comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
omniũ iouẽ rite. ẽẽ. nominatũ. qđ
quidt̃ idealis omnib intellestualisq
speciei uis causatiuce testat. Ad cu¬
ius exemplũ unũ deũ unũ mundũ
unũq solẽ singularẽq lunã elem̃ta
etiã in quo extant singula memori¬
ari. Lic& aristotelesunus esestato¬
rib meis ex eo qđ unũ solũ ipsa sit
et sẽ quaceri sẽꝑuelit cupidinem.
asserat nomincctã qđ se cupiat
siquidem ultra nihil liabeat. &¬
expers totius elationis cait copul&
inseꝓpriũ detor qu& ardores
Hanc quoq clii concordic̃ hancpie¬
tatẽ. amicitiãq dixere qđ ita nec¬
tatur ut non seccetur i partes.
Tamen restius iuppit̃ nuncupatur
qđ fit idem caput acpat̾ deoꝵ. Deni¬
que cũ unũ falta in qđcũq deflu¬
xerit lic& cius linea in secabilis
ac sinelatitudinis significatione
fundatur diadem tam̃ facit.
quaedias qđ sit prima ꝓcreatio
a non nullis genesis dicta. Qđ aut̃
int̃eã ac monadẽ prima coniunc¬

Expanded text:
omnium Iouem rite esse nominatam, quod omnium Iouem rite esse nominatam, quod quidem idealis illius intellectualisque speciei uis causativa testatur. Ad cuius exemplum unum deum, unum mundum unumque solem singularemque lunam, elementa etiam IIII quae extant singula memorari. Licet Aristoteles, unus e sectatoribus meis, ex eo quod unum solum ipsa sit et se quaeri semper uelit Cupidinem asserat nominatam, quod se cupiat, siquidem ultra nihil habeat, et expers totius elationis aut copulae in se proprios detorquet ardores, hanc quoque alii Concordiam, hanc Pietatem Amicitiamque dixere, quod ita nectatur ut non secetur in partes, tamen rectius Iuppiter nuncupatur, quod sit idem caput ac pater deorum. Denique cum unum facta in quodcumque defluxerit, licet eius linea insecabilis ac sine latitudinis significatione fundatur, dyadem tamen facit. Quae dyas, quod sit prima procreatio, a nonnullis Genesis dicta. Quod autem inter eam ac monadem prima coniunc
Abbreviated transcription (Latin):
genȩq nuturae fonte iuppit̃ recog¬
nosce. nec despicabilem ur̃m omniũ
matrẽ mercuriade. qđ ab eo me ficit
officiũ cũ ꝓsapiam arcane sortis ori¬
ginisq primor dialẽ uobstudeã cõ¬
ꝓbare quae cum interris exerceor
astrorũ populus recognoscat. hono¬
randã suae multitudinis genatricẽ
Prae cunctis igit fata sacra monasesto
quã ante cuncta uibrantẽ sociati post¬
modũ numeri principia docuer quȩ
sispecies est accidens cuilib& extan¬
tiũ primo priusq ẽ qđ numerat quã
illud numerandũ rite eã ante ipsũ
quẽ principem dixere ueneramur:
Nec dissimilabo exeo qđ monas re¬
tractantib unũ solũ ipsã ẽẽ. ubere¬
atic&tra procirari omniũq. nume¬
rorũ solã seminariũ et̃ solãq men
trientoꝵ quae tanien ubiq parsẽ
enĩ quae est ante eestantia &łquat
post cibsũpta ñ ascenditur potest
non esse ꝑpetua. Hanc igitur patre

Expanded text:
geniaeque naturae fontem, Iuppiter, recoggeniaeque naturae fontem, Iuppiter, recognosce. Nec despicabilem uestrum omnium matrem Mercuriale quod habeo me faxit officium, cum prosapiam arcanae sortis originisque primordialem uobis studeam comprobare. Quae cum in terris exerceor, astrorum populus recognoscat honorandam suae multitudinis genetricem. Prae cunctis igitur affata sacra monas esto, quam ante cuncta uibrantem sociati postmodum numeri principia docuerunt. Quae si species est accidens cuilibet extantium primo priusque est quod numerat quam illud numerandum, rite eam ante ipsum quem principem dixere ueneramur. Nec dissimulabo ex eo quod monas retractantibus unum solum ipsam esse ab eaque cetera procreari omniumque numerorum solam seminarium esse sotrimentorum. Quae tamen ubique pars est, enim quae est ante extantia et quae post absumpta non absconditur potest non esse perpetua. Hanc igitur patrem
Abbreviated transcription (Latin):
tunc illi radius primus emerserat.
conliniate lucis nitore porrecto ip¬
sius iouis uesticẽ luminauit. quibus
miraculis radioꝵ innumera repente
multitudine prorũpente. non nulli
tellu restres silui colȩque diuihercu¬
lem conspicati. opinantes eã ydreoger¬
mine pullular. Ac tunc obostoter¬
rigenis nussaentib murmure ꝓuer
ille piceus iussus ad monere silentiũ:
Verũ feminã prtagoras ut intersa¬
pientes est abatusq ab acũ conseca¬
tus. idemq iam astem ꝓmere cupi¬
enti. quandã lastei luminis pacem
officioso consistens munere p̃stre¬
bat. Tum illa antequã iuber&ur
quid ad port& exꝓmere sic exorsa.
Non ignota celo nec reb mundanis
ignorata. quacs genui cadueni. suꝑ
ur̃m quidem nilul dedignata con¬
ciliũ quã uis singulos uos uniuer¬
sosq recens eã exmeis ramadibus
germinare Tu quoq potissimũ
quẽ principadis ante cunctospere¬
auit emissio. Tuae singularis primi¬

Expanded text:
tunc illi radius qui primus emerserat tunc illi radius qui primus emerserat colliniatae lucis nitore porrecto ipsius Iouis uerticem luminauit. Quibus miraculis radiorum innumera repente multitudine prorumpente nonnulli tellustres siluicolaeque diui Herculem conspicati opinantes eam hydreo germine pullulare. Ac tunc oborto terrigenis mussantibus murmure, puer ille piceus iussus admonere silentium. Verum feminam Pythagoras, ut inter sapientes astabat, usque abacum consecutus, idemque iam artem promere cupienti quandam lactei luminis facem officioso consistens munere praeferebat. Tum illa, antequam iuberetur quid apportet expromere, sic exorsa: «Non ignota caelo nec rebus mundanis ignorata quas genui, adueni super uestrum quidem nihil dedignata concilium, quamuis singulos uos uniuersosque recenseam ex meis ramalibus germinari; tuque potissimum, quem principalis ante cunctos procreauit emissio, tuae singularis primi
Abbreviated transcription (Latin):
ipsius tonantis nactalib ostuq prae¬
celsior uultus ipsius lumine nnide¬
bat quae etic̃ miraculis quibidam
cipitis reuerendo uidebatur Nã
primo afronte uno seduix intellgi¬
bili ratio candidabat. Exquo item
alt̃ erũpens quadũ exprimo linea
defluebat de hunc testius et quartus
Tuncq: etiã nonus decoriatusq primꝰ
honorũ reuerendũq uerticẽ duplis
triplisq uari&atib circulabant sed
innumerabili multitudine radios¬
ꝓrũpentes. In unũ denuo tenuatos
miris quib dam defectib contrahebat
Huius aut̃ multiplicẽ plurimi formẽq
uestẽ qđ dã uelam̃ quo totius nicturȩ
ꝑ ategebant᷑ abdiderat. Digiti uero
uirginis recursantes. et quadã iN¬
conp̃hensȩ mobilitatis scaturrigine
tis. iouem salutabunda subrexit Tũ
plulosophicc ut tritonidã ꝑ ꝑ adsta¬
bat. quid numero tali arithmetica in¬
tulis s& exquirit. Cui pallas ꝓprio
Inquit iouem nomine salutabit. ac

Expanded text:
ipsius Tonantis natalibus ortuque praeipsius Tonantis natalibus ortuque praecelsior uultus ipsius lumine renidebat. Quae etiam miraculis quibusdam capitis reuerenda uidebatur; nam primo a fronte uno sed uix intelligibili radio candicabat, ex quo item alter erumpens quadam ex primo linea defluebat; dehinc tertius et quartus, tuncque etiam nonus decuriatusque primus honorum reuerendumque uerticem duplis triplisque uarietatibus circulabant. Sed innumerabili radios multitudine prorumpentes in unum denuo tenuatos miris quibusdam defectibus contrahebat. Huius autem multiplicem plurimiformemque uestem quoddam uelamen, quo totius naturae opera tegebantur, abdiderat. Digiti uero uirginis recursantes et quadam incomprehensae mobilitatis scaturrigine tis Iouem salutabunda subrexit. Tum Philosophia, ut Tritonidam propter astabat, quid numero tali Arithmetica intulisset exquirit. Cui Pallas: «Proprio», inquit, «Iouem nomine salutauit.» Ac
Abbreviated transcription (Latin):
haber& hilaro susurramine sic respondit
iic& urgues uoluptas
Thala mos inire suadens
Tam̃ excer& peritas¬
Breuis ambitus puellas¬
Demum que nec iugalis
Cessactor intricatus
Tar dabo fulchra lesti¬
Et siquid illa nostrae¬
uencris fer& uoluptas¬
Nec uobis abnegabo¬
Furtis modo udlubescat
Et clam roscit parue¬
Tiliaque det papillae
HNenunc sensus iugalis¬
itos Feralis curte morsum¬
dium Et uulsa fellis atro
iurriTaceros trahat capillos
uodicto renidens et plus solitolȩtior
&uoluptas aduenerẽ regressc.
cunctã eĩ ccurib intimauit. quae
delitiosa mollitiȩ. et int̃rum pente
genas rubor pene ꝓdidit susurrata.
tuncq marcidulis decent̃ peta lumi¬
nib maiugenã conspicatur quodũ
spestu ꝓmit tentis in lexit quã satur¬
nic deꝓpinquo. uelut deprendentis
castigiebat optutib quȩ dũ gerunt᷑
pedicq egressa dudũ: cũadia femina
miri decoris ingredit᷑. cui quȩdam
mdiestas nobilissimȩ uetustatis et

Expanded text:
haberetur, hilaro susurramine sic respondit: haberetur, hilaro susurramine sic respondit: «Licet urgeas, Voluptas, thalamos inire suadens, tamen exeret peritasbreuis ambitus puellasdemumque nec iugalis cessator intricatus tardabo fulcra lectiet si quid illa nostraeVeneris feret uoluptasnec uobis abnegaboFurtis modo allubescat et clam roseta paruliliaque det papillae, ne nunc sensus iugalis feralis tactura morsum et uulsa fellis atro laceros trahat capillos.» uo dicto renidens et plus solito laetior Voluptas ad Venerem regressa cuncta eius auribus intimauit. Quae deliciosa mollitie et interrumpente genas rubore paene prodidit susurrata, tuncque marcidulis decenter paeta luminibus Maiugenam conspicata quodam aspectu promittentis illexit, quam Saturnia de propinquo uelut deprehendentis castigabat obtutibus. Quae dum geruntur, Paedia, quae egressa dudum, cum alia femina miri decoris ingreditur, cui quaedam maiestas nobilissimae uetustatis et
Abbreviated transcription (Latin):
Post quã conticuit prudens ꝑm̃siot̾rȩ
Innuba sollestes curã quȩ instigatin astes
Sicaba cũ ꝑstare iub& sic tegmine clauco
Pandere puluereũ formarũ ductib equor
Altera tunc edã gesularũ accire lub&
Germanã docte mundũq: adm̃sasororis
Net mora digredit tincrursus di uoluptas
Ipsius ȩtheria cylleni in murmora taure
Cũ doctis superis ad mirandasq puellas
Ad pbut armi potens tuoptatilentus amoris
S audia longatrahis captũq laudis honore
Seria marcentẽ stupidant cõm̃ta maritũ
Talue cõplacita spestat fastigia uirgo
Necte curathori nec te puer ambit crilis
Nec mea mella rapis quȩ nã nỹ menelalex ẽ.
Inueneris agropullas sibi uidicat usum
Quũ melius thidamo dulcis p&ulantia feruit
Castra maritalẽ reprimit tritonia m̃tem
Etnuptȩ ñ aequa uenit poscenda dyonȩ ẽ.
Conueniensq tibi potius celebrare priapũ.
Sis adlantia desauditis lic& risũ in hibert᷑
iuposs&s nem fac&us tom̃ &imparlepidilis

Expanded text:
Postquam conticuit prudens Permensio terrae, Innuba sollertes curam quae instigat in artes sic abacum perstare iubet, sic tegmine glauco pandere puluereum formarum ductibus aequor. Altera tunc etiam gerularum accire iubetur germanam doctae mundum quae admensa sororis, nec mora digreditur. Tune rursus dia Voluptas ipsius aetheria Cylleni immurmurat aure: «Cum doctas superis admirandasque puellas approbat Armipotens, tu optati lentus amoris gaudia longa trahis captumque eludis honorem? Seria marcentem stupidant commenta maritum? Talia compiacila spectat fastidia uirgo, nec te cura tori, nec te puer ambit herilis, nec mea mella rapis? Quaenam haec hymeneia lex est? In Veneris sacro Pallas cibi uindicat usum; quam melius thalamo dulcis Petulantia feruet! Casta maritalem reprimit Tritonia mentem et nuptae non aequa uenit; poscenda Dione est, conueniensque tibi potius celebrare Priapum.» His Atlantiades auditis licet risum inhibere uix posset, ne infacetus tamen et impar lepidulis
Abbreviated transcription (Latin):
muntorio insulas duces quacherculis memo¬
rantur. Asulcensi enusinae caralitanofica¬
rĩã galatãq. Quidã itẽ ñ longe liberidis
dñt et gallodȩ et hieras lutra. contrap̃sta¬
nũ leucasi est asyrene ibi sepulta nomi¬
nata contrabeliam ocnotrides contrabi¬
bonẽ. ita cesig aebulixis specula dicte
Hinc sicilia memoranda quȩ atucdiididȩ si¬
cania : amultis trinacria ꝑhibetur : Sica¬
nuc asicano rege quicũ hieberica manulas
eandem terrã cente bollatro iana ꝑuenit:
Delunc siculus neptũni filius a quo nom̃ t̾idẽ
cõmutatũ. Nam trinacria qđ trib ꝓmun¬
toruis triangula censeatur. Quippe unũ
qđ a pachino inpelo ponensum in meridiem
paratur Pclorias aut᷑ occasũ italiamq
inspicit. quac frcto mille quingentis pus¬
sibus soparatur bybleũ africȩ sines uid&¬

Expanded text:
muntorio insulas duas quae Herculis memorantur, a Sulcensi Enosim, a Caralitano Ficariam Galatamque. Quidam item non longe Leberidas dicunt et Callode et Heras Lutra. Contra Paestanum Leucasia est a Sirene ibi sepulta nominata; contra Veliam Oenotrides; contra Vibonem Ithacesiae, ab Vlixis specula dictae. Hinc Sicilia memoranda, quae a Thucydide Sicania, a multis Trinacria perhibetur; Sicania a Sicano rege, qui cum Hiberica manu in eandem terram ante bella Troiana peruenit; dehinc Siculus Neptuni filius, a quo nomen eidem commodatum. Nam Trinacria, quod tribus promuntoriis triangula censeatur; quippe unum, quod a Pachyno in Peloponnesum in meridiem paratur. Pelorias autem occasum Italiamque inspicit, quae freto mille quingentorum passuum separatur; Lilybaeum Africae fines uid
Abbreviated transcription (Latin):
sanp̃ & siniur det fełr xxxͣ existens : quod & lectio epactarum oscen¬
lit: Sequ̾itur aut̃ lim̃ sebr ⁊iiii. noñ ipsius incipiens: finiensq ui noñ
nisi sorte bissex tus l euemat anno quisemꝑ luna sebruarucxx. conputa¬
ricogit Luno quo iihoc auno in leł mart̃ scđm epactarum seriem ex

Expanded text:
XXXma existens, quod et lectio epactarum ostenXXXma existens, quod et lectio epactarum ostendit. Sequitur autem luna Februarii IV Non. incipiens, finiensque VI Nontatur; nisi forte bissextus hoc eveniat anno, qui semper lunam Februarii XXXam computari cogit. Luna quoque hoc anno in Kal. Martii secundum epactarum seriem X
Abbreviated transcription (Latin):
euenerit  in alteram dome̾ festiuitatẽ differaas.
eluna embolis mali s solũ modo ad nectendũ cen sui quod numquã cursui re¬
fragatur epactarũ. exceptistribus anniscicli decen nouenalis Otauo scilic&
ce dicitur quod post oc do adem sit undecimus In quibus annis quia contra consu¬
etam epactarũ inquib: dam bł occurrit᷑ : oftendendum est ubi ordinem turb&
Ociauo igitur anno e pacas existentibus x uiuem bolis marͥis luna. ii noñmar̃
incipit: finitur ꝙ̃ .ii non apr̃ dexex : lic& in aprile finiatur qui num quam
hal& xxx.luna. Ista enĩ nec aprł est. nec alicuius mensis. sed est eͥinbolis¬
miatis : quȩ nullius um quã de mensis & semꝑ xxx conputanir: Sequitur¬
non. man: quȩ nequa quam exx conputaturlic& in maio finiatur
rum acregularium esse dehuerit dx: octaua Incipituero luna man¬
epactas acregłr uił xxx ꝓnumietur: Porro uilu linia ui. noñ eiui
nichoat. & simtur in ipso mense xxx. iđ iibeb aug̃ & sinita est illius an¬

Expanded text:
erminus evenerit, in alteram Dominicam festivitatem differas.luna embolismi hoc solummodo adnectendum censui, quod nunquam cursui refragatur epactarum, exceptis tribus annis cycli XIXalis, octavo scilicet aece, quod post ogdoadem sit undecimus. In quibus annis contra consuetudinem epactarum in quibusdam Kalendis occurrit. Ostendendum ubi ordinem tribuat. Octavo igitur anno epactis existentibus XVII embolismalis luna II Non. Martii incipit, finiturque I Non. April. XXXa, licet in Aprili finiatur, qui nunquam habet XXX. Ista enim nec Aprilis est, nec alicujus mensis, sed embolismalis, quae nullius unquam dicitur mensis, et semper XXXma computatur. SequiturV Non. Maii, quae nequaquam XXXma computatur, licet in Maio finiatur, rum ac regularium esse debuerit . . . Incipit vero luna Maepactas ac regulares XXXma computetur. Porro Julii luna VI Non. ejus inchoatur, et finitur in ipso mense XXXma, II Kal. Aug. et finita est illius
Abbreviated transcription (Latin):
tapdedentem cal culationẽ xxx. occurens: Porro .iir noñ a prł inchoans
ipsiue luna ÷ quȩ est & paschalis. fintur : net mauxx nona silet semplt
a pr̃ : & sinitaẽ rur sus istius anni contro uersaabsed
It uģrononus decimus annus. epactas hñs xuiũ eibolis marem lunam
iIi noñ martu inchoans nihil ominus au. noñ ipsius ꝑ actasuĩ noñ maus

Expanded text:
tas, et juxta praecedentem calculationem XXXma occurrens. Porro IV Non. April. luna ipsius inchoans, quae est et Paschalis, finitur in Kal. Maii XXIXna sicut semper habet; et finita est rursus et illius anni controversia. At vero XIXus annus epactas habens XVIII embolismalem lunam III Non. Martii inchoans, nihilominus III Non. Aprilis eam terminat, s
Abbreviated transcription (Latin):
tem breuissimam diemq longissimã. quodratione circulorum terrȩq globos¬
atait fieri li quido patet: Siquidem sphera illa celestis. ꝑ quam zo di actea ducit᷑ line
id aqui lonem suꝑ terram altissime porrecta: bre uiorem sui partem sub terra
nolus accultit. Econtra ad ustrum suꝑ terram parumȩlata in inmensum sub

Expanded text:
tem brevissimam diemque longissimam, quod ratione circulorum terraeque globositate fieri liquido patet. Siquidem sphaera illa coelestis, per quam zodiactea linea ducitur, ad aquilonem super terram altissime porrecta, breviorem sui partem sub terra nobis occultat. Econtra ad austrum super terram parum elata, in immensum sub
Abbreviated transcription (Latin):
altera udeterior id est noc te appella retur. mutra qu singuã addita aẽ qualifuatis
adicccione: Latine igitur. ae quinõe tlam ab ȩqualitate & nocte: grece autem
ise meria dicitur q quodsi absur ditas siner&. ȩqui dies dicipo tuiss&. Duo postre

Expanded text:
altera a deteriore, id est, nocte appellaretur in utraque lingua aequitatis adjectione. Latine igitur aequinoctium ab aequitate, et nocte, Graece autem isemeria dicitur. Quod si absurditas sineret, aequidies dici potuisset. Duo postre
Abbreviated transcription (Latin):
redacti : efficiunt. lunarem annum cec liuii dierum ¶ Ouo decies enim xx. & n¬
uene ecepluium Duo decĩ aut̃ horȩ duo decies ductȩ : sunt exliiui & facuint
diesis Qti&ui iuncti superibus. eecilim. reddunt. qui sunt᷑ atadiximus dies anni
lunaris  Quem constat retro semꝑ obseruatum duo denis quos deci mensibus
ita semꝑ alternantibus. ut unus tricenos. alterim, detri cenos haber& dies quous¬
q̃riu lu cosa rissolertia solaris reꝑ tus est annus. ꝑeo quodlunaris in multis uacella¬
r& et solas ar qu penitus non conuenir&¬
taenini ille aueteribus grecis aclatinis : obas eruabatur: ut xii. semꝑ exactis
lunationibus a .xiii.i sequentem inchoarent annum: Sedcum sepe ut hib̵¬

Expanded text:
redacti efficiunt lunarem annum CCCLIV dierum. Duodecies enim XXIX, redacti efficiunt lunarem annum CCCLIV dierum. Duodecies enim XXIX, CCCXLVIII. Duodecim autem horae duodecies ductae sunt CXLIV, et faciunt dies VI, qui juncti superioribus, CCCLIV reddunt, qui sunt, ut diximus, dies anni lunaris, quem constat retro semper observatum, duodenis, quos dixi, mensibus ita semper alternantibus, et unus tricenos, alter undetricenos haberet dies, quousque Julii Caesaris solertia solaris repertus est annus, pro eo quod lunaris annus in multis vacillaret, et solis cursui penitus non convenirta enim ille a veteribus Graecis ac Latinis observabatur, ut XII semper exactis lunationibus a XIIIa lunatione sequentem inchoarent annum. Sed cum saepe eveni
Abbreviated transcription (Latin):
Appar& ergo lunã xx Tu diehus & oeto horis totum am bire hodiacum. & ħ̃ esi una
speties mensi um lunariͥm  qr natdrłis lunȩ mensis ab accensione usq ad accensi¬
onẽ cõputatur. ipsa aut̃ in toto hoc spatio solem non conse quitur. ut abe ore accendat.
nisi ad ditis duobus diebus ⁊ quat̾tuor oris. his ad superioses uinctis mensem luna¬
rem xxuiiii. dierum & xii. horarum esse fatemur. Quia uero.xii. horȩ ꝓ in¬
tegro diȩ deputantur: & tuncluna. XXX ꝓnuntiat᷑: Porro duo illi dies qui cum
quater nis horis. postemensum. Sodiaeum ad conse quendum solenrlunȩ. suꝑsunt. ꝑ¬
duo decim lunationes inunum colecti. xxui. dies insimul efficiunt. quȩ est una luns
godiactea ꝑ agratior lica unus desit dies Et hoc est quod dicit domnus beda lu¬
nam tre de cies in xii suis mensib Todiacum ꝑ currere: Hutm̃s dies in summam

Expanded text:
Apparet ergo lunam XXVII diebus et VIII horis totum ambire zodiacum; et haec est una Apparet ergo lunam XXVII diebus et VIII horis totum ambire zodiacum; et haec est una species mensium lunarium. Sed quia naturalis lunae mensis ab accensione computatur, ipsa autem luna in toto hoc spatio solem non consequitur, ut ab eo reaccendatur, nisi additis duobus diebus et IV horis, his ad superiores junctis mensem lunarem XXIX dierum et XII horarum esse fatemur. Quia vero XII horae pro integro die computantur, et tunc luna XXXma pronuntiatur. Porro illi duo vero dies, qui cum quaternis horis post emensum zodiacum ad consequendum solem lunae supersunt, per XII lunationes in unum collecti XXVI dies insimul conficiunt, quae est una lunae zodiactea peragratio, licet unus desit dies. Et hoc est quod dicit dominus Beda, lunam tredecies in XII suis mensibus zodiacum percurrere. Hi omnes dies in summam
Abbreviated transcription (Latin):
nunc xx .uiiii. conputetur: Adquoliꝑtius inspiciendum: sciendum est non
uniformes lunȩ conputari menses. sed alterum esse quo zodia cum ꝑ uolat: alterũ
quosolem conse quiturQue qie ta ut mani festiorasiant  dicen dum in singa¬
lor̃ signorũ primo deliinc intonus signiferi lustratione quuntum temporis ex¬
penilat Ut a solertioribus nonsine magna diligentia ꝓbatum est: luna unum quod¬
tiplica: & habeslanhoras que ficiunt .ii. dies singulos axnii horarum¬
os .in. dies unge superiotibus xxiut
& fiulit xxuii: Suꝑ est adhuc in
ingulis signis bisse unius hoix̧  Sique¬
ris bisse quidsit: scito bissem dici cui¬
nq rei duas partes. sublata tertia quia¬
quid enim tres aequas diuiseris por
ti qui duo qui remanent trientes. insimul bisse uocantur : Bisse igitur. duȩ par¬
iesunt hore. Duo decĩ ȩxgolisses.  ii facium horas. binis horis ꝑ tres bisses subputatis:

Expanded text:
nunc XXIXna computetur? Ad quod apertius inspiciendum est, non nunc XXIXna computetur? Ad quod apertius inspiciendum est, non uniformes lunae computari menses, sed alterum esse quo zodiacum pervolat, alterum quo solem luna consequitur. Quae cuncta ut manifestiora fiant, dicendum in singulis signis primo, dehinc in totius signiferi lustratione quantum temporis expendat. Ut a solertioribus non sine magna diligentia probatum est, luna unumquodsingulos XXIV horarumHos III dies junge superioribus XXIV, et fiunt XXVII. Superest adhuc in singulis signis bissis unius horae. Si quaeris quid sit bissis, scito bissem dici uniuscujusque rei duas partes sublata tertia. Quidquid enim in tres aequas diviseris partliqui duo qui remanent trientes is simul bis vocantur. Bissis igitur duae partes horae sunt. Duodecim ergo bisses octo faciunt horas, ponis per tres bisses supputatis.
Abbreviated transcription (Latin):
dies. & his ad de aetatẽ lunȩ quȩ fuit inkł. & primo unum diem kalendarum de¬
me. Reliquisiminus. xxxx suerint: ipsa est aetas lunȩ Siultra. &dx. ꝓcesserint:
illis sublatis: qui suꝑ fuerint aetatem lunȩ ꝓdent. Hoc tantum considera utsi men¬
sis ille xxx. fert lunam .xxx: Sin xxxuiiii : aeque x&u iiii. de sumnia subtraha
iꝑ anni dies idipsum inuestigare cupis: sume om̃s p̃teritos Anni dies idẽ abł ianr̃¬
primis unum subtrabȩ ꝓpt̃ lł Cȩterossi adhoc excreuerint: ꝑ lxiiii. partipe
qui sunt duarum lunationum dies. Riurestant: cuiusq diei lunȩ aetatem
pandunt: Quodsitotonumero ꝑluiiii. expenso nil suꝑ fuerit ł qui remanse¬
rint: tricenarum quilem excesserint: ad luini. tamen non ꝑuenerint
sublatis axx quot
remanent᷑: ipsa est aetas lunȩ. In hoc argumento bis sexũ diem no nu merabis

Expanded text:
dies, et his adde aetatem lunae quae fuit in Kalendis. Et primo unum diem Kalendarum dedies, et his adde aetatem lunae quae fuit in Kalendis. Et primo unum diem Kalendarum deme, reliqui si minus XXX fuerint, ipsa est aetas lunae. Si ultra XXX processerint, illis sublatis qui superfuerint, ipsam aetatem lunae prodent. Hoc tantum considerans ut si mensis ille XXX fert lunam, XXX; sin autem XXIX, aeque XXIX de summa subtraha anni dies id ipsum investigare cupis, sume omnes praeteritos anni dies, id est aprimis unum subtrahe propter Kalendas. Caeteros si ad hoc excreverint, per LIX partire, qui sunt duarum lunationum dies; qui restant cujusque diei, lunae aetatem pandunt. Quod si toto numero per LIX expenso nil superfuerit, vel qui remanserint, tricenarium numerum excesserint, ad LIX tamen non pervenerint, sublatis XXX, quot remanserint, ipsa aetas lunae est. In hoc argumento bissexti diem non numerabis.
Abbreviated transcription (Latin):
saltus ipsius rationem ediderimus Ouo deum ergo additis ad decẽ & octo : fiunt
xxx Istȩsint epacte primi anni cidi de cenno uesalis. Quȩsi adderentur¬
qua sigulis antns eadem existit annorum in arqualitas : pone igi tur incaptȩ epacurã
et singulis ut dictumest mins indẽ adde unde cim et sulia trigmiia ectreuetin
regularibus mensiesum : ꝙr luna hunc numerum non trans cendit. necesse erit
singulis mensibus eas dem recidere. & secuñdum numerum regula rum in singi¬
us ut dis lunam conputare: Exemplicausa: utħ liquidius consta& Septeb ħ
regulares.u. iunge epactas xexex : siunt dexxu Tolle dexx. remanent
remanent U Similiter inceteris: Quid ergo necesse est totiens & totiens
addere xxx & re trahere cum lunaris aetãs illo annoꝑ singulas &eł numero
regula rium const&: obħeo anno nullȩ ꝓnunti antur epactae. Sequentiũ

Expanded text:
saltus ipsius rationem ediderimus. XII ergo additis ad XVIII, fiunt saltus ipsius rationem ediderimus. XII ergo additis ad XVIII, fiunt XXX. Istae sunt epactae primi anni cycli XIXalis. Quae si adderenturquia singulis annis eadem exstitit annorum inaequalitas. Pone igitur in capite epactarum XI, et singulis, ut dictum est, annis itidem adde XI etsi ultra XXX excreverinregularibus mensium, quia luna hunc numerum non transcendit, necesse erat singulis mensibus eadem recidere, et secundum numerum regularium in singulis Kalendis lunam computare. Exempli causa, ut hoc liquidius constet. September habet regulares v. Junge epactas XXX, fiunt XXXV. Item October habet remanent V; similiter in caeteris. Quid ergo necesse est toties addere XXX et retrahere cum lunaris aetas illo anno per singulas Kalendas numero regularium constet? Ob hoc eo anno nullae pronuntiantur epactae. Sequentium
Abbreviated transcription (Latin):
quem numerum effe cerunt: ipsa est. aetas luñȩ in leł. Quod siti cenarium ex¬
cesse rint: eis sub latils. quot remanserint tanta erit
tus cęrerarũ gentium in hac artem agistra ab hoc mense annum in choat Unde
sicut romanȩ anti quitaus auctoritate p̃cedentes regulares cum concurremibus
a martio : ita obre uerentiam : o huiusce magisterii hanclectionẽ a septẽ bri uident᷑ inchoare l atin.
Tendum or dinem istumd epactarum. insimilitudinẽ cir culi insemet reuerti: Cum̾¬
q singulis annis undenarium singulȩ capiant augmentum. nono decimo qui est
cidi decenno uenalis ultimus .x .uiii. epactis existentibus non ut in ceteris . xi. siu
.xii. addimꝰ ⁊ ꝓpter unũ diem qui tunc lunari anno diminuitur. quem saltum
lunȩ uocant: Quip̃ce dentiae tati detractus: totam sequentem lunae aera¬
rem semꝑ uno die maioram conputare cogit: Qđ liquidius aperiemus um

Expanded text:
quem numerum suffecerint, ipsa est aetas lunae in Kalendis. Quod si tricenarium exquem numerum suffecerint, ipsa est aetas lunae in Kalendis. Quod si tricenarium excesserint, eis sublatis, quot remanserint, tanta erittus, caeterarum gentium in hac arte magistra, ab hoc mense annum inchoavit. Unde, sicut Romanae antiquitatis auctoritate praecedentes regulares cum concurrentibus a Martio, ita ob reverentiam hujusce magisterii hanc lectionem a Septembri videntur inchoare Latini. endum ordinem istum epactarum in similitudinem circuli in semet reverti. Cumque singulis annis undenarium singulae capiant augmentum, nono decimo, qui est cycli XIXalis ultimus, XVIII epactis existentibus, non ut in caeteris XI, sed XII addimus, propter unum diem qui tunc lunari anno diminuitur, quem saltum lunae vocant. Qui praecedenti aetati detractus, totam sequentem lunae aetatem uno die majorem semper computare cogit. Quod liquidius aperiemus cum
Abbreviated transcription (Latin):
RxuI Tollę xxuiiii. quia tota est eius lunatio: Uii quiremanent dano uembri:
Sacrȩ quȩ his adiciuntur regularibus: duor annorum solaris scilic& aclunaris
in acqualitate creantur: De qua mȩ qualitate : que dns dedert post eloquentur: So¬
laris enim qui ccclxv. diebus euoluitur : lunarẽ ccc liiii. dierum .xi. suꝑat die¬
bus: Quos quia in annosuo luna minus hab&: singulis annis adlunam kalenda¬
rum inueniendam ꝓepacus assumat: Om̃ibus enim annis .xi. addunt᷑ ad numerã
cpactarum Nt quem numerum lunaris ae ħumquam excedit .xxx. sublatis: cete¬
ros habeto ꝓ aepactis: Ver bigratia: Ad xi. addexi fiunt xxii Ista se quitur
epacta: Item ad xxii. iunge xi fiunt᷑ .Xxxii: Recł de .Xxx: & .iii. tene ꝓ
epactis sequentibus: Sic de inceps:
dunt hocmodo: Su mere gulares cuius miensis. & his adde epactas quȩ fue¬
rint in illo anno: Quarum ꝑ singulos annos inuentionem post ostendemus. &

Expanded text:
XVI. Tolle XXIX, quia tota est lunatio; VII qui remanent da Novembri. pactae. Epactae, quae his adjiciuntur regularibus, duorum annorum, solaris scilicet ac lunaris inaequalitate creantur. De qua inaequalitate, quae Dominus dederit, post eloquemur. Solaris enim annus, qui CCCLXV diebus evolvitur, lunarem CCCLIV dierum XI superat diebus. Quos XI dies, quia in anno suo luna minus habet, singulis annis ad lunam Kalendarum inveniendam pro epactis assumuntur. Omnibus enim annis XI adduntur ad numerum epactarumros habeto pro epactis. Verbi gratia: ad XI adde XI, fiunt XXII. Ista sequitur epacta. Item XXII junge XI, fiunt XXXIII. Recide XXX, et III tene pro epactis sequentibus. Sic de caeterisdunt hoc modo: sume regulares cujusque mensis, et his adde epactas quae fuerunt in illo anno, quarum per singulos annos inventionem post ostendemus, et
Abbreviated transcription (Latin):
mos. attri buentes itaQua dragies septies quini xcxxΑV łas ii untias
iunge superioribus uii: fiunt xii. id est momentum ninte grum: Quod momen¬
tum uinge ad superiora xuiui: & habes xximomenta. idaẽ. horam dinidiã.
Quam supra xXiii. senus horis ad nectens : inuenies horas xxiiii. id .ẽ. diem
tenus exposita cogit ratio. ita utreliquis ahnis xxx. & unde axx alternis

Expanded text:
mos attribuentes ita: quadragies septies quini sunt CCXXXV. Has V uncias mos attribuentes ita: quadragies septies quini sunt CCXXXV. Has V uncias junge superioribus VII, et fiunt XII, id est momentum integrum, quod momentum junge ad superiora XIX, et habes XX momenta, id est dimidiam horam; quam supra XXIII semis horis annectens, invenies horas XXIV, id est diem tenus exposita cogit ratio, ita ut reliquis luna XXX et undetri
Abbreviated transcription (Latin):
gulis xuiiii. annorum mensibus colectorum: Quȩ qt horas facere possint᷑:
hoc ordine consideremus: Quia enim hora .iiii. punctis. singuli aut̃ puncti
denis constant momentis. horas singulas ꝑ xl. metiamur momenta: & inuenie¬
mus insupra scripto momentorum numero xxiii semis horas hoc modo: Quã¬
dragies. xx & terni: dcccc xx: Alia xximomentai faciunt dimidiam horam:
Sunt q ut dic tum est . xxiii. senus hore: DSed ut inte gerdies xxiiii. horarum
ꝑficiat᷑ . alteram huius hore medie tatem. exuntus athomisq quȩ singulis men¬
sihus quaternis addite suntt momentis. taliter comple amus Incia .xii. pars est
cuis lib& rer: Duo decim ergo untiȩ : momentum faciunt: Iginir untia e.
ccxxX XI. faciunt momenta xuiiii.  & remanent xii: Duo decies enim deni&
bus sepiem unus. ad complendum momentum quinquesunt addendȩ: quas atho¬
mos cexxxxu. qui adhuc suꝑ sunt: taliter supplemus. singulis untus. xluii atho¬

Expanded text:
gulis XIX annorum mensibus collectorum. Quae momenta, quia horas facere possunt, hoc ordine consideremus. Quia enim hora IV punctis constat, singuli autem puncti denis momentis, horas singulas metiamur per XL momenta, et inveniemus in suprascripto momentorum numero XXIII semis horas hoc modo: quadragies XX et terni DCCCCXX, alia XX momenta faciunt dimidiam horam, et sunt, ut dictum est, XXIII semis horae. Sed ut integer dies XXIV horarum perficiatur, alteram hujus horae medietatem ex unciis atomisque, quae singulis mensibus quaternis additae sunt, momentis compleamus. Uncia duodecima pars est cujuslibet rei. Duodecim enim unciae momentum faciunt. Igitur unciae CCXXXV faciunt momenta novem et decem, et remanent VII. Duodecies enim deni ebus VII unciis ad complendum momentum altae V sunt addendae, quas atomis CCXXXV, qui adhuc supersunt, taliter suppleamus, singulis unciis XLVII ato
Abbreviated transcription (Latin):
scilic& mensium᷑ .uii. uero embolis mos. id. ẽ. xiii. mensium constat annos habe¬
re: Duo decies aut̃ duodeni qui sunt exliiii. & tre decies septem quifaciunt
xei. insimul positi: cexxxx. ꝑficiunt: Qui numerus quater ductus: acac cal
reddit hoc modo: Quaternamq ducenti: sunt deec: It quater tricem: exx

Expanded text:
scilicet mensium, VII vero embolismos, id est, XIII mensium constat annos habescilicet mensium, VII vero embolismos, id est, XIII mensium constat annos habere. Duodecies autem XII, qui sunt CXLIV, et tredecies VII, qui faciunt XCI, insimul positi CCXXXV perficiunt, qui numerus quater ductus DCCCCXL reddit hoc modo: quater namque CC sunt DCCCXL et IV triceni CXX
Abbreviated transcription (Latin):
hes. & horas xii. rur sus ei dem succe dere. & hunc esse men semr quiannum luna¬
rem si communis sit xii. embolismũ uero xiii. conputatus ꝑ ficiat: Sed dep̃ hen¬
sum est singulis mensibus nec̾dum .Xii. hora ꝑacta. solem aluna conse qui. uicissim¬
ingm̃ tantur : ut ꝑ xuiiii. An nos integrum ꝑficiant diem & Quem diemxuiiis.
semꝑ anno ipsa transilire cegit imminutib: ne & lunaris cał culatio. etota turbet
uenales cidos .id. post annos cc lxxxU. cum debeas lunam conpitare primam
Secłinaꝑre. clareat qualtter illo dies paulaton minuendo usqi adinte gruni dec¬
momenti. & athomum deꝑdere dr̃: primum om̃s xuiuii annorum menses. qt̃ sint
ui deamus. ut singulorum p̃ fatoꝵ momentoruni untiarumq & athomorum nume¬
ꝓbemis sim tegrum diem xxiiii. horarum reddere possint: Decennouenalis cidi
cc xxxu. menses hinc esse tolligitur: quod eum .xii. comyuines duo denorum

Expanded text:
es et horas XII rursus eidem soli succedere, et hunc mensem esse qui annum lunaes et horas XII rursus eidem soli succedere, et hunc mensem esse qui annum lunarem, si communis sit XII, embolismum vero XIII computatus perficiat. Sed deprehensum est singulis mensibus, nec dum VIIa hora peracta, solem a luna consequi, vicissimaugmentantur, ut per XIX annos integrum perficiant diem: quem diem XIXo semper anno ipsa transilire cogit imminutio, ne et lunaris calculatio et tota turbetur  XIXales cyclos, id est post annos CCLXXXV, cum debeas lunam computare primam,Sed ut aperte clareat qualiter ille dies paulatim minuendo usque ad integrum demomenti et atomum perdere dicitur, primum omnes XIX annorum menses quot sint videamus, ut singulorum praefatorum momentorum unciarumque et atomorum numeprobemus si integrum diem XXIV horarum reddere possint. Decemnovalis cycli CCXXXV menses hinc esse colligitur quod eum XII communes duodenorum
Abbreviated transcription (Latin):
exundenis diebus & duobus bissextii
obseruantiam. quam non nisi xiii
luna post ae qui noctium caelelra¬
rifas est: comimunes & embolismos
nos in luna habere cepimus hac modo
ab ipsius mox accensione sequentis anni primordia summimꝰ. p̃cedente qui com¬
munis exntit .xii. lunationibus diebus cccliiii. terminato: Atsi xis exa
Ethic annus: embolis mus. id est suꝑ crescens dicituri: Pre cedentes autẽ: commu¬
nes. quad semꝑ duo aequales p̃cedant. ex cepto in ocdo ade & ende caile. quoꝵ
utrumq unus tantum communis p̃cedit annus: Haecde diuersitate annoꝵ
solaris & lunaris communium & embolis morum. nime paucis dicta sut: Si
quarestant: cima dipsum pas chȩ terminum uenerimus explicandum ꝓut
possi ble fuerit exeque mur: Sane inserie temporum conpu tanda. nune sola¬
ris inni qui certior habetur cal culo utimur:
q ab ipsa ariginẽ censeo: Dixiinus sil pͣlunam ex quo asole recedit: post xxuiii.¬

Expanded text:
ex undenis diebus et duobus bissexti aobservantiam quam non nisi XIV luna post aequinoctium celebrare fas est, communes et embolismales annos in luna habere coepimus hoc modo: ab ipsius mox accensione sequentis anni primordia sumimus, praecedente anno, qui communis exstitit, XII lunationibus, diebus CCCLIV terminato. At si XII exaEt hic annus embolismalis, id est, supercrescens dicitur, praecedentes autem communes, quod semper II aequales praecedant, excepto in ogdoade et endecade quorum utrumque unus tantum communis annus praecedit. Haec de diversitate annorum solaris et lunaris, communium et embolismorum nunc paucis dicta sunt. Si qua autem restant, cum ad ipsum Paschae terminum venerimus explicandum, prout possibile fuerit, exsequemur. Sane in serie temporum computanda nunc solaris anni, qui certior habetur, calculo utimur. que ab ipsa origine censeo. Diximus supra lunam ex quo die a sole recedit post XIX di
Abbreviated transcription (Latin):
sico loco tribuentes mnitium. quo solem mox saȩtumi consta: et̃. Iocatum. idest abeo
signio quod xx. kł aprł mirare dicit᷑ e quẽ primum fuisse diem sełi & quar to abbine
sccrea tũ: equi necti ali dimensi ane sol ipse testatur: idem quã si principale signum
arietis nomine uoraueruntã exnatura ipsius Animalis trahentes uocabulum simi¬
litu dinis ad efficentiam solis. Siue quod ul animal p̃cipue. cornibus ualet᷑: sicut
sol abeo teninore ad resoluandam terram : catenus. brumali rigore coneretam
tadiorum ut exerere in cipit : siue quodabeo equi noctio ꝑ totam estatem usꝗlad

Expanded text:
si eo loco tribuentes initium, quo solem mox factum constat esse locatum, id est, ab eo signo, quod XV Kal. April. intrare dicitur, quem primum fuisse diem saeculi, et quarto abhinc se creatum aequinoctiali die ratione sol ipse testatur, idem principale signum quasi Arietis nomine vocaverunt, ex natura ipsius animalis trahente vocabulum similitudinis ad efficientiam solis siue quod illud animal precipue cornibus ualet, sicut sol ab eo signo ad soluendam terram eatenus brumali rigore concretam radiorum uim exercere incipit; siue quod ab eo equinoctio per totam estatem us
Abbreviated transcription (Latin):
ari etem se quatur taurus. itemq post taurum gemini. & sic cetera ꝑ or dinẽ:
sol de ariete non mante rius signum. s in posterius sece dit id est taurum. & de
tauro ingeminos. & sic ꝑ cetera. quasi non possit ficri. ut gelo desuꝑ celerius. &
sole in fratar dius cur rente: signum incelo sixum cum ipso cęlo p̃tereat sole ob
tar diorem incessum p̃terito. & subse quente alio signo. solap̃ cedente relic¬
tus. sub hoc rursus inueniaturtłoc autem dico non p̃udicans alior scientiȩ

Expanded text:
Arietem sequatur Taurus, itemque post Taurum Gemini, et sic caetera per ordinem, sol de Ariete non in anterius signum, sed posterius secedit, id est Taurum, et de Tauro in Geminos, et sic per caetera; quasi non posset fieri, ut coelo desuper celerius et sole infra tardius currente, signum in coelo fixum cum ipso coelo praetereat, sole ob tardiorem incessum praeterito, et subsequente alio signo sol a praecedente relictus sub hoc rursus inveniatur. Hoc autem dico non praejudicans aliorum scienti
Abbreviated transcription (French):
la nefoueri soliditas postabius flgientis: naturalium pauca quede ueteruni poti
suere commeniaru s insererr ton uideatur onerasum. Ieitur Sodiacone

Expanded text:
la inest veri soliditas, posthabitis figmentis, naturalium rerum pauca quae de veterum potuimus eruere commentariis, inserere non videatur onerosum. Igitur zodiaco
Abbreviated transcription (Latin):
& si in epte uon ad modum tamen utreor in fructio se. horuni ignaris. breuit᷑
aclibatis: iam ꝓposse sus ceptum exequamur negotium:

Expanded text:
si inepte, non admodum tamen, ut reor, infructuose, horum ignaris breviter delibatis, jam pro posse susceptum exsequamur negotium
Abbreviated transcription (Latin):
tempestatũ illius tẽ poris sunt locati: Praeter haec sagitartus postre ma parte
inferina menbra degenerans : significat solem tunc temporis a superis in infima de¬
apricohi significantiam : uculis &iam deprȩhendere ꝑ facile est: Capram enĩ
nob̵ ab inferis par tibus ad superiora remirtit. trans acto in quarta su parte. qđ est
xii. Ał iatir̃ solstitio brumali: sicut in canero estiuali: Unde & hoc signum sieut &¬
illud tropi con appellatur: Et inde haec duo signa philo sophi portassolis appella

Expanded text:
tempestatem illius temporis sunt locati. Praeter hunc Sagittarius, postrema parte in ferina membra degenerans, significat solem tunc temporis a superis in infima deignificantiam oculis etiam deprehendere perfacile est. Capram enim nobis ab inferis partibus ad sust duodecimo kalendis Ianuarii, solstitio brumali, sicut in Cancro estiuali; unde et hoc signum, sicud et illud, tropicon appellatur. Et inde hec enim signa philosophi portas solis
Abbreviated transcription (Latin):
sequentium argumentorũ p̃locato: ad ipsa iam explicanda: quȩ bine conficiuntur acceda
ed quia rudibus id est nr̃is similibus hoc opus culum cũdere : institurmus: non in fruc

Expanded text:
sequentium argumentorum praelocato, ad ipsa jam explicanda, quae hinc conficiuntur, accedam et aequinoctiis. Sed quia rudibus, id est similibus nostri, hoc opusculum cudere instituimus, non infruc
Abbreviated transcription (Latin):
diem ac noctem ȩ quis spatus omĩ mundo. siuẽ supͣ siue infra. di metiatir: Quendi¬
em cũratio abutraq parte & diurna scilic&. et noctur nagnihilominus & ab ipsꝗ
de qualitate uocari cõ egiss&. nec ut rear in neutra ħ arum liugnarum: gre ca aclani

Expanded text:
diem ac noctem aequis spatiis omni mundo sive supra, sive infra dimetiatur. Quem diem, cum ratio ab utraque parte et diurna videlicet et nocturna, nihilominus ab ipsa aequalitate vocari coegisset, nec, ut reor, in neutra hac linguarum Graeca ac Lati
Abbreviated transcription (Latin):
tuo sum uidetꝰ deratione sug̃iorum  quantlm in gencolinrĩ capacitas. Ex iuiorumi
dicns retinere potuit. pauca ꝑ stringere : Ac primo sciendum. signa illa nihil. rei

Expanded text:
tuosum videtur de ratione signorum, quantum ingenioli nostri capacitas ex majorum dictis retinere potuit, pauca perstringere. Ac primo sciendum illa signa nihil ali
Abbreviated transcription (Latin):
quum habent cursum. ut ea quȩ sunt inseptem trione aliquando uer gant ad austrã
at quidam putant : Lasserentes solem cumt estincanero in die bore ales. noc teuͦ austm¬
ils. & econtra incapri car no posium. die australes. noc te bore ales mundi lustrare par¬
tes: sed singula indirec tum terram ambiunt: & qu̾a partem sol die suꝑ terram:

Expanded text:
quum habent cursum, ut ea quae in septentrione aliquando vergant ad austrum, ut quidam putant, asserentes solem, cum est in Cancro, in die boreales, nocte vero australes, et econtra in Capricorno positum die australes, nocte boreales mundi lustrare partes, sed singula in directum terram ambiunt, et quam partem sol die super terram
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ uidere curauerit: Aequi noctiali& ienim signane qua quam ii solstitialia. alterũ
altero sub limius est. Fhumilius: sed quasi in quodam meditullio locata. & contrase

Expanded text:
idere curaverit. Aequinoctialia enim signa nequaquam ut solstitia, alterum altero sublimius est vel humilius, sed quasi in quodam meditullio locata, et econtra
Abbreviated transcription (Latin):
sos iẽstatur macrobius: Quod quam duftria fecerint. qͣuiplenius nos sede suderit.
euis dem nia crobi commentum de somno scipienis legere studet: Ip̃s. s autem rnr¬
tes subse dita posteri tas prinio generaliter signia appellauitundeeideni synto grore
dodiacos. laune auiein signi feri nomet postiã est ÷ deinde singulis signis derta in¬
didit uocaliula quae poetȩ qunłe rulienle srcerunt sed qui dicunur philoso plu
uibus dam phicis id umbracionilus tola frare nisisint ꝑ la Sednos poencs in quibuis muil

Expanded text:
sos testatur Macrobius. Quod, qua industria fecerint, qui plenius nosse desiderat, ejusdem Macrobii commentum de Somno Cipionis  sic  legere studeat. Ipsas autem partes subsecuta posteritas primo generaliter signo appellavit. Unde eidem sphaerae Graece zodiacos, Latine autem signiferi nomen impositum est. Deinde singulis signis certa indidit vocabula, quae poetae quidem ridicule finxerunt; sed qui dicuntur philosophi, quibusdam physicis adumbrationibus colorare nisi sunt. Sed nos , poeticis, in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
ma rodiacisigna aquarius apis ces: obim bri feros mensessunt appellata: Sanc
de sol stitus ł. ae qui noctus. manifestius quid si dñs anuuerit sumus exposituri
ic autem addendum reor : qua nam ratione cum Zodiacus. una cum signis in
tu: Tunc enim eum in aliquo signo esse dicimus : cum in ea suicir culi regione
dis currit. quȩ eidem signo subiectaẽ .: ita ut signo supͣ. & sole subtus. currente.
pariter serantur Quod ȩque decȩteris planietis sentiendum̃:
huius tractatores. solẽ aclunã cȩterasq planetasꝰ contramundum niti: Nonenĩ
ꝑ specere quȩo. quis nam eos ad occasum ducat: sieo rum naturalis motus semꝑten¬
dit adortum: Nam quod dicunt cos inpetu celestis spherȩ impelli: quam fit fruio¬
lum liqui dopata& . cum nullus eorum ipsam spheram attingat : sed maximo in¬
fra cam inter uallo ferantur. Argumentum sane illud quose idꝑbare conten¬
dunt facile est eneruare: Auint̃ enim quod cum signa itasint ordinata. ut post

Expanded text:
ma zodiaci signa, Aquarius et Pisces, ob imbriferos menses sunt appellata. Sane de solstitiis vel aequinoctiis manifestius quid, si Dominus annuerit, sumus exposituri ic autem addendum reor quanam ratione, cum zodiacus una cum signis in nto. Tunc enim eum in aliquo signo esse dicimus, cum in sui circuli regione discurrit, quae eidem signo subjecta est, ita ut signo supra, et sole subtus currente pariter feratur; quod aeque de caeteris planetis sentiendum eshujus tractatores, solem ac lunam caeterasque planetas contra mundum niti. Non enim perspicere queo quisnam eas ad occasum ducat, si earum naturalis motus semper tendit ad ortum? Nam quod dicunt eas impetu coelestis sphaerae impelli, quam sit frivolum liquido patet, cum nulla earum ipsam sphaeram attingat, sed maximo infra eam intervallo ferantur. Argumentum sane illud, quo se id probare contendunt, facile est enervare. Aiunt enim quod cum signa ita sint ordinata ut post
Abbreviated transcription (Latin):
aliud acquinoe tium dexstrum lustret hie nispherum. sicite illud animalto¬
to hoc temꝑore dextro lateri fertur in cubare  Nam reliqua anni me dietã¬
Ita sol sinistrum ambitum ꝑ agit. & iries suꝑsinis trum latus in cumbit:
liutum obi dreor illos scđo lõco pasuisse. quod sole illas partes ad eunte boum
laliores id est segetes ad maturitatem cendunt & in quibus dam seruentiori.¬
buis nrris enam meuntur
uꝑ dcm̃ porum alle gorica signisicatione nihił adhuc repperire potui nisi

Expanded text:
aliud equinoctium dextrum lustret emisperium, sicut illud animal toto hoc temet sol sinistrum ambitum peragit, et aries super sinistrum latus incumbit. Taurum ob id reor illos secundo loco posuisse, quod sole illas partes adeunte boum labores, id est, segetes ad maturitatem tendunt, et in quibusdam ferventioribus terris etiam metuntur. Super Geminorum allegorica significatione nihil adhuc reperire potui, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
& qr singulȩ e in dicnones quin denorum currunt reuolutione annorũ:
p̃dictum numerum multiplica ꝑ quindecim & fiunt deccclx
dexii. quia quan do ipsa incar natio ficta. ẽ .iii. anni de illa in ditione p̃ cesserant.¬
cum .xu. transacta suerit in dictio & denuo prima redierit: ad p̃fatũ mimerum unũ
semꝑ adicias. id noniam lxiiii sicut nune. sed lxini

Expanded text:
quia singulae indictiones quindecinorum currunt revolutione annorum; quia singulae indictiones quindecinorum currunt revolutione annorum; praedictum numerum multiplica per XV, et fiunt mille LXV: de XII, quia quando ipsa incarnatio facta est, III anni de illa indictione praecesserant etcum XV transacta fuerit indictio, et denuo prima redierit, ad praefatum numerum unum semper adjicias, id est, non jam LXXI sicut nunc, sed LXXI