comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ciam regis. s tam̃ & ipse adhuc ubi
certius conuertat animũ illi manet
incertũ. Peto autẽ ut ꝓmeis peccatis
ut impetratu tuo deleantur delicta
mea. & remittantur facinora. Item
manu sua. Ora ꝓ me beatissime dñe¬

Expanded text:
tiam regis; sed tamen et ipse adhuc ubi tiam regis; sed tamen et ipse adhuc ubi certius convertat animum, illi manet incertum. Peto autem ut pro meis peccatis sor, ut impetratu tuo deleantur delicta mea, et remittantur facinora. Item manu sua. Ora pro nobis, beatissime d
Abbreviated transcription (Latin):
Ño meo & d̃i
seruo braulioni episcopo
ysidorus. Tuȩ sc̃itatis epłȩ me ĩ ur¬
be toletana inuenerunt. nã ꝑmotꝰ
fueram causa concilii. s quamuis
uissio pͥncipis in ttinere positũ re¬
meare me admonuiss. ego tamen
quia ꝓpinquior eram p̾sentiȩ ipsiꝰ
quã regressionis. malui etiã potiꝰ¬
cursum itineris ñ int̾cludere. ueni ad
p̾sentiam principis. inueni preseñtem
diaconẽ tuũ ꝑ eum eloquia tua susci¬
piens amplexis sũ & legi. & de salute
tua grãs egi. Desiderio om̃i desidans
quamuis debilis ac fessus fiduciã tam̃
habens ꝑ xp̃m in hac uita uisendi te.
quia spes ñ confundit ꝑ caritatem
quȩ diffusa ẽ in cordib nr̃is. codicem
ethymologiarum cũ aliis codicibꝰ de
itinere retransmisi. & licet inemen¬
datum p̃ ualitudine. tamen tͥ mͦ ad
emendandũ studueram offerre. si ad
destinatũ ibi concilii locum ꝑuenissẽ.
De constituendo autem episcopo terra¬
conensi. ñ eam quã petis sensi senten¬

Expanded text:
no meo et Dei servo Braulioni episcopo Isidorus. 1. Tuae sanctitatis epistolae me in urbe Toletana invenerunt. Nam permotus fueram causa concilii. Sed quamvis jussio principis in itinere positum remeare me admonuisset, ego tamen, quia propinquior eram praesentiae ipsius quam regressioni, malui potiucursum itineris non intercludere. Veni ad praesentiam principis, inveni praesentem diaconum tuum, per eum eloquia tua suscipiens, amplexus sum, et legi, et de salute tua Deo gratias egi; desiderio omni desiderans, quamvis debilis atque fessus, fiduciam tamen habens per Christum in hac vita videndi te, quia spes non confunditur per charitatem, quae diffusa est in cordibus nostris. 2. Codicem Etymologiarum cum aliis Codicibus de itinere transmisi, et licet inemendatum prae invalitudine, tamen tibi modo ad emendandum statueram offerre, si ad destinatum concilii locum 581 pervenissem. De constituendo autem episcopo Tarraconensi non eam quam petisti sensi senten
Abbreviated transcription (Latin):
Asparagus quod spinosa & asꝑa
sit frutex eius. exqua gignitur.
Capparis agrecis nomen sumpsis¬
se uidetur. quod habeat insum¬
mitatib rotunda seminũ capła.
arborica hec ẽ lapsana. Lapistrꝰ.
lapatia hȩc incibo sumpta. stoma-¬
cum confortat. uenerem repͥmit.
Carduus eruca. quasi uruca qd̃
ignite sit uirtutis. & incibo se¬
pe sumpta. ueneris incendiũ
moueat. huius spẽs duȩ. Qua-¬
rum altera usualis. altera agre-¬
stis. acrioris uirtutis. utraq ta¬
men ueneris commouens usũ.
De odoratis oleribus .xi.

Expanded text:
Asparagus, quod spinosa et aspera Asparagus, quod spinosa et aspera sit frutex eius, ex qua gignitur. Capparis a Graecis nomen sumpsisse videtur, quod habeat in summitatibus rotunda seminum capitula. Armoracia, hoc est lapsana. Lapistrus. Lapathia: haec in cibo sumpta stomachum confortat, Venerem reprimit. Carduus. Eruca, quasi uruca, quod ignitae sit virtutis et in cibo saepe sumpta Veneris incendium moveat. Huius species duae, quarum altera usualis, altera agrestis, acrioris virtutis; utraque tamen Veneris commovent usum. § 11 De odoratis oleribus.
Abbreviated transcription (Latin):
quod oleat. Ulpicum appellatũ
quod allii odorem habeat. Fa selos
uocari auint afaselo insula gre¬
cie ubi non ꝓeul mons o limpus
ẽ. Porrus cͣuus duo genera ca¬
pitatus & sectilis. sectilis paruꝰ.
capitatus maior. Beta ap̃nos
holeris genus. apud grecos litt̾a.
Blitum genus oleris saporis e¬
uanidi. quasi uilis beta. Cueu¬
meres quod sint int̾dũ amari.
qui dulces nasci ꝑhibent᷑ si lacte
mellito. eoꝵ semen infundatur.
Curcubita. apopetes. sanapepo.
melipepo. ocinium. greca st̃ noĩa.
& origo eoꝵ latinis incerta. Olus
molle. atriplex. brasica. olisatrũ.
Nasturtiũ sapor. appellauit. qd̾
acrimonia sui. nasũ torqueat.
fungi quod aridi ignẽ concipiant.
fos enim ignis ẽ. Unde & esca
uulgo dr. quod sit fomes ignis &
nutrimentũ. Alii d̾nt fungos uo¬
catos quod sint ex eoꝵ genere qͥdã
int̾emptorii. unde & defuncti.
Tub̾am dumor terre ꝓdit. eaq cau¬
lati quod uolubiles & rotundi.

Expanded text:
quod oleat. Ulpicum appellatum quod oleat. Ulpicum appellatum quod alii odorem habeat. Phaselos vocari aiunt a Phaselo insula Graeciae, ubi non procul mons Olympus est. Porrum, cuius duo genera, capitatus et sectilis; sectilis parvus, capitatus maior. Beta apud nos oleris genus; apud Graecos littera. Blitum genus oleris, saporis evanidi, quasi vilis beta. Cucumeres, quod sint interdum amari; qui dulces nasci perhibentur, si lacte mellito eorum semen infundatur. Cucurbita. Apoperes. Sane pepo, melipepo, ocimum Graeca nomina sunt, et origo eorum Latinis incerta. Olus molle. Atriplex. Brassica. Olisatrum. Nasturcium sapor appellavit, quod acrimonia sui nasum torqueat. Fungi, quod aridi ignem acceptum concipiant; φῶς enim ignis est; unde et esca vulgo dicitur, quod sit fomes ignis et nutrimentum. Alii dicunt fungos vocatos quod sint ex eorum genere quidam interemptorii; unde et defuncti. Tuberum tumor terrae prodit; eaque caulati quod sint volubiles et rotundi.
Abbreviated transcription (Latin):
inradice. s intirso conscendit.
ut caulis. Sinapis appellat᷑.
quod foliis sit similis napis.
Nafanum greti. nos radicem uo¬
camus. eo quod totus deorsũ niti¬
tur dum reliqua olera insũma
magis ꝓsiliant. Cuius semine ma¬
cerato qui squis suas manus infe¬
cerit. serpentes impune tractabit.
Siquidem exipsius radice etiam
ebur albescit. incibo quoq uene¬
no resistit. Nam contra uenena.
radices. nuces. lupini. citrum.
apium. ꝓsunt. s contra fut᷑m.
non contra acceptũ uenenum.
Unde & apud ueteres ante alias
epulas hȩc solebant apponere
mensis. Lactuca dicta ẽ quod a¬
bundantia lactis exuberet. seu
quia lacte nutrientes feminas
implet. hȩc & in uiris ueneris
usum cohercet. Lactuca agrestis
qmͣ sarraiam nominamꝰ. eo quod
intus tofus. Cepa uocat᷑. quia
ñ aliud ẽ nisi tantũ caput. Asca¬
lonia nuncupata ex una urbiũ
p alestinȩ quȩ ascalon dr̃. unde
prius aduecta ẽ. Alliũ dictum

Expanded text:
in radice, sed in thyrso conscendit, in radice, sed in thyrso conscendit, ut caulis. Sinapis appellatur, quod foliis sit similis napis. Raphanum Graeci, nos radicem vocamus eo quod totus deorsum nititur, dum reliqua olera in summa magis prosiliant: cuius semine macerato quisquis suas manus infecerit, serpentes inpune tractabit. Siquidem ex ipsius radice etiam ebur albescat. In cibo quoque venenis obsistit. Nam contra venena radices, nuces, lupini, citrum, apium prosunt; sed contra futurum, non contra acceptum venenum. Unde et apud veteres ante alias epulas haec solebant mensis adponere. Lactuca dicta est quod abundantia lactis exuberet, seu quia lacte nutrientes feminas inplet. Haec et in viris Veneris usum coercet. Lactuca agrestis est quam serraliam nominamus, quod intus tobus. Cepa vocatur, quia non aliud est nisi tantum caput. Ascalonia nuncupata ex una urbium Palaestinae quae Ascalon dicitur, unde prius advecta est. Alium dictum
Abbreviated transcription (Latin):
ipsuis amplius ceteris olerib
coalescit .i. crescit. Est autẽ gn̾a
mitas olerũ uel arboꝵ inqua in¬
gens uirtus naturalis ẽ. Malua
ex parde greco uocabulo appellat᷑.¬
di aluiũ. soluendiq naturã ħt.
Cuiꝰ succo siquis se oleo mixto ꝑun¬
.xit. ab apib negatur ferui folia
eiꝰ ex oleo trita e imposita: scorpi¬
onib credunt᷑ auferre torporem.
Pastinaca uocata. quod eiꝰ radix p̃¬
cipuus pastus sit hominib. Est
enim odoratu iocunda. cibo dele¬
ctabilis. Rapa dicta arapiendo.
.i. comprehendendo. Est autẽ ra¬
dice amplior napo. sapore dul¬
cior. & folio tenui. Napus asi-¬
militudine rape uocatus. nisi
quod foliis latior. & radicis¬
eius gustus sub accrior ẽ. No¬
minis autẽ affinitas inutrisq
inde pene cõmunis. quiautri¬
usq semen in altm̃ iucissim mu¬
tatur. Nam rapa in alio solo ut
inrapam. N apo caulis exduobꝰ
olerib compositũ nomen habet.
qr dũ sit sapore napo similis. ñ

Expanded text:
ipsius amplius ceteris oleribus ipsius amplius ceteris oleribus coalescit, id est crescit. Est autem genermitas olerum vel arborum, in qua vegens virtus naturalis est. Malva ex parte Graeco vocabulo appellatdi alvum solvendique naturam habeat. Cuius sucus, si quis se oleo mixto perunxerit, ab apibus negatur feriri. Folia eius ex oleo trita et inposita scorpionibus creduntur afferre torporem. Pastinaca vocata quod eius radix praecipuus pastus sit hominis: est enim odoratu iucunda, cibo delectabilis. Rapa dicta a rapiendo, id est conprehendendo. Est autem radice amplior napo, sapore dulcior, et folia tenui. Napus a similitudine rapae vocatus, nisi quod foliis latior et radicis gustu subacrior est. Nominis autem adfinitas in utrisque inde pene communis, quia utrumque semen in alterum vicissim mutatur. Nam rapa in alio solo, utin rapam. Napocaulis ex duobus oleribus conpositum nomen habet, quia dum sit sapore napo similis, non
Abbreviated transcription (Latin):
plurimus agroꝵ sit. Unde & eum
greci agrestem uocauerunt. licet
om̃is herba gramen uocet᷑ abeo
quod germinet. sicut robur omĩs
ligni. cutis & spẽs ab eo quod sit
firmissima. filix a singularitate
folii dicta. Deniq ex una uirgła
altitudine cubitali. una scissa
quod sit inutile & infecundum
fenũ dictũ quod ex eo flãma nutͥ¬
tur. Fos enim flãma ẽ. Manipu¬
lũ dicimus. fascem feni. & dictũ
manipulũ quod manũ impleat.
De oleribus. x.
nominatꝰ quod ibi semper
semel inanno aliquid creet:
ortus nunqmͣ sine fructu ẽ. Ho¬
lus ab alendo dictũ eo quod pri¬
mũ homines olerib alerentur.
antequam fruges & carnes edent
Tantũ enĩ pomuis arboꝵ & olerib
alebant᷑. sicut animalia herbis.
Caulix ẽ generalit̾ herbaꝵ & ho¬
lerum medius frutex. qui uulgo
dirsus dr̃ quod aterra sursum
conscendat. ex quo diriuatum ẽ¬
ut specialit̾ quoddam genus ole¬
rum. caulis diceretur. quia tirsꝰ

Expanded text:
plurimis agrorum sit: unde et eum plurimis agrorum sit: unde et eum Graeci ἄγρωστιν vocaverunt. Licet omnis herba gramen vocetur, ab eo quod germinetur; sicut robur omnis ligni cutis et species, ab eo quod sit firmissima. folii dicta. Denique ex una virgula altitudine cubitali una scissa quod sit inutile, et infecundum. Fenum dictum, quod eo flamma nutritur, φῶς enim flamma est. Manipulum dicimus fascem feni. Et dictus manipulus quod manum impleat. De oleribus. 1. nominatur, quod semper semel in anno aliquid creet, hortus numquam sine fructu est. Olus ab alendo dictum, eo quod primum homines oleribus alerentur, antequam fruges et carnes ederent. Tantum enim pomis arborum et oleribus alebantur, sicut animalia herbis. Caulis est generaliter herbarum vel olerum medius frutex; qui vulgo thyrsus dicitur, quod a terra sursum conscendat; ex quo derivatum eut specialiter quoddam genus olerum caulis diceretur, quia thyrsus
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ uarro ferulȩ medullam. qmͣ
apodelon greci uocant. Nonnul¬
li aferiendo ferulam dñt. Ad hanc
enĩ pueri & puelle uapulare so¬
lent. Huius sucus galbanum ẽ.
Papirum dictũ. quod igni & cereis
ẽ aptum. Piron enĩ greci ignem
getes teguntur sine nodo. Deqͣ
Qui inimicus ẽ etiam inscirpo no¬
dum querit. Fucus genus herbe
ẽ de qua tinguitur uestis. Dicta
na colores. Alga nascit᷑ maquis
abalgore aquȩ ł quod alliget pedes
quia crassa ẽ foliis aquam ex
stagnisq nascuntur. Ex quib
ulua .i. alga mollis & quodammͦ
fungus dicta abuligine.Ti pꝰ
uͦ que se abaquis inflat. unde
etiam ambitiosoꝵ & sibi placen¬
tium hominũ tumor tipus dr̃.
Carex herba acuta & durissima.
sparto similis. De qua uirgilius.
& carice pastus acuta. Spartus
frutex uirgosus. sine foliis ab asꝑi¬
tate uocatus. Uolumina enĩ funi¬
um qui ex eo fiunt asꝑa sunt. Gra-¬
men asitu potius dictum quod

Expanded text:
esse ferulae medullam, quam esse ferulae medullam, quam ἀσφόδελον Graeci vocant. Nonnulli a feriendo ferulam dicunt. Ad hanc enim pueri et puellae vapulare solent: huius sucus galbanum est. Papyrum dictum quod igni et cereis est aptum; πῦρ enim Graeci ignem getes teguntur, sine nodo; de qu'Qui inimicus est, etiam in scirpo nodum quaerit.' Fucus genus herbae est de qua tinguitur vestis, dicta na colores. Alga nascitur in aquab algore aquae; vel quod alliget pedes, quia crassa est, foliis aquam ex stagnisque nascuntur. Ex quibus ulva, id est alga mollis et quodammodo fungus, dicta ab uligine. Typhus vero, quae se ab aqua inflat. Unde etiam ambitiosorum et sibi placentum hominum tumor typhus dicitur. Carex herba acuta et durissima, sparto similis. De qua VergiliusGeorg. 3, 231: Et carice pastus acuta. Spartus frutex virgosus sine foliis, ab asperitate vocatus. Volumina enim funium, quae ex eo fiunt, aspera sunt. Gramen a situ potius dictum, quod
Abbreviated transcription (Latin):
ebrios facit. Nascitur in locis sil
uosis & agris. Ampelosleuce
siue brionia qmͣ latini uidem
albam uocant. ł a qualitate co¬
loris. ł quod eius radix contrita.
& corpori infricata. teneriorem
& candidiorẽ cutẽ reddit. Nã
& succus baccarũ eiꝰ. lac ub̃ib
.i. uitis nigra. eademq labrusca
folia edere similia. inom̃ib ma¬
ior qmͣ uitis alba. baccas similit̾
habens. quȩ in maturitate ni¬
grescunt. unde & uocabulum
sumpsit. Uiticella herba alati¬
nis appellata. quod sicut uitis
quicquid ꝓximũ habuerit ap¬
prehendat corimbis. qͦs anulos
appellamus. Bubtalmon florẽ
habet croceum. oculo similem.
unde & agrecis nomen accepit. Est
autẽ caule molle. foliis coriandri
similib. Nascitur iuxta muros
ciuitatũ. Nomos qmͣ latini uer¬
bascum uocant. quarũ altera
masculus ẽ albidiorib foliis atq
angustiorib. altera femina. foliis
latiorib atq ngris. Ferula uoca¬
ta a medulla. Namilium tradit

Expanded text:
ebrios facit. Nascitur in silvosis ebrios facit. Nascitur in silvosis locis, et agris. 90. Ampelos leuce, sive bryonia, quam Latini vitem albam vocant, vel a qualitate coloris, vel quod et corpori infricata teneriorem et candidiorem cutem reddat. Nam et sucus bacarum eius lac uberibus , id est vitis nigra, eademque labrusca: folia hederae similia; in omnibus maior quam vitis alba: bacas similiter habens, quae in maturitate nigrescunt, unde et vocabulum sumpsit. Viticella herba a Latinis appellata quod sicut vitis quidquid proximum habuerit, adprehendat corymbis, quos anulos appellamus. Bupthalmos florem habet croceum, oculo similem; unde et a Graecis nomen accepit. Est autem caule molle, foliis coriandri similibus. Nascitur iuxta muros civitatum. Phlomos, quam Latini verbascum vocant; quarum altera est masculus, albidioribus foliis atque angustioribus, altera femina, foliis latioribus atque nigris. Ferula vocata a medulla: nam illam Varro tradit
Abbreviated transcription (Latin):
is gladii similis. tirso cubitali.
florib purpureis. Uerbascum a¬
garicũ. radix uitis albe. Calami
uocant. Seilla quod nocens sit.
dequa suꝑsticio gentiliũ dicit.
quod si integra ad limen suspen-¬
datur. om̃ia mala fugat. Cam
mipedos agrecis dicta qđ terrȩ
adhereat. & odorem pini habeat.
hanc latini cucurbicularẽ uocant.
quod ex parte odorem cucurbite
referat. Safisagria nascit᷑ in lo¬
cis amenis. S plenos dicta qd̾
splenem auferat. siue scolopen¬
dios eo quod folia ipsius scolo¬
prendo animali sint similia.
Nascitur inhumectis petris. Uol
uus appellatus: quod radix eius
uolubilis & rotunda sit. Stoecas
ininsulis stoecadib nascit᷑. unde
& nuncupat᷑. Ciclaminos enĩ¬
grece dicta aquodã qui ciclos uo¬
catus ẽ. qui primus urtutẽ hurꝰ
herbȩ inuenit. siue quod habeat
radicem rotundã. Greci enĩ cicla
rotundũ uocant. Cuiꝰ radix aut
succus siuino fuerit admixtus

Expanded text:
is gladii similibus, thyrso cubitali, is gladii similibus, thyrso cubitali, floribus purpureis. Verbascum. Agaricum, radix vitis albvocant. Scylla, quod nocens sit, de qua superstitio gentilium dicit, quod si integra ad limen, suspendatur, omnia mala fugat. 86. Chamaepitys a Graecis dicta, quod terrae adhaereat, et odorem pini habeat. Hanc Latini cucurbitularem vocant, quod ex parte odorem cucurbitae referat. 87. Staphysagria nascitur in locis amoenis. Asplenos dicta, quod splenem auferat, sive scolopendrios, eo quod folia ipsius scolopendro animali sunt similia. Nascitur in humidis petris. 88. Volvus appellatus, quod radix ejus volubilis sit, et rotunda. 363 Staechas in insulis Staechadibus nascitur, unde et nuncupatur. 89. Cyclaminus Graece dicta a quodam, qui Κύκλος vocatus est, qui primus virtutem hujus herbae invenit sive quod habeat radicem rotundam. Graeci enim κύκλον rotundum vocant. Cujus radix, aut succus, si vino fuerit admistus,
Abbreviated transcription (Latin):
rina interpretat᷑. ꝓpt̾̃ quod infusa
coloret uinum. Sͣ itimallum uo¬
cabulũ sumpsit. quod comã fo¬
lioꝵ adradium solis circumactã
conuertat. Nam greci solem titã
uocant. mallonẽ comã: ex quo
confectum ẽ ut titimallũ diceret᷑.
Huius spẽs . uii. diuersis in locis
nascentes. Strignos quȩ latine
herba salutaris uocatur. ꝓpt̾ qd̾
dolorem capitis & stomachi incen-¬
dium mitigat. Item & uua lupi
naꝓpt̾ semen eiꝰ uue simile. Pilo¬
go̾nus qmͣ latini herbam sangui¬
nariã uocant. quod missa inna-¬
rib sanguinẽ moueat. Ambro¬
sia quam latini apium siluaticũ
aspirauere. Apiaco quod flores
eius apes maxime appetunt. Por¬
tilaga. ros marinũ. quã latini ab
effectu herbam salutarem uocant.
Folia fenicłi similia. atq asꝑa.&.
rotatim t̾rre ꝓstrada. Colocasia.
in calore. G enicularis herba sub¬
sternitur ob scorpionũ ium repel¬
lendam. G ladiolus quod sit foli¬

Expanded text:
na interpretatur, propter quod infusum na interpretatur, propter quod infusum coloret vinum. Titimallum vocabulum sumpsit, quod comam foliorum ad radium solis circumacta convertat. Nam Graeci solem τιτᾶνα vocant, μαλλὸν comam; ex quo confectum est ut titimallum diceretur. Huius species septem diversis in locis nascentes. Strychnos, quae Latine herba salutaris vocatur, propter quod dolorum capitis et stomachi incendium mitigat. Idem et uva lupina, propter semen eius uvae simile. Polygonos, quam Latini herbam sanguinariam vocant, quod missa in naribus sanguinem moveat. Ambrosia, quam Latini apium silvaticum spiravere. Apiago, quod flores eius apes maxime appetunt. Portulaca Rosmarinum, quam Latini ab effectu herbam salutarem vocant: folia fenuculi similia atque aspera et rotatim terrae prostrata. Colocasia in calore. Genicularis herba substernitur ob scorpionum vim repellendam. Gladiolus, quod sit foli
Abbreviated transcription (Latin):
lorare lanas ꝑhibetur. Ancusa.
cuiꝰ radix contrita digitos inficit.
Est enim colore sanguineo. unde
etiam pictorib ad purpurã efficien¬
dam usus ẽ. Cameleon quȩ lati-¬
ne uascarago uocatur. eo qd̃ uiscũ
gignat. inquo herent aues. quȩ
ꝓpͥa uoluntate descendunt ades-¬
cam. Cicuta ꝓpt̾ quod intirso ge¬
niculatos nodos habeat occultos
ut canna. sicut dr fossa ceca quȩ
occulta ẽ. hec podui data int̾ficit.
hanc in carcere soerates bibit.
tio tollit. quem dira cicute. Hȩc
dum hominib uenenũ sit. capel¬
las tamen efficit pingues. Crifo-¬
sit foliis trinis ꝑsingulas anna¬
tiones. Fomos qmͣ latini herbã
lucernarẽ uocant. ab eo quod ad
licinia faciat. Badem & lugu-¬
bros. quod lucem prebeat umbris.
Piretron grece dicta. quod habeat
radicem incendiosã atq coacer¬
uantẽ. Altea malua agrestis. siue
malue uiscus. S altea quod in
altum surgit. & uiscus quiꝰ gluti¬
nosa ẽ. Origano quod latine cole¬

Expanded text:
lorare lanas perhibetur. Anchusa, lorare lanas perhibetur. Anchusa, cuius radix contrita digitos inficit: est enim colore sanguineo, unde etiam pictoribus ad purpuram efficiendam usui est. Chamaeleon, quae Latine viscarago vocatur eo quod viscum gignat; in quo haerent aves, quae propria voluntate descendunt ad escam. Cicuta, propter quod in thyrso geniculato nodos habeat occultos, ut canna; sicut dicitur fossa caeca, quae occulta est. Haec potui data interficit: hanc in carcere Socrates bibit etio tollit quem dira cicutae. Haec dum hominibus venenum sit, capellas efficit pingues. Trifosit foliis trinis per singulas adunationes. Phlomos, quam Latini herbam lucernarem vocant, ab eo quod ad lychnia facit. Eadem et lucubros, quod lucem praebeat umbris. Pyrethron Graece dicta quod habeat radicem incendiosam atque coacervantem. Althaea malva agrestis, sive malvaviscus; sed althaea, quod in altum surgit, viscus, quia glutinosa est. Origanum, quod Latine cole
Abbreviated transcription (Latin):
subueniat. nascitur inmontib
& duris locis. Scamonia qmͣ la¬
tini acridium uocant. herba suc¬
ci plena. quȩ colligit᷑ sub cauata
radice. Deniq t̾ram rotunda ca-¬
uitate fodiunt. tunc suppositis
aut cocleis. aut nueis foliis.
excipitur succus. atq siceatus
aufert᷑. Uenit autẽ sepius ꝓba¬
bilis ex missia asie. Huic contra¬
rius atq falsus ex siria ł uidea.
Daucos foliis feniculi similib
tirso bipalmis. Citocatia uocata
quod uentrẽ citodepurgat ꝙͣ. uulgo
corrupte citocotiã uocant. Lappa
dicta quod habeat caulem ingen¬
tem ꝑ terrã dispositã. Hȩc herba
uestib hominũ inhereat ꝓpt̾ as¬
ꝑitatẽ sui. Nascitur iuxta mu¬
ros. Capillum ueneris uocatũ.
siue quod elapsos post alopitiã
capillos recreat. uł quod capillo
fluores coherceat. uel quod sit
uirgulis nigris. lenib cũ splen¬
dore quasi capilli. Nascitur in
aquosis locis. Rubia dicta qd̾
radix eius rubra sit. Unde & co¬

Expanded text:
subveniat. Nascitur in montibus subveniat. Nascitur in montibus et duris locis. Scammonia, quam Latini acridium vocant, herba suci plena, quod colligitur sub cavata radice: denique terram rotunda cavitate fodiunt, tum suppositis aut cochleis aut nucis foliis excipitur sucus atque siccatus aufertur. Venit autem saepius probabilius ex Mysia Asiae: huic contraria atque falsa ex Syria vel Iudaea. Daucos, foliis feniculi similis thyrso bipalmis. Citocacia vocata quod ventrem cito depurgat; quam vulgus corrupte citocociam vocant. Lappa dicta quod habeat caulem ingentem per terram dispositam. Haec herba vestibus hominum inhaereat ob asperitatem sui. Nascitur iuxta muros. Capillum Veneris vocatum sive quod elapsos post alopeciam capillos recreat, vel quod capillorum fluores coercet, vel quod sit virgulis nigris lenibus cum splendore quasi capilli. Nascitur in aquosis locis. Rubia dicta quod radix eius sit rubra, unde et co
Abbreviated transcription (Latin):
eam pontifices sagmen appella¬
bant. quasi sancimen. ħ & u̾b̾ena
quia pura. Paliurus herba as¬
ꝑrima & spinosa. Strutios qmͣ
qͣdã ħbã lanariã uocant. eo quod
pleriq lanam ex ea lauent. Nas¬
eitur in locis cultis. Splenos di¬
cta quod splenem auferat. Cuni¬
dia ꝓpt̾ similitudinẽ cimicis dic¬
cauerũt. Nascitur in locis asꝑis
atq incultis. Marrubiũ quod
greci prasium dnt uocatũ ꝓpt̾
amaritudinẽ. Nascitur incam¬
pis. Poleum apud indos pre
& deducit. & extenuat. & expur¬
gat. & digerit. Absintium
grecũ nom̃ ẽ. cuiꝰ ꝓbabilius ẽ qd̃
inponti regione nascitur. Unde
& ab sintium ponticũ nominat᷑.
Simpatus grece dictus. eo quod
ut frusta carnis asꝑsa in cacabo
coagulet. Polipodion herbacuiꝰ
radix hirta atq crinita ut ẽ poli¬
pus. ex quo diriuatũ ẽ ut polipo¬
dion diceretur. nascitur inteneris
petrarum derris. siue quereis ui¬
cinis. Polios agrecis. alatinis
om̃imorbia quod multis morbis

Expanded text:
eam pontifices sagmen appellaeam pontifices sagmen appellabant, quasi sancimen; haec et verbena, quia pura. Paliurus, herba asperrima et spinosa. Struthios, quam quidam herbam lanariam vocant, eo quod plerique lanam ex ea lavent. Nascitur in locis cultis. Splenos dicta quod splenem auferat. Cimicia, propter similitudinem cimicis diccaverunt. Nascitur in locis asperis atque cultis. 58. Marrubium, quod Graeci prasium dicunt, vocatum propter amaritudinem. Nascitur in campis. 59. Pulegium apud Indos pipere  deducit, extenuat, et purgat, et digerit. 60. Absinthium Graecum nomen, cujus probabilius est quod in Ponti regione nascitur, unde et absinthium Ponticum nominatur. 61. Symphyton Graece dictum, eo quod ut frusta carnis aspersa in cacabo coagulet. 62. Polypodium, herba cujus radix hirta, atque crinita, ut est polypus, ex quo derivatum, ut polypodion diceretur. Nascipetrarum terris, sive quercis vicinis. Polios a Graecis; a Latinis omnimorbia, quod multis morbis
Abbreviated transcription (Latin):
fertur. ꝓ holere etiam sumitur.
Arnoglosus .i. agni lingua que
a romanis plantago đr. quod plan-¬
ta eiꝰ cito adhereat. terrȩ. hanc
multi ꝓ holere uescuntur. her¬
pillus quȩ apud nos serpillus
uocatur. pro eo quod radices eiꝰ
longe serpant. Eadem & matris
ammola ꝓpter quod menstrua
moueat. Aristolatia dr qd̾ mulie¬
rib fetis optima sit. Nam suꝑ ses¬
sa post partum matricẽ benefi¬
cio uaporis expurgat. Huius
herbe genera sunt duo. quaꝵ
una aristolatia rotunda dicit᷑.
beat. Altera aristolatia longa
quia longam radicem habeat
cum ramis & foliis longioribus.
qmͣ etiam dactilion uocant. qd̃
sit radice robore digitali & longa
ni senectionẽ uocant. Nascitur¬
ꝑmacerias. Pullios dicta quod
semen simile pulicis habeat.
unde & eam latim herbam pu¬
licarem uocant. Gerabotane id̾o
agrecis hoc nom̃ accepit. quod
remediis ac ligamentis hominũ
& purificationib sacerdotũ. a
gentilib apta ꝓbaret᷑. Unde &

Expanded text:
fertur: pro olere etiam sumitur. fertur: pro olere etiam sumitur. Arnoglossos, id est agni lingua, quae a Romanis plantago dicitur, quod planta eius cito adhaereat terrae. Hanc multi pro olere vescuntur. Herpyllos, quae apud nos serpillus vocatur, pro eo quod radices ipsius longe serpant. Eadem et matris animula, propter quod menstrua moveat. Aristolochia dicitur quod mulieribus fetis optima sit. Nam supersessa post partum matricem beneficio vaporis expurgat. Huius herbae genera sunt duo; quarum una aristolochia rotunda dicitur, beat; altera aristolochia longa, quia longam radicem habet, cum ramis et foliis longioribus, quam etiam et dactylitem vocant, quod sit radice robore digitali, et longni senecionem per macerias. Psyllios dicta quod semen simile pulicis habeat: unde et eam Latini herbam pulicarem vocant. Hierobotane ideo a Graecis hoc nomen accepit quod remediis ac ligamentis hominum et purificationibus sacerdotum a gentibus apta probaretur. Unde et
Abbreviated transcription (Latin):
inmodũ testiculoꝵ sit. quos greci
orcis uocant. Item & leporina ꝓpt̾
quod caulẽ mollẽ emittat. Witica
ex eo uocata: quod tactus eiꝰ corpꝰ
adurat. Est enim ignee omino
nature. & tactu ꝑurit. Uñ & pru¬
riginẽ facit. Artemesia herba
diane agentilib consecrata est.
unde & nuncupata. Grece enim
ce dicta quod mali matiani odorem
habeat. sitq breuis derreq uici¬
na. Camidios agrecis appellata
quod sit breius. & ꝑ terrã strata
& minuta. foliis paruissimis. Pe¬
on quidã medicus fuit a quo peo¬
nia herba ꝑhibetur inuenta. ut
omerus dicit. hanc quid̃a glesid̾e
uocant quod dulcis saporis sit.
ł pentorobinã anumero granoꝵ.
Tut alii dactilosam a digitoꝵ
similitudine. Nascitur insilius.
Doglosos agrecis dicta eo quod
folia asꝑrima. ad modu lingue
boius habeat. quȩ mirũ in modũ
ob sapientiã nutriendã uino in¬
fundenda. aueterib memorat᷑.
Conuiuii quoq hilaritatẽ p̃bere

Expanded text:
in modum testiculorum sit, quos Graeci in modum testiculorum sit, quos Graeci ὄρχεις vocant. Idem et leporina, propter quod caulem mollem emittat. Urtica ex eo vocata quod tactus eius corpus adurat. Est enim igneae omnino naturae et tactu perurit, unde et pruriginem facit. Artemisia herba Dianae a gentibus consecrata est, unde et nuncupata; Graece enim ce dicta quod mali Matiani odorem habeat sitque brevis terraeque vicina. Chamaedrys a Graecis appellata quod sit brevis et per terram strata et minuta foliis parvissimis. Paeon quidam medicus fuit, a quo Paeonia herba perhibetur inventa, ut Homerus dicit. Hanc quidam glycysiden vocant, quod dulcis saporis sit, vel pentorobinam a numero granorum; vel, ut alii, dactylos a digitorum similitudine. Nascitur in silvis. Buglossos a Graecis dicta eo quod folia asperrima ad modum linguae bovis habeat. Quae mirum in modum ob sapientiam nutriendam vino infundenda a veteribus memoratur. Convivii quoque hilaritatem praebere
Abbreviated transcription (Latin):
colligitur nominatũ. Reu autẽ
dictũ quod sit radix. quasi radix
barbara. quasi radix pontica.
usquiamus agrecis dictaalati-¬
nis herba calicularis quod ealicłi
eiꝰ infiguram cantaroꝵ nascant᷑.
ut ẽ mali punici. quoꝵ ora serrata
sunt. habentes intrinsecus semina.
papaueris similia. Hȩc herba in
sana uocatur. quia usus eiꝰ ꝑicłosꝰ
ẽ. Deniq si bibatur ł edatur in¬
saniam facit. ł somni imaginem
turbidam. Hanc uulgus mili¬
mendrũ dicit. ꝓpter quod aliena¬
tionẽ mentis inducit. Saxifraga
uocata. quod semen eiꝰ petras in
uesica frangat. atq comminuat.
Gentiana nomen sumpsit. ut me¬
dici memorant abinuentore: ra-¬
dicib aristologice similib. Nas¬
citur subalpib atq galatia. asia.
Satureia. calida. & ꝓpe ignita.
quod ꝓnos facit inuenerem. Sa¬
tirion dicta asatiris ꝓpt̾ incen¬
dium libidinis quam uulgus
stingum uocat. uenerẽ enĩ susci¬
tat. Idem & orcis quodradix eius

Expanded text:
colligitur, nominatum. Reu autem colligitur, nominatum. Reu autem dictum quod sit radix, quasi radix barbara, quasi radix Pontica. Hyoscyamos a Graecis dicta, a Latinis herba calicularis, quod caliculi eius in figuram cantarorum nascantur, ut est mali Punici, quorum ora serrata sunt, habentes intrinsecus semina papaveris similia. Haec herba et insana vocatur, quia usus eius periculosus est: denique si bibatur vel edatur, insaniam facit vel somni imaginem turbidam. Hanc vulgus milimindrum dicit, propter quod alienationem mentis inducit. Saxifraga vocata quod semen eius petras in vesica frangat atque conminuat. Gentiana nomen sumpsit, ut medici memorant, ab inventore, radicibus aristolochiae similibus. Nascitur sub Alpibus atque Galatia Asiae. Satureia calida et prope ignita. quod pronos facit in Venerem. Satyrion dicta a Satyris propter incendium libidinis, quam vulgus stincum vocant; Venerem enim suscitat. Idem et orchis, quod radix eius
Abbreviated transcription (Latin):
ł quod pullis hirundinũ si ocłi
auferantur. matres illoꝵ illis ex
hac herba mederi d̾nr. Eliotro¬
pium nomen accepit pͥmo quod
estiuo sol sticio floreat. quod soł
motib folia circum acta conu̾tat.
unde & alatinis solsequia nun¬
cupat᷑. Nam & sole oriente flores
suos aꝑit. itidem sero claudit.
cum sol occubuerit. Ipsaͤ qmͣ lati¬
ni intubum siluaticũ nuncupant.
hec & uerrucaria quod extinguat
uerrucas ex aqua potata. uel in
cata plasmate posita abstergat.
Panta filon anumero folioꝵ dic¬
ta. unde & eam latini quinq¬
folium uocant. herba ad eo mun-¬
da. ut purificationi & demplis
adhiberi agentilib solita eẽt.
Isopum herba purgandis pul¬
monib apta. Unde &. ueteri te¬
stamento ꝑ isopi fascicłm asꝑge¬
bantur agni sanguine. qͥ mun-¬
dari solebant. Nascit᷑ in petris
herens saxo radicib. Reubar¬
barũ siue reuponticũ. illud
quod transdanubiũ insolo bar¬
barico. istud quod cirea ponticũ

Expanded text:
vel quod pullis hirundinum si oculi vel quod pullis hirundinum si oculi auferantur, matres eorum illis ex hac herba mederi dicantur. Heliotropium nomen accepit primo quod aestivo solstitio floreat, vel quod solis motibus folia circumacta convertat. Unde et a Latinis solsequia nuncupatur. Nam et sole oriente flores suos aperit, idem se reclaudit cum sol occubuerit. Ipsa est quam Latini intubum silvaticum vocant. Haec et verrucaria, eo quod extinguat verrucas ex aqua pota, vel in cataplasmate posita abstergat. Pentaphyllon a numero foliorum dicta; unde et eam Latini quinquefolium vocant; herba adeo munda ut purificationi et templis adhiberi a gentibus solita esset. Hyssopum herba purgandis pulmonibus apta. Unde et in Veteri Testamento per hyssopi fasciculos aspergebantur agni sanguine, qui mundari volebat. Nascitur in petris haerens saxo radicibus. Reubarbarum sive reuponticum, illud quod trans Danubium in solo barbarico, istud quod circa Pontum
Abbreviated transcription (Latin):
duȩ. femina foliis lactucis simi¬
lib. mala generans insimilitudi¬
ne prunarũ. masculus uͦ foliis be¬
te similib. Papauer herba som¬
enim languentib facit. Rius
alia ẽ usualis alia agrestis. exqͣ
fluit succus. quem opion ap¬
pellant. Coloquintis curcubita
agrestis. & uehement̾ amara.
que similiter ut curtubita ꝑ
terrã flagella tendit. Dicta aut̃
coloquintis. quod sit fructu ro¬
tunda. atq folus ut eucumis
usualis. Centauriã greci uocãt.
qm̃ a cirone centauro fert᷑ reꝑta.
Eadem & lumnnisies quia locis
humectis nascitur. Badem &
sel terre ꝓpter amaritudinẽ. Gli¬
ciriza grece ex eo dicta: quod dul¬
cem radicem habeat. O lici enim
greci dulcem dñt. Fadem adip¬
sos: quia sitientib sitim sedat.
Hragontea uocata quod hasta eiꝰ¬
sit uaria in modũ colubri. simi¬
litudinẽq draconis imittetur.
ł quod eã herbam iuꝑa timeat.
Celidonia ideo dr. ł quod aduen¬
tu hirundinũ uidetur erumꝑe.

Expanded text:
duae: femina, foliis lactucae simiduae: femina, foliis lactucae similibus, mala generans in similitudinem prunarum; masculus vero foliis betae similibus. Papaver herba somenim languentibus facit. Eius alia est usualis, alia agrestis, ex qua fluit sucus quem opion appellant. Colocynthis cucurbita agrestis et vehementer amara, quae similiter ut cucurbita per terram flagella tendit. Dicta autem colocynthis quod sit fructu rotundo atque foliis ut cucumis usualis. Centauream Graeci vocant quoniam a Chirone Centauro fertur reperta. Eadem et λιμνήσιος, quia locis humectis nascitur. Eadem et fel terrae propter amaritudinem. Glycyriza Graece ex eo dicta quod dulcem radicem habeat; γλυκὺ enim Graece dulce dicunt. Eadem ἄδιψος, quia sitientibus sitim sedat. Dracontea vocata, quod hasta eius varia sit in modum colubri, similitudinemque draconis imitetur, vel quod eam herbam vipera timeat. Chelidonia ideo dicitur vel quod adventu hirundinum videtur erumpere,
Abbreviated transcription (Latin):
ba nascitur inmonte oscobagi.
ubi & ganges fluuius oritur.
Cuiꝰ succus dictus primũ lasir.
qm̃ manat inmodũ lactis. dem̃
usu diruiante laser nominatũ
na scitur. Aloen herba amarissi¬
mi succi. Panaces herba fraglan¬
quo ꝓfluit succus qui opopana¬
cis dicitur. croceus &. pingius.
odore grauis & amarissimus.
Galbanũ dictus mons crete. ex
quo dictãnũ herba nom̃ accepit.
neos. Cante enim potentiȩ ẽ.
ut ferrũ acorpore expellat: sa¬
gittas excutiat. Unde & eiꝰ pa¬
bulo. fere ꝑcusse sagiitas a corꝑe
inherentes eiciunt. Hanc quidã
latinoꝵ poleium martis dicunt.
ꝓpt̾ belli tela excutienda. Man¬
dragora dicta quod habeat mala
suaue olentia. minagnitudine
mali matiani. Unde & eam latini
malum terre uocant. Hanc poetȩ
habeat radicem. formã hominis
similantẽ. Cuiꝰ cortex uino missus
ad bibandũ datur. quoꝵ corpus
ꝓpt̾ curam secandũ ẽ. ut soporati
non sentiant dolorem. Huiꝰ spẽs

Expanded text:
ba nascitur in monte Oscobagi, ba nascitur in monte Oscobagi, ubi et Ganges fluvius oritur, cujus succus dictus primum lacsir, quoniam manat in modum lactis, deinde, usu derivante, laser nominatum nascitur. 28. Aloe herba amarissimi succi. Panace herba fragranqua profluit succus, qui opopanace dicitur, croceus et pinguis, odore gravis, et amGalbanum. Dicta mons Cretae, ex quo dictamnum herba nomen accepit,eos. Tantae enim potentiae est ut ferrum a corpore expellat, sagittas excutiat; unde et eius pabulo ferae percussae sagittas a corpore inhaerentes eiciunt. Hanc quidam Latinorum puleium Martis dicunt, propter belli tela excutienda. Mandragora dicta quod habeat mala suaveolentia, in magnitudinem mali Matiani: unde et eam Latini malum terrae vocant. Hanc poetae habeat radicem formam hominis similantem. Cuius cortex vino mista ad bibendum datur, quorum corpus propter curam secandum est, ut soporati dolorem non sentiant. Huius species
Abbreviated transcription (Latin):
trices hederam tibi serpere lauroᷤ.
Alii hederã auint uocatam qd̃
hedis supra lactis habundantiã
inescam aueterib prebebatur.
hedere frigide terre indices sunt.
scđm phisicos. Nam antiforma¬
con ebrietatis ẽ. siquis potus
hedera coronetur. Elleboꝵ memo-¬
rant greci. cuca elleboꝵ quendam
fluuium plurimũ gigni atq in
agrecis appellari. Hunc romani a
lionomine ueratrũ dicunt. ꝓ eo
quod sumptũ. motã mentẽ insa¬
nitatẽ reducit. Duo autẽ st̃ gña.
album & nigrũ. Acone portus ẽ
bithiniȩ. qui ꝓuentu maloꝵgra¬
minũ usq ad eo celebris ẽ. ut no¬
xias herbas aconitas illinc no¬
minemus. Nam toxica uenena
ex eo dicta. quod ex arborib taxeis
exprimunt᷑. maxime apud canta¬
briã. Euforbiũ dictũ quod eius
sucus oculoꝵ acuit usum. Cinꝰ
uis tanta ẽ ut duris carnib suꝑ¬
adiecta citius coqui compellat.
Nascitur inmultis locis. s plu¬
rima inmauritania. Laser her¬

Expanded text:
trices hederam tibi serpere lauros. trices hederam tibi serpere lauros. Alii Hederam aiunt vocatam, quod haedis supra lactis abundantiam in esca a veteribus praebebatur. Hederae frigidae terrae indices sunt secundum physicos, nam antipharmacon ebrietatis est, si quis hedera coronetur. Elleborum memorant in Graecia circa Elleborum quendam fluvium plurimum gigni, atque inde a Graecis appellari. Hunlio nomine veratrum dicunt, pro eo quod sumptum, motam mentem in sanitatem reducit. Duo sunt autem genera, album et nigrum. 25. Acone portus est Bithyniae, qui proventu malorum graminum usque adeo celebris est, ut noxias herbas aconita illinc nominemus. Nam toxica venena ex eo dicta, quod ex arboribus taxeis exprimantur, maxime apud Cantabriam. 26. Euphorbium dictum, quod ejus succus oculorum acuat visum. Cujus vis tanta est, ut duris carnibus superadjecta citius coqui compellat. Nascitur in multis locis, sed plurima in Mauritania. 27. Laser her
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Iacinctus herbaẽ habens flo-¬
rem purpureũ. Traxit autẽ no¬
men apuero quodã nobili. qui in
saltib int̾ purpureos flores reꝑtꝰ
ẽ interfectus: Deditq nom̃ herbȩ
puerilis funeris casus. Est autẽ
rosam pub̾tatem retinens. Nar¬
cissus herba fabulose impositũ
nomen ħt. aquod̾a puero cuius
menbra inhunc florem transiert̾.
qui & nomen narcissi in appella¬
tione custodit. & decus pulchri¬
tudinis incandore retinet folioꝵ
Rosa a specie floris nuncupata.
quod rutilante colore rubeat. L¬
lium lactei coloris herba. unde
& nuncupata quasi lacliũ cuiꝰ
dum candor sit infoliis: auri tñ
speties intus effulget. Uiola ꝓpt̾
ium odoris nomen accepit. huiꝰ
genera sunt tria. purpureũ. albũ
melinũ. Acantus herba egiptia
semꝑ frondens. spinis plena. fle¬
xibili uirgulto. incuiꝰ imitatione
arte uestis ornatur. quȩ acantina
dđr. & acantis dicta. Hedera dic¬
reat. De qua uirgilius. Int̾ uic¬

Expanded text:
vit. 15. Hyacinthus herba est habens flovit. 15. Hyacinthus herba est habens florem purpureum. Traxit autem nomen a puero quodam nobili qui in saltibus inter purpureos flores repertus est interfectus, deditque nomen herbae 351 puerilis funeris casus. Est autem ros a pubertate retinens. 16. Narcissus herba fabulose impositum nomen habet, a quodam puero cujus membra in hunc florem transierunt, qui et nomen Narcissi in appellatione custodit, et decus pulchrituRosa ab specie floris nuncupata, quod rutilanti colore rubeat. Lilia lactei floris herba, unde et nuncupatur, quasi liclia; cuius dum candor sit in foliis, auri tamen species intus effulgit. Viola propter vim odoris nomen accepit. Huius genera sunt tria: purpureum, album, melinum. Acanthus herba Aegyptia semper frondens, spinis plena, flexibili virgulto; in cuius imitatione arte vestis ornatur, quae acanthina dicitur; et acanthis dicta. Hedera dicreat: de qua Virgilius: Inter vic
Abbreviated transcription (Latin):
ne iris celestis nomen accepit.
linde & alatinis arcum̃ dr. quod
flos eius coloris uarietate eund̾e
arcum cęlestẽ imidetur. Illirica
autẽ dr. quia in illiria plurima
& iuolentissima ẽ. sp̃es eiꝰfoliis
gladioli similib. radice aroma¬
tica. odoris boni. Acorum foliis
fuluũ multifloꝵ purpureũ. te¬
nue odoris rosei. cũ manu fricat᷑.¬
gustu multũ incendit. linguam
Timum appellatũ. quod flos eiꝰ
odorem refert. De quo uirgilius.
Redolentq timo fraglantia mel¬
la. Epitimũ grecũ nom̃ ẽ quod
latine dr flos timi. Nam flos.
grece timꝰ uocat᷑. Est autẽ flos
timbrȩ similis. Sansucus quẽ
latini amaracũ uocant. Cuiꝰ no¬
minis usũ uirgilius etiã adue¬
nerẽ referens ait. Ubi mollis
rans amplectitur umbra. Apta
ẽ autẽ hȩc herba unguentis. uñ
& nomen traxit amaracꝰ apuero
cuiꝰdã regis qui casu lapsus dũ
ferret unguenta nouũ & gratis¬
simũ ex confusione odorem crea¬

Expanded text:
ne Iris caelestis nomen accepit. ne Iris caelestis nomen accepit. Unde et a Latinis arcumen dicitur quod flos eius coloris varietate eundem arcum caelestem imitetur. Illyrica autem dicitur, quia in Illyrico plurima, et violentissima est: species ejus foliis gladioli similibus, radice aromatica, odoris boni. 10. Acorum foliis fulvum, multiflorum, purpureum, tenue odoris rosei, cum manu fricatgustu multum incendit linguam, Thymum appellatum, quod flos ejus odorem refert. De quo Virgilius: Redolentque thymo fragla. Epithymum Graecum nomen, quod Latine dicitur flos thymi; nam flos Graece θύμον vocatur: est autem flos thymbrae similis. Sampsuchus, quem Latini amaracum vocant. Cujus nominis usum Virgilius etiam ad Venerem referens ait: Ubi mollis  aspirans complectitur umbra. Apta est autem haec herba unguentis. Unde et nomen traxit amaracus a puero cujusdam regis, qui casu lapsus dum ferret unguenta, novum et gratissimum ex confusione odorem crea
Abbreviated transcription (Latin):
Augendi quoq ponderis causa.
spuma argenti contrita adicit᷑.
&̾ ꝓditur si puluerulentũ repꝑit᷑
atq decoctum. ab odore ꝓpͥo fui̾t
lapsum. Croco magnato exp̃ssis
aromatib crocini unguenti. atq
informato redimine inpannu¬
sculos fit. & ideo sic appellatum.
Asarum nascitur inumbrosis
montib. florib cassie similib.
intusq flos iuxta radicem pur¬
pureus. in quo semen continetur.
uuarũ simile. radicib plurib
atq tenuissimis & bene redolen¬
tib. ⁊ ẽ uirtute similis nardo.
Fu. nascitur inponto. foliis oleastio
similib. Qui parũ agrecis uocat᷑
quod habeat uirtutẽ feruentem.
Radix ẽ iunci triangłi. foliis por¬
ri similib radicib nigris siue
contigius insimilitudinẽ oliua¬
rũ. odorissimis atq accerrimis.
Nascitur inpaludib atq uacius
locis. Traditur etiam alia spẽs¬
nascitur. & appellat᷑ lingua eoꝵ
zingiber. Iris illirica a similitudi-¬

Expanded text:
augendi quoque ponderis causa augendi quoque ponderis causa spuma argenti contrita adicitur. Ea proditur si pulverulentum reperitur atque decoctum ab odore proprio fuerit lapsum. Crocomagma expressis aromatibus crocini unguenti atque informato sedimine in panusculos fit; et ideo sic appellatum. Asarum nascitur in umbrosis montibus, floribus casiae similibus; inter quae flos iuxta radicem purpureus, in quo semen continetur uvarum simile, radicibus pluribus atque tenuissimis et bene redolentibus, et est virtute similis nardo. Phu nascitur in Ponto, foliis oleastro similibus. Cyperum a Graecis vocatum quod habeat virtutem ferventem. Radix est iunci trianguli, foliis porri similibus, radicibus nigris sive contiguis in similitudinem olivarum, odorissimis atque acerrimis. Nascitur in paludibus atque vacuis locis. Traditur etiam alia spenascitur et appellatur lingua eorum zinziber. Iris Illyrica a similitudi
Abbreviated transcription (Latin):
tirsi eiꝰ atq radicłẽ. utiles ꝓbant᷑
usib nr̃is. Costum radixẽ her
be nascentis mindia. arabia. &
siria. s melius arabicũ. Est enĩ
album. & leue. suaue. iocundi
odoris. In dicum colore atro. &
leue ut ferula. Siriacũ uͦ pon¬
dere graue. colore buxeo. odore
acro. sũmũ tamen. albũ. leue.
aridum. gustu incendens. Crocũ
dictũ ab oppido ciliciȩ qd̾ uocat᷑
coritiũ. qnͣqmͣ & alibi nascatur.
s non tantũ ł tale. quale incilitia.
Unde & apotiori parte nomen
accepit. Nam multȩ res nomina
sumpserunt alocis ubi plus ꝓ¬
ueniunt. & melius aliquid. Op¬
timũ autẽ ẽ quod fuerit recens.
o doris boni. abbedine parua. por¬
recte longitudinis integrũ. &. ne¬
q infragmenta cõminutũ. inspi¬
ratione bona. & cum carpit᷑ manꝰ
inficiens. & leuiter acre. Qd̃ si
eiꝰmodi non fuerit: aut uetustũ
aut infusũ agnoscit᷑. adulterat᷑
autẽ admixto croco magnato.

Expanded text:
thyrsi ejus atque radiculae utiles probantur thyrsi ejus atque radiculae utiles probantur usibus nest nascentis in India, Arabia et Syria: sed melius Arabicum. Est enim album et leve, suave, iucundi odoris, Indicum colore atro et leve, ut ferula, Syriacum vero pondere grave, colore buxeo, odore acri, summum tamen album, leve, aridum, gustu incendens. Crocum dictum ab oppido Ciliciae qui vocatur Corycium, quamquam et alibi nascatur, sed non tantum vel tale quale in Cilicia: unde et a potiori parte nomen accepit. Nam multae res nomina sumpserunt a locis, ubi plus provenit et melius aliquid. Optimum autem est quod fuerit recens, odoris boni, albedine parva, porrectae longitudinis, integrum et neque in fragmenta comminutum, inspiratione bona, et cum carpitur manus inficiens et leviter acre. Quod si eiusmodi non fuerit, aut vetustum aut infusum agnoscitur. Adulteratur autem admixto crocomagmate:
Abbreviated transcription (Latin):
Ixtant & quarũdã herbaꝵ
nomina quȩ ex aliqua su
causa resonant. habendes nomi¬
nũ explanationẽ: non tam̃ om¬
niũ herbarũ ethimologiã inue¬
nies. Nam prolocis. mutantur
etiam nominib. Foliũ dictũ qd̃
sine ulla radice innatans in in¬
die littorib colligatur. quod lig¬
no ꝑforatũ siccant indi atq re¬
ponunt. fertur autẽ paradisi
eẽ herba. gustu nardũ referens.
Nardus herba ẽ spicosa unde
ta. Quarũ alia indica. alia siria¬
ca uocata. non quod insiria nas¬
catur. s quod mons in quo inue¬
nitur alio latere indiã spectat.
alio siriam. Est autẽ indicum
multiforme. s melius siriacum.
leue. fuluũ. comosũ. spica paruũ.
odorissimũ. ciprũ similans. qd̾
si muldũ in ore tardauerit. lin¬
guam siccat. Nardũ celticũ. are-¬
gione gallie nomen traxit. Nas¬
citur enĩ sepius inliguriȩ alpib
& insiria. frutice paruo. radicib
in manipulo collectis ligam̃tis.
flos eiꝰ tantũ ꝓpt̾ odorem bonum.

Expanded text:
xtant et quarundam herbarum nomina, quae ex aliqua sui causa resonant, habentes nominum explanationem. Non tamen omnium herbarum etymologiam invenies. Nam pro locis mutantur etiam nomina. Folium dictum quod sine ulla radice innatans in Indiae litoribus colligatur. Quod lino perforatum siccant Indi atque reponunt. Fertur autem Paradisi esse herba gustu nardum referens. Nardus herba est spicosa, unde ta; quarum alia Indica, alia Syriaca vocatur; non quod in Syria nascatur, sed quod mons, in quo invenitur, alio latere Indiam spectat, alio Syriam. Est autem Indicum multiforme, sed melius Syriacum, leve, fulvum, comosum, spica parvum, odorissimum, cyperum similans. Quod si multum in ore tardaverit, linguam siccat. Nardum Celticum a regione Galliae nomen traxit; nascitur enim set in Syria, frutice parvo, radicibus in manipulum collectis ligamentis. Flos ejus tantum propter odorem bonum,
Abbreviated transcription (Latin):
dit. Sicut marmor neutri ẽe generis:
marmusculũ indicat. Nam qͦd genꝰ
u pͥncipalitate ẽ: id esse solet in di¬
minutione. S hoc ñ semꝑ: ut pistͥnũ
putrilla. S quia scire debemꝰ expositi
nus colligere.¬
xu. De echimologia.

Expanded text:
dit, sicut 'marmor' neutri esse generis dit, sicut 'marmor' neutri esse generis marmusculum indicat. Nam quod genus in principalitate est, id esse solet in diminutione. Sed hoc non semper, ut 'pistrinum', 'pistrilla'. Sed quia scire debemus ex positnus colligere. De etymologia