comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
phȩ in finem respicienti. id ẽ. xp̃m.
a quo ꝑ peccatum recesserat. qui fi
ꝑfectio om̃ium bonoꝵ oꝑum: psal¬
mus dico composit᷑ ꝓ eo negocio ꝓ
quo uenit ad eum arguendum na¬
than ꝓpħa. E qͥa nathan multoci¬
ens uenerat ad eum: ut sciret᷑ in qͦ
aduentu ipse fuit causa hꝰ psalmi.
lieris uxoris alienȩ pulchritudine
captus ẽ rex.⁊ ꝓpħa dauid. Hoc in
nius legitur. huius maritũ in bello
curauit occidendum. E post hoc
factum missus ẽ ad eum nathan
ꝓphã a dño: qui eum arguer& de
tanto cõmisso. Multi uolunt cade
cum dauid. ⁊ nolt̾ resurgere cum dõ.
Non cadendi ȩxemplum ꝓpositum est.
s si cecideris resurgendi. Attende ne
cadas. ñ sit delectatio minoꝵ casus
maioꝵ: s sit casus maioꝵ tremor
minoꝵ. Audiant qui ñ cecidert̃
ne cadant: audiant qui cecider̃. ut
resurgant. Admon& etiã tale ex¬
emplum. ñ se quẽꝗͣ extolłe debere
in ꝓsꝑisreb. Multi enim res adu̾sas

Expanded text:
e in finem respicienti, id est, Christum, a quo per peccatum recesserat, qui est perfectio omnium bonorum operum. Psalmus, dico, compositus pro eo negocio, pro quo venit ad eum arguendum Nathan propheta. Et quia Nathan multotiens venerat ad eum, ut sciretur in quo adventu ipse fuit caussa hujus psalmi, lieris, uxoris alienae, pulcuritudine captus est rex et propheta David. Hoc in nius legitur. Hujus maritum in bello curavit occidendum. Et post hoc factum missus est ad eum Nathan propheta a Domino, qui eum argueret de tanto commisso . Multi volunt cadere cum David, et nolunt resurgere cum David. Non cadendi exemplum propositum est: sed si cecideris, resurgendi. Attende ne cadas. Non sit delectatio minorum, casus majorum: sed sit casus majorum, tremor minorum. Audiant qui non ceciderunt, ne cadant. Audiant qui ceciderunt, ut surgant. Admonet etiam tale exemplum, 253 non se quemquam extollere debere in prosperis rebus. Multi enim res adversas
Abbreviated transcription (Latin):
dem peccatoris: s ut conũtat᷑ & uiuat
& qͣre o misericors dñe admones ob¬
liuiscentes de. ut indelligant: Audi
causam. Neqndo rapiat adu̾sariꝰ
ille diabolus qui tanꝗͣ leo rugiens
circuit q̃rens quem deuor&e: ⁊ ñ sit
qui eripiat. si uos intelligere ñ uul¬
ds. Nenim eripit dñs eos qui obli¬
uiscunt᷑ eum: qui ea quȩ ad salu¬
dem animaꝵ suar̃ ꝑtinent. indelli¬
gere contemnunt. Unde scͥptũ ẽ.
Omnis ignorans ignorabit᷑. Quoc̃t᷑
de indelligentib ⁊ laudantib d̃m:
quid subiungat audiamus. Sacͥfici¬
um laudis honorificabit me. ⁊ illic
it᷑ quo ostendam illi salutare dĩ. Qđ̃
latine salutare. hoc hebraice iħc dr.
fundit᷑ uia nob̃ in corde fit. ꝑ qͣm ad
ihm in fine ꝑuenit᷑ Sic̃ ipse de sua
ostensione loquit᷑ dic̃s. Qui dilig̃
me diliget᷑ a patre meo: ⁊ego diligã
eum. ⁊ manifestabo ei meipsuor.¬

Expanded text:
tem peccatoris, sed ut convertatur et vivat tem peccatoris, sed ut convertatur et vivat . Et quare, o misericors Domine, admones obliviscentes te, ut intelligant? Audi caussam: Ne quando rapiat adversarius ille diabolus, qui tamquam leo rugiens circuit, quaerens quem devoret , et non sit qui eripiat. Si vos intelligere non vultis. Non enim eripit Dominus eos, qui obliviscuntur eum: qui ea quae ad salutem animarum suarum pertinent, intelligere contemnunt. Unde scriptum est: Omnis ignorans ignorabitur . Quo contra de intelligentibus et laudantibus Deum quid subjungat, audiamus: 23. Sacrificium laiter est quo ostendam illi salutare Dei . Quod enim Latine salutare, hoc Hebraice Jesus difunditur, via nobis in corde fit, per quam ad Jesum in fine pervenitur, sicut ipse de sua ostensione loquitur, dicens: Qui diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum, et manifestabo ei meipsum .
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ pacientius misericors dñs pecca-¬
tores sustinet. tanto eos distͥctius in
dere ⁊ em̃dare negligt̃. statu&e cos
ibi ande faciem suã. ut uideant ft¬
ditatem suam: nec tam̃ ad hoc ut
corrigant. s ut magis erubescant.
Modo gͦ cu fac quisqͥs talis es qđ tibi
minat᷑ facere ds. Tolle de at̾go duo.
ubi de uidẽ ñ ius dissimulans a factiᷤ
tuis: & constitue de ande te. Ascende
tͥbunal m̃tis duȩ. esto tͥ iudex. torq̃at
te timor:erumpat cfessio:.⁊ dic dño
tuo. qm̃ iniqͥtatem meã ego cognos¬
co. ⁊ peccatum meũ contͣme ẽ semꝑ.
Sienim ut paulus ait nosm& ipsos
duudicaremꝰ:. ñ utiq udicaremur.
Pptea admonendo subdit. Indelli¬
gite hȩc qui obliuiscimini dm̃. Uos
qui dm̃ obliti estis dum mala agitis
ex ratione ꝑpendite que dicta st̃. ut
uosm&. ipsos corrigatis. Atcendite in
obliuiscentes se ñ obliuiscitͣ. ñ repellit:
immo reuocat ad indellectum: ut
resipiscant. & ñ ꝑeant. Ñ uult mor¬

Expanded text:
modo patientius misericors Dominus peccamodo patientius misericors Dominus peccatores sustinet, tanto eos districtius in dere et emendare negligunt, statuet eos ibi ante faciem suam, ut videant foeditatem suam. Nec tamen ad hoc, ut corrigant: sed ut magis erubescant. Modo ergo tu fac quisquis talis es, quod tibi minatur 252 facere Deus. Tolle te a tergo tuo, ubi te videre non vis distuis; et constitue te ante te. Ascende tribunal mentis tuae, esto tibi judex, torqueat te timor, erumpat confessio, dic Deo tuo: Quoniam iniquitatem meam ego cognosco, et peccatum meum contra me est semper . Si enim ut Paulus ait nosmetipsos dijudicaremus, non utique judicaremur . Propterea admonendo subdit: 22. Intelligite haec qui obliviscimini Deum. Vos qui Deum obliti estis, dum mala agitis, ex ratione perpendite quae dicta sunt: ut vosmetipsos corrigatis. Attende in hoobliviscentes se non obliviscitur, non repellit, imo revocat ad intellectum, ut resipiscant, et non pereant. Non vult mor
Abbreviated transcription (Latin):
sui accedẽ. Scan dalizat᷑ autẽ. qͥa ad¬
huc ꝑfectus ñ ẽ. Si enim ꝑfectus ñ¬
ess&: scandalizari nulladenus po¬
tuiss&e. Nam par multa diligentib
legem di: & ũ ẽ illis scandalum. &
dñs in euglio. Qui scandaliz auerit
unum de pusillis meis. Ñ ait de ma¬
iorib s de pusillis: quia pusilloꝵ est
tantum scandalizari. Prauoꝵ autẽ
usus ẽ ꝑfectis derogare:. imꝑfectis scã¬
dalum ꝑonere. ⁊ semꝑ discordias semi¬
nare. Hoc fecisti inqͥt dñs ⁊ tacui. idẽ¬
ẽ miscđie: quo nos pius dñs patient̃
expectat ut conu̾tam᷑. Ñ enim irascit᷑
ꝑ singłos dies: s sic̃ dr̃ in alio psalmo.
nͥ conu̾si fueritis gladium suum ui¬
brabit. Hinc ẽ qd̃ subiung̃. Existura¬
sti inique qd̾ ero tui similis. Parũ ẽ.
qͥa mala facta tua placent tͥ: placen
putas ⁊ michi. Dm̃ qͥa ñ pateris ulto¬
rem: ius tenere participem. Arguam
de.⁊ statuam contͣ faciem tuã. Qnͣto

Expanded text:
sui accedere Scandalizatur autem, quia adsui accedere Scandalizatur autem, quia adhuc perfectus non est. Si enim perfectus esset, scandalizari nullatenus potuisset. Nam pax multa est diligentibus legem Dei, et non est illis scandalum . Et Dominus in Evangelio: Qui scandalizaverit inquit unum de pusillis meis . Non ait de majoribus, sed de pusillis: quia pusillorum est tantum scandalizari. Pravorum autem usus est, perfectis derogare, imperfectis scandalum ponere, et semper discordias seminare. 21. Hoc fecisti inquit Dominus et tacui, idest misericordiae, quo nos pius Dominus patienter exspectat, ut convertamur. Non enim irascitur per singulos dies , sed sicut dicitur in alio psalmo: Nisi conversi fueritis, gladium suum vibrabit . Hinc est quod subjungit: Existimasti inique quod ero tui similis. Parum est quia mala facta tua placent tibi. Placere putas et mihi. Deum, quia non pateris ultorem, vis tenere participem. Arguam te, et statuam contra faciem tuam. Quanto
Abbreviated transcription (Latin):
s abundant malicia:. ⁊̃ lingua corum
c̃cinnat. id ẽ ad ornat dolos. Dolus aũ
ẽ fraus quedam in u̾bis: qnͣdo aliud
ꝓmit᷑. aliud sentit᷑. Parum ẽ qd̃ facis
malum: in suꝑ laudas adulando: &
irrides & fallis peccantem. Uł os pec¬
catoris malicia abundat̃: qͣndo ma¬
ledictis ⁊ conuiciis alios exasꝑat. Do¬
los uͦ labia c̃cinnant: qͣndo auditu
placida u̾bisꝓnunciant. Unde ad¬
huc subinfertur. Sedñs adu̾sus fr̃ẽ
tuum loq̃baris. Hoc fit qndo aliqͥs
qͣsi firmus. aut alicuiꝰ iam mom̃ti
doctor detͣhit fr̃ĩ suo. forte bene agñ¬
ti.⁊ recte uiuenti. In eo audẽ qđ ait
sedens: mora uł studium designat᷑.
Est alius infirmꝰ ⁊ imꝑfectus: ad u̾sus
quem ponit scandalum similit̃ p᷑¬
ue loqñdo. Idõ infirm᷑ ille dictusc
matͥs filius ñdũ patͥs: adhuc lacte
indigens & ub̃ib adberens. portat᷑
adhuc sinib matͥs ecclȩ. ñdum ua¬
lens ad solidum cibum m̃se padris

Expanded text:
sed abundant malitia, et lingua eorum sed abundant malitia, et lingua eorum concinnat, id est, adornat dolos. Dolus autem est fraus quaedam in verbis, quando aliud promittitur, aliud sentitur. Parum est quod facis malum, insuper laudas adulando, et irrides et fallis peccantem. Vel os peccatoris malitia abundat, quando maledictis et conviciis alios exasperat. Dolos vero labia concinnant, quando auditu placida verbis pronuntiant. Unde adhuc subinfertur: 20. Sedens, adversus fratrem tuum loquebaris. Hoc fit quando aliquis quasi firmus, aut alicujus jam momenti doctor detrahit fratri suo forte bene agenti et recte viventi. In eo autem quod ait Sedens, mora vel studium designatur. Est alius infirmus et imperfectus, adversus quem ponit scandalum similiter prave loquendo. Ideo infirmus ille dictus est matris filius, nondum patris, adhuc lacte indigens et uberibus adhaerens. Portatur adhuc sinibus matris Ecclesiae, nondum valens ad solidum cibum mensae Patris
Abbreviated transcription (Latin):
pollutis labiis p̃dicare p̃sumitis: Tu
uͦ odisti disciplinam. id ẽ correptio¬
nes incos retͦrsum: qͥa eos negligens
ñ custodisti. In odiendo disciplinã.
redarguit᷑ uoluntas mala. inꝓiciẽ¬
do sermones di retͦrsum. rep̃hendit᷑
negligens & pͣua uita. Sermones di
ꝓicere ẽ: illis concẽptis pu̾sa agere.
Ec̃ce qͦm᷑ ꝓiecisti sermones meos. Si
uidebas furem currebas cum eo: &
cum adultis portionẽ duam ponebas.
adult̾ium. qͥd si placuit tͥ qui fec̃. nõ¬
ne ipso placito cucͣristi: Nõne porti¬
onem tuam cum illo qui fec̃. laudã¬
do posuisti: & si ñ facis malum:. situ
laudas malum. si ex uodo consentis:
curris cum malo. ⁊ portionẽ mali reci¬
pis. Ostuum abundauit malicia: &
lingua tua concinnabat dolos. Mali¬
ciam & dolum qͦrundã hominum in¬
sinuat: qui qͣmuis sciant mala ẽẽ quȩ
audiunt minime rep̃hendt̃. & parũ
ẽ qͥa ñ dicunt mala fecisti. s adulando
dicunt bene fecisti. & nort mala esse.

Expanded text:
pollutis labiis praedicare praesumis? 17. Tu vero odisti disciplinam. Id est corruptiones meos retrorsum. Quia eos negligens non custodisti. In odiendo disciplinam, redarguitur voluntas mala. In projiciendo sermones Dei retrorsum, reprehenditur negligens et prava vita. Sermones Dei projicere, est, illis cEcce quomodo projecisti sermones meos: 18. Si videbas urem, currebas cum eo: et cum adulteris portionem tuam ponebas. adulterium. Quid si placuit tibi qui fecit? nonne ipso placito cucurristi? Nonne portionem tuam cum illo qui fecit, laudando posuisti? Et si non facis malum, si tamen laudas malum, si ex voto consentis, curris cum malo, et portionem mali recipis. 19. Os tuum abundavit malitia, et lingua tua concinnabat dolos. Malitiam et dolum quorumdam hominum insinuat, qui quamvis sciant mala esse quae audiunt, minime reprehendunt. Et parum est quia non dicunt, Mala fecisti; sed adulando dicunt, Bene fecisti. Et norunt mala esse,
Abbreviated transcription (Latin):
cata sua deflere. sese semꝑ ad meliora
ꝓmouere ñ cessant: ut pꝰmodum ante
distͥctum iudicẽ inuidicabiles appare¬
re ualeant. Huc usq synagoga cõm̃
dauit xp̃m. uł exponendo ordinem
p̃dicationis eiꝰ: uel scd̃m aduentũ cõm̃¬
dando:amodo intͦducit cum loqñ¬
nom̃ clectionis ẽ. Ñ uocab̃is iacob. s
uocabis isrł. Ergo audi sic̃ isrł. sictit
uidens dm̃: & si ñtłũ specie. s iã fide
hoc enim int̃p̃tat᷑ isrł: uidens dm̃.
Qui hab& aures audiendi audiat.
Captat aut̃ eiꝰ beniuolñtiã cũ ait.
ipłs m̃s: ac si dicer& ppłs electus. ppłs
peculiaris. E destificabor tͥ. id ẽ testi¬

Expanded text:
inquirere, peccata sua deflere, sese semper ad meliora promovere non cessant: ut postmodum ante districtum judicem injudicabiles apparere valeant. Huc usque Synagoga commendavit Christum, vel exponendo ordinem praedicationis ejus, vel secundum adventum commendando: amodo introducit eum loquenomen electionis est. Non vocaberis Jacob, sed vocaberis Israel . Ergo audi sicut Israel, sicut videns Deum Et si nondum spe, sed jam fide, hoc enim interpretatur Israel, videns Deum. Qui habet aures audiendi, audiat . Captat autem ejus benevolentiam, cum ait: Populus meus. Ac si diceret: Populus electus, populus peculiaris . Et testificabor t
Abbreviated transcription (Latin):
culio suo. Qͥd uis ampliꝰ : Premium
q̃ris ado: ecce ds ipse d̾s tuus ẽ. Qͥd d̃o
ditius: Dona tͥ q̃rebas. ipsum donat᷑ũ
Audiamus qͥd adiungat. Ñ in sacͥficiis
guem taurũ mactasti: Quare ñ de
grege tuo hyrcum optimũ optulisti:
Qͣre aries ille ambulat in ouib tuis:
⁊ in ara mea ñ imponit᷑: Holocausta
aũt tua in c̃spectu meo st̃ semꝑ. ho¬
lon totũ ẽ. Caustum incensũ: holocau¬

Expanded text:
culio suo. Quid vis amplius? Primum quaeris a Deo? Ecce Deus, ipse Deus tuus est. Quid Deo dicimus? dona tibi quaerebas, ipsum donaturum Audiamus quid adjungat: 8. Non in sacrificiis guem taurum mactasti? Quare non de grege tuo hircum optimum obtulisti? Quare aries ille ambulat in ovibus tuis, et in ara mea non imponitur? Holocausta autem tua in conspectu meo sunt semper. Holon, totum e
Abbreviated transcription (Latin):
psalmi ẽ dauid: siue quilib& alius
penidens. Intendit autem ꝓpħa in
hoc psalmo pͥncipalit̃ orare ꝓtͥpli¬
ci reatu huius criminis supͣdicti. sci¬
lic& ꝓ adult̾io. homicidio ⁊ fraude:
deinde etiam ꝓ om̃ib aliis delictis.
ut ds hanc noxam.⁊ om̃s alias sibi ĩ
ut illam nunꝗͣ amplus amictat.
Pponit᷑ autẽ dd in hoc psalmo om̃ib
iustis exemplar ñ peccandi. s si cecid̾int
resurgendi.⁊ ne in uirtute sua p̃sumãt.
cum scͥptum sit. qui stat uideat ne ca¬
dat. Iniustis ad hoc ꝓponit᷑ ut de ma
sadisfactionem c̃secutum ueniam.
Dicit gͦ sic dauid.

Expanded text:
salmi est David, sive quilibet alius poenitens. Intendit autem propheta in hoc psalmo principaliter orare pro triplici reatu hujus criminis supradicti, scilicet pro adulterio, homicidio, et fraude. Deinde etiam pro omnibus aliis delictis, ut Deus hanc noxam et omnes alias sibi indut illam numquam amplius amittat. Proponitur autem David in hoc psalmo omnibus justis exemplar, non peccandi: sed si ceciderint, resurgendi. Et ne in virtute sua praesumant cum scriptum sit, Qui stat, videat ne cadat . Injustis ad hoc proponitur, ut de magsatisfactionem consequutum veniam. Dicit ergo sic David
Abbreviated transcription (Latin):
& dĩficator scõꝵ: sic̃ ipse alibi ait qͥb¬
dam scĩs. diis ꝑ gram factis. Ego
dixi dii estis: & filii excelsi om̃s. Hĩc
apłs ait: dedit eis potestadẽ filios
d̃i fieri. & itm. filu dĩ sum᷑:. s ñdũ
appar& qd̃ erimus. Iste tantꝰ ac ta
semet ipsum:. ꝑ fideles suos: & uoca¬
uit t̾ram. id ẽ homines habitandes
in t̾ra: ⁊ ñ inuna traꝵtantum: s a solis

Expanded text:
et deificator sanctorum, sicut ipse alibi ait quibusdam sanctis diis per gratiam factis: Ego dixi, dii estis et filii excelsi omnes . Hinc Apostolus ait, Dedit eis potestatem filios Dei fieri . Et iterum: Filii Dei sumus, sed nondum apparet, quod erimus . Iste tantus ac talsemetipsum , per fideles suos, et vocavit terram, id est, homines habitantes in terra. Et non in una terra tantu
Abbreviated transcription (Latin):
Bestiȩ di sunt ille bestiȩ fere qͣsñ in¬
cludo incurte mea. qͣs ñ alligo ad p̃¬
sepe meum: ea uͦ quȩ ap̃ me st̃. ñ di
s mea sunt. Ideo dñs adiung̃. lum̃¬
ta in montib & boues mea st̃. & illa
que possides.⁊ illa quȩ ñ possides. mea
sunt omĩa. Si enim seruus m̃s estu:
omnia ⁊ numeraui. Alia ẽ noticia
dĩ. alia hominis. sic̃ aliud ẽ possidere
dĩ. aliud ẽ possidẽ hominis. Ñ enĩ
du qd̾ possides totum habes in ꝑote¬
state: aut qͣmdiu uiuat bostuus ĩ po¬
testade tua ẽ. Hec uolatilia de aqͣ
nata sunt. a u̾bo dñi dicentis:. ꝓdu

Expanded text:
Bestiae Dei sunt illae bestiae ferae, quas non inBestiae Dei sunt illae bestiae ferae, quas non includo in corte mea, quas non alligo ad praesepe meum. Ea vero, quae apud me sunt, non Dei, sed mea sunt. Ideo Dominus adjungit: Jumenta in montibus et boves, mea sunt. Et illa, quae possides, et illa, quae non possides, mea sunt omnia. Si enim servus meus es tu,omnia et numeravi. Alia est notitia Dei, alia hominis. Sicut aliud est possidere Dei, aliud est possidere hominis. Non enim tu, quod possides, totum habes in potestate: ut quandiu vivat bos tuus, in potestate tua est. Haec volatilia caeli de aqua nata sunt a verbo
Abbreviated transcription (Latin):
tabis. Hec st̃ holocausta brutoꝵ ani¬
maliũ: quib ds̃ ñ delectat᷑. Quȩ st̃ gͦ
illa q̃ in conspectu meo st̃ semꝑ : be¬
nigne fac inqͥt dnẽ in bona uolun¬
tate tua syon. Tc̃ acceptab̃ sacͥficiũ
iusticie: oblationes & holocausta.
Est ignis flagnͣtissime caritatis. An¬
mus inflãmet᷑ caritate:arripiat ead̃
caritate m̃bra in usum suũ. Nea per¬
mittat militare cupiditati: ut totꝰ
exardescat igne amoris diuini. Talia
holocausta dic̃ ds in c̃spectu meoft̃
semꝑ. Adhuc forte isrł cogitat debu¬
bus. de ouib. de hyrcis.ĩdo subiũ clũ
est. Non accipiam de domo tua iu¬
tulos. neq de gregib tuis hyrcos. Pro
nuntiat testam̃tũ nouũ ubi omĩa il¬
la uet̾a sacͥficia cessauer̃. Erat enim
tc̃ p̃nunciatũ fut᷑um qͦddam sacͥfici¬
um: cuiꝰ sanguine mundarem᷑. Qre
ñ accipiam dedomo tua uitulos. hir
possideo: illo qͥ in domo tua est uitu¬
lo uel hirco ñ indigeo. S forte ait isrł.

Expanded text:
usta brutorum animalium, quibus Deus non delectatur. Quae sunt ergo illa, quae in conspectu meo sunt semper? Benigne fac, inquit Deus, in bona voluntate tua Sion. Tunc acceptabis sacrificium justitiae oblationes, et holocausta. Est ignis flagrantissimae caritatis. Animus inflammetur caritate, 249 arripiat eadem caritate membra in usum suum. Non ea permittat militare cupiditati, ut totus exardescat igne amoris divini. Talia holocausta dicit Deus, in conspectu meo sunt semper. Adhuc forte Israel cogitat de bobus, de ovibus, de hircis. Ideo subjunctum : 9. Non accipiam de domo tua vituloia illa vetera sacrificia cessaverunt. Erat enim tunc praenunciatum futurum, quoddam sacrificium, cujus sanguine mundaremur. Quare non accipiam de domo tua vitulos, hircpossideo, illo qui in domo tua est, vitulo, vel hirco non indigeo. Sed forte ait Israel,
Abbreviated transcription (Latin):
aduocabit sursum sessuros. sec̃ iudi¬
cat᷑os. uocabit ⁊ t̾ram disc̾nere ppłm su¬
um. Celum uocabit. ut iudicae cũ eo:
t̃ram uocabit. ut disc̾nat suum a po¬
pło malo. Audi uocationẽ t̾rȩ.⁊ ppli sui
discretionem. Uenite b̃ndicti patris
mei. ꝑcipite regnum qd uob̃ ꝑaratũ
ẽ ab origine mundi. Ecipite dico. qͣre:

Expanded text:
s, secum judicaturos. Vocabit et terram discernere populum suum. Caelum vocabit, ut judicet cum eo. Terram vocabit, ut discernat populum suum a populo malo. Audi vocationem terrae, et populi sui discretionem: Venite benedicti Patris mei, percipite regnum, quod vobis paratum est ab origine mundi . Percipite di
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa uidebt̃ in quẽ tnsfixer̃. E in cͥ¬
cuitui eiꝰ tempestas ualida. id ẽ an¬
głi: ꝗͥa sic̃ ualida tempestas sufflat
paleas ad ignem. sic malos sufflabt̃
ad inferos. Ualida tempestas uenti¬
lat᷑a ẽ tam magnã aream. Hac tẽ¬
pestade crit illa uentilatio. qͣ seꝑabit
a scĩs om̃e immundũ: a fidelib oĩs
simulatio. A piis ⁊ trem̃tib u̾bũd̾i:¬
omĩs condẽptor ⁊ suꝑbꝰ. Ueniens itaq¬

Expanded text:
a videbunt in quem transfixerunt . Et in circuitu ejus tempestas valida. Id est, angeli, quia sicut valida tempestas sufflat paleas ad ignem, sic malos sufflabunt ad inferos . Valida tempestas ventilatura est tam magnam aream. Hac tempestate erit illa ventilatio, qua separabitur a sanctis omne immundum: a fidelibus omnis simulatio, a piis et trementibuomnis contemtor et superbus. Veniens itaq
Abbreviated transcription (Latin):
Inde cep̃ p̃dicari spẽs decoris: id est pul¬
chritudo
dinunitatis xp̃i.
Ipse est
speciosus forma pre
De qͦ ⁊ subditͣ. Deus
manifeste uem&: ds nr̃. ⁊ ñ silebit. friꝰ

Expanded text:
Inde coepit praedicari species decoris, id est, pulchritudo divinitatis Christi. Ipse est speciosus forma prae et subditur: 3. Deus manifeste veniet: D
Abbreviated transcription (Latin):
cioꝵ: tot st̃ diu̾sitades ꝯuenticłorum.
S puis dñs conuenticła eoꝵ de sangͥ¬
nib ñ cong̾gat: qͥa conu̾sos ad peni¬
dentiam in iudicio ñ accusat. Que st̃
autẽ nomina eoꝵ quoꝵ ñ memorerit:
nͥ ea nomina que peccando sibi acqͥ¬
siert̃: Qͥ enim adult̾ium ꝑpetrat. ñ
ĩmerito adult̃ dr̃: qui rapiiã raptor.

Expanded text:
tiorum, tot sunt diversitates conventiculorum. tiorum, tot sunt diversitates conventiculorum. Sed pius Dominus conventicula eorum de sanguinibus non congregat, quia conversos ad poenitentiam in judicio non accusat. Quae sunt autem nomina eorum, quorum non memor erit, nisi ea nomina, quae peccando sibi acquisierunt? Qui enim adulterium perpetrat, non immerito adulter dicitur: qui rapinam, raptor;
Abbreviated transcription (Latin):
tas. Ex regła enim suꝑne iusticie. dep̃¬
hendit᷑ tortitudo pͣuitatis nr̃e. Hinc
ẽ qd̾ scĩ uiri qͣnto subtiliꝰ diuina ꝑci¬
piunt: tanto distͥctius ꝓpͥa peccata
plangunt: atq ex ꝑcepto suꝑno lu¬
mine cognoscunt. qͥd in se ipsis debeãt
emendare. & id̃o dr̃. postea accelerauer̃.
Unde enim ꝓpͥam cognosc̃t infirmitatẽ:
inde citiꝰ festinant ad sanitatẽ. & qͥa
infirmos ⁊ peccatores humilit̾ se con¬
fitent᷑: id̾o a celesti medico sanari pro¬
merent᷑. Pptẽa adiunc̾tũ ẽ. Ñ cong̾¬
gabo c̃uenticła eoꝵ de sanguinib:
nec memor ero nominũ eoꝵ ꝑ labia
mea. Qͥd sanguinũ noĩe: nͥ peccata
signantur: Unde scͥptum ẽ. Caroꝵ
sanguis regnũ dĩ ñ possidebt̃. & bene
ait conuenticła. N enim om̃s qui ui¬
ciis subiacent. uinã in peccatis uolun¬
tadem habent. Nam alu ꝯueniunt ad
rapinã. alii ad auariciã.alii ad luxurã.
alii ad suꝑbiam. Qt st̃ uarietates ui¬

Expanded text:
e justitiae deprehenditur fortitudo pravitatis nostrae. Hinc est, quod sancti viri quanto subtilius divina percipiunt, tanto districtius propria peccata plangunt: atque ex percepto superno lumine cognoscunt, quid in seipsis debeant emendare: et ideo dicitur, Postea acceleraverunt. Unde enim propriam cognoscunt infirmitatem, inde citius festinant ad salutem. Et quia infirmos et peccatores humiliter se confitentur, ideo se a coelesti medico sanari promerentur: propterea adjunctum est: Non congregabo conventicula eorum de sanguinibus; nec memor ero nominum eorum per labia mea. Quid sanguinum nomine, nisi peccata signantur? Unde scriptum est: Caro et 67 sanguis regnum Dei non possidebunt . Et bene ait, conventicula: Non enim omnes, qui vitiis subjacent, unam in peccatis voluntatem habent; nam alii conveniunt ad rapinam, alii ad avaritiam, alii ad luxuriam, alii ad superbiam. Quot sunt varietates vi
Abbreviated transcription (Latin):
gnita. Si enim cognoscerẽt: hanc ꝗͣ
diligunt claritatẽ falsam ñ amarent.
Grãs gͦ dño debent age̾. hi qͥ ipsius do¬
noualent inuisibilia indellig̾e. & id̾o
apte subiungit᷑. Benedicã dñm qui

Expanded text:
gnita. Si enim cognoscerent hanc, quam diligunt, claritatem: falsam non amarent. Gratias ergo Domino debent agere hi, qui ipsius dono valent invisibilia intelligere: et ideo apte subjungitur: 7. Benedicam Dominum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Ntiquitꝰ solebat fieri. qd̃ qͣn¬
do aliqͥs de hoste suo tͥumphũ
habebat. faciebat sibi arcum
construi qui triumphalis di¬
cebatur: in quo scͥbebatur illa uicto¬
ria. Unde aurasice marcu tͥumpha¬
li massiliensc bellũ sculptũ habet᷑:
ob signum uictoriȩ cesaris. Simłr
d̾s pat̾ ꝑ uic̾toriam passionis iã de¬
uicto diabolo. qͣsi tͥumphałe arcũ
de acquisito sibi regno docius mun¬
di didulum cruci fecit apponi. Ih̃c
nararenus rex uidoꝵ. Inscͥptio di¬
tuli huiꝰ psalmi ẽ: Ps̃ ipsi dauid.

Expanded text:
ntiquitus solebat fieri, quod quando aliquis de hoste suo triumphum habebat, faciebat sibi arcum construi, qui triumphalis dicebatur: in quo describebatur illa victoria . Unde Aurasicae in arcu triumphali Massiliense bellum sculptum habetur, ob signum victoriae Caesaris. Similiter Deus Pater per victoriam passionis jam devicto diabolo, quasi triumphalem arcum de acquisito sibi regno totius mundi, titulum cruci fecit apponi, JESUS NAZARAENUS REX JUDAEORUM . Inscriptio tituli hujus psalmi est, Psalmus ipsi David.
Abbreviated transcription (Latin):
in c̃scientia. foris in lingua. Hinc ali¬
bi dr. Letetur cor q̃rendium dñm.
Qd̾̃ autẽ dic̃. ⁊ caro mea requiesco in
spe: corpꝰ dñicum mortuũ atq in se¬
pulchro positum. ⁊ t̾cia die resurre¬

Expanded text:
a. Hinc alibi dicitur, Laetetur cor quaerentium Dominum . Quod autem dicit, Et caro mea requiescet in spe: corpus Dominicum mortuum, atque in sepulcro positum, et tertia die resurre
Abbreviated transcription (Latin):
tpr̃e. Huic sentñciȩ concordant u̾ba¬
quȩ secunt᷑. Ait enim. Puidebã dñm
litur in ꝓsꝑis. neq frangit᷑ in adu̾¬
uiis tiuis cogita illum. Recte autẽ
ẽ filius. In de uirtutẽ tͦxit: ut ꝑhu¬
manam formã in passione positus.
cõmoueri neqͥquã poss&. Qd̃ si exẽ¬
plo nrĩ redemptoris dnm̃ semꝑ in ẽ¬
spec̾tu nr̃o ꝓuidemꝰ: ut neq amore
neq timore alicuiꝰ rei. ab eius uolun¬
tate discordemꝰ: erit utiq a dextͥs no¬
bis ne cõmoueam᷑. Ipse enimait. Coce
ego uob̾cum sum om̃ib dieb. usq ad

Expanded text:
super, et usque ad noctem increpuerunt me renes mei. Insuper ex hoc benedicam Dominum, litur in prosperis, neque frangitur in adverviis tuis cogita illum . Recte autem dicunt boni. Ad hoc ergo nos iste versus instruit, ut laudemus Deum in donis suis, ne ingrati simus: et insuper in flagellis, ut perfecti simus: ut impleatur in nobis, quod in alio psalmo legimus: Benediper providemus, ut neque amore, neque timore alicujus rei ab ejus voluntate discordemus: erit utique a dextris nobis, ne commoveamur. Ipse enim ait, Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus, usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
felicitate. Studcamꝰ gͦ uitȩ uias ob¬
seruare: qͣtinꝰ ad tantam leticiam.
⁊ ad tantas delectationes ualeamꝰ
uid: qui reuera manu fortiᷤ
uenit expugnare acreas po¬
testates. S cum in aliis qͣmplurimiᷤᷤ
psalmis orationes habeant᷑: mirum
uidr. cur in isto psalmo mag̃ qͣm ĩ
aliis. talem titulum apposuerit. S
qmuis alii psalmi breuit̃ mixtas
in se contineant orõnes: iste tñ per
qͣndam excellñtiam pͥncipałr oratio
dr̃. qa tpr̃e passionis sue instante. hãc
orationẽ xp̃c dño suo cantauit. Intñ¬
dit audẽ nos in hoc psmo instruere:
ut exemplo ipsus in nrĩs necessitati¬
b semꝑ orare studeamꝰ. Agit᷑ autc̃
de iusticia xp̃i. de tͥbulatione passio

Expanded text:
felicitate. Studeamus ergo vitae vias obfelicitate. Studeamus ergo vitae vias observare, quatenus ad tantam laetitiam, et ad tantas delectationes valeamusvid, qui re vera manu fortis venit expugnare aereas potestates. Sed cum in aliis quam plurimis psalmis orationes habeantur, mirum videtur, cur in isto psalmo magis quam in aliis talem titulum apposuerit. Sed quamvis alii psalmi breviter mixtas in se contineant orationes, iste tamen per quandam excellentiam principaliter oratior, quia tempore passionis suae instante hanc orationem Christus Domino suo cantavit. Intendit autem nos in hoc psalmo instruere, ut exemplo ipsius in nostris necessitatibus semper orare studeamus. Agitur autem de justitia Christi, de tribulatio
Abbreviated transcription (Latin):
dȩ uias nouit. quas nob̾ ⁊ fact̾is ostñ¬
dit. ⁊ u̾bis p̃dicauit. Que st̃ uie eius
quib ad uitã dendimꝰ. nͥ humilidas
caritas. patientia. obedientia. ⁊ cȩt̾e
uirtudes : Ad has uias nos ãmonet
ꝓpħa dicens. Parate uiam dño. rec̃¬
tas facite semitas eiꝰ. Hinc ipsa ueri¬
tas ait. Uenide ad me om̃s qui labo¬
ratis ⁊ honerati estis: ⁊ ego uos refi¬
ciam. Bene gͦ ait. adimpleb̾ me lȩ¬
ticia cum uultu tuo. N enĩ ẽ plena
leticia cum istomundo. Unde scͥptũ ẽ.
Ue uob̃ qui ridetis nc̃. Ñ ẽ hic plena
leticia. neq bonis neq malis. Nam
utͥsq tribuladio cõmunis ẽ. Sc̃i ui¬
ri ⁊si gaudent in spe: gemunt. adhuc
in tͥbulatione. S tẽ pleni ert̃ lȩticia
qͣndo tłm uidebt̃ facie ad faciem.
&& delectationes in dext̾a eoꝵ usq ĩ
finem:qr hi qui a dextͥs eiꝰ ert̃. sine
fine gaudebt̃. Quoꝵ delectationes
ert̃ de dñi uisione. de societate an¬
głoꝵ. debeata ĩmortalitate. de ȩt̾na

Expanded text:
ctis ostendit, et verbis praedicavit. Quae sunt viae ejus, quibus ad vitam tendimus, nisi humilitas, caritas, patientia, obedientia, et caeterae virtutes? Ad has vias nos admonet propheta dicens: Parate viam Domini, rectas facite semitas ejus . Hinc ipsa Veritas ait, Venite ad me omnes qui laboratis, et onerati estis, et ego vos reficiam . Bene ergo ait, Adimplebis me laetitia cum vultu tuo. Non enim est plena laetitia cum isto mundo. Unde scriptum est, Vae vobis qui ridetis nunc . Non est hic plena laetitia neque bonis neque malis. Nam utrisque et tribulatio communis est. Sancti viri etsi gaudent in spe, gemunt adhuc in tribulatione. Sed tunc pleni erunt laetitia, quando Deum videbunt facie ad faciem , Et delectationes in dextera eorum usque in finem: quia hi qui a dextris ejus erunt, sine fine gaudebunt. Quorum delectationes erunt de Domini visione, de societate angelorum, de beata immortalitate, de aeterna
Abbreviated transcription (Latin):
sp̾alis ꝑ anchorã spei in illa patͥa fi¬
gitur. que rec̾te dĩ t̾ra nominat᷑. qͣm¬
uis in his t̾ris carne u̾sent᷑. hi̾scĩs mi¬
ras fec̃ om̃s uoluntates meas. in ꝓue¬
ctu eoꝵ qui sensert̃ qͥd eis ꝓfuerit. &
humanitas mee diuinitatis ut more¬
rer: ⁊ diuinitas humanitatis. ut resur¬
gerem. & notandũ qd̾ postꝗͣ ait muri¬
ficauit uoluntates meas:. ꝓtinꝰ adiun¬
git. in eis. Ex quib u̾bis colligendũ
ẽ ita uoluntates suas scĩs miras ostñ¬
disse: ut easdẽ in ipsis facer& ꝑman̾e.
Neq enim scĩ esse potuissent: si ab eius
uoluntatib cognitis discrepassent.
Qd̃ satis eiudñt̃ ex u̾bis sequentib ap

Expanded text:
alis per anchoram spei in illa patria figitur, quae recte Dei terra nominatur, quamvis in his terris carne versentur. His sanctis miras fecit omnes voluntates meas, in provectu eorum qui senserunt, quid eis profuerit et humanitas meae divinitatis, ut morerer, et divinitas humanitatis, ut resurgerem. Et notandum, quod postquam ait, Mirificavit voluntates meas, protinus adjungit, in eis: ex quibus verbis colligendum est, ita voluntates suas sanctis miras ostendisse, ut easdem in ipsis faceret permanere. Neque enim sancti esse potuissent, si ab ejus voluntatibus cognitis discrepassent. Quod satis evidenter ex verbis sequentibus ap
Abbreviated transcription (Latin):
tio eiꝰ ẽ. nos inuitare ad suum regnũ.
qd̃ nob̃ acqͥsiuit ꝑ suam humanita¬
tem. passionẽ. resurrectionẽ: unde hic
agitur. Ait ergo.
qd̾ ꝓse orarae: nam in eo qd̃ d̾s
erat. conseruare. seipsum pot̾at. S
sic̃ incarnari uenit. ꝓ nob̾. ita pius
redemptor orare dignatus ẽ ꝓ nob̃:
tͣnssigurans nos in sua ꝑsona: quia
unũ corpꝰ fieri uoluit cũ sua eccła.
Pro ifirmantib gͦ m̃bris suis. quȩ
tͣnsfornat in se dic̃: conserua me dñe

Expanded text:
tio ejus est nos invitare ad suum regnum, quod nobis acquisivit per suam humanitatem, passionem, resurrectionem, unde hic agitur. Ait ergo: quod pro se oraret: nam in eo, quod Deus erat, conservare seipsum poterat. Sed sicut incarnari venit pro nobis, ita pius Redemptor orare dignatus est pro nobis, transfigurans nos in sua persona; quia unum corpus fieri voluit, cum sua Ecclesia. Pro infirmantibus ergo membris suis, quae transformat in se, dicit: C
Abbreviated transcription (Latin):
candi sunt. corrumpi patieris. E h
dispositio ⁊ grã omĩpotñtis dĩ fuit:
ut anima. xp̃i nec diu in inferno mo¬
raret᷑: nec corpꝰ eiꝰ tamdu eẽt in t̾ra
exanime. ut corrũꝑet᷑. Si enĩ distulis¬
sce: tota nrã spes deꝑissee. Resurg̾e
gͦ sine dilatione uoluit: atq eiꝰdem¬

Expanded text:
candi sunt, corrumpi patieris. Et hoc dispositio, et gratia omnipotentis Dei fuit, ut anima Christi, nec diu in inferno moraretur, nec corpus ejus tandiu esset in terra exanime, ut corrumperetur. Si enim distulisset, tota nostra spes deperisset. Resurgere ergo sine dilatione voluit, atque
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑as suas młtiplicit nob̃ uarie¬
q diffudit: sac̃m̃ta quid̾e u̾borũ
uarians. fidẽ tam̃ unã cõm̃dans.
Una enim eadeꝙ resid̾o multis mod̾
dr̃: ñ ut modo ipso dicendi ꝓpt̾ fa¬
stidium uariet᷑. s ꝓpt̾ c̃cordiam u¬
na teneat᷑. Itaq in hoc psalmo qͣm
cantatum audiuimꝰ. cui cantando
respondimꝰ. ea sumꝰ dicturi que no¬
stis. ⁊ tam̃ fortassis adiuuante & do¬
nante dõ aliqm suauitatẽ allatun
sumus uob̃: qnͣdo ea q̃ alibi ⁊ alibi noue¬
ratis ⁊̃ cõmoniti ruminatis. Nam⁊
in ipsa ruminatione. in qͣ significat
d̾s munda animalia. hoc uoluit in-¬
sinuare: qr omĩs hõ qͥ audit. sic deb
in cor mitt̾e. ut ñ piger sit ea cogita¬
re:ut qͣndo audit. simił sit mandu¬
canti. Cum aũt audita in memoriã
reuocat. ⁊ cogitatione dulcissima reco¬
lit: fiat simił ruminanti. Aliouͦ mͦ
eadem dicunt᷑. ⁊ faciunt nos dulcit̃
cogitare que nouimꝰ: ⁊ eadem ipsali¬
bent̃ audire. qͥa modꝰ dicendi uariat᷑:

Expanded text:
tas multipliciter nobis varieque diffudit; sacramenta quidem verborum varians, fidem tamen unam commendans. Una enim eademque res ideo multis modis dicitur, ut modo ipso dicendi propter fastidium varietur, sed propter concordiam una teneatur. Itaque in hoc psalmo quem cantatum audivimus, cui cantando respondimus, ea sumus dicturi quae nostis: et tamen fortassis aliquam, adnante Deo suavitatem allaturi sumus vobis, quando ea, quae alibi et alibi noveratis, etiam commoniti ruminatis. Nam et in ipsa ruminatione, in qua significat Deus munda animalia, hoc voluit insinuare, quia omnis homo, qui audit, sic debet in cor mittere, ut non piger sit ea cogitare: ut quando audit, similis sit manducanti. Cum autem audita in memoriam revocat, et cogitatione dulcissima recolit: fiat similis ruminanti. Alio vero modo eadem dicuntur, et faciunt nos dulciter cogitare, quae novimus: et eadem ipsa libenter audire: quia modus dicendi variatur,
Abbreviated transcription (Latin):
e audaciam suꝑboꝵ. Est & alius
incellectus: qͣre in hoc loco t̾ribił
dicatur ds. Scĩ enim ⁊ ꝑfectiui¬
ri. ut mirabilem dm̃ in uidicio
suo placatum inueniant. sẽꝑ
hic apud se t̾ribilem pensant:
suasq culpis distͥcte iudicant:
qͣtinus in illi dist̾cto iudicio in¬
uidicabiles fiant. Dicat᷑ gͦ recte. t̾ri¬
bili apud reges t̾re. Reges t̾re sunt.
qui carnem suam sꝑ̃alit̃ regunt.
Rex t̾re erat paulus. cum diceret.
castigo corpꝰ meum & in seruitutem
redigo: ne forte aliis p̃dicans. ipse re¬
ꝓpbus efficiar. Esto rex t̾re: & critt̃

Expanded text:
 audaciam superborum. Est et alius intellectus quare in hoc loco terribilis dicatur Deus. Sancti etenim et perfecti viri, ut mirabilem Deum in judicio suo placatum inveniant, semper hic apud se terribilem pensant, suasque culpas districte judicant: quatenus in illo districto judicio injudicabiles fiant. Dicatur ergo recte, Terribili apud reges terrae sunt, qui carnem suam spiritualiter regunt. Rex terrae erat Paulus, cum diceret: Castigo corpus meum, et in servitutem redigo: ne forte aliis praedicans ipse reprobus efficiar. Esto rex terrae, et erit tibi
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑet᷑ illuminantis. & qui sc̃ istĩ
tes ꝓpt̾ altidudinem iusticie: ȩt̾ni:
quia semꝑ cum dño mansuri. Istos
montes pͥus illuminauit ȩt̃nus sol
ut ꝑ eos pꝰmodum t̾ram suã illumi¬
naret. id ẽ eccłam. ⁊ hoc mirabilit̃.
qͥa sp̃alit̃. Nel mirabilit̃. id ẽ cum
signis ⁊ ꝓdigiis sic̃ scͥptũ ẽ. lili aut̃

Expanded text:
isti isti tes propter altitudinem justitiae; aeterni, quia semper cum Domino mansuri. Istos montes prius illuminavit aeternus sol, ut per eos postmodum terram suam illuminaret, idest, Ecclesiam: et hoc mirabiliter, quia spiritualiter. Vel mirabiliter, idest, cum signis et prodigiis, sicut scriptum est: Illi autem
Abbreviated transcription (Latin):
pͥnceps sclĩ huiꝰ foras mictit᷑. qui ꝑu̾¬
p̃cat᷑ specłatio: ipsa ẽ eccła quȩ in al¬
titudine morat᷑ diuine c̃ tẽplatiõis.
pꝰ modum fruit᷑a beatitudine ipsiꝰ
aꝑte uisionis. In ista sẏon ẽ habita¬
tio eiꝰ. sic̃ ipse dic̃.⁊ inhabitabo ⁊ in¬
ambulabo in eis. Ibi c̃fregit poten
magno habebant: unde se tpraliter
ꝓdegebant. ⁊ bellum qđ̾ adu̾sus dm̃
defendendo peccata sua gerebant.
Eetiam arcꝰ deceptionis in ħeticis:
scudum duricie in incredulis: gladiꝰ
in tyrannis. bellum in uiciis. Hest̃
inde conu̾tit se ad ipsum dm̃. q̃si
dicens. Tu dñe qui confringis cantas
potentias. hoc ordine facis. illuminãs
tu mirabilit̾ a montib et̾nis. uere
tu. ⁊ ñ alius. Magno pondẽ dictũ ẽ.
du. ut uidelic& nullũ aliũ intelli¬
gas illuminatorẽ. nͥ solum dm̃. ho¬
mo p̃dicat: ds illuminat. Nec ext̾iꝰ
sermo ꝓficit p̃dicantis: nͥ int̾ius gr̃a

Expanded text:
princeps saeculi hujus foras mittitur , qui perprinceps saeculi hujus foras mittitur , qui perrpretatur speculatio. Ipsa est Ecclesia, quae in altitudine moratur divinae contemplationis, postmodum fruitura beatitudine ipsius apertae visionis. In ista Sion est habitatio ejus, sicut ipse dicit: Et inhabitabo, et inambulabo in eis . 4. Ibi confregit potentmagno habebant, unde se temporaliter protegebant, et bellum quod adversus Deum, defendendo peccata sua, gerebant. Est etiam arcus deceptionis in haereticis, scutum duritiae in incredulis, gladius in tyrannis, bellum in vitiis. Haec sinde convertit se ad ipsum Deum, quasi dicens: Tu, Domine, qui confringis tantas potentias, hoc ordine facis. 5. Illuminans tu mirabiliter a montibus aeternis. Vere tu et non alius. Magno pondere dictum est, Tu: ut videlicet nullum alium intelligas illuminatorem, nisi solum Deum. Homo praedicat, Deus illuminat. Nec exterius sermo proficit praedicantis, nisi interius gra
Abbreviated transcription (Latin):
scĩficet᷑ nom̃ duum. Qđ n sic pecitur.
at᷑ ab hominib. idẽ ita illis in nocescat
ds: ut ñ existimẽt aliqͥd sc̃ius. qđ mag̃
offendẽ timeant. Dix̃ nob̾ uͥ sit nocꝰ.
ubi sic magn᷑. dicat. nob̃ &̃ ubi habi¬
t& ds. Faclus ẽ inqͥt in pace locꝰ eius:
c̃ficeris peccata quodã mͦ rixaris cũ
dõ. s c̃fitendo incipis pacẽ hab̾e cũ
co. ⁊ ica fid ei locꝰ incorde duo. In pa¬
ce ꝑfectio ẽ: ubi nicħ repugnat. Pa¬
cifici aut̃ in sem& ipsis st̃. qui om̃s
motꝰ animi sui compont̃. ⁊ subiciut
racioni: carnalesq c̃cupiscentias ha¬
bent edomitas. In qͥb ita st̃ ordina¬
ta omnia:. ut id qd̃ ẽ in homine p̃ci¬
puũ. id ẽ ratio imꝑ& cęt̾is ñ reluc̃¬
tantib. ⁊ subiciat᷑ pociori. idẽ deo.
Hec ẽ pax quȩ dat᷑ in t̾ra hominib
bone uoluntatis. Hȩc ẽ uita c̃sũma¬
ta ꝑfectiq sapientis. De hꝰ modi reg¬
no pacatissimo atq ordinatissimo

Expanded text:
icetur nomen tuum . Quod non sic petitur, atur ab hominibus, idest, ita illis innotescat Deus, ut non existiment aliquid sanctius, quod magis offendere timeant. Dixit nobis ubi sit notus, ubi sit magnus. Dicat nobis etiam ubi habitet Deus. 3. Factus est inquit in pace locus ejuconfiteris peccata, quodammodo rixaris cum Deo. Sed confitendo incipis pacem habere cum eo, et ita fit ei locus in corde tuo. In pace perfectio est, ubi nihil repugnat. Pacifici autem in semetipsis sunt, qui omnes motus animi sui componunt et subjiciunt rationi, carnalesque concupiscentias habent edomitas. In quibus ita sunt ordinata omnia, ut id quod est in homine praecipuum, idest, ratio, imperet caeteris non reluctantibus, et subjiciatur potiori, idest, Deo. Haec est pax quae datur in terra hominibus bonae voluntatis . Haec est vita consummata, perfectique sapientis. De hujusmodi regno pacatissimo atque ordinatissimo
Abbreviated transcription (Latin):
potestate magna & maiestate. Nã
uirtutes cęloꝵ mouebunt᷑. Tẽ fi&
qd subiunctũ ẽ. Terra tremuit &
quieuit. Terrena c̃scientia que mͦ
se tͣbat & laborat: tunc tremere
habae & quiescere. lam ñ inueni&
que faciat mala: s multa sendiet.
unde contͤmiscat torm̃ta. Hinc
ert̃ accusantia peccata: inde t̾rẽs
iusticia᷑. subtꝰ padens horridum
chaos inferni: desuꝑ iratus udex:
intus urens c̃scientia: foris ardens
mundus: iustꝰ uix saluabit᷑. pecca¬
tor ubi parebit: Cum exurger& ĩ
iudicium d̾s. ut saluos fac̾ot om̃s
mansuctos t̾re. Ñ eos qui ascender̃
eqͦs. s om̃s qui in hac t̾ra ꝓpt̾ dm̃
fuer̃ mansueci. simplices. patien¬
des: in indicio suo saluos faci& d̾s.
Hoc ipsa ueritas in euglio testadur
dicens. Beatimites: qm̃ ipsi here¬
ditace possidebt̃ t̾ram. Mites sũt.
qui cedt̃ imꝓbitatib.⁊ ñ resistũt
in malo: s uinct in bono malum.
Ipsi hedicabt̃ illam t̾ram de qua

Expanded text:
te magna et majestate . Nam virtutes caelorum movebuntur . Tunc fiet quod subjunctum est: 10. Terra tremuit, et quievit. Terrena conscientia, quae modo se turbat et laborat, tunc tremere habet et quiescere. Jam non inveniet quae faciat mala: sed multa sentiet unde contremiscat tormenta. Hinc erunt accusantia peccata, inde terrens justitia, subtus patens horridum chaos inferni, desuper iratus judex: intus urens conscientia, foris ardens mundus. Justus vix salvabitur, peccator ubi parebit ? Cum exsurgeret in judicium Deus, ut salvos faceret omnes mansuetos terrae. Non eos qui ascenderunt equos, sed omnes qui in hac terra propter Deum fuerunt mansueti, simplices, patientes, in judicio suo salvos faciet Deus. Hoc ipsa Veritas in Evangelio testatur, dicens: Beati mites, quoniam ipsi haereditate possidebunt terram . Mites sunt, qui cedunt improbitatibus, et non resistunt in malo, sed vincunt in bono malum. Ipsi haereditabunt illam terram, de qua
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib. Hoc totum om̃s comunit̃
uouere ⁊ redde debemus. St̃ õ¬
d̾o iciuiniũ. aliꝰ castitatẽ. alius¬
uirgniatem. alius relinquere oĩa.
⁊ ireiniomunem uitã. uoueant
recte illis d̾s t̾ribilis cõmendatur:
ut qui adhuc dñm tanꝗͣ piũ tanqͣ
clem̃tem nesciunt amare: audien¬
tes t̾ribilem uł discant formidare.
& notandum qđ ñ ait. qui aufert
ut intelligatur ds pͥnceps eẽ suꝑ
pͥncipes. potestas suꝑ potestates:
tanqm rex regum ⁊ dñs dñantiũ.
Recte gͦ subdicur. t̾ribili ap̃ reges
terre. Nec dicit qui aufert utã.
tanto magis ille timeadur. qui po¬
testatem hab& ⁊ corpus ⁊ animã
ꝑde ingehennam. Uel quia sp̃s

Expanded text:
omnibus. Hoc totum omnes communiter omnibus. Hoc totum omnes communiter vovere et reddere debemus. SDeo jejunium, alius castitatem, aliusvirginitatem, alius relinquere omnia, et ire in communem vitam. Voveant recte illis Deus terribilis commendatur, ut qui adhuc Dominum tanquam pium, tanquam clementem nesciunt amare, audientes terribilem, vel discant formidare. Et notandum quod non ait, Qui aufert ut intelligatur Deus princeps esse super principes, potestas super potestates: tanquam rex regum et Dominus dominantium . Recte ergo subditur: Terribili apud reges terrae. Nec dicit, quia aufert vitam, tanto magis ille timeatur, qui potestatem habet, et corpus et animam perdere in gehennam . Vel quia spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ ur̃ĩ arbitrii ẽ. s ꝑsoluere ñ ẽ
ꝓpc̃ hoc debenius diffidẽ: qͥa si inci¬
pianius qd̾ nr̃m ẽ. dabit uires ille
qui ussit ut uoueremꝰ.⁊ supplebit
qd̾ suum ẽ. S cum incͥcũ scͥptum
lum̃ sit d̾s. & maiestate sua omĩa
impleat. cuncła c̃tineat: quomͦ
om̃s eẽ posst̃ in circuitu eius: S
ds ẽ ueritas: ⁊ ipsa om̃ib ẽ cõmu¬
nis. Nec mea. nec tua. nec istius.
aut illius. Ñ ẽ inqͥt paulus distĩc¬
tio iudei & greci. aut barbari. s
erit. Qͥa gͦ om̃ib cõmunis ẽ ueri¬
c̃as. idõ media: ut incͥcuitu eius
sint om̃s qui diligt̃ ueritatem.
Qui sic de dõ indelligẽ. eiusq ut
dignum ẽ seruituti se ipsos subi¬
ciunt: in cͥcuitu eiꝰ munera offer̃.
& sciendum qͥa uotũ aliud ẽ com¬
mune: aliud singłare. Credẽ indłm.
sꝑare in illo uitã et̃nam. ipsum di¬
cõmunis ẽ modus. Ñ suꝑbire. ñ
occidercihominẽ. ñ odire frẽm. ñ
uiolare in se templũ di. p̃cipidur

Expanded text:
arbitrii est: sed persolvere non est propter hoc debemus diffidere, quia si incipiamus, quod nostrum est, dabit vires ille, qui jussit, ut voveremus, et supplebit, quod suum est. Sed cum incircumscriptum lumen sit Deus, et majestate sua omnia impleat, cuncta contineat, quomodo omnes esse possunt in circuitu ejus? Sed Deus est veritas , et ipsa omnibus communis est, nec mea, nec tua, nec istius, aut illius. Non est inquit Paulus distinctio Judaei, Graeci, aut barbari: sed erit . Quia ergo omnibus communis est veritas, ideo media, ut in circuitu ejus sint omnes, qui diligunt veritatem. Qui sic de Deo intelligunt, ejusque, ut dignum est, servituti seipsos subjiciunt, in circuitu ejus munera offerunt. Et sciendum, quod votum aliud est commune, aliud singulare. Credere in Deum, sperare in illo vitam aeternam, ipsum dicommunis est modus. Non superbire, non occidere hominem, non odire fratrem, non violare in se templum Dei, praecipitur
Abbreviated transcription (Latin):
& bñ ait. dormitauer̃. qͥa hic inci¬
piunt dormire. nam ꝑpeciuis sõ¬
nus coꝵ erit in ęc̃na morte. Siue
ab inc̃padione tua qͣdicturꝰ es. ite
in ignem et̃num. ĩcipient dormi¬
re. idẽ ire in ȩt̃num sõnum mor¬
tis. illi qui ascender cquos: id est
qui fuer̃ suꝑbi. Qui hic mͦ dor¬
miunt in diuiciis: ibi pꝰmodũ
sepelient᷑ in dorm̃tis. Tu d̾s qui
hoc facies. t̾ribilis es. idẽ t̾ribilis
apparebis.⁊ quis resistae dibi: In
tanto tuo t̾rore quis homo pot̾it
contͣire : Nec tẽ ibi pͥmum inci¬
pies irasci: extẽ cum ascendert̃
eqͦs. ira tua fuit in eis. Irascebaris
tẽ ⁊ minabaris: inc̾pabas. quia
conũti desid̃abas. & qͥa iracum
c̃cempser̃. pꝰmodum t̾ribilem
inuenturi st̃. Unde ⁊ subditur.

Expanded text:
Et bene ait, Dormitaverunt: quia hic inciEt bene ait, Dormitaverunt: quia hic incipiunt dormire. Nam perpetuus eorum somnus erit in aeterna morte. Sive ab increpatione tua, qua dicturus es: Ite in ignem aeternum : incipient dormire, idest, ire in aeternum somnum mortis, illi qui ascenderunt equos, idest, qui fuerunt superbi. Qui hic modo dormiunt in divitiis, ibi postmodum sepelientur in tormentis. 8. Tu, Deus qui hoc facies, terribilis es, idest, terribilis apparebis: et quis resistet tibi? in tanto tuo terrore quis homo poterit contraire? 386 Nec tunc ibi primum incipies irasci. Ex tunc, cum ascenderunt equos, ira tua fuit in eis. Irascebaris tunc, et minabaris: increpabas, quia converti desiderabas. Et quia iratum contemserunt, postmodum terribilem inventuri sunt. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
s in fine ad nichilũ cenat̃. Deinde
cõm̃dat duriciam cordis eoꝵ: qͥa
cum t̾rena diligunt᷑. cor a suꝑnis
indurat᷑: unde & subdit᷑. Ao inẽ
patione tua ds iacob: dormitauer̃
qui ascender̃ eqͦs. In tantũ sopiti
st̃ in t̾renis: ut miras om̃ptis dei
inc̾pationes ñ audirent. q̃ uigi¬
lauer̃ in corde: qͥa de ĩcrepatione
durũ cor habuer̃. Duricia enim
cortis: obdormitioẽ. Coce ipse d̾s ia¬
col. ñ recens d̾s. s qui tanta mirabi¬
lu fecẽ in domo iacob. ipse nẽ mc̾¬
pac peccatores. indonat iras suas.
sonat eũgłica cuba. minat᷑ iudi¬
cium. minat᷑ et̾nales penas: int̃
canta conitrua adhuc dormit̃
suꝑbi: adhuc uitã uet̾em nolunt
damnare. neq in nouã uigilare.
Quare hoc. nͥ qͥa ascender̃ equos. id¬
ẽ extuler̃ se in suꝑbia. in honorib
in potestatib. in incerdo diuitiaꝵ:
Tales st̃ equi coꝵ. quib tanꝗͣ indo¬
intis. in et̃num ferunt᷑ suppliciũ.

Expanded text:
sed in fine ad nihilum tendunt. Deinde sed in fine ad nihilum tendunt. Deinde commendat duritiam cordis eorum, quia cum terrena diliguntur, cor a supernis induraepatione tua, Deus Jacob, dormitaverunt omnes qui ascenderunt equos. Intantum sopiti sunt in terrenis, ut miras omnipotentis Dei increpationes non audirent. Non vigilaverunt in corde, quia de increpatione durum cor habuerunt. Duritia enim cordis obdormitio est. Ecce ipse Deus Jacob, non recens Deus, sed qui tanta mirabilia fecit in domo Jacob: ipse nunc increpat peccatores, intonat iras suas, sonat evangelica tuba, minatur judicium, minatur aeternales poenas. Inter tanta tonitrua adhuc dormiunt superbi, adhuc vitam veterem nolunt damnare, neque in novam vigilare. Quare hoc, nisi quia ascenderunt equos, idest, extulerunt se in superbia, in honoribus, in potestatibus, in incerto divitiarum? Tales sunt equi eorum, quibus tamquam indomitis in aeternum feruntur supplicium.