comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mus caritati quã habet d̾s in
nob̾. Quia uidelicet cum habe¬
ret unicum. noluit illum ẽẽ unu:
s ut frẽs haberet. ad optauit
illi qui cum illo possiderent
uitam eternam. Deus caritas ẽ.
rum dicit amplius tibi ñ potuit
ceretur. d̾s. forte muns d̃i contẽp¬
turus eras. Nunquid et dm̃ con¬
tempnis: & quimanet incaritate:
in deo manet. et deus in eo. uicissĩ
inse habitant.qui continet. & qui
continet deus: et in hoc ꝑfecta ẽ
caritas nob̾cum: ut fidutiã habe

Expanded text:
mus charitati, quam habet Deus in mus charitati, quam habet Deus in nobis, quia videlicet cum haberet unicum, noluit illum esse unum, sed ut fratres haberet adoptavit illi, qui cum illo possiderent vitam aeternam. Deus charitas est. rum dicit, amplius tibi non potuit ceretur Deus, forte munus Dei contempturus eras, nunquid et Deum contemnis? Et qui manet in charitate in Deo manet, et Deus in eo. Vicissim in se habitant qui continet et qui continet Deus? Et in hoc perfecta est charitas nobiscum, ut fiduciam habe
Abbreviated transcription (Latin):
ues Tamen meminerit̾ quisq
quia idem filius dĩ qui uenit
mitis ut saluaret: uenturus ẽ di¬
strictus ut uidicet. Quicumq
confessus fuerit qm̃ iħs ẽ filius
dei: deus in eo manet. et ipse indõ.
ꝑfectã cordis confessionem cordis¬
dicit: que nec male suadentiũ
hereticorum possit fraude cor¬
rumpi nec ꝑsequẽtium paga¬
norum tormentis conquassari.
nec carnalium fratrum exemplis.
nec ꝓpͥe fragilitatis segnitia titu¬
bare. Sunt et enim qui etiam u̾b
negant iħm eẽ filium di.: quales
multi fuisse ꝓdduntur eo ipso tẽ¬
pore quo hec scribebat ioħs. Sũt
item. qui confitent᷑ uerbis. et fac¬
dis negant Unde bene quinunc
dicit sidiligamus inuicem: deus
innob̾ manet In sinuans ꝓfecto.
quia quisq dilectionem infrẽs
habet. ille uere ihm di ẽẽ filium
testatur. Et nos cognouimus. &
credimus caritati: quã habet
deus innob̾. Cognouimus. quia
iħs ẽ filius dei: Et quia pat̾ misit
eum saluatorem mundi. et credi¬

Expanded text:
vet. Tamen meminerit quisque vet. Tamen meminerit quisque quia idem Filius Dei qui venit mitis ut salvaret, venturus est districtus ut judicet. Qui est filius Dei, Deus in eo manet et ipse in Deo. Perfectam cordis confessionem dicit, quod nec male suadentium haereticorum possit fraude corrumpi nec persequentium paganorum tormentis conquassari, nec carnalium fratrum exemplis, nec propriae fragilitatis segnitia titubare. Sunt etenim, qui etiam verbis negant esse Jesum filium Dei, quales multi fuisse produntur eo ipso tempore, quo haec scribebat Joannes; sunt item qui confitentur verbis et factis negant, unde bene, qui nundicit: Si diligamus invicem, Deus in nobis manet, insinuans profecto quia quisque dilectionem in fratres habet, ille Jesum Dei esse filium testatur. Et cognovimus et credimus veritati, quam habet Deus in nobis. Cognovimus quia Jesus est filius Dei, et quia pater misit eum salvatorem mundi, et credi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ eẽ magnum si diligamus eos
qui nos diligunt. nisi ad mimicos
etiam dequib hic penitus tacere
ui detur eadem dilectio ꝑtingai.
nisi forte ipsos quoq inimicos
frat̾ni amoris intuitu diligere de¬
beamus. Uidelicet ut nõ semꝑ
inimici remaneant. s resipiscant
adiaboli laqueis: nob̃q germano
federe socient᷑. Si diligamus in¬
quit inuicem: deus in nob mane
et caritas eiꝰ in nob ꝑfecta ẽ. In¬
cipe diligere: ꝑficeris. Cepisti di¬
ligere: cepit inte d̾s habitare. it ꝑ¬
fectius habitando: faciat te deus¬
ꝑfectum. In hoc intelligi mus
qm̃ in eo manemus. et ipse inno¬
bis. qm de spũ sũo dedit nobis.
hoc ipsum quia de spũ sũo dedit
nobis: unde cognoscis: Interro¬
ga uiscera tua: si plena sunt ea¬
ritate. habes sp̃m di. paulo teste
qui ait. Quia caritas di diffusa
datus ẽ nob̾. Et nos uidimus. et
de salute desperet: quia et si ma¬
qui sunt morbi scelerũ qui depͥ¬
munt: omp̃s ẽ medicus qui sal¬

Expanded text:
non esse magnum, si diligamus eos non esse magnum, si diligamus eos qui nos diligunt, nisi ad inimicos etiam de quibus hic penitus tacere videtur eadem dilectio pertingat, nisi forte ipsos quoque inimicos fraterni amoris intuitu diligere jubemur, videlicet ut non semper inimici remaneant, sed resipiscant a diaboli laqueis, nobisque germano foedere socientur. « Si diligamus, inquit, invicem, Deus in nobis manet, et charitas ejus perfecta est. » Incipe diligere, perficiens coepisti diligere? coepit in te Deus habitare, ut perfectius habitando faciat te perfectum. « In hoc cognoscimus quod in eo manemus, et ipse in nobis, quoniam de spiritu suo dedit nobis. » Hoc ipsum quod de spiritu suo dedit tibi unde cognoscis, interroga viscera tua, si plena sunt charitate, habes spiritum Dei. Paulo teste qui ait: Quia charitas Dei diffusa datus est nobis . Et nos vidimus et de salute desperet, quia etsi magni sunt morbi scelerum qui deprimunt, omnipotens medicus venit qui sal
Abbreviated transcription (Latin):
ocłum corporis purgaremus. un
purgemus. beati enim mundo
cordeꝰ qm̃ ipsi dm̃ uidebunt. uerũ
quia hec uisio infuturo sperat᷑.
quidagendum nob̃ ẽ dum adhuc
constituti in corpore peregrinan.
adomino: quo solatio utendum.
ubi diuina uisione nec dum li¬
cet ꝑfrui: Sidiligamus inuicem¬
inquit. deus in nob manet. S ne¬
mo putet hanc dilectionem inqͣ
deus manet abiecta et desidiosa
quadã mansuetudine. immo nõ
mansuetudine. s remissione. et
neglegentia seruari. Non ẽ ista
caritas. s langor. ferueat caritas
ad corrigendum: ad emendandũ.
Sisunt boni mores: delectent.¬
Si sunt mali: emendent᷑. corrigãt᷑
Sigͦ diligamus inuicem sincera
& disciplinali caritate: deus in
nobis manet. Operibus quidem
ipsius caritatis manifestatim:
quãuis nondum usibilit̾ appa¬
rens. Et caritas euis innobis ꝑfecta
ẽ. Querendum autem. quomodo
dicat ꝑfectionem diume carita¬
tis inmutua dilectione consiste¬

Expanded text:
oculos corporis purgaremus, undoculos corporis purgaremus, undpurgemus. « Beati enim mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . » Verum quia haec visio in futuro speratur, quid agendum est nobis, dum adhuc constituti in corpore, peregrinamur a Domino? Quo solatio utendum, ubi divina visione necdum licet perfrui? « Si diligamus invicem, Deus in nobis manet. » Sed nemo putet hanc dilectionem, in qua Deus manet, abjecta et desidiosa quadam mansuetudine, imo non mansuetudine, sed remissione et negligentia reservari. Non ista est charitas, sed languor. Ferveat charitas ad corrigendum, ad emendandum. Sed si sunt boni mores, dilatentur: sunt mali, emendentur corriganturque. Si ergo diligamus invicem sincera et disciplinabili charitate, Deus in nobis manet. Operibus quidem ipsius charitatis manifestatur, quamvis nondum visibiliter apparens. « Et charitas ejus in nobis perfecta est. » Quaerendum autem quomodo dicat perfectionem divinae charitatis in mutua dilectione consiste
Abbreviated transcription (Latin):
qua uidebunt dm̃ sicuti ẽ: mun¬
danda corda cõmonuit. Quia
enim corpora consuetudine lo¬
quendi uisibilia nominantur
propt̾ ea ds inuisibilis dicitur.
ne corpus ẽẽ credat᷑. Non quia
corda munda sue substantiȩ
contemplatione fraudabit. eũ
hec magna et summa merces
dm̃ col entibꝰ et diligentibꝰ ꝓmit¬
tatus dicente ipso domino quã¬
do corporalib ocłis uisibilit̾ ap¬
parebat et inuisibilẽ se contu¬
endum mundis cordibꝰ ꝓmitte¬
bat Qui diligit me diliget᷑ apa¬
tre meo.&. egodiligã eum: & osten¬
dam me ipsum illi: Hec quippe
natura eius equalit̾ cũ patre in¬
uisibilis sicut equalit̾ incorrup¬
tibilis ẽ. Quã continuatĩ apłs po
suit dicens. Regi aut̃ scłorum
inuisibili. incorruptibili: diuinã
substantiam. qua potuit homi¬
nibꝰ p̃dicatione cõmendans. Os̃¬
gͦ rex ẽ inuisibilis: neq ocło sed
mente querendus ẽ. S queadmo¬
dum sisolem istũ uidere uellemꝰ

Expanded text:
qua videbimus Deum sicuti est , munqua videbimus Deum sicuti est , mundana corda commonuit. Quia enim corpora, consuetudine loquendi, visibilia nominantur, propterea Deus invisibilis dicitur, ne corpus esse credatur. Non quia munda corda suae substantiae contemplatione fraudabit, cum haec magna et summa merces Deum colentibus et diligentibus promittatur, dicente ipso Domino quando corporalibus oculis visibiliter apparebat, et invisibilem se contuendum mundis cordibus promittebat: Qui diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum, et ostendam meipsum illi . Haec quippe natura ejus aequaliter cum Patre invisibilis, sicut aequaliter incorruptibilis est. Quae continuatsuit, dicens : Regi autem saeculorum invisibili, incorruptibili, divinam substantiam qua potuit hominibus praedicatione commendans. Deus ergo invisibilis, neque oculo, sed mente quaerendus est. Sed quemadmodum si solem istum videre velimus,
Abbreviated transcription (Latin):
in effabili. creatura rationabilis.
munda et scã. impletur di uisi¬
one ineffabili: quã tunt cõse¬
quemur cum equales facti fu¬
erimus: quia sicut uident᷑ ista
uisibilia corporis sensibꝰ nota.
dm̃ nemo uidit umquã. Qm̃ si
aliquando eomodo usus est
non sicut iste natura uide tur.
s uoluntate: uisus ẽ. specie
qua uoluit apparens latente
natura: atq inse incõmutabi¬
lit̾ ꝑmanente. Eo autem modo
quo uidet᷑ sicuti ẽ. Nunc fortas¬
se iudet᷑ aquibusdã angłis su¬
is scĩs anob autẽ tunc ita uide¬
bitur: cum eis facti fuerimus
tquales. Et post aliquanta. ex¬
ponens sententiam scĩ ambrosii:
Dm̃ enim inquit nemo uidit um¬
quãyel in hac uita sicut ipse ẽ.
uel etiam inangłorum uita sicut¬
uisibilia ista quȩ corporali uisio¬
ne cernunt᷑: quia unigenitus fi¬
lius qui ẽ insinu patris ipse nar¬
rauit unde ñ ad ocłorũ corꝑaliũ:
s admentium uisionem dictũ
multa Ad eã uero uisionẽ inquit

Expanded text:
ineffabili, creatura rationabilis ineffabili, creatura rationabilis munda et sancta impleta Dei visione ineffabili, quam tunc consequemur, cum aequales facti fuerimus, quia sicut videntur ista visibilia corporis sensibus nota, Deum nemo vidit unquam, quoniam si aliquando eo modo visus est, non sicut ista natura videtur, sed voluntate visus est, specie qua voluit apparens, latente natura atque in se incommutabiliter permanente. Eo autem modo quo videtur sicuti est, nunc fortasse videtur a quibusdam angelis suis sanctis. A nobis autem, tunc ita videbitur, cum ei facti fuerimus aequales. Et post aliquanta exponens sententiam sancti Ambrosii: Deum enim, inquit, nemo vidit unquam, vel in hac vita, sicuti ipse est, vel etiam in anguisibilia ista, quae corporali uisione cernuntur, quia unigenitus filius, qui est in sinu patris, ipse narrauit. unde non ad oculorum corporalium sed ad mentium uisionem dictum multa: Ad eam vero visionem inquit
Abbreviated transcription (Latin):
autem sequit᷑ dm̃ nemo uidit
um quam: maiori disputatione
indiget. cum dominus et homi¬
nibus mundo corde dm̃ uiden¬
dum ꝓmittat: Et de scĩs dicat
uideant faciem patris. hanc au
sententiã et ibi ineugłio suo
ponit idem ioħs: ubi etiã quo¬
modo deus uideri possit. conse¬
quenter ad uingit dicens. Ynigi¬
nitus filius qui ẽ insinu patris.
ipse narrauit. Quod beatus pat̃
ambrosius. ita exposuit. Et ideo
dm̃ nemo uidit umquã: quia
e ã quȩ in do habitat plenitudi¬
nem diuinitatis. nemo conspe¬
xit: nemo mente: aut ocłis com¬
p̃hendit. Uidit enĩ ad utrũq refe¬
indum ẽ. Deniq cum aditur uni¬
genitus filius qui ẽ insinu patͥs
ipse enarrauit: mentium magis
quã ocłorum usio declaratur. Spe¬
cies enim uidet᷑. uirtus uero nar¬
ratur. Illa ocłis hec mente cõpre¬
henditur. Item beatus augusti¬
nus inlibro de uidendo đo: de ea¬
dem disputans questione. ꝓin¬
de inquit narrante unigenito
qui ẽ insinu patris narratione

Expanded text:
autem sequitur: Deum nemo vidit unquam. Majori disputatione indiget, cum Dominus et hominibus mundo corde Deum videndum promittat, et de sanctis dicat videant faciem Patris. Hanc autem sententiam et in Evangelio suo ponit idem Joannes, ubi etiam quomodo Deus videri possit consequenter adjungit, dicens: Unigenitus Filius, qipse narrabit. Quod beatus pater Ambrosius, ita ex posuit. Et ideo Deum nemo vidit unquam, quia eam quae in Deo habitat plenitudinem divinitatis, nemo conspexit, nemo mente aut oculis comprehendit. Vidit enim, ad utrumque referendum est. Denique cum additur, Unigenitus filius qui est in sinu patris, ipse enarrabit, mentium magis quam oculorum visio declaratur. Species enim videtur, virtus vero narratur: illa oculis, haec mente comprehenditur. Item beatus Augustinus in libro de Videndo Deum, de eadem disputans questionae: Proinde, inquit, narrante unigenito qui est in sinu patris, narratione
Abbreviated transcription (Latin):
milit̾ auxilium flagitamus qui
ait. Inmundo p̃ssurã habebitis.
s confidite. Ego ui ci mundum.
Quis ẽ qui iuncit mundum: nisi
di credens. digna eidẽ fidei opera
uingit. S nunquid sola diuini¬
tatis eius fides & confessio ualet
ad salutem sufficere: uide sequẽ

Expanded text:
militer auxilium flagitamus qui militer auxilium flagitamus qui ait: In mundo pressuras habebitis, sed confidite, ego vici mundum . Quis est qui vincit mundum, etc. se credens, digna eidem fidei opera jungit. Sed nunquid sola divinitatis ejus fides et confessio valet ad salutem suffic
Abbreviated transcription (Latin):
sum. quo et ipse dominus dicit.
quã angusta porta et arta uia ẽ
que ducit aduitã. Et ꝓph̃a ad
cum. ꝓpt̾ uerba inquit labiorũ
tuorum ego custodiui uias du¬
ras. Et apłs. quia ꝑmultas tribu¬
aciones oportet nos introire
in regnum di. Quȩ enim natura
su̾a dura sunt. & aspera: spes ce¬
lestium p̃miorum. et amor xpĩ
facit eẽ leuia. durum namq ẽ:
ꝑsecutiones patiꝓpt̾ iustitiam.
S et hoc facit eẽ suaue. quod ipso¬
rum qui sic patiunt᷑ ẽ regnum
celorum. Ynde bene subditur.
mundum. Ideo namq mandata
diumna non sunt grauia. quia
om̃s qui uera deuotione his man¬
cipant᷑ et adu̾sa mundi huuis
& blandimenta parimente con¬
tempnunt: ipsam quoq mortẽ
uelud ingͥssum patrie celestis
amantes. Et nequis sua iurtite
mundi uel lipxus. uel labores. se
superare posse confideret: cõsul¬
te subiungit. hec ẽ uictoria quȩ
iuncit mundum: fides nrã Illa
nimirum fides: quȩ ꝑdilectio¬
nem oꝑat᷑. Illa fides: qua euis hu¬

Expanded text:
et ipse Dominus alibi dicit, quia angusta porta et arcta via est quae ducit ad vitam ; et propheta ad eum: Propter verba, inquit, labiorum tuorum ego custodivi vias duras ; et apostolus: Quia per multas tribulationes oportet nos introire in regnum Dei . Quae enim natura sua dura sunt et aspera, spes coelestium praemiorum et amor Christi facit esse levia. Durum namque est persecutiones pati propter justitiam, sed et hoc facit suave, quod ipsorum qui sic patiuntur est regnum coelorum. Unde bene subditur: mundum. Ideo namque mandata divina non sunt gravia, quia omnes qui vera devotione his mancipantur, et adversa mundi ejus et blandimenta pari mente contemnunt, ipsam quoque mortem velut ingressum patriae coelestis amantes. Et ne quis sua virtute mundi vel luxus vel labores se posse superare confideret, consulte subjungit: Et haec est victoria quae vincit mundum, fides nostra. Illa nimirum fides, quae per dilectionem operatur; illa fides qua ejus hu
Abbreviated transcription (Latin):
absolute homicida ñ habet ui¬
tam inse manentẽ.S omĩs in¬
quit homicida: seilicet ñ solus
ille qui ferro. uerum ille qui
odio fratrem insequit᷑ In hoc co
Qualis ꝑfecta caritas eẽ debeal
innob̾ dominice passionis exẽ¬
plo didicimus. Maiorem namq
hac dilectionẽ nemo habet: ut
animã suã quis ponat ꝓamicis
suis ynde et paulus ait̃ Cõ menl¬
dat autem ds̃ suam caritatem

Expanded text:
absolute, « homicida non habet viabsolute, « homicida non habet vitam in se manentem: » sed omnis, inquit, homicida, scilicet non solum ille qui ferro, verum et ille qui odio fratrem insequitur. « In hocQualis perfecta charitas esse debeat in nobis, Dominicae passionis exemplo didicimus. Majorem namque hac dilectionem nemo habet, ut animam suam ponat quis pro amicis suis. Unde et Paulus ait: Commendat autem Deus suam charitatem
Abbreviated transcription (Latin):
queret᷑. quȩ restat peccatoribꝰ in
futurum: s qui ñ diligit inqͥt.
manet inmorte. In illa utiq mor
te dequa etiam in hac uita sifrẽs
ꝑfecte amaret. exsurgere posset:
hincꝰ enim dicit᷑ in apocalipsi
beatus & sc̃s qui habet spem in
resurectione pͥma: in his scda
mors non habet potestatẽ. Omĩs
qui odit frẽm suum. homicida
ẽ. Si contempnebat quisq odiũ
frat̾num: nunquid & homicidi¬
um in corde suo contempturus
ẽ.: non mouet manus ad occidẽ¬
dum hominem: homicida iã
tenet᷑ ado. Uiuit ille. & iste iam
interfector uidicat᷑. Et scitis
qm̃ omnis homicida ñ habet
uitam inse manentem. Et sihic
ꝑfidem int̾ scõs uiuere cernit᷑.
non habet inse ꝑpetuam uitã
manentem.Nam ubi retributi¬
onis tempus aduenerit. cũ cam
qui ex maligno erat dãpnabit᷑
etiam qui hoc homieidii genere¬
tenet᷑ ut discordet: et dissideat
et pacem cũ fr̾ib non habeat.
Notandum enim qͦd non ait

Expanded text:
queretur, quae restat peccatoribus in queretur, quae restat peccatoribus in futurum, sed qui non diligit, inquit, manet in morte. In illa utique mte, » de qua etiam in hac vita, si fratres perfecte amaret, exsurgere posset. Hinc etenim dicitur in Apocalypsi: « Beatus et sanctus, qui habet spem in resurrectione prima, in his secunda mors non habet potestatem . » « Omnis qui odit fratrem suum homicida est. Si contemnebat quisque odium fraternum, nunquid et homicidium in corde suo contempturus est? Non movit manus ad occidendum hominem; homicida jam tenetur a Deo. Vivit ille, et iste jam interfector judicatur: Et scitis quoniam omnis homicida non haam in se manentem. Etsi hic per fidem inter sanctos vivere cernitur, non habet in se perpetuo vitam manentem. Nam ubi retributionis tempus advenerit, cum Cain, qui ex maligno erat, damnabitur etiam qui hoc homitenetur , ut discordet et dissideat, et pacem cum fratribus non habeat. Notandum enim quod non ait
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ translati sumus de morte
ad uitam: qm̃ diliginius frẽs.
Nemo se de uirtutib falso extol¬
lat: nemo suarum uͥrium pauꝑ¬
tatem ultra in odium metuat:
aꝑtum dat inditium: quia qui¬
cumq frat̾na dilectione plenꝰ
ẽ: quia ad sortem eleccorum ꝑ¬
tinet. quia portionem habere in
terra uiuentium meruit. Qui nõ
diligit. manet inmorte. Mortẽ
anime dicit Anima que peccaue¬
rit: ipsa moriet᷑. Uita quippe car¬
nis. anima. Uita anime:. ds ẽ. Mors
corporis. amittere sp̃m. Mors ẽ
anime: amittere dm̃. Ynde constat.
qͦd in anima mortui om̃s in ha̾c
luce nascimur: trahentes exadã
originale peccatũ. S xp̃i grã fi¬
delibꝰ regenerando agit᷑ ut anima
uiuere possint yerum baptisma¬
tis & fidei mysterium illis solum
ꝓdẽ. illos de morte trahieit ad ui¬
tam: qui sincera mente diligunt
frẽs. atq ideo notandum qđ non
ait qui ñ diligit. uenturus ẽ in
mortẽ: quasi de pena ꝑpetua lo¬

Expanded text:
qui translati sumus de morte qui translati sumus de morte ad vitam, quoniam diligimus fratres. Nemo se de virtutibus falso extollat, nemo suarum virium paupertatem ultra modum metuat. Apertum dat judicium, quicunque fraterna dilectione plenus est, quia ad sortem electorum pertinet, quia portionem habere in terra viventium meruit. Qui non diligit, manet in morte. Mortem animae dicit. Anima enim quae peccaverit, ipsa morietur. Vita quippe carnis anima, vita animae Deus est. Mors corporis amittere spiritum, mors est animae amittere Deum. Unde constat, quod in anima mortui omnes in hanc lucem nascimur, trahentes ex Adam originale peccatum, sed Christi gratia fidelibus regenerando agitur, ut in anima vivere possint. Verum baptismatis et fidei mysterium illis solummodo prodest, illos de morte attrahit ad vitam qui sincera mente diligunt fratres. Atque ideo notandum quod non ait: Qui non diligit venturus est in mortem, quasi de poena perpetua lo
Abbreviated transcription (Latin):
eut cai qui ex maligno erat. &
occidit frẽm suum. Et ꝓpt̾ quod
occidit eum: qm̃ oꝑa eius mali¬
gna erant. fratris autem eius
iusta. Exponit quomodo ex ma¬
ligno erat caim: quia uidelicet
t ipse maligna habebat oꝑa
Ergo ubi ẽ inuidia. amor frat̾ͥnus
ẽẽ non pot̃. S peccatum maligni
idẽ. diaboli. ẽ inpectore tali: quia
et diabolus hominẽ inuidendo
eiecit. Oꝑa gͦ uista abel. non dic̃
nisi caritatem. Oꝑa mala cain. ñ
dicit nͥ odium frat̾num. Parũ ẽ
quia odit fratrem suum et inui
nuntur homines. Nemo attendat
linguas. s fact᷑a. Cor si non bene¬
faciat ꝓfratribꝰ suis. ostendit quid
inse habeat. Temptationibꝰ: ꝓbant᷑
homines. Nolite mirari frẽs. siodit
uos mundus. Mundum: dilectores
mundi dicit. Nec mirandum: quia
qui amant mundum. fratrem
amundi amore separatum. et ce¬
lestibus tantum desideriis inten¬
tum. amare non possunt. abomi¬
natio ẽ enim peccatori religio.
ut scriptura testatur. Nos scimꝰ

Expanded text:
ut Cain, qui ex maligno erat, et occidit fratrem suum. Et propter quod occidit eum? Quoniam opera ejus mala erant, fratris autem ejus tc. Exponit quomodo ex maligno erat Cain, quia videlicet et ipse maligna habebat opera. Ergo ubi est invidia, amor fraternus esse non potest; sed peccatum maligni, id est, diaboli, est in pectore tali, quia et diabolus hominem invidendo ejecit. Opera ergo justa Abel, non dicit nisi charitatem. Opera mala Cain, non dicit nisi odium fraternum. Parum est quia odit fratrem suum, et invinuntur homines. Nemo attendat linguas, sed facta. Cur si non benefaciat pro fratribus suis, ostendit quid in se habeat? Tentationibus probantur homines. Nolite mirari, fratres, si odit vos mundus. Mundum dilectormundi dicit. Nec mirandum, quia qui amant mundum, fratrem a mundi amore separatum, et coelestibus tantum desideriis intentum, amare non possint. Abominatio est enim peccatori religio, ut Scriptura testatur. Nos scimus,
Abbreviated transcription (Latin):
fecta est in illocaritas. Qd: hre fiduciã
indie iudicii: Noncim̾e neueniat dies
iudicii. Cũ i pͥmoqͥs ad penitendũ sede ma¬
leactis conu̾terit: incipit timere diem
uiditii. ne uidelicet apparente
iuisto uidice. ipse dampnetur in¬
iustus. ꝓcessu uero bone conu̾sa¬
tionis animatus. discit nõ timere
quod timebat. s potius optare
ut ueniat ille desideratus cunctis
gentibꝰ sperans se cum scĩs merito
bone actionis ẽẽ coronandum.
ynde autem fidutiam indie uidi¬
tii habere possimus: plenius sub¬
dendo manifestat. Quia sicut ille
ẽ. et nossumus in hoc mundo. Nũ¬
quid uere pot̾ eẽ homo sicut ds:¬
S meminisse oportet quod et supͣ
dictum ẽ. quia non semꝑ ad equa¬
litatem dicit᷑. sicut s dicit᷑ ad quã¬
dã similitudinem. Quando enim
dicis sicut aures habeo:ita habet
et imago. nunquid omnino sic:
s tamen dicis sicut. Sigͦ facti su¬
mus adimaginem di. quare ñsicut
ds sumus non adequalitatem:
s ꝓmodo nrõ. Inde gͦ nob datur

Expanded text:
aritas. Quid est habere fiduciam in die judicii? Non timere, ne veniat dies judicii. Cum enim quis primo poenitendo se de male actis converterit, incipit timere diem judicii, ne, videlicet, apparente justo Judice, ipse damnetur injustus. Processu vero bonae conversationis animatus, discet non timere quod timebat, sed potius optare ut veniat ille desideratus cunctis gentibus, sperans se cum sanctis merito bonae actionis esse coronandum. Unde autem fiduciam in die judicii habere possumus, plenius subdendo manifestat: Quia sicut ille est, et nos sumus in hoc mundo. Nunquid vero potest esse homo sicut Deusdictum est, quia non semper ad aequalitatem dicitur Sicut, sed dicitur ad quamdam similitudinem. Quando enim dicis: Sicut aures habeo, ita habet et imago, nunquid omnino sic? Sed tamen dicis sicut. Si ergo facti sumus ad imaginem Dei, quare non sicut Deus sumus? non ad aequalitatem, sed pro modo nostro. Inde ergo nobis datur
Abbreviated transcription (Latin):
elegiuos. Ita autem ꝑfecti erimꝰ
in caritate: si quẽ ad modũ nul¬
lius alterius nͥ salutis nr̃e grã
pͥor nos ille dilexisset. Ita eum
nos quoq nullius rei nisi amo¬
ris dilexerimus obtentu. uerũ
quia sunt qui uerbotenus dm̃
diligunt. consulte subungit᷑.
Siquis dilexerit qͣm diligodm̃¬
dax ẽ: au di. Quienim non
diligit fratrem suum quẽ ui
det: dm̃ quẽ ñ uidet quomodo
potest diligere: Quid gͦ: qui
diligit fratrem suum diligit dm̃.
Necesse ẽ ut diligat dm̃. ut dili¬
gat ipsam dilectionẽ. Deus enim:
dilectio ẽ. Et nequis dicere aude¬
ret. et quid obstat diligere dm̃
etiam si non diligo fratrem: recte
sub didit. Et hoc mandatũ ha¬
bemus adeo: ut qui diligit dm̃.
diligat et fratrem suum. Quo¬
modo diligitis eum. euius odi¬
sti mandatum: quis ẽ qui dicat
diligo imparatorem. s odileges
eius ͤ ñ ita uerus dicit amator.
S uide inquit quia mandata
tua dilexi dnẽ. et ideo confident᷑
ad iungit. In tua miscđia uiui

Expanded text:
os . Ita autem perfecti erimus in charitate, si quemadmodum nullius alterius nisi salutis nostrae gratia prior nos ille dilexit, ita eum nos quoque nullius rei nisi amoris dilexerimus obtentu. Verum quia sunt qui verbo tenus Deum diligunt, consulte subjungitur: Si quis dixerit, Quoniam diligodax est? Audi: Qui enim non diligit fratrem suum, etc. Quidet, Deum quem non videt quomodo potest diligere? Quid ergo? Qui diligit fratrem suum, diligit Deum, necesse est, ut qui diligat Deum, diligat ipsam dilectionem, Deus enim dilectio est, et ne quis dicere auderet: Et quid obstat diligere Deum, etiam si non diligo fratrem? recte subdidit: Et hoc mandatum habemus a Deo, ut qui diligit Deum, diligat et fratrem suum. Quomodo enim diligis eum, cujus odisti mandatum? Quis est qui dicat: Diligo imperatorem, sed odi leges ejus, non ita est verus Dei amator, sed vide, inquit, quia mandata tua dilexi, Domine, et ideo confidenter adjungit, in tua misericordi
Abbreviated transcription (Latin):
ritas ẽ. Quid amplius dici potu¬
it: deus caritas ẽ: facere gͦ contra
caritatem: facere contra dm̃n est
Nemo dicat inhominem pecco:
qu ã non diligo fratrẽ meum:
& facile ẽ peccatum in hominẽ:
in dm̃ solum nonpeccem. Quo¬
modo nonpeccas indm̃: quãdo
in caritatẽ peccasꝰ & deus cari¬
tas ẽ. In hoc apparuit caritas di
ipse dominus ait Maiorem hac
dilectionem nemo habet: ut
animã suam quis ponat ꝓami
cis suis. Et ibi ꝓbata ẽ dilectio
xpi m nob: quia mortuus ẽ ꝓ no¬
bis. Dilectio patris inde ꝓbata ẽ.

Expanded text:
est, etc. Quid amplius dici potuit? Deus charitas est. Facere ergo contra charitatem, facere contra Deum est. Nemo dicat: In hominem pecco quando non diligo fratrem meum, et facile est peccatum in hominem, si in Deum solum non peccem. Quomodo non peccas in Deum, quando in charitatem peccas? Deus charitas est. In hoc apparuit charitas Dei ipse Dominus ait: « Majorem hac dilectionem nemo habet, quam ut animam suam ponat quis pro amicis suis . » Et ibi probata est dilectio Christi in nobis, quia mortuus est pro nobis. Dilectio Patris unde probata est
Abbreviated transcription (Latin):
liatus ẽ ado: in uidentie faci¬
bꝰagicat᷑ Peccatũ aũt ñ ad mortẽ ẽ.
siquisquã ñamorẽ afrẽ alienaue¬
rit. s officia frat̾nitatis debita. ꝑ
aliquã infirmitatẽ animi ñexibu¬
erit. Qua ꝓpt̾ et dñs incruce ait
tatis inierãt. Et beatus stephanus
crediderãt Neq adu̾sus illã cõmunẽ
erat et ad mortẽ. idẽ inuidentia
frat̾nitatẽ obpugnãdo peccauerat.
ꝓ his autẽ qui ñ abruperant amorẽ
s timore subcubuerant. orat ut eis
ignoscat᷑. Sic enĩ dicit. alexander
erarius. multa mala michi ostendit.
reddet illi dñs scđ̾m oꝑa eiꝰ. quẽ ce tu

Expanded text:
nvidentiae facibus agitatur. Peccatum autem non ad mortem est, si quisquam non amorem a fratre alienaverit, sed officia fraternitatis debita per aliquam infirmitatem animi non exhibuerit. Quapropter et Dominus in cruce ait:tatis inierant. Et beatus Stephanus crediderant, neque adversus illam communem erat, et ad mortem, id est, invidentiam, fraternitatem oppugnando peccaverit. Pro his autem qui non abruperant amorem, sed timore succubuerant, orat ut eis ignoscatur. Sic enim dicit: Alexander aerarius multa mala mihi ostendit, reddet illi Dominus secundum ope
Abbreviated transcription (Latin):
tet et uob pat̾ ur̃ celestis delicta
urã. siautem ñ dimiseritis ho¬
minibꝰ nec pat̾ ur dimittet uob̾
peccata ura. dicunt se nullate¬
nus suas iniuirias posse dimit¬
tere inultas: hinimirum demũ¬
do eẽ. & ideo demundo loqui
coniuncunt᷑. Et quia caritatis
uiscera ñhabent. frustra fidei
intemerata mysteria seruant.
s nec antixpĩ nomine possunt
carere. qui xp̃imandatis ꝓbant᷑
adu̾sari. Nos exd̾o sumus: qui
nouit dm̃ audit nos qui non est
exdeo. nonaudit nos: Carnał iphõ¬
ñꝑcipit ea que st̃ sp̃s dei.SSulticia t
eilli. Quigͦ non uult audire p̃dicatores
caritatis: ꝓfecto iste deum ñ nosse:
neq ex deo ẽẽ cognoscitur: quia
caritatem quã erga homines
deus exercuit. imitari negle it
nhoc cognoscimus sp̃m uerita¬
dis et sp̃m erroris. In hoc nimi
et hec dĩcrecio ẽ sp̃ĩtuũ de qua
supra monuit dicens ꝓbate sp̃s
siex do sunt. S uideamus quid
moniturus ẽ: inquo illũ audite
debeamus. knĩi diligamꝰ inuicẽ¬

Expanded text:
ter coelestis delicta vestra; si autem non dimiseritis hominibus, nec Pater vester dimittet vobis peccata vestra , dicunt se nullatenus suas injurias posse dimittere inultas: hi nimirum de mundo esse, et ideo de mundo loqui convincuntur. Et quia charitatis viscera non habent, frustra fidei intemerata mysteria servant. Sed nec Antichristi nomine possunt carere, qui Christi mandatis probantur adversari. Nos ex Deo snouit Deum, audit nos; qui non est ex Deo, non audit nos. Omnes ercipit ea quae sunt Spiritus Dei, stultitia enim est illi. Qui ergo non vult audire praedicatores charitatis, profecto iste Deum non nosse, neque ex Deo esse cognoscitur, quia charitatem quam erga homines Deus exercuit imitari neglexit. In hoc cognoscimus Spiritum veritatis, et spiritum erroris. In hoc nimirEt haec est discretio spirituum, de qua supra monuit, dicens: Probate spiritus si ex Deo sint. Sed videamus quid moniturus est, in quo illum audire debeamus: Charissimi, diligamus invice
Abbreviated transcription (Latin):
ra editꝰ mansio nẽ ꝑcipiat ince¬
lis ut recens yaruulus reatu
pͥmi hominis teneatur astrictus.
sine aqua baptismi renatus in
xp̃o soluat᷑. Et mundꝰ eos audit.
quia sꝑitalium corda ad munda¬
nos carnalesq sensus reuocare
a fidei simplicitate nõ ualent.
S et catholici quicumq audi¬
ntes illam dni sententiã. Biligi¬
te inquit immicos urõs benefa¬
cite his qui oderunt uos & ora¬
te ꝓ ꝑsequentibꝰ & calumpnian

Expanded text:
ra editus mansionem percipiat in coera editus mansionem percipiat in coelis, ut recens natus parvulus reatu primi hominis teneatur astrictus, nisi aqua baptismi renatus in Christo salvetur. Et mundus eos audit. Quia spiritualium corda ad mundanos carnalesque sensus revocare a fidei simplicitate non valent. Sed et catholici quicunque audientes illam Domini sententiam: Diligite inimicos vestros, benefacite his qui oderunt vos, et orate pro persequenti
Abbreviated transcription (Latin):
suam quis ponat ꝓamicissiuis.
Quomodo enim poterat filius
đi animam suam ponere ꝓ nob̾:
nͥ carnem indueret᷑ ubi mori pos¬
set Quisqͥsoo. gͦ iuolat caricatẽ.
qͦd libet dicat lingua. uita ipsins
negat xp̃m incarne uenisse: et
ipse ẽ antixp̃s. Et uicistis eum
inquit. S unde uicerũt: Nũꝗͥ
liberi uirtute arbitrii: ñ utiq
re humilitatẽ. ne uictoriã uiribꝰ
sius tribuant. et arrogantia suꝑ¬
bie uncant᷑ Docet inter adu̾sa
fidutiam spemq habere sẽper
uincendi memoria retinentes.
quia maior ẽ dñs ad ꝓtegendũ.
quã diabolus ad impugnandũ.
Ipsi demundo sunt. ideo demũ¬
xp̃i inuocant. si signo xp̃i se no¬
tant ipsi tamen de mundo sũt
Idẽ de illorum numero qui mũ¬
dana sapiunt: qui infima quet̃t
si demundo loquunt᷑. uidelicet
mundane sapientie: ratione
xp̃iane fidei adu̾santes. dicendo
non posse fieri. ut filius sit patͥ
coheternus: ut uirgo intacta
pariat: ut caro depuluere resur¬
gat immortalis. ut homo deter¬

Expanded text:
suam ponat quis pro amicis suis . Quomodo enim poterat Filius Dei animam suam ponere pro nobis, nisi carne indueretur, ubi mori posset? Quisquis ergo violat charitatem, quodlibet dicat lingua, vita ipsius negat Christum in carne venisse, et ipse est Antichristus. Et vicistis eum, inquit. Sed unde vicerunt? Numquid liberi virtute arbitrii? Non utique. re humilitatem, ne victoriam suis viribus tribuant, et arrogantia superbiae vincantur. Docet inter adversa fiduciam spemque semper habere vincendi, memoria retinentes, quia major est Dominus ad protegendum, quam diabolus ad impugnandum. Ipsi de mundo sunt, etChristi invocant, si signo Christi se notant, ipsi tamen de mundo sunt, id est, de illorum numero qui mundana sapiunt, qui infirma  F. isi de mundo loquuntur, mundanae videlicet sapientiae ratione Christianae fidei adversantes, dicendo non posse fieri ut Filius Dei sit Patri coaeternus, ut virgo intacta pariat, ut caro de pulvere resurgat, immortalis, ut homo de ter
Abbreviated transcription (Latin):
et in hoc ẽ caritas non quasi nos
dilexerimus dm̃: s qm̃ ipse dile¬
xit nos. Non illum dileximus pͥꝰ
Nam ad hoc nos dilexit. ut dili
gamus eum. Grã quippe homi¬
nem p̃uenit ut diligat dm̃: qua
dilectione operetur bona. Ynde
psalmista. Deus meus inquit
miscđia eius p̃ueniet me. Et
misit filium suum ꝓpitiatione¬
mum innos diuine caritatis in¬
ditium: quia cum nec dum ipsi
ꝓpeccatis nris eum petere nosce¬
mus: misit ille filium suum ad
nos: qui nob inse credentibus
ultro ueniam daret Nosq ad
paterne głe societatem uocaret.
In quibꝰ dã codicibꝰ. hic u̾siculus
ita legit᷑. Et misit filium suum
litatorem ꝓpeccatis nr̃is. litator
autem: sacrificator ẽ. Sacrifica¬
uit enim filius d̃i ꝓpeccatis nr̃is.
ñ hostias pecudũ. s semet ipsũ
offerendo. Unde paulus bene
paulus bene ammonẽs ait
estote gͦ immitatores dei sicut
filii carissimi: et ambulate indi

Expanded text:
 In hoc est dilectio, non quia nos dileximus, sed quia ipse dilexit nos. Non illum dileximus prius: nam ad hoc nos dilexit, ut dilgamus eum. Gratia quippe hominem praevenit, ut diligat Deum, qua dilectione operetur bona. Unde psalmista: Deus meus, inquit, misericordia ejus praeveniet me . Et misit Filium suum propitiationemum in nos divinae charitatis indicium, quia cum necdum ipsi pro peccatis nostris eum petere nossemus, misit ille Filium suum ad nos, qui nobis in se credentibus ultro veniam daret, nosque ad paternae gloriae societatem vocaret. In quibusdam Codicibus hic versiculus ita legitur: Et misit Filium suum litatorem pro peccatis nostris. Litator autem sacrificator est. Sacrificavit enim Filius Dei pro peccatis nostris non hostias pecudum, sed seipsum offerendo. Unde bene Paulus admonens ait: Estote ergo imitatores Dei sicut filii charissimi, et ambula
Abbreviated transcription (Latin):
scit: ea quȩ transire nesciunt. am¬
plectatur eius qui eternus ẽ. dĩ
uoluntatem sequat᷑. Filioli. nouis¬
sima hora ẽ. Nouissimã horam
nouissimum scłi tempus quod
nunc agit᷑ dicit. uixta illam dñi
ꝑarabolam: ubi operarios inuine¬
am apͥma hora. atercia. a sexta.
anona. et abundecima narrat
eẽ conductos: apͥma namq hora
uineam dnĩ exolebant: quia apͥ¬
mordio scłi uel docendo. uel recte
uiuendo. sui creatoris uoluntati
seruiebant abhora tertia. quia
temporibus noe. Ab hora sexta
quia temporibꝰ abraham. abho¬
ra nona quia temporibꝰ legis da¬
te.ab hora undecima: qui atem¬
pore dominice incarnationisusq
ad finem scłi celestibꝰ famulan¬
tur imperiis. Inqua udelicet
hora et aduentus in carne salua¬
toris futurus. et secutura pestis
anti xpi qui p̃conia salutis im¬
pugnaret. ꝓpħarum p̃sagio si¬
gnata ẽ. ynde sequit᷑. Et sicut
audistis quia antrxp̃s uenit.

Expanded text:
scit, ea quae transire nesciunt amscit, ea quae transire nesciunt amplectatur, ejus qui aeternus est, Dei voluntatem sequatur. Filioli mei, novissima hora est. Novissimam horam, novissimum saeculi tempus, quod nunc agitur, dicit, juxta illam Domini parabolam, ubi operarios in vineam a prima hora, a tertia, a sexta, a nona et ab undecima, narrat esse conductos. A prima namque hora vineam Domini excolebant, qui a primordio saeculi vel docendo, vel recte vivendo, sui Creatoris voluntati serviebant. Ab hora tertia, qui a temporibus Noe. Ab hora sexta, qui a temporibus Abraham. Ab hora nona, qui a temporibus legis datae. Ab hora undecima, qui a temporibus dominicae Incarnationis usque ad finem saeculi, coelestibus famulantur imperiis: in qua videlicet hora, et adventus in carne Salvatoris futurus, et secutura pestis Antichristi, qui praeconia salutis impugnaret, prophetarum praesagio signata est. Unde sequitur: Et sicut audistis, quia Antichristus venit,
Abbreviated transcription (Latin):
cum temptat᷑ dicat qͣm adeo
nalorum ẽ. Ipse enim neminem
temptat. Ynusquisq uero temp¬
tatur aconcupiscentia sua. ab¬
stractus et illectus. Et mundus
transibit: et concupiscentia eiꝰ¬
dus transibit: cum indie uiditii
pignem et in meliorem mutabi
tur ut sit celum nouum. et t̾ra
noua. Transibit et concupiscen¬
tia eius: quia tempus patrande
luxurie. uel aliciuus peccati
ultra non erit. In illa enim die:
pibunt om̃s cogitationes eorũ.
Illeutiq quibꝰ erga mundi huiꝰ
desideria intendebant. Qui aut̃
fecerit uoluntatem domini:
nequa quã eius cogitationes
mundo transeunte pereunt.
s quia celestia et eterna deside¬
rabat. inmutabilis inꝑpetuo
manet. quia p̃mia suꝑna. quȩ
concupieł at consequet᷑. Unde
et dominus defemina deuota
immo deunaquaq anima quȩ
uoluntatem suam secuta fece¬
rit ꝑfecteait. Maria optimam
partem elegit. que non auferet᷑
abea. Qui gͥ mneternũ manere
inconcussus quietusq concupi¬

Expanded text:
cum tentatur, dicat quoniam a Deo cum tentatur, dicat quoniam a Deo malorum est. Deus enim neminem tentat . Unusquisque vero tentatur a concupiscentia sua abstractus et illectus. Et mundus transibit, et concupiscentia edus transibit, cum in die judicii per ignem in meliorem mutabitur figuram, ut sit coelum novum et terra nova. Transibit et concupiscentia ejus, quia tempus patrandae luxuriae, vel alicujus peccati, ultra non erit. In illa enim die peribunt omnes cogitationes eorum , ille utique quibus erga mundi hujus desideria intendebant; qui autem fecerit voluntatem Domini, nequaquam ejus cogitationes mundo transeunte pereunt, sed quia coelestia et aeterna desiderabat, immutabiles in perpetuo manent, quia praemia superna quae concupierat consequetur. Unde et Dominus de femina devota, imo de unaquaque anima quae voluntatem suam perfecte secuta fuerit, ait: Maria optimam partem elegit, quae non auferetur ab ea . Qui ergo in aeternum manere inconcussus quietusque concupi
Abbreviated transcription (Latin):
tas humana temptatͤ. ꝑ hec
adam temptatus ẽ: et uictus.
ꝑ concupiscentiã scilicet carnis.
cũ hostis cibum ligni uetitum
ostendit. eumq ad cõmedendũ
suasit. ꝑ concupiscentiã ocłorũ
cum diceret scientes bonũ et ma¬
sicut dii. ꝑhec temptatus ẽ dñs.
et uicit. ꝑ concupiscentiam car¬
nis. idẽ. cibum ubi suggeritur.
Dic ut lapides isti panes fiant
ꝑconcupiscentiã ocłorum. idẽ.
curiositatem: ubi de pinna tẽpl
ammonet᷑ ut se deorsũ mittat.
temptandi grã. utrum abangłis
suscipiat᷑ ꝑ suꝑbiam uite. idẽ.
inanem iactantiã: ubi inmõte
constituto ostendunt᷑ omnia
si ad orauerit. Quȩ ñ ẽ ex patre.
s ex mundo ẽ. Non ẽ pugna ui¬
tiorum nob ex đo patre et con¬
ditore naturalit̾ inserta s ex
mundi huius amore quẽ crea¬
tori p̃tulimus. nob accidisse
ꝓbatiu. fecit enim ds homines
rectos & ipsis emiscuerunt infi¬
nitis.questionibꝰ ut salamon
testat᷑. Unde et iacobꝰ ait. Nemo

Expanded text:
tas humana tentatur. Per haec tas humana tentatur. Per haec Adam tentatus est et victus. Per concupiscentiam, scilicet, carnis, cum hostis cibum ligni vetitum ostendit, eumque ad comedendum suasit. Per concupiscentiam oculorum, cum diceret: Scientes bonum et masicut dii . Per haec tentatus est Christus, et vicit. Per concupiscentiam carnis, id est, cibum, ubi suggeritur: Dic ut lapides isti panes fiant . Per concupiscentiam oculorum, id est, curiositatem, ubi de pinna templi admonetur ut se deorsum mittat, tentandi gratia, utrum ab angelis suscipiatur. Per superbiam vitae, id est, inanem jactantiam, ubi in monte constituto ostenduntur omnia si adoraverit. Quae non est ex Patre, sed ex mundo est. Non est pugna vitiorum nobis ex Deo Patre et Conditore naturaliter inserta, sed ex mundi hujus amore, quem Creatori praetulimus, nobis accidisse probatur. Fecit enim Deus homines rectos, et ipsi se miscuerunt infinitis quaestionibus, ut Salomon testatur. Unde et Jacobus ai
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd in mundo ẽ dicit. omnĩs qui
mente inhabitant mundũ. qui
amore incolunt mundũ: sicut qͥ¬
celum inhabitãt. et conu̾sationẽ
habent incelis: quorũ cor sursũ
ẽ.quãuis carne ambulant inter¬
ra. Omne gͦ qͦd inmundo ẽ. idẽ.
omnes mundi dilectores: ñhabẽt
nisi concupiscentiã carnis. et
concupiscentiam ocłorum. et su¬
ꝑbiam uitȩ. his quippe uitiorũ
uocabulis. omnia uitiorum gnã
cõp̃hendit. Concupiscentia nãq
carnis ẽ: omne quod aduolupta¬
dem et addelitias corporis ꝑtinet:
in quibꝰ maxime sunt cibus.
potus. concubitꝰ. Dequibꝰ salo¬
mon ait Sanguisuge due sunt
filie dicentes: afer.affer. Cõcu¬
piscentia ocłorũ. omĩs curiositas
que fit indiscendis artibꝰ nefa-¬
riis: incontemplandis expecca¬
culis turpibꝰ. uel suꝑuacuis.
inadquirendis rebꝰ temporalibꝰ.
indignoscendis etiam carpen¬
disq uitiis ꝓximorũ. Suꝑbia
uite ẽ. cum se quis iactat inho¬
noribꝰ. ꝑ hec tria tantũ: cupidi¬

Expanded text:
 in mundo, dicit omnes qui mente inhabitant mundum, qui amore incolunt mundum; sicut coelum inhabitant, qui conversionem habent in coelis, quorum cor sursum est, quamvis carne ambulent in terra. Omne ergo quod in mundo est, id est, omnes mundi dilectores non habent, nisi concupiscentiam carnis, et concupiscentiam oculorum, et superbiam vitae. His quippe vitiorum vocabulis omnia vitiorum genera comprehendit. Concupiscentia namque carnis est omne quod ad voluptatem et delicias corporis pertinet: in quibus maxima sunt, cibus, potus, et concubitus: de quibus Salomon ait: Sanguisugae duae sunt filiae dicentes Affer, affer . Concupiscentia oculorum est omnis curiositas quae fit in discendis artibus nefariis, in contemplandis spectaculis turpibus vel supervacuis, in acquirendis rebus temporalibus, in dignoscendis etiam carpendisque vitiis proximorum. Superbia vitae est, cum se quisque jactat in honoribus. Per haec tria tantum cupidi
Abbreviated transcription (Latin):
pelagii. hec sententia ualet: quȩ
et paruulos om̃s sine peccato na¬
sci et elec̾tos in hac uita tantum
ꝓficere posse dicebat: ut sine pec¬
cato existant Nam et cum et ꝓpħa
dicat. Ecce enim iniquitatibꝰ con¬
ceptus sum. et in delicꝰtis peperit
me mat̾ mea: Sine culꝑa inmũ¬
do eẽ non possumus: quummũdo
cum culpa uenimus S sangiuis

Expanded text:
Pelagii haec sententia valet, quae Pelagii haec sententia valet, quae et parvulos omnes sine peccato nasci, et electos in hac vita tantum proficere posse dicebat, ut sine peccato existant. Nam et cum propheta dicat: Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum, et in delictis peperit me mater mea , sine culpa in mundo esse non possumus, qui in mundum cum culpa venimus. Sed sanguis
Abbreviated transcription (Latin):
me cum inter oꝑa lucis quȩ faci¬
mus humilit̾ coti di ⁊ nostros
illi confitemur errores. cũ sangui¬
nis illuis sacramenta ꝑcipimꝰ.
cum dimittentes debitoribus
nrĩs nr̃a nobis debita dimitt
p̃camur: Cum memores passio¬
nis illius libent̾ ad u̾sa queq
tolleramus. Mire autem cũde
deo loqueret᷑ ait. Et sanguis
ihũ filii eius. filius quippe di
indiuinitatis natura sangui¬
nem habere non potuit:S quia
idẽ filiusdi et̃ filius hominis
factus ẽ: recte ꝓp̃ unitatẽ ꝑso¬
ne eiꝰ. filii dĩ sanguinẽ appellat: ut uerũeũ
corpꝰassũpsisse. nerũ ꝑ nob̾sanguinẽ fudisse
demonstret. refellatq hereticos.: qͥuł uerã
carnẽ afilio dĩ assumptam fuisse. uł dñm
iħm incarne quã assũpsit ueraciter
esse passum denegant. Cui
simile ẽ quod paulus ait uos sp̃s
sc̃s posuit epõs. regere eccłam cdi.
quã adquisunt sanguine suo.
Sidixerimus qm̃ peccatum ñ ha¬

Expanded text:
me cum inter opera lucis quae facime cum inter opera lucis quae facimus, humiliter quotidie nostros illi errores confitemur, cum sanguinis illius sacramenta percipimus, cum dimittentes debitoribus nostris, nostra nobis debita dimitti precamur, cum memores passionis illius libenter adversa quaeque toleramus. Mire autem cum de Domino loqueretur, ait: Et sanguis Jesu Filii ejus; Filius quippe Dei in divinitatis natura sanguinem habere non potuit; sed quia idem Filius Dei, etiam Filius hominis factus est, recte propter unitatem personae ejus, Filii Dei sanguinem appellat, ut verum eum corpus assumpsisse, verum pro nobis sanguinem fudisse demonstraret; refellatque haereticos, qui vel veram carnem a Filio Dei assumptam fuisse, vel Dominum Jesum in carne, quam assumpsit, veraciter esse passum denegant. Cui simile est quod Paulus ait: Vos Spiritus sanctus posuit episcopos regere Ecclesiam Dei, quam acquisivit sanguine suo . Si dixerimus quoniam peccatum non ha
Abbreviated transcription (Latin):
bonitas semꝑ existens. ubi ꝓfice¬
re ualeat noninuenit. Dicitur
quippe fidelibꝰ. Ut filii lucis ablla¬
de. fructus enim lucis ẽ in omni
bonitate. eiustitia. et ueritate.
Deus autem sine aliquo ꝓfecꝰtu
semꝑbonus. iustus. uerusq exi¬
stit. Si gͦ inlucem ambulemus
sicut et ipse ẽ inluce. societatẽ
habemus adinuicem: Quia ui¬
delicet manifestum dat inditiũ
qͦd inuia lucis ambulando ꝓfi¬
cimus: si frat̾ne societatis cũqͣ
parit̾ ad lucem uerã ꝑueniamꝰ
copula gaudemus. S et silucis
nec sic tanͣto putare debemus
nrõ nos ꝓfectu. aut industria.
apeccatis ad integrum posse mũ¬
dar.Nam sequitur. Et sanguis
ihũ filii eius mundat nos abom¬
ni peccato.Sacramentum nãq
dominice passionis et p̃terita
nob̾ omnia inbaptismo parit̾
peccata laxauit et quicquid co¬
tidiana fragilitate pꝰ baptisma
cõmisimus: eiusdem nrĩ redẽp¬
toris nobis grã dimittit. Maxi¬

Expanded text:
bonitas semper existens, ubi proficebonitas semper existens, ubi proficere valeat, non invenit. Dicitur quippe fidelibus: Ut filii lucis ambulate . Fructus enim lucis est in omni bonitate et justitia et veritate. Deus autem sine aliquo profectu semper bonus, justus, verusque existit. Si ergo in luce ambulamus, sicut et ipse est in luce, societatem habemus adinvicem. Quia videlicet manifestum dat indicium quod in via lucis ambulando proficimus, si fraternae societatis, cum qua pariter ad lucem veram perveniamus, copula gaudemus. Sed et si lucisnec sic tamen putare debemus nostro nos profectu aut industria a peccatis ad integrum posse mundari. Nam sequitur: Et sanguis Jesu Christi Filii ejus emundat nos ab omni peccato. Sacramentum namque dominicae passionis, et praeterita nobis omnia in baptismo pariter peccata laxavit, et quidquid quotidiana fragilitate post baptisma commisimus, ejusdem nostri Redemptoris nobis gratia dimittit. Maxi
Abbreviated transcription (Latin):
beatus ioħs et diuine puritatis
excellentiam monstrat: quam
nos quoq immitari iubemur
dicente ipso. Scĩ estote. quia ego
sc̃s sum dominus ds ur̃. Et ma¬
nicheorum dogina conuincit.
insanum: qui dei naturã apͥnci¬
pe tereb xarũ bello uicꝰtã et eẽ
uitiatam dicebat Sidixerimus
qm̃ societatem habemus cũ eo.
tenebras: peccata. hereses. & odia
nominat. Nequaquã gͦ sola fidi
confessio sufficit ad salutem. eui
bonorum operum attestatio
de ẽ. S nec operum rectitudo.
sine fide et dilectionis simpli¬
citate ꝓdẽ. Quicũq enim ulla
exparte tenebris obsidet᷑:socie¬
tatem adeum in quo nichil in¬
quinatum incurrit. habere nõ
ualet. Que enim societas luci
ad tenebras:Si autem inlucem
rum. quia dm̃ ẽẽ in luce dicitꝰ
nos autem inlucem ambulare
debere. Ambulabant enim iuisti
inlucem cumuirtutum oꝑibus
seruientes ad meliora ꝓficunt
Diuina autem scĩtas ciu dicit᷑
Tuautem idem ipse es. Recte in
luce ẽẽ memoratur: quia plena

Expanded text:
beatus Joannes et divinae puritatis excellentiam monstrat, quam nos quoque imitari jubemur, dicente ipso: Sancti estote, quoniam ego sanctus sum Dominus Deus vester ; et Manichaeorum dogma convincit insanum, qui Dei naturam a principe tenebrarum bello victam, et esse vitiatam dicebant. Si dixerimus quoniam societatem habemus cum eo, Tenebras, peccata, haereses, et odia nominat. Nequaquam ergo sola fidei confessio sufficit ad salutem, cui bonorum operum attestatio deest. Sed nec operum rectitudo sine fidei et dilectionis simplicitate prodest. Quicunque enim ulla ex parte tenebris obsidetur, societatem ad eum in quo nihil iniquitatum incurrit habere non valet. Quae enim societas luci ad tenebras ? Si autem in luce rum, quia Deum esse in luce dicit, nos autem in luce ambulare debere. Ambulant enim justi in luce, cum virtutum operibus servientes ad meliora proficiunt. Divina autem sanctitas cui dicitur: Tu autem idem ipse es , recte in luce esse memoratur, quia plena