comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
euis nlła p̾cessit nititas. Quare sinõ fuert̃ nͥ
q ip̃e uoluit. si ñ noluiss nõ fuissent. sic ita
nemo tulitaĩam eiꝰ ab illo. s ipẽ posuut eam. ⁊ iłm
supsit eam. qr pot̃atẽ hũit ponendi aĩam suã et
it̾m sumendi eam. sicut ip̃o dicit. u. Stisfecisti¬
mꝰ illũ ñ posce ꝓbari uila nct̃itate mortẽ sb̃nte
nec me penitet. ut hoc fates ĩportimũ tibi ex¬
titisse. Oñdimus utputo certam rõem qũo
deus assĩpserit hoĩem sñ pcto de m assa pegar¬
ce.S neqͣqm negand̾ existimo aliameẽ pͥtẽt

Expanded text:
ejus nulla praecessit necessitas. Quare, si non fuerunt nisi quia ipse voluit; si non voluisset, non fuissent. Sic itaque nemo tulit animam ejus ab illo; sed ipse posuit eam, et iterum sumpsit eam: quia potestatem habuit ponendi animam suam, et itmihi illum non posse probari ulla necessitate mortem subiisse; nec me poenitet, ut hoc faceres, importunum tibi exstitisse. ANS. Ostendimus, ut puto, certam rationem, quomodo Deus assumpserit hominem sine peccato de massa peccatrice; sed nequaquam negandum aestimo aliam
Abbreviated transcription (Latin):
tiri. nõ muiꝰ dici pot nequiuso m̃tin. sic gta gipo¬
tuit ⁊ nõ potuit m̃tiri. D. Nunc redeamꝰ ad ĩes¬
tigand̾ de illo. quasi nõdũ sit. sicut incepimus.
dicos. Si pectarenõ pot̾it. qr sicut dicis nõ pot̾it
uele. ex ntcitate seruabit institiam. Quaro
nõ ex lib̾tate arbiti iustus erit. Quegͥ gr̃a iuꝓ
cͥco fecisse angłm ⁊ hominõ tales qui pectare
possent. quatiꝰ cũ possent deserere iusticram. ⁊

Expanded text:
tiri; non minus dici potest nequivisse mentiri. Sic itatuit, et non potuit mentiri. BOS. Nunc redeamus ad investigandum de illo quasi nondum sit, sicut incoepimus. Dico igitur, si peccare non poterit, quia sicut dicis, non poterit velle; ex necessitate servabit justitiam: quare non ex libertate arbitrii justus erit. Quae igitur graidcirco fecisse angelum et hominem tales qui peccare possent; quatenus cum possent deserere justitiam, et
Abbreviated transcription (Latin):
le quo iudetur. qñ d̾s iliosfẽcit ⁊ pposuit ĩ mu¬
tabłr fac̾e. de illis om̃s homines quos ad celestẽ
cuutatẽ assũptusꝰ erat: ꝙ illos duos ab ħ excluse¬
rit ꝓposito. U. Inmo illos maxie ad b fecise ⁊e¬
b Sictenemꝰ.  uirgo aut̃ illa dequa ho ille as¬
sũptus est. de quo ioquimur: fuit de ilłis qui añ
dicia de illa assũptus est. H. plac̾et mͥ multũ ꝙ dicis
isi cũ ipẽ debeat a sepps hr̃e mũdiciã apectato.
uid̾etur eam hr̃e amatre. ⁊ ñ ꝑ se mũdus eẽ. siꝑ¬

Expanded text:
le quoque videtur, quando Deus illos fecit, et proposuit immutabiliter facere de illis omnes homines, quos ad coelestem civitatem assumpturus erat; quod illos duos ab hoc excluserit proposito. BOS. Imo illos maxime ad hoc fecisse creBOS. Sic tenemus. ANS. Virgo autem illa, de qua ille homo assumptus est de quo loquimur, fuit de illis, qui ante ditia de illa assumptus est. BOS. Placeret mihi multum quod dicis; nisi cum ipse debeat a seipso habere munditiam a peccato, videtur eam habere a matre, et non per se mundus es
Abbreviated transcription (Latin):
le ꝑ iud opus qd uia die fiet uemiã ĩpetrare. ⁊ ad
pactũ ibi cõstitutũ acced̾e. ab oĩ culpa sintabso¬
liti p̾tita ⁊ si ꝯting̾it ut post banc ueniã itͥum
poctent. si dignesatisfat̾e ⁊ corrigi deinceps uo¬
lucrint. ꝑ eiusdem pacti officaciã Itm ueniã
retipiant. Sic tũ ut nlłus palatiũ eius ingredia¬
tur. donet fc̃m sit hoc. uñ culpe relaxantur. scd¬
uandi erant pͥsentes eẽ. qñ redemꝑcõem illam
rͨ fecit. tanta fuit ius ĩ eius morte. ut ⁊̃ ĩ absẽ
ñ solũ p̾sentib ꝓdeẽ debeat. hinc facile ꝯgnos¬
citur. qr nĩ tot p̾sentes ei eõ morti potu̾nt. quot

Expanded text:
lud opus, quod ea die fiet, veniam impetrare, et ad pactum ibi constitutum accedere, ab omni culpa sint absoluti praeterita: et si contigerit ut post hanc veniam iterum peccent, si digne satisfacere et corrigi deinceps voluerint, per ejusdem pacti efficaciam iterum veniam recipiant: sic tamen, ut nullus palatium ejus ingrediatur; donec factum sit hoc unde culpae relaxentur. SecuChristus fecit; tanta fuit vis in ejus morte, ut etiam in absnon solum praesentibus prodesse debeat, hinc facile cognoscitur; quia non tot praesentes esse ejus morti potuerunt, quot
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ ñ potuit. Non eĩ magis ipe fc̃us est hõ adh
ut mor̾etur. qm̃ ut uellet mori. Qua pp̾ sic̃ nõ
debes dice .qr ñ potuit uele ñ mori. aut nt̃titatouo¬
luit mori. sic ñẽ dicend̾. qr ñ potait nõ mori. aut
nicitate mortuuse̾.. Inmo qm̃ eidem sbiacet rõ¬

Expanded text:
esse non potuit: non enim magis ipse factus est homo ad hoc ut moreretur, quam ut vellet mori. Quapropter sicut non debes dicere quia non potuit non velle mori, aut necessitate voluit mori: sic non est dicendum quia non potuit non mori, aut necessitate mortuus est. BOS. imo quoniam eidem
Abbreviated transcription (Latin):
sione ãuiũ tangͥet: Rend̾e me existimo debore.
Recte existimas. d dicm. cur ita cortuũ ui¬
dicat. ut plus horreat una pc̃m ĩ lesione buiꝰ
fiunt pectata ꝯ̃ illũsint. quĩ pectatũ ꝓ ĩꝑson¬
illius cogitari possũt. A Quid dices ad n. qr se¬
pe libent auquis patitur quacdã ĩ sua ꝓsona
molestias. nemaiores ꝑaciat᷑ ĩ reb suis. h. qr de̾
nõ eget hac patĩa. cuł pot̃ati cũcta sb̾iacent. sic̃
tu supͣ cuidã meo introgacõi ꝯrndisti. A. bene

Expanded text:
sione quae illum tangeret, respondere me existimo debere. ANS. Recte existimas: sed dic mihi cur ita cor tuum judicat, ut plus horreat unum peccatum in laesione hujus fiunt peccataillius cogitari possunt. ANS. Quid dices ad hoc, quia saepe libenter aliquis patitur quasdam in sua persona molestias, ne majores patiatur in rebus suis? BOS. Quia Deus non eget hac patientia, cujus potestati omnia subjacent, sicut tu supra cuidam meae interrogationi respondisti. ANS. Bene
Abbreviated transcription (Latin):
illus qui eo tempe sunt s ⁊̃ aliis. Sit enĩ rex ali¬
quis cui totus pp̾ sue cuiꝰdam ciuitatis sie pocca¬
uit. excepto uno solo. qui tñ ẽ de illoꝵ gn̾e. ut
nllur eoꝵ face possit. uñ mortis dampnacõnẽ
euadat. Iue aut̃ qui solus ẽ m̃ocens tãtam apd̾
regem hr̃gĩam. ut possit ⁊ tantã dilectionem
erga reos. ut uolit om̃s qui suo crcedẽt ꝯsilio recõ¬
ciliare quodã sernicõ ualde ip̃i regi placituro.
qd fcũrus est die scd̾uolũtatõ regis statuto Et
qm̃ ñ om̃s poslũt. qui recõciliandisũt ad diẽ illã
ꝯuenut cõcedit rex. pp̃ magͥtudinẽ illiꝰ seruitis¬

Expanded text:
illis qui eo tempore fuerunt, sed et aliis. Sit enim rex aliquis, cui totus populus suae cujusdam civitatis sic peccavit, excepto uno solo, qui tamen est de illorum genere; ut nullum eorum facere possit unde mortis damnationem evadat: ille autem, qui solus est innocens, tantam apud regem habeat gratiam, ut possit; et tantam dilectionem erga reos, ut velit omnes, qui credent suo consilio, reconciliare quodam servitio ipsi regi valde placituro, quod facturus est die secundum voluntatem regis statuto. Et quoniam non omnes possunt, qui reconciliandi sunt, ad diem illam convenire, concedit rex, propter magnitudinem serviti
Abbreviated transcription (Latin):
utr̃ ignom quo. sic̃ alias infirmitates hĩtuiꝰ
iussit ĩmortalis fututꝰ exdĩna natura. mortał tñ
de noxiũ est ad opus ꝙ idem hõ fcũrꝰ est. Ignoͣ namq
dnichil illi uta eẽt. s ad młta noxia. Qũo eĩ tota
⁊ tũta oꝑa q̃ fcũrus est faciet sñ sũma sapĩa: aut
nicħ amat᷑ nisi ꝙ cognoscit᷑. sic̃ nicħ erit boni ꝙ nõ
ht̃ amet. Ita nlłm bonũ boerit ꝙ ignoret. bonũ
aut̃ nemo ꝑfecto nouit. nisi qui illd̾ amalo scit dic¬
t̾nere. hanc quo discrecõem nullus scit fac̾e qui
malũ ignorat. Sicut gͥ ille de quo toquim̃ oẽ ꝑfec¬
tefaciet boñ: Ita ulłm ignorabit malũ. Qminẽ
sicut dicis. s in infancia sicut ñ erit tempꝰ ꝯgruũ ut
ĩ illo appareat sapĩa. ita ñ erit opꝰ. ⁊ id̾o nec ꝯgniũ.
utillam hõat .N. slõne dixi qr sapient̾ si ađt illaĩ¬
carnacõ: Sapient̾ namq assumet d̾s mortalitatẽ.
qua sapient̾. qr ualde utilit̾ utetur. Ignoranciã

Expanded text:
tiam quoque, sicut alias infirmitates nostras,quamvis sit immortalis futurus ex divina natura, mortalis tamen de noxium est ad opus quod idem homo facturus est. Ignorantia namque ad nihilum illi utilis esset, sed ad multa noxia: quomodo enim tot et tanta opera, quae facturus est, faciet sine summa sapientia, aut nihil amatur nisi quod cognoscitur: sicut nihil erit boni quod non amet, ita nullum bonum erit quod ignoret. Bonum autem nemo perfecte novit, nisi qui illud a malo scit discernere: hanc quoque discretionem nullus scit facere, qui malum ignorat. Sicut igitur ille, de quo loquimur, omne perfecte sciet bonum: ita nullum ignorabit malum. Omnem iita videtur, sicut dicis: sed in infantia, sicut non erit tempus congruum, ut in illo appareat sapientia, ita non erit opus, et ideo nec congruum ut illam habeat. ANS. Nonne dixi quia sapienter fiet illa incarnatio? Sapienter namque assumet Deus mortalitatem; qua sapienter, quia valde utiliter, utetur. Ignorantiam
Abbreviated transcription (Latin):
ruptibił erit .b. de h cut dubitare debens. cũ ipe
uerus hõ futurꝰ sit. ⁊ oĩs hõ naturalit᷑ mortala
sit. A. nõputo mortalitatẽ adpurã s ad cor¬
ruptã homĩs naturã ꝑtinere. Quippe si nũ qͣm
petrass homo. ⁊ ĩmortalitas ip̃ius t̃mirtabłit
tales ĩ incorruptibłitatẽ resurgent nõ mmꝰ
erunt ueri homines. Nam si ꝑtaiet ad u̾itatẽ
bumanenature mortalitas neq̃ꝙͣ poss homo
eẽ qui eẽt ĩmortalis. Non g ͦ ꝑtinet ad sinc̾itatẽ
humane nature corruptibilitas siue incorrup¬
tibłitas. qm̃ neutra facit: aut destruit homi¬
nem. s alta ualet ad eius misi̾am. alt̾a ad bĩtu¬

Expanded text:
. De hoc cur dubitare debemus; cum ipse vetus homo futurus sit, et omnis homo naturaliter mortalis sit? ANS. Non puto mortalitatem ad puram, sed ad corruptam hominis naturam pertinere. Quippe si nunquam peccasset homo, et immortalitas ipsius immutabiliter tales in incorruptibilitate resurgent, non minus erunt veri homines: nam si pertineret ad veritatem humanae naturae mortalitas, nequaquam posset esse homo, qui esset immortalis: non ergo pertinet ad sinceritatem humanae naturae corruptibilitas, sive incorruptibilitas: quoniam neutra facit aut destruit hominem; sed altera valet ad ejus miseriam, altera ad beatitu
Abbreviated transcription (Latin):
faciat. Et si tam facile uictus est a diabolo. ut d̾m
tate uincat diabolũ ad honorẽ di. ut maiori
nõ possit: an ñ est dignũ qͣtinꝰ qui sesit abstulit dõ
poctando. ut se plus aufre nõ pocs sic sedo sats¬
faciendo dat det. ut magis se nõ possit dare .b. Nõ

Expanded text:
sfaciat? Et si tam facile victus est a diabolo, ut Deum sfaciat? Et si tam facile victus est a diabolo, ut Deum tate vincat diabolum ad honorem Dei, ut majori non possit? An non est dignum quatenus, qui se sic abstulit Deo peccando, ut se plus auferre non posset, sic se det Deo satisfaciendo, ut magis se non possit dare? BOS. Non
Abbreviated transcription (Latin):
est. A. sic g ͦ intlłigenda est hec dacõ. qr aligͦ
modoponet soad honorẽ d̾i. aut aliquid de se.
quomodo debitor nõ erit. b. Ita sequitur exsu¬
p̃dictis. si dicimꝰ qr dabit se ip̃m ad obediẽd̾
d̾o. ut ꝑidu̾ant̾ seruando iusticiã. sb̃dat se uo
lũtati euis ñ erit ħ dare. ꝙ deus ab ulo nõ exi¬
gat. ex debito. oũ eĩ rõlis c̾atura debet banc obe¬
dienciã do̾ . b. s negari nequit. A. Alio itaq mͦ
o. ut det seip̃m d̾o. aut aliquid dese. b. ad ħ noᷤ
ĩpollit rõ. 2. rideamus si forteboc sit dare ui¬
tam suam siue pon̾e aĩam suã. siue trad̾e seppͫ
morti. ad honorẽ d̾i. ħ eĩ ex debito ñ exig ab illo
m̃ namq ñ erit pectatũ iti illo. nõ debebit
mori sicut diximꝰ. U. alit̾ neq̃o intlłig̾e. A. Cõ¬
si d̾emus adhuc. utr̃ sic rõnabilit̾ cõueniat. u
Dic tu ⁊ ego libent̾ audiam. A. si hõ ꝑ suauita¬
tem pectauit: an nõ ꝯuenit. ut ꝑ asꝑitatẽ sat̃¬

Expanded text:
est. ANS. Sic ergo intelligenda est haec datio: Quia aliquo modo ponet se ad honorem Dei, aut aliquid de se quo modo debitor non erit. BOS. Ita sequitur ex supradictis. ANS. Si dicimus quia dabit seipsum ad obediendum Deo, ut perseveranter servando justitiam subdat se ejus voluntati; non erit hoc dare, quod Deus ab illo non exigat ex debito. Omnis enim rationalis creatura debet hanc obedientiam Deo. BOS. Hoc negari nequit. ANS. Alio itaque modo oportet ut det se ipsum Deo, aut aliquid de se. BOS. Ad hoc nos impellit ratio. ANS. Videamus si forte hoc sit vitam suam dare, sive ponere animam suam, sive tradere seipsum morti ad honorem Dei. Hoc enim ex debito Deus non exiget ab illom namque non erit peccatum in illo, non debebit mori, ut diximus. BOS. Aliter nequeo intelligere. ANS. Consideremus adhuc utrum sic rationabiliter conveniat. BOS. Dic tu; et ego libenter audiam. ANS. Si homo per suavitatem peccavit, an non convenit ut per asperitatem sati
Abbreviated transcription (Latin):
ex debito sic̾ õs alii homies ex debito moriũt᷑
uinc ĩuestigare debemꝰ. sed si adam moritut᷑ n ert
siñ pectasset: młto magis iste mortẽ pati nõdebe¬
bit. in quo pettatũ eẽ nõ pot̾it. qr d̾s erit.. In hoc
uolo te aliqnͣtũ morari. iue eĩ dicat᷑ posse. siue

Expanded text:
ex debito, sicut omnes alii homines ex debito moriuntur, non investigare debemus: sed si Adam moriturus non erat, si non peccasset, multo magis iste mortem pati non debebit, in quo peccatum esse non poterit, quia Deus erit. BOS. In hoc volo te aliquantulum morari; sive enim dicatur posse, sive
Abbreviated transcription (Latin):
hũc quo mũdũ ꝓbet sue sbiat̾e pot̃ati. ⁊ ad ħ
ip̃m opuis dilatũ eẽ: nil ꝯueniẽtiui. qmͣ ut deui
feĩa sñ uiro assumat uiũ hoĩem quẽ q̃rimꝰ. uir̃
aut̃ deuirgĩe. aut de ñ uirgse dignius ħ fiat.
ñ est opus disputare. s sñ oĩ dubitacõne asse
Ita medicina pectati ⁊ cã ur̃e saluacõnis nas¬
catur feĩa. Ac ne młieres deꝑent seꝑtin̾e ad sor
reformandã sꝑem eaꝵ. demłiere tĩ bonũ ꝓoẽ¬
dat. pͥiñge ⁊ hoc. siuirgo erat. q̃cã fuit himia¬

Expanded text:
bet suae subjacere potestati, et ad hoc ipsum opus dilatum esse; nihil convenientius quam ut de femina sine viro assumat illum hominem quem quaerimus. Utrum autem de virgine, aut de non virgine dignius hoc fiat, non est opus disputare; sed sine omni dubitatione asserita medicina peccati, et causa nostrae salvationis nascatur de femina: ac ne mulieres desperent se pertinere ad sortreformandam spem earum, de muliere tantum bonum procedat. Pinge et hoc: Si virgo erat, quae causa fuit huma
Abbreviated transcription (Latin):
de homine. Nepos tñ erit uirgĩs. qr filꝰ eiꝰ erit
filius. Que oĩa ĩ cõuemõeia sũt. nec incarnatõiu̾¬
bi ꝯtingunt. Est ⁊ aluid cur magis cõuemat ĩ¬
carnari filio: qmͣ aliis ꝑsonis. qr ꝯuemenciꝰ sonat¬
illũ pat̾. qmͣ aliam alii. It̃ hõꝓ quo erat oratutꝰ¬
⁊ diabołꝰ quẽ erat expugnaturꝰ. am bo fłam siłi¬
tudinẽ di ꝑ ꝓpͥam uolũtatẽ p̾sũpserant. unde
qͣiͣ sp̃alus aduersus ꝑsonam filii pectauerant qͥ
uera pat̾s siłitudo creditur. Illi ittq cui spãluis
fit ĩuiria: ꝯueniẽtius attͥbuitur cuspe undicta.

Expanded text:
epos tamen erit Virginis, quia filii ejus erit filius: quae omnia inconvenientia sunt, nec in incarnatione Verbi contingunt. Est et aliud cur magis conveniat incarnari Filio, quam aliis personis: quia conuo erat oraturus; diabolus, quem erat expugnaturus; ambo falsam similitudinem Dei per propriam voluntatem praesumpserant. Unde quasi specialius adversus personam Filii peccaverunt, qui vera Patris similitudo creditur. Illi itaque, cui specialius fit injuria, convenientius attribuitur culpae vindicta,
Abbreviated transcription (Latin):
nam naturã. zlut eĩ assiunet oã de adam
alio hoĩe. s si nouũ hoĩem facit. nõ ex ade gen̾e
ñ ꝑtinebit ad genuis humanũ ꝙ natũ ẽ dea¬
dam. Quare ñ debebit satisfac̾e̾ ꝓ eo. qr ñ ent
de illo. si cutemĩ tectã ost ut ꝓculpa hoĩs hõs at¬
faciat. Ita nitẽest ut satiffaciẽs Idẽ sit qui ps
tisfac̾e debet. Qm̃ Ø ͦ illi neq̃unt utẽ et ut de
illis sit. qui ħ faciet amplius. sicut adam ⁊ totũ
genus eius ꝑ sestetu. sũ sustẽtacõne alt̾ius
e̾nture. si nõ poctass. Ita o ut si id̾ gomis resur¬

Expanded text:
nam naturam. Aut enim assumet eam de Adam,alio homine. Sed si novum hominem facit non ex Adae genere, non pertinebit ad genus humanum, quod natum est de Adam: quare non debebit satisfacere pro eo, quia non erit de eo. Sicut enim rectum est ut pro culpa hominis homo satisfaciat; ita necesse est ut satisfaciens idem sit qui pectisfacere debet. Quoniam ergo illi nequeunt, necesse est ut de illis sit qui hoc faciet. Amplius: sicut Adam, et totum genus ejus, per se stetisset sine sustentatione alterius creaturae, si non peccasset: ita oport
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ aliquẽ releuatur poĩem qui ñ sit de eodẽ ge¬
n̾e. ñ nlłam dignitatẽ qm̃ hĩturã erat siñ
pectass adam. ⁊ id̾o nõ integre restaurabĩ. ⁊ dei
ꝓpoĩtũ defic̾e uidebit᷑. q̃ duo ĩꝯueniẽcia sut. Ergo
nitẽ ẽ ut de adam assumat᷑ hõ. ꝑ ꝙ̃ restaurandũ

Expanded text:
 aliquem relevatur hominem, qui non sit de eodem genere; non in illam dignitatem quam habiturum erat, si non peccasset Adam, et ideo non integre restaurabitur, et Dei propositum deficere videbitur, quae duo inconvenientia sunt: ergo necesse est ut de Adam assumatur h
Abbreviated transcription (Latin):
sit natura homĩs a d̾o. depatro ⁊ mr̃s. sic̃ alii sunt
homines aut deuiro sũ feĩa. aut de femina fnui
ro. siam quoc̾q modo ex hiis tͥb modis sit. de adã
ñ est opus młtolabore. ut oñdatur. q mũdiꝰ ot
honestius ꝓcreabitur hõ ille de solo iro uł fe¬
minũ. Aufficit. A aut gͦ desolo uiro aut de

Expanded text:
Deo natura hominis de patre et de matre, sicut alii sunt homines; aut de viro sine femina, aut de femina sine viro. Nam quocunque modo ex his tribus modis sit, de Adam non est opus multo labore, ut ostendatur quia mundius et honestius procreabitur homo ille de solo viro vel feminum. BOS. Sufficit. ANS. Aut ergo de solo
Abbreviated transcription (Latin):
fi̾ hõ dens. ꝙ̃ q̃rimꝰ ex dĩa ⁊ humana natura
aut ꝯu̾sione alt̾uis ĩ alt̾am. aut corruptina
nicħ ad ħ ꝙ quorimꝰ ualerent. si aut̃ ita quol
modo cõiũgi dicunt᷑ hee due nature integre
ut tsĩ alius sit hõ. alius d̾s. ⁊ nõ idem ft deꝰ qui¬

Expanded text:
i homo Deus, quem quaerimus, ex divina et humana natura, aut conversione alterius in alteram, aut corruptiva od quaerimus valerent. Si autem quolibet modo ita conjungi dicuntur hae duae naturae integrae, ut tamen alius sit homo, alius sit Deus, et non idem sit Deus qui
Abbreviated transcription (Latin):
diuma enĩ natura ⁊humanañ possit̃t ĩ inrucẽ
mutari. ut diuina fiat humana. ⁊ humana di¬
utña. necita mise̾ri ut q̃dam t̾tia sit exduab.
q̃nec dĩnasit om̃o. nec humana. Demiq fi fi̾pos
ita ut fiet ex duab corruptis q̃damt̾cia. quẽ¬

Expanded text:
ina enim natura et humana non possunt in invicem mutari, ut divina fiat humana, vel humana divina; nec ita misceri, ut quaedam tertia sit ex duabus, quae nec divina sit omnino, nec humana. Denique si fieri possita ut ex duabus corruptis fieret qu
Abbreviated transcription (Latin):
nlła aut mmor illi gra debetut. Qum u̾o sponte
se bũs necessitati bñfacienti ebdit. neceam ũtt̃
tis. slam si qd̾ hodie sponte ꝓmittis cras tedatur᷑.
eadem cras uolũtate das: qm̃uis nct̃e sit tecras
redd̾e ꝑ mulũ si potes aut mentiri: nõ tñ mñ
deb tibi ilie ꝓ impenso bñfacio cuidas. qm sinĩ
ꝓmisistes qm̃ tedebitorem aũ tempꝰ datõnis
illi fac̾e ñ es cunctatus. tale est. cũquis seo⁊¬
u̾sacd̃ius sponte uouet ꝓposttũ. Qm̃ius nama¬
ilid̾ seruare ex nc̃c̃itate post uotũ debeat. ne
apostate dãpnacõem nicurrat. et licet cogis¬
sit seruare si nolit. seca nõ u̾utus seruat ad̾
uouit. nõ iminꝰ .s. s magis gratus estdo qm̃sinõ

Expanded text:
 aut minor illi gratia debetur. Cum vero ipse se sponte necessitati benefaciendi subdit, nec invitus tis. Nam si quod hodie sponte promittis te cras daturum eadem cras voluntate das, quamvis necesse sit te cras reddere promissum, si potes, aut mentiri; non tamen minus tibi debet ille pro impenso beneficio, cui das, quam si non promisisses: quoniam te debitorem ante tempus dationis illi facere non es coactus. Tale est cum quis ssationis sponte vovet propositum. Quamvis namque servare illud ex necessitate post votum debeat, ne apostatae damnationem incurrat; et licet cogi possit servare, si nolit: si tamen non invitus servat quod vovit, non minus, sed magis gratus est Deo quam si non
Abbreviated transcription (Latin):
ut atñ asseq̃retur ꝙ amaret ⁊ elig̾et. aut nõ. s
frustͣ fcã est talis. ut sic illd̾ amet ⁊ eligat nec
ulla erit rõ cur uld̾ assequi debeat alñ. Quam diu
g ͦ a mando religendosũmũ boñ iusta faciet ad ꝙ
fcaẽ. misera erit qr indigẽs erit. contͣ uolũtatẽ
ñ hẽndo ꝙ desid̾at. ꝙ nuimis absurd ẽ. Qua pp̃ rõt

Expanded text:
uando assequeretur quod amaret et eligeret, aut non. Sed frustra facta est talis, ut sic illud amet et eligat; nec ulla ratio erit cur illud assequi debeat aliquando. Quandiu ergo amando et eligendo summum bonum, justa faciet ad quod facta est, misera erit; quia indigens erit contra voluntatem, non habendo quod desiderat: quod nimis absurdum est. Quapropt
Abbreviated transcription (Latin):
hẽ quicgiud ht̃. Q enĩ dare aliquid qui ñ aust
qñ pot̾. ⁊ face eẽ anquid quicũ possit id ip̃m fa¬
ce nõ eẽ. nõ facit. sic itaq eum anglus potuit an¬
fre sibi usticiam. ⁊ nõ abstulit. ⁊ facd se ñ eẽ iuistũ
⁊ nõ fecit. recte asseritur ipẽ sibi dedisse usticiã

Expanded text:
habet. Dicitur enim dare aliquid, qui non aufert quando potest; et facere esse aliquid, qui cum possit idipsum facere non esse, non facit. Sic itaque cum angelus potuit auferre sibi justitiam, et non abstulit; et facere se non esse justum, et non fecit; r
Abbreviated transcription (Latin):
cumspitit enĩ ⁊ nõ uidet pulcͥcndinẽ tuam. An¬
scultatur ⁊ nõ audit armoniã tuam. Olfacit⁊
ñ ꝑcipit odorẽ tuĩ. oustat ⁊ nõ ꝯgnostit saporẽ
tuũ. Palpat ⁊ nõ sentit lenitatẽ titam. hẽs ei
hec dñe deus inte tuo meffabili modo. qui ea
dedistireb a teciratis stio sensibili modo. s ob¬
riguermit. s obslupuerunt. s obsttucti sñt
sensus aĩe mee. uetusto langore pectati
Et itͥum ette turbatõ. etre it̾m obiuat meror
et luctus q̃renti gaudium ⁊ leticiam. sperabat iã
aĩa mea sacietatem. ⁊ ecte it̾um obruitureges¬
modo cecidi in eas. s sencio me ĩuolutum ĩ eis
illis ꝯceptus sĩ ⁊ cũ eaꝵ obuolucõne natus sũ.
Dħm certe ĩ illo õs cecidimꝰ. ĩ quo õs pettauimꝰ.
In illo om̃s ꝑdidiinus qui facile tenebat ⁊ male

Expanded text:
cumspicit enim, et non videt pulchritudinem tuam. Auscultat, et non audit harmoniam tuam. Olfacit, et non percipit odorem tuum. Gustat, et non cognoscit saporem tuum. Palpat, et non sentit lenitatem tuam. Habes enim haec, domine deus, in te tuo ineffabili modo, qui ea dedisti rebus a te creatis suo sensibili modo; sed obriguerunt, sed obstupuerunt, sed obstructi sunt sensus animae mEt iterum ecce turbatio, ecce iterum obviat maeror et luctus quaerenti gaudium et laetitiam! Sperabat iam anima mea satietatem, et ecce iterum obruitur egesmodo cecidi in eas, sed sentio me involutum in eis. illis " conceptus sum ", et cum earum obvolutione natus sum. Olim certe in illo omnes cecidimus, " in quo omnes " peccavimus. In illo omnes perdidimus, qui facile teneba
Abbreviated transcription (Latin):
ddes. Iustior em̃ est qui ⁊ boius ⁊ malis qmͣ qui
bonis tm̃ merita retͥbuit. Iustũ gͥ est scd̾ te uste.
⁊ benigno deus ⁊ cũ punis ⁊ cũ parcis. Ue gͥ uuiu̾
uiis sius. Et utiq sñ repugnancia. qui a quos
ius pumire nõ est iuaũ salciari. ⁊ quib ius par¬
cere nõ est iustũ dampnari. Nam id solũ iustũ
bonũ ut ⁊ parcendo sis bonus. et ħ est forsitã
eur sũme iuistus potes uelle bona mał s sut cũq
capipot̃. curmalos potes uolle saluare. Ild̾ cͥte
nulla rõne ꝯp̾hendi pot̃ cur de similib malit
hos magis salues ꝙͣ illos ꝑ sũmam bonitatem
⁊ illos magis dampnes ꝙͣ istos ꝑsĩmã iusticiam
Sic gͦ u̾ees sensibił. omĩpotens. misĩ cors. ⁊ ĩpassi¬
bilis. quem ad mod̾ iuuens. sapiens. bonis. bea¬
tus. et̾mus. ⁊ quicquid melius est eẽ qmͣ̃ nõ esse:¬

Expanded text:
dderes. Iustior enim est qui et bonis et malis, quam qui dderes. Iustior enim est qui et bonis et malis, quam qui bonis tantum merita retribuit. Iustum igitur est secundum te, iuste et benigne deus, et cum punis et cum parcis. Vere igitur viis suis . Et utique sine repugnantia; quia quos vis punire, non est justum salvari; et quibus vis parcere, non est justum damnari. Nam id solum justum bonum, ut et parcendo sis bonus. Et hoc est forsitan, cur summe iustus potest velle bona malis. Sed si utcumque capi potest, cur malos potes velle salvare: illud certe nulla ratione comprehendi potest, cur de similibus malis hos magis salves quam illos per summam bonitatem, et illos magis damnes quam istos per summam iustitiam. Sic ergo vere es sensibilis, omnipotens, misericors et impassibilis, quemadmodum vivens, sapiens, bonus, beatus, aeternus, et quidquid melius est esse quam non esse
Abbreviated transcription (Latin):
et si fac̾es de nõ bonis tantũ bonos ⁊ nõ ⁊iam de
malis. hoc itaq modo iustũ est ut parcas mał
lut fatias bonos demalis. Demq ꝙ nõ iustefit
los ꝓunias. Quid nainq iustius. qmͣ ut boni
bona. ⁊ malimala recipiant. Qũo g ͦ ⁊ iustũ ẽ
ut malos punias. et iuistũ est ut mał partas. Cũ¬
uenit. Sũ u̾o partis malis iustũ est: nõ qr illoꝵ
m̾itis. s q bonitatime ꝯdecens ẽ. Nlam ꝑcendo
malis ita iustus es scd̾m te ⁊ nõ scd̾m nos sicut
quos iuste ꝑdes sic̾ es misi̾cordes. nõ qr tusencias
affectum. s qr nos sentimus effectũ. Ita uistus es
ñ qr nob̾reddas debitum. s qr facis ꝙ decet te sũ¬
mũ bonũ. sic Itaq fñ repugnancia uiste pu¬
scd̃m te dñe. ut inalos ꝓunias. Iustum quippe est
te sic eẽ. iustũ. ut iustior neq̃ as cogitari. Qd̾ ne¬
quaqm eẽs si tm̃ bonis bona ⁊ nõ malis mala. re¬

Expanded text:
et si faceres de non bonis tantum bonos, et non etiam de et si faceres de non bonis tantum bonos, et non etiam de malis. Hoc itaque modo iustum est ut parcas malis, et ut facias bonos de malis. Denique quod non iuste fitlos punias: quid namque justius quam ut boni bona, et mali mala recipiant? Quomodo ergo et justum est ut malos punias, et justum est ut malis parcas? venit; cum vero parcis malis, iustum est, non quia illorum meritis, sed quia bonitati tuae condecens est. Nam parcendo malis ita iustus es secundum te et non secundum nos, sicut quos juste perderes, sicut misericors es, non quia tu sentias affectum, sed quia nos sentimus effectum; ita justus es, non quia nobis reddas debitum, sed quia facis quod decet te summe bonum. Sic itaque sine repugnantia juste pusecundum te, domine, ut malos punias? Justum quippe est te sic esse iustum, ut iustior nequeas cogitari. Quod nequaquam esses, si tantum bonis bona, et non malis mala re
Abbreviated transcription (Latin):
u̾o lib̾as iusticia dampuante. Inos m̾itis adiuuan
tib Istos meritis repugnantib. Illos bona quo
dedisti cognostendo. Istos mala q̃ ꝯdisti ignoscen¬
ꝓcedit influat ĩ me q̃ ꝓfluit de te. Parce ꝑ cdem̃¬
tiam ne ultistaris ꝑ usticiam. slam ⁊ si difficile
slecessariũ tñ est credere. qr neqͣꝙͣ ad ilsatur uiste¬
cie ꝙ exundat ex bonitate. q̃ nlła est sñ iusticia.
mimo u̾e ꝯcordat iusticie. Nempe si misicories
q es sũme bonus ⁊ sũme bonusñes. insi qres
sũme iustus. Uo idcͥco es mifi̾cors. qr sũme t᷑¬
es adiuuame iuste ⁊ nusicors d̾sciiꝰ lutem
quero. idiuua meut intlłigã quod dico. u̾e
ex iusticia: Si sic os dñe. si sice̾. doce me quõ s̾
an qr iustũ est tesic eẽ bonũ ut nequeas ĩ ilłi
melior. ⁊ su potent̾ oꝑari. ut ñ possis cogita¬
ri potentuis Quid enĩ hoc iustius. hoc utiq ñ
fie̾t sieẽs bonus tm̃. reebuendo ⁊ nõ parcendo.

Expanded text:
vero liberas, justitia dominante. Illos, meritis vero liberas, justitia dominante. Illos, meritis tibus, istos meritis repugnantibus. Illos bona quae dedisti cognoscendo, istos mala quae odisti ignoscenprocedit! Influat in me, quae profluit de te! Parce per clementiam, ne ulciscaris per iustitiam! Nam etsi difficile necessarium tamen est credere, quia nequaquam adversatur iustitiae quod exundat ex bonitate, quae nulla est sine iustitia, immo vere concordat iustitiae. Nempe si misericors es quia es summe bonus, et summe bonus non es nisi quia es summe iustus: vere idcirco es misericors, quiuste et misericors deus, cuius lucem quaero, adiuva me, ut intelligam quod dico. Vere ex iustitia? Si sic est, domine, si sic est, doce me quomodo est. An quia iustum est te sic esse bonum, ut nequeas intelligi melior, et sic potenter operari, ut non possis cogitari potentius? Quid enim hoc iustius? Hoc utique non fieret, si esses bonus tantum retribuendo et non parcendo,
Abbreviated transcription (Latin):
tus sũme bonus es. Mmmus namq bonus eẽes
nulli malo eẽs benignus. Melior ẽ eĩ qui ⁊boĩs
imalis bonꝰẽ. qmͣ qui bonis tm̃ bonꝰ ẽ. Et melio
pimendo tm̃. id̾o g ͦ mĩsicors es. qr totus ⁊ sũme
bonus es. Et cũ forsitan iudeatut cut bonis bõ
⁊ malis mala retͥbuas. Ind̾ c̾te ponitꝰ est mirãd̾
cur tu totus uut. ⁊ nullo egens marateis tuis
bona tͥbuas. Oaltitudo bonitatistus d̾s ⁊ iudet᷑
uñ sis misi̾cors. ⁊ nõ ꝑuidetur. Cernitur uñ flu¬
men manat añ ꝑspicitur fons uñ nascatur.
Nam ⁊ deplenitudine bonitatis est. ꝙr pecta¬
torib tius ꝓiuses ⁊ ĩ altitudine bonitatis latet.
qua rõne hoces. Etenim licet bonis bona⁊ mal
mala ex bonitate.retͥbuas. rõ tñ iusticie ħ ꝑ᷑¬
tulare uidetur. Qũ u̾o mał bona tͥbuis ascit᷑
qr sũme bonus ħ fat̾e uoluit. et mir̃ est cur sũ¬
me iustus hoc uello potuit. O mĩa de qua opu¬
torib. Iubos eĩ saluas iusticia ꝯcomitãte Int̾tos

Expanded text:
tus summe bonus es. Minus namque bonus esses, si nulli malo esses benignus. Melior enim est qui et bonis et malis bonus est, quam qui bonis tantum est bonus; et melior puniendo tantum. Ideo ergo misericors es, quia totus et summe bonus es. Et cum forsitan videatur, cur bonis bona et malis mala retribuas, illud certe penitus est mirandum, cur tu totus iustus et nullo egens malis et reis tuis bona tribuas. O altitudo bonitatis tuae, deus! et videtur unde sis misericors, et non pervidetur. Cernitur unde flumen manat, et non perspicitur fons unde nascatur. Nam et de plenitudine bonitatis est quia peccatoribus tuis pius es, et in altitudine bonitatis latet qua ratione hoc es. Etenim licet bonis bona et malis mala ex bonitate retribuas, ratio tamen iustitiae hoc potulare videtur. Cum vero malis bona tribuis, et scitur quia summe bonus hoc facere voluit, et mirum est cur summe justus hoc velle potuit. O misericordia, de quam oputoribus! Justos enim salvas, justitia comitante; istos
Abbreviated transcription (Latin):
fac̾e. Nlam sepedicimus ei qui rem aliꝙͣ negat
tur dici. sic nõ est ꝙ̃ad mod̾ dicis ñ eẽ. Item di¬
cimus. iste sedet sicut ille facit. aut iste quies¬
cit. sicut ilie facit. cũ sed̾e sit quiddã nõ fatere
⁊ quiesc̾e sit nicħ fat̾e. Sic itaq cũ quis dicit᷑
hab̾e potenciam faciendi. aist paciendi . ꝙ si

Expanded text:
facere. Nam saepe dicimus ei, qui rem aliquam esse tur dici: Sic non est, quemadmodum dicis non esse. Item dicimus: Iste sedet, sicut ille facit: aut, iste quiescit sicut ille facit: cum sedere sit quiddam non facere, et quiescere sit nihil facere. Sic itaque cum quis dicitur habere potentiam faciendi aut p
Abbreviated transcription (Latin):
st̾itib ⁊ ĩ quib qui p̾senectute natura gene¬
randi iam erat emortua ꝓpagati sũt. et quasi
ꝑ siłem rõnem putantur debuisse nasci sine
pettato ⁊ pena pectati. qr ꝑ miracłm ꝯcepti sł.
ualde utiq mtłigenda est ab istis aliena rõ illa
strat nititate. ⁊iliud em̃ est aliqiud mauditũ
⁊ ĩ opmabile. atq nature incognitũ fac̾e. et
aliud naturam. aut etate. aut aliquo uicio
debilitatã sanare. ⁊ ad suũ opus reuotare. Nã
siadam nõ pectass. sicut ip̃e nulla senectute uł¬
lacausa msirmaretur.sic naturꝗ ppagandi cre¬
ata ĩ ilo. ⁊ ad ictendũ ut iam dictũ est. eius
pot̃ati sb̃̾dita. nullo casu a suo cursu impediret᷑.

Expanded text:
sterilibus, et in quibus, prae senectute, natura generandi jam erat emortua, propagati sunt, et quasi per similem rationem putantur debuisse nasci sine peccato et poena peccati, quia per miraculum concepti sunt; valde utique intelligenda est ab istis aliena, ratio illa strat necessitate. Aliud est enim aliquid inauditum et inopinabile atque naturae incognitum facere: et aliud naturam aut aetate aut aliquo vitio debilitatam sanare, et ad suum opus revocare. Nam si Adam non peccasset, sicut ipse nulla senectute, nulla causa infirmaretur: sic natura propagandi creata in illo et ad utendum, ut jam dictum est, ejus potestati subdita, nullo casu a suo cursu impediretur.
Abbreviated transcription (Latin):
diũ qd̾dam plenũ ⁊ plus qmͣ plenũ. pleno quipo
corde plena m̃te. plena aĩa. pleno toto hoĩe
gaudio ilio. ad hucͥ supra modũ suꝑeritgaudiũ
Nongͦ totũ illd̾ gaudiss ĩ trabit ĩ gaudentes sto¬
ti gandentes intrabunt ĩ gandiũ. Dic dñe dic ser¬
uo tuo intus ĩ cordesuo.si ħ est gaudiũ ĩ qd̾ ĩtra¬
bunt serui tui. qui intrabũt ĩ gaudiũ dñi sui. q
gaudiũ illd̃. certe quo gaudebunt electi tui.
necoculus uidit nec auris audiuit. nec ĩcor hoĩs
ascendit.Nondũ g ͦ dixi. aut cogitaui dñe qnͣt
gaudebñt illi bĩtui tii. uteq tm̃ gandebũt qnͣ¬
tum amabut. qnͣtũ amabũt qnͣtũ ꝯgnoscẽt

Expanded text:
dium quoddam plenum, et plus quam plenum. Pleno quippe dium quoddam plenum, et plus quam plenum. Pleno quippe corde, plena mente, plena anima, pleno toto homine gaudio illo: adhuc supra modum supererit gaudium. Non ergo totum illud gaudium intrabit in gaudentes, sed toti gaudentes intrabunt in gaudium. Dic, domine, dic servo tuo intus in corde suo, si hoc est gaudium, in quod intrabunt servi tui, qui intrabunt " in gaudium domini " sui. Sed gaudium illud certe quo gaudebunt electi tui, " nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit ". Nondum ergo dixi aut cogitavi, domine, quantum gaudebunt illi beati tui. Utique tantum gaudebunt, quantum amabunt; tantum amabunt, qu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ illos seꝑaturum. Gaudiũ u̾o quale aut qnͣtũ e¬
ubi ubi tale ac tantũ bont̃ est: cor humanũ
corindigens cor exꝑtum erũpnas. t̃mo obru¬
tum erũpnis. qnͣtũ gaudes sibis oĩb abunda¬
tes. int̾roga intima tua. si caꝑe possint gaudiũ
suũ de tanta bĩtudine sua s certesiquis alius
qmͣ ꝓ te ip̃o. si u̾o duo uł tres. ur młto płes id¬
ip̃m hẽrent tantũdem ꝓ singłis. qnͣtũ ꝓteip̃o
alios secum. Itaplus gandebit absꝙ existima¬
s si d̾m sic diigent toto corde tota mente to¬
ta anima. ut tñ totũ cor. tota mens. tota aĩa
ñ sufficiat dignitati dil cõnis: ꝓfecto siꝗ gau¬
debunt toto corde. tota m̃te. tota diã. ut tor
cor. tota mens tota aĩa ñ sufficiat plenitudi
⁊gaudiũ cordis mei. dicamme mee si h est gan¬
diũ de quo nob̾ dicis ꝑ filiũ taũ petite ⁊ accipie
tis ut gnudiũ ur̃m sit plenũ. Inueni namꝙ gan¬

Expanded text:
et illos separaturum. Gaudium vero quale aut quantum eet illos separaturum. Gaudium vero quale aut quantum est, ubi tale ac tantum bonum est? Cor humanum, cor indigens, cor expertum aerumnas immo obrutum aerumnis: quantum gauderes, si his omnibus abundares? Interroga intima tua, si capere possint gaudium suum de tanta beatitudine sua. Sed certe si quis alius, i vero duo vel tres vel multo plures idipsum haberent, tantumdem pro singulis, quantum pro teipso se et omnes alios secum; ita plus gaudebit absque aestimaSed si deum sic diligent toto corde, tota mente, tota anima, ut tamen totum cor, tota mens, tota anima non sufficiat dignitati dilectionis: profecto sic gaudebunt toto corde, tota mente, tota anima, ut totum cor, tota mens, tota anima non sufficiat plenitudinet gaudium cordis mei, dic animae meae, si hoc est gaudium de quo nobis dicis per filium tuum: " petite et accitis, ut gaudium vestrum sit plenum ". Inveni namque gau
Abbreviated transcription (Latin):
Certe nec oculus uidit necauris audiuit. nec
in cor homĩs ascendit ĩ hac nita. qui te ꝯgnoscẽt
⁊amabũt ĩilla uita. Oro deus cognoscam te
amem te. ut gaudeam dete. Et si nõ possum ĩ
hacuita ad plenũ uł ꝑficiam indes usq dũ ueĩ¬
at uid̾ ad plens̃. Perficiat hic in me noticia tus
⁊ ibi fiat plena crescat amortuuis. ⁊ ibi sitple¬
nus. ut hic gaudium meũ sit ĩspe magnũ. ⁊ ibi
sit iure plenũ. Dño ꝑ filiũ tuũ iubes ĩ mo cõ¬
tuam ut gaudiũ meũ plemi sit. moditetur
it̾m nñ mens mea. loquatur iñ lignamea. am
illd̾ cor meũ sermocinet᷑ os meum. Csuriat
illd̾ aĩa mea. siciat caro mea. desid̾et tota st̾n
mea donec intrẽ ĩgaudiũ dñi mei. qui est t̾nuis
⁊ umis deus bñdictus ĩ scła scłoꝵ amen.¬

Expanded text:
s vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit in hac vita, quantum te cognoscent et amabunt in illa vita. Oro, Deus, cognoscam te, amem te ut gaudeam de te. Et si non possum in hac vita ad plenum, vel proficiam in dies, usque dum veniat illud ad plenum; proficiat hic in me notitia tui et ibi fiat plena; crescat amor tuus, et ibi sit plenus ut hic gaudium meum sit in spe magnum et ibi sit in re plenum. Domine, per Filium tuum jubes, imo contuam, ut gaudium meum plenum sit. Meditetur interim in te mens mea, loquatur inde lingua mea, amet illud cor meum, sermocinetur de ipso os meum, esuriat illud anima mea, sitiat caro mea, desideret tota substantia mea, donec intrem in gaudium Domini mei, qui est trinus et unus Deus, benedictus in saecula sae
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃a desectabilia.xxu. O qui hoc bono fruetur ꝙ
ili erit. ⁊ quidilli nõ erit. Certe quicquid uolet
erit. ⁊ qd̾ uolet nõ erit. Ibi q uppe erunt bona cor¬
ꝑit ⁊ animo qualia necoculus udit. nec auris au¬
nagaris homunçio q̃rendo bona aĩe tue ⁊ corꝑis
tui. Ama unum bonũ ĩ quo sũt omnia bona ⁊
sufficit. desid̾a simpłx bonũ ꝙ estonine boñ ⁊ sat̃
est. Quidem̃ amas taro mea. quid desidas as̃a
mea. sbi est quicquid amatis. quicquid desid̾atis
didelectat pulitudo. fulgebũt iusti sicut sol si
uelocitas. aut fortitudo. aut lib̾tas corꝑis cuim
cħ obsist̾e ꝓossit erunt siłes angłis d̾i. qr semĩat᷑
corpus aĩale ⁊ surget corpus spũale. pot̃ate inq¬

Expanded text:
int fruentibus eo. O qui hoc bono fruetur: quid illi erit, et quid illi non erit! Certe quidquid volet erit, et quod nolet non erit. Ibi quippe erunt bona corporis et animae, qualia " nec oculus vidit nec auris auvagaris, homuncio, quaerendo bona animae tuae et corporis tui? Ama unum bonum, in quo sunt omnia bona, et sufficit. Desidera simplex bonum, quod est omne bonum; et satis est. Quid enim amas, caro mea? quid desideras, anima mea? Ibi est quidquid amatis, ibi est quidquid desideratis. Si delectat pulchritudo; Fulgebunt justi sicut sol . Si velocitas, aut fortitudo, aut libertas corporis, cui nihil obsistere possit; Erunt similes Angelis Dei : quia seminatur corpus animale, et surget corpus spirituale , potestate utiqu
Abbreviated transcription (Latin):
solũ bonũ Excrta nunc aĩa mea ⁊ erige
totũ inilłectũ tuũ ⁊ cogita qnͣtũ potes. quale
⁊ qnͣtũ sit ild̾ bonũ. Si enĩ singła bona delectabi¬
lia sunt: cogita intente qmͣ delectabile sit illd̾ bo¬
num ꝙ cõtinet iocunditatẽ oñm bonoꝵ ⁊ nõ qualẽ¬
esiq ĩ reb creatis sumꝰ exꝑti. s tanto diffe̾ntẽ qñto
diffẽ creator acreatura. Si enĩ bona est uitacreata
qmͣ bona est uita treatx. Si iocunda est salus fc̃a.
qmͣ tocunda et salus q̃ facit omnẽ salutẽ. Si ama¬
bilis est sapia ĩcogncõne reꝵ conditaꝵ qͣm ama¬

Expanded text:
 Excita nunc, anima mea, et erige totum intellectum tuum, et cogita quantum potes quale et quantum sit illud bonum. Si enim singula bona delectabilia sunt, cogita intente quam delectabile sit illud bonum, quod continet jucunditatem omnium bonorum; et non qualem in rebus creatis sumus experti, sed tanto differentem quanto differt Creator a creatura. Si enim bona est vita creata, quam bona est vita creatrix! Si jucunda est salus facta, quam jucunda est salus quae fecit omnem salutem! Si amabilis est sapientia in cognitione rerum condita
Abbreviated transcription (Latin):
Tu g ͦ imples ⁊ cõplectens omnia. tues as ⁊ ul¬
tra omnia. Et quidm añ omina es qr añ qm
fi̾cnt tues. ultra oĩa u̾o qũo es. Qualt̾ eĩ es
ultra ea q̃ finem nõ hẽbunt. an qr illa sine te
nullatenus eẽpossut. tuaut̃ nlło modominus
es. ⁊̃ si illa redemnt ĩ nich̾m. Sic enĩ quodã modo
es uttra illa. An ⁊̃ qr illa cogitari possũt hr̃e fi¬
nem. tu u̾o neqͣꝙͣ. Nam sic illa quidem hñt fi
finitur. An hoc quo modo transis oĩa ⁊̃ et̾na
ñdũ hẽant de suaetͥnitate ꝙ futur᷑ est. sic̃ iam tĩ¬

Expanded text:
Tu ergo imples et complecteris omnia, tu es ante et ultra omnia. Et quidem ante omnia es, quia antequam fierent tu es. Ultra omnia vero quomodo es? Qualiter enim es ultra ea quae finem non habebunt? An quia illa sine te nullatenus esse possunt, tu autem nullo modo minus es, etiam si illa redeunt in nihilum? Sic enim quodam modo es ultra illa. An etiam quia illa cogitari possunt habere finem, tu vero nequaquam? Nam sic illa quidem habent ffinitur. An hoc quoque modo transis omnia etiam aenondum habeant de sua aeternitate quod venturum est, sicut iam
Abbreviated transcription (Latin):
a tũ ñdũ teuidit. qr uidit tealiqͣtemis. s nõ
iudit te sicuti es. Dñe deus meus. formator are¬
formator meꝰ. dic desid̾a̾ti aĩe mee quid aliud
es qmͣ ꝙ uidit utpure uideat ꝙ desid̾at. Intendit
se ut pbus uideat: ⁊ ncħ udet uttra hoc ꝙiuidit
nisi tenebras. ĩmo nõ uidet tenebras q̃ nullest᷑
ĩte. s iudet se ñ plus posse uid̾e pp̃ tenebͣc suas.
Cur hoc dñe. Curhoc: Cenebratur oculus eius
infirmitate sua. aut reu̾b̾atur fulgore tuo.
s certe ⁊ tenebratur in se. ⁊ reu̾b̾atur a te. u¬
tiq ⁊ obscuratur suabeeuitato. ⁊ obruiturtua
ĩmensitate. Uere ⁊ ꝯͣhitur angustia sua. et uin¬
citur amplitudie tua. Quanta namq est luꝑ
illa de qua uintat omne u̾m. qd̾ rõnali m̃ti
lucet. Quam ampla est illa u̾itas in qua est omd

Expanded text:
 nondum te vidit, quia vidit te aliquatenus, sed non vidit te sicuti es? Domine deus meus, formator et reformator meus, dic desideranti animae meae, quid aliud es, quam quod vidit, ut pure videat, quod desiderat. Intendit se ut plus videat, et nihil videt ultra hoc quod vidit nisi tenebras; immo non videt tenebras, quae nullae sunt in te, sed videt se non plus posse videre propter tenebras suas. Cur hoc, domine, cur hoc? Tenebratur oculus eius infirmitate sua, aut reverberatur fulgore tuo? Sed certe et tenebratur in se, et reverberatur a te. Utique et obscuratur sua brevitate, et obruitur tua immensitate. Vere et contrahitur angustia sua, et vincitur amplitudine tua. Quanta namque est lux illa, de qua micat omne verum quod rationali menti lucet! Quam ampla est illa veritas, in qua est omne quod
Abbreviated transcription (Latin):
⁊deto inmꝰ bt̃ eẽ. Cur itaq dixit insipiens
ĩ corde suo ñ est deus. cum tam ĩ ꝓmptu sit
rõnali m̃te te maxime om̃ et̃. Cur nisiq
modo cogitare nõ potuit. qd̾ dixit ĩ corde. cã
idem sit dic̾e ĩ corde ⁊ cogitare: Qd̾ si u̾e ĩnio qr
u̾e ⁊ cogitaũ. qr dix̃ ĩcorde. ⁊ ñ dix ĩ corde. qr co¬

Expanded text:
et esse. Curitaque dixit insipiens in corde suo: Non est Deus? cum tam in promptu sit rationali menti, te maxime omnium esse. Cur, nisi quia omodo cogitare 31 non potuit, quod dixit in corde? cum idem sit dicere in corde, et cogitare. Quod si vere, imo quia vere et cogitavit, quia dixit in corde; et non dixit in corde, q
Abbreviated transcription (Latin):
lix est ⁊ remansit ꝙ ꝑ se ñ insi misor̃eat. man¬
ducabat tũc hõ panem angłoꝵ quem nc̃ esur᷑.
manducat nc̃ panem doioꝵ quẽ tũc nestiebat.
heu publicꝰ luctus hominũ uiuusar planttꝰ
filioꝵ ade. Ille ructabat saturitate. nos susꝑi¬
ramius esurie. Ille huñdabat. nos menditamus.
Iue felicit̾ tenebat ⁊ misere deseruit. Nos infe¬
licit̾ egemus ⁊ miserabilit̾ desid̾amꝰ ⁊ heu uatui
emanemꝰ. sur nõ nob̾custodiuit cũ facile pos

Expanded text:
lix est, et remansit, quod per se nonnisi miserum est. Manlix est, et remansit, quod per se nonnisi miserum est. Manducabat tunc homo panem angelorum, quem nunc esurit; manducat nunc panem dolorum, quem tunc nesciebat. Heu! publicus luctus hominum, universalis planctus filiorum Adae! Ille ructabat saturitate, nos suspiramus esurie. Ille abundabat, nos mendicamus. Ille feliciter tenebat, et misere deseruit; nos infeliciter egemus, et miserabiliter desideramus; et heu! vacui remanemus! Cur non nobis custodivit, cum facile pos
Abbreviated transcription (Latin):
te inueniat. Dñe si hic nõ es ubi te q̃nim absẽ¬
tem: Si aut̃ ubiq es cur nõ uideo p̾sentẽ. Q certe
hĩtas lucem ĩ actessibilẽ. Et ubi ec dñe lux ĩ acces¬
sibilis. aut quõ actedam ad lucẽ ĩ actessibilem.
aut quis me deducet ⁊ ĩducet ĩ illam. ut uideã
te ĩillam. Demdequib signis qua facie teq̃rã.
Nũquid te uidi dñe deus meꝰ nõ noui faciẽ tuã.
ouid faciet altissime dñe. quid faciet istetuus lon¬
gm̃qꝰ exul. Quid faciet seruus tuus auxiꝰ amore tui.
⁊ longe ꝓ ioctus a facietua. Anhelatuid̾e te ⁊ ni¬
mis ab est uu facies tua. Acred̾e ad te desid̾at
⁊ maccessibił est hĩtatõ tua. Inuenne recupit.¬
⁊ nescit locũ tuũ. Quetere te affectat ⁊ igno¬
rat uultũ tuũ. dñe deus incꝰ es. ⁊ dñs meꝰ es.
⁊ nũqm̃ te uidi. Du mo fecisti ⁊ refecisti et
oĩa mea bona tu michi contulisti ⁊ nõdũ nou
fcus ẽ. o dutꝰ ⁊ dirus casus ille. heu quid ꝑdiditt

Expanded text:
niat. Domine, si hic non es, ubi te quaeram absentem? Si autem ubique es, cur non video praesentem? Sed certe habitas " lucem inaccessibilem ". Et ubi est lux inaccessibilis? Aut quomodo accedam ad lucem inaccessibilem? Aut quis me ducet et inducet in illam, ut videam te in illa? Deinde quibus signis, qua facie te quaeram? Numquam te vidi, domine deus meus, non novi faciem tuam. Quid faciet, altissime domine, quid faciet iste tuus longinquus exsul? Quid faciet servus tuus anxius amore tui et longe proiectus " a facie tua "? Anhelat videre te, et nimis abest illi facies tua. Accedere ad te desiderat, et inaccessibilis est habitatio tua. Invenire te cupit, et nescit locum tuum. Quaerere te affectat, et ignorat vultum tuum. Domine, Deus meus es, et Dominus meus es; et nunquam te vidi. Te me fecisti et refecisti, et omnia mea bona tu mihi contulisti, et nondum nofactus est. O durus, et dirus casus ille! Heu! quid perdidit, et
Abbreviated transcription (Latin):
hominẽ ꝙ ei ꝑ adam pectatũ intrauit ĩ hũc m̃d̾.
ł ꝑ pectatũ mors. Cur aut̃ minus sit nõ cog¬
Petitur. equidem negari nequit ĩ fantes in
adam fuisse cũ pectauit. s ĩ illo causalit̾. siue
funt ille. in se sũt ip̃i. Fuerũt gͥ ĩ ilo s nõ ip̃i. qm̃
nõdum erant ip̃i. Forsitan dicet aliquis. istud
tẽ quo alii homines ĩ adam fuisse dicinit᷑. qs
nicħ ⁊ inane quiddam est. nec est nominandoẽ.
Dicit g ͦ illud eẽ fuisse ncħ̾. aut uanũ siue fłm
tur ex semine ip̃o fecit pͥus ĩ semĩb ip̃is. et
dicat nicħ uł uanũ aliquid ẽẽ hoc ꝙ siu̾e nõ
eẽt. hec q̃ uidemus eẽ nõ eẽnt. Si eĩ u̾m nõ est

Expanded text:
od est per Adam, peccatum intravit in hunc mundum; et per peccatum, mors. Cur autem minus sit, non cogpetitur. Equidem negari nequit infantes in Adam fuisse, cum peccavit: sed in illo causaliter, sivefuerunt ille, in se sunt ipsi: fuerunt igitur in illo, sed non ipsi; quoniam nondum erant ipsi. Forsitan dicet aliquis: istud esse quo alii homines in Adam fuisse dicuntur, quasi nihil et inane quoddam est, nec est nominandum esse. Dicat ergo illud esse, fuisse nihil aut falsum sive vanum, tur ex semine, ipsi fecit prius in seminibus; et dicat nihil, vel vanum aliquid esse hoc, quod si vere non esset, haec quae videmus esse non essent. Si enim verum non est
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ fu̾nt õs alii hoĩes ĩ adam. nec fecit deꝰ manea¬
liquid cũ eos ĩ eo fecit eẽ. illo. S sicut dc̃mẽ in
illo fu̾nt. Nõ alii ab illo. et id̾o longe alit̾qmͣ
sũt ĩse ip̃is. u̾m qmuis constet eosomĩs ĩ ulofu¬
isse. solus tñ filius uirgñs ualde diu̾somodo ab
aliis en illo fuit Omnes quippe alii sic fu̾nt ĩ
illo. ut ꝑ naturã ꝓpagandi. q̃ pot̃ati ⁊ uolsitati
eius sb̾dita erat deilo eẽnt. solus ilo iste ñ
sic ĩ eo fuit. ut ꝑ naturam aut uolũtatẽ eius
de illo fi̾et. Dealuis enĩ acceꝑat adam qñ pec¬

Expanded text:
quo fuerunt omnes alii homines in Adam: nec fecit Deus inane aliquid, cum eos in illo fecit esse; sed sicut dictum est, in illo fuerunt non alii ab illo, et ideo longe aliter, quam sunt in seipsis. Verum quamvis constet eos omnes in illo fuisse; solus tamen Filius Virginis valde diverso modo ab aliis in illo fuit. Omnes quippe alii sic fuerunt in illo, ut per naturam propagandi, quae potestati et voluntati ejus subdita erat, de illo essent: solus vero iste non sic in eo fuit, ut per naturam aut voluntatem ejus de illo fieret  i