comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
habebat inmanu sua libellum aꝑtũ. & posuit pedem suũ
dextrũ suꝑmare. sinistrum autem suꝑ terram: et clama¬
uit uoce magna. quẽ admodũ cũ leo nugit. Et cũ clamas¬
set locuta sunt. uii. tonitrua uoces suas. Et cũ locuta

Expanded text:
habebat in manu sua libellum apertum, et posuit pedem suum habebat in manu sua libellum apertum, et posuit pedem suum dextrum supra mare, sinistrum autem super terram. Et clamavit voce magna, quemadmodum leo cum rugit. Et cum clamasset, locuta sunt septem tonitrua voces s
Abbreviated transcription (Latin):
erant inoram. et diem et mensem. & annum. ut oceiderent
cerciam partem hominũ: et omĩs equestris exercitus uicies
milies dena milia audiui numerum eoꝵ: et ita uidi equos
iniusione. Et qui sedebant suꝑ eos. habentes lorieas igneas.
et iacinctinas. et sulphureas. et capita equoꝵ erant tanqͣm
capita leonũ. et de ore ipsoꝵ procedit ignis et fumus. et
sulphiu abhis tribus plagis occisa ẽ tercia pars bominũ
de igne. & fumo. & sulphure. qui ꝓcedebant de ore ipsoꝵ:
potestas enim equorũ inore eorũ: et icaudis eorum. Nã cau¬
de eorum similes serpentib: habentes capita.: inhis nocent.
Et ceteri homines qui ñ sunt occisi inhis plagis neq peniten¬
uidere possunt neq audire neq ambulare. et non ege¬
runt penitentiam ab homicidiis suis. neq aueneficiis su¬
is neq afornicatione sua. neq afurtis Et uidi aliũ an¬
głm fortem amictum nube. et inis incapite euis: et facies
eius erat ut sol et pedes eius tanquã colũpna ignis. Et

Expanded text:
m ut occiderent tertiam partem hominum et numerus equestris exercitus vicies milies dena milia audivi numerum eorum et ita vidi equos in visione et qui sedebant super eos habentes loricas igneas et hyacinthinas et sulphureas et capita equorum erant tamquam capita leonum sulphur. Ab his tribus plagis occisa est tertia pars hominum de igne, et de fumo, et sulphure, quae procedebant de ore ipsorum. Potestas enim equorum in ore eorum est, et in caudis eorum. Nam caudae eorum similes serpentibus, habentes capita: et in his nocent. Et caeteri homines, qui non sunt occisi in his plagis, neque poenitenvidere possunt, neque audire, neque ambulare: et non egerunt poenitentiam ab homicidiis suis, neque a veneficiis suis, neque a fornicatione sua, neque a furtis suis.   coelo, amictum nube, et iris in capite ejus, et facies ejus erat ut sol, et pedes ejus tanquam columna ignis, et
Abbreviated transcription (Latin):
atio deposcit ut post.uͭiiͫ. epłas .a quas
ad ui. eccłas. quȩ unam catholi cam
designant. ioħs direxerit. inquib fideles

Expanded text:
atio deposcit ut post septem epistolas, quas ad septem Ecclesias, quae unam catholicam designant, Joannes direxit, in quibus fideles
Abbreviated transcription (Latin):
concupiuerat ipsũq gladio ꝑemit. Significat quippe in hocloco đđ xp̃m qui
uerbo mundatã. concupiuit eã ꝓuidus ut iustificatã sibi coniunger& legitim
Sedut bedsabeȩ dauid conungatur. urias uireiuis intficit. qr ut iustorũ eccłacȩlesti
sponso adhereat. antiqui hostis uirtꝰ confringit̾ & pedib electorũ calcanda ꝓsterni
Vnde & peuangeliũ illis ad ño dr̃: Eccedediuobis potestatẽ calcandi suꝑomnẽ uirtitẽ
in imici sextus modus : degemino saluator is aduentu quouigilans discretio ⁊ adhi
oetiate nuncusq laborant nescientes quid adpͥmũ quid ad scđm eius ꝑtineatad¬
uentũ Primꝰitaq hunulitatis sibiuindicat locũ: unde. Prophetã uobis susci¬

Expanded text:
concupierat, et ipsum gladio peremit . Significat quippe in hoc loco David Chrisconcupierat, et ipsum gladio peremit . Significat quippe in hoc loco David Chrisverbo mundandam, concupivit eam providus, ut justificatam sibi conjungeret legitimus. Sed ut Bethsabeae David jungatur, Urias vir ejus interficitur, quia ut justorum Ecclesia coelesti sponso adhaereat, antiqui hostis virtus confringitur et pedibus electorum calcanda prosternitur. Unde et per Evangelium illis a Domino dicitur: Ecce dedi vobis potestatem calcandi super omnem virtutem inimici . Sextus modus est de gemino Salvatoris adventu, quo vigilans discretio adhibencaecitate nunc usque laborant, nescientes quid ad primum, quid ad secundum ejus pertineat adventum. Primus itaque humilitatis sibi vindicat locum, unde est: Propheta
Abbreviated transcription (Latin):
regeg&h. sic̃ liber regũ narrat: Cũergo ꝓachis abimelech ponit᷑. utiq: ostendit᷑
ex ipsius int̃p̃tatione nominis. latens altius penetrare mesteriũ. Abi melech
maserui humili auit sem& ipsũ usq ad mortẽ crucis. Vnde scriptũ ÷ Vidimus
eũ ñ habentẽ speciẽ neq: decorẽ. & quasi absconditus uultus eius & despectu
undenec reputauimeũ. Dimisiteũ abi melech & abut: quia uidelic& xp̃s a ui¬
deis minime receptus. ad gentes cũ aplis transiuit. Vnde ipsis paulus dicit
ob̵ quidẽ oportebat loqui uerbũ dĩ. sed quia repellitis ilbad. ecce conuertim
ad gentes. Aliquando uero idẽ modus in paraholis rerũ. deiisis &iã nec catis
hominũ & trangressionib: adulterorũ ꝓnhetiã insinuat operũ futurorum
icut factũ indauid constat : quiuxorẽ uriȩ sibi ad sũpsit quã desolario uiden

Expanded text:
rege Geth, sicut liber Regum narrat . Cum ergo pro Achis Abimelech ponitur, utique ostenditur rege Geth, sicut liber Regum narrat . Cum ergo pro Achis Abimelech ponitur, utique ostenditur ex ipsius interpretatione nominis latens altius penetrare mysterium. Abimelech rma servi, humiliavit semetipsum usque ad mortem crucis. Vidimus eum non habentem specunde nec reputavimus eum . Dimisit eum Abimelech et abiit, quia videlicet Christus a Judaeis minime receptus, ad gentes cum apostolis transivit. Unde ipsis Paulus dicit: Vobis quidem oportebat loqui verbum Dei, sed quia repulistis illud, ecce convertimur ad gentes. Aliquando vero idem modus in parabolis rerum de ipsis etiam peccatis hominum et transgressionibus adulterorum prophetiam insinuat operum futurorum, sicut factum esse in David constat, qui uxorem Uriae sibi assumpsit, quam de solario videns
Abbreviated transcription (Latin):
liũ excelsũ &eleuatũ sedere describit. angelicas significans potestates quas sibi
ad qđ uoluerit subicit. Quintus mod ÷ parabolarũ: q̃tã relatu uerborũ quam
actu conficit᷑ operũ. Qui intantũ ÷ multiplex atq occultus: ut ñsolum
multa q̃ uixta litterã ñ poss admittat. uerũ &iã quibdã in locis
mystica narraturus testimoniũ dhistoria assumens. ipsũ litterȩ gestũ inmut &.
Parabolisenĩ uerbarũ hic modus conficit̃. ex quib: tillud lerunt ligna utungerent
suꝑse regẽ &c Neque enĩ ligna ambulare posst aut sibi regẽ constituere. sed
liud qđdã ꝑ congruã significationẽ metaphoricȩ talib scripturarũ sententus
tellectũ ut intitulo psalmitricesimiterdidr̃ Psalmꝰ ipsidauid : quando cõmu¬
tauit uultũ suũ corã abi melerh. & dimisit eũ & abiit cũ hoc factũ sit corã achis

Expanded text:
solium excelsum et elevatum sedere describit Dominum, angelicas significans potestates, quas sibi solium excelsum et elevatum sedere describit Dominum, angelicas significans potestates, quas sibi ad quod voluerit subjecit. Quintus modus est parabolarum, qui tam relatu verborum quam actu conficitur operum, qui in tantum est multiplex atque occultus, ut non solum multa, quae juxta litteram non possunt, admittat, verum etiam quibusdam in locis mysteria narraturus, testimonium de historia assumens, ipsum litterae gestum immutet. Parabolis enim verborum hic modus conficitur, ex quibus est illud: Ierunt ligna ut ungerent super se regem , etc. Neque enim ligna ambulare possunt, aut sibi regem constituere, sed aliud quoddam per congruam significationem metaphorice talibus Scripturarum sententiis tellectum, ut in titulo psalmi tricesimi tertii dicitur, Psalmus ipsi David, quando commutavit vultum suum coram Abimelech, et dimisit eum et abiit, cum hoc factum sit coram Achis
Abbreviated transcription (Latin):
dia fidelib tributt: Haeceni si adlatera discussa tractentur Ludiera ꝓrte¬
pore putabunt Sinuero mrsterus applicent magna insinuant sacrañta
Tertius modus utique: hystoricus scilic& atq allegoricꝰ. quo seribit. ꝗm̃
abraham duos filios habuit: Quisicut apłsdicit: duo significant testa¬
m̃ta Intra hunc modũ & illud concludit᷑ qđ isa hac pat̾na deuotione.
&iã modo delatere dor mientis uiri formata mulier: ecłam sign¬
sicabat exlaterexp̃i incrucependentis edificandã Quartus modis
quo nobis aliquando ꝓpriȩ. aliquando uero misticȩ creatoris nr̃i diuinitas sacris
intimat᷑ oraculis. Propriȩ scilic& sicut ipse morsidicit Egosũ quisũ & sic dices filiis
srł quiẽ misitme aduos. Mrstice uero ut omp̃sds̃ sicutꝰ plaustrũ onustũ sȩno
sen deresedicit: cũ grauia hominũ peccata portare se indicat. uel sic ut esaias suꝑso

Expanded text:
dia fidelibus tribuit. Haec enim si ad litteram discussa tractentur, ludicra pro temdia fidelibus tribuit. Haec enim si ad litteram discussa tractentur, ludicra pro tempore putabuntur. Si vero mysteriis applicantur, magna insinuant sacramenta. Tertius modus uterque est historicus scilicet atque allegoricus, quo scribitur, quoniam Abraham duos filios habuit, qui, sicut Apostolus scribit , duo significant Testamenta. Intra hunc modum et illum concludit, quo Isaac paterna devotione etiam modo de latere dormientis viri formata mulier, Ecclesiam signicabat, ex latere Christi in cruce pendentis aedificandam. Quartus modus est, quo nobis aliquando proprie, aliquando vero mystice Creatoris nostri divinitas sacris intimatur opusculis. Proprie scilicet sicut Moysi dicit: Ego sum qui sum, et sic dices filiis Israel: Qui est, misit me ad vos . Mystice vero, ut omnipotens Deus sicut plaustrum onustum feno stridere se dicit, cum gravia hominum peccata portare se indicat, vel sicut Isaias super
Abbreviated transcription (Latin):
ture locutio septiformis quasi subuusigillis intellegentiȩ contonret᷑. dũ pilieno¬
dos distinginit no uire ntib enĩ nobis seripturas prim gestȩ restextus noboccur¬
rit  Quiuidelic& eutantũ scripturarũ eloquia conphendit. q̃mil muisticum
dsumus ÷ Secund allegoricꝰ gestus eccurrit quilic& aliquid gestu narr&e gest
tlme ille tocius repitat allegoricꝰ Vnde nec inusu frequentat Hlinc qđ in
om̃ib finib isrł puellaquent regidauid & inuenit tãferuens utal gentis
sapientia q̃&ia insenib nonse nescit. sedinsuꝑ eos ignediuini amoris accendis
Adhunc ꝑtin& &iã modi qđ populiis i fraheliticus indeserto aserpentib ꝑcus¬
sus a spectu aenei serpentis sanabat Perque redeptor nr̃ intellegis iere¬
ce sus pensus quinos amorsu diaboli liberans. beatȩ in mortalitatis inte¬

Expanded text:
turae locutio septiformis, quasi sub septem sigillis intelligentiae continetur, dum per septem moturae locutio septiformis, quasi sub septem sigillis intelligentiae continetur, dum per septem modos distinguitur. Inquirentibus enim nobis Scripturas, primus gestae rei textus nobis occurrit, quia videlicet ea tantum Scripturarum eloquia comprehendit, quae nil mysticest . Secundus allegoricus gestus occurrit. Qui licet aliquid gestum narret, gestus tamen ille reputatur totus allegoricus, unde nec in usu frequentatur. Hinc est quod in omnibus finibus Israel puella quaeritur regi David, et invenitur tam fervens, ut algentis sapientia, quae etiam in senibus non senescit, sed insuper eos igne divini amoris accendit. Ad hunc pertinet etiam modum, quod populus Israeliticus in deserto a serpentis percussu aspectu aenei serpentis sanabatur. Per quem Redemptor noster intelligitur in cruce suspensus, qui nos a morsu diaboli liberans, beatae immortalitatis reme
Abbreviated transcription (Latin):
sigilis ostendit si gnari i sigillari Septenarius numerus ut sepedictũ:
iduniuer sitate refertur ꝑi uergo sigilla plenitudine obscunttis &¬
tanisteriorũ q̃ in ueteritestam̃to latebant debemꝰ accipere Vnde & ab acuc
dicit Ds alibanouenia & sc̃s demonte ũbroso & condenso Mons quippe liba¬
nus umbrosus && condensus. libri sunt ueteris teram̃ti a doꝑtisiguris allego¬
riarũ Aq uib dñs uenire ꝑhibetur quia ibi p̃diceꝰ fuisse cognosct Siue sep¬
tenarius numerus ad septisorme spm̃scm refertur septẽ qude sigillis lib
signat erat. quia uidelic& om̃is seriptura ꝑ gram sp̃s eiusde adaci reserata
Vnde & lex digitodi dp̃ũ scõ desscripta legit. Etchis resirgens amortuis. & ape¬
tura aAutenĩ indicatiuo loquim ut illud Egodñs dstuus docenste utilia Aut ꝓ¬
mea Aut coniumc tiuo utsi audieritis uocẽmeã. & custodieritis pactũ meũ. eritis

Expanded text:
sigillis ostenditur signari, id est sigillari. Septenarius numerus, ut saepe dictum est, ad universitatem refertur. Per septem ergo sigilla plenitudinem obscuritatis et mysteriorum, quae in Veteri latebant Testamento, debemus accipere. Unde et Habacuc dicit: Deus a Libano veniet, et sanctus de monte umbroso et condenso. Mons quippe Libanus umbrosus et condensus, libri sunt Veteris Testamenti operti figuris allegoriarum, a quibus Dominus venire perhibetur, quia ibi praedictus fuisse cognoscitur. Sive septenarius numerus ad septiformem Spiritum sanctum refertur. Septem siquidem sigillis liber signatus est, quia videlicet omnis Scriptura per gratiam Spiritus ejusdem et data Spiritu sancto descripta legitur. Et Dominus resurgens a mortuis, et apetura. Aut enim indicativo loquimur, ut illud: Ego Dominus Deus tuus docens te utilia . Aut pmea . Aut conjunctivo, ut Si audieritis vocem meam, et custodieritis pactum meum, eritis
Abbreviated transcription (Latin):
mandata pͥus ponunt᷑: q caritas q̃in mandatis constat. maior ⁊ om̃ib uirtutib. lica fsides situia
ad dm̃. Vnde apłs. Nunc manent. fides spes caritas. triahaec: maior aũt horũ ÷ carras
nonsuꝑ p&rã : sed suꝑ harenã stetisẽ dr̃ : Cunctis enĩ liqu& qr serpens in p&ra uestigiũ habere
figit : qr m̃tesquas humor carnalis concupiscentiȩ emollit. in habitat. Hinc ad ño iobdr̃. Subũ brador
gularit̃ bestia ponit̃. ipse malignorũ sp̃ituũ princeps ꝑ illã designat᷑. Vnde ÷ Bestia a griscind& eos
isaias. Malabestia non transibit ꝑ eã. Ubi uero pluralit̃ : uel uniuersa domonũ portenta. ułbestia¬
les hominũ motꝰ expͥmunt᷑: Vnde ÷. Om̃s bestiȩ agri iudentibi. Etapłs. Siscđm hominẽ adbestias

Expanded text:
mandata prius ponuntur, quia charitas quae in mandatis constat, major est omnibus virtutibus, licet fides via sit mandata prius ponuntur, quia charitas quae in mandatis constat, major est omnibus virtutibus, licet fides via sit ad Deum. Unde Apostolus: Nunc manent fides, spes, charitas, tria haec, major autem horum charitas non supra petram, sed super arenam stetisse dicitur. Cunctis enim liquet, quia serpens in petra vestigium habere figit, quia mentes quas humor carnalis concupiscentiae emollit, inhabitat. Hinc a Domino Job dicitur: Sub umgulariter bestia ponitur, ipse malignorum spirituum princeps per illam designatur. Unde est: Bestia agri scindet eos. Et Isaias: Mala bestia non pertransibit per eam. Ubi vero particulariter, vel universa daemonum portenta, vel bestiales hominum mo
Abbreviated transcription (Latin):
tellegt᷑ p̃dicationis. quonascunt᷑ homines & filiidĩ efficiunt᷑. Tanto enĩdiabolus ãpliusseuit ad¬
uersus ȩocłȩ m̃bra : quanto ap̃cedentib: diuinomunere roboratis uictus ÷. Hinc ÷: qđ expul¬
sus ab homine. cũuiialiis nequiorib redire describit᷑. Quicustoduint mandatadĩ : quib scilic& inlege
p̃cipit᷑. non o coides. non furtũ facies. & et̃ hissimilia. Ethabent testimoniũ iħu : iđ fidẽ illius retinent
corde & ornant oꝑe. Cũ his quippe diabolus maximũ hab& conflictũ: iuxta illud apłi. Om̃s qui
pie uolunt inuere in xp̃o ꝑsecutionẽ patiunt᷑. Sustinent quidẽ & rȩpbi mala : sed non aduersus eos
diabolus intorquetbellũ. Qđ nequaquã fieripotest : nisiint̃ duas partes contrarias. Sedeũ dr̃ pͥ¬
mũ qͥ custodiunt mandatadñi & deinde infert & ꝑfidẽ cħu. sic uident᷑ hec uerba sonare. quasi an¬
tefide bonaoꝑa possint. eẽ. cũpriussit credere. aosic eandẽ fidẽ oꝑib fulcire: sedsciendũ qđ ideo

Expanded text:
cationis, quo renascuntur homines, et filii Dei efficiuntur. Tanto enim diabolus amplius saevit adversus Ecclesiae membra, quanto a praecedentibus divino munere roboratis victus est. Hinc est quod expulsus ab homine, cum septem aliis nequioribus redire describitur. Qui custodiunt mandata Dei. Quibus scilicet in lege praecipitur: Non occides, non furtum facies, et caetera his similia. Et habent testimonium Jesu. Id est, fidem illius retinent corde, et ornant opere. Cum his quippe diabolus maximum habet conflictum, juxta illud Apostoli: Omnes qui pie volunt vivere in Christo, persecutionem patiuntur . Sustinent quidem et reprobi mala, sed non adversus eos diabolus intorquet bellum, quod nequaquam fieri potest, nisi inter duas partes contrarias. Sed cum mum qui custodiant mandata Domini, et deinde infertur: Et fidem Jesu, sic videntur verba haec sonare, quasi ante fidem bona opera possint esse, cum prius sit credere, ac si eamdem fidem operibus post fulcire. Sed sciendum, quod ideo
Abbreviated transcription (Latin):
silii & fortitudinis. scienciȩ & pietatis. & replebiteũ sp̃stimoris dnĩ Benea utẽ
minat. ne foueã erroris incurrant. Lapas quippe grece: latine flãma dr̃
atraȩcđams sic̃ heretici. Vnde & in canonib: dr̃. ut sitales iterũ ȩcđȩ coniungi
ꝑrectã sidẽ uoluerint. accipiant manꝰ epõrũ inpositionẽ. quatinus sic possint
simi le christallo Mare: appellat luterẽ : Legimꝰ enĩ : qđ salo monfeceritmare.
qm̃ patres nr̃t om̃s subnubefuerunt: & om̃s baptrratis unt in nube & in mar
Vitro aut̃ comparat᷑ qđ ꝑspicuũ ÷ metallũ ꝓpt̃ puritatẽ fidei q̃ inbaptrsmode¬
insalutẽ Notandũ aut̃ : qđ idẽ mare simile christallũ dr̃. Christallũ enim
exaqua nascit᷑ & multa frigore durescit ad lapidẽ: ita & scĩ ꝑtribulationẽ pre
ibiq fides electorũ manifestat᷑. uitaq. illorũ conflat̾. & a sordibus uitiorũ purgatur . FTIN
mediosedis & in ciruitusedis. quattuor animalia plenaoculis ante & r&ro. Nullidu

Expanded text:
spiritus scientiae et pietatis et replebit eum spiritus timoris Domini. Bene autem minat, ne foveam erroris incurrant. Lampas quippe Graece, flamma dicitur Lat, sicut haeretici. Unde et in canonibus dicitur, ut si tales iterum Ecclesiae conjungi per rectam fidem voluerint, accipiant manus episcoporum impositionem, quatenus sic possint m mare vitreum simile crystallo. Mare appellat luterem, legimus enim quod Salomon fecerit mare, ti sunt in nube et in mari . Vitro autem comparatur quod perspicuum est metallum, propter puritatem fidei, quae in baptismo dead salutem. Notandum autem quod idem mare simile crystallo dicitur. Crystallum enim ex aqua nascitur, et multo frigore durescit ad lapidem; ita et sancti per tribulationeIdeoque fides electorum manifestatur, vitaque illorum conflatur, et a sordibus vitiorum purgatur. Et in medio sedis, et in cir
Abbreviated transcription (Latin):
rens p moitẽ. matutina nob stella factꝰ ÷ : qr dũ inse m& ipso ex ẽplũ nobis resurrec¬
tionis p̃buit. quȩ lux sequeret᷑ indicauit stellaergo matutinã uincentib dare
in monum̃tis sunt audient uocẽ filudĩ & consiguratũ corpori claritatis suȩ. corpꝰ hu¬
muilitatis nr̃ȩ resormabit. Motalitatis & enĩ tenebris. resurrectione infulgente de¬
apta subaudit᷑ atq ornata. Ethicquq dicendũ: qr sicut superius ex habundanti

Expanded text:
st mortem matutina nobis stella factus est, quia dum in semetipso exemplum nobis resurrectionis praebuit, quae lux sequeretur indicavit. Stellam ergo matutinam vincentibus se dare configuratum corpori claritatis suae, corpus humilitatis nostrae reformabit . Mortalitatis etenim tenebris resurrectione fulgente deapta subaudis atque ornata. Et hic quoque dicendum, quia sicut superius ex abundanti
Abbreviated transcription (Latin):
sona angłorũ ad ipsũ dnm̃ loquentiũ dicit: Quarerubrũ ÷ indum̃tũ tuũ & uestim̃tatua
ut calcantiũ in torculari : quib: ipse respondit. Torcular calcauisolus & degentib: n.
ꝓprio sanguine ꝑfusa. Sepe enĩ inscripturis uestis dñi ȩcđa intelligit᷑. Vnde psalmista¬

Expanded text:
ersona angelorum ad ipsum Dominum loquentium dicit: Quare rubrum est indumentum tuum, et vestimenta tua ersona angelorum ad ipsum Dominum loquentium dicit: Quare rubrum est indumentum tuum, et vestimenta tua sicut calcantium in torculari? Quibus ipse respondit: Torcular calcavi solus, et de gentiburoprio sanguine est perfusa. Saepe enim in Scripturis vestis D
Abbreviated transcription (Latin):
uerbũdĩ Et iterũ. Habebat inuestim̃to & infemoresuo scriptũ rex regũ & dns dominantiũ
Siergobeatꝰ ioħ nom̃ eiussciuit quid ÷ qđ dicit nemonouit nomeneius nisiipse : nũ quid enũ ipse
aliquis ñ erat. qͥscire potuit nom̃ dĩ : sed subaudiendũ ÷ : nemoex traneus nouit nomeneius. nisi
ecũ corporesuo. scilic& qđ estȩcđa. Noniud ei qͥeũ insuis sy nagogis blasphemant : n
heretici qui male deillo sentiunt non pagani qͥ in eũ eredere nolunt. nondemq falsixp̃iani
nomeneiussciunt sicut sciendũ est. qui fidẽ qua habent operib: destruunt Sed ipse hocest
xp̃s. cũ ȩccła que in ipso illud scire meruit: scit nom̃suũ. Ialis est haec locutio qualis illa
qua ipse alibiait. Nemo ascendit incȩlũ. nisi quidecȩlo descendit filius hominis qͥ est in
resꝑsa caro intelligit᷑ redẽptoris passionissanguine cruentata. Dehac ueste esaias ex ꝑ¬

Expanded text:
Verbum Dei, et iterum: Habebat in vestimento et in femore suo scriptum, Rex regum et Dominus dominantium. Si ergo beatus Joannes nomen ejus scivit, quid est quod dicit: Nemo novit nomen ejus nisi ipse? Nunquid enim ipse aliquis non erat qui scire potuit nomen Dei? Sed subaudiendum est, nemo extraneus novit nomen ejus, nisi ipse cum corpore suo, scilicet quod est Ecclesia: non Judaei, qui eum in suis synagogis blasphemant: non haeretici, qui male de illo sentiunt: non pagani, qui in eum credere nolunt: non utique falsi Christiani nomen ejus sciunt, sicuti qui fidem quam habent, operibus destruunt: sed ipse, hoc est Christus cum Ecclesia, quae in ipso illud scire meruit, scit nomen suum. Talis est haec locutio, qualis illa, qua ipse alibi ait: Nemo ascendit in coelum, nisi qui descendit de coelo, Filius hominis qui est in respersa, caro intelligitur Redemptoris, passionis sanguine cruentata. De hac veste Isaias ex p
Abbreviated transcription (Latin):
Destia ut supra dictũ ÷ aliquando di abolũ malor ũ principẽ. aliquando uero an¬
ti xp̃m. aliquando totũ corpꝰ diaboli significat. Qua ꝓpt̃ in hoc loco bestia:
iabolus cusuohomine assũpto intellegit᷑. Reges uero & exeroitꝰeorũ : p̃positicũ
subiectismalis designant᷑. Hi facient bellũ contraxp̃m & eius fideles: blasphemus
bolus cũsuis m̃bris bellũcertaminis contra ȩccłam inierit : ualidiustam̃ infine scłi pugna
quando diuino iuditio solut᷑ ꝓpriis uirib efferabit᷑. quandosignis ce miraculis custr̃a
scoũ ꝑcurbare nisusfuerit: Tunc parit̃ bestia reges & exerpit᷑ carũ pugnabunt
cũ xp̃o &euis exertitu : quia uno uoto unaq: uoluntate reꝓbi aduersus eocłam
firmabunt᷑ cũ ꝑdãpnatũ illũ homint̃ antiquus hostis inseculari pote tta feci¬
go Tunoenĩ umanimi orudelitate repbi cũ suocapite contraeocłam engentur
nullũq m̃brũ iniquorũ a suicapitis uoluntate. in hao ꝑsecutione disere pabit

Expanded text:
dictum est, aliquando diabolum malorum principem, aliquando vero Antichristum, aliquando totum corpus diaboli significat. In hoc loco bestia, diabolus cum suo homine assumpto intelligitur. Reges vero et exercitus eorum, praepositi cum subjectos eorum malis designantur, hi faciunt bellum contra Christum et ejus fideles, blasphemiisbolus cum suis membris bellum certaminis contra Ecclesiam inierit, validius tamen in fine saeculi pugnabit, quando divino judicio solutus propriis viribus efferabitur, quando signis et miraculis castra sanctorum perturbare nisus fuerit. Tunc pariter bestia, reges et exercitus eorum pugnabit cum Christo, et ejus exercitu, quia uno voto unaque voluntate reprobi, adversus Ecclesiam firmabuntur, cum per damnatum hominem, antiquus hostis in saeculari potentia se eriget: tunc enim unanimi crudelitate reprobi cum suo capite, contra Ecclesiam erigentur, nullumque membrum iniquorum a sui capitis voluntate, in hac persecutione discrepabit.
Abbreviated transcription (Latin):
Qiuipausul ũ degustatamorte. statĩre surgent : & dã pnabunt eũ diabolo &cangbisens
Qui& si monta neã cariis mortẽ gustauerint : tam̃ q inictu oculi re surgent. nonmo¬
tussedunu appellant᷑: Uel cerce uiuentes instagiũ igns mietent: hi quisoientes
malũ operant᷑. Etut hoc manifestius fiat : dicamꝰ sub exẽplo Verbigr̃a
aonstituant duo homines. unꝰ mortuus & alt̾uiuus. Sitetigeris mortuũ ñsentutu
siũt tetigerisinuũ: sentit. Sepe uero inscriptura mertuiꝓ nesuexitub: iuiui

Expanded text:
ent et damnabuntur cum diabolo et angelis ejus. Qui etsi momentaneam carnis mortem gustaverint, tanquam in ictu oculi resurgent, non mortui sed vivi appellantur. Vel certe viventes in stagnum ignis mittuntur, hi qui scienter malum operantur. Et ut manifestius fiat, dicamus sub exemplo, verbi gratia: Constituentur duo homines, unus mortuus et alter vivus. Si tetigeritis mortuum, non sentit; si tetigeritis vivum sentit. Saepe vero in Sc
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicatꝰ : apłis creditmodo intocomundo & in hacluce fideistat. Et clamanit uoce magia
omnib: auib q̃uolabant ꝑmediũ cȩlũ. Auessimilit̃ aliquando in bonã partẽ ponuntur
aliquando mmalũ. Ideo plocorũ qualitatib saccipiende. Inmalo quidẽ ponunt᷑: utdũs
dicit deiactis seminib q̃a uolucrib cõmesta sunt: Inbono aut̃: ut in euuglodr̃. Simile: ħ
regnũ oelorũ granosinapi. qđ minimũ ÷ omnib: olenib

Expanded text:
lamavit voce magna omnibus avibus quae volabant per medium coelum. Aves similiter aliquando in bonam partem ponuntur, aliquando in malam, ideoque pro locorum qualitatibus sunt accipiendae. In malo quidem ponuntur, ut Dominus dicit de jactis seminibus, quae a volucribus comesta sunt. In bono autem ut in Evangelio dicitur: regnum coelorum grano sinapis, quod minimum est omni
Abbreviated transcription (Latin):
ipsũ dm̃. undescrintũ ÷. Vobistim̃tib nomĩmeũ : ouet soliustitiȩ. Aliquando tribulationẽ
ꝑsecutionũ ut dns dicit deseminib quececider̃ suꝑpetrosã . qr auente sole aestua uerunt:
Aliquando manifestãrẽ ut illud qđ nathan ex ꝑsonadiũ dixit addauid. Iu fec istalscondite.
ego faciã in oculis solis ÷ inaꝑto. Quod tunc implitũ ÷ quindo absilon uidẽtib: cunctis in¬
gressus ÷ aduxores pacrissui. Et psalmuisti in eodẽ sensu dicit. Insole posuit tab naculũ suũ
Ac sidicer&. Humanitatis as sũtȩ sacram̃tũ in lumine manifestationis ostendit Itaergo
in hoc locosol: ostensionẽ manifeste iusionus significat. Insole itaq statxp̃s ÷ in manifesti¬

Expanded text:
scriptum est: Vobis timentibus nomen meum orietur sol justitiae . Aliquando tribulationem persecutionum, ut Dominus dicit de seminibus quae ceciderunt super petrosa, quia oriente sole aestuaverunt. Aliquando manifestam rem ut illud, quod Nathan, ex persona Domini dixit ad David: Tu fecisti abscondit , id est in aperto. Quod tunc impletum est, quando Absalon videntibus cunctis ingressus est ad uxores patris sui. Et Psalmista in eodem sensu dicit: In sole posuit tabernaculum suum . Ac si diceret, humanitatis assumptae sacramentum in lumine manifestationis ostendit. Ita ergo in hoc loco sol ostensionem manifestae visionis significat. In sole itaque stat Christ
Abbreviated transcription (Latin):
ges desscribit .÷ ꝑdauit & eius posteros. Cuuis dicta dũ legimꝰ & ueracit̃ eũ extrrpe
dauid descendisse regeuerũ cognoscimꝰ & credimꝰ indiũ femiore credendo legimus
qđ ipsesit rex regũ. Maximeeñ ꝓmissiones de eius in cirnatione ad dauit factȩ sunt
equib: una ÷ Cũdormieris cũ patribtuis suscitabo deseminetuo qđe grediet̃ delũbistuis
stabiliã regnũ eius in sẽpit̃nũ. Ipseerit mihi infiliũ & ego ero illiinuitrẽ Rego

Expanded text:
 est per David et ejus posteros. Cujus dicta cum legimus, et veraciter eum ex stirpe David descendisse, regem verum cognoscimus, et credimus, in Domini femore credendo legimus, quod ipse sit rex regum. Maxime enim promissiones de ejus incarnatione ad David factae sunt, e quibus una est: Cum dormieris cum patribus tuis, suscitabo de semine tuo, quod egredietur de lumbis tuis, et stabilietur regnum ejus in sempiternum. Ipse erit mihi in filium, et ego ero
Abbreviated transcription (Latin):
nĩuuer& : nisi ipse moreret̃. Nisie nĩ peccass& pͥmꝰhomo: in mortalis ma¬
sissa. Sed quiadĩ p̃cepta contẽ psit : statim irã dĩ incurrit & mortuus ÷ Quã
mortẽ ꝓmobis misericordit̃ filius dĩ suscipiens inquacalcatus ÷ caleauit: qr hane
bulationẽ p̃sentis uitȩ : Calcat dñs torcular : hoc ÷ eos qs intorculari .i. om̃s electos
Sicut enĩ in torculari uuȩtundunt᷑ ut uino ꝓmtuaria repleant᷑: sic nimirũ
electi p̃ssurarũ afflictionib: conterunt᷑ ut incȩlestib: habitac ulis recon¬
dantur: Et quia patient̃ electiira dĩ sustiment q̃ peccatorib debet᷑: idcir tobene
furorisirȩ dĩ uocant᷑. Sustinentenĩ irãdĩ ꝓpt̃ pecaata quib primo homini ut diet
similit̃ p̃mant᷑ foras ꝓiciunt᷑. & abillorũ societate separant᷑. Sedelecti tã diuuinũ furor issunt.

Expanded text:
enim viveret, nisi ipse moreretur. Nisi enim peccasset primus homo, immortalis maenim viveret, nisi ipse moreretur. Nisi enim peccasset primus homo, immortalis mansisset. Sed quia Dei praecepta contempsit, statim iram Dei incurrit, et mortuus est. Quam mortem pro nobis misericorditer Filius Dei suscipiens, in qua calcatus est, calcavit, quia hanc bulationem praesentis vitae. Calcat Dominus torcular, hoc est qui sunt in torculari, id est omnes electos, Sicut enim in torculari uvae tunduntur, ut vino promptuaria repleantur, sic nimirum electi pressurarum afflictionibus conteruntur, ut in coelestibus habitaculis recondantur. Et quia patienter electi iram Dei sustinent, quae peccatoribus debetur, idcirco benefuroris irae Dei vocantur. Sustinent enim iram Dei propter peccata, quibus primo homini, ut dictsimiliter premantur, foras projiciuntur, et ab illorum societate separantur. Sed electi tamdiu vinum furoris sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcedit. uꝑxta qđ ipsediis dicit. Non insolopane uinthomo sed momim uerbo qđ ꝓcedit
deoredĩ : Istoaũt gladio fideles uulnerant᷑ ad salutẽ suã infidelesuero & contẽptones ad¬
dã pnationẽ Hinc & apłs quiunerait ex his qͥgladiũ uerbidĩ portabant : dicit Aliissun
od ar uite inuitã : aliis odor mortis in mortẽ Unde sequit᷑. Vt in ipso ꝑcutiat gentes
Gentes in hocloco nonut supra malas gentes significat. sedbonas : ꝓpt̃ hoc qđ se quit᷑
&dabotibigentes hereditatẽ tuã: Urgi a ũi ferrea: potestas intelligit᷑ inflexi¬
bilis &inucta: In uirga ferrea reg&gentes hoc ÷ in regni fortitudine uł inflexi¬
li iustitia Hinc psalmista adipsũdicit. Virga recta est: uirga regnitui
quasi exponendo quid. ẽt haecuirga: subdit Dilexistiustitiã & odistimiquitat ẽ¬
Et ipse calcat torcular uini furoris iredĩ omi potentis. Percorcular ut dictũ ÷ su pra
quia pͦpt̃ pacita humanigeneris quib ꝙ meruit irãdi mortuus ÷ xp̃s. Nemo

Expanded text:
. Sicut enim gladio ancipiti inciduntur carnes, et membra a membris separantur, sic gladio verbi Dei dividuntur boni a malis, fideles ab infidelibus. Hic etiam gladius in utroque Testamento inApostolus, qui unus erat ex his qui gladium verbi Dei portabant, dicit: Aliis sumus odor vitae in vitam, aliis odor mortis in mortem . Unde sequitur: ut in ipso percutiat gentes. Gentes in hoc loco non ut supra malas gentes significant, sed bonas, propter hoc quod seqme et dabo tibi gentes haereditatem tuam . Virga autem ferrea potestas intelligitur inflexibilis et invicta. In virga ferrea reget gentes, hoc est in regni fortitudine, vel inflexibili justitia. Hinc Psalmista ad ipsum dicit: Virga recta est virga regni tui. Et quasi exponendo quid esset haec virga, subdit: Dilexisti justitiam et odisti iniquitatem.--Et ipse calcat torcular vini furoris irae Dei omnipotentis. Quia propter peccata Quia propter peccata humani generis quibus promeruit iram Dei, mortuus est Christus. Nemo
Abbreviated transcription (Latin):
aliud eques quia equus estanimal eques homo: non hoc indñm cadit inquo non sunc duȩ ꝑ¬
onȩ sed una. induab: tam̃ subst antus. Sicut enĩ homo exanima& carne constans u
ex dnab: constans substantiis. Beneaũt ipse equus cui diuinitas uerbi singularit̃ p̃sid& albus.
e. describit : quia uidelic& in homine illo assũpto. nullius peccati obfuscatio inuent
Vnde scriptũ ÷ Quipeccitũ ñ fecit: nec dolus inuentꝰ ÷ inoreeius. Caeloitaq aꝑto equus al¬
bus & sessor aspicit᷑ : qr ȩccła p̃dicante. humanita s xp̃i eiusq diuinitas gentib manifestat᷑
qr quicquid ꝓmatit. si ned ubio ad implebit. Uerax: qu pseest patris ueritas. qui non ĩ¬
tit᷑ aliquando. Itr ũ iustitia iudicat: hoc ÷ unicuiq: sec undũ operasua retribuit. Neq

Expanded text:
aliud equester, quia equus est animale, equester est homo, non hoc in Dominum cadit, in quo non sunt duae paliud equester, quia equus est animale, equester est homo, non hoc in Dominum cadit, in quo non sunt duae personae, sed una, in duabus tamen substantiis. Sicut enim homo ex anima et carne constans, unus demque persona ex duabus constans substantiis. Bene autem ipse equus, cui divinitas Verbi singulariter praesidet, albus esse describitur, quia videlicet in homine illo assumpto, nullius peccati offuscatio invenitur. Unde scriptum est: Qui peccatum non fecit, nec dolus inventus est in ore ejus . Coelo itaque aperto, equus albus et sessor aspicitur, quia Ecclesia praedicante, humanitas Christi ejusque divinitas gentibus manifestatur. quia quidquid promittit, sine dubio adimplebit: verax, quia ipse est Patris veritas, qui non mentitur aliquando, et cum justitia judicat, hoc est uni
Abbreviated transcription (Latin):
iusti sedesest sapientiȩ . Paulus aut confirmat xpm eẽ di uirtutẽ & disapientiã . Qđ uide¬
lic& cȩlũ clausũ fuit : quando non ꝑ mittebant᷑ apłi& ceteri fideles libereloqui. necdũq p̃dican
doꝑuenerant ad omnes gentes. Clausũ erat hoc cȩlũ : quandotimore cogente apłierant positi
in conclaui ꝓp̃t̃ : maetũ iudeorũ & subsilentio sete gebant. quando uenit iħs ianuis clausis & stecit
in medio & dixiteis, Paxuobis. Sed post quã ille ascendit adcȩlos aperuit hoc celũ : quia
pͥus non audebant confiterixp̃m insua lingua : postea innumera huncdiuersitate linguarum
publice p̃dicabant. Perȩquũ albũ : corpꝰ & animã xp̃i intellegere debemꝰ. ꝑ sessorẽ aut̃ ȩ
diuinitatẽ uerbiq̃p̃ sid& suȩ humanitati. Hunc aũt equã tunc diuinitas ascendit
quando uerbũ dĩ humanã sibicaraẽ & animã suscipiendo uniuit. Sedcũ aliud sit equus

Expanded text:
 Dei virtutem et Dei sapientiam. Quod videlicet coelum clausum fuit, quando non permittebantur apostoli et caeteri fideles libere loqui, nec dumque praedicando pervenerant ad omnes gentes. Clausum erat hoc coelum, quando timore cogente apostoli positi erant in conclavi propter metum, et sub silentio se tegebant, quando venit Dominus januis clausis, et stetit in medio, et dixit eis: Pax vobis. Sed postquam ille ascendit ad coelos, aperuit hoc coelum, quia prius non audebant Christum confiteri in sua lingua, postea innumera hunc diversitate linguarum publice praedicabant. Per equum album, corpus et animam Christi intelligere debemus: per sessorem autem equi, divinitatem Verbi, quae praesidet suae humanitati. Hunc autem equum tunc divinitas ascendit, quando Verbum Dei humanam sibi carnem et animam suscipiendo univit. Sed cum aliud sit equus,
Abbreviated transcription (Latin):
lio ꝓcessit. A quo ergo in ipso & diademata multa. Om̃sitaq: electi in capite xp̃i habent coronas
qr apatre postuictoriã coronant᷑. Sed in hoc qđ sequit᷑ habens nom̃scriptũ qđ nemo nouit nisi
e: ualde ꝑ plexa orit᷑ questio Nũquid enĩ filiusscire aliquid potest ꝗd nesciat pat̃ .
sp̃ssc̃s: non omnino qr quorũ inseparabilis ÷ substantia. inseparabilis est &scientia. Ideoq
cetur. Et qđ solus pat̾ scire narrat᷑ : cũ suasapientia q̃ xp̃s ÷. & cũ suo suȩq: sapientiȩ sõu nosse¬
pat̃ qđ nesciat filius quiutiq sapientia patrisest. sed potius ita. qđ nescirefiliusdicit᷑ nescientes
homines reddere. sicut & scire dr̃ aliquid scientes homines facere : Unde ÷. Tẽp̃tat uos dñs
enĩille ignorare potest diẽ: aquo factꝰ ÷ omnisdies. Nec potesteẽ. aliqđ tẽpus: qđ lateat. ꝑ qẽ¬

Expanded text:
nctus a Patre et Filio procedit. A quo ergo omnia, in ipso et diademata multa. Omnes itaque electi in capite Christi habent coronas, quia a Patre post victoriam coronantur. Sed in hoc quod sequitur, habens nomen scriptum, quod nemo novit nisi ipse, valde perplexa oritur quaestio, nunquid Filius scire aliquid potest, quod nesciat Pater aut Spiritus sanctus? Non omnino, quia quorum inseparabilis est substantia, inseparabilis est et scientia, ideoque cetur: et quod solus Pater scire narratur, cum sua sapientia quae Christus est, et suo sPater, quod nesciat Filius, qui utique Patris est sapientia, sed potius ita quod nescire Filius dicitur, nescientes homines reddere, sicut et scire dicitur, aliquid scientes homines facere. Unde est: Tentat vos Dominuenim ille ignorare potest diem, a quo omnis factus est dies: nec potest aliquod esse tempus, q
Abbreviated transcription (Latin):
licitis continentiȩ freno restringere & rursus caritatis inpulsu. in exercitationẽ bonioꝑis re¬

Expanded text:
illicitis continentiae se freno restringere, et rursus charitatis impulsu, in exercitationem boni operis reillicitis continentiae se freno restringere, et rursus charitatis impulsu, in exercitationem boni operis re
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ in euuglo suodicit. Om̃a ꝑipsũ facta sunt. & sine ipso factũ ÷ nichil. Nã & ꝑ hoc uerbũ
ds̃pat̃ senuntiare uoluit mundo de quo scriptũ est. Et uerbũ caro factũ ÷ : & habita uit
in nob̵ Cũ enĩ eẽt hoc uerbũ inuisibile insuanatura. factũ est uisibile ꝑ assũptionẽ carnis in
nr̃a It exercitus qͥ sunt incȩlo sequebant᷑ eũ in equis ialbis. Exercitus hi multitu
tellegit᷑ fideliũ Cȩlũ quoque ȩccła sicut sepissime dictũ ÷ Siergo dicunt᷑ exercitꝰ qͥ sunt
incȩlo sequi xp̃m. cũ ipsi exercitꝰ sint cȩlũ sicut dicunt̃ in castris inhire homines certa m̃.
cũ ipsac astra sint ipsiqͥp̃parant᷑ adbellũ Recte aũt exercit᷑ nuncupant᷑ multitudi
uł ꝑuersos homines siue&iã contrauitiacarius. Equiaũt albiquib insident. corpora illor̃f
unda ab omnipeccato łquus quippe est unicuiq scȩ̃ animȩ corpssuũ : qđ uidelic& scit & al

Expanded text:
Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil . Nam et per hoc Verbum Deus Pater se nuntiari voluit mundo. De quo scriptum est: Et verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Cum enim hoc esset Verbum invisibile in sua natura, factum est visibile per assumptionem carnis in nostra. Et exercitus qui sunt in coelo, sequebantur eum in equum quoque Ecclesia est, sicut saepissime dictum est. Sic ergo dicuntur exercitus qui sunt in coelos sequi Christum, cum ipsi exercitus sint coelum, sicut dicuntur in castris inire homines certamen, cum ipsa castra sint ipsi qui praeparantur ad bellum. Recte autem exercitus nuncupantur multitudines perversos homines, sive etiam contra vitia carnis. Equi autem albi quibus insident corpora illorum munda ab omni peccato. Equus quippe est unicuique sanctae animae corpus suum, quod videlicet scit et ab
Abbreviated transcription (Latin):
& ideo ꝓcerto uenient quȩ futura p̃dxt: quȩ dĩuerba ad homine ueniunt. quando ꝑ
int̃nã inspirationẽ ipsũ dĩ uerbũ ea incorde reuelat fidelib sinestrepiaiuocis. Etceci¬
egosũ alfa. & .u. pͥm̃ & nouissim ostenditse in hocloco missũ eẽ infiguraxpi. cũꝓpriã¬
ꝑ sonã considerans ꝓ hiba& nese ad nare debeat. Tbi& notandũ qdđ ide angls pedes habu¬
usedr̃ Nuianimirũ ueniens: exaere corp̃ assupsit Aitergo. Uide i caue neseceris
quia conseruus tuussũ quia unũ dm̃ habe m̃ ego & tu  innullo tibi suplat᷑ iisitantũ indoo¬

Expanded text:
 pro certo venient quae futura praedixi. Quae Dei verba ad hominem veniunt, quando per internam inspirationem ipsum Dei verbum ea in corde revelat fidelibus sine strepitu vocis. Et ceciEgo sum α et ω, primus et novissimus, ostendit se in hoc loco missum esse in figura Chrisonam considerans, prohibet ne se adorare debeat, ubi et notandum, quod idem angelus pedes habuisse dicitur quia nimirum veniens, ex aere corpus assumpsit. Ait ergo: Vide, id est cave ne feceris, quia conservus tuus sum, quia unum Dominum habemus ego et tu, et in nullo sum t
Abbreviated transcription (Latin):
niũ ihũ non hi qui uerbotenꝰ eaquȩ de illo dicunt credunt. quia fides si non habeat
habenti operibus ornant.: Sedubiomnis sũma fidei de xp̃o enuntiata concluditur.
ibitan dẽ huiuslixitas libri debito fine t̃minetur: SFQUI TURIn¬

Expanded text:
nium Jesu, non hi qui verbotenus ea quae de illo dicuntur credunt, quia fides si non habeat nium Jesu, non hi qui verbotenus ea quae de illo dicuntur credunt, quia fides si non habeat  fidem quam habent, operibus ornant. Sed ubi omnis summa fidei de Christo enuntiata concluditur, ibi tandem hujus prolixitas libri debito fine terminetur. LIBER
Abbreviated transcription (Latin):
quia cũ sepeinueteri testam̃ to lagam̃ angłos ab hominib eẽ adoratos nequiqua leginꝰ
fuisse ꝓhibitos. Postquã aut dñs assũptũ hominẽ suꝑeelos leuauit. angłs ab hominẽ
monte trans figurato morses &helias apparuer̃ in eadẽ maiestate. ut ostenderet᷑ ii
habere testimonũ alege & ꝓph&is. Hino ipsedñs dicit iudeis. Sic rederetis morsi. ere
deretis & mihi Deme enĩ ille scripsit. Om̃is enĩscriptura. ꝑspm̃ :÷ data. Etideo ipse
s ꝓpheciȩ testimoniũ ihũ ÷̃ : quia om̃is scriptura testimoniũ ꝑhib& ihũ. Unde ipsesu¬
gens a mortuis dixit discipulis. Oportebat impleriom̃a : quȩ scriptaerant in lege mor¬
si & ꝓp&is &psalmis deme Nã & eo baptitato sp̃s sc̃s testimoniũ ei ꝑhibuit qđ eẽt dĩfilius:
iando inspeciȩ colũbȩ suꝑ eũ descendit. Sp̃s itaq prophetiȩ xp̃otesti moniũ ꝑii¬
ni quia om̃a quȩ lex & ꝓphetiȩ narrant deillo dicta uident̃. Habentaũt hoo testimo¬

Expanded text:
quia cum saepe in Veteri Testamento legimus angelos ab hominibus adoratos, nequaquam legimus eos fuisse prohibitos. Postquam autem Dominus assumptum hominem super coelos levavit, angelus ab homine monte transfigurato Moyses et Elias apparuerunt in eadem majestate, ut ostenderetur, ipsum habere testimonium a lege et prophetis. Hinc ipse Dominus dicit Judaeis: Si crederetis Moysi, cres prophetiae testimonium Jesu est, quia omnis Scriptura testimonium perhibet Jesu. Unde ipse resurgens a mortuis, dixit discipulis suis: Oportebat impleri omnia quae scripta sunt in lege Moysi et prophetis et Psalmis de me ; nam et eo baptizato, Spiritus sanctus testimonium ei perhibuit quod esset Dei Filius, quando in specie columbae super eum descendit. Spiritus itaque prophetiae Christo testimonium perhibet, quia omnia quae lex et p
Abbreviated transcription (Latin):
& fidelẽ ꝓmissorẽ : debent considerare qr uerax & iustus ÷. Ideoq nullũ in penitentẽ
inpunitũ relinquit: nullũ ñ conũsũ miscda saluat. Et pugnat. insuis electis Uicit enior
primã ꝑsediabolũ qm̃ ad debellandas aereas potestatesuenit: deinde cotidie ui nce
facere possunt Iudicatergo utrex scłorũ pugi natuero qr in suis iñbris sẽꝑ cõ
demonũ uł prauorũ hominũ aduersitates dimicat. Oculia ũt eius: ut flam maigni
Oculi istius equitis : donasunt sp̃s sc̃ĩ Vnde superius dictũ ÷ : qđ uiderit ioħ agnũ tãquã

Expanded text:
fidelem promissorem, debent considerare quia verax et justus est, ideoque nullum impoenitentem impunitum relinquit, nullum non conversum misericordia salvat, et pugnat in suis electis. Vicit enim primum per se diabolum, quoniam ad debellandas aereas potestates venit, deinde vifacere possunt. Judicat ergo, ut rex saeculorum: pugnat, quia in suis membris semper contra daemonum vel pravorum hominum adversitates dimicat. Oculi autem ejus ut flamma ignis. Oculi istius equitis dona sunt Spiritus sancti. Unde superius dictum est, quod viderit agnum tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
uel animȩ nomine totꝰ homo intellegitur .i. a parte totũ. itaergo & hic sit cũ dr̃. Vt manduc etis
carnes regũ & tribunorũ. Quo in loco : diuersȩ hominũ qualitates ad xp̃m conuercentiũ
conp̃hendunt᷑. Sunt quippe in ȩccła reges sunt & tribuni : .i. comites &ceteri princip
bilioies : sunt fortes ÷ uiribellico sissimiad xp̃m conuersi Perequos aũt hide signantur
dũ eloquiorũ scientia carnalib: eminent : quasi su ꝑ bruta animalia consident. eisq: iure
estatis ad quod lib& facinꝰ abutunt᷑. Sed aliquando tales. scĩ suadoctrina ad fidẽ xp̃i
uertunt & adbonitatẽ ȩccłȩ trahunt sicq quasi mactantes eos comedunt: Et carnes omni¬
ũ liberorũ : & seruorũ & pusillorũ ac magnorũ Liberi sunt uirginescarne Serui
aũt: comugio

Expanded text:
vel animae nomine totus homo intelligitur, id est a parte totum. Ita ergo et hic fit cum dicitur, ut manducetis carnes regum etcomprehenduntur: Sunt quippe in Ecclesia reges, sunt et tribuni, id est comites et caeteri principes nobiliores, sunt fortes viri bellicosissimi ad Christum conversi. Per equos autem hi designantur,dum eloquiorum scientia carnalibus eminent quasi super bruta animalia insident, eisque jure potestatis ad quodlibet facinus abutuntur. Sed aliquando tales sancti sua doctrina ad fidem Christi convertunt, et ad bonitatem Ecclesiae trahunt, sicque quasi mactantes eos comedunt. Et carnes omnium liberorum ac servorum et pusillorum ac magnorum. Liberti sunt virgines carne. Servi autem conjugio
Abbreviated transcription (Latin):
meroes beatȩ in mortalitatis q̃ ꝑfructꝰ designat᷑ quaq electifruunt᷑. nullũ t̃minũ hab&
sedsi ne fine man&e. singulaligna reddentia fructũ suũ. In hoc fructũ suũ riddent ꝗm̃
mercedẽ suorũ operũ ꝑcipient. Et folia ligni ad satietatẽ gentiũ. Foluligni laude
intellegunt᷑ scõrũ deqͥb palmistadeõ: Beatiqhabitant indomotua: quȩ la udesadsani¬
itẽ grntiũ ꝓfitient cũ earũ corda ꝑp&ua creatoris lausreplensnullã in eis fatigatione
nullã lassitudinẽ nullã tristitiã sinitineẽ . Ecomine male dictũ nerit in eiã plius. In illa

Expanded text:
merces beatae immortalitatis, quae per fructus designatur, quaque electi perfruuntur, nullum terminum habet, sed sine fine manet. Singula ligna reddentia fructum suum. In hoc fructum suum reddent, quoniam mercedem operum suorum percipient. Et folia ligni ad sanitatem gentium. Folia ligni, laudes intelliguntur sanctorum, de quibus Psalmista: Beati qui habitant in domo tua . Quae laudes ad sanitatem gentium proficient, cum eorum corda perpetua Creatoris laus replens, nullam in eis fatigationem, nullam lassitudinem, nullam tristitiam sinit inesse. Et omne maledictum
Abbreviated transcription (Latin):
Longitudoitaq ciuitatis & latitudo atq altitudo eius ȩ qualia sunt. qr quantũ patiens fue¬
ritmens ꝑ longanimitatẽ. tantũ lataerit ꝑ amor ẽ. & quantũ patiens suerit ꝑlon¬
nimitatẽ. quantũq lata ꝑ amor ẽ. tantũ erit & alta ꝑ contẽplationẽ. Vnusquis¬

Expanded text:
. Longitudo itaque civitatis, et latitudo atque altitudo ejus, aequalia sunt, quia quantum patiens fue. Longitudo itaque civitatis, et latitudo atque altitudo ejus, aequalia sunt, quia quantum patiens fuerit mens per longanimitatem, tantum lata erit per amorem: et quantum patiens fuerit per longanimitatem, quantumq
Abbreviated transcription (Latin):
cũ miro consilio auctor ac dispensatornr̃ huicilla largiat᷑ q̃ alui denegat ali hȩc de¬
negat q̃ istilargit᷑. ex tram̃surã harundinis egredinitit᷑. quisquis posse plusquã
cũ sudeis officia distincte seruamꝰ lucẽ enĩ oculis cermmꝰ uocẽ uero aurib: au¬
dimꝰ. Si quisaũt mutato ordine uocioculos. luciaures ac cõmod& huic uttaq in
adaliena ñ ad surgunt. Longitudo & latitudo & alticudoeius equalia sunt. Hȩc s illa
soliditas quad ratȩ figurȩ dequa superius dixit. &cuiitas inquad ro posita erat : Longi¬
tudo ꝑtin & ad fidẽ. altitudo ad spẽ. latitudo ad caritatẽ dequascriptũ :. Latũ mandatũ
tuũ nimis. Siue& iã longitudo. ꝑtin& ad longanimitatẽ : altitudo ad contẽ plationẽ.
latitudo aũt sine dubio ciritatẽ designat. q̃intantũ lata ÷ ut nonsolũ amicos. sed&iã usq
adipsos ꝑueruat in imicos iuxtaillud . Diligite inimicos urõs bene facite his qͥoderuos

Expanded text:
cum miro consilio auctor ac dispositor noster huic illa largitur quae alii denegat, alii haec denegat quae isti largitur, mensuras sibi positas egredi nititur quisquis posse plus quam cum sua eis officia distincte servamus. Lucem quippe oculis cernimus, vocem vero auribus audimus. Si quis autem mutato ordine voci oculos, luci aures accommodet, huic incassum ad aliena non assurgit. Et longitudo et latitudo et altitudo ejus aequalia sunt. Haec est illa soliditas quadratae figurae, de qua superius dixit: Et civitas in quadro posita erat. Longitudo pertinet ad fidem, altitudo ad spem, latitudo ad charitatem, de qua scriptum est: Latum mandatum tuum nimis . Sive etiam longitudo pertinet adritatem designat, quae in tantum lata est, ut non solum ad amicos, sed etiam usque ad ipsos perveniat inimicos. Juxta illud: Diligite inimicos vestros, benefacite his qui oderunt vos