comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tes pacto iam die et noctis exortu pretes uoti
reos ut adiuues yminũ canentes solumus.
e cordis yma conciuãt te uox cauora rõ¬
creper te diligat castus amor te mens adoret
sobria¶ It cum profunda clausent diena ca¬
ligo noctĩi fides tenebras nesciat et nor fidei lu¬
ceat D ormire mentẽ ne sinas dounuire culpa
nouerit castos fides refrigerans sompni uapo-¬
rem temperet Exuta sensu lubrico te cordis
alta sompnient ne hostis ĩuidi dolo pauor
quietos susciret Gristum rogemus et patĩe
cristi pũsq spiritũ unũ potens per omnia fo¬
ue precantes trinitas. Amen.¬

Expanded text:
tes peracto jam die, Et noctis exortu preces, Votis, reos ut adjuves, Hymnum canentes solvimus. Te cordis ima concinant, Te vox canora concrepet, 1220 Te diligat castus amor, Te mens adoret sobria. Ut cum profunda clauserit Diem caligo noctium, Fides tenebras nesciat, Et nox fide reluceat. Dormire mentem ne sinas, Dormire culpa noverit, Custos fides refrigerans, Somni vaporem temperet. Exuta sensu lubrico, Te cordis alta somnient; Nec hostis invidi dolo Pavor quietos suscitet. Christum rogemus et Patrem, Christi Patrisque Spiritum, Unum potens per omnia Fove precantes Trinitas. HYMN
Abbreviated transcription (Latin):
Dallat ecclesia mater il clesie.¬
libata et uirgo sine ruga honorẽ huius
ecclesie. Hec domus aule celestis ꝓbatur

Expanded text:
allat Ecclesia mater Illibata, et virgo sine ruga Honorem hujus ecclesiae. Haec domus aulae coelestis Probatur
Abbreviated transcription (Latin):
saucia sydus refulget iam nouũ ut tollat
omne noxiũ Esursũ agnus mittit᷑ laxare
gratis debitũ om̃es pro indulgencia pocẽ de¬
mus cũ lacͥmis Secũdo ut cũ fulserit mũdũ¬
q hoiror cuixerit nõ pio reatu puniat sed

Expanded text:
saucia: Sidus refulget jam novum, Ut tollat omne noxium. En sursum agnus mittitur Laxare gratia debitum: Omnes pro indulgentia Vocem demus cum lachrymis: Secundo ut cum fulserit, Mundumque horror cinxerit; Non pro reatu puniat. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
irgo decus mũdi regĩa
celi p̃electa ut sol pulchra lunaris ut¬
fulgor agnosce omnes te diligentes
plenã fide uirgã alme stirpis yesse nascitu

Expanded text:
irgo decus mundi, Regina coeli, praeelecta ut sol, pulchra lunaris utfulgor, agnosce omnes te diligentes. 4. Te plenam fide, virgam almae stirpis Jesse nascitu
Abbreviated transcription (Latin):
Daltũ inde celo dedit in uirginalẽ
uentrẽ inde in pelagus seculi Dost¬
ꝙͣr illud suo mitigauit potẽtatu retras fle

Expanded text:
altum de coelo dedit in virginalem Ventrem, inde in pelagus saeculi. Postquam illud suo mitigavit Potentatu, tetras Phle
Abbreviated transcription (Latin):
ut crebro ueniente crescant prospera cũs¬
ad istam celitus mitte
lat antiquũ uolitet ab alto sepius tem¬
plũ ueniens ad istud uisere nr̃m Inge¬
lum nobis medicũ salutis mitte de celis
raphael ut om̃es saner egrotos pariterq
nr̃os dirigat actus Hinc dei nr̃i genitrix
maria totus et nobis chorus angelorum
semꝑ assistat simul et beata concio tota
Prestet hoc nobis deiras beata patris
ac nati pariterq sc̃i spũs cuius roboat ĩ oĩ
gla mũ

Expanded text:
ut crebro veniente crescant Prospera cuad istam Celitus mitti llat antiquum, volitet ab alto, Sepius templum veniens in istud Misertus nostri. Angelum nobis medicum salutis Mitte de celis Raphael, ut omnes Sanet egrotos, pariterque nostros Dirigat actus. Hinc Dei nostri genitrix Maria Totus et nobis chorus angelorum Semper assistat, simul et beata Contio tota. Prestet hoc nobis Deitas beata Patris ac Nati, pariterque sancti Spiritus, cuius roboat in omni Gloria mu
Abbreviated transcription (Latin):
N nobis datus ex
mũdo cõuersatus sparso uerbi semine sii
moras incolatus miro clausit ordine In
sup̃me nocte cene recũbens cum fratribus
obseruata lege plene cibis in legalib cibũ
turbe duotene se dat sius manibz Cerbum
caro panẽ uerũ uerbo carnẽ efficit fitq san¬
guis xp̃i merũ et si sensus deficit ad firman¬
dũ cor sincerũ sola fides sufficit Cantũ er¬
go sacramẽtũ uenerem̃ cernui et antiquũ
documentũ nouo cedat ritui p̃stet fides sup¬
plementũ sensuũ defectui Genitori genito¬
q laus et iubilacio salus honor uirtus quo¬
q sit et bñdictio ꝓcedẽti ab
utroq copar sit laudacõ. Aͫ

Expanded text:
 Nobis datus, mundo conversatus, Sparso verbi semine; Sui moras incolatus Miro clausit ordine. In supremae nocte coenae, Recumbens cum fratribus, Observata lege plene Cibis in legalibus, Cibum turbae duodenae Se dat suis manibus. Verbum caro, panem verum Verbo carnem efficit: Fitque sanguis Christi merum, Et si sensus deficit: 2 Ad firmandum cor syncerum Sola fides sufficit. Tantum ergo Sacramentum Veneremur cernui: Et antiquum documentum Novo cedat ritui: Praestet fides supplementum Sensuum defectui. Genitori, Genitoque, Laus et jubilatio, Salus, honor, virtus quoque, Sit et benedictio: Procedenti ab utroque Compar sit
Abbreviated transcription (Latin):
demõstrat in scriptura hostiarũ tangã
u̾ir̾a legis sub uelamine Martus leo
ꝑ desertũ clamãs rugit in aꝑtũ iter fiat
deo certũ mũdũ cor a crimine Sed io¬
hãnes ala bina caritatis aquilina for¬
ma fertur in diuina puriori lumine.
actus cristi et figurãt ut audisti quisq
sua formula. Datus homo declarait

Expanded text:
emonstrat in Scriptura. Hostiarum tangens jura Legis sub velamine. Marcus leo per desertum Clamans, rugit in apertum. Iter fiat Deo certum, Mundum cor a crimine. Sed Joannes ala bina Charitatis; aquilina Forma, fertur in divina Puriori lumine. actus Christi. Et figurant ut audisti, Quisque sua formula. Natus homo declarat
Abbreviated transcription (Latin):
misit tibi deiis dũ laxaret rechia
mam uiri dãt matheo quia scripsit sic
de deo sicut descendit ab eo quẽ plasia

Expanded text:
misit Deus Dum laxaret retia. Formam viri dant Matthaeo, Quia scripsit sic de Deo. Sicut descendit ab eo, Quem plasma
Abbreviated transcription (Latin):
lm ter quaterius trahitur hors dies
fulta uigil libere sobrietate comite hostem
repellat ĩprobũ S ed nec ciborũ crapula
tandẽ distentet corꝑa ne ui ꝑer sompnũ a¬
nimã ludificatã polluat Gloria tibi tri¬

Expanded text:
m ter quaternis trahitur Horis diesl liberae, Sobrietate comite, Hostem repellat improbum. Sed nec ciborum crapula Tandem distendat corpora, Ne vi per somnum animam Ludificatam polluat. De
Abbreviated transcription (Latin):
deflens pignora quoiũ tyrãnus nilia xp̃o
Ostis herod. Lbant magi quã uide¬
rant stellã sequẽtes preuiã lumen requitũ
lumĩe deum fatent᷑ muere Iauacra pui

Expanded text:
deflens pignora, Quorum tyrannus milia Christo stia. Ibant magi qua uenerant, Stellam sequentes praeuiam; Lumen requirunt lumine, Deum fatentur munere. Kateru
Abbreviated transcription (Latin):
Loc moyses carus deo legisq lator¬
factus est hoc helyã per aera cur
intimus sponsi iohãnes claruit Het noꝰ
sequi dona deus exempla parcunoine tu
robur auge menciũ dans spiritale gau

Expanded text:
oc, Moyses charus Deo, Legisque latoctus est, Hoc Eliam per aera Currintimus Sponsi Joannes claruit. 4. Haec nos sequi dona, Deus, Exempla parcimoniae; Tu robur auge mentium, Dans spiritale gau
Abbreviated transcription (Latin):
ritant Hinic ira seui herodis feruida ĩui¬
di recens rectori genito bethleh em paruu¬
los precepit ense crudeli perdere Ocriste
qnͣtum patri exercitun iuuuenis doctus ad

Expanded text:
ritant. Hinc ira saevi Herodis fervida Invidi recens rectori genito Bethlehem parvulos praecipit Ense crudeli perdere. O Christe, quantum Patri exercitum Juvenis doctus ad
Abbreviated transcription (Latin):
serto petra p̃mõstrauit degustare cũ sice¬
ra fide renes q cõstrĩge lotos in mari ag¬
uem eneũ in cruce speculari. Rac igni

Expanded text:
serto petra praemonstravit, degustare cum sincera fide, renesque constringi lotos in mari, anguem aeneum in cruce speculari. 11. Fac igni
Abbreviated transcription (Latin):
preciũ Nuic nomen extat conueni¬
ens yditũ Nam transilut omnes
strẽnue moutes colliculos q bethel

Expanded text:
pretium. Huic nomen exstat conveniens Idithun Nam transilivit omnes strenue Montes, colliculosque Bethel
Abbreviated transcription (Latin):
et uite seriem gerẽde ordine prount Ile
promissi dubius suꝑui ꝑdidit prompti
modulos loquele sed reformasti genitus
pempte organa uocis Tentris obstruso
positus cubili senseras regem thalamo ma¬
nentẽ hinc parens nati meritis uterq ab¬
dita pandit. Autra deserti teneris sub an¬
nis ciuiũ turmas fugiens petisti ne leui
saltem maculare uitam famie posses
rebuit hirtũ tegimien camelus artub
sacris stropheũ bidentes cui latex hanstũ
sociata pastũ mella locustis Ceteri tã¬
tum cecinere uatũ corde p̃sago iubar al¬
futurũ tu quidẽ mũdi scelus auferẽtem ĩ¬
dice prodis. Don fuit uasti spaciũ per

Expanded text:
e seriem gerendae Ordine promit. Ille promissi dubius superni, Perdidit promptae modulus loquelae, Sed reformasti genitus peremptae Organa vocis. Ventris obstruso positus cubili, Senseras regem thalamo manentem Hinc parens nati meritis uterque Abdita pangit. Antra deserti teneris sub annis, Civium turmas fugiens, petisti, Ne levi saltem maculare vitam Famine posses. Praebuit hirtum tegimen camelus, Artubus sacris strophium bidentes, Cui latex haustum, sociata pastum Mella locustis. Caeteri tantum cecinere vatum Corde praesago jubar adfuturum, Tu quidem mundi scelus auferentem Indice prodis. Non fuit vas
Abbreviated transcription (Latin):
re limphis Oloriã patri resonemꝰ om̃es
et tibi criste genite suꝑne cum quib sanc¬
tus simul et beatus spͣiritus regnat Amẽ

Expanded text:
redemptis. Gloriam Patri resonemus omnes, Et tibi Christe genite superne, Cum quibus sanctus simul et creator Spiritus regnat. CARME
Abbreviated transcription (Latin):
et mortalis homo cuncta creata simus
lebs hebrea tibi cũ palmus obiua ue¬
uit cum prece uoto yns assumus eccen
bi Hy tibi passuro soluebãt munialau¬
dis nos tibi regnãti pãgimus ecce melos
Dy placuere tibi placeat denocio nr̃a i
pie rer clemens ciu bona tuncta placent
Ecerat hebreos hos gloria sanguiis al¬
n nos facit hebreos tnͣsitus ecce pius dõ ĩ pali¬
Agno salutis gaudio letetur om¬
ne setulum ihesus redemptor omniũ sal¬

Expanded text:
cuncta creata simul. Plebs Hebraea tibi cum palmis obvia venit; Cum prece, voto, hymnis adsumus ecce tibi. Hi tibi passuro solvebant munia laudis, Nos tibi regnanti pangimus ecce melos. Hi placuere tibi, placeat devotio nostra, Rex pie, rex clemens, cui bona cuncta placent. Fecerat Hebraeos hos gloria sanguinis alti, Nos facit Hebraeos transitus ecce pius. Inclagno salutis gaudio Laetetur omne saeculum, Jesus Redemptor omnium Sa
Abbreviated transcription (Latin):
aluo gestiens clausus iohannes senserat.
Seno iacere ꝑtulit p̃sepe non abhorruit
ꝑuoq lacte pastus est

Expanded text:
aluo gestiens Clausus Iohannes senserat. e pertulit, Praesepe non abhorruit,. Paruoque lacte pastus est
Abbreviated transcription (Latin):
prodiens a patre olim exiens qui natus
orbi subuenis cursu deliui temponis
llumĩa nũc pectora tuoq amore concrema
audito ut preconio sĩt pulsa tandẽ lub̾ca
ũdexq cũ post aderis rimari facta pecton̾
reddẽs uicem pro abdicis iustisq regnũ pro
bonis Don demũ artem̃ malis pro qͣlita¬
te crinũs sed cũ beatis cõpotes simꝰ ꝑ hẽnes ci
solis ortus cardi. tate dñi ad ũs¬
ne adusq terre limitem cristum canamus
principem natum maria uirgine
Deatus au toi seculi seruile corpus indu¬
it ut carue carnem liberãs ne perderet quos
trat grã uenter puelle baiulat secreta que
non nouerat O omus pudici pectors tem

Expanded text:
prodiens, A Patre olim exiens, Qui natus orbi subvenis Cursu declivi temporis; Illumina nunc pectora Tuoque amore concrema, Audito ut praeconio Sint pulsa tandem lubrica. Judexque cum post aderis Rimari facta pectoris, Reddens vicem pro abditis Justisque regnum pro bonis. Non demum arctemur malis Pro qualitate criminis, Sed cum beatis compotessolis ortus cardine Ad usque terrae limitem, Christum canamus principem Natum Maria virgine. Beatus auctor saeculi Servile corpus induit, Ut carne carnem liberans Ne perderet quos trat gratia: Venter puellae bajulat Secreta quae non noverat. Domus pudici co
Abbreviated transcription (Latin):
gelorũ uotis uoce psallunꝰ alternãtes
concrepando melos damus uocibus.
Collandamus uenerãtes omes celi militeᷤ
sed p̃cipue primatẽ celestis exercitus micha¬
adem in uirtute conterentẽ ⁊ abuloneuo
custode procul pelle rex criste piissune om̃e
nephas ĩunici mũdos corde et corpore ꝑadi¬
so redde tuo sola nos clemencia Gloriam
patri melodis ꝑsonemꝰ uocib gloriã xp̃o
canamꝰ gloriã ꝑaclito qui deus trinus et
unus extat ante secula. Amen. In festiuita

Expanded text:
gelorum votis, voce psallimus, Alternantes concrepando melos damus vocibus. Collaudamus venerantes omnes celi milites, Sed precipue primatem celestis exercitus, Michaelem in virtute conterentem Zabulon. Quo custode procul pelle, rex Christe piissime, Omne nephas inimici mundo corde et corpore, Paradiso redde tuo nos sola clementia. Gloriam Patri melodis personemus vocibus, Gloriam Christo canamus, gloriam Paraclito, Qui Deus trinus et unus extat ante secula. Amen. V. O pri
Abbreviated transcription (Latin):
bida tellus herbida resurgenti plaudit xp̃o
que tremula eius morte se casurã m̾iuitat
rgo die ista exultemus qua nobis ui

Expanded text:
bida. Tellus herbida resurgenti Plaudit Christo quae tremula ejus Morte se casuram minitat. Ergo die ista exsultemus, qua nobis Vi
Abbreviated transcription (Latin):
ma tuorũ fideliũ Sine tuo numine
nichil est in lumine nichil est ĩnoxium
aua quod est sordidũ riga qͥd̾ est

Expanded text:
ma Tuorum fidelium. Sine tuo numine Nihil est in homine Nihil est innoxium. Lava quod est sordidum, Riga quod est
Abbreviated transcription (Latin):
Myrmidones ydolatras diu fluctiuagoᷤᷤ
rethe cepit fidei Is legibz achaiã tuis de¬
us uictor illius subiugauit Et trophe

Expanded text:
Myrmidones idololatras diu Fluctivagos rite cepit fidei. Iis legibus Achaiam tuis Deus, Victor illius subjugavit Et tropae
Abbreviated transcription (Latin):
uã celebris angelis maria ihesu ma¬
ter creditur Qui filii illius debitos se
cognoscũt famulos Qua gloria in

Expanded text:
uam celebris angelis Maria, Jesu Mater creditur, Qui Filii illius debitos. Se cognoscunt famulos! Qua gloria in
Abbreviated transcription (Latin):
Dum paulus in ore oũn sacerdotum
uira dat preceptoꝵ Docens crucifixum
non esse aliũ preter cristũ deum Cum pa¬
tre qui regnat et sancto spiritu cuius testi̾
paulus. Hĩnc lingua sacerdotũ more ca

Expanded text:
Dum Paulus in ore omnium sacerdotum jura dat praeceptorum, 10. Docens crucifixum non esse alium praeter Christum Deum, 11. Cum Patre qui regnat et sancto Spiritu cujus testis Paulus. 12. Hinc lingua sacerdotum, more ca
Abbreviated transcription (Latin):
perbis cibis et p̃otib sompno iocis et ar¬
cius ꝑstemus in custodia Titemꝰ aũt pa¬
sima que subruũt mentes uagas nullũ¬
q demus callido hosti locũ tyrãndis Di¬
camus omnes cernui clameniꝰ atq singu¬
li ploremus ante iudicẽ flectamꝰ irã ui¬
dicenostris malis offendimꝰ tuã de¬
us clemẽciam effunde nobis desuꝑ remus¬

Expanded text:
mno, jocis, et arctius Perstemus in custodia. Vitemus autem pessima, Quae subruunt mentes vagas; Nullumque demus callido Hosti locum tyrannidis. Dicamus omnes cernui Clamemus atque singuli, Ploremus ante judicem, Flectamus iram vindicem. Nostris malis offendimus Tuam, Deus, clementiam. Effunde nobis desu
Abbreviated transcription (Latin):
mis debilib q fecit iedicinã. Doctilo¬
quos philosophos te paule xp̃us dat uñ¬
cere sua uoce Multiplices uictorias tu
paule cristo ꝑ populos acqͥsisti Dos

Expanded text:
mis, Debilibusque fecit medicinam. Spermologon philosophos te, Paule, Christus dat vincere sua voce. Multiplices victorias tu, Paule, Christo per populos acquisisti. Pos
Abbreviated transcription (Latin):
diem credulus cuius morbida yditũ
corpora in semetipso altis sedib celi
inuexit dei filius Et tremens iudicẽ

Expanded text:
diem Credulus, cujus morbida Idithun Corpora in semetipso altis sedibus Coeli invexit Dei Filius: Et tremens judice
Abbreviated transcription (Latin):
terremotus e nim factus est magni
quia mortem filii dei clamabat
mũdus se sustinere non posse aꝑto er

Expanded text:
terrae motus enim factus est magnus, quia mortem filii Dei clamabat mundus se sustinere non posse. Ver
Abbreviated transcription (Latin):
tia crucis per alma uulnera uirtute solus
ardua primi parẽtis uincula Higatus¬
es ut solueres mũdi ruentis complices
probra tergens crimĩa que mũdus auxi
plurima Cruci redemptor figeris terran
sed omnẽ concutis tradis potentẽ spiritĩ
nigrescit atq seculũ Mox in paterne glꝰ
uictor resplendẽs culmine cũ spiritus mu

Expanded text:
gratia Crucis per alma vulnera, Virtute solvit ardua Primi parentis vinculaes ut solveres Mundi ruentis complices, Per probra tergens crimina, Quae mundus auxit plurima. 5. Cruci, Redemptor, figeris, Terram sed omnem concutis, Tradis potentem spiritum, Nigrescit atque saeculum. 6. Mox in paternae gloriae Victor resplendens culmine, Cum Spiritus mu
Abbreviated transcription (Latin):
ius umbracula Hodie seculo maris stel¬
la est enixa noue salutis gaudia. Quẽ
tremũt baratra mors cruenta pauet ip

Expanded text:
is umbracula. Hodie saeculo maris Stella Est enixa novae salutis gaudia. Quem tremunt barathra Mors cruenta pavet ip
Abbreviated transcription (Latin):
peccati nescius penitẽtem exaudis emũ¬
das fedã ad amas ut pulchrã facias De¬
des amplectitur dñicos la crinus lauat

Expanded text:
peccati nescius poenitentem exaudis, emundas foedam, amas ut pulchram facias. 11. Pedes amplectitur Dominicos, lacrymis lavat
Abbreviated transcription (Latin):
sanos egros sana qd̵ non ualet uis huma¬
na fit in tuo noĩe Assistentes crucis lau¬
di consecrator crucis audi atq seruos tue cru

Expanded text:
sanos, aegros sana. Quod non valet vis humana, Fit in tuo nomine. Assistentes crucis laudi, Consecrator crucis audi. Atque servos tuae cru
Abbreviated transcription (Latin):
urrgnus mr̃is clausula Quius forti potẽtie
genu curuãtur omnia celestia terrestria nu¬
tu fatentur subdita Occasum sol custodiõs
luna pallorẽ retinens candor in astris relucẽs
certos obseruat luites Ce deprecam̾ agye
uenture uidex seculi cõserua nos in temꝑe hos¬
tis a telo ꝑfidi Ius honor uirtus gła deo

Expanded text:
rginis matris clausula. Cujus forti potentiae Genu curvantur omnia, Coelestia, terrestria Fatentur nutu subdita. Occasum sol custodiens, Luna pallorem retinens. Candor in astris relucens Certos observat limites. Te deprecamur, Hagie, Venture judex saeculi, Conserva nos in tempore Hostis a telo perfidi. Laus, ho
Abbreviated transcription (Latin):
sacrũ cuius tumulũ frequenter mẽbra lan¬
guentũ mõ sanitati quolibet in orbo fuer̃
grauata restituũtur Tude nũc noster
chorus in honore ip̃ius ymnũ cauit hunc
libenter ut piis eius meritis iuuenur om̃
ꝑeuũ Sit salus illi decus atq uirtu ᷤ qui
supra celi residet cacumen tocius mũdi ma

Expanded text:
ulum frequenter Membra languentum modo sanitati, Quolibet morbo fuerint gravata, Restituuntur. Unde nunc noster Chorus in honorem Ipsius, hymnum canit hunc libenter; Ut piis ejus meritis juvemur Omne per aevum. Sit salus illi, decus, atque virtus, Qui supra coeli residens cacumen
Abbreviated transcription (Latin):
eum ex eculeo iubet. Et cum ambusto corpore
fuisset leuatus: ad feras ferociosimas in rabiem
impetu balidissimo conspexisset liccurrere
adesto mitii eandem potentiam exercendo quam
in laca seruo tuo Sanieli misericorditer toi-¬
biusti. Rderuenientes autem ad eum bestioe.

Expanded text:
e superare, et sic cum ambusto toto corpore fuisset levatus, ad bestias ferocissimas, in rabiem impetu validissimo conspexisset accurrere, adesto nunc mihi, eamdem potentiam exerendo, quam in lacu servo tuo Danieli misericorditer contulisti. Pervenientes autem ad eum bestiae,
Abbreviated transcription (French):
iocunditate exi bintis
et cum gaudio de duce¬
mini uan et mon tes
et col les exi lient
pectantes uos Icum gau di¬
Oalle

Expanded text:
cunditate exibitis, et cum gaudio deducemini; nam et montes et colles exibunt, exspectantes vos cum gaudio, alle
Abbreviated transcription (French):
nis puschritudo domi¬
ni exaltata¬
ra species eius
non m nubibus ce¬
li et no men e uus
meternum pcrina net al

Expanded text:
nis pulchritudo Domini exaltatara; species ejus in nubibus coeli, et nomen ejus in aeternum permanet, al
Abbreviated transcription (French):
.El cendit de ces lis
deus uerus a par tre genri tus
introiuit in uterum bargiius
nobus ut appareret uisi¬
lis indutus carne humana protho¬
parentis e di ta. Et exiuit per clau¬
lam portami deus et homo
Aux et bi ta conditor mundi.

Expanded text:
cendit de coelis Deus verus a Patre genitus, introivit in uterum Virginis, nobis ut appareret visibilis, indutus carne humana protoparentis Adae, et exivit per clausam portam Deus et homo, lux et vita, Conditor mundi.
Abbreviated transcription (Latin):
Miri iiqui absq misericordi a
quelierunt me interficere et
non pepercerunt in faciem me¬
am spuere et sanceis suis
uulneraue rũt me et cõcussa sũt

Expanded text:
iri iniqui absque misericordia; quaesierunt me interficere, et non pepercerunt in faciem meam spuere. Et lanceis suis vulneraverunt me; et concussa sunt
Abbreviated transcription (Latin):
is. Nolite metue re
dico uobis quia illum quem que¬
ritis mortuum iam ui uit et ui¬
ta honimũ cirm eo surre¬
xit alle
luya Erucifixum in
car ne laudate et sepultum
propter nos glorifica
relurgentẽqz de morte adorate
Molite

Expanded text:
. Nolite metuere, dico vobis quia ille quem quaeritis mortuum jam vivit et vita hominum cum eo surrexit. AlleV\. Crucifixum in carne laudate, et sepultum propter nos glorificate, resurgentemque a morte adorate. Nolite
Abbreviated transcription (Latin):
Escendit de ce
missus ab ar ce pa tris introi¬
uit per aurem uirginis in regio¬
nem no stram. Indutus stola pur¬
pu re a. Et exiuit per auream por¬
tam lux et de cus uniuer se.

Expanded text:
escendit de coelis, missus ab arce Patris: introivit per aurem Virginis in regionem nostram, indutus stola purpurea, et exivit per auream portam, lux et decus univers
Abbreviated transcription (French):
xaudi nos domĩ ne
qui exaudisti ionani de
uentre ce ti exaudi nos clamã¬
tes qui exaudisti dauid pro¬
stratum et iacen tem ni
cilici o clamantem et di

Expanded text:
xaudi nos, Domine, qui exaudisti Jonam de ventre ceti; exaudi nos clamantes, qui exaudisti David prostratum et jacentem in cilicio, clamantes et di
Abbreviated transcription (Latin):
beata infantia per quã
nostri generis reparata est uita. O.
gratissimi del ectabilesq uagitus per
O felices panni quibus peccatorum
sordes exterse sunt. O presepe splẽ

Expanded text:
beata infantia, per quam nostri generis uita est reparata, o gratissimi delectabilesque uagitus, pero felices panni, quibus peccatorum sordes extersimus o praesepe sple
Abbreviated transcription (Latin):
aluator mundi salua
nos om nes sancta
dei genitrix uirgo semper ma¬
ri a o ra pro nobis precibus
quoq sanctorum andelorum

Expanded text:
alvator mundi, salva nos omnes. Sancta Dei genitrix virgo semper Maria, ora pro nobis. Precibus quoque sanctorum apostolorum
Abbreviated transcription (Latin):
uam pul chra es et
quam deco ra clarissi¬
ma in deli ci is tius sta¬
tu ra tu A assimila ta
est pal me et ubera tua bo

Expanded text:
uam pulchra es et quam decora, charissima, in deliciis! Statura tua assimilata est palmae, et ubera tua bo
Abbreviated transcription (Latin):
Dicant numc uide i quomodo
milites custodientes sepulchrũ
perdiderunt regem ad lapidis¬
positio nem quare non
seruabant pe trã iustici¬
e aut sepultum reddant
aut resurgentem ado rent
nobiscum dicentes. Quod

Expanded text:
Dicant nunc Judaei quomodo milites custodientes sepulcrum perdiderunt Regem ad lapidispositionem. Quare non servabant Petram justitiae? aut sepultum reddant, aut resurgentem adorent nobiscum, dicentes: Quod
Abbreviated transcription (Latin):
populo tuq genui sti na¬
tu ra mizante tuum san¬
ctum gem torem uir go
Pri uis ac po ste rius
gabrie lis ab ore sumens

Expanded text:
populo: tu quae genuisti, Natura mirante, tuum sanctum genitorem: Virgo prius, ac posterius, Gabrielis ab ore Sumens
Abbreviated transcription (Latin):
Miri iiqui absq misericordi a
quelierunt me interficere et
non pepercerunt in faciem me¬
am spuere et sanceis suis

Expanded text:
iri iniqui absque misericordia, quaesierunt me interficere, et non pepercerunt in faciem meam spuere, et lanceis suis
Abbreviated transcription (French):
uestimenta et sedit super euni
alii expendebant uestimẽta sua
in ui A ali y ramos de arbo¬
ribus externebant et qui sequebã

Expanded text:
estimenta et sedit super eum. Alii expandebant vestimenta sua in via: alii ramos de arboribus externebant: et qui sequeba
Abbreviated transcription (Latin):
unquid est in ydo¬
lis gentium qui plu at
insi tu de us aut
celi possunt dare pluui¬
am insi uolueris tr
es dommus deus no ster

Expanded text:
unquid est in idolis gentium qui pluat, nisi tu Deus? oeli possunt dare pluviam, nisi tu volueris. Tu es Dominus Deus noster
Abbreviated transcription (Latin):
O lem iusti cie regem pa¬
ritura supremum. Stella
maria maris hodi e concep¬
diuinum lumen gaudẽ¬
U te fide les. Stella.

Expanded text:
olem justitiae Regem paritura supremum, Stella Maria maris hodie procesdivinum lumen gaudete fideles. Resp.
Abbreviated transcription (Latin):
O lem
cie regem paritu ra su¬
pre mum. Stella
maria nia ris hodie pro¬
sit ad or tum.
Cernere diuinum lumen gau¬
te fide les S̾tel¬

Expanded text:
olem tiae Regem paritura supremum, Stella Maria maris hodie processit ad ortum: Cernere divinum lumen gaudete fideles. Re
Abbreviated transcription (Latin):
nascit᷑. Quaña istud ex cã ficti putamꝰ. nisi esse ali¬
quam peruersam potestatem. que ueritatis sit semꝑ
mimita. quȩ huanis heroribus gaudeat: cui unu
ac perpetuũ sit opus. effundẽt tenebras & horum
cecare mentes. ne lucẽ uideãt. ne deniq in celum
aspiciãt. atq naͣm cõporis sui seruent: cuius origi¬
ne suo luco natrabimꝰ. Nũc fallacias arguamuꝰ.
am cum cetere aĩantes ꝓnis corporib in humu spe¬
c̾tẽt qr rõnem ac sapĩam nõ acceferũt. nobrs aũt
status rectus sublimis uultus ab artifice deo est. Sic
apparet istas religiones deoꝵ nõ esse tõnis humane.
quia curuãt hoc celeste aĩal ad ueneranda tetrena.
Parens eĩ nr̃ ille unus & solus. cũ fingeret hoĩem
.i. aĩal intelligens & rõnis capax: cum uoͣ ex humo
subleuatum ad cõtemplationiẽ sui attificis erexit
Quod optime ingniosus poeta signauit. Pronaq cũ

Expanded text:
nascitur. Quanam istud ex causa fieri putemus? nisi esse alinascitur. Quanam istud ex causa fieri putemus? nisi esse aliquam perversam potestatem, quae veritatis sit semper imica, quae humanis erroribus gaudeat, cui unum ac perpetuum sit opus offundere tenebras et hominum caecare mentes, ne lucem uideant, ne denique in caelum aspiciant ac naturam corporis sui seruent? nam nem suo loco narrabimus; nunc fallacias arguamus. Nam cum caeterae animantes pronis corporibus in humum spectent, quia rationem ac sapientiam non acceperunt, nobis autem status rectus, sublimis vultus ab artifice Deo datus sit, apparet istas religiones deorum non esse rationis humanae, quia curvant coeleste animal ad veneranda terrena. Parens enim noster ille unus et solus, et cum fingeret hominem, id est animal intelligens et rationis capax, eum vero ex humo sublevatum ad contemplationem sui artificis erexit. Quod optime ingeniosus poeta signavit: Pronaque cum
Abbreviated transcription (Latin):
si mõboꝵ pestifera uis in cumbit. sialimẽta frugibus
siccitas denegauit. si seua tempestas. si grando in¬
gruit: ad deum tonfugit᷑: a deo petitur auxilium:
deus ut subuenia  otat᷑. Si quis inmati uento seuieꝵ¬
te iactat᷑. hũc inuocant: siquis aliqua ui afflictat᷑.
hũc potius implorãt. si ad exitemã mendicãdi neces¬
sitatẽ deductus: uictum precib exposcit: deũ solum
obtestat᷑: percius diuinu atq unicum nom̃ hõium
sibi misericordiam querit. Nunꝗͣ i̾git̾ dei meminetiit.
nisi dum in malis sũt. Postꝗͣ metus deseruit & peri¬
cula ⁊ecesserũt: tum uõ alacces ad deoꝵ templa cõcur¬
rũt. his libant: his sacrificant. hos coronãt. deo aũt
que in ip̃a necessitate implorauerãt: ne uerbo quidẽ
gt̃as agũt. A dẽo exteꝵ prosperitate luxuria: ex luxr¬
ria uo. ut uitia om̃ĩa sic impietas aduersissdeu¬

Expanded text:
si morborum pestifera uis incubuit, si alimenta frugibus si morborum pestifera uis incubuit, si alimenta frugibus longa siccitas denegauit, si saeua tempestas, si grando ingruit., ad deum confugitur, a deo petitur auxilium, deus ut subueniat oratur. si quis in mari uento saeuiente iactatur, hunc inuocat, si quis aliqua ui adflictatur, hunc potius inplorat, si quis ad extremam mendicandi necessitatem deductus uictum precibus exposcit, deum solum obtestatur, per eius diuinum atque unicum nomen hominum sibi misericordiam quaerit. numquam igitur dei meminerunt, nisi dum in malis sunt: postquam metus deseruit et pericula recesserunt, tum uero alacres ad deorum templa concurrunt, his libant, his sacrificant, hos coronant. deo autem quem in ipsa necessitate implorauerant, ne uerbo quidem gratias agunt. adeo ex rerum prosperitate luxuria, ex luxuria uero ut uitia om
Abbreviated transcription (Latin):
preferant: terrenos aũt sepultosꝗ interam: ei prepo¬
nãt qui fundator ip̃ius terre fu̾it. & tam̃ huic im¬
pietati hoĩum pess& uenia concedi. si omĩo abigno¬
rantia diuini nõis ueniref hic error Cum uoͣ ipos
deoꝵ cultores sepe iudeamus deum sũmum & con-¬
fiteri & predicare: quã si ileniam sperare possunt
impietatis sue: qui nõ agnoscũt cultum cius: quem
prorsus ignorari ab hõĩe fas nõ est. Nam ox cum
uirant & cum optãt. & cum gr̃as agũt: nõ iouem
aut deos młtos: sed deum nõiant. adeo ueritas ip̃a¬
cogente natura etiam ab inuitis pectorib ꝑrumpit
quod quidem nõ faciuĩt in prosperis rebus. Nam
tum maxĩe deus & ͤ memoria hõĩum elabitꝰ. cum
bnficiis eius fruentes honorẽ dare diuine indul¬
gentie debent. At uõ siqua necessitas grauis presse¬
t̾it. tũc dñi recordant᷑. Si belli terror infremuit:

Expanded text:
praeferant, terrenos autem sepultosque in terra eipraeferant, terrenos autem sepultosque in terra ei qui fundator ipsius terrae fuit. Et tamen huic impietati hominum posset venia concedi, si omnino ab ignorantia divini nominis veniret hic error. Cum vero ipsos deorum cultores saepe videamus Deum summum et confiteri et praedicare, quam sibi veniam sperare possunt impietatis suae? qui non agnoscunt cultum ejus, quem prorsus ignorari ab homine fas non est. Nam et cum jurant, et cum optant, et cum gratias agunt, non Jovem aut deos mcogente natura etiam ab inuitis pectoribus erumpit. quod quidem non faciunt in prosperis rebus. nam tum maxime deus ex memoria hominum elabitur, cum beneficiis eius fruentes honorem dare diuinae indulgentiae debent. at uero si qua necessitas grauis presserit, tunc deum recordantur: si belli terror infremuit,
Abbreviated transcription (Latin):
ad sitant: & dum licere sibi putãt. autiendis uolus¬
tatib sitienter incumbũt. per quas imprulentes in la¬
queos mortis incutrũt. Ignotant ẽm̃ que sit houstõ
qua si teneae uellent: imprimis diũs suum agnoscat
uctute iuistitiamq sequerent᷑. terienis figmeatis aĩas
suas nõ susterneret. mortiferas libidinu suauitates
no appeterẽt. demiꝗ se ip̃os magni existimarẽt: atq
ntelligerẽt plus esse i hoĩe ꝗ udet᷑. cuius iuim conͦ¬
ditionemq nõ alter posse retĩneri nisi cultum uera
patentis sui deposital prauistite susceperint.  quides
sicut oportet qdͤ sũma reꝵ sepe nũo cõgitans. ad mitari
soleo maiestate dei singłare. quẽ cõtinet regitq
dĩa intãta uenisse obliuione ut quę sola debeat coli
sola potissimũ negligatur: hoĩes aũt ip̃os ad tantani
cecitatẽ esse deductos. ut uero ac uiuo deo mõtuos

Expanded text:
addicunt, et dum licere sibi putant, hauriendis volupaddicunt, et dum licere sibi putant, hauriendis voluptatibus sitienter incumbunt, per quas imprudentes in laqueos mortis incurrunt; ignorant enim quae sit hominis ratio. Quam si tenere vellent, in primis Dominum suum agnoscerent, virtutem justitiamque sequerentur, terrenis figmentis animas suas non substernerent, mortiferas libidinum suavitates non appeterent: denique seipsos magni aestimarent, atque intelligerent plus esse in homine, quam videtur, cujus vim conditionemque non aliter possent retinere, nisi cultum veri parentis sui, deposita pravitate, susceperint. Equidem, sicut oportet, de summa rerum saepenumero cogitans, admirari soleo majestatem Dei singularis, quae continet regitque omnia, in tantam venisse oblivionem, ut quae sola coli debeat, sola potissimum negligatur; homines autem ipsos ad tantam caecitatem esse deductos ut vero ac vivo Deo mortuos
Abbreviated transcription (Latin):
Uanq̃ Frimo libro religiones deoꝵ
falsas esse monittauetim quod
hi quoꝵ uarios dissimilesꝗ cul¬
tus per uniu̾sam terram con̾sen¬
sus hoĩu stulta ꝑ suasione susce¬
pit.mortales fuerĩt. functiq
uita diume necessitati emorte
cõcesserĩt. Iamen nequa dubi¬
tatio relinquat᷑. Hic secũdus i¬
liber fontẽ ip̃m patefticiet erroꝵ. casq om̃is exphcabit
quib decepti hõies. & primitus deos esse crediderĩt:
Q post modum inueferata ꝑ suasione: in susceptis
prauissime zeligonib perseuerauerĩt. Gestio enĩ
snglatis dei asserere maiestatẽ. suscipiens itilius &
mau̾is officiũ reuocadi hoĩes aprauis umerib: & ingr̃as¬
ip̃os secũ ⁊ educẽdi. ne se ut quidam pħi faciũt tanto¬
pere decipiat. ne ue se infirmos & suꝑuacuos. & rahil
frustea om̃io natos putẽt. que op̃io plerosq ad uitia
compellit. Nam dum existimãt nłħ deo nos esse cute :
aut post mortem mhil esse futuros: totos se libidntib

Expanded text:
uam primo libro religiones deorum falsas esse monstraverim; quod ii, quorum varios dissimilesque cultus per universam terram consensus hominum stulta persuasione suscepit, mortales fuerint, functique vita, divinae necessitati morte concesserint; tamen ne qua dubitatio relinquatur, hic secundus liber fontem ipsum patefaciet errorum, causasque omnes explicabit, quibus decepti homines, et primitus deos esse crediderint, et postmodum inveterata persuasione in susceptis pravissime Religionibus perseveraverint. Gestio enim,singularis Dei asserere majestatem, suscipiens utilius et majus officium revocandi homines a pravis itineribus, et in graipsos reducendi, ne se ut quidam philosophi faciunt tantopere despiciant, neve se infirmos, et supervacuos, et nihil, et frustra omnino natos putent. Quae opinio plerosque ad vitia compellit. Nam dum existimant, nulli Deo nos esse curae, aut post mortem nihil futuros, totos se libidinibus
Abbreviated transcription (Latin):
de huius cruces indignitate dicemus. inqua
deus a cultorib dei Iuspensus est: atq affi¬
xiis : quis tam facundus & tanta reꝵ uerbo¬
rũq copia instructus gxiltet Que ot̃o tante
affluetie ubextate decũrens: ut illã crucem
merito deploret. quã mudus ip̃e & totamũ¬
di elemẽta luxerũt. Hec aut̃ sic futura fuis
denutiatũ ẽ. Apud ssayata ita scriptũ in¬
uenit᷑. Non sum cõtumax. neꝗ contra dico
dorsum meũ pono ad ftagella. &x maxillas
meas ad palmas: faciem aũt mea nõ auerti
afedita sputoꝵ. Simiłr cdauid in psalmo xxxuiii.
Congreta sũt super me flagella & ignorauerũt.

Expanded text:
de hujus crucis indignitate dicemus, in qua de hujus crucis indignitate dicemus, in qua Deus a cultoribus Dei suspensus est atque suffixus? Quis tam facundus, et tanta rerum verborumque copia instructus existet? quae oratio tantae affluentiae ubertate decurrens, ut illam crucem merito deploret, quam mundus ipse et tota mundi elementa luxerunt? Haec autem sic futura fuissdenuntiatum est. Apud Esaiam ita scriptum invenitur: Non sum contumax, neque contradico: dorsum meum posui ad flagella, et maxillas meas ad palmas: faciem autem meam non averti foeditate sputorum. Similiter David in psalmo XXXIV: Congregata sunt super me fla
Abbreviated transcription (Latin):
ut ip̃i de illo secũdum legem suã iudicarẽt. Du¬
xexũt igit᷑ eũ flagellis uerberatũ. & priusꝗ crua
affigerent. illuxerũt. Indutũ eñĩ coloris ꝓunicei.
ueste ac spinis coronatũ: quasi regem salutaue¬
rũt. & dederũt ei cibum fellis. & miscuerũt
ei aceti potioñẽ:. Post hec tõspuerũt᷑ infaciem
eus & palmis cȩcidexũt. Cumq illi carniti¬
ces de uestim̃etis eius cõtendexẽt sortiti sũt
interse de tunica & pallio. Et cum om̃ia ferẽt᷑. nul
lam ex ote suo tanꝙͣ si mutus ẽẽt emisit. Tunc
suspenderũt ẽũ inter duos noxios mediũ qui ob
latrocinia damnati er̃at. cruciq affixexũt. Qd
ergo hic intanto facinore depłorẽ. aut quibus uerbis
tantũ nefas cõquerak. Non enĩ ganianam cruit
tibus prosecutus est: facinus indignũ ẽẽ ꝓcla
plicio indignus. mortalis tam̃ &x ab hoĩe scelesto
qui iuficuiam ignoraret affectus cst: Quid

Expanded text:
ut ipsi de illo secundum legem suam judicarent. Duut ipsi de illo secundum legem suam judicarent. Duxerunt ergo eum flagellis verberatum, et priusquam cruci affigerent, illuserunt; indutum enim coloris punicei veste, ac spinis coronatum, quasi regem salutaverunt, et dederunt ei cibum fellis, et miscuerunt ei aceti potionem. Post haec, conspuerunt faciem ejus, et palmis ceciderunt. Cumque ipsi carnifices de vestimentis ejus contenderent, sortiti sunt inter se de tunica et pallio. Et cum haec omnia fierent, nullam vocem ex ore suo tamquam si mutus esset, emisit. Tum suspenderunt eum inter duos noxios medium, qui ob latrocinia damnati erant, crucique affixerunt. Quid ego hic in tanto facinore deplorem? aut quibus verbis tantum nefas conquerar? Non enim Gavianam crucem tibus, prosecutus est, facinus indignum esse proclplicio indignus, mortalis tamen, et ab homine scelesto, qui justitiam ignoraret, affectus est. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
legatũ siriam regebat oblatum. eruci affligi postu¬
lauerũt: obicientes ei nihil aliud: nisi qđ diceret
se filiũ dei cẽ regem iudeoꝵ. Ite quia dixerat.
si solueritis hoc templũ quod edificatũ ẽ annis
XlUi. ego illũ intriduo sine manib resuscitabo.
significans futuram breui passionẽ suã & se a
uideis interfectum tertia die resurrec turũ. Ipm
enĩ erat uerũ dei templũ. Has cius uoces tanꝙͣ
infaustas &x impias insectabant᷑. Que cũ pilatꝰ
audiss& & ille indefentionẽ sui nihil diceret. pro¬
nũtiauit. nihil in eo damnatione dignũ uideri.
At illi iniustissimi accusatores: cũ populo quem
incitauerãt succlamare ceperũt. E crucẽ eiꝰ
uiolentis uocibus flagitar. Tum pontius & illoꝵ
clamorib & herodis tethrarche instigcitione
metuẽtis. ne regno pelleret᷑: uictus est: nec tũ
ip̃e sentẽtiã protulit. sed tradidit eũ uideis.

Expanded text:
legatus Syriam regebat, oblatum, cruci affigi postulegatus Syriam regebat, oblatum, cruci affigi postulaverunt, objicientes ei nihil aliud, nisi quod diceret se Filium Dei esse, et regem Judaeorum: item quod dixerat: Si solveritis hoc templum, quod aedificatum est annis XLVI, ego illud in triduo sine manibus resuscitabo; significans brevi futuram passionem suam, et se a Judaeis interfectum tertio die resurrecturum. Ipse enim erat verum Dei templum. Has voces ejus tamquam infaustas et impias insectabantur. Quae cum Pilatus audisset, et ille in defensionem sui nihil diceret, pronuntiavit nihil in eo damnatione dignum videri. At illi injustissimi accusatores cum populo, quem incitaverant, succlamare coeperunt, et crucem ejus violentis vocibus flagitare. Tum Pontius et illorum clamoribus, et Herodis Tetrarchae instigatione metuentis ne regno pelleretur, victus est. Nec tamen ipse sententiam protulit: sed tradidit eum Judaeis,
Abbreviated transcription (Latin):
bus immergerent᷑ sic sus qui se ingurgitat᷑ ceno:
uel ne tẽrenis seruiãt simulachris. ac se luto in¬
quinẽt. Luto enĩ se obliniũt: qui deos ÷ lutum
terramq uenerant᷑. Sic uniu̾sa precepta iudaite
legis ad exhibendam iustitiã spectant. qm̃ per amba¬
gem dicta sũt: ut per n carnaliũ figuram spirita¬
lia noscerent᷑. Cum ig̾ ea que deus fiexi uoluit :¬
queq per ꝓpħas suos multis seculis ante predixit cei-¬
stus impleret. ob ia incitati ad diuinas h̃as: nesciẽ¬
tes coierũt. ut deũ suũ cõdenmarẽt. Quod cum
sciret futuru. ac subinde diceret oportere se pati
atq interfici pro salute multoꝵ: secessit tam̃ cum
discipulis suis. nõ ut uitaret q̃hnecesse exat per¬
peti ac substinete: sed ut ostenderet quod ita fieri
oporteret in om̃i persecutione ne sua quis culpa
incidisse uideat᷑. ac denũtiauit fore ut ab uino
iudeis. At illi cõprchensũ: ac pontio pilato qui tũc

Expanded text:
bus immergerent, sicut sus, quae se ingurgitat cbus immergerent, sicut sus, quae se ingurgitat cuel ne terrenis seruiant simulacris ac se luto inquinent. luto enim se oblinunt qui deos id est lutum terramque uenerantur. sic uniuersa praecepta Iudaicae legis ad exhibendam iustitiam spectant, quoniam per ambagem data sunt, ut per carnalium figuram spiritalia noscerentur. Cum igitur ea quae deus fieri uoluit quaeque per prophetas suos multis saeculis ante praedixit, Cstus impleret, ob ea incitati, et divinas litteras nescientes, coierunt ut Deum suum condemnarent. Quod cum sciret futurum, ac subinde diceret oportere se pati, ac interfici pro salute multorum, secessit tamen cum discipulis suis , non ut vitaret quod necesse erat perpeti ac sustinere, sed ut ostenderet quod ita fieri oporteret in omni persecutione, ne sua quis culpa incidisse videatur; ac denuntiavit fore ut ab uno eDei Judaeis. At illi comprehensum, ac Pontio Pilato, qui tum
Abbreviated transcription (Latin):
sed ⁊ntima & archana pectoris intuet᷑. Eodt̃
spectit etiã carnis ssesiulle. interdictio a qua
cum eos abstinere iussit deus. ⁊d potissimũ
uoluit intelligi. ut se apectatis atq ĩmundi¬
tus abstineret᷑. Est e̾i lutulentũ hoc aĩal &
ĩmundũ. nec unꝗͣ celum aspicit. sed interã
toto & corpore & ore proiectum. Uentri semper & pabu¬¬
lo seruit. nec ullũ aliũ cũ uiuit prestat̃ usum pot̃.
sic̃ cetere aiantes. que uł sedendi uehiculũ prebent:
uł incultibus agcoꝵ iuuant: uł palustea collo trahũt.
uł onera tergo gestant: uł indumentum exuuiis suis
ex hebent. uel copia lactis exuberẽt: uel custodiendis
domibus in uigilãt. Intercdixit ergo ne portina y¬
carne uterentur: id ẽ ne uitã porcoꝵ imitarent᷑.
qui ad solam moͬtem nutriũtur: ne uentri ac uo¬
luptatibus deseriuẽtes ad fadẽdã iustitiã ⁊nutiles
ẽẽt ac morte afficerentur. Item ne fedis libidini.¬

Expanded text:
sed intima et arcana pectoris intuetur. Eodem sed intima et arcana pectoris intuetur. Eodem spectat etiam carnis suillae interdictio; a qua cum eos abstinere Deus jussit, id potissimum voluit intelligi, ut se a peccatis atque immunditiis abstinerent. est enim lutulentum hoc animal et inmundum nec umquam caelum aspicit, sed in terram toto et corpore et ore proiectum uentri semper et pabulo seruit, nec ullum alium cum uiuit praestare usum potest sicut ceterae animantes, quae uel sedendi uehiculum praebent uel in cultibus agrorum iuuant uel plaustra collo trahunt uel onera tergo gestant uel indumentum exuuiis suis exhibent uel copia lactis exuberant uel custdomibus invigilant. Interdixit ergo ne porcina carne uterentur, id est, ne vitam porcorum imitarentur, qui ad solam mortem nutriuntur; ne ventri, ac voluptatibus servientes, ad faciendam justitiam inutiles essent, ac morte afficerentur. Item ne se foedis libidini
Abbreviated transcription (Latin):
uellet sic a pͥncipio formass& hõiem: ut preputiũ
nõ hẽrent. Ced huius secinide artuntisionis figaxa
erat: significans nudandũ ẽe pectus i aperto
simplici corde oportere nos uiuere q̃m̃ pars illa
corporis que circumcidit᷑ ht̃ quãdam similitudĩe
cordis e est pudenda: ob hãc tãm deus nudari
ẽa iussit: ut hoc argumẽto noi ad moneret: ne in-¬
uolutum pectus haberemꝰ .i. ne quod pudendum
facinus. intra cõsciẽtie secreta uelemui. Hec t̃ cor¬
dis circumcisio de qua ꝓphete loquũtur: quã deus
a carne mõtali: ad aĩam ttanstulit que sola man¬
sura t̃. Uolens eñi uite ac saluti nr̃t pro eter¬
na sua pietate cõsulere. penitentiã nobis ⁊nilla
cirãicisione proposuit ut si tor nudauerimus
I si peccato nr̃a contess satis deo fecerimus ue¬
niam cõ sequam̃: que cõtumatib ch amissa sua
celantibus denegat᷑ꝰ ab eo qui tiõ faciem sic̃ hõ.

Expanded text:
uellet, sic a principio formasset hominem, ut praeputium uellet, sic a principio formasset hominem, ut praeputium non haberet: sed huius secundae circumcisionis figura erat sig aperto et simplici corde oportere nos vivere; quoniam pars illa corporis, quae circumciditur, habet quamdam similitudinem cordis, et est pudenda. Ob hanc causam Deus nudari eam jussit, ut hoc argumento nos admoneret ne involutum pectus haberemus, id est, ne quod pudendum facinus intra conscientiae secreta velemus. Haec est cordis circumcisio, de qua prophetae loquuntur, quam Deus a carne mortali ad animam transtulit, quae sola mansura est. Volens enim vitae ac saluti nostrae pro aeterna sua pietate consulere, poenitentiam nobis in illa circumcisione proposuit, ut si cor nudaverimus, id est, si peccata nostra confessi satis Deo fecerimus, veniam consequamur; quae contumacibus et admissa sua celantibus denegatur ab eo qui non faciem, sicut homo,
Abbreviated transcription (Latin):
deũ tuũ amãclum. Item ielui naue succefior eiꝰ
Et dix̃ dñs ad iesum. Fac tibi cultellos petimos
nimis acutos. & sede & circũcide secũdo filios
isrł. Secũdam crcũcisionem faturam ẽẽ dixit
nõ carnis sic̃ fuit pͣ. qua etiĩ nũc iudei utunt᷑.
sed cordis ac sp̃us. quam traddit cristas qui
dñs ad me: sed ad iesum ut onderet quod
nõ loqueretur sed de xp̃o: ad quẽ tũc deus
loquebat᷑ xp̃i enĩ figurã gexebat ille iesus. ꝗ
cum primũ auses uocaret᷑. moyses futura pre¬
sentiens iussit eum ielum uocari. Ut qm̃ dux
militie dilectus ẽẽt ad uersus amalech. qui
oppugnabat filios iseł: & ad uersarĩ debellaret:
qui nõis figurã & populũ intẽram promissio
induceret. & id circo etiã moysi successit: ut osten¬
dexet᷑ nouã legem per cristum iesum datã ueteri
legi successura. que data ꝑ moysen fuit. Nam illa
carnis arcumcisio caxet̾ utiq rõne. quia si deus id

Expanded text:
deum tuum amandum. item Iesus Naue successor eius: deum tuum amandum. item Iesus Naue successor eius: et dixit dominus ad Iesum: fac tibi cultellos petrinos nimis acutos et sede et circumcide secundo filios Israhel. secundam circumcisionem futuram esse dixit non carnis, sicut fuit prima, qua etiamnunc Iudaei utuntur, sed cordis ac spiritus, quam tradidit Christus, qui dominus ad me\\ sed \'ad Iesum\', ut ostenderet quod non de se loqueretur, sed de Christo, ad quem tum deus loquebatur. Christi enim figuram gerebat ille Iesus. qui cum primum Auses uocaretur, Moyses futura praesentiens iussit eum Iesum uocari, ut qmilitiae delectus esset adversus Amalech, qui oppugnabat filios Israel, et adversarium debellaret per nominis figuram et populum in terram promissionis induceret. et idcirco etiam Moysi successit, ut ostenderetur nouam legem per Christum Iesum datam ueteri legi successuram, quae data per Moysen fuit. nam illa carnis circumcisio caret utique ratione, quia si deus id