comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃iane . & fruere bonis quȩ ado tibi concessa sunt.
& mhis omnib Scito te adño iudicandũ. Nepu¬
tes quia priores rami fracti sunt. &tu insertus
es in radicem bone oliuae. Idcirco te esse securũ
Sed aufer iram acorde tuo. & corpore uolupta¬
tes & c&eris uitus derelictis Memento cre¬
atoris tui . antequam tibi dies malitiae adueniat: &
insanabilis in qua peccantib poenȩ sunt prȩparatȩ
Necum peccaueris. occidat tibi soł iustitiae meridie
& scientiȩ lumen intereat: & splendor lunȩ Idest
ecclesiȩ subtrahatur. & stellȩ occidant. Dequibus
scriptum ẽ In quibus lucetis. sicut luminaria in
mundo rationem uitȩ habentes. Et alibi. stella ab
tium suo sermone quasi pluuiis irrigant. postquam
te imbre suo indignum esse ꝑspexerint . reuertantur
ad sedem suam. ad eum scilic& a quo missi sunt In
die quocommoti fuerint custodes domus. & peri¬

Expanded text:
christiane, et fruere bonis quae a Deo tibi concessa sunt, christiane, et fruere bonis quae a Deo tibi concessa sunt, et in his omnibus scito te a Domino judicandum. Nec putes, quia priores rami fracti sunt, et tu insertus es in radicem bonae olivae, idcirco te esse securum: sed aufer iram a corde tuo, et a corpore voluptates, et caeteris vitiis derelictis, memento creatoris tui, antequam tibi dies malitiae adveniat, et insanabilis, in qua peccantibus poenae sunt praeparatae: ne cum peccaveris, occidat tibi sol justitiae meridie, et scientiae lumen intereat, et splendor lunae, id est, Ecclesiae subtrahatur, et stellae occidant, de quibus scriptum est: In quibus lucetis quasi luminaria in mundo rationem vitae Al. vita habentes . Et alibi: Stella a stium, suo sermone suisque pluviis irrigant, postquam te imbre suo indignum esse perspexerint, revertantur ad sedem suam: ad eum scilicet, a quo missi sunt. In die quo moti fuerint custodes domus, et peri
Abbreviated transcription (Latin):
in eis Sẽꝑ memento creatoris tui . & sic adolescen¬
tiae tuae uiam gradere. ut mortis ultimȩ re¬
corderis Antequam tibi tempus adueniat quo
tristia quȩq succedat. Antequam tenebres¬
cat sol & lumen & luna & stelle & reuertan¬
tur nubes post pluuiam Sidegerali consum ma¬
tione mundi accipimus uerbis dñi hoc capitu¬
lum congruit In quibus ait: &erit tribulatio
magna & angustia. qualis non fuit abinitio
creaturȩ sed neq fi& olenim tenebresc&. &
luna nondabit lumen suum & stellȩ cadent
decaelo. & irtutes caelorum commouebunt᷑
quae sunt custodes domus Ita ut domus intel¬
legatur hic mundus. Uiri uero fortes. errore
decepti & dissipandȩ contrariae fortitudines
Quod sispecialis unius cuiusq consummatio. ad
uitae huius finem refertur. & sol & luna & stel¬
lae & nubes & pluuiae esse cessabunt qui mortuus
fuerit: Aliter. la&are adolescens. Opopule

Expanded text:
in eis. Semper memento conditoris tui, et sic adolescenin eis. Semper memento conditoris tui, et sic adolescentiae tuae viam gradere, ut 487 mortis ultimae recorderis: antequam tibi tempus adveniat, quo tristia quaeque succedant. Antequam obtenebrescat sol, et lumen, et luna, et stellae, et revertantur nubes post pluviam. Si de generali consummatione mundi accipimus, verbis Domini hoc capitulum congruit, in quibus ait: Erit tribulatio et angustia, qualis non fuit a principio creaturae, sed neque fiet. Sol enim tenebrescet, et luna non dabit lumen suum, et stellae cadent de coelo, et virtutes coelorum commovebuntur , quae sunt custodes domus: ita ut domus intelligatur hic mundus, viri vero fortes, errore decepti, et dissipandae contrariae fortitudines. Quod si specialis uniuscujusque consummatio, ad vitae hujus finem refertur: et sol, et luna, et stellae, et nubes, et pluviae ei esse cessabunt, qui mortuus fuerit. Aliter: Laetare, adolescens, o popule
Abbreviated transcription (Latin):
non liceat ꝑfrui congregatas. & quasi umbra
uniuersa quae habuimus ꝑtransire Nunc aũ hominẽ
cohostatur. & dicit Dadolescens antequam tibi se¬
nectus & mors ingruat. la&are iniuuentute tua:
& quicquid tibi corde bonum aspectu iocundũ uide¬
tur assume fruere ut lib& mundi rebus. Rursum¬
ne putaretur haec dicens. hominem adluxuriam pro¬
uocare. & inepicuri dogia corruere suspicionẽ hanc
c& te dñs iniudicium. Sic inquit ab utere mundi
ꝑ turbationes animi comprehendit Incarnis malitia
uniuersas significat corporis uolpntates. Sic ergo
inquit bonis sȩculi huius fruere. neaut desiderio.
aut carne delinquas Relinque antiqua uitia
quibus adolescentia tua uanitati ftultitiae que
sseriufti. quia iuuentus. insipientiae copulata est
Et memento eius quite creauit indie iuuentutis
tuae. Antequam ueniat dies malitiae. & ad propin¬
quent anni. inquibus dices. Non ẽ mihi uoluntas

Expanded text:
non liceat perfrui congregatis, et quasi umbram, non liceat perfrui congregatis, et quasi umbram, universa quae habuimus pertransire. Nunc ergo hominem cohortatur, et dicit: O adolescens, antequam tibi senectus, et mors ingruat, laetare in juventute tua, et quidquid tibi corde bonum, aspectu jocundum videtur, assume, fruere, ut libne putaretur haec dicens hominem ad luxuriam provocare, et in Epicuri dogma corruere, suspicionem hanc dducet te Deus in judicium. Sic, inquit, abutere mundi s perturbationes animi comprehendit, in carnis malitia universas significat corporis voluptates. Sic ergo, inquit, bonis hujus saeculi fruere, ne aut desiderio aut carne delinquas. Relinque antiqua vitia, quibus in adolescentia tua vanitatis stultitiaeque serviisti, quia juventus insipientiae copula estentutis tuae, antequam veniant dies malitiae, et appropinquent anni, in quibus dices: Non est mihi voluntas
Abbreviated transcription (Latin):
ria uestra uobiscum ẽ. Antequam recurrat uit ta¬
meat aurea. Idẽ antequã arca testamenti auferatur
iriusquã conteratur ydria ad fontem. & conuolua¬
ris in babilonẽ. Vnde delumbis egressus es abrahȩ
& incipias in mesopotamia conteri Inde quondam
profectus es. omnisque gratia prophetiae. qua qun¬
dam fueras inspiratus. reuertatur addatorem
suum Hec iudei usque hodie edisserunt. & ad ꝑso¬
nam suam intellegentiã huius capituli trahunt
Nos aũ ad superioris disputationis ordinem re¬
uertentes. singula conabimur explanare Lae¬
tare iuuenis inadolescentia tua. &inbono sit
cor tuum indiebus iuuentutis tuȩ. & ambula
inuiis cordis tui . & inaspectu oculorum tuorũ
& scito suꝑ omnibus his quia adduc& te ds miu
dicium Dixerat lucem mundi huius esse dulcis¬
simã & lȩtari debere hominem indiebus uitȩ
suae Omniq studio carpere uoluntatem ingru¬
ere enim noctem mortis aernam. quando

Expanded text:
ria vestra vobiscum est, antequam recurrat vittria vestra vobiscum est, antequam recurrat vitta aurea, id est, antequam arca testamenti auferatur: priusquam conteratur hydria ad fontem, et convolvaris in Babylonem, unde in lumbis 486 egressus es Abrahae, et incipias in Mesopotamia conteri, unde et quondam profectus es: omnisque gratia prophetiae, qua quondam fueras inspiratus, revertatur ad datorem suum. Haec Judaei usque hodie disserunt, et ad personam suam intelligentiam hujus capituli trahunt. Nos autem ad superioris disputationis ordinem revertentes, singula conabimur explanare. Laergo, iuuenis, in adulescentia tua, et in bono sit cor tuum in diebus iuuentutis tuae, et ambula in uiis cordis tui et Et scito super omnibus his: quia adducet te Deus in judicium. Dixerat lucem mundi hujus esse dulcissimam, et laetari debere hominem in diebus vitae suae, omnique studio carpere voluptatem: ingruere enim noctem mortis aeternam, quando
Abbreviated transcription (Latin):
filiȩ cantici intemplo psallentiũ chori illo tem¬
pore quando aduenientes hierosolimã. ipsi quoque
hostes dĩ ꝑtimescent magnitudinem: & inuia dubii
senna cherib interitum formidabunt. Uoc enim
dictum putant: & ab excelso timebunt inuia. & for¬
midabunt In illis diebus florebit amigdalum. ille
baculus. & iuirga quam hieremias inproph&iȩ suȩ
uidit exordio Et impinguabitur locusta nabu¬
chodonosor cũ suo exercitu. & dissipabitur capparis.
amicitia dĩ cũ israhel. Quid aũ sibi uelit capparis.
cũ desingulis coeperimus dicere plenius explica¬
bitur. hoc aũ totũ eueni& israheli . quia abiturus
ẽ homo indomũ aernitatis suȩ & prȩsidium dĩ
adaelestia reuersurus : Quo ab eunte intaber¬
naculum suũ. circuibant inplatea plangentes
atq flentes & hostium obsidione uallati La&a¬
re ergo israhel iniuuentute tua. Antequam
rumpatur funiculus argenteus . Hoc ẽ donec glo¬

Expanded text:
filiae cantici, in templo psallentium chori. Illo temfiliae cantici, in templo psallentium chori. Illo tempore, quando venientes in Jerosolymam, ipsi quoque hostes Dei pertimescent magnitudinem, et in via dubii, Sennacherib interitum formidabunt. Hoc enim dictum putant: Et ab excelso timebunt, et formidabunt in via . In illis diebus florebit amygdalum Al. amygdalus , ille baculus, et virga quam Jeremias in prophetiae suae vidit exordio, et impinguabitur locusta, Nabuchodonosor cum suo exercitu, et dissipabitur capparis , amicitia Dei cum Israel. Quid sibi autem velit capparis, cum de singulis coeperimus dicere, plenius explicabitur. Hoc autem totum eveniet Israeli: quia abiturus est homo in domum aeternitatis suae, et a praesidio Dei ad coelestia reversurus, quo abeunte in tabernaculum suum, circumibunt in platea flentes atque plangentes, et hostium obsidione vallati. Laetare ergo, Israel, in juventute tua, antequam rumpatur funiculus argenteus, hoc est, donec glo
Abbreviated transcription (Latin):
& luna & stellȩ usque ad eum locum. in quo scrip¬
illum suꝑ statu suȩ conditions explanant. Quae
quia ut supra diximus laciniosa sunt & prolix a
strictim a nobis breuiterq tangentur
La&are ergo iniuuentute tua Disrahel. fac
illa uel illa dequibus iam dictum ẽ. Antequam
captiuitas adueniat. &ate tuus honor recedat
& gloria &iudices. & scĩ tui. quos insole & luna
& stellis intellegi uolunt. Auferantur ate
Ante quam ueniat nabuchodosor. siuetitus.
uespasiani filius. accitus a proph&is. & eorum
uaticina compleantur Indie qua angeli
templi prȩsides recedent. & curuabuntur
robustissimi quique in exercitu tuo. & ociosa erunt
eloquia magistrorum. & proph&ȩ quidecaelis solebant
uisionũ suarum lumen accipere: contenebrescent
Quando claudentur templi ianuae. & humiliabitur
hierusalem & chaldeus ueni&: quasi cantu uolucris
Ita hieremiae uocib proph&atus. Et conticescent

Expanded text:
et luna, et stellae, usque ad eum locum, in quo Scripet luna, et stellae, usque ad eum locum, in quo Scripillum: super statu suae conditionis explanant. Quae quia, ut supra diximus, laciniosa sunt, et prolixa, strictim a nobis breviterque tangentur. Laetare ergo in juventute 485 tua, o Israel, et fac illa vel illa, de quibus jam dictum est, antequam captivitas adveniat, et a te tuus honor recedat et gloria: et judices, et sancti tui quos in sole, et luna, et stellis intelligi volunt auferantur. Antequam veniat Nabuchodonosor, sive Titus Vespasiani filius, accitus a prophetis, et eorum vaticinia compleantur. In die qua angeli templi praesides recedent, et turbabuntur robustissimi quique in exercitu tuo, et otiosa erunt eloquia magistrorum, et prophetae, qui de coelis solebant visionum suarum lumen accipere, contenebrescent: quando claudentur templi januae, et humiliabitur Jerusalem, et Chaldaeus veniet, quasi cantu  Al. cantus volucris, ita Jeremiae vocibus provocatus , et conticescent
Abbreviated transcription (Latin):
tui indiebus iuuentutis tuȩ. Ante quam ueniant
Non ẽ mihi uoluntas in illis: in hoc capitulo. diuersa
omniũ explanatio fuit. & tot sententiȩ poene. quot
homines : unde quia longũ ẽ. opinationes omnium
recensere. & argumenta quib sententias suas ad¬
probreuitate huius uoluminis. sufficiat prudentib
significasse. Quid senserint & quasi inquadam breui
tabella situs pinxisse terrarũ. totius orbis uas¬
titatẽ & ãbitum oceani angusto monstrasse
compendio Tlebrȩi ad israhel estimant ꝑtinere
mandatũ. Cui prȩcipitur ut fruatur diuitus suis.
Antequã eis captiuitatis tempus adueniat:
& adolescentiam senectute cõmut&. quicquid
delectabile uel iocundum. tam cordi quam oculis
apparuerit . eodum in promptu ẽ abutatur
lta tamen ut se nouerit inomnib iudicandum.
& tam cogitationes malas. quam libidines fugiat:
Sciens stultitiam. adolescentiȩ copulatam Recor¬
datusq semꝑ creatoris sui. ante quã ueniat dies
cum abeo quod ait. Ante quam tenebrescat sol

Expanded text:
tui in diebus juventutis tuae, antequam veniant voluntas Al. voluptas . In hoc capitulo, diversa omnium explanatio fuit, et tot pene sententiae, quot homines. Unde quia longum est opinationes omnium recensere, et argumenta quibus sententias suas appe res unius voluminis est: sufficiat prudentibus significasse quid senserint, et quasi in quadam brevi tabella, situs pinxisse terrarum, totiusque orbis vastitatem et ambitum Oceani, angusto monstrasse compendio. Hebraei ad Israel aestimant pertinere mandatum, cui praecipitur, ut fruatur divitiis suis, antequam ei captivitatis tempus adveniat, et adolescentiam senectute commutet: quidquid delectabile vel jucundum, tam cordi, quam oculis apparuerit, eo, dum in promptu est, abutatur: ita tamen ut se noverit in omnibus judicandum: et tam cogitationes malas, quam libidines fugiat, sciens stultitiam adolescentiae copulatam: recordeturque semper Creatoris sui, antequam dies cum ab eo quod ait: Antequam tenebrescat sol,
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit. quando discipulis hocse comessu¬
rũ qđ illinescirent. paulo ante prȩdixit :
Sed in hoc loco ut sequentia docent. nomen
ferculi magis instrumentũ. inquococtiquid
deferatur. uel sic̃ alia editio habet gestato¬
riũ quã ipsũ cibũ ostendit. fabre factum
dicens delignis libani. prȩcipuis uidelicet
in ecclesia scĩs:
olũnas eius fecit argenteas: Sustenta cula
ecclesiȩ prȩparauit. ex doctis uel a płis suis.
Sic̃ paulus uas electionis ad galatas scribit:
Cũ cognouissent inquit gramdĩ iacobus &
cephas & iohannes. qui uidebantur colũnȩ
xEc reclinatoriũ inuenit : quu intellectu
sincero prȩditi : uelut aurũ inscã c̃gregatio¬
ne refulgent Lxuii. docet:
scensum purpureũ: Ascensũ purpureũ : mar¬
tyrũ eximiã ꝑfectionẽ in effusione sanguins
edia caritate construit : ꝓpter filias hie¬
rusalẽ: Vt ista om̃a ecłȩ ornamenta con¬
strueret : nulla alia causa est. nisi quia dilezẽ

Expanded text:
ostendit, quando discipulis hoc se comesuostendit, quando discipulis hoc se comesurum quod illi nescirent paulo ante praedixit. Sed in hoc loco, ut consequentia docent, per nomen ferculi magis instrumentum in quo aliquid deferatur, vel sicut alia editio habet gestatorium, quam ipsum cibum ostendit, fabrefactum dicens de lignis Libani, praecipuis videlicet in ecclesia sanctis. Columnas eius fecit argenteas. Sustentacula ecclesiae praeparavit ex doctis vel apostolis suis, sicut Paulus vas electionis ad Galatas scripsit: Cum cognovissCephas, et Joannes, qui videbantur columnae Christus reclinatorium invenit, qui intellectu sincero praediti, velut aurum in sancta congregatione refucensum purpureum martyrum eximiam perfectionem in effusione sanguinis docet. Media caritate constravit propter filias Hierusalem. Ut ista omnia ecclesiae ornamenta construeret, nulla alia causa est nisi quia dilexit
Abbreviated transcription (Latin):
oma tela nequissimi ignita extinguere :
It galeã salutis assumite . & gladiũ sp̃s qđ
est uerbũ dĩ Illi itaqt adbella doctissimi.
qui contra carnis suȩ concupiscentias.
nouerunt repugnare : Et ille ensẽ
suꝑ femur suũ utiliter baiulat. qui
carnis fluxus atque lasciuias. spiritaliiugulo
mortificat: Quicũq igitur huius modi in
ecclesia repperiuntur. hifortes exfortissims
israhel. contemplando dm̃. eẽ noscuntur :¬
erculũ fecit sibirex salomon. delignis liban:
Vbi ciborũ exhibitioscribitur. illic credentiũ
fides quã xẽc sumit aduerutur : Nã cũ dñs
cũ muliere samaritana ad puteũ loqueretꝰ.
& illa regrediens maiestatẽ eius ceteris inci¬
uitate commanentibus nuntiasset . discipu¬
li eius suꝑuenientes rogabant eũ dicentes:
Rabbimanduca Ille aũ dix̃ eis. Ego ribũ ha¬
beomanducare quẽ uos nescitis: It paulo
post. exciuitate illa multi credider̃ in eum
samaritanorũ : Horũ fidẽ. cibũ sibi futurũ

Expanded text:
exstinguere; et galeam salutis assumite, et gladium spiritus quod est verbum Dei. Illi itaque sunt ad bella doctissimi, qui contra carnis suae concupiscentias noverunt repugnare; et ille ensem super femur suum utiliter baiulat, qui carnales fluxus atque licentias spiritali zelo mortificat. Quicunque igitur huiusmodi in ecclesia reperiuntur, hi fortes ex fortissimis Israel, contemplando Dominum, esse noscuntur. Ferculum fecit sibi rex Salomon de lignis Libani. Ubi ciborum exhibitio scribitur, illic credentium fides quam Christus sumit advertitur. Nam cum Dominus cum muliere Samaritana ad puteum loqueretur, et illa regrediens maiestatem eius ceteris in civitate commanentibus nuntiasset, discipuli eius supervenientes rogabant eum dicentes: Rabbi, manduca. Ille autem dixit eis: Ego cibum habeo manducare quem vos nescitis. Et paulo post: Ex civitate illa multi crediderunt in eum Samaritanorum. Horum fidem cibum sibi futurum
Abbreviated transcription (Latin):
tantum putemus sonare quod legitur Ignorare
enim nos. in quo magis scientia nobis adõ tribua¬
tur & gratia. felicemq eum ẽẽ quiutrumq in
commune sociauerit. & quasi unum corpus ef¬
fecerit Quod quifuerit consecutus. uidebit
lucem. uidebit xp̃m. solem iustitiae Et si annis
pluribus uixerit insumma leitia. & delectati¬
one uersabitur. habens scientiam scripturarum.
&ut magis addat adhuc laborem. recordatione futuri
iudicii compellitur. quia ꝑ p&uum tenebrarum tem¬
pus adueni&. &xternȩ poenȩ p̃parabuntur eis.
qui non seminauerunt mane & aduesperum. &
nequaquã utrumq sociauerunt. Nec uiderunt
lucem. nec solem. unde ipsum lumen egreditur
La&are ad olescens iniuuentute tua. & inbono
sit cor tuũ. indiebus adolescentiȩ tuȩ. & am¬
bula inuis cordis tui sine reprehensione: & intuitu

Expanded text:
tantum putemus sonare quod legitur. Ignorare tantum putemus sonare quod legitur. Ignorare enim nos in quo magis scientia nobis a Deo tribuatur et gratia, felicemque eum esse, qui utrumque in commune sociaverit, et quasi unum corpus effecerit. Quod qui fuerit consecutus, videbit lucem, videbit Christum, solem justitiae. Et si annis pluribus vixerit, in summa laetitia, et delectatione versabitur, habens scientiam Scripturarum, et magis ad hunc laborem recordatione futuri judicii compelletur: quia perpetuum tenebrarum tempus adveniet, et aeternae poenae praeparabuntur eis, qui non seminaverint mane et ad vesperam, et nequaquam 484 utrumque sociaverunt: nec viderunt lucem, nec solem, unde ipsum lumen egrediturLaetare, adulescens, in iuuentute tua, etbene disponat cor tuum in diebus adulescentiae tuae: et ambula in uia cordis tui sine macula et non in au
Abbreviated transcription (Latin):
die errauerit iustus. ueteres eum iustitiae
a morte liberare non poterunt. Quod si iux¬
ta utr̃aq interp̃tationẽ. semꝑ bene feceris.
& omni & ate aequam cursum habueris. uide¬
bis dm̃ patrẽ dulcissimum lumen. Uidebis xp̃m
solem iustitiae Porro & simultis annis uixeris.
& omnia bona habueris. uel bona opera perpe¬
traris. & scies te semꝑ ẽe moriturum. Et ante
oculos tuos tenebrarum semꝑ uersetur ad¬
uentus. prȩsentia quasi fluxa. fragilia & ca¬
duca contemnes. Symmachus finem huius
sententiae Ita interpretatus ẽ Siannis mul
inquibus omnib ueni& eẽ desinere Aliter repro¬
mittit in alio scripturȩ loco ds dicens. Dabo uobis
pluuiã tempora nea. & serotinam U&us scilic&
testamentum & nouui. & utroq uos ymbre irri¬
gabo Vnde &nunc admonemur. ut sic legamus
legem u&erem. Ne euangelium comtemnamus.
sic quȩ ramus spiritalem inu&eri instrumento
intelligentiã. Ne in euangelistis & apostolis. hoc

Expanded text:
die justus erraverit, veteres eum justitiae die justus erraverit, veteres eum justitiae a morte liberare non poterunt. Quod si juxta utramque interpretationem semper benefeceris, et omni aetate aequalem cursum habueris, videbis Deum Patrem, dulcissimam lucem; videbis Christum, solem justitiae. Porro si et multis annis vixeris, et omnia bona habueris, vel bona opera perpetraris, et scieris te semper esse moriturum, et ante oculos tuos tenebrarum semper versetur adventus: praesentia quasi fluxa, fragilia et caduca contemnes. Symmachus finem hujus sententiae ita interpretatus est: Si annis min quibus omnibus veniet esse desinere. Aliter: Repromittit in alio Scripturae loco, Deus dicens: Dabo vobis pluviam temporaneam et serotinam , vetus scilicet Testamentum, et novum, et utroque vos imbre irrigabo. Unde et nunc admonemur, ut sic legamus Legem veterem, ne Evangelium contemnamus: sic quaeramus spiritualem in veteri Instrumento intelligentiam, ne in Evangelistis, et Apostolis hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Non enim uolentis neque currentis. sed miseren¬
tis dĩ est in matutino semina semen tuum. Et
aduesperum nedimittas manum tuam. Qũo
nescis quid complaceat. hoc aut illud. Et si
utrumq quasi unũ bonũ ẽ & dulce lumen. &
bonum oculis uidere solem Quia si annis mult is
uixerit homo & inomnibus his la&&ur. &
meminerit: dies tenebrarum. quia plurime om¬
ne erunt: quod uentðrum ẽ uanitas Ne eli¬
gas cui bene facias. sed cum bene feceris. Num¬
quam a bono opere desistas: matutinam
magis placeat dõ Et ex quo tibi fructus iustitiȩ
prepar&ur Potest aũ accidere. ut nonunum sed
utrumq placeat dõ Aliter & in adolescentia &
in senectute aequus tibi labor sit. Nec dicas. dum
potui laboraui. debeo insenectute quiescere Nescis
enim. utrum muuentute. an ina &atȩ longeua
placeas dõ Nec prodest a dolescentiae frugali¬
tas si senecta ducatur inluxu: In qua cũq enim

Expanded text:
Non enim volentis neque currentis, sed Dei miserenNon enim volentis neque currentis, sed Dei miserentis est . In matutino semina semen tuum, et ad vesperum ne dimittas manum tuam: quoniam nescis quid placeat, hoc Al. aut hoc, an illud. Etsi utrumque, quasi unum bonum est. Et dulce lumen, et bonum oculis videre solem: quia si annis multis vixerit homo, in omnibus his laetetur, et meminerit dies tenebrarum, quia plurimae erunt. Omne quod venturum est, vanitas. Ne eligas cui bene facias: sed et cum benefeceris, nunquam a bono opere desistas. Matutinam magis placeat Deo, et ex quo tibi fructus 483 justitiae praeparetur. Potest autem accidere, ut non unum, sed utrumque placeat Deo. Aliter: Et in adolescentia, et in senecta, aequus tibi labor sit. Nec dicas: dum potui, laboravi: debeo in senectute requiescere. Nescis enim utrum in juventute, an in aetate longaeva placeas Deo. Nec prodest adolescentiae frugalitas, si senecta ducatur in luxu. In quacumque enim
Abbreviated transcription (Latin):
sideratione ergo nubium. & timore uentorum
inmediis tempestatibus seminandum est. Mec di¬
cendum. illud tempus ẽ commodum. hoc inutile
Lum ignoremus. quȩ uia &quȩ uoluntas sit: uni uer
sa sp̃s dispensantis. Quo modo non cognoscis tu quȩ
sit uia sp̃s & sicut ossa in utero prȩgnantis. sic non¬
cognoscis opera dĩ qui faci& omnia Sicut nescis
uiam sp̃s. & animae ingredientis inparuolũ. & igno¬
ras ossium &uenarũ uari&ates inuentre prȩgnan¬
tis: Quomodo exuili elemento corpus hominis in
diuersas effigies artusq uari&ur . It de eodem
semine. Aliud mollescat incarnib. Aliud durescat
inossib Aliud inuenis palpit& . Et aliud ligetur
innerus. Ita dĩ opera scire non poteris. qui factor
ẽ omnium. Ex quo doc& contraria nontimenda
Nec timere deuentis & nubib. quas supra diximꝰ
iudicandum. cum suo tempore & cursu sator¬
deheat
spargere & euentum dñi sententiae reseruare

Expanded text:
sideratione ergo nubium et timore ventorum, sideratione ergo nubium et timore ventorum, in mediis tempestatibus seminandum est. Nec dicendum: illud tempus commodum, hoc inutile, cum ignoremus quae via, et quae voluntas sit spiritus universa dispensantis. Quomodo non cognoscis tu quae sit via spiritus, et sicut ossa in utero praegnantis: sic nescis opera Dei, qui facit omnia. Sicut nescis viam spiritus et animae ingredientis in parvulum, et ignoras ossium et venarum varietates in ventre praegnantis: quomodo ex vili elemento corpus hominis in diversas effigies artusque varietur, et de eodem semine, aliud mollescat in carnibus, aliud durescat in ossibus, aliud in venis palpitet, et aliud ligetur in nervis: ita Dei opera scire non poteris, qui factor est omnium. Ex quo docet contraria non timenda, nec temere de ventis et nubibus, quas supra diximus, judicandum: cum suo tenore et cursu debeat sator pergere, et eventum Domini sententiae reservare.
Abbreviated transcription (Latin):
&orientali uento prȩcipitur. ut adducant.
quia apud alias plagas ẽẽ eos oportet. qui
Adorientem & austrum postea deducantur Aqui¬
lo igitur ad austrum adduc&. & africus adorien¬
tem. habitatores suos Nec enim possunt ꝓficere
sim pristinis sedibus ꝑseuerent: Qui obseruat uen¬
tũ non seminabit. & qui aspicit nubes. non m& &
Qui considerat cuibene faciat . & non omni se p&en
ti tribuit. sepȩ prȩterit eum qui mer&ur acci¬
pere. Aliter: quitantum eo tempore: uerbum¬
dĩ prȩdicat quo populus libenter Ausultat. &¬
secunda asspirat aura rumoris. sator negligens
& ignarus agricola est In ipsis enim prosperis
dum nescimus: aduersa consurgunt. Sed oportune.
importune. suo tempore di sermo ẽ prȩdicandus
Nec fidei tempore. aduersariarũ nubiũ consideran¬
da tempestas. De qua in prouerbis dicitur. Sicut
pluuia uehemens & inutilis. sic qui derelinquut
sapientiam. &im pi&atẽ laudant. Absque con¬

Expanded text:
et orientali vento praecipitur, ut adducant: et orientali vento praecipitur, ut adducant: quia apud alias plagas esse eos oportet, qui ad orientem et austrum postea deducantur. Aquilo igitur ad austrum adducit, et Africus ad orientem habitatores suos. Nec enim possunt proficere, si in pristinis sedibus perseverent. Qui observat ventum, non seminabit; et qui aspicit nubes, non metet. Qui considerat cui benefaciat, et non omni petenti se tribuit, saepe praeterit eum qui meretur accipere . Aliter: Qui tantum eo tempore Dei verbum praedicat, 482 quo populus libenter auscultat, et secunda aspirat aura rumoris, sator negligens et ignavus agricola est. In ipsis enim prosperis, dum nescimus, adversa consurgunt. Sed opportune, importune, suo tenore, Dei sermo est praedicandus : nec fidei tempore adversariarum nubium consideranda tempestas. De qua in Proverbiis dicitur: Sicut pluvia vehemens et inutilis: sic qui derelinquunt sapientiam, et impietatem laudant . Absque con
Abbreviated transcription (Latin):
tas tua usque ad nubes. Et inesaia peccatrici d̃s
uineȩ comminatur. mandabo nubibus. nepluant
suꝑ eam ymbrem Nubes igitur sunt proph&ae¬
gregauerit disciplinas: lunc ualebit precep¬
ta pluere doctrinarum. & dicere expect&ur
sicut pluuia Sermo meus effundens suꝑ terram
ymbrem. Adquam dictum ẽ. audiat t̾ra uerba oris
mei Quod aũ sequitur It siceciderit lignum
Ad austrum. aut ad aquilonem. in locum ubi ceci¬
derit lignum. ibi erit Illud deambacuc sumamꝰ
exemplũ In quo scribiturꝰ. Ds̃ ab austro ueni&:
& quantũ ego existimo semꝑ inbonam pastem
dicitur edurge aquilo. hoc ẽ recede. & abi. & ueni
Auter Lignum igitur quod in hac uita corrue¬
rit . & conditione mortalitatis fuerit incisum
Aut peccauit ante dumstar&. &mboreae par¬
te postea ponetur Aut sidignos austro fructus
attulit inplaga iacebit australi Nec est¬
Aliquod lignum. quod aut ad aquilonem non¬
& a frico. noli prohibere Numquam enim austro

Expanded text:
tas tua usque ad nubes ; et in Isaia peccanti Deus tas tua usque ad nubes ; et in Isaia peccanti Deus vineae comminatur: Mandabo nubibus meis ne pluant super eam imbrem . Nubes igitur sunt prophegregaverit disciplinas, tunc valebit praecepta pluere doctrinarum et dicere: Exspectetur sicut pluvia sermo, et effundatur super terram imbrem : ad quam dictum est: Audiat terra verba oris mei . Quod autem sequitur: Et si ceciderit lignum ad austrum aut aquilonem, in loco ubi ceciderit lignum ibi erit. Illud de Habacuc sumamus exemplum in quo scribitur: Deus ab austro veniet . Et quantum ego existimo, semper in bonam partem ibi: Surge, aquilo , hoc est recede et abi, et veni, auster . Lignum ergo quod in hac vita corruerit, et conditione mortalitatis fuerit incisum, et peccavit ante dum staret, in boreae postea parte ponitur; aut si dignos austro fructus attulit, in plaga aliquod lignum, quin aut ad aquilonem et Africo, noli prohibere . Numquam enim austro
Abbreviated transcription (Latin):
serua. nesi hoc forte non feceris. in opinatum tibi suꝑ ue¬
niat malum Si repl&ȩ fuerint nubes. ymbrem suꝑ ter¬
ram effundent Siceciderit lignum ad austrum. aut ad
aquilonem. in locum ubi ceciderit lignum. ibi erit. Ser¬
ua mandata quae tibi superius sunt praecepta. ut nu¬
bes suꝑte effundant ymbrem suum. Ubicumq enim ti¬
bi locum p̃paraueris. futuramq sedem. siue ad au¬
strum siue adboream ibi cum mortuus fueris.
ꝑmanebis. Aliter Propterea supra diximus
Mitte panem tuum suꝑ faciem aquae &om¬
ni p&enti te tribue. Quia & nubes cum plenȩ
fuerint. diuitias suas mortalibus largiuntur
It tu quasi lignum. quamuis longȩuus sis non
eris in ꝑp&im. sed subito utuentorum ita mor¬
tis tempestate sub uersus. ubi cumq cecideris ibi
iugiter manebis Siue te rigidum &trucem. siue¬
clementem & misericordem. ultimum inuenerit¬
tempus Aliter: dicitur in psalmis ad dm̃. Ueri¬

Expanded text:
serva: ne si hoc forte non feceris, inopinatum tibi superveserva: ne si hoc forte non feceris, inopinatum tibi superveniat malum. Si repletae fuerint nubes, imbrem super terram effundent. Et si ceciderit lignum ad austrum, aut ad aquilonem: in locum ubi ceciderit lignum, ibi erit. Serva mandata quae tibi superius sunt praecepta, ut nubes super te effundant imbrem suum. Ubicumque enim tibi locum praeparaveris, futuramque sedem, sive ad austrum, sive ad boream: ibi cum mortuus fueris, permanebis. Aliter: Propterea supra diximus: Mitte panem tuum super faciem aquae, et omni petenti te tribue: quia et nubes cum plenae fuerint, divitias suas mortalibus largiuntur, et tu quasi lignum, 481 quamvis longaevus sis, non eris in perpetuum, sed subito ut ventorum, ita mortis tempestate subversus, ubicumque cecideris, ibi jugiter permanebis, siclementem et misericordem ultimum tempus invenerit. Aliter: Dicitur in psalmis ad Deum: Veri
Abbreviated transcription (Latin):
gentium populo congregatũ. Da pastes .VII. & qui
terrã Et in etechiel .uii. &uIII. gradus adtempli
leguntur ascensum Et post h&hicum illum psalmũ.
ro expl&o. postea ꝑ ogdoaden ad euangeliũ scan¬
dimus. Precipitur ergo ut inutrumq instrumen¬
tum tam u&is scilic& quam nouũ pari uenera¬
tione credamus. ludei dederunt partem Uii
credentes sabbatum. sed nondederunt VIII. resur¬
rectionem diei dominicae denegantes lcon¬
trario her&ici. marcion & manicheus. & omnes
qui ueterem legem rabido ore dilanant
eandem septsnario numero nontribunt. legem
u&erem respuentes. Nos igitur utrique in¬
strumento credamus. Non enim possumus
dignus cruciatus dignamque poenam lam
nunc mente comprehendere. quae reposita
ẽ his quiuersantur interra iudȩis atque
her&icis eduobus alterum denegantibus Hebraei ita
hunc locum intellegunt. Et sabbatum & circumcisionẽ

Expanded text:
gentium populo congregatum. Da partem Al. partesgentium populo congregatum. Da partem Al. partesterram. Et in Ezechiele septem et octo gradus ad templi leguntur ascensum . Et post ethicum illum psalmum, ro expleto, postea per ogdoadem ad Evangelium scandimus. Praecipitur ergo, ut in utrumque instrumentum, tam vetus scilicet quam novum, pari veneratione credamus. Judaei dederunt partem septem, credentes sabbato  Al. sabbatum: sed non dederunt octo, resurrectionem diei Dominicae denegantes. Econtrario haeretici, Marcion, et Manichaeus, et omnes qui veterem Legem rabido ore dilaniant,eamdem septenario numero non tribuunt, Legem veterem respuentes. Nos igitur utrique Instrumento credamus. Non enim possumus dignos cruciatus, dignamque poenam jam nunc mente comprehendere, quae reposita est his qui versantur in terra, Judaeis atque haereticis, e duobus alterum denegantibus. Hebraei ita hunc locum intelligunt: Et sabbatum et circumcisionem
Abbreviated transcription (Latin):
ones ꝑferant ad celum: & quod clam cogitemus.
di scientiã non latere Mitte panẽ tuũ suꝑ faciem
aquȩ quia inmultitudine dierum inuenies illum
Adelemosynã coortatur. quod omnip&enti sit
dandum. & in discr&e faciendum bene quomodo
enim qui suꝑ irrigua seminat. fructum sementis
expectat: Ita quilargitur egentibus. Nongra¬
nũ seminis. sed ipsum panem serit. fenore quodam
multiplicationem illius prȩstõlans. & cum dies
iudicii aduenerit. multo amplius quam dederat
reꝑturus. Aliter. in quocumq: homine illam aquã
uideris dequa dicitur. flumina deuentre eius
fluent aquȩ uiuae. Ne tepigeat panem sapientiae
panem rationabilem praestare sermonis Sienim
hoc frequenter feceris. inuenies te non in cassum
doctrinarum iecisse sementem. Iale quid & in
esaia dictum puto. Beatus qui semiat suꝑ aquam:
Vbi bos & asinus calcant. Quod ille magister¬
beatitudine dignus habeatur. qui suꝑ irriguum pe¬
ctus seminat audientiũ. tam exiuda eis. quam ex

Expanded text:
perferant: et quod clam cogitamus, Dei scientiam non latere. Mitte panem tuum super faciem aquae: quia in multitudine dierum invenies illum. Ad eleemosynam cohortatur, quod omni petenti sit dandum, et indiscrete faciendum bene. Quomodo enim, qui super irrigua seminat, fructum sementis exspectat: ita qui largitur egentibus, non granum seminis, sed ipsum panem serit, fenore quodam multiplicationem illius praestolans: et cum dies judicii advenerit, multo amplius quam dederat recepturus  Al. reperturus. Aliter: in quocumque homine illam aquam videris, de qua dicitur: Flumina de ventre ejus fluent aquae vivae , ne te pigeat panem sapientiae, panem rationabilem, panem praestare sermonis. Si enim hoc frequenter feceris, 480 invenies te non incassum doctrinarum jecisse sementem. Tale quid et in Isaia dictum puto: Beatus qui seminat super aquam, ubi bos, et asinus calcant . Quod ille magisterbeatitudine dignus habeatur, qui super irriguum pectus seminet audientium, tam ex Judaeis, quam ex
Abbreviated transcription (Latin):
in hoc quod legimus. Si dormi¬
atis intermedios deros penne
columbe de argentate & pos¬
teriora elus inspeciae auri.¬
R in hoc loco de apostolis optat
proph&a. utusq ad transitũ
perseuerent credentes in tes¬
tamentis duobus. In columba
autem sp̃ssc̃s. in posteriorib
occultioribus in tell&tus. In
argento splendens historia
scripturarum. In auro interior
uel preciosior ostenditur¬
DIXIT DÑS EXBASAN

Expanded text:
si dormiatis inter medios cleros, pennae columbae deargentatae et posteriora dorsi eius in specie auri? In hoc loco de apostolis optat propheta, ut usque ad transitum perseuerent credentes in testamentis duobus; in columba autem spiritus sanctus, in posterioribus occultior intellectus, in argento splendens historia scripturarum, in auro interior uel pretiosior sensus ostenditurDixit dominus: ex Basan
Abbreviated transcription (Latin):
diem. Ephiphania grecũ est.
quod significat apparitio uel
oftensio. siue quod eadẽ die
dñs & saluator nẽr inbaptis¬
mo suo populis fuerit ostensus.
siue quod stella magi. siue qđ
primo signo dñi aqua in uino
uersa tunc apparuit.
Neomenia hoc est quod aput
nos hł̃de sed quia aput hebre¬
os saecundum lunae cursum
menses supputantur. et meni
grece appellatur id circo ne¬
omenia noua luna accipi po¬
dest. Pas asceue preparatio
grecum est. Parasceue enim
sexta sabbati appellatur
Hinc uero p̃paratio dicitur
quod aiudais eade die que in
sabbatum sunt nacessaria pre¬
parentur. Sabbata requies
hebreorum est. Ideo autem
requies quod meadẽ die dñs
ab opere pesfectis omnibus
absolutisq requi euerit.

Expanded text:
diem. Epiphania Graecum est, diem. Epiphania Graecum est, quod significat apparitio uel ostensio, siue quod eadem die dominus et saluator noster in baptismo suo populis fuerit ostensus siue quod stella magis siue quod primo signo domini aqua in uinum uersa tunc apparuerit. Neomenia hoc est quod apud nos kalendae. sed quia apud Hebraeos secundum lunae cursum menses supputantur et ΜΗΝΗ Graece luna appellatur, idcirco Neomenia noua luna accipi potest. Parasceue praeparatio, Graecum est, Parasceue enim sexta sabbati appellatur; hinc uero praeparatio dicitur, quod a Iudaeis eadem die quae in sabbatum sunt necessaria praeparentur. Sabbata requies, Hebraeum est; idcirco autem requies, quod in eadem die dominus ab opere perfectis omnibus absolutisque requieuerit.
Abbreviated transcription (Latin):
hebreum est. non grecũ trans¬
census. uel id circo dictum est
quod iudei ab agrpto interra
re promissionis transcende¬
rint. Certe pascha nostrum
est quod saluator ab inferis
re surgens coelorum regna
transcenderit. Faseae ide
pascha est transcensus uel
transitus. Sunt qui magistren¬
ascensum uel transitum & hoc
appellatum adfirmant.
quod eadem nocte dñs per
aegrptũ transierit. Cũ egxp¬
tiorum primo genita cuncta
pescussit. Pente costen quin¬
quagensime grecũ ẽ. hulus
quinquagensime sigura. ann̾.
iubeleur gessit. qui nunc iterũ
fugurae re promissionis. &e ter¬
nã requiẽ prefigurat. Scȩno¬
phega cum tabernacula aiu¬
deis figuntur obmemoriam
tabernaculorum. Scene enim
grece. taberna dicitur. Haec lu¬
deorum sollemnitas. septẽber
mensiũ caelebratur. Incenia
noue aedificationis obserua¬
tio uel dedicatio. Ce non nãq
ingrecat linguam nouum sig¬
nificat. Ergo in hac sollem¬
nitate ludei octuber meñs de¬
dicationis templi colebant

Expanded text:
non Graecum. transcensus uero idcirco dictus est, quod Hebraei ab Aegypto in terram repromissionis transcenderint; certe pascha nostrum est, quod saluator ab infernis resurgens caelorum regna transcenderit. Phase itidem pascha est transcensus uel transitus. sunt qui magis transcensum uel transitum ex hoc appellatum adfirmant, quod eadem nocte dominus per Aegyptum transierit, cum Aegyptiorum primogenita cuncta percussit. Pentecostes quinquagensima, Graecum est. huius nquagensimae figuram annus iubilaeus gessit quae nunc iterum futurae repromissionis aeternam requiem praefigurat. scenopegia, cum tabernacula a Iudaeis figuntur ob memoriam tabernaculorum; σκήνη enim Graece tabernaculum dicitur. haec Iudaeorum solemnitas Septembri mense celebratur. Incaenia nouae aedificationis obseruatio uel dedicatio; caenon namque in Graecam linguam nouum significat; ergo in hac solemnitate Iudaei Octobri mense dedicationis templi colebant
Abbreviated transcription (Latin):
de quibus scribitur. E pul¬
lis coruorum inuocantib eũ.¬
R Fide les filios significat. de in¬
fidelib procre atis
UID IN DICaTUR IN HOC QT

Expanded text:
de quibus scribitur: et pullis coruorum inuocantibus eum? Fideles filios significat de infidelibus procreatos. Quid indicatur in hoc, q
Abbreviated transcription (Latin):
Et uerbum scripturarum panis est xp̃i . quo indomo saluatoris ecdesia pascunt᷑
& exhortatione earum reficiuntur. quondam fide in opes. qui in hoc sȩculo
cum essent alieni ado: famem sermonis diuini paciebatur. &cuncti qui
eum prius nouerant uenerunt ad eum id est qui eum nouerant in terra:
uenire ad eum meruerunt in caelũ : Et mouerunt inquit scriptura supereo
ticipes sicut ipse dñs ait i psalmo: Vota mea reddam coramtimentium eum.

Expanded text:
Et verbum Scripturarum panis est Christi, quo in domo Salvatoris Ecclesia, pascuntur, Et verbum Scripturarum panis est Christi, quo in domo Salvatoris Ecclesia, pascuntur, et exhortatione eorum reficiuntur quondam fide inopes, qui in hoc saeculo cum essent alieni a Deo, famem sermonis divini patiebantur, et cuncti qui eum prius noverant, venerunt ad eum, id est, qui eum noverant in terra, venire ad eum meruerunt in coelum. Et moverunt, inquit Scriptura, super eo fecti essent participes: sicut Dominus ait in psalmo: Vota mea reddam coram vultu timentium eum
Abbreviated transcription (Latin):
uidere quaeuos uidistis & non uiderunt : & audirequae audistis & non audierunt
Quem uidebant autem in spũ. praesentiam aduontuselus in carne uidere desiderabus
sicut & sc̃s abraham dequo ait dñs. Abra ham concupiuit uiderediem meum
&uidit & gauisus est : Ita que praedicti scĩ uenerunt qm̃ habentes eundem spm̃
fidei & proph& auerunt uelut iusti ex fideuiuentes. & sacramentum incarnationis
uenerunt idest exfide in fidem : ut essent subxp̃o capiteunum &ipsi. incorpore
ecclesiae constitut:: Ubilam resurrectioneglorificato xp̃o & ex passionis con¬
tumelia in honorem pristinum restcuto: nunc indomoelus ecclesia: panem
sacramentorum elus comedunt: omnes perfidem uenientes ad eum. Cum ipso
anẽ ideo comedere dicuntur: quia ipsedixit. Ecceego uobi
mỹsteriorum est consecrator. inquibus &ipsum benedicentem & conse¬
crantem accipimus quia ipsedixit. Egosum panis uiuus quidecaesodescendi

Expanded text:
idere quae vos vidistis, et non viderunt: et audire quae vos audistis, et non audierunt. Quem videbant autem in spiritu, praesentiam adventus ejus in carne videre desiderabant, sicut et sanctus Abraham, de quo ait Dominus: Abraham concupivit videre diem meum: et vidit, et gavisus est. Itaque praedicti sancti venerunt, quoniam habentes eumdem spiritum fidei, prophetaverunt velut justi ex fide viventes, et sacramentum incarnationis tiam venerunt, id est, ex fide in fidem, ut essent sub Christo capite unum, et ipsi in corpore Ecclesiae constituti: ubi, jam resurrectione glorificato Christo, et ex passionis contumelia in honorem pristinum restituto, nunc in domo ejus, Ecclesia, panem sacramentorum ejus comedunt omnes per fidem venientes ad eum. Cum ipso autem panem ideo comedere dicuntur, quia ipse dixit: Ecce ego vobmysteriorum est consecrator, in quibus et ipsum benedicentem et consecrantem accipimus: quia ipse dixit: Ego sum panis vivus qui de coelo descendit.
Abbreviated transcription (Latin):
Egoille opolentus quondam repente contritus sum : Id est dediuite¬
factus pauper: Vel xp̃s dedõ homonatus. Circum dedit me
lanceis suis. conuulnerauit lumbos meos. Lanceae ho¬
nate dolorum conpunctiones quas iob paciebatur significanter
intelleguntur: Siued ex p̃oblasphemiae quas passus est aiu¬
daeis intellegendae sunt: Iob uero non solum deforis toto corpore

Expanded text:
Ego ille quondam opulentus repente contritus sum. Tenuit ceEgo ille quondam opulentus repente contritus sum. Tenuit cefactus pauper: vel Christus, de Deo homo natus. Circumdedit me lanceis suis: convulneravit lumbos meos. Non natae, dolorum compunctiones, quas Job patiebatur, significanter intelliguntur: sive de Christo blasphemiae, quas passus est a Judaeis, intelligendae sunt. Job vero non solum deforis toto corpore
Abbreviated transcription (Latin):
lis inimici. Quisiue peruisiones nocturnas. siue peramicorum
uultum terribilem minas intender&: sicquedum lob amici elus
scõne fanda respondentibus nutibusque eum cum inrisione d&er¬
rent. dexp̃o &iam intellegendum: Aperuerunt superme ora
sua: & exprobrantes percus serunt maxillam meam: saturati
sunt poenis meis: : Igitur in maxilla generis est nobilitas siue
honor quidam manifestus. Et sicut alii dixerunt acriter est per¬
cussus ingenis intantum ut abhonore & nobilitate & diuitis
fier& alienus. quando maxillam fidei suae conlidendam diabolo
fortiter praebuit. quam ille perturbare cedendo conatus est :
quasi quandam lanuam diuinae confessionis effringens. siue
cum falsum testimonium contra xpm dixerunt: siue illud
crucifige eum: Condusit meds̃ apud iniquum & manibus
impiorum tradidit ⁊ Idest diabolo & angelis elus : Si ued exp̃o
intellegendum quando traditus est in manibus iudaeorum

Expanded text:
lis inimici, qui sive per visiones nocturnas, sive per amicorum lis inimici, qui sive per visiones nocturnas, sive per amicorum vultum terribilem, minas intenderet: sicque dum Job amici ejus sancto nefanda responderunt, nutibusque etiam cum irrisione deterrent, de Christo intelligendum. Aperuerunt super me ora sua, et exprobrantes percusserunt maxillam meam, satiati sunt poenis meis. Igitur in maxilla, generis est nobilitas, sive honor quidam manifestus. Et sicut alii dixerunt, acriter est percussus in genis, intantum ut ab honore, et nobilitate, et divitiis fieret alienus, quando maxillam fidei suae collidendam diabolo fortiter praebuit, quam ille perturbare caedendo conatus est, quasi quamdam januam divinae confessionis effringens, sive cum falsum testimonium contra Christum dixerunt, sive illud, Crucifige eum. Conclusit me Deus apud iniquum, et manibus impiorum me tradidit. Id est, diabolo et angelis ejus. Sive de Christo intelligendum, quando traditus est in manibus Judaeorum.
Abbreviated transcription (Latin):
neam: Suscitatur falsiloquus aduersus faciem mean contra
exprobrat scõ lob quod haec obpeccatorum merita sustine¬
r& : dut diabolum quieum dixerat peccatorem Etaliter.
falsiloquus iudas uel populus iuda eorum intellegen disunt
qui contra xp̃m falsum dederunt testimonium: Etcome¬
minans mihi infremuit contrame dentibus sus ⁊ Ore
amicorum contra scm̃ lob disputantium diabolus mina¬
batur: siue ludaei infremuerunt contra saluatorem:
Alia editio: Sagittae piratarum supermececiderunt
Piratae isti diaboli sunt ministri siue homines siuedaemones.
quitunc piratae inscripturis uocantur : quando scłm istũ
mare appellatur: Sagittae uero dolores uelcruciatus in¬
tellegendi sunt: quos paciebatur ut eistrans fosus blas¬
phemia morer&ur: Etitademum aurum atq argentum
Hostis meus terribilibus oculis mein tuitus est::
In oculis terribilibus. animum sauciantis insedescribit. Inuisibi¬

Expanded text:
neam. Et suscitatur falsiloquus adversus faciem meam, contradneam. Et suscitatur falsiloquus adversus faciem meam, contradexprobrat sancto Job, quod haec ob peccatorum merita sustineret, aut diabolum, qui eum dixerat peccatorem. Aliter, falsiloquus, Judas vel populus Judaeorum intelligendi sunt, qui contra Christum falsum dederunt testimonium. Et comminans mihi infremuit contra me dentibus suis. Ore amicorum contra sanctum Job disputantium, diabolus minabatur: sive Judaei infremuerunt contra Salvatorem. Alia editio: Sagittae piratarum super me ceciderunt. Piratae isti diaboli sunt ministri, sive homines, sive daemones: qui tunc piratae in Scripturis vocantur, quando saeculum istud mare appellatur. Sagittae vero dolores vel cruciatus intelligendi, quos patiebatur, ut ab eis transfossus blasphemia moreretur. Et ita demum aurum atque argentumHostis meus terribilibus oculis me intuitus est. In oculis terribilibus animum sauciantis in se describit invisibi
Abbreviated transcription (Latin):
In conceptu itaque iniqua cogitatio intellegitur: sicut in partum
effectus male cogitationis agnoscitur: Aduersum lob haec uni¬
uersa elifaz locutus est : sediam superius diximus quod sub minis¬
tratione proph&iae perpersonam lobdiabolo uel quo lib& homini
Impio dicta haec uideri possunt: siue & alia quae iste elifar¬
At que utinam ess& animauestra proanima mea .  Siuos inquit
haec quae suftineo pateremini non itacircauos agerem ut uos
ergame agere non cessatis consolarem &egouos sermonibus
meorum uos potius cohortarer: mentes &iam uestras tribu¬
lationibus a cerbis ex asperatas ne in lapsum blasphemiae cade¬
rent leni sermone & placido sustinerem. Sed quid agam : silo¬
nunc uobis si ue &iam taceam hoc solum me nosse confiteor
Contractio cutis quam exsiccante in eadem saniae patior
quod am modo manifestatione suidat aduersumme testimo¬
nium & quasi loquitur quantus dolores siuecruciatus sustitio¬

Expanded text:
In conceptu itaque iniqua cogitatio intelligitur, sicut in partu In conceptu itaque iniqua cogitatio intelligitur, sicut in partu effectus malae cogitationis agnoscitur. Adversum Job haec universa Eliphaz locutus est; sed jam superius diximus, quod subministratione prophetiae per personam Job, diabolo vel cuilibet homini impio dicta haec videri possunt, sicut et alia quae Atque utinam esset anima vestra pro anima mea! Si vos, inquit, haec quae sustineo pateremini: non ita circa vos agerem, ut vos erga me agere non cessatis. Consolarer et ego vos sermonibus, meorum vos potius cohortarer: mentes etiam vestras tribulationibus acerbis exasperatas, ne in lapsum blasphemiae caderent, levi sermone et placido sustinerem. Sed quid agam? Si lonunc vobis, sive etiam taceam: hoc solum me nosse confiteor, Contractio cutis quam, exsiccante eadem sanie, patior, quodammodo manifestatione sui dat adversum me testimonium, et quasi loquitur, quantos dolores sive cruciatus susti