comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
feceris ei : Nolite eẽ tales fr̃s. Videte quia propterea dicimus haec
propterea cantamus. propterea tractatur. propterea sudatur. No¬
lite facere ista negotia urã uos probant. Aliquando in negotio urõ.
auditis uerum & blasphematis. ecclesiam blasphematis. quare ꝰ.
Quia xpĩani estis.: Sisic ẽ duco me in parte donati: paganus uolo eẽ:
Quare: Quia momordistipanem. & dolent dentes: Quando uidebas ip¬
sum panem laudabas. Coepisti manducare. & dolent dentes.: Id est
quando audiebas sermonem dĩ. conlaudabas. Cum Tibi dicitur fac
hoc. blasphemas. Noli uelle hoc Dic bonus est panis. sed ego illun¬
non possum manducare: Nunc autem sioculis uides. laudas. cum coe¬
peris. dentes premere. malus est panisiste. Etqualis est ille
qui illum fecit: Ita fit ut confitearis dm̃ quando tibi benefecit ds̃
Et mentiaris quando cantas. Benedicam dnm̃ in omni tempr̃ semper

Expanded text:
feceris ei. Nolite esse tales, fratres: videte quia propterea dicimus haec, feceris ei. Nolite esse tales, fratres: videte quia propterea dicimus haec, propterea cantamus, propterea tractatur, propterea sudatur: nolite facere ista. Negotia vestra vos probant: aliquando in negotio vestro auditis verum, et blasphematis, Ecclesiam blasphematis. Quare? Quia christiani estis. Si sic est, duco me in partem Donati: paganus volo esse. Quare? Quia momordisti panem, et dolent dentes. Quando videbas ipsum panem, laudabas; coepisti manducare, et dolent dentes: id est, quando audiebas sermonem Dei, collaudabas, cum tibi dicitur, Fac hoc, blasphemas. Noli sic velle: hoc dic, Bonus est panis, sed ego non possum illum manducare. Nunc autem si oculis vides, laudas: cum coeperis dentes premere, dicis, Malus est panis iste, et qualis est ille qui illum fecit? Ita fit ut confitearis Deum, quando tibi bene facit Deus; et mentiaris, quando cantas, Benedicam Dominum in omni tempore, semper
Abbreviated transcription (Latin):
in uenies quia nihil est quod emen daris. A postolus paulus hoc dicit
Etenim quod ad presens est. temporale. leue tribulationis nraẽ uxta
incredibilem modum. aeternum gloriae pondies que pigrntirin¬
ando.non respicientib inquit quae uidentur: N
ralia sed quae ȩterna: Quae enim uidentur temporalia sunt.
quae autem non uidentur aeterna: & iterum. Non sunt condignae¬
passiones huius temporis. ad futuram głam quae reuelabiturꝰ nos
Quid ẽ ergo quod pateris: S ed semꝑ pateris. Concedo & quo natus es
ꝑ om̃s aetates tuas. usq ad senectam tuam. quo usq morieris. Puta
quod hoc pateris. quod ẽ passus iobQuod ille passus est aliquot di¬
eb aliquis patiatur ab ipsa infantia quod pateris. transit. finitur.
Quod accepturus es finem non habebit: Nolo iam aequas poenas cum
proemio: tempore ȩqua aeternitati. si potes. Confitebitur tibi cum bene

Expanded text:
invenies quia nihil est quod emendaris. Apostolus Paulus hoc dicit: invenies quia nihil est quod emendaris. Apostolus Paulus hoc dicit: Etenim quod ad praesens est temporale leve tribulationis nostrae, juxta incredibilem modum aeternum gloriae pondus operatur nando? Non respicientibus, inqued quae non uidentur. quae enim uidentur, temporalia sunt: quae autem non uidentur, aeterna. passiones hujus temporis, ad futuram gloriam quae revelabitur in nobis . Quid est ergo quod pateris? Sed semper pateris. Concedo. Ex quo natus es, per omnes aetates tuas usque ad senectam tuam, quo usque morieris, puta quia hoc pateris quod est passus Job; quod ille passus est aliquot diebus, aliquis patiatur ab ipsa infantia: quod pateris transit, finitur; quod accepturus es, finem non habebit. Nolo jam aeques poenam cum praemio: tempora aequa aeternitati, si potes. 10. Confitebitur tibi, cum bene
Abbreviated transcription (Latin):
dñs. Beati quie suriunt & sitiunt iustitiam: Et ergo qm̃ anima illius inuita ipsius bene¬
dic&ur : inuita benedic&ur. inmorte torquetur: Confitebitur tibi cumbene fȩceris
ei : Attendite & pascemini. hereat in cordib uestris manducate & ui¬
dete tales. & nolite eẽ tales: Cauete & talia uerba. Confitebitur tibi
cum benefeceris ei : Quam multi sunt xp̃iani. fr̃s qui tunc dõ gratias a¬
bit te & dic&. Uere quia tues dr̃ meus liberauit me decarcere. & con¬
fiteor illi. Venit illi lucrum confitetur Uenit hereditas con¬
fitetur.. Patitur damnum blasphemat. Qualis filius es qui quan¬
do te pater emendat. tunc tibi displic& łmendar& nisi tu displice¬
res. Aut nisi sic displiceres ut odiss& uell& emendare Erãs age er¬
go emendatori. ut accipias hereditatem. adõ qui te emendat: Frudi
ris cum emendaris. sed multum emendat. quia magnum ẽ. qđ habes
accipese. : Nam si appendas. quod emendaris cum eo qđ accepturus es

Expanded text:
esuriunt et sitiunt justitiam . Ergo quoniam anima illius in vita ipsius benedicetur: in vita benedicetur, in morte torquebitur. 9. Confitebitur tibi, cum bene feceris ei. Attendite et pascimini, haereat in cordibus vestris; manducate, videte tales, et nolite esse tales: cavete talia verba. Confitebitur tibi, cum bene feceris ei. Quam multi sunt christiani, fratres, qui tunc Deo gratias abit te, et dicet, Vere quia tu es Deus meus: liberavit me de carcere, confitebor illi. Venit illi lucrum, confitetur; venit haereditas, confitetur: patitur damnum, blasphemat. Qualis filius es, qui quando te pater emendat, tunc tibi displicet? Emendaret, nisi displiceres? aut si sic displiceres ut odisset, vellet emendare? Gratias age ergo emendatori, ut accipias haereditatem a Deo qui te emendat. Erudiris enim, cum emendaris. Sed multum emendat, quia magnum est quod habes accipere. Nam si appendas quod emendaris cum eo quod accepturus es,
Abbreviated transcription (Latin):
illauentilatio qua separabitur ascĩr omner inmundum Afide¬
libus: omnis simulatio apiis & trementibus uerbum dĩ. omnis
contemptor & superbus: Modo enim mixtura quaed amiac&
a solis ortuusq ad occasum. Videamus ergo quomodo faci&
qui uenturus: tempestate illa quidfacturus.. Quaeerit
incircuitueius tempestas ualida Procul dubio istatempestas
quandam separationem facturaẽ: Ista autem : separatio quã
non expectauerunt. qui antequam adlitus uenirent retia
diripuerunt :: In illaueroseparatione fit quaedam & bonorũ
distinctio. Alii sunt enim sequentes nuncxp̃m expeditis
humeris sines arcina curarum saecularium. qui non futura

Expanded text:
illa ventilatio, qua separabitur a sanctis omne immundum, a fideilla ventilatio, qua separabitur a sanctis omne immundum, a fidelibus omnis simulatio, a piis et trementibus verbum Dei omnis contemptor et superbus. Modo enim mixtura quaedam jacet a solis ortu usque ad occasum. Videamus ergo quomodo faciet qui venturus est, tempestate illa quid facturus, quae erit in circuitu ejus tempestas valida. Procul dubio ista tempestas quamdam separationem factura est. Ista est illa separatio, quam non exspectaverunt qui antequam ad littus venirent, retia disruperunt . In illa vero separatione fit quaedam malorum et bonorum distinctio. Alii sunt enim sequentes nunc Christum, expeditis humeris sine sarcina curarum saecularium, qui non frustra
Abbreviated transcription (Latin):
tam leue malum. & facis malum. Minatur ds̃ aeternum malum.
& non facis bonum. Ad malum faciendum nec minae te com¬
pellered ebent: Ab on o faciendo necminaete terrere deberent:
minis enim dĩ. minis aeterniignis. prohiberis amalo. inuitaris ad
bonum: Vndepig& . nisiqui a non credis.: Excutiat ergo unus¬
quis que corsuum. &uideat quidibi fides ten& Sicredimus fu¬
turum iudicium frr̃. beneuiuamus : tempus misericor diaenuncest
tempus iudiciituncerit: Nemo dic&. reuocat meadpriores
annos. Penitebit&tunc. sed frustra penitebit. modopeniteat cũ
fructus est penitendi. modo adhibeat᷑ adradicẽ arboriscophi¬
nus stercoris. Cordis luctus : & lacrimarum. neueniat. eradi¬
c& : Cum enim eradicauerit. iamignis expectatur . modo. Et si
fracti sunt rami. possuntrursus inseri: Omnis arbor quaenon fa
tempestas uenti latura tam magnam aream. Hac tempestate erit

Expanded text:
tam leve malum, et facis malum: minatur Deus aeternum malum, tam leve malum, et facis malum: minatur Deus aeternum malum, et non facis bonum! Ad malum faciendum nec minae te compellere deberent: a bono faciendo nec minae te deterrere deberent. Minis autem Dei, minis aeterni ignis prohiberis a malo, invitaris ad bonum. Unde piget, nisi quia non credis? Excutiat ergo unusquisque cor suum, et videat quid ibi fides teneat. Si credimus futurum judicium, fratres, bene vivamus. Tempus misericordiae nunc est, tempus judicii tunc erit. Nemo dicet. Revoca me ad priores annos. Poenitebit et tunc, sed frustra poenitebit: modo poeniteat, cum fructus est poenitendi; modo adhibeatur ad radices arboris cophinus stercoris, cordis luctus et lacrymarum, ne veniat et eradicet . Cum enim eradicaverit, jam ignis exspectatur. Modo etsi fracti sunt rami, possunt rursus inseri: tunc omnis arbor quae ntempestas, ventilatura tam magnam aream. Hac tempestate erit
Abbreviated transcription (Latin):
pientiae &ueritatis ut cumq sentireco eperint. Nouerint quod di¬
co. quanta poenasit. tantum modo a faciedĩ separari.: Qui autem
illam dulcedinem nondum gustauerunt. Sinon desiderant dĩ faciẽ.
timeant uelignem : Supplicia terreant
tant. Viletibi est quod ds̃ pollic&ur. Contremesce quod
minatur. ueni& dulcedoprȩ sentiae. non mutaris. non excitaris.
nonsus piras. non desideras ⁊ amplexaris peccata tua & delicias
carnistiae : Stipulam adte congeris. ueni& ignis: Ignis in conspe¬
ctueius ardebit: nonerit iste ignis sicut focustuus: Quotam̃
simanum mittere conaris. facies quicquiduoluerit. Qui hocminat᷑
sitibi dicat. scribe contracaput patristui. scribe contracapu
filiorum tuorum. Nam manum tuam sinon feceris mitto infocum
tuum: facies neardeat manus tua. neardeatadtempus membrum
tuum. non semper indolore futurum: Minatur ergo inimicus.

Expanded text:
pientiae et veritatis utcumque sentire coeperunt, noverunt quod dipientiae et veritatis utcumque sentire coeperunt, noverunt quod dico, quanta poena sit tantummodo a facie Dei separari: qui autem illam dulcedinem non gustaverunt, si nondum desiderant Dei faciem, timeant vel ignem; supplicia terreant quem praemia non invitant. Vile tibi est quod Deus pollicetur, contremisce quod minatur. Veniet dulcedo praesentiae; non mutaris, non excitaris, non suspiras, non desideras: amplexaris peccata tua et delicias carnis tuae, stipulam ad te congeris, veniet ignis. Ignis in conspectu ejus ardebit. Non erit iste ignis sicut focus tuus; quo tamen si manum mittere cogaris, facies quidquid voluerit qui hoc minatur. Si tibi dicat, Scribe contra caput patris tui, scribe contra capita filiorum tuorum; nam si non feceris, manum tuam mitto in focum tuum: facies ne ardeat manus tua, ne ardeat ad tempus membrum tuum, non semper in dolore futurum. Minatur ergo inimicus
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc crufifigendus. occidendus. sepeliendus. Quia haec omnia occultus d̃pati¬
uoluit. potuit. Ven i& manifestus & non silebit: Quiauero adiudiciũ ueni&¬
N sequentia docent. Ignis ante cum praeibit: Timemus. mutem & ñ timebimus.
lgnem palea tim&. auro quid facit.
Est autem nunc in potestate quid
fias. ne illud quodde te nolente uenturum est non correctus experia¬
ris ⁊ Si enim possemus facere fr̃r ut dies iudicu non uenir&. puto
quia nec sicerat maleuiuendum. sinonuenir& ignis dies iudicu & sola
peccatoribus inminer& separatio a faciedĩ. In qualib& essent affiu¬
entia deliciarum. nonuidentes a quo creatisunt. & separati ab illadul¬
cedine ineffabilis uultus eius inqualib& aeternitate & inpunitate pec¬
catipiangere sedeberent. Sed quidloquar. aut quibus loquar. &¬
Laec amantibus poena est. non contempnentibus.. quidulced in emsa¬

Expanded text:
adhuc crucifigendus, occidendus, sepeliendus: quia haec omnia occultus Deadhuc crucifigendus, occidendus, sepeliendus: quia haec omnia occultus Deus pati voluit. Veniet manifestus, et non silebit. 7. Quia vero ad judicium veniet, sequentia docent. Ignis ante eum praeibit . Timemus? Mutemur, et non timebimus. Ignem palea timeat: auro quid facit? Est autem nunc in potestate quid facias, ne illud quod et te nolente venturum est, non correctus experiaris. Si enim possemus facere, fratres, ut dies judicii non veniret, puto quia nec sic erat male vivendum. Si non veniret ignis die judicii, et sola peccatoribus immineret separatio a facie Dei, in qualibet entia deliciarum, non videntes a quo creati sunt, et separati ab illa dulcedine ineffabilis vultus ejus, in qualibet aeternitate et impunitate peccati, plangere se deberent. Sed quid loquar, aut quibus loquar? Haec amantibus poena est, non contemnentibus. Qui dulcedinem sa
Abbreviated transcription (Latin):
manifestus & non silebit : Quid enim modosil&: Et unde sunt quae dicimus. Vnde ista
preceptau Vnde istamonita  Vnde ista tuba terroris. Nonsil&. & sil&: Non sil&
monendo. sil& aiudicando: Nonsil& p̃cepto. sil& aiudicio: Patitur enim peccatores
cotidie male facientes. dm̃ ñ curantes. non in conscientia sua. non incaelo. non int̾ra:
Non eum latent haec omnia. & uniuer saliter omnes ammonent. Equando aliquos
flagellat interra. ammonitio est non dum damnatio.: Sil& ergo iudicio occultus.
in caelo est. adhuc interpellat ꝓnobis. Paciens ẽ. super peccatores. non exercens
iram. sed expectans penitentiam Dicit alio loco. tacui. numquid sempertacebo.
Quando ergo non tacebit: Ds̃ manifestus ueni&: Et quis ds̃ : Ds̃ nr̃. & ipseds̃
Quis ds̃ nr̃ : non enim ds̃ est qui non est nr̃ ds̃. Dii enim gentium doemonia. Ds

Expanded text:
manifestus et non silebit. Quid enim? modo silet? Et unde sunt quae dicimus? unde ista manifestus et non silebit. Quid enim? modo silet? Et unde sunt quae dicimus? unde ista praecepta? unde ista monita? unde ista tuba terroris? Non silet, et silet: non silet a monendo, silet a vindicando; non silet a praecepto, silet a judicio. Patitur enim peccatores quotidie mala facientes, Deum non curantes, non in conscientia sua, non in coelo, non in terra: non eum latent haec omnia, et universaliter omnes admonet, et quando aliquos flagellat in terra, admonitio est, nondum damnatio. Silet ergo a judicio, occultus in coelo est, adhuc interpellat pro nobis: patiens est super peccatores, non exercens iram, sed exspectans poenitentiam. Dicit alio loco: Tacui, numquid semper tacebo ? Quando ergo non tacebit, Deus manifestus veniet. Quis Deus? Deus noster. Et ipse Deus, qui Deus noster: non enim Deus est, qui non est noster Deus. Dii enim Gentium daemonia: Deu
Abbreviated transcription (Latin):
qui non uider̃ & crediderunt : Prȩdicti sumus. t̃ramillam uocatam asolisortuusq
ad occasum. non uid& & credit Occultus ds̃ deorum: & eis inter quos ambulauit. & eis
a quibus crucifixus est . &eis ad quorum oculos resur rex̃ . & nobis qui credimus in¬
illum incȩlo sedentem. quem nonuidimus interra ambulantem. Sed & siuideremus.
nonuideremus quod & iudei uiderunt &crucifixerunt: Plus qͣuod non uidentes xpm̃
credimus dm̃. quam quod illiuidentes. ñnisi hominem putauerunt: Ilideniq male
putando mortificauerunt . nos bene credendo uiuificamur: Quidergo fr̃s. ille
Non plane. audisequentia. Dĩ manifestus ueni&: Quiuenit occultus. ueni& ma¬
nifestus: Venit occultus iudicandus. ueni& manifestus iudicaturus: Venit occul¬
us ut ante iudicem star&. ueni& manifestus ut etiam deiudicibus iudic& Ueni&

Expanded text:
qui non vident, et credunt . Praedicti sumus. Terra illa vocata a solis ortu usque qui non vident, et credunt . Praedicti sumus. Terra illa vocata a solis ortu usque ad occasum non videt, et credit. Occultus ergo Deus deorum, et eis inter quos ambulavit, et eis a quibus crucifixus est, et eis ad quorum oculos resurrexit, et nobis qui credimus in coelo sedentem, quem non vidimus in terra ambulantem. Sed etsi videremus, nonne hoc videremus quod Judaei viderunt et crucifixerunt? Plus est quod non videntes Christum credimus Deum, quam quod illi videntes nonnisi hominem putaverunt. Illi denique male putando mortificaverunt, nos bene credendo vivificamur. 6. vers. 3. Quid eNon plane: audi sequentia: Deus manifestus veniet. Qui venit occultus, veniet manifestus: venit occultus judicandus, veniet manifestus judicaturus; venit occultus ut ante judicem staret, veniet manifestus ut etiam de judicibus judicet: Veniet
Abbreviated transcription (Latin):
cifiger&ur : ut quos crucifixus dimiserat titubantes. resurgens face¬
r& fortes : De indequadragesimo die commendans ecclesiam suam.
id÷ uoca tam terram. A solis ortu usq: ad occasum ne haberent excusationem
quiuolunt inscismate deperire:. Ascendit incaelum dicens eis. Eritis mihi
testes in hierusalem. unde species decoris eis. & in totam iudȩam. & samariam
&usq: intatam terram: His enĩ dictis nubes suscepit eum. Intuebantur illi
quẽ nouerant. nouerat tam̃ in humilitate . nondũ in claritate: Et cum abeis
ireincȩlum ammoniti sunt uoce angelica dicente. Quidstatis gͣalilei. Hiciħs̃ quẽ
uid&is ire . sic ueni& quemam modum eum uidetis euntem in caelum Ascendit ergo
Regressi illi la& antes manserunt inciuitate secundũ eius preceptum donec imple¬
rentur spũ sc̃o: Quid aũ dictum erat thomae palpanti. Quia ui disti credidistibeat

Expanded text:
cifegeretur; ut quos crucifixus dimiserat titubantes, resurgens facecifegeretur; ut quos crucifixus dimiserat titubantes, resurgens faceret fortes. Deinde quadragesimo die commendans Ecclesiam suam, id est vocatam terram a solis ortu usque ad occasum, ne haberent excusationem qui volunt in schismate deperire, ascendit in coelum, dicens eis, Eritis mihi testes in Jerusalem unde species decoris ejus, et in totam Judaeam et Samariam, et usque in totam terram. His enim dictis, nubes suscepit eum. Intuebantur illi quem noverant: noverant tamen in humilitate, nondum in claritate. Et cum ab eis iret in coelum, admoniti sunt voce angelica dicente: Quid statis, viri Galilaei? Hic Jesus quem videtis ire, sic veniet quemadmodum vidistis eum euntem in coelum. Ascendit ergo: regressi illi laetantes, manserunt in civitate, secundum ejus praeceptum, donec implerentur Spiritu sancto . Quid autem dictum erat Thomae palpanti? Quia vidisti, credidisti; beati
Abbreviated transcription (Latin):
flagellatus. &cum ante iudicẽ impositus. & cum superbienti respon¬
dit Nan haberes inme potestatem. nisi datum tibi fuiss& desuper. & qđ
ductus aduictimam coram tondentese non aperuit os suum. & quod
crucifixus . & quod sepultus.. Semper occultus dr̃ deorum .: Quid postea
quam resurrexit.o Mirati discipuli & primonon crediderunt. do¬
nec tangerent. atq palparent: Sed carores urrexerat. quia caro mor¬
tuaerat : Diuinitas quaene mori non poterat. ad huc &iam in carne
entis latebat .: Uideri forma potuit. tenerimembi
quis palpat.o Ettamen uerbum caro facta sunt. & habitauit innob̾.
Et quitenebat hominem thomas. intellegebat ut poterat dm̃: Palpa¬
tis enimcicatricib: ex clamauit. dnr̃ meus & dr̃ m̃s: Ostendebattam̃.
dnr eam formam eamq carnem. quam incruce uiderant quae inse¬
strauit : Illis demonstrauit. qui in eum crediderant. Ante quam cru¬

Expanded text:
flagellatus, et cum ante judicem positus, et cum superbienti responflagellatus, et cum ante judicem positus, et cum superbienti respondit, Non haberes in me potestatem, nisi data fuisset desuper : et quod ductus ad victimam, coram tondente se non aperuit os suum , et quod crucifixus, et quod sepultus, semper occultus Deus deorum. Quid postea quam resurrexit? Mirati discipuli et primo non crediderunt, donec tangerent atque palparent . Sed caro resurrexerat, quia caro mortua erat: divinitas quae mori non poterat, adhuc etiam in carne resurgentis latebat. Videri forma potuit, teneri membrdet? quis tenet? quis palpat? Et tamen Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Et qui tenebat hominem Thomas, intelligebat ut poterat Deum. Palpatis enim cicatricibus, exclamavit: Dominus meus et Deus meus . Ostendebat tamen Dominus eam formam, eamque carnem quam in cruce viderant, quae in sestravit: illis demonstravit se, qui in eum crediderant antequam cru
Abbreviated transcription (Latin):
contempni. ut occider&ur: Erat gloria especies indiuinitate seq
haec latebat in carne: Sienim cognouissent. num quam dnm glo¬
riae crucifixissent: Sicergo int̃ iudaeos. int̾inimicos ambulauit
ultus. mira faciens. mala patiens. donec sus penc
& ante crucem caput agitantes dicerent. Si filius est descendat de
cruce.: Occultus ergoerat dr̃ deorum. Etuocesed&bat magis ex
compas sionenra quam ex maiestate sua: Vnde enim illȩ uoces:
Nisi ex nobis assumptae.
Dr̃ dr̃ meus ut quidme dereliquisti: Quan.
ut quidime dereliquisti: nisi quia in carne infirmitatis agnoscebat᷑
uox peccatoris. Quienim suscepit carnemsimilitudinis peccati. cu
non susciper& similitudinem uocis peccati. Occultus ergo dr̃ deorũ
& cum inter homines ambulauit. Cumesuriuit. & sitiuit. & cum fatiga¬
tus sedit. &cum las sato corpore dormiuit. &cum apprehensus & cũ

Expanded text:
contemni, ut occideretur. Erat gloriae species in divinitate; sed contemni, ut occideretur. Erat gloriae species in divinitate; sed haec latebat in carne. Si enim cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent . Sic ergo inter Judaeos, inter inimicos ambulavit occultus, mira faciens, mala patiens, donec suspenderemnerent, et ante crucem caput agitantes, dicerent: Si Filius Dei est, descendat de cruce . Occultus ergo erat Deus deorum, et voces edebat magis ex compassione nostra, quam ex majestate sua. Unde enim illae voces, nisi ex nobis assumptae, Deus, Deus meus, utquid me dereliquisti . Quandutquid me dereliquisti, nisi quia in carne infirmitatis agnoscebatur vox peccatoris? Qui enim suscepit similitudinem carnis peccati , cur non susciperet similitudinem vocis peccati? Occultus ergo Deus deorum et cum inter homines ambulavit, et cum esurivit et sitivit, et cum fatigatus sedit, et cum lassato corpore dormivit, et cum apprehensus, et cum
Abbreviated transcription (Latin):
uerbis dni dicentis. O portebat xpm̃pati. & resurgere amortius. tertia
die & predicare innomine eius poenitentiam & remis sionem peccato¬
rum peromnes gentes.: Omnes enim gentessunt asolis ortuusq ad
occasum: Quoduero exsionspecies decoris eiꝰ. quod indecoepit decus
euangelii eius : Quodinde adnuntiari coepit. Speciosus forma
prȩfiluis hominum: Concordat uerbis dnĩ dicentis. Incipientibus
abhierus alem. Concinunt noua ueteribus. uetera nouis.: Dicunt
torum non calumniantium exheredatorum: Fecit ergo ista dr̃
deorum. Uocauit terram a solis ortu is que adoccasum ex si onpr¬
cedente speciesua : Ibienimerant discipuli. qui acceperunt s pm̃scm̃.
quinquagesimo postresurrectionem eius die mis sum decaelo. Inde
euangelium. Inde predicatio. In deimpletus orbis terrarum. & hoc
ingratia fidei.: Nam cum ipse dnr̃ uenis s&l quia passurus uenit
occultusuenit: Et cumess& fortis inse. Infirmus infirmꝰ incarne
apparuit. Oporteb atenm eum uideri. ut non intelleger&ur.

Expanded text:
mortuis tertia die, et praedicari in nomine ejus poenitentiam et remissionem peccatorum per omnes gentes . Omnes enim gentes sunt a solis ortu usque ad occasum. Quod vero Ex Sion species decoris ejus, quod inde coepit decus Evangelii ejus, quod inde annuntiari coepit speciosus forma prae filiis hominum , concordat verbis Domini dicentis, Incipientibus ab Jerusalem. Concinunt nova veteribus, vetera novis: dicunt torum, non calumniantium exhaeredatorum. Fecit ergo ista Deus deorum, Vocavit terram a solis ortu usque ad occasum, ex Sion procedente specie sua. Ibi enim erant discipuli, qui acceperunt Spiritum sanctum quinquagesimo post resurrectionem ejus die missum de coelo . Inde Evangelium, inde praedicatio, inde impletus orbis terrarum, et hoc in gratia fidei. 5. Nam cum ipse Dominus venisset, quia passurus venit, occultus venit: et cum esset fortis in se, infirmus in carne apparuit. Oportebat enim eum videri, ut non intelligeretur;
Abbreviated transcription (Latin):
dicantes xii. tribus israhel: Aluergo erunt iudicantes cũ dño.
alii uero iudicandi. sed dexteram ponendi. Nam quia erunt
quidam iudicantes cum dñõ. habemus apertissimum testi¬
monium quod modo com memoraui. Sedebitis suꝑxii. sedes.
iudicantes xii. tribus isrł.: Sed dicit aliquis. XII. illicapłi¬

Expanded text:
dicantes duodecim tribus Israel . Alii ergo erunt judicantes cum Domino: alii vero judicandi, sed ad dexteram ponendi. Nam quia erunt quidam judicantes cum Domino, habemus apertissimum testimonium quod modo commemoravi: Sedebitis super duodecim sedes, judicantes duodecim tribus Israel. 9. Sed dicit aliquis: duodecim illic Ap
Abbreviated transcription (Latin):
erat in euangelio &ipse inpendas pro animab: ur̃ĩs: Ego enim inquit non
solum alligari sed &iam mori paratus sum pronomine dnĩ nr̃i ihũxpĩ.

Expanded text:
erat in Evangelio: Et ipse impendar pro animabus vestris . Ego enim, inquit, non erat in Evangelio: Et ipse impendar pro animabus vestris . Ego enim, inquit, non solum alligari, sed etiam mori paratus sum pro nomine Domini Jesu Christi .
Abbreviated transcription (Latin):
mato nihil nocebant. qui illum insectabantur. sic nec ipseillis quos perse¬
quebatur : Confirmat inquit iustos dñs: audi altas uoces confirmati
iusti: quis nos separauit a caritate xp̃i Tribulatio. an angustia. an fames
annuditas anpersecutio: quomodo erebat qui relius talibus non separa¬
batur: confirmat aũt iustos dñs: Descenderant quidam proph&ȩ dehie
sol& fieri ut his indiciis rerum futura demonstrar& proph& atdicens.
sicut alligatum meuid&is. sic oport& alligari hominem hunc inhiero so¬
limis: fratres aut̃ responso ammonitum saulum. lam paulum. nese tantis
periculis cominiter& coeperunt d&errere . & monendo & rogando reuo¬
care neir& in hierusalem: Ille aut̃ qui iam in eoꝵ numero erat dequibus
dictum ẽ. Confirmat aut̃ iustos dñs. Quid inquit confringis cormeum:
non facio animam meam preciosam mihi : qui iam dixerat eis quos parturi¬

Expanded text:
mato nihil nocebant qui illum insectabantur, sic nec ipse illis quos persemato nihil nocebant qui illum insectabantur, sic nec ipse illis quos persequebatur. Confirmat autem, inquit, justos Dominus. Audi alias voces confirmati justi. Quis nos separabit a charitate Christi? Tribulatio, an angustia, an fames, an nuditas, an persecutio . Quomodo haerebat, qui rebus talibus non separabatur? Confirmat autem justos Dominus. Descenderant quidam prophetae de Jeemadmodum solet fieri, ut his indiciis rerum futura demonstraret propheta, dicens: Sicut alligatum me videtis, sic oportet alligari hominem hunc in Jerosolymis. Fratres autem responso admonitum Saulum, jam Paulum, ne se tantis periculis committeret, coeperunt deterrere, et monendo et rogando revocare ne iret in Jerosolymam. Ille autem qui jam in eorum numero erat de quibus dictum est, Confirmat autem justos Dominus; Quid, inquit, confringitis cor meum? Non facio animam meam pretiosam mihi. Quia jam dixerat eis quos parturi
Abbreviated transcription (Latin):
rosolimi & nunc acceptis litteris uadit ut ubi cumq inuenerit in uocan¬
tem nomentuum trahat allig& & ad potentes adducat: & contra dns
sineinquit. ego illi ostendam quae illum oporteatpati pronomine
meo. reddam in quit uindicabo me deillo. & patia&ur pro nomine meo
quisaeuit in nomen meum: erudio uel erudiui pereum alios erudiam
& ipsum ꝑ alios: factum est hoc & nouimus quanta sustinuerit saulus mul¬
to plura quam fecerat: quasi auarus & actor. cum usuras recepit quod dede¬
rat: sed uide utrum in alio impl&um sit quod modo psalmus dicit: Confir¬
mat aut̃ iustos dñs : Non solum inquit paulus cum multamala pater& ur sed
& gloriamur intribulationib scientes quia tribulatio patientiam
operatur. patientia probationem. probatio spem. spes aut̃ non confun
bis : Beneplane : iam iustus iam confirmatus: quomodo ergo istiiam confir¬

Expanded text:
Jerosolyma, et nunc acceptis litteris vadit, ut ubicumque invenerit invocanJerosolyma, et nunc acceptis litteris vadit, ut ubicumque invenerit invocantes nomen tuum, trahat et liget, et ad pontifices adducat. Et contra Dominus: Sine, inquit, ego illi ostendam quae illum oporteat pati pro nomine meo . Reddam illi, inquit, vindicabo me de illo; et patietur pro nomine meo, qui saevit in nomen meum. Erudio vel erudivi per cum alios, erudiam et ipsum per alios. Factum est hoc, et novimus quanta sustinuerit Saulus, multo plura quam fecerat, quasi avarus exactor cum usuris recepit quod dederat. 6. Sed vide utrum in illo impletum sit quod modo Psalmus dicit, Confirmat autem justos Dominus. Non solum, inquit idem Paulus, cum multa mala pateretur, sed et gloriamur in tribulationibus, scientos quia tribulatio patientiam operatur, patientia probabis . Bene; plane jam justus, jam confirmatus. Quomodo ergo isti jam confir
Abbreviated transcription (Latin):
firmat iustos dñs : quic quid acciderit iusto uoluntati diuinȩ deput& non po¬
testati inimici saeuire ille potest ferire : illenoluerit non potest: Etsi uolue¬
rit ut feriat nouit suum quem admodum &xcipiat: quem enim diligit dñs
corripit. flagellat aut̃ omnem filium quem recipit .: Quid sibi ergosl
plaudit iniquus quia flagellum sibi fecit deillo paterm̃s illum ad sumit.
administerium meerudit ad patrimonium: nec adtendere debemus quan¬
tum permittat iniustis sed quantum seru& iustis: Sed debemus optare
&iam illis perquos flagellamur ut conuertantur & flagellentur: Sicenĩ
suos fideles erudiebat qui desaulo sibi flagellum fecerat. sed postea
conuertit & saulum: & cum ananiae scõ. a quo baptizatur saulus dice¬
r& dñsillum suscipiendum eẽ sauilum quia uas e& electionis. respondit
timens & & horres cens audita fama sauli persecun

Expanded text:
firmat justos Dominus. Quidquid acciderit justo, voluntati divinae deputet, non pofirmat justos Dominus. Quidquid acciderit justo, voluntati divinae deputet, non potestati inimici. Saevire ille potest: ferire, si ille noluerit, non potest. Et si ille voluerit ut feriat, novit suum quemadmodum excipiat: Quem enim diligit Dominus, corripit: flagellat autem omnem filium quem recipit . Quid sibi ergo plaudit iniquus, quia flagellum sibi de illo fecit Pater meus? Illum assumit ad ministerium, me erudit ad patrimonium. Nec attendere debemus quantum permittat injustis, sed quantum servet justis. 5. Sed debemus optare etiam illis per quos flagellamur, ut convertantur, et flagellentur. Sic enim suos fideles erudiebat, qui de Saulo flagellum sibi fecerat, sed postea convertit et Saulum. Et cum Ananiae sancto, a quo baptizatus est Saulus, diceret Dominus, illum suscipiendum esse Saulum, quia vas esset electionis; respondittimens et exhorrescens audita fama Sauli persecuto
Abbreviated transcription (Latin):
in aeternum non lub orabis : breuis est molestatua. eternaerit beatitu dotua:
Ad modicum dolebis sinefinegaudebis: Sed intermolestias incipis libi. prepo¬
nitur & exemplum passionum xp̃i: uide protẽ quid pertulit. qui quare ꝑferret.
non habebat: quantacumq patiaris non peruenies ad illas insultationes:
ad flagella. ad illam ignominiosam uestem. ad illam spineam coronam.
adillam postremo crucem non peruenis. quiaiam & depoena generis hu¬
mani sublata est : Cum enim antiqui scelerati crucifigerentur modo.
Nullus crucifigitur honorata est & finita finitum est in poena man&
in gratia: loci suppliciorum fecit transitum ad frontes imperatorum: qui
tantum honorem dedit poenis suis quid seruat fidelibus suis: His ergo uer¬
bis his rebus his allo cutionibus. hoc tali &emplo confirmat iustos dnĩ:
Saeuiant quantum uoluerint & quantum permissi fuerint peccatores con¬

Expanded text:
in aeternum non laborabis: brevis est molestia tua, aeterna erit beatitudo tua: in aeternum non laborabis: brevis est molestia tua, aeterna erit beatitudo tua: ad modicum doles, sine fine gaudebis. Sed inter molestias incipis labi? Proponitur exemplum et passionum Christi. Vide quid pro te pertulit, qui quare perferret non habebat. Quantacumque patiaris, non pervenies ad illas insultationes, ad illa flagella, ad illam ignominiosam vestem, ad illam spineam coronam, ad illam postremo crucem non pervenies, quia jam et de poena generis humani sublata est. Cum enim sub antiquis scelerati crucifigerentur, modo nullus crucifigitur. Honorata est, et finita. Finita est in poena, manet in gloria. A locis suppliciorum fecit transitum ad frontes imperatorum. Qui tantum honorem dedit poenis suis, quid servat fidelibus suis? His ergo rebus, his verbis, his allocutionibus, hoc tali exemplo confirmat justos Dominus. Saeviant quantum voluerint, et quantum permissi fuerint peccatores: con
Abbreviated transcription (Latin):
esse quods eledunt iniqui & quod sibi noc& quam quod iuidentur nocereillis
quos oderunt : fram eaergo eorumint r& incor eorum: Sententia dm̃ est. aliter
fieri non potest:: Et arcus eorum conterant᷑. : Quid estarcus eorum Conterant᷑
insidiȩ ipsorum frustrentur : superius enim dixerat. Gladium eduxerunt peccato¬
res. intenderunt arcumsuum: Gladueductionem intelligiuoluit. appertamop¬
Nihilnoc& iusto: quomodo einihil nocuit. uerbi gratia quem stexpoliauit. cui tol¬
ciunt. & suppetunteis rerum effectus agendiceleritas. iussionem oboedien¬
tia sequitur: num quid sẽ¬
persio. Quo brachia peccator conterent᷑
Brachiaeorum potentia eorũ.
quid facturus ingehenna. an qđ fecit ille.
diues qui apud s uperos epulabatur. apud inferos torquebatur : Brachi aergo
tetur cortuum & sustine dñm: Quidesthio sustine dnm: ad tempus luboras

Expanded text:
esse quod se laedunt iniqui, et quod sibi nocent, quam quod sibi videntur nocere illis esse quod se laedunt iniqui, et quod sibi nocent, quam quod sibi videntur nocere illis quos oderunt. Framea ergo eorum intret in cor ipsorum. Sententia Domini est aliter fieri non potest. Et arcus eorum conteratur. Quid est, arcus eorum conteratur? Insidiae ipsorum frustrentur. Superius enim dixerat: Gladium eduxerunt peccatores, intenderunt arcum suum. Gladii eductionem, intelligi voluit apertam opNihil nocet justo. Quomodo ergo nihil ei nocuit, verbi gratia, quem sic exspoliavit, cui tolciunt, et suppetit eis rerum effectus; agendi celeritas, jussionem obedientia sequitur. Numquid semper sic? Quoniam brachia peccatorum conterentur. Brachia ergo eorum, potentia eorum. Quid facturus est in gehenna? An quod facit ille dives, qui apud superos epulabatur, apud inferos torquebatur ? Brachia ergo tetur cor tuum, et sustine Dominum . Quid est hoc, Sustine Dominum? Ad tempus laboras,
Abbreviated transcription (Latin):
Facile est si framea eius idest gladius eius. perueniat ad corpustuum
sicut peruenit gladius persecutoꝵ ad corpora martrrum: sed percus so
corpore. cormansit in laesum: Illius aut̃ corquigladium eduxit incorpus
iusti non planemansit inlesum. hoc psalmus iste testatur: Framea eorum
non dixit intret in corpus ipsorum : sed framea eorum intr& incoripsorum : In cor¬
pore occidere uoluerunt in anima moriantur : : Illo enim quorum corpora int̃ ficere
cupiuerunt. securos dñs fecit dicens eis. Nolite timereeos qui occidunt corpus.
occidere nisi corpus inimici. & posse occidere animam suam: Desipiunt: contras ẽ
saeuiunt insaniunt. non seuident: tamquam siuell& aliquis. percorpus suum fer¬
rum traicere. ut conscinderent tonicam alterius: attendis quo peruemsti. & non
adtendis quatraiecisti : illius conscindisti uestem tuam carnem.: Constatergo plus

Expanded text:
Facile est ut framea ejus, id est, gladius ejus perveniat ad corpus tuum, Facile est ut framea ejus, id est, gladius ejus perveniat ad corpus tuum, sicut pervenit gladius persecutorum ad corpora martyrum; sed percusso corpore, cor mansit illaesum: illius autem cor qui gladium eduxit in corpus justi, non plane mansit illaesum. Hoc psalmus iste testatur. Framea eorum non intret, dixit, in corpus eorum: sed, Framea eorum intret in cor ipsorum. In corpore occidere voluerunt, in anima moriantur. Illos enim quorum corpora interficere voluerunt, securos Dominus fecit, dicens eis: Nolite timere eos qui corpus occidunt,occidere nisi corpus inimici, et posse occidere animam suam? Desipiunt, contra se saeviunt, insaniunt, non se vident: tanquam si vellet aliquis per corpus suum ferrum trajicere, ut conscinderet tunicam alterius. Attendis quo pervenisti, et non attendis qua trajecisti: illius conscidisti vestem, tuam carnem. Constat ergo plus
Abbreviated transcription (Latin):
mum putre fecit ini quitas: Nam & quicquid inte profert in illum redit:
eius enim persecutio tefacit purgatum illum reum: cui ergo plus noc&
ecce saeuiendo e poliauit sete quis grauiori damno percutitur quiamit¬
tit pecuniam an quia mittit fidem᷑. Nolunt dolere damna ista quihabent
oculum interiorem: multis enim fulg& aurum fides non fulg&: Habent
quippeoculos unde aurum uideant. undefidem uideant non habent Nã
haberent & uiderentutiq plus amarent: Met
amas eam utexigas ama utehibeas: Ergo quia om̃s qui persequuntur ius¬
tos grauiore damno feriuntur & grauiore perniciae ad flictantur. Cum
in eis uastatur. ipse animus: sequitur & ostendit hoc psalmus. gladium ae¬
duxerunt. Peccatores intenderunt arcum suum ut deiciant in opem &
pauperem ut trucidentrectos corde. framea eorum intr& incoripsoꝵ.

Expanded text:
mum putrefacit iniquitas. Nam et quidquid in te profert, in illum redit. mum putrefacit iniquitas. Nam et quidquid in te profert, in illum redit. Ejus enim persecutio te facit purgatum, illum reum. Cui ergo plus nocet? Ecce saeviendo exspoliavit te: quis damno graviore percutitur, qui amittit pecuniam, an qui amittit fidem? Norunt dolere damna ista, qui habent oculum interiorem. Multis enim fulget aurum, fides non fulget. Habent quippe oculos unde aurum videant: unde fidem videant, non habent. Nam si haberent et viderent, utique plus amarent: et tdicunt: O fides! ubi est fides? Amas eam ut exigas; ama ut exhibeas. Ergo quia omnes qui persequuntur justos, graviore damno feriuntur, et graviore pernicie afflictantur, cum in eis vastatur ipse animus; sequitur, et ostendit hoc Psalmus: Gladium eduxerunt peccatores, intenderunt arcum suum: ut dejiciant inopem et pauperem, ut trucident rectos corde. Framea eorum intret in cor ipsorum.
Abbreviated transcription (Latin):
enim dies in iusti quem prospicit ds̃: qui dies cuiusq uindictae: necesse est enim
ut uindic&ur in impium uindic&ur in iniustum siue conuertatur. siue non
se conuertat. Sienim se conuertit hoc ipsum in illo uindicatur: Quod pe¬
rit iniquitas: non ne inrisit dñs prospiciens dies iniquorum tuorum. et uidȩtra¬
ditoris & sauli persecutoris. Unius diem prospecit̃ ad poenam: alterius ad
iustitiam: in utrumq uindicatum est: Ille est gehenne ignib destinatus istę
caelesti uocae prostratus : Ergo & tuquem pateris iniquum peroculos fidei
prospice cum dõ dies eius. & cum eum inte uideris sȩuientem: dictibi iste aut
iusti tibi noc& & illi non noc&: unde fieri potest ut non ini quitas eius quae
pereius indignationem &odium procedit ad laedendum tenon prius ipsum
uast& intus ut te tempt& foris. tuum corpus premit. aduersitas. illius ani¬

Expanded text:
enim dies injusti, quem prospicit Deus. Qui dies? Cujusque vindictae. Necesse est enim enim dies injusti, quem prospicit Deus. Qui dies? Cujusque vindictae. Necesse est enim ut vindicetur in impium, vindicetur in injustum, sive convertat se, sive non se convertat. Si enim se converterit, hoc ipsum in illo vindicatur; quod periit iniquitas. Nonne irrisit Dominus prospiciens dies iniquorum duorum, et Judae traditoris et Sauli persecutoris ? Unius diem prospexit ad poenam, alterius ad justitiam. In utrumque vindicatum est: ille est gehennae ignibus deputatus, iste coelesti voce prostratus. Ergo et tu quem pateris iniquum, per oculos fidei prospice cum Deo dies ejus; et cum eum videris in te saevientem, die tibi: Iste aut uid enim? Injustitia injusti tibi nocet, et illi non nocet? Unde fieri potest, ut iniquitas ejus, quae per ejus indignationem et odium procedit ad laedendum te, non prius ipsum vastet intus, quam te tentet foris? Tuum corpus premit adversitas, illius ani
Abbreviated transcription (Latin):
lus. noli uinci amalo sed uincembono malum.
Contende cum malo
sed debonitate: Ipsa enim e uera conten¬
tio uel potius certam̃
salubre. ut sit bonus contramalum Non
iam tractate sunt secuntur
haec: Obseruabit peccator iustum.
& strid& supereum dentibus suis.
Dñs aut in ridebit eum: quem. itiq pec¬
catorem stridentem superiustum dentib: suis: unde aut dñs inrid& eum. Quõ
prospicit quodueni& dies eius: aceruus uid&ur comminator iusto nesciens.
oram sui crastinam : dñs aut̃ uid& & prospicit diem eius: quem diem quored¬
ditunicuiq secundum opera sua : Thes aurizat enim sibi iram indie irae & re¬
uelationis iusti iudicui dĩ sed dñs prospici& tuaũt non prospicis In dicauit
tibi quod prospicit: tudiem iniusti quo poenas pensurus est ignorabas sed
qui sciuit non tecelauit: non parua pars scientiae est scienti. coniungi: ille
hab& oculos cognitionis. tuhab&o credulitatis: quod uid& ds̃ crede tu ueni&

Expanded text:
li vinci a malo, sed vince in bono malum . Contende cum malo, sed de bonitate. Ipsa est enim vera contentio, vel potius certamen salubre, ut sit bonus contra malum, nonjam tractatae sunt, sequuntur haec. Observabit peccator justum, et stridet super eum dentibus suis: Dominus autem irridebit eum. Quem? Utique peccatorem stridentem super justum dentibus suis. Unde autem Dominus irridebit eum? Quoniam prospicit quod veniet dies ejus. Acerbus videtur, cum minatur justo nesciens horam sui crastinam: Dominus autem videt, et prospicit diem ejus. Quem diem? Quo reddet unicuique secundum opera sua . Thesaurizat enim sibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei . Sed Dominus prospicit, tu autem non prospicis; indicavit tibi qui prospicit. Tu diem injusti quo poenas pensurus est ignorabas: sed qui scit, non te celavit. Non parva pars scientiae est, scienti conjungi. Ille habet oculos cognitionis, tu habeto credulitatis. Quod videt Deus, crede tu. Veniet
Abbreviated transcription (Latin):
hoc enim iustus in iusto honeri est : quia in iustum eum eẽnon uult sed eum iustũ
fieri & obtat uotis & conatur factis : Iniustus aut̃ sic odit iustum ut nolit eum
eẽ. Non ut bonum esseuelit: quanto enimbonus est. Tanto magis oneri est iniqui¬
tati illius. & laborat quidem si fieri potest ut eum iniustum faciat. siaut̃ non
potest: demedio tollat & asuo taedio molestiamq: remoueat: Sed & sieum
fecerit iniustum nihil ominus oneri illi erit : Non enim iustus tantum in ius¬
to oneri est. sed & duo in iusti uix sepatiuntur & quando seuidentur Dilige¬
re conscientiam sibi debent non amicitiam : Tunc aũt secũ concordant quan¬
do inperniciem iusti conspirant: non quiase amant: sed quia eum quiaman¬
dus erat simul oderunt: contra hoc genus hominum indicit nobis dñs ds̃ nr̃
tolerantiam & affectum illum caritatis. quem nouimus in euangelio preci¬

Expanded text:
hoc enim justus injusto oneri est, quia injustum eum esse non vult, sed eum justum hoc enim justus injusto oneri est, quia injustum eum esse non vult, sed eum justum fieri, et optat votis, et conatur factis: injustus autem sic odit justum, ut nolit eum esse, non ut bonum velit esse. Quanto enim bonus est, tanto magis oneri est iniquitati illius. Et laborat quidem, si fieri potest, ut eum injustum faciat; si autem non potest, de medio tollat, et a suo taedio molestiaque removeat. Sed et si eum fecerit injustum, nihilominus oneri illi erit. Non enim justus tantum injusto oneri est, sed et duo injusti vix se patiuntur: et quando se videntur diligere, conscientiam sibi debent, non amicitiam. Tunc autem secum concordant, quando in perniciem justi conspirant, non quia se amant, sed quia cum qui amandus erat simul oderunt. Contra hoc genus hominum indicit nobis Dominus Deus noster tolerantiam et affectum illum charitatis, quem novimus in Evangelio, praec
Abbreviated transcription (Latin):
negotium sempersitis sicut & nos urĩ . Commendaueramus aũt iam uolun¬
tatem dĩ inpsalmo isto quid nos uelit docerequid ammonere. contra quid¬
cautos eẽ & quid tolerare & quid sperare : Duo enim genera hominum ius¬
torum & iniquorum in hac terra & in hac uita commixta sunt habent singu¬
la ista genera ꝓprias intentiones cordis sui: genus iustorum conatur in sub¬
limia perhumilimitatem genus
iniquorum preponderat. adinferio¬
ra perelationem: hoc enim sedeprimit ut surgatillut see tollit ut cadat ex eo
fit ut unum genus toler&. Alterum toler&ur: ꝓpositumq sitiusti s̃ &iam ipsos
iniquos inuitam & ernam iucrari : Propositum autem iniquis redderemala probonis.
& eos qui sibi uitam &ernam uolunt si fieri potest &iam uita temporali priuare:
Egre eni fert& in iustus iustum & iustus in iustum: honeri sibi sunt. nemo dubi¬
tat qułd isti duo alterutrum sibi honeri sunt: Sed hui diuersis intenti onibus: ad

Expanded text:
ium semper sitis, sicut et nos vestri. Commendaveramus autem jam voluntatem Dei in isto psalmo, quid nos velit docere, quid admonere, contra quidcautos esse, et quid tolerare, et quid sperare. Duo enim genera hominum, justorum et iniquorum, in hac terra et in hac vita commixta sunt. Habent singula ista genera proprias intentiones cordis sui. Genus justorum conatur in sublimia per humilitatem: genus iniquorum praeponderat ad inferiora per elationem. Hoc enim se deprimit ut surgat, illud se extollit ut cadat. Ex eo fit ut unum genus toleret, alterum toleretur; propositumque sit justis ipsos etiam iniquos in vitam aeternam lucrari, propositum autem iniquis reddere mala pro bonis, et eos qui sibi vitam aeternam volunt, si fieri potest, etiam vita temporali privare. Aegre enim fert, et injustus justum, et justus injustum: oneri sibi sunt. Nemo dubitat quod isti duo alterutrum sibi oneri sunt, sed diversis intentionibus. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
simi. filii dĩsumus & nondum apparuit qued erimus. scimus quia cum appa
ruerit similes ei erimus quõ uidebimus eum sicuti est: Seruatur ergo nobis ne¬
scio quid dulcespectaculum omnino : & si cogitari ex aliqua parte in enigma¬
te & perspeculum potest dicitam̃ nullomodo potest puchritudo illius dulce¬
dinis quã seruatds̃ timentib se. perfecit aut̃ sperantibus inse: illuc paran¬
tur cordanrã in omnib: uite huus tribulationib: & temptationib: nolimirari : qui
Non sunt condigne passionis huius tem ł ad futuram gloriam que reuelabitur inno¬
bis : que erit futura gloria nr̃a nisi a equari angelis & uidere dm̃: quantum pres¬
tat. caeco qui illi oculos sanauerit ut uideat hanc lucem: cumsanus factus fue¬
rit ille nec inuenit quid dignim rependeat sanatorisuoꝯquantum lib& illi enĩ
d& quid dabit tale  quale ille prestitit: utplurimum d& aurum dabit & mul¬

Expanded text:
simi, nunc filii Dei sumus, et nondum apparuit quod erimus: simi, nunc filii Dei sumus, et nondum apparuit quod erimus: ruerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est . Servatur ergo nobis nescio quod dulce spectaculum omnino: et si cogitari ex aliqua parte in aenigmate et per speculum potest, dici tamen nullo modo potest pulchritudo illius dulcedinis, quam servat Deus timentibus se, perficit autem sperantibus in se . Illuc parantur corda nostra in omnibus vitae hujus tribulationibus et tentationibus. Noli mirari, quiNon sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam, quae revelabitur in nobis . Quae erit futura gloria nostra, nisi aequari Angelis, et videre Deum? Quantum praestat caeco, qui illi oculos sanaverit, ut videat hanc lucem? Cum sanus factus fuerit ille, nec invenit quid dignum rependat sanatori suo: quantumlibet enim illi det, quid dabit tale quale ille praestitit? Ut plurimum det, aurum dabit, et mul