comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ligni sp̃c pꝰqͣm temptationum stimulis
intus aciem contemplationis effodiunt᷑.
foris hominem in errcuitum laboꝵ
Qd̾ si aliq̃n idem homo agendo pem¬
tentiam redeat: illi uͦ coma redueit᷑
idẽ gr̃a reflorescente reꝑatur ad uir¬
tutem. Deinde cupiditatis ac luxuri¬
e subu̾sis columius. uic̾tores hostes
deiecit: & reꝑato certamie in finẽ
fortissime de om̃ib triumphabit.

Expanded text:
ulis intus aciem contemplationis offodiunt, foris hominem in circuitum laborum od si aliquando idem homo agendo poenitentiam redeat, illi velut coma reducitur, id est, gratia reflorescente, reparatur ad virtutem; deinde cupiditatis ac luxuriae subversis columnis, victores hostes 504 dejicit, et reparato certamine in finem fortissime de daemonibus tr
Abbreviated transcription (Latin):
interp̾tatur. nͥ obedientia ⁊ creduli¬
tas gentium monstratur: De qua do¬
minꝰ ꝑ psalmistam ait. ꝑꝯpłs quem
ñ cognoui seruiuit mͥ: obauditu au¬
ris obediuit mͥ. Et̃ item. Ethiopia in¬
quit: festinauit manus eiꝰ dare dño.
Conuocabantur gͦ hee due plebes
ꝑ doctores scõs ad consortium ficdi.
⁊ ad societatem electorum ꝑ euan¬
głium sunt copulate: quatinus¬
ex diu̾sis gregib scd̾m sententiam
domini unum fieret ouile ⁊ unꝰ pastor

Expanded text:
decoratur, nisi obedientia et crudelitas gentium monstratur? de qua Dominus per Psalmistam ait: Populus, quem non cognovi, servivit mihi. Ab auditu auris obediunt mihi . Et item: Aethiopia, inquit, festinavit manus ejus dare Deo . Convocabantur ergo hae duae plebes per doctores sanctos ad consortium fidei, et ad societatem electorum per Evangelium sunt copulatae, quatenusex diversis gregibus, secundum sententiam Domini, unum fieret ovile et unus pastor
Abbreviated transcription (Latin):
tas ⁊ in diuisa unitas cum sc̃s
angłis ⁊ electis anmab in ce¬
lesti regno faciat te ppetualite
Le eo quod filii ifrł posta
Item iosue consuleunt dn
quii eoꝵ dux contra chananeos fio
Inerusalem. .ii.¬
de eo quod chaletb spopondr fa¬
am suam uxoren uiro qui ꝑciat
cariath sepher. ⁊ qd ara filia calero
pe̾iit patrem dare sͥ t̾ram irriguati¬

Expanded text:
tas et indivisa unitas, cum sanctis angelis et electis animabus in coelesti regno faciat te perpetualiter e eo quod filii Israel post mortem Josue consuluerunt Dominum quis eorum dux contra Chananaeos fieHierusalem. De eo quod Caleb spopondit filiam suam uxorem viri qui percuteret Cariatsepher. Et quod Axa filia Caleb petit patrem dare sibi terram irrigua
Abbreviated transcription (Latin):
gitat dm̃ qͥlis ñ ẽ d̃s: alienum dm̃
irtiq ⁊ falsum in cogitatione por
tat Quis ẽ aũ qui sic cogitet dm̃
quemadmodũ ille e̾: Ac ꝑ hoc re¬
uinquitur fidelib qͣndui ꝑegrinã¬
tur a dño auferre a corde suo uru¬
sentia
uana fanta smata que se cogita¬
tib ingerunt᷑. uelut talis aut taliᷤ
sit d̃s. qualis utiq ñ ẽ: ⁊ dirigere
cor ad illum fidelit᷑. ut quẽ admo¬
dum ⁊⁊ qͣntum nob̾ expedire no¬
uit. ipse se insinuet ꝑsꝑm suũ:
donec absumat᷑ omne mdatiũ
Unde dictum ẽ om̃is homo m̃dar
Q tͣnsacta ñ solum impia falsitate
uerũ etiam ipso speculo ⁊ enigina¬
te. facie ad faciem cognoscamꝰ fic̾
⁊ cogniti sumꝰ. Quẽadmodũ apłs
dicit: uidemꝰ nunc ꝑ specłm me
nigmate: tunc aũ facie ad faciẽ

Expanded text:
gitat Deum qualis non est Deus, alienum Deum gitat Deum qualis non est Deus, alienum Deum utique et falsum in cogitatitat. quis est autem qui sic cogitet deum quemadmodum ille est? ac per hoc relinquitur fidelibus, quamdiu peregrinantur a domino auferre a corde suo inruentia uana phantasmata, quae se cogitantibus ingerunt, uelut talis aut talis sit deus, qualis utique non est et dirigere cor ad illum fideliter, ut, quemadmodum et quantum nobis expedire nouit, ipse se insinuet per spiritum suum, donec absumatur omne mendacium — unde dictum est: omnis homo mendax — et transacta non solum inpia falsitate uerum etiam ipso speculo et aenigmate facie ad faciem cognoscamus, sicut et cogniti sumus, quemadmodum apostolus dicit: uidemus nunc per speculum in aegnimate, tunc autem fac
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ẽ qd̾ ait idem ihc loquenᷤᷤ
ad popłm. ⁊ nunc circũ auferte
deos alienos qui sunt in uobis.
⁊dingite corda ur̃a ad dñm deũ
isrłe Non enim eredendisunt
adhuc habuisse apd̾ se aliqua
gentium simulacra: cum suꝑiꝰ
eoꝵ obedientiam p̾dicau̾it. Aut
uͦ si hab̾ent post tantas legis cõ¬
minationes illa cos ꝓsꝑa seque¬
rentur. cum sic in eos uindicatũ
sit qd unꝰ eoꝵ furtum de anathe¬
mate fecerat: Deniq iacob dixit
hoc eis qui cum illo erierant de
mesopotamia ubi sic idola cole¬
bantur: ut ⁊ rachel pat̾na fura¬
retur. S post illam ammonitio¬
nem iacob ded̾unt que habebars.
Unde apparuit hoc eis ita dictũ
ẽẽ: qr sciebat eos habe ille qͥ dixe¬
rat Nunc uͦ pꝰ hanc admonitio¬
nem ihu nullus tale aliquid ꝓ¬
tulit: nec tam̃ putandum ẽ hoc
illũ mamit̾ p̃cepisse Non enim
ait ⁊ nunc auferte deos alienos
si qui sunt in uob̾: s omnino tan
alienas a dõ: ⁊ ipsas ammonebat
auferri. Quisquis enim talem co¬

Expanded text:
Quid est quod ait idem Jesus loquens ad populum, Et nunc circumauferte deos alienos qui sunt in vobis, et dirigite corda vestra ad Dominum Deum Israel. Non enim credendi sunt adhuc habuisse apud se aliqua gentium simulacra, cum superius eorum obedientiam praedicaverit: aut vero si haberent, post tantas Legis comminationes, illa eos prospera sequerentur; cum sic in eos vindicatum sit, quod unus eorum de anathemate furtum fecerat. Denique Jacob dixit hoc eis qui cum illo exierant de Mesopotamia, ubi sic idola colebantur, ut et Rachel paterna furaretur : sed post illam admonitionem Jacob, dederunt quae habebant ; unde apparuit hoc eis ita dictum esse, quia sciebat eos habere ille qui dixerat. Nunc vero post hanc admonitionem Jesu Nave nullus tale aliquid protulit. Nec tamen putandum est hoc illum inaniter praecepisse; non enim ait, Et nunc auferte deos alienos si qui sunt in vobis; sed omnino tanqde Deo alienas a Deo, et ipsas admonebat auferri. Quisquis enim talem co
Abbreviated transcription (Latin):
i sunt etiam eiꝰ fr̃es felicit̾ in egyp¬
to conuenientes. quoꝵ corꝑa post
uitam illoꝵ reportantes eoꝵ postĩ
in ebron sepelierunt: ossa uͦ ioseph
nouissime qñ hebrei egressi sunt
ex egypto in chanaan reportaue¬
runt. sit enim coniurauerãt io¬
seph. mistice aitrẽ ossa ioseph sig¬
nificant mortem redemptoris
nr̃i. Iuem ueri isrlite de egypͥto
istius mundi ubi crucifixus est
scd̾m carnem tollentes tͣnsferũt
in sichem. in partẽ agri quem e¬
merat iacob centum nouellis o¬
uib: cum passionis eiꝰ memori¬
am condunt in agro cordis sui
qͣtinus ad eiꝰ exempłm diseant
ferre labores. ⁊ hab̾e patientiã
oꝑibq bonis insift̾e. qͦd signifi¬
cat sichem qui int̾p̃tatur hume¬
rus Hunc gͦ agrum iacob nr̃ cen¬
tum nouellis ouib inpossessionẽ
emit: quia p̾cio sangiuns sin
possedit eccłam. ubi nouellas
oues que ascentłunt de lauaer
habet᷑ ut fiat centũ ouiũ past

Expanded text:
i sunt etiam ejus fratres feliciter in Aegypi sunt etiam ejus fratres feliciter in Aegypto convenientes, quorum corpora post vitam illorum reportantes eorum posteri, in Hebron sepelierunt. Ossa vero Joseph novissime, quando Hebraei egressi sunt ex Aegypto, in Chananaeam reportaverunt. Sic enim eos conjuraverat Joseph. Mystice autem ossa Joseph significant mortem Redemptoris nostri, quem veri Israelitae de Aegypto istius mundi, ubi crucifixus est secundum carnem, tollentes transferunt in Sichem, in partem agri quem emerat Jacob centum novellis ovibus; cum passionis ejus memoriam condunt in agro cordis sui; quatenus ad ejus exemplum discant ferre labores, et habere patientiam, operibusque bonis insistere; quod significat Sichem, qui interpretatur humerus. Hunc ergo agrum Jacob noster centum novellis ovibus in possessionem emit, quia pretio sanguinis sui possedit Ecclesiam, ubi novellas oves quae ascenderunt de lavacro habet, ut fiat centum ovium pastor
Abbreviated transcription (Latin):
apłi: Qͥ ⁊ ipsi scͥptis ⁊ p̾ceptis suis
illuminant corda nr̃a ⁊ faciunt
&̃ ip̃i dies quosdã in nobis exilla
luce: qͣm ipsi ex uera luce parti¬
cipati sunt uenientes. Qu g il¬
luminatur ⁊ instruitur ex apło¬
rũ p̾ceptis. ⁊ ad seruitium dñi
apłicis regudis instruitur: iste
ssa quoq ioseph que tule¬
rant filii isrł de egypto sepelie¬
runt insichem in parte agri
quem emerat iacob a filiis em¬
mor patris sichem centum no¬
uellis ouib: ⁊ fuit in possessio¬
nem filioꝵ ioseph. N otandũ¬
autem qd̾ iosephus historiogra¬
phus indeoꝵ de ioseph ⁊ fr̃ibus
eiꝰ in antiquitatum libro scd̾o ita
meminit dicens. M ortuus ẽ autẽ
mipse cum iuxisset annos centũ ⁊
decem uirtute mirabilis. ⁊omnia
ratione disponens: potestatemq
suam humilit̾ agens. Quod utiq
hꝰ modi felicitatis ei causa fuit
apud egypuios. ⁊ aliunde scilicet
uenientes. ⁊ talem qͥlem dudum
diximꝰ passo calumpniam. Mortu¬

Expanded text:
i et ipsi scriptis et praeceptis suis illuminant corda nostra, et faciunt etiam ipsi dies quosdam in nobis ex illa luce, quam ipsi ex vera luce participati sunt venientes. Qui ergo illuminatur et instruitur ex apostolorum praeceptis, et ad servitium Domini apostolicis regulis instruitur veOssa quoque Joseph, quae tulerant filii Israel de Aegypto, sepelierunt in Sichem, in parte agri, quem emerat Jacob a filiis Emor, patris Sichem, centum novellis ovibus, et fuit in possessionem filioautem quod Josephus, historiographus Judaeorum, de Joseph et fratribus ejus in Antiquitatum libro secundo ita meminit, dicens: Mortuus est autem et ipse, cum vixisset annos centum et decem, virtute mirabilis, et omnia ratione disponens, potestatemque suam humiliter agens. Quod utique hujusmodi felicitatis ei causa fuit apud Aegyptios, et aliunde scilicet venientes, et talem qualem dudum diximus, passo calumniam. Mortu
Abbreviated transcription (Latin):
Odͥ tria milia uiroꝵ d iuda sansa
uoluerunt trade in man philistim¬
rã qͥb ille traditꝰ ꝑesit exphilistut
in mandibula asini mille uiros¬
qd fores porte urb̾ gate cum postib si¬
is nocte tulit. ⁊ in montẽ ascendit
mulierem meretricem: a qua ipse
ꝑꝓditionem deceptꝰ est xx.
Qd̾ samson cecꝰ in conuiium phi¬
listinoꝵ ad insultandum adduc̾
duas columpnas domꝰ concussit:
ruente tota fabrica secũ plurimoᷤ¬
hostium intfecit. xxi. ¶contĩ¬

Expanded text:
od tria millia virorum de Juda Sampson voluerunt tradere in manus Philistinorum, quibus ille traditus percussit ex Philistiim in mandibula asini mille viros fores portae urbis Gazae cum postibus suis nocte tulit, atque in montem portavit; mulierem meretricem, a qua ipse per proditionem deceptus est.Quod Sampson caecus in convivium Philistinorum ad insultandum adductus, duas columnas domus concussit, et ruente tota fabrica secum plurimhostium interfecit. Et
Abbreviated transcription (Latin):
Ireceptum domini ad gedeon
lit in castra madiannatu descen¬
ubi somnium quendam narrare
audiens ꝯfortat᷑ e:⁊ ꝑ trecentos uiros
castra madian fugauit uii.
ne monte erfraim mandans ut descen¬
dent in occursum madian ⁊ occuparenͭ¬

Expanded text:
eceptum Domini ad Gedeon, ut in castra Madianitarum descenubi somnium quemdam narrare audiens, confortatus est, et per trecentos viros castra Madian fugavit. nem montem Ephraim, mandans ut descenderent in occursum Madian, et occuparen
Abbreviated transcription (Latin):
In duob gͥ priorib comm̃tariorum
libris historia iudicum sensu mis¬
tico exposita continetur: ⁊ in t̾cio
ruth qͣm aliqui auẽtoꝵ libro iudi¬
cum associant᷑. aliqui uͦ seorsum
ponunt: ñ parua ex parte explana¬
ta inuenttur. ħ gͦ relegens si quid
in eis congrue inueneris expositũ:
illi hoc tribuas a quo ẽ omne bo¬
num: quȩ aũ alit̾ inuen̾is. nr̃e in¬
firmitati ⁊ imꝑitiȩ magis depute.
qͣm malitiȩ. ⁊ ꝑ hoc apud omĩpo¬
tentem dm̃ piis orationib int̾ue¬
nire studeas: ut eiꝰ ope fiat dimis¬
sum atq correctum. coram qͦ nre
infirmitatis nullomͦ latet inꝑfec¬

Expanded text:
In duobus ergo prioribus commentariorum libellis historia Judicum sensu mystico exposita continetur; et in tertio Ruth, quam aliqui auctorum libro Judicum associant, aliqui vero seorsum ponunt, non parva ex parte explanata invenitur. Haec ergo relegens, si quid in eis congrue inveneris expositum, illi hoc tribuas a quo est omne bonum; quae autem aliter inveneris, nostrae infirmitati et imperitiae magis deputes quam malitiae, et pro hoc apud omnipotentem Deum piis orationibus intervenire studeas, ut ejus ope fiat indultum atque correctum, coram quo nostrae infirmitatis nullo modo latet imperfec
Abbreviated transcription (Latin):
in eccłia dĩ functus es: iudicum
librum instant̾ legas. ⁊ eoꝵ bona
oꝑa atq iusta iudĩcia strenie imi¬
t̾is: popłmq dĩ ab hostium clade
armis sp̃alib defendas᷑. ⁊ uirta
doctoris gentium sententiam
qua discipłm instruxit. solliette
uigiles. pie labores. opus facias. li¬
euangłiste: minist̾i̾um tuum
impleas: ut cum pͥnceps pastoꝵ
⁊ rerregum iudexq uiuorum
⁊ mortuoꝵ apparuerit. simiso

Expanded text:
icandi functus es, Judicum librum instanter legas, et eorum bona opera atque justa judicia strenue imiteris, populumque Dei ab hostium clade armis spiritualibus defendas, et juxta doctoris gentium sententiam qua discipulum instruxit, sollicite vigiles, pie labores, opus facias evangelistae, ministerium tuum impleas: ut cum princeps pastorum et Rex regum, judexque vivorum et mortuorum apparuerit, simul
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm ad manus habui. tuo nomini
consecratam mͦ direxi. Prioꝵ uͦ
librorum commentarios. hoc est
pentateuchi moysi quos petente
scõ uiro freculfo ñ sine labore edi¬
di.iam sͥ ad resc̾bendum tͣnsmi¬
si: quos cum receꝑo exemplar eo¬
rũ tͥ scͥptum destinabo. Ihu naue
uꝰ expositionem bone memorie
mͥ redditum fuerit. si dĩ uolunta ᷤ
ẽ tibi cominiteere euraboͬ. ⁊ nͣ so¬
lum illa s ⁊ omnia que ad urãm
utilitatem a nob̾ ꝓuenire posst̃
libent̾ impenłe cogito. tu tantũ
nrãm infirmitatem sacris oroni¬
b ꝯpiis exhortationib releues:
qr ñ solum ꝓprie egritudis
molestia. uerum &̃ communis
ꝑicłi qd̾ instanti tempore uali
Ac id̾o ur̃a oratione atq omni¬
potentis dĩ miscdia marime
indigeo: ne deficiam in tribu¬
lationib. in necessitatib. in ꝑi¬
cłis ⁊ in temptationib diuersis.
Hoc gͦ scias qr opus qd̾ tͥ remisi¬
ñ tantum ex maioꝵ dictis que
in eoꝵ libris conscͥpta repꝑiͥ. s ex

Expanded text:
aesenti habui, tuo nomini consecratum modo direxi. Priorum vero librorum commentarios hoc est, Pentateuchi Moysi, quos petente sancto viro Freculfo, non sine labore edidi, jam sibi ad rescribendum transmisi, quos cum recepero, exemplar eorum tibi scriptum destinabo. Jesu Nave vero expositionem bonae memoriae mihi redditum fuerit, si Dei voluntas est, tibi committere curabo; et non solum illa, sed et omnia quae ad vestram utilitatem a nobis pervenire possunt libentissime impendere cogito: tu tantum nostram infirmitatem sacris orationibus et piis exhortationibus releves, quia non solum propriae aegritudinis molestia, verum etiam communis periculi, quod instanti tempore validac ideo vestra oratione atque omnipotentis Dei misericordia maxime indigeo, ne deficiam in tribulationibus, in necessitatibus, in periculis et in tentationibus diversis. Hoc ergo scias quia opus quod tn tantum ex majorum dictis quae in eorum libris conscripta reperi, sed ex
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃m dicere possim sermonem:
ut quod illi mira pulchritudine
ac nimia longitudine sermoniᷤ
ꝓferebant᷑ tu eoꝵ uestigia saga¬
tit̾ prudent̾q seq̃ndo. cõmatico
mellifluoq comp̃hendis sermo¬
ne. Breui enim expositione suc¬
cincta ut ait isidorus doctor eg̃¬
giꝰ ñ faciunt de ꝓlixitate fasti¬
dium. Plixa autẽ ⁊ occulta te¬
det oratio: breuis ⁊ aꝑta delectat
Id̾o urãm dep̃cor clem̃tiam ut
ꝑlectis istiꝰ epłe literulis. ⁊ si ur̃a
uoluntas ita oportere iudica¬
rogaui a uobis rescrib̾e: ut pos¬
centis ⁊ pr̃antis parit̾ affectus.
patcat ⁊ effectus. Intt̾edentem
filiꝰ qui bonoꝵ auctor ẽ omnii
ꝓpetuo conseruet in columem
Reliquias dilectissime qͣs fla¬
Igitasti ꝑ portitorem horum a¬
picum transmisi. De reliquo
scias me ex intimo m̃tis affacͥu
ꝓmptum semꝑq paratum in
uoluntas. Fr̾nitatem tuambi
ualere opto dulcis amice semꝑ¬

Expanded text:
vestrum dicere possim sermonem, vestrum dicere possim sermonem, cum quod illi mira pulchritudine ac nimia longitudine sermonis proferebant, tu eorum vestigia sagaciter prudenterque sequendo, commatico mellifluoque comprehendis sermone: brevi enim expositione succincta, ut ait Isidorus doctor egregius, non faciunt de prolixitate fastidium; prolixa ergo et occulta taedet oratio, brevis et aperta delectat. Ideo vestram deprecor solertiam ut perlectis istius epistolae litterulis, et si vestra voluntas ita oportere judicarogavi a vobis rescribere, ut poscentis et praestantis pariter affectus pareat et effectuFilius, qui bonorum actor est omnium, perpetuo conservet incolumem. Reliquias, dilectissime, quas flagitasti, per portitorem horum apicum transmisi; de reliquo scias me ex intimo mentis affectu promptum semperque paratum in voluntas; fraternitatem tuam bene valere, dulcis amice, sem
Abbreviated transcription (Latin):
omĩb qͥ in domo st̃. Auditum
enĩ habeo suꝑ eptaticum uos
fecisse sermonem: ac suꝑ .iiͦiͯi. euan
głia. necñ ⁊ suꝑ regum. suꝑna ad¬
iuuante gr̃a: partt̃q uet̾um in¬
nitentem auttoritate multa uti¬
lit̾ scribendo dictasse. Iuappter
ex uet̾um eccłastiaoꝵ sentencus
quasi flores diu̾sis ex pratis
electi domum dĩ ornant. ⁊ quem¬
cunq se amantem decorant.
Deniq qr postulata mͥ credo qd̾
concedas: mitto m̃branas in qͥ¬
b opto eos pͥmum suscipiam l¬
bros: quos suꝑ eptaticum ur̃m
composuit ingenium. Non tñ
ꝓpt̾ea ista deposco. quasi desint
nob̾ huiꝰ oꝑis scriptores: habemꝰ
nanq origenem. uictorinum. ã¬
brosium. Ieronimum caffianũ
isodorum. angustinum. fulgenti¬
um atq pontificem insignem
eloqͥntissimumq gregorirm: ⁊
cet̾os patres quoꝵ nomina ñ ne¬
nesse tͥ credimus enumerarĩ qͥ
in tantũ tue sunt industrie cog¬
nitr: ut ueracit̃ illoꝵ linguam

Expanded text:
omnibus qui in domo sunt. Auditum omnibus qui in domo sunt. Auditum enim habeo, super Eptaticum vos fecisse sermonem, ac super Evangelia, nec non et super Regum, superna adjuvante gratia, pariterque veterum innitente auctoritate, multa utiliter scribendo dictasse: quapropter, ex veterum ecclesiasticorum sententiis, quasi flores ex diversis pratis electi, domum Domini ornant et quemcunque se amantem decorant; denique, quia postulata mihi credo quod concedas, mitto membranas in quibus, opto, eos primum suscipiam libros quos super Eptaticum vestrum composuit ingenium. Non tamen propterea ista posco quasi desint nobis istius operis scriptores: habemus namque Origenem, Victorinum, Ambrosium, Hieronymum, Cassianum, Isidorum, Augustinum, Fulgentium, atque pontificem insignem, eloquentissimum Gregorium et caeteros Patres, quorum nomina non necesse tibi credimus enumerari. Qui in tantum tuae sunt industriae cogniti, ut veraciter illorum linguam
Abbreviated transcription (Latin):
fuit capacitas: intellexi illõ de
Certe inueritate dico uob̾. qr dici
n potest in qͣnta hilaritate m̃tiᷤᷤ
griitulat᷑. grãs egi dõ: qui tam ini¬
leuas istis temporib in sua sc̃a¬
ecclia habere uoluit. exquo ille qͥ
multum ⁊ ille qui paruum porũ
querit haurire ac bibere porest. Q
exilla die fateor multum desitła
ui ur̃e familiaritatis particeps fie¬
ri: ut saltim aliqͣudo longe lateq
iam olim disꝑsa meruissem ur̃a
acciꝑe scͥpta. ac ꝓpt̾ea paucas dirȩxi
ad te litterulasꝰ frat̃na ammonẽs
caritate. ne m̃tis acum̃ otio merti
torꝑe seu obdormire ꝑmittas: s se¬
dulo cotidieq sacras scrutando scͥp¬
turas. fretus patrũ auctoritate pre¬
cedentium. uigil acͥ defessus utiłq
indomo dñi semꝑ existas. Scͥptũ
nanq legimꝰ ñ potest ciuitas oc¬
cultari supra montẽ posita. Item
alio loco. N emo accendit lucer¬
nam ⁊ pomit eam sub modio: sed
magis suꝑ candelabrum. ut luceat

Expanded text:
fuit capacitas, intellexi, illos defuit capacitas, intellexi, illos deCerte in veritate dico vobis quia dici non potest in quanta hilaritate mentis gratulatus gratias egi Deo, qui tam utile vas istis in temporibus in sua saEcclesia habere voluit, ex quo ille qui multum, et ille qui parvum potum quaerit, haurire ac bibere possit; et ex illo die, fateor, multum desideravi vestrae familiaritatis particeps fieri, ut saltem aliquando longe lateque jam olim dispersa meruissem vestra accipere scripta; ac propterea paucas direxi ad te litterulas, fraterna admonens charitate ne mentis acumen otio inerti torpere seu obdormire permittas, sed sedulo quotidieque sacras scrutando Scripturas, fretus Patrum auctoritate praecedentium, vigil atque indefessus utilisque in domo Domini semper existas; scriptum namque legimus: Non potest civitas occultari supra montem posita; item alio in loco: Nemo accendit lucernam, et ponit eam sub modio, sed magis super candelabrum, ut luceat
Abbreviated transcription (Latin):
hunb̾tus licet indignus mi
la sacerdotali p̃ditus. in mani¬
sibilem ȩt̾ne sospitatis i ñ
ih̾u salitem. Legi lit̃a al
duleissime fr̃ quas sc̃o boneq
memorie uiro haistulfo archi e¬
psscopo sepsisti in fronte libelli:
quem sudore ꝓprio prudentissimo¬
ꝙ ingenio composuisti ad p̃dican¬
tia dñici diei. ⁊ de festiuitatibus
scõꝵ ac fide. spe. ⁊ caritatẽ. nec ñ
de cet̾is uirtutum specieb Pret̾a
legi ⁊ alios tres libros quos ad eu¬
dem uen̾abilem uirum fecisti qͦs
placuit de institutione clericorũ
nominari. Quoꝵ pͥmus de eccła¬
sticis ordinib. ⁊ iiiͬi. carismatib
diuinis narrat. Scd̾̃s continet de
officio canonicarũ horaꝵ. ⁊ de festi¬
uitatib uaruis. de ieiunus ⁊ orati¬
onib. Tercius ñ ignobilit̾ instru¬
it. qualit̾ discenda atq disseren¬
da scriptura ẽ diuinȩ legis: ⁊ qͥd
utilitatis conferat eccłasticis doc¬
torib philosophia humana. Qͥb
ꝑlectis. in qͣntum nr̃i ingenioli

Expanded text:
HUNBERTUS, licet indignus, infula tamen sacerdotali praeditus, immarcescibilem aeternae sospitatis in Christo Jesu salutem. Legi litteras tuas, dulcissime frater, quas sancto bonaeque memoriae viro, Haistulfo archiepiscopo, scripsisti in fronte libri quem sudore proprio prudentissimoque ingenio composuisti, ad praedicantia Dominici diei et de festivitatibus sanctorum, ac fide, spe et charitate, nec non de caeteris virtutum speciebus. Praeterea legi et alios tres libros quos ad eumdem venerabilem virum fecisti, quos placuit de Institutione clericorum nominari, quorum primus de ecclesiasticis ordinibus et quatuor charismatibus divinis narrat. Secundus continet de Officio canonicarum horarum, et de festivitatibus variis, de jejuniis et orationibus. Tertius non ignobiliter instruit qualiter discenda atque disserenda Scriptura divinae legis, et quid utilitatis conferat ecclesiasticis doctoribus philosophia humana. Quibus perlectis, in quantum nostri ingenioli
Abbreviated transcription (Latin):
effraim ⁊ in parte montis gias eẽ
descͥbitur: significat qd̾ in eccłia ca¬
tholica que possessio xͥ ẽ. ⁊ ubi fructꝰ
uirtutum gignitur cotidie passi¬
onis xͥ m̃tio numerose atq nobi¬
lit̃ celebratur. Thamnath uͦ ciui¬
tas iħu in tribu effraim ⁊ in gaas
monte sita ẽ: in cuiꝰ septemtrio
nali plaga sepultꝰ ẽ ihc filiꝰ nauer
usq hodie uirta uicum tham¬
natn sepulchrum eiꝰ insigne mo¬
nath sare numerꝰ oꝑĩnti noui:
ꝯcotidie in eccłia int̾ cet̾a diuina
sanctionis u̾ba a multitudine fi¬
delium ministroꝵ xp̃i. in sacra¬
m̃to misse hic ẽ calix noui testa¬
m̃ti in meo sanguine qui ꝓ uob̾¬

Expanded text:
montis Gaas esse describitur, significat quod in Ecclesia catholica, quae possessio Christi est, et ubi fructus virtutum gignitur, quotidie passionis Christi mentio numerose atque nobiliter celebratur. Thannath vero civitas Jesu in tribu Ephraim et in Gaas monte sita est, in cujus septentrionali plaga sepultus est Jesus filius Nave, et usque hodie juxta vicum Thamna sepulcrum ejus insigne monnathsare numerus operimenti novi. Et quotidie in Ecclesia, inter caetera divina sanctionis verba, a multitudine filiorum ministrorum Christi in sacramento missae: Hic est calix Novi Testamenti in meo sanguine, qui pro
Abbreviated transcription (Latin):
e eo qd̾ angło oñi uenit ad gedeonͥ
in area iuirga frum̃tum cedentem:
mandans ei ut libaret urł d manib
hositum᷑ ⁊ dholocauito qd ipse gede¬
on dõ offebat ꝑministiũ angłi ad se

Expanded text:
e eo quod angelus Domini venit ad Gedeon in area virga frumentum caedentem, mandans ei ut liberet Israel de manibus hostium; de holocausto, quod ipse Gedeon Deo offerebat per ministerium angeli ad se
Abbreviated transcription (Latin):
tanta fides fuit etiam cum inimi¬
cis suis p̾ualussent: pugnare cũ
eis usq ad int̾nitionem eoꝵ ti¬
more ñ ausi sunt Quẽ timorẽ
ut dixi ñ de malitia neq de suꝑ¬
bia. uł contemptu p̾cepii dm̃¬
ci. s de animi infirmitate ue¬
nientem noluit eis dñs imputa¬
re: cum eis ꝑ iħ̾m nouissima
loqueretur. Unde ⁊ apłs. Alex¬
ander inquit erarus multa
mala mͥ ostendit: reddet illi
dñs scd̾m oꝑa ipsiꝰ. De illis autẽ
qui eum ꝑiclitantem ñ maliti¬
a s timore deseruerant : ita
locutus ẽ. In pͥma mea defen¬
sione nemo mͥ adfuit. s om̃s
me dereliquerunt: non illis
imputetur

Expanded text:
tanta fides fuit, etiam cum advertanta fides fuit, etiam cum adversariis suis praevaluissent, pugnare cum eis usque ad internecionem eorum timore non ausi sunt. Quem timorem, ut dixi, non de malitia, neque de superbia, vel contemptu praecepti Dominici, sed de animi infirmitate venientem, nolui eis Dominus imputare, cum eis per Jesum novissima loqueretur. Unde et Apostolus: « Alexander, inquit, aerarius multa mala mihi ostendit; reddet illi dominus secundum opera ipsius. de illis autem, qui eum periclitantem non malitia sed timore deseruerant, ita locutus est: in prima mea defensione nemo mihi adfuit sed omnes me dereliquerunt; non illis inputetur
Abbreviated transcription (Latin):
confessus fuerit me coram h¬
minib: ⁊ ego confitebor eum
coram patre meo qui in celus
Qͥ autẽ negauerit me coram
hom̃ib: ⁊ ego negabo eumo¬
ram patre meo. Ui distis qr ce¬
fiteri quasi ipse in eis uiuai
⁊ oꝑetur oꝑa uite. In his auti
qui negant. ñ tenuit eande
u̾bi similitudine̾. ut dicere.
quia qui negauerit in me is
negabo in eum: s qui negauerit
me coram homtb. ⁊ ego negabo
cum coram patre meo: ut ostende¬
ret quia qui negat quidem se ex¬
tta ipsum ẽ. qui aũ confitet᷑ in ip¬
so ẽ Qd̾ autẽ moes iħu pꝰt centum
ndetem annos ẽẽ commemorat᷑:

Expanded text:
confitebitur me coram hominibus, et ego confitebor eum coram patre meo, qui est in cselis: qui autem negauerit me coram hominibus, et ego negabo eum coram patre meo, qui in csefiteri, quasi ipse in eis vivat et operetur opera vitae. In his autem qui negant, non tenuit eamdem verbi similitudinem, ut diceret, quia qui negaverit in me, et ego negabo in eum; sed qui negaverit me coram hominibus, et ego negabo eum coram Patre meo, » ut ostenderet quia qui negat quidem se, extra ipsum est; qui autem confitetur, in ipso est. Quod autem mors Jesu post centum et decem annos esse commem
Abbreviated transcription (Latin):
suit iħs testam̃tum ad popłm
in illo die. ⁊ dedit illi legem ⁊ u¬
dicium in silo coram tab̾nacło
testimoniũ. qr hic audiuit omi
que dicta sunt a dño quec̃qlo¬
cutus ẽ uob̾ hodie: ⁊ hic erit uo¬
b̃ in testimoniũ in nouissimis
dieb cum m̃titi fueris dño des¬

Expanded text:
suit Iesus testamentum ad populum in illo die et dedit illi legem et iudicium in Silo coram tabernacultestimonium, quia hic audiuit omnia quae dicta sunt a domino, quaecumque locutus est ad uos hodie: et hic erit uobis in testimonium in nouissimis diebus, cum mentiti fueritis domino de
Abbreviated transcription (Latin):
t post hec mortuus
ẽ iosue filius nun
decem annoꝵ sepelier̃q eũ
in finib possessionis sue¬
in tamnathsare: quȩ sita est i
monte effraim a septemtrioni¬
li parte montis gaas. In quib¬
defunctus ẽ. In paulo uiuit is
⁊ in petid̾: ⁊ in illis omib qui

Expanded text:
t post haec mortuus est Josue filius Nun, decem annorum: sepelieruntque eum in finibus possessionis suin Thannathsare, quae sita est in monte Ephraim, a septentrionali parte montis Gaas. » In quibudefunctus est. In Paulo vivit Jesus, et in Petro et in illis omnibus qui
Abbreviated transcription (Latin):
dño qi ds̃ sẽs ẽ an quia illiꝰ sc̃ĩtati
ꝑfecta seruitite quodam mͦ contẽ¬
pari humane fragilitati impossi¬
bile ẽs Cͦ audito isti ñ solum eiꝰ eli¬
mo: ne intres iniudicium cũ ser¬
uo tuo: qm ñ iustificabit᷑ in conspec¬
tituo om̃is tuuens. Isti aũ dese po¬
tius p̃sumere delegerunt. qd̾ dõ pos¬
sent sine offens ione seruire. ut iã
tunc inciꝑent. qͦd de ilł exp̃ssit a¬
pls ignorantes enĩ dĩ iusticiam
suam uolentes constituere: iusti
cic dĩñ sunt subiecti. Ita eis iam
gis ad iusticiam om̃ĩ credenti.
Testes inquit uos estis: qr ipsi
elegetitis uobis dnm ut seruia¬
tis ei NLesponduntq. testes.

Expanded text:
anctus est? An quia illius sanctitati perfecta servitute quodam modo contemperari humanae fragilitati impossibile est? Quo audito, isti non solum ejus elimo: ne intres in iudicium cum seruo tuo, quoniam non iustificabitur in conspectu tuo omnis uiuens. isti autem de se potius praesumere delegerunt, quod deo possent sine ulla offensione seruire, ut iam tunc inciperent. quod de illis expressit apostolus: ignorantes enim dei iustitiam et suam uolentes constituetiae Dei non sunt subjecti . » Ita eis jam gis ad justitiam omni credenti. « Testes, inquit, vos estis, quia ipsi vobis elegeritis Dominum ut serviatis ei. Responderuntque, Testes.
Abbreviated transcription (Latin):
bent. ⁊ assumpsi patrẽ ur̃m abra¬
ham de transflumine ⁊ declixxci eũ
in omne̾ t̾ram: int̃p̃tatio quȩ est
in hebreo habet ⁊ induxi eum in
uoluerunt: nͥ intuentes ꝓpħiam
ut magis exꝓmissione dĩ tanqͣm
factum acciplatur quod certissi¬
me futurum in xp̃o ⁊ in eccłia
p̃nuntiabatur. qd̾ e̾ uerum sem̃
habrahe. ñ in filiis carnis. sed in
filis promissionis.

Expanded text:
bent: et adsumpsi patrem uestrum Abraham de trans flumine et deduxi eum in omnem terram, interpretatio, quae est ex hebraeo, habet: et induxi eum in uoluerunt nisi intuentes prophetiam, ut magis ex promissione dei tamquam factum accipiatur, quod certissime futurum in Christo et in ecclesia praenuntiabatur, quod est uerum semen Abrahae non in filiis carnis, sed in filiis promissionis.
Abbreviated transcription (Latin):
qͦtd int̾ cet̾a que iħs naue erga
misit ante uoᷤ uespas. ⁊ eiecit
illo ᷤ a facie ura. qͦd etiam in libͦ
sapientiȩ legitur nec tam̃ fac¬
tum uspiam ẽẽ in his que gesta
sunt iuenit᷑: An forte trans¬
lato uerbo uespas intelligi uo¬
luit accrrimo  timoris aculeos
quib quodãmͦ uolantib tum.¬
rib pungebant᷑ ut fug̾ent. aur
aerios occultoᷤ sp̃e qd̾ inpsalmo
dicit ꝑ angłos malignos: Nis
forte quis dicat ñ omĩa que fa¬
ta sunt ẽe consc̾pta: ⁊ hoc quoꝙ
iusibilit̾ factum. ut ueras ues¬
pas uelit intelligi.
seruire potissimum debeatis: u¬
trum diis quib seruier̃t patres
ur̃i in mesopotamia: an dus a¬

Expanded text:
quod inter cetera quae Iesus Naue erga misit ante uos uespas et eiecit illos a facie uestra? quod etiam in libro Sapientiae legitur nec tamen uspiam factum esse in his quae gesta sunt inuenitur. an forte translato uerbo "uespas" intellegi uoluit acerrimos timoris aculeos, quibus quodam modo uolantibus rumoribus pungebantur, ut fugerent, aut aerios occultos spiritus, quod in psalmo dicit: per angelos malignos? nisi forte quis dicat non omnia quae facta sunt esse conscripta et hoc quoque uisibiliter factum, ut ueras uespas uelit intellegi. seruire potissimum debeatis, utrum diis quibus seruierunt patres uestri in Mesopotamia, an diis A
Abbreviated transcription (Latin):
bellauerunt adu̾sum uos qui ha¬
bitabant hierico. queri potest qͦmͦ
id uerum sit: cum clausis portis
se muroꝵ ambitu tantũ mͦ tue¬
rentur. Ss recte dictum ẽ: qr &
claude adu̾sum hostes portas
ad bellum ꝑtinet Non enim
miserunt legato ᷤ. qui poscerẽt
pacem. Unde si dictum eẽt ñ
pugnauerunt adu̾sum uos.
falsum ẽet. Neq enim bellum
continuas pugnas ht̃. s aliq̃n
crebras:. aliq̃n raras. aliqñ nul¬
las. Bellum ẽ tñ qͣndo ẽ quodã¬
mͦ armata discensio.
¶isiq ante uos crabrones ⁊
ereci eos de locis suis. duosq re¬
ges amorreoꝵ ñ in gladio &
arcu tuo dediq uob̾ t̾ram in
qua ñ laborastis. ⁊ urbes quaᷤ

Expanded text:
bellauerunt aduersus uos qui habitabant Iericho. quaeri potest quomodo id uerum sit, cum clausis portis se murorum ambitu tantummodo tuerentur. sed recte dictum est, quia et claudere aduersum hostem portas ad bellum pertinet. non enim miserunt legatos, qui poscerent pacem. unde, si dictum esset: pugnauerunt aduersum uos, falsum esset. neque enim bellum ccrebras, aliquando raras, aliquando nullas. Bellum est tamen quando est quodammodo armata dissensio. « Misique ante vos crabrones, et ejeci eos de locis suis, duosque reges Amorrhaeorum, non in gladio et arcu tuo: dedique vobis terram in qua non laborastis, et urbes quas
Abbreviated transcription (Latin):
omino
dilectissi¬
mo ⁊ cul¬
tu since¬
rissime
cantatis
ualde ob¬
sequendo atq reuerendo patͥ
humb̾to ep̃o. rabanus erigu¬
us seruoꝵ dĩ seruus in xp̃o sa¬
lutem. Acceptis litt̾is sc̃itatis
tue quas ad paruitatem me¬
am dirigere uoliusti: ualdẽ
gauisus sum eo quod tuam sol¬
sert̃ in eis agnoscebam industri¬
am. ⁊ instudio diuinarũ litt̃aꝵ
dorens ingenium. Unde ꝓ hoc
legis sue meditatione derotũ
h abe exerticium᷑.⁊ popło suo
inde salubre ꝑciꝑe docum̃tũ.
giur qi pat̾nitas tua a nr̃a ex¬
iguitate ad hoc aliqͣntulum
dignata ẽ querere solatium:
ꝓpt̾ amorem dĩ ⁊ urãm etiam
in eo dilectionem. humilem in
seruttorem: ⁊ boni studii qͣntũ
diuina gr̃a annuerit beniuolũ
adiutorem̃. dĩ tantum fiat utolũ¬
tas in p̾stando effectum. qui de¬
dit ⁊ uoluntatem. De cet̾o qr dig¬
natus es mͥ scͥbere qͣtinꝰ nr̃m opuᷤᷤ¬
cłm suꝑ eptaticum dirig̾em: feci

Expanded text:
omino dilectissimo, et cultu sincerissimae charitatis valde obsequendo, atque venerando Patri, Hunberto episcopo, Rabanus exiguus servorum Dei servus in Christo salutem. Acceptis litteris sanctitatis tuae, quas ad parvitatem meam dirigere voluisti, valde gavisus sum, eo quod tuam solertem in eis agnoscebam industriam, et in studio divinarum litterarum florens ingenium: unde pro hoc legis suae meditatione devotum habere exercitium, et populo suo inde salubre percipere documentum. Igitur quia paternitas tua a nostra exiguitate ad hoc aliquantulum dignata est quaerere solatium, propter amorem Dei et vestram etiam in eo dilectionem humilem, in servitorem, et boni studii, quantum divina gratia annuerit, benevolum adjutorem; Dei tantum fiat voluntas in praestando effectum, qui dedit et voluntatem. De caetero, quia dignatus es mihi scribere quatenus nostrum opusculum super Eptaticum
Abbreviated transcription (Latin):
moyses uł poti ꝑ oum d̃s disposuiss
ad popłin testam̃tum qd̾ in archa
erat quȩ dicta ẽ archa testamentiꝰ
⁊ in libris legis tanta sacram̃toꝵ
iħs ad popłm testam̃tum in die il¬
ia. Repeticio quippe testam̃ti no¬
uum testam̃tum significat: quod
significat ⁊ deut̾onomium qd̾ in¬
t̃p̃tatur sed̾a lex qd̾ significant ⁊
porib confractis tabule renoua¬
te. Multis enim modis significan¬
dum: qd̾ uno mͦ implendum fci¬
it. Iam uͦ sub terebintho staturũ
ẽ lapis: hoc significat qd̾ uirga
ad petram ut aqua ꝓflueret: qr
neq hic sine ligno statutꝰ ẽ lapiᷤ.
do autẽ subter: qr ñ fuiss in cru¬
ce exaltatus. nͥ humilitate sub¬
iectus. uł qd̾ illo tempore quo id
faciebat iħe naue adhuc obum¬
brandum mift̾ium fuit. There¬
binthi etiã lignum medicinalẽ
lacrimam erudat. que arbor a

Expanded text:
 eum Deus disposuisset ad populum testamentum quod in arca erat, quae dicta est arca testamenti, et in libris legis tanta sacramentorJesus ad populum testamentum in die illa. » Repetitio quippe testamenti Novum Testamentum significat, quod significat et Deuteronomium, quod interpretatur secunda lex, quod significant et prioribus confractis tabulae renovatae. Multis enim modis significandum quod uno modo implendum fuit. Jam vero quod sub terebintho statutus est lapis, hoc significat quod virga ad petram ut aqua proflueret, quia neque hic sine ligno statutus est lapis. ideo autem subter. quia non fuisset in cruce exaltatus nisi humilitate subiectus, uel quod illo tempore, quo id faciebat Iesus Naue, adhuc obumbrandum mysterium fuit. terebinthi etiam lignum medicinalem lacrimam exsudat, quae arbor a
Abbreviated transcription (Latin):
iħe iuiuere m̃ito dr̃. In qͥb aun
defunctus ẽ iħs. In illis sine di¬
bio: qui sepe penitendo ⁊ tt̾um
delinq̃ndo. uelut in sultare mi¬
ti ih̃u dicuntur. De quib scͥbei
ad hebreos dicit apłs. Rursum
crucifigentes fibimetipsis fili¬
um dĩ: ⁊ ostentui habentes. ͤ

Expanded text:
r. In quibus autem defunctus est Jesus? In illis, sine dubio, qui saepe poenitendo, et iterum delinquendo, velut insultare morti Jesu dicuntur. De quibus scribens ad Hebraeos dicit Apostolus: Rursum crucifigentes sibimetipsis Filium Dei, et ostentui habentes .
Abbreviated transcription (Latin):
dicit iħs de sua ꝓpinqͣnte mor¬
te ego autẽ recurro uiam si c̃
⁊om̃s qui sunt suꝑ t̾ram: in
ea int̾p̾tatione que ẽ ex hebre¬
.o. inuenimꝰ ingredior uiam
tagͦ accipiendum ẽ qd̾ Ixͣxdi
mini donec reu̾taris in t̾ram
unde sumptus es: ut scd̃m cor¬
pus dictum intelligat᷑. Scd̾m
animã uͦ si uoluerimꝰ ita acci¬
ꝑe quẽ admodum in eclesi aste
um qui dedit eum: ñ arbitror
de om̃ib posse dici: s de his
qui sic uixerint ut ad dm̃ redi¬
remereantur. tanqͣm ad aucto¬
rem aquo creati sunt. Neq
enim hoc ⁊ de illis recte intel
uir sc̃s iħs naue si ũ addidiss
sic̃ ⁊ om̃s qui ft̃ suꝑ t̾ram: nul¬
laeẽt questio. N eq aliutd ere¬
num ẽẽ legimꝰ Cum uͦ addi¬
tum est sic̃ ⁊ om̃s qui sunt suꝑ
t̾ram. mirum si hoc qͦd latinus
int̾pres recurco posuit ñ magis
ꝑ curro uł excurro dicendum ẽ
Si hoc potest dici qͦd grecus hã¬
bet anõpexo. Om̃s enim ꝑcur¬
runt uł excurĩt hꝰ uitȩ uiam: do¬

Expanded text:
dicit Iesus de sua propinquante morte: ego autem recurro uiam sicut et omnes qui super terram, in ea interpretatione quae est ex hebraeo inuenimus: ingredior uiam. ita ergo accipiendum est quod mini: donec reuertaris in terram unde sumptus es, ut secundum corpus dictum intellegatur. secundum animam uero si uoluerimus ita accipere, quemadmodum in Ecclesiaste um qui dedit eum, non arbitror de omnibus posse dici, sed de his qui sic uixerint, ut ad deum redire mereantur tamquam ad auctorem, a quo creati sunt. neque enim hoc et de illis recte intelluir sanctus Iesus Naue si non addidisset: sicut et omnes qui sunt super terram, nulla esset quaestio; nequnum esse legimus. cum uero additum est: sicut et omnes qui sunt super terram, mirum si hoc, quod latinus interpres "recurro. posuit, non magis percurro" uel "excurro" dicendum est, si hoc potest dici quod graecus habet azoTir/a>. omnes enim percurrunt uel excurrunt huius uitae uiam,
Abbreviated transcription (Latin):
cecos illuĩasse leprosos mu̾dasse ꝑalyticos
curasse demones ab hoĩb fugasse. mortuos
etiã suscitasse imꝑasse uẽtis ambulasse sieciᷤ
pedib sr̃ u̾das maris. ⁊ intĩda a mirabilia fe¬
cisse cũ omĩs ppłs iud̾oꝵ hũc d̾i filiũ dre̾nt ĩ

Expanded text:
cecos illuminasse, leprosos mundasse, paraliticos curasse, demones ab hominibus fugasse, mortuos etiam suscitasse, imperasse ventis, ambulasse siccis pedibus super undas maris et multa alia mirabilia fecisse, cum omnis populus Iudeorum hunc dei filium d
Abbreviated transcription (Latin):
fidei munimẽtũ. sispͤtet impietas ricet re¬
gem ꝓuirga regni signũ sui portare suppli¬
ciĩ. Sipietas udet regẽ bauilãtẽ lignũ a̾sem¬
ip̃m figendũ ꝙ fixurus fu̾at ĩ frontib regu̾
ĩ eosꝑnendus oculis impioꝵ ĩ qͦ erant głi̾at᷑a

Expanded text:
fidei munimentum: si spectet impietas, ridet regem pro virga regni lignum sui portare supplicii. Si pietas, videt regem bajulantem lignum ad semetipsum figendum, quod fixurus fuerat etiam in frontibus regum, in eo spernendu
Abbreviated transcription (Latin):
et coeripiem᷑ dugꝰ. sic delc̃at᷑ si suauit̾ loqͣris. iͨ flec¬
titur si am qd polliceris. timcat qd̃ minaris ode¬
ris qͦd arguas qͦd approdas amplectat᷑. quod do¬
deat musereat᷑ eoꝵ quos miserendos aũ oclõs do¬
cendo cõstitius. fugiat eos quos cauendos ter¬

Expanded text:
 agendum. Et sicut delectatur, si suaviter loquaris; ita flectitur, si amet quod polliceris, timeat quod minaris, oderit quod arguis, quod commendas amplectatur, quod dodeat, misereatur eorum quos miserandos ante oculos dicendo constituis, fugiat eos quos cavendos ter
Abbreviated transcription (Latin):
me ẽẽ sendi. ⁊ ille qͥ residebat m̃tiris ait ci
sicłm reputãs: In inflio a̾ quis cõfi.tͥ. clama
dẽ ad p̾sid̾etis genua puoluti qͥ astitun̾t p̃ca¬
bantir. ut ueniã tribueret adolescentie ⁊
quid̾ in tanto ꝯstrictꝰ articulo uelłe ⁊̃ maio¬
feris ⁊ inrrãtib eiuictis ecłos aperu tãto
lac̾imaꝵ ymbre perfuso ᷤ ut ⁊̃ incredłis fi¬
dem fac̾e̾nt ex dolore. neq .n. sapor ille fue¬
rat aut uana sop̃ma quib eepe deludim᷑¬

Expanded text:
e respondi. Et ille qui praesidebat: Mentiris, ait, Crsiculum reputans: In indem ad pręsidentis genua prouoluti qui astiterant precabantur ut ueniam tribueret adolescentię, uqui tanto constrictus articulo uellem etiam maioperos et mirantibus cunctis oculos aperio tanto lacrimarum imbre perfusos, ut etiam incredulis fidem facerent ex dolore. nec uero sopor ille fuerat aut uaua somnia, quibus saepe deludim
Abbreviated transcription (Latin):
miser ego lecturꝰ tulliũ iciunabam pꝰ noctem
Qͥ has sornicas meretͥculas ad hũc egr̃ ꝑmi¬
sit accedere q̃ dolores ełꝰ nõ uidr̃ ułis remedi¬
is foun̾t. umͣ dulcib insiͥ alerent uenenis
plato sumebat᷑. in manib. s qñ ĩ meni ip̃o.
reu̾sus ꝓphas lege̾ cepissẽ. s̃mo horrebat ĩ cł¬
tas ⁊ qr lum̃ cecis ccłis nõ uidebam ñ ccłoꝵ¬
bris corpꝰ ĩuasit exhaustum. Intm̾ parabã¬

Expanded text:
miser ego lecturus Tullium ieiunabam. post noctium  has scenicas meretriculas ad hunc aegrum permisit accedere, quae dolores eius non modo ullis remediis fouerent, uerum dulcibus insuper alerent ueneniPlato sumebatur in manibus. Si quando in memetipsum reversus, Prophetas legere coepissem, sermo horrebat incultus; et quia lumen caecis oculis non videbam, nobris corpus meum invasit exhaustum; et
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sempifnus dies
Ita mẽbris eccultaba᷑
humans ut lant̾nis ⁊ fa¬
ei b q̃reret᷑ oceide̾dꝰ a tenebris ego sũ dic̃ ⁊
impios deicit. quid indicat᷑us faciet. qui ĩi¬
dicandꝰ ħ fec̃ quide regnat᷑us pot̾it. qͥ mori¬

Expanded text:
t sempiternus dies ita membris occultabatur humanis, ut laternis et facibus quaereretur occidendus a tenebris. Ego sum, dicit; et impios dejicit. Quid judicaturus faciet, qui judicandus hoc fecit? Quid regnaturus poterit, q
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ glo. que dicit. ad filiũ reguli. ñ uadit¬
etiam rogatꝰ ne diuitias honorare iudea¬
t ᷑. ad seruũ centurionis ire ꝓmittit qui
naturã hoĩs ñ despicit. in qͥto suꝑbiam
destruit q̃ in hot̃b sĩ pensat natam s

Expanded text:
Ad filium reguli non vadit, ne divitias honorare videatur, ad servum centurionis ire promittit qui naturam hominis non despicit: in quo superbiam destruit quae in hominibus non pensat naturam, sed
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃ .S̾. si ꝙ uiuis ⁊ sapis totũ das aftõi
considerationi .nͥ. laudo te. in ħñ laudo.
Duto ꝙ ⁊ nemo nͥ qui a salomone nõ¬
audierit. qui minorat᷑ attu ꝑcipiet sa¬
pĩam. c̾te nͨ ip̃i actioni expedit conside¬

Expanded text:
 Si quod vivis et sapis, totum das actioni, considerationi nihil; laudo te? In hoc non laudo. Puto quod et nemo, qui a Salomone audierit: Qui minoratur actu, percipiet sapientiam . Certe nec ipsi actioni expedit conside
Abbreviated transcription (Latin):
pera ip̃iꝰ fuit pascha. Dñs aũt sciẽs se passuruĩ
ea die in uesꝑa añcedenti anticipauit ccc̃dere
pascha .⁊ agnũ ut dñt. ⁊ qr ea necte licite potuit¬
credible̾ est dñm cc̃elisse agnum ut p̃ceptũ erat
ĩ lege. Exo .xiiͦ. ⁊ azima cc̃edisse. ⁊ sic ⁊̃ si constet

Expanded text:
pera ipsius fuit Pascha. Dominus autem sciens se passurum ea die in vespere antecedenti anticipavit comedere Pascha. Et quia ea nocte licite potuitcredibile est Dominum comedisse agnum, ut praeceptum erat in lege, et azyma comedisse. Et sic, etiamsi constet
Abbreviated transcription (Latin):
ta bĩ .ẜ. legit᷑ pͥma facie ab introcunti¬
b cl arã uallem ꝑ descensum mõrtis in
domib eius cogͦscebat᷑ cum in simplicitate
⁊ hũilitate ccbfitõꝵ simplicitatẽ ⁊ hũilita¬
tem inħitãtiũ pauꝑm xͥ uallis muta lcq̃¬

Expanded text:
tigia. Prima facie ab introeuntibus Claram-Vallem per descensum montis, Deus in domibus ejus cognoscebatur, cum in simplicitate et humilitate aedificiorum, simplicitatem et humilitatem inhabitantium vallis muta loq
Abbreviated transcription (Latin):
me ẽẽ sendi. ⁊ ille qͥ residebat m̃tiris ait ci
rat ⁊ doscĩe mag̾ igne torq̃bar: ilũ mec̃ u̾¬
sicłm reputãs: In inflio a̾ quis cõfi.tͥ. clama
dẽ ad p̾sid̾etis genua puoluti qͥ astitun̾t p̃ca¬
bantir. ut ueniã tribueret adolescentie ⁊
quid̾ in tanto ꝯstrictꝰ articulo uelłe ⁊̃ maio¬
feris ⁊ inrrãtib eiuictis ecłos aperu tãto
lac̾imaꝵ ymbre perfuso ᷤ ut ⁊̃ incredłis fi¬
dem fac̾e̾nt ex dolore. neq .n. sapor ille fue¬
rat aut uana sop̃ma quib eepe deludim᷑¬

Expanded text:
e respondi. Et ille qui praesidebat: Mentiris, ait, Crat conscientiae magis igne torquebar, illum mecum versiculum reputans: « Indem ad pręsidentis genua prouoluti qui astiterant precabantur ut ueniam tribueret adolescentię, uqui tanto constrictus articulo uellem etiam maioperos et mirantibus cunctis oculos aperio tanto lacrimarum imbre perfusos, ut etiam incredulis fidem facerent ex dolore. nec uero sopor ille fuerat aut uaua somnia, quibus saepe deludim
Abbreviated transcription (Latin):
sioñeñ facit. qi ꝑ ꝯpũctõe quid̾e dei respectum
ꝑcipiũt. s tẽptatõis tp̃e hoc ip̃m qd̾ cõpuncti fu¬
erant obliuiscunt᷑. sic q ad perpetranda pcr̃a re¬
deunt s si hoc mĩme plaxissent. Q gͦ dñ ueredi¬
ligit ⁊ eiꝰ mandata custodit ĩ etꝰ cordedoꝰ. ⁊ uenit

Expanded text:
sionem non facit, quia per compunctionem quidem Dei respectum percipiunt, sed tentationis tempore hoc ipsum quod compuncti fuerant obliviscuntur; sicque ad perpetranda peccata redeunt, ac si haec minime planxissent. Qui ergo Deum vere diligit, qui ejus mandata custodit, in ejus corde
Abbreviated transcription (Latin):
nugas ꝓ fcõ uł fabulas u̾bum scurrile qͦd fa¬
ceti urbani noĩe colorant nẽ sufficit peregri¬
nari. ab ore procł ⁊ ab aure relegandũ fede ad
cathinos moiu̾s: fediꝰ moues. porro detrahere
an detrahentẽ audire ꝙͥ hoꝵ dãpnabiliꝰ sit ñ

Expanded text:
nugas profecto vel fabulas. Verbum scurrile quod faceti urbanive nomine colorant, non sufficit peregrinari ab ore: procul et ab aure relegandum. Foede ad cachinnos moveris, foedius moves. Porro detrahere, aut detrahentem audire, quid horum damnabilius sit, non
Abbreviated transcription (Latin):
t̾nitatis mutatẽ. ⁊ ucte ec̾ne felicitatẽ ł¬
sinuant diligentiꝰ conscbit. ⁊ sic ĩ cõtẽ¬
platiua uita uirtute ꝯmendanda. intẽ¬
tionẽ suam ⁊ p̃dicationẽ tenuit in qua
contẽplatiua uacat᷑: ut d̾s udeat᷑. ¶.

Expanded text:
nitatis unitatem, et vitae aeternae felicitatem insinuant, diligentius conscribit, et sic in contemplativa vita virtute commendanda, intentionem suam et praedicationem tenuit. In qua contemplativa vacatur, ut Deus videatur.
Abbreviated transcription (Latin):
dam diuite. sic̃ hii qͥ ꝑ insaniã m̃te tnͣsla¬
ti sunt. ñ iã res ip̃ãs. s passioĩs sue fan¬
tasiaᷤᷤ uident. ita mens auari semel uin¬
culis cupiditatis astricta. sẽꝑaurũ. sẽ¬
ꝑ argentũ uid. sẽꝑ redditꝰ compittat gͣ¬
oius aurũ intuetur ꝙͣ solẽ. ip̃a eiꝰ or̃o ⁊¬

Expanded text:
attulit. Sicut ii, qui per insaniam mente translati sunt, non jam res ipsas, sed passionis suae phantasias vident, ita etiam mens avari semel vinculis cupiditatis adstricta semper aurum, semper argentum videt, semper reditus computat, gratius aurum intuetur
Abbreviated transcription (Latin):
quid dari deberet. ip̃e ñ desiderando supple¬
uit. et cogitauit aliquid consuetudim
sue sͥ uil deesse. Multa ꝙͣ suꝑuacua
ceũt ñ intelleximus. nͥ qñ de cẽ ceperunt.
Dtebauiur uͦ illis ũ qr debebamo. s qr
hic leuia facit diu cogitando. Nulla ros

Expanded text:
quod dari deberet ipse sibi non desiderando supplevit et cogitavit aliquid consuetudini suae, sibi nihil deesse. Multa quam supervacua essent, non intelleximus, nisi deesse coeperunt; utebamur enim illis, non quia debebamus, ia, hic levia facit diu cogitando. S
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ iueliꝰ. Quid ẽ quare estimie ñ futurũ
au certior memoria sit. ꝙ̃ que uullũ exͣ
se sb̃sidiũ ht̃. Nos omnia nobis diffici¬
lia faciliũ fastidio fecimꝰ. Sufficit ad¬
nire. Qui ad illã ꝑueĩt attĩgit ñ lõgis¬

Expanded text:
 est autem, quare existimem non futurum t nescio an certior memoria sit, quae nullum extra se subsidium hlia facilium fastidio fecimus. Tectavivere. Qui ad illam pervenit, attigit non longis