comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͥd habens oꝑi balaam. q̃ duc¬
tus ⁊ cõductus ad maledicendũ
ppł̃o. magis bñdic̃tionib cu
plus cõm̃des: ut p̃coniis ꝓ cõui¬
ciis utaris nesciꝰ. ⁊ uolens detra¬
here laudes innitus: Quasi uͦ
nulla mala mea inueniant. ut
ꝓ bonis malis bona mͥ obiciant:
uł potiꝰ adiciant aliena. At ego
nͨ indignis uituꝑa toĩb moue¬
or. nͨ in debitas recipio laudes.
Nichil mea refert: de his quoꝵ
auc̃tor ñ extiti. Laudent si uo¬
lũt uł uituꝑent si audent. de
pͥmo qͥdem dnm̃ albanensẽ.
de scdo uͦ dñm rem̃se᷑ porro de
t̾cio. eundẽ eque archiepm̃. si
mł ⁊ epm laudunẽsem. cũ rege
parit̾ ⁊ młtis aliis reue̾ndis ꝑ¬
sonis: qͥ se utie auc̃tores ĩ his
⁊ pͥncipes extitisse minime dif¬
fitent᷑. Si bñ agert̃ quid ad me:
Si alit̾ qͥd eque ad me ͦ An toca
⁊ sola culpa mea ẽ. qd̃ affui ho
soł latebris dignꝰ. soli m̃ uidex
soli accusator ⁊ arbiter cõstitu¬

Expanded text:
aliquid habens operi Balaam, qui ducaliquid habens operi Balaam, qui ductus et conductus ad maledicendum populo, magis benedictionibus cumplus commendes; ut praeconiis pro conviciis utaris nescius; et volens detrahere laudes invitus? Quasi vero nulla mea mala inveniant ut pro malis mihi bona objiciant, vel potius adjiciant aliena. 2. At ego nec indignis vituperationibus moveor, nec indebitas recipio laudes: nil mea refert de his, quorum auctor non exstiti. Laudent si volunt, vel vituperent, si audent; de primo quidem dominum Albanensem, de secundo vero dominum Remensem; porro de tertio eumdem aeque archiepidunensem, cum Rege pariter et 56 multis aliis reverendis personis qui se utique auctores in his et principes exstitisse minime diffitentur. Si bene egerunt, quid ad me? si aliter, quid aeque ad me? An tota et sola culpa mea est quod adfui, homo solis latebris dignus; soli mihi judex, soli accusator et arbiter constitu
Abbreviated transcription (Latin):
motꝰ est a uillicatione s̃ credi¬
ecclia uirdunensi cui p̃fuerat
dissipass bona dnĩ sui. An qd̾
in urbe cameracensi. monast̾ii
sui manifestus destructor fulb̾¬
tus cedexe cõpulsus ẽ paruino:
q̃ om̃im testimonis. fidel̾ est
seruus ⁊ prudens: An certe quod
lauduni. de ꝓstibulo ueneris.
suũ dõ scũariũ restitutũ estꝰ ꝓp¬
t̾ qd̃ hoꝵ. me ñ dico lapidatis.
s laceratis. ut minꝰ aliqͥd reci¬
piam a dño meos Q hoc meri¬
to atq cũ om̃i gła respondexẽt
siquid in eis meũ oognoseem.
Nune aũ ut qͥd iudicor ego de
factis aliens. Nut si meis.
la impridentia dubitare nul¬
la negare impudentia possit:
Eligite nc̃ utrũ libet. Aut nega¬
te certe: aut fatemi me hoꝵz au¬
ctorẽ. Si feci᷑ laude dignũ est lau¬
dabilia ꝑegisse: ⁊ ĩique redar¬
guor. unde laudari meruerã.
S ñ feci: ut laudẽ ñ meru. fic
ꝓfecto nͨ uituꝑationẽ. Nonũ ge¬
nus decͣctionis. ⁊ reuera similẽ

Expanded text:
motus est a villicatione sibi crediecclesia Virdunensi cui praefuerat, dissipasset bona domini sui? An quod in urbe Cameracensi monasterii sui manifestus destructor Fulbertus cedere compulsus est Parvino, qui omnium testimonio fidelis est servus et prudens? An certe quod Lauduni de prostibulo Veneris suum Deo sanctuarium restitutum est? Propter quod horum me, non dico, lapidatis, sed laceratis, ut minus aliquid recipiam a Domino meo? Et hoc merito atque cum omni gloria responderem, si quid in eis meum cognoscerem. Nunc autem utquid judicor ego de factis alienis? aut si meis, la imprudentia dubitare, nulla negare impudentia possit. Eligite nunc utrumlibet: aut negate certe, aut fatemini me horum auctorem. Si feci; laude dignum est laudabilia peregisse, et inique redarguor, unde laudari merueram. Si non feci; ut laudem non merui, sic profecto nec vituperationem. Novum genus detractionis, et revera simile
Abbreviated transcription (Latin):
nantes galaad : ad dilatandũ
t̾minos suos. Ubi ẽ illa t̾rifiea
cõminatio. uequi cõuigitis
domũ ad donnui ⁊ agrũ ageo
copulatis. Nunqͥd in his dũ¬
taxat exiguis. ue istud metu¬
endũ est ñ aut̃ cũ urbes ur¬
bib. aut ꝓ uintie ꝓuinciis cõ¬
tinuant᷑ Immo ⁊̃ respondeãt
si uolunt se imitari dum xp̃m.
greges: ut fiat unꝰ pastor ⁊ unũ
oiile. Huiꝰ uei gr̃a ñ pigͥtant᷑ cre¬
bro terere limina apłoꝵ. inuẽ¬
turi. ⁊ ibi qd̾ magis dolendũ ẽ
q̃ sue faueant imꝑbe uolun¬
tati: ñ qd̾ ualde romani curẽt
qͦ fine res t̾minet᷑: s qͥa ualde
diligt̃ mun̾a. secunt᷑ ret̾bu¬
tiones.Nude nuda loquor.
nͨ recego uenda: s inu̾ecunda
ꝯrefuco. utinã p̾uatĩ ⁊ in cametĩ
ħ ficrẽt ᷤ utina soli uiderimꝰ ⁊
audietinꝰ: utinã uͭ loq̃ntib cre¬
decet᷑. Utinã nob̾ reliq̃rint mo
noe: unde noe a nob̾ possẽtali¬
qͣtenꝰ oꝑiri. Nũc uͦ cernente or¬
be mundi fabuiam soli tacẽbi¬

Expanded text:
tandum terminos suos . 29. Ubi est illa terrifica comminatio, Vae qui conjungitis domum ad domum, et agrum agro copulatis? Nunquid in his duntaxat exiguis Vae istud metuendum est, non autem cum urbes urbibus, aut provinciae provinciis continuantur? Imo etiam respondeant, si volunt, se imitari Dominum Chgreges, ut fiat unus pastor, et unum ovile. Hujus rei gratia non pigritantur crebro terere limina apostolorum, inventuri et ibi quod magis dolendum est qui suae faveant improbae voluntati: non quod valde Romani curent, quo fine res terminentur; sed, quia valde diligunt munera, sequuntur retributiones. Nude nuda loquor, nec retego verenda, sed inverecunda confuto. Utinam privatim et in cameris haec fierint! utinam soli videremntibus crederetur! utinam nobis reliquerint moderni Noe, unde a nobis possent aliquatenus operiri! Nunc vero cernente orbe mundi fabulam, soli tacebi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ audact᷑ar minat᷑. O mors e¬
ro mors cua. Peccatũ extinguit
qd̃ aĩe uitã expulerat: aĩamq
restituit innocentie. Uerũ si p̃¬
ualet morti caritas. ita ut illam
in cõgressu ꝑim̾e possit: cur dr᷑¬

Expanded text:
 audacter minatur: O mors, ero mors tua . Peccatum exstinguit, quod animae vitam expulerat; animamque restituit innocentiae. 11. Verum, si praevalet morti charitas, ita ut illam in congressu perimere possit, cur di
Abbreviated transcription (Latin):
qui nec dt̃i insemetipĩs exꝑ¬
ti sunt. uidentes qͥppe illos qͥ
iã ꝓpͥos humeros cupite sarere¬
te sumisert. ñ solũ ñ gen̾e
tãqͣm sub onẽ s in sr̃ appetere
plus onerari: ñ dec̾rent᷑ ꝑicłis.
q̃ cupiditate cecati ñ uident:
s fauorib amplꝰ qͦs illis in¬
uident ꝓnocant᷑. O infinita

Expanded text:
qui necdum in semetipsis expqui necdum in semetipsis experti sunt. Videntes quippe illos qui jam proprios humeros cupitae sarcinae submiserint, non solum non gemere tanquam sub onere, sed insuper appetere plus onerari, non deterrentur periculis, quae cupiditate caecati non vident; sed favoribus amplius, quos illis invident, provocant
Abbreviated transcription (Latin):
malicia. Malicia inqͣm s ñ sen¬
su: quoꝵ iuxta cõmonitionẽ
apłi. nemo cõtempnat adolesce¬
tiam. Meliores bone indolis ad¬
olescentis: inueceratis dierũ
maloꝵ. Puer centũ annoꝵ ma¬
ledictus ẽ: ⁊ ẽ e regione senectꝰ
uenerabilis ñ diut᷑na. neq mi¬
mero annoꝵ cõputata. Bonus
puer samuhel: qͥ loquenti deo
promptꝰ aderat auditor dicẽs
Loq̃re dñe: quia audit seruus
tuus. Ac si dice̾t. Patus sum ⁊
ñ sum turbatus. ut custodiã
mandata tua. Bonꝰ ⁊ ĩeremia
qui ante scĩficatꝰ qm natꝰ: cũ se
excuseret de pueritia. meh̾omi¬
nꝰ cõstititꝰ est sr̃ gentes ⁊ sr̃ reg
citauit ds̃. ut cõiunce̾t iniqͣ
uidicia. ⁊ sangͥnẽ in noxiũ libe¬
raret. Deniq cani st̃ sensus hoĩs:
⁊ etas senectutis. uita ĩmacłata.
sim ab om̃i etate ⁊ ordine a do¬
ctis parit̃ ⁊ in doctis ad ecclĩas¬
ticas curas: tanꝙͣ sine citris
iã quisꝙ uicturꝰ sit. cũ ad cu-¬
ias ꝑuenent. Nec mitũ de hi

Expanded text:
malitia. Malitia, inquam, sed non sensu: quorum, juxta admonitionem Apostoli, nemo contemnat adolescentiam . Meliores bonae indolis adolescentes inveteratis dierum malorum. Puer centum annorum maledictus est: et est e regione senectus venerabilis, non diuturna, neque numero annorum computata . Bonus puer Samuel, qui loquenti Deo promptus aderat auditor, dicens: Loquere, Domine, quia audit servus tuus ; ac si diceret: Paratus sum et non sum turbatus, ut custodiam mandata tua . Bonus et Jeremias, qui ante sanctificatus quam natus, cum se excusaret de pueritia, nihilominus constitutus estcitavit Deus, ut convinceret iniqua judicia, et sanguinem innoxium liberaret . Denique cani sunt sensus hominis, et aetas senectutis vita immaculata .ssim ab omni aetate et ordine, a doctis pariter et indoctis ad ecclesiasticas curas, tanquam sine curis jam quisque victurus sit, cum ad curas pervenerit. Nec mirum de his
Abbreviated transcription (Latin):
Grauari ꝓfecto metuerẽt. nẽ cũ
canto labore ⁊ ꝑiculo. qͣrũlibet af¬
fectarẽt infulas dignitatũ. Nc
uͦ quia sola atrendit głia ⁊ ñ
pena:. purũ ẽẽ cleritũ erubescit᷑
in eccliaᷤ seq uiles estimant ⁊
ingłos. qͥ qͦcumq eminentiori
in loco ñ fuerint sublunati. So¬
lores pueri. ⁊ impubes adoles¬
centuli. ob sanguinis dignita¬
tẽ. ꝓ mouent᷑ ad eccłiasti¬
cas dignitates. ⁊ de sub fetula
transferunt᷑ ad pͥncipandũ p̃s¬
biteris: letiores intĩm qd̾ uir¬
gas euaserint. qm qd̃ merue¬
rint p̾ncipatũ⁊ nee tam illis
blandit᷑ adeptũ. qm̃ ademptũ
magistium. Q hoc qͥdem iinitõ.
Pcessu uero tẽꝑis. paulatĩ inso¬
lescentes: docti sunt in brent uẽ¬
dicare altarta. subditoꝵ marsu¬
pia nacuareᷤ magist̾s nimirũ
in hac disciplina utences idone¬
is: ambitione ⁊ auaritã. Uerũ.
qͣnͣtauis industͥa. tua tͥ lucra
cõqͥrere cauculus uidearis. qͣn¬

Expanded text:
Gravari profecto metuerent, nec cum Gravari profecto metuerent, nec cum tanto labore et periculo quarumlibet affectarent infulas dignitatum. Nunc vero quia sola attenditur gloria, et non poena, purum esse clericum erubescitur in Ecclesia; seque viles aestimant, et inglorios, qui quocumque eminentiori in loco non fuerint 472 sublimati. Scholares pueri et impuberes adolescentuli ob sanguinis dignitatem promoventur ad ecclesiasticas dignitates, et de sub ferula transferuntur ad principandum presbyteris; laetiores interim quod virgas evaserint, quam quod meruerint principatum; nec tam illis blanditur adeptum, quam ademptum magisterium. Et hoc quidem in initio. Processu vero temporis paulatim insolescentes, docti sunt in brevi vindicare altaria, subditorum marsupia vacuare, magistris nimirum in hac disciplina utentes idoneis, ambitione, et avaritia. Verum quantavis industria tua tibi lucra conquirere cautulus videaris, quan
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ inãm neqͣqͣ humilitatẽ ab¬
horreat. Non despicit illa maie¬
stas cor cont̾tũ ⁊ humiliatũ. ĩ
nr̃o genere: q̃ corpus ex eo hu¬
militans assum̾e ñ dedignata
ẽ. Nescio qͦ pacto familiariꝰ. sẽ¬
ꝑ humilitati ꝓpinqͣre solet di¬
uinitas. Deniq illa se induit
ut appareret hominib. Substan¬
tiam. formã. habitũq gestauit
humilẽ: ip̃ius nob̾ cõmẽdans
ututis excellentiã: qm specia¬
li stu uoluerit honorare p̃sentia.
uob̾ aũt dilectissime. uobis p̃¬
cipue tanto magis arbittor hãc
ẽẽ necessariam: quanto maior
noscit᷑ materia suppetere suꝑbi¬
endi. Genꝰ. etas. scientia cathed̾.
cui ñ eeñt in solentie fomes. e¬
lationis occasio. Qmꝙͣ ẽẽ possit̃
⁊ humilitatis. Meditantib q̃¬
dem honores blandiũtur: s one¬
ta pensantib tedio sũt atq for¬
nuidini. Non aũt om̃s capunt
hoc u̾bum. Multi enĩ ñ canta
fiducia ⁊ alacͥtate curterẽt ad
honores: si ẽẽ sentirẽt ⁊ onera.

Expanded text:
nostram nequaquam humilitatem abhorreat. Non despicit illa majestas cor contritum et humiliatum in nostro genere, quae corpus ex eo humilitatis assumere non dedignata est. Nescio quo pacto familiarius semper humilitati propinquare solet divinitas. Denique illa se induit, ut appareret hominibus. Substantiam, formam, habitumque gestavit humilem, ipsius nobis commendans virtutis excellentiam, quam speciali sui voluobis autem, dilectissime, vobis praecipue tanto magis arbitror hanc esse necessariam, quanto major noscitur materia suppetere superbiendi. Genus, aetas, scientia, cathedra, cui non essent insolentiae fomes, elationis occasio? Quanquam esse possint et humilitatis. Meditantibus quidem honores blandiuntur, sed onera pensantibus taedio sunt atque formidini. Non autem omnes capiunt hoc verbum. Multi enim non tanta fiducia et alacritate currerent ad honores, si esse sentirent et onera.
Abbreviated transcription (Latin):
b̾ tale aliquid credere possem: qͣle
uos sola de me suspicione diuina¬
stis. De ceco nouit nr̃a benignitas
comitẽ theobaldũ nr̃as ꝓ humb̾¬
to litcãs iam recepisse: s nͨ dũ suo
in rescripto quicꝙ repondisse. Qͥd
suꝑ hoc uob̾ agendũ sit ipã uos me¬
lius pietas docebit: si pie hõis ĩ
iuiste exulantis. miseriã pensare

Expanded text:
bis tale aliquid credere possem, quale vos sola de me suspicione divinastis. De caetero noverit vestra Benignitas, comitem Theobaldum nostras pro Humberto litteras jam recepisse, sed necdum suo mihi rescripto quidquam respondisse. Quid super hoc vobis agendum sit, ipsa vos melius pietas docebit, si pie hominis injuste exsulantis miseriam pensare
Abbreviated transcription (Latin):
om̃e iuditiũ dedit filio ͥ ⁊ ego mͥ
Uelim nolim ip̃i me astare neces¬
se ẽ. ip̃i hoꝵ q̃ gesserim in corꝑe
redoe̾ iationẽ: cui nͦ ubũ p̃ter¬
uolat. nͨ subt̾fugit cogitatio.
Sub tã eqͦ libratore meritoꝵ. sb̾
tã intimo secretoꝵ inspectore:
qͥs głabit᷑ castũ se hab̾e cor : So¬
la ꝓfecto q̃ ñ solet glari. ñ mo¬
uĩt p̃sume̾. cõtendere ñ cõsue¬

Expanded text:
omne judicium dedit Filio : et ego mihi Velim, nolim, ipsi me adstare necesse est: ipsi horum quae gesserim in corpore, reddere rationem, cui nec verbum praetervolat, nec subterfugit cogitatio. Sub tam aequo libratore meritorum, sub tam intimo secretorum inspectore, quis gloriabitur castum se habere cor? Sola profecto, quae non solet gloriari, non novit praesume
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃i. Int̾irgatꝰ enĩ de eẽ nr̃o: uultu
a lacri ⁊ tanꝗͣ bñfidẽs utñ reqͥreba¬
t᷑. puto inqͥt hot̃em exhoc iã con¬
siliis se subacturĩt carnotensĩ ep̃t.
Hocab eo responsũ tã lecus accept:
ꝙͣ certꝰ fui cõsilia uiri fidelissima
fore. In nullo melius poterat nob̾
cordis itr̃i ꝓpositũ cõmendare:
in nullo spem dare cectior̃e ⁊ tr̃t
ꝑfectus in dño. Secure nͥ fallor
p̃fatis ambob iuris. ⁊ uos et nrr̃a
credetis. Talib utendo cõsiliariis:
bonam itob̾ seruabatis ⁊ famã cõ¬
setentiam. Sic dĩ sacerdocẽ. sic tan¬
te ciuitatis decet ep̃m. puerilib
ñ agi. scl̾arib ue cõsiliis ¶ Os̃
uixta dñi p̃ceptũ etiã inimici di¬
ligant᷑: s ad cõsiliũ soli eligant᷑¬

Expanded text:
 enim de esse vestro, vultu alacri, et tanquam bene fidens unde requirebatur: Puto inquit, hominem ex hoc jam consiliis se subacturum Carnotensis episcopi. Hoc ab eo responsum tam laetus accepi, quam certus fui consilia viri fidelissima fore. In nullo melius poterat nobis cordis vestri propositum commendare, in nullo spem dare certiorem vestri profectus in Domino. Secure, ni fallor, praefatis ambobus viris et vos, et vestra credetis. Talibus utendo 462 consiliariis, bonam vobis servabitis et famam, et conscientiam. Sic Dei sacerdotem, sic tantae civitatis decet episcopum, puerilibus non agi saecularibusve consiliis. Omnes, juxta Domini praeceptum, etiam inimici, diligantur
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃̾.ẜ. abb̃ dictus clare uallꝰ
salutẽ ⁊ ñ in uia. Etiam ne pau¬
ne ipã quidẽ miseria declinare
inuidiam potest: Querar an
gloriar qd̾ fc̃s sum ⁊ ip̃e ini¬
micus uera dicens: uera dices.
an rocta agens: S ħ uiderĩt frs¬

Expanded text:
RDUS abbas dictus Clarae-Vallis, salutem, et non in via. 1. Etiamne paune ipsa quidem miseria declinare invidiam potest? Querar, an glorier, quod factus sum et ipse inimicus vera dicens? Vera dicans, an recta agens? Sed hoc viderint fr
Abbreviated transcription (Latin):
qm de eo qͥd ñ est sius magisꝙͣ
dĩ laudib delectat᷑. His ita pre¬
nussis: aptemꝰ tam cõtraria hu¬
militati: singłafĩguł opponen¬
tes. MHumilitas ẽ cõtẽptus ꝓpͥe
excellentie. Contẽptus. opponit᷑
appetitui Duab qͦ suꝑbie speci¬
eb ᷤ due nichominꝰ humslitatiᷤ
opponunt᷑. Contͣ cecam: ut quiᷤ
de se nouerit sentire humilit̾.
Contͣ uanã: nͨ cõsentire. alit̾sẽ¬
tientib. Nempe qͥ de se ip̃o sen¬
tire humilit̾ nouit: in neutro
ip̃ius de se iuditiũ falli potest¬
stusdelicet ut atit maiꝰ aliqͥd
pucet se ẽe qm sit: aut a se ẽẽ
qd sit. Q ido ꝑatient̾ carens
qd̃ sͥ nouit cle eẽ: humilit̾ de
eo qd̃ certus ẽ adeẽ ñ in se. s
in dũo glat᷑. Porro adu̾sus hoc
ut de se altius se aliquid senti¬
at: solet ne insolescat uerus
humił illud s iugi meditatõe
reuolue̾. ⁊fonalta sapientes:
s humilib cõsentientes. Qib

Expanded text:
m de eo quod non est, suis magis quam Dei laudibus delectatur. His ita praemissis, aptemus jam contraria humilitati, singula singulis opponentes. Humilitas est contemptus propriae excellentiae. Contemptus opponitur appetitui. Duabus quoque superbiae speciebus, duae nihilominus humilitatis opponuntur: contra caecam, ut quis de se noverit sentire humiliter; contra vanam, nec consentire aliter sentientibus. Nempe qui de se ipso sentire humiliter novit, in neutro ipsius de se judicium falli potest, videlicet ut aut majus aliquid putet se esse quam sit, aut a se esse quod sit. Et ideo patienter carens quod sibi novit deesse, humiliter de eo quod certus est adesse, non iiatur. 20. Porro adversus hoc, ut de se altius se aliquid sentiat, solet, ne insolescat, verus humilis illud sibi jugi meditatione revolvere: Non alta sapientes, sed humilibus 469 consentiente
Abbreviated transcription (Latin):
usticia uidet᷑ exigere res ei sue
tn iuste ablate restituant᷑: euis
intim pecitioni differendo suꝑse¬
dimꝰ. Q si qͥdem d̾o in spirante
placuerit uob̾. nrĩs p̃cib aurẽ
melinare nr̃o consilio studioq
pacẽ cũ ep̃o. inmo cũ dõ reforma¬
re: ꝑati sumꝰ huiꝰ uei gr̃a faciga¬
ri usq aduos. quocũq uob̃ pla

Expanded text:
justitia videtur exigere res ei suae justitia videtur exigere res ei suae injuste ablatae restituantur: ejus interim petitioni differendo supersedimus. Et siquidem Deo inspirante placuerit vobis nostris precibus aurem inclinare, nostro consilio studioque pacem cum episcopo, imo cum Deo reformare; parati sumus hujus rei gratia fatigari usque ad vos, quocunqu
Abbreviated transcription (Latin):
Astis Et ecce idẽ monachi cõque¬
runt᷑. qd̃ nescio qͥs nouas ⁊ ut
ip̃i aiunt ĩdebitas uob̾ cõsue¬
cudines ĩ p̃dicta ecclia uendi¬
cetis. Oblecto gͦ ⁊ ipãs diuut¬
ti.cõfidens me ne hac quide
uice passurũ repulsam: ut qͥ
ia de maiorib merui ñ repel¬
li.inoptiuendis minorib ñ
dieit. Qui nos sꝑuit: me sꝑnit.
illam inucẽ amicitiam nram
⁊ frut̾nitatẽ. cui uos satis dignã¬
ter sociastis. s nc̃ ipãm gͣuicer
lesistis: qͣtinus a tanto malo ci¬
tius desistatis. Alioq̃n si ñ mete
iã noueritis paruitatẽ nr̃am.
inqͥb ualuerit ñ posse de tẽ ec¬
ep̃o parisiensi. qͥ nrãm adu̾sũ
uos humilitatẽ inc̾pellans. no¬
stras ꝓ se ad dnm̃ papã iure f¬
t̾nitatis lictãs req̾rit. uerũ. nõ
iustũ ducentes his pͥus liccĩs
urãm excellentiã conuenire.
p̃sertim q̃a idem ep̃c ꝑ manum
om̃im teligiosoꝵ se adiusticiã
offert᷑ si tñ p̾us qd̾ quidẽ eadẽ ip̃a

Expanded text:
onqueruntur, quod nescio quas novas, et, ut ipsi aiunt, indebitas vobis consuetudines in praedicta Ecclesia vindicetis. Obsecro ergo et ipsas dimitti, confidens me, ne hac quidem vice passurum repulsam: ut qui jam de majoribus merui non repelli, in obtinendis minoribus non ventus abbatum et fratrum Cisterciensium, illam invicem amicitiam nostram et fraternitatem, cui vos satis dignanter sociastis, sed nunc ipsam graviter laesistis, quatenus a tanto malo citius desistatis. Alioquin si non merjam noveritis parvitatem nostram, in quibus valuerit, non posse deepiscopo Parisiensi: qui nostram adversus vos humilitatem interpellans, nostras pro se ad dominum Papam jure fraternitatis litteras requisivit. Verum nos justum ducentes his prius litteris vestram Excellentiam convenire, praesertim quia idem episcopus per manum omnium Religiosorum se ad justitiam offert, si tamen prius quod quidem eadem ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
tens insidiis. nulli uiolentie
cedens: nulli qͥppe ocło ul̾ ma¬
uui accessibił. excepto dũtax¬
at sꝑũi qͥ scrutat᷑ eciam alca
dĩ. Qcqͥd in ea reposuero. secu¬
defũcto restituet. Nam qͦ cũe
uado ego. ip̃a it mecũ: secum
ferens depositũ qd̾ seruandũ
acceꝑit. Adest uiuo. mortuũ

Expanded text:
tens insidiis, nulli violentiae tens insidiis, nulli violentiae cedens; nulli quippe oculo vel manui accessibilis, excepto duntaxat Spiritui, qui scrutatur etiam alta Dei. Quidquid in ea reposuero, secudefuncto restituet. Nam quocunque vado ego, ipsa it mecum, secum ferens depositum quod servandum acceperit. Adest vivo, mortuum
Abbreviated transcription (Latin):
se om̃em suspicionẽ: ait dño.
si alit̾ agerit ne forte audiat
ab ip̃o. Recepisti m̾cede̾ tuã. Cꝰ
itm. Glia̾m ab inuicẽ q̃ritis:. ⁊
głiam q̃ est a solo dõ ñ iuritis: Re¬
fugiens gͦ et de hoc ad cõsiuũ apłi.
ꝓbat ip̃e opus suũ. tit sic habe¬
at in semetipo głãm ⁊ ñ in aliõ.
fideł simet custos. q̃ sibi ole¬
ũ forioris sñ fraude reseruetine
inaduentu sponsi. lampas cõ¬
scientie tacua extingͣtur. Nõ
in altero inqͣm: nͨ enim tutum
arbitrat᷑ labiis hoĩm cõmute
głiam suam. arche utiq sine
claue. &e sine sera. nulliq om̃i¬
no clause nocẽ uolenti. Non tu¬
tũ płane s stultũ. ibi thesauõ
tutũ recondere: t ñ ualeas re¬
sumere cũ uolueris. Si ponis
in oł meũ⁊iam ñ intua s in
mea potestate ẽ: cũ utiq pro
meo libitu. ulꝰ laudare te pos¬
sim ul derogare tͥ. Sanũ uas ⁊¬
in cõcussũ conscientia: et secreti
seritandis idoneũ. Nullis pa¬

Expanded text:
se omnem suspicionem, ait Dominose omnem suspicionem, ait Dominosi aliter egerit, ne forte audiat ab ipso, Recepisti mercedem tuam ; et iterum, Gloriam ab invicem quaeritis, et gloriam quae a solo Deo est, non vultis . Refugiens ergo et de hoc ad consilium Apostoli, probat ipse opus suum, ut sic habeat in semetipso gloriam, et non in altero . Fidelis suimet custos, qui sibi oleum favoris sine fraude reservet, ne in adventu sponsi lampas conscientiae vacua exstinguatur. Non in altero, inquam. Nec enim tutum arbitratur labiis hominum committere gloriam suam, arcae utique sine clave, et sine sera, nullique omnino clausae nocere volenti. Non tutum plane, sed stultum, ibi thesaurum tuum recondere, unde non valeas resumere cum volueris. Si ponis in os meum, jam non in tua, sed in mea potestate est, cum utique pro meo libitu vel laudare te possim, vel derogare tibi. CAPUT VI. inconcussum conscientia, et secretis servandis idoneum, nullis pa
Abbreviated transcription (Latin):
neq in mirabilib sr̃ me. Si ñ
humilit̾ sentiebã: s exaltaui
aiam meã. Q item. Qͥ seputat
aliqͥd ẽẽ cũ nicħ sit: ipe se seducit.
contra hoc aũt uta se sentiat eẽ
quod ñ accepisti. Si aũt accepisti:
quid głaris qͣi ñ acceꝑis. Icem qͥ
humanas laudes consueuit ꝑ¬
fecte cõtempne oõ se laudari ꝑci¬
pit. de eo qd̾ in se nouit ñ eẽ
nullatenꝰ acqͥescẽs: illud sͥ com¬
memorat. Qui te beatificãt:
merrorẽ te mittũt. S et illius
nichilominꝰ u̾siclirecordat᷑. Ue¬
rũptam̃ uam filii hoĩm. mẽ
daces filii hosm instateris: tit
decipiant ip̃i de uanitate in id¬
ipm. ꝓunde sollicite studecimi¬
tari aplm: ita de se loq̃ntem.
Parco aũt. ne qͥs me existimet
supͣ id qd̾ uidet in me. aut au¬
dit aliqͥd ex me. Cum uͦ lau¬
dari se cõꝑit de bono qd̾ se for¬
te hab̾e cognoscit: nichominꝰ qͣn¬
tũ in se ẽ. scuto u̾tatis curat
a se lacłm fauoris repelłe:
sũ. id qd̾ sum. Q ꝓpulsans a

Expanded text:
. Si non humiliter sentiebam, sed exaltavi animam meam : et item: Qui se putat aliquid esse, cum nihil sit, ipse se seducit . Contra hoc autem ut a se sentiat essequod non accepisti? Si autem accepisti, quid gloriaris quasi non acceperis? Item, qui humanas laudes consuevit perfecte contemnere, cum se laudari percipit de eo quod in se novit non esse, nullatenus acquiescens, illud sibi commemorat: Qui te beatificant, in errorem te mittunt . Sed et illius nihilominus versiculi recordatur. Verumtamen vani filii hfilii hominum in stateris, ut decipiant ipsi de vanitate in idipsum . Proinde sollicite studet imitari Apostolum, ita de se loquentem: Parco autem, ne quis me existimet supra id quod videt in me, aut audit aliquid ex me . Cum vero laudari se comperit de bono quod se forte habere cognoscit, nihilominus, quantum in se est, scuto veritatis curat a se jaculum favoris repellere: sum id quod sum . Et propulsans a
Abbreviated transcription (Latin):
deserũt caritatẽ. cũ caritas ⁊ ĩ fi¬
delitas simł ẽẽ ũ possint: Recedt̃
gͦ qͥdam a fide: qͥa ueritas assetit
Conseq̃nt̾ ⁊ a salute: quia sał¬
uator redarguit. Inde nos col
bonũ: s in bono potiꝰ radicatos
ꝑit. s qͥ ꝑseuerauerit usq in
finẽ: hic saluus erit. Non aũt
ditãt: qm̃ in tp̃r tẽptationis
recedũt. Peati si interĩ rapti fu¬
issent: ante qm malicia muta¬
ret corda eoꝵ. Nũc uͦ ue preg¬
nantib et lactantib in illis di¬
eb ͭ teueros utiq fetus gestan¬
tib: ⁊ deuita recenti facile ĩ ꝑi¬
clis excurbandos. Tales sunt
aĩe ꝑuã adhuc et tenerã ha¬
bentes caritatẽ: ⁊ ob hoc ecoꝵr
fidem uiuã. s fictam. necesse ẽ
intẽptatione defice̾. Uasa figłi
ait ꝓbat fornax: et hoĩes ui¬
stos tẽptatio. illos uideł qui ex¬

Expanded text:
deserunt charitatem, cum charitas et infideserunt charitatem, cum charitas et infidelitas simul esse non possint? Recedunt ergo quidam a fide, quia Veritas asserit; consequenter et a salute, quia Salvator redarguit: inde nos collbonum, sed in bono potius radicatos perit, sed qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Non autem durant, quoniam in tempore tentationis recedunt. Beati si interim rapti fuissent, antequam malitia mutaret corda eorum. Nunc vero vae praegnantibus et lactantibus in illis diebus, teneros utique fetus gestantibus, et de vita recenti facile in periculis exturbandos. Tales sunt animae parvam adhuc et teneram habentes charitatem: et ob hoc earum fidem vivam, sed fictam, necesse est in tentatione deficere. Vasa figuli, ait, probat fornax, et homines justos tentatio , illos vide
Abbreviated transcription (Latin):
su ifictamꝰ dicerĩ nominatã. qͦ
uasa figuli. uocamꝰ fictilia ũ
quia uideł ucilia ñ sint qm di¬
u durãt: s qͥa fragilia cũ sint.
dui minime durai .t. De hac
fidi fictione puto illos notari
in euugłio: qui ad tẽpꝰ credt̃.
et incõꝑe tẽptatõis recedũt.
Int̾rogo eos qui dicẽ caritatẽ
a quo semel accipit᷑. neqͣqͣm
ultra recedete. Aitiũtas de qͥ¬
bdã. Et hi radices ñ hñt: qͥa
ad tẽpus ctedt̃.⁊ in tẽꝑe tẽp¬
tationis recedũt. Uñ ⁊ quo re¬
cedũt: utiq a fide ad infide¬
licatẽ. Ite quero. Poterãt ne
in illa fide saluari. anñ po¬
terant: Si ñ potetant: q̃ inui¬
ria saluatori. q̃ ue tẽptatorile¬
ticia. qd̃ hinc recedant u̾ salus
ñ sit. Siqͥdem nͨ saluator ⁊clat᷑
ũ salittẽ: nͣ malignꝰ in uidet ñ
saluti. Si aũt poterant : qͦmͦ aut
siue caritate sũt. qmdui in illa
fide sũt. cũ sine catitate salꝰ eẽ
ñ possit̾ aut deserentes fidẽ ñ ⁊̃

Expanded text:
ixerim nominatam, quo vasa figuli vocamus fictilia: non quia videlicet utilia non sunt quamdiu durant, sed quia fragilia cum sint, diu minime durant. De hac fidei fictione puto illos notari in Evangelio: Qui ad tempus credunt et in tempore tentationis recedunt. Interrogo eos qui dicunt charitatem a quo semel accipitur, nequaquam ultra recedere. Ait Veritas de quibusdam: Et hi radices non habent, quia ad tempus credunt, et in tempore tentationis recedunt . Unde, et quo recedunt? Utique a fide ad infidelitatem. Item quaero: Poterantne in illa fide salvari, an non poterant? Si non poterant, quae injuria Salvatori, quaeve tentatori laetitia, quod hinc recedant, ubi salus non sit? siquidem nec Salvator zelatur nisi salutem, nec malignus invidet nisi saluti. Si autem poterant, quomodo aut sine charitate sunt, quandiu in illa fide sunt, cum sine charitate salus esse non possit; aut deserentes fidem, non etiam
Abbreviated transcription (Latin):
Qualis sit ciiꝰq fides. tͥbula¬
tõ ꝓbat. Si ciiꝰ deficit. deficit
fic̾ta ẽẽ dinoscit᷑. Si cuiꝰ ꝑ seue¬
rat: ꝓbata ⁊ ꝑfecta censet᷑. Li
q̃t ex his satis ut arbitror. ñ
om̃s qͥ habuerĩt caritatẽ. ha¬
be ⁊ ꝑseueraritiam in caricate.
Alioqͥn. frustra cõmonetet dis¬
cipłos dñs. manete inquiẽs
in dilectatione mea. Aut enĩ
si nͨ dũ diligebant ñ debuerat
dice̾ manece. s estote in dile¬
c̾tione mea: aut si iam dilige¬
bant. uecesse ñ erant moneri
de ꝑseuerancia: qͣ scd̾m istos
p̾uari ñ poterãt. Curet gͥ seruꝰ

Expanded text:
Qualis sit cujuscunque fides, tribulatio probat. Si cujus deficit deficit ficta esse dignoscitur, si cujus perseverat, probata et perfecta censetur. 16. Liquet ex his satis, ut arbitror, non omnes qui habuerint charitatem, habere et perseverantiam in charitate. Alioquin frustra commoneret discipulos Dominus: Manete, inquiens, in dilectione mea . Aut enim, si necdum diligebant, non debuerat dicere, manete, sed, Estote in dilectione mea: aut, si jam diligebant, necesse non erat moneri de perseverantia, qua secundum istos privari non poterant. Cur
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ.⁊ ñ. neqͣꝙͣ pacient̾ audimꝰ: cui
ut dr simplicit̾ dice̾ uirare est:⁊
leue mñdatiũ. gͣne ꝑiuriũ impu¬
tat᷑. Int̾ plurima quippe u̾tutũ
in signia. q̃ ur̃am ꝑlurimũ no¬
bilitant dignitatẽ. urm ꝑ orbẽ
p̃cipue laudat᷑ in uob̾ ueritatis
constantia. Qs gͦ suo uł horta¬
tu uł cõsilio. tm̃ robur fumissi
ii pectoris nr̃is. eneruare tẽp¬
uob̾ tam sc̃m. tã eximiũ. tã oĩ¬
b imitabile pͥncipib ꝓposttũ
cuellere sua fraude conatꝰ ẽ. Fal¬
lacit̾. ũ ueracit̾ uos diligit fraudu¬
lent̾ ⁊ ñ fidelit̾ uob̾ consulit. qui
tã głiosam de uĩcate famã urãm
obnubilare sua cupilitate con¬
tendit: dũ u̾bũ qd̃ os ur̃m locu¬
tũ est ⁊ u̾bũ dõ placitũ. uob̾ digñ.
pie uistũ. ac iustepiũ. euacuare
nescio qͣ malicia nocendo pauꝑi
satagit. Obsecro uos ꝑ miãm dĩ.¬

Expanded text:
ienter audimus: cui, ut dicitur, simpliciter dicere, jurare est; et leve mendacium, grave perjurium imputatur. Inter plurima quippe virtutum insignia, quae vestram plurimum nobilitant dignitatem, et vestrum ppraecipue laudatur in vobis veritatis constantia. Quis ergo suo vel hortatu, vel consilio tantum robupectoris vestri enervare tenvobis tam sanctum, tam eximium, tam omnibus imitabile principibus propositum evellere sua fraude conatus est? Fallaciter, non veraciter vos diligit, fraudulenter et non fideliter vobis consulit, qui tam gloriosam de veritate famam vestram obnubilare sua cupiditate contendit: dum verbum quod os vestrum locutum est, et verbum Deo placitum, vobis dignum, pie justum, ac juste pium, evacuare, nescio qua malitia, nocendo pauperi satagit. Obsecro vos per mi
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ et pacẽ. Od̃ de nr̃a infirmi¬
tate uos audiui fuisse sollicitum:
nĩ medioc̾t̾ gratũ habeo. In ħ qͥppe
dũ ur̃am erga me agnosco dig¬
nationẽ: dm̃ qͦ uos dilige̾ ñ dũ¬
bito. Qñ enĩ tantillũ cantꝰ uł nos¬
se dignareminĩ. nͥ ꝓpt̾ clm̃. Cum
gͦ censtet qd̃ diligitis dm̃ ⁊ me pp̃
ip̃m̃. miror qͦm adiurã dĩ fiducia

Expanded text:
od de nostra infirmitate vos audivi fuisse sollicitum, non mediocriter gratum habeo. In hoc quippe dum vestram erga me agnosco dignationem, Deum quoque vos diligere non dubito. Quando enim tantillum tantus vel nosse dignaremini, nisi propter Deum? Cum ergo constet quod diligitis Deum, et me propter ipsum; miror quomodo ad unam Dei fiducia
Abbreviated transcription (Latin):
iã se ipm deserat ⁊ qͦdammꝰ ꝑdat:
ut aliqͦs luc̾ifatiat. Cũ infirmã¬
tib infirmet᷑. urat᷑ cũ scanda¬
luiatis: fiat etiã si oport᷑at uide¬
is uideus: nichilq formidet cũ
tali cõscientia. exemplo ieremie
sam deniq si necesse ẽ intrare
geheuñd securus medias pe¬
necrans flãmas leta decantet
cõscientta. Q si ambulauero
in medio umbre mortis: ñ ti¬
mebo mala qm̃ tu mecum es.
Comꝑemꝰ si placet thesauros re¬
gũ. ⁊ fastigia regnoꝵ. cũ huius¬
mͦi fiducia. ⁊sonne cuncta hoꝵ
is miseria reputabit᷑. De hãc
fiduciam oꝑat᷑ caritas: de corde
puro. et cõscientia bona. ¶Iam
uͦ qd̾ uestat. de fide ñ ficta. et itẽ
qsd̃ ex alto loco in mentẽ uenit.
fides sũ oꝑib mortua ẽ: duoi  Iid
ista muttut nos ad qͣndã t̾fariã¬

Expanded text:
m deserat, et quodammodo perdat, ut alios lucrifaciat. Cum infirmantibus infirmetur, uratur cum scandalizatis: fiat etiam, si oporteat, Judaeis Judaeus, nihilque formidet cum tali conscientia, exemplo Jeremiaesam denique, si necesse est, intrare gehennam, securus medias penetrans flammas, laeta decantet conscientia, Etsi ambulavero in medio umbrae mortis, non timebo mala, quoniam tu mecum es . Comparemus, si placet, thesauros regum et fastigia regnorum cum hujusmodi fiducia: nonne cuncta horuis, miseria reputabitur? Et hanc fiduciam operatur charitas de corde puro, et conscientia bona. 14. Jam vero quod restat, de fide non ficta ; et item quod ex alio loco in mentem venit, fides sine operibus mortua est , duo ista mittunt nos ad quamdam fi
Abbreviated transcription (Latin):
reqͥrit datũ. s lucrũ: nec dĩglo¬
riã ustrpat sͥ. Acceptũ ta¬
lentũ ñ ligat insidario. s par¬
iidas: ñ deniq sicut nec ma¬
ria locũ indiu̾sorio. Imitat᷑
ꝓfecto illũ quti ñ habebat uͥ
reclinaret caput fc̃s in p̃senci¬
ꝓculdubio fut᷑m uas in hono¬
rẽ ⁊ ñ incontumeliam. Deiq
ꝑdit aiãm suam in hoc mũdo:
ut in uitã eternã custodiat eã.
Hoc tanto puritatis intime bo
rit. Nec eñi pure ualet di uł ꝓx¬
imi q̃rete lucra: qui ꝓpͥa ñ con¬
tẽpserit. Is tm̃ puritatis int̾i̾oris

Expanded text:
datum, sed lucrum, nec Dei gloriam usurpat sibi. Acceptum talentum non ligat in sudario, sed parJudas; non denique, sicut nec Maria, locum in diversorio. Imitatur profecto illum qui non habebat ubi rectinaret caput; factus in praesentiprocul dubio futurum vas in honorem, et non in contumeliam. Denique perdit animam suam in hoc mundo, ut in vitam aeternam custodiat eam. Hoc tanto puritatis intimae borit. Nec enim pure valet Dei vel proximi quaerere lucra, qui propria non contempserit. Is tantum puritatis interioris
Abbreviated transcription (Latin):
ex qͦcũq ueteri pͥuilegio sati¬
agunt ut ⁊ uicinas s subici¬
ant ciutates . qͣtinꝰ due qͥb
duo uix p̃sisles suficiebant᷑.
sub uno redigant᷑ antistite. Ro¬
go q̃ hec tam odiosa p̃sũptio:
quis h cantꝰ ardor dñandi suꝑ
t̾iam: q̃ pͥncipandi tam effre¬
nis cupiditas: Certe cũ pͥmũ
tractus es ad cathedrã. flebas.
refugiebas. ium ẽ reharis. multũ
adte ⁊ õmo supͣ te cẽ dicẽs: mi¬
serũ clamitans ⁊ indignũ. qͥ
te ambis ad ampliora. immo ir¬
reuẽnti audatia. ꝓp̾is ñ cõtentꝰ
inuadis alienae Cur hoc . for¬
teut plures pplos salues: S ĩ
alienam messem. tuam mitt̾e
falsem. inuiriosũ est̾. ut tue
p̃stes ecclie: S eccliarũ sponso¬
ñ placet tale uniꝰ increm̃tũ:
qd̃ sit detͥm̃tũ altius. Crudeł
ambitio. ⁊ incredibił. si fidem
ocłi ñ astruerẽt. Uix tenent ma¬

Expanded text:
ex quocunque veteri privilegio, satex quocunque veteri privilegio, satagunt ut vicinas sibi subjiciant civitates: quatenus duae, quibus duo vix praesules sufficiebant, sub uno redigantur antistite. Rogo, quae haec tam odiosa praesumptio? quis hic tantus ardor dominandi super terram? quae principandi tam effrenis cupiditas? Certe cum primum tractus es ad cathedram, flebas, refugiebas, vim querebaris, multum ad te et omnino supra te esse dicens; miserum clamitans et indignum, qui te ambis ad ampliora; imo irreverenti audacia, propriis non contentus, invadis aliena? Cur hoc? Forte ut plures populos salves? Sed in alienam messem, tuam mittere falcem, injuriosum est. Ut tuae praestes Ecclesiae? Sed Ecclesiarum Sponso non placet tale unius incrementum, quod sit detrimentum alterius. Crudelis ambitio, et incredibilis, si fidem oculi non adstruerent
Abbreviated transcription (Latin):
ruerĩt aũt uł uite mercto.
iñ pecunie. siue etiam carns
⁊ sangͥnis. q̃ regnũ dĩ ñ possi¬
debt̃ p̾rogatiua: ñ ideo corda
quieset̃ duplici semꝑ estuau¬
tia desiderio: qͦ utiep magis
ac magis ⁊ dilatent᷑ in plura.
⁊ ad celsiora sublũtur. u̾bi gͣ¬
cia. cũ fẽs quis fuerit inqua
chidiaconus. aut aliqͥd huiꝰ¬
mͦi: ñ cõtentꝰ uno in tena. plit¬
honores satagit tam in unaꝙͣ
cus eueni̾t: libent̾ uniꝰ p̃feret
ep̃ii dignitatẽ. S nũcͥd sic sa¬
desiderat. Qꝰ forte adepto. rur¬
sũ nescio qͥd altius somnians.
laboriosis itinerib. ⁊ sũptuosĩ
familiaritatib romanũ statu¬
it freqntare palatiũ: q̃stuosã
sͥ qͣsoam ex inde cõꝑans ami¬
li cũ ista ñ possint. u̾tint se ad
aliud ambiendi genꝰ. in quo
nichominꝰ aꝑiunt eam. qͣm
habent dñandi libidinẽ. Nã
cũ p̃sideant urbib ualdẽ po¬
płosis.⁊ totas ut ita dicã patͥ¬
as ꝓpͥe diocesis ambitu circũ¬
cludant: occasione inuenca

Expanded text:
vitae merito, vel pecuniae, sive etiam carnis et sanguinis, quae regnum Dei non possidebunt, praerogativa, non ideo corda quiescunt, duplici semper aestuantia desiderio, quo utique magis ac magis et dilatentur in plura, et ad celsiora sublimentur. Verbi gratia, cum factus quis fuerit in quachidiaconus, aut aliquid hujusmodi, non contentus uno in una, pluhonores satagit, tam in una, quam cus evenerit, libenter unius praeferet episcopi dignitatem. Sed nudesiderat. Quo forte adepto, rursum nescio quid altius somnians, laboriosis itineribus et sumptuosis familiaritatibus Romanum statuit frequentare palatium, quaestuosas sibi quasdam exinde comparans amili cum ista non possunt, vertunt se ad aliud ambiendi genus, in quo nihilominus aperiunt eam, quam habent, dominandi libidinem. Nam cum praesideant urbibus valde populosis, et totas, ut ita dicam, patrias propriae dioecesis ambitu circumcludant; occasione inventa
Abbreviated transcription (Latin):
quale sit. de frat̾na portione pas¬
cẽ ocłos nr̃os. Uuita nr̃a. cedit uo¬
bis in sr̃fluas copias.⁊rĩs ne¬
cessitatib decͥhit᷑: q̃ cq̃daccedit
uanitatib uris. Duo deniq ma¬
la. deuna ꝑdeunt radice cupi¬
ditatis  dũ ⁊ uos nanitando ꝑi¬
tis.⁊ nos spoliando ꝑimicis. Iu¬
m̃ta gͣdiunt᷑ onusta gẽmis: ⁊
nr̃a ñ curatis cru ra nuda ca¬
ligulis : Auuli cathenit¬
le tintinnabula. ⁊ clauate
q̃dam corrigie.
multaq
talia. tam speciosa colorib. qͣm
ponderib p̃ciosa. muloꝵ depen¬
dent ceruicib: fĩaũt laterib
nͨ semicintia miserantes appo¬
nitis: Huc accedit qd̾ hec omĩa
nͥ negociationis studio. nͨ ꝓpͥo
manuũ exercitio uob̾ elaborastis.
s nͨ iure hẽditario possidetis:
nͥ forte ⁊ uos in corde nr̃o dixeri
dent aꝑte causari. adu̾sũ nos:
quib interĩ pro sua uita neces¬
se hũt potiꝰ supplicare. Cetm̾n ĩ
fut᷑o stabũt in magna cõstanci¬
a adu̾sus eos qui se angꝰtiaue¬

Expanded text:
quale sit de fraterna portione pascere oculos vestros. Vita nostra cedit vobis in superfluas copias. Nostris necessitatibus detrahitur, quidquid accedit vanitatibus vestris. Duo denique mala de una prodeunt radice cupiditatis, dum et vos vanitando peritis, et nos spoliando perimitis. Jumenta gradiuntur onusta gemmis, et nostra non curatis crura nuda caligulis. Annuli, catenulae, tintinnabula, et clavatae quaedam corrigiae, multaque talia, tam speciosa coloribus, quam ponderibus pretiosa, mulorum dependent cervicibus: fratrum autem lateribus nec semicinctia miserantes apponitis. Huc accedit, quod haec omnia nec negotiationis studio, nec proprio manuum exercitio vobis elaborastis, sed nec jure haereditario possidetis: nisi forte et vos in corde vestro dixeritdent aperte causari adversum vos, quibus interim pro sua vita necesse habent potius supplicare. Caeterum in futuro stabunt in magna constantia adversus eos qui se angustiave
Abbreviated transcription (Latin):
Ptingit pons iste usq ad clm̃:
ca fiducia. qͣ ñ suã. s illiꝰ glo¬
uiam q̃rit. ꝑꝰtingit usq ad
mediator p̃ces ⁊ uota ppłoꝵ. re¬
portans illis a dõ benedic̃tionẽ
⁊ grãm. Supplicat maiestati
ꝓ excessib de linquentiũ uin¬
dicat in p̾cantes iniuriã di.
Ingis imꝓpat bñficia piecatiᷤ
cõtempnentib potentie seueri¬
tatẽ insinuat. Utrisq tñ nic¬
hilominꝰ placare studet indig¬
nantis furorẽ: nc̃ quidẽ hõun
obtendẽs infirmitatẽ: nẽ diui¬
ne magnitudinẽ pietatis. De¬
niq sute excedat dõ. siue sobriꝰ
sit nob̾: aut dõ semper qͣntũ

Expanded text:
tingit pons iste usque ad Deum ea fiducia, qua non suam, sed illius gloriam quaerit. Pertingit usque ad mediator preces et vota populorum: reportans illis a Deo benedictionem et gratiam. Supplicat majestati pro excessibus delinquentium, vindicat in peccantes injuriam Dei. Ingratis improperat beneficia pietatis, contemnentibus potentiae severitatem insinuat, utrisque tamen nihilominus placare studet indignantis furorem: nunc quidem hominum obtendens infirmitatem, nunc divinae magnitudinem pietatis. Denique sive excedat Deo, sive sobrius sit nobis, aut Deo semper, quantum
Abbreviated transcription (Latin):
cerntt᷑ in scõ: qm infreno. Hoc me
⁊̃ tacente: ⁊ si ñ curra regũ: tñ pe¬
uuria paupum clamat.Sileat li¬
cet fama: s ñ fames. fama qͥdẽ
silet: quia ñ potest mundꝰ odis¬
senos. Nam qͣm arguet mun¬
dus peocatũ: a quo potiꝰ laudat᷑
pcc̃or in desideriis aĩe sue. et in¬
iquus bñdicitur: Clamãt uͦ nu¬
ui. clamant famelici: conq̃runt᷑
⁊ dicut. Dicice pontifices: in freno
quid facit aurũ. Nun quid au¬
tũ a fieno repellit frigꝰ. siue esu¬
riemͦ Nob̾ fitgore ⁊ fame laborã¬

Expanded text:
cernitur in sancto, quam in freno! Hoc me cernitur in sancto, quam in freno! Hoc me etiam tacente, etsi non curia regum, tamen penuria pauperum clamat. Sileat licet fama, sed non fames. Fama quidem silet, quia non potest mundus odisse vos. Nam quomodo arguet mundus peccatum, a quo potius laudatur peccator in desideriis animae suae, et iniquus benedicitur! 7. Clamant vero nudi, clamant famelici, conqueruntur, et dicunt: Dicite, pontifices, in freno quid facit aurum? Nunquid aurum a freno repellit frigus sive esuriem! Nobis frigore et fame misera
Abbreviated transcription (Latin):
mutũ face̾ audeã.iubetq ori ma¬
nũ appon̾e: dicens monachũ.
qͥ ñ habeam iuclicare de ep̃is.
Utinã ⁊ ocłos m̃ claudas: ut nec
cerne̾ possem q̃ contͣ dice̾ ꝓhibes
Magna uͦ p̃fũptio: si onis cũ sĩ
in ip̃m pastorẽ meũ lupas seuis¬
simas. uanitatẽ ⁊ curiositatẽ tr¬
ruere cernens infremuero quo
ad meũ forte balatũ cruentis be¬
stiis a qͦpiam occurrat᷑ ⁊ succur¬
rat᷑ ꝑiuro. Quid facient de me.
qͥ ouuicla stĩ. q̃ ⁊ in ip̃m pastorẽ
ego sileo ne pon̾e tudear in celũ
ueste p̃ciosa. Clamat᷑ aũt specia¬
lit̾ ad feminas: ut erubescat in
se dep̃hendi ep̃c qd̾ in fragiliori
qͦ sexu audteẽit rep̃hendt.aAn
forte nulla timet᷑ confusio. si ego
solus submusitare destero:
Nunqͥd ⁊ si ego ñ loquor: sua
cuiq ñ loqͥt᷑ conscientia: Qrtid
si alius audatior me ñ qͥdem
de apło. utego. ñ de euͣglio. ñ
de ꝓpħa. ñ deniq qipptam ec¬
csesiasticũ. s illud tantũ genti¬

Expanded text:
nutum facere audeam, jubetque ori manum apponere, dicens monachum, qui non habeam judicare de episcopis. Utinam et oculos mihi claudas, ut nec cernere possem, quae contradicere prohibes! Magna vero praesumptio, si ovis cum sim, in ipsum pastorem meum lupas saevissimas, vanitatem et curiositatem, irruere cernens, infremuero, quo ad meum forte balatum cruentis bestiis a quopiam occurratur, et succurratur perituro. Quid facient de me, qui ovicula sum, quae et in ipsum pastorem ego sileo, ne ponere videar in coelum veste pretiosa. Clamatur autem specialiter ad feminas: ut erubescat in se deprehendi episcopus, quod in fragiliori quoque sexu audierit reprehendi. An forte nulla timetur confusio, si ego solus submussitare desiero? Nunquid etsi ego non loquor, sua cuique non loquitur conscientia? Quid si alius audacior me, non quidem de Apostolo, ut ego; non de Evangelio, non de propheta, non denique quidpiam ecclesiasticum, sed illud tantum genti
Abbreviated transcription (Latin):
ma sapientie. Pudeat ⁊ collo cir¬
cũtexere: qd̃ honestius atq
exemplo
circũferant ĩ corꝑe
suo. Muliebria positius ẽẽ nos¬
cunt᷑ in signia: q̃ utiq curiostꝰ
et sumptuosius ille sͥ p̃parare
cõsueuer̃t̃: cogitantes nimirũ q̃
sũt mundi. qͥmͦ placeant uiris.
uerũ tu sacͥdos dĩ altissimi: cu
ex his place̾ gestis: Mundo. an
do. Si mundo: cur sac̾dos ͤ Si do̾ ͭ
cur qͣlis ppłs. talis ⁊ sac̾dos: Nã
si placẽus mũdo qͥd tͥ ꝓdest sa¬

Expanded text:
ma sapientiae. Pudeat et collo cirma sapientiae. Pudeat et collo circumtexere, quod honestius atqueexemplo circumferant in corpore suo. Muliebria potius esse noscuntur insignia, quae utique curiosius et sumptuosius illae sibi praeparare consueverunt, cogitantes nimirum quae sunt mundi, quomodo placeant viris. 5. Verum tu, sacerdos Dei altissimi, cui ex his placere gestis, mundo, an Deo? Si mundo, cur sacerdos? Si Deo, cur qualis populus, talis et sacerdos? Nam si placere vis mundo, quid tibi prodest sa
Abbreviated transcription (Latin):
minist̾ium. Honorificabitis aũ
ñ cultu uestiã. ñ equoꝵ fastu. ñ
amplis edificiis:S ornatis mo
lis sacerdotib uestiũ cultꝰ plurimꝰ.
u̾tutũ aut nullus. aut exiguꝰ.
Quib ego si rememorea illud
aplicũ. ñ inueste p̃ciosaͥ uercor
ne udignent᷑: dũ nimirũ ĩdig¬
uũ ducant ini se assũptã senten¬
tiam. qͣm pͥus inuiliorẽ sexum
⁊ ordinẽ ꝓ latã fuisse recognoue¬
rĩt. Qͣ uͦ ñ eodem utant᷑ medi¬
ci ferro. secandis regib. quo et
pplarib hoĩb. aut capiti fiat ĩ¬
uiria. si ipĩs forp̾icib capilli ex¬
crescentes detondeant᷑: qͥb ⁊ un¬
guiũ fuerĩt resecata suꝑ flua.
At tam̃ si dedignant᷑ pari cũ
muliercłis: ñ qͥdẽ ame. s ab a¬
pło feriri sententia: dedignen¬
t᷑ ⁊ cũ ip̃ĩs cadem in uolui culpa.
De spiciant ia textͥcũ siue pellifi
gulas uocãt manib circũdare
sacratis. et sacrantib trem̃da
mist̾ia. Respuant ⁊ appon̾e pec¬
tori: qd̾ decentius ornat gem¬

Expanded text:
4. Honorificabitis autem non cultu vestium, non equorum fastu, non amplis aedificiis, sed ornatis morllis sacerdotibus vestium cultus plurimus; virtutum aut nullus, aut exignus. Quibus ego si rememorem illud apostolicum, Non in veste pretiosa , vereor ne indignentur, dum nimirum indignum ducant in se assumptam sententiam, quam prius in viliorem sexum et ordinem prolatam fuisse recognoverint. Quasi vero non eodem utantur medici ferro secandis regibus, quo et popularibus hominibus: aut capiti fiat injuria, si ipsis forcipibus capilli excrescentes detondeantur, quibus et unguium fuerint resecata superflua. Attamen si dedignantur pari cum mulierculis, non quidem a me, sed ab Apostolo feriri sententia, dedignentur et cum ipsis eadem involvi culpa. Despiciant jam textricum sive pellificgulas vocant, manibus circumdare sacratis, et sacrantibus tremenda mysteria. Respuant et apponere pectori, quod decentius ornat gem
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ĩmaculatꝰ corã eo si ñ solũ car¬
uero: s ⁊ si obsetuau̾o me ab ĩi¬
quitate mea. Mea dixerĩ: ñ qͥa
facio. s qͥa fustineo. Corpꝰ gesto
mortis. cainẽq peccatii sufficit
intum mͥ. si ñ regnet poc̃m in
meo mortali corꝑe. Sic corpus
c̾mini ñ repurat᷑ nͨͦ esd̾ habicat
in eo pcc̃m: si tñ ñ condelector
si tñ ñ exhibeo m̃bra mea ar
tuno: supplex nimirũ qd̃ ma¬
lũ sentiat. ⁊ nich̾ominꝰ sc̃s. dũ
ñ cõsentiat. Supplex ꝑ ꝑicło.¬

Expanded text:
et immaculatus coram eo, non solum si caret immaculatus coram eo, non solum si caruero, sed et si observavero me ab iniquitate mea. Mea dixerim, non quia facio, sed quia sustineo. Corpus gesto mortis, carnemque peccati: sufficit interim mihi, si non regnet peccatum in meo mortali corpore. Sic corpus crimini non reputatur, nec quod habitat in eo peccatum: si tamen non delector, si tamen non exhibeo membra mea, artuno: supplex nimirum, quod malum sentiat; et nihilominus sanctus, dum non consentiat: supplex pro
Abbreviated transcription (Latin):
facios Uereor neqͥ aliqñ cõtrariꝰ
exstiti matestati: ⁊ nẽ ingͣtus
pietecti inuentar. Qiid enĩ
si cessant manꝰ. ⁊ ñ cesħ pcctꝰ
Quidsi os iam silet. et necdũ
cor qͥescit: Si singłi illicta mo¬
tus animi mei. singła sũt
q̃dam in te ds̃ conuitia: ut¬
puta iracundie motꝰ in man¬
suetudinẽ. inuidie in caritatẽ.
in fiugalitatẽ lucurie. tͣpitudi¬
nis in castitatẽ: ⁊ innumera hi
similia. q̃ de cenoso lacu pruriẽ¬
tis pec̾toris mei. ⁊̃ nc̃ incessant᷑
ebulliuns inundantes ⁊ ĩpin¬
gentes inserenitatẽ p̃fulgen¬
tis uultus tuiᷤ qͥd magnũ feci.
solos cohib̾e artus actus corrl¬
gere: Si has atq huiꝰm̾i quas
toris licet uacans. intꝰ actitare
ñ cesso iniqͥtates obseruaueris.
o dñe quis sustinebit: An forte
lam ñ ago illa. s patior  agun¬
t᷑ qͥdem in me: s a me agunt᷑ si
ñ consentio. Sanc si mei ñ fue¬
rĩt cdñati tunc ĩmaculatus eroͤ

Expanded text:
facio? Vereor ne qui aliquando contrarius facio? Vereor ne qui aliquando contrarius exstiti majestati, et nunc ingratus pietati inveniar. Quid enim si cessant manus, et non cessat pectus? Quid si os jam silet, et necdum cor quiescit? Si singuli illiciti motus animi mei singula sunt quaedam in te, Deus, convicia, utputa iracundiae motus in mansuetudinem, invidiae in charitatem, in frugalitatem luxuriae, turpitudinis in castitatem, et innumera his similia, quae de coenoso lacu prurientis pectoris mei etiam nunc incessanter ebulliunt, inundantes et impingentes in serenitatem praefulgentis vultus tui: quid magnum feci solos cohibere artus, actus corrigere? Si has atque hujusmodi, quas, foris licet vacans, intus actitare non cesso, iniquitates observaveris, o Domine, quis sustinebit? An forte jam non ago illa, sed patior? Aguntur quidem in me, sed a me non aguntur, si non consentio. Sane si mei non fuerint dominata, tunc immaculatus ero,