comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
la duo pt̃m sunt. cũ quis uolunta¬
te mala pͥus ꝯcepta. deinde opus pr¬
trau̾it. non ꝓ aliquo reus est nisi
ꝓ quo ante opus reus erat cũ ad¬
huc in sola uoluntate pcc̾m consi¬
stebat. Aullus enim reus est eterne
sum erat uoluntate. Non gͥ ꝓ aliqͦ
alio iste fit dampnabił actu peccãdo
qmͣ ante fuerat cũ sola uolũtate de¬
linquebat. Ad hoc ⁊̃ illi respondent
dicentes ꝙ pp̃ pcc̃m quidẽ ꝙ cñr illũ¬
tas eiꝰ et actio imũ sint pectatum:
ꝓ alio tam̃ reus fcs̃ ẽ actu pectando ꝙͣ
prius erat sola uoluntasͤ delinquẽdo¬
nistant dicentes hec duo diu̾sa
eẽ peccata qr diu̾soꝵ legis mandatoꝵ
p̾uaricationes sunt. alio euĩ manda¬
beris alio furandi uoluntas . s. Non cõ¬
cupisces rem ꝓximitui. cum aũt ħ̾
duo diu̾sa mãdata siint quib illa du
o ꝓhibent᷑ pat illa duo diu̾sas esse
p̾uaricationes diu̾sa gͥ peccata. Ad¬

Expanded text:
la duo peccatum sunt, cum quis voluntate mala prius concepta deinde opus patraverit, non pro aliquo reus est, nisi pro quo ante opus reus erat, cum adhuc in sola voluntate peccatum consistebat; nullus enim reus est aeternasum erat voluntate. Non ergo pro aliquo alio iste fit damnabilis actu peccando, quam ante fuerat, cum sola voluntate delinquebat. Ad hoc etiam et illi respondent, dicentes propter peccatum quidem tantum illtas et actio unum sint peccatum, o alio tamen reus factus est actu peccando, quam prius erat sola voluntate delinquendoinstant, dicentes haec duo ideo diversa esse peccata, quia diversorum legis mandatorum praevaricationes sunt. Alio enim mandaberis: alio furandi voluntas, scilicet, Non concupisces rem proximi tui. Cum autem haec duo diversa mandata sint quibus illa duo prohibentur, patet illa duo diversas esse praevaricationes
Abbreviated transcription (Latin):
uł psaut si quis uoluntate furat᷑ uo¬
lintatem habuit malam. que pecm̃
est. et actum malum qui item peccatũ
ẽ. hec aũt duo diu̾sa sunt .s. uoluntas ⁊
actio. s nũquid diu̾sa sunt pccã an u¬
uul: quidam dñt unum eẽ pcc̃m. Alii u̾

Expanded text:
 ut si quis voluntate furatur, voluntatem habeat malam, quae peccatum est, et actum malum qui item peccatum est. Haec autem duo diversa sunt, scilicet voluntas, et actio. Sed numquid diversa sunt peccata, an unum? Quid
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ pcc̃m. qd̾ in uolũtate consistit.
uoluntas quippe ut ait aug̾. ĩ eodẽ¬
si est pͥma cã peccandi aut nullura¬
son gͦ ẽ cui recte imputet᷑ nͥ uolen
trhoc aũt de ꝑct̃o actuali et mor¬
tali intelligend̾ ẽ. n hiis u̾bis aliud
uoluit ostend̾e aug̾ ut ip̃e ait in re¬
tractationib nͥ qr uolũtas est qua
peccatur et qͣua recte iiuit᷑.¬

Expanded text:
r peccatum, quod in voluntate consistit. Voluntas quippe, ut ait Aug. in eodem, est prima causa peccandi; aut nullunec est cui recte Hoc autem de peccato actuali et mortali intelligendum est. Neque his verbis aliud voluit ostendere August., ut ipse ait in Retract., nisi quia voluntas est qua peccatur et qua recte vivit
Abbreviated transcription (Latin):
reccau̾it ñ inꝯgruent̾ uolens pec¬
casse dici potest ꝙͣuis et ipe qui nesti¬
ens facit uolens tam̃ facit ita nec ta¬
le pccm̃ sine uolente ẽẽ potuit s uo¬
sciens peccat si pot̾ cogenti ad pec¬
catũ sine pct̃o resist̾e nec tñ facit:
utiq uolens peccat. qr qui pot̾ resi¬
stere ñ cogit᷑ cedere. qua pp̃ peccatũ
sine uoluntate ẽẽ ñ posse uerissirã
est. Ex hiis liquet quałr suꝑiora ac¬
cipienda sint.

Expanded text:
eccavit, non incongruenter nolens peccasse dici potest; quamvis et ipse quidem nesciens fecit, volens tamen fecit. Ita nec tale peccatum sine voluntate esse potuit; sed vosciens peccat, si potest cogenti ad peccatum sine peccato resistere, nec tamen facit, utique volens peccat; quia qui potest resistere, non cogitur cedere, quapropter peccatum sine voluntate esse non posse verissimum est. Ex his liquet qualiter superiora accipienda sint.
Abbreviated transcription (Latin):
uł ñ admittend̾ uł adipiscend̾. huiꝰ
dicti cam̃ aꝑiens et intelligenciã
nolente di st̾neret᷑ et sic ad illos re¬
fert᷑ intentio qui in paradiso fece¬
runt originẽ mali nuillo cogente
peccando .i. lib̾a uolũtate. qr et sci¬
entes contͣ preceptũ fec̾unt ⁊ ue
temptator suasit ut id fieret. non

Expanded text:
n admittendum, vel adipiscendum. Hujus dicti causam aperiens, et intelligentiam nolente discerneretur, et sic ad illos referretur intentio, qui in paradiso fecerunt originem mali, nullo cogente, peccando, id est, libera voluntate; quia et scientes contra praeceptum fecerunt, et ille tentator suasit ut hoc fieret, non
Abbreviated transcription (Latin):
tamen proficiet ꝓdeundo. set ne
te inseras un illud secretum. et ar¬
chano inopmabilis natiuitatis
ne te miñgas. sũmam intelligen¬
cie ꝯpͥhendere p̾sumens. s intelli¬
ge in ꝯp̾hensibilia eẽ hiis aliis q¬

Expanded text:
uando, semper tamen proficiet prodeundo. Sed ne te inferas in aliquid secretum et archanum interminabilis nativitatis, non te immergas summam intelligencie comprehendere presumens, sed intellige incomprehensibilia e
Abbreviated transcription (Latin):
re ꝑ c̾atorẽ et p̾ceptũ. ut si iurare ꝯ¬
c̾aturã. qr iutantes ꝑ angłos et ele¬
menta c̾aturas ueneradã t honore.¬
et melꝰ erat ħ etͥib̾e deo qmͣ creatu
creaturis creatorẽ uenerabãt᷑ tm̃. ĩ¬

Expanded text:
 et praeceptum ut si jurare ccreaturam, quia jurantes per angelos et elementa, creaturas venerabantur honoreet melius erat hoc exhiberi Deo, quam creaturcreaturis Creatorem venerabantur
Abbreviated transcription (Latin):
quid Em quali¬
tates in illa sim¬
plici natura ui
eeñciam ẽ intel¬
ligend̾. ut bonus
magnus. ĩ morta¬
lis. sapiens. dili¬

Expanded text:
cundum qualitates in illa simplici natura dici essentiam est intelligendum, ut bonus, magnus, immortalis, sapiens, dili
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a cupiũt impleri. qd̾ tñ non
faciunt nͥ ĩ uoluntate dĩ ĩplen
bonũ nr̃m. qr eis uolentib deꝰ
uult. et ita fiat. Ex p̾missis
ꝯstat ꝙ cũ quib dã misericordiꝰ

Expanded text:
nostra cupiunt impleri; quod tamen non faciunt, nisi in voluntate Dei implendbonum nostrum, quia eis volentibus Deus vult, et ita fiet. Ex praemissis constat quod cum quibusdam misericordiis
Abbreviated transcription (Latin):
de aliquo mediocrit̾ ad dei
bono qui talib indigens suffra¬
gus. in ip̃o ꝯsu̾mationis scłi arti¬
culo cũ reliquis migrabit: si sal¬
uus fu̾it. ꝓ eo non offert᷑ uilt̾i
bebat tante ꝑfcõnis m̾ta que
hiis suffragiis ñ eg̾ent. Nũqͥd
transeuntẽ saluari meritis ⁊ int̾

Expanded text:
de aliquo mediocriter bono, qui talibus indigens suffragiis in ipso consummationis articulo cum reliquis migrabit, si salvus fuerit: pro eo non offertur ulteribebat tantae perfectionis merita, quae his suffragiis non egerent, numquid t
Abbreviated transcription (Latin):
is eiꝰ consulere ueritatẽ. et ħ est
qd̃ ei dicunt᷑ ñ nulla nũciare ñ
ut ip̃e ab eis discat. s ut ab eolip̃i
ꝑ u̾bum eiꝰ sine corporali sono.
Nunciant ⁊̃ qd̃ uolũit ab eo mis¬
si ad quos uolu̾it. totũ ab illo ꝑ
illud u̾bũ eiꝰ andientes .i. ĩ eius
ueritate ĩuementes quid sibi
faciend̾. quid. quib. et qũ. nut
pͥusqmͣ petatis ab eo. nec ista ex
uł ñ exauditurus eẽt. sine micio añ
qui oĩa anteqmͣ fia̾t sic̃ ⁊ postea¬
quã fcã sunt nouit: S qr ncc̃e ht̃
ad eternam ueritatẽ referre. si¬
ue petendo quid erga se fiat: stu̾
ꝯfulendo quid faciat. Qd dactĩ¬
Iã angeli a deo per sãctoꝵ¬
u̾bum eiꝰ discunt peticõnes
nr̃as et quid de eis implend̾ sit
uł ñ. crr non credamꝰ et aĩas scõ¬
rũ dei fatiẽ ꝯtemplãtiũ in eius
u̾itate intellig̾e preces hominũ
dom ñ solũ qñ effectui manci¬
pat: s ⁊̃ qũ ĩ notescit curie ãge

Expanded text:
est quod ei dicuntur nonnulla nuntiare. Non ut ipse ab eis discat, sed ut ab eo ipsi per verbum ejus sine corporali sono nuntiant etiam quod volunt; ab eo missi, ad quos volunt, totum ab illo per illud Verbum audientes, id est in ejus veritate invenientes quid sibi facpriusquam petatis ab eo. Nec ita ex ebus exauditurus esset, sine initio ante quae omnia antequam fiant, sicut et postquam facta sunt, novit; sed quia necesse ad aeternam veritatem referre, sive petendo quid erga se fiat, sive consulendo quid faciat. Si autem angeli a Deo per ejus Verbum discunt petitiones nostras, et quid de eis implendum sit n, cur non credamus et animas sanctorum Dei faciem contemplantium, in ejus veritate intelligere preces hominum,rumdam, non solum quando effectui mancipat, sed etiam quando innotescit curiae ange
Abbreviated transcription (Latin):
stulanciũ in eoꝵ noticiã ꝑue¬
niunt. ñ eͣst incredibile aĩas stõ¬
rũ que in abscondico faciei dei
ueri luminis illustratione lecã¬
tur ĩ ip̃iꝰ contẽplatione ea que
foris agunt᷑ intelligͥe qnͣtũ uł
illis ad gaudiũ uł nobis ad auxiliũ
ꝑtinz. Sic̃ enĩ angelis sic et scĩs qͥ¬
deo assistunt peticõnes nr̃e inno¬
tescunt in u̾bo dei ꝙ ꝯtemplantͭ.
uñ et dicunt᷑ angeli orõnes ⁊ uo¬
ta nr̃a offerre deo. ñ qr eũ doceãt.
set qr enus uoluntatẽ suꝑ eis cõ¬
nr̃e ut quodam modo eas offerãt
deo et de eis ꝯsulant. et qd̃ dõ iu¬
bente implend̾ ẽẽ cognou̾it. hoc
nobis uł eudent̾ uł latent̾ repor¬
tent. uñ et angꝰelus oĩb ait. Cum
oraretis orationẽ nr̃am optuli
deo ad oĩa quid̾ scienda sufficit
deo sua ꝑfectio. habet tñ nunci
os .i. angelos. ñ qui ei que nescit

Expanded text:
stulantium in eorum notitiam perveniunt. Non est incredibile animas sanctorum, quae in abscondito faciei Dei veri luminis illustratione laetantur, in ipsius contemplatione ea quae foris aguntur intelligere, quantum illis ad gaudium, vel nobis ad auxilium pertinet. Sicut enim angelis, ita et sanctis qDeo assistunt, petitiones nostrae innotescunt in Verbo Dei, quod contemplantur. Unde et dicuntur angeli orationes et vota nostra offerre Deo; non quia eum doceant, sed quia ejus voluntatem super eis connostrae, ut quodammodo offerant Deo, et de his consuiant; et quod Deo jubente implendum esse cognoverint, hoc nobis evidenter vel latenter reportent. Unde et angelus oraretis, ego orationem vestram obtuli Deo . Ad omnia quidem scienda sufficit Deo sua perfectio; habet tamen nuntios, id est angelos, non qui ei quae nescit
Abbreviated transcription (Latin):
Querit᷑ gͦ an tantũ iunet ͭ pau¬
per pauciorib subsidiis qnͣtum
diues ampliorib. si ñ parit̾ inua¬
tur: ñ ei reddit᷑ ẜm m̾ita. Meruit
enĩ parit̾ iuuari. qr parit̾ boniex¬
titerunt. Si u̾o tm̃ suffragiis ꝯse¬

Expanded text:
Quaeritur ergo an tantum juvetur pauper paucioribus subsidiis, quantum dives amplioribus. Si non pariter juvatur, non ei redditur secundum merita. Meruit enim pariter juvari, quia pariter boni extiterunt. Si vero tantum suffragii conse
Abbreviated transcription (Latin):
nendi ũ hũt om̃s sac̾dotes uñ
dolend̾ est atq lugend̾. multi eĩ
lic indisc̾ti atq scĩe qua enn¬
nere debes rac̾dos exortes. sac̾docui
gradũ recipere p̾sumũt. uita ⁊
scĩa eo indigni qui nec añ sater¬
dociũ nec post scĩam hũt dister¬
nendi qui ligandi sunt uł sol
carent. qui u̾o ante sac̃docium
scĩa disc̾nendi p̾diti sunt. lic hẽ¬
ant disecͤtionẽ non tñ in eis ẽ¬
clauis. qr non ualent ea claude
sac̾dotem claue̾ disc̾tionis rec¬
te ds accipere qr et ante hĩta

Expanded text:
dotes, unde dolendum est atque lugendum. Multi enim, licet indiscreti, atque scientiae qua eminere debent, exortes, sacerdotii gradum recipere praesumunt, vita et scientia eo indigni; qui nec ante sacerdotium, nec post, scientiam habent discernendi qui ligandi sint vel solcarent. Qui vero ante sacerdotium scientia discernendi praediti sunt, licet habeant discretionem, non tamen in eis clavis est, quia non valent ea claudere sacerdotem, clavem discretionis recte dicitur accipere, quia ante ha
Abbreviated transcription (Latin):
carne positi potestatẽ ligandi
et soluendi si c̃ scĩ apłi qui illo¬
rũ exempla simł cũ doctͥna te¬
nent. It̃ ex dictis orig̾. hec po¬
testas soli d.o concessa ẽ ⁊ imi¬
tatorib petͥ. Nam quiq uesti¬
gia petͥ iitant᷑: hñt recte li

Expanded text:
carne positi potestatem ligandi et solvendi, sicut sancti apostoli, qui illorum exempla simul cum doctrina tenent. Item ex dictis Origen.: Haec potestas soli Petro concessa est, et imitatoribus Petri. Nam quicumque vestigia Petri imitantur, habent r
Abbreviated transcription (Latin):
tur qui asserunt potestatẽ li¬
gandi ac soluẽdi solis illis con¬
cess.am sac̾dotib qui uita et
doctrina pollent sic̃ apłi. Alioꝵ
ritates malos sac̾dotes hanc po¬
testatẽ negant hr̃e set illos solos
digne ac recteꝰ ac potestate uti
digne recteq possunt ligare ⁊¬

Expanded text:
tur, qui asserunt potestatem ligandi ac solvendi illis solis concessam sacerdotibus, qui vita et doctrina pollent sicut apostoli. 3issae auctoritates malos sacerdotes hanc potestatem negant habere; sed illos solos digne ac recte hac potestate uti digne recteque possunt ligare
Abbreviated transcription (Latin):
tenebre et interior matula.
ic querit᷑ que sit illa ma¬
cula et que sint ille tene¬
bre int̾ioris a quib deus int̾ius
aĩam purgat cũ ueram pnĩato
ĩmittit. de tenebris et int̾torica¬
ligine satis facile est intellig̾e
et respond̾e. Cum enĩ quis mor¬
tałr delinquit ⁊ gr̃a uͥtutis pr¬
iuat᷑ si qua p̾cessit ⁊ natutaliũ
bonoꝵ elisionẽ patitͤ. Uñ et in¬
tellectus obtundit᷑ ⁊ totus hõ
int̾ior obtenebrat᷑ et ita .q. cali¬
gine quadã mens obuoluitur.
que caligo: peccati pena ẽ. hanc
tit. ꝑ quã ꝑdita bona restituit¬

Expanded text:
tenebrae et interior macula. Hic quaeritur quae sit illa macula et quae sint illae tenebrae interiores a quibus Deus interius animam purgat, cum veram poenitentiam immittit. De tenebris et interiori caligine satis facile est et intelligere, et respondere. Cum enim quis mortaliter delinquit, et gratia virtutis privatur, si qua praecessit, et naturalium bonorum elisionem patitur. Unde et intellectus obtunditur, et totus homo interior obtenebratur; et ita quasi caligine quadam mens obvolvitur, quae caligo peccati poena est. Hanc tit, per quam perdita bona restituit
Abbreviated transcription (Latin):
docii. Eimienĩ recipit ordinem
sac̾dotalem simulet has clauer
recipit. set non uidet᷑ ꝙ om̃s uel
soli sacerdotes has claues habe¬
ant. qr płiq ante sacram ordi¬
nationẽ scĩam disc̾uendi hũt
ples. Post consectationẽ ea ca¬

Expanded text:
dotii. Cum enim recipit ordinem sacerdotalem, simul et has claves recipit. Sed non videtur quod omnes vel soli sacerdotes has claves habeant, quia plerique ante sacram ordinationem scientiam discernendi habent, plures post consecrationem ea ca
Abbreviated transcription (Latin):
deus facit qui solus suscitat aĩam
et illiũat. qd̾ sacerdotes neq̃unt.
fitebunt᷑ tibi: qd̾ ex ponens aug̃
ait. boni doctores recte medici
uocant᷑ qui uiuentes curare mi¬
nisterio possut. s ũ mortuos su¬
scitare. sola eiꝰ dĩ gr̃a reuiniscunt.¬

Expanded text:
 autem solus Deus facit, qui solus suscitat animam  autem solus Deus facit, qui solus suscitat animam et illuminat; quod sacerdotes nequeunt, fitebuntur tibi? quod exponens Aug. ait: Boni doctores recte medici dicuntur, qui viventes curare ministerio possunt, sed non mortuos suscitare. Sola enim Dei gratia mort
Abbreviated transcription (Latin):
siebulam sic̃ cin̾em spar. set que
est matula pcc̃i a qua aĩam lauat.
Ecce enĩ quis uoluit fac̾e homi¬
cidiũ et pacrauit. quo patrato de¬
sunt tam uelle qmͣ fac̾e. Nũdum
tam̃ u̾e et humiłr penitet. nec cõ¬
fiteri ꝓponit. que gͦ remansit in
aĩa enis macula. mala uoluntas qͥd̾
fuit macula illiꝰ aĩe. set illa trãsit.
macula ⁊̃ est si penit̾e ꝯtempni¬
tur. set ħ est pccm̃ aliud a prece¬
deuti. Que gͥ macula remansit
quid̾ est aĩa quousq penit sit̾
etat dum in ea praua erat uolũ¬
tas. sic̃ enĩquit ãgit morticinũ¬
um uł aliud ĩmundũ ita pollut᷑
est post tactũ quousq lauatur
sicut fuit dum tang̾et. ita post
tactũ pccĩ ita polluta remanet
aĩa sic̃ fuit in ip̃o actu pccĩ. qr ita ẽ
longe a deo ꝑ dissił̾i̾tudinẽ qui ẽ
uita et mũdicia mentis sic̃ fuit
dum pcc̃m ag̾et. Illa gͦ dissiłitudo
que inest aĩe ex pccõ et est a deo
elongato̾. aĩe macula intelligit᷑

Expanded text:
spargit. Sed quae est macula peccati, a qua animam lavat? Ecce enim quis voluit facere homicidium, et patravit; quo patrato desinit tam velle, quam facere; nondum tamen vere et humiliter poenitet, nec confiteri proponit. Quae ergo remansit in anima illius macula? Mala voluntas quidem fuit macula illius animae; sed illa transiit. Macula etiam est, si poenitere contemnit; sed hoc est peccatum aliud a praecedenti. Quae ergo macula remansit,quidem est anima, quousque poeniteat, sicut erat, dum in ea prava erat voluntas. Sicut enim qui tangit morticinium vel aliud immundum, ita pollutus est post tactum quousque lavatur, sicut fuit dum tangeret; sic post actum peccati ita polluta remanet anima, sicut fuit in ipso actu peccati, quia ita est longe a Deo per dissimilitudinem, qui est vita et munditia mentis, sicut fuit dum peccatum ageret. Ipsa ergo dissimilitudo quae inest animae ex peccato, et est a Deo elongatio, animae macula intelligitur
Abbreviated transcription (Latin):
bolus dicebat et iõ sꝑũalit̾ mulierem
ꝯmemorat ailgͥ inqͣuiens. qũo crede¬
ret mulier diabolo. nͥ eẽt in mente
rem referendũ est ut intelligatur
que mulier ñ elatio fuerat per
temptationẽ et c̾. Que funit elatio
olet queri utrũ illa car elacõ

Expanded text:
bolus dicebat. Et ideo specialiter mulierem bolus dicebat. Et ideo specialiter mulierem commemorat August., inquiens: Quomodo crederet mulier diabolo, nisi esset in mente rem referendum est, ut intelligatur quae mulier, non quae elatio, fuerat per tentationem, etc. 4. Quae fuit elatio Solet quaeri utrum illa
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ si ita fuit. non gͥ alt̾iꝰ sug¬
gestione pͥus peccauit cu̾ anc¬
as pradat io pccm diacoli ĩcũ¬
rabue eẽ qr non suggestione s ꝓpͥa
suꝑbia cetidit. hoĩs u̾o curabile qr ñ
ꝑ se. set ꝑ alium cecidit ⁊ iõ ꝑ ali¬
um resurg̾e potuit. qu̾o sunt in¬
ac diligentem lectorẽ effla¬
gitant. que sic intellig̾e sane qui
deret. et in has miserias ꝑtẽpta¬
tionẽ diaboli. nͥ elatio ꝯpͥmenda
p̃cessisset ñ utiq temptationẽ s
Tualis enĩ fuit ordĩs ꝓcessus dia¬
bolus temptando dixit᷑. Si ꝯme de¬
ritis eritis sic̃ dii scientes bonũ ⁊
malũ. quo audito statim ment i
mulieris subrepͤit elatio quedam ⁊
amor ꝓpͥe potestatis: ex quo platu¬
it ei fac̾e qd̃ diatolus suadebat. et
utiq fecit: suggestione utiq pecta¬
uit. qr tẽptatio p̾cessit. ex qua in
mente eiꝰ orta est elatio. qmͣ ptcm̃
operis secutũ est. et pena pectati
que fint elatio mulieris.
⁊ talis quid̃ elatio ĩ mente mli¬

Expanded text:
fuit, non ergo alterius suggestione prius peccavit, cum auctoritas tradat ideo peccatum diaboli incurabile esse, quia non suggestione sed propria superbia cecidit; hominis vero curabile, quia non per se, sed per alium cecidit, et ideo per alium resurgere potuit. §. Quoac diligentem lectorem efflagitant: quae sic intelligere sane quimitum ederet, et in has miserias per tentationem diaboli, nisi elatio comprimenda praecessisset, non utique tentationem, sed nim fuit ordinis processus: Diabolus tentando dixit: Si comederitis, eritis sicut dii, scientes bonum et malum; quo audito statim menti mulieris surrepsit elatio quaedam et amor propriae potestatis, ex quo placuit ei facere quod diabolus suadebat, et utique fecit. Suggestione igitur peccavit, quia tentatio praecessit, ex qua in mente ejus orta est elatio, quam peccatum operis secutum est, et poena peccati. 3. Quae fuit elatio mulieris. Et talis quidem elatio in mente m
Abbreviated transcription (Latin):
d quod drãs qr ꝗdam ñ fuit
seductͥui eo modo quo milier
on enĩ putapit. ee um. qd̾ diabolus
sugg̾ebat mͦ eo tñ funde seductum
credi pot̾. qd̃ ꝯmissũ ueniale pnta¬
uerit. qd̾ ꝑemptorm̃ erat. set nec
pͥor seductus fuit. nec in eo in quo
mulier. ut crederet deũ uid̾ lignũ
iõ tang̾e ꝓhibuisse. ꝙ si tang̾ent
fierent sicut dii. Umptũ preuari¬
cator fuit adã ut testat᷑ apͣłr pocu

Expanded text:
m non fuit seductus eo modo quo mulier. Non enim putavit esse verum quod diabolus suggerebat. In eo tamen fuisse seductum credi potest, quod commissum veniale putaverit, quod peremptorium erat. Sed nec prior seductus fuit, nec in eo quo mulier, ut crederet Deum illud lignum ideo tangere prohibuisse, quoniam si tangerent fierent sicut dii. Verumtamen praevaricator fuit Adam, ut testatur Apostolu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ deus lignũ ilid̾ iõ tang̾e ꝓhibu̾it.
qr sciebat eos si cetigissent sicut deos
futuros tanꝙͣ eis diumnitatẽ ĩuid̾et.
qui eos hoĩes fec̾at. set et si uirum pp̃
aliqũa m̃tis elationẽ que deũ lat̾e
ñ pot̾at. sollicitauit aliqua exꝑien

Expanded text:
 Deus lignum illud ideo tangere prohibuerit, quia sciebat eos, si tetigissent, sicut deos futuros; tanquam eis divinitatem invideret, qui eos homines fecerat. Sed etsi virum propter aliquam mentis elationem, quae Deum latere non poterat, sollicitavit
Abbreviated transcription (Latin):
ricacorem fuisse ostendat dĩcẽns. ⁊̃ sili¬
tudinẽ p̾uaricationis ade. seductũ tñ
negat u̾t ait. adam non est seductus s̃
mulier. uñ et int̾rogatꝰ non ait. eni¬
lier seduxit me. set: dedit mͥ et coͣmẽdi
Qulier u̾o̾ inquit. serpens sediꝑẽ me.

Expanded text:
ricatorem fuisse ostendat, dicens: In similitudinem praevaricationis Adae , seductum tamen negat, ubi ait: Adam non est seductus, sed mulier . Unde et interrogatus non ait: Mulier seduxit me, sed dedit mihi, et comedi. Mulier vero inquit: Serpens seduxit me.
Abbreviated transcription (Latin):
dcõnis notam a sacris pa¬
ginis seclud̾e cupientes. ortodoxis
prĩb atq catholicis doctorib mła
praue intelligencie suspitõne no¬
tatis ꝯsentunꝰ. dicentes ⁊ ꝑsonã

Expanded text:
onis notam a sacris Paginis secludere cupientes, orthodoxis Patribus atque catholicis doctoribus nulla pravae intelligentiae suspicione notatis, consentimus dice
Abbreviated transcription (Latin):
uerũt aũt non nulli h̾eti¬
ci inptias detestantes qͥ
ac pares fornicationib aliis¬
q corruptionib faciũt. nec
recipiũt in suoꝵ nũo ꝯiugio
tur ꝯiugiũ inst̾itiusse inter
na galilee nuptiis int̾fuit xͦ¬

Expanded text:
tici nuptias detestantes, qui ac pares fornicationibus aliisque corruptionibus faciunt, nec recipiunt in suorum numero conjugio tur conjugium instituisse inter na Galilaeae nuptiis interfuit
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ corpoꝵ. sic eccłia xp̃o copulat᷑
uolunntate et natina. qr idẽ uit
cũ eo. et ip̃e formã assumpsit de na¬
tura hoĩs. Eopulata est gͥ sponsa
spouso spũałr et corporałr .⁊ cariti¬

Expanded text:
nem corporum, sic Ecclesia Christo copulatur voluntate et natura, qua idem vult cum eo; et ipse formam sumpsit de natura hominis. Copulata est ergo sponsa sponso spiritualiter et corporalite
Abbreviated transcription (Latin):
tmuisse ꝯͥ hetice passionẽ uidet᷑.
set ob ignorancie hiꝰ ertorẽ peͣtriis
et sat᷑hanas. et scindalũ est. an ne
timiit qui armatis obͥuiu ᷤᷤ ꝓdut.
et ĩ corpore eiꝰ infirmitas funit ad cu¬
ius occursũ const̾nata ꝑseqũetiũ
agmina supiuatis corporib ꝯcide¬
runt. Quam gͥ infirmitatẽ dũa¬
tam huiꝰ corporis credis cuiꝰ can¬
tam hũit natura uͥtutẽ s forte
dolorẽ milneꝵ timuit. ꝙͣ rogo o.¬

Expanded text:
uisse ergo haeretico passionem videtur. Sed ob ignorantiae hujus errorem, Petrus, et Satanas et scandalum est. An ne timuit mori, qui armatis obvius prodiit, et in corpore ejus infirmitas fuit, ad cujus occursum consternata persequentium agmina supinatis corporibus conciderunt? Quam ergo infirmitatem dominatam hujus corporis credis, cujus tantam habuit natura virtutem? Sed forte dolorem vulnerum timuit. Quem, rogo, o
Abbreviated transcription (Latin):
tu assertor dominice insirmitatis ꝑe
netrantis claui cariẽ habuit rerro¬
rem qui excisam aͣurem solorestitu¬
it altactu. ꝓducens ħ aurem manus
clauũ dolet. ⁊ sentit iilmus qui al¬
teridolorem inileris non reliquir.
pungende carius metu tstis ẽ cuiꝰ
a tactucaro post cedem sanat᷑. Itm̃¬
monstrar⁊ ñ est ambignũ in natura
conoris eiꝰ infirmitatẽ corpore ͤ nͨ noͣ
fuisse. et passionem illam licz corꝑi
illata sit:non tam̃ naturã dolẽdi cor¬
pori intulisse. qr lic forma corporis
mitatis nr̃e forma erat in corꝑe qd̾
rem exclud̾e uidet᷑ set si excussa sẽ¬
sus et impietatis ħĩtudĩe premissis
diligent᷑ nitendas. atq ip̃iꝰ scͥpture
rõnem atq u̾tutem ꝑcipere ut cũ¬
q pot̾is et intelligenciam argue¬
re ñ attentabis. Intelligit᷑ enĩ ea
rõne dixisse doiorẽ passionis ĩ xpͣ
non ĩcidisse et uͥtutem corporis xp̃i

Expanded text:
tu dominicae infirmitatis assertor, penetrantis carnem clavi habuit terrorem, qui excisam aurem solo restituit attactu? Producens haec autem manus, clavum dolet, et sentit vulnus, qui alteri dolorem vulneris non reliquit? Pungendae carnis metu tristis est, cujus in attactu caro post caedem sanatur? Imonstrari non est ambiguum in natura corporis ejus infirmitatem corporeae naturae non fuisse, et passionem illam, licet corpori illata sit, non tamen naturam dolendi corpori intulisse; quia, licet forma corporis mitatis nostrae forma erat in corpore quod rem excludere videtur. Sed si, excussa sensus et impietatis habitudine, praemissis diligenter intendas, atque ipsius Scripturae rationem atque virtutem percipere utcumque poteris, et intelligentiam arguere non attentabis. Intelligitur enim ea ratione dixisse dolorem passionis in Christum non incidisse, et virtutem corporis Chri
Abbreviated transcription (Latin):
natura sit ut ferat᷑ ĩ undis
et sistat in liquidis et striictat nͣs¬
curiat. quid ꝑ naturã hũani corpo¬
ris carnem ex spũ scõ ꝯceptã udi¬
camus cͤaro illa de celis ẽ et hõ ie
de deo est hñs ad paciend̾ corpus ⁊
passus ẽ. set naturã ñ hñs ad dolẽ¬
dũ. P in eod̾. uideamus an ille pas¬
sionis ordo infirmitatẽ in dño dolo¬
ris ꝑmittat intelligidilatis eĩ caĩt
ex quib inctũ dño hesis asc̾rit. tes
ip̃as ut gestesunt ꝯferamꝰ. Nec eĩ
s potest ut timor eiꝰ significetur

Expanded text:
natura sit, ut feratur in humidis, et sistat in liquidis, et structa transcurrat, quid per naturam humani corporis carnem ex Spiritu sancto conceptam judicamus? Caro illa de coelis est, et homo ille de Deo est, habens ad patiendum corpus; et passus est, sed naturam non habens ad dolendum. Idem in eodem: Videamus an ille passionis ordo infirmitatem in Domino doloris permittat intelligi; dilatis enim causis ex quibus metum Domino haeresis ascribit, res ipsas ut gestae sunt conferamus. Nec enim fieri potest ut ti
Abbreviated transcription (Latin):
gemus tam bomi qułl mali. s nõ
oẽs ĩmutabimur .s. ĩ sollempni¬
tatem resurrectionis. De hoe ⁊̃
surrectio ut aĩa .q. ꝑ soporem
eg̾ssa de corpore. eid̾ in mom̃to
reddat᷑ econtͣ u̾o scribens ad
marcellã ieꝵ testari uidet᷑ di
cens quosdã in fine scli adue¬
niente xp̃õ non eẽ morituros
set uiuos reꝑtos ĩ inimortalita¬
dem repente mutandos. hoꝵã¬

Expanded text:
et, tam boni quam mali; sed non omnes immutabimur, scilicet, in solemnitatem resurrectionis. De hoc etisurrectio, ut anima quasi per soporem egressa de corpore, eidem in momento reddatur. Contra vero, scribens ad Marcellam, Hieron. testari videtur, di quosdam in fine seculi adveniente Christo non esse morituros, sed vivos repertos in immortalitatem repente mutandos; ho
Abbreviated transcription (Latin):
nũqmͣ oĩo morituri siat. An ip̃o
temporis pũcto quo rapient᷑
obuiam xp̃o ad ĩmortalitatem
mira celitate siint transituri.
fĩ non posse ut ꝑaera ĩ sublime
portentur ĩ illo spacio ⁊ moriã¬
tur ut reuuustant. ad hũc aũt
spacio et passuros mortẽ ⁊ accep¬
turos ĩmortalitatẽ. apłus nos ur¬
gere uider ᷑ ubi dicit. In xp̃o ox̃s
unuficabim᷑. et alibi. qd̾ semĩas
ñ uiuificat᷑ nͥ pͥns moriat᷑. Gur
aũt nobis incredibile uideatur.
iliã maltitudinẽ corpoꝵ in aere
quodam modo seminari atq ibi ꝓti¬
nus ĩmortalit̾ et ĩcorrilpibiłr reui¬
uiscere.cum credamus ĩ ictu ocu¬
li futuram resurrectionẽ et in
menbra sine fine uictura tanta

Expanded text:
uam omnino morituri sint, an ipso temporis puncto quo rapientur obviam Christo, ad immortalitatem mira celeritate sint transituri. ri non posse ut dum per aera in sublime portentur, in illo spatio et moriantur et reviviscant. Ad hunc autem spatio, et passuros mortem, et accepturos immortalitatem, Apostolus nos urgere videtur, ubi dicit: In Christo omnes vivificabimur . Et alibi: Quod seminas non vivificatur, nisi prius moriatur . Cur autem nobis incredibile videatur illam multitudinem corporum in aere quodammodo seminare, atque ibi protinus immortaliter et incorruptibiliter reviviscere, cum credamus in ictu oculi futuram resurrectionem, et in membra sine fine victura tanta
Abbreviated transcription (Latin):
positam absq afft̾ione ⁊ p̾iudicio.
tractauimꝰ qͥstiotiem. Umptamẽ
nolo ĩ tanta re taniq ad dignod̾
difficili putare lectorẽ istam sibi no¬
stram debere suffic̾e̾ disputationẽ. s
legat et alia melius forte consid̾ata
atq tractata et ea q̃ ħ mou̾e possũt
lugilenciore atq intelligenciore si
assimpsit. homo in deũ transiuit ñ
nature u̾sibilitate set dĩ dignatio¬
ne ut nec dens mutaret᷑ in huma¬
nam sb̾stanciã assum̃do hoiẽni. nec
homo in diumam glorificatus ĩ deũ.
qr mutatio uł u̾sibilitas nature di

Expanded text:
positam absque assertione et praejudicio tractavimus quaestionem. Verumtamen nolo in tanta re, tamque ad cognoscendum difficili, putare lectorem istam sibi nostram debere sufficere disputationem: sed legat et alia forte melius considerata atque tractata, et ea quae hic movere possunt, vigilantiore atque intelligentiore, si assumpsit, homo in Deum transivit, non naturae versibilitate, sed Dei dignatione, ut nec Deus mutaretur in humanam substantiam assumendo hominem, nec homo in divinam glorificatus in Deum. Quia mutatio vel versibilitas naturae
Abbreviated transcription (Latin):
cernitas et filiatio sint in diuma¬
nam ut hac ꝓpͥetate ypostasĩ sit
generans. et illa: alia ypostasis ali¬
a sit genita. et ita non id̾ gn̾at
et generatur. cet alter alterũ.

Expanded text:
ternitas et filiatio sint in divnam, ut hac proprietate hypostasis sit generans, et illa alia hypostasis sit genita; et ita non idem generat et generatur, sed alter alterum.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗõne addit. si pat̾nitas et filiatioĩ
deo siue in diuina eeñtia sunt. Ea¬
in quo patͥni̾tas est pat est. et in
quo filiatio filius est. Si gͥ ima e¬
adem qres est in se hab pat̾nita¬
tem et filiationem. ip̃a et gn̾at
et gn̾at᷑. qd̾ dicentes. in sabellia¬
nam h̾esim ꝑtrahunt᷑. extenden¬
tes pẽem in filium cum ip̃m sibi
filium ĩp̃m ꝓponant et patrẽ.
in sue opĩonis assertionem ut
uetitatis formam dissecent.

Expanded text:
one addit: Si paternitas et filiatio in Deo sive in divina essentia sunt, eain quo paternitas est, Pater est; et in quo filiatio est, Filius est. Si ergo una eademque res habet in se paternitatem et filiationem, ipsa generat et generatur: quod dicentes, in Sabellianam haeresim pertrahuntur, extendentes Patrem in Filium, cum ipsum sibi Filium proponant et Patrem. in suae opinionis assertionem, ut veritatis formam dissecent.
Abbreviated transcription (Latin):
et ueniat regnũ dei. gͦ timor nõ
est ĩ caritate. set in qua caritate. ñ
ta inquit᷑ carit᷑as foras mittit tino¬
rem. gͦ ĩcipiat timor. qr ũciũ sa¬
piencie timor domimi. tnnor qͣi lo¬
cum p̾parat caritati. hic tangit¬
hĩtare. peuit᷑ timor qui more
p̃patauit ei locũ. Qnͣtũ enim illa
crescit. ille decrescit: ⁊ qnͣtũ illa fit
int̾ior timior pellit᷑ foras. maior ca¬
ritas. minor timorminor caritas
maior timor. Si au̾t nullus est ti¬
mor ñ est quaitret caritas. sic̃ ui¬
demus ꝑ setam introduci łmũ qñ a¬
ñ succedit linũ. sic timor pͥmo p̾oc¬
cupat mentẽ. non aũt ibi remanz
timor qr ibi intraut ut int roduce¬

Expanded text:
Dei. Ergo timor non est in charitate. Sed in qua charitate? Non ta, inquit, charitas foras mittit timorem. Ergo incipiat timor; quia initium sapientiae timor Domini. Timor quasi locum praeparat charitati. Cum autbitare, pellitur timor qui ei praeparavit locum. Quantum enim illa crescit, ille decrescit; et quantum illa fit interior, timor pellitur foras. Major charitas, minor timor; minor charitas, major timor. Si autem nullus timor, non est qua intret charitas. Sicut videmus per setam introduci linum, quando anon succedit linum: sic timor primo occupat mentem, non autem ibi remanet timor, quia ideo intravit, ut introduce
Abbreviated transcription (Latin):
timores cum supͣ beda dix̾ it duos
eẽ. set beda humanũ timorẽ pret̾¬
misit ⁊ noĩe teruilis duos quos nͥ
distiuximꝰ cõplexus fuit .s. serui¬
lemi et ũcialẽ. ainicabilẽ uͦ castũ
dicit aug̾ q seruilem et castũ timo
illũ locil exponit. Nonͣ eni accepistis
sp̃m seruitutis it̾m ĩ timore set acce¬
pistis sp̃m adoptionis filioꝵ dĩ it a
dicens. duo timores hic ĩsinuant᷑.
unus qui est ĩ ꝑfecta caritate .s. ti
uon tam̃ in deũ. et si bonũ frat nõ
tam̃ bñ. Nemo emĩ inuitus bñ fac᷑
⁊̃ si bonũ est qd̾ facit. De casto et ser

Expanded text:
timores, cum supra Beda duos dixerit esse. Sed Beda humanum timorem praetermisit, et nomine servilis duos quos hic distinximus complexus fuit, scilicet servilem et initialem. Amicabilem vero, castum dixit. Aug. quoque servilem et castum timorillum locum exponit, c. 8: Non enim accepistis spiritum servitutis iterum in timore, sed accepistis spiritum adoptionis filiorum Dei; ita dicens: Duo timores insinuantur hic: unus qui est in perfecta charitate, scilicet non tamen in Deum; etsi bonum fiat, non tamen bene. Nemo enim invitus bene facit, etiamsi bonum est quod fa
Abbreviated transcription (Latin):
le aĩe uiuentis et uolatile super
t̾ram et c̾. opus qͥnte᷑ diei est for¬
matio pisciũ et auũ quib duo
elem̃ta ornant᷑. et de ead̾ mat̾ ia
.i. de aquis pistes et aues creainit
uolatilia leuans ĩ aera et natatili¬
a remittens gurgitr de oꝑe.uͭ¬

Expanded text:
le animae viventis, et volatile super terram, etc. Opus quintae dici est formatio piscium et avium, quibus duo elementa ornantur; et de eadem materia, id est, de aquis pisces et aves creavit, volatilia levans in aera, natatilia remittens gurgiti. 2.
Abbreviated transcription (Latin):
ic consid̾and̾ est cũ p̾dictũ sit
men̾tẽ. uoluntatẽ hoĩs lib̃ari ac p̾¬
parari ut bonũ uelit. et ꝑ grãm co¬
oꝑantẽ et subsequẽtẽ adiuuari ne
frustra uelit utrũ una sit ⁊ ead̾ gr̃a.¬

Expanded text:
considerandum est, cum praedictum sit nientem voluntatem hominis liberari ac praeparari ut bonum velit; et per gratiam cooperantem et subsequentem adjuvari, ne frustra velit; utrum una et ead
Abbreviated transcription (Latin):
mus enĩ tõne nor ñqmͣ qmͣ utiles sũt
deraustificationes. set infirmitate iͥpe¬
diti aliqũ non desideramꝰ. p̾uolat gͦ i¬
tellectus. sequit᷑ tardus aut nullus
taffectus. stumus bonũ. nec delectat a¬
gere et cupinius ut delectet. sic ite
olim desid̾are ꝯcupiscebat que bona
Prius em̃ est ut uideat᷑ qm̃ sint uti¬
les et honeste. dem̃ ut eaꝵ desid̾ium
ꝯcupiscat᷑. postremo ut ꝓficiente
gr̃a. delectet eoꝵ oꝑatio qͣꝵ sola rõ
ctenͣde hũc ordinẽ gr̃aꝵ que
hic distincte assignat aug̃. qͣ¬

Expanded text:
mus enim ratione nonnunquam quam utiles sunt justificationes Dei: sed infirmitate praepediti aliquando desideramus. Praevolat ergo intellectus, sequitur tardus aut nullus effectus. Scimus bonum, nec delectat agere; et cupimus ut delectet. Sic iste olim desiderare concupiscebat, quae bona prius enim est ut videantur, quam sint utiles et honestae; deinde, ut earum desiderium concupiscatur; postremo ut proficiente gratia delectet earum operatio, quarum tende hunc ordinem gratiarum, quem hic distincte assignat Aug
Abbreviated transcription (Latin):
ficat᷑ impius .i. fit iustus. qui priꝰ etat
impnis meritis aũt imꝑii ñ gr̃a s pe¬
na defetis. necͥ ista eẽt gr̾a si ñ daret᷑
gratuita. Datur aũt gratuta q nicħ̾
bom ante feceramꝰ unde hoc me¬
Nonͣ negamus tñ multa ante hanc

Expanded text:
qui pius erat impius: meritis autem impii, non gratia, sed poena debetur; nec illa esset gratia, si non daretur gratuita. Datur autem gratuita, quia nil boni ante feceramus, unde hoc meNon negamus tamen multa ante hanc
Abbreviated transcription (Latin):
ic queri solet lpaat pe¬
que dcã est ẽẽ in carne culpasit
uł penasiũ alquid aliud. culpa eẽ
ñ pot̾. qr culpa ñ est in re mõna¬
bili. si enĩculpa eẽt in carne ante
infusionẽ aĩsactualis eẽt uł ori¬
giał. s actuał ibi nõ est ns origi̾
culpa ẽ q ip̃a causa ẽ originanis¬

Expanded text:
ic quaeri solet utrum caquae dicta est esse in carne, culpa sit, vel poena, sive aliquid aliud. Culpa esse non potest, quia culpa non est in irrationali. Si enim culpa esset in carne ante infusionem animae, actualis esset, vel originalis. Sed actualis ibi non est; nec originalis culpa est, quia ipsa causa est or
Abbreviated transcription (Latin):
et ad illud ubi ꝑmanend̾ ẽ eam
retułis. uteris ea et abusiue nõ
ꝓpͥe dic̾is frui. si u̾o inheseris
atq ꝑmanseris sinẽ in ea po¬
nens leticie tueͬ tc̃ ue et aprie
frun dicendus es. qd non est fa

Expanded text:
e ad illud ubi permanendum est rettuleris, uteris ea et abusiue, non proprie diceris frui. si uero inhaeseris atque permanseris, finem in ea ponens laetitiae tuae, tunc uere et proprie frui dicendus es: quod non fa
Abbreviated transcription (Latin):
sic̾ de u̾tute iusticie aug̃ docet super.
illum locum psi. feci iudiciũ ⁊ iusti¬
uirtus aĩ qmͣ non facit in hoĩe. nͥ
qmͣ non facit homo. set opus eius
intelligi uoluit. Exẽpi¬

Expanded text:
sicut de virtute justitiae August. docet super illum locum psalmi 118: Feci judicium et justivirtus est, quam non facit in homine nisi quam non facit homo, sed opus ejus intelligi voluit. Si
Abbreviated transcription (Latin):
dicit dens dittet ᷑ tibi. s ego
pͥus dimisi. dimitte uł postea. sã
si non dimiseris. reuocabo te et
quicquid dimiseram replicabo tͥ.
It̃ qui diuimi bñficii oblitus su¬
as uult uindicare ĩiuirias. ñ solũ
de futuris ꝑtc̃is ueniam ñ mete¬
bit᷑. set et pret̾ita que iã sibi di¬
missa credebat ad uindictam ei
replicabunt᷑.: ⁊t̃ beda reu̾tat in
domum meã et c̾. timendꝰ ẽ iste
u̾siculus ñ exponendus ne cłpa
qmͣ in nobis extinctã credebamꝰ.
ꝑ ñiuriam nos uacantes oppͥmat.
It quẽꝯ enũ post baptisma siue
prauitas h̾etica seu cupiditas
hũana arripi̾it. m̾ox oĩum pro
dimissum duis debitũ peciit eo
qd̾ ille cum seruo suo debitũ nol¬

Expanded text:
t dimittetur tibi; si ego prius dimisi, dimitte vel postea. Nam si non dimiseris, revocabo te, et quicquid dimiseram replicabo tibi. Item: Qui divini beneficii oblitus, suas vult vindicare injurias, non solum de futuris peccatis veniam non merebitur, sed etiam praeterita quae jam sibi dimissa credebat ad vindictam ei replicabuntur. Item Beda: Revertar in domum meam, etc.: Timendus est ille versiculus, non exponendus, ne culpa quam in nobis extinctam credebamus, per incuriam nos vacantes opprimat. Item: Quaecumque enim post Baptisma sive pravitas haeretica, seu cupiditas mundana arripuerit, mox omnium prosdimissum dominus debitum petiit, eo quod ille conservo suo debitum nol
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ in eu̾igelio de serło ifec m̃
legit᷑ qui in conserim suũ impi
dep̾hensus est. It̃ rabanꝰ. Nequi
seruũ tradidit deus tortoribus
quoadusq redd̾et unu̾sũ debi¬
tum. qr non solũ poc̃a que post
bap̃m homo egit. reputabũt᷑
ei ad penã set ⁊̃ brigmalia que
It̃ gg̾. ex dictis eungłicis constat¬

Expanded text:
sicut in Evangelio de servo nequam legitur, qui in conservum suum impius deprehensus est. Item Rabanus: Nequam servum tradidit Deus tortoribus, quoadusque redderet universum debitum; quia non solum peccata quae post Baptismum homo egit, reputabuntur ei ad poenam, sed etiam originalia quae Gregor.: Ex dictis evang
Abbreviated transcription (Latin):
et in singulis ꝯfitem᷑. Exͣ hͣiis eui¬
dent̾ ostendit᷑ ꝙ carni iacenti ĩ se¬
inferno. alioqͥn si carm mortue ñ
eẽt unitͦ non ĩ ea dic̾et᷑ iacuire ĩ
sepulcro. aĩa gͥ ad infernũ descen¬
dit et caro in sepulcro racuit sapi¬
encia cum utͦ ꝑmansit. qr ĩ inf̾no
pientie illuminabat infernũ. set
ĩ inferno non claudebat᷑. Quis enĩ
int̾ hoĩes de qua abyssus dicit. nõ
est in me sapia. Mare dicit non est
mecũ. gͦ nec in tempore nec ĩ loco
sa pĩa est cui nec mors tͥbuenda ẽ.
In ligno eiũ caro non illa oꝑatrꝑe
oĩum sub̃a duia pendebat. Con¬
fitem᷑ tam̃ xp̃m pendisse ĩ ligno ⁊
iacuisse in se pulcroset ĩ came. ⁊¬
tempore erat ĩ inf̾no tum.¬
lĩe uiuus. in quo et mortẽ susceptõ
mortalitatis excepit. et uitã diui¬
nitas is ũ ꝑdidit. Mortẽ gͥ dei filius
et in aĩa non ꝑtulit et ĩ maiestate
non sensit set cm̃ ꝑticipatione ĩ¬
totum erat. ⁊ si totus. sic̾ xpͣc cotus

Expanded text:
et in singulis. Ex his evidenter ostenditur, quod carni jacenti in seinferno. Alioquin si carni mortuae non esset unitus, non in ea diceretur jacuisse in sepulcro. Anima ergo ad infernum descendit, caro in sepulcro jacuit, sapientia cum utroque permansit, quae in inferno pientiae, illuminabat infernum, sed in inferno non claudebatur. Quis eniminter homines. De qua abyssus dicit: Non est in me; mare dicit: Non est mecum; ergo nec in tempore, nec in loco sapientia est, cui nec mors tribuenda est. In ligno enim caro, non illa operatrix omnium substantia divina pendebat. Confitemur tamen Christum pependisse in ligno et jacuisse in sepulcro, sed in carne tempore erat in infvere vivus; in quo et mortem susceptio mortalitatis excepit, et vitam divinitas non perdidit. Mortem ergo Dei Filius et in anima non pertulit, et in majestate non sensit; sed tamen participatione intotum erat, etsi totus, sicut Christus totus
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ diligendos pari dilectione oĩbus
uitam optandam:. ita accipi pot̾ ut
paritas non ad affcm̃ referatͭ. sec ad
bonũ qd̃ eis optat᷑. qr caritate oĩ¬
b optare debemsꝰ ut paria boname¬
reant ͤ. sic̾ apłus ait.¬

Expanded text:
esse diligendos, et pari dilectione omnibus vitam optandam, ita accipi potest, ut paritas non ad affectum referatur, sed ad bonum quod eis optatur, quia charitate omnibus optare debemus, ut paria bona mereantur. Sicut Apost
Abbreviated transcription (Latin):
est enĩ ꝑtect̾io maioꝵ ut ip̃i fiant
ꝑfecti et sic parem mereant᷑ bĩtu¬
dinẽ. uł pari dilectione .i. ead̾ dilec¬
cione om̃s diligendi st̃: p̾ qd̃ ait
ut tantũ diligamꝰ fr̃es qnͣtũ nos. ĩ¬
ta ĩtelligi potest. ad tantũ bonũ di¬
liganus fr̃es ad qnͣtũ nos ut tan¬
cum bonũ eis optemꝰ ĩ et̾uitate qnͣ¬
tñ nobis et si ñ tanto affcũ uł ibi¬

Expanded text:
s perfectio majorum, ut ipsi fiant perfecti, et sic parem mereantur beatitudinem. Vel pari dilectione, id est, eadem dilectione omnes diligendi sunt. Item quod ait, ut tantum diligamus fratres, quantum nos, ita intelligi potest, id est, ad tantum bonum diligamus fratres, ad quantum nos; ut tantum bonum eis optemus in aeternitate, quantum nobis, et
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑte insimuat᷑ ꝙ in affcũ
caritatis distinctio sit habenda
ut diffenti affectu ñ pari hoĩes din¬
gamus. et ante oĩa deũ. Scd̾o nos ip¬
sos. Ecio ꝑentes. Inde filios ⁊ fratres
post domesticos. Dem̃ ĩinicos diliga¬
mus. set inquiũt illi que de ordi̾e di¬
lectionis supͣ dicunt᷑ ẽẽ refe̾nda ad
oꝑum exhibitionẽ que diffenter
ꝓrimis exhibenda sunt pͥmo ꝑen¬
tib Inde filuis post domestitis denĩ
umicis. Deum u̾o̾ tam affcũ qmͣ obfe¬
quiis exhibitione ante oĩa diligẽd̾¬

Expanded text:
rte insinuatur quae in affectu charitatis distinctio sit habenda: ut differenti affectu, non pari, homines diligamus, et ante omnia Deum: secundo nosipsos, tertio parentes, inde filios et fratres, post domesticos, demum inimicos diligamus. Sed inquiunt illi, quae de ordine dilectionis supra dicuntur, esse referenda ad operum exhibitionem, quae differenter proximis exhibenda sunt. Primo parentibus, inde filiis, post domesticis, demum inimicis. Deum vero tam affectu quam obsequii exhibitione ante omnia diligend
Abbreviated transcription (Latin):
olet ⁊ queri si ꝑentes nr̃i ma¬
li sint uł filii uł fres. an ma¬
gis an mnuis diligendi sint alus
tur ꝙ magis sint diligendi tom
qui nobis carne ñ sunt ꝯiũctr qmͣ
mali carne ꝯĩcti. qr nobis sunt
ꝯiũcti glutino caritatis. Sanctior
est enĩ copła cordiũ ꝙͣ corpon. Unde
nec matꝰ negat᷑ que ⁊ de cruce
agnoscit᷑. sec teligiosiores monstnͣt᷑¬

Expanded text:
etiam quaeri, si parentes nostri mali sunt vel filii, vel fratres, an magis vel minus diligendi sint aliistur quod magis sint diligendi boni, qui nobis carne non sunt conjuncti, quam mali carne conjuncti, qui nobis sunt conjuncti corde glutino charitatis. Sanctior est enim copula cordium quam corporum. Unde nec mater negatur, quae etiam de cruce agnoscitur; sed religiosiores monst
Abbreviated transcription (Latin):
itende hec p̾dictis natio.¬
conttarta posse uideri ita¬
⁊̾ ut sibi amb̾ ⁊̃ contradic̾e uidea¬
tur. Set distinguend̾ est hic. ali¬
ud eẽ dimitt̾e uolentatẽ cohĩ¬
tare. aliud dimitti pp̃ deum ab
illo qui horret nom̃ xp̃rbi lex
mitt̾e uolentem cohĩtare. ñ tñ
ea uiuente aliam duc̾e. disceden¬
tem no sequi nõ oport et ea ui¬

Expanded text:
tende haec praedictis contraria posse videri, ita ut sibi Ambros. contradicere videatur. Sed distinguendum est hic aliud esse dimittere volentem cohabitare, aliud dimitti propter Deum ab illo qui horret nomen Christi. Imittere volentem cohabitare, non tamen ea vivente aliam ducere licet. Discedentem vero sequi non oportet: et ea
Abbreviated transcription (Latin):
qr non deber᷑ reu̾entia ꝯiugii
ei qui horret auctore ꝯiugii. Nõ¬
creatoris soluit ius matͥmonii
cͥca eum qui relinquitͭ: ne accu¬
set᷑ alii copulatus. Infidel aũt
discedens et in deu̾ pecrat et in

Expanded text:
est non debetur reverentia conjugii ei qui horret auctorem conjugii. NoCreatoris solvit jus matrimonii circa eum, qui relinquitur, ne accusetur alii copulatus. Infidelis autem discedens et in Deum et in
Abbreviated transcription (Latin):
anũ iudicare p̾sumat s aliud
est fauore ur odio apͥun sacer¬
dotẽ contẽpn̾e qd̾ canones ꝓhi¬
bent. aliud cecũ atate qd̾ ur¬
banus face monꝵt ne siẽ cecꝰ
cetum duꝑe̾it ambo ĩ foueamca¬
dant. ait enĩ ur banus scd̾us.
placuit ut nulli sac̾docũ deĩceps
liceat qũel ꝯmissũ alt̾i sacerdoti
ad pnĩam suscipere sine eiꝰ ꝯsen¬
su cui prius se ꝯmisit nͥ ꝓ iguo¬
rancia illiꝰ cui pͥus ꝯfessus ẽ ex̃
u̾o contͣ hoc fac̾e tẽptau̾it: gra¬

Expanded text:
anum judicare praesumat. Sed aliud est favore vel odio proprium sacerdotem contemnere, quod canones prohibent; aliud caecum vitare, quod Urbanus facere monet, ne si caecus caecum ducat, ambo in foveam cadant. Ait enim Urbanus II, 16, q. 1: Placuit ut nulli sacerdotum deinceps liceat quemlibet commissum alteri sacerdoti ad poenitentiam suscipere, sine ejus consensu cui se prius commisit, nisi pro ignorantia illius cui prius confessus est. Qui vero contra hoc face
Abbreviated transcription (Latin):
itͥa poͥtest di̾ci deb̾e ꝙ sit caro facta sicut
Ad quod dicimus qr. siillud dictum ĩ
sacra scriptura reꝑiret᷑. ẽx ead̾ intelli¬
gentia acciperet᷑. qͣ cum dr̃ incarna¬
ta. set q illud auctoritas subticuit
atq hic lonis modus nimiam ud̾e̾t᷑
fac̾e exp̾ssionẽ. si natura diuma dice¬
ret᷑ caro facta. melius silere hoc pu¬
touł negare qmͣ cenere asserere.
ne si illud dicat᷑ ꝯu̾tibilitas nature
in naturam significari putet ᷑ Ex
p̾missis ĩ dubitabiłr constat ꝙ ꝑsõã
ũbi siue natura. hoĩs naturã .s. car¬
uem et aĩam assumpsit set ñ ꝑso

Expanded text:
ita debere dici, quod sit caro facta sicut Ad quod dicimus, quia si illud dictum in sacra Scriptura reperiretur, ex eadem intelligentia acciperetur, qua cum dicitur incarnata. Sed quia illud auctoritas subticuit, atque locutionis modus nimiam videretur facere expressionem si natura divina diceretur caro facta, melius silere hoc puto vel negare, quam temere asserere; ne, si illud dicatur, convertibilitas naturae in naturam significari putetur. Ex praemissis indubitabiliter constat quod persona Verbi, sive natura, hominis naturam, scilicet carnem et animum
Abbreviated transcription (Latin):
aĩe illius ad carnẽ. alia est uno ẜbi
ad aĩam illam et carnẽ. Non gͦ acce¬
pit u̾bum dĩ ꝑsonam hoĩs. set natu¬
ramqr ñ erat ex carne illa et aĩa
illa una ꝯpoĩta ꝑsona ꝙͣ u̾bũ acce¬
perit. set accipiendo unut ⁊ uni

Expanded text:
 alia est unio Verbi ad animam illam, et ad carnem. Non ergo accepit Verbum Dei personam hominis, sed naturam; quia non erat ex carne illa et anima illa una composita persona quam Verbum accepit, sed accipiendo univit, et unie
Abbreviated transcription (Latin):
non i singularitatẽ et unitatẽ
sin. seruata enĩ ꝓpͥetate ac diu̾sita¬
te duaꝵ naturaꝵ ꝑsone singlaritas
Stuidam tam̃ indiffe̾nter uttũq
ꝯcedunt. Qt̃ non accepit ꝑsonam

Expanded text:
non in singularitatem et unitatem sui. Servata enim proprietate ac diversitate duarum naturarum, personae singularitas Quidam tamen indifferenter utrumque concedunt. 4. Quare non accepit personam
Abbreviated transcription (Latin):
cia et unitas.
uꝑius qͦq multis scõꝵ testi¬
moniis astruximus perso¬
nas ꝓprietatib distingui. atq
dec̾minari et ip̃as ꝓprietates cres

Expanded text:
ia unitas. Superius quoque multis sanctorum testimoniis astruximus personas per proprietates distingui atque determinari; ipsasque proprietates, tres