comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
modo illuc p̃figitur. Repudiũ
est quod sub testimonio testium
uel praesenti uel absenti mittitus.
Diuostium est quotiens cumq dis¬
solutomatrimonio. alter eorum.
alteras nuptias sequitur. : Diuor¬
tium autemdictum . a flexu uia¬
rum. hoc est uias indiuersa ten¬
dentes  Friuolum est cumeo ani¬
moseparantur. utrus sum adse in¬
uicemreuestantur namfriuolus ẽ
uelut quas sȩmentis &effluxae.
nec stabilis.. Propriae autem fri¬
uola uocantur fictilia uasa in¬
utilia. Tribus autem obcausis
ducitur uxor. Prima est causa
tiplicamini: Secunda causa
adiutoru. dequa ibuingonesi di¬
citur. non estbonum ẽe hominẽ
solum. faciamusci aduitorium
simile: Testia causa in continen¬
non continet nubat. Ineligen¬
domarito. quatuor expectari
solent Uistus. genus. pulchri¬
tudo sapientia. Exhissapien
tia potentior est ad amoris ef¬
fectum. Nefert haec quatuos
uirgilius deenea. quod his dido
impulsa ẽ in amoremtiꝰ: Pulchri¬

Expanded text:
modo illuc praefigitur. Repudium modo illuc praefigitur. Repudium est quod sub testimonio testium vel praesenti vel absenti mittitur. Divortium est quotienscumque dissoluto matrimonio alter eorum alteras nuptias sequitur. Divortium autem dictum a flexu viarum, hoc est, viae in diversa tendentes. Frivolum est cum eo animo separantur, ut rursum ad se invicem revertantur. Nam frivolus est velut quassae mentis et fluxae, nec stabilis. Proprie autem frivola vocantur fictilia vasa inutilia. Tribus autem ob causis ducitur uxor: prima est causa tiplicamini': secunda causa adiutorii, de qua ibi in Genesi dicitur 2, 18: 'Non est bonum esse hominem solum; faciamus ei adiutorium simile': tertia causa incontinennon continet, nubat.' In eligendo marito quattuor spectari solent: virtus, genus, pulchritudo, satia potentior est ad amoris affectum. Refert haec quatuor Virgilius de Aenea, quod his Dido impulsa est in amorem ejus. Pulchri
Abbreviated transcription (Latin):
Duorum interse fratrum uxores
ianitrices uocantur. quasi ean¬
dem ianuam terentes. uel per
eandem ianuam iter habentes
Uirisoror. galos appellatur.
Sororis uir. speciale nomen non
hab& necuxoris frater.
Matrimonium est nobiltum
iusta conuentio & conditio.
Conuigium est legitimarum
ꝑsonaruminterse cocundi & co¬
Coniugiũ
dictum quia conuincti sunt.
uel auigo quo innuptus copulaN¬
tur. nere solui aut separari pos¬
sint. Conubium autem non a
nupta. sed anubendo formatũ.
Dicitur autem conubium. cum
aequales innuptias cocunt . ut
puta ciues romani pariutiq dig¬
nitate.: Conubium autem non
est cum ciues romanus cumlatina
iuingitur.: Quotiens autem co¬
nubium nonest. filu patrem non se¬
quuntur. Imeneus dicitus a quo¬
dam imeneo qui pramus prospere
usus est nuptiis. uel aΠΟTΟΥMEΝoC
quamembrana uirginitatis est cla¬
strum Contubernium est. ad
tempus cocundi conuentio. unde
&tab̵naculum quod modohuc.

Expanded text:
Duorum inter se fratrum uxores Duorum inter se fratrum uxores ianetrices vocantur, quasi eandem ianuam terentes, vel per eandem ianuam iter habentes. Viri soror galos appellatur. Sororis vir speciale nomen non habet, nec uxoris frater. Matrimonium est nubilium iusta conventio et condicio. Coniugium est legitimarum personarum inter se coeundi et coconiugium dictum quia coniuncti sunt, vel a iugo quo in nuptiis copulantur, ne resolvi aut separari possint. Conubium autem non a nupta, sed a nubendo formatum. Dicitur autem conubium, cum aequales in nuptias coeunt, ut puta cives Romani, pari utique dignitate. Conubium autem non est, cum civis Romanus cum Latina iungitur. Quotiens autem conubium non est, filii patrem non sequuntur. Hymenaeus dicitur a quodam Hymenaeo, qui primus prospere usus est nuptiis, vel ἀπὸ τοῦ ὑμένος, quae membrana virginitatis est claustrum. Contubernium est ad tempus coeundi conventio; unde et tabernaculum, quod modo huc,
Abbreviated transcription (Latin):
de uxores dictae. quasi unxio¬
res: Quaeideo uetabantur li¬
mina calcare qoillic ianuae
& coeant & separentur. Matrona
est. quaciamnupsit. Etdicta ma¬
trona. quasi mater nati. uel quia
iam mater ficri potest. Vnde &
matrimonium dictum. Distin
nae quia iam in matrimonium
conuenerunt.. Matres. quia ge¬
nuerunt.. Matres familia quia
ꝑquandam iuiris solemnitatem.
infamiliam martu transierunt
Monogamus dictus. quia uni
tantum nupsit. mono enim apio
grecos. unumdicitur. Camos nup¬
tiae interp̃tantur.: Digamus
autem. &trigamus anumerouxo¬
rum uocatur. quasi duarum ud
trium maritus. Uidua uocata:
quod cum uiro uno fuerit. nec cir¬
ca consostium alteruis uiri. post
mostem coniugis primi adheserit.
nam quae alteri post mostem prio¬
risuiri nupserint uiduae non di¬
cuntur.: Item uidua dicta g̃o
sola sit nec cirta consostiumnuiri
conuigalia iuira custodiat.
Fratris uxor fratrissa uocatus.
Martt frater. leuir dicitus

Expanded text:
de uxores dictae, quasi unxiode uxores dictae, quasi unxiores: quae ideo vetabantur limina calcare, quod illic ianuae et coeant et separentur. Matrona est quae iam nupsit, et dicta matrona, quasi mater nati, vel quia iam mater fieri potest, unde et matrimonium dictum. Distingnae, quia iam in matrimonium convenerunt: matres, quia genuerunt: matresfamilias, quia per quandam iuris sollemnitatem in familiam mariti transierunt. Monogamus dictus, quia uni tantum nupsit. Μόνον enim apud Graecos unum dicitur, γάμος nuptiae interpretantur. Digamus autem et trigamus a numero uxorum vocatus, quasi duabus, vel tribus maritus. Vidua vocata, quod cum viro duo non fuerit, nec circa consortium alterius viri post mortem coniugis primi adhaeserit. Nam quae alteri post mortem prioris viri nupserint, viduae non dicuntur. Item vidua dicta, quod sola sit, nec circa consortium viri coniugalia iura custodiat. Fratris uxor fratrissa vocatur. Mariti frater levir dicitur.
Abbreviated transcription (Latin):
tib p̃est. Quȩq nubentem uiro
coniungit. ipsa ẽ & para nimpha.
Namnimp̃ha sponsa innuptis.
Etnimpha ꝓlauationis officio.
quod & ad nom nubentis adludit᷑.
Coniuiges appellati propt̃ iugum
quod imponitur matrimonio
coniungendis. iugo enim nuben¬
tes subiai solent. propter futurã
concordiam . neseparentus.
Coniuiges autem uerius appellan¬
tur a prima desponsationis fide.
quamuis adhuc intercos ignore¬
nec fuerat. nec sutura erat carnis
ulla commixtio.. Nuptae dictȩ
quoduultus suos uelent trans la¬
tum nomen anubib quib tegit᷑
caclum. unde &nuptiae dicunt᷑
quod ibi primum nubentium ca¬
pita uelentur. Obnubere cnim
cooperire est. cui contraria innu¬
ba hoc est innupta. quacad huc
uultum suum non uelat. Uxo¬
res uocatȩ quasi unxiores. Mo¬
ris enimerat antiquitus utneben¬
tes puellae. simul uenirent adli¬
menmariti & postes antequam
ingrederentur. ornarent lancis
uitus. &oleo unguerot. & in¬

Expanded text:
tibus praeest, quaeque nubentem viro tibus praeest, quaeque nubentem viro coniungit. Ipsa est et paranympha. Nam nympha sponsa in nuptiis; et nympha pro lavationis officio, quod et ad nomen nubentis adluditur. Coniuges appellati propter iugum, quod inponitur matrimonio coniungendis. Iugo enim nubentes subici solent, propter futuram concordiam, ne separentur. Coniuges autem verius appellantur a prima desponsationis fide, quamvis adhuc inter eos ignorenec fuerat nec futura erat carnis ulla commixtio. Nuptae dictae, quod vultus suos velent. Translatum nomen a nubibus, quibus tegitur caelum. Unde et nuptiae dicuntur, quod ibi primum nubentium capita velantur. Obnubere enim cooperire est. Cuius contraria innuba, hoc est innupta, quae adhuc vultum suum non velat. Uxores vocatae, quasi unxiores. Moris enim erat antiquitus ut nubentes puellae simul venirent ad limen mariti, et postes, antequam ingrederentur, ornarent laneis vittis et oleo unguerent. Et in
Abbreviated transcription (Latin):
ITA PROPINQUITAS GENERIS TOT GRADIS
coniugium. nisi adieceris iur eius.
Maritus uero &iam sine adiectio¬
ne conuigem sonat. Eta maste ma¬
ritus quasi mas. Est enim nomen
primae positionis quod facit in
diminutione masculus. indiriua¬
tionemanitus. Sponsus abspon¬
dendouocatus . Namante usumta¬
bellarum. matrimonii cautiones
sibi inuicem omittebant in quib
spondebant. scinui com consentire
iniura matrimonii. & fide iuisso¬
resdabant. Vnde admissum est.
ut sponsum dicamus uirum abspon¬
dendo & sponsam similiter. Cete¬
rum propriȩ spondere uelle est.
Ergo sponsus non quia promitut᷑.
sed quia spondet &sponsores dat.
Arrabodicta quasi a rrabona. gõ
onudatur proconiugio bene dat̾
quia coniugium bonumẽ. Quoo
uero causa fornicationis. aut ad¬
ulterii. malumẽ. id urco arrabo
non est.: Dicta autem arra. arẽ.
ꝓquatraditur.: Est aũt arra non
solum sponsio coniugalis sed &iã
titores a pracando &petendo dic¬
ti. Pronuba dicta eo quodnubex¬

Expanded text:
ita propinquitas generis tot gradibuconiugium, nisi adieceris vir eius. Maritus vero etiam sine adiectione coniugem sonat; et a mare maritus, quasi mas. Est enim nomen primae positionis, quod facit in diminutione masculus, in derivatione maritus. Sponsus ab spondendo vocatus. Nam ante usum tabellarum matrimonii cautiones sibi invicem emittebant, in quibus spondebant se invicem consentire in iura matrimonii, et fideiussores dabant. Unde admissum est ut sponsum dicamus virum, ab spondendo, et sponsam similiter. Ceterum proprie spondere velle est. Ergo sponsus non quia promittitur, sed quia spondet et sponsores dat. Arrabo dicta, quasi arra bona. Quod enim datur pro coniugio, bene datur, quia coniugium bonum est. Quod vero causa fornicationis aut adulterii, malum est, idcirco arrabo non est. Dicta autem arra a re, pro qua traditur. Est autem arra non solum sponsio coniugalis, sed etiatitores, a procando et petendo dicti. Pronuba dicta, eo quod nuben
Abbreviated transcription (Latin):
alias assiduus. Sod ales dicun¬
tur. qui ad simbolum conuenire
consueuerunt. quasi suadentes
Ipsi & soci dicuntur. propter
periculi aut operis soci&atem
quasi inuna caliga. &inuno ue¬
stigio manentes.. Stultus ebeti¬
or corde. sicut quidam ait.
Egome et̃ stultum existimo fatu¬
um esse non opinor. id est obtun¬
sis quidem sensibus non tamon
nullis Stultus est. qui ꝑstupo¬
rem non mou&ur iniuria.
Sȩuitiam enim ꝑfest. nec ultus
est. nec ullo ignominiae mmo

Expanded text:
alias adsiduus. Sodales dicunalias adsiduus. Sodales dicuntur qui ad symbolum convenire consueverunt, quasi suadentes. Ipsi et socii dicuntur propter periculi aut operis societatem, quasi in una caliga et in uno vestigio manentes. Stultus, hebetior corde, sicut Ego me esse stultum existimo, fatuum esse non opinor, id est, obtusis quidem sensibus, non tamen nullis. Stultus est qui per stuporem non movetur injuria: saevitiam enim perfert, nec ultus est, nec ullo ignominiae co
Abbreviated transcription (Latin):
piens addinoscentiam rerum atq
causarum. quodunum quodq
dinoscat atq sensu ueritatis dis¬
cenat. Cui contrarius est insi¬
piens. quod sit sine sapore. nec
alicuus discr&ionis ued sensu
studiosus.. Sc̃s au&eri consu&u¬
dine appellatus. eo quodhi qui
purificari uolebant. sanguine
hostiae tangebantur. &eahoc
sci nomen acceperunt.. Since¬
rus quasi sine corruptione. cui
contrarius insincerus. uitiatus.
corruptus.. Supremus summus.
ab eo quod suꝑ emineat. unde &
supremae pastes dicimus.. Sua¬
uis. Sublimis ab altitudine uo¬
catus honoris. Nam propria e
sublime dicitur quod in alto est.
cadi Speciosus abspetie uel a¬
specto. sicut formosus a forma.
Sollers. quod sit sollicitus in aste
&utilis. Sollers enim apud anti¬
quos dicebatur. qui erat omni
bona aste instructus. Terentius
Adulescentom sollestem dabo
beri superstites cent.. Sollicttus
quia sollers &citus. atq: in requi¬
&us Sedulus familiare uer¬
bum terenti. hoc est sine dolo

Expanded text:
piens addinoscentiam rerum atque piens addinoscentiam rerum atque causarum, quod unum quodque dignoscat, atque sensu veritatem discernat. Cui contrarius est insipiens, quod sit sine sapore, nec alicujus discretionis, vel sensuStudiosus. Sanctus a veteri consuetudine appellatus eo quod hi, qui purificari volebant, sanguine hostiae tangebantur, et ex hoc sancti nomen acceperunt. Sincerus, quasi sine corruptione, cui contrarius insincerus, vitiatus, corruptus. Supremus, summus, ab eo quod superemineat. Unde et 'Supreme Pater' dicimus. Suavis. Sublimis ab altitudine vocatus honoris. Nam proprie sublime dicitur quod in alto est, caeli. Speciosus, ab specie vel aspectu; sicut formosus a forma. Sollers, quod sit sollicitus in arte et utilis. Sollers enim apud antiquos dicebatur, qui erat omni bona arte instructus. TerentiusEun. Adulescentem sollertem dabo.beri superstites essent.' Sollicitus, quia sollers et citus atque inrequietus. Sedulus familiare verbum Terenti; hoc est sine dolo:
Abbreviated transcription (Latin):
rectius uiuendum. cauens necte.¬
rum corruat. Repentinus. are¬
pente. Repens autem & aduerbi¬
um & nomen potest essẽ: Robus¬
tus. fostis. ualidus. a fostitudi¬
ne robortȩ arboris apellatus.
Rapidus uelox pedibus.
Raptor eo quodruptor. inde &
rapta. eoquod corrupta est.
Reus are. dequa obnoxius est.
&reatus arco est nuncupatus.
Reus maiestatis primum dictus.
qui aduersus rempublicam aliqͥo
egisset. aut quicumq hostibus
consensis s&. Dictus autemstus
maiestatis. quia mauis est lede¬
re patriam. quam ciuem unum.
postea &iam &hi rei maiestatis
dicti sunt. qui aduersus maues¬
tatem principis egisse uiderent᷑
uel quileges inutiles. re publica
d&ulerant. ued utiles abrogaue¬
rant. Rixosus arictu canino
dictus. semꝑenim ad contra dicen¬
dum paratus est. &iurgio delec¬
tatus . & prouocat contendentẽ .
Nusticus dictus. quodrus oper&ur.
APIENS DICTUSASAPORE. QUIA
sicut gustus aptus est ad discre¬
tionem saporis ciborum. Sic sa¬

Expanded text:
rectius vivendum, cavens ne iterectius vivendum, cavens ne iterum corruat. Repentinus, a repente. Repens autem et adverbium et nomen potest esse. Robustus, fortis, validus; a fortitudine roboreae arboris appellatus. Rapidus, velox pedibus. Raptor, eo quodrapta, eo quod corrupta est. 238. Reus, a re de qua obnoxius est, et reatus a reo est nuncupatus. 493 Reus majestatis, primum dictus qui adversus rempublicam aliquid egisset, aut quicunque hostibus consensisset. Dictus autem reus majestatis, quia majus est laedere patriam quam civem unum. Postea autem et hi rei majestatis dicti sunt qui adversus majestatem principis egisse viderentur, vel qui leges inutiles reipublicae detulerant, vel utiles abrogaverant. 239. Rixosus, a rictu canino dictus. Semper enim ad contradicendum paratus est, et jurgio delectatur, et provocat contendentem. Rusticus, dictus quod rus operetur, . S 240. Sapiens, dictus a sapore, quia sicut gustus aptus est ad discretionem saporis ciborum, sic sa
Abbreviated transcription (Latin):
pulsationem. cordis motum
Nampauere ferire est. unde &
pauimentum.. P&ra autem &
rupes aduritia sax arum nomi¬
natur. Pusillanimis apusillo
animo P&ulcus dictus ab ap¬
p&endo. unde &iam & merari¬
ces p&ulcas uocamus. plicanꝰ¬
ductus. pisinnus.
AESTOR AQUFRENDO DICTVS
quasi quesitor. Questosus.
querimoniosus. Querulus. quia
quaerelam infest.. Qui&us
quod sit ipse sibi animo securus.
neminem tangens.
gendo appellatus. quir&rac¬
tat &tam qua mrelegit ea quȩ
adcultum diuinum ꝑtineant.
hi sunt dictireligiosi. exrelegen¬
do tam quam exclegendo elegen¬
tes. Exdiligendo diligentes. ex
intellegendo intellegentes.
Rationator dictus uirmagnus
quia deomnib rebus quasesse
mirabiles constat. possit redde¬
re rationem R&ractator repe¬
ttor. nam s&tractare est. repe¬
tere quod omiseras Resipis¬
cens: eo quod mentem quasi post
insaniam recipiat. aut quia re¬
sapit. qui sapere desierat.
Castigat enim scipsum dem̃tiae
& confirmat animum suum ad

Expanded text:
pulsationem, cordis motum. pulsationem, cordis motum. Nam pavere ferire est, unde et pavimentum. Petro autem et rupex a duritia saxorum nominantur. Pusillanimis, pusillo animo. Petulcus dictus ab adpetendo; unde etiam et meretrices petulcas vocamus. ductus. Pisinnus. Q Quaestor a quaerendo dictus, quasi quaesitor. Quaestuosus. Querimoniosus. Querulus, quia querellam infert. Quietus, quod sit ipse sibi animo securus, neminem tangens. gendo appellatus; qui retractat et tamquam relegit ea quae ad cultum divinum pertineant. Hi sunt dicti religiosi ex relegendo, tamquam ex elegendo elegentes, ex diligendo diligentes, ex intellegendo intellegentes. Rationator dictus vir magnus; quia de omnibus rebus, quas esse mirabiles constat, possunt reddere rationem. Retractator, repetitor; nam retractare est repetere quod omiseras. Resipiscens, eo quod mentem quasi post insaniam recipit, aut quia resapit qui sapere desierat. Castigat enim se ipsum dementiae, et confirmat animum suum ad
Abbreviated transcription (Latin):
gerit. Profanus quasi porro a sa¬
no. sacris enim illi non lic& inter¬
esse. Parricida. proprie dicit᷑
interfector parentis. quamuis
quidam u&eres. hunc parenti¬
cidam dixerint. qui hominem¬
& homicidium quocumq intel
legi possit. cum sit homines. ho¬
minibus pares.. Per secutor non
semꝑ promalo intellegitur. un¬
de & ꝑcͤutor perfecte secutus.
Publicanus est. qui uectigalia
publica exigit. uel qui ꝑpubli¬
ca negotia sacculi lucra sectant᷑
unde & cognominati sunt.
Peccator aplice idest mer&n¬
ce uocatus quasi pelicator
quod nomen apud anti quos
tantum flagitiosum significa¬
bat. Postea transut hoc uoca¬
bulum in appellationem omni¬
um iniquorum. Prostitutae.
mer&rices a prosedendo in me¬
ritorus ud fornicibus. Pellex
apud grecos proprie diitur.
alatinis concuba. dicta autẽ
a fallatia. idest uersutia. sub¬
dolositate uel mendacio ⁊
Procuruus. quasi perlongum
curuus: Pauidus est quemuexat
trepidatiomentis. hab& cordis

Expanded text:
gerit. Profanus, quasi porro a fagerit. Profanus, quasi porro a fano. Sacris enim illi non licet interesse. Parricida proprie dicitur interfector parentis, quamvis quidam veteres hunc parenticidam dixerunt, quonet homilegi possit, cum sint homines hominibus pares. Persecutor non semper pro malo intellegitur; unde et persecutus, perfecte secutus. Publicanus est qui vectigalia publica exigit. Vel qui per publica negotia saeculi lucra sectantur, unde et cognominati sunt. Peccator a pelice, id est meretrice vocatus, quasi pelicator; quod nomen apud antiquos tantum flagitiosum significabat, postea transiit hoc vocabulum in appellationem omnium iniquorum. Prostitutae, meretrices a prosedendo in meritoriis vel fornicibus. Pelex apud Graecos proprie dicitur, a Latinis concuba. Dicta autem a fallacia, id est versutia, subdolositate vel mendacio. Procurvus, quasi per longum curvus. Pavidus est quem vexat trepidatio mentis. Habet cordis
Abbreviated transcription (Latin):
prouinciam inuadit. Pracdo ab
abigendo praed as dictus. &p̃do
qui prȩdam hab&. Praedator.
hocest cui de prȩda deb&ur ali¬
gio. idest obliquo. quod non cesta
uia gradiatur. sed pelliciendo
dolis. Prratae sunt praedones
maritimi ab incendio nauium
transcuntium quasca piebant
dicti. Nampiro ignis est.
Pugillator. qui demanu inmanũ
nummorim aliquid subtrahit.
Peculatos. proco quod sit pecunię
publicȩ defraudator. Proditor.
proco quod d&egit. item prodi
dimur Perfidus. qui a frau¬
dolentus est . & sine fide. quasi
ꝑdens fidem.. Perusus. qui a
ꝑpere irat. idest male uirat.
Peruirus autem inuerbo. R. non
hab&. nampciero &daerodicim̃.
Preuaricator male fidei aduo¬
catus . & qui uel in accusando no¬
citura. uel indefendendo profu¬
tura pr&ereat. aut inutiliter
dubicq. ponat. mercede gratia.
lic& corruptus cicero. quidenĩ
tam p̃uarum idest ualde uarũ
Pallax dolosus. & fallax apelle
idest uultu. Forisenimut fallat
arrid&. sednequiti am intus

Expanded text:
provinciam invadit: praedo ab abigendo praedas dictus; et praedo qui praedam habet. Praedator, hoc est cui de praeda debetur aliγίου, id est oblico, quod non certa via grassatur sed pelliciendo dolis. Piratae sunt praedones maritimi, ab incendio navium transeuntium quas capiebant dicti. Nam πυρά ignis est. Pugillator, qui de manu in manu nummorum aliquid subtrahit. Peculator, pro eo quod sit pecuniae publicae defraudator. Proditor, pro eo quod detegit. Item proditdimur. Perfidus, quia fraudulentus est et sine fide, quasi perdens fidem. Periurus, quia perpere iurat, id est male iurat. Periurus autem in verbo R non habet. Nam peiuro et deiero dicimus. Praevaricator, malae fidei advocatus, et qui vel in accusando nocitura, vel in defendendo profutura praetereat aut inutiliter dubieque ponat mercedis gratia licet corruptus. Cicero: 'Quid enim tam praevarum?' id est valde varum. Pellax, dolosus et fallax, a pelle, id est vultu. Foris enim, ut fallat, arridet, sed nequitiam intus
Abbreviated transcription (Latin):
quod est ueho. uecto. uexo utue¬
xasse sit & postasse. Ueneficus
eo quoduenenum. mostis causa pa¬
rauit aut presticit. autuendidit.
Vector. quasi uehitor. est autem
uector & qui uehit. & qui uehitur.
Uenator. quasi uenabulator
auenctione scilic&. quas bestias
premit. Quatuor autem sunt.
uenatorum officia. Uestigatores.
indagatores. alatores. prȩssores⁊¬

Expanded text:
quod est veho, vecto, vexo, ut vequod est veho, vecto, vexo, ut vexasse sit portasse. Veneficus, eo quod venenum mortis causa paravit, aut praestitit, aut vendidit. Vector, quasi vehitor. Est autem vector et qui vehit et qui vehitur. Venator, quasi venabulator, a venatione scilicet, quo bestias premit. Quattuor autem sunt venatorum officia: vestigatores, indagatores, alatores, pressores
Abbreviated transcription (Latin):
IR AUIRTUTE. UTILIS AB UTEN¬
dobene sua. uel quod bene quid
utere possit. sicut docilis quod
doceripossit.. Uerus . aueritate.
hinc &uerax. Maior est ueritas
quamuerus. quia nonueritas a
uero. seduerus aueritate descen¬
dit. Ueridicus quia uerum dicit
&ueritatis ad sestor est.. Uerecun
Viuens uiuus: Uarius quasi non
unius uiaeꝰ. sed inceste mixtȩq
sententiae.: Uersutus co quod
cius mens in quolib& actu ad quã¬
lib& fraudem facile uestitur.
unde &uersutia dicitur. contor¬
ta sententia. plautus. uersutior
est. quamrota figuralis. Uilis
auilla nullius enim urbanitatis
est Uersipellis. coquod indiuer¬
sauultum &mentomuestat. inde
&uersutus & callidus. Violentus.
quia uim infest.. Uecors. malicor¬
dis & male conscientiae. Vagus.
quia sine uia.. Uanus. auencre
& himologiam trahit. Itemuanus.
inanis. falsus . co quod sine memo¬
nacuanescat Uesanus non pro¬
pesanus.. Uinolentus qui & satis
bibit. & difficile in ebriatur.
Uexatus. id est postatus. ab eo

Expanded text:
ir, a virtute. Utilis, ab utendo bene sua, vel quod bene quid utere possit; sicut docilis, quod doceri possit. Verus, a veritate; hinc et verax. Maior est veritas quam verus, quia non veritas a vero, sed verus a veritate descendit. Veridicus, quia verum dicit et veritatis adsertor est. VerecundVivens, vivus. Varius, quasi non unius viae, sed incertae mixtaeque sententiae. Versutus, eo quod eius mens in quolibet actu ad quamlibet fraudem facile vertitur; unde et versutia dicitur contorta sententia. Plautus Epid. 371: Versutior est quam rota figularis. Vilis, a villa; nullius enim urbanitatis est. Versipellis, eo quod in diversa vultum et mentem vertat. Inde et versutus et callidus. Violentus, quia vim infert. Vecors, mali cordis et malae conscientiae. Vagus, quia sine via. Vanus a Venere etymologiam trahit. Item vanus inanis, falsus, eo quod memoria evanescat. Vesanus, non probe sanus. Vinolentus, qui et satis bibit et difficile inebriatur. Vexatus, id est portatus; ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
quacenim subtilissimȩ corde sunt
subtiles actenues sonus emittunt.
Pingues sunt uoces. quando sp̃s mul¬
tus simul egreditur. sicut uirorum.
Acuta uox est . tenus. alta. sicut in
chordis uidemus. Dura uox est quȩ
uolenter emittit sonos. sicut toni¬
truum. sicut incudis sonus. quoties
indurum mallcus ꝑcutitur ferrum.
Aspera uoxest rauca & quaedisꝑgi¬
tur ꝑminutos & in dissimiles pulsus.
Cacca uox est. quae mox emissa fue¬
rit. conticescit. atq suffocata ne¬
quaquam longius pr̃oducitur. sicut ẽ
infictilibus Unnolata uox est.
mollis atq: flexibilis. & uinnola dic¬
ta auino. hoc est cincinnomolliter
flexo. Perfecta autem uox est.
alta suauis. &clara. alta. utinsubli¬
me sufficiat. dara: utaures adimple¬
at. suauis. ut animos audientium
blandiat. siexhis aliquid defuerit.
uox ꝑfecta nonerit.

Expanded text:
Quae enim subtilissimae cordae sunt, Quae enim subtilissimae cordae sunt, subtiles ac tenues sonos emittunt. Pingues sunt voces, quando spiritus multus simul egreditur, sicut virorum. Acuta vox tenuis, alta, sicut in cordis videmus. Dura vox est, quae violenter emittit sonos, sicut tonitruum, sicut incudis sonus, quotiens in durum malleus percutitur ferrum. Aspera vox est rauca, et quae dispergitur per minutos et indissimiles pulsus. Caeca vox est, quae, mox emissa fuerit, conticescit, atque suffocata nequaquam longius producitur, sicut est in fictilibus. Vinnola est vox mollis atque flexibilis. Et vinnola dicta a vinno, hoc est cincinno molliter flexo. Perfecta autem vox est alta, suavis et clara: alta, ut in sublime sufficiat; at. Suavis ut animos audientium blandiat si ex his aliquid defuerit, perfecta non erit.
Abbreviated transcription (Latin):
idest uoces discrepantes. uel dissonae.
Eufonia est suauitas uocis. haec et
melos a suauitate &melle dicta.
Diastema est uocis spatium. ex duo¬
bus ud plurib sonis aptatum Die¬
sis est spatia quaedam & deductio¬
nes modulandi. atq uergentes deu¬
no in alterum sonum. Tonus est acu¬
ta enuntiatio uocis. est enim armo¬
niae differentia et quantitas. quae
inuocis accentu. uel tenore consis¬
tibus musicae diuiserunt. ex quib.
iꝑlidias nouissimus &acutissimus.
ipodorius omnium grauissimus.
Cantus est inflexio uocis. Nam so¬
nus directus est. praecedit autem
sonus cantum.. Arsis est uocis de¬
uatio. hoc est initium. thesis uocis
positio. hoc est finis. Suaues uo¬
cessunt subtiles. & spissȩ darȩ
atq acutae. : Perspicuae uoces
sunt quad ongius protrahuntur
ita ut omnem impleant continuo
locum. sicut cdangor tubarum.
Subtiles uoces sunt quibus nonẽ
sp̃s qualis est infantium uel mulie¬
rum. uel egrotantium sicut inneruis.

Expanded text:
id est voces discrepantes, vel dissonae. 4. id est voces discrepantes, vel dissonae. 4. Euphonia est suavitas vocis. Haec et melos a suavitate, et melle dicta. 5. Diastema est vocis spatium, ex duobus vel pluribus sonis aptatum. 6. Diesis est spatia quaedam, et deductiones modulandi, atque vergendi de uno in alterum sonum. 7. Tonus est acuta enuntiatio vocis; est enim harmoniae differentin uocis accentu siue tenore consistibus musici diviserunt, ex quibus hyperlidius novissimus et acutissimus hypodorius omnium gravissimus. Cantus est inflexio nus directus est; praecedit autem sonus cantum. Arsis est vocis elevatio, hoc est initium. Thesis vocis positio, hoc est finis. Suaves voces sunt subtiles et spissae, clarae atque acutae. Perspicuae voces sunt, quae longius protrahuntur, ita ut omnem inpleant continuo locum, sicut clangor tubarum. Subtiles voces sunt, quibus non est spiritus, qualis est infantium, vel mulierum, vel aegrotantium, sicut in nervis.
Abbreviated transcription (Latin):
CAE QUAEARMONICA DICITM
RIMA DIUISIOMUSICA QUA
ar monica dicitur. idest modulatio¬
uocis ꝑtinet ad comoedos. tragoe¬
dos uelchoros uel adom̃s quiuoce
propria canunt. Hacc exanimo
& corpore motum facit. & ex motu
sonum. ex quo colligitur musica quȩ
in homine. uox appellatur. Uox
est aer spu uerberatus unde &uer¬
ba sunt nuncupata. Propra eat̃
uox hominum est. seu inrationabili
um animantium.: Nam in alus ab¬
usiue non propriae sonitum uocem
uocari. ut uox tubȩ infremuit frac¬
tasq: alitore uoces. Nam propriũ
est utditorei sonant scopoli. & attu¬
ba terribilem sonitum procul aere
canoro Armonica est modula¬
tiouocis . & concordantia plurimo¬
rum sonorum. uel coaptatio.: Sim¬
phonia est modulationis tempera¬
mentum. ex graui & a cuto concor¬
dantibus sonis. siue inuoce. siue
inflatu. sue inpulsu.: Perhanc
quippe uoces acutiores grauioresq
concordant. ita ut quisquis ab ea
dissonuerit. sensus auditum offen¬
dat Cuius contraria est dia fona

Expanded text:
cae quae harmonica dicitur. Prima divisio Musicae, quae harmonica dicitur, id est, modulatiovocis, pertinet ad comoedos, tragoedos, vel choros, vel ad omnes qui voce propria canunt. Haec ex animo et corpore motum facit, et ex motu sonum, ex quo colligitur Musica, quae in homine vox appellatur. Vox est aer spiritu verberatus, unde et verba sunt nuncupata. Proprie autem vox hominum est, seu inratioum animantium. Nam in aliis abusive non proprie sonitus vox vocatur, ut: Vox tubae infremuit, fractasque ad littora voces. Nam proprium est ut littorei resonent scopuli, et: At tuba terribilem sonitum procul aere canoro. Harmonia est modulatio vocis, et concordantia plurimorum sonorum, vel coaptatio. 3. Symphonia est modulationis temperamentum ex gravi et acuto concordantibus sonis, sive in voce, sive in flatu, sive in pulsu. Per hanc quippe voces acutiores gravioresque concordant, ita ut quisquis ab ea dissonuerit sensum auditus offendat. Cujus contraria est diaphonia,
Abbreviated transcription (Latin):
gia. lempsis. acrologia. perissolo¬
gia pleonosmos & hissimilia.
At contra orationem extollit & ex¬
ornat. energia tamen fasis quae
plus quiddam quam dixerit intel¬
legi facit. ut sidicas adgloriam sci¬
sum lapsi ꝑfunem. Cumenim dicit
lapsi. altitudinem imaginis sug¬
gerit. huic contraria iustus est.
uerbis minuere. quaenatura sua
magna sunt.
DEEIGURIS UERBORUM
ETSENTENTI A RUM.

Expanded text:
gia, Macrologia, Perissologia, Pleonasmos et his similia. At contra orationem extollit et exornat †energia tum† Emphasis, quae plus quiddam quam dixerit intellegi facit; ut si dicas: 'Ad gloriam Scisum lapsi per funem. Cum enim dicit lapsi, altitudinis imaginem suggerit. Huic contraria virtus est, verbis minuere quae natura sua magna sunt. De figuris verborum et sententiarum
Abbreviated transcription (Latin):
est ustutis.: Dextera gum ap¬
pellatur iamin.: Mater quip¬
pe cuis moriens uocauerat no¬
men eius benonin. idest filius
dolorismei. pater hoc mutauit.
filium dexterae nominans.
Manases dictus. ab eo quod sit
pater ciurbblitus laborum.
suorum. ita enim hebraice uoca¬
tur obliuio.: Effraim eo quoo
auxerit eum ds. & exhoc uoca¬
bulo in linguam nostram trans¬
festur augmentum. ⁊¬

Expanded text:
est virtutis. Dextera enim apest virtutis. Dextera enim appellatur iamin. Mater quippe eius moriens vocaverat nomen eius Benoni, id est filius doloris mei. Pater hoc mutavit, filium dexterae nominans. Manasses dictus ab eo, quod sit pater eius oblitus laborum suorum, ita enim Hebraice vocatur oblivio, Ephraim vero, eo quod auxerit eum Deus, ex hoc enim vocabulo, in linguam nostram transfertur augmentum.
Abbreviated transcription (Latin):
peperisset. dixit rachel domina
eius : Iudicauit me dñs. &ex au¬
diens dedit mihi filium. causã
nominis exp̃ssit ut abeo quod¬
uidicasset dñs. filio ancilla e
uidici nomen imponeret.
¶O. ab euentu siue procinctu
uocatus est. quando enim pepe¬
rit eum zelfa. dixit domina
eius lia. infostuna. quoddicitur
in procinctu uel euentu.
ASER. beatus dicitur. dumenim
mulieres. & abeo quod beata
dicitur. exethimologia nomi¬
nis. beatum uocauit.
IOSEPH. abco quod sibi aliũ¬
filium addi mater obtauerat.
uocauit augmentum.. Hunc
pharao. sephaneth appellauit.
quod hebraice absconditorum
repestorem sonat. proeo quod
obscura somnia reuelauit. &ste¬
rilitatem prȩdixit.: Tamen qͥa
hoc nomen ab acgyptio ponitur.
Ipsius debet linguae habere ra¬
tionem. interp̃tatur ergo sepha¬
nech aegrptio sermone. salua¬
tor mundi. eo quod orbem ter¬
rae ab inminenti famis excidio
liberauerit.: Beniamin inter¬
pretatur filius dexterae. quoo

Expanded text:
peppepejus: Judicavit me Dominus, et exaudiens dedit mihi filium: causam nominis expiudicasset Dominus, filio ancillae iudicii nomen inponeret. Gad ab eventu, sive procinctu vocatus est. Quando enim peperit eum Zelpha, dixit domina eius Lia: In fortuna, id est quod dicitur, in procinctu vel eventu. Aser beatus dicitur. Dum enim mulieres': et ab eo, quod beata dicatur, ex etymologia nominis beatum vocavit. Ioseph ab eo, quod sibi alium addi mater optaverat, vocavit augmentum. Hunc Pharao Zaphanath appellavit, quod Hebraice absconditorum repertorem sonat, pro eo quod obscura somnia revelavit et sterilitatem praedixit. Tamen, quia hoc nomen ab Aegyptio ponitur, ipsius linguae debet habere rationem. Interpretatur ergo Zaphanath Aegyptio sermone salvator mundi, eo quod orbem terrae ab inminenti famis excidio liberarit. Beniamin interpretatur filius dexterae, quod
Abbreviated transcription (Latin):
Nuben interpretatur uisionis
filius.: Sic enim quando eum¬
lia peperit. uocauit nomen eius
ruben dicens. quia uidit ds hu¬
militatem meam.: Sim eon in¬
terpretatur auditio. sic enim
dixit lia quando peperit eum
quia exaudiuit me ds̃.
Lcui additus. dixit enimlia
quando eum peperit. non am¬
mecum erit uir meus quia pe¬
peri ei tres filios.: Iuda con¬
fessio dicitur. quando enim
confitebor dño. & obhoc uoca¬
tus est uidas.: A confessione
itaq: nomen eius est dictum.
quod est gratiarum actio.
Isachar interp̃tatus est merces
Is. quippe dicitur. EST ACHAR
mercis.. Hoc autem ideo quia
mandragoris filii ruben. intro¬
itum uiri qui ra cheli debebatur
ad se emerat lia. unde &dum
interp̃tatur habita culum.
sextum enim hunc filium ge¬
nuerat lia. propter eaiam se
siue comparatione causa no¬
minis cius est. Unde &dixit
rachel cum eum peperis set an
cit ds̃ habitatione cum sorore
mea. : Pan inter pr&atur
uidicium. bala enimdum eum

Expanded text:
7. Ruben, interpretatur visionis 7. Ruben, interpretatur visionis filius. Sic enim quando eum peperit Lia vocavit nomen ejus Ruben dicens: Quia vidit Deus humilitatem meam. 8. Simeon, interpretatur auditio. Sic enim dixit Lia quando peperit eum: Quia exaudivit me Deus. 9. LEVI, additus. Dixit enim Lia quando peperit mecum erit vir meus, quia peperi ei tres filios.' Iudas confessio dicitur. Quando enim confitebor Domino,' et ob id vocatus est Iudas. A confessione itaque nomen eius est dictum, quod est gratiarum actio. Issachar interpretatus est merces. Is quippe dicitur est, sachar merces. Hoc autem ideo, quia mandragoris filii Ruben introitum viri, qui Racheli debebatur, ad se emerat Lia. Unde et dum interpretatur habitaculum. Sextum enim hunc filium genuerat Lia: propterea iam secsive conparatione causa nominis eius est. Unde et dixit Rachel, cum eum peperisset ancicit Deus habitationem cum sorore mea.' Dan interpretatur iudicium. Bala enim dum eum
Abbreviated transcription (Latin):
futurum.: Centium autem non
habetur in nomine. sed sub au¬
ditus iuxta illud. eit nomex
tuum abraham quia patrem
multarum gentium posuite ⁊
I.sa ac exrisu nomen accepit.
riserat enim pater: quando ei
promissus est. ad mirans ingau
dio. Risit & mater quando
perillos tresiuros promissus ẽ.
dubitans ingaudio. Ex hac er¬
go causa nomen accepit isa ac
inter pretatur enimrisus.
Sciendum autem quod qua¬
tuor inueteri testamento absq
ullo uelamine. nominibus sius
ante quamnascerentur uoca¬
ti sunt. Ismahel. isa ac. salo¬
mon. &iosias. lege scripturas.
a cob supplantator interpre¬
tatur. siue quod in ostu plantã
nascentis fratris adphenderit.
siue quod postea fratrem aste
ecce secundo.: Israhel uir ui¬
dens dm̃.: Tunc enim hoc no¬
men accepit quando tota noc¬
te luctus. uicit incerta mine
angelum. &oriente lucifero.
benedictus est. Inde propter
uisionem dĩ istahed appellatus
est. sicut &ipse ait. uidi dñm
& salua facta est anima mea.

Expanded text:
futurum. Gentium autem non futurum. Gentium autem non habetur in nomine, sed subauditur, juxta illud: Erit nomen tuum Abraham, quia patrem multarum gentium posui te. 3. Isaac, ex risu nomen accepit. Riserat enim pater quando ei promisdio. Risit et mater, quando per illos tres viros promissus est, dubitans in gaudio. Ex hac ergo causa nomen accepit Isaac; interpretatur enim risus. Sciendum autem quod quattuor in Veteri Testamento absque ullo velamine nominibus suis, antequam nascerentur, vocati sunt: Ismahel, Isaac, Salomon et Iosias. Lege Scripturas. Iacob subplantator interpretatur, sive quod in ortu plantam nascentis fratris adprehenderit, sive quod postea fratrem arte ecce secundo.' Israel vir videns Deum. Tunc enim hoc nomen accepit, quando tota nocte luctatus vicit in certamine angelum, et oriente lucifero benedictus est. Inde propter visionem Dei Israel appellatus est, sicut et ipse ait: Vidi Dominum, et salva facta est anima mea.
Abbreviated transcription (Latin):
abuchodonosor. prophetia
lagunculae angustae. siue
prophetans istius modi signum.
ꝑsomnium scilicet futurorum.
quod uidisse narratur. & da¬
nihel interp̃tatus est. siue ses¬
sio inagnitione angustiae
prohis qui in captiuitatem ab eo
ducti sunt.  Loro babel apud
hebrȩos. extribus integris no¬
minibus traditur ẽẽ composit̾:
to iste.Ro magister. BABel.
propriae babyloniam sonat.
& efficitur nomen torobabel
iste magister debabilone.
Inbabilone enim ostus est ubi
& princeps gentis uideae ex¬
titit
DEPATRIARCTIIS
UORUNDA MPATRI ARCIA¬
rum ahimologiae notan¬
dae sunt. ut sciamus quio
in suo uocabulo resonant. ⁊¬
Nampleriq: eorum excausis ꝓ¬
prus nomina acceperunt.:
Patri arthȩ interprȩtantus
patrum principes. Archos enĩ
grece. princeps est
BRAM. primum uocatus est
pater uidens populum. propt̃
istahel scilicet tantum : Postea
appellatur abraham quod trans¬
feltur. pater multarum genti¬
um: quod erat adhuc ꝑfidem

Expanded text:
Nabuchodonosor prophetia Nabuchodonosor prophetia lagunculae angustae, sive prophetans istiusmodi signum, pro somnio scilicet futurorum quod vidisse narratur, et Daniel interpretatus est; sive sessio in agnitione angustiae, pro his qui in captivitatem ab eo ducti sunt. Zorobabel apud Hebraeos ex tribus integris nominibus traditur esse conpositus: zo iste, ro magister, babel proprie Babylonium sonat; et efficitur nomen Zorobabel, iste magister de Babylone. In Babylone enim ortus est, ubi et princeps gentis Iudaeae extitit. De patriarchis. Quorundam patriarcharum etymologiae notandae sunt, ut sciamus quid in suo vocabulo resonant. Nam plerique eorum ex causis propriis nomina acceperunt. Patriarchae interpretantur patrum principes. Ἀρχός enim Graece princeps est. Abram primum vocatus est pater videns populum, propter Israel scilicet tantum. Postea appellatus est Abraham, quod transfertur pater multarum gentium, quod erat adhuc per fidem
Abbreviated transcription (Latin):
tus fuerat dm̃. siue quod obli¬
tus est ds̃ peccatorum illius.
Ammon fidelis uel onustus.
Iosias. ubi est incensum dñi
proprta & himologia nomi¬
nis. iste est enim qui simulacra
conbus sit. : Ioa chat robustus:
Ioachim. ubi est preparatio.⁊
Elia chim dĩ resurrectio.
Techonias preparatio dñi.
roboam iudicatio. sue causa
populi. uelut quidam auint
diuisio inter pretatur. proeo
quod in regno eius diuisus sit
populus israhel & precisus are¬
gno stirpis dauid. disionis
enim populi causa iste exstitit.
ambri psalmus uel canticum
meum.: O mri. crispans meus.
chab frater patris.: erabel¬
fluxus sanguinis uel fluens
sanguinem. sed melius. ubi est
sterquilinium. Prȩcipitata
enum deor sum comederunt cas¬
nes eius canes. sicut predixerat.
nes tezabd. sicut stercus. super
faciem terrae. : O chorias ad¬
p̃hendens dm̃. ⁊ Iea ipse uel est
Ioathan robustus.: Sella um¬
bra cius uel p&itio. ⁊ Manaẽ
consulans. Caceias aperiens.

Expanded text:
tus fuerat Dei, sive quod oblitus fuerat Dei, sive quod oblitus est Deus peccatorum illius. 74. AMON, fidelis vel onustus. JOSIAS, ubi est incensum Domini, propria etymologia nominis. Iste est enim qui simulacra combussit. 75. JOACHAZ, robustus. JOACHIM, ubi est praeparatio. ELIACHIM, Dei resurrectio. JECHONIAS, praeparatio Domini. EROBOAM, judicatio, sive causa populi, vel, ut quidam aiunt, 325 divisio interpretatur, pro eo quod in regno ejus divisus sit populus Israel, et praecisus a regno stirpis David. Divisionis enim populi causa iste exstitit. 77. ZAMBRI, Psalmus, vel Canticum meum. OMRI, crispans meus. ACHAB, frater patris. fluxus sanguinis, vel fluens sanguinem: sed melius, ubi est sterquilinium. Praecipitata enim deorsum comederunt carnes eius canes, sicut praedixerat Hnes Iezabel sicut stercus super faciem terrae.' Ochozias adprehendens Deum. Iehu ipse, vel est. Ioatha robustus. Sella umbra eius, vel petitio. Manahem consolans. Paceas aperiens.
Abbreviated transcription (Latin):
trem gessisset. sue quod in ipso
bello. dauid pacatum fuisse le¬
gitur filio. ad eo ut &iam mag¬
no cumdolore extinctum plan¬
geret. Noboam latitudo po¬
puli. & ipsum pantifrasin. quoo
decim tribubus ab eo separatis.
duȩtantum ei relictae sint.
Abia. pater dñs uel pater fuit.
Asa. tollens siue sustollens
Iosaphath: dñi uidicium.
Ioram. qui est excelsus.:
Ochazias. ad prehendens dñm
Athalia. tempus dñi
Ioas spirans uel dñi robur.
Amasiaspopulum tollens.
Orias fostitudo dnĩ.
Ararias auxilium dñi.
Otias autem ipse᷑ qui &atarias
duplici nomine. iste est qui inli¬
citum sibi sacerdotium uindica¬
re conatus. lepra infronte per¬
cussus est: Ioathan. est perfec
tus. Pulchra & himologia no¬
minis. fecit enim rectum in con¬
spectu dñi. & postam templi¬
dñi aedificauit excelsam
Ichaz. adp̃hendens.: Er echi¬
as fostis dñs: Mana ses obli¬
uiosus. ꝑmulta enim scelera
& sa crilegia reliquerat & obli¬

Expanded text:
trem gessisset, sive quod in ipso trem gessisset, sive quod in ipso bello David pacatum fuisse legitur filio, adeo ut etiam magno cum dolore extinctum plangeret. Roboam latitudo populi, et ipsud per antiphrasin, quod decem tribubus ab eo separatis, duae tantum ei relictae sint. Abia pater Dominus, vel pater fuit. Asa tollens, sive sustollens. Iosaphat Domini iudicium. Ioram, qui est excelsus. Achazias adprehendens Dominum. Athalia tempus Domini. Ioas spirans, vel Domini robur. Amasias populum tollens. Ozias fortitudo Domini. Azarias auxilium Domini. Ozias autem ipse est qui Azarias duplici nomine. Iste est qui, inlicitum sibi sacerdotium vindicare conatus, lepra in fronte percussus est. Ioatham est perfectus pulchra ethymologia nominis: fecit enim rectum in conspectu Domini, et portam templi edificavit excelsamACHAZ, apprehendens. EZECHIAS, fortis Dominus. MANASSES, obliviosus. Per multa enim scelera et sacrilegia reliquerat et obli
Abbreviated transcription (Latin):
eius nomine ueteris testamenti
sacerdotium. aueteri populo
significar&ur ablatum.
Tinees frater osni. osmutum
inter pretatur. quosignifica¬
r&ur sacerdotii ueteris & doc¬
trinae silentium: SAcouhel
nomen cius ds̃.: Iesse in sole sa¬
crificium uel incensum.
Saul p&itio interpr&atur
Notum est enim quomodo he¬
brȩorum populus cum sibi regẽ
paderit. & accepit nomen non¬
secundum dm̃. sed secundum su¬
am uoluntatem PAUTO
fortis manu. utiq: quia fortis¬
simus inprodus fuit. Ipse & de¬
siderabilis. instirpe scilicet sua.
tibus. : Salomontribus nomi¬
nibus fuisse ꝑhibetur.. Primũ
uocabulum eius salo mondictt᷑.
id est pacificus. eo quod in regno
eius pax fuerit.. Secundum.
nomen idida. eoquod fuerit di¬
lectus & amabilis dño. Tertuim
uocabulum cius coeleth quod
grece appellatur ecdesiastes.
latine contionatur. quod ad
populum loqueretur.: Iona¬
than columbae donum.
Absalon patris pax. ꝑ antifra¬
sin. eo quod bellum aduersus pa¬

Expanded text:
eius nomine Veteris Testamenti eius nomine Veteris Testamenti sacerdotium a veteri populo significaretur ablatum. Phinees frater Ophni os mutum interpretatur, quo significatur sacerdotii veteris et doctrinae silentium. Samuel nomen eius Deus. Iessai insulae sacrificium, vel incensum. Saul petitio interpretatur. Notum est enim quomodo Hebraeorum populus eum sibi regem petierit, et accepit non secundum Deum, sed secundum suam voluntatem. David fortis manu, utique quia fortissimus in proeliis fuit. Ipse et desiderabilis, in stirpe scilicet sua, tibus.' Salomon tribus nominibus fuisse perhibetur. Primum vocabulum eius Salomon dicitur, id est pacificus, eo quod in regno eius pax fuerit. Secundum nomen Ididia, eo quod fuerit dilectus et amabilis Domino. Tertium vocabulum eius Coheleth, quod Graece appellatur Ecclesiastes, Latine Contionator, quod ad populum loqueretur. Ionathan columbae donum. Absalon patris pax per antiphrasin, eo quod bellum adversus pa
Abbreviated transcription (Latin):
bi melech. pater meus rex.
hola uermiculum uel cocai¬
num. : Iair in luminans.
Iepte aperiens uel aptus.
Esehon cogitatio siue uincu¬
lum meroris. Abdo seruus
eius. SAMSON sol eorum
uel solis fonitudo: Fuit enim
uistute darus. & liberauit
israhel dehostibus. Dalila
pauꝑcula uel situla. Hoor
in quo fostitudo. siue in quoro¬
bur
Noemi quaminterpre¬
tari possumus consolatam
eo quod marito &liberis peregre
mortius. nurum moabiti dem
in consolatione sua tenuit
Nuth interp̃tatur festinans.
Alienigena enim erat expopu¬
logentili. qua crelicta patria
festinauit transire interram
istahel dicens socrui suȩ. quo
AN NA gratia eius interpre¬
tatur. quia dumprius esset
sterilis natura. postremodĩ
gratia fecundata est.⁊
ly ds̃ meus.: O fni discalcia¬
tus: Filius enim fuit hely. dec¬
tus inministerium est sacerdo¬
tii cuius amissionem suo exp̃s¬
sit uocabulo Apostolus enim
adnuntiant pacem. Iste onĩ
discalciatus inter pr&atur. ut

Expanded text:
bimelech pater meus rex. bimelech pater meus rex. Tola vermiculum, vel coccinum. Iair inluminans. Iephte aperiens, vel apertus. Esebon cogitatio, sive vinculum maeroris. Abdo servus eius. Samson sol eorum, vel solis fortitudo. Fuit enim virtute clarus, et liberavit Israel de hostibus. Dalila paupercula, vel situla. Booz in fortitudine, sive in quo robur. Noemi, quam interpretare possumus consolatam, eo quod marito et liberis peregre mortuis, nurum Moabitidem in consolatione sua tenuit. Ruth interpretatur festinans. Alienigena enim erat ex populo gentili, quae relicta patria festinavit transire in terram Israel, dicens socrui suaeRuth 1Anna gratia eius interpretatur, quia, dum prius esset sterilis natura, postremo Dei gratia fecundata est. Heli Deus meus. Ophni discalciatus. Filius enim fuit Heli electus in ministerium sacerdotii, cuius amissionem suo expressit vocabulo. Apostolus enim adnuntiant pacem!' Iste ergo discalciatus interpretatur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑstitum &inter emptorum ob¬
uiam stetit. &ruinam mostis
quasi quidam mons fostis exlusit.
Fleatar dĩ aduitorium.⁊
Pala ac. precipitans siue deuo¬
rans: Balaam uanus populus.
Finees ori parcens. transfixit
enim pugione ⁊ambri cumscor¬
nomen ab amaritudine figura¬
tum. quod peccando amancaue¬
rit populum.: Naab latitudo
ud fames. siue imp&us. Iosue.
inter p̃tatur saluator. ipse emĩ
infigura xp̃i populum a deserto
saluauit. &interram repromis¬
sionis induxit. ⁊ Caleb quasi
cor aut canis.. O thonihel tem¬
pus cius ds̃ uel responsiodĩ: Aoth
gloriosus: Barac fulgurans.
ebbora apis uel loquax. Apis
quia fuit adbellum promptis¬
sima dimicans aduersus sisarã.
Quoper empto. cecinit canticum.
inde loquax.: Iahel ascensio
Cedeon experimentum iniqui¬
tatis eorum.: Frequentib enim
documentis informatus est. quasi
prȩsagio contra hostes futuram
uictoriam expediret. ex quo
futuro experimento &himolo¬
giam nominis sumpsit. ⁊¬

Expanded text:
superstitum et interemptorum obsuperstitum et interemptorum obviam stetit, et ruinam mortis quasi quidam mons fortis exclusit. 48. ELEAZAR, Dei adjutorium. BALAC, praecipitans, sive devorans. BALAAM, vanus populus. 49. PHINEES, ori parcens, transfixit enim pugione Zambri, cum scornomen ab amaritudine figuratum, quod peccando amaricaverit populum. Raab latitudo, vel fames, sive impetus. Iosue interpretatur salvator. Ipse enim in figura Christi populum a deserto salvavit, et in terram repromissionis induxit. Caleph quasi cor, aut canis. Othoniel tempus eius Deus, vel responsio Dei. Aoth gloriosus. Barach fulgurans. Debbora apis vel loquax. Apis, quia fuit ad bellum promptissima, dimicans adversus Sisaram, quo perempto cecinit canticum; inde loquax. Iahel ascensio. Gedeon experimentum iniquitatis eorum. Frequentibus enim documentis informatus est quali praesagio contra hostes futuram victoriam expediret, ex quo futuro experimento etymologiam nominis sumpsit. A