comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dicitiȩ nõe ꝯseruare. Gaudr animus. ex ultãt ui¬
ipisceret᷑ inunica filia. qd uiuens ipsa pꝰ secle
rat. habes p̃terea gnĩs tui grande pͥuilegium. ꝙ
exiñ acamillo ł nulla ł rara urȩ familiȩ scͥbitur
scdos nosse concubitꝰ. ut ñtam laudandasis siui
r᷑. caceo de paula ⁊ eustochio stirpis ur̃ȩ̃ flori¬
b. ne ꝑoccasionem exortatiois tuȩ illas lauda¬
re iudear. Blesillamq p̃tereo. q̃ maritũ suum
feminaꝵ imitarent᷑ uri. ⁊ rugosa senectꝰ red¬
deret. qd̾ sponte offert adolescentia. Sciens ⁊
uidẽs inflaminã mitto manũ. Adducent᷑ suꝑ¬
cilia. extendet᷑brachium iratꝰq cremes tumi¬
do deseuit ore. Consurgent ꝓcere. ⁊ aduers e̾pi¬
stolammeã turba patritia. detonabit. me ma¬
gum me seductorẽ clamitãs ⁊ int̾ras ultimaᷤᷤ
asportandũ. abdant si uolunt ⁊ samanten
ut dñimei titulũ recog̾scam. certe filiã aparente
ñ diuido. nec dico illud de eũ głio. si ne mortui se¬

Expanded text:
dicitiae nomine conservare. Gaudet animus, exsultant viipiscererat. Habes praeterea generis tui grande privilegium, quod exinde a Camillo vel nulla vel rara vestrae familiae scribitur secundos nosse concubitus, i ut non tam laudanda sis, si runt. Taceo de Paula et Eustochio, stirpis vestrae floribus, ne per occasionem exhortationis tuae illas laudare videar, Blesillamque praetereo, quae maritum suum, feminarum imitarentur viri et rugosa senectus redderet, quod sponte offert adulescentia! Sciens et videns in flammam mitto manum: adducentur supercilia, extendetur brachium iratusque Chremes tumido desaeviet ore. Consurgunt proceres et adversum epistolam meam turba patricia dctonabit me magum, me seductorem clamitans in terras ultimas asportandum. Addant, si volunt, et Samariten, ut domini mei titulum recognoscam. Certe filiam a parente non divido nec dico illud de evangelio: Sine mortui se
Abbreviated transcription (Latin):
inrͥanis initia s finis. Paulus malȩ cep̃ s bñ fini¬
uit ludȩ laubanturexordia s finiꝰ ꝓditione
dampnat᷑. lege inezechiel iustitia iusti ñ lib̾a¬
bit eum inquac̃q die peccauĩt. ⁊ impietaᷤ ĩpii
ñnocebit ei inquac̃q die conuersꝰ fuit ab impi¬
ctate sua. Ista ẽ scalaia cob ꝑquamangłi ascẽ¬
dunt ⁊ descendunt. cuidñs innitit᷑ lapsis por¬
ngẽs manũ ⁊ fessos ascendentiuĩ gressus suicõtẽ¬
platione sustentans.s sic̃ ñ uult mortẽ pecca¬
toris tantũ quantũ ut reũtat᷑ ⁊ uuiat. ita tepi¬
dos odit ⁊cito ei nausiam faciunt. Cui plꝰ dimit¬
tit᷑ plꝰ dilig̃. Meretxilla ineugłio baptriata.
lacͥinis suis ⁊ cͥne qͦ multos ante deceꝑat. pede̾
dnĩ t̾gens saluata ẽ. s̃i habuit cͥspantes mitras.
nec stridentes calciolos. nec orbes stibio fuligina¬
tos. quanto fedior tanto pulcͥor. quid fac̃infa¬

Expanded text:
in Christianis initia, sed finis: Paulus male coepit, sed bene finiin Christianis initia, sed finis: Paulus male coepit, sed bene finiuit; Iudae laudantur exordia, sed finis proditione damnatur. lege Ezechiel: iustitia iusti non liberabit eum, in quacumque die peccauerit, et inpietas jnpii non nocebit ei, in quacumque die conuersus fuerit ab inpietate sua. ista est scala Iacob, per quam angeli conscendunt atque descendunt, cui dominus innititur lassis porrigens manum et fessos ascendentium gressus sui contemplatione sustentans. sed, sicut non uult mortem peccatoris, tantum ut reuertatur et uiuat, ita tepidos odit et cito ei nausiam faciunt. cui plus dimittitur,. plus diligit. Meretrix illa in euangelio baptizata lacrimis suis et crine, quo multos ante deceperat, pedes domini tergente seruata est. non habuit crispantes mitras nec stridentes calceolos. nec orbes stibio fuliginatos, quanto foedior, tanto pulchrior. quid facit in fa
Abbreviated transcription (Latin):
filia ñ dubitans de ꝓposito tuio. Nũquã enĩ em¬
tatoriã luteraᷤ postulart᷑ si ambigere de bono mono¬
gamiȩ. s ut nequitiã senuiloꝵ qui teuenalẽ por.¬
tant.⁊ insidias affinium. ac pium parentiᷤ errorẽ
intelligeres. cuiut amorem inte tͥbuã: amoriꝰ sciẽ¬
tiam ñc̃cedo. dicens aliquid cumapło. Confiteor.
relum dĩ habent s ñ scd̾m scientiã. Imitare potꝰ
crebro enim id ipsum repetã scãm matrẽ tuã. cꝰe¬
go quotiens recordor. uenit inintẽ ardor eiꝰ in xp̃m.
pallor exieuiniis. elemosina inpauꝑes. obseqͥũ ĩ
seruo dĩ. bumuitã ⁊ cordis ⁊ uestiũ. atq incunctis
sermo moderatꝰ. Pat̃ tuus quem ego honoriꝰ causa
at nom̃ suum. ⁊ letet᷑ xp̃o se filiam genuisse nõse
culo. quinpotiꝰ doleat qd̾ ⁊ uirginitatẽ frustra
amisens. ⁊ fructꝰ ꝑdid̾is nuptiaꝵ uͥ ẽ maritꝰ quẽ
occasionẽ. ⁊ fac de necessitate uͥtutẽ. ñ querunt᷑

Expanded text:
filia, non dubitans de proposito tuo — numquam enim exhortatorias litteras postulares, si ambigeres. de bono monogamiae —, sed ut nequitiam seruulorum, qui te uenalem portant, et insidias adfinium ac pium parentis errorem intellegeres, cui, ut amorem in te tribuam, amoris scientiam non concedo dicens aliquid cum apostolo: confiteor, zelum dei habent, sed non secundum scientiam. imitare potius — crebro enim id ipsum repetamsanctam matrem tuam, cuius ego quotiens recordor, uenit in mentem ardor eius in Christum, pallor ex ieiuniis, elemosyna in pauperes, obsequium in seruos dei, humilitas et cordis et. uestium atque in cunsermo moderatus. Pater tuus, quem ego honoris causa at nomen suum. Laetetur filiam culo; quin potius doleat, quod et uirginitatem frustra amiseris et fructus perdideris nuptiarum. ubi est maritus, quem occasionem et fac de necessitate uirtutem. non quaeruntur
Abbreviated transcription (Latin):
autem moyses lauat. legis inditium ẽ. hñt
nicħ in semortis habente s tota candida. ut
debaptismoꝰ surgentes cingamus lumbos in
uentate. ⁊ totapͥstinorum peccatoꝵ t̾pitudo
celet᷑. uñ ⁊ dõ. Beati quorum remissȩ s̃ iniqui¬
tateᷤᷤ.⁊ quorum tecta s̃ peccata. yꝰ feminalia
⁊ lineã tunicã induim̃ iacintino uestũto.
⁊ incipimꝰ de t̾renis ad alta conscende. ħ ipsa

Expanded text:
autem Moyses lauat, legis indicium est: habeautem Moyses lauat, legis indicium est: habenihil in se mortis habente, sed tota candida, ut de baptismo consurgentes cingamus lumbos in ueritate et tota pristinorum peccatorum turpitudo celetur. unde et Dauid: beati, quorfim remissae sunt iniquitates et quorum tecta sunt peccata. Post feminalia et lineam tunicam induimur hyacinthino uestimento et incipimus de terrenis ad alta conscendere. haec ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
inuestib suis. indicaret cũcta indigere mise¬
sał cõditio. ut ñplibis acparentib ⁊ ꝓpinquis
s ꝓcuncta cͤatura.⁊ uoce ⁊ babitu p̃caret᷑. ⁊ ctigi¬
mꝰ expositionem hebraicã.⁊ infinitã sensuũsil¬
uã alter tꝑi reseruantẽ: quȩdã futurȩ tomꝰ
strauimꝰ fundam̃ta. de feminalib lincis ħ so¬
lent dicẽ. Ratioseminũ ⁊ gnãtionũ ad carnẽ
ꝓtinens tr̃e ꝑ eamdeputat᷑. Uñ: ab adã loqͥt᷑
uulo semine ⁊ fedissimiᷤᷤinitus tãta ł hominũ
ł diũsaꝵ rerum pulcͥtudo nascat᷑ eẽ obuolutas
⁊ bumanis ocłis ñ patere. Legimꝰ in leuitico iux¬
ta p̃ceptum dĩ moysen lauisse a aron⁊ filios eiꝰ.
laintẽ purgationem mnundi trerum oiũm sã¬
etitatem baptisii sacram̃ta signabant. Nõ
accipiunt uestes nͥletis prius sordib. nec or¬
nant᷑ ad sacra. nͥ inxͦ noui homine̾ renascant᷑.
uinum enimnnouum in nouiutͥb mittit᷑. qd̾

Expanded text:
in uestibus suis indicaret cuncta indigere misein uestibus suis indicaret cuncta indigere misersa conditio, ut non pro liberis ac parentibus et propinquis, sed pro cuncta creatura et uoce et habitu precaretur. Tetigimus expositionem Hebraicam et infinitam sensuum siluam alteri tempori reseruantes quaedam futurae domus strauimus fundamenta. de feminalibus lineis hoc solent dicere: ratio seminum et generationis ad carnem pertinens terrae per eam deputatur — unde ad Adam loquitur uulo semine et foedissimis initiis tanta uel hominum uel diuersarum rerum pulchritudo nascatur, esse obuolutas et humanis oculis non patere. legimus in Leuitico iuxta praeceptum dei Moysen lauisse Aaron et filios eius: iam tunc purgationem mundi et rerum omnium sanctitatem baptismi sacramenta signabant. non accipiunt uestes nisi lotis prius sordibus nec ornantur ad sacra nisi in Christo noui homines renascantur; uinum enim nonum in nouis utribus mittitur. quod
Abbreviated transcription (Latin):
⁊m̃sium ⁊ tp̃oꝵ ⁊ horaꝵ tempestatũ qͦ: screuita¬
tiꝰ atq uentoꝵ ⁊ reuimomĩum nosceremꝰ acci¬
pientes insitam adõ sapientiã .⁊ ipsobabitato¬
re atq doctore domicilii sui nobͥ: fabrice sciẽ¬
tiam demõ strante. Suꝑoiã cidarꝰ⁊ urtta iacũ¬
tiua celum monstrat ⁊ aun lamina cui infrõte
pẽtificis ẽ inscͥptum nom̃dĩ uniũsa q̃ subt᷑ st̃
dĩ arbitͥogub̾nar. Idipsum egoputo sub alus
no inueniant᷑ ⁊ reliqua.X. qd̾ instant᷑ante se
t᷑. cuirere mundũ suo ordine. ⁊ incessabilit᷑ ue¬
rotȩ eleuaut᷑ ab clum .x. suꝑcͥstallum thronũ
exsaphiro ẽ. ⁊ suꝑthronũ similitudo sedeii. e̾
inferiora igneas. suꝑiora elecͥtna. ut demonstr
quȩ infenoras igne⁊ purgatiõe uidigeri. q̃ sur¬
sum. inc̃ditio ni sue puntate ꝑsistere. &. qͦmͦ
ita in erechiel electrũ in pectore ⁊ inuertice cos¬
locat᷑. lustumgͦ erat sic̃ supra exparte diximꝰ.
ut pontiferdĩ creaturaꝵ oĩum tipum portãs

Expanded text:
mporum et horarum, tempestatum quoque, serenitatis atque uentorum et rerum omnium nosceremus accipientes insitam a deo sapientiam et ipso habitatore atque doctore domicilii sui nobis et fabricae scientiam demonstrante. super omnia cidaris et uitta hyacinthina caelum monstrat et auri lamina, quae in fronte pontificis est, inscriptumque nomen dei uniuersa, quae subter sunt, dei arbitrio gubernari. id ipsum ego puto sub aliis no inueniantur et~reliqua, et quod instanter ante se tur, currere mundum suo ordino et incessabiliter uerotae eleuantur ad caelum et super crystallum thronus ex sapphiro est et super thronum similitudo sedentis, cuius inferiora ignea sunt, superiora electrina, ut demonstret, quae inferiora sunt, igne et purgatione indigere, quae sursum, in condicionis suae puritate persistere. et qita in Ezechiele electrum in pectore et in uertice conlocatur. iustum ergo erat — sicut supra ex parte diximus —, ut pontifex dei creaturarum omnium typum portans
Abbreviated transcription (Latin):
rinsingulis lapidib bis sena patͥarchaꝵ nẽa s.
iores filiu acob. in leuominores scͥptis̃ ut ponti
ẽ dominum portet inbumers. Septimũ ue
stuntum ẽ mĩsura pariuilum s cuncti supͣdict̃
sacratiꝰ. Intende queso aĩo ut q̃ dicunt᷑ intelli¬
gas hebraice uocat᷑. õs pii. grece. A u¬
t᷑ y ũ xͣ nos roãle pꝰsumus appellare. utex
ipsostatim nõe scias misticum ẽẽ qd dr̃. Pannꝰ
quib ⁊ suꝑhumerale. habens magnitudinẽ
palmi ꝑquadium. ⁊ duplex ne facile rumpat᷑.
nis ⁊ p̃cu ꝑ .iiiiͬ. ordines. itant insingulis uersi¬
cuuis terni lapides collocent᷑. In pͥmo ordine sar¬
dius. toparius sinaragdis. ponit᷑. Siminachꝰ
dissentit insmaragdo. ceraunium ꝓeo trãs fe¬
rens. In sccło. carbunculus. saphyrus. iaspis.
inttio. liguriꝰ. achates. amctistus. In qͣrdo criso

Expanded text:
Et in singulis lapidEt in singulis lapidjores filii Jacob, in laevum minores: ut pontifrus est Dominum, portet in humeris. Septimum estimentum est mensura parvulum, sed cunctis supra dictis sacratius. Intende, quaeso, animum, ut quae dicuntur, intelligas. Hebraice vocatur HOSEN, Graece autem λόγιον, nos Rationale possumus appellare, ut ex ipso statim nomine scias mysticum esse quod dicitur. Pannus quibus palmi, per quadrum, et duplex, ne facile rumpatur. i per quattuor ordines, ita ut in singulis uersiculis terni lapides conlocentur: in primo ordine sardius, topazius, zmaragdus ponitur — Symmachus dissentit in zmaragdo ceraunium pro eo transferens —, in secundo carbunculus, sapphirus, iaspis, in tertio ligurius, achates, amethystus,
Abbreviated transcription (Latin):
epbod appellari. ħaut ẽẽ pontificiꝰ uestuñtũ
iiiquadamepła scͥpsisse mememini.⁊ õĩs scͥp¬
tura testat᷑ sacrum quid ẽẽ. ⁊ soł conueniens põ¬
tificib. slec statĩ illud occurrat. qd̾ samuhel qͥ
leuita fuit scbitur in regnoꝵ libro pͥmo habrĩ¬
babuise etatiꝰ ad buc panulȩ ephod bad .i suꝑ
humerale lincum. cumd̃dqͦ ante arcã dnĩ irlẽ
ro hab̾e contextũ. alud insimilitudinẽ sacerdo¬
tum simplex⁊ lineum. auri lamine .i. bracteȩ
mira tenuitate tundunt᷑. exquib secta fila tor¬
quent᷑ cum sub temine tͥum coloꝵ. iacincti. coc¬
ocłos inmodũcaracallaꝵ. s absq cucultꝰ. contͣ
pectꝰ nicħ contextũ ẽ ⁊ locꝰ futuro roali derelictus.¬
⁊ inut᷑q humero hr̃ singuloᷤ lapides clausos⁊ astͥ¬
smaragdi transferunt᷑. losepbus sardo nicã uo¬
cat cum hebreo aquilaq consentiens. ittł colo¬
rẽ lapidum. ł patriam de patͥa demonstraret.

Expanded text:
pellari. hoc autem esse pontificis uestirnentum et in quadam epistula scripsisse me memini et omnis scriptura testatur sacrum quid esse et solis conueniens pontificibus. nec statim illud occurrat, quod Samuhel, qui Leuita fuit, scribitur in Regnorum libro primo habuisse aetatis adhuc paruulae ephod bad, id est superumerale lineum, cum Dauid quoque ante arcam domini idem ro habere contextum, aliud in similitudinem sacerdotum simplex et lineum. auri laminae, id est bratteae, mira tenuitate tunduntur, ex quibus secta fila torquentur cum subtemine trium colorum, hyacinthi, cococulos in modum caracallarum, sed absque cucullis. contra pectus nihil textum est et locus futuro r In utroque humero habet singulos lapides clausos et astrsmaragdi transferuntur: Josephus sardonychas vocat, cum Hebraeo Aquilaque consentiens: ut vel colorem lapidum, vel patriam demonstraret.
Abbreviated transcription (Latin):
xxxuiii
xliii
xluii
xluiii
elix
lxi
luii
lxx
lxui
lxuii
lxuiii
lxix
lxx
lxxi
lxxii
lxxiii
lxxiiii
lxxu
lxxui
lxxxii
lxxuiii
lxxix
lxxx
lxxxi
lxxxii
lxxxiii
lxxxiiii
lxxxu
lxxxui
lxxxuii
lxxxuii
lxxxix
xxuii

Expanded text:
III LIIII LVII LVIII LIX LXII LXIII LXV LXVI LXVII LXVIII LXIX LXX LXXI LXXII LXXIII LXXIIII LXXV LXXVI LXXVII LXXVIII LXXIX LXXX LXXXI LXXXII LXXXIII LXXXIIII LXXXV LXXXVI LXXXVII LXXXVIII LXXXIX XXIII
Abbreviated transcription (Latin):
se se dicenꝰ impiȩ ẽ interfectus auob̾ qr ds̃ iuden
pot̾. Siñuidit. int̾ficite .. in oys en cum ysara.
q eiꝰd̃ m̃dacii reus ẽ dicens se uidisse eum qͥuidi
ñ pot̾. quemc̃q in expositionem eiꝰ loci suꝑmo
ysen babuernt intellectum ⁊̃ nos adysaiȩ tẽ¬

Expanded text:
se se dicens inpie est interfectus a uobis, quia deus uideri se se dicens inpie est interfectus a uobis, quia deus uideri potest. non uidit: interficite et Moysen cum Esaia, quia eiusdem mendacii reus est dicens se uidisse eum, qui uideri non potest. quemcumque in expositione eius loci super Moysi habuerint intellectum, etiam nos ad Esai
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ se miserum contestat᷑ purgatioẽ dignũ efficit᷑.
ppłs uͦ ñ solum ñ agens penitentiã s nesciens
quidem quia labia habebat inmunda pur¬
gationiᷤ remedium ñmeret᷑. ꝓuidendũ gͥsub
ħ exemplo ñ solum ut ipsi simꝰ uisti s nec cũ
peccatorib morem᷑ qr ⁊ hoc inpectati ac miseri¬
oth ego uidi. Aunt uidĩ ysaiã amaioribus
suis idcͥco int̾emptum. qr cum moysẽ post̾io¬
ra dĩ uidit. Hic dominũ sabaothocłis carna¬
lib uidisse se scͥbat suꝑħ dõ dicente uemo fa¬
ciem meam uidebit ⁊ uiui. qͦs int̾rogemꝰ qͥmͦ¬
ostendi. moysi uͦ facie ad faciẽ colloqͥ. ꝙ. qͦmͦ
stet illa sententia nemo faciem meã udebit
⁊ uiuz. cum facie ad faciem ad moy sen locu¬
tum se eẽ fateat᷑. Respõdebũt utiq uixta.
pꝰsibilitatẽ humanã dm̃ uisũ ñ ut ẽ s utuo
ẽẽ iusum restante summa ut moyees dm̃aut ui¬

Expanded text:
et se miserum contestatur, purgatione dignus efficitur; et se miserum contestatur, purgatione dignus efficitur; populus uero non solum non agens paenitentiam, sed ne sciquidem quia labia habebat immunda, purgationis remedium non meretur. Providendum igitur sub hoc exemplo, non solum ut ipsi simus justi, sed ne cum peccatoribus moremur: quia et hoc in peccati ac miserieis. aiunt Iudaei Esaiam a maioribus suis idcirco interemptum, quia, cum Moyses posteriora dei uiderit, hic dominum sabaoth oculis carnalibus uidisse se scribat, super hoc deo dicente: nemo faciem meam uidebit et uiuet. quos interrogabimuostendi, Moysi uero facie ad faciem conloqui, et quomodo stet illa sententia: nemo faciem meam uidebit et u i uet, cum facie ad faciem se ad Moysen locutum esse fateatur. respondebunt utique secundum possibilitatem humanam deum uisum, non ut est, sed ut uolt ab Esaia esse uisum restante summa, ut Moyses deum aut ui
Abbreviated transcription (Latin):
ut homine tre insistente ad huc habebãt pecca¬
torum sordib pedẽ pollutoᷤᷤ uult eo adelictis pe
quam speciosi pedes eugłirantiũ pacem. ⁊ imita¬
ri ualeant eccłȩ uerba dicentiᷤ. Laui pedes meoᷤ
qm inquinabo illos: Ut etiam siquis pꝰresurrec¬
tionẽ pꝰea adheserit puluis in impiã eũ excuti¬
ant ciuitatẽ in testimoniũ laboriᷤ qd̾ eousq ꝓ
omĩum salute contendint factiuidĩs ut uidĩ
gentib ut gentiles ut etiam ꝓͥa uestigia. aliqͣ ex
parte polluerint. G̃ ut ad ꝓpositum reuertam̃
sicuti aplĩ purgatione indigebant pedũ. sic
qr ysaias tinusermone pecrauerat labia ha¬
bebat inmunda. X. quantũ ego arbitror qr ori¬
am intemplũ irruentẽ ñ cornpuerat. nec ure¬
ta heliȩ exemplũ lib̾a uoce impiũ designarat.
labia habebat immũda. in medio qͦ ppłi ĩmũda
labia habentis habitat. ysayas qui cõpũctꝰ ẽ

Expanded text:
ut homines terrae insistentes, adhuc habebant peccaut homines terrae insistentes, adhuc habebant peccatorum sordibus pollutos pedes, uult eos a delictis penquam speciosi pedes euangelizantium pacem! et imitari ualeant ecclesiae uerba dicentis: laui pedes meos, quomodo inquinabo illos?, ut, etiam si quis post resurrectionem postea his adhaeserit puluis, in inpiam eum excutiant ciuitatem in testimonium laboris, quod eo usque pro omnium salute contenderint facti Iudaeis ut Iudaei, gentibus ut gentiles, ut etiam propria uestigia aliqua ex parte polluerint. igitur, ut ad propositum reuertamur, sicuti apostoli purgatione indigebant pedum, sic, quia Esaias tantum in sermone peccauerat, labia habebat inmunda et, quantum ego arbitror, quia Oziam in templum inruentem non corripuerat nec iuxta Heliae exemplum libera uoce inpium designarat, labia habebat inmunda. In medio quoque populi inmunda labia habentis habitem. Esaias, quia conpunctus est
Abbreviated transcription (Latin):
ñ moueris. S qñ ille mortuus ẽ tẽ animadũ¬
tis immũda hab̾e te labia. tẽ indignũ te eẽ co¬
gͥscis uisione dĩ. ytinam aũt ⁊ ego compun¬
gar &. pꝰ compunctionẽ p̃dicatiõe dĩdignus
effitiar. qr cum sim homo ⁊ unmũda labia ha¬
beã ⁊ inmedio qͦq ppłi immũda labia habẽtiᷤᷤ
babitem. ysayas ut ustus t̃mun sermone
peccauerat. iõ sola labia habebat ĩmunda.
piscendum ⁊ manu scandaliror ⁊ pede ⁊ oĩũ
da. X. quia semel spiritu baptizatꝰ tumcã
pollui scdi baptimatis purgatioe idẽ ignisi
digeo. sĩ sunt ut quidam putant in scͥpturiᷤᷤ
uerba simplicia. Płimum inhiᷤ abscõditũ ẽ.
aluid littera aliud misticꝰ sermo sigcat. Ecce
dñs in eugłio cingitur linteo peluẽ adlauã¬
dõ pedes discipłoꝵ. p̃parat. serui fungͥ mini¬
cẽ ministremꝰ ñ abnuo ñ recuso. quidẽ qd pe¬
tro recusanti dic̃. nͥ lauero pedes tuoᷤ ñ habe¬
b̾ partẽ mecũ⁊ ille respondit. dne ñ solũ ped̃c

Expanded text:
 moueris; sed quando ille mortuus est, tunc animaduertfs inmunda habere te labia, tunc indignum te esse cognoscis uisione dei. utinam autem et ego conpungar et post conpunctionem praedicatione dei dignus efficiar, quia, cum sim homo et inmunda labia habeam, in medio quoque populi inmunda labia habentis habitem! Esaias, ut iustus, tantum in sermone peccauerat; ideo sola labia habebat inmunda; piscendum et manu scandalizor et pede et omni ia et, quia semel spiritu baptizatus tunicam pollui, secundi baptismatis purgatione, id est ignis, indigeo. Non sunt, ut quidam putant, in scripturis uerba simplicia; plurimum in his absconditum est. aliud littera, aliud mysticus sermo significat. ecce dominus in euangelio cingitur linteo, peluem ad lauandos pedes discipulorum praeparat, serui fungitur minicem ministremus: non abnuo, non recuso. Quid est quod Petro recusanti dicit: Nisi lavero pedes tuos, non habebis partem mecum? Et ille respondit: Domine, non solum pedes,
Abbreviated transcription (Latin):
simulatorẽ ae destructorẽ legis eccident. atq
te qua audatia paulus in altero rep̃hendat
ꝙ ipse cominisit: ego unmo alii añ me expo¬
suerunt causã quam putauer̃ ñ offitiosum
m̃daeium defendentes sicur tu scͥbi s docẽ¬
porphyrii imprudentiam coherterent qui
paulum ⁊ petrum puenli dic̃ int̾se pugna¬
se certamine. imimo exar sise paulũ minui¬
diam iuititũ petͥ. ⁊ eascͥpsisse iactanter ł que ñ
fecent. ł si fecit ꝓcaciter fecent. id inalio repͤhen¬
dens ꝙ ipse commisent. Int̾p̃tati s illiut potue
turꝰ quiuetenim sẽtentiã reꝓbasti sc̾bis ad mel
eplatua. sieq enim ame docendꝰ es qͥm̃ intelli

Expanded text:
simulatorem ac destructorem Legis occiderent; atque simulatorem ac destructorem Legis occiderent; atque te, qua audacia Paulus in altero reprehendat, quod ipse commi- sit ? ego, immo alii ante me exposuerunt causam, quam putauerant, non officiosum mendacium defendentes, sicut tu scribis, sed docenPorphyrii inpudentiam cohercerent, qui Paulum et Petrum puerili dicit inter se pugnasse certamine, immo exarsisse Paulum inuidia uirtutum Petri et ea scripsisse iactanter, uel quae non fecerit uel, si fecit, procaciter fecerit id in alio reprehendens, quod ipse commiserit. interpretati sunt illi, ut potuturus, qui ueterum sententiam reprobasti. Scribis ad me in epistula tua: neque enim a me doce
Abbreviated transcription (Latin):
euglio illius ꝯꝓbato direiunt ei. Uide fr̃ qͥtmili¬
asunt inuidea qui crediderꝰ xͦ ⁊ hi om̃s emulato¬
sionem doctas amoy se eoꝵ qͥ ꝑgentes sunt iuideox
dicens ñ deb̾e eos cͥcumeide filios suos neq scdmn¬
cum ipsis.⁊ impende in eo ut rabant capita.⁊ sciet̃
stera die punficatus cumillis intrauit intẽplũ
adnuntians expletionem dieium punficatiois
donec offerretur ꝓunoqͦ eorum oblatio. Opari
le ⁊in hoc te mirsus introgo cur ca pͥ raseris curau¬
dipedalia ȩrertuerꝰde cenmoniis iudtoꝵ curop¬
tułis sacͥfitia ⁊ scłm legem hostie ꝓ te fuernt ĩ¬
molatȩ. utiq respondeb̾ nescandalirarent᷑ ꝗ
exiudeis eredidant. Simulastig̾ uideum ut᷑
uideos lucfacere᷑⁊ hancipsam simulationem
tiuisti. Orta enim seditione cum occidend̾ cẽs
raptꝰ es atͥbuno⁊ ab eo missus cesaream sub
custodia militum diligenti ne te uidĩ quasi

Expanded text:
euangelio illius conprobato dixerunt ei: uides, frater, quot milieuangelio illius conprobato dixerunt ei: uides, frater, quot milia sunt insionem 146 doceas a Moyse eorum qui per gentes sunt Judaeorum, dicens non debere circumcidere filios suos, neque scum ipsis et impende in eos, ut radant capita, et sciant stera die purificatus, cum illis intravit in templum, annuntians expletionem dierum purificationis, donec offerretur pro unoquoque eorum oblatio » . O Paule, et in hoc te rursus interrogo; cur caput raseris, cur nudipedalia exercueris de cerimoniis Judaeorum, cur obtuleris sacrificia, et secundum Legem hostiae pro te fuerint immolatae? Utique respondebis: Ne scandalizarentur qui ex Judaeis crediderant. Simulasti ergo Judaeum ut Judaeos lucrifaceres; et hanc ipsam simulationem n evadere non potuisti. Orta enim seditione cum occidendus esses, raptus es a tribuno, et ab eo missus Caesaream, sub custodia militum diligenti, ne te Judaei quasi
Abbreviated transcription (Latin):
quiinpetͦ rep̃hendas simulationẽ qr̃ se subtra¬
xiss agentib ꝓpr̃ metum iudeoꝵ qͥ a iacobo ue¬
nerant. cur timotheum filium hõis gentił riti¬
q ⁊ ipsum gentilem neq iuideus crat qui ñ fuãt
cͥcumcisus cc̃ sententiam tuã cͥcuancide coger:
quigͥ tͥ ignosciꝰ incͥcuncisione discipłi uenientis
ergentib ignosde ⁊ petro p̃cessori tuo ꝙ aliqͣ fece¬
rit metufidelium iudeoꝵ. Rursum scͥptum ẽ.
Paulus uͦ cum adhuc sustinu̾s dies multoᷤ fr̃ib
ualedicens nauigauit syriã.⁊ cum eo pͥscilla⁊a
quila. ⁊ rotondit sͥ incencris cap̃: uotum enĩ ha¬
buerat. esto ut ibi iudeorum timore ꝯpulsus
sit facẽ qd nolebat. qr̃ comam nutriuit ex uoto
⁊postea eamincenchris totondit ex lege. ꝙ nara¬
rei qui sedõ uouint uixta p̃ceptum moysi facͣc
ꝯsuer : uerum ħ ad comꝑationem eiꝰ rei q̃ sequit᷑

Expanded text:
qui in Petro reprehenderas simulationem, quare se subtraqui in Petro reprehenderas simulationem, quare se subtraxisset a gentibus propter metum Iudaeorum, qui a Iacobo uenerant, cur Timotheum, filium hominis gentilis utique et ipsum gentilem — neque enim Iudaeus erat, qui non fuerat circumcisus —, contra sententiam tuam circumcidere cogeris? i ignoscis in circumcisione discipuli uenientis ex gentibus, ignosce et Petro, praecessori tuo, quod aliqua fecerit metu fidelium Iudaeorum. rursum scriptum est: Paulus uero, cum adhuc sustinuisset dies multos, fratribus uale dicens nauigauit Syriam et cum eo Priscilla et Aquila et totondit sibi in Cenchris caput; uotum enim habuerat. esto, ut ibi Iudaeorum timore conpulsus sit facere, quod nolebat: quare comam nutriuit ex uoto et postea in Cenchris totondit ex lege, quod Nazaraei, qui se deo uouerint, iuxta praeceptum Moysi facere consuerunt ? Uerum haec ad conparationem eius rei, quae sequitur,
Abbreviated transcription (Latin):
tor arguitur: pͥmus auctor extitit. Causa aut̃ p̃¬
uancationis: timor ẽ iudcoꝵ. dic̃ enim scͥptura
qd̾ pͥmum edebat cuingentib cumautẽ ueniss
quidam ab iacobo subtrabebat se ⁊ segregabat ti¬
mens eos qui excͥcuicisioneerant: tum aũt uidõs
quorum erat apłs ne ꝑ occasionem gentiliũ afi
gem sͥ creditum. Sicut igitur ostendimꝰ petrum
bñ quidem sensisse de abolitione legi mosaycȩ.
s adsimulationem obseruande eiꝰ timore ꝯpulsuĩ:
uideamus anipse paulus qui alium arguit tale
quid fecent. legimus quid in eod̃ libro: ꝑambula¬
bat autem paulus synam ⁊ ciliciam confirmans
eccłas: ꝑuenitq in derben ⁊ listram: ⁊ ecce discipls̃
quidam erat ibi nõe timotheꝰ filius muliens u¬
duȩ fideł patre autem gentili. huic testimonio
luit paulus secum ꝓficisci ⁊ assumens cͥcumcid̃
cumꝑꝑ iudeos quierant in illis locĩ: sciebant i
om̃s qd pater eiꝰ gentilis eẽt. O beate apłe paule

Expanded text:
rguitur, primus auctor extiterit. Causa autem praevaricationis, timor est Judaeorum. Dicit enim Scriptura quod primum edebat cum Gentibus; cum autem venissent quidam a Jacobo, subtrahebat se et segregabat, timens eos qui ex circumcisione erant. Timebat autem Judaeos quorum erat apostolus, ne per occasionem Gentilium a fiegem sibi creditum. 9. Sicut ergo ostendimus, Petrum bene quidem sensisse de abolitione Legis Mosaicae, sed ad simulationem observandae ejus timore compulsum; videamus an ipse Paulus qui alium arguit, tale quid fecerit. Legimus in eodem libro: « Perambulabat autem Paulus Syriam, et Ciliciam, confirmans Ecclesias: pervenitque in Derben, et Listram; et ecce discipulus quidam erat ibi, nomine Timotheus, filius mulieris viduae fidelis, patre autem gentili. Huic testimonium  Hunc voluit Paulus secum proficisci; et assumens circumcidit  Iudaeos, qui erant in illis locis; sciebant enim omnes, quod pater eius gentilis esset. o beate apostole Paule,
Abbreviated transcription (Latin):
manifesti: illõ mneiꝰ falli potuisse ñ eredit᷑. Ac ꝑħ¬
utͦq mͦ suꝑfluaent int̾p̃tatio tua .. hac lege p̾ pͥ¬
ores nullus loqui audebit: x. ꝙ. cq alius occupa¬
uent. alius deeo scbendi licentiam ñ habebit. qͥn
potius humanitati tuȩ ẽ in qͦueniam tͥ tribuis.
indulgere ⁊ cetens ego enim ñ tam uetera abole¬
re conatus sũ quȩ linguȩ mee hõib em̃data de
greco in latinum transtuli quã ea testimonia
ut scirent nrĩ quid hebrea uĩtas contineret. Sicui
legere ñ placet. nemo compellit inuitũ. Sibat
uinum uetꝰ cum suauitate ⁊ nrã musta ꝯtẽpnat.
quȩ inerplanatioẽ pͥorum eclita s̃ut sicubulla ñ
intelligunt᷑ ex nrs manifestiora fiant. ꝙ autẽ¬

Expanded text:
manifesti, illos in eis 15 falli potuisse non creditur. ac manifesti, illos in eis 15 falli potuisse non creditur. ac ue modo superflua erit interpretatio tua et hac lege post priores nullus loqui audebit et. quodcumque alius occupauerit, alius de eo scribendi licentiam non habebit. quin potius humanitatis tuae est, in quo ueniam tibi tribuis, indulgere et ceteris. ego enim non tantum uetera abolere conatus sum, quae linguae meae hominibus emendata de Graeco in Latinum transtuli, quam ea testimoniaut scirent nostri, quid Hebraea ueritas contineret. si cui legere non placet, nemo compellit inuitum. bibat uinum uetus cum suauitate et nostra musta contemnat, quae in explanatione priorum edita sunt, ut, sicubi illa non intell
Abbreviated transcription (Latin):
scura tu qͦmͦ pꝰ eos ausus es disserere qd̾ illiex pla¬
nare ñ potuer̃: Si manifesta. suꝑfluum ẽ te
uoluisse disserere ꝙ illos latere ñ potuit: maxi¬
mȩ inexplanatione psalmoꝵ qͦs ap̃grecoᷤ int̾¬
p̃tatis̃ multĩ uoluminib. pͥmus origene. scbs
eusebius cesanensis. t̃tius theodorꝰ eracleotes.
quartꝰ astenus scitopolitanꝰ. quintꝰ apollina¬
N̾ laodicenꝰ. sextus didimus alexandunꝰ. fe¬
rant᷑ ⁊ cliuersorum in paucoᷤ psalmõ opuscła.
s nẽ de in tegro psalmoꝵ corꝑe dicimꝰ. ap̃lati¬
nos autem bylanus pictauensis ⁊ eusebius
uercellensis epĩ. origenem ⁊ eusebiũ trãstuler᷑.
quorumpͥorẽ ⁊ nr̃ ambrosiꝰ inquib dã sequu¬
tꝰẽ. Respondeat inͥ prudentiatua. qr̃ tu pꝰ
tantoᷤ ⁊ tales int̃p̃tes inexplanatiõe psalmoꝵ
diuersa sensens. Si enim obscuns̃ psalmi.
teq̃: ineis falli potuisse credendum ẽ. Si

Expanded text:
scura, tu quomodo post eos ausus es disserere, quod illi explascura, tu quomodo post eos ausus es disserere, quod illi explanare non potuerunt? si manifesta, superfluum est te uoluisse disserere, quod illos latere non potuit, maxime in explanatione psalmorum, quos apud Graecos interpretati sunt multis uoluminibus primus Origenes, secundus Eusebius Caesarienartus Asterius Scythopolitanus, quintus Apollinaris Laodicenus, sextus Didymus Alexandrinus. Feruntur et diversorum in paucos psalmos opuscula; sed nunc de integro Psalmorum corpore dicimus. Apud Latinos autem Hilarius Pictaviensis et Eusebius Vercellensis episcopi, Origenem et Eusebium transtulerunt: quorum priorem et noster Ambrosius in quibusdam secutus est. respondeat mihi prudentia tua, quare post tantos et tales interpretes in explanatione psalmorum diuersa senseris. si enim obscuri sunt psalmi, quoque in eis falli potuise credendum est; si
Abbreviated transcription (Latin):
lex. plus dixenut quam habet᷑ in hebreo. ubi
aut̃ astensci .i. stellȩ plucente ȩxtheodonoĩs edi¬
tioẽ ab origene ad ditum ẽ ⁊ ibi greca transtulimꝰ
ħ dcipõ hebraico ꝙ intelligebamꝰ exp̃ssimꝰ. sensu
legas ñ pumout ab eis editis̃ s ab origene em̃datõ
siue corraptõ ꝑ obelos: asterisco̾ ⁊ rͥan hoĩs int̾p¬
tatuunculamñ sequar: p̃sertim eum ea q̃ addita
s̃ex hominiꝰuidĩ atq blasphemi pꝰ passionem rͥ
editione transtulit. uis amator eẽ uerus. lxx. in
de de uoluminib ut ueterum te fautorẽ probẽ.
qd si feceris: omnes eccłaꝵ biblioteca dãpnare co¬
geris. Uixenim unus aut alt̾ inueniet᷑ lb ꝗi sta
ñ habeat. sorro ꝙ dicis ñ debuisse me int̾p̃tan
p᷑uetereꝰ ⁊ nououter᷑ silogismo aut obscura fuer̾
teqͦ ineis falli potuisse credendum ẽ. simanife¬
sta illos ineis falli ñ potusse ꝑspicuumẽ. tuotͥ
sermone respondeo. Omnes ueteres tractatorẽ

Expanded text:
 plus dixerint quam habetur in hebraeo: ubi autem asterisci, id est stellae praelucentes, ex Theodotionis editione ab Origene additum est; et ibi graeca transtulimus, hic de ipso hebraico, quod intelligebamus expressimus, sensuulegas non puros, ut ab eis editi sunt, sed ab Origene emendatos, sive corruptos per obelos et asteriscos, et christs, praesertim cum ea, quae addita sunt, ex hominis Iudaei atque blasphemi post passionem Christi editione transtulerit. uis amator esse uerus septuagide de uoluminibus, ut ueterum te fautorem probes. quod si feceris, omnes ecclesiarum bibliothecas condemnare cogeris. uix enim unus aut alter inuenietur liber, qui ista non habeat. Porro, quod dicis non debuisse me interpretari post ueteres et nouo uteris syllogismo: \'aut obscura fuerunte quoque in eis falli potuisse credendum est, si manifesta, illos in eis falli non potuisse perspicuum est,\' tuo tibi sermone respondeo. omnes ueteres tractatores,
Abbreviated transcription (Latin):
quemmiscendũ ⁊ alendum dulcib atq utilib
sennocinacioib tuis misisse me gaudeo: ꝙ. tam̃
quantũ uellẽ nec ipse ꝙ. eus pace dixenm forsi¬
tan cap̃ quaniquã innichilo me illip̃tulerĩ. ego
enim me fateor tuicapatiorẽ s. ipsum uideo fi¬
en pleniorẽ qͦ me sine dubitatiõe antecedir.
.u. postea quamredient qd̾ dño adiuuante ꝓ¬
sꝑato fiat cursu cumeiꝰpectori abste cumula¬
ti particep̃ fucro ñ ert impleturꝰ qd̾ in me ad huc
uacuument atq auidum sensuũ tuoꝵ. ltafr
ut ego etiã tc̃ egentiorsim ille copiosior. Sane
idemfr̃ aliqua scͥptanrã fert secum quib le¬
gendis si dignationẽ adhibuenꝰ: ⁊̃ sincerã fra¬
ĩnamq scuentatẽ adhibea queso. sĩ enĩ alit
intelligo qd scͥptum ẽ. Smñdabit me iustus in
nans quam adulatorungens cap̃. Ego aũt dif¬
ficillunȩ bonꝰ uidex lego qd̾ scͥpsenm: s aut ti¬
midior recto aut cupidior. Uideo etiaminter¬

Expanded text:
quem miscendum et alendum dulcibus atque utilibus quem miscendum et alendum dulcibus atque utilibus sermocinationibus tuis misisse me gaudeo. et tamen, quantum uellem, nec ipse — quod eius pace dixerim — forsitan capit, quamquam nihilo me illi praetulerim. ego enim me fateor tui capaqiorem, sed ipsum uideo fieri pleniorem, quo me sine dubitatione antecellit, et posteaquam redierit, quod domino adiuuante prosperatum hi spero, cum eius pectoris abs te cumulati particeps fuero, non est inpleturus, quod in me adhuc uacuum erit atque auidum sensorum tuorum. ita fiet, ut ego etiam tunc egentior sim, ille copiosior. sane idem frater aliqua scripta nostra fert secum, quibus legendis si dignationem adhibueris, etiam sinceram fraternamque seueritatem adhibeas quaeso. non enim aliter intellego, quod scriptnans, quam adulator ungens caput. EGO AUTEM difficillime bonus judex lego quod scripserim; sed aut timidior recto, aut cupidior. Video etiam inter
Abbreviated transcription (Latin):
testimonia m̃clacia eẽ ñdeb. tamñ debr̃ fauere
m̃datio.S ħ uitelligentiȩ tuȩ relinqͦ. Ad mo¬
ta enim lectiomi diligentiori ꝯsidatione. inł¬
to id fortasse facilius uideb̾ quã ego. Ad hac̃
aut̃ consicłationẽ coget te pietaᷤᷤ qua cogͦ sciꝰ
si semel fuent ꝑsuasum aliqua illo uirõ ꝑ¬
qͥs nob̾ ħ ministiata s̃ inscͥptunꝰ sui offitiose po¬
tusse m̃tiri nͥ forte regła quasdaindaturꝰ esqͥb
nouenmus ubi oporteat m̃tir ⁊ ubi ñ oporteat.
qd si fien pot̾ nullomͦ iñdaciis dubusq rõib id
explices queso nec me honerosum aut impuden¬
temiudice̾ ꝑ humanitatẽ ueraciss imam dĩm̃.¬
slamut ñclicam nulla certe innagna culpa mis er¬
ror uitati faui. sirecte inteuĩtã pot̾ fauere m̃da¬
tio. Multa alia cum sincenssimo corde tuo loqui
cuperẽ ⁊ de xͥano studio conferre. s huic desid̾io
in eonulla epła satis c̃. Ub̾ius idpossum ꝑ frẽm

Expanded text:
testimonia mendacia esse non debent, tam non debent favere testimonia mendacia esse non debent, tam non debent favere mendacio. Sed hoc intelligentiae relinquo tuae. Admota enim lectioni diligentiori consideratione, multo id fortasse facilius videbis quam ego. Ad hanc autem considerationem coget te pietas, qua cognoscis si semel fuerit persuasum aliqua illos viroministrata sunt, in scripturis suis officiose potuisse mentiri; nisi forte regulas quasdam daturus es, quibus nouerimus, ubi oporteat mentiri et ubi non oporteat. quod si fieri potest, nullo modo mendacibus dubiisque rationibus id explices quaeso nec me onerosum aut inpudentem iudices per humanitatem ueracissimam domut non dicam nulla, certe non magna culpa meus error ueritati fauet, si recte in te potest ueritas fauere mendacio. Multa alia cum sincerissimo corde tuo loqui cuperem et de Christiano studio conferre, sed huic desiderio meo nulla epistula sat est. uberius id possum per fratrem,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ p̃dicatio nr̃ã inanis ẽ⁊ fides urã. inuenim̃ aũt
⁊ falsi testẽ dĩ. qr testimoniũ diximꝰ aduerꝰ dm̃
ne hꝰ decestatꝰ insanam quib pꝰset uerb̾ ⁊ sig̃cati¬
onib in lucẽ penctralia suicordiᷤ aꝑiret. clamãs
ñminore aut fortasse etiam maiori scelere in dõ
laudari falsitatem quã uentatem uituꝑin:
Agendum ẽ g ut ad cognitionẽ diuinaꝵ. scͥptu¬
raꝵ talis homo accedat quide scĩs libristã scẽ
⁊ ueracit᷑ existun: ut nolit aliqua eorum parte
delectar ꝑ officiosa iũdacia: potiꝰq id qd̾ ñ intel¬
ligit transeat quancor suum p̃ferat illi uĩtati.
ꝑ fecto enuncum hdic̃ crecu s̃ expetit. ⁊ idag̃ ut di¬
uinaꝵ scͥpturarum auctoritatib ñ credamꝰ. &.
ego quid qualib c̃q uinb quas dñs suggerit
oĩa illa testimonia q̃ adhibita s̃ astruende utili¬
tatundatii aliter oportere intelligi ostenderẽ.
ut ubiq corum uentaᷤᷤ firna doceret᷑. quã enĩ

Expanded text:
. inuenimur autem et falsi testes dei, quia testimonium diximus aduersus deum, nne huius detestatus insaniam, quibus posset, uerbis et significationibus in lucem penetralia sui cordis aperiret clamans non minore aut fortasse etiam maiore scelere in deo laudari falsitatem quam ueritatem uituperari? agendum est igitur, ut ad cognitionem diuinarum scripturarum talis homo accedat, qui de sanctis libris tam sancte et ueraciter existimet, ut nolit aliqua eorum parte delectari per officiosa mendacia potiusque id, quod non intellegit, transeat, quam cor suum praeferat illi ueritati. profecto enim, cum hoc dicit, credi sibi expetit et id agit, ut diuinarum scripturarum auctoritatibus non cEt ego quidem qualibuscumque viribus, quas Dominus suggerit, omnia illa testimonia, quae adhibita sunt astruendae utilitati mendacii, aliter oportere intelligi ostenderem, ut ubique eorum firma veritas doceretur. Quam enim
Abbreviated transcription (Latin):
senem tacentem stimulas uidis iactare doctua.
c̃ ẽ autem etatiꝰ mee putan maluolum erga aiun
ciuimag̾ fauorem debeo. &. sineugłiis ac ꝓpħis¬
de mirans suntius libris⁊ maxime inscͥpturaꝵ
expositione quȩ ł obscunssimȩ s̃ quȩdã arectili¬
lectiomi eorum umquam oꝑain dedi. nec hor crẽ¬
plansõrumapud nos copia e: p̃t̃ solilo quiorum tu¬
erum ubros⁊ quosdam comm̃tario inpsalios qͥs
siuellem discutere ñ dicam ame quinicħsum
si aueterum grecorum docerem int̾p̾tationib dĩ¬
crepue. Uale mͥ amice lime etate sili dignitate
parenis: & ħ ame rogatiuis obsertia ut quicqͥd¬

Expanded text:
senem, tacentem stimulas, uideris iactare doctrinam. senem, tacentem stimulas, uideris iactare doctrinam. non est autem aetatis meae putari maliuolum erga eum, cui magis fauere debeo. et sisi in tuis libris et maxime in scripturarum expositione, quae uel obscurissimae sunt, quaedam a recti lilectioni eorum umquam operam dedi nec horum exemplariorum apud nos copia est praeter Soliloquiorum tuorum libros et quosdam commentariolos in psalmos, quos si uellem discutere, non dicam a me, qui nihil sum, sed a ueterum Graecorum docerem interpretationibus discrepare. uale, mi amice carissime, aetate fili, dignitate parens, et hoc a me rogatus obser
Abbreviated transcription (Latin):
tionei scͥptorum expetas: quȩ sc̃ ꝑsenmem ẽ¬
o mirpadas m hoc leditur amicitia in b̾ueces¬
situdinis iura uiolantur: ne iuideam̃ certare
puentit̾ : fautorib inuicem ł detiactorib. nñs
tribuere matenam contendendi: hec scbo qi
inmea m̃te retinere qd distet alabiis. N enim
conuenit ut abadolescenia usq ad hancetatẽ
inmonastiolo cum scĩs fr̃b labore desudaus a¬
liquid ec̃ ep̃m communonis meȩ sc̃b̾e audeã.
⁊ eui ep̃m quem ante cepiamare quam nosse.
qͥ me pͥmus adamicitias ꝓuocauit quem p̾me
orientem inscͥpturanum eruditione letatũsuĩ
lgͥ aut tuum negato librum si forte ñ tuus ẽ.
desine flagitare rescͥptum ad ea quȩ ĩ scͥpsi¬
sti aut siniuis ẽ ingene confiterr Utsimde
uent aut corugere uoluero fiatnȩ accipias. ⁊ ñ solĩ
mea inte beniuolentia gauisunim. s ut hipsũ
faciam depcaris. Rursum dico qs̃ sentio. Quoca

Expanded text:
tionem scriptorum expetas et, quae scripserim, ementionem scriptorum expetas et, quae scripserim, emen reddas, in hoc laeditur amicitia, in hoc necessitudinis jura violantur. Ne videamur certare pueriliter, et fautoribus invicem vel detractoribus nostris tribuere materiam contendendi; haec scribo, quia in mea mente retinere quod distet a labiis. Non enim convenit ut ab adolescentia usque ad hanc aetatem, in monasteriolo cum sanctis fratribus labore desudans, aiscopum communionis meae scribere audeam et eum episcopum, quem ante coepi amare quam nosse, qui me primus ad amicitias prouocauit, quem post me orientem in scripturarum eruditione laetatus sum. igitur aut tuum negato librum, si forte non tuus est, et desine flagitare rescriptum ad ea, quae non scripsisti, aut, si tuus est, ingenue confitere, ut, si in uerit aut corrigere uoluero, fraterne accipias et non solum mea in te beniuolentia gauisurum, sed, ut hoc ipsum faciam, deprecans. rursum dico, quod sentio: prouocas
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ romȩ dicunt᷑ cẽ quampłimi qͥ possint &¬
audeant tecum congredi⁊ indisputatiõe scãꝵ
scͥpturaꝵ iugumeum ep̃o ducẽ. Ego quõdã
miles nunc ueteranꝰ.x tuas ⁊ aliorum debeo lau
dere uictoriã. ñ ipserursꝰ effeto corꝑe dimicar.
se si me frequenter a drescbendumimpuilens .uiꝰ
ixcorder hystorie qd anibalem uiueniliterex sui¬
tantene quint᷑ marimus patientia sua fregent.
omnia fert etas animum qͦ Sepe ego longõ can¬
taudo puerum memini me condẽ soles: Nc̃ obli¬
adites iegis dauid beneficia om̃sq deliuias iu¬
ueni delegans filio. ostendit senectutt̃ hec appe¬
tere ñ de̾e nec oblata susciꝑe. qs autemiura te
auricsumme librum ñ scipsisse neq omaan
sisse quemñs cͥpsens. s sifortealiqua intus sc̃ptis
patient audias. ñ sempsisti librum ⁊ quomi
bebes sum ut si diuersa sensersmea te lesum
putem S simea comminꝰ dicta rep̃hendas: ra¬

Expanded text:
quorum Romae dicuntur esse quam plurimi, qui possint et quorum Romae dicuntur esse quam plurimi, qui possint et audeant tecum congredi et in disputatione sanctarum scripturarum iugum cum episcopo ducere. ego quondam miles nunc ueteranus et tuas dare victorias, non ipse rursus effeto corpore dimicare; ne, si me frequenter ad rescribendum impuleris, illius recorder historiae, quod Annibalem juveniliter exsultantem, Q. Maximus patientia sua fregerit . Omnia fert aetas, animum quoque. Saepe ego longos Cantando puerum memini me condere soles: Nunc obliaditesueni delegans filio ostendit senectutem haec appetere non debere nec oblata suscipere. Quod autem iuras te aduersum me librum non scripsisse neque Romam misisse, quem non scripseris, sed si forte aliqua in tuis scriptis patienter audias. non scripsisti librum. et quo ? nec tam hebes sum, ut, si diuersa senseris, me laesum putem. sed si mea comminus dicta reprehendas et ra
Abbreviated transcription (Latin):
ut de nob̾crescere. ut multi cogscerent te ꝓuoca¬
re me timere. te scbe ut doctum me tacere ut im¬
ꝑitum: & tand̃ reppisse qui garnilitati meȩ
modum imponeret. Ego autem ut simpliciter
fatear lignationitue pͥmum ideco respõde no¬
lui qr tuam liquido epłamñcredebã. nec ut uul¬
gi dequib damꝓuerbium ẽ linitum melle gla¬
diuni. dem̃n illud cauebam ne ep̃o ꝯmunionis
meȩ uiderer ꝓcaciter responde .x. aliqua in rep̃¬
hendentis epła rep̃bende. p̃sertucum quedamĩ
illa ħetica udicarem: Ad extremum ne tuuire
expostularẽ ⁊ dicerẽ. quidenim: Epłam meã
uideraᷤ ⁊ note tͥ manus in subscͥptione signa de¬
p̃henderaᷤ. ut tamfacile amicum ledereᷤ ⁊ altenꝰ
maliciam inmea muerterẽ contumeliã : Gͥ utañ
tam manu: aut senem latitantem incellula la¬
cessere desine. Sinautem tuam ł exercere ł ostẽ¬
dere doctrinam. quere uiuene̾ ⁊ disertõ⁊ nobilẽ

Expanded text:
ut de nobis cresceres, ut multi cognoscerent te provocaut de nobis cresceres, ut multi cognoscerent te provocare, me timere, te scperitum et tandem repperisse, qui garrulitati meae modum inponeret. ego autem, ut simpliciter fatear, dignationi tuae primum idcirco respondere nolui, quia tuam liquido epistulam non credebam nec, ut uulgi de quibusdam prouerbium est, litum melle gladium; deinde illud cauebam, ne episcopo communionis meae uiderer procaciter respondere et aliqua in reprehendentis epistula reprehendere, praesertim cum quaedam in illa heretica iudicarem; ad extremum, ne tu iure expostulares et diceres: \'quid enim? epistulam meam uideras et notae tibi manus in subscriptione signa deprehenderas, ut tam facile amicum laederes et alterius malitiam in meam uerteres contumeliam?\' igitur, tam manu aut senem latitantem in cellula lacessere desine. sin autem tuam uis uel osteere doctrinam, quaere iuuenes et disertos et nobiles,
Abbreviated transcription (Latin):
omino uere scõ ⁊ beatissimo pape
ꝑ fic̃m sisinnium diaconũ exẽplana ꝑuener̾̃ab̾q
subscͥptione tua ⁊ q̃ pͥmum ꝑ frẽm ꝓfuturũ scdo
ꝑ quendam alium te misisse significa: interi ꝓfu¬
turum retractum deitinere ⁊ ep̃m ꝯstitutũ ueloci
morte subtractũ illum cꝰ nomenretic̾e manᷤᷤ tunuĩ¬
se discͥmina ⁊ nauigatioĩs mutase ꝯsilium. q̃ cũ
ita sint: satis mirari nequeo qͦm᷑ ipã epła ⁊ romȩ
nerit cui solimissa ẽ. p̃sertim cumidem fr̃ sisĩm¬
us int̾ ceteros tractatꝰ tuos dixĩt eamse ñ inaffrica
ñ ap̃te s in insula hadriȩante hoc ferme quin¬
quennium reppense. De amicitia omnis tollẽ¬
da suspitio ẽ. ⁊ sic cum amnico quaĩ cum alto eẽ lo¬
quendum. Nõnulli familiarẽ mei x. uasa xp̃i
quorum ieros olimis ⁊ inscĩs loci ꝑmagna copia ẽ
suggerebant ñ simplici animo ate factum. s
laudematq nmusculoᷤ ⁊ gloriã ppłirequirẽtẽ

Expanded text:
OMINO VERE SANCTO ET BEATISSIMO PAPAE , per Sisinnium diaconum exemplaria peruenerunt absque subscriptione tua et quae primum per f quendam alium te misisse significas; et interim Profuturum retractum de itinere et episcopum constitutum ueloci morte subtractum, illum, cuius nomen retices, maris timuisse discrimina et nauigationis mutasse consilium. quae cum ita sint, satis mirari nequeo, quo modo ipsa epistulanerit, cui soli missa est, praesertim cum idem frater Sisinnius inter ceteros tractatus tuos dixerit eam se non in Africa, non apud te, sed in insula Hadriae ante hoc ferme quinquennium repperisse. De amicitia omnis tollenda suspicio est et sic cum amico quasi cum altero se loquendum. nonnulli familiares mei et uasa Christi, quorum Hierosolymis et in sanctis locis permagna copia est, suggerebant non simplaudem atque rumusculos et gloriolam populi requirentem,
Abbreviated transcription (Latin):
tu autem asseris ħeos fecisse clementer ñintientiᷤ
astus ꝯpatientis affectu dummꝰ illud ꝯstet ł me¬
tu seumisccłia eos simulas se se eẽꝙ ñ erant. Illud
nec ucre gentił erat. & sic̃ ñ fuit uere gentił. sienoe
uẽ ndeus erar. In eo autemimitator gentilium

Expanded text:
tu autem adseris hoc eos fecisse clementer \'non mentientis tu autem adseris hoc eos fecisse clementer \'non mentientis astu sed compatientis affectu\', dum modo illud constet uel metu uel misericordia eos simulasse se esse, quod non erant. illud nec uere gentilis erat, et sicut non fuit uere gentilis, sic nec uere Iudaeus erat. in eo autem imitator gentilium
Abbreviated transcription (Latin):
ctus ẽ ut cõ qͦq lucͥfaceret. nͥ quiarillud fec̃ ut
natura uideus ⁊ ħ totum dix̃ ñut paulus se fĩ¬
geret eẽ qd̾ ñ erat. s ut misccłiter ita subuenien¬
dum eẽ sentiret ac supse i eo errore laborant
ñ scł intientis astu s ꝯpatientis affectu: Bene
defendis paulum qd ñsimulauent errorẽ u¬
deoꝵ s uere fuĩt merrore. neq imitan uolue¬
rt petrum m̃tientem. ut ꝙ erat metu iudeoꝵ
dissimularet. s tota lib̾tate iudeum se eẽ dice¬
ret. Noua clementia apłi: dum iudeo s. xͥanõ
uult facere ipse uideus factꝰ ẽ. s̃ enimpot̾at
lurunosos ad fiugalitatẽ reducẽ nͥ se luruno
sum ꝓbaret: ⁊ misccłit᷑ ut ipse dicis sub uenire
misens nͥ se miseramipse sentiret. uẽ en ĩmise¬
multum interẽ inter meam ⁊ tuam sententiã qi
ego dico ⁊ petium ⁊ paulum tunore fidelium ui¬
deoꝵ legis exeitiuisse immo simulas se mandata.

Expanded text:
ctus est, ut eos quoque lucrifaceret, nisi quiactus est, ut eos quoque lucrifaceret, nisi quianatura Judaeus, et hoc totum dixit, non ut Paulus se fingeret esse quod non erat, sed ut misericorditer ita subveniendum esse sentiret, ac si ipse in eo errore laboraret; non scilicet mentientis astu, sed compatientis affectu. » Bene defendis Paulum, quod non simulaverit errorem Judaeorum, sed uere fuerit in errore neque imitari uoluerit Petrum mentientem, ut, quod erat, metu Iudaeorum dissimularet, sed tota libertate Iudaeum esse se diceret. nouam clementiam apostoli! dum Iudaeos Christianos uult facere, ipse Iudaeus factus est. non enim poterat luxuriosos ad et misericorditer, ut ipse dicis, subuenire miseris, nisi se miserum ipse sentiret. uere enim misemultum interest inter meam et tuam sententiam, quia ego dico et Petrum et Paulum timore fidelium Iudaeorum legis exercuisse, immo simulasse mandata,