comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
elementum est: In quo homines ordinatissime laborant:. sed laborum suorũ
ordinem uidere non possunt : quimaxime pestine ad occulta filii. : Laborans
ergo ecclesia illis temporib: tamquamnauis in magnis fluctib & procellis.
qua si dormientem excitat dñm : ut imper& uentis. & tranquillitus redeat.
Dicit ergo: Ex surge dñẽ ds̃ & ex altetur manus tua. ne obliuis caris pau¬

Expanded text:
elementum est in quo homines ordinatissime laborant, sed laborum suorum elementum est in quo homines ordinatissime laborant, sed laborum suorum ordinem videre non possunt, qui maxime pertinet ad occulta Filii. Laborans ergo Ecclesia illis temporibus, tanquam navis in magnis fluctibus et procellis, quasi dormientem excitat Dominum, ut imperet ventis, et tranquillitas redeat: dicit ergo, Exsurge, Domine Deus, exaltetur manus tua, ne obliviscaris pau
Abbreviated transcription (Latin):
tetur manus tua: Id est manifesta sit potentiatua. Superius autem dixerat.
Ex surgedñe non preualeat homo: ludicentur gentes in conspectutuo. Id est in oc¬
culto ubi solus ds̃ uid&.: Hoc factumẽ : cum impii ad magnam quae uidet᷑ homini¬
bus felicitatem ꝑ uenerint: suꝑ quos constituitur legis lator. qualem habere
meruerunt : de quodicitur. constituednẽ legis latorem super eos. sciant gen¬
tes quiahominessunt. Nunc autem postillam occultam penam. atq uin¬
dictam dicitur : Exsurge dñe ds̃ m̃s. & ex altetur manus tua. Nonutique
in occulto. sed iamin manifestima gloria: n eobliuis caris pauperum infinem.
Idest sicut impii putant: qui dicunt᷑ oblitus ẽ ds̃ auestet faciem suam. neuideat
usq in finem. Usq in finem autem negant dm̃ uidere : quidicunt eum res
humanas & terrenas noncurare : quõ terra quasi finis est rerum: quiaultimũ

Expanded text:
tetur manus tua; id est, manifesta sit potentia tua. Superius autem dixerat, tetur manus tua; id est, manifesta sit potentia tua. Superius autem dixerat, Exsurge, Domine, non praevaleat homo, judicentur gentes in conspectu tuo; id est in occulto, ubi solus Deus videt. Hoc factum est, cum impii ad magnam quae videtur hominibus felicitatem pervenerunt; super quos constituitur legislator, qualem habere meruerunt, de quo dicitur: Constitue, Domine, legislatorem super eos, sciant gentes quoniam homines sunt. Nunc autem post illam occultam poenam atque vindictam dicitur, Exsurge, Domine Deus, exaltetur manus tua: non utique in occulto, sed jam in manifestissima gloria. Ne obliviscaris pauperum in finem; id est, sicut impii putant, qui dicunt: Oblitus est Deus, avertit faciem suam ne videat usque in finem. Usque in finem autem negant Deum videre, qui dicunt eum res humanas et terrenas non curare; quoniam terra quasi finis est rerum, quia ultimum
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc addolum ꝑtinet. : Quod autem requiritur : Rapere pauper
trahit eum: Uiolentiae deputatur.: Ad trahit enim significat: quibus potest
cruciatib affligendos ad se adducit. , Item duo quae sequntur. ipsa sunt : Inla
rem apestissimum insinuat:: & bene ait. humiliabit eum in laqueo suo. Cum
enim signuilla facere coeperit : quanto mirabiliora uidebuntur hominibus.
tanto illiscĩ quituncerunt contempnunt᷑. & quasi pronihilo habebunt᷑: quosille
cuiper iustitiam & innocentiam resistent mirificis astibi superare uidebitur.:
Sed inclinabitur. & cad& dumdom inabitur pauperum : Id est dumquȩ lib& suppli
ixit enim in corde suo oblitus est ds̃. auest& faciem suam neuideat usq in finem.
Haec est inclinatio & casus miserrimus : dumanimus humanus in suis iniquitatibus
quasi ꝓsperatur: & parcisibi putat cum excecatur : ut seruetur adultimam. opor¬
tunamq uindictam : dequanunc loquitur cum dic̃ : Ex surge dnẽ dĩms & exal¬

Expanded text:
hoc ad dolum pertinet: quod autem sequitur, Rapere pauperem dum attrahit eum, violentiae deputatur; attrahit enim significat, quibus potest cruciatibus affligendo ad se adducit. 28. vers. 10. Item duo quae sequuntur, ipsa sunt. In rem apertissime insinuat. Et bene ait, Humiliabit eum in muscipula sua: cum enim signa illa facere coeperit, quanto mirabiliora videbuntur hominibus, tanto illi sancti, qui tunc erunt, contemnentur, et quasi pro nihilo habebuntur; quos ille cui per justitiam et innocentiam resistent, mirificis factis superare videbitur. Sed inclinabitur, et cadet, dum dominabitur pauperum, id est, dum quaelibet supplDixit enim in corde suo: Oblitus est Deus, avertit faciem suam, ne videat usque in finem. Haec est inclinatio et casus miserrimus, dum animus humanus in suis iniquitatibus quasi prosperatur, et parci sibi putat; cum excaecetur, et servetur ad ultimam opportunamque vindictam, de qua nunc jam loquitur, Exsurge, Domine Deus, exal
Abbreviated transcription (Latin):
malic facere. : Dixit enim incorde suo non requir&: De inde sequitur. Ui¬
Sensus iste pronuntiationem querit : Inqua sierratum fuerit obscuratur :
Sic enim dix̃ incorde suo impius non requir& ds̃ : quasids̃ laborem & dolorẽ
consider& : ut tradas eos inmanus tuas. Id est quasi laborure. & dolere time

Expanded text:
ere? Deinde sequitur: Sensus iste pronuntiationem quaerit, in qua si erratum fuerit obscuratur. Sic enim dixit in corde suo impius non requiret Deus, quasi Deus laborem et dolorem consideret, ut tradat eos in manus suas, id est quasi laborare et dolere time
Abbreviated transcription (Latin):
Ds̃ m̃s̃ miscđia eius p̃ueni&me : Preuenit enĩte : utiq p̃uenit. qui a nihil inteboni
inuenit. Preuenisti suppliciũ eius suꝑbiendo. illep̃uenit supplicũtuum peccata
delendo ⁊ Tamquã enĩ expeccatore iustificatus. eximpiopius factꝰ. ex damnato
non nob̵: quib: enĩ siquasi nob̵ Dicam̃ inquã non nob̵ : quia suta facer& sic̃ nob̵ ñ nisi poe¬
Quae operamanuũ eius : non sic̃ quidamsentiunt : ds̃ uerbo fec̃ om̃a & tam quã pres¬
tantiorẽ c&eris hominẽ suis manib: fec̃. Non ita sentiendũ est : Infirina ẽ ista & non

Expanded text:
s, misericordia ejus praeveniet me : praevenit enim te; utique praevenit, quia nihil in te boni invenit. Praevenisti supplicium ejus superbiendo: ille praevenit supplicium tuum peccata delendo. Tanquam enim ex peccatore justificatus, ex impio pius factus, ex damnato Non nobis: quibus enim si quasi nobis? Dicamus, inquam, Non nobis, quia si ita faceret sicut nobis, nonnisi poeQuae opera manuum ejus? Non sicut quidam sentiunt, Deus verbo fecit omnia, et tanquam praestantiorem caeteris hominem suis manibus fecit. Non ita sentiendum
Abbreviated transcription (Latin):
obtulit: Est caeleste altare. & non am plectitur illud altare. nisiquila¬
uat manus in in nocentibus : Nam multi. altare hoc tangunt indigni sistr
tolerat ds̃ pati iniuriam ad tempus sacramenta sua Sed numquial sauies
mei quo modo sunt parietes isti: icerit hieruialem caelestis: Non qud modo

Expanded text:
obtulit. Est coeleste altare, et non amplectitur illud altare, nisi qui lavat manus in innocentibus. Nam multi altare hoc tangunt indigni, et tolerat Deus pati injuriam ad tempus sacramenta sua. Sed numquid, fratres mei, quomodo sunt parietes isti, sic erit Jerusalem coelestis? Non quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
pcestxp̃s : Audite quid sequitur: Qũo absconditm
in tabernaculo indiemalorum meorum:¬
mmeorum: Protexit me in abscondito tabernaculi sui
uaerebas quid sit absconditum tabernaculi : Audi quod sequitur:. In petra ex altauit
me. Ergo inxp̃o exaltauitme : quia in puluere humiliastitẽ : In petraex altauit
me. Ergo in xp̃o ex altauitme : sed xp̃r sursumest tuautem deorsum: Audisequentia :
Etnunc ex altauit caput meum superinimicos meos. Et nunc antequam ueniam ad
illam domum ubi uolohabitare peromnes dies uitȩmeȩ Antequam ueniam ad
illam contemplationem dñi: Etnunc ex altauit caput meum superinimicos
meos : adhuc patior inimicos xorpđs xp̃i : ad huc nonsum exaltatus super in imi

Expanded text:
 abscondit me in tabernaculo suo, in die malorum meorum: protexit me in abscondito tabernaculi sui. Quaerebas quid sit absconditum tabernaculi, audi quod sequitur: In petra exaltavit Christo exaltavit me. Quia in pulvere humiliasti te, in petra exaltavite, in petra exaltavit te. Sed Christus sursum est, tu autem adhuc deorsum. Audi sequentia: Et nunc exaltavit caput meum super inimicos meos. Et nunc, antequam veniam ad illam domum, ubi volo habitare per omnes dies vitae meae, antequam veniam ad illam contemplationem Domini, Et nunc exaltavit caput meum super inimicos meos. Adhuc patior inimicos corporis Christi, adhuc non sum exaltatus super inimi
Abbreviated transcription (Latin):
ultimȩ p̃parent obduratos. &sic omnia addiuinae prouidentiae
regimen referantur : quae stulti quicsi casu ettemere: & nulla
diuina amministratione fieriputant. : Narrabo omnia mirabiliatua :
Narrat omnia mirabilia dĩ. qui ea ñ solum in corporibus palã. sed in
animis Inuisibiliter quidem. sed longe sublimius. & excellentius fieri
uidet: Nam terreni homines . & occultis dediti: magismirantur re¬
surrexisse incorpore mortuũ latarũ quã resurrexisse in anima ꝑsecuto¬
rem paulum. Sed quia uisibile miraculũ ad inluminationẽ animã uocat.
Inui sibile autẽ eã quae uocata uenit inluminat : omã narratmirabiliadĩ.
bor et exultabo inte.: Noniã in hoc scło ñ in uoluptate contrectationis

Expanded text:
ultime praeparent obduratos, et sic omnia ad divinae providentiae ultime praeparent obduratos, et sic omnia ad divinae providentiae regimen referantur, quae stulti quasi casu et temere et nulla divina administratione fieri putant. Narrabo omnia mirabilia tua. Narrat omnia mirabilia Die, qui ea non solum in corporibus palam, sed in animis invisibiliter quidem, sed longe sublimius et excellentius fieri videt. Nam terreni homines et occultis dediti, magis mirantur resurrexisse in corpore mortuum Lazarum, quam resurrexisse in anima persecutorem Paulum. Sed quoniam visibile miraculum ad illuminationem animam vocat, invisibile autem eam quae vocata venit illuminat; omnia narrat mirabilia Dei, rs. 3. Laetabor, et exsultabo in te. Non jam in hoc saeculo; non in voluptate contrectationis
Abbreviated transcription (Latin):
tia legimus ubi scriptumẽ. Propter hoc tam quam pueris insen¬
satis ludicium inderisum dedisti.: Hiautem. hoc iudicio non cor¬
repti : dignum dĩ iudicium expertis .: Quiergo non corriguntur
isto occulto iudicio: dignissime illo manifesto punientur: Quocir¬
ca in hocpsalmo obseruanda sunt occulta filii : Id .ẽ & humilis eius aduen¬
tus quo profuit gentibus cumcecitate iudaeorum: uel poena quae
nunc occultae agitur. nondum damnatione petcantium: sed aut
exercitatione conuersorum: autammonitione ut conuertantur:¬
onfitebor tibi dnẽ intoto cordemeo.: Non intoto corde confi¬
tebiturdõ : quide prouidentia eius inaliquo dubitat: Sed qui
lam cernit occulta sapientiaehĩ: quantum sit inuisibile p̃mium ei.
qui dicit: Gaudemus intribulationibus : Et quemam modum om̃s
cruciatus qui corporaliter inferuntur: autexerceant conuersos
addm̃: autut conuertantur ammoneant : autiuste damnationi

Expanded text:
tia legimus, ubi scriptum est: Propter hoc tanquam pueris insentia legimus, ubi scriptum est: Propter hoc tanquam pueris insensatis judicium in derisum dedisti; hi autem hoc judicio non correcti, dignum Dei judicium experturi sunt . Qui ergo non corriguntur illo judicio occulto, dignissime illo manifesto punientur. Quo circa in hoc psalmo observanda sunt occulta Filii, id est, et humilis ejus adventus, qui profuit gentibus, cum caecitate Judaeorum; et poena quae nunc occulte agitur, nondum damnatione peccatorum, sed aut exercitatione conversorum aut admonitione ut convertanturonfitebor tibi, Domine, in toto corde meo. Non in toto corde confitetur Deo, qui de providentia ejus in aliquo dubitat: sed qui jam cernit occulta sapientiae Dei, quantum sit invisibile praemium ejus, qui dicit, Gaudemus in tribulationibus ; et quemadmodum omnes cruciatus, qui corporaliter inferuntur aut exerceant conversos ad Deum, aut ut convertantur admoneant, aut justae damnationi
Abbreviated transcription (Latin):
unum occultum. alterum manifestum: Occultum nuncagitur. de
quo ap̃ls petrus dicit : Tempusẽ utiudicium incipiat indomodnĩ
Occultum itaq iudicium ẽ. poena quanunc unus quisq hominũ
autexercetur adpurgationem. aut ammonetur ad conuersionẽ
autsi contempserit uocationem et disciplinam dĩ excetatur addã¬
nationem : Iudicium autẽ manifestumẽ. quo uenturus dñs. iudicat
uiuos et mortuos. omnibus fatentibus eumeẽ. a quo et boni s p̃mia
& malis supplicia tribuuntur. : Sed tunc illa confessio non adre¬
medium malorum. sed ad cumulum damnationis ualebit .: De his
duobus iudiciis. uno occulto. alio manifesto : uidetur mihi dixisse
dñs ubi ait.: Quiinme credet transiet amorte aduitam. net in iu¬
dicium ueniet: In iudicium scilicet manifestum. Nam hoc quod
transit demorte aduitam pernonnullam afflictionem: quia fla
ratusẽ ad illud manifestum. Haec duo iudicia. etiam insapien¬

Expanded text:
unum occultum, alterum manifestum. Occultum nunc agitur, de unum occultum, alterum manifestum. Occultum nunc agitur, de quo apostolus Petrus dicit: Tempus est ut judicium incipiat a domo Domini . Occultum itaque judicium est poena, qua nunc unusquisque hominum aut exercetur ad purgationem, aut admonetur ad conversionem, aut si contempserit vocationem et disciplinam Dei, excaecatur ad damnationem. Judicium autem manifestum est, quo vevivos et mortuos, omnibus fatentibus eum esse a quo et bonis praemia et malis supplicia tribuentur. Sed tunc illa confessio, non ad remedium malorum, sed ad cumulum damnationis valebit. De his duobus judiciis, uno occulto, altero manifesto, videtur mihi Dominus dixisse, ubi ait: Qui in me credit, transit de morte ad vitam, nec in judicium venit : in judicium scilicet manifestum. Nam hoc quod transit de morte ad vitam, per nonnullam afflictionem, qua flageratus est ad illud manifestum. Haec duo judicia etiam in Sapien
Abbreviated transcription (Latin):
gi: Cuius sitfilius: quam locutionem non recipit. nisi excellentia eius.
dequo italoquimur. ut etiam sinon eum nominemus possit intellegi:
Ita enim dicimus: pluit. serenat. tonat : et siqua sunt᷑ alia. nec ad¬
dimus quis id faciat. qui a omnium mentibus sponte sese offeret ex¬
cellentia facientis: nec uerba desiderat.: Quae sunt igitur occulta
filii : in quo uerbo primo intellegendum ẽ ẽẽ aliqua filii manifesta:
aquibus diftinguuntur haec quae appellantur occulta .⁊ Quam ob¬
rem quõ duos aduentus dni credimus unum p̃teritum quaem iudaci
non intellexerunt: Alterum futurum quem utriq speramus.
It quõ iste quem iudaei non in tellexerunt gentibus pro fuit: non in¬
conuenienter accipitur de hocaduentu dici prooccultis filii: ubi
cȩtitas ex parte israhel factaẽ. ut plenitudo gentium intraret :
Duo etiam iudicia insinuantur perscripturas. siquis aduertat.

Expanded text:
gi cujus sit filius. Quam locutionem non recipit nisi excellentia ejus gi cujus sit filius. Quam locutionem non recipit nisi excellentia ejus de quo ita loquimur, ut etiamsi non eum nominemus, possit intelligi: ita enim dicimus, Pluit, serenat, tonat, et si qua sunt talia, nec addimus quis id faciat; quia omnium mentibus sponte sese offert excellentia facientis, nec verba desiderat. Quae sunt igitur occulta Filii? In quo verbo primum intelligendum est esse aliqua Filii manifesta, a quibus distinguuntur haec quae appellantur occulta. Quamobrem, quoniam duos adventus Domini credimus, unum praeteritum, quem Judaei non intellexerunt, alterum futurum, quem utrique speramus; et quoniam iste quem Judaei non intellexerunt, Gentibus profuit, non inconvenienter accipitur de hoc adventu dici, pro occultis Filii, ubi caecitas ex parte Israel facta est, ut plenitudo Gentium intraret . Duo etiam judicia insinuantur per Scripturas, si quis advertat;
Abbreviated transcription (Latin):
salmi huius inscriptio ẽ infinem prooccultis filii psalmꝰ
dauid.: Deoccultis filii queri potest .⁊ sed quia non addidit
cuius ipsum uni genitum dĩ filium oportet intellegi. Abienim
de filio dauid psalmus inscriptusẽ : Cum fugeret inquit a facie
absalon filii sui cum et nomen eius dictum eẽt: et obhoclateri non
posset. de quo diceretur : Non tamen dictum ẽ a faciae absalon fi¬
lii. sed additumẽ sui.: Hicuero et quod non additũ ẽ sui. et quod
degentibus multadicit : non potestrecte accipi absalon.: Neq.
enim bellum quod cum patre ille perditus gessit. ullo modo adgen¬
tes pertinet. cum populus tantum israhel aduersus se ibi diuisus sit
Cantatur itaq iste psalmus. prooccultis unigeniti filiidĩ .: Nam
etipsedñs cumsine additamento ponit filium se
uult intellegi ubi ait. Suos filius liberauerit. tunc uere liberi
estis : Nonenim dicit filiusdĩ : sed tantum dicendo filiusdat intelle¬

Expanded text:
salmi hujus inscriptio est: In finem pro occultis Filii, Psalmus ipsi David. De occultis Filii quaeri potest: sed quia non addidit cujus, ipsum unigenitum Dei Filium oportet intelligi. Ubi enim de filio David Psalmus inscriptus est, Cum fugeret, inquit, a facie Abessalon filii sui ; cum et nomen ejus dictum esset, et ob hoc latere non posset de quo diceretur, non tamen dictum est tantum, a facie Abessalon filii, sed additum est, sui. Hic vero, et quod non additum est, sui, et quod de Gentibus multa dicit, non potest recte accipi Abessalon: neque enim bellum quod cum patre ille perditus gessit, ullo modo ad Gentes pertinet, cum populus tantum Israel adversus se ibi divisus sit. Canitur itaque iste psalmus pro occultis unigeniti Filii Dei. Nam et ipse Dominus cum sine additamento ponit Filium, seelligi, ubi ait: Si vos Filius liberaverit, tunc vere liberi eritis . Non enim dixit, Filius Dei; sed tantum dicendo Filius, dat intelli
Abbreviated transcription (Latin):
Os almus ips imediatoris manuforti perfectionis aecelesiac in hocs aeculo ubi
aduersus diabolum temporali termilitatur prophetalo quitur :
sferte dño filiidĩ afferte dño filios arietum afferte dño uos metipsos quos ꝑ
euangelium duces gregum a postoligenuerunt : Afferted ño gloriam et hono¬
rem : Peroperaura dñs glorific&ur & honoretur: Afferte dño gloriam nomi
neus ÷ Glorios ae perorbeminnotescat: Adorate dñm in aula sc̃aeius : Ado¬
ratedñm indilatato & scĩficatocordeur̃o: Uos enimregium sc̃m habitaculum eĩ

Expanded text:
 1. vers. 1, 2. Psalmus ipsi mediatori manu forti, perfectionis Ecclesiae in hoc saeculo, ubi adversus diabolum temporaliter militatur. 2. Propheta loquitur: Afferte Domino, filii Dei, afferte Domino filios arietum: afferte Domino vosmetipsos, quos per Evangelium duces gregum Apostoli genuerunt. Afferte Domino gloriam et honorem: per opera vestra Dominus glorificetur et honoretur. Afferte Domino gloriam nomini ejus: gloriose per orbem innotescat. Adorate Dominum in aula sancta ejus: adorate Dominum in dilatato et sanctificato corde vestro; vos enim estis regium
Abbreviated transcription (Latin):
ctauum. diem iudici posse intellegi. insexto psalmo dictum est . Potesdit
& pro octauo intellegi & ꝓ aeterno scło: quia post hoctempus. quod septem
nitur: sicut loquimur. Cum di cimus defec̃ frumentum. Aut defecit pecunia:
Quoniam diminutaesunt ueritates a filiis hominum.: Ueritas unaẽ. qua inlus¬
trantur animae scãẽ. : Sed quõ multaesunt animae : In ipsis multae ueritates
dicipossunt : sicut ab una facie multae inspeculis imagines apparent . Nana lo¬
cutus est unus quisq ad proximum suum.: Proximum omnem hominem opor¬
t& intellegi. Quia nemo ẽ cum quosit operandum malum: & dilectio proximi
malum non operatur.: Labia dolosa incorde & corde locuti s unt mala.
Quodbis ait incorde & corde : duplex cor significat. Disperdat dñs uni uersiela
in omnem animam hominis operantis malum : iudaei primum & greci.: Lin¬

Expanded text:
ctavum diem judicii posse intelligi, in sexto psalmo dictum est: potest et pro octavo, intelligi pro aeterno saeculo; quia post hoc tempus quod septem nitur, sicut loquimur, cum dicimus: defecit frumentum, aut defecit pQuoniam diminutae sunt veritates a filiis hominum. Veritas una est, qua illustrantur animae sanctae: sed quoniam multae sunt animae, in ipsis multae veritates dici possunt; sicut ab una facie multae in speculis imagines apparent. 3. vers. 3. Vana locutus est unusquisque ad proximum suum. Proximum omnem hominem oportet intelligi: quia nemo est cum quo sit operandum malum; et dilectio proximi malum non operatur . Labia dolosa, in corde et corde locuti sunt mala. Quod bis ait, in corde et corde, duplex cor significat. 4. vers. 4. Disperdat DomiIn omnem animam hominis operantis malum, Judaei primum et Graeci . Lin
Abbreviated transcription (Latin):
putantuani homines : quia hoc demones prȩstant . quos adorant : & aliquando dicua
sibi: Ds aduitama eternam necessarius ẽ adillam uitam spiritalem : Potestates
autem istae debenta nobis coli : propter ista temporalia :. Oin anitas generis huma¬
ni plus amas casres. propt̃quas istos uis colere: profecto plus habes istosͣ colere:
ubi nondicamplus : certe uł tantum : Non uult autem dr̃ colicumillis : nec supsecolat᷑
multo ampliur: & illi multominus : Quid ergomn quies & isti non sunt necessa

Expanded text:
putant vani homines, quod hoc daemones praestent, quos adorant; et aliquando dicunt putant vani homines, quod hoc daemones praestent, quos adorant; et aliquando dicunt sibi: Deus ad vitam aeternam necessarius est, ad illam vitam spiritualem; potestates autem istae debent a nobis coli, propter ista temporalia. O inanitas generis humani! Plus amas eas res propter quas istos vis colere: profecto plus habes istos colere, ut non dicam plus, certe vel tantum. Non vult autem Deus coli cum illis, nec si ipse colatur multo amplius, et illi multo minus. Quid ergo, inquies, et isti non sunt necessa
Abbreviated transcription (Latin):
secundum sȩculum. diabolus ẽ: & fuit nobis pater cumessemꝰ infideles : nam in fide¬
lib: dicitdñs : Vos a patrediabolo estis: Siille pater omnum impiorum quioꝑ¬
Ciuitas ista. societas est omnium impiorum: ab orienteusq in occidentem ipsahab&
modo uidetis senescere & minui : Haecprima fuit maternr̃a in hacnatisumus :
Cognouimus alium patrem dm̃ : reliquimus diabolum : Quando enim aud& ad¬
eos accedere quos illes uscepit qui superatomnia : Cognouimus aliam matrem
hierus alem cȩlestem : quae est sc̃a ecclesia : cuius portio peregrinat᷑ interrã reliqui¬
mus babrloniam: Patermeus & matermea dereliqueruntie : non habentiam qđ
mihi prestent. quia & quando mihi prestare uidebantur. tu prestabas. & illis impu¬
tabam : A quo enim &iam secundum mundum istum prestatur homininisi ad ño
Aut quid aufertur homini nisulleus serit. aut permiserit : quido nauit Sed

Expanded text:
secundum saeculum diabolus est, et fuit nobis pater cum essemus infideles; nam infidesecundum saeculum diabolus est, et fuit nobis pater cum essemus infideles; nam infidelibus dicit Dominus: Vos a patre diabolo estis . Si ille pater omnium impiorum, qui opa dicitur: civitas ista, societas est modo videtis senescere et minui: haec prima fuit mater nostra, in hac nati sumus. Cognovimus alium patrem, Deum; reliquimus diabolum. Quando enim audet accedere ad eos, quos ille suscepit qui superat omnia? Cognovimus aliam matrem, Jerusalem coelestem, quae est sancta Ecclesia, cujus portio peregrinatur in terra: reliquimus Babyloniam. Pater meus et mater mea dereliquerunt me: non habent jam quod mihi praestent; quia et quando mihi praestare videbantur, tu praestabas, et illis imputabam. 19. A quo enim etiam secundum mundum istum praestatur homini, nisi a Deo? Aut quid aufertur homini, nisi ille jusserit, aut permiserit, qui donavit? Sed
Abbreviated transcription (Latin):
hic saluus erit : Lam tunc accepto libero arbitrio quasi prȩsumis unde ambules:
Noli deceprȩsumere : sitedereliquerit in ipsauia : deficier. cades. aberrabis rema¬
nebis: Dicergo illi: Voluntatem liberam quidem mihi dedisti. sed sinete nihilẽ
quia fou& quia nutrit quialactat quia contin& : Patermeus & matermea dere¬
liquerunt me: dñs autem assumpsitine: & regendum & nutriendum: mortales pa¬
rentes genuerunt : fili successerunt : mortales mortalibus : & adhocnatisunt:
quis uccederent : ut quigenuerunt. deciderent: non decid& me quimecreauit :
Ergo ab illo non recedam : patermeus & matermea dereliquerunt me : dñr autem
as sumpsitine : Exceptis &iam illis duobus parentibus. dequorum carnenati sumꝰ
patremasculo & matrefemina : tamquamadam & eua: exceptis illis duobus pa¬
rentibus. habemur hicalium patrem & aliam matrem : uel potius habuimus. Pater

Expanded text:
hic salvus erit . Jam tu accepto libero arbitrio, quasi praesumis unde ambules: hic salvus erit . Jam tu accepto libero arbitrio, quasi praesumis unde ambules: noli de te praesumere; si te dereliquerit, in ipsa via deficies, cades, aberrabis, remanebis. Dic ergo illi: Voluntatem quidem liberam mihi dedisti, sed sine te nihil est quia fovet, quia nutrit, quia lactat, quia continet. Pater meus et mater mea dereliquerunt me; Dominus autem assumpsit me, et regendum et nutriendum. Mortales parentes genuerunt, filii successerunt, mortales mortalibus, et ad hoc nati sunt qui succederent, ut qui genuerunt decederent: non decedet qui me creavit, ego ab illo non recedam. Pater meus et mater mea dereliquerunt me: Dominus autem assumpsit me. Exceptis etiam illis duobus parentibus, de quorum carne nati sumus, patre masculo, et matre femina, tanquam Adam et Eva; exceptis illis duobus parentibus, habemus hic alium patrem, et aliam matrem, vel potius habuimus. Pater
Abbreviated transcription (Latin):
in ira. Quid ñouitenim quid desiderat: Ira eius eias non est nisiauersio uultus eiꝰ:
Quid site facietindelicus istis & uolupta tegaudiorum terrenorum immortalem : Re¬
spondetamatortalis : Nolo : Quic quid mihi preterillum est . dulcenonẽ: Quicqͥd
mihiuult dare dñr meus. auferat totum. & semihidet: Nedeclines in ira aseruotuo:
Forte ub aliquibus declinat non inira : Quomodo aquibus dam. qui illidicunt: A¬
uerte faciemtuam apeccatis meis: Quando apercatistuis auertitfaciemsuam : Non
in iraate declinat. Auertat ergo faciem suam a peccatistuis. sed nona uercit faciem suũ
te : Adiutor meus estonederelinquas me : Ecceenim
protegi a templotuo : Hanc petiui unam : sed ut adillam perueniam : inuia sum:
Forte dicer mihi utirem: Ambula Liberum arbitrium tibi dedi : Voluntatistuaces
persequereuiam : quere pacem: sequere eam : Noliauia declinare : Nolubir emanere:
Noli retrorespicere : perseuera in ambulando : Qm̃ qui perseueraueritusq in finẽ

Expanded text:
inquit. Novit enim quid desiderat. Ira ejus non est nisi aversio vultus ejus. Quid si te faciet in deliciis istis et voluptate gaudiorum terrenorum immortalem? Respondet amator talis. Nolo; quidquid mihi praeter illum est, dulce non est: quidquid mihi vult dare Dominus meus, auferat totum, et se mihi det. Ne declines in ira a servo tuo. Forte ab aliquibus declinat, non in ira; quomodo a quibusdam qui illi dicunt: Averte faciem tuam a peccatis meis . Quando a peccatis tuis avertit faciem suam, non in ira a te declinat. Avertat ergo faciem suam a peccatis tuis: sed non avertat faciem suam a te. 17. Adjutor meus esto, ne derelinquas me. Ecce enim protegi templum tuum; hanc petivi unam: sed ut ad illam perveniam, in via sum. Forte dices mihi: Nitere, ambula; liberum arbitrium tibi dedi, voluntatis tuae es; prosequere viam, quaere pacem et sequere eam ; noli a via declinare, noli ibi remanere, noli retro respicere; persevera in ambulando, quoniam qui perseveraverit usque in finem,
Abbreviated transcription (Latin):
ager & bonadomus & bonum animal &bona arbor & bonum corpus. & bona
anima : Ad iunxisti : quotiens dixistibonus est bonum simplex, ipsumbonum quo
cuncta suntbona: Ipsumbonum ex quo cuncta sunt bona : ipsa est delectatio dñi:
hanc contemplabimur ÷ Lamuidete fr̃rsinos delectantbon aista quae appellan¬
platio in commutabilis boni aeterni: semper eodem modo manentis : Quando¬
qui demista quae dicunturbona nullo pactonos delectarent᷑ nisi essent bona
Nec alio pacto essentbona nisi cbillo essent quisimpliciter bonus est : Eccequare
ut contempler delectationem dni ÷: Utautem semper contempler: anulla mo¬
lestiame conting at contemplantem nulla suggestio auertat: nulla auferat
alicuius potentia. nullum in imicum patiar in contemplando : & perfruar dilicus
securus ipsodnõ dõ meo quid faciet mihi: Proteg& me: Non solumergo con

Expanded text:
ager, et bona domus, et bonum animal, et bona arbor, et bonum corpus, et bona anima: adjunxisti, quoties dixisti, Bonum. Est bonum simplex, ipsum bonum quo cuncta sunt bona, ipsum bonum ex quo cuncta sunt bona: ipsa est delectatio Domini; hanc contemplabimur. Jam videte, fratres, si nos delectant bona ista quae appellanplatio incommutabilis boni, aeterni, semper eodem modo manentis? Quandoquidem ista quae dicuntur bona, nullo pacto nos delectarent, nisi essent bona; nec alio pacto essent bona, nisi ab illo essent qui simpliciter bonus est. 9. Ecce quaUt contempler delectationem Domini. Ut autem semper contempler, et nulla molestia me contingat contemplantem, nulla suggestio avertat, nulla auferat alicujus potentia, nullum inimicum patiar in contemplando, et perfruar deliciis securus, ipso Domino Deo meo, quid fiet mihi? Proteget me. Non solum ergo con
Abbreviated transcription (Latin):
tum est: non ad cognoscendum sed ad prodendum̃. De occultis autem filii.
&iamsiquis quam non dĩ filium sub audire uoluerit. sed ipsius dauid.
Cuius nomini totum psalterium tribuitur: Nam dauitici utiq psalmi
appellantur : Uoces illus audiat quib: dño dicitur: Miserere nostri
tur: Dabit illi ds̃ sedem dauid patrissui: Nec illa sententia huic in¬
tellectui contraria ẽ.
Qu aidem dñs quaerit aiuda eis. Si filius da
enim imperitis. Qui quamuis uenturum xp̃m sperarent: secundum homi¬
nem tamen eum expectarent. non secundum quod uirtus & sapientiadĩ ẽ:
Docet ergo ibidem uerissimam & sincerissimam: ut & dñs sit regis dauid.
dicit: non ẽ filius dauid xp̃s. sed si am tenetis quod filius sit eius. dicite quo¬
modo sit dominus eius. : Nec teneatis in xp̃o quod filius hominis ẽ : Ita enĩ¬
est filius dauid: & relinquatis qđ filius dĩ est : Ita & enim dñs eius est

Expanded text:
tum est, non ad cognoscendum, sed ad prodendum? De occultis autem Filii, tum est, non ad cognoscendum, sed ad prodendum? De occultis autem Filii, etiam si quisquam non Dei Filium subaudire voluerit, sed ipsius David, cujus nomini totum Psalterium tribuitur, nam Davidici utique Psalmi appellantur, voces illas audiat quibus Domino dicitur; Miserere nostri, tur: Dabit illi Deus sedem David patris sui . Nec illa sententia huic intellectui contraria est, qua idem Dominus quaerit a Judaeis, Si filius Davenim imperitis, qui quamvis venturum Christum sperarent, secundum hominem tamen eum exspectarent, non secundum quod Virtus et Sapientia Dei est. Docet ergo ibi fidem verissimam et sincerissimam, ut et Dominus sit regis David, dicit, Non est filius David Christus; sed, Si jam tenetis quod filius sit ejus, discite quomodo sit Dominus ejus; nec teneatis in Christo quod filius hominis est, ita enim filius David est; relinquatis quod Filius Dei est, ita enim Dominus ejus est.
Abbreviated transcription (Latin):
aliud pupillo. Iudicat pupillum &iam qui condemnat. Iudicat autem
pupillo: qui ꝑillo profest sententiam. Ut non apponat ultra magnificare
se homo super terram. Homines enim sunt dequib dictumẽ: Ponednẽ
legis latorem super eos. ut sciant gentes quõ hominessunt., Sed &i amille.
qui eodem loco intellegit᷑ ponisuꝑ eos. homo erit. Ne qͦ Dicitur non apponat
nis iudicare pupillo quise exuit ueterem hominẽ : atque hoc modo. tamquã
extulit patrem., Post occulta ergofilii dequib in hoc psulmo multa dicta
sunt : erunt manifesta filii: dequib pauca infinem eius dempsalmi. nunc
dicta sunt. Ex his autem titulus factus est. quae maiorem hic pastem te¬
nent. ⁊ Potest & ipse dies aduentus dñi : recte numerari inter occulta filii.
quam uis ipsa dnĩ prȩsentia manifesta futurasit.: De illo enim die dictũ
est. quod nemo eum scir&. neq angeli. neq uistutes. neq filius hominis.
Quid ẽ ergotam occultum quam id quod &iam ipsi iudici occultatum eẽ dic¬

Expanded text:
are pupillo: judicat pupillum etiam qui condemnat; judicat autem pupillo qui pro illo profert sententiam. Ut non apponat ultra magnificare se homo super terram. Homines enim sunt, de quibus dictum est: Pone, Domine, legislatorem squi eodem loco intelligitur poni nis judicare pupillo, qui se exuit veterem hominem, atque hoc modo tanquam extulit Patrem. 35. Post occulta ergo Filii, de quibus in hoc psalmo multa dicta sunt, erunt manifesta Filii, de quibus pauca in fine ejusdem psalmi nunc dicta sunt: ex his autem titulus factus est, quae majorem hic partem tenent. Potest et ipse dies adventus Domini recte numerari inter occulta Filii, quamvis ipsa Domini praesentia manifesta futura sit; de illo enim die dictum est quod nemo eum sciret, neque Angeli, nec Virtutes, neque Filius hominis : quid ergo tam occultum, quam id quod etiam ipsi judici occultum esse dic
Abbreviated transcription (Latin):
& reuelabitsiluas: & tunceis reuelabit opacitates diuinorum librorum. &umbra¬
cula misteriorum ubicumlibertate pascantur : Et in temploeius unus quisq dic&
gloriam:. Et in ecclesiaeius omnis inspem aeternam regeneratus. laud at dñm pro
mum diluuium in habitat huius seculi inscĩrsuis. tam qua¬
custoditis : Et sedebit dñs rex in aeternum. Et deinde sedebit regnans in aeternũ¬
huius mundi procellas . & turbines dimicantidabit: Quia pacem illis in hoc mundo
non promisit : Dñs benedic& populum suum in pacẽ. Etidem dñs benedic& popu¬
lum suumin seipso. pacem illi prestans: Quoniam in quit pacem meam do uobis
pacem meam relinquo uobisꝰ

Expanded text:
Et revelabit silvas: et tunc eis revelabit opacitates divinorum librorum et umbraEt revelabit silvas: et tunc eis revelabit opacitates divinorum librorum et umbracula mysteriorum, ubi cum libertate pascantur. Et in templo ejus unusquisque dicit gloriam: et in Ecclesia ejus omnis in spem aeternam regeneratus laudat Deum pro nus diluvium inhabitat: Dominus ergo custoditis. Et sedebit Dominus rex in aeternum: et deinde sedebit regnans in etra hujus mundi procellas et turbines dimicanti dabit, quia pacem illis in hoc mundo non promisit. Dominus benedicet populum suum in pace: et idem Dominus benedicet populum suum, in seipso illi pacem praestans; quoniam, inquit, Pacem meam do vobis, pacem meam relinquo vobis
Abbreviated transcription (Latin):
perbos. Conter& dñrcȩdros libam : Conter& perpenitentiam dñs elatos. nito¬
rem terren a enobilitatis. cum ad eos confundendos ignobilia huius mundielege¬
militatis suae qui tamquamuitulus perips am huius saeculi nobilitatem. adu
ctimam ductus est : Astiteruntregesterrae & principes conuenerunt in unum
aduersus dñm & aduersus xp̃meius : Et dilectus sicutfilius unicornuorum
Nam & ipsedilectus atq unicus patri. ex in aniuitse nobilitatesua & factus ẽ homo
sicut fulius iudaeorum ignorantium iustitiam dĩ: & superbae iactantium tam
dñiperar dorem concitatissimum persequentiumse sinculla sualenone transe¬
untis uel diuidentir furente miracundiam pers ecut orum suorum ut alu dicerent
insanum tumultum eorum. ut alios in caritatem suamtraicer&. alios inmalitia
pheca. Nullus uerbi dĩ predicator. uelutinullus homo habitauerat: Et commoue¬
dñi enim primo perfecit superatores. & repulsores uenenos arum linguarum.

Expanded text:
perbos. Conteret Dominus cedros Libani: conteret per poenitentiam Dominus elatos nitore terrenae nobilitatis, cum ad eos confundendos ignobilia hujus mundi elegemilitatis suae, qui tanquam vitulus per ipsam hujus saeculi nobilitatem ad victimam ductus est: Astiterunt enim reges terrae, et principes convenerunt in unum adversus Dominum et adversus Christum ejus . Et dilectus sicut filius unicornium: nam et ipse dilectus atque unicus Patri exinanivit se nobilitate sua; et factus est homo, sicut filius Judaeorum ignorantium justitiam Dei et superbe jactantium tanqDomini per ardorem concitatissimum persequentium se sine ulla sua laesione transeuntis, vel dividentis furentem iracundiam persecutorum suorum, ut alii dicerent, insanum tumultum eorum, ut alios in charitatem suam trajiceret, alios in malitia pheta, nullus verbi Dei praedicator, veluti nullus homo habitaverat. Et commoveenim Domini primo perficit superatores et repulsores venenosarum linguarum.
Abbreviated transcription (Latin):
uideri : Cum autem in cipit ab illo recedere: In lustrari ab eu &iam paste
quam hab& adterram : & necessario a cornib incipere : donec fiat qͥuinta de¬
cima contrasolem. Tunc enim sole occidente oritur : ut quis quis occiden

Expanded text:
uideri; cum autem incipit ab illo recedere, inlustrari ab ea etiam parte, quam habet ad terram, et necessario incipere a cornibus, donec fiat quinta decima contra solem — tunc enim sole occidente oritur, ut quisquis occiden
Abbreviated transcription (Latin):
ista duo genera delictorum: propria simul &aliena: etiam primitus in ex¬
ordio claruerunt.: Diabolus suo delicto cecidit : Adam alieno deiecit:
Etmanus peccatorum non moueant me: hoc
est: abalienis parce seruo tuo.: Si mei non fuerint dominata occultu meu
& delicta mea: tunc in maculatus ero: hoc non suis uirib audet : Sed dnm̃
deprecatur ut impleat : cui dicitur. in psalmo. Itinera mea dirige secundum
uerbum tuum. & nondominetur mei omnis iniquitas: Noli timere sixpĩ¬
anus es. dominum foris. hominem : dnm dm̃ semper time: malum te time :
hoc est cupiditatem tuam Non quod inte ds̃ fecit. sed quod tibi ipse fecisti
Tedñs bonum seruum fecit: tutibi incordȩtuo. malum dnm̃ creasti Merito
subderis iniquitati. merito subderis dño quem tu tibi ipse fecisti. quia¬

Expanded text:
ista duo genera delictorum, propria simul et aliena, etiam primitus in exista duo genera delictorum, propria simul et aliena, etiam primitus in exordio claruerunt: diabolus suo delicto cecidit, Adam alieno dejecit. et manus peccatorum non moveant me, hoc est, Ab alienis parce servo tuo. 14. Si mei non fuerint dominata: occulta mea et delicta aliena. Tunc immaculatus ero: hoc non suis viribus audet, sed Dominum deprecatur ut impleat, cui dicitur in psalmo: Itinera mea dirige secundum verbum tuum, et non dominetur mihi omnis iniquitas . Noli timere, si christianus es, dominum foris hominem: Dominum Deum tuum semper time. Malum in te time, hoc est cupiditatem tuam, non quod in te Deus fecit, sed quod tibi ipse fecisti: te Dominus bonum servum fecit; tu tibi in corde tuo malum dominum creasti. Merito subderis iniquitati, merito subderis domino quem tu tibi ipsi fecisti; quia
Abbreviated transcription (Latin):
dam subrepant : Et quibus dam ut homo prae occuper: Ab occultis meis¬
mundame dnẽ: hoc ergo cantauimus. ecce ad ho quendo hoc peruenimus: dicamus.
ettum intellectu cantãmus: & cantando oremus: &orando impetremus
icamus: ab occultis meis mundame dñe: Quisenim delicta intellegit: siuiden¬
tur tenebrae : intelleguntur delicta.⁊ Deniq quando nos delicti poenite̾t
inluce sumus: Nam quando quisq ipso delicto inuolutus est. quasi obtenebra¬
tis opertisq oculis: nonuidet delictum Quasi tibi tegatur & carnis oculus.
Nec aliud uides. Nec hoc unde tegitur uides.: Ergo dõ dicamus. qui nouit ui¬
dere quod purget. Nouit inspict̾re quod sanet: Iui dicamus. ab occultis
meis munda me dñe. & abcclienis parce seruo tuo.: Delicta inquit meu
inquinant me. delicta aliena affligunt me. abhis mundame. ab illis parce:
Tolle mihi excorde malam cogitationem. Repelle ame malum sua sorem.
hocest: ab occultis meis mundame. &abeclienis parce seruo tuo: Nam

Expanded text:
dam subrepant, et quibusdam ut homo praeoccuper, Ab occultis meisDomine. Hoc ergo cantavimus, ecce ad hoc loquendo pervenimus. Dicamus, um intellectu cantemus, et cantando oremus, et orando impetremus: dicamus, Ab occultis meis munda me, Domine. Quis enim delicta intelligit? Si videntur tenebrae, intelliguntur delicta. Denique quando nos delicti poenitet, in luce sumus. Nam quando quisque ipso delicto involutus est, quasi obtenebratis opertisque oculis non videt delictum: quia si tibi legatur et carnis oculus, nec aliud vides, nec hoc unde tegitur vides. Ergo Deo dicamus, qui novit videre quod purget, novit inspicere quod sanet; illi dicamus: Ab occultis meis munda me, Domine; et ab alienis parce servo tuo. Delicta, inquit, mea inquinant me, delicta aliena affligunt me: ab his munda me, ab illis parce. Tolle mihi ex corde malam cogitationem, repelle a me malum suasorem: hoc est. Ab occultis meis munda me, et ab alienis parce servo tuo. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
& hodie communicas. & cras cõmunicabis  utrum uel isto triduo nihil mali cõ¬
miserint: Quod si nec te necme polluit quod nescimus: quae causa est ut rebap¬
tizes eos. qui tempora traditionis. & macharianae inuidiae non nouerunt.
Quae causa est. ut xp̃i anos de mesopotamia uenientes: qui caeciliuni & donati
nec nomen audierunt: & rebaptizare audeas. et neges esse xp̃i anos.: Siautem
illos polluunt alien a peccata quae nesciunt. tenere reum. quicquid per
singulos dies. in paste ur̃a. tenesciente committitur: Imperatorum con¬
stitutiones frustra obicientem catho licis: Cum in uestris castris priuatis.
fustes ignesq sic seuiant: ecce quolaꝓsisunt.: Quicum uiderunt in catho¬
lica peccatores. non potuerunt dicere in dño confido . & spemsuam in homi¬
ne posuerunt .: quod omnino dicerent. si non aut ipsi tales essent. quales

Expanded text:
et hodie communicas, et cras communicabis, utrum vel isto triduo nihil mali comet hodie communicas, et cras communicabis, utrum vel isto triduo nihil mali commiserint? Quod si nec te nec me polluit quod nescimus, quae causa est ut rebaptizes eos qui tempora traditionis et Macarianae invidiae non noverunt? Quae causa est ut christianos de Mesopotamia venientes, qui Caeciliani et Donati nec nomen audierunt, rebaptizare audeas, et neges esse christianos? Si autem illos polluunt aliena peccata quae nesciunt, tenet te reum quidquid per singulos dies in parte vestra te nesciente committitur, imperatorum constitutiones frustra objicientem Catholicis, cum in vestris castris privati fustes ignesque sic saeviant. Ecce quo lapsi sunt, qui cum viderent in Catholica peccatores, non potuerunt dicere, In Domino confido, et spem suam in homine posuerunt. Quod omnino dicerent, si non aut ipsi, aut et ipsi tales essent, quales
Abbreviated transcription (Latin):
lucibus. circum quaq uolitare : & terribiles fustes isi¬
quae homines qui nunc uiuunt. Cottidiae uident & sentiunt. Mlachari¬
ana uero tempora : dequibus inuidiam faciunt: & plurimi uiderunt. &ne¬
monunc uid& : et quis quis eu uidit catholicis. potuit dicere: sidĩ seruus
ess& uell& : In dño confido: quod &nunc dic̃ : Cummulta quae non uult in
ecclesia uid&.: quise intra illa retia plena piscib bonis &malis natare ad¬
huc sentit. donec ad finem maris ueniatur. Ubimali sege gentur ab onis.
Isti autem quid respondent: si alicui eorum dicat ille: Quem baptizant. quo¬
modo me iubes presumere: : Nam si & dantis & accipientis ẽ meritum: sit
dantis & accipientis conscientiae meȩ.⁊ Haec enim duo non mihi in cesta sunt.
mali ista nocte fecisti.: Postremosiuis ut credamtibi : Num quid possum ampli¬
us quam dete credere.: Unde ergo confido in eis. quibus heri communi casti.

Expanded text:
sbyteris ducibus circumquaque volitare, et terribiles fustes Issbyteris ducibus circumquaque volitare, et terribiles fustes Isquae homines qui nunc vivunt, quotidie vident et sentiunt. Macariana vero tempora, de quibus invidiam faciunt, et plurimi non viderunt, et nemo nunc videt: et quisquis ea vidit catholicus, potuit dicere, si Dei servus esse vellet, In Domino confido; quod et nunc dicit, cum multa quae non vult, in Ecclesia videt, qui se intra illa retia plena piscibus bonis et malis natare adhuc sentit, donec ad finem maris veniatur, ubi mali segregentur a bonis. Isti autem quid respondent, si alicui illorum dicat ille quem baptizant: Quomodo me jubes praesumere? Nam si et dantis et accipientis est meritum, sit dantis Dei, et accipientis conscientiae meae: haec enim duo non mihi incerta sunt, bmali ista nocte fecisti? Postremo si vis ut credam tibi, numquid possum amplius quam de te credere? Unde ergo confido in eis quibus heri communicasti,
Abbreviated transcription (Latin):
commemorantur tam innumerabilia & cortidiana peccata. & scelera eorũ.¬
quibus plena est illa societas. : Num quid possunt dicere. In dño confido.
quomodo dicitis animae meae trans migra in montem sicut passer.: Non enĩ
confidunt in dño : qui tunc eẽ dicunt scã sacramenta. siperscõs homines dentur
Itaq cum ab eis queritur qui sint scĩ. erubescunt dicere : nossumus.⁊ Qui &iam
si illi non erubescant hocdicere : hiqui audiunt. pro ipsis erubescunt Itaq
isti cogunt eos qui accipiunt sacramenta spemsuam in homine ponere. cuius cor
uidere non possunt.⁊ Et maledictus omnis qui spemsuam in homine ponit:
Quid est enim dicere: ego quod do scm̃ est: nisi spem tuam in mepone: quid siñ
sest sc̃s ÷ Aut ostende cortuum: quid si non potes. ubi uidebo quod sc̃s es: An
foste dicis quod scriptum est : Ex operibus eorum cognos cetis eos.: Uideo pla¬

Expanded text:
commemorantur tam innumerabilia et quotidiana peccata et scelera eorumcommemorantur tam innumerabilia et quotidiana peccata et scelera eorumquibus plena est illa societas? Numquid possunt dicere. In Domino confido; quomodo dicitis animae meae: Tramsmigra in montes sicut passer? Non enim confidunt in Domino, qui tunc esse dicunt sancta sacramenta, si per sanctos homines dentur. Itaque cum ab eis quaeritur, qui sint sancti, erubescunt dicere, Nos sumus; quin etiam si illi non erubescant hoc dicere, hi qui audiunt pro ipsis erubescunt. Itaque isti cogunt eos qui accipiunt sacramenta, spem suam in homine ponere, cujus cor videre non possunt. Et maledictus omnis qui spem suam ponit in homine . Quid est enim dicere, Ego quod de sanctum est; nisi, Spem tuam in me pone? Quid si non es sanctus? Aut ostende cor tuum. Quod si non potes, ubi videbo quod sanctus es? An forte dices quod scriptum est, Ex operibus eorum cognoscetis eos Video pla
Abbreviated transcription (Latin):
factum est : Nunc catholico nomine toto orbe diffuso atq: celebrato qđ
mihi est in cognitis pertur bari: In dño enim confido: nec audio dicentes
ani mae meȩ. Et trans migra in montes sic̃ passer.: Quo eccepeccatores
intenderunt arcum. ut sagittent in obscura luna rectos corde.: Nut si¬
& nunc illis luna uidetur obscura : quiu incertum uolunt efficere. quae
sit catholica: & eam peccatis carnalium hominum quos multos contin& co¬
nantur arguere : quid ad eumttem pertin&. qui uere dic̃. in dño confido.
Qua uoce. sequisq & frumentum eẽ ostendit: & usq aduentilationis tempus.
paleas tolerabiliter sustin&. In dño ergo confido. Illi timeant qui con¬
fidunt in homine : & de paste hominis se eẽ negare non possunt. per cuius ca¬
nos iurant : & cum insermone ab eis queritur. cuius communionis sint. nisi de
paste illius se eẽ dicant: non possunt agnosci. Dic quid isti faciũnt. cumillis

Expanded text:
factum est, nunc catholico nomine toto orbe diffuso atque celebrato, quid factum est, nunc catholico nomine toto orbe diffuso atque celebrato, quid mihi est incognitis perturbari? In Domino enim confido; nec audio dicentes animae meae: Transmigra in montes sicut passer. Quoniam ecce peccatores intenderunt arcum, ut sagittent in obscura luna rectos corde. Aut si et illis nunc luna videtur obscura, quia incertum volunt efficere quae sit catholica, et eam peccatis carnalium hominum, quos multos continet, conantur arguere; quid ad eum pertinet qui vere dicit: In Domino confido? Qua voce se quisque et frumentum esse ostendit, et usque ad ventilationis tempus paleas tolerabiliter sustinet. 5. In Domino ergo confido. Illi timeant qui confidunt in homine, et de parte hominis se esse negare non possunt, per cujus canos jurant: et cum in sermone ab eis quaeritur, cujus communionis sint, nisi de parte illius se esse dicant, non possunt agnosci. Dic quid isti faciunt, cum illis