comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tico. iugis circum spec¬
ti cordis seru&ur in¬
tentio. nequo quomodo
iudicio nr̃ediscreti¬
onis errcnde: autin¬
consideroctȩ conlinen¬
tiȩ cupiditate succensi.
aut desi derio nimiȩre¬
missionis in lecti sub¬
rum. iniquȩ trutinȩ ex
Sed in altera quidem lan¬
ce. animȩ puntatem. in
altera uires corporis con¬
locanles. it touero con¬
scienlicce iudicio utra¬
que pendamus : ut in nev¬
trcom pccrtem unius
rei affectu prȩponde¬
rcnze peruersi uel ad
modicã districtionem
ueladnimicõ remissio¬
nem ȩquaclitatis librac
propensius inclinemus.
Et illud nobis uel prore¬
missionis. uel prodistiic¬
tionisnimi &cctedica¬
tur: Non nesi recte of¬
feras non recte aũ diui¬
dccs pec casti: Illccs &¬
enim ieiuniorum uic¬
timcs. quas nobis uio¬
lenla uiscerum conuul¬
sione in considerate ex¬
torquenes dño recte
offerrenos credimus.
ille qui diligit miseri¬
cordicom &iudicium ex¬
secratur dicens Ego
dñs diligens iudicium.

Expanded text:
tia iugis circumspectia iugis circumspecti cordis seruetur intentio, ne quo modo iudicio nostrae discretionis errante aut inconsideratae continentiae cupiditate succensi aut desiderio nimiae remissionis inlecti subarum ad iniquae trutinae sed in altera quidem lance animae puritatem, in altera autem uires corporis conlocantes ita uero conscientiae iudicio utraque pendamus, ut in neutram partem unius rei adfectu praeponderante peruersi uel ad inmodicam districtionem uel ad nimiam remissionem aequitatis libram propensius inclinemus, et illud nobis uel pro remissionis uel pro districtionis nimietate dicatur: nonne si recte offeras, non recte autem diuidas, peccasti? illas etenim ieiuniorum uictimas, quas nobis uiolenta uiscerum conuulsione inconsiderate extorquentes domino recte offerre nos credimus, ille qui diligit misericordiam et iudicium execratur dicens: ego dominus diligens iudicium,
Abbreviated transcription (Latin):
tercapidinem iuste
districtione obesse
non posse si modo ut
dictum ẽ aequam in¬
dulgenliȩ coninenti¬
ȩque men surcmpan
lance ꝑpendens ut rã¬
que similiternimie¬
tactem mens incorrup
deprimat pondus. an
uero altercm hoc ẽ
corporis pcrtem:
maior abstinenliae
inclin& austeritcs
uera discretione dis¬
tinguat. illã uel con¬
primens uel subleuans
portionem quam uel
extolli senserit. uel
graucri Ni hilen ĩ
dnr̃ nr̃ ad cultũ atq: ho¬
norem suum. absque iudi¬
cu moderctione uult
fieri: Quicchonor regis
iudicium diligit Et id¬
circo. scpientissimus sa¬
lomon. ut in neutrcom
partem uergente iudi¬
cio declinemus. ad mo¬
n& dicens. hon orco
dm̃ dectuis iustis labo¬
ribus & deliba ei de
fructibus iustitiȩ tuȩ.¬
tenim resid& in con¬
scienli conr̃a. in cor¬
ruptus quidam acue¬
rus iudex qui non num¬
quã suꝑ stcctu purita¬
tis nr̃ȩ cunctis errcon¬
tibus solus ipse non
fccllitur: Omniigit᷑
cautione. at que soler¬

Expanded text:
tercapedinem iustae tercapedinem iustae districtioni obesse non posse, si modo ut dictum est aequam indulgentiae continentiaeque mensuram pari lance perpendens utramque similiter nimietatem mens incorruptdeprimat pondus, an uero alteram hoc est corporis partem maior abstinentiae inclinet austeritas, uera discretione distinguat, illam uel conprimens uel subleuans portionem, quam uel extolli senserit uel grauari. nihil enim dominus noster ad cultum atque honorem suum absque iudicii moderatione uult fieri, quia honor regis iudicium diligit. et idcirco sapientissimus Salomon, ut in neutram partem uergente iudicio declinemus, admonet dicens: honora deum de tuis iustis laboribus. et deliba ei de fructibus iustitiae tuae. etenim residet in conscientia nostra incorruptus quidam ac uerus iudex, qui nonnumquam super statu puritatis nostrae cunctis errantibus solus ipse non fallitur. omni igitur cautione atque soller
Abbreviated transcription (Latin):
que in ipsis diebus nec
genuco inorctione
curuconur. quiccin¬
flexio genuum uelut
poenitensiȩ acluctus
indicium ẽ unde diã
ꝑomnico ecndem in
illis sollemnitatem
quacm diedomini ca
custodimus: inquec
incciores nri. necie¬
iunium acgendum. nec
genu eẽflectendum.
obreuerenlicõ resur¬
rectionis dominice.
tradiderun. xxi¬
ermanus: potest¬
ne hȩc caro insolitis
Iblcndimenlis ⁊ tc̃
lon gefestiu itatis
inlecto non aliquid
senluosum de illo quã¬
uis absciso uitiorum
fomite germincre
autmens prȩsumptis
ultra consuetudinẽ
decpibus onerteta.
nonergao fcmulum
corpus rigorem do¬
minationis infleo¬
tere: prȩsertim
cum in nobis uiridi¬
or a&cos. cito adre¬
bellionem subdita pos¬
re. siuel escas solitas
abundcnlius uelcer¬
te in solitcs. licenli¬
us praesum comus.
Siuniuersa quȩgo¬
excomine : & depurita¬
te cordis nr̃i non alio¬
rum iudicium. sed nr̃am
semꝑ conscienlicm
consolamus: Certũ e
istcom refectionis in¬

Expanded text:
que in ipsis diebus nec que in ipsis diebus nec genua in oratione curuantur, quia inflexio genuum uelut paenitentiae ac luctus indicium est. unde etiam per omnia eandem in illis sollemnitatem quam die dominica custodimus, in qua maiores nostri nec ieiunium agendum nec genu flectendum ob reuerentiam resurrectionis dominicae tradiderunt. GERMANVS: Potestne haec caro insolitis blandimentis tam longae festiuitatis inlecta non aliquid sentuosum de illo quamuis absciso uitiorum fomite germinare, aut mens praesumptis ultra consuetudinem dapibus onerata non erga famulum corpus rigorem dominationis inflectere, praesertim cum in nobis uiridior aetas cito ad rebellionem subdita memre, si uel escas solitas abundantius uel certe insolitas licentius praesumamus? s uniuersa quae geexamine et de puritate cordis nostri non aliorum indicia, sed nostram semper conscientiam consulamus, certum est istam refectionis in
Abbreviated transcription (Latin):
buit inuendum. Sic̃
&icem actuum aposto¬
lorũ lectio conestcct᷑.
ingressi hiero solimãc¬
.x diebus aduenlum sp̃ssci
expectcs sereferunur
quibus expletis quinqua¬
gensima eum diecum
gccudio susceperun.
Ect itacẽ perhecfestiui¬
tcctis huius numerus.
euidenter impletus:
quem inueteri quoq:
figurcliter adumbra¬
ctum: in quo cõsum mcc̃¬
tis ebdomatib: uii.
primiticrũ pamis ꝑ
sacerdotes dnõ iubeba¬
tur offerri : qui ueris¬
sime ꝑcopostolorum
prȩdicationem . quec
in illodie conlionecti
leguntur ad populum.
oblatus dño comproba¬
tur: uerus scilic& pri¬
miticorum pcnis. qui
nouȩ doctiinȩ institu¬
tione prolctus: quin¬
que milibus uirorum
escȩ sue muneresatico¬
tis. pymitiuum deiu¬
de is xpicnorum popu¬
lum dno consecrecuit.
Etidcirco hi quoque
xdies cum su periori¬
t ccte sunt. acla&itico
cel ebrcndi: cuius fes¬
tiuitctis trecditio.
ꝑ apostolicosuiros
adnosusquetrans¬
missa eodetenoro
seruandẽ: ideonã¬

Expanded text:
buit intuendum, sicut buit intuendum, sicut etiam Actuum apostolorum lectio contestatur, ingressi Hierosolymam decem diebus aduentum spiritus sancti expectasse referuntur, quibus expletis quinquagensima eum die cum gaudio susceperunt. et ita est per haec festiuitatis huius numerus euidenter inpletus, quem in ueteri quoque figuraliter adumbratum, in quo consummatis ebdomadibus septem primitiarum panis per sacerdotes domino iubebatur offerri: qui uerissime per apostolorum praedicationem, qua in illo die contionati leguntur ad populum, oblatus domino conprobatur, uerus scilicet primitiarum panis, qui nouae doctrinae institutione prolatus quinque milibus uirorum escae suae munere satiatis primitiuum de Iudaeis Christianorum populum domino consecrauit. et idcirco hi quoque decem dies cum superioritate sunt ac laetitia celebrandi. cuius festiuitatis traditio per apostolicos uiros ad nos usque transmissa eodem tenore seruanda est. ideo nam
Abbreviated transcription (Latin):
ȩsumpenitus ignor&
dño conquiruntur. Di¬
cenes quarenos &pha¬
risei ieiuncmus fre¬
quener discipuliccũ
tui non ieiuncn. qui¬
bus respondens dñs eui¬
denter ostendit non
omnitempore congru¬
um eẽ ieiunium. nec
neces sccriũ aliqua uel
festiutitos temporũ.
uel inerueniens can¬
toctis occasio. in dulgen¬
ticm refectionis ad¬
mittit: num quid pos¬
sun inquiens filii spon¬
si lugere qucc̃ diu cum
illis ẽsponsus. uenient
ab eis sponsus. & tunc
ieiuncbun Quȩ uer¬
bcclic& aneresur¬
rectionem dixerit
corporis sui. tamen
proprie quinqua¬
geisimȩ tempus
ostendunt. in quo post
cum discipulis epulcnte.
prcndiis relcxamus.
tionem cum discipu¬
lis fuerit commoratus.
heonas. Non .xx¬
Lin congruc interro¬
gactio ur̃a ractionem
indegerrimȩ uerita¬
tis meretur agnoscere .
pꝰ ascensionem scluccto¬
ris nr̃i : quȩ qua dra¬
gensimo resurrectio¬
nis eius actaẽdie A¬
postolire uersi de mon¬
teoliueti: in quose ad
patrem pergens prȩ¬

Expanded text:
esum penitus ignoraret, esum penitus ignoraret, domino conqueruntur dicentes: quare nos et Pharisaei ieiunamus frequenter, discipuli autem tui non ieiunant? quibus respondens dominus euidenter ostendit non omni tempore congruum esse ieiunium nec necessarium, cum aliqua uel festiuitas temporum uel interueniens caritatis occasio indulgentiam refectionis admittit, numquid possunt, inquiens, filii sponsi lugere quamdiu cum illis est sponsus? uenient auferetur sponsus, et tunc ieiunabunt. quae uerba licet ante resurrectionem dixerit corporis sui, tamen proprie Quinquagensimae tempus ostendunt, in quo post cum discipulis epulante prandiis relaxamus, tionem com discipulis fuerit conmoratus? THEONAS : Non incongrua interrogatio uestra rationem integerrimae ueritatis meretur agnoscere. post ascensionem saluatoris nostri, quae quadragensimo resurrectionis eius acta est die, apostoli reuersi de monte Oliueti, in quo se ad patrem pergens prae
Abbreviated transcription (Latin):
ut interdum aut quȩue¬
titasun fieri debecne.
autquȩ impercta sun
mermitti: Necenim
ullus iustitiȩ. pactienu̾ȩ
sobrietati. pudicitiȩ.
cantati. Nactutus ẽ
modus. Necrursũ in¬
iustitiȩ. impctienuiȩ.
furon inpudicitiȩ. in¬
uidiȩ atq suꝑbiȩ. liber¬
tcos aliquando per
iuni quaclitate prȩ¬
missis. subdendao
adhuc scãrum scriptu¬
rarũ uid& auctontas:
ꝑqucm approbetur
manifestius. ieiuniũ
ꝑpetuum custodiri.
nec debere nec posse.
In eu congelio aeiuncn¬
tibus phcoris eis. una
cum discipulis iohcn¬
nis baptis tȩ cum a pos¬
toli. ut pute amici atq
conuiue caelestis illius
sponsi necdum ieiuni¬
orum obserucnli cc̃
custodirent discipuli
iustitiȩ seie iuniis pos¬
sidere credeban:
quippeillius sectecto¬
res qui eximius pęni¬
tendiȩ prȩdicator : ita
cunctis populis formã
suo prebebat exemplo.
ut non solum uccrices¬
carum genera quȩ
hum cnis usibus sug¬
geruntur abnue¬
communẽ panis ipsius

Expanded text:
ut interdum, aut quae veut interdum, aut quae vetita sunt, fieri debeant; aut quae imperata sunt, praetermitti. Nec enim ullus justitiae, patientiae, sobrietati, pudicitiae, charitati, statutus est modus; nec rursum injustitiae, impatientiae, furori, impudicitiae, invidiae atque superbiae libertas aliquando permjunii qualitate praemissis, subdenda adhuc sanctarum Scripturarum videtur auctoritas, per quam approbetur manifestius jejunium perpetuo custodiri nec debere nec posse. In Evangelio jejunantibus Pharisaeis una cum discipulis Joannis Baptistae, cum apostoli, utpote amici et convivae coelestis illius Sponsi, necdum jejuniorum observantiam custodirent, discipuli justitiae se de jejuniis possidere credebant, quippe illius sectatores qui eximius poenitentiae praedicator ita cunctsuo praebebat exemplo, ut non solum uaria escarum genera quae humanis usibus subgeruntur abnuecommunem panis ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
inrat in os coin quinat
hominem. sed quȩ pro¬
cedun deore. hȩc com¬
quinant hominem. Pin
cipcli itaque dero gat
bono nec ꝑ fectȩ aut si¬
nepeccato illud ex seqͥt:
quisquis hoc non propter
id ipsum. sed propter
aliud aliquid facit. om¬
nic enimhuius gractia
facienda sun ipsum
liate iugiter r&inen¬
tes. it cillud totisam¬
uttamen cuncdemũ
id nobis congruũ noue¬
rimus. si in eo temporũ
ratio : Si qualitas. si
mensura seruetur:
nec itut in ipso speinrȩ
terminum defigcmus.
sedut ꝑ ipsum. ad puri¬
acctem cordis. Ectapos¬
tolicã carnatem ꝑue¬
nire possimus : Igitur
exhoc ipso ieiunio. ubi
non solũ specialiaprȩ¬
fixccsun temporc qui¬
bus uel exercere debeat
uel prȩmitti. sed &i cm
quaclitas. modusque pro¬
positusẽ : non principa¬
lebonũ sed mediũ quod¬
dcc eẽm anifestum ẽ
Cȩterum hȩc quȩ prȩcep¬
ti auetontate. uel man¬
dconur ut bonc: uelin¬
terdicuntur ut noxia.
Num quacitac exceptio
nitemporum subiacen

Expanded text:
intrat in os, coinquinat intrat in os, coinquinat hominem, sed quae proceduntde ore, haec coinquincipali itaque derogat bono, nec perfecte aut sine peccato illud exsequitur, quisquis hoc non propter idipsum, sed propter aliud aliquid facit. Omnia enim hujus gratia facienda sunt, ipsum litate jugiter retinentes, ita illud totisut tamen tunc demum id nobis congruum noverimus, si in eo temporum ratio, si qualitas, si mensura servetur; nec ita ut in ipso spei nostrae terminum defigamus, sed ut per ipsum ad puritatem cordis et apostolicam charitatem pervenire possimus. Igiex hoc ipso ieiunium, cui non solum specialia praefixa sunt tempora quibus uel exerceri debeat uel remitti, sed etiam qualitas modusque propositus est, non principale bonum, sed medium quiddam esse manifestum est. ceterum haec, quae praecepti auctoritate uel mandantur ut bona uel interdicuntur ut noxia, numquam ita eni temporum subjacent,
Abbreviated transcription (Latin):
re conrcricõ: si adem¬
ptio uelces scctio ei. non
possit non summc̃c in¬
ferre ꝑneciem : si id qđ
illi conrcrium ẽ simi¬
literprincipede sit ma¬
lum. nec in pcortem
boncẽpossit aliquan¬
dotransire: Quȩde fi¬
nitiones. quibus prin¬
cipalium bonorum
ncctura discernitur.
ad scribi ieiuniisom¬
nino non possunt: neq
enim exsem &psisbo¬
nco. aut propter sene¬
ces sariccsun: quȩ
propter adquiren dc̃c
cordis &corporis puntatẽ
scc lubriter exercentur :
ut aculeis carnis optun¬
sis. mens pacifica suo re¬
concilietur auctori.
nec inmutabiliter semꝑ¬
que sunt bona qui co
plerum que eorum in¬
missione non ledimur:
immo &ic̃ in perneciem
inerdum animȩ. impor¬
tunius caelebratauer¬
tunlur: Sed nec prin¬
cipcle malũ ẽ ad quod
illi uidetur aduersum:
idẽ ciborum naturccli¬
ter iocunda perceptio:
quȩ nisi indemperconlia
atque luxdria uel alia
quȩ dãc uitico subsequan¬
tur mala non potest
definiri : qui cnon qđ

Expanded text:
re contrariam: si ademre contrariam: si ademptio uel cessatio eius non possit non summam inferre perniciem: si id quod illi contrarium est similiter principale sit malum nec in partem bonam possit aliquando transire. quae definitiones, quibus principalium bonorum natura discernitur, adscribi ieiuniis omnino non possunt. neque enim ex semet ipsis bona aut propter se necessaria sunt, quia propter adquirendam cordis et corporis puritatem salubriter exercentur, ut aculeis carnis obtunsis mens pacifica suo reconcilietur auctori, nec inmutabiliter semperque sunt bona, quia plerumque eorum intermissione non laedimur, immo etiam in perniciem interdum animae inportunius celebrata uertnntur. sed nec principale malum est id quod illi uidetur aduersum, id est ciborum naturaliter iucunda perceptio: quae, nisi intemperantia atque luxuria uel alia quaedam uitia subsequantur, mala non potest definiri, quia non quod
Abbreviated transcription (Latin):
exeretur & non poti¬
us ferramena prop¬
ter cortis studium prȩ¬
ferentur : quȩ sicut utilia
sunt peritis. it asuꝑfluco
his qui certis ipsius nesci¬
unt disciplincm: & sicut
his qui ad efficiendum
opus suum eorum ministe
rio fulciuntur. plurimũ
prosun: itccillis qui cui¬
us rei gractic in stituta
sun ignorcnes. sola
eorum possessione con¬
tenlisun penitus pro¬
desse non possunt : qui a
utilitactis suȩ sum mam.
in retenatione eorum
tconum. non inoperis
consum matione consti¬
tuun: illudergo ẽ opti¬
mum principcliter.
propter quod fiunt illa
quȩ medicsun ipsum
uero prȩcipuum bonũ
non ob alicm causcom.
sed propter sucmianlũ
cogitur bon atẽ Xui¬
uod quidem acȩteris
quȩ mediceẽ prȩdix¬
imus his secernitur
modis: si ꝑsebonũ sit &
non ꝑcclium aliquid:
Si propterneces sccriũ
sit & non propter aliud.
Siimmutcbiliter. semꝑ¬
que sit bonum: ac ꝑpe¬
tuo su cc̃ retinens qua¬
litatẽ num quampos¬
sit inpcortem transi¬

Expanded text:
exercetur, et non potiexercetur, et non potius ferramenta propter artis studium praeparantur; quae sicut utilia sunt peritis, ita superflua his qui artis ipsius nesciunt disciplinam. Et sicut his qui ad efficiendum opus suum, eorum minrio fulciuntur, plurimum prosunt, ita illis, qui cuius rei gratia instituta sint ignorantes sola eorum possessione contenti sunt, penitus prodesse non possunt, quia utilitatis suae summam in retentatione , eorum tantum, non in . operis consummatione constituunt. illud ergo est optimum principaliter, propter quod fiunt illa quae media sunt, ipsum uero praecipuum bonum non ob aliam causam, sed propter suam tantum agitur bonitatem. Quod quidem a ceteris, quae media esse praediximus, his secernitur modis: si per se bonum sit et non per aliud aliquid: si propter se necessarium sit et non propter aliud: si inmutabiliter semperque sit bonum ac perpetuo suam retinens qualitatem numquam possit in partem transi
Abbreviated transcription (Latin):
quacquã principccle
bonum ccdño iudican.
eo quod non ꝑseipsum.
sed ꝑ alic opercobonũ
acdõ bene placitum
ficct Etrursum ex
accedentibus causis.
non solum ucnum. ue¬
rum &icomodibi le
censeccitur. Dicende
dño. Cumieiunccue¬
rin non exaudi com
preces eorum. Xu.¬
on enim misericor¬
dicc. patientico &
uerittes uel illec
prȩdicta prȩceptac
uirtutũ. in quibus utiq
bonum ẽ principale¬
propter ieiunicsunte¬
nendec. sed potius ieiu¬
nico propter illa: Ela¬
borcondum ẽ enim utuir¬
tutes illȩ quȩ uerebone
sunz ieiumis adquircn¬
tur Non utadieiuniorũ
terminum tendcn
illarum gesaccuirtutũ
Obhoc ergo ẽ utiliscar¬
nis adflictio. ob hocei
adhibendocẽ inediȩ
medicinco: ut ꝑ illccm.
adcaritatem inquac
inmobile. ac sineulla
temporis exceptione
ꝑp&uum bonum ẽ per¬
uenire possimus : Neq¬
enim medicinȩ ccuri¬
ficinȩ uel cȩtercrum
quȩ in hoc mundo sunt
cortium disciplinao.
propter instrumenta
quȩ adopus eius ꝑtinent

Expanded text:
pale bonum a domino iudicari, eo quod non per semet ipsum, sed per alia opera bonum ac deo bene placitum fiat et rursum ex accedentibus causis non solum uanum, uerum etiam odibile censeatur dicente domino: cum ieiunauerint, non exaudiam \'preces eorum. Non enim misericordia, patientia et caritas uel illa praedictarum praecepta uirtutum, in quibus utique bonum epropter jejunia sunt tenenda, sed potius jejunia propter illa. Elaborandum est enim ut virtutes illae quae vere bonae sunt, jejuniis acquirantur, non ut ad jejuniorum terminum tendant illarum gesta virtutum. Ob hoc ergo est utilis carnis afflictio, ob hoc ei adhibenda est inediae medicina, ut per illam ad charitatem, in qua immobile ac sine ulla temporis exceptione perpetuum bonum est, pervenire possimus. Neqenim medicinae, aurificinae, vel caeterarum quae in hoc mundo sunt artium, disciplina, propter instrumenta quae ad opus ejus pertinent
Abbreviated transcription (Latin):
tur in excelso clamor
ẽ ieiuniũ qđ elegi ꝑ
diem coffligere homi¬
nem anim cõ sucm.
Num quid contorque¬
re quacsi circulũ caput
suum & saccum &cine¬
rem sternere. Num¬
quid istud uocaui ieiu¬
nium &diem accepta¬
bilem dño. Deindem
fest docens quomodo
acceptabilis ficet con¬
tinenlico ieiunconlis.
at que euidenter enun¬
ticet ꝑ sesolũ ieiuniũ
prodessenon posse:
nisi hcs quȩ subi ciun¬
tur causccs hecbuerit
consequentes: non ne
hocẽ in quiens ieiunũ
quodelegi. Dis solue
conligationes impi¬
etctis. soluefcoscicu¬
los deprimente. Di¬
mitcteeos qui con frac

Expanded text:
excelso clamor estieiunium, quod elegi, per diem adfligere hominem animam suam? numquid contorquere quasi circulum caput suum, et saccum et cinerem sternere? numquid istud uocabitis ieiunium, et diem acceptabilem domino? deinde infert docens quomodo acceptabilis fiat continentia ieiunantis atque euidenter enuntiat per se solum. ieiunium prodesse non posse, nisi has quae subiciuntur causas habuerit consequentes, nonne hoc est, inquiens, ieiunium, quod elegi? dissolue conligationes impietatis, solue fasciculos deprimentes, dimitte eos, qui c
Abbreviated transcription (Latin):
transcendune: ut ad illã
ccpostolicȩ sentenziȩ
ꝑuenirebectitudinẽ
possin: Pec catũ enim
inuobis non dominabi¬
tur. non enim estis sub
lege sed sub gratico.
Vereenim dominationẽ
in illo non potest exer¬
cere peccatum: quido¬
minatur cffectibus
peccatorum. xxxi¬

Expanded text:
transcendunt, ut ad illam transcendunt, ut ad illam apostolicae sententiae peruenire beatitudinem possin vobis non dominabitur, non enim estis sub lege, sed sub gratia . Vere enim dominationem in illo non potest exercere peccatum, qui dominatur affectibus peccatorum.
Abbreviated transcription (Latin):
clesiȩ illius primitiuȩ
ꝑfectio in uio lata ꝑ¬
mansit: poenitus non
fuisse: Non enim prȩ¬
cepti huius necessita¬
te. necquasi legeli
sanctione constricti.
ccrtissimis ieiuniorũ
iterminis clccudeb cn¬
tur: qui ꝑtotum cenni
spatium ȩquedi ieiunio
concludebantur: uerũ
cum ab illa a postolica
deuotione desciscens
cottidie credenlium
cunctorum fidelium.
secundũ apostolorum
institutao diuider&.
sed priuctim impendi¬
is suis consulens: non ser¬
ccugere contender&
exemplum non conten¬
tac secttri: iduniuer¬
sis tum sacerdotibus
placuit. ut hominescu¬
ris sȩculcrib: inligeo¬
tos. & poene ut itc dix¬
erim. conlinendiȩ uel
conpunctionis ignec¬
ros. canonica ieiunio¬
rum ad sc̃m opus indic¬
tione reuocarent. &
uelut legclium deci¬
mcorum neces sitote
compellerent: quȩ uti¬
que in firmis prodesse
posset et ꝑfectis pre¬
iudicare non possit qui
subgractic euangelii
constituti. uolundac¬
ric legẽ deuotione

Expanded text:
clesiae illius primitiuae clesiae illius primitiuae perfectio inuiolata permansit, penitus non fuisse. non enim praecepti huius necessitate nec quasi legali sanctione constricti artissimis ieiuniorum terminis claudebantur, qui totum anni spatium aequali ieiunio concludebant. uerum cum ab illa apostolica deuotione desciscens cotidie credentium cunctorum fidelium secundum apostolorum instituta diuideret, sed priuatim inpendiis suis consulens non seraugere contenderet, exemplum non contenta sectari, id uniuersis tunc sacerdotibus placuit, ut homines curis saecularibus inligatos et paene ut ita dixerim continentiae uel conpunctionis ignaros canonica ieiuniorum ad sanctum opus indictione reuocarent et uelut . legalium decimarum necessitate conpellerent, quae utique infirmis prodesse possit, perfectis praeiudicare non possit, qui sub gratia euangelii constituti uoluntaria legem deuotione
Abbreviated transcription (Latin):
corticrit: Aud en
stactionem ieiunu.
absque ulla discepta¬
tione lcxcre: Non
enim ab eis decimccrũ
exiguitcs mutilatur
quod ꝓfecto absque sum¬
mo frccudis recctu face¬
re ille non poterit. qui
nihil uoluntcrie offe¬
rens dõ in excuscbilit̃
soluere decimassuas.
legis neces sitate com¬
pellitur: quapropter
liquido conprobetur.
ꝑ fectũ eẽ non posse fec¬
mulum legis qui uel
illa quȩ ꝓhibentur ca¬
u& uel illaquȩ preci¬
piunur ex sequitur:
Sed illosuere eẽ ꝑfectos:
qui &i cmhis quȩ alege
con cessec suna non utun¬
tur: Etthacratio ne.
cum moysaicalegedi¬
catur: Nihilenim ad
ꝑ fectum ꝑ dux itlex:
Non nullos scorum in
uetere testamenlo
ꝑfectos legimus ex¬
stitisse. quictrcns¬
cendenles legis impe¬
rium sub eucngelica
ꝑfectione uixerun
scienles quod iustis lex
non ẽ posita: sed in ius¬
tis & non subditis im
piis & peccato ribus. sce¬
lercctis & conlcmina¬
ciendum sccnehanc
obserucnlicõ quac dra¬
ge si mȩ quamdiu ec¬

Expanded text:
arctarit, audent arctarit, audent stationem jejunii absque ulla disceptatione laxare. Non enim ab eis decimarum exiguitas mutilatur,Quod profecto absque summo fraudis reatu facere ille non poterit, qui nihil voluntarie offerens Deo, inexcusabiliter solvere decimas suas legis necessitate compellitur. Quapropter liquido comprobatur perfectum esse non posse famulum legis, qui vel illa quae prohibentur cavet, vel illa quae praecipiuntur exsequitur, sed illos vere esse perfectos qui etiam his quae a lege concessa sunt non utuntur. Et hac ratione cum de Mosaica lege dicatur: Nihil enim ad perfectum perduxit lex , nonnullos sanctorum in veteri Testamento perfectos legimus exstitisse, quia transcendentes legis imperium sub evangelica perfectione vixerunt, scientes quod justis non est lex posita, sed injustis et nopiis et peccatoribus, sceleratis et contaminaciendum sane hanc obseruantiam Quadragensimae, quamdiu ec
Abbreviated transcription (Latin):
tisint in operibus suis
& non sin solliciti in uer¬
bis uccnis nẽc utique
ucnitas impiorũ: scm̃
dni sacnificium quod ñ
nisi inheremo liberi
cordis offertur. sum¬
mcc̃ eẽ adstruit ucni¬
ctcctem: ab omincctio
enim ẽ peccaton religio:
drcoge simȩlege
qui iustus. atque ꝑfec¬
tus ẽ nontenetur. nec
exigui huius canonis
subiectione contentus
ẽ quem ꝓfecto illis qui
ꝑtotum anni spatium
delitiis uel negotiis sȩ¬
culanib: implicantur.
ecle sicrũ principes
stactuerun ut uel hac
legccli quodcm modo
neces sitate constricti.
his scltim diebus uaca¬
rednõ cogerentur. ac
dierumuitȩ suȩ quos
totos quacsi fructus
quos dcc̃ fuercn uora¬
turi. uel decimcsdnõ
dedicaren: Cȩterum
iusti quibus lexnon est
posita: quique spirita¬
libus officiis non exigu¬
comillcm idẽ decim c̃e
tȩ suȩ tempus inpen¬
dunt: quiccliberisunt
ad ecimcrum legccliũ
functione: idcirco
si eos suꝑ ueniens hones¬
⁊cc & sca necessitcs co¬

Expanded text:
ti sint in operibus suis, ti sint in operibus suis, et non sint solliciti in uerbis nanis. nam utique uanitas eorum. sanctum domini sacrificium, quod non nisi in heremo liberi cordis offertur, summam adstruit uanitatem: abominatio enim peccatori religio. dragensimae lege qui iustus ac perfectus est non tenetur nec exigui huius canonis subiectione contentus est, quem profecto illis, qui per totum anni spatium deliciis uel negotiis saecularibus inplicantur, ecclesiarum principes statuerunt, ut uel hac legali quodammodo necessitate constricti his saltim diebus uacare domino cogerentur ac dierum uitae suae, quos totos quasi fructus quosdam fuerant uoraturi, uel decimas domino dedicarent. ceterum iusti, quibus lex non est posita quique spiritalibus officiis non exiguam illam id est decimam tae suae tempus impendunt, quia liberi sunt a decimarum legalium functione, idcirco si eos superveniens honesta et sancta necessitas co
Abbreviated transcription (Latin):
lorum. prousu uitȩ nr̃ȩ
legitimum quadrage¬
simȩ uectigal exigit᷑
Sanelic& ad propositoẽ¬
non ꝑtinect questionẽ.
tamen qui cseoptulit
nccrractionis occasio.
Nec hoc quidẽ prȩtere¬
undum puto: quod fre¬
quenlis si me seniores
nr̃i. id circo illis dieb
mcxime inpugnare.
omnemonachorũ genus
antiqua inimicȩgentis
con suetudine testa¬
bcntur & ad transmi¬
grandum desuis sedib
acrius perurgeri : eo qđ
secundum illcm simili¬
tudinem quatunc egyp¬
tii filios isrł uiolentis
ad flictionib opprime¬
bane: Nunc quoque ue¬
rum isrł. idẽ monacho¬
rum plebem inellectu¬
ales egyptii duris ac
lutulents openib: in cur¬
ucre coneniur : neper
amicã dõ qui &em ter¬
ram ȩgypticom deseren¬
tes: adheremũ uirtutũ
scclubriter transeamꝰ
itic ut aduersum nos fcc¬
rcco infremens dicat:
Otiosisunt &idcirco uoci¬
fercntur dicentes
ecmus & sacrificemus
dño dõ nr̃o: Oppriman¬
tur laboribus & sollici

Expanded text:
lorum pro usu uitae nostrae lorum pro usu uitae nostrae legitimum Quadragensimae uectigal exigitur. sane licet ad propositanon pertineat quaestionem, tamen quia se obtulit narrationis occasio, nec hoc quidem praetereundum puto, quod frequentissime seniores nmaxime impugnari omne monachorum genus antiqua inimicae gentis consuetudine testabantur, et ad transmigrandum de suis sedibus acrius perurgeri, eo quod secundum illam similitudinem qua tunc Aegyptii filios Israel violentis afflictionibus opprimebant, nunc quoque verum Israel, id est, monachorum plebem intellectuales Aegyptii durissimis ac lutulentis operibus incurvare conentur, ne per amicam Deo quietem terram Aegyptiam deserentes, ad eremum virtutum salubriter transeamus: ita ut adversum nos Pharao infremens dicat, Otiosi sunt, et idcirco vociferantur dicentes, Eamus et sacrificemus Domino Deo nostro; Opprimantur laboribus, et soll
Abbreviated transcription (Latin):
uncoractio idemq ieiu¬
niorum modus diuersco
eb domadarum obser¬
ucctione concluditur.
hi enim sex ebdomedarũ
sibi obserucnli cm prae¬
fixerun qui put cone die
quoque sab bacti ieiun an¬
sexies reuoluta consum¬
man: Vnccergo quem¬
ad modum diximus rec¬
tio idemq ẽ ieiuniorũ
modus. lic& in ebdom¬
dccrum numero discre¬
ed pro fecto cum ra¬
tionem huius rei hu¬
manco oblittercss&
incurico. tempus hoc
quo anniuerscriȩ ut
dictum ẽ decimȩ dõ
xxx sex semis ieiuniis
offeruntur. quadra¬
gen simȩ nomen accepit:
quod fortasse uel p̃pter
hoc uisum sit hoc uoca¬
bulo debere censeri
qđ moyses uel helycs uel
Adcuius numeri sacra¬
siones quibus ecc myfti¬
ce ꝑtransisse descri¬
bitur . Norrin congrue
tsse ipsa de cimatio
recte quecsi abusu to¬
lon ei quad rageni simȩ
nomen acceperct: Ita
enimilla publica uulgo
uocatur exactio Ex
quatana lucni portio
regiis commodis de¬
putctur.: quanlum &a
nob ccrege omniũ sȩcu¬

Expanded text:
una ratio idemque ieiuuna ratio idemque ieiuniorum modus diuersa ebdomadarum obseruatione concluditur. hi enim sex ebdomadarum sibi obseruantiam praefiierunt, qui putant die quoque sabbati ieiunansexies reuoluta consummant. una ergo, quemadmodum diximus, ratio idemque est ieiuniorum modus, licet in ebdomadarum numero discreed profecto cum rationem huius rei humana oblitterasset incuria, tempus hoc, quo anniuersariae ut dictum est decimae deo triginta sex semis ieiuniis offeruntur, Quadragensimae nomen accepit, quod fortasse uel propter hoc uisum sit hoc uocabulo debere censeri, quod Moyses uel Helias uel ad cuius numeri sacrasiones, quibus eam mystice pertransisse describitur, non incongrue tasse ipsa decimatio recte quasi ab usu telonei Quadragensimae nomen acceperit? ita enim illa publica uulgo uocatur exactio, ex qua tanta lucri portio regis commodis deputatur, quantum et nobis a rege omnium saecu
Abbreviated transcription (Latin):
uiles icm atque com¬
munes codnõ facicet
re probari: quisi prȩ¬
uentus anob. ꝑuigili
menlis circum specta¬
tione non fuerit. anti¬
cipctioneͥs nequis si¬
mcem consu&udinem
non deponens. cottidi¬
enos frccudib suis prȩ¬
uenire non desin&:
etidcirco. si placitas
& acceptabi les dõ pri¬
mitics exfructibus
menus nr̃e optamus
offerre. non mediocrẽ
sollicitudinem debemꝰ
impendere: ut om̃ nri
corporis sensus. metu¬
tinis prȩcipuehoris.
holo caustco. in omnib
in libata atq intacta
seruemus: quod deuo¬
tionis genus. Multi
&icom seculcriũ sũma
cautione custodiunt.
qui anelucem uel de¬
luculo consurgentes
b acneces sccriis mun¬
dihuius actibus impli¬
canur. prius quam
cunctorum actuum
suorum . o perctionũ¬
q: primitics: ad eccle¬
sicem concurrentes.
diuino studeconl sa¬
crcore conspectui.
orro quod xxun¬
dicitis. diuersomo¬
re idẽ sex uel septem
ebdo madib: ꝑnonnul¬
lccs prouincices quec¬
dragensim cõcelebran

Expanded text:
uiles iam atque comuiles iam atque communes a domino faciat reprobari. qui si praeuentus a nobis peruigili mentis circumspectione non fuerit, anticipationis nequissimae consuetudinem non deponens cotidie nos fraudibus snis praenemre non desinet. et idcirco si placitas et acceptabiles deo primitias ex fructibus mentis nostrae optamus offerre, non mediocrem sollicitudinem debemus inpendere, ut omnes nostri corporis sensus matutinis praecipue horis holocausta in omnibus inlibata atque intacta seruemus. quod deuotionis genus multi etiam saecularium summa cautione custodiunt, qui ante lucem uel diluculo consurgentes bus ac necessariis mundi huius actibus inplicantur, priusquam cunctorum actuum suorum operationumque primitias ad ecclesiam concurrentes diuino studeant sacrare conspectui. Porro quod dicitis diuerso more, id est sex uel septem ebdomadibus per nonnullas prouincias Quadragensimam celebrari,
Abbreviated transcription (Latin):
te. Nisi ut post qui &ẽ
somni. in hanclucem
ut supradiximus. uelut
etenebris &imagina¬
rico morte reuocati.
deuniuersis officiism̃tis
& corporis nihil omnino
in nrĩs prȩsumere ne¬
cessitatibus ccudeco¬
mus: Nullus namq ẽ
alius quem aut prophe¬
tcoprȩuenerit mectu¬
tinus. autnos prȩueni¬
re similiter debecmꝰ.
nisi aut nos i&ipsos.
idẽ occu pationes nrãcs.
& coffectus curcsq
mortales sinequib
eẽ non possumus. aut
suggestiones subtilis¬
simccs inimici quas
nobis adhuc quiescen¬
tib: ac sopore demer¬
cenium somniorum
inferre conctur: qui¬
bus nos moxeuigila¬
turos occup& et in¬
uolucet ut primitico¬
rum nr̃crum opima
deflorans primus
ipsedecerpeot:
Quamobrem omni nob
cautione curcendũ ẽ
sitamenuim prȩdicti
uersiculi opere uolu¬
mus adimplere : ut
itaprimos matutina¬
rum cogitationum
ortus. sollers uigilan¬
ic tuecctur: nequid
ex eis festinco prȩsump¬
tio liuentis ałtamin&
inimici nrasque pni¬
miticcs. ⁊tmquecm

Expanded text:
te ; nisi ut post quietem somni in hanc lucem, ut supra diximus, velut e tenebris et imaginaria morte revocati, de universis officiis mentis et corporis nihil omnino in nostris praesumere necessitatibus audeamus. Nullus namque est alius quem aut propheta praevenerit matutinus, aut nos praevenire similiter debeamus, nisi aut nosmetipsos, id est, occupationes nostras et affectus curasque mortales, sine quibus esse non possumus, aut suggestiones subtilissimas inimici, quas nobis adhuc quiescentibus ac sopore demeranium somniorum inferre conatur, quibus nos mox evigilaturos occupet et involvat, ut primitiarum nostrarum opima deflorans primus ipse decerpat. Quamobrem omni nobis cautione curandum est si tamen vim praedicti versiculi opere volumus adimplere, ut ita primos matutinarum cogitortus sollers uigilantia tueatur, ne quid ex eis festina praesumptio liuentis adtaminet inimici nostrasque primitias tamquam
Abbreviated transcription (Latin):
ne onus disrumpe.
Erconge esurienti pa¬
nentuũ &egenos ua¬
gosque induc indo¬
mũtuco Cum uideris
nudum operieũ &car¬
nem tucc̃ned is pexeris
Tunc erump& quac sima¬
nelumentuum : & sccni¬
t costuc citiusorietur.
Ectconieibit faciem tu cõ
iustitictua: & gloric

Expanded text:
eorum disrumpe. Frange esurienti panem tuum: et egenos vagosque induc in domum tuam. Quum videris nudum operi eum: et carnem tuam ne dispexeris. Tunc erumpet quasi mane lumen tuum: et sanitas tua citius orietur. Et antelbit faciem tuam iust
Abbreviated transcription (Latin):
cituum ds̃ isrł. non de¬
fici&uir destirpeio¬
nacdab filu recheb.
staons in conspectumeo
cunctis diebus Qui
omnes offerre posses¬
sionum succrũ decimas
non conzeni. sed ipsa
prȩdico respuentes.
sem & ipsos potius dõ
ac succsanimcs obtule¬
run. pro quibus nulla
ab homine fieri commu¬
tatio potest: Sicut dñs¬
uel quorum ꝑ prophetã
dñs ieiunium deccesta¬
tur. ex quorum ꝑsona
cum sibi obiciens conle
dixiss&. quacreieiuna¬
uimus. & non cspexisti.
hum ilicuimus animas
nrc̃s. & nescisti. Con¬
festim subiciens. pro¬
didit causcos. cur non
merenturccudiri.
Ecceinquit indiebus
ieiun iiuri inueniet᷑

Expanded text:
cituum deus Israhel: non decituum deus Israhel: non deficiet uir de stirpe Ionadab fistans in conspectu meo cunctis diebus . Qui omnes offerre possessionum suarum decimas non contenti, sed ipsa praedia respuentes, semetipsos potius Deo ac suas animas obtulerunt, pro quibus nulla ab homine fieri commutatio potest, sicut Duel quorum per prophetam dominus ieiunium detestatur. ad quorum personam cum sibi obiciens ante dixisset: quare ieiunauimus, et non aspexisti: humiliauimus animas nostras, et nescisti? confestim subiciens prodidit causas, cur non merentur audiri: ecce, inquit, in diebus ieiunii uestri inuenietur
Abbreviated transcription (Latin):
quoque & hieremi am pro¬
bcmus non fuisse sublege:
Quicum licito uti coniugio
absquere prȩhensione
potuerin uirgines tam̃
perseuercremaluerun:
Sichelyseum acreliquos
eiusdem propositiuiros.
mosaica legimus supe¬
rcossemcndata: De
quibus cpostolus itac
dicit. Circumierunt
in melotis in pellibus
caprinis. cengusticti.
ad flicti ȩgenses quib
dignus non eratmundus:
Insolitu dinibus erran¬
tes & montibus & spelun¬
cis & in cauernis terrȩ
Quid defiliis ioncdab
filii rechab dicam. quos.
hieremiȩ prophectae
offerenzi exprȩcepto
dñi uinum. ita legimus
respondisse non bibimus
uinum quicc ion codab
filius rechab pecter
nr̃ precepit nobis dicens
Nonbibetis uinum uos
& filuiuri usque insem¬
piternum. Etdomum
non ȩdificabitis: & sem̃¬
temnon seretis. & uine¬
ces non planbitis nec
hccbebitis. sed inber¬
naculis habitabitis
cunctis dieb urĩs: Vn¬
de&icm ab eodem pro¬
pheta merentur cudi¬
re. hȩc dicit dñs exer¬

Expanded text:
quoque et Hieremiam proquoque et Hieremiam probamus non fuisse sub lege, qui cum licito uti coniugio absque reprehensione potuerint, uirgines tamen perseuerare maluerunt. sic Helisaeom ae reliquos eiusdem propositi uiros Moysaica legimus superasse mandata, de quibus apostolus ita dicit: circumierunt in melotis t in pellibus caprinis angustiati, adflict, egdignus non erat mundus, in solitudinibus errantes et montibus et speluncis et in cauernis terrae. quid de filiis Ionadab filii Sechab dicam, quos Hieremiae prophetae offerenti ex praecepto domini uinum ita legimus respondisse: non bibimus uinum: quia. Ionadab filius Rechab, pater noster, praecepit nobis, dicens: non bibetis uinum uos, et filii uestri usque in sempiternum: et domum non aedificabitis, et sementem non seretis, et uineas non plantabitis, nec habebitis: sed in tabernaculis habitabitis cunctis diebus uestris? unde etiam ab eodem propheta merentur audire: haec dicit, dominus exer
Abbreviated transcription (Latin):
sublege utiustiticos
legis non solum imple¬
re uerum &ic̃ supera¬
re conlendcn sitq:
deuotio eorum. legecli
inccior imperio. quȩ
obseruconlicõ cumulans
prȩceptorum. uolun¬
tcoria addat ad debita:
abraham futurȩle¬
gis praecepta legimꝰ
suꝑ gressum : Cũ supe¬
rectis quat tuor regib
despolus sodomorum
quȩ sibi uelut uictori
non inmerito debeban¬
tur: & quidem regeip¬
so cuius spolico retule¬
rcet suppliciter offe¬
rene nihil penitus
ad qui escit adtingere
sub diuini nominis tes¬
tificatione proclamans
Extendo manũ mecem
addm̃ excelsum qui fe¬
cit caelum & terrcom
sicefilo subteminis.
usque ad corrigicm
caligȩ accipicm exom¬
nibus quȩ tucc sun
Sic dccuid prȩceptao
legis cognoscimus suꝑ¬
gressum qui prȩcipi¬
ene moyse. ut inimicis
t clio redderetur
non solum hoc ñ fecit
uerum &icm dilecti¬
one conplexus ẽ ꝑ se¬
quentes : Et prohis dño
pie supplicans &icm
lucubriter fleuit &ultus
ẽ inerfectos it achelicõ

Expanded text:
sub lege, ut iustitias sub lege, ut iustitias legis non solum implere, uerum etiam superare contendant sitque deuotio eorum legali maior imperio, quae obseruantiam cumulans praeceptorum uoluntaria addat ad debita. Abraham futurae legis praecepta legimus supergressum, cum superatis quattuor regibus de spoliis Sodomorum, quae sibi uelut uictori non inmerito debebantur, et quidem rege ipso cuius spolia reduxerat suppliciter offerente, nihil penitus adquiescit adtingere, sab diuini nominis testificatione proclamans: extendo mtnam meam ad dominum excelsum, qui fecit caelum et terram, si a filo subteminis usque ad corrigiam caligae accipiam ex omnibus quae tna sunt sic Dauid praeeepta legis eognoedmus supergressum, qui praecipiente Moyse, ut inimicis talio redderetur, non solum hoc non fecit, uerum etiam dilectione conplexus est persequentes et pro his domino pie supplicans etiam lugubriter fleuit et ultus est interfectos. ita Heliam
Abbreviated transcription (Latin):
plici ubertatebonorũ
omnium &icem in hoc
saeculo cumulcndos:
honorcdm̃ detuis ius¬
tis laboribus & deliba
ei defructib iustitiȩ
tuȩ ut impleconiur
horre cotuc ab undan¬
tor colarictua redun¬
dens: quccm deuotio¬
nem fideliter exse¬
quenles scitoteuos
legis conliquȩ consum¬
mcsseiustiticom sub
quatunc positi & trans¬
gredientes eccmrea¬
tum in euitabi liter
incurrebant &im¬
plenes ad ꝑfectio¬
nis copicem perueni¬
re non poteran in.
ecimȩ si quidem. prae¬
cepto dñi usibus le¬
uitarum. oblationes
uero ac primitiȩ. ercn
sacerdo tibus consecra¬
tae. sed primiticcrum
hic erat modus. ut quin¬
qua gensima pars. uel
frugum uel animalium.
templi uel sacerdotum
ministerio praebere¬
tur. quem modum te¬
pidiores quique in fi¬
deliterminuentes re¬
ligiosiores uero &i com
cumulconles. illi ex sex¬
cegensima. hi ccũ ex
quac dragen sima fruc¬
tuũ suorum pcerte
pendebant: iustienĩ.
quibus lex ñe posita
sic probantur non eẽ

Expanded text:
plici ubertate bonorum plici ubertate bonorum omnium etiam in hoc saeculo cumulandos: honora dominum de tuis iustis laboribus, et deliba ei de fructibus iustitiae tuae: ut inpleantur horrea tua abundantorcularia tua redundent. quam deuotionem fideliter exsequentes scitote uos legis antiquae consummasse iustitiam, sub qua tunc positi et transgredientes eam reatum ineuitabiliter incurrebant et implentes ad perfectionis apicem peruenire non poterant. Decimae siquidem praecepto domini usibus Leuitarum, oblationes uero ac primitiae erant sacerdotibus consecratae. sed primitiarum hic erat modus, ut quinquagensima pars uel frugum uel animalium templi et sacerdotum ministerio praeberetur: quem modum tepidiores quique infideliter minuentes, religiosiores uero etiam cumulantes, illi ex sexagensima, hi autem ex quadragensima fructuum suorum parte pendebant. iusti enim, quibus lex non est posita, sic probantur non esse
Abbreviated transcription (Latin):
beatum iohannem cum
piȩ deuotionis studio
prȩdictus tunc iuuenis
adueniss& deferensre¬
ligio samunera iner
c&eros possessores: qui
certatim decimas uel
primitias frugum sua¬
rum. memorato senide
suis substantiis offere¬
bane uideretq eossenex
cummultis ad semune¬
ribus confluxisse & de¬
uotioni eorum. uic issi¬
tudinem cuper& repen¬
sccre: coepit eis secundũ
a postolũ spiritalia semi¬
nare. quorum metebat
dona carncclia. deniq:
it acsermonem adhorta¬
tionis instituit. n¬
elector quidem ofilu
piccurorum munerũ
lcorgitate. & deuotio¬
nem huius oblationis.
cuius dispensatio mihi
credita ẽ grataner
complector. quia fideli¬
ter primitics urccs ac
decimas indigenlum
usibus profuturas. uelut
sacn ficium dnõbonae
succuitatis offertis.
hccrum scilic& oblactio¬
ne plenitudinem quo¬
que fructuum uniuer¬
sȩque substaonuiȩ urae
exquechȩc dño deli¬
bcstis ubertimbene¬
dicendã credenles:
uosque secundum man¬
dati illius fidem multi¬

Expanded text:
beatum Iohannem cum beatum Iohannem cum piae deuotionis studio praedictus tunc iuuenis aduenisset deferens religiosa donaria inter ceteros possessores, qui certatim decimas uel primitias frugum suarum memorato seni de suis substantiis offerebant, uideretque eos senex cum multis ad se muneribus confluxisse et deuotioni eorum uicissitudinem cuperet repensare, coepit eis secundum apostolum spiritalia seminare, quorum metebat dona carnalia. denique ita sermonem adhortationis instituit. Delector quidem o filii, pia uestrorum munerum largitate, et deuotionem huius oblationis, cuius dispensatio mihi credita est, gratanter amplector, quia fideliter primitias uestras ac decimas indigentum usibus profuturas uelut sacrificium domino bonae suauitatis offertis, harum scilicet oblatione plenitudinem quoque fructuum uniuersaeque substantiae uestrae, ex qua haec domino delibastis, ubertim benedicendam credentes uosque secundum mandati illius fidem multi
Abbreviated transcription (Latin):
FINIUNT CAPITNIA DEREMIS¬
SIONEOUIQUASENSIMAE
RIUS QUAM UERBA
conlationis hui¬
uscehabitco cum
summouiro abbate
theona in cipicmus
euoluere. necessarium
reor. ut initium conuer¬
sionis eius. breui sermo¬
ne perstringam : qui co
ex hoc uel meritum uiri
uel gractic euidentius
poterit patere lectori:
hic igitur adolescens ad¬
modum pcorensum stu¬
dio imperioq: conexus
ẽuinculo coniugecli:
nam dum pudicitiȩ eius
relegiosa sed uilitate
prospiciun & ancipi¬
tem lapsum lubricae
uerentur a&ctis prae¬
ueniendos adulis cenuȩ
motus. licito nupticrũ
remedio crediderun.
Camergo hic unius lustii
tempus cum coniuge ꝑ¬
egiss&. uenitad abbatẽ
iohannem : qui tunctem¬
poris merito sc̃itatis elec¬
tus dia coniȩ prȩsidebat.
non enimadhuno gradũ
qui lib& propric uolun¬
tacte aut ambitione pro
uehitur: Sedisquem
cunctorum seniorum
co&us a&etis prȩroga¬
tiua. & fidei atqueuir¬
tutum testimonio. Ex¬
celleniorem omnibus
sublimioremq censue¬
rit: adhunc inquam

Expanded text:
MISSIONE QUINQUAGESIMAE. riusquam verba collationis hujus habita cum summo viro abbate Theona incipiamus evolvere, necessarium reor ut initium conversionis ejus brevi sermone perstringam, quia ex hoc vel meritum viri vel gratia evidentius poterit patere lectori. Hic igitur, adolescens admodum, parentum studio imperioque connexus est vinculo conjugali. Nam dum pudicitiae ejus religiosa sedulitate prospiciunt, et ancipitem lapsum lubricae verentur aetatis, praeveniendos adolescentiae motus licito nuptiarum remedio crediderunt. Cum ergo hic unius lustri tempus cum conjuge peregisset, venit ad abbatem Joannem, qui tunc temporis merito sanctitatis electus diaconiae praesidebat. Non enim ad hunc gradum quilibet propria voluntate aut ambituehitur, sed is quem cunctorum seniorum coetus aetatis praerogatiua et fidei atque uirtutum testimonio excellentiorem omnibus sublimioremque censuerit. ad hane, inquam,
Abbreviated transcription (Latin):
Quare uocetur quad ragensi¬
ma cum xxx & sex diebus¬
tconũ modo ieiunetur.
legem quadragensimȩ.
a postolus ait peccatum in
xxiiDe eo quodleniora sint¬
euangeli i p̃cepta quã legis.¬
mxii Quem ad modũ quis pro¬
betur eẽ sub grctic.
Inderro gatio cur inter¬
dum propensius ieiu¬
ncones carnalib: in cen¬
tiuis acriusurgeamur.¬
uIͦ Responsio qđ hȩc quaesto
futurȩ conlationi debeat

Expanded text:
Quare uocetur Quadragensima, cum XXXVI diebustummodo ieiunetur. antur legem Quadragensimae. apostolus ait: peccatum in . De eo, quod leniora sineuangelii praecepta quam legis. Quemadmodum quis probetur esse sub gratia. Interrogatio, cur interdum propensius ieiunantes carnalibus incentiuis acrius urgueamur. Responsio, quod haec quaestio futurae conlat
Abbreviated transcription (Latin):
sed plane aduersus dm̃
blccs femus extollitur:
qui nihilinfrctre aliud¬
nisi bonum meritum
carpens: non hominis cul¬
peem. sed dĩ tantum iudi¬
ciccreprehendit hȩcer¬
go ẽ ille sursum germinans
comaritudinis radix:
quae seerigens ad suꝑ nec.
in contu melic̃ ipsius qui
bonchomini confert.
tendit ccuctoris: nec quẽ¬
quem mouecot. quod d̃s
missurum seserpentes
regulos. quieos quorum
criminibus offenditur
mordecnt comminatur:
Ncom lic& certum ẽ dm̃
auctorem inuidiȩ eẽnon
posse aequumtamen &¬
diuino dignum iudicio ẽ.
utdum bona decta humi¬
libus conferuntur. & suꝑ¬
bis acreprobis de negan¬
tur: eos qui secundũ apos¬
tolum tradi in reprobũ
sensum merentur : quasi
ab ipso misscc ꝑcuticot &
consumct inuidic: secun¬
dum illud: ipsime ademu¬
lationem iñritacuerunt.
in non dm̃ : &ego ademula¬
tionem inducam eos. in
nongentem: hac beatus
piccmon desideriũ nr̃m̃
quade primis coenobii
scolis ad secundũ a nacho¬

Expanded text:
sed plane aduersus deum sed plane aduersus deum blasphemus extollitur, qui nihil in frnisi bonum meritum carpens, non hominis culpam, sed Dei tantum judicia reprehendit. Haec ergo est illa sursum germinans amaritudinis radix , quae se erigens ad superna, in contumeliam ipsius qui bona homini confert, tendit auctoris. Nec quemquam moveat quod Deus missurum se serpentes regulos, qui eos quorum criminibus offenditur mordeant, comminatur . Nam licet certum sit Deum auctorem invidiae esse non posse, aequum tamen diuino dignum iudicio est, ut dum bona data humilibus conferuntur et superbis ac reprobis denegantur, eos qui secundum apostolum tradi in reprobum sensum merentur quasi ab ipso missa percutiat et consumat inuidia secundum illud: ipsi me ad aemulationem inritauerunt in non deo: et ego ad aemulationem inducam eos in non gente. Hac beatus Piamun desiderium nostrum, quo de primis coenobii scolis ad secundum anacho