comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tatemq ouium semꝑ inpugnare
uon cessant. Sedtales recte noͣmi¬
nantur dispumantes suas con¬
fusiones: qui instar tumentium
undarum quantũm altius se su¬
perbientes actollunt. tanto ãpliꝰ
confusi quasi inspumas leuissi¬
mas dissoluunt᷑ et pereunt. Side¬
ra errantia: quib ꝓcella tenebra¬
rum inȩternum reseruata ẽ. Side¬
ra erantia quȩ sunt septem. nũꝗͣ
in eodem loco ubi pridie fuerãt.
modo adinfima zone brumalis
descendunt: modo adalta zone
solstitialis ascendunt modo me¬
diam zone equinotialis lineam
repetunt. Sic nimirum sic sunt
heretici. qui lucem ueritatis ꝓmit¬
tentes. numquã in eodem statu
docendi ꝑdurant. Sed modo sic
modo sic. doctrinam suam infor¬
mantes. Ipsiutiq quã sit contẽp¬
nenda lucis ostentatio quãpolli¬
cent᷑. insinuant. Et quidem inter
planetas. idẽ. errantia sidera.
notissima sunt. sol. luna. lucifer
qui et uesper: quȩ ñ nunquã in bo¬
no accipiuntur. Cum sol dñs.

Expanded text:
tatemque obicum semper impugnare tatemque obicum semper impugnare non cessant. Sed tales recte dicuntur despumantes suas confusiones, quia, instar tumentium undarum, quanto altius se superbientes attollunt, tanto amplius confusi, quasi in spumas levissimas dissolvuntur et pereunt. Sidera errantia, quibus procella tenebrarum in aeternum servata est. Sidera errantia, quae sunt septem, nunquam in eodem loco ubi pridie fecerant, modo ad infima zonae brumalis descendunt, modo ad alta zonae solstitialis ascendunt, modo mediam zonae aequinoctialis lineam repetunt. Sic nimirum, sic sunt haeretici, qui lucem veritatis promittentes nunquam in eodem statu docendi perdurant; sed modo sic, modo sic, doctrinam suam informantes, ipsi utique quam sit contemnenda lucis ostentatio quam pollicentur insinuant. Et quidem inter planetas, id est errantia sidera, notissima sunt, luna, lucifer, qui et vesper. Quae nonnunquam in bono accipiuntur, cum sol Dominus,
Abbreviated transcription (Latin):
putas illum mereri penarum.
qui uel ꝑu̾se agendo. uel alios ꝑ¬
uertendo. pessimos fructus at¬
tulit Nec mirum sunfructuose
et bis mortue dicantur ẽẽ arbo¬
res. que eradicate ẽẽ ꝓbantur.
De scĩs enim dicit᷑. Incaritate
radicati. et fundati. Qui uero
asoliditate caritatis se eradica¬
re nontiment: merito siquid
boni fructus habere uidentur
ammittunt. Merito tales autũp
desperata eorum salus ostendat᷑
auctunni enim tempore ñ solũ
poma nulla nassci s etiam ea
que naca erant.matura solent
decidere. Cuius uidelicet tempo¬
ris estiui simulant᷑. hi qui et fruc¬
tus fidei ferre ipsi negligunt. et
ea quȩ fideles quoslibet facere
bona conspiciunt. exstirpare atq
incaduca student negotia con¬
uertere. Fluctus ferimaris dispu¬
mantes suas confusiones. fluctꝰ
feri marisunt ꝑuersi doctores. qͥd̃
et insemet ipsis inquieq. sẽꝑtumi¬
di.tenebrosi.et amari sunt: Et pa¬
cem eccłe quasi stabilitatem firmi¬

Expanded text:
putas illum mereri poenarum, putas illum mereri poenarum, qui vel perverse agendo, vel alios pervertendo pessimos fructus attulit? Nec mirum, si infructuosae et bis mortuae dicantur esse arbores, quae eradicatae esse probantur. De sanctis enim dicitur: In charitate radicati, et fundati . Qui vero a charitatis soliditate se eradicare non timent, merito si quid boni fructus habere videntur, admittunt. Merito tales autumnat desperata eorum salus ostendatur. Autumni enim tempore non solum poma nulla nasci; sed etiam ea quae nata erant matura solent decidere. Cui videlicet tempori assimilantur hi qui et fructus fidei ferre ipsi negligunt, et ea quae fideles quoslibet facere bona conspiciunt exstirpare atque in caduca student negotia convertere. Fluctus feri maris despumantes suas confusiones. Fluctus feri maris sunt perversi doctores, qui et in semetipsis inquieti semper, tumidi, tenebrosi et amari sunt, et pacem Ecclesiae quasi stabilitatem firmi
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum scelus: quod oꝑatorẽ sui
contaminat. Et ideo hereticos
quos arguit maculas appellai
quia ñ solum incomessationibꝰ
et ebrietatib suis siue carnalibꝰ
seu sꝑitalibꝰ pereunt ipsi s et
alios ꝑdunt et inquinant. Nubcĩ
mes qui conuersationẽ habẽtes
icelis miraculis choruscant. et
fluunt sermonibꝰ. De quibus do
dicit᷑. Et ueritas tua usq ad nu-¬
bes S nubes sunt sine aqua he¬
retici qui posuerunt incelum
ossuum. ꝑuerba suꝑbie. s aqua
sapientie audientium corda nõ
irrigant:. quȩ auentis circum¬
feruntur: quia ad suggestionẽ
spũum inuisibilium indiu̾sos
uitiorum raptantur errores.
arbores autunnales. infructuo¬
se. bis mortue.: eradicate. Mortua
ẽ arbor. que non facit fructum
bonum. Que uero etiam mali
operis fructum ꝑtulit:bis mor¬
tua arbor appellat᷑. Et si ille qui
boni operis fructum ferre nolu¬
it ꝓsua sterelitate dicit᷑ suͤccidẽ¬
dus et inigne nuittendus. Quid

Expanded text:
ipsum scelus quod operatorem suum ipsum scelus quod operatorem suum contaminat. Et ideo haereticos quos arguit, maculas appellat; quia non solum in commessationibus et ebrietatibus suis sive carnalibus seu spiritualibus pereunt ipsi, sed et alios perdunt et inquinant. Nubes tores, qui, conversationem habentes in coelis, miraculis coruscant, et pluunt sermonibus. De quibus Deo dicitur: Et veritas tua usque ad nubes. Sed nubes sunt sine aqua haeretici, qui posuerunt in coelum os suum per verba superbiae; sed aqua sapientiae audientium corda non irrigant, qui a ventis circumferuntur, quasi ad suggestionem spirituum invisibilium, in diversos vitiorum raptantur errores. Arbores autumnales, infructuosae, bis mortuae, eradicatae. Mortua est arbor, quae non facit fructum bonum; quae vero etiam mali operis fructum protulit, bis mortua arbor appellatur. Et si ille qui boni operis fructum ferre noluit, pro sua sterilitate dicitur excidendus, et in ignem mittendus; quid
Abbreviated transcription (Latin):
rierunt. yia cam abeunt: qui
ꝓpt̾ inuidiam meliorum. nom̃
sibi doctorum quo honorificẽt᷑
assumunt. Errore balaam effusi
sunt: qui ꝓamore terrẽtrium cõ¬
modorum ueritatem quã ipsi
norunt inpugnant. Contradic¬
tione chore qui uiuus ad infer¬
na descendit intereunt: quicũq
appetitu indebiti primatus sese
abunitate scẽ eccłȩ secernunt
Scientesq et p̃uidentes quãtũ
maligerant adscelera tamen
tartara descendunt. Et quidẽ
cain de fratricidio cogitantẽ
ret obstitit Chore suꝑbientem
moy ses dño inse loquente leni¬
re curauit s eum elatio quafer¬
uebat insanabilem reddidit
Sic ꝓfecto. sic faciunt heretici.
qui adincrepationem scẽ eccłe
emendare despiciunt. quin po¬
tius frẽs gladio male doctrine
sicut cam interficere. Malocõ¬
silio decipere sicut balaam
contra doctores catholicos en¬
gere: Sieut chore adsuam ip¬
sorum ꝑditionẽ contendunt
hi sunt inepulis suis macule¬
culatus ẽ: qui peccat. Macula ĩ

Expanded text:
etc. Via Cain abeunt, qui propter invidiam meliorum nomen sibi doctorum quo honorificentur assumunt. Et errore Balaam effusi sunt, qui pro amore terrestrium commodorum, veritatem quam ipsi norunt impugnant. Contradictione Core, qui vivus ad inferna descendit, intereunt, quicunque appetitu indebiti primatus sese ab unitate sanctae Ecclesiae secernunt, scientesque et praevidentes quantum mali gerant, ad scelerum tamen tartara descendunt. Et quidem Cain de fratricidio cogitantem ret, obstitit. Core superbientem Moyses Domino in se loquente lenire curavit; sed eum elatio, qua fervebat, insanabilem reddidit. Sic profecto, sic faciunt haeretici, qui ad increpationem sanctae Ecclesiae emendari despiciunt; quin potius fratres gladio malae doctrinae, sicut Cain, interficere, malo consilio decipere sicut Balaam, contra doctores catholicos erigere sicut Core, ad suam ipsorum perditionem, contendunt. Hi sunt in epulis suis maculculatus est, qui peccat: macula est
Abbreviated transcription (Latin):
intemerata series uixta qd in ipso li¬
bello quondã p̃positis breuib distin¬
teram ꝑ omĩa uidebat᷑ ẽẽ seruanda
Nostre si quidẽ idẽ angloꝵ gentismertiȩ
consulendũ racus: quȩ et iam dudũ
idẽ temporibus beati pape gregorii
semen accepit fidei. et idẽ quantũ
ad lectionẽ tepide satis excoluit. nõ
solũ dilucidare sensus: uerũ senten¬
tias quoq stringe̾ disposui. Nã et
aꝑta magis breuitas quã disputatio
prolixa memorie solet infigi:¬

Expanded text:
intemerata series, juxta quod in ipso liintemerata series, juxta quod in ipso libello quondam praepositis brevibus distinxeram, per omnia videbatur esse servanda. Nostrae siquidem, id est, Anglorum, gentisconsulendum ratus, quae et non dudum, id est temporibus beati Gregorii papae, semen accepit fidei, et idem quantum ad lectionem tepide satis excoluit, non solum dilucidare sensus, verum sententias quoque stringere disposui. Nam et aperta magis brevitas quam disputatio prolixa memoriae solet infigi
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse p̃dictas. uerum iomĩquoq
scriptura canonica. et p̃cipue ꝓphe¬
tica easdem iugere regulas quisq
iugilant intenderit. inueniet. Cuiꝰ
quidẽ auctoris et nos in hoc oꝑe sen¬
sum secuti: ñ nulla quȩ extrinsecus
posuit breuiandi causa omisimus:
iura uero quȩ illi ut pote uiro inge¬
noso. et qui sicut deeo dictũ ẽ. ue¬
luti rosa inspinis effloruit aꝑta nec
quesitu digna uidebant᷑ quantũ
uel magistroꝵ traditione. uel memo¬
na lectionis. uel etiã captu nrĩ sensꝰ
attinge̾ potuimꝰ suꝑ adicere curaui¬
mus. Nã et hoc inp̃ceptis habemus.
ut ꝑcepta talenta cũ usuris refera¬
mus ad dñm. Cumq opus memo¬
ratũ intres libellos releuande m̃ortis
grã findi placuisset nescio quo enim
modo ut beatus augustimis ait ita
libri termino reficit᷑ lectoris intentio
sicut labor uiatoris hospicio. Nichil¬
ominus tamen ut facilior querentib
inuentio redderet᷑: eadẽ capituloꝵ

Expanded text:
fuisse praedictas, verum in omni quoque fuisse praedictas, verum in omni quoque Scriptura canonica, et praecipue prophetica, easdem vigere regulas, quisquis vigilanter intenderit, inveniet. Cujus quidem auctoris et nos in hoc opere sensum secuti, nonnulla quae extrinsecus posuit, breviandi causa, omisimus, plura vero quae illi, utpote viro ingenioso, et qui, sicut de eo dictum est, veluti rosa in spinis effloruit aperta, nec quaesitu digna videbatur, quantum vel magistrorum traditione, vel memoria lectionis, vel etiam captu nostri sensus, attingere potuimus, superadjicere curavimus. Nam et hoc in praeceptis habemus, ut percepta talenta cum usuris referamus ad Dominum. Cumque opus memoratum in tres libellos relevandae mentis gratia findi placuisset, nescio quo enim modo, ut beatus Augustinus ait, « ita libri termino reficitur lectoris intentio, sicut labor viatoris hospitio, » nihilominus tamen ut facilior quaerentibus inventio redderetur, eadem capitulorum
Abbreviated transcription (Latin):
aduingeret qualit sint lingue di¬
uise. Septima eiusdẽ regła ẽ de
diabolo. et eiuscorpore. Auquan¬
do enĩ indiabolũ dicit᷑ qđ̃ ñ in ip¬
so sed ineius corpore possit agno¬
sci. Sicut dñs beato iob. eiusdẽ
hostis fraudes et iures exponensint
alia dicit. Nunquid multiplica
uspiam penitentiã acturus sed
corpus ipsius qd̃ dãpnatũ infine
dicturũ sit Dnẽ dnẽ aperi nobis:
Has gͥ regulas ñ inapocalypsi tantũ.
idẽ reuelatione scĩ iohannis apłi:
quã isdẽ tichonius et uuacit᷑ in¬
tellexit et ueridice satisq catholice¬
disseruit. Preterea dũ taxat loca
inquibus suȩ partis idẽ donatista¬
rum scisma defendere nisus. ꝑse¬
cutiones quas ipsi areligioso ualen¬
tiniano pͥncipe uidelicet ut here¬
tici ꝑtulerunt eccłiis eoꝵ et plebib
domibusq et possessionib subcaths¬
licoꝵ manu contraditis et sacͥdotib
exilio retrusis deflet. et martiria uo¬
cathasq in eadẽ głat᷑ apocalypsi

Expanded text:
divisae. Septima ejusdem regula est de diabolo et ejus corpore. Aliquando enim in diabolum dicitur quod non in ipso, sed in ejus corpore possit agnosci, sicut Dominus beato Job, ejusdem hostis fraudes et vires exponens, inter alia dicit: Nunquid ad te preceuspiam poenitentiam acturus, sed corpus ipsius quod damnatum in fine dicturum sit: Domine, Domine, aperi nobis . Has ergo regulas non in Apocalypsi tantum, id est, in Revelatione sancti Joannis apostoli, quam idem Tychonius et vivaciter intellexit, et disseruit, praeterea duntaxat loca, in quibus suae partis, id est, Donatistarum schisma defendere nisus, persecutiones, quas ipsi a religioso Valentiniano principe, videlicet, ut haeretici, pertulerunt, Ecclesiis eorum et plebibus, domibusque et possessionibus sub Catholicorum manum contraditis, sacerdotibus exsilio retrusis, deflet, et martyria vocans, has in eadem gloriatur Apocalypsi
Abbreviated transcription (Latin):
eccła quali uel cursu
dilatanda uel fine ꝑ¬
ficienda esset: ad io
ctutis reuelationẽ mist̾ii ioħs moresuo
inp̾senti tẽꝑe st̃ ȩcłiȩ uẽta. Et significauit
Misticis eadẽ apocalipsim dictis innȩxu¬
it ne cunctis manifesta uilesceret.
omĩb siuis palã faceret seruis. Qui
testimoniũ ꝑhibuit uerbo dĩ. et te¬
stimoniũ iħuxpĩ quecũq uidit Ne

Expanded text:
esia, quali vel cursu dilatanda, vel fine ficienda esset, ad robCujus revelationem mysterii Joannes, more suoin praesenti tempore sunt Ecclesiae ventura. Et significavit. Mysticis eamdem Apocalypsim dictis innexuit, ne cunctis manifesta vilesceret. omnibus suis palam faceret servis. Qui testimonium perhibuit Verbo Dei, et testim
Abbreviated transcription (Latin):
& ipse temptet᷑. Et qui penitẽti
miseret᷑ ꝓximo: etiam illum ne¬
cesse ẽ hoc circumspecte ageri.
ne forte plus iusto uel seuerus
existat. uel pius. O dientes et
eam que carnalis ẽ: maculatã
tunicam.Carnalem tunicã:corpꝰ
nrm dicit Non autem corpus
nrm odsse debemus. s macula¬
tum hoc dmnimodis debemus
odire: et quantum ualemus
agere. ut hoc inmaculatum red¬
damus yt decarnali spiritale
mereat᷑ effici. Quod quia ninti
arbitru potestate s di grã ꝑfi¬
ciendum ẽ: recte subiungitur.
eiautem qui potens ẽ conserua¬
rt uos sine peccato: et constitue¬
re ante conspectum głȩ sue mi¬
maculatos inexultatione: bene
hic dicit in exultatione nos con¬
stituendos ante conspectum
głe di quos superius ammone¬
bat intimore do seruire. quia
quantomagis trepudii. de actibꝰ
nrĩs inpresenti fuerimus. tanto
amplius infuturo de ꝑcepta
mercede letabimur. Soli deo

Expanded text:
et ipse tentetur. Et qui poenitenti et ipse tentetur. Et qui poenitenti miseretur proximo, etiam illum necesse est hoc circumspecte agere, ne forte plus justo vel severus existat vel pius. Odientes et eam quae carnalis est maculatum tunicam. Carnalem tunicam corpus nostrum dicit. Non autem corpus nostrum odisse debemus, sed maculatum hoc omnimodis debemus odisse, et quantum valemus agere, ut hoc immaculatum reddamus, ut de carnali spirituale mereatur effici. Quod quia non nostri arbitrii potestate, sed Dei gratia perficiendum est, recte subjungitur: Ei autem qui potens est conservare sine peccato et constituere ante conspectum gloriae suae inmaculatos in exultatione hic dicit in exsultatione nos constituendos ante conspectum gloriae Dei, quos superius admonebat in timore Deo servire. Quia quanto magis trepidi de actibus nostris in praesenti fuerimus, tanto amplius in futuro de percepta mercede laetabimur. Soli Deo
Abbreviated transcription (Latin):
scõ oramus. quando inspiratio¬
ne diuina compuncti. suꝑnum
petimus auxilium ad ꝑcipienda
suꝑ edifficare nos met ipsos. suꝑ
fudamentum sc̃e fidei. Ita nos
ad domus di quȩ ẽ eccła lapides
iuuos aduingere: ita indilectio¬
ne di seruare p̃cepit ut nunꝗͣ
de nr̃is uiribꝰ p̃sumamus. s in
diuine tuitionis adiutorium
speremus. Nequis uixta dogina
pelagini a seipso saluari posse
ꝓnuntiet. s om̃s sp̃s scĩ in nos pe¬
tamus aduentum. quo inspirat
ardentius orare ualeamꝰ. ne for¬
te cumhis qui sp̃m non habent
Ideoq animales ꝑseuerant ascẽ
eccłȩ societate segregemur. Et
hos quidẽ arguite. iudicantes
Illos uero saluate deigne rapi¬
Quod ait intimore: ad cuncta
alia quȩ ꝓposuerat iungendũ
ẽ: quia et apostatas quisq cum
arguit ac dampnabiles ostendi
intimore debetȩ ag̾r.ne forte si¬
bi suisue quos diligit aliquid
tale contingat. Et qui de incen¬
dio uitiorum alterũ castigans
eripit.considerare se debet ne

Expanded text:
o oramus, quando inspiratione divina compuncti supernum petimus auxilium, ad percipienda superaedificare nosmetipsos super fundamentum sanctae fidei, ita nos ad domus Dei, quae est Ecclesia, lapides vivos adjungere, ita nos in dilectione Dei servare praecepit, ut nunquam de nostris viribus praesumamus, sed in divinae tuitionis adjutorium speremus, ne quis juxta dogma Pelagii a seipso salvari posse pronuntiet, sed omnes Spiritus sancti in nos petamus adventum, quo inspirati ardentius orare valeamus, ne forte cum his qui Spiritum non habent, ideoque animales perseverant, a sanctae Ecclesiae societate segregemur. Et hos quidem arguite judicatos, illos vero salvate de igne rapiQuod ait in timore ad cuncta tria quae proposuerat jungendum est. Quia et apostatas quisquis arguit ac damnabiles ostendit, in timore debet agere, ne forte sibi suisve quos diligit aliquid tale contingat. Et qui de incendio vitiorum alterum castigans eripuit, considerare se debet, ne
Abbreviated transcription (Latin):
hec elausula & patri acfilio.
coequalẽ et coeternã ꝑomnia
et ante omnia scła głam refert
ac regnum: et eorum quoq qui
minorem aut posteriorem patri
filium credunt Coarguit erro¬
rem:. cum dicit deo patri głam.
magnificentiam. imperium.
alicuius. s ante omne scłm. et
nunc et in omnia scła scłorum¬

Expanded text:
ec clausula et Patri et Filio coaequalem et coaeternam per omnia et ante omnia saecula, gloriam refert, ac regnum. Et eorum quoque qui minorem aut posteriorem Patre Filium credunt coarguit errorem, cum dicit Deo Patri gloriam, magnificentiam, imperium ealicujus, sed ante omne saeculum, et nunc et in omnia saecu
Abbreviated transcription (Latin):
amplius quisq murmurat. et q̃ritur
de p̃sentib eccłie laborib: quãtominꝰ in
se desideria carnis extixit. At ꝯͣt sc̃s da¬
niel et ceteri celestium desideri¬
orum uiri. quanto obnixe suꝑna
sola desiderãt. tanto contempt̃i
transitoria cuncta quȩ uidentur
ad u̾sa despiciunt hiisunt qui se¬
sp̃m nhabentes. Ideo semet ipsos
ieꝓbi segregant asorte iustorum:
Ideo sunt animales. idẽ. uarias
anime sue concupiscentias sequẽ¬
tes. qui sp̃m unitatis quo eccła cõ¬
gregatur quo spiritalis efficitur
habere ñ meruerunt. Ideo defluũt.
quia coangulum non habent ue¬
caritatis yos autem lmĩ suꝑ hedi

Expanded text:
urat, et queritur de praesentibus Ecclesiae laboribus, quanto minus in se desideria carnis exstinxit. At contra sanctus Daniel et caeteri coelestium desideriorum viri, quantum obnixe superna sola desiderant, tantum contemptius transitoria cuncta quae videntur adversa despiciunt. Hi sunt qui se etc. Ideo semetipsos reprobi segregant a sorte justorum, ideo sunt animales, id est, proprias animae suae concupiscentias sequentes, quoniam Spiritum unitatis quo Ecclesia congregatur, quo spiritualis efficitur, habere non meruerunt. Ideo diffluunt, quia coagulum non habent charitatis. Vos autem, chari
Abbreviated transcription (Latin):
corpore faccum dicere possit: sed
głi cum diabolo fuerit diligent᷑
intuendum: quia simichael
archangelus diabolo sibi aduer¬
santi blasphemiam dicere nolu¬
it s modesto illum sermone co¬
hereuit: quanto magis hominibꝰ
omnis blasphemia cauenda ẽ.
Et maxime ne maiestatem crea¬
toris uerbo indisciplinato offen¬
dant: Ye illis qui uia cam abi¬

Expanded text:
corpore factum dicere possit. Sed corpore factum dicere possit. Sed geli cum diabolo fuerit, diligenter intuendum, quia si Michael archangelus diabolo sibi adversanti blasphemiam dicere noluit, sed modesto illum sermone coercuit, quanto magis hominibus omnis blasphemia cavenda est, et maxime ne majestatem Creatoris verbo indisciplinato offendant. Vae illis qui in via Cain abi
Abbreviated transcription (Latin):
ris uidas hoc testimonium ad
sũpserit. ñ facile patet: S tamen
sciendum: quia simile his aliqͥd
intacharia ꝓpħa repperimus. Ip¬
se et enim dicit. Quia ostendit mi¬
chi dominus iħm sacerdotem
stantem coram angło diũ. et sa¬
than stabat addextris eius. ut¬
Increpet dominus inte sathan:
et increpet dñs inte. qui elegit
ierłm. S hoc inloco facillime
intelligit᷑ quod ihs sacerdos desi¬
derabat ppłm isrł decaptiuitate
babilonie liberari. atq ad patri¬
am terrã redire. Resistebat aũt
illi sathanas. nolens ppłm dei
liberari. s magis hostibꝰ et hoc¬
gentib mancipari. Ideoq autẽ llũ
angłs qui ppłi adiutor erat in¬
crepabat: atq ab inuiria euidẽ
ppłi remouebat s quando demo¬
s si corpore contentionem cũdia¬
bolo michael habuerit. incertũ
habemus. Attamen nondesunt
quidicant eumdem di ppłm mo¬
ysi corpus appellatum: eo quod
ipse morses illius ppłi portio fu¬
erit. Ideoq uidas quodde ppło
factum legerat: recte demoy si

Expanded text:
ris Judas testimonium hoc assumpserit, non facile patet. Sed tamen sciendum quia simile his aliquid in Zacharia propheta reperimus. Ipse enim dicit: Quia ostendit mihi Dominus Jesum sastantem coram angelo Domini, et Satanas stabat a dextris ejus, Increpet Doet increpet Dominus in te, qui elegit Jerusalem . Sed hoc in loco facillime intelligitur quod Jesus sacerdos desiderabat populum Israel de captivitate Babyloniae liberari, atque ad patriam terram redire. Resistebat autem illi Satanas, nolens Dei populum liberari, sed magis hostibus et gentibus mancipari; ideoque illum angelus qui populi adjutor erat, increpabat, atque ab injuria ejusdem populi removebat. Sed quando de Moysi corpore contentionem cum diabolo Michael habuerit, incertum habemus. Attamen non desunt qui dicant eumdem Dei populum Moysi corpus appellatum, eo quod ipse Moyses illius populi portio fuerit; ideoque Judas, quod de populo factum legerat, recte de Moysi
Abbreviated transcription (Latin):
tiam transferũt in luxuriã
qui nunc tanto licentius
ac liberius peccãt: quanto¬
se minus uidẽt statim aspe¬
ritate legis de adimissis
facinoribus examinari.
Et solum dominatorem &
lristum. negantes. Solus
dominator ẽ dominus no¬
ster iħs xp̃s cum patre et
spũ sancto: Sicut solus¬
est dominator pater cum
filio et spũ sancto. Sicut
et̃ solus dominator ẽ sp̃s
sc̃s cũ patre et filio: Sola
dominatrix ẽ tota ipsa tri-¬
nitas. ƿat̾ et filius. & sp̃s sc̃s.
Quãcũq enim et ineadem
scã et indiuidua trinitate
psonã nomines. solus deus
ẽ. Et cum totam simul
trinitatem nominas: solũ
deum uerum nominas.
Unde recte intelligen¬
dum. quia quicumq
heretici patrem xp̃i ue¬
rum deum bonum &
iustum esse denegant
solum dominatorem
et dominum nostrum
negant. Quicumq ihe¬
sum xp̃m uerum esse
filium dei negant. & hi
utiq solum dominatorẽ
et dominum nostrũ ne¬
gant. Quicumq spiritus
sancti potentie derogant:

Expanded text:
tiam transferunt in luxuriam, tiam transferunt in luxuriam, qui nunc tanto licentius ac liberius peccant, quanto minus se vident statim asperitate legis de admissis facinoribus examinari. Et solum Dominatorem et Christum negantes. Solus Dominator est Dominus noster Jesus Christus cum Patre et Spiritu sancto, sicut solus Dominator est Pater cum Filio et Spiritu sancto; sicut et solus Dominator est Spiritus sanctus cum Patre et Filio. Sola Dominatrix est tota ipsa Trinitas, Pater et Filius et Spiritus sanctus. Quamcunque enim in eadem sancta et individua Trinitate personam nomines, solus Deus est. Et cum totam simul Trinitatem nominas, solum verum Deum nominas. Unde recte intelligendum quia quicunque haeretici Patrem Christi verum Deum bonum et justum esse denegant, solum Dominatorem et Dominum nostrum negant. Quicunque Jesum Christum verum esse Filium Dei negant, et hi utique solum Dominatorem et Dominum nostrum negant. Quicunque Spiritus sancti potentiae derogant,
Abbreviated transcription (Latin):
ptores. quos et petrus et io¬
hannes in suis dampnant
epistolis. Carissimi. omuem
sollicitudinem faciens seri¬
salute. De communi eorum
salute. dicit. de illa salute
que ipsi et illis erat commu¬
nis. Omnium namq electo¬
rum: una & cominunis est
salus. fides. et dilectio xp̃i
Depre cans super certare.
semel tradite sanctis fidi
Deprecans non aliam fi¬
dem discere. quam eam
quȩ semel tradita ẽ uobis
ab apostolis. sed pro hac
certare sc̃ per usq ad mor¬
tem. Subintroierunt enĩ
um dicit in hanc dampni¬
tionem: quam impii faci¬
endo merentur. Unde do¬
minus dicit Et ꝓcedent
qui bona fecerunt in resur¬
rectionẽ uitȩ: qui uero ma¬
la egerunt. in resurrectione
iuditii: id: dampnationis.
Domini nostri gratiam.
transferentes in luxuriã
Domini nostri gratia mol¬
liuit duriciam legis: quia
tur: dominus laxata di¬
strictione legis dedit ꝑeuã¬
gelu gratiam licentiam
pur gandi scelerũ commissa
ꝑpenitentiam. et elimosine
fructus. Sed hanc eius gra¬

Expanded text:
ptores, quos et Petrus et Joannes in suis damnant Epistolis. Charissimi, omnem sollicitudinem faciens scris, etc. De communi eorum salute dicit, de illa salute quae ipsi et illis erat communis. Omnium namque electorum una et communis est salus, fides, et dilectio Christi. Deprecans supercertari semel traditae sanctis fidei. Deprecans non aliam fidem discere quam eam quae semel tradita est vobis ab apostolis, sed pro hac certari semper usque ad mortem. Subintroierunt enim um dicit, in hanc damnationem, quam impii faciendo merentur. Unde Dominus dicit: Et procedent qui bona fecerunt in resurrectionem vitae; qui vero mala egerunt, in resurrectionem judicii , id est, damnationis. Domini nostri gratiam transferentes in luxuriam. Domini nostri gratia mollivit duritiam legis, quia tur; Dominus, laxata districtione legis, dedit per Evangelii gratiam licentiam purgandi scelera commissa per poenitentiam et eleemosynae fructus. Sed hanc ejus gra
Abbreviated transcription (Latin):
ad penas. Et ideo uire sunt dãp¬
nandi. qui iħm xp̃m non dm̃
uerum s hominem fuisse tãtũ¬
uit deutroq sexu ꝓgenitum cõ¬
tendunt. Deinde inferendum.
quia qui angłis peccantibus
non peꝑcit: nec hominibꝰ parcei
illum uidelicet qͦd ꝑgrãm ad¬
optionis filii dei effecti sunt
s derelinquerint suum domi¬
cilium. idẽ eccłe unitatem. in
qua deo renati sunt. yel certe
sedes regni celestis quas accep¬
turi erant sifidem seruauerint.
et ante uiditium grauiter. et
grauius inuiditio uniu̾sabi
aãpnabit sicut sodoma et go-¬
morra et finitime ciuitates simi¬
aiuia dederat exemplum dãpna¬
tionis mneos qui solum duãtorẽ
cõmemorato interitu uel ppłi
murmurantis et infidelis inde¬
serto.uel engentium se contra
auctorem nequã angłorum: ita
sodomorum. Similit̾ et hi qui
carnem quidem maculant. do¬
sicut sodomite.qui carnem ma¬
culauerunt sicut ppłs non cre¬
dens. qui maiestatem diuine

Expanded text:
ad poenas. Et ideo jure sunt damad poenas. Et ideo jure sunt damnandi qui Christum Jesum non Deum verum, set de utroque sexu progenitum contendunt. Deinde inferendum quod qui angelis peccantibus non pepercit, nec hominibus parcetillum videlicet quo per gratiam adoptionis filii Dei effecti sunt, sed dereliquerint suum domicilium, id est Ecclesiae unitatem, in qua Deo renati sunt, vel certe sedes regni coelestis, quas accepturi erant, si fidem servarent, et ante judicium graviter, et gravius in judicio universali damnabit. Sicut Sodoma et Gomorrha, et finitimae civitates,Quia dederat exemplum damnationis in eos qui solum Dominatorecommemorato interitu vel populi murmurantis et infidelis in deserto, vel erigentium se contra auctorem nequam angelorum, ita Sodomorum. Similiter et ii carnem quidem maculant, sicut Sodomitae, qui carnem maculaverunt, sicut populus non credens qui majestatem divinae
Abbreviated transcription (Latin):
a fide deuiando. uel male agendo
uiolauerit.quasi ad u̾sus corde
in egiptum non ad ꝓmissam re¬
gni patriam ꝑuenire. s inter
impios merebit᷑ interrire. Alit̾.
Scd̾o eos qui non crediderunt ꝑ¬
didit: quia iustus uidex ñnul¬
lis culpis exigentib et nũc et
post modum ꝑcutit. Solos quip¬
pe pena a supplicio liberat. qͦs
immutat. Nam quos p̃sentia
mala non corrigunt: ad sequẽ¬
tia ꝑducunt: angłos uero qui
non seruauerunt suum pͥnci¬
patum. s derelinquerũt suũ
domicilium. inuiditium ma¬
gni diei uinculis eternis subca¬
ligine reseruauit. Et in hac sen
tentia sicut inp̃cedente primo
reminiscendum: quia iħs dñs
uit. Qui enim homo infinem
scłorum ex uirgine natus ihũ
nomen angło dictante accepit.
ipse ante omnia secula natus
expatre deus. omnem creaturã
cum patre: ut uoluit disposuit
Et aprincipio suꝑbientes ãgłos
ita subcaligine aeris huius
dampnauit ut eosdem indie
uiditii grauiores reseruaret

Expanded text:
a fide deviando vel male agendo a fide deviando vel male agendo violaverit, quasi reversus corde in Aegyptum, non ad promissam regni patriam pervenire, sed inter impios merebitur interire. Aliter: Secundo eos qui non crediderunt perdidit, quia justus judex nonnullos culpis exigentibus, et nunc et postmodum percutit. Solos quippe poena a supplicio liberat, quos immutat. Nam quos praesentia mala non corrigunt, ad sequentim sequitur: angelos uero, qui non seruauerunj; suum principatum, sed dereliquerunt suum domicilium, in iudicium magni diei uinculis aeternis sub caligine reseruauit. tentia, sicut in praecedente, primo reminiscendum, quod Jesus Domgelos punivit. Qui enim homo in fine saeculorum de Virgine natus, Jesu nomen angelo dictante, accepit, ipse ante omnia saecula natus ex Patre Deus, omnem creaturam cum Patre, ut voluit, disposuit, et a principio superbientes angelos ita sub caligine aeris hujus damnavit, ut eosdem in die judicii graviores reservaret
Abbreviated transcription (Latin):
est noster Commonere aũ
uos uolo.scientes semel oĩa.
Omnia uidelicet archana
fidez scientes.& non opus
habentes. recentia qͣsi
sanctiora. anouis audi¬
re magistris. qm̃ iħc popu¬
lum de terra egypti sal¬
filium naue sed dñm no¬
strum dic̃: Ostendens pͥmũ
quia non ipse apartu scẽ
uirginis ut heretici uolu¬
ere pͥncipium habuit. sed
iuxta mssterium sui
nominis ad saluationẽ
credentium ds̃ eternus
extitit. Deinde insinuanꝰ
qͥd ita c̾dentes saluat ꝓpitiꝰ.
ut etiã iniustuss dampnet
incredulos. Ita enim clamantes
ad se de aflictione egiptia: primo
saluauit humiles. ut sodo mur¬
murantes contra se inheremo
ꝓsterneret suꝑbos. Quod ideo in¬
eulcat ut etiam nunc memineri¬
mus illum sic ꝑaquas baptismi
qd rubrum mare signabat
saluare credentes: ut etiã post
baptisma humilem innobis re¬
quireret uitã. atq auitiorum
sorde secretã: qualem merito he¬
remi secreta conu̾satio designa¬
bat. Qũa ꝓfecto uitam siquis uel

Expanded text:
er est. Commonere autem vos volo, scientes semel omnia. Omnia videlicet arcana fidei scientes, et non opus habentes recentia quasi sanctiora a novis audire magistris. Quoniam Jesus populum de terra Aegypti salfilium Nave, sed Dominum nostrum dicit, ostendens primum quia non ipse a partu sanctae Virginis, ut haeretici affirmant, principium habuit, sed juxta mysterium sui nominis ad salvationem credentium Deus aeternus exstitit; deinde insinuans quod ita credentes salvat propitius, ut etiam justus damnet incredulos. Ita enim clamantes ad se de afflictione Aegyptia primo salvavit humiles, ut secundo murmurantes contra se in eremo prosterneret superbos. Quod ideo inculcat, ut etiam nunc meminerimus illum sic per aquas baptismi, quod Rubrum mare signabat, salvare credentes, ut etiam post baptisma humilem in nobis requirat vitam, atque a vitiorum sorde secretam, qualem merito eremi secreta conversio designabat. Quam profecto vitam, si quis vel
Abbreviated transcription (Latin):
suuidisse cestat᷑. ne acarnali fantasma¬
it pucaret᷑ illusus. Fui in insula q̃¬
hannẽ adomitiano cesare ꝓpt̾ euan¬
głiũ in hac insula religatũ. Cuitunc
congrue secreta datũ ẽ cȩli penetra¬
r. cum certa terrarũ spacia negaba¬
tur exced̾e. Fui inspũ indie domini
i. Congruũ quoq spiritali uisioĩ
iempus indicat. Solet enim scͥptura
trminos causarũ sicut sepe loci uel
mrporis uel aeris: sic etiã temporis
tepͥmere statui. Abraham quippe
angłi meridie: sodomã uespere ui¬
sitant. Adam post meridiẽ dnĩ uo
cem deambulantis expauit & sa¬
lomon nocte sapientiã ñ seruatu¬
rus accepit. Et audiui post me

Expanded text:
tasmate putaretur illusus. Fuit in insulJoannem a Domitiano Caesare propter evangelium in hanc insulam relegatum, cui tunc congrue secreta datum est coeli penetrare, cum certa terrarum spatia negabatur excedere. Fui in spiritu in Dominica die. Congruum quoque spirituali visioni tempus indicat. Solet enim Scriptura terminos causarum, sicut saepe loci, vel corporis vel aeris, sic etiam temporis exprimere statutos. Abraham quippe angeli meridie, Sodomam vespere visitant. Adam post meridiem ad vocem Domini deambulantis expavit. Et Salomon nocte sapientiam, non servaturus, accepit. Et audivi post me
Abbreviated transcription (Latin):
dium contentionis. ꝑeloquentiȩ
facilicatem: ꝑinuidĩa aliorum
docentium. ꝑignorantiã catholi¬
ce ueritatis: stulticie reatum in¬
currit. Cui bene congruit illud
salomonis. quia ubi uerba sunt
plurima. ibi frequenter egestas.
ynde & hic quoq recte subuingi¬
tur. Quod si zelum amarum ha
rum dicit: quia ẽ & zelus dulcis.
aquo simon apłs. merito ꝑfecti eor¬
dis nomen accepit. Quẽ & elias ha¬
buit cum ait: zelo zelatus sum ꝓ
dño do exercituum: quia dereliq̃¬
runt pactum tuum filii isrł. Et̃ apłs
paulus. E mulor enim uos inquit.
dei emulatione.Est & bona cõten¬
dicens. contendite intrare. ꝑangꝰtã
portã. Nolite inqͥd głari. et m̃daces ẽẽ
ad uersus ueritatem: Quia ueritas
ipsa ꝓbat non eẽ gloria dignos eos
qui sapientiȩ uerba ꝓmentes ex
ore. zelum amarum & contenti¬
onis infructuose. studium ge¬
stãt incorde. Non ẽ ista sapienti¬
a de sursum descendens: s terre¬

Expanded text:
dium contentionis, per eloquentiae dium contentionis, per eloquentiae facilitatem, per invidentiam aliorum docentium, per ignorantiam catholicae veritatis, stultitiae reatum incurrit. Cui bene congruit illud Salomonis: Quia ubi sunt verba plurima, ibi frequenter egestas . Unde et hic quoque recte subjungitur: Quod si zelum amarum habrum dicit, quia est et zelus dulcis, a quo et Simon apostolus merito perfecti cordis nomen accepit. Quem et Elias habuit, cum ait: Zelo zelatus sum pro Domino Deo exercituum, quia dereliquerunt pactum tuum filii Israel . Et apostolus Paulus: Aemulor enim vos, inquit, Dei aemulatione . Est et bona contenngustam portam . Nolite, inquit, gloriari, et mendaces esse adversus veritatem. Quia Veritas ipsa probat non esse gloria dignos eos qui sapientiae verba promentes ex ore, zelum amarum et contentionis infructuosae studium gestant in corde. Non est ista sapientia desursum descendens, sed terre
Abbreviated transcription (Latin):
mos ꝑfecto s magis suꝑbo corde
largit᷑. Neq uitis ficus: quia qui
diuina dilectione se ꝑfecte dehebri¬
at: nullum iam de suis errorib
nisi se ipsum accusat. Quis sapi¬
ens & disciplinatus inter uos: o¬
stendat ex bona conu̾satione ope¬
rationem suam in mansuetudi¬
nem sapientiȩ. Qui imꝓbis docto¬
rib silentium. imposuerat. eosq
magisterii gradum tenere uetue¬
rat. quos nec uite ꝑfectionem. nec
continentiam lingue habere cer¬
nebat: consequenter ammonet.
ut siquis inter eos sapiens & disci¬
plinatus sit uel sibi ẽẽ uideatur:
magis sapienter ipse ac disciplina¬
te uiuendo. eruditionẽ suã quã
alios docendo demonstret. Qui
enim mansueto corde & ore sereno
bona quȩ ualet operatur: euidẽs
utiq dat animi sapientis inditiũ.
Principium sapientie: timor ẽ dni.
Qui uero ad p̃dicandum uerbũ
quã ad faciendum ꝓcliuior ẽ: ple¬
rumq ꝑ amorem iactantie. ꝑstu¬

Expanded text:
mos perfecto, sed magis superbo corde mos perfecto, sed magis superbo corde largitur. Neque vitis ficus, quia qui divina dilectione se perfecte inebriat, nullum jam de suis erroribus, nisi seipsum accusat. Quis sapiens et disciplinatus inter vos ostendat ex bona conversatione operationem suam in mansuetudine sapientiae. Quia improbis doctoribus silentium imposuerat, eosque magisterii gradum tenere vetuerat, quos nec vitae perfectionem nec continentiam linguae habere cernebat, consequenter admonet ut si quis inter eos sapiens et disciplinatus, vel sit vel sibi esse videatur, magis sapienter ipse ac disciplinate vivendo eruditionem suam, quam alios docendo, demonstret. Qui enim mansueto corde et ore sereno bona quae valet operatur, evidens utique dat + hominis sapientis indicium. Principium enim sapientiae timor Domini . Qui vero ad praedicandum verbum quam ad faciendum proclivior est, plerumque per amorem jactantiae, per stu
Abbreviated transcription (Latin):
so naturali fructu alterius arbo¬
ris ex se ferre fructũ: ita maledi¬
cus & siquid boni ad tempus lo¬
qui uidet᷑: fructum benedicti¬
onis habere nullatenus ualet
at si alterius hec quis uelit diseu¬
ti: potest inficu euius foliis ꝓto¬
parentes nri post agnitionem
p̃uaricationis sua pudenda
texerunt. uelamentum. ex cusa¬
tionis intelligi. quo & ipsi tuns
increpationẽ creatoris ase repel¬
lere: & in ipsum creatorem. cona¬
bant᷑ refundere. Et nunc pleriq
stultorum. declinant inuerbũ
malum: ad ex cusandas excusat¬
ones inpeccatis. Potest in oliuss
fructus miscđe: inuite. feruor
dilectionis accipi. Ego autem
mei. Idẽ sicut is qui fruetũ mise¬
ncordie facit. miscdam ipse ado¬
mino sperat᷑. Itemq & poculum.
inquit tuum. inhebrians. quã pre¬
clarum ẽ. Quod decaritate dei
se inpeccatis excusare potius quã
accusare nititur. nequaquã ope¬
ra pietatis que ꝓpeccatis fiunt in ꝑxi¬

Expanded text:
so naturali fructu alterius arboso naturali fructu alterius arboris ex se ferre fructum, ita maledicus et si quid boni ad tempus loqui videatur, fructum benedictionis habere nullatenus valet. At si quis haec altius velit discuti, potest in ficu, cujus foliis protoparentes nostri post agnitionem praevaricationis sua pudenda texerunt, velamentum excusationis intelligi, quo et ipsi tunc increpationem Creatoris a se repellere et in ipsum Creatorem conabantur refundere, et nunc plerique stultorum cor suum declinant in verbum malum, ad excusandas excusationes in peccatis . Potest in olivis fructus misericordiae, in vite fervor dilectionis accipi. Ego autem mei , id est, sicut is qui fructum misericordiae facit, misericordiam ipse a Domino speravi. Itemque: Et poculum, inquit, tuum inebrians quam praeclarum est ! Quod de charitate Dei se in peccatis excusare potius quam accusare nititur, nequaquam opera pietatis quae pro peccatis fiunt in proxi
Abbreviated transcription (Latin):
simul una deuena fontis ebulli¬
re. s & simisceant᷑ inuase uel
cisterna: dulcis quidẽ mox ama¬
rescit᷑ abamara: amara autẽ in
cis nescit mutari ita benedictio
& maledictio inuno ore nulla¬
tenus potest conuenire. S qui¬
cumq sic dm benedicere oran¬
do uel uerbum eius p̃dicando
consueuit. ut etiam male dicere
homines non omiserit: constat
quia dulcedinem benedictioĩs
eius amaritudo maledictionis
consumit. Modicum enim fer¬
mentum: dotã massam corrũpit.
Et non ẽ pulchra laudatio: in
ore peccatoris. Deniq si facias
fistulam. bino ore unde aqua
intret. simplici unde exeat. & in
hoc amaram aquam in illo dul¬
cem immittas: absq ulla dubie¬
tate ubi ad unum exitus foramẽ
ra parebit. Quia nimirũ multo¬
dulce facilius in amarum ubi
commiscent᷑. quã amarum uer¬
titur indulce. Quo exemplo col¬
ligit᷑: quia co lloquia mala. sicui
sermones bonos corrũpunt. Nũ¬
ẽ. quia sicut arbor nequit amis¬

Expanded text:
simul una de vena fontis ebullisimul una de vena fontis ebullire, sed et si misceantur in vase vel cisterna, dulcis quidem mox amarescit ab amara, amara autem ex nem nescit immutari, ita benedictio et maledictio in uno ore nullatenus possunt convenire; sed quicunque sic Deum benedicere orando, vel verbum ejus praedicando consuevit, ut etiam maledicere homines non omiserit, constat quia dulcedinem benedictionis ejus amaritudo maledictionis consumit. Modicum enim fermentum totam massam corrumpit . Et non est pulchra laudatio in ore peccatoris . Denique si facias fistulam bino ore unde aqua intret, simplici unde exeat, et in hoc amaram aquam, in illo dulcem immittas, absque ulla dubietate ubi ad unum exitus foramen ra apparebit. Qnia nimirum multo facilius dulce in amarum ubi commiscentur, quam amarum vertitur in dulce. Quo exemplo colligitur quia colloquia mala sicut mtiam sermones bonos, corrumpunt. Nunn promptu est, quia sicut arbor nequit amis
Abbreviated transcription (Latin):
uerbositate cohibere negligũt.
& nullus loquentium ẽ: qui nõ
aliquando de linquat in lingua
sua. Deniq deuiro ꝑfecto in ar¬
ticulo maxime temptationis
constituto ueraciter dictum ẽ.
In omnib his non peccauit iob
labiis sius. Et tamen ipse se post¬
modum auditis di sermonib.
de in eptia stulte locutionis: re¬
prehendit dicens. Unũ locutus
sum quod utinã non dixissẽ:
&e alterum quib ultra non ad¬
dam. In quietum malum: plena
ueneno mortifero. In quietum ad¬
dit. ad hoc quod dixerat eam do¬
mari non posse: cum bestie do¬
mentur & uolucres. Plenam.
uero dicit ueneno mortifero:
ut exponat indomabilem cur
diceret eam: cum &e serpentes
constet posse domari. Decuius
atrocitate ueneni: plura plura
subsequenter ad nectit. Et ex
ipso ore ꝓcedit benedictio: &
maledictio. Non oportet frẽs
mei hec ita fieri. Nunquid fons
de eodem foramine emanat dul¬
cem & amaram aquã: Sicut dul¬
cis & amara aqua non possunt

Expanded text:
verbositate cohibere negligunt, verbositate cohibere negligunt, et nullus loquentium est qui non aliquando delinquat in lingua sua. Denique de viro perfecto in articulo maximae tentationis constituto, veraciter dictum est: In omnibus his non peccavit Job labiis suis . Et tamen ipse se postmodum auditis Dei sermonibus, de ineptia stultae locutionis reprehendit, dicens: Unum locutus sum, quod utinam non dixissem, et alterum, quibus ultra non addam . Inquietum malum plena veneno mortifero, etc. Inquietum addit, ob hoc quod dixerat eam domari non posse, cum bestiae domentur et volucres. Plenam vero dicit veneno mortifero, ut exponat indomabilem cur diceret eam, cum et serpentes constet posse domari. De cujus atrocitate veneni plura subsequenter adjungit. Ex ipso ore procedit benedictio et maledictio. Non oportet, fratres mei, haec ita fieri. Nunquid fons de eodem foramine emanat dulcem et amaram aquam? Sicut dulcis et amara aqua non possunt
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Omnes enim nature bestia¬
rum & uolucrum & serpentiũ.
etiam ceterorum domantur: &
domite sunt a natura humana:
legimus inplinio in manissi¬
mam. serpentium aspidem
inegipto domitam a patre fa¬
milias. & cotidie de cauerna
sua egressam amensa eius an¬
nonam ꝑcipere solitam: legi¬
mus item scribente marcelli¬
no comite mansuetã factam
ty gridem: ab india anastasio
principi missam. Uult gͦ intel¬
ligi. quia lingua prauorum
bestiis ferocitate. uolucribus
leuitate. uel ex altatione. ser¬
pentib uirulentia precellat.
Sunt enim bestiales: qui exa¬
euerunt ut gladium linguas
suas. Sunt uolatiles: qui po¬
suerunt incelum os suum:
& quorum os locutum ẽ uani¬
tatem. Sunt serpentini: deqͥbꝰ
dictum ẽ. uenenum aspidum
sub labiis eorum linguã autẽ:
nullus hominum domare
potest. Duobus modis hec sen¬
tentia potest recte intelligi. Quia
& nullus doctorum bonorum po¬
test domare linguam suam
eorum. qui semet ipsos abstulta

Expanded text:
tur. Omnis enim natura bestiatur. Omnis enim natura bestiarum, et volucrum, et serpentium, et caeterorum, domantur et domita sunt a natura humana. Legimus in Plinio immanissimam serpentium aspidem in Aegypto domitam a patrefamilias, et quotidie de caverna sua egressam, ad mensam ejus annonam percipere solitam. Legimus item, scribente Marcellino comite, mansuefactam tigridem ab India Anastasio principi missam. Vult ergo intelligi quia lingua pravorum bestiis ferocitate, volucribus levitate vel exsultatione, serpentibus virulentia, praecellat. Sunt enim bestiales qui exacuerunt ut gladium linguas suas , sunt volatiles qui posuerunt in coelum os suum , et quorum os locutum est vanitatem , sunt serpentini, de quibus dictum est: Venenum aspidum sub labiis eorum . Linguam autem nullus hominum domare potest. Duobus modis haec sententia recte potest intelligi, quia et nullus bonorum doctorum potest domare linguas eorum qui seipsos a stulta
Abbreviated transcription (Latin):
celesti munere accepimus. Rotã
autem dicit. natiuitatis nr̃ẽ in¬
cessabilem uite temporalis ꝓcur¬
sum: quo adie natiuitatis usq
admortem uelut semꝑ eurrẽte
rota curriculi. incessanter. agi¬
mur. ynde bene salomon cũ di¬
ceret. Memento creatoris tui indi¬
ebus iuuentutis tue ante quã
ueniat tempus afflictionis: Pau¬
lo post addit. Et confringatur
rota suꝑ eisternã: ce reuertatur
puluis interram suã unde erat.
Inflãmat gͦ lingua rotã natiuui¬
tatis nr̃e: cum statum omnẽnrẽ
conuersationis. praua loquẽdo
contaminat. Item rotam natiui¬
tatis nr̃e dicit: quia merito pͥme
p̃uarieationis ab interna stabi¬
litate ꝓiecti. huc atq illuc mẽte
uaga raptamur: ce incertis ꝑcũc¬
ta discursib ubi periculum. ubi
salus sit: ignora mus. In flãmamur
aut̃ hec rota nr̃e natiuitatis igne
lingue maculantis:. cũ uitium
natiue ꝑturbationis ineptis etiã
ac noxus sermonib accumula¬

Expanded text:
coelesti munere accepimus. Rotam coelesti munere accepimus. Rotam autem dicit nativitatis nostrae incessabilem vitae temporalis procursum, quo a die nativitatis usque ad mortem velut semper currente rota curriculi incessanter agimur. Unde bene Salomon cum diceret: Memento Creatoris tui in diebus juventutis tuae, antequam veniat dies afflictionis , paulo post addidit: Et confringatur rota super cisternam, et revertatur pulvis in terram suam unde erat. Inflammat ergo lingua rotam nativitatis nostrae, cum statum omnem nostrae conversationis prava loquendo contaminat. Item rotam nativitatis nostrae dicit, quia merito primae praevaricationis ab interna stabilitate projecti, huc atque illuc mente vaga raptamur, et incertis per cuncta discursibus, ubi periculum, ubi salus, ignoramus. Inflammatur autem haec rota nostrae nativitatis igne linguae maculantis, cum vitium nativae perturbationis ineptis etiam ac noxiis sermonibus accumula
Abbreviated transcription (Latin):
patrantur ut ꝑuiria. falsa testimo¬
nia: aut defendunt᷑: ut quilibet
impurus excusando scelus quod
abimisit simula ostentando bo¬
norum quod non fecit. Et inflam¬
mat rotam natiuicatis nrẽ: inflã¬
mata agehenna: Gehenna dicit.
adiabolo & angelis eius. ꝓpt̾ quos
gehenua facta ẽ. Et qui ubiq uel
inaere uolitant. uel interris. ac
sub terris uagantur. siue detinẽ¬
tormenta flãmarum. instar fe¬
bricitantis. Qui & si inlectis ebur¬
neis. sunlocis ponat᷑ apricis.
feruorem tam̃ uel frigoris insiti
sibi langoris eutare non potest:
Sic gͦ demonia & si intemplis co¬
luntꝰ auratis: si ꝑaera discurrũt:
igne semꝑ ardent gehennali. Et
ex ipsa sua pena cõmouiti. decep¬
tis quoq hominib fomitem. uiti¬
orum unde & ipsi pereant. inui¬
dendo suggerunt. Cui contra sẽi
dei ciuitas noua irłem. decelo
adeo descendere dicit᷑: quia nimi¬
rum quicquid celeste interris
agimus. hoc ꝓfecto ut ageremus

Expanded text:
patrantur, ut perjuria, falsa testimopatrantur, ut perjuria, falsa testimonia; aut defenduntur, cum quilibet impurus excusando scelus quod admisit, simulat ostentando bonum quod non fecit. Et inflammat rotam nativitatis nostrae, inflammata agehenna. A gehenna dicit a diabolo et angelis ejus, propter quos gehenna facta est, et qui ubicunque vel in aere volitant, vel in terris aut sub terris vagantur, sive detinentormenta flammarum, instar febricitantis, qui et si in lectis eburneis, et si in locis ponatur apricis, fervorem tamen vel frigus insiti sibi languoris evitare non potest. Sic ergo daemones et si in templis colantur auratis, et si per aerea discurrant, igne semper ardent gehennali, et ex ipsa sua poena commoniti, deceptis quoque hominibus fomitem vitiorum, unde et ipsi pereant, invidendo suggerunt. Cui contra sancta Dei civitas nova Jerusalem de coelo a Deo descendere dicitur, quia nimirum quidquid coeleste in terris agimus, hoc profecto ut ageremus