comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Hac itaq oblatione sollempni deuotione cõpleta ad domos
suas sibi a dõ destinatas rediert̃. ⁊ naturȩ necessariis in¬
insidiis locus remaneret armati ad templũ salomonis
cucurrert̃ ut scilicet illos delerent. qui supͣ templi fasti¬
gia ascenderant Maxima enĩ illic copia turcoꝵ conscer¬
derat: quȩ libentiꝰ fugiss si sumptis alis uolare potuiss
S quib natura alas negauit : misera uita infelices exitus
donauit Ut enim ñros ex aduerso sibi oceursari uidert̃
supra templũ obuiã nudis ensib ueniebant malentes
citissima morte occũbere: quã misere iugo seruitutis
quȩꝰ cunctis mortalib uite p̃bet alimͣta mortẽ inueni¬
ebant. Nec tam̃ om̃s occidert̃ s seruituti suę plurimos
reseruauert̃. T c̃ constitutũ est ut quitas mundar et᷑.
et inuinctũ ẽ. sarracenis uiuis ut mortuos foris eicerent
ciuitatẽq ab om̃i spurcitia tanti morticinũ ꝓrsꝯ emun¬

Expanded text:
Hac itaque oblatione solemni devotione completa, ad domos suas, eis a Deo destinatas, redierunt, et naturae necessariis inlocus insidiis remaneret, armati ad templum Salomonis cucurrerunt, ut scilicet illos delerent qui supra templi fastigia ascenderant. Maxima enim illuc copia Turcorum conscenderat, quae libentius fugisset, si sumptis alis volare potuisset. Sed quibus natura alas negavit, misera vita infelices exitus donavit. Ut enim nostros ex adverso sibi occursare supra templum viderunt, obviam nudis ensibus veniebant, malentes citissima morte occumbere quam miserae jugo servitutis quae cunctis mortalibus vitae praebet alimenta, mortem inveniebant. Nec tamen omnes occiderunt, sed servituti suae plurimos reservaverunt. Tunc constitutum est ut civitas mundaretur; et injunctum est Sarracenis vivis, ut mortuos foras extraherent, civitatemque ab omni spurcitia tanti morticinii prorsus mun
Abbreviated transcription (Latin):
nerat nrͣi uehementer mirati st̃ qr in eadẽ ualle .xu. dieb hospi¬
tati fuert᷑. Illi cũ tanta redeunt ad castra rapina. Nulla umꝗͣ.
inopia fuit in obsidione illa qr naues ad quendã portũ ueni¬
ebant. qͦ oĩa necessaria afferebant. Dñĩcũ pascha celebrauert᷑ ibi.¬

Expanded text:
nerat, nostri vehementer mirati sunt, quia in eadem valle quindecim diebus hospinerat, nostri vehementer mirati sunt, quia in eadem valle quindecim diebus hospitati fuerunt. Illi cum tanta redeunt ad castra rapina. Nulla unquam inopia fuit in obsidione illa, quia naves ad quemdam portum veniebant, quae omnia necessaria afferebant. Dominicum Paschae celebraver
Abbreviated transcription (Latin):
qr nichil ibi ꝓficer&. contͣ tͥpolim direx̾ acies cunctosq paratos¬
itaq cõmittit᷑. s ñ equaᷤ lance. qm tractis sagitis alli ut eoꝵꝰ con¬
suetudo est fugere uoluert̃ s nr̃i inter illos et ciuitatẽ obsta¬
culũ se statuerunt. E qͥd plurib uterer uerbis: Tantũ ibi hu¬
mani sanguinis fusũ ẽ qr aqua rubicunda facta ẽ quȩ in ciui¬
tatẽ fluebat. et eors cisternas replebat. Nobiliores ipsiꝰ ciuitatis
ibi mortui st̃. et qͥ uiui remanserant de contaminatione cister¬
narũ multũ ingemuert᷑ Qua cede ꝑacta nr̃i minime
contenti qr ibi nichil lucrati erant nĩzi tela ⁊ indum̃toꝵ
spolia. in supͣdictã uallẽ desen cucurrert᷑ et absq numero oues
boues. asinos. diuersiq generis pecudes dep̃datist̃ et tria milia
cameloꝵ simul rapuerunt. Tanta copia diuaarũ unde conue¬

Expanded text:
quod nihil proficeret, contra Tripolim direxit acies, cunctosque ibi paratosquod nihil proficeret, contra Tripolim direxit acies, cunctosque ibi paratositaque committitur, sed non aequa lance, quoniam tractis sagittis illi, ut eorum consuetudo est, fugere voluerunt, sed nostri inter ipsos et civitatem obstaculum posuerunt. Et quid pluribus utar verbis? tantum ibi humani sanguinis fusum est quod aqua rubicunda facta est, quae in civitatem fluebat, et eorum cisternas replebat. Nobiliores ipsius civitatis ibi occisi sunt, et qui vivi remanserunt, de contaminatione cisternarum multum ingemuerunt. Qua caede peracta, nostri minime contenti, quia nihil ibi lucrati erant, nisi tela et indumentorum spolia, in supra dictam vallem Desen cucurrerunt, et absque numero oves, boves, asinos, diversique generis pecudes depraedati sunt, et tria millia camelorum simul rapuerunt. Tanta copia bestiarum unde conve
Abbreviated transcription (Latin):
chia mouert̃ ⁊ ad liciã ciuitatẽ uenert̃ Ibiq diuisit se boa¬
mundꝰ a pͥncipib & ab om̃i exercitu dei habuitq a patre
suo qͥ francigena fuit optima pͥncipia. s a matre sua quȩ
appuliensis extirit retinuit uestigia. Tunc dux ⁊ comes ad
urbẽ quȩ gibellũ uocat᷑ acies suas direxert̃. eãq obsidione
cinxert. Illa siqͥdẽ tẽꝑis hora uenit nunciꝰ ad comitẽ scĩ egi¬
duci ⁊ flandrensi comiti ut cȩlerrime ad illud p̃liũ conuenirent.
sibiq auxiliũ ferrent. Quod uͥ dux audiuit. pͥncipi ciuitatis pa¬
cẽ quã sepe iã quesierat mandauit. ꝑace gͥ facta pacteq ꝓmis¬
sionis munerib receptis. ad sꝑatũ bellũ conuolart et ad obsi¬
dionẽ quȩ erat apud supradictũ castrũ cõuenert̃. et in alterã
fluminis ripam qd ei p̃terfluit castra posuert̃ S cũ dux uider&

Expanded text:
chia moverunt, et ad Liciam civitatem venerunt. Ibi quippe divisit se Boachia moverunt, et ad Liciam civitatem venerunt. Ibi quippe divisit se Boamundus ab eis et ab omni exercitu Dei, habuitque a patre suo qui fuit Francigena, optima principia; sed a matre, quae Apuliensis exstitit, retinuit vestigia. Tunc dux et comes ad urbem, quae Gibellum vocatur, acies suas direxerunt, eamque obsidione cinxerunt. Illa siquidem hora, venit nuntius ad comitem Sancti Aegiduci et Flandrensi comiti, ut celerrime ad illud venirent praelium, sibique auxilium ferrent. Quod ubi dux audivit, principi civitatis pacem, quam saepe jam quaesierat, mandavit. Pace igitur facta, pactaeque promissionis muneribus receptis, ad speratum bellum convolarunt, et ad obsidionem, quae erat ad supra dictum castrum, convenerunt, et in alteram fluminis ripam castra posuerunt. Sed cum dux videret
Abbreviated transcription (Latin):
tes qͦd om̃s nr̃i adeẽnt om̃s subito confugert᷑ ciuitatẽq ple¬
nã bonis opib reliquert᷑. Est aũ ciuitas illa om̃i necessita¬
te ꝓrsa aliena in optimo portu pelagi constituta. In crastinũ
cũ nr̃i ad eã sicut ad expugnandũ uenert̃. om̃ino uacuã in¬
uenert̃. Sũmas gͥ laudes do̾ referentes eã intrauert & quãdiu
ciuitas non longe abea quȩ dr̃ maraclea cuiꝰ pͥnceps pacẽ
cũ illis miit ipiꝰosq ⁊ eoꝵs uexilla introrsꝰ recepit. o mira dĩ uir¬
tus mira potentia cũ ꝓcul abẽent pͥncipes qͥ uidebant᷑ regere
popłm ⁊ sustentare. ꝑpauciores et quasi minores cepit dñs etiã
ipsos reges suꝑare ne dicat humana p̾sũptio. nos antiochiã
aliasq urbes subegim nos tot et tanta bella deuicimꝰ qr pro
niaq trophea pugnantiũ. zelo uictoriandi animatꝰ tẽ pͥmũ
tam ipse quã flandrensis comes et boamundꝰ castra ab antio¬

Expanded text:
tes quod nostri omnes adessent, omnes subito confugerunt, civitatemque pletes quod nostri omnes adessent, omnes subito confugerunt, civitatemque plenam bonis opibus reliquerunt. Est autem civitas illa omni necessitate prorsus aliena, ut in optimo portu pelagi constituta. In crastinum cum nostri ad eam expugnandam venerunt, omnino vacuam invenerunt. Summas igitur laudes Deo referentes, intraverunt eam, et quandiu  autem et alia civitas non longe ab ea quae dicitur Maraclea, cujus princeps pacem cum eis iniit, ipsosque et eorum vexilla in urbem recepit. O mira Dei virtus, mirandaque potentia! Cum procul abessent principes, qui videbantur regere populum et sustentare, per pauciores et minores coepit Dominus etiam ipsos reges superare, ne dicat humana praesumptio: « Nos Antiochiam aliasque urbes subegimus: nos tot ac tanta bella devicimus. » Quia pro nesque triumphos pugnantium, zelo victoriae animatus tunc primum tam ipse quam Flandrensis comes et Boamundus, castra ab Antio
Abbreviated transcription (Latin):
rapuerant et ante se cducebant. Quos ut nr̃i uidert̃ licet ꝑpau¬
ci eẽnt in cęlũ manꝰ ꝓtendentes regẽq sabaoth inuocantes
Sex de illis occidert̃ & eoꝵ eqͦs retinuert̃. et ouantes ad castra
cũ immensa p̃cia remeauert᷑. Ingens gaudiũ fuit in om̃i exer¬
citu de paucors magna uictoria et multa rapina Cũq hec
uiderent alii. ex iert᷑ plures de exercitu comitis raimundi zelo
ꝓbitatis accensi. qͥb p̃fuert̃ raimundꝰ piletꝰ ⁊ raimundꝰ uice¬
comes de taurina: et uexillis in altũ ꝓtensis eqͥtauert᷑ aduer¬
sũ ciuitatẽ quę tortosa dr̃. ad quã ꝑuenientes. forti impetu
aggrediunt᷑ S die illa nichil fecert̃ nocteq suꝑueniente
inq̃dã angulo secessert᷑ fecert̃q tota nocte immensos rogos
igniũ ac si totꝰ ade̾et retͦ cõmunis exercitꝰ xp̃ian oꝵ̾. Quib
flãm arũ globis gens quȩ erat in ciuitate ꝑterrita existim a¬

Expanded text:
rapuerant, et ante se ducebant. Quos ut nostri viderunt, licet perpaurapuerant, et ante se ducebant. Quos ut nostri viderunt, licet perpauci essent, in coelum manus protendentes, regemque Sabaoth invocantes, sex de illis occiderunt, et eorum equos retinuerunt, et ovantes ad castra cum immensa praeda remeaverunt. Ingens gaudium fuit in omni exercitu de paucorum magna victoria, et multa rapina. Cumque haec viderent alii, exierunt plures de exercitu Raimundi zelo probitatis accensi, quibus praefuerunt Raimundus Piletus, et Raimundus vicecomes de Tentoria, et vexillis in altum protensis, equitaverunt adversus civitatem quae Tortosa dicitur. Ad quam pervenientes forti impetu aggrediuntur; sed illa die nihil fecerunt; noctoque superveniente in quemdam angulum secesserunt; feceruntque tota nocte immensos rogos ignium, ac si totus adesset retro commanens exercitus Christianorum. Quibus flammarum globis gens quae erat in civitate perterrita, existiman
Abbreviated transcription (Latin):
de camelaꝰ ciuitate misit comitib nuncios suos dũ ibi erant.
rogans ea quȩ pacis st̃ p̃mittens dona concupiscibilia. eqͦs
⁊ aurũ. Misit etiã arcũ aureũ ⁊ uestes p̃tiosas: et mican¬
tia tela. Quȩ om̃ia nr̃i receꝑunt: s nil certi tc̃ illis reñ¬
tiauert̃ Rex tripolis eodẽ terrore ꝑmotꝰ. misit equos de¬
cẽ ⁊ mulas .iiiͦi. similiter rogans ea quȩ pacis st̃. s dona
desiderabat terrã illiꝰ qr optima erat: et regnũ eiꝰ qr p̃
exiert̃ de optima ualle ⁊ abiert̃ ad qͦddã antiqͥssimũ castrũ
ciui archas erat uocabulũ. Qd licet haberet nom̃ castri
tam̃ egregiis ciuitatib poterat eqͥꝑari et loci positione
et clausura muroꝵs. et eminentia turriũ. In hoc ꝓptͣ forti¬
tudinẽ gens magna confluxerant: qr nec arma nec hostẽ
nescientes: erga tripolĩ ꝑrexert et sexaginta turcos
inuenert̃ qͥ multos captiuos et plusꝙͣ. mille qͥnqͣginta animalia

Expanded text:
de Camela civitate misit comitibus nuntios suos, dum ibi erant, rogans ea quae pacis sunt, praemittens dona concupiscibilia, et equos et aurum. Misit arcum aureum, vestes pretiosas, et micantia tela; quae omnia nostri receperunt, sed nil certi tunc illis renuntiaverunt. Rex Tripolis eodem terrore permotus, misit equos decem et mulas quatuor; similiter rogans ea quae pacis sunt. Sed dondesiderabat terram illius, quia optima erat, et regnum ejus, quonexierunt de optima valle, et abierunt ad quoddam antiquissimum castrum, cui nomen erat Archas; quod licet haberet nomen castri, tamen egregiis urbibus poterat aequiparari, et loci positione, et clausura murorum, et eminentia turrium. In hoc propter fortitudinem gens magna confluxerat, quia nec arma, nec hostem, nescientes, erga Tripolim perrexerunt, et sexaginta Turcos invenerunt, qui multos captivos, et plus quam mille et quinquaginta animalia
Abbreviated transcription (Latin):
figere: qm̃ ds faciebat illos in labores alioꝵ sine ferto ł pugna
introire. Ibi actũ. est qͦd dr̃ in ꝓuerbiis salomonis: conseruat᷑
iusto substantia peccatoris. Ibi inuenert̃ hortos plenos hole¬
rib et fabis aliisq leguminib ad p̃cocitatẽ maturantib Ibi
qͥetauert̃ trib dieb & custodib deputatis qͥ urbẽ custodirent.
quȩdã ardua montana conscendert̃: et in uallẽ desen descen¬
dert̃. E rat enĩ illa uallis gratuita: et om̃iũ frugũ fructuũq
ubertate plenissima. Mansert̃q ibi ꝑ dies .xu. ꝓpter uallẽ¬
erat castellũ. sarracenoꝵᷤ multitudine plenũ. Quod cũ die
quadã nr̃i agrederentur. sarraceni desuꝑ murũ ꝓiecert̃
eis multas pecudes. plurimaq animalia: putantes qr nr̃i nil
asiud quererent nisi uictualia. Que nr̃i gratanter recepe¬
rt̃: et ad tentoria conduxert̃. In die altera collegert̃ pa¬

Expanded text:
figere, quoniam Deus faciebat illos in labores illorum sine ferro vel pugna figere, quoniam Deus faciebat illos in labores illorum sine ferro vel pugna introire. Ibi actum est quod dicitur in proverbiis Salomonis: Conservatur justo substantia peccatoris . Ibi invenerunt hortos plenos oleribus et fabis, aliisque leguminibus jam ad praecocitatem maturantibus. Ibi quietaverunt tribus diebus, et custodibus deputatis qui urbem custodirent, quaedam ardua montana conscenderunt, et in vallem descenderunt. Erat autem illa vallis gratuita, et omnium frugum fructuumque ubertate plenissima; manseruntque ibi per dies quindeerat castellum, Sarracenorum multitudine plenum. Quod cum die quadam nostri aggrederentur, Sarraceni de muro projecerunt eis multas pecudes, plurimaque animalia, putantes quod nostri nil aliud quaererent nisi victum: quae nostri gratanter receperunt, et ad tentoria conduxerunt. In die altera collegerunt pa
Abbreviated transcription (Latin):
abundantissime refertã quã incole illi appellant caphaliam
ꝯuiꝰ urbis habitatores audito rumore francoꝵ ꝑterriti ꝓpͥas sedes
deseruerant. & ad alienas confugerant. Quippe infelicitas et¬
infortuniũ qͦd contigerat antiochie et marrę om̃s ꝑteruerat.
aliquis obuiam ueniebat nec in excelsis turrib aut meniũ
ꝓpugnaculis apparebat. altũq silentiũ intꝰ habebat᷑. nec ulliꝰ
uocis sonꝰ audiebat᷑ Tc̃ misert̃ exploratores qͥ rẽ diligenter
inqͥrerent. et inqͥsitã renunciarent. Illi autͣ ꝓfecti cũ portȩ
uidert̃. Tunc scuta uultib ꝓtendentes cũ aliqua adhuc cunc¬
tatione portas subeunt. s. nec uiros nec mulieres nec bestiã
horrea scilicet frumͣto plena. torcularia uino redunaantia.
arcas plenas nucib cascis. & farina. Tẽ concito ad comites re¬
deunt: et qͥd inuenerint refert̃. Non fuit ibi opꝰ tentoria

Expanded text:
abundantissime refertam, quam incolae appellant Caphaliam. abundantissime refertam, quam incolae appellant Caphaliam. Hujus urbis habitatores audito rumore Francorum perterriti, proprias sedes deseruerant, et ad alienas confugerant. Quippe infelicitas quae contigerat Antiochiae et Marrae, omnes perterruerat, aliquis obviam veniebat, nec in excelsis turribus aut moenium propugnaculis apparebat; altumque silentium intus habebatur, nec ullius vocis sonus audiebatur. Tunc miserunt exploratores qui rem diligelli autem profecti, cum portae viderunt. Tunc scuta vultibus praeponentes, cum aliqua adhuc cunctatione portas subeunt; sed nec viros nec mulieres, nec aliquamhorrea scilicet frumento plena, torcularia vino redundantia, arcas plenas nucibus, caseis et farina. Tunc cito ad comites redeunt, et quod invenerunt referunt. Non fuit ibi opus tentoria
Abbreviated transcription (Latin):
n ubi p̃dã caꝑe possent conducerent. Erat aũ not fuminis
farfar. Conduxert̃q ilłos in uallẽ satis idoneã. bonisq tẽꝑalib¬
satis locupletem. Huic p̃erat qͦddã muitissimũ castrũ sub qͦ in¬
uenert̃ usq adxu. milia animaliũ. in eadẽ ualle fertili pas¬
centiũ. Que om̃ia nr̃i rapuert̃: et cũ castellũ obsidere uel¬
lent ilico castellani se reddidert̃ pactũq huiꝰcemodi tenen¬
di in ꝑpetuũ federis cũ comitib habuert᷑. In fide sua ꝓma¬
sert̃ ⁊ suꝑ legẽ suã iurauert̃. qr nũqͣ. ampliꝰ nocerent xp̃ia¬
nis ꝑegͥnantib eisq sicut ⁊ hominib sue gentis p̃berent me¬
catum et hospiciũ. M ansert̃ autẽ ibi ꝑ diesꝰ qͥnq Sexto uͦ die
oneratis camelis et iumentis frumͣto. farina. et hordeo rebq aliis
tutã. muris et turrib bene munitã. & om̃i genere fructuum

Expanded text:
et ubi praedam capere possent conducerent. Erat autem nomen fluminis et ubi praedam capere possent conducerent. Erat autem nomen fluminis Farfar. Conduxeruntque illos in vallem satis idoneam, bonisque omnibus locupletem. Huic praeerat quoddam munitissimum castrum sub quo invenerunt viginti millia animalium, in valle fertili pascentium, quae omnia nostri rapuerunt. Et castellum obsidere vellent, illico castellani se reddiderunt, pactumque hujuscemodi tenendi in perpetuum foederis, cum comitibus habuerunt. In fide sua promiserunt, et super legem suam juraverunt quod nunquam amplius nocerent Christianis peregrinantibus, eisque sicut et hominibus suae gentis praeberent mercatum et hospitium. Manserunt autem ibi per dies quinque. Sexto vero die oneratis camelis et jumentis, frumento, farina, et oleo, et caseis, rebusque aliis tutam, muris et turribus bene munitam, et omni genere fructuum
Abbreviated transcription (Latin):
eũ remanebat uia sepulcri admodũ indoluit: et discalciatis
pedib a marra usq caphardã ꝑuenit. Ibi .iiiͦiͦ. dieb ꝑemdina¬
tis cũ pͥncipes iterũ conuenirent. & de eadẽ re uerboꝵ conflic¬
ꝑuirio possum cũ boamundo sic̃ requirit pacificari. aut si alit̾
et qͦmͦ fieri deberet non dicerent. ab inuicẽ discessert̃. et ad¬
antiochiã rediert̃. S normannꝰ comes cũ sius om̃ib reman¬
sit cũ raimundo sciens et intelligens qr iusticia erat cũ eo
GItUR duo isti comites agmina sua dispont. et ad cesar eã
tendt᷑ Rex enĩ cȩsareȩ sepiꝰ mandauerat comiti marrȩ &
caphardȩ qr cũ eo uellet pacẽ habere: eiq de suo gratanter
Hac fiducia illuc ꝑrexert̃ ⁊ ꝓpe ciuitatẽ castra posuert̃. Rex auͣ
ut uidit francoꝵ agmina iuxta se posita uenement᷑ obstupuit¬
⁊ indoluit. et ne eis ullũ mercatũ presentaret᷑. ꝓhibuit. In crasti¬
nũ misit comites duos de suis qͥ eis uada fluminis insinuarent.

Expanded text:
ur via sancti sepulcri, admodum indoluit, et discalceatis pedibus a Marra usque Capharda pervenit. Ibi quatuor diebus perendinatis, cum principes iterum convenirent, et de eadem re verborum conflicperjurio possum cum Boamundo, si requirit, pacificari; aut si aliteret quomodo fieri deberet non dicerent, ab invicem discesserunt, et Antiochiam redierunt. Sed Northmannus comes cum suis omnibus remansit cum Raimundo, sciens et intelligens, quia justitia erat cum eo. Igitur hi duo comites agmina sua disponunt, et ad Caesaream tendunt. Rex enim Caesareae saepius significaverat comiti Marrae et Caphardae, quod cum eo pacem vellet habere, eique de suo gratanter servire. Hac fiducia illuc perrexerunt, et prope civitatem castra posuerunt. Rex autem ut vidit agmina Francorum juxta se posita, vehementer obstupuit, et indoluit, et ne illis ullum mercatum praesentaretur, prohibuit. In crastinum misit comites duos de suis, qui eis vada fluminis ostenderent,
Abbreviated transcription (Latin):
gittis ⁊ pilis ⁊ telis p̃posuert᷑ se militib et sic ordinati ire cȩpert̃
obuiã babiloniensib. In dextera parte iuxta mare. comes scĩ
egidi fuit. In sinistra uͦ rex ubi maior hostiũ fortitudo incũ¬
nr̃i ceperant nullꝰ ei nunciauerat qm̃ nisi leta et ꝓsꝑa nullꝰ
ei dicere presumebat. qr in gaudio semꝑ ẽẽ uolebat. Qͥ cũq
enĩ ei aduersa nunciabat nullã deinceps grãm in confpectu
eI inueniebat. Hec illũ tamen ulla res pͦossessa suo distrac¬
tu turbauerat tante facultatis erat qͦd remanebat Et ne¬
qͥs friuolũ ẽẽ dicat qͦd ddicturi sumꝰ a quodã uiro qͥ postea¬

Expanded text:
gittis, et pilis, et telis praeposuerunt se militibus, et sic ordinati obviam ire coeperunt gittis, et pilis, et telis praeposuerunt se militibus, et sic ordinati obviam ire coeperunt Babyloniensibus. In dextera parte juxta mare, comes Sancti Aegidii fuit; in sinistra vero rex, ubi major hostium fortitudo incumnostri ceperant, nullus ei nuntiaverat, quoniam nisi laeta et prospera nullus ei dicere praesumebat, quia in gaudio semper esse volebat. Quicunque enim ei adversa nuntiabat, nullam deinceps gratiam in conspectu ejus inveniebat. Nec illum tamen ulla res possessa suo distractu turbaverat, tantae facultatis erat quod remanebat. Et ne frivolum esse dicat quis quod dicturi sumus, a quodam Turco, qui ha
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmo dilucło consurgerent seq bello p̃pararent. ẜ atriarcha
u anathematirauit om̃s qͥ in illo confuctu aliqd rapent nnte
consecittã uictoriã Nocte gͥ transacta aurora solito clarior
incanauit. et nr̃os a somnoͦ excitauit Erat autẽ feria .ul.
inqua saluator generis humani diabolũ rege̾ babilonie¬
eñ suss satellitib tropheo crncis ꝓstrauit et nc̃ iterũ admi¬
raiossũ suȩ babilonie ꝑ satellites suos dñs suꝑauit. Rex ut
sitꝑis aiximꝯ fum̃ transmeauit s patriarcha eũ ep̃is alissa
religisis uiris tam grecis quã latinis citra remansit. Des¬
cendit itaq rex in quaudam uallam speciosã ⁊ spatiosam
cũ suis hõib. & secus litus maris intrauit ibiq suas acies or¬
dinauit qͥ pse suã constituit pͥmã: comes normannꝰ scdam.
Comes scĩ egidii terciã. et comes flandrensis quartã. Comes eus

Expanded text:
primo diluculo consurgerent, seque bello praepararent. Patriarcha primo diluculo consurgerent, seque bello praepararent. Patriarcha vero anathematizavit omnes, qui in illo conflicta aliquid raperent, ante consecutam victoriam. Necte igitur transacta, aurora solito clarior incanduit, et nostros a somno excitavit. Erat autem feria sexta, in qua Salvator generis humani, diabolum regem Babyloniae, trophaeo crucis prostravit; et nunc iterum admiravisum suae Babsuperius diximus, flumen transmeavit, sed patriarcha cum episcopis aliisque religiosis viris, tam Graecis quam Latinis, citra remansit. Descendit itaque rex in quamdam vallem speciosam et spatiosam cum suis omnibus, et secus littus maris intravit, ibique suas acies ordinavit. Ipse suam constituit primam; comes Northmannus secundam; comes Sancti Aegidii tertiam; comes Fl
Abbreviated transcription (Latin):
tur ulla hominũm multitudine: q ñ confidunt in sua si m
ipsiꝯ uirtute. ꝑ atriarca quidẽ dereliqͥt uices suas petro he¬
remitȩ ut missas ordinaret orationes constitueret et ꝓceffio¬
nes cõponeret ad sepulcrũ. ut ds hõ qui ieo iacuit. popło
suo fier et in presidiũ. C umq iam rex cũ suo exercitu uenrer
ad flumen qd est citra ascalonã inuenit ibi multa milia boem
cameloꝵ asinoꝵ. muloꝵ. & mularũ. que ñ solũ de ciurtate erant
s eũ exercitu admiraussi uenerant quȩ oĩa centũ arabes cufto¬
diebant . S ut pͥmũ nr̃os uidert̃ & predã eis dereliquerient
fuge refugiũ sibi quesiert Hri uͭ ꝑsecutist illos s aprehende
ñ p̾otuert ñ duos. ꝑ recã autẽ uniuersã rapuert et ihrłm
ex ea copiose ditauert̃. R ex quidem die iam aduespascente
uociferare p̃cepit ꝑ uniuersũ agmen ut om̃s quiescerent. et

Expanded text:
tur hominum ulla multitudine, quia non confidunt in sua, sed in tur hominum ulla multitudine, quia non confidunt in sua, sed in ipsius virtute. Patriarcha quidem dereliquit vices suas Petro eremitae, ut missas ordinaret, orationes constitueret, et processiones componeret ad sepulcrum, ut Deus homo, qui in eo jacuit, populo suo fieret in praesidium. Cumque rex cum suo exercitu veniret ad flumen, quod est circa Ascalonam, invenit ibi multa millia boum, camelorum, asinorum, mulorum et mularum; quae non solum erant de civitate, sed et cum exercitu admiravisi venerant. Quae omnia centum Arabes custodiebant, sed ut primum nostros viderunt, et praedam eis dereliero persecuti sunt illos, sed apprehendere non potuerunt nisi duos. Praedam autem universam rapuerunt, et Jerusalem ex ea copiose ditaverunt. Rex quidem die jam advesperascente, vociferari praecepit per universum agmen, ut omnes quiescerent, et
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ abeo consiliũ accepit ut ꝑ totã ciaitatẽ p̃conaret᷑ qͦd in crastinũ
sũmo mane om̃s ad eccłam conuenirent qr post sacra missa¬
rũ sollempnia dñci corꝑis eucharistiã ꝑciꝑent. &t ad bellũ
uerso ascalonã equitarent. Rumor iste minime ꝑturbaute
animos audientiũ. s noꝵ subsequs uisa est illis carctiori succes¬
su ꝓtensior ceteris extitisse. t caput albescens undtis auro
ra leuauit ad missã cunctos resonans campana uocaurt. Missa
ꝑoratur. popłs dño sociat᷑ eũ benedicunt᷑ sacra munera que ca¬
piunt᷑. E xit ab eccła plebs atq cucurrit ad arma. & ierima
suũ contraria ꝑgit in hoste. s lassica sistra tube postquã
rex exit aburbe. insonuere simul quoꝵ clangorib om̃s. in
giru montes cũ uallib echonizabant terroremq suis inimi¬
cis incutiebant. Ita ꝓcedt̃ ad pͣliũ xp̃iana plebis acies. dm
uictorem belli corꝑe ⁊ mente gestantes. et ꝓpterea non terren¬

Expanded text:
accepit, ut per totam civitatem praeconaretur, quo in crastinum summo mane omnes ad ecclesiam convenirent, ut post sacra missarum solemnia Dominici corporis eucharistiam perciperent, et ad bellum versus Ascalonam equitarent. Rumor iste minime perturbavit animos audientium, sed nox subsequens visa est illi tardiori successu protensior caeteris eavit, Ad missam resonans cunctos campana vocavit. Missa peroratur, populus Domino sociatur. Quae benedicuntur, sacra munera dum capiuntur, Exit ab ecclesia plebs, atque cucurrit ad arma, Et jejuna suum contraria pergit ad hostem. Classica, sistra, tubae, postquam rex exit ab urbe, Insonuere simul: quorum clangoribus, omnes In gyrum montes, cum vallibus echonisabant, Terroremque suis inimicis incutiebant. Ita procedunt ad praelium Christianae acies, Deum victorem belli, corpore et mente gestantes, et propterea non terren
Abbreviated transcription (Latin):
xert̃ ut fugere accipitrẽ penna trepidante colũbȩ assolent.
multos occidert̃. ⁊ unũ ex eis uiuũ retinuerunt. qͥ turcoꝵ
dolositates eis referret. et qͥd machinarent᷑ mali p̾nunciaret
extinxert̃. s uehementẽ sitim extinguere nͣ potuert̃. Tan¬
ta qͥppe in obsidione sitis erat: qr telsurẽ cauabant et glebas
humectiores ori apponebant. ⁊ rorantia marmora lambebañ.
oria boũ ⁊ bufaloꝵs alioꝵq animaliũ recentia suebant. et cũ
ad adaquandũ equos ire disponerent. usq ad sex milia milites
armati ꝑgebant. tẽ ea aq̃ implebant ⁊ ad castra referebant¬
⁊ ex illa olida aqͦ bibebant. Pieriq ꝓut ferre poterant ieiu¬
nabant : qr ieunia sitĩ moderabant. Et quis crederet qͦd fa¬
mes ꝓfͥceret. dolor dolorẽ expelleret: Dũ hec paterent᷑.
aꝓceres a longo terrę spacio ligneas trabes adduci faciebant.
quib turres ⁊ machine fierent: quȩ ciuitatẽ expugnarent

Expanded text:
xerunt, ut fugere accipitrem penna trepidante columbae assolent, multos occiderunt. Et unum ex eis vivum retinuerunt, qui Turcorum dolos eis referret, et quid machinarentur mali praenuntiaret,exstinxerunt, sed vehementem sitim exstinguere non potuerunt. Tanta quippe sitis erat in obsidione ut tellurem cavarent, et glebas humectiores ori apponerent, rorantiaque marmora lamberent. Coria boum et bubalorum, aliorumque animalium recentia suebant, et cum ad aquandos equos ire disponerent, usque ad sex millia milites armati pergebant. Tunc ea aqua implebant, et ad castra referebant, et ex illa olida aqua bibebant; plerique prout ferre poterant jejunabant, quia jejunio sitim temperabant. Et quis crederet quod fames proficeret? dolor dolorem expelleret? Dum haec paterentur, proceres a longo terrae spatio ligneas trabes adduci faciebant, quibus turres et machinae fierent, quae civitatem expugnarent.
Abbreviated transcription (Latin):
ea milites xp̃iani ꝓ ueneratione milites xp̃i ep̃m elegert̃
electũ constituert᷑ constitutũ decimis om̃iũ diuitiarũ suarũ
ditauert̃. Et dignũ erat ut georoiꝰ inuictꝰ miles eoꝵ mili¬
cie signifer istũ ab eis honorem reciꝑet Remansit itaq illic
ep̃c cum suis diues auro ⁊ argento. equis ⁊ animalib. & ad ci¬
uitatẽ scãm ihrłm direx̾ iterͦ xp̃ianꝰ exercitꝰ in uirtute nõis

Expanded text:
pum elegerunt, electum constituerunt, constitutum decimis omnium divitiarum suarum ditaverunt. Et dignum erat ut Georgius invictus miles, eorum militiae signifer, istum ab eis honorem reciperet. Remansit itaque illic episcopus cum suis, dives auro et argento, equis et animalibus. Et ad civitatem sta
Abbreviated transcription (Latin):
pugnandũ urbẽ p̃parauert̃ raimundꝰ piletꝰ ⁊ raimuntꝰ de
taurina et alii quamplures de castris egressi st̃. ut finitimã
regionẽ lustrarent ne scilicet hostes inpuisi suꝑ ipsos uenire
⁊ inparatos inuenirent. Inuenert̃ itaq ducentos arabes et
pugnauert̃ cũ eis ⁊ suꝑauert᷑ eos. ⁊ plures occidert̃ et .xxͣxͣ¬

Expanded text:
pugnandam urbem praepararent; Raimundus Piletus, et Raimundus de pugnandam urbem praepararent; Raimundus Piletus, et Raimundus de Taurina, et alii quam plures de castris egressi sunt, ut finitimam regionem lustrarent, ne scilicet hostes improvisi super illos venirent, et imparatos invenirent. Invenerunt itaque trecentos Arabes, et pugnaverunt cum eis, et superaverunt eos, et plures occiderunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
occuli eoꝵs deduxert: et mox terre ꝓcũbentia sonitu oris
et nutu inclinati corꝑis scm sepulcrũ tuũ salutauert̃ teq
qui in eo lacuisti. ut sedentẽ in dextera patris. ut uenturũ
posuisti. Itaq contra inimicos suos qui in ea erant iã scili¬
cet a longe positi pugnabant: qm̃ ad auxiliũ suũ ita te
concitabant. Et meliꝰ lacrimis quã iacula intorquendo pug¬
oratione̾ ad regalẽ ciuitatẽ ꝓꝑarunt et inimicos regis
ȩterni intus inuenert̃ circa qͦs tali ordine castra sua posue¬
rt̃. Aseptrione gͥ castra metati st̃ duo isti comites nor¬
mannꝰ et flandrensis: iuxta eccłam scĩ stephani ꝓthomr̃is.
ubi lapidatus est a iuideis. Ab occidente uͦ dux godefridꝰ et
tancredꝰ. a meridie comes scĩ egidii scilicet in monte syon
circa ȩccłam sc̃ẽ marię matris dñi. ubi dñs cenauit cũ dis¬
cipłis suis. Tentoriis gͥ in circuttu ihrłm ita dispositis dũ
uexatione itineris fatigati quiescerent. et machinas ad ex¬

Expanded text:
oculi eorum deduxerunt. Et mox terrae procumbentia sonitu oris et nutu inclinati corporis sanctum sepulcrum tuum salutaverunt, et te qui in eo jacuisti, ut sedentem, in dextera Patris, ut ventuposuisti. Itaque contra inimicos tuos qui erant in ea, jam scilicet longe positi pugnabant, quoniam ad auxilium suum ita te concitabant, et melius lacrymis, quam jacula intorquendo, pug ad regalem civitatem properarunt; inimicos Regis aeterni intus invenerunt, circa quos tali ordine castra sua posuerunt. A septentrione castrametati sunt duo comites, Northmannus et Flandrensis, juxta ecclesiam Sancti Stephani protomartyris, ubi lapidatus est a Judaeis; ab occidente dux Godefridus et Tancredus; a meridie vero comes Sancti Aegidii, scilicet in monte Sion, circa ecclesiam Sanctae Mariae matris Domini, ubi Dominus coenavit cum discipulis suis. Tentoriis igitur in circuitu Jerusalem ita dispositis, dum vexatione itineris fatigati, requiescerent, et machinas ad ex
Abbreviated transcription (Latin):
rimi quidẽ xp̃iani patrię illiꝰ incolȩ cũ nr̃is ierant. s cũ
eis redire contẽpsert quos turci in insidiis occultati &¬
ꝑunt et occidert᷑. S tulticia siqͥdẽ sua ꝑiert̃. qr si cũ nr̃is
reuerterentur. nemo tc̃ moreret᷑ S sicut in cõmuni uerbo
dr̃. nichil timet gens stolida. donec eã oppͥmit infelix for¬
tuna. Raimundꝰ uͦ ad illã ulteriꝰ non rediit ciuitatẽ
qr ñ haberet exercitũ quo obsideret eam. In castro suo
usq ad p̾finitũ tempꝰ Rłrũ nouembriũ. remansit: sẽꝑq ter¬

Expanded text:
rimi quidem Christiani patriae illius incolae cum nostris ierant, sed cum rimi quidem Christiani patriae illius incolae cum nostris ierant, sed cum nostris redire contempserunt. Quos Turci in insidiis occultati ceperunt et occiderunt: stultitia siquidem sua perierunt, quia si cum nostris reverterentur, nemo tunc moreretur, sed sicut in communi verbo dicitur: « Nihil timet gens stolida, donec eam opprimit infelix fortuna. » Raimundus vero ad illam ultra non rediit civitatem, quia non habebat exercitum quo obsideret eam, sed in castro suo usque ad praefinitum tempus Kalendarum Octobrium remansit, sempe
Abbreviated transcription (Latin):
dieb transactis: ꝑrexert̃ ad aliud. castrũ. inqͦ latitabat mul¬
titudo magna sarracenoꝵ. Ad qd ꝑuenientes militari impetu
inuasert̃. et in remissa manu cõtidie pugnantes. uesꝑascen¬
te die expugnauert̃ Quo ita capto om̃s occidert᷑. pret᷑ illos
qui ⁊pianitatẽ recipere uoluert᷑. Hac itaq depopulatione
facta: reuersi st̃ ad priꝰ castrũ. qͣd talamania
diximꝰ nuncupatũ. In qͦ duob ꝑendinatis dieb die tercia in
ibi congregata non minima multitudo turcoꝵ et sarrace¬
noꝵs ab aleph aliisq ciuitatib et castellis quȩ in circuitu eiꝰ
st̃. illoꝵs p̾stolantes occursũ. ad quã cũ appropiare cepert̃
illi barbari contra eos exiert̃ s conflictũ dui cũ nr̃is tene¬
uͦ ibi residere non potuert̃ qr estiuiũ caumã eos uehem̃¬
ter urgebat nichilq inueniri poterat ad bibendũ. Iamq
die inclinante reuersi st̃ ad castrũ suũ thalamania. P lu¬

Expanded text:
diebus transactis, perrexerunt ad aliud castrum in quo latitabat multitudo magna Sarracenorum. Ad quod pervenientes, militari impetu invaserunt, et in remissa manu tota die pugnantes, vesperascente die expugnaverunt. Quo ita capto omnes occiderunt, praeter eos qui Christianitatem receperunt. Hac itaque depopulatione facta, reversi sunt ad castrum, quod Talamania diximus nuncupatum. In quo duobus perendinatis diebus, die tertia ot autem ibi aggregata non minima multitudo Turcorum et Sarracenorum, ab Aleph aliisque civitatibus et castellis, quae in circuitu ejus sunt, illorum praestolantes occursum. Ad quam cum appropriare coeperunt, illi barbari contra eos exierunt; sed conflictum diu cum nostris teneu ibi residere non potuerunt, quia aestivum cauma eos vehementer urgebat, nihilque inveniri poterat ad bibendum. Jamque diei inclinante umbra, reversi sunt ad castrum suum Talamania. Plu
Abbreviated transcription (Latin):
inseqntes plures ex eis apprehendert̃ qͥ ipsis om̃em belli appa¬
ratũ ⁊ ueritatẽ aꝑuert̃ Qua re comꝑta nuntios uelocib eqͥs
insidentes regi citiꝰ legauert̃ ut om̃s absq dilatione cõmo¬
neret & contra ascalonã ad bellũ ꝓcedet Est autẽ ascalo¬
ma. quã quondam allophili condidert᷑ et ascalonã ex noĩe
celon qui fuit nepos cham ⁊ filiꝰ mefrauim uocauert̃. F uit

Expanded text:
ostri insequentes, plures ex eis apprehenderunt, qui ipsis omnem belli apparatum in veritate aperuerunt. Qua re comperta, nuntios velocibus equis insidentes, regi citius legaverunt, ut omnes absque dilatione commoneret: et contra Ascalonam ad bellum procederet. Est autem Ascalos ab Hierosolyma; quam quondam allophyli condiderunt, et Ascalonam ex nomine Celon, qui fuit nepos Cham et filius Mesraim, vocaverunt. Fuit
Abbreviated transcription (Latin):
laret᷑. E statis et enĩ ardor nimiꝰ incanduerat: et terra
sarracenoꝵ quã ingressuri erant inaquosa ⁊ nimis arida
erat. ꝓpterea tempus expectauert̃ quo tẽ humidũ fit. et
quo tellꝰ absconsos latices erumpit diffiniendũ simili mͦ
remaneret illisq qͥ ditiores erat conditionẽ faceret ac seruiret
miles de exercitu comitis scĩ egidii nomine Raimundꝰ. cognom̃to¬
aũ piletus. animo uirilis. et corꝑe spectabilis. Hic ꝑfecto odio
turcis inimicabat᷑ nec dutiꝰ tolerare potuit ut longo temꝑe
feriarentur. Hic plurimã alligauit sibi militũ peditũq mul¬
titudinẽ et in terrã sarracenoꝵ transoux̃ eã. Transiitq dua¬
rũ ciuitatũ terminos & ꝑuenit ad qͦddã castrũ q̃d talama

Expanded text:
latur. Aestatis siquidem ardor nimis incanduerat; et terra latur. Aestatis siquidem ardor nimis incanduerat; et terra Sarracenorum quam ingressuri erant, inaquosa et nimis erat arida. Propterea tempus exspectaverunt quod tunc humidum fit, et quo tellus absconditos latices erumpit. Definiendum simili modremaneret, cumque illis qui ditiores erant conventionem faceret ac serviret. T V. Erat autem quidam miles de exercitu comitis Santi Aegidii, nomine Raimundus, cognomine Piletus, animo virilis, et corpore spectabilis. Hic perfecto odio Turcis inimicabatur, nec diutius tolerare potuit ut longo tempore feriarentur. Hic plurimam alligavit sibi militum peditumque multitudinem, et in terram Sarracenorum transduxit eam; transiitque duarum civitatum termi
Abbreviated transcription (Latin):
et detractis spoliis interficiebant. Itaq inimici dei depopu¬
lati st̃. ⁊ xp̃iani serui dei excelsi in głosa urbe cũ gaudio
liauert̃ ut ad constantinopolitanũ imꝑatorẽ legatos mitterent
suaq ciuitatẽ ut reciꝑe ueniret denunciarent᷑. Et ꝓdolor
iudicauert̃ om̃s ut qr regi mittebant regalis nunciꝰ debebat
ire: et electus est hugo magnꝰ. uere regałis genere et morib
Quẽ nullaten ꝯ misissent si non reuersurum p̃scirent. Hic cũ reg
legationẽ suam adimplesset morte interceptꝰ occubuit &
qͦ reg̃di disposuerat ad extremũm nͣ potuit C onstantinopolitan
cis se neqͦuaꝗͣ. custodisse. Sicq om̃s conuentiones deletȩ fuert̃.
que inter eos factȩ st̃ Interea pͥncipes in urbe residentes trac¬
tare ceꝑunt de uia dñici sepulcri qͥd agerent aut mox in¬
ciꝑent aut quando tẽpꝰ terminarent. Ad hoc siqͥdẽ cõmu

Expanded text:
et detractis eorum spoliis interficiebant. Itaque inimici Dei depopuet detractis eorum spoliis interficiebant. Itaque inimici Dei depopulati sunt, et Christiani, servi Dei excelsi in gloriosa urbe cum gaudio siliaverunt ut ad Constantinopolitanum imperatorem legatos mitterent; suamque civitatem ut recipere veniret, denuntiaverunt. Et, proh dolor! judicaverunt omnes, ut quia regi mittebant, regalis nuntius debebat ire; et electus est Hugo Magnus, vere regalis et genere et moribus. Quem nullatenus elegissent, si non reversurum sciissent. Hic cum regi legationem suam complesset, morte interceptus occubuit, et quo regredi disposuerat, ad extremum non potuit. Constantinopolitanu et nequaquam custodisse. Sicque omnes conventiones deletae fuerunt, quae inter eos factae sunt. Interea in urbe residentes, tractare coeperunt de via Dominici sepulcri: quid agerent, an mox inciperent, aut quando tempus terminarent. Ad hoc siquidem commun
Abbreviated transcription (Latin):
tors militũ milia uidisse. qͦꝵs intuitꝰ illos uehem̃ter terruit.
nec fuit mirũ. qr om̃e castellũ funditꝰ intremuit. Cũq uiderent
eos agminib xp̃ianoꝵ consociatos. suosq in exitiũ et fugã con
ꝑari non posse. Inde conpuncta fuert̃ corda illoꝵ. seq fieri¬
xp̃ianos spopondert̃. Actũ est siqͥdẽ bellũ hoc iiii. rł uilii. ui¬
ꝓcella antiochenȩ tribulationis quȩ fere ꝑ decẽ menses in¬
tumuerat sedata fuit: et regia ciuitas quę longo tractu tẽpoꝵ
iugo diabolice captiuitatis inclinata fuerat. amissam pͥstinȩ
libertatis gr̃am recuꝑauit. Hostes uͦ qͥ eã captiuauerant fiunt
⁊ ipsi capifui. et in latebris siluarũ cauernisq petrarũ et fos¬
sis t̾rarũ st̃ disꝑsi. Armenii et enĩ ⁊ surani. habitatores patͥȩ
neratos. alios semimortuos: alios parte capitis carentes. alios
uentri suo ne om̃ino uitalia exirent manꝰ suas apponentes.

Expanded text:
torum militum millia se vidisse, quorum intuitus ipsos vehementer terruit. torum militum millia se vidisse, quorum intuitus ipsos vehementer terruit. Nec mirum fuit, quia omne castellum funditus intremuit. Cumque viderent eos agminibus Christianorum consociari, suosque in excidium fugamque eum superari non posse. Inde compuncta fuerunt corda illorum, seque Christianos fieri spoponderunt. Actum est siquidem bellum hoc, quarto ente misericordia, procella Antiochenae tribulationis, quae fere per decem menses intumuerat, sedata fuit, et regia civitas quae longo tractu temporum jugo diabolicae captivitatis subjecta fuerat, amissam pristinae libertatis gratiam recuperavit. Hostes qui eam incaptivaverant, fiunt et ipsi captivi; et in latebris silvarum, cavernisque petrarum, et fossis montium sunt dispersi. Armenii quoque et Surani habitatores terrae neratos, alios parte capitis carentes, alios ventri suo, ne omnino vitalia exirent, manus suas apponentes,
Abbreviated transcription (Latin):
sarracenoꝵ. Qͥ uͦ secũ xp̃ianꝰ fieri uellet. faciendi licentiã
haberet. b oamundꝰ unmenso gaudio repletus dixͣ. A mice. qd
exposcis libenter tibi fiet. S p̃stolare modicũ. qr istud pͥncipi¬
b nr̃is renuntiabo. et celeriter reutar ad te. Ille uͦ festinanter
cucurrit. et aggregatis in unũ pͥncipib uerba gentilis en ar¬
Doamundꝰ ad iam domesticũ regredit᷑ gentilẽ: et reqͥsitẽ ab
eo conuentionis confirmat sponsionẽ Iue uͦ reddidit se ep̃o
podiensi et scẽ xp̃ianitati. cũ trecentis suis militib ualde spe¬
conuersione eoꝵ et xpͣianitate quã de castelli recuꝑatione.
oamundꝰ castellũ recepit. et illos qͥ xp̃ianizari noluert̃
in terrã sarracenoꝵ conduxit. Triduano gͥ ꝑacto ieuinio.
baptizati st̃ gentiles. cũ lȩticia magna et cͥreuit ibi laus
dei. et gła xp̃iana. Ipsi postea referre soliti erant qr cũ
de castelli arce bellũ aspicerent innumera subito candida¬

Expanded text:
ro secum Christianus fieri vellet, faciendi licentiam haberet. Boamundus immenso gaudio repletus dixit: « Amice, quod exposcis libenter concedimus tibi; sed praestolare modicum, quia istud principibus nostris renuntiabo, et celeriter revertar ad te. » Et mox festinanter cucurrit, et aggregatis in unum principibus verba gentilis enarBoamundus ad jam domesticum regreditur gentilem, et requisitae ab eo conventionis confirmat sponsionem. Ille vero reddidit se episcopo Podiensi, et sanctae Christianitati, cum trecentis suis militibus valde spetelli traditione. Boamundus castellum recepit, et eos qui Christiani fieri noluerunt, in terram Sarracenorum conduxit. Triduano peracto jejunio, baptizati sunt gentiles cum laetitia magna, et crevit ibi laus Dei, et gloria Christiana. Ipsi referre postea soliti erant quod, cum de castelli arce bellum aspicerent, innumera subito candida
Abbreviated transcription (Latin):
titabant. Ut autͣ nr̃i ꝑuenert̃ ad flum̃ uͥ patriarchã relique¬
rant queuert. et ut fatigati somnũ suũ dormiert Utq dies
ut ciuitati fere ad duo milia approximare cęꝑunt: sicut tri¬
batur. qͦd sp̃ualiter ꝑ is ayam de ȩccła fideliũ drͣ. Montes et
colles cantabt̃ coram dõ laudem E rat auͣ admodũ grata
multifidaq suauitate delectabilis armonia cũ uoceꝰ militũ
sonituq tubarũ echonizarent tinnitꝰ montiũ. concaua ru¬
piũ & ima conualliũ. C ũ uͦ ante fores urbis uenirent ab
his qͥ remanserant cũ diuinis laudib obuiantur: et iã nͣ a ter¬
renis montib. s a cęlestib laudes dño p̃conant᷑. Et merito
ds̃ suꝑ hoc laudabatur. qm̃. nc̃ ꝑegͥni sui portis aꝑtis recipiunt᷑
cũ laudib qͥ olĩ cũ magna difficitłtate et magnis iniuriis sus¬
cipiebantur. d̾atis etiã munerib. De his ꝑegnis ⁊ portis ꝑ supra¬

Expanded text:
titabant. Ut autem nostri pervenerunt ad flumen, ubi patriarcham dereliquetitabant. Ut autem nostri pervenerunt ad flumen, ubi patriarcham dereliquerant, quieverunt, utque fatigati, somnum suum dormierunt. Utque dies operarunt. Qui ut civitati fere ad duo millia proximare coeperunt, sicut tribatur quod spiritualiter per Isaiam de Ecclesia fidelium dicitur: Montes et colles cantabunt coram vobis laudem . Erat autem admodum grata multi fidaque suavitate delectabilis harmonia, cum voci militum sonituique tubarum echonisarent tinnitus montium, concava rupium, et ima convallium. Cum vero ante portas urbis venirent, ab his qui remanserant, cum divinis laudibus, non jam a terrenis montibus, sed a coelestibus praeconantur. Et merito Deus super hoc laudabatur, quoniam nunc peregrini sui portis apertis recipiuntur cum laudibus, qui olim cum magna difficultate in magnis injuriis suscipiebantur, datis etiam muneribus. De his peregrinis et portis p
Abbreviated transcription (Latin):
et dñm suũ tam turpiter confusũ timore ꝑterriti uela
erectis cordib dõ grͣas retulert᷑. et ad eoꝵ tentoria ieuertentes au¬
rũ et argentũ et innum̾a spolia uestiũ copiãq ciboꝵ multaq
genera animaliũ om̃iũq instrumenta armoꝵ inuenert̃. Inuene¬
rt̃ etiã eqͦs et iumͣta: muls et mulas. asellos ⁊ asmnas. & dromeda¬
riũ unũ. Qd de ouib : arietib aliisq pecorib referã. qͤ ad esũ
parata erãt.: Lebetes ⁊ caldarie cacabi. lecta. & eoꝵ exuuie co¬
iaiussi regalib referta diuitiis habere potuert̃. S tandariũ
qͦd in sũmitate argenteę hastȩ pomũ habebat aureũ comes nor¬
reuerterent᷑ inueniebant agmina rusticoꝵ. uasa uinaria et
a qͣtilia deferentiũ quȩ necessaria erant in obsidione suoꝵ
clinatis uerticib enses nr̃oꝵ expectabant. ꝑ leriq in mortuoꝵ
sangͥne se uolutabant et quasi mortu inter mortua corꝑa la¬

Expanded text:
et dominum suum tamet dominum suum tamm, cordibus Deo gratias retulerunt, et ad eorum tentoria revertentes aurum et argentum, et innumera spolia vestium, copiamque ciborum, multa genera animalium omnium, instrumenta armorum, invenerunt. Invenerunt etiam equos et jumenta, mulos et mulas, asellos et asinas, et dromedarium unum. Quid de ovibus et arietibus, aliisque pecoribus referam, quae ad esum parata erant? Lebetes et caldariae, cacabi, lecti, eorumque exuviae, coravisi regalibus referta divitiis habuerunt. Standardum quod in summitate argenteae hastae pomum habebat aureum, comes Norreverterentur, inveniebant agmina rusticorum, vasa vinaria et aquatilia deferentium, quae necessaria esse putabant in obsidione, suorclinatis verticibus, enses nostrorum exspectabant. Plerique in mortuorum sanguine se volutabant, et quasi mortui inter mortua corpora la
Abbreviated transcription (Latin):
res. totã te solo coequarẽ ⁊ sepulti tui sepulcrũ fundit᷑
exterminarem. Cũ hec ⁊ his eqͥpollentia clemens admira¬
iussꝰ babiloniȩ uoce querula rotaret. nr̃i assuetȩ uirtu¬
tis suȩ ñ inmẽmores
ante urbis ianuã
tanto impetu in babilomos
irruert̃ qr neminẽ
eoꝵ nͥ mortuũ aut plagis
nuã reliquert̃ T ali itaq mͦ diuina uirtus bellũ deuicn
⁊ nr̃os uictoria cõmendauit Et quis ad plenũ ualet
te : Tunc clemens iure flere potuit cũ tot ante se suoꝵ
cadauera extincta uidit. Quidã adhuc in supp̃mo spu
positi palpitabant: et clemͣti qͥ illic eos adduxerat maledi¬
cebant. F ertͣ tẽ clemens eiulando dixisse fleuisse ⁊ nr̃os
maledixisse. Erant autͣ in mari q̃d adiacet ciuitati
naute ⁊ naues circũiacentiũ mari regionũ qͥ iussu ad¬
mirauissi adtulerant totiꝰ opulentię supplementũ
ad obsidionẽ urbis ihrłm necessariũ Qͥ ut uidert̃ suos

Expanded text:
res, totam te solo coaequarem, et sepulti tui sepulcrum funditus res, totam te solo coaequarem, et sepulti tui sepulcrum funditus exterminarem. » Cum haec et his aequipollentia Clemens admiravisus voce querula rotaret, nostri assuetae virtutis suae non immemores, ante urbis januam tanto impetu in Babylonios irruerunt quod neminem eorum nisi mortuum aut plagis nuam reliquerunt. Tali itaque modo divina virtus bellum devicit, et nostros victoria commendavit. Et quis ad plenum valet tu? Tunc Clemens jure flere potuit, cum tot ante se suorum cadavera exstincta vidit. Quidam adhuc in supremo spiritu positi palpitabant, et Clementi qui illuc eos adduxerat maledicebant. Fertur tunc Clemens ejulando flevisse, et nostros maledixisse. Erant autem in mari, quod adjacet civitati, nautae et naves circumadjacentium regionum, qui jussu admiravisi attulerant totius opulentiae supplementum ad obsidionem urbis Jerusalem necessarium. Qui ut viderunt suos
Abbreviated transcription (Latin):
in delubris argento auroq insignitis. pulcrisq de te imagi¬
nib decoratis & cerimoniis ⁊ sollẽpnitatib om̃iq ritu sa¬
croꝵs. S hoc .ẽ qͦd xp̃iam nobis insultare solent qr maior
.ẽ uirtꝰ crucifixi quã tua qm̃ ipse potens est in cęlo et in
terra. apparet autẽ nc̃ qm̃ qͥ in eo confidt̾ uincunt illi uͦ
uincuntur qͥ te uenerantur. S hoc nͣ exigit incuria nr̃a.
qm̃ auro gemmis. cunctisq opib p̃ciosis magis insignita
est tua sepultura quã sua. Ciuitas illa quȩ tuo nobili¬
tat᷑ corꝑe. nuͣꝗͣ decisa est abhonore: s om̃i sublimitate
semper excreuit om̃iq famulatu debite uenerationis am¬
pliata ẽ. Ista uero inqua crucifixus tumulatꝰ ẽ nũꝗͣ. de
neres efficim᷑ cũ om̃em tibi exhibemꝰ honorẽ. et nullam
nobis rependis uicẽ: O ihrłm ciuitas seductrix ⁊ adulte¬
ra. si ullo temꝑe contingeret q̃d in nr̃is manib deueni¬

Expanded text:
in delubris auro argentoque insignitis, pulchrisque de te imagiin delubris auro argentoque insignitis, pulchrisque de te imaginibus decoratis, et caerimoniis et solemnitatibus omnique ritu sacrorum? Sed hoc est quod Christiani nobis insultare solent, quia major est virtus Crucifixi quam tua, quoniam ipse potens est in coelo et in terra. Apparet autem nunc quoniam qui in eo confidunt vincunt; illi vero vincuntur, qui te venerantur. Sed hoc non exigit incuria nostra, quoniam auro, gemmis, cunctisque opibus pretiosis, magis insignita est sepultura tua quam Christi. Civitas illa quae tuo nobilitatur corpore, nunquam decisa est ab honore, sed omni sublimitate semper excrevit, omnique famulatu debitae venerationis enituit. Ista vero in qua crucifixus tumulatus est, nunquamneres efficimur, cum omnem tibi exhibeamus honorem, et nullam nobis rependis vicem? O Jerusalem! civitas seductrix et adultera, si ullo tempore contingeret ut in manus nostras deveni