comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
us eris : uinum in iocunditate creatũ ẽ pon in ebrie¬
tate uinum moderatae potate. sanitas ẽ. anime. & cor
poris : Uinum multum potatum irritationo & irã
&ruinas multar facit : Sicut ignis ꝓbat ferum durũ
sic uinum corda suꝑborum argu& : hieronimus đ
ubicum que saturitas atque ebri&as fuerit : ibi
libido dominatur: Relegosus num quam doleat :
pe audiat illud. philo sophi hoc non .ẽ osculũ porni¬
gere : sed ꝓpinare : Quicquid in ebriat & statum mei¬
tis euestit similite fugiamus: ut uinum uentrem
diste tum cibo & uini potionibus in rigato uolup¬
tos generalium sequitur : Quic quid seminarium
uoluptatum ẽ uenenum puta: Ambrosius d: In fir¬
mum stomachum moderatur cibus & uinũ confor¬
tat : Ebnꝰ & as aut̃ corpus debilitat: plerum que
enmgula & abundantia uini. turpite in luxo¬
riam soluit : Uinum quippe non p̃utatur inusũ.
sed damnatur in &cersum : hysidorur đ : Ebn &ar auten
ꝑ turbationem gignit meitis furorem cordis libidinis:

Expanded text:
atem creatum est, non in ebrietatem . Vinum moderate potatum sanitas est corporis et animae . Vinum multum potatum irritationem et iram, et ruinas multas facit . Sicut ignis probat ferrum durum, sic vinum corda arguet . HIERONYMUS. Ubicunque saturitas atque ebrietas fuerit, ibi libido dominatur. Religiosus nunquam vino redoleat, ne audiat illud Philosophi: Hoc non est osculum porrigere, sed propinare. Quidquid inebriat, et statum mentis evertit, similiter fugiamus ut vinum. Ventrem distentum cibo, et vino et potionibus irrigatum, voluptas genitalium sequitur. Quidquid est seminalium voluptatum, est venenum potatum. AMBROSIUS. Infirmum stomachum moderatus cibus et vinum confortat, ebrietas autem corpus debilitat. Plerosque enim gula et abundantia vini turpiter in luxuriam seducunt. Vinum quippe non reputatur in usu, sed condemnatur in excessu. ISIDORUS. Ebrietas autem perturbationem gignit mentis furorem cordis, flammam li
Abbreviated transcription (Latin):
cia sine labore delabimur: Occulta urtutis elatcio
ne ꝓgrandis enim sudoris inpestimur : ut ad cȩlum
conscendere ualeamus : sicut paulatim homo ami¬
nimis uicus in maximis proruit: Ita gradatim
ad eam quȩ sunt & celsa consurgit: Qui aũt̃ in or
dine uistutes conp̃hendere nititur. cito ꝑ eclitatꝰ
Ha& et causa inrerum natura: ut quicumq ueloci¬
te aꝓf&tu tendunt : sine dubio celeriter finiantur
prius uitias trpan da sunt in homine : de inde seren¬
dȩ iustutes: nam coherere & con iungi non potest
ueritos cum meidatio: Uisec ũt uirtutestuas augau:
ciues aspiciunt : quȩ cum uirtutum odoribur addm̃ ꝑscã
quis agit : amalo penitus non reces sit: Ex timore unum
uirtutis oriuntur: fides ipes: caritas: Gaudeat in opus
bonum quod una quaque iuirtus administrat : Cypri

Expanded text:
tia sine labore labimur. Occultae virtutes pro elatione tia sine labore labimur. Occultae virtutes pro elatione sunt. Grandes enim sudores patimur, ut ad coelum conscendere valeamus. Sicut paulatim homo a minimis vitiis in maxima proruit, ita gradatim ad ea quae sunt excelsa consurgit. Qui autem virtutes inordinate comprehendere nititur, cito periclitatur. Haec est causa in rerum natura, ut quicunque velociter ad perfectum tendunt sine dubio celeriter finiantur. Prius vitia stirpanda sunt in homine, deinde inserendae virtutes. Nam conjungi non potest veritas cum mendacio. Vis autem virtutes tuas augere, cives aspiciunt, quae cum virtutum odoribus ad Deum per bona agit, a malo penitus non recessit. Ex timore frequautem virtutes oriuntur, fides, spes, charitas. Gaudeat in opus bonum, quod unaquaeque virtus administrat. I
Abbreviated transcription (Latin):
tutum: Fides ur̃a non sit in sapientia hominum : sed
in uistute dĩ: Salomon.đ poli ꝓ hibere bene facere
eum qui potest : siual& & ipse bene fac : Omnicus¬
todia conserua costuum : quia & ipso uita procedit:
Hiero nimus đ: Multȩ sunt uirtutum sp&cies quȩ s& tato¬
ribus sius tribuunt regna celorum : Vnus quide ite sed
ꝑueniendi multo conpendia qui ꝓficere stud&: &iam¬
si gradum ꝑf&ctionis ad tingat: senꝑ taemai inuenit
quo crescat : & ꝑ dies singulos seipsum melior fiat: ne¬
mo potest &urtutes simul: & diuicias possedere : Agur¬
tinus đ : ui tatur uistuten malitiae & gigania inten¬
dit frumentum : Ambrosius đ: Non potest mais rg¬
num habere uistutum : nisi prius & cusserit iugum
uitiorum: Gregorius đ: Scientia & sum uistus est
humilitas : custus uirtutis : Sc̃s quisque &iam cum
ꝑuersa mete requiritur abonitatis suae studiũ pon
mutatur inuia dĩ socios habere desiderate : Hisodo¬
rus .đ:Ad uistutes difficile consurgimus ad conui¬

Expanded text:
tutum . Fides vestra non sit in sapientia hominum, sed in virtute Dei . SALOMON. Noli prohibere benefacere eum qui potest, si vales et ipse benefacere . Omni custodia conserva cor tuum, quia ex ipso vita procedit . HIERONYMUS. Multae sunt virtutum species, quae sectatoribus suis retribuunt regna coelorum. Unum quidem iter, sed perveniendi multa compendia. Qui perficere studet, etiamsi gradum perfectionis attingat, semper tamen invenit quod crescat, ut per dies singulos seipso melior fiat. Nemo potest et virtutes simul et divitias possidere. AUGUSTINUS. Imitatur virtutem malitia, et zizania confundit frumentum. AMBROSIUS. Non potest mens regnum habere virtutum, nisi prius excusserit jugum vitiorum. GREGORIUS. Scientia etenim virtus est, humilitas autem custos virtutis. Sanctus quisque etiam cum perversa mente requiritur, a bonitatis suae studio non mutatur. In via Dei socios habere desiderate. IRUS. Ad virtutes difficile confugimus, ad vi
Abbreviated transcription (Latin):
est iniquius quam amare p&unia: hic eum animã suam
uenalem hab&: multor ꝑdidit aurum Aque argentum
non sit porrecta manustua ad capiendum & addandũ
coll&ta : Agustinus dix̃ : Sicut enim auaricia in infer¬
num ponere : Ita iugum xp̃i incȩlo leuare consueuit:¬
Hiero ninx đ: Auaria modum ignorat & cum omnia de¬
uor&: nescit paenitus saturari esurit senꝑ & in ops. ẽ
&cum feralibus dentibus uniuersa mundi regadis scerp¬
Gregorius đ : Impitiginem quoq: hab& incorpore quir¬
quis auaritia uestoctur inmete: Si aũt nondũ por¬
sumus relinquere propria : saltim pon concupis ca¬
mus aliena : Auaritia corparentis. inlicit fecun¬
ditacs prolis Eo enim adambitum congregande he¬
reditatis accenditur quo multis haxdibus fecunda¬
Argentum pon uidebit scieitiam: & qui congregat
illud: obscurabitur:
XXUI. DEUIRTUTE.¬

Expanded text:
est iniquius quam amare pecuniam: habet enim animam suam venalem. Multos perdit aurum atque argentum . Non sit porrecta manus tua ad capiendum, et ad dandum collecta. AUGUSTINUS. Sicut enim avaritia in infernum ponit, ita jugum et. Avaritia modum ignorat, et cum omnia devoret, nescit penitus saturari. Esurit semper et inops est, et cum feralibus dentibus universa mundi regna discerpGREGORIUS. Impetiginem quoque habet in corpore, quisque avaritia vastatur in mente. Si autem non possumus relinquere propria, saltem non concupiscamus aliena. Ad avaritiam cor parentis allicit fecunditas prolis, eo enim ad habitum congregandae haereditatis accenditur, quia multis haeredibus fecundaargentum, non videbit scientiam; et qui congregat illud, obscurabitur. CAPUT XXVI. De virtut
Abbreviated transcription (Latin):
tuus : tam quam genitus pastur infantis. Sagit ta insi¬
xa infenore carnis : sic uerbum incordestulti : Da¬
tum insipientis nonerit utiletibi: oculienĩ illius sq¬
ten plices sunt & iguadabit : & multor in ꝓperabit &
Antiꝰ oris illius in famatio ẽ : Fatuo ponerit amicur
& non erit gratiabonis illius: Qui enĩ edunt panem
fatui: fals: linguae sunt: Eore fatiu reꝓbabitur
parabola: non eum dicit illa intempore suo: Cor
illorum : & in corda sapientium os illorũ : Confusio
patris ẽ defilio indisciplinato. Quidoc& fatuũ qua¬
si qui conglictin& testa: Cum stulto ponmultum
conloquaris : & cum insensato non abieris : hariã

Expanded text:
tuus tamquam gemitus partus infantis. sagitta infixa femori carnis, sic uerbum in ore stulti. tus insipientis non erit utilis tibi, oculi enim illius septemplices sunt: exigua dabit et multa improperabit, et apertio oris illius infamatio est . Fatuo non erit amicus, et non erit gratia in bonis illius . Qui enim edunt panem fatui, falsae linguae sunt . Ex ore fatui reprobabitur parabola, non enim illam dicet in tempore suo . Corillorum, et in corde sapientum os illorum . Confusio patris est de filio indisciplinato . Qui docet fatuum, quasi qui conglutinat testam. Cum stulto non multum loquaris, et cum insensato ne abieris . Arenam,
Abbreviated transcription (Latin):
detium statera ponde abuntur: non cõmunices homi¬
ni indocto nemale deꝓgenietua loquatur : hieronimꝵ đ
Apud Audientes habeat : Quic quid enim amens loquitꝰ
uociferatio & clamor ẽ appellandur : hilanur đ scul¬
tus iuxta infirmitates suas setit : & iuxta in becillita¬
tan natur xsuae sapit: Gregorius đ: sicut n& auris aer¬
cas n&gut tur ueba cognos cit: itan& stultus quisq:
sententiãe sapientiae intellegit: fatuo cum sapientibus
inp̃dicatione nesus cipies pꝑ eum qui implere rem.
ponual&: ille qui p̃ual& obsistas : Hysidorus đ pihil
stultitia peius : nihil insipientia d&erius : pibil igna¬
uia turpius igorantia uiciorum Nutrixest: Igno
XXU. DE AUATIA¬
quia non in habundantia ciuus quam uita nus

Expanded text:
dentium statera ponderabuntur . Non communices homini indocto, ne male de progente tua loquatur . HIERONYMUS. apud audientes habeat. Quidquid enim amens loquitur, vociferatio et clamor est appellandum. HILARIUS. Stultus juxta infirmitates suas sentit, et juxta imbecillitatem naturae suae sentit. GREGORIUS. Sicut nec auris escassententiam sapientiae intelligit. Fatuum cum sapientibus in praedicatione non suscipies, nec per eum qui implere non valet, illi qui praevalet obsistas. ISIDORUS. Nihil stultitia pejus, nihil insipientia deterius, nihil ignavia turpius. Ignorantia vitiorum nutrix est. IgnoXXV. De avaritiaquia non in abundantia cujusque vita
Abbreviated transcription (Latin):
ceditur labiis stultur labiis uerberabitur : Os aut̃
stulti confusione ꝓximum ẽ : qui stultur ẽ seui& sa¬
piati : homo uersutus celat scietia : cor insipiati¬
um : ꝓuo cabit stultitiam : Qui aũt fatuus ẽ : A perit
stultitiam suam : Corstultorum dissimileerit : stul¬
tus pascitur inparitiam : stultitia gaudio stulto: pon
decant stulto ueba composita : n& principen labia
metientes: Ex pedit magis urso occurrere raptis
fo&ibus : quam fatuo considenti sibi instultrtia
quid ꝓdest habax diuiciar stulto : cum sapietia eme¬
re non possit: homo stultus plaud& manibus cum
spo pondeit ꝓamico suo : Stultur sita cuerit . sapidis
putabitur : & si conp̃s serit labiasua intellegens: Or
stulti contricio eius: & labia illius runa. Animȩ
eus Stulticia hominis subplantat gressus eiur &
contradm̃ feru& animo suo : Neres ponde ar stulto iux¬
ta stultitiã suã : ne efficiarir ei similis: Responde¬

Expanded text:
 labiis verberatur . Os autem stulti confusioni proximum est . Qui stultus est, serviet sapienti . Homo versutus celat scientiam, cor insipientium provocabit stultitiam . Qui autem fatuus est, aperit stultitiam suam . Cor stultorum dissimile erit . Stultus pascitur imperitia . Stultitia gaudium stulto . Non decent stultum verba composita, nec principem labium mentiens . Expedit magis ursae occurrere raptis fetibus, quam fatuo confidenti sibi in stultitia sua . Quid prodest habere divitias stulto, cum sapientiam emere non possit ? Homo stultus plaudet manibus, cum spoponderit pro amico suo. Stultus si tacuerit, putabitur sapiens: et si compresserit labia sua, intelligens . Os stulti, contritio ejus: et labia illius ruina animae ejus . Stultitia hominis supplantat gressus ejus, et contra Deum fervet animo suo . Ne respondeas stulto juxta stultitiam suam, ne efficiaris ei similis . Quo
Abbreviated transcription (Latin):
intrare in regnum dĩ : Quid re linquid p&rus quedixit:
pos omnia relinquimus: ost : quia multũ relinqđ homo:
qui sem& ipsum postponit : pcedebat illos : idẽ p̃cidebat
ouessuas & anplis: ꝑ calicemn : ost passionem: ꝑbaptismũ
mor tisicationem siue dormitationem & clesiae : Sicut

Expanded text:
intrare in regnum Dei: quid relinquit Petrus qui dixit: intrare in regnum Dei: quid relinquit Petrus qui dixit: nos omnia relinquimus, ostendit quia multum relinquit homo, qui semetipsum postponit, praecedat eos, id est praecedat oves suas exemplis: per calicem, ostendit passionem, per baptismum mortifi
Abbreviated transcription (Latin):
el&tordĩ: Cumuiditse de uno quo que homine ꝑ confer¬
sionẽ & penitentiam & pelli : Tunc contra illor plus susci¬
tauit uicia : & credulirsimas inpugnationes : s actus est
uel ut mostuus : hic & enplum ost : Purgatum hominẽ
idẽ qui ꝑ confesionem & penitentiã mostificat son& ipsũ
hic uid&ur due miracula fecis se ihs : Ademonio curauit
& quasi mortuum suscitauit : Sic suscitauit genur huma¬
num. amorte peccatorum : & libeauit ademonia seuitu¬
Quia oues caro periit sine sal: ita & om̃s homo sine scien¬
tia uerbi dĩ fatu&ur : Hab&e salem in uobis : idẽ sapien¬
sus ad sidem xp̃i iudȩor : Vltra iordanen : idẽ ad gratiam
baptismi: Qinite paruulor uenire adme: hi paruoli
tenat siguram gentium : Discipuli qui ꝓ ibebant illos. fi¬
guram teent iudeorum : Camelus ꝑ forame acus non
possit transire : nisi depositis oneribus: sic & iudȩi nisi
depositar onera p&catorum : siue diuicias : non pos sunt

Expanded text:
electos Dei: cum vidit se de uno quoque hominem per confeselectos Dei: cum vidit se de uno quoque hominem per confessionem et poenitentiam expelli, tunc contra illos plus suscitavit vitia et crudelissimas impugnationes, factus est velut mortuus: hic exemplum ostendit purgatum hominem, id est qui per confessionem et poenitentiam, mortificat semetipsum: hic videtur duo miracula fecisse Jesus, a daemonio curavit et quasi mortuum suscitavit: sic suscitavit genus humanum a morte peccatorum, et liberavit a daemonio servituitur, quia sicut omnis caro periit sine sal, ita et omnis homo sine scientia verbi Dei infatuetur: habete salem in vobis, id est habersos ad fidem Christi Judaeos. Ultra Jordanem id est ad gratiam baptismi: sinite parvulos venire ad me, hic parvuli tenent figuram gentium: discipuli qui prohibebant, figuram tenent Judaeorum, camelos per foramen acus non posset transire, nisi depositis oneribus, sic et Judaei nisi deposita onera peccatorum, sive divitias non possunt
Abbreviated transcription (Latin):
turbe legem aꝓph&is uel patriar chis conqui rebant:
Salutabant eum: hic salutem ꝑ humilitatem intellegtur
quia incipit ad tulit silium suum ordinem ten& patri¬
archarum : silius genus humanũ : ost: ꝑ spumam suꝑ¬
biã: ost ꝑstridorem dentium : ꝑ arescese a uariciam :
ost : Discipuli non potuerunt curare : hic discipuli figu¬
ram tenet patri archarum: Qua neque ꝓph&ȩ neq:
patri ardiȩ potuerunt curare humanum geius : nisi ue¬
niens xp̃r suo sanguine redemit illũ : Vt ait ꝓph&a :¬
frater non redemet: idẽ non moyser ꝑlean : Nonre¬
demit homo: idẽ xp̃r: Ab in fanciam : idẽ aprima de¬
tate geeris humani: Dixit pater infanti : credo : ad¬
iuua incredulitatem meam: ost. dixisre: side ꝗt sider
Ad auge: multum discepenseum: ost quia quan do
uidit diabulum ea surum d&erra insine mundi :¬
Tunc datur illi potestes ut faciat quantum uult p̃te

Expanded text:
turbae, legem a Prophetis et Patriarchis conquirebatur: turbae, legem a Prophetis et Patriarchis conquirebatur: salutabant eum, hic salutem pro humilitate intelligitur: qui adtulit filium suum, ordinem tenet Patriarcharum filius genus humanum ostendit: per spumam suit: per stridorem dentium, per arescere avaritiam, ostendit discipuli non potuerunt curare: hic discipuli figuram tenent Patriarcharum, quia neque Prophetae neque Patriarchae potuerunt curare humanum genus, nisi veniens Christus suo sanguine redemit illum, ut ait Propheta frater non redemit, id est Moyses per legem redemit. Homo, id est Christus: Ab infantia, id est prima aetate generis humani: dixit pater infanti; Credo, adjuva incredulitate mea, ostendit dixisse, si deest fides adauge, multum discerpens eum: ostendit quia quando vidit diabolum erasurum de terra in fine mundi:tunc datur illi potestas, ut faciat quantum vult propter
Abbreviated transcription (Latin):
Alite educite eum d&urba p&catorum : ad pristinam
conuesationem bone nature : Misit digitos in auris
cordis eius: & apeuit oseius in confessione sidei: Sus¬
spiciens incȩlum: ost ut om̃r laudes dõ referent : Inge¬
muit idẽ ꝓpeccatis geur humani. que in mundo em¬
minebat : Alito: ut eemplum darex nobis. ut cum sub¬
nu: idẽ dedit operationem : Eduxit eum xxtrauicũ
ost ionotionem tenplacionis : siue &tra pristinã con¬
Inpositis manibus idẽ dedit adiutorium operationis : Nui¬
deo homines uelut arbores ambulantes: ost x enplũ humi¬
litatis : ut nullus &tollatur deuirtutibus sed minorem &
ut uiderent scieiciam dĩ clare: & sine dubio crederent
Pestitutur est : idẽ in bonis operibus : Misit illum indomũ
suam ide ruocauit illum ad pristinam mundane natu
Hic dis cipuli ordinem teneit proph& arum uel patri archa¬
rum : turbe inque retes abas aduentum xp̃i orst : Quod

Expanded text:
Aliter educite eum de turba peccatorum ad pristinam Aliter educite eum de turba peccatorum ad pristinam conversationem bonae naturae. Misit digitos in aures cordis ejus et aperuit os ejus in confessione fidei, suspiciens in coelo, ostendit ut omnes laudes Deo referrent: ingemuit, id est, pro peccatis generis humani, quae in mundo eminebant. Aliter, ut exemplum daret nobis, ut cum supnu, id est dedit operationem: Eduxit eum extra vicum, ostendit remotionem contemplationis vitae sive extra pristinam conimpositis manibus, id est dedit adjutorium operationis. Video homines velut arbores, hic ostendit exemplum humilitatis ut nullus extollatur de virtutibus, sed minorem et ut viderent scientiam Dei clare et sine dubio crederent: restitus est id est in bonis operibus. Misit illum in domum suam, id est revocavit illum ad pristinam mundanae natuhic discipuli, ordinem tenent Prophetarum vel Patriarcharum: turbae inquirentes ab eis, adventum Christi ostendit: Quod
Abbreviated transcription (Latin):
sine actu : Vaitus contrarius : ost ꝑsecutionẽ diabuli :¬
tictur : Abut in pastes tyri & sidonis toẽ adgentes : in¬
yessus indomo idẽ in mundum : Neminen uoluit scire :
ost humilitatem : & non potiuit latere : idẽ quia opa adus
mani festa sunt sanꝑ: ꝑmlieren intellegitur primi¬
tiua & desia ꝓcedit antepedes ihũ: apli sunc : sine pri¬
us saturare filior idẽ iudeos ut ꝑcipiant manda¬
te lgas euangelu: & si in digne iudicaueint regnumdĩ :¬
Tunc accipi̾t gentes illud Inuant puellam iacentem
supral&tum: idẽ inuenit eam in pristino iudicantecor¬
porisui : Qurdum : & mutum : ost humanũ geius: sur¬
durerat qui non audiebat mandata dĩ n& dicere uale¬
bat Mitus: quia confessio nenlaudir reddere non ua¬
lebat & confessionen sidei non habebat : Educite eam
&tra turbam: ost semotam uitam: Quia in remocione
senꝑ comoscit homo cecitatem p&catorum suorum:

Expanded text:
sine tactu: Ventus contrarius, ostendit persecutionem diaboli sine tactu: Ventus contrarius, ostendit persecutionem diaboli tatur, abiit in partes Tyri et Sidonis, id est ad gentes, ingressus in domo, id est in mundum. Neminem voluit scire, ostendit humilitatem: Non potuit latere, id est quia opera ejus manifesta sunt semper. per mulierem intelligitur primitiva Ecclesia, procedit ante pedes Jesu, Apostoli sunt: sine prius saturare filios, id est Judaeos, ut percipiant mandata legis Evangelii: etsi indigne judicaverint regnum Dei, tunc accipiant gentes illud: invenit puellam jacentem super lectum, id est invenit eam in pristino.. . . . . corporis sui: surdum et mutum, ostendit humanum genus, surdus erat quia non audiebat mandata Dei; nec dicere valebat mutus, quia confessionem laudis reddere non valebat, et confessionem fidei non habebat, educite eum extra turbam ostendit remotam vitam, quia in remotione semper cognoscit homo caecitatem peccatorum suorum.
Abbreviated transcription (Latin):
Misit binos : ost duo testamenta ut eadem ubique
predicent: similiter & caritas inminus duo non con¬
sistit: ꝑ uirgam : consolationem siue disciplinã. ost
ut paulus ait : Quid uultis: in uirga uent aduos : an in
sp̃m mansu& udinis & consolationis: Calciati sandalis¬
ꝓtribus causis: Propte spinis idẽ ꝓpt̃ oblegatione di¬
uiciarum uel sollicitudine sałi : Propter frigorem:
roẽ ꝓcupiditatȩ mentes. Aut in sidelitatem : Propter
tonicis : idẽ ponduplamente n& dubi&ate intersi¬
den & in sidelitatem : Non dupla siducia in nouo aut
inu&eri : Non sicut simulatorer qui ab hominibus
laudem querunt : Pe cȩnam quam non subsequitur
plandium : consumatio słi : Qui ueniente xpͥo consu¬
mationem suam uidit : Iam p̃terit hora : toe littar ł
lgis unde ait : Tran sierunt u& era & cofacta sunt
noua: Nauis in medio mare : idẽ & cl&ia influctua¬
cione mundi : Ilr̃ solus intera: sngnf̃ solus natus intra

Expanded text:
Misit binos: ostendit duo testamenta, ut eadem ubique Misit binos: ostendit duo testamenta, ut eadem ubique praedicent, similiter et quia caritas in minus duo non consistit: per virgam, consolationem, sive disciplinam, ostenditur ut Paulus ait: quid vultis virga veniam ad vos, an in spiritu mansupro tribus causis, propter spinas, id est pro obligatione divitiarum, vel sollicitudine saeculi, propter frigorem, id est pro cupiditate mentis aut infidelitate, propter tunicis id est non dupla mente, nec dubietate inter fidem et infidelitatem, non dupla fiducia in novo aut in veteri: Non sicut simulares qui ab hominibus laudem quaerunt, per coenam quam non subsequitur prandium, consummatio saeculi, qui veniente Christo consummationem suam vidit, jam praeteriit hora, id est littera legis, unde ait, vetera transierum et ecce facta sunt nova. Naves in medio maris: id est Ecclesia in fluctuatione mundi: Jesus solus in mare, significat solus natus in terra
Abbreviated transcription (Latin):
Alie nauis erant cumillo : ioẽ diuesar & desias hexi coꝵ¬
ꝑꝓcellam uaiti: ost ꝑsecutiones contrasidelis: plutx
mit tebat ut impleretur nauis : ost ꝑ r&cutionen An¬
ti xp̃i seu seuissimam ut ꝓpe adnegationem uanant
Se citant eum: idẽ inuocant cum : in ꝑ secutionem
ad utorium sibi: facta est tranquillitas magna toẽ
post par secutionem anti xp̃i & post resurr&tionẽ
Homo habens spm inmundum : signf humanum geius:
Catenas disrumpens ost gentes preuari cantes legem
naturesuae siue do trinam plilo sophorum: sic
& iudei disrumpentes litteram legis : siue ꝓph&iam:
concidit lapidibus: ost populum gentium ad orantes la¬
pide : homo uestitus redeis ad fedem ihũ : ost uestitum
fide & caritate : sanamente : idẽ pura que sinceramete
stanciam suam in medicis: toẽ quito tamfidem &
conuersionem & span suam in philosophis posuerat

Expanded text:
Aliae naves erant cum illo, id est, diversae Ecclesiae haereticoAliae naves erant cum illo, id est, diversae Ecclesiae haereticocellam venti: ostendit persecutiones contra fideles, fluctus mittebat, ut impleretur navis, ostendit persecutionem antichristi, seu saevissimam, ut prope abnegationem veniant. ersecutionem, excitant eum, id est invocant eum in persecutionem, in adjutorium sibi, facta est tranquillitas magna, id est post persecutionem antichristi et post resurrectionem, homo habens spiritum immundum significat humanum genus, catenas disrumpens, ostendit gentes praevaricantes legem naturae suae: sive doctrinam philosophorum, sic et Judaei disrumpentes litteram legis sive prophetiam: concidit lapidibus, ostendit populum gentium adorantes lapides: homo sedens, vestitus ad fidem Jesu, ostendit vestitum fide et caritate, sana mente, id est pura atque sincera mente. stantiam suam in medicis, id est quia totam fidem et conversationem et spem suam in philosophis posuerat.
Abbreviated transcription (Latin):
sensum euangelii : Pra&epit ei ut in nauicula
sibi diriuarent : roẽ & clesiam p̃dicarent : Ascen¬
dit inmontem : sigf ascensionem eius cũ carnẽ
bes ꝓph&e: pluua : p̃dicatio ẽ : Vucerna submodio idẽ
qui pro cupiditate sȩculi doc& : Subl&to idẽ subse
curitate delinquentium : Non est absconditum : quod
manifest& oculta lege iudeorum que manifestata
et rentibus: Homo qui seminauit : ost. doctorem
quod seminauit : idẽ uerbum diuinum : interram:
incorde hominum: Dormienteni idẽ nesciaitem: ꝓ¬
notem : idẽ aduersitatem siue imorantiam ost : ꝑdien
uero prosperitas siue scientia ost: ꝑgermei : conpunc¬
tionan cordis: ꝑerbam sidan operum ꝑ ipicam ꝑf&¬
tionan operationis: plaium flectum inspicam : ost con¬
sum mationem operum: ꝑfalcen : amputatio presaitis
uita & consumacioseuli ost: Dimittite turba
iudeorum: Ab iit in nauem : idẽ in & clesiam &gatibus

Expanded text:
sensum Evangelii, praecepit eis ut in navicula sensum Evangelii, praecepit eis ut in navicula sibi deservirent, id est Ecclesia praedicarent. Ascendit in montem, significat ascensionem ejus cum carne bes prophetae, pluvia praedicatio est, lucerna sub modio, id est qui pro cupiditate saeculi docate delinquentium non est absconditum quod non manifestetur, occulta lege Judaeorum, quae manifestata est gentibus, homo qui seminavit, ostendit doctorem, quod seminavit, id est verbum divinum, in terra, in corde hominum, dormientem, id est nescientem, per noctem adversitatem sive ignorantiam ostendit, per diem vero prosperitas sive scientia ostendit, ptionem cordis, per herbam, fidem operum; per spicam, perfectionem operationis; plenum fructum in spica, ostendit consummationem operum: per falcem, amputatio praesentis vitae, et consummatio saeculi. Dimittens turbam Judaeorum, abiit in navem, id est, in Ecclesiam ex gentibus.
Abbreviated transcription (Latin):
teuiam : idẽ corda siue opea : R&tos facite dus senitar
idẽ coritationes cordis ur̃i : ꝑ baptismum aqua: ost ab¬
lutionen corporis & animȩ : baptismũ penitentiae
snissio est p&catorum: uenit indomum simonis an¬
dreae : idẽ adiudeos: Diluculo ualde surgens : ostad
sestum locum : idẽ adiudeos: ibique orabat idẽ ibi p̃¬
dicabat: pon possit inciuitatem introise : hoc ꝓpte
frequartem populi : ꝑ paraliticum : ost humanum re¬
nus : ꝑl&tum corpus : A quat tuor porto batur : ost
quat tuor ȩlimenta : ꝑque constat homo : : Aut quat¬
tuor ordinis euangelii : Aut quat tuor uirtutis Ani¬
me : roẽ fortitudo : iustitia: prudentia : & tenpean¬
tia : s ortitudo est: pugnare contra uicia: Iusticiaẽ
dilige edm̃ & toto corde & ꝓximum sicut te ipsum
prudetia ẽ p̃uidere futura : Ten perantia est
omni .re inponere modum: Nudaueunt tectum.
roẽ historiam legis pate facientes: submi serunt gra¬
uatum : ost denudatam lit teram lgis manifestatũ

Expanded text:
te viam, id est corda, sive opera, rectas facite ejus semitas, id est cogitationes cordis vestri, per baptismum aquae, ostendit ablutionem corporis et animae, baptismum poenitentiae, remissio est peccatorum, venit in domum Simonis Andreae, id est, ad Judaeos, diluculo valde surgens, ostendiiit in desertum locum, id est ad Judaeos, ibique orabat, id est, ibi praedicabat. Non possit in civitatem introire. Hoc propter frequentiam populi, per paraliticum ostendit humanum genus, per lectum, corpus: A quatuor portabatur, hoc sunt quatuor elementa per quem constat homo, aut in quatuor ordines Evangelii: aut in quatuor virtutes animae, id est fortitudo; justitia, prudentia et temperantia; fortitudo est pugnare contra vitia, justitia est diligere Deum ex toto corde et proximum sicut seipsum, prudentia est providere futura, temperantia est omni irae, imponere motum, nudaverunt tectum, id est historiam legis patefacientes, submisserunt grabatum, ostendit denudatam litteram legis, manifestum
Abbreviated transcription (Latin):
stabitis ꝓpt̃ me intestimonium illir : idẽ si crediderin
testimonium ur̃m: et illir aduitam: & non credide¬
rint : erit illis ad penam : Dediȩ & ora nemo scit nisi
est: Quod dicit nescitir tempus: idẽ gꝗtum unius cui¬
us que siue consumationem s&cłi: Homo peregre
liquid domum suam: idẽ & clesiam doctoribus : unius¬
cuius que operis : idẽ unius cuiusq gratiauistutis: ꝑgen¬
it & sulphor decelo: Media nocte ꝑcussus ẽ gyptus
in primogenitis suis : Mane sub uersa est sodoma & as¬
cndit fauilla dus usque ad cȩlum : Neueit repente : in¬
ueuat uos dormientes : iõe in ignorantia : s&đm ins&curi

Expanded text:
bus propter me in testimonia illis, id est, si crediderint testimonium vestrum: erit illis ad vitam: et si non crediderint, erit illis ad poenam. De die et hora nemo scit, nisiest. Quod dicit nescitis tempus, id est, exitum uniuscujusque, sive consummationem saeculi. Homo peregre liquit domum suam, id est, Ecclesiam: doctoribus uniuscujusque operis, id est, uniuscujusque gratiae virtutis: peet sulphor de coelo: media nocte percussa est Aegyptus in primogenitis suis: mane subversa est Sodoma et ascendit favilla ejus usque ad coelum: ne veniat repente, inveniat vos dormien
Abbreviated transcription (Latin):
didit eam colonis : idẽ custa diuit legum : Torcular: hoe
et tanplum salomonis : Alite: ost mastyrium : uant
adsina gogam: sepe : idẽ custodiam angelorum : Tursẽ
hoc ẽ l& : Eecerunt eum &tra uineam : idẽ deiudeirs
adgentes: Alite : Decuitatan hirusalan: in montem¬
caluariae : Uidua quimisit duos nummos : que ẽ qua¬
drans : ꝑ quos intellgit hominem quadrantem qui se
dm̃ obtulit : Quȩ cumque p&ieritis credentes inora¬
cione : fiat uobis : quomodo scĩ paulus dicit : teroga uit
dmñ ꝓstimulo : & non recessit ame : Diabulus p&it
ut temptar& iob: & ꝑmisit eum dr̃ : paulus non ẽ & au¬
ditus : ut ꝑ ipsum stimulũ coronar&ur : Diabulum
&x auditus est : ut ꝑdur taptationes iob. coronaretur
Pro inde apłs ait : nescimus quid p&amus nisi xp̃m
qui inte pellat ꝓ nobis: ¶qens contragentem: idẽ
paganorum : Aduesur xp̃i anorum : Moraliter :¬
caro aduersus animam: Renum diabuli : aduersus

Expanded text:
di eam colonis, id est, custodire Legem: torcular, hoc di eam colonis, id est, custodire Legem: torcular, hoc est templum Salomonis; aliter ostendit martyrium. Venit ad synagogam, synagoga saepe custodia angelorum: turrem, hoc est Lex: ejecerunt eum extra vineam, id est, de Judaeis ad gentes. Aliter de civitate JerosolCalvariae. Vidua misit duos nummos, quod est quadrans, per quos intelligit hominem quadrantem qui se Deo obtulit: quaecumque petieritis, credentes in oratione, fiet vobis: quomodo sic sanctus Paulus dicit: ter rogavi Dominum pro stimulo et non recessit a me: diabolus petiit ut temptaret Job, et permisit eum Deus; Paulus non est exauditus, ut per ipsum stimulum coronaretur: diabolus exauditus est, ut per ejus temptationes Job coronaretur: proinde Apostolus ait, nescimus quid petamus, nisi Christum qui interpellat pro nobis: gens adversus gentem, id est paganorum adversus Christianorum: Moraliter caro adversus animam: regnum diaboli contra
Abbreviated transcription (Latin):
ipsius baptigatisumus : Qui uoluerit in uobis primus ⁊¬
eẽ eit omnium seuus : hic ost doctoros & lesiae : ceus
ten& figuram gentium: Sedebat iuxtauiam : tõe iuxta
sidem : Clamabat ad ihim mis quremihi : morale seisum
Cum in cumbimus in orationem: Tunc turba fantas ma.
mates sidelium increpant᷑ ut taceant : Dum uolunt nos
& dudere ab orationem ꝑ seuerantibus nobis : tuncihĩ
stans s&cusnor : stare enim: diuinitatis est : transire uero :¬
humanitatis ẽ: precepit illos uocare : idẽ ꝑ predicatio¬
nem apłrum Uocat gentes adsidem: ꝓiecit uestimeta
sua : idẽ pristinam conuesationem & iliens hoc est de
imorantia: ad scientia : De hisidelitate : ad sidem : in¬
uan &ur pullum alligatum: ost gentes alligatas cumcul¬
pa p&ccatorum: suꝑ quem nemo sedit : ioẽ ubi nullus
ost quia longe erat sidesiudeorum axp̃o: poneat tan¬
pus sigorum : idẽ non erat tempus iudeorum : ut credeur
Quod se indie iudicauer rgnum: non sinebat : Vas ł

Expanded text:
i voluerit in vobis primus esse, erit omnium servus: hic ostendit doctores Ecclesiae: caecus tenet figuram gentium. Sedebat juxta viam, id est, juxta fidem. Clamabat ad Jesum, Miserere mei. Moralis sensus: cum incumbimus in oratione, tunc turba, fantasma, mentes fidelium increpant, ut taceant, dum volunt nos excludere ab oratione perseverantibus nobis. Tunc Jesus stans, secus nos: stare enim divinitatis est, transire vero humanitatis est: praecepit illos vocare, id est, per praedicationem apostolorum: vocat gentes ad fidem. Projecit vestimenta sua, id est, pristinam conversationem suam: exsiliens, id est, de ignorantia ad scientiam, de infidelitate ad fidem. Invenietis pullum alligatum, ostendit gentes alligatas, cum culpa peccatorum: super quem nemo sedit, id est, ubi nullus ostendit quia longe erat fides Judaeorum a Christo. Non erat tempus ficorum, id est, non erat tempus Judaeorum, ut crederent, quod se indigne judicaverunt regnum. Non sinebat vas tran
Abbreviated transcription (Latin):
te historiã legis. xp̃m seno uatum in nouo testamento:
ponẽ hic ioẽ non est apud iudeos: idẽ apud gentes: Ite
dicite dircipulis & p&ro nominat ꝓnegatione
ut non dirpear& : & ꝓprincipatu. a postalati: Maria
dequa eieceat septem demonia: ꝑ septem denonia:
ost. totam uitam illius inqui natam: Quia ꝑ septem.
dies uoluitur: predicate euangelium omnicreature:
rõe omni homini: Quia homo pastan hab& cũmcrea¬
tura cum angelir intellegere. uel discenere : cum iu¬
bus eẽ : quia sunt lapides. sunt & homines credentes demo¬
na eicient : siue ip̃i taliter siue corporaliter Ninguir
nouis loquentur : siue diuesis lingius : noualingua.
p̃dicatio: euangł est : Sepaites tollet : toe ueneno
sepertino siue doctrina heeuicorum: Simostifirũ
biberint non eos nocebit : n& doctrina hereicorum:
Suꝑ grotos manus idẽ siue corporir siue anime :
tro leinus cum corpose demnundo ad sumptus incelo
Dñs eleuatus est a sua uistute: quian& ꝑ concubitum

Expanded text:
 historiam legis, Christum, in novo Testamento. Non est hic, id est, non est apud Judaeos, sed apud gentes. Ite, dicite discipulis et Petro: nominat pro negatione, ut non desperaret, et pro principatu apostolatus. Maria de qua ejecerat septem daemonia. Per septem daemonia ostendit totam vitam illius inquinatam, quia per septem dies volvitur. Praedicate Evangelium omni creaturae, id est, omni homini: quia homo partem habet cum alia creatura, cum angelis intelligere, vel discernere, cum jubus esse, quia sicut lapides, sunt et homines credentes. Daemonia ejicient: sive spiritaliter, sive corporaliter; linguis novis loquentur, sive diversis lipraedicatio Evangelii est, serpentes tollent, id est veneno serpentino sive doctrina haereticorum, si mortiferum biberint non eos nocebit, nec doctrina haereticorum: super aegros manus, id est sive corporis sive animae: tres legimus cum corpore de mundo adsumptos in coelo: Dominus elevatus est a sua virtute, quia nec per concubitum
Abbreviated transcription (Latin):
quid carnen filii ad oram in passinen Ut ꝑ ꝓprium filiũ¬
nos ad optatos filios habe& : sicut spongias pleias caue¬
nas ac&o : ita & iudei pleni erant suꝑstitionibus & acor¬
ua dotrina : Ioseph figuramten& primitiuam & de¬
sicȩ &geitibus mer atus ẽ : sindone: ꝑ p̃cium: ost con

Expanded text:
quid carne filii ad hora in passione, ut per proprium filiuquid carne filii ad hora in passione, ut per proprium filium adoptatos filios haberet: sicut spongia plenas cavernas aceto ita et Judaei pleni erant superstitionibus et acerva doctrina: Joseph figuram tenet primitivae Ecclesiae, ex gentibus mercatus est syndonem per pretium, sindon
Abbreviated transcription (Latin):
di suꝑstitionibus iudeorum abieunt ad getes : Cale facie¬
bat sep&rus adignem signf̃: tepiditatem a postuloꝵ & suã
negationen: & in sidelitatem iudeorum: Uidebitis filiũ
hominis sedetentem add& tris uirtutis ost quia uidit
illum stephanus uidit & saulur quando ꝓstratus fuit iniua
Viderunt & alu plures : pilatus interp̃tatur : ost malliato¬
ris : qui format : non formatur : Ita & ꝑs&cuto res formapꝰ
animas iustorum adregnum celorum ipsi in formes re¬
manserunt a gratiadĩ: Spineam coronam insedñs sur¬
cepit : ut spinas p&catorum nr̃orum ablu&rit: unde
dictum ẽ ade spine & tribulȩ germineturtibi : De
tecia ora quod dicit ihm cruxifixum: ost eũ indicatũ
ut crucisigaxtur : S&cta ora leuatus ẽ. incrucem:
Hel i hel i. hlama sabathani : quod ẽ dr̃: dr̃ms quase
me dereliquisti: ost ꝓparte carnis : pon sȩcundum di¬
uni tatem seliquid: quia unitas ẽ potestatis: Reli¬

Expanded text:
di a superstitionibus Judaeorum abierunt ad gentes, calefaciedi a superstitionibus Judaeorum abierunt ad gentes, calefaciebat se Petrus ad ignem, significat tepiditatem Apostolorum et suam negationem et infidelitatem Judaeorum. Videbunt filium hominis sedentem a dextris virtutis, ostendit quia vidit illum Stephanus: vidit et Saulus quando prostratus fuit in via: viderunt et alii plures. Pilatus interpretatur os malleatoris: qui format non formatur, ita et persecutores formant animas justorum ad regnum coelorum; ipsi informes remanserunt a gratia Dei, spineam coronam Dominus in se suscepit, ut spinas peccatorum nostrorum ablueret, unde dictum est Adae: spinae et tribuli germinentur tibi: de tertia hora quod dicit Jesus crucifixum, ostendit eum judicatum ut crucifigeretur: sexta hora levatus est in cruce: eli eli lemasabactani, quod est Deus Deus meus quare me dereliquisti, ostendit pro parte carnis, non secundum divinitatem reliquid, quia unitas est potestatis, reli
Abbreviated transcription (Latin):
Agimam sinceritas facta & clesiae : Transitur trib
modis dicitur : idẽ demundo ad patrem : de iudȩis ad
geites : & nos de in fidelitate : ad sidem : demorte aduitã
Iomo languenam aq postanr figuram teient opostuloꝵ
siue suc cersorum & baptigatorum : ꝑ quos baptis mum
esicitur : Uanguena baptismũ trinitatir sigñf : Par¬
dia manducare cum discipulis suis õst sepas surũ cum
discipulis aiudȩis : Alite: manducat in membris siuis
magnum : amplitudo & clesia ost : Agnum immolatum
in gyptum ost immolatum innouo testam̃to misteriũ
corporir & sanguinis xp̃i : Quod u&us sacrificium iude¬
orum recessit : idẽ sanguis hyrcorũ & taurorum¬
Nam nr̃m sacrificium quod nouum dicitur mel chi sedah
oblatum ẽ: Reuexate abraham decede: Proquid
singi lactim interrogabant: ort ut nullus confidat de con¬
scietia sua: Relicto sindone sugit nudus ab eis: ost. relic¬
tir milicia iudeorum : Nudus fugit : ost quod a postoli nu¬

Expanded text:
facta est Ecclesia, transitus quatuor modis dicitur, id est de mundo ad patrem, de Judaeis ad gentes, et nos de infidelitate ad fidem, de morte ad vitam. Homo languenam aquae bajulans, figuram tenet Apostolorum, sive successorum et baptizatorum per quos baptismum efficitur, languena baptismum Trinitatis significat: Pascha manducare cum discipulis suis; ostendit se cum discipulis ad Judaeos: Aliter manducat in membris suis tratum magnum amplectitudo Ecclesiae ostendit: Agnum immolatum in Aegyptum: ostendit immolatum in Novo Testamento mysterium corporis et sanguinis, quod vetus sacrificium Judaeorum recessit, id est sanguis hircorum et taurorumnam nostrum sacrificium quod vinum dicitur Melchisedech oblatum est revertente Abraham de cede: pro quid sigillatim interrogabant, ostendit ut nullus confidat de conscientia sua: relicto syndone fugiit nudus ab eis, ostendit relicta malitia Judaeorum; nudus fugiit, ostendit quod Apostoli nu
Abbreviated transcription (Latin):
ipsius: Mittit aquam in peluem : ost gratiã baptis mi
uationum peduum: baptismum a postulorum intellegitꝰ
Dor & tersionem lintei ost ꝑ passionem xp̃i & tesionen
peccatorum : Non lauabis mihi pedes in aenum: pauore
pteritur dicebat: hoc si noluero : pon hab& m&cũ pasten

Expanded text:
ipsius: mittit aquam in pelvim, ostendit gratiam baptismi: ipsius: mittit aquam in pelvim, ostendit gratiam baptismi: lavationem pedum, baptismum apostolorum intelligitur, per extersionem lintei ostendit per passionem Christi extersionem peccatorum. Non lavabis pedes mihi in aeternum, pavore perterritus dicebat
Abbreviated transcription (Latin):
Clarificaui : & iterum glarisicabo : idẽ clarifica illũ
in resurr&ctione lagari : Iterũ clarifica illũ : in sua¬
in sua resurr&tionẽ : Princeps mundimit titurforas idẽ
diabulo ei&to de potes tote mundi ꝑpassionem crucis:
Ambulate dum lucem hab& ir idẽ diunxp̃m corporalit̃¬

Expanded text:
larifica illum in resurrectione Lazari, iterum clarifica illum in sua resurrectione: princeps mundi mittitur foras, id est diabolo ejecto de potestate mundi per passionem crucis: ambulate dum lucem habetis, id est dum Chri
Abbreviated transcription (Latin):
ra iħu: arcendit in lołis : De con iunctionẽ duorum
p&torum : Insita arbor: in altera facit fructum
alte rius arboris inqua plantatur Si sȩcun
no uissime imis : quia clarior ẽ & subtilior : Itan
in similitudinem duarum legum : idẽ u&us & nouum
V&us prius tradita erat noua tame clarior ẽ & ma¬
ior : quia decelestibus discernit & habundanciar in¬
ea quod ad euangelium iħis ꝑtin& h&̧ supra dicta:

Expanded text:
re Jesu, ascendit Joanni de conjunctione duorum re Jesu, ascendit Joanni de conjunctione duorum pectorum. Insita arbor in altera, facit fructum arboris alterius, in qua plantatur. Si secundnovissime ignis, quia clarior est, subtilior: item in similitudinem duarum legum, id est, vetus et nova: vetus prius tradita erat, nova tamen clarior est, et major, quia de coelestibus discernit, et abundantior ea, quod ad Evangelium
Abbreviated transcription (Latin):
non srissam : idẽ & deiam infuturo incorruptam:
Manducauit iħ̃s p̃resurrectionem : ost ueram incarna¬
cionem corporis. ut credentes crederat: CC XXII
ixit ihs: simon iohannis amasme : ost : sicut ternga¬
uit : ut te : consit&ur sidem trinitatis: Pasce o
quia indausis ingressus est lanuis : iterum : sic & omne
sc̃i post resur sectionem induit sp̃itale corpus : ubique
sine m&u ingedi nom possunt : Vir intege & incorrup¬
tus matrimonio : tres testisicant hax sententiam .I.¬
f&cit ihs inchanaan galileae uinum deaqua & pres¬
sit opus paratum uirgmi tatem ioħs ost Quia illi spon¬
sa coniunta est testimonium quod cõmendauit ihs̃ ma¬
tronsuam io hanni : Mariam : & clenam figuaratur: loħs
principatum: Sicut fuit iołis uirgo matrimonio : sic fu¬
it corruptus & morte : Iohannis genelogia de diuinita¬
te narrat : nam alii de homine narrant: Sediuita¬
te ioħs dicit : in principio erat uebum : Iste iacebat suꝑ
pectus iħu & sueitia diuinitatir que fuerat in p&to¬

Expanded text:
non scissum, id est, Ecclesiam in futuro incorruptam: manducavit Jesus post resurrectionem, ostendit veram incarnationem corporis, ut credentes crederent. Dixit Jesus, Simon Joannis, amas me, ostendit, sicut ter negavit, ut ter confiteretur fidem Trinitatis: pasce ovquia clausis ingressus est januis uterum sic et omnes sancti post resurrectionem induunt spiritale corpus, ubique sine metu ingredi possunt, unde integer, et incorruptus matrimonio: tres testificant hanc sententiam.fecit Jesus in Cana Galilaeae, vinum de aqua expressit opus paratum virginitatem Joannis, ostendit quia illi sponsa conjuncta est: testimonium quod commendavit Jesus matrem suam Joanni: Maria Ecclesia figuratur. Johannes principatum, sicut fuit Johannes virgo matrimonio, sic fuit incorruptus et morte: Joannes genealogiam de divinitate narrat, nam alii de homine narrant: de divinitate Joannes, dicit, In principio erat Verbum. Iste jacebat super pectus Jesu, et scientia divinitatis, quae fuerat in pecto
Abbreviated transcription (Latin):
lici nõ scindunt unitatem diuinitatis : Cuius erit in soste¬
Mulie & cesiliustuus : Dis cipulȩ : & cemate tua : hic uir¬
gnan iurgine cõmeid auit: ut in corruptam seruar&
Nonfsegerunt cruraihũ : idẽ quod figuram fuerit ante
latus aius punxit : ut impleretur scriptura : uiderunt
inquem popunxerunt : &iuit sanguis & aqua: sicut & la¬
te adae sumpta ẽ. eua : Ita & latere xp̃i & iuit redemp¬
tio & clesiae : ꝑ sanguinem remissio : ꝑ aquam baptismũ¬
uo discipuli currentes p&rus & iohannes : ost duos dis
cipulis curretes iudeis ꝑlegis litteram : geites ꝑlgen
naturȩ : Ioħ p̃cucurrit ciciur uidit linte amina posita
& non introiuit : Iud ȩi ꝑlegen & ꝓph&as uider̃ xp̃m uen

Expanded text:
lici non scindunt unitatem divinitatis. Mulici non scindunt unitatem divinitatis. Mucce filius tuus: discipulo, ecce mater tua: hic virginem commendavit, ut incorruptam servaret: non fregerunt crura Jesu, id est, quod figuratum ante fuerat, latus ejus punxerunt, ut impleretur Scriptura: viderunt in quem pupugerunt. Exivit sanguis et aqua: sicut ex latere Adae sumpta est Eva, ita ex latere Christi exivit redemptio Ecclesiae: per sanguinem remissio: per aquam baptismuo discipuli currentes, Petrus et Joannes, ostendit duos populos currentes, Judaeos per legis litteram, gentes per legem naturae. Joannes praecucurrit citius, vidit linteamina posita, et non introivit: Judaei pe
Abbreviated transcription (Latin):
sacer dotis: sed illa iusa est ostiaria que intro duxit pe¬
trum in atrium: sinf̃ primitiue & clesiae: Ex ꝓbrant
eum qui filium dĩ seesse dixiss& : Cete non rapinã ar¬
bi tratus ẽ se esse aequalem dõ : sed sen& ipsum & in a¬
niuit formã seui accepit : Ihs baiolans crucan suam
&emplum dat sicut ipre dixit : Qui uult postme ueni
re ab neg& sem& ipsum & seliqy : Duo latrones cru¬
ce fixerant cum ihũ : qui ꝑmansit unus ꝑ insidiasua
ost iudeor : qui confersus est : sigf gentes : Scriptum bat
intitulo rex iudeorum : idẽ sec confessorum : f& gun
quat tuor pastes milites deuestimenta ihu: Quat tuor
dicationen : in carnationem : passionem : & resursactionẽ¬
Quam predi cauerunt in quattuor pastes mund
Tunica autem in consutilis desuꝑ contexta : ost quia diui¬
nitacs inpatre & silio inseperabilis est : Nonscindam us
dum : sed sortiamus deilla ciuuserit : ost quia uiri catho¬

Expanded text:
sacerdotis; sed illa visa est ostiaria, quae introduxit Pesacerdotis; sed illa visa est ostiaria, quae introduxit Petrum in atrium, significat primitivam Ecclesiam: exprobravit eum, quia Dei filium se esse dixisset, certe, non rapinam arbitratus est se esse aequalem Deo, sed semetipsum exinanivit, formam servi accepit. Jesus bajulans crucem suam: exemplum dedit sre, abneget semetipsum, et reliqua; duo latrones crucifixi erant cum Jesu; qui permansit unus in perfidia sua, ostendit Judaeos; qui confessus est, significat gentes: scriptum erat in titulo rex Judaeorum, id est, rex confessorum. Fecerunt quatuor partes de vestimentis Jesu: quatuor dicationem, incarnationem, passionem, et resurrectionequae praedicaverunt in quatuor partibus mundi. Tunica autem inconsutilis desuper contexta, ostendit quia divinitas in Patre et Filio inseparabilis est: non scindamus eam, sed sortiamus de illa, cujus erit, ostendit, quia viri catho
Abbreviated transcription (Latin):
cro: modicum iterum uidebitisme: ioẽ p̾ resur¬
rectionem: Uaut hora quando non in ꝓueburloquar
uobis: sed palam depatre mani festabo uobis toẽ p̃resur¬
r&ctionem: In illadiȩ in nomine meo p&etir idest
quia ascendo ad patrem resurgendo ꝑ potestatem: Pa¬
s&cundum diuinitatem: non selinqud in mundo : Pix̧¬
suram hab&is : idẽ amundanis hominibus tribulatio¬
nan: Ego uicimundum : ioẽ alligauit fortem inmun¬
dum qui est diabalur : Uent hora pato clarifica fili¬
umtuum: idẽ ꝑ resursectionem : ut filius clarific& te:
idẽ ꝑsilium conuestantur &credant: Erote clarifica

Expanded text:
um iterum, et videbitis me, id est, per resurrectionem: venit hora quando non in proverbiis loquar vobiscum, sed palam de Patre manifestabo vobis, id est, per resurrectionem: in illa die in nomine meo petetis, id est, quia ascendo ad Patrem, resurgendo per potestatem. Pasecundum divinitatem non relinquit mundum: pressuram habetis, id est, a mundanis hominibus tribulationem: ego vici mundum, id est, alligavi fortem in mundo, qui est diabolus. Venit hora, Pater, ad clarificare filium tuum, id est, per resurrectionem: ut filius clarificet te, id est, per filium convertantur, et credant: ego te clarifica