comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾a parati eẽnt. Idẽ głe iacturã ne minimã
ꝗdẽ face̾ nellent ne re puͫꝰ quidẽ postulãte ¶ ꝓ
callictatidas. qui cũ lacedemomoꝵ dirc fuiss.
pelopon nesiaco bello multaq fecisset egregie.
ũtit ad extremũ oĩa. cũ ꝯsilio nõ paruit eoꝵ ꝗ
cdassen ab arginisis remouendã. nec cũ athem¬
ensib dimicandũ putabãt. Quib ille respon¬
dit. lacedemonios dasse illa amissa. aliã para¬
re posse. se fugere sine suo dedetore ñ posse ¶At
q quidẽ delacedemons plaga medioctis. Illa
pestifera. qͣ cũ deũbratus ĩuidiã timẽs. temere
cũ epamiunda c̃flrciss. lacedemonioꝵ opesi
cornert ¶ Quantoq macimus meliꝰ de quo
henuꝰ. Unus hõ nob̾ cũctando restituit ieir. Nõ¬
enĩ rumores ponebat añ salutẽ. Ergo pͦq ma¬
gisq iuiri nc̃ głia clarẽt. Ꝙ genꝰ peccandi ui¬
tandũ est q̃ ĩ reb urbanis. Sũt enĩ qui qd̾ sen
tuĩt. ⁊ si optimũ sit tñ in uidie metu nõ au¬

Expanded text:
patria parati essent, iidem gloriae iacturam ne minimam quidem facere vellent, ne re publica quidem postulante; ut Callicratidas, qui, cum Lacedaemoniorum dux fuisset Peloponnesiaco bello multaque fecisset egregie, vertit ad extremum omnia, cum consilio non paruit eorum, qui classem ab Arginusis removendam nec cum Atheniensibus dimicandum putabant; quibus ille respondit Lacedaemonios classe illa amissa aliam parare posse, se fugere sine suo dedecore non posse. Atque haec quidem Lacedaemoniis plaga mediocris, illa pestifera, qua, cum Cleombrotus invidiam timens temere cum Epaminonda conflixisset, Lacedaemoniorum opes corruerunt. Quanto Q. Maximus melius! de quo Ennius: Unus homo nobis cunctando restituit rem. Noenum rumores ponebat ante salutem. Ergo postque magisque viri nunc gloria claret. Quod genus peccandi vitandum est etiam in rebus urbtiunt, etsi optimum sit, tamen invidiae metu non au
Abbreviated transcription (Latin):
bi ꝯtͣ tantã iñ scelei̾s p̃sentes auxiliũ ẽẽi
laturos. ¶Qd si iam sũt id qd̾ cũ sũmo
furore cupiũt adempti. nũ illi ĩ cinere mb
⁊ sanguie ciuiũ q̃ m̃te cũ scelerata ac nefa¬
ria ꝯcupiert. ꝯsules ac dictatões aut q̃ rege
se sꝑant fut᷑os. N õ uidẽt se cupe id ꝙ si ad¬
empti sũt. fugitiuo alicui aut gladiatori

Expanded text:
bi contra tantam vim sceleris praesentis auxilium esse laturos. quod si iam sint id quod summo furore cupiunt adepti, num illi in cinere urbis et in sanguine civium, quae mente conscelerata ac nefaria concupiverunt, consules se aut dictatores aut etiam reges sperant futuros? non vident id se cupere quod, si adepti
Abbreviated transcription (Latin):
egẽtes. ĩ eande̾ spẽ rapinaꝵ uet̾ũ impuler̃.
Qnos ego utͦsq ꝗrites ĩ eodẽ gne̾ p̃dator
direptoꝵ pono. S eos hoc moneo desiĩt
furere. et ꝓscͥptões ⁊ dictat᷑as cogitare. Tan¬
tus eĩ illoꝵ tpͣꝵ dolor ĩ iustꝰ ẽ cuntati. ut
ĩ ista nõ mõ hoĩes s ne pectudeo ꝗdẽ mͥ
passure ẽẽ uideant᷑.

Expanded text:
am spem rapinarum veterum impulerunt. quos ego utrosque in eodem genere praedatorum direptorumque pono, sed eos hoc moneo, desinant furere ac proscriptiones et dictaturas cogitare. tantus enim illorum temporum dolor inustus est civitati ut iam ista non modo homines sed ne pecudes quidem mihi passur
Abbreviated transcription (Latin):
datã. ¶ Critolans ĩ qua eũtit corinthũ. carta¬
giẽ astrubal. bii duo illos ocłos ore mariti¬
me effoderũt. ⁊ lõ int̾ alicui q̃ oĩo irasciposse.
suñ labore ullo. Ut eĩ horã m̃bra nulla ꝯtẽptio¬
ne m̃te ip̃a ac uolũtate. moueant᷑. sic minme
dõꝵ oĩa fingi. mouer mutariq posse. ⁊ eq

Expanded text:
datam. Critolaus inquam evertit Corinthum, Carthaginem Asdrubal; hi duo illos oculos orae maritumae effoderunt, non iratus aliqui, quem omnino irasci posse idem sine labore ullo; ut enim hominum membra nulla contentione mente ipsa ac voluntate moveantur, sic numine deorum omnia fingi mo
Abbreviated transcription (Latin):
nci se coꝵ bomtate uelle dicebat. Id̾ uictorio¬
las aureas ⁊ pat̾as coronasq simulacͦꝵ quas
porrectis manib sustinebãt. siñ dubitatõne i¬
tollebat ea q̃ se accipe ñ auferre dicebat. Esseeĩ
stultitiã aquib eõa p̃carem̃. ab his põeigñtib

Expanded text:
i se eorum bonitate velle dicebat. idem Victoriolas aureas et pateras coronasque, quae simulacrorum porrectis manibus sustinebantur, sine dubitatione tollebat eaque se accipere non auferre dicebat; esse enim stultitiam a quibus bona precaremur ab is porrigentibus
Abbreviated transcription (Latin):
mã nouit si sapieno factꝰ eẽt. quãꝙͣ potagoraᷤ
cũ ĩgeomet᷑a ꝗdclã noni ĩueniss musis boue
ĩmolasse dicit᷑. O id quid̾ ñ credo qm̃ ille ne apo¬
lini qd̾ clelio hostiã inolart uoluit. ne aram¬
Ss angui̾e asꝑgeret.

Expanded text:
Pythagoras, cum in geometria quiddam novi invenisset, Musis bovem immolavisse dicitur; sed id quidem non credo, quoniam ille ne Apollini quidem Deli hostiam immolare voluit, ne aramsanguine aspergeret.
Abbreviated transcription (Latin):
actaq pecunia dixisse. ut qd̾ ꝗsq asac̾s hr̃et. ĩc
añ diẽ c̾tã ĩsuũ qͥq fanũ referret. ita ĩpictatẽ
iupit᷑ fulmine ꝑcussit. nec Esculapiꝰ misero dui¬
tumoq mõbo ĩtabescentẽ ĩt̾emit. atq ĩ suolec¬
tulo mẽtuus. ĩ timpanidis rogũ illatꝰ ẽ. eãq po¬
testatẽ qͣ ipe ꝑscelus erat nact᷑: qiͣ iustã ⁊ legit¬
Stimã hrditatis loco filio suo traclidit.
Linta ĩ hoc loco n̾sat᷑ or̃o.¬
nidet eĩ auctoĩtatẽ afferre pectãtib. Recte

Expanded text:
actaque pecunia edixisse ut quod quisque a sacris haberet id ante diem certam in suum quicque fanum referret: ita ad impietatem Iuppiter fulmine percussit nec Aesculapius misero diuturnoque morbo tabescentem interemit, atque in suo lectulo mortuus in †tyrannidis rogum inlatus est, eamque potestatem, quam ipse per scelus erat nanctus, quasi iustam et legitimam hereditatis loco filio tradidit. Invita in hoc loco versatur oratividetur enim auctoritatem adferre peccandi; recte
Abbreviated transcription (Latin):
ut q̃ siꝗs morte pena scełis effugit᷑. expetant᷑
be pene alib̾is. anepotib aposteris. ¶Omirã
eꝗtatẽ deoꝵ. ferret ne ulla cuntas latorẽ istĩ
moĩ legio: ut cõdẽnarẽt filius aut nepos. si
luendis dabit᷑ satias. supplitii. utrũ poete sto¬
icos depͣuarĩt. an stoici poetis ded̾rĩt auctoi̾ta¬
tẽ. ñ facile dixm. portẽta eĩ ⁊ flagitia ab utͥs¬

Expanded text:
 quis morte poenas sceleris effugerit expetantur eae poenae a liberis a nepotibus a posteris. O miram aequitatem deorum: ferretne civitas ulla latorem istius modi legis, ut condemnaretur filius aut nepos, si luendis dabitur satias supplici? Utrum poetae Stoicos depravarint an Stoici poetis dederint auctoritatem non facile dixerim; portenta enim ab ut
Abbreviated transcription (Latin):
med̾atio ꝓfecto milla ẽ. si mea discͥmẽ nullũ
ẽ bõr ⁊ maloꝵ ¶ At eĩ minora dii negligũt.
neq agellos singłoꝵ. nec iuticulas ꝑsecũtur.¬
⁊ lec si uredo aut gnͣdo quippiã nocuit. id iom
aĩadu̾tendũ fuit. ne ĩ regnis quid̾ reges omĩa
mania curãt. Sic eĩ dicitis qͣiͣ ego paulo añ
de fũdo formiano. Plubiũ rutilii si cq̃stus nõ
d amissa salute. ¶ Atq ħ quid̾ om̃o morta¬
leo sic hñt ext̾nas cõmoditates.⁊ meta. se¬
getes. oliueta. Ub̾tatẽ frugũ ⁊ fructuñ. om̃e
Sirtutẽ aũt nemo ũquã acceptã do̾ retulit. ⁊ li

Expanded text:
eratio profecto nulla est, si in ea discrimen nullum est bonorum et malorum. "At enim minora di neglegunt, neque agellos singulorum nec viticulas persequuntur, nec, si uredo aut grando cuipiam nocuit, id Iovi animadvertendum fuit; ne in regnis quidem reges omnia minima curant": sic enim dicitis. Quasi ego paulo ante de fundo Formiano P. Rutili sim questus non de amissa salute. Atque hoc quidem omnes mortales sic habent, externas commoditates, vineta segetes oliveta, ubertatem frugum et fructuum, omnem virtute
Abbreviated transcription (Latin):
si uidẽt res bn̾as discͥm̃ eẽ sublatũ. ¶ Di¬
agenes qd̾ cmitꝰ dice̾ solebat. harpalũ
qui tpab illis p̃do felix habebat᷑. cͣc̾ dõs testi¬
moniũ dice̾. qd̾ ĩ illa fortua tã duui uiueret.
Dionisi tiranus d̾qͦ añ dici cũ fanũ pspme lo

Expanded text:
si vident res humanas, discrimen esse sublatum? Diogenes quidem Cynicus dicere solebat Harpalum, qui temporibus illis praedo felix habebatur, contra deos testimonium dicere, quod in illa fortuna tam diu viveret. Dionysius, de quo ante dixi
Abbreviated transcription (Latin):
qdẽ qr nusli s̃. Magr̃. ¶Iã male c̾berũ me¬
tandẽ. Mag̃t. ¶ Quẽ eẽ negus cũdẽ eẽ dicis.
Ubi est acum̃ tuũ. Cũ eĩ miserũ eẽ dicis. tũ
eũ qui ñ sit eẽ dicis. Discipłs ¶ Nũ sũ ita he¬
bes ut istuc dicã. Magr. ¶ Qũid gͥ dicis
Discipłs. ¶ Miser̃ ẽẽ uerbi cã. m. crassũ. q
illas fortunas morte dimiserit. miser̃. gn
cẽs demq miseros qui hac luce careant.
miser st̃. Tu aũ mͦ negabas cos eẽ. ꝯ mõtui

Expanded text:
erum metandem? Quem esse negas, eundem esse dicis. ubi est acumen tuum? cum enim miserum esse dicis, tum eum qui non sit dicis esse. Non sum ita hebes, ut istud dicam. Quid dicis igitur? Miserum esse verbi causa M. Crassum, qui illas fortunas morte dimiserit, miserum Cn. omnis denique miseros, qui hac luce careant. miseri sunt; tu autem modo negabas eos esse, qui mortui
Abbreviated transcription (Latin):
doctior. Ergo ĩ gͥcia musici floruer̾t. discebatq
id cẽs. qui nesciebat satis excultus doctrina
putabat᷑. ¶ In simo apd̾ illos honore geome¬
trica fuit. Itaqr nicħ mathematicis illustriuo.
At nos metiendi rõcinadiq utilitate hiuiꝰ ãtio
t̾minauimꝰ modꝰ. At cõtͣ oratorẽ celerit̾ ꝯpleti
sumꝰ. nec eũ primo eruditũ. aptũ tam̃ ad dicẽd̾.
pꝰ aũ cruditũ. ⁊ lã galbã. affricanũ. Ieliũ doctoᷤᷤ
fuisse traditũ ẽ. Studiosũ aũ eũ. qui io etate i¬
anteibat catonẽ. ¶Post uͦ lepidũ catonẽ. gͣc¬
chos. iñ ita magnos nr̃a adetatẽ: ut ñ młtũ
In quo eo mag̾ nob̾ est elaborandũ. qd̾ młtũ
iã eẽ libri latini dñr scͥpti in ꝯsiderate. ab opti¬
nuo illis iuris ꝗd̾. s nõ satis eruditis ¶ Fieri
aũt põt ut recte ꝗs senciat. ⁊ id qd̾ sẽtit: polire

Expanded text:
doctior. ergo in Graecia musici floruerunt, discebantque doctior. ergo in Graecia musici floruerunt, discebantque id omnes, nec qui nesciebat satis excultus doctrina putabatur. in summo apud illos honore geometria fuit, itaque nihil mathematicis inlustrius; at nos metiendi ratiocinandique utilitate huius artis terminavimus modum. At contra oratorem celeriter complexi sumus, nec eum tum. nam Galbam Africanum Laelium doctos fuisse traditum est, studiosum autem eum, qui is aetate anteibat, Catonem, post vero Lepidum Carbonem Gracchos, inde ita magnos nostram ad aetatem, ut non multum in quo eo magis nobis est elaborandum, quod multi iam esse libri Latini dicuntur scripti inconsiderate ab optimis illis quidem viris, sed non satis eruditis. fieri autem potest, ut recte quis sentiat et id quod senti
Abbreviated transcription (Latin):
fabsã dedit gaio claudio. ceci filio. Marco tu¬
dicano c̃sulib. antio añ natũ ennuũ. ꝗ fuit
solitos eẽ. ĩ epuł caneͣ ꝯuinas ad tibicinẽ de
n fuisse declarat oro catonis: iqua obiecit
ut pbiũ. Mato nobiliori. qd̾ his ĩpiu̾̃ciã poetas
dirciss dirc̾at aũ ꝯsul ille inetholiã ut scimꝰ en¬
niũ. Quo minꝰ gͥ honoris ea̾t poctis. eo mi¬
nora studia fuer̾t. nͨ tñ siqͥ magnis ingenus
ĩ eo gn̾e extiteit: ñ satis grecoꝵ għie ñ respõ¬
dert ¶ Ancensemꝰ. si fabio nobilissimo hõi la¬
udi datũ eẽt qd̾ pinget. ñ młtos ⁊̃ apd̾ nos fu¬
turos policlitos. ⁊ parchasios fuisse. honos :¬
alir artes. ce̾sq incendũt᷑ ad studia gła. iacẽtq ̃
ea semp q̃ apd̾ qͦsq ĩpbant ¶ Suma eruditio.
et epaminondas pͥnceps ĩeo iudicio. g̾cis fi¬
diba p̃clare cecinisse dr̃. T hemistocles q aliqoi
añ annos ut ĩ epuł recusaret lirã. ẽ haĩtꝰ in¬

Expanded text:
fabulam dedit Claudio caeci filio, et M. Tutidano Consulibus, anno ante natum Ennium: qui fuit solitos esse in epulis canere convivas ad tibicinem de uic generi non fuisse declarat oratio Catonis, in qua obicit, ut probrum, Marco Nobiliori, quod is in provinciam Poetas duxisset, duxerat aurem Consul ille in Aetoliam, ut scimus, Ennium. Quo minus ergo honoris erat Poetis, eo minora studia fuerunt. Nec tamen si qui magnis ingeniis in eo genere exstiterunt, non saris Graecorum gloriae responderunt. An censemus, si Fabio nobilissimo homini laudi datum esset, quod pingeret, non multos etiam apud nos futuros Polycletos, et Parrhasios fuisse? honos alit artes, omnesque incenduntur ad studia gloria: iacentque ea semper, quae apud quosque improbatur. Summam erudiet Epaminondas, princeps meo iudicio Graeciae, fidibus praeclare cecinisse dicitur, Themistoclesque aliquot ante annos cum in epulis recusaret lyram, est habitus in
Abbreviated transcription (Latin):
pot̾is adhibere demõstenẽ. tibi ip̃i ꝓte erit
maxima corona. cã dicenda. Hec fortasse
metius ⁊ id cͥco mõtẽ censes. eẽ sẽpit̾nu
maluĩ. Discipłs. ¶Ades ne me delirare cẽses.
Quia disertus eẽ possẽ si cõtͣ ista drẽs. Discipło
Quis eĩ ñ ĩeiꝰmodi causa. aũ ꝗd negotu est.
¶Ac qui plemi libri st̃ ꝯtͣ ista disserentiũ pħ̾oꝵ
Discipłs. ¶ Inepte sanet. Quis eĩ ẽ tã excors
quẽ ista moueãt. Magr̾. ¶ Si gͦ apd̾ ĩferos
miseri ñ st̃. ne st̃ qd̾ apd̾ inferos ulli. Discipłs.
Ita prorsus existimo. Mag̃r. Ubi st̃ gͦ ł hi
quos miseros dicis: Aut quẽ loc̃ ĩcolunt: ꝯi

Expanded text:
poteris adhibere Demosthenen; tibi ipsi pro te erit maxima corona causa dicenda. haec fortasse metuis et idcirco mortem censes esse sempiternum malum. Adeone me delirare censes, Quia disertus esse possem, si contra ista dicerem. Quis enim non in eius modi causa? aut quid negotii est Atqui pleni libri sunt contra ista ipsA. Inepte sane. quis est enim tam ex cors quem ista moveant? M. Si ergo apud inferos miseri non sunt, ne sunt quidem apud inferos ulli. A. Ita prorsus existimo. M. ubi ergo suntei, quos miseros dicis, aut quem locum in colunt? Si
Abbreviated transcription (Latin):
Ita ꝓrsus existimo. Magr. ¶Die queso
ilute illa t̾rent. t̾cepo apd̾ inferos cerberꝰ.
cociti fremii t. tuectio acherontis mento sũmã
aꝙͣ attinges enectꝰ siti cãcus. cũ illd̾ qd̾ si sypl
u̾sat saxũ. sudano intendo. neq ꝑficit illũ. fõ

Expanded text:
prorsus existimo. Dic quaeso: num te illa terrent, triceps apud inferos Cerberus, Cocyti fremitus, travectio Acherontis, mento summam aquam attingens enectus siti Tantalus? tum illud, quod Sisyphus versat saxum sudans nitendo neque profici
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ maximis q̃stionib copiose poss ornateq
dimus: ut iã ⁊̃ scolas gͥtoꝵ more hr̃e aud̾e̾¬
mus. Ut nuꝑ tuũ pꝰ discessũ ĩtuscłano. cũ
sẽ. ut eĩ antea declamicabã cas qd̾ nemo me
uidebã de quo quis audire uellet. at it aut
sedens aũ ãbulãs disputabã. ¶Itaq dieꝵ
qnq scolas ut gͥti appellãt: intotidẽ libros ꝯ¬
tuli. fiebat aũt ita ut cũ is qui audire uellet
dixiss ꝗd sibi uid̾et᷑. tũ ego ꝯtradic̾em. Hec est.
eĩ ut scis uetꝰ ⁊ socratia rõ. ꝯtra alt̾ius opinio¬
nẽ disserendi. ⁊ lã ita facilime. qd uͥ similli¬
mũ oẽt: ĩueniri posse socrates arbitrabatur
S quo cõmodiꝰ disputatcẽs nr̃e explicent᷑
sic eas exponã qĩ agat᷑ res: ñ qͣi nãret̃. Ege

Expanded text:
de maximis quaestionibus copiose posset ornatequdimus, ut iam etiam scholas Graecorum more habere auderemus. ut nuper tuum post discessum in Tusculano cum sem. ut enim antea declamitabam causas, quod nemiubebam, de quo quis audire vellet; ad id aut sedens aut ambulans disputabam. itaque dierum quinque scholas, ut Graeci appellant, in totidem libros contuli. fiebat autem ita ut, cum is qui audire vellet dixisset, quid sibi videretur, tum ego contra dicerem. haec est enim, ut scis, vetus et Socratica ratio contra alterius opinionem disserendi. nam ita facillime, quid veri simillimum esset, inveniri posse Socrates arbitrabatur. Sed quo commodius disputationes nostrae explicentur, sic eas exponam, quasi agatur res, non quasi narretur. ergo
Abbreviated transcription (Latin):
UO defẽ¬
sionũ labori¬
b sen atorus¬
aut omĩno.
aut magna
liq̃n lib̾atus.
retuli me bru¬
te te hortãte
maxime ad
ea stadia que recenta animo. remissa tp̃ribꝰ.
pħra. gͥcis ⁊ litt̾is ⁊ dectorib pcipi ñ posset.
s meũ iudiciũ sẽp fuit. omĩa nr̃os aut ĩ¬
uenisse ꝑse sapientiꝰ ꝙͣ g̾cos: aut accepta
ab illis fecisse meliora qͣ ꝗdẽ digna statuis¬
sent. ĩ quib elaboraret. Nã mores ⁊ ĩstitata
iure. resq domesticas ac familiares. nos
ꝓfecto ⁊ meliꝰ tuem̃. Lautius. rẽ uͦ publicã
nrĩ maiores. c̾te meliorib tẽꝑau̾unt. ⁊ ĩsti

Expanded text:
um defensionum laboribus senatoriisaut omnino, aut magna liquando liberatus, retuli me, Brute, te hortanre, maxime, ad ca studia quae retenta animo, remissa temporibus ctoribus percipi non posset: sed meum iudicum semper fuit, omnia nostros aut invenisse per se sapientius, quam Graecos, aut accepta ab illis fecuisse meliora, quae quidem digna statuissent, in quibus elaborarent. Nam mores et instituta vitae, resque domesticas ac familiares nos profecto, et melius tuemur, et lautius. Rem vero publicam nostri maiores certe melioribus temperaverunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ueniend̾ eẽ ad id qd̾ nõ ec̃t malũ ꝯfitem̃. Disc
ut ꝯfitear me cogũt. quã ut assentiar. S q̃
st̃ ea q̃ dicis te maiom moliri. Mag̃r. ¶Ut
audire. ut enĩ ñ efficias qd̾ uis: tam̃ mors
malũ ñ sit efficies. s nich̾ te int̾pellabo ꝯti¬
nẽtẽ oronẽ audire malo. Mag̃r. ¶ Quid site
rotau̾o aliꝗd. Nõ ne respondebis. Discipulꝰ¬
¶Bupbũ id ꝗdẽ est. s usi ꝗd neceẽ erit malo
nõ roges. Mag̃r. ¶ Gerã tibi morẽ ⁊ ea q̃
uis ut pot̾o explicabo. Noc tñ qiͣ prthiꝰ apollo
cͥta ut sit̃ ⁊ fixa q̃ dixero. si ut homũds unꝰ
e młtio ꝓbabilia c̃iectura seqñs. Uult eĩ quo
dicẽthi. ꝙ ⁊ rcipi ea posse dñt. ⁊ se sapientes

Expanded text:
iendum esse ad id, quod non esse malum confitemur. ut confitear me cogunt quam ut adsentiar. sed quae sunt ea, quae dicis te maiora moliri? Ut audire. ut enim non efficias quod vis, tamen, mors ut malum non sit, efficies. sed nihil te interpellabo; continentem orationem audire malo. Quid, si te rogavero aliquid? nonne respondebis? Superbum id quidem est, sed, nisi quid necesse erit, malo non roges. Geram tibi morem et ea quae vis, ut potero, explicabo, nec tamen quasi Pythius Apollo, certa ut sint et fixa, quae dixero, sed ut homunculus unus e multis probabilia coniectura sequens. ultra enim quo dicent i, qui et percipi ea posse dicunt et se sapientis
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt: infunitũ qͣdcdã ⁊ sẽpit̾nũ malũ hab̾emꝰ in
uita. Nc̃ uideo cultẽ. ad quã c̃ sit dec̃sũ: nich̾
sit p̃terea extimescend̾. G tu mͥ uideris epicha¬
rini acuti nͨ insulsi hoĩs ut siclĩ sẽtentiã seꝗ¬
si potero latine. Scis eĩ me gͥce loꝗ ĩ latino
ẜmone ñ plꝰ solere. ꝙͣ ĩgͥco latine. Discipłs¬
¶Et recte qd̾. S q̃ tandẽ est epicharmi ista sẽ

Expanded text:
 quoddam et sempiternum malum haberemus in vita; nunc video calcem, ad quam cum sit decursum, nihil sit praeterea extimescendum. sed tu mihi videris Epicharmi, acuti nec insulsi hominis ut Siculi, sententiam sesi potero, Latine. scis enim me Graece loqui in Latino sermone non plus solere quam in Graeco Latine. Et recte quidem. sed quae tan
Abbreviated transcription (Latin):
utur p̾ alio. s si ĩuenero melius. id gͦ ẽ ꝓnũci¬
atũ qd̾ ẽ uex aut falsũ. Cũ gͥ dicis miser.o.
crassus. aũ ħ dicis miser est cͣssus. ut possit iu¬
dicari uer id falsũ ne sit: aut nichͣ dicis oĩo. di¬
scipłs.¶Age iã xedo ñ eẽ miseros ꝗ moͣtui
sint. qm̃ excorsisti ut fate̾t. ꝗ om̃o ñ eẽnt. eos
ne miseros ꝗdẽ eẽ posse. Magr̃. ¶Qͥd. qui i¬
et noctes cogitandũ sit. iã iã qr c̃ẽ moriẽdũ.¬
Magr̃. ¶ Et qui gͦ intelligis ꝙͣtũ mali d̾hu¬
mana ꝯditione deiet̾is. Discipss. ¶Quo nã

Expanded text:
utar post alio, si invenero melius —id ergo est pronuntiatum, quod est verum aut falsum. cum igitur dicis: miser M. Crassus, aut hoc dicis: miser est Crassus, ut possit iudicari, verum id falsumne sit, aut nihil dicis omnino. Age, iam concedo non esse miseros, qui mortui sint, quoniam extorsisti, ut faterer, qui omnino non essent, eos ne miseros quidem esse posse. quid? qui viet noctes cogitandum sit iam iamque esse moriendum? Ecquid ergo intellegis, quantum mali de humana condicion
Abbreviated transcription (Latin):
si tolerabiles erũt ferende sũt. ⁊ hic honos uet̾i
amicitie t̾buẽdus est ut is ĩ culꝑa sit qui faciat.
ue ĩdignos. Digni aũt sũt amicitia: quib ĩ
ipĩs ẽ cã. cur diligant᷑. Raꝵ genͣ. ⁊ qdẽ omĩa
p̃clara sũt rara.⁊ Lec ꝯcꝙͣ difficilĩ est. quã re¬
rũt. nͥ qd̾ fructuosũ sit. ⁊ amicos tãꝙͣ pecudeᷤᷤ¬
ximũ fructũ eẽ capturos. ¶Itaq puc̾ima
se expetenda. nec ip̃i sibi exẽplo sũt. hec uis

Expanded text:
si tolerabiles erunt, ferendae sunt, et hichonos veteri amicitiae tribunendus est, ut is in culpa sit, quifaciat, ve non dignos. digni autem sunt amicitia, quibus in ipsis inest causa cur diligantur. rarum genus! et quidem omnia praeclara, rara, nec quicquam difficilius quam rerunt nisi quod fructuosum sit: amicos tamquam pecudeximos fructus esse capturos. Itaque pulcherrr se et propter se expetenda, nec ipsi sibi exemplo sunt. Verus
Abbreviated transcription (Latin):
loquẽtiũ oĩa. nicħ ad ueritatẽ. ¶ Tũ autẽ
oĩum reꝵ simulato uiciosa ẽ. tolłit eĩ iudi¬
ciũ ueri. idq adult̾at cũ amicitie repugnat.
maxĩe. Delet eĩ u̾itatẽ. sine qua nom̃ amici¬
tie ualere nõ põt. N lã cũ amicitie ius sit in
eo ut unꝰ qͣiͣ aĩus fiat expłib. qui fieri pot̾it
si nõ ĩimo ꝗdẽ hoĩe quoq unꝰ aĩmꝰ erit idemq¬

Expanded text:
tem. cum autem omnium rerum simulatio vitiosa est, tollit enim iudicium veri idque adulterat, tum amicitiae repugnat maxime; delet enim veritatem, sine qua nomen amicitiae valere non potest. nam cum amicitiae vis sit in eo ut unus quasi animus fiat ex pluribus, qui id fieri poterit, si ne in uno quidem quoque unus animus erit idemq
Abbreviated transcription (Latin):
cũ optimũ maximũq sit. si id uelumꝰ adipi¬
sci uͥtuti oꝑa dãda ẽ. sine qua nͨ amicitiã ne¬
qr ullã rẽ expetendã ꝯseꝗ possumꝰ. Ea uoͣ ne¬
glecta. qui se amicos ħre arbitrãt᷑. tñ se demq
ertasse sentui̾t. cũ eos grauis aliꝗs casus ex¬
perm cogit. Quo cͥca dicendũ est ⁊̃ sepiꝰ cum
iudicaue̾i̾s amicũ. diligere oportet. nõ cũ di¬
Lexeris uidicare.
Et cũ mstis ĩ reb negligẽtia plectim̃.
tũ matĩe ĩ amicis ⁊ diligendis ⁊ colen¬
dis. p̃postens eĩ utimĩ ꝯscilus ⁊ acta agi¬
tro ⁊ citro us diurno usu. uł etiã officus re¬
pente ĩ medio cursu amicitias exorta aliqͦ
offensiõe dirupimꝰ. Qd̾ ⁊̃ mag̾ intupanda
est rei maxĩe necessaie tãta ĩcuria. Una est
cuĩt. quos paͣuo ꝯtentos. tenius uctus i¬
cultusq delectat. ¶ Honores uͦ quoꝵ cupi¬
ditate ꝗdã ĩflamãt᷑. quã młti ita ꝯtẽpnũt.
ut nicħ in anĩ. nicħ̾ eẽ leuiꝰ existimẽt. Itaq¬

Expanded text:
 adipisci, virtuti opera danda est, sine qua nec amicitiam neque ullam rem expetendam consequi possumus; ea vero neglecta qui se amicos habere arbitrantur, tum se denique errasse sentiunt, cum eos gravis aliquis casus experiri cogit. quocirca, dicendum est enim saepius, cum iudicaris, diligere oportet; non, cum dilexeris, iudicare. sed cum multis in rebus neglegentia plectimur, tum maxime in amicis et diligendis et colendis; praeposteris enim utimur consiliis et acta agitro et citro vel usu diuturno vel etiam officiis, repente in medio cursu amicitias exorta aliqua offensione disrumpimus. quo etiam magis vituperanda est rei maxime necessariae tanta incuria. una est ciunt, quos parvo contentos tenuis victus cultusque delectat; honores vero, quorum cupiditate quidam inflammantur, quam multi ita contemnunt, ut nihil inanius, nihil esse le
Abbreviated transcription (Latin):
studia utaq omĩs ĩrex cognitione u̾sata
est tũ ab augendis hoĩum utilitatib ⁊ ꝯ
modis ñ recessert ⁊ lã ⁊ erudiuer̾t multos quo me¬
Niores cuieo utilioresq reb suis publicis eẽnt. ut
thebanũ epam̃inũdã lisias pithagoreus.
syracusiũdionẽ plato. multisq multos. Nosq
ip̃i qui ꝗcꝗd ad rẽ pu ͫ attulimꝰ. si mͦ aliꝗd at¬
tulimꝰ. adoctorib atq doctrina ĩstructi ad eã
et ornati accessimus. Neq solũ unu atq.
p̃sentes studiosos discendi erudiũt. atq do¬
cent. ¶ S hoc idẽ ⁊̃ post mortẽ monim̃tis li¬

Expanded text:
studia vitaque omnis in rerum cognitione versata est, tamen ab augendis hominum utilitatibus et commodis non recesserunt; nam et erudiverunt multos, quo meliores cives utilioresque rebus suis publicis essent, ut Thebanum Epaminondam Lysis Pythagoreus, Syracosium Dionem Plato multique multos, nosque ipsi, quicquid ad rem publicam attulimus, si modo aliquid attulimus, a doctoribus atque doctrina instructi ad eam et ornati accessimus. Neque solum vivi atque praesentes studiosos discendi erudiunt atque docent, sed hoc idem etiam post mortem monumentis li
Abbreviated transcription (Latin):
cioꝵ ex quib qd̾ cuiq p̃stet intelligi
possit. Ut pͥma diis ĩ mortalib. sccła pat̾e
Tencia parentib. de inceps gradatĩ reliquis
debeant᷑. ¶ Quibꝰ ex reb breuiter disputatis
intelligi põt nõ solũ id hõies solere dubitare
honestũ ne an turpe sit. s ⁊̃ duob ꝓpositis hone¬
stis: utrũ honestiꝰ. hic locꝰ apanecio ẽ ut supra
dixi p̃ter mssus. ¶ S iam ad reliqua ꝑaga¬

Expanded text:
uid cuique praestet, intellegi possit, ut prima dis immortalibus, secunda patriae, tertia parentibus, deinceps gradatim reliquis debeantur. Quibus ex rebus breviter disputatis intellegi potest non solum id homines solere dubitare, honestumne an turpe sit, sed etiam duobus propositis honestis utrum honestius sit. Hie locus a Panaetio est, ut supra dixi, praetermissus.
Abbreviated transcription (Latin):
id genus officioꝵ excellere. qd teneat᷑ hõnĩ
societate. Et enĩ cognitionẽ prudentiãq se¬
quet̃. ꝯsid̾ata actio. Ita fit. ut agere ꝯsid̾rate
pluris sit: ꝙͣ cogitare prudent̾ Atq ħ quidẽ
actenus. ¶Patefactꝰ enĩ locꝰ ẽ ip̃e. ut nõ diffi¬

Expanded text:
id genus officiorum excellere, quod teneatur hominum id genus officiorum excellere, quod teneatur hominum societate. Etenim cognitionem prudentiamque sequetur considerata actio; ita fit, ut agere considerate pluris sit quam cogitare prudenter. Atque haec quidem hactenus. Patefactus enim locus est ipse, ut non diffi
Abbreviated transcription (Latin):
cietatẽ. ¶ Qd̾ si oĩa nobis que adiuctũ cultũ¬
q ꝑtinent quasi uirgula diuina ut aiunt sup¬
peditarent᷑. tũ opptimo quisq ĩgenio negocus
omib omissis. totũ se ĩcognitione ⁊ scientia col¬
locaret. Nõ est ita. Nam ⁊ solitudinẽ fugeret.
et sociũ studii quereret. tũ docere.tũ discere ul¬
let. tũ audire cũ dicere. ¶ Ergo om̃e officiũ
qd̾ ad ꝯiũctionẽ hominũ ⁊ ad societatẽ tuen¬
dam ualet. Añ ponendũ ẽ illi officio qd̾ cogͥ¬
¶ Llud forsitan q̃rendum sit. cũ modestia¬
nũ ħ cõmunitas qͥ maxime ẽ apta nafẽ¬
sit q̃ moderatiom. modestieq semꝑ añponẽda.
Nõ placet. Gt̃ enĩ q̃dam ꝑtim ita fẽda. partim
ita flagiciosa. ut ea ne ꝯseruande quidẽ patne
causa. sapiens facturꝰ sit. Ea possidoniꝰ colleg̃.
ꝑ multa. s ita terra q̃dam ita obscena. ut dictu
quoq uideant᷑ tipia. ¶ Hec gͥ nõ suscipiet i¬
Quare hoc quidẽ effectũ sit ĩ officus diligẽdis

Expanded text:
cietatem; quodsi omnia nobis, quae ad victum cultumque pertinent, quasi virgula divina, ut aiunt, suppeditarentur, tum optimo quisque ingenio negotiis omnibus omissis totum se in cognitione et scientia collocaret. Non est ita; nam et solitudinem fugeret et socium studii quaereret, tum docere tum discere vellet, tum audire tum dicere. Ergo omne officium, quod ad coniunctionem hominum et ad societatem tuendam valet, anteponendum est illi officio, quod cognIllud forsitan quaerendum sit, num haec communitas, quae maxime est apta natursit etiam moderationi modestiaeque semper anteponenda. Non placet; sunt enim quaedam partim ita foeda, partim ita flagitiosa, ut ea ne conservandae quidem patriae causa sapiens facturus sit. Ea Posidonius collegit permulta, sed ita taetra quaedam, ita obscena, ut dictu quoque videantur turpia. Haec igitur non suscipiet Quare hoc quidem effectum sit, in officiis deligendis
Abbreviated transcription (Latin):
suã intelligentiãq potissimũ ꝯferrũt. Colla
tausã eloqui copiose mͦ prudent̾ mneliꝰ
ẽ. ꝙͣ uł acutissime sine eloqñtia cogitare
qd̾ cogitatio ĩ se ip̃a u̾tit᷑. eloquẽtia ꝯplectitur.
eos quib ꝯminutate iuncti sumꝰ. ¶Atqũ
fuuos. sic hõies ac multo ⁊̃ magis natura ⁊¬
gregati. adhibent agendi ꝯgregandiq soler¬
ciã. ¶ Itaq nisi ea uirtus q̃ ꝯstat ex hoĩb tu¬
endis.i. ex sccietate gnis humani attingut
cognitionẽ reꝵ. soli naga cognitio ⁊ ieuma
⁊ ꝯiunctioneq humana: fenitas sit. q̃dam
et ĩmanitas. Ita fit ut uincat cognitioĩs
studiũ ꝯsociatio hoĩum. atq coĩtas. Nec ueꝵ¬

Expanded text:
am intellegentiamque potissimum conferunt; ob causam eloqui copiose, modo prudenter, melius est quam vel acutissime sine eloquentia cogitare, quod cogitatio in se ipsa vertitur, eloquentia complectitur eos, quibuscum communitate iuncti sumus. Atque ufavos, sic homines, ac multo etiam magis, natura congregati adhibent agendi cogitandique sollertiam. Itaque, nisi ea virtus, quae constat ex hominibus tuendis, id est ex societate generis humani, attingat cognitionem rerum, solivaga cognitio et ieiuna coniunctioneque humana feritas sit quaedam et immanitas. Ita fit, ut vincat cognitionis studium consociatio hominum atque communitas. Nec ve
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗeꝗd ns ab amico auderẽt postułare. postula¬
tẽe ip̃a ꝓfiteri oĩa se amici cã ẽẽ facturos. ⁊¬
Eoꝵ q̃ rella ĩuet̾ata. nõ mͦ familiantates ex¬
tingui solere. s ⁊̃ odia gigni sempit̾na.

Expanded text:
quidvis ab amico auderent postulare, postulaquidvis ab amico auderent postulare, postulatione ipsa profiteri omnia se amici causa esse facturos. eorum querella inveterata non modo familiaritates exstingui solere, sed odia etiam gigni sempiterna.
Abbreviated transcription (Latin):
Nlã uł ut nõ expediret idẽ incidere sepe. uł
ut de re puͣ no idẽ sentiret᷑. ¶ Mutan ⁊̃
mores hoĩũ sepe dicebat. alias adu̾sis reb
alias etate ingͣuescente. Atq eaꝵ reꝵ exẽ¬
plũ. ex similitudine capiebat ĩ eũtis eta
q adolescentiã ꝑduxissẽt. dirrimi tñ in¬
modi alicuiꝰ. qd̾ idẽ adipisci ut̾q nõ poss.
¶ Qd̾ si qui longiꝰ ĩ amicitia ꝓuecti ee̾nt. tñ¬
sepe dicebat labe factari. si in honoris ꝯtẽ¬
eẽ ĩ amicitus. quã ĩ plerisq peciu̾e cupidi¬
tatẽ. ĩ optimis quib q honoris c̾tam̃ ⁊
głe. ex quo iuicitias maximas sepe ĩ¬
ter amicissimos extitisse. ¶Magna etiã
dissidia.⁊ pleꝵq iusta nasci. cũ aliꝗd ab
amicio qd̾ rectũ nõ eẽt postularet᷑. ut aut
lbiduus mĩstri. aut ad iucoreᷤᷤ eeñt ad ĩu¬
riã. qd̾ qui recusarẽt. quã uis honeste face¬
rẽt id. ius tñ amicitie deẜere arguerent᷑
ab his quib obsequi nollẽt. ¶Illos autẽ

Expanded text:
l ut non idem expediret utrique, incidere saepe; vel ut de republica non idem sentirent, mutari etiam mores hominum, saepe dicebat, alias adversis rebus, alias aetate ingravescente, atque earum rerum exemplum ex similitudine capiebat ineuntis aetatad adolescentiam perduxissent, dirimi tamen inmodi alicuius, quod idem adipisci uterque non posset, quod si qui longius in amicitia provecti essent, tamen saepe labefactari, si in honoris contenesse in amicitiis, quam in plerisque pecuniae cupiditatem, in optimis quibusque honoris certamen et gloriae, ex quo inimicitias maximas saepe inter amicissimos exstitisse. magna etiam discidia et plerumque iusta nasci, cum aliquid ab amicis quod rectum non esset postularetur, ut aut libidinis ministri aut adiutores essent ad iniuriam, quod qui recusarent, quamvis honeste id facerent, ius tamen amicitiae deserere arguerentur ab eis, quibus obsequi nollent; illos autem, qui
Abbreviated transcription (Latin):
qui pauci noĩant᷑ funt. i lã ⁊ sccłas res splẽdi¬
dioreo fac̃ amicitia. ⁊ adn̾sas patiẽs cõmun¬
cãsq leuiores. Cũq płimas ⁊ maximas cõ¬
moditates amicitia ꝯtineat. tũ illa ni mirũ
p̃stat oĩb. ꝙ bonã spẽ p̾lucet ĩ posteꝵ. Nec
debilitari aĩos. aut cad̾e patit᷑. ueꝵ q̃ amicũ
ꝗ ĩ tuet᷑. tãquã exẽplar aliꝙ ĩtuet᷑ sui. Quo¬
cͥca ⁊ ab sentes assũt. et egẽtes abũdãt. ⁊ in¬

Expanded text:
splendidores facit amicitia, et adversas, patiens communicansque, leviores, cumque plurimas et maximas commoditates amicitia contineat, tum illa nimirum praestat omnibus, quod bona spe praeluceat imposterum nec debilitari animas, aut cadere patitur. verum enim amicum qui intuetur; tamquam exemplum aliquod intuetur sui. Quocirca et ab
Abbreviated transcription (Latin):
te am̃tiã natura peperit. uolũtas ex̾cuit. for¬
ꝗdẽ nͥ nefariũ ꝯcupisti. Nactꝰ es exꝑditis atq
ab oĩ nõ mͦ fortuna ueꝵ q̃ spe derelictis ꝯflitã
ĩpboꝵ manũ ¶ Hic tu qua leticia ꝑfrue̾ ꝗb
gandus exultabis. qnͣta ĩ uoluptate baccha

Expanded text:
te amentiam natura peperit, voluntas exercuit, forquidem, nisi nefarium concupisti. Nactus es ex perditis, atque ab omni non modo fortuna, verum et spe derelictis conflatam improborum manum. Hic tu qua laetitia perfruere? quibus gaudiis exsultabis? quanta in voluptate baccha
Abbreviated transcription (Latin):
caͣ iudient. ¶At noͣ Gaiꝰ cesar ĩtelligit le¬
gẽ sempniã ee de ciib romaĩs ꝯstituta.
Qui aũt ĩre publica sit hostis. eũ cuiẽ ẽẽ
nullo mͦ posse. ¶Deniq ip̃ĩn litorẽ legio¬
sẽpne. iussu ppłi penas rei pu᷑ dependisse.¬
cũ de ꝑuicie rei pu ͤ exitio huiꝰ urbis tã acer¬
be cã crudelit̾ cogitarit. ⁊̃ appłari posse ppłi¬
rẽ. ¶Itaq hõ mittissimꝰ atq lenissimus
nõ dubitat publiũ lentulũ et̾nis tenebris
uĩculisq mandare. Et sancit ĩ post̾ũ neqs
huiꝰ supplitio lenãdo. se ictare ⁊ ĩpnitie i¬

Expanded text:
C. Gaius Caesar intellegit legem Semproniam esse de civibus Romanis constitutam; qui autem rei publicae sit hostis eum civem esse nullo modo posse: denique ipsum latorem Semproniae legis iussu populi poenas rei publicae dependisse. urbis tam acerbe, tam crudeliter cogitarit, etiam appellari posse popularem. itaque homo mitissimus atque lenissimus non dubitat P. Publium Lentulum aeternis tenebris vinculisque mandare et sancit in posterum ne quis huius supplicio levando se iactare et in pe
Abbreviated transcription (Latin):
putare si dix̾it eẽ qnͣdã b̾atã nat᷑a ⁊ eĩnam.
ꝙͣ ea q̃ muꝰ ĩtellexi reqrere. Qrͣ balbe tͥ ꝑmit¬
to respond̾e. ne mͥ mał d̾ singłis reb q̃renti
noles respond̾e malo. Sin me int̾togare ñ
tã intellign̾di cã quã refellũdi uttũ uoles fa¬
ciã. uł ad singła q̃ reꝗres statĩ respond̾bo ł
cũ ꝑ oraris adoĩa. ¶Ca cotta. Optime ĩꝗt.
Quã obr̃e sic agamꝰ. ut nos ipã duc̾ or̃o G
añ quã de re. pauca de me. N enĩ mediocͥter
moneor auctoitate cua balbe orõneq ea q̃
me ĩ imꝑando coortabat᷑. ut meminissẽ me

Expanded text:
que putare si dixerit esse quandam beatam naturam et aeternam. quam ea quae minus intellexi requirere. quare Balbe tibi permitto, responderene mihi malis de singulis rebus quaerenti voles, respondere malo, sin me interrogare non tam intellegendi causa quam refellendi, utrum voles faciam, vel ad singula quae requires statim respondebo vel cum peroraris ad omnia. Tum Cotta Optime inquit; 'quam ob rem sic agamus ut nos ipsa ducit oratio. Sed ante quam de re, pauca de me. non enim mediocriter moveor auctoritate tua Balbe orationeque ea quae me in perorando cohortabatur ut meminis
Abbreviated transcription (Latin):
amatis. cet̾os cã ĩcogͥta c̃dẽnatis. Uelũ añ
ipõ hest̾no die dictũ est. anĩ fatidicã ꝓnoem.¬
astoicis induc. idẽ ꝓuidẽtiã. ꝙ eo errore dixi¬
sti q existimas ab his ꝓuidẽtiã fingi qiͣ qnͣdã
deã singłarẽ. q̃ mũdũ oẽm gub̾nat ⁊ regat.
scilio regi. d̾sit illũ ariopagi. Sic cũ dicimꝰ pin¬
dẽtia mũdũ ãmmistrmi d̾ẽ arbitrato. dõr. ¶ plẽ¬
ne aũt ⁊ ꝑfecte sic dici existimato ꝓuidentia
dõꝵ mũdũ administrari. Ita salẽ istũ qͦ caret:
urã natio. ĩ irridendis nob̾ nolite c̃sumere. et
me hercle si me audiatis ne expianim ꝗdẽ.
ñ decet. ñ datũ ẽ. ñ potestis.⁊ lec uͦ ħ inte uno
cuenit ĩ oĩb domesticis ac nr̃oꝵ bõiũ urba

Expanded text:
amatis, ceteros causa incognita condemnatis. velut a te ipso hesterno die dictumst anum fatidicama Stoicis induci id est Providentiam. quod eo errore dixisti, quia existumas ab is providentiam fingi quasi quandam deam singularem, quae mundum omnem gubernet et regat. silio regi, desit illud "Arii pagi", sic, cum dicimus providentia mundum administrari, deesse arbitrato "deorum", plene autem et perfecte sic dici existumato, providentia deorum mundum administrari. Ita salem istum, quo caret vestra natio, in inridendis nobis nolitote consumere, et mercule si me audiatis ne experiamini quidem; non decet non datum est non potestis. nec vero hoc in te unum convenit moribus domesticis ac n
Abbreviated transcription (Latin):
ut sit seꝗt᷑ natã mũdũ ãministrari. q̃ enĩ
classiũ naingo̾: aut q̃ instructio ex̾citꝰ. aut
rursus ut ea q̃ nat᷑a effic̃ c̾ferramꝰ. q̃ ꝓ c̾atio
uitis aut arboris: q̃ poͬro aĩantis figura.
cõformatio qr m̃broꝵ tãtã nature solle̾tiã
significat. quãtã ipe mũdꝰ.
ctat᷑: aut mũdũ regi c̃fitñdii ẽ. Et eĩ
qui reliqͣs natas ces. eaxq semina
ctineat. ꝗ põt ip̃e ñ nat᷑ã administrari: ut
ui qsᷤ dñtes ⁊ pubtatẽ natã dicat existẽ ip̃m¬
aũ hoĩe cui ea existãt ñ c̃stare nat᷑a. nõ
qr fructꝰ. nich̾ oĩo ad bestias ꝑtinẽt. Neq
enĩ serẽcli neq colendi nec tẽpestiue d̾metñ¬
di ꝑcipiendiq fructꝰ. neq condũdi ac repo¬
eoꝵ cã factas dicñd̾ ẽ qui ilł uti potuert̃. sic
¶Nec si q̃ bestie furant᷑ aliꝗd exhis aut rapi

Expanded text:
ut sit, sequitur natura mundum administrari. Quae enim classium navigatio aut quae instructio exercitus aut, rursus ut ea quae natura efficit conferamus, quae procreatio vitis aut arboris, quae porro animantis figura conformatioque membrorum tantam naturae sollertiam significat quantam ipse mundus?  regi confitendum est. Etenim qui reliquas naturas omnes earumque semina contineat, qui potest ipse non natura administrari; ut, si qui dentes et pubertatem natura dicat existeautem hominem cui ea existant non constare natura, non que fructus nihil omnino ad bestias pertinent; neque enim serendi neque colendi nec tempestive demetendi percipiendique fructus neque condendi ac repoeorum causa factas dicendum est qui illis uti possent, sic nec, si quae bestiae furantur aliquid ex is aut rapiu
Abbreviated transcription (Latin):
luas nanciscim᷑ uenãdo. ut ⁊ uescam᷑ his ⁊ ex̾tea¬
mur ĩ uenãdo adsimilitudĩe bellice discipline ⁊
utam̃ domitis et condocefactio. ut clefantio. mł¬
longinꝗ tp̃ro usn ⁊ piclitõne pcpimꝰ. totã licet.
aĩs tãꝙͣ ocłis lustrare t̾rã mariaq oĩa. cernes iã.
spacia frugifera atq ĩ m̃sa cãpoꝵ uestitꝰq dñsiᷤ¬
simos montiũ. petudũ pastꝰ. tũ ĩ credibili c̾sus
p̃bend̾ cotta. qͦ carneadeo libñt᷑ stoicos
ĩnehebat᷑. Uelleiꝰ. qr meb̾ tã irridet Eprcurꝰ.
quã p̃ditionẽ reꝵ fut᷑ar mͥ iud̾t᷑ ł maxime ꝯfir

Expanded text:
iscimur venando, ut et vescamur is et exerceamur in venando ad similitudinem bellicae disciplinae et utamur domitis et condocefactis, ut elephantis, mulonginqui temporis usu et periclitatione percepimus. Totam licet animis tamquam oculis lustrare terram mariaque omnia: cernes iam spatia frugifera atque inmensa camporum vestitusque densissimos montium, pecudum pastus, tum incredibili cursus prendendum, Cotta quia Carneades lubenter in Stoicos invehebatur, Velleius quia nihil tam inridet Epicurus quam
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmentẽ ueĩebãt. q̃ dicenda putarẽ d̾ nat᷑a dõꝵ
Tu aũt Cotta si me audias eand̾ cam agas.
teq ⁊ pͥncipẽ ciuẽ putes. ⁊ pontificẽ eẽ cogiteo:
sumas. eãq facultatẽ dissẽndi. ꝙͣtũ arethoricis
ex̾citõnib acceptã amplificaũ acbad̾mia huc
potiꝰ c̾feras. Mala eĩ ⁊ĩpia ꝯsuetudo ẽ. cc̃ dõs:
disputandi siũ ex nõ id. siue simulate. Explic̾¬

Expanded text:
mentem veniebant quae dicenda putarem de natura deorum. tu autem Cotta si me audias eandem causam agas teque et principem civem et pontificem esse cogites  facultatem disserendi, quam tibi a rhetoricis exercitationibus acceptam amplificavit Academia, potius huc conferas. mala enim et impia consuetudo est contra deos disputandi, sive ex animo id fit sive simulate.” LI
Abbreviated transcription (Latin):
Cuiꝰ solertiã. nulla ars. nulla manꝰ. nemo
opifer. ꝯseꝗ possit unitãdo. Seminiᷤᷤ eĩ uĩ
ẽẽ tãtã. ut id qͣquã sit ꝑ exiguũ. tñ si inci¬
derit ĩc̾cipientẽ ꝯp̾hñdentẽq naturã. nac¬
tũq sit mat̾iã qͥ ali augeriq possit. iͣ fin¬
gat ⁊ efficiat ĩ suo ꝗq gn̾e. partĩ ut tãtũ mͦ
ꝓstirpes alant᷑ suas. partĩ ut mouei ⁊̃ a sẽtire
et appetere possit. ⁊ exse se sinulia su gupne.¬
¶ Sũt aũt qui oĩa nat᷑e noĩe appellent ut epi

Expanded text:
manus nemo opifex consequi possit imitando; seminis enim vim esse tantam, ut id, quamquam sit perexiguum, tamen, si inciderit in concipientem conprendentemque naturam nanctumque sit materiam qua ali augerique possit, ita fingat et efficiat in suo quidque genere, partim ut tantum modo per stirpes alantur suas, partim ut moveri etiam et sentire et appetere possint et ex sese similia sui gignere. Sunt autem qui omnia naturae nomine appellent, ut Epi
Abbreviated transcription (Latin):
le cũ Balbo Dixis¬
set. Tũ arridũs Cot¬
ta. Sero ĩꝗt nu bal¬
be p̃cipis. ꝗd defen¬
dã. Ego eĩ te dispu¬
tante ꝗd ccͣ dicerem
mecũ ipe meditabar.
neq tã refellidi ti
ta. qua ea qͣ munꝰ intelsigebã reqrendi. Cũ a̾¬
E suo cuiq iuditio sit utũdũ. difficile factu ẽ me

Expanded text:
e cum Balbus dixisset, tum adridens Cotta Sero inquit mihi Balbe praecipis quid defendam. ego enim te disputante quid contra dicerem mecum ipse meditabar, neque tam refellendi tui causa quam ea quae minus intellegebam requirendi. cum autem suo cuique iudicio sit utendu
Abbreviated transcription (Latin):
tudo¶Qd̾ si ea q̃ at̾ra stirpib c̃tinẽt᷑ arte
nature uinũt ⁊ iugẽt. ꝓfecto ip̃a t̾ra eadẽ
ui c̃tinet᷑ ⁊ arte nat᷑e. Quippe q̃ gͣuidata
seminib oĩa pariat ⁊ fundat. ex se se stir¬
pes ãplexa alat. ⁊ augeat. ip̃a qͦr alat̾ iucissi
asuꝑis ext̾nisq nat̾is. eiꝰ dẽq expiratõnib
ethẽ alit̾. ⁊ oĩa sid̾a. Ita si t̾ra natura tenet̃

Expanded text:
tinentur arte naturae vivunt et vigent, profecto ipsa terra eadem vi continetur arte naturae, quippe quae gravidata seminibus omnia pariat et fundat ex sese, stirpes amplexa alat et augeat ipsaque alatur vicissim a superis externisque naturis; eiusdemque exspirationibus et
Abbreviated transcription (Latin):
ut pburi bello. Curiũ. fab̾tiũ. Coruncaniũ. Pri¬
mo punico. Calatinũ. Duelliũ. Metelbi. luta¬
itiũ. Scclo. Macimũ. oarcellũ. Africanũ. Post
hos paulũ. Erachũ. Catonẽ. patrũ ue memo¬
ria scipionẽ. leliũ. Multosq p̃t̾ea ⁊ nr̃a ciuitas
et Grecia tulit singłares uiros. qͦꝵ neninẽ nͥ
uiuãte dõ talẽ fuisse credñdũ ẽ. Que rõ poetas

Expanded text:
i bello Curium Fabricium Coruncanium, primo Punico Calatinum Duellium Metellum Lutatium, secundo Maxumum Marcellum Africanum, post hos Paulum Gracchum Catonem, patrumve memoria Scipionem Laelium; multosque praeterea et nostra civitas et Graecia tulit singulares viros, quorum neminem nisi iuvante deo talem fuisse credendum est. quae ratio poetas
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ illa orõne nobili. quã quẽꝗͣ pͥncipẽ stoi¬
coꝵ. Cũq oĩs ppłi romani religio. ĩsacͣ ⁊
ĩ anspitia diuisa sit. t̾ciũ adiũctũ sit. si ꝗd
p̃dictõis cã. expõtñtis ⁊ mostͥo sybille. ĩter¬
p̃tes anruspices ue monuer᷑. Haꝵ gͦ reli¬
gionũ nũꝙͣ ullã cõtẽnendã putaui. mͥq
ita ꝑ suasi. Romulũ auspicus. nũmã sa¬
cris ĩstitutis. fundam̃ta iecisse nr̃e ciuita¬
DE

Expanded text:
in illa oratione nobili quam quemquam principem Stoicorum. cumque omnis populi Romani religio in sacra et in auspicia divisa sit, tertium adiunctum sit si quid praedictionis causa ex portentis et monstpretes haruspicesve monuerunt, harum ego religionum nullam umquam contemnendam putavi mihique ita persuasi, Romulum auspiciis Numam sacris constitutis fundamenta iecisse nostrae civitade
Abbreviated transcription (Latin):
tũ iires hũoꝵ ⁊ lacitudiẽo ad aratͣ extͣhenda.
ꝗͥb cũ t̾re subig̾ent᷑ fissicẽ glebaꝵ ab illo auroo
gn̾e ut poete locũt᷑. ius nũꝙͣ ulla afferebatur
ferrea. tũ uͦ ꝓles exorta repũte ẽ. ausaq fune¬
stũ pͥma ẽ fabricare efẽro ensẽ. Et guitare ⁊¬
manu iunctũ domitũq uiuẽtũ. Tanta puta¬
bat᷑ utilitas ꝑciꝑ e brb ut eoꝵ nisc̾ib nesci sce¬

Expanded text:
da. quibus cum terrae subigerentur fissione glebarum ab illo aureo genere, ut poetae loquuntur, vis nulla umquam adferebatur: ferrea tum vero proles exorta repentest ausaque funestum primast fabricarier ensem et gustare manu iunctum domitumque iuvencum: tanta putabatur utilitas percipi e bubus, ut eorum visceribus vesci sce
Abbreviated transcription (Latin):
dunt᷑ stultissime ⁊ plena sut futilitatis sũme¬
qr leuitatis. s tñ bis fabuł spretis atq repu¬
diatis ds̃ ꝑtines ꝑ nat᷑am cuiꝰq rei. ꝑ t̾ras ce¬
res ꝑ maria neptunꝰ. ali ꝑalia pot̾ũt ĩtelli¬
gi. q qͣlesq sũt. qͦq eos noĩe ꝯsuetudo nũcu¬
pau̾it. qͦs deos a uen̾ari ⁊ collẽ debemꝰ.¶Cul¬

Expanded text:
duntur stultissime et plena sunt futtilitatis summaeque levitatis. Sed tamen is fabulis spretis ac repudiatis deus pertinens per naturam cuiusque rei, per terras Ceres per maria Neptunus alii per alia, poterunt intellegi qui qualesque sint quoque eos nomine consuetudo nuncupaverit. Quos deos
Abbreviated transcription (Latin):
duo u̾ba nullo alio ĩu̾bo reꝑiet᷑. ⁊ loti erãt ⁊
nam ⁊ nari quib cũ ĩ p̃pom oportẽt. dulciꝰ̃
iusũ ẽ ignauos igͦtos ignaros dice̾. qua
reddidit. adiũcti ubi pͥma littam p̾positio ꝯ
mutat. ut subegit. Tum mutauit sustulit.
qd̾ ĩ u̾bis uĩctis. ꝙͣ scite ĩsipiẽtẽ. ñ ĩsapiẽtẽ.
iniquũ ñ inequũ. Tricipitẽ. nõ tricapitem.
lũt. ꝙ eadẽ ꝯsuetudo ñ ꝓbauit.¶Quid nͦ hoc
elegãtius. ꝙ nõ sit nͣa. s quodã ĩstituto. ĩdoc¬
tus dicimꝰ breui pͥma littã. ĩsanus ꝓducta.
ĩsanus breui. ĩfelix longa. ¶ Et ne młtiᷤ
quib ĩ u̾bis eẽ pͥme litte st̃ qͦ insipiẽte atq¬
ĩ felioe ꝓducte dicit᷑. inceti̾s omĩb breuit᷑.
Itẽq ꝯposunt. cõsueuit. cõcrepuit. cõsuluit
cõsule miͣtatẽ rep̃hendit. Refert ad aures

Expanded text:
bo reperietur. Noti erant et navi et nari, quibus cum IN praeponi oporteret, dulcius visum est ignotos, ignavos, ignaros dicere quam reddidit: adiuncti verbi prima littera praepositionem commutavit, ut subegit, summovit, sustulit. quid in verbis iunctis? quam scite insipientem non insapientem, iniquum non inaequum, tricipitem non trlunt, quod eadem consuetudo non probavit. Quid vero hoc elegantius, quod non fit natura, sed quodam instituto? indoctus dicimus brevi prima littera, insanus producta, inhumanus brevi, infelix longa. Et, ne multis, quibus in verbis eae primae litterae sunt quae in sapiente atque felice, producte dicitur, in ceteris omnibus breviter; itemque composuit, consuevit, concrepuit, confecit. Consule veritatem: reprehendet; refer ad auris:
Abbreviated transcription (Latin):
puerilis labor qd̾ apd̾ luciliũ scite exagitat
ĩ albucio sceuola. Quĩ lapide lex io ꝯpoĩte
ut tesserule om̃s arte pauim̃to atq em¬
blemate u̾miculato. Nolo ħ tã in muta
ꝯstructio appareat. s tam̃ stilus ex̾citatꝰ
efficiet facile formulã ꝯponẽdi. Nã ut legẽ¬
do oculus. sic aĩmꝰ ĩ dicendo ꝓspiciet. Sic
seq̃tur nͨ extremoꝵ u̾boꝵ cũ inseqũtib pri¬
mꝰ ꝯcursus aut hiulcas uoces efficiat aũ
aspis. Quãuis eĩ suaues gͣues sentẽtie ta¬
mẽ si ĩ ꝯdite poĩtis u̾bio efferũt᷑. offendẽr
in res qͣꝵ ẽ indiciũ suꝑbissimũ. Q quidẽ
latina lingua sic obẜuat. nemo ut tã rusti¬
cus sit quii uocalis nolit auĩgere. ¶ Inqͦ
qdẽ ⁊̃ theopõpũ rep̾hendũt. ꝙ eas litt᷑as tã

Expanded text:
puerilis labor; quod apud Lucilium scite exagitat puerilis labor; quod apud Lucilium scite exagitat in Albucio Scaevola: quam lepide lexis compostae ut tesserulae omnes arte pavimento atque emblemate vermiculato! nolo haec tam minuta constructio appareat; sed tamen stilus exercitatus efficiet facile formulam componendi. Nam ut in legendo oculus sic animus in dicendo prospiciet quid sequatur, ne extremorum verborum cum insequentibus primis concursus aut hiulcas voces efficiat aut asperas. Quamvis enim suaves gravesque sententiae tamen, si incondite positis verbis efferuntur, offendent auris, quarum est iudicium superbissimum. Quod quidem Latina lingua sic observat, nemo ut tam rusticus sit qui vocalis nolit coniungere. in quo quidam etiam Theopompum reprehendunt, quod eas litteras tanto