comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
le plorationis. s de illa ꝙͣ flu¬
minis impetus letificat cuuta¬
tem d̾i. et reuera illud uerum.
⁊ solum est gaucdium. quod ñ
de creatura. s de creatore conci¬
pitur÷ ⁊ quod cum polladeril.
nemo collec ate. Cui comꝑata
omius aliunde iocunditas. me¬
ror ẽ: omnis suauitas dolor est.
omne clulce amarũ. omne de¬
corum. fedum:omne postremo
qdcumq aliud delectari possit.
molestum. Beniq tu michi tes¬
tis es in hac re. Te iꝑãm int̾roga:
quia tu tͥ familiarurs credes.
Nũquid ñ hoc ip̃m clamat ĩ
corde tuo sp̃e sc̃l: An non tibi¬
rei ueritas ꝑsuasa ẽ: Qnͣdo .n.
tu femina ⁊ iuuenełã formosa.
&e ingenua. sic fragilem ⁊ sexum
uinc̾es ⁊ eratem. sic spectabilem
⁊ formam ⁊ generositacem con¬
tempneres: nͥ cuncta que sensi¬
b corꝑis subiacent. in illorum
iam t̾ͥ comꝑatione uilescerent
que te ⁊ int̾uis ꝯfortant ut ui¬
cas. ⁊ delectant ut p̃feras: N ec
immerito. ENodica. tnͣsitoria. t̾re¬

Expanded text:
le plorationis, sed de illa quam fluminis impetus laetificat civitate Dei. Et revera illud verum et solum est gaudium, quod non de creatura, sed de Creatore concipitur; et quod cum possederis, nemo tollet a te: cui comparata omnis aliunde jucunditas, moeror est; omnis suavitas dolor est; omne dulce, amarum; omne decorum, foedum; omne postremo quodcunque aliud delectare possit, molestum. Denique tu mihi testis es in hac re: te ipsam interroga, quia tu tibi familiarius credes. Nunquid non hoc ipsum clamat in corde tuo Sprei veritas persuasa est? Quando enim tu femina et juvencula, formosa et ingenua, sic fragilem et sexum vinceres et aetatem; sic spectabilem et formam et generositatem contemneres, nisi cuncta quae corporis sensibus subjacent, in illorum jam tibi comparatione vilescerent, quae te interius et confortant ut vincas et delectant ut praeferas? 2. Nec immerito. Modica, transitoria, terre
Abbreviated transcription (Latin):
tem ignem diuinum. iam extingu
gͥ ꝑmiserisͥ quid restat nͥ ut teil¬
li seruandam noueris igni qui
ñ possit extinguił S extingo¬
at poturs idem sp̃e inte ꝯcũ¬
piscentias carnales. ne forte
ab his p̃focato quod absit nu¬
ꝑ concepto sc̃õ desiderio in flã¬
mas ꝯtingat incid̾e gehennale.¬

Expanded text:
tem ignem divinum jam exstingui tem ignem divinum jam exstingui permiseris, quid restat, nisi ut te illi servandam noveris igni qui non possit exstingui? Sed exstinguat potius idem Spiritus in te concupiscentias carnales, ne forte ab his praefocato quod absit! nuper concepto sancto desiderio, in flammas contingat incidere gehennale
Abbreviated transcription (Latin):
ta. Geati nempe mortui. qui in
domino moriuntur. Ex hoc iam
nec uotum tuum irritum. nec
cassam ꝓfessionẽ causabim. Ex hoc
iam nͨ corꝑis incegͥcas. animi coe¬
ruptione infirmabitur: nec mor
p̃uitate uͥginitatis titulus obscu¬
rabit᷑. Ex hocim nͨ falsum nom̃.
nec ulacuum uelam̃ portabis.
ut quid .n. hactenus nonna ⁊
scimonialis uocata es. que sub
scĩtatis nominib tam ñ sc̃e con¬
u̾sata es . Quruelum in capite
mentiebat᷑ reu̾entiam. ⁊ sub
us. petulans gł̃o exhibebat imn¬
pudentiam. Caput siquidem
qͥebas uelatum: selatum Sub
signo u̾ccundie: sermo resona¬
bat inu̾ecundus. Risus in mode¬
ratior. incessus lasciuior. uestis
cultum ext̾iorem. intĩoee cõmu¬
tas. ⁊ magis uitam ꝙͣ uestem ap¬
petis habere ornatam. facis qd̾
debes. immo qd̾ iam oli fecisse
sẜ iccurco forsitan qð huc usq e¬
gisti: excusationem habet Cet̾m si
flammantem sp̃m qͦ nunc recal¬
uit sine dubio cor tuum intͣte.
⁊ in meditationib tuis exardesc̃e¬

Expanded text:
ta. Beati nempe mortui, qui in Domino moriuntur. 3. Ex hoc jam nec votum tuum irritum, nec cassam professionem causabimur: ex hoc jam nec corporis integritas animi corruptione infirmabitur, nec morum pravitate virginitatis titulus obscurabitur: ex hoc jam nec falsum nomen, nec vacuum velamen portabis. Utquid enim hactenus nonna et sanctimonialis vocitata es, quae sub sanctitatis nomine, non tamen sancte conversata es? Cur velum in capite mentiebatur reverentiam, et sub velo petulans oculus exhibebat impudentiam? Caput siquidem gerebas velatum, sed elatum: sub signo verecundiae sermo resonabat inverecundus. Risus immoderatior, incessus lascivior, vestitus cultum exteriorem interiore commutas, et magis vitam quam vestem appetis habere ornatam. Facis 124 quod debes, imo quod jam olim fecisse Et idcirco forsitan quod hucusque egisti, excusationem habet. Caeterum si flammantem spiritum, quo nunc recaluit sine dubio cor tuum intra te, et in meditationibus tuis exardescen
Abbreviated transcription (Latin):
ceclit inuiriis: aut patet insicliis.
Adu̾sus hiuꝰmodi nil furis callicli¬
tas: nil furentis crudelitas potest.
Nec atineis roditur. nec uetussa¬
te corrumpit᷑: nec cõsumitur ułu.
In morte uiuit Nimirũ dĩe resẽ.
ñ corꝑis: ⁊ obhoc simul cum aĩa
de corꝑe abit: ñ obit cum oorꝑe.
Porro anime ñ hñt quid faci¬
ant &̃ qui corpus occidũt. Ad al¬

Expanded text:
cedit injuriis, aut patet insidiis. cedit injuriis, aut patet insidiis. Adversus hujusmodi nil furis calliditas, nil furentis crudelitas potest. Nec a tineis roditur, nec vetustate corrumpitur, nec consumitur usu. In morte vivit. Nimirum animae res est, non corporis: et ob hoc simul cum anima de corpore abit, non obit cum corpore. Porro animae non habent quid faciant, etiam qui corpus occidunt.
Abbreviated transcription (Latin):
cas: cui głẽ merito ñ p̃fertur:
Angłice. Angłs habet uirgini¬
tatem. s ñ carnẽ: sane felicioe ꝙͣ
fortior in hac ꝑte. Optimus ⁊
optabilis ualde ornatus iste:
qui ⁊ angłis possit ẽẽ in iudi¬
osus. S aclute &s aluid de eodẽ.
ꝑ fecto canto tͥ manet tutus qͣn
to⁊ ꝓpͥus. uides nempe auro.
argento. lapidib p̃ciosis. ⁊om̃i
deniq cultu regio ñ tam orna¬
tas ꝙͣ oneratas. Uides longas
post se t̾hences finbas ip̃alq p̃ciꝰ¬
osissimas: ⁊densas pulueris nu¬
bes excitantes in aera. Fion te mo¬
ueant hec. Ille. illa uł inmorte
deponent :te tua sc̃itas ñ relur¬
quet. Non sũt sua que portant.
Cum interierint ñ sumẽt oĩa.
neq descendet. cum eis gła hec Mũ¬
dus cuius sũt nudis illis exe¬
untibꝰ. retinebit: eudem uanis
uanas similiter alias ecluctur᷑.
At uͦ tuus ille ornatus: ñ sic. fir¬
missime t̾ ut clixi manet ꝓpt̾ea tu¬
tus. qr tuus. Nullrs facile aut

Expanded text:
tas, cui gloriae merito non praefertur? tas, cui gloriae merito non praefertur? Angelicae? Angelus habet virginitatem, sed non carnem: sane felicior, quam fortior in hac parte. Optimus et optabilis valde ornatus iste, qui et angelis possit esse invidiosus. 6. Sed adverte et aliud de eodem. Profecto tanto tibi manet tutus, quanto et proprius. Vides nempe auro, argento, lapidibus pretiosis, et omni denique cultu regio non tam ornatas quam oneratas. Vides longas post se trahentes fimbrias, ipsasque pretiosissimas, et densas pulveris nubes excitantes in aera. Non te moveant haec. Illae illa vel in morte deponent: te tua sanctitas non relinquent. Non sunt sua quae portant. Cum interierint, non sument omnia, neque descendet cum eis gloria haec. Mundus, cujus sunt, nudis illis exeuntibus retinebit, eisdem vanis vanas similiter alias seducturus. At vero tuus ille ornatus non sic. Firmissime tibi, ut dixi, manet, propterea tutus, quia tuus. Nullius facile aut
Abbreviated transcription (Latin):
pulchritulinem alienam. uͥ
ꝑcliderint suam. Fatiuo qͥꝑ¬
p̃e ⁊ int̾no se ꝓcdunt deore nu¬
das: que .tanto stuclio ⁊ p̃cio.
de diu̾sis ⁊ uariĩs specieb eius
que pterit figure mundi. foriꝰ
libi ꝯlicẽ latagunt unde odis ĩ¬
sipientium appareant sꝑeciose.
Inclignum tͥ iudica. formam a
pellib murium. ⁊ oꝑib u̾miũ
mutuari. Tua t̾ sufficiat. Ille
ẽ uerus ꝓpͥusq cuiusq rei decor
qui nulla int̾iacente mat̾la ꝑ
le in est. ¶ qmͣ decenci rubore qe¬
nas suffundit uirgineas. inge¬
niti gemma pudoris. Que inau¬
res reginarum. huio compacti¬
buntur: Nec inferiorrs insigns de¬
coris : clisciplina p̃fert. Qqm com¬
positum redhit omnem ꝑuellaris
nit suꝑcilia. componit uulcura.
ligat oclos. cachinnos cohibet. mo¬
deratur linguã. gulam frenat.
iram sedat: format incessum. Ta¬
lib dec pudicitie uestem clistin¬
qui. margaritis. Istius motli
cutumdata uarietate uirgini¬

Expanded text:
pulchritudinem alienam, ubi pulchritudinem alienam, ubi perdiderint suam. Nativo quippe et interno se produnt decore nudas, quae tanto studio et pretio de diversis et variis speciebus ejus quae praeterit figurae mundi, foris sibi conficere satagunt, unde oculis insipientium appareant speciosae. Indignum tibi judica, formam a pellibus murium, et operibus vermium mutuari. tua tibi sufficiat. Ille est verus propriusque cujusque rei decor, qui nulla interjacente materia per se inest. O quam decenti rubore genas suffundit virgineas ingeniti gemma pudoris! quae inaures reginarum huic comparabuntur? Nec inferioris insigne decoris disciplina praefert. O quam compositum reddit omnem puellaris nit supercilia, componit vultum, ligat oculos, cachinnos cohibet, moderatur linguam, gulam frenat, iram sedat, format incessum. Talibus decet pudicitiae vestem distingui margaritis. Istiusmodi circumdata varietate virgini
Abbreviated transcription (Latin):
cata sũt. in confessio ne lauant᷑
Sibona oꝑa. ꝯfessione cõmẽ¬
dantur. Cum mala tua ꝯfite¬
ris: sacrificium ẽ deo sp̃c contri¬
bulatus. Cum dei beneficia:
immolas deo sacrificium lau¬
clis. Boñ aĩe ornam̃tum ꝯfes¬
sio: que ⁊ pecratorẽ purgat.Nius¬
tum reddit ꝑ urgatiorem Absq
ꝯfessione uistus uidicat᷑ ingra¬
tus. ⁊ peccator mortuuis repu¬
tatur Amortuo quippe tanqͣ
qui ñ sit. ꝑit confessio. Confessio
igi᷑ peccatoris. ẽ uita: iusti gła.
necessaria ẽ peccatori: ⁊ uistõ
nicħominus decet Heniq recto
decet laudatõ. Serica. ⁊pur¬
pura. ⁊ tincturarũ fucus. de¬
corem habent: s ñ p̃bent. Elc̃¬
quid tale applices corꝑi: expo¬
nit speciem suam. ñ deponit.
Secum deniꝙ tollit: cum tolli¬
tur ipm. Normo decor qui cum
ueste induit᷑ et cumueste depo¬
nitur: uestis ꝓcullubio ẽ non
uestiti. Tu gͦ noliemulari in
malignantib. ⁊ mendicantib

Expanded text:
cata sunt, in confessione lavantur: cata sunt, in confessione lavantur: si bona opera, confessione commendantur. Cum mala tua confiteris, sacrificium est Deo spiritus contribulatus: cum Dei beneficia, immolas Deo sacrificium laudis. Bonum animae ornamentum confessio, quae et peccatorem purgat, et justum reddit purgatiorem. Absque confessione justus judicatur ingratus, et peccator mortuus reputatur. A mortuo quippe, tanquam qui non sit, perit confessio . Confessio igitur, peccatoris est vita, justi gloria: et necessaria est peccatori, et justum mihilominus decet. Denique rectos decet laudatio . Serica, et purpura, et tincturarum fucus decorem habent, sed non praebent. Quidquid tale applices corpori, exponit speciem suam, non deponit. Secum denique tollit, cum tollitur ipsum. Porro decor qui cum veste induitur, et cum veste deponitur, vestis procul dubio est, non vestiti. 5. Tu ergo noli aemulari in malignantibus, et mendicantibus
Abbreviated transcription (Latin):
ad mirandus ornatus: ⁊ ꝑfetãt
siquid simile habẽt filie baby¬
lonis. quarũ uere gła in con¬
fulione. Incluuntur ppura
⁊bysso: ⁊ subinde ꝯscientia
pannosa iacet. Fulgent mo¬
nilib. morib sordent. Eꝯtratu
foris pannosa. intus sꝑecio sa
resplendes: s cliuinis aspecti¬
b. ñhumanis. Intus est qd̾
tuo. Deniq omnis głã eius.
filie regis ab intus. Iocunda¬
re filia syon. ⁊ eculta satis
filia irłm. quia ꝯcupunt rex
specĩem tuam. sitam̃ ꝯfessi¬
onem ⁊ decorem induis. anne¬
ta lumine sicut uestim̃to
Nemꝑe ꝯfessio ⁊ pulcritudo. ⁊̃
conspectu eius. Cuius. Spe¬
ciosi forma p̃ filiis hominũ.
Ip̃ius in quem desiderant
angłi ꝓspicẽ. Audis cui pla¬
ces: ama unde places. Ama ꝯ
Confessioni iungit᷑ decor: iun¬
gitur pulcritudo. Habes utrũ¬
q. Confessionem ⁊ decorẽ inclu¬
isti: o ꝯfessio. ⁊ pulcritudo in ꝯ¬
ibi pulchritudo. ibi decor. Si pec¬

Expanded text:
admirandus ornatus: et proferant admirandus ornatus: et proferant si quid simile habent filiae Babylonis, quarum vere gloria in confusione. Induuntur purpura et bysso, et subinde conscientia pannosa jacet: fulgent monilibus, moribus sordent. E contra tu foris pannosa, intus speciosa resplendes, sed divinis aspectibus, non humanis. Intus est quodtuo. Denique omnis gloria ejus filiae regis ab intus . Jucundare, filia Sion, et exsulta satis, filia Jerusalem, quia concupivit Rex speciem tuam: si tamen confessionem et decorem induis, amicta lumine sicut vestimento. Nempe confessio et pulchritudo in conspectu ejus. Cujus? Speciosi forma prae filiis hominum; ipsius in quem desiderant angeli prospicere. 4. Audis cui places: ama unde places, ama coConfessioni jungitur decor, jungitur pulchritudo. Habes utrumque: Confessionem et decorem induisti ; et: Confessio et pulchritudo in cibi pulchritudo, ibi decor. Si pec
Abbreviated transcription (Latin):
de hoc mundo. Responde. Tem
secure: tantum in dommno. Omit¬
siones quete inposterum manẽt.
qd̃ felix sponsa ad mittenda es
reuelata facie speculari głam sꝑon¬
si tui. qd̾ te sͥ ex hibit᷑us ẽ głosam.
ñ habetem macłam aut rugã.
aut aliquid huius modi: quod
etͥnis exceptur amplexib. ponet
leuam sub capite tuo. ⁊ dext̃a illiꝰ
amplexabit᷑ te. Sretco locum no¬
minatum. quem uirginitatis p̃¬
rogatuia singl̃arem afiliis ⁊ filia¬
b. in regno es ꝓculdubio sortit᷑a
Sileo ⁊ canticum illud nouum.
qd̾ ugo cum uurginib singłari
nichominus clulciq modulõ¬
mine canitura letaberis inip̃o
⁊ lenficabis ciuitatem dei. can¬
tans ⁊ cuisitans. ⁊ sequẽs agnũ
quocumq ierit. Illud siqͥdem
sponsalitias: bñdictiones dul¬
celinis. in quibul te p̃uenit.
quem ⁊ subsecut᷑m. atq qd̾ deest¬
ẽ complecturum exꝑectas Ille
ille in medumueni at sũmo
decore spectabilis ip̃is qͦ angłis

Expanded text:
de hoc mundo; responde: Tempde hoc mundo; responde: Tempsecure, tantum in Domino. Omitsiones, quae te in posterum manent: quod felix sponsa admittenda es revelata facie speculari gloriam sponsi tui; quod te sibi exhibiturus est gloriosam, non habentem maculam aut rugam, aut aliquid hujusmodi; quod aeternis excepturus amplexibus, ponet laevam sub capite tuo, et dextera illius amplexabitur te. Praetereo locum nominatum, quem virginitatis praerogativa singularem a filiis et filiabus in regno es procul dubio sortitura. Sileo et canticum illud novum, quod virgo cum virginibus singulari nihilominus dulcique modulamine canitura, laetaberis in ipso, et laetificabis civitatem Dei, cantans, et cursitans, et sequens Agnum quocunqne ierit. Illud siquidemsponsalitias, benedictiones dulcedinis, in quibus te praevenit, quem et subsecuturum, atque quod deest completurum exspectas. Ille, ille in medium veniat summo decore spectabilis, ipsis quoque angelis
Abbreviated transcription (Latin):
Porro qd̾ tuum ẽ: tatito clarius
est. qͣnͣto rarius. Nam simiiriᷤ
magis infemina fragili ⁊ nobi¬
li: Denq mulierẽ fortem qͥs
inueraet : Dq il tomagis. quis
fortem ⁊ no bilem᷑. Esinime qui¬
dẽ deus ẽ acceptor ꝑsonaꝵ: nesci¬
o tñ quo pacto uirtus innobi¬
li plus placet. An forte quia
plus claret Si quidem igno¬
bilis cum caret głã: ñ facile li¬
quet utrum quia nobit. an qr
ñ possit habe̾. Laudo fac̃tam de
necessitate uirtutem: s plus illã
qm elegit libertas. ñ inclicit ne¬
cessitas. Certent gͦ cet̾e que spẽ
ñ habẽt ꝓrerum fugatium atꝙ
fallatium. uili breiq gło la:
tu spei que ñ ꝯfundit inuitere
Tute inqm ei quod breue hoc
ac mom̃taneum tribulationis
tue supͣmodum insublime oꝑa¬
tur.ponderi reseruato. Euodsi
t exꝑbrauer ĩt filie belya ille
que extento collo. fractis in ce¬
dunt gressib. comꝑosite ⁊ circũ¬
ornate ut similitudo templi:
responde. Regnum meum ñẽ

Expanded text:
Porro quod tuum est, tanto charius Porro quod tuum est, tanto charius est, quanto rarius. Nam si in viris magis in femina fragili et nobili? Denique mulierem fortem quis inveniet? . Multo magis quis fortem et nobilem? Minime quidem Deus est acceptor personarum: nescio tamen quo pacto virtus in nobili plus placet. An forte quia plus claret? siquidem ignobilis, cum caret gloria, non facile liquet utrum quia nolit, an quia non possit habere. Laudo factam de necessitate virtutem; sed plus illam quam eligit libertas, non indicit necessitas. 2. Certent ergo caeterae, quae spem non habent, pro rerum fugacium atque fallacinm vili brevique gloriola: tu spei, quae non confundit, innitere. Tu te, inquam, ei quod breve hoc ac momentaneum tribulationis tuae supra modum in sublime operatur, ponderi gloriae reservato. Quod si tibi exprobraverint filiae Belial, illae quae extento collo, fractis incedunt gressibus, compositae et circumornatae ut similitudo templi; responde: Regnum meum non est
Abbreviated transcription (Latin):
Ernardus¬
S
abbas de clara ngnĩe.¬
ualle. Cophie iurgiri turgini¬
tatis seruare titulum: apphen¬
dere fructum. Fallax gła. ⁊ ua
na ẽ pulcritudo: mulier tuẽs
dm̃. ip̃a laudabitur. Condelector
filia. głe uirtutis tue: qua falla¬
cem muncli głam respuissenar¬
ratis. Ip̃a quidem cligne respui¬
tur. Sad quia multi alit̾ sapi¬
entes. in eius estimatione desipi¬
unt: tu uue laudaris. quia ñ
falleris. Nos feni ẽ:uaporẽ. ad
modicum parens. Ip̃ẽ eius qͣlis¬
cumq status: nonne plus an¬
xietatis. qmͣ iocunclitatis ha¬
bet: Dum uencdicas. cdum de¬
fencuis. dum in uides. dum sus¬
picaris. dum semꝑ ambis que
ñ habes. ⁊ nullis adeptiᷤ ac¬
quirendi tepescit ardor: que re¬
qui es in gła tua. Si qͣ tñ est.
p̃t̾it iocunditas ñ reditura:
manet anxietas ñ relictura.
Cet̾m. uideas eam qmͣ plurimo
ñ app̃hendere: contempnere ꝑ¬
paucos. Cur hoc. S fecto quiã
orta de magrus. Illud namq
Dei munẽ tuum ẽ: hoc tuor

Expanded text:
ERNARDUS abbas de Clara-Valle, SOPHIAE virgini, virginitatis servare titulum, apprehendere fructum. 1. Fallax gratia, et vana est pulchritudo: mulier timens Deum, ipsa laudabitur . Condelector, filia, gloriae virtutis tuae, qua fallacem mundi gloriam respuisse narraris. Ipsa quippe digne respuitur; sed quia multi 121 aliter sapientes in ejus aestimatione desipiunt, tu jure laudaris, quia non falleris. Flos feni est, vapor est ad modicum parens. Ipse ejus qualiscunque status, nonne plus anxietatis, quam jucunditatis habet? Dum vindicas, dum defendis, dum invides, dum suspicaris, dum semper ambis quae non habes, et, nonnullis adeptis, acquirendi non tepescit ardor, quae requies in gloria tua? Si qua tamen est, praeterit jucunditas non reditura, et manet anxietas non relictura. Caeterum videas eam quamplurimos non apprehendere, contemnere perpaucos. Cur hoc? Profecto quia orta de magnis. Illud namque Dei munere tuum est, hoc tuorum.
Abbreviated transcription (Latin):
nuic ĩ doctͥnis. dignes possideat heredes ĩ m̾itis. Nec iłli
tm̃ nra prodest laudat̃o. qnͣtum nob̾ eiꝰ imitatio. Magis
illi plac imitator deuotꝰ. qmͣ laudator ociosus. Unde fr̃es
cite: ut d̾s oĩpotens ꝑ eiꝰ int̾cessiones uras exaudiat orõ¬
nes. Ornate uosmet ipõs spiritali pulcritudine: suꝑemi¬
nentis caritatis gła. Et uictͥa fidei fortitudre. ⁊ suauis¬
sima xͥ benitate spei. Seqñtes semꝑ scõꝵ patr̃ uestigia: ut
ꝑ eoꝵ gͣdientes exempla. illoꝵ societate digni esficiamini
Et scdm̃ apłm ut abnegantes ĩpietatẽ ⁊ scłaria desid̾ia
sob̾e. ⁊ prẽ. ⁊ iuste uiuamꝰ ĩ ħ scło: exp̾cantes bãm spem ⁊¬

Expanded text:
nuit in doctrinis, dignos ponuit in doctrinis, dignos potantum nostra prodest laudatio, quantum nobis eius imitatio. Magis illi placet imitator deuotus quam laudator otiosus. Unde, fratrcite, ut Deus omnipotens per eius intercessiones uestras exaudiat orationes. Ornate uosmet ipsos spiritali pulchritudine, supereminenti caritatis gloria et uictrici fidei fortitudine et suauissima Christi bonitate spei, sequentes semper sanctorum patrum uestigia, ut per eorum gradientes exempla illorum societate digni efficiemini et secundum apostolum ut abnegantes impietatem et saecularia desideria sobrie et pie et iuste uiuamus in hoc saeculo exspectantes beatam spem
Abbreviated transcription (Latin):
a plaga. flec aliqͥs ex ilłꝰ frib mortifera cladis illiꝰ uasta¬
cõne ꝑcussus est. Et nec solũ illi lib̾ati sunt. sed ⁊ si ali¬
quis songe ueniens plaga tactꝰ pestifera ad scĩ Richari
caonfugiens solaciũ eciam claue eiꝰ decoctꝰ mortis enasre
ꝑicłm unde m̃elligi datur qnͣtam hẽat apud dñm po¬
cestatem pro nr̃is int̾ced̾e pcc̃is si cũ fide clamemꝰ ad il¬
lum: qui tantã ht̃ inr̃tutẽ illis depelłe̾ morbos. qͥ cũ fide ue¬
inunt ad illum. Iam ꝑat ex miracłis. qͣlis est ex m̾itis
rm̃i qui pauꝑ uoluit esse ꝓ xp̃o. qͣles modo ht̃ diuicia
głosus nũc regnat int̾ angłos. Et honorẽ quẽ fugit ĩ
terris nũc possidet in celis. Q ꝓpt̾ digñ est ut ab hõib
honorificet᷑. qui om̃ium dnm̃ semꝑ amabat. Propensiꝰ
tam̃ a nob̾ qͥ eiꝰ corꝑi cotidie assistimꝰ: qͣtinꝰ quos filiõ ge¬

Expanded text:
a plaga nec aliquis ex illis fratribus mortifera cladis illius uastaa plaga nec aliquis ex illis fratribus mortifera cladis illius uastatione percussus est. Et nec solum illi liberati sunt, sed etsi aliquis a longe ueniens plaga tactus pestifera, ad sancti Richarii cum fide fugiens solacium, etiam claue eius decoctus, mortis euasit periculum. Unde intellegi datur, quantam habeat apud Deum potestatem pro nostris intercedere peccatis, si cum fide clamemus ad illum qui tantam habet uirtutem illis depellere morbos qui cum fide ueniunt ad illum. Nam patet ex miraculis qualis est ex meritis mi, qui pauper voluit esse pro Christo, quales modo habet divitias  quam gloriosus nunc regnat inter angelos, et honorem quem fugit in terris nunc possidet in caelis. Quapropter dignum est, ut ab omnibus honorificetur, qui omnium Dominum semper amabat, propensius tamen a nobis qui eius corpori cotidie adsistimus; quatenus quos filios ge
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑe debilis s fide robustꝰ. freqũtabat orando scĩ d̾i sepu¬
chrũ. Qͥ optata subito sanitate recepta. dat głani d̾oͥ ꝙ
ad corpꝰ sã d̾i suoꝵ obsequio deducti. diuina concedente de¬
mencia a uexatione maligni spc̃ liberantur.
uodam uero tẽꝑe uinculati ⁊ cathenati qͥdam ꝑ publi¬
tam ducebant᷑ stͣtam. que ꝓpe eccłiam bĩ richaru ia¬
cet q dũ eminꝰ uiri d̾i inderũt templũ: uoce magna
camare ceꝑunt. Sce richari solue nos. Et statim rupt¬
tem cladis mag¬
na q̃ uocat᷑ panucula sen uenenosa lacerta longe lateꝙ¬
morte amara hĩtatores int̾fecit t̾re: ⁊ uix aliquis ab ea
tactus uiiiis euasit. ꝑcussus q ÷ ea ꝓeste qͥdam e fratͥbi
scĩ richarii. Qͥ lic mortẽ tim̾et ꝓpt̾ cladẽ. uitã tamẽ
ñ desꝑauit ꝓpt̾ pat᷑num. orͣ si ad c̾ta suffragia comita
tib fr̃ib cucurrit sepulchr̃ serui d̾i. ibiꝙ cõmunit
orõne stã. ⁊ ip̃ẽ lib̾atꝰ ÷ a morte. ⁊ om̃s deffensi sunt

Expanded text:
ore debilis, sed fide robustus frequentabat orando sancti Dei sepulcrum, qui optata subito sanitate recepta, dat gloriam Deo, quod ad corpus sancti Dei suorum obsequio deducti, diuina concedente clementia, a uexatione maligni spiritus liberabantur. Quodam uero tempore dum uinculati et catenati quidam per publicam ducebantur stratam, quae prope ecclesiam beati Richarii iacet, qclamaverunt: S. Richari, solve nos. Et statim rupItem clades magna, quae vocatur pamicula seu venenosa lacerta, pemorte amara habitatores interfecit terrae et vix aliquis ab ea tactus vivus evasit. Percussusque est ea peste quidam e fratribus sancti Richarii, qui licet mortem timeret propter cladem, vitam tamen non desperavit propter patronum. Quasi ad certa suffragiaribus cucurrit ad sepulchrum serui Dei, ibique communiter oratione facta, et ipse liberatus est a morte et omnes defensi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
git᷑ p̾dicationis officiõ in britannia tnͣsacto Cpłli XUII.
cũ młtiplici u̾bi d̾i fructu reu̾sus est in patͥam. ne dũ ĩ aliẽ¬
egit: qnͣto uiciniorẽ sibi diem remun̾atoĩs eẽ ꝑsensit̃. Flã
se ip̃m cotidianis ieiuniis mac̾auit. mortificatõe carnis
constͥnxit. uigłiis afflixit̃. orõib muniuit̃. karitate con¬
firmauit spe roborauit. fide arinauit. Nulli malũ ꝓ malo
reddẽs. nullius adulator. neminẽ cõtempsit̃: uͭ uiam u̾itatiᷤᷤ
pͥor ip̃e inced̾e̾t. qmͣ cet̾is p̾dicando monst᷑uit. Sic̃ iur d̾i ga¬
lea salutis inductꝰ ⁊ gladio u̾bi d̾i accinctꝰ. ⁊ lorica iusticie
undiq cͥcundatꝰ. ⁊ scuto fid̾i armatꝰ. talciatꝰq ĩ pparatuẽm
la eiꝰ ignita fortissimo fidi umbone repellẽs : cotidianis ꝙ
tumphis spolia młta uicto heste reportauit in eccłiam xͥ.
tam metuendꝰ humani gen̾is mimsco qmͣ humano geni ꝑ¬

Expanded text:
gitur, praedicationis officio in Britannia transacto, cum multiplici verbi Dei fructu reversus est in patriam, ne dum in alieegit, quanto viciniorem sibi diem remunerationis esse praesensit. Nam se ipsum cotidianis ieiuniis maceravit, mortificatione carnis constrinxit, vigiliis afflixit, orationibus munivit, caritate confirmavit, spe coroboravit, fide armavit, nulli malum pro malo reddens, nullius adolator, neminem contemnens, ut viam veritatis prior ipse incederet, quam ceteris praedicando monstraverat. Sic vir Dei galea salutis indutus et gladio verbi Dei accinctus et lorica iustitiae undique circula eius ignita fortissimo fidei umbone repellens, cotidianisque triumphis spolia multa, victo hoste, reportavit in ecclesia Christi, tam metuendus humani generis inimico, quam humano gene
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ demos fideliũm cũ cũq discreret ⁊ corda audientium
ad amorẽ celestis pat̾e accend̾et. Cuiꝰ ñ tanti est miracła
narrareque ab eogesta st̃ qnͣti miracłoꝵ cognosee uͥtutẽ
qͣ debesti regi ĩ dieb suis młtũ adqͥsunt ppłm ⁊ Iã osficiũ
pditatõis oũi signoꝵ ostñsione maiꝰ eẽ n dubium est: lic
ꝑpetratio. que ꝑ rum diuima ꝑegit clem̃tia. Qsbor susficrat¬

Expanded text:
 domos circumquaque discurreret, et corda audientium ad amorem patriae coelestis accenderet. Cujus non tanti est miracula narrare quae ab eo gesta sunt, quanti miraculosam cognoscere virtutem, quia coelesti Regi in diebus suis multum acquisivit populum. Nam officpraedicationis omni signorum ostensione maius esse non dubium est, licetperpetratio, quae per eum divina peregit clementia. 10. Quoda
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾ns menbris Aptatum q ut potiuẽ sarcofagũ in loco p̾¬
finito a pr̃e cõposint̃ Int̾am uͦ d̾ t̾stia patͥ filiꝰ ꝑaret obseqͥa
ualidior pat̾m coq̃bat infiraitat. ⁊ ĩ frigido corpculo irex
alitꝰ remansit extͣmus. N tam̃ ab orõnis cessauit osficio.
uiatico suũ iter mimissee: int̾ grãꝵ actõnes ⁊ u̾ba orõ¬
a discipło: ĩ loco ubi apẽ preceꝑat. S mir̃ dictu. Int̾ exeqͥ¬
eẽt ĩ aulam splendidissimã. omĩq decore pulchrimã.ĩ mo
solis luice selatiorẽ: ñisqͣ bm̃ eichariũ pͥclaro ⁊ hilari nultu
sionẽ p̾parauit mͥ d̾s. Pro uili qmͣ hũi ĩ t̾ra pulch̾rimã
ĩ cele ꝓ conzẽptibili glosam. pro obscura lucidissimã. ⁊ ꝓ
sumes aoiũ suauitatẽ renitentẽ. Eꝑgiscens itaq disci¬
maxime suo regi militabat. d ñ młto post frẽs a centulo
loco qͦͥ ⁊ nũc cũ magna m̾itoꝵ gła reqͥescit̃. Ibi p̾stante d̾o

Expanded text:
paternis membris aptatumque ut potuit sarcofagum in loco prpaternis membris aptatumque ut potuit sarcofagum in loco praefinito a patre composuit. Interim dum tristia patri filius pararet obsequia ualidior patrem coquebat infirmitas et in frigido corpusculo uix alitus remansit extremus nec tamen ab orationis cessauit officio uuiatico suum iter muniuit inter gratiarum actiones et uerba orata discipulo in loco ubi ipse praeceperat. Sed mirum dictu inter exequuasi raptus esset in aulam splendidissimam omnique decore pulcherrimam, imo solis luce clariorem: in qua beatum Richarium praeclaro et hilari vultu sionem praeparavit mihi Deus, pro vili quam habui in terra pulcherrimam in caelo, pro contemptibili gloriosam, pro obscura lucidissimam et pro fumosa omni suavitate renitentem. maxime militabat; sed non multo post fratres a Centulo loco, quo et nunc cum magna meritorum gloria requiescit. Ibi, praestante
Abbreviated transcription (Latin):
rius p̾scuis diem ad nocatõis sur qͣ felicitatẽidiu desid̾atam
accepturꝰ erat. ⁊ semꝑ adiũgi xͦ quẽ semꝑ amabat: uocauit ad
se p̾fatũ aygobardũ cõmilitonẽ suũ dicẽs. Scio filimi sciõ ꝙ¬
finis meus ñ tardat. ⁊ regẽ meũ qure diu cupini eiciꝰ uidebo.
tu fili mi pp̾ara uascł̾ui corpusculo meo qͦ condat᷑. ñ suꝑfluo
studio s necessario usu. ut illic ẜuetͣ i illũ diẽ qͦ corruptela
hec u̾tat᷑ i incorruptõem: ⁊ mortale hac nĩduat᷑ inmorcalita¬
tem. Et para de om̃i diligentia fili. ut dũ dies illa q̃ miͥ modo
appropm qͣt tͥ q aduen̾it: parat̃ te iueniat. Ego uͦ uado
modo deffondat ab hoste. qͥ me olim redemit ab hoste. Et ꝙ̃
discipłs a prĩ audiens. lacͥmis ꝑfusus : tandẽ̾ p̾cepta setutus.
ligñ mueniens. fidit. cauauit: ⁊ corꝑi pat̾ͥs coaptanit. ⁊ fle¬
tũ epꝰ rigauit qͦd fec̾. ⁊ pene pͥus lac̾mis implens amaris: ꝙͣ

Expanded text:
us diem aduocationis suae qua felicitatem diu desideratam accepturus erat et semper adiungi Christo quem semper amabat uocauit ad se praefatum Sigobardum commilitonem suum dicens: «Scio, fili mi, scio finis meus non tardat, et Regem meum quem diu cupivi, citius videbo. tu, fili, praepara vasculum corpusculo meo quo condatur, non superfluo studio, sed necessario usu, ut illic servetur in illum diem, quo corruptela haec vertatur in incorruptionem, et mortale hoc induatur immortalitatem. Et para te omni diligentia, fili, ut dum dies illa quae mihi modo adpropinquat tibi aduenerit, paratum te inueniat. Ego uero uadmodo defendat ab hoste qui me olim redemit ab hoste et quemdiscipulus a patre audiens lacrimis perfusus, tantum praecepta secutus, lignum inueniens fidit, cauauit et corpori patris coaptauit et fletu opus rigauit quod fecit et pene prius lacrimis implens amaris quam
Abbreviated transcription (Latin):
sstudint̃. qͣtinꝰ cũ młtiplici laboris sui fructꝰ dño sue obiu:¬
are posset: ⁊ uocẽ audirẽ iocũdissimã. Euge sue bone ⁊ fi¬
dlis qr suꝑ pauca fiusti fideł supͣ młta te ꝯstituã. ĩtͣ ĩ gau

Expanded text:
studuit, quatenus cum multiplici laboris sui fructu Domino suo obvistuduit, quatenus cum multiplici laboris sui fructu Domino suo obviare possit et vocem audire iocundissimam: Euge, serve bone et fidelis, quia supra pauca fuisti fidelis, supra multa te constituam, intra in gau
Abbreviated transcription (Latin):
largitꝰ est solacia : maxime q in captiuoꝵ expendit̃ redẽp¬
tienẽ. NIã alios occult̾is diabolica fitude pct̾oꝵ uĩculis obli¬
gatos. ꝑ sedule p̾dicatõis hortamenta soluebat. alios scłari
captiuitate op̾pssos ꝑ pecimie largitõem redemit: ut illi spi¬
ritualit̾ absoluti iocudarent᷑ a dño.⁊ isti carnali s̾uitute libe¬
rati. conu̾terent᷑ ad dñi. Et ñ solũ in hiis galliar̃ regionib
clarꝰ esfulsit: sed ut lucifer xquoreos occeani campos tnͣsili¬
ens p̾co diurni luminis. noctn᷑as suo exortu discutit ũbͣs.
sic ule iñ ultͣmarinas britannie regiones ad expellendas
ignorantiẽ tenebs lum̃ u̾itatis suo sꝑsit̃ auentu: scilicet u̾
sicut ĩ istis regionib.sic ⁊ in illis alios a ẜnitute diabolica:
illis caritatis pͥcũi impend̾: ut ꝑ tẽꝑalem redẽptionẽ et̾nã
accepissent lib̾tatẽ. Sic bonꝰ dnĩce pecunie negociator duo
dupplicis caritatis d̾i uidelic ⁊ ꝓximi talenta młtiplicare

Expanded text:
largitus est solatia maximeque in captiuorum expendit redemptionem. Nam alios occultis diabolica fraude peccatorum uinculis obligatos per sedulae praedicationis hortamenta soluebat, alios saeculari captiuitate oppressos per pecuniae largitionem redemit ut illi spiritaliter absoluti iocundarent in Domino et isti carnali seruitute liberati conuerterentur ad Deum. Et non solum in his regionibus clarus effulsit, sed, ut lucifer, aequoreos oceani campos transiliens, praeco diurni luminis nocturnas suo exortu discutit umbras. Sic ille in ultramarinas Britanniae regiones ad expellendas ignorantiae tenebras lumen veritatis suo sparsit adventu, scilicet ut sicut in istis regionibus, sic et in illis alios a servitute diabolica, istis caritatis pretium inpendit, ut pro temporali redemptione aeternam accepissent libertatem. Sic bonus dominicae pecuniae negotiator duo duplicae caritatis Dei et proximi talenta multiplicare
Abbreviated transcription (Latin):
eũ aura humane laudis uł decractoĩs ꝯmou̾et. s ĩ arce so¬
lide u̾it̾atis consistens: ab humano ore scdm̃ apłm iũdicari
cõtempsic̃. Uiã regiam in cedens. nͨ ad dextͥs ꝓpt̾ t̾rores poten¬
tium: nͨ a sinist̾s ꝓpt̾ blandicias adulancium decliñabat.¬

Expanded text:
eum aura humanae laudis uel detractionis commoueret, sed in arce soeum aura humanae laudis uel detractionis commoueret, sed in arce solidae ueritatis consistens, ab humano ore secundum apostolum iudicari contempsit, uia regia incedens nec a dextris propter terrores potentium nec a sinistris propter blandi
Abbreviated transcription (Latin):
ex obsessis̃ corꝑib nũc p̾ce ad dm̃ fusa .nut solo imꝑio ei¬
xabatur: balneis q eoꝵ m̃bra sauxia fouebat .adẽ¬
q post ip̃os ingͤdiebat᷑. Unde ⁊ pro tam inaudita humi¬
ꝑphetici smonis nͨ surdꝰ auditor.egenos uagos q intro¬
due ĩ dom̃ tuã. ⁊ nud̾ uestimĩtis cooꝑi: ⁊ carnẽ tuã ne
despex̾is. Nlec solum carnali refectõnẽ ad se uenientes fa¬
uebat. sed eciam spũali solatio sc̃e pdicatõis refic̾e ñ cessa¬
uit. Et sicut misoꝵ idoneus ubiq fuit cõsolator.ita suꝑ¬
boꝵ durꝰ castigator eẽ ñ timuit. Hos piẽtatis clem̃cia ele¬
uabat. illos seuere ĩuectõis censura dep̾mebat. Nec t̾rene
potestatis nr̃am foris meturbat. quẽ timor int̾n̾is diuine
potencre totũ corroborabat : ꝑuipendens diuitum minas.
ut p̾co u̾it̾atis exist̾et. fiec fuit̃ harũdo uentis agit̾ata ut

Expanded text:
de obsessis corporibus nunc prece ad Deum fusa, nunc solo imperio ejide obsessis corporibus nunc prece ad Deum fusa, nunc solo imperio ejixabatur, balneisque eorum membra saucia fovebat, eademque post ipsos ingrediebatur. Unde et pro tam inaudita humit: «Egenos uagosque introduc in domum tuam et nudum uestimentis tuis cooperi et carnem tuam ne despexeris». Nec solum carnali refectione ad se uenientes fouebat sed etiam spiritali solatio sanctae praedicationis reficere non cessauit. Et sicut miserorum idoneus ubique fuit consolator ita superborum durus castigator esse non timuit. Hos pietatis clementia eleuabat, illos seuerae inuectionis censura deprimebat. Nec terrenae potestatis iram foris metuebat, quem timor interius diuinae potentiae totum corroborabat parui pendens diuitum minas ut praeco ueritatis existeret. Nec fuit arundo uento agitata ut
Abbreviated transcription (Latin):
plo ostendit. ⁊ uam uite qmͣ aliis ẜmone moust᷑uit. ipẽ
pͥor actu p̾cucurrit̃. Q̾ cqͥd uͦ ui ppłs̾ in stipendia p̾dicatõis
sponte obtulit̃ : om̃ia pauꝑib diuid̾e̾ festinauit. Indigñ ei
fint̃ de cͣstino p̾sentis int̾e cogitare. qͥ diuitias et̾ne uite.
actiꝑe anhelauie. Idõ oblata ab hoĩb discͥbuit: ut ꝑmissa
a d̾o acciꝑet. felix cõmertiũ. ut qͥ ꝑua ac tnͣsicoriã hilarit̾
distͣbuerat: magna ⁊ et̾na felicit̾ eẽt accepturꝰ. Nã studi¬
osissimꝰ fuit pauꝑũ cõsolator. ꝑegͥnoꝵ susceptor: iduar̾
deffensor. pupilloꝵ ⁊ orphanoꝵ pat̾. ita ut uerissime de eo
sc̃usimi iob testam̃tu dici possit. Oculꝰ fui ceco. ⁊ pes elau¬
do.pr̃ orphano ⁊ cam̃ qmͣ nesciebam diligentissime ꝑscru¬
tabar. Qppc̾ undiq infirmi ad eũ ueniebant. qͦs beto sus¬
cĩpiens aĩo. medel ã eis cõsolationis ꝑ scãs orõnes p̾bebat.
⁊ ꝑaliticos uͥtute p̾cũ ⁊ manꝰ impositõe erigebat. Demoniã

Expanded text:
e quam aliis sermone monstrauit ipse prior actu percucurrit. Quicquid uero ei populus in stipendia praedicationis sponte obtulit omnia pauperibus diuidere festinauit. Indignum ei fuit de crastino praesentis vitae cogitare, qui divitias aeternae vitae accipere anhelavit. Ideo oblata ab hominibus distribuit, ut promissa a Deo acciperet: felix commercium, ut qui parva ac transitoria hilariter distribuerat, magna et aeterna feliciter esset accepturus. Nam studiosissimus fuit pauperum consolator, peregrinorum susceptor, viduadefensor, pupillorum et orphanorum pater, ita ut verissime de eo sanctissimi Job testimonium dici possit: Oculus fuit caeco, et pes claudo, pater orphano; et causam quam nesciebam diligentissime perscrutabar . Quapropter undique infirmi ad eum confluebant. Quos laeto suscipiens animo, medelam eis curationis per sanctas orationes praebebat; emonia
Abbreviated transcription (Latin):
ut ĩ ettłia: memor p̾cepti dñici qͥ dicitꝰ. Sic luceat Aux
uest᷑ corã hõib ut uideant oꝑa urã bona ⁊ glorisicenei
pat᷑m ur̃m qͥ in ceł est Item in psalmo. In liu̾e tuo uid sbris¬
maus lum̃ Id est in luĩe fid̾i qͦd fulget ĩ mente lunĩ foris
scntillat quod splendescit nĩ opere. Eplmi uigesuũ qͣrt̃.¬
meditabut : ut honores tẽꝑales declinando⁊ ronocum

Expanded text:
itur: Sic luceat lux vestra coram hominibus, ut videant opera vestra bona et glorificent patrem vestrum, qui in caelis est, item in psalmo: In lumine tuo videbimus lumen, id est in lumine fidei quod fulget in mente lumen foris scintillat quod splendescit in opere. 12. Emedit
Abbreviated transcription (Latin):
sac̾detes scĩtate florentes ⁊ uͥtutũ m̾itis fulgentes qͦꝵ pͥor
Caydocꝰ uocabat᷑. de hy b̾nie ꝑtib pontinas ꝑuenisse regio¬
nes. S a rusticis ⁊ popłarib illiꝰ loci ꝑpt̾ insolentiã moꝵ ñ
sunt suscepti.nͨ digno eoꝵ scĩtati honore tractati: s magis
ĩiũriis afflictos ⁊ oppbrũs castigatos : a finib suis cepert̃
ces xxpelł̾. Qͦ ꝵ mõlentse ⁊ sceleritatis pͥsũptõib futurus¬

Expanded text:
sacerdotes sanctitate florentes et virtutum meritis fulgentes, quorum prior Caidocus vocabatur, de Hiberniae partibus Pontivas pervenisse regiones, sed a rusticis et popularibus illius loci propter insolentiam morum non sunt suscepti nec digno eorum sanctitati honore tractati, sed magis iniuriis afflictos et obprobriis castigatos a finibus suis coeperunt eos expellere. Quorum violentiae et sceleratis p
Abbreviated transcription (Latin):
seca pea duua uenire rogauit. Q a cõfortatꝰ eemipto
seculariũ nrespuens eõunua: ut pdicatois nancs ce noti
nist᷑uit. Cuiꝰ constancia moꝵ ⁊ instancia p̾dicatõis p̾fatus
rex delectatꝰ: cepit eum animo amare ⁊ honore ꝓseqͥri tan¬
cum ut ea ip̃ã die alqͥd de censu suo ad luminaria domus
N ei cõdonaret. ratum est ĩans. ut sic̾ ip̃e ĩnisibłi p̾dica¬
cõnis lũio ab eo illĩatus est. sic insibłi luce ꝑeñ donius¬

Expanded text:
confortatus exemplo saecularium non respuentis convivia, ut praedicationis nancisceretur nistravit. Cuius constantia morum et instantia praedicationis praefatus rex delectatus est; coepit eum animo amare et honore prosequere, in tantum ut ea ipsa die aliquid de censu suo ad luminaria domus Dei ei condonaret, ratum aestimans, ut sicut ille invisibili praedicationis lumine ab eo inluminatus est, sic visibili luce pe
Abbreviated transcription (Latin):
rum acced̾emꝰ cũ ĩ eo nlłam ianuã ł fenestrã ꝓ ascẽ¬
sum alicubi ꝯspic̾em. Cũ gͦ ꝑuenissemꝰ ad mur̃.ita¬
tim nescio qͣ ordine fuiniꝰ ĩ sũmitate ciꝰ. It ecce ibi
campꝰ erat latissimꝰ ac letissimꝰ. taute q fgͣlã¬
ciã uernãtiũ flosculoꝵ plenꝰ: ut oem mox fetorem
tenebidse fornatis qͥ me ꝑuaserat esfugaret ãmi¬
randi huiꝰ suauitas odoris. Tanta aut̃ lux cũcta ea
loca ꝑfud̾at. ut om̃is splẽdore dixi siuẽ solis m̾idiani
hõmũ albatoꝵ ꝯuenticła. sedes ꝙ płime agminũ letã¬
cĩ. Cũq ĩt̾ choroᷤᷤ feliciũ ĩcolar̃ medios me duc̾et.cogi
audiui. Respõdit̃ ille cogitatui m̃o. Nõ ĩ quiẽs. ñ ħ re

Expanded text:
rum accederemus, cum in eo nullam ianuam vel fenestram vel ascenrum accederemus, cum in eo nullam ianuam vel fenestram vel ascensum alicubi conspicerem. Cum ergo pervenissemus ad murum, statim – nescio quo ordine – fuimus in summitate eius. Et ecce ibi campus erat latissimus ac lętissimus, tantaque fraglantia vernantium flosculorum plenus, ut omnem mox fetorem tenebrosi fornacis, qui me pervaserat, effugaret ammirandi huius suavitas odoris. Tanta autem lux cuncta ea loca perfuderat, ut omni splendore diei sive solis meridiani hominum albatorum conventicula sedesque plurimę agminum lętantium. Cumque inter choros felicium incolarum medios me duceret, cogaudivi. Respondit ille cogitatui meo: 'Non' inquiens 'hoc e
Abbreviated transcription (Latin):
derũt qͥdam spũum obscoꝵ de abisso illa flãmiuoma
et acc̾ieutes cũ ꝯ dederũt᷑ ix. atq ocłis flãmantib
⁊ de ore ac narib ignẽ putidũ esflantes agebant.
forcipib qͦq igneis qͦs tenebãt ĩ manib minabã¬
tur ꝯprehendere me. ñ tñ me ullatenꝰ ꝯting̾e tã¬
⁊ si t̾rere p̾sumebãt. Qͥ cũ undiq u̾sũ hostib ⁊ ceci¬
tate tenebrar̃ ꝯclusꝰ. huc illucq ocłos cũ ꝯferrem.
ret᷑ ua qͣ uen̾am qͣi fulgor stelle mitãtis mnt̾ terre¬
uras. Qͥ paulatĩ cͤstens ⁊ ad me ocius festinãs. uͥ ap¬
proriñquauit disꝑsi st̾ ⁊ aufugerũt õs qͥ me forcipi¬
bus raꝑe q̃rebant. spc̃ infesti. Ille aut̃ qͥ adueniens
cos fugauit ip̃e erat qͥ ante me ducebat. Qͥ mox ꝯ¬
pit. N mora yxempt̃ teneb̾s ĩ auras me serene lucit
rũ pͥmaximũ: cuiꝰ neq lõgitudini hĩc: uł inde altitu¬
dini ullꝰ eẽ t̾minꝰ uid̾et᷑. sepi aut̃ mirari qͣre ad mu¬

Expanded text:
derunt quidam spirituum obscurorum de abysso illa flammivoma, et adcurrentes circumdederunt me, atque oculis flammantibus, et de ore ac naribus ignem putidum efflantes angebant, forcipibus quoque igneis quos tenebant in manibus, minitabantur me comprehendere, nec tamen me ullatenus contingere, tametsi terrere praesumebant. Qui cum undiqueversum hostibus et caecitate tenebratum conclusus hretro via, qua veneram, quasi fulgor stellae micantis inter tenebras, quae paulatim crescens et ad me ocius festinans ubi appropinquavit, dispersi sunt et aufugerunt omnes qui me forcipibus rapere quaerebant spiritus infesti. Ille autem qui adveniens eos fugavit erat ipse qui me ante ducebat. Qui mox cpit. Nec mora, exemptum tenebris in auras me serene lucis rum permaximum, cuius neque longitudini hinc vel inde, neque altitudini ullus esse terminus videretur. Cępi autem mirari, quomodo ad mu
Abbreviated transcription (Latin):
gram ꝙ pͥus ĩ qͣ t̾ uoce̾ catantiũ dulcissim̃a audiit.
N et õdoris flagñciã miri tãta de loco effindehat᷑¬
ut his qͣm antea degustãs qͣsi maximũ rebar. iã ꝑ¬
modicus nͥ odor uid̾et᷑. sic̾ iã lux illa campi floren¬
ma ꝓrsus uidebat᷑ ⁊ ꝑua. In cuiꝰ amenitate luciꝰ ⁊
nos intͣturos sꝑarẽ.repente ductor sulstitit̃. Nec
mora gͤssũ retorqͣns. ip̃a me qͣ uenimꝰ uia reduxit.
Cũq reu̾si ꝑueniremꝰ ad mãsiones illas letas spi¬
rituũ cancidatoꝵ dix̃ mͥ. Scis q̃ st̾ ista oĩa q̃ uidi¬
sti: Respondi ego. Nõ. Et ait̃. uallis illa ꝙͣ aspexi¬
sti flãmis fu̾entib ⁊ fgͥorib horrenda rigidis
ip̃e est locꝰ ĩ qͦ examinãde ⁊ castigande stͥ ar̃e illoꝵ
qui dif̾entes ꝯfit̾i ⁊ enĩdare scelera q̃ fecerũt: ĩ
ip̃o tandẽ mortis articło ad penitenciã ꝯfugiũt.
⁊ ieuina. ⁊ maxime celebratã missar̃: ut ⁊̃ ante diem

Expanded text:
am prius; in qua etiam vocem cantantium dulcissimam audivi; sed et odoris fragantia miri tanta de loco effundebatuut is quem antea degustans quasi maximum rebar, jam permodicus mihi odor videretur: sicut etiam lux illa campi florenma prorsus videbatur et parva; in cuius amenitatem loci cum nos intraturos sperarem, repente ductor subsistit. Nec mora, gressum retorquens, ipsa me, qua venimus, via reduxit. Cumque reversi pervenissemus ad mansiones illas lętas spirituum candidatorum, dicit mihi: 'Scis, quę sint ista omnia, quę vidisti?' Respondi ego: 'Non.' Et ait: 'Vallis ista, quam aspexisti, flammis ferventibus et frigoribus horrenda rigidis, ipse est locus, in quo examinandę et castigande sunt anime illorum, qui differentes confiteri et emendare scelera, quę fecerunt, in ipso tandem mortis articulo ad penitentiam confugiunt et set jejunia et maxime celebratio missarum, ut etiam ante diem
Abbreviated transcription (Latin):
bi idc̃ igniũ sine int̾missione modo alta pet̾ent. inͥ
im̃a baratͥ repet̾ent: c̾no onũa q̃ ascendebãt fasti¬
giã flãmaꝵ pbena eẽ spĩb hoĩnũ: qui instar fauil¬
lar̃ cũ finno ascendẽciũ nuĩc ad sublimiora ꝑic̾eu¬
tur. nc̃ retractis igniũ uaporib relab̾ent᷑ ĩ ꝑfun¬
do. s ⁊ fecor ĩꝯparabił cũ xisdẽ uaporib ebulliens.
oiã illa tenebraꝵ loca replebat. Et cũ diuciꝰ ibi paui¬
siuis man̾et. audio subito post t̾ga sonitũ ĩ mauissimi
flecꝰ ac iłrimi simł ⁊ cachĩnũ cͤpitantẽ qͣi uulti
ĩ docti captis hostib ĩsultantis. Uͭ aut̾ sanitꝰ idẽ
clarior redditꝰ ad me usq ꝑuenit. ꝯsid̾o turbã ma¬
q ip̃amłtũ exłtans et cachĩnãs medias illas tͣhebat
ĩ tenebras. E qͥb iudelices oĩb ut dinost̾e potui. qͥ¬
dam erat aitonsꝰ ut cł̾icꝰ. qͥdã laicꝰ. q̃dam femina.

Expanded text:
bi globi ignium intermissione modo alta peterent, modo bi globi ignium intermissione modo alta peterent, modo ima barathri repeterent, cerno omnia, quae ascendebant, fastigia flammarum plena esse spiritibus hominum, qui instar favillarum cum fumo ascendentium, nunc ad sublimiora projicerentur, nunc retractis ignium vaporibus relaberentur in profunda; sed et fetor incomparabilis cum eisdem vaporibus ebulliens omnia illa tenebrarum loca replebat. Et cum diutius ibi paviinis maneret: audio subitum  Al., subito post terga sonitum immanissimi fletus ac miserrimi, simul et cachinnum crepitantem quasi vulgi indocti captis hostibus insultantis. Ut autem sonitus idem clarior redditus ad me usque pervenit, considero turbam ma vero exultans et cachinnans medias illas trahebat in tenebras: e quibus videlicet hominibus, ut dignoscere potui, quidam erat adtonsus ut clericus, quidam laicus, quaedam femina.
Abbreviated transcription (Latin):
miũ młtitudo torqueretꝰ cogitape cẽpi ꝙ ħ fortasse
rẽt inf̾nus de cuiꝰ cornĩtis ĩtõllexabłib narrare sepiꝰ
audiui. Respondit cogitatõimte ductor qͥ me p̾cede¬
bat. Nõ ħ in qͥens suspicerĩs. n ł i. est hic ĩfermꝰ ille ꝙ̃¬
tu putas. At cũ ħ me sptachoit̾a horrẽde ꝑt̾ritũ pa̾u¬
latim̃ ĩ ult̾iora ꝑduc̾et. uidi subitorañ. nosda̾ obs
cͤari ĩciꝑe loca: ⁊ tenebͥs oĩa repleri. Qͤs cũ m̃trare¬
mus ĩ tͥant̃ paulisꝑ cẽdẽ sat̾e st̾: uͭ nichil p̾t̾ ip̃as as.¬
pic̾em. excepta dũ taxat spocie ⁊ ueste xis qͥ me ducebat
Et cũ ꝓgred̾em ᷑ sola sub nocte ꝑ unbias. ecce subito a¬
pparẽt .ante nos crelͥ flãmaꝵ tetͣr globi: ascendẽtes
qͣi de putxo magno.rursꝰ q decidentes ĩ xũdẽ. Qͥ cũ ꝑ¬¬
ductus eem̃ repente ductorm̃s disparuit: ac me solũ
ĩ medio tenebrar̃ ⁊ horride uisionis reliqͥt. At cũ glo¬

Expanded text:
cogitare coepi quod hic fortasse esset infernus, de cujus tormentis intolerabilibus narrare saepius audivi. Respondit cogitationi meae ductor qui me praecedebat: Non hoc, inquiens, suspiceris; non enim hic infernus est ille quem putas. « At cum me hoc spectaculo tam horrendo perterritum paulatim in curari incipere loca et tenebris omnia repleri. Quas cum intrassemus, in tantum paulisper condensatae sunt, ut nihil praeter ipsas aspicerem, excepta duntaxat specie et veste ejus qui me ducebat. Et cum progrederemur sola sub nocte per umbras, ecce subito apparent nobis crebri flammarum tetrarum globi ascendentes quasi de puteo magno rursusque decidentes in eumdem. Quo cum perductus essem, repente ductor meus disparuit ac me solum in medio tenebrarum et horrendae visionis relinquit. Ac cum i
Abbreviated transcription (Latin):
possit mutare: ⁊ ꝯu̾tere gena ⁊ mstit̾uta nateͦ.
Deinde ubi ñ tulert̃ sermonẽ xp̃i discipłi xiꝰ s au¬
dientes ꝙ carnẽ suã daret mandueare. ⁊ sangͥnẽ
suũ ad bibendͥ : recedebãt. Solꝰ aut̃ petrꝰ dix̃. uer¬
ba uite et̾ne h̃s. ⁊ ego a de qͦm recedã: Neigitꝰ płe

Expanded text:
possit mutare, et convertere genera instituta naturae. Deinde ubi non tulerunt sermonem Christi discipuli ejus, audientes quod carnem suam daret manducandam et sanguinem suum daret bibendum, recedebant. Solus autem Petrus dixit: « Verba vitae aeternae habes, et ego a
Abbreviated transcription (Latin):
nactis tꝑ̃e definctꝰ est: s diluculo reuiiuscẽs ac re¬
pente residẽs om̃s qͥ corꝑi flentes assederãt timoꝵe
amabat ꝙius młtũ tͤmẽs ⁊ pauid̾a remãsit. Qt alle
ꝯsolatꝰ noli inqͥe tiuiere qr iam uere surrexi a morte
ͣ tenebar: ⁊ apd̾ hoĩes sum iter̃ uute ꝑmissus. Non
simili ex hoc tꝑ̃e uiuend̾ est. statim q ꝯsurges. abi¬
itraa susule oratorut. Et usq ad diẽ ĩ orõe ꝑsntemo

Expanded text:
noctis defunctus est; sed diluculo reviviscens ac repente residens, omnes qui corpori flentes assederant, timoreamabat, quamvis multum tremens et pavida, remansit: quam ille consolatus: « Noli, inquit, timere, quia jam vere resurrexi a morte qua tenebar, et apud homines sum iterum vivere permissus; non simili ex hoc tempore vivendum est. » Statimque surgens abiit ad villulae oratorium, et usque ad diem in oratione
Abbreviated transcription (Latin):
sibi ip̃i ietentãs: statĩ panꝑib distͥbuit . sec młto
post scłr c̾is absolutꝰ. ad monast̾im mailros qd̾ tĩ¬
d flũis cirꝯf luxu maxima ex ꝑte claudit᷑ ꝑuenit.
Accepta q tonsura. locũ secͤte mansionis ꝙͣ p̾uid̾at
abbas intrauit: ⁊ ibi usq ad drem mortis in tanta
mẽtis ac corꝑis ꝯt̾ tõne durauit. ut młta illũ q̃ ali¬
os lat̾ent uł horrenda uł desid̾anda uidisse: ⁊̃ si ling᷑

Expanded text:
ibus distribuit. Nec multo post saeculi curis absolutus ad monasterium Mailros, quod Tuidi fluminis circumflexu maxima ex parte clauditur, pervenit; acceptaque tonsura, locum secretae mansionis quam praeviderat abbas, intravit: et ibi usque ad diem mortis in tanta mentis et corporis contritione duravit, ut multa illum, quae alios