comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iumãtib ẽ mendaciũ fugiend̾
ne se ipõs ꝯtẽptibiles reddant
si .n. mẽdaciũ reddit hoĩes
ꝯxẽptibiles quãto magis n¬
decẽs ÷ regiã maiestatẽ ꝯtẽp̃¬
tibilem ẽẽ. tãto maior cau¬
tela stud̾e debent ut adħ eant
u̾itati ¶ Segto ĩdecens ẽ eos
cũ alia suit mod̾auda ꝑ mẽsu

Expanded text:
minantibus, est mendacium fugiendum, ne seipsos contemptibiles reddant: si enim mendacium reddit homines contemptibiles, quanto magis indecens est regiam maiestatem contemptibilem esse, tanto maiori cautela studere debent, ut inhaereant veritati. Sexto indecens est eos cum alia s
Abbreviated transcription (Latin):
utatur aliquo inͦ orgauo cor¬
poreo fic̃ ĩ oꝑe artificiali ua¬
riato organo fit uariatõ oꝑis
titum iucliuatur ut sequatur
modũ frigidi ⁊ q frigidũ res¬

Expanded text:
utatur aliquo modo organo corporeo: sicut in opere artificiali, variato organo sit variato operistitum inclinatur ut sequatur modum frigidi. Et quia frigidum res
Abbreviated transcription (Latin):
ipĩs ꝙ oĩa eis deficiant. tuueu¬
tes gͦ defcm̃ pati suut illib̾ales
⁊ nõ audent expend̾e. Innuo ni¬
dentes se sic defic̾e nõ ꝯfidũt
de ꝓpͥis uirib s solũ ꝯfidũt de
hus q̃ hũt ponẽtes gͦ ĩ eis suã
spem ⁊ ꝯfidenciam nõ audent
expensas fac̾e. rursus illib̾ales
sunt ex exꝑiencia tẽporis . qr
.n. iułtis amnis iuxerũt e̾dibi¬
b ẽ eos fuisse passos indigen¬
cias inultas. tiuẽtes gͥ in di¬
genciã pati illib̾ales fu̾it. ꝯti¬
git ⁊̃ eos illib̾ales ẽẽ qr magis¬

Expanded text:
 omnia eis deficiant. Timentes ergo defectum pati, sunt illiberales, et non audent expendere. immo videntes sic se deficere, non confidunt de propriis viribus, sed solum confidunt de iis quae habent. Ponentes ergo in eis suam spem et confidentiam, non audent expensas facere. Rursus illiberales sunt ex experientia temporis: quia enim multis annis vixerunt, credibile est eos fuisse passos indigentias multas. Timentes ergo indigentiam pati, illiberales fiunt. Contingit etiam eos illiberales esse, q
Abbreviated transcription (Latin):
sex iutuꝑabiles mores pͦ .ii. se¬
ues sinit unius ĩcreduli. sõ st̃
ualde suspitõsi. E t̾cro sinit
trmidi ⁊ ꝓusillqnmes. Ouar¬
to st̃ illib̾ales. ¶ Q aũto st̃ diffi¬
cilis spei ¶Sexto nõ u̾eꝯdan¬

Expanded text:
sex vituperabiles mores. Primo enim senes sunt nimis increduli Secundo sunt valde suspitiosi. Tertio sunt timidi et pusillanimes. Quarto sunt illiberales. Quinto sunt difficilis spei
Abbreviated transcription (Latin):
ratas s oĩa faciũt ualde ¶ui¬
so qui sũt mores iuuenũ uitu¬
reges ⁊ pͥncipes ad huiꝰ mores
debeaut se hr̃e. nã si talia sit̃
uitupabilia ĩ uiuenib młto

Expanded text:
ratas, sed omnia faciunt valde. Viso qui sunt mores iuvenum vitureges et principes ad huiusmodi mores debeant se habere. Nam si talia sunt vituperabilia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ de facili ꝑu̾tãtur. ĩmo dec
eos eẽ firmos ⁊ stabiles. ¶tcio
ĩdecẽs ẽ eos eẽ inuis e̾ditiuos.
nã cũ młtos habeant adulato
susurrãtes ꝯmagua diligẽcia
cogitare debent qui sũt̃ qui
loqũt ᷑. utr̃ suit sapientes uł

Expanded text:
tur, immo decet eos esse firmos et stabiles. Tertio indecens est eos esse nimis creditivos. Nam cum multos habeant adulatorsusurrantes, cum maxima diligentia cogitare debent, qui sunt qui loquuntur, utrum sint sapientes vel
Abbreviated transcription (Latin):
de facili credut. Erursus ħ¬
ħ idẽ ꝯtĩgit ex iuexꝑiencia
nã ex multis fmonibus ĩ cocti
egistenciũ eutes ad pauca res¬
picientes uidicãt facile. uñ
⁊ ꝓũbialit̾ dicitur qui modi¬
ca nouit cito iudicat. nue¬
ꝑti statĩ cũ eis aliqd̃ ꝓpduitͤ
negociũ nõ ualendes ad mł¬
ta respic̾e eo ꝙ sunt multoꝵ

Expanded text:
acili credunt. Rursus hoc idem contingit ex inesperientia. Nam ex multis sermonibus indocti existentes, ad pauca respicientes, iudicant facile. Unde et proverbialiter dicitur, qui modica novit, cito iudicat. Iuveperti, statim cum eis aliquod proponitur negocium, non valentes ad multa
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ quãto nũ inget rõ ĩ nobis
tãto magis passio iugorat᷑
nõ ingent ĩ tellectu ⁊ pͥdẽcia
magis regũt᷑ passione quã
de facili u̾tibiles nã aĩa seqͥ

Expanded text:
Et quanto minus viget ratio in nobis, tanto magis passio vigoratur. non vigent intellectu et prudentia, magis regnatur passione quam de facili vertibile
Abbreviated transcription (Latin):
tur ĩopiã. ¶ sã ua ad ĩnestigã¬
d̾ hoc idem sui᷑ ex remotõe liti
lare ad ĩuitẽ eo ꝙ sit eis ꝯĩs h̾e¬
ditas ¶Mãto gͦ magis eẽt dis¬
sensio ĩt̃ ipõs aiues ĩt̾ quos nõ

Expanded text:
ntur inopiam. Secunda via ad investigandum hoc idem, sumitur ex remotione litiglare ad invicem, eo quod sit eis communis haereditas: quanto ergo magis esset dissentio inter ipsos cives, inter quos non
Abbreviated transcription (Latin):
sic demare possunt ab ĩtẽtõne
ꝯĩs lom. sic̃ forte fac̾et unus
solus. ĩo si fiat iuonarchia ⁊ do¬
imetur unꝰ pͥnceps uł unus cex
ui toto pͥncipatu uł ĩ toto reg
⁊ ułtos bouos ⁊ uͥtuosos ⁊ ut ha¬
beat młtos pedes ⁊ multas iauł
⁊ sic fiet uñ hõ uiłtoꝵ oculoꝵ
Nõ gͦ dia pot̾it talem uiuni¬

Expanded text:
sic deviare possunt ab intentione communis boni, sicut forte faceret unus solus: ideo si fiat monarchia et dominetur unus princeps vel unus rex in toto principatu vel in toto regnet multos bonos, et virtuosos, ut habeat multos pedes et multas manus: et sic fiet unus homo multorum oculorum, No
Abbreviated transcription (Latin):
ta ad diu̾sa officia ⁊ diu̾sos mo¬
tus ẽ dere aliqd̾ unũ iembrũ
ut cor. ex ciꝰ motu suunt ori¬
giñẽ oĩs motus ałis fcũs ĩ toto
corpore. Rursus si ad ꝯstitutõ
regentẽ ⁊ retiuẽtẽ eła ĩ corͤ¬

Expanded text:
motus, est dare aliquod unum membrum ut cor, ex cuius motu sumit originem omnis motus animalis factus in toto corpore. Rursus si ad constitutiregentem et retinentem elementa in cor
Abbreviated transcription (Latin):
patur est pessuꝰ s de hoc ĩfra
dicet᷑. Ostendetur .n. ꝙsicut
uonarchia regia ẽ op̾tima ita
qr maiori bono maiꝰ uialũ oppo
ꝙꝓ płes fecte dnãri possuit nͥ¬

Expanded text:
patur, est pessimus. Sed de hoc infra dicetur: ostendetur enim quod sicut monarchia regia est optima; ita quia maiori bono maius malum opponquam plures recte dominari possin
Abbreviated transcription (Latin):
totũ ip̃e rex cognosce dr̃ uec
dũari desid̾at nõ est pd ᷑ ipm̃¬
tes ⁊ touos quos sibi assoqauit
xnue intendit ꝯẽ tonũ. io si
sic se hãt oĩo diguũ⁊ ip̃m pͥn¬
cipari. si a̾ alit̾ se hr̃s ut si spae¬
to ꝯsilio ⁊ dnuissa societate sa¬
pientũ ⁊ bouo uellet sequica¬
put ꝓpͥũ ⁊ appetitũ pͥuatũ iam

Expanded text:
totum ipse rex cognoscere dicitudominari desiderat, non est possites, et bonos quos sibi associavit, xime intendit commune bonum; ideo si sic se habeat, omnino dignum est ipsum principari. Si autem aliter se haberet,ut si spreto consilio, et dimissa societate sapientum et bonorum, vellet sequi caput proprium, et appetitum privatum, iam
Abbreviated transcription (Latin):
tur rex ⁊ alius ꝑu̾sus ut cum
aliquã nõ regi uno aliquo dõ¬
io ĩtermedio añꝙͣ alius senator
elig̾etur regetat᷑ totuis roman᷑
ppłs quibdã panas iuris. eligetã¬
monii quos uocabãt .xii. bouos
hoĩes ⁊ hoꝵ gub̾nanue tota ci¬
uitas regebatur. uñ ⁊ maleficia
fcã distiuguebantur ex diu̾sita¬
te pͥncipatuũ ¶ Dicebat᷑ & de a¬
li quo maleficio fuisse fcm̃ tẽpo¬
re senatoris de aliquo uo tẽpo¬
re bonoꝵ hoũm. si gͦ regatur ci¬
uitas uõ ꝑ unũ solũ s ꝑ quosdã
pancos. tunc illi pauci uł sinit ĩtu¬
⁊ tũc talis pͥncipatꝰ dicitur ari¬
noꝵ ⁊ uirtuosoꝵ. Inde aut̃ ueĩt
ut muaiores ĩ ꝓpło ⁊ qui debẽt ppłm
reg̾e uotati sũt optimates quia
optimiẽẽ debent qui alus p̾cẽ de
sid̾ant. s si illi pauci nõ sunt u̾ͥtuo¬

Expanded text:
alius perversus, ut cum aliquam non regi uno aliquo domillo intermedio, antequam alius senator eligeretur, regebatur totus Romanus populus quibusdam paucis viris: eligebamonii, quos vocabant duodecim bonos homines: et horum gubernatione tota civitas regebatur: unde et maleficia facta distinguebantur ex diversitate principatuum. Dicebatur autem de aliquo malefacio fuisse factum tempore senatoris, de aliquo vero tempore bonorum hominum. Si ergo regatur civitas non per unum solum, sed per quosdam paucos, tunc illi pauci vel sunt virtuet tunc talis principatus dicitur Arinorum et virtuosorum. Inde autem venit ut maiores in populo, et qui debent populum regere vocari sunt optimates, quia optimi debent esse qui aliis praeesse desiderant. Sed si illi pauci non sunt virtuo
Abbreviated transcription (Latin):
sit optimꝰ pͥucipitus ꝙo¬
stquã dixitiuximꝰ modos pͥncipã¬
di ⁊ declarauimꝰ qui illoꝵ sunt
recci ⁊ qui ꝑu̾si restat ostẽd̾e
iit̾ pͥncipatus rectos qui sit me¬

Expanded text:
timus principatus. Postquam distinximus modus principandi, et declaravimus qui illorum sunt recti, et qui perversi: restat ostendere inter principatus rectos quis sit me
Abbreviated transcription (Latin):
faaiaut bonũ attũ funt faole
discipłiu abiles. ꝑ alios ita ꝙ soli
sermones ⁊ sole intre patões in¬
dniãt eos ad donũ s aliqui sunt
adeo ꝑu̾si qui nec de se incliuã¬
tur ad bonũ uec ꝑ solos si̾oẽs
corrigũt᷑ ͦ oportiut gͥ saltem pp̃
tales statu̾e leges q̃ ut dicit᷑ .iii.
gͥ st̃ leges ⁊ expediebat eas sta¬
tu̾e ut saltẽ metu pene uolen¬
tes unpedire pacẽ cuuũ desistẽt¬

Expanded text:
ur ad bonum, attamen sunt facile disciplinabiles per alios, ita quod soli sermones et solae increpationes inclinant eos ad bonum. Sed aliqui sunt adeo perversi, qui nec de se inclanantur ad bonum, nec per solos sermones corriguntur: oportuit igitur saltem propter tales statuere leges, quae ut dicitur 10. t leges, et expediebat eas statuere: ut saltem metu poenae volentes impedire pacem civium, desiste
Abbreviated transcription (Latin):
pũctalit̾ nõ attĩgũt mediũ bo¬
nitatis qi uõ oẽs possinit eẽ oĩo¬
ꝑfecti. spectat ad legis latorẽ nõ
solũ ꝑmit̾e in disserẽsia nou
phibendo ea nec puniendo s ⁊̃

Expanded text:
punctualiter non attingunt medium bonitatis, quia non omnes possunt esse omnfecti: spectat ad legislatorem non solum permittere indifferentia non prohibendo ea, nec puniendo, sed e
Abbreviated transcription (Latin):
tono qd̾ nitẽdit᷑ ni reguo et
cuutate sunẽde sint seges ⁊
regule agibilũ. ĩmo qr uun.
di maleficos nõ ht̃ ꝓpͥe pat̾fa¬
rͥnceps. ⁊ ꝓsona publiea que
pest regno aut gnitati aut a¬
lũ miłtitudini. Iõ leges hũtes
coactuuã poͣm nõ sunt ꝯdende
iuisi ab eo qui p̾est ipĩ inftiti¬

Expanded text:
egno et civitate sumendae sunt leges et regulae agibilium. Immo quia vim di maleficos non habet proprie paterfaprinceps et persona publica, quae praeest regno aut civitati, aut alii multitudini, ideo leges habentes coactivam potentiam non sunt condendae nisi ab eo qui preaest ipsi multitu
Abbreviated transcription (Latin):
ad ius nͣle. s lex hũana cũc
uicana decest reges ⁊ pͥnapes.
nõ modicũ solicitari quas leges
iitonãt ppło cui duant᷑. Et pot¬
ꝙͣ eecogitanint leges nupone¬
das ut huiꝰ leges uniii obigõdi
habeaut debent eas ꝓuiłgare ⁊
cura eẽ debet pͦ nt leges bene
instituãtur. sout bene custodi¬
autur uł qd̾ idẽ ẽ ut legib sic
iuscitutis bñ obediãt᷑¬

Expanded text:
ad ius naturale. Sed lex humana tunc ivitatis; decet reges et principes non modicum solicitari quas leges imponant populo cui dominantur. Et postquam excogitaverunt leges imponendas, ut huiusmodi leges vim obligandi habeant, debent eas promulgare, et cura esse debet: primo ut leges bene instituantur: secundo, ut bene custodiantur, vel quod idem est ut legibus sic institutis bene obediant
Abbreviated transcription (Latin):
ditõius ⁊ ꝑut eis iud̾it expedi¬
re tales d illis leges ĩpon̾e
Eoiso quales liges reges ⁊ pͥua¬
ꝯuitati hiuꝰ leges ꝯd̾e. nã aliqͥ
sunt de se bomi. ita ꝙ auiore ho¬
uesti ĩclinãtur ut agãt oꝑa uͥ¬
tuosa ⁊ desistãt ag̾e ꝑu̾se. aliqui

Expanded text:
ditionis; et prout eis viderit expedire, tales debet eis leges imponere. Viso quales leges reges et princicivitati huiusmodi leges condere. Nam aliqui sunt de se boni, ita quod amore honesti inclinantur ut agant opera virtuosa, et desistant agere perverse. Aliqui
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝑ ꝯñs est uocuis qr sunt nob̾
tiota ꝯfusa magis. quãto .n.
spãlem tãto płes defectus ꝯtͣ¬
hũt ⁊ ĩ płib casib nõ sunt ob¬
seruãde ⁊ maiorẽ suscipiũt uun

Expanded text:
ns est notius: quia sunt nobis nota confusa magis. Quanto enimspecialem, tanto plures defectus contrahunt, et in pluribus casibus non sunt observandae, et ma
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ quõ decet iudicet eẽ magis
cleiuẽtes quã seu̾os. et si hoc
decet uidices młtomagis decet
reges ⁊ pͥncipes quos ꝯgruit um¬
pliori bonitate polłe decet itaqi
eos ẽẽ clemẽtes ⁊ benignos nõ
ꝙ iusticiã deserãt qr sine ea pax
regni ⁊ bouus status diuũ nõ pt¬

Expanded text:
go quomodo decet iudices esse magis clementes quam severos. et si hoc decet iudices, multo magis decet reges et principes, quibus congruit ampliori bonitate pollere. Decet itaque eos esse clementes et benignos, non quia iustitiam deserant, quia sine ea pax regni et bonus status civium non p
Abbreviated transcription (Latin):
quã fecit ¶Occauũ est paciẽcia
incusati.nã si aliquis icusatur
de aliquo delicto ꝓ quo puuit᷑
aiudice si punrtõm paciẽt̾ susti¬
net ⁊ uõ uuur mutat ĩ pena sibi
ĩpoĩta ẽ ꝯillo magis nsericordi¬
t̾ agẽd̾. i̾o dr̃ pͦ recch. ꝙ indulgẽ
.i. si ꝯtiugat eũ qui penã patitur
eã pacient᷑ sufferre.¶Rouum
est corrigibilitas peccãtis naui
sũt aliqui ita corrigibiles et ita
disapliabiles ꝙ sola uic̾patõe
et solo sermone mehorãtur et

Expanded text:
quam fecit. Octavum est patientia incusari. nam si aliquis incusatur de aliquo delicto pro quo punitur a iudice, si punitionem patienter sustinet, et non murmurat in poena sibi imposita, est cum illo magis misericorditer agendidest si contingat eum qui poenam patitur, eam patienter sufferre. Nonum est corrigibilitas peccantis. nam sunt aliqui ita corrigibiles et ita disciplinabiles, quod sola increpatione, idest solo sermone meliorantur et
Abbreviated transcription (Latin):
placitũ sic fures ꝓunire non
siant ẜ surgũt .ii. ꝙ exponatur
ꝑiculo tonũ ꝑtis ꝓ salute tomito¬
cus ut qd ab scidatur mẽbrũ pu¬
tridũ. ne ꝑeat totũ corpus. sic q
fur ⁊ maleficꝰ et qͥbbet malefcõr
putͥdũ abscidat᷑ ⁊ ext̾minee ͤ ue
ceponat᷑ ꝑiculo ⁊ ne ĩpediat᷑ ꝯẽ
puinre sic nł sit ẽ positinũ et ad
placitũ ĩo apud oẽs nolentes ci¬
uilit̾ mt̾e maleficia puniũt᷑.S
nõ apud oẽs cadeni maleficia cõr¬
tigunt ᷑ eisdẽ penis QUͥ gͦ t̾iatur

Expanded text:
placitum. Sic, fures punire, nonexponatur periculo bonum partis pro salute boni totius, ut quod abscindatur membrum putridum, ne pereat totum corpus: sic, quia fur et maleficus, et quilibet malefactor putridum abscindatur, et exterminetur, ne exponatur periculo, et ne impediatur punire sic, vel sic, est positivum et ad placitum. Ideo apud omnes volentes civiliter vivere maleficia puniuntur, sed non apud omnes eadem maleficia corriguntur eisdem poenis. Ubi ergo terminatur
Abbreviated transcription (Latin):
muc̃tũ p̾supponit is iͣlle ⁊ sic̃
ea q̃ funt artis p̾suponũt eaq̃
sunt nature. qr si ius nͣle dictat
fures⁊ maleficos eẽ pumẽdos
hoc p̾s usuponiens ins positiuũ
pcedit ult̾ius tet̾unuãs quape¬
na sint talia pirmenda ¶hoc ui¬
so ꝙͫ ad pͥsens spectat dupplicẽ
diffdaciam assignare possmñ ĩt̾

Expanded text:
tum praesupponit ius naturale, sicut ea quae sunt artis praesupponunt quae sunt naturae. Quare si ius naturale dictat fures et maleficos ese puniendos, hoc praesupponens ius positivum procedit ulterius, determinans qua poena sint talia punienda. Hoc viso quantum ad praesens spectat duplicem differentiam assignare possumus inter
Abbreviated transcription (Latin):
petus us sequit᷑ naturã uostrã
tur ius gẽciũ. si u̾o ĩclmatõ.
illa sequatur naturã nrãm
cuit. huii .n .ius. ut ibidẽ scͥbi¬
tur nõ est ꝓpͥiũ hũãm geu̾is

Expanded text:
petus vel sequitur naturam nostram, tur ius gentium. Si vero inclinatio illa sequatur naturam nostracuit. Huiusmodi autem ius ut ibidem scribitur non est proprium humano generi,
Abbreviated transcription (Latin):
dare quas leges ⁊ q̃ statuta un¬
ponãt cuib ut diligẽt᷑ ꝓ se et
per suos ꝯsitiarios discuciãt q̃ boñ

Expanded text:
dare quas leges, et quae instituta imponant civibus, et diligenter per se et suos consiliarios discutiant quae bona
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ maĩtãłaiẽ debet respic̾e ad
u̾ba legũ s ad intellectũ legis¬
¶ Souartũ est autẽtõ oꝑautis
nã ł opiis de quo incusatur as
sit de geu̾e malor ipẽ forte nõ
ade pͣuã ut opus ostẽdit et quia
dubia iudicanda suut ĩ mebiorẽ
s ex ienorãcia uł ex ̃fortumo
debet adclemẽciã declinare .i̾o.¬

Expanded text:
 debet respicere ad verba legum, sed ad intellectum legis. Quartum est intentio operantis. nam licet de quo incusatur aliquis sit de genere malorum, ipse forte non am, ut opus ostendit: et qia dubia iudicanda sunt in meliorem sed ex ignorantia, vel ex infortunio, debet ad clementiam declinare.
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpore octurrãt oportunitates
pance ⁊ ĩ pauco miłte. Istud ita¬
q sextũ incliuatiuũ ad pieta¬
tẽ respiciens diut᷑uitatẽ tem¬
poris uõ est idem cũ qũto ꝙ res¬
picit iułtitu dinẽ oꝑũ. qr̾ si ꝯt̃ĩ¬
gat aliquẽ sbditox nũc ĩ aliqua
ꝯ ip̃o misericordit̾ agẽd̾ ⁊ magis
respiciẽd̾ ẽ ad młtũ ut ad totum
tẽpus p̾cedeus qmͣ ad modicũ ut
ad hãt ꝑticulã tẽporis in qua delu¬
pore p̾cedẽti ¶Septimũ inclmãs
ad pietatẽ est excessus bonitatis
supͣ maliciã. Nã sic̃ bonũ excedit
nialũ ⁊ est eligibilius ip̃o. sic eli¬
gibilius est recordari bonoꝵ et
grãꝵ. quas suscipimĩ ab aliquo quã
niuriaꝵ qua suscepimꝰ ab illo. Uñ
et iulius cesar in hoc nõ modicũ¬

Expanded text:
tempore occurrant opportunitates paucae, et in pauco multae. Istud itaque sextum inclinativum ad pietatem respiciens diuturnitatem temporis, non est idem cum quinto, quod respicit multitudinem operum. Quare si contingat aliquem m ipso misericorditer agendum, et magis rspiciendum est ad multum et ad totum tempus praecedens, quam ad modicum ut ad hanc particulam temporis in qua delipore praecedenti. Septimum inclinans ad pietatem, est excessus bonitatis supra malitiam. nam sicut bonum excedit malum et est eligibilius ipso, sic eligibilius est recordari bonorum et gratiarum, quas suscepimus ab aliquo, quam iniuriarum quas suscepimus ab illo. Unde et Iulius Caesar in hoc non modicu
Abbreviated transcription (Latin):
q distinctões quas fecimꝰ de
iure sine de uisto fac̾e possumꝰ
de ipã lege. ut gͥ ħ oĩa muelus
patefiant ⁊ ut has diu̾sitates
ad ꝯcordiã reducamꝰ. ¶ Saeud̾
duplex ẽ iustũ uł duplex est
iuista nͣlit̾ q̃ dictat eẽ talia rõ.¬

Expanded text:
que distinctiones, quas fecimus de iure sive de iusto, facere possumus de ipsa lege. Ut ergo haec omnia melius patefiant, et ut has diversitates ad concordiam reducamus sciendum quod duplex est iustum, vel duplex est iusta naturaliter quae dictat esse talia r
Abbreviated transcription (Latin):
retͦacti. Septuyũ excessus bom¬
tatis supͣ ualiciã. Octauũ pa¬
ciẽtia actussati. Nonũ corrigibi¬
litas peccãtis. Decintũ sb̾iectõ de
mat pro clemencia deluiquẽ¬
tis. nam. cñ natura hũana dese
sit debilis ⁊ unitabilis et ꝓuaad
malũ si ꝯtingat aliꝙ̃ delmq̃re
infirmitas nature supplicat ꝓ¬

Expanded text:
s bonitatis supra malitiam, octavum patientia accusati, novum corrigibilitas peccantis, decimum subiecto delimat pro clementia delinquentis. nam cum natura humana de se sit debilis, et mutabilis, et prona ad malum, si contingat aliquem delinquere, infirmitas naturae supplicat
Abbreviated transcription (Latin):
illas ẽẽ cͥca passiones quas per
pot̾ũt alie ⁊ alie uͥtutes. ꝓut
in illis passionib s ordin̾em.
ut gͦ liceat tẏpo ⁊ suꝑficiali¬
t̾ ꝑtrãsire dicannus ꝙ passio¬
ues uł surgũt ex bono uł ex

Expanded text:
illas esse circa passiones: quas per poterant aliae, et aliae virtutes, prout in illis passionibus secundum ordinem Ut ergo liceat typo, et superficialiter pertransire, dicamus quod passiones, vel surgunt ex bono, vel ex
Abbreviated transcription (Latin):
fũt hiꝰ uͥtutes. qr una ÷ ĩ intlłcu
⁊ una ĩ uolũtate .iiiͦiͬ. ĩ irascibi¬
li. ⁊ sex ĩ ꝯcupiscibili. In intlłcu
 pͥdẽcia. In uolũtate iusticia. ni
irascibili ÷ fortitudo. mãsuetudo
magnaniiitas. ⁊ magnificẽtia
q̃ sic accipiũt᷑ qr fortitudo ⁊ mã¬
suetudo siit ctͣ passiones oxtas
ex malis ut fortitudo est c̾ta
passiones ortas ex malis fut᷑is
mãsuetudo cͥta passiones ortas
ex mialis p̾sentib magnificẽcia
u̾o ⁊ magnauimitas sũt ctͣ bo¬
na ardua alit̾ ⁊̃ alit̾. qr uigͥfi¬
cẽtia ÷ cͣtͣ magna bona utilia ut
ccͣ magnos sũptus. magnauinui¬
tas ccͣ magna bona honesta ut
ctͣ magnos houores In ꝯcupis¬
cibili aut̃ sũt sex nͥtutes uidel
tẽꝑãcia. lib̾alitas honoris ama

Expanded text:
 virtutes, quia una est in intellectu, et una in voluntate; quatuor in irascibili, et sex in concupiscibili. In intellectu est prudentia. In voluntate iustitia. In irascibili est Fortitudo, Mansuetudo, Magnanimitas, et Magnificentia, quae sic accipiuntur: quia Fortitudo, et Mansuetudo sunt circa passiones ortas ex malis, ut Fortitudo est circa passiones ortas ex malis futuris, Mansuetudo circa passiones ortas ex malis praesentibus. Magnificentia vero, et Magnanimitas sunt circa bona ardua, aliter et aliter: quia Magnificentia est circa magna bona utilia, ut circa magnos sumptus: Magnanimitas vero circa magna bona honesta, ut circa magnos honores. In concupiscibili autem sunt sex virtutes; videlicet, Temperantia, Liberalitas, Honoris ama
Abbreviated transcription (Latin):
nius ꝓpͥũ nomen respectu nͥ
deficiẽtis ⁊ d ͦ mãsuetudo. erit
irascibili suuiũtur cͥca passio¬
nes q̃ oriũtur ex malo ut for¬
titudo ẽ ccͣ passiones ortas ex
mialo futuro. mãsuetudo u̾o
sinuãtur uͥtutes ccͣ passiones
q̃ oriũtur ex bono. cũc distin¬
stũ .n. ab ip̃o honore siruit o¬
noris status cͥca passiones or¬
tas ex bouo deleccabili non

Expanded text:
mus proprium nomen respectu huideficientis, et dicitur Mansuetudo. Erit irascibili, sumuntur circa passiones, quae oriuntur ex malo. ut fortitudo est circa passiones ortas ex malo futuro: mansuetudo circsumantur virtutes circa passiones, quae oriuntur ex bono, tunc distinstum enim ab ipso honore sumit onoris status. Circa passiones ortas ex bono delectabili, non
Abbreviated transcription (Latin):
etħ. possunit alio mͦ fic accipi
hee uirtutes nã uͥtutes sunt
medietates q̃ dã ⁊ nõ hñt fi̾
nisi cͥca ea q̃ sũt ĩ potestate.
nrã ĩ quib decet nos pon̾e me
deratas ⁊ oꝑacõnes exiores eqͣ¬

Expanded text:
. Possunt alio modo sic accipi hae virtutes. nam virtutes sunt medietates quaedam, et non habent fieri, nisi circa ea quae sunt in potestate nostra, in quibus decet nos ponere mederatas, et operationes exteriores aequ
Abbreviated transcription (Latin):
aꝰ̃ honor ille sit iuagn᷑ sic est
houores. est a̾ honoris amati¬
ua in ꝯcupiscibili. magnaui¬
possiuit hr̃e rõm ardu sic̃ uti¬
lia ⁊ honesta. l tã ex bonis uti¬
lib quã ex honestis fumãtur
due ututes quaꝵ una ẽ ĩ ꝯcu¬
piscibili alia in trascibili. ex bo¬
nis tñ delectabilib nõ sinuitur
nisi una uͥtus q̃ ẽ ĩꝯcupisabili
ut tẽꝑantia. Si u̾o huiꝰ uͥtutes¬

Expanded text:
ille sit magnus, sic dicitur honores. Erit autem honoris amativa in concupiscibili, Magnanipossunt habere rationem ardui sicut utilia, et honesta, licet tam ex bonis utilibus quam ex honestis sumantur duae virtutes, quarum una est in concupiscibili, alia in irascibili: ex bonis tamen delectabilibus non sumitur, nisi una virtus, quae est in concupiscibili, ut Temperantia. Si vero huiu
Abbreviated transcription (Latin):
tas ⁊ frigiditas in eis. nã sic̃
grauia ꝑ grauitatẽ recedũt
a loco sursuro tãquã a nõ ꝯue¬
mente ⁊ tẽdũt ni locũ deꝯrsũ
tãquã ad locũ ꝯuenientẽ ⁊ ꝯ

Expanded text:
tas, vel frigiditas in eis. Nam sicut gravia per gravitatem recedunt a loco sursum tanquam a non conveniente, et tendunt in locum deorsum tanquam ad locum convenientem, et
Abbreviated transcription (Latin):
bona. delectabilia ꝑ intellectũ
delectabilia ⁊ agg̾dirur t̾¬
ribilia. qrͣ si oĩs uirtus mo¬
ralis uł ẽ in ĩdellectu uł in
appetitu ⁊ appetitus abius est

Expanded text:
bona delectabilia per intellectum, delectabilia, et aggredimur terribilia. Quare si omnis virtus moralis, vel est in intellectu, vel in appetitu: et ap
Abbreviated transcription (Latin):
pom. unã ꝑ quã ad ipiscũt᷑
ꝓpͥam qͥetẽ ⁊ aliam ꝑ quã agũt
in ꝓhibẽcia ⁊ ꝯͣria młto magis
hõc dedit ałib. tͥbuit gͦ eis tͥpti¬
cem appetitũ senfitiuũ unũ ꝑ¬

Expanded text:
m, unam per quam adipiscuntur propriam quietem, et aliam per quam agunt in prohibentia et contraria: multo magis hoc dedit animalibus. Tribuit ergo eis duplicem appetitum sensitivum, unum
Abbreviated transcription (Latin):
alibus ⁊ dimussis scñs ẜpecula¬
tius de pͥdencia ⁊ de ulturib
moralib ẽẽ tractiand̾. susce¬
puus .n. ut płies diximus
p̾sens opus nt nõ sciamꝰ s ut
boni fiamus que bonitas sñ
pͥrudẽtia ⁊ uirtutib moralib
in ĩcellectu ⁊ appetitu sic eẽ ꝯt̃

Expanded text:
imissis scientiis speculativis, de prudentia, et de virtutibus moralibus est tractandum. Suscepimus enim ut pluries diximus praesens opus, non ut sciamus, sed ut boni fiamus: quae bonitas, sine prudentia et virtutibus moralibus, in intellectu,
Abbreviated transcription (Latin):
ralib uã pͣdencia nõ ĩ est uͥ ho¬
imib bonis sic̃ net uͥtutesuio¬
rales. pͣui .n. hoĩes.⁊ si possent
ẽẽ scientes. hastuti. ⁊ u̾si pel¬
les prudentes tñ ẽẽ nõ post̾
ut suo loco patebit Iude est gͦ
ꝙdicitur .ui. etħ. ꝙ ĩpossibi¬
le est pͣdentem ẽẽ nõ entem¬

Expanded text:
hominibus bonis, sicut nec virtutes morales: pravi enim homines et si possunt esse scientes, astuti, et versipelles; prudentes tamen esse non possunt, ut suo loco patebit. Inde est ergo quod dicitur 6. Ethic. quod impossibile est prudentem esse non e
Abbreviated transcription (Latin):
tãte bonitatis nuslus ẽẽ ꝓoss.
abs cei gr̃a ⁊ eiꝰ augilio quãto
reges ⁊ pͥncipes alios excesse
debent tãto artenci decet eos
diumã grãm postulare Iu ty¬

Expanded text:
tantae bonitatis nullus esse possit absque Dei gratia, et eius auxilio: quanto reges, et principes alios excellere debent, tanto ardentius decet eos divinam gratiam postulare. In
Abbreviated transcription (Latin):
gradus uͥtutũ. nã que¬
dã sũt politice. q̃dã p᷑gatorie
hoĩes bñ se hñt ĩ rebus hũa¬
ius. s t̾itutes purgatorias¬
⁊ pͣ. purgatiaĩ dicũt eẽ il¬
tutes infusas ꝑ quas quis be¬
ne se ht̃ ad diuiia ꝯͣ diumna
aut̃ ut aiũt ẽ duplex gra¬
dus. nã sũt aliqui tẽtẽdẽtes
⁊ eũtes in diuinã siłitudi¬
nẽ ⁊ tales dicũt᷑ hre uͥtutes
pur gatorias aliqui uo sũt
quodãmͦ iã asseciti siłitudi¬

Expanded text:
gradus virtutum. Nam quaedam sunt politicae, quaedam purgatoriae, homines bene se habent in rebus humanis. Sed virtutes purgatorias, et purgati animi dicunt esse virtutes infusas, per quis bene se habet ad divina. Circa divina autem aiunt est duplex gradus. Nam aliqui sunt tendentes, et euntes in divina similitudine: et tales dicuntur habere virtutes purgatorias. Aliqui vero sunt quodammodo iam assecuti similitudi
Abbreviated transcription (Latin):
ut płimũ accidit ꝙ ĩsiruuor.
magis głatur qr credit ꝙ ĩ eis
ples aspiciant ⁊ sperat᷑ se plu¬
res elemiosias acceurũ. sic
alũ qui utilior est ĩ ħitu magas
suꝑbus efficitur. si c̾tat ex hoc
nuilieres si ex iulitate ħrtus⁊
ex defectu uestiũ głam requi¬
at latonios qui iufra suũ statũ

Expanded text:
urimum accidit quod infirmior magis gloriatur, quia credit quod in eum plures aspiciant, et sperat se plures eleemosynas accepturum: sic aliquando qui vilior est in habitum, magis superbus efficitur, si credat ex hoc mulieres, si ex vilitate habitus, et ex defectu vestrum gloriam quaat Laconios, qu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯ sueuerũt delinq̃re debent eas
debite cohib̾e. sciend̾ gͦ oruatũ
uiuis pt̃ dici ficticius alius nõ
ficticuis. ficticius aũt ornatus
dicitur futatõ ut appositõ
coloris albi uł rubei quibus
ꝑ quedam figienta ostendũt se

Expanded text:
consueverunt delinquere debet eas debite admonere. Sciendum ergo ornatum unus potest dici fictitius, alius non fictitius. Fictitius autem ornatus dicitur fucatio, ut appositio coloris albi vel rubei: quibus per quaedam figmenta ostendunt se
Abbreviated transcription (Latin):
cirea oruatũ corporis de¬
ceat fuas ꝯiiges debite se hrr̃e
nã cũ m̃t suantuxorẽ reg̾e de¬
beat eami dirigendo ad accõnes
honestas ⁊ ada ogn uͥtuosa ex¬
pedit quoss uiros ui hus in qͥ¬
bus ut płimũ delinqunt femi¬
ue diligenter a du̾t̾ e q̃ sunt
ibi licita ⁊ q̃ alicita. cũ gͦ mulie¬
res ut płmũ appetãt uid̾i pł¬
cre potissume deliuqũt cͣcͣ or¬
uatum corporis. qr̃ decet uiros
cognoscere̾ quis mulierũ orua¬
tus sit licitus ⁊ quis illicitus.
nã nũquã ueores uͥtuose exis¬
stũt. uisi appetant illicita fu
nõ uͥtuosis nec appetẽtibus li¬
cita s illicita ostendit pħs pͦ¬

Expanded text:
circa ornatum corporis deceat suas coniuges debite se habere. Nam cum vir suam uxorem regere debeat, eam dirigendo ad actiones honestas, et ad opera virtuosa: expedit quoslibet viros in iis, in quibus ut plurimum delinquunt foeminae, diligenter advertere quae sunt ibi licita, et quae illicita. Cum ergo mulieres ut plurimum appetant videri pulchrae, potissime delinquunt circa ornatum corporis. quare decet viros cognoscere quis mulierum ornatus sit licitus, et quis illicitus. Nam nunquam uxores virtuosae existunt, nisi appetant illicita fug non virtuosis, nec appetentibus licita sed illicita, ostendit P
Abbreviated transcription (Latin):
t̾cione ut suit mod̾ate ne ult᷑
eoꝵ statũ uestimẽta requirãt
quarto ut suit sumplices ne ꝯͣ
ornauiẽta ninua sollicitudine
uexentur: quinto ne suit negli¬
gentes ne notabiliter ĩfra eoꝵ
statũ ꝓp̃ ꝑigciã deficiant erga
ornatũ corporis. sexto neex uti¬
litate ħitꝰ sint suꝑficõse ut ex
ip̃o defcũ uestiũ laudem ⁊ głiam

Expanded text:
ultra eorum statum vestimenta requirant. Quarto,ut sint simplices, ne circa ornamenta nimia solicitudine vexentur. Quinto, ne sint negligentes, ne totaliter infra eorum statum propter pigritiam deficiant erga ornamentum corporis. Sexto, ne ex vilitate habitus sint superstitionae, ut ex ipso defectu vestrium laudem et gloriam
Abbreviated transcription (Latin):
tus requireret appet̾et orna¬
ienta ¶ T̾cio decet fennãs
cc᷑ oxnatũ coxporis eẽ sipli¬
ces ut nõ uinua sollicitudi¬
ne ornamenta requirãt ña
riam se ornaret ultra. nec¬
suũ statũ oruamiẽta appet̾et
posset de linq̃re si ninus eẽt
sollicita cͣcͣ ip̃ã hus gͦ tribus
modis ꝯtĩgit delinq̃re ccͣ su¬
ꝯĩt̾ ꝯtingit del inq̃re ccͣ de¬
fectũ. pͦ si hoc fiat ex pigricia
⁊ uegligencia. nã alique a deo
sunt pigre ꝙ ex sola negligẽ¬
cia onuttũt᷑ sollicitari ccͣ debi¬
ta iuduniẽta. ẜo in talibus de¬
liuquitur si ex ip̃o defcũ que¬
ratur laus ⁊ gła. ꝯtingit .n.
alũ aliquẽ eff̾ri ⁊ suꝑbire ex
ipã miseria quã sustiuet. nã
sic̃ in ip̃ĩs claudis ⁊ infirmis¬

Expanded text:
tus requireret, appeteret ornatus requireret, appeteret ornamenta. Tertio decet foemina circa ornatum corporis esse simplices, ut non nimia solicitudine ornamenta requirant. Nam riam se ornaret, nec ultra suum statum ornamenta appeteret: posset delinquere, si nimis esset solicita circa ipsa. His ergo tribus modis contingit delinquere circa sucontingit delinquere circa defectum. Primo si hoc fiat ex pigritia et negligentia. Nam aliquae adeo sunt pigrae, quod ex sola negligentia omittunt solicitari circa debita indumenta. Secundo in talibus delinquitur, si ex ipso defectu quaeratur laus et gloria. Contingit enim aliquando aliquem efferri et superbiri ex ipsa miseria, quam sustinet. Nam sicut in ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
sius in pulcris indumentis.
⁊ ĩ aliis oruauientis debite
pnidebant sic gͦ sensendum
⁊ de ornatu s ut uxores ip̃as
magas spãlit̾ iustruamus. qua¬
lit̾ cͣcͣ iudinuenta ⁊ ccͣ alia cor¬
poris ornamenta debeant ꝯ¬
ꝙ circa oruatũ uestiniẽtoꝵ
ꝯtiugit duplicit̾ pectare pͦ
ex suꝑhabũdancia. ẜo ex defectu
suꝑhabũdancia u̾o ut uitetur
oportet ibi triplitem uirtu¬
tem ꝯcurrere quã tãgit an¬
droncus ꝑ ipatetitus in libello
quẽ fecit de uirtute. ¶hmnꝰ¬
autẽ triplex uirtus est hũi¬
litas moderancia ⁊ siplici¬
tas. tũc .ii. mulieres cͣc orna¬
tũ coxporis sunt hũiles qñ nõ
pp̃ uanam glam se ꝯruant s
hoc agunt᷑ ut suis intis placẽ¬
tes eos fornicatõnibus retra
uestuuenta ciuerũt. decet .ii.
uxorẽ militis magis eẽ ꝯtna¬
tam uestibus ꝙͣ ugorẽ sipli
pis uł ⁊̃ regis decet magis or¬
cuiꝰ iuri ẽẽt hũił non ornãs
q̃re in oruata. si nõ eẽt mo¬
derata ⁊ ultra quã sius sta¬

Expanded text:
us in pulchris indumentis et in aliis ornamentis debite providebant sic ergo censendum est de ornatu. Sed ut uxores ipsas magis specialiter instruamus qualiter circa indumenta et circa alia coporis ornamenta debeant d circa ornamentun vestimentorum contigit dupliciter peccare. Primo ex superabundantia. Secundo ex defectu. Superabundantia vero ut videtur oportet ibi triplicem virtutem concurrere, quam tangit Andromicus Peripateticus in libello quem fecit de virtute. huiusmodi triplex virtus, est humilitas, moderantia, et simplicitas. Tunc enim mulieres circa ornatum corporis sunt humiles, quando non propter vanam gloriam se ornant, sed agunt ut suis viris placentes, eos a fornicatione retrahvestimenta quaerunt. Decet enim uxorem militis magis esse ornatam vestibus, quam uxorem civis pis, vel etiam regis decet magis orcuius viri esset humilis non ornans quere in ornatum, si non esset moderata, et ultra quam suus sta
Abbreviated transcription (Latin):
hostes ⁊ ad exͣneos utrũ ã deceat
regẽ hrẽ exploratores iui regno
pp̃ aliã cãm quã ne ppłs insurgat
ni ipm̃m infra dicetur. ad p̾sens ã
scire sufficiat ꝙ nõ sic rei eget ex¬
ploratorib ut tyrãnꝰ. sexta ÷ cau¬
tela tyrãnica nõ solũ nõ ꝑtuto̾e

Expanded text:
neos. Utrum autem deceat reges habere exploratores in regno propter aliam causam, quam ne populus insurgat in ipsum, infra dicetur: ad praesens autem scire sufficiat, quod non sic rex eget exploratoribus, ut tyrannus. Sexta cautela tyrannica, est non solum non permittere
Abbreviated transcription (Latin):
si cognosc̾et se hre uͥũ regẽ et
diligere ꝯẽ bonũ. si uice u̾sa nõ
diligͥ̾et ip̃m̃ regẽ. ¶Qunita cau¬
nõ diligi appło eo ꝙ ii uiultis offẽ¬
dant ipim uolũt hrae exploratores
multos ut si iud̾ent aliquos ex po¬
pulo machinari aliquid ꝯͣ eos pos¬
sunt obiuare illis ĩmo eo ip̃o qd̾
cines cdũt tẏrãnũ hr̃e explorato¬
res multos uõ audent ꝯg̾garuit
machinẽt᷑ aliquid ꝯͣ eũ. nõ ⁊ si ĩt̾.

Expanded text:
se habere verum regem, et diligere commune bonum, si viceversa non diligeret ipsum regem. Quinta caunon diligi a populo, eo quod in multis offendant ipsum, volunt habere exploratores multos, ut si viderent aliquos ex populo machinari aliquid contra eos, possint obviare illis. Immo eo ipso quod cives credunt tyrannum habere exploratores multos, non audent congregari ut machinentur ali
Abbreviated transcription (Latin):
tyrãnus cuiꝰ sunt uala oꝑa sapi¬
eutes ꝑ posse destruit. uerus a̾
rex eꝯtrario scieus se sꝰ rectam
uent ad amorẽ eius ¶ tertia ÷
disciplinã ⁊ studiũ nõ ꝑunit̾e.

Expanded text:
tyrannus, cuius sunt opera mala, sapientes pro posse destruit. Verus autem rex econtrario sciens se secundum rum commovent ad amorem eius. Tertia, est disciplinam et studium non permittere.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Sepana ⁊ pauꝑes fac̾e sbditos
a deo ut ip̃e tẏrãmis milla custo
tur ꝯͣ cotidiano quib nidigẽt ut
nõ uacet eis aliquid machinari
custodiã pp̃ illos. u̾us ã rex quia
nitendit bonũ sb̾ditoꝵ nõ affli¬
git ⁊ tepauꝑat ip̃os s magis ꝑ¬
curat eoꝵ bona. ¶Octaua est
qui sunt ĩ regno. qͣtenus sꝑ ctͣ

Expanded text:
pauperes facere subditos adeo ut ipse tyrannus nulla custodtur circa cotidiana quibus indigent, ut non vacet eis aliquid machinari custodiam propter illos. Verus autem rex quia intendit bonum subditorum non affligit et depauperat ipsos, sed magis procurat eorum bona. Octava, est qui sunt in regno: quatenus semper circa
Abbreviated transcription (Latin):
tẏrãius a ex quo talẽ se eẽ cog¬
noscit nõ togitat uis quõ pos¬
sit excellentes ꝑu̾ne. ñuo cũ
ali qui tprãnizare cupiũt non
solũ excellẽtes alios ĩmo ⁊̃ ꝓpͥos
fratres ⁊ ninua sibi ꝯsangurni¬
tate ꝯiũctos uenenãt ⁊ ꝑuirũt

Expanded text:
tyrannus autem ex quo talem se esse cognoscit, non cogitat nisi quomodo possit excellentes perimere. Immo cum aliqui tyrannizare cupiunt, non solum excellentes alios, immo etiam proprios fratres, et nimia sibi consanguinitate coniunctos venenant, et
Abbreviated transcription (Latin):
tyrãmus q̃ rens utilitatẽ ꝓpͥam
houorare ut putetur nõ fit ho
cet u̾ñ regem ꝑ usurpatõm ⁊ in¬
iusticiã nõ dilatare suñ dñinu
nã ut dr̃ ĩ poł. ditrabilius ẽ reg¬
ab ueore dicente ꝙ u̾eꝯdari de¬
beret qr unꝰ reguũ dimitt̾et fili¬

Expanded text:
tyrannus quaerens utilitatem proprihonorare, ut putetur non sic honcet verum regem per usurpationem et iniustitiam non dilatare suum dominium. Nam ut dicitur Polit. durabilius est regab uxore dicente, quod verecundari deberet, qu
Abbreviated transcription (Latin):
siis existit. t yratius a̾ nõ est¬
s se eẽ siuuulat. E quarto spe¬
ctat ad regem nulłm sb̾ditoꝵ.
ꝯtend̾e. nulli unuriari nec u
filiab uec i ueorib nec u
ꝑsona uec ĩ aliquib alus. et si

Expanded text:
sus existit: tyrannus autem non estsed esse se simulat. Quarto spectat ad regem, nullum subditorum contemnere, nulli iniuriari, nec in filiabus, nec in uxoribus, nec in persona, nec in aliquibus
Abbreviated transcription (Latin):
su ulent iuste ag̾e tũ ĩmłtis.
suũ dñiũ ĩuiste auliant. et
alioꝵ h̾editares siue rõe usur¬
pant ¶decimo ⁊ ultuno decer
uos reges tene se hr̃e ctͣ diui¬
na. ppłs .ii. ut rectat pħs oĩo ÷¬

Expanded text:
simulent iuste agere, tamen in multis suum dominium iniuste ampliant, et aliorum haereditates sine ratione usurpant. Decimo et ultimo decet veros reges bene se habere circa divina. Populus enim ut recitat Philo
Abbreviated transcription (Latin):
illi qui sut̃ ĩ statu potẽtes no¬
biles ⁊ diuites tales mores ha¬
les eẽ s qr ut płimũ d̾itũ no¬
biliũ ⁊ alioꝵ sũt tales mores
quãt᷑ p̾ccõs mores. uuenes gͦ
uł senes nõ ĩdignẽtur si ali¬
quos malos uiores de ip̃is nar¬
rauimyꝰ qr nullã eis ꝑ huiꝰ mo
res ncc̃itatẽ ĩponimꝰ quĩ pos¬

Expanded text:
illi qui sunt in statu, potentes, nobiles et divites, tales mores hales esse: sed ut plurimum divitum, nobilium, et aliorum sunt tales mores,quantur praedictos mores. Iuvenes ergo et senes non indignentur, si aliquos malos mores de ipsis narravimus: quia nullam eis per huiusmodi mores necessitatem imponimus, quin pos
Abbreviated transcription (Latin):
lio si. t̾ciosũt molles d ĩtẽ piti
quarto fũt iaccatores alios
despicientes. quĩto ã repntãt
se dignos pͥntipari sũt .n.
diuites elati nã ut ph̾s ait¬

Expanded text:
liosi. Tertio sunt molles, et intemperati. Quarto sunt iactatores, alios despicientes. Quinto autem reputant se dignos principari. Sunt enim divites elati. Nam ut Phi
Abbreviated transcription (Latin):
it sit dignus pͥncipari. oẽs
gͦ hu malimores duntibus ꝯ¬
cias c̾dentes eas eẽ niaiꝰ bo¬
pͥncipes hos malos mores fu¬
gere. nã si diuicus affluaut
uõ debent pp̃ hoc excesli nec
pp̃ hoc c̾d̾e debent se ẽẽ dignos

Expanded text:
it, dignus sit principari. Omnes ergo hi mali mores divitibus ctias, credentes eas esse maius boprincipes hos malos mores fugere. Nam si divitiis affluunt, non debent propter hoc extolli. Nec propter hoc credere debent, se esse dignos
Abbreviated transcription (Latin):
bene attẽderẽt diuites fãciendo
magnifica cͥca diuinauõ c̾d̾ent
se deo bona largiri s magis cogi¬
tarẽt ꝙ ei reddũt ꝙ ab ip̃o ac¬
lic bene se hrẽ cͥca diuma. tã¬
to magis det reges ⁊ pͥncipes

Expanded text:
bene attenderent divites faciendo magnifica circa divina, non crederent se Deo dona largiri, sed magis cogitaret quod ei reddunt quod ab ipso aclicet bene se habere circa divina, tant
Abbreviated transcription (Latin):
mores quã diuites. narrat ã
quã diuites. so sũt magis tẽ¬
ꝑati. t̾cio sũt miꝰ ꝯtumeliosi.
¶sũt .n. magis studiosi ⁊ mag̃
bomi potẽtes ꝙͣ diuites qr ẜꝰ

Expanded text:
mores, quam divites. Narrat autquam divites. Secundo sunt magis temperati. Tertio sunt minus contumeliosi. Sunt enim magis studiosi et magis boni
Abbreviated transcription (Latin):
delꝰ ꝙ bñ se hñt ccͣ diuina di¬
time nõ uiͦ suffic̾e ĩdust᷑a hu¬
⁊ ordinatõm diuine magis ꝙͣ
sagacitati humane digne gͦ
dintes ccͣ diunia bene se hẽ

Expanded text:
t circa divina. Ditunae, non videtur sufficere industria huet ordinationi divinae magis, quam sagocitati humanae. Digne ergo divites circa divina bene se habere
Abbreviated transcription (Latin):
ĩt̾iora nõ a pͥncipalit̾ ĩnitit᷑
diuicus q̃ st̃ bona egt̾iora. di¬
nicie gͦ si ordniẽtur ad oꝑa
uͥtuosa deser uiũt felicitati
nr̃e ⁊ sũt̃ organa ad ipãm ⁊
faciũt ad quãdã eiꝰ claritatẽ
s si ordinentur ad iactãciam
magis reddũt hoĩem ĩfelicẽ
quã felicẽ. teputatr. gͦ qͥs
dignus pͥncipari si sit bomis ⁊
prudens nõ si diuicus ast luar
qr̃ reges ⁊ pͥncipes nõ sinit
digni pͥncipari nisi fugeaut

Expanded text:
iora: non autem principaliter innititur divitiis, quae sunt bona exteriora. Divitiae ergo, si ordinentur ad opera virtuosa, deserviunt felicitati nostrae, et sunt organa ad ipsam, et faciunt ad quandam eius claritatem. Sed si ordinentur ad iactantiam, magis reddunt hominem infelicem, quam felicem. Reputantur ergo quis dignus principari, si sit bonus et prudens, non si divitiis affluat. Quare reges et principes non sunt digni principari, nisi fugiant
Abbreviated transcription (Latin):
magis iudebat sapiẽtes fre¬
quẽtare ianuas diuitũ quã
dnites ianuas sapiẽtũ ¶ di
bile bonũ a uulgaribus qͥ non
cognoscũt nͥbona sensibilia
reputãt᷑ bouũ excellẽs ⁊ ma¬
xrnũ ita ut diuitias bonis alus
p̾fetãt. ¶ Qaũto diuites re¬
ꝓutãt se dignos pͥnapri.

Expanded text:
magis videat sapientes frequentare ianuas divitum, quam divites ianuas sapientum. Divibile bonum, a vulgaribus, qui non cognoscunt nisi bona sensibilia, reputatur bonum excellens, et maximum; ita ut divitias bonis aliis praeferant. Quinto divites reputant se dignos principari.
Abbreviated transcription (Latin):
sibilia ꝙͣtõ magis habẽtur tã
to iniꝰ᷑ reputãtur qr̃ cũ ditati
ab auti quo magis assueti sunt
ĩ diuicus ⁊ magis assecuti suit cas
diuicias nec sic extollũt᷑ pp̃
illas fic̃ qui de nono diucias.

Expanded text:
sibilia quanto magis habentur, minus reputantur. Quare cum ditati ab antiquo, magis assueti sint in divitiis, et magis affequuti sint eas divitias, nec sic extolluntur propter illas, sicut qui de novo divitias
Abbreviated transcription (Latin):
res eẽ ¶ so druites sũt ꝯtu¬
meliosi. nã si sũt elati ⁊ uo¬
ex ħ quis egcellere uideatur
si pt̃ alus ꝯtumelias ĩ ferre
duntes ut uideantur aluis p̾¬
f̾ri ⁊ ut appeat eoseẽ excel¬
lenciores illis mouertut ͭ
allus ꝯtumelias ĩ ferãt ¶ t̾¬
cio diuites sũt molles ⁊ ĩtẽ¬
di asfueti .n. sũt uiu̾e a deo
delicate ꝙ nõ possũt aliqͣs
molestias sufferre i̾o statĩ
cũ passionãtur rirũt ⁊ fiũt
ĩsecutores passionũ nõ ua¬
lentes passionib resist̾e qr
assueti sũt iuu̾e delitate et
sine molestia qr̃ nõ sũt uiri¬

Expanded text:
ites sunt contumeliosi. Nam si sunt elari, et voex hoc quis excellere videatur, si potest contumelias inferre: divites, ut videantur aliis praeferri. et ut appareat eos excellentiores illis, moventur, ut aliis contumelias inferant. Tertio divites sunt molles et intedi. Assueti enim sunt vivere adeo delicate, quod non possunt aliquas molestias sufferre. Ideo statim compassionantur, ruunt, et fiunt insecutores passionum, non valentes passionibus resistere: quia assueti sunt vivere delicate, et sine modestia. quare non sunt viri
Abbreviated transcription (Latin):
tõius naturaliũ est quid uͣle
et est natuta ip̃oꝵ geuera¬
toꝵ ut qd ÷̃ funs gen̾atõnis
hõis est quid nͣle ⁊ ẽ uatura
eius. nã fins gen̾atõius rex
est foriua que per authonõ¬
masiam est quid nͣle nõ solũ

Expanded text:
est quid naturale, et est natura ipsorum generatorum: ut quod est finis generationis hominis est quid naturale, et est natura eius. nam finis generationis rerum est forma, quae per antonomasiam est quid naturale,
Abbreviated transcription (Latin):
illoꝵ finis et ꝯplemeutũ. pro¬
babat᷑ .n. supra qr iuuere erat
homini scd̃m uaturã ut nͣ
nõ deficiat in ucqͣis oportet
quid naturale eẽ ꝙͥꝙͥ sꝰ se de¬

Expanded text:
illarum finis et complementum. Probabatur enim supra, quod vivere erat homini secundum naturam; ut natura non deficiat in necessariis, oportet quid naturale esse
Abbreviated transcription (Latin):
domus ⁊̃ uici. est ã alia ꝯĩtas
pͥncipalior ea cͦmodi est ꝯĩtas
regni de qua suo loco dicetur
ostendemus .ii. ꝯĩtatẽ regui.
cipaliorẽ ꝯĩtate ciuitatis iͦ.n.¬

Expanded text:
domus, et vicio. Est autem alia communitas principalior ea, cuiusmodi est communitas regni, de qua suo loco dicetur: ostendemus enim communitatem regni ncipaliorem communitate ci
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ii alus ałibus ab homine
usq ad hoc eox natirra pue¬
uit ut uox sit eis signũ de¬
lectabilis ⁊ tͥstabilis ut ha¬
beant seusum delectabilem ⁊
tristabilem. hec .ii. ĩ uicem¬
sibi per uocem significaut
suũ lactatũ significare tͥsticiam
dus ultra hoc datus est sermo
per queui distincte significa¬
tur quid ꝯfereus quid nociuũ
et quid iustum et quid ĩ iustũ
si gͦ ꝯmuuitas domestica ordi¬
natur ad prosequendũ iustũ
et ad fugiendũ inuistum opor¬
tet ꝯnumitatẽ domesticam ⁊
ciuilem eẽ quid uaturale. nã
si n᷑ dedit honuni sermonem
uatur alis est illa ꝯuuuitas
que ordinatur ad illa que st̃
apta uata exprimi per ser¬
moncui. Iustum ai. ⁊ nustũ
ciuili. Iu cautate .n. ubi tiues
habent possessiones ꝓpͥas et
distinctas ꝯsur gũt lites et
litigia quid ustum et quid
non iustũ ad nou ppͥe fit
in domo iusi totum ad patrẽ¬
fauuł. pertinere uidetur. dif¬
fert gͦ ciuitas a domo qr ĩ eo
ꝙͣ cuulis eo ꝙ per sermonem

Expanded text:
is animalibus ab homine, usque ad hoc eorum natura pervenit, ut vox sit eis signum delectabilis et tristabilis, ut habeant sensum delectabilem et tristabilem: hoc enim sibi invicem per vocem significant. suum latratum significare tristitiam, bus ultra hoc datus est sermo, per quem distincte significatur quid conferens, quid nocivum, et quid iustum, et quid iniustum. Si ergo communitas domestica ordinatum, oportet communitatem domensticam et civilem esse quid naturale. Nam si natura dedit homini sermonem, naturalis est illa communitas quae ordinatur ad illa, quae sunt apta nata exprimi per sermones: iustum enim et iniustum civili. In civitate enim, ubi cives habent possessiones proprias et distinctas, consurgunt lites et litigia, quid iustum et quid non iustum: quod non proprie sit in domo, ubi totum ad patremfamilias pertinere videtur. Differt ergo civitas a domo; quia in quam civilis, eo quod per sermonem
Abbreviated transcription (Latin):
iuco nõ reꝑiũt᷑ oĩã q̃ ad nitã su¬
fficrunt. Io̾ fuit cuutas ꝯstituta
hũs płes uicos in quoꝵ uno ex̾¬
cetur ars fablis. In alio text̃o¬
ria. in alio aliud ẜ ꝙ uarus in
fecta nisi habitatores eiꝰ ibi in¬
uenire posfint oĩa sufficiẽciad
ad uitã. ꝯsequim᷑ gͦ ex cuuta¬
te nõ solũ uiu̾e ut hõ s inu̾e

Expanded text:
ia quae ad vitam sufficiunt, ideo fuit civitas constituta habens plures vicos, in quorum uno exercetur ars fabrilis, in alio textoria, in alio aliud, secundum quo est civitas perfecta nisi habitatores eius ibi invenire possint omnia sufficientia ad vitam. Consequimur ergo ex civitate non solum vi
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ ũo sorͣdes adorbat de muli¬
lare oport̾et iułtociẽs ã crͣ ꝑ
tes ytalie hoc ꝯñgit ꝙ uiris
deserentib ciuitatẽ ⁊ eñtibus
ĩ excitũ suꝑ ciuitatẽ aliquam
dũ uiri illi ĩ e̾xcitu exist̾ent
ĩuasa ẽ eoꝵ ouitas ab hostib
pp̃ ad̾ oportuit mulieres pp̃ pe¬
nuriã cuuũ defend̾e cuntatem¬

Expanded text:
Quod vero Socrates addebat de mulilare oporteret. Multotiens autem circa partes Italiae hoc contingit, quod viris deserentibus civitatem, et euntibus in exercitium supra civitatem aliquam, dum viri etiam in exercitu existerent, invasa est eorum civitas ab hostibus, propter quod oportuit et mulieres propter penuriam civium defendere civitatem
Abbreviated transcription (Latin):
intellectũ ut u̾basonãt stare uõ
porest ut ẽ ꝑ ħ̾ita maĩfestũ tũ¬
qr modus fuit płoncoꝵ mecha¬
pho ͤ loqui quẽ iuod̾ loꝙ̃di forte
ipẽ socrates ħebat ꝯ pło eius dis¬
cipulus fuiss. ¶ Si uolumꝰ nõ ut
u̾bi sonãt intellig̾e icã socͣtica

Expanded text:
intelligitur ut verba sonant, stare non potest, ut est per habita manifestum. Quia modus fuit Platonicorum metaphorice loqui quem modum loquendi forte ipse Socrates habebat, cum Plato eius discipulus fuisset. Si volumus non ut verba sonant intelligere dicta Socratica,