comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tinere naturam. Sicut ipse iohannes dix̃
Hic ẽ dequo dixi. postme uenit uir. qui
ante me factus ẽ . Itaq cum geminam sic̃
supradixi. In xp̃o subftantiam ꝓposu¬
iss&. Ut utramq intellegas. & diuinita¬
tis & carnis. hoc loco coepit a carne Est
enim scripturis. promiscua consuetudo di¬
uinis. Ut interdum adiuinitate xp̃i in¬
cipiant . & ad incarnationis sacramentũ
descendant Interdum abhumilitate¬
ad incarnationem ex ordium sumant . &
adgloriam diuinitatis adsurgunt. Ut in
proph&is & euangeliftis. frequenter & pau¬
lo Ergo & hic iuxta memoratam consue¬
tudinem. ab incarnatione dñi coepit. de ei¬
us diuinitate dicturus. Non ut confunderet
humana atq diuina: sed ut diftinguer&
Uerum arriani uelut iudaici caupones. nyscen
aquam cum uino. quia diuinam genera¬
tionem humanamq confundunt. Ad dei¬
tatem referentes . quod de carne sit dic¬
tum Necm&uo quod obiecturi uidentur.
quia insuperiorib non hab& uirum Sic enĩ

Expanded text:
tinere naturam, sicut ipse Joannes dixit: Hic est de quo dixi: Post me venit vir, qui ante me factus est. 65. Itaque cum geminam, sicut supra dixi, in Christo substantiam proposuisset, ut utramque intelligas et divinitatis et carnis, hoc loco coepit a carne. Est enim Scripturis promiscua consuetudo divinis, ut interdum a divinitate Christi incipiant, et ad incarnationis sacramenta descendant; interdum ab humilitate incarnationis exordium sumant, et ad gloriam divinitatis assurgant, ut in prophetis, et in evangelistis frequenter, et in Paulo. Ergo et hic juxta memoratam consuetudinem ab incarnatione Domini coepit de ejus divinitate dicturus; non ut confunderet humana atque divina, sed ut distingueret. Verum Ariani, velut Judaici caupones, miscent aquam cum vino; quia divinam generationem humanamque confundunt, ad deitatem referentes, quod de carne sit dictum. 66. Nec metuo quod objecturi videntur quia in superioribus non habet, Virum; sic enim
Abbreviated transcription (Latin):
Utiq dauid iam defunctus erat. filius iesse
De xp̃o itaq dicit. qui propter nos filius an¬
cillȩ factus ẽ. secundum formam hominis
Nam secundum diuinam generationẽ. non
matrem hab& sed patrẽ nec corporalis
uentris fructus. sed sempiterna dĩ uistus ẽ¬

Expanded text:
Utique David jam defunctus erat, filius Jesse. Utique David jam defunctus erat, filius Jesse. De Christo itaque dicit, qui propter nos filius ancillae factus est, secundum formam hominis; nam secundum divinam generationem non matrem habet, sed Patrem: nec corporalis ventris est fructus, sed sempiterna Dei virtus
Abbreviated transcription (Latin):
nitudinẽ perfectionis humanȩ plenitudi¬
nẽ oboedientiȩ: Ideoꝙ dicit in psalmoxxx
nes inimices meos factus sum opꝓbriũ. in¬
lustra faciem tuam suꝑseruum tuum¬
factus ẽ sublege. factus ex uirgine est : Et
ut de compendio dicam. seuus dictus ẽ. Inquo
matrem hab&. sicut scriptumẽ. Ego dñẽ.
nimis humiliatus est. nisi xp̃s: quiuenit ut
omnes liberar& per oboedientiam. Sicut
enim ꝑ inoboedientiam unius hominis pecca¬
tores constituti sunt plurimi. Ita & ꝑ unius
oboedientiam. iusticonstituentur multi
Quis calicem salutarẽ accepit: xp̃s princeps
sacerdotũ andauid: qui neq sacerdotium
habuit nec passionem subiit. Quis sacri¬
ficauit hostiam laudis : Sedsi hoc parũ
cer& Sed ille dicit quiait. non dereliquas
animam meam in inferno nec dabis sc̃m tu¬
um uidere corruptionem. Idem ergo utrũq
dicit. Et addidit saluum fac seruum tuum:
Et infra. da potestatem puero tuo. & filio ancil¬

Expanded text:
nitudinem perfectionis humanae, plenitudinitudinem perfectionis humanae, plenitudinem obedientiae. Ideoque dicit in psalmo sum opprobrium. Illustra faciem tuam super factus sub Lege, factus ex Virgine est; et ut compendio dicam, servus dictus est, in quo matrem habet, sicut scriptum est: O Domine, nimis humiliatus est, nisi Christus, qui venit ut omnes liberaret per obedientiam? Sicut enim per inobedientiam unius hominis peccatores constituti sunt plurimi, ita et per unius obedientiam justi constituentur multi . Quis calicem 571 salutarem accepit, Christus princeps sacerdotum, an David, qui neque sacerdotium habuit, neque passionem subiit? Quis sacrificavit hostiam laudis? 111. Sed si hoc parum vid? Sed ille dicit, qui ait: Non derelinques animam meam in inferno, nec dabis sanctum tuum videre corruptionem . Idem ergo utrumque dicit. 112. Addidit vero: Salvum fac servum tuum ; et infra: Da postestatem puero tuo, et filio ancil
Abbreviated transcription (Latin):
dõ patri ȩqualis ẽ filius. & secundũ suscep¬
tionem corporis. formam serui inquit acci¬
pit. unus tamen atq idem ẽ filius. Contra
autem scõ patriarchȩ dauid secundũ glo¬
riam suam dñs est. secundum corporalis
successionis seriem filius ẽ. Non deficiens
ase sed nr̃a eius sibi adoptionis adquirens
Nec solum exgenere dauid seruitutem
suscepit inꝑsona hominis. sed&iam ex nomi¬
ne sicut habes. inueni dauid seruum meum
Etalibi. ecce ego mittam ad uos seruum meũ.
oriens nomenẽ ei Et ipse filius ait. sicdicit
dñs. quifinxit me seruum ex utero sibi. &
dixit mihi magnum tibi ẽ uocari puerum
meum. Ecceposui testamentũ generis mei
inlucem gentium. insalutem usq ad extre¬
mum terrȩ. Ciu hoc dicitur nisi xp̃o
QUIcum forma dĩ ess&. ex inaniuit se & for¬
mam serui accepit. Quidẽ in dĩ forma: ni¬
si indiuinitatis plenitudine: Disce ergo
quid sit . formam serui accepit: Id est ple¬

Expanded text:
Deo Patri aequalis est filius, et secundum suscepDeo Patri aequalis est filius, et secundum susceptionem corporis formam serpit: unus tamen atque idem est Filius. Contra autem sancto patriarchae David secundum gloriam suam Dominus est, secundum corporalis successionis seriem filius est, non deficiens a se, sed nostrae jus sibi adoptionis acquirens. 108. Nec solum ex genere David servitutem suscepit in persona hominis; sed etiam ex nomine, sicut habes: Inveni David servum meum; et alibi: Ecce ego mittam ad vos servum meum , Oriens nomen est ei . Et ipse Filius ait: Sic dicit Dominus, qui finxit me ex utero servum sibi, et dixit mihi: Magnum tibi est vocari puerum meum. Ecce posui te in testamentum generis mei, in lucem gentium; ut sis in salutem usque ad extremum terrae . Cui hoc dicitur, nisi Christo? qui cum in forma Dei esset, exinanivit se, et formam servi accepit . Quid est in Dei forma, nisi in divinitatis plenitudine? 109. Disce igitur quid sit: Formam servi accepit, id est, ple
Abbreviated transcription (Latin):
tentia declaratur:: Aut siuolunt stephanũ
dixisse . uideant quidꝓpria testificatione
significaent. lic& nos ista non moueant: ad¬
uestant tamen quitotũ in litera conftitu¬
unt & inordine. quod filius sit rogatus
Nos autem & secundum eoꝵ interp̃tationem.
oftendimus unitatem paternȩ maiestatis
& filii Namcũ & pater rogatur & filius.
a equalitas precationis. operationis indicat
unitatem. Si aut̃ non illis plac& filio dictũ
dñe. uidemus quod &iam dñm eum nega¬
re conantur. Sediam quia mardyris tan¬
ti corona ꝓcessit. studia tanti certaminis
relaxemus. ferias hodierni sermonis habe¬
amus: prose quamur scm mastyrem laudi¬
bus. sicut post magna decebat certamina
uulnerib: quidem aduersaru cruentatum.
sed xp̃i prȩmus coronatũ Aliudigitur¬
ẽ secundum diuinam sub stantiam. Aliud
secundũ susceptionem carnis. filium nomina¬
ri. Nam & secundum generationẽ diuinã

Expanded text:
tentia declaratur. 141. Aut si volunt Stephanum Patri tentia declaratur. 141. Aut si volunt Stephanum Patri dixisse, videant quid propria testificatione significent. Licet nos ista non moveant, advertant tamen qui totum in littera constituunt et in ordine, quod Filius prius sit rogatus. Nos autem et secundum eorum interpretationem ostendimus unitatem Paternae majestatis et Filii; nam cum Pater rogatur et Filius, aequalitas precationis operationis indicat unitatem. Si autem illis non placet Filio dictum, Domine, videmus quod etiam Dominum eum negare conantur. 142. Sed jam quia martyris tanti corona processit studia certaminis relaxemus, ferias hodierni sermonis habeamus. Prosequamur sanctum martyrem laudibus, sicut post magna decebat certamina, vulneribus quidem adversarii cruentatum, sed Christi praemiis coronatuest secundum divinam substantiam, aliud secundum susceptionem carnis Filium nominari. Nam et secundum generationem divinam
Abbreviated transcription (Latin):
lium hominis ftantem addexteram dĩ
Qui cȩlos apestos hab&. iñmaddexteram dĩ
cernit. Qui clausos oculos hab& mentis.
Iñs addexteram dĩnonẽ Consiteamur
ergo ihm addexteram dĩ. ut cȩlum nobis
aperiatur Claudunt sibi cȩlũ. quialiter
confitentur. Quod siqui obiciunt quia
filius stabat. oftendant hocloco quia pat᷑
sedebat. Nam lic& filium hominis stare
dixerit : tamen hoc loco nec patremsede¬
re memorauit: Ut autem euidentius
cognoscertur nullam ẽẽ stantis iniuriam
sed potestatem: filium stephanus obsecrabat.
Ut se amplius cõmenda r& patridicens. dñe
Iñui. recipe sp̃m meum. Et ut eandem pa¬
tris & filii potestatẽ esse oftender&. repe¬
tiuit dicens. dñe. nestatuas illis hoc pecca¬
tum. hoc dñs in passione ꝓpria. quisi fili¬
us homins patridicit. hoc stephanus filiũ
dĩ insuo mastyrio deprecabatur. Cum eadem
gratia a patre filioq deposcitur: eadem po¬

Expanded text:
lium hominis stantem ad dexteram Dei. lium hominis stantem ad dexteram Dei. Qui coelos apertos habet, Jesum ad dexteram Dei cernit: qui clausos oculos habet mentis, Jesum ad dexteram Dei non videt. Confiteamur ergo Jesum ad dexteram, ut coelum et nobis aperiatur. Claudunt sibi coelum, qui aliter confitentur. 522 139. Quod si qui objiciunt quod Filius stabat, ostendant hoc loco quod Pater sedebat. Nam licet Filium hominis stare dixerit; tamen hoc loco nec Patrem sedere commemoravit. 140. Ut autem evidentius cognosceretur nulla esse stantis injuria, sed potestas, Filium Stephanus obsecrabat, ut se amplius commendaret Patri, dicens: Domine Jesu, recipe spiritum meum . Et ut eamdem Patris et Filii potestatem esse ostenderet, repetivit dicens: Domine, ne statuas illis hoc peccatum . Hoc Dominus in passione propria quasi Filius hominis Patri dicit: hoc et Stephanus Filium Dei in suo martyrio deprecatur. Cum eadem gratia a Patre Filioque deposcitur, eadem po
Abbreviated transcription (Latin):
cũ his quȩ creata sunt. non possit ẽẽ commune
Quia genitus. quia unicus ẽ dĩ filius. quia d̃
filii Semꝑ addexteram filius sed&. num¬
quid melior filius patre : Non hoc dicimus.
sed caritas đi honorat. humana iniquitas
derogat Sciuit pater serendas ẽẽ defilio
quȩstionesi prebuit nobis quod sequerem᷑
pi&atis exemplum. nefilio derogemus
Vno tantum modo loco stantem: stantem ad
dexteram dĩ iũm. stephanus uidisse se
dixit. Et hoc disce. nequam hinc moueas
quȩstionem : Cur enim ubiq addexteram
sedere ostenditur. uno legitur in loco stare
Sed& quasi iudex uiuoꝵ & mortuoꝵ. Stat
quasi aduocatus suoꝵ Stabat ergo quasi
sacerdos quando patri hostiam bonimastyris
offerebat. Stabat. quasi bono luctatoribra¬
uium tanti prȩsul certaminis redditurus
Accipe & tu sp̃m dĩ. ut ista distinguas. sicut
accepit & stephanus. & dicas sicut dixit
& martyr. Ecce uideo cęlos apestos. & fi¬

Expanded text:
cum iis quae creata sunt, non possit esse commune; cum iis quae creata sunt, non possit esse commune; quia genitus, quia unicus est Dei Filius, quia Deus Filii, 521 semper ad dexteram Filius sedet. Numquid melior Filius Patre? Non hoc dicimus: sed quem charitas Dei honorat, humana iniquitas derogat. Scivit Pater serendas esse de Filio quaestiones, praebuit nobis quod sequeremur, pietatis exemplum, ne Filio derogemusUno tantum loco stantem ad dexteram Dei Jesum Stephanus vidisse se dixit . Et hoc disce, ne quam hinc moveas quaestionem. Cur enim ubique ad dexteram sedere ostenditur, uno legitur in loco stare? Sedet quasi judex vivorum et mortuorum: stat quasi advocatus suorum. Stabat ergo quasi sacerdos, quando Patri hostiam boni martyris offerebat: stabat quasi bono luctatori bravium tanti praesul certaminis redditurus. 138. Accipe et tu spiritum Dei, ut ista distinguas, sicut accepit et Stephanus; et dicas sicut dixit et martyr: Ecce video coelos apertos, et Fi
Abbreviated transcription (Latin):
infilio quam pater hab& Sicut scriptumẽ
Sicut enim pater hab& uitam insem&ipso. sic
dedit & filio uitam habere insem& ipso
Dedit utiq quasi filio ꝑgenerationẽ. nonqua¬
si in opi ꝑgratiam Et potestatẽ dedit ei
iudicium facere. quõ filius hominis est
ide quid addidit. ne tu calumnieris exuer¬
bo. filiũ hominis legis & accipientem argu¬
is Negas ergo dm̃. sinon omnia filio quȩ dĩ
sunt deferantur. Cum enim dixerit om¬
nia quȩ pater hab& mea sunt. curtunon
omnia quȩ diuinȩ naturȩ sunt. &iam in
filio confiteris : Nam qui dicit omnia
quȩ pater hab& mea sunt. quid excipit
quam fideli magis sermone commemoras.
quia mostuos suscitauerit maria pede trans¬
miserit. Infirntates hominũ curauerit
Hȩc &iam seruulis suis prȩstitit: Plus ista
miror in hominib. quod tantam dederit po¬
testatem hominibus: Aliquid de xp̃o audi¬
re desidero. quod speciale sit xp̃i. quod

Expanded text:
in Filio, quam Pater habet, sicut scriptum est, in Filio, quam Pater habet, sicut scriptum est, Sicut enim Pater vitam habet in semetipso, sic dedit et Filio vitam habere in semetipso . Dedit utique quasi Filio per generationem, non quasi inopi per gratiam. 134. Et potestatem dedit ei judicium facere, quia Filius hominis est. Vide quid addidit, ne tu calumnieris ex verbo. Filium hominis legis, et accipientem arguis? Nega ergo Deum, si non omnia Filio quae Dei sunt, deferuntur; cum enim dixerit: Omnia quae Pater habet, mea sunt ; cur tu non omnia quae divinae naturae sunt, etiam in Filio confiteris? Nam qui dicit: Omnia quae Pater habet, mea sunt; quid excipit φατικῶς, quam fideli magis sermone commemores, quod mortuos suscitaverit, maria pedes transmiserit, infirmitates hominum curaverit? Haec enim etiam servulis suis praestitit. Plus ista miror in hominibus, quod tantam eis dederit potestatem. Aliquid de Christo audire desidero, quod speciale sit Christi, quod
Abbreviated transcription (Latin):
re norimus. Satis fuerat dicere. quidi¬
cit craturam xp̃m anathemasit Cur
bonȩ confessioni. arriane uenena permisces
Ut totũ corpus commacules : Addendoeñ
secundum c&eras creaturas . non creaturam
xp̃m negas. sedcreaturam dicis eẽ dissimilem
Creaturam enim dicis. & si prestantiorem cȩ¬
teris adseras creaturis. Deniq arrius hu¬
ius impieatatis magister . dĩ filium creatu¬
ram dixieẽ perfectam. sed non sicut c&eras
creaturas. Ui desigitur hereditario patris
ũri. uos usos ẽẽ sermone: Sat est creaturam
negare: quid opus fuit addere. sed non sicut
c&eras craturas : Recide quod putruit. ne
subrepat contagium. Uenenum hab& mor¬
tem abfest Deinde dicis interdum. dm̃ xp̃m
Sedita dic dm̃ . ut dm̃ uerum. ut plenitudi¬
nẽ ei paternȩ diuinitatis adsignes Sunt
enim quidicantur dii. siue incȩlo. siue inter¬
ra Nonergo perfunctorie nuncupandus
d̃s. sedita ut eandem diuinitatem p̃dices

Expanded text:
re noscamus. 132. Satis fuerat dicere: Qui dire noscamus. 132. Satis fuerat dicere: Qui dicit creaturam Christum, anathema sit. Cur bono confessionis, Ariane, venena permisces, ut totum corpus contamines? Addendo enim: Secundum caeteras creaturas, non creaturam Christum negas, sed creaturam dicis esse dissimilem; creaturam enim dicis, etsi praestantiorem caeteris asseras creaturis. Denique Arius hujus impietatis magister Dei Filium creaturam dixit esse perfectam, sed non sicut caeteras creaturas. Videtis igitur haereditario patris vestri vos usos esse sermone? Sat est creaturam negare, quid opus fuit addere: Sed non sicut caeteras creaturas? Recide quod putruit, ne serpat contagio: venenum habet; mortem affert. 133. Deinde dicis interdum Deum Christum: sed ita dic Deum verum, ut plenitudinem ei paternae divinitatis assignes; sunt enim qui dicuntur dii sive in coelo, sive in terra. Non ergo perfunctorie nuncupandus Deus, sed ita ut eamdem divinitatem praedices
Abbreviated transcription (Latin):
turis mastyribus. Id quod negant. predica¬
re sesimulant. Sic deceptisunt &ante. qui
facile crediderunt. vt hic ꝑfidiȩ laqueos
inciderent. ubi fidem eẽ credebant. Qui
dicunt inquiunt xp̃m creaturam secun¬
dum c&eras creaturas. ana thema sint : au¬
dierunt simplices. & moxcrediderunt:
Innocens enim sicut scriptum ẽ. credit omni
uerbo: Audierunt ergo & crediderunt
Primo deceptisunt . acuelutiaues. intenti
adescam fidei . extentũ sibilaqueum non
cauerunt. Itadum fidem sequntur. hamũ
nefandȩ fraudis attrectauerunt. Et ideo
estote inquit aftuti ut serpentes. & simpli¬
ces sicut columbȩ Prȩmittitur astutus.
ut sit tuta simplicitas Sunt enĩ serpen
tes euangelici. quiex uunt ueterem usum
Vt inducant nouos mores. sicut scriptumẽ:
ex poliantes ueterem hominẽ cum actib
eius & induentes nouum. secundum ima¬
ginem eius quicreauit eum: Dicamus ergo
euangelicoꝵ serpentium uias. Ut merito
serpentum seruare caput . fraudem caue¬

Expanded text:
tunc cavendae cum id quod negant, praedicare se simulant. Sic decepti sunt et ante, qui facile crediderunt; ut ibi perfidiae laqueos inciderent, ubi fidem esse credebant. 130. Qui dicit, inquiunt, Christum creaturam secundum caeteras creaturas, anathema sit. Audierunt simplices, et crediderunt: Innocens enim, sicut scriptum est, credit omni verbo . Audierunt ergo, et crediderunt, primo decepti sono; ac velut aves intenti ad escam fidei, extentum sibi laqueum non caverunt. Ita dum fidem sequuntur, hamum nefandae fraudis attrectaverunt. Et ideo: Estote, inquit, astuti sicut serpentes, et simplices sicut columbae ; praemittitur astutia, ut sit tuta simplicitas. 520 131. Sunt enim serpentes Evangelici, qui exuunt veterem usum, ut induant novos mores, sicut scriptum est: Exspoliantes veterem hominem cum actibus ejus, et induentes novum secundum imaginem ejus, qui creavit eum . Discamus ergo Evangelicorum serpentium vias; ut more serpentium servare caput, fraudem cave
Abbreviated transcription (Latin):
qua regio. sed ea quȩ confessores mittere
sol& italia. aliquando temptata. mutata
numquam Dolum abhoste barbaro de¬
fendisti. nunc &iam uindicasti. Non hic
imperatorũ mens lubrica. sed fides fix a
Ostende nunc euidens tuȩ mai eftatis iudiciũ
ut iste uerum uirtute dñm. & caelestis mili¬
tiȩ ducem. isqui te ueram dĩ uirtutẽ credit
ẽe atq sapientiam . non temporalem utiꝙ
nec creatam. sen sempiternam. sicut scrip¬
tum est. dĩ uirtutem & diuinitatem. tuȩ
maiestatis fultus auxilio. fideisuȩ tropea

Expanded text:
qua regio, sed ea quae confessores mittere qua regio, sed ea quae confessores mittere solet Italia; Italia aliquando tentata, mutata numquam: quam dudum ab hoste barbaro defendisti, nunc etiam vindicasti. Non hic in Imperatore mens lubrica, sed fides fixa. 143. Ostende nunc evidens tuae majestatis indicium; ut is qui te verum virtutum Dominum et coelestis militiae ducem: is qui te veram Dei virtutem credit esse atque sapientiam, non temporalem utique nec creatam, sed sempiternam, sicut scriptum est, Dei virtutem et divinitatem, tuae majestatis fultus auxilio, fidei suae tropaea
Abbreviated transcription (Latin):
poenam excipimus. fidei catholicȩ inte ui¬
gentis habiturisumus auxilium Euidens
enim ante hac diuinȩ indignationis causa
prȩcessit. ut ibi primum fides romano
imperio frangeretur. ubi fracta est
ra proditorum Nonne detrachiȩ par¬
tibus. perripensem daciam & mysian. om¬
nemq ualeriam pannoniorum totũ illum
limitem. sacrilegis pariter uocibus. & bar¬
baricis motibus audiuimus inhorrentem:
quid poterat nobis uicinatam feralis inue¬
here : Aut quem admodum resromana
tali tuta poterut esse custodia Sed
iam satis superque omnipotens ds̃. nr̃o
exitio. ñroꝙ sanguine. confessorum ne¬
ce. exilio sacerdotum. nefas tantȩ impie¬
tatis eluimus. & satis claruit. eos qui uiola¬
uerint fidem. tutos ẽẽ non posse Con¬
uertere dñe. fideiq tuȩ auelle uex illa
Non hic aquilae militares. neque uolatus
auium ex ercitum ducunt. sed tuum dñe
ihũ nomen & cultus. Non hic infidelis ali¬

Expanded text:
pugnam excepimus, fidei catholicae in te vipugnam excepimus, fidei catholicae in te vigentis habituri simus auxilium. Evidens enim antehac divinae indignationis causa praecessit; ut ibi primum fides Romano imperio frangeretur, ubi fracta est dotia proditorum munera. Nonne de Thraciae partibus per Ripensem Daciam et Mysiam, omnemque Valeriam Pannoniorum, totum illum limitem sacrilegis pariter vocibus et Barbaricis motibus audivimus inhorrentem? Quid poterat nobis vicinia tam feralis invehere? aut quemadmodum res Romana tali tuta poterat esse custodia? 141. Sed jam satis superque, omnipotens Deus, nostro exsilio, nostroque sanguine, confessorum neces, exsilia sacerdotum, et nefas tantae impietatis eluimus: satis claruit eos qui violaverint fidem, tutos esse non posse. Convertere, Domine, fideique tuae attolle vexilla. 142. Non hic aquilae militares, neque volatus avium exercitum ducunt: sed tuum, Domine Jesu, nomen et cultus. Non hic infidelis ali
Abbreviated transcription (Latin):
superioribus ꝓmissam temporib & diuinis
nri depopulationẽ. & bella gothorum
ezechiel illo iam tempore ꝓph& auit
Sic enim habes Propt hoc proph&iza
fili hominis & dic ogog. hȩc dicit dñs. non
indie illa cum con feituitur habitare popu¬
lus meus israhel inpace. surges & uȩnies
delocotuo ab extremo aquilone: & gen¬
tes tecum multȩ. sessores equorum omnes.
congregatio multa & magna: & uirtus co¬
piosa: & ascendant ad populum meum is¬
ra hael ut mibes. operire terram inno uissi
iam uidemus exisse. de quo ꝓmittitur futu¬
ra uictoria. dicente dño. & de predabuntur
eos qui predatieos fuerant. despoliabunt
eos qui spolia detraxerunt dicit dñs
eritq indie illa. dabo goth hoc est gothos
rorum congestiuum. qui super uenerunt
admare : & percircuitum struite hos uallos
& obru& illic gog & totam multitudinẽ
eius. & uocabitur gepoliandrium gog
& obru& eos domus israhel. Ut purg&ur

Expanded text:
superioribus promissam temporibus, et divinis superioribus promissam temporibus, et divinis  futuram nostri depopulationem, et bella Gothorum Ezechiel illo jam tempore prophetavit; sic enim habes: Propterea prophetiza, fili hominis, et dic: O Gog, haec dicit Dominus: Nonne in die illa cum constituetur habitare populus meus Israel in pace, surges et venies de loco tuo, ab extremo Aquilone: et gentes tecum multae, sessores equorum omnes, congregatio multa et magna, et virtus copiosa; et ascende ad populum meum Israel ut nubes operire terram in novissimjam videmus exisse, de quo promittitur nobis futura victoria, dicente Domino: Et depraedabuntur eos, qui depraedati eos fuerant, et despoliabunt eos, qui sibi spolia detraxerant, dicit Dominus. Eritque in die illa, dabo Gog, hoc est, Gothisrorum congestum, qui supervenerunt ad mare: et per circuitum struet os vallis, et obruet illic Gog et totam multitudinem ejus, et vocabitur Ge Polyandrium Gog; et obruet eos domus Israel, ut purgetur
Abbreviated transcription (Latin):
neq dequibus affirmant. Alibi quoq
idem apostolus dicit Stultas autem.
& sine disciplina quȩstiones. deuita Ta¬
les deserendos apostolus dicit: quia ques¬
tiones serant. hoc ẽ her&icos. Dequibus
& alibi dicit. quod discedent quidam
& ex omni heresi uenena colligit. Sicut
enim de antixp̃o scriptum ẽ. quia aperu¬
it os suum inblas phemia ad dm̃. blasphe¬
mare nomen eius. & bellum facere cum scĩs
eius. ita & isti filio dĩ derogant. nec mar¬
tyribus pepercerunt. Et quod fortasse
ille non faci&. scripturas falsauere diuinas
Itaq quidicit quia ih̃us non est xp̃s. hic est
antixp̃s: Quinegat saluatorem mundi. ne¬
gat ihm Quinegat filium. negat & patrẽ:
Quia scriptum ẽ Omnis quinegat filium. nec¬
pluribus tenere debeo. bello intentũ.
& uictricia debarbaris tropea meditantẽ Pro¬
gredere plane. scuto fidei septus. & gla¬
dium sp̃s habens. progredere aduictoriam

Expanded text:
neque de quibus affirmant . Alibi quoque neque de quibus affirmant . Alibi quoque idem Apostolus dicit: Stultas autem et sine disciplina quaestiones devita . 134. Tales deserendos Apostolus dicit, qui quaestiones serunt, hoc est, haereticos: de quibus et alibi dicit quod discedent quidam et ex omni haeresi venena collegit. Sicut enim de Antichristo scriptum est, quia aperuit os suum in blasphemiam ad Deum, blasphemare nomen ejus, et bellum facere cum sanctis ejus : ita et isti Filio Dei derogant, nec martyribus pepercerunt; et, quod fortasse ille non faciet, Scripturas falsavere divinas. Itaque qui dicit quia Jesus non est Christus, hic est Antichristus: qui negat Salvatorem mundi, negat Jesum: qui negat Filium, negat et Patrem; quia scriptum est: 495 Omnis qui negat Filium, nepluribus tenere debeo bello intentum, et victricia de barbaris trophaea meditantem. Progredere plane scuto fidei septus, et gladium spiritus habens: progredere ad victoriam
Abbreviated transcription (Latin):
dicentis ẽ. clarificaui & iterum clarifi¬
co. Infideles hȩc audiebant. sed noncre¬
debant Dicebat filius. respondebat pa¬
ter. Et dicebant iudaei. tonitruum fac¬
tur ad gratiam. pluresq comites pariter
incederent. solus uocem x̃pi audisse se
dixit Adeo sce imperator. qui credit
audit. & audi& ut credat. qui non cre¬
dit non audit. sed nec uult nec potest
audire. necredat. Atq utinam quod in me
est. audire uellent ut crederent. audire
cum bona caritate & mansuetudine. ut
uerum quȩrentes . non ueritatem inpug¬
nantes : Scriptum est enim. ut nontenda¬
mus fabulis & gene alogus interminali¬
bus. quȩ quȩ stiones magis prȩstant
quam aedificationem dĩ. quȩ infide est
Finis autem prȩceptiest caritas. decorde
puro et conscientia bona. & fide non ficta
Aquibus quidam aberrantes. conuersisunt
inuani loquium. uolentes ẽẽ legis docto¬
res. non in tellegentes neq quȩ loquntur.

Expanded text:
est dicentis: Et clarificavi, et iterum clarifiest dicentis: Et clarificavi, et iterum clarificabo . Infideles haec audiebant, sed non credebant. Dicebat Filius, respondebat Pater; et dicebant Judaei: Tonitruum factur ad gratiam, pluresque comites pariter incederent, solus vocem Christi audisse se dixit. Adeo, sancte Imperator, qui credit, audit; et audit, ut credat: qui non credit, non audit; sed nec vult, nec potest audire, ne credat! 133. Atque utinam, quod in me est, audire vellent, ut crederent: audire cum bona charitate et mansuetudine, ut verum quaerentes, non veritatem impugnantes. Scriptum est enim, ut non intendamus fabulis et genealogiis interminabilibus, quae quaestiones magis praestant quam aedificationem Dei, quae in fide est. Finis autem praecepti est charitas de corde puro, et conscientia bona, et fide non ficta. A quibus quidam aberrantes, conversi sunt in vaniloquium, volentes esse legis doctores, non intelligentes neque quae loquuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
trẽ. ut ꝑfiliũ ad patrem uenire possimus
Haec ego imperator auguste. carptim
& breuiter impolita magis proposui.
quam enodata digessi. Quod siqui ar¬
riani in consummata arbitrantur. ego
uix fateor in choata: siqua adhuc
super eẽ opinantur. ego prope omnia
Infidelibus enim totum deest. abundat
nam non diuisam. non demutatam. non
totis scripturarum exponitur libris.
nec adhuc abimpus creditur. Incrassa¬
tum ẽ & enim ut scriptũ est. cor populi
huius. & auribus suis grauiter audierunN
& oculos suos grauauerunt. nequando
oculis uideant. & auribus audiant . & cor¬
de intellegant. Namque more iudaico
aures suas arriani claudere solent. aut
serere tumultũ. quotiens cumq uerbum
salutis auditur: It quid mirum. si humanis
uocibus credere non soleant infideles.
qui non credunt diuinis: Filius dicebat
sicut habes in euangelio. pater clarifica
nomentuum Uox patris de cęlo audita

Expanded text:
trem; ut per Filium ad Patrem pervenire possimustrem; ut per Filium ad Patrem pervenire possimusHaec ego, Imperator auguste, carptim ac breviter impolita magis proposui, quam enodata digessi. Quod si qua Ariani inconsummata arbitrantur, ego vix fateor inchoata: si qua adhuc superesse opinantur, ego prope omnia; infidelibus enim totum deest, abundat nam, non divisam, non diminutam, non totis Scripturarum exponitur libris, nec adhuc ab impiis creditur: Incrassatum est enim, ut scriptum est, cor populi hujus, et auribus graviter audierunt, et oculos suos gravaverunt; ne quando oculis suis videant, et auribus audiant, et corde intelligant . Namque, more Judaico, aures suas Ariani claudere solent, aut serere tumultus, quotiescumque verbum salutis auditur. 131. Et quid mirum si humanis vocibus credere non soleant infideles, qui non credunt divinis? Filius Dei dicebat, sicut habes in Evangelio: Pater, clarifica nomen tuum. Vox Patris de coelo audita
Abbreviated transcription (Latin):
rificat filium non honorificat patrem qui mi¬
sit illum. Si displic& sententia. appella ad
patrem. rescinde iudicium quod pater dulit¬
Dic quia dissimilem hab& filium Respon¬
debit tibi Ergo ego mentitus sum: qui dixi
filio. faciamus hominem adimaginem & simi
tibi. cur ergo ad orasti.quẽ creaturã putasti.
Dic quia minorem generauit filiũ. Respondebit
metire. uideamus. Dic quia & non debuisticre¬
dere Refert ad hoc. non tibi dixeram: Hic ẽ
filius meus dilectissimus. in quo complacui. ip¬
sum audite Quid ẽ ipsũ audite : Dicentem
utiq: omã quȩ pater hab&. mea sunt Hoc au¬
dier̃ apostoli. sic̃ scriptũ ẽ. & cecider̃ infaciem
suã. & timuer̃ ualde Sicecider̃ qui confessi
sunt. quid facient qui negauerunt: Sed illos
unc tetigit & leuauit. uos iacere patietur. ne ui¬
deatis gloriã quã negastis Videmus ergo. quõ
quem filius damnat. & pater damnat Et ideo
honorificemus filiũ sic̃ honorificamus & pa¬

Expanded text:
rificat Filium, non honorificat Patrem, qui misit illum . 124. Si displicet sententia, appella ad Patrem, rescinde judicium, quod Pater detDic quia dissimilem habet Filium. Respondebit tibi: Ego ergo mentitus sum, qui dixi Filio: Faciamus hominem ad imaginem et simtibi: Cur ergo adorasti, quem creaturam putasti? 126. Dic quia minorem generavit Filium. Respondebit: Metire, videamus. 127. Dic quia ei non debuisti credere. Referet ad hoc: Non tibi dixeram: Hic est filius meus dilectissimus, in quo complacui, ipsum audite ? Quid est, ipsum audite? Dicentem utique: Omnia quae Pater habet, mea sunt . Hoc audierunt apostoli, sicut scriptum est: Et ceciderunt in faciem suam, et timuerunt valde . Si ceciderunt qui confessi sunt, quid facient qui negarunt? Sed illos Jesus tetigit et levavit: vos jacere patietur; ne videatis gloriam, quam negastis. 128. Videamus ergo quoniam quem Filius damnat, et Pater damnat. Et ideo honorificemus Filium, sicut honorificamus Pa
Abbreviated transcription (Latin):
quid feci tibi. aut quid contristaui te: Nonne
Sed parum est exaegypto liberasse te:¬
& exdomo seruitutis cripuisse plus est te ipsum
dedisse pronobis Dicis ergo. Non ne ur̃as om̃s
suscepi in iurias. Nonne corpus meum ꝓuobis
obtuli: Nonne mortem app&iui: quod non erat
diuinitatis meac. sed urãe redemptionis : Haecine
referuntur gratiae : hoc profecit sanguis meus: Si¬
cut in proph&a ipse iam dixit. Quae utilitas in
sanguine meo: quia descendi incorruptionem
Hoc ergo profeci ut me impie negar&is. pro qui¬
bus ista suftinui: Ego uero tunc dñe iħu
& si grauium peccatorum mihi ipse sim consci¬
us dicam tamen. non te negaui. Habes quod
ignoscas fragilitati carnis. delictum fateor. pec¬
cata non abnuo. siuis potes me saluare: Quia
hoc qui dixit. & meruit. Ne me quaeso in iu¬
dicium intres. cum seruo tuo. Non quȩro Ut
iudices. sed ignoscas. Quid putamus xp̃m iudi

Expanded text:
quid feci tibi, aut quid constristavi te ? Nonne quid feci tibi, aut quid constristavi te ? Nonne vi te? 121. Sed parum est ex Aegypto liberasse, et ex domo servitutis eripuisse: plus est te ipsum dedisse pro nobis. Dices ergo: Nonne vestras omnes suscepi injurias? Nonne corpus meum pro vobis obtuli? Nonne mortem appetivi, quod non erat divinitatis meae, sed vestrae redemptionis? Haeccine referuntur gratiae? Hoc profecit sanguis meus, sicut in Propheta ipse jam dixi: Quae utilitas in sanguine meo; quia descendi in corruptionem ? Hoc ergo profecit, ut me impie negaretis, pro quibus ista sustinui. 122. Ego vero tunc, Domine Jesu, et si gravium peccatorum mihi ipse sim conscius, dicam tamen: Non te negavi; habes quod ignoscas fragilitati carnis. Delictum fateor, peccatum non abnuo: Si vis, potes me mundare ; quia hoc dixit, emeruit. 493 Ne, quaeso, in judicium intres cum servo tuo . Non quaero ut judices, sed ut ignoscas. CAPUT XIV. Judi
Abbreviated transcription (Latin):
iudȩo. gentili. an diabolo: De quo uis dictum
sit fotiniane. Tolerabilior est ille qui tac&
Iu uero & uoce ausus es dicere Ut insi piente in¬
sipientior probareris. Negas ergo inquit dm̃
Cum ego dixerim du estis & filii excelsi om nes
Et tu dm̃ negas. cuius opera diuina circum spi¬
dñs. Non audis patrem : Non audis filium.
Numquid hic ulla confusio est Scriptura ipsa
te non doc& patrem eẽ qui d&ulit iudicium
filium esse qui iudicat. Non audisti me dicentem
diabolum credo. Respondebit ei ergo. Quid fa¬
cis incaelestib Uade ad auctorem tuum Ego
eos uolo ẽẽ mecum. quos dedit mihi pater
Tute mani chec Adiabolo creatum arbitraris
ad illius ergo festina sedem. Ubi ignis & sulphur.
Ubi non restinguitur eius incendium. neumqũa
poena moriatur. Omitto alia her&icorum
postenta. non nomina. qui dicunt. qui dies erit
iudicii : quȩ erit forma sententiae. Responde¬
bit his omnib & ille. moraliter. Populus meus.

Expanded text:
Judaeo, de gentili, an de diabolo? De quovis dictum Judaeo, de gentili, an de diabolo? De quovis dictum sit, Photiniane, tolerabilior est ille, qui tacuit: tu vero et voce ausus es dicere, ut insipiente insipientior probareris. Negas ergo, inquit, Deum; cum ego dixerim: Dii estis, et filii excelsi omnes . Et tu Deum negas, cujus opera divina circumspiDominus: Non audis Patrem, non audis Filium. Numquid hic ulla confusio est? Scriptura ipsa te docet Patrem esse, qui detulit judicium: Filium esse, qui judicat. Non audisti me dicentem:diabolum credo. Respondebit ei: Ergo quid facies in coelestibus? Vade ad auctorem tuum. Ego eos volo mecum esse, quos dedit mihi Pater. Tu te a diabolo creatum, Manichaee, arbitraris: ad illius ergo festina sedem; ubi ignis et sulphur, ubi non restinguitur ejus incendium, ne umquam poena moriatur. 120. Mitto alia haereticorum portenta, non nomina; quid eis erit judicii, quae erit forma sententiae? Respondebit his omnibus et ille moraliter: Populus meus,
Abbreviated transcription (Latin):
peccatorum meorum ipse sum conscius Non in ui¬
deo ueniam. quia ipse opto in dulgentiam: Uotum
tuum scire desidero. Allegato apud iudicem desi¬
deria tua: non pro decrimina. Seriem tuorum
expecto uotorum. Dic utiq ea quȩ in commun
uoto sunt. Dic inquam dñe. fac me ad imagi¬
nem dĩ: Respondebit & ille. ad quam imagi¬
nem: quam negafti . Dic. fac me incorruptibi¬
lem. Refert utique. quomodo te in corrupti¬
bilem facere possum: quem tu creaturam dicen¬
do ca pacem corruptibilitatis esse uoluisti.
Mortui resurgent in corrupti . & corruptibilem
dicis quem dm̃ cernis. Dic. bonus esto mi hi
Dic&. quid postulas quod negasti: ego te bonum
tu mihi id negare contendis. & tu expectas ueni¬
Non possum utique tua peccata donare. Haec
arrianus dicat. & fotinianus. Nego te inquit
dm̃. Respondebit & dñs. Dixit insipiens in cor¬
de suo. non est ds̃. De quo diçtum putas : De

Expanded text:
peccatorum meorum ipse sum conscius. Non invipeccatorum meorum ipse sum conscius. Non invideo veniam, quia ipse opto indulgentiam: votum tuum scire desidero. En allego apud judicem desideria tua: non prodo crimina, seriem tuorum exspecto votorum. 114. Dic itaque ea quae in communi voto sunt; dic, inquam: Domine, fac me ad imaginem Dei. Respondebit ille: Ad quam imaginem? Quam negasti? 115. Dic: Fac me incorruptibilem. Referet utique: 492 Quomodo te incorruptibilem facere possum, quem tu creaturam dicendo, capacem corruptibilitatis esse voluisti? Mortui resurgent incorrupti, et tu corruptibilem dicis quem Deum cernis ? 116. Dic: Bonus esto mihi. Dicet tibi: Quid postulas, quod negasti? Ego te bonum esse  sum Levit. XIX; et tu mihi id negare contendis? et tu exspectas veninon possum utique tua peccata donare. 117. Haec Arianus dicat, et Photinianus: Nego te, inquit, Deum. Respondebit ei Dominus: Dixit insipiens in corde suo: Non est Deus . De quo dictum putas, de
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s. Unum sunt. Non dixit semel. ne filium seques¬
aturas coniunger&: Et ut ostender& trinitatis
Vnam esse ditatem. cum tertio dixiss& sc̃s sc̃s¬
trinitas. non adorat. laudatur trinitas non laudat:
Ego malo sicut seraphin credere. & sicut omnes po¬
testates uirtutesq celestes adorare: Igitur pro¬
sccutionem tuam uideamus. quem ad modum
concilies tibi iudicem dic sane dic inquam
Ego te xp̃e. puto esse dissimilem.: Dic aliud
Creaturam inqui es te arbitror. Respondebit &
xp̃s. Si duorum hominum testimonium ue¬
rum est. Si nec mihi nee patri saltem crede¬
re debuisti. qui genitum nominauit. Bonũ
tuam. ut tibi bonus non sim. Omni potentem non
arbitror. Respondebit & ipse. Non possum ergo ti¬
bi tua peccata donare. Subiectum dico. refer&
adhoc. Cur igitur libertatem Ac ueniam ab
eo p&is: Quem putas proseruitio esse sub iectum
Uideo herere prosecutionem tuam. non urgeo. quia

Expanded text:
ritus sanctus sanctitate unum sunt? Non dixit semel, ne Filium sequesritus sanctus sanctitate unum sunt? Non dixit semel, ne Filium sequesaturam conjungeret; et ut ostenderet unam esse Deitatem, cum tertio dixisset sTrinitas, non adorat: laudatur Trinitas, non laudat. Ego malo sicut Seraphim credere, et sicut omnes Potestates Virtutesque coelestes adorare. CAPUT secutionem tuam videamus, quemadmodum concilies tibi judicem. Dic sane, dic, inquam: Ego te, Christe, puto esse dissimilem Creaturam, inquies, te arbitror. Respondebit et Christus: Si duorum hominum testimonium verum est, tu nec mihi, nec Patri saltem credere debuisti, qui genitum nominavit? 110. Btuam, ut tibi bonus non sim. 111. Omnipotentem non arbitror. Respondebit et ipse: Non possum ergo tibi tua peccata donare. 112. Subjectum dico. Referet ad hoc: Cur igitur libertatem ac veniam ab eo petis, quem putas pro servitio esse subjectum? 113. Video haerere prosecutionem tuam: non urgeo, quia
Abbreviated transcription (Latin):
locus non sit. cum patri regnum filius tradat. nec
aliqui pracferatur. Haec enim documenta pi&a¬
tis sunt. quod & pater filio. & filius patri tradidit .
Ita enim sibi tradunt. ut neq ille qui accipit quasi
alienum ad quirat. nec qui tradit amittat: Ad
dexteram quoq sedere. nulla praelatio: Nec ad sinis¬
tram. in iuria.: Diuinitas enim gradum nescit.
nec loco aliquo circum scribitur. nec temporibus
definitur : Angustis animis homines ista pensamus
nulla differentia caritatis. Nullum discrimen est un
tatis: Sed cur longius euagamur : circum spexisti omiza.
uidisti iudicem. aduestisti Angelos praedicantes: illi
laudant . & tu uituperas. : dominationes & potestates
uenerantur . & tu calum niaris: ad orant omnes sc̃i
cius. non adorat dĩ filius. non adorat sp̃s sc̃s Quid
Si trina rep&itio. cur una laudatio: Si una laudatio
cur trina rep&itio: Nisi quia pater & filius & sp̃s

Expanded text:
locus non sit, cum Patri regnum Filius tradat, nec locus non sit, cum Patri regnum Filius tradat, nec aliquid praeferatur? Haec enim documenta pietatis sunt, quod et Pater Filio, et Filius Patri tradat; ita enim sibi tradunt, ut neque ille qui accipit, quasi alienum acquirat: nec qui tradit, amittat. 105. Ad dexteram quoque sedere nulla praelatio est, neque ad sinistram injuria; divinitas enim gradum nescit, nec loco aliquo circumscribitur, nec temporibus definitur. Angustis animis homines ista pensamus. Nulla differentia charitatis, nullum discrimen est unitatis. 491 106. Sed cur longius evagamur? Circumspectasti omnia, vidisti judicem, advertisti Angelos praedicantes. Illi laudant, et tu vituperas! Dominationes et Potestates venerantur, et tu calumniaris! Adorant omnes sancti ejus: non adorat Dei Filius, non adorat Spiritus sanctusSi trina repetitio, cur una laudatio? si una laudatio, cur trina repetitio, nisi quia Pater et Filius et Spi
Abbreviated transcription (Latin):
Unde & paulus mon& hoc esse nobis utile. xp̃m
non ex precepto neque ex gratia. sed quasi dilec¬
tissimum filium. addexteram đi sedere credamꝰ
Hoc est enim fuperiora sapere. credere quia xp̃s
ut sedeat. non quasi iussus obsequitur. sed qua¬
si filius dilectissimus honoratur: Propter ra¬
tionem ergo corporis dicit. sede ad dexteram
meam. donec ponam inimicos tuos. scabellũ pe¬
dum tuorum Quod si hoc ad calum niam tra¬
his. quia pater dicit. ponam inimicos tuos. &iam
pater trahit ad filium. quos filius suscit& atq uI
uific&. Nemo enim inquid potest uenire ad me
nisi pater qui misit me ad traxerit cum. & ego re¬
suscitabo eum innouissimo die Et tu filium
dĩ pro infirmitate dicis esse sub iectum. cui pater
trahit. quos ille in nouissimo dic suscit&. Hȩcine
tibi uid&ur esse sub iectio. In qua regnum patri
paratur . cum pater ad filium trahat. & calum miae

Expanded text:
Unde et Apostolus monet hoc esse nobis utile, si Christum Unde et Apostolus monet hoc esse nobis utile, si Christum non ex praecepto, neque ex gratia, sed quasi dilectissimum Filium ad dexteram Dei sedere credamus. Hoc est enim superiora sapere, credere quia Christus ut sedeat, non quasi jussus obsequitur, sed quasi Filius dilectissimus honoratur. Propter rationem ergo corporis dicit: Sede ad dexteram meam, donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum 104. Quod si et hoc ad calumniam trahis, quia Pater dixit: Ponam inimicos tuos; etiam Pater trahit ad Filium, quos Filius suscitet atque vivificet: Nemo enim, inquit, potest venire ad me, nisi Pater qui misit me, attraxerit eum: et ego resuscitabo eum in novissimo die . Et tu Filium Dei pro infirmitate dicis esse subjectum, cui Pater attrahit, quos ille in novissimo die suscitet? Haeccine tibi videtur esse subjectio, in qua regnum Patri paratur, cum Pater ad Filium trahat, et calumniae
Abbreviated transcription (Latin):
ueat. Attolle oculos Adiudicem tuos. intuere
qui sedeat. cum quo sedeat. Ubi sedeat: sed & xp̃s
addexteram patris. Aut si oculis hoc non po¬
tes comprehendere. Audi dicentem proph&ã.
dixit dñs dño meo. sede addexteram meam
Sed& ergo addexteram patris filius. Dic nunc
quidesa ccularibus arbitraris aestimanda diui¬
na num tibi uideatur inferior. qui addexte¬
ram sed & : Num in iuria patris. quia ad si¬
nistram sed&: Pater honorat. & tu in iuriã
putas. pater amauit id esse pi&atis exemplũ.
& tu putas praeceptionis imperiũ : De morte
surrexit. & addexteram dĩ sed&: Sed dixit
inquit pater: Accipe &iam ubi nondicit pa¬
ter. & praedicit filius. Amodo indebitis fi¬
lium hominis. sedentem ad extris uirtutis. It
hoc deassuptione corporis dicit. huic dicit.
sede addexteram meam Nam sidea &erna
sede diuinitatis inquiris. Interrogatus apilato
si ipse ess& rex iudeorum. Ait. In hoc sum natus:

Expanded text:
veat. Attolle oculos ad judicem tuos, intuere veat. Attolle oculos ad judicem tuos, intuere qui sedeat, cum quo sedeat, ubi sedeat. Sedet Christus ad dexteram Patris. Aut si oculis hoc non potes comprehendere, audi dicentem Prophetam: Dixit Dominus Domino meo, sede ad dexteram meam . Sedet ergo ad dexteram Patris Filius. Dic nunc qui de saecularibus arbitraris aestimanda divina, num tibi videatur inferior qui ad dexteram sedet? num injuria Patris, quia ad sinistram sedet? Pater honorat, et tu injuriam putas? Pater mavult id esse pietatis exemplum, et tu putas praeceptionis imperium? De morte surrexit, et ad dexteram Dei sedet. 103. Sed dixit, inquis, Pater. Accipe etiam ubi non dicit Pater, et praedicit Filius: Amodo videbitis Filium hominis sedentem ad dexteram virtutis . Et hoc de assumptione corporis dicit; huic dicit: Sede ad dexteram meam . Nam si de aeterna sede divinitatis inquiris, interrogatus a Pilato si ipse esset rex Judaeorum, ait: In hoc sum natus .
Abbreviated transcription (Latin):
circum cisionem exfide. & prȩputium per
fidem. Omnia lege. om̃a diligenter aduerte.
mine cerner&ur . Nec malitiose accipias. de
patre filium gloriantem . cum audias patrem
infilio complacentem: Sedsimoralib: flecti non
queunt. prouocemus aduidicem. Adquem
tandem ibimus : nempe Adeum qui iudiciũ
hab& Numquid ad patrem: Sed pater non
iudicat quem quã. Omne enim iudicium de¬
dit filio: dedit utiq generando. non largien¬
do. Nide quam te noluerit suo filio derogare
ante iudicium . quis causam meliorẽ habeat.
ego Antui . Nempe prudentis auctoris ẽ. pri¬
us conciliare sibi iudicem. Hominem honoras.
dm̃ non honoras: Quidergo conciliat cognito¬
rem. honorificentia An iniuria : Pone me
peccasse quod non est. num offenditur hono¬
re suo xp̃s: Peccamus om̃s. Quis ergo ueniã
promerebitur : qui desert honorificentiam.
an qui iñ rogat contumeliam: Aut sitera¬
tio non mou&. species faltem iudicii ipsa commo¬

Expanded text:
circumcisionem ex fide, et praeputium per circumcisionem ex fide, et praeputium per fidem . 99. Omnia lege, omnia diligenter adverte; mine cerneretur: nec malitiose accipias de Patre Filium gloriantem, cum audias Patrem in Filio complacentem queunt, provocemus ad judicem. Ad quem tandem ibimus? Nempe ad eum qui judicium habet. Numquid ad Patrem? Sed Pater non judicat quemquam; omne enim judicium dedit Filio . Dedit utique generando, non largiendo. Vide quam te noluerit Filio suo derogare, mus ergo ante judicium quis causam meliorem habeat; ego, an tu. Nempe prudentis actoris est prius conciliare sibi judicem. Hominem honoras, Deum non honoras? Quid ergo conciliat cognitorem, honorificentia, an injuria? Pone me peccasse, quod non est; num offenditur honore suo Christus? Peccamus omnes: quis ergo veniam promerebitur, qui defert honorificentiam, an qui irrogat contumeliam? 102. Aut si te ratio non movet, species saltem judicii ipsa commo
Abbreviated transcription (Latin):
angelos excubantes Quid dixerit legis.
quid gesserit non legis. Dicis chananeȩ
mulieri dixisse dnm. non sum missus nifi
adoues quȩ perierunt domus isra hel. non
dicis quia id quod ab ea rogatus est fecit
Unde intellegere conuenit. quia missus
non id significat. quod alieno sit coactus
imperio. sed quod uoluntario functus sit
Arbitratu. Alio quin. contemptum ostendis
patris . Sienim tu ut inter pr&aris. pa¬
ternorum famulus praeceptorũ uenerat
iniudeam. ut solis eius incolis meder&ur.
& chananeae prius filiam ut legimus libera¬
uit. nonutiq alieni fuit exsecutor impe¬
rii. sed uoluntarii liber arbitrii. Ubi aũ li
Nec uereare. nedispliceat patri quod filius fa¬
cit. cum ipse dicat. quaecumq placita sunt
ei facio semper. Etalibi. Opera qua eego
facio ipse facit. Quomodo ergo patri po¬
tuit displicere. quod ipse fecit perfilium.
Unus enim ds̃ sicut scriptum ẽ. iustifica uit

Expanded text:
angelos excubantes . Quid dixerit legis, angelos excubantes . Quid dixerit legis, quid gesserit non legis. Dicis Chananaeae mulieri dixisse Dominum: Non sum missus nisi ad oves quae perierunt domus Israel : non dicis, quoniam id quod ab ea rogatus est, fecit. 97. Unde intelligere te convenit, quia missus non id significat, quod alieno sit coactus imperio, sed quod voluntario functus sit arbitratu: alioquin contemptum ostendis Patris. Si enim, ut tu interpretaris, paternorum famulus praeceptorum Christus venerat in Judaeam, ut solis ejus incolis mederetur, et Chananaeae prius filiam, ut legimus, liberavit; non utique alieni fuit exsecutor imperii, sed voluntarii liber arbitrii. Ubi autem lNec vereare ne displiceat Patri, quod fecit Filius; cum ipse dicat. Quaecumque placita sunt ei, facio semper ; et alibi: Opera quae ego facio, ipse facit . Quomodo ergo Patri potuit displicere, quod ipse fecit per Filium? Unus enim Deus, sicut scriptum est, qui justificavit