comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quia fiuctus uisticie in pace semmatur facientibus
hacem. fnictus enim iusticie iuita et̃na ẽ. que oꝑibꝰ
iusticie retnbuitur: quia qui inquinint pace sequn¬
tur eam. Ipsa pace cui ftudent quasi optimo se m̃te
trã sui coidis asꝑgunt. quo ꝑquotidianum bone oꝑ¬
ationis increm̃tum ad fructum ualcant uite ꝑut̾¬
nire celestis. De quo alibi scriptum ẽ. Qru seminat᷑
in lacrimis in gaudio mentent. Hinc paulus ad¬
glam et laudem clĩ. Hunc autem fructum iusticie
in epła ad galathas fructus sp̃s nominauit diccris.
fructus autem sp̃s est kantas. gaudium. par. pacien¬
tia. loganimitas. bonitas. benignitas. mansuetudo.
fides. modeftia. contmentia. castitas. Quo simplici
fructu uult nos in dieui xp̃i iħu eẽ. repletos in głam i
laudem dĩ: quia de om̃ibus bonis que ab ipso accepimꝰ
non uobis s ipsi głoriam et laudem refferre debemus.
suctudo autem erat seni non manducare quotidie. Qui
cum uidissec fratres. gaudens suscepit eos & dixit. Ieui¬

Expanded text:
ce seminatur facientibus pacem. Fructus enim justitiae vita aeterna est, quae operibus justitiae retribuitur; quia qui inquirunt pacem sequuntur eam. Ipsa pace cui student, quasi optima semente, terram sui cordis aspergunt, quo per quotidianum bonae operationis crementum ad fructum valeant vitae pervenire coelestis. De quo alibi scriptum est: Qui seminant in lacrymis, in gaudio metent . Hinc et gloriam et laudem Dei . Hunc autem fructum justitiae in epistola ad Galatas udium, pax, patientia, longanimitas, bonitas, benignitas, mansuetudo, fides, modestia, continentia, castitas . Quo multiplici fructu vult nos in die Christi Jesu esse repletos, in gloriam et laudem Dei; quia de omnibus bonis quae ab ipso accepimus, non nobis, sed ipsi gloriam et laudem referre debemus cusuetudo autem erat senis non manducare quotidie. Qui cum vidisset fratres, gaudens suscepit eos, et dixit: Jeju
Abbreviated transcription (Latin):
uit eos clicens. Non douitis : Et illi direrunt. Dormimus.
diait senex. Et cum dormitis. quis pro uoboiat: & nõ muene¬
runt quid ad hec responclerent ei Et dixit senex. Ignoscite
infr̃s. quia ecce non facitis sicut dixistis. Ego autem osten¬
do uob̃. quia oꝑans manibus meis. sine int̾missione oro.
Seleo enim iuuante deo infundens mͥ paucas palmulas:
et facio ex eis plectam& dico. Miserere mei ds̃: scłm mag¬
nam misericordiam tuam E sedmn multitudinẽ misera¬
tionum tuarum: dele iniquitatem meam. Et dicit eis. O
ratio ẽ an non: s cuxerumt ẽ.Etiam. Et ille cuxit. Quando
ꝑmansero totadie laborans et ans. fatio plusminꝰ duode¬
cim nummos. et pono ereis ad hostium duos: ee residu¬
os manduco. et qui acceꝑit illos duos denanos oiat ꝓme
tempore quo ego manduco uel donnio: atq ita ꝑ grãm
dĩ impletur quod scriptum est. sine int̾missione orate.¬

Expanded text:
vit eos, dicens: Non dormitis? 614 Et illi dixerunt: Dormimus. vit eos, dicens: Non dormitis? 614 Et illi dixerunt: Dormimus. Et dixit senex: Et cum dormitis, quis pro vobis orat? Et non invenerunt quid ad haec responderent ei. Et dixit eis: Ignoscite mihi, fratres, quia ecce non facitis sicut dixistis: ego autem ostendam vobis, quia operans manibus meis, sine intermissione oro. Sedeo enim juvante Deo, infundens mihi paucas palmulas, et facio ex eis plectam, et dico: Miserere mei, Deus, secundum magnam misericordiam tuam, et secundum multitudinem miserationum tuarumratio est an non? Et dixerunt ei: Etiam. Et ille dixit: Quando permansero tota die laborans et orans, facio plus minus sexdecim nummos, et pono ex eis ad ostium duos, et residuos manduco. Et qui acceperit illos duos denarios, orat pro me tempore quo ego manduco vel dormio: atque ita per gratiam Dei impletur in me quod scriptum est: Sine intermissione orat
Abbreviated transcription (Latin):
dnm. Orat et ille ut quidam uolunt sme internissione.
qui qualem p̾ͥmum se exhibet in oratione talem se pͥmodũ
inea conseruare studet. sicut er de anna factũ legit᷑ orante
que in ipso compunctionis affectu quo orauit ꝑmansit.
usq dum arlepta ẽ adño dõ suo quod postulauit. Dice¬
bant de abbate arsenio quia uesꝑe sabbati lucescente clñca
relinquebat post se solem et extendebat manus fuas acd
celum oians. donec mane die dm̃co illustraret ascendens
sol faciem eiꝰ: er sic sedebat. Uenerunt aliquando ad abba¬
tem lucium monachi quidã qui dicebantur euchite
hoc ẽ oiantes: et im̃rogauit eos sener dicens.Quodẽ opus
manuum ur̃arum: Et illi dixerunt. Nos ñ cont̾ĩgimus
aliquod opus manuum: sed sicut dicit apłs sine nite¬
missione oiamus. E dicit ei senex. Et non manducatis :
Illi autem cdixerunt. Etiam manducamus. Et clixit eis.
Quando gͦ comectitis. quis pro uob̃ orat: sẜ itum int̾roga¬

Expanded text:
Dominum . Orat et ille ut quidam volunt sine intermissione; Dominum . Orat et ille ut quidam volunt sine intermissione; qui qualem se primum exhibet in oratione, talem se postmodum in ea conservare studet, sicut et de Anna factum legitur orante, quae in ipso compunctionis affectu quo oravit, permansit, usque dum adepta est a Domino Deo suo quod postulavit . Dicebant de abbate Arsenio quia vespere sabbati, lucescente Dominica, relinquebat post se solem, et extendebat manus suas ad coelum orans, donec mane die Dominico illustraret ascendens sol faciem ejus, et sic residebat. Venerunt aliquando ad abbatem Lucium monachi quidam, qui dihoc est orantes; et interrogavit eos senex, dicens: Quod est opus manuum vestrarum ? Et illi dixerunt: Nos non contingimus aliquod opus manuum, sed sicut dicit Apostolus , sine intermissione oramus. Dicit eis senex: Et non manducatis? Illi autem dixerunt: Etiam manducamus. Et dicit eis senex; Quando ergo comeditis, quis pro vobis orat? Et iterum interroga
Abbreviated transcription (Latin):
neq ꝑ spem uenie quam ꝓmitut ds̃ ꝑseuerant̃ peccemus. neq
quia uixta peccata distrĩgit. ueniam desꝑemus: sed utroq
picisso eiitato et a malo leclinemis. Et de pietate clĩ tieniam
tur fieri posse. siue cordis intentione. seu oꝑe misccłie. E er¬
dis enim intentione oiat qui desiderio suꝑne contẽplatio¬
nis affiatus. in amore creatoris sui totus est deditus. lpsa
enim amoris dĩ continuatio sine int̾missione est uatio. fit
et sine int̾missione oratio. quando thesaurus elemosinarũ
thesaurtatur in celo chũo dicente. Tnesaurirate uobis the¬
sauros incelo. Pro thesauritante incelo: enim siue ambu¬
let. secdeat. comeclat. bibat. loquatur.: taceat. dormiat. semꝑ
thesaurus eiꝰ qui in conspectu dñi ẽ reconditus. sine int̃¬
missione oiat ad cdñm. Unde et ipse dñs ait. Abscondite
elemosmam in sinu pauꝑis: et ipsa oiabit ad ꝓuob̾ atͥ

Expanded text:
neque per spem veniae, quam promittit Deus, perseveranter peccemus; neque neque per spem veniae, quam promittit Deus, perseveranter peccemus; neque quia juste peccata distringit, veniam desperemus; sed utroque periculo evitato, et a malo declinemus, et de pietate Dei veniam tur fieri posse; sive cordis intentione, seu opere misericordiae. Cordis enim intentione orat, qui desiderio supernae contemplationis afflatus, in amore creatoris sui totus est deditus. Ipsa enim amoris Dei continuatio, sine intermissione est oratio. Fit et sine intermissione oratio, quando thesaurus eleemosynarum thesaurizatur in coelo, Domino dicente: Thesaurizate vobis thesauros in coelo . Pro thesaurizante enim in coelo sive ille ambulet, seu sedeat, comedat, bibat, loquatur, taceat, dormiat semper thesaurus ejus qui in conspectu Domini est reconditus sine intermissione orat ad Dominum. Unde et ipse Dominus ait: Abscondite eleemosynam in sinu pauperis, et ipsa orabit pro vobis ad
Abbreviated transcription (Latin):
carnalibus ꝑpicua ocilis. sed ad huc reposita ẽ nob ĩ celis.
De qua spe idem apłsait. Quod oculus non uidit. nec au¬
ris aucliuit. nec incor hominis ascendit. que p̃parauit deus
diligentibus se. Nam et spes om̃ium electorum iuta etema
est. que incelo adnuc in xỹo nobis reposita est. Sed cũ xp̃c
apparuerit uita itr̃a sunc et uosapparebitis cũ ipso in gła
bonam in gr̃a. Ideo dicitur spes bona: quia scnptum est.
Sperantes autem in cño: nõ deficient om̃i bono. dicitur et
spes miscłie: quia sperantes in dño miscłia fircundabit.
Dicitur et aperra spes iuua: quia iuitam nob̃ꝓinittit ettiã.
Nam scđm qualitatem sue donationis et additam̃tum
accipit nominis. Potest autem multo clarius et ercellen¬
tius hoc in loco spes bona in gr̃a ipse qui cum patee et spũ
Spes mea clñs a iuuentite mea. Metuendum ualde est. ut

Expanded text:
carnalibus perspicua oculis, sed adhuc reposita est nobis in coelis. carnalibus perspicua oculis, sed adhuc reposita est nobis in coelis. De qua spe idem Apostolus ait: Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus diligentibus se . Nam et spes omnium electorum vita aeterna est, quae in coelo adhuc in Christo nobis reposita est: Sed cum Christus apparuerit vita vestra, tunc et nos apparebimus cum illo in gloria bonam in gratia . Ideo dicitur spes bona, quia scriptum est: Sperantes autem in Domino, non deficient omni bono . Dicitur et spes misericordiae: Quia sperantes in Domino, misericordia circumdabit ; dicitur a Petro spes viva , quia vitam nobis promittit aeternam. Nam secundum qualitatem suae donationis, et additamentum recipit nominis. Potest autem multo clarius et excellentius hoc in loco spes bona in gratia, ipse qui cum Patre et Spiritu prava cessarent. 2. Metuendum valde est ut
Abbreviated transcription (Latin):
diei uocatur. Imitatione enim non natura filii dĩ sumꝰ:
sicut ait saluator. Ut sitis filii patris uñr qui incelis est.
autem fides spanciarum substantia perum ñappa¬
mus ꝓ pacientiam erpetarius. Eyci :et ponorũ :eciatio
futuronum. que expͥmit humilitatis effectum et sedule set¬
uitutis opsequium. Spes autem uocata. quod sit spes ꝓgre¬
cdiendi quasi est spes. Unde econtranio dicitur desꝑatio. cui
nulla est ꝓgrecdiendi facultas: quia dum quisq pͥeccatum
amat. futuram głam ñ sperat. Ille enim fiducialit᷑ sperat. qͥ
eius manclata fidelit̾ seruat. Beata enim recte ab apło dicitur
spes: ubi fil ii ddĩ merebimur. et heredes. Heredes quidẽ dĩ eohe¬
p̃stabitur: ubi splendorem solis et consortium optme mus an¬
gelorum. Hinc et alibi apłsait. Propt̾ spem que reposita:
uobis incelis. Spes enim futurorũ bonorum nõ ẽ modo

Expanded text:
diei vocatur. Imitatione enim, non natura, filii Dei sumus, diei vocatur. Imitatione enim, non natura, filii Dei sumus, sicut ait Salvator: Ut sitis filii Patris vestri, qui in coelis autem fides sperandarum substantia rerum, argumus, per patientiam exspectamus . Spes est bonorum exspectatio futurorum, quae exprimit humilitatis affectum, et sedulae servitutis obsequium. Spes autem vocata, quod sit pes progrediendi, quasi enim est pes. Unde e contrario dicitur desperatio, cui nulla est progrediendi facultas: quia dum quisque peccatum amat, futuram gloriam non sperat. Ille enim fiducialiter exspectat, qui ejus mandata fideliter servat. Beata enim recte ab Apostolo dicitur spes ubi filii Dei merebimur esse et haeredes: Haeredes quidem Dei, cohaepraestabitur. Ubi splendorem solis et consortium obtinebimus angelorum. Hinc et alibi Apostolus ait: Propter spem, quae reposita est nobis in coelis . Spes enim bonorum futurorum non est modo
Abbreviated transcription (Latin):
non ambulat intenebris. sed habebit lum̃ uite. Et filii clĩ iquit
idẽ dñi nm̃ iħu xp̃i: qui dinit discipulis sius. Nõne duodoci
hone sunt diei: Qui ambulat inclie non offendit. Se enimi cliem:
t apłos significari uoluit horas. Nam ipse sp̃italiter uerus
dies est: quia de ipso dictum est Dies scificatus illux nobis.
duodecim uero hore ut pͥcdictum est cluioderamn sunt eiꝰ apłi
quia ut diem se eẽ ostenderet: quodecim apłos elegit.
Nui ueno opatur ueritatem et inlucem uenit: lur est et filius
luicis. et diei. Sicut enim nemo aseipso est: ita etiam nemo a st¬
ppso illuminatur. sed illustrante illo de quo scriptum est.
srat lur uera: que illuminat omem homnae uenientem in
hunc mundũ. Quicumiq enim a tenebris ignorantie eca
percatis surrererit. et illuminatus ab ip̃so fuerit qͥ dixit
sto sum lux mundi. qui sequitur me non ambulat
nitenebris sed habebit lumen uite: mentofilius lucis ẽt

Expanded text:
non ambulat in tenebris, sed hanon ambulat in tenebris, sed haid est Domini Jesu Christi, qui dixit discipulis suis: Nonne duodecim horae sunt diei? Qui ambulat in die non offendit . Se enim diem, et apostolos significari voluit horas. Nam ipse spiritaliter verus dies est, quia de ipso dictum est. Dies sanctificatus illuxit nobis. Duodecim vero horae ut praedictum est duodecim sunt ejus apostoli; quia ut diem se esse ostenderet, duodecim apostolos elegit. Qui vero operatur veritatem et in lucem venit lux est, et filius lucis et diei . Sicut enim nemo a seipso est, ita etiam nemo a seipso illuminatur, sed illustrante illo de quo scriptum est: Erat lux vera, quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Quicunque enim a tenebris ignorantiae et a peccatis surrexerit, et illuminatus ab ipso fuerit qui dixit: Ego sum lux mundi, qui sequitur me non ambulat in tenebris, sed habebit lumen vitae , merito filius lucis et
Abbreviated transcription (Latin):
dei: tantum ut ꝑ pacientiam ea que pͥdem quis gesserat ma¬
la abluat actibus bonis. sum enm sit misericors deus. scit
infirmitates generᷤᷤ mri et passionem fortitudmemu̾ diaboli
potentiam atq astutiam. Et incidentibus hominibus in pce¬
catis quasi filiis ignoscit. et expectat correptionem corum. Pa¬
cientiam habens in eis. Comiertentibus uero atq exorantib
bonitatem tanquam infirmis compatitur. ee absoluit con¬
festim torm̃ta eorum: et clonat eis bona que pͣparata sunt¬
Non estif noctis neq tenebrarum. Sicut emmdicuntur filu
dilectionis uel filii pacis habentes in se dilectionem et ꝑacem.
ita dicuntur et filii lucis. habentes in se fidei et scientie lumen.
Unde et. alibi paulus ait. sratis aliquando tenebre. minc autem
lur in domino. ut filii lucis ambulati. Siue filii lucisdicunt᷑.
idẽ filii dĩ. sicut dñs ait. Ego sum lur mundi. Qui sequn̾me

Expanded text:
Dei. Tantum ut per patientiam ea quae pridem gesserant maDei. Tantum ut per patientiam ea quae pridem gesserant mala abluant actibus bonis. Cum enim sit miseriinfirmitatem generis vestri, et passionum fortitudinem, et diaboli potentiam atque astutiam, et incidentibus quidem hominibus in peccatis, quasi filiis ignoscit, et exspectat correctionem eorum, patientiam habens in eis. Convertentibus vero atque ejus exorantibus bonitatem, tanquam infirmis compatitur, et absolvit confestim tormenta eorum, et non estis noctis, neque tenebrarum . Sicut enim dicuntur filii dilectionis vel filii pacis habentes in se dilectionem et pacem, ita dicuntur et filii lucis habentes in se fidei et scientiae lumen. Unde et alibi Paulus ait: Eratis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino, ut filii lucis ambulate . Sive filii lucis dicuntur, id est filii Dei, sicut Dominus ait: Ego sum lux mundi, qui sequitur me
Abbreviated transcription (Latin):
ram patris unde ec iuir sc̃s qui uiucns incarne. conuersatione
habet in celis non dubitat dicere qd̃stĩ iam secleant et regnant
cum. xp̃o in dertera patris. Quanta sit beneficii magnitudo.
et quam multiplex gr̃a qua nos dño consedere fecit et congre¬
gare cum ap̃o: hinc compbatur quia nosqui quondam legge
tenebamur infirmi. nunc In ap̃o regnemus. sedeamusq: c̃ eo.
Uere abunclans est gr̃a. que non solum peccata donauit.
sed etiam cum xp̃o nos resuscitatos indextera dĩ collocauit.
Dixit cuidam ep̃o angãs. Sic dilerit deus hunc mundum. autt
filium suum unigenitum daret pro eo. Nui gͥcum inimici
essent homines mori ꝓ ipsis elegit. non multomagis cdomesti¬
cos effectos eos et pemtentiam agentes suꝑ his que gesserant.
absoluit apenis. et p̃stabit hisque ab ipso p̃parata sunt bona:
hoc eͦ scito. quia nulla ddelicta hominum uincunt eclementiã

Expanded text:
ram Patris. Unde et vir sanctus, qui vivens in carne conversationem ram Patris. Unde et vir sanctus, qui vivens in carne conversationem habet in coelis, non dubitat dicere quod sancti jam sedeant et regnent cum Christo in dextera Patris. Quanta sit beneficii magnitudo et quam multiplex gratia qua nos Domino consedere fecit, et conregnare cum Christo: hinc comprobatur, cum nos qui quondam lege tenebamur inferni, nunc in Christo regnemus sedeamusque cum eo. Vere abundans est gratia, quae non solum peccata donavit, sed etiam cum Christo nos resuscitatos in dextera Dei collocavit. Dixit cuidam episcopo angelus: Sic dilexit Deus hunc mundum, ut Filium suum unigenitum daret pro eo . Qui igitur cum inimici essent homines, mori pro ipsis elegit, non multo magis domesticos effectos eos, et poenitentiam agentes super iis quae gesserant absolvet a poenis, et praestabit iis quae ab ipso praeparata sunt bona? Hoc ergo scito quia nulla delicta hominum vincunt clementiam
Abbreviated transcription (Latin):
nobis tribuens cum eo uitam habere ꝑpetuam Mortua emĩ
dicitr anima. quando mortifers uiciis ee dicitur macula¬
ta. sicut et apis ait. Etuoscum esseris mortui indelictis et
peccatis ur̃is in quibus aliquando ambilastis. Manifeste
mois nirtme dicitur eẽ peccatum. sicut ꝓpħa ait: quia amima
que peccauent ipsa monettir. Duobus et enim moctis unus¬
cusꝰq hominis peccat anima. il est in nonfaciendio que facere
iussa sunt. et faciendo que uerita sunt: suius gr̃a inquid sal¬
tismi gr̃a nostiorum accepimius remissionem peratorum Iꝑ¬
se emm dñs nr̃ quidiues est in misccłia fratres ꝓpt̾ nnniani
caritatem suam qua dilerit nos conresuscitauit et consecdere
fecit in celestibus in xp̃o iħi. sonsiderate frattes quas gr̃arũ
acciones creatori nr̃o referre debenius. quando in natura nr̃a
ascendit ad celos et sedet ad clerteram patris. In qua natura
nr̃a es nos conresurrerimus. ascendimus. et sedimus ad derte¬

Expanded text:
nobis tribuens cum eo vitam habere perpetuam. Mortua enim dicitur anima, quando mortiferis vitiis esse dicitur maculata, sicut et Apostolus ait: Et vos cum essetis mortui in delictis et peccatis vestris, in quibus aliquando ambulastis manifeste . Mors animae dicitur esse peccatum, sicut propheta ait: Quia anima quae peccaverit, ipsa morietur . Duobus etenim modis uniuscujusque hominis peccat anima, id est, in non faciendo quae facere jussa sunt, et faciendo quae vetita sunt. Cujus gratia, inquit, salpeccatorum. Ipse enim Dominus noster, qui dives est in misericordia, fratres, propter nimiam charitatem suam qua dilexit nos conresuscitavit et consedere fecit in coelestibus in Christo Jesu. Considerate, fratres, quas gratiarum actiones Creatori nostro referre debemus, quando in natura nostra uis, et ascendit ad coelos, et sedet ad dexteram Patris. In qua natura nostra et nos consurreximus, ascendimus et sedemus ad dexte
Abbreviated transcription (Latin):
cidi. ut cdigni eriffe possimus qui u̾bũ salitis ꝑci¬
pianns. Oñem quippe iminunditiã &e carmsetam¬
ne tunicupat. Malitiam uͦ tantum ad intiorũ car
obsecro uos tanquam aduenas et ꝑregrmos abstine¬
ne uos a carnalibus desideruis. Apte autem nos docte
entibns caro eneruit᷑ sub iugatur: uitiorũ crercitus
fuinit᷑ adu̾sus animam aimatur. Dirit abbas am¬
monas: qtua quatuordecim ainmos fecerit inscithi
acobꝰ apis ait. Frucilis autem iusticie. in pace semina¬
tur: facientibus pacem. Om̃e qd̾ in hac utta agimus
semen est futine retributiomis. Ipsa autem retributio
sindus est opum p̃sentium: apło teste qui ait. Nue
cramq seminauerit homo: hec et meter. Et qui semi

Expanded text:
cidi, ut digni existere possimus qui verbum salutis percicidi, ut digni existere possimus qui verbum salutis percipiamus. Omnem quippe immunditiam et carnis et animae nuncupat: malitiam vero, tantum ad interiorobsecro vos tanquam advenas et peregrinos, abstinere vos a carnalibus desideriis . Aperte autem nos docet ientibus caro enerviter subjugatur, vitiorum exercitus firmiter adversus animam armatur. Dixit abbas Ammonas quod quatuordecim annos steterit in Scythi, apostolus ait: Fructus autem justitiae in pace seminatur facientibus pacem . Omne quod in hac vita agimus semen est futurae retributionis. Ipsa autem retributio fructus est operum praesentium, Apostolo testante qui ait: Quae enim seminaverit homo, haec et metet. E
Abbreviated transcription (Latin):
iumus. inqtut. Us̃ enim sp̃sẽ. E sic̃ qui adorant dm̃
in spũ et ueritate oporter adorare: ita et qui seruit dõ.
ĩ sp̃u et ueritate oponet seruie. Ꝙ gloriemur in ip̃o
iħu. Ac si dicetee. Nos qui spũ seruimus ñ camaliter
in camis concisione. s sp̃italit in xp̃o glonamur. aquo
it fidĩ untutem accepimus. ꝑ quam ĩ eo glorit᷑mur.
Nam qd̃ dñs die octauo est cicũcisus. et post tricefi¬
mum tertium circumcisionis diem ad templũ¬
dñi est delatus. ut hostia pro eo offeretur. et sc̃
circumcisus iitis dignus sit dominicis p̾senta¬
re conspectibus. Nemo nisi mortalitatis neribus
absolutus. suꝑne cuutatis gaudia potent subire
ꝑfectus. Nam et. hanc carmiliũ ⁊sp̃italiũ uitior
titcũcisionẽ faciendam. nos lacobꝰ apłs hortatur
dicens. Abicientes om̃em immunditiam & ab un¬
dantiã malieie in mansuetudine suscipire ĩsitũ
uerbum. Pnmo corpus et mentẽ auitus uber cͥcũ¬

Expanded text:
vimus , inquit: Deus enim spiritus est . Et sicut qui adorant Deum, vimus , inquit: Deus enim spiritus est . Et sicut qui adorant Deum, in spiritu et veritate oportet adorare, ita et qui servit Deo, in spiritu et veritate oportet ei servire. Et gloriamur in Christo Jesu. Ac si diceret: Nos quloriamur, a quo et fidei virtutem accepimus, per quam in eo gloriamur. Nam quod Dominus die octavo est circumcisus, et post tricesimum tertium circumcisionis diem, ad templum est delatus , ut hostia pro eo offerretur, et sancircumcisus vitiis, dignus sit Dominicis praesentari conspectibus; nemo nisi mortalitatis nexibus absolutus, supernae civitatis gaudia poterit subire perfectus. Nam et ad hanc carnalium et spiritualium vitiorum circumcisionem faciendam, nos Jacobus as: Abjicientes omnem immunditiam, et abundantiam malitiae, in mansuetudine suscipite insitum verbum . Primo corpus et mentem a vitiis jubet circum
Abbreviated transcription (Latin):
sircũcisionis iustitia. quia iusticia sp̃itales effecti.
sp̃italit nostro seruimus auctori Non enim dixit
nos sumus circumntisi. uel habemus cutumcisionem.
sed nos sumus rirtumcisio. idẽ nos sumus mun¬
ditia et iusticia cucumcisionis. sp̃italis. habendo
iusticiam et mundiciam sp̃italem. In lege em̃ et
ꝓpħis. duplicit᷑ circumcidi iubenut. carne uideli¬
dimur. si a nob camalia intia abscidimꝰ :
ud est adultĩa. fomicationes. ĩmunditiã.
c̃pulã. ebnetates. & cec̃a his similia que ꝑ
carnis opantur concupiscentiam. Corde
cͥcũcidimur. si a nob sp̃italia uicia abscidimus. idẽ suꝑ¬
biam. iactantiam. iram. rixam. odiũ. uel iuidiam.
similia. Horum gͦ om̃ium abictio uitiorum et bona¬
rum afumptio uinuitim: faciunt hominẽ iustum.
Et hec iusticia cirtumcisionis qua niti homines effici¬
untunt: a paulo cutumcisio uocatur. Qui spũ sc̃õ ser¬

Expanded text:
circumcisionis justitia; quia justitia spirituales effecti, circumcisionis justitia; quia justitia spirituales effecti, spiritualiter nostro servimus Auctori. Non enim dixit: Nos sumus circumcisi, vel, Habemus circumcisionem: sed Nos sumus, inquit, circumcisio, id est, nos sumus munditia et justitia circumcisionis spiritualis, habendo justitiam et munditiam spiritualem. In lege enim et prophetis dupliciter circumcidi jubemur, carne videlidimur, si a nobis carnalia vitia abscindimus, id estcrapulam, ebrietates, et caetera his similia, quae per carnis operantur concupiscentiam. Corde circumcidimur, si a nobis spiritualia vitia abscindimus, id est, superbiam, jactantiam, iram, rixam, odium, vel invidiam, et similia. Horum ergo omnium abjectio vitiorum, et bonarum assumptio virtutum, faciunt hominem justum. Et haec justitia circumcisionis, qua justi homines efficiuntur, a Paulo circumcisio vocatur. Qui spiritu Deo ser
Abbreviated transcription (Latin):
conspectu dñi. Prnus quando homo infirmatur.
es adiciantur ei temptationes et cum gr̃atiarũ actio¬
ne suscipit eas. Secundus autem quando aliquis om̃ia
oꝑa sua facit munda coram dño et nichil in his
querit humanum. Tertium uero. quande
aliquis sedet in subiectione et p̃ceptis sp̃ita¬
libus sine murmuratione obedit. ex om̃iib:
e hoc capitulo sic paulus ait apłs. Non enim sumꝰ
cirtĩtisio qui spu scõ serumus:⁊ głoriamur ł̃ ip̃o
iħu. Ac sidiceret camalit̾ circumcisis. Uos estis conci¬
sio bellis p̃pucii ur̃i: nos circumcisio cordis et corꝑis
ñi. Uos bonam dĩ a liobis amputatis creatuia nos
a nob̾ uitia circuncid imus. sp̃italit̾ et peccata. Gñ
et nos sumus circumcisio qui spũ seruimus dõ. nõ
uos qui maculam concisionis inducitis corpi ur̃o.
Qđ autem dicit nos sumus circumcisio qui sp̃u ser¬
uimus dõ: tale est ac si diceret. Nos sumus sp̃italis

Expanded text:
conspectu Domini: primus quando homo infirmatur, conspectu Domini: primus quando homo infirmatur, et adjiciuntur ei tentationes, et cum gratiarum actione suscipit eas; secundus autem, quando aliquis omnia opera sua facit munda coram Domino, et nihil in iis quaerit humanum; tertius vero, quando aliquis sedet in subjectione, et praeceptis spiritualibus sine murmuratione obedit, et omnibus ptiorum. De hoc capitulo sic Paulus ait: Nos enim sumus circumcisio, qui spiritu Deo servimus, et gloriamur in Christo Jesu . Ac si diceret carnaliter circumcisis: Vos estis circumcisio pellis praeputii vestri, nos circumcisio cordis et corporis nostri. Vos bonam Dei a vobis amputatis creaturam, nos a nobis vitia circumcidimus spiritualiter et peccata. Unde et nos sumus circumcisio, qui spiritu servimus Deo, non vos qui maculam circumcisionis inducitis corpori vestro. Quod autem dicit, Nos sumus circumcisio, qui spiritu servimus Deo, tale est, quasi diceret: Nos sumus spiritualis
Abbreviated transcription (Latin):
qui eruditur a patre ut herecditatẽ accipiat et̾nam mur¬
murare non debet: sed potius de patris eniditione gaucle¬
re. Peruersa mens quando ꝑ increpationẽ coirspitur. aut
ꝑ p̃dicationis cluidedinem ad uona suailetur aut de correp¬
tione fit decĩor. et inde murmurationis miquitate
succenditur. unde debuit ab iiquitate compesci. Qͥs¬
quis ꝓ peccator ꝑcutitur. nisi murmurando renitat᷑.
eo ipio iam iustus eẽ incohat. quo fenentis iustitiam
nd accusat. hinc paulus ait. Neq murmuraueritis
sicut quidam eorum mumurauerunt: et a serpentib
ꝑierunt. Marrat quippe liber numerorum quia ꝑtesus
in heremo popłs isrł ttmeri longi ac laboris murmiira
tium ignitorum. uenena sunt uitiorum que animam
quam tangunt sp̃itali morte ꝑimuitt. Et bene mur
murans contra dñm popłi. serpentium morsibus
tam intus ꝑniciem murmurando pateretur. Dint
abbas ioseph. quia tres ordines sunt honorabiles in

Expanded text:
qui eruditur a patre, ut haereditatem accipiat aeternam, murqui eruditur a patre, ut haereditatem accipiat aeternam, murmurare non debet, sed potius de patris eruditione gaudere. Perversa mens quando per increpationem corripitur, aut per praedicationis dulcedinem ad bona suadetur, de correptione fit deterior, et inde in murmurationis iniquitate succenditur, unde debuit ab iniquitate compesci. Quisquis pro peccato percutitur, nisi murmurando renitatur, eo ipso jam justus esse inchoat, quo ferientis justitiam non accusat. Hinc et Paulus ait: Neque murmuraveritis, sicut quidam eorum murmuraverunt, et a serpentibus perierunt . Narrat quippe liber Numerorum quod pertaesus in eremo populus Israel itineris longi ac laboris, murmuravlagae igitur serpentum ignitorum venena sunt vitiorum quae animam quam tangunt spirituali morte perimuntmurans contra Dominum populus serpentum morsibus tam intus perniciem murmurando pateretur. Dixit abbas Joseph quod tres sunt ordines honorabiles in
Abbreviated transcription (Latin):
Beati enim inmaculan in uia: qui ambulant in lecce ddo¬
mimi. Dixit scã sincleticen ẜfficiamur prudentes sic̃ serpen¬
tes. et simplices sicut columbe: ut astute intelliganus la¬
queos eiꝰ. Nam pnidentes fien sicut serpentes lictum ẽ.
ut non ignoremus impetus diaboli et arces eiꝰ. Et em̃ simi¬
le aliquid ex alio simili suꝑatur. Nam et simplicitas colũ¬
be. demonstrat puntatem actionis. Ut oñna sine murmura
murmurat p̃cepta. hesitat sine clubio labons suire¬
Uciꝑe p̃mia. Om̃s enim qui contra cdñm et moy¬
sen de filus ifrł in heremo murmurauernt. in ipsa here¬
mo auenenatis serpentium moisibus perierinit. et int̾ra
repromissionis herecditatem int̾ fratres non recepunt. Qs
de p̃senti murmurat oꝑatione. quanto amplius desꝑat
labons sui et̃nam recipe rembutionem. Nam qui de spe
retributionis non dubitat. in oꝑibus duris positus contra
erudicorem suum dñm minime murmurat. Flius enim

Expanded text:
Beati enim immaculati in via, qui ambulant in lege DoBeati enim immaculati in via, qui ambulant in lege Domini . Dixit sancta Syncletice: Efficiamur prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae , ut astute intelligamus laqueos ejus. Nam prudentes fieri sicut serpentes dictum est, ut non ignoremus impetus diaboli et artes ejus. Etenim simile aliquid, ex alio simili scelere superatur. Nam et simplicitas columbae demonstrat puritatem actionis. CAPUT LVI. murmurat praecepta, haesitat sine dubio laboris sui recipere praemia. Omnes enim qui contra Dominum et Moysen de filiis Israel in eremo murmuraverunt, in ipsa eremo a venenatis serpentium morsibus perierunt, et in repromissionis terra haereditatem inter fratres non receperunt . de praesenti murmurat operatione, quanto amphus desperat laboris sui aeternam recipere retributionem. Nam qui de spe retributionis non dubitat, in operibus duris positus, contra eruditorem suum Dominum minime murmurat. Filius enim
Abbreviated transcription (Latin):
ducit uitam uituis sordidatam. nec cõmittit culp̃a uncle
illi iuste inferatur querla. Et simplices sitis dicit apłs. sic̃
filii dĩ. Ds̃ eum simplex natura ẽ. Quigͦ iam filudĩ sĩt
ꝑ adoptionem. et ẽẽ cupiunt ꝑmuitationem: necesse ẽ ut
sint simplices sicut columbe. Scrptumẽ enim Simpli¬
citas iustorum diriget eos. Nichil enim simplici corde¬
felicius. quia quo innocentiam erga alios exhibet. nichal
est quod pati abalus formides. Habe enim quasi arcem
quandam foititudinis. simplicitatem suam: nec suspectꝰ.
pati quod se fecisse non memunt. Inmnaculanti sine rep̃hen¬
sione. Omatissimos et honetissimos lĩ filios leͦcet et cupit eẽ
haulus. Maculatus ẽ enim qui peccat. Pacula autem est rp¬
sum sceius peccati. quodd oꝑat orem suaum cõmaculat atip
contaminat. Filii autem clĩ inmaculati aduiiante cłõ. et
sine rep̃hensiione iuiuers possunt. si rep̃henssionibus oꝑa
digna non agunt: quarius a maliuolis rep̃hendantur.

Expanded text:
ducit vitam vitiis sordidatam, nec committit culpam, unde illi juste inferatur querela. Et simplices sitis, dicit Apostolus, sicut filii Dei . Deus enim simplex natura est. Qui ergo jam filii Dei sunt per adoptionem, et esse cupiunt per imitationem, necesse est ut sint simplices, sicut columbae . Scriptum est enim: Simplicitas justorum diriget eos felicius: quia qui innocentiam erga alios exhibet, nihil est quod pati ab aliis formidet. Habet enim quasi arcem quamdam fortitudinis, simplicitatem suam, nec suspectus est pati, quod se fecisse non meminit. Immaculati, sine reprehensione . Ornatissimos et honestissimos Dei filios docet et cupit esse Paulus: maculatus est enim qui peccat. Macula autem est ipsum scelus peccati, quod operatorem suum commaculat atque contaminat. Filii autem Dei immaculati, adjuvante Deo, et sine reprehensione vivere possunt, si reprehensionibus opera digna non agunt, quamvis a malevolis reprehendantur.
Abbreviated transcription (Latin):
Et uenit uor de suꝑ dicens. Manifestum est quia modicũ
negligens fuit : sed ꝓpt̃ peregrinationem apite ei. Et pꝰ hec
dommit ille incola: et uenit om̃is cognatio eiꝰ ad cum.
angłos uͦ non uidit ille sener uenire ad ducendã animã
illiꝰ. Miratus autem senex: dix̃. Quomͦ ꝑegimus ille cum
negligentior fuent talem gr̃am habuit: et hic eũ studio¬
sus eẽt nichil huiꝰmodi meruit: Et uenit uox dicens ei.
hic stuchosus cum uenit dormire ut aiperuit ocłos suos
et iudit parentes suos fientes: et consolata ẽ amma euis.
Negimus uero ille licet negligentior fuit. nullũ tam̃
suonim uidit. et ingemscens fieuit. & dẽ consolatus est
eum. Dicebant cde abbate sisoi qm cum in die dorinttionsᷤ
sue sedercit circa cum patres: splenduit sicut sol facies eiꝰ
et dirit ad eos. Eoce chorus ꝓphetarum et apłorum uenit. It̾ũ
dixit. Ecce angli uenerunt acciꝑe me. sẜ rursum facta est facieᷤ

Expanded text:
Et venit vox desuper dicens: Manifestum est quia modicum Et venit vox desuper dicens: Manifestum est quia modicum negligens fuit, sed propter peregrinationem ejus aperite ei. Et post haec dormivit ille indigena, et venit omnis cognatio ad eum: angelos vero non vidit ille senex venire ad deducendam animam illius. Miratus autem senex dixit: Quomodo peregrinus ille cum negligentior fuerit, talem gloriam habuit, et hic cum studiosus esset, nihil hujusmodi meruit. Et venit vox dicens ei: Hic studiosus cum venit ut dormiret, aperuit oculos suos et vidit parentes suos flentes, et consolata est anima ejus. Peregrinus vero, ille licet negligentior fuit, nullum tamen suorum vidit, et ingemiscens flevit, et Deus consolatus est eum. Dicebant de abbate Sysois quod in die dormitionis suae cum sederent circa eum patres, splenduit sicut sol facies ejus, et dixit ad eos: Ecce chorus prophetarum et apostolorum venit. Iterum dixit: Ecce angeli venerunt accipere me. Et rursum facta est facies
Abbreviated transcription (Latin):
i sp rate ailii autem infimtate camus afficti. ali ũ
diuersis ddamnis ue trbulationibus uanis uocantin¬
uIp̃sI.Uocantur et diuersis etatibuis. quia alii in ican¬
tia. alii in adolescentia. alii in uiuentute. alii u in senet¬
erite. uel etam indecrepita etate uocantur. uocantur¬
et qiu̾sis temporibis: quia a lii pͥmo mane. alii hora
fcia. alii hora sexta. alii nona. alii uͦ uocantur undeci¬
ma. Quorũ om̃iũ nullus in immunditia. sed om̃s ft̃
deus. scõs uult hiabe ministros sic̃ et idem in euangłio
ait. Pro eis scõfico merpsum. ut sint et ipsi scificati in
ueritate. Dix̃ quidam sener quia duofr̃s erant uicini.
unus ꝑ egrinus. et alt̾ incola. Frat autem ꝑegrinus ille
modicum negligentior. Ille uͦ incola: stucdiosus ualde.
Contigit aut̃ ut clormires ꝑegrinus ille in pacc. Senerau¬
tem qui erat uicinus eorum cum eẽt ꝓuictus. indit mul¬
titudinem angłorum decducentiũ animam eiꝰ. Cum ue
nisset ad celum ut intraret: facta est questio de illa anima

Expanded text:
icti; alii vero diversis damnis, vel tribulationibus variis oppressi. Vocantur et diversis aetatibus, quia alii in infantia, alii in adolescentia, alii in juventute, alii vero in senectute, vel etiam in decrepita aetate vocantur; et diversis horis diei, quia alii primo mane, alii hora tertia, alii hora sexta, alii nona, alii vero vocantur undecima. Quorum omnium nullus in immunditiam, sed omnes sunt ult semper habere ministros, sicut et idem in Evangelio ait: Pro eis sanctifico meipsum, ut sint et ipsi sanctificati in veritate . Dixit quidam senex: Quia duo fratres erant vicini, unus peregrinus, et alter indigena. Erat autem peregrinus ille modicum negligentior, ille vero indigena studiosus valde: contigit autem ut dormiret peregrinus ille in pace. Senex autem qui erat vicinus eorum, cum esset providus, vidit multitudinem angelorum deducentium animam ejus. Cum ergo venisset ad coelum ut intraret, facta est quaestio de illa anima.
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur &ẽ quia om̃ipotens ẽ. et miscłia eiꝰ plena ẽ tra. Peus autẽ
diues dicitur in miscclla: quia peccatoies om̃s misericondit̃ tͣint
ad penitentiam et in ea inisericondit᷑ concedit ꝑseuerantiam.
Et diues dicitur pro nimia cartate sua: quadilerit gemus
humanum. In tantum enim nosdilerit om̃ipotens ds̾ut
filuim siuimi morti tracleret ꝓ nobis: sicut scrptum ẽ. Propͥo
fiuo suo non ꝑepereit deus: seci ꝓnobis om̃ibus tracdidit iltũ.
Nimia enim ide grandis Rantas est ꝓpeccatoribuis seruis u¬
nugenitum tradere filium. et eosdem rebelles seruos dilig̾e
tanquam filios. Hinc enim fraties considerare lebenius. quan¬
tum nos dñs diligat scõs. qui santum diigere lignatus est¬

Expanded text:
ena est terra. Dives autem Deus dicitur in misericordia, quia peccatores omnes misericorditer trahit ad poenitentiam, et in ea misericorditer concedit perseverantiam. Et dives dicitur propter nimiam charitatem suam, qua dilexit genus humanum. In tantum enim nos dilexit omnipotens Deus, ut Filium suum morti traderet pro nobis, sicut scriptum est: Proprio Filio suo non pepercit Deus, sed pro nobis omnibus tradidit illum . Nimia enim id et grandis charitas est, pro peccatoribus servis unigenitum tradere Filium, et eosdem rebelles servos diligere tanquam filios. Hinc etenim, fratres, considerare debemus quantum nos Dominus diligat s
Abbreviated transcription (Latin):
lutm locutionis non cdebet ignorare. sed diligent de bet
entie fir concitus. In conu̾satione ille bonum aliis ꝙͥ¬
bet exemplum. qui caste. pie. & iuste. uiuit in hoe sclo.
Que in cantate alus bonũ p̃bet exemplũ. quier totocorde
Cota mente. tota uirtute diligit. et ꝓrimum
sicut semer i sum. Ille in fide bonum ꝓbe exẽplũ
qui ncte credendo bene iuuit. et bene inuendo fidiẽ
retam custocdit. Ille in castitatealiis bonum p̃het
epempumm qui caftratis pulchntudmem auligens.
non souim eam in suo seniat copore son etia macocrita¬
pombus prauts fotam eustocit psnentet. quia muat¬

Expanded text:
dum locutionis non debet ignorare, sed diligenter debet dum locutionis non debet ignorare, sed diligenter debet entiae sit conditus . Ille in conversatione bonum aliis praebet exemplum qui caste, pie et juste vivit in hoc saeculo . Ille in charitate aliis bonum praebet exemplum qui Deum ex toto corde, tota mente, tota virtute diligit, et proximum sicut semetipsum . Ille in fide bonum praebet exemplum, qui recte credendo bene vivit, et bene vivendo fidem rectam custodit. Ille in castitate aliis bonum praebet exemplum, qui castitatis pulchritudinem diligens, non solum eam in suo servat corpore, sed etiam a cogitationibus pravis tutam custodit in mente, quia
Abbreviated transcription (Latin):
pie. uiuendo imitetur. Quii haber spemar
dommno scĩficat se quantum potest ipsum intuendo.
et eiꝰ ꝑom̃ia grãm flagitando qui ait. Sine me nichil
potestis facere: eiꝙ dicendo. adiutoi meus esto nedelim¬
quas me. figo scificat nos sicut et ipse sc̃s ẽ: sed ille sc̃s
et̾uitate. nos scĩ fide. Tempore enim antiquo. eỹi. p̃sbit̃.
diaconi. unius uxoris uiri oidinabantur. Modo autẽ
quia scitatis scã creuit munditia. ab om̃i camali consor¬
tio om̃s illos sacrorum regula ꝓhibet canonium. Nani
in uet̾i testam̃to eo tempore tantum quo sacerdotes p̃sto
erant altano. ab uxorum suorum se continebant concu¬
bitu. Hunc autem quia quotidie corpus dm̃ aut confi¬
ciendum nobẽ ad altare aut sumendum:a carnali con¬
cubitu quotidie nob̾est abstrnendum. Hinc paulus ti¬
motheum almonet dicens. Exemplum esto fidelium
in sermone. in conuersatione. incaritate. infide. ĩ caftitate.
Qui enim aliis insermone eremplum debet pbere. io¬

Expanded text:
ificando imitetur. Qui habet spem in Domino, sanctificat se quantum potest ipsum intuendo, et ejus per omnia gratiam flagitando qui ait: Sine me nihil potestis facere , eique dicendo: Adjutor meus esto, ne derelinquas me . Ergo sanctificat nos, sicut et ipse sanctus est . Sed ille sanctus aeternitate, nos sancti fide. Tempore enim antiquo, episcopi, presbyteri et diaconi unius uxoris viri ordinabantur : modo autem quia sanctitatis causa crevit munditia ab omni carnali consortio omnes illos sacrorum regula prohibet canonum. Nam et in Veteri Testamento eo tempore tantum quo sacerdotes praesto erant altari, ab uxorum suarum se continebant concubitu: nunc autem quia quotidie corpus Domini aut conficiendum nobis est ad altare, aut sumendum a carnali concubitu quotidie nobis est abstinendum. Hinc Paulus Timotheum admonet, dicens: Exemplum esto fidelium in sermone, in conversatione, in charitate, in fide, in castitate . Qui enim aliis in sermone exemplum debet praebere, mo
Abbreviated transcription (Latin):
mẽẽ clebeat xp̃ianis. marime tam̃ ordini conuennt et con¬
decos sacerdioro li unde ee dñs monsi ait. Uesties a aroner
Et ne contaminetur sacerlos inmortibus. quia consetet¬
tus est cło suo: et panes propositionis offert. Sit gͦ scs̃quo
ei tontum qui cor illius a formcationis contagio cognos¬
eit eẽ pollutum. Unde hoc inloco non solum thesalomi
stineant a fornicatione quia sicut ꝑhimmnlitatem m̃tis
custoditur castitas camis ita ꝑsupbiam cordis in minu¬
rditiam itur libidinis. Et ideo lururiosis atq suꝑbis
familiant̾ se plusquam cet̾is peccatorbus cum sociant᷑
lemones: quia ꝑlurunam carnis. suis eosdiabolus cons¬
timgit catenis. ut adõ separati demonibus sociati. regnũ
celorum hiabere non possint cum scĩs. detraic scĩficationis
untute: sic et iohannes apłsait. Om̃is qui habet sp̃e hac
ineo: sesficat se sicut et ille sc̃se. Mutti sedicunt sp̃e habe
uere celestis in rp̃o: sed hanc confessionem negligent᷑ ui¬

Expanded text:
 debeat Christianis, maxime tamen ordini convenit et condecet sacerdotali. Unde et Dominus Moysi ait: Vesties Aaron et . Et ne contaminetur sacerdos in mortibus, quia consecratus est Deo suo, et panes propositionis offert. Sit ergo sanctuei gratum, qui cor illius a fornicationis contagio cognoscit esse pollutum. Unde et hoc in loco non solum Thessalonistineant a fornicatione: quia sicut per humilitatem mentis custoditur castitas carnis, ita per superbiam cordis in immunditiam itur libidinis. Et ideo luxuriosis atque superbis familiariter se plus quam caeteris peccatoribus consociant daemones, quia per luxuriam carnis suis eos diabolus constringit catenis, ut a Deo separati daemonibusque sociati, regnum coelorum habere non possint cum sanctis. De hac sanctificationis virtute sic et Joannes apostolus ait: Omnis qui habet spem hanc in eo, sanctificat se, sicut et ille sanctus est . Multi se dicunt spem habere vitae coelestis in Christo, sed hanc confessionem negligenter vi
Abbreviated transcription (Latin):
uob: date et clabitur uobis. Interrogatus est seror. Lene est
humilitas: Et ille responcdit. Si peccanti fratri ignoueris an¬
tequam apud te poenitentiam agat. et bene facias his giuit
male faciunt. Dixit ab̃s antonius. quia de pioxinoest uita
et mors. Si enim lucremus fratrem: lucrabimus dm̃. Siarit
scanclalitamus fratrem: in xp̃m peccamus. Diceba aob spi¬
cius erpe prorimum apecratis. quanta tibi est uuntus simne
im propio. qm̃ conuertentes deus non repelat ase. Uerbiar
autem malitiȩ et nequitie non habitet incorde tuo aclu̾sus
fratrem tuum: ut possis dicere. Diute nob debita nrr̃a:
sicut er nos annittimus debitoribus nr̃is. de hoc capitislo:
et alibi scrptum est. Ut sitis sine querela: qui quantum¬

Expanded text:
vobis, date et dabitur vobis . Interrogatus est senex, Quid est humilitas? Et ille respondit: Si peccanti in te fratri ignoveris, antequam apud te poenitentiam agat, et benefacias iis qui tibi malefaciunt. Dixit abbas Antonius: Quia de proximo est mors et vita. Si enim lucremur fratrem, lucrabimur Deum; si autem scandalizemus fratrem, in Christum peccamus. Dicebat abbas Hyperitius: Eripe proximum a peccatis, quanta tibi virtus est, sine improperio, quoniam convertentes Deus non repellit a se. Verbum autem malitiae et nequitiae non habeas in corde tuo adversus fratrem tuum, ut possis dicere: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . De hoc capitulo et alibi scriptum est: Ut sitis sine querela, et sim
Abbreviated transcription (Latin):
pastorem dicens. Quid ẽ quoci scriptumẽ qui irascit᷑
fr̃ suo sine causa: Et ille respondit. Ex om̃i re qua te gͣ¬
uare uoluerit fr̃ tuus. si irasceris aduersus eum. donec
autem aliquis uiit te separare adõ: ꝓ hoc irascere. xluiiii.¬
paulus in epła acdtessalonicenses ait. hec ẽ uoluntas dlĩ
sc̃ificatio ur̃a. ut abstineatis uos a formeatione. Hec ẽ uo¬
luntas clĩ dicis. idẽ hoc pla cet dõ. ut uos corde pant̃ scificati
sitis et corpore. Nisi emm ei hoc placuissec: nob̃ non im¬

Expanded text:
Pastorem, dicens: Quid est illud quod scriptum est: Qui irascitur fratri suo sine causa ? Et ille respondit: Ex omni re qua te gravare voluerit frater tuus, si irasceris adversus eum, donec autem aliquis voluerit te separare a Deo, pro hoc irascere 48. Dixioluntas Dei sanctificatio vestra, ut abstineatis a fornicatione . Haec est voluntas Dei, dicit, id est, hoc placet Deo, ut vos corde pariter sancitificati sitis et corpore. Nisi enim ei hoc placuisset, nobis non im
Abbreviated transcription (Latin):
causa memoriam legentis obliterat. Quod si breuis sit
sub motoq libro sententia retractenar manimo. tũc sine
labore legitur: et ea que lecta sunt recolendo memouam
miime excedunt Acceptabilior ẽ sensibus lectio tacita
quam aꝑta. Amplius enim intellectus instrintur: qntior
legentis quiescit: et sub silentio lingua mouetur. Nam
clare legendo et corpus lasatur. et uocis acum̃ obtundit̾.
tem conuersantem aut discere ficlelit̃ que nescit aut doce¬
re manifeste qd t nouit. Si aut̃ utrũꝙ y cum possit ñ uult.
insanie morbo laborat. Imicium autem recedentli a deo.
fastidium doctrine est dirit abb pastor: quia qͥ quere losus ẽ
monachus ñ est Qui fr̃i suo detrait: monachus nõ ẽ. Iui ira¬
cundus est: monachus non ẽ. Qui autem uere monachũs

Expanded text:
causa memoriam legentis oblitterat. Quod si brevis sit, causa memoriam legentis oblitterat. Quod si brevis sit, submotoque libro sententia retractatur in animo, tunc sine labore legitur: et ea quae lecta sunt recolendo, memoria minime excidunt. Acceptabilior est sensibus lectio tacita, quam aperta. Amplius enim intellectus instruitur, quando vox legentis quiescit, et sub silentio lingua movetur. Nam clare legendo, et corpus lassatur, et vocis acumen obtunditur.  voluntatem conversantem, aut discere fideliter quae nescit, aut docere manifeste quod novit. Si autem utrumque cum possit non vult, insaniae morbo laborat. Initium enim recedendi a Deo, fastidium doctrinae est. Dixit abbas Pastor: Quia qui querulus est, monachus non est; qui fratri suo detrahit, monachus non est; qui iracundus est, monac
Abbreviated transcription (Latin):
todire cor meum. Dicit ei senex. Et quomͦ possumus cor
rogauit abbatem pastorem dicens. Quomͦ oportet mo¬
nachum sedere in cella:  respondit. Suantum ad id qd
in manifesto est. hoc ẽ ut faciat opuslͥ manuũ. et semel
comedat. et taceat:⁊ mecditetur. Occulte enim proficere
collatione maiorem intelligentiam p̃bet. Melius ẽ
enim conferte. quam legere. Collatio: docibilitatem fac̃.
Nam ꝓpositis int̾rogationibus cunctatio rerum ercludit᷑
et sepe obiectionibus latens ueritas approbat᷑. Quod em̃
obscurum ẽ audubium conferendo cito ꝓspicitur Sic̃ ins¬
truere solet collatio: ita contentio destruit. Hec enim relicto
sensu ueritatis lites generat. et pugnando uerbis etiã in dtñ
blasphemat. Lectio memorie auxilio eget. Quod si fuerit na¬
turalit tardior. frequenti tam̃ meditatione acuitur: ac legen¬
di assiduitate colligitur Sepe ꝓlira oratio. longitutinis

Expanded text:
todire cor meum. Dicit ei senex: Et quomodo possumus cutodire cor meum. Dicit ei senex: Et quomodo possumus currogavit abbatem Pastorem dicens: Quomodo oportet monachum sedere in cella: Et respondit: Quantum ad id quod in manifesto est, hoc est, ut faciat opus manuum, et semel comedat, et taceat, et meditetur. Occulte enim proficere potest collatione, majorem intelligentiam praebet. Melius est enim conferre quam legere. Collatio docibilitatem facit, Nam propositis interrogationibus cunctatio rerum excluditur, et saepe objectionibus latens veritas approbatur. Quod enim obscurum est aut dubium, conferendo cito perspicitur. Sicut instruere solet collatio, ita contentio destruit. Haec enim relicto sensu veritatis, lites generat, et pugnando verbis, etiam in Deum blasphemat. Lectio memoriae auxilio eget. Quod si fuerit naturaliter tardior, frequenti tamen meditatione acuitur, ac legendi assiduitate colligitur. Saepe prolixa lectio longitudinis