicio repͥperi¬
et sub quo rege militat. Qm̃ omino mani¬
festissimũ signũ reꝑborũ suꝑbia ẽ: & econt᷑
humilitas el ecꝰtoꝵ. Itaq suꝑbia ab ominatio
ẽt humilitas aut̃ sacrificiui. Nam de ilia dr̃.
Abominabilis ẽ apud dm̃. om̃is qui exalcat
cor suũ. De ista uero. Sacrificiũ dõ sp̃c contri

Expanded text:
corda regit humilium, & ipse ad beatum Iob corda regit humilium, & ipse ad beatum Iob dicit, quod Leuiathan Rex sit superborum, consideret quisque vtrum humilitatem an superbiam habeat. Facile veluti quodam indicio reperiet, sub quo Rege militat, quoniam omnino manifestissimum signum reproborum superbia est, & e cōtra humilitas electorum. Itaque superbia abominatio est, humilitas sacrificium. Nam de illa dicitur. Abominabilis est apud Deum omnis qui exaltat c
Abbreviated transcription (Latin):
mosus in uoce. in silentio nimius. uerbis &
habitu compositꝰ. actione dissipatus. Humi¬
litatis speciem interdũ assumit. sed uel oculoꝵ
nutu uel sermone qualis intꝰ sit pꝰ paululum
innotescrt. Qui sepe magna gerit. si hec iuxta
suu arbitriũ agere ꝑmittatur. At contra humi¬
les semꝑ spauidi. semꝑq suspecti. Hocq habent
propriũ. ut semꝑ sua oꝑa paruipendant. Un¬
de etiã iniudicio cũ ipse uidex eos laudauerit
dicens. uenite benedicti. & cetera: ipsi consuetã
adhuc humilitatẽ retinentes respon̾debunt.
Oñe. quando ista uel ista fecimꝰ : Cũ e contra
suꝑbi etiã dõ increpantẽ excusare se nituntur.
Humiles itaq sub humilitate quasi sub quo¬
abscondentes. contea suꝑbiã pͥncipaliter pu¬
gnant. & quasi uehementes ictus oculum
in suo corpore magis custodiunt. dũ studio¬
sius inse humilitatẽ tuentes: semꝑ inter
uircutes timent. Quia uero redemptor nr̃

Expanded text:
mosus in voce, in silentio nimius, verbis & mosus in voce, in silentio nimius, verbis & habitu compositus, actione dissipatus. Humilitatis speciē interdum assumit; sed vel oculorum nutu, vel sermone, qualis intus sit post paululum innotescit, qui sæpe magna gerit, si hæc iuxta suum arbitriū agere permittatur. At contra humiles semper pauidi, semperque suspecti, hoc habent proprium vt semper opera sua paruipendant. Vnde & in iudicio cum ipse iudex eos laudauerit dicens, Venite benedicti Patris mei, &c. ipsi cōsuetam adhuc humilitatem retinentes respondebunt. Domine, quando ista vel illa fecimus? Cum e contra superbi etiam Deo increpante excusare se nituntur. Humiles itaque cum humilitate, quasi sub quorsione contra superbiam principaliter pugnant, & quasi contra vehementes ictus oculum in suo corpore magis custodiunt, dum studiosius in se humilitatem tuentes semper se inter virtutes timent. Quia vero Redemptor noster
Abbreviated transcription (Latin):
eademq re ante dĩ oculos agitur. quãius indiuer¬
soꝵ cordib diuerso ne cognosci ualeat amicꝰtu palli¬
etur. Nisi forte quia tunc periculosiorẽ. cu de
uel diuituis uel uirtutib ob hoc duriꝰ dominat᷑:
quia apud eos eo maiorem in tumescendi materi¬
am habet. quo ineis maiori potestate. aut lauda¬
is uero indiciis dep̃henditur. quẽ possederit.
Semꝑ hunc ad inferendas facit contumelias
ꝓcipitem. ad sufferendas uͦ pigrũ. Hunc eciã in
ea re quã sponte appecit. nullis exhortationib
flecti patitur. Ad hoc aut̃ quod latenter deside¬
rae. querie ꝑsimulationẽ ut cogatur: & ipse se
ingerit si concingat ut a nullo inuicetur. Sẽ ꝑ
aliena oꝑa despicit. semꝑ sua mirat᷑: singularit᷑
cuncta se agere credit. & si nullus eu laudaue¬
rit: ipse tam̃ suas laudes aut tacitꝰ aut etiã
ꝑ ostentationis uocem clamat. In tristicia uero
siue in leticia pene supra modũ excedit. Cla¬

Expanded text:
que res tamen ante Dei oculos agitur; quamuis in diuerque res tamen ante Dei oculos agitur; quamuis in diuersorū cordibus diuerso, ne cognosci valeat, amictu pallietur, nisi forte quia tunc periculosior est, cum vel diuitiis, vel virtutibus ob hoc durius dominatur, quia apud illos eo maiorem intumescendi materiam habet, quo in eis maiori potestate, aut laudaHis vero indiciis deprehenditur, quem possederit, semper hunc ad inferendas cōtumelias facit præcipitem, ad sufferendas vero pigrum. Hinc in ea re quam sponte non appetit, nullis exhortationibus flecti patitur. Ad hoc autem quod latenter desiderat quærit per similitudinem vt cogatur, & ipse se ingerit, si contingat vt a nullo inuitetur. Sēper aliena opera despicit, semper sua miratur, singulariter se cūcta agere credit, & si nullus collaudauerit, ipse tamen suas laudes aut tacitus, aut etiam per ostentationis vocem clamat. In tristitia vero siue in lætitia pene semper modum excedit, cla
Abbreviated transcription (Latin):
co tam mira in quib fuit & que amisit insinuat.
ut territo homini ostendat: quid ipse si suꝑbiat
de elationis sue culpa sit passurus. si feriendo
illi parcere noluit. quẽ creando in gła tante
claritatis el euauit. Consideret gͦ homo quid ela¬
tus in terra mereatur. si & p̾latus angłis an
gelus e cęlo prosternitur. Unde & bene ꝑ ꝓpham
dicit. In ebriatus ẽ in celo gladius meus. acsi aꝑ¬
te diceret. Qua ira feriam suꝑbos terre ꝑpendi¬
te. si ipsos etiã quos in celo uxta me condidi.
nem se sequentẽ sternit. Hec gͥ si incorde recep¬
da fuerit. nͥ solũ quibꝰ libet uiciis hominem tra¬
dit: sed de ipsis quoq uirtutib quas force egeric
sibi hunc seruire facit. dum de his głam uanam
querit. Alios aut̃ ex temporalib reb. alios ex sp̃u¬
alib temptat. Nam alius intumescit auro. alius
eloquio. aliꝰ infimis reb: alius cęlestib. Una tamen¬

Expanded text:
to Job Deus tam mira in quibus fuit, et quae amisit insinuat, to Job Deus tam mira in quibus fuit, et quae amisit insinuat, ut territo homini ostendat quid ipse, si superbiat, de elationis suae culpa passurus sit, si feriendo illi parcere noluit, quem creando in gloria tantae claritatis elevavit. Consideret ergo homo quid elatus igelus in cœlo prosternitur? Vnde & bene per Prophetam dicit: Inebriatus est in cœlo gladius meus, ac si aperte diceret: qua ira feriam superbos terræ perpendite, si ipsos etiam quos in cœlo iuxta me condidi pnē se sequentem sternit. Hæc si in corde recepta fuerit, nō solum quibuslibet vitiis hominem tradit: sed de ipsis quoq. virtutibus, quas forte egerit, sibi hāc seruire facit, dum de his vanam gloriam quærit. Alios autē ex temporalibus rebus, alios ex spiritualibus tentat. Nam alius intumescit auro, alius eloquio, alius infimis rebus, alius cœlestibus. Vna eadem
Abbreviated transcription (Latin):
agno uissem. Consideraui enĩ uirũ. & nͨ fru¬
stra. Uates enĩ egregius ẽ. qui bene conside
rat. Erat gͥ in eõ inconstantia morũ. inces¬
sus uberior. Cerux inflexibilis. humeri
iactabiles. Oculi huc illucq currentes.
pedes impatientes. Hares spirantes contemptũ: ri¬
sus in continens. & quasi subulliens.S quid ꝑ uni¬
uersa discurro: Hunc ante oꝑa uidi: & dixi.
O quale malũ nutrit res publica romanoꝵ.
ane tria hȩc uicia ꝑquȩ maligno hosti maxime
& religionis sc̃ę ꝓfessores: & insuꝑ omne genꝰ¬
humanũ succumbit. quã sint pauenda morta¬
lib : ñ solũ ueceris ac noui testamenti sententiae.
sed ipsa quoq manifestant exempla. Nam ille qͥ
erat pͥncipium uiarui dĩ. pͥmus ꝑ superbiã corru¬
te. Unde̾ saluator ne discipuli de accepta signor
potestate suꝑbirent. ꝓlapsum angłm eis ad me¬
moriami reuocat dicens. Uidebam satanam sicut

Expanded text:
agnouissem. Consideraui enim virum & non fruagnouissem. Consideraui enim virum & non frustra. Vates enim egregius est qui bene conrat. Erat igitur in eo inconstantia morum, incessus uberior, cervix inflexibilis, humeri jactabiles, oculi huc illucque discurrentes, pedes impatientes, nares spirantes contemptum, risus incontinens, et quasi subbulliens. Sed quid per universa discurro? Hunc ante opera vidi, et dixi: O quale malum nutrit respublica Romanorum? XX. Sane tria haec vitia, per quae maligno hosti maxime, et religionis professores, et insuper omne humanum genus succumbit, quam sint pavenda mortalibus non solum Veteris ac Novi Testamenti sententiae, sed ipsa quoque manifestant exempla. Nam ille qui est principium viarum Dei, primus per superbiam corruit. Unde et Salvator, ne discipuli de accepta signorum potestate superbirent, prolapsum angelum eis ad memoriam revocat, dicens: Videbam Satanam sicut
Abbreviated transcription (Latin):
Hinc enĩ scriptũ est. Ainctus corporis & risus
dentiũ. & in cessus hominis enuntiant deeo. Ha¬
ture quippe humane nil fucatũ placet. sed
potius quantũ auctori eiusdẽ nature displice¬
at ipse testatur dicens ꝑ ꝓpħam. Pro eo quod
tento eollo. & nutib oculoꝵ ibant & plaude
bant. ambulabant & pedib suis composito
gradu in cedebant: decaluabit dñs uerticem
filiarũ syon. & dñs crinem earu nudabit. & ce¬
tera usq ad illud. Erit inquit ꝓ suaui odore fe¬
tor: & ꝑzona funiculus. & pro crispante erine
caliucui: & ꝓfascia pectorali cilicium. Sc̃s am¬
brosius in libro officioꝵ dicit de duob clericis
qͥ in ordinate incedebant. quod tempore ꝓcessio¬
nis retro se faciebat eos incedere: quia uideli¬
deiectus ẽ. Gregoriꝰ quoq nazanzenꝰ in seđo
contra paganos libro. ita de iuli an o apostata
refert. Michi inquit olĩ eiusdẽ iuliani mo¬
res comꝑti sunt : dũ hunc athenis clarius

Expanded text:
Hinc enim scriptum est: Amictus corporis, et risus Hinc enim scriptum est: Amictus corporis, et risus dentium, et incessus hominis, enuntiant de eo . Naturae quippe nil fucatum placet, sed potius quantum Auctori ejusdem naturae displiceat, ipse testatur, dicens per Prophetam: Pro eo quod runt collo, et nutibambulabāt, & pedibus suis composito gradu incedebant, decaluabit Dominus verticem filiarum Sion, & Dominus crinem earum nudabit, & cætera vsque illud. Et erit pro suaui odore sœtor, & pro zona funiculus, & pro crispante crine caluitium, & pro fascia pectorali cilicium. Sanctus Ambrosius in libro Officiorum dicit de duobus Clericis, qui inordinate incedebant, quod tempore Processionis retro se faciebat eos incedere, quia videlideiectus est. Gregorius quoque Nazianzenus in secundo cōtra Paganos libro ita de Iuliano Apostata refert. Mihi, inquit, olim eiusdem Iuliani mores comperti sunt, dum hunc ab Athenis clarius