comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
humilitatẽ respex̾at cuiꝰ anim̃a
sp̃c sc̃s ornau̾a̾t: ⁊ quia sinc̾itatẽ
eius nulla macłabat duplicitas.
net int̾rumpebat bonũ eiusque¬
ubet consꝑsio falsitatis in loco su¬
o idem sp̃c manebat immobilis
Qui ut semꝑ splendidior esset. et
purior ÷ cotidie in fornace ꝓbabat᷑.¬
⁊ ne quid ei rubiginis obreꝑet.cre¬
bris malleoꝵ ictib in incude ton¬
debatur. flagellabat᷑ ⁊ arguebat᷑.
non ad penã ꝓcrimĩe: s ad głam
ꝓ uirtute. Nunꝙͣ ei defuit stimu¬
ius egritudinis. Et cum sciret sup¬
tutẽ in infirmite. perfici suffici¬
entems inhos exꝑiebat᷑ grãm:
qd̃ uideret suo. s om̃s qnͣtulum¬
cunq extra ordinarios motus
lima illius cotidiane afflictiõis
abradi. Erat quidẽ caro infirma:
terat delectari. ampluis delet¬
tabat᷑ in dño ⁊ nec̾ aliqͣ scli huius
ambitõe pulsabat᷑: qui sonis celes¬
tibus inhiabat. Quot eccłie desti¬

Expanded text:
humilitatem respexerat, cujus animam humilitatem respexerat, cujus animam Spiritus sanctus ornaverat: et quia sinceritatem ejus nulla maculabat duplicitas, nec interrumpebat bonum ejus quaelibet conspersio falsitatis, in loco suo idem spiritus manebat immobilis. 26. Qui ut semper splendidior esset et purior, quotidie in fornace probabatur, et ne quid ei rubiginis obreperet, crebris malleorum ictibus in incude tundebatur, flagellabatur, et arguebatur; non ad poenam pro crimine, sed ad gloriam pro virtute. Nunquam ei defuit stimulus aegritudinis. Et cum sciret virtutem in infirmitate perfici, sufficientem sibi in hoc experiebatur gratiam, quod videret suos omnes quantulumcunque extraordinarios motus lima illius quotidianae afflictionis abradi. Erat quidem caro infirma, terat delectari, amplius delectabatur in Domino; nec aliqua saeculi hujus ambitione pulsabatur, qui solis coelestibus inhiabat. Quot Ecclesiae desti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbabilia: ⁊ laude cligna concurr̃t:
Auii namq doctͥnam. aliimores. alii
mirant᷑ miracła. Ego quidẽ congru
duco. hec ꝓpensins p̃dico. qd̃ cũ eẽt
uas electõis ⁊ nomen xp̃i corã gen¬
tibus ⁊ regibꝰ ferret intrepidꝰ. cum
obedirent ei pͥncipes mundi. et ad
nutum eiꝰ in om̃i natõe starent ep̃i
cum ip̃a romana eccłia singłari pri¬
uileguo enis uen̾aret᷑ consilia. ⁊ qͣi
gen̾ali logatõe concessa. subiȩtiss
nunꝙͣ sup̃ se in mirabilib ambu¬
lauit: seil semꝑ de se humiliter
sentiens. uen̾abiliũ oꝑm ñ se aucto¬
rem credidit s ministrũ. ⁊ cũ ẽẽt
oĩum iudicio sũmus suo sͥ iudicio
constitit infimꝰ. Soli dõ quicquid
fecit asscrpsit: inmo se nichil bo¬
ni aut uelle aut posse. inisi inspi¬
rante ⁊ oꝑante deo ⁊ sensit ⁊ cdixit.
Sed aderat insdiuina in tempore
accepto ⁊ indie salutis segregans
i engłium suũ seruũ sum̃ cuius

Expanded text:
probabilia et laude digna concurrunt. probabilia et laude digna concurrunt. Alii namque doctrinam, alii 1102 mores, alii mirantur miracula. Ego quidem congruuduco, hoc propensius praedico, quod cum esset vas electionis, et nomen Christi coram gentibus et regibus ferret intrepidus, cum obedirent ei principes mundi, et ad nutum ejus in omni natione starent episcopi; cum ipsa Romana Ecclesia singulari privilegio ejus veneraretur consilia, et quasi generali legatione concessa subjecisset nunquam supra se in mirabilibus ambulavit: sed de se semper humiliter sentiens venerabilium operum non se auctorem credidit, sed ministrum; et cum esset omnium judicio summus, suo sibi judicio constitit infimus. Soli Deo quidquid fecit ascripsit: imo se nihil boni aut velle, aut posse, nisi inspirante et operante Deo, et sensit, et dixit. Sed aderat vis divina in tempore accepto, et in die salutis, segregans in Evangelium suum servum suum, cujus
Abbreviated transcription (Latin):
quid sͥ uellet ⁊ saltus ⁊ fuga ⁊ unde
egrotanti ⁊ uetule tanta uirtꝰ et
uelocitas ad uenisset ⁊ responclit
hanc sͥ agilitatẽ exp̃sentia inesse
diaboli. ut currentes comp̃hend̾et
equos. ⁊ eoꝵ dorso sine ullo ammini¬
cło insiliret. Hec sequenti die dum
meccłia diuinis que ille celebrabat
officiis intesset: crudelissime ⁊ diu¬
tissime coram omib uexata est. Com¬
passus abbas mulieri. iam sepe inta¬
lib exꝑtus dei clementiã: imꝑat
diaboło ut recedat. Iue ad imꝑium
serui dei tremebundꝰ euanuit:mu¬
lier uͦ ñ solũ auexatõe. s etiam a
neruoꝵ contractõe in momento
conualuit.
et ⁊ alia multa intra alpes
constitutꝰ oꝑatꝰ est uir dei.
⁊ liu̾sa loca ꝑ lustrans bñfaciebat
his qͥ infirmabant᷑. illuminando
pressos adiabolo diligentiori stu-¬
dio purgans: ⁊ que malignꝰ fedan̾at
sp̃c pectora templa deo acceptabilia
consecrabat. Plurima aut̃ in eum

Expanded text:
quid sibi vellet et saltus, et fuga, et unde quid sibi vellet et saltus, et fuga, et unde aegrotanti et vetulae tanta virtus et velocitas advenisset: respondit hanc sibi agilitatem ex praesentia inesse diaboli, ut currentes comprehenderet equos, et eorum dorso sine ullo adminiculo insiliret. Haec sequenti die dum in ecclesia divinis quae ille celebrabat officiis interesset, crudelissime et diutissime coram omnibus vexata est. Compassus Abbas mulieri, jam saepe in talibus expertus Dei clementiam, imperat diabolo ut recedat. Ille ad imperium Servi Dei tremebundus evanuit: mulier vero non solum a vexatione, sed etiam a nervorum contractione in momento convaluit. Haec et alia multa intra Alpes constitutus operatus est Vir Dei, et diversa loca perlustrans benefaciebat iis qui infirmabantur: illuminando pressos a diabolo diligentiori studio purgans; et quae malignus foedaverat spiritus pectora, templa Deo acceptabilia consecrabat. 25. Plurima autem in eum
Abbreviated transcription (Latin):
pertussi uel obruti canes irasci ⁊ rin
dei anhelans ⁊ latrans. acrius solito
turbabatur. Increpato itaq diabo¬
lo. ⁊ inuirtute. xp̃i expulso. hom̃i
imꝑat ut loquat᷑. Purgatꝰ hõ intrat
eccłiam. int̾est sacram̃tis. crucissig¬
no se munitit audit eugłia. confi¬
tetur ⁊ orat: ⁊ cet̾a sane m̃tis offici
anno pat̾ sc̃s transiret: obla¬
ta est ei demoniaca mulier. Nã eo
tẽꝑe aberat: quo pͥmũ uir deiciui¬
tatẽ predictã sua illustrauit p̃sen¬
tia. Hanc possidebat demoniũ qd̃
mͦ italita. mͦ hybera lingua loque¬
bat᷑. nec satis certũ utrũ unꝰ eẽt bi¬
linguis an duo: sui qͥsq sermonis
illa sonabat: ut dic̾es hic qͥ loqͥtur.
ligur est. hic hispanꝰ. Hec etiã genu
passione:⁊poplitis tremore ꝑtur¬
babat᷑. Que cum ad inrum dei ad¬
ducta fuisset: saltu concito scannũ
inquo sedebat inopinata celerita¬
te transiliit. Reducta ⁊ int̃rogata

Expanded text:
percussi vel obruti canes irasci, et ripercussi vel obruti canes irasci, et riDei anhelans et latrans, acrius solito turbabatur. Increpato itaque diabolo, et in virtute Christi expulso, homini imperat ut loquatur. Purgatus homo intrat ecclesiam, interest sacramentis, crucis signo se munit, audit Evangelia, confitetur et orat, et caetera sanae mentis officiaanno Pater sanctus transiret, oblata est ei daemoniaca mulier. Nam eo tempore aberat, quo primum Vir Dei civitatem praedictam sua illustravit praesentia. Hanc possidebat daemonium, quod modo Italica, modo Ibera lingua loquebatur; nec satis certum, utrum unus esset bilinguis, an duo, sui quisque sermonis aec, modo illa sonabat, ut diceres: Hic qui loquitur, Ligur est, hic Hispanus. Haec etiam genuum passione, et poplitis tremore perturbabatur. Quae cum ad Virum Dei adducta fuisset, saltu concito scamnum in quo sedebat inopinata celeritate transiliit. Reducta et interrogata
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e sequat᷑. Itaq memor ꝓmissi. cir¬
ca noctis crepuscłm. cet̾is dormitũ
euntib. ip̃e uno tantũ ꝓsequente
eccłiam ingredit᷑ : ⁊ tota nocte illa
oratõi uatans. obtinuit a dño qd̃
petebat: ⁊ impetrata mulieri sani¬
tate. iubet eam securã reu̾ti ad ꝓ¬
pria. S cum illa reditũ ad seclia¬
boli sicut iam experta fua̾t formi
daret: collo eiꝰ alligari cartulã hec
hanc amodo mulierẽ p̃sumas con¬
ting̾e. Qd̃ mandatũ sit expauit cli¬
abolus. ut mulieri regresse ad ꝓpͥa.
nunqm deinceps appropincare
presumpserit.
rat etiam in eadẽ ciuitate
demoniacus quidã. cuiꝰ passi¬
o młtos ad risũ mouebat: cũ alii qͥ
seuerioris animi erant. clem̃tissi¬
mo ei compat̾entur affectu. Hic
ita latrabat. ut si audires nec ui-¬
deres ꝑlona: canẽ credes. Qũẽ sibi
exhibitum uir dei cũ latrantẽ audiss
ingemuit: qui eo mͦ latrabat. qͦ solẽt

Expanded text:
ipse sequatur. Itaque memor promissi, ciripse sequatur. Itaque memor promissi, circa noctis crepusculum, caeteris dormitum euntibus, ipse uno tantum prosequente ecclesiam ingreditur, et tota nocte illa orationi vacans, obtinuit a Domino quod petebat: et impetrata mulieri sanitate, jubet eam secure reverti ad propria. Sed cum illa reditum ad se diaboli, sicut jam experta fuerat, fodaret, collo ejus alligari chartulam haec hanc amodo mulierem praesumas contingere. » Quod mandatum sic expavit diabolus, ut mulieri regressae ad propria nunquam deinceps appropinquare praesumpserit. 23. Erat etiam in eadem civitate daemoniacus quidam, cujus passio multos ad risum movebat, cum alii qui severioris animi erant, clementissimo ei compaterentur affectu. Hic ita latrabat, ut si audires, nec videres personam, canem crederes. Quem sibi exhibitum Vir Dei cum latrantem audisset, ingemuit: qui eo modo latrabat, quo solent
Abbreviated transcription (Latin):
neqͥssimꝰ ille uictꝰ abscessit. ⁊ muli¬
er sͥ reddita. qnͣtas potuit grãs eg̃
Reu̾titur gͥ uir cũ muliere.⁊ per
totam uiam incolumitatieiꝰ con¬
gaudens: expectantibꝰ amicis domu¬
i sue retidit᷑. Letabant᷑ om̃s qͥ orcli¬
nem rei geste audierant ⁊s repen¬
te gaudiũ u̾tit᷑ in meroĩe: quia uͥ¬
limina domꝰ sue mulier attigit.
rursus intrat diabolus. ⁊ infestior
solito miserã cliscerpit attrotius:
Quid fac̾et miser maritꝰ: quo se u̾¬
teret nesciebat. Cohabitare cum
demoniaca molestissimũ: relinc̾¬
re impiũ uidebat᷑. Surgit gͥ:⁊ as¬
sumpta secũ muliere. rursũ papiã
reu̾tit᷑. ubi cũ uirũ dei ñ inueniss:
usq cremonã ꝓsequit᷑ abeuntem:
Inclicat quid factum sit: et ut gra¬
tiam inueniat lacͥmabilit dep̃cat᷑:
Nec deest pie petitioni abb̃is clem̃¬
tia ⁊ s p̃cipit ut eccłiam ciuitatis
illiꝰ. ingrediat᷑: orans expectet. donͦ

Expanded text:
nequissimus ille victus abscessit, et mulinequissimus ille victus abscessit, et mulier sibi reddita quantas potuit gratias egit. Revertitur igitur vir cum muliere, et per totam viam incolumitati ejus congaudens, exspectantibus amicis domui suae redditur. Laetabantur omnes qui ordinem rei gestae audierant, sed repente gaudium vertitur in moerorem: quia ubi domus suae limina mulier attigit, rursus intrat diabolus, et infestior solito miseram discerpit atrocius. Quid faceret miser maritus, quo se verteret, nesciebat. Cohabitare cum daemonio molestissimum: relinquere, impium videbatur. Surgit igitur, et assumpta secum muliere rursum Papiam revertitur. Ubi cum Virum Dei non invenisset, usque Cremonam prosequitur abeuntem. Indicat quid factum sit; et ut gratiam inveniat lacrymabiliter deprecatur. Nec deest piae petitioni Abbatis clementia, sed praecipit ut ecclesiam civitatis illius ingrediatur, orans exspectet donec
Abbreviated transcription (Latin):
ad abbis hospitiũ: garriente per
os eiꝰ diabolo ⁊ dicente. Non me syru¬
lus eiciet: ñ expellet bernaridinus
Adhec seruus dĩ respond̾. Nec syrus
nͨ te bernardꝰ eiciet: s dñs iħe xp̃c
Et conu̾sus adoratõem. ꝓ salute mu¬
lieris clño supplicabat. Tum uͦ sp̃c
ta. qmͣ libens inquit egrederer ab
hac canicła grauit molestatꝰ in ea:
qmͣ libens egrederer.s non possũ:
Int̾rogatꝰ causam: quia nec dum
ad quẽ rursũ uir dei. unde enim
iħm nosti ÷ aut si unqͣm iuidistie¬
fui quidem. Et qͦm inde existi : Cũ
lucifero inquit. młti cecidimꝰ. Hec
aũt oĩa uoce lugubri ꝑ os uetule
audientibꝰ oĩb loquebat᷑. Respon¬
dente aut̃ abbate scõ. nunqͥd ñ in
illam redire głam uelles. ⁊ restitui
ingradum pristinũ : Rursũ uoce
mutata. ⁊ miro modo cachinans:
hoc inquit tardatũ est. Et nichil
ultra locutꝰ. orante attentiꝰ iuro d̃i.

Expanded text:
ad Abbatis hospitium, garriente per ad Abbatis hospitium, garriente per os ejus diabolo, et dicente: « Non me Syrulus ejiciet, non expellet Bernardulus. » Ad haec servus Dei respondit: « Nec Syrus, nec te Bernardus ejiciet, sed Dominus Jesus CEt conversus ad orationem, pro salute mulieris Domino supplicabat. Tum vero spita: « Quam libens, inquit, egrederer ab hac canicula, graviter molestatus in ea, quam libens egrederer! sed non possum. » Interrogatus causam: « Quia necdum Ad quem rursum Vir Dei: « Unde enim Jesum nosti; aut si unquam vidisti eFui quidem.--Et quomodo inde existi?--Cum Lucifero, inquit, multi cecidimus. » Haec autem omnia voce lugubri per os vetulae audientibus omnibus loquebatur. Respondente autem Abbate sancto: « Nunquid in illam redire gloriam velles, et restitui in gradum pristinum? » Rursum voce mutata, et miro modo cachinnans: « Hoc, inquit, tardatum est. » Et nihil ultra locutus. Orante autem attentius Viro Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ eum rusticus quidã. qͥ de medio¬
lano secutꝰ eum fuerat uxorem de¬
moniatã secũ ad ducens ⁊ qͣm añ
pedes eiꝰ latͥmabili uoce intͥnsecas
ꝓtestans ansietates deposuit. Net
mora incontumelias abb̃is ꝑ os mi¬
sere mulieris diabolus locutus ẽ:
⁊ brasicas deuorans pellet. Multa
in hunt modũ inuirũ dei iacłaba¬
tur conuina: ut blasphemiis pro¬
uocatꝰ. impacient̃ ferret obꝓbria:
⁊ confunderet᷑ inp̃sentia ppłi. cũ
indignis se auliret sermonibus
lacessuri sed uir dei astũ eiꝰ intel¬
ligens irrisorem irrisit. ⁊ ultionẽ
ñ ip̃e expetens. s ad dm̃ remittens:
ad eccłiam sc̃i syri demi̾macam
cduci p̃cepit. uoluit qͥ ppe curati¬
onis illius glam dare sc̃õ: ⁊ pͥmitias
oꝑationũ uirtuti eius ascribi at uͦ
sc̃s sẏrus ad hospitẽ suũ remisit
negotiũ. nec in eccłia sua qͥppiam
sͥ deferens ⁊ intactũ opus reduciuo¬
luit. ad abbatẽ. Reducit᷑ gͥ mulier

Expanded text:
post eum rusticus quidam qui de Mediopost eum rusticus quidam qui de Mediolano secutus eum fuerat, uxorem daemoniacam secum adducens, quam ante pedes ejus lacrymabili voce intrinsecas protestans anxietates deposuit. Nec mora, in contumeliam Abbatis per os miserae mulieris diabolus locutus est, et brassicas devorans pellet. » Multa in hunc modum in Virum Dei jaculabatur convicia, ut blasphemiis provocatus, impatienter ferret opprobria, et confunderetur in praesentia populi, cum indignis se audiret sermonibus lacessiri. Sed Vir Dei astutias ejus intelligens, irrisorem irrisit, et ultionem non ipse expetens, sed ad Deum remittens, ad ecclesiam sancti Syri daemoniacam duci praecepit. Voluit quippe curationis illius gloriam dare Martyri, et primitias operationum virtuti ejus ascribi. At vero sanctus Syrus ad hospitem suum remisit negotium, nec in ecclesia sua quidpiam sibi deferens, intactum opus reduci voluit ad Abbatem. Reducitur igitur mulier
Abbreviated transcription (Latin):
ita exosam luc̃t habebat ut semꝑ
clausis palpebris. etiã brachium
opponeret ocłis. nec aliqͦ modo aliqͣ
lucis partuła se ei ingereret.Auel¬
lebant᷑ aliqnͣdo oppositabrachia
iuolent̃. ⁊ cũ se ei lumen infund̾e̾t.
clamabat ⁊flebat:et erat eicla¬
ritas ꝓcruciatu. ⁊ lux uisaquasi
aculeos euis cerebro infigebat. Be¬
nedicit infantule iur dei. ⁊signa¬
cłm crutis faciens suꝑ eã tranquil¬
liorẽ dimitit:⁊dũ domũ referre¬
tur. ultro aꝑit ocłos: ⁊ pedes sine
uectore ip̃a reu̾tit᷑. Et ip̃o in loco
mulieri a demomio uexate młtis
astantib: a patre misccłiarũ idẽ
sc̃s obtinuit sanitatem.
am papiam aduenerat.⁊ fama uͥ¬
tum aduentũ eius p̃cesserat: ⁊ cũ
debito gaudio ⁊ apparatu tante głe
Quirũ ciuitas letabunda suscepit:
Et ne dui ppłi desicłium cdilatio sus¬
penderet ÷ qͥ situt metliolam mi¬
ratła facta audierat. signũ ab eo
optabat iuidere: aduenit repente

Expanded text:
ita exosam lucem habebat, ut semper ita exosam lucem habebat, ut semper clausis palpebris etiam brachium opponeret oculis, ne aliquo modo aliqua lucis particula se ei ingereret. Avellebantur aliquando opposita brachia violenter, et cum se ei lumen infunderet, clamabat et flebat, et erat ei claritas pro cruciatu, et lux visa quasi aculeos ejus cerebro infigebat. Benedicit infantulae Vir Dei, et signaculum crucis faciens super eam, tranquilliorem dimittit: et dum domum referretur, ultro aperit oculos, et pedes sine vectore ipsa revertitur. Et ipso in loco mulieri a daemonio vexatae, multis astantibus, a Patre misericordiarum idem Sanctus obtinuit sanitatem. am Papiam advenerat, et fama virtutum adventum ejus praecesserat, et cum debito gaudio et apparatu tantae gloriae Virum civitas laetabunda suscepit. Et ne diu populi desiderium dilatio suspenderet, qui sicut Mediolani miracula facta audierat, signum ab eo optabat videre; advenit repente
Abbreviated transcription (Latin):
na difficultate obtinuit: ea lũt axat
ratõe suasum ⁊ qd̾ intosabilis undi¬
q ppł̃s expectaret: nec sine pericło
posse egredi uideret᷑. Int̃ cenandũ
uͦ parapsidẽ in qua abbas comed̾at:
ep̃c ministro familiari seruand̃a
tradidit: et precepit ut scorsũ recon¬
ditã cũ om̃i diligentia custodiret:
Elapsiᷤ ex inde aliquibꝰ diebꝰ: ep̃c idẽ
febriũ uehem̃ti ardore corripitur:
Et recordatꝰ hõis dei: familiarem
iubet accersiri ministrũ. Discum
conseruandũ: huc aduehere ne
cuncteris. Cumq ille obtuliss alla¬
tum. infunde inquit aqmͣ in eo:
⁊ panis exiguas buccellas concide:
Qd cum factũ eẽt confidens in clño ⁊
pulos inuitabant : nec usqͣm uiro d̾i
dabat᷑ reqͥes: lũ ex eiꝰ lassitudine
alii sͥ reqͥem ꝓturarent. abeunti¬
bus occurrebant aduenientes: et
sucredebant s̃ bnficia mendicantes:
Int̃ quos miles quidã mulnis siuis
puellulã ad uirũ dĩ attulit: que

Expanded text:
na difficultate obtinuit, ea duntaxat na difficultate obtinuit, ea duntaxat ratione suasum, quod intolerabilis undique populus exspectaret; nec sine periculo posse egredi videretur. Inter coenandum vero paropsidem, in qua Abbas comederat, episcopus ministro familiari servandam tradidit, et praecepit ut seorsum reconditam cum omni diligentia custodiret. Elapsis exinde aliquot diebus, episcopus idem febrium vehementi ardore corripitur: et recordatus 1100 Hominis Dei, familiarem jubet accersiri ministrum. « Discum, conservandum, huc afferre ne cuncteris. Cumque ille obtulisset allatum: « Infunde, » inquit, « aquam in eo, et panis exiguas buccellas conscinde. » Quod cum factum esset, confidens in Domino, pulos invitabant; nec usquam Viro Dei dabatur requies, dum ex ejus lassitudine alii sibi requiem procurarent. Abeuntibus occurrebant advenientes, et succedebant sibi beneficia mendicantes. Inter quos miles quidam in ulnis suis puellulam ad Virum Dei attulit, quae
Abbreviated transcription (Latin):
quesierat. cum uen̾abilis ep̃t sub
om̃i celeritate eum regredi iubet¬
⁊ manu arreptũ tradit abbati:
huic inquit qͥ munime bñficiũ
consetutꝰ tͥ ut clisced̾et obeliuit:
tu ne claudas iusc̾a miscłie. quin
potius tu obedi: ⁊ iurtute obedi¬
entie me iubente astrictꝰ. fac quod
postulat. largire qd̃ petit ⁊ et con¬
fidens in eiꝰ uirtute ꝑ quẽ expetit
sanitatẽ. postula ⁊ impetrabis: ut
p̃hensa pueri manu inuocauit do¬
minũ ⁊ exaudiuit eum : ⁊ signo tͥ¬
tis eclito nerui qͥ obriguerant extẽ
gelau̾at morbꝰ redeute sospitate
ignita mobilis facta est. ⁊ flexibił
⁊ dicto citius languidum diu mẽ¬
brũ conualuit. Obstupuit ep̃c. tã
repentine u̾tutis ammirans effectũ:
et ampliori etiã extunc uen̾atione
uirum dei coluit ⁊ ⁊ miracłoꝵ illiꝰ
ip̃e testis extitit ⁊ relator. Compu¬
lit aut̃ eum ut ibidem ea nocte ce¬
naret. Cuius rei assensum cũ mag¬

Expanded text:
quaesierat: cum venerabilis episcopus sub quaesierat: cum venerabilis episcopus sub omni celeritate eum regredi jubet, et manu arreptum tradit Abbati. « Huic, inquit, qui minime beneficium consecutus, tibi, ut discederet, obedivit, tu ne claudas viscera misericordiae: quin potius tu obedi, et virtute obedientiae me jubente astrictus, fac quod postulat, largire quod petit; et confidens in ejus virtute, per quem expetit sanitatem, postula, et impetrabis; ut et prehensa pueri manu, invocavit Dominum, et exaudivit eum; et signo crucis edito, nervi qui obriguerant, extengelaverat morbus, redeunte sospitate ingenita, mobilis facta est et flexibilis, et dicto citius languidum diu membrum convaluit. Obstupuit episcopus tam repentinae virtutis admirans effectum, et ampliori etiam extunc veneratione Virum Dei coluit, et miraculorum illius ipse testis existit et relator. Compulit autem eum, ut ibidem ea nocte coenaret. Cujus rei assensum cum mag
Abbreviated transcription (Latin):
gaudet ppis: in abb̃e tanti oꝑis
patratore totius plebis requies¬
cit affectus.
ebricitanb młtis idẽ sc̃s manꝰ
imponens. ⁊ aqm bndictã por¬
rigens ad bibendũ. sanitatẽ obtinu¬
it: aridas manꝰ. ⁊ membra ꝑalisi clis¬
soluta tangens ⁊ incolumitati res¬
tituit. Ceti etiam sub młtoꝵ testi¬
monio in eadẽ ciuitate ut uiderẽt:
imposito signo crutis apr̃e lumĩm
potent̃ obtunuit: Per idem tempus
hospitiũ albanensis ep̃i quẽ dñs
papa. in eadẽ legatõe sͥ collegam
dedat: gr̃a tractandoꝵ negotiorũ
intrau̾at. ⁊ dehis que inuincta fue¬
rant. confebant ⁊ cũ repente irru¬
it suꝑ eos adolescens cuiꝰ arida ma
uuserat. ⁊ retorta ad brachiũ: et
aduolutꝰ pedibꝰ eiꝰ supplicit̃ postu¬
iat sanitatẽ. Ille alias occupatus.
bñclixit quidem ⁊ abire p̃cepit: et
ne ampluiss̾ molestiam faceret:
u̾bis solito seueriorib interclyxit:
secedebat ille non consecutꝰ quod

Expanded text:
gaudet populus, in Abbate tanti operis gaudet populus, in Abbate tanti operis patratore totius plebis requiescit affectus. 18. Febricitantibus multis idem Sanctus manus imponens, et aquam benedictam porrigens ad bibendum, sanitatem obtinuit: aridas manus, et membra paralysi dissoluta tangens incolumitati restituit: caeci etiam sub multorum testimonio in eadem civitate ut viderent, imposito signo crucis, a patre luminum potenter obtinuit. Per idem tempus hospitium Albanensis episcopi, quem dominus Papa in eadem legatione sibi collegam dederat, gratia tractandorum negotiorum intraverat, et de his quae injuncta fuerant conferebant: cum repente irruit super eos adolescens cujus manus arida erat, et retorta ad brachium; et advolutus pedibus ejus suppliciter postulat sanitatem. Ille alias occupatus, benedixit quidem, et abire praecepit, et ne amplius sibi molestiam faceret, verbis solito severioribus interdixit. Recedebat ille non consecutus quod
Abbreviated transcription (Latin):
bus in oratõe ꝓstratis ⁊ qͣi ardenti¬
bus paleis. que inlecto contineban¬
tur. diabolus ureret᷑: torm̃ti estu¬
antis ui diuina ꝓpinqnͣte passi¬
tis infundi. Quam ille p̃ssis la¬
biis ⁊ dentibꝰ ñ admittens: iux tã¬
dem cuneo infixo dissoluente p̃ssurã.
uellet. nollet intra fauces ⁊ guttur
recepit. Confestinq ut penetrans
scĩficatio ad int̾iora descentdit ⁊ qͣi
infuso antidoto uis maligna erup̃:
⁊ uomitu sordidissimo qͣi torrentis
impulsu. festina p̃cipitatõe rotatꝰ.
cum ingenti contumelia demon exi¬
uit. Repente qͥ uidebat᷑ mortuus
uiuit: ⁊ delecto abbatis quietꝰ ⁊ in¬
columis surgens. patriuimq suũ¬
amplexatꝰ. deo grãs. sanus sũ inqͥd:
Grãs agunt om̃s cõmuiit̃ deo: ⁊
qui m flebant letant᷑. foras clamor
effundit᷑ ⁊ res intus gesta suꝑ tecta
sollẽpnit predicat᷑: tota ad specta¬
cł̾m conuenit ciuitas ⁊ bñdicit᷑ ds̃:

Expanded text:
bus in oratione prostratis, quasi ardentibus in oratione prostratis, quasi ardentibus paleis, quae in lecto continebantur, diabolus ureretur, tormenti aestuantis, vi divina propinquante, passitam in os patientis infundi: quam ille pressis labiis et dentibus non admittens, vix tandem cuneo infixo dissolvente pressuram, vellet, nollet, intra fauces et guttur recepit. Confestimque ut penetrans sanctificatio ad interiora descendit, quasi infuso antidoto vis maligna erupit, et vomitu sordidissimo, quasi torrentis impulsu, festina praecipitatione rotatus cum ingenti contumelia daemon exivit. Repente qui videbatur mortuus, vivit: et de lecto Abbatis quietus et incolumis surgens patronumquamplexatus, « Deo gratias, sanus sum, » inquit. Gratias agunt omnes communiter Deo, et qui modo flebant, laetantur. Foras clamor effunditur, res intus gesta super tecta solemniter praedicatur, tota ad spectaculum convenit civitas, benedicitur Deus,
Abbreviated transcription (Latin):
ocłis ꝓbas. pio ⁊ consueto affectu
subuenias: ⁊ rabiem demonis non
usqueqͣq pinc̃edere patiaris fiebat
igitur. ⁊ iatrimis ora ꝑfusus: p̃sen¬
tes quosq cõmouit. ut om̃s parit¬
supplicarent. Tum nir dei confidere
tos in dei nscł̃ia uibens bacło eri
innitebat᷑. couũ pueri leuit tangetz
S ⁊ frat̃ eius Gerardus uolens ex¬
periri q̃ ab hõie dicta fuerant latẽ¬
ter dorso eius signũ crucis imp̃ssit
Cumq pͥus sine motu ⁊ sensu
nec uidens nec aucdiens. ante pedes
abb̃is diu extensus paiim̃to hesiss
ad tactũ bacłi et ad signũ crucis in
poni. At ille qͣi ex iniuria offensus.
reiecit se in pauim̃tũ: ⁊ stridebat
dentib ⁊ mordebat ꝓcuratorem
suũ ÷ ⁊ capillis eoꝵ qͥ aderant ma¬
nus iniciẽs. quo poterat conatu
se ab eoꝵ manib abstrahebat: et
ab eis teneri uix poterat. Eya in¬
quid abbal: ad lectum nr̃m eum
relucite. Orante itaq abb̾e. ⁊ fr̃i¬

Expanded text:
oculis probas, pio et consueto affectu oculis probas, pio et consueto affectu subvenias, et rabiem daemonis non usquequaque procedere patiaris. » Flebat igitur, et lacrymis ora perfusus praesentes quosque commovit, ut om. Tunc Vir Dei confidere eos in Dei misericordia jubens, baculo cui innitebatur collum pueri leniter tangit. Sed et frater ejus Gerardus volens experiri quae ab homine dicta fuerant, latenter dorso ejus signum crucis impressit. Cumque prius sine motu et sensu nec videns, nec audiens, ante pedes Abbatis diu extensus pavimento haesisset; ad tactum baculi et ad signum crucis infulum eum poni. At ille quasi ex injuria offensus rejecit se in pavimentum, et stridebat dentibus, et mordebat procuratorem suum: et capillis eorum qui aderant, manus injiciens, quo poterat conatu se ab eorum manibus abstrahebat, et ab eis vix teneri poterat. « Eia, » inquit Abbas, « ad lectum nostrum eum reducite. » Orante itaque Abbate, et fratri
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ait. Ouer iste dñe pat̾. quẽ ante
tuos posui pedes: iamꝑtennium
ademonio acerrime uexatus est:
Et quotiens uł eccłiam ingredif᷑.
uel salib exortiratis asꝑgit᷑i uel
signũ ei crucis imponif: uel eũa¬
gelium audire compellit᷑ ⁊ uel dli
atrotius. Dũq mͦ cũ cet̾is ego ꝓfo
rib expectarẽ. signũ sc̃e crucis fi¬
gurante te: ⁊ extendente in ppłos
manũ. sacram̃taliũ signoꝵ u̾tute
exacerbatꝰ cliabolus: uehementius.
solito totus ad pueri uexationem
se contulit: ⁊ sic̃ uides totũ corpꝰ
euis occupans. fere ei etiã uitalem
sp̃m int̾cludit. S ⁊ ip̃e puer cum
aucdita eẽt apud nos gr̃e qmͣ a dõ
accepisti opinio ⁊ ex alioꝵ curatio¬
nib suã sꝑans salutẽ: rogauit me
ut ad te eum aoduc̾em. Obsecro
gͥ ꝑ misccłiam d̾i. ut et laboribus
meit. qͥ in eiꝰ custodia oꝑam dam¬
nosam ⁊ ꝑicłosam impendo. ⁊ illiꝰ
miserie que tanta ẽ. qnͣtam ipse

Expanded text:
et ait: « Puer iste, domine pater, quem ante et ait: « Puer iste, domine pater, quem ante tuos posui pedes, jam per triennium a daemonio acerrime vexatus est: et quoties vel ecclesiam ingreditur, et salibus exorcizatis aspergitur, vel signum ei crucis imponitur, vel Evangelium audire compellitur, vel diviatrocius. Dumque modo cum caeteris ego pro foribus exspectarem, signum sanctae crucis figurante te, et extendente in populos manum sacramentalium signorum virtute exacerbatus diabolus, vehementius solito totus ad pueri vexationem se contulit: et sicut vides, totum corpus ejus occupans, fere ei etiam vitalem spiritum intercludit. Sed et ipse puer, cum audita esset apud nos gratiae, quam a Deo accepisti, opinio, ex aliorum curationibus suam sperans salutem, rogavit me ut eum ad te adducerem. Obsecroicordiam Dei, ut et laboribus meis, qui in ejus custodia operam damnosam et periculosam impendo, et illius miseriae, quae tanta est, quantam ipse
Abbreviated transcription (Latin):
ciis ea sacramentalib referebant:
Ex uicinis sane castellis. ⁊ uicis ⁊ ur¬
bib multi conflux̾ant. ⁊ cõmunia
tam aduenarũ qͣm ciuium in me¬
diolano studia erant ꝓsequi sc̃m:
expet̾e bñficiũ. audire u̾bum. ti¬
dere signũ: ⁊ doctrina ⁊ miracłis
uitra qm credibile est delecdabant᷑:
derat int̾ eos quidã ex subur¬
banis. qͥ puerũ demoniatũ
illuc aduex̾at. Qui repente corã
oĩb ad signũ crutis qd̃ iuir sc̃s edi¬
ait de bauili sui brachiis ruit: ⁊ eli¬
sus humi qͣi mortuus sine ullo sen¬
su immobilis uisus est. neq nox. ne¬
q alitꝰ erat in eo ⁊ tantũ circa pre¬
cordia exiguus ei suꝑerat uapor:
Dant gͥ cet̾i locũ ut posset ꝓcedere.
⁊ admuti ad uirum dei seminetis
pneri baiulus: ⁊ atonita mbritudo
tam mirabił casus p̃stolabat᷑ cuen¬
tũ. Ingressus gͥ ad iurũ dei hõ est.
⁊ puerũ stupidum nec aliquid sẽ¬
tientem aute pedes abbis exposuit.

Expanded text:
ciis ea sacramentalibus referebant. ciis ea sacramentalibus referebant. Ex vicinis sane castellis, et vicis, et urbibus multi confluxerant, et communia tam advenarum, quam civium in Mediolano studia erant prosequi Sanctum, expetere beneficium, audire verbum, videre signum; et doctrina et miraculis ultra quam credibile est, delectabantur. 16. Aderat inter eos quidam ex suburbanis, qui puerum daemoniacum illuc advexerat: qui repente coram omnibus ad signum crucis, quod Vir sanctus edidit, de bajuli sui brachiis ruit, et elisus humi quasi mortuus sine ullo sensu immobilis visus est: neque vox, neque halitus erat in eo, tantum circa praecordia exiguus ei supererat vapor. Dant igitur caeteri locum ut posset procedere, et admitti ad Virum Dei seminecis pueri bajulus; et attonita multitudo tam miserabilis casus praestolabatur eventum. Ingressus igitur ad Virum Dei homo est, et puerum stupidum, nec aliquid sententiam ante pedes Abbatis exposuit,
Abbreviated transcription (Latin):
d̃s: excedit uen̾atio modũ ⁊ ⁊ ser¬
uum dei supͣ hoĩem si dici fas est.li¬
que facta caritate ciuitas uenerat᷑:
udiebant᷑ hec q̃ metdioiani
fiebant. ⁊ ꝑ totã italiã uiri
dei discurrebat opinio: ⁊ duiulga¬
bat᷑ ubiq qd̃ surrexiss ꝓpħa mag¬
nus. potens inoꝑe ⁊ sermone. qui
ret. ⁊ obsessos a demonibꝰ liberaret:
Maxima quidẽ ei incuratõibꝰ egri¬
tudinũ gr̃a. s in demonibꝰ eliminan¬
dis frequentior oꝑatio erat ⁊ quia co¬
piosior uexatoꝵ numerus ad exꝑ¬
ta subsidia concurrebat: ⁊ maioꝵ
oꝑatio uirtutũ minores obseurabat
effectus. Iam uͦ prefrequentia ppłi
qͥ amane usq ad uesꝑam foribꝰ assi¬
debant. opp̃ssiones uulgi p̃corporis
imbetulitate ñ ferens ad fenestras
domꝰ ꝓtedens. se eis conspiciendum
p̃bebat. ⁊ eleuata manu bñdicebat
eis. Panes qͦ ⁊ aqmͣ deuehebant secũ
qͥb bñdictõi eiuis suppositis ꝓbñfi¬

Expanded text:
Deus, excedit veneratio modum, et SerDeus, excedit veneratio modum, et Servum Dei supra hominem, si dici fas est, liquefacta charitate civitas veneratur. 15. Audiebantur haec quae Mediolani fiebant: et per totam Italiam Viri Dei discurrebat opinio, et divulgabatur ubique quod surrexisset propheta magnus, potens in opere et sermone, qui ret, et obsessos a daemonibus liberaret. Maxima quidem ei in curationibus aegritudinum gratia, sed in daemonibus eliminandis frequentior operatio erat, quia copiosior vexatorum numerus ad experta subsidia concurrebat, et majorum operatio virtutum minores obscurabat effectus. Jam vero prae frequentia populi qui a mane usque ad vesperam foribus assidebat, oppressionem vulgi prae corporis imbecillitate non ferens, ad fenestras domus procedens, se eis conspiciendum praebebat, et elevata manu benedicebat eis. Panes quoque et aquam devehebant secum, quibus benedictioni ejus suppositis, pro benefi
Abbreviated transcription (Latin):
tate. tͥ sp̃c maligne p̃cipio ⁊ ut ab
hac ancilla eiꝰ egrediens: conting̾e
eam deinceps ñ presumas. Cumq
eã inuitꝰ deserens. ⁊ manere ultra
non ualens. atrotius afflictaret : tã
magnam iram qmͣ modicũ tempꝰ
habens: rediens pat̃ sc̃s ad altare
fractionẽ hostie salutaris rite cõ
pleuit ⁊ diffundendãq in ppłm pa¬
cem ministro declit: et confestun
pax ⁊ salus integra reddita ẽ mu¬
lieri. Sic ille neqͣm diuina myst̾ia
qnͣte sint efficientie ⁊ uirtutis: non
confessione. s fuga coactꝰ ostenclit:
fugato diabolo mulier qmͣ in tan¬
toꝵ sartagine torm̃toꝵ. carnifex
pestilens tanto temꝑe frixerat iñ¬
tis sue compos effecta. redditis cũ
ratõe sensib. reuoluta intra fau¬
ces lingua. dm̃ confessa. grãs egit:¬
⁊ intuita curatorẽ suũ. pedib euis
aduoluta est. Ingens ꝑ eccłiam attol¬
litur clamor oĩs etas iubilat deo.
ꝑsonant eram̃ta. bñdicit᷑ ab om̃ib

Expanded text:
tate tibi, spiritus maligne, praecipio, ut ab tate tibi, spiritus maligne, praecipio, ut ab hac ancilla ejus egrediens, contingere eam deinceps non praesumas. » Cumque eam invitus deserens, et manere ultra non valens, atrocius afflictaret malignus, tam magnam iram quam modicum tempus habens, rediens Pater sanctus ad altare, fractionem hostiae splevit, diffundendamque in populum pacem ministro dedit; et confestim pax et salus integra reddita est mulieri. Sic ille nequam, divina mysteria quantae sint efficientiae et virtutis, non confessione, sed fuga coactus ostendit. Fugato diabolo mulier, quam in tantorum sartagine tormentorum carnifex pestilens tanto tempore frixerat, mentis suae compos effecta, redditis cum ratione sensibus, revoluta intra fauces lingua, Deum confessa gratias egit, et intuita curatorem suum, pedibus ejus advoluta est. Ingens per ecclesiam attollitur clamor, omnis aetas jubilat Deo, personant aeramenta, benedicitur ab omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
tiens tñ eandẽ sacra hostiã signat.
totiens ad mulierẽ qͦq conuersus:
eodẽ signo crucis edito sp̃m neqͣm
athleta fortis impugnat. Nam ⁊ il¬
ie malignꝰ qͦtiens adu̾sus eũ signũ
crucis intendit᷑. ꝑcussũ se iudicans
acrius seuit: ⁊ retalcitnͣs contra
stimulũ. qͥdnam toleret procdit
inui tus. Expleta aut̃ or̃one clñi¬
ca. efficatiꝰ hostẽ aggredit᷑ uir bea¬
tus. Patene siquidẽ calicis sacrum
dm̃ corpꝰ ĩponens. ⁊ mulieris capi¬
ti supꝑponens: talia loq̃bat᷑. Adest
inique sp̃c uidex tuus ⁊ ad est sum¬
ma potestas:iam resiste si potes:
Adest ille qͥ pro nr̃a salute passurꝰ:
nunc inqͥd pͥnceps mundi eiciet᷑
foras. Hoc illud corpꝰ qd̃ de corꝑe
uirginis sũptũ est : qd̾ instipite cͣ¬
cis extensũ est. qd̃ intumulo iacu¬
it ⁊ qd̃ de morte surrexit: qd̃ ui¬
dentibꝰ discipłis ascendit ĩcelum
In huiꝰ gͦ maiestans terribili potes¬

Expanded text:
uoties tamen eamdem sacram hostiam signat, uoties tamen eamdem sacram hostiam signat, toties ad mulierem quoque conversus, eodem signo crucis edito, spiritum nequam athleta fortis impugnat. Nam et ille malignus, quoties adversus eum signum crucis intenditur, percussum se indicans, acrius saevit, et recalcitrans contra stimulum, quidnam toleret, prodit invitus. Expleta autem oratione dominica, efficacius hostem aggreditur Vir beatus. Patenae siquidem calicis sacrum Domini corpus imponens, et mulieris capiti superponens, talia loquebatur: « Adest, inique spiritus, Judex tuus; adest summa Potestas; jam resiste si potes. Adest ille qui pro nostra salute passurus: Nunc, inquit, princeps mundi ejicietur foras . Hoc illud corpus quod de corpore Virginis sumptum est, quod in stipite crucis extensum est, quod in tumulo jacuit, quod de morte surrexit, quod videntibus discipulis ascendit in coelum. In hujus ergo Majestatis terribili potes
Abbreviated transcription (Latin):
focau̾at eam. ut uisu ⁊ aucditu et
u̾bo pͥuata. frendens dentibꝰ. ⁊ un¬
gam in modũ ꝓmoscidis elephan¬
tine ꝓtendens. monstrũ ñ femina
uideret᷑: sordida ei facies : nultus
terribilis. flatꝰ fetidꝰ: inhabitato¬
ris sathane colluina testabantur:
hanc cum aspexisset uir dei. nouit
inherentẽ ei⁊ et inuiscatũ diabo¬
lum: nec facile egressurũ de domo
qm tanto possed̾at tẽꝑe. Conu̾sus¬
gͥ ad ppłm cuiꝰ uinum̾a aderat mł¬
titudo. orare iubet attentiꝰ ⁊ cleri¬
cis ⁊ monachis secũ iusta altare
consistentibꝰ: mulierẽ ibidẽ uibet
constitui. ⁊ teneri. Illa uͦ reluctans.
⁊ indiabolica ñ nat᷑ali urtute re¬
calcitrans: non sine alioꝵ iniuria
ip̃m abbatẽ pede ꝑcussit. Quem
diabͦili ausum mansuete ille contẽp¬
sit ad expulsionẽ ñ indignatione
ire. s pacifica ⁊ humili supplicatõe
cdm̃ inuocat ad utorẽ: et ad umo
latõem hostie salutaris accecdit. Q¬

Expanded text:
focaverat eam, ut visu et auditu et focaverat eam, ut visu et auditu et verbo privata, frendens dentibus, et linguam in modum promuscidis elephantinae protendens, monstrum non femina videretur. Sordida ei facies, vultus terribilis, flatus fetidus, inhabitatoris Satanae colluvia testabantur. Hanc cum aspexisset Vir Dei, novit inhaerentem ei et inviscatum . diabolum, nec facile egressurnm de domo, quam tanto possederat tempore. Conversus ad populum, cujus innumera aderat multitudo, orare jubet attentius, et clericis, et monachis secum juxta altare consistentibus mulierem ibidem jubet constitui et teneri. Illa vero reluctans, et vi diabolica, non naturali virtute recalcitrans, non sine aliorum injuria, ipsum Abbatem pede percussit. Quem diaboli ausum mansuete ille contempsit: et ad expulsionem non indignatione irae, sed pacifica et humili supplicatione Deum invocat adjutorlationem hostiae salutaris accedit. Q
Abbreviated transcription (Latin):
occurribant onocentauris demo¬
nia. ⁊ effrenatis discursib pluri¬
mos infestabant: nec erat qͥ insolẽ¬
tie eoꝵ resisteret. cum din sub an¬
selmi scismate. qͥ petri factor medi¬
olanensem occupatiat cathedram.
sacerdotes gementes. uirgines sqͣit¬
de. scifiratões maledicte. altare po¬
lutũ. iram dei in ppłm ꝓuocassent:
At ũ inaduentu uiri dei abdicatis
anselmi p̃stigiis. ⁊ in sedis apłice obe¬
dientiã sub innocentio reuocata e¬
clesia: impetlita est illa demonum li¬
centia. ⁊ cotidie dabat lotũ. ⁊ ad p̃ces
iuri dei diffugiebat diabolus. ⁊ si
q̃ñ resistere conabat᷑. in ip̃o conflic¬
tu subcũbens głosius uincebat᷑¬
ꝯter eosgͥ qui uexabant᷑. mulier gnͣ¬
deua ciuis metliolanensis. ⁊ honora¬
ta quondã matrona: usq ad ecłiam
beati ambrosii pꝰ beatũ uirũ a mul¬
tis tracta est. In cuiꝰ pectore pluribꝰ
annis cliabolus sed̾at. et iam ita suf-¬

Expanded text:
occurrebant onocentauris daemooccurrebant onocentauris daemonia, . et effrenatis decursibus plurimos infestabant: nec erat qui insolentiae eorum resisteret, cum diu sub Anselmi schismate, qui Petri fautor Mediolanensem occupaverat cathedram, sacerdotes gementes, virgines squalidae, sanctificationes maledictae, altare pollutum iram Dei in populum provocassent. At vero in adventu Viri Dei abdicatis Anselmi praestigiis, et in Sedis apostolicae obedientiam sub Innocentio revocata ecclesia, impedita est illa daemonum licentia, et quotidie dabat locum, et ad preces Viri Dei diffugiebat diabolus: et si quando resistere conabatur, in ipso conflictu succumbens gloriosus vincebatter eos igitur qui vexabantur, mulier grandaeva, civis Mediolanensis, et honorata quondam matrona, usque ad ecclesiam beati. Ambrosii post beatum Virum a multis tracta est; in cujus pectore pluribus annis diabolus sederat, et jam ita suf
Abbreviated transcription (Latin):
esset horrori: compassus est etati.
⁊ uehementie anxietatis illiꝰ ꝯcoluit:
Datenamgͥ calitis in qtio diuina cele¬
braturus erat myst̾ia accepit. ⁊ digi¬
tis latice suꝑfuso orans intrase ⁊ de
dñi turtute confidens. ori puelle
salubrem potũ applicat: ⁊ corꝑieiꝰ
stillã medicinalẽ infuindit. Nec mo¬
ra qi ureret᷑ sathanas infusionis il¬
iiuis uirtutẽ ferre ñ potuit. s urgĩ¬
te intrinseiꝰ crucis antidoto. festinã¬
ter egrediens. uomitu sordidissimo
tremebundꝰ erupit. Sic purgata
ꝑsona diabolo ꝓfugo ⁊ confuso. lau¬
des debitas d̃o canit eccłia: ⁊ pꝰ accla¬
matões ietabundas. alacer ppłs ibi¬
dem donec diuina cõpleant᷑ myste¬
ria ĩmobilis ꝑsenerat. Sub aspec-¬
tu itaq oĩum incolumis. puella ãs
sui domũ reducit᷑. ⁊ uix tandẽ appło
dimissus ad hospitiũ uir dei reuer¬
tit᷑. Diuino iudicio ea tẽpestate in
metdiolano iusta illud ysaie u̾bũ.
pilosi clamabant alt̃ ad alt̾um. et

Expanded text:
 compassus est aetati, et vehementiae anxietatis ejus condoluit. Patenam igitur calicis, in quo divina celebraturus erat mysteria, accipit: et digitis latice superfuso, orans intra se, et de Domini virtute confidens, ori puellae salubrem potum applicat, et corpori ejus stillam medicinalem infundit. Nec mora, quasi ureretur Satanas, infusionis illius virtutem ferre non potuit, sed urgente intrinsecus crucis antidoto, festinanter egrediens, vomitu sordidissimo tremebundus erupit. Sic purgata persona, diabolo profugo et confuso, laudes debitas Deo canit ecclesia: et post acclamationes laetabundas alacer populus ibidem, donec divina compleantur mysteria, immobilis perseverat. Sub aspectu itaque omnium incolumis puella a suis domum reducitur, et vix tandem a populo dimissus ad hospitium Vir Dei revertitur. 12. Divino judicio ea tempestate in Mediolano, juxta Isaiae verbum, pilosi clamabant alter ad alterum, et
Abbreviated transcription (Latin):
Hic secditione orta inppło. pulu̾em
pedum in letigantes excussit: ⁊ re¬
lictis eis infranciã uenit. Comq ro
me se comed̾ent ac morderent. et
ad inuicem consumerent. expecta

Expanded text:
Hic seditione orta in populo, pulverem pedum in litigantes excussit, et relictis eis, in Franciam venit. Cumque se Romae comederent ac morderent, et se invicem consu
Abbreviated transcription (Latin):
turus. Cunq accepto responso suꝑhis
ꝓ quib uenerat iam ab eo egredere¬
tur: in sp̃u ⁊ uirtute helye reuocãs
eum ꝓpha dei. ⁊ nomĩe fr̃is cuiuldã
de domo illa p̃misso. de occultis qͥb̾dã
me audiente mandaint illi ut eacor¬
iuꝓximo expectaret. Stupefactus il¬
le: quis hoc ei cdix̾it requisiuit. Quis¬
quis inquit dix̾it mͥ. tuuade ⁊ dic
que ego dico tibi: ne sidissimulaiu̾s.
te qͥq inuoluat parpena pect̃i. sira¬
bar suꝑhoc: s miranti mͥ in simili

Expanded text:
turus. Cumque, accepto responso super his turus. Cumque, accepto responso super his pro quibus venerat, jam ab eo egrederetur, in spiritu et virtute Eliae revocans eum Propheta Dei, et nomine fratris cujusdam de domo illa praemissa, de occultis quibusdam me audiente mandavit illi ut ea cori in proximo exspectaret. Stupefactus ille, quis hoc ei dixerit, requisivit. « Quisquis, » inquit, « dixerit mihi, tu vade, et dic quae ego dico tibi; ne, si dissimulaveris, te quoque involvat par poena peccati. » Mirabar super hoc, sed miranti mihi in simili
Abbreviated transcription (Latin):
s ubicũq sunt. ⁊ ip̃e semꝑ paterna
sollicitudine cũ eis est. Et sĩt̃ ad locũ
unde exeunt flumina reu̾tunt᷑: sic
ad ip̃m cotidie seu leta. seu tstia filioꝵ
suoꝵ. Sepe etiam sine om̃i relatione
carnis ⁊ sanguinis pat̾ne ens sollici¬
citudini diuinitꝰ innotescit. qͥd cͥca
aliquos eoꝵ longe a se distantes agat᷑
siquid eis ꝓuidendum. siquid ineise¬
mendandum sit: tẽptatões ⁊ excessus
eoꝵ insirmitates ⁊ obitꝰ. ⁊ qͣrunlibet
scłarium t̾bulationũ incursus. Nam
⁊ ꝓ absentium frm certis necessitatibꝰ.
indicit: non nunꝙͣ etiã morientes
inlocis aliis. ad ip̃m ꝑ uisionẽ acces¬
sisle noscunt᷑. bñdictõem eiꝰ ⁊ licen¬
tiam postulantes nimirũ agente¬
hoc et obeclientia missorum. et ca¬
ritate mutentis.
eneram aliqͣmlo ad eũ ⁊ dũ lo¬
querer ei: udi ⁊ audiui qd̃ sile¬
re non debeo. Aderat monachꝰ quidã
fusmacensis: continuo ad suos redi¬

Expanded text:
sed ubicunque sunt, et ipse semper paterna sed ubicunque sunt, et ipse semper paterna sollicitudine cum eis est: et sicut ad locum unde exeunt flumina revertuntur, sic ad ipsum quotidie seu laeta, seu tristia filiorum suorum. Saepe etiam sine omni revelatione carnis ac sanguinis, paternae ejus sollicitudini divinitus innotescit quid circa aliquos eorum longe a se distantes agatur si quid eis providendum, si quid in eis emendandum sit, tentationes et excessus eorum, infirmitates et obitus, et quarumlibet saecularium tribulationum incursus. Nam et pro absentium fratrum certis necessitatibus, indicit. Nonnunquam etiam morientes in locis aliis ad ipsum per visionem accessisse noscuntur, benedictionem ejus et licentiam postulantes: nimirum hoc agente et obedientia missorum, et charitate mittentis. Veneram aliquando ad eum, et dum loquerer ei, vidi et audivi quod silere non debeo. Aderat monachus quidam Fusniacensis, continuo ad suos redi
Abbreviated transcription (Latin):
plurima impleuerunt: ⁊ ad hucst̃
⁊ cotidie ꝯfluunt quib locꝰ queren¬
dusest. Et petunt᷑ undiq fr̃s ⁊ mittũ¬
tur. cum beatos se estiment reges gen
nium aliqd̃ ad ipisci. Quid dico: ultͣ
hoĩes usq ad barbaras nationes. inqͥ¬
bus naturalis feritas naturã qͦdãmͦ
exuit humaña religio hec ꝓ fectaẽ.
ubi ꝑ eam bestie silue hõies fiunt:⁊
cum hõib assuete conu̾sari discunt
cantare dño canticũ nouũ. Qua ppt̃
piscator dei p̃cipiente lño ñ cessat lax¬
are retia in capturã: et aliis habeun¬
tib. ali succedentib in locũ eoꝵ. nun¬
qmͣ scẽ illius congregatoĩs minuit᷑
plenitudo. Hoc usq nunc egerunt
tina. leodicensis. ⁊ alias ñ nullarum
ciuitatũ. Nandrie qͦq germanie. ita¬
lie. aqͥtanie. et alias regionũ qͣscũq
quacunq necessitate contig̃ aliqñ.
seu ad huc usq hodie contingit uis
sua eum plenitudo ubiq comitatur:
Nec dimitit suos. qͦs a se tnͣsmittit:

Expanded text:
plurima impleverunt, et adhuc sunt et quotidie confluunt, quibus locus quaerendus est. Et petuntur undique fratres et mittuntur, cum beatos se aestiment reges gentnium aliquod adipisci. Quid dico? Ultra homines, usque ad barbaras nationes, in quibus naturalis feritas naturam quodammodo exuit humanam, religio haec profecta est: ubi per eam bestiae silvae homines fiunt, et cum hominibus assuetae conversari, discunt cantare Domino canticum novum. Quapropter piscator Dei, praecipiente Domino, non cessat laxare retia in capturam; et aliis abeuntibus, aliis succedentibus in locum eorum, nunquam sanctae illius congregationis minuitur plenitudo. Hoc usque nunc egerunt tinensis, Leodiensis, et aliarum nonnullarum civitatum; Flandriae quoque et Germaniae, Italiae, Aquitaniae, et aliarum regionum, quascunque quacunque necessitate contigit aliquando, seu adhuc usque hodie contingit Virum sua eum plenitudo ubique comitatur. 63. Nec dimittit suos, quos a se transmittit;
Abbreviated transcription (Latin):
altius suspirans. duriuis aliqͥd solito
de eius corde suo sibi respondente. na¬
de ait fr̃i suo ora ꝓ eis ⁊ quicqͥd deeis
ostencł̾it tͥ ds̃. refer ad me: ipse eñi
gͣuissima ualitudine ea hora labo¬
rans uilectulo tenebat᷑. At ille ue¬

Expanded text:
altius suspirans, durius aliquid solito altius suspirans, durius aliquid solito de eis corde suo sibi respondente: « Vade, » ait fratri suo, « ora pro eis; et quidquid de eis ostenderit tibi Deus, refer ad me. » Ipse enim gravissima valetudine ea hora laborans, in lectulo tenebatur. At ille ve
Abbreviated transcription (Latin):
iciunt. hic cum simul alicubi ẽẽmꝰ.
ego abeo sic̃ iocunde ad amicos col¬
locutionis ẽẽ solebat: fabule inqͥt
sunt que auditis. Cunq suo more
⁊ solito studio frat̾nas uͥtutes depri¬
meret ⁊ mͥ tam̃ nollet ẽẽ molestus:
que inquit nescio non clico uobis.
s unũ scio ⁊ exꝑtus sum. multa ei
inor̃one reuelari.Deinde narrauit
mͥ qͦm cum pͥmo melliflua illa sp̃ua¬
lium apum aluearia. noua de se exeͣ¬
mina cͥcunqͣq ꝓferre. nouasci ex
eis domos ordinis sui eclificare cepis¬
que tͥum sontiũ dr construxerũt:
Ad quã cũ abbe̾m cũ monachis emi¬
sissent domnũ rogeriũ uirũ nobi¬
lem sccłm scl̃m. s nobiliorẽ sc̃ĩtate
⁊ iuros quosdã similis forme cũ eo:
sp̃ualis pat̃ filios quos emisit non
dimisit ⁊ s pat̾na sollicitudine et
pia affectõe cũ eis erat. Unde cũ die
quadã soli simul eẽnt. abbas ⁊ ipse
cuius hoc reuelatõe didici.⁊ defr̃ib
ipuis ad altutrũ loq̃rentur : subito

Expanded text:
erunt. Hic, cum simul aliquando  al. ego ab eo, sicut jucundae ad amicos collocutionis esse solebat: « Fabulae, » inquit, « sunt quae auditis. » Cumque suo more et solito studio fraternas virtutes deprimeret, mihi tamen nollet esse molestus: « Quae, » inquit, « nescio, non dico vobis; sed unum scio et expertus sum, multa ei in oratione revelari. » Deinde narravit mihi quomodo, cum primo melli flua illa spiritualium apum alvearia nova de se examina circumquaque proferre, novasque ex eis domos Ordinis sui aedificare coepisquae Trium-Fontium dicitur, construxerunt. Ad quam cum abbatem cum monachis emisissent dominum Rogerium, virum nobilem secundum saeculum, sed nobiliorem sanctitate, et viros quosdam similis formae cum eo, spiritualis Pater filios, quos emisit, non dimisit, sed paterna sollicitudine et pia affectione cum eis erat. Unde cum die quadam soli simul essent Abbas et ipse, cujus hoc relatione didici, et de fratribus ipsis ad alterutrum loquerentur, subito