comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gelium loquitur. ueritas clamt:
Siue ergo dimittantur. Siue non
dimittantur. Necessaria est p¬
postea medicina: Nec tamen si
uixerit. atꝙ id corrigendum
esse didicerit. atq correxerit.
denuo baptiratur. suie apud nos.
siue apud illos: Sic & illa quȩ
scismatici. uel her&ici non aliter
habent nec aliter agunt. quã
uera ecclesia: Cum ad nosue¬
niunt non emendamus. sed poti¬
enĩ bus non dissentiunt a nobis in o¬
tis non dis iuinguntur a nobis:
Sed tamen quia nihileis prosunt.
quamdiu scismatici. uel her&ici
sunt: Propter alia inquibus auc̃¬
ritate dissentiunt. & ꝓpter ip¬
sum separationis inmanissimum
scelus siue permanserint in eis pec¬
cata siue continuo dimissa redie¬
rintut adsalutẽ pacis atq carittis uen¬
antadbortamur : Non solũ ut aliꝗd
ybeant qđ ñ hbebant siut eis &iã
illud ꝓdesse incipiat qđ hbebant
frustra ergo nob dicunt sibaptismũ
nr̃macceptatis ꝗdmnus habemꝰ
ut nobis deur̃a communione

Expanded text:
gelium loquitur, ueritas clamat. gelium loquitur, ueritas clamat. siue ergo dimittantur siue non dimittantur, necessaria est postea medicina. nec tamen si uixerit adque id corrigendum esse didicerit adque correxerit, denuo baptizatur siue aput illos siue aput nos. sic et illa, quae schismatici uel haeretici non aliter habent nec aliter agunt quam uera ecclesia, cum ad nos ueniunt non emendamus, sed potienim non dissentiunt a nobis, in eis non disjunguntur a nobis; sed tamen quia nihil eis pquamdiu schismatici uel haeretici sunt, propter alia in quibus a ueritate dissentiunt et propter ipsum separationis inmanissimum scelus, siue permanserint in eis peccata siue continuo dimissa redierint, ut ad salutem pacis adque caritatis ueniant adhortamur, non solum ut aliquid habeant quod non habebant, sed ut eis etiam illud prodesse incipiat quod habebant. Frustra ergo nobis dicunt: \'si baptismum nostrum acceptatis, quid minus habemus, ut nobis de uestra communione
Abbreviated transcription (Latin):
quid supra est soluitur &iam
ipsa hora momentum quȩ ante
baptismum & in baptismo: De¬
inceps autem continuo reus esse
incipit. non solum consequenti¬
um sed &iam preteritorum di¬
erum horarum. momento rum rẽ¬
deuntibus omnibus. quȩ dimissa
sunt & sepe ista contingunt in ec¬
lesia Nam plerumq fit. ut ho¬
mo habeat inimicum quem in iquis¬
sime oderit . quam quam & iam
iniquos in imicos diligere iube¬
amur & orare procis: subito
autem periculo mortis incipit
perturbari. & poscit baptismũ
quemtanta festinatione accipit.
ut necessaria interrogationem
paucorum uerborum. uix peri¬
culi tempus admittat. Quan¬
tominus sermonẽ longissimum
ut illud odium corde pellatur
&iam sibaptitanti sit cognitum:
Certe ista non solum apud nos. sed
&iam apud illos euenire non ces¬
sant. Quid ergo dicimus. dimit¬
tuntur peccata huic homini. anñ
dimittuntur Prorsus qđ uo¬
lunt eligant. Si enim dimittun¬
tur continuo redeunt: Cuuan¬

Expanded text:
quid supra est soluitur, etiam quid supra est soluitur, etiam ipsa hora momentumque ante baptismum et in baptismo; deinceps autem coincipit non solum consequentium sed etiam praeteritorum dierum horarum momentorum, redeuntibus omnibus quae dimissa sunt. et saepe ista contingunt in ecclesia. Nam plerumque fit ut homo habeat inimicum quem iniquissime oderit, quamquam etiam iniquos inimicos diligere iubeamur et orare pro eis. subito autem periculo mortis incipit perturbari et poscit baptismum, quem tanta festinatione accipit, ut necessariam interrogationem paucorum uerborum uix periculi tempus admittat, quanto minus sermonem longissimum, ut illud odium corde pellatur, etiamsi baptizanti sit cognitum. certe ista non solum aput nos sed etiam aput illos euenire non cessant. quid ergo dicimus? dimittuntur peccata huic homini an non dimittuntur? prorsus quod uolunt eligant. si enim dimittuntur, continuo redeunt; euan
Abbreviated transcription (Latin):
seruis suis. qui debebat centum
denarios. Non dixit cui debitũ
iam centum denariorum dimise¬
rat: sienim dimiserat. non ei
debebat: Quia ergo dixit debe¬
bat ei manifestum est quod non
dimiserat. E melius quidem
fuerat. atq hoc potius congru¬
ebat : Tanto debitori redditu¬
ro rationem . & expectanti mise¬
rcordiam dominisui. ut prior
ipse conseruo dimitter& quod
ai dẽbebatur. Esic ad ratio¬
nem reddendam. ubi misericor¬
dia dñi imploranda erat acce¬
deret. Nec tamen illud quod
non dũ tonseruo dimiserat. impe¬
diuit domino eius. quominus
in illo tempore accipiendȩ rati¬
onis dimitter& ei om̃a quia de¬
bebat Sed quid profuit quan¬
do quidem incaput eius prop¬
ter odiorum per seuerantiam.
rursus om̃a continuo replicata
sunt sic non impeditur baptis¬
mi gratia. quominus omnia
peccata dimittat . &iam sio diũ
fraternum. in eius cui dimittun¬
tur animo perseuerat. Solui¬
tur enim hesternus dies & quic¬

Expanded text:
seruis suis, qui debebat ei centum seruis suis, qui debebat ei centum denarios. non dixit: "cui debitum iam centum denariorum dimiserat"; si enim dimiserat, non ei debebat. quia ergo dixit: debebat ei, manifestum est quod non dimiserat. et melius quidem fuerat atque hoc potius congruebat tanto debitori reddituro rationem et exspectanti misericordiam domini sui, ut prior ipse conseruo dimitteret quod ei debebatur et sic ad rationem reddendam, ubi misericordia domini imploranda erat, accederet. nec tamen illud quod nondum conseruo dimiserat impediuit domino eius, quominus in illo tempore accipiendae rationis dimitteret ei omnia, quae debebat. sed quid profuit, quando quidem in caput eius propter odiorum perseuerantiam rursus omnia continuo replicata sunt? sic non impeditur baptismi gratia, quominus omnia peccata dimittat, etiam si odium fraternum in eius cui dimittuntur animo perseuerat. soluitur enim hesternus dies et quid
Abbreviated transcription (Latin):
tissime dñs in cuuangelio doc&
de illo seruo. quem cum inuenis¬
s& debitorem decem milium ta¬
lentorum de precanti om̃a dim¬
sit: ille autem conseruum suum
qui ei debebat centum denarios.
cummiseratus non fuis s& iussit
cum dñs reddere. quȩ ei dimise¬
rat. Tempus ergo quo accipi¬
tur indulgentia perbaptismũ
tam quã tempus est reddende
rationis ut omnia debita quȩ
inuenta fuerit dimittantur
non tamen ille seruus. postea de¬
dit conseruo suo mutuam pecun¬
am quam cum ille non poss& red¬
dere non eius misertus est. sed
iam ei debebat conseruus eius
cum ipse rationem dño suo red¬
dens tanti numeri debito solue¬
r&ur. nec dimiserat conseruo
suo quod ei debebat. & sic acces¬
Hoc indicant uerba conserui di¬
centis patientiam habe inme:
& reddam tibi. Alio quin di¬
cer&. iãm  hoc dimiseras cur
iterum rep&is : Hoc & ipsius
dñi uerba mani festius aperi¬
unt. Auenim. Egressus autẽ
seruus ille. inuenit unum decon¬

Expanded text:
tissime dominus in euangelio docet tissime dominus in euangelio docet de illo seruo, quem cum inuenisset debitorem decem milium talentorum deprecanti omnia dimisit, ille autem conseruum suum qui ei debebat centum denarios cum miseratus non fuisset, iussit eum dominus reddere quae ei dimiserat. tempus ergo quo accipitur indultamquam tempus est reddendae rationis, ut omnia debita, quae inuenta fuerint, dimittantur. non tamen ille seruus postea dedit conseruo suo mutuam pecuniam; quam cum ille non posset reddere, non eius misertus est, sed iam ei debebat conseruus eius, cum ipse rationem domino suo reddens tanti numeri debito solueretur; nec dimiserat conseruo suo quod ei debebat et sic accesinus. hoc indicant uerba conserui dicentis: patientiam habe in me, et reddam tibi. alioquin diceret: "iam mihi hoc dimiseras; cur iterum repetis?" hoc et ipsius domini uerba manifestius aperiunt. ait enim: egressus autem seruus ille inuenit unum de con
Abbreviated transcription (Latin):
ut & illud uerum sit. quot quot
inxp̃o baptizati estis. xp̃m in¬
duistis. Et illud sc̃s enim sp̃s
disciplinȩ effugi& fictum. idẽ
ut & induat eum xp̃o. scĩtas bap¬
tismi & exuat eum xp̃o. perni¬
ties fictionis sicut fit cumquis¬
ꝙ atenebris perlucem transit ad
tenebras. Oculi quidem eius. in
tenebras per p&uo diriguntur
Sed non potest eum lux nisi per¬
fundere transeuntem: Si hoc
ergo dixerint . hoc &iam in eis
intellegat fieri qui extra eclȩ̃
communionem. sed tamen bap¬
tismate eđȩ baptizantur qđ
ubi cumq fuerit scm est perse
ipsum. & ideo non est eorum
quise separant. sed eius unde se
separant. Ual& tamen da
pud eos actenus. ut per eius lucẽ
transeant ad dessensionis suȩ te¬
nebras. continuo redeuntibus
peccatis. quȩ baptismatis sc̃ĩtas
in illo temporis pucto dimiserat.
tam quam redeunte obscuritate.
quam lux intransitu ex cusserat :
Namredire dimissa peccata ubi
fraterna caritas non est : Aper¬

Expanded text:
ut et illud uerum sit: quotquot ut et illud uerum sit: quotquot in Christo baptizati estis Christum induistis et illud: sanctus enim spiritus disciplinae effugiet fictum, id est ut et induat eum Christo sanctitas baptismi et exuat eum Christo pernicies fictionis, sicut fit, cum quisque a tenebris per lucem transit ad tenebras — oculi quidem eius in tenebras perpetuo diriguntur, sed non potest eum lux nisi perfundere transeuntem —, si hoc ergo dixerint, hoc etiam in eis intellegant fieri qui extra ecclesiae communionem sed tamen baptismate ecclesiae baptizantur. quod ubicumque fuerit sanctum est per se ipsum et ideo non est eorum qui se separant sed eius unde se separant, ualet tamen et aput eos hactenus, ut per eius lucem transeant ad dissensionis suae tenebras, continuo redeuntibus peccatis quae baptismatis sanctitas in illo temporis puncto dimiserat, tamquam redeunte obscuritate quam lux in transitu excusserat. Nam redire dimissa peccata, ubi fraterna caritas non est, aper
Abbreviated transcription (Latin):
& ueraci confessione purg&ur.
quod non posset sine baptismo.
sed ut quod ante datum ẽ. tunc
ualere incipitt ad salutem. cũ
illa fictio ueraci confessionere¬
cesserit. Sic &iam iste. quibap¬
tisma xp̃i quod non amiserunt
quise separauerunt inimicos ca¬
ritatis & pacis xp̃i. in aliqua here¬
si aut scismate accepit. Quo sacri¬
legio scelere. peccata cius non di¬
mittebantur. cumse correxerit.
ad ecclesiȩ soci&atem unitatemq
uenerit. non iterum baptizandus
est quia ipsa reconciliatione ac
pace prestatur. ut ad remissionẽ
peccatorum eius. inunitate iam
ꝓdesse incipiat sacramentum qđ
acceptum in scismate ꝓdesse non
poterat. Si autẽ dixerit:. In illo
qui fictus accessit. perscamuim
tanti sacramenti. dimissa quidẽ
illi peccata esse. In ipso temporis
puncto. sed perfictionem ipsi¬
us redisse continuo ut sp̃s sẽs
& ad fuerit baptizato. ut pecca
recederent: & perse uerantiã
finctionis fugerit ut redirent.

Expanded text:
et ueraci confessione purgetur, et ueraci confessione purgetur, quod non posset sine baptismo, sed ut quod ante datum est tunc ualere incipiat ad salutem, cum illa fictio ueraci confessione recesserit, sic etiam iste qui baptisma Christi, quod non amiserunt qui se separauerunt, inimicus caritatis et pacis Christi in aliqua haeresi aut schismate accepit, quo sacrilego scelere peccata eius non dimittebantur, cum se correxerit et ad ecclesiae societatem unitatemque uenerit, non iterum baptizandus est, quia ipsa reconciliatione ac pace praestatur, ut ad remissionem peccatorum eius in unitate iam prodesse incipiat sacramentum, quod acceptum in schismate prodesse non poterat. Si autem dixerint in illo qui fictus accessit per sanctam uim tanti sacramenti dimissa quidem illi esse peccata in ipso temporis puncto, sed per fictionem ipsius redisse continuo, ut spiritus sanctus et adfuerit baptizato ut peccata recederent et perseuerantiam fictionis fugerit ut redirent,
Abbreviated transcription (Latin):
sunt dimissa: Eligant
quod uolunt utrum lib& ele¬
gerint. suficit nobis
Sidimissa dixerint. quomodo
ergo sc̃s sp̃s disciplinȩ effugi¬
& fictum. susto ficto. remissi¬
onem operatus est peccatorũ
Sidixerint non esse dimissa
Quero sipostea fictionem suã.
corde concusso & uero dolore fate¬
r& denuo baptitandus iudicare¬
tur. Quod sidementissum est
dicere. fateantur uero baptis¬
mo xp̃i batitari posse hominẽ
&& tamen cor eius. Inmalitia uel
sacrilegio perseuerans. peccato¬
rum abolitionem nonsinere fie¬
ri atq ita intellegant. In com¬
munionibus ab ecclesia separa¬
tis. posse homines baptitari ubi
xp̃i baptismus cadem sacramen¬
ti celebratione datur & sumi¬
tur. Quitamen tunc ꝓsit ad re¬
missionem peccatorum. cum
quisq reconciliatus unitati. sa¬
crilegior dissensionis exuitur.
quo eius peccata tenebantur. &
dimitti non sinebantur
Sicut enim in illo qui fictus acces¬
serat. Fit ut non denuo bapti¬
retur. sed ipsa pia correctione:

Expanded text:
sunt dimissa? eligant sunt dimissa? eligant quod uolunt; utrumlibet elegerint, sufficit nobis. si dimissa dixerint, quomodo ergo sanctus spiritus disciplinae effugiet fictum, si in isto ficto remissionem operatus est peccatorum? si dixerint non esse dimissa, quaero, si postea fictionem suam corde concusso et uero dolore fater, denuo baptizandus iudicaretur? quod si dementissimum est dicere, fateantur uero baptismo Christi baptizari posse hominem et tamen cor eius in malitia uel sacrilegio perseuerans peccatorum abolitionem non sinere fieri, adque ita intellegant in communionibus ab ecclesia separatis posse homines baptizari, ubi Christi baptismus eadem sacramenti celebratione datur et sumitur, qui tamen tunc prosit ad remissionem peccatorum, cum quisque reconciliatus unitati sacrilegio dissensionis exuitur, quo eius peccata tenebantur et dimitti non sinebantur. sicut enim in illo qui fictus accesserat fit ut non denuo baptizetur, sed ipsa pia correctione
Abbreviated transcription (Latin):
Quod suta est & peccata dimissa
sunt. Quomodo ergo dicit io¬
hannes. qui odit fr̃m suum inte¬
nebris man& usq adhuc. Suam
facta est remissio peccatorum :
An non est inscismate odium fra¬
ternum : quis hoc dixerit. cum
& origo & pertinantia scisma¬
tis nulla sit alia nisi odium fra¬
tris Hanc illi questionem sol¬
uere sibi uidentur. Cũ dicuoit.
non est ergo inscismate remis¬
sio peccatorum. &ideo nec
regeneratio noui hominis. &
propterea nec baptismum xp̃i
Nos autem quia fatemur ibi xp̃i
baptis mum esse. hanc eis ques¬
tionem soluendam proponimus
Magus ille simon utrum ueroxp̃i
baptis mate tinctus sit. respon
Quero ergo utrum fateantur
ci dimissa peccata: ꝓfecto fate¬
buntur. Item quero. curci
dixerit p&rus. non cum habere
partem Insorte sc̃oꝵ. Quia in¬
quiunt postea pec cauit. pecu¬
nia uolens emere donum di
cuius uenditores eẽ apostolos
credidit. Quid siad ipsum
baptismum finctus accessit.
dimissa sunt ei peccata: annon

Expanded text:
quod si ita est, et peccata dimissa quod si ita est, et peccata dimissa sunt. quomodo ergo dicit Iohannes: qui odit fratrem suum, in tenebris manet usque adhuc, si iam facta est remissio peccatorum? an non est in schismate odium fraternum? quis hoet origo et pertinacia schismatis nulla sit alia nisi odium fratris? Hanc illi quaestionem soluere sibi uidentur, cum dicunt: "non est ergo in schismate remissio peccatorum et ideo nec regeneratio noui hominis, et propterea nec baptismum Christi." nos autem quia fatemur ibi esse baptismum Christi, hanc eis quaestionem soluendam proponimus, Magus ille Simon utrum uero Christi baptismate tinctus sit. respguntur. quaero ergo utrum fateantur ei dimissa peccata. profecto fatebuntur. item quaero cur ei dixerit Petrus non eum habere partem in sorte sanctorum. \'quia,\' inquiunt, postea peccauit pecunia uolens emere donum dei, cuius uenditores esse apostolos credidit.\' Quid, si ad ipsum baptismum fictus accessit, dimissa sunt ei peccata an non
Abbreviated transcription (Latin):
uos non esse fatemini
His ita resistimus. secundum scrip¬
turas. eos interro gantes. ut quod
anobis querunt. sibi ipsi responde¬
it. Quero enim ut dicant utrũ
dimittantur peccata ubi caritas
non est. peccata enim tenebrȩ
animarum sunt. Audiuimus
quippe iohannem dicentem.
qui odit frm suum intenebris ẽ.
usq adhuc. Nulla scismata
facerent. si fraterno odio non
excecarentur. Si ergo dici¬
mus non ibi dimitti peccata.
quomodo renascitur: qui apud
eos baptitatur : Qui dẽ enim
renasci per baptismũ. nisi aue¬
tustate renouari: Quomodo
autem renouatur auetu ftate.
cui peccata pr&erita non dimit¬
tuntur : Quod sirenatus non
est. nec xp̃m induit. ex quo con¬
ficitur. ut denuo baptizandus
uideatur. Quia dicit apostolus.
Quot quot enim inxp̃o baptiza¬
ti estis . xp̃m induistis. quem il¬
le sinon duit nec in xp̃o baptiiat᷑
hbendus ẽ. Porro quia in xp̃o
dicimus bapti iatum. fatemur
cum xp̃m in duisse. & sihoc fa¬
temur regeneratum fatemur

Expanded text:
uos non esse fatemini.\' uos non esse fatemini.\' His ita resistimus secundum scripturas eos interrogantes, ut quod a nobis quaerunt sibi ipsi respondeant. quaero enim ut dicant, utrum dimittantur peccata ubi caritas non est. peccata enim tenebrae animarum sunt. audimus quippe lohannem dicentem: qui odit fratrem suum, in tenebris est usque adhuc. nulli autem schismata facerent, si fraterno odio non excaecarentur. si ergo dicimus non ibi dimitti peccata, quomodo renascitur qui aput eos baptizatur? quid est enim renasci per baptismum nisi a uetustate renouari? quomodo autem renouatur a uetustate cui peccata praeterita non dimittuntur? quodsi renatus non est, nec Christum induit, ex quo conficitur ut denuo baptizandus uideatur, quia dicit apostolus: quotquot enim in Christo baptizati estis Christum induistis; quem ille si non induit, nec in Christo baptizatus habendus est. porro quia in Christo dicimus baptizatum, fatemur eum Christum induisse, et si hoc fatemur, regeneratum fatemur.
Abbreviated transcription (Latin):
uno utero nati sint. Quȩrunt¬
&iam utrum peccata dimittan¬
tur perbaptismum. in parte do¬
nati. Ut sidixerimus dimitti
respondeant. Ergo est illic sp̃s
sc̃s quia cum in sufflante dño. datꝰ
ess&& discipulis. tunc secutus est
& ait. baptiiate gentes in nomine
patris. & filii . & sp̃s scĩ. Sicui dimi¬
seritis peccata dimittentur ei. Si
cui tenueritis tenebuntur
t suta est inquiunt. communio
nr̃a est ecclesia xp̃i. Non enim
pr&er ecclesiam. dimissionem pec¬
catorum sp̃s sc̃s operatur
t sinra communio est ecclesiaxp̃i
Non est eclesia xp̃i ur̃a communi¬
o una est enim quȩ cumq illa sit
dequa dictum est. Una est colum¬
ba mea. Vna est matris suȩ Nec
possunt accdesiȩ tot eẽ quot scis¬
mata. Si autem dixerimus non
ibi dimitti peccata: Ergo in qui¬
unt non est illic uerus baptism
Et propterea quos a nobis suscipi¬
tis. uos baptizare deb&is. Quod
quia non facitis. in ecclesia xp̃i

Expanded text:
uno utero nati sint. Quaerunt etuno utero nati sint. Quaerunt etiam utrum peccata dimittantur per baptismum in parte Donati, ut si dixerimus dimitti respondeant: ergo est illic spiritus sanctus, quia cum insufflante domino datus esset discipulis, tunc secutus est et ait: baptizate gentes in nomine patris et filii et spiritus sancti. si cui dimiseritis peccata dimittentur ei, si cui tenueritis tenebuntur. et si ita est\', inquiunt, \'communio nostra est ecclesia Christi; non enim praeter ecclesiam dimissionem peccatorum spiritus sanctus operatur. et si nostra communio est ecclesia Christi, non est ecclesia Christi uestra communio. una est enim, quaecumque illa sit de qua dictum est: una est columba mea, una est matri suae, nec possunt ecclesiae tot esse quot schismata. si autem dixerimus non ibi dimitti peccata, \'ergo\\ inquiunt, non est illic uerus baptismus, et propterea quos a nobis suscipitis uos baptizare debetis. quod quia non facitis, in ecclesia Christi
Abbreviated transcription (Latin):
certe quidem nati erant. nec tam̃
adipscm ecclesiam. de qua nati
erant perpacis atq unitatis uincu¬
lum pertinerent. Ergo ipsa ge¬
nerat & peruterum suum. & per
uteros ancillarum. exeisdem sacra¬
mentis . tam quam exuiri sui semine
Non enim frustra dicit apostolus.
omnia illa infigura eẽ gesta
Sed qui superbiunt & legitimȩ
matri non adiunguntur. similes
sunt ismaheli: de quo dictum ẽ
eice ancillam & filium eius non
enim heres erit filius ancillȩ cũ
filio meo isaac. Qui autẽ paci¬
fice diligunt legitimam patris
sui coniugem. cuius legitimo iu¬
re generati sunt. similes sunt
filuis ia cob quam uis de ancillis
natis. & tamen eadem heredita¬
tem sumentibus. Qui autẽ deute¬
ro ipsius matris. intus inunitate
nati neglegunt gratiam quc mac¬
ceperunt. similes sunt esau filio
isa ac qui reprobatus est: ðõ at¬
testante & dicente. ia cob dilexi.
esccu autem odio habui. Cum am¬
bo exuno concubitu concepti ex

Expanded text:
certe quidem nati erant, nec tamen certe quidem nati erant, nec tamen ad ipsam ecclesiam de qua nati erant per pacis adque unitatis uinculum pertinerent. ergo ipsa generat per uterum suum et per uteros ancillarum ex eisdem sacramentis tamquam ex uiri sui semine. non enim frustra dicit apostolus omnia illa in figura esse gesta. sed qui superbiunt et legitimae matri non adiunguntur, similes sunt Ismaheli de quo dictum est: eice ancillam et filium eius; non enim heres erit filius ancillae cum filio meo Isaac. qui autem pacifice diligunt legitimam patris sui coniugem, cuius legitimo iure generati sunt, similes sunt filiis Iacob quamuis de ancillis natis et tamen eandem hereditatem sumentibus. qui autem de utero ipsius matris intus in unitate nati neglegunt gratiam quam acceperunt, similes sunt Esau filio Isaac, qui reprobatus est deo adtestante et dicente: Iacob dilexi, Esau autem odio habui, cum ambo ex uno concubitu concepti,
Abbreviated transcription (Latin):
non escam fos tam̃ asaeri leg no scismi¬
tas reuocat. in quod ideo irrue¬
bant quia carnales erant: Quasi
paruulis inquit inxp̃o. lac uobis
potum dedi non escam. Nondum
enim poteratis. sed nec adhuc
quidem potestis . adhuc enim car
uos emulatio. & contentio. non¬
ne carnales estis. & secundum ho¬
minem ambulatis : Cum enim
quis dicat. ego quidem sum pauli
alius autem. ego apollo nonne
homines estis. De his enimo
supradicit. Ob secro autem uos
fratres. pernomen dñi nr̃ĩ ihũ xp̃i
sint in uobis scismata: sitis autẽ
perfecti in eodem sensu. & in ea¬
dem sententia. Nuntiatum est
enim mihi de uobis fr̃s mei. abhis
qui sunt cloes quia contentio¬
nes sunt in uobis. Hoc autẽ di¬
co. quia unusquisq urm̃ dicit.
Ego quidem sum pauli. Ego aũ
apollo. ego uero cephae. Ego
paulus prouobis cruciftxus est:
aut in nomine pauli baptiiaties¬
tis : Isti ergo sunhac obstinati¬
one & peruersitate remanerent

Expanded text:
non escam? eos tamen a sacrilegio schismanon escam? eos tamen a sacrilegio schismatis reuocat, in quod ideo inruebant, quia carnales erant: quasi paruulis, inquit, in Christo lac uobis potum dedi, non escam; nondum enim poteratis. sed nec adhuc quidem potestis; advos aemulatio et contentio, nonne carnales estis, et secundum hominem ambulatis? Cum enim quis dicat, Ego quidem sum Pauli; alius autem, Ego Apollo; nonne homines estis ? De his enim supra dicit: Obsecro autem vos, fsint in vobis schismata: sitis autem perfecti in eodem sensu, & in eadem sententia. nuntiatum est enim mihi de uobis, fratres mei ab his qui sunt Cloes, quia contentiones sunt in uobis. hoc autem dico, quia unusquisque uestrum dicit: ego quidem sum Pauli, ego autem Apollo, ego uero Cephae, ego  numquid Paulus pro uobis crucifixus est aut in nomine Pauli baptizati estis? isti ergo si in hac obstinatione et peruersitate remanerent,
Abbreviated transcription (Latin):
in eis hab&. ipsa utique generat.
non ille neque enim separatio ea¬
rum generat. sed quod secum deis¬
ta tenuerunt. quod si & hoc dimit¬
tant omnino non generant
Haec itaq in omnibus generat.
cuius sacramenta r&inentur. un¬
de possit tale aliquid ubi cumq
generari quam uis non omnes quos
generat. ad eius pertineant unita¬
tem. quȩ usq infinem perseueran¬
tes saluabit. neq enim hi solum
ad eam non pertinent. qui separa¬
tionis aperto sacrilegio manifes¬
ti sunt. sed &iam illi. qui in eius
unitate corporocliter mixti ꝑ
uitam pessimam separantur.
Et enim simonem magum perbap¬
tisma ipscc pepererat. cui tam̃
dictum est. quod non haber&
partem inhereditate xp̃i.
Num quid ei baptismus num quid
euuangelium. num quid sacram̃¬
ta defuerunt : sed quia ei caritas
defuit. frustra natus est. & ei ex¬
pediebat non nasci fortasse.
Num quid non erant nati quibus
apostolus dicit tam quam par¬
uulis inxp̃o. lac uobis potum dedi

Expanded text:
in eis habet ipsa utique generat, in eis habet ipsa utique generat, non illae. neque enim separatio earum generat sed quod secum de ista tenuerunt; quodsi et hoc dimittant, omnino non generant. haec itaque in omnibus generat cuius sacramenta retinentur, unde possit tale aliquid ubicumque generari, quamuis non omnes quos generat ad eius pertineant unitatem, quae usque in finem perseuerantes saluabit. neque enim hi solum ad eam non pertinent qui separationis aperto sacrilegio manifesti sunt, sed etiam illi qui in eius unitate corporaliter mixti per uitam pessimam separantur. etenim Simonem magum per baptisma ipsa pepererat, cui tamen dictum est quod non haberet partem in hereditate Christi. numquid ei baptismus, numquid euangelium, numquid sacramenta defuerunt? sed quia ei caritas defuit, frustra natus est et ei expediebat fortasse non nasci. numquid non erant nati quibus apostolus dicit: tamquam paruulis in Christo lac uobis potum dedi,
Abbreviated transcription (Latin):
inuinculo pacis: Caritatẽ
utiq: non habendo. &iam cum
illis omnibus quȩ nihil cis pro¬
sunt ad ȩternitm salutem perueni¬
re non possunt. Sed uidentur si¬
bi argutissime quȩrere . utrum ge¬
ner& filios baptismus xp̃i. inpar¬
te donati annongener& ut si con¬
cesserimus quod gener& suam es¬
se ad seuerent ecclesiam matrem
quȩ filios potuit dexp̃i baptisma¬
te generare. & quia unam opor¬
t& esse ecdesiam ex hoc iã nrãm ñ.
eͥsse ecclesiam criminentur
Siautem dixerimus non generat
cur ergo inquiunt apud uos
non renascuntur perbaptismum.
qui transeunt a nobis aduos cum
apud nos fuerit᷑ baptizati si non¬
dum nati sunt: Quasi uero ex hoc
generat unde separata est & non
ex hoc unde coniuncta est. sepa¬
rata est enim auinculo caritatis
& pacis sed iuncta est inuno bap¬
tismate. Itaq: una est ecclesia
quȩ sola catholica nominatur:
& quicquid suum hab&. in cõmu¬
nionibus diuersorum a sua unita
te separatis. per hoc quod suum

Expanded text:
in uinculo pacis, caritatem in uinculo pacis, caritatem utique non habendo, etiam cum illis omnibus quae nihil eis prosunt ad aeternam salutem peruenire non possunt. Sed uidentur sibi argutissime quaerere, utrum generet filios baptismus Christi in parte Donati an non generet, ut si concesserimus quod generet suam esse adseuerent ecclesiam matrem quae filios potuit de Christi baptismate generare, et quia unam oportet esse ecclesiam, ex hoc iam nostram non esse ecsi autem dixerimus: "non generat "cur ergo" inquiunt "apud uos non renascuntur per baptismum qui transeunt a nobis ad uos, cum apud nos fuerint baptizati, si nondum nati sunt?" quasi uero ex hoc generat unde separata est, et non ex hoc unde coniuncta est. separata est enim a uinculo caritatis et pacis, sed iuncta est in uno baptismate. itaque una est ecclesia, quae sola catholica nominatur, et quidquid suum habet in communionibus dite separatis, per hoc quod suum
Abbreviated transcription (Latin):
lum tinniens & si habuero pro¬
ph&iã & sciero omnia sacramen¬
ta & omnẽ scientiã. & sihbuero om¬
nẽ fidem ut montes transferã.
caritatem autem non habeam nihl
sum.
Quid ergo eis prodest :si¬
& linguam insacris misterus habe¬
ant angelicam & proph&iam. quẽ¬
admodum caiphas & saul. ut ali¬
quando proph&eent. quos fuis¬
se damnabiles scã scriptura tes¬
tatur. Si sacramenta non tantũ
sciant sed & habeant sicut ha¬
buit simon magus : si fidem sicut
demonia confessa sunt xp̃m : ne¬
que enim non credebant cum
dicerent. Quid nobis & tibi fili
dĩ scimus quisis: Si dispertiant
ctiam ipsi substantiam suam pau¬
peribus. sicut multi non solum
incatholica sed indiuersis here¬
sibus faciunt. Sialiqua in¬
gruente perse quutione. tradañ
ad flammas nobiscum corpussu¬
um pro fide. quam pariter con¬
fitentur. tamen quia separati
hȩc agunt. non sufferentes in¬
uicem indilectione. neque stu¬
dentes seruare unitatem sp̃s

Expanded text:
lum tinniens: et si habuero prolum tinniens: et si habuero prophetiam, et sciero omnia sacramenta et omnem scientiam, et si habuero omnem fidem, ut montes transferam, caritatem autem non habeam, nihil sum. quid ergo eis prodest, si linguam in sacris mysteriis habeant angelorum et propheticam quemadmodum Caiphas et Saul, ut aliquando prophetent, quos fuisse damnabiles sancta scriptura testatur? si sacramenta non tantum sciant sed et habeant, sicut habuit Simon Magus ? si fidem, sicut daemonia confessa sunt Christum? neque enim non credebant, cum dicerent: quid nobis et tibi est, fili dei; scimus qui sis. si dispertiant etiam ipsi substantiam suam pauperibus, sicut multi non solum in catholica, sed in diuersis haeresibus faciunt ? si aliqua ingruente persecutione tradant ad flammas nobiscum corpus suam pro fide, quam pariter confitentur? tahaec agunt non sufferentes inuicem in dilectione neque studentes seruare unitatem spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
peremptionem etiam illa inte¬
gra trahuntur ad mortem : quod
ne fiat non cessat misericordia
dĩ perunitatem sc̃ȩ ecclesiȩ ut ue¬
niant & curentur permedicam̃¬
tum reconeiliationis: peruincu¬
lum pacis. nec ideo seputant sa¬
nos esse quia dicimus tos habere
aliquid sanum necrursus ideo pit¬
tent curandum esse quod sanum ẽ
quia ostendimus aliquid uulne¬
ratum  Itaq in sacramen¬
ti sanitate quia contra nos non
sunt pronobis sunt. Inscisma¬
tis autem uulnere quicquid cum
xp̃o non colligunt spargunt:
non extollantur exhis quȩ ha¬
bent quidtantum perea quȩ sa¬
na sunt suꝑbos oculos ducunt &¬
uulnus suum dignentur humili¬
ter intueri. nec solum quid ad sit
sed &iam quid desit adtendanT
Videant quam multa & quã mag¬
na nihil ꝓsint siunum quiddam
defuerit & uideant quid sit ip¬
sum unu nec me inhoc audi¬
ant sed a postolũ: si linguis ho¬
ritatẽ autẽ non habeam. factus
sum aeramentut̃ sonans & cimba¬

Expanded text:
peremptionem etiam illa inteperemptionem etiam illa integra trahuntur ad mortem? quod ne fiat, non cessat misericordia dei per unitatem sanctae ecclesiae, ut ueniant et curentur per medicamentum reconciliationis, per uinculum pacis. nec ideo se putent sanos esse, quia dicimus eos habere aliquid sanum, nec rursus ideo putent curandum esse quod sanum est, quia ostendimus aliquid uulneratum. itaque in sacramenti sanitate, quia contra nos non sunt, pro nobis sunt, in schismatis autem uulnere quidquid cum Christo non colligunt spargunt. non extollantur ex his quae habent. quid tantum per ea quae sana sunt superbos oculos ducunt? et uulnus suum dignentur humiliter intueri nec solum quid adsit, sed etiam quid desit adtendant. Uideant quam multa et quam magna nihil prosint, si unum quiddam defuerit, et uideant quid sit ipsum unum, nec me in hoc audiant, sed apostolum: si linguis horitatem autem non habeam, factus sum aeramentum sonans, aut cymba
Abbreviated transcription (Latin):
us interimit schismaticos autem
terrȩ hiatus absorbuit. & apostolus
si habeam inquit omnẽ fidem Ita ut
montes transferam caritatem autẽ
non habeam nihilsum. Siquis
Siquis
adducatur ad medicum in aliqua
necessaria parte corporis. graui
uulnere sauciatus. sidixerit me¬
dicus moritur inde nisi cur&cur
non opinor illi qui eum ad duxer̃
ita desipiunt. ut consideratis atq
numeratis cȩteris menbris eius sa¬
nis. respondeant medico & dicant
ergo ne ista sana tot menbra non ua¬
lent ad eius uitam: & unum illud
uulneratum ual& ad mortem:.
Non utiq hoc dicunt sed curandũ
offerunt. nec ideo tamen quia
curandum offerunt medicum ro¬
gant ut &iam illa quȩ sana sunt cu¬
r& sed illi uni loco medicinam in¬
stanter adhibeat. unde mors &i¬
am saluis cexeris inmin&. &nisi
sanur adueni&
Quid ergo prodest homini uel sa¬
na fides uel sanum fortasse solũ
fidei sacramentum ubi l&ali uul¬
nere scismatis per empta est
sanitas caritatis : percuius solius

Expanded text:
us interemit, schismaticos autem us interemit, schismaticos autem terrae hiatus absorbuit. et apostolus si habeam, inquit, omnem fidem ita ut montes transferam, caritatem autem non habeamnihil sum. Si quis adducatur ad medicum in aliqua necessaria parte corporis graui uulnere sauciatus, si dixerit medicus: \'moritur inde nisi curetur\', non opinor illi qui eum adduxerunt ita desipiunt, ut consideratis adque numeratis ceteris membris eius sanis respondeant medico et dicant: \'ergone ista sana tot membra non ualent ad eius uitam, et unum illud uulneratum ualet ad mortem? non utique hoc dicunt, sed curandum offerunt. nec ideo tamen quia curandum offerunt medicum rogant, ut etiam illa quae sana sunt curet, sed illi uni loco medicinam instanter adhibeat, unde mors etiam saluis ceteris inminet et nisi sanetur adueniet. quid ergo prodest homini uel sana fides uel sanum fortasse solum fidei sacramentum, ubi letali uulnere schismatis perempta est sanitas caritatis, per cuius solius
Abbreviated transcription (Latin):
nitiose quippe contem ne¬
r& bonum quod nondum
habebat. su perbiens exillo
quod habebat. S ic &iam
qui scipsos a soti&ate ce¬
tero rum separantes. ca¬
ritate uiolata unitatis
uin culum rum punt.
si nihil faciunt eorum
quae in illa soti& ate
acceperunt. in omni¬
bus separatisunt. &¬
ideo quem sibi so ciaue¬
rint siuenire adecclesia uolu¬
erit deb& omnia quȩ ñ accipit
accipere
siuero non nulla eadem faciunt
nonse in eis separauerunt. et ex
ea paste intexturȩ compage
detinentur. incetera scissi sunt
Pro inde siquem sibi sociauerint¬
& exea parte nectitur ecclesiȩ:
inqua nec illi separati sunt. &i¬
deo siuenire ad ecclesiam uolue¬
rit in oo sanatur ubi laniatus er¬
rabat ubi uero sanatus conecte¬
batur . non curatur sed agnosci¬
tur necum sanacurare uolumus
potius uulneremus: Itaq illi
quos baptitant sanant a uulnere
idolatriȩ uel in fidelitatis. sed gra¬
uius feriunt uulnere sciẜmatis
Idolatras enim inpopulo dĩ gladi¬

Expanded text:
niciose quippe contemneniciose quippe contemneret bonum quod nondum habebat, superbiens ex illo quod habebat. sic etiam qui se ipsos a societate ceterorum separantes caritate uiolata unitatis uinculum rumpunt, si nihil faciunt eorum quae in illa societate acceperunt, in omnibus separati sunt, et ideo quem sibi sociauerint, si uenire ad ecclesiam uoluerit, debet omnia quae non accepit accipere. si uero nonnulla eadem faciunt, non se in eis separauerunt et ex ea parte in texturae conpage detinentur, in cetera scissi sunt. proinde si quem sibi sociauerint, ex ea parte nectitur ecclesiae in qua nec illi separati sunt, et ideo si uenire ad ecclesiam uoluerit, in eo sanatur ubi laniatus errabat, ubi uero sanus conectebatur non curatur sed agnoscitur, ne cum sana curare uolumus potius uulneremus. itaque illi quos baptizant sanant a uulnere idololatriae uel infidelitatis, sed grauius feriunt uulnere schismatis. idololatas enim in populo dei gladi
Abbreviated transcription (Latin):
prouobis est. Quidrestat in¬
tellegendum. nisi quia ille
intantinominis ueneratione
confirmandus fuit . Ubi non
erat contra ecclesiam. sed pro
ecclesia. et in illa tamen sepa¬
ratione culpandus ubi sicol¬
liger& sparger&. ut si forte
ueni r& ad ecclesiam. nonil¬
lud quod habebat. ibi accipe¬
r&. sed in quo aberra uerat.
emendar&. N eque enim &
comelii gentilis hominis ora¬
tiones non sunt exauditȩ
Aut elemosinȩ non sunt ac¬
ceptȩ. immo & angelum ad
semitti. & missum meruit in¬
tuere perquem poss& utiq
sinehominis alicuius accessu
cuncta necessaria discere
Sed quoniam quicquid boni¬
in orationibus & elemosinis ha¬
bebat pro desse illi non pote¬
rant. nisi peruinculum xp̃i¬
anȩ soci&atis & pacis incor¬
pora r&ur ecclesiae. iub&ur
mittere ad p&rum. & per
illum discit xp̃m. per illũ
&iam baptizatus . xpiano
populo. consortio quoq: cõ¬
munionis adiuingitur. cui
sola bonorum operum simi¬
li tudi ne iungebatur. per¬

Expanded text:
pro uobis est, quid restat inpro uobis est, quid restat intellegendum, nisi quia ille in tanti nominis ueneratione confirmandus fuit ubi non erat contra ecclesiam sed pro ecclesia, et in illa tamen separatione culpandus ubi si colligeret spargeret, ut si forte ueniret ad ecclesiam non illud quod habebat ibi acciperet, sed in quo aberrauerat emendaret? Neque enim et Corneli gentilis hominis orationes non sunt exauditae aut elemosynae non sunt acceptae; immo et angelum ad se mitti et missum meruit intueri, per quem posset utique sine hominis alicuius accessu cuncta necessaria discere. sed quoniam quidquid boniin orationibus et elemosynis habebat prodesse illi non poterat, nisi per uinculum christianae societatis et pacis incorporaretur ecclesiae, iubetur mittere ad Petrum et per illum discit Christum, per illum etiam baptizatus christiano populo consortio quoque communionis adiungitur, cui sola bonorum operum similitudine iungebatur. per
Abbreviated transcription (Latin):
isse qui acum illis non sequebatur
Nolire inquit prohibere. qui
contra uos non est. prouobis est
Non potest enim quisquam in
meo nomine facere aliquid. & ma¬
leloqui deme. S inihil in illo cor¬
rigendum erat. securus sit ergo
quis quis extracommuni onem
ecclesiae conftitutus colligi
in xp̃i nomine dissotiatus a soti¬
qui non est mecum: aduersus meẽ
& qui mecum non colligit spar¬
git: Siautem quod discipuli
dñi perignorantiam fa tere
uoluerunt. Idineo corrigen¬
dumest. quod dñs dixit
Nolite prohibere. Curhoc
ipse prohiberi prohibuit.
Et quomodo erit uerbum
quodibiait. Qui contra
uos non est. prouobis est.
In hocenim facto non contra
eos sed proeis erat. ubi per
nomen xp̃i sanitas operabatur.
Utergo utraq sententia uera
sit. sicuti uera est & illa ubi
ait. qui non est mecum. ad¬
uersus me est. & qui mecum
non colligit. spargit. Et illa
ubi ait . N oliteprohibere.
Qui enim contra uos non est.

Expanded text:
isse, quia cum illis eum non sequebatur, isse, quia cum illis eum non sequebatur, nolite, inquit, prohibere. qui contra uos non est pro uobis est. non potest enim quisquam in meo nomine facere aliquid et male loqui de me. si nihil in illo corrigendum erat, securus sit ergo quisquis extra communionem ecclesiae constitutus colligit in Christi nomine dissociatus a sociqui non est mecum aduersus me est, et qui mecum non colligit spargit. si autem, quod discipuli domini per ignorantiam facere uoluerunt, id in eo corrigendum est quod dominus dixit: nolite prohibere, cur hoc ipse prohiberi prohibuit? et quomodo erit uerum quod ibi ait: qui contra uos non est pro uobis est? in hoc enim facto non contra eos sed pro eis erat, ubi per nomen Christi sanitates operabatur. ut ergo utraque sententia uera sit, sicuti uera est, et illa ubi ait: qui non est mecum aduersus me est, et qui mecum non colligit spargit et illa ubi ait: nolite prohibere. qui enim contra uos non est
Abbreviated transcription (Latin):
Iam enĩ neuidear humanis argum̃¬
tis idagere. quo quȩstionis huius
obscuritas prioribus ecclesiȩ tempo¬
ribus anteschis madonati. magnos
uiros & magna caritat ep̃ditos patres
episcopos ita interse conpulitsalua
pacedisceptare : atq fluctuare: ut
diu conciliorum in suis quibq. regi¬
onibus diũ sastatuta not auerint.
donec plenario totius orbis c̃cilio qđ
salubrimesentiebatur &iã remotis
dubitationibus firma r&ur. Ex
euangelio profero certa docum̃ta.
quib: dño adiuuante demonstro quã
recteplacuerit. & uerescđm dm̃. ut hoc
in quoquam schis matico ł her&ico eccle¬
siaftica medicina curar& in quo uulne¬
reseparabatur. llud autem qđ sanũ
maner& agnitũ potius ad probar&ur.
quã in probatũ uulnerar&ur. Certe
dñs in euangelio dicit. Qui non est
mecum. Aduersũme est et qui mecũ
non colligit . spargit. Iamencũ
ad eum discipuli r&ulis sent
Uidis sese quendam in eius nomine
pellentem doemonia & prohibu¬

Expanded text:
Iam enim, ne uidear humanis argumenIam enim, ne uidear humanis argumentis id agere, quoniam quaestionis huius obscuritas prioribus ecclesiae temporibus ante schisma Donati magnos uiros et magna caritate praeditos patres episcopos ita inter se conpulit salua pace disceptare adque fluctuare, ut diu conciliorum in suis quibusque regionibus diuersa statuta nutauerint, donec plenario totius, orbis concilio quod saluberrime sentiebatur etiam remotis dubitationibus firmaretur, ex euangelio profero certa documenta, quibus domino adiuuante demonstro quam recte placuerit et uere secundum deum, ut hoc in quoquam schismatico uel haeretico ecclesiastica medicina curaret in quo uulnere separabatur, illud autem quod sanum maneret agnitum potius adprobaretur quam inprobatum uulneraretur. certe dominus in euangelio dicit: qui non est mecum aduersum me est, et qui mecum non colligit spargit. tamen cum ad eum discipuli rettulissent uidisse se quendam in eius nomine pellentem daemonia et prohibu
Abbreviated transcription (Latin):
nistȩ soliessent. necipsorum
salutem contem nere debere¬
mus. Quanto ergo magis¬
quia eadem pars donati. in
multa minutis sima frustra
concisa est Quȩ omnes minu¬
tȩparticulae: hancunammul¬
to grandi orem. In qua primi¬
anus est derecepto maximia¬
nistarum baptismo reprehen¬
dunt. & singulae conantur
asserere apud setantum modo
uerum baptis mum remansisse
nec omnino esse alibi. neque
intoto orbe terrarum qua ec¬
clesia catholica ex panditur.
N ec in ipsa grandiore parte
donati. nec inc& eris. pr&er
seunam exminutissimis parti¬
bus quȩ omnes particulae si
aduertere uoluerint uocem.
non hominis. sed ipsius manifes¬
tissimȩ ueritatis. & animosũ
sp̃m. sua eperuersitatis edoma¬
re. non utiq ad partem dona¬
ti maiorem. dequa prȩcisa.
precisȩsunt. S ed ad ipsa mui¬
riditatem radicis catholicȩde
ariditatepropria reuerterentur
Omnes quippeisti ubi contranos
non sunt. pronobis sunt. Vbi autem
nobiscum non colligunt. spargunt:

Expanded text:
anistae soli essent, nec ipsorum anistae soli essent, nec ipsorum salutem contemnere deberemus; quanto ergo magisquia eadem pars Donati in multa minutissima frusta concisa est, quae omnes minutae particulae hanc unam multo grandiorem in qua Primianus est de recepto Maximianistarum baptismo reprehendunt et singulae conantur adserere aput se tantummodo uerum baptismum remansisse nec omnino esse alibi neque in toto orbe terrarum qua ecclesia catholica expanditur nec in ipsa grandiore parte Donati nec in ceteris praeter se unam ex minutissimis partibus! quae omnes particulae si aduertere uoluerint uocem non hominis, sed ipsius manifestissimae ueritatis, et animosum spiritum suae peruersitatis edomare, non utique ad partem Donati maiorem de qua praecisa praecisae sunt, sed ad ipsam uiriditatem radicis catholicae de ariditate propria reuertentur. omnes quippe isti ubi contra nos non sunt pro nobis sunt, ubi autem nobiscum non colligunt spargunt.
Abbreviated transcription (Latin):
quos felicianus inschismate
baptizauit. cum eos sibi recon¬
ciliauerunt. Idest . non ut acci¬
perent quod non habebant.
Sed ut prodess& eis quod in¬
utiliter inchis mate accepe¬
rant & habebant. Hoc uere
confert. & praestat ds̃ per
communionem catholicam
illis quiueniunt ab aliqua
heresi uel schimate. ubi bap¬
tismum xp̃i acceperunt.
Idest non ut baptismi sacra¬
mentum incipiant habere. quod
non habebant. sed ut incipiat
eis prodesse quod habebant
Qua propter internos & ip¬
sos quodam modo cardina¬
les donatistas. quorum epis¬
copus apud cartaginem primi¬
anus est. Iam dehac re
nulla est contro uersia. Uolu¬
it enim ds̃ perma ximianis¬
tas eam finiri. ut quod carita¬
tesuadente nolebant ex emplo
suo cogentefateantur. S edad¬
hucin depropter ea disputamus.
neilli sibi uideantur aliquid
dicere. quinec istis communi¬
cant. quia pud sepotius quan¬
to pauciores. tanto sincerio¬
res donatis tas remansisse
contendunt. Qui simaximi¬

Expanded text:
quos. Felicianus in schismate quos. Felicianus in schismate baptizauit, cum eos sibi reconciliauernt, id est non ut acciperent quod non habebant, sed ut prodesset eis quod inutiliter in schismate acceperant et habebant, hoc uere confert et praestat deus per communionem catholicam illis. qui ueniunt ab aliqua haeresi uel schismate ubi baptismum Christi acceperunt, id est non ut baptismi sacramentum incipiant habere quod non habebant, sed ut incipiat eis prodesse quod habebant. Quapropter inter nos et ipsos quodammodo cardinales Donatistas. quorum episcopus apud Karthaginem Primianus est, iam de hac re nulla est controuersia. uoluit enim deus per Maximianistas eam finiri, ut quod caritate suadente nolebant exemplo suo cogente fateantur. sed adhuc inde propterea disputamus, ne illi sibi uideantur aliquid dicere qui nec istis communicant, qui aput se potius quanto pauciores tanto sinceriores Donatistas remansisse contendunt. qui si Maximi
Abbreviated transcription (Latin):
aduertunt & corriguntur.
Inde grauantur hi quicum
iam ignorare non permittan¬
tur. in perniuem suam. per¬
tinaciter saeuiunt
Oamnato quippe maximia¬
nistarum & receptio dam¬
natorum cum his quos extra
eorum communi onem insa¬
crilegio sicut concilium eorũ
clamat inschismate baptita¬
runt. totam istam soluit
qua estionem. totam conten¬
tionem abstulit. Nihilom¬
nino internos & eos dona¬
tiftas. qui primiano com¬
municant derelinquit.
Vnde dubit&ur. non solum
haberi. sed &iam daripos se
baptis mum xp̃i. ab eis qui ab
aecclesia separantur
Sicut enim ipsi eos quos feli¬
cianus inchis mate baptira¬
uit uerum baptismum acce¬
pisse fateri coguntur. quia eos
secum nunc habent in ipso bap¬
tismo. quem inschis mate per¬
ceperunt. Sic nos dicimus bap¬
tismum xp̃i esse &iam extra
communionem catholicam
quem dant illi. qui abeadem
communione praecisisunt.
quia eum cum praecederen¬
tur non a mis erunt. Et quod
ipsi seputant contulisse illis

Expanded text:
aduertunt et corriguntur, aduertunt et corriguntur, inde grauantur hi, qui cum iam ignorare non permittantur, in perniciem suam pertinaciter saeuiunt. damnatio quippe Maximianistarum et receptio damnatorum cum his quos extra eorum communionem in sacrilego, sicut concilium eorum clamat, in schismate baptizarunt, totam istam soluit quaestionem, totam contentionem abstulit. nihil omnino inter nos et eos Donatistas qui Primiano communicant derelinquit, unde dubitetur non solum haberi, sed etiam dari posse baptismum Christi ab eis qui ab ecclesia separantur. sicut enim ipsi eos quos Felicianus in schismate baptizauit uerum baptismum accepisse fateri coguntur, quia eos secum nunc habent in ipso baptismo quem in schismate perceperunt, sic nos dicimus baptismum Christi esse etiam extra communionem catholicam, quem dant illi qui ab eadem communione praecisi sunt, quia eum cum praeciderentur non amiserunt. et quod ipsi se putant contulisse illis
Abbreviated transcription (Latin):
falsis. aut incertis. certa prȩpo¬
ne. Illic enim quomigraturus
es cumalibi acceperis recte
posse accipi. quod desideras
non illitantum ad quos tran¬
siturus es: Sed tu ipse qui
transiturus es confiteris
Sienim utrum recte illic pos¬
sit accipi dubitares. &iam illuc
tran seundum esse dubitares
Accipere itaque in partedona¬
ti. suncertum est essepeccatũ
quis dubit&. certum esse pec¬
catum. non ibi potius accipere
ubi certum est non essepecca¬
tum: Illi uero qui perignoran¬
tiam ibi baptizantur. arbitran¬
tes ipsam esse aecclesiam xp̃i
Inistorum quidem compara¬
tione minus peccant. sacrilegio
tamen schis matis uulnerantur.
nonideo non grauiter. quod alii
grauius. cum enim dictumẽ
quibusdam. Tolerabilius erti
sodomis indieiudicii quam
uobis. Non ideo dic tumeft
quia sodomitȩ non torque¬
buntur. sed quia illi grauius
torquebuntur. Quam quã
fuerat hoc fortasse occultum.
aliquando & incertum.
Unde autem sanantur hi qui

Expanded text:
falsis aut incertis certa praepofalsis aut incertis certa praepone. illic enim quo migraturus es, cum alibi acceperis, recte posse accipi quod desideras non illi tantum ad quos transiturus es, sed tu ipse qui transiturus es confiteris. si enim utrum recte illic possit accipi dubitares, etiam illuc transeundum . esse dubitares. accipere itaque in parte Donati si incertum est esse peccatum, quis dubitet certum esse peccatum non ibi potius accipere ubi certum est non esse peccatum? illi uero qui per ignorantiam ibi baptizantur, arbitrantes ipsam esse ecclesiam Christi, in istorum quidem conparatione minus peccant, sacrilegio tamen schismatis uulnerantur non ideo non grauiter, quod alii grauius. cum enim dictum est quibusdam: tolerabilius erit Sodomisin die iudicii quam uobis, non ideo dictum est quia Sodomitae non torquebuntur, sed quia illi grauius torquebuntur. Quamquam fuerat hoc fortasse occultum aliquando et incertum. unde autem sanantur hi qui