comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Nos uero qui noudũ in ꝑadisũ nõ¬
dũ ad tirciũ celũ rapi meruimus.
xpi interum carne pastanro. mis¬
teria uenereni. exempla sectemus.
fidẽ secuenius et uinintꝰ ꝓfectoin
umbra. ¶ Dub umbra eius qur̃¬
⁊ teta. Ubi nos cũ labore uinimꝰ. qui
conscii peccatoꝵ sub timore seruimꝰ.
ibi hec deuota ⁊ amans suaicter re¬
quiescit. Demq timor penã habet
amor suanctati᷑. Undr art / et fructꝰ
eius dulcis gicturi meo. gustum
tõtemplationis signficar. quit̃ ob¬
tuerat ꝑ amorĩ suauitꝰ sublenata
Uitroduxit mẽ Rex. xlix.
mente sobria / ⁊ uacua curis. orons
domũ solus introras et stans coram
deo ad unũ asiqd̾ de aftatib. tesi ia¬
miam tangas sancti desidenii mait
et p̃sentatus thoris sanctoꝵ tua pe¬
netrante deuocione. Siquide᷑ oratio
usti penetrat celos. in ipõꝵs pñcia
miserandus deplores miserias / ⁊ cala¬
mitates quas pateris crebris suspi¬
riis / ⁊ gemictib menarrabilib pro¬

Expanded text:
adisum, nondum ad tertium coelum rapui meruimus, Christi interim carne pascamur, mysteria veneremur, exempla sectemur, fidem servemus; et vivimus profecto in umbra. 8. In umbra ejus qu itaque nos cum labore vivimus, qui conscii peccatorum sub timore servimus, ibi haec devota et amans suaviter requiescit. Denique timor poenam habet, amor suavitatem. Unde ait: Et fructus ejus dulcis gutturi meo; gustum contemplationis significans, quem obtinuerat per amorem suaviter sublevataintroduxit me rex in mente sobria et vacua curis, orationis domum solus introeas, et stans coram Deo ad unum aliquod de altaribus, coeli januam tangas sancti desiderii manu, et praesentatus choris sanctorum, tua penetrante devotione siquidem oratio justi penetrat coelos in ipsorum praesentia miserandus deplores miserias et calamitates quas pateris; crebris suspiriis et gemitibus inenarrabilibus pro
Abbreviated transcription (Latin):
dum nestis paulatim elangurat:
ant si suꝑcrenerint suffocet᷑. Unũ
in tanto discamine confiliũ est ob¬
seruare diligenter. et mox ut rena¬
stenciũ capita apparebut. prompta
seueritate fuccidere. Non potest
uirtus cũ uiciis pariiꝰ crestere.
Ergo ut illa uigeat: ista crestere
nõ sinant᷑. Tolle suꝑflua. ⁊ salu¬
bria surgunt. Utilitati accedit.
quie quid cupiditati demis. Demꝰ
plimias suas suanes ⁊ uberes
Qiuid dulcius lacrima caritatis:
Ilet quippe caritas. sed ex amore
nõ ex merore. flet ex desiderio. flet
noãs. et studia nr̃a. et in eose quis¬
q iudicet profecisse. nõ cũ nõ inue¬
nerit. qd reprehendat. sidcũ qd̾
muen̾it reprehendet. Tunt te nõ
frustra scrittatus es. si rursũ opus
esse strictimo aduectisti et totiens
nõ te fefellit inquisitio tua. quo¬
tirns iterandã putanetis. Si an¬
tem semꝑ hͦ cũ opus est facio
semper facis. .lixx.¬

Expanded text:
dum nescis, paulatim elangueat; aut, si supercreverint, suffocetur. Unum in tanto discrimine consilium est, observare diligenter, et mox ut renascentium capita apparebunt, prompta severitate succidere. Non potest virtus cum vitiis pariter crescere. Ergo ut illa vigeat, istaccrescere non sinantur. Tolle superflua, et salubria surgunt. Utilitati accedit, quidquid cupiditati demis. Demuspluvias suas suaves et uberes. Quid dulcius lacrymis charitatis? Flet quippe charitas, sed ex amore, non ex moerore; flet ex desiderio, flet nostras et studia nostra, et in eo se quisque judicet profecisse, non cum non invenerit quod reprehendat, sed cum, quod invenerit, reprehendet. Tunc te non frustra scrutatus es, si rursum opus esse scrutinio advertisti: et toties non te fefellit inquisitio tua, quoties iterandam putaveris. Si autem semper hoc, cum opus est, facis, semper facis.
Abbreviated transcription (Latin):
nime in uita ista ab aliquo homi¬
nũ possit uel potuerit adimpleri
Quis eñ sibi arrogare id audeat
qd se paulus ipẽ fatet᷑ nõ cõprehẽ¬
disse: Nec latuit p̾ceptorẽ p̃cepti
pondus homimũ excedere uires:
sed indicauit utile exhoc ip̃o sue
illos insufficiencie ammoneri. ⁊
ut stirent saur ad quẽ iusticie fuiẽ
inti pro uirib oporteret. Er go mã¬
daudo impossibilia nõ p̃uaricatores
homines fecit. sed huiles. ut omẽ
os hobstruat᷑. et subditus fiat om̃is
inundus deo. qr ex oꝑib legis nõ

Expanded text:
nime in vita ista ab aliquo hominime in vita ista ab aliquo hominum possit, vel potuerit adimpleri. Quis enim sibi arrogare id audeat, quod se Paulus ipse fatetur non comprehendisse? Nec latuit praeceptorem, praecepti pondus hominum excedere vires; sed judicavit utile ex hoc ipso suae illos insufficientiae admoneri, et ut scirent sane, ad quem justitiae finem niti pro viribus oporteret. Ergo mandando impossibilia, non praevaricatores homines fecit, sed humiles, ut omne os obstruatur, et subditus fiat omnis mundus Deo; quia ex operibus le
Abbreviated transcription (Latin):
do. puertendo. atq impidiendo gͥr¬
⁊rnͣda. Alioquin nõ nocet ambulã¬
ti /⁊ extrudrnti st ad meliora. qs
Iam nõ ipe operatur. sed qd habitat
in eo pricatũ. Non est erco damp¬
natio illi: qui nõ dat meubra sua
ledendũ. nocendũ ur aliqͦ modo.
magis aittr̃ confundit i sic se esse
male affectũ. et molitũ ex lonno
uiciũ confitendo. flendo. orando.
conat᷑ expellere. et cum nõ preualet.
mitior inde ad omes. atq apud se
lumilior inuenitus¬
caritas mactu. Est maffec¬
tu. Et de illa quidem que operis
nib. mandatũ q formatũ. Nam
in affectu quis ita habeat ut mã¬
q. uitam quoq presentẽ experiri
diuina posse gracia nõ neganius.
sed plaur cõsummnacionẽ defendi¬
mus future felicitati. Quomõdo
ertio iubenda fuit. que implenda
nullo modo erat: Aut si placet tibi
magis de affectuali datũ fuisse
mandatũ. nõ inde contendo. dum¬
modo acquiestas ⁊ tu michi. qd mi¬

Expanded text:
do, pervertendo, atque impediendo, gerdo, pervertendo, atque impediendo, gerenda. Alioquin non nocet ambulanti et extendenti se ad meliora, quod jam non ipse operatur, sed quod habitat in eo peccatum . Non est ergo damnatio illi, qui non dat membra 1438laedendum nocendumve aliquo modo; magis autem confunditur sic se esse male affectum: et inolitum ex longo vitium confitendo, flendo, orando conatur expellere; et cum non praevalet, mitior inde ad omnes, atque apud se humilior invenitucharitas in actu, est et in affectu. Et de illa quidem quae operis nibus, mandatumque formatum: nam in affectu quis ita habeat, ut manque vitam quoque praesentem experiri divina posse gratia non negamus; sed plane consummationem defendimus futurae felicitati. Quomodo ergo jubenda fuit, quae implenda nullo modo erat? Aut si placet tibi magis de affectuali datum fuisse mandatum, non inde contendo, dummodo acquiescas et tu mihi, quod mi
Abbreviated transcription (Latin):
sedentẽ a mortis tenebris ꝯprehẽdi
periculũ est. Et qui sedens. nisi qui
nõ curat proficere: Idcaueto. Et si
morte preoccupatus fueris: in refri¬
nerio eris. Dices dro. Imꝑfectũ me¬
um uiderũt oculi tui. et in libro tuo
nichilomimꝰ inquit omẽs scribent᷑
Qui omnes: Profecto qui in defide¬
rio proficiendi inuenu̾it᷑. Sequit᷑
ruĩ. Dies formabunt᷑᷑ et nemo in
eis sub audis peribit. Dies profic¬
entes intellige. qui si morte poca¬
pati fuerut. in eo qd eis deest ꝑficiẽ̾¬
di sunt. formabunt i et nemo in in
formis eis relinqͣt᷑. Et quomodo
ais eno ꝑficere possũ. qͥ fratri pro¬
ficienti iiudro. Si doles qd̾ iidre.
sentis. scd nõ consentis. Passio est
quãdoq sananda. nõ acrio cõdemp¬
nanda. Tantũ nõ illit residras im¬
quitatr̃ meditans ini tubilituo. qͣ¬
liti⁊ uidelicet fouras morbũ. satiffa¬
cias pesti. ꝑsequaris insontr̃. bene
ab ilło gesta calũpmando. dep̾men¬

Expanded text:
sedentem a mortis tenebris comprehendi sedentem a mortis tenebris comprehendi periculum est. Et quis sedens, nisi qui non curat proficere? Id caveto: et si morte praeoccupatus fueris, in refrigerio eris. Dices Deo: Imperfectum meum viderunt oculi tui, et in libro tuo nihilominus, inquit, omnes scribentur. Qui omnes? Profecto qui in desiderio proficiendi inveniuntur. Sequitur enim: Dies formabuntur, et nemo in eis ; subaudis: Peribit, Dies proficientes intellige, qui si morte praeoccupati fuerint, in eo quod eis deest perficiendi sunt. Formabuntur, et nemo in eis informis relinquetur. 8. Et quomodo, ais, ego proficere possum, qui fratri proficienti invideo? Si doles quod invides, sentis, sed non consentis. Passio est, quandoque sananda, non actio condemnanda. Tantum non illic resideas, iniquitatem meditans in cubili tuo, qualiter videlicet foveas morbum, satisfacias pesti, persequaris insontem, bene ab illo gesta calumniando, deprimen
Abbreviated transcription (Latin):
moniꝰ: Nam alta suspiria testant᷑
tionĩ. Nmurũ metientee nosinet¬
ꝓpõs nobis. sentimus aliqui nrm
pro nrr᷑ in ꝑfectionis exꝑientia. ꝙͣ
rara uirtus sit alieue nõ iuidere
uirtiti. nrdũ gandere ad illam.
uedũ eciã tanto plus ꝙͣ ad ꝓporiam
quemq ecratulari. qnͣto se ꝓpenderit
in uirtute superatũ. Adħut modicuõ
lumẽ in nobis est fratres. quotqͦt de
nobis ita sentimus. Ambulemꝰ dũ
luce habenius. ne tenebre nos cõpre¬
lendant. Ambulare ꝓficere est. Am¬
bulabat apostolus qui dicebat. Non
arbitror me cõprehendisse. Et addit
Unũ autẽ que retro sunt obliniscẽs
ad ra q̃ ante sunt me extendo. Qd
est unũ auctr. Unũ autr̃ in quit
quasi remansit mͥ ad remidium.
ad spem. ad consolationrt᷑. Quid illũd:
Que retrosunt uidelicet obliuistr̃s
ad ra que aute sitẽ me extendo. ma¬
gna fiducia qd magnũ electionis
uas. ꝑfrctũ abimirus. profectum
fatetur. Ergo nõ ambulantẽ. sed

Expanded text:
monem? Nam alta suspiria testantur monem? Nam alta suspiria testantur tionem. Nimirum metientes nosmetipsos nobis, sentimus aliqui nostrum pro nostrae imperfectionis experientia, quam rara virtus sit alienae non invidere virtuti, nedum gaudere ad illam, nedum etiam tanto plus quam ad propriam que gratulari, quanto se perpenderit in virtute superatum. Adhuc modicum lumen in nobis est, fratres, quotquot de nobis ita sentimus. Ambulemus dum lucem habemus, ne tenebrae non comprehendant . Ambulare, proficere est. Ambulabat Apostolus, qui dicebat: Non arbitror me comprehendisse; et addit: Unum autem, quae retro sunt obliviscens, ad ea quae ante sunt, me extendo . Quid est, unum autem? Unum autem, inquit, quasi remansit mihi ad remedium, ad spem, ad consolationem. Quid illud? Quae retro sunt videlicet obliviscens, ad ea quae ante sunt me extendo. Magna fiducia! quod magnum electionis Vas perfectum abnuens, profectum fatetur. Ego non ambulantem, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ordo postulat caritatis. Noune uerbi
hratia ex iniuncto incudbit mͥ iura
om̃iũ uriũ: Iam quicqd huit fortr
p̾tulero operi. quo iinus ip̃i inui¬
gilem digne ⁊ utilit̾ pro uirib exr¬
quendo. et si ex caritate fortassis id
facere uidear: ordinis tamr̃ ratio nõ
consentit. Qd si antr omiã quidr̃
ut debro huic intendo cure. nõ au¬
tem magis ad maiora haudro dri
lucra. q̃ ꝑ alterũ fieri forte comperero
patrt/ nie ordinẽ caritatis ex parte
tenere et parte nequaqͣm. Si uõ mt
et ad id amplius ꝯd specialius ĩtũbit.
sollicitũ ⁊ nnchilonimꝰ ad illud qd
maius est. magis affectũ exhibrã
utrobiq profecto inuemior caritatis
ordinẽ affiquiteus. et nõ est turdicr᷑
nõ possĩ rciã ipr᷑. quia ordinauit ĩ
me caritatĩ. Si autrͣ dicas difficile
quemquã plus alieno gaudrꝰ man¬
no bouo ꝙͣ ꝓprio paruo. aduertes
certe ues ex hoc excellenciã gracie
me caritatr᷑. Quare facies decidet
quorũdam urmñ modo ad hunc ser¬

Expanded text:
at charitatis. Nonne, verbi gratia, ex injuncto incumbit mihi cura omnium vestrum? Jam quidquid huic forte praetulero operi, quo minus ipsi invigilem digne et utiliter pro viribus exsequendo; etsi ex charitate fortassis id facere videar, ordinis tamon ratio non consentit. Quod si ante omnia quidem, ut debeo, huic intendo curae, non autem magis ad majora gaudeo Dei lucra, quae per alterum fieri forte comperero, patet me ordinem charitatis ex parte tenere, ex parte nequaquam. Si vero me et ad id amplius, quod specialius incumbit, sollicitum, et nihilominus ad illud, quod majus est, magis affectum exhibeam; utrobique profecto invenior charitatis ordinem assecutus, et non est cur dicere non possim etiam ipse, quia ordinavit in me charitatem. 7. Si autem dicas difficile quemquam plus alieno gaudere magno bono, quam proprio parvo, advertes certe vel ex hoc excellentiam gratiaeme charitatem. Quare facies deciderunt quorumdam vestrum modo ad hunc ser
Abbreviated transcription (Latin):
Adem ligna siluare et si umbrã sola¬
tniͣ habent. sẽd nõ uite refectionẽ
nõ fructus ꝑprtuos salutis. Unus
est em̃ uitr auctor. unus mediator
dei ⁊ hominũ homo xp̃t / hũs. qui
dicie sponse. salus tua rgo sũ. Non
moy ses inquit didit uobis panem
de crio sed pater meus dat uobis
pane de cels uerũ. Propterea ergo
xpi potissimũ desiderauerat umble
ꝯs solus sit qui nõ solũ ab estu re¬
frigerat uitioꝵ sẽd ⁊ ueplet delecta¬
tione uirtutũ. Sub umbra eius
que desiderauerã sẽdi. Umbra eius
taro rius. umbra eius fides. Marie
obumbrauit proprii filii caro
qm̃ ⁊ michi quoq quoniͦ nõ obũ¬
brat caro qui in misterio mãduco
eam: Et sancta nichilomimꝰ uir¬
go fidri et ipã exꝑta est umbram.
cui dictũ est. et brata q̃ cadidisti
in gentib. in luce cũ angelis. in
uinbra sumus quãdin ꝑ fidem
ambulamꝰ et nõ ꝑ specir᷑. et ideo
iustus in umibra qui ex fide̾ uiuit
At qui uiuit ex intellectu beatus

Expanded text:
arum ligna, etsi umbram solatii habent, sed non vitae refectionem, non fructus perpetuos salutis. Unus est enim vitae auctor, unus mediator Dei et hominum homo Christus Jesus , qui dicit sponsae suae: Salus tua ego sum . Non Moyses, inquit, dedit vobis panem hunc de coelo, sed Pater meus dat vobis panem de coelo verum . Propterea ergo Christi potissimum desideraverat umbram, quod solus sit qui non solum ab aestu refrigerat vitiorum, sed et replet delectatione virtutum. Sub umbra ejus quem desideraveram sedi. Umbra ejus, caro ejus; umbra ejus, fides. Mariae obumbravit proprii Filii caro; m et mihi quoque quomodo non obumbrat caro, qui in mysterio 1434 manduco eam? Et sancta nihilominus Virgo fidei et ipsa experta est umbram, cui dictum est: Et beata quae credidisti in gentibus, in luce cum angelis. In umbra sumus, quandiu per fidem ambulamus, et non per speciem; et ideo justus in umbra, qui ex fide vivit. At qui vivit ex intellectu, beatus
Abbreviated transcription (Latin):
Itut liliũ inter spruas sic
amica mea inter filias. Nõ
bone filie que pungũt. Attende
pessimũ ctermen eius cui maledit¬
tũ est trtre nrẽ. Cũ inquit colue¬
ris eam: spmas ⁊ tribulos g̾mina¬
bit tibi. Douec ergo in carne est
amiia. inter spuas ꝓfeceo uersatͥ
et necesse est paciat᷑ inqͥetudines
tẽptationũ tribulationũq aculeos.¬
¶Conuersus sum in erũxna
mea dũ configit᷑ spina. Bene
cõfixus. qui tõuersus ex inde est
Bent pungeris: si cõpungiris. mul¬
ti cc̃i senciuẽ penã. coroigunt culpã
et talis potest dicere conuersus sum
in erũpna mea ⁊ cet̾a. Epma tulpa¬
est. Spma falsus frater. pma pena¬
liluĩ inter spinas sit amita mea int̾
filias. O candens liliũ. O teneo /⁊
delicate flos increduli ⁊ subuersores
sunt tecũ. uide quomiͦ tante ambu¬
les intry spinas. Plemis est mñdus
spiuis. In t̾ra sunt. in aere sũt. in
carne t̾ua sunt. Uersari in hiis ⁊
mimine ledi diuine pote̾tir est.

Expanded text:
icut lilium inter spinas, sic amica mea inter filias . Non bonae filiae quae pungunt. Attende pessimum germen ejus cui maledictum est, terrae nostrae. Cum, inquit, 1432 colueris eam, spinas et tribulos germinabit tibi . Donec ergo in carne est anima, inter spinas profecto versatur; et necesse est ut patiatur inquietudines tentationum tribulationumqConversus sum, ait, in aerumna mea, dum configitur spina . Bene confixus, qui conversus exinde est. Bene pungeris, si compungeris. Multi cum sentiunt poenam, corrigunt culpam; et talis dicere potest: Conversus sum in est, spina falsus frater, spinalilium inter spinas, sic amica mea inter filias. O candens lilium! o tener et delicate flos! increduli et subversores sunt tecum: vide quomodo caute ambules inter spinas. Plenus est mundus spinis: in terra sunt, in aere sunt, in carne tua sunt. Versari in his et minime laedi, divinae potentiae est,
Abbreviated transcription (Latin):
fitenum dnõ qm̃ bonus. Qui dnõ con¬
fitet᷑. nõ qũ sibi uonꝰ est. sed qmĩ bonus
est. hic uerr diligat deũ poter deũ. et nõ

Expanded text:
ino quoniam bonus . Qui Domino confitetur, non quoniam sibi bonus est, sed quoniam bonus est; hic vere diligit Deum propter Deum, et no
Abbreviated transcription (Latin):
deũ homo diligat nõ ꝑpterse tantũ
quippe frequẽtium necessita¬
lũ. trebrie necisse est inter pellationib
dñi ab homine frequẽtari frequẽtando
mustari. Mustando probari ꝙͣ suauis ẽ
dñs. Ita fii ut ad diligendũ pure dm̃.

Expanded text:
Deum homo diligat, non propter se tantum, quippe frequentium necessitatum crebris necesse est interpellationibus Deum ab homine frequentari, frequentando gustari, gustando probari quam suavis est Dominus. Ita fit ut ad diligendum pure Deum
Abbreviated transcription (Latin):
laboremꝰ. sollinti contra omĩs ini¬
miti uersutias. et adu̾sus omia ei
machinam̃ta. parati. sicut stp fũ
potenti manu altissimi: domũ ifta
dus iimitorũ omniũ. ad laudẽ
et gloriam noĩs sui. ꝯd̾ est benedi¬
cfũ in secula. Exxp¬
L icet parietes hos. et dici sanctos
tio script̾aꝵ instantia or̃onũ. reli¬
quie scoꝵs. uisi tatio anceloꝵ. mimi¬
me tamen eoꝵ saintitas ꝓpt̾ se cre¬
denda est honorari. quos net ꝓpt᷑
se c̾tum est sanctifitari. Qͥuimo
sancta est ꝓpt̾ corꝑa domꝰ corpora

Expanded text:
laboremus, solliciti contra omnes inilaboremus, solliciti contra omnes inimici versutias, et adversus omnia ejus machinamenta parati, sicut scriptum potenti manu Altissimi, et nos, et diis inimicorum omnium, ad laudem et gloriam nominis sui, quod est benedictum in saecula. im parietes hos et dici sanctos tio Scripturarum, instantia orationum, reliquiae sanctorum, visitatio angelorum, minime tamen eorum sanctitas propter se credenda est honorari, quos nec propter se certum est sanctificari. Quinimo sancta sunt propter corpora domus, corpora
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmoror circa ista: credo melius deĩ¬
seps ab hactam execrabili ꝓditio¬
ne cauebitis studentes de cetero ma¬
iori sollicitudine nõ attrahere s re¬
pellere uitia quecũq suñt illa. seu
carnalia seuetiam secularia: ne
proditoris notam uel penã incur¬
iere mereamini. Sidõ loco etiam
illud caueter ne quis forte pusilla¬
nmitate deiectus. fugiat anuni¬
fione. ibi trepidaus tuore ubi nõ
erat trinor. ubi uero sumũ ꝑiculũ
est insana temeritate secirũs. Mo
stes illi omino carent mĩa crude¬
l̃es quidem in alienos. s multocu¬
deliores in suos. quippe crudelissi¬
ut dignũ est salutio plirrimũtu¬
pidus diu̾sis moꝵ infirinitatib
remedia diuersa conquiro. Quid̃
prodest si nec prodere castrũ. nec reti¬
nere uelis. s segnis et desidiosus ĩ ee
ꝑmaneas/ Toto promde aĩo. rotauu¬
tute dilectissime cõmissũ nobis ca¬
strũ dñi et regis nr̃i manutenere

Expanded text:
immoror circa ista: credo melius deinimmoror circa ista: credo melius deinceps ab hac tam exsecrabili proditione cavebimus, studentes de caetero majori sollicitudine non attrahere, sed repellere vitia, quaecunque illa sint, seu carnalia, seu etiam saecularia, ne proditorum notam vel poenam incurrere mereamur. 4. Secundo loco etiam illud cavendum, ne quis forte, pusillanimitate dejectus, fugiat a munitione, ibi trepidans timore ubi non est timor; ubi vero summum periculum est, insana temeritate securus. Hoststes illi omnino carent misericordia, crudeles quidem in alienos, sed multodeliores in suos, quippe crudelissiut dignum est, salutis plurimum cupidus, diversis morum infirmitatibus remedia diversa conquiro. Quid prodest, si nec prodere castrum, nec relinquere velis, sed segnis et desidiosus in eo permaneas? Toto proinde animo, tota virtute, dilectissimi, commissum nobis castrum Domini et Regis nostri manu tenere
Abbreviated transcription (Latin):
molirent᷑ qd̾ in eis erat ĩminuere
ordĩs distiplinam. ĩtepescere feruo¬
rem turbare pacẽ. ledere caritatem.
Uerũ nos quidem caueniꝰ ab eis.
qͣntũ possumꝰ situt siptũ est de qͥb¬
ihs̃ aũt non credebat seeis. Diro aũt
liũtur inferre. Quid eñ frat᷑ Ua
siuam mentiris: Optimũ certe
castrũ tulisti xpo. si inimicis eius
tradideris clarãuallem. O ꝑtimos
inde singulis ãnis ⁊ p̃ciosos ino¬
culis suis redditus accixit et predã
multã qmͣ hostib euiꝑit. in hunc
municionis sue locũ solet inducere
et hi fiduciã in multa fortitudine
eius. Ecte eñ quos redeunt de ma¬
nu inimici de regiomib congrega¬
uit eos. A solis ortu et occasu ab aꝯ¬
ione et mari. Quibꝰ cͦ proditorẽ
castri huiꝰ. postqm dephensus et cõ¬
p̃hensus fuit neq eiñ latere aut
fugere potest. quibꝰ inqmͣ putas
cõmum cetorum morte cõdempria¬
uit᷑ s exquisitis illũ necesse est inte¬
rire tormẽtis. D nõ modo plus

Expanded text:
moliantur, quod in eis est, imminuere ordinis disciplinam, intepescere fervorem, turbare pacem, laedere charitatem. Verum nos quidem caveamus ab eis, quantum possumus; sicut scriptum est de qs autem non credebat se eis . Dico autem liuntur inferre. Quid enim, frater?suram mentiris? Optimum certe castrum tulisti Christo, si inimicis ejus tradideris Claram-Vallem. Optimos inde singulis annis, et pretiosos in oculis suis reditus accipit: et praedam multam, quam hostibus eripit, in hunc munitionis suae locum solet inducere, et habet fiduciam multam in fortitudine ejus. Ecce enim quos redemit de manu inimici, et de regionibus congregavit eos, a solis ortu et occasu, ab aquilone et mari. Quibus ergo proditorem castri hujus, postquam deprehensns et comprehensus fuerit neque enim latere aut fugere potest, quibus, inquam, putas communi caeterorum morte damnabitur, sed exquisitis illum necesse est interire tormentis. Sed non modo plus
Abbreviated transcription (Latin):
ritis eius de qualoquint᷑ sanctitats
et scors uobis isto miratula deside¬
ratisqtendi Multi certe ex uot
a peccatie et uitirs in quib cõputru¬
erant tanqm mmenta instercore
suo exiere uulit et cotidie impug¬
nantib eis potent̾ resistur iuxta
ualuerunt inꝯ̾t de infiomtate sua¬

Expanded text:
aeritis ejus, de qua loquimur, sanctitatis, et sanctorum vobis istorum miracula desideratis ostendi? Multi certe ex vobis a peccatis et vitiis, in quibus computruerunt tanquam jumenta in stercore suo, exiere viriliter; et quotidie impugnantibus eis potenter resistunt, juxta valuerunt, inquit, de infirm
Abbreviated transcription (Latin):
oculus eius in capite eus. nusqͣm ad¬
uolans nisi cũ uirtuti paruisset. Ua¬
sus aut indicans caritatis aut ꝓuo¬
cans. rarus tamnẽ et ip̃e. Et quidem
intdum eductꝰ excussus ñqͣm. Qͥ
ta nũciaret cordis leticiam. ut ori
grãm nõ minueret. s augeret. Tam
modesius; ut leuitatis non posset ẽe
sus pectꝰ. tantillus tam̃. ut hylarẽ
uultũ ab onũi rristicie neuo uel ne¬
uulo uendicare sufficeret. O nuni
ꝓfcm̃. o holocaustum pugue. o obse¬
quiũ gratũ mente et manu. Qmͣ
bonus odor deo in or̃õnibus ociosi. qͣm
uouus hominib in sudorib occuꝑati.¬

Expanded text:
ducitur oculus ejus in capite ejus , nusquam avducitur oculus ejus in capite ejus , nusquam avolans, nisi cum virtuti paruisset. Risus aut indicans charitatis, aut provocans: rarus tamen et ipse. Equidem interdum eductus, excussus nunquam: qui ita nuntiaret cordis laetitiam, ut ori gratiam non minueret, sed augeret. Tam modestus, ut levitatis non posset esse suspectus: tantillus tamen, ut hilarem vultum ab omni tristitiae naevo vel nubilo vindicare sufficeret. O munus perfectum! o holocaustum pingue! o obsequium gratum mente et manu! Quam bonus odor Deo in orationibus otiosi! quam bonus hominibus in sudoribus occupati
Abbreviated transcription (Latin):
ta. Non enim om̃ib ita intendebat:
ut se solum expoueret. solum cure
excipet generali. Erat et sui solli¬
ritus. seipm̃ custodiebat. Ita deuiq
cotus suus. et totus omniũ erat. ut
nec caritas a custodia sui. nec ꝓpͥe¬
tas ab utilitate cõmuni eũ ĩpedire
uel retardare in aliquo uideret᷑. En
uideres hoĩẽm medux ĩmersũ turbis.
et ĩpsicitũ curis. diceres patrie natũ
secũ hĩtantem. putares soli uiuere
deo. et sibi. Sine turbationi uersa¬
batur in turbis. sine ocio tempꝰ quod
ocio ded̾at frãsigebat. Quomiͦ ociosus
qñ ex̃cebatur in iunstificationib dñi.
Nam et si hebat temxꝰ liberũ a neces¬
si tatibꝰ plebiũ. nõ tamẽ a sanctie me¬
ditationib feriatũ. nõ orandi studio.
nõ ip̃o ocio cõtemplandi. Termo illi
in fempore ocii aut seruis aut nullꝰ.
Aspectus aut officiosur aut demissur
et cohibitus intra se. Nempe qd̾ non
mediocri laude ducitui inter sapientes

Expanded text:
lta. Non enim ita omnibus intendebat, lta. Non enim ita omnibus intendebat, ut se solum exponeret, solum curae exciperet generali. Erat et sui sollicitus. Seipsum custodiebat. Ita denique totus suus, et totus omnium erat, ut nec charitas a custodia sui, nec proprietas ab utilitate communi eum impedire vel retardare in aliquo videretur. Si videres hominem mediis immersum turbis, et implicitum curis, diceres patriae natum, habitantem, putares soli vivere Deo et sibi. 4. Sine turbatione versabatur in turbis: sine otio tempus, quod otio dederat, transigebat. Quomodo otiosus, quando exercebatur in justificationibus Domini? Nam etsi habebat tempus liberum a necessitatibus plebium, non tamen a sanctis meditationibus feriatum, non orandi studio, non ipso otio contemplandi. Sermo illi in tempore otii aut serius, aut nullus. Aspectus ejus aut officiosus, aut demissus, et cohibitus intra se. Nempe quod non mediocri laudi inter sapientes
Abbreviated transcription (Latin):
si unꝰ omniũ parens uiuebat õib¬
malachias. quasi gallina pullos
suos sic fouebat os. et in uelamento
alarum suars protegebat. Non sexꝰ
non etas. non conditio disc̾nebat᷑ aut
ꝑsona. deerat nenuni expauso oĩoꝰ
grenno pietatis. De quacũq tribu¬
latione clamaret᷑ ad eũ ꝓyͥam repu¬
tabat. nisi qd̾ in sua patiens. in alie¬
na compatiens. eat plerunqz et ĩpa¬
tiens. Nõnũ qm fiꝯuidem repletus
zelo pro aluis in alios mouebat᷑. ut
eripiens ĩopes. et rexͥmens fortes. cõ
iuxta illud de ꝑsalmo Irascimim
et nolite peccare. Non ira illi. s ip̃e
aĩo dñabat᷑. erat sumet potens. Sa¬
ne uictor sui. ira superari nõ potat.
ira eius in manu eiꝰ. Uocata ueĩ¬
ebat. exiens non erupens. mitu nõ
impetu ferebatur. Non urebatur
illa: s utebat᷑. MNagna illi tam
in hoc qͣm in cunctis utͥusq hoĩs.
sui motibꝰ regendis uel cohibendis
censure diligentia. et circũspectio mł¬

Expanded text:
si unus omnium parens, vivebat osi unus omnium parens, vivebat omnibus; quasi gallina pullos suos, sic fovebat omnes, et in velamento alarum suarum protegebat. Non sexus, non aetas, non conditio discernebatur, aut persona: deerat nemini, expanso omnibus gremio pietatis. De quacunque tribulatione clamaretur ad eum, propriam reputabat: nisi quod in sua patiens, in aliena compatiens erat, plerumque et impatiens. Nonnunquam siquidem repletus zelo, pro aliis in alios movebatur, ut eripiens inopes, et reprimens fortes, consjuxta illud de psalmo: Irascimini, et nolite peccare , non ira illi, sed ipse animo dominabatur. Erat suimet potis. Sane victor sui, ira superari non poterat. Ira ejus in manu ejus. Vocata veniebat, exiens, non erumpens; nutu non impetu ferebatur. Non urebatur illa, sed utebatur. Magna illi tam in hoc, quam in cunctis utriusque hominis sui motibus regendis vel cohibendis, censurae diligentia, et circumspectio mu
Abbreviated transcription (Latin):
gratulatio est hõĩs ab om̃i pectato
et labore et piculo liberati. Ex hoc
lo deinceps laxsu ei p̃dicit᷑ ẽẽ ca¬
uendũ. Posuit helxas palliũ. nõ
st ꝯd timeat: non est ꝯd̾ tangi
nec dũ teneri ab adultera uereat᷑.
Currũ conscendit non est iã trepi¬
dare ne cadat. suauit scandit: nõ
laborans uolatu proprio. s celeri ĩ
uehiculo sedens. ⁊ Item de siõ¬
piltatis preteriit malachiã: Paux
sibi. s diues pauxeribz erat. Pater
orphanoꝵ. maritꝰ uiduarũ patio¬
nus extitit oppressoꝵ. Hilaris da¬
tor. petitor rarus. acceptor uerecumn¬
dus. Pacis reformande int discor¬
dantes fuit illi cura maxima: Et
efficatia multa. Quis eque pius ad
compatiendũ. ad subuemiendũ ꝓmpt᷑
ad corripiendũ liber. Nam et zelas
erat. nec deerat scientia zeli ixsuis
moderatx. Et quidem ĩfirmꝰ ĩfrr¬
mis. s nichilomimiꝰ potẽtib potens.
suꝑbis resistens tyrannos uerberabat:

Expanded text:
congratulatio est hominis, ab omni peccato, congratulatio est hominis, ab omni peccato, et labore, et periculo liberati. Ex hoc lo deinceps lapsu ei praedicitur esse cavendum. Posuit Elias pallium; non est quod timeat, non est quod tangi, nedum teneri ab adultera vereatur. Currum conscendit; non est jam trepidare ne cadat: suaviter scandit; non laborans volatu proprio, sed celeri in vehiculo sedens. Ad hopictatis praeteriit Malachiam? Pauper sibi, sed dives pauperibus erat. Pater orphanorum, maritus viduarum, patronus exstitit oppressorum. Hilaris dator, petitor rarus, acceptor verecundus. Pacis reformandae inter discordantes fuit illi cura maxima, et efficacia multa. Quis aeque pius ad compatiendum, ad subveniendum promptus, ad corripiendum liber? Nam et zelans erat, nec deerat scientia, zeli ipsius moderatrix. Et quidem infirmus infirmis, sed nihilominus potentibus potens, superbis resistebat, tyrannos verberabat,
Abbreviated transcription (Latin):
essima quidem mors pcc̃õꝵ
quorũ et natiuitas mala
et uita peior. s pt̃iosa est mors siõ.
Preciosa plane tanqͣm finis laboꝵ
tanq̃m uictorie cõsidiatis. tãqm¬
uite ianua. et perfecte securitatis
stia frangere nec detinere mollia
potuerunt. Est em̃ deorsum nes
locus. ꝙͦ sͥ totum uendicat ignis.
adeo ut ne muumã quidem aul
guttam de lazari digito mser ille
diues ibi habere potuerit. Est et sur¬
sum ciuitas dei. qͣm lenfitat sluui¬
is impetꝰ uoluptatis torrens. ta¬
lix iuebrians. qm p̃clarus In hoc
sane medio boni et mali scientia tõ¬
cinetur et uoluxtatis e tribulatio¬
ins. hic capere est exꝑimentũ. Infe¬
lix eua in has uicissitudines nos
induxit. Hic plane dies et nox.
nam in inferno tantũ nox. et ĩ ce¬
lo tantũ dies Btã ꝓuide aĩa q̃
utrũq ꝑtransit. nec uoluptati ĩ¬
herens. nec deficiens in tribulati¬
tuã et cet̾a. Mors aĩe frẽs mei pec¬
catũ ẽ. nͥ forte extidit uobis qd̾ in

Expanded text:
essima quidem mors peccatorum, quorum et nativitas mala, et vita pejor; sed pretiosa est mors sanctorum . Pretiosa plane, tanquam finis laborum, tanquam victoriae consummatio, tanqvitae janua, et perfectae securitatis stia frangere, nec detinere mollia potuerunt. Est enim deorsum nos locus, quem sibi totum vindicat ignis, adeo ut ne minimam quidem aquae guttam de Lazari digito miser ille dives ibi habere potuerit. Est et sursum civitas Dei, quam laetificat fluminis impetus, voluptatis torrens, calix inebrians quampraeclarus. In hoc sane medio boni et mali scientia continetur, et voluptatis et tribulationis hic capere est experimentum. Infelix Eva in has vicissitudines nos induxit. Hic plane dies et nox: nam in inferno tantum nox, et in coelo tantum dies. Beata proinde anima quae utrumque pertransit, nec voluptati inhaerens, nec deficiens in tribulatiatur. Mors animae, fratres mei, peccatum est: nisi forte excidit vobis quod in
Abbreviated transcription (Latin):
enam super malos. sed uui interim
pios est in dissimulatione. apudiu¬
stos in ueritate. apud angeleẽfe
ucitate. apud inferos in feritate sua.
¶ Testant sancte littere in para¬
diso olim positũ pͥmũ adam uto¬
peraretur et custodiret. Sit secũdꝰ
adam in eccbesia scoꝵ. in congrega¬
tione suoꝵ. in orto deliciarũ .si quidẽ
delicie sue esse cumfilus hominũ.
ita in qͣm et ipẽ dñs est in locoisto.

Expanded text:
etiam super malos: sed ubi malorum etiam super malos: sed ubi malorum pios est in dissimulatione; apud justos in veritate; apud angelos in felicitate; apud inferos in feritate sua.? Testantur sacrae litterae in paradiso olim positum primum Adam ut operaretur et custodiret illum . Sic secundus Adam in ecclesia sanctorum, in congregatione suorum, in horto deliciarum: siquidem deliciae suae esse cum filiis hominum; ita, inquam, et ipse Dominus est in
Abbreviated transcription (Latin):
ab homine q̃ras qd̾ humanꝰ nec o¬
culus uidet. nec ammꝰ capit. Ne tñ
hins penitꝰ taceamꝰ mram̃ hanc
patriam a longe salutantes. triplitẽ
quãdam odorari uidem potentie st¬
licet et magnificentie et glorie pro¬
Excludit mĩe dissimulatio mise¬
rationẽ. nec dignatio locũ h. ubi
fuerit p̃sumptio dignitatie. Prouo¬
cat uero ꝯ passionẽ hũilis ꝯfessio pos¬
Uere dñs est in loco isto. ibi uere est
et uere dũs est. ubi in eiꝰ noĩe angli
simul et homines ꝯgregant. Litz
em in onũ sit loto. qui nullo clandi¬
tur loco. signant̾ tam dicimiꝰ pat̾
nr̃ ꝯui es in celis. ꝯd̾ alit̾ illic et so¬
p̾o quodãmodo pr̃tem se exhibeat. ñ
quidem ip̃e diuersus. s diuersa distĩ¬
guenx. Est chͦ in om̃i loco oĩa uni¬
u̾salit continens̾. omĩaq disponẽs
sz longe tamen aliter atqz aliter apd̾
lans. apud electos hoiẽs operans et
soruans. apud supos pascens et¬
cubans. apud inferos arguens
et dampnant facit solem suũ oriri

Expanded text:
ab homine quaeras quod humanus nec oculus videt, nec animus capit. Ne tamen hinc penitus taceamus, nostram hanc patriam a longe salutantes, triplicem quamdam odorari videmur, potentiae scilicet, et magnificentiae, et gloriae reproExcludit miseriae dissimulatio miserationem, nec dignatio locum habet, ubi fuerit praesumptio dignitatis: provocat vero compassionem humilis confessio pasere Dominus est in loco isto. Ibi vere est, et vere Dominus est, ubi in ejus nomine angeli simul et homines congregantur. Licet enim in omni loco sit, qui nullo clauditur loco, signanter tamen dicimus: Pater noster, qui es in coelis ; quod aliter illic et proprio quodam modo praesentem se exhibe sed diversa distinguens. Est ergo in omni loco, omnia universaliter continens, omniaque disponens; sed longe tamen aliter atque aliter. Apud lans; apud electos homines operans et servans; apud superos pascens etcubans; apud inferos arguens et damnans. Facit solem suum oriri
Abbreviated transcription (Latin):
nitate tͥminũ. plenitudiẽm repu¬
tat sanctitats. Hint aduertere est
qͣm longe agimus a sũmo bono. qͥ
carere culpa iusticiam. carere mise¬
ria btĩtudinem iudicam.. Absit aũ
ut talem quis putet ubtatem domꝰ
illuis et torrẽtem uoluptatis. et si
quasunt alia que nec oculꝰ uidit
nec auris audunt. nec incor hois
ascendit q̃ p̃ꝑauit deus hus qui dili

Expanded text:
nitatem criminum, plenitudinem repunitatem criminum, plenitudinem reputat sanctitatis. Hinc advertere est quam longe agimus a summo bono, qui carere culpa, justitiam, carere miseria, beatitudinem judicamus. 6. Absit autem ut talem quis putet ubertatem domus 1078 illius, et torrentem voluptatis, et si qua sunt alia quae nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus d
Abbreviated transcription (Latin):
cepimus reuertatur. Nemento tamẽ
solam ex õmibus ꝓseuerãriã coronari.
nec eam facile inter tot uenditari nos
neas in tam mulciplici collintatione
uirtutẽ. hec in tabuaculis. Porto m
atrus que post molestos cõflictus
amena iocunditate fouendo excipi¬
unt. exeuntes. iam diuicie sps erogã¬
tur. requies a laborisꝰ. securitas a sos¬
licitudinib. pax ab hostib. Ipẽ em̃
nus interdicere. labores indicere con¬
sueuit Apse seorsum acuris faciet et
ab omĩ sollicitudine segregabit. qui
modo consilia ponit in aĩa et sollici¬
tam facit erga multa turbari. Ipse
iam parta uictoria in pace i idip̃
suauiter dormire prestabit. qui dum
liar excitat. et accingit ad pugnã
Uerum in hus ut supra tengunus
liberatio magis a malo qm uoni ni¬
neratio est. nisi qd dura nor nr̃e ne¬
cessitatis expientia cogit absentiam
mali. boni cumulos estimare. quẽ¬
admod conscientia grauioꝵĩmu¬

Expanded text:
cepimus gratia revertatur. Memento tamen cepimus gratia revertatur. Memento tamen solam ex omnibus perseverantiam coronari, nec eam facile posse inter tot discrimina neas in tam multiplici colluctatione virtutem. Haec in tabernaculis. 5. Porro in atriis, quae post molestos conflictus amoena jucunditate fovendos excipiunt exeuntes, jam divitiae spiritus erogantur, requies a laboribus, securitas a sollicitudinibus, pax ab hostibus. Ipse eninus interdicere, labores indicere consuevit. Ipse seorsum a curis faciet, et ab omni sollicitudine sequestrabit, qui modo consilia ponit in anima sua, et sollicitam facit erga multa turbari. Ipse jam parta victoria in pace in idipsum suaviter dormire praestabit, qui, dum lias excitat, et accingit ad pugnam. Verum in his, ut supra tetigimus, liberatio magis a malo, quam boni muneratio est: nisi quod dura nos nostrae necessitatis experientia cogit, absentiam mali, boni cumulos aestimare; quemadmodum conscientia graviorum immu
Abbreviated transcription (Latin):
Quã dilecta tabernatula tua duẽ
uirtutũ. cõcupiscit et deficit aĩa
mea in atria dñi. Uerũ multo
magis beati qui hĩtant ĩ domo fua
duẽ. in secula seculoꝵ landabut te.
Siquidem gloriosa dictasunt de
te ciuitas dei. In tabnatulis enm
tionis: tu gr̃ap actionis et laudis
Selix qui hic declinauerit a malo ad̾
at bonũ. Hic minirũ pͥmitie sp̃e
illit diitie. in te plenitudo. ubi boã
illa mẽsura conferta et coagirata et
suꝑeffluens detur in sinus nõs. It
demqr fiunt sancti. illit seturi ᷑ in fe
beati. Hee siquidem pͥmitie sp̃s que
militantib interim progantus. ¶tã¬
ctitar̾ in conu̾satione pietas in infen¬
tione uirtus incolluctatione Iuscira¬
te conu̾sationis. peiitencie fructus
possunt. necessario puritas intẽciõis
et puritas cordis exigitur. ne uel ho¬
noris ambitus. uel landis subrixi¬
at appetitus. S solus ille desideret
qui solus desideriũ ⁊eplet. ⁊ ad prepri
fontis originem. onĩs qͣm gratia at¬

Expanded text:
Quam dilecta tabernacula tua, Domine virtutum! concupiscit et deficit anima mea in atria Domini. Verum multo magis: Beati qui habitant in domo tua, Domine; in saecula saeculorum laudabunt te . Siquidem gloriosa dicta sunt de te, civitas Dei. In tabernaculis enim tionis, tu gratiarum actionis et laudis. Felix proinde qui hic declinaverit a malo, quod at bonum. Hic nimirum primitiae spiritus, illic divitiae, in te plenitudo: ubi bona illa mensura, conferta, et coagitata, et supereffluens detur in sinus nostros. Hic denique fiunt sancti, illic securi, in te beati. Hae siquidem primitiae spiritus, quae militantibus interim praerogantur: sanctitas in conversatione, pietas in intentione, virtus in colluctatione. In sanctitate conversationis, poenitentiae fructus possunt, necessario pietas intentionis et puritas cordis exigitur, ne vel honoris ambitus, vel laudis subrepat appetitus: sed solus ille desideretur qui solus desiderium replet, et ad proprii fontis originem omnis quam ac
Abbreviated transcription (Latin):
t̾runt hominib. et qui ex nõb iut
nestiũt nos net norunt iã cõpati
in quibur passi sunt ip̃i. Qui do¬
lores nesciunt. sentuint tamẽ nrõs.
et qui uenerunt de magna fribula¬
tione. nõ recognoscunt iã. ĩ quo fue

Expanded text:
currunt hominibus; et qui ex nobis sunt, currunt hominibus; et qui ex nobis sunt, nesciunt nos, nec norunt jam compati, in quibus passi sunt et ipsi? qui dolores nesciunt, sentiunt tamen nostros; et qui venerunt de magna tribulatione, non recognoscunt jam in quo fue
Abbreviated transcription (Latin):
nis et cantiris spiritalib Diebus
iigere noctes. et diuinis laudibꝰ
occupare. Emulemꝰ carisinata me¬
liora. Discamius ab ip̃o qd̾ mitis
et humilie corde fuit. Emulem
inqͣm qd̾ extitit liberalio in pau¬
pes. iocumdus ad hospiter pacieur
ad pecrantes. benignꝰ ad om̃r. hoc
eñ melius. In hus forma est cui
impͥmam᷑. in miraculis gla ex qua
reprimamur.
non artat. exhilarat mẽtes. non
alieuat. affectiones non contrahit
s extendit. In lumine dei serenat
memoria non obscuratur. In lu¬
mine dei discit᷑ qd̾ uescit᷑. nõ quod
scitur dediscitur. Suꝑmi spirit
illi qui ab mitio celor inhabitant
nũquid quia incolunt celos. despi¬
tuint terras. et non magir eax
uisitant et frequentant.: Aunq̃d
qd̾ semper uident faciem patris
ministeriũ euacuat pietatio: Der
inchilonim admiinistratorii spieit
sunt: missi in ministeriũ propt᷑ eor
qui he reditatem capiunt salutis iid
ergo: Discurrunt angeli et sut¬

Expanded text:
nis et canticis spiritualibus; diebus nis et canticis spiritualibus; diebus jungere noctes et divinis laudibus occupare. Aemulemur charismata meliora. Discamus ab ipso quod mitis et humilis corde fuit. Aemulemur, inquam, quod exstitit liberalis in pauperes, jucundus ad hospites, patiens ad peccantes, benignus ad omnes. Hoc enim melius. In his forma est cui imprimamur, in miraculis gloria a qua reprimamur. non arctat; exhilarat mentes, non alienat; affectiones non contrahit, sed extendit. In lumine Dei serenatur memoria, non obscuratur; in lumine Dei discitur quod nescitur, non quod scitur dediscitur. Superni spiritus illi, qui ab initio coelos inhabitant, nunquid quia incolunt coelos, despiciunt terras, et non magis eas visitant et frequentant? Nunquid quod semper vident faciem Patris, ministerium evacuat pietatis? Omnes nihilominus administratorii spiritus sunt, missi in ministerium propter eos qui haereditatem capiunt salutis . Quid ergo? discurrunt angeli, et suc
Abbreviated transcription (Latin):
Ictoris uira et gloria specia¬
lis nõ tam ad glam qm ad
uirtutem prouocat om̃s qui rectost̾
corde. Non recti plane s pu̾si est
auri ante requirere glamn quam
ex̾tere uirtute. et uelle corouari. qui
legitime non t̾rauit. Wanũ est uob
inquit aute lucem surgere. Ita est
Srustra ad celsitudinem intit᷑ głe.
qui pͥus non claruit in uirtute.
indebita ueuit p̃proꝑe affectatur.
piculose captatur uirtus gradus
ad gloriam. uirtus mat̾ gle est.
fallaro gla. et uaua est pulcͥtudo.
quã illa non ꝑturint. Sola est
solidiora qm sublimiora. et q̃ mad̃
uirtutem redoleant. glam minus.
Etudeamus proinde morib con¬
formari: cui in mirabilib simila¬
ri. et si uolumꝰ nõ ualemꝰ. Enui¬
lemur in uiro sobriũ uictũ. deuotũ¬
q affectum. Cmulem᷑ mãsuetudi¬
nem spiritꝰ. castitatem corporis. oris
custodiam. animi puritatem. Poue¬
re frenũ ire. et modũ lingue. Dor¬
mire partius. orare freqũtius. Cõ¬
monere nosmeti pos psaliuis. hymi¬

Expanded text:
irtus et gloria specialis non tam ad gloriam quam ad virtutem provocat omnes qui recto sunt corde. Non recti plane, sed perversi est animi, ante quaerere gloriam quam exercere virtutem, et velle coronari qui legitime non certaverit. Vanum est vobis, inquit, ante lucem surgere . Ita est. Frustra ad celsitudinem nititur gloriae, qui prius non claruit virtute. indebita venit, praepropere affectatur, periculose captatur. Virtus, gradus ad gloriam; virtus, mater gloriae est. Fallax gloria et vana est pulchritudo, quam illa non parturivit. Solasolidiora quam sublimiora; et quae magis virtutem redoleant, gloriam minus. 3. Studeamus proinde moribus conformari, cui in mirabilibus similari, etsi volumus, non valeamus. Aemulemur in viro sobrium victum, devotum, affectum; aemulemur mansuetudinem spiritus, castimoniam corporis, oris custodiam, animi puritatem; ponere frenum irae et modum linguae, dormire parcius, orare frequentius, commonere nosmetipsos psalmis, hym
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾se partis deicit᷑ fortitudo. Sic g
inunita est castri dñici fortitudo. ut
nichil iam timere oporteat. sitantũ
strũ inimicos eius introducere mo¬
luĩtur qualos utiq sunt detracto¬
res deo odibiles. qui discordias semi¬
uant et nutriñt scaudala int̾fra¬
tres. Sicut em̃ in pace factus est
locus diñi: sic in distordia locũ diabo¬
lo fieri manifestũ est. Non mire¬
mimi frẽs si durius loqui uideor.
qr ueritas nemuine palpat. Om̃i¬
no prodiforem sese nouerit. si qͥs
forte qd̾ absit uitia quelibet q̃ haus
domũ couetur inducere et templum
dei speluncã facere de monior. Gra¬

Expanded text:
adversae partis dejicitur fortitudo. 3. Sic ergo adversae partis dejicitur fortitudo. 3. Sic ergo munita est castri Dominici fortitudo, ut nihil jam timere oporteat, si tamen strum inimicos ejus 1075 introducere moliuntur, quales sunt utique detractores, Deo odibiles, qui discordias seminant, et nutriunt scandala inter fratres. Sicut enim in pace factus est locus Domini; sic in discordia locum diabolo fieri manifestum est. Non miremini, fratres, si durius loqui videor; quia veritas neminem palpat. Omnino proditorem sese noverit, si quis forte, quod absit! vitia quaelibet in hanc domum conatur inducere, et templum Dei speluncam facere daemoniorum. Gra
Abbreviated transcription (Latin):
ĩnmici temptatio. s longe gͣuior illi
ato uersutia: s multoampliꝰ mã
eũ simplicitas et mistdia torquet.
Hirmilitatem nr̃am nõ sustinet.
urit mr̃a caritate. mansnetudie
et obedientia gruciatur. Iam uero
nec fame quidem urgeri possumꝰ.
Ut hostib castrũ tradere compellam̃.
terribilis illa cõminatio ꝓpħe m̃no
de ore dei. Ifaq non nobis alimẽta
desunt: qui et sunones frequent̾ et
frequẽtiꝰ sacras lectiones audiniꝰ. et in
stamꝰ delicias. tanqm si catelli edant
de mitis que cadunt de mensa duõꝵ
suorũ: celestes illos cõuiuas dico qui
replent᷑ ab ubertate domꝰ dñi. Habe¬
mꝰ etiam panẽ lacrimaꝵ. qui licet
miuꝰ suauis. optime tamẽ cõfromat
cor hõis. Habemꝰ et obedientie panẽ.
de quo loquĩt ad discipulos dñr. me
inquiens cib est: ut faciam uolim¬
tatẽ prĩs mei. Habemiꝰ s omĩa de
celo panẽ uiuũ corporis saluatoris.
in cuiꝰ utiq fortitudine tibi. om̃is

Expanded text:
sed longe gravior illi atque versutia; sed multo amplius nostra eum simplicitas et misericordia torquet. Humilitatem nostram non sustinet; uritur charitate nostra, mansuetudine et obedientia cruciatur. Jam vero nec fame quidem urgeri possumus, ut hostibus castrum tradere compellamur;terribilis illa comminatio prophetae,de ore Dei . Itaque non nobis alimenta desunt, qui et sermones frequenter, et frequentius sacras lectiones audimus, et intstamus delicias, tanquam si catuli edant de micis quae cadunt de mensa dominorum suorum? coelestes illos convivas dico, qui replentur ab ubertate domus Dei. Habemus etiam panem lacrymarum, qui, licet minus, suavis, optime tamen confirmat cor hominis. Habemus et obedientiae panem, de quo loquitur ad discipulos Dominus: Meus, inquiens, cibus est, ut faciam voluntatem Patris mei . Habemus super omnia de coelo panem vivum, corpus Domini Salvatoris, in cujus utique fortitudine cibi omnis
Abbreviated transcription (Latin):
rima temptam̃ta stemus uiriliter.
et perseueremꝰ iugit̾ inconcussi. Nni¬
cũ quippe remediũ est. dũ continẽtia
quatitur et quodãmodo mitat. obi¬
cere pacientiã. et qͣmtũtunq ferue¬
at sensus peccati. negare om̃ino
consensum. In pacĩa ur̃a in quit
possidebitis aĩas ur̃as. Ponit ergo
in ciuitate sua saluator ip̃e munꝰ
et autenurale factue nobis adeo pre
uisticia et ꝓpħe pacientia. sicut idem
anteniurale in passione ab om̃ibꝰ
carnis et feculi pñtis illecebris absti¬
nens. et adu̾sa fortiter sustinens un¬
u̾sa. O porfet aut et arma parare.
sz arma spũalia arma potencia deo.
non m᷑ ad resiftendum. s ad pugnã¬
dum. quoq et expugnandũ uirilit᷑

Expanded text:
rima tentamenta stemus viriliter, rima tentamenta stemus viriliter, et perseveremus jugiter inconcussi. Unicum quippe remedium est, dum continentia quatitur et quodam modo nutat, objicere patientiam, et, quantumcunque ferveat sensus peccati, negare omni modo consensum. In patientia vestra, inquit, possidebitis animas vestras . Ponitur ergo in civitate sua Salvator ipse murus et antemurale, factus nobis a Deo Patre justitia, et prophetae patientia, sicut idem antemurale in passione, ab omnibus carnis et saeculi praesentis illecebris abstinens, et adversa sustinens fortiter universa. 2. Oportet autem et arma parare, sed arma spiritualia, potentia Deo, non modo ad resistendum, sed ad impugnandum quoque et expugnandum