comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
feminarũ monilia. Uocari aut̃ aquib dam ar¬
raga: ed qd̾ atritudigitoꝵ accepta caloris anima.
folia paleasq ⁊ irestium fimbrias rapiat. sicut
magnes: ferrum queq qͦcũq aut̃ mͦ libe at. tin¬
gitur. nam aneuse radice conchilio inficiuntur
ingurius uocatus. quod fiat exurina lincis be¬
stic indurata. ẽ aut̃ sicut ⁊ sucinum: fuluua ad
ametistus indicus tenet. ametistus purpureus ::
ꝑmixto uiolaceꝰ colore.⁊ quasi nitor rose: lenit᷑
qualdam fãmulas fundens. alt̾m eius genus des¬
cadit adiacinctos. causam nominis eiuis astit:
quia sit quuiddam iupipura illius non eitoto
igneum.  uni colorem hñs. E st aut̃ sculꝓturis
facilis. genera euis quinq saphinisceruleus.
cum purpura. hñs pulueres aureos sparsos op¬
timus apud medos. nusꝗͣ tamen ꝑlucidus.
Iac inctus. ex nominis sui flore uocatus. hic in
ethiopiagignitur: ceruleum coloremhñs op.¬

Expanded text:
feminarum monilia. Vocari autem a quibusdam harfeminarum monilia. Vocari autem a quibusdam harpaga, eo quod adtritu digitorum accepta caloris anima folia paleasque et vestium fimbrias rapiat, sicut magnes ferrum. Quocumque autem modo libeat tinguitur; nam anchusae radice conchylioque inficiuntur. Lyncurius vocatus quod fiat ex urina lyncis bestiae tempore indurata. Est autem, sicut et sucinum, fulva, adtamethystus Indicus tenet. Amethystus purpureus est permixto violacio colore; et quasi rosae nitor, et leniter quasdam flammulas fundens. Alterum eius genus descendit ad iacinthos. Causam nominis eius afferunt quia sit quiddam in purpura illius non ex toto igneum, sed vini colorem habens. Est autem sculpturis facilis: genera eius quinque. Sapphirus caeruleus est cum purpura, habens pulveres aureos sparsos; optimus apud Medos, nusquam tamen perlucidus. Iacinthus ex nominis sui flore vocatus. Hic in Aethiopia invenitur, caeruleum colorem habens. Op
Abbreviated transcription (Latin):
eius genera: quinq. Ematites rubore sanguine.
ac ꝓpt̾ea ematites uocatus. emat qͥppe: sanguis ÷.
gignitur inethiopia quid̾. s pͥncipalis. inarabia.
⁊ inasfrica inuenit᷑. dequa ꝓmittunt magi qͥddã:
ad coarcendas barbaroꝵ insidias. Sicinꝰ quẽ ap¬
pellant gͥci elert̾ron: fului cereiq coloris: fertur
arboris sucus ee. et ob id sucinum appellari. Clec¬
trum aut̃ uocari. fabulosa argum̃tario declit.
NIamq fetonte fulminis ictu int̾empto: sorores eiꝰ
luctu mutatas in arbores popłos. lacͥmis electrũ
om̃ib annis fund̾e: iuxta eridanum anͣnem.
et electrum appellatum: qd̾ sol uocatus sit elec¬
tor plurimi poete dixere. Constat aut̃ eum ñ eẽ
sucum popłi: s pinee arboris namaccensus tede
nidore Nlagrat: nascitur aut̃ in insuł occeani sep¬
tentonał. scut gummi. Densaturq ut cristallũ.
rigore uel tempore: ex eo fiunt decoris gr̾a: agͥstiũ

Expanded text:
us. Genera eius quinque. Haematites rubore sanguineus, us. Genera eius quinque. Haematites rubore sanguineus, ac propterea haematites vocatus; αἷμα quippe sanguis est. Gignitur in Aethiopia quidem principalis, sed in Arabia et in Africa invenitur. De qua promittunt magi quiddam ad coarguendas barbarorum insidias. Sucinus, quem appellant Graeci ἤλεκτρον, fulvi cereique coloris, fertur arboris sucus esse et ob id sucinum appellari. Electrum autem vocari fabulosa argumentatio dedit. Namque Phaethonte fulminis ictu interempto sorores eius luctu mutatas in arbores populos, lacrimis electrum omnibus annis fundere iuxta Eridanum amnem; et electrum appellatum quoniam sol vocitatus sit Elector plurimi poetae dixere. Constat autem eum non esse sucum populi, sed pineae arboris; nam accensus taedae nidore fragrat. Nascitur autem in insulis Oceani septentrionalis sicut gummis, densaturque ut crystallum rigore vel tempore. Ex ea fiunt decoris gratia agrestium
Abbreviated transcription (Latin):
uiridi. fulgoris aurei.
forma. ramosus. colore iuridis ⁊ matii
rubens. uue eius candide subaqua:⁊ mollesa
tracte: ꝯfestim durantur ⁊ rubescunt. tachi
ꝓtinus lapidescunt. Itaq occupari euelliq is¬
tib solent. aut acri ferram̃to p̃cidi. quadca¬
sa corallius uocatꝰ: quantũ aut̃ apd̾ noi mel¬
si creditur. Sardus dicta: eo qd̾ reꝑta sit pͥtul
a sardis. hec rubeum ht̃ colorem marmoribi
stans. s int̾gemmas uilissima. gen̾a eiꝰ quis
igiem: onicem dicunt. hanc indẏa uł arabia
signs. distart aut̃ inuicem. nam indica: ig¬
nis olorem ht̃: albis cingentib zonis. arabica
aut᷑nigra÷ cum candidis zonis. genera enis qͥnq
saiionis. ex duorum nominũ societate uocata.
ẽ enim ex onicis candore: ⁊ sardo. ꝯstat aut̃ tͥb
colorib. subterrꝰ: mgro. medio. candido. supuis: ini¬
neo. hec sola in signando: nicħ cere euellit: reꝑi¬
tur aut̃ apud indos ⁊ arabes. detecta correntib.¬

Expanded text:
viridi fulgoris aurei. viridi fulgoris aurei. forma ramosus, colore viridi sed maxime rubens. Bacae eius candidae sub aqua et molles; detractae confestim durantur et rubescunt, tactuque protinus lapidescunt. Itaque occupari evellique retibus solet, aut acri ferramento praecidi, qua de causa corallius vocitatus. Quantum autem apud nos marsi creditur. Sardius dicta eo quod reperta sit primum a Sardis: haec rubrum habet colorem marmoribus praestans, sed inter gemmas vilissima. Genera eius quinque. unguem ὄνυχα dicunt. Hanc India vel Arabia gignit; distant autem invicem; nam Indica igniculos habet albis cingentibus zonis, Arabica autem nigra est cum candidis zonis. Genera eius quinque. Sardonyx ex duorum nominum societate vocata; est enim ex onychis candore et sardo. Constat autem tribus coloribus; subterius nigro, medio candido, superius mineo. Haec sola in signando nihil cerae avellit. Reperitur autem apud Indos et Arabes detecta torrentib
Abbreviated transcription (Latin):
germania. in rupib gelidis. oculi mͦ ex cuban.
acolore malue nom̃ accepit. in reddendislna¬
guineis uenis. causa nominis. de effectu lapidisi
nam deiecta in labris eͦneis. solis radios mutat.
sanguineo reꝑcussu. extra aquam aut̃. speculiti
solem accipit dep̃hendit q enis defectus subem¬
tem lunam ostendens. magoꝵ impruclentie ma¬
nifestissimum in hocqͦ exemplum ẽ: qd̾ admix¬
ta herba eliotropio. quib addicis p̃cantationsb
gerentẽ ꝯspici negent. gignitur aut̃. incypro tis¬
frica. s melior ÷ inethiopia. Sacdela gemma pe¬
sini colorisapud caldeos. cuiꝰ tanta uis÷. ut pet¬
antes naues e ꝓfundo petat. ⁊ carmi ita terat
adhereat: ut nisi abrasa parte ligni uix sepoaci
Aromatidis. reꝑitur in arabia. ł egipto. murrei
coloris ⁊odoris. Uñ ⁊ nom̃ accepit. Melectros.¬
bicolor. ex ima parte. uiridis. ex altera mellisi¬
milis. Coaspitis. a flumine ꝑsarum dict̃a: ꝙ

Expanded text:
Germania, in rupibus gelidis, oculi modo extuberaGermania, in rupibus gelidis, oculi modo extuberaa colore malvae nomen accepit, in reddendis laudanguineis venis. Causa nominis de effectu lapidis est. Nam dejecta in labris aeneis radios solis mutat sanguineo repercussu. Extra aquam autem speculi modo solem accipit, deprehenditque defectus ejus, subeuntem lunam ostendens. Magorum impudentiae manifestissimum in hoc quoque exemplum est, quod admista herba Heliotropio quibusdam additis precationibus, gerentem conspici negent. Gignitur in Cypro et Africa, sed melior in Aethiopia. 13. Sagda gemma prasini coloris apud Chaldaeos. Cujus tanta vis est, ut permeantes naves e profundo petat, et carinis ita tenaciter adhaereat, ut nisi abrasa parte ligni, vix separetAromatites reperitur in Arabia, vel Aegypto myrrhae coloris, et odoris, unde et nomen habet. bicolor ex una parte viridis, ex altera melli similis. Choaspitis a flumine Persarum dicta est, ex
Abbreviated transcription (Latin):
aureum colorem resplendeat.⁊ hc̃ india mittit.
Crisoprasus: indicus ÷. colore: porri succũ referens.
aureis int̾uenientib guitis. Uñ ⁊ nom̃ accepit: quẽ
quid̃ berillocum generi ad iudicauerunt. Iaspis.
de greco inlatinũ iuridis gemma int̾pretantur.
Ias quippe: iuride. pinasu: gemina dr̃. Est aut̃
sina ragdo subsimił. s crassi coloris. speties eus:
te ⁊ tutele eẽ gestantib quod credere non fidĩ s
suꝑsticionis:. Toparion: ex iurenti gen̾e ÷. omĩq
colore resplendens. inuenta pͥmum: in arabie in¬
sula. inqua trogodite p̃dones fame ⁊ tempestate
fessi: cum herbarum radices effod̾ent: eruerunt.
que insula postea qͤsita nebulis cͥooꝑta. Tandẽ
anauigantib inuenta: s obhoc locus ⁊ gemina:
nom̃ ex causa accepit. Nantoparim trogoditarũ
lingua. significationẽ ht̃ querentis. E aut̃ amplis¬
sima gemmarum eadem sola nobilium limina¬

Expanded text:
aureum colorem resplendeat. Et hunc India mittit. aureum colorem resplendeat. Et hunc India mittit. Chrysoprasus Indicus est, colore . . ., porri sucum referens, aureis intervenientibus guttis, unde et nomen accepit. Quem quidam beryllorum generi adiudicaverunt. Iaspis de Graeco in Latinum viridis gemma interpretatur; ias quippe viride, pinasin gemma dicitur. Est autem smaragdo subsimilis, sed crassi coloris. Species eius atiae et tutelae esse gestantibus, quod credere non fidei, sed superstitionis est. Topazion ex virenti genere est omnique colore resplendens, inventa primum in Arabiae insula, in qua Trogodytae praedones fame et tempesfessi, cum herbarum radices effoderent, eruerunt. Quae insula post ea quaesita, nebulis cooperta, tandem a navigantibus inventa est. Sed ob hoc locus, et gemma nomen ex causa accepit. Nam τοπάξειν Troglodytarum lingua significationem habet quaerendi. Est autem amplissima gemmarum, eadem sola nobilium lim
Abbreviated transcription (Latin):
aquilone. tunc enim tellure de oꝑta: int̾micant.
qr his uentis harene maxime maxime mouent᷑.
Tercium egiptii hñt. reliqui. in metallis erariis in¬
uentuntur. s uitio sinam aut ere aut plumbo
uł apilamentis ł sali similes notas habent. Smna¬
ragdi aut̃. mnero ⁊ uiridi ꝓficiunt oleo. quamuiᷤᷤ
natura imbuantur. Calcos smaragdus dicta. qd̃
uiridis sit. ⁊ turbida aeris uenis. hec in egipto uł
cipro insula nascit᷑. Prasius: ꝓiuridanti colore
dictus. s uilis. cuiꝰ alterum genus sanguimis puc̃¬
tis abhorret. t̃cium distinctum uirgulis tͥb can¬
didis. Berillus. in indẏa gignitur. gentis sue lingͣ
nom̃ habens. iniriditate similis sinaragdo. s cũ
pallore. politur aut̃ ab indis. in sexangula forma
ut ebitudo coloris. reꝑcussione angulorum excitet᷑
alit̃ politus. non ht̃ fulgorem. gen̾a eius. nouem
Crisoberillus dictus. eo qd̾ pallida ens uiriditas in

Expanded text:
Aquilone, tunc enim tellure deoperta intermicant, Aquilone, tunc enim tellure deoperta intermicant, quia iis ventis arenae maxime moventur. Tertium Aegyptii habent. Reliqui in metallis aerariis inveniuntur, sed vitiosi. Nam aut aere, aut plumbo, aut capillamentis, vel salis similes notas habent. 2. Smaragdi autem mero et viridi proficiunt oleo, quamvis natura imbuantur. 3. Chalchosmaragdus dicta, quod viridis sit, et turbida aeris venis. Haec in Aegypto, vel Cypro insula nascitur. 4. Prasius pro viridanti colore dictus, sed vilis. Cujus alterum genus sanguineis punctis obhorret. Tertium distinctum virgulis tribus candidis. 5. Berillus in India gignitur, gentis suae lingua nomen habens, viriditate similis smaragdo, sed cum pallore. Politur autem ab Indis in sexangulas formas, ut hebetudo coloris repercussu angulorum excitetur. Aliter politus non habet fulgorem. Genera ejus novem. 6. Chrysoberyllus dictus, eo quod pallida ejus vi
Abbreviated transcription (Latin):
sima. ad notauimus. gemme uocate: qd̾ instar
gummi transluceant. P̃ciosi lapides eo dict̃ist̃
quia care ualent. siue ut auilib discerni pos¬
ssint. seu qd̾ rari fit. omne enim qd rarum::
magnum ⁊ p̃ciosum uocatur sicut ⁊ in samu¬
elis uolumine legitur. ⁊ sermodm̃ p̃ciofuis
erat in ifrahel: hoc est rarus.
uirentium: smaragdus pͥncipatum
habet. cui ueteres t̃tiam post margaritas ⁊ u¬
niones tͥbuunt dignitatem. Smaragcius an¬
mia uiriditate uocatus. Omne enim satis
tes fronlesq exuꝑat. inficiens circa se uiridi¬
tate reꝑcussum aclem sculpentib quoq gẽ¬
mas. milla gratior orulorũ refectio ẽ. Cuiꝰ
corpus si extentum :. sicut speculum ĩta ima¬
gines reddit. Qiuippe nero cesar. gladiatorum pug¬
nas inspectabat. in smaraglo spectabat. genera
eius. duodecim. s nobiliores scitici: qui inscitica
gente repiuntur. scdm locum tenent: bactam.
colliguntur enim in cõmissuris saxorum flante

Expanded text:
sima adnotavimus. Gemmae vocatae quod instar sima adnotavimus. Gemmae vocatae quod instar gummi transluceant. Pretiosi lapides ideo dicti sunt quia care valent, sive ut a vilibus discerni possint, seu quod rari sint. Omne enim quod rarum est, magnum et pretiosum vocatur, sicut et in Samuelis volumine legitur: E sermo Domini pretiosus erat in Israel, hoc est, rarus.virentium Smaragdus principatum habet, cui veteres tertiam post margaritas et uniones tribuunt dignitatem. Smaragdus a nimia viridate vocatur. Omne enim satis tes frondesque exsuperat, inficiens circa se viriditate repercussum aerem. Scalpentibus quoque gemmas nulla gratior oculorum refectio est. Cujus corpus si extentum 265 fuerit, sicut speculum, ita imagines reddit. Quippe Nero Caesar gladiatorum pugnas in smaragdo spectabat. Genera ejus duodecim, sed nobiliores Scythici, qui in Scythica gente reperiuntur. Secundum locum tenent Bactriani. Colliguntur enim in commissuris saxorum flante
Abbreviated transcription (Latin):
deolumpne meentes liminaq siunt actrabeᷤ
Caristtum uirde optimum nomi ab aspectu
habens. eo quod gratus sit his quigemas sctu¬
punt. eius enim uirictitas reficit otillos . Qumi¬
dicum marmor: numidia mitit. qued adeotẽ
sucũ dimitit croco similem. Unde⁊ nom̃ac¬
cepit. non crustis s massa: luinũ usuaptum
Luculleum marmor nascitur intheo insula
cuii lucullus consul nom̃ dedit. qui debectatꝰ
illo: pͥmus romamimiȩnt. solumq hoc mar¬
morpene ab amatore nom̃ accepit. Est et lim¬
ensis. stefiam appellatus a colore cineris. cuiꝰ alli
que multum auro decorem tͥbuunt:
uenustate colorum. pͥmordia euis: a rupe cauca¬
s fabule ferunt ꝓmetheum pͥmũ. feragm̃tũ
saxi enis inclusisse ferro acdigito circundasse.
hisq initiis cepisse anullum atq gemniã. Ge¬
nera gẽmarum: in numerabilia eẽ tradunt᷑.
e quib nos ea tm̃ que pͥncipalia sunt: siuit notiᷤ¬

Expanded text:
eo columnae ingentes liminaque fiunt ac trabes. eo columnae ingentes liminaque fiunt ac trabes. Caristeum viride, optimum; nomen ab aspectu habens, eo quod gratus sit his qui gemmas sculpunt; eius enim viriditas reficit oculos. Numidicum marmor Numidia mittit: ad cutem sucum dimittit croco similem, unde et nomen accepit; non crustis, sed in massa et liminum usu aptum. Luculleum marmor nascitur in Melo insula; cui Lucullus consul nomen dedit, qui delectatus illo primus Romam invexit; solumque pene hoc marmor ab amatore nomen accepit. Est et Lunensis. Tephrias appellatus a colore cineris, cuius lapiquae multum auri decorem tribuunt venustate colorum. Primordia eius a rupe Caucaso. Fabulae ferunt Prometheum primum fragmentum saxi eius inclusisse ferro ac digito circumdasse, hisque initiis coepisse anulum atque gemmam. Genera gemmarum innumerabilia esse traduntur, e quibus nos ea tantum quae principalia sunt sive notis
Abbreviated transcription (Latin):
citur int̃ thebas egiptias. ⁊ damascum sy riecet̾is
candidior. ꝓbatissimis uͦ in india. Paruiscandori
etimii. lidinus cognom̃to. hic apud paron insi¬
Ns⁊ ipse aptus. Coralliticusinasia reꝑtus men¬
sure ñ ultra cubita bina. candor e ꝓmo ehori. ad¬
quandam similitudinem exdiu̾soniger. Alabandi¬
cus t̾re sue nomine ñcupatus. purpure aspectu
simił iste: in oriente igni liquat᷑ atq adusum
uit̾ funditur. T̃ ebaicus. inter tinctuꝰ mireis gut¬
collrna quadam utilitate naturali ꝯuenitus.
dicnites cca sicinium. sierem ł chebas nascitur
trabis exeo fecere reges. Marmora autem sunt q̃
mosticinis rupib q gignuntur. Ex quib itasi
diu̾st coloris maculis distinctus. cuiꝰ pͥmum usũ.
insule ciclades declerunt. lesbius liuidior ẽ paui¬
li hoc sed ⁊ ipse diũsi coloris macuilas hñs. Corin¬
theus: amoniace gute simił. cumuarietate
diu̾isorum cororum corincho pͥmum reꝑtuis. ex

Expanded text:
citur circa Thebas Aegyptias et Damascum Syriae caeteris citur circa Thebas Aegyptias et Damascum Syriae caeteris candidior, probatissimus vero in India. 8. Parius candoris eximii, Lychnites cognomento: hic apud Paron insutis et ipse aptus. 9. Coraliticus in Asia repertus, mensura non ultra cubitos binos, candore proximo ebori quadam similitudine. E diverso niger Alabandicus terrae suae nomine nuncupatus, purpurae aspectu similis. Iste in Oriente igni liquatur, atque ad usum vitri funditur. 10. Thebaicus interstinctus aureis gutcollyria quadam utilitate naturali conveniens. 11. Syenites circa Syenem, vel Thebas nascitur; trabes ex eo fecere reges. 12. Marmora autem, quae in officinis sunt, rupibus gignuntur, ex quibus Thasius diversis coloris maculis diinsulae Cyclades dederunt. Lesbius lividior est paulo huic, sed et ipse diversi coloris maculas habens. Corintheus ammoniacae guttae similis cum varietate diversorum colorum. Corintho primum repertus. Ex
Abbreviated transcription (Latin):
supt. ⁊ preciosissimi gen̾is. sicut lac elemomũ:
gs÷ uocabulum tratit. Ophites s̾pentium macłis
simił÷. Unde ⁊ uocabłm sumpsit. Duio eiꝰ genera.
molle. candidum. nigrum: durum. Augusteũ et
tibenum. in augusti egȩpto ⁊ tyb̃ii pͥmum pͥncipatu
reyti. aint. disferentia eorum ÷: ab ophite. cum ille
nut p̃cdiximus. s̃pentium mactis sit smił. ħ macu¬
las diu̾so modo collig int. nam angusteum. unda¬
tim est crispum inu̾tices. tibium. sparsa. non quo¬
luta canitie. Purpuritis egipto: rubens eandidiꝰ
int̾uenientib punctis. nominis : causa: quid ru¬
beat ut purpura. Basanites. ferreo colore. siue du¬
ricia. unde ⁊ nom̃ ei clatum÷. inuentum inegip¬
to ⁊ erbiopia. Alabastrũs lapis candidris. int̾cinc¬
tus uariis colorib. ex quo euangłici illius unguẽ¬
ti uasculum fuit. Cauant enim hunc: auasa un¬
guentaria. qm̃ optime fuare incorrupta dr̃ ⁊Ias¬

Expanded text:
sunt et pretiosissimi generis, sicut Lacedaemonium sunt et pretiosissimi generis, sicut Lacedaemonium unde et vocabulum traxit. Ophites serpentium maculis simile, unde et vocabulum sumpsit. Duo eius genera: molle candidum, nigrum durum. Augusteum et Tiberium in Aegypto Augusti ac Tiberii primum principatu reperta sunt. Differentia eorum est ab ophite, quum illud, ut praediximus, serpentium maculis sit simile, haec maculas diverso modo colligunt. Nam Augusteum undatim est crispum in vertices; Tiberium sparsa, non convoluta, canitie. Porphyrites in Aegypto est rubens, candidis intervenientibus punctis. Nominis eius causa quod rubeat ut purpura. Basanites ferrei coloris sive duritiae; unde et nomen ei datum est: inventus in Aegypto et Aethiopia. Alabastrites lapis candidus, intertinctus variis coloribus, ex quo evangelici illius unguenti vasculum fuit. Cavant enim hunc ad vasa unguentaria, quoniam optime servare incorrupta dicitur. Nas
Abbreviated transcription (Latin):
dissilire igni traditur. sabimis. fuscus. addit
oleo: ⁊̃ lucere fertur: ẽ ⁊ quidam lapis uindis
uehem̃ter igni resistens. Si finiꝰ. molł ⁊ candid̾.
seccalefactus oleo. nigͤsut atq durescit. Lapides
quoq medicinalium mortariorum ⁊ pigm̃toꝵ
usib apti. Edissius p̃cipuus.⁊ inde collaticus.
Thebaicus quoq ⁊ balsamites. lapides nichil ex
sese remutentes. Specularis lapis uocatus÷ q
uitri more transluceat. reꝑtus pͥmum in hilpo¬
nia citeriori eca segobrigam urbem. Inuent̃
enim subt̃ra. ⁊ effossus excidi
ad marmora. nam int̃ lapides ⁊ marmar
differentia ÷ Nam marmora dicuntur: exunis
lapides. qui maculis ⁊ colorib cõm̃dantiur. N¬
mor: sermo g̾cus ÷ auiriditate uocatus. ⁊ quꝰ¬
uis postea ⁊ alii colores inueniantur: nom̃to
pͥstinum aurriditate retinuerunt. Marin&ͤ
colores ⁊ genera: in num̾abilia sunt. ñ tam̃dl
erupib exciduntut. ẜ multa lubt̾ra ieiꝰ

Expanded text:
dissilire igni traditur. Sabinus fuscus addito dissilire igni traditur. Sabinus fuscus addito oleo etiam lucere fertur. Est et quidam viridis lapis vehementer igni resistens. Siphnius mollis et candidus, excalfactus oleo nigrescit atque durescit. Lapides quoque medicinalium mortariorum et pigmentorum usibus apti: etesius praecipuus et inde chalazius; Thebaicus quoque et basanites lapides nihil ex sese remittentes. Specularis lapis vocatus est quod vitri more transluceat; repertus primum in Hispania citeriori circa Segobricam urbem. Invenitur enim sub terra et effossus exciditad marmora. Nam inter lapides et marmora differentia est. Nam marmora dicuntur eximii lapides, qui maculis et coloribus commendantur. Marmor sermo Graecus est a viriditate vocatus, et quamvis postea et alii coloris inveniantur, nomen tamen pristinum a viriditate retinuerunt. Marmorum colores et genera innumerabilia sunt. Non tamen omnia e rupibus exciduntur, sed multa sub terra sparsa
Abbreviated transcription (Latin):
minam. nec sine his parere aquilas. horum
masculus durus. simił galle. subrucilus. Femi¬
neus uͦ. pusillus acmollis. alligati: partus
cełitatem faciunt etiam aquioim alicoie
ue excindunt: nͥ cito parturientib ali  il
atq translucens. ex quo qͦndam templum ꝯstrae¬
tum÷: a quedam rege. forib aureis. quib clausis
claritas intꝰ diurna erat. Emites: ebori simił
in qͦ darium oditum ferunt. parioq simił cande¬
re. ⁊ duricia minus tantum pond̾osus. qui perus
uocatur. Ostracides uocatiis. qd similitudinem
teste hãt. usus euis ꝓpumice. Melanites lapis di¬
trisc. eo qd melleum ⁊ dulcem sucum emutat. his¬
miris lapis ⁊ indomitus. ꝙ oĩa adterens. ex quola¬
pide. gemme terunt᷑. Crisites colore sumł ocrreĩ¬
uenitur inegiptum. An Nites simił uitro: sidu¬
mordens uehem̃ter. Cor anus alb ÷. duriorq as
pario. Molotius ueluti uiridis ⁊ grãnlis mitn¬
tur in egipto. Tusculanus a loco italie dictul:

Expanded text:
minam, nec sine his parere aquilas: horum minam, nec sine his parere aquilas: horum masculus durus, similis gallae, subrutilis; femineus vero pusillus ac mollis. Alligati partus celeritatem faciunt, etiam aliquibus aliquid vulvae excidunt, niso cito parturientibus auferanatque translucens; ex quo quondam templum constructum est a quodam rege foribus aureis, quibus clausis claritas intus diurna erat. Chemites ebori similis, in quo Darium conditum ferunt, Parioque similis candore et duritia, minus tantum ponderosus, qui porus vocatur. Ostracites vocatus quod similitudinem testae habeat: usus eius pro pumice. Melanites lapis dictus est eo quod melleum et dulcem sucum emittat. Smyris lapis asper et indomitus et omnia adterens, ex quo lapide gemmae teruntur. Chrysites colore similis ochrae invenitur in Aegypto. Hammites similis nitro, sed duemordens vehementer. Coranus albus est duriorque Pario. Molotius veluti viridis et gravis invenitur in Aegypto. Tusculanus, a loco Italiae dictus,
Abbreviated transcription (Latin):
guinis. Isci̾toᷤᷤ inuenit᷑ inultima hispania. cro¬
co simił. cum leui fulgore. facile fricabił. armi¬
manthos appellatus a uet̾ib. eo qd̾ si ex ipso
uestis fu̾it ꝯtacta: ꝯtra ignem resistat. ⁊ igni
imposita: ñ ardeat. s splendore accepto nites¬
cat. ⁊ est scissi a luminis sumł. ueneficiis re¬
sistens om̃ib spetialit̾ magoꝵ. Ba tracites.si¬
milis ÷ tͦbe laminose. scissibił. Galactites. colo¬
re cinereus. gustu suaius. s iõ uocatꝰ. qd̃ qͥdam
dese lacteum adtritus dimutat. Obsius. la¬
pis niger ẽ. translucidꝰ. ⁊ uitrihñs similitudi¬
nem. ponitur inspecuł parietum: p̃p̃ imagi¬
nũ umbras reddendas. gemmnas multi exeo
faciunt: nasc̾r in india. ⁊ in samo italie. Mi¬
tridas lapis eufratis: sole reꝑcussus ⁊ colorib
micat uariis. Etitis lapides. inueniunt᷑. in ni¬
dis aquilaꝵ. aiunt binos inuenui: marẽ ⁊ fe¬

Expanded text:
guinis. Schistos invenitur in ultima Hispania, croguinis. Schistos invenitur in ultima Hispania, croco similis, cum levi fulgore, facile friabilis. Amiantos appellatus a veteribus eo quod, si ex ipso vestis fuerit contexta, contra ignem resistat et igni inposita non ardeat, sed splendore accepto nitescat; et est scissi aluminis similis, veneficiis resistens omnibus, specialiter magorum. Batrachites similis est testae laminis scissibilis. Galactites colore cinereus, gustu suavis; sed ideo vocatus quod quiddam de se lacteum adtritus dimittat. Obsius lapis niger est translucidus et vitri habens similitudinem. Ponitur in speculis parietum propter imaginum umbras reddendas. Gemmas multi exfaciunt, nascitur in India, et in Samnio Italiae. Mitridax lapis Euphratis, sole repercussus coloribus micat variis. 22. Aethitae lapides reperiuntur in nidis aquila
Abbreviated transcription (Latin):
catus. aloco egipti.⁊ ẽ gemtnantis nature. hic
tritus. atq in his que urenda sunt. et secanda
ex aceto inlinitus: ita obstu pesc̃e faciãt corpꝰ:
ut ñ sentiat cruciatum s arcophagus lapisdic¬
tus: eo qd corpora defunctorum ꝯdita in eo. an¬
fra quadragunta dies absumuntur: sarcos enĩ
in troade. fissiliq uena scindit᷑ s̃ ⁊ eiusdẽ gen̾is
in oriente saxa. que etiam uiuentib alligataro¬
dunt corpora. mitiora aut̃ seritandis corꝑib.
nec absum̃tli. Ematiᷤtes appellatus. eo qd̾ cote
resolutus: incalorem uenrat sangͥnis. ẽ aut̃¬
at̃. ad modũ liuidus. ẽ ⁊ ferrugineus. nascitur
inultimaegipti babibonia ⁊ hispania. Andro¬
domãtus: ꝓcolore niger. pond̾e ⁊ duricia insig¬
nis. Uñ ⁊ nom̃ traxit. p̃cipirus reꝑitur in affrica.
trahere in se aut̃ aurum argentum. uelesd̾r.
quiq att̾rus ut ematites. incolorem redigit᷑ san¬

Expanded text:
catus a loco Aegypti; et est gemmantis naturae. Hic catus a loco Aegypti; et est gemmantis naturae. Hic tritus atque in his quae urenda sunt et secanda ex aceto inlinitus ita obstupescere facit corpus ut non sentiat cruciatum. Sarcophagus lapis dictus eo quod corpora defunctorum condita in eo infra quadraginta dies absumuntur; σάρξ enim Grin Troade, fissilique vena scinditur. Sunt et eiusdem generis in oriente saxa, quae etiam viventibus alligata erodunt corpora. Mitiores autem servandis corporibus nec absumendis haematites appellatus, eo quod cote resolutus in colorem veniat sanguinis. Est autem ammodum lividus; est et ferrugineus. Nascitur in ultima Aegypti, Babylonia et Hispania. Androdamantus colore niger, pondere et duritia insignis, unde et nomen traxit, praecipuus reperitur in Africa. Trahere autem in se argentum vel aes dicitur, quique adtritus, ut haematites, in colorem redigitur san
Abbreviated transcription (Latin):
tis sparsus. uocatur aut̃ ita: quia siaque mix¬
tus ꝯteratur: uinũ flagrat. ⁊ qd̾ in illo mirũ
ẽ: ebrietati resistit. Traiciꝰ. niger ⁊ sonorus nas¬
citur influmine: cuiꝰ nom̃ ẽ pontus in equitia:
frigius lapis. ex loco trarit. uocabulum naset
enim infrigia. colore pallidus. mediocrit᷑. glis.
est aut̃ gleba pumicosa uritur: aña uinoꝑ
fusus. flatusq follib donec rubeseat. acrars
dulei umo extinguiturꝰ t̃nis uicib tigendis
uestib tm utilis. Syrius lapis asyria u̾ reꝑit᷑.
appellatus. hic integer fluctuari d̾r c̃mimit᷑:
mergi. Arabicus. simił÷ ebori sine ulla ma¬
cula. hic defricatus. ad cotem: succum dĩmit¬
tit. c roco similem. Iudaycus lapisalb ÷ atq
inscemate glandis. scͥpturis subinuicem mo¬
dulatus. quas greci gramas appellant. Samꝰ
a samo insula ubi reꝑitur: uocatus. ⁊ ẽ gͣuis.
et candidus . pͥoliend̾ aurũ utilis. Memphitis uo¬

Expanded text:
tis sparsus. Vocatur autem ita quia, si aquae mixtis sparsus. Vocatur autem ita quia, si aquae mixtus conteratur, vinum fragrat, et quod in illo mirum est, ebrietati resistit. Thracius niger et sonorus; nascitur in flumine cuius nomen est Pontus in Equitia. Phrygius lapis ex loco traxit vocabulum; nascitur enim in Phrygia, colore pallidus, mediocriter gravis. Est autem gleba pumicosa. Uritur antea vino perfusus flatusque follibus donec rubescat, ac rursus dulce vino extinguitur ternis vicibus, tinguendis vestibus tantum utilis. Syrius lapis a Syria, ubi reperitur, appellatus; hic integer fluctuari traditur, comminutus mergi. Arabicus similis est eboris sine ulla macula. Hic defricatus ad cotem sucum dimittit croco similem. Iudaicus lapis albus est atque in schemate glandis, scripturis subinvicem modulatus, quas Graeci γραμμὰς vocant. Samius a Samo insula, ubi reperitur, vocatus: et est gravis et candidus, poliendo auro utilis. Memphitis vo
Abbreviated transcription (Latin):
spẽtes fugat. demoniacõ ꝑdit augintate dephedt o it̃
arcadie lapis ferrei coloris. ab igne nom̃ sortita
eo qd̾ accensus semeł. mnꝗͣ extinguit᷑. Deqͦ lapi¬
de. mechanicũ aliqͥd ars humananditar qs
templo quodam fuisse uen̾is fanum. ibiq can¬
delabrum.⁊ in eoluc̾nam sub diuo sic ardentẽ:
ut eam nrulla tempestas. nullus hunb̃ extingu̾et
Pyritis: ꝑsicus lapis . fuliius aeris similans qua¬
litatem cuiꝰ plurimus ignis. siquidꝰ facile sein¬
tillas emitit. hic tenentis manũ si uehem̃tiꝰ
Est aut̃ alius piritis uulgaris. quem iuuum
lapidem appellant. qui ferro ł lapide ꝑcus.
scintillas emutit. que excipuntur fungiisuł¬
foliis. ⁊ dicto celenꝰ p̃bet ignem. hunc uulgus
focarem petram appellant. Selinitis qͥ latine lu¬
naris int̃pretatur. eo qd int̾iorem euis candorem
cũ luna crescere atq deficere aiunt. gignitur
in ꝑsida. dionisius lapisfuscus ⁊ rubentib no¬

Expanded text:
serpentes fugat, daemoniacos prodit, virginitatem deprehendit; serpentes fugat, daemoniacos prodit, virginitatem deprehendit; Arcadiae lapis ferrei coloris, ab igne nomen sortitus eo quod accensus semel numquam extinguitur. De quo lapide mechanicum aliquid ars humana molita esenique in templo quodam fuisse Veneris fanum, ibique candelabrum et in eo lucernam sub divo sic ardentem ut eam nulla tempestas, nullus imber extingueret. Pyrites Persicus lapis fulvus, aeris simulans qualitatem, cuius plurimus ignis, siquidem facile scintillas emittit: hic tenentis manum, si vehementius Est alius pyrites vulgaris, quem vivum lapidem appellant, qui ferro vel lapide percussus scintillas emittit, quae excipiuntur sufoliis, et dicto celerius praebet ignem. Hunc vulgus focarem petram vocant. Selenites, qui Latine lunaris interpretatur, eo quod interiorem eius candorem cum luna crescere atque deficere aiunt, gignitur in Persida. Dionysius lapis fuscus et rubentibus no
Abbreviated transcription (Latin):
crepidarum baculiq cuspidi herens cũ arm̃ta
id magnes pascͥet. Postea et passim inuent᷑ ẽ aut
colore ferrigineus.s ꝓbatur. cum ferro adiuc¬
tus eiꝰ fecerit raptum: nam adeo app̃hendit fer¬
tum. ut cathenam faciat anulorum. Uñ eum
ulilgus ferrum uiuũ appellat.Liqu&remqͦ. ui¬
tri: ut ferrum t̾here creditur. cuius tanta uis
q suꝑ argentum posuerit. de iñ subt̃ mouente
manu cum lapide: ferrum cursii desuꝑ more¬
batur. Uñ factum ẽ ut qͦdam intemplo simila¬
chrum eferro pend̾e mnaere uid̾etur. est qͣie
⁊ alius i ethiopia magnes qͥ ferum abigit res¬
puit q Omnis aut̃ magnes tanto meliore. qͣn¬
to magis ceruleus÷. Gagates lapis pͥmiis inuentꝰ
st in si ciliagagãtis flumuns fluore reies lus
unde ⁊ nominatus. licet inbritamia fit pli¬
rimuis. Ẽ aut̃ niger. plantis. leuis. ⁊andens: gm
adiunctus: fictilia ex eo scͥpta ñ delentiu incens:

Expanded text:
crepidarum baculique cuspide haerens, cum armenta crepidarum baculique cuspide haerens, cum armenta idem Magnes pasceret; postea et passim inventus. Est autem colore ferrugineus, sed probatur cum ferro adiunctus eius fecerit raptum. Nam adeo adprehendit ferrum ut catenam faciat anulorum: unde et cum vulgus ferrum vivum appellat. Liquorem quoque vitri ut ferrum trahere creditur; cuius tanta vis que super argentum posuerit, deinde subtermovente manu cum lapide ferrum cursim desuper movebatur. Unde factum est ut in quodam templo simulacrum e ferro pendere in aere videretur. Est quippe et alius in Aethiopia magnes qui ferrum omne abigit respuitque. Omnis autem magnes tanto melior est quanto magis caeruleus est. Gagates lapis primum inventus est in Sicilia, Gagatis fluminis fluore reiectus; unde et nominatus, licet in Brittania sit plurimus. Est autem niger, planus, levis et ardens igni admotus. Fictilia ex eo scripta non delentur; incensus
Abbreviated transcription (Latin):
oleo indigent acuendo. s oleo leni. atq acist
acerrimam reddunt. pumex uocatur. eo qd spl¬
me densitare ꝯcretiil fiat. ⁊ ẽ aridus candere po¬
uis. tan tari& naturam refrigrrandi habens:
uiii. tn mulus: musta deferuere desinant. Ru
¶artifiees appellant lapides ꝯtusos ⁊ calce admi¬
xtos. qͦs inpauim̃tis faciendis suꝑ fundunt. uñ¬
et ruderadicuntur. Gipsus : cognatus calciest
pis: specularis. ẽ enim signis edificiorum ⁊ coro¬
dacura eus. mirũ aliqͥd facit. Postquam enim ar¬
serit: aquis incenditur. quib solet ignis extin¬
gui. oleo extinguitur: quosolet ignis accendi.
usus eiusstructuris fabrice necessariꝰ. Namla¬
tate dicta. ñ abherendo infabricis ut quidam
uolunt. huiꝰ ꝓbatio: ieta: simamii inp̃ssa stͥcat.
aut si iuestem candidam sparsa: nicħ sordis
relinquat.
agnes lapis indicus abinuentore uocatus
fuit aut̃ in india pͥmumm reꝑtus. clauis

Expanded text:
, aliae oleo indigent in acuendo, sed oleum lenem; aquae aciem , aliae oleo indigent in acuendo, sed oleum lenem; aquae aciem acerrimam reddunt. Pumex vocatur eo quod spumae densitate concretus fiat; et est aridus, candore parvus, tantamque naturam refrigerandi habens ut in vas missus musta fervere desinant. Rudus artifices appellant lapides contusos et calce admixtos, quos in pavimentis faciendis superfundunt; une coniunctus. Gipsum cognatum calci estpis specularis, est enim insigniis edificiorum et coroNatura ejus mirum aliquid facit: postquam enim arserit, aquis incenditur, quibus solet ignis exstingui: oleo exstinguitur, quo solet ignis accendi: usus ejus structuris fabricae necessarius. Nam latate dicta, non ab adhaerendo in fabricis, ut quidam volunt. Hujus probatio est, si manu impressa stridat, aut si in vestem candidam sparsa nihil sordis relinquat. AFuit autem in India primum repertus, clavis
Abbreviated transcription (Latin):
rin Spelea gͦte. spelunca latine. Est aũ rupeꝰ cauata
crepido: extremitas saxi abrupta. Uñ ⁊ ereuo
uocata: qd̾ sit abrupti saxi altitudo. sic̃ hent
saxa inmari. dicte acauendo. qĩ caute. Murci
petre in lutore. similes murib uiuisacutissi¬
me.⁊ nauib ꝑnitiose. Icon. saxum ẽ qd̾ humo¬
ne uocis sonum captans: etiam uerba loq̃ntr̃
imitatur. Icon aut̃ grece: latine imagod̾r̾
eo qd ad uocem respondens: aliem efficit᷑ imyi
sermonis. Licet hoc quid̾ ex locorum natiti
euenit: ac plerumq ꝯuallium. Calculus:
lapillus. t̃re admixtus. rotundꝰ atq durissimꝰ.
⁊ om̃i puritate lenissimus. Dictus aut̃ caleubꝰ
qd̾ sine molestia breuitate sui calcetur. cin
ꝯtrarius:÷ scrupuł. lapillus: minutus ⁊ asꝑ
qui si incid̾it incalciam̃tum: nocet. ⁊ moles
ẽ aĩo. Unde.⁊ anuni molestiam scrupulũ dr
hinc ⁊ scrupea saxa .i. asꝑa. Cotes nom̃ accqs
qd̾ ferrum adincidend̾ acuat. cotis ing̾co serme¬

Expanded text:
raece, speluncae Latine. Est autem rupis cavata. Crepido extremitas saxi abrupta; unde et crepido vocata quod sit abrupti saxi altitudo, sicut 'haeret saxa in mari, dictae a cavendo, quasi cautae. Murices petrae in litore similes muricis vivis, acutissimae et navibus perniciosae. Icon saxum est, qui humanae vocis sonum captans, etiam verba loquentium imitatur: icon autem Graece, Latine imago vocatur, eo quod ad vocem respondens alieni efficitur imago sermonis; licet hoc quidem et locorum natura evenit, ac plerumque convallium. Calculus est lapillus terrae admixtus, rotundus atque durissimus, et omni puritate lenissimus. Dictus autem calculus quod sine molestia brevitate sui calcetur: cuius contrarius est scrupus, lapillus minutus et asper, qui si inciderit in calciamentum, nocet et molestia est animo; unde et animi molestiam scrupulum dicimus: hinc et scrupea saxa, id est aspera. Cotis nomen accepit quod ferrum ad incidendum acuat; †cotis† enim Graeco sermo
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd greco nomine dicar. spuma uocor nitri.
grecis afronitsum. Colligit᷑ aut̃ inasia. in
speluncis distillans. de hinc siccatur sole: opti¬
mum putatui. siminime fu̾it pond̾osum.
⁊ maxime friabile. colore. pene purpureo.
nc̃ multis in regionib olim in hispanie puteĩ
res suꝑ eas restes. lapillis extenu.
alibi: inspeluncis. qd̾ liqͥde collectum. dehne
diffusum: inqͦdam botros solidatur. fit aut̃ et
in scrobib cauatis. quoꝵ elat̾ib decadentesgu¬
te cͤabescunt: fit ⁊ salis mͦ ex flagͤutisimo sole ꝙo¬
eo aut̃ ꝯstrictiue uirtutis ẽ: ut inleonũ ⁊ ursor
ora sparsum tantam uim hãt ad stͥngendum. ut
non ualeant mordere.
etiam uulgo discernit᷑. Lapis aut̃ dictus qdle¬
dat pedem. lapis mollis:⁊ sparsus. sax herent ã
montib exciduntur. Petra grecim:. Silerdir¬

Expanded text:
quid Graeco nomine dicar: spuma vocor nitri. quid Graeco nomine dicar: spuma vocor nitri. Graecus es? aphronitrum. Colligitur autem in Asia in speluncis distillans, dehinc siccatur sole. Optimum putatur si minime fuerit ponderosum et maxime friabile, colore pene purpureo. nunc multis in regionibus; olim in Hispaniae puteis per eas restes lapillis extentasalibi in speluncis, quod liquide collectum dehinc diffusum in quosdam botros solidatur: fit et in scrobibus cavatis, quorum e lateribus decadentes guttae coalescunt: fit et salis modo ex flagrantissimo sole. Adeo autem constrictae virtutis est, ut in leonum et ursorum ora sparsum tantam vim habeat ad stringendum, ut non valeant mordere. etiam vulgo discernitur. Lapis autem dictus, quod laedat pedem. Lapis mobilis est, et sparsus. Saxa haerent et a montibus exciduntur. Petra Graecum est. Sile
Abbreviated transcription (Latin):
eadem sicilia in pachumo: ad eo splendidus¬
crocinus effoditur: salis natura. necessaria : ad
omnẽ escam. pulmentis enim saporemdat.
excitat auiditatẽ.⁊ appetitum in omĩb cibiᷤᷤ
facit. Ex eo qͥppe:om̃is uictus delectatio. ⁊ sũ¬
ma hilaritas. hinc ⁊ salus nom̃ accepisse pu¬
tatur. Nicħ erun utiliꝰ. sale ⁊ sole. Demq
cornea uidemꝰ corpora nauticorum. Quinetiã
pecudes. arm̃ta.⁊ ium̃ta.sale maxime ꝓuocã¬
tur ad pastum młtum largiores lacte. mł¬
toq graciores caseidote. Corpora ⁊̃. sal astͥng̃.
siccat. ⁊ alligat. defucta etiam aputrescen¬
di labe uindicat. ut durent. Nitrum abeo
sumpsit uocabulũ: qd̾ nascr̃ in oppido uł
regione egipti: nitria. ex quo. ⁊ medicine fi¬
unt.⁊ sordes corꝑm uestiumq lauant̾. huiꝰ
natura. non multum a sale distat. ht̃ enun
iurtutem salis. ⁊ similit̾ oritur: canescenti¬
b succitate litorib. afronitrum grece: la¬

Expanded text:
eadem Sicilia in Pachyno adeo splendiduseadem Sicilia in Pachyno adeo splendiduscrocinus effoditur. Salis natura necessaria est ad omnem escam. Pulmentis enim saporem dat, excitat aviditatem, et appetitum in omnibus cibis facit. Ex eo quippe omnis victus delectatio et summa hilaritas. Hinc et salus nomen accepisse putatur; nihil enim utilius sale et sole: denique cornea videmus corpora nauticorum. Quin etiam pecudes, armenta et iumenta sale maxime provocantur ad pastum, multo largiores lacte multoque gratiores casei dote. Corpora etiam sal adstringit, siccat et alligat. Defuncta etiam a putrescendi labe vindicat ut durent. Nitrum a loco sumpsit vocabulum; nascitur enim in oppido vel regione Aegypti Nitria, ex quo et medicinae fiunt et sordes corporum vestiumque lavantur. Huius natura non multum a sale distat; habet enim virtutem salis et similiter oritur canescentibus siccitate litoribus. Aphronitrum Graece, La
Abbreviated transcription (Latin):
catum existimant. Nam aqͥs maris sponte gis.¬
nitur. spuma mextremis lictorib uł scopuł
derelicta: sole decoctas̃ ⁊ lacus ⁊ flumina. ⁊
putei: ex qͥb haritur. de hinc in salinis ingestꝰ
sole siccatur. s ⁊ flumina densantur in salẽ:
amne reliquo subgelu fluente: a libi qͦ detrac¬
tis harenis colligitur. crescens cum lune noctib
nam ineirenea: amoniacus sub harenis iuen̾r.
St ⁊ monteᷤ natiui salis. in qͥbꝰ ferro cedit᷑ ut lapis.
renacẽs maiꝰ. tante alicubi duricie ut muroᷤ domõq masi
sał fatiãt. sic̃ ĩ arabia. ⁊̃ nat̾a qͦ sał diffentie sunt. Nam
alibi suauiꝰ. alib. salsissimus. Cõmune sał. ĩ
igne crepitat. T̃rãg̾aseum. ñ cpitat ĩ igne. nͥ exilit.
Agngentinũ sicilie. flammas paciens. in aqua
exilit. in igne fluit. ꝯtra naturam. sunt et co¬
lorum diffre. Menfiticus rufus. in parte qua¬
dam sicilie uͥ ethna ẽ: purpureus. Item in

Expanded text:
catum existimant; nam aquis maris sponte gigcatum existimant; nam aquis maris sponte gignitur, spuma in extremis litoribus vel scopulis derelicta et sole decocta. Sunt et lacus et flumina et putei e quibus auritur. Dehinc in salinis ingestus sole siccatur; sed et flumina densantur in salem, amne reliquo sub gelu fluente. Alibi quoque detractis arenis colligitur, crescens cum luna noctibus; nam in Cyrenaea ammoniacus sub arenis invenitur. Sunt et montes nativi salis, in quibus ferro caeditur, ut lapis, renascens maius: tantae alicubi duritiae ut muros domosque massis salis faciant, sicut in Arabia. In natura quoque salis differentiae sunt. Nam alibi suave, alibi salsissimum: commune sal in igne crepitat; Tragasaeum nec crepitat in igne nec exilit; Agrigentinum Siciliae flammis patiens in aqua exilit, in igne fluit contra naturam. Sunt et colorum differentiae. Memphiticus rufus est; in parte quadam Siciliae, ubi Aetn
Abbreviated transcription (Latin):
Euartum: ad licinia maxime ꝯficiende aptũ. Sulphuriꝰ.
tanta uist̃: ut mocbos comitiales deprehendat
nifore suo. impositus ignib ardescens. in cali¬
ex uni pͥ naq subdita cͥcumferens: ex ardescẽ¬
TS reꝑcussu ardore ł pallorem dirum: uelud
de functorum effundit.
emergit. cuiꝰ glebas suꝑ natantes naute
scassis ad propinquantes colligunt. Insiriasimꝰ
natura eus ardens. ⁊ ignium cognata. ⁊ neq¬
aqua neq ferro rumpit᷑. nisi solũ mulieri¬
b inquinam̃tis. utił. ad compages nauuim a
lumen. uocatũ alumine. qd̾ lum̃ colorib p̃stat
tingendis ẽ aut̃ salsugo t̾re. efficiturq hieme:
ex aqua ⁊ limo. estiuis solib maturatur huiꝰ spẽs
due sunt. liqͥd̾ ⁊ spissum. Sal qͥdam dictum pu¬
tant: qd̾ inigne exiliat. fug̃ enim ignẽ dum sit
igneum. s naturam seqͥtur: qr ignis ⁊ aqua sẽ¬
ꝑ int̾se inimica sunt. Alii sal asalo ⁊ soleuo¬

Expanded text:
Quartum ad lychnia maxime conficienda aptum. Sulphuris Quartum ad lychnia maxime conficienda aptum. Sulphuris tanta vis est ut morbos comitiales deprehendat nidore suo inpositus ignibus ardescens. In calice vini prunaque subdita circumferens exardescentis repercussu pallorem dirum velut defunctorum effundit. emergit, cuius glebas supernatantes nautae scaphis appropinquantes colligunt. In Syria autNatura ejus ardens, et igni cognata, et nequaquam ferro rumpitur, nisi solis muliebribus inquinamentis, utilis ad compages navium. 2. Alumen vocatum a lumine, quod lumen coloribus praestat tinguendis. Est autem salsugo terrae, efficiturqex aqua et limo, et aestivis solibus maturatur. Huius species duae sunt: liquidum et spissum. Sal quidam dictum putant quod in igne exiliat. Fugit enim ignem, dum sit igneum, sed naturam sequitur, quia ignis et aqua semper inter se inimica sunt. Alii sal a salo et sole vo
Abbreviated transcription (Latin):
candida appellata. eo qd nitorem argento reddat.
Tena samia. a famo infula dicta. glutinosa.⁊ candi
da. ⁊ lenis medicam̃tis ⁊ uascuł necessaria. Pulius
puteolanus. inputeo lanis italie colligitur collib
opponiturq ad sustinenda mania: fluctusq frangẽ¬
dos. Nam mersus aquis ꝓtinus lapis fit. Undisꝙ co¬
ndi foecioe efectus insatum mitatur sicut augis¬
la ĩgne in logid em uertitur. Sulohur uocatuim:¬
quiaigne accenditur. ur enim. igniss. noratum
eius: ⁊ aquas fertentib sentitur. ne ⁊ sarei eisi¬
lius accenditur. Aascitur minfi polues testiei
ciliam ⁊ italiam. quas ardere dicunt. inuent᷑
⁊ in aliis locis effossum. huiꝰ genera quatuoi st̃.¬
num: quod foditur. translucetq. iursiurt ⁊ solo
ex omnib generib medici utunt᷑. Alterum
qd̾ appellant glebam. usib tantum fullonum
familiare. Terciuim: liquor ẽ. eius usus ẽ adland̾
subfundendaᷤ. qd̾ candorem molliciemq p̃stat

Expanded text:
candida, appellata eo quod nitorem argento reddat. candida, appellata eo quod nitorem argento reddat. Terra Samia a Samo insula dicta, glutinosa et candida et linguae lenis, medicamentis et vasculis necessaria. Pulvis Puteolanus in Puteolanis Italiae colligitur collibus, opponiturque ad sustinenda maria fluctusque frangendos. Nam mersus aquis protinus lapis fit, undisque quotidieo fortior effectus in saxum mutatur; sicut argilla igne in lapidem vertitur. Sulpur vocatuquia igne accenditur: Ur enim ignis est. Nam vis ejus in aquis ferventibus sentitur, nec alia res facilius accenditur. Nascitur in insulis Aeoliiciliam et Italiam, quas ardere dicunt. Invenitur et in aliis locis effossum. Huius genera quattuor. Vivum, quod foditur, translucetque et viret, quem solum ex omnibus generibus medici utuntur. Alterum, quod appellant glebam, usibus tantum fullonum familiare. Tertium liquor est; usus eius ad lanas suffiendas, quoniam candorem mollitiemque praestat.
Abbreviated transcription (Latin):
Tamquam pulius quẽ ꝓhicit uen¬
tus a facie terre. Limus uocatus qd̾ lenissit. C emĩ:
ẽ uorago luti. Cmis. ex incedio dr̃. ab eo enim fit fa¬
uilla: ꝙ ꝑignem effecta sit. nam fos ignis. Gleba:
eort qd̾ sit glob. pulu̾is enĩ collectione compy¬
gitur. ⁊ uno glomere aduinatur t̾ra aut̃ ligataele
bat. soluta: pulius. Labina: eo qd amblantib lap¬
sum inferat. dicta ꝑdiriitationem alabe. Luitũ
uocatum qͥdam ꝑantifrasim putant. qd̾ ñ sit inim¬
dum. nam om̃e letum: mund̾ est. Uolutabra appel¬
lata: qd̾ ibi apri uolutentur. Uligosordeslimi
uł aque s̃. Sabulum: leuissimũ t̾re gemis. Argil¬
la: uocata ab argis. apud qͥs pͥmum ex ea uasa confec¬
ta sunt. Creta: ab insula creta. uͥ melior ẽ.Creta
ei molia candida ÷. acimea italie infula dicta. qͣr
altera uestim̃torum p̃ciosos colores emollit. ⁊ con¬
tristatos sulphure. quodam tutore exilarat. alt̾a:
geminis nitorem p̃stat. Creta argentaria. ⁊ ipa

Expanded text:
Tamquam pulvis, quem proicit ventus a facie terrae.' Limus vocatus quod lenis sit. Caenum est vorago luti. Cinis ex incendio dicitur; ab eo enim fit. Favilla, quod per ignem effecta sit; nam φῶς ignis est. Gleba, quod sit globus; pulveris enim collectione conpingitur et in uno glomere adunatur. Terra autem ligata gleba est, soluta pulvis. Labina, eo quod ambulantibus lapsum inferat, dicta per derivationem a labe. Lutum vocatum quidam per antiphrasin putant, quod non sit mundum; nam omne lotum mundum est. Volutabra appellata quod ibi apri volutentur. Uligo sordes limi vel aquae sunt. Sabulum levissimum terrae genus. Argilla ab Argis vocata, apud quos primum ex ea vasa confecta sunt. Creta ab insula Creta, ubi melior est. Creta Cimolia candida est, a Cimea Italiae insula dicta; quarum altera vestimentorum pretiosos colores emollit, et contristatos sulphure quodam nitore exhilarat, altera gemmis nitorem praestat. Creta argentaria, et ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
aut a statu celi. qr magnitudine sui multis dieb
oritur. Uerno aut̃ autumpnali t̃pr: quã maxi¬
me fiunt tempestates. qñ nec plenti÷ estas nec
tempestates. fragor: a fractar̃ rerũ nominatꝰ
ẽ sonitu. quia sicca q̃ ⁊ arida facile frangit
enĩ ius irenti:cũ pliuria. Procelle enĩ aut de
fluminbus aut deuentis fuint. Nicħaut̃
uelociꝰ uentis. uñ ⁊ ꝓpt̃ cełitatem: tamuentoᷤᷤ.¬
stri.
De aquis.

Expanded text:
aut ab statu caeli, quia magnitudine sui multis diebus aut ab statu caeli, quia magnitudine sui multis diebus oritur. Verno autem et autumnali tempore quam maximae fiunt tempestates, quando nec plena est aestas, nec tempestates. Fragor a fractarum rerum nominatus est sonitu, quia sicca quaeque et arida facile frangit. enim vis venti cum pluvia. Procellae enim aut de fulminibus, aut de ventis fiunt. Nihil autem velocius ventis; unde et propter celeritatem tam ventos qstri. De aquis
Abbreviated transcription (Latin):
septemtͥonalium uentoꝵ. frigida ⁊ sicca ÷: austra¬
lium:. humida ⁊ calida. Ex om̃ib autẽ uentis:
duo cardinales sunt. septemtͥo ⁊ aust̃. Ethefie aut̃.
flabra aguilonis sunt. qͥb nom̃ inditum ẽ: qd̾ cer¬
toanni tempore fiatus agere incipiunt. Entau¬
tos enim g̾ce: annꝰ latine dr̃. hec aut̃ cursum¬
suum recꝰtum aborea inegiptum ferunt.
qͥb auster ꝯtrarius :. Duo s̃ autem extrahos.
ubiq spiritus magis quamuenti. aura ⁊ al¬
tanus. Aura. ab aere dicta. qi aera. qd̾ leuis sit
motus aeris: agitatus enĩ aer. auram facit.
uñ ⁊ lucretiꝰ. aereas auraᷤ: altanus qͥ inpelago
ẽ.ꝑdiriuationẽ abalto .i. mari uocatus. Nam
aura. tre ÷. Turbo:. uolubilitas uentoꝵ. ⁊ tur¬
bo dictus at̾ra: quociens uentus ꝯsurg̃. ⁊ t̃ram
incͥcuitum mutit. T̃ empestas aut ꝓtpr dr᷑. sic̃¬
uͥq historiogͣphi silent. dũ dñt. eatempestate:

Expanded text:
septentrionalium ventorum frigida et sicca est, austraseptentrionalium ventorum frigida et sicca est, australium humida et calida. 14. Ex omnibus autem ventis duo cardinales sunt: Septentrio, et Auster. 15. Etesiae autem, flabra Aquilonis sunt, quibus nomen inditum est, quod certo anni tempore flatus agere incipiunt, ἐνιαυτὸς enim Graece, annus Latine dicitur. Hae autem cursum rectum a Borea in Aegyptum ferunt, quibus Auster contrarius est. 16. Duo sunt autem extra hos ubique spiritus magis quam venti, Aura et Altanus. 17. Aura ab aere dicta, quasi aerea, quod lenis sit motus aeris. Agitatus enim aer auram facit, unde et Lucretius: Aereas auras. 18. Altanus, qui in pelago est per derivationem ab alto, id est mari, vocatus. Nam aura terrae est. Turbo est volubilitas ventorum; et turbo dictus a terra, quotiens ventus consurgit et terram in circuitum mittit. Tempestas aut pro ue historiographi solent, dum dicunt, "ea tempestate";