comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tim̃tib nomen meũ. oriet᷑ sol iusticie:
et sanitas inpennis eiꝰ. Abortu solis
non ex concubitu uiri carnẽ assũp¬
sit s a semetipso. qui utiq sͥ carnẽ
ĩmacłatã ex carne uirginis creauit.
Signum autẽ dĩ uiui ẽ diuinitaˢ.
Nam in carne positus. signum dĩ
uiui habuit: quia ea oꝑa gessit:
q̃ demonstrabant eũ unicũ filium
dĩ eẽ sicut ipse ait. Oꝑa quȩ ego fa¬
cio: ipsa testimoniũ ꝑhibent de me
Et clamauit uoce magna .iiii.
angłis: quibꝰ datũ ẽ noce t̾rȩ et ma¬
ri. dicens. Nolite nocere t̾rȩ & ma¬
ri: quo adusq signemꝰ seruos dei
nr̃i in frontib eorũ: Camasse dei:
fecisse ẽ: Ꝙ eñi aduentu suo fecit.
ut romani abinfestatione generis
humani cessarent: fieretq pax ꝑ
unuisũ orbẽ sicut dic̃ psalmista:
orietur in dieb eiꝰ rusticia. & habu̾¬
dantia pacis. donec semina fidĩ ꝑ
uniu̾sas gc̃s sparg̾ent᷑: ac signacłõ

Expanded text:
 orietur sol justitiae, et sanitas in pennis ejus . Ab ortu solis non ex concubitu viri carnem assumpsit, sed a semetipso, qui utique sibi carnem immaculatam ex carne Virginis creavit. Signum autem Dei vivi est divinitas: nam in carne positus, signum Dei vivi habuit; quia ea opera gessit, quae demonstrabant eum unicum esse Filium Dei, sicut ipse dicit: Opera quae ego facio, ipsa testimonium perhibent de me . Et clamavit voce magna quatuor angelis, quibus datum est nocere terrae et mari dicens: Nolite nocere terrae  quoadusque signemus servos Dei nostri in frontibus eorum. Clamasse Dei fecisse est, etenim adventu suo fecit ut Romani ab infestatione generis humani cessarent, fieretque pax per universum orbem, sicut dicit Psalmista: Orietur in diebus ejus justitia, et abundantia pacis , donec semina fidei per universas gentes spargerentur, ac sig
Abbreviated transcription (Latin):
to magno mouet᷑. E stellas pͥncipeᷤᷤ
sacerdotũ designant᷑. et scribȩ &
pharisei: ꝑficum autẽ: t̾rã iudȩoꝵ
possumꝰ intelligere: Grossi uͦ eiͦdẽ
arboris: fructꝰ inutiles uocantur:
Qui cito labunt᷑: cũ arbor eadem
uento concutitur. ficꝰ gͥ uento et¬
cõmota ẽ et inutiles fructꝰ a se e¬
misit: quia t̾ra iudȩoꝵ a romaniᷤᷤ
inuasa ẽ: et gentẽ inutilẽ et dõ odi¬
bilẽ a se expulit. ut habitatio fieret
fidelium: Stellȩ itaq grossoꝵ more
int̾rã cecidunt: quia eos qͥ ꝑdoc¬
trinã legis uelut stellȩ inpopulo
radiabant: eadẽ pęna conclusit.
quȩ et cȩterã multitudinẽ. Et cȩ¬
lum recessit: sicut liber inuolutꝰ.

Expanded text:
llas principes sacerdotum designantur, scribae et pharisaei: per ficum autem terram Judaeorum possumus intelligere: grossi vero ejusdem arboris fructus inutiles vocantur, qui cito labuntur, cum arbor eadem vento concutitur. Ficus igitur vento commota est, et inutiles fructus a se emisit; quia terra Judaeorum a Romanis invasa est, et gentem inutilem, et Deo odibilem a se expulit, ut habitatio fieret fidelium. Stellae itaque grossorum more in terram ceciderunt; quia eos qui per doctrinam Legis velut stellae in populo refulgebant, eadem poena conclusit, quae et caeteram multitudinem. Et coelum recessit, sicut liber
Abbreviated transcription (Latin):
ecclȩ electi designant᷑. Ouodecies
hoc numero consistunt.: S qͣrendũ
nob̃ ẽ cur ex om̃i tͥbu filiorũ isrł con¬
gregati ẽẽ dicant᷑ cũ multo plures
exgentib quã ex iudȩis credidert̃.
Uerũ sint̾p̾tationes nominũ atten¬
dimꝰ: in nominib duodecĩ tͥbuũ

Expanded text:
Ecclesiae electi designantur; duodecies hoc numero consistunt. Sed quaerendum nobis est, cur ex omni tribu filiorum Israel congregati esse dicantur, cum multo plures ex gentibus quam ex Judaeis crediderint. Verum si interpretationes nominum attendimus, in nominibus duodecim tribu
Abbreviated transcription (Latin):
qualit̾ credat conficetur. Helias
panẽ quẽ mulier fecit comẽdit:
quia ꝓfectꝰ filioꝵ merces ẽ. p̃di¬
catorum. Quaꝓpter helias mube¬
ri p̃cepit ut sibi pͥmũ. pꝰ ea sibi et
filio suo panẽ p̃pararet: qr cons̾isio
peccatoris pͣdicatori pͥmo imputat᷑
Posteauͦ conu̾sus panẽ sibi prepa¬
rat: cum inbonis oꝑib semet ipfũ
exercens. ut heres cȩlestis patriȩ
fiat obtinet: Quod autẽ helias ait.¬
ydriȩ farma non deficiet: nec le¬
chitus olei minuet᷑ usq indiẽ in
qua daturꝰ est dñs pluuiã super
t̾ram: illud significat. quod fides
ab electoꝵ cordib bonaq oꝑa non
deficient: usq dũ dñs ad iudiciũ¬
ueniat cum om̃ibꝰ scĩs suis. Simi
liter & heliseus. xp̃m figurauit:
naaman uͦ popłm gentiũ. Multi¬
enim lȩꝓsi erant in istł. et nemo
eorum mundatꝰ est nͥ naaman
et iudei et gentes lepra peccatorum
suoꝵ circumdati erant. Sed uidȩis

Expanded text:
qualiter credat confitetur. Elias qualiter credat confitetur. Elias panem quem mulier fecit comedit, quia profectus filiorum merces est praedicatorum. Quapropter Elias mulieri praecepit ut sibi primum, postea sibi et filio suo praeparet, quia conversio peccatoris praedicatori primo imputatur: postea vero conversus panem sibi praeparat, cum in bonis operibus semetipsum exercens, ut haeres coelestis patriae fiat obtinet. Quod autem ait Elias: Hydria farinae non deficiet, nec lecythus olei minuetur usque in diem, in qua daturus est Dominus pluviam super terram ; illud significat, quod fides ab electorum cordibus bonaque opera non deficient, usque dum Dominus ad judicium cum omnibus sanctis suis venifigurabat, Naaman vero populum gentium. Multi leprosi erant in Israel, et nemo eorum mundatus est, nisi Naaman et Judaei et gentes lepra peccatorum suorum circumdati erant: sed Judaeis
Abbreviated transcription (Latin):
ut moriat᷑ quia doctͥna gentiliũ.
mortem magis infert quã uitã:
Ad quã helias Uade et fac sicut
dixisti. Ueruntam̃ mͥ fac ex ipsa
farinula subemericiũ panẽ par¬
uulũ: et affer ad me. Tibi autem
et filio tuo: facies pꝰea. ꝑ panẽ
fides: ꝑcinerẽ uͦ sepe penitentia
defignatur: sic̃ dicit beatꝰ iob ad
dñm. Idcirco ipse me rep̃hendo:
& ago penitentiã in fauilla & cmñe.
Panis igit᷑ cinere cooꝑit᷑: cũ qͥlibet
in fidelis ad fidẽ uenens. prius
studet mala deflere quȩ fecit: ut
conuemientiꝰ ad fidem xp̃i ꝑcipien¬
dam quȩ inbaptismate dat᷑ acce¬
dat. Helias itaq mulieri p̃cepit
ut ex ipsa farinula panẽ faceret.
sibiq deferret: quia p̃dicatores sci
gentes hortabantur: ut exrationis
dono quod adõ ꝑceꝑant: cibum
fidĩ deo p̃pararent. sibiq deferrent.
fĩdem namq unusqͥsq ad baptis¬
mum ueniens p̃dicatori defert:
cum ad int̾rogationẽ sacerdotis

Expanded text:
ut moriatur, quia doctrina gentilium ut moriatur, quia doctrina gentilium mortem magis infert quam vitam. Ad quam Elias: Vade, et fac sicut dixisti. Verumtamen mihi fac ex ipsa farinula succineritium panem parvulum, et affer ad me; tibi autem et filio tuo, facies postea. Per panem fides, per cinerem vero saepe poenitentia designatur, sicut dicit beatus Job ad Dominum: Idcirco ipse me reprehendo, et ago poenitentiam in favilla et cinere. Panis igitur cinere cooperitur, cum quilibet infidelis ad fidem veniens, prius studet deflere mala quae fecit, ut convenientius ad fidem Christi percipiendam, quae in baptismate datur accedat. Elias itaque praecepit mulieri ut ex farina panem faceret, sibique deferret, quia praedicatores sancti gentes hortabantur ut ex rationis bono quod a Deo perceperant cibum fidei Deo praepararent, sibique deferrent. Fidem namque unusquisque ad baptismum veniens praedicatori defert, cum ad interrogationem sacerdotis
Abbreviated transcription (Latin):
scdiȩ intelligere. Gentilis uͦ popłs.
cognoscens se pessime etrasse:con¬
Gentiles nãq parũ rationis habe¬
bant:qͥa ex parte rationabiles:ex
maxima autẽ parte irrationabi¬
les erant. Quid eñi ir rationabiliꝰ ⁊
quã dic̃e ligno aut lapidi. s m̃s
estu: Habebant et parum miscłiȩ:
quia ipsa natura sepe eos adhoc com¬
pellebat. ut miseris subuenirent.
Puasa uͦ in quibꝰ farina & oleum
continebat᷑: corum corda cdesignan¬
tur. En colligo duo ligna ut ingre¬
diar et faciã illud mͥ et filio meo:
ut comedamꝰ et moriamͣ. Ligna
rant᷑. Pligna gͥ errores gentiliũ
diabolica fraude inuenti desig¬
nant᷑. Mulier duo ligna collige¬
bat: quia gentilis popłs exdoctͥ¬
na philosophorũ atq poetarum
diuersos errores colligebat: ꝓqͥb
ꝑpetuo incendio truderetur:. S
quid ẽ. quod dicit. ut comedamꝰ
et moriamur: Nos em̃i idõ come¬
dimꝰ: ut uitã incorpore seruemꝰ.
Hȩc autẽ idõ se cdicit comedere

Expanded text:
diae intelligere. Gentilis ergo populus cognoscens se graviter errasse, conGentiles namque parum rationis habebant; quia ex parte rationabiles, ex maxima autem parte irrationabiles erant. Quid enim irrationabilius, quam dicere ligno aut lapidi: Deus meus es tu? Habebant et parum misericordiae; quia ipsa natura saepe eos ad hoc impellebat, ut miseris subvenirent. Per vasa vero in quibus farina et oleum continebatur, eorum corda designantur. En colligo duo ligna, ut ingrediar, et faciam illud mihi et filio meo, ut comedamus et moriamur. Ligna rantur. Per ligna igitur errores gentilium diabolica fraude inventi designantur. Mulier duo ligna colligebat, quia gentilis populus ex doctrina philosophorum atque poetarum diversos errores colligebat, pro quibus perpetuo incendio truderetur. Sed quid est quod dicit: Ut comedamus et moriamur? Nos autem ideo comedimus, ut vitam in corpore servemus; haec autem ideo se dicit comedere
Abbreviated transcription (Latin):
Et cdeducet eos ad uitȩ fontẽ aquaꝵ.
Uitȩ fons. xp̃c ẽ: qui dicit. Egosum
uita. Quod enĩ sine illo ẽ: mortuuĩ
est. Q. d̃ uͦ in illo ẽ: uita ẽ. Ad uite
fontẽ. xp̃c scõs suos ducit:quia ad
semet ipsũ eos ducit. ut sint unũ
cum ipso. ꝑ aquas. eos dẽ scõs pos¬
sumꝰ intelligere. Ipse quippe ẽ. et
fons aquarũ. qr ab ipso ꝓcedit om̃iᷤ
scĩtas electoꝵ: sicut ipse dixit. Sine
me nicħ potestis facere Et abster¬
get ds̃ omnẽ lacͥmã ab ocłis eorũ.
Quia tẽpꝰ flendi hic fuit: tempus
ridendi in illa beatitudine erit:
cur inseptimo et ñ inqͥnto loco
ponat᷑. In genesi scͥptum ẽ: qͥa .ui.
dieb fecit ds̃ cuncta quȩ ex cȩlo &
t̾ra originẽ sumpserunt. Septimo
autem requieuit. Iecirco uocauit
diem septimũ sabbatũ: idest reqͥem.
Nonne gͦ conuenient᷑ in septimi fi¬
gilli aꝑtione natiuitas. xp̃i ponit᷑:
quia ipse ẽ. requies omniũ scõrum
suoꝵ. quȩ ꝑseptimũ diẽ siguratur

Expanded text:
Et deducet eos ad vitae fontes aquarum. Vitae fons Christus est, qui dicit: Ego sum vita . Quod enim sine illo est, mortuum est: quod vero in illo est, vita est. Ad vitae fontem Christus sanctos suos ducit, quia ad semetipsum eos ducit; ut sint unum cum illo. Per aquas eosdem sanctos possumus intelligere; ipse est quippe et fons aquarum, quia ab ipso procedit omnis sanctitas electorum, sicut ipse dixit: Sine me nihil potestis facere . Et absterget Deus omnem lacrymam ab oculis eorum. Quia tempus flendi hic fuit, tempus ridendi in illa beatitudine erit, cur in septimo, non in quinto loco ponatur. In Genesi scriptum est, quia sex diebus fecit Deus cuncta, quae ex coelo et terra originem sumpserunt, septimo autem requievit; et idcirco vocavit diem septimum sabbatum, id est, requiem . Non inconvenienter ergo in septimi sigilli apertione nativitas Christi ponitur; quia ipse est requies omnium sanctorum suorum, quae per septimum diem figuratur.
Abbreviated transcription (Latin):
libͥ auctor calicem dm̃ bibisse des¬
cribit᷑: cum sine gladii ꝑemptione
quieuerit Et cũ aꝑuiss sigillũ
sextũ. Sigilli sexti aꝑtio.: ad iudȩoꝵ
quando doctorib ȩccłȩ ea que ꝑfi¬
guras dixit et fecit. ꝑ insꝑiratioĩs
suȩ gr̃am patefecit: Aꝑuit etiã &¬
sextum sigillũ: qñ ea quȩ p̃dixit.
oꝑe impleuit. Lerremotꝰ factꝰ ẽ.
magnꝰ. ꝑ t̾ram in hoc loco iudȩi
designant᷑ Terremotꝰ factꝰ ẽ magnꝰ:
q̃n a romanis hȩc gens ẽ.deuasta¬
ta. Et sol factꝰ est niger: tanquã
saceꝰ cilicinꝰ. ꝑsolem. idem iudeoꝵ
popłs designatur: Solgͥ factus est
niger tanquã saccꝰ cilicinꝰ: quia po¬
pulus iudȩoꝵ. qͥ ꝓptꝰ cognitionem
uniꝰ dĩ. et ꝓpt̾ custodiã legis. ue

Expanded text:
libri, calicem Domini bibisse describitur, cum sine gladii peremptione quieverit. Et cum aperuisset sigillum sextum. Sigilli sexti apertio ad Judaeoruquando doctoribus Ecclesiae ea quae per figuras dixit et fecit, per inspirationis suae gratiam patefecit. Aperuit etiam sextum sigillum, quando ea quae praedixit, opere implevit. Terrae motus factus est magnus. Per terram in hoc loco Judaei designantur: terrae motus factus est magnus, quando a Romanis haec gens est devastata. Et sol factus est niger, sicut saccus cilicinus. Per solem idem Judaeorum populus designatur: sol igitur factus est niger, tamquam saccus cilicinus; quia populus Judaeorum qui propter cognitionem unius Dei, et propter custodiam Leg
Abbreviated transcription (Latin):
udelicet eorum qui eã carnalit᷑ in¬
telligunt & oꝑant᷑. Eos uͦ qui eam
spͣaliter intelligunt & oꝑant᷑: ad ꝑ¬
fectionis culm̃ sine dubio erigit:
Tres gͦ librȩ ordei dupplicant᷑. ut
ad senariũ qui ꝑfectus ẽ numerus
ꝑueniant: cũ uetus testamentum
adoctoribꝰ eccłe pͥmo hystorialit̃. pꝰ ea
sp̃ãlit̃ intelligitur: eiꝰq sp̃alis intel¬
ligentia oꝑib impletur. E denariũ

Expanded text:
naliter intelligunt et operantur: eos vero qui eam spiritaliter intelligunt et operantur, ad perfectionis culmen sine dubio erigit . Tres ergo librae hordei duplicantur, ut ad senarium, qui perfectus est numerus, perveniant; cum vetus Testamentum a doctoribus Ecclesiae primo historialiter, postea spiritaliter intelligitur, ejusque spiritalis intelligentia operibus implet
Abbreviated transcription (Latin):
eriangłio diligite inimicos ur̃os.
benefacite his qui odert̃ uos. qͥd
ẽ. quod scĩ in cęlestib constituti.
ultionẽ de inimicis suis expetũt:
Sed scimꝰ scõs dĩ diem ultimũ de¬
sicdare: in quo et corpora et merce¬
dẽ plenã laboꝵ suoꝵ a dño ꝑcipi¬
ent: Nam hunc diẽ dñs desidan¬
dum ẽẽ discipłis suis manifesta¬
uit: cum signa diei iudicii p̃dic̾et
dicens: Cum autẽ uideritis hec fie
oratione dominica. assiduȩ petimꝰ:
ut adueniat regnũ dĩ Herũ quia
scõrũ resurrectio & głificatio indie
uidici fiet: &e dies iudieii dãpna¬
tio erit impiorũ: sci ultionẽ de ini¬
micis suis postulant. qnͣ petunt ut
dies dñi ueniat: quia eo die dãpna¬
tione ꝑpetua dampnabunt᷑. S hic
questio oritur: cur scĩ diem dm̃ de¬

Expanded text:
Evangelio: Diligite inimicos vestros, et benefacite iis, qui oderunt vos ; quid est quod sancti in coelestibus constituti ultionem de inimicis suis expetunt? Sed scimus sanctos Dei diem ultimum desiderare, in quo et corpora et mercedem plenam laborum suorum a Domino percipient. Nam hunc diem Dominus desiderandum esse discipulis suis manifestavit, cum signa diei judicii praediceret, dicens: Cum autem videritis haec fieroratione Dominica assidue petimus, ut adveniat regnum tuum . Verum quia sanctorum resurrectio atque glorificatio in die judicii fiet, et dies judicii damnatio erit impiorum, sancti ultionem de inimicis suis postulant, quando petunt ut dies Domini veniat; quia eo die damnatione perpetua damnabuntur. Sed hic quaestio oritur, cur sancti diem Domini de
Abbreviated transcription (Latin):
nim ht̃ potestatẽ: animã et corpus
ꝑdere ingehennã: Nom̃gͦ mortis
habuisse dicit᷑: qui isrłitico popło
peccanti morte̾ intulit: sic̃ ipse in
cantico de uteronomii manifeste
demonstrat. cũ dicit. Ignis succensꝰ
ẽ. infurore meo: & ardebit usq ad
inferni nouissima: D euorabitq t̾¬
ram cũ germine suo: & montiũ fũ

Expanded text:
t potestatem animam et corpus perdere in gehennam . Nomen ergo mortis habuisse dicitur, quia Israelitico populo peccanti mortem intulit, sicut in cantico Deuteronomii ipse manifeste demonstrat, cum dicit: Ignis succensus est in furore meo, et ardebit usque ad inferni novissima: devorabitque terram cum germine suo,
Abbreviated transcription (Latin):
parabolas & quasdã figuras de ꝑ¬
sequutione martyrũ et glificatiõe
eorum dixit doctorib ecclȩ mani¬
festauit. Aꝑuit etiã quintũ sigil¬
lum. qͣn eis cȩlestẽ głam quã ꝓmise¬
rat contulit: eosq in mundo apud
homines clarificauit. Uidi sub al¬
tare dĩ animas int̾fectoꝵ ꝓptͣ u̾bũ
dĩ: et testimoniũ iħu qđ habebãt.
Aitare dĩ: xp̃c est. Anmȩ itaq scõꝵ

Expanded text:
parabolas et quasdam figuras de persecutione martyrum, et glorificatione eorum dixit, doctoribus Ecclesiae manifestavit. Aperuit etiam quintum sigillum, quando eis coelestem gloriam quam promiserat, contulit, eosque in mundo apud homines clarificavit. Vidi sub altare Dei animas interfectorum propter verbum Dei, et testimonium Jesu, quod habebant. Altar
Abbreviated transcription (Latin):
in eis: Dentes bestiaꝵ immittã ineoᷤ
cũ furore trahentiũ suꝑ t̾ram. atq
serpentiũ: Foris uastabit eos gladiꝰ
et intꝰ pauor: & reliqua. Hunc ȩqͥtẽ
infernus sequebat᷑ quia om̃s qui
cõminationes ꝓpħarũ quas ex ore
runt infernꝰ absorbuit. Unde et
sequit᷑. Et data ẽ ei potestas in .uiͦui.
partes t̾rȩ: occidere ingladio. & fame.
et morte. et bestiis t̾rȩ. ꝑ .iiͦii. partes
t̾rȩ: om̃is t̾ra isrł designat᷑. Qualit̾¬

Expanded text:
in eos cum furore trahentium super terram atque serpentium. Foris vastabit eos gladius, et intus pavor, et reliqua . Hunc equitem infernus sequebatur, quia omnes qui comminationes prophetarum quas ex ore runt, infernus absorbuit. Unde et sequitur: Et data est ei potestas in quatuor partes terrae occidere in gladio, et fame, et morte, et bestiis terrae. Per quatuor partes terrae omnis terra Israel designatur. Qualit
Abbreviated transcription (Latin):
S quia suꝑiores tres equites in bo¬
nam partẽ interp̾tati sumꝰ. ut con¬
uenirent cũ aꝑtionibꝰ trrũ siguioꝵ:
ordinis reccitudo cogit. ut & istum
in bonã partẽ intelligamꝰ: quatinuᷤᷤ
concordet cũ aꝑtione quarti figilli.
lor uͦ diu̾sis modis accidit hoĩb
Aliquando namq pauore: aliqͣndo
languore: aliqn uero morte totũ
corpꝰ occupante: multisq aliis mo¬
dis pallescunt homines: Propħȩ
itaq qui popło peccanti p̃dicebãt
quod inrapinã et gladiũ. et ꝑditi¬
onẽ cdarentur: non inconuenient
colorẽ pallidũ habuisse dicunt᷑.
Sessor autẽ ȩqui dñs est: qͥ inꝓpħiᷤ

Expanded text:
 quia superiores tres equites in bonam partem interpretati sumus, ut convenirent cum apertionibus trium sigillorum; ordinis rectitudo cogit, ut et istum in bonam partem intelligamus, quatenus concordet cum apertione quarti sigilli, lor vero diversis modis accidit hominibus; aliquando namque pavore, aliquando languore, aliquando morte totum corpus occupante, multisque modis aliis pallescunt homines. Prophetae itaque, qui populo peccanti praedicebant quod in rapinam et gladium et perditionem darentur, non inconvenienter colorem pallidum habuisse dicuntur: sessor
Abbreviated transcription (Latin):
gentiã inuet̾i testam̾to. quȩ xp̃m
demonstrabat intellig̾e noluert̾.
Cȩlũ itaq sic̃ lib̃ inuolutꝰ recessit:
qr uetꝰ testam̃tũ iudeos dereliquit ÷
&e ad gentes tñsiuit. Et oĩs mons
et insulȩ: de locis suis mote sunt:
Et qͥa iudeoꝵ t̾ra montuosa ẽ: pos¬
sumꝰ ꝑmontes eos qui in eiuitatibꝰ :
ꝑ insulas autẽ eos qui in cãpestͥb
habitabant incelligẽ. Qͥ de locis
suis moti sunt:quia om̃s aut ex¬
t̾minati aut incaptiuitatẽ ducti
sunt Et reges t̾re et pͥncipes. et
tͥbum. et diuites. et fortes. et om̃is
seruus et liber abscondert̃ se in
speluncis et in petris montium.
et dieunt montib cadite suꝑ nos.
et abscondite nos afacie sedentiᷤ
suꝑ thronũ. & abira agni: qm ue

Expanded text:
gentiam in veteri Testamento, quae Christum demonstrabat, intelligere noluerunt. Coelum itaque sicut liber involutus recessit, quia vetus Testamentum Judaeos dereliquit, et ad gentes transivit. Et omnis mons et insulae de locis suis motae sunt. Et quia Judaeorum terra montuosa est, possumus per montes eos qui in civitatibus, per insulas autem eos qui in campestribus habitabant, intelligere. Qui de locis suis moti sunt, quia omnes aut exterminati, aut in captivitatem ducti sunt. Et reges terrae, et principes, et tribuni, et divites, et fortes, et omnis servus et liber absconderunt se in speluncis, et in petris montium, et dicunt montibus: Cadite super nos, et abscondite nos a facie Sedentis super thronum, et ab ira
Abbreviated transcription (Latin):
uit eam: dix̃q ei. Affer mͥ paulu¬
lum aquȩ in uase: ut bibã. Mino¬
ra petut: ut ad maiora ꝑueniret.
Possumꝰ namq ꝑ paululũ aquȩ.
qd animã sicientis refrigerat: uo¬
luntatẽ audientiũ intelligere: qͥa
sicut sicientis linguã aqua refri¬
gerat: ita et p̃dicatoꝵ mentes ꝓintꝰ
animꝰ auditoꝵ. Cũq illa ꝑgeret
ut afferret: clamauit pꝰ tergum eiꝰ
dicens: Affer mͥ et bucellã panis
in manu tua: Quasi pꝰ t̾gum nob̃ ẽ:
quod ignoramꝰ. Helias gͦ pꝰt̾gum
mulieris clamauit: qr precdicato¬
res scĩ gentib dm̃ quẽ ignorabant
p̃dicauerunt. Unde & ꝑ bucellam
panis: inicia fidĩ possumꝰ intelli¬
gere. Et quia illi competent̾ ad fidẽ
ueniunt. qͥ student priꝰ peccata
sua confiteri: recte subdit᷑. Dixitq
habeo panẽ nͥ qͣntũ podest pugilluᷤᷤ

Expanded text:
vit eam, dixitque ei: Affer mihi paululum aquae in vase, ut bibam. Minora petiit, ut ad majora perveniret; possumus namque per paululum aquae, quod animum sitientis refrigerat, voluntatem audientium intelligere; quia sicut sitientis linguam aqua refrigerat, ita et praedicatorum mentes promptus animus auditorum. Cumque illa pergeret ut afferret, clamavit post tergum ejus, dicens: Affer mihi et buccellam panis in manu tua. Quasi post tergum nobis est, quod ignoramus: Elias ergo post tergum mulieris clamavit, quia praedicatores sancti gentibus Deum, quem ignorabant, praedicaverunt; unde et per buccellam panis initia fidei possumus intelligere. Et quia illi competenter ad fidem veniunt, qui student prius peccata sua confiteri, recte subditur: Dixitque habeo panem, nisi quantum potest pugillus
Abbreviated transcription (Latin):
pidissimos lapides de torrente: &
misit eos in perã quã habebat se
cum: & fundã manu tulit: & pro¬
cessit contra philisteũ: Pbacłm quo
homo sustentat᷑. apł̃i designãt᷑. Qͥ
xp̃m quasi sustinuerunt: cũ opus
ꝓpt̃ quod in mundũ uen̾at cõple¬
uerunt: sicut dicit apls paulus:
Dei em̃i adiutores sumꝰ. ꝑperam
autẽ: eiꝰ humanitas designat᷑. Per
quinq uͦ lapides: quinq libri moy¬
si: Quos in ꝑam misit: qr scientiã
quinq libroꝵ homini quẽ assũpse¬
rat dedit. E fundã autẽ: eiꝰ linguã¬

Expanded text:
pidissimos lapides de torrente, et pidissimos lapides de torrente, et misit cum, et fundam manu tulit, processit contra Philisthaeum . Per baculum, quo homo sustentatur, apostoli designantur, qui Christum quasi sustinuerunt, cum opus propter quod in mundum venerat compleverunt, sicut dicit Apostolus, Dei enim sumus adjutores . Per peram autem ejus humanitas designatur; per quinque lapides quinque libri Moysi, quos in peram misit; quia scientiam quinque librorum homini, quem assumpserat, dedit: per fundam autem ejus lingua
Abbreviated transcription (Latin):
sicut pͥmo herodi. et iterũ sccło et
t̾cio: et multis aliis: ꝑcussit qͥppe
qͣndo eos ȩt̾na morte dãpnauit: A¬
rietẽ de ore eorum eruit: qͥa ppłm
fideliũ ab eoꝵ dilaceratione lib̾a¬
uit. Et illi iterũ consurgebant ad¬
u̾sum dauid: qr tẽporib ꝑsecutoꝵ
cũ alii punirent᷑: alii contͣ᷑ xp̃m
insurgebant: ut eius nom̃. atq cul¬
turam funditꝰ extinguerent. S dol̃
apphendebat m̃tum eorũ et suffo¬
cabat: int̾ficiebatq eos. ꝑ mentũ
quod ori ẽ ꝓpinquũ: blasphemiȩ
iudȩoꝵ atq paganoꝵ designant᷑.
Xp̃c mentum eorum app̾hendit. et
suffocauit. int̾fecitq eos: qͣndo ĩꝑa¬
torib in xp̃m credentib om̃is cuil¬
tura et error gentiliũ ita suffocata
blasphemandũ xp̃m aꝑire: om̃sq
extincti sunt credentib in xp̃m
gentib. Idem autẽ cłd̃ cũ ad bellũ
contra philisteũ tret: bacłm suum
tulit secum. quẽ semꝑ habebat
in manib: elegitq sib quinq lĩ¬

Expanded text:
 secundo et tertio, et multis aliis. Percussit quippe, quando eos aeterna morte damnavit. Arietem de ore eorum eruit, quia populum fidelium ab eorum dilaceratione liberavit. Et illi iterum consurgebant adversum David, quia temporibus persecutorum cum alii punirentur, alii contra Christum insurgebant, ut ejus nomen atque culturam funditus exstinguerent. Sed David apprehendebat mentum eorum, et suffocabat interficiebatque eos. Per mentum, quod ori est propinquius, blasphemiae Judaeorum atque paganorum designantur. persecutorum apprehendit, et suffocavit, interfecitque eos; quando imperatoribus in Christum credentibus, omnis cultura et error gentilium ita suffocatusblasphemandum Christum aperire; omnesque exstincti sunt, credentibus in Christum gentibus. Idem autem David cum ad bellum contra Philistaeum iret, baculum suum tulit secum, quem semper habebat in manibus, elegitque sibi quinque lim
Abbreviated transcription (Latin):
odiosus ꝓpt̃ iniquitates suas: Sae¬
co namq penitentes induunt᷑.
ut indicent se ẽẽ peccatores: Sol gͥ
igredinẽ sacci habuit: qr. õib
gentib facinora iudȩoꝵ patuert̃:
t luna facta ẽ. sicut sangius:
Pandem significationẽ habet luna:
quam et sol. Significat namq sy¬
nagogã. Luna gͦ speciẽ sanguiniᷤᷤ

Expanded text:
odiosus propter iniquitates suas; sacco namque poenitentes vestiuntur, ut indicent se esse peccatores. Sol ergo nigredinem sacci habuit, quia omnibus gentibus facinora Judaeorum patuerunt. Et luna facta est sicut sanguis. Eamdem significationem habet luna, quam sol; significat namque Synagogam. L
Abbreviated transcription (Latin):
ditauit: eos designat qui doctͥnã
suȩ p̃dicationis hominibꝰ uendt̃.
Quos dñs in euangłio non pastoreᷤ
s mercennar ioᷤᷤ uocat. Heliseus gͥ
sanitatẽ contulit: & gieri p̾cium
accepit: quia ab eis qͦs diruna
miscdia saluat.: ꝑu̾si doctores p̃¬
ciũ sanitatis exigunt. Et idõ here¬
des leprȩ corum efficiunt᷑: quia in
malis quȩ isti ꝑ gr̃am contẽpserunt
ꝑmanentes: dampnationẽ sibi ꝑ¬

Expanded text:
ditavit, eos designat qui doctrinam suae praedicationis hominibus vendunt, quos Dominus in Evangelio non pastores, sed mercenarios vocat. Eliseus igitur sanitatem contulit, et Giezi pretium accepit, quia ab eis quos divina misericordia salvat, perversi doctores pretium sanitatis exigunt; et ideo haeredes leprae eorum efficiuntur, quia in malis quae isti per gratiam Dei contempserunt permanentes, damnationem sibi p
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ sine pietate cȩt̾isq uirtutibus
saluus ẽẽ potest: S cũ unꝰquisq
a pͣdicatorib fidĩ qualit̾ uiuere
debeat scđ̃m mandata d̃ĩ docetur:
septies aqͣ uiua asꝑgit᷑. Eost emũ¬
dationẽ uͦ leꝓsi passer uiuus ina¬
gro uolare sinebat᷑. quia p̃dicato¬
res scĩ pꝰ expletũ officiũ p̃dicatioĩs
suȩ. in agro patriȩ celestis auolare
merent᷑: In alio quoq loco scͥptũ
est: qͥa precepit dñs moysi ut of¬
ferrent filii isrł sacerdoti caprũ
emissariũ: poneretq sacdos ma¬
nus suꝑ caput eiꝰ. et confitetur
suꝑ eũ peccata filioꝵ isrł: & mitt̾et
eum ꝑ hominẽ paratũ indeserto:¬

Expanded text:
bus salvus esse potest? Sed cum unusquisque a praedicatoribus fidei qualiter vivere debeat secundum mandata Dei docetur, septies aqua viva aspergitur. Post emundationem vero leprosi passer vivus in agro avolare sinebatur; quia praedicatores sancti post expletum officium praedicationis suae in agro patriae coelestis avolare promerentur. In alio quoque loco scriptum est; quia praecepit Dominus Moysi, ut offerrent filii Israel sacerdoti caprum emissarium, poneretque sacerdos manus super caput ejus, et confiteretur super eum peccata filiorum Israel, et mitteret eum per hominem paratum, in desert
Abbreviated transcription (Latin):
numerũ qui ꝑfectꝰ est oꝑa scõꝵ desi¬
gnant᷑. quia ꝑfectio scõꝵ exbonis
oꝑib accrescit. Tres gͥ bilibreᷤ ordei
om̃ipotentis agunt & patiunt᷑. Alit̃.
Quia ꝑequũ hii qui ꝑlegẽ salui fact
sunt designant᷑: ꝑascensorẽ ȩqui ip¬
se dator legis: ꝑstaterã uero eguitas
iudicii eiꝰ: consequens ẽ ut ꝑbinas
libras tritici. et ꝑtres bilibres ordei uetꝰ
testam̃tũ intelligamꝰ: ꝑ binas gͦ libͣs
tritici. duo precepta caritatis. quȩ

Expanded text:
numerum, qui perfectus est, opera sanctorum designantur, quia perfectio sanctorum ex bonis operibus accrescit. Tres bilibres ergo hordei omnipotentis agunt et patiuntur. Aliter: per equum ii qui per Legem salvi facti sunt, designantur: per ascensorem ejus ipse dator Legis: per stateram vero aequitas judicii ejus. Consequens est ut per binas libras tritici et per tres bilibres hordei vetus Testamentum intelligamus: per binas ergo libras tritici duo praecepta charita
Abbreviated transcription (Latin):
asꝑam ht̃ corticẽ uetus testamentũ
designat᷑ ꝓpt̾ asꝑitatẽ uidelicet pre¬
ceptoꝵ legaliũ. Nam sicut ordeum
intra asꝑitatem corticis sui medul¬
lam continet ex qua panis conficit᷑:
ita et intra litteram uet̾is testam̃t
sp̃ãlis intelligentia continet᷑. ex qua
amagistͥs eccłȩ panis doctͥnȩ sp̃aliᷤ
conficit᷑. ad nutͥmenta fideliũ ꝓfici¬

Expanded text:
etus Testamentum designatur, propter asperitatem videlicet praeceptorum legalium. Nam sicut hordeum infra asperitatem corticis sui medullam continet, ex qua panis conficitur, ita et infra litteram veteris Testamenti spiritalis intelligentia continetur, ex qua a magistris Ecclesiae panis doctrinae spiritalis conficitur, ad nutrimenta fidelium profici
Abbreviated transcription (Latin):
sicdantib diẽ dñi: cum nullꝰ impiꝰ
repꝑiat᷑ qui aut mortẽ suã aut diẽ
dñi desicdet: eo quod in eo dãpnari
metuit: Et quia uerũ est quod
ꝓpħa dixit: inuestigandũ nob ẽ.
quid significet: Dampnatio qͥppe
impioꝵ: sunt peccata: Quicunq
gͦ cũ scorto choire desicdat: dãpna¬
tionẽ suã desidat. Quicũq mebͥa
ri desicłat: dampnationẽ suã de¬
sicłat: Qui ȩquũ. aut bouẽ. aut
aliquid huiꝰ reisimile furari de¬
sicłat. dampnationẽ suã desid̾at.
Qui dampnũ aliquod ꝓximo in¬
ferre desidat: dampnationẽ suã
desidat. Igitur qͥa dampnatio im¬
pioꝵ. erit dies iudicii: quicunq
ea scelera committ̾e desicłat. ꝓqͥb
indie iudicii dampnabit᷑: diem
dñi. id ẽ dampnationẽ suã desidat.
t datȩ sunt illis. singulȩ stole

Expanded text:
siderantibus diem Domini! cum nullus impius reperiatur, qui aut mortem suam, aut diem Domini desideret; eo quod in eo damnari metuit? Et quia verum est quod propheta dixit, investigandum nobis est quid significet. Damnatio quippe impiorum sunt peccata: quicumque ergo cum scorto coire desiderat; damnationem suam desiri desiderat, damnationem suam desiderat: qui equum aut bovem aut aliquid huic rei simile furari desiderat, damantionem suam desiderat: qui damnum aliquod proximo inferre desiderat, damnationem suam desiderat. Igitur quia damnatio impiorum erit dies judicii, quicumque ea scelera committere desiderat, pro quibus in die judicii damnabitur, diem Domini, id est, damnationem suam desiderat. Et d
Abbreviated transcription (Latin):
& ursum: ꝑsequutores eccłȩ desig¬
nantur: E leonẽ imꝑatores et cȩt̾i
pͥncipes t̾rȩ : ꝑursum uͦ iudȩi desi¬
gnati sunt. qui eccłam dĩ ꝑsequu¬
ti sunt. ꝑ arietẽ uͦ: martyres desi¬
gnant᷑. Leo igitur et ursus uenit.
atq arietẽ demedio gregis abstulit.
quia ꝑsequutores. quosdã de ȩccl̃a
fideles tulerunt: atq ꝓxͥ nomine
int̾fecert̃.Et sicut daind leonẽ & ur¬
sum insequut᷑ ꝑcussit atq arietẽ
de ore eorum eruit: similit & re

Expanded text:
tae Ecclesiae designantur. Per leonem imperatores et caeteri principes terrae; per ursum, Judaei designati sunt, qui Ecclesiam Dei persecuti sunt; per arietem vero martyres designantur. Leo igitur et ursus venit, atque arietem de medio gregis abstulit, quia persecutores quosdam de Ecclesia fideles tulerunt, atque proximi nomine interfecerunt. Et sicut David leonem et ursum insecutus est, percussit, atque arietem de ore
Abbreviated transcription (Latin):
uini. acciuã uitam: ꝑ pinguedinẽ
olei contẽplatiuã uitã possumꝰ acci¬
ꝑe. Quod gͦ dicit uinũ et oleũ ne
leseris.: tale est ac si dicat: Cos qui
t ꝑ actiue uite oꝑa siue contempla¬
tiuȩ seruire studuerunt ne leseris:
cum adiudiciũ ueneris. Sequit᷑.
Et cum aꝑuisset sigillũ quartũ:
Aꝑtio sigilli quarti. ad ꝓpħas ꝑti¬
net: qui aduentũ xp̃i. passionem
et resurrectionẽ eiꝰ uocationemq
gentiũ. et aꝑto sermone & ꝑ uariaᷤᷤ

Expanded text:
am vitam, per pinguedinem olei contemplativam possumus accipere. Quod ergo dicit: Vinum et oleum ne laeseris, tale est ac si diceret: Eos qui tibi per activae vitae opera sive contemplativae servire studuerunt, ne laeseris, cum ad judicium veneris. Sequitur: Et cum aperuisset sigillum quartum. Apertio sigilli quarti ad prophetas pertinet, qui adventum Christi, passionem, et resurrectionem ejus, vocationemque gentium et aperto
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑaquas baptismatis abluit. Qui
passer in aquis uiuentib intin¬
gui tubetur: qͥa qui alios docet:
diuinis scͥpturis doctũ ẽẽ oportet.
Nam si cȩcꝰ cecum duc̃e tẽptauerit:
ambo infoueã cadunt. Qui leꝓsuᷤ
septies asꝑgi p̃cipit᷑ quia nulliuꝰ
mundatio sine .uii. donis sp̃s scĩ¬

Expanded text:
aquam baptismatis abluit. Qui passer in aquis viventibus intingi jubetur; quia qui alios docet, in divinis Scripturis doctum esse oportet: nam si caecus caecum ducere tentaverit, ambo in foveam cadunt . Qui leprosus septies aspergi praecipitur, quia nullius munditia sine donis septem Spi
Abbreviated transcription (Latin):
texta utit᷑ ueste: qͥ cũ tͣditionibus
apłoꝵ. etiã traditiones iudȩoꝵ
uult obseruare. Precep̃ etiã dñs
moysi. ut siqͥs leꝓsus mundatus
eẽt ueniret ad sacerdotẽ: & offer¬
ret duos passeres sacerdoti: ex qͥb
ille unũ ĩmolans. decurrere face¬
ret sanguinẽ eiꝰ in aqͣs uiuentes :
et intingens passerẽ uiuũ in aqͣs.
in quib sanguinẽ ĩmolati pas¬
seris decurrere fecerat. cũ ligno
cedrino. lana coccinea. & ysopo.
asꝑg̾et septies leꝓsum: & tc̃ rite
mundaret᷑ ꝑsacerdotẽ xp̃c in¬

Expanded text:
utitur veste, qui cum traditionibus apostolorum etiam traditiones Judaeorum vult observare. Praecepit etiam Dominus Moysi, ut si quis leprosus mundatus esset, veniret ad sacerdotem, et offerret duos passeres sacerdoti. Ex quibus ille unum immolans, decurrere faceret sanguinem ejus in aquas viventes, et intingens passerem vivum in aquas, in quibus sanguinem immolati passeris decurrere fecerat, cum ligno cedrino, lana coccinea, et hyssopo aspergeret septies leprosum, et tunc rite mundaretur . Per sacerdotem Chri
Abbreviated transcription (Latin):
induit eũ : pelliclasq hedorum
circumdedit manibꝰ: & colli nuda
ꝓtexit. Deditq pulmentũ: & pane
quos coxerat tradidit: ꝑ duos he¬
hedos optimos iacob matri obtu¬
lit: qr ꝑ confessionẽ peccałoꝵ et
penitentiã. quȩ uia ẽ. ad fidem
euntib. popłs gentilis ad eandẽ
fidẽ ꝑcipienda ꝓꝑauit. Qui hedi
de acceptabilis dõ ẽ. penitentia

Expanded text:
m circumdedit manibus, et colli nuda protexit, deditque pulmentum, et panes quos coxerat, tradidit. Per duos haehaedos optimos Jacob matri obtulit; quia per confessionem peccatorum et poenitentiam, quae via est ad fidem euntibus, populus gentilis ad eamdem fidem percipiendam properavit. Qui haedi de acc
Abbreviated transcription (Latin):
qui uadunt ꝑ eã: Lata & spacio¬
sa uia ẽ. quȩ ducit admortẽ. & mul¬
t sunt. qͥ uadunt ꝑeã. Et iterum.
Qui non baiulat crucẽ suã et seqͥt᷑
me: ñ ẽ me dignus. & multa alia:
quȩ de resecatione uicioꝵ in euͣgłio.
et indictis apłicis inueniuntur.
autẽ petre: dura sunt p̾cepta ȩuan¬
gelii. Tulit gͥ sephora acutissimã pe¬
tram. et circu̾cidit carnẽ ỹpucii fi¬
lii sui: quia eccła cernens filios suoᷤ
nullomͦ posse ꝑfectã consequi sa¬
lutẽ. nͥ om̃ia desidia carnalia ab
eorũ corporib extyr paret: tulit au¬
st̾ĩora p̃cepta euangłii: & amputa¬
uit a corporib filioꝵ suoꝵ omnia
nutͥmͣta uicioꝵ. In pedib uͦ: fins
est corporis: Sephora gͥ pꝰ circu̾cisio
nẽ. filii sui pedes detigit: quia ille
circumcisionẽ salutiferã ꝑcipit. ⁊ qͥ
in bono qd cȩꝑit. usq ad finẽ ui¬
te ꝑseuerat: Post quã autẽ sepho

Expanded text:
qui vadunt per eam. Lata et spatiosa via est, quae ducit ad mortem; et multi sunt, qui vadunt per eam ; et iterum: Qui non bajulat crucem suam, et sequitur me, non est me dignus ; et multa alia quae de resecatione vitiorum in Evangelio, et in dictis apostolicis inveniuntur.autem petrae dura praecepta Evangelii. Tulit igitur Sephora acutissimam petram, et circumcidit carnem praeputii filii sui; quia Ecclesia cernens filios suos nullo modo posse perfectam consequi salutem, nisi omnia desideria carnalia ab eorum corporibus exstirparet, tulit austeriora praecepta Evangelii, et amputavit a corporibus filiorum suorum omnium nutrimenta vitiorum. In pedibus vero finis est corporis: Sephora igitur post circumcisionem pedes filii sui tetigit; quia ille circumcisionem salutiferam percipit, qui in bono quod coepit, usque in finem vitae perseverat. Postquam autem
Abbreviated transcription (Latin):
Denariꝰ autem: dm̃ designat. Binȩ gͦ
libre tritici denario copulant᷑. quia
quod sc̃a scriptura loquit᷑: ad unius
dĩ om̃ipotentiã. magnitudinẽ. boni¬
tatẽ. atq seu̾itatẽ ꝑtinet: Quicquid¬

Expanded text:
denarius autem Dominum designat. Binae ergo denarius autem Dominum designat. Binae ergo librae tritici denario copulantur; quia quod sancta scriptura loquitur, ad unius Dei omnipotentiam, magnitudinem, bonitatem, atq
Abbreviated transcription (Latin):
quã docuert̃ siue duriciã desig¬
nat: Nam et moyses uelam̃ habe
in lege alippientib ocłis ñ possit
uideri: Sessor autẽ ȩqui: dñs est:
Statera ȩquitatẽ iudicii legalis
demonstrat: ut est illud. Ammã
te: pedẽ ꝓpede. Et qualẽ infux̾it
quis mascłam: talẽ et sustinere co¬
gat᷑. Et audiui uocẽ inmedio
.iiii. animaliũ dicentẽ. ꝑ uocem
quȩ facta ẽ in medio .iiii. anima¬
scdłiã implorantis. Bilibris tri¬
tici cdenario: & tres bilibres hordez de¬
nario: & umum & oleũ ne leseris: Ma¬
gna eñi sunt quȩ ꝓtulit: & ualde obscu¬
ta. ꝑ tricicum ex quo panis optimus
conficit᷑ diuinã scripturã possumus
intelligere: quȩ ẽ panis ammarum.
Duȩ uͦ librȩ tritici. duo testam̃ta desi¬
gnant: in quibꝰ diuina scͥptura diuz¬
ditur: Ex his duab libris tͥtici magnã
ciborũ copiã nobis scĩpatres p̃paraue¬
runt: qui eã multiplicit᷑ ex posuert̃:

Expanded text:
quam docuerunt, sive duritiam desigquam docuerunt, sive duritiam designat. Nam et Moyses velamen habein Lege a lippientibus oculis non posset videri. Sessor autem equi Dominus est: statera vero aequitatem judicii legalis demonstrat, ut est istud: Animam te, pedem pro pede , et qualem inflixerit quis maculam, talem et sustinere cogatur. Et audivi vocem in medio quatuor animalium dicquae facta est in medio quatuor animasericordiam implorantis. Bilibris tritici denario, et tres bilibres hordei denario, et vinum et oleum ne laeseris. Magna sunt quae protulit, et valde obscura. Per triticum ex quo panis optimus conficitur, divinam Scripturam possumus accipere, quae est panis animarum: duae vero librae tritici duo Testamenta designant, quibus divina Scriptura dividitur. Ex iis duabus libris tritici magnam ciborum copiam nobis sancti patres praeparaverunt, qui eam multipliciter exposuerunt:
Abbreviated transcription (Latin):
ita una q̃q sc̃ã anima bona oꝑa
sua intra cordis secreta reconidit:
et ea semꝑ augendo multiplicat
et nutrit: ut ex bis mercedẽ ple¬
nissimã recipiat: Auẽ itaq cum
pullis suis inuenimꝰ: cũ aliquem
iustũ ꝓsuis bonis oꝑib amando
amplectim᷑. Quem in agro auolare
ꝑ mittimꝰ: cum eũ quem diligebamꝰ
ꝑ mortẽ ad regna celestia ascendisse
gaudemꝰ: Filios uͦ eiꝰ captos tenemus:
si eiꝰ bona oꝑa in mente retinemus:
atq in eorũ imitatione ꝓficimꝰ. Et
inhoc longitudinẽ uidȩ nob̶ ad¬
quirimꝰ: quȩ ñ nͥ incȩlesti beatitu¬
dine constitutis datur: De aꝑtione
gͥtercii sigilli pauca de multis dixi¬
Et audiui t̾ciũ animal. dic̃s. Uen
et uide Idẽ intellige sp̃alit̾ scͥpt᷑am
legis. Et ecce ȩquus niger. & qui se¬
debat suꝑ eum habebat stateram
inmanu sua. ꝑ equũ ingrũ: docto¬
res legis possumꝰ intelligete. Nigre¬
do eñi ȩqui: siue obscuritatẽ legi

Expanded text:
ita unaquaeque sancta anima opera ita unaquaeque sancta anima opera sua intra cordis secreta recondit, et ea semper augendo multiplicat et nutrit, ut ex iis mercedem plenissimam recipiat. Avem itaque cum pullis suis invenimus, cum aliquem justum pro suis bonis operibus amando amplectimur. Avem in agro avolare permittimus, cum eum quem diligebamus, per mortem ad regna coelestia conscendisse gaudemus: filios vero ejus captos tenemus, si ejus bona opera in mente retinemus, atque in eorum imitatione proficimus. Et in hoc longitudinem vitae nobis acquirimus, quae non nisi in coelesti beatitudine constitutis datur. De apertione tertii sigilli pauca de multis dixir. Audivi tertium animal dicens: Veni et vide; id estLegis. Et ecce equus niger, et qui sedebat super eum, habebat stateram in manu sua. Per equum nigrum doctores Legis possumus intelligere; nigredo enim equi sive obscuritatem Legis,
Abbreviated transcription (Latin):
emissariũ peccata filioꝵ ifrł confes¬
sus ẽ qr filiꝰctĩ peccata gm̾s huma¬
ni suꝑ hominẽ quẽ assumpsit
posuit: ut ꝓeis ipse moreretur:
ꝑ desertum uero cuiꝰ habitationẽ om̃s
deliciosi ꝑhorrescunt crux designat᷑.
cunctis reis ualde horribilis. Duxit
gͦ homo paratꝰ caprum emissariũ
indeserto: quia iudȩi qui ad hoc
scelus ꝑpetrandũ p̾sciti fuerant ÷
Illi autẽ qui caprũ emissariũ duxe¬
rat indesertũ preceptũ est ut laua¬
ret uestim̃ta sua: & sic ingredẽt᷑ in
castra: qr uidȩi interfectores xp̃i. in
castra eccłȩ ingredi ñ potuerunt:
nͥ pͥꝰ aqua baptismatis abluerent᷑.
los suos. ne teneas auẽ cũ puillis
suis: s dimitte auolare auẽ in cã¬
pum captos tenens filios: ut longo
uiuas tẽpore. int̾ra quã dñs deus
tuus dedit tibi: Numqͥd dimissio
auicłȩ dies alicuiꝰ augere poterat:
autẽ eiꝰ: bona oꝑa intelligunt᷑. Nã
sieut auis pullos suos congregat
ut eos subalas fouendo nutriat:

Expanded text:
emissarium peccata filiorum Israel confessus est; quia Filius Dei peccata generis humani super hominem quem assumpsit, posuit, ut pro eis ipse moreretur. r desertum vero, cujus habitationem omnes deliciosi perhorrescunt, crux designatur, cunctis reis valde horribilis. Duxit ergo homo paratus caprum emissarium in desertum, quia Judaei qui ad hoc scelus perpetrandum praesciti fuerant, DIlli autem qui caprum emissarium in desertum duxerat, praeceptum est ut lavaret prius vestimenta sua, et sic ingrederetur in castra; quia Judaei interfectores Christi in castra Ecclesiae ingredi non potuerunt, nisi prius aqua baptismatis abluerentur.los suos; ne teneas avem cum pullis suis, sed dimitte avolare avem in campum, et captos tene filios; ut longo vivas tempore in terra, quam Dominus Deus tuus dederit tibi . Numquid dimissio aviculae dies alicujus augere poterat? autem ejus bona opera intelliguntur. Nam sicut avis pullos suos sub alas congregat, ut eos fovendo nutriat;
Abbreviated transcription (Latin):
apłoꝵ traditionesq iudȩoꝵ simul
seruiare nitit᷑. A qua doctͥna: paulꝰ
apłs galathas reuocare studuit.
cum diceret: Oinsensati galathȩ
quis uos fascinauit ueritati ñ obȩ¬
tum intelligere. Precipit᷑ gͦ ut ñ
ut ñ copuletur stultꝰ sapienti. in
p̃dicationis officio. Hoc autẽ quod
dicit ñ induas uestẽ exlino lanaq
contextã: scłm suꝑiorẽ sensũ possu¬
mus intelligere. ꝑlauã nãq q̃ uestiᷤ

Expanded text:
 traditionesque Judaeorum simul servare nititur. A qua doctrina Paulus apostolus Galatas revocare studuit, cum diceret: O insensati Galatae! quis vos fascinavit veritati non obetum intelligere. Praecipitur ergo ut non ut non copuletur stultus sapienti in praedicationis officio. Hoc autem quod dicit: Non induas vestem ex lana linoque contextam , secundum superiorem sensum possumus intelligere
Abbreviated transcription (Latin):
re Et ut inuicẽ se int̾ficiant. A
quibꝰ par ablata ẽ: consequens est
ut alius ab alio int̾ficiat᷑. Nam
sepe iusti inustos. et in iusti iu¬
stos int̾ficiunt: sicut aran frater
abrahȩ scdm traditionẽ iudeoꝵs
inignẽ chaldeoꝵ eo qd ignẽ ad ora¬
re noluerit mortuus ẽ: sic̃ abra¬
ham .iiͦiͬ. reges ꝓsuis impietati¬
bus cũ exercitib suis interfecit :
sicut filii iacob qui ꝑ stupro soro¬
ris omnes sichimitas int̾fecerunt
ꝑ gladiũ autem magnũ. aquas di¬
luuii acciꝑe possumꝰ: quib om̃is
mundus deletus ẽ. Possumꝰ etiã
ꝑ gladiũ magnũ. ext̾miniũ qͥnq
ciuitatũ intelligere: quaꝵ habi¬
tatores igne et sulphure pierunt
demersa ẽ. Et cũ aꝑuisset sigu¬
lum t̾ciũ. Sigali tercii aꝑtio: ad
legem et ad eos qͥ sub lege fuerunt.
ꝑtinet. Ad de monstrandã gͥ dercii
sigilli aꝑtionẽ placuit ut pauca de
moyse et de his qͥ in lege irrationa¬

Expanded text:
re. Et ut invicem se interficiant. A re. Et ut invicem se interficiant. A quibus pax ablata est, consequens est, ut alius ab alio interficiatur; nam saepe justi injustos, et injusti justos interficiunt, sicut Aram frater Abrahae secundum traditionem Judaeorum in igne Chaldaeorum, eo quod ignem adorare noluerit, mortuus est: sicut Abraham quatuor reges pro suis impietatibus cum exercitibus interfecit: sicut filii Jacob qui pro stupro sororis omnes Sichimitas interfecerunt. Per gladium autem magnum aquas diluvii accipere possumus, quibus omnis mundus deletus est. Possumus etiam per gladium magnum exterminium quinque civitatum intelligere, quarum habitatores igne et sulphure perierunt,demersa est. Et cum aperuisset sigillum tertium. Sigilli tertii apertio ad Legem et ad eos qui sub Lege fuerunt pertinet. Ad demonstrandum ergo tertii sigilli apertionem, placuit ut pauca de Moyse, et de iis quae in Lege irrationa
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ diluuiũ usq ad legẽ fuerunt
designant᷑. Et qr rufus color au¬
reo colori parũꝑ apꝓpinquat.
ueluti si aureo colori sanguineum
ammisceas. ñ incongrue seĩ uiri qͥ
ante legẽ fuer̃ huic color cõparant᷑
eo quod et sapientia clari. quȩ per
aurũ figurat᷑. et in ꝑsequutionibꝰ
et adu̾sis constantes fuerint. quȩ
ꝑsanguinẽ figurant᷑. Sessor uero
habitat. Huic sessori datũ ẽ: ut
pacẽ sumeret det̾ra: Si par bo¬
S ẽ parbona: & ẽ pax mala. La¬
cem malã filii dĩ ante diluuiũ eũ
filiis hominũ habuerunt quando
filiaᷤᷤ eorũ accepunt. et suas eis de¬
derunt: idõq cũ illis a quis dilu¬
uii deleti sunt. S et filus isrł pre¬
cepit dñs ut fedus ñ mirent eum
chananeis: neq filias eorũ accipe¬
rent: nec suas illis darent. Nã de
pace bona. et mala: psalmista lo¬
quit᷑ ticens. Cum electo electꝰ eris:
abimpiis separauit. m̃te ñ corpo¬

Expanded text:
post diluvium usque ad Legem fuerunt, post diluvium usque ad Legem fuerunt, designantur. Et quia rufus color aureo colori parumper appropinquat, veluti si aureo colori sanguineum admisceas; non incongrue sancti viri, qui ante Legem fuerunt, huic colori comparantur; eo quod et sapientia claruerint, quae per aurum figuratur, et in persecutionibus et adversis constantes fuerint, quae per sanguinem figurantur. Sessor vero habitat. Huic sessori datum est ut pacem sumeret de terra. Si pax boSed est pax bona, et est pax mala. Pacem malam filii Dei ante diluvium cum filiis hominum habuerunt, quando filias eorum acceperunt, et suas eis dederunt ; ideoque cum illis aquis diluvii deleti sunt. Sed et filiis Israel praecepit Dominus ut foedus non inirent cum Chananaeis, neque filias eorum acciperent, nec filias suas illis darent . Nam de pace bona et mala Psalmista loquitur, dicens: Cum electo electus eris,ab impiis separavit mente, non corpo
Abbreviated transcription (Latin):
cũ angło gessit: uno pede claudi¬
casse scribitur. Qͥ uͦ claudicat. suꝑ
sanũ pedẽ totus innitit᷑: alt̾o pau¬
lis ꝑ tram tangens: Duo gͥ pedes:
duoꝵ alimentoꝵ gen̾a designant.
tangit. suꝑ alterũ totꝰ m̾nicitur.
quia eaquȩ sunt mundi tantũ mo¬
do ad necessitatẽ corporis tantũmo¬
do subleuandã utitur: sicut dicit
apłs. Habentesͥ autẽ alimenta.
In ea uͦ quȩ ad salutẽ animȩ ꝑti¬
nent totꝰ incdmbit: ne aliqͣnclo
auia dĩ quȩ ẽ. salus aĩȩ deiuet.
Ad aꝑtionẽ scdi sigilli demonstran¬
dã pauca de multis diximꝰ: nunc
ordinẽ ꝓsequam᷑. Sequit᷑ Nudi¬
ui scdm animal dicens.  eñi et
uide Id ẽ. intellige sp̃alit̃: quȩ
a patͥarchis facta cognousti
ecce ȩquus rufus: & qui sedebat
suꝑ eũ. datum ẽ. illi ut sumeret
pacẽ de t̾ra: et ut inuicẽ se inter¬
ficiant. Et datus ẽ. ill gladius
magnus: ꝑ ȩquũ rufũ: iusti qͥ

Expanded text:
cum Angelo gessit, uno pede claudicum Angelo gessit, uno pede claudicasse dicitur: qui vero claudicat, super sanum pedem totus innititur, altero paulisper terram tangens. Duo igitur pedes duorum alimentorum genera designant; tangit, super alterum totus innititur; quia iis quae sunt mundi tantummodo ad necessitates corporis sublevandas utitur, sicut dicit Apostolus: Habentes autem victum In ea vero quae ad salutem animae pertinent, totus incumbit; ne aliquando a via Dei, quae salus animae est, deviet. Ad apertionem secundi sigilli demonstrandam pauca de multis diximus, nunc ordinem persequamur. Sequitur: Audivi secundum animal dicens: Veni et vide; id est, intellige spiritualiter, quae a patriarchis facta cognovisti. Et ecce equus rufus: et qui sedebat super illum, datum est ei ut sumeret pacem de terra, et ut invicem se interficiant. Et datus est illi gladius magnus. Per equum rufum justi, qui