comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
docente ꝑ .iiiiͬ. aĩaliũ formas des¬
cͥbens ait. Similitudo uultꝰ aĩali¬
um. facies hominis⁊ facies leonis.
facies bouis. ⁊ facies aquile. ꝑ faciẽ
nãq hominis designatur matħs.
qui abhumãttate xp̃i euͣngłim su¬
ũ incipit dicens. Liber gn̾ationis iħu
xp̃i. ꝑ faciem leonis designat᷑ marcꝰ.
qui inpͥncipio eungłii sui atti uoxcla¬
to iudee rugiebat. ut iudeos spũali
sonno dep̃ssos excitaret dicens. pͥara¬
te luam dñi. rectas facite semitas
d̾i nr̃i. sicut dixit ysayas ꝓpħa. Bo¬
ius siue uituli facies adlucã refert᷑.
qui a sac̃dotio acharie incipit dicẽs.
fuit in dieb herodis regis. sac̃.q .n.
racharias. ꝑ faciem uͦ aquile desig¬
natur ioħs qui ad alta euolans ait
passionẽ. facies leonis ad resurrec¬
tionẽ. facies aquile ad diuinitatẽ.
ascensionẽ. S facies hominis ⁊ fa¬
cies leonis dicunt᷑ a dextͥs. qr xͥ nati¬

Expanded text:
docente per quatuor animalium formas desribens, ait: Similitudo vultus animalium, facies hominis, et facies leonis, facies bovis, et facies aquilae . Per faciem namque hominis designatur Matthaeus: qui ab humanitate Christi Evangelium suum incipit, dicens: Liber generationis , etc. Per faciem leonis designatur Marcus, qui in principio Evangelii sui ait: Vox clato Judaeae rugiebat, ut Judaeos spirituali somno depressos excitaret dicens: Parate viam Domini: rectas facite semitas Dei nostri , sicut dicit Isaias propheta. Bovis, sive vituli facies ad Lucam refertur, qui a sacerdotio Zachariae incoepit, dicens: Fuit in diebus Herodis regis sacerdos nomine Zacharias . Per faciem autem aquilae designatur Joannes, qui ad alta evolans, aitpassionem, facies leonis ad resurrectionem, facies aquilae ad divinitatem et ascensionem. Sed facies hominis et facies leonis dicuntur a dextris, q
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ scł̃i. In uita hominis ẽ in fantia¬
pͥma. scd̾a pueritra. t̾cra ad olescẽtia.
Quarta uiuentꝰ. Qĩta uirił etas.
sexta senectꝰ. pͥma .i. infantia qͣi qͦdã
dilinuo lubrice obliuionis obruit᷑
ut ñ uideatur in post̾m nec uestigi¬
a sui ulla relinquat. Scd̾a .i. pu̾iti¬

Expanded text:
In vita hominis prima infantia, secunda pueritia, tertia adolescentia, quarta juventus, quinta virilis aetas, sexta senectus. Prima, id est infantia, quasi quodam diluvio lubrice oblivionis obruitur, ut non videatur in posterum, nec vestigia sui ulla relinquat. Secunda, id est
Abbreviated transcription (Latin):
sudie. S ydrie dicunt᷑ lapidee qr sẽ¬
sus nr̃i ante grãm obdurati sũt
ꝑ culpã. Istas i drias aqua implemꝰ
qñ fletili uere conpunctionis om̃s
sensus nros a culpa transacta ꝑfce
lauamꝰ. Tali aqua purificantur ui¬
fitentur uoce oris. s⁊ oꝑe manuũ¬
t̃utate cordis. sapiunt aũt ydrie
simꝰ delectatione ⁊ ꝯsensu. Ternas uͦ
qñ fletib purgamꝰ ñ solum delectõ¬
malum. aqua deniq ꝯĩttit᷑ in ui¬

Expanded text:
Sed et hydriae dicuntur lapideae, quia sensus nostri ante gratiam obdurati sunt per culpam. Istas sex hydrias aqua implemus, quando fletu nostrae compunctionis omnes sensus nostros a culpa transacta perfecte lavamus. Tali aqua purificantur Jufitentur eum voce oris, sed et opere manuutate cordis. Capiunt autem hydriae simus delectatione et consensu; ternas vero, qnando fletibus purgamus non solum delectatmalum opus. Aqua deniq
Abbreviated transcription (Latin):
nũ qñ de luxurioso facit castũ. dee¬
boso facit sobrium de auaro largũ
de ꝓdigo temꝑatũ. de furibundo
mansuietũ. de suꝑbohũilẽ. de iracũdo
mittẽ. de ꝑsecutore pacientẽ. aqͣm
aqua: ꝑ malitiam ꝯ sicut aqua flu
it: decurrit inmare. sic illi ꝑ corrup¬
tionẽ uitioꝵ fluunt. decurrũt ina¬
maritudinẽ et̃nã. Boni uͦ q. admo¬
d̾ uinũ intrinsectis calent ꝑ grãm

Expanded text:
ndo de luxurioso facit castum, de ebrio sobrium, de avaro largum, de prodigo temperatum, de furibundo mansuetum, de superbo humilem, de iracundo mitem, de persecutore patientem. Aquam propter malitiam; et sicut aqua fluit et decurrit in mare, sic illi per corruptionem vitiorum fluunt et decurrunt in amaritudinem aeternam. Boni vero, quemadmodum vinum, intrin
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯusatione honesta postponẽtes tͣn¬
sitoria cransingramꝰ ad et̃na. In ca¬
na aũt galilee fiunt nuptie qñ intͣ
scãm eccłiam siue conũsationẽ bo¬
nã ꝑferuorem dilectionis intime xͦ¬

Expanded text:
satione honesta, postponentes transitoria, transmigrabimus ad aeterna. In Cana autem Galilaeae fiunt nuptiae, quando intra sanctam Ecclesiam sive conversationem bonam, per fervorem dilectionis
Abbreviated transcription (Latin):
ascensio gͦ in montẽ: sublimẽ desig¬
nat ꝯu̾sationẽ. sessio dñi: auctoritatẽ
magist̾ii.aꝑtio oris effeccũ p̃dicatio¬
nis. Beati pauꝑes spũ. ⁊c̃. Alii sũt spũ
sunt suꝑbientes. de spũ nicħ hñtes:
nimis pussillanimes. spũ pauꝑes:
humiles. Suꝑbientes: faciunt ñ
facienda ꝑ elationẽ. pussillanimes
facienda p̾t̾mittunt ꝑ pussillanim¬
tatem. humiles ñ facienda p̃t̾mit¬
tunt: ⁊ facienda faciunt ꝑ hũilitatẽ.
nis nicħ suꝑfluitatis ꝑ urã regiãdu¬
cit ad beatitudinẽ semptt̃nã. Beati
mittes. Mites sunt lenes⁊ patien¬
tes. qui neminẽ ledunt.⁊ imꝓbiscedt̃.
Sunt aũt quidam qui ita uolunt ẽẽ
mittes. ut nicħ curent de uita aliena.
neminẽ debono admoneant. nemi¬
nem de malo corripiant. S tał leni¬
tas ñ est multũ laudanda. qr patitur
defectum. uͥ deberet ex̃cere uͥtutis effec¬
tũ. Tales gͥ debent ẽẽ mittes. ut ne¬
minẽ ledant. mala illata pacient̃

Expanded text:
Ascensio ergo in montem, sublimem designat conversationem; sessio Domini, auctoritatem magisterii; apertio oris, effectum praedicationis. Beati pauperes spiritu, etc. Alii sunt spiritu sunt superbientes. De spiritu nihil habentes, nimis pusillanimes. Spiritu pauperes, humiles. Superbientes, faciunt non facienda per elationem. Pusillanimes, facienda praetermittunt per pusillanimitatem. Humiles, non facienda praetermittunt, et faciunt facienda per humilitatem. ns superfluitatis, per viam regiam ducit ad beatitudinem supernam. Beati mites. Mites sunt lenes et patientes, qui neminem laedunt et improbis cedunt. Sunt autem quidam qui ita volunt esse mites, ut nil curent de aliena vita, neminem de bono admoneant, neminem de malo corripiant. Sed talis lenitas non est multum laudanda, quia patitur defectum, ubi debet exercere virtutis effectum. Tales igitur debent esse mites, ut neminem laedant, mala illata patienter
Abbreviated transcription (Latin):
runi parentes geliis
generis humani ꝑculpã
pͥmã se cũ sua sobole morti
et dampnar̃oni fecerunt
obnꝯrios. S diina ꝓuidentia q̃
fecerat hoĩem ad si̾ã i̾magiẽ:
similitudinẽ. reducere disponens
eũ ad beatitudinẽ. ꝯtulit ei pͥmũ
subsidia salutis ꝑ sacram̃ta redẽp¬
tionis usq ad aduentũ redẽptoriᷤᷤ
Cum aũt ueniss plenitudo tem¬
poris misit deus filiũ suũ int̾ris u̾

Expanded text:
rimi parentes humani generis per culpam primam se cum sua sobole morti et damnationi fecerunt obnoxios; sed divina providentia, quae fecerat hominem ad imaginem et similitudinem suam, reducere disponens eum ad beatitudinem, contulit ei primum subsidia salutis, per sacramenta redemptionis, usque ad adventum Redemptoris. Cum autem venisset plenitudo temporis, misi
Abbreviated transcription (Latin):
Possumꝰ itaq istas facies referce ad
tulus. resurrexit ut leo. ascendit u̾
dine. aquila in contẽplatione. Q.i.
q de eungłioꝵ plenitudine qͣsdã gu¬
tas cupientes haurire ibi incipiemꝰ
exp̃oionem: ubi xp̃o auctor bonoꝵin
cepit miracłoꝵ suoꝵ oꝑatione. de nu¬

Expanded text:
Possumus itaque istas facies referre ad mo passus est ut vitulus, resurrexit ut leo, ascendit ut dine, aquila in contemplatione. Quae que de Evangeliorum plenitudine, quasdam guttas cupientes haurire, ibi incipimus expositionem, ubi Christus auctor bonorum, incoepit miraculorum suorum operationem.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ subiectoꝵ ocuł saltando uilesc̾e̾
metuit. ñ se honore p̃latũ cet̾is ante
eius archam qui honorẽ dederat re¬
cognouit. Coram d̾o eg̃ debilia ł ex¬
trema. ut illa ex hũilitate solidar
q̃ corã hõib gesserat fortia. Qd de
his factis ab aliis sentiatur ignoro
Ego dd̾ plus saltantẽ stupeo. ꝙͣ pug¬
nantẽ pͥugnando hostẽ subdidit. sal¬

Expanded text:
subjectorum oculis saltando vilescere metuit, non se honore praelatum caeteris ante ejus arcam, qui honorem dederat, recognoscit. Coram Deo egit debilia vel extrema, ut illa ex humilitate solidaret, quae coram hominibus gesserat fortia. Quid de ejus factis ab aliis sentiatur ignoro, ego David plus saltantem stupeo quam pugnantem. Pugnando quippe hostes subdidit, sal
Abbreviated transcription (Latin):
gite.⁊ gressus rectos facite pedib ur̃is.
ut ñ claudicetis quis erret. mag̃ aũt
sanet᷑. Paruo aũt naso est qui ad te¬
uendam mensuram discretionis ydo
neꝰ ñ est. Naso quippe odores fetoresq diͦ¬
cernimꝰ. recte gͦ ꝑ nasum discretio expͥ¬
mit᷑. ꝑ qͣm uirtutes eligimꝰ delicta re¬
ꝓbamꝰ. Unde⁊ in laude sponse dr̃. Nasuͤ
tuus sicut curris que est in libano. qr
nimirum scã eccłia quib de causis
singła temptam̃tta ꝑdeant. discͤtione
conspicit.⁊ uentura uitioꝵ bella ex
alto deprehendit. S sunt ñ nlłi qͥdũ
se estim ari hebetes nolunt. sepe seinqͥ¬
bdam inquisitionib plusꝗͣ. necc̃e ÷ ex̃¬
centes ex nimia subtilitate fallunt᷑.
Uñ hͥ qͦ subditur. uł grandi uł torto
naso. Hasus ⁊ enĩ grandis ⁊ cortꝰ ẽ discre¬
tionis subtilitas ĩmod̾ata. q̃ dũ plꝰ qmͣ
decet excreu̾it. actionis sue rectitudi¬
nẽ ip̃a confundit. fracto aũt pede uł
manu est. qui uiam d̾i ꝑgere om̃ino

Expanded text:
t gressus rectos facite pedibus vestris, ut non claudicans quis erret, magis autem sanetur . Parvo autem naso est, qui ad tenendam mensuram discretionis non est idoneus. Naso quippe odores, fetoresque discernimus. Recte ergo per nasum discretio exprimitur, per quam virtutes eligimus, vitia reprobamus. Unde in laude sponsae dicitur: Nasus tuus sicut turris, quae est in Libano , quia nimirum sancta Ecclesia, quae ex causis singulis tentamenta prodeant per discretionem conspicit, et ventura alto deprehendit. Sed sunt nonnulli, qui dum aestimari hebetes nolunt saepe se quibusdam exquisitionis plus quam necesse est exercentes ex nimia subtilitate falluntur. Unde hic quoque subditur: vel grandi et torto naso. Nasus etenim grandis et tortus est discretionis subtilitas immoderata, quae dum plusquam decet excreverit, actionis suae rectitudinem ipsa confundit. Fracto autem pede vel manu est, qui viam Dei pergere omnimodo
Abbreviated transcription (Latin):
lemꝰ. qd̾ ab illo tanto libentiꝰ accipi¬
tnꝰ. qͣnto ab hõib occultatũ. ulło
laudis appetitu macłat᷑. Sepe aũt
tescere citius ñ debent. nͨ cũ saudã¬
tͣ bona que placent. deceptꝰ laude
sita aĩs dep̃hend̾e ineis neq̃at ma¬
la que latent. Nõ arandũ in boue
on arabis inboue ⁊ asino asmo
simul. In bouuis nõie ppłs excͥꝯci¬
sione legispositus sub uigo legis ac
asino arat. qͥ sic recipit eungłim
bñ oꝑantiũ. in asino stultoꝵ uecordia
figurat᷑. ac si dicẽt fatuũ. sapientũ
p̃dicat̾one ñ socies. ne ꝑ eum qui rem
implere ñualet.⁊ illi qui p̃ualet obsistaᷤ.
detͥmento oꝑis iungit. Sapientẽ uͦ
annuntient ũbum d̾i. ñ sñ scandalo
quisq comites facit. de ueste lana¬
on iudues uestẽ ex lana linoq ꝯtex¬
plicitas ꝑlinũ uͦ sublimitas designa¬
tur. ⁊uestis que ex lana linoq cõficit᷑.
linũ int̾iuis celat. insuꝑfitiẽ lanã de¬
monstrat. uestem gͥ ex lana linoq

Expanded text:
l dubio tanto libentius accipitur, quanto et ab hominibus occultatum, nullo laudis appetitu maculatur. Saepe autem tescere citius non debent, ne cum laudantur bona quae placent, deceptus laude sua animus deprehendere in eis nequeat mala quae latent. CAPUT VI. De non arendo in bove sino. In bovis nomine populus ex circumcisione positus sub jugo legis accasino arat qui sic recipit Evangelivel operantium, in asino stultorum corda figurantur. Ac si diceret: fatuum sapienti in praedicatione non socies, ne per eum qui rem implere non valet et illi qui praevalet obsistas. detrimento operis jungit. Sapientem autannuntient verbum Dei, non sine scandalo quisque comites facit. CAP. XXIon indues vestem ex lana linoqueplicitas, per linum sublimitas designatur. Vestis quae ex lana et lino contexitur, linum interius celat, in superficie lanam ostendit. Vestem ergo ex lana linoque
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m uitiũ qd subig̃e ñ possimꝰ. adusũ
nr̃e hũilitatis hũilit̾ retorquem᷑. ut eo
de se mens ⁊ insius uilia sentiat. qd̾ suiᷤ
uͥtutib ÷ parua que aͣppetit ñ expugnat.
unde bñ rursum scͥptũ ÷ Sũt gentes qͣs¬
Quedã enĩ minima uict̃a retinent᷑. ut
sepe nr̃a uitentio sollicita. ⁊ inc̃tamĩe sẽꝑ
inse hostes inspicit. ĩ qͥb adh uinci formi
de successoribus iofue.

Expanded text:
ipsum vitium, quod subjicere non possumus, ad usum nostrae utilitatis humiliter retorquemus. Ut eo de se mens, et in summis vilia sentiat, quo suis viribus, etiam parva, quae appetit, non expugnat. Unde bene rursum scriptum est: Hae sque minima vitia nostra retinentur ut se nostra intentio sollicita in certamine semper in se hostes conspicit, in quibus adhuc vinci formidIX. De successoribus Josue.
Abbreviated transcription (Latin):
tuficat. inqͣ diũse sũt uoluptatis io
rũ hũndantiã. alie ꝑ u̾tutũ redolenti¬
am. alie ꝑ multiplicẽ bonoꝵ oꝑm disde¬
rentiam. Alie in ꝯtemplitione patͥe
celestis. alie in melodia diuine laudis.

Expanded text:
e sunt voluptates, et rum abundantiam, aliae per virtutum redolentiam, aliae per multiplicem bonorum operum differentiam, aliae in contemplatione patriae coelestis, aliae in melodia divinae laudis,
Abbreviated transcription (Latin):
erunt. Scã enĩ eccłia it pͥmitiis suic
inmultitudine gentiũ fecundata.
uix in fine mundi uideos qͦs muene¬
rit suscipit.⁊ extrema colligens eosqͣi
reliquias frugũ ponit. uñ reliqͥe isp¬
cente t̾ra morit᷑. p ͥossessiones t̾re st̾ili¬
tatis dãpno moriant᷑. ut ip̃i maledie¬
tionis siũam acciꝑent qͥ apd̾ se mortẽ

Expanded text:
erunt: sancta namque Ecclesia in primitiis suis multitudine gentium fecundata, vix in fine mundi, Judaeos, quos invenerit, suscipiet, et extrema colligens, eos quasi reliquias frugum ponet. De quicente terra non oritur, possessores terrae sterilitatis damno feriantur; quatenus ipsi maledictionis
Abbreviated transcription (Latin):
aaron.s. ip̃e de corꝑe suo⁊ sangͥne¬
iustituit sacͥfitium scd̾ ordinẽ melcdi¬
sedech. Mutauit os suũ insacͥfitio. mu¬
tauit inp̾ceptis dans alid testam̃. e
itacitata oꝑatione carrrali. Collapsus

Expanded text:
Aaron, sed ipse de corpore suo instituit sacrificium secundum ordinem Melchisedech. Mutavit ergo os suum in sacrificio, mutavit in praeceptis dans aliud Testamentum, evacuata operatione carnali. Collapsus
Abbreviated transcription (Latin):
coamgustians. ł pp̾ meroris. Iabes ex¬
siccata. G alaath ac̃iius testimonii
hatis gͦ sigĩt serpentẽ antiquũ qͥ÷
quidisponit fedꝰ cũ ppło. eccłie. ut e¬
ritat eis oculos dextros .i. uisũ sane
orthodoxe fidi. simstrum relinqͥt o¬
ꝯg̃it. quib uirilit̾ resistat hosti. Et
nitatis infigens ũsutias draboli et

Expanded text:
angustans, vel populus moeroris, Jabes, exsiccata; Galaad, acervus testimonii. Naas ergo significat serpentem antiquum, qui est qui disponit foedus cum populo Ecclesiae, ut eruat oculos dextros, visum scilicet sanae orthodoxae fidei. Sinistrum relinquit ocongerit: quibus viriliter resistat hostibus. rinitatis insignes versutias diaboli et
Abbreviated transcription (Latin):
m̾ ignorat. qui p̃sentis uite tenebris
p̃ssus. dũ uenturã lucẽ neqͣꝙͣ diligẽ¬
do conspicit. qͦ gressum oꝑis parrigat
quo ꝑgere debeat aspicit. s infirmita¬
te mentis uite titam ꝑfcãm ñ potest
teñe qͣm uidet. q ad uirtutis statũ¬

Expanded text:
sentis vitae tenebris pressus, dum venturam lucem nequaquam diligendo conspicit, quo gressum operis porrigat quo pergere debeat aspicit, sed per infirmitatem mentis vitae viam perfecte non valet ten
Abbreviated transcription (Latin):
in mente. Que si in parius ñ cõpescit᷑.
nimirum sñ mensura dilatat᷑. Im¬
petigo qͦ sine dolore occupat corpꝰ.
⁊ absq occupati tedio excrescens. m̃broꝵ
decorem fedat. q auaritia capit a¬
nimũ. dum quasi delectat ex ulc̃at
dum adipiscenda queq cogit̃oni
obicit ad inimititias accendit.⁊ do¬
lorẽ inuuln̾̃e ñ facit. qr excuanti aĩo
exculpa habundantiã ꝓmittit.s
decor m̃broꝵ ꝑditur. qr aliaꝵ qͦ iur¬
⁊quasi totũ corpꝰ exasꝑat. qr ꝑ uni¬
ũ̾sa uitia animũ supplantat. pau¬
lo attestante qui ait. Radix om̃iũ
maloꝵ cupiditas est. Pond̾osus uͦ
qui turpidinẽ ñ ex̾cet oꝑe. s tñ ab
hac cogitatione ꝯ̃tinua sñ mod̾a¬
usq ad opꝰ nefarrum rapit᷑ s eiꝰ aĩs¬
uoluptate luxurie sine ullo repug¬
nationis stimulo deleccatut. uitiã
quippe ÷ pond̾is. cum humor uiscerũ
ad iurilia labit᷑. q̃ profect̃o cũ mo¬
lestia dedecoris intumescunt. Pon¬

Expanded text:
pescitur, nimirum sine mensura dilatatur. Impetigo quippe sine dolore corpus occupat, et absque occupati taedio excrescens, membrorum decorem foedat; quia et avaritia capti animum, dum quasi delectat, exulcerat, dum adipiscenda quaeque cogitationi objicit, ad inimicitias accendit, et dolorem in vulnere non facit, quia aestuanti animo ex culpa abundantiam promittit. Sed decor membroet quasi totum corpus exasperat, quia per universa vitia animum supplantat, Paulo attestante, qui ait: Radix omnium malorum est cupiditas . Ponderosus est qui turpitudinem non exercet opere, sed tamen ab hac cogitatione continua sine moderausque ad opus nefarium rapitur, voluptate luxuriae sine ullo repugnationis obstaculo delectatur. Vitium quippe est ponderis, cum humor viscerum ad virilia labitur, quae profecto cum modestia dedecoris intumescunt. Pon
Abbreviated transcription (Latin):
Bñ aũi sic uocatus est locꝰ. uͥ erat ydolũ
dagon qr aduentus arche in arotũ.
erat incendiũ diaboli patͥs õĩum ini¬
qͦr. Dagon qui int̾pr̃ piscis tͥsticie sigc̃t
diabolum qui inmari hꝰ scłi deuorat
pec̾cores. qͥ ⁊ in iob leui athan ⁊ uehe¬
moth nũcupat᷑. sapud dagon ⁊ due
palme eꝰ abscise erant suꝑ lim̃. Capd̃¬

Expanded text:
ocus ubi erat idolum Dagon, quia adventus arcae Dei in Azotum erat incendium diaboli patris omnium iniquorum. Dagon, qui interpretatur piscis tristitiae, significat diabolum, qui in mari hujus saeculi devorat peccatores, qui et in Job Leviathan, et Behemoth , nuncupatur. Caput Dagon, et duae palmae
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cepta. qr qd̾ fide creditur tͥnitas est d̾c
In scd̾a tabula septem sunt precepta ꝙ
inp̃senti uita tm̃ que septem dierũ ar¬
culo uoluit᷑: offitia humanitatis ꝓximo¬
exhibent᷑. Tria uero ⁊ septem denariũ
conplent. quia ꝑfect̾um facit fides rec¬
ta.⁊ oꝑatio bona. Primũ p̃ceptũ pͥme
cabule ad dm̃ patrem ꝑtinet. sicut pre¬
ceptum pͥmũ scd̾e tabule ad hominẽ ꝑa¬
trẽ. ut utrimq pat̾nitas pͥncipii auc.
honoretur. Inprima tabula est p̃ceptio
scͥptura. Primũ ÷ illd̾ inqͦ deus ꝑfectĩ

Expanded text:
cepta; quia quod fide creditur, Trinitas est. In secunda tabula, septem sunt praecepta; quia in praesenti vita tantum quae septem dierum circulo volvitur officia humanitatis exhibentur. Tria vero et septem denarium complent; quia perfectum facit fides recta, et operatio bona. Primum praeceptum primae tabulae ad Deum Patrem pertinet, sicut praeceptum primum secundae tabulae ad hominem patrem, ut in utroque paternitas principii auctoritate honoretur. In prima tabula, est praeceptio Scriptura. Primum est illud, in quo Deus perfectis
Abbreviated transcription (Latin):
Quartũ illd̾ qͦd inꝓmissione salb̾m ꝓ
sabbato. suis deus dilectorib pollicetur.
Duogͥ sunt sabbata ext̾iuis. unũd̃i.
unũ hominis. ⁊duo int̾ius. unũd̾i et
unũ hoĩs. Sabbatum d̾i ald̃ qͦd̾ ab oꝑe

Expanded text:
Quartum illud, quod in repromissione Sabbatum pro Sabbato suis Deus dilectoribus pollicetur. Duo igitur sunt Sabbata exterius, unum Dei et unum hominis: et duo interius, unum Dei et unum hominis. Sabbatum Dei illud, quo
Abbreviated transcription (Latin):
q in loco inqũe creati sunt ꝑmanẽt
uolucres sigͣent bonos q ad suꝑiorẽ mt̃¬
sionẽ ascendunt. Sic mali⁊ inculpare¬
ntauẽt inqͣ sunt nacci ⁊ boni ꝑgrãm as¬
cendunt ad głicm ad qͣm renati sunti
Mali penas hñt pecc̃oꝵ. boni pennasha
bent litutũ. Boni laudes diuinas mo¬
dulatis uocib cantant. Mali inqͦ &e¬

Expanded text:
 in loco ubi creati sunt permanent. Volucres significant bonos, quia ad superiorem mansionem ascendunt. Sic mali et in culpa remanent in qua sunt nati; et boni per gratiam ascendunt ad gloriam, ad quam sunt renati. Mali pennas habent peccatorum, boni pennas virtutum. Boni laudes divinas modulatis vocibus cantant; mali, in
Abbreviated transcription (Latin):
regi qui fecit nuptias filio suo.
⁊ misit seruos suosuocare inuitatos
ad nuptias. ⁊ nolebant uenire. Reg
git. Nuptie filii uicarnat̃o u̾ibi. ii¬
uitati. iudei. sermi ꝑꝑinuitatos mis
templat̾onis suꝑna gaudra petẽtes.
Occisa łab eoꝙ. fuerant: uł ꝑmortem
carnis in requie posita. Tauri ⁊ altili

Expanded text:
regi qui fecit nuptias filio suo. Et misit servos suos vocare invitatos ad nuptias et nolebant venire . Reggit. Nuptiae filii, incarnatio Verbi. Invitati, Judaei. Servi propter invitatos misstemplationis superna gaudia petentes. Occisa, vel ab eo quod fuerant vel per mortem carnis in requie posita. Tauri et altili
Abbreviated transcription (Latin):
dẽs intͣre cains sonnũ. pastoris absẽt¬
ã. ł desidiã exploras. sic ħeticꝰ noctesue
tẽpt̾onis fideles deciꝑe conat᷑. eccł̃iam
incaute ñ intͦns.⁊ pastores eccłie de¬
fides ł necare. ł inexiliũ mitt̃e c̃otẽdit.
lupꝰ natura corporis rigidꝰ se flecde fa
fert᷑ ĩo sepe ludit᷑. sic ħeticꝰ impetũ
facit. s sepe rentanet ianis ne noc̃e
possit. lupꝰ si pͥor alique uidit. uocẽ
illiꝰ quadã nature ui eripit. Si h̃o illũ
pͥor iud̾it: eragitat. sic quẽ u̾sutadis¬
putone hecicꝰ p̃uenit: mutũ redoit
ne cõfiteat᷑ u̾bumd̾i. S siqͥs cõm̃ta
fraudis eiꝰ agnou̾ut: patitur tactu¬
signare qui more lupoꝵ fideles qͦ la¬
cerare conant᷑. Holite portare saccu¬
lum neq perã. neq calciam̃ta. s̃anta

Expanded text:
pastoris absentiam, ut desidiam explorans, sic haereticus nocte suae tentationis fideles decipere conatur, Ecclesiam incaute non intrans, et pastores vel desides necare, vel in exsilium mittere intendit. Lupus vero corporis rigidi se facile nonfertur, et ideo saepe luditur; sic haereticus impetum facit, et saepe remanet inanis, cum nocere non possit. Lupus si prior aliquem viderit, vocem illi quadam vi naturae eripit, si homo illum prior viderit, exagitat; sic quem versuta disputatione haereticus praevenit, mutum reddit, ne confiteatur verbum Dei. Sed si quis commenta fraudis ejus cognoverit, patitur jactues quosque designare, qui more luporum fideles lacerare conantur. Nolite portare sacculum, neque peram, neque calceamenta. Tota
Abbreviated transcription (Latin):
bant ad eũ. Sic pꝰ auditã uocẽ p̃dica¬
tionis ereuntes depͣuitate pͥstine
ꝯu̾sat̃onis: ueniũt ad cognit̃onem
matirẽ suã imitari. Discant ñ armiᷤᷤ
s ũb infideles ad dñm duc̃e. Discãt ñ
ꝑttura bona eis ui auferre. s ꝑttͣaꝯ
ꝑmansura eis ꝑ caritatẽ conferre
Ralbi manduca.⁊ respondit. Ego ha¬
beo cibum manducare que uos nesci¬
tis. Meꝰ cibus est ut faciam uoluntatẽ
eiꝰ qui misit me. uoluntas patͥs ẽ cõu̾¬

Expanded text:
itam vocem praedicationis exeuntes de pravitate pristinae conversationis, venerunt ad cognitionem matrem suam imitari; discant non armis, sed verbis infideles ad Deum ducere; discant non peritura bona eis vi auferre, sed et peritura et permansura eis per charitatem conferre. Rabbi, manduca. Et respondit: Ego habeo manducare cibum, quem vos nescitis. Meus cibus est, ut faciam voluntatem ejus qui misit me. Voluntas Patris eju
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ hꝰi lapidare. Tugͦ quid dicisꝰ Mu¬
lier ista sigẽt gentilẽ eccłiã. adiabolo
ꝑculturã ydołoꝵ iuolatã. hanc uidei
uolunt lapidari. qr uolũt eã dãpna¬
ri. dũ uident eã gr̃e celestis fieripar¬
tis legis contrariꝰ moysi ⁊ do actoriꝰ
ĩo cumadult̾a reus mortis. Q̾si sad̾m
legẽ dic̾et lapidandã dic̾ent qr ñ ha¬

Expanded text:
odi lapidare. Tu ergo quid dicis? Mulier ista significat gentilem Ecclesiam a diabolo per culturam idolorum violatam: hanc Judaei volunt lapidari, quia volunt eam damnari, dum invident eam gratiae coelestis partis legis contrarius Moysi et Deo auctori et cum adultera reus mortis. Quod si secundum legem diceret lapidandam, derideren
Abbreviated transcription (Latin):
cendit. Ite ad exitus iuaꝵ. Exitꝰ uiaꝵ
sunt: exrores gentium qui sunt extͣ
fidem. spem. ⁊ caritatẽ. q̃ sunt uiead
patͥam ducentes. Et qͦscumq inue¬
neritis .i. cuiꝰ cumq condit᷑onis uoca¬
te ꝑ p̾dicationẽ ad nupttas .i. ad diui

Expanded text:
cendit. Ite ad exitus viarum. Exitus viarum sunt errores gentium; qui sunt extra fidem, spem, charitatem, quae sunt viae ad patriam ducentes. Et quoscunque inveneritis, id est cujuscunque conditionis, vocate per praedicationem, ad nuptias, id est
Abbreviated transcription (Latin):
Erat ĩ fons iacob.i. romfinita patͥs
altitudĩe ꝓcedens. Iħ̾c aũt fatigatꝰ
ex itiñe. sedebat supͣfontẽ. It iħu :
dispensatio incarnat᷑onis. Sessio dig¬
natio hũiliat̃onis. lassitudo ĩfirmi¬
tas carnis. sexta hora. sexta etas mu

Expanded text:
infinita, Patris altitudine procedens. Jesus autem fatigatus ex itinere, sedebat supra fontem. Iter Jesu est dispensatio incarnationis; sessio, dignatio humilitatis; lassitudo, infirmitas carnis; sexta hora, sexta aetas; pu
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ ꝓpħe pcessisent. Egomisi uos
mete qd̾ ñ laborastis: alii laborau̾nt.
uos in labores eoꝵ introistis. Multila¬
uos facio messores iͥ. ubi alii seminau̾it.
minabant. unde alia messis qͣi degͣniᷤ
singet colligenda infine scłi messorib
angeł. Ex cuutate illa młti credid̾unt
ineum samaritanoꝵ. Credunt ĩ eũ
illi qui eum ñ solum ꝑ credulitatem
agnoscunt. s ⁊̃ ꝑ affectũ diligũt. Et m̃a¬
sit ͥ duos dies. Quos dies manet ap̃illoᷤᷤ
quos duob p̃ceptis caritatis instruit.
⁊ inluce ipis qͣsi in luce duoꝵ dierum
semet ip̃m eis ostendit. de ceco a nati
secus iste designat genꝰ hũanũ inpare¬
tib pͥmis excecatũ ꝑorigurale petẽm
Me oportet inquit dñs oꝑari oꝑareiꝰ¬

Expanded text:
e praecessissent. Ego misi vos metere, quod non laborastis. Alii laboraverunt, et vos in labores eorum introistis. Multi laVos facio messores ibi, ubi alii seminaveruntminabunt. Unde alia messis quasi de granis surget colligenda in fine saeculi messoribus angelis. Ex civitate illa multi crediderunt in eum Samaritanorum. Credunt in eum illi, qui eum non solum per credulitatem agnoscunt, sed etiam per affectum diligunt. Et mansit ibi duos dies. Duos dies manet apud illos, quos duobus praeceptis charitatis instruit et in ipsis quasi in luce duorum dierum semetipsum eis ostendit. CAP. V. Caecus iste designat genus humanum in parentibus primis excaecatum per originale peccatum. Me oportet, inquit Dominus, operari
Abbreviated transcription (Latin):
plactrũ dicunt. ideoq cunctos ꝙͥ xp̃o
deuoti ẽẽ uelint. huic mancipandõ
pecitio nõis: inditiũ ẽ dilectõnis. ł for¬
te monẽde intentionis: ut audiret
attenciꝰ Ñ rep̃hendit᷑ pars marthe. ꝙ

Expanded text:
placitum, ducunt: Ideoque cunctos, qui Christo devoti esse velint, huic mancipari prpetitio nominis indicium est dilectionis, vel forte movendae intentiones, ut audiret attentius. Non reprehenditur pars Marthae, quia
Abbreviated transcription (Latin):
timo iuro .i. sensui sano copulatã.
s suo corruptari.i.errori ꝯuĩctam.
S deus uolens ea ad u̾tatẽ reuoca¬
te. ne illa qd̃ audierat patres ĩ mõ¬
ce illo adorasse ⁊ iudeos tẽm ieroso¬
limis ad oeare. ne inqͣm eristimaret
Mulier crede mͥ. uenit hora ⁊ nũc :

Expanded text:
 copulatam, sed suo corruptori conjunctam. Sed Dominus volens eam ad veritatem revocare, ne illa eo quod audierat patres in monte illo adorasse, et Judaeos tunc in Hierosolymis adorare ne, inquam, existimaret Mulier crede mihi, venit hora; et nunc est,
Abbreviated transcription (Latin):
hustisicata. s pꝰea iustificanda. q̃ qͦndã
dimissa ydria cupiditatis haurie¬
bat flurũ uoluptatis de ꝓfũdo scł
p̃sentis. Dicit enĩ ei iħc. Damͥbibere
Petit ih̾c apͥmitiua eccłia de gen
tũ. potiuiltam celestis gr̃e inebͥat.
apłi inciuitate escas emũt. dũ ĩmũ¬
dosua p̾dicat̃one fidẽ inppłis ⁊ bo¬
nam oꝑat̃onẽ ad honorẽ : uolũta¬
tẽ saluatoris acqͥrunt. uade uoca

Expanded text:
ustificata, sed justificanda: quae nondum, dimissa hydria cupiditatis, hauriebat fluvium voluptatis de profundo saeculi praesentis. Dixit ei Jesus: da mihi bibere. Petit Jesus a primitiva Ecclesia dt, potu eam coelestis gratiae inebriat. Apostoli in civitate escas emunt, dum in mundo sua praedicatione fidem in populis, et bonam operationem ad honorem et voluntatem Salvator
Abbreviated transcription (Latin):
lice fid̾i ꝓfessionẽ. qͦt qͦt erant uocan
di ꝑ p̃dicat̃onẽ. Intrauit aũt rexut
uideret discimbentes. Res nuptias
uitrat ut discũbentes uideat. qñ deꝰ
sentur illustrat. ⁊ qͥd unꝰqͥsq faciat. sub¬
tilit̃ pensat souudicat. Et uidit ibi
hominẽ ñ uestitũ ueste niptiali. Ues¬
tis miptiał est opꝰ caritatis qͣm uestẽ¬

Expanded text:
nem, quotquot erant vocati per praedicationem. Intravit autem rex, ut videret discumbentes. Rex nuptias intrat, ut discumbentes videat; quando Deus nomine censentur illustrat, et quid unusquisque faciat, subtiliter pensat et dijudicat: Et vidit ibi hominem non vestitum veste nuptiali. Vestis nuptialis, opus c
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥnq causis affugunt᷑ hoĩes. molesti¬
is carnis. aut ꝑꝑ m̃ita augenda. uͭ
iob. aut ꝑꝑhũilitatẽ conseruandã
ut paulus ab angłosathane. aut ob
dimissis peccatis potuit curari. Aut

Expanded text:
de causis affliguntur homines molestiis carnis: aut propter merita augenda, ut Job: aut ad humilitatem conservandam, ut Paulus ab angelo Satanae: aut ob ui nisi dimissis peccatis potuit curari: aut
Abbreviated transcription (Latin):
fecit. dũ infideles u̾itatẽ docuit leua¬
te oculos ur̃os ⁊ uidete regiones q rã
albe sunt ad messẽ. Apłis offerentibꝰ
cibum corporalem docet eos qu̾e cibũ
d̾i⁊ ꝑata sunt corda ut oꝑa iustitie ex
eis colligatis. Qͥ semĩat simł gaude¬
at: qͥ metit. utͦq opꝰ erat.⁊ semĩato¬
re⁊ messore. q in hoc apparet ꝓbabi

Expanded text:
tatem docet. Levate oculos vestros, et videte regiones, quia albae sunt jam ad messem. Apostolis offerentibus cibum corporalem, docet eos quem cibum dei et parata sunt corda, ut opera justitiae ex illis colligatis. Ut qui seminat simul gaudeat, et qui metit. Utro que opus erat, et seminare,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ tem̃e indicare s pꝰ digito discretõis
nos ip̃os intꝰ discut᷑e sicut iͥ dicit. Qi
mittat. Quasi dicat. pͥus sitis iustr
post ream puniatis. Sienĩ uibet lex
punirieos: ñ tñ asimilit̾ pumen¬
dis. Ecce plena iustitia. ut uistꝰ puni
scͥbebat int̾ra. exmoreuultũ abiou̾¬
tens. ut ilłꝰ sit lib̾m exire qͦs p̃uide¬
bat citiꝰexituros: qͣm plura int̾ioga¬
turos. Docet aũt nos sicut ⁊ ante cor¬
rectiorem alt̾ius ita ⁊ post nos ip̃os
hũilit̃. inuestigare. ue id̾ uł aliud si¬
lere in nob sit. Audientes aũt iꝰ pꝰ¬

Expanded text:
to discretionis, nos ipsos intus discutere sicut ibi dicit: Qui mittat; quasi diceret: Prius sitis justi, postea ream puniatis. Sic enim jubet lex puniri reos; non tamen a similibus puniendos. Ecce plena justitia, ut justus maloscribit in terram ex more, vultum alio vertens: ut illis sit liberum exire, quos praevidebat citius exituros quam plura interrogaturos. Docet autem nos sicut et ante correctionem alterius, ita et post nos ipsos humiliter investigare, ne idem vel aliud simile in nobis sit.
Abbreviated transcription (Latin):
it gͦ ⁊ lauit ⁊ uenit uidens. Itaq uici¬
ni. ⁊ qͥ uid̾ant eum pꝰ qñ mẽdicꝰ erat
dicebant. Nne ħ÷ qui sedebat ⁊ m̃dica¬
bat: s̃alura diuinitas. t̾ra huãitas lu¬
tum exutͦq. ꝯuinctio ittusq nature.

Expanded text:
enit videns. Itaque vicini, et qui viderant eum prius, quia mendicus erat, dicebant: Nonne hic est, qui sedebat, et mendicabat? Saliva est divinitas; terra, humanitas; lutum ex utroque, conjunctio utriusque naturae.
Abbreviated transcription (Latin):
rꝰ. cupidus ydropico. qr sicut ydropi¬
cꝰ qͣnto plus bibit: tanto plus sitit:
sic miser auarꝰ ⁊ cupidꝰ qͣnto ampliꝰ
transitoria accumulat. tantomag̃
ad ampliora congreganda ꝑcupidita¬
tẽ succensus anelat. qͥ rect̃e fetidũ
anelitũ enuitit: dũ sue pͣuitatis in¬
famiã u̾ͥq disꝑgit. Assimilat᷑ enĩ qͥslib
carnus uoluptatib deditꝰ ydropico.

Expanded text:
 cupidus hydropico; quia, sicut hydropicus quanto plus bibit, tanto plus sitit, sic miser avarus, et cupidus quanto amplius transitoria accumulat, tanto magis ad ampliora aggreganda per cupiditatem succensus anhelat. Qui recte fetidum anhelitum emittit, dum suae pravitatis infamiam ubique dispergit. Assimilatur etiam quilibet carnis volu
Abbreviated transcription (Latin):
git. nͨ eligit qͦs trahat.qr ⁊ qͦs elig̾e possit
ignarat. ħ aũpiscatio post dñi resurrecto¬
nẽ fcã. insolã dext̾am missa ẽ. qr adui¬
dendã claritatis eiꝰ głiam sola electoꝵ
In illa piscat᷑one p̃multitudie piscium
rete rumpit᷑ qr nẽ ad confessionẽ ⁊̃ cũ¬
eccłiam ħeresib scindãt. Inista u ꝓiscat̃o
ne młti pisces ⁊ magni capiunt᷑.⁊ rece
a auctorissui pace requi escẽs. nlłis dis¬
sensionib laniat᷑ Miserunt gͦ retia:
rã ñ ualebant trahe p̃multitudine
pistium. afferte depistib qͦs prendidistiᷤᷤ
nũc ascendit sumõ pctr᷑. ⁊ traxit rete
int̾ram plenũ magnis piscib cẽtũ qͥnqͣ¬

Expanded text:
git; nec eligit quos trahat, quia et quos eligere possit ignorat: haec autem piscatio post Domini resurrectionem facta, in solam dexteram missa est, quia ad videndam claritatis ejus gloriam sola electoruIn illa piscatione prae multitudine piscium rete rumpitur, quia nunc ad confessionem Ecclesiam haeresibus scindant. In ista vero piscatione et multi pisces, et magni capiuntur, et rete a auctoris sui pace requiescens, nullis jam dissentionibus dilaniatur. Miserunt ergo retia, et jam non valebant trahere prae multitudine piscium. Afferte de piscibus quos prendidistis nunc. Ascendit Simon Petrus, et traxit rete in terram, plenum magnis piscib
Abbreviated transcription (Latin):
filius meus ẽ ꝑfidẽ morientẽ ꝑ mni¬
quitatẽ salues ꝑ moctis tuepassio¬
nẽ. Et sicut fides regłi obtinint salu¬
tẽm
filii. sic fides patrum ualuit insalutẽ
gñis humani. Seri reguli occͦrentẽ
⁊ salutẽ filii nũtiantes. sunt p̃dicato¬
res incõũsione ⁊ iustificat̾one hõim
laborantes. ⁊ desalute eoꝵd̾ incõspec
tud̃i exultantes: congratulantes.
Et bñd̃r de filio sanato. qd̾ reliq̃rit e¬
um febris horti septima qui inseptifor¬
destinatis ad uitam soluit᷑ aculpa.
Credidit regulus ⁊ domꝰ eiꝰ tota. dũ ce¬
tꝰ patr̃ cum aliis fidelib illustrat᷑ gr̃a
diuuina. Simili mͦ cotidieregulꝰ ꝑfi
lio infirmo sanando int̾cedit dump̃¬
latꝰ quislib ꝓsao subiecto uariis cẽp¬
t̃onib depranato. ut adño sanetur
p̃ces fundit. Infirmꝰ uero sanat᷑. dũ
ꝑ culpã deprauatꝰ ꝑ gr̃am ad iustiti¬

Expanded text:
filius per fidem morientem per iniquitatem, salves per mortis tuae passionem. Et sicut fides reguli obtinuit salutem filii, sic fides patrum valuit in salutem generis humani. Servi reguli occurrentes ei, et salutem filii nuntiantes, sunt praedicatores in conversione et justificatione hominum laborantes, et de salute eorumdem Domino exsultantes et congratulantes. Et bene dicitur de filio sanato, quod reliquerit eum febris hora septima, quia in septifordestinati ad vitam solvuntur a culpa. Credit regulus, et domus ejus tota, dum coetus patrum cum aliis fidelibus illustratur gratia divina. Simili modo regulos pro infirmo filio sanando intercedit, dum praelatus quilibet pro suo subdito variis tentationibus depravato, ut a Domino sanetur preces effundit. Infirmus vero sanatur, dum per culpam depravatus, per gratiam ad justiti
Abbreviated transcription (Latin):
÷ contͣriꝰ carnalib desid̾iis inp̃senti
uita aqͦ liberat᷑. qui p̃ceptis eiꝰ hũiłr
subdit᷑. Alioqͥn ex sermone cõtẽpto
reus in examine uidicis tenebitur
pecc̃oꝵ. quẽ uidex exact̾or i. drabolo
tradet. q ꝑmittet ut diabolus ãã
eiꝰ ad peniãm trahat. ⁊ ip̃e eractor eã
retrudet ingehennã. Dico tͥ ñ exies
puntaris. ⁊ reddas semꝑ penas ꝓpec̾cis

Expanded text:
contrarius carnalibus desideriis in praesenti vita, a quo liberatur qui praeceptis ejus humiliter subditur. Alioquin ex sermone contemptu reus in examine judicis tenebitur peccator. Quem judex exactori, id est, diabolo tradet, quia permittet ut Diabolus animam ejus ad poenam trahat et ipse exactor eam retrudet in gehennam. Dico tibi, non exies p
Abbreviated transcription (Latin):
nał obscuritas. inqua nlłi licet oꝑa¬
ri ait. nͨ ardenti duriti licuit. s tm̃ẽ
dempꝰ recipiendi. Expuit in t̾rã. ⁊ fecit
lutum ex sputo.⁊ limuit lutũ suꝑ
oculos eius. ⁊ dixit ei. uade ⁊ laua in¬

Expanded text:
nalis obscuritas, in qua nulli licet operari ut nec ardenti diviti licuit; sed tantum est tempus recipiendi. Exspuit in terram: et fecit lutum ex sputo, et linivit lutum super oculos ejus
Abbreviated transcription (Latin):
ori actone quiescit ꝑiꝰdixit soli cõ¬
ditoris desid̾io inheret : calcatis õib
curis ad iudendã faciẽ creatoris in ar¬
descit. ⁊ desid̾at misceri suꝑnis cuub
de et̾na inconspectu dñi ĩ corrupt̾one
gaudentib. Et hiuc erat soior noĩe
maria. q̃⁊ sedens secꝰ pedes dñi: audie¬
bat ũbũ illiꝰ. Maria sedet q õõtẽpla¬
tiua paccatis uitioꝵ tumultib opta¬
ca iã in xp̃o m̃tis quiete fruit᷑. shar¬
uc̾tamĩe. Secꝰ pedes illiꝰ. Qͣnto humi¬
lꝰ sedet. tanto ampliꝰ capit. Sic̃ fiuit
aqͣad conuallẽ de tumorib colł. au¬
drebat u̾bũ illiꝰ. Intenta erat maria

Expanded text:
ori actione quiescit, soli Conditoris desiderio inhaeret, et calcatis omnibus curis ad videndum faciem Creatoris inardescit, et desiderat misceri supernis civibus, de aeterna in conspectu Dei incorruptione gaudentibus. Et huic erat soror nomine Maria: qbus collis. Maria sedet, quia contemplativa pacatis vitiorum tumultibus, optata jam in Christo mentis quiete fruitur. Marcertamine. Secus pedes illius: quanto enim humilius sedet, tanto amplius capit, sicut confluit aqua ad convallem de tumoribus collis. Audiebat verba illius. Intenta erat Mar
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑib accuosa deuotio. qͣ ꝓrimo incari¬
tate sociam᷑. ł martam religiosa m̃¬
tis intentio. amore iunctad̾i u̾bo. qͣi
dei amore suspiramꝰ. acciua panem¬
ł corporalem esurienti. ł doctͥne igno¬
ranti tͥbuit. errantẽ corrigit. suꝑbũ
ad hũilitatẽ reuocat. q̃ singłis expedi

Expanded text:
operis actuosa devotio, qua proximo in charitate sociamur; per Mariam religiosa mentis intentio, amore juncta Dei Verbo, qua in Dei amore suspiramus. Activa, vel panem corporalem esurienti, vel doctrinam ignoranti tribuit, errantem corrigit, superbum ad humilitatem revocat, et quae singulis exped
Abbreviated transcription (Latin):
iħc discipłis sius. Mittite in dex¬
terã nauigii rete⁊ inuemetis bis in
nr̃ ⁊ pat̾etir ⁊ resurg̃et. mitti qͥd̾ rete
adpiscand̾ uibet. S utr̃ indext̾am an
insimst᷑m ntti debuiss ñ iubet. Post
resurrectonẽ uͦ discipłis appar̾es muti

Expanded text:
 Dicit eis Jesus: Mittite in dexteram navigii rete, et invenietis. » Bis in noster pateretur et resurgeret, mitti quidem rete ad piscandum jubet, sed utrum in dextram, an in sinistram mitti debuisset, non jubet: post resurrectionem vero discipulis apparens, mitti
Abbreviated transcription (Latin):
recte anime uiri. qr illi naturalit̃
tĩ aĩe moriunt᷑. dũ ꝑ inqͥtat᷑e suc¬
cedentẽ corrũpuntur. Et istis iuris
mariitim. s fornicatorẽ.⁊ corrup¬
torem. errorem. scł mundamũ. Talẽ

Expanded text:
r animae viri, quia illi naturaliter tim moriuntur, dum per iniquitatem succedentem corrumpuntur. Et istis viris maritum, sed fornicatorem et corruptorem: errorem, scilicet mundanum. Talem
Abbreviated transcription (Latin):
gregat. Qͣm cõsũmatã ing̃dit᷑. cũ hãc
indie iuditii p̃sentra sita illustt᷑.s̾. d̾
archa edificatur iniqͥ luxurtant᷑.
⁊ dũ intratur et̾ra dãpnatione plec¬
tunt᷑¬

Expanded text:
gregat. Quam et consummatam ingreditur cum hanc in die judicii praesentia sua illustrat. Sed dum arca aedificatur, iniqui luxuriantur, et dum intratur, aeterna damnatione plectunt
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ licet messis sit u̾bo d̾i sata. tñ cult᷑e
laborem sollicitũ munꝰ oꝑarii reqͥrit.
ne aues celisparsa semina dissipent.
difidelib. ⁊ mittat eos in pcͤat᷑onẽ mes¬
sis sue. Uñ subiuĩgit᷑. ogate dñmmẽ¬

Expanded text:
Et licet messis verbo Dei sit sata, tamen culturae laborem et sollicitum munus operarii requirit, ne aves coeli sparsa semina dissipent.di fidelibus, et mittat eos in procurationem messis suae. Unde subjungitur: Rogate e
Abbreviated transcription (Latin):
tiam diaboli⁊ furorẽ eiꝰ ad diu̾sa ꝯsi¬
lia ad ntilitatẽ credẽ tiũ scͥ¬
infecit. Tobias quicqͥp nr̃ depisce sũp¬
sit. totũ assauit. ⁊ ip̃c electos suos p̃¬
dicatione a corpore diaboli seꝑatos.
tobias ad raguelẽ. hic egohodie ẽ

Expanded text:
tiam diaboli, et furorem ejus, et diversa consilia ad utilitatem legentium scribi fecit. Tobias quidquid de pisce sumpsit assavit; et Christus electos, quos praedicatione a corpore diaboli separat, Tobias ad Raguelem: Hic ego hodie non
Abbreviated transcription (Latin):
actonũ. Oqͣm bonai. qͣm locuplexs
uilla ista. inqua deus posuit tot:tã¬
taz talia bona. saueat uillicꝰ nedissi
pet bona eiꝰ. Dissipatio bonoꝵ anussio
sinat᷑a hũana. tanta possit affici ma¬
litia. ut nͥl diligat boni: ñ tñ tanta
potest cecari ignorantia: ut uͥlcognoᷤ¬
cat ueri. uillicatio: conũ̾satio. amis
uitis cũ iullico: sermo dñi cũ spũ hu
scͥbe. Debitores serisunt. milłctꝰ.¬
pã deprauati. Et qͣnto mag̃ intellec¬
siue appetitꝰ a bono dissidet. tanto
ampliꝰ deo debet. Sessio debitoris ÷ hu¬
tali pͥdentia laudet amissa nãq uilli¬
catione fode ñ ualebit.: m̃dicare erubes¬
cet. qr post hanc uitã neminidat᷑ facłtas

Expanded text:
a. O quam bona, quam locuples villa ista, in qua Deus posuit tot et tanta bona! Caveat villicus, ne dissipet pet bona ejus. Dissipatio bonorum, amissio a, etsi humana natura tanta possit affici malitia ut nihil diligat boni, non tamen potest tanta caecari ignorantia, ut nihil cognoscat veri. Villicatio est conversatio; amissvitis cum villico, sermo Domini cum spiritu scribe. Debitores servi, sunt intelpam depravati. Et quanto magis intellecsive appetitus a bono dissidet, tanto amplius debet Deo. Sessio debitoris, est hutali prudentia laudet. Amissa namque villicatione, fodere non valebit; et mendicare erubescet, quia, post hanc vitam, nemini datur vel facultas
Abbreviated transcription (Latin):
tinuo dñs adẽ ⁊ dicit. Confidite ego
sũ nolite timere. Dehac consołone scͥp¬
tũ est. Cũ transieris ꝑaqͣs tecũ ero⁊ flu¬
mina ñ oꝑient de. Et in nauĩ ad illos
fideles contra q̃libet ad uersa munit

Expanded text:
inus, et dicit: Confidite: ego sum, nolite timere. De hac consolatione dictum est: Cum transieris per aquam, tecum ero, et flumina non operient te . In navim ad illos fideles contra quaelibet adversa munit
Abbreviated transcription (Latin):
sicut cet̾i hoĩm. Quatuor sunt sp̃es
tumoris. cum quis ł bonũ qd̾ ht a se
hr̃e se estuat. aut si datũ ad̾o cͤdit
ꝓ m̃itis sibi datum putat. aut cũ
hac phariseus peste laborabat. qͥ nĩo
us ad abstmentiã exhibendã. ad ĩ¬
uitas custodiat᷑.: unũ foram̃ ꝑ qd̾
hostes intrent relinq̃t᷑ ᷤ pħiseus ppͥ ui¬

Expanded text:
ias, etc. Quatuor sunt species tumoris: cum vel quis bonum quod habet, a se habere aestimat: aut si datum a Deo credit, pro meritis datum putat; aut cum Hac Pharisaeus peste laborabat, qui ideous ad abstinentiam exhibendam, ad imvitas custodiatur, et unum foramen, per quod hostes intrent, relinquatur. Pharisaeus, Ju
Abbreviated transcription (Latin):
hii ꝑꝑ cet̾as gentes destinent᷑ ĩbuen¬
bas. ꝑħ ꝙ. uinos mittit ĩnuit᷑ ꝙ nemo
p̃dicationis offm̃ debet susciꝑe. qͥgꝰ
aliũ caritatẽ ñ ht̃. Ante faciẽ suã.
in om̃em ciuitatẽ: locũ qͦ erat ip̃e uẽ¬
turꝰ. uͥ ũba p̾dicat̃onis p̃currũt: ue

Expanded text:
 caeteras gentes destinentur imbuendas. Per hoc quod binos mittit, innuitur quod nemo praedicationis officium debet suscipere, qui erga alium charitatem non habet. Ante faciem suam, in omnem civitatem et locum, quo erat ipse ventu
Abbreviated transcription (Latin):
spũalẽ intłintiã ñ assurgere gemit.
exmortius resurrex̾it credent. Exmor¬
tius dñs resurrexit. s qr uidaicꝰ ppłs
moysi cred̾e noluit. ei qͥ surrexit᷑
dixerat ñ ꝑuenit. uñ u̾itas. Sicred̾e¬
tis moysi cred̾etis .mͥ. de naui ꝑicli

Expanded text:
ualem intelligentiam non assurgere novit. ex mortuis resurrexerit, credent. Ex mortuis Dominus resurrexit, sed quia Judaicus populus Moysi credere noluit, ei qui resurrexidixerat non pervenit. Unde Veritas: Si crederetis Moysi, crederetis forsitan et mihi
Abbreviated transcription (Latin):
bñ inarasses dr. qr nos facit obliuis¬
c calamitatis pͥstiue ꝑ consolatio¬
nẽ iute future. hic ui dieb messis
ordeacee .i. collectionis plebis uidai¬
ce cũ mittit apłos suos p̃dicare. ⁊ ma¬
iupulos credentiũ congregare: col¬
deus. Inde enĩ maxime scandaliza¬
bantur uidei. qr se ẽẽ filium d̾idice¬
bat. unde scͥptum :. facis ce ipm dm̃
hꝰ sponsa ablato sponso ieumororo¬

Expanded text:
oblivisci calamitatis pristinae per consolationem vitae futurae. Hic in tempore messis hordeaceae, id est collectionis plebis Judaicae, cum mitteret apostolos suos praedicare et manipulos credentium congregare: Deus . Inde enim maxime scandalizantur Judaei, quod se esse Filium Dei dicebat . Unde scriptum est: Facit seipsum Deum. Hujus sponsa, ablato sponso; jejunio
Abbreviated transcription (Latin):
turionis ẽ ꝯũsio⁊ hũilitas gẽtilitatis.
effectꝰ sanitatis: gr̃a iustificat̃onis. Et
bñ ait dñs de centurione. ħ inueni tã¬
tã fidẽ inisrł. qr pauci exisrł meũ cre¬
susceꝑrint. d¬
Arbor mala: aĩa praua. fructꝰ opꝰ. fru¬
ctꝰ iusti iusticia. fructꝰ impii culpa. Co¬
gnitio arboris exstuctu: cognit̾o hõis
exactu. Suctisio male arboris: dãpna¬
manitas ferrũ diuinitas. acum̃ secu¬
ris iuditiũ diuine potestatis. de reti

Expanded text:
turionis, est conversio et humilitas gentilitatis; effectus sanitatis, gratia justificationis. Et bene ait Dominus de centurione: Non inveni tantam fidem in Israel, quia pauci ex Israel cresusceperunt. arbor mala, anima prava; fructus, opus; fructus justi, justitia; fructus impii, culpa; cognitio arboris ex fructu, cognitio hominis ex actu; succisio malae arboris, damnamanitas; ferrum, divinitas; acumen securis, judicium divinae potestatis. CAP. VI
Abbreviated transcription (Latin):
tur. uiriis nãq qd̾ intꝰ latebat. qͣi rup¬
ta cute foras emittit. dũ occulta mala
ꝑ confessionẽ ꝓdit. Et cupiebat sat᷑a¬
ri de micis. q̃ cadebant de m̃sa diuitis
nemo illi dabat. qr gentilẽ quẽq ad
cognitionẽ ad mitt̃e suꝑbꝰ iudaicꝰ pp̾

Expanded text:
tur. Virus namque, quod intus latebat, quasi rupta cute foras emittitur, dum occulta mala per confessionem prodit. Et cupiebat saturari de micis, quae cadebant de mensa divitis, et nemo illi dabat, quia gentilem quemquam ad cognition
Abbreviated transcription (Latin):
ad uiã u̾tatis ꝑ p̃dicatores reuoca¬
uit. Placuit hest̾ regi.⁊ data sũt ad
usum neccessarra. ⁊ xp̃o placuit ecc
⁊ data est eis sana doctrina scͥptura¬
rũ scĩa uita honesta. hest̃ accepit
inobseqͥum suũ .un. puellas spetio¬
sissimas ⁊ eccłia accepit fideles at̾as

Expanded text:
ad viam veritatis per praedicatores revocavit. Placuit Esther regi, et data sunt ei ad usum necessaria; et Christo placuit Ecclesia, et data est ei doctrina sana, Scripturarum scientia, vita honesta. Esther accepit in obsequium suum septem puellas speciosissimas, et Ecclesia fideles animas
Abbreviated transcription (Latin):
defectꝰ mortalitatis intelligit᷑. Dũ
uͦ u̾bum d̾i infirmitatẽ nr̃e carniᷤᷤ
suscipit. homo ad cognoscend̾ diui¬
na redit. Cecuis sedet uixtauiã dũ
incipit cred̾e. in ip̃m qui dicit. Ego
sum uia. Mendicatr dimi rogat. Uñ¬

Expanded text:
defectus mortalitatis intelligitur. Dum ergo Verbum Dei infirmitatem nostrae carnis suscipit, homo ad cognoscenda redit. Caecus sedet juxta viam dum incipit credere in ipsum, qui dicit: Ego sum via . Mendicat, dum rogat.
Abbreviated transcription (Latin):
tħm definib siuis egressa scd̾ marc̃
domũ ingssa addũm atq ad pedes eiꝰ
ꝓcidisse dicitur. ut ex utroq colli¬
gat᷑. qr illi soli fidelit ⁊ recte ꝓerrã¬
tib orant. qͥ pͥscas ꝑfidie sue mansio
ne sese transfert̃. N÷ bonũ sum̃e
panẽ filioꝵ ⁊ mitt̃e canib. M̃sa scͥp¬
tura. panis scĩa. filii uideoꝵ. canes
gentil es. Quasi dic̃et. ħ ⁊ bonũ. ut
bñficium miracłoꝵ. qd̾ cõuenit ppꝰ¬

Expanded text:
 de finibus Tyri egressa, secundum Marcum domum ingressa, ad Deum atque ad pedes ejus procidisse dicitur ut ex utroque colligatur; quod soli fideliter et recte pro errantibus orant, qui priscas perfidiae suae mansionne transferunt. Non est bonum sumere panem filiorum, et mittere canibus. Mensa, est Scriptura: panis, scientia; filii, Judaei; canes, gentiles: quasi diceret: Non est bonum, ut beneficium miraculorum quod convenit p