comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
decanos &iudicabunt populum omniꝰ ora uerbum ccũ quod gracue fuerit reso¬
rentate : Audicnt principes populi & presbiten. & docebis quae debent omnlorco
populumiudicare semꝑ &sine intermissione sed ere inuidicio. diripere lites. reconali¬
cre dissidenter in graticm reuocure discorder: discat unus quisq: exscripturir
scĩs officium suum : moyses inquidut sit in hiis quȩccd dm̃ sunt. & uerbum dĩ edisser&
populis : C&ericcũ principer. quos appellant tribunor tribuni enim exeodicunt᷑

Expanded text:
fuerit referent ad te. Audient principes populi et presbyteri plebis, qui debent omni hora populum judicare, semper et sine intermissione sedere in judicio, dirimere lites, et reconciliare dissidentes, in gratiam revocare discordes. Discat unusquisque ex Scripturis sanctis officium suum. Moyses, inquit, ut sit in his quae ad Deum sunt, et verbum Dei edisserat populis. Caeteri vero principes, quos ap
Abbreviated transcription (Latin):
urbs illa magna regedis ubi templum famosis simum dõ fuercet extructum Post¬
ea uero quaemuenit ille qui erat uerum templum dĩ & dicebat detemplo corpors¬
ẽ illa terrena ubicȩlestis appacruit & in templo illo non remanrit lapir suꝑla¬
scenguinem tccurorum &hyrcorum punficans populum sed ex quouenitue¬
suspontifex qui sangume suo sanctificaret credenter Nusquam ẽ illeponti¬
fex prior necullus ei relictur ẽ locus: Altare fuit prius & sccenficia celebren¬
tur Sed unus uenit uerus cgnus quiseipsum horticm obtulit dõ cune tacillo

Expanded text:
urbs illa magna regalis, ubi templum famosissimum Deo fuerat extructum, postea vero quam venit ille, qui erat verum templum Dei, et coest illa terrena, ubi coelestis apparuit, et in templo illo non remansit lapis susanguine taurorum, et hircorum, purificans populum: sed ex quo venit verus pontifex, qui sanguine suo purificaret credentes, nusquam est ille pontifex prior, nec ullus ei relictus est locus. Altare fuit prius, sacrificia celebrabantur, sed ut venit verus Agnus, qui se ipsum obtulit hostiam Deo, cuncta illa
Abbreviated transcription (Latin):
uentatir exprimerentur uncgines Propter ec denique diuinc dispensatis
procuracuit ut & ciuitasipra & templum &amnico illa pariter subruerentus
equi foste adhuc pecruulur & lacitns infide siuiderit illa constare saccrifiaio
ritum dum ministeriorum ordinem adtonitus stup& ipso diuersarum formarũ
raper&ur intuitu sed prouidenr dr̃ infirmitatinre & uolens multiplicare
ec desicm sucomomnia illa sub uerti fecit & penitus cufern utsine ulle cuns¬
tatione illis cessantib: hȩc esseuerco proquibus in illir typus precerserat crede¬

Expanded text:
runt. Propterea sane divina dispensatio procuravit ut et civitas ipsa, et templum, et omnia illa pariter subverterentur, ne qui forte adhuc parvulus et lactens in fide, si viderit illa constare, dum sacrificiorum ritum, dum ministeriorum ordinem attonitus stupet, ipso diversarum formarum raperetur intuitu. Sed providens Deus infirmitati nostrae, et volens multiplicari Ecclesiam suam, omnia illa subverti fecit, et penitus auferri, ut sine ulla cunctatione illis cessantibus, haec esse vera, pro quibus in illis typus praecesserit, crede
Abbreviated transcription (Latin):
cordis mei : Inquo impl&ur &illud quodia cob: cpostolus dicit : Siquis ccũ in fir¬
mine dñi : & oractio fidei scducbit infirmum : & si inpeccatis fuent. remittentur
ei : Et tuergo cumuenis cdgratiam baptismi. uitulum obtulisti : quic in morie
xp̃i bcepti ꝰccris : Cum uero cdmyrtirium duceris. hyrcum obtulisti: quiccauo¬
torem peccati dicbolum iugulasti : Cumccũ el ẏmosinac̃ feceris &erga indi¬
gentes cffectum misen cordiȩ sollicitapi&ecte dependeris : cltere sccrum
hȩdis pinguib: onerasti : Nacm si ex corde remiseris peccatum frectrituo: &ire¬
cundiȩ tumore deposita mitem in trate & simplicem recollegeris commum
immolasse tecn &ẽ ł cognum in sccenficium obtulisse confide Porro ccũ sidius¬
nis lectionib: instructus meditando sicut columba : & in legedñ uigilcendo die
ac nocte iaberroresuo conuerteris peccatorem : & abiecte nequitiee ced sim plici

Expanded text:
cordis mei . In quo impletur et illud quod Jacobus apostolus dicit: Si quis autem infircordis mei . In quo impletur et illud quod Jacobus apostolus dicit: Si quis autem infirmine Domini: et oratio fidei salvabit infirmum, et si in peccatis fuerit, remittentur ei Jac. V. Et tu ergo cum venis ad gratiam baptismi, vitulum obtulisti, quia in morte Christi baptizaris; cum vero ad martyrium duceris, hircum obtulisti, quia auctorem peccati diabolum jugulasti. Cum autem eleemosynam feceris, et erga indigentem affectum misericordiae sollicita pietate dependeris, altare sacrum haedis pinguibus onerasti: nam si ex corde remiseris peccatum fratri tuo, et iracundiae tumore deposito, mitem intra te et simplicem recollegeris animam, immolasse te arietem, vel agnum in sacrificium obtulisse confide. Porro autem si divinis lectionibus instructus meditando sicut columba, et in lege Domini vigilando die ac nocte ab errore suo converteris peccatorem et a via nequitiae ad simplici
Abbreviated transcription (Latin):
nobis fit remissio peccatorum ꝑ hoc quod & nos remittimus peccata fractiib: nr̃is
Sic enim dicitipse dñs & sclucctor : Quia si remisentis frectribus urĩs & corde Ne
uobis remitt& pater ur̃ & sicut in orcetione nos dicere docuit : Remit te nobis
debita nrã sicut &nos remittimus debi tonbus nr̃is : Quinta pecctorũ remisso
est : cumcon uerterit quis peccatorem ceberrore uiȩ suȩ : Itec enim dicit scyrturt
diuinc Quiccqui conuerti fecerit peccatorem cberrore uiȩ suȩ scducctanimã
aus comorte : & cooperit multitudinem peccatorum: Sextacquoque fitremissio ꝑ
cata succ multa quõ dilexit multum : Etecpostolusdicit: Quõ cantas coopenit
suum & fiuntei lanmȩ suȩ pane die ac nocte : Tum non erubescit secerdoti
dñi indicare peccatum : & querere medicinam secundum dim qui ccit: Dixi
pronuntiabo cduersumme iniuistiticmmecm : &turemisisti impi&ctem

Expanded text:
nobis fit remissio peccatorum per hoc quod et nos remittimus peccata fratribus nostris. nobis fit remissio peccatorum per hoc quod et nos remittimus peccata fratribus nostris. Sic enim dicit ipse Dominus et Salvator: Quia si remiseritis fratribus vestris ex corde pevobis remittet Pater vester . Et sicut in oratione nos dicere docuit: remitte nobis debita nostra, sicut et nos remittimus debitoribus nostris. Quinta peccatorum remissio est, cum converterit quis peccatorem ab errore viae suae; ita enim dicit Scriptura divina: Quia qui converti fecerit peccatorem ejus a morte, et cooperiet multitudinem peccatorum . Sexta quoque fit remissio pcata, quoniam dilexit multum . Et Apostolus ait: Quoniam charitas cooperit suum, fiunt ei lacrymae suae panes die ac nocte . » Cum non erubescit sacerdoti Domini indicare peccatum, ut acquirat mepronuntiabo adversum me injustitiam meam, et tu remisiti impietatem
Abbreviated transcription (Latin):
ed foritsse dicant ccuditores eđe: melius fere cegebatur cimaentiquis quã nobiscũ:
ubi oblatis diuersoritu sacnfitiis. p&ccantib: uenic prestcebatur: apud nos unctantũ¬
modo estuenicp&catorum quȩ ꝑ lacuacii gracticẽ initus dactur : nulla posthȩc peccanti
nisen cordico : n& nullcuanico conceditur : dec&quidem districtioris eẽ discipline xpĩc¬
num : ꝓ quox p̃r mostuus est: pro illis oues. hirci. boues iugulabuntur &aues similiae con¬
pergebctur. Prot edĩ filius iugulactus ẽ : & iterum tep&care del&tat᷑. &tt men
netibihe nontam en gaentammor ꝓuistute quam ꝓdisperatione deicicn  Paudisti
qu enteo sint in lege secerificice ꝓ peccatis : audinunc quaente sint remisnones peccito¬
rum in euaengeliis : Est istaprima. quacbapti zacmur in remissione peccatorum:
Secundcc remissio ẽ in pcssione inccstiru : Testic est quȩ ꝑ ely mos incerdectur : Dicitenũ
scducctor : Verum tamen date quȩ hab&ir.: &ecceomnia mundacsunt uobis. Qucesto

Expanded text:
ditoribus Ecclesiae: Melius forte agebatur cum antiquis quam nobiscum, ubi oblatis diverso ritu sacrificiis, peccantibus venia praestabatur, apud nos uno tantummodo est venia peccatorum, quae per lavacri gratiam in initiis datur, nulla post haec peccati misericordia nec venia ulla conceditur. Decet quidem districtionis esse disciplinae Christianum pro quo Christus mortuus est; pro illis oves, hirci, boves jugulabantur et aves, simila conspergebatur; pro te Dei Filius jugulatus est, et iterum te peccare delectat! Et tamen ne tibi haec non tam erigant animos pro virtute quam pro desperatione dejiciant, audisti quanta sint in lege sacrificia pro peccatis, audi nunc quantae sunt remissiones peccatorum in Evangeliis. Et est prima qua baptizamur in remissionem peccatorum. Secunda remissio est in passione martyrum. Tertia est, quae per eleemosynas datur. Dicit enim Salvator: Verumtamen date quae habetis, et ecce omnia munda sunt vobis . Quarta
Abbreviated transcription (Latin):
quirit : quac siste pessimus ꝑ succsione peccati genuerit pacter: Et dicit
dunam quamq: eccrum: Audi filic &uile & inclina curemtuc̃ : &obliuis¬
cerepopulumtuum & domum patristui : Visitatergote post peccatum
& common& te : & inflagello : & uir gate uisitat ꝓpeccato. quod tibi Secbu¬
lus pecter subiecit: ut reddat illud tibi insinum idẽdum in corpore deges:
edsic compl&ur red dipeccati insinum filiorum. in tertiam & quaestẽ
ꝓgeniem: Dr̃ enim Selans ẽ & animã quam sibi dispondit in fide non
uult illam ꝑ manere in contam incctione peccati: sed uult ecm cito purge¬
ri: uulteam uelo citer abicere omnes in munditias sucr. sicui forte subi ectũ
ẽ Siuero ꝑman& in peccatir. &dicit : Noncudiemus uocem dñi sed feccien

Expanded text:
quirit, quas ipse pessimus persuasione peccati pater genuerit, et dicit unamquamque earum: Audi, filia, et vide, et inclina aurem tuam, et obliviscere populum tuum, et domum patris tui . Visitat ergo tempus peccatum et commonet te: et in flagello et in virga te visitat pro peccato, quod tibi diabolus pater subjecit, ut reddat illud tibi in signum, id est, dum in corpore degis: et sic completur, reddi peccata patrum in sinus filiorum in tertiam et quartam progeniem. Dominus enim zelans est et animam quam sibi despondit in fide, non vult illam permanere in contaminatione peccati, sed vult eam cito purgari, et velociter abjicere omnes immunditias suas, sicuti forte surreptum est. Si vero permanet in peccatis et dicit, Non audiemus vocem Domini, sed facien
Abbreviated transcription (Latin):
te patrum infilior : Vtqm̃ patrer idẽ dicbulus &cengȩlieius : C&enq: principes
mundi acrectorer tenebracrum hacrum : &ipsienim efficiuntur patrer peccati
non corripientur : sed in futuro recipiunt que merentur : filii eorũ. Idest
quos peccare ꝑ succserint : Et quiꝑ ipsos nihil ominus cod sciti fuerint cadcon¬
sortium soci &cctemq: peccati hic recipiunt quȩ gesserunt at purgatiores adfu¬
turum słm ꝑgunt : Etultra Zabulo sotii non efficiuntur inporna: Quice
ergo misericors ẽ dr̃ : &omner homines uult saduosfien : Propterecdicit :
Visitebo in uirge ferrec feccinorcipsorum : & in flagellis peccte eorum:
isericordicm ccũ mec̃ nonccuferam cuobis: ui siat igitur animas &re

Expanded text:
ta patrum in filios, ut quomodo patres, id est diabolus et angeli ejus, caeterique principes ta patrum in filios, ut quomodo patres, id est diabolus et angeli ejus, caeterique principes mundi ac rectores tenebrarum harum et ipsi enim efficiuntur patres peccati ulo corripiantur, sed in futuro recipiunt quae merentur, filii eorum, id est, quos peccare persuaserint, et qui nihilominus per ipsos asciti fuerint ad consortium societatemque peccati, hi recipiunt quae gesserunt: ut purgatiores ad futurum saeculum pergant, et ultra diabolo socii non efficiantur in poena. Quia ergo misericors est Dominus, et omnes homines vult salvos fieri, propterea dicit: Visitabo in virga facinora eorum, et in flagellis peccata eorum. Misericordiam autem meam non au
Abbreviated transcription (Latin):
peccatis : Nuncergo uidecmus secundum hanc quã diximus ꝓgeniem : quo modo
ds̃ p&cata pactrum reddat infilios: & intertic̃ & in quartam ꝓgeniem & in ipsos
nos reddat patrer : Ni hilenim de patrib: dixit : Sabulus ergo quicpeccandi
icm modum excessit sicut proph& dicit : Quemadmodum uertimentum inscn¬
guinẽ coner&um non erit mundum : itc& ipse nonerit mundur in hoc scło neq:
corripitur ꝓp&ecato neq: flagellatur Omnianamq: ei seruata sunt in futu¬
rum : Vnde & ipre suenr sibi illud statutũ tempureẽ poencrum: dicebat
adscclucctorem : Quid uenistiante tempus torquere nor : Dum ergo stet hic
mundus. peccata suc non recipit Sabulus quiẽ p&ccntiũ pater: red duntur
ccũ infilios idẽ in eos quos genuit ꝑ peccatũ : Et enim homines in carne positi corn¬
puntur adño uerberaentur flcgellcntur : Non uultenim dñs mortem pecatons
sedutreuertatur &uiucet : Et propter ecbenignus & misen corsdns. red d& pecca¬

Expanded text:
etc. Nunc ergo videamus secundum hanc quam diximus progeniem, quomodo Deus peccata patrum reddat in filios in tertiam et quartam progeniem, et in ipsos non reddat patres. Nihil enim de patribus dixit. Diabolus ergo quia peccandi jam modum excessit, sicut propheta dicit, quemadmodum vestimentum in sanguine concretum, non erit mundum, ita et ipse non erit mundus in hoc saeculo, neque corripitur pro peccato, neque flagellatur. Omnia namque ei servata sunt in futurum. Unde et ipse sciens sibi illud statutum tempus esse poenarum, dicebat ad Salvatorem: Quid venisti ante tempus torquere nos ? Dum ergo stat hic mundus, peccata sua non recipit diabolus, qui est peccantium pater. Redduntur autem in filios, id est in eos quos genuit per peccatum. Etenim homines in carne positi corripiuntur a Domino, verberantur, flagellantur. Non enim vult Dominus mortem peccatoris, sed ut revertatur
Abbreviated transcription (Latin):
sibi mancpatam : non patiturdemonibus admiscen: Alio quinsi ec̃ uident
temercntem iura coniugii. &occasioner querere cod peccatum: Tunc ut scyp¬
tum ẽ : dat ei libellum repudu &dimittit ecc̃dicens: Vbiẽ libellus repudu
tiestis : & propter iniquitatem urc̃m : dimisimatremurãm: hȩc quilo qui¬

Expanded text:
sibi mancipatam non patitur daemonibus admisceri. Alioquin, si eam viderit sibi mancipatam non patitur daemonibus admisceri. Alioquin, si eam viderit temerantem jura conjugii, et occasiones quaerere ad peccatum, tunc, ut scriptum est, dat ei libellum repudii, et dimittit eam dicens: Ubi est libellus repudii ti estis et propter iniquitates uestras dimisi matrem uestram. hoc itaqu
Abbreviated transcription (Latin):
cente diximus quod in euan gelioscriptum ẽ deillo spũ quiexi& cbhomine : regres¬
sus cedduxit secumeseptem cdios nequi orer sesps̃ : ut in uncc anima simul haitarent:
Sicergo nullã zelotypicẽ cmatorũ suorũ pactitur cnima quȩ cdemonib: prostiat
ẽ Siuero legitimo coniuncta sit uiro: illiuiro : cuius matii monio pcculus cenimcer
coniungit & sotict : sicut & ipsedicit : Stactui enimuos uniuiro: uirginem castc̃ exhi¬
bere xp̃o : Et dequo in eucengeluis scrptumẽ. Quicrex quid ẽ fecit nupticsfilio
suo : In huius ergo uiri nuptics cum secnim coͣ dederit : & legitimũ cum eo sostitco
fuent matiimoniũ : &i cmsi fuit aliquando peccatrix : &iam si mer&n catec est
Tcmen si se huicuiro tradidit ultra &ic̃ peccare non pectitur : Non potest ferre
utrursum cnima quȩ sesortitaẽ uirum cdludat adulteris: excitatur suꝑ
ecõ Selus eius : Defendit coniugii castitatẽ & gelans dicitur dr̃: quicanim c̃

Expanded text:
mus, quod in Evangelio scriptum est de illo spiritu qui exiit ab homine, et regressus adduxit secum septem alios nequiores se spiritus , ut in una anima simul habitarent. Sic ergo nullam zelotypiam amatorum suorum patitur anima quae daemonibus prostituta est. Si vero legitimo conjuncta sit viro, illi viro cujus matrimonio Paulus animas conjungit et sociat, sicut et ipse dicit, Statui enim vos uni viro, virginem castam exhibere Christo . Et de quo in Evangeliis scriptum est, quia rex quidam fecit nuptias filio suo . In hujus ergo viri nuptias cum se anima dederit, et legitimum cum eo sortita fuerit matrimonium, etiamsi fuit aliquando peccatrix, etiamsi meretricata est, tamen si se huic viro tradidit, ultra eam peccare non patitur: non potest ferre ut rursum anima quae se sortita est virum, alludat adulteris; excitatur super eam zelus ejus, defendit conjugii castitatem. Et zelans dicitur Deus, quia animam
Abbreviated transcription (Latin):
tur telo andcastitatem matri monii conseruandã : quo pos sit execfierile¬
gitimus pccter : Hocergo exemplo intellegamus omnem enimã : cat prostitu
atm demonib: eẽ & hebere plurimosamatores: itccut intr& codec̃ modo
quidem sp̃r fornicationir . Illo discedente : intr& spr cucritiȩ : Post hunc

Expanded text:
tur zelo ad castitatem matrimonii conservandam, quo possit ex ea fieri letur zelo ad castitatem matrimonii conservandam, quo possit ex ea fieri legitimus pater. Hoc ergo exemplo intelligamus omnem animam, aut prostitutam esse daemonibus, et habere plurimos amatores, ita ut intret ad eam modo quidem spiritus fornicationis; illo discedente, intret spiritus avaritiae; post
Abbreviated transcription (Latin):
goenim sum dñs dr̃tuur. dr̃ gelani : Videbenignitctem dĩ. quomodo ut nos do¬
ceat & ꝑfectos facciat ipse fragilitatem non recusct humanorũ affectuũ :
uis enim ccudiens dm̃ gelantem non continuo inqr&uri & humcnȩ frccgi litcctis
uitium putes : sed omniapropternor. &cogit & pectit dr̃ : Etut possimus edocen :¬
notis &usitactis nobis cffectib: loquitur : Vide ccmꝰ ergo quidẽ hoc quod dicit
uicds̃ gelcnr egosum : Sedut contem plari faccilius possint diuina dehumac¬
nis secundum eccque superiur disseruimur. docecmus exemplis : Omnis muli¬
er ccut sub uiro ẽ : ccut subi ectacẽ legib: : quȩccut᷑ mer& rixẽ : & utitur libertate
peccandi: Quiergo ingreditur admeretricem. scit sein gressum codecm eẽ
met &ncem : quȩ prostitutacẽ & cunctis uolentib: pact& : Etideo in dignari
non potest : sicumec &icm cliosuidect amactores: Quiuero legitimo uti¬
cur maetrimonio non pactitur uti uxorem peccandi potestecte: Sed accendi¬

Expanded text:
ominus Deus tuus, Dominus zelans. Vide benignitatem Dei, quomodo ut nos doceat et perfectos faciat, ipse fragilitatem humanorum non recusat affectuum. Quis enim audiens Deum zelantem, non continuo miretur, et humanae fragilitatis vitium putet? Sed omnia propter nos et agit et patitur Deus: et ut possimus edocenotis et usitatis nobis affectibus loquitur. Videamus ergo quid est quod dicit, quia Dominus zelans ego sum. Sed ut contemplari facilius possint divina de humanis, secundum ea quae superius disseruimus, doceamus exemplis. Omnis mulier aut sub viro est et subjecta est legibus viri, aut meretrix, et utitur libertate peccandi. Qui ergo ingreditur ad meretricem, scit se ad eam ingressum esse mulierem, quae prostituta est, et cunctis volentibus patet; et ideo indignari non potest, si cum ea etiam alios videat amatores. Qui vero legitimo utitur matrimonio, non patitur uti uxorem potestate peccandi, sed accendi
Abbreviated transcription (Latin):
solum idolum fieriu&at sed & similitudinem omnium quȩ in terra sunt & incquis
& incȩlo : Adclitccũ &dicit : Non cadora bis ecnequecoles : Aliud ẽ colere: aliud est¬
cdorcre : Potest quisque interdum & inuitus cdorcre : sicut non nulli regibus
adulcntes : cum eos in eius modi studic deditos uiderint cdorcre sesimulcent ido¬
la cum in corde ipsorum certum sit quianihilẽ idolum : Colere uero ẽ : totohis aef¬
fectu & studio mancipcri : Vtrumq: ergo resecat sermo diuinus: ut neque coffec¬

Expanded text:
similitudinem omnium, quae in terra sunt, et in aquis, et in coelo; addit autem et dicit: Non adorabis ea neque coles : aliud est colere, aliud adorare. Potest quis et interdum et invitus adorare, sicut nonnulli regibus adulantes, cum eos in hujusmodi studia deditos viderint; adorare se simulant idola cum in corde ipsorum certum sit quia nihil sit idolum. Colere vero, est toto vis affectu et studio mancipare. Utrumque ergo resecat sermo divinus, ut neque affec
Abbreviated transcription (Latin):
ut & tucum cdprehenderis librum scripturcrũ &iam exproprio
st enim intrate nacturacaqueuiue: Suntuiuȩ ꝑrenes : & in riguceflu¬
entice rectio nebilessensus : simodo non sunt terra &ruderibus
opilecte Sed scctis cege fo dere terraintuce & purgare sordes idest
in genutui cmouere desidicm & torporem cordis excutere. Audi
quod dicit scriptura pungeoculum & profert laccrimẽc̃ pungecor

Expanded text:
ut et tu cum apprehenderis librum Scripturarum, incipias etiam ex proprio st intra te natura aquae vivae, sunt venae perennes et irrigua fluenta rationabilis sensus, si modo non sint terra et rudibus completa. Sed satage fodere terram tuam, et purgare sordes, id est ingenium, amovere desidiam et torporem cordis excutere. Audi enim quod dicit Scriptura. « Punge oculum, et profer lacrymam: punge cor,
Abbreviated transcription (Latin):
contingentem stimulct isccac sermo dĩ est : Qui sermo in lege
hordeum seminat: in eucngelurtriticum: Illum enim &bum
& iumenta saluabir dñ e Isccac ergo sermo legis hordeum
seminat &t amen in ipso ordeo inuenit cente simum fruc¬
tum :nueniesenim & in legemcrtirer quorumcentesimus

Expanded text:
ngelio loquitur . Isaac sermo Domini est, qui sermo in lege Dei ordeum seminat, in Evangeliis triticum illum enim cibum ies, Domine . Isaac ergo, sermo legis, ordeum seminat, et tamen in ipso ordeo invenit centesimum fructum. Invenis et in lege martyres, quorum est centesimus
Abbreviated transcription (Latin):
tum est sedegoputo quod & desingulis nobis hocdici potest : quicduȩ
genter &duȩpopuli sunt intrcnos : Necm &uirtutum populur intra¬
nos est: &uitiorum nihi lominus populus intranosẽ: Decordeenim
nr̃o procedunt cogitationer male : adulteria. furta. fedsac tertimo¬
nico sedulȩ contentioner herẽser inuidiȩ: commessationer. & his simi¬

Expanded text:
t. Ego puto quod et de singulis nobis hoc dici potest, quia duae gentes et duo populi intra nos sunt: nam et virtutum populus, et vitiorum nihilominus intra nos est. De corde enim nostro procedunt cogitationes malae, adulteria, furta, falsa testimonia, doli, contentiones, haereses, invidiae, comessationes , et his simi
Abbreviated transcription (Latin):
omnis homo licb &cliquem in secibum : ex quoqui sumpserit si quidembonus ẽ &de
bi nothesccuro cordis sui ꝓfest bona mundum cibum preb& proximo: siue romalus &¬
ꝓfest mala in mundum cibum prȩb& proximo suo : Potestenim quis in nocens &rec¬
tus cordemundum conimed ouis uiden & prebereccudienti secibum mundum tcc̃¬
quamouis quȩ est cenimed mundum : Similiter & inc&eris : &ideo omnir homo ut¬
cutinmundum effictur cenimed : ex quibur uel mundis utendum uel in mundis precipitur catebsi
nendum: Sis ecundum hcenc intellegenticm dicam dm̃ summum legir hominibus promulgrse:¬
puto quo d dignec uidebitur diumcc maciestate legislatio : siuero adiidecmor literst & secindin
hoc uel quo diudeis ueluulgo uid&ur accipicmur que in loge scriptum sit : erubescodicero & cons¬

Expanded text:
omnis homo in se habet aliquem cibum, ex quo qui sumpserit, si quidem bonus est et bono thesauro profert bonum, mundum cibum profert proximo suo. fert bonum, mundum cibum praebet proximo suo. Potest enim quis innocens et rectus corde, mundum videri animal, et praebere audienti se mundum cibum, tanquam ovis, quae est animal mundum, similiter et in caeteris. Et ideo omnis homo aut immundum efficitur animal. Si secundunendum. Si secundum hunc intellectum dicamus summum Deum leges hominibus promulgasse, digna videbitur humana majestate legislatio. Si vero assideamus litterae, et secundum quod vel Judaeis, vel vulgo dicitur, accipiamus quae
Abbreviated transcription (Latin):
minibus scriptee sunt᷑ &ideo tamquam spintales & nontamquam carnades exacnimete¬
& intellegite quȩdicuntur : Sienim quacsi carnades ista suscipitis . leduntuor & non
udant : Estenim & in euangeliis literaquȩ occidit : non solum inueten testam̃to
occidens literc deprehenditurꝰ: est &innouo testecmento litera quȩ occidit eum
qui non spintediter quȩdicuntur coduerterit : Si enim recundum literam sequacris

Expanded text:
minibus scriptae sunt: ideo tanquam spirituales, et non carnales , intelligite quae dicuntur. Si enim tanquam carnalia ista suscipitis, laedunt vos, non alunt. Est enim et, in Evangeliis littera quae occidat . Non solum in Veteri Testamento littera occidens deprehenditur, est et in Novo Testamento littera quae occidat eum, qui non spiritualiter advertit. Si enim secundum litteram sequaris
Abbreviated transcription (Latin):
quenter immo poene semꝑ ꝓquinq: sensib: accpitur : Scre orgo debemus hoc modo¬
ic istos quinque sanctis porse restitui ut si forte prȩ sumpsimus cbutieis insecula¬
nbus actibus : &inpendimus usum eorum in his qui non secundum dm̃ gessimur restitucm¬
non cdcipsos quinque sanstis astib: relegiosisq: ministeriis : &cdioseis quinq: ad damus
quisunt intenoris hominis sensus ꝑ quos ł mundi corde effecti dm̃ uideamus łacures
hibemus calccudiendac eccquȩ doc& ilĩs: łodorem capimus illum quem dicit aposto :
imis & manus nr̃e pedpecuerunt de uerbo uitȩ : hisccũ omnib: unumsuꝑ addimus

Expanded text:
quenter, imo pene semper, pro quinque sensibus accipitur. Scire ergo debemus hoc modo istos quinque sanctis posse restitui, ut si forte praesumpsimus abuti eis in saecularibus actibus, et impendimus usum eorum in his quae non secundum Deum gessimus, restituamus; nunc ipsos quinque sanctis actibus religiosisque ministeriis et alios eis quinque addamus, qui sunt interioris hominis sensus, per quos vel mundi corde effecti, Deum videmus, vel aures habemus ad audienda ea quae docet Jesus, vel odorem capimus illum, quem dicit Apostolus, imus et manus nostrae palpaverunt de verbo vitae . His
Abbreviated transcription (Latin):
stcctimenim dicit peccaui : Immouero cliquid adhuc sublimius in hoc sensu de¬
& scorum pcerum in his delieta  qua recensemur. sisecundum cpostoli paculi semen¬
iticõ dicimur: Quiechec omnic insgura contingebaent illis scripteciũ propt̃ commno

Expanded text:
statim enim dicit: Peccavi; imo vero aliquid adhuc sublimius in hoc sensu destatim enim dicit: Peccavi; imo vero aliquid adhuc sublimius in hoc sensu desanctorum Patrum in his delicta aliqua recensemus, si secundum apostoli Pauli sententiam dicimus, Quia haec omnia in figura cont
Abbreviated transcription (Latin):
currimur semꝑ penitentic̃ recipiunt & sine intermissione redemuntur: Quod
si sa cerdo tedis fuerit inquidistadomus ł leuitica ubicumq suerit siue incuittec¬
te siuem cogro remꝑ lieb& redemptionẽ : In hodo coseccerdoteclem sensum &le¬
uiticam intellogentiam quȩ ro Non enim inferior essed eb& cuditorhorũ
sifieri porest illo ipso quihiȩc scripsit & senxit : Quid ẽ ergo quod seccerdor & leui¬
ticur domursuȩ semꝑ habent redemptionem : secundum spintedem intellogentĩã
sacerdos mensdõ consecracia dicitur: & leuiter appellat quim desinenter codsis
exdõ & uoluntatieius in mistreuit: ꝑfectioergo mintellectu &opere infide &
actibus : saccerdor & leuites accipiendur ẽ : Huic itque ꝑ fectȩmenti siaccede¬
rit aliquando domum quã hab& non manu factã & na in cȩlis uendere : & in
manus alterius decre sicut contigit cliqucendo mecgno peetre cerchȩd ccuid cum
elocto suo uriȩ c& hei cospexit uxorem statim eam redemit : statimre pcerct

Expanded text:
currimus, semper poenitentiam recipiunt, et sine intermissione redimuntur. Quod si sacerdotalis fuerit, inquit, ista domus vel levitica ubicunque fuerit, sive in civitate sive in agro semper habet redemptorem. In hoc loco sacerdotalem sensum et leviticam intelligentiam quaero; non enim inferior esse debet auditor horum si fieri potest, illo ipso qui haec scripsit et sanxit. Quid est ergo quod sacerdos et levita, domus suae semper habent redemptionconsecrata dicitur; et levita appellatur is qui indesinenter assistit Deo, et voluntati ejus ministrat. Perfectio ergo in intellectu, et opere in fide et actibus sacerdos et Levites accipiendus est, huic itaque perfectae menti si acciderit aliquando domum quam habet non manufactam aeternam in coelis vendere, et manus alterius dare, sicut contigit aliquando magno patriarchae David cum de tecto suo Uriae Ethei aspexit uxorem, statim eam redimit, statim reparatur,
Abbreviated transcription (Latin):
tessir qui sibihcbitaculum prȩparaent interracuiueritium & in illoc terreequaẽ
mania&is dñs promittit dicens. Baiti miter qm̃ ipsi hereditetem possidebunt
terram: Istacsergo domor si foste aliquir sicut supra exposuimus lapsus accederit
semꝑ recupertndifeccultaes. Vt uerbi gratic dicamur: si no sediqueo culpee mostec¬
lis in uenerit que non in crimine mostedi nom plasphemic fidei que muro ecde siasti¬
ci &ccpostolici dogmcctir cincticẽ seduel in sermonis łin morum uttio consiftect
hoc estuendihir se domum quȩ in cogro ẽ łinuico cui murus nonẽ. hȩcereo uenditio

Expanded text:
um, et in illa terra quam mansuetis Dominus promittit dicens: Beati mites, quoniam ipsi haereditatem possidebunt terram . Istas ergo domos, si forte aliquis sicut supra exposuimus lapsus acciderit, semper est recuperandi facultas. Ut verbi gratia dicam: Si nos aliqua culpa moralis invenerit quae non in crimine mortali, non in blasphemia fidei, quae muro ecclesiastici et apostolici dogmatis cincta est, sed vel in sermonis vel in morum vitio consistat, hoc est vendidisse domum quae in agro est, vel in vico cui murus non e
Abbreviated transcription (Latin):
& argentum icpides pretiosos ligna foenum stipulcm : Vi desergo quicepotest
suprasundamentum xp̃i edificare ligna foenum stipula hocẽ operce peccati:
Quȩ qui ccedificat sine dubio uendidit domum sucmemptori persi modicbolo
cequo unus quis que peccantium peccatis pr&ium consequitur scctir facctionem
desiderii sui: hocsi fortem currerit cliquis quod absit : citoredemat. citorepar&
dum tempus ẽ reparandi dumpoenitenticce locur ẽ : de precanter in conmune
necc&ernȩ domus habitatione fraudemur: sed digni habecmur recipi inc&̃¬

Expanded text:
uia potest supra fundamentum Christi aedificari ligna, fenum, stipulam, hoc est opera peccati, quae qui aedificat, sine dubio vendidit domum suam emptori pessimo diabolo, a quo unusquisque peccantium peccati pretium consequitur, satisfactionem desiderii sui, hoc si forte incurrerit aliquis, quod absit, cito redimat, cito reparet dum tempus est reparandi, dum poenitentiae locus est, deprecantes in commune, ne aeternae domus habitatione fraudemur, sed digni habeamur recipi in ae
Abbreviated transcription (Latin):
bonioperis inuentum: Annusccũ iste intellegi potest quemuenit uocare dñs:
an ndn acceptum : quodi mittat confractos in remissionem & scdutem delicta
utego cerbitror domusque in colis cẽ dicitur inuitatemuratuntellogitur: murus
c̃enim huus cenodi domibus ipsum cȩli firmamentũ sed tadem domum rteriquiq
habereposiunt illiforteemr quisu ꝑ terraem anbulenter conuersaetionem hiabens

Expanded text:
boni operis inventum. Annus autem iste intelligi potest, quem venit vocare Dominus boni operis inventum. Annus autem iste intelligi potest, quem venit vocare Dominus annum acceptum, quo dimittat confractos in remissionem, et salutem delicta ut ego arbitror, domus quae in coelis est dicitur, in civitate murata intelligitur, murus est enim hujuscemodi domibus, ipsum coeli firmamentum; sed talem domum rari quique habere possunt, illi fortassis qui super terram ambulantes, conversatio
Abbreviated transcription (Latin):
sibi domũ : qui non habuerit timorem dĩ : quȩ ẽ ergo istadomus & qualemȩdi¬
ficiumẽ pcculus cpostolur exponitaponit apestius cumdicit. Domũ habem
non manu factam c&ernam in cȩlis : Hȩc ergo ẽ domus quc̃ ȩdificase nemo
potest nisitimeat dm̃ : Hȩc ẽ domus quam extruere ł habitcre nemopot est :
nisiin simplicitte mentis & puritate cordis : Sed quem accedere sol& ut &uc̃
quibene ȩdificauerit domum sibi celestem bene cogendo & beneuiuendo ac
recte credendo construxerit. incurrat alicuius peccati debitum: & hancacrẽ¬
delissima feneratore uenundare cogatur. aclaboressuos trans fundere
incdium pi&as & dementia legis latoris occurrit : Vt intra cestum tempus
redemi possit: Sitamen uenerit inquit manus tucc pretiũ quod restituces quede
pretium penitentiȩ sine dubio lacrimis congregat᷑ & manibus. idẽ lebore

Expanded text:
sibi domum, qui non habuerit timorem Dei; quae est ergo ista domus? et quale aedisibi domum, qui non habuerit timorem Dei; quae est ergo ista domus? et quale aedificium est?. Paulus apostolus exponit apertius cum dicit: Domum habemus non manufactam aeternam in coelis . Haec est ergo domus quam aedificare nemo potest, nisi timeat Deum; haec est domus quam exstruere, vel habitare nemo potest, nisi in simplicitate mentis et puritate cordis. Sed quomodo accidere solet, ut etiam qui bene aedificaverit, et domum cibi coelestem bene agendo, et bene vivendo ac recte credendo construxerit, incurrat alicujus peccati debitum et hanc a crudelissimo feneratori venundari cogatur, ac labores suos transfundere in alium, pietas et clementia legislatoris occurrit, ut intra certum tempus redimi possit: Si tamen invenerit, inquit, manus tua pretium quod restituas. Quale pretium? Poenitentiae sine dubio lacrymis congregatum, et manibus, id est, labore
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i siecem soquamur nec possessiones interra nec in urbibus domur hebere
ꝑmittit. Et quid dico domus: nec plurestonicas. nec multai concedit posside¬
repecunicm. Habenter enim in quid uictum & uestitum hocconteriti sumus
uomodo ergo nosdactas dedomibussiue intracciuitatem muratam possitas
si ue in uicis quibus muri non sunt obseruccuimus leges : inuenimus incdis
scripturcce locis quod sermo diuinus incciore quod em secramento nominat
domum ut cumdicit deia cob&quasi prolaude ei usponit. Orateniminquã
ia cobhomo simplex habitcens domum : Et iterum inuenio de obstetricibur
hebreorum scriptum . Et quicinquid timebant dm̃ obstetricer fecerun sibi
domum Videmusergo quod obste tricibus quidom feciendcorum domoruĩ
causc fuerit timor dĩ : Ieccob uero simplicitcos & in nocentice causc dederit
hebitar& domum : Denique escu quicmcclus fuit. non ẽ scriptum de eo
quichabitauerit domum : Necde clio cliquo scriptum ẽ. qui ȩdificauerit

Expanded text:
i si eam sequamur nec possessiones in terra, nec in urbibus domus habere permittit, et quid dico domus? nec plures tunicas, nec multam concedit possidere pecuniam: Habentes enim, inquit, victum et vestitum, his contenti sumus . Quomodo ergo nos datas de domibus sive intra civitatem muratam positis, sive in vicis quibus muri non sunt observabimus leges? Invenimus in aliis Scripturae locis, quod sermo divinus majore quodam sacramento nominat domum, ut cum dicit de Jacob, et quasi pro laude ejus ponit: Erat enim, inquit, Jacob homo simplex habitans domum . Et iterum invenio de obstetricibus Hebraeorum scriptum: Et quia, inquit, timebant Deum obstetrices fecerunt sibi domos . Videmus ergo quod obstetricibus quidem faciendorum domorum causa fuerit timor Dei: Jacob vero simplicitas et innocentia causam dederit, ut habitaret domum; denique Esau, quia malus fuit, non est scriptum de eo quia habitaverit domum, nec de alio aliquo scriptum est, quia aedificaverit
Abbreviated transcription (Latin):
si dicer& caritees queꝑ foctec ẽ in omnic pacstitur : Omnicsperat : om̃cetolerat cants
numquã cadit: Siergo & possessio cedd:mus cunctorum numquẽ cadit nũ quem
ccufer&ur numquã ebeorum iuro sepcrcctur : Quomodoenim sepccrari ccsaccerdotibus
domus potest᷑ que edificatoẽ supre fundamentum cepostolorum & ꝓph&crum inquccẽ
ipse singularis lapis ihĩ xp̃r: Quod aũ pos sit diqucndo domuristt distrehi hocẽ hui

Expanded text:
ta est omnia patitur, omnia sperat, omnia tolerat: charitas nunquam excidit . Sic ergo et possessio ac domus cunctorum nunquam cadit, nunquam aufertur, nunquam ab eorum jure separatur. Quomodo enim separari a sacerdotibus domus potest, quae aedificata est supra fundamentum apostolorum et prophetarum, in qua est ipse angularis lapis Jesus Chr
Abbreviated transcription (Latin):
d& in or&uo saporem quemcum que uoluens : Hoc tamen siquis in fideliter susa
deducendum ẽ uerbum dĩ ut &i cm uermis fieri put&ur : Nontehic turb& audi¬
tus : audiproph&com ex ꝑsonccñi dicentem : Egoccũ ium uerinis & non nomo
Sicut enim ipseẽ qui fit cclus inruina clurccũ in resurrectionem. Itc c&i pseet
quin unc in mcennce fidelibus quidẽ dulcedomellis: Infidelib: ccũ uermisessi
citur i pre ẽ enim sermodĩ quiini quorum mentes cerguit : & correptionum sit¬

Expanded text:
ddit in ore tuo saporem quemcumque volueris. Hoc tamen si quis infideliter susciddit in ore tuo saporem quemcumque volueris. Hoc tamen si quis infideliter suscideducendum est verbum Dei, ut etiam vermis fieri putetur? Non te hic turbet auditus: audi prophetam ex persona Domini dicentem: Ego autem sum vermis, et non homo . Sicut enim ipse est qui fit aliis in ruinam, aliis autem in resurrectionem; ita et ipse est qui nunc in manna fidelibus qucitur. Ipse est enim sermo Dei qui iniquorum mentes arguit et correctionum spi
Abbreviated transcription (Latin):
omnipotentir hocẽ : Siergo conp&enter & carner cduespertm accipimus & paenibus no¬
nereplemur : Quic necpos sibileerat nobis incne carnes edere : Nondum enim tempis
erati sed nec meridie potercous : Vixemm cngeli edunt carner mendie & illi fortansis
unicuiquenrm maneẽ &initium diei illud tempus quo primo inlum incmur &acdlu¬
comedere non possumur : idẽ ꝑfecte & consum mate doctrine nondum capaces &isti¬
mus : Sed postlonga exercitice postꝓfectum plummum Cum icmproximi sumus cd
capcccesfien possumus : Nuncergo festinemus cȩleste mannac suscipere : Istud enimman¬
ncc ꝓut uultcuis que tidem scporem reddit in ore eius : Audienim &dnm dicentem
his quiaccedunt aedse. Ficet tibi secundum fidemtucom : Et tuergosi uerbum dĩ quod
ieđẽ siccp̃dicatur totafide & tota deuotione suscipices: Fict tibiipsum uerbum quod¬
cum quedesi deras : Verbi gratic sitribulccriss consolactur tedicens. Corcontiitum
d&erra in opemi & destercore erigit pcuperem : Sicergo mann uerbidire¬

Expanded text:
ungentur. Sic ergo competenter carnes ad vesperam accipimus et panibus mane replemur: quia nec poteramus mane carnem edere, nondum enim erat tempus; nec meridie, vix enim angeli edunt carnes meridie et illi fortassis nostrum mane est et initium diei, tempus quo primum illuminamur et ad lucomedere non possumus, id est, perfectae doctrinae nondum capaces existimus, sed post longa exercitia. Cum jam enim proximi sumus ad prout vult. Nunc ergo festinemus coeleste manna suscipere. Istud enim manna, prout vult quisque, talem saporem reddit in ore ejus. Audi enim et Dominum dicentem his qui accedunt ad se: Fiat tibi secundum fidem tuam . Et tu ergo si verbum Dei quod in ecclesia praedicatur, tota fide et tota devotione suscipias, fiet tibi ipsum verbum quodcumque desideras. Verbi gratia, si tribularis, consolatur te, dicens: Cor contritumde terra inopem, et de stercore erigit pauperem . Sic ergo manna verbi Dei re
Abbreviated transcription (Latin):
uerbum caro facctum ẽ & in illacarne cognoscimus dnm quac̃ suscepit ex uir¬
gine. Istam enim uerbi dĩ carnem: nequemanecdiquis neque meridie man¬
ducauit sed cduespercm : Aduentus enim dñi in carne cdues peram factus ẽ:
i cut & iohannesdicit pueri nouis simcc orac ẽ: Sed & mane inquid replebimi¬
nipcnibus : Nobis panis uerbum dĩ ẽ. Ipsee enim panis uiuus qui decȩlo dis

Expanded text:
carne agnosci dicimus Deum, quem suscepit ex Virgine: has enim Verbi Dei carnes neque mane neque meridie quis manducavit, sed ad vesperam: adventus enim Domini in carne ad vesperam factus est, sicut et Joannes dicit: Pueri, novissima hora est .-- Mane, inquit, replebimini panibus. Nobis ergo panis Verbum Dei est: Ipse
Abbreviated transcription (Latin):
consequentiȩ uidebitur ut aut uespere carner sine panib: comedant : Aut
muneris quid temper amenti gratiȩ celestis ostenditis: Hoc ne est inquo
cognoscidm̃ ponitis quod carnes in uespera sine panibus comeduntur & ma¬
ies tatem dĩ dicitis cpparere si rursum panes sine carnib: comedentur:
ed uobir istac seructe & his quicd quiescent uobis: ist& in coturnicibus

Expanded text:
consequentia sit, ut vespere carnes sine panibus comedant, aut muneris, quid temperamenti gratiae coelestis ostenditur? Hoc est, in quo agnoscere Deum possunt, qui carnes in vespera sine panibus comedunt, et majestatem Dei apparere dicunt, si rursum panes sine carnibus comedantur? servent sibi ista, his qui acquiescentes vobis, in coturnicibus
Abbreviated transcription (Latin):
ed quidẽ quod dicit᷑ ut in sexto die duplum colligat in repostossione qucentum suffi¬
uat &icm scbbccto: hoc secundum trachunt intellegentiȩ nonotiose nec securi pro¬
teriredebeccmus: Sextus dies ẽ hȩc inqua nunc sumus uitc insexenim diebur dr̃ feci¬
hunc mundum: hacergodie tantum reponere debent & recondere: quantum
safficiat & in futuro die Si quidenim hic boni operis colquirs siquidiustitice
miseri cordie & pi&cctis recondas, hoctibirn futuro sȩculo eritibus : Num qui d¬

Expanded text:
ed quid est quod dicit, ut in die sexto duplum colligatur in repositionem, quantum sufficiat etiam sabbato? Hoc secundum nostram intelligentiam non otiosi nec securi praeterire debemus; sed per ehunc mundum. Hac ergo tantum reponere debemus et recondere, quantum sufficiat et in futuro die. Si quid enim hic boni operis acquiras, si quid justitiae, misericordiae et pietatis recondas, hoc tibi in futuro saeculo erit cibus.
Abbreviated transcription (Latin):
noc sȩculo immocum scło corrumpuntur : Si quisccũ bonc opera recondit:
illc ꝑmanecent usque in crecstinum : Deniq: sic & scriptum ẽ quod qui in fi¬
deles fuerunt seruccuerunt inquid demannc &ebullierunt ex eo uermes:
presentem uitãtantum modo & propter amorem scł thesccuri es Continuo
uermer ebulliunt : Quomodo uermer ebulliunt ccudide peccatorib: & his qui presens
seculum diligunt quȩ sit proph&cce sententia: Verme s inquid eorum non morienturi
& uidentes in necessitate fr̃s suos dccudunt ebeis uiscera suc : Propterecc &cepostolis
Diuitibusccũ huius seculi precipenon suꝑbe sccpere nequesperare in incertum diura¬
ccrum : sed diuites sint in operibus bonis : facile tribucent. communicent &t hesccun
ipse Nisi uenissem & locutus fuissem peccatum non haberent: Postsus ceptum
ergo uerbum. qui peccat efficiturei ipsum uerbum uermis. qui eius semꝑ conscien¬

Expanded text:
hoc saeculo, imo cum hoc saeculo corrumpentur: qui autem bona opera recondunt, illa permanent usque in crastinum. Denique scriptum est, quod qui infideles fuerunt, servaverunt, inquit, de manna, et ebullierunt ex eo vermes, praesentem vitam tantummodo et propter amorem saeculi thesaurizes, continuo vermes ebulliunt. Denique audi de peccatoribus et his qui praesens saeculum diligunt, quae sit prophetae sententia: Vermes, inquit, eorum non morientur et videntes in necessitate fratres suos claudunt ab eis viscera sua. Propterea et Apostolus diuitibus huius saeculi praecipe I non superbe sapere neque sperare in incerto diuitiarum, sed diuit: Nisi venissem et locutus eis fuissem, peccatum non haberent . Post susceptum autem verbum Dei qui peccat, efficitur ei ipsum verbum vermis, qui ejus semper conscien
Abbreviated transcription (Latin):
quibus nonbene operctur & pedes quibus nonbene inceditur : recipi& &ic̃ com
ditur utiste ꝑcussor omnib: d& runcatus membrsca corpore excidatur eclsiccȩ
cum doctorem describit ecdesi ȩ interrec precepit : non ꝑcus sorem: ne ꝑcutiens preg

Expanded text:
quibus non bene operatur, et pedes quibus non bene incedit. Recipiet etiam combuditur, ut iste percussor omnibus detruncatis membris, a corporcum doctorem describit Ecclesiae, inter caetera praecipit, non percussorem : ne percutiens praeg
Abbreviated transcription (Latin):
greditur : & si merectur dñs semꝑ maneat cumeo foci& eum
ingentem macgnam: Mccgnacẽ enim gens iuirtutum numerus &ius¬
titiae multitudo inquac scĩ quique multiplicare dicuntur &cres¬
cere Conpl&ur in eo &icm illud quod dictum ẽ quiccreuocabo
te infine: finis enim profectiorerum. &urtutum consũmatioͬpo¬

Expanded text:
greditur, si mereatur ut Deus semper maneat cum eo, et faciat eum in gentem magnam; magna enim gens, est virtutum numerus, et justitiae multitudo, in qua sancti quique multiplicari dicuntur et crescere. Completur in eo etiam illud quod dictum est: Quia revocabo te in fine; finis enim perfectio rerum et virtutum consummatio po
Abbreviated transcription (Latin):
nmn sccenficio non detur sed holo caustum ent hoc in loco saccnficium uerbum ipsum accipiendumẽ
adoctrince dequc nullus ed& : hoce nullus disputet. nullurr& ractat. sed holo caustum est Quid¬
qudenim dixit quid quid statuit a&ernac consecratione ꝑdurat : nec aliquis itec inscenus in¬

Expanded text:
enim sacrificio non edetur, sed holocaustum erit. Hoc in loco sacrificium, verbum ipsum accipiendum est enim sacrificio non edetur, sed holocaustum erit. Hoc in loco sacrificium, verbum ipsum accipiendum est et doctrina, de qua nullus edet, hoc est nullus disputat, nullus retractat, sed holocaustum est: quidquid enim dixit, quidquid statuit, aeterna consecratione perdurat. Nullum omnipotenti
Abbreviated transcription (Latin):
exfragmentis dmminuctim quȩ sunt legis scã discutimus ut spintadem ex his
cibum purum capiamus : Et hȩc inquid ẽ lex caerna : Iohannes quidem cps¬
itolus in cpocalipsidicit esse euan gelium c&ernũ: inuenimus & hic senptumesse
legem c&ernam : Sed isti quilegem secundum literam sequi uolunt uelim mihi
nunc dicerent quomodolex huius sacn ficii eẽpossit c&ernacum utiq: destrus¬
torem. templo subuerso altan &omnib: quedicebicc̃turt scã ꝓ facncctis ritus iste
sccon ficiorum non potuent ꝑmanere quomodo ergo cc&ernum dicent quod
olimcerscrse & finitum eẽ icm constat. Est at ut secundum eampcrtemlex
core quod mutatur sed infide credentis & in corde sccenficantis : scene quod at non ned &ur desecn¬
s cio siccerdotis sedholo caustum ent cestum istcdm̃i & scducctoris nr̃i ꝑ soncm referri deillius

Expanded text:
ex fragmentis, cum minutatim quae sunt legis sancta discutimus, ut spiritalem ex his ex fragmentis, cum minutatim quae sunt legis sancta discutimus, ut spiritalem ex his cibum purumque capiamus; et haec est, inquit, lex aeterna: Joannes quidem apostolus in Apocalypsi dicit esse Evangelium aeternum, invenimus et hic scriptum esse legem aeternam, sed isti qui legem secundum litteram sequi volunt, velim mihi nunc dicerent quomodo lex hujus sacrificii esse possit aeterna? Cum utique destructo templo, subverso altari, et omnibus quae dicebantur sancta profanatis, ritus iste sacrificiorum non potuerit permanere, quomodo ergo aeternum dicent, quod olim cessasse et finitum esse jam constat? Restat ut secundum eam partem lex pore quod mutatur, sed in fide credentis et in corde sacrificantis. Sane quod ait: Non detur de sacrificio sacerdotis, sed holocaustum erit, certum est ad Domini et Salvatoris nostri personam referri: de illius
Abbreviated transcription (Latin):
tus in quopcorsillco dimidicc hocẽ sensus ł ip̃s legis secundum quodlex spirtedis est
offeratur oleo conspersa tenerco : Oldum cadmisen cordicm reuocatur quȩdeb& insa¬
cerdotibus cobundare. tenera cadsuptilem &purcm intellegenticm ꝑtin& quo diũ
cescortegine dicitur. puto quod districtum & multa continentia andum & tornidum
uelites se scccerdotũm in quonihil remissum heben cedluxoncm ni hil fluitanr
cdlibi dinem possit : quod ccũ sacenficium ipsum ex frcgmentis nomin auit in odi¬
rem succuitatis. puto quod fracgmienta sacerdotum intellegicum legis ꝑ eos litera
frecgitur & cibur execclactens intrinsecur spintedis elictur : ut ccudientes turbȩ
reficiantur. sicut &dñs fecisse refertur in eucngeliis. ubibene dixitpanes & de¬
dit dircipulis & discipuli confringenter codposuerunt turbis : &cum satiati fuissen
omnes suꝑ fuerunt in quiđ fragientorum cofini xii : Istud ẽ ergo sacnficium

Expanded text:
us, in quo pars illa dimidia, hoc est sensus vel spiritus legis, secundum quod lex spiritalis est offeratur. Oleo conspersa tenera; oleum ad misericordiam revocatur, quae debet in sacerdotibus abundare: tenera, ad subtilem et puram intelligentiam pertinet. Quod autem a sartagine dicitur, puto quod descriptum et multa continentia aridum et torridum velit esse sacerdotem, in quo nihil remissum haberi ad luxuriam, nihil fluitans ad libidinem possit. Quod autem sacrificium ipsum ex fragmentis nominavit in odorem suavitatis, puto quod fragmenta sacerdotum velit intelligi, cum legis per eos littera frangitur, et cibus ex ea latens intrinsecus spiritalis educitur, ut audientes turbae reficiantur, sicut et Dominus fecisse refertur in Evangeliis: Ubi benedixit panes et dedit discipulis, et discipuli confringentes apposuerunt turbis, et cum satiati fuissent omnes, superfuerunt, inquit, fragmentorum cophini duodecim . Istud est ergo sacrificium