comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
oc et spexriale specimen electo solet. qd sic sciunt p̃sentis uitȩ uiã
añs dicit. Sustollã te suꝑ attitudines t̾rȩ: Quasi queła nãq inferiora t̃rȩ
s damna c̃tumeliȩ egestas. abiecta. que ipsi qͦq dilectores scłi. dũ ꝑlate
dignitatũ. quȩ qͥs qͥs ꝑima desideria ad huc incedit. eo ipso atta estimat.
qͥ magna piitat. At si semel eor in celestibꝰ figit᷑ mox quã abiecta sint cer¬
nit᷑ quȩ alta uidebant̃ IHã siẽ cũ montẽ qͥs qͥs c̃scendit. eo paulisꝑ cȩt̃a sub¬
t̃iacentia despicit. qͦ ad attiora ampliꝰ gressũ tendit. ita qͥ in sumis inten¬
tionẽ figere nitit᷑. dũ nisu ipso nulla p̾sentis uitȩ głam e̾e dep̃hendit suꝑ
t̃rȩ altitudines eleuat᷑ & qͦd pͥus in imis desideriis positus. suꝑ se credidit
pꝰ ascendendo ꝓficiens. sub e̾e̾ cognoscit.

Expanded text:
e speciale specimen electorum solet, quod sic sciunt praesentis vitae iter phetam Dominus dicit: Sustollam te super altitudines terrae . Quasi quaedam namque inferiora terrae sunt, damna, contumeliae, egestas, abjectio, quae ipsi quoque amatores saeculi dum per latae dignitatum; quae quisquis per ima adhuc desideria incedit, eo ipso alta aestimat, quo magna putat. At si semel cor in coelestibus figitur, mox quam abjecta sint cernitur quae alta videbantur. Nam sicut qui in montem conscendit eo paulisper caetera subterjacentia despicit, quo ad altiora gressum amplius tendit, ita qui in summis intentionem figere nititur, dum annisu ipso nullam praesentis vitae gloriam esse deprehendit, super terrae altitudines elevatur; et quod prius in imis desideriis positus super se credidit, post ascendendo proficiens sibi subesse cognoscit.
Abbreviated transcription (Latin):
rent. Cũ uͦ ministrireligionis asubditis honorẽ redemptoris sui eax
merito uite sue ñ exigunt. scũ arii lapides in ornam̃to pontificis
ñ s̃. Qui nimirũ sc̃uaruĩ lapides disꝑsi ꝑplateas iacent. cũ ꝑsonȩ sacri
ordinũ uoluptatũ suarũ latitudini dedite t̃renis negociis inherent.
Et notandũ qͦd ñ hos disꝑsos inplateis. s in capite platearũ dic̃. qͥa &
cũ t̃rena agunt. sũmi uideri appetunt. ut & lata ttinera teneant
ex uoluptate delectationis. & t̃ñ inplatearũ sint capite ex honore
sc̃itatis. Nil qͦq obstat. si sc̃uarii lapides eosđe ipsos quibꝰ constructũ
scũariũ ex istebat accipimꝰ. Qui disꝑsi in capite platearũ iacent.
qͣndo sacro ordinũ uiri t̾renis actibꝰ ex desiderio inseruiunt. ex

Expanded text:
rent. Cum vero ministri religionis a subditis honorem Redemptoris sui ex rent. Cum vero ministri religionis a subditis honorem Redemptoris sui ex merito vitae non exigunt, sanctuarii 26 lapides in ornamento pontificis non sunt. Qui nimirum sanctuarii lapides dispersi per plateas jacent, cum personae sacrorum ordinEt notandum quod non hos dispersos in plateis, sed in capite platearum dicit; quia et cum terrena agunt, summi videri appetunt, ut et lata itinera teneant ex voluptate delectationis, et tamen in platearum sint capite ex honore sanctitatis. Nil quoque obstat si sanctuarii lapides eosdem ipsos quibus constructum sanctuarium existebat accipimus: qui dispersi in platearum capite jacent. quando sacrorum ordinum viri terrenis actibus ex desiderio ins
Abbreviated transcription (Latin):
minet nͥ excellentia sc̃itatis. qͥd colore optimo nͥ cunctis amabilis re¬
uerentia religionis ex pͥmit᷑. Qd sc̃uarii lapidibꝰ nͥ sacro ordinũ ꝑso¬
ne signãt᷑. Qd platearũ nomine. nͥ p̃sentis uitȩ latitudo figurat᷑. Quia
enĩ greco eloquio platos latitudo dđr ꝓfecto alatitudi platee s̃ uoca¬
te. ꝑ se metipsã uͦ ueritas dic̃. Lata & speciosa uia ẽ que ducit ad ꝑdi¬
tionẽ. Aurũ gͥ obscuratur cũ t̃renis actibꝰ sc̃itatis uita polluit᷑. Color
optimꝰ cõmutat᷑. cũ quorunda qͥ degere religiosȩ credebant᷑ estima¬
tio ante acta minuit᷑. Nã cũ qui libet pꝰsc̃itatis habitũ t̃renis se actib
inserit. quasi colore ꝑmutato. añ humanos oculos eiꝰ reuerentia des¬
pecta pallescit. Sc̃uarii qͦq lapi des in plateis disꝑgunt᷑. cũ causarũ
scłariũ foras lata itinera ex petunt. hi qͥ ad ornam̃tũ eccłe interius
mysteriis quasi insecretis scũ arii uacare debuer̃. Ad hoc qͥppe scũ¬

Expanded text:
aeeminet, nisi excellentia sanctitatis? Quid colore optimo, nisi cunctis amabilis reverentia religionis exprimitur? Quid sanctuarii lapidibus, nisi sacrorum ordinum personae signantur? Quid platearum nomine, nisi praesentis vitae latitudo figuratur? Quia enim Graeco eloquio πλάτος latitudo dicitur, profecto a latitudine plateae sunt vocatae. Per semetipsam vero Veritas dicit: Lata et spatiosa via est quae ducit ad perditionem . Aurum igitur obscuratur, cum terrenis actibus sanctitatis vita polluitur. Color optimus commutatur, cum quorumdam qui degere religiose credebantur, aestimatio anteacta minuitur. Nam cum quilibet post sanctitatis habitum terrenis se actibus inserit, quasi colore permutato ante humanos oculos ejus reverentia despecta pallescit. Sanctuarii quoque lapides in plateas disperguntur, cum causarum secularium foras lata itinera expetunt hi qui ad ornamentum Ecclesiae internis mysteriis quasi in secretis tabernaculi vacare debuerunt. Ad hoc quippe sanctu
Abbreviated transcription (Latin):
Vrubesee sydon ait mare: Q enĩ puocẽ maris aduerecundiã sydon
adducit᷑ qndo ꝑc̃oparationẽ uite scsariũ. atq in hoc mundo fluc¬
tuantiũ eiꝰ quimuntts e qͣsistabilis cernit᷑ uita reꝓbat᷑. ao¬
terit sic̃ ppłs sic sacerdos. Sacerdos quippe ẽ ut ppłs. quando ca
agit is qͥ spuali officio fungit᷑ quȩ illi nimirũ faciunt. qͥ ad hue de
studiis carnalibꝰ iudicant᷑ Sacerdos ñ disto¬

Expanded text:
rubesce, Sidon, ait mare . Quasi enim per vocem maris ad verecundiam Sidon adducitur, quando per comparationem vitae saecularium atque in hoc mundo fluctuantium, ejus qui munitus et quasi stabilis cernitur, vita reprobatur. erit sicut populus sic sacerdos . Sacerdos quippe est ut populus, quando ea agit is qui spiritali officio fungitur, quae illi nimirum faciunt, qui adhuc de studiis carnalibus judicantur. « Recedit
Abbreviated transcription (Latin):
aeriũ helias sub leuato ascensionẽ dominicã designauit. Ascen¬
sionis gͦ suȩ dñs p̃nuncios & testes habuit. unũ ante legẽ aliũ
sublege: ut quandoq ipse ueniret quiueractt̃ cȩlos penetra¬
re potusset. Vnde & ipse ordo in eoꝵ qͦq utrorũq sub leuatio¬
ne ꝑ quȩdã incrementa distinguit : ħam e noeh transiatus.
helias ũ ad cȩlũ subleuats ẽẽ memorat᷑ ut ueniret postmodũ
qui nec transiat& nȩc subuectus cęlũ ȩtheriũ sua uirtute pe¬
netraret. Qui nobis inse cretdentib: qͦd carnis qͦq mundiciã
lagiret᷑. & sub eo ꝑ incrementa tempoꝵ uirtus castatis exereces¬
ceret in ipsa qͦq eoꝵ transiatione qui ascensionẽ dominicã ut ui¬
delicet famuli designauerunt: & in ipsose qui ad cȩlũ ascendit
dñs ostendit. Ham enoch qͥ dẽ uxorẽ & filios habuit: helias uͦ neꝙ
uxorẽ neq filios legit᷑ habuisse. Pensate gͦ quomꝰ ꝑ incrementa
creuerit mundicia castitatis: qd & ꝑtrans iatos famulos &

Expanded text:
dominicam designavit. Ascensionis ergo suae Dominus praenuntios et testes habuit, unum ante legem, alium sub lege, ut quandoque veniret ipse qui veraciter coelos penetrare potuisset. Unde et ipse ordo in eorum quoque utrorumque sublevatione per quaedam incrementa distinguitur. Nam Enoch translatus , Elias vero ad coelum subvectus esse memoratur , ut veniret postmodum qui nec translatus, nec subvectus, coelum aethereum sua virtute penetraret. Qui nobis in se credentibus quia carnis quoque munditiam largiretur, et sub eo per incrementa temporum virtus castceret. In ipsa quoque eorum translatione, qui ascensionem Dominicam, et videlicet famuli designaverunt, et in ipso se, qui ad coelum ascendit, Dominus ostendit. Nam Enoch quidem uxores et filios habuit, Elias vero neque uxorem neque filios legitur habuisse. Pensate ergo quomodo per incrementa creverit munditia castitatis quod et per translatos famulos et
Abbreviated transcription (Latin):
uiueret quo usq ad finẽ mundi redeat. & mortis debitũ soluati Sub¬
leuat nanq helias. ascensionẽ dominicã signauit . Iue enĩ mor¬
tẽ distulit ñ euasit. Redemptor aut̃ nr qͥa ñ distulit superauit. eã ꝙ
resurgendo c̃sumpsit. & resurrectionis suȩ gsam ascendendo decla¬
rauit. Hotandũ qͦq ẽ qͦd helias incurru legitur ascendisse: ut uide¬
licet aꝑte monstraret᷑ qͥa homo purus aduitorio egebat alieno.
ꝑangelos qͥppe illa facta & ostensa s̃ adiuimenta : quia nec adcęlũ
quidẽ aeriũ ꝑse ascendere poterat. quẽ naturȩ suȩ infir mitas
grauabat. Redemptor aut̃ nr̃ ñ curru ñ angłis sub leuatus legit᷑¬

Expanded text:
viveret, quousque ad finem mundi redeat et mortis debitum solvat. Sublevatus namque Elias ascensionem Domini designavit: ille enim mortem distulit, non evasit; Redemptor autem noster, quia non distulit superavit, eamque resurgendo consumpsit, et resurrectionis suae gloriam ascendendo declaravit. Notandum qlicet aperte monstraretur quia homo purus adjutorio egebat alieno. Per angelos quippe illa facta et ostensa sunt adjumenta, quia nec ad coelum quidem aereum per se ascendere poterat, quem naturae suae infirmitas gravabat. Redemptor aut
Abbreviated transcription (Latin):
in illa ȩt̃na beatitudine quȩ dextra eiꝰ dr sinistrã ñ habet: qͥa nichu¬
ibi e̾t̾ qđ despiciat᷑ potẽ s qͥa simul om̃a ẽtuet᷑.simulcuncta aspi
sinistrã uͦ sp̃c reꝓbos. Hec mouere debet qͦd exercits cęli etiã repul¬
si angeli uorant᷑ qͥa & ipsi quãuis ab et herio cȩ̨lo repulsi s̃. ad¬
huc tam̃ inaerio cȩlo demorant᷑ sicut paulus ait. Contra spiri

Expanded text:
extra ejus dicitur sinistram non habet, quia nihil esse quod displiceat potest. Sed quia simul omnia contuetur, simul cuncta aspiciritus reprobos; nec movere debet, quod exercitus coeli etiam repulsi angeli vocantur, quia ipsi quamvis ab aethereo coelo expulsi sunt, adhuc tamen in aereo coelo demorantur, sicut Paulus ait: contra spiri
Abbreviated transcription (Latin):
renoꝵ denderior tumultus ex pellere. & una intentione eterne patriȩ in am¬
rem intime quietis anhelare. Anñ cunctos ase cogitationũ tumults exrpubeat
desiderioꝵ fugerat ad magnã uidelie et solitudinẽ semetipsũ. ubi eo tutius no
eutraneũ ẽspiceret qͦ in petens nil amaret. Ati multu rerũ temporalium nig¬
nũ qͥddam secessũ petierat quietã mentẽ. inqua tanto ueris đmcerneret. qno
þunc cumse solo solũ inuenuret.

Expanded text:
renorum desideriorum tumultus expellere, et una intentione aeternae patriae, in amorem intimae quietis anhelare. An non cunctos a se cogitationum tumultus expulerat desideriorum fugerat, ad magnam videlicet solitudinem semetipsum, ubi eo tutius nihil extraneum conspiceret, quo incompetens nihil amaret. A tumultu rerum temporalium magnum quemdam secessum petierat quietam mentem, in qua tanto purius Deum cerneret, quanto hunc cum se solo solum inveniret.
Abbreviated transcription (Latin):
designari ualeat & ꝑfectus & semꝑ dicamꝰ & natus. quatenus &
natus adꝑfectionẽ ꝑtineat. & semꝑ ad ȩt̾nitatẽ. ut quo cunq mͦ
illa essentia sine tẽpore temporali ualeat designari sermone
qnuus hoc ipso qͥd ꝑfectũ dicimus. multũ ab illiꝰ ueritatis ex p̃ssi¬
one deuiamꝰ quia qd factũ ñ ẽ ñ pot̾ diciꝑfectũ. Et tam̃ infirm

Expanded text:
designari valeat et perfectus, semper dicamus et natus, quatenus et natus ad perfectionem pertineat, et semper ad aeternitatem, ut quocunque modo illa essentia sine tempore temporali valeat designari sermone; quamvis hoc ipso quod perfectum dicimus, multum ab illius veritatis expressione deviamus, quia quod factum non est non potest dici perfectum. Et tamen infirm
Abbreviated transcription (Latin):
Et in cathedra pestilentiȩ ñ sedit. Cathedra iudicis
ẽe uel p̃sidentis solet Incathedra aũ pestilentiȩ sede¬
re ẽ & ex iudicio praua cõ mittere. Incathedra
pestilentiȩ sedere: ẽ & ex ratione mala discernere
& tam̃ ex deliberatione ꝑpetrare. Quasi in ꝑuersi
c̃silii cathedra sedet: qui tanta iniquitatis elatio¬
ne attollit᷑ ut implere malum etiã ꝑ consilia co¬
net᷑ Et sicut astantibꝰ turbis p̃lati s̃ qui cathedrȩ ho¬
nore subiciunt᷑ ita delicta eq qui p̃cipitatione cor¬
ruunt ex quisita pstudiũ pereata t̾nseendunt. Dñs enĩ ñ tam p̃uȩ facta quã¬
studia prauitatis in sequit᷑ In factis enĩ sepe infirmitate. sepe negligentia.
instudus uͦ maliciosa semꝑ intentione peccẽtur.

Expanded text:
Et in cathedra pestilentiae non sedit . Cathedra quippe judicis esse vel praesidentis solet. In cathedra autem pestilentiae sedere, est ex judicio prava committere: in cathedra pestilentiae sedere, est et ex ratione mala discernere, et tamen ex deliberatione perpetrare. Quasi in perversi consilii cathedra sedet, qui tanta iniquitatis elatione attollitur, ut adimplere malum etiam per consilia conetur. Et sicut assistentibus turbis praelati sunt qui cathedrae honore fulciuntur, ita delicta eorum qui praecipitatione corruunt, exquisita per studium peccata transcendunt. Admonendi ergo sunt, ustudia pravitatis insequitur. In factis enim saepe infirmitate, saepe negligentia; in studiis vero malitiosa semper intentione peccatur.
Abbreviated transcription (Latin):
colore respersa. Intellect sacri eloquii intertextũ & mysteriũ tanta ẽ
uberatione pensandus: ut utruisq partis lance moderata hunc neꝙ: ni¬
miȩ distussionis pondus deprimat. neq rursũ torpor. incuriȩ
uacuum relinquat. Multȩ qͥppe eiꝰ sententiȩ tanta allegoriarũ c̃ceptio¬
ne s̃ grauidȩ ut qͥs qͥs eas ad solam tenere hẏstoriã nitit᷑ earũ noticia ꝑsuã
incuriã priuet᷑ Nonnullȩ u̾ita exteriorib p̃ceptis inseruiunt ut siꝗͥs eas
subtilius penetrare desiderat: intus quidẽ nichil inueniat s hoc sibi etiã

Expanded text:
legoria. Intellectus sacri eloquii inter textum et mysterium tanta est libratione pensandus, ut utriusque partis lance moderata, hunc neque nimiae discussionis pondus deprimat, neque rursum torpor incuriae vacuum relinquat. Multae sacri eloquii sententiae tanta allegoriarum conceptione sunt gravidae, ut quisquis eas ad solam tenere historiam nititur, earum notitia per suam incuriam privetur. Nonnullae vero ita exterioribus praeceptis inserviunt, ut si quis eas subtilius penetrare desiderat, intus quidem nihil inveniat, sed hoc sibi etiam
Abbreviated transcription (Latin):
entiȩ quib: nos intrinsecs infundimꝰ fixit. Has aspicientes arietes cũ oiũb
coeunt: qͥa rationales nr̃i sp̃e dũ in earũ intentione defixe s̃ singulis qͥb
actionib ꝑmiscent᷑. ut tales fȩts oꝑũ ꝓereent qualia ex empla p̃cȩdentiũ
in uocib p̃ceptoꝵ uident. & diuersũ colorẽ ꝓles boni oꝑis habeat: qͥa & ñ nun¬
quã subtracto cortice literȩ acutius in terna c̃siderat. & reseruato ñ non¬
quã historiȩ tegmine bene se in exteriorib: format.

Expanded text:
entiae, quibus nos intrinsecus infundimur, fixit. Has aspicientes arietes cum ovibus entiae, quibus nos intrinsecus infundimur, fixit. Has aspicientes arietes cum ovibus coeunt, quia rationales nostri spiritus, dum in earum intentione defixi sunt, singulis quibusque actioniceptorum vident, et diversum colorem prolis boni operis habeat; quia et nonnunquam subtracta litterae cortice acutius interna considerat, et reservato nonnunquam historiae tegmine, bene se in exterioribus format.
Abbreviated transcription (Latin):
atq explatanis ante oculos gregũ ponere nisi ꝑseripturȩ seriẽ antiquor
patrũ uitasatq sententias in exemplũ ppłis prebere Quȩ nimirũ qͥa uixta
rationis examen recte s̃. uirge nominant᷑. Quib exparte corticẽ subtrahit.
ut in his quȩ poliant᷑ intimus candor appereat: exparte cortieẽ seruat. ut¬
ett᷑ dũ cortex exparte subtrahit᷑ & exparte retinetur Ante c̃siderationiᷤ
enĩ nr̃ȩ oculos p̃cedentiũ patrũ sententiȩ quasi uirge uariȩ ponunt᷑. In
quib dũ plerunq intellectũ lterȩ fugims quasi cortieẽ subtrahimu: &¬
dũ plerunq intellectũ seterȩ sequim᷑ quasi corticẽ reseruamꝰ. Dũq ab ipsis
cortex litȩrȩ subducit allegoriȩ candor interror de monstrat᷑. & dũ cortea
relinquit᷑ exterioris intellegentiȩ uirentia exempla demonstrant᷑. Quas
bene iacob inaquȩ canalib: posuit: qͥa & redemptor nr̃ in libris eas saerȩ sei¬

Expanded text:
atque ex platanis ante oculos gregum ponere, nisi per Scripturae seriem antiquorum Patrum vitas atque sententias in exemplum populis praebere? Quae nimirum quia juxta rationis examen rectae sunt, virgae nominantur. Quibus ex parte corticem subtrahit, ut in his quae exspoliantur, intimus candor appareat; et ex parte corticem servat, efficitur, dum cortex ex parte subtrahitur, et ex parte retinetur. Ante considerationis enim nostrae oculos praedicantium Patrum sententiae quasi virgae variae ponuntur, in quibdum plerumque intellectum litterae sequimur, quasi corticem reservamus. Dumque ab ipsis cortex litterae subducitur, allegoriae candor interior demonstratur; et dum cortex relinquitur, exterioris intelligentiae virentia exempla monstrantur. Quas bene Jacob in aquae canalibus posuit, quia et Redemptor noster in libris eas sacrae sci
Abbreviated transcription (Latin):
N saero eloquio mulieraut ꝓsexu ponitur. aut ꝓ infirm¬
suũ factum exmuliere. Pro infirmitate
Melior ẽ iniquitas uiri. quam bene fa¬
ciens mulier: Hir &. enĩ
fortis quilibet & discretus uocatur mu¬
lier uͦ mens infirma uel indisereta accipitur: Et sepe contingit ut etiam
diseretus quisq subito labatur. ineulpam. atq indiscretus alius &. infirmꝰ¬
bonam exhibeat oꝑationem. S is qui indiseretus atq infirmus ẽ non nun¬
quam de eo quod bene egerit amplus eleuatur atq grauius inculpam
eadit. discrenus uͦ quisq etiam exeo quod male se egisse intelligit. addis¬
eretionis regulam artius redueitur: & inde altius adiustiam ꝓfieit.
unde ad tempus aiusticia cecidisse uidebatur:. Qua inre reete diei¬
tur: melior est iniquitas uiri. quam bene faciens mulier: quia non¬
nunquam etiam culpa fortium occasio uirtutis fit.& uirtus infir¬
morum oceasio peccati.

Expanded text:
n sacro eloquio mulier aut pro sexu ponitur, aut suum natum eMelior est iniquitas viri quam benefaciens mulier » Vir enim fortis quilibet et discretus vocatur; mulier vero mens infirma vel indiscreta accipitur. Et saepe contingit, ut etiam discretus quisqbonam exhibeat operationem. Sed is qui indiscretus atque infirmus est, nonnunquam de eo quod bene egerit amplius elevatur, atque gravius in culpam cadit, discretus vero quisque etiam ex eo quod male se egisse intelligit, ad districtionis regulam arctius se reducit, et inde altius ad justitiam proficit, unde ad tempus a justitia cecidisse videbatur. Qua in re recte dicitur: Melior est iniquitas viri quam benefaciens mulier, quia nonnunquam etiam culpa fortium occasio virtutis fit, et virtus infirmorum occasio peccati.
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ p̃scirent. suu ꝓtinus respondert̃. In bethlebẽ udȩ łrius gͦ noueram
quẽ passionis suȩ tempore dũ despicerent ignorabant. Quoꝵ & noti¬
cia prior & ignorantia posterioꝵ bene acbreuit̃ ysaac caligante sis¬
nat᷑ qui dũ iacob benediceret. & qͥd eueniret infuturo p̃uidebat & qͥs illi
p̃sens assisteret neserebat. Sicitaq israhelitarũ ppłs suit qui ꝓphetiȩ
misteria accepit. s tam̃ cecos oculos inẽtemplatione tenutt qͥa eũ p̃sen¬
tẽ ñ uidit. deꝗͦ tam multa infuturo p̃uidit Ante se enĩ positũ nequa¬
qͣm cernere ualuit cuiꝰ aduents potentiã longe ante nunciauit

Expanded text:
rent. Cui protinus responderunt: In Bethlehem Judae. Prius ergo noverant quem passionis tempore, dum despicerent, ignorabant. Quorum notitia prior, et ignorantia posterior bene ac breviter Isaac caligante signatur, qui dum Jacob benediceret, et quid eveniret in futuro praevidebat, et quis illi praesens assisteret nesciebat. Sic quippe Israelitarum populus, qui prophetiae mysteria acceperunt, sed tamen caecos oculos in contemplatione tenuit, qui eum praesentem non vidit, de quo tam multa in futuro praevidit. Ante se enim positum nequaquam cernere valuit, cujus adventus potentiam longe ante nuntiavit
Abbreviated transcription (Latin):
queq s̃ uera testat᷑. P regnantes aũ anime uocant᷑ que intellec¬
tũ uerbi ex diuino amore c̃ cipiunt. si ad ꝑfectũ tempꝰ ueniant
c̃ceptã intelligentiã oꝑis ostensione pariturȩ. Terminũ uͦ suũ
dilatare ẽ opinionis sue nom̃ extendere. Secuerunt gͦ p̃gnan¬
tes galaad addilatanđu t̃minũ suũ qͥa nimirũ hereticim̃tes
fideliũ que iã aliꝗͥd de ueritatis intellectũ conceꝑant. ꝑũsa p̃
dicatione ꝑimunt. & scientie sͥ nom̃ extenđt dii paruoꝵ corda
iã de uerbi c̃ceptione grauida. erroris gladio scinđt. & quasi
doctrine sͥ opinionẽ faciunt. Hos gͦ cũ conam̃ instruere ne ꝑ¬
u̾sa sentiant ad moneamꝰ pͥus necesse ẽ ne in anẽ głam querant.
Si enĩ radix elationis abscidit᷑. consequent̃ rami prauȩ asser¬
tionis arefiunt.

Expanded text:
quae sunt vera testatur. Praegnantes vocantur animae, quae intellectum verbi ex divino amore concipiunt, si ad perfectum tempus veniant, conceptam intelligentiam operis ostensione pariturae. Terminum vero suum dilatare est opinionis suae nomen extendere. Secuerunt ergo praegnantes Galaad, ad dilatandum terminum suum, quia nimirum haeretici mentes fidelium quae jam aliquid ddicatione perimunt, et scientiae sibi nomen extendunt. Parvulorum corda, jam de verbi conceptione gravida, erroris gladio scindunt, et quasi doctrinae sibi opinionem faciunt. Hos ergo cum conamur instruere, ne perversa sentiant, admoneamus prius necesse est, ne inanem quaerant. Si enim radix elationis abscinditur, consequenter rami pravae assertionis arefiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
eretice dumsacre legis uerba ñ recte intelligunt. de lumine
tenebrescunt qͦs uidelicet ad intellectũ prauũ intentiop
trant̃ sequi alios ad meliꝰ intellecta despiciunt. atq ut apđd inꝑitũ
uulgus scientie sͥ nom̃ extorqueant student sum moꝑe & ab aliis
rectae intellecta destruere: & sua ꝑu̾sa roborare. SUñbene ꝑꝓpħam¬

Expanded text:
erba, dum non recte intelligunt, de lumine tenebrescunt; quos videlicet ad intellectum pravum intentio pitrantur, sequi alios ad melius intellecta despiciunt: atque ut apud imperitum vulgus scientiae sibi nomen extorqueant, student summopere, et ab aliis recte intellecta destruere, et sua perversa roborare. Unde bene p
Abbreviated transcription (Latin):
ropter inimicosm. eripe me. Plerunq accidit ut uisti intribulatione
de uhensi suꝑ nũ &eiam solatiũ temporalit̃ ꝓcipiant qd tam̃ ñ temporaltr
ipsis &e iam ꝑsecutorib innotescat. atq inde aduersarios ad eternitatẽ reli¬
mat. unde suos tẽporalit̃ saluat. Hinc ẽ ꝗd psalmista uoce martyrũ suscipi¬
ens ait. ꝓpter inimicos meos eripe me. Acsi diceret ꝓpt̃ me quidẽ eripi de
rẽporali tribulatione ñ appeto s tam̃ eripi ꝓpt̃ adu̾sarios c̃cupisco. ut dum
mea uita saluari mirabilit̃ cernit᷑ ipso miraculo uisu in imicoꝵ duricia ẽuer¬
tat᷑. Sic̃ enĩ sepe dñs suoꝵ uitã temporalit̃ ꝓ inimicor cuersatione eriit tta
sepe suq uoces ꝓpt̃ damnationẽ ꝑsequentiũ ñ exaudit. ut uidelicet inde
reatũ suũ cumulent unde p̃ualuissent se nequit gaudentham qui in usibi¬
ua de spieiunt. moueri ñ nunquã uisibilib: miraculis possunt S idcirco cum

Expanded text:
ropter inimicos meos eripe me. --Plerumque accidit, ut justi in tribulatione deprehensi, supernum solatium etiam temporaliter percipiant, quod tamen non temporaliter ipsis etiam persecutoribus innotescat, atque inde adversarios ad aeternitatem redimat, unde suos temporaliter salvat. Hinc est quod Psalmista vocem martyrum suscipiens ait: Propter inimicos meos eripe me. Ac si diceret: Propter me quidem eripi de temporali tribulatione non appeto, sed tamen eripi propter adversarios concupisco, ut dum mea vita salvari mirabiliter cernitur, ipso miraculorum visu inimicorum duritia convertatur. Sicut enim saepe Dominus vitam suorum temporaliter pro inimicorum conversione eripit, ita saepe suorum voces propter damnationem persequentium non exaudit, ut videlicet inde reatum suum cumulent, unde praevaluisse se nequiter gaudent. Nam qui invisibilia despiciunt, moveri nonnunquam visibilibus miracul
Abbreviated transcription (Latin):
ic creator nr̃ ac dispositor cuncta moderat᷑ ut qͥ ex tol¬
lipoterat ex dono qd habet humiliet᷑ ta uirtutẽ quã ñ huba
Sic cuncta moderat᷑. ut cum ꝑ inpensã grãm unũ quẽq subleuat
cit᷑ attendat. ac licet se p̃ire exaliis sentiat. ei t̃nquẽ suꝑat se in
aliis pꝰ ponat. Sic cuncta morat᷑. ut đi singula queq s̃ omniũ int̃¬
posita quadđa caritatis nec essitudine fiant omnia singuloꝵ &

Expanded text:
 Creator noster ac dispositor cuncta moderatur, ut qui extolli poterat ex dono quod habet, humilietur ex virtute quam non habet. Sic cuncta moderatur, ut cum per impensam gratiam unumquemque sublevat, subjicitur attendat, ac licet se praeire ex aliis sentiat, eidem tamen quem superat, se in aliis postponat. Sic cuncta moderatur, ut dum singula quaeque sunt omnium, interposita quadam charitatis necessitudine fiant omnia singulorum,
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ consiteri n erubeseit carnis inse peceata mactauitꝰ Quidẽ quoduestim̃¬
tis tr̃is maioris induit᷑ nisi qͥd sacrȩ scripturȩ p̃ceptis quȩ maiori ppło
data fuerant inbona oꝑatione uestitus ẽ Et eis minor indomo utitur quȩ
qͥd ẽ ꝗ uod ysaae eundẽ filiũ nescit quem benedicit: nisi hoc gd degentuli ppło
añs ꝑpsaimistã dixit ppłs quẽ ñ cognoui seruiuit michi  Quid ẽ gd p̃sen¬
erat ꝑbenedictonis grãm p̃uidit Inde & eidẽ iacobgentilis ppłi gr̃am
tenenti inbenedictone dicit᷑. Ecce odor filu mei sĩẽ odor agri pleni eui
benediait dñs đs. Sicut enĩ in euangelio ueritas dicit ager ẽ hic mun¬
niuerso mundo redolet. odor filii odor ẽ agri pleni. Auter nanq olet flos
uuȩ quia magna ẽ uirts & opinio p̃dicatoꝵ qui debriant m̃tes audi¬

Expanded text:
 quod vestimentis fratris majoris induitur, nisi quod sacrae Scripturae praeceptis quae majori populo data fuerant in bona operatione vestitus est? Et eis minor in domo utitur, quae quid est quod Isaac eumdem filium nescit quem benedicit, nisi hoc quod de gentili poper Psalmistam dicit: Populus quem non cognovi serviet mihi? Quid est, quod praesenerat, per benedictionis gratiam praevidit? Unde et eidem Jacobdicitur: Ecce odor filii mei sicut odor agri pleni, cui benedixit Dominus Deus . Sicut enim in Evangelio Veritas dicit: Ager est hic munus redolet. Odor fidei, odor est agri pleni. Aliter namque olet flos uvae, quia magna est virtus et opinio praedicatorum, qui debriant mentes cred
Abbreviated transcription (Latin):
benediit᷑ nisi uiata sacrȩ lectionis historiã pasett᷑ Inqua uidelicarba¬
tomasi ad adintellectũ paulo subtilius astringat᷑ uidet qaracob primo
genits beneditionẽ ñ ꝑftaudẽ surripuit s ut sibi debitã acceptic qua ẽre¬
dente frendatetentis mercede cõparauit. At c̃ siquis altius sentiens utroꝵ¬
q facta uelit ꝑ allegore arehana discutere ꝓtinus abhistoria inmisterũ
surgti. Quidẽ enĩ qđ ysaac demaioris filu sui uenatione uesei ẽcupisctt

Expanded text:
benedicitur, nisi juxta sacrae lectionis historiam pascitur? In qua videlicet historia si ad intellectugeniti benedictionem non per fraudem subripuit, sed, ut sibi debitam accepit, quam a concedente fratre delentis mercede comparavit. At vero si quis, altius sentiens, utrumque factum velit per allegoriae arcana discutere, protinus ab historia in mysterium surgat. Quid est enim quod Isaac de majoris filii sui venatione vesci concupiscit
Abbreviated transcription (Latin):
ginitatis. Auter flos uiolȩ quia magna ẽ uirtus humiliũ. qui exdesia:¬
rio loca tenentes ultima se ꝑhumilitatẽ at̃ra in altũ ñ subleuant & celo¬
tis regni purpurã inmente seruant. Aũt redolet spiea eũ ad maturita¬
tẽ ꝑducit᷑ quia bonoꝵ oꝑum ꝑfectio ad sacietatẽ eoꝵ qui uisticiã esuriur
p̃parat᷑. Quia gͦ gentilis ppłs in electis sius ubiq ꝑmundũ sparsus ẽ
& ex eis uirtitibꝰ quas agit omnes qui intellegunt odore bone opin¬
onis replet: dicat᷑ recte Rece odor filui mer sicut odor agri pleni s quii
easdem uirtutes exsemetipso ñhabet. ad uingat ciu benediait dñs dõb¬

Expanded text:
humilium, qui ex desiderio loca ultima tenentes se per humilitatem a terra in altum non sublevant, et coelestis regni purpuram in mente servant. Aliter redolet spica, cum ad maturitatem perducitur, quia bonorum operum perfectio ad saturitatem eorum qui justitiam esuriunt praeparatur. Quia ergo gentilis populus in electis suis ubique per mundum sparsus est, et ex eis virtutibus quas agit omnes qui intelligunt odore bonae opinionis replet, dicatur recte: Ecce odor filii mei sicut odor agri pleni. Sed quia easdem virtutes ex semetipso non habet, adjungat: Cui benedixit Do
Abbreviated transcription (Latin):
m̃to uestiat᷑.s cũ ad ppłm foras ingredit᷑. oportet ut uestim̃ta
in quibꝰ intrinserus ministrauerat. reponat. atq ppło aliis ues¬
tib inditus appareat. qͥa si in cõpunctionis sue rigore se tene¬
at si in eo quẽ orationis tempore habuit. merore ydurat exte¬
riq rerũ u̾ba susciꝑe ñ admituit. Et qͥd grex de necessarus faciat¬

Expanded text:
to induatur. Sed cum ad populum foris egreditur, oportet ut vestimenta, in quibus intrinsecus ministraverat, reponat, atque populo aliis vestibus indutus appareat. Quia si in compunctionis suae rigore se teneat, si in eo, quem orationis tempore habuit, moerore perduret, exteriorum rerum verba suscipere non admittit, et quid grex de necessariis faciat
Abbreviated transcription (Latin):
rant ado e.s Genebras dñs ponit cũ peccatis iudicia rependens ium̃ utelle¬
gente sue subtrahit & nox efficit᷑ ꝗͥa prauo mens ignorantie sue errorib
cerat Inqua om̃s bestiȩ siluȩ ꝑ tnseunt: dũ maligni sp̃e sub opaeitate frau¬
dis latentes rrybo corda prauitates suas explendo ꝑcurrunt Iqua n
catuli leonũ rugiunt ꝗa nequissimarũs tam̃ eminentiũ potestatũ minis¬
trisp̃e importunis temptationis insurgunt. Qui tam̃ ado escam expeturit.
qͥa nimirũ capere animas nequeunt n iusto udicio p̃ualere diuinitus ꝑ¬
mittant᷑ ubi &e apte subiungit᷑ Ortus ẽ sol & congregati s̃ & in cubilibus
sius se e olloeauerunt quia ueritatis luminȩ ꝓcarnẽ apparente afideliu
mentib ex cussi qͣsi ad cubilia sua reuersi s̃. dũ sola infideliũ cordla atdbno¬

Expanded text:
ras quippe Dominus ponit, cum peccatis judicia rependens, lumen suae intelligentiae subtrahit. Et nox efficitur, quia pravorum mens ignorantiae suae erroribus caecatur. In qua omnes bestiae silvae pertranseunt, dum maligni spiritus sub opacitate fraudis latentes in reproborum corda pravitates suas explendo percurrunt. In qua et catuli leonum rugiunt, quia nequissimarum sed tamen eminentium potestatum ministri spiritus importunis tentationibus insurgunt. Qui tamen a Deo escam expetunt, quia nimirum capere animas nequeunt, nisi justo judicio praevalere divinitus permittantur. Ubi et apte subjungitur: Ortus est sol, et congregati sunt, et in cubilibus suis se collocaverunt . Quia veritatis lumine per carnem apparente, a fidelium mentibus excussi, quasi ad cubilia sua reversi sunt, dum sola infidelium corda ten
Abbreviated transcription (Latin):
gaulia eterna pparant᷑ ueritate attestante quȩ ait. Siqͥs relique¬
int donũ aut agros & cet̾a centuplũ in hoc mundo recorelque
infuturo uitã ẽternã possidebit Centenariꝰ qͥppe numiru. at¬
ceiplicato denario fit ꝑfectus Hic itaq centuplũ recipit. quia
ꝓsinibil habuerit ipsa tñꝑfectione m̃tisiã in hoc sclo habereni
do contẽpñt recte de hoc uolumine dr̃ Nȩe ẽ maledictio que
egredit̃ suꝑ faciẽ uniuse t̾re. Et cur maledictio dicat adiunge
q ia omnis fur sic̃ ibi scriptũ ẽ iudicabit᷑ ypoertta g qa scđm¬

Expanded text:
s reliquerit domum, aut agros, et caetera, centuplum in hoc saeculo recipiet, et in futuro vitam aeternam possidebit . Centenarius quippe numerus decemplicato denario fit perfectus. Hic itaque centuplum recipit, qui etsi nihil habuerit, ipsa tamen perfectione mentis jam in hoc saeculo habere nihil do contemnunt, recte de hoc volumine dicitur: Haec est maledictio quae egredietur super faciem universae terrae. Et cur maledictio dicatur, adjungit: Quia omnis fur, sicut ibi scriptum est, judicabitur. Hypocrita igit
Abbreviated transcription (Latin):
sana anima atq in huiꝰ scłi ceca securitate ꝓstrata nec uidebat dñm nec ui¬
dere requiebat. ꝑcussa aũ caritatisspiculis uulnerat᷑ in intimis affectu pie¬
tatis. ardet desiderio c̃ templationis. & miro mͦ uiuificat᷑ ex uulnere quȩ
pͥus mortua iacebat insalitte. Estuat anhelat & iam uidere desiderat quẽ
fugebat. ꝑcussione gͦ ad salittẽ reducit᷑ qͥ a. securitate quietis intimȩ amo
ris sui ꝑturbatione reuoeat᷑. S cũ sauciata mens anhelare in đm ceꝑiteũ
cuncta huiꝰ mundi blandimenta despiciens ad suꝑnã se patriã ꝑ desideris̃
tendit. ad temptationẽ ei ꝓtinꝰ uertit᷑ qͥc qͥd amicũ priꝰ inscło blandũq pu
tabat᷑. Nam qͥ peccantẽ amare c̃ sueuerant reete uiuentẽ crudelit̃ impug¬
nant & erectus in do animꝰ carnis sue bella tolerat in qua pͥus uiciis serui¬
ens delectabilit̃ iacebat uoluptates priscȩ ad memoriã redeunt & cont᷑¬

Expanded text:
sana anima, atque in hujus exsilii caeca securitate prostrata, nec videbat Dominum, nec videre requirebat. Percussa autem charitatis ejus spiculis, vulneratur in intimis affectu pietatis; ardet desiderio contemplationis, et miro modo vivificatur ex vulnere, quae prius mortua jacebat in salute. Aestuat, anhelat, et jam videre desiderat, quem fugiebat. Percussione ergo ad salutem reducitur, quae ad securitatem quietis inris sui perturbatione revocatur. Sed cum sauciata mens anhelare in Deo coeperit, cum cuncta mundi hujus blandimenta despiciens, ad supernam patriam per desiderium tendit, ad tentationem ei protinus vertitur quidquid amicum prqui peccantem amare consueverant, recte viventem crudeliter impugnant; et rectus in Deo animus carnis suae bella tolerat, in qua prius vitiis serviens delectabiliter jacebat. Voluptates priscae ad memoriam redeunt, et contr
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ ẽ. Qui cũ uenissent ad mediũ ciutatis int̾fecit eos. Hiros gͣ adofe¬
renda dõ munera uenientes. in medio ciuitatis int̃fecit. qͥa diuinis de¬
dite oꝑibꝰ m̃tes nͥ magna se circũspectione custodiant. subripiente hoste
dũ deuotionis portant hostiã in ipso itinere ꝑdunt uitã. De cuiꝰ hostis
manu ñ uadit᷑ nͥcitiꝰ ad penitentiã recurrat᷑. Unde illic aptȩ subiungt̃
Decẽ aũ uiri reꝑti s̃ int̾ eos. qͥ dixer̃ adismahel. Noli occidere nos qͥiha¬
bemus thesauros in agro. frum̃ti. & ordei. & olei. & mellis. Et ñ occidit eos
Tbesaurus qͥpe in agro ẽ spes inpenitentia. Quȩ qͥa ñ cernit᷑ qͥsi intra
cordis fusfossa c̃tinet᷑. Qui gͦ thesauros habuere in agro seruaui s̃ qͥi¬

Expanded text:
dictum est: Qui cum venissent ad medium civitatis, interfecit eos. Viros ergo ad offedictum est: Qui cum venissent ad medium civitatis, interfecit eos. Viros ergo ad offerenda Domino munera venientes in medio civitatis interficit, quia divinis deditae operibus mentes, nisi magna se circumspectione custodiant, subripiente hoste, dum devotionis portant hostiam, in ipso itinere perdunt vitam. De cujus hostis manu non evaditur, nisi citius ad poenitentiam recurratur. Unde illic apte subjungitur: Decem autem viri reperti sunt inter eos qui dixerunt ad Ismael: Noli occidere nos, quia habemus thesauros in agro frumenti et hordei, et olei, et mellis; et non occidit eos . Thesaurus quippe in agro est spes in poenitentia, quae quia non cernitur, quasi in terra cordis suffossa continetur. Qui ergo thesauros
Abbreviated transcription (Latin):
tes scindunt qͥ sib imetipsis in exterioris decoris laceratione. ñ par¬
cunt. ob laturi in domo dñi thus & numera uenuunt ꝗͥ exhibere
semđi saerificio orationẽ cũ opibꝰ pollicent᷑ s tñse se in ipsa sc̃ẽ deuo¬
tionis uia caute cireũspicere nescuint. Ismnahel nathaniȩ filiꝰ in occur¬
sũuenit. qͥa nimurũ qͥlibet malignꝰ sp̃e prioris sui sathane uidelicet
eremplo insuꝑbie errore generat᷑ se adlaqueũ deceptionis opponit.
de qͥ &e bene dđr̃. incedens & plorans ibat. qͥa ut deuotas m̃tes interimere
feriendo p̃ualeat. semetipsũ quasi sub uelamine uirtutis occultat
& dũ c̃cordare se uere lugentibꝰ simulat. ad cordis intima securius
admissus. hoe qd intus de uirtute latet occidit. Qui plerũq se spondet
ad altiora ꝓuehere. uñ & dixisse ꝑhibet᷑. uenite ad godoliã filium
aicham atꝙ dũ maiora ꝓmittit & iã minima sub trahit. Uñ recte

Expanded text:
tes scindunt, qui sibimetipsis in exterioris decoris laceratione non parcunt. Oblaturi in domo Domini thus et munera veniunt; qui exhibere se in Dei sacrificio orationem cum operibus pollicentur. Sed tamen si se in ipsa sanctae devotionis via caute circumspicere nesciunt, Ismael Nathaniae filius in eorum occursum venit; quia nimirum quilibet malignus spiritus, prioris sui, Satanae videlicet exemplo, in superbiae errore generatus, se ad laqueum deceptionis opponit. De quo et bene dicitur: Incedens et plorans ibat; quia ut devotas mentes interimere feriendo praevaleat, semetipsum quasi sub velamine virtutis occultat; et dum concordare se vere lugentibus simulat, ad cordis intima securius admissus, hoc, quod intus de virtute latet, occidit. Qui plerumque se spondet ad altiora provehere. Unde et dixisse perhibetur, Venite ad Godoliam filium Aicham; atque dum majora promittit, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
grauitate ẽsilu deprimuntur. Ita senes ñ eos scriptura saera uocare
qui euit. qͥ sola quantitate tempoꝵ s morũ grandeuitate maturi
s̃. Inde ꝑ quendã sapientẽ dicit᷑. Senectus enĩ uenerabilis ẽ ñ diuttna
neq numero annoꝵ computata. lani aut̃ s̃ sensus hominis. & ȩtas se¬
nectutis uita immaculata. Hinc ẽ qd ad moysen dñs dicit. Congrega
mͥ septuaginta uiros deseniorib isri: qͦs tu nost ꝗd senes ppłi sint.
In quib: qͥd aliud quã senectus cordis requirit᷑. cũ tales uibent᷑ eligi
qui senes sciuntur: Si enĩ senectus in eis corporis quȩreret᷑ atantis
scimi poterant aquantis uideri. Dũ uͦdicit᷑ qͦs tu nosti qͦd senes ppłi
sint ꝓfecto liquet qͥa senectus m̃tis ñ corporiꝰ eligenda nunciat᷑
om deboni pastoris studio tractaret᷑. ad uinctũ ẽ &
qd aa ron assumpto turibulo int̃ uiuentes ac mortuos stetit
de & psalmista dicit. Intret oratio mea sic̃ incensũ inẽspectu tuo.¬

Expanded text:
gravitate deprimuntur, ita senes non eos Scriptura sacra vocare consuevit, qui sola quantitate temporum, sed morum grandaevitate maturi sunt. Unde per quemdam sapientem dicitur: Senectus venerabneque numero annorum computata. Cani sunt autem sensus hominis et aetas senectutis vita immaculata. Hinc est ergo quod ad Moysen Dominus dicit: congrega mihi septuaginta viros de senioribus Israel quos tu nosti quod senes populi sint. In quibus quid aliud quam senectus cordis requiritur, cum tales jubentur eligi, qui senes sciuntur. Si enim senectus in eis corporis quaereretur, a tantis sciri poterant a quantis videri. Dum vero dicitur, quos tu nosti quod senes populi sint, profecto liquet, quia senectm de boni pastoris studio tractaretur, adjunctum est: Quod Aaron assumpto thuribulo inter viventes ac mortuos stetit.de et Psalmista ait: Intret oratio mea sicut incensum in conspectu tuo
Abbreviated transcription (Latin):
niereuiꝗ ensissup femur suũ ꝓpt timores nocturnos hocturodi
q̃ppe timores s insidie temptationis oceuite Ensis aũ suꝑ fexĩ ẽ custodia
iugians carnis illecebra pͥmens. He gͦ nocturnꝰ timori&d oecutu &use¬
aiensis p̃matisc̃i &e enĩ uri sic de spe certis. ut tam̃ sint semꝑ detemp¬
tatione suspecti qͥppe quibꝰ dr̃ seruite dño intimore & exultate ei eum¬
ta tremore ut & de spe exultatio & despectione nascat᷑ timor¬

Expanded text:
e ensis super femur suum, propter timores nocturnos . Nocturni quippe timores sunt insidiae tentationis occultae. Ensis autem super femur est custodia vigilans, carnis illecebras premens. Ne ergo nocturnus timor, id est ocdiae ensis premat. Sancti etenim viri sic de spe certi sunt, ut tamen semper sint de tentatione suspecti; quippe quibus dicitur, Servite Domino in timore, et exsultate ei cum tremore, ut et de spe exsultatio, et
Abbreviated transcription (Latin):
uer una sedens in medio amphore Quã mulierẽ ne fortasse qͥ eẽt
dubitare possimꝰ ilico angłs in notuit amphore Nam illic mox
sequit᷑ & dix̃. Nex ẽ impietas & ꝓiecit eã in medio amphorȩ Impie¬
tas in medio amphore ꝓiett quia nimirũ in uaricia semꝑ impie¬
tas tenet᷑ Et massam plũbi misit in os eiꝰ. Ss assa plũbi in os mulieris
mittit᷑ qͥa scił impietas auariciȩ peccati sui pondere grauat᷑. Si
enĩ ad ea quȩ deorsũ s̃ ñ abiret. erga dm̃ acꝓximos impia nequa¬
habere narrant᷑. quia & in actionibꝰ suis satane uoluntati deseriu

Expanded text:
in medio amphorae. Quam mulierem, ne fortassis quae esset dubitare possemus, illico angelus innotuit. Nam illic mox sequitur: Et dixit: Haec est impietas. Et projecit eam in medio amphorae. Impietas in medio amphorae projicitur, quia nimirum in avaritia semper impietas tenetur. Et misit massam plumbi in os ejus. Massa plumbi in os mulieris mittitur, quia scilicet impietas avaritiae peccati sui pondere gravatur. Si enim ad ea quae deorsum sunt non ambiret, erga Deum ac proximum impia nequahabere narrantur, quia et in actionibus suis Satanae voluntati deserviu
Abbreviated transcription (Latin):
ut latius qͥd cognouisset ostenderet ad huc secutus ad iunã. Et le¬
uaui oculos meos & uidi. & ecce due mulieres egredientes. & sp̃e
in alis earũ & habebant alas quasi alas milu & leuauer̃ amphorã
int̾̃ celũ & terrã. Et dixi ad angłm qͥ loquebat᷑ in me. Quo iste de¬
ferunt amphorã: Et diã ad me Et edificet᷑ domꝰ ei. int̾ra sennaar.
mus. Ait enĩ . Reua oculos tuos & uide. Quid ẽ hoc qͦd egreditur
et dixi. Quid nã. ẽ: & ait. Nȩc ẽ amphora egreiliens. Nolens ds̃ ꝓpħȩ
ostendere humanũ genꝰ ex qua ab eo maximȩ culp̃a dilabat᷑. pima¬
ginẽ amphore quasi p̾atens os auaricie designauit. Auaricia qͥppe
uelut amphora ẽ. que os cordis in ambitu aꝑtum tenet. Et dixit.
nȩc ẽ oculos eoꝵ inuniuersa t̃ra. Ssultos obtusi sensus hominis cer¬
nimꝰ & tñ eos in malis actibꝰ astutos uidemꝰ ꝓpħa qͦq attestante qͥ ait.¬

Expanded text:
ut latius quid cognovisset ostenderet, 461 adhuc secutus adjunxit: Et levavi oculos meos, et vidi; et ecce duae mulieres egredientes, et spiritus in alis earum, et habi ad angelum qui loquebatur in me: Quo istae deferunt amphoram? Et dixit ad me: Ut aedificetur ei domus in terra Sennaar .mus. Ait enim: Leva oculos, et vide. Quid est hoc quod egreditur? Et dixi: Quidnam est? Et ait: Haec est amphora egrediens . Volens Deus prophetae ostendere humanum genus, ex qua ab eo maxime culpa dilabatur, per imaginem amphorae quasi patens os avaritiae designavit. Avaritia quippe velut amphora est, quae os cordis in ambitu apertum tenet. Et dixit: Haec est oculus eorum in universa terra . Multos obtusi sensus homines cernimus, et tamen eos in malis actibus astutos videmus; propheta quoque atte
Abbreviated transcription (Latin):
quia ex ipso uita ꝓcedit. Bicturus custodia p̃misit omni ut uidelicet uns¬
qsꝙ hinc inde se diligent̃ inspiciat. & qͣmdix in hac uita ẽ cont̃ sp̃itales ini¬
micos in acie se positũ sciat. ne mercede quã ꝑhas actiones collegit. ꝑ alias
amiitat. ne hinc hostis fores obstruat. & aliunde aditũ pandat. Si qua &¬
enĩ cont eĩuitas. insidiantes inimicos magno uallet᷑ aggere. fortibꝰ cingat᷑
esse udebatur.

Expanded text:
quia ex ipso vita procedit . Dicturus enim custodia, praemisit omni, ut videlicet unusquisque hinc inde se diligenter inspiciat, et quandiu in hac vita est, contra spiritales inimicos in acie se positum sciat, ne mercedem quam per has actiones colligit, per alias amittat, ne hinc hosti fores obstruat, et aliunde aditum pandat. Si qua etenim civitas contra insidiantes inimicos magno valletur aggere, fortibus cingatuesse videbatur.
Abbreviated transcription (Latin):
diget cũ recti oꝑis uiã tenemꝰ utrũ semꝑ despicere de¬
ogantiũ uerba debeamꝰ ancerte aliqndo cõpescere. De quare
sciendũ ẽ quia linguas detrahentiũ sic̃ nr̃o studio ñ debemꝰ excita¬
re ne ipsi peant ita psuã maliciã excitatas. debemꝰ ȩquanimiter
tolerare ut nob̵ meritũ crescat. aliqͣndo & iã cõpescere. nedum
de nob mala dissiminant eoꝵ qͥ audire nos ad bona poterant cor¬
da in nocentiũ corrũpant. Ninc ẽ & eñi qͦd ioħs obtrectatores

Expanded text:
diget, cum recti operis viam tenemus, utrum semper despicere derogantium verba debeamus, an certe aliquando compescere. De qua re sciendum est quia linguas detrahentium sicut nostro studio non debemus excitare ne ipsi pereant, ita per suam malitiam excitatas debemus aequanimiter tolerare, ut nobis meritum crescat; aliquando autem etiam compescere, ne, dum de nobis mala disseminant, eorum qui audire nos ad bona poterant corda innocentium corrumpant. Hinc est enim quod Joannes obtrectatoris
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dieationẽ ñ audiant qͥ audire poterant & in pͥuis moribrenim¬
tes bene uiuere contẽpnant S hac in re subtili inquastione nor¬
ee ẽ uit semetipsũ animus in uestiget ne fortase sue lalidis ataint
querat ax arum arũ lucra quȩrere nr̃a cogitatiosimuletais plani
summominis laude animꝰ paseit᷑ & qͣsi sub obtentu luero sp̃ualiu
deie bona dici cognouerit letat᷑ Et sepe suȩ głȩ defensioni alnua
det̾hentes irascit᷑ &e fingit sibi metipsi qd ex eoꝵ helo faciat quonxor¬
da abono ttinere detrahentis sermo ꝑturbat. Iuig̃ debent iano
euare ne cont᷑eoꝵ opinionẽ detrahentiũ uerba pualeant᷑ quꝗ¬

Expanded text:
dicationem non audiant qui audire poterant, et, in pravis moribus remanentes, bene vivere contemnant. Sed hac in re, subtili inquisitione necesse est ut semetipsum animus investiget, ne fortasse suae laudis gloriam quaerat, et animarum lucra se quaerere nostra cogitatio simulet. Saepe enim sui nominis laude animus pascitur, et quasi sub obtentu lucrorum spiritalium, cum de se bona dici cognoverit laetatur. Et saepe suae gloriae defensione contra detrahentes irascitur, et fingit sibimet quod hoc ex eorum zelo faciat quorum corda a bono itinere detrahentis sermo perturbat. Illi ergo debent magnopere curare ne contra eorum opinionem detrahentium verba praevaleant, qu
Abbreviated transcription (Latin):
cũ imꝑare bona inchoauerat qntũ minus uidebat. Foris gͦager ex colit᷑
ut doms pꝰ modũ construat᷑ quia plerunq ab exteriore oꝑe uidemꝰ quantã
subtilitatẽ reetitudinis in corde teneamꝰ: Quo plus caro p̃mit᷑. eo decęlesti
spe animus securius lȩtat᷑ tantoq mens melius ad supna appetenda cõpont
corporis abspinis uicior purgat. ne si desiderio sentes carnis in agro ꝓficirs
intus tota uirtutũ fabrica famȩ boni oꝑis crescente destruatur.

Expanded text:
cum imperare bona inchoaverat, quantum minus videbat. Foris ergo ager excolitur, cum imperare bona inchoaverat, quantum minus videbat. Foris ergo ager excolitur, ut domus postmodum construatur, quia plerumque ab exteriori opere sumimus, quantam subtilitatem rectitudinpace desiderat; tantoque mens melius ad superna appetenda componitur, corporis a spinis vitiorum purgat, ne si desideriorum sentes in carnis agro proficiant, intus tota virtutum fabrica fame boni operis crescente destruatur.
Abbreviated transcription (Latin):
resecat. nec esse ꝓfecto ẽ ut ad semetipsũ rediens sollert̃ e̾t̾ inmentis intentio
ne decernat ne culpa quã iam in actione ñ habet adhuc in cogitatione ꝑdi¬
ret hnde bene ꝑsalomonẽ đr. Prepara foris opus tuũ &. diligent ex erce ni¬
agrũ tuũ ut pꝰea ȩdifices domũ tuã. Qd nanq ẽ p̃parato oꝑe agrũ diligent̃
erteriꝰ ex ercere nͥ eiuilsis iniquitatis sentibꝰ actionẽ nr̃am ad fruge̾̃ retribu¬
tionis ex colere: Et qd ẽ pꝰ agri exercitiũ ad ȩdificiũ domꝰ redire. nͥ qd pleri
ex bonis oꝑibꝰ discimꝰ quantã uitȩ mundiciã & incogitatione c̃struamus
Pene cuncta nanq bona oꝑa ex cogitatione ꝓdeunt .s s̃ ñ nulla cogitationis
acumina quȩ ex oꝑationẽ nascunt᷑. Nam sic̃ ab animo opussumit᷑. ita rursus
ab oꝑe animus erudit᷑ M ens qͥppe diuini amoris ex ordia capiens imperatt
bona quȩ fiant.s pꝰ quã fieri imꝑata ceꝑint ipsissuis exercitationibꝰ discit

Expanded text:
resecat, necesse profecto est, ut ad semetipsum rediens solerter in mentis intentione sese discernat, ne culpa quam jam in actione non habet, adhuc in cogitatione perduret. Hinc Salomon ait: « Praepara foris opus tuum, et diligenter exerce agrum tuum, uter exercere, nisi evulsis iniquitatum sentibus actionem nostram ad frugem retributionis excolere? Et quid est post agri exercitium ad aedificium domus redire, nisi quod plerumque ex bonis operibus discimus quantam vitae munditiam in cogitatione construamus? Pene cuncta namque bona opera ex cogitatione prodeunt, sed sunt nonnulla cogitationis acumina, quae ex operatione nascuntur; nam sicut ab animo opus sumitur, ita rursus ab opere animus eruditur. Mens quippe divini amoris exordia capiens imperat bona quae fiant; sed postquam fieri imperata coeperint, ipsis suis exercitata actionibus discit,