comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
arbiter huius diei. inter isrł
& inter filios ammon. Noluit¬
ꝙ ad qui escere rex filiorum
am mon uerbis iepthe. quae ꝑ
nuntios mandauerat: Factus
Ẽ ergo super iepthe sp̃s dñi.
& circu iens galaad. & manas¬
se. masfa quoq galaad. & in¬
de transiens ad filios ammon.
uotum uouit dño dicens. Sitra¬
diderit dñs filios ammon. In
manus meas. qui cumq primus
egressus fuerit deforib: domꝰ
meae. mihi quoque occurrerit.
re uertenti cum pace afiliis am¬
mon. eum holo caustum offe¬
ram dño. Transiuitq iepthe
ad filios ammon. ut pugnar&
contra eos. quos tradidit dns
inmanus eius. Percussitq.
ab aroer. usque dum uenias in
mennith uiginti ciuitates. &
usq ad abel. quae ẽ uineis con¬
sita. plaga magna nimis. Hu¬
miliatiq sunt filii ammon afi¬
liis israhel. Reuertenti aũ
lepthe. in masfa domum suã.
occurrit unigenita filia. cum
tympanis & choris. Non enĩ
habebat alios liberos. qua
uisa. scidit uestimenta sua. &

Expanded text:
arbiter huius diei inter Israel arbiter huius diei inter Israel et inter filios Ammon. Noluitque acquiescene rex fili Ammon verbis Iephte, quae per nuncios mandaverat. Factus est ergo super Iephte spiritus Domini: et circuiens Galaad et Manasse, Maspha quoque Galaad et inde transiens: ad filium Ammon, otum voverit Domino, dicens: « Si tradideris filios Ammon in manus meas, quicunque fuerit primus egressus de foribus domus meae, mihique occurrerit revertenti cum pace a filiis Ammon, eum holocaustum offeram Domino. Transivitque Jephte ad filios Ammon, ut pugnaret contra eos, quos tradidit Dominus in manus ejus. Percussitque ab Aner, usque dum venias in Mennith, viginti civitates, et usque ad Abel, quae est vineis consita, plaga magna nimis. Humiliatique sunt filii Ammon a filiis Israel. Revertenti autem Jephte in Maspha domum suam, occurrit unigenita filia cum tympanis et choris: non enim habebat alios liberos. Qua visa scidit vestimenta sua, et
Abbreviated transcription (Latin):
gata. egressus ẽ contra eum
in iassa. & fortiter resistebat
Tradiditq eum dñs in ma¬
nu israhel. cum omni exercitu
suo. qui percussit eum & pos¬
sedit omnem terram amorrei.
habitatoris regionis illius. &
uniuersos fines eius. de arnon
usq ieb och. & desolitudine
us que ad iordanem. Dñs er¬
go ds̃ isrł subuertit amorre¬
um. pugnante contra eum po¬
pulo suo isrł. & tu nunc uis
possidere terram eius: Non¬
ne ea quae possedit chamos de¬
us tuds. tibi iure debentur:
obtinuit. in nram caedent pos¬
sessionem. Nisi forte meli¬
or es balaac. filio sephor re¬
ge moab: Aut docere potes.
quod iurgatus sit contra isrł.
& pugnauerit contra eum.
quando habitauit in esebon.
& uiculis eius. & in aro er. &
uillis eius. uel incunctis ciui¬
tatib luxta lordanen. pertre¬
centos annos. quare tanto
tempore nihil super hac re¬
petione temptastis: Igitur ñ
ego pecco inte. sed tu contra
me male agis. indicens mihi
bella non iusta. Iudic& dñs

Expanded text:
gata egressus est contra eum gata egressus est contra eum in Iassa et fortiter resistebat tradiditque eum Dominus in manu Israhel cum omni exercitu suo qui percussit eum et possedit omnem terram Amorrei habitatoris regionis illius et universos fines eius de Arnon usque Iaboc et de solitudine usque ad Iordanem Dominus ergo Deus Israhel subvertit Amorreum pugnante contra illum populo suo Israhel et tu nunc vis possidere terram eius nonne ea quae possedit Chamos deus tuus tibi iure debentur qvictor obtinuit in nostram cedent possessionem nisi forte melior es Balac filio Sepphor rege Moab aut docere potes quod iurgatus sit contra Israhel et pugnaverit contra eum quando habitavit in Esebon et viculis eius et in Aroer et villis illius vel in cunctis civitatibus iuxta Iordanem per trecentos annos quare tanto tempore nihil super hac repetitione temptastis igitur non ego pecco in te sed tu contra me male agis bella non iusta. Iudicat Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
iepthe. & imperauit eis ut di¬
cerent regi ammon. Haec
dicit iepthe. Nontulit isrł
terram moab. nec terram fi¬
liorum ammon. Sed quando
de aegypto conscenderunt.
ambulauit persolitudinem us¬
que admare rubrum. & uenit
incades. Misit que nuntios
ad regem edom dicens. Dimit¬
te me ut transeam per terram
tuam. Qui noluit adqui es ce¬
re precib eius. Misit quo¬
que ad regem moab. qui & ip¬
se transitum prebere contemp¬
sit. Mansit itaq incades. &
circu iuit ex latere terram
edom. & terram moab Ue¬
nitq contra orientalem pla¬
gam terrae moab. & castra¬
metatus ẽ trans arnon. nec
uoluit intrare terminos mo¬
ab. Ar non quippe con fi¬
nium ẽ terrae moab. Misit
itaque isrł nuntios. ad seon re¬
gem amorreorum. qui habita¬
bat inesebon. & dixerunt ei
Dimitte. ut trans eamꝰ perter¬
ram tuam us que ad fluuium
Qui & ipse israhel uerba de¬
spiciens. non dimisit eum tran¬
sire perterminos suos: Sed
infinita multitudine congre¬

Expanded text:
Jephthe: et imperavit eis, ut diJephthe: et imperavit eis, ut dicerent regi Ammon: Haec dicit Jephthe: Non tulit Israel terram Moab, nec terram filiorum Ammon: sed quando de Aegypto conscenderunt, ambulavit per solitudinem usque ad mare Rubrum, et venit in Cades. Misitque nuntios ad regem Edom, dicens: Dimitte me, ut transeam per terram tuam. Qui noluit acquiescere precibus ejus. Misit quoque et ad regem Moab, qui et ipse transitum praebere contempsit. Mansit itaque in Cade, et circumivit ex latere terram Edom et terram Moab venitque contra orientalem plagam terrae Moab et castrametatus est trans Arnon nec voluit intrare terminos Moab Arnon quippe confinium est terrae Moab misit itaque Israhel nuntios ad Seon regem Amorreorum qui habitabat in Esebon et dixerunt ei dimitte ut transeam per terram tuam usque ad fluvium qui et ipse Israhel verba despiciens non dimisit eum transire per terminos suos sed infinita multitudine congre
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ uos estis qui odistis me. &e
iecistis dedomo patris mei: &
nunc uenistis ad me. necessitate
compulsi. Dixeruntq princi¬
pes galaad ad iepthe. Ob hanc
igitur causam nunc adte ueni¬
mus. ut proficis caris nobis cum.
& pugnes contra filios am¬
mon.: Sis que dux omniũ
qui habitant ingalaad. Iepthe
quoque dixit eis: Si uere
uenistis ad me. ut pugnem pro
uobis contra filios ammon.
tradideritq eos dñs in ma¬
nus meas. ego ero princeps
uester: Qui responderunt ei
Dñs qui haec audit. ipse me¬
diator ac testis ẽ. quod nr̃a
promissa faciemus : Ab it
itaq iepte cum principib
galaad. fecitq eum omnis
populus principem sui. Lo
pha Et misit nuntios ad
regem filiorum ammon. qui
ex persona sua dicerent. quid
mihi & tibi ẽ: quia uenisti
contrame ut uastares terrã
meam. Quib ille respondit
quia tulit israhel terrã meã
quando ascendit de egypto.
tur cum pace redde mihi eam
Per quos rursus mandauit

Expanded text:
ne vos estis, qui odistis me, et ne vos estis, qui odistis me, et ejecistis de domo patris mei, et nunc venistis ad me necessitate compulsi? Dixeruntque principes Galaad ad Jephthe: Ob hanc igitur causam nunc ad te venimus, ut proficiscaris nobiscum, et pugnes contra filios Ammon, sisque dux omnium qui habitant in Galaad. Jephthe quoque dixit eis: Si vere venistis ad me, ut pugnem pro vobis contra filios Ammon, tradideritque eos Dominus in manus meas, ego ero princeps vester? Qui responderunt ei: Dominus, qui haec audit, ipse mediator ac testis est, quod nostra promissa faciemus. Abiit itaque Jephthe cum principibus Galaad, fecitque eum omnis populus principem sui. C.pha. Et misit nuntios ad regem filiorum Ammon, qui ex persona sua dicerent: Quid mihi et tibi est, quia venisti contra me, ut vastares terram meam? Quibus ille respondit: Quia tulit Israel terram meam, quando ascendit de Aegypto, tur cum pace redde mihi eam. Per quos rursum mandavit
Abbreviated transcription (Latin):
suis alienorum deorum idola
Itaq filu ammon conclaman¬
tes. ingalaad fixere tentoria.
Contra quos congregati filii
isrł. in maspha castra metati s̃
Dixeruntq principes galato
singuli ad proximos suos.
os am mon caeperit dimicare.
erit dux populi galaad
us mulieris meretricis. qui na¬
tus ẽ de galaad Habuit aũ¬
& galaad uxorem. de qua susce¬
pit filios. qui post quã creue¬
runt. eiecerunt iepthe dicen¬
tes. hęres indomo patris nr̃i
esse non poteris. quia deadulte¬
ra matre generatus es. Quos
ille fugiens atq deuitans. habi¬
tauit interra tob. Congrega¬
tiq sunt ad eum uiri in opes
& latrocinantes. & quasi prin¬
cipem sequebantur : In illis
dieb pugnabant filii ammon
contra is rahel. Quibus acriter
instantib:. perrexerunt ma¬
lores natu degalaad. ut tolle¬
rent in auxilium sui iepthe. de
terra tob. dixerunt que ad eũ
Ueni. & esto princeps noster.
& pugna contra filios ammon.
Quibus ille respondit. Non¬

Expanded text:
suis alienorum deorum idola suis alienorum deorum idola Itaque filii Ammon conclamantes in Galaad fixere tentoria: contra quos congregati filii Israel, in Maspha castrametati sunt. Dixeruntque principes Galaad singuli ad proximos suos: os Ammon coeperit dimicare, erit dux populi Galaad.us mulieris meretricis, qui natus est de Galaad. Habuit autem Galaad uxorem, de qua suscepit filios, qui postquam creverant, ejecerunt Jephthe, dicentes: Haeres in domo patris nostri esse non poteris, quia de altera matre generatus es. Quos ille fugiens atque devitans, habitavit in terra Tob: congregatique sunt ad eum viri inopes, et latrocinantes, et quasi principem sequebantur. In illis diebus pugnabant filii Ammon contra Israel. Quibus acriter instantibus, perrexerunt majores natu Galaad, ut tollerent in auxilium sui Jephthe de terra Tob: dixeruntque ad eum: Veni, et esto princeps noster, et pugna contra filios Ammon. Quibus ille respondit: Non
Abbreviated transcription (Latin):
conspectu dñi. & seruier̃ ido¬
lis. baalim. & astaroth. & dus
syriae. & sidonis. & moab. &
filiorum ammon. & philistim
didit eos in manus philistim.
& filiorum ammon. Afflicti¬
Afflicti¬
que sunt & uehementer oppres¬
si ꝑ annos decem & octo. Om̃s
qui habitabant trans iordanen.
interra a morrei quae ẽ in gala¬
ad Intantum. ut filii ammon
iordane trans misso. uastaret
ludam. & beniamin. & efraim
Afflictusq ẽ isrł nimis. & cla¬
mantes ad dñm dixerunt. Pec¬
cauimus tibi. quia dereliqui¬
baalim: quib locutus ẽ dñs
Num quid non aegypti. & amor¬
rei. filiiq ammon. & philistim.
sidoni quoque & amalech. &
chanaan. oppresserunt uos.
Et clamastis ad me. & erui uos
demanib eorum. et tamen de
ut ultra uos liberem. Ite &
inuocate deos quos el egistis.
ipsi uos liberent intempore
angustiae. Dixeruntq filui
israhel ad dnm̃. P eccauimus.
redde tu nobis quic quid tibi
plac&. tantum nunc liberanos
Quae dicentes. omnia definib:

Expanded text:
conspectu Domini, et servierunt idoconspectu Domini, et servierunt idolis, Baalim et Astharoth, et diis Syriae ac Sidonis et Moab et filiorum Ammon et Philisthim: didit eos in manus Philisthiim, et filiorum Ammon. Afflictique sunt et vehementer oppressi per annos decem et octo, omnes qui habit abant trans Iordanem, in terra Amorrhei, qui est in Galaad in tantum, ut filii Ammon, Iordane transmisso, vastarent Iudam, et Beniamin, et Ephraim. Afflictusque est Israel nimis. Et clamantes ad Dominum dixerunt: peccavimus tibi quia dereliquiBaalim. Quibus locutus est Dominus: Numquid non Aegyptii et Amorrhaei, filiique Ammon et Philisthim, Sidonii quoque et Amalec et Chanaan, oppresserunt vos, et clamastis ad me, et erui vos de manu eorum? Et tamen relut ultra vos liberem: Ite, et invocate deos quos elegistis: ipsi vos liberent in tempore angustiae. Dixeruntque filii Israel ad Dominum: Peccavimus, redde tu nobis quidquid tibi placet: tantum nunc libera nos. Quae dicentes, omnia de finibus
Abbreviated transcription (Latin):
me. ne forte dicatur quod a
femina interfectus sim: qui
iussa perficiens. interfecit eũ
Illoq mor tuo: Om̃s quicũ
eo erant de israhel. reuersi sunt
in sedes suas. Et reddidit ds̃
malum quod fecerat abi melech
contra patrem suum. Interfec¬
mitis quoque. quod operati e¬
rant retributum ẽ. Et ue¬
nit suꝑ eos maledictio lo athan.
filii hieroba al ⁊ Post abi me¬
lech. surrexit dux in israhel.
pthola. filius phua. patrui abi¬
melech. uir de isachar. qui
habitauit insanir. montis efra¬
im. Et iudicauit israhel xx.
& trib annis Mortuus que
ac sepultus ẽ insanir
IUIO SUCCESSIT IAIR GA
triginta filios. sedentes super
xxx. pullos asinarum Et prin
cipes triginta ciuitatum. quae
ex nomine cius appellatę sunt
a uoth iahir. id ẽ oppida iahir.
us que in p̃sentem diem. interra
galaad Mor tuusq ẽ iahir.
ac sepultus in loco. cui ẽ uoca¬
bulum chamon Filii autẽ
isrł peccatis ueterib iungen¬
tes noua. fecerunt malum in

Expanded text:
me ne forte dicatur quod a me ne forte dicatur quod a femina interfectus sim qui iussa perficiens interfecit eum illoque mortuo omnes qui cum eo erant de Israhel reversi sunt in sedes suas et reddidit Deus malum quod fecerat Abimelech contra patrem suum interfecmitis quoque quod operati erant retributum est et venit super eos maledictio Ioatham filii Hierobbaal post Abimelech surrexit dux in Israhel Thola filius Phoa patrui Abimelech vir de Isachar qui habitavit in Sanir montis Ephraim et iudicavit Israhel viginti et tribus annis mortuusque ac sepultus est in Sanir huic successit Iair Galtriginta filios sedentes super triginta pullos asinarum et pricipes triginta civitatum, quae ex nomine ejus appellatae sunt Havoth-Jair, id est, oppida Jair, usque in praesentem diem, in terra Galaad. Mortuusque est Jair, ac sepultus in loco cui est vocabulum Camon. Filii autem Israel, peccatis veteribus jungentes nova, fecerunt malum in
Abbreviated transcription (Latin):
pulo suo. & arrepta securi. p̃¬
cidit arboris ramum. Impo¬
situmq ferens humero. dixit
facere cito facite. Igitur cer¬
tatim ramos de arboribus prȩ¬
cidentes. sequebantur ducem
Quos circum dantes. praesidio
succenderunt atq ita fac¬
tum ẽ. ut fumo & igne mille
hominum necarentur. uiri pa¬
riter ac mulieres. habitatorũ
turris sychem. Abi melech
autẽ inde proficis cens. uenit
ad oppidum thebes. Quod cir¬
cum dans. obsidebat exercitu.
Erat autem turris ex celsa in
media ciuitate. ad quam confu¬
gerant uiri simul ac mulieres.
& om̃s principes ciuitatis. clau¬
sa firmissime ianua. & super
turris tectum stantes perpro¬
pugnacula. Accedensq abi¬
melech iuxta turrem. pugna¬
bat fortiter. Et ad propin¬
quans hostio. ignem sub ponere
nitebatur. Et ecce una muli
er. fragmen molȩ desuꝑ iaci¬
ens. inlisit capiti abimelech.
& confregit cerebrum eius
Qui uocauit cito armigerum
suum. & ait ad eum
na gladium tuum & percute

Expanded text:
pulo suo, et, arrepta securi, prpulo suo, et, arrepta securi, praecidit arboris ramum, impositumque ferens humero, dixit facere, cito facite. Igitur certatim ramos de arboribus praecidentes, sequebantur ducem. Qui circumdantes praesidium, succenderunt; atque ita factum est, ut fumo et igne mille hominum necarentur, viri pariter ac mulieres, habitatorum turris Sichem. Abimelech autem, inde proficiscens, venit ad oppidum Thebes, quod circumdans obsidebat exercitu. Erat autem turris excelsa in media civitate, ad quam confugerant viri simul ac mulieres, et omnes principes civitatis, clausa firmissime janua, et super turris tectum stantes per propugnacula. Accedensque Abimelech juxta turrim, pugnabat fortiter: et appropinquans ostio, ignem supponere nitebater fragmen molae desuper iaciens inlisit capiti Abimelech et confregit cerebrum eius qui vocavit cito armigerum suum et ait ad eum evagina gladium tuum et percute
Abbreviated transcription (Latin):
ad portam ciuitatis Et abi¬
melec sedit in ruma. Tebul
autẽ. gaal & socios eius expu¬
lit deurbe. nec in ea passus
est commorari : Sequenti er¬
go die. egressus ẽ populus
In cam pum. quod cum nunti¬
atum ess& abimelech. tulit
ex ercitum suum & diuisit in
tres turmas. tendens insidias
in agris. Uidensq quod e¬
gredere tur populus deciuita¬
te. surrexit & irruit in eos
cum cuneo suo. oppugnans &
obsidens ciuitatem. Duae
autem turmae. palantes ꝑcam¬
pum ad uersarios. sequebant᷑.
Porro abimelech. omni illo
die oppugnabat urbem quã
caepit. interfectis habitatorib
eius. ipsccq destructa. ita
ut sal in ea dis perger& Quod
cum audissent qui habitabant
inturre sycimorum. ingres¬
si sunt fanum dĩ sui berith.
ubi foedus cum eo pepigerant.
& ex eo locus nomen accepe¬
rat. quia erat ualde munitꝰ
Abi melech quoque audiens.
uiros turris sycimorum pari¬
ter conglobatos. ascendit in
montem sel mon cum omni po¬

Expanded text:
ad portam civitatis: et Abiad portam civitatis: et Abimelech sedit in Ruma: Zebul autem, Gaal et socios ejus expulit de urbe, nec in ea passus est commorari. Sequenti ergo die egressus est populus in campum. Quod cum nuntiatum esset Abimelech, tulit exercitum suum, et divisit in tres turmas, tendens insidias in agris. Vidensque quod egrederetur populus de civitate, surrexit et irruit in eos cum cuneo suo, oppugnans et obsidens civitatem: duae autem turmae palantes per campum adversarios persequebantur. Porro Abimelech omni illo die oppugnabat urbem, quam cepit, interfectis habitatoribus ejus, ipsaque destructa, ita ut sal in ea dispergeret. Quod cum audissent qui habitabant in turre Sichimorum, ingressi sunt fanum dei sui Berith, ubi foedus cum eo pepigerant, et ex eo locus nomen acceperat, qui erat valde munitus. Abimelech quoque, audiens viros turris Sichimorum pariter conglobatos, ascendit in montem Selmon cum omni po
Abbreviated transcription (Latin):
populo suo. fac ei quod potue¬
ris : Surrexit itaq abimelech
cum omni exercitu suo nocte.
& tetendit insidias iuxta syci¬
mam. in qua. tuor locis. Egres¬
susq ẽ gaal filius ob&h. &fte¬
tit in introitu portȩ ciuitatis
Surrexit autẽ abi melech. & om̃s
exercitus cum eo. deinsidiarũ
loco. Cumq uidiss& popu¬
lum gaal. dix̃ ad zebul: Ecce
demontib multitudo descendit
Cui ille resp̃. Umbras mon¬
tium uides quasi hominũ capi¬
ta. & hoc errore deciperis
Rursumq gaal. ait. Ecce
populus de umbilico terrae
descendit. & unus cuneus ue¬
nit ꝑuiam quae respicit quer¬
cum. Cui dixit zebul. Ubi
ẽ nunc os tuum. quolo queba¬
ris : Quis ẽ abi melech. ut ser¬
uiamus ei Nonne iste est
populus quẽ despiciebas.:
Egredere. & pugna contra eũ
Abut ergo gaal. spectante sỹ¬
cimorum populo. & pugnaũ
contra abimelech. Qui perse¬
cutus ẽ cũ fugientem. & in urbẽ
compulit. Cecideruntq ex
parte eius plurimi. us que

Expanded text:
populo suo, fac ei quod potuepopulo suo, fac ei quod potueris. Surrexit itaque Abimelech cum omni exercitu suo nocte, et tetendit insidias juxta Sichimam in quatuor locis. Egressusque est Gaal filius Obed, et stetit in introitu portae civitatis. Surrexit autem Abimelech, et omnis exercitus cum eo de insidiarum loco. Cumque vidisset populum Gaal, dixit ad Zebul: Ecce de montibus multitudo descendit. Cui ille respondit: Umbras montium vides quasi hominum capita, et hoc errore deciperis. Rursusque Gaal ait: Ecce populus de umbilico terrae descendit, et unus cuneus venit per viam quae respicit quercum. Cui dixit Zebul: Ubi est nunc os tuum, quo loquebaris: Quis est Abimelech ut serviamus ei? Nonne iste est populus, quem despiciebas? Egredere et pugna contra eum. Abiit ergo Gaal, spectante Sichimorum populo, et pugnavit contra Abimelech, qui persecutus est eum fugientem, et in urbem compulit; cecideruntque ex parte ejus plurimi, usque
Abbreviated transcription (Latin):
gros. uastantes uineas. uuasq.
calcantes. Et factis cantanti¬
um choris. Ingressi sunt fa¬
num dĩ sui. & inter epulas
& pocula. maledicebant abi¬
melech. Clamante gaal filio
obeth. Quis ẽ abi melech:
& quae ẽ sychem. ut seruia mꝰ
EI Numquid non ẽ filius
hierobaal. & constituit prin¬
cipem. ⁊ebul seruum suum. suꝑ
uiros emmor patris sychem.
Cur igitur seruimus ei. uti¬
nam dar& aliquis populum is¬
tum sub manu mea. ut aufer¬
rem demedio. abimel ech. Dic¬
tumq ẽ abimelech Congre¬
ga exercitus multitudinem &
ueni. Tebul enim princeps
ciuitatis. auditis sermonibus
gaal filii obeth. iratus ẽ ual¬
de Et misit clam ad abime¬
lech nuntios. dicens. Eccega¬
al filius obeth. uenit insy ci¬
mam cum fratrib suis. & oppu¬
gnant aduersum te ciuitatẽ
Surge itaq nocte cumpopu¬
lo quitecum ẽ. & latita in agro.
& primo mane oriente sole.
irrue suꝑ ciuitatẽ Illo aũ
egrediente aduersumte cum¬

Expanded text:
gros vastantes vineas uvasque gros vastantes vineas uvasque calcantes et factis cantantium choris ingressi sunt fanum dei sui et inter epulas et pocula maledicebant Abimelech clamante Gaal filio Obed quis est Abimelech et quae est Sychem ut serviamus ei numquid non est filius Hierobbaal et constituit principem Zebul servum suum super viros Emmor patris SyCur igitur serviemus ei? utinam daret aliquis populum istum sub manu mea, ut auferrem de medio Abimelech. Dictumque est Abimelech: Congrega exercitus multitudinem, et veni. Zebul enim princeps civitatis, auditis sermonibus Gaal filii Obed, iratus est valde, et misit clam ad Abimelech nuntios, dicens: Ecce Gaal filius Obed venit in Sichimam cum fratribus suis, et oppugnat adversum te civitatem. Surge itaque nocte cum populo qui tecum est, et latita in agro, et primo mane, oriente sole, irrue super civitatem. Illo autem egrediente adversum te cum
Abbreviated transcription (Latin):
tetur in uobis. Sin autẽ ꝑ¬
uerse. egrediatur ignis ex
eo. & consumat habitatores sy¬
chem. & oppidum mello. Egre¬
diaturq ignis deuiris sychem.
& de oppido mello. & deuor&
abimelech Quae cum dixiss&
fugit & abit inbera. habita uꝰ¬
ꝙ ibi metu abimelech fratris
sui Regnauit itaq abi melech
super israhel. trib: annis. Mi¬
sitq dñs spiritum pessimum
inter abimelech. & habitatores
sy chem. Qui caeperunt eum
de testari. & scelus interfectio¬
nis .Lxx. filiorum hiero baal.
& effusionem sanguinis eorum
conferre in abi melech fratrem
suum. & in cę̧teros sycimorum
principes. qui eum ad iuuar̃
Posueruntq: insidias aduersũ
eum. in montium summitate.
Et dum illius prestolarent᷑
aduentum. ex ercebant latro¬
cinia. agentes praedas de prę¬
tereuntib Nuntiatumq est
abimelech. Uenit autem ga¬
al filius ob&h cum fratrib: suis.
& transiuit insycimam. Ad cu¬
ius aduentum erecti habitato¬
res sychem. egressi sunt in a¬

Expanded text:
tetur in vobis sin autem ptetur in vobis sin autem perverse egrediatur ignis ex eo et consumat habitatores Sychem et oppidum Mello egrediaturque ignis de viris Sychem et de oppido Mello et devoret Abimelech quae cum dixisset fugit et abiit in Bera habitavitque ibi metu Abimelech fratris sui regnavit itaque Abimelech super Israhel tribus annis misitque Deus spiritum pessimum inter Abimelech et habitatores Sychem qui coeperunt eum detestari et scelus interfectionis septuaginta filiorum Hierobbaal et effusionem sanguinis eorum conferre in Abimelech fratrem suum et in ceteros Sycimarum principes qui eum adiuverant posueruntque insidias adversum eum in montium summitate et dum illius praestolantur adventum exercebant latrocinia agentes praedas de praetereuntibus nuntiatumque est Abimelech venit autem Gaal filius Obed cum fratribus suis et transivit in Sycimam ad cuius adventum erecti habitatores Sychem egressi sunt in a
Abbreviated transcription (Latin):
ut incȩtera ligna commouear
Locuta sunt quoque ligna &¬
ad uitaem. Ueni. & impera no¬
bis: quae respondit. Num¬
quid possum de serere uinũ
meum. quod laetificat dm̃ &
homines. & inter ligna cętera
& impera supernos: quaere¬
spondit eis. Si uere me re¬
gem uobis constituitis: Uenite.
& sub mea umbra requi escite.
Sin autẽ non uultis. egrediat᷑
ignis deramno. & deuor& cędros
libani. Nunc igitur. si recte
& abs que peccato constituistis
suꝑ uos regem abimelech. et
bene egistis cum hierobaal &
cum domo eius. & reddidistis uicẽ
beneficiis eius. qui pugnauit
pro uobis. & animam suam
dedit periculo. ut eruer& uos
demanu madian. Qui nunc sur¬
rexistis contra domum patris
mei & interfecistis filios eius
Lxx uiros super unum lapidẽ.
& constituistis regem abimelech
filium ancillȩ eius. super ha¬
bitatores sychem. eo quod fr̃
uester sit. Si ergo recte. &
absque uitio egistis cum hiero¬
baal & domo eius. hodie lae¬
tamini in abi melech. & ille lę¬

Expanded text:
 cetera ligna commovear locuta sunt quoque ligna ad vitem veni et impera nobis quae respondit numquid possum deserere vinum meum quod laetificat Deum et homines et inter ligna cetera cet impera super nos quae respondit eis si vere me regem vobis constituitis venite et sub mea umbra requiescite sin autem non vultis egrediatur ignis de ramno et devoret cedros Libani nunc igitur si recte et absque peccato constituistis super vos regem Abimelech et bene egistis cum Hierobbaal et cum domo eius et reddidistis vicem beneficiis eius qui pugnavit pro vobis et animam suam dedit periculis ut erueret vos de manu Madian qui nunc surrexistis contra domum patris mei et interfecistis filios eius septuaginta viros super unum lapidem et constituistis regem Abimelech filium ancillae eius super habitatores Sychem eo quod frater vester sit si ergo recte et absque vitio egistis cum Hierobbaal et domo eius hodie laetamini in Abimelech et ille lae
Abbreviated transcription (Latin):
Pacta fame interra iudę elimelech debeth¬
lem uda abiit cum uxore sua noemi & duob
filus in terrã moabitidẽ causa uictualium.
quomortuo. filii eiꝰ accipientes uxores. &
ipsi mortui sunt
Noemi reuertentem ad patriã ruth nurus
deserere noluit quae ꝑueniens in bethleem
luda prexit in agrum boor ad colligendasspicas
Boor dat licentiuã ruth ut de agro eiꝰ colligat
spicas. & horco uescendi cum messorib co¬
medat pro eo quod audierat eam Bene egis¬
se circa socrum suam
In quirenti noemi indicat ruth quale in
agro boor fecerit opus
¶ommonita a socru sua. ruth. lungit̾ puel¬
lis boor iterũ ad operandum

Expanded text:
acta fame in terra Judae, Elimeleth de Bethleem Juda abiit cum uxore sua Noemi, et duobus filiis in terra Moabitide causa victualium, quo mortuo, filii ejus accipientes uxores et ipsi mortui sunt. II. Noemi revertentem ad patriam, Ruth nurus deserere noluit, quae perveniens in Bethleem Juda, perrexit in agrum Booz ad colligendas spicas. III. Booz dat licentiam Ruth, ut de agro ejus colligat spicas, et hora vescendi cum messoribus comedat, pro eo quod audierat, eam bene egisse circa socrum suam. IV. Inquirenti Noemi indicat Ruth, quale in agro Booz fecerit opus. V. Commonita Ruth a socru sua, jungitur puellis Booz iterum ad operandum
Abbreviated transcription (Latin):
Dex tera tua dñe magnifi¬
cetur infortitudine. dexte¬
ra tua dñe percussit inimi¬
cum. & inmultitudine gloris
quae deuorauit eos sicut sti¬
pulam. & in spũ furoris tui
congregate sunt aquae
Stetit unda fluens. congre¬
gatȩ sunt abyssi in medio ma¬
ri. Dixit inimicus. perse¬
quar & comprehendam. diui¬
dam spolia. implebitur ani¬
ma mea. E uaginabo gla¬
dium meum. Interfici& eos
manus mea. Flauit sp̃s tu
us. & operuit eos mare. sub¬
mersi sunt quasi plumbum.
in aquis uehementibus
Quis similis tui infortib dñe.
quis similis tui. magnificus
inscĩtate. terribilis atq lau¬
dabilis. & faciens mirabilia.
& deuorauit eos terra
Dux fuisti in misericordia
tua. populo quem redemis¬
ti Et portasti cum infoꝵ
infortitudine tua. ad ha¬
bitaculum scm̃ tuum. As¬
cenderunt populi & irati¬

Expanded text:
ne, magnificata est in fortitudine. dextera tua, Domine, percussit inimicum: et in multitudine gloriae quae devoravit eos sicut stipulam: et in spiritu furoris tui congregatae sunt aquae. Stetit unda fluens: congregatae sunt abyssi in medio mari. Dixit inimicus: Persequar et comprehendam, dividam spolia, implebitur anima mea. Evaginabo gladium meum: interficiet eos manus mea. Flavit spiritus tuus, et operuit eos mare: submersi sunt quasi plumbum in aquis vehementibus. Quis similis tui in fortibus, Domine? qui similis tui, magnificus in sanctitate: terribilis atque laudabilis, fet devoravit eos terra. Dux fuisti in misericordia tua populo quem redemisti. Et portasti eum in fortitudine tua ad habitaculum sanctum tuum. Ascenderunt populi,
Abbreviated transcription (Latin):
. DIXIT QUE ADAARON
Quid tibi fecit hic populus.
ut induceres super eum pec¬
catum maximum.
Cui ille
respondit: Ne indignet᷑
dominus meus: tu enim nosti
populum istum. quod pronus
sit admalum: dixerunt mihi
Fac nobis deos qui praece¬
dant nos. huic enim moysi
qui nos eduxit de terra egyp¬
ti. nescimus quid acciderit
Quibus ego dixi. Quisues¬
trum hab& aurum. Tule

Expanded text:
. Dixitque ad Aaron: quod fecit tibi hic populus, ut induceres super eum peccatum maximum? Cui ille respondit: Ne indignetur Dominus meus. Tu enim nosti populum istum, quod pronus sit ad malum. Dixerunt mihi: Fac nobis deos qui praecedant nos. Huic enim Moysi qui nos eduxit de terra Aegypti, nescimus quid acciderit. Quibus ego dixi: Quis vestrum habet aurum? tule
Abbreviated transcription (Latin):
quinque anni. ambulauitq
cum dõ & non apparuit : quia
tulit eum ds̃. Uixit quo¬
que mathusalam centum
octo ginta septem annis.
& genuit lamech. Et uix̃
mathusalam post quam ge
nuit lamech. septingentis
octoginta duobus annis.
& genuit filios & filias. Et
facti sunt omnes dies ma¬
thusalae. non genti sexagin¬
ta nouem anni. & mortuus
est. Uixit autem lamech
centum octo ginta duobus
annis. & genuit filium. uo¬
cauit que nomen eius noe
dicens. Iste consolabitur
manuum nostrarum. interra
cui maledixit dñs: Uixitq
lamech post quam genuit
noe. quingentis non aginta
quinq annis . & genuit filios
& filias. Et facti sunt om̃¬
dies lamech. septingenti
sexaginta septem anni. et
cum quingentorum ess& an¬
norum. genuit sem. & chã.¬
xuiii. Dum que cos pissent

Expanded text:
quinque anni. Ambulavitque quinque anni. Ambulavitque cum Deo, et non apparuit: quia tulit eum Deus. Vixit quoque Moctoginta septem annis, et genuit Lamech; et vixit Mathusalam, postqnuit Lamech, septingentis octoginta duobus annis, et genuit filios et filias. Et facti sunt omnes dies Mathusalae nongenti sexaginta novem anni, et mortuus est. Vixit autem Lamech centum octoginta duobus annis, et genuit filium, vocavitque nomen ejus Noe, dicens: Iste consolabitur manuum nostrarum, in terra cui maledixit Dominus. Vixitque Lamech postquam genuit Noe, quingentis nonaginta quinque annis, et genuit filios et filias. Et facti sunt omdies Lamech septingenti septuaginta septem anni, et cum quingentorum esset annorum, genuit Sem, Chaheth. Cumque coepissent
Abbreviated transcription (Latin):
Uixit quoque cainan sep¬
tuaginta annis. & genuit
malalehel. Et uixit cai¬
nan post quam genuit ma¬
lalehel. octingentis quadra¬
ginta annis. genuitq. filios
& filias. Et facti sunt
omnes dies cainan. non gen¬
ti decem anni. & mortuus
est. Uixit uero malale¬
hel sexaginta quinque an¬
nos. & genuit iareth. Etuix̃
malalehel post quam genu¬
it iar&h. octingentis trigin¬
ta annis. & genuit filios et
filias. Et facti sunt om̃
dies malalehel. octingenti
nonaginta quinque anni. &
mortuus est. Uixit que
iar&h centum sexaginta
duobus annis. & genuit e¬
noch.⁊ et uixit iar&h p̾¬
quam genuit enoch. octin¬
gentis annis. & genuit fili¬
os & filias et facti sunt
omnes dies iar&h. nongenti
sexaginta duo anni. & mor¬
tuus est
PORRO ENOCHUIXIT¬
sexaginta quinque annis.
& genuit mathusalam. Etã¬
bulauit enoch cumdõ uix̃
autem enoch post quamge¬
nuit mathusalam: trecentis
annis. & genuit filios & fili¬
as Et facti sunt omnes di¬
es enoch. trecenti sexaginta

Expanded text:
ixit quoque Cainan septuaginta annis, et genuit Malaleel. Et vixit Cainan postquam genuit Malaleel, octingentis quadraginta annis, genuitque filios et filias. Et facti sunt omnes dies Cainan nongenti decem anni, et mortuus est. Vixit autem Malaleel sexaginta quinque annis, et genuit Jared. Et vixit Malaleel postquam genuit Jared, octingentis triginta annis: et genuit filios et filias et facti sunt omnes dies Malalehel octingenti nonaginta quinque anni et mortuus est vixitque Iared centum sexaginta duobus annis et genuit Enoch et vixit Iared postquam genuit Enoch octingentos annos et genuit filios et filias et facti sunt omnes dies Iared nongenti sexaginta duo anni et mortuus est porro Enochsexaginta quinque annis, et genuit Mathusalem, et ambulavit Henoch cum Deo: et vixit Henoch postquam genuit Mathusalam, trecentis annis, et genuit filios et filias. Et facti sunt omnes dies Enoch trecenti sexaginta
Abbreviated transcription (Latin):
N on temptabis dnm dm̃ tuum. sed facies
quae p̾cepit tibi & filio tuo dicesq quẽ¬
ad modum eduxeritte dns de aegẏpto.
Quod si introduxerit te dñs in terrã
quam possessurus es disperdes om̃s gentes
ipsas & aras eorum &titulos & scul¬
ptilia combures igni
Si obseruaueritis p̃cepti & iustitias

Expanded text:
XXII. Non tentabis Dominum Deum tuum, sed facies quae praecepit tibi, et filio tuo dices quemadmodum eduxerit te Dominus de Aegypto. XXIII. Quod si introduxerit te Dominus in terram, quam possessurus es, disperdes omnes gentes ipsas, et aras earum, et titulos et sculptilia combures igni. XXIV. Si observaveritis praecepta et ju
Abbreviated transcription (Latin):
acerbaueritis dm̃. testor uobis hodie
caelum & terram quia perietis de
terra illa.
Anterrogate si aquo creauit ds̃ ho¬
minem auditum ẽ hoc si eft gens sub
caelo cui locutus sit dñs demedio igni
Tunc disposuit moyses ciuitates ad
refugium homicidarum.
Maec ẽ lex quam locutus ẽ morses
conuocans ad se omnem israhel.
Qaec uerba locutus. ẽ dñs ad omnẽ
sina gogam is rahel & dixistis mihi
& audirem adõ & locutus essem uo¬
bis & nunc facite quaecum que p̃¬

Expanded text:
acerbaveritis Deum, testor vobis hodie coelum et terram, quia peribitis de terra illa. XV. Interrogate si a quo creavit Deus hominem, auditum est hoc, si est gens sub coelo cui locutus sit Dominus de medio ignis. XVI. Tunc disposuit Moyses civitates ad refugium homicidarum. XVII. Haec est lex, quam locutus est Moyses convocans ad se omnem Israel. XVIII. Haec verba locutus est Dominus ad omnem synagogam Israel, et dixistis mihi ut audirem a Deo, et locutus essem vobis, et nunc facite quaecumque pr
Abbreviated transcription (Latin):
Non parces gentib quas dñs Iauobis
subici& tibi. nec dices magna gens hȩc¬
& quomodo potero aduersus eam. & non
concupis ces aurum uel argentũ desculp¬
tilib eorum. sed anathematiz abis ea.
Omnia mandata quaetrado uobis hodie
obseruabitis utuiuatis. & inmente ha¬
bete omnia quae experti estis in deser¬
tis & esuristis & dedit uobis dñs manna
ut sciretis quiu non in pane tantũ uiuit ho¬
mo sed in omni uerbo dĩ.
Adtende tibi neobliuis caris benefi
& possidebis gentes magnas & ciuitates
as meas introduxit medns in terram istam.
Inmente habete quotiens ex acerba ueritis
Et descendi demonte & uidi quia peccastis. & ꝓ¬
ieci tabulas demanib meis & confregi illas.
Et dep̃catus sũ dnm̃ iterũ si cut prius xldieb¬
&xl noctib panẽ non edi &aquã non bibi.

Expanded text:
Non parces gentibus, quas Dominus subjiciet tibi, nec dices, Magna gens haec, quomodo potero adversus eam? et non concupisces aurum vel argentum de sculptilibus eorum, sed anathematizabis ea. XXVI. Omnia mandata quae trado vobis hodie, observabitis, ut vivatis, et in mente habete omnia quae experti estis in desertis, et esuristis et dedit vobis Dominus manna: ut sciretis quia non in pane tantum vivit homo, sed in omni verbo Dei. XXVII. Attende tibi, ne obliviscaris beneficet possidebis gentes magnas, et civitateas meas introduxit me Dominus in terram istam. XXXI. In mente habete quoties exacerbaveritis Et descendi de monte, et vidi quia peccastis, et projeci tabulas de manibus meis, et confregi illas. XXXV. Et deprecatus sum Dominum iterum sicut prius noctibus panem non edi, et aquam non bibi. XXXVI.
Abbreviated transcription (Latin):
bi duas tabulas lapideas. sicut priores
& ascende ad me inmontem
Et feci arcam & ascendi in montem.
Et descendi &misi tabulas in arcam.
An illo tempore separauit dñs tribũ leui
ut portarent arcam
u Etnunc isrł quid dñs postulatate aliud
quam ut timeas dnm̃ dm̃ tuum ut diligas
eum & seruias er¬

Expanded text:
bi duas tabulas lapideas sicut priores, et ascende ad me in montem. XLII. Et feci arcam et ascendi in montem. XLIII. Et descendi, et misi tabulas in arcam. XLIV. In illo tempore separavit Dominus tribum Levi, ut portarent arcam. XLV. Et nunc, Israel, quid Dominus postulat a te aliud, quam ut timeas Dominum Deum tuum, et diligas eum, et servias e
Abbreviated transcription (Latin):
Maron &maria male locuti sunt demo¬
yse. & maria percussa ẽ lepra & fuit
extra castra septem diebus.
xxxii

Expanded text:
aron et Maria male locuti sunt de Mose, et Maria percussa est lepra, et fuit extra castra septem diebus. XXXII
Abbreviated transcription (Latin):
pignus a proximo tuo ac¬
ceperis uestimentum. ante
solis occasum redde ei
Ipsum enim ẽ solum. quo
operitur indumentum car

Expanded text:
pignus a proximo tuo acceperis uestimentum, ante solis occasum redde ei: ipsum enim est solum quo operitur indumentum car
Abbreviated transcription (Latin):
Auuante dño extincti sunt reges cum
exercitu suo.
Ruben. gad. & dimidiae tribu manasse
terram sibi dare postulantes a morse.
Ni sunt reges terrae quos percussitlo¬
sue & filii israhel
Diuidere terras populis hortat᷑ dñs losues
Promissum reppetit chaleb montem.
niculum iosue quibus ait ascendite
inmontem & succidite siluam & mun¬
dite uobis ad habitandum spatia.
reuersiq descriptionem tradunt lo¬
sue qui misit fortes coram dnõ nsilo
diuisitq terram filiis isrł inseptẽ partes

Expanded text:
Juvante Domino, exstincti sunt reges cum exercitu suo. XIX. Ruben, Gad et dimidia tribus Manasse terram sibi dari postulant a Moyse. XX. Hi sunt reges terrae quos percussit Josue et filii Israel. XXI. Dividere terras populis hortatur Dominus Josue. XXII. Promissum repetit Chaleb montem, niculum a Josue, quibus ait: Ascendite in montem, et succidite silvam, et mundate vobis ad habitandum spatia. reversique descriptionem tradunt Josue, qui misit sortes coram Domino in Silo, divisitque terram filiis Israel in septem partes
Abbreviated transcription (Latin):
dñi. extendit tabernaculũ.
praecepitq seruis suis ut fo¬
derent puteum. Adquem
locum cum uenissent dege
dux militum. locutusq. ẽ
cis isaac. Quid uenistis ad
me. hominem quem odistis
& expulistis a uobis: Quire¬
sponderunt. Vidimus te XLuiiii.¬
cum esse dnm. & idcirco
nunc diximus. Sit iuram̃¬

Expanded text:
Domini, extendit tabernaculum: Domini, extendit tabernaculum: praecepitque servis suis ut foderent puteum. Ad quem locum cum venisset de Gerdux militum, locutus est eis Isaac: Quid venistis ad me, hominem quem odistis, et expulistis a vobis? Qui responderunt vidimus tecum esse Dominum et idcirco nunc diximus sit iuram
Abbreviated transcription (Latin):
rentem gerare. habitar&¬
q. ibi: Rur sum fodit alios
puteos quos foderunt serui
patris sui abraham. & quos
illo mortuo olim obstrux¬
erant philistim appellaũ¬
q eos isdem nominib qui¬
eius: Foderunt intorrente.
& reperierunt aquam uiuã
Sed &ibi iurgium fuit pas¬
torum gerare aduersũ pas¬
tores isaac: dicentium. nr̃a
est aqua. Quam obrem no¬
men putei ex eo quod acci¬
derat. uocauit calumniã
Foderunt &alium. & pro
illo quoque rixati sunt.
appellauit eum inimicitias
Profectus inde. fodit aliũ
puteum. pro quo non conten¬
derunt. Itaq uocauit no¬
men eius latitudo: dicens.
Nunc dilatauit nos dñs. &
fecit crescere suꝑ terram
Ascendit autem exillo lo¬
co inbersabeae. ubi apparu¬
it ei dñs in ipsa noctedicens
Ego sum ds̃ abraham pa¬
tris tui. noli metuere. quia
tecum sum. & benedicã tibi.
& multiplicabo sementuũ.
propter seruum meũ abra¬
ham. Itaq aedificauit ibi
altare. & inuocato nomine

Expanded text:
rentem Gerarae. habitarerentem Gerarae. habitaretque ibi: rursum fodit alios puteos, quos foderant servi patris sui Abraham, et quos, illo mortuo, olim obstruxerant Philistiim: appellavitque eos eisdem nominibus quiat foderunt in torrente et reppererunt aquam vivam sed et ibi iurgium fuit pastorum Gerarae adversum pastores Isaac dicentium nostra est aqua quam ob rem nomen putei ex eo quod acciderat vocavit Calumniam foderunt et alium et pro illo quoque rixati sunt appellavitque eum Inimicitias profectus inde fodit alium puteum pro quo non contenderunt itaque vocavit nomen illius Latitudo dicens nunc dilatavit nos Dominus et fecit crescere suAscendit autem ex illo loco in Bersabee, ubi apparuit ei Dominus in ipsa nocte dicens: Ego sum Deus Abraham patris tui; noli metuere, quia tecum sum. Benedicam tibi et multiplicabo semen tuum propter servum meum Abraham. Itaque aedificavit ibi altare, et invocato nomine
Abbreviated transcription (Latin):
becca uxore sua: Et accer¬
sito. ait Perspicuum est
quod uxor tua sit. Cur men¬
titus es sororem tuam esse ᷤ.
Respondit. Timui nemore¬
rer propter eam. Dixitq
abimelech Quare imposuis¬
ti nobis. Potuit coire quis¬
piam depopulo cum uxore
tua. & induxeras supernos
grande peccatum. Prece¬
pitq omni populo dicens¬
Omnis quitetigerit homi¬
nis huius uxorem. morte
morietur : Seuit autẽ isa¬
ac interra illa. & inuenit
in ipso anno centu plum
Benedixitq ei dñs. & locu¬
pletatus ẽ homo. & ibat pro¬
ficiens atq succrescens. dos¬
nec magnus uehementer ef¬
fectus est. Habuit quoqu
possessionem ouium. & arm̃¬
torum. & familiȩ. plurimum
Ob hoc inuidentes ei pales¬
tini. omnes puteos quos fo¬
derant serui patris illius. a¬
braham. illo tempore obstru
xerunt. implentes humo
Intantum. ut ipse abimelet
dicer& ad isaac: Recede a
nobis. quõ potentior nr̃i
factus es ualde. Et ille
discedens ut uenir& adtor¬

Expanded text:
becca, uxore sua. Et accerbecca, uxore sua. Et accersito, ait: Perspicuum est quod uxor tua sit, cur mentitus es eam sororem tuam esse? Respondit: timui ne morerer propter eam. Dixitque Abimelech: Quare imposuisti nobis? potuit coire quispiam de populo cum uxore tua, et induxeras super nos grande peccatum. Praecepitque omni populo, dicens: Qui tetigerit hominis hujus uxorem, morte morietur. Sevit autem Isaac in terra illa, et invenit in ipso anno centuplum: benedixitque ei Dominus. Et locupletatus est homo, et ibat proficiens atque succrescens, donec magnus vehementer effectus est: habuit quoque possessiones ovium et armentorum, et familiae plurimum. Ob hoc invidentes ei Philistini, omnes puteos, quos foderant servi patris illius Abraham, illo txerunt, implentes humo: in tantum, ut ipse Abimelech diceret ad Isaac: Recede a nobis, quoniam potentior nobis factus es valde. Et ille discedens, ut veniret ad tor
Abbreviated transcription (Latin):
ORTA AUTEMPACOS
super terram. post eam ste¬
rilitatem quae acciderat
indiebus abraham. ab ut
isaac ad abimelech regẽ pa¬
cendas in aegyptum. sed qui¬
esce interra quam dixero ti¬
bi. & peregrinare in ea. ero¬
q. tecum. & benedicam tibi
Tibi enim & semini tuo da¬
bo uniuersas regiones has.
Complens iura mentum quod
Et multi plicabo sementuũ
sicut stellas caeli. dabo que
posteris tuis uniuersas regi¬
ones has. et henedicentur in
semine tuo omnes gentes ter¬
rae. eo quod oboedierit a¬
braham uoci meae. & custodi¬
erit praecepta & mandata
mea . & cȩrimonias legesq
seruauerit: Mansit itaque
isaac ingeraris. Qui cum in¬
terrogaretur auiris loci il¬
lius super uxore sua. Respon¬
dit. Soror mea ẽ. Timuerat
enim confiteri quod sibi ess&
sociata coniugio. reputanꝑ
ne forte interficerent eũ pro¬
pter illius pulchritudinem:
Cumq. pertransissent dies
plurimi. & ibidem moraretur.
pro spiciens abimelech pales¬
tinorum rex perfenestram.
uidit eum iocantem cum re¬

Expanded text:
Orta autem fame super terram, post eam sterilitatem quae acciderat in diebus Abraham, abiit Isaac ad Abimelech regem Phcendas in Aegyptum, sed quiesce in terra, quam dixero tibi. Et peregrinare in ea, eroque tecum, et benedicam tibi: tibi enim et semini tuo dabo universas regiones has, complens juramentum quod Et multiplicabo semen tuum, sicut stellas coeli; daboque posteris tuis universas regiones has, et benedicentur in semine tuo omnes gentes terrae, eo quod obedierit Abraham voci meae, et custodierit praecepta et mandata mea, et caeremonias legesque servaverit. Mansit itaque Isaac in Geraris. Qui cum interrogaretur a viris loci illius super uxore sua, respondit: Soror mea est; timuerat enim confiteri quod sibi esset sociata conjugio, reputans ne forte interficerent eum propter illius pulchritudinem. Cumque pertransissent dies plurimi, et ibidem moraretur; prospiciens Abimelech, Philistinorum rex, per fenestram, vidit eum jocantem cum Re
Abbreviated transcription (Latin):
homines multiplicari suꝑ
terram. & filias procreassent.
uidentes filii dĩ filias homĩ¬
num quod essent pulchrae.
acceperunt sibi uxores ex
omnibus. quas elegerant.
Dixit q. ds̃. Non perma¬
nebit sp̃s meus in homine
inae ternum. quia caro est
Eruntq dies illius. centũ
uiginti annorum. Ci gantes
autem erant super terram.
indiebus illis. Post quam
enim ingressi sunt filii dĩ
ad filias hominum. illeq ge¬
nuerunt. Isti sunt poten¬
tes a sacculo. uiri famosi.
Ui dens autem ds̃ quod
multa malitia hominum es¬
set interra. & cuncta cogi¬
tatio cordis. intenta. ess & ad
malum omni tempore. poe¬
nituit eum quod hominem
feciss& interra. Et preca¬
dolore cordis intrinsecus:
Delebo inquit hominem
quem creaui a facie terrae.
ab homine usque ad animan¬
tia. areptili usque aduo¬
lucres caeli: penit& enim
me fecisse eos¬

Expanded text:
homines multiplicari super terram, et filias procreassent, videntes filii Dei filias hominum quod essent pulchrae, acceperunt sibi uxores ex omnibus, quas elegerant. Dixitque Deus: Non permanebit spiritus meus in homine in aeternum, quia caro est: eruntque dies illius centum viginti annorum. Gigantes autem erant super terram in diebus illis; postquam enim ingressi sunt filii Dei ad filias hominum, illaeque genuerunt, isti sunt potentes a saeculo viri famosi. Videns autem Deus quod multa malitia hominum esset in terra, et cuncta cogitatio cordis intenta esset ad malum omni tempore, poenituit eum quod hominem fecisset in terra. Et tactdolore cordis intrinsecus:Delebo, inquit, hominem quem creavi a facie terrae, ab homine usque ad animantia, a reptili usque ad volucres coeli: poenitet enim me fecisse eos
Abbreviated transcription (Latin):
tatem uenerit : non obdura¬
bis cortuum. nec contrahes
manum. sed aperies eam pau¬
peri. & dabis mutuum quo eu
indigere perspexeris : Caue.
ne forte subripiat tibi impia
cogitatio. & dicas incorde tuo.
Aꝑl propinquat septimus an¬
nus remissionis. & auertens
oculos a paupere fratre tuo.
nolens ei quod postulat mutu¬
um commo dare. neclam& con¬
trate addnm̃ & fi& tibi inpec¬
catum. seddabis ei  Nec a¬
ges quippiam callide. in cius ne¬
cessitatibus subleuandis: ut be¬
nedicat tibi dñs ds̃ tuus in om¬
ni tempore. & incunctis adquȩ
manum miseris  Nondeerunt
pauperes interra habitationistuȩ
id circo ego praccipio tibi. ut
aperias manum fratri tuo ege

Expanded text:
tatem uenerit, non obdurabis cor tuum, nec contrahes manum : sed aperies eam pauperi et dabis mutuum, quo eum indigere perspexeris. caue, ne forte subrepat tibi impia cogitatio et dicas in corde tuo: adpropinquat septimus annus remissionis, et auertas oculos . a paupere fratre tuo nolens ei quod postulat mutuum commodare, ne clamet contra te ad dominum et fiat tibi in peccatum: sed dabis ei, nec ages quippiam callide in eius necessitatibus subleuandis, ut benedicat tibi dominus deus tuus in omni tempore et in cunctis ad quae manum miseris. non deerunt pauperes in terra habitationis tuae: idcirco ego praecipio tibi, ut aperias manum fratri tuo ege
Abbreviated transcription (Latin):
SITAMEN AUDIERIS UO¬
cem dñi dĩ tui. & custodieris
uniuersa quae iussit. & quae ego¬
ho die praccipio tibi. benedic&
tibi ut pollicitus est Fenera¬
bis gentibus multis. & ipse anul¬
lo accipies mutuum. Don¬
beris nationibus plurimis. Eet
tui nemo dominabitur.
SIUNUS DEPRATRIBUS
tuis. quimorantur intra portas
ciuitatis tuae. Interra quam dñs
ds̃ tuus daturus ẽ tibi. ad pauper

Expanded text:
Si tamen audieris vocem Domini Dei tui, et custodieris unihodie praecipio tibi benedicet tibi ut pollicitus est fenerabis gentibus multis et ipse a nullo accipies mutuum doberis nationibus plurimis et tui nemo dominabitur si unus de fratribus tuis qui morantur intra portas civitatis tuae in terra quam Dominus Deus tuus daturus est tibi ad pauper