comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bona &legem preucricare suadens illud peccatum¬
quȩ uitam a&ernam facientibus repromittit
Vampeccatum occasione accepta ꝑ mandatum
seduxit me&per illud occidit itcquelex
Contra in pugnatores legis & contraeos qui iusti¬
tiam ab onitate secernunt lex & scã & bonco
dicitur & gratia iusta nisi inquid habundaue¬
ritiustitia urã sed & dr̃ nonnum quem inu&eri¬
dñs contra marcionits hiclocus feccit
Quod ergobonum ẽ mi hi fecctum ẽ mors ab sit
N onmihi ipsccausa extititmortir sed ego qui
peccando inueniomortem
Sed peccatum utapparect peccatum perbonũ¬
mihi operctum est mortem:
Perboncm legem reuelctur peccatum & ab
ipsccpunitur itemuult ostendero qualiter m¬
fccns qui ante sine legeerat cum coeperit cdo¬
lescere &cparentibus nihi lominus ꝓhiberipec¬
catum incipit appacrere appacr& aũ cumillud
uit asedicer& ipsum enim peccatum sun ꝓficienti
a&ate non solum non absciditur sed cug&ur

Expanded text:
bona: et legem praevaricare suadens, bona: et legem praevaricare suadens, quae vitam aeternam facientibus repromittit. Nam peccatum, occasione accepta, per mandatum seduxit me: et per illud occidit. Itaque lexContra impugnatores legis et contra eos qui justitiam a bonitate secernunt: lex et sancta et bona dicitur et justa. Nisi, inquit, abundaverit justitia vestra. Sed et Deus nonnumquam in veDominus. Contra Marcionistas hic locus facit. Quod ergo bonum est, mihi factum est mors? Absit. Non mihi ipsa causa mortis exstitit, sed ego qui peccando invenio mortem. Sed peccatum, ut appareat peccatum, per bonum operatum est mihi mortem. Per bonum legis revelatur peccatum, et ab ipsa punitur. Item vult ostendere qualiter infantis, qui ante sine lege erat, cum coeperit adolescere, et a parentibus nihilominus prohiberi, peccatum incipiat apparere. Apparet autem, cum illud vitare didicerit. Ipsum enim peccatum si in proficiente aetate, non solum non abscinditur, sed augetur,
Abbreviated transcription (Latin):
est in eopeccatum quianonẽ legi subiectus
zoccutem uiuebam sinelege aliquaendo
Succsi iustus & liber uiuereme putcbam
siue in presentiui uebam item cum autem
puer essem legi obnoxius non eram
ed cum ueniss & maendectum
Infine obliuionis recognitum est peccatum
cdueniente mandato utomnis qui illud
fecerit mortuum seesse cognoscat
Peccatum reuixit Vbicedoleui &cepiesse
sub legedelictum quod cum esrem puer ꝑig
noranticm erat in memortuum reuix itinme
lege dominante Ia cergo inquid mandictum
quoderat ceduitcm dectum hoc mihi in mor¬
tem inuentum ẽ pueritiȩ consu&udine &
more peccati item quia uixerat ꝑ naturadẽ
scientiam & mortuum fuerat ꝑ obliuionem
ideo dicitur reuixisse ꝑlegem
Ogo ccutem mortuus sum.
Qui aicm scens preucricaui
tinuentum ẽ mihi mandatum quod erat
aduitam hoc esse admortem:
Quod custoditum ꝓ ficieb at cduitcmneglectum
nobis peccatum ꝑ deceptionem suam adqui siuit
ostendens temporcdia & terrena quȩ putaentures se

Expanded text:
tus. Ego autem vivebam sine lege aliquando. Quasi justum et liberum vivere me putabam: sive in praesenti vivebam. Item, cum autem puer essem, legi obnoxius non eram. Sed cum venisset mandatum. In fine oblivionis recognitum est peccatum, adveniente mandato: ut omnis qui illud fecerit, mortuum se esse cognoscat. Peccatum revixit. Ubi adolevi, et coepi esse sub lege: et delictum, quod cum essem puer, per ignorantiam erat in me mortuum, revixit in me lege dominante. Ita ergo, inquit, mandatum, quod erat ad vitam datum, hoc mihi in mortem inventum est, pueritiae consuetudine, et more peccandi. Item, quia vixerat per naturalem scientiam, et mortuum fuerat per oblivionem, ideo dicitur revixisse per legem. Ego autem mortuus sum. Quia sciens praevaricavi. Et inventum est mihi mandatum, quod erat ad vitam, hoc esse ad mortem. Quod custoditum proficiebat ad vitam, neglectum nobis peccatum per deceptionem suam acquisivit, ostendens temporalia et terrena, quae putantur esse
Abbreviated transcription (Latin):
quilegem accepit idẽqui primum manda¬
tum dĩ cognoscitcum consu&udinem habect
delin quen di
com concupis centiam nes uebem nisi
dicer& lex non concupirces
Nondixit non habebam aut non fccciebam
sed nes ciebcmhoc estnesciebam concupis¬
centicm eẽ peccatum Item sicut lumenm
tenebris ł offendiculum ł fouecm ostendit
similiter& lex p̃cauendum & obserucndũ
holegem scam & bonam ẽẽ dicmus:
Iccasio neccũ accepta peccatum ꝑ mandatũ operatũ ẽ inme
hiepecatum dicbolum appellat sicut incepocalipsi
nominatur salic & autauctor peccati diatergo oc¬
aunionemmandati quod excusectionemigno¬
cantiȩ cbstulit grecuius eum fecerit quam
ante peccase sicut omnis inuidus agit tuncmeo¬
iss occasionem nocendi amplectitur quando
aliquid commatitur ei cui illemolitur insidias.
mnem concupiscentiam Quȩ fuerct lege ꝓhibitic
inelegeenim Penelex in obliuione erat nae¬
turcclis que suggerebat quid ess& peccatum

Expanded text:
qui legem accepit, id est, qui primum Dei mandaqui legem accepit, id est, qui primum Dei mandata cognoscit: cum consuetudinem habet delinquendi. Nam concupiscentiam nesciebam, nisi lex diceret: Non concupisces. Non dixit; non habebam, aut, non faciebam: sed, nesciebam: hoc est, nesciebam concupiscentiam esse peccatum. Item sicut lumen in tenebris, vel offendiculum, vel foveam ostendit: similiter, et lex praecavendum, et observandum am et bonam esse dicimus. Occasione autem accepta, peccatum per mandatum operatum est in me. Hic peccatum diabolum appellat, sicut in Apocalypsi nominatur: scilicet auctor peccati. Dicit ergo occasionem mandati: quod excusationem ignorantiae abstulit. Gravius enim facit, quam ante peccare: sicut omnis invidus tunc magis occasionem nocendi amplectitur, quando aliquid committitur ei, cui ille molitur insidias. Omnem concupiscentiam. Quae fuerat lege prohibita. Sine lege enim. Pene lex in oblivione erat naturalis, quae suggerebat, quid sit peccatum:
Abbreviated transcription (Latin):
quia scriptedex & naturdem contin& infest
autem dicens nam non concupiscentic̃ nesciebã
nisi ꝑ legem ꝑ soncmiuuenis sumit osten¬
dereuolens quia quam diu sumus infantes
omnino quid sit concupiscentia ignoramus
Cumenim crescereceperimus in itium accipit
concupiscentia quȩ alege ꝓ hibitaẽ in nrãm
ꝑ uenire notitiam cumiam possimus dis¬
cernere bonum & meclum:
Eitemex hoc uult ostendere quõ non custocli¬
endolegem non fuit legis infirmitas sed
human e uoluntatis dicendo ccũ peccatum
non cognoui nisi ꝑlegem & ꝑ soncm pueri
accipit quiꝑ ccctis in firmitatem legiob¬
noxius non est sed ubi codoleuerit sub legeẽ e
incipit & mandatacognoscens absit
Contra manicheos quod sidixerint timuit
scandalum semꝑ ergotimuit &numquam
contralegem locutur ẽ undeg. uoscuditis
quod ille non fecit
ed peccatum non cognoui nisi perlegem
Hinc in ꝑsonceius hominis loquitur

Expanded text:
quia scripta lex et naturalem continet. Infert quia scripta lex et naturalem continet. Infert autem dicens: Nam concupiscentiam nesciebam nisi per legem. Personam juvenis sumit, ostendere volens, quia quamdiu sumus infantes, omnino quid sit concupiscentia ignoramus. Cum autem crescere coeperimus, initium accipit concupiscentia quae a lege prohibita est in nostram pervenire notitiam, cum jam possimus discernere bonum et malum. Item ex hinc vult ostendere: quoniam non custodiendo legem, non fuit legis infirmitas, sed humanae voluntatis. Dicendo autem: Peccatum non cognovi, nisi per legem: personam pueri assumit, qui per aetatis infirmitatem legi obnoxius non est: sed ubi adoleverit, sub lege esse incipit, et mandata cognoscere. Absit. Contra Manichaeos. Quod si dixerint, timuit scandalum: semper ergo timuit, et numquam contra legem locutus est. Unde ergo vos audistis, quod ille non fecit? Sed peccatum non cognovi, nisi per legem. Hic in persona ejus hominis loquitur,
Abbreviated transcription (Latin):
nrĩs Cumersemus in carncli conuersetione
pccssio concupiscentiȩ operabatur in oculis & in
c&eris membris c&ere passioner qu& amen ꝑlegẽ
ostendebantur essepeccata Itemincarne est
qui uoluntecte carnis ducitur & legidĩ oboedire
ꝓhib&ur quicnon potest duobus dominis seruire
carne non sumus quia mortui sumus legiquȩ loc¬
trincm gratiȩ non contin&
Itfructificarent morti Vt nos legis seueritas
interficer& Nunc autem soluti sumus alege
mortis in quadetinebamur
Morientes peccato in quod & enebamur alege
tccut seruicmus in nouitate sp̃s
Epiritalis gratiȩ pacsticipes& non litere legis
tem seruitus nouaẽ non digeremundum neq
eaquȩ suntinmundo & carniscurcm non fa¬
cere in concupiscentiis. lex enimbonaterrace
ꝓmittens nutrire nouit amatorum desideria car
mundo renuntia uerunt
tnoninu&us tactelittere
N unc scriptȩ & naturalis legis facitmentionẽ

Expanded text:
nostris. Cum essemus in carnali conversatione, nostris. Cum essemus in carnali conversatione, passio concupiscentiae operabatur in oculis: et in caeteris membris caeterae passiones: quae tamen per legem ostendebantur esse peccata. Item in carne est: qui voluntate carnis ducitur: et legi Dei obedire prohibetur: quia non potest duobus dominis servire.carne non sumus, quia mortui sumus legi, quae doctrinam gratiae non continet. Ut fructificarent morti. Ut nos legis severitas interficeret. Nunc autem soluti sumus a lege mortis, in qua detinebamur. Morientes peccato, in quo detinebamur a lege. Ita ut serviamus in novitate spiritus. Spiritualis gratiae praeceptis, et non litterae legis. Item servitus nova est, non diligere mundum, neque ea quae sunt in mundo: et carnis curam non facere in concupiscentiis. Lex enim bona terrae promittens, nutrire novit amatorum carnis desidermundo abrenuntiaverunt. Et non in vetustate litterae. Nunc scriptae et naturalis legis facit mentionem:
Abbreviated transcription (Latin):
uiuente uiro alligataẽ legi siccutem mortuus fue¬
rit uireius soluta est alegeuiri:
ficatis inpedirenon posse quominus ex inte gro cdxpm¬
nobis uiuer& si in uenir& qđ punire poss& in nobis¬
gitur uiuente uiro uocabitur adultercsi fuerit cum alio
uiro si autem mortuur fuerit uir eius liberata ẽ alege
uiri ut non sit udulter si fuerit cum alio uiro.
ui rofuerit copulaia imnon illis&undum prioris
uiri consu&udmem illiuiuendum
tacque fr̃s mei &uos moraficati estis legi.
Noluit iuxicconparationem legem illis diceremor¬
tucom sed quod interiudeos dicere non audebcn
intellectui dereliquit.
ui ex mortuis resurrexit ut fructificaremus dõ
Illedõ fructificat qui in operibus uistitiȩ in pomorũ
modum primitus inflorem erum pitde in de in
fructum postremo ad sum mam ꝑuenit mectu¬
ritectem nullus enim fructus semꝑ inflore est:
umenim essemus in carne passiones peccatores
quȩ ꝑ legem eranto percbaentur in membris

Expanded text:
vivente viro, alligata est legi. Si autem mortuus fuevivente viro, alligata est legi. Si autem mortuus fuerit vir ejus, soluta est aficatis, impedire non posse quominus ejus esse ponobis viveret, si inveniret Igitur, vivente viro, vocabitur adultera, si fuerit cum alio viro. Si autem mortuus fuerit vir ejus, liberata est a lege viri, ut non sit adultera, si fuerit cum alio viro. viro mulier fuerit copulata, jam non illi secundum prioris viri consuetudinem est vivendum. Itaque, fratres mei, et vos mortificati estis legi. Noluit juxta comparationem, legem illis dicere mortuam; sed quod verbis eis dicere non audebat, intellectui dereliquit. ui ex mortuis resurrexit, ut fructificetis Deo. Ille fructificat Deo, qui operibus justitiae, in pomorum modum, primitus in florem, deinde operibus in fructum, postremo ad summam pervenit maturitatem: nullus enim fructus semper in flore est. um enim essemus in carne, passiones peccatorum, quae per legem erant, operabantur in membris
Abbreviated transcription (Latin):
ignort et ergo qui peccant nec in presenti aliquem
Aliter quedem fructum in actione illius rei hacbuis¬
tis incuius &icc̃recordetione uerecundic est.
unc uero libercti cepeccato seruiccũ fecctidõ hac¬
b&is fructum urm in scĩficationefinem uero
uitam c&ernam.
Hoc ipsum icm fructus est quoduiuitis scĩficati
ꝑbaptismum
Stipendic enim peccati mors Quipeccato
mi litet remunerectionem accipi& mostem
it̃ p̃mium qđ offest coddeceptionẽ nrãm hoc morse :
ratia autem dĩ uita c&ernac.
Vondixit similiter stipendicciustitie quicnon ercet
centequere munerectur in nobis non enim nr̃o lccbose
quesitecẽ sed dĩ munere condonateo
nignoractir fr̃s scientibus enimlegem loquor
hinc incipit difficultatẽ legis ostendere utillos horte¬
tur ad graticm eius sinetimore transire.
uicclex in homine dominatur quanto tempore uiuit
Homosi uelex homini Nam que sub uiro e mulier

Expanded text:
ignorat. Ergo qui peccant, nec in praesenti aliquem ignorat. Ergo qui peccant, nec in praesenti aliquem ternam. Aliter: Quare fructum in actione illius rei habuistis: in cujus etiam recordatione verecundia est? Nunc vero liberati a peccato: servi autem facti Deo, habetis fructum vestrum in sanctificationem: finem vero, vitam aeternam. Hoc ipsum ideo fructus est, quod vivetis sanctificati per baptismum. Stipendia enim peccati, mors. Qui peccato militat, remunerationem accipit mortem. Item praemium, quod offert ad deceptionem nostram, hoc mors est. Gratia autem Dei vita aeterna. Non dixit similiter, stipendia justitiae: quia non est antequam remuneratur in nobis. Non enim nostro labore quaesita est, sed Dei munere condonata. fratres? scientibus enim legem loquor. Hic incipit difficultatem legis ostendere, ut illos hortetur ad gratiam sine ejus timore transire. Quia lex in homine dominatur, quanto tempore vivit. Homo, sive lex homini. Nam quae sub viro est mulier,
Abbreviated transcription (Latin):
diuinum Cum enim multo magis debeatir serui¬
re iustitia e quam peccato anteseruistis
Egotamenconcedo in firmitati ur̃ȩ ut tantumiustitie
seruiatis si ueitc &icm humanaci cmratione
digna loquar quod omnes i&um sentiri possint¬
& nullus abnuere
icut enim ex hibuistis membracur̃a seruire iustitiȩ
&iniquitati ced ini quitatem ittenunc ex hib &e¬
membracurãseruire ustificatione in scĩficatione¬
carnecliter gerit carni deput&ur siaũ caro spiritole
opur fecciat totur homo efficitur spiritolis aut itec¬
uc est illud corpus quod corrumpitur cdgracuctanimã
Nos ex hibuimus membra nr̃a seruire peccato non
si cut manichei dicunt naturam corporis in¬
sertum licbere peccatum:
umenim serui esr&is peccati liberi fuistis iustitiȩ
hoc est innullo ei penitus seruientes itcc& nunc
liberiestote cbomni peccato.
Imnis enim qui cognoscit bonitatem in pristinisactib
erubes ct quicumq aũ erubescit iustitiam fructus eius

Expanded text:
divinum. Cum enim multo magis debetis servidivinum. Cum enim multo magis debetis servire justitiae, quam peccato, cui ante servistis: ego tamen concedo infirmitati vestrae, ut tantum justitiae serviatis. Sive ita: humana jam ratione digna loquor, quod omnes mecum sentire possent, et nullus abnuere. Sicut enim exhibuistis membra vestra servire immunditiae et iniquitati, ad iniquitatem: ita nunc exhibservire justitiae, in sanctificationecarnaliter gerit, carnaliter deputatur: si autem caro spirituale opus faciat, totus homo efficitur spiritalis: ut est illud: Corpus quod corrumpitur, aggravat animam. Nos exhibuimus membra nostra servire peccato; non sicut Manichaei dicunt: naturam corporis insertum habere peccatum. Cum enim servi essetis peccati, liberi fuistis justitiae. Hoc est in nullo ei penitus servientes: ita et nunc liberi estote ab omni peccato. iam erubescitur. Omnis enim qui cognoscit bonitatem, in pristinis actibus erubescit: quicumque autem erubescit justitiam, fructum ejus
Abbreviated transcription (Latin):
rum ut ẽ illud leproscm domum distruere
& longe aciuitacte in locum inmundum ꝓicere
ui enim pasticiper sunt xp̃igratiȩ didicerunt
quemadmodum oporteat uincere passiones
Nedicerent ergocessante uindicteclegis in¬
pune peccabimus se¬
ed sub gratia absit Si pecc&is ñ estis subgratia
peccati siue oboeditionis adiustiticm
Siuolueritis peccatis seruire incipi&is
senlentiȩ legis subiacere que uindicat in
peccanter siaũ iustitiȩ oboedieritis nonestis
sublege sed subgractia
ratias ccũdõ quod fuistis serui peccati
Tuistis in quit sednon estis
Sboedistiscũ excordemecm formam doc¬
trinȩ in quactraditi estis
Ex corde dicit hoc est fideliter
Liberati autem cpeccato serui ftatiestis uistitice
Indoctrina &exem plo xp̃i qui non solum peccatec sed &icẽ
occasiones auferridebuit delictorum
Hum anum dico propter in firmitatem carnis ur̃ cce
Humanuindico quia non dumadplenum potestis audire

Expanded text:
rum, ut est illud: Leprosam domum destruere, rum, ut est illud: Leprosam domum destruere, et longe a civitate in locum immundum projicere. Qui enim participes sunt Christi gratiae, didicerunt quemadmodum oportet vincere passiones, Ne dicerent: Ergo cessante vindicta legis, impune peccamus. Sed sub gratia? Absit. Si peccatis, sub gratia e obeditionis, ad justitiam? Si volueritis peccatis servire, incipietis sententiae legis subjacere, quae vindicat in peccantes: si autem justitiae obedieritis, non estis sub lege, sed sub gratia. Gratias autem Deo, quod fuistis servi peccati. Fuistis, inquit, sed non estis. Obedistis autem ex corde in eam formam doctrinae, in qua traditi estis. Ex corde dicit, hoc est, fideliter. Liberati autem a peccato, servi facti estis justitiae. In doctrina et exemplo Christi; qui non solum peccata, sed etiam occasiones auferre docuit delictorum. Humanum dico, propter infirmitatem carnis vestrae. Humanum dico, quia nondum ad plenum potestis audire
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitaris efficitur aadiustitiam expugnandam
simul notendum quod homo membrasua cui
uellit parti exhibecet ꝑ corbitru libertatem
ed ex hib& euos dõ tamquam exmortuis uiuentes
łcmquam quilam resurrexeritis quiatune nec
carncliter uiuitur nec peccatur
t membrecurãc armaciustitiaedõ
I toculus quiante uidebatadconcupiscendum
nuncuidecetnudum aduestiendum sic dereli¬
quis membris cedueste.
eccatum enim in uobis non dominabit ur
Vonuos uinc& peccatum nonenim estis pccruulised
ꝑfecti qua sisi pedagogus puerodicat noli facere
uitium sermonis nonenim ad hucaudies gram¬
maticum sed orcctorem. siue non dominabitur¬
pronondeb& dominari iemnon quia in pos¬
sibilesitpeccare his qui gratiam acciperun
ldeo dicit peccatum enim in uobis non domina¬
bitur Nonenimestis sublegesed subgratia¬
Sedbenesciens quia qui sub. gratia alienis. ut¬
amultis & adiuersis preceptis legis abhoneri¬
bus eius quȩd itecẽ propter duritiani cordis iudeo¬

Expanded text:
iniquitatis efficitur ad justitiam expugnandam. iniquitatis efficitur ad justitiam expugnandam. Simul notandum quod homo membra sua cui velit parti exhibeat per arbitrii libertatem. Sed exhibete vos Deo, tamquam ex mortuis viventes. Tamquam qui jam resurrexistis, quia tunc nec carnaliter vivitur, nec peccato. Et membra vestra arma justitiae Deo. Ut oculus qui ante videbat ad concupiscendum: nunc videat nudum ad vestiendum. Sic de reliquis membris adverte. Peccatum enim vobis non dominabitur. Non vos vincet peccatum. Non enim estis parvuli, sed perfecti: quasi paedagogus puero. Noli facere vitium sermonis; non enim adhuc audis grammaticum, sed oratorem, sive non debet dominari. Item non quia impossibile sit peccare his qui gratiam acceperunt: ideo dicit, peccatum in vobis non dominabitur. Non enim sub lege estis, sed sub gratiaSed bene sciens, quia  diversis praeceptis legis, et ab oneribus ejus: quae data est propter duritiam cordis Judaeo
Abbreviated transcription (Latin):
test prouobis iterum crucifigi. sicut dicit adhe¬
breos Inpossibile est eos qui se mel in lumina¬
tisunt & c&era quibus. penitentiam negat
sed itentionem baptismi diffitetur
uod enim mortuus est peccato mortuus est semel
Quia ipse peccata nñt portauit & pronobis doluit
nedecetero peccaremus
Quodautem uiuit uiuit dõ Viuit ingloriada¬
ta & uos ex uestimateuos mortuos quidem ẽẽ
peccato uiuentes autem dõ in xp̃o int̃ũ.
ua simembrc eius semel ascitote conmortuos de¬
bere iam sem ꝑ uiueredõ in xp̃o in quouita nr̃a
abscondita est apuddm̃ quẽ induti eĩ seqͦ m exens
Ionergo regne peccatũ in uestro mortali cos¬
pore ut oboediatis concupiscentus eius
In corpore mortali uiuste ut inmortales & qu¬
modo regnar & peccatum incorpore exposuss
ꝑ oboedientiam scilic& & consensum
Sedneq ex hibeatis membra uñt arma in iqul¬
tatis peccato Vnum quodq membrum
si officium suum in incclosusus uerterit arma

Expanded text:
test pro vobis iterum crucifigi: sicut dicit ad Hetest pro vobis iterum crucifigi: sicut dicit ad Hebraeos: Impossibile est eos, qui semel illuminati sunt, etc. Quibus non poenitentiam negat, sed iterationem baptismi diffitetur. Quod enim mortuus est peccato, mortuus est semel. Quia ipse peccata nostra portavit, et pro nobis doluit, ne de caetero peccaremus. Quod autem vivit, vivit Deo. Vivit in glorias mortuos quidem esse peccato: viventes autem Deo, in Christo Jesu. Quasi membra ejus semel vos scitote commortuos debere jam semper vivere Deo in Christo, in quo vita nostra abscondita est apud Deum: quem induit: ejus sequamur exemplum. Non ergo regnet peccatum in vestro mortali corpore, ut obediatis concupiscentiis ejus. In corpore mortali, vivite, ut immortales. Et quomodo regnet peccatum in corpore, exposuit, per obedientiam scilicet, et consensum. Sed neque exhibeatis membra vestra arma iniquitatis peccato. Unumquodque membrum, si officium suum in malos usus vertit, arma
Abbreviated transcription (Latin):
indeserto suspendit
peccato¬
Hoc est ut omnicuitia destruantur qui aunũ
uitium membrum ẽpeccatiom̃ ã corpustotũ¬
A pr̃ enimnon ex parte sed integerẽ crucifixis
siue ut corpus nrm̃ destruatur cseruitute
peccati ut fiatiustitiȩ mancipium quod
solebatessedelicti
mnis enim qui facit peccatum seruus ẽpeccti
qui enim mortuus estiustificatur ẽ apeccato
Hoc est aliencitur apeccata mortuus enim
omnino non peccat itc&quinatus ẽ dedõ
non peccat Crucifixus ẽ enim omnibus
membris dolore occupatus peccareuix poterit
iautem mortui sumus cum xp̃o credimus quia
simul&iamuiuemus cum illo.
Si conmortui non sumus nec conuiuemus quia
eius non sumus membre
Qcientes quod xp̃sresurgens amostus um
non moritur mors illiultra ñ dominabĩt᷑
Iicc& nos sihicuoluntate mortiu fuerimus
secundam nonti mebimus mortem siue iam
non potestis iterum baptiz ari quia xp̃s non po¬

Expanded text:
in deserto suspendit. in deserto suspendit. peccatiHoc est, ut omnia vitia destruantur, quia unum vitium, membrum est peccati: omnia, corpus totum. Christus non ex parte, sed integer est crucifixus. Sive ut corpus nostrum destruatur a servitute peccati, et fiat justitiae mancipium, quod solebat esse delicti. Omnis enim qui facit peccatum, servus est peccati. Qui enim mortuus est, justificatus est a peccato. Hoc est, alienatus est a peccato. Mortuus enim omnino non peccat. Ita et qui natus est de Deo, non peccat. Crucifixus enim omnibus membris dolore occupatis, peccare vix poterit. Si autem mortui sumus cum Christo, credimus quia simul etiam vivemus cum illo. Si commortui non sumus, nec convivemus: quia ejus non sumus membra. Scientes quod Christus resurgens ex mortuis, jam non moritur: mors illi ultra non dominabitur. Ita et nos si hic voluntate mortui fuerimus: secundam non timebimus mortem. Sive jam non potestis iterum baptizari, quia Christus non po
Abbreviated transcription (Latin):
enter &renuntianter pristinȩ uitȩ ut quomodo
pater glorificatur infilu resurrectione itac
& ꝑ nrcc̃e conuersationis nouitatemab omnibus
honor&ur ut nesignacquidem u&eris hominis
agnoscantur in nobis nec enim aliquiduelle
aut cupere debemus quod uoluntaut cupiunt
qui nondum sunt bcpti hati &quicumq ad huc
u&eris uitȩ erroribus implicantur
ienim conplantecti facti sumus similitudini
mostis eius simul&resurrectionis erimus
Siconsepultisumus nunc & tunc resurrectionis
eius poterimus eẽparticipes &si fuerimus noui
& inmutatiin conuersatione similiter noui &
in mutecti erimus ingloria
oc scientes quiccu&ur homonoster
Quiu&erem hominem terrenum adam imi¬
tando peccabeet
imulcruci fixusẽ ꝑbcptis mũ t&um xp̃o cruci fixũ
intellege qui membrum de corpore eius
effectus es & illequidem in noxium corpus
cdpendit ut tunoxium suspendas auitus
in quomysterio moysesserpentem aereum

Expanded text:
entes, et renuntiantes pristinae vitae: ut quomodo entes, et renuntiantes pristinae vitae: ut quomodo Pater glorificatur in Filii resurrectione, ita et per nostrae conversationis novitatem ab omnibus honoretur: ut ne signa quidem veteris hominis agnoscantur in nobis. Nec enim aliquid velle, aut cupere debemus, quod volunt aut cupiunt, qui nondum sunt baptizati, et quicumque adhuc veteris vitae erroribus implicantur. Si enim complantati facti sumus similitudini mortis ejus, simul et resurrectionis erimus. Si consepulti sumus nunc, et tunc resurrectionis ejus poterimus esse participes; et si fuerimus novi, et immutati in conversatione, similiter novi et immutati erimus in gloria. Hoc scientes, quia vetus homo noster. Qui veterem hominem terrenum Adam imitando peccabant. Simul crucifixus est. Per baptismum te crucifixum intellige, qui membrum de corpore ejus effectus es. Et ille quidem innoxium corpus appendit, ut tu noxium suspendas a vitiis, in quo mysterio Moyses serpentem aereum
Abbreviated transcription (Latin):
uiclergo dicimur ꝑ manebimus in peccato ut gractia
habund& absit qui enim mortui sumus poccato
Nenon intellegentes dicerent si gratic crescit in
mocgnitudine delictorum peccaro debemus
ut mccgis possit ac mcgis gratia habundareabsit.
Ego de illis dico quositaefides inuenit non de nobis
quucm mostui sumus poccato ut gratiȩ uiuerem
uomodo adhuc uiuimur in illo
Nult tecmfirmum ẽẽbapti atum tam ꝑ fectẽem¬
nignoratis Aut numquid nescitisipsum
sacracmentum baptis matis
Quia quicum que bapti hati sumus in xp̃o ihu
Tribus modis baptismum accipitur inscripturis
in martyrio dequo saluator nr̃ dicebat baptisma
habeo baptisccri
In morteipsius baptizatisumus
Vtilli cõmoreremur in baptismo:
Con sepulti enim sumus cũ illo ꝑ baptismum in
mortẽ ut quomodo xp̃s surrexit amortuis per
gloricõpatris ucc&nos in nouitateuitȩ ambulemꝰ.
Ostendit nos propterea ita bapti hccri ut ꝑmis¬
terium consepeliamur xp̃o criminibus mori¬

Expanded text:
uid ergo dicemus? Manebimus in peccato: ut gratia abundet? Absit. Qui enim mortui sumus peccato. Ne non intelligentes dicerent: Si gratia crescit in magnitudine delictorum, peccare debemus, ut possit magis ac magis gratia abundare. Absit. Ego de illis dico, quos ita fides invenit, non de nobis, qui jam mortui sumus peccato, ut gratia viveremus. Quomodo adhuc vivemus in illo? Vult tam firmum esse baptizatum, tamque perfecfratres. Aut numquid nescitis ipsum sacramentum baptismatis. Quia quicumque baptizati sumus in Christo Jesu. Tribus modis baptismum accipitur in Scripturis:est, et sanguinis in martyrio, de quo Salvator dicebat: Baptismo habeo baptizari. In morte ipsius baptizati sumus. Ut illi commoriamur in baptismo. Consepulti enim sumus cum illo per baptismum in mortem: ut quomodo Christus surrexit a mortuis, per gloriam Patris: ita et nos in novitate vitae ambulemus. Ostendit nos propterea ita baptizari, ut per mysterium consepeliamur Christo, criminibus mori
Abbreviated transcription (Latin):
&icm non peccantibus nocuit: ergo & xp̃iius¬
titicc &im noncredentibus prodest qr simili
ꝑunum ante perierunt. de indeaiunt sibap¬
quideduobus baptiꝰ atis nati fuerin debent
hoc carerepeccato. Non enimpotuerunt cdfili¬
os transmittere quod ipsi minime habuerunt
duce sed sola caro ipsctantum hab& traducẽ
peccati. & ipsa sola poenam mer&ur. in iustum
eẽ dicentes ut hodie natacanima non ex mecs¬
scc cedȩtam antiquum peccatum port&quam¬
utdĩ qui propriapeccata remittit input&alie¬
deomni hominĩ dicit dicensunius delicto
multi mortui sunt quia communi & naturecli
mosti non solum peccantes sed &iusti monunt᷑¬

Expanded text:
tiam non peccantibus nocuit, ergo et Christi justitia non credentibus prodest; quoniam similiterari quam per unum ante perierat. Deinde dicunt: Si bapqui de duobus baptizatis nati fuerint, debent hoc carere peccato; non enim poterunt ad posteros transmittere, quod ipsi minime habuerintduce, sed sola caro, ipsa tantum habet traducem peccati et ipsa sola poenam meretur, iniustum esse dicentes, ut hodie nata anima non ex massa Adae tam antiquum peccatum portet aut deus qui propria peccata remittit imputet aliede omni homine dicit, dicens: Unius delicto multi mortui sunt; quia communi et naturali morte, non solum peccantes, sed et justi moriunt
Abbreviated transcription (Latin):
distinguer& putcbat
secnteomnibus dominari
siue non solum in eor qui preceptum si cut eedam
tracns gressi sunt hoc est defiliis noe quibus iussũ
est neanimam in sunguine manducaren&
defilus abrachȩ quibus crcum ensio manda tic est
sed &icm in eos qui sine precepto legem contemsese
Hu sunt qui non insimilitudine p̃uccricationis
ecdȩ peccauerunt qui ꝑnaturalem legem trans¬
gressi sunt & nonsicut adim permandatum
ui est sorma futuri: Siue ideo formee
suit xp̃i quicc sicut celam sine coitu cedõ
factur ẽ itecille ex uirgine spũ scõ opercene
proces sit siueutquidam dicunt formae econ¬
prerio hoc est. sicutille peccati caput itec&iste
ustitide htem formec xp̃i cedem fecctur est
scit enim adam primur mandatum dĩ pre¬
uericans exem plumẽ legem dĩ preuaricari
uolentibus sic & xp̃r uoluntatem patris conplens
exemplum ẽ u imitari cupientibus eum:¬
ad non sicut delictum itc&donum.
Nein formccequalitas putcor&ur

Expanded text:
tingueret, putabat mors se omnibus dominari. Sive non solum in eos, qui praeceptum sicut Adam transgressi sunt: hoc est de filiis Noe, quibus jussum est, ne animam in sanguine manducarent: et de filiis Abrahae, quibus circumcisio mandata est: sed etiam in eos, qui sine praecepto legem contempseres Adae. Hi sunt, qui non in similitudinem praevaricationis Adae peccaverunt: qui per naturalem legem transgressi sunt, et non sicut Adam per mandatum. Qui est forma futuri. Sive ideo forma fuit Christi, quia sicut Adam sine coitu a Deo factus est: ita ille ex virgine, Spiritu sancto operante, processit. Quidam dicunt forma econtrario, hoc est: sicut ille peccati caput, ita et iste justitiae. Item forma Christi Adam factus est. Sicut enim Adam primus mandatum Dei praevaricans, exemplum est legem Dei praevaricare volentibus: sic et Christus voluntatem Patris complens, exemplum est imitari eum cupientibus. Nam non sicut delictum, ita et donum. Ne in forma aequalitas putaretur.
Abbreviated transcription (Latin):
ergo crimen mobedientia ẽ qđ tantos occidit.
Lex autem sub intracuit ut habundar& delictum
Quina turadem legem habenter hebrei & scriptiẽ
acceperunt propterea dicit sub intracuit ipn enĩ
codicciorem mercedem accipientes legem ꝑsucm
neglientium non custodientes in maius cecider̃
delictum nedicerent sed nobis lexpeccatum dimi¬
sit non in quid uenit dimittere sed demonstra¬
rẽpeccatum delicta &dum scienter peccatur
coepit ha bundcre delictum quac si sidicer & ut
uid eo lexpeccatum non abstulit sed cdiecit non
tamen suo uitio sed illorum: sub intrecuit ccũ hoc ẽ
subito intracuit & itaccontigit ut habundar&
delictum
VIbi cutem habundacuit delictum suꝑ hebundabit
gratic. Sicutait sclucctor cuiplus dimitatur
plus diligit manifestata ẽ enim quantitcospec¬
cati ut scir&ur gratiȩ multitudo & redderemus¬

Expanded text:
ergo crimen inobedientiae ergo crimen inobedientiae Lex autem subintravit: ut abundaret delictum. Quia naturalem legem habentes Hebraei et scribae acceperunt, propterea dicit, subintravit. Ipsi enim ad majorem mercedem accipientes legem, per suam negligentiam non custodientes, in majus ceciderunt delictum, ne dicerent, sed nobis lex peccatum dimisit: non, inquit, venit dimittere, sed demonstrare delicta. Et dum scienter peccatur, coepit abundare delictum: quasi si diceret: ut video, lex peccatum non abstulit, sed adjecit: non tamen suo vitio, sed illorum; subintravit, hoc est, subito intravit, et ita contingit ut abundaret delictum. Ubi autem abgratia. Sicut ait Salvator: Cui plus dimittitur, amplius diligit . Manifesta est enim quantitas peccati, ut sciretur gratiae magnitudo. Est autem g
Abbreviated transcription (Latin):
nationis sp̃r sc̃ quicmulta sunt donce ipsccenimius¬
titia donatur ꝑbaptismum non exmerito possid&ur
gitur sicut ꝑunius delictum omnes homines in con
dempnationem sic ꝑ unius uistitiam omnes homi¬
nes inuistificationem uitae.
Mors regnacuit subccuditur itc& ꝑ iustificationem
gratiȩ regnauit item qui superius dicit numquid
iniquus ds̃ qui infertiram &diecit absit quomodo
potest modo unius delicto ad eomner homines con¬
demnare sicut nec umus xp̃i iustitico omnes homi¬
nes iustificati sun omnes enimdicens non genera¬
liter dicit sed unius cuiusq partis significat multi¬
tudinem. Alioquin mueniuntur omner hominer
iustificati in xp̃o si cut & inccdcm condempnecti
& non erit ultra quipuniatur. Sicut enim ꝑ in oboe¬
dientiam unius hominis peccatores constituti sunt
multi itc&ꝑ unius o boedienticm iusti constitui¬
untur multi
Sicut exemplo in oboedientiȩ adȩ peccauerunt multi
itac exxp̃i oboedientia iustificãtur multi grande

Expanded text:
tus sancti, quia multa sunt dona. Ipsa enim justitia donatur per baptismum, non ex merito possidetur. Igitur sicut per unius ddemnationem, sic et per unius justitiam omnes homines in justificationem vitae. Mors regnavit: subauditur, ita et per justificationem gratia regnavit. Itemque superius dicit: Numquid iniquus Deus, qui infert iram? Et adjecit: Absit; quomodo potest unius delicto Adae, omnes homines condemnare? cum nec unius Christi justitia, omnes homines justificati sunt? Omnes autem dicens, non generaliter dicit, sed uniuscujusque partis significat multitudinem. Alioquin inveniuntur omnes homines justificati in Christo, sicut et in Adam condemnati: et non erit ultra, qui puniatur. Sicut enim per inobedientiam unius hominis peccatores constituti sunt multi: ita et per unius obedientientur multi. Sicut exemplo inobedientiae Adae peccaverunt multi, ita et Christi obedientiae justificantur multi. Grande
Abbreviated transcription (Latin):
nolites pernerȩ omniccaũ ꝓbate quod bonum ẽ
ten&e &ibomnis peciȩ mala cdstin&euos
Siue futuracpredicanter siue pr&entadeserentes :
tantu ut ꝓb&is si leginon sunt contraria quȩ di¬
cuntur & siquidtale fuerit refutate utalibi de

Expanded text:
bate: quod bonum est, tenete: ab omni specie mala abstinete vos. Sive futura praedicantes, sive praeterita disserentes: tantum, ut probetis, si legi non sunt contraria, quae dicuntur: si quid tale fuerit, refutate. Ipse
Abbreviated transcription (Latin):
Etinuicem &inomnes Non solum inter¬
uos xp̃icnos sed &iamin omnes homines
tacente dr̃ : quidclamas cadmesi ueomnis astus
In omnibus gratia sagite in omnibus quȩ acci¬
derint sicutiob siue in omniconuersationeur̃a dño
grictiȩ referantur Hȩc enim uoluntas dĩ est
ixp̃o iniũ in omnibus uobis sictinxp̃o ꝑ omnia
pm̃ nolite extinguere spm̃ exhor¬
tectionis questionibus nolite extinguere᷑ siue spm.
ꝓgraticc linguacrum posuit sicutait siorauero
lingucc sp̃s meusorat Ergo quomodo cdcorihnthi¬
os dicit & loqui linguis nolite ꝓhibere itc& hic spm̃

Expanded text:
Et in omnes. Non solum in invicem, sed etiam in omnes homines. tacenti dicitur: Quid clamas ad me? In omnibusIn omnibus gratias agite. In omnibus, quae acciderint, sicut Job: sive, in omni conversatione vestra Domino gratiae referantur. Haec est enim voluntas Dei in Christo Jesu, in omnibus vobis. Sium nolite exstinguere. Spiritum exhortationis, quaestionibus nolite exstinguere. Sive spiritum pro gratia linguarum posuit, sicut ait: Si oravero lingua, spiritus meus orat. Quomodo etiam ad Corinthios dicit: Et loqui linguis nolite prohibere: ita
Abbreviated transcription (Latin):
Loga mus aũuos fr̃s corripite in qui&os consola¬
mini pusillanimer Prodiuersitate morborũ
diuersitas adhibenda ẽ medicinȩ illi corripiendi
nepereant isti consolandi nedeficiant
Suscipite in firmos. Sustin&enu ꝑ credenter quico
nondumsunt confirmati. Pac¬
Pacientes estote cd
omnes Miam adcorreptos quic inpaccientia

Expanded text:
Rogamus autem vos, fratres, corripite inquietos, consolamini pusillanimes. Pro diversitate morborum, diversitas adhibenda est medicinae. Illi corripiendi, ne pereant: isti consolandi sunt, ne deficiant. Suscipite infirmos. Sustinete nuper credentes, qui nondum sunt confirmati. Patientes estote ad omnes. Etiam ad correptos, quia impatiens
Abbreviated transcription (Latin):
ut noueritis eos quilaborontinteruos. Vt in telle¬
gactis laborem eorum Et presunt nobis in dño¬
& commonent uos. Exemplo iustitiȩ non potes¬
tate terren a sicutcit sc̃s p&rus Vt habeatis illos
habundantius incantate propter opus illorum:

Expanded text:
ut noveritis eos, qui laborant inter vos. Ut intellgatis laborem eorum. Et praesunt vobis in Dot monent vos. Exemplo justitiae, non potestate terrena, sicut ait Petrus. Ut habeatis illos abundantius in charitate, propter opus illorum,
Abbreviated transcription (Latin):
Von in concupiscentia de sideri sicut
gentes quȩ ignorantdm̃ Nenimie
& in modercte libidini seruientes
similes gentibus sitis quȩ dm̃ comato¬
rem castitatis ignoran. Vtne
itnequis
suꝑ gredicctur neque circum ueniat
innegotio fratrem suum Nequispost
suo aliquaccircum uention euim infer¬
renitatur siue in quo lib& negotione
quis clterum frccud&¬
est dĩ de his omnibus sicut prediximus
uobis &testi facati sumus non solum de
fornicatione& publicaturpitud in e.
sed &icm d&rans gressione propositi Quisque
enim dõ continenticm uouerit stcitsibi inlicitũ
quod licebct Non enimuocauit nos dr̃ in in mun
diticm Eticmnimia in continentia potest
inmunditia deputariquȩ corpus xp̃i ccudenter

Expanded text:
on in passione desiderii, sicut et gentes, quae ignorant Deum. Ne nimiae et immoderatae libidini servientes, similes gentibus fiatis: quae Deum amatorem castitatis ignorant. Et ne quis supergrediatur, neque circumveniat in negotio fratrem suum. Ne quis possuo aliquam circumventionem vi circumferre nitatur: sive in quolibet negotio, ne quis alterum fraudest Dominus de his omnibus: sicut praediximus vobis, et testificati sumus. Non solum de fornicatione et publica turpitudine, sed etiam de transgressione propositi. Quisquis enim continentiam Deo voverit, fecit sibi illicitum, quod licebat. Non enim vocavit nos Deus in immunione. Etiam nimia incontinentia potest immunditiae imputari, quae corpus Christi audenter
Abbreviated transcription (Latin):
mus eos quidormierunt Tamueloxerit eorum
resurrectio quam nr̃a cadsumptio Quõ ipsed nr
demonstrat quod omnis tunc potestas caeli &om
nicelementa mouecntur ut nos sciamus quali
conscientia diem dñi intrepidi expectarepossimꝰ
Et intubadĩ descend& decaelo Siadhoministubã
terraui d&ur ꝑmoueri quanto magis cddĩ
sicut helics quoque terribilem in mortem dĩ
uidit aduentum Et mostui quim xp̃o sunt re¬

Expanded text:
s, qui dormierunt. Tam velox erit eorum resurrectio, quam nostra assumptio. Quoniam ipse monstrat, quo omnis potestas coeli, et elementa movenda sunt: ut nos sciamus, quali conscientia diem Domini exspectemus. Et in tuba Dei descendet de coelo. Si ad hominis tubam terra videtur permoveri, quanto magis ad Dei! sicut Elias quoque terribilem in monte Domini vidit adventum. Et mortui qui in Christo sunt, re
Abbreviated transcription (Latin):
Adtendite uobis ne grauentur cordccura
in crapula & ebri&ate &incuris huius uitȩ
quic &cure in ebriant mentem
Quienĩ
dormiunt noctedormiunt & quiebrii sunt :
noce ebrii sunt Ideo otiosi &ebri sunt
quic intenebris sunt
Nosautem qui diei
hcbemus necotiosi nec ebrues sed ebemus
dutilori camfidei & caritatis & gedecm spẽ
salutis fide& cariate omnis iustitia con

Expanded text:
Attendite vobis ne graventur corda vestra in crapula, et in ebrietate, et curis hujus vitae: ergo et curae inebriant mentem. Qui enim dormiunt, nocte dormiunt; et qui ebrii sunt, nocte ebrii sunt. Ideo otiosi et ebrii sunt, quia in tenebris sunt. Nos autem qui diei stum habemus, nec otiosi, nec ebrii esse debemus. Induti loricam fidei, et charitatis, et galeam spem salutis. Fide et charitate, et justitia o
Abbreviated transcription (Latin):
& peccis omniumq: uistutum
Vt & habund&is mecgis Quicccum
u&cte fidei debenccugerȩ ꝓfectua
mores sicutcum a&ate carnis & cybus
grescit& studium Scitis enim quece
prȩcepta dederimus uobis ꝑdnm̃ nrm

Expanded text:
 pacis omniumque virtutum. Ut abundetis magis. Quia cum aetate fidei debet augeri profectus virtutum, sicut cum aetate carnis cibus crescit et studium. Scitis enim quae praecepta dederim vobis per Dom
Abbreviated transcription (Latin):
Inhac caus andumtaexat quia ꝑ fecte credi distis
Vt nemomoueatur in tribulation ibur istis Nondico
non omnes sednmelaliquis moueatur
psienini sctis quod in hoc positi sumus no nergo
miraredeb etis suentes nosaliter transi renon
posse dicented nõ ecce egomitto uos sicutoues in¬
medio luporum &iterum hȩc dixiuobis ut in me
pacem habeatis. Inseculo autem pressuram ha¬
mus uobis nos passuros tribulectiones sicut & fac¬

Expanded text:
umtaxat: quia perfecte credidistis. Ut nemo moveatur in tribulationibus istis. Non dico, ne omnes, sed ne vel aliquis moveatur. Ipsi enim scitis, quod in hoc positi sumus. Non ergo mirari debetis, scientes nos aliter transire non posse, dicente Domino: Ecce ego mitto vos sicut oves imedio luporum. Et iterum: Ecce dixi vobis ut in me pacem habeatis: inobis nos passuros tribulationes, sicut pat
Abbreviated transcription (Latin):
rum actionem possumurdõ r&ribuere
uersatio prestat quia & uos ꝑficiectis &
dñ s̃ ꝑ uos benedicitur & aliis preb&is
Nocte acdie habundantus¬
oraentes utuideamus facciem urãm
Ostendit quaentum aliis dendercndisint
infrcctribus quos tantum ips ed esiderat
Quis enim cum famam conperierit¬

Expanded text:
arum actionem possumus Deo tribuere versatio praestat, quia et vos proficitis, et Dominus per vos benedicitur, et aliis pAbundantorantes, ut videamus faciem vestram. Ostendit quantum ab illis desiderandus sit fratribus, quos tantum ipse desiderat. Quis enim cum de fama compererit
Abbreviated transcription (Latin):
Scĩficatio ceb omni incontinentiec uo¬
catxp̃iconum cui in continenti non
expeditscm xp̃i corpus catingerem cexi¬
mȩcum&iam moyses iud eos sc̃ĩ ficare
uolens populum totum cbomnifemina

Expanded text:
ificatio ab omni incontinentia revocat Christianum, cui incontinenti non expedit sanctum Christi corpus attingere, maxime cum Moyses Judaeos sanctificare volens, populum totum
Abbreviated transcription (Latin):
& nos gratias agimusdõ
sineinter missione quõ cum accepiss&is
anobis uerbum auditurdĩ accepistis
sed sicutẽ uere uerbum dĩ
Verbum hominum accepit qui contem¬
nit uosaũ itccredidistis utabi psođo¬
uos audire putcr&is
Qui &operatur inuobis qui credidistis
Verbo ł signis siueuir tutibus exercit cre¬
dentes enimait maercus hȩcsigna sequen
tur Vos
Quibus dicitur nam&uinctis conpassi
& rapinam bonorumur̃orum cũ gacudio
suscepistis quia eadem passiestis & uosa
contribulibus ur̃is sicut & ipsiaiud eis
Deuobis plusmiror quinedegis nec pro¬
ph&ccrum habuistis exempla Qui&
mali per secuntur quinecipsi dño pepercerunt
tomnibus hominibus aduersantur ꝓhibentes
nor gentibus loqui ut salueficnt ut implecntpec¬
cata sua semꝑ Non solum iude is impediunts ed &iã
gentibus inuidentad suorum cumulum peccatorum
preuenit en imiradĩ suꝑ illosusq: infinem
Siuequi c predico qua poena captiui siuequia ablac¬

Expanded text:
nos gratias agimus Deo sine intermissione: quoniam cum accepissetis a nobis verbum auditus Dei. sed sicut est vere verbum Dei. Ut verbum hominum accipit, qui contemnit: vos autem ita credidistis, ut ab ipso Deo audire putaretis. Qui operatur in vobis, qui credidistis. Verbo, vel signis: sive virtutes exercet. Credentes enim, ait Marcus, haec signa sequentur. Vos Quibus dicitur: Nam et vinctis compassi estis, et rapinam bonorum vestrorum cum gaudio suscepistis. Quia eadem passi estis et vos a contribulibus vestris, sicut et ipsi a Judaeis. De vobis plus miror, qui nec Legis, nec Prophetarum habuistis exempla. Qui mali persequuntur, qui nec ipsi Domino pepercerunt. Et omnibus hominibus adversantur: prohibentes nos gentibus loqui, ut salvi fiant: ut impleant peccata sua semper. Non solum Judaeos impediunt, sed etiam gentibus invident, ad suorum cumulum peccatorum. Pervenit enim ira Dei super illos usque in finem. Sive quia praedico qua poena captivi sunt: sive quia abla
Abbreviated transcription (Latin):
locare ꝓfectum. Propter qđ non susti¬
aduosuenire Placuit nobis remanereathenis
solis Maluimus soli remanere quamnescirequid
tis Et misimus timotheum fr̃m nr̃m
Queritur quomod o missus sit timotheus qui pan¬

Expanded text:
CAPUT III. Propter quod non sustitrum venire. Placuit nobis remanere Athenis soli. Maluimus soli remanere, quam nescire quid tis. Et misimus Timotheum fratrem nostrum. Quaeritur quomodo Timotheus mi
Abbreviated transcription (Latin):
tota diuinoseruitiomancipatur Quae
autem nupta est cogitatquesunt huius¬
mundi quomodo placettiuro
Nuptam uiro placerea drerit cogitandoq s
mundisunt & nupta utro dõeo quod illi
nulla curasit saeculi: qua eergo uirum non
hab& & tamen quȩ mundi runt cogitat:
cuiplaceredes iderat non neicipi &
il linupta praeponi quȩ cogitando munda¬
na conplac& uel marito cum haecnec
marito quemnon hab& pos sitplacere.
nec do Hoc adutlitatem uestramdico non
uideretur in poneredicitseeos quidillis
ex pediãł commonere si muladtende
sĩ quis autem turpemexistimat super
uirginens uam quod sitsuꝑ adulta
Turpisuideri poterit sicupientem uir gĩe
suam nuberenon ꝑmittat&illa fuerit fornicata¬
cat sinub& si raneces sefuerit propt̃
fili& uoluntatem : nam parentes quidem
usq ad legitimam a&atem : custodiredebent
& docere quod melius est siautemilla
noluerit fiat quodnecesseest

Expanded text:
tota divino servitio mancipatur. Quae tota divino servitio mancipatur. Quae autem nupta est, cogitat quae sunt mundi, quomodo placeat viro. Nuptam viro placere asserit, cogitando quae mundi sunt: innuptam vero Deo, quod illi nulla cura sit saeculi. Quae ergo virum non habet, et tamen quae mundi sunt, cogitat: cui placere desiderat? Nonne incipiet illi nupta praeponi, quae cogitando mundana, complacet, vel marito, cum haec nec marito quem non habet possit placere, nec Deo? Porro hoc ad utilitatem vestram dico: non videtur imponere: Dicit se, quid illis expediat commonere eos. Simul attende, Si quis autem turpem se videri existimat super virgine sua, quod sit superadulta. Turpis videri poterit si cupientem virginem suam nubere non permittat, et illa fuerit fornicatacat, si nubat. Si ita necesse fuerit propter filiae voluntatem: nam parentes quidem usque ad legitimam aetatem custodire debent, et docere, quod melius est; si autem illa noluerit, fiat quod necesse est
Abbreviated transcription (Latin):
coti dianamorientium exemplatestan¬
tur : anforteuos solur essecre dimus
inmortalis quasi nonsimus ex homini¬
bus generati undes apiens semꝑ aliq
cai sibus emendatur. dicente scriptura
consapientis in domo luctus. hicenim
finis omni homini & qui uultdabit
bonum incordesuo
Uolouos si nes ollicitudi neesse
Debemus & nos uelle q̃uoda posto lusuelli
sedicit nein continenter. contraeiur
uideamur facere uo luntatẽ
Quis inuxore estioi litus est qued nĩ sunt
quo modo placiado qui autemcum ux¬
ore est sollicitus estq s huiꝰ mundi
Multumenim nobis expendit: sollicitudins
Carere mundanaesor despinae s uffo¬
cent semen& dicereincipi amus uillã cõ¬
paraui boues emruxorem duxrad caenã
uenirenon possum Quomo do
Qua le estuxo¬
ri magis uelle placerequamdã
uod dinsum esturum non potestes se.quia¬
nnupta cogitat quae sunt dñi utsitiscã cor¬
pore & spũ Corpore abusu coniugalispũ
arerum mundanarum sollicitudinedũ

Expanded text:
quotidiana morientium exempla testanquotidiana morientium exempla testantur. An forte nos credimus immortales, quasi nos simus ex hominibus generati? Unde sapiens semper aliorum casibus emendatur: dicente Scriptura: Cor sapientis in domo luctus. Hic enim finis omni homini: et cui vult, dabit bonum in corde suo. vos sine sollicitudine esse. Debemus et nos velle, quod Apostolus velle se dicit: ne incontinentes, contra ejus videamur facere voluntatem. Qui sine uxore est, sollicitus est, quae Domini sunt, quomodo placeat Deo. Qui autem cum uxore est, sollicitus est quae sunt mundi. Multum nobis expedit sollicitudine carere mundana, ne forte spinae suffocent semen, et dicere incipiamus: Villam comparavi, boves emi, uxorem duxi, ad coenam venire non possum. Quomodo Quale est uxori magis velle placere, quam uod divisum est, unum non potest esse: qui cogitat quae Domini sunt; ut sit sancta corpore et spiritu. Corpore ab usu conjugali: spiritu, a rerum mundanarum sollicitudine; dum