comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Nec cogis inuitꝰ ad aliqͥd. qr uolũ¬
tas tua ñ ẽ maior qm pot̃ntia. Esset
aut̃ maior si te ipso tu ipse maior
ẽẽs. Ex hoc uiđr. ꝙ ds non possit
pła qmͣ uułt. sic̃ ñ uult pła quã pot̃¬
Sic̃ enĩ uoluntas ñ ẽ maior pom̃tia. ⁊ta

Expanded text:
ait: Nec cogeris invitus ad aliquid, quia voluntas tua non est major quam potentia; esset autem major, si teipso tu ipse major esses. Ex hoc videtur quod Deus non possit plura quam vult, sicut non vult plura quam potS
Abbreviated transcription (Latin):
eã fac̾et. nec p̃t̃ eã.si que fac̃ dimitt̾it
ł q̃ dimittit fac̾et. s eadẽ manente
rõne & causa alia potuit fac̾e. ⁊ ista
dimitt᷑e. Licet oͦs r̃o sit penes eum
qua alia fac̃. alia dimittit. potest
que facit. & facere quȩ dimittit:
psi aut̃ addũt. Ratio ẽ eñ fac̾e¬

Expanded text:
eam faceret, nec praeter eam si ea quae facit dimitteret, vel quae dimittit faceret; sed, eadem manente ratione et causa, alia potuit facere, et ista dimittere; licet ergo ratio sit penes eum, qua alia facit, et alia dimittit, potest quae facit, et facere quae dimittit. Ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
dr ñ pͥ face nͥ qd ratio ẽ eũ facere: in¬
telligas eũ ñ posse fac̾e. nͥ ea que r̃o¬
nabilia sunt. & ea que si fierent rõ¬
nabilia eẽnt: uerus ẽ sensus. Si a miel¬
ligas eũ ñ posse facere alia rõnabilia
&bona. nͥ ea quȩ uult & fac̃: falsus ẽ
intellectus. Item aliud adiung̃t dicẽ¬
se p̃sciũ facit. nec fac̃ aliqͥd qͦd ñ p̾sci¬
uerit. Qđ si p̃ter p̃scĩam eius aliqͥd
fieri necesse ẽ. G alud fieri qͣm fit:
nulla rõne possibile ẽ. Non gͥ potest
a deo fieri ñ ꝙ fit. llȩc autẽ questio
scrutatores qui defecerũt sc̾tan¬
tes sctima. scõꝵ ad nectũt testimoĩa.
D ic̃ u aug̃ inli. de symbolo. loc sołu

Expanded text:
facere nisi quod ratio est eum facere, intelligas eum non posse facere nisi ea quae rationabilia sunt, et ea quae si fierent rationabilia essent, verus est sensus. Si autem intelligas eum non posse facere alia rationabilia et bona, nisi ea quae vult et facit, falsus est intellectus. Item aliud adjungunt dicense praescivit facit, nec facit aliquid quod non praescivit. Quod si praeter praescientiam ejus aliquid fieri necesse est; ergo aliud fieri quam fit nulla ratione possibile est; ergo non potest a Deo fieri nisi quod fit. Haec autem quaestio lli scrutatores qui defecerunt scrutantes scrutinia, sanctorum annectunt testimonia. Dicit enim Aug. in lib. 1 de Symbolo, c.
Abbreviated transcription (Latin):
Septimũ. non concupisces domũ ꝓxuni
tum de ñ concupiscendis rebus ꝓximi.
unum ẽẽ cum eo qͦ dr̾ non furaberis. &
p̃ceptum de ñconcupiscenda uxore unũ
intelligi tibi de ñconcupiscenda re ꝓxi¬
mi p̃cipitur & in eo ꝙ dictũ est ñ mecha

Expanded text:
Septimum est: Non concupisces domum proximi tum de non concupiscendis rebus proximi, unum esse cum eo quo dicitur: Non furaberis; et praeceptum de non concupiscenda uxore, unumintelligi, ubi de non concupiscenda re proximi praecipitur; et in eo quod dictum est, non moecha
Abbreviated transcription (Latin):
Ds̃ simplex dr siue non amittendo qͥ
habet. seu qd aliud non ẽ ipse. & aliud
qͥd in ipso est ¶Et cũ tante simplicita¬
tis atq sinceritatis sit natura diuina:
hoc : naturã sũmi boni simplicem di¬
cimus. qr ẽ pat᷑ in ea solus. aut filius
est ista nominum tͥnitas. sñ subsistn¬
tia ꝑsonar̃. sic̃ sabelliani putauerũt.
s ideo simplex dr. qr ẽ hoc qͦd habet.
excepto qͦd relatiue qͦq ꝑsona ad alte¬
ram dicitur. nec ẽ ipsa. Nam utiq ht
pat̃ filiũ. ad quẽ relatiue Er. nec tn ẽ
filiꝰ. & filius habet patrẽ. nec tamen
hñs. & aliud id quod habet. sic in
ceteris rebꝰ est. ñ enim hñs liquorẽ.
liquor ẽ. nec corpꝰ. color. nec anima
ẽ sapĩa. Ecce qͣnta ẽ identitas. qͣnta
ẽ unitas. ĩmutabilitas. simplicitas. pu¬
ritas diuine sub̃e iuxta infirmitatis
nr̃e ualitudinem assignauimꝰ. De
accedamus. Teneamꝰ gͥͣ ut doc⁊
aug̃ in libꝰ de fide ad petrũ. patrẽ ⁊

Expanded text:
Deus simplex dicitur, sive non amittendo quod habet, sive quod aliud non est ipse, et aliud quod in ipso est. Et cum tantae simplicitatis atque sinceritatis sit natura divina, hoc naturam summi boni simplicem dicimus, quia est Pater in ea solus, aut est ista, non inde Trinitas, sine substantia personarum, sicut Sabelliani putaverunt; sed ideo simplex dicitur, quia est hoc quod habet, excepto quod relative quoque persona ad alteram dicitur, nec est ipsa. Nam utique Pater habet Filium, ad quem relative dicitur, nec tamen est Filius; et Filius habet Patrem, non tamen habens, et aliud id quod habet, sicut in caeteris rebus est. Non enim habens liquorem liquor est, nec corpus color, nec anima est sapientia. Ecce quanta est identitas, quanta est unitas, immutabilitas, simplicitas, puritas divinae substantiae, juxta infirmitatis nostrae valetudinem assignavimus. DIaccedamus. Teneamus ergo, ut docet Aug. in lib. de Fide ad Petrum, Patrem et
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ qͥd ñ ẽ in ea aliqͥd qͦd ñ sit ipsa. s
idem᷑ hñs. & qͦd habetur. UInde hylariꝰ
in .uii. libꝰ de tͥnitate ait. Non ex com¬
positis ds qui utta ẽ subsistit. neq qͥ
uirtus ẽ . ex infirmis continetur. nec
qui lux ẽ ex obscuris coaptatur. nec
de tͥnit᷑. Non humano mͦ ex compositis
as ẽ. ut in eo aliud sit ꝙ ab eo habet᷑.
& aliud sit ipse qui habeat. s totum:
qͦd non sit sub̃a. quasi aliud ibi sit
ibi intelligi potest sub̃a est. Nerum
hec dici possunt facile. & credi. uide¬
ri autẽ nͥ puro corde omnino non
possunt. Ide in libro .xu. de tͥnt᷑.¬

Expanded text:
in ea aliquid quod non sit ipsa, sed idem est habens et quod habetur; unde Hilar. in lib. 6 de Trin. ait: Non ex compositis Deus qui vita est, subsistit; neque qui virtus est, ex infirmis continetur: neque qui lux est, ex obscuris coaptatur: nequde Trin.: Non humano modo ex compositis Deus est, ut in eo aliud sit quod ab eo habetur, et aliud sit ipse qui habeat; sed totum non est quod non sit substantia, quasi aliud ibi sit ibi intelligi potest, substantia est. Verum haec dici possunt facile, et credi, videri autem nisi puro corde omnino non possunt. Idem in libro quint
Abbreviated transcription (Latin):
natura ditatis. nulla sit acci¬
dentium diuersitas. nullaq penitꝰ
mutabilitas. s ꝑfecta simplicitas.
te magnũ. sine indigentia creato¬
rem. sine situ p̃sid̾ntem. sine habi¬
tu.oĩa continentem. sine loco ubiq
totum. sñ temꝑe sempit̾nũ. sñ ul¬
la sin mutatiõne. mutabilia faci¬
entẽ. nicħq patientẽ. Quisquis
dđm ita cogitat. & si non du potest
omnino inuenire quid sit. pie tͣn
caueat quantũ potest aliqͥd de illo
sentire qͦd ñ sit. Ecce si subtilit̾̃ int̾n¬
das. ex his atq p̾dictis aꝑitur: illa
p̃dicam̃ta artis dialectice đi naturȩ
minime conuenire. quȩ nullis sub¬
iecta ẽ accidentibus. Qd ds non

Expanded text:
natura divina nulla sit accidentium diversitas, nullaque penitus mutabilitas, sed perfecta simplicitas, te magnum, sine indigentia creatorem, sine situ praesidentem, sine habitu omnia continentem, sine loco ubique totum, sine tempore sempiternum, sine ulla sui mutatione mutabilia facientem, nihilque patientsi nondum potest omnino invenire quid sit; pie tamen caveri quantum potest, aliquid de illo sentire quod non sit. Ecce si subtiliter intendas, ex his atque praedictis aperitur illa praedicamenta artis dialecticae Dei naturae minime convenire, quae nullis subjecta est accidentibus. Unde nec
Abbreviated transcription (Latin):
quibꝰ constat lib̃m arbitͥum. N ec c̾ati
sunt. uolentes au̾ti. ł conu̾ti.s habilẽ
ad uolñdũ hoc. uł illud. & post c̾atio
nẽ. spontanea uoluntate. alii elegert
malum. alii bonũ. Et tta discͤ̾uit ds̃
lucem a tenebͥs sic̃ dic̃ scͥptura .i. ang.¬
łos bonos. a malis: & lucẽ apellauit
diem tenebras uͦ noctẽ. qr bonos an¬

Expanded text:
 constat liberum arbitrium. Nec creati sunt volentes averti vel converti, sed habiles ad volendum hoc vel illud. Post creationem vero spontanea voluntate alii elegerunt malum, alii vero bonum; et ita discernit Deus lucem a tenebris, sicut dicit Scriptura, id est angelos bonos a malis, et lucem appellavit diem, et tenebras noctem; quia bonos an
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. qr cũ stare possẽt. noluer̾̃t. qͦ usq
gr̃a apponeret᷑. sic̃ alii ꝑstitert̃. donec
c̾atione. pot̾ant non cad̾e .i.stare. qr
Qͦ asi ñ fecissent. ꝙ datũ ẽ aliis. utiq daret᷑

Expanded text:
fuit, quia cum stare possent, noluerunt quousque gratia apponeretur; sicut alii perstiterunt, donec cQuod si non fecissent; quod datum est aliis, utique daret
Abbreviated transcription (Latin):
e INDE Ostendit
ẽẽ datum &̃ a se ipso. ita dicens
tendit᷑ datus gr̃a tͥnitatis. ut etiã ipse
filius dederit. Ecce hic dicit qͦd filiꝰ se
dedit. qr tͥnitas eum dedit. Si aut̃ filtꝰ o
a se danis ẽ. a se gͥ missus ẽ. a se ꝓcessit.
& ħ utiq uerũ ẽ. & concedi oportet.
cũ eiꝰ missio. sit diuina oꝑatio. Quod
filius sit missus a
uod autem a se muttat᷑ auõ
missum ẽẽ filiũ. qr marie conceptus. &
partus. oꝑatio tͥnitatis ẽ. S in qͥt aliqͥs
qͣm᷑ pater eũ misit. si ipse se misit:
Cui respondeo. querens ut dicat. Qͦ m̃
eũ pat̃ scĩficaũ. si ipse se scĩficauit :¬

Expanded text:
einde ostendit esse datum etiam a seipso, ita dicens tenditur datus gratia Trinitatis, ut etiam ipse Filius se dederit. Ecce hic dicit quod Filius se dedit, quia Trinitas eum dedit. Si autem Filius a se datus est, a se ergo missus est, et a se processit. Et hoc utique verum est, et concedi oportet, cum ejus missio sit divina operatio. 6. Quod Filius sit missus a se. Quod autem a se mittatur, Augmissum esse Filium, quia et Mariae conceptus, et partus, operatio Trinitatis est. Sed, inquit aliquis, quomodo Pater eum misit, si ipse se misit? Cui respondeo quaerens ut dicat: Quomodo eum Pater sanctificavit, si et ipse se sanctificavit? U
Abbreviated transcription (Latin):
& alibi. Ego ꝓeis scifico  me ipsum.
tem quero qm pat̃ eum t̾didit. si ĩpse
se tͣdidit. Utrumꝰq enim legitur. cre¬
do respondebit.si ꝓbe sapit. qr una
uoluntas ẽ patͥs. & filii. & inseꝑabił
oꝑatio. Sic qͥ intelligat ilła incarna¬
tionem: ex uirgine natiuitate᷑ in qͣ
filiꝰ intelligit᷑ missus. una eademq oꝑ¬
atione patͥs. & filii. inseꝑabilit᷑ ẽẽ fac¬
⁊ filio missus ẽ ide filiꝰ. qr a patre ⁊¬
carnatꝰ hominibꝰ appareret: Non enĩ
missus ẽ mutando locũ. qr in mun¬
do erat. Quappt᷑ pat̾ inuisibił una
cũ filio. secum inuisibili eund filiũ
ufibiłẽ faciendo. misisse eum dictus
est. qui si tra uisibił fieret: ut cũ patͤ
tata. & tnͣsiens uerteret᷑. ita missus
a patre intellig̾stur filiꝰ. ut tm̃ mis
manifestum ẽ. qd̵ a patre & filio ñ ap¬
parentibꝰ. fc̃m sit. qd appareret in filio.
i. ab inuisibili patre. cũ inuisibili filio.
ide ipse filiꝰ inuisibił mitteretur

Expanded text:
 Ego pro eis sanctifico meipsum. Item quaero: Quomodo Pater eum tradidit, si ipse se tradidit? Utrumque enim legitur, credo respondebit, si probe sapit, quia una uoluntas est patris et filii et inseparabilis operatio. sic ergo intellegat illam incarnationem, ex uirgine natiuitatem, in qua filius intellegitur missus, una eademque operatione patris et filii inseparabiliter esse facilio missus est idem Filius, quia a Patre eincarnatus hominibus appareret. Non enim missus est mutando locum, quia in mundo erat. Quapropter Pater invisibilis una cum Filio secum invisibili, eumdem Filium visibilem faciendo, misisse eum dictus est, qui si ita visibilis fieret, ut cum Patretata et transiens verteretur, ita missus a Patre intelligeretur Filius, ut tantum missumanifestum est quod a Patre et Filio non apparentibus factum sit, quod appareret in Filio, id est ab invisibili Patre cum invisibili Filio idem ipse Filius visibilis mitteretur
Abbreviated transcription (Latin):
inspacio ẽ. qͥd longitudine. & lantudĩe.
& altitudine eorꝑis occupat᷑. nec ds tale
aliqͥd est. & oĩa ꝙͥ in ipso sunt. & locus
nicb̾ meliꝰ. ꝗͣ aĩa munda intelligitur.
Ecce ħ dic̃ dm̃ ñ ẽẽ in loco. s intellignd̾
ẽ. eũ ñ ẽe in locolocalit᷑ .s. qr nec ccũscͥp

Expanded text:
udine, et altitudine corporis occupatur: nec Deus tale aliquid est; et omnia ergo in ipso sunt, et locus nihil melius quam anima munda intelligitur. Ecce hic dicit Deum non esse in loco, sed intelligendum est eu
Abbreviated transcription (Latin):
uir. qͦm oĩa dicant᷑ eẽ in dõ. & d̃s in
õibꝰ ꝗͣ disceptationẽ qͣi incid̾nt̃ susce¬
pimus. qr id uidebat᷑ postulare res. oca
quam nr̃ uersabat᷑ sermo. Disserebamꝰ
enĩ de scĩa. suie sapĩa dĩ. & qͣt cũ doce¬
nitionem quã de om̃ibꝰ ht̃. dicerent᷑
omĩa ẽẽ in deo. an alia rõne. qua ħ¬
dic̾et scͥptura. Huuis ꝙͦ questionis
occasio. in p̃missã nos dedixit dispu¬

Expanded text:
a dicantur esse in Deo, et Deus in omnibus; quam disceptationem quasi incidenter suscepimus, quia id videbatur postulare res circa quam noster versabatur sermo. Disserebamus enim de scientia sive sapientia Dei; et cum dicecognitionem quam de omnibus habet, dicerentur omnia esse in Deo an alia ratione hoc diceret Scriptura. Hujus ergo quaestionis occasio in praemissam nos deduxit dispu
Abbreviated transcription (Latin):
ait. N on qͣi spaciosa magnitudine
opinemur dm ꝑcũcta diffu̾ndi. sicut
na sap̃ia ẽ. nec ẽ in maiore maior. nec
in minore minor. nec minor in uno.
qͣm in duobꝰ. Ita ds sine labore regeñ
& continens mundu. in cęlo totꝰ ẽ. int̃¬
ra totꝰ & inutͦq totꝰ. & nullo ꝯtentus
loco. s in seipso uͥq totꝰ Ide qͦq super
Uelut si moles aliq̃ saxaa. impleat ali¬
quem locũ dr qͦd attingit a fine illiꝰ
loci. usq adfinẽ. cũ tñ alterũ ñ deserat.
alt̾um occupando. ⁊ Ion qͦs ht̃ motũ
locałẽ ubũ illud. & sapĩa illa solida
ẽ & uͥq. Ex p̃dictis innotescit qͦd ds̾
ita ẽ uq ꝑ eẽntiã. qͦd nec spaciosa mag¬
nitudine diffunditur. nec uno deser¬
puritate om̃em locałe motũ. & loca¬
lem c̃cũscͥptionẽ. potius dic oĩa ẽe
in illo ꝗͣ ipsum ẽẽ alicubi. nec tñ ip̃m

Expanded text:
a. ne quasi spatiosa magnitudine opinemur deum per cuncta diffundi, sicut na sapientia est, nec est in majore major, nec in minore minor, nec minor in uno quam in duobus. Ita Deus sine labore regens et continens mundum, in coelo totus est; in terra totus, et in utroque totus, et nullo contentus loco, sed in seipso ubique totus. Idem quoque elut si moles aliqua saxea impleat aliquem locum, dicitur quod attingit a fine illius loci usque ad finem, cum tamen alterum non deserat alterum occupando. Non ergo habet motum localem verbum illud, et sapientia illa solida est et ubique. Ex praedictis innotescit quod Deus ita est ubique per essentiam, quod nec spatiosa magnitudine diffunditur, nec uno deserpuritate omnem localem motum, et localem circumscriptionem, potius dicit omnia esse in illo, quam ipsum esse alicubi, nec tamen ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
turis. in quibꝰ añ ñ erat. qi ille ñ er̃ãt.
Hoc tnfit sine sui mutatione. qͣliter
erat sine sui mutatione. nec tunc ip̃e
deserit locum s locꝰ desinit ẽe. Ppilog
uͥ exponit᷑ q̃re ĩp̃dictã ueniunt dis

Expanded text:
turis, in quibus ante non erat, quia illae non erant, hoc tamen fit sine sui mutatione, qualiter erat sine sui mutatione; nec tamen ipse deserit locum, sed locus desinit esse. 16. Epilogus ubi exponitur quare in praedictam venerit dis
Abbreviated transcription (Latin):
Iuͦ querit᷑ utrũ alio mͦ posset deus
nande ouenientiorẽ modũ aliũ ñ fuisse.
nec ẽẽ oportuisse. Qͥd enim m̃tes nrͣas
t̾m erig̃ & ab immortalitatis desꝑatiõe¬
iminutabiłr bonꝰ in se manens ꝙ erat. &
a nob̾ accipiens ꝙ nͣ erat. dignatꝰ nr̃m
inire osortium. mala nr̃a moriendo.
ꝑferret. Est & alia ratio. qͣre isto potiꝰ
mͦ quam alio lib̾are uoluit. qr sic iusti¬
tia suꝑat᷑ diabłs. ñ pot̃ntia & qͦm id fc̃m
sit. explicabo ut pot̾o Iuada iustitia di.
in potestatẽ diabłi tͣclitũ ẽ genꝰ hũanũ
pecc̃o pͥmi hõis. in om̃s originalit̾ tͣnseũ

Expanded text:
 quaeritur utrum alio modo posset Deus nandae convenientiorem modum alium non fuisse, nec esse oportuisse. Quid enim mentes nostras tantum erigit et ab immortalitatis desimmutabiliter bonus, in se manens quod erat, et a nobis accipiens quod non erat, dignatusque nostrum inire consortium, mala nostra moriendo perferret? Est et alia ratio, quare isto potius modo quam alio liberare voluit: quia sic justitia superatur diabolus, non potentia. Et quomodo id factum sit explicabo ut potero. Quadam justitia Dei in potestatem diaboli traditum est genus humanum, peccato primi hominis in omnes ori
Abbreviated transcription (Latin):
tuit peccare. & potuit dãpnari. si potu¬
it dampnari. potuit ñ ẽẽ ds. Gsi potuit
tlic distinctione opus ẽ utrũ de ꝑsona.
an de nat᷑a agatur. Si enĩ de ꝑsona
agatur. manifestum ẽ qr peccare ñ potuit.
nec ds̃ ñ ẽẽ potuit. Si uͦ de nat᷑a. discutiẽ

Expanded text:
tuit peccare, et potuit damnari. Si potutuit peccare, et potuit damnari. Si potuit damnari potuit non esse Deus; ergo si potuit Hic distinctione opus est, utrum de persona, an de natura agatur. Si enim de persona agitur, manifestum est quia peccare non potuit, nec Deus non esse potuit. Si vero de natura d
Abbreviated transcription (Latin):
est ip̃m eẽ factum. & glorificatum
Si gad ꝑsonam respicias. conficłnter die
hominẽ illum semꝑ fuisse. si uͦ ad nͣm hõis.
dici potest. ip̃m aliam aĩam. & aliam car
in unitate ꝑsone coniũctus ẽ deo. Pot̾uit
gͥ ds̃ aliam animã. & aliam carnem sum̾e.
tur di ⁊ hominũ ñ de gn̾e illiꝰ ada. qui pec¬
cato suo genꝰ obligauit hũanũ. sic̃ ipͣm
Dotuit ꝙͦ ł sic ł alio quo uellet mͦ cͥare
unum aliũ de quo uinc̾et᷑ uictor pͥoris.
S meliꝰ iudicauit & de ipsoꝙ uictũ fu̾at
gen̾e assum̾e hominẽ ꝑ qͣm hõis uinc̾et
inimicum. & tam̃ ex uirgine. cuiꝰ concep¬
tum sp̃c. ñ caro. fides. ñ libido: p̃uenit.
Nec int̃ fuit carnis ꝯcupisci̾a. qua cet̾i
concipiuntur qui originale tͣhunt pec¬
catum. S c̾dndo. non concũbndo. sc̃a ẽ
fecundata uirginitas Ex his aꝑte ostnͣ¬
ditur. & aliũ. & aliunde hominem d̾m
assumere posse. Si homo ille potuit
peccare tiel non esse deu
deo Non inmito queritur utrum ille

Expanded text:
est, ipsum esse factum et glorificatum. Si ergo ad personam respicias, confidenter dic hominem illum semper fuisse; si vero ad naturam hominis, dici potest ipsum et aliam animam et aliam carnin unitate personae conjunctus est Deo. Potuit ergo Deus aliam animam et aliam carnem assumere, tor Dei et hominum, non de genere illius Adam, qui peccato suo obligavit genuPoterat uel sic uel alio quo uellet modo creare unum alium, de quo uinceretur uictor prioris. Sed melius iudicauit de ipso quod uictum fuerat genere assumere hominem, per quem hominis vinceret inimicum. Et tamen ex Virgine, cujus conceptum Spii ritus, non caro; fides, non libido praevenit; nec interfuit carnis concupiscentia qua caeteri concipiuntur, qui originale trahunt peccatum, sed credendo, non concumbendo facta est fecundata virginitas. Ex his aperte ostenditur et alium, et aliunde hominem Deum assumere potuisse. 3. Si homo ille potuit peccare, vel non esse Deus. Ideo non immerito quaeritur utrum homo
Abbreviated transcription (Latin):
ds filiũ suũ. fc̃m exͣmuliere fc̃m sub
cũ suũ dic̃. generationis et̾ne ppͥetatẽ
signauit. Postea fc̃m exmuliere as¬
seruit. ut factura ñ diuinitati. s as¬
sumptioni corꝑis ascberetur. Factũ
gͥ ex muliere dic̃ ꝑꝑ carnis susceptionẽ.
sublege. ꝑꝑ obseruantiam . feneratio
generationi ñ p̃iudicat. nec caro.¬

Expanded text:
uum factum ex muliere, factum sub Cum dicit suum, generationis aeternae proprietatem signavit. Postea factum ex muliere asseruit, ut factura non divinitati, sed assumptioni corporis ascriberetur. Factum ergo ex muliere dicit, propter carnis susceptionem; sub lege, propter observantiam legis. Generatio generationi non praejudicat, nec car
Abbreviated transcription (Latin):
ñ diuinum. qr ꝙ ipse ẽ scd̾m hominẽ.
ipse ẽ. & ideo si scdm hominem. ẽ aliqͣ
subã ñ diuina. ẽ utiq aliqͥd ñ diuinũ
s ex tropicis locutionibꝰ. non ẽ recta
argum̃tationis ꝓcessio. Illa aut̃ locu¬
homo ille ceꝑit ẽẽ. ł semꝑ fu̾it. sic̃

Expanded text:
m hominem ipse est. Et ideo si secundum hominem est aliqua substantia non divina, est utique aliquid non divinum. Sed ex tropicis locutionibus non est recta argumentationis processio. Illa autem locuhomo ille coeperit esse vel semper fuerit; sicut
Abbreviated transcription (Latin):
menbra ł partim de capite. partim de
membris. De capite. ñ ẽ tͣnsgressus. &
ñ fecit malum: de menbͣs. potuit tnsgͣ¬
di. & fac̾e malua. Si ds potuit assũ¬
merȩ hominẽ in seru muliebri.
olet &̃ queri qmuis curiose a non¬
nullis. si ds̃ humanã nͣm potuit
assumere ẜ muliebrem sexum quidam
arbitntur eum potuisse assumere ho¬
minem infemineo sexu. ut assumpsit
in uirili S oportuniꝰ atq ouenientiꝰ
apparere: eͦ qr uirum oportebat susci¬
pere. qui sexus honorabilior ẽ. conseqͣn
erat. ut feminei sexus lib̾atio. Hinc ap¬
pareret. qđ ille uir de femina natꝰ est.
lib̾ationem hominis indicauit. Si xp̃e¬

Expanded text:
membra, vel partim de capite, partim de membris. De capite, non est transgressus, et non fecit malum. De membris, potuit transgredi, et facere malum. 5. Si Deus potuerit assumere hominem in sexu muliebri. Solet etiam quaeri, quamvis curiose, a nonnullis, si Deus humanam naturam potuit assumere secundum muliebrem sexum. Quidam arbitrantur eum potuisse assumere hominem in femineo sexu, ut assumpsit in virili. Sed opportunius atque convenientius apparere; ergo quia virum oportebat suscipere, qui sexus honorabilior est, consequens erat et feminei sexus liberatio. Hinc apparet quia ille vir de femina natus est.liberationem hominis indicavit. DI
Abbreviated transcription (Latin):
RRII hec fuisse ꝑfidia Rii.¬
legitur᷑. ut xp̃m c̾aturam fat̾et᷑.
puit medius ꝓstratus in faciẽ ea quibꝰ
xp̃m negau̾at. feda ora pollutus stlis
aliisq pluribꝰ testimoniis instrium᷑.
non debere fateri simpłr xp̃m ẽẽ fc̃m.¬

Expanded text:
rii haec fuisse perfidia legitur, ut Christum creaturam faceret. puit medius, prostratus in faciem ea quibus Christum negaverat foeda ora pollutus. His aliisque pluribus testimoniis instruimur non debere fateri simpliciter C
Abbreviated transcription (Latin):
ingenita. ñ ẽ tñ alia sap̃ĩa. s una
cademq sapĩa. An filius sit sapieñ
se ipso uel ꝑ seipsuar
x p̃dictis constat qͦd filius ñ ẽ
sapiens a se. neq de se. sed a patͤ
& de patre. Queri aut̃ solet utrum
filiꝰ sit sapiens seipso. ł ꝑseipsum.
Qͥ d̃a dnt. multiplicẽ hic fieri intel¬
ligentiã. & ideo distinguendum
fore. ita. ut cũ dicis filiũ eẽ sapientẽ
se ipso. ł ꝑseip̃m. si sui nat᷑a ⁊ ẽẽntia
sapientẽ intelligas. uerus sit intellec¬
tus. Si uͦ a seipso ⁊ de seipso sapĩem ẽẽ
intelligas. falsitati subiectam habes
intelligñtiã. Alii uͦ simplicit᷑ &
absq det̾minatione concedunt hꝰmi

Expanded text:
na eademque. 5. An Filius sit sapiens seipso vel per seipsum. Ex praedictis constat quod Filius non est sapiens a se neque de se, sed de Patre et a Patre. Quaeri autem solet utrum Filius sit sapiens seipso vel per seipsum? Quidam dicunt multiplicem hic fieri intelligentiam, et ideo distinguendum fore; ita ut cum dicis Filium esse sapientem seipso vel per seipsum, si sui natura et essentia sapientem intelligas, verus sit intellectus; si vero a seipso vel de seipso sapientem esse intelligas, falsitati subjectam habeas intelligentiam. Alii vero simpliciter et absque determinatione concedunt hujusmodi
Abbreviated transcription (Latin):
cui contͣdicis ħetice. ħ unitas ẽ. ut ita¬
ꝑ se sut eẽntia aogat filiꝰ. nec a se agat
& ita ñ ase agat ut ꝑse agat. Intelli¬
ge filiũ agntem. & ꝑeũ patrẽ agen¬
tem. Non a se agit. cũ pat̃ in eo mane
monstrat᷑. ꝑse agit: cũ scd̃m natiuita¬
tem filii agit ip̃se. quȩ placita stͣ.
Infirmꝰ fit. ñ a se agñdo. nͥ a deo ip̃e
agit. Non fit uͦ inunitate nat᷑e.si q̃

Expanded text:
cui contradicis, haeretice, haec unitas est, ut ita per se agat Filius ne a se agat, et ita non a se agat ut per se agat. Intellige Filium agentem, et per eum Patrem agentem. Non a se agit, cum Pater in eo manere monstratur. Per se agit, cum secundum nativitatem Filii agit ipse quae placita sunt. Infirmus sit non a se agendo, nisi a Deo ipse agit; non sit vero in unitat
Abbreviated transcription (Latin):
absurditatẽ. ut p̃r ñ sit sapiẽs de seip̃o
s de filio. Nec sapĩa sap̃iam genuerit.
s ea sapĩa pat̃ dicat᷑ sapiẽs ẽẽ ꝗͣ genu¬
it. Ybi enĩ ñ ẽ intelligentia. nͦ sapĩa pͥ¬
ẽẽ. Ioq si pat̃ non intellicgit. ip̃e sibi
s filius intelligit pat̾. ꝓfecto filiꝰ pr̃em
sap̃iem facit. Et si hoc ẽ deo ẽẽ qͦd saꝑe.¬
& ea illi ẽẽntia ẽ. que sapĩa. ñ filius
a patre. querũ ẽ.s a filio. pat̾ potiꝰ

Expanded text:
absurditatem, ut Pater non sit sapiens de seipso, sed de Filio: nec Sapientia Sapientiam genuerit, sed ea Sapientia Pater dicatur sapiens esse quam genuit. Ubi enim non est intelligentia, nec Sapier hoc si Pater non intelligit ipse sibi, sed Filius intelligit Patri: profecto Filius Patrem sapientem facit. Et si hoc est Deo esse quod sapere, et illa ea essentia est quae sapientia, non Filius a Patre quod verum est, sed a Filio potius Pater
Abbreviated transcription (Latin):
ipse ẽ sua sapĩa. & filius sap̃ia pr̃isẽ
sapiens de sap̃ia. q̃ ẽ pat̃. de qͣ ẽ genitꝰ
filiꝰ. Ita ⁊ pat̃ ẽ intelligens. ea quȩ
ipse ẽ sua intelligentia. Non enim
ẽẽt sapiens. qui ñ eẽt intelligens. Filiꝰ
aut̃ intelligñtia patͥs. de intelligen¬
tia genitꝰ c̃ que ẽ pat᷑. de qͦ & intelli¬
gens ẽ. pinde pat̃ ẽ sapĩa. & filiꝰ sap̃ia.¬

Expanded text:
 Filius, Sapientia Patris, est sapiens de Sapientia quae est Pater, de quo est genitus Filius. Ita et Pater est intelligens ea, quae ipse est, sua Intelligentia. Non enim esset sapiens, qui non esset intelligens. Filius autem, Intelligentia Patris, de Intelligentia genitus est, quae est Pater; de qua et intelligens est. Proinde Pater est Sapientia, et Filius Sapi
Abbreviated transcription (Latin):
nita. & p̃r tm̃ sapĩa ingenita. ⁊ sap̃ia
genita ẽ de sapĩa ingenita. ł a sap̃ia in¬
genita. Et cũ idẽ sit iͥ ẽẽ. qͦd sapientẽ
eẽ. relinqͥt᷑. ut sapĩa genita sit sapiens
de sap̃ĩa ingenita N on e filiꝰ dr sap̃ia¬

Expanded text:
ntum est Sapientia ingenita; et Sapientia genita est de Sapientia ingenita, vel a Sapientia ingenita. Et cum idem sit ibi esse quod sapientem esse, relinquitur ut Sapientia genita sit sapiens de Sapientia ingenita. Non ergo Filius di
Abbreviated transcription (Latin):
tͥni. tctaui. Utrũ filiꝰ sit sapiens sap̃ia
genita uel ingenita.
ost ħ queri solet a qͥbusda utrũ
filiꝰ sit sapiens sapĩa genita. uł
ingenita. Si enĩ ñẽ sapiens sapĩa geni¬
ta: nec seipso sapiens ẽ. Si uͦ sapĩa ge¬
nita sapiens ẽ. ñ uidet᷑ ẽẽ sapiens a pr̃e

Expanded text:
ta. 4. Utrum Filius sit sapiens Sapientia genita vel ingenita. Post haec quaeri solet a quibusdam, utrum Filius sit sapiens Sapientia genita, vel ingenita. Si enim non est sapiens Sapientia genita, nec seipso sapiens est; si vero Sapientia genita sapiens est, non videtur sapiens e
Abbreviated transcription (Latin):
bo ꝑseu̾ant᷑ reddere debiustis. a qͦ ꝓpo¬
sito si lapsus ẽ ille. tu saltem ꝑseuera.
ñ qr parit̾ temꝑabatis a cõmixtione
carnali ideo maritus tuus ẽẽ destit᷑at.
imino uͦ tanto sanctius duges mane¬
batis. qͣnto sanctiora ꝯcorditer placita
seruabatis. ꝑfectũ gͥ fuit mariȩ & iosepb
ꝯiugium in scitate. ꝑfectũ &̃c fuit. ẜ tri¬

Expanded text:
bo perseveranter reddere debuistis; a quo proposito si lapsus est ille, tu saltem persevera. Non quia pariter temperabatis a commixtione carnali, ideo maritus tuus esse destiterat; imo vero tanto sanctius conjuges manebatis, quanto sanctiora concorditer placita servabatis. Perfectum ergo fuit Mariae et Joseph conjugium in sanctitate. Perfectum etiam fuit
Abbreviated transcription (Latin):
ħ quȩ dicta st̃ accipiat. & nos canonum
ac legum scͥpta seq̃ntes. Deinceps ñ ꝓhi¬
bemꝰ qͣn alii uiro si uolu̾it p̃dicta eiꝰ filia
tm̃ in no nubat. Ex his apparet oiugi¬
um fieri int̾ consentienteᷤ spontaneos. ñ
int̃ renitẽtes. & inuitos. Herũtñ qͥ iuit
& coacti diuncti sũt. si pea aliq̃ temꝑis¬
spacio sine. ꝯtdictiõe. & qͤrimonia coba¬
bitau̾int. facłtate dced̾ndi ł reclaman¬
di habita. ꝯsentire uidmr. &. osensus ille
consequens supplet. ꝙ p̃cedns coactio tule
dsensus exigñdus est quoꝵ innuptiis de
nuptie. osensu fiũt ꝯtͣħntiũ. & ĩosic̃ in
nuptiis ita & in sponsalibꝰ familias filiã
dsentire opͦrtet. qͦ si patͥs uoluntati ñ re¬
pugnat. osentire intelligitur. de er
coactio impedit ł ꝯsñsuar
excludit ꝯsensũ. s &̃ error. Non autem
om̃is error osensum impedit Est enim
error alius ꝑͭ. alius fortune. alius oditi¬
onis. aliꝰ qͣlitatis. Error ꝑsone. q̃n hic

Expanded text:
um et legum scripta sequentes, deinceps non prohibemus quin alii viro, si voluerit, praedicta ejus filia tantum in Domino nubat. Ex his apparet conjugium fieri inter consentientes et spontaneos, non inter renitentes et invitos. Verumtamen qui inviti et coacte conjuncti sunt, si postea ab aliquo tempore sine contradictione et querimonia cohabitaverint facultate discedendi vel reclamandi habita, consentire videntur; et consensus ille consequens supplet quod praecedens coactio tulerconsensus exigendus est, quorum in nuptiis desnuptiae consensu fiunt contrahentium. Et ideo sicut in nuptiis, ita et in sponsalibus patris familias filiam consentire oportet, quae si patris voluntati non repugnat, consentire intcoactio impedit vel excludit consensum sed etiam error. Non autem omnis error consensum expedit. Est enim error alius personae, alius fortunae, alius conditionis, alius qualitatis. Error personae, quando hic
Abbreviated transcription (Latin):
C õmittens gͦ uirginitatẽ suã diuine
dispositioni consñsit incarnałe copu¬
lam. ñ illam appet̃ndo. s diuine inspi¬
rationi in utroq obediendo. pꝰea uͦ sił
cum uiro labis exp̃ssit. & ut̾q in uͥgi¬

Expanded text:
committens ergo uirginitatem diuine dispositioni; consensit in carnalem copulam non illam appetendo, sed diuine inspirationi in utroque obediendo. Postea uero simul cum uiro labiis expressit et uterque in uirgi
Abbreviated transcription (Latin):
tat᷑ cẽ bonꝰ qͥ malꝰ ẽ. Error fortune. & qͦ¬
litatis. ꝯugii ꝯsensum ñ excludit. Error
uͦ conditõis. ꝯiugalẽ ꝯsensum euacuat.
siqͥs feminã nobiłe in ꝯuigiũ petat. &
ꝓ ea alia ignobilis tdat᷑ ei. non est int̾
eosoiugium. qi non consensit uir inis
& ita me deciꝑet. nuq̃d dicerer consen¬
sisse in auricalcum. Nũꝗͣ uolui emere
auricalcum. nec gͦ in illud osñsi: qr ⁊
sensus ñ nͥ uoluntatis est. Sic̃ gͦ errormate¬
rie excludit ꝯsñsum. ita ⁊ inconiugio
error ꝑsone. S obicit de iacob qͥ ꝓrac¬
hel .uii. annis seruierat. & suppõita ẽ

Expanded text:
. Error fortunae et qualitatis, conjugii consensum non excludit. Error vero conditionis conjugalem consensum evacuat, si quis feminam nobilem in conjugium petat, et pro ea alia ignobilis tradatur ei, non est inter eos conjugium, quia non consensit vir in iset ita me deciperet, numquid dicerer consensisse in aurichalcum? Nunquam volui emere aurichalcum, nec ergo in illud consensi, quia consensus nonnisi voluntatis est. Sicut ergo error materiae excludit consensum, ita et in conjugio error personae. Sed objicitur de Jacob qui pro Rachel septem annis servie
Abbreviated transcription (Latin):
tio excludit consensũ diugalea
portet
autẽ ꝯsensum ꝯiugale lib̃m
ẽẽ a coactione. Coactus il ꝯiensus qui
tue oiugio ꝗͣ te cuidã militi dat᷑um
necessitatis instante articło sub fidei
pollicitatione firmasti. b eqͥtate dictan¬
te dec̾uimꝰ. ut si illa uirum illum oĩo
ut dr rennuit. & in eadẽ uoluntatis
auctoritate ꝑsistit. ũ uiro illi se ꝓrsus
deneget nuptam. neqͣqͣm eam inuitã
ac renit̃ntem. eiꝰdem uiri cogas niu¬

Expanded text:
TIO EXCLUDIT CONSENSUM CONJUGALEM. 1. Oportet autem consensum conjugalem liberum esse a coactione. Coactus enim consensus, quituae conjugio, quam te cuidam militi daturum necessitatis instante articulo sub fidei pollicitatione confirmasti, hoc aequitate dictante decrevimus: Ut si illa virum illum omnino ut dicitur renuit, et in eadem voluntate persistit ut viro illi se prorsus deneget nupturam, nequaquam eam invitam ac renitentem ejusdem viri cogas conju
Abbreviated transcription (Latin):
tentem. ramaldo desponsau̾it. q̃m le¬
gum & canonũ auotoritas talia
sponsalia ñ approbat. ne ignorantibꝰ
leges & canones nimis durum uide¬
atur. ita sentñtiam temꝑamꝰ. ũ si
pͥnceps cũ assensu filie idꝙ ceptum
ẽ ꝑficere uoluerit ꝯcedamꝰ. Sin aut̃¬

Expanded text:
tentem, Raynaldo desponsaverit; quoniam legum et canonum auctoritas talia sponsalia non approbat, ne ignorantibus leges et canones nimis durum videatur, ita sententiam temperamus, ut si princeps cum assensu filiae id quod coeptum est perficere voluerit, concedamus. Sin aut
Abbreviated transcription (Latin):
fidei dic̾etur ꝯsñsisse. ñ in ħeticoꝵ sectã.
s in integͥtatẽ fidei qͣm ille ħeticꝰ men¬
tiebat᷑ se ħre. Error fortune. osñsum
ñ excludit. Quȩ enim nubit pauꝑi pu¬
tans ilłu ẽẽ diuitem. ñ pͥ renuntiare
pͥori ꝯditõni ꝗͣuis errauerit. nec error
qͣlitatis. ũ siqͥs ducat uxorẽ meretͥcẽ.
ł corruptam. ꝗͣ putat ẽẽ castam. uel
iosephapud se disposuisse uirginitatẽ
illam uoluntatẽ u̾bis ñ exp̃sserãt. pꝰu̾ ex¬
p̃sserunt. & inuirginitate ꝑmanserũt.
Consñsit gͦ maria in maritalem societatẽ.
sensit copłam qr uirginitatẽ seruare
uolebat. & io ñ alit̾ consñsiss& in ꝯiug¬
alem societatẽ. nͥ familiare dĩ ꝯsiliuaa

Expanded text:
fidei diceretur consensisse? Non in haereticorum sectam, fidei diceretur consensisse? Non in haereticorum sectam, sed in integritatem fidei, quam ille haereticus se mentiebatur habere. Error vero fortunae consensum non excludit. Quae enim nubit pauperi, putans illum esse divitem, non potest renuntiare priori conditioni, quamvis erraverit. Nec error qualitatis, ut si quis ducat uxorem meretricem vel corruptam, quam putat esse castam vel Joseph apud se disposuisse virginitatem illam voluntatem verbis non expresserant, postesserunt, et in virginitate permanserunt . Consensit ergo Maria in maritalem societatem, onsensit copulam, quia virginitatem servare volebat; et ideo non aliter consensisset in conjugalem societa
Abbreviated transcription (Latin):
rit. S ꝙ ibi fc̃m ẽ in mist̾io gestum ñ
imꝓbe tradit᷑. Ibi tñ &si ñ p̃cessit. secutꝰ
ẽ ꝯsñsus. nec ex illo ꝯcubitu qͥ ꝯsñsũ p̃ceᷤᷤ¬
sit. fornicarui uidicant᷑. cũ ille marita¬
li affectu eam cognou̾it. & illa ucorio
affectu debitũ ꝑsolu̾it. putans lege
pͥmogenitarũ. & pat̾nis imꝑiis. se illi
iure copłatam. Excusat᷑ etiam̃ qr dei
ꝯsilio in mist̾io ita actũ ẽ. Hodie &̃ excu¬
saretur ille cui inscio uxoris soror lec¬
tum eiꝰ ing̾ssa se subic̾et. quȩ cũ sine
spe diugii ꝑpetuo manere censeatus.
ille tnqui cognouit eam ꝑ ignorantiã
excusatur. ꝙ ꝑͦ simile ꝓbat. Si enim di¬
abłs tnssigurans se in angłm lucis cre¬
datur ẽẽ bonus. ñ ẽ error ꝑicłosus. Qđ
aut̃ uir ille ĩ illam mulierẽ ñ consñ¬
serit. ex simili ostenditur. S iqͥs ħeticꝰ
offerret. eũq ad sue fidei imtt̃onem
uocaret. si ille assñtiret. ĩ cuiꝰ sñt̾ntiam

Expanded text:
rit? Sed quod ibi factum est, in mysterio gestum non improbe traditur, ibi tamen etsi non praecessit, secutus est consensus; nec ex illo concubitu qui consensum praecessit, fornicarii judicantur, cum ille maritali affectu eam cognoverit, et illa uxorio affectu debitum persolverit, putans lege primogenitarum, et paternis imperiis se illi jure copulatam; excusatur etiam, quia Dei consilio in mysterio ita actum est. Hodie etiam excusaretur ille, cui inscio uxoris soror lectulum ejus ingressa se subjiceret; quae cum sine spe conjugii perpetuo manere censeatur, ille tamen qui cognovit eam per ignorantiam, excusatur, quod per simile probatur. Si enim diabolus transfigurans se in angelum lucis credatur bonus, non est error periculosus. Quod autem vir ille in illam mulierem non consenserit, ex simili ostenditur. Si quis haeretofferret, eumque ad suae fidei imitationem vocaret: si ille assentiret, in cujus sententiam
Abbreviated transcription (Latin):
expõitionẽ distingunt᷑ hic tres
ille petates suꝑiꝰ assignate. s ipse ypoᷤᷤ¬
tases distincte ab iniucẽ monst᷑ntur.
Et̾nitatis tñ noĩe ead uidet᷑ designa¬
ta pͥetas. qͣm notat ħ nom̃ ingenitus.

Expanded text:
expositionem distinguuntur hic tres illae proprietates superius assignatae, sed ipsae hypostases distinctae ab invicem monstrantur; aeternitatis tamen nomine eadem videtur designata proprietas, quam notat hoc nomen inge
Abbreviated transcription (Latin):
qr ũ corpꝰ xͥ ex multis memb̾s purissimis
& in maculatis ostat. ita societas eccłas¬
tica exmultis ꝑsonis. a eͥminali macła
lib̾is consistit. In cuiꝰ rei typo fc̃a ẽ archa
dni delignis sethim. qͣue sunt input᷑bi¬
la &albe spine similia. De duobꝰ mis

Expanded text:
rpus Christi ex multis membris purissimis et immaculatis constat, ita societas ecclesiastica ex multis personis a criminali macula liberis consistit. In cujus rei typo facta est arca Domini de lignis sethim, quae sunt imputribilia, et albae spinae similia. DISTINCTIO
Abbreviated transcription (Latin):
ht̃ & ẽẽ cepit. qͦd hereticoꝵ ore. sic
dictũ est. Nam ipse arriꝰ. ut memi
fertur. Si filiꝰ ẽ. natꝰ est. si natꝰ est.
dicit nonintelligit ⁊̃ natũ
ẽẽ. deo sempit᷑num ẽẽ. ut sit coet̾nus
patri filius. sic̃ splendor qui gignit᷑
ab igne atq diffundit᷑. cocuus est illi.
& ẽet coet̾nus. si ignis ẽẽt ẽtnus.
Oppositio augustini contra

Expanded text:
habet et esse coepit, quod haereticorum ore sic dictum est. Nam ipse Arius, ut meminfertur: Si Filius est, natus est; si natus est, dicit, non intelligit etiam natum Filium Deo sempiternum esse, ut sit coaeternus Patri Filius; sicut splendor qui gignitur ab igne atque diffunditur, coaevus est illi, et esset coaeternus si ignis esset aeternus. 5. Oppositio Augustini contra
Abbreviated transcription (Latin):
ueffabile ẽ qm̾ filiꝰ sit. & n ht̃ patrẽ
porem. sic̃ modus generationis intel¬
ligibilis & ineffabilis est.
⁊d Queris a me
tum. mͥ enĩ impossibile ẽ generõis
scire secretũ. mens deficit. uox silet.

Expanded text:
effabile est quomodo Filius sit, et non habeat Patrem priorem; sicut modus generationis inintelligibilis et ineffabilis est. Sed quaeris a me, tum? Mihi enim impossibile est generationis scire secretum; mens deficit, vox silet,
Abbreviated transcription (Latin):
om̃em sensum ẽ. & si pax xp̃i supͣ
om̃ẽm sensũ est. Qͦm ñ ẽ supͣ om̃em
sensũ tanta generatio: ħo g̃gori
manũ admoue. scrutari ñ licet suꝑna
misteria. licet scire qͦd natꝰ sit. ñ lic&
discutere qͦmͦ natus sit. Illud negare
mͥ ñ licet. hoc querere metus est᷑.
Ineffabił eñi ẽ illa generatio. Inde
ysaias. Generationẽ eiꝰ quis enarrabit:
Quidam presumunt discut̾e ge

Expanded text:
omnem sensum est. Et si pax Christi supra omnem sensum est, quomodo non est supra omnem sensum tanta generatio? Tu ergo ori manum admove; scrutari non licet superna mysteria. Licet scire quod natus sit, non licet discutere quomodo natus sit. Illud mihi negare non licet, hoc quaerere metus est. Ineffabilis enim est illa generatio, unde Isaias: Generationem ejus quis enarrabit? 9. Quidam praesumunt discutere ge
Abbreviated transcription (Latin):
confiteor. ꝙ reliquum ẽ impietatis
dicam. Ante me ñ fuit aliꝰ ds̃. & pꝰ
me non erit. Qͥs q̃ hoc dicit: pater
an filius: Si filius ante me inqͥt ñ
fuit alius ds̃: si pat᷑. pꝰ me inqͥt ñ erit.
hic pͥorem. ille posteriorẽ non ht̃.¬
filio: & filiꝰ in patre cognoscitus
Cum enim patrẽ dixeris: eiꝰ ȩtiã filiũ.
designasti. qr nemo ipse sibi pat̃ est.
pͥmo erat. & p̾ea pater fẽs ẽ. Qͦmͦ gͥ¬

Expanded text:
confiteor; quod reliquum est impietatis, dicam: Ante me non fuit alius Deus, et post me non erit. Quis ergo hoc dicit? Pater an Filius? Si Ffuit alius Deus: Si Pater: Post me, inquit, non erit. Hic priorem, ille posteriorem non hFilio, et Filius in Patre cognoscitur. Cum enim Patrem dixeris, ejus etiam Filium designasti; quia nemo ipse sibi pater est:primo erat, et postea Pater factus est. Q
Abbreviated transcription (Latin):
E Nitus est enĩ a patre filius.
⁊ ideo alius. nec tamen ante
fuit pater quam filius. Coet̾ne enĩ
sibi sunt. tres ꝑsonȩ. Argumentatio
arrianor u &
⁊d Contͣ hoc inquit hereticꝰ.
ut refert ambrosius in .i. libͦ¬

Expanded text:
enitus est enim a Patre Filius, et ideo alius; nec tamen ante fuit Pater quam Filius, coaeternae enim sunt sibi tres personae. 3. Argumentatio Arianorum. Sed contra hoc inquit haereticus, ut refert Ambr., in lib
Abbreviated transcription (Latin):
Premissas &̃c auctoritates qͥbꝰ asseritur ꝙ
osensus matͥmoniũ fac̃: ita intelligi uo¬
lunt. ut ꝯsensus ł pactio diugał. ñ añ
coitum faciat matͥmoniũ. s in cortu.
S ic̃ u defloratio uͥginitatis ñ fac̃ matri¬
moniũ nͥ p̃cedat pactio diugał ita nͦ
pactio ꝯnigalis anteq̃m assit copula
carnalis. E xpactione gͥ nugali spon¬
si oosponse fiunt añ cõitum. in coitu
uͦ efficiuirit᷑ diuges. Facit i pactio diuga¬
lis. iii que pͥꝰ erat sponsa. in coitu fiat
iunx. Respõ ad p̾dicta cũ det̾mina¬

Expanded text:
 asseritur quod consensus matrimonium facit, ita intelligi volunt, ut consensus vel pactio conjugalis non ante coitum faciat matrimonium, sed in coitu. Sicut enim defloratio virginitatis non facit matrimonium, nisi praecedat pactio conjugalis, ita nec pactio conjugalis, antequam adsit copula carnalis. Ex pactione ergo conjugali sponsi et sponsae fiunt ante coitum; in coitu vere efficiuntur conjuges. Facit enim pactio conjugalis ut quae prius erat sponsa, in coitu fiat conjux. 9. Responsio ad praedicta cum determin
Abbreviated transcription (Latin):
sola facit ꝯiugium. In illa gͣ desponsa¬
tione. uͥ ẽ pollicitatio ꝯtͣħndi matͥmo¬
nii. sponsi t̃m ⁊ sponse fiũt ñ ꝯiuges.
& talibꝰ sponsis licet sine omuni ꝯsñsu
ꝯtinentiã ꝓfit̾i. & monast̾iũ eligere.
In ea uͦ desponsatione uͥ ẽ ꝯsensuᷤ de p̃sñ¬
ti ꝯiugiũ ꝯtͣhitur. & ab illiꝰ desponsa¬
tionis pͥma fide. ueri diuges appellãt᷑

Expanded text:
esponsatione, ubi est pollicitatio contrahendi matrimonium, sponsi tantum et sponsae fiunt, non conjuges, et talibus sponsis licet sine communi consensu continentiam profiteri, et monasterium eligere. In ea vero desponsatione ubi est consensus de praesenti, conjugium contrahitur; et ab illius desponsationis prima fid
Abbreviated transcription (Latin):
Si abstines sine uxoris uoluntate: tͥbuisei
fornicandi lic̾ntiã. & pecc̃m illiꝰ tue im¬
putabitur abstinentie. Item nicolaus ppͣ.
fieri pꝰse. nͥ eande uitã uir eiꝰ lotariꝰ ele¬
gerit. Ex his patet ꝙ ꝯuigati sine uen¬
onis sumere ñ ualent. ⁊ si fec̾int. reuoca¬
ri debent. Sponsi uͭ pꝰsunt sñ ꝯmuni
ꝯiñsu monast̾ium eligere. Uñ uiđr
int̃ sponsum & sponsam ꝯiugiũ ñ eẽ.
Ideoq asserunt a pͥma si de desponsatõis
oiuges apellari. ñ rep̃sentiũ. s spe fu¬
turoꝵ. qr ex side qm ex dĩspns atione sͥ

Expanded text:
Si abstines sine uxoris voluntate, tribuis ei fornicandi licentiam; et peccatum illius tuae imputabitur abstinentiae. Item Nicolaus papa,fieri posse, nisi eamdem vitam vir ejus Lotharius elegerit. Ex his patet quod conjugati sine comonis sumere non valent; et si fecerint, revocari debent. Sponsi vero possunt sine communi consensu monasterium eligere. Unde videtur inter sponsum et sponsam conjugium non esse. Ideoque asserunt a prima fide desponsationis conjuges appellari, non re praesentium, sed spe futurorum, quia ex fide quam ex despons
Abbreviated transcription (Latin):
oc aut̃ ꝯuigatis nullatenꝰ licet.
Non enĩ pot uir melioris uite
solui. Uerum sciendu ẽ qr & si hoc lexhũa
ꝯcessit. tn lex dii̾a phibuit. Siuͦ utrisq
ꝯueniat. ꝯtinentẽ uitã ducere.ħ qͥs au¬
deat accꝰare: Sic enim multos scõꝵ noui¬
mus cũ sius conuigibꝰ.⁊ pͥꝰ continentẽ uitã
duxisse. & pꝰ ad sc̃ȩ eccłe regimina migsse.
Siũ ꝯtinentiã qm uirappetit mulier ñ
seqͥtur: aut qͣm mulier appetit uir recusat.
ꝯiugiũ diuidi ñ pot̃. qi scͥptũ ẽ: mulier

Expanded text:
oc autem conjugatis nullatenus licet. Non enim potest vir melioris vitae solvi. Verum sciendum est quia etsi hoc lex. humana concessit, tamen lex divina prohibuit. Si vero utrisque conveniat continentem vitam ducere, hoc quis audeat accmus cum suis conjugibus et prius continentem vitam duxisse et post ad sanctae Ecclesiae regimina migrasse; si vero continentiam, quam vir appetit, mulier non sequitur; aut quam uxor appetit, vir recusat, conjugium dividi non potest, quia scriptum est: Mulier
Abbreviated transcription (Latin):
mirem᷑. & intelłu t̃bem̃. audĩetes
uersarũ siłitudinũ inductiõe. id posse
fieri insinuat aug̃ in lib de bap̃mo par¬
aufertur. manet tam̃ in eo. qͣm genuer̃t
tanta diligñtia seꝑat᷑. manet tñ infrue¬
tu. qͥ de purgato nascit᷑ tͥtico. tta pecem ꝙ
in parentibꝰ ꝑ bab̃m mundat᷑ manet in
eis qͦs genuerunt. Ex ħa giggnũt. ꝙ ad
huc uetustũ tͣhũt. ñ exhoc ꝙ m nouitate

Expanded text:
miremur et intellectu turbemur audientes versarum similitudinum inductione id posse fieri insinuat Aug. in lib. de Baptismo paraufertur, manet tamen in eo quem genuerunt tanta diligentia separatur, manet tamen in fructu qui de purgato nascitur tritico; ita peccatum quod in parentibus per baptismum mundatur manet in eis quos genuerunt. Ex hoc enim gignunt, quod adhuc vetustum trahunt; non ex hoc, quod le
Abbreviated transcription (Latin):
nalit̾ & ip̃i pͥmũ sũt gn̾ati. Qre dicat᷑
originale hic dicit᷑ cum epilogo.
a o offñsum ẽ qͥd sit originale pecẽm. ⁊
qualit̾ a parentibꝰ in filios. & ꝑcarnẽ in
osa lege originis nr̃e. in qͣ cipim̃ .s. car

Expanded text:
naliter et ipsi primum sunt generati. 8. Quare dicatur originale hic dicitur cum epilogo. Jam ostensum est quid sit originale peccatum, et qualiter a parentibus in filios, et per carnem in osa lege originis nostrae, in qua concipimur
Abbreviated transcription (Latin):
carnał cupiscĩa. cꝰ uitiosis desidis ñ
tidie minuit᷑ in ꝓficientibꝰ & continen¬
añ. immo ꝑ grͣam bab̃mi ntigatur &
minuit᷑. ut pꝰ dñari ñ ualeat. nͥ qͥs reddat
uires hosti. eundo pꝰ concupiscentias.
N ec pꝰ bab̾m remanet ad reatũ. qr ñ impu¬

Expanded text:
eriis non tidie minuitur in proficientibus et continenante; imo per gratiam baptismi mitigatur et minuitur, ut post dominari non valeat, nisi quis reddat vires hosti eundo post concupiscentias. Nec post baptismum remanet ad reatum, quia non impu
Abbreviated transcription (Latin):
apparet exlege oceptiõis filuci origin¬
le pecc̃m. qr nͥ concepto fieret in carne.
aĩa excarnis ꝯiũctiõe c̃cupisciȩ uitiũ ñ
t̾heret. Obiectõ qͦrũdã nit̾ntiũ ꝓbare
pecẽm non tduci ex lege cohitus
caro. Nec tc̃ infundit᷑ aĩa f phisicos. sed

Expanded text:
apparet ex lege conceptionis traduci originale peccatum, quia nisi conceptio sic fieret in carne, anima ex carnis conjunctione concupiscentiae vitium non traheret. 9. Objectio quorumdam nitentium probare peccatum non traduci ex lege coitus. caro, nec tamen infunditur anima secund
Abbreviated transcription (Latin):
ordo legr de hõĩbꝰ restaurandꝰ.
S cũ ñ sint nͥ nouem ordines. nͥ fuissẽt
płes. ã si illi qui cecidert ꝑstitissent
mouent᷑ lectores. qͣmͦ se̾ptura dicat
decimũ ordmẽ ꝯpłi ex hominibus

Expanded text:
hominibus restaurandus. Sed cum non sint nisi novem ordines, nec plures fuissent etiam si illi qui ceciderunt perstitissent, moventur lectores quomodo Scriptura dicat decimum ordinem compleri ex hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
consid̾ari oportet. utrũ om̃s an¬
głi eiꝰd ordinis cq̃les sint. Ita ẽẽ qbꝰdam
placuit. s ñ ẽ ħ ꝓbabile. nͨ assertione
digũ. qr lucifer qui fuit de collegio
ꝙ si ꝑstitisset. in ordine suꝑiori fuisset.
.&: aliis eiꝰd ordinis dignior exstitisset.

Expanded text:
considerari oportet utrum omnes angeli ejusdem ordinis aequales sint. Ita esse quibusdam placuit; sed non est hoc probabile, nec assertione dignum; quia Lucifer qui fuit de collegio quod si perstitisset, in ordine superiori fuisset, et aliis ejusdem ordinis dignior extitisset.
Abbreviated transcription (Latin):
fortasse regnab̾. Neq enĩ nũm aut
scõꝵ hõiũ. aut ĩmundoꝵ demonũ no¬
iumꝰ. in qͦrũ locũ succedñtes filii catho¬
lice matris. que sterił apparebat int̾ris
in ea pace de qua illi ceciderunt. sine
ullo temꝑis t̾mino ꝑmaneb̃t. s illoꝵ
ciuuũ numꝰ siue q ẽ. siue q fuit. siue
qui fut᷑us ẽ in contẽplatione eiꝰ artifi

Expanded text:
rtasse regnabit. Neque etiam numerum aut sanctorum hominum, aut immundorum daemonum novimus; in quorum locum succedentes filii catholicae matris, quae sterilis apparebat in terris, in ea pace de qua illi ceciderunt, sine ullo temporis termino permanebunt. Sed illorum civium numerus, sive qui est, sive qui fuit, sive qui fut