comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
remias. simutauit et hiops pellem suam et
pardus uarietatẽ suã. Ergo hic chusi nigrũ
et ethiopen inimicũ suumꝰ saulẽ significat.
et dicit hoc. Quo modo ethiops pellẽ mu
as eiꝰ uinci non potest. O uo modo enĩ ethi¬
opss pellis mutare non potest.ita et illiꝰ
malitia mutare ñ potest. dem̃quid dicit.
Dñe deus m̃s si feci istut. hoc est sifeci illi
aliquid mali. siest iniquitas inmanib¬
in manib meis. sireddidi retribuentib michi
mala. Uidete quro dicat. ego ꝓmalis bonared¬
di. ille ꝓhosꝰis mala. Manifestũ est igitur. qm̾
contrasaul psalmus iste cantatus est. Et grãs

Expanded text:
remias: Si mutabit Aethiops pellem suam, et remias: Si mutabit Aethiops pellem suam, et pardus varietatem suam . Ergo hic Chusi nigrum et Aethiopem, inimicum suum Saulem significat. Et dicit hoc, quomodo Aethiops mutare nona ejus vinci non potest. Quomodo enim Aethiops pelles mutare non potest, ita et illius malitia mutari non potest. Denique quid dicit: Domine Deus meus, si feci istud, hoc est, si feci illi aliquid mali. Si est iniquitas in manibus meis, si reddidi retribuentibus mihi mala. Vide quid dicat: Ego pro malis bona reddidi, ille pro bonis mala. Manifestum est igitur quoniam contra Saul psalmus est. PSALMUS IX. Jes
Abbreviated transcription (Latin):
detribu beniamin. Demus et alium testi¬
moniũ. ne dubitare possimus semei ille ꝗ
inmonte oliueti. eo tempore quan do daun
fugiebat filium suũ ab salon dicit hoscriri
Et ȩcce in quid semei decognatione saul. de
tribu beniamin. La pioes m quid ia cebat in
dauit et dicebat. Egre dere egredere uir
san guinarii. Eo tempore quandodicit u¬
nus deducib eius nomine abisai. Ua dam
m quid et interficiam eũ. Ourd dicit ei dd.
Duid michi et uobis filu sarinȩ ecce inquid
quidelumbis meis egressus est. pugnat cõ¬
tra me. et miramina sifilius iemini. hoc est
detribu beniamin. detribi saul. qui fuit¬
sem per inimicus meus. Hoc totũ quaredi¬
xi ut ostenderet gemini tribũ eẽ beniamĩ.
Drximus quid sit beniamin. diximus no¬
m̃patris. Uidea mͦ qurosit chusi filius gemi¬
ni.Chus lingua ebrea. interptat᷑ et hiops.
Hoc est nigerꝰ et tenebro sus. qui talẽ hab⁊
animã quale et corpꝰ. de quo dicit et ihe¬

Expanded text:
de tribu Benjamin. Demus et aliud testide tribu Benjamin. Demus et aliud testimonium ne dubitare possimus. Semei ille qui in monte Oliveti eo tempore quando David fugiebat filium suum Abessalon, dicit hoc Scriptura: Et ecce, inquit, Semei de cognatione Saul de tribu Benjamin. Et lapides, inquit, jaciebat in David, et dicebat: Egredere, egredere, vir sanguinarius. Eo tempore quando dicit unus de ducibus ejus nomine Abisai: Vadam, inquit, et interficiam eum, quid dicit ei David? Quid mihi et vobis, filii Sarviae? Et ecce, inquit, qui de lumbis meis egressus est, pugnat contra me, et miramini si filius Jemini, hoc est, ex tribu Benjamin, de tribu Saul, qui fuit inimicus? Hoc totum quare dixi? ut ostenderem Jemini tribum esse Benjamin. Diximus quid sit Benjamin, diximus nomen patris, videamus quid sit Chusi filius Jemini. Chus lingua Hebraea interpretatur Aethiops, hoc est, niger et tenebrosus. Qualem habet animam, quale et corpus, de quo dicit Je
Abbreviated transcription (Latin):
sit duod ecĩ nominũ beniamin. In ter pretat᷑
quando mortua est rachel inefrata. Oculis nr̃
sepulchrũ iuidimus exempla non querimus
Eo igitur tẽpore quando morie batur rache
peperit inquid infantẽ. et uocauerunt nom̃
ipsius mulieres. siue ipsa quemorie baturbi¬
nonm. hoc est filius doloris mei. E contra¬
rio uero iacob patr̃e dolorẽ matris uertit
in głam. Et non eũ uocauit benonin hoc
est filius doloris mei. sed beniamin hoc
est filius dextere. hoc est uirtutis meę
Ben iamin igitur exduob compositũ no¬
m̃ est. ex filio. et exdextera. benenin dici¬
tur filius. iam indicit᷑ dextera. Sciamꝰ igit᷑
semper tribũ beniamin appellari iemini
legimus in regnorũ libro eotẽpore quod
desaul scribitur. Et ecce inquid uir detribi
beniamin nomine saul filius in qurd chi
filius abihel. filius iethra. filius iether. fill
iera. filius iemini: et statim ibidicitur uir
gemineus. hoc est detribu ieminea. hoc est

Expanded text:
sit de duodecim, nomine Benjamin. Interpretatur asit de duodecim, nomine Benjamin. Interpretatur a quando mortua est Rachel in Ephrata oculis nostris sepulcrum vidimus, exempla non quaerimus. Eo igitur tempore quando moriebatur Rachel, peperit, inquit, infantem, et vocaverunt nomen ipsius mulieres, sive ipsa quae moriebatur, Benoni, id est, filius doloris mei. Econtrario vero Jacob pater dolorem matris vertit in gloriam, et non eum vocat Benoni, hoc est, filius doloris mei, sed Benjamin, hoc est, filius dextrae, hoc est, virtutis meae. Benjamin igitur ex duobus compositum nomen est, ex filio et dextra. Ben enim dicitur filius, Jamin, dicitur dextera. Sciamus igitur semper tribum Benjamin appellari Jemini. Legimus in Regnorum libro, eo tempore quo de Saul scribitur, Et ecce, inquit, vir de tribu Benjamin nomine Saul, filius, inquit, Chis, filius Abihel, filius Jetta, filius Jether, filius Jera, filius Jemini. Et statim ibi dicitur vir Jeminaeus, hoc est, de tribu Jeminaea, hoc est,
Abbreviated transcription (Latin):
et preparari. Eo tẽpore quo chusi mandauit
uerba ad dauit. dauit cantauit psalmũ istũ
dño. Qm̃ achito fel con silia sunt dissipatu h¬
oc illi dicunt: et reuera rationabilit̾ errauer̃.
Sed diligent̃ legamus scripturas. ibi enĩ itascri¬
ptũ est. Qm̃ iste chusi filius sit arachi: deinde
ille chusi paliã lnterã scribitur in regnoꝵ. Ibi
chus persa mech scribitur: hic aũt chus persin
lit terã scribitur. deinde illechus filius arachi.
un demulti grecorum nescientes legunt: chu¬
dauit. U idetis ergo qm̃ et in lectione errant
greci ma nifestissimũ ergo est secundum regu¬
las scripturũ. Qm̃ ille chusi filius arachi iste
chusi dicitur gemini: quia diximus ille chusi
filiũ arachi. Quis est iste gemini: et debemus
syiritalib spirita lia com parantes inuenire no¬
minis istius regulam. ubi in uenimꝰ inscriptu¬
riᷤ gemini. Nullidubium est qui intribuna

Expanded text:
et praeparare; eo tempore quo Chusi mandavit et praeparare; eo tempore quo Chusi mandavit verba ad David, David cantavit psalmum istum Domino, quoniam Achitophel consilia sunt dissipata. Hoc illi dicunt, et revera rationabiliter enarraverunt: sed diligenter legamus Scripturas, ibi enim ita scriptum est, quoniam iste Chusi filius sit Arachitae. Inde ille Chusi per aliam litteram scribitur in Regnorum libro: ibi Chus per SAMECII scribitur, hic autem Chus per SIN litteram scribitur. Deinde ille Chus filius Arachi: unde multi Graecorum nescientes legunt, ChuDavid. Videtis ergo quoniam et in lectione errant Graeci. Manifestissimum ergo est secundum regulam Scripturarum, quoniam ille Chusi filius est Arachi, iste vero Chusi dicitur Jemini. Quia diximus illum Chusi fuisse filium Arachi, quis est iste Jemini? Et debemus spiritualibus spiritualia comparantes invenire nominis istius regulam. Ubi invenimus in Scripturis, Jemini? Dubium non est quin tribus una
Abbreviated transcription (Latin):
parit̃ int̃ pretari non possumus. sufficit nob̾
de sexti psalmi titulo disputasse. Nunc uen
amus ad sept̃i psalmi exordium quod ita incipi
psalmus dauit quem cantauit dño: ꝓu̾biᷤ chul
filu gemini multos scio ⁊ certe eruditissimos
uiros. hunc titulũ ita int̾p̃tatũ fuisse. Eo mn¬
quid tẽpore quo in surrexit absalon contra
dauit patre suum. ꝯuesouos ut patientius au¬
diatis. scripturas eñi interpretari uolumꝰ non¬
declamare. Eo igitur tẽpore quo insurrexit
absalon contra dauit. Unus de amici chusidauit
nomine. uoluit ire cumdauit. sed dauit remi¬
sit ad absalon: ut acito felis consilia dissiparet
Eotẽpore quo achito fel dedit consilium. ut
absalon statim persequeretur in paratũ. et
inter ficeret eũ. Chusi ergo dedi consilium.
et dissipauit consilium achito fel: et misit
ipse chusi nuntium ad dauit dicens. Hec et hec
preparat absalon. et cepit dauit fuire dauit.

Expanded text:
pariter interpretari non possumus, sufficit nobis pariter interpretari non possumus, sufficit nobis de sexti psalmi titulo disputasse. nunc uenamus ad septimi psalmi exordium quod ita incipit: Psalmus David quem cantavit Domino pro verbis Chusi filii Jemini. Multos scio et certe eruditissimos viros, hunc titulum ita interpretatos fuisse: Eo, inquiunt, tempore, quo insurrexit Abessalon contra Dauid patrem suum - quaeso uos, ut patientius audiatis: scripturas enim interpretari uolumdeclamare. Eo igitur tempore quo surrexit Absalon contra David, unus de amicis David nomine Chusi voluit ire cum David, sed David remisit eum ad Absalon, ut Achitophel consilia dissiparet. Eo tempore quo Achitophel dedit consilium, ut Absalon statim persequeretur David imparatum, et interficeret eum: Chusi ergo dedit consilium, et dissipavit consilium Achitophel, et misit ipse nuntium Chusi ad David dicens, haec et haec praeparat Absalon. Et coepit fugere David,
Abbreviated transcription (Latin):
futura est beati tiroo nr̃a. totũ quod ꝓmittit᷑
defuto ẽ. Alu regnent. alii possideant. aliiglo¬
rientur. Noshic simꝰ miseri. ut postea felices
tis ergo quantasint contexta misteria: ꝓea qͥ
hereditate consequitur. Quiin quinto psal mo
tionẽ dñi pertinet. quediei octaua est. Nos
enĩ et diem primum habemꝰ et diem octaũ¬
Octaua dies post sabbatũ prima in principi¬
o.longũ est siuoluerimus dicere deoctonan¬
onumero quo modo octo beatitudines sint
in matheo: quo modo incentesimo oc tauo de¬
cimo psalmo singule littẽ octenoꝰ u̾sos habent
Ouomodo xu psalmi sint gͣduum. quomͦ septẽ
zocto sint. quomodo & eccłesiastes dicat. Date
partẽ .uii. ⁊date partem.uiii. Quomodo oriental
qui accepit regnum. hoc ẽ quod nunc dicit᷑. ꝓ
octaua. Octaua enim nos accipimus regnũ caeloꝵ
Unde dicit. dñe ne infurore tuo arguas me nes
mira tua corripias me. Sed qm̃ deduob psalm

Expanded text:
Futura est beatitudo nostra: totum quod promittitur Futura est beatitudo nostra: totum quod promittitur de futuro est. Alii regnent; alii possideant; alii glorientur. Nos hic sumus miseri, ut postea felices tis ergo quanta sint contexta mysteria, pro ea quae haereditatem consequitur. Quia in quinto psalmo tionem Christi pertinet, quae dies octava est. Nos enim et diem primum habemoctaua dies est post sabbatum, prima in principio. longum est, si nunc uoluerimus dicere de octonario numero, quomodo octo beatitudines sint in Matthseo, quomodo in centesimo octauo decimo psalmo singulae litterae octonos uersus habeant, quomodo quindecim psalmi sint graduum, quomodo septem et octo sint et quomodo Ecclesiastes dicat: date partem septem, date partem octo, quomodo orientalis qui accepit regnum. hinc est, quod nunc dicitur de octaua; in octaua enim nos accepimus regna caelorum, unde dicit: domine, ne in furore tuo arguas me neque in ira tua corripias me. sed quoniam de duobus psalmis
Abbreviated transcription (Latin):
Sed quicũꝙ peccatorẽ fũt et heretici nat᷑ ã tui
dulcedinis. uitio suo uertunt inamaritudin̾e.
Et letentur om̃s qui sperant inte . Illiꝑeant:
et ȩccłastici letent᷑. In ȩt̾nũ exultabũt. Hic inet̃¬
nũ ñ depresenti scło debemꝰ dicere: sed de futuro.
Deniq nondix̃ in scło eaultãt. sed exultatũt.
defut᷑o dicit᷑. Hic enĩ tristitia est. ibi trtitia.
Aeretici in p̃senti rident: sed infut̃o lugebunt.
Nos uero in p̃sentilugebimꝰ: ut in futuro ride¬
amꝰ. In ȩt̃nũ exultabũt. Que erit exultatio scõꝵ
uirorũi et habitałi in eis. Felices erũt. qm̃ ospi
lices qui tabernaculũ ap̃i erunt. et głabunt̃
inte om̃s qui diligũt nom̃tuũ. Qui cũꝙ dilig̾
ñdixit qui ument: sed qui diligũt Ubicũꝙ
enĩ timor est. ibi ñ est dilectio. Per fecta quiope¬
quro dilectio: foras mittit timorẽ. Qui cũq
eñĩ diligũt nom̃ dñi illi głabunt᷑. Gloriabũt.

Expanded text:
sed quicumque peccatores sunt et haeretici, naturam tuae dulcedinis vitio suo vertunt in amaritudinem. Et laetentur omnes qui sperant in te. Illi pereant, et ecclesiastici laetentur. In aeternum exsultabunt. Hic, in aeternum, non de praesenti saeculo debemus dicere, sed de futuro. Denique non dixit, in saeculo exsultant, sed exsultabunt, de futuro dicitur. Hic enim tristitia est, ibi vero laetitia. Haeretici de praesenti rident, sed in futuro lugebunt. Nos vero in praesenti lugemus, ut in futuro rideamus. In aeternum exsultabunt. Quae erit exsultatio sanctorum virorum? Et inhabitabis in eis. Felices erunt qui Christlices qui tabernaculum Christi erunt. Et gloriabuntur in te omnes qui diligunt nomen tuum. Quicumque diligit qui timent, sed, qui diligunt. Ubicumque enim timor est, ibi non est dilectio. Perfecta quippe dilectio foras mittit timorem. Quicumque enim diligunt nomen Domini, illi gloriabuntur. Gloriabuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
lectus eẽ uideatur. Scd̾m ordinẽ lectus ẽ
psalmꝰ. ex dispensatione dĩ putofactũ ẽe. ut qd̾
uobis ꝓderat in ordine exponeiroi. hodię recita¬
taretur. Quartus decimus psalmꝰ lectus ẽ. quod
quia quarta decima die agnus immolatur. Quar
ta decima die immolatur. quandoluna plena
ẽ. quando nichil deest delumine. Uidete ergo
quoo xp̃s non i molatur nͥ in ꝑfecto et pleno
lumine. Qm̃ ergo quartadecima die im molã¬
dus ẽ uobis agnꝰ. N ũc ꝓpheta mirat. et interro¬
gat. dñe quis habitabut in tabernaculo tuo. uõ

Expanded text:
lectus esse videatur, secundum ordinem lectus est psalmus. Ex dispensatione Dei puto factum esse: ut quod vobis proderat, in ordine exponendi hodie recitaretur. Quartuquia quartadta decima die immolatur, quando luna plena est, quando nihil deest de lumine. Videte ergo quod Christus non immolatur, nisi in perfecto et pleno lumine. Quoniam ergo quarta decima die immolandus est vobis agnus, nunc propheta miratur, et interrogat: Domine, quis habitabit in tab
Abbreviated transcription (Latin):
seet in monte sco tuo. Non priꝰ in mnonte: et pos
in tabernaculo. sed priꝰ intabernaculo: et itan
monte. Tabernaculũ non est firma domꝰ. Ta¬
bernaculũ ñbabet fundam̃tũ. s huc illucq
mutatur. et cumtrans migrante migrat. ꝓpt̾¬

Expanded text:
scet in monte sancto tuo? Non prius in monte, et postea in tabernaculo: sed prius in tabernaculo, et ita in monte. Tabernaculum non est firma domus, tabernaculum non habet fundamentum: sed huc illucque mutatur, et cum transmigrante migrat: qu
Abbreviated transcription (Latin):
dixit oꝑatur sapientiam: oꝑatur fortitudi-¬
nem. & haec quidem uirtutes optime sunt.¬
Verbicausa. sapientia nobi ꝓdest fortitudo nob
ꝓdest ut perse cutionibus resistamus. De m̃ñ
tẽperantia & castitas nobis ꝓdest. neꝑdamuꝰ
& mat̾ omĩũ. Dicat aliꝗs quomodo iustitia
maior ẽ cetĩs uirtutibꝰ: Ceteras uirtutes
habentẽ de me delectat. iustitia non delec¬
castus: castitas mea lȩtitiamea ẽ. Ceterum
iustitia non ꝓdest habenti: sed cȩteris mise¬
ris non habentibꝰ. Iac aliquẽ pauperem.¬

Expanded text:
tiam, operatur fortitudinem. Et hae quidem virtutes optimae sunt. Sapientia nobis prodest, fortitudo nobis prodest, ut persecutionibus resistamus. Deinde temperantia et castitas nobis necessariae suntt mater omnium. Dicat aliquis: Quomodo justitia major est caeteris virtutibus? Caeterae virtutes habentem delectant: justitia non deleccastus, castitas mea laetitia mea est. Caeterum justitia non prodest habentibus, sed caeteris miseris non habentibus. Vel aliter: Et oper
Abbreviated transcription (Latin):
impietatũ eorũ expelle eos quod dic̃ hoc est ab
impietatib augent. Et cotidie congregãt ut plu¬
res habent impietates ꝓͥpt̾ ea expelle eos. Uñ.
ab ea hereditate consequit᷑. Hoc est ȩccła. que

Expanded text:
impietatum eorum expelle eos. Quod dicit, hoc est: Abimpietatum eorum expelle eos. Quod dicit, hoc est: Abimpietatibus augent, et quotidie congregant, et plures habent impietates, propterea expelle eos. Unde? Ab ea quae haereditatem consequitur. Tu expelle e
Abbreviated transcription (Latin):
re nolũi sentiant uidicẽ. Iudica illos d̃s̃. Quare.
qua causa : Sequitur. Decidant acogitationib
Sienĩ in presenti reddideris illis quod merent᷑.
in cipiant recedere amalis cogitationib suis. quã¬
du te iudicẽ non sentiũt: ñtiment. Decidant
acogitationib suiᷤ. E gregie dix̃ acogitationib
suis. Cotidie er̃ heretici. mutant dogmata sua.
Deniꝙ siuir eccła sticꝰ descripturis erudit̾ c̃tẽ¬
derit contra eos. et descripturis scĩs coarguerit
eos. statĩ requirũt quod aliũ nouũ dogia repꝑi¬
ent. Non querant quomodo saluent᷑. s quomͦ
superait. Propt̃ea nũc dix̃. Decidant acogitati oĩ
b suis Purimis. et tehabeant unã cogitationẽ
securdũ multitudinẽ impietatũ eorũ expelle
eos. Nondix̃ expellãt decęlo eos expellat. de
terra eos expellat. Unde eos expellat scrip¬
pon. Debemꝰ ergolegere secundũ multitudinẽ

Expanded text:
re nolunt, sentiant judicem. Judica illos, Deus. Quare? re nolunt, sentiant judicem. Judica illos, Deus. Quare? qua de causa? Sequitur: Decidant a cogitationibus suis. Si enim in praesenti reddideris illis quod merentur, incipiunt recedere a malis cogitationibus suis: quamdiu te judicem non sentiunt, non timent. Decidant a cogitationibus suis. Egregie dixit, a cogitationibus suis. Quotidie enim haeretici immutant dogmata sua. Denique si vir ecclesiasticus de Scripturis eruditus contenderit contra eos, et Scripturis sanctis coarguerit eos, statim requirunt, quomodo aliud novum dogma reperiant. Non quaerunt quomodo salventur, sed quomodo superent. Pbus suis, et te habeant unam cogitationem. Secundum multitudinem impietatum eorum expelle eos. Non dixit, unde eos expellat: de coelo eos expellat, de terra eos expellat: unde eos expellat Scripερον. Debemus ergo legere: Secundum multitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
more suo: quianecincorde habent. Cor eoꝵ ua-¬
Ue enim insidiantur cor hereticoꝵ. omnibus quos
decipit. Sepulchrum patensẽ. gut tor eoꝵ. Infe¬
lices sunt heretici qui sepulchra sunt de albata.
plena ossib mortuorum. Sepulchrum patensẽ.
guit᷑ eorum. Arriu eun omiusceteri heretici. lin-¬
gut tur eorum. Egregie dicit patens. Quando¬
cumq enim uult aliquis deceptꝰ int̾re paratus est
hereticus ⁊ suscipit. Num quã heretici cladunt
gut tur eorũ linguis suis dolose agebãt. Aliut
incorde tenebat᷑. aliut in serinone pollicebãt᷑.
nĩ quod nemini possint induci sippherãt anti¬
ap̃m. Lucẽ ꝓferunt ut celent tenebrã. ut per
lucẽ ducant ad tenebras. linguis suis doloscage
bant iudica illos deus. Sciant te ẽẽ iudicẽ. sciãt
te respicere reshumanas. qui uidicaturus infi¬
nẽ es.etiã in presentis uidica. Qui generalit̃ iu¬
dicat᷑us es. nũc ex parte uidica. Qui patrẽ senti¬

Expanded text:
in ore suo, quia nec in corde habent. Cor eorum vain ore suo, quia nec in corde habent. Cor eorum vae enim insidiatur cor haereticorum omnibus quos decipit. Sepulcrum patens est guttur eorum. Infelices sunt haeretici, qui sepulcra sunt dealbata, plena ossibus mortuorum. Sepulcrum patens est guttur eorum. Arius, Eunomius, et caeteri haeretici linguttur eorum. Et recte dixit, patens quandocumque enim vult aliquis deceptus intrare, paratus est haereticus, et suscipit. Numquam haeretici claudunt suum. Linguis suis dolose agebant. Aliud in corde tenebant, aliud in sermone pollicebantur.nim quod nemo possit induci, si proferant Antichristum. Lucem proferunt, ut celent tenebras, ut per lucem ducant ad tenebras. Judica illos, Deas. Judica illos, Deus. Sciunt te judicem, sciunt te respicere res humanas. Qui judicaturus in fine es, etiam in praesenti judica. Qui generaliter judicaturus es, nunc ex parte judica. Qui patrem senti
Abbreviated transcription (Latin):
aũt inmultitudine misericordiȩ tuȩ. In troibo
in domũ tuã. illi ininiquitate sua. Egredien¬
tur delomo tua. ego in tua mida in gredior
in domũ tuã. In troibo indomũ tuam. que
re tuo. ip̃e est domus que et tẽplũ. Domine
Ego quidẽ cupio in trare inomũ tuã. et uolo
dala ponũt inimici mei. Et me in domũ tuã
ire cupientẽ. laqueo ponũt in itinere. ꝓpt̃ ea
quesore. ut dirigas pedes meos usq ad finem¬
in uia tua. Meũ est pedes ponere inuita tua.
tuum est cordirigere gre̾sos meos. ꝓpt̾ inumi¬
cos meos dirige in conspectu meo uiam tuã.
Hocẽ uiam tuã rectã fac ꝓpt̾ inimico̾ meos.
qui in sidiantur michi. Que ẽ autem ista uia
lectio scripturarum. hoc est ne inscripturis
tius ꝑquas in gredi cupio incellam tuam cor¬
ruam. Omnis enĩ quimale intelligit scrip
ueritas. Describunt᷑ beretici describit᷑ uir san¬
gumarius ⁊ dolosus: quemhabominabit᷑ dñs. Non
ẽ more eorum ueritas. Non habent xp̃i ueritatẽ

Expanded text:
autem in multitudine misericordiae tuae, introibo in domum tuam. Illi in iniquitate sua egrediuntur de domo tua, ego in tua misericordia ingrediar in domum tuam, Introibo in domum tuam, quae c. Ipsa est domus quae et templum. Domine, Ego autem cupio intrare in domum tuam et volo dala ponunt inimici mei, et mihi in domum tuam ire cupienti, laqueos ponunt in itinere; propterea, quaeso te, ut dirigas pedes meos usque ad finem. Meum est pedes ponere in via tua: tuum est corrigere gressus meos: Propter inimicos meos dirige in conspectu tuo viam meam. Hoc est, viam tuam rectam fac propter inimicos meos, qui insidiantur mihi. Quae est autem ista via? Lectio Scripturarum, hoc est, ne in Scripturis tuis, per quas ingredi cupio in Ecclesiam tuam, corruam. Omnis enim qui male intelligit Scriptre eorum veritas. Describuntur haeretici, describitur vir sanguinarius et dolosus, quem abominabitur Dominus. Non est in ore eorum veritas. Non habent Christum veritatem
Abbreviated transcription (Latin):
ea exurge et credant inte plurima toultitudo.
Cum eni exsurrexeris quid aluro deprecamur
reuertere ad patrẽ. Et ꝓpt̾ hanc ilaltum regre
mortuus es. nobis mortuus es. Quod resur¬
dere.Nemo ascendit in clũ. nisi quidecelods¬
scendit. filius hominis qui est in celis. Iudie¬

Expanded text:
ea exsurge, ut credat in te plurima multitudo. Cum ergo exsurrexeris, quid aliud deprecamur, nisi revertere ad patrem? Et propter hanc in altum regremortuus es, pro nobis mortuus es: quod resur altum regredere. Nemo ascendit in coelum, nisi qui de coelo descendit, filius hominis, qui est in coelis. Judi
Abbreviated transcription (Latin):
Exurge dñe mira tua. Qm̃ te nonsenserunt
per bene ficia: sentiant ꝑ iracundiam. Exal¬
tare infinib inimicorũ meorũ. Proinimicis ro¬
gat. ut mimicorũ finib exaltetur. Cum eñi mm¬
micieẽ cessauerint. tunc tudñe exaltaueriᷤ ineis.

Expanded text:
e, in ira tua. Quoniam te non senserunt per beneficia, sentiant per iracundiam. Et exaltare in finibus inimicorum meorum. Pro inimicis rogat, ut in inimicorum finibus exaltetur. Cum inimici esse cessaverint, tunc tu, Domine, exaltaberis in eis.
Abbreviated transcription (Latin):
quilocunt᷑ m̃daciũ. Rem nouã uideo quimalũ
operat᷑ hodio habet᷑. quim̃tit᷑ ꝑit. Uideamꝰ quid
sit plus hodio haberi ad ño. anperire. qui ou̾io habe¬
sedadhuc uiuit. Quiaũt loquitur m̃daciũ et pe¬
rit. ĩa eẽ desistit. Ergo infelicior est quim̃daciũ
loquit᷑: quã illequioꝑat᷑ iniquitatẽ. Qui enĩ oꝑat̃
iniquitatẽ hodio habet᷑ adño. Quiaũt loquit᷑ m̃

Expanded text:
qui loquuntur mendacium. Rem novam video. Qui malum operatur, odio habetur: qui mentitur, perit. Videamus quid sit plus, odio haberi a Domino, an perire. Infelix sed adhuc vivit. Qui autem loquitur mendacium et perit, jam esse desistit. Ergo infelicior est, qui mendacium loquitur, quam ille qui operatur iniquitatem, qui enim operatur iniquitatem, odio habetur: q
Abbreviated transcription (Latin):
meam superme. Hoc dauit dicere non po¬
test. hoc ꝓprie saluatori conuenit quinon
peccauit. Consumetur nequitia peccatorũ
et dirigens iustũ. Non potest mea iustitia a¬
rigi. nisi illoꝵ iniquitas impleta fuerit. uide¬
lice iudeoꝰ. Nisi conũsi fueritiꝰ gladium suis
uibrauit. Iste locus duplicem recipit intelle¬
gentiam. Multi enim putant dedõ dictum¬
ut u̾bi causa dicatur adpeccatores. ⁊ quid dici
nisi conũsi fueriti̾ gladium suum iubrauit
loc est nisi egeriti penitentiam. dñs uoꝰ gladi
suo pcutiet. Sed uideamus sibanc sequentia
aptari possunt ꝑsone dñi. Arcum suum te¬
tendit: parauit illum. Hoc potest dici de
deo.: millo parauit uasa mortis. Hoc difficile
ẽ dñs enim non habet uasa morti. s uasauite
suꝑ personam saluatoris hoc ueri quod seꝗtꝰ

Expanded text:
meam, etc. Hoc David dicere non potest: hoc proprie Salvatori convenit, qui non peccavit. Consumetur nequitia peccatorum, et diriges justum. Non potest mea justitia dirigi, nisi illorum iniquitas impleta fuerit, videlicet Judaeorum. Nisi conversi fueritis, gladium suum vibrabit. Iste locum duplicem recipit intelligentiam. Multi enim putant de Deo dictum, ut dicatur ad peccatores. Et quid dicit? Nisi conversi fueritis, gladium suum vibrabit: hoc est, nisi egeritis poenitentiam, Dominus vos gladio suo percutiet. Sed videamus si consequentia aptari possint personae Domini. Arcum suum tetendit, etc. Hoc potest dici de Deo. Et in illum paravit vasa mortis. Hoc difficile est: Dominus enim non habet vasa mortis, sed vasa vitae. super persona Salvatoris. Hoc ve
Abbreviated transcription (Latin):
ardent libidine uitiis et passionib istiuictiꝰ
una diabolo. sagittas suas ardentib effecit:
pulchre dixit ardentib non dixit arsuriᷤ.
hoc est quiarsi sunt sagittas ipsius. sed quoꝵ¬
rit in iustitiã. concepit dolorẽ. et peꝑit iniꝗ¬
cepit. sic parturit. sic nutrit. sic exaltat. Lacũ
aperuit et effodit eũ. et incidit in foueam
quã fecit. Diaboli. ipse est lacus q̃ et fouea.
Lacum aperuit. sed qm̃ non potest aquã con¬
tinere. scđmꝰ ieremiã. ꝓpt̾ea lacus illius uer¬
abolisunt. Con uertetur dolor enis in caput
Quo modo sialiquis mittat in altũ lapidẽ.
et non sit cautus. et lapis uenerit in capud
eiꝰ suouul nere uulneratus sic et diabolus
hoc ciditur sua suꝑbia. Et exaltatur et corruit¬

Expanded text:
ardent libidine, vitiis, et passionibus: isti victi sunt a diabolo. Sagittas suas ardentibus effecit. Pulchre dixit, ardentibus: non dixit, arsuris: hoc est, qui arsuri sunt sagittis ipsius: sed quorriit injustitiam, concepit dolorem, et peperit inicipit, sic parturit, sic nutrit, sic exaltat. Lacum aperuit, et effodit eum, et incidit in foveam quam fecit. Diabolus ipse est lacus, ipse est fovea. Lacum aperuit. Sed quoniam non potest aquam continere secundum Jeremiam: propterea lacus illius verinem. Convertetur dolor ejus in caput Quomodo si aliquis mittat in altum lapidem, et non sit cautus, et lapis venerit in caput ejus, suo vulnere vulneratur: sic et diabolus occiditur sua superbia, exaltatur, et corrui
Abbreviated transcription (Latin):
Non speraui ingladio meo. non speraui mur¬
tute mea. sed speraui in auxilio meo. N equan¬
dorapiat ut leo animã meam. Hoc conuenu
sauli. ab salone ñ conuenit. Quo modo enĩ pote¬
rã absalon leonẽ uocare: de quodic̃. Parcite pi¬
ero meo absalon. Siibi illum puerũ uocat
et quasi infantulum: et ignorantẽ : quo mod
hic leonẽ predicat. hoc in terim secuirdum
storiã: et multa sunt que dicantur. et totus p¬
mus in persona saul in terpretari potest. Ce¬
terũ quia nobis curaẽ non solũ secun dum st¬
riã. sed et scđm spiritalẽ in tellegentiam mi¬
pretari. Chusi istum ethiopẽ. ñ alium nisidi¬
bolum in terpretari. Querit̾ iste chusi. quo¬
mͦ filius sitieiMini. Quomꝰ diabolus ethiops
filius sit dextere quod ethiops est. uisio est
Quod filius dextere est creatus adõ. recte
deisto dicitur. nequando rapiat ut leo ani¬
mam meam. Ad uersarius nr diabolus qui¬

Expanded text:
Non speravi in gladio meo: non speravi in virtute mea; sed speravi in auxilio tuo. Ne quando rapiat ut leo animam meam, etc. Hoc convenit Sauli, Abessalon non convenit. Quomodo enim poterat Abessalon leonem vocare, de quo dicit: Parcite puero meo Abessalon? Si ibi illum puerum vocat, et quasi infantulum et ignorantem: quomodo hic leonem vocat? Hoc interim secundum historiam, et multa sunt quae dicantur, et totus psalmus in persona Saul interpretari potest. Caeterum quia nobis curae est, non solum secundum historiam, sed et secundum spiritualem intelligentiam interpretari: Chusi istum Aethiopem non alium, nisi diabolum interpretamur. Quaeritur, iste Chusi quomodo filius sit Jemini: quomodo diabolus Aethiops filius est dextrae? Quod Aethiops, vitio suo est: quod filius dextrae est, creatus a Deo: recte de isto dicitur: Ne quando rapiat ut leo animam meam. Adversarius noster diabolus qua
Abbreviated transcription (Latin):
res suas. In tellege clamorẽ meũ. Cbamor in:
scripturiꝰᷤ ñ uocis sed cordis. ẽ. Demq ad moysen
dic̃. Ourd clamas adme. cũ moyses ante ñcla¬
massẽt. Intellege clamorẽ meũ. Et apłs dam̃ã¬
tes in cordib ur̃is abba pat̾. Utiq ut clamat ñ
incorde damat. sed in linguaclamat. Et quo¬
modo dic̃ apostolꝰ clamanteᷤ incordib uris
Quando igit᷑ gemitꝰ nr̃ et conscientia deprecatꝰ.
istũ clamorẽ intelligit ds̃. Unde dicit et hiere¬
mias non sileat pupilla oculi mei. Uide at ꝗd
dicat. Nontaceat pupilla oculi mei. Et aliqͥn¬
do pupilla oculi clamat ad dm̃. Utiq sicla¬
mat. lingua clamat non pupilla oculi. Sed qͦmͦ
clamamus in cordib nr̃is quando gemitꝰ dnm̃
deprecatñ. siquando lacrimas ad dm̃ fundimꝰ. et
eo tẽpore pupilla oculi clamat ad dnm. rex m̃s
corpore rexm̃s et deus m̃s: quia regnas inme.
Et ñ regnat peccatũ ꝓpt̾ea ds̃ m̃s es. Tues ds̃

Expanded text:
res suas. Intellige clamorem meum, etc. Clamor in res suas. Intellige clamorem meum, etc. Clamor in Scripturis non vocis, sed cordis est. Denique ad Moysen dicitur: Quid clamas ad me ? cum Moyses ante non clamasset. Intellige clamorem meum. Et Apostolus: Clamantes in cordibus nostris, abba pater . Utique qui clamat, non in corde clamat, sed in lingua clamat. Et quomodo dicit Apostolus, clamantes in cordibus nostris? Quando igitur gemitus noster, et conscientia deprecatur, istum clamorem intelligit Deus. Unde dicit et Jeremias: Non sileat pupilla oculi mei . Videte quid dicat: Non taceat pupilla oculi mei: et aliquando pupilla oculi clamat ad Deum. Utique si clamat, lingua clamat, non pupilla oculi. Sed quomodo clamamus in cordibus nostris, quando cum gemitu Dominum deprecamur: sic quando lacrymas ad Deum fundimus, eo tempore pupilla oculi nostri clamat ad Dominum. Rex meus, corpore. Rex meus et Deus meus, quia regnas in me, et non regnat peccatum: propterea Deus meus es. Tu es Deus
Abbreviated transcription (Latin):
ora ẽ. In nouissima ergo ora finiᷤ ẽ. Infine here¬
ditas infine ꝓea quehereditate consequit. Que
est ista quehereditate consequitur: Michiui¬
detur quod eccła sit. Ip̃a ẽ enĩ quehereditate
consequitur. Psalmꝰ dauit cantat inprinci¬
pio. quod eccła accipiat infinẽ. Quintus ergo
psalmꝰ expersona eocłȩ est. Alii multa inter¬
pretantur. multi dicunt scđm istoriã deisrab¬
elis ppło. quod uelit reuertidebabilone iniu¬
deã. Hoc illi interpretantur. ñ sunt int̾preta¬
ti infin̾e. ñpea quehereditate consequit᷑. Nos
ergo spiritalib spiritalia comparanteᷤ oratioĩ
binris. expersona eccłȩ istũ psalmũ disserȩre ni
tem᷑. Uerba mea aurib percipe dñe. Nullꝰ ha¬
bet hanc fiduciã nisi ȩocła. Qui peccator ẽ. ñ est
ausus dicere uerba mea aurib percipe dñe. Qui
irascit᷑ et maledicit ñẽausus dicere uerba mea
aurib percipe dñe. sed optat ut claudat ds̃ au¬

Expanded text:
hora est . In novissima ergo hora finis est. In finem haereditas, in finem pro ea quae haereditatem consequitur. Quae est ista quae haereditatem consequitur? Mihi videtur quod Ecclesia sit, ipsa est enim quae haereditatem consequitur. Psalmus David cantat in principio, quod Ecclesia accipiat in fine. Quintus ergo psalmus ex persona Ecclesiae est. Alii multa interpretantur, multi dicunt secundum historiam de Israelis populo, quod vellet reverti de Babylone in Judaeam. Hoc illi interpretantur, non sunt interpretati in finem pro ea quae haereditatem consequitur. Nos ergo spiritualibus spiritualia comparantes, orationibus vestris ex persona Ecclesiae istum psalmum disserere nitur. Verba mea auribus percipe, Domine. Nullus habet hanc fiduciam nisi Ecclesia. Qui peccator est, non est ausus dicere: Verba mea auribus percipe, Domine; qui irascitur et maledicit, non est ausus dicere: Verba mea auribus percipe, Domine; sed optat ut Deus claudat au
Abbreviated transcription (Latin):
tellige. Lectus est ingenesi: ipse eẽ coluber. ipse
serpens in paradiso. ipse serpens quiloꝙbatur ad
tus terrȩ heret cetera animalia licet ambulẽt
in terra. tamen ñ omne corpus interra iacẽs hal
licet habeant pedes in terra. tam̃ aliam partẽ cor¬
poriᷤᷤ sursum habent. Ceterũ diabolus hoc est
serpens. et coluber antiqus. Scđ̾m esayam toiꝰ
interra est. et cap̃ et linguã corpus aequale hab

Expanded text:
 ipse est coluber, ipse serpens, qui loquebatur ad tus terrae haeret. Caetera animalia licet ambulent in terra , tamen non omne corpus in terra jacens habent: licet habeant pedes in terra, tamen aliam partem corporis sursum habent. Caeterum diabolus, hoc est, serpens et coluber antiquus, secundum Isaiam totus in terra est : et caput et reliquum corpus aequale hab
Abbreviated transcription (Latin):
fine̾ ꝓea ꝗereditate consequit᷑ psal mꝰdaũ.
multiputant titulos ad psal mos noñꝑti¬
nere. et hoc quaratioe estiment nesciũt.
Siquidẽ non haberent᷑. inebreis. et grecis. et la¬
tinis uoluminib recte putarẽt. Nunc uero in e¬
cum in ebraicis habeant̾ libris. et maxime
iste titulꝰ qui inquinto psalmo prenotatus est
miror eos hoc uelle dicere quod aliꝗo in scri¬
ptura sinecausasit. Siaũt iota unũ et unua pex
nontransiet delege: quanto magis tantaũba
uel sillabe. In fine̾ ꝓea quehereditate conse¬
quit᷑ psal mus daũ hereditas nr̃a. non inprin¬
cipio reꝓmittitur. sed infin̾ẽ mundi. Iudei in

Expanded text:
e haereditatem consequitur, Psalmus David. Multi putant titulos ad psalmos non pertinere. Et hoc qua ratione aestiment, nesciunt. Si quidem non haberentur in Haebreis, et Graecis, et Latinis voluminibus, recte putarent: nunc vero cum in Hebraicis habeantur libris, et maxime iste titulus qui in quinto psalmo est praenotatus, miror eos hoc velle dicere, quod aliquid in Scriptura sine causa sit. Si iota unum et unus apex non transiet de Lege, quanto magis tanta verba vel syllabae! In finem pro ea quae haereditatem consequitur, Psalmus David. Haereditas non in princ
Abbreviated transcription (Latin):
dicimus hoc̃ tredentes loquimur. Semper enm
persone mutantur inpsal mis. Multum est
nunc siuelimus dicere quod quante persone
mundantur. Exurge dñe deus meus in pre¬
cepto quod man dasti. Hoc nos dicimus ꝓ nob̾
passus es. ꝓ nobis crucifixus es. exurge et saluanõ.

Expanded text:
dicimus: hoc credentes loquimur. Semper enim personae mutantur in Psalmis. Multum est nunc si velimus dicere in quot, quantae personae mutentur. Exsurge, Domine Deus meus, in praecepto quod mandasti: hoc nos dicimus, pro nobis passus es, crucifixus es; exsurge, et salva nos.
Abbreviated transcription (Latin):
tabit uixtate malignꝰ.Si enĩ deus igniᷤ ẽ. et ignis c̃¬
sument. qui cũꝙ stipula ẽ. ꝗcũꝙ lignũ est fu᷑ at ab
igne necon sumatur abigne. Neq permanebũt in¬
iusti ante oculos tuos. Quandodicitur neꝙ perma¬
nebunt. ostendit quod aliquando manserĩt. Man¬
serũt aũt aliquando in iusti. añ oculo dĩ. manserũt
dõ expectante penitentiã ipsorũ. Sed qm̃ manser̃

Expanded text:
xta te malignus. Si enim Deus ignis est, et ignis consumens, quicumque stipula est, quicumque lignum est, fugit ab igne, ne consumatur ab igne. Neque permanebunt injusti ante oculos tuos. Quando dicitur, neque permanebunt, ostenditur quod aliquando manserint. Manserunt autem aliquando injusti ante oculos Dei: manserunt Deo exspectante poenitentiam ipsor
Abbreviated transcription (Latin):
mea. quandotibi starecepero. ñ sedere. ñ iacere. sed
stare. Et statueriᷤᷤ supra petr̃a pede̾ meos. Tunc per
sed mane. qm̃ non uis ds̃ iniquitatẽ. Cũ enĩ recede¬
recedere cepero ab iniquitate: statimereor exaudi¬
tionẽ tuã. Neꝙ habitauit iuxtate malignꝰ. Quan¬
do aliquis recedit a nobis quimalꝰ est gratulem.

Expanded text:
mea, quando stare tibi coepero, non sedere, non jacere, sed mea, quando stare tibi coepero, non sedere, non jacere, sed stare: et statues supra petram pedes meos, tunc per sed mane, quoniam non vis, Deus, iniquitatem. Cum enim recedere coepero ab iniquitate, statim merebor exauditionem tuam. Neque habitabit juxta te malignus. Quando aliquis recedit a nobis qui malus est, gratulemur,
Abbreviated transcription (Latin):
et egocupio habere uirtute̾. ꝓpt̾ea tues ds̾ m̃s. hec
ẽ uirtꝰ mea. Alane exaudies uocẽ meã.Quidã sim¬
pliciꝰ int̾pret̾at᷑. Hoc est consurgo diluculo ad
orandũ et dep̃corte. Est quidam et ista in ter¬
p̃tatio. Quid igit᷑. Ma ne nos exaudit. uespere noᷤ
eaudit. medie noctiᷤᷤ non exaudiet ds̃. Sed uidete
ꝗd dicat. Qu̾a diu intenebriᷤ erroriᷤᷤ sũ non me ex¬
audit. Quando uero sol iustitie uenerit in corde
meo tũc exaudit. Mane exaudies uocẽ meam
Noncdixit t̾tia ora. ñdixit sextahora. ñdixit ple¬
na luce. Sed uidete quiddicat. Mane stati ut tene¬
bre fugire ceperĩt. Exaudi statĩ in principio boni
operis me exaudis. Nonqueris fin̾e meũ. est enĩ
tuũ uelle recipere. Mane adstabo tibi.et uidebo¬
Videte ordin̾ẽ. mane. ñ uespere. non intenebris.:
sed mane. Mane ad stabo tibi. Stabo constan ter
et imitabor moysen.Manead stabo tibi. Tibi ad¬
merebor te uidere: et uidebo subaudit᷑ teuidebo.

Expanded text:
es Deus meus, hoc est, virtus mea. Mane exaudies vocem meam. Quidam simplicius interpretantur, hoc est, exsurgo diluculo ad orandum, et deprecor te. Et quae est ista interpretatio, qua dicitur, mane nos exaudit, vespere non exaudit, media nocte non exaudit. Sed videte quid dicat: Quamdiu in tenebris erroris sum, non me exaudit. Quando vero sol justitiae venerit in corde meo, tunc me exaudit: mane exaudies vocem meam. Non dixit, tertia hora, non dixit sexta hora, non dixit plena luce; sed videte quid dicat: Mane, statim ut tenebrae fugere coeperint, exaudis: statim in principio boni operis me exaudis, non quaeris finem. Est enim meum velle, tuum perficere. Mane astabo tibi. Videte ordinem, mane, non vespere, non in tenebris, sed mane. Mane astabo tibi: stabo constanter, et imitabor Moysen. Mane astabo tibi: tibi amerebor te videre. Et videbo. Subauditur, te videbo,
Abbreviated transcription (Latin):
pud. Semꝑ enim ille altus fuit. sed quando dicit exal¬
tauit caput. nr̃m exaltauit capud. Qui deorsum iaceba¬
mus int̾ram. nrm exaltauit capud. Qui curui non potera¬
mus aspicere ad celum. sed ad terram. Uultis scire qm̃
ipse exaltauit capud. et illam mulierem quã ligauerat
diabolus. ipse liberauit et exaltauit capud eius. Qui sem¬
ꝑ incuruata fuit et ad orauit eum: cui sit gła in scła scłorũ¬

Expanded text:
put. Semper enim ille altus fuit. Sed quando dicit: exalput. Semper enim ille altus fuit. Sed quando dicit: exaltavit caput, nostrum exaltavit caput: qui curvistrum exaltavit caput: qui curvi non poteramus aspicere ad coelum, sed ad terram. Vultis scire quoniam ipse exaltavit caput? Et illam mulierem quam ligaverat diabolus, ipse liberavit . Exaltavit caput ejus, quae semper incurvata fuit: et adoravit eum. Cui sit gloria in saecu
Abbreviated transcription (Latin):
habent lucem. amant tenebras. De torrente inuia bibet.
Quiꝰergo bibit dñs detorrente. et gustabit mortem: ꝓp¬
terea exaltauit pat̃. Et dedit ei nomen quod est super
omẽm nom̃. De inde nunc dicitur. detorrente inuia bi¬
bet. Et quia bibet detorrente in uia. ꝓpterea exaltauit.
capud. et quid dicit. Cum exaltatus fuero omĩa traham
adme. Ille est exaltatus. et nos exaltabit. Istius capud exal¬
tatũs ẽ. ceterum draconis capita conquassata sũt: et confrac¬
ta sunt inmari: ꝓpt̃ea exaltauit capud. Non dixit ꝓpt̃ ea
exaltatum est capud eius. hoc ẽ. ab alio exaltętur. Sed qui
se humiliauerit. ipse exaltabit᷑. Ipse enim dicit inȩuagło.
Potestatẽ habeo ponendo animã meam: et potestatem ha¬
beo resum̃di animã meã. ꝓpt̃ ea exaltauit capud. Se ipsũ
exaltauit. quia capud ẽ. omĩum. Aut certe quod dicit exal¬
tauit capud. non se ipsum exaltauit. ꝓpt̃ ea exaltauit ca¬

Expanded text:
habent lucem, amant tenebras. De torrente in via bibit. habent lucem, amant tenebras. De torrente in via bibit. Quia ergo bibit Dominus de torrente, et gustavit mortem, propterea exaltavit eum Pater, et dedit ei nomen quod est super omne nomen. Deinde nunc dicitur: De torrente in via bibit. Et quia bibit de torrente in via, Propterea exaltavit caput. Et quid dicit? Cum exaltatus fuero, omnia traham ad me . Ille est exaltatus, et nos exaltavit. Istius caput exaltatum est: caeterum draconis capita conquassavit, et confracta sunt in mari. Propterea exaltavit caput. Non dixit: propterea exaltatum est caput ejus, hoc est, ab alio exaltatus: sed qui se humiliaverat, ipse exaltavit. Ipse enim dicit in Evangelio: Potestatem habeo animam meam ponendi, et potestatem habeo resumendi eam . Propterea exaltavit caput. Seipsum exaltavit, qui caput est omnium. Aut certe quod dicit: exaltavit caput, non seipsum exaltavit. Propterea exaltavit ca
Abbreviated transcription (Latin):
tumens ipse uidetur habere aquas multas. sed cito de¬
ficit si sustineas dehelia quia bibit quidem indeserto
aquam: eo tpr̃ quoerat intristitia quo erat inangustia.
tur enim eum ⁊ezabel et ꝓpterea biberat detorrente
chobar. Uerum quia perseuerabat. et perseuerauit us¬
q infinem. ꝓpterea deficit aq̃ torrentis. Et dicitur ad
eum ad nõ qm̃ defecerat̃ aq̃ torrentis. Uade inquid ad
uiduam insarepta sydoniorũ et cętera. Ecce bibit et
helus de torrente. Sed ipse dñs atq saluator bibit ca
licẽ detorrente cedron. Sic enim scriptura refert:
cȩtera. Uidetis quam humilis sit locus torrentis quam
confragosus cedron. lingua hebrea interp̃tatur tenebrȩ.:
uidetis igitur qm̃ torrentes istius scłi intenebris sunt
Dñs ergo traditur. non tradit᷑ rursum in monte oliueti
non traditur in templo. sed tradit᷑ intorrente. Et tor¬
rentem tenebrarum hoc est cedron. Om̃s enim quibodio

Expanded text:
tumescere: videtur habere aquas multas: sed cito detumescere: videtur habere aquas multas: sed cito deficit, si sustineas. Et Elias bibit quidem in deserto aquam, eo tempore quo erat in tristitia, quo erat in angustia . tur eChobar. Verum quia perseveravit usque in finem, propterea defecit aqua torrentis. Et dicitur ad eum a Domino, quoniam defecerat aqua torrentis: Vade, inquit, ad viduam in Sarepta Sidoniorum, etc. Ecce bibit et Elias de torrente. Sed ipse Dominus atque Salvator bibit, et calicem de torrente Cedron. Sic enim Scriptura refert, etc. . Videtis quam humilis sit locus torrentis, quam confragosus. Cedron lingua Hebraea interpretatur tenebrae. Videtis igitur quoniam torrentes istius saeculi in tenebris sunt. Dominus ergo cum traditur, non traditur rursum in monte Oliveti, non traditur in templo: sed traditur in torrente, et torrente tenebrarum, hoc est, Cedron. Omnes enim qui odio
Abbreviated transcription (Latin):
letitiã. Tulit calices. et impleuit detorrente mũ¬
di. et qm̃ turbide erant aq̃ dicit. Pater si possibile
est. transeat calix iste ame. Bibit ergo de torrente
mundi istius. sed nonbibit quasi indomo sua. sed in
uia ad aliam ire festinans. Bibit detorrente in ina
ꝓͥpterea bibit de torrente. quia inuia erat. Detor¬
rente bibit. Si dñs bibit de torrente mundi istius:
quanto magis scĩ: Uultisscire qm̃ semper scĩ detor¬
rente bibunt. Dicit et mnalio loco. Torrentem ꝑ¬
transiuit anima nr̃a. De torrente inuia bibet. Di¬
ximus de torrente. dicamus etiam et testi moniũ.
Torrentẽ ꝑtransiit anima nr̃a. Uultis scire et ali¬
um torrentem. helias sc̃s ꝓpħa quando ꝑsequabat᷑ eum re¬
ineremum: erat inquid indeserto: et bibebat detorren¬
te chobar. Uerum audientes torrentis istuis scłi nolite
desperare : frequent̃ hic torrens deficit. Uidet᷑ quidem

Expanded text:
laetitiam. Tulit calicem, et implevit de torrente munlaetitiam. Tulit calicem, et implevit de torrente mundi, et quoniam turbidae erant aquae, dicit: Pater, si possibile est, transeat calix iste a me. Bibit ergo de torrente mundi istius: sed non bibit quasi in domo sua, sed in via ad alia ire festinans. Bibit de torrente in via. Propterea bibit de torrente, quia in via erat. De torrente bibit. Si Dominus bibit de torrente mundi istius, quanto magis sancti? Vultis scire quoniam sancti de torrente bibunt. Dicit et in alio loco: Torrentem pertransivit anima nostra . De torrente in viabibit. Diximus de torrente, dicamus etiam et testimonium. Torrentem pertransivit anima nostra. Vultis scire et alium torrentem? Elias sanctus propheta quando persequebatur eum Jein eremum: Erat, inquit, in deserto, et bibebat de torrente Chobar . Verum audientes torrentes istius saeculi, nolite desperare. Frequenter hic torrens deficit. Videtur quidem
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑: ꝑ quam ambulabit. Deniq scriptum est
ieuagłu. Esto consentiens aduersario tuo dum
es. inuia. hoc est dum ambulas inisto scło et per
uiã uadis ad eum: qui uera ẽ. uia. Unde dicitur.
et incentesimo octauo decimo psalmo. Beatiinma¬
culati inuia beatisunt qui inistius scł̃i uia mmacu¬
lati sũt et inisto mundo. Ergo sacer dos scđm ordinẽ
inuia nr̃a. Bibit et ipse detorrente : quierat in scło
Torrens non habet aquas naturales: non habet a¬
quas que semꝑ fluant: sed habet aquas de tẽpe¬
statib. de pluuiis. de turbine. de ꝓcellis. Torrens
numquam ẽ. in montib. sed semper inuallibus:
in precipitib locis alienas aquas coñcipit. et par¬
modo detorrente turbido biberit. et ipse dicit.
Tristis est anima mea usq ad mortem. Et dicit eua¬
głium. Et cȩpit inquid contristari. et conturbari.
Bibit ergo etiam dñs nr̃ de torrente istius scłia¬
quas turbidas : aquas tristes. aquas quȩ non habẽt

Expanded text:
dicitur, per quam ambulavit. Denique scriptum est in Evangelio: Esto consentiens adversario tuo dum es in via , hoc est, dum ambulas in isto saeculo, et per viam vadis ad eum, qui vera est via. Unde dicitur et in centesimo decimo octavo Psalmo: Beati immaculati in via. Beati sunt, qui in ista saeculi via immaculati sunt, et in isto mundo. Ergo sacerdos secundum ordinmbulavit in via nostra, bibit et ipse de torrente, qui erat in saeculo. Torrens non habet aquas naturales, non habet aquas quae semper perfluunt: sed habet aquas de tempestatibus, de pluviis, de turbine, de procellis. Torrens numquam est in montibus, sed semper in vallibus, in praecipitibus locis. Alienas aquas concipit, et par. Vultis scire quomodo de torrente turbido biberit? Et ipse dicit: Tristis est anima mea usque ad mortem . Et dicitur in Evangelio: Et coepit, inquit, contristari, et conturbari . Bibit ergo etiam Dominus noster de torrente istius saeculi aquas turbidas, aquas tristes, aquas quae non habent
Abbreviated transcription (Latin):
diuinitatem dedit filio quem generabit. Ex utero
ante luciferum genuite. Ante luciferum hoc sce¬
ma grece dicit᷑. Cyne ka oxh quoddicunt grã¬
matici.Tico eo eoyc toti unum. Quando ergodi¬
cit ante luciferum unam creaturam nominat. et
om̃s indicat creaturas. Quando dicit ante lucife¬
rum nos intellegimus quasi dixerit ante lunam
ante solem. ante omnẽ creaturã. ex utero antelu¬
ciferum genuite. Ante luciferum. ante istum lu¬
ciferum que uidet᷑ inmundo. uera lux genita est.
unde dicit᷑ in alio loco psalmi. In lumine tuo ui¬
debimus lum̃. Sermo. ẽ. ad pat̾re. O pat̃ inlumi¬
nẽ filii uidebimus lum̃. Spm̃ scm̃ ex utero ante

Expanded text:
divinitate, dedit Filio quem generavit. Ex utero divinitate, dedit Filio quem generavit. Ex utero ante Luciferum genui te. Ante Luciferum. Hoc schema, Graece dicitur κυνεόδοχὴ, quod dicunt grammatici a parte totum. Quando ergo dicitur, ante Luciferum, unam creaturam nominat, et omnes indicat creaturas. Quando dicit, ante Luciferum: nos sic intelligamus, quasi dixerit, ante lunam, ante solem, ante omnem creaturam. Ex utero ante Luciferum genui te. Ante Luciferum. Ante istum Luciferum qui videtur in mundo, vera lux genita est. Unde dicit in alio loco psalmus: In lumine tuo videbimus lumen . Sermo est ad Patrem: O Pater in lumine