comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑꝑ ꝓcessionis enum dies ⁊ ieumioru.
aligñ nõ licet ꝯuenire. quia ⁊̃ alicitii
abstinendum ẽ. ut facilius ĩ petrari
possit ꝙ postulatur. Id̾. Quociens en
uł dies natiuitatis. uł relique festu¬
tates adueneñt. ñ solum aconcubina¬
ru ꝯsortio. s ⁊̃ aꝓpriis uxorib ibsti¬

Expanded text:
iorum aliquando non licet convenire; quia etiam a licitis abstinendum est, ut facilius impetrari possit quod postulatur. Idem: Quoties enim vel dies Nativitatis, vel reliquae festivitates advenerint, non solum a concubinarum consortio, sed etiam a propriis uxoribus absti
Abbreviated transcription (Latin):
uisse legem feminam subiuro ẽẽ. ũ
nulla eius nota que abstinenne cã uo¬
uerit. recdtiannur abea. nisi aucror efue¬
ut uir ꝑmitendo. &am cũ ad pec̾em
eiuusde uiri ꝑtinẽ uolũit lex si prius
faciat mułr ꝙ uouerat. quia ĩa ꝑmis¬
sa prius aiuro fuerat. uiri dixit et̃ pͦ¬

Expanded text:
uisse legem, feminam sub viro esse, ut nulla vota ejus quae abstinentiae causa voverit, reddantur ab ea, nisi auctor fuerit vir permittendo. Nam, cum ad peccatum ejusdem viri pertinere voluerit lex, si prius faciat mulier quod uouerat, quia permissa prius a uiro fuerat. uiri dixit esse p
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhibemus impłe. si forte tua ꝯuix ħ
tet̾ susciꝑt ãi uł carnis infirmitare
recusaret. &lam uouenda talia nõ sũt
aconiugatis. nisi exꝯ sensu ⁊ uolunta¬
te comuni. Et si p̃ ꝓpere fcm fuiͣt. ma¬
gis ẽ corrigenda temeritas. quam ꝑ¬
soluenda ꝓmissio. ꝯdon enum ds̃ exig̃.
siquis exalieno aliquid uouerit. s po¬

Expanded text:
hiberemus implere, si forte tua coniux hoc tecum suscipere animi seu carnis infirmitate recusaret. nam et uouenda talia non sunt a coniugatis nisi ex consensu et uoluntate communi et, si praepropere factum fuerit, magis est corrigenda temeritas quam persoluenda promissio. neque enim deus exigit, si quis ex alieno aliquid uouerit, sed po
Abbreviated transcription (Latin):
ualcant. subditis ꝓbatur testimõns.
cat uir. iam contĩnere uolo. nolo aũt
urorem. nõ põt. Qd̃ enim tu nis. illa
ñ uult. ꝯduinquid ꝑ ꝯtinentiar tuam
illa d fieri fornicaria: Sialu nupẜit
te uiuo adultera erit. ꝯdonnult tali in¬
cro dc̃. tale dampnu ꝯpensari. Redde d̾¬
uitum. ⁊ si ñ exigis. irode ꝓscificatĩe ꝑ¬
fc̃a. Els tibi computabit. si ñq̾ tibi trbe̾¬
tur erigis. szrrodis ꝙ debes uxori. Ide
tum tibi rrdderr cogeretur. ⁊ illi d̾s impu¬
turet continentiam. si nõ sue s tue cõ¬
suleret ĩ firmitati ne madulteriu cade¬
res. Qiusquis igitur ꝯpaciens ĩ firmi

Expanded text:
leat, subditis probatur testimoniis. cat vir: Continere jam volo: Nolo autem uxor, non potest. Quod enim tu vis, illa non vult. Numquid per continentiam tuam illa debet fieri fornicaria? Si alii nupserit te vivo, adultera erit. Non vult tali lucro Deus tale damnum compensari. Redde debitum; et si non exigis, redde. Pro sanctificatione perfecta Deus tibi computabit, si non quod tibi debetur exigis, sed reddis quod debes uxori. Idem,tum tibi reddere cogeretur; et illi Deus imputaret continentiam, si non suae, sed tuae concederetur infirmitati, ne in adulterium caderes. Quisquis ergo compatiens infirmi
Abbreviated transcription (Latin):
filiorum ꝓcirantoꝵ s ĩ firmitatis ⁊ ĩ
continentie cã expetit uł ille tematri¬
monio. uł illa nõ sibi alterutrum ne¬
gñt ne ꝑ ħ̃ incidant ĩ dampnabiles
corruptelas. Reddere enim debitum
ꝯigale nullius ẽ criminiscrimĩs.
Exigere aũt ultra generandi nccessita¬
rez. culpe ẽ ueniaꝵ. Fornicari nõ. uł me

Expanded text:
iliorum procreandorum, sed infirmitatis et continentiae causa expedit, vel ille de matrimonio, vel illa, non sibi alterutrum negent, ne per hoc incidant in damnabiles corruptelas. Reddere enim debitum conjugale nullius est criminis; exigere autem ultra generandi necessitatem, culpae est venialis. Fo
Abbreviated transcription (Latin):
pidine uoluptatis raptus. s tantu cr¬
antorum lib̾orum gra utitur: ite ꝓfit¬
to. siue õ ingressu eccłie. seu desumende¬
rõ relinquend̃. Quia ꝓhiteti anob̾ no
di acciꝑe qui ĩ igne poĩtus nescit arceͣ.
luptas dominatur moꝑe ꝯmixtioĩs.¬

Expanded text:
pidine voluptatis raptus, sed solummodo creandorum liberorum gratia utitur, ipse profecto sive de ingressu ecclesiae, seu de sumencio relinquendus, quia prohiberi a nobis non debet accipere, qui in igne positus nescit ardere.luptas dominatur in opere commistionis
Abbreviated transcription (Latin):
lerabilius ẽ m̃te uirginem. qua car¬
ne hr̃e. utrumq bonu ẽ siliceat. Si
simus. uirgo ꝓstitui põt. adulterti
n̾ põt. Nec lupanaria infamant casti¬
tatem. s castitas ⁊ loi abholet infami¬
munda enim acontator̾ aĩa. caro nõ por¬
cat. ¶Infine huius capituli aꝑitur
ta. corpus ñ pone cornumpi.s. pecco. ¶¬
quam ytolatitis uesci. ita sanctins ẽ de¬
fungi siñ liberis. quam crillicito cortu i¬
stupem querere. uñcumq enum nasca¬
atura ẽ. Et eo male utenti. nõ ip̃m ali¬

Expanded text:
lerabilius est mentem virginem quam carnem habere; utrumque bonum est, si liceat; si simus. Virgo prostitui potest, adulterari non potest; nec lupanaria infamant castitatem, sed castitas etiam loci abolet infamimundata enim a contagione anima, caro non peccat. In fine hujus capituli aperitur ta, corpus non posse corrumpi, scquam idolothytis vesci; ita satius est defungi sine liberis, quam ex illicito coitu stirpem quaerere. Undecumque autem nascaeatura est, et eo male utentibus mal
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmxtio dicens. uir cum ppria ꝯiuge
re nõ debet. quamius diu̾se hõiu na¬
tões de hac re diu̾sa sentiant ⁊ alit custe¬
dur uiteantur. Romanorum tam̃ sẽp
abantiquiorib usus fuit. pꝰ amitiaa¬

Expanded text:
ir cum propria conjuge re non debet. Quamvis diversae hominum nationes de hac re diversa sentiant, et alia custodire videantur; Romanorum tamen semper ab antiquioribus usus fuit, post a
Abbreviated transcription (Latin):
ne cotidie ꝑcunt cũ sem̃ flurur ñ ꝓfi¬
cit natiuitati. Primũ oportet domua
paginari. ⁊ sic hitatore iniroduci. Cum
tim formantur inutero ⁊ tñ diu ñ repi¬
tatur hoi̾cidiu. conee elem̃ta ꝯpacta.
suas imiagies m̃braq suscipuit. ¶ Ei¬

Expanded text:
e quotidie pereunt, cum semen fluxu non proficit nativitati. Primum oportet domum compaginari et sic habitatorem induci. Cum tim formantur in utero; et tamdiu non reputatur homicidium, donec elementa confecta suas imagines membraque suscipi
Abbreviated transcription (Latin):
iuges debitum carnis exposcunt nõ
ꝓ pagatõis uoluntate s libronus uo¬
luntate. Que tñ uoluptas. ñ ꝑꝓ nup¬
tias cadit ĩculpam. s ꝑꝑ nuptias acci¬
pit ueniã. In mocerata igitur ꝓgres¬
⁊ hinc landabiles sũt nuptie quia ⁊̃ il¬
quem poitulant nuptie. Om̃ino igit

Expanded text:
uges debitum carnis exposcunt, non propagationis voluntate, sed libidinis voluptate? quae tamen voluptas non propter nuptias cadit in culpam, sed propter nuptias accipit veniam. Immoderata ergo progresc sunt laudabiles nuptiae, quia et ilquem postulant nuptiae; sed t
Abbreviated transcription (Latin):
cp̃i fiat ut abeo singłanter ꝓuso ꝯstrtuãt
loco. ꝯlam uxore nolente. uł altero illo
lt aũg. d̾ ad ulterinis ꝯuigus si abstines
sine uxoris uoluntate. tribuis ei form¬
candi licentiar.⁊ pedcatu illius tue ĩ pu¬
tribitur abstinentie. ¶ It nicholaus p̃p
simus nõ ħ aliter fien posse nisi candet
uitam uir erus lotharuis elegerit. ¶ Ex
his patet q ꝯuigati sine ꝯmuniꝰ sensu

Expanded text:
pi fiat, ut ab eo singulariter proviso constituatur loco. Nam uxore nolente, aut altero eorum, Item August., de adulterinis Conjugiis: Si abstines sine uxoris voluntate, tribuis ei fornicandi licentiam; et peccatum illius tuae imputabitur abstinentiae. Item Nicolaus papasimus non hoc aliter fieri posse, nisi eamdem vitam vir ejus Lotharius elegerit. Ex his patet quod conjugati sine communi consensu
Abbreviated transcription (Latin):
nuptie. Eui enim uerna nisi ep̃atato
am nãq ꝯcedens apłs ꝯ cubitu attẽdit
ꝯiugatoru. ubi ẽ in ꝯmiene malu.
malum ẽ. ꝙ uir cognoscit uxorem ⁊¬
ultra necessitatem ꝓcreandi filios. s
⁊ibi ẽ nuptiarum bonum. glõ enum
lum. culpabile ẽ ħ bonum. s illus
malũ fit ueniale. ꝑꝑ honum nuptiale.
cogunt fieri. s impet̾rant ignosci si
tanĩ nõ ita sit nimius ut impediat
tp̃ra que oratõi tebentur. nec̃ mutat
incum usum. qui ẽ ꝯ̃ naturam. õ¬
cubitus enim necessarius cã gñandi
le nõ qui ultra necefsitatem ꝓgrcli¬
tur. nõ int̾õni. s libidini obsequitur.
Et hunc nõ exigere. s redtere ꝯuigi
ne fornicetur. ad ꝯugem ꝑimet. Sͦi
uõ ambo tali concupiscentiẽ subitiunt᷑.
irm faciunt que nõ ẽ nuptiarum. cu¬
ius delicti. nõ sunt nptie ortatrices.
s dep̾catucos. Elecus quidem ꝯuigale
ẽ castitas ꝓcreandi. ⁊ redtendi cebiti car¬

Expanded text:
nuptiae. Cui enim venia, nisi peccato am namque concedens Apostolus, concubitum attendit conjugatorum, ubi est incontinentiae malum. quod vir cognoscit uxorem etiam ultra necessitatem procreandi liberos, sed et ibi est nuptiarum bonum. Non enim lum culpabile est hoc bonum, sed illud malum fit veniale propter bonum nuptiale; tiae non cogunt fieri, sed impetrant ignosci; si tamen non ita sit nimius, ut impediat tempora quae orationi debentur, nec immutetur in eum usum qui est contra naturam. Concubitus enim necessarius causa generandi Ille vero qui ultra necessitatem progreditur, non rationi, sed libidini obsequitur; et hunc non exigere, sed reddere conjugi ne fornicetur, ad conjugem pertinet. Si vero ambo tali concupiscentiae subiguntur, rem faciunt quae non est nuptiarum; cujus delicti non sunt nuptiae hortatrices, sed deprecatrices. Decus quidem conjugale est castitas; procreandi et reddendi carnalis deb
Abbreviated transcription (Latin):
co usq ꝑuenit ħ libidinosa crudelitas.
uł libito crudeł. ut ⁊̃ uenena sterelita¬
tis ꝓcurent. Et si nicħ ualuerint. ꝯcepi
fetus mir niscera aliquo mo exting̃t.
terire quam uiuere. Aut̾ si mutero ui¬
uebat. occidi ante quam nasci. Prsus
si ambo tales st̃. ꝯuiges ñ sunt. Et si
bo tales nõ sunt. audeo dicere. aut illa qͦ¬
dam mõ c̾ mariti meretux.aut ille ad¬
uł ñ. Tunc puerꝑium. ad hemcidiu ꝑ¬
tinet qñ formatu ẽ. ⁊ aĩam habet.ut
puc̾rpiui uͥ nõ ẽ aĩa uiua. lexad hoĩcidi¬
um ꝑtinẽ noluit. Dicit ⁊̃ aũg. mł degõi¬

Expanded text:
litas, vel libido crudelis, ut etiam venena sterilitatis procuret; et si nihil valuerint, conceptos foetus inter viscera aliquo modo extinguat terire quam vivere, aut si in utero vivebat, occidi antequam nasci. Prorsus si ambo tales sint, conjuges non sunt; et si bo tales non sunt, audeo dicere: aut illa quoddammodo est mariti meretrix, aut ille advel non. Tunc puerperium ad homicidium pertinet, quando formatum est, et animam habet, utpuerperium, ubi non est anima viva, lex ad homicidium pertinere noluit. Dicit etiam Aug
Abbreviated transcription (Latin):
bonum ꝓł dicitur. nõ ip̃a ple ᷤ uł pr
spes. que ad irligione no itfertur ĩ¬
mo ad h̃rditariam .s. succefsice̾m. ut
cum quis hrdes terrene possessionis
br̃e desiterat. s spes ac cesitenum. quo
ꝓlec ad ħ queritur. ut religiose infor¬
metur. Multi ergo ꝓlem hñt. qui tñ
cesiu̾it. ¶ Sacram̃tu nõ. ita inseꝑabi¬
uter ꝯiugio adheret legitimaꝵ ꝑsõa

Expanded text:
bonum prolis dicitur non ipsa proles, vel prolis spes quae ad religionem non refertur, imo ad haereditariam successionem ut cum quis haeredes terrenae possessionis habere desiderat, sed spes ac desiderium quo proles ad hoc quaeritur, ut religione informetur. Multi ergo prolem habent, qui tamen desinit. Sacramentum vero ita inseparabiliter conjugio haeret legitimarum
Abbreviated transcription (Latin):
iugio xͥ recedens. ⁊̃ fid̾ ꝑtita sactam̃tũ
fidei ñ anuitit. ꝙ lauãcro regencnti¬
onis acceꝑit. Kedccretur etu redeuni
si amistis abscedens. Ht aũt ħ qui re¬
cesẜit adcumulu supplicu. ñ admeritũ
p̾inui. It incod̾ quib ꝑlacuit exconseni¬
su abiisu carnał ꝯcupiscentie. ĩ ꝑ petitũ
contine: absit ut nincului int̾ illos ꝯui¬
gule rũpatur. Inmo firmius ent. quo

Expanded text:
sacramentum fidei non amittit, quod lavacro regenerationis accepit. Redderetur enim redeunti, si amisisset abscedens. Habet autem hoc qui recesserit ad cumulum supplicii, non ad meritum praemii . Item: Quibus placuit ex consensu ab usu carnalis concupiscentiae in perpetuum continere, absit ut vinculum inter illos conjugale rumpa
Abbreviated transcription (Latin):
uenuit. nec tornicati. si coniuges ap¬
sculus ⁊ femina. nec iic maritus. nec
illa uxor alterius. sibimet filiorum nõ¬
ꝓcreandorum si ꝓ mꝯtinentia solius ⁊¬
cubitus cãm copulantur ea fide mocha.
ut nec illa cũ altero. nec me cũ alitra fa¬
ciat id. utrũ nuptie sunt uocand̃. Et põt
fortasse ñ absiude ħ appellati omibiu
si usq admorte alicunis coꝵ. id int̾ eos
iuncti sĩt. ñ tñ uitanerĩt ut ł nolint :
ne nascantur. Cetm si ur utrũq uł u¬
nũ corum desit. nõ inuenio qũo mas
nuptias appellare possimus. Et enm
si aliquã sibi ad tp̃c ad hibiũt. conec ali¬
cultatib ĩueruat ꝗͣ ĩ oiugio ducas.. uo¬
ip̃o ad ult̃ ẽ. ñ cum illa qua cuꝑit ĩueĩ¬
re.s cum ista cũ qua sis cubat. ut cum
ea nõ hãt maritule ꝯ sortiu. ¶ etce co¬
iges dicuntur. qui soliꝰ concubitꝰ cã ꝯ
ueniunt. si tam̃ pł gnͣatõem aliquodo¬
lo malo ñ uiten t. d̾ his ꝗ procutãt uene¬

Expanded text:
unt, nec fornicarii, sed conjuges apsculus et femina, nec ille maritus, nec illa uxor alterius, sibimet non filiorum procreandorum, sed pro incontinentia, solius concubitus causa copulantur, ea fide media, ut nec illa cum altero, nec ille cum altera faciat id, utrum nuptiae sint vocandae. Et potest fortasse non absurde hoc appellari connubium, si usque ad mortem alicujus coniuncti sint, non tamen uitauerint, ut uel nolint sibi t, ne nascantur. ceterum si uel utrumque uel unum horum desit, non inuenio, quemadmodum has nuptias appellare possimus. etenim si aliquam sibi uir ad tempus adhibuerit, donec alicultatibipso adulter est; nec cum illa quam cupit invenire, sed cum ista cum qua sic cubat, ut cum ea non habeat maritale consortium. Ecce conjuges dicuntur, qui solius concubitus causa conveniunt, si tamen prolis generationem aliquo malo dolo non vitent. 4. De his qui procurant vene
Abbreviated transcription (Latin):
alia. uł mulier cum alio cohit. Har igi¬
tur bonũ. ita ꝯiugio ad ieret. ut exco
si ad sit. amplius ꝯmendetur ꝯugiu.
si ñ adsit ñ inde adicilitur. Que etũ
adultera ẽ. ñ ĩo ꝯiux ñ ẽ. inmo siꝯuir

Expanded text:
alia, vel mulier cum alio coit. Hoc ergo bonum ita conjugio adhaeret, ut ex eo, si adsit, amplius commendetur conjugium, si non adsit, non inde annihiletur. Quae enim adultera est, non ideo conjux non est; imo
Abbreviated transcription (Latin):
mu suam. moriatur. quia uxore ꝓxĩ
sui uiolauit. ñ que iam uxor erat. s que
apparentib uror fien tebebat. ¶ Exhis
colligitur ꝙ sponse quedam ꝯuiges sũt.
añt ꝯmrxtioem seruum. ¶ S forte illd̾
mouet ꝙ infine cpituli dicitur. ñ que

Expanded text:
mum sui violavit; non quae jam uxor erat, sed quae a parentibus uxor fieri debebat. Ex his colligitur quod sponsae quaedam conjuges sunt ante commixtionem sexuum. Sed forte illud movet quod in fine capi
Abbreviated transcription (Latin):
apłi aud̾itorib sius ãmirantib doc¬
trinam sua delectabamtur ñ auidi¬
tate ꝯsequente laudis. s cantate se
num uelaretur. insti offitõ ꝓpagandi
nuptias contrahebãt. nõ uitti libidi¬
ne. s ducti ꝑietate. qui multo facili
hr̃e quas castuis halebant quã nĩc
unam quilib istorum inqnib iud¬

Expanded text:
auditoribus suis admirantibus doctrinam suam condelectabantur, non aviditate consequendae laudis, sed charitate semrium velaretur, justi officio propagandi nuptias contrahebant, non victi libidine, sed ducti pietate; qui multo facilius , quas castius habebat quam nunc unam quilibet istorum, quibu
Abbreviated transcription (Latin):
mii ostenditur. Siquis lrticus ñ ẽ aug̃ti.¬
ui ieronuni. uł amb̾ru. alicui cattolico
se offeret. cum ꝙ ad sue fidei imitatã⁊ uo¬
caret. si ille assentiret. incuius sententi a
fida dicereturcõscusisse. Nõ inlr̃ticorum
sectam. s ĩ integntute ficci. quar ille hrtic¬

Expanded text:
mili ostenditur. Si quis haereticus nomine Augustini vel Ambrosii, alicui catholico se offerret, eumque ad suae fidei imitationem vocaret: si ille assentiret, in cujus sententiam fidei diceretur consensisse? Non in haereticorum sectam, sed in integritatem fi
Abbreviated transcription (Latin):
mittit. ut siquis femiam nobllem ĩ cõ¬
iuguu petat ⁊ pea alia ignobił tratatut
ricalcumꝰ.⁊ ita me decipeiet. numqiud di¬
cerer consensisse ĩ auticalcum: Añquit
uolui emere aucalcum: ꝗlec ergo ĩ illũ
ꝯsensi. quia ꝯsensus ñ nisi uoluntats
ẽ. Sicut ergo error materie excluditꝯsen¬
sum. ita ⁊ inconiugio error ꝑ sone. ¶ Si
quid crtor ꝑ soe exclusit ꝯ iugium. cum
nõ meam si mrachel consens. it. S ꝙ ibi
sum p̾cessit fornican iudicantur. cũ ille
maritali. affoctu cam agnouent. ⁊ ulla n¬
uorio.affoctu deuitũ ꝑ soluerit. putans
lege primo genitatu. ⁊ paternis impus
se ilu unt copłatam. Ertusantur ⁊̃ quia
dei ꝯ silio ⁊ ĩmurstenio ita accu ẽ.Ho¬
die ⁊̃ ercusatur ille cui inscio uroris sora
lectulum ciꝰ ingressa se subiceret. pdus c̃u
Ille tñ qui cognouit cam pignorantia: ex

Expanded text:
m non admittit: ut si quis feminam nobilem in conjugium petat, et pro ea alia ignobilis tradatur richalcum, et ita me deciperet, numquid dicerer consensisse in aurichalcum? Nunquam volui emere aurichalcum, nec ergo in illud consensi, quia consensus nonnisi voluntatis est. Sicut ergo error materiae excludit consensum, ita et in conjugio error personae. Sed quid error personae exclusit conjugium, cum non in eam, sed in Rachel consenserit? Sed quod ibi sum praecessit, fornicarii judicantur, cum ille maritali affectu eam cognoverit, et illa uxorio affectu debitum persolverit, putans lege primogenitarum, et paternis imperiis se illi jure copulatam; excusatur etiam, quia Dei consilio in mysterio ita actum est. Hodie etiam excusaretur ille, cui inscio uxoris soror lectulum ejus ingressa se subjiceret; quae cum ille tamen qui cognovit eam per ignorantiam, ex
Abbreviated transcription (Latin):
lib corum ꝯsensus erigendus ẽ. quo¬
rum ĩ nuꝑtus tesiteratur. Intelligitur
denter dissentiat. It̃ sponsalia sicut nui¬
tie ꝯsensu fuint contralentiũ. Et iõ si¬
lias filiam ꝯ sentur oportet. i ne si pat̾t
uoluntati ñ repugnat. ꝯ sentur intẽl¬
et solum coactõ impedit uł ercludit ꝯ¬
sensum. s ⁊̃ eitor. Nlõ aũt oĩs errorcon¬
sensu inpelit. Est cium etror alus ꝑ soẽ.
slius fortue. quis ꝯdiccõnis. aluis qua¬
litatis. Est error ꝑ sce qñ hic putatur cẽ¬

Expanded text:
s exigendus est, quorum in nuptiis desideratur. Intelligitur identer dissentiat. Item, sponsalia sicut nuptiae consensu fiunt contrahentium. Et ideo sifamilias filiam consentire oportet, quae si patris voluntati non repugnat, consentire intelNec solum coactio impedit vel excludit consensum sed etiam error. Non autem omnis error consensum expedit. Est enim error alius personae, alius fortunae, alius conditionis, alius qualitatis. E
Abbreviated transcription (Latin):
Intihitur matrimõiu. ut uiri mulieus¬
qr pulcrituto. que aios amore ĩflãmatoᷤ.
sepe ĩpeslit mire ꝯiugu ut ualeant su¬
um cxpłe desiteriu. Questus quaq ⁊ diui¬
tiaru pofsessio frequenter ẽ cũ ꝯuigii.⁊¬

Expanded text:
trahitur, ut viri mulierisque pulchritudo, quae animos amore inflammatos saepe impellit inire conjugium, ut valeant suum explere desiderium. Quaestus quoque et divitiarum possessio frequenter est conjugii
Abbreviated transcription (Latin):
fiente. ⁊ punib renitente ramaldo d̾¬
sponsauit. qm̃ legum ⁊ canonũ aucto¬
nitas talia sponsãlia ñ approbat. ne ig¬
rantib leges ⁊ canones. nimis dur
uideatur. ita sũtenti tẽꝑamus. ut si
princeps cum afsensu filie. id ꝙ ceptũ
lerãtuis nr̃ utrasq partes audiat. ⁊
quo constent iec ut dcã sunt acipiat
⁊ nos amonum ac legum scriptu seq̃¬
tes de niceps nõ phitrinus quinasu
uiro si uol̃t p̃dicta eius filia tãtũ

Expanded text:
flentem, et pro viribus renitentem, Raynaldo desponsaverit; quoniam legum et canonum auctoritas talia sponsalia non approbat, ne ignorantibus leges et canones nimis durum videatur, ita sententiam temperamus, ut si princeps cum assensu filiae id quod coeptum legatus noster utrasque partes audiat; etquo constent haec quae dicta sunt, accipiat. Et nos canonum et legum scripta sequentes, deinceps non prohibemus quin alii viro, si voluerit, praedicta ejus filia tantum
Abbreviated transcription (Latin):
uaturam uirginitate. nͥ aliter de rruela¬
ret. Cõ mutes ergo urginitatr̃ suã diuie
dispositõi o sensit incarnale copulã. Nõ
illam appetendo: s diumae ĩ spiratõi ĩ into¬
qr obeliento. ꝑ ostea nõ simui cũ uiro la¬

Expanded text:
aturam uirginem nisi ei deus aliter reuelaret, committens ergo uirginitatem diuine dispositioni; consensit in carnalem copulam non illam appetendo, sed diuine inspirationi in utroque obediendo. Postea uero simul cum uiro la
Abbreviated transcription (Latin):
nis u̾b̃ ur aliis id̃ significantib. expri¬
mitur ꝯsensus ñ copule carnał uł cohĩ¬
tutoĩs corporał: s coniugał secietatis.
erqua oportet eos co ħĩtare nisi forte
cũ religionis pari uoto corporałr seꝑẽt᷑.¬

Expanded text:
antibus exprimitur consensus, non copulae carnalis vel cohabitationis corporalis, sed conjugalis societatis; ex qua oportet eos cohabitare, nisi forte causa religionis pari voto corporalit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ legittima uota succuttũt ad sactiendũ
suffragatur. ut fiat ꝯuigiui. manifrste
uõ erp̃ssa suffragatur in sanctiat. ⁊ ro¬
boret. ac lib̃m fiat eccłic d̾ hoc iudicare si
rei ꝯ senrsus sit ille. an carnał copłe. ancõ¬
h̃ĩtatõnis. an utrusq. Sicolñtatõnis

Expanded text:
et legitima vota succurrunt ad sanciendum suffragatur, ut fiat conjugium; manifeste vero expressa suffragatur ut sanciat et roboret, ac liberum sit Ecclesiae de hoc judicare si rei consensus sit ille, an carnalis copulae, an cohabitationis, an utriusque. Si cohabitationis
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ⁊̃ quia cum moĩb aliis uir p̾sit mu¬
ueri ut caput corꝑi. ẽ eiũ uir caput
to pares sunt. Iõ apłs nitiq pariter
p̃cipit in bac cã. sibi iniice subici in
quiens. uir debitum reddat uxori. si¬
młr ⁊ uxor uiro. quia mułr nõ ht po¬
testate sui corporis si uir. Siłr ⁊ iur
Qua nec mułr. ad alium uiru. nec
iuir ad aliam muliere potestate suicõ¬
poris ht̃. Nec uir ad continẽtlui. nec
mułr potestate h̃t sine mutuo ꝯscn¬
si. s alter altenus potestate corporis ħt.
ut poscenti alteri nõ liceat alter nega¬
ir debitum. In hoc enim pares sunt.
quia nec uiro nec tilier corpus suũ
licet alii trdere s dͥ inuicem cebito¬
irx sunt mnac ca. ne petcandi detur
occasio. ꝑ q nõ domunu tollitur i¬
ro ẜ uitiũm. Debent enim sͥ ugiti¬

Expanded text:
am quia, cum in omnibus aliis vir praesit mulieri ut caput corpori est enim vir caput to pares sunt. Ideo Apostolus utrique praecepit in hac causa invicem subjici, dicens: Vir debitum reddat uxori: similiter et uxor viro; quia mulier non habet potestatem sui corporis, sed vir. Similiter quia nec mulier ad alium virum, nec vir ad aliam mulierem potestatem sui corporis habet; nec vir ad continendum, nec mulier potestatem habet sine mutuo consensu, sed alter alterius potestatem habet corporis, ut poscenti alteri non liceat alteri negare debitum. In hoc enim pares sunt, quia nec viro, nec mulieri corpus suum licet alii tradere; sed sibi invicem debitores sunt in hac causa, ne peccandi detur occasio. Per quod non dominium tollitur viro, sed vitium. Debent enim si
Abbreviated transcription (Latin):
gale. lib̾̃m eẽ acoactt̃e. Coactus eñ
ꝯsensus. qui nec ꝯsensus appellari
debet. ꝯuigiui nõ facit. sicut testotur ur
mn ħ u̾ba. De neptis tue ꝯ iugio qua te
cuidam militi daturui necessitatis ĩ stã¬
te articulo subfidei pollicicitatẽe firma¬
sti: ħ equitate dictante dec̾nmus. ut
si illa uiru illũ oĩo ut dr renuit ⁊ inea¬
illi se ꝓrsus deneg iuptiirã. nequaꝗͣ eã

Expanded text:
galem liberum esse a coactione. Coactus enim consensus, qui nec consensus appellari debet, Conjugium non facit, sicut testatur Urbin haec verba: De neptis tuae conjugio, quam te cuidam militi daturum necessitatis instante articulo sub fidei pollicitatione confirmasti, hoc aequitate dictante decrevimus: Ut si illa virum illum omnino ut dicitur renuit, et in eailli se prorsus d
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hiuus enm sacram̃ti celebratãr nẽt
sicut ĩ alus. queclam st̃ ꝑtinentia ad sub¬
stantia sacram̃ti.ut coñsensus dep̃sẽti.
qui so lus sufficit ad contralxndũ mat¬
moniur. Quedai nõ ꝑtinentia ad deporẽ
⁊ sollep nitate sacram̃ti. ut parentum
tragito. sacerdotum bñdictõ. ⁊ huius mõ
siñ quib legitime fit ꝯiugimi quan¬
tui ad uirtutẽ. ñ quantur ad honestatẽ
sacinĩ̃ti. sñ his ergo ñ quasi leguti¬
mi ꝯiges s quasi adulten ⁊ forncarorͣs
ꝯueniunt. ut illi qui cla̾cilo nubũt ⁊
utiq forncatores eẽnt. nrsĩ as suffraga¬
retur uoluntus n̾ũ exp̃ssa dep̃senti q̃
legitimũ int̾ cos facit matrimoniu.
nestus contractus. s matrimoĩu ñ sã¬
rit ꝯsensus ꝗ ucculto fuĩt. sienur alter
at̾um dimisit. ñ cogitur iudit̃o eccłis

Expanded text:
 hujus enim sacramenti celebratione, sicut in aliis, quaedam sunt pertinentia ad substantiam sacramenti, ut consensus de praesenti, qui solus sufficit ad contrahendum matrimonium; quaedam vero pertinentia ad decorem et solemnitatem sacramenti, ut parentum traditio, sacerdotum benedictio, et hujusmodi; sine quibus legitime fit conjugium, quantum ad virtutem, non quantum ad honestatem sacramenti. Sine his ergo non quasi legitimi conjuges, sed quasi adulteri vel fornicatores conveniunt, ut illi qui clanculo nubunt; et utique fornicatores essent, nisi eis suffragaretur voluntas verbis expressa de praesenti, quae legitimum inter eos facit matrimonium. nestus contractus; sed matrimonium non sanxit consensus qui in occulto fuit. Si enim alter alterum dimiserit, non cogitur judicio Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
ordine ꝓmoneri ualeat. smo tas spon¬
sa futss interquã ⁊ sponsu eius ꝯsens¬
ꝯiugał dep̾sciti intercesiss eomortuo
Audua remansiss. cui copulatus ĩ ꝯui¬
gio ulterius ad sacros ordines ñ accrgi
quĩ solus de p̾senri ꝯ sensus ꝯuigii effi¬

Expanded text:
eat. Si vero talis sponsa fuisset inter quam et sponsum ejus consensus de praesenti intercessisset. eo mortuo vidua remansisset; cui copulatus in conjugio, ulterius ad sacros ordines non accederet, quia solus de praesenti consensus
Abbreviated transcription (Latin):
Iquer d utrum ꝯ sensus dfuturo: ad¬
dito ⁊̃ iuram̃to. ꝯnigini efficiat. ut si
ip̃c placitum illa duciur̃. ⁊ illa ꝓmittat
uł uiret se illi nuptura. nũquid tał
sponsio cos ꝯuiges fecit: simuntato ppo

Expanded text:
i debet utrum consensus de futuro, addito etiam juramento, conjugium efficiat: ut si tempus placitum illam ducturum, et illa promittat vel juret se illi nupturam, numquid talis sponsio eos
Abbreviated transcription (Latin):
du ꝯͣhunt. s infuituro sẽ ꝯͣcturos iurã¬
do ꝓmictunt. ¶ It si exui uiram̃ti. ad
fururu ꝑtinentis mox efficiuntur ꝯuu¬
ges. air mrãt infuturo se facturos .q. ĩ
p̾senti efficiũtur. ¶ It łĩ exquo uirãt.
mox efficiũtur ꝯulges. tc̃ hãc re efficiũt
qñ uirant se facturos. Idõ dico quia qui¬
giui tt̃ ñ fuit: s futuru ꝓmutitur.si

Expanded text:
hunt, sed in futuro se contracturos jurando promittunt? Item, si ex vi juramenti ad futurum pertinentis mox efficiuntur conjuges, cur jurant in futuro se facturos, quod in praesenti efficiunt? Item, si ex quo jurant, mox efficiuntur conjuges, tunc rem hanc efficiunt, quando jurant se facturos. Ideo dico quod conjugium tunc non fuit, sed futurum promittitur. Si
Abbreviated transcription (Latin):
itestatõe firmatur. Nuia pꝰ tale.ꝯ sc̃sũ.
siquis alii se copulauĩt. ⁊̃ si plem ꝓcrra¬
uĩi. mnitum debet ficu.⁊ ip̃e ad priarcm
tis diuinuis scriptutis iurauiͣt mulieti se
eam legitimã uree ñturur. uł ⁊̃ si in
oratorio tuls saccam̃tu dederit. fit a le¬
gutima uror quãuis nulla dos. nulla¬

Expanded text:
attestatione firmatur, quia post talem consensum, si quis alii se copulaverit, etiamsi prolem procreaverit, irritum debet fieri et ipse ad priorem tis Scripturis juraverit mulieri se eam legitimam uxorem habiturum, vel si in oratorio late sacramentum dederit, sit illa legitima uxor, quamvis nulla dos, nul
Abbreviated transcription (Latin):
tam qua suspirauit sponsus dilata.
Que sp̃o sa sit udia mõtuo sp̃oso ⁊ q̃ no.
T̃ ẽ sciend̾ ꝙ illa sponsa q̃ tm̃ infuturo
ẽ pacta. mortuo sp̃oso ñ irmaneat u¬
oua. quia ñ fuãt uir eius. Uñ siquis
eam durenit ad sacros ordines ꝯ scende᷑
e enim maritus. eque sicut bigamnus
lacerlos ficii ꝓhibetur. Extali aũt copła
nullus arcetur.asactis ordinib. oalti¬

Expanded text:
tam, quam suspiravit sponsus dilatam. 13. Quae sponsa sit vidua mortuo sponso, et quae non. Et est sciendum quod illa sponsa quae tantum in futuro est pacta, mortuo sponso non remanet vidua, quia non fuerat vir ejus. Unde si quis eam duxerit, ad sacros ordines conscendere e enim maritus aeque sicut bigamus, sacerdos fieri prohibetur. Ex tali autem copula nullus arcetur a sacris ordinibus.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ mecha. fornicatõis quid̃ uindictã susti¬
ele illa desponsatõs intelligi debet: ubi
ũ fuit ꝯsensus nugał dep̾senti. Alioqn
no. Statutum ẽ insacro conuentu. ut
siquis sponsam alterius rapuenit peni
tentia publica mulccetur. ⁊ si ñ spe con¬
iugu maneat.⁊ si ip̃a eider crimini cõ¬
sentiens nõ fuiͣt. licentia nubendi aliu

Expanded text:
et moecha fornicationis quidem vindictam sustiDe illa desponsatione hoc intelligi debet, ubi non fuit consensus conjugalis de praesenti; alioquin no: Statutum est a sacro conventu, ut si quis sponsam alterius rapuerit, publica poenitentia mulctetur, et sine spe conjugii maneat. Et si ipsa eidem crimini consentiens
Abbreviated transcription (Latin):
aliquos añt qua intercedat ꝯmirtio ser
S aprima fite desponsatõnis iur sponsus
⁊ mulier sponsa ẽ. ñ comux. sponsos añ
⁊ sponsas ꝯuges freguenter appellan di¬
genda fore trudunt. Qua ratõ utĩttur.
uod nõ intersponsam ⁊ ꝯiugrm plimut
mt̃̾ sit: exeo astimint. quia licet spon se
ãt carna ler copular incõsulto ur nolẽ¬
te sponso monasterim eligere. Quo fc̃o.
sponso ⁊ licet aliam ducer. connigatus
mum ꝯse̾rsu ẜuarr ualet. nec monaste¬
riu petere. uͥ uterq ꝯtineitiar parit̃ ꝑfi¬
se monastenum eligere auctoritatib sc̃o¬
satamꝰ puella ñ licet parrntib ilu ui
trncere. tam̃ licet sibi monasterin eigẽ.
satam si conu̾ti uoluit nullo penitus c̃e¬
sucrunt dampno mulctan. ¶ Neferr ⁊
ieronimus. ꝙ macharius int̾ ⁊̃ eirmitas
p̃cipius. celebrato nuptiarũ ꝯugio cui
diens transmarins pocut. ⁊ heremi solitu¬
dines sibi elegit. B̾eatus ⁊̃ alerus simiłr
exnuptus diuina gra uoratus. sponsam

Expanded text:
aliquos antequam intercedat commixtio sexus; sed a prima fide desponsationis vir sponsus, et mulier sponsa est, non conjux. Sponsos autem et sponsas conjuges frequenter appellari di intelligenda fore tradunt. 7. Qua ratione nituntur. Quod vero inter sponsam et conjugem plurimum intersit, ex eo astruunt, quia licet sponsae ante carnalem copulam inconsulto vel nolente sponso monasterium eligere; quo facto, sponso etiam licet aliam ducere. Conjugatus muni consensu servare valet, nec monasterium petere, nisi uterque continentiam pariter profiae monasterium eligere, auctoritatibus sanctosatam puellam non licet parentibus alii viro tradere; tamen licet sibi monasterium eligeresatam, si converti voluerit, nullo penitus consuerunt damno mulctari. Refert etiam Hieron. quod Macharius inter Christi eremitas praecipuus, celebrato nuptiali convivio, cum diens transmarina petiit, et eremi solitudinem sibi elegit. Beatus etiam Alexius similiter ex nuptiis divina gratia vocatus, sponsam
Abbreviated transcription (Latin):
am tͥ prachel. un. annis. Indeuteronoĩo
⁊̃ legitur. S iuiceris ĩmectio captiuorum
muliere pulcra. ⁊ amanĩs eam. uoliñs¬
qr urorẽ hr̃e. introduces eã ĩ domũ tuam.
Qd̾ malus finis nõ ꝯtaminat sacram̃̃tu.
Elicet sine bono ñ contrahitur ꝯuiguim.
qñ spẽs contrahentis mouet aĩu. ꝯuigiuĩ
tñ bonũ ẽ. quia uita mala. uł intentõ pu̾sa
alicinius. saciam̃tu ñ ꝯtaminat. Huĩt aͣt
⁊ut diabolo partus celarenur. ⁊ ut ioseph
dẽt testis castitatis defendens eam abĩ fa¬
mia suspitoĩs. ne ut adultera dampna

Expanded text:
am tibi pro Rachel septem annis. In Deuteronomio etiam legitur: Si videris in medio captivorum mulierem pulchram, et adamaveris eam voluerisque uxored malus finis non contaminat sacramentum. Et licet fine non bono contrahatur conjugium, quando species contrahentis movet animum, conjugium tamen bonum est, quia vita mala vel intentio perversa alicujus sacramentum non contamintaretur, et ut diabolo partus celaretur; ut Joseph esset testis castitatis, defendens eam ab infamia suspicionis, ne ut adultera damnare
Abbreviated transcription (Latin):
fide uen ꝯuigo appellãtut. scd̃m hãc diftic¬
toem desponłatõis. cesponsis uarie iocũt᷑
doctores. Qũo accipiat spõsa ĩ subditis capłi
liquanto e̾ sp̃osas uocant. q̃ talẽ nũer̃t
desponsatam. ubi fuit pactõ ꝯiugugar
d̃ psenti. ⁊ ille ue̾ ꝯiuges sunt. uñ ggͣ¬
Siquis uxoret desponsauit uł subantunͣt
quanquã pꝰ modu p̃ueniente die mor¬
tis eius neguiuent eam ducere ĩurore.
tñ nulli de ꝯsanguinitate eius licet ac¬
ciꝑx ea in ꝯiugio. ⁊ si inuentu fuiͣt fc̃m.

Expanded text:
. Secundum hanc distinctionem desponsationis, de sponsis varie loquuntur doctores. 10. Quomodo accipiatur sponsa in subditis capitulis. Aliquando enim sponsas vocant, quae talem habuerunt desponsationem, ubi fuit pactio conjugalis de praesenti; et illae vere conjuges sunt. Unde GSi quis uxorem desponsaverit vel subarrhaverit, quanquam postmodum praeveniente die mortis ejus nequiverit eam ducere in uxorem, tamen nulli de consanguinitate ejus licet accipere eam in conjugio; et si inventum fuerit factum,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃senti. Et ẽ desponsat̃o hñs ꝯsensum dep̃¬
senti .i. pactõem ꝯiugaler: que sola facit
uigium. In illa ergo ofsponsatõe. uͥ est
pollit̾at̃s ꝯ̃bendi matumoniũ. spontsi tm̃
⁊ sponse funt. ñ comuges. Et talib spon¬

Expanded text:
sponsae fiunt ante coitum; in coitu vere efficiuntur conjuges. Facit enim pactio conjugalis ut quae prius erat sponsa, in coitu fiat conjux. 9. Responsio ad praedicta cum determinatione superiorum. His autem ita respondemus: Fit aliquando despon
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑꝑ q. licet urorem dimtteir p̃dictam mu¬
licrem ꝯ misisse cognoueris. ne illius con¬
uersio urxri relicte̾ in seculo fien possit ꝑ¬
ditõis crcasio. uoluntus ut mantu si¬
ii illi ⁊̃ si iam tonsoratus ẽ. redatir delris

Expanded text:
 licet uxorem dimittere, predictam mulierem commisisse cognovisses, ne illius conversio uxori relicte in seculo fieri possit perditionis occasio, volumus, ut maritum suum illi, etiam si iam tonsoratus est, reddere debeas
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓueitur ligeraru scĩa tebet eẽ instruit᷑
ut sensu u̾boro intelligat ui accẽptu¬
um sciat. distincte legat. ne ꝯfirsione pla¬
tõnis intellectu auditorib auferat. qdtẽ¬
dat quid indicatiue. quid mꝑatiue sit le¬
gendum. ubi fit moratar facienda distinc¬
to. Hec mala suata intellactu turbant.
⁊alios adrisum ꝓuocant. Autb ⁊ cordib¬
ꝯ sulcir di nox lectoĩs. ¶ Hoc offitium ẽ¬

Expanded text:
provehitur, litterarum scientia debet esse instructus, provehitur, litterarum scientia debet esse instructus, ut sensum verborum intelligat, vim accentuum sciat, distincte legat, ne confusione prolationis intellectum auditoribus auferat. Attendat quid indicative, quid interrogative sit legendum, ubi sit in oratione facienda distinctio. Haec enim male servata intellectum turbant, et alios ad risum provocant. Auribus et cordi consulere debet vox lectoris. Hoc officium
Abbreviated transcription (Latin):
tenentes clauem omiã intus ertiaq custo¬
diunit. atq interbonos ⁊ malos hñites iu¬
diciu. dignos recipiunt. indignos respu¬
ne dõ ralditimi ꝓ reb que aanib istis red¬
duntur. ¶Hoc offm dñs insua ꝑ sona su¬
scepit qñ flagello defunicuł facto. uenden¬
tes ⁊ ementes detemplo eiecit. Ep̾e emm se
⁊ pascua inueniet. De lecto ribus.
cd̾s gradus ẽ lactorum. lectores alogendo
sicut psaimiste. apsaimis canendis uͥocati
sunt. Illi enim p̃dicant ppłis quid souãt᷑.
Isti canũt ut excitent ad ꝯpunctões aĩos.in¬
dientiu. licet quidam lactores ita miẜabi¬
liter ꝓnumient. ut quosdam adluctum
erit clara corum uor ut ⁊̃ longe põitorn
aures adimpleant. ¶ ad lectore aũt ꝑ
ei uidente ꝓpło traditur ab ep̃o coder diui¬
narum lecconum. ⁊ dr̃ ei. accipe. ⁊ esto n̾¬
bi d̃i relator.hĩturus si fideliter inpleus
offitiu partem cum his qui bñ uerbui
d̾i ministinuerunt. ꝙ in ad hiinc grdip

Expanded text:
ntes clavem, omnia intus et extra custodiunt, atque inter bonos et malos habentes judicium, dignos recipiunt, indignos respunem Deo reddituri pro rebus quae clavibus istis recluduntur. Hoc officium Dominus in sua persona suscepit, quando, flagello de funiculis facto, vendentes et ementes ejecitet pascua inveniet. 4. De lectoribus. Secundus est gradus lectorum. Lectores a legendo, sicut psalmistae a psalmis canendis, vocati sunt. Illi enim praedicant populis quid sequantur; isti cantant, et excitant ad compunctionem animos audientium, licet quidam lectores ita miserabiliter pronuntient, ut quosdam ad luctumerit clara eorum vox, ut etiam longe positorum aures adimpleat. Ad lectorem autem ei, vidente populo, traditur ab episcopo codex divinarum lectionum, et dicitur: Accipe, et esto verbi Dei relator; habiturus, si fideliter impleveris officium, partem cum his qui bene verbum Dei ministraverunt. Qui ad hunc gradum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯiuges uerius appessantur aprimadis¬
sponsat̃onis fide. quamius adhuc inter
eos ignoretur ꝯuigał ꝯcubitus. t̃ au̾g
prima disponsatõis fide. quam ꝯcubiti ñ
agnouerat. nec fuerat agniturus. ꝯlec
ierat noc mendr mantat ꝯnigis appei¬
latõ. ubi nec fuerat nec futura carius
ñ solum illa mater. s ⁊̃ ille pater eius
ꝯiux matris eius iriusq mente ñ car¬

Expanded text:
utem verius appellantur a prima dispositionis fide, quamvis adhuc inter eos ignoretur conjugalis concubitus: sicut prima desponsationis fide, quam concubitu nec cognouerat nec fuerat cogniturus; nec perierat nec mendax manserat coniugis appellatio, ubi nec fuerat nec futura erat carnis non solum illa mater uerum etiam ille pater eius sicut coniux matris eius, utrumque mente, non car
Abbreviated transcription (Latin):
uir dicit. Ego accipio te ĩ meam. ñ dña
ñ ancillam. s ꝯige. Quia e̾ ñ ancilia.
uł dña datur. iõ nec desuimo nec d̾imo
aprincipio formata ẽ s delatere uiriob
ꝯiugałe̾ sccietate. Si desũmo fie̾t. ut de
cꝑite. uideretur ad dñatõe creata. Si uõ

Expanded text:
vir dicit: Ego accipio te in meam, non dominam, non ancillam, sed conjugem. Quia enim non ancilla vel domina datur, ideo nec de summo, nec de imo a principio formata est, sed de latere viri, ob conjugalem societatem. Si de summa fieret, ut de capite, videretur ad dominationem cre
Abbreviated transcription (Latin):
gerunti necdio maiores pontifices. S inde
alios septuaginta ⁊ duos oiscipulos desi¬
gnauit. quoru uice meccłia tenent p̃¬
b̾ri. Unus aũt int̾ apsos princeps exutit
petius: cuius uicanius ⁊ succefsor ẽ pon

Expanded text:
uorum vicem gerunt in Ecclesia majores pontifices. Deinde alios septuaginta et duos discipulos designavit, quorum vicem in Ecclesia tenent presbyteri. Unus autem inter apostolos princeps extitit Petrus, cujus vi
Abbreviated transcription (Latin):
uenunt aũt ñ nulli hrtici nuptras tetest̾a¬
tes qui taciani appellati sũt. Hũ nuptias
oĩo dapnant hac pares fornicatõnib.ali¬
isq corruptõib faciunt. nec recipuĩt in
suor nũo ꝯugio utente mare. ł feniãt

Expanded text:
unt autem nonnulli haeretici nuptias detestantes, qui Tatiani appellati sunt. Hi nuptias omnino damnant, ac pares fornicationibus aliisque corruptionibus faciunt, nec recipiunt in suorum numero conjugio utentem marem vel feminam.
Abbreviated transcription (Latin):
stinitũ fuiͣt ꝯ uigiu adoffitim. post pes¬
catum adremediu.ꝯcessui. aũg testat᷑¬
cus. Q uod sanis cẽt ad offitiui. egrotis ẽ
adremediu. Infirmitas enim ĩ contin̾e̾¬
tie que ẽ incarne ꝑ pecc̃m mortua ne ca¬
dat ĩruma flagiciorum. excipitur tone¬
state nuꝑtiaru. sm̃ peccassent primil
mines. sine carnis ĩ centiuo ac feruore li¬
bidinis. ip̃i ac successore eoꝵ ꝯuenirent.
Et sicut remunerabile ẽ aliꝙ bonũ opus
sic coitus corum uonus ẽet ⁊ remunera¬

Expanded text:
ium, post peccatum vero ad remedium concessum, B. Augustns: « Quod sanis est ad officium, aegrotis ad remedium. Infirmitas enim incontinentiae, quae est in carne per peccatum mortua, ne cadat in ruinam flagitiorum, excipitur honestate nuptiarum. Si non peccassent primi mines, sine carnis incentivo ac fervore libidinis ipsi ac successores eorum convenirent. Et sicut remunerabile est aliquod bonum opus, sic coitus eorum bonus esset et remunera
Abbreviated transcription (Latin):
rõ duplex ẽ. una añ peccatum ad offitiũ
fc̃a ẽ inꝑadiso. ubi eẽt thorus imacula¬
tus.⁊ iptie honorabiles exquib sine ar¬
dore ꝯciꝑet. sine dolore pareret. altera post
peccrtu ad remediu facta extra ꝑ adisũ
ꝑp illicitum motu enitandur. Prima
ui natura multiplicaretur. Sod̾a ut na¬
tura exaꝑetur. ⁊ uiciu cohiberetur. Fas

Expanded text:
o duplex est. Una ante peccatum ad officium facta est in paradiso, ubi esset thorus immaculatus, et nuptiae honorabiles, ex quibus sine ardore conciperent, sine dolore parerent; altera post peccatum ad remedium facta extra paradisum, propter illicitum motum devitandum. Prima, ut natura multiplicaretur; secunda, ut natura exciperetur, et vitium cohiberetur. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
res ẜ cariones aprimo gradu decitunt. Si¬
moniaci.⁊ simomoniace. añ si moniacis
ordinati. simiłr. ab offit̾o iemouantur. Si¬
moniacos uõ ñ simoniace. asimoniacis or¬
dinatos. misicorditet ꝑmanus ĩ põitone
ptp̃ris necessitate ĩ offitio ꝑmittimus per¬
manere. Qd̾ intelligendum ẽ. de his quior¬
dinantur a simoniatis ignorantes eos eẽ si¬
moniacos quo facit simoniacos ñ reatus
cos oĩo dampnãdos ac deponẽdos. sub intel¬
ligendu ẽ. nisi molenter quis actractatꝰ fu
quem colorem ercusatõis. si itatim discełt
abeis.⁊ pessimo eorumi ꝯciliabulo renũciãt.
nes san̾rerunt. ut subdiaconus ñ ordine¬
tur. añt .xiiii. annoc. nec diaconus añt .xxi.
nec pb̃r ante .xxx. ꝑe m̃ si dignus fuctit
ꝓb̾r ordinetur. ⁊ si ualde sit dignus qr
⁊ ip̾e cominus ⁊ xxẜ. ãnorum haptigatꝰ
ẽ. ⁊ sic cepit decere. d̾ sacͣm̃to ꝯuigu cuiꝰ

Expanded text:
es, a proprio gradu decidant. Simoniaci etiam simoniace a non simoniacis ordinati, similiter ab officio removeantur. Simoniacos vero non simoniace a simoniacis ordinatos, misericorditer per manus impositionem pro temporis necessitate in officio permittimus permanere. Quod intelligendum est de his qui ordinantur a simoniacis, ignorantes eos esse simoniacos. Hos facit simoniacos non reatus cos omnino damnandos ac deponendos, sub intelligendum est; nisi violenter quis attractus fuerquem colorem excusationis, si statim discedunt ab eis, et pessimo eorum conciliabulo renuntiant.  canones sanxerunt, ut subdiaconus non ordinetur ante 14 annos, nec diaconus ante 25, nec presbyter ante 30. Deinde si dignus fuerit, presbyter ordinetur, etsi valde sit dignus, quia et ipse Dominus 30 annorum baptizatus est, et sic coep
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃: ut dicat sine carnali copula ñ pꝰ se
uoseph ñ fuisse ꝯugiu. uł nõ fuisse ꝑ¬
fectum. ꝙ nefas ẽ sentire. Tanto eminĩ
sanctius fuit atq ꝑfectius. quanto a
caruali oꝑe ĩmunius. S suꝑus põitu
ea ratoe dictu intelligendum̃ ẽ. ñ quin
ꝑtineat mulier illa admanimõiu cu
qua ñ e̾ ꝑmixtio sexnũ. s nõ ꝑtinet ad
matumoniu ꝙ exp̾ssa ⁊ plena teneat

Expanded text:
um errorem, ut dicat, sine carnali copula non posse et Joseph non fuisse conjugium, vel non fuisse perfectum; quod nefas est sentire. Tanto enim sanctius fuit atque perfectius, quanto a carnali opere immunius. Sed superius posita, ea ratione dicta intelligendum est, non quin pertineat mulier illa ad matrimonium, cum qua non est permixtio sexuum; sed non pertinet ad matrimonium quod expressam et plenam t
Abbreviated transcription (Latin):
adno.ñ tñ adiemediu. s ad offitiu.
Refert enim scriptum grnesis ĩ adam
mifso sopore.atq una decostis eius sũi¬
ta.⁊ exm̃ mulieir formata. uiru ĩ sp̃u
iteligente ad que usu mulier fcã

Expanded text:
non tamen ad remedium, sed ad officium. Refert enim Scriptura, Genes. 2, in Adam misso sopore atque una de costis ejus sumpta, et exinde muliere formata, virum in spiritu intelligentem ad quem usum mulier fa
Abbreviated transcription (Latin):
moniacis se ꝑmifit consecran ĩmo ex con¬
secimi. corum consetrato oĩo nrita ẽ. Qui
uõ oroinantur a simoniacis. quos cumor¬
dmantur nesciunt ẽe si moniacos. qui ⁊t̃c
pcatbolicis hñtur. corum ordinato mificor¬
dit sustinetur. De his qui dñt se em̃e corꝑ¬
ñ consetratões emiere. si res ip̃is que exconse¬
cratõr ꝓueniunt. penitus desiꝑe ꝓbantur.
rlam quisquis horum alterum uendit si¬
ne quo altm nõ rẽtur: neutrum ĩ uendi¬
tum derelinquid. Distĩctõ si moniacoru.
Imoniace aũt brsis triꝑtita ẽ distincto. Alii
crum simoniace asimoniacis ordin̾atur.

Expanded text:
iacis permiserint consecrari, imo execrari, eorum consecratio omnino irrita est. Qui vero ordinantur a simoniacis, quos, cum ordinantur, nesciunt esse simoniacos, qui et tunc pro catholicis habentur; eorum ordinatio misericorditer sustinetur. 6. De his qui dicunt se emere corn consecrationes emere, sed res ipsas quae ex consecratione proveniunt, penitus desipere probantur. Nam quisquis horum alterum vendit, sine quo alterum non habetur, neutrum vendere derelinquit. 7. Distinctio simoniacorum. Simoniacae autem haeresis tripartita est distinctio, Alii enim simoniace a simoniacis ordinantur;
Abbreviated transcription (Latin):
ordinati sunt: uis ordmandi ⁊ ꝯ secrandi
ĩ cum seꝑati fuerint nr̃e. Qui nõ inscisma¬
te. uł hrsi poĩti. abeis ordinati ⁊ inuncti
sũt. illo iure carent. Iõ cum ordinare no¬
lunt. uulnus pocius infigunt quam gra¬
hrtici. Nui m̃ añt sententia degnaidatõis.
⁊ ordinant ⁊ consecrant. Et licet simonia¬
ci pͥe dicantur qui admstar simonis ma¬
gi inp̾ciabilem grãm. p̃̾cio ꝯducere uolũt.
⁊ qui ꝓministerio sacro p̃ciu recipiunt
ĩmoclui giea giecite uacandi sunt. om̃s
tñ ⁊ dantes ⁊ accipientos simoniaci dñt. ⁊ u
triq eatem sententia ꝑcellunt. d̾ his ꝗsciẽ¬

Expanded text:
ordinati sunt, jus ordinandi et consecrandi, etiam cum separati fuerint, habere. Qui vero in schismate vel haeresi positi ab eis ordinati et inuncti fuerint, illo jure carent. Ideoque cum ordinare volunt, vulnus potius infligunt quam grahaeretici; tamen ante sententiam degradationis, et ordinant et consecrant. Et licet simoniaci proprie dicantur qui instar Simonis magi impreciabilem gratiam pretio conducere volunt, et qui pro ministerio sacro pretium recipiunt in modum Giezi, Giezitae vocandi sunt; omnes tamen, et dantes et accipientes, simoniaci dicuntur, et utrique eadem sententia percelluntur. 5. De his qui scie
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ huiꝰ moĩ. accipiendum dñt. &lam post¬
quam p̾cisi fucunt ⁊ dãpnati iudito eccłie.
ius ordinandi ⁊ consecrandi eis detracta¬
tum assunt. ut degnidatis uł excõmumi¬
catis. ¶ Alui nõ dicunt sacram̃ta abbrti¬
cis ⁊̃ pricisis sm forma eccłie celebrata.
uera oẽ ⁊ nita quia ircetentes a becsia ius
dandi ⁊ consecrandi ñ ꝑdiderurt. Et qui si
a brr̾ticis ordinantur. cum redeunt iteru
ordinandi nõ sunt. ꝯ uc nõ abhr̃ticis alit̾
quam meccłia funt. falsa sunt ⁊ mania
⁊ qui atalib ordinan uidentur ñ mimu ᷤᷤ fi¬

Expanded text:
modi accipiendum dicunt. Nam postquam praecisi fuerint et damnati judicio Ecclesiae, jus ordinandi et consecrandi eis detractum asserunt, ut degradatis, vel excommunicatis. Alii vero dicunt sacramenta ab haereticis et praecisis secundum formam Ecclesiae celebrata, vera esse et rata, quia recedentes ab Ecclesia jus ordinandi et consecrandi non perdiderunt, et qui sic ab haereticis ordinantur, cum redeunt, iterum ordinandi non sunt. Quae vero ab haereticis aliter quam in Ecclesia fiunt, falsa sunt et inania; et qui a talib