comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Qesciendũ quod liceat plures
cruces ad adorandum tam mo¬
nachis quam conu̾sis ad alia
altaria ꝑut abbas ordinaue¬
rit exiberi. Et dum hec agun¬
t᷑: pͥor aliam crucem cum reue¬
rentia. comitante illum sacͥsta
uel alio fr̃e quem signo uoca¬
uerit hospitib si affueruit
⁊ familie extra chorum. adorã¬
dani p̾sentet. Post quam gͥ õs
adorauerint. qui cruc̃e tenẽt
leuantes eam inchoent anti¬
tinus conuentus e contra ue¬
niã petat. Monachi autem
crucem. in siuim suꝑ altare
restituant locum. Tunc ab̾b̃s
⁊ diaconus resumptis que de¬
posuerant. ad altare cum sub¬
diacono sicut erant nudispe¬
dib accedant. ⁊ orationem fa¬
ciant confessionemq dicant.
Quo facto: diaconus corꝑale
super altare ponat a sa crista.
pͥus suꝑ minifterium positũ.
Abbas uero corpus dñi cum
uasculo inquo ẽ ad altarede¬
ferens. iuxta corporale po¬
nat.⁊ cum diaconus calicẽ
cum uino aqua mixto. ab̃b̃i
oblatum suꝑ altare uti ad

Expanded text:
Et sciendum quod liceat plures. Et sciendum quod liceat plures. cruces ad adorandum tam monachis quam conversis ad alia altaria prout abbas ordinaverit exhibere. Et dum haec aguntur prior aliam crucem cum reverentia comitante illum sacrista, vel alio fratre quem signo vocaverit, hospitibus si affuerint et familiae extra chorum ad adorandum praesentet. Postquam igitur omnes adoraverint, qui crucem tenent levantes eam inchoent Antitinus conventus econtra veniam petat. Monachi autem crucem in suum super altare locum restituant. Tunc abbas et diaconus resumptis, quae deposuerant ad altare cum subdiacono sicut erant, nudis pedibus accedant, et orationem faciant, confessionemque dicant. Quo facto diaconus corporale super altare ponat a sacrista prius super ministerium positum. Abbas vero corpus Dominicum cum vasculo in quo est, ad altare deferens juxta corporale ponat: et cum diaconus calicem cum vino aqua misto abbati oblatum super altare, uti ad
Abbreviated transcription (Latin):
semel inpͥmo flectentes ge¬
nua: dicto sẽs ds̃: ⁊ hoc tam a
choro quam afrĩb terciosi¬
militer fiat. Qdum ultim¬
um sẽs deus incipitur. qui
cruc̃e tenent. eam breuiter
adorent. Qui cantu finito:
detegentes eam imponent
antipħam. eccelignũ cru¬
cis. Mox q om̃s ueniam pe¬
tant econtra ⁊ cruces alie a
sacristis discooꝑiantur. ab¬
bas uero solus.⁊post illum
in sunul diaconus ⁊ subdia¬
nus in albis sine manipulis:
ac deinde duo ⁊ duo. mona¬
chi. ⁊ nouieii. cõuersiꝙ laici.
toto corꝑe ꝓstrati. in p̃sort̾io
crucem adorent. ⁊ osculent᷑
tm̃ modo. ⁊ breuiter. E dũ
adoratur stent uersis uulti¬
b ad altare. sedeat tñ qui
uoluerit. Portarius uero ip¬
sa hora ueniat ⁊adoret ⁊re
ceclat. moxq ad portam re¬
deat. &e sciendum quod it¬
lum ordinem quem ad pa¬
cem ⁊ communionem. acce¬
dentes seruant. in adoranda¬
⁊ in osculanda cruce seruare de¬
beant. Interim autem cantus
ab hoc ꝑtinens offͣm ꝑsoluat᷑.

Expanded text:
m flectentes genua, dicto Sanctus Deus: et hoc tam a choro quam a fratribus tertio similiter fiat. Et dum ultimum Sanctus Deus incipitur, qui crucem tenent eam breviter adorent. Qui cantu finito detegentes eam inchoent Antiphonam Ecce lignum crucis: moxque omnes veniam petant econtra. Et cruces aliae a sacristis discooperiantur, Abbas vero solus et post illum insimul diaconus et subdiaconus in albis sine manipulis: ac deinde duo et duo monachi et novitii universique laici toto corpore prostrato in presbyterio crucem adorent et osculentur tantummodo et breviter. Et dum adoratur stent versis vultibus ad altare: sedeat tamen qui voluerit. Portarius vero ipsa hora veniat et adoret, et recedat: moxque ad portam redeat. Et sciendum quod illum ordinem, quem ad pacem et communionem accedentes servant, in adoranda et osculanda cruce servare debeant. Interim autem cantus ad hoc pertinens officium persolvatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Q subsequat᷑ passio:⁊ or̃ones
sollempnes .i. oremus clilee¬
tissimi. E circa finem earũ¬
dem or̃onum. secretarius
aliquod grossum linteum
in p̃sbiterio ante altare st̃¬
nat. ubi crux ẽ adoranda.
⁊ duo p̃sbiteri uel diacont̾
a cantore p̃moniti albis se
re uenientes. crucem ccoꝑtã
ramante nonam asacrista i¬
bidem depositam. finita or̃o¬
ne accipientes. ad gradum
altaris portent. abbate cũ
ministris. ab altari descen¬
dentib. Postea c̃tucem ali¬
qua re ad hoc conuenienti
subnixam. unus ad dext̾ã
⁊ alter ad sinistram tenenteᷤᷤ
flexis poplitib cantent ppłe
meus. ⁊ duo fr̃s ante gradũ

Expanded text:
 subsequatur Passio et orationes solemnes, id est Oremus, dilectissimi. Et circa finem earumdem orationum secretarius aliquod grossum linteum in presbyterio ante altare sternat, ubi crux est adoranda. Et duo presbyteri vel diaconi a cantore praemoniti albis se re venientes, crucem coopertam jam ante Nonam a sacrista ibidem depositam, finita oratione accipientes ad gradum altaris portent: abbate et ministris ab altari discedentibus. Postea crucem aliqua re ab hoc convenienti subnixam, unus ad dexteram et alter ad levam tenentes, flexis poplitibus cantent, Popule meus. Et duo frat
Abbreviated transcription (Latin):
ugilie competenter celebra¬
ri. Si tempus prandii fuerit.
inter terciam ⁊ sextam scił
post euangłium uel ante si
necesse fuerit. Si dies ieumii.
inter sextam ⁊ nonam inu¬
troq etiam tempore post no¬
nam. si necessitas exegerit.
Accenso igne incalefactorio
abeo ci porusserit p̃parent

Expanded text:
vigiliae competenter celebravigiliae competenter celebrari. Si tempus prandii fuerit inter Tertiam et Sextam, scilicet post Evangelium vel ante si necesse fuerit: Si dies jejunii, inter Sextam et Nonam, utroque etiam tempore post Nonam, si necessitas exegerit: accenso igne in calefactorio ab eo cui prior jusserit, praeparent
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmos dies natiuitatis domi¬
iii. pasche. ⁊ pentechostes. ⁊ qũ
sed̾a. uel tercia die p̃cipuum
ieiunium euenerit minui ñ
debent. Similiter qui extra cho¬
run ꝓ infirmitate est donec
chorum intrauerit. Ebdoma¬
darii quoq misse aut quoqͥ¬
ne uellectionis mense non se
temiscdiamꝰ in capitulo petẽ¬
tib concessum fuerit. Reuer¬
sus uero deuia eadem die non
le minuat. nisi consilio ab¬
batis & notandum quia qͣter
in anno minui possunt. & si
fieri conuenienter potest his
minue̾ntur mensib februa¬
rio. aprili. septembri. Quarta
uero muinutio circa festiuita¬
tem sc̃i iobannis baptiste
fiat. Cum autem pars con¬
uentus minui debuerit. di¬
cat pͥor incapitulo. Illi quise¬
dent ad illam uel ad illam
tabulam minuantur. Caue¬
atur ne scd̾a uel t̾cia. seuetiã
quarta die .xii. lectionum
ueniat dies. Erit tamen in
abbatis arbitrio ꝓpter hoc
non dimittere quin illi de
quib iudicauerit minuan¬
tur. Obseruet tamen ut hi
minuentur sine quib posfint

Expanded text:
primos dies Nativitatis Domini, Paschae et Pentecostes, et quando secunda vel tertia die praecipuum jejunium evenerit, minui non debent: similiter qui extra chorum pro infirmitate est, donec chorum intraverit. Hebdomadarii quoque missae aut coquinae vel lectionis mensae non se te misericordiam in capitulo petentibus concessum fuerit. Reversus vero de via eadem die non se minuat, nisi de concilio abbatis. Et notandum quia quater in anno minui possunt, et si fieri convenienter potest, his minuantur mensibus: Februario, Aprili, Septembri. Quarta vero minutio circa festivitatem sancti Joannis Baptistae fiat. Cum autem pars conventus minui debuerit, dicat prior in capitulo: Illi qui sedent ad illam vel ad illam tabulam, minuantur: caveatur ne secunda vel tertia, seu etiam quarta die duodecim Lectionum veniat dies. Erit tamen in abbatis arbitrio propter hoc non dimittere quin illi de quibus judicaverit, minuantur. Observet tamen ut ii minuantur, sine quibus possunt
Abbreviated transcription (Latin):
unt qua egressi sunt. Qͥ tñ
sollicite ꝓuideant ut ad pri¬
mam semꝑ refectionem ue¬
miant. sciendum quod in
⁊quacumq abbatiarum.
nt̃i ordinis monachus uel
conuersus nostri ordinis ue¬
nerit ꝑ omnia sicut in suo¬
monasterio ordinem suum
tenebit. In eccłia tamen psal¬
mum aut antipħam non
imponat. lectionem uel res¬
ponsorium non dicat. nec
quicquam de officio saçerdo¬

Expanded text:
unt qua egressi sunt: qui tamen unt qua egressi sunt: qui tamen sollicite provideant ut ad primam semper refectionem veniant. Et sciendum quod in quacunque abbatiarum nostri ordinis monachus vel conversus nostri ordinis venerit, per omnia sicut in monasterio suo ordinem tenebit. In ecclesia tamen psalmum aut Antiphonam non imponat, lectionem vel responsorium non dicat, nec quidquam de officio sacerdo
Abbreviated transcription (Latin):
łario an intrare debeat. si an¬
nuerit intret. ⁊ uersum dicat
sub silentio. stans ⁊ inclinans
sicut in conuentu fieri solet.
benedictionem dicat. nec tñ
signum crucis faciat. Hoc aũ¬
ut ad uttumq prandiumi
ta ⁊ ad utramq cenam. equa
semꝑ eustodiat excepto qd
ad seruitorum refectionem in¬
trandi signum si faciat. Qd
si ad refectionem ip̃orum ser¬
uitorum tardius uenerit.
non eum expectent nec eis
discedentib ip̃e se moueat.
Similiter ꝑpter conuentum
si ad biberes uenerint uelꝑꝑt̾
signum collationis non se
moueat:sic tamen ut ad
collationem ante finem ue¬
niat. Qd si adsignum colla¬
tionis uel ad ipam collatio¬
nem uenerit: statim conuen¬
tui se uingat. cum eis comple¬
at. ⁊ post completorium co¬
medat. Si ad completoriũ
uenerit. similiter faciat.
Si post completorium simili¬
ter comedat. ⁊ sic sibi in capi¬
tulo compleat Qduero de
refectione diximus etiam
ip̃i teneant qui ea die rede¬

Expanded text:
lerario an intrare debeat, si anlerario an intrare debeat, si annuerit, intret et versum dicat sub silentio, stans et inclinans sicut in conventu fieri solet, benedictionem dicat, nec tamen signum crucis faciat. Hoc autem ad utrumque prandium et ad utramque coenam aeque semper custodiat, excepto quod ad servitorum refectionem intrandi signum non faciat. Quod si ad refectionem ipsorum servitorum tardius venerit, non eum exspectent, nec eis discedentibus ipse se moveat. Similiter propter conventum si ad biberes venerit, vel propter signum collationis, non se moveat: sic tamen ut ad collationem ante finem veniat. Quod si ad signum collationis vel ad ipsam collationem venerit, statim conventui se jungat, cum eis compleat, et post Completorium comedat. Si ad Completorium venerit, similiter faciat: si post completorium, similiter comedat, et sic ibi in capitulo compleat. Quod vero de refectione diximus, etiam ipsi teneant qui ea die rede
Abbreviated transcription (Latin):
secum possunt deferre ⁊cerui¬
cal. Qͥ autem ꝑ strato saccum
portare uoluerit. liceat ei. tar¬
tum tantum obseruet ne sint
p̃closa uel curiosa. Porro rediẽs
domum. nisi eadem qua exiit
die redienit mox ad or̃onen
eat. Ingressurus oratorium.
aqua sebenedicta asꝑgat. or̃o¬
nem inchoro si conuentum¬
ibidem non inuenerit pronꝰ s
ꝑstratus scd̃m tempus faciat.
s inuenerit non tamen ho¬
oret extra chorum. Nam ad
horam regularem mox ut ue¬
nerit intrare debet. uel socian¬
dus psallentib. si ante głam
uenit: uel si post: ad gradum
satisfacturus nisi iam kyrieł
dici inuenerit. Si ostum ora¬
torii obseratum inuenerit:
ibidem oret. Si intra curiam
monasterii fuerit dum sig¬
num pursatur in eccłia ad
refectionem: uersum ꝑdet
si non occurrerit. Si mense
campanam pulsari inuene¬
rit: diuertat in refectorium
ut cum aliis uersum incipi¬
at. Qm si iam ceptum inue¬
nerit. oratum uadat. Post ora¬
tionem facto signo coco uel cel¬

Expanded text:
secum possunt deferre et cervisecum possunt deferre et cervical. Qui autem pro strato sagum portare voluerit, liceat ei: tantum observet ne sint pretiosa vel curiosa. Porro rediens domum, nisi eadem qua exiit die redierit, mox ad orationem eat. Ingressurus oratorium aqua se benedicta aspergat: orationem in choro si conventum non invenerit pronus vel prostratus secundum tempus faciat; quod si invenerit, non tamen caoret extra chorum: nam ad horam regularem mox ut venerit intrare debet, vel sociandus psallentibus, si ante Gloria venerit: vel si post, ad gradum satisfacturus, nisi jam Kyrie eleison dici invenerit. Si ostium oratorii obseratum invenerit, ibidem oret. Si intra curiam monasterii fuerit dum signum pulsatur in ecclesia ad refectionem, versum perdet si non occurrerit. Si mensae campanam pulsari invenerit, divertat in refectorium, ut cum aliis versum incipiat: quem si jam inceptum invenerit, oratum vadat. Post orationem facto signo coco vel cel
Abbreviated transcription (Latin):
b accepta benedictione e¬
grediendi licet missam can¬
tare ante euanglnum misse
conuentus. Abb̃i quoq egreᷤ¬
suro inuiam ante terciam
in estate. aut reuertenti pꝰ
tertiam. usq ad nonam in
hyeme licet missam cantare
uel audire indieb ienimo¬
rum. ⁊ festis .xii. lectionũ.
⁊ inseptimana pasche ⁊ pen¬
tecostes ⁊ natuutate domini
⁊ in p̃cipus defunctorum
officiis. Ieiunia consuetudi¬
naria tam estate quam
hyeme iuxta consuetudi¬
nem teneat. nisi forte abbas
quispiam eum secum pran¬
dere fecerit. ⁊ hoc insuis tm̃
monasteriis aut qui libet
sedis apłice legatus. Ad ieiu¬
nia p̃cipua quib uidelicet in
ordine nr̃o cybis taitum qͣ¬
dragesimalib uesci mos est.
iuxta morem custodiat. Adm̃¬
sam non loquatur. sagimine
nonuescatur. inplumis
non
iaceat. nisi forte stra¬
men
uel aliud tale quid
suꝑ quod iaccat sine magno
labore aut sumptu habere non
possit. Ꝙ sciendum quod tam
abbates quam monachi sagũ
qued uulgo dieitur stratum.

Expanded text:
 accepta benedictione egrediendi licet missam cantare ante Evangelium missae conventus. Abbati quoque egressuro in viam ante Tertiam in aestate, aut revertenti post Tertiam usque ad Nonam in hieme, licet missam cantare vel audire in diebus jejuniorum et festis duodecim Lectionum, et in septimana Paschae et Pentecostes, et Nativitate Domininctorum officiis. Jejunia consuetudinaria tam aestate quam hieme juxta consuetudinem teneant, nisi forte abbas quispiam eum secum prandere fecerit, et hoc in suis tantummodo monasteriis, aut quilibet sedis apostolicae legatus. At jejunia praecipua quibus videlicet in ordine nostro cibis tantum quadragesimalibus vesci mos est, juxta morem custodiat: ad mensam non loquatur: sagimine vescatur: in plumis non jaceat, nisi forte stramen vel aliud tale quid super quod jaceat sine magno labore aut sumptu habere non possit. Et sciendum quod tam abbates quam monachi sagum, quod vulgo dicitur stratum,
Abbreviated transcription (Latin):
de exeats coco uel cellarario
ut eum adiuuent significet.
lle uero si antequam conuen¬
tus exeat admensas redierit
qd̃ commessurus erat come¬
dat. quem nec conuentus ex¬
pecber mp̃e sisurrexĩt ꝓpt̾ hoc comd̾e dẽsinat. ni¬
expectet. s statim comedat ⁊ dic¬
to u̾su subsilentio discedat.
Si conti. gerit ut aliquem uo¬
mentem aut sanguine fluen¬
tem seruitor eorum non uide¬
rit. significet ei quicumq uide¬

Expanded text:
nde redeat: sed coco vel cellerario nde redeat: sed coco vel cellerario ut eum adjuvent significet. Ille vero si antequam conventus exeat, ad mensam redierit: quod comesturus erat comedat; quem nec conventus exspectet, nec ipse si surrexerit propter hoc comedere desinat. exspectet, sed statim comedat et dicto versu sub silentio, discedat. Si contigerit ut aliquem vomentem, aut sanguinem fluentem servitor eorum non viderit: significet ei quicunque vide
Abbreviated transcription (Latin):
b ⁊ sangume fluentib
⁊ seruitore eorum.lxxxix.
isacerdoti ad missamsan¬
guis de narib fluxerit:
afferatur ei aqua inp̃sbite¬
rium aseruitorib ad san¬
guinem recipiendum. ⁊ ad
se lauandum. QDsiministͥs
contingerit extra chorum
similiter eis sermatur. Ali¬
as autent quociens alicui
hoc uel etiam uomitus contig̾it
frater cui hoc opus inuinctũ
est: sequatur eum euntem in
claustrum. ⁊ si nox fuerit cum
lumine adsistat ei. ⁊ seriiat.
donec ablutus in chorum reu̾¬
tatur. Qd siuenite exultemuᷤ
uel pͥmus psalmus alterius
hore tunc in eccłia cantatur.
ad głam reuertatur in chorũ.
Qua dicta cituis ad eum rede¬
at. Ille uero si ad głam non
fuerit ⁊inconuentu hoc ei con¬
tigerit: non satisfatiens eat
installum suum. Qd si extra
conuentum ei contig̾it. non
quidem ad gradum satiffatiat.
s ueniens ꝑmedium chorum
ante abbatem fẽo signo ne¬
cessitatis sue. in stallum suũ
redeat. Qd si inrefectorio con¬
tigerit seruitor eius non m¬

Expanded text:
bus et sanguinem fluentibus, et servitoribus eorum. Si sacerdoti ad missam sanguis de naribus fluxerit, afferatur ei aqua in presbyterium a servitoribus ad sanguinem recipiendum et ad se lavandum: quod si ministris contigerit, extra chorum eis similiter serviatur. Alias autem quoties alicui hoc vel etiam vomitus contigerit, frater, cui hoc opus injunctum est, sequatur eum euntem in Claustrum: et si nox fuerit, cum lumine assistat ei et serviat: donec ablutus in chorum revertatur. Quod si Venite, exsultemus vel primus psalmus alterius horae tunc in ecclesia canitur, ad Gloria revertatur in chorum. Qua dicta citius ad eum redeat. Ille vero si ad Gloria non fuerit, et in conventu hoc ei contigerit, non satisfaciens eat in stallum suum. Quod si extra conventum ei contigerit, non quidem ad gradum satisfaciat: sed veniens per medium chorum ante abbatem facto signo necessitatis suae, in stallum suum redeat. Quod si in refectorio contigerit, servitor ejus non i
Abbreviated transcription (Latin):
pro xp̃o. reconciliamini deo. Si
ꝯtingat ut fortasse cum ꝓximoiur¬
gium habeam᷑. satisfac̾e pͥores eru¬
bescimus. Cor qͥppe earnale dum
ħꝰ uite głam querit: humilitatem
respuit. Iplerumq ipse homo qus
uascit᷑. discordanti sͥ r eꝯciliari appetit: sed
ad satisfactionem ire pͥor erubescit. Pense¬
mus fc̃a u̾itatis: ut uideamꝰ qͦ iaceant ac¬
tiones nr̃e pͣuitatis. Si enim membra sũ¬
mi eapitis sumꝰ: eum imitari eui conecti¬
mur debemꝰ. Qͥd nanq ad exemplum
eruditionis nr̃e paul eg̾giꝰ p̃dicator di¬
cit: Exp̃o legatione fungim᷑. tanqͣm
do exhortante ꝑnos: obsecramꝰ ꝓ xp̃o. re¬
conciliamini deo. Ecce int̃ isos &e deum
discordiam peccando fecimꝰ: ce tam̃ ad
nos ds suos legatos pͥor misit: ut nos ip¬
liqͥ peccauimꝰ ad pacem dĩ rogati ueni¬
amus. Erubescat gͦ humana suꝑbia:.
confundat᷑ qͥsq si non satisfaciat pͥor ꝓx¬

Expanded text:
hristo: reconciliamini Deo . Si contingat ut fortasse cum proximo jurgium habeamus, satisfacere priores erubescimus. Cor quippe carnale, dum hujus vitae gloriam quaerit, humilitatem respuit, et plerumque ipse homo qui irascitur discordanti sibi reconciliari appetit, sed ad satisfactionem ire prior erubescit. Pensemus facta Veritatis ut videamus quo jaceant actiones nostrae pravitatis. Si enim membra summi capitis sumus, eum imitari cui connectimur debemus. Quid namque exemplum eruditionis nostrae Paulus egregius praedicator dicit? Pro Christo legatione fungimur, tanquam Deo exhortante per nos; obsecramus pro Christo, reconciliamini Deo . Ecce inter nos et Deum discordiam peccando fecimus, et tamen ad nos Deus suos legatos prior misit, ut nos ipsi qui peccavimus ad pacem Dei rogati veniamus. Erubescat ergo humana superbia, confundatur quisque si non satisfaciat prior
Abbreviated transcription (Latin):
infernꝰ est: sic &̃ tantum ad eiꝰdem ae
lignus itaq sp̃s de suꝑiorib in hec in¬
feriora dezectꝰ. ne ad cęlestia euolare
p̾ualeat. pene sue ponde coartatur.¬
& hic quas in carcere astringitur:⁊
qr temptare bonos quantum desid̾at
ꝓhibetur: ut & implere mala que
appetit nequeat. suꝑna districtione

Expanded text:
infernus est; sic etiam, quantum ad ejusdem aerinfernus est; sic etiam, quantum ad ejusdem aerlignus itaque spiritus de superioribus in haec inferiora dejectus, ne ad coelestia evolare praevaleat poenae suae pondere coarctatur; hic quasi in carcere astringitur, quia tentare bonos quantum desiderat prohibetur: ut et implere mala quae appetit nequeat, superna districtione
Abbreviated transcription (Latin):
tabnacłi columna loquit᷑ dicens. Ha¬
benius firmiorem ꝓpħicum sermonẽ:
cui b̃nfacitis intendentes. qͣsi lucerne
lucenti in caliginoso loco. In quibus
uerbis indicat: quamuis ad alta sur¬
rexerit ex cacumine. ubi religata ꝑsi¬
stat in fide. Seͥptura autem ꝓpħici
sermonis. in tenebͥs uite p̃sentis facta
est nob lucerna ce lumen itin̾is unde
psalmista dic̃. Lucerna pedib meis
ubum tuum dñe : & lumen semitis
meis. Que tamen lucerna ꝓphici ser¬
monis. iam quidẽ intelligentib lucet:
s adhuc ñ intelligentib cooꝑta alle¬
goriaꝵs obscuritatib ꝑmanet: unde
etiam ꝑ psalmistam de eisdem dic̾tis
s̃ peccantib angłis non peꝑcit.
Quantum ad suiblimitatem cęli. hꝰ
aeris spactum. ñ immerito podest infer¬
nus dici. Unde cum apostate angłi a cȩ¬
lestib sedib in hoc caliginoso aere ft̾
inferni retrudens. tdidit in iuhcio
cruciandos reseruari. Quantum
gͥ ad celsitudinem cęli. aer iste caligos

Expanded text:
ens: Habemus firmiorem propheticum sermonem, cui bene facitis attendentes quasi lucernae lucenti in caliginoso loco. In quibus verbis indicat, quanto ad altiora surrexit ex cacumine, ubi religata persistat in fide. Scriptura autem prophetici sermonis, in tenebris vitae praesentis facta est nobis lucerna et lumen itineris. Unde Psalmista dicit: Lucerna pedibus meis verbum tuum, Domine, et lumen semitis meis . Quae tamen lucerna prophetici sermonis jam quidem intelligentibus lucet, sed adhuc non intelligentibus cooperta allegoriarum obscuritatibus permanet. Unde etiam per Psalmistam de eisdem dictis ps peccantibus angelis non pepercit . Quantum ad sublimitatem coeli, hujus aeris spatium non immerito potest infernus dici. Unde cum apostatae angeli a coelestibus sedibus in hoc caliginoso aere sunt inferni retrudens, tradidit in judicio cruciandos reservari. Quantum igitur ad celsitudinem coeli, aer iste caliginosus
Abbreviated transcription (Latin):
abemus firmiorem ꝓpħicum sermo¬
nem. In constructione tabnacul
ut argentee columne int̾ius immobi¬
les starent. erei paxilli ext̾ius fixi. funes
qͥb ligarent᷑ continebant: quia uide¬
licet tanquam paxilli patres testam̃
fidei stringerent atq ligarent : quia
dum cȩlestia mistĩa uent᷑a p̃dicant. hec
postquam ostensa st̃ omĩb credibilia
fecertint: ⁊ ꝑ eors p̃dicationem apłi sc̃i.¬

Expanded text:
abemus firmiorem propheticum sermonem . In constructione tabernaculi, ut argenteae columnae interius immobiles starent, aerei paxilli exterius fixi funes quibus ligarentur continebant: quia videlicet tanquam paxilli Patres Testamenfidei stringerent, atque ligarent, quia dum coelestia mysteria ventura praedicant, haec postquam ostensa sunt omnibus credibilia fecerunt, et per eorum praedicationem apos
Abbreviated transcription (Latin):
inistrate in scientia abstinen¬
tiam: in abstinentia autem
patientiam. Abstinentes
sollicite semꝑ debent consi¬
derare. ne cum gule uitiũ
fugiunt. acriora hisuitia quasi ex uir¬
tute generent᷑: ne cum carnem mace¬
rant. ad impatientiam sp̃s erumpãt.
Unde petrꝰ admonet dicens. Mini¬
strate in fide ur̃a uirtutem. inuirtu¬
te autem scientiam: in scientia autẽ
abstinentiam. in abstinentia autem
patientiam. Mentes enim abstinen¬
dium plerumiq impatientia a sinu
tranquillitatis excutit: & ideo cum di¬
xisset. in scientia autem abstinentiã.
ꝓtinꝰ uigilant᷑ adiunxit dicens. in
abstinentia aut̃ patientiam. Deesse
qͥppe abstinentib patientiam p̃uidit.
que eisut adẽet admonuit: quia nulla
uirtꝰ est quod caro uincit᷑. si sp̃s ab ira

Expanded text:
inistrate in scientia abstinentiam; in abstinentia autem patientiam . Abstinentes sollicite semper debent considerare ne cum gulae vitium fugiunt, acriora his vitia quasi ex virtute generentur; ne cum carnem macerant, ad impatientiam spiritus erumpat. Unde Petrus admonet, dicens: Ministrate in fide vestra virtutem, in virtute autem scientiam, in scientia autem abstinentiam, in abstinentia autem patientiam. Mentes enim abstinentium plerumque impatientia a sinu tranquillitatis excutit. Et ideo cum dixisset: In scientia autem abstinentiam, protinus vigilanter adjunxit, dicens: In abstinentia autem patientiam. Deesse quippe abstinentibus patientiam praevidit, quae eis ut adesset admonuit: quia nulla virtus est quod caro vincitur, si spiritus ab ira
Abbreviated transcription (Latin):
negligunt. Premunt & longe sunt:
qr diuinam noticiam ꝓfessionib se¬
qunt᷑. morib fugiunt. Premunt inꝙͣ
s longe sunt: qͥa eidem fidei quã loquen¬
do astruunt. agendo contradicunt.
Multi gͦ dnm̃ compͥmunt. & una tan¬
git: qͥa carnales in eccła eum cõpͥmunt
a qͦ longe ft̃: & soli tangunt. qui huic
ueracit humiles adiungunt᷑. Turba
gͥ p̃mit: qr multitudo carnaliũ qͦuitꝰ
admitit᷑. cogͣuius tolerat᷑. Premit ce
ñ tangit: qͥa & importuna ẽ ꝑ p̃sentiã.
& absens ꝑ uitã. Carnales itaq qͦuer¬
bis ꝓfesse fidei in eccła ft̃: eobonos in¬
correctis suis morib peiꝰ p̃munt. Non¬
nunqͣ enim pͣuis nos sermonib: ñ
aliqñ uͦ & si ñ suadent. p̃bere tͣn iniqͥ¬
tatis exempla ñ cessant. Qui gͦ ad ma¬
la nos uł uerbis uł exemplis illici¬
unt: ꝓfecto ꝑsecutores nr̃i st̃: a qͥb
tempt̾onum c̃tamina sumimꝰ. quȩ

Expanded text:
negligunt. Premunt et longe sunt, negligunt. Premunt et longe sunt, quia divinam notitiam professionibus sequuntur, moribus fugiunt. Premunt, inquam, sed longe sunt, qui eidem fidei quam loquendo astruunt, agendo contradicunt. Multi ergo Dominum comprimunt, et una tangit, quia carnales in Ecclesia eum comprimunt a quo longe sunt, et soli tangunt qui huic veraciter humiles adjunguntur. Turba igitur premit, quia multitudo carnalium, quo intus admittitur, eo gravius toleratur. Premit et non tangit, quia importuna est per praesentiam, et absens per vitam. Carnales itaque, quo verbis professae fidei in Ecclesia sunt, eo bonos incorrectis suis moribus pejus premunt. Nonnunquam enim pravis nos sermonibus, noaliquando vero etsi non suadeant, praebere tamen iniquitatis exempla non cessant. Qui igitur ad mala nos vel verbis, vel exemplis illiciunt, profecto persecutores nostri sunt, a quibus tentationum certamina sumimus qu
Abbreviated transcription (Latin):
Carnales intra scãm eccłam. ea que
ꝯfidendo tenent uiuendo ñ exhibent:
& fidem quam tenere se asserunt. p̃mt̃
potiꝰ quam uenerant᷑: dum sua magis
illiꝰ nomine. ꝙͣ eius adipisci lucra ꝯcu¬
piscunt. E lecti autẽ dum seruare fidei
meritũ rectis oꝑib curant: ad auctoris
sui noticiam õẽ int̃ reꝓborum tumultꝰ
apꝓpinquant. Qo bene in euuangłio
muliere sanguinis fluxu laborante sig¬
nacum ẽ: que p̃mente turba sola dñm
tetigit. De qua cum dominus diceret. qͥs
me tetigit: petrus ratiocinando respon¬
dit. Turbȩ te cõpͥmunt & affligunt: &
dicis qͥs me tetigit. S audire causas
uere rationis meruit: cum ei dñs diã.
Tetigit me aliqͥs: nam & ego noui uir¬
tutẽ de me exisse. Ecce t̾be pͥmebant do¬
minũ. s t̃n sola tetigit que ad illũ hu¬
milit̃ uenit: qr multi nimirũ etiã in
scã eccła reprobi ueritatem cognos cen¬
do p̃munt. quã bene uiuendo tang̾e

Expanded text:
Carnales intra sanctam Ecclesiam ea quae Carnales intra sanctam Ecclesiam ea quae confitendo tenent vivendo non exhibent, et fidem quam tenere se asserunt premunt potius quam venerantur, dum sua magis illius nomine quam ejus adipisci lucra concupiscunt. Electi autem dum servare fidei meritum rectis operibus curant, ad auctoris sui notitiam inter reproborum tumultus appropinquant. Quod bene in Evangelio in muliere sanguinis fluxu laborante signatum est, quae premente turba sola Dominum tetigit. De qua cum Dominus diceret: Quis me tetigit? Petrus ratiocinando respondit: Turbae te comprimunt, et affligunt, et dicis: Quis me tetigit? Sed audire causas verae rationis meruit, cum ei Dominus dixit: Tetigit me aliquis, nam et ego novi virtutem de me exisse. Ecce turbae premebant Dominum, et tamen sola tetigit quae ad illum humiliter venit, quia multi nimirum etiam in sancta Ecclesia reprobi veritatem cognoscendo premunt quam bene vivendo tangere
Abbreviated transcription (Latin):
ra quanta tͥ fecerit cñs. Amanti ad¬
huc dilatio imponit᷑: ut ex dilati
amoris desiderio. meritũ retͥbutionis
auigeat᷑. fit enim nobis om̃pe ds dul¬
cis in miraculis. & tñ in sua celsitudi¬
ne maner occultꝰ: ut quedam mon¬
strando de se. occulta nos inspiratioe
in suo amore succendat᷑ ce tn abscon¬
dendo maiestatis sue głãm. amoris sui
uim ꝑ ȩstum desiderii augeat. Qͥd au¬
intio iam securus. ad conscientiam reũ¬
tere: & inuocem p̃dicat ionis excitare.
Cum enim quamlibet parũ de diuina
cognitione ꝑcipimus. redire t̃ã huma
na nolumus: & ꝓximorum necessitati¬
b onerari recusamus. Quietem contem¬
plationif querimus: nicħq aliuo nͥ
hoc qd̾ sine labore reficit amamus. S
sanatos nos ueritas ad domum mittit᷑:
& narrare quȩ nobiscum acta sunt p̃cip̃:
ut uidelicet pͥꝰ mens exsudet in ope: &
postmodum refici debeat ꝑ contempla¬
urbȩ te compͥmunt & affligunt .xx.

Expanded text:
ra quanta tibi fecerit Dominus . Amanti adra quanta tibi fecerit Dominus . Amanti adhuc dilatio imponitur, ut ex dilati amoris desiderio meritum retributionis augeatur. Fit enim nobis omnipotens Deus dulcis in miraculis, et tamen in sua celsitudine manet occultus, ut quaedam monstrando de se, occulta nos inspiratione in suo amore succendat, et tamen in abscondendo majestatis suae gloriam, amoris sui vim per aestum desiderii augeat. Quid aujam vitio securus ad conscientiam revertere, et in vocem praedicationis excitare. Cum enim quamlibet parum de divina cogitatione percipimus, redire ad humana jam nolumus, et proximorum necessitatibus onerari recusamus. Quietem contemplationis quaerimus, nihilque aliud nisi hoc quod sine labore reficit, amamus; sed sanatos nos Veritas ad domum mittit, et narrare quae nobiscum acta sunt praecipit; ut videlicet prius mens exsudet in opere, et postmodum refici debeat per contemplaurbae te comprimunt et affligunt .
Abbreviated transcription (Latin):
dnmn cognoscere ꝑfidẽ: atq aliud ꝑ
speciem. Aliud ẽ inuenire ꝑ credulita¬
tẽ: aliud ꝑcontemplationẽ. Ex qͣ re
agit᷑. ut om̃s electi eum quẽ fide cog¬
nouerc̃. uidere quoq ꝑ spẽm anhelent.
cuius amore flagrantes estuant: qͥa dul¬
cedinis euis suauitatẽ. iaminipsa sue fi¬
dei certitudine degustant. S qͥ contẽ¬
plationis arcem tenere desiderant. pꝰ se
in campo oꝑis exerceant: qͥa pͥmũ ẽ tẽ¬
pꝰ actionis. extremum contẽplationis
Uñ necesse ẽ ut ꝑfectus quisq pͥꝰ uirtu¬
tib mentẽ exerceat: & pꝰ modum hanc
inquietẽ contemplationis abscondat
Hinc ẽ enum quod ingerasenorũ regi¬
one. is quẽ legio clęmonũ iubende
dño dereliquit. ad saluatoris sui pe¬
des residet: u̾ba doctrinȩ ꝑcipit: &
de regione sua simul discedere. & cũ
salutis auctore ẽe ꝯcupiscit: s tͣn ei
ueritas ipsa quȩ salutẽ contulit dicit
Reu̾tere pͥmum indomũ tuã: &r nar¬

Expanded text:
Dominum cognoscere per fidem, atque aliud per speciem; aliud est invenire per credulitatem, aliud per contemplationem. Ex qua re agitur ut omnes electi eum quem fide cognoverunt videre quoque per speciem anhelent, cujus amore fragrantes aestuant, quia dulcedinis ejus suavitatem jam in ipsa suae fidei certitudine degustant. Sed qui contemplationis arcem tenere desiderant, prius se in campo operis exerceant, quia primum est tempus actionis extremum contemplationis. Unde necesse est ut perfectus quisque prius virtutibus mentem exerceat, et postmodum haec in quiete contemplationis abscondat. Hinc est enim quod in Gerasenorum regione is quem legio daemonum Domino jubente dereliquit, ad Salvatoris sui pedes residet, verba doctrinae percipit, et de regione sua simul discedere, et cum salutis auctore esse concupiscit; sed tamen ei Veritas ipsa quae salutem contulit, dicit: Revertere primum in domum tuam, et nar
Abbreviated transcription (Latin):
gebant. ut ex eorum relatione cog¬
nouu ante eoꝵ ocłos pellem manus
sue denebat dicens. Confiteor q oe
inhac carne resurgemus. Quot
sic̃ ipsi fatebant᷑: omnino priꝰ uegar
consueuerat. S nos ista postponenti
& redemptoris inr̃i post resurrectio¬
nem corpus palpabile ueracit̾ eden¬
tes. fateam̾ carnem nr̃am pꝰ resurretis

Expanded text:
gebant, ut ex eorum relatione coggebant, ut ex eorum relatione cognovi, ante eorum oculos pellem manus suae tenebat dicens: Confiteor quia omnes in hac carne resurgemus; quod, sicut ipsi fatebantur, omnino prius negare consueverat. Sed nos ista postponentes, et Redemptoris nostri post resurrectionem corpus palpabile veraciter credentes, fatemur carn
Abbreviated transcription (Latin):
nis. ñ dixit granoseminis deẽẽ
quod erat. s adẽẽ quod non erat:
iste autem dũ uerum corpꝰ resurge̾
denegat. nequa qͣm dic̃ adẽe quod
deerat. s deeẽ qͦd erat. Tunc itaq de
hac re in longa contentione ꝓduc¬
ti. grauissima a nob̾ cȩyimꝰ simulta¬
tione resilire. cum pie memoriȩ ty¬
beraus constanti imꝑator secreto
me &e illum suscipiens. qͥd int̾nos diᷤ¬
cordie u̾saret᷑ agnouit: & utriusq
partis allegationem pensans. eundẽ¬
librum quem de resurrectione seͥple¬
rat. suis qͦq allegationib destruens.
delib̾auit ut flammis eremari debu¬
isset. A quo ut eg̾ssi sumꝰ: me egͥtudo
ualida. eundem uͦ euticium egͥtubs
ce mors ꝓtinꝰ est secuta. Q̾ mortuo.
qr pene nullus erat qui eiꝰ dicta seqͥt¬
tur. dissimulaui cȩpta ꝑsequi: ne m
fauillas uiderer tiba iaculari. Dum
tamen adhue uiueret.⁊ ego ualidis¬
simis febrib egrotarem. quieunqn
ti mei ad eum salutationis causa ꝑ¬

Expanded text:
nis non dixit grano seminis deesse nis non dixit grano seminis deesse quod erat, sed adesse quod non erat; iste autem dum verum corpus resurgere denegat, nequaquam dicit adesse quod deerat, sed deesse quod erat. Tunc itaque de hac re in longa contentione perducti, gravissima a nobis coepimus simultatione resilire, cum piae memoriae Tiberius Constantinus imperator secreto me et illum suscipiens, quid inter nos discordiae versaretur agnovit, et utriusque partis allegationem pensans, eumdelibrum quem de resurrectione scripserat, suis quoque allegationibus destruens, deliberavit ut flammis cremari debuisset. A quo ut egressi sumus, me aegritudo valida, eumdem vero Eutycium aegritudo et mors protinus est secuta. Quo mortuo, quia pene nullus erat qui ejus dicta sequeretur, dissimulavi coepta persequi, ne in favillas viderer verba jaculari. Dum tamen adhuc viveret, et ego validissimis febribus aegrotarem, quicunque noti mei ad eum salutationis causa per
Abbreviated transcription (Latin):
tutem sp̃s incarne non erant. Qͦd
gͦ paulꝰ apłs dicit. qr caro & sanguis
regnum di posside nonpossunt. car¬
nemuult scdm culpam intelligi:
non carnem scdm nat᷑am. Unde ⁊
mox quia carnem scđm culpam dicẽt:
ostendit subdens. Neq corruptio in-¬
corruptelam possidebit. In illa gͥ cȩ¬
lestis regni gła caro scd̃m nat᷑am erie. s¬
deuicto mortis aculeo. in et̾na corrup¬
tione regnabit. Quib dictis isdem
euticius consentire se ꝓtinus respon¬
dit: s tam̃ ad huc corpꝰ palpabile re¬
surgere posse denegabat. Qui etiã
in libello quem de resurrectione scͥp¬
serat. pauli qͦq apłi testimonium
indidat dicentis. tu qd seminas ñ
ñ corpꝰ quod futurum ẽ seminas s
nudum granum: hoc nimirum
ad hec citius respondet᷑. Paultis
apłs dicens. non corpus quod futui¬
rum est seminas s nudum gͣnum
hoc insinuat qͦd uidemꝰ: qr gͣnum
cum culmo & foliis nascit᷑. quod
sine culmo & foliis seminat᷑. Ille
itaq in augmento głe resurrectio¬

Expanded text:
non erant. Quod ergo Paulus apostolus dicit: Quia caro et sanguis regnum Dei possidere non possunt , carnem vult secundum culpam intelligi, non carnem secundum naturam; unde et mox quia carnem secundum culpam diceret, ostendit subdens: Neque corruptio incorruptelam possidebit. In illa ergo coelestis regni gloria caro secundum naturam erit, sdevicto mortis aculeo in aeterna incorruptione regnabit. Quibus dictis idem Euticius consentire se protinus respondit. Sed tamen adhuc corpus palpabile resurgere posse denegabat, qui etiam in libello, quem de Resurrectione scripserat, Pauli quoque apostoli testimonium indiderat dicentis: Tu quod seminas non non corpus quod futurum est, seminas, sed nudum granum . Hoc nimirum ad haec citius respondetur: Paulus Apostolus dicens: non corpus quod futurum est seminas, sed nudum granum, hoc insinuat quod videmus, quia granum cum culmo et foliis nascitur quod sine culmo et foliis seminatur. Ille itaque in augmento gloriae resurrectio
Abbreviated transcription (Latin):
eandem ꝑ u̾itatem. diu̾sam ꝑ pote¬
tiam. Erit itaq subtilis qr & incorti¬
tibilis: erit palpabilis. qr ñ amitt.
ẽẽntiam nature ueracis. Sunt aut̃
pleriq qͥ p̾ resurrectionem ext̾mum
ẽẽ iudicium u̾botenꝰ sciunt: s agende
ꝑu̾se testant᷑ qr nes ciunt. Qui emim
hoc ñ formidat ut debet: necdum
cognouit cum qͣnto turbine t̾roris
adueniet. Si enim pensare tremen¬
di pondꝰ ex aminis posset: ire dieus
utiq timendo p̃caueret. & aminad¬
uersionis distͥcte sententiam pͥquã
appareat placaret. Uitari nanq t̾ror
iudicis. ñ nͥ ante iudicium potest.
mn illo tremendo examine sedit. ⁊ uideri
pocest ⁊ placari non potest: qr facta p̾uo¬
rum que diu sustinuit tacit᷑. simul
omnia reddet uatꝰ. Unde necesse est uẽ
timere iudicem. cum necdum iudiciũ
excet. eum diu sustinet. cum adhuc ma¬
la tolerat que uidet:ne cum semel ma¬
num in retͥbutionem ultionis excusse¬
rit. tanto distͥctiꝰ m iudicioferiat. qͣnto

Expanded text:
eamdem per veritatem, diversam per potentiam. Erit itaque spiritualis quia et incorruptibilis, erit palpabilis quia non amittet essentiam naturae veracis. Sunt autem plerique qui post resurrectionem extremum esse judicium verbotenus sciunt, sed agendo perverse testantur quia nesciunt. Qui enim hoc non formidat ut debet, necdum cognovit cum quanto turbine terroris adveniet. Si enim pensare tremendi pondus examinis nosset, irae diem utique timendo praecaveret, et animadversionis districtae sententiam priusquam appareat placaret. Vitari namque terror judicis nonnisi ante judicium potest, in illo tremendo examine sederit, et videri potest, et placari jam non potest, quia facta pravorum, quae diu sustinuit tacitus simul omnia reddet iratus. Unde necesse est nunc timere judicem, cum necdum judicium exercet, cum diu mala sustinet, cum adhuc mala tolerat quae videt, ne cum semel manum in retributionem ultionis excusserit, tanto districtius in judicio feriat, quanto
Abbreviated transcription (Latin):
ec sunt u̾ba que locutꝰ sum ad ue
cum adhuc ẽẽm uobiscum. Hoc
dominꝰ post resurrect̾ionem suam
suis dicit discipłis: ce cum ipsis post
fatet᷑ se ñ ẽẽ cum ipsis. Neq enimcũ
ipsis non erat. qͥb p̃sens corporalitei
apparebat: s tamen iam se cum ipli
ẽẽ denegabat. a quoꝵ mortali corpo¬
re carnis immortalitate distabat.

Expanded text:
ec sunt verba quae locutus sum ad vos, cum adhuc essem vobiscum . Hoc Dominus post resurrectionem suam suis dicit discipulis, et cum ipsis positus fatetur se non esse cum ipsis. Neque enim cum ipsis non erat, quibus praesens corporaliter apparebat, sed tamen jam se cum ipsis esse denegabat, a quorum mortali corpore carnis immortalitate distabat.
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ amando p̃dicant: corda audi¬
entium inflammant. Nlam & ociosꝰ
est sermo doct̾oris: si p̃bere ñ ualet
incendium amoris. Hoc doctͥne in¬
cendium ab ipso u̾itatis ore conce¬
perant : qͥ dicebant. Nonne cor no¬
strum ardens erat in nob̃. dam loq̃¬
rettr in uia & aꝑiret nob̃ scͥpturas:
Ex audito qͥppe sermone animꝰ inar¬
descit: torporis frigꝰ recedit: fit in
suꝑno desidio mens anxia a concu¬
piscentiis t̾renis aliena: amor uerus qͥ
hanc repleu̾it. in fletib cruciat: ce q̃¬

Expanded text:
m amandum praedicant, corda audientium inflammant. Nam et otiosus est sermo docentis, si praebere non valet incendium amoris. Hoc doctrinae incendium ab ipso Veritatis ore conceperant, qui dicebant: Nonne cor nostrum ardens erat in nobis cum loqueretur in via et aperiret nobis Scripturas ? Ex audito quippe sermone inardescit animus, torporis frigus recedit, fit mens in superno desiderio anxia, a concupiscentiis terrenis aliena. Amor verus qui hanc repleverit, in fletibus cruciat; se
Abbreviated transcription (Latin):
Siquid gͥ in eiꝰ corpore post resurrec¬
tionem potuit immutari: contra
ueridicam pauli sententiam post re¬
surrectionem dñs rediit in mortem.
Quod qͥs dicere ł stultꝰ p̾sumat: nͥ
qͥueram carnis eiꝰ resurrectionem
denegat: Tunc mͥ obiecit dicens.
Cum scͥptum sit. caro& sanguis reg¬
num deiposside non possunt: qͣra¬
tione c̃dendum ẽ. resurgere uera¬
cit̾ carnem: Cui inquam. In sacro
eloquio alit̾ caro dr iuxta nat᷑am:
&e alit̃ iuxta culpam ł corruptionẽ.
Caro qͥppe iuxta nat᷑am: sic̃ scͥptum

Expanded text:
; si quid ergo in ejus corpore post resurrec; si quid ergo in ejus corpore post resurrectionem potuit immutari, contra veridicam Pauli sententiam, post resurrectionem Domini rediit in mortem; quod quis dicere vel stultus praesumat, nisi qui veram carnis ejus resurrectionem denegat? tunc mihi objecit dicens: Cum scriptum sit: Caro et sanguis regnum Dei possidere non possunt , qua ratione credendum est resurgere veraciter carnem; cui, inquam, in sacro eloquio aliter caro dicitur juxta naturam, atque aliter juxta culpam vel corruptionem: caro quippe juxta naturam, sicut scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
da ossa carnemq: p̃buit dicens. Palpa¬
te ce uidete qr sp̃s carnem &e ossa ñ ht̃:
sic̃ meuidetis hab̃e. Qui cum eidẽ
euticio in consfantinopolitana urbe
ꝓtubissem. ait̃. Iccirco hoc dñs fec̃.
ut dubitationem refurrectionis sue
de discipłoꝵs cordib amoueret. Cui
inquam. Mira ẽ resualde quam
astruis: ut inde nob̃ dubietas surgat
unde discipłoꝵ corda adubietate sa¬
nata sunt. Quid enim det̾ius dici po¬
tist: quam ut hoc nob de uera eius
carne dubium fiat. ꝑ quod discipuli
ciꝰad fidem ab omni sunt dubietate
reparati: Si enim hoc ñ habuisse
astruit᷑ qͥd ostendit. unde fides disci¬
puloꝵ eiꝰ confirmata est: inde nũa
destruit᷑. Q adiungebat ẽ dicens¬
Corpꝰ palꝑabile habuit qͦd ostendit:
s post confirmata corda palpantiũ.
omne illud indño quod palpari po¬
tuit. infubtilitate aliquã redac̾tũ.
Adhec ipse respondi dicens. Scͥptũ
est. Ep̃s resurgens a mortuis iam ñ
morit᷑. mors illiult non dñabitur

Expanded text:
a ossa carnemque praebuit, dicens: Palpate et videte, quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me videtis habere . Qui cum eidem Euticio in Constantinopolitana urbe tulissem, ait: Idcirco hoc Dominus fecit, ut dubitationem resurrectionis suae de discipulorum cordibus amoveret. Cui, inquam, mira est res valde quam astruis, ut inde nobis dubietas surgat, unde discipulorum corda a dubietate sanata sunt. Quid enim deterius dici potest quam ut hoc nobis de ejus vera carne dubium fiat, per quod discipuli ejus ad fidem ab omni sunt dubietate reparati? al., separati? Si enim hoc non habuisse astruitur quod ostendit, unde fides discipulis ejus confirmata est, inde nostra destruitur, qui adjungebat etiam dicensCorpus palpabile habuit, quod ostendit: sed post confirmata corda palpantium, omne illud in Domino quod palpari potuit in subtilitatem est aliquam redactum. Ad haec ipse respondit dicens: Scriptum est: Christus surgens a mortuis jam non moritur, mors ei ultra non dominabitur
Abbreviated transcription (Latin):
tacuit ab herode derisus ce despectus
exiuit: sic̃ scͥptum est. Spreuit autẽ
illum herodes cum exerertu suo: oe
illusit indutum ueste alba. Quod
uidelicet fact̾um oportet nos audi¬
entes discere. ut qͦtiens auditores nr̃i
nr̃a uolunt quasi laudanta cognos¬
cere. non autem sua ꝑusa mutare.
omnino taceamꝰ: ne si ostentationis
studio u̾bum di loquim. ⁊ illoꝵ cul¬
pa que erat ẽẽ non desinat. ce nr̃a q̃ ñ
erat. fiat. Mor .ł.xiiͦ. De significa¬
iin uiridi ligno hec faciunt ⁊ in a¬
rido quid fiec: In scͥptura sacra
ligni nomine. aliquando crux. ali¬
quando uir iustꝰ aut in iustꝰ: aliqñ
uͦ incarnata dei sapientia figuratur.
Crux etemm ꝑ lignum signat᷑: cum
đr. Mittamus lignum in pane eius.
Lignum qͥppe mittere ẽ in panem:
dñico corpori crucem adhib̾e. Rursũ
ligni nomine uir iustꝰ aut iniustus

Expanded text:
tacuit, ab Herode derisus et despectus tacuit, ab Herode derisus et despectus exivit, sicut scriptum est: Sprevit autem illum Herodes cum exercitu suo, et illusit indutum veste alba. Quod videlicet factum oportet nos audientnostra volunt quasi laudanda cognoscere, non autem sua perversa mutare, omnino taceamus, ne si ostentationis studio verbum loquimur, et illorum culpa quae erat esse non desinat, et nostra quae non erat fiat. in viridi ligno haec faciunt, in arido quid fiet ? In Scriptura sacra, ligni nomine, aliquando crux, aliquando vir justus, aut injustus, aliquando vero incarnata Dei sapientia figuratur. Crux enim per lignum signatur, cum dicitur: Mittamus lignum in panem ejus . Lignum quippe mittere in panem est dominico corpori crucem adhibere. Rursum ligni nomine vir justus, aut injustus
Abbreviated transcription (Latin):
cum dicebat. Erat lux uera que il¬
luminat omnem hominem ueni¬
entem in mundum. Huius lam¬
padis flammas herodes explorare
uoluit: cum eiꝰ miracula uide con¬
cupuit. sic̃ scͥptum ẽ. Herodes uiso
ihu gatusꝰ est. erat enim ex multo
temꝑore cupiens uidere eum. eo qͦd
audisset multa de illo: & sꝑabat
signum aliquod ab eouide fieri.
Ubi & subdit᷑. Int̾rogabat autem
eum multis sermonib: at iꝑse nicħ
ei respondebat. Lampas quippe an¬
te eiꝰ ocłos nullo radiolucis emieti¬
it:qr ei qui se non pie s eurioge
quesierat. nil de se mirabile osten¬
dit. Inquisitꝰ itaq dñs tacuit. expec¬
tatus miracła exhibe contempsit:
qr herodem non ꝓuectum querere.
s scientiam uł signa mirar uelle
ꝓspexit. Sese gͥ in occultis retiners
apud se. eos quos ext̾iora querere
comꝑit ingratos foris reliquit: ma¬
giseligens aꝑte a suꝑbientib despi¬
ci. quam a non credentib uacua
uoce lauoan. Qł a enim constant᷑

Expanded text:
cum dicebat: Erat lux vera quae ilcum dicebat: Erat lux vera quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Hujus lampadis flammas Herodes explorare voluit, cum ejus miracula videre concupivit, sicut scriptum est: Herodes, viso Jesu, gavisus est: erat enim ex multo tempore cupiens videre eum, eo quod audisset multa de illo, et sperabat signum aliquod ab eo videre fieri; ubi et subditur: Interrogabat autem eum multis sermonibus: at ipse nihil ei respondebat. Lampas quippe ante ejus oculos nullo radio lucis emicuit, quia ei qui se non pie sed curiose quaesierat, nil de se mirabile ostendit. Inquisitus itaque Dominus tacuit, exspectatus miracula exhibere contempsit, quia Herodem non profectum quaerere, sed scientiam vel signa mirari velle perspexit. Sese igitur in occultis retinens, apud se eos quos exteriora quaerere comperit, ingratos foris reliquit, magis eligens aperte a superbientibus despici, quam a non credentibus vacua voce laudari. Quia enim constanter
Abbreviated transcription (Latin):
brescunt: & ideo non discernunt.
qr aliud est ne̾ciss e. aliud serre no¬
luisse. Nescire enim est.ignorantia:
scire noluisse. stiꝑbia. E tantoma¬
gis excusationem non possunt ha¬
bere qr nesciant: quantomagis eiᷤᷤ
etiam nolentib humilitatis dñice
fact̾a. & bnuitiendi exempla oppo¬
nuntur ab eo monstrata que cog¬
ndrogabat iħm herodes multis ser¬
monib. at ipse nicħ ei respondebat.
Sc̃i uiri cum audientib ꝓdesse ne¬
queunt. cẽ despici tacentes uolunt:
ne de fue sapientie głent᷑ ostentatione
Cumq prudent̾ aliquid dicunt:
non suam głam s auditoꝵ uitam qͦ¬
runt. Cumuͦ conspiciunt. qr uitã
auditors loquendo lucrari ñ posst̃:
tacendo scientiam suam abscondt̃.
Adimitandam qͥppe uitam dñi qͣ¬
si ad quoddam nob ꝓpositum sig¬
num currimus. qui pro redemp¬
tione nr̃a moriens in cruce tene¬
brosis nr̃is mentib lucem ꝑlignũ
siẽ lampas fudit. Hac nos lampa¬
de ioħs illuminar conspexerat:

Expanded text:
brescunt, et ideo non discernunt, brescunt, et ideo non discernunt, quia aliud est nescisse, aliud scire noluisse. Nescire enim est ignorantia, scire noluisse superbia. Et tanto magis excusationem non possunt habere quia nesciant, quanto magis eis etiam nolentibus humilitatis dominicae facta et bene vivendi exempla opponuntur ab eo monstrata quae cogrrogabat Jesum Herodes multis sermonibus: at ipse nihil ei respondebat . Sancti viri cum audientibus prodesse nequeunt, etiam despici tacentes volunt, ne de suae sapientiae glorientur ostentatione. Cumque prudenter aliquid dicunt, non suam gloriam, sed auditorum vitam quaerunt. Cum vero conspiciunt quia vitam auditorum loquendo lucrari non possunt, tacendo scientiam suam abscondunt. Ad imitandum quippe vitam Domini quasi ad quoddam nobis propositum signum currimus, qui pro redemptione nostra moriens in cruce, tenebrosis nostris mentibus lucem per lignum sicut lampas fudit. Hac nos lampade Joannes illuminari conspexerat,