comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
am ⁊ italiã dño militantibus.
Miscd̾ia ẽ circa ꝑsecutores ⁊ faci¬
norosos. seruata districtio. Itẽ.
ant̃ p̃uidenda st̃ remedia. ꝙͣ
morbꝰ in crescat. Itẽ scłi conuer¬
satio legũ metu retinet᷑. eccłi
aliqñ. s pigritiȩ imputandũ ẽ
ñ corrigere malos.

Expanded text:
iam et Italiam Domino militantibus: « Misericordia est circa persecutores et facinorosos servata districtio. » Item: « Ante praevidenda sunt remedia, quam morbus increscat. » Item: « Saeculi conversatio legum metu retinetur; ecclealiquando, sed pigritiae imputandum est, non corrigere.
Abbreviated transcription (Latin):
negabo ⁊ ego. Grãm ꝓmittit
om̃ibꝰ. ñ omĩbꝰ minat᷑ in iuriã.
Qd̃ ẽ miserationis exagerat. qd̃
ultionis extenuat.
cendo malis ⁊ plectendo semꝑ di

Expanded text:
negabo et ego . Gratiam promittit omnibus, non omnibus minatur injuriam. Quod est miserationis exaggerat, quod ultionis extenuat. cendo malis, et plectendo, semper di
Abbreviated transcription (Latin):
nde ambrosius in libro pͥ¬
mo de penitentia ad u̾fus
nouacianũ. Debet iusticiã tẽ¬
pare mod̾atio. Nã quẽ admo¬
dũ se tibi curandũ prebeat.
quẽ fastidio habeas qui con¬
tẽptui se ñ cõpassioni medicũ
suũ putat fut᷑m: Idõ dñs iħs
xp̃s cõpassus ẽ nob̾. ut ad se uo¬
caret. ñ de t̾reret mitiᷤᷤ uenit¬
⁊ humił. Deniq ait. Henite
adme om̃s qͥ laboratis. ⁊ ego
reficiam uos. Reficit gͦ dñs. ñ
excludit. neq abicit. Meritoq
tales discipłos elegit. qͥ dñicȩ
uoluntatis in terp̃tes. plebem
diũ colig̾e̾nt. ñ repudiarent.
Unde liquet eos int̃ xͥ discipłos
centiã sac̾dotibꝰ suis sine accep¬
tatione concessit. ⁊ pꝰ pauca.Ut

Expanded text:
libro I De poenitentia adversus Novatianum : « Debet justitiam temperare moderatio; nam, quemadmodum se tibi curandum praebeat quem fastidio habeas, qui contemptui, non compassioni medicum suum putat futurum? Ideo Dominus Jesus est passus pro nobis, ut ad se vocaret, non deterreret; mitis  humilis. Denique ait: Venite ad me, omnes qui laboratis, et ego reficiam vos . Reficit ergo Dominus; non excludit, neque abjicit; meritoque tales discipulos elegit, qui Dominicae voluntatis interpretes, plebem Domini colligerent, non repudiarent. Unde liquet eos inter Christi disccentiam sacerdotibus suis sine attemperatione concessit. » Et post pauca: «
Abbreviated transcription (Latin):
faciũ. Si gͦ inqͥunt oportet
ut nos extra eccłiam. ⁊ contra
eccłiam fuisse peniteat. ut
salui ẽẽ possimꝰ. qͦmͦ pꝰ istã pe¬
nitentiã. ap̃d uos ł clerici. ł¬

Expanded text:
is. Si ergo, inquiunt, oportet, ut nos extra ecclesiam et aduersus ecclesiam fuisse paeniteat, ut salui esse possimus, quo modo post istam paenitentiam apud uos clerici
Abbreviated transcription (Latin):
sacram̃ta eccliȩ cõplent᷑.
sic̃ in euangłio dñs ait. Si ba¬
bueritis fide̾ sic̃ gͣnũ synapis.
⁊ dixeritis monti transferte.
⁊ mitt̾e in mare. fiet uobis.
unde ⁊ petrũ increpauit
de fide. cũ mergeret᷑. Modice
fidei quare dubitasti: unde
notandũ facientibꝰ sacram̃¬
ta. ł miracła. fidẽ ẽẽ necessa¬
riã. s nec minꝰ his qͥbꝰ funt.¬

Expanded text:
acramenta Ecclesiae complentur, sicut in Evangelio Dominus dicit: Si habueritis fidem sicut granum sinapis, et dixeritis monti: Transfer te et mitte te in mare, fiet vobis . Unde et Petrum increpavit de fide cum mergeretur: Modicae fidei, quare dubitasti? Unde notandum facientibus sacramenta vel miracula fidem esse necessariam, sed nec minus his quibus fiunt
Abbreviated transcription (Latin):
detrahe u̾bũ. ⁊ qͥd ẽ aqua. nisi
aqua: Accedit uerbũ ad elem̃¬
tũ. ⁊ fit sacramentũ. &̃ ipsũ
tanqͣm uisibile u̾bum. Unde
enĩ tanta uirtꝰ ẽ aque. ut cor¬
pꝰ tangat. ⁊ cor abluat. nͥ facien¬
te uerbo: ñ qr dicit᷑. s qr cre

Expanded text:
Detrahe verbum, et quid est aqua nisi aqua? Accidit verbum ad elementum, et fit sacramentum: etiam ipsum tanquam visibile verbum. Unde enim ista tanta virtus est aquae, ut corpus tangat et cor abluat, nisi faciente verbo, non quia dicitur, sed quia cr
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit. ⁊ sine omium cõꝓuncia¬
liũ p̾sentia. ł consilio ep̃oꝵ aut
eoꝵ aut alias causas. nͥ eas tan¬
tũ que ad ꝓpͥam ꝑtinent par¬
rochiam agere aut eos gͣuare
uoluerit: ab omĩbꝰ districte cor¬
rigat᷑. ne talia de inceps p̃sume¬

Expanded text:
rum sine omnium comprovincialium presentia vel consilio episcoporum aut eorum aut alias causas nisi eas tantum que ad propriam pertinent parrochiam agere aut eos gravare voluerit, ab omnibus districte corrigatur, nec talia deinceps presume
Abbreviated transcription (Latin):
n tanto aut̃ discrimine ubi
dãpnandi st̃. ł accusator cũ tes¬
tibꝰ suis. ł accusatꝰ. ñ debet indu¬
ci confusio ꝑsona ł indiscretio
querela. s oĩa ordinate.⁊ dis¬
crete debent fieri. Unde fabi¬
sumat accusator simł eẽ ⁊ iudex
tos. accusatores ydoneos. defen-¬
sores congruos. testes legitimos.
Iudices aut̃ debent uti eqͥtate.
testes ifrietate. accusatores in¬
tencione ad ãplificandã causã.
defensores extenuatione ad mi

Expanded text:
n tanto autem discrimine ubi damnandi sunt vel accusator cum testibus suis, vel accusatus, non debet induci confusio personarum, vel indiscretio querelarum; sed omnia ordinate et discrete debent fieri. Unde Fabisumat accusator simul esse et judex tos, accusatores sores congruos atque legitimos testes. Iudices autem agent in aequitate, testes in veritate, accusatores intentione ad amplificandam causam, defensores extenuatione ad mi
Abbreviated transcription (Latin):
uida. ẽ leo qͥ circuit querens
quẽ deuoret. ẽ hedꝰ emissariꝰ
qui peccata nr̃a portauit. ẽ
hedꝰ a smistris qͥ dapnatur.
Est ignis quẽ dñs misit in
terra. ⁊ que uult ut ardeat.
est ignis. qͥ suꝑ ĩpios cadit
ut ñ uideant solẽ. ẽ aqͣ cuiꝰ
flumina fluunt de uentre
credentis. ẽ aqua cuiꝰ tẽpestaᷤ
ñ uos demergat. ẽ sol insticie
minat. ẽ qui nos ñ urat ꝑ diẽ.
licet gͦ castellũ alias malii
significet ut illud de qͦ dr̃. ite

Expanded text:
circuit quaerens quem devoret . Est haedus emissarius , qui peccata nostra portavit, est haedus a sinistris , qui damnatur. Est ignis quem Dominus misit in terram, et quem vult ut ardeat : est ignis, qui super impios cadit, ut non videant solem . Est aqua cujus flumina fluunt de ventre credentis ; est aqua cujus tempestas non nos demergat . Est Sol justitiae, , et sol qui nos non urat per diem . Licet ergo castellum alias malum significet, ut illud de quo dicitur: Ite i
Abbreviated transcription (Latin):
tis testimomia. Quippe cũ
ab angło filiꝰ ei ꝓmitte̾t᷑: res¬
pondit. Quomͦ fiet istud. qm̃
uirũ ñ cognosco: Si cuili¬
bet uirgini desponsate in
anmo suo disponenti mi¬
bere diceret᷑. filiũ habebit
ñ miraret᷑. neq in t̾rogaret
qͦmͦ istud fieret. ut pote qr
se desponsatã ⁊ imꝓrimo
nupturã sciret. ⁊ auiro gͣ¬
hec aut̃ ñ in merito mira
npturã. neq uirũ cognitu¬
rã certissime sciebat. hoc de
uirginitate. De humilitate
uͦ dicendũ. qd̾ cũ ab angło sa¬
lutaret᷑ mat̃ dĩ eligeret᷑: qͦ¬
mͦ fieret salua nirgmitate

Expanded text:
tis testimonia. Quippe cum ab angelo filius ei promitteretur, respondit: Quomodo fiet istud, quoniam virum non cognosco ? Si cuilibet virgini desponsatae in animo suo disponenti nubere diceretur, filium habebis, non miraretur, neque interrogaret quomodo illud fieret, ut pote quia se desponsatam, et in proximo nupturam sciret, et a viro feHaec autem non immerito miratnupturam, neque virum cognituram certissime sciebat. Hoc de virginitate. De humilitate autem dicendum quod cum ab angelo salutaretur, mater Dei eligeretur, quomodo fieret salva virginitate
Abbreviated transcription (Latin):
głare castellũ fuit. uirgo
maria. Quã uis enĩ ⁊ mul¬
te aliȩ murũ uirginitatis
hab̾ent. & turrĩ humilita¬
tis. idẽ ⁊ nirgines sint ⁊ hu¬
miles. tam̃ salua uirgunta¬
te matres ẽẽ ñ possunt. neq
filios generare. qd̾ ista sola
fecit. Et idõ castellũ hoc qͦddã.
id ẽ singłare merito dr̃: qr

Expanded text:
rgo Maria. Quamvis enim et multae aliae murum virginitatis habeant, et turrim humilitatis, id est et virgines sint, et humiles, tamen salva virginitate matres esse non possunt, neque filios generare: quod ista sola fecit. Et ideo castellum hoc merito quoddam, id est singulare dicitur; quia
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ris. ⁊ murus. in circuitu eiꝰ.
Que duo sese in uicẽ defendt̃.
ria assimilat᷑. qm uirgiitas
m̃tis ⁊ corporis ita quasi mu¬
rus undiq uallauit. ut nul¬
sus. nec sensus eiꝰ aliqͣ corrũpe¬
ret illecebra. Et qr uirgita¬
tẽ cũ libido ñ possit. solet in¬
pugnare suꝑbia: ẽ in eadem
uirginate turris humilitatiᷤ
quȩ a muro uirginitatis oẽm
repellit suꝑbiã.⁊ qr humili¬
tatẽ cũ suꝑbia ñ possit. solet
ĩpugnare libido. murus uir
tis. ab alt̾utro mumiunt᷑: ut¬
nũꝗͣ. in humili uirgine fue¬
rit. nec suꝑba uirginitas: nec
inqͥnata humilitas. s semꝑ
in eadẽ ꝑmanserit ⁊ humił
humilitas. Qmͣ uis aũt qd̾¬

Expanded text:
turris, et murus in circuitu ejus. Quae duo sese invicem defendunt, iria assimilatur, quam virginitas mentis et corporis, quasi murus, ita undique vallavit, ut nulsurus, nec sensus ejus aliqua corrumperentur illecebra. Et quia virginitatem, cum libido non possit, solet impugnare superbia, est in eadem virgine turris humilitquae a muro virginitatis omnem repellit superbiam. Et quia humilitatem, cum superbia non possit, solet impugnare libido, murus virgtis ab alterutro muniuntunquam in humili Virgine fuerit nec superba virginitas, nec inquinata humilitas: sed semper in eadem permanserit et humilis humilitas. Quamvis autem quo
Abbreviated transcription (Latin):
ris: qr unicũ dĩ filiũ genu¬
it. Quia siẽ ẽ unicꝰ unico patͥ:
etiã ⁊̃ si uirgo pariat. nul¬
la ł eũ. ł aliũ talẽ generabit.
Est gͦ castellũ qd̾dã in qđm

Expanded text:
cum Dei Filium genuit, qui sicut est unicus unico Patri, etiam si virgo pariat, nulla vel eumdem vel alium talem generabit. Est ergo castellum quoddam, in quod
Abbreviated transcription (Latin):
pannis oꝑuit. esurientẽ pauit.
sicientẽ lacte potauit. ꝑ infã
lũ uisitauit. s ⁊̃ balneando.
fouendo. leuiendo. gestando.
freqͣntauit. Ut merito de ea
dicat᷑. Martha satagebat. cir¬
ca freqͣns minist̾ium. Comp̃¬
henso. ⁊ crucifixo. quasi in
carcere posito affuit. sic̃ scͥp¬
tũ ẽ. Stabat aut̃ uixta crucẽ
babat᷑ ⁊ sollicita erat. cũ fu¬
geret in egiptũ a facie hero¬
dis. qͥ suũ talẽ filiũ ꝑ sequeba¬
tur. ad eo. ut multos suspecte
etatis pueros occid̾e̾t. Turba¬
bat᷑ cũ iudeos in sidiantes ⁊
mortẽ ei in ferre molienteᷤ
cognosceret. Adultimũ tur¬
bata ẽ ualde.⁊ iuxta syme¬
onis uocẽ. suã ipsius amnã
ꝑtͣnsiuit gladius cũ uidisset
suũ talẽ filiũ cõprehendi. li¬
gari. flagellari. exspui. spi¬
nis coronari. derideri. colafi
ne ei congruit. qd̾ dr̃. Martha

Expanded text:
ientem pavit, sitientem lacte potavit, infirmum lum visitavit, sed etiam balneando, fovendo, leniendo, gestando frequentavit, ut merito de ea dicatur: Maria autem satagebat circa frequens ministerium . Comprehenso, et crucifixo, quasi in carcere posito adfuit, sicut scriptum est: Stabat autem juxta crucem babatur, et sollicita erat cum fugeret in Aegyptum a facie Herodis, qui suum talem filium adeo persequebatur, ut multos suspectae aetatis pueros occideret. Turbabatur cum Judaeos insidiantes et mortem ei inferre molientes cognosceret. Ad ultimum turbata est valde, et juxta Simeonis vocem, suam ipsius animam pertransivit gladius , cum videret suum talem filium comprehendi, ligari, flagellari, conspui, spinis coronari, derideri, colaphine ei congruit quod dicitur: Martha
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ se ipsã in tribulatione ad¬
iuari adiumitate qmͣ eidẽ
filio in eẽ sciebat ꝑtheoricã:
quȩ ẽ pars marie. Hoc ẽ qd̃
martha conquerit᷑ qd̾ eã so¬
ror reliquerit ministrare so
flagitat. ħ de parte marthe.
Lorro pars marie quȩ obtuna
p̃dicat᷑ quanta ł quał in bea
ta maria fuerit qͥs digne lo¬
qͥt᷑: Si talis ẽ ut diximꝰ. ĩmo
qr melior ẽ qm diximꝰ in bea¬
ut ab ea auferri ñ dicat᷑. Oꝗͣ
magna multitudo dulcedi¬
nũ dĩ fuit in beata uirgine.¬
uirtꝰ altissimi obumbrauit
ei. ⁊ de eodẽ sp̃u sc̃o concepit.
qͥd de dõ ñ sapiebat in qm sa¬
pientiã dĩ latebat. ⁊ in cuiꝰ

Expanded text:
atione adjuvari a divinitate, quam eidem filio suo inesse sciebat per theoriam, quae est pars Mariae. Hoc est, quod Martha conqueritur quod eam soror sua reliquerit solam ministrare, flagitat. Haec de parte Marthae. Porro de parte Mariae, quae optima praedicatur, quanta vel qualis in B. Maria fuerit, quis digne loquatur? Si talis est, ut diximus, imo quia melior est quam diximus, in beaut ab ea non auferri dicatur. O quam magna multitudo dulcedinis Dei fuit in beata Virginevirtus Altissimi obumbravit ei , et de eodem Spiritu sancto coacepit! Quid de Deo non sapiebat, in qua sapientia Dei latebat, et in cujus
Abbreviated transcription (Latin):
suo. Nemo unqͣm sic̃ ista gͦ¬
tauit. qm suauis ẽ dñs. In ebri¬
abat᷑ abub̾tate domꝰ eiꝰ: ⁊ tor¬
rente uoluptatis eiꝰ potabat᷑.
Nec mirũ qr. apud eã imo
intͣ eã erat fons uite de qͦ ma¬
nabat tota ꝑfectio. utriꝰq ui-¬
tȩ. Circa płima uͦ martha oc¬
cupabat᷑. circa unũ enĩ mari¬
a delectabat᷑: qr. unũ ẽ neces¬
sarrũ. Plurima auferunt᷑. unũ
manet. Singłarẽ gͥ partẽ ma¬
maria elegit. S pars marchȩ¬

Expanded text:
suo . Nemo unquam sicut ipsa gustavit quam suavis est Dominus . Inebriabatur ab ubertate domus Dei, et torrente voluptatis ejus potabatur . Nec mirum; quoniam apud eam, imo intra eam erat fons vitae , de quo manabat cuncta perfectio utriusque vitae. Circa plurima, ut Martha, occupabatur; circa unum, ut Maria, delectabatur, quia unum est necessarium ; plurima auferuntur, unum manet. Singulariter igitur partem MaMariae elegit: sed pars Mar
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ dõ dño. Iã ñ turbabit᷑ fugi¬
ens in egiptũ afacie herodis.a
qr ipse ascendit ui cęlũ. ⁊ he-¬
rodes descendit in inferñ. a fa¬
cie eiꝰ. Iã ñ turbabit᷑ erga plu¬
rima. quȩ fecerunt filio suo
iudei. qr. omĩa subiecta st̃ ei.
Iñ filiꝰ oarie a iudeis ł militibꝰ¬

Expanded text:
ut Domino. Jam non turbabitur fugiens cum eo in Aegyptum a facie Herodis; quia ipse ascendit in coelum, et Herodes descendit in infernum a facie ejus. Jam non turbabitur erga plurima, quae fecerunt filio suo Judaei; quia omnia subjecta sunt ei . Jam filius Mariae a Judaeis, vel militib
Abbreviated transcription (Latin):
dicta ft̃. sic̃ ait ad eã helisabet.
hoc uolatũ ẽ. Iħs enĩ saluat.
ñ uiolat. Confracta solidat:
excepit eũ in domũ suã. Et
huic erat soror: nomine ma¬
ria. Duȩ iste sorores. sic̃ patͤs
scĩ plenissime nob̾ exposu¬
erunt. duas in sc̃a eccłia uitaᷤᷤ
designant. Martha scił acti¬
uã: maria contẽplatiuã. Is¬
ta laborat ad exhibenda in¬
digenti oĩa humilit̃ officia:
Ista circa ext̃iora occupat᷑.
illa in tĩora contẽplat᷑. Siẽ
aut̃ mat̃ dĩ singłaris est:i¬
ta ⁊ istarũ uitarũ effectꝰ

Expanded text:
 sicut ait ad eam Elizabeth. hoc, violatum est: Jesus enim salvat, non violat; confracta solidat, excepit eum in domum suam: et huic erat soror nomine Maria. Duae istae sorores, sicut Patres sancti plenissime nobis exposuerunt, duas in S. Ecclesia vitas designant: Martha scilicet, activam; Maria, contemplativam. Ista laborat ad exhibenda indigenti omnia humanitatis officia; Ista circa exteriora occupatur; illa interiora contemplatur. Sicut autem mater Dei et singularis; ita et istarum vitaru
Abbreviated transcription (Latin):
ista ẽ oꝑata conferamꝰ. Alii
hospitẽ quẽ libet in domo
sua suscipiunt. Ista ñ quẽli¬
bet ubi capt̃ suũ reclinet.
ñ indomo. s in ut̃o suscepit.
Alii nudũ quẽ libet ueste
mutabili. atq corruptibili.
uñlib& cõposita oꝑiunt. Ista
uerbũ dĩ in eadẽ uirginis
carne in unitate ꝑsone as¬
sũpsit. quȩ sine fine in con¬
mutabił. atq in corruptibi¬
lis ꝑmanebit. Alii quẽ libet
esurientẽ ⁊ sicientẽ: cibo ł
potu. exteriori reficiunt.
Ista dĩn hominẽ humanitꝰ
in digentẽ ñ solũ ext̃ioribꝰ
cibis ł potibꝰ pauit: ueruĩ¬

Expanded text:
ta est conferamus. Alii hospitem quemlibet in domo sua suscipiunt; ista non quemlibet ubi caput reclinet, non in domo, sed in utero suscepit. Alii nudum quemlibet veste mutabili atque corruptili undelibet composita operiunt, illa Verbum Dei in eadem virginea carne in unitate personae assumpsit, quae sine fine incommutabilis atque incorruptibilis permanebit. Alii quemlibet esurientem et sitientem cibo et potu exteriori reficiunt; ista Deum hominem humanitus indigentem, non solum exterioribus cibis vel potibus pavit, veru
Abbreviated transcription (Latin):
castellũ hoc magdalũ ẽẽ ar¬
bit᷑nt᷑. aqͦ maria magdalena
cognominat᷑. Qd̾ si uerũ ẽ.
p̃dicte in t̃pretatiom simu¬
lat᷑. Magdalũ enĩ turris dr̃.
⁊ humilitati cõparat᷑. Hoc¬

Expanded text:
castellum hoc Magdalum fuisse arbitratur, a quo Maria Magdalena cognominatur: quod si verum est, praedictae interpretationi famulatur. Magdalus enim turris dicitur, et humilitati co
Abbreviated transcription (Latin):
uod si accusatꝰ de sua in no¬
centia testes hab̾e ñ po¬
tuerit. non disparis qͥdẽ ꝓbi¬
tatis licet. s minoris dignita¬
tis. sic̃ damasꝰ papa. cũ xlui¬
epĩs se purgauit de ad ult̾io.
conuictis accusatoribꝰ suis ⁊ tes¬
tibꝰ eoꝵ sollẽpnit̃ se purget.
Si aut̃ hab̾e ñ potuerit. sacri
ex aminis euidentia in ipso cor¬
pore ⁊ sanguine dnĩ. ipsũ ad¬
hibeat sibi testẽ. quẽ habit᷑us
ẽ tudicẽ. Unde in corpore cano¬
nĩ tał inuenit᷑ auctoritas.¬

Expanded text:
uod si accusatus de sua innocentia testes habere potuerit non disparis quidem probitatis, sed majoris dignitatis, sicut Damasus papa cum 42 episcopis se purgavit de adulterio, conjunctis accusatoribus et testibus eorum, solemniter se purget. Si autem habere non potuerit sacri examinis evidentiam in ipso corpore et sanguine Domini ipsum adhibeat sibi testem, quem habiturus est judicem: unde in corpore canonum talis invenitur auctoritas
Abbreviated transcription (Latin):
ribus subditis. xin iiiii¬
nde aus̃ ad parmeniũ li¬
bro.ii.Unicuiq tribuit
ds̃ scd̃m corsuũ. Na si pͥmis tẽpo¬
ribꝰ ũ offuerunt mali sacerdo¬
tes. ł collegis bonis. sic̃ fuit ⁊a¬
charias. ł ppłaribꝰ. sic̃ fuit natha¬
nael inqͦ dolus ñ erat. qͣnto ma¬
g̾ nichil obẽ. in unitate xp̃iana
ep̃c̃ malus. ł coepĩs. ł laicis bo¬
nis. cũ iã ille sac̾dos. in et̾num
scd̾m ordinẽ melchisedech. ⁊ poi¬
tifex nr̃ sedens ad dext̃am patͥs
ꝓpt̾ delicta nr̃a.⁊ resurrexit
ꝓp̃t iustificationẽ nr̃am: Nec
illud bonis obẽ. s offerentibꝰ ma
lis qd̾ uerissime dictũ ẽ. Dona
iniqͦrũ ñ ꝓbat altissimꝰ. Non
enĩ dixit dona eoꝵ. qͥ ꝓpace ini¬

Expanded text:
ribus subditis. Unde Augustinus ad Parmenianum, libro II : « Unicuique tribuit Deus secundum cor suum. Nam, si primis temporibus non obfuerunt mali sacerdotes, vel collegis bonis, sicut fuit Zacharias; vel popularibus, sicut fuit Nathanael, in quo dolus non erat, quanto magis nihil obest in unitate Christiana pus malus vel coepiscopis vel laicis bonis, cum iam ille sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech et pontifex noster sedens ad dexteram patris propter delicta nostra et resurrexit propter justificationem nostram? Nec illud bonis obest, sed offerentibus, quod verissime dictum est: Dona impiorum non probat Altissimus : non enim dixit dona eorum qui pro p
Abbreviated transcription (Latin):
tu enarras iusticias meas. ⁊
assumis testamentũ meum
ꝑ ostuii: Non intelligunt
dict᷑ adħ. ut sciat peccator si
tam̃ aliis ꝓ dee̾ que ꝑ malos au¬
diunt ⁊ faciunt. ipse dĩ docet
in euangłio. Sup᷑ cathedram¬

Expanded text:
tu enarras justitias meas et assumis testamentum meum per os tuum? Non intelligunt ad hoc, ut sciat peccator sibtamen aliis prodesse quae per malos audiunt et faciunt, ipse Dominus docet in Evangelio: Sup
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ẽ in eu̾głio peccatores ñ au¬
dit ds̃ ñ a dño dictũ ẽ s ab illo
qͥ ocłos corporis ĩã qͥdẽ restitutos
habebat. s ei ocłi cordis ñ dũ pa¬
tebant. Unde ipsũ dm̃ ad huc
gnitũ dĩ filiũ ad orauit. Ipse
aut dñs cũ intẽplo orarent
publicanꝰ. ⁊ phariseus. pecca¬
torẽ confitentẽ peccata sua
mag̾ iustificatũ dic̃. qm pha¬
riseum iactantẽ merita sua.
Qmꝗͣ enĩ iustificatꝰ destiterit
ẽẽ peccator. tñ ut iustificaret᷑
peccator orabat ⁊ peccata cos¬
fitebat᷑. Exauditꝰ iustificatꝰ ẽ
ut desmne̾t ẽẽ peccator. Non
itaq desineret ẽẽ peccator. nͥ
pͥus exaudiret᷑ peccator. Quã¬
exaudiri. s tam̃ ñ om̃em pec

Expanded text:
 in Evangelio: Peccatores Deus non audit , non a Domino dictum, sed ab illo qui oculos corporis jam quidem restitutos habebat, sed ei oculi cordis nondum patebant. Unde ipsum Dominum adhgnitum Dei Filium adoravit. Ipse autem Dominus cum in templo orarent Publicanus et Pharisaeus, peccatorem confitentem peccata sua magis justificatum dicit, quam Pharisaeum jactantem merita sua. m enim iustificatus destiterit esse peccator, tamen ut iustificaretur peccator orabat et peccata confitebatur et exauditus iustificatus est, ut desineret esse peccator. non itaque desineret esse peccator, nisi prius exaudiretur peccator. quamexa
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c qͥ ꝓ uob̾ seipsũ obtulit. ⁊ nr̃
in cȩlo mediator ẽ. qͦ suã eccłiã gub̾¬
nante. bonis mali ñ oberunt.
qͥ ł ignorant̃. ł ꝓpace tolerant᷑.
qͦrũ crimina bonoꝵ caritati
in unitate omĩa toleranti in¬
chil nocerent. si forte ea ⁊̃ cog¬
nita iudicibꝰ eccłiasticis ꝑsuadi
ñ possent. Sacrificia gͦ ĩpioꝵ eiᷤ
ipsis obert̃ qͥ offerunt iupie.
Nã unũ atq idẽ sacͥficium ꝓpt̾
ẽ. ⁊ tale cuiq fit quali corde ad
accipiendũ accesserit. Et pꝰpau
atq maculatꝰ sac̾dos. Ubi erat
moyses ⁊ aaron. ibi murmura
ibi zacharias. ibi symeon. ⁊ ce

Expanded text:
pro nobis seipsum obtulit, et noster in coelo mediator est: quo suam Ecclesiam gubernante bonis mali non oberunt, qui vel ignorantur, vel pro pace tolerantur. Quorum crimina bonorum charitati in unitate omnia toleranti nihil nocerent, si forte, ea etiam cognita, judicibus ecclesiasticis persuaderi non possent. Sacrificia ergo impiorum eis ipsis oberunt qui impie offerunt. Nam unum atque idem sacrificium propter et tale cuique fit, quali corde ad accipiendum accesserit. » Et post pauca aut maculatus sacerdos? Ubi erat Moyses et Aaron, ibi murmuratibi Zacharias, ibi Simeon e
Abbreviated transcription (Latin):
tñ ppłs sibonꝰ atq fidelis ẽ sollici¬
tus ẽẽ debet. Securos enĩ facit
illos scͥpt᷑a que ait. fres hec scͥbo
uob̾. ut ñ peccetis. Et siqͥs pecca¬
uerit. ad uocatũ habemꝰ ap̃d

Expanded text:
n populus, si bonus atque fidelis est, sollicitus esse debet. Securos enim facit illos Scriptura, quae ait: Fratres, haec scribo vobis, ut non peccetis; et si quis peccaverit advocatum habemus apud
Abbreviated transcription (Latin):
nos malos fufferamꝰ. cũ certũ
&̃ sit. qr peccatores d̾s̃ audit. qr
s aliengena conductꝰ ab amico.
ut ppło dĩ maledioe̾t. conu̾sus a
dño ad benedicendũ ẽ. uerba
omĩa bñ inp̃cantis audimꝰ ⁊
legimꝰ. ⁊ cũ aliud habet inuo¬
to. u̾ba tñ p̃cantis ⁊ bona st̃ ⁊
ꝓppło exaudiunt᷑ a dño. Unde
nimirũ ẽ si u̾ba bona que pro
ppło dicunt᷑ inp̃cibꝰ. ⁊ si a malis¬

Expanded text:
os sufferamus, cum certum etiam sit quia peccatores Deus audit, quia sed alienigena conductus ab amico , ut populo Dei malediceret conversus a Deo ad benedicendum cujus verba omnia bonum imprecantis audimus et legimus, et cum aliud habet in voto, verba tamen precantis bona sunt et pro populo exaudiuntur a Domino. Unde non mirum est, si verba bona, quae pro populo dicuntur in precibus, etsi
Abbreviated transcription (Latin):
suo. fuerunt hec ante aduen¬
tũ xͥut quidã figuralit ad¬
huc tantũ in carnalibꝰ actibus
constitutis reges parit exist̾ent.
tũ ẽ eundẽ regẽ atq pontificẽ
ultra sibi nec imꝑator nom̃
pontificale ĩposuit. nec ponti¬
fec regale fatigiũ usurpauit.
teͣ magnifice. utrũq in sacra
regeneratione sũpsisse dicant᷑.
ut sic̃ regale gen̾ ⁊ sacerdota¬
le subsistant: qr xp̃e memor
qd̾ suoꝵ saluti congrueret sie
dignitatibꝰ distinctiᷤ. officia
potestatis utriꝰq disc̾u̾it. ⁊ ut
uita pontificalibꝰ ⁊ pontificeᷤᷤ¬
nꝰ sp̃uał actio acarnalibꝰ dis¬
taret in casibꝰ. ⁊ idõ militans
dõ mimine se negociis scła¬
ribꝰ ĩplicaret. ac uicissim ñ
scłaribꝰ ĩplicatꝰ. ut utͥusq mo¬
destia curaret᷑ nec extolłet᷑
utraq facultas. Quibꝰ omibꝰ
satis euident̃ ostendit᷑ a scła¬
ri potestate nec ligari ꝓrsus
nec solui posse pontificẽ. Quo¬
manifestius approbat᷑ alexã

Expanded text:
suo: Fuerunt haec ante adventum Christi, ut quidam figuraliter, adhuc in carnalibus actibus constituti, reges pariter existerent tum est eundem regem atque pontificem, ultra sibi nec imperator pontificis nomen imposuit, nec pontifex regale fastigium vindicavit. turae magnificae, utrumque in sacra regeneratione sumpsisse dicantur, ut simul regale genus et sacerdotale subsistant; quia Christus memor quid suorum saluti congrueret, sic dignitatibus distinctis officia potestatis utriusque discrevit, ut vita pontificalibus, et pontificenus spiritalis actio carnalibus distaret incursibus et ideo militans Deo minime se negociis secularibus implicaret, ac vicissim non cularibus implicitus, ut utriusque modestia curaretur, nec extolleretur utraque facultas. Quibus omnibus satis evidenter ostenditur, a saeculari potestate nec ligari prorsus, nec solmanifestius approbatur Alexan
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cepta anĩciant angłi uo¬
do qñdo uiciniꝰ dmĩ contẽpla¬
t᷑. tanto sublimiꝰ dignitate
monachi sex alis uelant᷑. Duȩ
in capitio qͦ cap̃ tegit᷑. ueris
demonstrat᷑ assertiombꝰ. Illd̾
uͦ qd̾ brachiis extendit᷑. alas
duas ẽẽ dicimꝰ. ⁊ illd̾ qͦ corpꝰ
c̃dit᷑ alas duas. Sic sex alaꝵ
nũs certissime conficit᷑. De¬

Expanded text:
iant, angeli vodo, quanto vicinius Deum contemplatur, tanto sublimius dignitate monachi sex alis velantur, duae in capitio, quo caput tegitur, veris demonstratur assertionibus. Illud vero quod brachiis extenditur, alas duas esse dicimus, et illud quo corpus conditur, alas duas. Sic sex alarum numerus certissime conficitur.
Abbreviated transcription (Latin):
siliũ ꝓcessisset. ñ ei s illi qͥ ẽ ue¬
ritas. incõmutabili dõ eẽ tribu¬
endũ. In qͦ notandũ ẽ correctio¬
nibꝰ ⁊ consiliis minoꝵ maiores
ac qͥ escere deb̾e. sic̃ ⁊̃ salubre ⁊ ne¬
cessarium ẽ minores illa maio¬
rib. ł e conu̾so maiores minoribꝰ¬

Expanded text:
ei, sed illi qui est Veritas incommutabili Deo esse tribuendum. » In quo notandum est correctionibus et consiliis minorum majores acquiescere debere, sicut etiam salubre et necessarium est minores illa majoribus, vel e converso majores minorib
Abbreviated transcription (Latin):
hensionis suȩ rationẽ humilit
redde̾. qnͣto mag̃ nos peccatores
cũ de re aliqͣ rep̾hendim̃ repre
moyse loquebat᷑. ⁊ tñ consiliũ
regendi tã magni ppłi a socero

Expanded text:
hensionis suae rationem humiliter reddere; quanto magis nos peccatores, cum de re aliqua reprehendimur, reprehMoyse loquebatur? Et tamen consilium regendi tam magni populi a socero,
Abbreviated transcription (Latin):
ed ⁊ si a subditis aliqͣ sinst᷑
in tentione ł ĩportuntate
fiat. ne maiꝰ fiat scaudalũ eccłi¬
e. debet p̾latꝰ humilit̃ tołare. ⁊
rationabilit se excusare. ne aliis
sit auctor rumȩ. Unde õs̾.teo¬
tiste patriciȩ. Pensate queso uͥ
erit pacientia si de ẽ qd̾ tołet᷑:
Abel ẽẽ ñ potĩt. qͦm caim malici
a ñ exercet. Ipsa enĩ maloꝵ socie¬
eri negligit ut fiat. Nã cũ placa¬
re in sanas m̃tes atq ad salutẽ re¬
ducẽ possumꝰ scandalirzare eas
minime debemꝰ. Sunt enĩ quedã
scandala. quȩ omĩno despicienda
st̃. quedã uero cũ uitari sine cul¬
pa posst̃ despicienda ñ st̃. ne cũ
culpa seruent᷑. Qd̃ saero euangłio
predicante cognouimꝰ qr. cũ ue
quo inquinat hominẽ. ⁊ discipłi
dicerent scis qr. pharisei audito
hoc uerbo scandalizati st̃ ꝓtinꝰ
respondit. Sinite illos ceci st̃
duces cecoꝵ. ⁊ tñ cũ tributũ pe¬
t̾ẽtur. pͥus rationẽ reddidit qr
tributũ solue̾ ñ deberet atq¬

Expanded text:
ed etsi a subditis aliqua sinistra intentione vel importunitate fiat, ne majus fiat scandalum Ecclesiae, debet praelatus humiliter tolerare et rationabiliter se excusare, ne aliis sit auctor ruinae. Unde Gregorius Theotistae patriciae : « Pensate, quaeso; ubi erit patientia, si deest quod toleretur? Abel esse non poterit, quem Cain malitia non exercet. Ipsa enim malorum satieeri, negligitur ut fiat. Nam cum placare insanas mentes, atque ad salutem reducere praesumimus, scandalizare eas minime debemus. Sunt enim quaedam scandala, quae omnino despicienda sunt; quaedam vero, cum vitari sine culpa possunt, despicienda non sunt, ne cum culpa serventur. Quod sacro Evangelio praedicante cognovimus, coinquinat hominem, et discipuli dicerent: Scis quia Pharisaei audito hoc verbo scandalizati sunt, protinus respondit: Sinite illos, caeci sunt, duces caecorum . Et tamen cum tributum peteretur, prius rationem reddidit, qua tributum sol
Abbreviated transcription (Latin):
toritatẽ qͣm in sc̃a eccłia acceꝑat
attendisset: respondẽ potãt. ut
pastorẽ suũ oues quȩ cõmisse¬
ei fuerant rep̾hendẽ ñ aud̾e̾nt.
S si in querela fideliũ aliqͥd de
sua potestate dice̾t. ꝓfecto doc¬
tor mansuetudinis ñ fuisset.
humili gͦ ratione eos placauit
atq in causa rep̾hensionis suȩ
&̃ testes exhibuit dicens. Uene¬
runt aũt mecũ ⁊ sex fr̃s isti.
Si gͦ pastor eccłie pͥnceps apłoꝵ¬

Expanded text:
toritatem quam in sancta Ecclesia acceperat toritatem quam in sancta Ecclesia acceperat attendisset, respondere poterat ut pastorem suum oves quae ei commissae fuerant reprehendere non auderent: sed si in querela fidelium aliquid de sua potestate diceret, profecto doctor mansuetudinis non fuisset. Humili ergo ratione eos placavit, atque in causa reprehensionis suae etiam testes exhibuit, dicens: Venerunt autem mecum et sex fratres isti . Si igitur pastor Ecclesiae, princeps apo
Abbreviated transcription (Latin):
eis ꝓme ⁊ te. Quid ẽ aut̃ qd̾ de
scandalizatis aliis dr̃ sinite eos
⁊ alii ne scandalirent᷑. ad ño tri¬
butũ soluit᷑ qd̾ ñ debet᷑. Quid ẽ
aut̃ qd̃ aliud scandalũ fieri ꝑmi¬
sit. aliud ꝓhibuit. nisi ut nos
doceret. ⁊ alia scandala quȩ nos
implicant in peccatis contep¬
uere. ⁊ ea que sine peccato pla¬
cere possum̾ modis om̃ibꝰ mi
tigare: urã itaq excellentia
pot̾̃ p᷑uoꝵ hominũ scandala.
cũ tͣnqͥllitate declinare. I pꝰ pau¬
ca. Ne uob̾ indignũ uideat᷑ ꝑ
uersa capitula de qͥbus nob̾
oblocat᷑ anathematirando: sa¬
tisfacere ppło. U pꝰpauca. Certe
petrus potestatẽ regni cęlestiᷤ
acceꝑat. ut queq in t̾ra ligaret.
&. solueret: eẽnt in cȩlo ligata
⁊ soluta: suꝑ mare ambulat. e¬
gros ũbra curabat. peccantes
uerbo occidebat. mortuos susci
⁊ cõmedisset cũ eis. cur eos in
baptisinate recepisset. ⁊pꝰ pau¬
ca. Si cũ a fidelibꝰ culparet᷑ auc¬

Expanded text:
et pro te . Quid est autem quod de scandalizatis aliis dicitur: Sinite eos; et aliis, ne scandalizentur a Domino, tributum solvitur quod non debetur? Quid est autem quod aliud scandalum fieri permisit, aliud prohibuit, nisi ut nos doceret et illa scandala quae nos implicant in peccatis contemnere, et ea quae sine peccato placare praesumimus omnibus modis mitigare? Vestra itaque excellpravorum hominum scandala cum tranquillitate declinare. » Et post pauca: « Ne nobis indignum videatur, perversa capitula de quibus nobis obloquuntur, anathematizando satisfacere populo. » Et post pauca: « Certe Petrus potestatem regni coelestis acceperat, ut quaecunque in terra ligaret el solveret, essent in coelo ligata vel soluta: super mare ambulavit, aegrotantes umbra curabat, peccantes verbo occidebat, mortuos oratione suscitet comedisset cum eis, cur eos in baptismate recepisset. Et taca: « Si cum a fidelibus culparetur, auc
Abbreviated transcription (Latin):
iqͥs monachus furtũ fae¬
cerit. qd̾ pociꝰ sacͥlegiũ di¬
ci pot̃. id censuimꝰ ordinan¬
dũ. ut uinior uirgis cesus.
tanti cͥminis reus. mĩqmͣ
officiũ dericatꝰ excipiat. si
uͦ ĩa cłicꝰ in id facinꝰ fuerit de¬
p̃hensus. nominis ipsiꝰ dig¬

Expanded text:
 monachus furtum fecerit, quod potius sacrilegium dici potest, id censuimus ordinandum, ut junior virgis caesus tanti criminis reus nunquam officium clericatus excipiat; si vero jam clericus in id facinus fuerit deprehensus, nominis ipsius dig
Abbreviated transcription (Latin):
tendi ñ st̃. s uͥ potestas dat̃.
⁊ a malo ꝓhibendi. ⁊ ad bonũ
cogendi. Nã si uoluntas mala
sẽꝑ sue ꝑmittenda ẽ lib̾tati.
quare ifrahelitici recusanteᷤᷤ
⁊ mͣmurantes tã duris flagelł
a malo ꝓhibebãt᷑ ⁊ ad t̾ram cõ¬
pellebant᷑ ꝓmissionis: Si uo¬
luntas mala ꝑmittenda ẽ li

Expanded text:
otestas datur, et a malo prohibendi, et ad bonum cogendi. Nam si voluntas mala semper suae permittenda est libertati, quare Israelitici recusantes et murmurantes tam duris flagellis a malo prohibebantur, et ad terram compellebantur promissionis? Si voluntas mala sua
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ sequebat᷑ eccłiam. S ꝓstra¬
tus ẽ ut excecaret᷑. excecatꝰ
ut mutaret᷑. mitatꝰ. ut nut¬
teret᷑. missus. ut qualia fece.¬
rat in errore: talia ꝓuerita¬
te pateret᷑. Si uoluntas me¬
tati. quare monet᷑ pat̃ in
scͥpturis scĩs filiũ durũ ñ so¬
tunde̾. ut ad bonã disciplinã

Expanded text:
sequebatur Ecclesiam? Sed prostratus est ut excaecaretur, excaecatus ut mutaretur, mutatus ut mitteretur, missus ut qualia fecerat in errore talia pro veritate pateretur. Si voluntas matati, quare monetur pater in Scripturis sanctis filium duris non sotundere, ut ad bonam disciplinam
Abbreviated transcription (Latin):
maceret᷑. ¶Id̾. Si dep̃hensus
fuerit aliqͥs fr̃ lud̾e cũ pue¬
ris. ⁊ hab̾e amicicras ętatis
infirmȩ. tercio cõmoneat᷑
ut memor sit honestatis at¬
q timoris dĩ. Si ñ cessauerit:
seuerissime corripiat᷑. ar

Expanded text:
hensus fuerit aliquis frater ludere cum pueris et habere amicitias aetatis infirmae, tertio commoneatur ut memor sit honestatis atque timoris Dei. Si non cessaverit, severissime corripiatur
Abbreviated transcription (Latin):
psũ corpꝰ tuũ tẽplũ ẽ sp̃s scĩ.
Iã uide qͥd facias de tẽplo dĩ.
Si eligeres in eccłia facere ad¬
ult̾ium intͣ ipsos parietes.
qͥd te eẽt sceleratiꝰ: Modo aut̃
tu ipse es tẽplum dĩ. Nd̾. Si¬
cui ⁊̃ ñ contingat facultas
concũbendi cũ contuge alie
si in ipso facto dep̾hende̾t᷑.¬
Idẽ. Sic ñ facienda st̃ ad ult̾ia.
⁊̃ uoluntate generandi rege¬
nerandos. quẽ ad modũ nec
furta st̃ facienda ⁊̃ uolunta¬
te pascendi pauꝑes scõs. qd̾
tamĩ faciendũ ẽ ñ furta ꝑpe¬
fecerit adult̾ium. &̃. si nũqͣm
de inceps faciat reus ẽ ad ul¬
gentia remittat᷑. habet gͦ
peccatũ. qmͣ uis illud iã ñ sit

Expanded text:
psum corpus tuum, templum est Spiritus Dei . Jam vide quid facias de templo Dei. Si eligeres in ecclesia facere adulterium intra ipsos parietes, quid te esset sceleratius? Modo autem tu ipse es templum Dei. CAP. cui etiam non contingat facultas concumbendi cum conjuge aliensi in ipso facto deprehende. Sic non facienda sunt adulteria, etiam voluntate generandi regenerandos, quemadmodum nec furta sunt facienda, etiam voluntate pascendi pauperes sanctos: quod tamen faciendum est, non furta pefecerit adulterium, etiamsi numquam deinceps faciat, reus est adulgentia remittatur. habet ergo peccatum, quamuis illud quod
Abbreviated transcription (Latin):
entes. ⁊̃ p̃positi ꝓ bono pacis
correcto scismatis errore sus¬
cepti st̃. ⁊ si uisum ẽ opꝰ fuisse
ut eadẽ officia gererent quȩ
gerebant. ñ sunt rursus ordi¬
nati: s sic̃ baptismꝰ in eis. ita
ordinatio manfit integra. qr
ĩ precisione fuerat uiciũ. qd̾
unitate pacis correctũ ẽ ñ in
sacram̃tis. que ubicũq st̃ ipsa

Expanded text:
positi bono pacis correcto schismatis errore suscepti sunt, etiamsi uisum est opus esse ut eadem officia gererent quae gerebant, non sunt rursus ordinati, sed sicut baptismus in eis ita orin praecisione fuerat vitium, quod unitate pacis correctum est, non in sacramentis, quae ubicunque sunt, ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
uero qd̾ amalis sacerdotibꝰ
ministrari possĩt qr supiꝰ satis
dictũ ẽ: nc̃ ł parũ dixisse suffi¬
ciat. Ait enĩ leo cap̃ .uu. Qd̃ si
qͥ cderici iudicio p̃sidentiũ a
pseudo epĩs ordinati st̃. potest
rata haberi talis ordinatio.

Expanded text:
ero quod a malis sacerdotibus ministrari possint quia superius satis dictum est: nunc vel parum dixisse sufficiat. Ait enim Leo, cap. 25: « Quod si qui clerici praesidentium a pseudoepiscopis ordinati sunt, potest rata ha
Abbreviated transcription (Latin):
e his qͥ ad exitũ cũ uenuĩt.¬
⁊̃ nc̃ lex antiqͣ regłarisq
seruabit᷑. ita ut siqͥs egredit᷑
ecorpore. ultimo ⁊ necessario
uatioo minime pͥuet᷑. qd̾ si
desꝑatꝰ ⁊ consecutꝰ cõmunio¬
nẽ oblationisq particeps fac¬
tꝰ it̃m cũ ualuerit. sit int̾ e¬
os qͥ cõmunionẽ orationis tan¬
oĩ cui libet in exitũ posito.
& poscenti sibi cõmunionis

Expanded text:
e his qui ad exitum veniunt etiam nunc lex antiqua regularisque servabitur, ita ut si quis egreditur de corpore, ultimo et necessario viatico minime privetur. Quod si desperatus, et consecutus communionem, oblationisque particeps factus iterum convaluerit, sit inter eos qui communionem orationis tanomni cuilibet in exitu posito, et poscenti sibi communionis
Abbreviated transcription (Latin):
omĩs auaricia idoloꝵ sit ser¬
uit᷑: qͥsqͥs hãc ⁊ maxinie in
dandis eccłiasticis honoribꝰ
uigilant̃ ñ p̃cauet. in fideli¬
tatis ꝑdicioni subicit᷑ &̃ si
tenere fidẽ. qm negligit ui¬
deatur.

Expanded text:
omnis avaritia idolorum sit servitus, quisquis hanc et maxime in dandis ecclesiasticis honoribus vigilanter non praecavet, infidelitatis perditioni subjicitur, etiamsi tenere fidem quam negligit videatur.
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ enĩ a fide exorbitet.⁊
spĩu sc̃o blasphemiã irro¬
get. qui symoniã ꝑpetrans
estimationẽ p̃ci confert grẽ¬
sp̃s scĩ testat᷑ ambrosius in
pͥmo libro de penitentia ad
nouatianũ. Petrus cũ symon
magice artis consuetudine
conscientiã fidei ñ habebat.

Expanded text:
d enim a fide exorbitet, et Spiritui sancto blasphemiam irroget, qui Simoniam perpetrans, aestimationem pretii confert grs sancti, testatur Ambrosius in libro primo De poenitentia ad Novatianum: « Petrus, cum Simon magicae artis consuetudine conscientiam fidei non habebat.
Abbreviated transcription (Latin):
acacrus ñ fuit noui. ł ꝓprii
inuentor erroris. ut in eum
noua scita ꝓcede̾nt s alieno
facinori sua cõmumone se
miscuit. Itaq necesse ẽ ut in
illã recide̾t iusta lance sen¬
tentiã. qmͣ cũ suis successoribꝰ
ꝑ conuementiã synodalem
susceꝑat auctor erroris.

Expanded text:
Achatius non fuit novi vel proprii inventor erroris, ut in eum nova scita prodirent; sed alieno facinori sua communione se miscuit. Itaque necesse est, ut in illam recideret justa lance sententiam, quam cum suis successoribus per convenientiam synodalem susceperat auctor erroris.
Abbreviated transcription (Latin):
dus sit symoniacꝰ. tã uendẽs
quam emens.
lore dicendũ ẽ. repperiunt᷑ qͣ¬
plurimi negotio muneris
tificał ordinis sublimitatẽ
acciptat obliti u̾boꝵ petri.
qͥ dixit ad symonẽ. lecunia
tua tecũ sit in ꝑdicione. ꝙr.
tũ ẽ. tantũ malii. ⁊ maloꝵ
freq̃nter extat inuerone
succisũ. nos quoq huic uul¬
ꝑ ẽ ad huc inicimꝰ ferrũ. de¬
cernentes omino. ut qͥcũq
de inceps ꝓ accipienda diui¬
ni doni dignitate qd libet
p̃mium detectꝰ fuerit obtu¬
lisse: ab eodẽ tẽpore se noue¬
rit anathematis o ꝓͥo con¬
dẽpnatũ. atq in participa¬
nis alienũ. ex qͦ illũ constat
execrabile in xp̃o ꝑpetrasse
flagitiũ. Qd̾si aliquis exti¬
terit qͥ accuset. ille qͥ hc̃ or¬
dinẽ munerũ fuerit accep¬
tione lueratꝰ. ⁊ fuscepto ho¬
noris gͣdu pͥuet᷑. ⁊ in mona¬
sterio subꝑ henni penitentia

Expanded text:
dus sit Simoniacus, tam vendens quam emens. lore dicendum est, reperiuntur quamplurimi negotio muneris tificalis ordinis sublimitatem accipiat, obliti verborum Petri, qui dixit ad Simonem: Pecunia tua tecum sit in perditione; quia tum est tantum malum, et majorum frequenter exstat mucrone succisum, nos quoque huic vulperest adhuc injicimus ferrum; decernentes omnino ut quicunque deinceps pro accipienda divini doni dignitate quodlibet praemium detectus fuerit obtulisse, ex eodem tempore se noverit anathematis opprobrio condemnatum, atque a participainis alienum, ex quo illum constat exsecrabile Christo perpetrasse flagitium. Quod si aliquis exstiterit, qui accuset, ille, qui hunc ordinem munerum fuerat datione lucratus, et suscepto honoris gradu privetur, et in monasterio sub perenni poenitentia
Abbreviated transcription (Latin):
guendꝰ sit. qͥcũq uaria in tentiõe.
łoꝑatiõe. ł condiciõe discretꝰ. ad hoc
qͣntũ ds̃ dedit discernendũ e labo¬
raui. ut incanonibꝰ adõ intentio¬
nis. utilitatiᷤᷤ ueritatis. eluceret
unitas. ut nulłã contͣrietatiꝰ dis¬
cordiã pareret aliqͣ eoꝵ diũisitas.
u̾itas. qͥ penitentibꝰ uenia. indura¬
tis debet᷑ uindicta. qͥ sua discretiõe
altã ñ p̃iudicet alt̾i. ipsis sacroꝵ
canonĩ auetoritatibꝰ conatꝰ fũ expo¬
uere. ꝓut potui. ita ut qd̾ piũ ẽ. ñ¬
dĩi ẽẽ cõꝓbans. ñ istiꝰ illi. ñ illiꝰ isti.

Expanded text:
aria intentione, vel operatione, vel conditione discretus, ad haec quantum dedit Deus discernendum elaboravi, ut in canonibus adeo intentionis, utilitatis, veritatis eluceret unitas, ut nullam contrarietatis discordiam pararet aliqua eorum diversitas. itas, quia poenitentibus venia, induratis debetur vindicta, quo sua discretione altera non praejudicet alteri, ipsis sacrorum canonum auctoritatibus conatus sum exponere, prout potui; ita ut quod pium est, nodum esse comprobans: non istius illi, n
Abbreviated transcription (Latin):
cilioꝵ discors sententia inuenit᷑.
illiꝰ concilii magis teneat᷑ senten¬
tia. cuiꝰ antiqͥor. ⁊ pocior extat
auctoritas. Cũ gͦ tanti talesq
libet concilioꝵ sententias. alioꝵ
discretiom relinquerint exami¬
nandas. ł corrigendas. qͥs ego sũ
ut meis correctoribꝰ succensere au¬
deã. dũ ñ ꝓpt̃ me. mea siqͣst̃ bona
respuentes sibimet noceant. Si¬
Suis gͦ capituł qͣslibet sententias
an notare curaui. ut & studiosis
etiã quasdã quasi ex habñdan¬
ti ad miscui. que ⁊ hic qͣsi alat̾e
subseruirent. ⁊ suis in locis plena
fronte suã uicẽ defenderent.¬

Expanded text:
ciliorum discors sententia invenitur, illius concilii magis teneatur sententia, cujus antiquior et paucior extat auctoritas. Cum ergo tanti talesqueetiam quorumlibet conciliorum sententias, aliorum discretioni reliquerint examinandas vel corrigendas, quis ego sum ut meis correctoribus succensere audeam, dum non propter me mea, si qua sunt, bona respuentes, sibimet noceant? Suis ergo titulis quaslibet sententias adnotare curavi, ut eis studiosis et quasdam quasi ex abundanti admiscui, quae et his quasi a latere subvenirent, et suis plena fronte suam vicem defenderent.
Abbreviated transcription (Latin):
sua. suoꝵ ue sac̃mentoꝵ dãpnatiõẽ
differant aliqͦ mͦ qͥdẽ acatholicis.
liuid uideat᷑. ꝗͣ h̃t ueritas. dũ tam̃
abste aliud ñ fiat qm ht̃ caritas.
siforte minus discrete scoꝵ dicta
distorsisse uideor. ut errori meo
siqͥs ẽ. nullã defenda auctoritatẽ.
caritati tam̃ suã reposco uicissi¬
tudinẽ. ut qr fr̃ne utilitatis
causa hoc opusculũ cõposui. si
negligit᷑ qd̾ negligent̃ feci. ñ
saltẽ negligat᷑ siqͥd ego tantillꝰ
sc̃oꝵ decretis salubriter astrue¬
disputationes qm uis catholico
tas canonicas ħrẽ debemꝰ. ut no¬
b̾ ñ liceat salua honorificentia
inuenerimꝰ qd̾ alit̾ senserint qͣm
u̾itas ht̃. diuino adiutorio. ł ali¬
is intellecta. ł nob̾. Quał egosũ
in scͥptis alioꝵ. tales uolo eẽ in¬

Expanded text:
sua suorumve sacramentorum damnatione differant, aliquo modo quidem a Catholicis, liud videatur quam habet veritas, dum tamen abs te aliud non fiat quam habet charitas, si forte minus discrete sanctorum dicta distorsisse videor, ut errori meo, si quis est, nullam defendam auctoritatem: » charitati tamen suam reposco vicissitudinem, ut qui fraternae utilitatis causa hoc opusculum composui, si negligitur quod negligenter; non saltem negligatur si quid ego tantillus sanctorum decretis salubriter astruedisputationes, qturas canonicas habere debemus, ut nobis non liceat salua honorificentia,inueuerimus, quod aliter senserint, quam ueritas habet diuino adiutorio uel ab aliis intellecta uel a nobis. talis ego sum in scriptis aliorum, tales uolo esse in
Abbreviated transcription (Latin):
ciã. nẽ iusticia omĩno dissimulet mi
tẽ discordit̃ obuiare. ñ attenden¬
tes hũc ẽẽ modũ eccłiastici regimi¬
nis seu indulgendo. seu puniendo.
eandẽ intentionẽ caritatiᷤᷤ eandẽ
oꝑationẽ seruare salutis. idõq ca¬
nonicis regłis ñ canonice utentes:
sie p̃cepta p̃ceptis diũberãt. ⁊ ĩpug¬
nãt. ut aliqñ ꝑ indebitã mĩam. ł¬

Expanded text:
tiam, nunc justitia omnino dissimulet mistem discorditer obviare: non attendentes nunc esse modum ecclesiastici regiminis, seu indulgendo, seu puniendo, eamdem intentionem charitatis, eamdem operationem servare salutis, ideoque canonicis regulis non canonice utentes, sic praecepta praeceptis diverberant et impugnant, ut aliquando per indebitam gra
Abbreviated transcription (Latin):
yisquis sim. ñ pondꝰ uł
momentũ tẽporis. qđ ie¬
thro moysi ꝓ modulo suo
Domib catholicis. Perpendens sc̃ẽ
eccłiȩ statũ uanis erroribꝰ uariisq
scismatibꝰ concuti. ꝓ eo qd p̃cepta
tellectu. uł ñ sua discretione capi¬
grã ita omĩbꝰ rẽ eduxi ad mediũ.
ut discretione ueritatis. bonoꝵ ad¬
iuuaret᷑ deuotio. ⁊ canonice aue¬
toritatis euidentia: ꝑũsoꝵ uinceret᷑¬

Expanded text:
isquis sim, non pondus vel momentum temporis quod Jethro Moysi pro modulo suo omnibus Catholicis. Perpendens sanctae Ecclesiae statum variis erroribus variisque schismatibus concuti, pro eo quod praecepta tellectu vel non sua discretione capigratia, ita omnibus deduxi ad medium, ut discretione veritatis bonorum adjuvaretur devotio, et canonicae auctoritatis evidentia
Abbreviated transcription (Latin):
lecto ergo uno accusatore
ydoneo ł pluribꝰ ut libu¬
erit. s certo numero testiũ as¬
sũpto. cuiꝰ libet accusandi cau¬
sa publice ⁊ canonice deferat᷑
ad pͥmatẽ. Qui anteqͣm accu¬
sationis diẽ statuat. si forte
accusatores cũ accusatis recon¬
ciliare debet. qd̾ si fieri ñ pot̃.
canonce synodalẽ diẽ institu¬
pͥmatibꝰ ep̃oꝵ suã indicet can¬
sam. ⁊ ñ scłaribꝰ: qͥ mag̾ ad pa¬
cẽ. qm ad iudiciũ eos reuocẽt.
Unde ⁊̃ innocentiꝰ cap̃. luii.
cũ in t̾uentu subditoꝵ pho¬
¶ tini
epĩ dãpnationẽ rescind̾et. ꝗͣ.
ei ꝑsubreptionẽ falsi rumoriᷤ
sedes romana intend̾at. ipse
econu̾so ꝓdãpnatione eusta¬
cii diacom quẽ illi accusare
⁊ dãpnare uolebant int̾cessor
⁊ reconciliator extitit dicens.
pite conprobatũ. nolite expec¬
tare ut diaconii grã expoliet᷑.
Sollicitos enĩ uos ꝓsalute li¬
bent̃ audio. contͣ cap̾ ⁊̃ si faci¬
endũẽ ñ libent̃ admitto. Cui

Expanded text:
lecto ergo uno accusatore idoneo vel pluribus, ut libuerit; sed et certo numero testium assumpto, cujuslibet accusandi causa publice et canonice deferatur ad primatem. Qui antequam accusationis diem statuat, si forte accusatores cum accusatis reconciliare debet: quod si fieri non potest, canonice synodalem diem instituprimatibus episcoporum suam indicet causam, et non saecularibus: qui magis ad pacem quam ad judicium eos revocent. » Unde etiam Innocentius, cap. 57, cum interventu subditorum Photini episcopi damnationem rescinderet, quam ei per subreptionem falsi rumoris sedes Romana intenderat, ipse e converso pro damnatione Eustachii diaconi, quem illi accusare et damnare volebant, intercessor et reconciliator exstitit, dicens : « me comprobatum; nolite exspectare ut diaconii gratia exspolietur; sollicitos enim vos pro salute libenter audio, contra caput etiam, si faciendum est, non libenter admitto, cui
Abbreviated transcription (Latin):
addãpnationẽ usurpatoris ꝑ¬
uenient. ł habentis. łdantis.
ł accipientis. Qͥd gͦ ꝓdest. qd̾
uera ⁊ sc̃a st̃. cũ usurpatores
pͣuos eque ꝑimant. ac si eẽnt
mala ⁊ noxia: Crassus aurũ
nero auro. sic̃ uero ueneno.
Item aurũ eque uerũ ẽ mar¬
cha furis. sic̃ in thesauro regiᷤ.
s a rege licite habet᷑. ł dat᷑. ł¬
cator furti. nͥ forte de consci¬
entia furti se purgauerit
ut phibet ⁊̃ gelasnis. ad anas¬
tastũ imꝑatorẽ. ut̃q digne ⁊
nuiste dapnabit᷑. Unde ꝑicło¬
fũ reuera ẽ. ł ex approbatione.
ł consensu. ł saltẽ exconscienti¬
a hereticis cõmunicare. qr ⁊.¬
si aliqͣndo ut suꝑuis patet
indultũ ẽ. exdiscretionis. ł pi¬
etatis arbitrio: dãpnabile tñ
contat. iusto ⁊ uero dĩ iudicio.¬

Expanded text:
usurpatoris pervenient, vel habentis, vel dantis, vel accipientis. Quid ergo prodest quod vera et sancta sunt, cum usurpatores pravos aeque perimant, ac si essent mala et noxia? Crassus aurum  auro sicut Nero veneno. Item: Aurum aeque verum est in arca furis, sicut in thesauro regis, sed a rege licite habetur, a cator furti, nisi forte de conscientia furti se purgaverit, ut etiam perhibet Gelasius ad Anastasium imperatorem, uterque digne et juste damnabitur. Unde periculosum revera vel approbatione, vel consensu, vel saltem ex conscientia, haereticis communicare; quia etsi aliquando, ut superius patet, indultum est ex discretionis vel pietatis arbitrio, damnabile tamen constat esse justo et vero Dei judicio