comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sit. aspictict. lect sonem: qui & ipso. mostis cesticulo eduitue p̃mice. peniaten¬
do ꝑuenit. Alius ccucentiue estibus anhelans cliena dinpuit. aspi¬
ticat gacheum. quisi quid celicui dectullit. quoe drupliom red dedit.
Alius libi dine igne. suc census caernis munditic̃ꝑ dedie. cespitict ma¬
nam que in se. cmorem carnis : ign diuini cemons e cox it. Mccla esgo¬

Expanded text:
latronem, / qui et in ipso mortis articulo ad vitae praemia paenitendo pervenit. Alius avaritiae aestibus anhelans aliena diripuit: Aspiciat Zacheum, qui, si quid alicui abstulit, quadruplum reddidit. Alius libidinis igne succensus carnis munditiam perdidit: Aspiciat Mariam, quae in se amorem carnis igne divini amoris excoxit. Ecce o
Abbreviated transcription (Latin):
tur qđ elegit. uł qđ sequitur Duł qđ oc ccensionem cegit di
eẽ li bere confitemur Iitum esgo sclirtir nostrae. do mis eraente
habemus. ut ced quies eamis scelutifere. inspira tioninostricepo¬
testatis est. ut codipis eaemur qđ ad quies cendũ ad monigione
confidimus. diuini est muns. ut non labamur indeto scclutis
cnonese. solli ci todinis nostrae. est. & caelestis paenter cediutorii:

Expanded text:
quitur, vel quod occasione agit, Dei esse libere confitemur. Initium ergo salutis nostrae Deo miserante habemus: ut acquiescamus salutiferae inspirationi, nostrae potestatis est: ut adipiscamur quod acquiescendo admonitioni cupimus, divini est muneris. Ut non labamur indempto salutis munere solicitudinis nostrae est, et coelestis pariter adjutorii.
Abbreviated transcription (Latin):
VͥNecm. quidem philo sophi dicunt. proprium. lumen hebe¬
re. El obiq: eius unampastem esse. luci flucm Alicm uero
obscuram et paulatim sei uertendo diuersces formces effice¬
re. Alii &ontra aiunt luncm non suum lumen habere sed solis
radis inluminare unde et clipsim patitur si ineer ipscm &¬
Aoxĩ solem umbram tere inter ueniat :

Expanded text:
nam quidam philosophi dicunt proprium lumen habere, globique eius unam partem esse lucifluam, aliam vero obscuram, ita:o et paulatim se vertendo diversas formas efficere. Alii e contra aiunt lunam non suum lumen habere, sed solis radiis inluminari. Unde et eclipsim patitur, si inter ipsam et solem umbra terrae interveniat.
Abbreviated transcription (Latin):
ctenus postous ue aut mimis ut cenus. Nihil& traneum cut officicle
al.tm ut machedonius Nihil ꝑ succsione uł sub reptione insestum. ut maeni¬
cheus Nihil corporeum ut mil&o & cestulicenus Nihil corporaliter effi
ut mcestion. Nihil &x tiiitatis essentia cederecturar nactura. deductum.
utplecto & testulicmis: Nihil officio singulcse N& celtoꝵ commin ecebile
& homn unus. plius. maenens dr̃ in honne suo inglonc pactiis. desideracbilis uiden¬

Expanded text:
terius posteriusve aut minus, ut Arius; nihil extraneum aut officiale alteri, ut Macedonius; nihil pervasione aut surreptione insertum, ut Manichaeus; nihil corporeum, ut Melito et Tertullianus, nihil corporaliter effigut Marcion; nihil ex Trinitatis essentia ad creaturarum naturam deductum, ut Plato et Tertullianus; nihil officio singulare nec alteri communicabile, et homini, unus Filius manens Deus in homine suo. In gloria Patris desiderabilis vide
Abbreviated transcription (Latin):
lier qm̃ ex uisd sumptaest
Quue hic in lcctinũ non soncat inhebreo sernone serua¬
ctur: Vir enimuocitꝰ is. et mulier is scc : Qđ aenim¬
sco suꝑ hȩc se. Sententia plun mon ẽ. Aliqui tam̃
hninc in tra eẽ finiunt ut ñ potudt nisi in t̃raehcebita¬
re trem Quem aaam̃ homini mac ces sibilẽ effici
diuina uir aute confirmeent ::¬
Tĩi Sdeco Ingenesi quid accipimus.¬

Expanded text:
 ex viro sumpta est quae hic in Latino non sonat, in Hebraeo sermone servatur. Vir enim vocatur is, et mulier ista. Quod animrsa super hac re sententia plurimorum est. Aliqui tamen hunc in terra esse definiunt, ut non potuerit nisi in terra habitare terrenus quem tamen homini inaccessibilem effici diuina uirtute confirmant. Eden in Genesi quid accipiemus
Abbreviated transcription (Latin):
capite adcorpus transicũ fec. Copud enim
in xp̃o. Notanda ueso & tenenda regulahac&q ꝓfe
se adcapudsepso ph&ice ordo conuestia :
Quomodo hoc intellegipot est. Qumutiq dm̃ in cor¬
poseum eẽ credamus
Secũdum consu&u dineelocutionis nostrae uided¬
&nacre regnantis. ut maellegatur dr̃ uł habiatse
Icuelesticcuł subi& tahabese trena:
Inhie zechiele

Expanded text:
capite ad corpus transitum fecit: caput enim in Chiisto. notanda uero et tenenda regula haec, quaere ad caput se prophetiae ordo conuertit. Cquo modo hoc intellegi potest, cum utique deum incorporeum esse credamus? Secundum consuetudinem elocutionis nostrae uidnare regnantis, ut intellegatur deus uel habitare caelestia uel subiecta habere terrena. DE EZECHIELE
Abbreviated transcription (Latin):
non est. Angeli quoq siue uenti sp̃s sunt. Animȩ tecm̃ non sunt.
Ipscc ccũ cnimã alii ignem. alii scenguinem ẽẽ dixerint. Alii incorpo¬
fecm Nec haebge ullec̃sigurcm. Nonnulli quoq: ecendem. diuinȩ
nacture ẽẽ pastem. impico temdtate esediderunt. Nos cẽu ecen
dem nonignem uł scenguinem sed in corporecẽ dicimus. Paessibile
atq muctabilem. cocsentem pondere. figurte: siue colore. Ne csedinx
sub iacencter elim̃torx moech ae sed exe ni hilo fuisse c se ce toem.
Nacm ut .ccit quid a si ecem dr̃ desem& ipso. feciss& nequaqua
uiciosa uł muttbiles uł misera ess&. Item si exc elimentis ess& uisi¬
bilibus feccatte haebꝗrit. uraq exct̃ra solidi taetem: aut ex cequec humo
semi aut flactum &ccqre : aut ccclosem ex igne. Sed quia his omnib:
cecr& ceppcese eam inde non eẽ. quicc cumillis nihil ꝓbcetur hcebe
epmmune. Prccue coquibus daem cseditur ẽẽ. corposece que psoid
ad dĩ imacginem facita est ut si inmuatbiles ut dr̃ : ess& tcm̃

Expanded text:
non est; angeli quοque siue uenti spiritus sunt, animae tamen non sunt. Ipsam autem animam alii ignem, alii sanguinem esse dixerunt, alii incorpoream nec habere ullam figuram. Nonnulli quoque eandem diuinae naturae esse partem impia temeritdem non ignem, vel sanguinem, sed incorpoream dicimus, passibilem, atque mutabilem, carentem pondere, figura, sive colore. Nec dicimussubjacenti elementorum materia, sed ex nihilo fuisse creatam. 102. Nam, ut ait quidam, si eam Deus ex semetipso fecisset, nequaquam vitiosa, vel mutabilis, vel misera esset. Item, si ex elementis 98 esset visibilibus facta, hrem, aut flatum ex aere, aut calorem ex igne; sed quia his omnibus caret, apparet eam inde non esse, quia cum illis nihil probatur habere commune. Vnde praue a quibusdam creditur esse corporea, quae pro id ad Dei imaginem f
Abbreviated transcription (Latin):
& dñ credim hacbese corposecẽ formaẽ qui eaendem ced succ conde¬
dit similictudinem huius ccũ poster non nulli u&ax tres ẽe dixes
Rationale Ircescibile et concupis cibile: Rationale ꝑ qđ inusib¬
lic. conspicit. Iras cibile ꝑ quod imp&us ire suȩ em̃decit & corfegi
Concupis cibile ꝑ quã concupis centia casnis. spin tale. uiftute con¬

Expanded text:
mam, quia eandem ad suam condidit imaginem. Huius autem partes nonnulli ueterum tres esse dixerunt: rationale, irascibile et concupiscibile. Rationale, per quam inuisibilia conspicit; irascibile, per quod impetus irae suae emendat et corrigit; concupiscibile, per quam concupiscentiam carnis spi
Abbreviated transcription (Latin):
a tcclis. dñi. dies eccdem cacuscc. apa trib uotiue solemni tatis institu¬
tus est. quice in eo xpr̃ prose demptionem mundi naesci corporcelit̃
uoluit. piddiens & uirginis. utero. quieraa Inpatris impmo cu¬
ius sus cepte. ccesnisi cceusec ha&e ẽ. Post queem enim Inuidice dicebuli. pcerens
ille primus spe seductus inceni cocidit confestim eultot ꝑditus inomni
genge suo rocdicem mcclitiae & p&caq traens duxit. Ere scob cot¬
Sed cumne sic quidemersores suos commonitus gnorcer& mundus
Misit dr̃ filium suum. ut caernem induet & hominib: ceppac rar& et p&¬
ece toses scenceret. quii deo in homine᷑ uenit. quicc ꝑ ipsũ. ceb hominib cog¬
nosci non pouit. Vt ccũ uidesetur uerbũ cceso stc tum est. cosumendo
casniem non mutatũ inccernem. Ad sumpsit enim humanitate. Non
comisit diuinittem Itc idemdñ &idem homo In nco turadi equecles pa¬
tꝰ. Innccturc hominis ficctus est. mortilis innobis pronobis. denobis uis

Expanded text:
institutus est, quia in eo Christus pro redemptione mundi nasci corporaliter voluit, prodiens ex virginis utero, qui erat in Patris imperio. Cujus susceptae carnis causa haec est. Postquam enim invidia diaboli parens ille primus spe seductus inani cecidit, confestim exsul, et perditus in omni genere suo radicem malitiae et peccati transduxit, crescebatSed cum nec sic quidem errores suos admonitus agnosceret mundus, misit Deus Filium suum, ut carne indueretur, et hominibus appareret, et peccatores sanaret. Qui ideo in homine venit, quia per seipsum ab hominibus cognosci non potuit. Ut autem videretur, Verbum caro factum est, assumendo carnem, non mutatum in carnem. Assumpsit enim humanitatem, non amisit divinitatem. Ita idem Deus et idem homo, in natura Dei aequalis Patri, in natura hominis factus mortalis 393 in nobis pro nobis, de nobis,
Abbreviated transcription (Latin):
tc baepias mi seo cram̃ta complentur: Bcepti gecitus : consitetur
sidẽ succ corao seccerdote : & int̃ sogitus respondit. Omnis mcer¬
Sed sp̃s pactris quiloquigur in illo: Ille communi cort eachcen seie Inco¬
memor ttonem mostis dñi hic ipsi xpo commonꝰtur : Ille confictecturo
se mudi aectibus senun tiatur hicipse renuntiauit ei Illi p& cco¬
axiiĩ tec omnia dimit tuntur. inisto &x tinguuntur :¬

Expanded text:
us confitetur fidem suam coram sacerdote, et interrogatus respondet. Hoc et marsed spiritus Patris, qui loquitur in illo. Ille communicat eucharistiae in commemorationem mortis Domini, hic ipsi Christo commoritur. Ille confitetur se mundi actibus renunciaturum, hic ipsi renunciat vitae. Illi peccata omnia remittuntur; in isto exstinguuntur
Abbreviated transcription (Latin):
Haecde opinionib doctis simoru uisorx. exigenti
tibi ame ꝓlata sunt: Siquis tamen inpredictari
ques tionũ disputa tionib adtullent qude maegis
pidbentur rep̃ hindens ꝑtinaciem Quae inplens¬
q: eẽ sol& Nĩ cbnuome secutusum ẽẽ meliora:¬

Expanded text:
haec de opinionibus doctissimorum uirorum exigenti tibi a me prolata sunt. si quis tamen in praedictarum quaestionum disputationibus adtulerit quae magis probentur reprehendens pertinaciam, quae in plerisque esse solet, non abnuo me secuturum esse meliora
Abbreviated transcription (Latin):
Pecuniia : Verba diuina In eũ Opostuit ergotemi tage
Li nũ: Spintalis fortitudo uł caendor. In exodo pososiliis
FaRΙΝΑ: Opurbonũ uł scientia ineũ Abs condit mulier
MolA Vitae conuersio ubi sup̃ Duȩ molentes : In mola
des mole signisi canꝑquor labore dis serentiũ tiiticũ
u&ens strum̃ti infannã euangelii conuereactur ::¬

Expanded text:
Pecunia uerba diuina; in euangelio: oportuit ergo te mitterLinum spiritalis fortitudo uel candor; in Exodo: porro filiFarina opus bonum Mola, vitae conversatio. In Evan.Duae molentes in molades molae significare, per quos labore disserentium triticum ueteris instrumenti in farinam euangelii conuertatur
Abbreviated transcription (Latin):
anima mun scccrifitiũdõ Sim lagosit mun eius
Qub cini riciũ: humli toctis oblatio. Ingenesi posti¬
nant̃ cons ꝑge tresm̃ suras simlacginis & fac subcurq̃ci
lac : Mentis sincentas. Inepistola periRationales
sinedolo lac concupiscite. Itẽ in alic̃par̃ Lac uob
potũ dediñ es cã ñ dũ enim poteratis. hic las ciui tees
sensus cocgulatũ uitiis concr&ũ inpsał. Coacoła : sic̃ lãccor¬

Expanded text:
nus sacrificium deo, similago sit munus eius. Subcinericium humilitatis oblatio; in Genesi: festinanter consperge tres mensuras similaginis et fac subcinericia. Lac mentis sinceritas; in epistula Petri: rationale sine dolo lac concupiscite. item in aliam partem: lac uobis potum dedi non escam; nondum enim poteratis. hic lac exiguitas sensus. Coagulatum uitiis concretum; in psalmo: co
Abbreviated transcription (Latin):
ithor. usus .ẽ. exlege coniugio in eox commemora¬
ctionem. Mac itheus ioseph ꝓ scepicem ꝑ segicc̃ ongine᷑
cexuit. Lucas generatione eius sccer dottli suc¬
cessione duxit. Pccter aam̃ ioseph. secundũ natu¬
rc̃ dut cdubice ia cobsuit: Quare in euaengelio¬
on su&udo est scyp turarx ut &icc̾ sponsec appel¬
l& uxores: Quid÷ qđ legimꝑ ipseuos bcepti gcc¬

Expanded text:
terior usus est ex lege coniugio. in eorum conmemoraterior usus est ex lege coniugio. in eorum conmemoratione Matthaeus Ioseph prosapiam per regiam originem texuit, Lucas generationem eius sacerdotali successione deduxit. pater tamen Ioseph secundum naturam haut dubie Iacob fuit. Quare in euangelioonsuetudo est scripturarum, ut etiam sponsas appellet uxores. Quid est, quod legimus: ipse uos bapti
Abbreviated transcription (Latin):
gtus non sit exio seph quia ex dacuid stirpediscend¬
RẼ S N coniugũ tunc iudȩi secundũ legem de conscen¬
o guini gate ꝓximẽe ced sumebant N& dubi taendũ
est qđ hac solatione & icc̃ mana ex eode tnbu
ueniens sic ios eph ex decuid stirpe ꝓcessent Ideo
ccũꝑ genercctione̾ io seph ongomanȩ significoe
Quia consu &udo scrp turaix est. uisdix potius qua
fen nast senem ingeneratione contexese cunis
manȩ quia cognata. sic̃ legitur suit helisab& Quȩ
fuis se. senbitur defilicb accson: manifestissimũ ÷¬
qđ inxp̃o secundũ casnem ex utsoq genere conue¬
nea. Regnum scilic&: scccer dotũq suc cessio :¬
nĩ Eucengelista mactheus ioseph genitum ex ia cob
deo qđ celter. secundum naturam. Alter: ei secundũ
legem pater fueit. Con su&udo naq cepud iudueos
exlege erat ut de funca fratiis uxorem cdsus citan¬
dũ sem̃ superstes frat̃ accipeit. Ioc cobergo atq heli
utenni fr̃s fuerunt quor supenore de fune to pos¬

Expanded text:
tus non sit ex Ioseph qui ex Dauid stirpe descendit? In coniugium tunc Iudaei secundum legem de consanguinitate proximas adsumebant, nec dubitandum est, quod hac ratione etiam Maria ex eadem tribu ueniens sicut Ioseph ex Dauid stirpe ph origo Mariae significatur quia consuetudo Scripturarum est, virorum potius quam feminarum seriem in generatione contexere. Cujus Mariae quia cognata, sicut legitur, fuit Elizabeth , quae fuisse scribitur de filiabus Aaron , manifestissimum arnem ex utroque genere conuenerit regum scilicet sacerdotumque successio. Euangelista Matthaeus Ioseph genitum ex Iacob Ideo quod alter secundum naturam. alter ei secundum legem pater fuerit. consuetudo namque apud Iudaeos ex lege erat, ut defuncti fratris uxorem ad suscitandum semen superstes frater acciperet. Iacob ergo atque Heli uterini fratres fuerunt, quorum superiore defuncto pos
Abbreviated transcription (Latin):
& tur iustis ut itunc cum dõ sic̃ cengeliutixq posse¬
NUII decent: Cum diccct socluccitor txix. eit sydone
poenitentic̃ cgerepotuisso si in eis diuina rim
appecruis sent signec uir tutũ Quia ꝓptet illic stco
tecñ sunt quae scclutẽ fuis sent csedentib adlactura: Rꝑ̃s¬
Quia dñs acscluator pid diuina dispensatione non
uener at nisi codoues quae penerant domus isrł
Et quid est qđ ñ uenerait nisi cdouer domꝑisrł: Rẽs
uia int̃ reliquas us ꝗ quacq nactiones sp&iclis
unx isrł dm̃ coluit. atq ut ita dix&m peculicens di
appa suit ced sumpsit. Sed tacm̃ Quiccuir tutes postea
et ingentib fecete sunt ita testimoniũ hoc intelle.¬
gipot est ubi dic nĩueni misi subccudiatur illopnius
ut sic & testimoni uentues & misen cordiadĩ mu

Expanded text:
ngeli utrumque possideant. Cum dicat saluator Tyrum et Sidonem paenitentiam agere potuisse, si in eis diuinarum adparuissent signa uirtutum, quapropter illic facta non sunt quae salutem fuissent . credentibus adlatura? Quia dominus ac saluator pro diuina dispensatione non uenerat, nisi ad oues quae perierant domus Israhel. et quid est, quod non uenerat nisi ad oues domus Israhel? quiunum Israel Deum coluit: atque, ut ita dixerim, peculiaris Dei apparuit, assumpsit. Sed tamen quia virtutes postea et in gentibus factae sunt, ita testimonium hoc intelligi potest, ut ubi dicit, Non veni nisi, subaudiatur, prius: ut sic et testimonii ve
Abbreviated transcription (Latin):
& humacnitas cexp̃o sus ceptac. quȩ tertice est intnnitete
ꝑsona Intelle gꝑbiliter quo dcc̃ misdmodo dĩ essentia scire pot¬
est dumẽẽ eseditur. Opus uesdeius qđ utiq uequeese non pot¬
est & iuditia anullo penitus sciuntur. Dĩs & seta tuditra
quia oc culta sed iusta sunt.taentundem uenerase ea & ti
mee opus est. nondis cutere aut in qui rere. Seundum
cepostolum qui cit. quis enim cognouit sensum hni ccutquis
consilicrius eius fuit :

Expanded text:
nitas a Christo suscepta, quae tertia est in Trinitate persona: 2. Intelligibiliter quodam miro modo Dei essentia sciri potest, dum esse creditur. Opus vero ejus, quod utique aequari ei non potest, atque judicia a nullo penitus sciuntur. Dei secreta judicia quia occulta, sed justa sunt, tantumdem venerari ea opus est, et timere, non discutere, aut inquirere, secundum Apostolum, qui ait: Quis enim cognovit sensum Domini, aut quis consiliarius ejus fui
Abbreviated transcription (Latin):
um dedõloquens scꝯptura plerq dicet. ec cedr̃ nr̃
non qua si uisibilem ostendia : Sed ubiq esse p̃sente
gere & icc ne cengelicus. quã uis us ꝗ cdpcenlitate aengeli¬
coem humana postre sur sec tionem nee tureȩ ꝓfitieeit & oed
conlemplandũ dm̃ in de fessac consurgat uidere tamen

Expanded text:
um de Deo loquens Scriptura plerumque dicit: Ecce Deus, non quasi visibilem ostendit, sed ubique esse praesentgere, etiam nec angelicus, quamvis usque ad parilitatem angelicam humana post resurrectionem natura proficiat, et ad contemplandum Deum indefessa consurgat, videre tamen
Abbreviated transcription (Latin):
congriens & quo dec̃ modo eos lactaens utꝓfictieent. & ey¬
bum spin telem capicent. Uoluit semꝑ ꝑ omnem ese ee¬
turam formetionem dic tionemdĩ nn cupcese ut. uer¬
bi eccusec. sequi roenꝵ quomo do fice ta est lux ccudies. In
requirees quomodo feec tec sunt. inuerbodi ercent. ut sidint

Expanded text:
congruens, et quodammodo eos lactans, ut proficiant, et cicongruens, et quodammodo eos lactans, ut proficiant, et cibum spiritalem capiant, voluit semper per omnem creaturae formationem dictionem nuncupare. Ut si verbi causa requiramus quomodo facta est lux, audies, in requiras quo modo facta sunt? In verbo Dei erant, ut fierent.
Abbreviated transcription (Latin):
aorem Eit ficat lux & contem pletur tinitate dm̃ eẽ
indm̃ꝰ. N eq enim. ita dicinx. ut iste matmes p̃cedcet
forncc̃ succ̃. Sic̃ precedit lignũ arcaes ett sic̃ p̃cedit. uox
uerbum. Neq in tempore sedongine. Igitur piimacre
id est cengeli ca nectura. In t. Sp̃r di ferebatur super
p̃r sc̃s dñ est. Qua in re. loco. continetur cndistenditur
Neq temporx munitionib: sub iocc& Sed est ubiq p̃ sens
totus. Quomodo scne nomincuit erecturc̃ suec cuius
Dñr non ex indi gentia fecit opera succ sed exbene ficien¬
tioc. Neq horx indig& quae faccit. Indiguus quipp e. detq
uegems amore subicitur. seb: quacs dilegit Ideo
temporaliter dix̃ si temporcliter dix̃ ꝑ celi quã ere¬
a tura dix̃, Igitur non est pnmacreaturcclux. Res p̃¬
Nec indiem dix̃ nectem porceliter dix̃. quioe cente. om¬
Inem ꝓfeccto esecccture post uerbũ suu genuit. dic to
Itaq dĩ uerbũ dĩ est. Sed diuina senpitura paruolis

Expanded text:
torem, et fiat lux, et contempletur Trinitatem Deum esse in Deo. Neque ita dicimus, ut ista materies praecedat formam suam, sicut praecedit lignum arcam; sed sicut praecedit vox verbum: non enim tempore, sed origine. Igitur prima id est, ansanctus Deus est, qua in re non loco continetur et distenditur, nec temporum mutationibus subjacet, sed est ubique praesens totus. Quomodo sane nominavit creaturam, cui Dominus, non ex indigentia fecit opera sua, sed ex beneficentia: neque horum indiget quae fecit. Indigus quippe atque egenus atemporaliter dixit: si temporaliter dixit, per aliquam creaturam dixit. Igitur non est prima creaturNec in die dixit, nec temporaliter dixit, sed ante omnem profecto creaturam verbum suum genuit. Dictio itaque Dei verbum Dei est. Sed divina Scriptura parvulis
Abbreviated transcription (Latin):
dec Quec ꝓpt̃ ipsc crecaturȩ cognitio insem & ipsis
ues pera erot. Indo ccũ mane quiplus uideretur
ipse creatura indño quac̃ inseipsec uidetur. Cre a¬
turcc. scilic& uidetur mceste quoc fucta est. ꝓ ipsec¬
inseipsec quae fccc ta est. Psdpit̃. eoc enim ccit: euan¬
gelisic io hacnnis quae facctũ ẽ impso uito est: Om¬
nicc. igitur quae facaa sunt. &uiatc̾ habent. In ipso
uerbo di uita sunt Inseipsc non sunt uitc. Ecelũ
t̃ra. lcepis. uiatẽ non hebent. & aacm̃ indño uito sun
Viuunt igitur in dõ. sine mitio ootq in commuttebiliã

Expanded text:
amque creaturae cognitio in semetipsis vespere erat; in Deo autem mane, quia plus videtur ipsa creatura in Deo, quam in se ipsa videtur; creatura scilicet plus videtur in arte, quia facta est. Proptecta est. Propterea enim ait Evangelista Johannes: Quod factum est in ipso vita est. Omnia igitur, quae facta sunt, et vitam habent in ipso verbo Dei, vita sunt, in se ipsa non sunt vita. Coelum, terra, lapis vitam non habent, et tamen in Deo vita sunt. Vivant igitur i
Abbreviated transcription (Latin):
INTT Ordo elementor & pondur non sinit ut sit aqua¬
R̾. sub stcentice suꝑ cacelos A qua enim ced& true : et uer
ced & cequue. Ignis ced& ccen. Nullomodo enim potest.
ut . secundum elementum quae est cquoc sit supra
qucestũ. quae est ignis. Et quomodo dieccum est. Ficett.
fisimncem̃ tum in medio cequaerx. & diuidaent aquaes ceba¬
quis. Rexp̃  uomodo & quaeler lib& sint. aquae ille que
senpturcdic suꝑ cuelos ẽe esse. eaes ibidẽ minime
dubitenx. Sicut enim istȩ quȩ utiq sunt ferintur su¬
ut coquae tenues atq subtiles. fercntur suꝑ cuelũ
Necm ex hoc pondere elementor. multiphilososi. se sor¬
sectionem canis inludentes. non pos sefie in quiunt
ut homo que utiq ext̃ra factus est. sit incaelos. hor
ue tres conuincit. qui ftecit multre cenimaliae tessera
uolitaese inccesem. Et ignem quȩ utiq: quaestũ elemen

Expanded text:
. D. Ordo elementorum et pondus non sinit ut sit aquarum substantia super coelos, aqua enim cedit terrae, et aer cedit aquae, et ignis cedit aeri, nullo modo enim potest esse ut secundum elementum, quod est aqua, sit super quartum quod est ignis; et quomodo dictum est, fiat firmamentum in medio aquarum, et dividat aquas ab aquis . Quomodo aut quales libri sint, aquae illae, quas Scriptura dicit super coelos esse, esse eas ibidem minime dubitemus. Sicut enim istae nubes quae utique sunt feruntur suut aquae tenues atque subtiles ferantur super coelum. Nam ex hoc pondere elementorum multi philosophorum, resurrectionem carnis illudentes, non posse fieri inquiunt ut homo qui utique ex terra factus est sit in coelo. Sed hos Veritas convincit, quae facit multa animalia terrena volitare in aerem, et ign
Abbreviated transcription (Latin):
Bel pecon. Quod inter¬
pretatur simulacrũ :¬
gnomniȩ: idolũe mocb
hunc. atiinipiicpũ cppellant
idolũbcbilloniũ fuit ueso
hic idem belus pecter

Expanded text:
elphegor, quod interpretatur simulacrum ignominiae, idolum est Moab. Hunc Latini Priapum appellant. idolum est Babylonium. Fuit vero hic idem Belus pater
Abbreviated transcription (Latin):
dinem .f cui ccpud codiungitur : ex p& tocaio suꝑ nȩ recributionis
de sublimi tustigicedi signifi coatur ut & ipseo operaebona non propten
beneficiedi tesse na. hac tempor clic fic ciende credentinogespedus¬

Expanded text:
dinem autem, cui caput adiungitur, expectationem retributidinem autem, cui caput adiungitur, expectationem retributide sublimi justitia Dei significatur; et ut ipsa opera bona non propter beneficia Dei terrena ac temporalia facienda esse credantur, sed
Abbreviated transcription (Latin):
lumina tos debere oculos cordis cod intelle gendum quae sit. loctitu¬
sum lignum quod extendeentur mcenus. Tongitudo celtitudinem. Rur
sumq cedterreem. alticudo latitudinem sur sum usque cod ccepud:
ps fundum uero quod tesse infixum cebs conditur. quo signo crucis
omnis uita scõrum dis cribitur: Dicitur enim homini tollecricem
tuaem &sequere me. Tunc enim crucictur. ccesd. cum mor eifi¬
caentur. membra nostra super terrom. Pornicatio. Inmundiice
uxonce, eit c&erco dumquȩ ex teor homo corrumpitur . ut inthor
se nouccretur: dedie indiem. passio esa. cruicis. et hu& quidemdum
sintbona opera tñ cdhuc lcbono scc. quoꝵ mercis requies. est. Ideo quȩ
dir̃ spe gcudentes ut cogitaentes scilic& se quiem. futuram. cum hi lan¬
uerso ligo ubi figuntur maenus ꝑ manus enim opus intellegiur ꝑlcctitu
dinem hilcentas operantis quae tstictioiftecie cengustices. p osso ꝑ lactrtu¬

Expanded text:
luminatos nos debere oculos cordis habere, ad intelligendum quae sit latituluminatos nos debere oculos cordis habere, ad intelligendum quae sit latitusum lignum quo extenduntur manus. Longitudo a latitudine deorsum usque ad terram. Altitudo, ab altitudine sursuprofundum vero quod terrae infixum absconditur; quo signo crucis omnis vita sanctorum describitur. 6. Dicitur enim homini: Tolle crucem tuam, et sequere me. Tunc enim crucifigitur caro, cum mortificantur membra nostra super terram, fornicatio, immunditia, luxuria, et caetera. Dumque exterior homo corrumpitur, ut interior renovetur de die in diem, passio est crucis. Et haec quidem dum sunt bona opera, tamen adhuc laboriosa, quorum merces requies est. Ideoque dicitur: Spe gaudentes, ut cogitantes scilicet requiem futuram, cum hilarverso ligno, ubi figuntur manus. dinem hilaritatem operantis, quia tristitia facit angustias; per altitu
Abbreviated transcription (Latin):
ut xp̃s ꝓ seccitum mundi sedemptionem decsecur & hostis centiquus
uelud homo crodis caperetur. Sedlic& ut quos ob sorbuer cet. euo¬
mero et predacm quaem tenebat. amitterit. Nonpotentioe. uic tus
sed iustitia Non dominatione sedratione. Secundoe excusde est.
ut secins hominib: uitae mccgistaum preberetur : Ascendit enim
cucem xp̃s ut nobis & paessionis et se sussec tionis prebant exemplum
poessionis ced firmandom paccienticm sesurr ectionis. Ad ciaorndẽ
spem. ut duccs. uitas nobis ostender it in cacsnem unam labon oscem
alteriem becaam. Leeborio scem. quaem gtolle rocre. debemus Becciteẽ
quacm. sperase. debemus: Teptiae cocuse est. sus cete erucis ut suꝑ¬
bic seculi & inflocta sccpientia ꝑ crucis stultaem ut putetur pse-
di eactionem. humilicca conrieit ut pcotert id. quod stultum diest
quaento sit hominibus secpientius eet quod infismumdĩ est. quaento
sit for ius hominum fortitudinem. Doc& ccũ cepostolus poculus : In¬

Expanded text:
us pro reatus mundi redemptione daretur, et hostis antiquus, velut hamo crucis, caperetur, scilicet ut quos obsorbuerat evomeret, et praedam quam tenebat amitteret, non potentia victus, sed justitia, non dominatione, sed ratione. 3. Secunda causa est ut secuturis hominibus vitae magisterium praeberetur. Ascendit enim in crucem Christus, ut nobis passionis et resurrectionis praeberet exemplum, passionis ad confirmandum patientiam, resurrectionis ad excitandam spem, ut duas vitas nobis ostenderet in carne, unam laboriosam, alteram beatam: laboriosam, quam tolerare debemus; beatam, quam sperare debemus. 4. Tertia causa est susceptae crucis ut superba saeculi et inflatadicationem humiliata corrueret, ut pateret id quod stultum Dei est quanto sit hominibus sapientius et quod infirmum Dei est, quanto sit fortius tota hominum fortitudine. Docet autem apostolus Paulus il
Abbreviated transcription (Latin):
nuno quoq: ꝓbonoꝵ medor qi ac tuũ dis crepan¬
tia aut dr regnat. ecut dicbolus. Quianees se ẽ
ut cuius uolumatẽ opere ꝓcur at. eius imperio
uide cctur ẽẽ. sub ieccus. Itaq si iusti sunt dr̃ in his
E pot est & fides segnũdi diciqua i tur ad regnũ qua
uiuĩ dic̃ hodie mecu̾es inparadiso cumutiq die illo
secundu homne corpore intraan macapud in fesos fut:
Dot est forehic ꝓparadiso ac cipi ille cdtributȩ¬
A quie tis locus. ubi cebra ham ẽẽ cum lagaso meuan¬
gelio. scdua tor ostendit. Aut cere. itac intellegen¬
dũ ẽ. qđ hacnc ꝓmis sione᷑ dñs secundu effectũ diuinȩ
potesatccitis impleumt quia ubiq dm̃ ẽe csedendũẽ :

Expanded text:
ue pro bonorum malorumque actuum discrepantia aut deus regnat aut diabolus, quia necesse est, ut cuius uoluntatem opere procurat, eius imperio uideatur esse subiectus. itaque si iusti sunt quidam, deu. potest et fides regnum dei dici, qua itur ad regnum, qua dicit: hodie mecum eris in paradiso, cum utique die illo secundum hominem corpore in terra anima apud inferos fuerit? Potest forte hic pro paradiso accipi ille adtributae quietis locus, ubi Abraham esse cum Lazaro in euangelio saluator ostendit, aut certe ita intellegendum est, quod hanc promissionem dominus secundum effectum diuinae potestatis inpl
Abbreviated transcription (Latin):
uisitat: illos pastons sententia cobsoluit: Illos
non debenus ꝑpccstoralem aucton itte solue¬
gratiã uiuificare : Sub magno moderamine
pcestores eccłue. uł ab soluese studecent. uł le¬
gare: ut ix iuste an in iuste obligat pcestor: Pas

Expanded text:
iam, illos pastoris sententia absolvet. Illos nos debemus per pastoralem autoritatem solvetantem gratiam vivificare. Sub magno moderamine pastores Ecclesiae vel absolvere studeant, vel ligare. Utrum juste an injuste obliget pas
Abbreviated transcription (Latin):
ra medicum ꝓpter neces sita tem & enim
illum creauit celtis simus: Ado ẽ. omnis me¬
dilla : Dis ciplina medici excelatabit capud ipsius
et incons pectu magnorx conlaudabi tur
illum creauit dnr et non discedat ate:qm̃ope¬
raeius sunt n&es sana : Qui delinquid in cons¬
pec tueius quifeit illũ incȩdit in manus medici

Expanded text:
 etenim Illum creavit Altissimus . A Deo est omnis medela. Disciplina medici exaltabit caput ipsius, et in conspectu magnorum collaudabitur illum creavit Dominus . Et non discedat a te, quoniam opera ejus sunt necessaria . Qui delinquit in conspectu ejus qui fecit illum, incidit in manus medici
Abbreviated transcription (Latin):
seuertat. Gr&icũ dicunt hano ceste ablcede prius e cogi tiotũ Ider
dietus ẽ sustemus se caelũ Quisquis ccũ illo fut. motu caeli & rap
Ammi ex cite tus ꝑtem poꝵ uices ꝑ cestroꝵ ratos definitosq cus
mesos quae definiendo acs&emendo mor dinen&ctens astrologic̃ reprs¬

Expanded text:
icunt hanc artem ab Atlante prius excogitatam, ideoque dictus est sustinuisse caelum. Quisquis autem ille fuit, motu caeli et ratione animi excitatus per temporum vices, per astrorum ratos definitosque curdam et numeros, quae definiendo ac secernendo in ordinem nectens Astrologiam reppe
Abbreviated transcription (Latin):
gestao ncerriese : Sedquie senpita sunt sic̃ cepostolus cent adnostriodoc¬
tincem. & conmonitione᷑ senpta. sunt. ut. to qui ha& audis &icem
grecticm baptismi consecutus es. &cconumercatus es inter filios istł
& sus ccisti in texpm̃ segem. Sipost hoc declinaese. uoluds. & ꝑ cupidi¬
tac tem opera scłi cgere aetus t̃rae & lutec. Idest luxonost explqe
mynistae. Agnos eces & intellegas : quic surrecit inae r& ali¬
us. qui nes cit . Iosq h. sex utiqiae gypti ipse te cogie caopera suoc. non
nstitiue. sed iniqui eati seruire sedte facit laterem sibi operaen
& lutũ Ipso ee suꝑpositis magistns & compulsenb cdoperto trencc &
luxonosc flagns hac uer bab agit Ipse ẽ. quite ficit dis cusere¬

Expanded text:
esta narrare: sed, quae scripta sunt, sicut Apostolus ait, ad nostram doctrinam et commonitionem scripta sunt ; ut tu qui haec audis, et gratiam Baptismi jam consecutus es, et annumeratus es inter filios Israel, et suscepisti in te regem Christum, si post hoc declinare volueris, et pro cupiditate opera saeculi agere, actus terrae, et lutea, id est, luxuriosa explere ministeria, agnoscas et intelligas quia surrexit in te rex alius qui nescit Joseph. Rex utique Aegypti ipse te cogit ad opera sua, non justitiae, sed iniquitati servire: ipse te facit laterem sibi operari et lutum: ipse te superpositis magistris et compulsoribus ad opera terrena et luxuriosa flagris et verberibus agit: ipse est qui te facit discu
Abbreviated transcription (Latin):
d&cipere innocentia indomum tuct quae sunt. foedoc. fons: que sunt
crudilic intrac conscientia quae sunt flagitiosco commititere
Siesgo teclis ẽẽ. uidais actos tuor scito: te regi aegypti mili tare
atcte ipsius libercn meruimus qua nau pos sumꝵ ipso cdiuucente. labo¬
rere debemus ne. ec nob̵ mcclis. actib: nris offensus xp̃r aebs ce¬
decit : et dicbulus illo recedente suc cedat. Neforte cosnm̃ uaxlum

Expanded text:
decipere innocentiam, in domo tua quae sunt foeda, foris quae sunt crudelia, intra conscientiam quae sunt flagitiosa committere. Si ergo tales videris esse actus tuos, scito te regi Aegypti militare; state ipsius liberari meruimus, quantum possumus, ipso adjuvante, laborare debemus, ne a nobis malis actibus nostris offensus Christus abscedat, et diabolus illo recedente succedat: ne forte cor nostrum
Abbreviated transcription (Latin):
uent. In icesculis intellegie sensus raionaebiles Infeminis concupis¬
centia casnis. uula ergo dicebulus in nob̵ uisds occidee & feminas. se¬
seruccse : idest sensum i nob̵ rccitionab le .ae. dm̃ uidentem & tingu¬
qr. & quae ced concupis c entiã ccesnis ꝑtinent. re seruare. Ñ nob ha&¬

Expanded text:
vent. In masculis intelligitur sensus rationalis, in feminis concupisvent. In masculis intelligitur sensus rationalis, in feminis concupiscentia carnis. Vult ergo diabolus in nobis viros occidere, et feminas reservare, id est, sensum in nobis rationalem ac Deum videntem exstinguere, et quae ad concupiscentiam carnis pertinent reservari. 3. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓgurabectur In nob̵ spin at liter & implet: Et nos ergo sidiligenter
ccdtendim: intus in nob̵ in homne intehore hu& sio frequenter cognos¬
cimus Anima enim nr̃io autclegitimo, sege segitur : aut ctyranno
Si demis cor dice & depenitentia &de c&os his simlibus
cogietm. lic& cdhuc mae gẏpto idese. incaesne simus tcmen
axp̃o sege guberna murs &ipse nor sogit & in luto & in le tere
non consum& nenos. cuns terpenis ułnimiis sollicitudinib: cectithe¬
quue sunt iturpia & in honesta se tan tunc prudentia casnis quȩ
mim ccc. est dõ. sopudiato se gexpo. subdit infelitia colla tyrenno
qđ cum fua. fcccitũ cdloqui e ad gente suc id est corporeas. uolup¬
tic tes. & uictior ducib ad consilium. conuo ecetis mitur delibera¬
tio cduersus filios isrł. id est cduersus cogitationer scc̃s & ac cep¬
Eccbiles dõ. quomodo circum ueniaentur: quomodo opprimcent᷑. ut luto
& lataib affligane. ut mas culos interficiant & fomincs reser¬

Expanded text:
figurabatur, in nobis spiritualiter adimpletur. Et nos ergo, si diligenter attendimus, intus in nobis in homine interiore haec fieri frequenter agnoscimus. Anima enim nostra aut a legitimo rege regitur, aut a tyranno enitentia, et de caeteris his similibus cogitamus, licet adhuc in Aegypto, id est, in carne simus, tamen a Christo rege gubernamur: et ipse nos regit, et in luto et in latere non consumit, nec nos curis terrenis vel nimiis sollicitudinibus atterit equae sunt turpia et inhonesta sectari, tunc prudentia carnis quae inimica est Deo, repudiato rege Christo, subdit infelicia colla tyranno. Quod cum fuerit factum, alloquitur gentem suam, id est, corporeas voluptates; et vitiorum ducibus ad consilium convocatis initur deliberatio adversus filios Israel, id est, adversus cogitationes sanctas et acceptabiles Deo, quomodo circumveniantur, quomodo opprimantur, ut luto et lateribus affligantur, ut masculos interficiant, et feminas reser
Abbreviated transcription (Latin):
dix̃. Nisi granum frum̃ticadens int̃ric̃ mostud fucht ipsũ solũ ma ne
Siccũ mostium. fueit fructum multũ ceffeti postecc enim quac̃ ꝑ pessione
pr&iosum granũ frum̃ti mostou ẽ & sepultũ. ꝑuniuer sũ uniuer sũ mun¬
du deillo uno grano messis &ccłue pullulccuit Nĩenim. sit̃ centeae iniu¬
decc taentũ nocus est dr̃ N& solũ mnisrł magnũ nom̃ & colie sed ccsolis ostu

Expanded text:
 ipsum solum manet: si autem mortuum fuerit, multum fructum affert . Postea enim quam per passionem pretiosum granum frumenti mortuum est et sepultum, per universum mundum de uno illo grano messis Ecclesiae pullulavit. Non enim, sicut antea, in Judaea tantum notus est Deus, nec solum in Israel magnum no
Abbreviated transcription (Latin):
Der gratiam bceptismi uacucctur quis qr omnib: mclis. posteccuereũ
dĩ cdiutono labort re deb& ut implecctur omnbibonis. Naem sicliquem
libercitũ cemclis. uacuubonis inuenert in ncus. adducit secũ sete
dios spr̃ ne quiores se & erunt nouis sim homiis illius peiore primnbus:
Sit ideo unde & pulsac est. luxonae. intro duccctur ccestitas. Vnde erce¬
di cectae est
ccuan ticc plantetur elymosina: unde mcclitia
pellitur. cantas dominetur. Et quia uenens
fostem id est dicbulũ & uccsce ꝙ idest. nos de
potes¬
tecte & mpuit. quaentũ pos sum̃. ipso ceuxi licn¬
cte studecemx utili cquo soluti sumus toto corde & tato cenimousꝗ
ceduitue nrãe terminum seruia mx. et quic & pulso dicebulo domum
sibi de nob ubi requies ceret & uac scc inquib hcebita s& ficce dignatus ẽ
xp̃s indomum succm non pactictur miun cc̾ Nihil ibi fnhones¬
tum : Nihil sordidum Nihil deprehindag obs curx. Sed ita do¬
micilium cordis nr̃i fidemplenũ &uacuũ malis omnib semꝑ

Expanded text:
r quisque omnibus malis: postea vero cum Dei adjutorio laborare debet, ut impleatur omnibus bonis. Nam si aliquem liberatum a malis, vacuum a bonis invenerit inimicus, adducit secum septem alios spiritus nequiores se, et erunt novissima hominis illius pejora prioribus. Et ideo unde expulsa est luxuria, introducatur castitas: unde eradicata est avaritia, plantetur eleemosyna: unde malitia pellitur, charitas dominetur. Et quia veniens fortem, id est, diabolum, et vasa ejus, id est, nos de potestate ejus eripuit ; quantum possumus, ipso auxiliante, studeamus, ut illi a quo salvati sumus, toto corde et toto animo usque ad vitae nostrae terminum serviamus. Et quia, expulso diabolo, domum sibi de nobis ubi requiesceret, et vasa in quibus habitaret, facere dignatus est Christus, in domo sua non patiatur injuriam. Nihil ibi inhonestum, nihil sordidum, nihil deprehendat obscurum: sed ita domicilium cordis nostri fide plenum, et vacuum malis omnibus semper
Abbreviated transcription (Latin):
modo pecter ingenitus Pilius genitus Spr̃ ueso scr̃ n& geniatis n& b
ñ nocs cendo. quamodo pcet̃ nũquac sinefilio: et tom̃ sine filio pecter
genuit filiũ QQuomodo filius nũ quacsine spusco. et aam̃ccit. Nisio
hobieso pccralytur ñueni&. Quomodo filius ñ dese sed depaat
ẽ. nec cem̃ ei est postcor dequo est. Quomodo spi ser depcetre
modo esteo unu̾ sunt. Et unumerta Quomodo cese inuice sele¬
tiue tseoc sunt: es senticlit̃ unum sunt. Quis ista consider&
uis ista conp̃hendat: Si enim hum ana nccitiuitates xp̃i se
ette ñ ecepimꝵ. diuine nocture mystea quomodo ecciemus:
enti & dĩ et sus scantã hoc quideo Deƿiniete

Expanded text:
modo Pater ingenitus, Filius genitus, Spiritus sanctus nec ingenitus, nec non nascitur? Quomodo Pater numquam sine Filio, et tamen sine Filio Pater genuit Filium? Quomodo Filius numquam sine Spiritu sancto, et tamen ait: Nisi ego abiero, Paraclitus non ueniet? Quomodo Filius non de se sed de Patre est, nec tamen ei est posterior de quo est? Quomodo Spiritus sanctus modo tria unum sunt, et unum tria? Quomodo ad se inuicem relatiue tria sunt, essentialiter unum sunt? Quis ista consideret? Quis ista conprehendat? Si enim humanae natiuitatis Christi secreta non capimus, diuinae naturae misteria quomodo capiemus? nt
Abbreviated transcription (Latin):
Nontammaledicentis animo dir̃ istud quac cossep¬
itione em̃ dccitioneq p&c caentiũ desideraentis idest
mpresentipotius uita correpiti ñ eb utantur diuina
pcccientiacus ꝗ ad faturx poenas aceruitotẽ : Ii¬
axui Semel locutus ẽ. dr̃ duohȩe ceudiui Quid hic in tel¬
Eemel hic non adnumer ꝑferendũ ẽ sed cdfirm

Expanded text:
edicentis animo istud dicitur, quam correptionem emendationemque peccantium desiderantis: id est, ut in praesenti potius vita correpti, non abutantur divina patientia usque ad futuram poenarum acerbitatem. Int. Semel locutus est Deus, duo haec exaudivi : quid hic intelemel hic non ad numerum referendum est, sed ad firm
Abbreviated transcription (Latin):
hũ. Aliquihic eequec̾ bceptis mũ intelle gendum
putant. et ignem spmꝰ scm̃ qui infusus pe ca ẽ quã
sumens. est :
Quid dic̃ illud qđ legrt̃¬
axiiũ. Iter fcccite ei qui ces cendit suꝑ occ̃a dnr nom̃ : illi. RẼS

Expanded text:
rium. aliqui hic aquam baptismum intellegendum putant et ignem spiritum sanctum qui infusus peccata tamquam urens est. Quid dicit illud, quod legitur: iter facite ei qui ascendit super occasum, dominus nomen es
Abbreviated transcription (Latin):
cergentate & posten oras speties au : ReSpON
INhoc loco Deccpostolis. ob toat ꝓph&a utusꝗ aed
tus Incrgento splendenr histona. scnpturoix In
Dix̃ dñs exbasan conuest cer in ꝓfundũmans ut intin¬
ipso Quid hic sequimur : REspΟΝIBascn ilctino
conuertit quae. ẽ inerice eiur In qua cruce sangui¬
ne pedũ suũ tinexit clamantib: iudȩis ut crucifige¬
fectur ins tinct iincox id est demonũ. Ab ipso aũ
secluactore hoc totũuent quicc omiachex ꝓpna uolun¬
accepimus. Pyncipes ⁊abulon uł principes neptadim

Expanded text:
 specie auri ? Resp. In hoc loco de apostolis optat propheta, ut usque ad ctus: in argento splendens historia Scripturarum, in am, conuertam in profundum maris, ut intinipso; quid hic sequimur? Basan in latino conuertit quae est in cruce eius, in qua cruce sanguine pedem suum tinxit clamantibus Iudaeis, ut crucifigeretur, instinctu inimicorum, id est, daemonum; ab ipso autem saluatore hoc totum uenit, quia omnia haec propria uolunaccipiemus principes Zab
Abbreviated transcription (Latin):
apitis mac. unũ est: sed in & đa ubi una est fides ubi in nomine
pectris & filii & sps sci dacgur. etideo siquis cepud illos here¬
ti cos bapti gccti sunt : qui inscũe trnitatis confessione m baep¬
ti nescãe tinitatis Inuoccotio uł confessio codulletur Sed doceten¬
tenecctur : et si consentiunt. credere. uł ad quiescunti consitoi. pur¬
gicti iccm side Integni tatem confisnentur manus inpositonis ⁊¬
Si uero. paeruuli sunt uł heb&es quidoc tnaem. non caepiunt ses ponde

Expanded text:
aptisma unum est, sed in Ecclesia, ubi una fides est, ubi in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti datur. Et ideo si qui apud illos haereticos baptizati sunt qui in sanctae Trinitatis 30 confessione bapti, ne sanctae Trinitatis invocatio vel confessio annulletur, sed doceanteneatur, et, si consentiunt credere, vel acquiescunt confiteri, purgati jam fidei integritate confirmentur manus impositione. S
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcedit. Pigura est. quiec sus cipiens formee serui. opex uistiraĩq su¬
litudinempatns inse imaginem aq: inm̃ scc̃ maegnitudineꝰ designat¬
edia for est. quicc inter homne er dm medius est. hocbens in se substici
ctis ec cellenticem. Posso agnus ꝓpt̃ hinocentiẽc & paessione coernis
nientes aam quac cengulus sibi m& copulceuit. hac sidȩi unitcte conun¬
xit. Nomo quia secundũ coesne᷑ &c uisgine nactus est passibilis cotq

Expanded text:
procedit. Figura est, quia, suscipiens formam servi, operum virtutumque siprocedit. Figura est, quia, suscipiens formam servi, operum virtutumque similitudine Patris in se imaginem atque immensam magnitudinem designaMediator est quia inter hominem et Deum medius est, habens in se substantitatis excellentiam. Porro Agnus propter innocentiam et passionem carnis enientes, tanquam angulus sibimet copulauit ac fidei unitate coniunxit. Homo quia secundum carnem ex Virgine natus est passibilis atque
Abbreviated transcription (Latin):
aco ueso differentiue uł significtiones nomnũ eoꝵ quue in dĩ filiũ
ista Agnus Scccerdos Mecr ce Siuelcepis Homo. Eeo. Nitule
quila et his simlice s Ts̃ dir̃ quia &x do genitus est. Omnipotens
ab omnipotende. Per fectus aꝑfecto Pilius dĩ quice dum hoc ipsũ siꝗͥ
qđ pacter non est tocm̃ ipse qui poecter. Terbum est. quicc ꝓpnae diui¬
no ose psocessit uł quice nihil in substaentia necguse suae. uisibile
uł corporeũ est. uł ꝓeo qđ pcater ꝑ eũ omiia condedit siue tus sia
Dncipiũ ꝓ eo qđ reixomniũ ongo &cccusa sit. Dex tera ꝓpter
quia ceb ipso omnia contꝑͥnent. Tistus ꝓeo qđ omne᷑ potestolite
pactns insem& ipso habect & omne cueli ã raeq creccturc̃ guba¬
scientiae mysteac. & cerchana scpientiȩ. Imcego est ꝓpt̃ simili tudi¬
iysi uimetem. Sp&ies enimpatis in differens est habens indisqr
tee inse nactureẽ siue es sentic̃. Splendor ceppellatur quie cdin
sit pater lux it filius eebeo insepccrcbiliter quecsi splendor &lui

Expanded text:
am uero differentiae uel significationes nominum eorum quae in Dei Filio ista: Agnus, Sacerdos, Petra siue Lapis, Homo, Leo, Vitulus, Aquila et his similia. Deus dicitur quia ex Deo genitus est. Omnipotens ab Omnipotente. Perfectus a Perfecto. Filius Dei quia dum hoc ipsud sit quod Pater, non est tamen ipse qui Pater. Verbum est quia proprie diuino ore processit, uel quia nihil in substantia naturae suae uisibile uel corporeum est, uel pro eo quod Pater per eum omnia condidit sine iussit. Principium ex eo quod rerum omnium oquia ab ipso omnia continentur. Virtus pro eo quod omnem potestatem Patris in semetipsum habeat, et omnem coeli terraeque creaturscientiae, et arcana sapientiae. Imago est propter similitudinis veritatem. 20. Species enim Patris indifferens est, habens in se indiscretam naturam, sive essentiam. Splendor appellatur, quia dum sit ipse Pater lux, ita Filius ab eo inseparabiliter quasi splendor ex luce
Abbreviated transcription (Latin):
hominis. ficcitus ẽ sihus Ncctus secundũ umttete naiturue. eedõ di silius. Et s&c un¬
dũ. ulsi cacctem noc ture. & honine homnis plius. ut uentas. geniti non cedoptione
Non ceppellatione sed inueraq nactiuitate sli nom̃ na scendo haberet
abus substentiis sic̃ ei nature uettes contllit non confusis natms. neq: in
sumpsit homo indo traensiuit non nature. uessibili tate. sed di digncetione¬

Expanded text:
tem naturae, ex Deo Dei filius; secundum veritatem naturae, ex homine hominis filius, ut veritas geniti, non adoptione, nec appellatione, sed in utraque nativitate filii nomen nascendo haberet, abus substantiis, sicut ei naturae veritas contulit. Non confusis naturis neque imsumpsit, homo in Deum transivit, non naturae versibilitate  Gen
Abbreviated transcription (Latin):
ex dõ pactre dr̃ ꝓcedens : Pcteriueternus : eo qđ ue ternum haeberct filui cuius
lur dic: Neq sepceratte. aut diuisee in nec turtes diuinttes ut conus. plces phemł:
ged clter in ꝑsonco pccter : Alter in ꝑsonc plius Alter in ꝑsona sp̃s sc̃s : Vnus

Expanded text:
eus procedens. Pater aeternus eo quod aeternum habeat Filium, cujus lius dicit, neque separata, aut divisa in natura Divised alter in persona Pater, alter in persona Filius, alter in persona Spiritus sanctus. Unus
Abbreviated transcription (Latin):
siui Scclucctor dĩc. Uos ces cendite cddiem hunc. Ego
ñ as cendo ad die᷑ festũ istũ. Et quomodo postere. sen¬
bitur deeo. ut ccu as cenderunt frr̃ eius tunc & ipse

Expanded text:
 Salvator dicit: Vos ascendite ad diem hunc, ego non ascendam ad diem festum istum , et quomodo postea scribitur de eo: Ut autem ascenderunt fratres ejus, tunc et ipse
Abbreviated transcription (Latin):
sistunt: Sucestus ⁊ cepudnos ordo uectes testecm̃ti. eorx libsdrx qui inceeno¬
ne hebraico non sunt uor pnmus scepientiȩ liber est. Sec undus &ede¬
pcerant. ecła t ccm̃ xp̃i inter diuinos libser & honoreat & p̃dicat : In nouo
ccũ testa m̃to duo sunt ordines. Pnmur euangelicur inquo sunt. Mathe¬
in xiiii. epistolis Pectrur induabus Io hannis intribus, Ia cobus Ot iud csb
tristene distin guit Id est inseoncc. In mor lus. In allegona. Qussũ istre
trec muli finae diuiduntur id est. quid ecdo. quid cebcengelis uł cebho¬
minibus gestum dic itum q sit Quid copsophectis nuntiatũd expõ & corpo¬
re eius. Quid dedi abulo & membnr ipsiur Quid deueten & nouo populo guid
de p̃sentisło et defutur osegnoatq iudicio :

Expanded text:
assistunt. Quartus est apud nos ordo Veteris Testamenti eorum librorum qui inne Hebraeorum non sunt. Quorum primus Sapientiae liber est, secundus Ecclecclesia tamen Christi inter divinos libros et honorat et praedicat. In Novo autem Testamento duo sunt ordines. Primus evangelicus, in quo sunt Matthaeus in quattuordecim Epistolis, Petrus in duabus, Iohannes in tribus, Iacobus et Iudas in trifarie distinguitur id est in historia, in moribus, in allegoria. Rursus ista tria multifarie dividuntur, id est quid a deo, quid ab angelis vel ab hominibus gestum dictumque sit; quid a prophetis pronunciatum de Christo et corpore eius; quid de diabolo et membris eius; quid de veteri et novo populo; quid de presenti seculo et futuro regno atque iudicio.