comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ĩlenitate i¬
ac pacia cordis. tm̃ ĩ corporis lũ.ui.¬
pͣitate ꝓficiet. Quãtoq lẽgius iraꝯ¬
die ppu̾lerit passionẽ. tanto castitatẽ
tenacius obtinebit. Nõ eĩ estus cor¬
laudata bt̃itudo declarat. Btĩmites
qm ip̃i possidebũt t̾ra. Nõ ergo aliter
data. Nec pot̾it quis adu̾sꝯ carnẽ su¬

Expanded text:
lenitate ac patientia cordis, tantum in corporis puritate proficiet, quantoque longius iracundiae propulerit passionem, tanto castitatem tenacius obtinebit. non enim aestus corlaudata beatitudo declarat: beati mites, quoniam ipsi possidebunt terram. non ergo aliter data, nec poterit quis aduersus carnem su
Abbreviated transcription (Latin):
morte morieris. ⁊ eg̾it pm̃a a põco suo.
fec̾it q iudiciũ ⁊ iusticiã. inta uiuet et ñ
nos obstinare ĩ nrĩs diffiitonib ꝑdu¬
rare. s cominat᷑o ex nc̃citate ꝓpõitam
clementi misac̾ce mollire. Qd̾ ne solis
sp̃alit̾ nininitis credet᷑ dñs p̾stitisse. ⁊̃
genalit̾ erga õs eadẽ se ꝑpetuo ẽe factu
quaradu̾sus gentẽ ⁊ adu̾s ꝯregnũ. ut
euellã ⁊ destruã ⁊ disꝑdã illd̾. Si pm̃a¬

Expanded text:
a peccato suo, feceritque iudicium et iustitiam, uita uiuet, non nos obstinate in nostris definitionibus perdurare, sed conminationem ex necessitate propositam clementi miseratione mollire. quod ne solis specialiter Nineuitis crederetur dominus praestitisse, etiam generaliter erga omnes eadem se esse factuquar aduersus gentem et aduersus regnum, ut euellam, et destruam, et disperdamillud. sipa
Abbreviated transcription (Latin):
ne declarat. Ego at testẽ deñ ĩnoco. ĩ
aĩa mea. qd̾ paites uob̾ nõ ueĩ ultrai
chorintũ. statui eĩ hec ip̃m apud me
ut nõ ĩtristicia ueire aduos. Cũ ĩtra¬
turos se domũ loth sodomis ãgłi dene¬
gassẽt. dicentes ad cũ. no ĩtrabumus
sed ĩplarea manebimus cõtmuo eis p̾cibꝰ
conpellũt᷑ statutũ imitare ẜmonẽ. Sicut
scͥptura sb̃iũgit. Et coegit eos loch. et
diu̾terũtad euz. Qui si diu̾suros ad eũ

Expanded text:
go autem testem deum inuoco in animam meam, quod parcens nobis non ueni ultra Corinthum. statui enim hoc ipsum apud me, ut non in tristitia uenirem ad uos. cum intraturos se domum Loth Sodomis angeli denegassent dicentes ad eum: non intrabimus, sed in platea manebimus, continuo eius precibus conpelluntur statutum mutare sermonem, sicut scriptura subiungit: et coegit eos Loth, et deuerterunt ad eum. qui utique si deuersuros ad eum
Abbreviated transcription (Latin):
sũ. ut fac̾em ei. ad ezechiel quoqr. Non
sõtrahere u̾bũ si forte audiant ⁊ ꝯũtat᷑
unusquisq aui a sua mala ⁊ penitebit
me mali qd̾ cogiraui face̾ eis ꝓpt̾ malia¬
amstudioꝵ eoꝵ. quib restimoniis de¬
clarati nõ oport̾e uc ꝑtinacit̾ ĩ nr̃is defi¬
nitõnib hereamꝰ. S rõne eas ac iudi¬
cio tẽpandas sꝑq p̾elegẽda ac p̾fẽnda
ẽẽ meliora. et ad illam que utilior di¬
indicata fu̾it ꝑtẽ sine cũctat᷑ce aliqua

Expanded text:
sum ut facerem ei. ad Ezechiel quoque: noli subtrahere uerbum, si forte audiant et conuertantur unusquisque a uia saa mala: et paenitebit me mali quod cogitaui facere eis propter malitiam studiorum eorum. quibus testimoniis declaratur non oportere ut pertinaciter in nostris. definitionibus haereamus, sed ratione eas ac iudicio temperandas semperque praelegenda ae praeferenda esse meliora et ad iUam quae utilior iudicata fuerit partem
Abbreviated transcription (Latin):
und Reu̾t̾e et dic ezechie regi uide di
dicẽs. Hec dicit dñs deꝯ dauid pr̃is tin
Audiui oronẽ tuã. iudilatͥmas tuas.
Et ecce adiciã suꝑ dies tuos .xu. ãncs
et de manu regis assyrioꝵ lib̾abo te.et
ciuitatẽ hãc ꝓtegã ꝓpt̾ me. et ꝓpt̾ dauid
ẜuũ meũ. Quid eudẽciꝰ ħ testĩonio.
quo miscdie ac pietatis ĩtuitu magis¬
uult dñs suu̾ cassare ẜmone̾. ⁊ ap̾stitu¬
to mortis t̾mino .xu. ãnis uitã p̾cãtis
extende̾. ꝙͣ ꝑ immobłitate decreti si ĩ¬
exorabilis inueiri. Siłr ⁊̾loquit᷑ ad nni¬

Expanded text:
echiae regi Iuda dicens: haec dicit dominus deus Dauid patris tui: audiui orationem tuam, uidi lacrimam tuam: et ecce adiciam super dies tuos quindecim annos: etdemanu regis Assyriorum liberabo te, et ciuitatem hanc protegam propter me, et propter Dauid serum meum. quid euidentius hoc testimonio, quo misericordiae ac pietatis intuitu mauult dominus suam cassare sermonem et a praestituto mortis termino quindecim annis uitam precantis extendere quam per inmobilitatem decreti sui inexorabilis inueniri ? si
Abbreviated transcription (Latin):
ĩdidisse. nͥ ut istis erudiam᷑ exẽplis ĩ def¬
finitonib nris nõ ꝑtinacit᷑ ꝑman̾e. s
eas arbitrio nr̃o debere sb̃ice̾. et ita iudi¬
cuĩ nr̃m ab oĩ legis uĩculo libeꝵ cõẜuare
ut ꝓmptũ sit ad seꝙ̃dũ quoc̾q uacau̾it
salubriore ꝯsilio nec differat aut recuser
ad id qd̾ uciliꝰ discreto salutaris ĩuen̾it
absq ulla cũctatõe trãsire. Et ut ad sb̃¬
limiora ad huc ascẽdamo exẽpla decubẽ¬
tem ĩlecto regẽ ezechiã grauiq egritu¬
dine laborantez exꝑsona dei ysaias pro

Expanded text:
indidiase, nisi ut istis erudiamur exemplis in definitionibus nostris non pertinaciter permanere, sed eas arbitrio nostro debere subicere et ita iudicium nostrum ab omni legis uinculo liberum conseruare, ut promptum sit ad sequendum quocumque uocauerit salubrad id quod utilius discretio salutaris invenerit absque ulla cunctatione transire. Et ut ad sublimiora adhuc ascendamus exempla, decumbentem in lecto regem Ezechiam, gravique aegritudine laborantem, ex persona Dei Isaia
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ illud ꝑfcĩonis imꝑiũ quo dr̃ sine ĩ
idip̃m redire cõcessit siue cu lacte nõ
esca chorintios potans. ĩ ifirmitate
⁊ timore ⁊ tremore multo. apud eos fu¬
isse se dicit. Mĩa at oĩb fc̃s e̾. ut õs fa¬
cet saluos cu dicit. Qui mãducat nõ
manducãtẽ nõ sꝑnat. et qui nõ man¬
ducat manducante nõ uidicet et qui
matrimonio iũgit uͥgiẽ suã b̃n facit. et
qui nõ iũgit meliꝯ facit. Et alibi. Qͥs
in quit ĩfirmat᷑ ⁊ ego nõ ĩ firmor. Quis
scãdalizat᷑ et ego nõ uror. atq hec modo
ne estote iudeis ⁊ gretis ⁊ eccłie xp̃i sicut
⁊ego ꝑ oĩa õib placeo nõ q̃rẽs qd̾ mi¬
chĩucile ẽ. s qd̾ multis nt̃ salui fiãt. uti¬
le eĩ sine dubio sͥ fuerat timotheũ nõ cr¬
cũcide̾ capud nõ rade̾. purificat᷑o uidai¬
cam nõ assumere nudipedalia nõ ex̾ce̾
uota legalia nõ offerre. S facit ħ omĩa¬
sibi utile c̃. s qd̾ multis. Quod ꝙͣuis

Expanded text:
is id ipsum redire concessit, sine cum lacte, non esca Corinthios potans in infirmitate et timore et tremore multo apud eos fuisse se dicit. omnia autem omnibus factus est, ut omnes faceret saluos, cum dicit: qui manducat non manducantem non spernat, et qui non manducat manducantem non iudicet, et: qui matrimonio iungit uirginem suam, bene facit, et qui non iungit, melius facit, et alibi quis, inquit, infirmatur, et ego non infirmor? quia scandaiizatur, et ego non uror? atque hoc modo ne estote ibus placeo, non quaerens quod mihi utile est sed quod multis, ut salui fiant. utile enim sine dubio fuerat Timotheum non circumcidere, caput non radere, purificationem Iudaicam non adsumere, nudipedalia non exercere, uota legalia non offerre: sed facit hasibi utile est, sed quod multis. quod quamnis
Abbreviated transcription (Latin):
res ecclie formidãtes ne ĩ eñ illa irrue¬
zanciũ multitudo. q̃ ita fidẽ xp̃i receꝑat
utad huc ritu cerimoniaꝵ legaliũ ten̾t¬
tur discrimĩ eiꝰ ħac ꝯsilio ac ꝑsuasiõe
succurrũt dicẽtes. uides suꝑ quot nulia

Expanded text:
res Ecclesiae, formidantes ne in eum illa irrueres Ecclesiae, formidantes ne in eum illa irruezantium, multitudo, quae ita fidem Christi receperat ut adhuc ritu caeremoniarum legalium teneretur, discrimini ejus hoc consilio ac persuasione succurrerunt, dicentes: Vides
Abbreviated transcription (Latin):
nis qui sine lege erãt.tãꝙͣ sine lege es¬
sem. cũ sine lege dĩ nõ ẽẽm. s ĩ lege ẽẽ
xp̃i. ut eos qui sine lege erãt lucriface¬
rem. fc̃s sũ infi̾ns ĩfirmus. ut ĩ fmos
lucrifac̾em. oĩb oĩa fc̾s sũ ut õs fac̾e̾m
saluos. quid aliud ostendit ꝙͣ scd̾m in¬
finitate atq mẽsurã eoꝵ qui ĩstitue¬
bant᷑ condescendisse sꝑ ⁊ a ꝑfcĩonis rigo¬
re aͥd relaxasse. nec tenuisse se id qd̾ dis¬
Et ut ħ eade ad tencius ĩ dagantes. si¬
gillatĩ apłicaꝵ uirtutũ ĩsignia replice
ubi fẽs sit uideis sic̃ uideus. ꝑfecto ibi
ubi illam sin̾a ĩtimo corde custodies.
quagalatis denũciau̾at dicẽs. Ecce
ego paulꝰ dico uob̃. qr si circũcidamĩ¬
xpc̾ uob̃ nich̾ ꝓderit. Inthimothei tñ
cutũcisione ĩmagine̾ qd̾ ammõ iuda¬
ice suꝑstit̾onis assũpsit. Et rursus uͥ
fẽs ẽ eis qui sb̾ lege erãt tanꝙͣ sb̃ lege
eẽt. Nempe ibi ubi iacob õsq senio¬

Expanded text:
his qui sine lege erant tamquam sine lege essem, cum sine lege dei non essem sed in lege essem Christi, ut eos qui sine lege erant lucri facerem: factus sum infirmis infirmus, ut infirmos lucri facerem: omnibus omnia factus sum, ut omnes facerem saluos, quid aliud ostendit quam secundum infirmitatem atque mensuram eorum qui instituebantur condescendisse se re aliquid relaxasse, nec tenuisse se id quod disEt ut haec eadem attentius indagantes sigillatim Apostolicarum virtutum insignia replicemubi factus sit Judaeis sicut Judaeus? Profecto ibi, ubi illam sententiam intimo corde custodiens, quam Galatis denuntiaverat, dicens: Ecce ego Paulus dico vobis, quia si circumcidami vobis nihil proderit . In Timothei tamen circumcisione imaginem quodammodo Judaicae superstitionis assumpsit. Et rursus, ubi factus est eis qui sub lege erant tamquam sub lege esset? Nempe ibi, ubi Jacobus omnesque senio
Abbreviated transcription (Latin):
erũt fła sũt. S ambulas. ⁊ ip̃e custodi¬
ens legẽ. et icapro illoꝵ qui sõlege erat
rificari scd̾ legẽ atq ĩ tẽplo mosayco ri¬
tu uota offerre cõpellitur. Queres ⁊̃
bant.tãꝙͣ si ⁊ ip̃e sine lege ẽẽt effc̃s sͤ
Lege matheniensi urbe ubi gentiliui
uigilabat impietas quousꝰ sit predica¬
tõnis ex ordio. p̾t̾iẽs inquit uidi simu¬
lacraur̃a.⁊ arã in qua scͥptũ erat ignoto
deo. Cũq de eoꝵ suꝑstitõne ẜmonẽ fu¬
isset ordicus.tãquã si ⁊ ip̃e absq lege
ĩtulit dicẽs. Qd̾ ergo ignorãtes uos
colitis. hoc ego ãnũcio uob̃. Et post piu¬
ca uelut si diuine legis penitꝰ ess ig¬
naro gẽtilis poete uersum potiꝰ quã
cut quidã ĩ quiẽs ur̃m poetaꝵ dixerũt
os que refutare nõ possẽt testĩonuis fu¬
isset ad g̾ssus. Ita de fłis u̾a ꝯfirmans
sb̃didic dices. Genꝰ ergo cũ simꝰ d̾i nõ
debemꝰ estimare. uiz aut argentũ. aut

Expanded text:
unt falsa sunt, sed ambulas et ipse custodiens legem. et ita pro illorum qui sub lege erant rificari secundum legem atque in templo Moysaico ritu uota offerre conpellitur. quaeres etbant, tamquam et ipse sine lege esset effectus sit ? lege, in Atheniensi urbe, ubi gentilium uigebat inpietas, quo usus sit praedicationis exordio: praeteriens, inquit, uidi simulacra uestra et aram in qua scriptum erat: ignoto deo. cumque de eorum superstitione fuisset orditus, tamquam si et ipse absque lege intulit dicens: quod ergo ignorantes uos colitis, hoc ego adnuntio uobis. et post pauca; uelut si diuinae legis penitus esset ignarus, gentilis poetae uersum potius quam sicut quidam, inquiens, uestrorum poetarum dixerunt: os, quae refutare non possent, testimoniis fuisset aggressus, ita de falsis vera confirmans subdidit, dicens: Genus ergo cum simus Dei, non debemus aestimare auro vel argento a
Abbreviated transcription (Latin):
Ermanus. Huic roni satis arbi¬
tramur ẽẽ contrariũ illd̾ qd̾ uidemꝰ
marreptitiis fieri cũ afflati sp̃ib ĩmũ¬
dis loquutur ⁊ agunt ea q̃ nescuit. Qꝰ¬
modo ergo aĩas eoꝵ sp̃ib ulis nõ ardi

Expanded text:
ERMANVS: Huic rationi satis arbitramur esse contrarium illud quod uidemus in adrepticiis fieri, cum adflati spiritibus inmundis loquuntur et agunt ea quae nesciunt. quomodo ergo animas eorum spiritibus illis non
Abbreviated transcription (Latin):
tiea u̾o sine accuali oĩmodis nõ pot app̃¬
hendi. Gradus eĩ quidã ita ordĩati atq
disticti sũt. ut hũana hũilitas possit ad
sb̃lime conscende̾. Qui si ĩuicẽ sibi ca qͣ
diximꝰ rõne succedãt. põt ad altitudie
pueiri. ad ꝙͣsb̃lato pͥmo gradu nõ põt
trãsuolari. Frustra gͥ ad cõspectũ dĩ ten¬
dit qui uitioꝵ ꝯtagia nõ declinat. sp̃e
tat ĩ corꝑe sb̃̾dito pc̃cis.

Expanded text:
o sine actuali omnimodis non potest adprehendi. gradus enim quidam ita ordinati atque distincti anni, ut humana humilitas possit ad sublime conscendere: qui si inuicem sibi ea qua diximus ratione succedant, potest ad altitudinem perueniri, ad quam sublato primo gradu non potest transuolari. frustra igitur ad conspectum dei tendit qui uitiorum contagia non declinat: spiritus tat in corpore subdito peccatis.
Abbreviated transcription (Latin):
qui tãta adue̾ies ostendebat ei. ut eũ cõpel¬
leret egredi. ꝙͣta referre satis lõgũ ẽ. In quib¬
ni. paulominꝯ fecit eũ excidẽ aꝓposito suo. E¬
piscopiãt postꝙͣ orassẽt eg̾ssi st̃ et nõ dedux
eos nec passum pedis. dicũt cĩ mistri. id ẽ dy¬
acones. gupbã rẽ fecisti ut nõ deduce̾s ep̃os. ip̃e
at dixit eis. Ego ⁊ dñis ep̃is ⁊ õĩ scło mortuꝰ
sum. habeo ẽĩ occulcũ ꝓpõitũ mẽtis mee. et
scit ds cor meũ. qua decã nõ deduxi eos. Expa¬
ues at demõ de cirũuẽtõe hac sb̃ornauit se
ante nouẽ mẽses mortis eiꝰ. et efficit᷑ qͣi in¬
fãs .x. ãnoꝵ minas asinũ portantẽ panes ĩ
audiẽs uocẽ qͣi ĩ fantis. ad apiens hostiũ
et stãs ab intꝯ. dicebat ei. Qs es tu et qͥd
uis ut faciã tͥ. dicit ei. Illius sũ puerulus.
et panes fero p̃p qd̾ cõniuiũ fris ip̃iꝰ ẽ et
crastino satbo illucescẽte nccia ẽ ista obla¬

Expanded text:
Qui tanta adinveniens, ostendebat ei ut eum compelQui tanta adinveniens, ostendebat ei ut eum compelleret egredi, quanta referre satis longum est. In quibuni, paulo minus fecit eum excedere a proposito suo. Episcopi autem postquam orassent egredientes, non deduxit eos nec passum pedis. Dicunt ei ministri, id est diaconi: Superbam rem fecisti, ut non deduceres episcopos. Ipse autem dixit eis: Ego sum; habeo enim occultum propositum mentis meae, et scit Deus cor meum, qua de causa non deduxi eos. Expavens autem daemon de circumventione hac, subornavit se ante novem menses mortis ejus, et efficitur quasi infans novem annorum, minans asinum portantem panes in audiens vocem quasi infantis, aperuit ostium, et stans ab intus, dixit ei: Quis es tu, et quid vis ut faciam tibi? Dicit ei: Illius sum puerulus, et panes fero, propter quod convivium fratris ipsius est, et crastino Sabbato illucescente necessaria est ista obla
Abbreviated transcription (Latin):
xu: eos ãt qui cõu̾sacicũ eo. ĩneĩ. In t̾rogaui
gͦ eos uirtutẽ uiri ostenderũt eĩ mͥ ⁊ cellã
eiꝯ in qͣ hĩtau̾at. s tũc nlls hĩtabat in ea.
ribus. Ille eĩ tũc eã cõstruxit. qn rariores
erat ẜui dĩ qui dicũt᷑ anachorite. id ẽ qui re¬
cedũt ĩ secretõra hemi locei Referebãt gͦhͣ¬
de eo p̾cipue. qr tãtã þabebat pacĩe uͥtut̾e in
cella ut nd̃ mou̾et᷑ a ꝓposito suo: In quibus
illusus ẽ ĩprimis ab eo qui õs illude̾ festi¬
nat et decipit demon. Tedio eĩ quodã opp̾s¬
sus. eg̾ssꝰ est de pͥma cella. et aliam sͥ cõstru¬
et hĩtauit ĩ ea post menses tres seu qͣtuor
ad fuit demõ nocte. tauriam tenes sic̃ carn¬
fex indumẽtũ habẽs. qi militis cõsutũ. ⁊ fa¬
ciebat strepitꝰ de tauria illa ante cellã. adꝙ̃
beatꝰ ait nathanael. Qͥs estu qui talia pre¬
demon dixit ei. ego sũ qui te deilla alia cel
la expuli. et ueĩ ut de hac te effugart̃. Ccg

Expanded text:
i. Interrogavi autem eos virtutem viri. Ostenderunt autem et mihi cellam ejus in qua habitaverat, sed tunc nullus habitabat in ea, ribus. Ille enim eam tunc construxit, quando rariores erant servi Dei, qui dicuntur anachoretae, id est, qui recedunt in secretiora eremi loca. Referebant de eo, praecipue quia tantam habebat patientiae virtutem in cella, ut non moveretur a proposito suo. In quibus illusus in primis ab eo qui omnes illudere festinat et decipit daemone, taedio quodam oppressus, egressus est de prima cella, et aliam construm, habitavit in ea. Post tres ve quadam nocte, tauream 2 tenens sicut carnifex, indumentum habens quasi militis consutum, et faciebat strepitus de taurea illa. Ad quem ait beatus Nathanael: Quis es tuqui talia praedaemon, dixit ei: Ego sum qui de illa alia cella te expuli, et veni ut et de hac te effugarem. Cogn
Abbreviated transcription (Latin):
Et gͥ octo uitia cũ õe hõii genus
pulsent. nõ trumo modo impetũt
cũctos. Inalio nãq sp̃c fornicatõnis lo¬
cũ optinet prĩcipale. in alio sup eqͥtat
furor ĩ alio cenodoxia uedicat tirãnidẽ
ĩ alio arcẽ suꝑbia ten. Et cũ ꝯstet os
ab oĩb inpugnari. diu̾so tñmõ. ⁊ ordĩe

Expanded text:
tur octo uitia cum omne hominum genus pulsent, non tamen uno modo inpetunt cunctos. in alio namque spiritus fornicationis locum obtinet principalem, in alio superequitat furor, ia alio cenodoxia uindicat tyrannidem, in alio arcem superbia tenet. et cum constet omnes ab omnibus inpugnari, diuerso tamen modo et ordine
Abbreviated transcription (Latin):
sadd ꝙ oĩa q̃ a deo nob̾ ĩ ferunt᷑ siue tͥs¬
tia ad p̾sẽs. uł leta uideant᷑. uelut api¬
issimo pre dementissĩoq medico pro
nr̃is utllitatib irregent᷑. Et id cuco e¬
os uelut peclagogis traditos hũiliari.
ut dicedentes ex ħ mũdo. uł purgatõ¬
res ad uitã aliã trãsferãt᷑. uł pena leui¬

Expanded text:
d omnia quae a deo nobis inferuntur, siue tristia ad praesens seu laeta uideantur, uelut a piissimo patre clementissimoque medico pro nostris utilitatibus inrogentur, et idcirco eos uelut paedagogis traditos humiliari, ut discedentes ex hoc mundo uel purgatiores ad uitam aliam transferantur uel poena leui
Abbreviated transcription (Latin):
uelud ꝑmlis data fuisse describitur..
Erudiens scil eos acq custodiẽs. ne
illa disciplina in qͣ natalit̾ fu̾ant ĩsti¬
tuti. quadã obliuione discede̾nt.Na
qr sit hoĩ oĩs scĩa legis abũitio c̾atõnis
infusa. hĩc manifeste ꝓbat᷑. qd̾ man¬
data legis absq lr̃e lectone ante legẽ.
ĩmo ante diluniũ õs scõs obẜuasse
cognoscimꝰ. Quẽad̾m eĩ scire potuit
abel. nec dum lege mandãte. qd̾ de pri¬

Expanded text:
ulis data fuisse describitur, erudiens scilicet eos atque custodiens, ne ab illa disciplina, in qua naturaliter fuerant instituti, quadam oblivione discederent . Nam quia sit hominis omnis scientia legis ab initio creationis infusa, hinc manifeste probatur quod mandata legis absque litterae lectione ante legem, immo ante diluvium, omnes sanctos observasse cognoscimus. Quemadmodum enim scire potuit Abel , nec dum lege mandante, quod
Abbreviated transcription (Latin):
sicũ drũ. ut ceꝑat custodita. nõ utiq ne¬
cessariũ fuiss aliã dari ꝙ̃ lr̃is postea ꝓ¬
mulgauit. Erat eĩ superfluũ. extrin¬
secus offerri remediũ. qd̾ ad huc intrĩ¬
secus igebat insertũ. S qr ħ ut dixi¬
mꝰ penitꝰ corrupta iã fũat lib̾tate u¬
siiq pec̃andi. ułut huiꝰ executrix. aut¬
index. et ut ip̃is scͥpte̾ u̾bis eleqͣr adiu¬
trixad posita ẽ mosaice legis seũ̾a dis¬
trict̃o uelut metu pene p̾sentis nõ peĩ¬
cus bonũ scĩe naturalis extĩgueretur¬

Expanded text:
situm domini ut coeperat custodita, non utique necessarium fuisset aliam dari quam litteris postea promulgauit: erat enim superfluum extrinsecus offerri remedium quod adhuc uigebat insertum. sed quia haec ut diximus penitus corrupta iam fuerat libertate usuque peccandi, uelut huius exsecutor ac uindex et ut ipsis scripturae uerbis eloquar adiutrix adposita est Moysaicae legis seuera districtio, ut uel metu poenae praesentis non penitus bonum scientiae naturalis extinguere
Abbreviated transcription (Latin):
legẽ naturalit̾ fuiss edocto. Quẽad¬
eẽt aĩal discreuiss. nodũ ħ legali dis¬
stinguente mandato. nͥ scĩa natalis fu¬
isset instructus. Un de enoch didicit ã¬
bulare. cũ do̾ nlłam legis illĩatõr ab
aliquo cõsecuto. Ubi sem ⁊ iafet ħ lege¬
rãt curpitudĩe prĩs tui nõ reuelabis
uelarẽt᷑. Un monito abrahã. aspolus
bostum q̃ sibi offerebant᷑. ne retribu¬
tõ laboris sui cõseq̃ret᷑ abstinuit. uł
decimas sac̾idoti melchisedech q̃ mosay¬
ca lege p̃cipiunt᷑ exsoluit. Ende ider
ipẽ abraham. Rn loch trãseuntibus
ac pegnins hũanitatis iura ⁊ abluto
pedum. nec dũ euãgłico poruscãte mã¬
dato suppliat̃ obtulerũt. Unde iob cã¬
tã deuotõ fidĩ. tatã castimonie puri

Expanded text:
edoctus? Quemadesset animal discrevisset, nondum haec legali distinguente mandato, nisi scientia naturali fuisset instructus? Unde Enoch didicit ambulare cum Deo, nullam legis illuminationem ab aliquo consecutus? Ubi Sem et Japhet legerant, Turpitudvelarent ? Unde monitus Abraham spoliis hostium quae sibi offerebantur, ne retributionem laboris sui consequeretur, abstinuit ; vel decimas sacerdoti Melchisedec, quae Mosaica lege praecipiuntur, exsolvit ? Unde idem ipse Abraham, unde Lot , transeuntibus ac peregrinis humanitatis jura et ablutionem pedum, necdum evangelico coruscante mandato, suppliciter obtulerunt? Unde Job tantam devotionem fidei, tantam cast
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ iracũdie uitie uiciũ excere se putãt
Ut qd̾ radicito excidendũ. nõ solũ uicis¬
situdo talionis ⁊ cõcertãdi irritatõ pro¬
hibet᷑. S ⁊̾ furorem u̾b̾antis gemina¬
te iubem᷑ ĩ iurie tolancia mitigare.In¬

Expanded text:
per iracundiae vitium exercere se putant. Ob quod radicitus excidendum, non solum vicissitudo talionis et concertandi irritatio prohibetur, sed etiam furorem verberantis geminatae jubemur injuriae tolerantia mitigare.
Abbreviated transcription (Latin):
On ignoramꝰ ⁊̃aliud demẽcie ge¬
nus. qd̾ sõ colore fucate pacĩe in
uͥgia comorisse. nisi ⁊̃ ĩstigatoriis u̾b̾
ut feriant̾ irritẽt. Cũq uł leui fu̾int
inpulsione ꝯtacti.aliã quoq ꝑtẽ corpo¬
ris ĩgerũt uerberãdã. Quasi ꝑ ħ ꝑfcĩo¬
nẽ mãdati illio impleti᷑ quo dĩ. Si qͥs

Expanded text:
on ignoramus etiam aliud dementiae genus, quod sub colore fucatae patientiae in iurgia conmouisse, nisi etiam instigatoriis uerbis ut feriantur inritent, cumque uel leui fuerint inpulsione contacti, aliam quoque partem corporis ingerunt uerberandam, quasi per hoc perfectionem mandati illius inplet
Abbreviated transcription (Latin):
tuit sp̃c retiñe feruorẽ. ut indum lu¬
bricis cogitat̃oib ac ip̃a quoq or̃onis
intent̾ce tnͣslatꝰ. repente de celestibus
ad t̾rena corrueret. Quis nr̃m ut ceta
mom̃to quo d̾o supplicãs ad sb̃limia e¬
rigit mẽtẽ quodã stuporẽ collapsus

Expanded text:
tuerit retinere fervorem, ut non interdum lubricis cogitationibus ab ipsa quoque orationis intentione translatus repente de coelestibus ad terrena corrueret? Quis nostrum, ut caetera momento quo Deo supplicans ad sublimia erig
Abbreviated transcription (Latin):
uenrã delictoꝵ. Quis ĩ qũã tã exorto
ac uigilãs ẽ ut dũ psalmos dõ canit
nũꝙͣ ab scripte̾ sensu eiꝰ aĩmꝰ abdu¬
catur. Quis tã familiaris deo. tãq
nõ die se gaudeat executum. Q̾ licet
oĩa nõ nłłis qui sũt grauiorib uitiis
ĩuoluti leuia. et abs pcc̃o pene alienͣ
uideant᷑ scientib tñ ꝓfcĩonis bonũ

Expanded text:
Quis unquam tam expertus et vigilans est, ut, dum psalmum Deo canit, nunquam a Scripturae sensu ejus animus abducatur? Quis tam familiaris Deo, tamqueno die se gaudeat exsecutum? Quae licet omnia nonnullis, qui sunt crassioribus vitiis involuti, levia atque a peccato pene aliena videantur, scientibus tamen perfectionis bonum
Abbreviated transcription (Latin):
atq sb̾limis nõ pot̾at ab illa celestithe¬
oria. ĩtetõe t̾reni oꝑis aliq̃n diuelli. de¬
niq cũ se tãtis ac talib dicari fructi¬
b cernet ⁊ eꝯͣrio theorie bonũ corde
pensaret ac uelut ĩuna lance tãtoꝵ
tẽplãtionis apẽde̾t diu examĩe pec¬
toris sui quodãmõ castigato du illũ
hĩc laboꝵ stipendia immesa delcant
illic desid̾ium unitatis ⁊ ĩ seꝑabilis xͥ
societas ⁊̃ ad resolutõ carnis imute
ãxius tñ ꝓclamat ⁊ dicit. Quid eli¬

Expanded text:
atque sublimis, non poterat non ab illa coelesti theoria intentione terreni operis aliquando divelli. Denique cum se tantis ac talibus ditari fructibus cerneret, et econtrario theoriae bonum corde pensaret, ac velut in una lance tantorum ontemplationis appenderet, diu examine pectoris sui quodammodo castigato, dum illum hinc laborum stipendia immensa delectant, illinc desiderium unitatis et inseparabilis Christi societas etiam ad resolutionem carnis invitat, anxiu
Abbreviated transcription (Latin):
egenũ ⁊ paupe a diripiẽtib eũ. Quis
cont̾ens molas ĩiquoꝵ ⁊ de medio den¬
ciũ eoꝵ rapinas extorꝙ̃s ĩ ip̃o ĩt̾cessio¬
nis ope diuune głia maiestatis quie¬
tamente suscipiat. Quis alimonia
pauꝑib sb̾mistrãs aut adueiencui
turbas benuola hũanitate suscipiẽs.
ĩ eo tp̃ris pũcto quo ꝓ nõciratib fr̃m
sollicita mẽte distẽdit᷑ innitͣatẽ suꝑne
beatitudĩs speculet. et cũ psẽtis inte an¬
goribus curisq ꝯcutitur. futĩ scłi sta¬
tum eleuato aterrenis ꝯtagiis corde
ꝓspicias. Un ⁊ bt̃s dauid solũ ħ̃ bonum
hoĩ ẽẽ diffiniẽs. deo iugit̾ ĩ here deside¬
rat dicẽs. Michi ãt ad here deo bonũ ẽ.¬

Expanded text:
egenum et pauperem a diripientibus eum, quis conterens molas iniquorum et de medio dentium eorum rapinas extorquens in ipso intercessionis opere diuinae gloriam maiestatis quieta mente suspiciat ? quis alimoniam pauperibus subministrans aut aduenientium turbas beniuola humanitate suscipiens in eo temporis puncto, quo pro necessitatibus fratrum sollicita mente distenditur, inmensitatem supernae beatitudinis speculetur, et cum praesentis uitae angoribus curisque concutitur. futuri saeculi statum eleuato e terrenis contagiis corde prospiciat? unde beatus Dauid solum hoc bonum homini esse definiens deo iugiter inhaerere desiderat dicens : mihi autem adhaerere deo bonu
Abbreviated transcription (Latin):
sb̃mittit᷑. ac p̃p illos quib ad huc
lacuelut nutricula ub̃ib euãgłias
ad delectato huꝰ potissimũ res illa
nimia piecatis uͥtute ꝯpellit᷑ qua pro
salute fratrum suoꝵ si eẽt possibile ĩ
ultimã anathenatis malũ optasset
ĩcurre. Optarẽ eĩ ĩquit ip̃e ego ana

Expanded text:
submittitur ac propter illos, quibus adhuc lac uelut nutricula uberibus euangelicis ad electionem huius potissimum rei illa nimia pietatis uirtute conpellitur, qua pro salute fratrum suorum, si esset possibile, etiam ultimum anathematis malum optat se incurrere. optabam enim, inquit, ipse ego
Abbreviated transcription (Latin):
rex gesẜit curã nũꝙͣ de fratrũ suscep¬
t̾ce. de loci comuratõe. de celle exrruc¬
t̾ce solucitꝰ aut opẽ aliꝙͣ hũani ꝯcu¬
pierit ad iumiti aut ĩopie stilitate
uerato illã sñia dñice increpatonis
ĩcurrerit ne sollicitis simꝯ sitis aĩe
ĩduamĩ. Deniq ip̃m illũ apłm pau¬

Expanded text:
rerum gesserit curam: numquam de fratrum susceptione, de loci commutatione, de cellulae structione sollicitus, aut opem aliquam humani concupierit adjumenti, aut inopiae sterilitate vexatus illam sententiam Dominicae increpationis incurrerit: Ne solliciti sitis animae induamini ? Denique ipsum illum ap
Abbreviated transcription (Latin):
Quantũ spectat ad uim ẜmonu
qui rõnabilit̾ prudent̾q digesti st̃ hauh
difficile spõsionis nr̃e scrupulus potu¬
isset a nob̾ extrudi nisi illud nos uehe¬
mentissime det̾reret qd̾ ĩfirmiorib qͥbꝰ¬
q ĩ tromitti fortasse ꝑħ uidet᷑ exẽpla oc¬
casio menciendi. si ullo mõ statutas dif

Expanded text:
Quantum spectat ad uim sermonum qui rationabiliter prudenterque digesti sunt, haud difficile sponsionis nostrae scrupulus a nobis potuisset extrudi, nisi illud nos uehementissime deterreret, quod infirmioribus quibusque intromitti per haec uidetur exempla occasio mentiendi, si ullo modo,. pacti fidem
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥa geneseos lecto paulo ante in
mecdiũ dĩ dispensatẽe ꝓlata ẽ. q̃ nos opor¬
cune cõmonuit. ut id qd̾ sꝑ disc̾e cupie¬
bamꝰ. nc̃ possimꝰ cõgrue sciscitari. qͥd ⁊̃
de illis apostatis ãgelis sensiend̾ sit op¬
ramꝰ agnosc̾e̾. qui se cũ filiabus hõim
miscius se dicũt᷑. utrũ hoc possit sp̃alina¬
ture sod̾ litt̾am ꝯuẽire. Ild̃ quoq euã¬
gelii testĩoniũ qd̾ de diabolo paulo ante
audire. qui nã eiꝰ pr̃ ĩtelligendus sit..

Expanded text:
a Geneseos lectio paulo ante in medium dei dispensatione prolata est, quae nos oportune commonuit, ut id quod semper discere cupiebamus nunc possimus congrue sciscitari, quid etiam de illis apostatis angelis sentiendum sit optamus agnoscere, qui se cum filiabus hominum miscuisse dicuntur, utrum hoc possit spiritali naturae secundum litteram conuenire. illud quoque euangelii testimonium quod de diabolo paulo ante  desideramus audire quinam eius pater intellegendus sit.
Abbreviated transcription (Latin):
ete nicħ oꝑantes s curiose agẽtes.
usꝙͣ eos qui dediti ẽẽ opi nolunt
uno tm̃ morbo corruptos ꝓnũciare
tos eos appellat. nec sod tradit̾o ãbu¬
lare ꝙͣ acceperũt ab eo. Inquietos ẽẽ¬

Expanded text:
iete, nihil operantes, sed curiose agentes. Nusquam eos qui dediti esse operi nolunt, uno tantum morbo corruptos pronuntiare tos eos appellat, nec secundum traditionem ambulare quam acceperant ab eo; inquietos e
Abbreviated transcription (Latin):
A illis eĩ passionib ⁊̃ ipe tẽptari.
debuit. incorruptã imaginẽ dei ac
siłitudĩe possidẽs. inquib ⁊ adam
tẽptatus ẽ. cum ad huc in illa ĩuiolat᷑
di imagine ꝑcluraret. ħ ẽ castrimarg¬
ia. cenodoxia suꝑbia. nõ ĩ quib post
pͥuaricat᷑o mãdati imagine di ac siłitu¬
dĩe uolata suoiã uitio de uolutꝯ ĩ uol¬
uit᷑. C astrimargia nãq ẽ qͣ int̾dã lig¬
n p̾sumit elulĩ. Cenodoxia quadr̃
apperient᷑ ocłi ur̃i. Supbia quad̾r.eri
tis sic̃ dii. scientes bonũ ⁊ malũ. In his
ergo trib uitiis ⁊̃ dñm saluator ẽ legi¬
mꝯ fuisse tẽpratũ. Castrimargia cum
dr ei adiatolo. Die ut lapides isti pan¬
es fiant. cenodoxia. siflliꝰ dĩ es mite
te deor sũ. Suꝑbia cũ ostendẽs illis oĩa
regna mũdi. ⁊ eor głiam dic̾. Hec oĩa tͥ

Expanded text:
temptari debuit incorruptam imaginem dei ac similitudinem possidens, in quibus et Adam temptatus est, cum adhuc in illa inuiolata dei imagine perduraret, hoc est gastrimargia, cenodoxia, superbia, non in quibus post praeuaricationem mandati imagine dei ac similitudine uiolata suo iam uitio deuolutus inuoluitur. gastrimargia namque est qua interdicti ligni praesumit edulium, eenodoxia qua dicitur: aperientur oculi uestri, superbia qua dicitur: eritis sicut dii, scientes bonum et malum. iergo tribus vitiis etiam Dominum salvatorem legimus fuisse tentatum. Gastrimargia, cum dicitur ei a diabolo, Dic ut lapides isti panes fiant; cenodoxia, Si Filius Dei es, mitte te deorsum; superbia, cum ostendens illi omnia regna mundi et eorum gloriam, dicit: Haec o
Abbreviated transcription (Latin):
hic pͥmus ad resurrecto ⁊ uitã. ꝑillu
hoim lib̾at᷑. Ille de rudi atq intacta fin¬
git᷑ t̾ra. hic de maria u̾gine procreatur
Huiusmoĩ ergo ut suscipe eñ tẽptatt̾es
oportuit. Ita excelere ncͣciu nõ fuit.
Nec eĩ qui castrimargiã iue̾at. pot̾at
fornicat̾ce tẽptari. qͥ ex illius hũndan¬
cia ac radice ꝓceclit. qua nec ille quide
pͥmus adã fuiss elesi ehusus. iusi ante
genitde ciꝰ passione deceptus illecebs
diaboli recepisset. Et ob hec filius dei ñ
absolute ĩcarne pẽci ueĩsse d̃. s ĩ siłitu

Expanded text:
ic primus ad resurrectionem et uitam. per illum hominum liberatur. ille de rudi atque intacta fingitur terra, hic de Maria uirgine procreatur. huius ergo ut suscipere eum temptationes oportuit, ita excedere necessarium non fuit. nec enim qui gastrimargiam uicerat poteratfornicatione tentari, quae ex illius abundantia ac radice procedit, qua ne ille quidem primus Adam fuisset elisus, nisi ante generatricem ejus passionem deceptus illecebris diaboli recepisset. Et ob hoc Filius Dei non absolute in carne peccati venisse dicitu
Abbreviated transcription (Latin):
De .ui. uitõr cõcordia ⁊ duoꝵ ab eis dis¬
De origine ⁊ qͣlitate uniꝰ cuiꝰq uicii ĩ
quo solo sit utilis cenodoxia. cap̃.xii.¬
De uaria obpugnatoe oĩmuitor.xiii.
De instituendo adu̾sum uitia cercamĩe
Hich nos posse ad u̾sũ uitia sñ auxilio
di.nec dełe̾ nos ĩ eoꝵ extolli uictoria. ꝓu.¬
De significatte .uii. gẽciũ qͣꝵ isrł accep̃

Expanded text:
De sex uitiorum concordia et duorum ab eis disDe origine et qualitate uniuscuiusque uitii. In quo sit utilis cenodoxia. De naria obpngnatione omnium uitioram. De instituendo aduersum uitia certamine hil nos posse aduersus uitia sine auxilio dei nec debere nos in eorum extolli uictoria. De significatione septem gentiu
Abbreviated transcription (Latin):
ios qui erãt in firmi. ne otio dissolu¬
ti inquietudini ⁊ curiositati opam
darẽt: it a hos qui sani sũt p̾monet
ut hũanitate quã bonis acmalis ĩ¬
ꝑtire dnũi p̾cepto iubemur. si forte ꝗdã
praui ad sanã doctrinã dodtsanã cõu̾¬
ti nolu̾int nõ ab scĩdãt ab eis s b̃nfa¬
ce ⁊ fouere eos tam ꝯsolaconis ⁊ corr¬
eptonis ẜmone. ꝙͣ b̃nficiis solitis et
hũ anitate nõ desinant

Expanded text:
los qui erant infirmi, ne otio dissolulos qui erant infirmi, ne otio dissoluti inquietudini et curiositati operam darent, ita hos qui sani sunt praemonet, ut humanitatem, quam bonis ac malis inpertire domini praecepto iubemur, si forte quidam praui ad sanam doctrinam conuerti noluerint, non abscidant ab eis, sed bene facere et fouere eos tam consolationis et correptionis sermone quam beneficiis solitis et humanitate non desinant
Abbreviated transcription (Latin):
tãtoꝵ: congruã nũc emendatte
conferre festinat. Et illa apłica qua
usus fũat paulo ante deposita potesta¬
te itex ad iuscea pii pr̃is uł clemẽtis
reũtit᷑ medici. ⁊ uelut filiis susceptis¬
q suis. cõsilio salubri ĩ fert remedia sa¬
nitatis dicẽs. his ãt qui huiusmodi
cio oꝑantes panẽ suũ mãducẽt. Cãs
tantor ulceꝵ q̃ de radice otiositatis e¬
mergũt. ĩmo opõnis salutari p̃cepto
curauit. Ut pitissim ꝯ medicor. cetas
quoq ualitudĩes malas eodẽ cespi¬
te pullulãtes. sciẽs ꝓtinus extĩguen¬
das. origine morbi pͥncipalis exemp
catissimꝰ ut ꝓuidus medicus nõ
solũ ĩ firmantũ cupit mederi uulnbꝰ
s ⁊ sanis quibus eoꝵ possit ppetuai
sospitas custodiri siłr cõgruencia p̾¬
cepta cõmẽdat dicẽs. uos ãt nolite
deficẽ benefaciẽtes. Qͥ nos .i. qͥ uias
nr̃as sectantes exep̃la uob̃ tradita. o¬
pis mutatc̃e ꝯpletis: ac nequaꝙͣ eoꝵ
desidiã ĩerciãq sectamini. Nolite de¬

Expanded text:
tantorum congruam nunc emendationem conferre festinat, et illa apostolica, qua usus fuerat paulo ante, deposita potestate, iterum ad viscera pii patris vel clementis revertitur medici, et velut filiis susceptisque suis consilio salubri infert remedia sanitatis, dicens: His autem, qui ejusmodi tio operantes panem suum manducent causas tantorum ulcerum, quae de radice otiositatis emergunt, uno operationis salutari praecepto curauit ut ^ peritissimus medicorum, ceteras quoque ualitudines malas eodem cespite pullulantes sciens protinus extinguendas origine morbi principalis exempta. cacissimus ac prouidus medicus non solum infirmantum cupit mederi uulneribus, sed etiam sanis, quibus eorum possit perpetua sospitas custodiri, similiter congruentia praecepta commendat dicens: uos autem nolite deficere bene facientes. qui nos, id est uias nostras sectantes exempla uobis tradita operis imitatione conpletis ac nequaquam eorum desidiam inertiamque sectamini, nolite de
Abbreviated transcription (Latin):
fectaq uurturũ: ꝙͣ ĩ ꝓuerbiis mulei
uia sapies q̃ forcitudie ⁊ dechore ⁊ dis¬
ta ẽ. uł sibi ułuiro suo fecisse descrior¬
ĩduta ẽ. et lecata ẽ ĩ dieb nouissimis.
De hec ociositatis uicio: rursus idem
salomõ ita comemorat. Uie nich opl

Expanded text:
fectaque uirtutum, quam in Prouerbiis mulier illa sapiens, quae fortitudine et decore induta est, uel sibi uel uiro suo fecisse descriinduta est, et laetata est in diebus novissimis . De hoc inertiae morbo rursus idem Salomon ita commemorat: Viae nihil
Abbreviated transcription (Latin):
Exurge. exurge ihrłm ĩ duerẽ uesti¬
mẽtis głie tue: quisqͥs somno otii ul
accidie suꝑato. nõ ĩ dustrio oꝑis sui
labore. s ĩertie pãnis oꝑiri maluerit.
quos absçidẽs de ꝑfc̃a plenitudĩe et
corꝑe scͥpt᷑aꝵ nõ uestimẽtũ glie nee
decoris s ignominiosũ excusatonis

Expanded text:
exsurge exsurge, Hierusalem, induere uestimentis gloriae tuae, quisque somno otii uel acediae superatus non industriae suae labore, sed inertiae pannis operiri maluerit, quos abscidens de perfecta plenitudine et corpore scripturarum non uestimentum gloriae nec decoris, sed ignominiosum excusat
Abbreviated transcription (Latin):
tand eũ. ⁊ ħ tale qd ĩtulit dicẽs . xix.¬
nĩa ostẽdi uob̃. qi sic labor antes
Oporcet susciꝑe ĩ firmos. scil uł
sũptuq oꝑis sudore q̃sito. ⁊ nõ de ha¬
bundãcie Qfto cumulo. seu reposita p̾¬
cunia. s ne de aliena quidẽ largitatẽ
ac sb̃a eos refice̾ festinemꝰ. Et hac¬
dix .i. dñs iħs. beatius ẽ magis dare
ꝙ accipe. hec ẽ imptientis beatior largi¬
tas. quã accipiẽtis penuria. q̃ nõ de pec¬
cunia ꝑ ĩfidelitatẽ uł diffidẽciã reẜua¬
ta. nec de recõditis auaricie thesauris
impendit᷑. s q̃ de fructu opis ꝓprii et
pio sudore profert᷑. Et id circo beatiꝯ
cepit hic qui tribuit hat pauptate. Ni

Expanded text:
a et hic tale quid intulit, dicens: Omnia ostendi vobis, quia sic laborantes oportet suscipere infirmos; scilicet sumptuque operis sudore quaesito, et non de abundantiae cumulo, seu reposita pecunia, sed ne de aliena quidem largitate ac substantia eos reficere festinemus. Cdominus Iesus: beatius est magis dare quam accipere. haec est inpertientis beatior largitas quam accipientis penuria, quae non de pecunia per infidelitatem uel diffidentiam reseruata nec de reconditis auaritiae thesauris inpenditur, sed quae de fructu operis proprii et pio sudore profertur. et idcirco beatiusllius qui accipit hic qui tribuit habeat paupertatem, ni
Abbreviated transcription (Latin):
ĩquid diuites sc̃i estis ĩ illo. in oĩu̾bo.
De q̃ otiosi pauptate alibi quoq ita
describitur. Et uestiet᷑ cõscissa ⁊ pan¬
nosa tunica. oĩs somniculosꝰ. sinei
dubio eĩ nõ m̃ebit indui illo forrup¬
tonis uestim̃to. de quo apłs p̾cipit. ĩ¬

Expanded text:
inquit, diuites facti estis in illo, in omni uerbo m otiosi paupertate alibi quoque ita describitur: et uestietur conscissa et pannosa omnis somniculosus. sine dubio enim non merebitur illo incorruptionis uestimento ornari, de quo apost
Abbreviated transcription (Latin):
duplici grã decoratꝰ. qd̾ ⁊ ꝑfectã nu¬
ditatẽ xp̃i uniu̾sar reꝵ suaꝵ abiect᷑oe
possideat. ⁊ munificẽciã diuitis labo¬
re suo exibeat ⁊ affectu. hic quidẽ ho¬
noras de suis iustis laborib deũ. et
delibãs ei de fruccib iusticie sue.ille
n̾o otii torpore et ĩ ercia resolumo. indig¬

Expanded text:
a decoratus, quod et perfectam nuditatem Christi uniuersarum rerum suarum abiectione possideat et munificentiam diuitis labore suo exhibeat et affectu, hic quidem honorans deum de suis iustis laboribus et delibans ei de fructibus iustitiae suae: ille uero otii torpore et inertia resolutus indig
Abbreviated transcription (Latin):
mare ac ꝑfc̾e nob̃ relĩq̃re puritatis ex¬
empla. Et quidẽ cũ ipo̾r fons ĩ uiolab¬
ilis scĩtatis ad optinendã eã se cessiõis
adiutorio ac solitudĩs Bnficio extrin¬
secꝰ nõ ege̾t. Nõ eĩ pot̾at ullis turba¬
⁊ sordib puritatis plenitudo macła¬
ri nec ꝯtaminari huano cõsorto qui
uniu̾sa poltuta mũdat. atq sc̃ificat se¬
cessit tn ĩmõtẽ solus orare. ꝑ ħ scilioet
nos ĩstruens suc se cessionis exẽplo:
ut si ĩtpellare nos quoq uolu̾imꝰ deũ
puro ⁊ ĩtegro cordis affectu. ab oi in¬
quietudĩe ⁊ ꝯfusione curbaꝵ siłr se ce¬
damꝰ. ut ĩħ̾ corpe comorãtes. idsiłicu¬

Expanded text:
mare ac perfectae nobis relinquere puritatis exempla, et quidem cum ipse fons inuiolabilis sanctitatis ad obtinendam eam secessionis adiutorio ac solitudinis beneficio extrinsecus non egeret non enim poterat ullis turbarum sordibus puritatis plenitudo maculari nec contaminari humano consortio qui uniuersa polluta emundat atque sanctificat, secessit tamen in monte solus orare, per hoc scilicet nos instruens suae secessionis exemplo, ut si interpellare nos quoque uoluerimus deum puro et integro cordis affectu, ab omni inquietudine et confusione turbarum similiter secedamus, ut in hoc corpore conmorantes ad similitu
Abbreviated transcription (Latin):
tudĩs mõte. Quilib̾ ab oim trenar co¬
gitatõneñ ac ꝑturbatonũ ircumustu
et acuctor uitior pmirtione secretus
fide pĩssima ac uͥtutũ eminẽcia sb̃limatꝰ
głia uultus eiꝰ ⁊ claritatis reuelat i¬
maginẽ his qui m̾ent᷑ cũ mũdis aĩe uͥ

Expanded text:
tudinis monte, qui liber ab omnium terrenarum cogitationum ac perturbationum tumultu et a cunctorum uitiorum permixtione secretus, fide purissima ac uirtutum eminentia sublimatus, gloriam uultus eius et claritatis reuelat imaginem his qui merentur eum mundis animae
Abbreviated transcription (Latin):
et ĩmaiestatis sue głieuelentẽ int̾ns
obtutib aĩe puideri. Nõ eĩ poterit in¬
tueri ih̃m ueĩentẽ ĩ regno suo. qui ad¬
ħue sb̃ illa quodã mo iudaica in finita¬
te detenti no qͥunt dic̾e cũ apło. Et su

Expanded text:
estatis snaa gloria uenientem internis obtutibus animae peruideri. non enim poterunt intneri Iesum nenientem in regno suo, qui adhuc sub illa quodammodo Iudaica infirmitate detenti non queunt dicere cam apostolo: et si
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥ ergo nec sb̃ grã ẽ. qr nequaꝙͣ ad
dñce doctrine culm̃ ascendit. nec sb̃
data nõ suscipit. ħͥ duplici pcc̃oꝵ oppres¬
sus impio. ob hoc solum gr̃a ꝑcepisse
xͥ se credit. ut ꝑ noxiã libertate ab eo
fieret alienꝰ. In illd̾ ĩ sidens qd̾ apłs
petrus ne ĩcurramꝰ denũciat. Qua¬
si lib̾i ĩ quit agite. et nõ qi uelamen
hẽntes malicie lib̾tatẽ. Bt̃s quoq a¬
płs paulꝰ. uos eĩ inquit in libertate
nocati estis fr̃es. idem ut absoluti sci¬

Expanded text:
qui ergo nec sub gratia est, quia nequaquam dominicae doctrinae culmen ascendit, nec sub data non suscepit, hic duplici peccatorum oppressus imperio ob hoc solum gratiam Christi percepisse se credit, ut per noxiam libertatem ab eo fieret alienus, in illud incidens quod apostolus Petrus ne incurramus denuntiat: quasi liberi, inquit, agite, et non quasi uelamentum habentes malitiae libertatem. beatus quoque apostolus Paulus uos enim, inquit, in libertatem uocati estis, fratres, id est ut absoluti si
Abbreviated transcription (Latin):
quies sp̃c ẽ. uͥ at sp̃c dñi ibi lib̾tas. Q̾¬
hi qui exꝑtisũt sapuit exprim̾e. atq
elucidare potuerint. unũ scio aꝑtissie̾
illũ ⁊̃ sñ expositõe cuiusꝙͣ oĩb resera

Expanded text:
ibi libertas . Quhi qui experti sunt sapiunt, exprimere atque elucidare potuerim: unum scio apertissime illum etiam sine expositione cujusquam omnibus reserar
Abbreviated transcription (Latin):
glice plenitudini sb̃iectꝰ ẽẽ nolu̾it nõ
ignoret se ꝙͣuis baptizatꝰ sͥ uideatur
ac monachus nd ẽẽ sb̃ gr̃a: sed legis ad¬
huc uĩcłis p̾peditum poc̃i pond̾e̾ pregra¬
nari. Propositũ nãq ẽ eiꝯ qui õs aqbꝰ¬

Expanded text:
gelicae plenitudini subiectus esse noluerit, non ignoret se, quamuis baptizatus sibi uideatur ac monachus, non esse sub gratia, sed legis adhuc uinculis praepeditum peccati pondere praegrauari. propositum namque est eius, qui omnes a
Abbreviated transcription (Latin):
probatõnis duplex cã ẽ. pͥma ut
paulisꝑ a dño derelicti.⁊ mẽtis nr̃e in¬
furmitatẽ hũ̾ilit̾ intuentes suꝑ p̾cedẽ¬
te puritate cordis q̃ nob̾ illiꝰ uisitati¬
one donata nlłatenꝯ extollamur ꝓ¬
bantesq nos ab eodẽ derelictos. gem̃i

Expanded text:
probationis duplex causa est. prima, ut paulisper a domino derelicti et mentis nostrae infirmitatem humiliter intuentes super praecedente puritate cordis, quae nobis est illius uisitatione donata, nullatenus extollamur, probantesque nos ab eodem derelictos gemi
Abbreviated transcription (Latin):
si quidẽ cenobioꝵ expta orientalr¬
um maxĩeq egypt̃oꝵ uolẽs ĩstituta
tibus. satis abundeq nõ mõ tutis ser¬
mo.s ⁊̃sola uita sufficiat ad exẽplum
me queq elinguẽ ⁊ pauꝑemẜmone
atq scĩa. ut aliquid ad explementum
tui desiderii de inopia sensus mei con¬
ferã poscis. p̾apisq ut ĩsticida moas¬
t̾ioꝵ que ꝑ egyptũ ac palestinã custo¬
dixi conspeximus. ita ut ibi nob̃ apri¬
bus tradita sũt. ꝙͣuis imꝑito digerã
stilo. nõ leporẽ ẜmonis ĩquirẽs inqͦ
ip̃e ad prime es eruditus. s scõꝵ sim¬
plicem uitã simplici ẜmone frĩbus
innouello mõasterio tuo cupies ex¬
planari. Cui rei ꝙͣtũ me pius ardor
desiderii tui ꝓuocat obedire: tm̃ młtipli¬
ces estuũ moles uolentẽ obtẽpare de¬
terrent. Primũq nite mee ita equi¬
pant m̾ita. ut confidã me res tã ard¬
uas tã obscuras. tã sc̃as. digne nõ¬
posse aĩo ac mente ꝯplecti. Scdd̾. qd̃

Expanded text:
siquidem coenobiorum experti Orientalium maximeque Aegyptiorum uolens instituta  quaerentibus satis abundeque non modo tuus sermo, sed etiam sola uita sufficiat ad exemplum, me quoque elinguem et pauperem sermone atque scientia, ut aliquid ad explementum tui desiderii de inopia sensus mei conferam, poscis praecipisque ut instituta monasteriorum, quae per Aegyptum ac Palaestinam custodiri conspeximus, ita ut ibi nobis a patribus tradita sunt quamuis inperito digeram stilo, non leporem sermonis inquirens, in quo ipse adprime es eruditus, sed sanctorum simplicem uitam simplici sermone fratribus in nouello monasterio tuo cupiens explanari. cui rei quantum me pius ardor desiderii tui prouocat oboedire, tantum multiplices aestuum moles uolentem obtemperare deterrent. primum quia nec uitae meae ita aequiperant merita, ut confidam me res tam arduas, tam obscuras, tam sanctas digne posse animo ac mente conplecti. secundo quod
Abbreviated transcription (Latin):
se. neq post eũ surrecturus ẽẽ dicatͦ
Illd̾ magnificum dño tẽplum extru¬
ere cupientẽ alienigene regis tyri
auxilium poposcisse. Qͥ misso ad se
iram filio mulieris uidue.quicquid
mini uł insacris uasis moliebat᷑. mĩs¬
tio eiꝰ ac dispositione ꝑfecit. Si ergo
ille inuu̾sis regnus t̾re sb̃limior prin¬
cipatus ⁊ isrłitici gen̾is nobłior eycel¬
lencõrq ꝓgemes. illaq sapĩa diuin̾i¬
tus ĩspirat᷑a. que cũctor orientaliu¬
et egypt̾oꝵ disciplinas ⁊ ĩstituta suꝑ¬
abat nequaꝙͣ paupis atq alienige¬
ne uiri consilium dedignatꝰ. recte ⁊̃
tu his eruditus exemplis btissime pa¬
pa castor.ueꝵ ac rõnabile deo tẽplu
nõ lapidibus insensibilib s sc̃oꝵ i¬

Expanded text:
e neque post eum surrecturus esse dicatur, illud magnificum domino templum exstruere cupientem alienigenae regis Tyri auxilium poposcisse. qui misso ad se Hyram filio mulieris uiduae, quidquid mini uel in sacris uasibus moliebatur, ministerio eius ac dispositione perfecit. si ergo ille uniuersis regnis terrae sublimior principatus et Israhelitici generis nobilior excellentiorque progenies illaque sapientia diuinitus inspirata, quet Aegyptiorum disciplinas et instituta superabat, nequaquam pauperis atque alienigenae uiri consilium dedignatur, recte etiam tu his eruditus exemplis, beatissime papa Castor, uerum ac rationabile deo templum non lapidibus insensibilibus, sed
Abbreviated transcription (Latin):
tibile. s et̾nũ acq ĩ expugnabile edi¬
ficare disponẽs. nasa ⁊ p̃ciosissima i
cupiẽs consecrare. nõ multo auri me¬
tallo argentiue cõflata. que post rex
babiloniꝰ capta concubinaꝵ suaꝵ
ac prscipũ deputet uoluptati. S aĩa¬
bus scĩs que in nocencie iusticieq
et castitatis ĩtegritate fulgentes. re¬
gem xp̃m in semet ip̃is circumferãt
pauꝑrimũ ad coũionẽ tanti oꝑis d

Expanded text:
ernum atque inexpugnabile aedificare disponens, uasa etiam pretiosissima domino cupiens consecrare non muto auri metallo argentin conflata, quae post rex Babylonius capta concubinarum suarum ac principum deputet uoluptati, sed animabus sanctis, quae innocentiae, iustitiae et castitatis integritate fulgentes regem Christum in semet ipsis circumferant pauperrimum ad communionem tan
Abbreviated transcription (Latin):
blintꝰ nobis iuuante deo li¬
ber iste ꝓcudit᷑. Rã post qͣtu¬
or libellos qui suꝑ institutis
monastĩoꝵ digesti st̃. nc̃ ar¬
ripe conluctato adu̾sꝰ octo prĩcipa¬
la uicia. urĩs or̃onib dño cõfortãte¬

Expanded text:
intus nobis iuuante deo liber iste procuditur. nam post quattuor libellos, qui super institutis monasteriorum digesti sunt, nunc arripere conluctationem aduersus octo principalia uitia ues