comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
s aliquando uãcare et uidere.
qmͣ suauis qmͣ dulcis est dñs. sede ad pe¬
des tħu. et audire uerbum exus.
Nullomodo enim debegs neglige¬
re mariam ꝓpt̾ marcham: nec ite¬
rum marcham ꝓpt̾ mariam. Si
enim negligitis marcham: quis
pascet iħm: Si negligitis mariã:
qui uobis ꝓdest quod iħe intrauit
domum uram quando quidem ni¬
chil de eius dulcedine gustatis:
Scitote fr̃s quia nunqmͣ in ista ui¬
ta debent iste mulieres seꝑarr. Qñ
illud tempus uenerit quo Ihe
neq pauꝑ erit. nec ẽsuriens nec siti¬
ens. nec iam poterit temptari: t̾c
sola maria idest actio spiritalis oc¬
cupabit totam domum istam. idest
animam m̃am. Hoc uidit sc̃s be.¬
nedictus: immo sp̃s sc̃s. in sc̾o be¬
nedicto Id̾o non tantum dix̾ et
statuit ut essemus intenti cirta lectio¬
nem quasi mariam: et pret̾misit la¬
borem quasi martham. S utrł̃iq
commendauit nobis et deputauit
certa tempora ad opus marthe. et

Expanded text:
sed aliquando vacare et videre sed aliquando vacare et videre quam suavis, quam dulcis est Dominus ; sedere ad pedes Jesu, et audire verbum ejus. Nullo modo enim debetis negligere Mariam propter Martham; nec iterum Martham propter Mariam. Si enim negligitis Martham, quis pascet Jesum? Si negligitis Mariam, quid vobis prodest quod Jesus intravit domum vestram, quandoquidem nihil de ejus dulcedine gustatis? Scitote, fratres, quia nunquam in ista vita debent istae mulieres separari. Quando illud tempus venerit, quo Jesus neque pauper erit, nec esuriens, nec sitiens, nec jam poterit tentari, tunc sola Maria, id est actio spiritualis, occupabit totam domum istam, id est animam nostram. Hoc vidit S. Benedictus, imo Spiritus sanctus in sancto Benedicto. Ideo non tantum dixit et statuit, ut essemus intenti circa lectionem, quasi Mariam, et praetermisit laborem, quasi Martham; sed utrumque commendavit nobis, et deputavit certa tempora ad opus Marthae, et
Abbreviated transcription (Latin):
et delectatur in aulcedine der si-
ue ꝑ lectionem. siue ꝑ orationẽ:
siue ꝑ contemplationem. Ideo
ambulat int̾ra. et esurit. et sirit.
et temptatur: necesse ẽ ut utreq
he mulieres sint in domo una.
idest ut he utreq actiones suit ĩ
eadem anima. Qndru tues int̾-¬
ra et ego et ille alius. si tamen mẽ¬
bra eius sumts: tpse in t̾ra est: qnͣ¬
diu illi qui sunt membra eius e¬
suriunt. sitiunt. et temptant᷑. tam¬
du xp̃c esurit. sitit. et temptatur.
do ip̃e dicet: in die iudicii. Qn¬
dici uni ex minimis meis fecistis:
michi fecistis. Ideo fr̃s in ista mise¬
ra et laboriosa uita. necesse est ut
marcha sit in domo nr̃a: idest ut a¬
nima nr̃a studeat corꝑalib actiõib
Qmndui enim necesse habemus mã¬
ducare et bibere : tam diu necesse
et labore corꝑis caruem domare.
Hec ẽ pars marchẽ. Debet eciam
esse in anima nr̃a maria: idest a¬
ctio spiritalis. Non enim debemus
semꝑ corꝑalib exercigis: intende:

Expanded text:
et delectatur in dulcedine Dei, sive et delectatur in dulcedine Dei, sive per lectionem, sive per orationem, sive per contemplationem. Ideo,ambulat in terra, et esurit, et sitit, et tentatur, necesse est ut utraeque hae mulieres sint in domo una, id est ut hae utraeque actiones sint in eadem anima. Quandiu tu es in terra, et ego, et ille alius, si tamen membra ejus sumus, ipse in terra est. Quandiu illi, qui sunt membra ejus, esuriunt et sitiunt, tentantur, tandiu Christus esurit, sitit, tentatur. Ideo ipse dicet in die judicii: Quandiu uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis . Ideo, fratres, in ista misera et laboriosa vita, necesse est ut Martha sit in domo nostra, id est ut anima nostra studeat corporalibus actionibus. Quandiu enim necesse habemus manducare et bibere, tandiu necesse et labore corporis carnem domare. Haec est pars Marthae. Debet etiam esse in anima nostra Maria, id est actio spiritualis. Non enim debemus semper corporalibus exercitiis intendere,
Abbreviated transcription (Latin):
tatem: s magis confirmauit Er.¬
go in hoc castello: intrauit ihe.
Et nos fr̃s si habuerimus in
nobis hoc sp̾ttle castellum de
quo loquinr: sine dubio ad
nos intrabit sp̃italit̾ ihe. S ad
beatam manam non solum sp̃ita¬
lit̾. s etiam corꝑalit̾ intrauit:¬
quia in ea et ex ea coipus assumpsit.
Et mulier quedam marcha nomi¬
ne excepit illum in domum suam:
Et huic erat soroi nomine maria.
Si ergo fr̃s anima nr̃a secundum
quod diximus castellum facta ẽ:
oportet ut due multeres in ea ha¬
bitent : una que sedeat ad pedes
iħu et audiat uerbum eius: altera
que ministret iħu: et pascat. Ui¬
dete fr̃s. Si sola maria esset in
domo illa: non esset qui pasceret
dominum. Si sola marcha: nõ
eẽt qui delẽctaretur in sermoni¬
b et p̾sentia domini. Ergo fr̃s
martha significat actionem illã:
qua homo laborat pro xp̃o. Ma¬
ria autem requien illam qua ho¬
mo uacat ab oꝑib corporalibus

Expanded text:
tatem, sed magis confirmavit. Ertatem, sed magis confirmavit. Ergo in hoc castellum intravit Jesus. Et nos, fratres, si habuerimus in nobis hoc spirituale castellum, de quo loquimur; sine dubio ad nos intrabit spiritualiter Jesus. Sed ad beatam Mariam, non solum spiritualiter, sed etiam corporaliter intravit,quia in ea et ex ea corpus assumpsit. Et mulier quaedam Martha nomine excepit illum in domum suam. Et huic erat soror nomine Maria . Si ergo, fratres, anima nostra, secundum quod diximus, castellum facta est, oportet ut duae mulieres in ea habitent; una, quae sedeat ad pedes Jesu, ut audiat verbum ejus; altera, quae ministret Jesu, ut pascat. Videte, fratres. Si sola Maria esset in domo illa, non esset qui pasceret Dominum. Si sola Martha, non esset qui delectaretur in sermonibus et praesentia Domini. Ergo, fratres, Martha significat actionem illam, qua homo laborat pro Christo; Maria autem requiem illam, qua homo vacat ab operibus corporalibus,
Abbreviated transcription (Latin):
trititas qi singlare sibi hospitiũ
elegit. Hoc est castellum quod
iatrauit iħo. Clausa porta intͣ¬
uit. clausa porta exiuit: sicut
ꝓphauit sanctus ierechiel. Et e¬
duxit me inquit ad portam que
respiciebat ad orientem: et erat
clausa. Porta orientalis ẽ sc̾issi¬
ma maria. Nam porta que solet
esse aduersus orientem: pͥmo re¬
cipit claritatem solis. Sic bea¬
tissima maria que sem̃ꝑ respi¬
ciebat aduersum orientemꝰ ela¬
ritatem scilicet dei: pͥmo susce¬
pit in se radium immo totam
plenitudinem claritatis illius
ueri solis. scilicet dfilii dei. De
quo ait zacharias ꝓpħa. Uisita¬
uit nos oriens ex alto. Porta hec
clausa erat : et̃ bene m̃nimita..
Hullum accessum inuenit inimi¬
cus ÷ nullum omnino foramen.
Clausa erat et signata signaculo
castitatis: que ꝑ ingressum domi¬
ni non fracta s potius magis
solitlata et firmata ẽ. Qa ille
cuiꝰ mimeris ẽ uirginitas. ꝑ p̾sẽ¬
tiam suam non abstulit uirgĩni¬

Expanded text:
Trinitas quasi singulare sibi hospitium Trinitas quasi singulare sibi hospitium elegit. Hoc est castellum, quod intravit Jesus. Clausa porta intravit, clausa porta exivit, sicut prophetavit sanctus Ezechiel: Et eduxit me, inquit, ad portam, quae respiciebat ad orientem, et erat clausa . Porta orientalis est sanctissima Maria. Nam porta, quae solet esse adversus orientem, primo recipit claritatem solis. Sic beatissima Maria, quae semper respiciebat adversum orientem, ad claritatem scilicet Dei, primo suscepit in se radium, imo totam plenitudinem claritatis illius veri solis, scilicet Filii Dei, de quo ait Zacharias propheta: Visitavit nos Oriens ex alto . Porta haec clausa erat, et bene munita. Nullum accessum invenit inimicus, nullum omnino foramen. Clausa erat, et signata signaculo castitatis, quae per ingressum Domini non fracta, sed potius magis solidata et firmata est. Quia ille cujus muneris est virginitas, per praesentiam suam non abstulit virgini
Abbreviated transcription (Latin):
miracula et multe uisiones. quib
ip̃e dominus dignatus est ostende¬
re: quod ipsa specialit̾ oret filium
suum pro toto humano genere. Ftr̃s
suꝑfluum est. si uolo saltim inuiti
ad ostendendam eius caritatem que
adeo magna est. ut nulla mens suf-¬
ficiat illam cogitare. Hoc est sine
dubro castellum in quod clignatur
intrare iħc. Et sinedubio feliciore
sunt qui eum in tali catello sp̃itali¬
ter recipiunt: qmͣ multi qui eum
tunc corꝑalit̾ in suas domos susce¬
ꝑunt. S quid est quod euangłista
tacet nomen castelli⁊ et non dicit nͥ
tantum quod intrauit iħc in quod¬
dam castellum. Quoddam sig¬
nificat: quandam singularitatẽ.
deo hoc ꝓpͥe ꝑtinet ad beatissimã
dñam nr̃am. Ipsa namq est sin¬
gulare quoddam costeltum. Q
in nullo homine talis humilitas
in nullo tam ꝑfecta castitas: ĩ nul¬
lo tam excellens caritas. Sine du¬
bio castellum singulare quod pr̾
quod filius intrauit. quod totã

Expanded text:
miracula et multae visiones, quibus miracula et multae visiones, quibus ipse Dominus dignatum est ostendere, quod ipsa specialiter oret Filium suum pro toto humano genere. Fratres, superfluum est, si volo saltem niti ad ostendendam ejus charitatem: quae adeo magna est, ut nulla mens sufficiat illam cogitare. Hoc est sine dubio castellum, in quod dignatur intrare Jesus. Et sine dubio feliciores sunt, qui eum in tali castello spiritualiter recipiunt, quam multi, qui eum tunc corporaliter in suas domos susceperunt. Sed quid est quod evangelista tacet nomen castelli, et non dicit nisi tantum quod intravit Jesus in quoddam castellum? Quoddam significat quamdam singularitatem: ideo hoc proprie pertinet ad beatissimam dominam nostram. Ipsa namque est singulare quoddam castellum; quia in nullo homine talis humilitas, in nullo tam perfecta castitas, in nullo tam excellens charitas. Sine dubio castellum singulare, quod Pater ficavit, quod Filius intravit, quod tota
Abbreviated transcription (Latin):
bał de caritate: quod ip̃sa est excel¬
lentior uia. que duc̃ ad mortem. In
ista turri quicunq fuerit. non timet
hostes suos: quia ꝑfecta caritas foras
mittit timorem. Sine ista turrrin¬
firmum est istud sp̃itale castellum:
de quo loquim᷑. ¶enĩ habes mur̾
castitatis firmũ et tõite eceñ aut
contempint aut uidicat sr̾em sium.
et non exhibet illi talem caritatem
qualem debet: quia non habet atur¬
rim inimicus eius transit murum.
et occidit animam eius. Similit̾ si
uidetur humilis in habitu suo: in
uictu suo: in inclinationib siris: si
tamen intus habet amarum ani¬
mum erga p̾latos et sr̃s suos: illuo
fossatum humilitatis non potest
defendere eum ab hostib suis:
Qͥs potest dicere qmͣ ꝑfecte habuerit¬
In se istam turrim : beatissima maria ᷑
Si petrus dilexit dominum suum:
quantum beata maria dilexit et do-¬
minum et filium suum: Quantũ
autem ipsa diligat proximos suos id
est homines. moustrantur multa

Expanded text:
bat de charitate, quod ipsa est excelbat de charitate, quod ipsa est excellentior via quae ducit ad vitam. In ista turri quicunque fuerit, non timet hostes suos, quia perfecta charitas foras mittit timorem . Sine ista turri infirmum est istud spirituale castellum, de quo loquimur. Qui enim habet murum castitatis firmum, et forte etiam, aut contemnit aut judicat fratrem suum, et non exhibet illi talem charitatem, qualem debet; quia non habet turrim, inimicus ejus transit murum, et occidit animam ejus. Similiter, si videtur humilis in habitu suo, in victu suo, in inclinationibus suis: si tamen intus habet amarum animum erga praelatos et fratres suos, illud fossatum humilitatis non potest defendere eum ab hostibus suis. Quis potest dicere quam perfecte habuerit istam turrim beatissima Maria? Si Petrus dilexit Dominum suum, quantum beata Maria dilexit et Dominum, et Filium suum! Quantum autem ipsa diligat proximos suos, id est homines, monstrant multa
Abbreviated transcription (Latin):
euenit quod nirginitas que ab
ipsa infantia usq ad senectutẽ
seruatur aliquando amittitur:
quia quando anima polluta ẽ ꝑ
suꝑbiam. etiam caro polluit᷑ per
luxuriam. Istum murum habu¬
it in se sc̃a maria: plus ꝑfecte ꝗͣ
aliquis alius. Ipsa est enim uir-¬
go sc̾a et intacła: curus uirgini¬
tas quasi firmissimus murus. nunqmͣ
potuit ꝑ aliquod parium. uel ꝑ a
liud instrumentum: idest tempta¬
tione diaboli penetrari. Pirgo erat
ante partum. uirgo in partu: uirgo
post partum. S si iam muttamini
beatissimã mariã et habetis fossatum
istud humilitati. et murũ castitatis: ne¬
ct̃e ẽ uͭ edificemꝰ turrim caritatis Mag.¬
na turris est caritas : frs mei. Sicrit
turris solet esse altior omni alia e¬
dificatione castelli: ita caritas est su¬
ꝑ omnes alias uirtutes. que sunt
in spiritali edificatione anime. Ideo
dic̃ apłs. Idhuc suꝑexcellentiorem
uiam: uobis demonstro. Hoc dice¬

Expanded text:
evenit, quod virginitas, quae ab evenit, quod virginitas, quae ab ipsa infantia usque ad senectutem servatur, aliquando amittitur; quia, quando anima polluta est per superbiam, etiam caro polluitur per luxuriam. Istum murum habuit in se sancta Maria plus perfecte quam aliquis alius. Ipsa enim est virgo sancta, et intacta, cujus virginitas quasi firmissimus murus nunquam potuit per aliquod parium, vel per aliud instrumentum, id est tentatione diaboli penetrari. Virgo erat ante partum, virgo in partu, virgo post partum. Sed, si jam imitamini beatissimam Mariam, et habetis fossatum istud humilitatis, et murum castitatis, necesse est ut aedificemus turrim charitatis. Magna turris est charitas, fratres mei. Sicut turris solet esse altior omni alia aedificatione castelli, ita charitas est super omnes alias virtutes, quae sunt in spirituali aedificatione animae. Ideo dicit Apostolus: Adhuc superexcellentiorem viam vobis demonstro . Hoc dice
Abbreviated transcription (Latin):
nitatem et scitatem suam. Sci¬
uit nimirum. quod quia fraga¬
lis fuit. hoc erat ex se: quod erat
sancta: quod erat dei mat̾: qd̃
domina angłorum : quod spũs
scĩ templum: non utiq nisi ex
dei gr̾ã erat. Ido quod ex se e¬
rat: humiliter confitebatur di¬
cens. Ecce ancilla domini. Fi¬
at michi: secundum uerbum
tuum. Et iterum. Nespexit
humilitatem ancille suȩ. Post
fossatum: debemus facere murũ.
Murus iste: spyxitalis est castitas.
Murus omnino foitis : qui ser¬
uat carnem integram. et incon-¬
taminatam. Iste est murus. qui
seruat istud sossatum de quo lo-¬
cuti sumus: ut non possit imple¬
ri ab hostibus. Nam si quis per¬
dit castitatem statim cõi tõtum
implet᷑ sordib et immundicus:
ut humilitas idest spirtale fos¬
satum omnino pertat in corde.
S sic̃ fossatum istud custoditur
a muro: ita neccesse ħt murus cto¬
diri a fossato. Nam qui humili¬
tatem amitut : carnis utiq ca¬
stitatem seruare non poterit. Hĩc

Expanded text:
nitatem et sanctitatem suam. Scinitatem et sanctitatem suam. Scivit nimirum, quia quod fragilis fuit, hoc erat ex se; quod erat sancta, quod erat Dei mater, quod domina angelorum, quod Spiritus sancti templum, non utique nisi ex Dei gratia erat. Ideo quod ex se erat, humiliter confitebatur, dicens: Ecce ancilla Domini, fiat mihi secundum verbum tuum . Et iterum: Respexit humilitatem ancillae suae . Post fossatum debemus facere murum. Murus iste spiritualis est castitas; murus omnino fortis, qui servat carnem integram et incontaminatam. Ille est murus, qui servat istud fossatum, de quo locuti sumus, ut non possit impleri ab hostibus. Nam, si quis perdit castitatem, statim cor totum impletur sordibus et immunditiis, ut humilitas, id est spirituale fossatum omnino pereat in corde. Sed, sicut fossatum istud custoditur a muro, ita necesse habet murus custodiri a fossato. Nam qui humilitatem amittit, carnis utique castitatem servare non poterit. Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
cor nr̃m: ubi sit iufima t̾ra.
Nuferamus tram que intus est:
et ꝓiciamus sursum. sic enim
fit fossatum. Terra quam debe¬
nitus acciꝑe et sursũ producẽ:
ẽ nr̃a terrena fragilitas. Hoc ñ
lateat intus. s sit semꝑ ante ocu¬
los nr̃os: ut sit in corde ño fos¬
satum idest humilis et ꝓfim¬
da t̾ra. Ergo fr̃s fossatum istub.
humilitas est. Recordamini qͥd
ait ille uinitor in euangłio. de
illa arbore quam uoluit domi¬
nus uineȩ succidere: quia non
inuenit in ea fructum. Domi¬
ne dimitte illam et hoc anno:
usquequo fodiam circa illam et
mittam stercora. Uoluit ibi fa¬
cere fossatum: id est docere hu¬
militatem. Sic ergo fr̃s: inci¬
piamus edificare hoc castellum.
Nisi enim hoc fossatum pͥmo fu¬
erit in corde nr̃o: idest uera hu¬
militas: non poterimus edifica¬
re nisi rumam. suꝑ ꝓpͥum capud
O qmͣ bene fecerat sibi. hoc fos¬
satum: beata maria. Prosecto
magis considerauit ꝓprram fra¬
gilitatem suam: qmͣ totam dig¬

Expanded text:
cor nostrum, ubi sit infima terra. Auferamus terram, quae intus est; et projiciamus sursum, sic enim fit fossatum. Terra quam debeamus accipere, et sursum projicere, est nostra terrena fragilitas. Hoc non lateat intus, sed sit semper ante oculos nostros, ut sit in corde nostro fossatum, id est humilis et profunda terra. Ergo, fratres, fossatum istud humilitas est. Recordamini quid ait ille vinitor in Evangelio de illa arbore, quam voluit Dominus vineae succidere, quia non invenit in ea fructum: Domine, dimitte illam et hoc anno, usquequo fodiam circa illam, et mittam stercora . Voluit ibi facere fossatum, id est docere humilitatem. Sic ergo, fratres, incipiamus aedificare hoc castellum. Nisi enim hoc fossatum primo fuerit in corde nostro, id est vera humilitas, non poterimus aedificare, nisi ruinam, super proprium caput. O quam bene fecerat sibi hoc fossatum beata Maria! Profecto magis consideravit propriam fragilitatem suam, quam totam dig
Abbreviated transcription (Latin):
ficiat ad exci¬
tandum corda nr̃a in deuotionẽ tam
ꝓpt̾ recitationem dn̾ice passionis: qͣm
ꝓpt̾ memoriam nr̃e salutis: debemꝰ
tam̾ etiam offictum oris m̾ĩ sermo¬
nis adhibere. Sic enim ex omni
parte nobis prouisum est. ut nul¬
lum omnno instrumentum nob
desit: quod possit animos nr̃os
in dilectionem dei inflammare:

Expanded text:
ficiat ad excitandum corda nostra in devotione, tam propter recitationem Dominicae Passionis, quam propter memoriam nostrae salutis, debemus tamen etiam officium vobis nostri sermonis adhibere. Sic enim ex omni parte nobis provisum est, ut nullum omnino institutum nobis desit, quod possit animos nostros in dilectionem Dei inflammare.
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃a crux xp̃i : sit quasi speculum xͥaui.
In ipsa cruce xp̃i se aspiciat utrum
uita sua. mores sui. tp̃i cruci xp̃i con¬
ueniant: et inquantum participat
xp̃i: tuneat ne forte arceat᷑ ab aspecti¬
hus crucifixi. Iam fr̃s mei quantum
uobis gaudendum est animaduer¬
tite : qui uos cum ipso xp̃o crucifixi¬
stis. Iextͣatem dico fr̃s: non men¬
tior. Ordo m̾: crux xp̃i est. Duo
ergo ͤ sr̃s diligent̃ seruate᷑. ut nec a
cruce xp̃i discedatis: nec in cruce po-¬
siti. contra crucem aliquid faciatis.
Quod est ut aꝑtius dicam. in ordi¬
ne ur̃o ꝑseuerate et in ordiue ipso
ꝑserantes. nichil scient contra ipĩn
ordinem facite: et sic sine ulla du¬
bitatione. quo xp̃c de sua truce p̾cessit.¬

Expanded text:
ipsa crux Christi sit quasi speculum Christiani. ipsa crux Christi sit quasi speculum Christiani. In ipsa cruce Christi si respiciat, ut in vita sua mores sui ipsi cruci Christi conveniant, et inquantum participat Christi, timeat ne forte arceatur ab aspectibus Crucifixi. Jam, fratres mei, quantum vobis gaudendum est animadvertite, qui vos cum ipso Christo crucifixistis. Veritatem dico, fratres, non mentior. Ordo noster crux Christi est. Duo ergo haec, fratres, diligenter servate, ut nec a cruce Christi discedatis, nec in cruce positi contra crucem aliquid faciatis. Quod est, ut apertius dicam, in ordine vestro perseverate, et in ordine ipso perseverantes nihil scienter contra ipsum ordinem facite; et sic sine ulla dubitatione quo Christus de sua cruce praecessit
Abbreviated transcription (Latin):
inłficie bantur ⁊ parricide necabant᷑ :
ꝑillud inquam subiugauit impera¬
tores: infatuauit sapientes ⁊ simpli-¬
ces et idiotas erudiuit :÷ pauꝑes glisi¬
cauit : om̃s simul illius ligni adora¬
tores fec̃. Ecce ft̾s in fronte regum
nichil głosius: nichil in manu insig¬
nius: nichil in pectore salubrius.
Periit iam om̃is illa contradictio: s
utinam sic a morib sic̃ ꝑiit a uocib.
Multi aut̃ et quod magis dolendũ
etiam ꝓfessores crucis pͥ: cõtradicunt
cruci xͥ. Nõ utiq uocibus : sed morbus:
Quorum inquit deus uent est. Uos
alloquor fr̃s meos filios meos non solũ
adoratores crucis xp̃iͥ s etiã ꝓfessores. nõ¬
solũ ꝓsessoies s ĩs ip̃ius crucis amatores. Nos
alloqͦr. sentiat quisq uͭ uolet. iudicet ut
uolet. blandiatur sibi quantum uolet:¬
let : in cruce xp̃i nichil est tenerum:
nichib. molle. nichil delicatum : nicħ
quod carni et sanguini dulce sit. Iam

Expanded text:
interficiebantur, parricidae necabantur; interficiebantur, parricidae necabantur; per illud, inquam, subjugavit imperatores, infatuavit sapientes, simplices et idiotas erudivit, pauperes glorificavit, omnes simul illos ligni adoratores fecit. Ecce, fratres, in fronte regum nihil gloriosius, nihil in manu insignius, nihil in pectore salubrius. Periit jam omnis illa contradictio, sed utinam sic a moribus, sicut periit a vocibus! Multi autem, et quod magis dolendum, etiam professores crucis Christi, contradicunt cruci Christi. Non utique vocibus, sed moribus. Quorum, inquit, Deus venter est . Vos alloquor fratres meos, filios meos, non solum adoratores crucis Christi, sed etiam professores, sed etiam ipsius crucis amatores. Vos alloquor, sentiat quisque ut volet, judicet ut volet, blandiatur sibi quantum volet: in cruce Christi nihil est tenerum, nihil molle, nihil delicatum, nihil quod carni et sanguini dulce sit. Jam
Abbreviated transcription (Latin):
quod magis mirandum fixum ab
ip̃is inmicis eiꝰ. Inmici eius qͥ
consenserant in morte enis: iam
Int̾ se certant ꝓ gła eius. Noli scͥ¬
bere dic̃ pharueus: qͥd scͥpli scͥpsi
dic̃ pilatus. Et ecce iam internt et
pilatus et phariseus: et adhuc ñ est
delecum quod scripsit pilatus. Nõne
fr̃s mei mira quedam leticia oritur
in cordib ur̃is quando cerniqs ante
uos signum crucis adhuc illo titulo
głosum: Adhuc legi potest in cruce
chil ꝓfecit illa contradictio impioꝵ
Hanc contradictionem iudeoruni: se-¬
cuta est contradictio paganorum. Or¬
mant᷑ etiam imperatores contra cru-¬
cem xp̃i. disputant philosophrͣ orato¬
res concrepant: uilissimum etiam
uulgus oblatrat. Quid dicame Cõ¬
tra unum lignum : totus ubiq pug¬
considerate sapientiam. Per illud
lignum quo nichil erat abiectus. in¬
chil uilius. nichil odibilius. nichil hor¬
ribilius quid enim uilius cruce in
qua latrones suspendebant᷑ saclegi

Expanded text:
quod magis mirandum, fixum ab quod magis mirandum, fixum ab ipsis inimicis ejus. Inimici ejus qui consenserant in morte ejus, jam inter se certant pro gloria ejus. Noli scribere, dicit Pharisaeus: quod scripsi scripsi, dicit Pilatus. Et ecce jam interierunt Pilatus et Pharisaeus, et adhuc non est deletum quod scripsit Pilatus. Nonne, fratres mei, mira quaedam laetitia oritur in cordibus vestris, quando cernitis ante vos signum crucis, adhuc illo titulo gloriosum? Adhuc legi potest in cruce hil profecit illa contradictio impiorum. Hanc contradictionem Judaeorum secuta est contradictio paganorum; armantur etiam imperatores contra crucem Christi, disputant philosophi, oratores concrepant, vilissimum etiam vulgus oblatrat. Quid dicam? Contra unum lignum totus ubique pugipotentiam, considerate sapientiam. Per illud lignum quo nihil erat abjectius, nihil vilius, nihil odibilius, nihil horribilius quid enim vilius cruce, in qua latrones suspendebantur, sacrilegi
Abbreviated transcription (Latin):
tacentib. uiui lapides clamant.
Positus est ergo iħc nr̃ in ruiuã
et ĩ resurrectionem multorum: in
ruinam laterum. in resurrectio¬
nem lapidum. Et in signum
inquit. cui contradicetur: Hoc ẽ signũ
illud quod iam leuauit in medio
gentium: signum scilicet passi¬
onis suȩ. signum crucis suȩ. Hoc
est signum cui totus contradixit
mundus : scandalum iudeis. stul¬
ticia gentib Nos inquit apłs p̾¬
dicamus xp̃m crucifixum uide¬
is quidem scandalum: gentib
antem stulticiam. Et uidete fr̃s
qmͣ cito huic signo contradictumẽ:
p̃a die qua erectum est signum
istud: sic̃ audistis in euagłio ĩpo
situs est ei titulus apilato. Hicẽ
iħc nazarenus: rex iudeorum. Cõ¬
tradictum est statim. Dixerunt
enim. Noli scͥbere rex uideorum
Ticit hanc contͣdictionem: crux
xp̃i: et ubi illi impii putabant se
magis xp̃m uicisse. ibi magis ui¬
ctoe apparuit xp̃c. Fixum est in ip¬
sa cruce signum uictorie eius: et

Expanded text:
 vivi lapides clamant.  vivi lapides clamant. Positus est ergo Jesus noster in ruinam et in resurrectionem multorum: in ruinam laterum, in resurrectionem lapidum. Et in signum, inquit, cui contradicetur . Hoc est signum illud, quod jam levavit in medio gentium, signum scilicet passionis suae, signum crucis suae. Hoc est, signum cui totus contradixit mundus, scandalum Judaeis, stultitia gentibus. Nos, inquit Aposdicamus Christum crucifixum, Judaeis quidem scandalum, gentibus autem stultitiam . Et videte, fratres, quam cito huic signo contradictum est. Ipsa die qua ereetum est signum istud, sicut audistis in Evangelio ipso, scriptus est ei titulus a Pilato: Hic est Jesus Nazarenus, rex Judaeorum . Contradictum statim; dixerunt enim: Noli scribere rex Judaeorum. Vicit hanc contradictionem crux Christi, et ubi impii putabant se magis Christum vicisse, ibi magis victor apparuit Christus. Fixum est in ipsa cruce signum victoriae ejus, et
Abbreviated transcription (Latin):
ri hebreorum scdm carnem non
clamant osanna filio dauidr s nũ¬
quid ideo non clamatur: Clamãt
reges. clamant umperatores⁊ cla¬
mant uirf: clamant femine: c la¬
mant iutienes: clamant uirgines:
clamant demq pueri: clamant
senes. Hidete miseri: uidete exce¬
cati: quot mille milia hominum
ei hodie cum palmis obuiam ꝓ¬
cedunt. Uidete quot milia hodie
ei ñ uestimenta s ipsa corpora su¬
a ei ꝓsternunt: Audice si tamen
surdi non estis quot milium ho¬
minum ore hodie clamat᷑: canta¬
F iubilatur implorat osanna filio dauid.
benedictus qͥ uen̾ ĩ noĩe om̃. ꝙ ĩ
pletum est: quod ait sc̃s dð̾ Pec¬
cator uidebit et irascet᷑. dentib
suis fremet et tabescet. Etre sr̃s
quid possunt hodie iudci. in cot̾
laudib xp̃i. Irasci possunt᷑. freme¬
re dentib possuntꝰ mindia tabesce¬
possunt: s desiderium peccatoiũ
ꝑibit. Ad orat᷑ xp̃c. laudatur. cla¬
mat᷑: quia illis luteis lateribus¬

Expanded text:
ri Hebraeorum secundum carnem, non ri Hebraeorum secundum carnem, non clamant: Hosanna filio David. Sed nunquid ideo non clamatur? clamant reges, clamant imperatores, clamant viri, clamant feminae, clamant juvenes, clamant virgines, clamant denique pueri, clamant senes. Videte, miseri, videte excaecati, quot mille millia hominum ei hodie cum palmis obviam procedunt. Videte quot millia hodie ei non vestimenta, sed ipsa corpora sua ei prosternunt. Audite, si tamen surdi non estis, quot millium hominum hodie ore clamatur, cantatur, jubilatur, imploratur: Hosanna filio David; benedictus qui venit in nomine Domini . Sed impletum est, quod ait sanctus David: Peccator videbit, et irascetur; dentibus suis fremet et tabescet . Ecce, fratres, quod possunt hodie Judaei in tot laudibus Christi. Irasci possunt, fremere dentibus possunt, invidia tabescepossunt; sed desiderium peccatorum peribit . Adoratur Christus, laudatur, clamatur, quia illis luteis lateribus
Abbreviated transcription (Latin):
sum qui hoc patiebat᷑. increpabant di¬
centes. Audis quid isti dicunte Qł¬
bus ille optime respondit. Amen di¬
co uobis quia si isti tacuerint: lapi¬
des clamabunt. Hoc iam fratreᷤ
matufestissime impletum est. Iudei
tacent: lapides clãmant. Impletum
e̾ istud ꝓpłicum. Lapides cecidert.
s quadris lapidib egificabimus.
Qui sunt isti lapͣides ⁊ nisi illi ude¬
i lutei et d̾rem qui ab illo sc̃o edifici¬
O palarcharum et ꝓphat᷑ ceciderĩt:
Ist sunt quib positus est iħs in rui¬
nam Unde enim illi melius edisica¬
ri poterant : inde miserabilius ce¬
ciderunt. S illis ruentibus qui fũ¬
damentũ firmum et solidum reꝓ¬
bauerunt. edificat᷑ ierłm de lapidi¬
b uiuis. lapidib quadris. qͥ adhe¬
rentes illi solidissimo lapidi xp̃o. qͥ
factus est in caput anguli: ettam
ab illo nomen accipiunt. Eia iudei⁊
quid ꝓfecistis: Pactum ẽ: quod t̃c¬
uoluistis. Non clamant modo pue¬

Expanded text:
sum, qui haec patiebatur, increpabant, disum, qui haec patiebatur, increpabant, dicentes: Audis quid isti dicunt? Quibus ille optime respondit: Amen dico vobis, quia si isti tacuerint, lapides clamabunt . Hoc jam, fratres, manifestissime impletum est. Judaei tacent, clamant lapides. Impletum est istud propheticum: Lateres ceciderunt: sed quadris lapidibus aedificabimus . Qui sunt isti lateres, nisi illi Judaei lutei, et terreni, qui ab illo sancto aedificio patriarcharum et prophetarum ceciderunt? Isti sunt, quibus positus est Jesus in ruinam. Unde enim illi melius aedificari poterant, inde miserabiliter ceciderunt. Sed illis ruentibus, qui fundamentum firmum et solidum reprobaverunt, aedificatur Jerusalem de lapidibus vivis, lapidibus quadris; qui adhaerentes illi solidissimo lapidi Christo, qui factus est in caput anguli , etiam ab illo nomen accipiunt. Eia, Judaei, quid proficitis? Factum est quod voluistis. Non clamant modo pue
Abbreviated transcription (Latin):
tanꝯos ĩ die iudici spabant: illis sine
dubio positus eͥ iħc in resurrectionẽ
Uidete nunc illam aliam partem aqͥ¬
iordanis: q̃ ad p̾sentiam arche dm̃ de¬
fluxit in mare. Cum hodierna die ħ
sc̾a archa quam pauloante commẽda¬
uimus caritati ur̾e in aquis iordanis
idest in popło uideorum appareret:
unde illa pars bona prosec̃. et se in
meliori et fortiori statu cumulauit:
inde alia pars scͥbe scilicet et phari¬
sti in maiorem amaritudinem se qͣi
in mare p̾cipitauerunt: et quicqͥd
de naturali fonte de quo egressi sunt
secum traxerant salsa salina maris ab¬
sortum ẽ. Omnem siquidem scͥptura¬
rum scientiam. omnem legis cogni¬
tionemꝰ omnem ꝓpħie intellectum: in
ipsis inuidiȩ et maliciȩ amaritudo cõ-¬
sumꝓsit. Et ideo audientes clamorẽ
popłi qui eum laudabant: uidentes il¬
lans mirabilem glam quam ei exhibe¬
bant: nimio liuore stimulati quia po¬
płm non potuerunt compescere: ip¬

Expanded text:
tandos in die judicii sperabant; illis sine tandos in die judicii sperabant; illis sine dubio positus est Jesus in resurrectionem. Videte nunc illam aliam partem Jordanis, quae ad praesentiam arcae Domini defluxit in mare. Cum hodierna die haec sancta arca, quam paulo ante commendavimus charitati vestrae, in aquis Jordanis, id est populo Judaeorum appareret, unde illa pars bona profecit, et se in meliori et fortiori statu cumulavit, inde alia pars Scribae scilicet et Pharisaei, in majorem amaritudinem se quasi in mare praecipitaverunt, et quidquid de naturali fonte de quo egressi sunt secum traxerant, salina maris absorptum est. Omnem siquidem Scripturarum scientiam, omnem legis cognitionem, omnem prophetiae intellectum, in ipsis invidiae et malitiae amaritudo consumpsit. Et ideo audientes clamorem populi, qui eum laudabant, videntes illam mirabilem gloriam, quam ei exhibebant, nimio livore stimulati, quia populum non potuerunt compescere, ip
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ cum dũo erimus. Tunc itiq uere
pueri. quia ꝑfecte pueri: non solum a
peccati contagione. s etiam ab omni
corruptione. Cunc uere hebrei. ⁊ dest
ꝑfecte transilientes. non solum morte
ꝑiculumꝰ s etiam mortis metum: tẽ
secure portabunt palmas uictone cũ
magna erultatione et secuntate. dicẽ¬
tes Ubi est mors uictona tuae Ubi
Ẽmors stimulus tuuse Et uere fr̃s
dignium fuit. quatinus illi resurrecti¬
onem uite ꝓniniciarent: quib ipse
dommus positus est non in ruinam.
B in resurrectionem: sieut de eo pro¬
phetauerat sanctus symeon. Ecce po
is. resurrectionem ahis: sigaum quoq
contradictionis. Iam in ista ditisiõe
de qua loquim᷑ uidete quomodo a¬
liis ẽ resurtectio iħe: alis ruina. si¬
lis utiq qui resurrectionem ꝓnunci¬
abant: qui futuram resurrectionem
in suis factis ostendebant: qui se ĩ
anima iam resuscitatos manifestis¬
sime declarabantꝰ qͥse ab ip̃o resusci¬

Expanded text:
per cum Domino erimus . Tunc utique vere per cum Domino erimus . Tunc utique vere pueri; quia perfecte puri, non solum a peccati contagione, sed etiam ab omni corruptione. Tunc vero Hebraei, id est perfecte transilientes, non solum mortis periculum, sed etiam mortis metum; tunc secure portabunt palmas victoriae, cum magna exsultatione et securitate, dicentes: Ubi est, mors, victoria tua? ubi est, mors, stimulus tuus? Et vere, fratres, dignum fuit, ut illi resurrectionem vitae pronuntiarent, quibus ipse Dominus positus est, non in ruinam, sed in resurrectionem, sicut de eo prophetaverat Simeon: Ecce posis, resurrectionem aliis, signum quoque contradictionis. Jam in ista divisione, de qua loquitur, videte quomodo aliis est resurrectio Jesus, aliis ruina. Illis utique, qui resurrectionem pronuntiabant, qui futuram resurrectionem in suis factis ostendebant, qui se in anima jam resuscitatos manifestissime declarabant, qui se ab ipso resusci
Abbreviated transcription (Latin):
in apocalipsĩ: exiit uicens ut
uinceret. Ngnoscebant uerum sa¬
lomoneni filium dauid: in cuntꝰ
regno pax perpetua est: e requi¬
es sempitna. Iste sunt aque iorda¬
nis que dulcedmem᷑ et suauitatem
quam de fontib suis idest de o¬
rigine tiaxerant ꝓpħarum et pa¬
triarcharum: sine ammistione a¬
licunis amaritudinis. in p̾sentia
huius arche seruabant: et ideo
uirtutem et̾ne dulcedinis et sua¬
uitatis meruerunt gustare: et re¬
surrectionis głam insuis factis o¬
stendere. Obuiantes quippe dño
cum palmis resurrectionem uite
exultatione portantes manipulos o¬
perum suorum. portantes palmaᷤᷤ
uictoriarum suar̾: quas de diabolo
obtinuerint. Tunc. idẽm in illa resur¬
rectione ingredietur dommus in sc̾am
ciuitatem: in ierłm celestem: ingredi.¬
etur autem cum pueris hebreorum. qͥ
in illa resurrectione illi obuam ueniẽt.
sic̃ dic̾ apłs. Nos qui uiuimus rapiem᷑
in nubib obuiam xp̾o in aeta: et sic sẽ¬

Expanded text:
in Apocalypsi, exivit vincens, ut in Apocalypsi, exivit vincens, ut vinceret . Agnoscebant verum Salomonem filium David, in cujus regno pax perpetua est, et requies sempiterna. Istae sunt aquae Jordanis, quae dulcedinem suam, et suavitatem, quam de fontibus suis, id est de origine traxerant prophetarum et patriarcharum, sine admistione alicujus amaritudinis, in praesentia hujus arcae servabant: et ideo virtutem aeternae dulcedinis et suavitatis meruerunt gustare, et resurrectionis gloriam in suis factis ostendere. Obviantes quippe Domino cum palmis, resurrectionem vitae exsultatione, portantes manipulos operum suorum , portantes palmas victoriarum suarum, quas de diabolo obtinuerunt. Tunc, id est in illa resurrectione, ingredietur Dominus in sanctam civitatem, in Jerusalem coelestem. Ingredietur autem cum pueris Hebraeorum, qui in illa resurrectione illi obviam venient, sicut dicit Apostolus: Nos, qui vivimus, rapiemur in nubibus obviam Christo in aera; et sic sem
Abbreviated transcription (Latin):
che e diuisa est aqua. Conside¬
rate eos: de quibus pauloante
cantastis. Ingrediente domino
in scãm ciuitatem. et cet̾a. Hec
est supioi pars aque: que ste¬
tit. Stecit in lege domini. ĩ uia
mandatorum eius in exultati¬
one laudis euis: in dulcedine
dilectionis eius. Et bene suꝑior
pars. Pertinet enim ad ierłm
que sursum est: que libera e̾. q̃
est mat̾ nr̃a. Bene suꝑior: que
non declinat cor suum ĩ t̾ram:
et ideo clamat osanna in excelsis.
Pueri autem dicti sunt: quia pu¬
N. Puri a malicia: puri ab inradi¬
a: puri ab auancia H os ꝓpħa hor¬
tatur dicens. Laudate pueri dñm:
laudate nomen domini. Isti sunt
ueri hebrei: idest transilientes. Cã¬
silierant quidem omnia caduca.
omnia transitoria: tantum in lau¬
dibus creatoris sui: saluatoris sui.
iubilabant. exultabant. I lligͥitiq
conuemebat palmas gestare ĩ mani¬
bus: quod est signum uictorie. sig¬
num pacis. Ognoscebant enim in¬
uictum regem suum. qui sic̃ dicit᷑

Expanded text:
cae divisa est aqua, considecae divisa est aqua, considerate eos, de quibus paulo ante cantastis: Ingrediente Domino in sanctam civitatem, etc. Haec est superior pars aquae, quae stetit; stetit in lege Domini, in via mandatorum ejus, in exsultatione laudis ejus, in dulcedine dilectionis ejus. Et bene superior pars; pertinet enim ad Jerusalem quae sursum est, quae libera est, quae est mater nostra. Bene superior, quae non declinat cor suum in terram, et ideo clamat: Hosanna in excelsis. Pueri autem dicti sunt, quasi puri. Puri a malitia, puri ab invidia, puri ab avaritia. Hos Propheta hortatur, dicens: Laudate, pueri, Dominum, laudate nomen Domini . Isti sunt veri Hebraei, id est transilientes. Transilierant quidem omnia caduca, omnia transitoria, tantum in laudibus Creatoris sui, Salvatoris sui, jubilabant, exsultabant. Illis utique conveniebat palmas gestare in manibus, quod est signum victoriae, signum pacis. Agnoscebant enim invictum regem suum; qui, sicut dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
na ut nos pascat. Uirga flagellat nos:
ne suꝑbiamus. Tabulis nos instruit:
ut eum diligamus. Manna dulcedi¬
nis sue nos pascit: ne in uia deficia¬
mus. Hanc uirgam quibus dam mi¬
nat᷑ dicens. Uisitabo in uirga irnqui¬
tates eorum: et in uerbetib pocc̾a
eorum. Hanc uirgam ꝓpħa desi¬
derabat : qui ait. Corripe me dñe:
ueruntamen in udicio et non in
iustitia. Has tabulas nobis dñs
ꝓmittit dicens. Dabo legem me¬
am in mentibus eorum: et in cor¬
de eorum scribam eam. Has ta¬
bulas desiderabat: qui ait . Uiã
iustificationum tuarum instrue
me. IHoc manna: ꝓmittit nobis
dominus dicens. Tenite ad me
om̃s qui laboratis et onerati e¬
stis: et ego reficiam uos. In hoc
spirituali cibo exultabat: quiait.
Dominus pasc̾ me : et nichil
mͥ deerit. Archa gͦ in iordane:
xp̃c in iudea. Per iordanem
quippe que erat in t̾ra ꝓmissio¬
nis quam dominus ipse uideis
ꝓmisit et dedit: ipsi iudei sig¬
modum ad p̾sentiam huius ar-¬

Expanded text:
na, ut nos pascat. Virga flagellat nos, na, ut nos pascat. Virga flagellat nos, ne superbiamus; tabulis nos instruit, ut eum diligamus; manna dulcedinis suae nos pascit, ne in via deficiamus. Hanc virgam quibusdam minatur, dicens: Visitabo in virga iniquitates eorum et in verberibus peccata eorum . Hanc virgam propheta desiderabat, qui ait: Corripe me, Domine; verumtamen in judicio, et non in justitia . Has tabulas nobis Dominus promittit, dicens: Dabo legem meam in mentibus eorum, et in corde eorum scribam eam . Has tabulas desiderabat, qui ait: Viam justificationem tuarum instrue me . Hoc manna promittit nobis Dominus, dicens: Venite ad me, omnes, qui laboratis et onerati estis et ego reficiam vos . In hoc spirituali cibo exsultabat, qui ait: Dominus pascit me, et nihil mihi deerit . Arca ergo in Jordane, Christus in Judaea. Per Jordanem quippe, qui erat in terra promissionis, quam Dominus ipse Judaeis promisit et dedit, ipsi Judaei sigmodum ad praesentiam hujus ar
Abbreviated transcription (Latin):
untur. In eo quippe uirga aaron idest
potestas sacerdotalis. que pͥmo aruit
in iudeisꝰ s in domino iħu xp̃o etna¬
lit̾ effloruit: sicut illi dic̃ psalmista.
Tu es sacerdos in etnum: scdm ordi¬
nem melchisedehe. In eo sunt tabule
testamenti: ꝑfecta scilicet scientia. sicut
dicit apłs. In quo sunt thesauri saple et
scientie absconditi. Dic̃ quodam loco
illo scriptum est. Caput eius: aurũ
optimum. Per urnam ergo auream:
ipsa diuinitas eius intelligi potest. Un¬
de dicit apłs. Quia in ipso habitat
omnis plenitudo diuinitatis corꝑaliter
In qua utiq matina continet᷑ panus
scilicet. augłoium: refectio animarin
sc̃arum: Iste est panis: de quoscͥptũ ẽ
Beatũs qui manducat panem in reg¬
no dei. Iste est panis: quem ip̃e domi¬
nus post diem iudicii transiens. om̃ib
suis ministrabit. Porro satis puchre
ga. tabule. manna: Uirga qua nos e¬
rudiat: tabule ut nos instruat: man¬

Expanded text:
untur. In eo quippe virga Aaron, id est untur. In eo quippe virga Aaron, id est potestas sacerdotalis, quae primo aruit in Judaeis, sed in Domino Jesu Christo aeternaliter effloruit, sicut illi dicit Psalmista: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . In eo sunt tabulae testamenti, perfecta scilicet scientia, sicut dicit Apostolus: In quo sunt thesauri sapientiae et scientiae absconditi . Dicit quodam loco illo scriptum est: Caput ejus aurum optimum . Per urnam ergo auream ipsa divinitas ejus intelligi potest. Unde dicit Apostolus: Quia in ipso habitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter . In qua utique manna continetur, panis scilicet angelorum, refectio animarum sanctarum. Ille est panis de quo scriptum est: Beatus qui manducabit panem in regno Dei . Iste est panis, quem ipse Dominus post diem judicii transiens omnibus suis ministrabit. Porro satis pulchre ga, tabulae, manna. Virga, qua nos erudiat; tabulae, ut nos instruat; man
Abbreviated transcription (Latin):
de illo scissimo corꝑe educerent. Cũ
T ꝓpħa et bonas et malas sicus dixit.
utrasq ficus uocauit᷑ s tam̃ quandã
diuisionem int̾ eas fec̾: qui alias bonas
alias malas nominauit. Sic et illi
qui hodie clamauerunt osanna filio
dauid. et illi qui clamauerunt cruci¬
fige crucifige eumꝰ iudei quidem fue¬
runt: s magna int̾ eos diuisio. Ista
diuisio fĩs satis aꝑte in libro iħunaue
significatum ẽ. Cum enim fihi israhel
transituri e̾ent iordanem. ut in t̾ram
ꝓmissionis intrarent secundum p̃cep¬
tum domini: pͥmo ingressi sunt leui¬
te ĩ iordanem portantes archam dñi.
Mox ut archa domini ingͤssa ẽ aquã
diuise sunt ip̃e aque. et illa pars que
suꝑior erat. stetit ad instar muri: et
ila pars que inferior erat defluxit
nificabat. Erat in archa uirga aaron
que fronduerat. et tabule testamenti. et
urna aurea habens mapna. Nec omĩa
in domitio ut̾o: pulcherrime inuenz¬

Expanded text:
de illo sanctissimo corpore educerent. Cum de illo sanctissimo corpore educerent. Cum ergo propheta et bonas et malas ficus dixit, utrasque ficus vocavit; sed tamen quamdam divisionem inter eas fecit, qui alias bonas, alias malas nominavit. Sic et illi qui hodie clamaverunt: Hosanna Filio David , et illi qui clamabant: Crucifige, crucifige eum , Judaei quidem fuerunt, sed magna inter eos divisio. Ista divisio, fratres, satis aperte in libro Jesu Nave significata est. Cum enim filii Israel transituri essent Jordanem, ut in terram promissionis intrarent, secundum praeceptum Domini, primo ingressi sunt levitae in Jordanem, portantes arcam Domini . Mox ut arca Domini ingressa est aquam, divisae sunt ipsae aquae et illa quae superior erat stetit ad instar muri, et illa pars quae inferior erat, defluxit trum significabat. Erat in arca virga Aaron, quae fronduerat, et tabulae testamenti, et urna aurea habens manna . Haec omnia in Domino nostro pulcherrime inveni
Abbreviated transcription (Latin):
tanto honore susceperunt: et uide¬
i fuerunt illi. qui eum tanta con-¬
tumelia affecerunt. S tamen alii
isti: alii illi. Hos utrosq ostendẽs
li. Qͥd tu uides ieremia: Et ille
dem ficus illi appellant᷑. qui dño
tantam dulcedinem dilectionis suȩ
tantam suauitatem obsequii sui exhi-¬
buerunt: ut digni essent. quos ip¬
se quasi dulcissimas ficus comede¬
ret: idest corꝑi suo sc̃e uidelicet ec¬
clesie sue uniret. Ideo de bonis il¬
lis ficis: ait ieremias. Tales sueit:
pͥmitiuorum: qui conscripti sunt in
dulcedinem caritatis nullam suauitat᷑ẽ
deuotionis in se retinuerant: s ꝑ ĩui¬
diam. s ꝑ odium. s ꝑ maliciam ama¬
rissimi facti erant. et ideo nequaqmͣ
digni qui ab eo comederent᷑. idest qui
ĩ corpꝰe suoͣ uraicerent᷑ Ipsa erat urnea
illa: de qua ipse dic̃ ꝑ ysaiam. Expe¬
ctaui ut faceret uuas: et ipsa ꝓtulit spi¬
nas. Spinas utiq protulit tam amaraᷤ.
tam pungentes: ut etiam sanguinẽ

Expanded text:
tanto honore susceperunt; et Judaetanto honore susceperunt; et Judaei fuerunt illi, qui eum tanta contumelia affecerunt. Sed tamen alii isti, alii illi. Hos utrosque ostendensli: Quid tu vides, Jeremia? Et ille:dem ficus illi appellantur, qui Domino tantam dulcedinem dilectionis suae, tantam suavitatem obsequii sui exhibuerunt, ut digni essent, quos ipse quasi dulcissimas ficus comederet, id est corpori suo, sanctae videlicet Ecclesiae uniret. Ideo de bonis illis ficis ait Jeremias: Tales fueruntprimitivorum, qui conscripti sunt in dulcedinem charitatis, nullam suavitatem devotionis in se retinuerant; sed per invidiam, sed per odium, sed per malitiam, amarissimi facti erant; et ideo nequaquam digni, qui ab eo comederentur, id est qui in corpus suum trajicerentur. Ipsa erat vinea illa, de qua ipse dicit per Isaiam: Exspectavi, ut faceret uvas, et ipsa protulit spinas . Spinas utique protulit tam amaras, tam pungentes, ut etiam sanguinem
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o commendant᷑ ᷤ illa scilicet gła
maxima. quã ei gẽs iidegr̾ ĩ hoc mũ¬
do exhibuit: et illa maxima cõ¬
tumela. quam illi cadẽm gens ir¬
rogauit. Sic̃ enim paulo ante ex
euangłio audistis. et adhuc post
modicum audituri estis:ͥ cum ad¬
ueniret dominus ierłm sedens sr̃
asinum. turba multa ei obuiam
processit : et alii uestimenta ꝓster¬
nebant in uia: alii autem cedebãt
ramos de arborib et sternebant
in uia: et qui preibant et qui seque
bantur clamabant dicentes. Osan-¬
na filio dauid: bñdictus qui uenit
in nomine domini. Narrat᷑ etiam
ex ipso euagłio quod adhuc non
audistis. s d̾o ãnuete. post paululũ
audietis: quantam contumeliã¬
liam ipsa eadem gens domino m¬
tulerit. Ligatus est enim ab eis
colafitatus. consputus: tandem tur-¬
pissima secundum estimationem ẽ¬
orum dampnatus. S intentius co-¬
gͥtate: quod dixi. Eadem gens di-¬
xi: non iidem homines. Nam iu-¬
dei fuerunt illi qui dominum cũ

Expanded text:
o commendantur; illa scilicet gloria maxima quam gens Judaeorum in hoc mundo exhibuit, et illa maxima contumelia, quam illi eadem gens irrogavit. Sicut enim paulo ante ex Evangelio audistis, et adhuc post modicum audituri estis, cum adveniret Dominus Jerusalem, sedens super asinum, turba multa ei obviam processit: et alii vestimenta prosternebant in via; alii autem caedebant ramos de arboribus, et sternebant in via: et bantur clamabant, dicentes: Hosanna filio David; benedictus qui venit in nomine Domini , narratur etiam ex ipso Evangelio, quod tunc non audistis, sed, Deo annuente, post paululum audietis, quantam contumeliam ipsa eadem gens Domino intulerit. Ligatus est enim ab eis, colaphizatus, et consputus, tandem turpissima, secundum eorum aestimationem, morte damnatus. Sed intentius cogitate quod dixi, eadem gens, non iidem homines. Nam Judaei fuerunt illi, qui Dominum cum
Abbreviated transcription (Latin):
mouimꝰ. ut. qui caꝑe intellectu nequiuerĩt
ad ea etiam legenda uideant᷑ indigni. Sa¬
ne roĩs intuitus ad diuinitatis ualet celsa
ꝯscẽde. Nam ceteris qͦ aitib idem qł qͥ
dam finis ẽ cõstitutus: qͦusq potest ua
rõnis accede. Neq medicina semꝑ egͥs¬
si nichil eorum que sieri oportebant o¬
miserit. Ĩ dem ꝙ in ceteris. It qu̾atũ hec
difficilior questio ẽ: tam facilior debet esse
ad ueniam. Uobis etiam illud inspiciẽ¬
dum est: an ex beati augustiui scͥptis. se¬
mina rõnum aliquos in nos uenientia
fiuctus extulerint. elc de p̾posita q̃stiõe:
hinc sumamus inigum. Explicit pro¬

Expanded text:
movemus, ut qui capere intellectu nequiverint, movemus, ut qui capere intellectu nequiverint, ad ea etiam legenda videant humanae rationis intuitus ad diuinitatis ualet celsa conscendere. Nam ceteris quoque artibus idem quasi quidam finis est constitutus, quousque potest uia rationis accedere. Neqsi nihil eorum quae fieri oportebat, omiserit, idemque in caeteris. At quantum haec difficilior quaestio est, tam facilior esse debet ad veniam. Vobis tamen etiam illud inspiciendum est an ex beati Augustini scriptis semina rationum aliquos in nos venientia fructus extulerint; ac de proposita quaestione hinc sumamus initium. CAPUT PR