comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
a sono quo crepitant qͣi ci¬
conie. quã sonũ oris
potius ẽẽ quã uocis
qr cũ quaciente ro¬
stro faciunt. hecu.¬
eris ñcie sociẽtatis
comites. serpentiũ
hostes. maria tͣns uolant. iã
sẏam collecto agmine ꝑgunt.
cornicer eas duces precedunt
⁊ ip̃e qͣi ex̾citꝰ ꝓsequntur. exi¬
mia illis circa filios pietas. Nã
a dõ nidos inpensius fouent ut
assiduo in cubitu plumas exu¬
ant. gntum aũt tempus im¬
pend̾int in fecib educandis: tã¬
tum ⁊ ip̃e inuicem a pullis suis
aluntur. ciconie sonum oris ꝓ¬
uoce quatiente rostro faciunt.
illos aũt p̃tendũt qui cũ fletu
et stridore dentium qd̃ male ge¬
sserunt ore ꝓmũt. hee sũt ñcie
ueris q ceteris demonstrant
temꝑanciam ꝯu̾se mentis. soci¬
etatis sũt comites: qr libenter
hĩtant int̾ fr̃es. dr̃ etiã de cico¬
nia qd̃ sit serpentib mimita. s̃¬
pentes sunt ꝑu̾ĩe cogitatões
sũ ꝑuersi fr̃es quos ciconia ro¬
stro ꝑcutit dum iustus prauas

Expanded text:
a sono quo crepitant, quasi cicaniae: quem sonum oris potius esse quam vocis, quia eum quatiente rostro faciunt. Hae veris nuntiae, societatis comites, serpentium hostes, maria transvolant, in Asiam collecto agmine pergunt. Cornices duces eas praecedunt, et ipsae quasi exercitus prosequuntur. Eximia illis circa filios pietas; nam adeo nidos inpensius fovent ut assiduo incubitu plumas exuant. Quantum autem tempus inpenderint in fetibus educandis, tantum et ipsae invicem a pullis suis aluntur. Olovoce quatiente rostro faciunt. Illos autem praetendunt qui cum fletu et stridore dentium quod male gesserunt ore promunt. Hae sunt nuntiae veris, quia caeteris demonstrant temperantiam conversae mentis. Societatis sunt comites, quia libenter habitant inter fratres. Dicitur etiam de ciconia quod sit serpentibus inimica. Serpentes sunt perversae cogitationes, sive perversi fratres, quos ciconia rostro percutit, dum justus pravas
Abbreviated transcription (Latin):
los cũ quib hĩtat exẽplo ꝑu̾si
oꝑis dehonestat . a¬
uis honusta plum-
is .i. sr̃fluitate car.¬
nis ⁊ leuitate m̃e¬
tis. s gͣui quidem
detenta pigritia.
detinetur in h̾cia
et pigricia graui q pc̃cores ad
bñ oꝑand̾ sunt in ħ̾tes ⁊ pigri
die noctuq moratur in sepul¬
foras s lucem u̾itatis odit. ab
aliis auib uisus magnis eaꝵ cla¬
morib ꝓditur. magnis ⁊̃ meͣ.¬
sionib uexatur. si eñĩ ad lucẽ¬

Expanded text:
los, cum quibus habitat, exemplo perversi operis dehonestat. Avis est onusta plumis, id est, superfluitate carnis, et levitate mentis. Sed gravi quadam detenta pigritia. Detinetur inertia, et pigritia gravi, quia peccatores ad bene operandum sunt inertes et pigri. Diu noctuque moratur in sepulforas, sed lucem veritatis odit. Ab aliis avibus visus, magnis earum clamoribus proditur, magnis etiam incursionibus vexatur. Si enim pe
Abbreviated transcription (Latin):
diu̾sas regiones discurrere st̃
ꝯsueti si tedici t cͥlanstri fu̾int
aggrauati citꝰ a claustris ereũt
cr terrarũ diu̾sitates norunt.
noctis assiduita¬
de clangoris destat᷑
Nullũ añt aĩal ita o¬
dorem hõis sentit ut anser . uͥ
et clangore eiꝰ galloꝵ ascẽsus
in capitolio dep̾hensus est. uñ¬
custodiam suã bñ iugilãtes:
sp̃es. domestice uidel ⁊ cãpettres.
campestres in altũ ⁊ ordĩate uo.¬
lant. illosq designãt qui remo¬
ti a t̾renis ordinẽ bñ uiuẽdi s̾¬
uãt. domestite uͦ in uicis siml᷑
ip̃as rostris lacerant. illos sig.¬
nificant qui ł si ꝯuentus amant.
locacitati tñ et detractõni ua¬
cant. cãpestres anseres oms sũt
coloris cintrici. nec aliquã eaꝵ
nariam seu uiucam uidi. in

Expanded text:
iscurrere sunt consueti, si taedio claustri fuerint aggravati, citius a claustris exeunt, quia terrarum diversitates norunt. noctis assiduitate clangoris testatur. Nullum autem animal ita odorem homiet clangore ejus gallorum ascensus in Capitolio deprehensus est. custodiam suam bene vigilantes species, domestici scilicet et campestres. Campestres in altum et ordinate volant, illosque designant qui remoti a terrenis, ordinem bene vivendi servant. Domestici vero in vicis simul ipsos rostro lacerant, illosque significant qui etsi conventus ament, loquacitati tamen et detractioni vacant. Campestres anseres omnes sunt coloris cinericii, nec aliquem eorum varium seu niveum vidi. In
Abbreviated transcription (Latin):
siłitudinem fertur
hr̃e predicatõis ros.¬
trum. rõne diuisũ.
quo grana colligat
ordei et frumentr
trum et sinistrũ
ocłm. moralem et
misticum sensum
se ip̃am respicit sinistro. dm̃
uo ꝯtemplatur dextro. duas
git q̃n ab animo tẽptatõ re¬
mari aquilo tẽptatio mare:
mũdus. ab aquilone gͥ et

Expanded text:
ilitudinem fertur habere praedicationis rostrum ratione divisum, quo grana congregat hordei et frumenti,trum et sinistrum oculum, moralem et mysticum sensum: seipsam respicit sinistro, Deum vero contemplatur dextro. Duasgit, quando ab animo tentatio remari . Aquilo tentatio, mare mundus. Ab aquilone igit
Abbreviated transcription (Latin):
gnum aqquaꝵ parientem pp̃
serpentem qui est inimieus
elephantis isti c duo elepha¬
tes masculus
et femina fi

Expanded text:
 eam parientem, propter serpentem qui inimicus est elephantis. Isti ergo duo elephantes masculus et femina fi
Abbreviated transcription (Latin):
uulpis. qͣi uolupis. est enĩ
uolubilis pedib et ñquã
recto itin̾e s tortuosis anfruc.¬
tib currit. est enĩ fraudulen¬
et ingenio.¬
sum. cũ eñ
esurit et ñ
inuenit qd̾
manducet .
inuoluit se

Expanded text:
uasi volupes. Est enim volubilis pedibus, et nunquam recto itinere, sed tortuosis anfractibus currit. Est autem animal fraudulenet ingeniosum. Cum enim esurit, et non invenit quod manducet, involvit se
Abbreviated transcription (Latin):
cammien camĩt. Ita ut ꝑsua¬
uitaten uocis auditꝰ hõim
longe nauigantiũ inmittẽt¬
⁊ ad se trahant᷑. ac nimia

Expanded text:
carmen canunt, ita ut per suauitatem uocis auditus hominum a longe nauigantium mulceant et ad se trahant, ac nimia
Abbreviated transcription (Latin):
pulit hostẽ gallic̃.
a capitulo uero cla¬
hostem repellit anticũ. clamor
anseris urbem romanam ab
inpetu hostiũ seruauit ĩmunẽ.
clamor discreti fr̃is ne turbe¬
tur a ꝑu̾sis custodit uitam qͣm

Expanded text:
pulit hostem Gallum. A capitulo vero clahostem repellit antiquum. Clamor anseris urbem Romam ab impetu hostium servavit immunem; clamor prudentis fratris, ne turbetura perversis, custodit vitam com
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯti. ebrietate et luxuria acdui.¬
sis uitioꝵ gn̾ib. que tainquã
fluctuantes uñ maris m̾gunt

Expanded text:
ti, ebrietate, et luxuria ac diversis vitiorum generibus quae tanquam fluctuantes undae maris mergunt
Abbreviated transcription (Latin):
ant quas petãt t̾ras.
castigat aũt uoce que
cogit agm̃ at ubi rã¬
cescit : succedit alia.
nocte aũt excubias

Expanded text:
ant quas petant terras. Castigat autem voce quae cogit agmen: at ubi raucescit, succedit alia: nocte autem excubias
Abbreviated transcription (Latin):
it anmal autula nomine
acerrimum ita ut nullus
uenatorum ei potuerit ap¬
propinquare habet enim cor¬
nua longua in similitudinẽ
serrre quib secare potest
maximas quereus. condensa
et superflua queq arboꝵ ce¬
dendo secat in nullo resistens.
qñ uero sitierit uadit ad flu¬
men magnum eufratem et
beibit. sune autem ibidem
mirge uiticee subtiles et mol¬
les. incipit aĩte et illud ani-¬
mal ludere cum uirgulis ilł.¬
et in ludendo obligrat semet¬
ip̃sum cornu. obligatisq corni-¬
b uociferatur q ugitu quiã
euadere non potest gracilib
uirglilis circumseptus. et tũs
der ebrietatem nec obligeris
luxurie uoluptate ut non in¬
terficiaris a diabło. uinum e¬
nim et

Expanded text:
t animal antula nomine acerrimum, ita ut nullus venator ei possit appropinquare; habet enim cornua longa in similitudinem serrae, quibus secare potest maximas quercus, condensa et superflua quaeque arborum cedendo secat, in nullo restans. Quando vero sitit, vadit ad flumen magnum Euphratem, et bibit. Sunt autem ibidem virgae vimineae virides et molles. Incipit autem illud animal ludere in virgulis illis, et ludendo obligat semetipsum cornibus, obligatisque cornibus vociferatur ingenti rugitu, quia evadere non potest gracilibus virgulis circumseptus, et tunc Dei, ebrietatem, nec obligeris luxuriae voluptate, ut non interficiaris a diabolo. Vinum enim et
Abbreviated transcription (Latin):
h̃t̃ porcelli lactentis. et est to¬
tus spinosꝰ qui temꝑe uinde¬
miaꝵ ingreditur iñ uineam
et ubi inuenit uiten onera

Expanded text:
t porcelli lactentis, et est totus spinosus, qui tempore vindemiarum ingreditur vineam, et ubi invenit vitem onera
Abbreviated transcription (Latin):
mulieres
aposta¬
re faci¬
unt ho¬
mines
sapien¬
piens ⁊
prudẽs
a uino
et muliere se auertat. sũt aũt
duo lapides ignari. masculus ⁊
femina. tu gͥ ꝓfessor intellige

Expanded text:
mulieres apostatare faciunt homines sapienpiens et prudens a vino et a muliere se avertet. Sunt autem duo lapides igniferi, masculus et femina. Tu igitur professor prudentiae
Abbreviated transcription (Latin):
nas. et cantus esto ut saluus
rum testamentoꝵ. qui quan¬
dur in hiis studuerint ñ solũ
modica s ⁊̃ grandia uitia rese¬
rant. si uero inde reuersi ad
illecedras huiꝰ uite ⁊ uoluptates

Expanded text:
us esto ut salvus rum Testamentorum, qui quandiu in his studuerint, non solum modica, sed etiam grandia vitia resecant. Si vero inde reversi, ad illecebras hujus vitae et voluptates
Abbreviated transcription (Latin):
it. faciens sibi ñ cũ
iudicio diuitias. in i¬
dio enĩ dierum su A¬
uoꝵ derelinquet eas et ĩno¬
uissinis suis erit insipiens . u

Expanded text:
it, faciens sibi non cum judicio divitias: « In medio enim dierum suorum derelinquet eas, et in novissimis suis erit insipiens .
Abbreviated transcription (Latin):
tus post mortẽ. pecũia tua te¬
cũ sit in ꝑditõnẽ. s ⁊ ioculato¬
onẽ ueniũt sepius usi leuita¬
de leuit recedunt. illi uͦ qui ꝑ
du̾sas regiones discurrere sc̃
ꝯsueti si tedici ⁊ claustri fu̾int
aggrauati citꝰ a claustris exeũt
&r terrarũ diu̾sitates norunt.
noctis assiduita.¬
te clangoris testat᷑
Nullũ aũt aĩal ita o¬
dorem hõis seittit ut anser .uͥ
et clangore eiꝰ galloꝵ ascẽsus
in capitolio dep̾hensus est. uñ¬
custodiam suã bñ igilãdes
sp̃es. dom estice uidel ⁊ cãpestres
campestres in altũ ⁊ ordĩate uo.¬
lant. illosꝙ designãt qui remo¬
ti a t̾renis ordinẽ bñ uiuẽdi s̾¬
uãt. domestice uͦ in uicis simł
h̃itant. mltociens exclamat se¬
ip̃as rostris lacerant. illos sig¬
nificant qui ⁊ si ꝯuentus amant
locacitati tñ et detractõni ua.¬
cant. cãpestres anseres om̃s sũt
coloris cintricii. nec aliquã eaꝵ
uariam seu uiucam uidi. in

Expanded text:
unia tua tecum sit in perditionem . » Sed et joculatoonem veniunt, saepius usi levitate, leviter recedunt. Illi vero qui per diversas regiones discurrere sunt consueti, si taedio claustri fuerint aggravati, citius a claustris exeunt, quia terrarum diversitates norunt. noctis assiduitate clangoris testatur. Nullum autem animal ita odorem hominis sentit, ut anser. Unde et clangore ejus gallorum ascensus in Capitolio deprehensus est. custodiam suam bene vigilantes species, domestici scilicet et campestres. Campestres in altum et ordinate volant, illosque designant qui remoti a terrenis, ordinem bene vivendi servant. Domestici vero in vicis simul habitant, frequenter exclamant, seipsos rostro lacerant, illosque significant qui etsi conventus ament, loquacitati tamen et detractioni vacant. Campestres anseres omnes sunt coloris cinericii, nec aliquem eorum varium seu niveum vidi. In
Abbreviated transcription (Latin):
hĩtant pulcrioris coloris uestẽ
portãt. anser p̃ cet̾is aĩalib sr̃¬
uenientis hõis odorem sentit. q
famã alios licet longe remotos
cognoseit. cũ gͥ anser odorem sr̃¬
uenientis hõis sentit: nocte cla¬
mare ñ desinit. qr eũ negłias
ignorancie discretus fr̃ in aliis
iudet: clamare deb. in capito¬
lio quodam romanis ꝓfuit clam¬
or anseris. ⁊ in capitulo cotidie
ꝓdest cũ negłias uid̾it clamor dis

Expanded text:
habitant pulchrioris coloris vestem portant. Anser prae caeteris animalibus supervenientis hominis odorem sentit, quia r malam famam alios, licet longe remotos, cognoscit. Cum igitur anser supervenientis hominis odorem sentit, nocte clamare non desinit, quia cum negligentias ignorantiae circumspectus frater in aliis videt, clamare debet. In Capitolio quondam Romanis profuit clamor anseris, et in capitulo quotidie prodest, cum negligentias viderit, clamor
Abbreviated transcription (Latin):
mat. arripit. uix linguã suã
deserit. s si forte relicto habitu
foras exierit: bonũ religionis
in malam ꝑtem detrahendo qͣi
garriendo uertit. moneat ꝙ
natura uolucris: quis recipi de
to ⁊ religioso didici qd̃ sint q̃dã
diu̾sitates hõim que uix ordiã¬
te in reliione possũt decine.¬
ri. si aũt queras qui sint ut e¬
uitari possint. hii sũt pictores.
medici ioculatores. ⁊ quidã alii
qui ꝑ diu̾sas regiones discurre¬
re sũt assueti. hiꝰ hõies uix pos¬
sũt eẽ stabiles. ars pictoris ual¬
de est delectabilis cũ enĩ pic̾tor
eccłiam. capitłm. refectorium
ł aliquas officinas piux̾it. ad
aliud monast̾iũ si ei ꝯcessũ fu̾it:
rogatus ab aliquo cã pingẽdi
transit. oꝑa xp̃i pingit ĩ ꝑie¬
tẽ. s utinã ea ten̾et ĩ m̃te ut

Expanded text:
 accipit, vix linguam suam deserit, sed si forte relicto habitu foras exierit, bonum religionis in partem malam detrahendo quasi garriendo vertit. Moneat igitur natura volucris, quis recipi debte et religioso didici quod sunt quaedam diversitates hominum, quae vix ordinate ia religione possunt detineri. Si autem quaeras qui sint, ut evitari possint, hi sunt pictores, medici, joculatores, et quidam alii, qui per diversas regiones discurrere sunt assueti. Hujusmodi homines vix possunt esse stabiles. Ars pictoris valde est detectabilis. Cum enim pictor Ecclesiam, capitulum, refectorium, vel aliquas officinas pinxerit, ad aliud monasterium si ei concessum fuerit, rogatus ab aliquo, causa pingendi transit. Opera Christi pingit in pariete, sed utinam ea teneret in mente, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝯuenit. de incertis ꝑ exꝑim̃¬
ta loquitur. s qr exꝑinentũ
ẽ fallax. iõ sepe fallitur. s ħ
dalũ ⁊ aĩe sue dãpnũ. Nosti for¬
sitan fr̃ de monacho medico iꝰ¬
qui in medicamine tres aure-¬
qui licet ei in ĩfirmitate sua s̾¬
uierit: in correctõe tñ ei ñ peꝑ¬

Expanded text:
non convenit. De incertis per experimenta loquitur, sed experimentum est fallax, ideo saepe fallitur. Sed hdalum, et animae suae damnum. Nosti forsitan, frater, de monacho medico, Juqui in medicamine tres aurequi licet ei in infirmitate sua servierit, in correctione tamen ei non pe
Abbreviated transcription (Latin):
De ybice
st animal qd̃ dr̃ ibex du¬
oꝰ cortiua hñs. quoꝵ tanta uis
est ut si ab alto montis dimis
mines qui duoꝵ destamẽtoꝵ
ꝯsonantia quicquid adu̾si eis

Expanded text:
De ibice. Est animal quod dicitur ibex, duo cornua habens, quorum tanta vis est ut, si ab alto montis demissmines, qui duorum Testamentorum consonantia quidquid adversi eis
Abbreviated transcription (Latin):
racemos ad
terram dein¬
de dẽscendit᷑ et inuoluit sesr̃
ꝯgregatos racemos ut infigãt
in sp̃iuis ẽius ⁊ sic fert escam
suis filiis. est aũt aptꝰ medici¬
ne coctus ⁊ comestus ꝓficit. tu
u̾o homo dĩ custodi uineam tu-¬
am ⁊ om̃s fructus eius sp̃ua¬
les ne te occupet istius seli sol¬
licitudo et temꝑalium bonoꝵ
uoluptas et spinosus dia. infi¬
gat in suis spinis om̃s fruc-¬
tus eius sp̃uales ne te occupet
der ebriẽtatem nec obligeris
luxurie uoluptate ut non in¬
terficiaris a diabło. uinum e¬
nim et

Expanded text:
racemos ad terram, deinde descendit et involvit se super congregatos racemos, ut infigantur in spinis suis, et sic fert escam catulis suis. Est autem aptus medicinae, coctus et comestus proficit. Tu vero, homo Dei, custodi vineam tuam et omnes fructus ejus spirituales, ne te occupet istius saeculi sollicitudo, et temporalium bonorum voluptas, et spinosus diabolus infigat suis spinis omnes fructus ejus spirituales, et faciatDei, ebrietatem, nec obligeris luxuriae voluptate, ut non interficiaris a diabolo. Vinum enim et
Abbreviated transcription (Latin):
ñ plantauit pi¬
ter meus celes¬
tis eradicabit᷑.
hii cedri libani
sũt diuites sr̃.¬
bi. In hiis indifi¬
cãt herodii etac¬
cipitres .i. rap¬
tores ndos ꝯpo¬
nũt ꝙ in posses.¬
sionib diuitũ
raptores muni¬
tiones ꝯstruũt.
pulli sũt ꝯplices

Expanded text:
antavit Pater meus coelestis, eradicabitur . Hae cedri Libani sunt divites superbi. In his nidificant herodii et accipitres , id est raptores. Nidos componunt, quia in possessionibus divitum raptores munitiones construunt. Pulli sunt complices
Abbreviated transcription (Latin):
de herinacio qd̃ figuram
ht̃ porcelli lactentis. et est to¬
tus sꝑinosꝰ qui temꝑe uinde¬
miaꝵ ingreditur in uineam
et ubi inuenit uitem onera

Expanded text:
de herinaceo, quod figuram habet porcelli lactentis, et est totus spinosus, qui tempore vindemiarum ingreditur vineam, et ubi invenit vitem onera
Abbreviated transcription (Latin):
trisq ocłis clara ut sol
hisiologus dicit de
ea qd qñ senu̾it lum̃
eius impeditur ita
ut nec solis lumen
uideat . s sue nature
n cemodi prestat medicamen¬
tum inqirit parietem accẽ¬
deirtem ꝯtra orientem. et ꝑ
ienouantur. et tu hõ qui uete¬
ri tuuica indutus es: qñ ocłi tu¬
i cordis caligantur: quere locũ
intelligibilem orientem u̾sũ.

Expanded text:
trisque oculis clara ut sol. Physiologus dicit de ea, quod quando senuit, lumen is impeditur, ita ut nec solis lumen uideat. Sed suae naturae huiusce modi praestat medicamentum: inquirit parietem attendentem contra orientem, Set per renouatur. Sic et tu, homo, qui ueteri tunica indutus es, quando oculi tui cordis caligentur, quaere locum intelligibilem orientem uersus;
Abbreviated transcription (Latin):
aculus abacho reꝑtore
uitis. fertur imientus qͦ
hoĩes moti uino inniterẽ¬
tur. sic̃ aũt a bacho bacłs ita
a baculo dr̃ bacłs ꝑ diminutõ¬

Expanded text:
aculus, a Baccho repertore vitis fertur inventus, quo homines moti vino inniterentur. Sicut autem a Baccho baculus, ita a baculo bacillus per diminutio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsid̾at: signũ est qd̾ uiuat. si a̾¬
ocłos au̾tat a facie infirmi ho
git ab oculis obscuritatem ca
ris est incarnatõ caluatoris: in¬
t̾ior siquidem et occłta incarna¬
latuit. uenit xp̃c in mũdũ ut
saluum faceret genus hũanũ
faciem suam a iudeis auercit.
gentiles resperit. iniquitates
ur̃as sustinuit. et qui ꝑcc̃m nõ
fec̾at: in ligno crucis ꝑcc̃a no¬
stra portauit.s ⁊ cotidie pre¬
dictus caladriꝰ infirmitates ue¬
stras uisitat. mentem ꝑ ꝯfes¬
sionem ꝯsid̾at. et eos sanat qͥ¬
b grãm penitendi p̃stat. ab
los in quos faciem intendit
sanos reddit. De fenice.
be singularis ⁊ unca. Ilam et¬
u̾mbres et sr̃ nubes euolat u

Expanded text:
consideret, signum est quod vivet. Si aconsideret, signum est quod vivet. Si autem oculos a facie infirmi homgit ab oculis obscuritatem calris est incarnatio Salvatoris. Interior siquidem et occulta fuit incarnalatuit. Venit Christus in mundum, ut salvum faceret genus humanum. Faciem suam a Judaeis avertit. Gentiles respexit, iniquitates nostras sustinuit, et qui peccatum non fecerat, in ligno crucis peccata nostra portavit. Sed et quotidie praefatus caladrius infirmitates nostras visitat, mentem per confessionem considerat, et eos sanat, quibus gratiam poenitendi praestat, ab los, in quos faciem intendit, sanos reddit. CAP. XLIX. be singularis et unica. Nam imbres et supra nubes evolat, u
Abbreviated transcription (Latin):
temꝑalia ad serenitatem pr̃ie
celeitis ubi assidue ꝯspicitur dĩ
uultus: mentes suas eleuant.
licet ardea cibos in aquis q̃rat
in siluis tñ ⁊ in aliis arborib
tudũ. locat qr iustus qui reb
labentib et tͣnsitoriis. eius a¬
nima delectatur et̾uis. ardea
pullos in udo rostro defend̾e¬
stẽnititur ne ab aliis auib rapiã¬
tur. eodẽ mͦ iustus forti in uect¬
one ꝑcitit quos ꝑu̾sos ad deci¬
piendum subiectos nouit. q̃dã
uero eadrũ hñt colorem album
q̃dam cinericiũ. ut̾c tñ color ĩ
bonã ꝑtem ponitur si ꝑ albũ
mũdicia. ꝑ cin̾icium pnĩa de¬
signetur. eiusdem enim gn̾is
de uimnt. et color gͥ ardee
⁊ modis uite exemplum salu
ab ocłis. Natura ⁊̃ ca¬
la drii talis eẽ dr̃ ut si
ad infirmũ hoĩem ali¬
quotiens adducatur:
utrum infirmus moꝰ¬
ri aut uiu̾e debeat: astantes c̾¬
tos reddat. si enĩ faciem ĩfir¬
mi hõis respicit nec ocłos auer¬
tit s infirmi faciem diligent᷑

Expanded text:
tes, ad serenitatem patriae coelestis ubi assidue conspicitur Dei vultus, mentes suas elevant. » Licet autem ardea cibos in aquis quaerat, in sylvis tamen et in altis arboribus nidum locat, quia justus, qui rebus labentibus et transitoriis seipstamen delectatur aeternis. Ardea pullos in nido rostro defendere nititur, ne ab aliis avibus rapiantur. Eodem modo justus forti invectione percutit, quos perversos ad decipiendum subjectos novit. Quaedam vero earum habent colorem album, quaedam cinericium, uterque tamen color in bonam partem accipitur, si per album munditia, per cinericium poenitentia designetur. Ejusdem generis de vivunt. Et color igitur ardeae, et modus vitae exemplum salutab oculis. Natura igitur caladrii talis esse dicitur, ut si ad infirmum hominem aliquoties adducatur, utrum infirmus mori, an vivere debeat, astantes certos reddat. Si enim faciem hominis respicit, nec oculos avertit, sed infirmi faciem diligenter
Abbreviated transcription (Latin):
aagantur. ⁊ quõ animꝰ duxe¬
rit eo feruntur. ¶De leone.
eo ex greco uocabulo ĩ¬
flexum est in latenum.

Expanded text:
agantur, et quo animus duxerit, eo feruntur. CAP. I. De leone. Leo ex Graeco vocabulo inflexum est in Latinum,
Abbreviated transcription (Latin):
huic assimilan¬
tur uecordes at¬
ꝙ bilingues ho¬
mĩes. Uñ paulus¬
ones pietatis fc̃is aũt ab negcã¬
des. et p̃s. homo cum in honore
eẽt ñ intellexit ꝯparatus ẽ in

Expanded text:
Huic assimilatur vecordes atque bilingues homines. Unde Paulusones pietatis, factis autem abnegantes ; et Psalmista: Homo cum in honore esset, non intellexit, comparatus e
Abbreviated transcription (Latin):
merula antiquit᷑ medu¬
la uocatur eo qd̃ moduletur.
q sola uolat qͣi mera uolans.
ħ cũ in oĩb locis nigra sit: in
achaia tt̃i candida est . meru
la est auis ꝑua s ni¬
gra. illos aũt ĩnuit
quos pc̃ci nigredo tĩ.¬
git. merula dulce¬
dine ꝓprie uocis mẽ¬
tem mouet in affec¬
tum delectationis. illos aũt fi

Expanded text:
Merula antiquitus medula vocabatur, eo quod moduletur. quia sola volat, quasi mera volans. Haec cum in omnibus locis nigra sit, in Achaia cla est avis parva et nigra. Illos autem innuit, quos peccati nigredo tingit. Merula dulcedine propriae vocis mentem movet in affectum delectationis. Illos autem fi
Abbreviated transcription (Latin):
ellicanus auis est egiptia¬
ca hĩtans in flũie
nili. tradunt aũt
duo gen̾a eẽ pellica¬
noꝵ. unum in aqͥs¬
et esca eius aĩalia uenenata st̃.
h est lac̾ce. serpentet. cocodril

Expanded text:
elicanus avis est Aegyptiaca, habitans in flumine Nili. Tradunt autem duo genera pelicanorum: unum in aqet esca ejus animalia venenata sunt, hoc est lacertae, serpentes, crocodil
Abbreviated transcription (Latin):
÷ cum apperuis s& sigillum
secundum Audiui secundum
Anim al dicentem . Veni & iuide
Et &ut alius equus rufus &
qui scdebatꝰ illum. datum est

Expanded text:
 cum aperuisset sigillum secundum, audivi secundum animal, dicens: Veni, et vide. Et exivit alius equus rufus: et qui sedebat super illum, datum est
Abbreviated transcription (Latin):
I cum aperuis s&e sigillum
de tiun. Audiui te tium ani¬
Et ecce equus nige & quise¬
debat super eum habebat
stateram inmanusua. &audiui
tamquam uocem inmedio quat¬
tuor animalium diceitium:
Bilibris tridicidinrio &trer¬

Expanded text:
 cum aperuisset sigillum tertium, audivi tertium aniEt ecce equus niger, et qui sedebat super eum, habebat stateram in manu sua. Et audivi tanquam vocem in medio quatuor animalium dicentium: Bilibris tritici uno de
Abbreviated transcription (Latin):
uidi quod apperius s& agnus
unum de septen signa culis.
Et audiui unum dequattuor ani¬
malibus dicente tamquam uocẽ
tonitrui. Ven & uide & ecce quus
albus & qui sedebat super illum
habebat arcum. & da taest ei
corona &&ut uinces ut uince &¬

Expanded text:
idi quod aperuisset agnus unum de septem signaculis et audivi unum de quattuor animalibus dicentem tamquam vocem tonitrui veni et vidi et ecce equus albus et qui sedebat super illum habebat arcum et data est ei corona et exivit vincens ut vince
Abbreviated transcription (Latin):
Et cum aperuiss& sigillum quar¬
tum. Audiui uocem quãt tuor¬
amalis dicentis. Ven & uide &
eat equus pallidus & quisede¬
bat desupe nomen illimors &
ifenus sequebatur illum.
Etdatus est illi potestas super
quat tuor partes terrae iu¬
te ficere gladio & fame &
morte & bestus terrae :

Expanded text:
et cum aperuisset sigillum quartum audivi vocem quarti animalis dicentis veni et vidi et ecce equus pallidus et qui sedebat desuper nomen illi Mors et inferus sequebatur eum et data est illi potestas super quattuor partes terrae interficere gladio fame et morte et bestiis terrae
Abbreviated transcription (Latin):
um egressus fuero de
urbẽ excendam pal¬
mas meas ad domũ et ces¬
sabũt tonitrua et grando
non erit ut scias quia diũ

Expanded text:
um egressus fuero de urbe, extendam palmas meas ad Dominum, et cessabunt tonitrua, et grando non erit: ut scias quia Domini
Abbreviated transcription (Latin):
feruido semꝑ in herẽdo Memo¬
riã quoq iugitꝰ suxsũ eleuatã
ad suꝑna tendẽdo ita ut tota
aĩa tua cũ onũbꝰ potẽtiis siuis
et uiribꝰ in deũ collc̃a unꝰ fiat
spũs cũ eo in quo sũma ꝑscc̃o
uie cõgnosct᷑ consistẽ hec ig̾
mula tibi sit tradita ĩ qͣ sũͣ¬
inqua si diligent᷑ scudiũs et
otũs eris et qdamodo et̾ua
felicitatẽ in hoc fragili corꝑe
inchocib hec est filimi salu¬
taxꝭꝭ uia qmi tuus arsemusꝰ
ab anglo edoctus seruauit
et seruaĩ suis disciplĩs mani¬
dauit ffuge et taçe ⁊ quieste
het in quiẽs sũt pn̾cipia salu¬

Expanded text:
er inhaerendo; memoriam quoque jugiter sursum elevatam ad superna tendendo: ita ut tota anima tua cum omnibus potentiis suis et viribus in Deum collecta, unus fiat spiritus cum eo, in quo summa perfectio vitae cognoscitur 805 consistere. Haec igitur mula tibi sit tradita, in qua si diligenter studueris, et beatus eris, et quodammodo aeternam felicitatem in hoc fragili corpore inchoabis. Haec est, fili, salutis via, quam tuus Arsenius ab angelo edoctus servavit, et servari suis discipulis mandavit: « Fuge, tace, quiesce. » Haec, inquam, sunt principia salu
Abbreviated transcription (Latin):
mens tali fuit tnͣquillitate
fudata uł ab oĩm cõceliũ passi¬
onũ nereibus absoluta et illi
omi sũmo q bono tenacissiã ad¬
pũtate si dici p̃t̃ sensu mentis
absorpto ac detreno situ adi

Expanded text:
mens tali fuerit tranquillitate fundata uel ab omnium carnalium passionum nexibus absoluta, et illi uni summoque bono tenacissima adpuritate, si dici potest, sensu mentis absorpto ac de terreno situ ad
Abbreviated transcription (Latin):
sayte Maneat unusquisq apᵈ̾
semetipiũ nullꝰ egre diat᷑ os¬
tiũ domus sue die sabbati et
sabatizalut pplũs insemetipso
ẽẽ nãq est disꝑsiones cordis
sui et affcõnes ad unũ uert et
simplicissim̃ bonũ r̾collige et
collcas sirẽ Sabalizae̾ uẽo est
cor ab affcde carnali aiãm in¬
fiaiẽte ⁊ a curf mũdanis ipcõn
discraliẽtem absolutã esse ⁊ n
pace cordis sui tãqui᷑ in portu
silẽto in amoe̾ ⁊ fcuicõe condi¬
tort suauit quiesceͬ Super
semper conatꝰ ut am̃ tuũ iugi

Expanded text:
saicae: Maneat unusquisque apud semetipsum, nullus egrediatur ostium domus suae die sabbati, et sabbatizabit populus . In semetipso namque esse, est dispersiones cordis sui, et affectiones ad unum, verum et simplicissimum bonum recolligere, et collectas habere. Sabbatizare vero, est cor ab affectione carnali ipsum inficiente, et a curis mundanis ipsum distrahente absolutum esse, et in pace cordis sui, tanquam in portu silentii, in amore et fruitione Conditoris suaviter quiescere. Super semper
Abbreviated transcription (Latin):
plus potest face̾ ꝙͣ hõ possit
cogitae Et ꝙ frequẽtia actꝰ
similem sibi ritum gnãcre con¬
sueuit Dñ sepius cõtingit
qd̃ illud ad quod fortassis hõ
quadã et difficultate poscea
faciliter oꝑabit᷑ et tande cũ
nõ desiscas Audi fili mi
discipbnã prĩs tui attẽde diligẽ¬
ter uba mea et ca incorde tuo
quasi in libro sc̾be Noli enula¬
ri multibudiẽ coꝵ qui iã retͦ
cõuersi sũt post desidei̾a cordis
sui inquibꝰ deuoco tepuit caĩ¬
tas refriguit et defecit huil
place̾ cupiũt honores querũt
uentri deẜuiũt Qui supͣ mo¬
dũ diligũt munã secũt᷑ retri¬
mos prẽs qui in cõꝑabili fla¬
grabãt scudio sctitatꝭ attende
et eoꝵ fescines ꝓpõĩtũ simili
scudio et cõu̾sacõne susciꝑe ꝙ̃
admodũ tibi iom ꝓpoĩtũ est

Expanded text:
o possit cogitare; et quod frequentia actus similem sibi habitum generare consuevit. Unde saepius contingit quod illud ad quod fortassis homo se iolentia et difficultate, postea faciliter operabitur, et tandem cum non desistat. 3. Audi, fili mi, disciplinam patris mei. Attende diligenter illa verba, et ea in corde tuo quasi in libro scribe. Noli aemulari multitudinem eorum qui jam retro conversi sunt post desideria cordis sui: in quibus devotio tepuit, charitas refriguit, et deficit humilus cupiunt, honores quaerunt, ventri serviunt: qui supra modum diligunt munera sequuntur retrimos patres, qui incomparabili flagrabant studio sanctitatis, attende, et eorum festines propositum simili studio et conversatione suscipere, quemadmodum tibi jam propositum est.
Abbreviated transcription (Latin):
iugit᷑ in here̾ sed iõ dctm est
ut scias ubi mẽtis tue ĩtẽtõ
debeas hr̃e fixam et ad quã
destinacõmi semꝑ aĩe tue rͤuo¬
tes intiutũ quẽ cũ potuit ob¬
tineͬ mens gaudeat et aqua
distractã doleat atts suspiret
quocienscũq cb illo intu̾itu se
dep̾hendeĩt seꝑatam Quod si
are uollũs dicẽs te diu in uno¬
eodemq scatu ꝑ mane̾ nou¬

Expanded text:
jugiter inhaerere; sed id ideo dictum est, ut scias, ubi mentis intentionem debeas habere fixam, et ad quam destinationem semper animae tuae revoces intuitum: quam cum poterit obtinere mens, gaudeat; et a qua distractam se doleat atque suspiret, quotiescunque ab illo intuitu se deprehenderit separatam. Quod si are volueris, dicens te diu in eodem
Abbreviated transcription (Latin):
a formus sensibiliũ et yma¬
gmacõuibus tr̃enoꝵ qñtũ pos¬
sibile est habeas diligenter
serata Piu̾tas nãq cordis
intꝰ omia exeticia spũalia sibi
quodãmõ tamꝙͣ quodã fialis
intencio ac laboꝵ oĩm retri

Expanded text:
a formis sensibilium et imaginibus terrenorum, quantum possibile est, habeas diligenter serata. Puritas namque cordis inter omnia exercitia spiritualia est quodammodo tanquam finalis intentio, ac lab
Abbreviated transcription (Latin):
pulsando y ton regro sic̃ spõsa
ubi cubet᷑ in meĩdie quem an
plector mea intꝰ uba cõmorã¬
tem Non req̃eo ubi pascatur
ĩmeridie quẽ intueor salua¬
toem incce pẽdẽtem Illud sub¬
biiniꝰ istud suauiꝰ uł patius

Expanded text:
um. Non requiro, sicut sponsa, ubi cubet in meridie , quem taetus amplector mea inter ubera commorantem. Non requiro ubi pascat in meridie, quem intueor Salvatorem in cruce. Illud sublimius, istud suavius; panis
Abbreviated transcription (Latin):
et tãꝙͣ nũcius cito p̃cirrens ⁊
tãqui nauis q̃ ꝑtusit fluctuãtẽ
aqm̃ cuiꝰ cũ p̃cerieĩt nõ est ues¬
tigĩ in uenire neq semitam
carine illiꝯ in fluctibꝰ Aut auis
q̃ fũsuolat in aere nullũ ĩuenĩ

Expanded text:
ens et tamquam navis, que pertransit fluctuantem aquam, cuius, cum preterierit, non est vestigium invenire neque semitam carine illius in fluctibus. Aut avis, que transvolat in aere, nullum invenitur
Abbreviated transcription (Latin):
ita ut nĩc om̃is pplus crrstui¬
nus sare et conficeri debeat
fidem quã ego tempore ad
incelleu dici potest om̃s ab
mnicio ustus fidem saluator
fide redempcionis fute᷑ iustifi¬

Expanded text:
ita ut nunc omnis populus Christianus scire et confiteri debeat fidem, quam eo tempore pauci intellectu dici potest omnes ab initio justos fidem Salvatoris fide redemptionis venturae justifi
Abbreviated transcription (Latin):
autem eius oderãt eũ ⁊ mi¬
seriuit legacionem postipiũ
ditentes Nolumus hũc regs¬
nare super nos Et factũ est
ut rediret accepto regna Ci¬

Expanded text:
autem eius oderant illum et miserunt legationem post illum dicentes nolumus hunc regnare super nos et factum est ut rediret accepto regno
Abbreviated transcription (Latin):
symonis leprosi ⁊ lazarus
dediscumbentibus cum ihu
domini lazarus int̾rogatus
inferui diligenti narracõne
uidicauit Icciq inferi longis
tempoi̾bus ignorati caudem
inuenerunt proditorẽ mai̾a

Expanded text:
Symonis leprosi, Lazarus de discumbentibus, quia domini conuiuis interrogantibus inferni, diligenti narratione indicavit. Et ita inferni longis temporibus ignorati, tandem invenerunt proditorem. Maria
Abbreviated transcription (Latin):
tobias putaret se exauditũ ut more¬
ret᷑ ait ad filiũ suũ. audi fili miu̾
ba mea. ⁊ ea. qͣi fundamẽtũ incorde
tuo ꝯste ẽ moriar sepelies me ⁊ hono¬
re hauebis uñe tue̾ dũ uix̃it. Mordu¬
dñm fili mi. ⁊ sua mandata eiꝰ. &

Expanded text:
 ut moreretur, dicebat ad filium suum: Audi, fili mi, verba mea, et ea quasi fundamenta in corde tuo constitue. Cum moriar sepelies me, et honorem habebis matri tuae, dum vixerit. MortuDominum, fili mi, et serva mandata ejus, de
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtig̃ ut sarra fila ragueũ cuutiate
medoꝵ audiret mupiũ abuna ancil
iiris. ⁊ demomũ nõie asmodeus. occi¬
debat eos: mox ut ĩg̾ssi fũãt ad eam.
sue. ⁊ tͥbꝰ diebꝰ ac noctibꝰ nõ mãdu¬
cãs n bibñs ĩ or̃one ꝑsistẽs. aiebat.¬

Expanded text:
t, ut Sara, filia Raguel, in civitate Medorum, audiret improperium ab una ancillviris, et daemonium nomine Asmodeus occidebat eos, mox ut ingressi sunt ad eam. suae, et tribus diebus et noctibus non manducans, nec bibens in or
Abbreviated transcription (Latin):
causo suscepti laborisꝰ fuit instã
peticio socior. Qui cũ historiã sac̾¬
scͥpture in serie ⁊ glosis diffusam
lectitarẽt breuem nimis ⁊ ĩexposi¬
tam: opus aggredi me opulerunt.
ad qd sueritate historie ꝯseq̃nda re¬
currerent. in qͦ sic aĩus stilo imnꝑa¬
uit. ut a dictis pat̾m ñ recederẽ licz
nouitas fauorabilis sit ⁊ mulcens
aures. porro acosmogphia moysi
inchoans riuulũ historicũ deduxi
usq ad ascensionem saluatoris.
pelagus misterioꝵ ꝑiciorib peli¬
ua cudere licet. De hystoriis quoq
ethncor quedã incidencia ꝓ rõne
tempor inserui mnstar riuisli qui
secꝰ alueũ diu̾ticula que inuem̾it

Expanded text:
laboris fuit instans petitio sociorum. Qui cum historiam sacScripturae in serie, et glossis diffusam lectitarent, brevem nimis et inexpositam, opus aggredi me compulerunt: ad quod pro veritate historiae consequenda recurrerent. In quo sic animus stylo imperavit, ut a dictis Patrum non recederem, licet novitas favorabilis sit, et mulcens aures. Porro a cosmographia Moysi inchoans, rivulum historicum deduxi, usque ad ascensionem Salvatoris, pelagus mysteriorum peritioribus relia cudere licet. De historiis quoque ethnicorum, quaedam incidentia pro ratione temporum inserui, instar rivuli, qui secus alveum diverticula quae in
Abbreviated transcription (Latin):
causo suscepti laborisꝰ fuit instã
peticio socior. Qui cũ historiã sac̾¬
scͥture in serie ⁊ glosis diffusam
lectitarẽt breuem nimis ⁊ ĩexposi¬
tam: opus aggredi me ꝯpulerunt.
ad qd s ueritate historie ꝯ seq̃nda re¬
currerent. in qͦ sic aĩus stilo imꝑa¬
uit. Ut a dictis pat̾m ñ recederẽ licz
nouitas fauorabilis sit ⁊ mulcens
aures. porro acosmog phi̾a moysi
inchoans riuulũ historicũ deduxi
usq ad ascensionem saluatoris.
pelagus misterioꝵ ꝑiciorib relin¬
ua cudere licet. De hystoriis quoq
ethicor quedã incidencia ꝓ rõne
tempor inserui mnstar riuuli qui
secꝰ alueũ diu̾ticula que inuem̾t¬

Expanded text:
laboris fuit instans petitio sociorum. Qui cum historiam sacripturae in serie, et glossis diffusam lectitarent, brevem nimis et inexpositam, opus aggredi me compulerunt: ad quod pro veritate historiae consequenda recurrerent. In quo sic animus stylo imperavit, ut a dictis Patrum non recederem, licet novitas favorabilis sit, et mulcens aures. Porro a cosmographia Moysi inchoans, rivulum historicum deduxi, usque ad ascensionem Salvatoris, pelagus mysteriorum peritioribus relina cudere licet. De historiis quoque ethnicorum, quaedam incidentia pro ratione temporum inserui, instar rivuli, qui secus alveum diverticula quae in
Abbreviated transcription (Latin):
compendii transiit eũ. dd̾ añ sedebat it duas ꝑor¬
tass. s pecłator uͦ in fastĩgo porte: ex clamanit: uideo
adorait eũ dicens. bñditꝰ dñs deus qͥ conclusit ho¬
mines leuantes se contra regẽ ⁊ ait rex. Est ne ꝑax
pu̾o absalon. at ille noluit indicare. Chusi usͦ suꝑue¬
niers indicauit ⁊ contͥstatꝰ rex ascend̾ cenacłm̃
porre flens oꝑto capite ⁊ clamãs filmi. sili mi

Expanded text:
edebat inter duas portas, speculator, vero in fastigio portae exclamavit: Video adoravit dicens: Benedictus Deus, qui conclusit homines levantes se contra regem. Et ait rex: Est ne pax puero Absalon? » At ille noluit indicare. Chusai vero superveniens indicavit. Et contristatus rex ascendit coenaculum portae flens operto capite, et clamans: Fi
Abbreviated transcription (Latin):
sororis dd̾. quẽ ioꝰ abigeã uocat. ⁊ erat cõsobriꝰ iocib.
Sorro uiri trãs iordanẽ ⁊ maxime bersellai galaadi¬
tes obtuleit̃ dd̾ caibaria młta nimis ⁊ stratoria ⁊ taꝑe¬
tia ⁊ anscafictilia Porro dd̾ diuisit ppsm qͥ cũ eo erat
in tresꝑtes. unã dedit ioab: scda̾m abisay t̾ ciã ethaũ
gecheo a putat᷑ filiꝰ fuisse achis: amici dd̾. cũ ꝓuellet

Expanded text:
Josephus Abigeam vocat, et erat consobrinus Joab. Porro viri trans Jordanem, et maxime Berzellai Galaadites obtulerunt David cibaria multa nimis, et stratoria, et tapetia, et vasa fictilia. Porro David divisit populum, qui cum eo erat in tres partes, unam dedit Joab, secundam Abisai, tertiam Ethai Gethaeo, qui putatur fuisse filius Achis amici David . Cumque vellet
Abbreviated transcription (Latin):
aliisn. ꝙ simillimi erãt tãqͣ gemelli. acceptos¬
q cibos incob intulit pacͥ dicens. ego sũ esau ẜgenitꝰ cuꝰ fi¬
comede de uenatõe mea ut bũdicat mͥ aĩa
tua. eͥ ysaac accede ad me ut dangam te ⁊ ꝓbẽ
utrũ sis esau filiꝰ meꝰ an ñ. qͦ palpaco ait. uox
qͥdem uox iacob est s manꝰ manꝰ st̃ esu cũ¬

Expanded text:
am simillimi erant, tanquam gemelli. Acceptosque cibos Jacob intulit patri, dicens: Ego sum Esau, comede de venatione mea, ut benedicat mihi anima tua. Cui Isaac: Accede ad me, ut tangam te, et probem, utrum tu sis filius meus Esau an non. Quo palpato ait: Vox quidem vox Jacob est, sed man
Abbreviated transcription (Latin):
est a tyb̾io pontꝰ pilatꝰ sb̾ quo hõdes t honorẽ
tybii tyb̾iadem
m  de odio iudeoꝵ ĩ põtiũ pilañ
is ⁊̃p̃ibr tibius młtos reges ad se nocatos nꝰ
remisit int̾ qͦs ar thelaũ capadocẽ recinens
regnũ enis in ꝓtũcia ũtit ⁊ madł acam cap̃ re¬
gni cesaream noĩanit. Sane pilatus ierłm ue
uens ⁊ statuas cesaris q̃ ⁊ in signis militarib
merãt secũ fereus ignorantib uid̾i̾s eas ĩ cuis
tare ꝯstituit. cesareamq rediit. Cũ aũ płi¬
mi de ierosolimis ad eũ descendissẽt supplicã¬
tes ͤ de signis amouendis. nã ob legẽ ind̾oꝵ qͥ
gredi ꝯsueñant᷑. Sedit ꝓ tͥbunali pilatus.
militesꝙ armatos cꝯponẽs mortẽ eis minabatur
si nõ qͥeuissẽt. at illi morrẽ pocius eligebant
p̃cep̃ ymagines. Itm̃ pilatꝰ ierosolimã ueniẽs
uidensq urhom aq̃ ꝑenuria laborare.aꝑu¬

Expanded text:
s a Tiberio Pontius Pilatus sub quo Herodes in honorem Tiberii Tiberiadem De odio Judaeorum in Pontium Pilatum. His temporibus Tiberius multos reges ad se vocatos non remisit. Inter quos etiam Archelaum Cappadocem retinens, regnum ejus in provinciam vertit, et Mazacham caput regni Caesaream nominavit. Sane Pilatus Jerusalem veniens, et statuas Caesaris, quae et signis militaribus inerant, secum deferens ignorantibus tate constituit, Caesareamque rediit. Cum autem plurimi de Jerosolymitis ad eum descendissent, supplicantes de signis amovendis, nam ob legem Judaeorum,ngredi consueverant, sedit pro tribunali Pilatus, militesque armatos circumponens, mortem eis minabatur, si non quievissent. At illi mortem potius eligebant praecepit imagines. Iterum Pilatus Jerosolymam veniens, vidensque urbem aquae penuria laborare
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ mari ⁊ int̾ca ⁊ pat in etꝰ nũ. qd si iustiti̾t bellũ
romanis auxiliũ fe̾t̾ gens indeoꝵ ñ accipienssti¬
rendia a romatus. Id ipra facient rotuani iudeis.
tẽ scͥpsert̃ romani adderaetͥũ eur grauasti iugũ
titũ suꝑ amicos nr̃os ⁊ socios iudeos. Si gͦ unñ
adierĩt nos adi̾sũ te facie

Expanded text:
t pax in aeternum. Quod si institerit bellum Romanis, auxilium feret gens Judaeorum, non accipiens stipendia a Romanis. Idipsum facient Romani Judaeis. » Tunc scripserunt Romani ad Demetrium: « Quare gravasti jugum tuum super amicos nostros, et socios Judaeos? Si ergo iterum adierint nos; adversum
Abbreviated transcription (Latin):
aiãmea u expendet omia ħ anolla tua donec faciat
ĩ manumea ħs deus q̃ cogitaui. Pecutq sibi dari copiã
nocte eg̾diendi foras ad orandũ dnm suũ. ⁊ ita ꝑ tͥ¬
duũ nostil exibat ⁊ bapͣtiz abat se inaqͥs ⁊ orabat
deũ iscł Quarto die fent holof̾. cenã ⁊ suis suis. ⁊
dixit ad uagio eunuchũ. ꝑsuade hebree illi ut spõ¬

Expanded text:
iam non expendet omnia haec ancilla tua, donec faciat Deus in manu mea haec quae cogitavi. » Petiitque sibi dari copiam egrediendi foras nocte ad adorandum Deum suum, et ita per triduum noctibus exibat, et baptizabat se in aquis, et orabat Deum Israel. Quarto die fecit Holofernes coenam servis suis, et dixit ad Vagao eunuchum: « Persuade Hebraeae illi, ut spon
Abbreviated transcription (Latin):
tes pulcͥtudinẽ eiꝰ ⁊ orauerũt ꝓ ea. cũq descend̾e̾t
moncẽ tenuerũt eã exploratores ⁊ duxerũt eã ad
tab̾nacłm holot᷑ qͥ statim captꝰ est in ocłis suis. sede¬
bat aũ holofn̾es ĩ canoper p᷑pura ⁊ auro ⁊ gẽmis
contexto hoc est sericũ reticulũ muscaꝵ dcm̃ sic a
ht̃ ut ꝓ hiĩs mu̾to pugnemꝰ gẽo słcũq orasser iudich

Expanded text:
et montem, tenuerunt eam exploratores, et duxerunt eam ad tabernacula Holofernis, qui statim captus est in oculis suis. Sedebat autem Holofernes in canopoeo purpura, et auro et gemmis contexto, hoc est sericum reticulum muscarum, dictum sic a habet, ut pro his merito pugnem
Abbreviated transcription (Latin):
de asuco ꝑ latentes rimulas ac̃i ductus. ⁊ itctempto aq̃¬
dirtu abstulit eis aquas. erãt aũ nõ longe a muris f̃¬
ticuli qͥb ciues surtim utebant᷑ ad refdcillandũ poꝰꝙ̃
ad bibendũ. ⁊ dixert̃ amonite ad olofernẽ siuis cos
ebtinere sũ bello ⁊ sãglne: appone fontib cͥro¬

Expanded text:
per latentes rimulas aquaeductus, et interrupto aquaeductu abstulit eis aquas . Erant autem non longe a muris fonticuli, quibus cives furtim utebantur ad refocillandum potius quam ad bibendum. Et dixerunt Ammonitae ad Holofernem: « Si vis eos obtinere sine bello
Abbreviated transcription (Latin):
erexerũt muros cempli uͥ usq ad appo diacõnẽ. Porro
cyrꝰ cũ ꝑcussisset cresum iuxta fluuiũ alim. gendẽ lidoꝵ
bellicosissimã astute redegot in socordiam. tradidit
n. eis sollẽpti ͤ. ⁊ ludos p̃cipiens eis ut lusib ꝯtressatõib
⁊ ãplexib uacarent qͣ beniuolentiã ĩ eos ostendẽs

Expanded text:
erexerunt muros templi, nisi usque ad appodiationem. Porro Cyrus cum percussisset Cresum juxta fluvium Alim, gentem Lydorum bellicosissimam astute redegit in concordiam. Tradidit enim eis solemnitates et ludos, praecipiens eis, ut lusibus, comessationibus et amplexibus vacarent, quasi benevolentiam in eos ostendens.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑce̾t oculus eiꝰ. Qͥ eg̾ssus est cũ excercitu ⁊ oꝑuerũt
faciem t̾re sic̃ locuste Qͥ cũ natassent ciliciam ⁊ meso¬
potamiã ⁊ madianitas miserint ad eũ pꝰ ncipes ꝓiĩ¬
ciaꝵ dicentes. desinat indignatõ tua cta nos. ueni
dobis pacificꝰ: ⁊ utere seruitio nr̃o sicut plocui̾t tͥ ⁊

Expanded text:
est cum exercitu, et operuerunt faciem terrae sicut locustae Qui cum vastasset Ciliciam, et Mesopotamiam et Madianitas, miserunt ad eum principes provinciarum dicentes: « Desinat indignatio tua circa nos. Veni nobis pacificus, et utere servitio nostro, sicut placuerit tibi
Abbreviated transcription (Latin):
tana ħ ⁊ addid̾ achaior. ꝑscrutare si deus eoꝵ offentꝰ
esteis ⁊ potis eosexpugnare aboqͥn ĩ p̃ualebis eis.
¶⁊ Iratꝰ olofernes dixit. uit ut ostendam tͥ eꝑ ñ est
cen̾t eñ in bethuliam añcꝙͣ casita metatꝰ fua̾t. cũq
trahe̾at eum. fundibularii eg̾ssi st̃̾ adu̾sus eos ⁊ nũ¬
tes ligauer̃t achayor ad arboiem ⁊ recesser̃t sundibu¬
larii uͦ soluentes eũ statuer̃t ĩ medis ppłi ⁊ senioꝵ mi

Expanded text:
tana haec. Et addidit Achior: « Perscrutare si Deus eorum offensus est eis, et poteris eos expugnare, alioquin non praevalebis eis. » Et iratus Holofernes dixit: « Ut ostendam tibi, quia non est cerent eum in Bethuliam, ante quam castrametatus fuerat. Cumque traherent eum, fundibularii egressi sunt adversus eos. Et timentes ligaverunt Achior ad arborem, et recesserunt. Fundibularii vero solvente
Abbreviated transcription (Latin):
ĩiubilatoẽ. Porro seniores qͥd̾aqͥ uid̾a̾nt templũ pꝰ
eiulabãt uoce magna. nec pota̾t qͥsꝙͣ agasce̾ clamorẽ
lecanciũ ⁊ plãctũ einlantiũ. Porro samari¬
te indignati impediebãt manꝰ eoꝵ cũꝙ ꝑ se impedire
nõ possent dederũt uunmiã pͥncipib regi ꝑsaꝵ qͥ erãt
posici suꝑ tr̃am. Q pecuniis coitupti uendider̃t eis

Expanded text:
in jubilationem. Porro quidam seniores, qui viderant templum prius, ejulabant voce magna; nec poterat quis cognoscere clamorem laetantium, et planctum ejulantium. Porro Samaritae indignati impediebant manus eorum. Cumque se impedire non possent, dederunt munera principibus regis Persarum, qui erant positi super terram. Qui pecuniis corrupti vendiderunt eis
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ culerant amaletite abhõie usꝙ ad pecus. dr ꝙ
ĩ hac uictoria pbuerunt ei auxiliũ ix pͥncipes mi¬
litũ de manasse: qͥ cõsugant ad eũ dũ rediret in
siclech pͥus a uenerant ad eũ: trã de iuda ⁊ benia¬
trin. Porro cũ redissent ad ducentos uiros:  lassi
suͥstitans: salutauit eos danid pacifice Tindig¬
nati st̾ qͥd̃a qͥ cũ eo iuerante dicentes. sufficiat eui
uxoesua ⁊ fu̾ii. de p̃da nichil dabimꝰ. ⁊ aitdd̾. ñ

Expanded text:
nt Amalecitae, ab homine usque ad pecus. Dicitur quod in hac victoria praebuerunt illi auxilium novem principes militum de Manasse, qui confugerant ad eum, dum rediret in Siceleg. Prius enim venerunt ad eum tantum de Juda et Benjamin. Porro cum redissent ad ducentos viros, qui lassi substiterant, salutavit eos David pacifice. Et indignati sunt quidam, qui cum eo ierant dicentes. « Sufficiat cuique uxor sua, et filii de praeda nihil
Abbreviated transcription (Latin):
slio silũ.S ego uidco te utilem ĩꝑio ⁊⁊ noui
m̃tes deoꝵ. caue gͦ ne molestes eũ. s semꝑ
habeas cũ tanꝙ  srem. Sacage ut negotia
imꝑũ sapient᷑ disponas. ⁊ exoqͥas sumi̾s mĩ.
na de moite tybi̾i. ⁊ uenit qͥdã ebreus
amicus herodis agipe ad carcem. ⁊ ebiͣce

Expanded text:
ilio filii. Sed ego video te utilem imperio, et novi mentes deorum. Cave ergo ne molestes eum, sed semper habeas eum tanquam fratrem. Satage, ut negotia imperii sapienter disponas, et exsequias funeris mei na de morte Tiberii, et venit quidam Hebraeus amicus Herodis Agrippae ad carcerem, et Hebraice
Abbreviated transcription (Latin):
gaio. ĩ q cõtinebat᷑ͦ ꝙ herodes cetrarcha¬
⁊̃ uiuente cyb̾io sirmauit amiciciã c̾ rogo
sius habebat arma q̃ suffice̾tit.lix. mili¬

Expanded text:
Gaio, in qua continebatur quod Herodes tetrarcha uiuente etiam Tyberio firmauit amicitiam cum regesuis habebat arma que sufficerent LXX mili
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ita ĩ uesꝑa ip̃ius fuisse pascha. dñs a
sciens se passur̃ ea die. ĩ uesꝑa p̃cedũte
a ñcipauit comed̾e pascha. ⁊ ꝙr ea nocte
licite potuit comedẽ f̾m̃tatũ. de fm̃¬
credibile ÷ dñm comedisse agnũ ut
p̃ceptũ erat in lege. ⁊ arima come¬

Expanded text:
 ita in vespera ipsius fuit Pascha. Dominus autem sciens se passurum ea die in vespere antecedenti anticipavit comedere Pascha. Et quia ea nocte licite potuit comedi fermentatum, de fermecredibile est Dominum comedisse agnum, ut praeceptum erat in lege, et azyma come
Abbreviated transcription (Latin):
o putat᷑. s in syra lingͣ tnsitũ sonat. Qua¬
cebat᷑ pascha. ficut ħ post biduũ pascha
fiet. ⁊ tota dies p̃cedñs horam illam pasch
uibi uͥ uis paremꝰ tibi ꝯmede pascha ⁊¬
uii. dies azimoꝵ. quoꝵ pͥmus ⁊ ultimꝰ solẽ¬
p̃tariũ. ne cõtamĩarent᷑. S comede̾nt pas¬
cha .r ifidi comede̾nt in pasch: uł arima
uocat ħͥ pascha qr hñs dieb usus erat eoꝵ
nͨ mir̃ si dies atimoꝵ. diceban᷑ pascha. c̃ ⁊ pas¬
cha dicat᷑ dies actinoꝵ. uͥ ibi dies festus ari¬

Expanded text:
o putatur. Sed in Syra lingua transitum sonat. Quacebatur Pascha, sicut hic: « Post biduum Pascha fiet. » Et tota dies praecedens horam illam, nec Pascha  Pascha em dies azymorum, quorum primus et ultimus solempraetorium, ne contaminarentur, sed comederent Pascha, id est mundi comederent in Pascha, vel azyma vocat Pascha, quia his diebus usus erat eorum. Nec mirum si dies azymorum dicebantur Pascha, cum et Pascha dicatur dies azymorum, ut ibi: « Festus