comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tura nõ trent. Nõne tibi uidet᷑ iste
ĩ seruitute dñari ⁊ ille ĩ libertate sex¬
uire: Beriuebat ioseph regnabat
pharao: ẜ beatior huiꝰ seruitꝰ quã
regnũ illiꝰ. Demq tota egyptꝰ con¬
sũpta ess fame: nisi regnũ suũ con¬
silio seriuili subdidisẜ. Utraq cõdi

Expanded text:
tura non terrent. nonne tibi uidetur iste in seruitute dominari, ille autem in libertate seruire ? seruiebat Ioseph, regnabat Pharao: beatior huius seruitus quam regnum illius. denique tota Aegyptus conlapsa esset fame, nisi regnum suum consilio seruuli subdidisset. habent i
Abbreviated transcription (Latin):
mo liber. Omẽs em̃ in seruitute ge¬
nerati sumꝰ. Quid seruili cõditiom
arroganciã libertatis cissumis: q̃d
titulos nobilitatis usurpas seriulis
hereditas. Nescis qd te ade atq eue
tulpa mãtipauerit seruituti: Nestis

Expanded text:
mo liber; omnes enim in seruitute generati. quid seruili condicioni adrogantiam libertatis adsumis? quid titulos nobilitatis usurpas, seruilis hereditas? nescis quod te Adae atque Euae culpa mancipauerit seruituti? nescis
Abbreviated transcription (Latin):
lacus sitꝰ erat: q̃d mirũ si iudeoꝵ la¬
cus aquã nõ habet qͥ deliquerũt fon¬
tẽ aque uiuer et fecerũt sibi lacus cõ
tritos: Et ut scias ueꝵ hot esse myste¬
riũ : ip̃e de se dñs ait. Posuerũt me ĩ
lacu ĩferiori: in tenebrosis et umbra
resperserũt timicã eiꝰ: uidet᷑ signifi¬
care quomõ falsis testĩoniis appetẽtes
in ĩuidiã adduxere ꝑct̃i om̃i pct̃a do¬
nantẽ. Nobis xp̃s agnꝰ ẽ illis hedꝰ: no¬
bis agnꝰ dei octisus est qͥ abstulit pct̃a

Expanded text:
Iudaeorum lacus aquam non habet, qui dereliquerunt fontem aquae uiuae et fecerunt sibi contritos lacus ? et ut scias uerum hoc esse mysterium, ipse de se dominus ait: posuerunt me in lacu inferiori, in tenebris et in umbra resperserunt tunicam ejus , videtur significare quoniam falsis testimoniis appetentes, in invidiam deduxere peccati omnium peccata donantem. Nobis agnus est, illis haedus. Nobis agnus De
Abbreviated transcription (Latin):
comes intor gr̃e: unde etiã a parẽtib
plusꝙͣ ceteri filii diligebat. ꝑ ea res
ĩudie fuit: qd silẽtio p̃tereundũ non
fuit. Hinc enĩ argumẽtũ totiꝰ histo¬
rie ꝓcessit: simul ut cognostamꝰ per¬
fectũ uiꝵ nõ moueri ulciscẽde dolore
iiuirie nec maloꝵ repende uicẽ. Dude
et dauidait: si reddidi retribuẽtib m̾
mala. Quid aũt ess qd p̃ferri ioseph
cetis mereret᷑: si aut ledẽtes lesiss̾ a
diligẽtes dilexisẜ: Hot aũt multi fa¬
cĩt: s illud mirabile si diligas mi¬
mitũ tuũ qd saluator docet. Iure gͦ
mirãdꝰ qͥ hoc fecit ante euãgeliũ qd̾¬

Expanded text:
comes nitor gratiae. unde etiam a parentibus comes nitor gratiae. unde etiam a parentibus plus quam ceteri filii diligebatur. sed ea res inuidiae fuit, quod silentio praetereundum non fuit. hinc ergo argumentum totius historiae processit, simul ut cognoscamus perfectum uirum non moueri ulciscendi doloris iniuria nec malorum rependere uicem. unde et Dauid ait: si reddidi retribuentibus mihi mala. quid autem esset quo praeferri Ioseph mereretur ceteris, si aut laedentes laesisset aut diligentes dilexisset? hoc enim plerique faciunt. sed illud mirabile, si diligas inimicum tuum, quod saluator docet. iure ergo mirandus qui hoc fecit ante euangeliu
Abbreviated transcription (Latin):
S
norma uiuẽdi ẽ ideoq diges¬
tã plemꝰ accepimꝰ seriẽ sc̃p¬
turaꝵ: ut dũ abrahã yfact et iacob.
ceterosq iustos uiros legẽdo cognoscĩꝰ:
uelut quendã uobis m̃otẽtie tramitẽ
eoꝵ ututib stratũ mmutãtib uestigiis
ꝑsequam᷑. De quib cũ in frequens¬
tractatꝰ fuerit: hodie sc̃ĩ ioseph historia
occͣrit. In quo cũ plurima fuerĩt gen̾a
me. Iustũ est igit᷑ ut cũ in abrahã di¬
diceritis ĩpigrã fidei deuocionẽ: in ysa¬
ac sintere mẽtis puritatẽ: in iacobsi¬
gularẽ amim mãsuetudie laborũ
q pacienciã: ex illa genalitate u̾tu¬
tũ in ip̃as speties disciplinaꝵ ĩtenda¬
tis aĩm. Nã lit illa diffusiora tñ
ista exp̃ssiora sũt: eoq faciliꝰ mentez
penetrẽt quo magis circũsiͥpta ac de¬
termĩata sũt. Bit igit᷑ nobis ꝓpositꝰ
scũs ioseph: tanꝙͣ speculũ castitatis.
In eiꝰ enĩ morib ĩ eiꝰ actib lucet pru¬
dẽtia ÷ et quidã splendet castimonie

Expanded text:
s norma uiuendi est, ideoque digestam plenius accipimus seriem scripturarum, ut dum Abraham, Isaac et Iacob ceterosque iustos legendo cognoscimus, uelut quendam nobis innocentiae tramitem eorum uirtute reseratum enitentibus uestigiis persequamur. de quibus tractatus fuerit, hodie sancti Joseph historia occurrit. In quo cum plurima fuerint generaniae. Justum est igitur ut cum in Abraham didiceritis impigram fidei devotionem, in Isaac sincerae mentis puritatem, in Jacob singularem animi laborumque que patientiam, ex illa generalitate uirtutum in ipsas species disciplinarum intendatis animum. nam licet illa diffusiora, tamen ista expressiora sunt eoque facilius mentem penetrant quo magis circumscripta ac determinata sunt. Sit igitur nobis propositus sanctus Ioseph tamquam speculum castitatis. in eius enim moribus, in eius actibus lucet pudicitia et quidam splendet castimoniae
Abbreviated transcription (Latin):
des sũt xp̃i s reqͥre eos diligentiꝰ:. re¬
quire ĩ cartẽ require ĩ custodiis reqͥ¬
re ĩ paupe et egeno. et cũ mueneris
miscd̃ie his oleũ p̃be: mitte ĩ pedes
xp̃i ungentũ ut de te dicat᷑. dimissa sũt
pcta eiꝰ multa qr dilexit multũ. Cui
enĩ minꝰ dimutit᷑: inmꝰ diligit. Et i¬
deo frẽs plus diligamꝰ qr plus dunissũ
est nobis ⁊ et plura p̾stemꝰ qr sumus

Expanded text:
 sunt; sed require eos diligentius, require in carcere, require in custodiis, require pauperem et egenum; et cum inveneris, misericordiae his oleum praebe, mitte in pedes Christi unguentum: ut et de te dicatur, Dimissa sunt ei peccata multa, quia dilexit multum: cui enim minus dimittitur, minus diligit. Et ideo, fratres, plus diligamus; quia plus dimissum est nobis, et plura praestemus
Abbreviated transcription (Latin):
requiescet ĩuenire nõ potuit: Et eite
mulier peitatrix. Que ẽ ista mulier
inisi eicłia egentib: que pettatrix erat
quadui ei nõ aduenerat remissio pet¬
catoꝵ: At ubi uenit dñs accessit ad bap¬
tisimui: et facta ẽ sie matula sme rugn.
Algnũ etem̃ ĩmaculatũ querẽdo depo¬
suit oẽs matulas pct̃oꝵ: accessit pecta¬
trix setus pedes xp̃i. Pectator ad pedes
accedit: iustꝰ ad caput. Pectator lacri¬
pus lauat pedes dm̃: iustꝰ aũt om̃e cor¬
pus suũ p̃tioso ꝑfundit ungẽto. B ig¬
narꝰ mysterii phariseus dicebat intra¬

Expanded text:
et, invenire non poterat? Ecce mulier peccatrix. Quae est ista mulier, nisi Ecclesia ex Gentibus, quae peccatrix erat, quamdiu non advenerat remissio peccatorum? At ubi venit Dominus, accessit ad Baptismum; et facta est sine macula, sine ruga. Agnum etenim immaculatum sequendo deposuit omnes maculas peccatorum. Accessit peccatrix secus pedes Christi. Peccator ad pedes accedit; justus ad caput: peccator lacrymis lavat pedes Domini; justus autem omne corpus ejus pretioso perfundit unguento. Sed ignar
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ uenerat nõ uotare iustos s pitores:
quomõ poterat pct̃oꝵ ꝯsortia dedinare:
Nõ inquat᷑ a pctorib: qui tactu corꝑis
sui pctores emũdat. Sons et̾nꝰ nõ potest
soedidari s iundaciõe sua abluit uinuer¬

Expanded text:
rat non vocare justos, sed peccatores, quomodo poterat peccatorum consortia declinare? Non coinquinatur a peccatoribus, qui tactu corporis sui peccatores emundat. Fons aeternus non potest sordidari, sed inundatione sua abluit univer
Abbreviated transcription (Latin):
nõ satis ẽ dice̾: insi ad pr̃ez uenias. Wbi
illũ req̾ras. Elbi ĩuenias: Exurge p̾¬
mo hoc ẽ: q̃ sedẽs ante doemiebas. Et
ideo dicit apłs surge qͥ dormis: et exur¬
ge amortius. In qͣtas ĩ talẽto plubeo
sedet. Moysi dicit᷑: tu aũt hic sta. Ptãtes

Expanded text:
e, nisi ad patrem venias. Ubi illum requiras, ubi invenias? Exsurge primo, hoc est, qui sedens ante dormiebas. Et ideo dicit Apostolus: Surge qui dormis, et exsurge a mortuis . Iniquitas in talento plumbeo sedet. Moysi dicitur: Tu autem hic sta . Stantes
Abbreviated transcription (Latin):
dicat. Mertẽnarii aũt qͥ sũt insi q̃ ad
mercedẽ seruiũt q̃ sũt ex isrł nõ id qd
bonũ est ꝓbitatis studio ꝑsequẽtes: n ͨ
ututis grã s utilitatis stũdio ꝓuotari ͤ
At uo filiꝰ qͥ habet scĩspũs pignꝰ ĩ cor¬
de secularis mercedis buitellã nõ q̃¬
rit: qͥ uis seruat heredis. Sũt etiã mer¬
tẽnarii qͥ cõducũt᷑ ad umeã. Bonꝰ mer¬
tẽnariꝰ petrus: iohes et iatob quib
dicit᷑. Denite faciã uos piscatores hoĩ
nuĩ. Isti nõ siliquis: s panib habũda¬
bãt. Demq et collegerũt fragmẽtoꝵ
cophinos duodetĩ. D dñe ih̃u si nobis
auferus siliquas et panes tribuas:
tu em̃ dispẽsator ĩ domo es pr̃is. Osi nos
quoq mertẽnarios digneris cõdute̾: li¬
cet sero uemiẽtes. Nã et underĩa tõdutis
hora et eq̃lẽ dignaris mercedẽ solue: e
qualẽ merredẽ uite nõ głie. Neq em̃

Expanded text:
dicat. mercennarii autem qui sunt nisi qui ad dicat. mercennarii autem qui sunt nisi qui ad mercedem seruiunt, qui sunt ex lsrahel, non id quod bonum est probitatis suirtutis gratia sed utilitatis studio prouocati? at uero filius, qui habet sancti spiritus pignus in corde, saecularis mercedis lucella non quaerit. qui ius seruat heredis. sunt etiam mercennarii, qui conducuntur ad uineam. bonus mercennarius Petrus Iohannes Iacobus, quibus dicnon siliquis, sed panibus abundant. Denique collegerunt fragmentorum cophinos duodecim . O Domine Jesu, si nobis auferas siliquas, et panes tribuas! Tu enim dispensator in domo es Patris. O si nos quoque mercenarios digneris conducere, licet sero venientes! Nam et undecima conducis hora , et aequalem dignaris mercedem solvere, aequalem mercedem vitae, non gloriae; neque enim
Abbreviated transcription (Latin):
cura ẽ luxuriosis: nisi ut uentrẽ suũ
ĩpleant quoꝵ deꝰ uent ẽ. Quiᷤᷤ aũt
aptior huiustemõi hõĩb tib: ꝙͣis q̃
silique mõ uiciis ĩanis foris mollis
est. quo corpꝰ nõ reficit᷑ s ĩplet᷑: ut sit
magis oneri ꝙ̃ usui: Bñt qͥ portos ac¬
cipãt ꝓ gregib demoĩoꝵ: siliqͣs ꝓ exili
utute ĩamũ hoĩm sermonũq iactãtia
qͥ nichil ꝓdesse possũt : ĩam quadã phi¬
losophie seductioe. et quodã sonoꝵ fu¬
but. Erat enĩ ĩ regione illiꝰ qͥ nemĩe
habet: qi eos qͥ sũt nõ hab. Dẽs quip¬
pe gẽtes ĩ nichilũ estimãt᷑. Solꝰ aũt
deꝰ q̃ uiuificat mortuos: et uotat que
nõ sũt tanꝙ̃ q̃ s ũt. In se aũt reu̾sus
dixit: quãtis panib mertẽnarii pr̃is
mei habũdant: Bene ĩse reu̾tit᷑: qͥ a
se recessit. Etem̃ qͥ ad dñm regredit᷑ se
sibi reddit: et q̃ recedit a xp̃o se sibi ab¬

Expanded text:
cura est luxuriosis nisi ut uentrem suum cura est luxuriosis nisi ut uentrem suum inpleant, quorum deus uen ter est. qui autem aptior huiuscemodi hominibus cibus quam is qui siliquae modo intus inanis, foris mollis est, quo corpus non reficitur, sed inpletur, ut sit magis oneri quam usui? sunt qui porcos accipiant pro gregibus daemonum, siliquas pro exili uirtute inanium hominum sermonumqqui nihil prodesse possunt, inani quadam philosophiae seductione et quodam sonorum fabat; erat enim in regione illius qui neminem habet, quia eos qui sunt non habet. omnes quippe gentes in nihilo aestimantur, solus autem deus qui uiuificat mortuos et uocat quae non sunt tamquam quae sunt. in se autem reuersus dixit: quantis panibus mercennarii patris mei abundant! bene in se reuertitur qui a se recessit. etenim qui ad dominum regreditur se sibi reddit et qui recedit a Christo se sibi ab
Abbreviated transcription (Latin):
biliora ieunna. Etem̃ q̃ recedit a uer¬
bodei esurit ⁊qr nõ ĩ solo pane uiuit
hõ: ẜ in oĩ uerbo dei. Qui recedit n
fonte sitit q̃ recedit a thesauro eget :
q̃ retedit a sapiẽtia hebetat᷑: q̃ recedit
a u̾tute dissoluit᷑. Merito ergo iste e¬
gere cepit: qͥ thesaurũ sapiẽne et sciẽ¬
tie dei diuiciaꝵq celestiũ altitudie de¬
liquit. Egere ergo ideo cepit et fumẽ
pati: qr nichil ꝓdige satis ẽ uoluptati.
Semꝑ famẽ patit᷑ sui: q almietis ꝑ¬
petius nescit ĩpleri. Abiit itaq et he¬
sit uni cuuũ. Qui em̃ heret: ĩ laq̃o ẽ.
Et uidet᷑ cius iste: pͥnceps esse istiꝰ mũ¬
di. Demq ad uillã eiꝰ mittit᷑ qͣemit qͥ se
extusat a regno. Et pascit portos. Illos
utiq ĩ quos peciit diabolꝰ ĩtroire: quos
p̃cipitat ĩ marẽ istiꝰ mũdi ĩ sordib ac
fetore uiuẽtes. Et cupiebat inq̃t sili-¬
quis ĩplere uentrẽ suũ. Neq emĩ alia

Expanded text:
biliora ieiunia? etenim qui recedit a uerbiliora ieiunia? etenim qui recedit a uerbo dei, esurit quia non in pane solo uiuit homo. sed in omni uerbo dei. qui recedit a fonte sitit, qui recedit a thesauro eget, qui recedit a sapientia hebetatur, qui recedit a uirtute dissoluitur. merito ergo iste egere coepit, qui thesauros sapientiae et scientiae dei diuitiarumque caelestium altitudinem dereliquit. egere ergo ideo coepit et famem pati, quia nihil prodigae satis est uoluptati. semper famem patitur sui qui alimentis perpetuis nescit inpleri. abiit itaque et haesit uni ciuium: qui enim haeret in laqueo est. et uidetur ciuis iste princeps esse istius mundi. denique ad uillam eius mittitur, quam emit qui excusat a regno; et pascit porcos, illos utique in quos petit diabolus introire, quos praecipitat in mare istius mundi in sordibus ac faetore uiuentes. et cupiebat inquit siliquis inplere uentrem suum. neque enim alia
Abbreviated transcription (Latin):
s morib seꝑari studiis discretũ esse
nõ tris : et quasi ĩtersuso luxurie secu¬
laris estu diuorta habe̾ sãctoꝵͦ Ete¬
m̃ qͥ se a xp̃o separat exul ẽ patrie: ci¬
us est mũdi. E nos nõ sumꝰ aduene
mestici dei. Qui enĩ eramꝰ lõge. facti
mus de lõginqua regione remeãtib:
qr et nos fiumꝰ ĩ regione longĩq̃ sĩt
yscias docet. Bic enĩ habes qͥsedebãt
ĩ regione umbre mortis: lux orta ẽ il¬
lis. Riegio gͦ lõgniq̃ umbra ẽ mortis:
dicit eccł̃ia: in umbea eiꝰ ꝯcupiui et se¬
di. Ille igit᷑ uiuẽdo luxuriose ꝯsũpsit
oĩa ornamẽta nature. Hudetu qͥ at¬
cepisti imaginẽ dei q̃ habes silitudi¬
nẽ eiꝰ: noli eã irrationabili feditate
sume̾. Opus dei es noli ligno dite
pat̾ meꝰ es tu: ne accipias siłitudie
ligni qr sc̃ptũ est. similes illis fiant
qͥfacĩt ea. Facta est aũt fames ꝑ
regionẽ illã. Iames nõ epulaꝵ s bo¬
noꝵ oꝑũ atq u̾tutũ: que sũt misera¬

Expanded text:
sed moribus separari, studiis discretum esse non terris et quasi interfuso luxuriae saecularis aestu diuortia habere factorum? etenim qui se a Christo separat exul est patriae, ciuis est mundi. sed nos non sumus aduenae mestici Dei ; qui enim eramus longe, facti mus de longinqua regione remeantibus; quia et nos fuimus in regione longinqua, sicut Esaias docet dicens: 1463 Qui sedebant in re gione umbrae mortis, lux orta est illis. regio ergo longinqua umbrae mortis, dicit ecclesia: in umbra eius concupiui et. sedi. ille igitur uiuendo luxuriose consumsit omnia ornamenta naturae. unde tu, qui accepisti imaginem dei, qui habes similitudinem eius noli eam inrationabili foeditate consumere. opus dei es, noli ligno dicere: pater meus es tu, ne accipias similitudinem ligni, quia scriptum est: similes fiant his qui faciunt ea. Facta est fames per regionem illam: fames non epularum, sed bonorum operum atque uirtutum. quae sunt misera
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ diẽ unũ : eo ꝙ in opositis atq tene¬
brosis: forma istiꝰ mũdi diuimi operis
claritate ꝓcesserit. Ergosi dies totũ
tẽpꝰ est mudi: habet utiq etiã ĩ setu¬
lis hoens suas aut ip̃a secła hore sũt.
Hore aũt diei duodetĩ sut. Unde bene
qͥ celesti lumĩe distĩctis ĩ se gre uicib
refulserũt. Tlenit ergo pr̃familias ⁊
p̾ma horu cõduxit oꝑarios ⁊ fortasse e¬
os q̃ a pncipio mũdi usq ad diliuiñ
iusti esse meruerũt: de q̃b dicit: et lo¬
cutꝰ sũ ad uos ante lutẽ: ⁊ misi ad uos
seruos meos ꝓpħas ante lurẽ. Tertia pꝰ
diluiuũ incipit noe cetẽoꝵq tꝑa cõ¬

Expanded text:
 diem unum; eo quod ex incompositis atque tenebrosis forma istius mundi, divini operis claritate processerit. Ergo si dies totum tempus est mundi, habet utique etiam in saeculis horas suas: aut ipsa saecula horae sunt. Horae autem diei duodecim sunt; unde bene esti lumine distinctis in se gratiae uicibus refulserunt. uenit ergo pater familias et prima hora conduxit operarios, fortasse eos qui a principio mundi usque ad diluuium iusti esse meruerunt, de quibus dicit: et locutus sum ad uos ante lucem et misi ad uos seruos meos prophetas ante lucem. tertia post diluuium incipit Noe ceterorumque
Abbreviated transcription (Latin):
rib fugiẽs. recede̾ a monasterii ha¬
bitaciõe nõ poterat: qr uł quid agẽt
uł unde uiuet nõ habebat. Erat
eiꝰ prauitas cũctis onerosa: s hunc
bat: irridebat uo si quis illi hanc
p̃dicare uoluiss. Itaq habitu setu¬
lari uiuebat ĩ monasterio uerbis
leuis mitib ĩstabilis: mẽte timĩdꝰ¬

Expanded text:
ribus fugiens, recedere a monasterii habitatione non poterat, quia vel quid ageret vel unde viveret non habebat. Erat ejus pravitas cunctis onerosa, sed huncbat, irridebat vero si quis illi hanc praedicare voluisset. Itaque cum habitu saeculari vivebat in monasterio, verbis levis, motibus instabilis, me
Abbreviated transcription (Latin):
diuoscit᷑: nec hũana poterũt pensa-
Et tñ de illoloqm᷑ q̃ semet pectare
nõ patit᷑: qui iudiciũ sue mẽtis exa¬
minãs. ꝯtendit ut plateat: ut ꝓne¬
reat᷑ instat ut seruiat elaborat. Ce¬
terũ quẽ aut pectare delectat aut
ꝓprie mẽtis segnicia aut ĩꝯsiderati
actꝰ aut uanitas uite sic ĩcipiat ui¬
tiis: ut sit materia delictoꝵ mĩster
plex scelus et genimũ crimẽ admit¬
tit. et qd debita dño sexuitutis non
reddit obsequia: et qđ ĩmnnera be¬
tumelia. Quare intat᷑ iustꝰ meri¬
ta ꝓpria beneficiis celestib coequare:
nitat᷑ et pctor uicia que exertebat
horrere. Ille augniẽtis sc̃e uite ĩtres¬
cat. hic pct̃a dãpnando iusticiã ꝙͣ
nõ amabat exercecat. Iustus melio¬
rata uita ꝓficiat: pctor corrigat᷑ ut
uiuat. Ille bonis tribuat salutare
exemplũ: hic malis ostẽdat corret¬
tionis remediũ. Ille p̃imia meriti sũ
expectet: hic supplicia semet coerigẽ¬

Expanded text:
Deus noscatur, nec humana poterunt pensariDeus noscatur, nec humana poterunt pensari, et tamen de illo loquimur qui semet peccare non patitur, qui judicium suae mentis examinans, contendit ut placeat, ut promereatur instat, ut serviat elaborat. Caeterum quem aut peccare delectat, aut propriae mentis segnitia, aut inconsiderati actus, aut vanitas vitae sic mancipat vitiis, ut sit materia delictorum, minister plex scelus et geminum crimen admittat, et qui debita Domino servitutis non reddit obsequia, et qui innumera betumelia. Quare nitatur justus merita propria beneficiis coelestibus coaequare, nitatur et peccator vitia quae exercebat horrere. Ille incrementis sanctae vitae increscat, hic peccata damnando, justitiam quam non amabat exerceat. Justus ad meliora vitae proficiat, peccator corrigatur et vivat. Ille bonis tribuat salutare exemplum, hic malis ostendat correctionis remedium. Ille praemia meriti sancti exspectet, hic supplicia semet corrigen
Abbreviated transcription (Latin):
it: Querit ꝓpheta sãctissimꝰ quib
meritis benefina diuĩa ꝯpenset: quo
famulatꝰ gene munera ꝑcepta coe¬
quet ÷ quib obsequiis tãtis possit mu¬
nerib respõdere: quo seruitutis gene
ĩmumera debeat dona et ĩfinita bene¬
ficioꝵ gena cõpensare. Hit licet excel¬
les hom̃i meritũ sit nature uira cõ¬
seruãs. sit legũ iuissis obtẽperans: ĩ¬
pleat fidẽ iusticiã teneat u̾tutes ex
erteat dãpnet uicia pct̃a repellat.
quid gesserit parũ est quicq̃d fecerit
nimꝰ. Om̃e enĩ meritũ: breue est cõ¬
ꝑacione donoꝵ. Numerai beneficia
si poteris: et tũc ꝯsidera qͥd mireris.
Cũ beneficiis celestib et tua facta ꝑ¬
pende cũ diuns mimerib actꝰ ꝓprios
meditare: nec dignũ te iudicabis eo
qd fueris si ĩtelligus qd mireris. Igit᷑
de beuefitiis ĩmumeris diuĩa ĩ te pie¬
tate collatis elige qđ libuerit unũ:
huit tuũ ꝯpensari totũ nõ poterit
meritũ. Ceterũ obtundit᷑ sensꝰ ꝯfun¬

Expanded text:
it ? Quaerit Propheta sanctissimus quibus meritis beneficia divina compenset, quo famulatus genere munera percepta coaequet, quibus obsequiis tantis possit muneribus respondere, quo servitutis genere innumera debeat dona et infinita beneficiorum genera comparare. Sit licet excellens hominum meritum, sit naturae jura conservans, sit legum jussis obtemperans, impleat fidem, juserceat, damnet vitia, peccata repellat, dquid gesserit parum est, quidquid fecerit, minus. Omne enim meritum breve est comparatione donorum. Numera beneficia, si potes, et tunc considera quod mereris. Cum beneficiis coelestibus tua facta perpende, cum divinis muneribus actus proprios meditare, nec dignum te judicabis eo quod fueris, si intelligas quod mereris. Igitur de beneficiis innumeris divina in te pietate collatis elige quod libuerit unum, huic tuum compensari totum non poterit meritum. Caeterum obtunditur sensus, confun
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e moriẽs psallẽt: uoces psallẽtũ
repente ꝯpestuit cũ trore maginida
moris ditẽs. Ta rete. Nũquid nõ au¬
ditis: quãte resonãt laudes ĩ telo.
Cũq ad easdẽ laudes quas ĩtus au¬
dierat aurẽ tordis ĩtendẽt: sc̃a illa
aĩa carne soluta ẽ. S exente illa tã¬
ta illit fragiãtia odoris asꝑsa ẽ. ut
oẽs qͥ illit aderũt ĩ estimabili suaui¬
tate replerẽt᷑: ita ut ꝑ hoc patenter
agnoscerẽt: qd eã laudes ĩ telo suste¬
pissẽt. Qui rei monachus nr inter¬
fuit q̃ nũt usq uiuit et cũ magno
fletu testari solet: qr quousq corpꝰ
eiꝰ sepultu traderẽt. ab eoꝵ naribre¬

Expanded text:
ipse moriens psalleret, voces psallentium ipse moriens psalleret, voces psallentium repente compescuit cum ter Tacete, nunquid non auditis quantae resonant laudes in coelo? Cumque ad easdem laudes quas intus audierat aurem cordis intenderet, sancta illa anima a carne soluta est. Sed exeunte illa tanta illic fragrantia odoris aspersa est, ut omnes illi qui aderant inaestimabili suavitate replerentur, ita ut per hoc patenter agnoscerent quod eam laudes in coelo suscepissent. Cui rei monachus noster interfuit, qui nunc usque vivit, et cum magno fletu attestari solet quia quousque corpus ejus sepultu
Abbreviated transcription (Latin):
a p̾meua etate usq ad finẽ uite: pa¬
ralificꝰ iatebat. Nuid ditã. qr sta¬
re nõ poterat qͥ nũꝙͣ in lecto suo sur¬
gere uł ad sedendũ ualebat ÷ nũꝙͣ
manũ suã ad os duce nũꝙ̃ se potu¬
it ĩ latus aliud declmares. Huit ad¬
seruiendũ mat̾ tũ fratre aderat: et
quicqd ex elemosina potiuss acciꝑe.
hoc eoꝵ manib pauꝑib erogabut.
Nequaꝙ̃ luteras nouerat s scͥptu¬
re satre sibimet todites emerut: et
religiosos quosq ĩ hospitiũ suscipi¬
ens hos corã se lege sine ĩtmissione
faciebat. Factũq ẽ ut qnͣtũ ad mẽ¬
sur ã ꝓpriã plene sacrã sc̃ꝑpturam
discẽt: cũ sicut diximꝰ litteras fim¬
ditꝰ ignoraret. Btudebat ĩ dolore sẽ¬
per grãs agẽ: ymis deo et laudibus
dieb at nottib uatare. H tũ iam
tẽpus ess ut tanta eiꝰ pauẽtia re¬
mumerari debuisẜ: mẽbroꝵ dolor ad
gerẽt: et cũ eo ꝑsalmos ꝓ expectacio¬
ne sui exitꝰ decãtarẽt. Cũq cũ eis et

Expanded text:
eva aetate usque ad finem vitae paralyticus jacebat. Quid dicam quia stare non poterat? Qui nunquam in lecto suo surgere vel ad sedendum valebat, nunquam manum suam ad os ducere, nunquam se potuit in latus aliud declinare. Huic adrviendum mater cum fratre aderat, et quidquid ex eleemosyna potuisset accipere, hoc eorum manibus pauperibus erogabat. Nequaquam litteras noverat, sed Scripturae sacrae sibimet Codices emerat, et religiosos quosque in hospitalitate suscipiens, hos coram se legere sine intermissione faciebat. Factumque est ut, quantum ad mensuram propriam, plene sacram Scripturam disceret, cum, sicut dixi, litteras funditus ignoraret. Studebat in dolore semper gratias agere, hymnis Deo et laudibus diebus ac noctibus vacare. Sed cum jam tempus esset ut tanta ejus patientia remunerari debuisset, membrorum dologerent, et cum eo psalmos pro exspectatione sui exitus decantarent. Cumque cum eis et
Abbreviated transcription (Latin):
excusaciõis argumentũ in illo distrit¬
to iudicio habituri sumꝰ nos. q̃ a bono
oꝑe torpẽtes et res et manꝰ accepimꝰ:
ĩpleuit. Nõ ꝯtra nos dñs tũc apłos os¬
tendat q̃ ad regnũ secũ turbas fide¬
liũ p̃dicando traxerũt: nõ ꝯtra nos
martires exhibeat q̃ ad celestẽ patriã
sangumẽ fundẽdo ꝑuenerũt. Quid
tũc dicturi sumꝰ. cũ hũc de quo lotuti
sumꝰ seruulũ uiderimꝰ ⁊ cui lõgꝰ lã¬
guor brachia tenuit. s hec a bono oꝑe
nõ ligauit. Het uobiscũ frẽs agite.
sit uos ad studiũ bom oꝑis ĩstigate:
ut cũ bonos uobis mõ ad mmutandũ ꝓ¬
ponitis eoꝵ tũc ꝯsortes esse ualeatis.

Expanded text:
excusationis argumentum in illo districto judicio habituri sumus nos, qui, a bono opere torpentes, et res et manus accepimusimpleverit. Non contra nos Dominus tunc apostolos ostendat qui ad regnum secum turbas fidelium praedicando traxerunt, non contra nos martyres exhibeat qui ad coelestem patriam sanguinem fundendo pervenerunt. Quid tunc dicturi sumus, cum hunc de quo locuti sumus Servulum viderimus, cui longus languor brachia tenuit, sed tamen haec a bono opere non ligavit? Haec vobiscum, fratres, agite, sic vos ad studium boni operis instigate, ut cum bonos vobis modo ad imitandum proponitis, eorum consortes tunc esse valeatis.
Abbreviated transcription (Latin):
tentia subsequẽt ueritas clamat.
Sit erũt nouissimi p̾imi: et p̾mi no¬
uissimi. Ecte enĩ et si scimꝰ que uł iã
quãta bona egimꝰ: adhuc suꝑnus
iudex qua subtilitate hec examĩet ig¬
noramꝰ. Et quidẽ gaudendũ sũmoꝑe cuͥiq
est: in regno dei esse uł oltimum.
ꝑz post hec tribile est ualde qd seq̃t᷑.
Multi aũt sũt uotati pauti uoelecti:
qr et ad fidẽ plures ueniũt et ad teles¬
te regnũ pauti ꝑducũt᷑. Ette em̃ ad
hodiernã festiuitatẽ: quã multi tõ¬
uenimꝰ eccłie parietes ĩplemꝰ ⁊ s tñ
qiuis sciat quã pauti sũt qͥ ĩ illo electo
Pleriq deũ uotib sequũt᷑: morib fugi¬
unt. Hint etem̃ ad thitũ paulꝰ dicit.
Qui ꝯfitent᷑ se nosse deũ: factis autẽ
negãt. Hinc iacobz ait. Fides sine oꝑi

Expanded text:
eritas clamet: Sic erunt novissimi primi, et primi novissimi. Ecce enim etsi jam scimus quae vel quanta bona egimus, adhuc supernus judex qua subtilitate haec examinet ignoramus. Et quidem gaudendum cuique summopere est in regno Dei esse vel ultimum. Sed post haec terribile est valde quod sequitur: Multi enim sunt vocati, pauci vero electi, quia et ad fidem plures veniunt, et ad coeleste regnum pauci perducuntur. Ecce enim ad hodiernam festivitatem quam multi convenimus, Ecclesiae parietes implemus, sed tamen quis sciat quam pauci sunt qui in illo electorPlerique Deum vocibus sequuntur, moribus fugiunt. Hinc etenim Paulus dicit: Qui confitentur se nosse Deum, factis autem negant . Hinc Jacobus ait:
Abbreviated transcription (Latin):
cie suffocãt uerbũ. Suffotãt enĩ qr
ĩportuns cogitatiõib suis guit̾ mẽ¬
tis strangulãt: et dũ bonũ deside¬
riũ intrare ad cor nõ sinũt quasi
aditũ flatus uitalis necãt. Nota¬
git sollicitudĩes uidelit et uolup¬
tates: qr ꝓfecto et ꝑ turũ mentem
oppinũt et ꝑ affluentiã resoluunt.
Re enĩ ꝯtraria: possessores suos et
afflutos et lubricos faciũt. S qr uo¬
luptas ꝯuenire nõ potest cũ afflic¬
tione: alio quidẽ tꝑe ꝑ custodie sue
sollicitudĩe affligũt atq alio ꝑ ha¬
bũdantiã ad uoluptates emollũt.
Terra aũt bona fructũ ꝑ patientiã
reddit: qr uidelitz nulla sũt bona
que agimꝰ: si nõ equamnnt etiã

Expanded text:
ffocant enim, quia importunis cogitationibus suis guttur mentis strangulant. Et dum bonum desiderium intrare ad cor non sinunt, quasi aditum flatus vitalis necant . Notaguntur, sollicitudines videlicet et voluptates, quia profecto et per curam mentem opprimunt, et per affluentiam resolvunt. Re enim contraria possessores suos et afflictos et lubricos faciunt. Sed quia voluptas convenire non potest cum afflictione, alio quidem tempore per custodiae suae sollicitudinem affligunt, atque alio per abundantiam ad voluptates emolliunt. 4. Terra autem bona fructum per patientiam reddit, quia videlicet nulla sunt bona quae agimus, si non aequ
Abbreviated transcription (Latin):
soꝵ subrepentiũ delictoꝵ que duuĩa
imaginẽ obscurauerãt ꝯsumẽt: que
oĩa hic ab ãa separi ꝑ elemosinas
et lac̾inas cõpendiosa trũsactione
potuissẽt. Ette hic exige habet ab
hoĩe racionẽ qͥ seip̃m ꝓ hoĩe dedit: et
cõfixus claiuis legi mortis se uĩxit.
Qaue cũ ita suit dilectissimi: ĩtelli

Expanded text:
quae divinam imaginem obscuraverunt, consumentur: quae omnia hic ab anima separari per eleemosynas et lacrymas compendiosa transactione potuissent. Ecce sic exigere habet ab homine rationem, qui se ipsum pro homine dedit, et confixus clavis legis morti se junxit. Quae cum ita si
Abbreviated transcription (Latin):
cioĩs accipitis: s uerba uite id ẽ ali¬
mẽta iusticie ĩ mẽoria nõ tenetis. Et¬
ce trãsit om̃e qd̵ agitis: et ad extre¬
mũ iudiciũ. sine ulla momẽti int̾¬
positiõe cotidie uolentes nolẽtesq
ꝓperatis. Cur ergo amat qd̃ relin¬
quit᷑. Cur illud negligit᷑: quo pue¬
int̾. Memẽtote qdͣ dicit᷑. Si quis.
hub aures nudiẽdi audiat. Omes
em̃ q̃ illic aderãt: aures corꝑis hi¬
bebãt. S q̃ tũctis aures hubentib.
si q̃s hab aures audiẽdi audiat di¬
tit: aures ꝓtuldubio cordis reqͥrit.
Curate ergo ut atteptꝰ sermoĩ cor¬
dis aure remaneat ⁊ turate ne semẽ
iuxta uiã cadat: ne malignꝰ spũs
ueniat. et a meõria uerbũ tollat.
Curate ne petrosa t̾ra semẽ excipi¬
tie radicib mutat. Nultis enĩ li¬
bet qd̾ audiũt: bom oꝑis mitia ꝓpo¬
nũt: ẜ mox ut fatigari adu̾sitatib
ceperit. nihoata derelinquũt. Pe¬
trosa ergo t̾ra humorẽ nõ habuit:
que hoc qđ germĩauerat. ad fructũ

Expanded text:
ionis accipitis, sed verba vitae, id est alimenta justitiae, in memoria non tenetis. Ecce transit omne quod agitis, et ad extremum judicium sine ulla momenti interpositione quotidie volentes nolentesque properatis. Cur ergo amatur quod relinquitur? Cur illud negligitur quo pervenitur? Mementote quod dicitur: Si quis habet aures audiendi audiat. Omnes enim qui illic aderant aures corporis habebant. Sed qui cunctis aures habentibus Si quis habet aures audiendi audiat dicit, aures procul dubio cordis requirit. Curate ergo ut acceptus sermo in cordis aure remaneat. Curate ne semen juxta viam cadat, ne malignus spiritus veniat, et a memoria verbum tollat. Curate ne petrosa terra semen excipitiae radicibus mittat. Multis enim libet quod audiunt, boni operis initia proponunt; sed mox ut fatigari adversitatibus coeperint, inchoata derelinquunt. Petrosa ergo terra humorem non habuit, quae hoc quod germinaverat ad fructum
Abbreviated transcription (Latin):
ras diuitias amate. Si tulmẽ ueri ho¬
noris queritis: ad teleste regnũ ten¬
dite. Si głia dignitatũ diligitis:
ĩ illa suꝑna angeloꝵ curia ascribi
festinate. Uerba dei que aure ꝑcipi-¬
tis. mẽte retinete: tib em̃ mẽtis est
sermo dei. Et qͣsi acceptꝰ tib stoma¬
cho lãguẽte reitit᷑: qñdo auditꝰ sex¬
mo ĩ uentre mẽorie nõ tenet᷑. B quis

Expanded text:
honoris quaeritis, ad coeleste regnum tendite. Si gloriam dignitatum diligitis, in illa superna angelorum curia ascribi festinate. 2. Verba Domini, quae aure percipitis, mente retinete. Cibus enim mentis est sermo Dei. Et quasi acceptus cibus stomacho languente rejicitur, quando auditus sermo in ventre memoriae non tenetur.
Abbreviated transcription (Latin):
trare nõ appetũt. s etiã ppetratas e¬
rubestũt. s mox ut carius speties
eoꝵ otulis apparet. sit mẽs ad desi-¬
deriũ rapit᷑: at si adhuc ab ea nich¬
il sit ꝯtra hec eadẽ desideria delibe¬
ratũ : et dãpnanda git: que quit¬
qͥd egisse se memĩt iã et ip̃a dũpna¬
uit. ¶ Seꝑe etiã ꝯtra culpas ꝯpũ-¬
gin᷑: et tñ post fletũ ad tulpas re-¬
dimꝰ. Sic balaã isrłiti ppłi taber¬
nacula ꝯtẽplatꝰ fleuit: eisq se silez
fieri ĩ morte deposut dicẽs. Moriat᷑

Expanded text:
s erubescunt; sed mox ut carnis species eorum oculis apparet, sic mens ad desideria rapitur, ac si adhuc ab ea nihil sit contra haec eadem desideria deliberatum; et damnanda agit, quae quidquid egisse se meminit jam et ipsa damnavit. Saepe etiam contra culpas compungimur, et tamen post fletum ad easdem culpas redimus. Sic Balaam Israelitici populi tabernacula contemplatus flevit, eisque se similem fieri in morte deposcit, d
Abbreviated transcription (Latin):
bilitatẽ uerboꝵ ͥ net si totũ uite tẽpꝰ
oris obseq̃a occupẽt laudes teneunt.
gr̃aꝵ actiones ĩstãt: poteris pensare
qd debes. Nuare danda nobis ẽ oꝑa
ut totis uirib deuotio mẽtis ĩ diumna
obseq̃a exercit᷑: et laudũ głias os nr̃
ꝑ om̃e tempꝰ frequẽtare cogat᷑: non
quo ĩ istis debita cõpensent᷑. s ut nr̃e
deuotioĩs uolũtas his conatib dinos¬
cat᷑: ut quicqͥd fragilitas detrahit.
ad ꝯplendũ hoc deuocio ꝯferat ad pro¬
merendũ: ut iã qr uis nõ qr ꝑficis
expugnaris. nec q debita ꝯpensus:
s iꝑ parere desiderus. Belle enĩ ip̃m ex

Expanded text:
bilitatem verborum. Nec si totum vitae tempus bilitatem verborum. Nec si totum vitae tempus oris obsequia occupent, laudes teneant, gratiarum actiones insistant, poteris pensare quod debes. Qua in re danda nobis est opera, ut totis viribus devotio mentis in divina obsequia exeratur, et laudum glorias os nostrum per omne tempus frequentare cogatur, non quo in istis debita compensentur, sed ut nostrae devotionis voluntas his conatibus dignoscatur, ut quidquid fragilitas detrahit ad complendum, hoc devotio conferat ad promerendum, ut jam quia vis, non quia perficis expungaris, nec quia debita compensas, sed quia parere desideras. Vell
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ creature ĩpas et treatori nõ serius:
qui dñatũ exertes et dm̃n nõ agnos¬
tis: tume dnm pacientẽ: ne seuerũ
sentias iudicẽ. C orrigat te dilacio
differẽtis: ne tẽsura pimiat uidicã¬
tis. Facile emĩ obseqͥ̾o tuo facies deũ
ꝓpiciũ: si ꝯusus iã mutaueris uiciũ.
Hsuratũ enĩ reddit᷑ quicq̃d dilacio¬
ne tꝑis fenerat᷑: nec esse iã poterit ĩ¬
punitũ. cui mora tꝑis nõ potuit dare
remediũ. Quid retribuã dñoͦ Si hu¬
mana cõdicio genitori qͦd debeat nos¬
cat: atq ut eiꝰ beneficioꝵ ĩnumerã
multitudĩe. momẽtis õib retratã¬
do ĩtelligat: ĩuemiet sue seruitutis ob¬
sequia ꝯtimus laudib uigi gratula¬
cione equare nõ posse. Neq enĩ bene¬
minũ: quippe cũ nec sensus ad ĩuesti¬
guandũ sufficiat. nec sciẽtia suppleat
ad laudandũ. Immesitas enĩ benefi¬
noꝵ suꝑat cogitatiões sensuũ : et mu¬
merci multitudo donoꝵ uincit uolu¬

Expanded text:
servis, qui dominatum exerces et Dominum non agnoscis, time Dominum patientem, ne severum sentias judicem. Corrigat te dilatio differentis, ne censura puniat judicantis. Facile enim obsequio tuo facies Deum propitium, si conversus jam mutaveris vitium. Usurarum enim redditur quidquid dilatione temporis feneratur: nec esse jam poterit impunitum, cui mora temporis non potuit dare remedium. Quid retribuam Domino? Si humana conditio genitori quid debeat, noscat, atque si ejus beneficiorum innumeram multitudinem momentis omnibus tractando intelligat, inveniet suae servitutis obsequia continuis laudibus jugi gratulatione aequare non posse. Neque enim beneminum, quippe cum nec sensus ad investigandum sufficiat, nec scientia suppetat ad laudandum: immensitas enim beneficiorum superat cogitationes sensuum, et innumera multitudo donorum vincit volu
Abbreviated transcription (Latin):
Ignitas hũane ori ¶ eodẽ.¬
gnns facile agnostit᷑: cõ¬
siderata sublutate aut¬
toris. Net enĩ faule poterat esse uel
leue qd̵ manꝰ sacra ꝯfixit: et teles¬
tis flatus ĩ uitalẽ substantiã cñauit.
maxime cũ idẽ artifex deꝰ potestatẽ
suã in õem fabritã eidẽ hõi fuerat
traditurrꝰ : ut quẽ scdm p̃sidem post
se facẽ disponebat. eundẽ facẽt ple-¬
nũ atq ꝑfectũ: habentẽ ĩ sese ⁊ dig¬
nitatẽ qua p̃tellet. et potestatẽ qua
cũctis aĩantib ĩparet ⁊ soli seriũes
illi i quo ei tũcta fuerãt subiuga¬
ta. ut ĩparet mũdo seriuret deo: cre¬
atorẽ susciꝑet. treaturũ sibi parere
ꝯpellet: tantũq diciõis sese dño de¬
bere ꝑspicẽt. qnͣtũ ip̃e a treatura¬

Expanded text:
ignitas humanae originis facile agnoscitur, considerata sublimitate auctoris. Neque enim facile poterat esse vel leve quod manus sacra confinxit et coelestis manus in vitalem substantiam animavit, maxime cum idem artifex Deus potestatem suam in omnem fabricam eidem homini fuerat traditurus, ut quem secundum praesidem post se facere disponebat, eumdem faceret plenum atque perfectum, habentem in se et dignitatem qua praecelleret, et potestatem qua cunctis animantibus imperaret, soli serviens illi a quo ei cuncta fuerant subjugata, ut imperaret mundo, serviret Deo, Creatorem suspiceret, creaturam sibi parere compelleret, tantumque ditionis sese Domino debere prospiceret, q
Abbreviated transcription (Latin):
detrimentũ paciet᷑ ip̃e aũt saluꝰ erit
sic tñ quasi ꝑignẽ: ꝑ fluuiũ igneũ
de quo ꝓphetitus sermo tõiemoeat:
et fluuiꝰ igneꝰ tͣrebat ante eũ. et
flumẽ igneũ et uada feruẽtib glo¬
bis hoerenda trãsibũt. Quãta fue¬
rit pĩti materia: tãta et ꝑtrãseun¬
di mora. Qñtũ exegerit culpa tm̃ si¬
bi ex hoĩe uendicabit quedã flãme
rationabilis disciplina: et qnͣtũ stul¬
ta miqͥtas suggessit tm̃ sapiẽs pe¬
na deseuiet. Et qr sermo diuinꝰ quo¬
dũ loto enee olle sĩu pertatritẽ com¬
parãs dicit: pone illã supͣ prunas
ociosi et cogitatioẽs inique uł soedide.
illit multitudo leuiũ pctoꝵ que puri¬
tatẽ nobilis nature ĩ fecerũt et sua

Expanded text:
us erit, sic tamen quasi per ignem : per fluvium igneum, de quo propheticus sermo commemorat, Et fluvius igneus currebat ante eum; per fluvium igneum et vada ferventibus globis horrenda transibunt. Quanta fuerit peccati materia, tanta et pertranseundi mora. Quantum exegerit culpa, tantum sibi ex homine vindicabit quaedam flammae rationabilis disciplina. Et quantum stulta iniquitas gna desaeviet. Et quia sermo divinus quodam loco aeneae ollae animam peccatricem comparans dicit, Pone ollam super prunasotiosi et cogitationes iniquae vel sordidae, illic multitudo levium peccatorum, quae puritatem nobilis naturae infecerant, e
Abbreviated transcription (Latin):
det᷑ et ĩ ignẽ mutet᷑. Hec sentẽtia e¬
udent ostendit: qr nõ solũ malũ fe¬
cisse s eciã bonũ nõ egisse dãpnabile
at sub cõspectu ignis etm: q̃ introga¬
p̃teriss ꝯsilia et monita sacerdotum
Nã si sacerdotib grande ꝑiculũ est
aliena pct̃a nõ arguẽ: quãto ꝑitulo¬
sius erit ꝓpria noluisse corrige⁊ atq
ideo expiatura illit erit ĩ extĩgiubi¬
lis tõtrematio: quitqd hic medicabi¬
lis satisfactio quicq̃d hic salutifera
dissimulauerit sanare cõusio. Ardẽs
em̃ inferm puteꝰ aperiet᷑: descensꝰ
erit reditꝰ nõ erit. Illit fidei ueste
nudati et capitalit mortu ĩ ꝑpetuũ
dimergũt᷑ ⁊ eiciendi ĩ tenebras exterio¬

Expanded text:
mittetur . Haec sententia evidenter ostendit quod non solum malum fecisse, sed etiam bonum non egisse damnabile at sub conspectu ignis aeterni, qui interrogapreterisset consilia et monita sacerdotum. Nam si sacerdotibus grande periculum est, aliena peccata non arguere; quanto periculosius erit propria noluisse corrigere: atqideo expiatura erit illic inexstinguibilis concrematio, quidquid hic medicabilis satisfactio, quidquid hic salutifera dissimulaverit sanare conversio. Ardens enim inferni puteus aperietur; descensus erit, ascensus non erit. Illic fidei veste nudati, et capitaliter mortui, in perpetuum demergentur, ejiciendi in tenebras exterio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑseuerauerĩt canticũ uite nr̃e futu̾e
labiis dite̾ possũt: ip̃a u̾o uitã que
tũc erit ĩ ueritate que nũt significa¬
tur. obtine̾ nõ poterũt: qr noluerũt
meditari anteꝙͣ ueniret. et mereri
qd futurũ erat. Nũc ergo frẽs kãm
exhortam᷑ uos ut laudetis deũ: et hͦ
teri: dicit ip̃e tibi. Cũ se oes exhortat᷑.
oẽs faciãt qd hortant᷑. S laudate de
totis uotis: id ẽ ut nõ sola lĩgua et
uox uẽti laudet deũ. s et ꝯstiẽtia ur̃a.
uita ur̃a facta ur̃a. Etem̃ laudamꝰ
mõ in eccłia: quãdo tõgregam᷑. Cũ
quisq discedit ad ꝓpria quasi cessat
laudare deũ. Nõ cesset bene uue: et
semꝑ laudat deũ. Tũc desmis lauda¬
re deũ: quãdo a iusticia et ab eo qd
illi placet declinas. Nã si a uita bo¬
na nuĩꝙͣ delies: lĩgua tua tatet.
uita tua clamat: et aures dm̃ ad coe
ta: q̃ habet bonas cogitatiões. Facta
enĩ ex cogitatione ꝓcedũt: nec quisꝙͣ

Expanded text:
ticum vitae nostrae futurae labiis dicere poterunt; ipsam vero vitam, quae tunc erit in ea veritate quae nunc significatur, obtinere non possunt; quia noluerunt meditari, antequam veniret, et tenere quod venturum erat. 2. Nunc ergo, fratres, exhortamur vos ut laudetis Deum; et hocteri, dicit ipse tibi: cum se omnes exhortantur, omnes faciunt quod hortantur. Sed laudate de totis vobis; id est, ut non sola lingua et vox vestra laudet Deum, sed et conscientia vestra, vita vestra, facta vestra. Etenim laudamus modo in ecclesia quando congregamur; cum quisque discedit ad propria, quasi cessat laudare Deum. Non cesset bene vivere, et semper laudat Deum. Tunc desinis laudare Deum, quando a justitia, et ab eo quod illi placet, declinas. Nam si a vita bona nunquam declines; lingua tua tacet, vita tua clamat; et aures Dei ad cor ta, qui habet bonas cogitationes. Facta enim de cogitatione procedunt; nec quisquam
Abbreviated transcription (Latin):
lãguore fatigat᷑ ⁊ et durũ cor ignis
purgatioĩs duriꝰ cõtremat: qr diũa
dispensatiõe agit᷑ ut ꝓlixiora uicia e¬
gritudo ꝓlixior exurcit. Nuis illũ un¬
quã seruari ad cõu̾sionẽ credẽt: Quis
tantã dei miscd̃ia ꝯsiderare sufficiat.
Ette iuuenis prauꝰ decitonẽ uidit ĩ
morte cui seriuuit ĩ uita: nec uidit
ut uitã funditꝰ ꝑdet s ut cui seriue¬
rat suret: sciendo resistẽt ip̃mq resis¬
tendo suparet : et eũ a quo pus non
uidẽs tenebut᷑: uidit postea ne tenetꝰ
Mus ergo lĩgua narrare uistera
duũe misidie sufficiat᷑ Quis spũs¬
ante tante pietatis diuicias nõ obstu¬
pestat: Has diuiẽ pietatis diuitias:
cõsiderauit psalmista cũ dicẽt. Adiu

Expanded text:
languore fatigatur, et durum cor ignis languore fatigatur, et durum cor ignis purgationis durior concremat, quia divina dispensatione agitur ut prolixiora vitia aegritudo prolixior exurat. Quis illum unquam servari ad conversionem crederet? Quis tantam Dei misericordiam considerare sufficiat? Ecce juvenis pravus draconem vidit in morte cui servivit in vita, nec vidit ut vitam funditus perderet, sed ut cui servierat sciret, sciendo resisteret, ipsumque resistendo superaret, et eum a quo prius non videns tenebatur vidit postea ne teneretur. Quae ergo lingua narrare viscera divinae misericordiae sufficiat? Quis spiritus tantae pietatis divitias non obstupescat? Has divinae pietatis divitias consideravit Psa
Abbreviated transcription (Latin):
rare me nõ potest. Quid m̾ morus
facitis: Date lotũ : ut ei deuoeare
me liceat. Cũq hũc fres ut signũ si¬
bi trutis ĩp̃meret admonerẽt: respõ¬
debat u̾tute qua poterat dicẽs. Ho¬
lo me signare s nõ possũ: qr a dra¬
cone p̃mor. ꝓpume oris eiꝰ faciem
meã linũt: guttur meũ eiꝰ ore¬
suffotat᷑. Ette ab eo brachia mea cõ
absorbuit. Cũq hoc ille pallens tre¬
mẽs et moriẽs dicẽt: ceperũt frẽs ue¬
hementiꝰ oracionib ĩsistẽ: et oppres¬
sũ deaconis p̃sentia suis p̃tib ad¬
iiuare. Cũ repente liberatꝰ: magnis
cepit uotib clamare dicẽs. Deo grãs
ecte discessit ecte exiit: ante oeones
ur̃as fugit draco qͥ̃ me acceꝑat. Mox
aũt seruituꝵ se deo et esse monachũ
deuouit: atq a tꝑe illo nũt usq fe¬
brib p̃init᷑ dolorib fatigat᷑. Mocti
quidẽ subtractꝰ ẽ: ẜ adhuc plemꝰ
uite restitutꝰ nõ est. Quia enĩ lõgis
et diutns imqͥtatib p̃ssus est longo

Expanded text:
rare me non potest. 1515 Quid mihi moras facitis? Date locum ut ei devorare me liceat. Cumque hunc fratres ut signum sibi crucis imprimeret admonerent, respondebat virtute qua poterat, dicens: Volo me signare, sed non possum, quia a dracone premor. Spumae oris ejus faciem meam linsuffocatur, ecce ab eo brachia mea compabsorbuit. Cumque hoc ille pallens, tremens et moriens diceret, coeperunt fratres vehementius orationibus insistere, et oppressum draconis praesentia suis precibus adjuvare. Tunc repente liberatus, magnis coepit vocibus clamare, dicens: Deo gratias; ecce discessit, ecce exiit, ante orationes vestras fugit draco qui me acceperat. Mox autem serviturum se Deo, et esse monachum devovit, atque a tempore illo nuncusque febribus premitur, doloribus fatigatur. Morti quidem subtractus est, sed adhuc plenius vitae restitutus non est. Quia enim longis et diuturnis iniquitatibus pressus est, longo
Abbreviated transcription (Latin):
dandũ oẽs exertos reddidit: et tũ eũ¬
dẽ ip̃m in sta eccl̃ia laborib antetes¬
sit quẽ ꝑsequẽdo martirẽ fecit. Duo
ergo sũt que sollicite pensare debemꝰ.
Niua enĩ multi uotati s pauci elet¬
ti sũt: p̃mũ est ut de se quisq mĩme
p̃sumat. qr et si iã ad fidẽ uotatꝰ est
utrũ ꝑhẽm regno dignꝰ sit nescit:

Expanded text:
dantium omnes exertos reddidit. Et tamen eumdantium omnes exertos reddidit. Et tamen eumdem ipsum in sancta Ecclesia laboribus antecessit, quem persequendo martyrem fecit. Duo ergo sunt quae sollicite pensare debemus, quia enim multi vocati, pauci vero electi sunt. Primum est, ut de se quisque minime praesumat, quia et si jam ad fidem vocatus est, utrum perenni regno dignus sit nescit.
Abbreviated transcription (Latin):
lectoꝵ numeꝵ nõ ꝑtingũt. Hic etenĩ
fidelib ꝑ ꝯfessionẽ admixti sũt: sed
ꝓpt̾ uitã reꝓbã illit nui̾ari ĩ sorte fi¬
deliũ nõ merent᷑. Hoc ouile ste eccłie
hedos tũ agnis recipit: s actestante
euãgelio cũ uidex uenerit bonos a ma¬
lis seꝑat. sĩc pastor segregat oues ab
hedis. Neq eĩ possũt qͥ hitc tarins
sue uoluptatib seriuũt: illit ĩ ouiũ¬
grege nuari. Illic eos a sorte hũiliũ ui¬
dex seꝑat: q̃ se hic ĩ suꝑbie tornib exul¬
tãt. Regnũ celoꝵ ꝑtipe nequeũt: qui
hic et ĩ telesti fide positi toto desiderio
trena querũt. Ette multos tales ĩtra
mitari net desꝑare debetis. Quid em̃
sit hodie aspicimꝰ: s qͥd cras futuꝵ sit
pnusqͥsq nescimꝰ. Plerũq et qͥ post
nos uenire terint᷑ ꝑ agilitatẽ nos bo¬
in oꝑis auteredit: et uix eũ tras sequi¬
mur quẽ hodie p̃ire uidebam. Certe
ergo manib ip̃e lapidauit q̃ ad lapi¬

Expanded text:
n pertingunt. Hic enim fidelibus per confessionem admisti sunt, sed propter vitam reprobam illic numerari in sorte fidelium non merentur. Hoc ovile sanctae Ecclesiae haedos cum agnis recipit; sed, attestante Evangelio, cum judex venerit, bonos a malis separat, sicut pastor segregat oves ab haedis . Neque etenim possunt qui hic carnis suae voluptatibgrege numerari. Illic eos a sorte humilium judex separat, qui se hic superbiae cornibus exaltant. Regnum coeli percipere nequeunt qui hic et in coelesti fide positi toto desiderio terram quaerunt et multos tales intra mitari, nec desperare debemus. Quid enim sit hodie aspicimus, sed quid cras futurus sit unusquisque nescimus. Plerumque et qui post nos venerit, per agilitatem nos boni operis antecedit, et vix eum assequimur, quem hodie praeire videbamur. Certe ergo manibus ipse lapidavit qui ad lapi
Abbreviated transcription (Latin):
onib exp̃ssa amnrtã suã deserit:
et ĩ olei liquorẽ pĩguestit. Sit ꝑ tri¬
turã aree a paleis grana separãt᷑:
et ad hoereũ purgnta ꝑueniũt. Qs¬
quis ergo appetit plene uitia uĩte̾.
studeat hũilit pirrgatiõis sue fla¬
gella tolerare ⁊ ut tãto post ad uidi¬
tẽ mũdior ueniat: quãto nũt eiꝰ ru¬
biginẽ ignis tribulatiõis purgat.

Expanded text:
onibus expressa amurcam suam deserit, et in olei liquorem pinguescit, sic per trituram areae a paleis grana separantur, et ad horreum purgata perveniunt. Quisquis ergo appetit plene vitia vincere, studeat humiliter purgationis suae flagella tolerare, ut tanto post ad judicem mundior veniat, quanto nunc ejus rubiginem ignis tribulationis purgat.
Abbreviated transcription (Latin):
penã: q̃ deũ in truce ꝯfessꝰ ẽ et pene
cũ uote sentẽtie. sp̃m exalauit uite.
Anoiuissio añt redde denariũ pater¬
failias cepit: qr ad paradisi requiez
prius latronẽ quã petrũ ꝑduxit. Qñ¬
ti pr̃es ante legẽ quãti sub lege fue¬
ad celoꝵ regnũ sine aliqua tardita
te uenerũt. Eundẽ ergo denariũ cuti

Expanded text:
poenam, qui Deum in cruce confessus est, et pene poenam, qui Deum in cruce confessus est, et pene cum voce sententiae spiritum exhalavit vitae? A novissimo autem reddere denarium paterfamilias coepit, quia ad paradisi requiem prius latronem quam Petrum perduxit. Quanti patres ante legem, quanti sub lege fuead coelorum regnum sine aliqua tarditate pervenerunt.