comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
s uite Alacres magnũ ille et alienũ gregem in¬
ter hõmu dumeta pascebit uos siugulis ones
tis calumpiosum dñm qui ꝯmodis et auomẽ¬
tis ur̃is iuiudeat qualem passus est labani s
qui uestris lucris atq ꝓfectibus delectetur ne¬
ccessitatibus succurrit inbetillitatibus openi
meruistis non uacauiuis ut uacenuis in ꝯͥt
uacate ad tempis ut uacetis in et̾nũ et sorte
uram plandentes agnrostite que Alieuar u
collanone sor cũi clãtior fiet iustrant naute
maria õe niũdilatus aiubiunt ꝑexriuis ex¬
rant siue fiue litoribus inter uentõs et fluc¬
tus et scopłos int̾ freti celi q minas õs gliui¬
ili ꝓmbre stillantibus conus mẽbris q rig¬
entibus ꝓpe tartarcas noctes Aount dum cũt¬
ta u circuitu miseros terrent pñtem q
uiris intentant or̃a morten ut ꝟgilius ut quid
non miserum at perituli subeñt bellitor uiri
quibus et plumus uentos et grandinent fre iugit

Expanded text:
Servite alacres: magnum ille et alienum gregem inServite alacres: magnum ille et alienum gregem inter hominum dumeta pascebat; vos singulas oves tis calumniosum dominum, qui commodis et augmentis vestris invideat, qualem passus est Laban, sed qui vestris lucris atque profectibus delectetur, necessitatibus succurrat, imbecillitatibus opem meruistis. «Non vacamus ut vacemus» dicit vacate ut vacetis in eternum et sortem vestram plaudentes agnoscite, que alienarum collatione sortium clarior fiet. Lustrant naute maria, omne mundi latus ambiunt, peregrinis errant sine fine litoribus inter ventos et fluctus et scopulos, inter freti celique minas omnes, glaciali imbre stillantibus comis membrisque rigentibus, prope tartareas noctes agunt, dum cunta in circuitu miseros terrent, presentemque viris intentant omnia mortem, ut Virgilius ait. Quid non miseriarum ac periculi subeunt bellatores viri, quibus et pluvias et ventos et grandinem ferre iugis
Abbreviated transcription (Latin):
suũ ita uo mode abor scilum ut qui ad pñtes
nõ inisi duobus sed imꝑatiuis xbis spũs sancti
lit hõis ore ꝓlatis totius u fallor uite rĩe
series totat spes tota deinq ꝯtiuẽtur iutẽcio
taudum sꝑcrandumq uobis est inuita nori
solum trausitoria sed eterua uatate iõr et
Uidete o felices ar̃e o ixcubitor es assidiũ iuteti¬
q o sollicita et deuota xp̃i mãcipia ꝓq breui
suicio nor lib̾tatem mõ ꝑpetuani sed igenu¬
itatem filiationẽ ꝙ ꝓuicrita. o mernonioni¬
uni obtabile fausta q reꝵ attrnanio snire nio¬
dicum nou ut diu reones sedut semper nã
guot Annos s niius hõi lacob ut mortalis
ei spousa ꝯtiugeret et ridebantur ei pauçi
dies p̃anioris maonitudiue ita ent̃ striptũ
est urq uł sic ꝓuĩcruit quod optabat infi¬
tp̃s suicũ duplicaret uobis deo smentibus imp¬
ciarmu iniuortaliũ telicitas eteruaꝓponitur

Expanded text:
sim. Ita vero moderabor stilum, ut quasi ad presentes sim. Ita vero moderabor stilum, ut quasi ad presentes nonnisi duobus sed imperativis verbis spiritu Dei licet hominis ore prolatis, totius nisi fallor vite vestre series, tota spes, tota denique continetur intentio tandum sperandumque vobis est in vita non solum transitoria sed eterna. Vacate igitur et videte. O felices anime, o excubitores assidui intentique, o solicita et devota Cristi mancipia, proque brevi servitio non libertatem modo perpetuam, sed ingenuitatem filiationemque promerita! O mercimonium optabile faustaque rerum alternatio: servire modicum, non ut diu regnes, sed ut semper! Nam quot annos servivit homini Iacob ut mortalis ei sponsa contingeret! et «videbantur ei pauci dies pre amoris magnitudine», ita enim scriptum est; neque vel sic promeruit quod optabat, niempus servitii duplicaret. Vobis Deo servientibus nuptiarum immortalium felicitas eterna proponitur.
Abbreviated transcription (Latin):
frena laxari licuit nouissuue Abeñtem ocłis
et qd de ur̃e dilectione in spoudeo aĩs at
mĩlta ad celum prece ꝓsequentibus ut qui unu¬
ibi germanũ quererem młtos Inuenerin. iũt
taudem insolitudinem ꝗtam regressus et tonꝰ
sacre dulcedinis menior ꝙ apiui uos diice
apes bũ uata geus hausi eim ñt ip̃e mem̃
michi ꝑ breues dies in lougnm ꝓtuturũ tri¬
buerint ꝓtude qd a me tunt Ibi tumłtuarie
p̃tirmissum menini. hic mõdo suplire ꝓpoitũ
et stribendo Agere qd uiua uoce nõ poti di
modo mea uox uiua est pc̃toris hõis fessi in¬
stu occupiti ut cũq ant liugue debitum dig¬
itus ꝑsolurt nestro in graciꝰ sed saltin durabi¬
scripta mauent᷑ stribam ꝯͦ et situ ur̃a non
intersit ũ ex me tu nomi eid audire unde
Iam p̃dem radicatum uobis habitũ ꝯpirastis
meitũ int̾est semꝑ si fieri possit talia loqui si
forte loquentem ip̃e me audĩa ex audiã q ueq

Expanded text:
frenum laxari licuit, novissime abeuntem oculis frenum laxari licuit, novissime abeuntem oculis et, quod de nostra dilectione michi spondeo, animis ac multa ad celum prece prosequentibus, ut qui unum germanum quererem multos invenerim. Nunc tandem in solitudinem propriam regressus et totius sacre dulcedinis memor quam apud vos, dominice apes, bene nata gens, hausi eamque nunc ipse mecum in michi perbrevis dies in longum profutura tribuerit. Proinde quod a me tunc ibi tumultuarie pretermissum memini, hic modo supplere propositum et scribendo agere quod viva voce non potui, si modo viva vox mea est, peccatoris hominis, fessi, inscii, occupati: utcunque autem lingue debitum digrsolvet, nescio an gratius, sed certe durabiscripta manent. Scribam ergo; et si vestra non intersit id ex me ceu novum aliquid audire, unde iampridem radicatum vobis habitum comparastis, mea tamen interest si fieri possit talia loqui, si forte loquentem ipse me audiam exaudiamque, neque,
Abbreviated transcription (Latin):
Atͣ depoĩtum opus Uos ꝑ̃dulce meũ pignus
Amplector huit q młtu exoptatis germani op¬
tum itq uniti colloquiul aquiesto nõ sẽcienti¬
mnichi totum illud exiguũ tp̃s efluxit ꝟba uectẽdi
ni xp̃o cunctis hospitibus exhibetis Sed sinoũ
quedam atq p̃ferenda me solicituui habebat ne
mea longior mora diuiuis haudibus Ur̃o qꝓp
oĩto forsam osficeret et festinare habitũ mo¬
nebant insuꝑ et cũ fabulaciones cũ siuoulis
Iocnude et breues quibus huc illuc sed semꝑ
ni i ip̃iu sacra et sobria uoluptate rapiebar
cursimi ꝯtiuue oranionis Ar cebant oblimone¬
oñiu imiecta insi eoꝵ que uicissin ex ore nũt
huius m̃t illius Uelut .e. totiden celestibuss
oratulis crompebant quid młta itꝓmichi acci¬
dit ut intentus inhians q oĩbus cuucta q nr¬
cruspiciens młta sꝑsin audiens ic loqueus
ꝯtiuũ icha pene tacitus babieriu conutan¬
tibus quidẽ uobis ꝙͣtum Aytissime religams

Expanded text:
animi depositum apud vos predulce meum pignus animi depositum apud vos predulce meum pignus amplector inque multum exoptatis germani optimi atque unici colloquiis acquiesco, non sentimichi totum illud exiguum tempus effluxit. Verba nectendi n Cristo cuntis hospitibus exhibetis, sed singularis quedam atque prefervida, me solicitum habebant, ne mea longior mora divinis laudibus vestroque proposito forsan officeret, et festinare abitum monebant. Insuper confabulationes cum singulis iocunde et breves, quibus huc illuc, sed semper in idipsum sacra et sobria voluptate rapiebar, cursum continue orationis arcebant, oblivione adiecta, nisi eorum que vicissim ex ore nunc huius nunc illius, velut ex totidem celestibus oraculis erumpebant. Quid multa? Ita michi accidit, ut intentus inhyansque omnibus cuntaque circumspiciens, multa sparsim audiens ac loquens continuum nichil, pene tacitus abierim comitantibus quidem vobis quantum arctissime religionis
Abbreviated transcription (Latin):
ignunm erat o felix xp̃i
familia ut cotemporis
spino quo uobiscuu fui
grauidu curis aĩmũ fecit et ut oĩs dulce¬
do uite huius uento fugacior ẽẽ solet ueny
simul atq Abũ ut q in longinqua ualde
Uonis optabam consenitus. Ueni go ni paradi¬
sum uidi anołos dei ur terra et nn corporibus
huiuanis habitantes suo tp̃e habitaturos incełs
et ad xp̃iũ cui uulitant exacto p̃ũtis exilii labore
Uenturos insi uos p̃us ꝙ̃ formaret in uturo no¬
uisset et sanctifica sret et p̃destinasser in nũm
electorum ne qͥꝙͣ hoc uobis roctum et ꝯpẽdio¬
sum iter et a mũdi deuio Remotissimũ ostẽ¬
disset/. Sed ne quid lic plenũ spcrem saucto
tas adũsata est uix uerendos Uultus asꝑĩtire
ꝯtigit nũꝙͣ michi breuior lux nũꝙͣ uelonior
nox fuit dun religiosistimam illam herem̃ũ
templumq ꝯtemplor dun deuotum siłeciũ
et anxelicam psalmodiam stupco dus uos hius
õs huit siugulos nuyor et humani more

Expanded text:
Dignum erat, o felix Cristi familia, ut eo temporis spatio, quo vobiscum fui,gravidum curis animum fuit, et ut omnis dulcedo vite huius vento fugacior esse solet, veni simul atque abii, utque in longinqua valde votis optabam consecutus: veni ego in paradisum, vidi angelos Dei in terra et in terrenis corporibus habitantes, suo tempore habitaturos in celis et ad Cristum, cui militant, exacto presenti exilii labore venturos, qui nisi vos «priusquam formaret in utero» novisset et sanctificasset et predestinasset in numerum electorum, nequaquam vobis hoc rectum et compendiosum iter et a mundi devio semotissimum ostendisset. Sed nequid hic plenum sperem, sancto tas adversata est. Vix verendos vultus aspicere contigit, nunquam michi brevior lux, nunquam velocior nox fuit: dum religiosissimam illam heremum templumque contemplor, dum devotum silentium et angelicam psalmodiam stupeo, dum vos hinc omnes, hinc singulos miror, et humani more
Abbreviated transcription (Latin):
et sipe uuuis dus in nãti metelli desiderio
Atq n̾uuraciõe ꝯtempiutur nõ tr̃ adhuc Au¬
uum et Argentum deus cẽ creditur Sed an
forsam pagano ritu religiosiuis iusatur
Au melĩs horculi creditur futioso an uĩti
honucide An ioni Adultero et Iucesto An cũ¬
curio ꝓdiori et si cñ uerũ sit ꝙ pħã ille¬

Expanded text:
et sepe vivus Deus inanimati metalli desiderio atque admiratione contemnitur: non tamen adhuc argentum aut aurum deus esse creditur. Sed an forsitan pagano ritu religiosius insanitur, an melius Herculi creditur furioso, an Marti homicide, an Iovi adultero et incesto, an Mercurio proditori? Et si enim verum sit quod
Abbreviated transcription (Latin):
exccetis ingemum. quid obliti rerũ int̾ Bba
senestitis: atq int̾ pueriles meptias: albicã¬
tib comis: et rugosa fronte u̾sammi: uoł utmã
solis uestra noceret insama. et nõ nobilissima
sccpe adolestentũ ingema corrupisset. Aue¬
Cont᷑ id fateor studiorũ mõstrũ: nichil satłs
mordacit᷑ dici potest. tu tñ interea dicendi
agam exp̃ssius homnẽm quidẽ essẽ aĩal. ĩmo
uero aĩaliũ p̾ncipẽ cũctorũ. nemo tã durꝰ
pastor inuenit᷑ ut nestiat nemo cur si ĩterro¬
get ᷑᷑ aut rõnale aĩal aut mortale negau̾it
Itaq om̃ib diffuncõ nota est. Aug̃. imo uero
perpautis. ftran. Quid ergo si quẽ uideris
adeo rõne pollentẽ: ut secundũ eã uitã suã
istitui̾t ut sibi soli subiecerit appetitꝰ. ut
illiꝰ freno motꝰ aĩmi coherceat: ut intelligat
sese ꝑ illam tãtũ a brutorũ amimãciũ feritate
distingiu. n ͨ insi q̃tenus ratione degit: nomẽ

Expanded text:
exercetis ingenium? Quid, obliti rerum, inter verba exercetis ingenium? Quid, obliti rerum, inter verba senescitis, atque inter pueriles ineptias albicantibus comis et rugosa fronte versamini? Vobis utinam solis vestra noceret insania, et non nobilissima sepe adolescentium ingenia corrupisset! Contra id, fateor, studiorum monstrum nichil satis mordaciter dici potest. Tu tamen interea, dicendiagam expressius. Hominem quidem esse animal, imo vero animalium principem cuntorum, nemo tam durus pastor invenietur ut nesciat; nemo rursus, si interrogetur, aut rationale animal aut mortale negaverit. Ita omnibus diffinitio nota est. Imo vero perpaucis. Quid ergo? Siquem videris adeo ratione pollentem ut secundum eam vitam suam instituerit, ut sibi soli subiecerit appetitus, ut illius freno motus animi coherceat, ut intelligat se se per illam tantum a brutorum animantium feritate distingui, nec nisi quatenus ratione degit nomen
Abbreviated transcription (Latin):
satil ꝓfũde cogitantes sibi esse nccio mo¬
riendum stran. Paucis g ͦ diftmicõ hominis
nota est. q̃ tñ omib ĩ stolis tam crebro re¬
petit᷑ ut nedũ auditorũ aures fatigasse.
s ipsas edificioꝵ colũnas iãp̾dẽ mnumuisse
debuerit. Ista quidem dyaleticoꝵ gariulital
nullũ finem hĩtura et diffinicõne᷑ huiꝯmõi
compẽduis statet: et ĩmortaliũ litigiorũ matĩa
głiat᷑. plerũq aũt quid ip̃m um̾ sit᷑ quod loquũt᷑
ignorãt. itaq si quem ex eo grege de diffmitõe
non tm̃ hoĩs sed rei altiꝰ interroges: parata
respõsio est. Si ult᷑ progiediare silenciũ fict᷑
aut si assiduitas disserendi u̾borum copiã auda¬
ciãq peꝑerit: mores tñ loquẽtis ostendent
ueram sibi ⁊ei diffinite noticiã nõ adesse. ꝯt
hoc tã fastidiose negligens: tãq suꝑuatuo
curiosũ genus hom̃ iuuat imuchi. Quid semꝑ
frustꝰ laboratis : ha miseri et manib tendicłis

Expanded text:
sat profunde cogitantes esse sibi necessario mosat profunde cogitantes esse sibi necessario moriendum. Paucis ergo diffinitio hominis nota est, que tamen omnibus in scolis tam crebro repetitur, ut nedum auditorum aures fatigasse, sed ipsas edificiorum columnas iampridem imminuisse debuerit? Ista quidem dyaleticorum garrulitas nullum finem habitura, et diffinitionum huiuscemodi compendiis scatet et immortalium litigiorum materia gloriatur: plerunque autem, quid ipsum vere sit quod loquuntur, ignorant. Itaque siquem ex eo grege de diffinitione non tantum hominis sed rei alterius interroges, parata responsio est; si ultra progrediare, silentium fiet, aut, si assiduitas disserendi verborum copiam audaciamque pepererit, mores tamen loquentis ostendent veram sibi rei diffinite notitiam non adesse. Contra hoc tam fastidiose negligens tamque supervacuo curiosum genus hominum iuvat invehi: – Quid semper frustra laboratis, ah miseri et inanibus tendiculis
Abbreviated transcription (Latin):
Accedit belluaꝵ furorͦ atq hominũ: ⁊ abiesq
belloꝵ. Accedũt et magnaꝵ edium riune qͣs
bene quid̾ ait tutelã homĩ fuisse: nũc eẽ ꝑi¬
culum. Accedũt simstro sidere motꝰ aerei et
celi pestilentis afflatus et tot terre marisq
discimima: quib undiq ccũlepti nõ potestis
ꝯtulos auerte̾. ubi nõ eis occurrat ꝓp̾e morta
litatis effigies. ffran. Indulge q̃so: ampliꝰ ex¬
pectare non possum. nchil enĩ ad cõfirmand̾
dõnẽ meã dici reor efficacius. quã tũ multa
dixisti. ego ip̃e int̾ audiend̾ mirabar qd tua uell
or̃o: Aut ubi desmeret : Aug̃. Nũdũ ꝙpe desierat:
tu cã p̾̃cidisti. Nec cm̃ conclusio restabat ꝙͣ ꝙͣ
młta uelutãtia c̾cũstent: nl tñ ad intiora
penetrare durans: longa cõsuctudine pectorib
miserorũ uetustoq uelut calle salutiteris
ad monicõnb resistente. paucos inuemes

Expanded text:
Accedit belluarum furor atque hominum, rabiesque Accedit belluarum furor atque hominum, rabiesque bellorum; accedunt et magnarum edium ruine, quas bene quidam ait olim tutelam hominum fuisse, nunc esse periculum. Accedunt sinistro sidere motus aerei, et celi pestilentis afflatus, et tot terre marisque discrimina; quibus undique circumsepti non potestis oculos advertere, ubi non eis occurrat proprie mortaeffigies. Indulge, queso: amplius expectare non possum. Nichil enim ad confirmandam rationem meam dici reor efficacius, quam tu multa dixisti: egoque ipse inter audiendum mirabar quid tua vellet oratio aut ubi desineret. Nondum quippe desierat cum tu eam precidisti. Hec enim conclusio restabat: quanquam multa vellicantia circumstent nichil tamen ad interiora penetrare duratis longa consuetudine pectoribus miserorum, vetustoque velut callo salutiferis ammonitionibus resistente paucos invenies
Abbreviated transcription (Latin):
tremistat. et de le incipiat esse sollicitus.
Sicut ubi flagrantia uiciorũ tecta cõspe¬
xeris de tius securi ꝰ esse non potes. quomã
ut ait et fflaccꝰ. Ad te post paulũ bentura
ꝑicla ceris. Eo aut uehemenciꝰ mouebr̃
qui iumotem: qui ualidiorem: formosiorẽdr
uideat repentma morte subtractid: sesẽ
ante circũspiciet Et dicet. Secunꝰ hit
hĩtare uidebat ᷑ ͦ et tñ cietꝰ est Nec etal
ꝓfuit: nec forma: n ͨ robor mͥ securi ͭ ͤ quis
si egregiis formidatisq ꝑ dus euenerit: mul
alios sterne̾ solitũ norant: subito inde aut
pancaꝵ fortassis horarũ anxietate prost᷑¬
tum. unde eñ nisi ex hoc fonte procedus
illa q̃ in mortib sũmoꝵ hominũ stupẽtes
faciũt populi. qͣlia multa. Ut te tãtisꝑ
ad hystorias reuocemꝰ In funere iuln cesduis
memisti. Hoc est illud cõmue̾ spectaculum
qd mortalium oculos et corda ꝑstringit
fatiq sui mẽõriam ingerit aliena cernẽtib.

Expanded text:
tremiscat, et de se incipiat esse solicitus. tremiscat, et de se incipiat esse solicitus. Sicut, ubi flagrantia vicinorum tecta conspexeris, de tuis securus esse non potes, quoniam, ut ait Flaccus, ad te post paulum ventura pericula cernis. Eo autem vehementius movebitur, qui iuniorem, qui validiorem formosioremque videat repentina morte subtractum. Se se enim circumspiciet et dicet: – Securius hic habitare videbatur, et tamen eiectus est, nec etas profuit, nec forma, nec robur. Michi securitatem quis si egregiis formidatisque personis evenerit, multquem vel alios sternere solitum norant, subito videant, vel paucarum fortassis horarum anxietate prostratum. Unde enim nisi ex hoc fonte procedunt illa, que in mortibus summorum hominum stupentes faciunt populi, qualia multa, ut te tantisper ad historias revocem, in funere Iulii Cesaris meministi? Hoc est illud comune spectaculum quod mortalium oculos et corda perstringit, fatique sui memoriam ingerit aliena cernentibus.
Abbreviated transcription (Latin):
Augꝰ. Monstrabo ꝑfacile modo bona fide
uerũ confiteri in amnmũ inducas: utar ĩhac
re teste eciã non longiiqͦ stan. Quo nam
q̃so: Aug Constia tua ffran. Ila contrariũ
dicit. Aug Ubi cõfusa preit int̾rogatio cͣtũ
respondentu testimomũ esse uix põt. ftan.
Quid ad rem . Augꝰ Multũ sane ꝙ ut clare
prouideas adu̾te nemo tam clemẽs est msł
sit idem prorsꝰ insanus: cui nõ interdum con¬
dictio ꝓprie fragilitatis occuriat: qui non
si int̾roget᷑ respondeat se esse mortalem et
caducũ habitare corpusculũ. id eñ et mẽbꝵ
dolor et febrium temptamẽta testat A
quib prorsꝰ ĩmunem uitã degere. Que nã
dei unꝙͣ indulgencia p̃stabit. Adde ꝙ et ex
fumerib amicorũ: que assidue ptꝰ oculos ut̃os
cunt: spectanciũ aminnis terror ncutit᷑ ᷤ qr
dũ equenum quisq comitat did sẽpulchrũ
ncc̃e est ip̃e eciã ad aliem tasꝰ p̃cipũe con¬

Expanded text:
eris. Monstrabo perfacile, modo bona fide eris. Monstrabo perfacile, modo bona fide verum confiteri in animum inducas. Utar in hac re teste etiam non longinquo. Quonam, queso? Conscientia tua. Illa contrarium dicit. Ubi confusa preit interrogatio, certum respondentis testimonium esse vix potest. Quid ad rem? Multum sane; quod ut clare pervideas, adverte. Nemo tam demens est, nisi sit idem prorsus insanus, cui non interdum conditio proprie fragilitatis occurrat; qui non, si interrogetur, respondeat se esse mortalem et caducum habitare corpusculum. Id enim et membrorum dolor et febrium tentamenta testantur, a quibus prorsus immunem vitam degere quenam Dei unquam indulgentia prestabit? Adde, quod et ex funeribus amicorum, que assidue preter oculos vestros eunt, spectantium animis terror incutitur; quia, dum equevum quisque comitatur ad sepulcrum, necesse est ipse etiam ad alieni casus precipitium con
Abbreviated transcription (Latin):
et terrems p̃grauet᷑ illecebris . Ita dũ astẽ¬
dere et ĩmus ꝑmanere cupitis: neutrã
impletis in alt̾na distracti.ffran. Quidig¬
cesẜ censes esse faciendũ ut integer animꝰ
dilcusses terre compedib tollat᷑ ad srña.¬
Augꝰ Ad hũc t̾mi ꝓfecto meditacio illa
ꝓducit quã p̾mo loco noĩauerã: cũ morta¬
litatis nost ͤ recordatione cõtinua. frant.¬
Nisi et hic fallor nullꝰ hom̃ crebriꝰ in has
reuoluit  curas. Augꝰ. Noua lis laborq aliꝯ¬
Orbamꝰ loqui uelmm. Efran. Uane tamen
sentenciã Augꝰ. Certe nõ aliã. Frantꝰ.¬
Eigo ego de morte non cogito. Aurꝰ. Perraro qͥdẽ
Idqͣ tam segonter: et in calamitãtis tue fundam
cogitatio ipsa nõ penetret. sfran. Contia ccedi¬
deram. Aug. Non quidem credidis. sed quid trde̾
debuãs actende.fran. Nũꝙͣ post hoc me ciedi¬
turuã scito. si et hoc falso credidisse mõstrau¬

Expanded text:
et terrenis pregravetur illecebris; ita, dum et ascenet terrenis pregravetur illecebris; ita, dum et ascendere et in imis permanere cupitis, neutrum impletis in alterna distracti. Quid igitur censes esse faciendum, ut integer animus, discussis terre compedibus, tollatur ad supera? Ad hunc terminum profecto meditatio illa perducit, quam primo loco nominaveram, cum mortalitatis vestre recordatione continua. Nisi et hic fallor, nullus hominum crebrius in has revolvitur cures. Nova lis laborque alirbanius loqui velim. Hanc tamen sententiam. Certe non aliam. Ergo ego de morte non cogito? Perraro quidem, idque tam segniter, ut in imum calamitatis tue fundum cogitatio ipsa non penetret. Contra credideram. Non quid credideris, sed quid credere debueris attendo. Nunquam post hac me michi crediturum scito, si et hoc falso credidisse monstrav
Abbreviated transcription (Latin):
Augꝰ Nulli põt desiderum hoc absolute cõtm¬
gere. nisi qui aliis omĩb desiderois finẽ fecit
Iam intelligis ꝙ mult᷑a et uaria sũt que
optant᷑ in uita. que p̾us tibi omĩa uilipen¬
denda sunt. ut sic ad concupiscẽtiã sũme
felicitatis ascendas quã ꝓfecto minꝰ amat
qui secũ aliquidamat quod nõ pp̃ ip̃ amat.
fran. Agnosto sm̃a . Augꝰ. Quotꝰ ergo
fuit qui om̃es cupiditates extmxerit: qͣs
ne dicam extinguẽ̾ sed uel enuierare lon¬
gũ sit. qui aĩo suo frenũ rõmis admouerit:
qui dice̾ audeat: nchil inͥ iam cõmune cũ
corpore que uident᷑ cũcta sordescũt: ad
feliciora suspito. ffran. Rarissimũ genus
hom̃i: et nũc difficultate qni cõmmabaril
intelligo. Augꝰ. Hus nempe cessantibus
desiderũ illud̃ plenũ expeditidq erit. Ne¬
cesse est em̃ ut ꝙͣtũ animꝰ ad celũ ꝓpria
nobilitate subuchit᷑. tãtũ mole corꝑea

Expanded text:
 Nulli potest desiderium hoc absolute conti Nulli potest desiderium hoc absolute contingere nisi qui omnibus aliis desideriis finem fecit. Iam intelligis quam multa et varia sunt que optantur in vita, que prius omnia nichili pendenda sunt, ut sic ad concupiscentiam summe felicitatis ascendas, quam profecto minus amat qui secum aliquid amat, quod non propter ipsam amat. Agnosco sententiam. Quotus ergo fuerit qui omnes cupiditates extinxerit quas ne dicam extinguere sed vel enumerare longum sit; qui animo suo frenum rationis admoverit; qui dicere audeat: "nil michi iam comune cum corpore; que videntur cunta sordescunt; ad feliciora suspiro"? Rarissimum genus hominum; et nunc difficultatem, quam comminabaris, intelligo. His nempe cessantibus, desiderium illud plenum expeditumque non erit; necesse est enim ut, quantum animus ad celum propria nobilitate subvehitur, tanto mole corporea
Abbreviated transcription (Latin):
ampliꝯ agam Augꝰ. Impori l ꝓpomo
cõdictione. Ut qui qd̃ cupit ardentꝰ cupit¬
obdormiat. Fran. Quid ig̾. ip̃m optare ꝓfuit:¬
Augꝰ. Nempe ꝑ medias difficultates Iter pan¬
det. Ad hoc ip̃m ꝑ se uirtutis desiderim pars
est magna uirtutis. Eran. Magne michi
spei matia p̃biusti. Augꝰ. Idc̃to te Alloquor
ut et sparẽ doceam et tnere. ffran. Timere
quo nã modo: Augꝰ. Imo uõ qͣlitꝰ sperare¬
fran. Quia cũ hactenꝰ nõ mediocie studiũ
gessermi ne pessimus forem. tu michi uiã
aperis qua optimꝰ fiam. Augꝰ. Ad qm
iditꝰ laboriosũ sit fortasse nõ cogitas. Ftran.¬
.Quid noui terioris ingemimas. Augꝰ. Qr
hoc ipm optare u̾bum unũ est . ħ ꝙ ĩnu¬
merabilib ꝯsistat ex reb. ftran. Tertĩficas:¬
Augꝰ. At qui ut ea silrã ex quib desideriu
istud constat. ꝙͣ multa sũt: ex quoꝵ euersibe
conficit᷑ ftran. Quid dicc̾ uelis nõ intelligo.¬

Expanded text:
amplius agam. Impossibilem proponis amplius agam. Impossibilem proponis conditionem: ut, qui qobdormiat. Quid igitur ipsum optare profuerit? Nempe per medias difficultates iter pandet. Ad hoc ipsum per se virtutis desiderium pars est magna virtutis. Magne michi spei materiam prebuisti. Idcirco te alloquor ut et sperare doceam et timere. Timere quonam modo? Imo vero qualiter sperare? Quia, cum hactenus non mediocre studium gesserim ne pessimus forem, tu michi viam aperis qua optimus fiam. At quam id iter laboriosum sit, fortasse non cogitas. Quid novi terroris ingeminahoc ipsum "optare" verbum unum est, sed quod innumerabilibus consistat ex rebus. Terrificas. Atqui, ut ea sileam, ex quibus desiderium istud constat, quam multa sunt ex quorum eversione conficitur! Quid dicere velis non intelligo.
Abbreviated transcription (Latin):
currit illud. Quidn. uelle parũ cupias. ut repo¬
tiaris oportet. ffran Intelligo: sed et desidãse
putabam augꝰ fallebaris. sfran. Credo. Augꝰ¬
Ut certꝰ cied̾as consciencia ip̃e tuam cõsule.
Illa optima uirtutis int̾pres. Illa infallibilis
et uerax est. operũ cogitationũq pensat̾x.
Illa tibi dicet: nũꝙͣ te ad salutem. qua decuit
aspirasse. sed tepidiis remissiusq quã ꝑicu¬
loꝵ tantoꝵ consideratio requirebat. Eran.¬
Cepi quã iubes ꝯstĩam excuteꝰ. Augꝰ. Quid
illic inuenis: Ftran. Uera esse q̃ dicis. Augꝰ.¬
Profecim ꝰ aliꝙͣtulum : si incipis expergisti
ham meliꝰ. t̾ erit. si quã male olmi erat agno¬
ueris. ftrãn. Si hoc uel noste satis est. nõ tñ
bene sed optime michi ꝓpe diem esse posse
confido nichil enĩ unꝙͣ clarius intellexi. ꝙ
nũꝙͣ mẽ satis ardenter optasse lib̾tatemꝰ
et umẜiaꝵ fiẽ. nũqd aũt post hoc optasse

Expanded text:
currit illud Ovidii: velle parum est; cupias, ut re pocurrit illud Ovidii: velle parum est; cupias, ut re potiaris, oportet? Intelligo, sed et desiderasse putabam. Fallebaris. Credo. Ut certius credas conscientiam ipse tuam consule. Illa optima virtutis interpres, illa infallibilis et verax est operum cogitationumque pensatrix. Illa tibi dicet nunquam te ad salutem qua decuit aspirasse, sed tepidius remissiusque quam periculorum tantorum consideratio requirebat. Cepi, quam iubes, conscientiam excutere. Quid illic invenis? Vera esse que dicis. Profecimus aliquantulum; en incipis expergisci. Iam melius tibi erit si, quam male olim erat, agnoveris. Si hoc vel nosse satis est, non tantum bene, sed optime, michi propediem esse posse confido. Nichil enim unquam clarius intellexi quam nunquam me satis ardenter optasse libertatem et miseriarum finem. Nunquid autem post hac optasse
Abbreviated transcription (Latin):
nõ sine lacͥim̃s int̾dũ lege̾ me arbitior: nõ
alienã s pp̾e mee pegrmacionis hostoriam.
Deinceps aũs qm̃i om̃e studium cõtẽtionis
abieci. ut libu̾it ꝑge: sequi enĩ nõ obstare
disposui. Aug. Haud hoc postulo. Sicut
eñ ut doctissimꝰ quidã ait̾. Numum alt̾cãdo
uitas amittr̃. sic ad uni multos sepe ꝑducit
pentis ingeni mos est passim omib acq̃eus¬
se ꝯuẽit nc rursꝰ aperte ueritati studiosuis.
obluctari: quod clarum litigiose mentis indi¬
obseqͣt᷑ fran iam ĩ aĩmũ induxi nchil tibi
nõ credere Aug. Sentio aliqͥd. etiã nũc resta¬
re. quod uel lice̾t fare. aie quidqͥ idest ffran.¬
Nil aliud iusi ꝙ ipse mecũ obstupeo noluisse
hactenꝰ ꝙ unum semꝑ uoluisse credideram.¬
Augꝰ. Adhuc hesitas atq ut hul Iam tãdem
ẜmonib fruis sit fateoreet ip̃e te uoluisse
nõ nũꝙ. fran. Quid gͦ dixisti: Augͥ. An nõ suc¬

Expanded text:
non sine lacrimis interdum legere me arbitrer non non sine lacrimis interdum legere me arbitrer non alienam sed propriam mee peregrinationis historiam. Deinceps autem, quoniam omne studium contentionis abieci, ut libuerit perge. Sequi enim, non obstare disposui. Haud hoc postulo. Sicut enim quod doctissimus quidam ait: Nimium altercando veritas amittitur, sic ad verum multos sepe perducit pentis ingenii mos est, passim omnibus acquievisse conveniet, nec rursus comperte veritati studiosius obluctari, quod clarum litigiose mentis indiconsequitur. Iam in animum induxi nichil tibi non credere. Sentio aliquid etiam nunc restare quod vellicet. Fare, age, quicquid id est. Nichil aliud nisi quod ipse mecum obstupeo, noluisse hactenus quod semper voluisse credideram. Adhuc hesitas; atqui, ut his iantandem sermonibus finis sit, fateor et ipse te voluisse nonnunquam. Quid ergo dixisti? An non suc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣiuis ad hãc poetarũ chorꝰ omĩs afficit᷑. tuq
ante alios qui sõlꝰ etatis tue cõtextã eius
frondib coronã gestare meruisti gracior debet
esse aĩo tuo: tandẽ aliꝙͣdo in portũ ex tã
multis tempestatib reu̾tenti ꝙͣ ficꝰ illius
recordatio: ꝑ qm tibi correctio et ueme spes
certa p̃cẽdr᷑ fran. Nichil adu̾sor: sed inceptũ
page. Augꝰ. Noc incepã: ad hoc ꝓsequor: cõtigille¬
manes. Derũ ego et si młta cõgere̾ poteram.
unico tñ eoq domestico exemplo cõtentꝰ fui-
ftran. Cõsulte neq em̃ aut płib res egebat
aut aliud quodl in pectꝰ hoc profundiꝰ destẽ
p̃ta internautragiũ. et portꝰ tuta tuente.
int̾ que felicem et miserũ esse solent: qͣle
gium recognosto. Ex quo fit ut quotiens
dõfessionũ tuarũ libios lego int̾ duos con¬
tiauos. affectꝰ: spcͥm uidelꝰ et metũ. licet

Expanded text:
quamvis ad hanc poetarum chorus omnis afficitur tuque quamvis ad hanc poetarum chorus omnis afficitur tuque ante alios, qui solus etatis tue contextam eius ex frondibus coronam gestare meruisti, gratior esse debet animo tuo, tandem aliquando in portum ex tam multis tempestatibus revertenti, quam ficus illius recordatio, per quam tibi correctionis et venie spes certa portenditur. Nichil adversor, sed inceptum perage. Hoc inceperam, atque hoc prosequor: contigisseinanes. Verum ego, etsi multa congerere poteram, unico tamen eoque domestico exemplo contentus fui. Consulte; neque enim aut pluribus res egebat aut aliud quodlibet in pectus hoc profundius descenquanta inter naufragum et portus tuta tenentem, interque felicem et miserum esse solent, qualegium recognosco. Ex quo fit ut, quotiens Confessionum tuarum libros lego, inter duos contrarios affectus, spem videlicet et metum, letis
Abbreviated transcription (Latin):
Aug̃. Quotiẽsq respondi: imoueriꝰ noluisse.
nec tũ admiror te in hus nũc ambagibus ob¬
uolutum In quib olim ego ip̃e Iactatꝰ. duni
nonã uite mãm caꝑe meditarer. Cãpillũ uului.
frontẽ ꝑcussi: digitosq contorsi. demq cõplo¬
sis gena manib amplexꝰ. amarissims
suspiriis: celum aurasq compleui largisq
gemitib solum omne madefeci. et tamen
hec int᷑ : idem ille qui fuerã. mansi. donec
alta tandem medicacõ dinẽm iiẜ̾iã meam
ante oculos congessit. Itaq postꝙͣ plene
uolui Illico et pot̾ui. miraq et felicissima
celeritate transformatꝰ sum in alteru
Augustinũ. cuiꝰ hystorie seriem e in fallor.
ex confessionib meis nosti ffran. Noui eq̃dẽ
Illiuisq ficꝰ salutifere: cuiꝰ hoc sub umbra
cõtigit miraculũ: ĩmeõr esse nõ possũ. Aug¬
Ret̾te quidẽ. n ͨ em̃ mrtꝰ ulla nͨ hedera
demq nͨ dilecta. ut auĩt phebo laurea:

Expanded text:
? Quotiensque respondi, imo verius noluisse? ? Quotiensque respondi, imo verius noluisse? Nec tamen admiror te in his nunc ambagibus obvolutum in quibus olim ego ipse iactatus, dum novam vite viam carpere meditarer. Capillum vulsi, frontem percussi digitosque contorsi; denique complosis genua manibus amplexus amarissimis suspiriis celum aurasque complevi largisque gemitibus solum omne madefeci. Et tamen hec inter idem ille qui fueram mansi, donec alta tandem meditatio omnem miseriam meam ante oculos congessit. Itaque postquam plene volui, ilicet et potui, miraque et felicissima celeritate transformatus sum in alterum Augustinum, cuius historie seriem, ni fallor, ex Confessionibus meis nosti. Novi equidem, illiusque ficus salutifere, cuius hoc sub umbra contigit miraculum, immemor esse non possum. Recte quidem; nec enim mirtus ulla nec hedera, denique dilecta, ut aiunt, Phebo laurea,
Abbreviated transcription (Latin):
mag̾ adu̾sum ꝓp̾e uolũtati. s ultͦ nõ ualeo.¬
aug. Modo conuẽta buẽtͤ ostendã aliis tibi
u̾bis utend̾ fore. Fran. Que nã conue̾ta me¬
moras: quibꝰ ne admones utend̾ u̾bis. Aug¬
Cõuẽta sũt ut fallaciaꝵ laq̃is reiectis: cta
u̾itatis studium pura cũ simplicitate u̾semur
uo̾ba uoꝰ quib te uti uelm hec sunt ut ubi te
nõ posse dixisti. ult᷑ te nolle fatraris. Fran.¬
Nũꝙͣ erit fims: nũꝙͣ cm̃ hoc fatebor scio
qdẽ et tu testis es michi quotiẽs uolui non
potiu quot lacͥmas fudi nͨ. profuerunt.
uõ minime. Eran. Per superim fideme
hoiẽm enĩ scire neminẽ puto quid ego passꝰ
sim quãtũq uoluerim si licuisset assurge̾. Augꝰ
Siłe: prius celũ tellusq miscebr̃: p̾us astͣ cõt̾i¬
dent a neruo: et amica nũc ĩuicẽ elementa
pugnabunt. ꝙ hec que int̾ nos duudicat
tibi sepe cõstiẽtiã extorsisse: ħ ꝓpositũ non
mnutasse ftran. Quociẽs dixi me ultiꝰ neqͥuisse¬

Expanded text:
ltra non valeo. Modo conventa serventur ostendam aliis tibi verbis utendum fore. Quenam conventa memoras, quibus ve ammones utendum verbis? Conventa sunt, ut fallaciarum laqueis reiectis circa veritatis studium pure cum simplicitate versemur. Verba vero, quibus uti te velim, hec sunt: ut ubi "ultra te non posse" dixisti "ultra te nolle" fatearis. Nunquam erit finis; nunquam enim hoc fatebor. Scio quidem, et tu testis es michi, quotiens volui nec potui; quot lacrimas fudi, nec profuerint. vero minime. Proh superum fidem! hominem enim scire neminem puto, quid ego passus sim, quantumque voluerim, si licuisset, assurgere. Sile! prius celum tellusque miscebitur, prius astra concident Averno, et amica nunc invicem elementa pugnabunt, quam hec que inter nos diiudicat tibi sepe conscientiam extorsisse, sed propositum non mutasse. Quotiens dixi me ulterius nequivisse
Abbreviated transcription (Latin):
Astatiũ reꝑturus sibi q dictũ audiat laborabͬ
in et̾nũ et uiuet idhuc in tiuem hoc est uec
morte quidem a laboribus requiestet q̃ uua.
fiuis om̃u uisibilis est labor um sed uiuet in
ꝑpetuũ non ut uuiat u et laboret sit enĩ ut
quidem lon illius expoctor uellent impii mo¬
ri s non postea u uũt igitur Ut moriantur
ut eñ uita lauctoꝵ ita et mors nupioꝵ ꝑpe¬
tuo est hec ille Iure itaz labornu quisq ⁊ui¬
dus laborabit in cteruũ et lic rorpore mo¬

Expanded text:
affatim reperturus, sibique dictum audiat: «laborabit affatim reperturus, sibique dictum audiat: «laborabit in eternum et vivet adhuc in finem». Hoc est, nec morte quidem a laboribus requiescet, que una finis omnium visibilium est laborum, sed vivet in perpetuum, non ut vivat, imo ut laboret. Sic enim ait quidam loci illius expositor: «Vellent impii mori, sed non possunt, vivunt igitur ut moriantur, ut enim vita sanctorum, ita et mors impiorum perpetua est». Hec ille. Iure itaque laborum quisque avidus laborabit in eternum et licet corpore mo
Abbreviated transcription (Latin):
fuoit. did quid oro requiem truet insi qui
scens quieseudo q uidebitis uide udoq oiudeb¬
itis gaudendo aurd Uaitate felices titis qͣ
nullã cercior felicitis nulla sublimior qui este¬
ndo iquidem fieri nãm prudentem quenia¬
tuurat atq odcrit quieten leoruꝰ Auẽ iłłu
quem qr ueq ueccessitas ad laborem Ui gebar
et uita longior fatigasser quiets indignum
fecisse debuerat etati ꝯsuleus imꝑator iussit
uatate Uetuit laborare publicis Arciut ueg¬
ocus et laborem fortem curiaui iutdixit
quiestere iusserat stultam sene liboribus caris¬
q restituit sane qui hũc unũ leximus ꝙͣ mł¬
tos tales Uidimus senet quos Arcr nexibus
laboriosis q uepotiis uet rõ uuꝙͣ uet ctas
extrema diuelleret inli inuitos et in sũmo
buficio nature iuiurian Aecusantes Satu ue
ab eius Amplexu seꝑari ut uitlul eis laboriosiꝰ
ꝙ nori laborare. quis qͥs iõr talis est eat hic
et post ꝯcupistencias suis currat ibi qͦs q̃rit

Expanded text:
isi qui scetis, quiescendoque videbitis, videndoque gaudebitis, «gaudendo» autem «de veritate» felices eritis; qua nulla certior felicitas, nulla sublimior. Quiescendo equidem fieri animam prudentem, que matimeat atque oderit quietem. Legimus senem illum quem, quia neque necessitas ad laborem urgebat et vita longior fatigasse quietisque indigum fecisse debuerat, etati consulens imperator iussit eum vacare, vetuit laborare, publicis arcuit negotiis et laborum fontem curiam interdixit. donec qui quiescere iusserat stultum senem laboribus curisque restituit. Sane qui hunc unum legimus, quam multos tales vidimus senes, quos a rerum nexibus laboriosisque negotiis nec ratio unquam nec etas extrema divelleret nisi invitos, et in summo beneficio nature iniuriam accusantes! Satis ab eius amplexu separari ut nichil eis sit laboriosius quam non laborare». Quisquis igitur talis est, eat hinc et post concupiscentias suas currat, ibi quod querit
Abbreviated transcription (Latin):
prorsus insolita ĩłto q felicior ꝙͣ cetere es hũa¬
ue. labore libor apud ceteros Apud uos aut qͥcte
quies queritur nulla tam p̃nosa uuꝙͣ merces
tam facili p̃cio empta est parate nõs date dex¬
teras cauete oĩ studio ne tam felix p̃ter mictał᷑
ocrasio. quieter queritis aĩe nichil ꝙxixitur
Arobis insi ut aĩo quiestatis requies requiem
dabit ad quen querendam ꝓuptis ꝑ oeiũ uitã
et uidefessis aĩs laboraudinu erat. uecuideri
maxuus libor nullus poterit ciuus tau Aia¬
belis fiuis eet requies , nñt ichil certe iub¬
enũ insi ne laboretis utq in ꝓpetuũ qͥeturi
Iam quiestere condistatis neq Uero licet sułła
rquiem amatis hauc speruere que enan¬
ꝑ e ipam dultis est et ad illau dulcssñia¬
alim ꝑ iudit planũ ectum tutuui delectãbłe

Expanded text:
et prorsus insolita multoque felicior, quam cetere res humaet prorsus insolita multoque felicior, quam cetere res humane: labore labor apud ceteros; apud vos autem quiete quies queritur. Nulla tam preciosa unquam merces tam facili precio empta est. Parate animos, date dexteras, cavete omni studio, ne tam felix pretermittatur occasio. Quietem queritis anime? Nichil exigitur a vobis, nisi ut animo quiescatis; requies requiem dabit, ad quam querendam promptis per omnem vitam et indefessis animis laborandum erat, nec videri magnus labor ullus poterat, cuius tam amabilis finis esset requies. Nunc nichil certe iubemini, nisi ne laboretis, utque in perpetuum quieturi iam quiescere condiscatis. Neque vero licet si illam requiem amatis hanc spernere, que et per seipsam dulcis est et ad illam dulcissimam iter pandit planum, rectum, tutum, d
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsultor qͥl piaui sine qr cuiuisq spes opinio q
iusita ꝓfecto ciũ cũ diu iltũ q laboraueru
seu ꝑuemant seu nõ ꝑuemiant quo tendebant
crestit labor iuxẽmant cure quas aceruare
non niiuus solẽt uotiui giudiũ successus ꝙͣ
repulse dolor quo tirta rectius dim̃tur non ua¬
tare ad tp̃s ut nũꝙͣ uacent. ꝙto melius secutꝰ
uatate et uidete qui ego sum dus quid tau
hũauo nupcrio rebellis Atq Iua edulus ut
nou et tremens uocem dei audiat et p̃ceptu
subiissus excipiat clauiantis ego sum deus
uatate hoc est eñi qd̾ uobis iugerit᷑ ꝯsilium
seu uerius p̾ceptum uacate in quã ale iubet cui
obstare fas nou est queni fugere aut declinare nc̃o
p̃t insii ut pectĩnu fugiens iiuratum incidat et
uatate ñt ut lacetis semꝑ quiestite in p̃sens
te requies eterua uacate in terra n celouideb¬
itis et un terra eciam ꝙͣtum purus et detersus
sed adhuc carueus uidere ocłos p̃t nura tret

Expanded text:
sultor quispiam, sive sua cuiusque spes opinioque insita; profecto enim, cum diu multumque laboraverint, seu perveniant, seu non perveniant quo tendebant, crescit labor, ingeminant cure, quas acervare non minus solet votivi gaudium successus, quam repulse dolor. Quocirca rectius dicuntur non vacare ad tempus ut nunquam vacent. Quanto melius securiu«Vacate et videte quoniam ego sum Deus». Quis tam humano imperio rebellis aut incredulus, ut non et tremens vocem Dei audiat et preceptum submissus excipiat clamantis: «ego sum Deus»? Vacate, hoc est enim quod nobis ingeritur consilium seu verius preceptum. Vacate, inquam. Ille iubet cui obstare fas non est, quem fugere aut declinare nemo potest, nisi ut pacatum fugiens in iratum incidat, et vacate nunc, ut vacetis semper; quiescite inte, requies eterna. Vacate in terra, in celo videbitis, et in terra etiam quantum purus et detersus, sed adhuc carneus, videre oculus potest. Mirares
Abbreviated transcription (Latin):
tis ut Aiubinatis ut ꝯoreoetis Aurũ fauĩa
lr̃as uues iustrinueta libidinũ inutilia non¬
tura pstisera sunt hec młto coustant q̃enda
fatigant quesita uou saciant auusla crucĩãt
seruauda sollictant nulle prorsus iut hec
quietis ꝑtes Audiq labor pauor uudiq u
nuum tutissmiu Utilifsimũ tatilimũ s̾cipitur

Expanded text:
tis, ut ambiatis, ut congregetis aurum, famam, literas inanes, instrumenta libidinum: inutilia, nocitura, pestifera sunt hec; multo constant, querenda fatigant, quesita non satiant, amissa cruciant, servanda solicitant; nulle prorsus inter hec quietis partes: undique pavor, labor undique. Unum tutissimum, utilissimum, facillimumque precipitur,
Abbreviated transcription (Latin):
quidqd c̾ca cam mẽs horrend̾ reperit: intẽtis¬
sime michi ip̃e cõfingo usq adeo ut in agone
moriendi positꝰ: michi uidear int̾ dum tartara
et que narras. om̃a mala conspite̾. caq tã
grauit᷑ uisione cõturbor: ut exterritꝰ tremẽsq
cõsurgã. et sepe usq ad uorrorẽ astancium
hec mͦ u̾ba prorũpam. Heu qͥd ago quid pa¬
tior cui me exicio fortuna rehuat mihie: Ihũ
feropem: cripe me inuicte his malis: da dexta
miho. et tecũ me tolle ꝑ undas. Sedib ut
saltẽ placidis in morte quiestã. Multa p̃ter
hec alia frenetici in morẽ quocũq: uagũ
ammã pauẽtemq tulit Impetꝰ. mecũ loqͦr.
multaquoq cũ amicis quibus illac̾mans ip̃e nõnũꝙͣ
cetõs inͥ lac̾mas coegi. Licet utriq pꝰ lac̾mas
reuertem᷑ ad solita que cũ ita sunt: quid ergo
me retinet: quid latentis obstaculi est: ut nunc
usq nil ista michi cogitacio p̃t̾ molestias t̾rores¬

Expanded text:
quicquid circa eam mens horrendum repperit, intentisquicquid circa eam mens horrendum repperit, intentissime michi ipse confingo, usque adeo ut, in agone moriendi positus, michi videar interdum Tartara et que narras omnia mala conspicere; eaque tam graviter visione conturbor, ut exterritus tremensque consurgam, et sepe, usque ad horrorem astantium, hec in verba prorumpam: – Heu quid ago? quid patior? cui me exitio fortuna reservat? Miserere, Iesu, fer opem: eripe me his, invicte, malis... da dextram misero, et tecum me tolle per undas; sedibus ut saltem placidis in morte quiescam. Multa preter hec alia, frenetici in morem quacunque vagum animum paventemque tulit impetus, mecum loquor; multa quoque cum amicis, quibus illacrimans ipse nonnunquam ceteros in lacrimas coegi, licet utrique post lacrimas reverteremur ad solita. Que cum ita sint, quid ergo me retinet? quid latentis obstaculi est ut nunc usque nil ista michi cogitatio preter molestias terrores
Abbreviated transcription (Latin):
Infelix simne fine ꝑpetuitas. t̾mmandeq cala¬
mitatis desꝑacio: et in et̾nũ mansura. Non
Iam ampliꝰ imiẜãtis ira deie si h ͨ om̃a simul
añ ocłos uenerint. nõ ut ficta: s ut uera. nõ
ut possibilia: s ut nccia : ĩeuitabilit᷑q uẽtura
et pͥene iam p̃sencia. Inq his curis non p̃t̾iensꝰ
nec desꝑans: sed spei plenus. Ꝙ dei dext᷑ po¬
tens promptaq sit ex tãtis malis erue̾ tu¬
modo te curabilem p̃beas: surgendiq aiudꝰ
et ꝓpositi tenax: assiduus u̾sãberis. nõ frust᷑
te meditatũ esse confide. ftran. Grauit̾ me
fateorꝰ tantis añ oculos coac̾uatis miseris
terrusti. d sic i̾ deꝰ deꝰ uenie largus sit. ut
ego ꝑ dies singłos : in has cogitationes ĩmergar.
p̃cipueq noctib cũ diurins curis relaxatus
amius se ĩ ip̃m recolligit. cũ corpꝰ hoc ĩ morẽ
moriẽciũ compono. Ipsã qͦ mortu horã et

Expanded text:
infelix sine fine perpetuitas, terminandeque calainfelix sine fine perpetuitas, terminandeque calamitatis desperatio, et in eternum mansura non iam amplius miserantis ira Dei; si hec simul omnia ante oculos venerint, non ut ficta sed ut vera, non ut possibilia sed ut necessario inevitabiliterque ventura et pene iam presentia: inque his curis non preteriens nec desperans, sed spei plenus quod Dei dextera potens promptaque sit ex tantis malis eruere, dummodo te curabilem prebeas, surgendique avidus et propositi tenax assiduusque versaberis; non frustra te meditatum esse confide. Graviter me, fateor, tantis ante oculos coacervatis miseriis terruisti. Sed sic michi Deus venie largus sit, ut ego per dies singulos in has cogitationes immergor precipueque noctibus, cum diurnis curis relaxatus animus se in se ipsum recolligit. Tum corpus hoc in morem morientium compono, ipsam quoque mortis horam et
Abbreviated transcription (Latin):
Aug̃. Libens hec audio ex te. neq emĩ ociosi
et a caũ pendentis: s multa ctũspiciẽtis aũm
U̾ba sunt. Signũ ig. quo nĩꝙͣ fallaris accipe.
Di quotiẽs de mort̾e cogitabis loco nõ moue¬
beris. scito te uelut de rebus cetis inutiliter
cogitasse. At si in ip̃o cogitatu obrigueris.
contremueris . expallueris : tibiq Iam huic
laborare uisus fucris: medias inter mortis
angustias. se cũ hoc et illud occurrat. aiam
illitiet. Ut ex hiis mẽbris exierit sistendã epo
rõnem exactissĩa sũmã esse reddendã. nullã¬
spem habendã. n ͨ corrũpi posse. nͨ falli
iudicem: nec placari mortẽ ipsam. laborũ¬
nõ firẽ esse s trãsitũ. Nec int̾ͥ mille suppliciorũ.
nille tortorum gn̾a: et stridor et gemitꝰ. auer¬
m et sulphurei amnes et tenebre et ultutes
furie: postremo adu̾sa simul orchi pallentis
ĩmanitas: que ue his omib pponderant malis.

Expanded text:
. Libens hoc audio ex te; neque enim otiosi . Libens hoc audio ex te; neque enim otiosi et a casu pendentis, sed multa circumspicientis animi verba sunt. Signum igitur, quo nunquam fallaris, accipe. Si, quotiens de morte cogitabis, loco non moveberis, scito te velut de rebus ceteris inutiliter cogitasse. At si in ipso cogitatu obrigueris, contremueris, expallueris; tibique iam hinc laborare visus fueris medias inter mortis angustias; si cum hoc et illud occurrat, animam ilicet ut ex his membris exierit, sistendam in rborum rationem exactissimam esse reddendam; nullaspem habendam; nec corrumpi posse, nec falli iudicem nec placari; mortem ipsam laborunon finem esse, sed transitum; hoc inter mille supplitiorum, mille tortorum genera; et stridor ac gemitus Averni et sulphurei amnes et tenebre et ultrices Furie; postremo universa simul Orchi pallentis immanitas; que ve his omnibus preponderant malis:
Abbreviated transcription (Latin):
morib mimica est illa cõsuetudo ꝑdurat. ꝙ
ad c̾uenda corꝑa deffmictoꝵ: dũ lauãt. pre¬
ꝑant᷑ q lopłture: ciusdẽ rigidi ꝓpositi profes¬
sores intersint: ut scil triste miferandũq
spectaculum oculis sũbiectũ et memoriam
semꝑ admoneat: et amimos suꝑstitũ ab oĩ
spe mũdi fugatis exterreat. Hoc est igitꝰ
quod satis alte descende̾ dicebam. nondu forte
ꝯsuetudimis causa mortẽ nomi̾atis. dii il
morte c̾cius: nl hora mortis inc̾cuis. cetrq
huiꝯ sm̾s usu quotidiam hmois Iteratil. p̾t̾¬
uolant enĩ illa nõ insident. ffran. Assentior
eo facilius qr multa q̃ metũ lacitꝰ agere soleo.
nũc te loquente recognosto dignũ tamen
aliqd memorie mee si uidet᷑. imp̾me. quo
admonitꝰ pꝰ hoc deme. ip̃e michi nõ mẽtiar
n ͨ errorib meis int̾ blandiar. Id em̃ ẽ. Ut
uideo ꝙ mẽtes homĩ calle iuirtutis auertit.
dum metã app̃hendisse rate ult̾i̾ꝰ nõ alpirãt.¬

Expanded text:
onsuetudo perdurat quod ad cernendum corpora defunctorum, dum lavantur preparanturque sepulture, eiusdem rigidi propositi professores intersint, ut scilicet triste miserandumque spectaculum oculis subiectum et memoriam semper admoneat et animos superstitum ab omni spe mundi fugacis exterreat. Hoc est igitur quod "satis alte descendere" dicebam, non dum forte consuetudinis causa mortem nominatis, dum "nil morte certius, nil hora mortis incertius" ceteraque huius generis usu quotidiani sermonis iteratis. Pretervolant enim illa, non insident. Assentior eo facilius quia multa, que mecum tacitus agitare soleo, nunc te loquente recognosco. Signum tamen aliquod memorie mee, si videtur, imprime, quo admonitus post hac de me ipse michi non mentiar, nec erroribus meis interblandiar. Id enim est, ut video, quod mentes hominum calle virtutis avertit, dum metam apprehendisse rate ulterius non aspirant