comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ra. que continet breuem & longam. posterior duoq̃ uni longę
insunt: Hic autem tercius in eoquidem pͥori parẽ. quod una
patitur diuisionem. in eo autẽ dissimilis. quod cum ille uitria:
& duo. iste in duo & tria cempora secantur. Nam & longa silla¬
ba quȩ primam tenet partem duob temporib cenditur. restat
longa & breius. quod ẽ trium temporum spatium. At uͦ mediꝰ
qui habet breuem sillabam mediam geininã. potest pationẽ
pati. quia eadem breuis et pͥori & posti̾ori parti tribui potest Id¬
curo aut in duo & tria. aut intria & duo diiditur dempora
Quã obrem sesquatorum num erorum ratio tres istos possidet pe¬
des Om̃s ne iam trium sillabarum pedes considerauimꝰ. an
aliquid restat. Unum reliquũ uideo. qui extrib longis constat
Tracta gͦ etiam huꝰi diuisionem. Blina sillaba & duȩ aut duȩ
atq que una huꝰi diuisio ẽ. tẽpora scilicet duo & quatuor. aut

Expanded text:
ra, quae continet brevem et longam; posterior duo, quae uni longae ra, quae continet brevem et longam; posterior duo, quae uni longae insunt. Hic autem tertius in eo quidem priori par est, quod unam patitur divisionem; in eo autem dissimilis, quod cum ille in tria et duo, iste in duo et tria tempora secatur. Nam longa syllaba, quae primam tenet partem, duobus temporibus tenditur: restat longa et brevis, quod est trium temporum spatium. At vero medius qui habet brevem syllabam mediam, geminam potest partitionem pati, quia eadem brevis et priori et posteriori parti tribui potest: idcirco aut in duo et tria, aut in tria et duo dividitur tempora: quamobrem sesquatorum numerorum ratio tres istos possidet pedes. M. Omnesne jam trium syllabarum pedes consideravimus, an aliquid restat? D. Unum reliquum video, qui ex tribus longis constat. M. Tracta ergo etiam hujus divisionem. D. Una syllaba et duae, aut duae atque una hujus divisio est; tempora scilicet duo et quatuor, aut
Abbreviated transcription (Latin):
inde etiam doctiores dernarum sillabarum pedestrac̾t̾ando.
suscepimus. & quod facile erat exuꝑiore facȩ ratione atrib
breuib orsi sumus. quid de inde sequebatur. nͥ ut una fit lon¬
ga cũ duabꝰ breuib quot formas ederet uideremꝰ: Uisum ẽ.
& tres pedes pꝰillum pͥmum ita ut oportebat ordinati sunt.
Quid oeiiceps consequantur non ne ꝑte ipsum uide iam debes
ne omĩa minutissimis inc̾rogati unculis seriuimꝰ. B Recde
dicis. nani quis non uideat eos iam sequi. inquib una breuissit.
cetere longe: cui breui quia una ẽ. cum suꝑior e ratione pͥnci¬
patus tribuatur. Primus erit ꝓfecto inhis uͭ pͥmae̾. scđ̾s ubi
scda. tercius ubi cercia. quȩ etiam ultima. ẽ. ernis ut opinor.
quib ceiam rationib diuidãtur. ut sibi eorum partes conferri
queant. D Cerno prorsus. nam illã qui exuna breui & duab lon¬
gis constat. diuidi non potest nͥ ita. ut pͥor pars habeat tria tempo¬

Expanded text:
inde jam productiores ternarum syllabarum pedes tractandos inde jam productiores ternarum syllabarum pedes tractandos suscepimus, et quod facile erat ex superiore ratione, a tribus brevibus orsi sumus. Quid deinde sequebatur, nisi ut una longa cum duabus brevibus quot formas ederet videremus? Visum est; et tres pedes post illum primum, ita ut oportebat, ordinati sunt. Qui deinceps consequantur nonne per reipsum videre jam debes, ne omnia minutissimis interrogatiunculis eruamus? D. Recte dicis: nam quis non videat eos jam sequi, in quibus una brevis sit, caeterae longae: cui brevi, quia una est, cum superiore ratione principatus tribuatur, primus erit profecto in his ubi prima est, secundus ubi secunda, tertius ubi tertia, quae etiam ultima est. M. Cernis, ut opinor, quibus etiam rationibus dividantur, ut sibi eorum partes conferri queant. D. Cerno prorsus: nam ille qui ex una brevi et duabus longis constat, dividi non potest, nisi ita ut prior pars habeat tria tempo
Abbreviated transcription (Latin):
tentia manendum putas. UImmo eam sine dubitatione cõdemp¬
no hunc enĩeẽ. meliorẽordine uł potꝰ hunc eẽ ordinẽ quis ñ ad sentiat᷑:
M Nunc gͦ dic qua numerorum regula isti quoq diuidantur pedes eqꝵ¬
q sibi partes conferantur. Primum & pꝰtremum equali regła di¬
uidi uideo. quia & ille in longam. & duas breues: & iste induas bre¬
ues & longam diuidi potest. ut singłȩ partes habeant bina tẽpora.
& ob hoc sint ȩquales. In scđo autem qm̃ mediam habet longã
sillabam suie pͥori siue posti̾ori paraitribuatur aut intria & unũ.
aut inunum & cria tempora diuidiͭ. ac ꝑ hoc ineius diuisione cõ¬
plicatorum numerorum ratio ualet. M Uolo mͥ iam dicas ꝑte
ipse si potes. pꝰ istos qͥ a nob̾tractati sunt quos pedes ordinandos
enim sunt pͥmo binarum sillabarum quatuor. quoꝵ ordo duc¬
tus ẽ. anumerorum ordine. ut abreuib sillab̾ ordiremur de¬

Expanded text:
tentia manendum putas? D. Imo eam sine dubitatione condemtentia manendum putas? D. Imo eam sine dubitatione condemno: hunc enim esse meliorem ordinem, vel potius hunc esse ordinem, quis non assentiatur? M. Nunc ergo dic qua numerorum regula isti quoque dividantur pedes, eorumque sibi partes conferantur. D. Primum et postremum aequali regula dividi video, quia et ille in longam et duas breves et iste in duas breves et longam dividi potest, ut singulae partes habeant bina tempora, et ob hoc sint aequales. In secundo autem quoniam mediam habet longam syllabam, sive priori sive posteriori parti tribuatur, aut in tria et unum, aut in unum et tria tempora dividitur: ac per hoc in ejus divisione complicatorum numerorum ratio valet. 8. M. Volo mihi jam dicas per te ipse si potes, post istos qui a nobis tractati sunt, quos pedes ordinandos enim sunt primo binarum syllabarum quatuor, quorum ordo ductus est a numerorum ordine, ut a brevibus syllabis ordiremur. De
Abbreviated transcription (Latin):
isti cres pedes quomͦ sũt ordinandi. iam ne ipse coligis. an ad hoc etiã
minuta times ꝑducendus. Displicet enum ordo ille. quo ipsam
uarietatem comꝑi. nam pͥmo adu̾ti unam longam &e duas bre¬
ues. deinde duas breues. & unam longam. Postremo breuem.
& longam & breuem Mta ne uͦtibi non displiciat. qui sic ordinat.
ut apͥmo ad cercium ueniat. a tercio ad scłm. ac ñ potius apͥmo
ad scãm. & deinde ad cercium DDisplicet prorsus. MS quis hic
candem cale adu̾tisti rogis. cum idõ in hac triꝑtita diffentia illum pe¬
dem pͥmum posueris. qui pͥmo loco habet longam. quia sensistiuni¬
tatem ipsam longȩ sillabȩ pͥncipatum tenere. Siquidem ipsa ibi
una .ẽ. & ꝓpcerea eã debere ordinem gignere. ut ille sit pͥmus pes.
ubi pͥma ipsa ẽ. simul enim uidere debuisti eum ẽẽ scđm. ubi ipsi
scda ẽ. & eum. cerciuim ubi eadem cercia ẽ. anadhuc in illa sen¬

Expanded text:
isti tres pedes quomodo sint ordinandi jamne ipse colligis, an ad hoc etiam isti tres pedes quomodo sint ordinandi jamne ipse colligis, an ad hoc etiam minutatim es perducendus? D. Displicet enim tibi ordo ille quo ipsam varietatem comperi? nam primo adverti unam longam et duas breves, deinde duas breves et unam longam, postremo brevem et longam et brevem. M. Itane vero tibi non displiceat qui sic ordinat, ut a primo ad tertium veniat, a tertio ad secundum; ac non potius a primo ad secundum, et deinde ad tertium? D. Displicet prorsus: sed quid hic tandem tale advertisti, rogo? M. Cum ideo in hac tripartita differentia illum pedem primum posueris, qui primo loco habet longam, quia sensisti unitatem ipsam longae syllabae principatum tenere siquidem ipsa ibi una est, et propterea eam debere ordinem gignere, ut ille sit primus pes ubi prima ipsa est: simul etiam videre debuisti eum esse secundum ubi ipsa secunda est, eum tertium ubi eadem tertia est. An adhuc in illa sen
Abbreviated transcription (Latin):
dut pͥma duas. scda unamꝰ. Dic etiam hoc dequa regula numeroꝵ
sit .D De complicatorum genere. ẽẽ. cognosco. M Age nunc illuo ad¬
tende. tres sillabe inquib ẽ. una longa. ceterȩ breues. quotiens uari¬
ari possint. & quot pedes facere. et responde si inueneris. D Unu
pedem uideo eẽ. qui longam & duab breuib constet. aliud ñ intellego
¶Iclem ne solus tibi uidetur habere ham intrib longam. qui eam pͥmo
habet loco: D Nullo pacto ista  putauerim. Cum possint etiam¬
due breues pͥores. eẽ. longa ultima considera utrum sit aliquio ter¬
cium. D. Est plane. nam hec longa etiam in medio duarum breui¬
um conlocari pocest MLide etiam ne aliquio sit quartum D Omĩno¬
ñ potest. M Potes ne iam respond̾e. tres sillabȩ habentes inse unã
longã duas breues. quotiens uariari possint. id ẽ. quot pedes facẽ:
Possum sane. nam ter sunt uariate. & tres fecerunt pedes. M Quio

Expanded text:
aut prima duas, secunda unam. M. Dic etiam hoc de qua regula numerorum aut prima duas, secunda unam. M. Dic etiam hoc de qua regula numerorum sit? D. De complicatorum genere esse cognosco. 7. M. Age, nunc illud attende, tres syllabae in quibus est una longa, caeterae breves, quoties variari possint, id est quot pedes facere; et responde, si inveneris. D. Unum pedem video esse, qui longa et duabus brevibus constet; aliud non intelligo. M. Idemne solus tibi videtur habere unam in tribus longam, qui eam primo habet loco? D. Nullo pacto istud putaverim, cum possint duae breves priores esse, longa ultima. M. Considera utrum sit aliquid tertium. D. Est plane: nam haec longa etiam in medio duarum brevium collocari potest. M. Vide etiamne sit aliquid quartum. D. Omnino non potest. M. Potesne jam respondere, tres syllabae habentes in se unam longam et duas breves, quoties variari possint, id est quot pedes facere? D. Possum sane: nam ter sunt variatae, et tres fecerunt pedes. M. Quid?
Abbreviated transcription (Latin):
uis sillaba idẽ unius temporis istam nos incoasse rationem. & cur ta
oportet satis intellexisse: D Memini ab illa lege numerandi quos ab
uno incipunus. qͥd pͥncipium numerorum ẽ. placuisse nob̾. non opor¬
cere discedẽ. cum gͥ inpedib binarum sillabarum ille sit pͥmus qui
duab breuib constat. cogebat enim ratio uni cempori pͥus unum
tempus iungi quam duoͫ Quem candem arbitraris in pedib
ternarium sillabarum pͥmum eẽ debere: B Quem nisieum qui
qui trib breuib confit: d  iste quot cempoꝵ. ẽ. DTrium scilicet.
lam nuinerorum collationem duas habere partes quȩ sibimet
aliqua ratione conferantur. necesse. ẽ. id q suꝑius egisse nos me mini.
s ñ qͥd possumus hunc triũ breuiũ sillabarum pedem in duas
equales partes diuidere. D Nullo mͦ. M Quomͦ ⁊ gͦ duuditur.
DNicħ aliud uideo. nisi ut pͥma pars habeat unam sillabã. scda duas:

Expanded text:
vi syllaba, id est unius temporis istam nos inchoasse rationem, et cur ita vi syllaba, id est unius temporis istam nos inchoasse rationem, et cur ita oporteret satis intellexisse. D. Memini ab illa lege numerandi, qua ab uno incipimus, quod principium numerorum est, placuisse nobis non oportere discedere. M. Cum igitur in pedibus binarum syllabarum ille sit primus qui duabus brevibus constat cogebat enim ratio uni tempori prius unum tempus jungi quam duo; quem tandem arbitraris in pedibus ternarum syllabarum primum esse debere? D. Quem, nisi eum qui a tribus brevibus confit? M. Et iste quot temporum est? D. Trium scilicet. lam numerorum collationem duas habere partes, quae sibimet aliqua ratione conferantur, necesse est, idque superius egisse nos memini: sed numquid possumus hunc trium brevium syllabarum pedem in duas aequales partes dividere? D. Nullo modo. M. Quomodo ergo dividitur? D. Nihil aliud video, nisi ut prima pars habeat unam syllabam, secunda duas;
Abbreviated transcription (Latin):
breuis et longa. aut longe̾ &e breuis. aut longa & longar.  Lic etiam.
quot habeat tempora binarum sillabarum minimus spes. quõd tde
marimus. U Duo ille. iste quatuor. M Uides ne ut ꝓgressionisi us
q quat̾narium numerum fieri non potuerit. siue inpedib siue
uitemporib. D Uideo plane. et recordor rationem ꝓgressionis in nu¬
meris atꝙ ilam ium hic etiam ineẽ sentio. cum magna anini uolup¬
tate. M Non ne gͦ censes cum pedes sillab̾ constent. idẽ distinctis
& quasi articulatis motib qui st̃ insonis. Sillabȩ autem cendant᷑
temporib oportere fieri & iam usq ad quatuor. sillabas ꝓgressionẽ
pedis sicut iam fact̾am usq ad quaternarium numerum & ipserum
pedum & temporum cernis. UItaplane ut dicis sentio. & hoc uideri
postulat ternarium sillabarum pedes quos eẽ possuit uideamus. sic̃
binarium quatuor. ẽẽ cõꝑimus Ulta fiat: M Meministi abuna bre¬

Expanded text:
brevis et longa, aut longa et brevis, aut longa et longa? M. Dic etiam brevis et longa, aut longa et brevis, aut longa et longa? M. Dic etiam quot habeat tempora binarum syllabarum minimus pes, quot item maximus. D. Duo ille, iste quatuor. M. Videsne ut progressio nisi usque ad quaternarium numerum fieri non potuerit, sive in pedibus, sive in temporibus? D. Video plane, et recordor rationem progressionis in numeris, atque illam vim hic etiam inesse sentio cum magna animi voluptate. M. Nonne ergo censes, cum pedes syllabis constent, id est distinctis et quasi articulatis motibus qui sunt in sonis, syllabae autem tendantur temporibus, oportere fieri etiam usque ad quatuor syllabas progressionem pedis, sicut jam factam usque ad quaternarium numerum, et ipsorum pedum et temporum cernis? D. Ita plane ut dicis sentio, et hoc videri postulat, ternarum syllabarum pedes quot esse possint, videamus, sicut binarum quatuor esse comperimus. D. Ita fiat. M. Meministi ab una bre
Abbreviated transcription (Latin):
ita ordinentur. ut pͥus longa deinde breuis sillaba ꝓnuntietur.
ñ qr oroo mutatus ẽ. idõ cõplicatorum numeroꝵ rationꝗͣ manec.
nam in illo ut pede simplum ce duplum. ita in isto duplum &
sim plum inuenitur. U Ita ẽ. M Quid in pede duarum longarum
ñ ne duo cempora duob cemporib comparantur. D Manifestũ e.
MEx qua gͦ ratione ducitur ista consolatio. D Ereorum scilicet quia¬
equales appellati sunt. NAge nunc dicmͥ. ex quo duab breuib
orsi ad duas sillabas longas ꝑuenimꝰ quot pedũ collationes
tractauerimꝰ. d. Quatuor nã primo de duab breuibus
sillabe conferuntur. ¶ Nullo mͦ. nam᷑ sillabȩ hunc modum accipe¬
rint. ut breuis unum temp̃. longa duo habeat. cumq sillaba omĩs
aut breuis aut longa sit quo pacto sibi possunt due sillabe compara¬
ri atq copulari. ut pedem faciant. nisi aut breuis & breuis. sit aut

Expanded text:
llaba pronuntietur? llaba pronuntietur? num quia ordo mutatus est, ideo complicatorum numerorum ratio non manet? Nam ut in illo pede simplum ad duplum, ita in isto duplum ad simplum invenitur. D. Ita est. M. Quid? in pede duarum longarum, nonne duo tempora duobus temporibus conferuntur? D. Manifestum est. M. Ex qua ergo ratione ducitur ista collatio? D. Ex eorum scilicet qui aequales appellati sunt. 5. M. Age, nunc dic mihi, ex quo a duabus brevibus orsi ad duas syllabas longas pervenimus, quot pedum collationes tractaverimus. D. Quatuor: nam primo de duabus brevibussibimet conferuntur? D. Nullo modo: nam cum syllabae hunc modum acceperint, ut brevis unum tempus, longa duo habeat, cumque syllaba omnis aut brevis aut longa sit; quo pacto sibi possunt duae syllabae comparari atque copulari ut pedem faciant, nisi aut brevis et brevis sit, aut
Abbreviated transcription (Latin):
co quam racionem tibi habere uideatur. uł hii motꝰ inter se quio
uocentur: meministi enim nͥ fallor. insuꝑiore sermone nos om̃ib
motib quȩ inter se aliqua numerositate conueniunt. imposu¬
isse uocabula. uͦi Equales eos memini nominatos. cantumdẽ ein
ad sese habent cemporis s istam cõlationem sillabarũ quasibi iã
conferuntur. ut habeant ad se aliquos numeros. nũ censes sine
uocabulo eẽ. reliquendam: D Non puto. M At qui scias ueteres
pedem nuncupasse calem consolationem sonorum. s quo usq pedẽ
ꝓgredi ratio sinat diligenter enim animadutendum ẽ. quam ob¬
rem iam dicet iambreuis & longa sillaba qua sibi ratione conferan¬
tur. Qpinor. ex illo genere numerorum quos complicatos uoca¬
uimꝰ istã ꝯlationẽ manare. si qͥdem in ea simplũ ad duplũ ꝯlatũ ẽẽ uideo
idẽ imũ tempꝰ breus sillabȩ ad duo tp̃ra longȩ sillabȩ. o Quis si

Expanded text:
ro quam rationem tibi habere videatur, vel hi motus inter se quid ro quam rationem tibi habere videatur, vel hi motus inter se quid vocentur. Meministi enim, nisi fallor, in superiore sermone nos omnibus motibus, qui inter se aliqua numerositate conveniunt, imposuisse vocabula. D. Aequales eos memini nominatos: tantumdem enim ad sese habent temporis. M. Sed istam collationem syllabarum qua sibi jam conferuntur ut habeant ad se aliquos numeros, num censes sine vocabulo esse relinquendam? D. Non puto. M. Atqui scias, veteres pedem nuncupasse talem collationem sonorum. Sed quousque pedem progredi ratio sinat, diligenter advertendum est. Quamobrem jam dic etiam, brevis et longa syllaba qua sibi ratione conferuntur? D. Opinor, ex illo genere numerorum, quos complicatos vocavimus, istam collationem manare: siquidem in ea simplum ad duplum collatum esse video, id est unum tempus brevis syllabae ad duo tempora longae syllabae. M. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
sillaba comparari. nã omẽm comꝑationẽ. nisi situ aliud putas. singu¬
laritas fugit. D Hich puto aliuo. M Quio una uni aut una uł due
Ouab ułcrib & deinceps in plurib qui possunt sibimet confetri
ñ negas. I Quis hoc negauerit. GRursus hoc uide. quamlibet silla¬
bam breuem. minime q dii ꝓnuntiatam. & mor ut eruꝑit desinẽ¬
tẽ occupare camen intempore aliquid spacii. & habere quandã mo¬
rulam suam. D Uideo uecesse ẽẽ. quod dicis. M Dic nẽ unde nume¬
rum ordiamur. U Ab uno scilicet Mon ab surde gͥ. hoc intẽpore
quasi minimum spatii quod breuis actinet sillaba unum tempꝰ
ad duo ẽ. pͥma ꝓgressio. ita insillabis qua silicet abremi ad longam ꝓ¬
grediinur. longam duplum temporis habere debere. ac ꝑ hoc si fpa¬
tium quob breuis occupat. recte unum tempus uocatur. spacium
item quod longa occupat. recte duo tempora nominati. H Recte ꝓor¬
ipsas uideamus. nã una breuis sillabat ad unu̾m breuẽ sillabam que¬

Expanded text:
syllaba comparari? Nam omnem comparationem, nisi tu aliud putes, singularitas fugit. D. Nihil puto aliud. M. Quid? una uni, aut una vel duae duabus vel tribus, et deinceps in pluribus, quin possint sibimet conferri, num negas? D. Quis hoc negaverit? M. Rursus hoc vide, quamlibet syllabam brevem minimeque diu pronuntiatam, et mox ut eruperit desinentem, occupare tamen in tempore aliquid spatii, et habere quamdam morulam suam. D. Video necesse esse quod dicis. M. Dic nunc, unde numerum exordiamur. D. Ab uno scilicet. M. Non absurde igitur hoc in tempore quasi minimum spatii, quod brevis obtinet syllaba, unum tempus ad duo est prima progressio; ita in syllabis, qua scilicet a brevi ad longam progredimur, longam duplum temporis habere debere: ac per hoc si spatium quod brevis occupat, recte unum tempus vocatur; spatium item quod longa occupat, recte duo tempora nominari. D. Recte proripsas videamus: nam una brevis syllaba ad unam brevem syllabam quae
Abbreviated transcription (Latin):
fortasse ista questio.ẽ. neq huic oportuna sermoni. S quod ꝓposi¬
tos sat. ẽ. pu u. do te negare non posse. bestias habere memoriam. nam
& nidos p̾ an num reuisunt hirundines: & de capellis uerissime dic¬
tum.ẽ. atq. ipsȩ memores redeunt in decta capelle & canis ero en
dnm̃ iam suis hominib oblitum recognouisse p̃dicatur. & innume
rabilia si uelinus animadutere possimꝰ quib id quod dico mani¬
festum ẽ. P Hec ego istud nego. & quid te adiuuet uehem̃ter ex¬
pecto: M Quid putas. nͥ quod scientiam qui soli anio tribu¬
it. ea omĩb urationabilib animantib adunit. neq in sensu
eam neq in memoriã. nam illud ñ ẽ sine corpore & utrũ ꝙ
etum o inbesta e. s iniolo intellectu collocauit. D Ehoc ex pecco

Expanded text:
fortasse ista quaestio est, neque huic opportuna sermoni. Sed quod proposifortasse ista quaestio est, neque huic opportuna sermoni. Sed quod proposito sat est, puto te negare non posse, bestias habere memoriam. Nam et nidos post annum revisunt hirundines, et de capellis verissime dictum est: Atque ipsae memores redeunt in tecta capellae. Et canis heroem dominum, jam suis hominibus oblitum recognovisse praedicatur Odysserabilia, si velimus, animadvertere possumus, quibus id quod dico manifestum est. D. Nec ego istud nego, et quid te adjuvet, vehementer exspecto. M. Quid putas, nisi quod scientiam qui soli animo tribuit, eamque omnibus irrationalibus animantibus adimit, neque in sensu eam, neque in memoria nam illud non est sine corpore, et utrumque etiam in bestia est, sed in solo intellectu coll
Abbreviated transcription (Latin):
ino neq enim cum eo accedit imitatio quam sine corpore dedi ẽẽ.
non posse adunet illud quod animo amplectiturͦ. Hon adimet
quidẽ. Hec ego adfirmo eos aquib organa ista trartantur omĩs
catere sciencia sciencia: s non habere om̃s. istam enim ad hoc uol¬
liumus questionem. ut intelligamus si possumus quam recte
sit scientia in illa diffinitione musice posita: quam si om̃s tibici¬
ues && fidicines & io genus alii quilibet habent. nichil ista dis¬
ciplina puto ẽẽ uilius. nichil abiectus. S adtende quã dili¬
gentissime ut quod diu iam molimur appareat. Certe enim
iam mnͥ dedesti in solo animo habitare scienciam. U Quid ni dede¬
rim. M Quid sensum aurium. animo ne an corpori an utriq
concedis: P Utriq o Quid memoriam:. D nimo puto eẽ. tribu¬
endam. Non enim si ꝑpensus ꝑcipimus aliquid quod memorie
cõmendamus.ideo in corpore memoria ẽẽ. putanda. ẽ. M Magna

Expanded text:
imo. Neque enim cum ei accedit imitatio, quam sine corpore dedi esse imo. Neque enim cum ei accedit imitatio, quam sine corpore dedi esse non posse, adimet illud quod animo amplectitur. M. Non adimet quidem: nec ego affirmo eos, a quibus organa ista tractantur, omnes carere scientia, sed non habere omnes dico. Istam enim ad hoc volvimus quaestionem, ut intelligamus, si possumus, quam recte sit scientia in illa definitione musicae posita; quam si omnes tibicines et fidicines, et id genus alii quilibet habent, nihil ista disciplina puto esse vilius, nihil abjectius. 8. Sed attende quam diligentissime, ut quod diu jam molimur appareat. Certe enim jam mihi dedisti in solo animo habitare scientiam. D. Quidni dederim? M. Quid? sensum aurium animone, an corpori, an utrique concedis? D. Utrique. M. Quid memoriam? D. Animo puto esse tribuendam. Non enim si per sensus percipimus aliquid quod memoriae commendamus, ideo in corpore memoria esse putanda est. M. Magna
Abbreviated transcription (Latin):
mul constat. an eis solam partẽ rationis at tribues: D Quid enum
me ꝓhibet uocare scienciam eũ rationi adiungitur imitatio M Qm
dicas utrũ corpori tribuendum sit idẽ optemꝑationi cuidara corporis
siquid isti homines imitatione faciunt. U Ego istam & animosimul
& corpori tribuendam puto. quamquam id ipsum u̾bum satis
ꝓpͥe abste positum ẽ. quod obtẽꝑationẽ corporis appellasti ñ obte
pare nisi animo potest. M Uideo te cautissime imitationẽ ñ so¬
li corpori uoluisse concede. s nũquid scientiam negab ad solum
animum ꝑtinere: D Quis hoc negauerit: MHullo mͦ gͥ scienciã
in sonis u̾borũ & cibiarum simui &e racioni & imitationi tribuete
sineris. Illa enim imitatio ũ ẽ. ut confessus es sine corpore. scieneiam
ũ solus animi eẽ. dixisti. D Ex his quidẽ quȩ cibi concessi: fateor hoc
eẽ. confeccum. s quid ad rem: Habet enim & tibicen scienciam inam¬

Expanded text:
mul constat; an ei solam partem rationis attribues? D. Quid enim mul constat; an ei solam partem rationis attribues? D. Quid enim me prohibet vocare scientiam, cum rationi adjungitur imitatio? 7. Mdicas, utrum corpori tribuendum sit, id est obtemperationi cuidam corporis, si quid isti homines imitatione faciunt. D. Ego istam et animo simul et corpori tribuendam puto: quanquam idipsum verbum satis proprie abs te positum est, quod obtemperationem corporis appellasti: non enim obtemperare nisi animo potest. M. Video te cautissime imitationem non soli corpori voluisse concedere. Sed numquid scientiam negabis ad solum animum pertinere? D. Quis hoc negaverit? M. Nullo modo igitur scientiam in sonis nervorum et tibiarum, simul et rationi et imitationi tribuere sineris. Illa enim imitatio non est, ut confessus es, sine corpore; scientiam vero solius animi esse dixisti. D. Ex iis quidem quae tibi concessi, fateor hoc esse confectum: sed quid ad rem? Habebit enim et tibicen scientiam in an
Abbreviated transcription (Latin):
tem habet imitationẽ. non .ẽ. gͥ acsimitatio. D Ego multa artes
imitatione constare dixi. ñ ipsam imitationẽ artem uocaui. M Quȩ
gͥ artes imitatione constant. ñ eascenses constare ratione. D Immo
utrimq puto eas constare. M Hicħ repugno. s scientiam inquo ponis.
in ratione an inimitatione. D. & hoc inutroq ¶ Ergo scienciam ilł
auib dab̾. quib imitationẽ ñ adioris. U Non dabo. ita enim dixi in
utroq eẽ scienciam. ut in sola unitatione eẽ ñ possit. M Quis. solati¬
onc uidetur tibi eẽ posse: D Uidetur.M aliud gͥ putas eẽ artem.
aliud scienciam: Siquidem sciencia & insola ratione potest ẽe. ars
autem rationi iungit imitationẽ. D Non uideo ẽẽ consequens.
Non enim om̃s si multas artes dixerã simul ratione atq imitatione
constare. M Quid scienciam. uocab̾ ne & iam illam quȩ his duob si¬

Expanded text:
bet autem imitationem; non est igitur ars imitatio. D. Ego multas artes bet autem imitationem; non est igitur ars imitatio. D. Ego multas artes imitatione constare dixi, non ipsam imitationem artem vocavi. M. Quae igitur artes imitatione constant, non eas censes ratione constare? D. Imo utroque puto eas constare. M. Nihil repugno, sed scientiam in quo ponis; in ratione, an in imitatione? D. Et hoc in utroque. M. Ergo scientiam illis avibus dabis, quibus imirationem non adimis. D. Non dabo: ita enim dixi in utroque esse scientiam, ut in sola imitatione esse non possit. M. Quid? in sola ratione videtur tibi esse posse? D. Videtur. M. Aliud igitur putas esse artem, aliud scientiam. Siquidem scientia et in sola ratione esse potest, ars autem rationi jungit imitationem. D. Non video esse consequens. Non enim omnes, sed multas artes dixeram, simul ratione atque imitatione constare. M. Quid? scientiam vocabisne etiam illam, quae his duobus si
Abbreviated transcription (Latin):
diccurus es animalia. aut imitationẽ nomine artis temere uocasti.
Uidemꝰ enim has aues & multa canere ac sonare humano quodã usum
& ñ nͥ imitando facere. nisi cu alit credis. D Quomͦ hoc cum feceris
& quantii contͣ responsionẽ ineam ualeat. ñ dum plane intellego
Duesierã exte. utrum citharistas & cibicines & huiꝰ modi aliud gen̾
hominũ artẽ diceres habere: & iam si id qͦd incanendo faciunt imi¬
catione ad secuti sunt: dixisti eẽ artẽ. cantũq id ualere adfirmas¬
ti ut om̃s tͥ pr̾ne artes ꝑiclitari uiderentur imitatione sublata
ex quo iam colligi potest. om̃em qui imitando asequitur aliquid arte
uti  iam si forte ñ. om̃isqui arte utitur imitando eã ꝑceperit. aut si
om̃is imitatio arsẽ. & arsom̃is ratio. oñs imitatio ratio: Ratione au¬
tem ñ utitur inrationabile animal. Nongͥ habet Et artem au¬

Expanded text:
esse dicturus es animalia, aut imitationem nomine artis temere vocasti. esse dicturus es animalia, aut imitationem nomine artis temere vocasti. Videmus enim has aves et multa canere ac sonare quodam humano usu, et nonnisi imitando facere: nisi tu aliter credis. D. Quomodo hoc confeceris, et quantum contra responsionem meam valeat, nondum plane intelligo. M. Quaesiveram ex te, utrum citharistas et tibicines, et hujusmodi aliud genus hominum, artem diceres habere, etiamsi id quod in canendo faciunt, imitatione assecuti sunt. Dixisti esse artem, tantumque id valere affirmasti, ut omnes pene tibi artes periclitari viderentur imitatione sublata. Ex quo jam colligi potest, omnem qui imitando assequitur aliquid, arte uti; etiamsi forte non omnis qui arte utitur, imitando eam perceperit. At si omnis imitatio ars est, et ars omnis ratio; omnis imitatio ratio: ratione autem non utitur irrationale animal; non igitur habet artem: ha
Abbreviated transcription (Latin):
sic capere modestissimum ẽ. ab ea uͦ capi ił interdum turpe
atq indecorum ẽ. S quid tibi uidentur. qui uł tibi ᷤ canunt. uł cithara
atq huiꝰ modi strum̃tis. nunquidnã possunt lusciniȩ co parari.
D Non. M Quid gͥ distant. D Qđ in istis artem quandam ẽẽ uideo.
in illa uͦ solam naturã. M Ueri simile dicis. s ars abi uidetur ẽ
ista dicenda ẽẽ. &iam si quadã imitatione io faciunt. D Cur ñ nã
uideo tantum ualere in artib imitationẽ ut ea sublata om̃s pe¬
ne ꝑimantur. Prebent enim se inagistri ad imitandum. & hoc
ipsum. ẽ. quod uocant docere. M Uidetur cibi ars ratio quedã
eẽ. & ei qui arte utuntur ratione uti mnalit̾ putas.  Uidetur.
M Quisquis gͥ ratione uti non potest. arte ñ utitur. G Et hoc concedo
M Censes ne muta animalia quȩ & iam in rationalia dicuntur. uti posse
tatione: Mullo mͦ. M Aut gͥ picas ⁊ psirtacos & coruos rationalia

Expanded text:
sic capere modestissimum est; ab ea vero capi vel interdum, turpe sic capere modestissimum est; ab ea vero capi vel interdum, turpe atque indecorum est. 6. Sed quid tibi videtur? qui vel tibiis canunt vel cithara, atque hujusmodi instrumentis, numquidnam possunt lusciniae comparari? D. Non. M. Quid igitur distant? D. Quod in istis artem quamdam esse video, in illa vero solam naturam. M. Verisimile dicis; sed ars tibi videtur ista esse dicenda, etiamsi quadam imitatione id faciunt? D. Cur non? Nam video tantum valere in artibus imitationem, ut, ea sublata, omnes pene perimantur. Praebent enim se magistri ad imitandum, et hoc ipsum est quod vocant docere. M. Videtur tibi ars ratio esse quaedam, et ii qui arte utuntur, ratione uti: an aliter putas? D. Videtur. M. Quisquis igitur ratione uti non potest, arte non utitur. D. Et hoc concedo. M. Censesne muta animalia, quae etiam irrationalia dicuntur, uti posse ratione? D. Nullo modo. M. Aut igitur picas et psittacos et corvos rationalia
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. numerose id ficiunt ac suauiter. quaniuis interrogati de
ipsis numeris uł de interuallis accutarum grauiumq uocũ
respondere non possint. ESimillimos eos puto. M Quid hiqͥ
illos sine ista scientia libent̾ audiunt cum uideamꝰ elefantos
ursos aliaq ñ nulla genera bestiarum ad cantus moueri
auesq ipsas delectari suis uocib ñ enim nullo extra posito
cõmodo tam impense id agerent sine quadam libidine. ñ¬
ne pecorib cõparandi sunt: D Eenseo. S pene in omẽ gent
humanum tendit hȩc contumelia. Non ẽ. quos putas. nã & magni
uiri & si musicã nesciunt. aut congrue plebi uolunt que ñ mul¬
tum a pecorib distat. & cuꝰ ingens ẽ. numerus quod modestissi-¬
me ac pudentissime faciunt. S de hoc difserendi nunc locus
ñ ẽ. aut pꝰ magnas curas relaxandi & reparandi animi gra mode¬
ratissime ab his aliquid uoluptatis assumitur. quam interdũ

Expanded text:
est numerose id faciunt ac suaviter, quamvis interrogati de est numerose id faciunt ac suaviter, quamvis interrogati de ipsis numeris, vel de intervallis acutarum graviumque vocum, respondere non possint? D. Simillimos eos puto. M. Quid? ii qui illos sine ista scientia libenter audiunt; cum videamus elephantos, ursos, aliaque nonnulla genera bestiarum ad cantus moveri, avesque ipsas delectari suis vocibus non enim nullo extra proposito commodo tam impense id agerent sine quadam libidine; nonne pecoribus comparandi sunt? D. Censeo: sed pene in omne genus humanum tendit haec contumelia. M. Non est quod putas. Nam magni viri, etsi musicam nesciunt, aut congruere plebi volunt, quae non multum a pecoribus distat, et cujus ingens est numerus, quod modestissime ac prudentissime faciunt sed de hoc nunc disserendi locus non est; aut post magnas curas relaxandi ac reparandi animi gratia moderatissime ab iis aliquid voluptatis assumitur. Quam interdum
Abbreviated transcription (Latin):
da ẽ. Q sinec illa tibi modulatio bona motio uidetur ex eo
quia in epta ẽ. quãuis artificiose numerosam ẽẽ fateat. teneamꝰ
illuo nt̃m quod ubiq seruandũ. ẽ. nec certamen uerbi re satis
elucente nos corqueat. nichilq curemꝰ utrũ musica modulandi an
bene moduĩandi sciencia descrilatur.  Ant quidem rixas
u̾borum p̃t̾ire atq cõtempnere. ñ mͥ tam̃ displicet illa distinc¬
fiat. nã hoc flagitare ordinem memini. M Responde gͥ utrum
tibi uideatur bene modulari uocẽ luscinia u̾na parte anni. nã
& numerꝰ . ẽ. & suauissimꝰ ille cantus. & nͥ fallor. tempori congruit:
DUidetur omĩno. M Nũquid nam huiꝰ lib̾al is disciplinȩ pertta
e UNon. O Uides gͥ nom̃ scientie diffinitioni ꝑ necessarium.
Uideo ꝓrsus. M Dic mͥ gͦ queso te. ñne tales tibi om̃s uidentur.
qualis illa luscinia ẽ. qui sensu quodam ducti bene canunt. hoc

Expanded text:
da est. Quod si nec illa bona tibi motio videtur, ex eo da est. Quod si nec illa bona tibi motio videtur, ex eo quia inepta est, quamvis artificiose numerosam esse fateare; teneamus illud nostrum, quod ubique servandum est, ne certamen verbi, re satis elucente, nos torqueat; nihilque curemus, utrum musica modulandi, an bene modulandi scientia describatur. D. Amo quidem rixas verborum praeterire atque contemnere, non tamen mihi displicet ista distincfiat: nam hoc flagitare ordinem memini. M. Responde igitur, utrum tibi videatur bene modulari vocem luscinia verna parte anni: nam et numerosus est et suavissimus ille cantus, et, nisi fallor, tempori congruit. D. Videtur omnino. M. Numquidnam liberalis hujus disciplinae perita est? D. Non. M. Vides igitur nomen scientiae definitioni pernecessarium. D. Video prorsus. M. Dic mihi ergo, quaeso te; nonne tales tibi omnes videntur, qualis illa luscinia est, qui sensu quodam ducti bene canunt, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ferat. si enodare cotũ ita uelis.. Musica ẽ. scientia bene mo¬
uendi: S quia im bene moueri dici potest. quicqͥd numerositatis
cemporum atq int̾uallorũ dim̃sionib mouetur. iam enim delec¬
tat. & ob hoc modulatio ñ in congrue iam uocatur. Fieri autẽ po¬
cest ut ista numerositas. atq demensio deleccet. quando ñ opus
ẽ. ut siquis suauissune canens & pulchix̧ saltans uelit eo ipso las¬
ciuire cum res seueritatẽ desiderat. Non bene utiq modulati
one utitur. idẽ. ea motione ficie motatione quȩ iam bona
ex co quia numerosa ẽ. dici potest. Male ille idẽ incongruent̃
utitur. Unde aliud ẽ. modulari. aliud bene modulari. nam
modulatio ad qua̾muis cantatorẽ cantum qui ñ erret in illis
dim̃sionib uocũ ac sonorum. Bona uͦ modulatio ad quẽuis cantꝵ¬
toꝵ ad hanc lib̾alem disciplinam. id ẽ. ad musicã. ꝑtinere arbitran¬

Expanded text:
ferat, si enodare totum ita velis? M. Musica est scientia bene moferat, si enodare totum ita velis? M. Musica est scientia bene movendi. Sed quia bene moveri jam dici potest, quidquid numerose servatis temporum atque intervallorum dimensionibus movetur jam enim delectat, et ob hoc modulatio non incongrue jam vocatur; fieri autem potest, ut ista numerositas atque dimensio delectet, quando non opus est; ut si quis suavissime canens, et pulchre saltans, velit eo ipso lascivire, cum res severitatem desiderat: non bene utique numerosa modulatione utitur; id est ea motione quae jam bona, ex eo quia numerosa est, dici potest, male ille, id est incongruenter utitur. Unde aliud est modulari, aliud bene modulari. Nam modulatio ad quemvis cantorem, tantum qui non erret in illis dimensionibus vocum ac sonorum; bona vero modulatio ad hanc liberalem disciplinam, id est ad musicam, pertinere arbitran
Abbreviated transcription (Latin):
ipsam aut cum ꝑpter aliud appetitur: D Quis negat cum ꝓpter
seipsam: O Repete nunc illud suꝑius qͦd de modulatione dixi¬
mus. Nam cũ ita eam posuerimꝰ. quasi quandã mouendi eẽ ꝑitiã.
uide utrũ magis sedem habere debeat hoc nomen in eo motu qui
uelut lib̾. ẽ. idẽ ꝑse ipse appetitur & ꝑse ipse delectat. anineo qui serũ
qͥdãm̾: nã quasi serinunt om̃ia quȩ non sibist̃. s ad aliud aliqͥd referũt:
DIn eo scilicet qui ꝓpter se appetitur. o Ergo scientiam modulan¬
ai iam ꝓbabile. ẽ. eẽ. scientiam bene mouendi. ita ut motꝰ ꝑse
ipse appetatur: atq ob hoc ꝑ se ipse delectet. U Probabile sane.
ñ possit: D Nescio. & quẽao modũ mͥ ereptum sit ignoro. nara
hoc requirendum animo heserat. M Poterat omĩno nulla de hoc
u̾bo controu̾sia fieri. ut iã musicam sublato eo quod positũ. ẽ.
bene. tantum scienciam modulandi diffiniremus. Quis enĩ

Expanded text:
ipsam, an cum propter aliud appetitur? D. Quis negat cum propter ipsam, an cum propter aliud appetitur? D. Quis negat cum propter seipsam? M. Repete nunc illud superius quod de modulatione diximus: nam ita eam posueramus, quasi quamdam movendi esse peritiam, et vide ubi magis habere sedem debeat hoc nomen: in eo motu qui velut liber est, id est propter se ipse appetitur, et per se ipse delectat; an in eo qui servit quodammodo: nam quasi serviunt omnia quae non sibi sunt, sed ad aliquid aliud referuntur. D. In eo scilicet qui propter se appetitur. M. Ergo scientiam modulandi jam probabile est esse scientiam bene movendi; ita ut motus per se ipse appetatur, atque ob hoc per se ipse delectet. D. Probabile sane. non possit? D. Nescio, et quemadmodum mihi ereptum sit ignoro: nam hoc requirendum animo haeserat. M. Poterat omnino nulla de hoc verbo controversia fieri, ut jam musicam sublato eo quod positum est, bene, tantum scientiam modulandi definiremus. D. Quis enim
Abbreviated transcription (Latin):
pitia. uł certe qua fit. ut bene aliquid moueatur: ñ enim possumꝰ
dicere. bene moueri aliquid si modum ñ seruet. D. Non possumꝰ
quidẽ. s necesse erit rursus istam modulationem in omib bene
fact̾is intelligere. nichil quiꝑpe nͥ benemouendo. benefieri uideo.
Quid si forte ista omĩa ꝑmusicĩ fuint. quãus modulationis nom̃
incuiꝰ ꝙͣ modi organis magis tritum sit: neq inmerito nan credo
uideri tibi alius ẽẽ cornatum aliquid ligneum uł argent᷑um.
uł cuꝰcũꝙ mattiȩ. aliud autẽ. ipse motꝰ artificis cũ illa cornat᷑.
Ddosentior multũ differre. M Nũ quid nam gͦ ipse motus ꝓpter se
appetitus: & non ꝓpter id quod uult ee cornatum: U Wanifestum
ẽ. MQuio si menbra ñ obaliud moueret. nͥut pulchre ac decore mo¬
uerentur: eũ tum face̾ aliud ñ saltare diceremus: D Ita uidet᷑.
Quando gͥ censes aliquã tem prestare & quasi dñari: cum ꝓpter se¬

Expanded text:
peritia, vel certe qua fit ut bene aliquid moveatur. Non enim possumus peritia, vel certe qua fit ut bene aliquid moveatur. Non enim possumus dicere bene moveri aliquid, si modum non servat. D. Non possumus quidem: sed necesse erit rursus istam modulationem in omnibus bene factis intelligere. Nihil quippe nisi bene movendo, bene fieri video. M. Quid si forte ista omnia per musicam fiant, quamvis modulationis nomen in cujuscemodi organis magis tritum sit, nec immerito? Nam credo videri tibi aliud esse tornatum aliquid ligneum, vel argenteum, vel cujusce materiae; aliud autem ipsum motum artificis, cum illa tornantur. D. Assentior multum differre. M. Numquidnam ergo ipse motus propter se appetitur, et non propter id quod vult esse tornatum? D. Manifestum est. M. Quid? si membra non ob aliud moveret, nisi ut pulchre ac decore moverentur, eum facere aliud nisi saltare diceremus? D. Ita videtur. M. Quando ergo censes aliquam rem praestare et quasi dominari? cum propter se
Abbreviated transcription (Latin):
reb ce: quemadmodum dictio ꝓpͥe tribuitur oratorib quam uis dicat
aliquud om̃is qui loquitur & adicendo dictio nominata sit.
& saltando uilia. in quib si modulationis nom̃ acce̾pinus pene diui¬
na ista disciplina uilescit. Cautissime omĩno abste animad¬
u̾sum ẽ. Itaq discutiamus pͥmum quid sit modulari deinde qͥd
sit bene modulari. non eiim frustra ẽ. definitioni additum:
postremo & iam quod ibi scientia posita. ẽ. ñ ẽ. condemnendũ:
nam his trib nisi fallor. diffinitio illa ꝑfect̾a ẽ. U Ita fiat. M Igitur
qm̃ fatemur modulationẽ a modo ẽẽ nominatã. nũquio nã tibi
uidetur metuendum. ne aut ęxeidatur modus. aut ñ impleatur
nͥ inteb  quȩ motu aliquo fiunt: an sinichil moueatur
possumus formidare. ne p̃ter modum aliquid fiat: U Hullo
pact̾o. M Ergo modulatio non incongrue dr̃ mouendi quedã

Expanded text:
rebus esse: quemadmodum dictio proprie tribuitur oratoribus, quamvis dicat rebus esse: quemadmodum dictio proprie tribuitur oratoribus, quamvis dicat aliquid omnis qui loquitur, et a discendo dictio nominata sit. et saltando vilia, in quibus si modulationis nomen accipimus, pene divina ista disciplina vilescit; cautissime omnino abs te animadversum est. Itaque discutiamus primum quid sit modulari, deinde quid sit bene modulari: non enim frustra est definitioni additum. Postremo etiam quod ibi scientia posita est, non est contemnendum: nam his tribus, nisi fallor, definitio illa perfecta est. D. Ita fiat. M. Igitur quoniam fatemur modulationem a modo esse nominatam; numquidnam tibi videtur metuendum ne aut excedatur modus, aut non impleatur nisi in rebus quae motu aliquo fiunt? aut si nihil moveatur, possumus formidare ne praeter modum aliquid fiat? D. Nullo pacto. M. Ergo modulatio non incongrue dicitur movendi quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
acciꝑe quid sit prorsus ipsa modu latio. quo uno pene u̾bo tante disci¬
plinȩ diffiuitio continetur. ñ enim tale aliquid hic discendum ẽ. qͣle
quilibet cant᷑aoedees strionesq nouerunt illud suꝑus quod in om̃ĩb
& iam p̃ter musicã factis modus seruandus. ẽ. & tam̃ in musica modu¬
latio dicitur. Non te moueat. nͥ forte ignoras dictionẽ orataris ꝓpͥe no¬
mminari . D Hon ignoro: s quorsum istuc: M Quia puer tuus quã¬
libet impolitissimꝰ &e iusticissimus cũ uł uino u̾bo int̾toganti tibi
responoet fateris eũ aliquio dicete. D fatedr. M Eigo et ille orator
ẽHon gͥ dictione usus. ẽ. cũ aliquid dixerit. quãuis dictionẽ a di¬
cendo dictamẽẽ. fateamur: Concedo. s ꝙ hoc quo ꝑtineat reqͥro.
Ad id scilicet ut intellegas modulationẽ posse ad solam musicã ꝑci¬
nere: quãuis modus unde flexum uerbum. ẽ. possit & iam in aliis

Expanded text:
accipere quid prorsus sit ipsa modulatio, quo uno pene verbo tantae disciaccipere quid prorsus sit ipsa modulatio, quo uno pene verbo tantae disciplinae definitio continetur. Non enim tale aliquid hic discendum est, quale quilibet cantores histrionesque noverunt. M. Illud superius, quod in omnibus etiam praeter musicam factis modus servandus est, et tamen in musica modulatio dicitur, non te moveat; nisi forte ignoras dictionem oratoris proprie nominari. D. Non ignoro: sed quorsum istuc? M. Quia et puer tuus quamlibet impolitissimus et rusticissimus, cum vel uno verbo interroganti tibi respondet, fateris eum aliquid dicere? D. Fateor. M. Ergo et ille orator est? D. Non. M. Non igitur dictione usus est cum aliquid dixerit, quamvis dictionem a dicendo dictam esse fateamur. D. Concedo: sed et hoc quo pertineat requiro. M. Ad id scilicet ut intelligas modulationem posse ad solam musicam pertinere, quamvis modus unde flexum verbum est, possit etiam in aliis
Abbreviated transcription (Latin):
at: DProbabile mͥuidetur. M Qd eiꝰ eẽ nom̃ estimas nã oppinor
ñ tibi nouũ eẽ. omĩpotentiam quandã canendi musis solere concedi.
hec ẽ nͥ fallor illa que musica nominat᷑. D Et ego hanc eẽ. ex istimo
quã diligentissime possumꝰ om̃em huiꝰ quecũq ẽ disciplinȩ uimatq
rationẽ. UInquiramus sane. nã hoc totum quicquid ẽ multũ nosse
desi dero. M Desini gͦ musicãs Non auoeo. M Po tes saltem diffuitio¬
nem meam ꝓbate : P Exꝑibor. si dixeris Musica ẽ scientia
bene modulandi an tͥ ñ uidet᷑: D Uideret᷑ fortasse. si mͥ liquesceret
quid sit ipsa modulatioson quid nam hoc u̾bum qͦs modulari dt̃
aut nũquã audisti. aut uspiam nͥ in eo qͦd ad cantandum saltandũ
dict᷑um. cũ in om̃ib pene factis modus seruandus sit & multa & iam
incanendo ac saltando quamuis delectent uilissima sint: uolo plenissime

Expanded text:
at? D. Probabile mihi videtur. M. Quod ejus esse nomen existimas? Nam opinor at? D. Probabile mihi videtur. M. Quod ejus esse nomen existimas? Nam opinor non tibi novum esse omnipotentiam quamdam canendi Musis solere concedi. Haec est, nisi fallor, illa quae Musica nominatur. D. Et ego hanc esse existimo. quam diligentissime possumus, omnem hujus quaecumque est disciplinae vim atque rationem. D. Inquiramus sane: nam hoc totum quidquid est, multum nosse desidero. M. Defini ergo musicam. D. Non audeo. M. Potes saltem definitionem meam probare? D. Experibor, si dixeris. M. Musica est scientia bene modulandi. An tibi non videtur? D. Videretur fortasse, si mihi liqueret quid sit ipsa modulatio. M. Numquidnam hoc verbum quod modulari dicitur, aut nunquam audisti, aut uspiam nisi in eo quod ad cantandum saltandumvdictum, cum in omnibus bene factis modus servandus sit, et multa etiam in canendo ac saltando quamvis delectent, vilissima sint; volo plenissime
Abbreviated transcription (Latin):
graminaticus iudicabit: an ꝑte ipsum stos pulsus didicisti s nom̃
quod imponeres a gramatico audieras. Uta ẽ. ¶ E ausus es nom̃
quod te gramatica docuit. tranferre ad eandem rem quam ñ
ꝑtine̾ ad grãmaticã confiteris: U Uideo ñ ob aliud pedi nom̃
impositum. quam ꝓpt̾ temporũ dim̃sionẽ. quã ubicũq cogno¬
uero ÷ transferre uͣluo uocabulũ cur ñ audeo: s i si alia uoca¬
bula sunt imponenda. cũ eidẽ dimñsionis sint. soni s ad grãmaticos tam̃ ñ
ꝑtinet. qͥd mͥ ẽ de nominib laborare. cũ res aꝑta sit᷑ M Hec ego id
uolo. s tam̃ cũ uideas innumerabilia genera sonorum. in quib certe
dimensiones obseruari possũt. quȩ genera fatem᷑ grammatice disci¬
plinȩ ñ eẽ tribuenda: ñ ne censes esse aliam aliquã disciplinam. quȩ
quic quiꝰ in huiꝰ modi uocib sit numerosum artificiosumq contine¬

Expanded text:
grammaticus judicabit; an per teipsum istos pulsus didicisti, sed nomen grammaticus judicabit; an per teipsum istos pulsus didicisti, sed nomen quod imponeres, a grammatico audieras? D. Ita est. M. Et ausus es nomen quod te grammatica docuit, transferre ad eam rem, quam non pertinere ad grammaticam confiteris? D. Video non ob aliud pedi nomen impositum, quam propter temporum dimensionem; quam ubicumque cognovero, eo transferre illud vocabulum cur non audeo? Sed etsi alia vocabula sunt imponenda, cum ejusdem dimensionis soni sunt, sed ad grammaticos tamen non pertinent; quid mihi est de nominibus laborare, cum res aperta sit? M. Nec ego id volo: sed tamen cum videas innumerabilia genera sonorum, in quibus certae dimensiones observari possunt, quae genera fatemur grammaticae disciplinae non esse tribuenda; nonne censes esse aliam aliquam disciplinam, quae quidquid in hujusmodi sit vocibus numerosum artificiosumque, contine
Abbreviated transcription (Latin):
significatione aliud. õ Concedis gͦ eundẽ sonũ eẽ. cũ dicimꝰ
modus et bonus: d̾ Litterarũ sono ista uideo discrepare. cecero
autẽ paria eẽ. M Qui cũ enuntiamus pone u̾bũ et ponẽ ad¬
u̾biũ p̃ter id qd̃ significatio diu̾sa ẽ. nichil tibi uidet᷑ sonus
distare: d̾ Distat oĩno. õ uñ distat. cũ et hisdẽ tẽporibꝰ utrũq &
hisdẽ littis constet: d̃ Eodistat qd indiu̾sis locis habẽt acum̃. õ
uiꝰ tandẽ artis ẽ istadi nose : d agͣmaticis hȩc audire soleo⁊ ibi ea
didici. s utrui hoc eiꝰdem artis ꝓp̾um sit. an aliunde usurpatũ: nescio.
¶ Post ista uidebimꝰ: nc̃ illud quero. utrũ si timpanũ uł cordam uis
ꝑcutere. tam raptim & uelocit᷑ quã cũ enũt am̃ modus aut bo¬
nus. agnosceres & ibi ea tempora eẽ annõ Agnoscerẽ.
¶ Uocares gͦ pedẽ pirrichium : Pͥ Uocarem. M Nom̃ hui pedis a qͦ
nͥ agramatico didicisti: D fateor. ¶ Ergo de om̃b huimodi sonus

Expanded text:
significatione aliud. M. Concedis ergo eumdem sonum esse cum dicimus, modus, et, bonus. D. Litterarum sono ista video discrepare, caetera autem paria esse. M. Quid? cum enuntiamus, pone verbum, et pone adverbium; praeter id quod significatio diversa est, nihil tibi videtur sonus distare? D. Distat omnino. M. Unde distat, cum et iisdem temporibus utrumque, et iisdem litteris constet? D. Eo distat quod in diversis locis habent acumen. M. Cujus tandem artis est ista dignoscere? D. A grammaticis haec audire soleo, et ibi ea didici; sed utrum hoc ejusdem artis sit proprium, an aliunde usurpatum, nescio. M. Post ista videbimus: nunc illud quaero, utrum si tympanum vel chordam his percuterem tam raptim et velociter quam cum enuntiamus modus, aut bonus; agnosceres et tibi eadem tempora esse, an non. D. Agnoscerem. M. Vocares ergo pedem pyrrhichium. D. Vocarem. M. Nomen hujus pedis a quo, nisi a grammatico, didicisti? D. Fateor. M. Ergo de omnibus hujusmodi sonis
Abbreviated transcription (Latin):
sillabe utiq sonantan quicquam horum negari potest  Hullo mͦ.
M Cum g inter se sillabe conferuntur motꝰ qͥdãint̃ se ꝯferunt᷑ in qͥb posit

Expanded text:
syllabae utique sonant: an quidquam horum negari potest? D. Nullo modo. syllabae utique sonant: an quidquam horum negari potest? D. Nullo modo. M. Cum ergo inter se syllabae conferuntur, motus quidam inter se conferunt