comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uit: id̾o sint. Cui sententie aug̃at¬
testari uidr. in libro .xuͦ. de trinita
te sic dicens. Non ista exaliquo tẽ
& de quibus rebus: uł exauditurꝰ.
uł ñ exauditurꝰ eẽt: sine initio an¬
te p̃sciuit: Uniu̾sas autẽ c̾aturas:¬
Non enĩ nesciuit: quȩ fuerat c̾atu¬
rus. Quia gͦsciuit: creauit. ñ quia
cauit: sciuit. Nec aliter scuuit creata.
qͣm c̾anda. Non enĩ eius sap̃iȩ aliqͥd
accessit exeis. s exillis existentibꝰ sic̃
oportebat: & qñ oportebat: illa mansit
ut erat. Unde in eccłastico. Anteqͣm
crearent᷑: omĩa nota sunt illi. Sic
& postquã ꝯsũmata sunt. Ecce bis u̾¬
bis uidr aug̃ innuere: scĩam uł p̃sci¬
entiã dei: cãm esse eoꝵ quȩ siunt. cũ
dicit ido ea ẽẽ: quia nouit ds. Ide qͦq¬

Expanded text:
verit, ideo sint. Cui sententiae Aug. attestare videtur in lib. 5 de Trin., c. 13, dicens: Non iet de quibus rebus vel exauditurus vel non exauditurus esset, sine initio ante praescivit. Universas autem creaturasnon enim nescivit quae fuerat creaturus; quia ergo scivit, creavit; non quia creavit, scivit, nec aliter scivit creata quam creanda; non enim ejus sapientiae aliquid accessit ex eis; sed illis existentibus sicut oportebat et quando oportebat, illa mansit ut erat. Unde in Eccl.: Antequam crearentur, omnia nota sunt illi; sic et postquam consummata sunt. Ecce his verbis videtur Aug. innuere scientiam vel praescientiam Dei causam esse eorum quae fiunt; cum dicit ideo ea esse, quia Deus novit. Idem q
Abbreviated transcription (Latin):
facta sunt. Potiꝰ ido facta sunt: quia
ĩmutabilit̾ ado sciunt᷑. & hic etiã sig¬
nificare uidr.: dei scĩam causã esse e
nouisse: quia facta sunt. s id̾o facta:
est gͥ causa omĩũ maloꝵ. cũ oiã
mala: sciantur & p̾sciant᷑ adeo Q d̾lon
tor maloꝵ Qd̾ penitus falsũ est. Non
gͥ scĩa uł p̃scientia dei: cã est om̃iũ

Expanded text:
facta sunt, sed potius ideo facta sunt quia immutabiliter ab eo sciuntur. Et hic etiam significare videtur Dei scientiam causam eorum o Deum ea novisse quia facta sunt, sed ideo facta, ergo causa omnium malorum, cum omnia mala sciantur et praesciantur a Deo; quod longtor malorum, quod penitus falsum est; non ergo scientia et praescientia Dei causa est
Abbreviated transcription (Latin):
ceptationẽ quasi incident̾ suscepi¬
mus. quia id uidebat᷑ postulare
res: circa quã nr̃ u̾sabat᷑ sermo. Diꝰ¬
serebamꝰ enĩ de scĩa siue sapĩa d̾i
& cũ diceremꝰ d̃m scire omĩa: qͣsitũ
ẽ: utrũ ꝓpt̾ cognitionẽ qͣm de om̃ĩbꝰ
habet. dicerent᷑ omĩa esse in deo. An:
alia rõne hoc dicͥa scͥptura Huiꝰ gͦ qͦ¬
insistamꝰ Supͣdictũ est: qđ p̾scĩa
dei futuroꝵ tantũ est. s omĩũ: tam
turis. nec tm̃ detemporalibus: s. de
eternis. quia seipm̃ nouit d̾s. MHic
orit᷑ questio: ñ dissimulanda. utrũ
sunt. ac necessitatẽ eueniendi: eisfa¬
cere. quia nec aliqua futura fuis¬
sent: nisi ea ds p̃scisset. Nec possũt
ñ euenire: cũ ea ds p̃sciuerit. Si
aut̃ impossibile ẽ ea ñ euenire. ꝙ
p̃scita sunt: uidr gͥ. ip̃a p̃scĩa. qͣ p̃¬
scita st̃. eis eẽ cã eueniendi. Impos¬
sibile est autẽ ea ñ euenire: cũ p̃sci¬
ta sint. q si ñ euenirent cũ p̾scita sit.

Expanded text:
ceptationem quasi incidenter suscepimus, quia id videbatur postulare res circa quam noster versabatur sermo. Disserebamus enim de scientia sive sapientia Dei; et cum diceremus Deum scire omnia, quaesitum m propter cognitionem quam de omnibus habet, dicerentur omnia esse in Deo an alia ratione hoc diceret Scriptura. Hujus ergo quinsistamus. Supra dictum est quod praesentia Dei futurorum tantum est, sed omnium, tam turis; nec tamen de temporalibus, sed etiam de aeternis, quia seipsum novit Deus. Hic oritur quaestio non dissimulanda, utrum sunt, ac necessitatem eveniendi eis facere, quia nec aliqua futura fuissent nisi Deus ea praescisset, nec possunt non evenire, cum Deus ea praesciverit. Si autem impossibile est ea non evenire quia praescita sunt, vidscita sunt, eis esse causa eveniendi. Impossibile est autem ea non evenire, cum praescita sint, quia si non eveniret cum praescita sint,
Abbreviated transcription (Latin):
Ido eciã manet: ut sit fideli ꝯcertandi
materia: & uincendi occasio. qͥ ñ uin¬
ceres:si ñ pugnaret. nec pugnaret :¬
si inbaptismo immortalis fieret:
Cuiꝰ rei baptisinus qͥ datur iã iusto:¬
i querit᷑ sit sacramentũ.

Expanded text:
Ideo etiam manet, ut sit fideli et certandi Ideo etiam manet, ut sit fideli et certandi materia, et vincendi occasio, qui non vinceret si non pugnaret, nec pugnaret si in Baptismo fieret immortalis. 7. Cujus rei Baptismus, qui datur jam justo, sit sacramentum.
Abbreviated transcription (Latin):
uod uͦ om̃is exterior satisfactio ibi
tismo ñ requirit gemitũ. uel planctũ.
uel aliqd̃ opus. s omĩa gratis odonat.
Qđ quidẽ de exteriori gemitu uel plan¬
ctu accipiendũ est. Nam sine interi¬
ori gemitu: nemo adultus renouat᷑.
s exteriores satisfactiones & afflictio¬
nes: s. sordes penitentiũ: ibi dimit¬
tunt᷑ Multũ gͦ ꝯfert baptismus: etĩa
iam ꝑfułe iustificato. qui accedens ad
baptismũ: quasi ramus a columba
portat᷑ in archã. Ante: intus erat iudi¬
cio dei. sic̃ nẽ eciã iudicio eccłȩ intus
est.Cum uͦ in baptismo peccatũ dele¬
atur: & satisfactio exterior ñ imputet᷑:
querit᷑ cur penalitas eui ꝓpeccato ad¬
dicti sumus. ñ tollat᷑. Hoc id̾o fieri tra¬
dunt scĩ. quia si apena homines ꝑbap¬
tarent baptismi p̃ciũ. ñ ęcernũ regnũ.
Idõ soluto reatu peõci: temporalis pe¬
na tam̃ remanet: ut uita illa studios iꝰ
querat᷑: quȩ erit a penis om̃ibꝰ aliena.

Expanded text:
uod vero omnis exterior satisfactio ibi tismo non requirit gemitum vel planctum, vel aliquod opus; sed et omnia gratis condonat. Quod quidem de exteriori gemitu vel planctu accipiendum est. Nam sine interiore nemo adultus renovatur; sed exteriores satisfactiones et afflictiones, scilicet, sordes poenitentium, ibi dimittuntur. Multum ergo confert Baptismus, etiam jam per fidem justificato; quia accedens ad Baptismum, quasi ramus a columba portatur in arcam; qui ante intus erat judicio Dei, sed nunc etiam judicio Ecclesiae intus est. Cum vero in Baptismo peccatum deleatur, et satisfactio exterior non imputetur, quaeritur cur poenalitas cui pro peccato addicti sumus non tollatur. Hoc ideo tradunt fieri sancti, quia si a poena homines per Baptarent Baptismi pretium, non aeternum regnum. Ideo soluto reatu peccati, temporalis poena tamen manet, ut illa vita studiosius quaeratur, quae erit a poenis omnibus aliena.
Abbreviated transcription (Latin):
mo receꝑint grãm: qua: ad maiorẽ ue¬
nientes ȩtatẽ: possint uelle. & oꝑari
bonũ. Uid̾r qd ñ receꝑint. quia gr̃a
illa: caritas est & fides. quȩ uoluntatẽ
p̃parat & adiuuat.Si quis dixerit eos¬
fidem accepisse & caritatẽ: Si uͦ grãm
ñ receperunt: qua bene oꝑari possunt:
cũ fuerint adulti: ñ gͦ sufficit eis in
hoc statii gr̃a inbaptismo data. nec
ꝑ illã possunt mͦ boni esse: nͥ alia ad¬
datur. quȩ si ñ addatur: ñ est ex eoꝵ
culpa. quia iustificati sunt a peccato.
Q uidam putant: grãm oꝑantẽ q
cooꝑantẽ cunctis pariuilis inbaptis¬
mo dari: in munere ñ in usu. ut cũ
ad maiorẽ uenerint ȩtatẽ: ex mun̾e
sortiant᷑ usũ. nͥ ꝑ liberũ arbitriũ: u¬
sũ muneris exstinguant peocando.
os ita: ex culpa eoꝵ est: ñ ex defectu
gr̃ȩ : qđ mali fiunt. qui ex dei mun̾e
ualentes habere usum bonũ: ꝑlibe¬
rũ arbitriũ renuerunt. & prauum

Expanded text:
mo receperint gratiam, qua ad majorem vemo receperint gratiam, qua ad majorem venientes aetatem possint velle et operari bonum. Videtur quod non receperint, quia gratia illa charitas est, et fides quae voluntatem praeparat et adjuvat. Sed quis dixerit eos accepisse fidem et charitatem? Si vero gratiam non receperint, qua bene operari possunt cum fuerint adulti; non ergo sufficit eis in hoc statu gratia in Baptismo data, nec per illam possunt modo boni esse, nisi alia addatur; quae si non additur, non est ex eorum culpa, quia justificati sunt a peccato. Quidam putant gratiam operantem et cooperantem cunctis parvulis in Baptismo dari in munere, non in usu, ut cum ad majorem venerint aetatem, ex munere sortiantur usum, nisi per liberum arbitrium usum muneris extinguant peccando; et ita ex culpa eorum est, non ex defectu gratiae quod mali fiunt, qui ex Dei munere valentes habere usum bonum, per liberum arbitrium renuerunt, et usum
Abbreviated transcription (Latin):
qd omittitur habet᷑. & nouitatis ac
est: cuiꝰ causa ẽ. Nec mireris: rẽ aliq̃n
p̃ced̾e sacram̃tũ. cũ aliq̃n etiã longe
post sequatur. ut in illis qͥ ficte acce¬
dunt. quibus: oũ penituerint post:
incipiet baptismꝰ ꝓdesse: in quibus
fu̾it baptismꝰ: sacram̃tũ huiꝰ sc̃ĩfica¬
tionis: quã penitendo habent. S si
nunquã peiiterent: nec a figm̃to re¬
cederent: cuiꝰ rei sacram̃tũ esset baptiᷤᷤ¬
mus ab illis susceptus. Potest dici rei
quȩ ibi fieret: si ñ illoꝵ en ormitas im¬
pediret. Si paruulis in baptismo
datur gr̃a qͣ possint in maiori ętate ꝓfice̾.
olet etiam queri. Si paruulis in
& currere. De adultis enim qui dig¬
ne recipiunt sacramentũ: ñ ambigi¬
tur: quin grãm oꝑantẽ & cooꝑantẽ
ꝑceꝑint. quȩ in uacuũ eis cedit: si
ꝑ liberum arbitriũ post mortaliter
deliquerint. qui m̾ito peccati gr̃ãm
fugare. De paruulis uͦ: qui ñdũ rati¬
one utuntur: questio ẽ. an in baptis¬

Expanded text:
mittitur, et novitatis ac est, cujus causa est. Nec mireris rem aliquando praecedere sacramentum, cum aliquando etiam longe post sequatur, ut in illis qui ficte accedunt, quibus, cum postea poenituerint, incipiet Baptismus prodesse; in quibus fuit Baptismus sacramentum hujus sanctificationis quam poenitendo habent. Sed si nunquam poeniterent, nec a figmento recederent, cujus rei sacramentum esse Baptismus ab illis susceptus? Potest dici: Rei quae ibi fieret, si non eorum enormitas impediret. 8. Si parvulis datur in Baptismo gratia qua possunt in majori aetate proficere. Solet etiam quaeri set operari. De adultis enim qui digne recipiunt sacramentum non ambigitur quin gratiam operantem et cooperantem perceperint; quae in vacuum eis cedit, si per liberum arbitrium post mortaliter deliquerint, qui merito peccati gratiam fugare. De parvulis vero qui nondum ratione utuntur, quaestio est an in Baptis
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃i. baptismi sacram̃tũ accłꝑit. in¬
tegrũ sacram̃tũ accipiet. s salutẽ
quȩ uirtus est sacram̃ti: ñ habebit:
mentũ habuit. Debet gͦ ad eccłam re¬
dire. ñ: ut sacramentũ baptismi it̾um
accipiat. qđ nemo debet in aliqͦ repe¬
tere. s ut in societate catholica uitã
accipiat. Daptismus enĩ extra ecclam
nequit ꝓdesse. Ibi enim cuiq pot̾
ꝓdesse baptismus: cui pot pͥdesse e¬
tifex ñ hominẽ udicat : qui bapti¬
Tat: s sp̃m dei: sub ministrare gr̃ãm
baptismi. licet paganꝰ sit: qui bapti¬
at. In his ꝑspicue cernis: baptismũ
uerũ bonis & malis dari: abonis &
amalis: & ip̃m tam̃ eque scm̃ esse. &
munus eiꝰ ȩquale in bonis. siue aboniᷤᷤ
retinuit. qđ nouit ioħs: cum uidit
columbã descendentẽ suꝑ xp̃m. Und¬

Expanded text:
cti Baptismi sacramentum acceperit, integrum sacramentum accepit; sed salutem, quae virtus est sacramenti, non habebit amentum habuerit. Debet ergo ad Ecclesiam redire, non ut sacramentum Baptismi iterum accipiat, quod nemo debet in aliquo repetere, sed ut in societate catholica vitam accipiat. Baptismus enim extra Ecclesiam nequit prodesse. Ibi enim cuique prodesse potest Baptismus, ubi potest prodesse etifex non hominem judicat qui baptizat, sed Spiritum Dei subministrare gratiam Baptismi, licet paganus sit qui baptizat. In his perspicue cernis Baptismum verum bonis et malis dari, et a bonis et a malis; et ipsum tamen aeque sanctum esse, et munus ejus aequale in bonis, sive a bonis, retinuit. Quod novit Joannes cum vidit columbam descendentem super
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ ꝑ illũ fluit: purũ est: ꝑ lapideũ
canalẽ: transit aqua. ad areolas.
Incanali lapideo: nichil generat᷑. s
ortus fructus plurimos affert. ha
minisferiũ baptidandi. s neutͥ: po¬
testatẽ baptismi. Ministeriũ enim
dedit xp̃co seruis. S potestatẽ sibi re¬
tinuit. qͣm si uellet: pot̾at seruis da¬
re. ut seruus daret baptismũ suũ. tan¬
quã uice sua. & potestatẽ suã pot̾at
uis suis. ut tanta uis eẽt in baptismo
noluit ne seruus inseruo spẽ pon̾et.
Daptid̾at seruus: ut minister. Dapti¬
zat dñs: tanquã potestatẽ habens.
dñi erat: tot ẽẽnt baptismi: quot ser¬
ui. ut sic̃ dictus ẽ baptismꝰ ioħis:
sic diceret᷑ baptismus petri. uł pauli.
zare: recte dicit. s tanqͣm muuster
baptidat. & ido ñ differt: siue bonꝰ.
siue malus baptidet. Inde etiã ne
licet hȩc sint a do. in quibus diffe¬

Expanded text:
 illum fluit, purum est. Per lapideum canalem transit aqua ad areolas; in canali lapideo nil generatur, sed hortus fructus plurimos affert. Augministerium baptizandi, sed neuter potestatem Baptismi. Ministerium enim dedit Christus servis, sed potestatem sibi retinuit, quam si vellet poterat servis dare, ut serquam vice sua; et potestatem suam poterat vo, ut tanta vis esset in baptismo in servo spem poneret. Baptizat servus ut minister, baptizat Dominus tanquam potestatem habens; et quod Domini erat, tot essent Baptismi quot servi; ut sicut dictus est baptismus Joannis, sic diceretur baptismus Petri vel Pauli. zare, recte dicit, sed tanquam minister baptizat, et ideo non differt sive bonus sive malus baptizet. Inde etiam licet haec sint a Deo. In quibus diffe
Abbreviated transcription (Latin):
minũ. Quid ñ nouerat. Potestatem
dnĩci baptisim an nullũ hominẽ a
dño transiturã s ministeriũ plane
transiturũ. potestatẽ a dño in ne¬
minẽ. s ministeriũ inbonos & in
malos. Non exhorreat columba
ministeriũ maloꝵ. respiciat dñi
potestatẽ. Quid facit tͥ mituster ma-¬

Expanded text:
um. Quid non noverat? Potestatem baptismi Dominici in nullum hominem a Domino transituram, sed ministerium plane transiturum. Potestatem a Domino in neminem, sed ministerium in bonos et in malos. Non exhorreat columba ministerium malorum; respiciat Domini potestatem. Quid tibi facit minister ma
Abbreviated transcription (Latin):
Sint ministri iusti: si uolunt. Si aut̃
nolu̾int esse iusti: qui incathedra
ster meus. de quo sp̃c sẽs dicit. Hic
est qui baptiat. Itẽ. Quos baptica
gͦ baptilauit ebriosus: homicida:
ebriosũ. ñ homicidã. quia colũbã

Expanded text:
Sunt ministri justi si volunt, si autem Sunt ministri justi si volunt, si autem noluerunt esse justi qui in cathedra ster meus, de quo Spiritus ejus dicit: hic est qui baptizat, itergo baptizavit ebriosus, homicida, ebriosum, nec homicidam, quia columbam
Abbreviated transcription (Latin):
ost hȩc sciendũ est.sacram̃tũ bap inalo.¬
tisini: abonis & a malis ministriᷤᷤ
Dari. sic̃ os abonis & a malis sumit᷑.
Nec melior est baptismus: qui ꝑ me¬
liorẽ datur. Nec minus bonus: qͥ ꝑ
minus bonũ datur. nec malus
qui ꝑ malũ dat᷑ hec maius munꝰ¬
datur in baptismo: a bono dato. Nec
minus inbaptismo: a malo dato.s e¬
quale. quia ñ est hominis: s dei mu
nus. Qđ totũ subditis declarat᷑ testi
lis est ille in cuiꝰ potestate dat᷑. ñ qͣlio
est ille: ꝑ cuiꝰ ministeriũ dat᷑. Itẽ. ꝓtsis¬
fieri potest: ut aliqͥ uerũ habeant bap
inter bonos ministros. cũ sit alius alio
melior: ñ est melior baptismꝰ. qͥ ꝑ me¬
liorẽ datur: nullomͦ malus ẽ: quie¬
tiã ꝑ malũ dat᷑. quia idẽ baptismus
datur. & id̾o: ꝑ ministros dispares:
dei munus ȩquale est. quia ñ illoꝵ.
lud qđ datũ est: unũ est. nec impar:
ꝓpt̾ impares ministros. s par & ȩqua¬
le. ꝓpt̾ hoc hic ẽ qui baptilat. Itẽ. Ego

Expanded text:
ec sciendum est sacramentum Baptismi a bonis et a malis ministris dari, sicut a bonis et a malis sumitur. Nec melior est Baptismus qui per meliorem datur, nec minus bonus qui per minus bonum datur, nec malus qui per malum datur, nec majus mundatur in Baptismo dato a bono, nec minus in Baptismo dato a malo, sed aequale, quia non est munus hominis, sed Dei, quod totum subditis declaratur testialis ille in cujus potestate datur, non qualis est ille per cujus ministerium datur. Item, lifieri potest, ut aliqui verum habeant Baptinter bonos ministros cum sit alius alio melior, non est melior Baptismus qui per meliorem datur; nullo modo malus est qui etiam per malum datur, quia idem Baptismus datur, et ideo per ministros dispares Dei munus est aequale, quia non illorum, lud quod datum est, unum est, nec impar propter impares ministros, sed par et aequale propter hoc, hic est qui baptizat. Item, ibid: Ego
Abbreviated transcription (Latin):
Qui peccator ẽ: plangat delicta ꝓpͥa.
ꝓpter pecẽa fuerat egressus. & dormiat
in sacco. ut p̃teritas delicias. ꝑ qͣs d̾m
offenderat: uitȩ austeritate ꝯpenset.
His aliisq auctoritatibꝰ nitunt᷑ assere¬
re: sine ofessione uocis: &s aliqua so
ꝑ otritionẽ os humilitatẽ cordis. Ea

Expanded text:
Qui peccator est, plangat delicta propriQui peccator est, plangat delicta propripropter peccata fuerat egressus; et dormiat in sacco, ut praeteritas delicias per quas Deum offenderat, vitae austeritate compenset. His aliisque auctoritatibus nituntur asserere sine confessione vocis et aliqua solper contritionem et humilitatem cordis. Ex
Abbreviated transcription (Latin):
Confessio animã a morte liberat. Con¬
fessio paradysũ aꝑit. confessio spẽ salu¬
tis tribuit. quia ñ meretur iustifica
ri. Illa ꝯfessio nos liberat: quȩ fit cũ pe¬
nitentia. Penitentia uera. est dolorcor¬
dis. & amaritudo animȩ ꝓmalis. quȩ
quisq omisit. Itẽ ioħs. Non pot̾ qͥsquã
grãm dei acciꝑe. nͥ purgatꝰ fu̾it apec¬
tismũ. Item aug̃. Agite penitenciã:
qualis agit᷑ in eccła. Nemo dicat sibi:
occulte ago. apud dm ago. nouit d̾s
qui mͥ ignoscit: quia in corde ago. oͦ
Si erubui in ospectu ppłi pecc̃a mea ofi¬
teri. Itẽ ambꝵꝵ. uenialis est culpa: qͣm
ñ elaudet suꝑ te ossuũ: si tu ñ clau
qͥ in ꝓfundo dtẽpnit. A quo mortuo ue¬
lut qui ñ sit: ꝑit ofessio. Idem. Nulls
debite grauioris penȩ accipit ueniã:
nͥ qualẽcunq o si longe minorẽ qͣm
debeat soluerit penã. Ita enm imꝑti¬
tur a do largitas miscdie: ut ñ relin¬
quat᷑ iusticia disciplinȩ. Itẽ ieronimꝰ.

Expanded text:
Confessio a morte animam liberat, confessio aperit paradisum, confessio spem salutis tribuit, quia non meretur justificarri. Illa confessio nos liberat, quae fit cum poenitentia. Poenitentia vera est dolor cordis, et amaritudo animae pro malis quae quisque commisit. Item Joan.: Non potest quisquam gratiam Dei accipetismum. Item Aug.: Agite poenitentiam qualis agitur in Ecclesia. Nemo dicat sibi: Occulte ago, quia apud Deum ago, novit Deus qui mihi ignoscit, quia in corde ago. ErgJob dicit: Si erubui in conspectu populi peccata mea confiteri. Item Ambr.: Venialis est culpa, quamnon claudet super te os suum, si tu non claudqui in profundo contemnit; a quo mortuo, velut qui non sit, perit confessio. Item, nullus debitae gravioris poenae accipit veniam, nisi qualemcumque, etsi longe minorem quam debeat, solverit poenam. Ita enim impartitur a Deo largitas misericordiae, ut non relinquatur justitia disciplinae. Item Hieron.:
Abbreviated transcription (Latin):
culpã suã apud homines: ne inde
obꝓbrio habeat᷑. uł alii suo exẽplo ad
peocandũ accingant᷑: & id̾o taceat
homini: &. reuelet do: oseqͥt᷑ ueniam.
Qaͣ ñ sufficit soli d̾o ofteri. si tempꝰ assit.

Expanded text:
culpam suam apud homines, ne inde culpam suam apud homines, ne inde opprobrio habeatur, vel alii suo exemplo ad peccandum accingantur, et ideo tacet homini, et revelat Deo, consequitur veniam. 4. Quod non sufficit
Abbreviated transcription (Latin):
tua. sp̃ogia pecc̃oꝵ tuoꝵ: lacͥmȩ tuȩ
noticiã latent: ñ ab ip̃is ofessa. nec ab
aliis publicata: si ea confiteri uł em̃¬
dare nolu̾int: dm qͦm habent testẽ.
ip̃m & habituri sunt punitorẽ S d̃
si sui ip̃i iudices fiant: & ueluti suȩ
iniquitatis ultores. hic inse uolunta¬
riã penã seuerissimȩ animadu̾sio¬
nis exerceant. temporalibus penis
mutabunt ȩterna supplicia. & lacri¬
mis ex uera cordis otritione fluentibꝰ.
restringent ȩcerni ignis incendia.ẜ
infra. Fãciluis sibi d̾m placabunt il
& ab altari cui ministrabant. ñ am¬
mo s officio separati: uitã suã qͣsi oxr¬
tuã plangunt. certi. qđ reꝯciliati sͥ
efficacis penitentię fructibus: a deo
ñ solũ amissa recipiant: s etiã suꝑnę
cuuitatis gaudia recipiant. His aucto¬
ritatibus innitunt᷑: qui suffic̾e ꝯten¬
dunt. do ꝯfiteri pecc̃a. sine sacerdote.
Dicunt enĩ. qđ si quis timens detegi

Expanded text:
tua. Spongia peccatorum tuorum lacrymae tuae tua. Spongia peccatorum tuorum lacrymae tuae notitiam latent, non ab ipsis confessa, nec ab aliis publicata, si ea confiteri vel emendare noluerint, Deum quem habent testem, ipsum et habituri sunt ultorem. Quod si ipsi sui judices fiant, et veluti suae iniquitatis ultores, hic in se voluntariam poenam severissimae animadversionis exerceant; temporalibus poenis mutabunt aeterna supplicia, et lacrymis ex vera cordis contritione fluentibus extinguent aeterni ignis incendia. Et nt, facilius sibi Dominum placabunt, qu ab altari cui ministrabant, non animo, sed officio separati, vitam suam quasi mortuam plangunt; certi quod reconciliati sibi efficacis poenitentiae fructibus, a Deo non solum amissa recipiant, sed etiam supernae civitatis gaudia recipiant. His auctoritatibus innituntur qui sufficere contendunt Deo confiteri peccata sine sacerdote. Dicunt enim quod si quis timens detegere
Abbreviated transcription (Latin):
ioħs cͥsostomꝰ. Non tͥ dico. ut te ꝓdas in
publicũ. neq apud alios teaccuses.
S obedire te uolo ꝓpħȩ dicenti. Reue
la uiã tuã ante dm̃. gͦ tua ꝯfitere pec¬
cata: apud uerũ uidicẽ. Cũ oratione
delicta tua ꝓnuncia. ñ lingua: s osci¬
entiȩ tuȩ memoria. os tc̃ demũ sꝑa te
misediam posse ꝯsequi. Si habueris
pecc̃a tua in m̃te ꝯtinue: nunqͣo
malũ adu̾sus. ꝓximũ incorde tene¬
bis. Idem. Peccata tua dicito: ut de¬
leas illa. S si ofunderis alicui dic̃ẽ. di¬
cito ea cotidie in anima tua. ñ dico:
ut ofitearis ea dseruo tuo. ut tͥ exꝓbnt.
dicito dõ. qui curat ea. Nec enĩ si ñ di¬
xeris. ignorat ea. Cum faciebas ea. p̃¬
sto erat. Cũ admiteres ea: cognou̾at.
Nunqͥd uult ea a te cognos cere: Pec¬
care enĩ ñ erubuisti. & ꝯfiteri erubec¬
cis. Dicito in hac uita: ut in alia re¬
quiẽ habeas. Dicito ingemiscens & la¬
crimans. in codice scripta sunt pecca

Expanded text:
s Chrysost.: Non tibi dico ut te prodas in publicum, neque apud alios te accuses; sed obedire te volo Prophetae dicenti: Revela Deo vitam tuam. Ante Deum ergo tua confitere peccata, apud verum judicem cum oratione delicta tua pronuntia, non lingua, sed conscientiae tuae memoria; et tunc demum spera te misericordiam posse consequi. Si habueris peccata tua in mente continue, nunquam malum adversus proximum in corde tuo tenebis. Idem: Peccata tua quotidie dicito, ut deeas illa. Sed si confunderis alicui dicere, dicito ea quotidie in animo tuo; non dico ut confitearis ea conservo tuo, ut tibi exprobret. Dicito Deo, qui curat ea. Nec enim si illi non dixeris, ignorat ea: cum faciebas ea, praesto erat; cum admitteres ea, cognoverat. Numquid ea vult a te cognoscere? Peccare non erubuisti, et confiteri erubescis? Dicito in hac vita, ut in alia requiem habeas: dicito ingemiscens et lacrymans. In codice scripta sunt peccata
Abbreviated transcription (Latin):
nȩ fragilitati: qͣmius parua tam̃ cre¬
bra: surrepunt. quȩ si collecta contra
nos fu̾nt: ita nos gͣuabunt & oppri¬
ment: sic̃ unũ aliqd̃ grande peccatũ.
uid int̾ est ad naufragiũ: an uno
grandi flucti nauis opiat᷑ & obruat᷑:
an paulatim surrepens aqua insen

Expanded text:
nae fragilitati quamuis parua tamen crebra subrepunt. quae si collecta contra nos fuerint, ita nos grauabunt. et oppriment sicut unum aliquod grande peccatum. quid enim interest ad naufragium, utrum uno grandi fluctu nauis operiatur et obruatur, an paulatim subrepens aqua in sen
Abbreviated transcription (Latin):
quantulãc̃q peccati soluerit penã.
ył de exterioei pena accipienda ft̃.
uł ad stẽpnentes: uł negligentes
referenda. siẽ illud. Nemo dicat: oc¬
culte ago. ⁊c̾. Non nulli enim in ui¬
ta peccata ofiteri negligunt. uel
erubescunt: os ido ñ merent᷑ iusti¬
ficari.Sic̃ enim p̃cepta ẽ nobis
interioe penitentia: ita & oris ofessio:
& exterioe satisfactio: si assie facultaᷤ.
Unde.: nec uere penitens ẽ. qui ofes¬
sionis uotũ ñ habet. Et sic̃ peccati
remissio munꝰ dei ẽ: ita penitentia
& ꝯfessio. ꝑ quam peccatũ delet᷑: ñ
potest esse nisi a deo. ut ait aug̃. Iam
& penitet. quia ñ potest esse ꝯfessio

Expanded text:
erit poenam, vel de exteriori poena accipiendum est, et ad contemnentes vel negligentes referendum, sicut illud: Nemo dicat: Occulte ago, etc. Nonnulli enim in vita peccata confiteri negligunt vel erubescunt, et ideo non merentur justificari. Sicut enim praecepta est nobis interior poenitentia, ita et oris confessio, et exterior satisfactio, si adsit facultas. Unde nec vere poenitens est, qui confessionis votum non habet. Et sicut peccati remissio munus Dei est, ita poenitentia et confessio per quam peccatum deletur, non potest esse nisi a Deo, ut August. ait. Jam, et poenitet, quia non potest esse confessio
Abbreviated transcription (Latin):
ut iustus misereat᷑ iuste. Considerat
enĩ: si dignus ẽ. ñ dico: iusticia: s &
miscd̾ia. Iusticia enĩ sola dãpnat. s
dignus est miscd̃ia: qui sp̃uali labore
querit grãm. laborat enĩ mens pati¬
endo erubescentiã. & qm̃ uererecun¬
dia magna ẽ pena: qͥ erubescit ꝓxp̃o.
fit dignus miscd̾ia. Quanto pluribus
nde patet:
quia quanto pluribꝰ ꝯfitebitur in
spe ueniȩ tͣpitudinẽ cͥminis: tanto
facilius ꝯsequit᷑ gr̃ãm remissionis.
Ip̃i enĩ sacerdotes plus iã possunt
atur esse laudabilis: quȩ ppt̾ deiti¬
moeẽ apud homines erubescere ñ ue¬
retur: tam̃ quia ñ omniũ buicemodi
sunt peccata: ut ea:. qui penitentiao
poscunt: ñ timcant publicare: re¬
moueat᷑ imꝓbabilis osuetudo: ne
multi apenitentiȩ remeduis arcant᷑.
dum aut erubeseunt aut timent. in¬
imicis sua facta reserare. quibꝰ possint
cerdoti. qui ꝓ delictis penitentiũ p̃ca¬
tor accedit. t unc enĩ plures adpen¬

Expanded text:
ut justus misereatur juste. Considerat ut justus misereatur juste. Considerat enim si dignus est, non dico justitia, sed et misericordia. Justitia enim sola damnat, sed dignus est misericordia qui spirituali labore quaerit gratiam. Laborat enim mens patiendo erubescentiam. Et quoniam verecundia magna est poena, qui erubescit pro Christo fit dignus misericordia. Unde patet nde patet quod quanto pluribus confitebitur in spe veniae turpitudinem criminis, tanto facilius consequetur gratiam remissionis. Ipsi enim sacerdotes plus jam possunt atur esse laudabilis, quae propter Dei timorem apud homines erubescere non veretur: tamen, quia non omnium hujusmodi sunt peccata, ut ea qui poenitentiam poscunt non timeant publicare, removeatur improbabilis consuetudo, ne multi a poenitentiae remediis arceantur, dum aut erubescunt, aut metuunt inimicis suis sua facta reserari, quibus possint cerdoti, qui pro delictis poenitentium peccator accedit. Tunc enim plures ad poen
Abbreviated transcription (Latin):
peniteat. & dolorẽ lacrimis ostendat.
rep̃sentet d̾o uitã suã ꝑsacerdotẽ. p̃ue¬
niat iudiciũ dei ꝑ ofessionẽ. Precepit
enĩ dñs mundandis: ut ostenderent
da. Dixit enĩ: oea monstrare. & om̃es:
ñ unꝰ pom̃ibꝰ. Non aliũ statuatis niu¬
ciũ: qͥ ꝓ uobis offerat munꝰ moysi sta¬
tutũ. S qui ꝑ uos peccatis: ꝑuos erubeᷤᷤ¬
catis. Erubescentia enĩ ip̃a: partẽ ha¬
bet remissionis. Ex miscdia enĩ hoc p̃ce
pit dñs: ut nemo peniteret in occulto.
In hoc enĩ qđ ꝑse ip̃m dicit sacerdoti:
& erubescentiã uincit timore offensi:
fit uenia cͥminis.
erat inoꝑatione. & si ñ statim purgat᷑
fit tam̃ ueniale: qđ ꝯmiserat mortale.
Multũ enĩ satisfactionis obtulit: qͥe
rubescentiȩ dominans: nichil eoꝵ qͦ
omisit. nuncio dei negauit. Ds̃ enio¬
qui misericors os iustus ẽ: sic̃ seruat
miscd̃iam in iusticia: ita os iusticiã
in miscd̃ia. Opus enĩ miscd̃ie ẽ: pec¬
canti peccata dimittere. s oportet:

Expanded text:
at: repraesentet vitam suam Deo per sacerdotem, praeveniat judicium Dei per confessionem. Praecepit enim Dominus mundandis, ut ostenderent da. Dixit enim, Ora monstrate; et omnes, non unus pro omnibus. Non alium statuatis nuntium, qui pro vobis offerat munus a Moyse statutum : sed qui per vos peccastis, per vos erubescatis. Erubescentia enim ipsa partem habpit Dominus, ut neminem poeniteret in occulto. In hoc enim quod per se ipsum dicit sacerdoti, et erubescentiam vincit timore offensi, fit venia criminis. erat in operatione, et, si non statim purgatur, fit tamen vitale quod commiserat mortale. Multum enim satisfactionis obtulit qui erubescentiae dominans nihil eorum, quae commisit, nuncio Dei denegavit. Deus enim misericors et justus est; sicut conservat misericordiam in justitia, ita et justitiin misericordia. Opus enim misericordiae est peccanti peccata dimittere; sed oportet
Abbreviated transcription (Latin):
Nondũ ꝓnunciat. ꝓmittit se ꝓnunꝰ¬
ciaturũ. & d̾s dimittit. qͥa hoc ip̃m
dic̾e: qđdam ꝓnuntiare ẽ corde. Non¬
dũ est uox in ore: ut homo audiat con
peocator ꝯuersus fuerit.⁊ ingemuerit:
uita uiuet.& ñ moriet᷑. Non dr: ore
ꝯfessus fu̾it: s ꝯuersus ingemuerit.
Unde datur intelligi: qđ etiã oee tacen¬
te: ueniã interdũ oseqͥmur. Hinc etiã
lepsi illi quibus dns p̃cepit. ut osten¬
derent se sacerdotibꝰ: in itinere anteqͣm
ad sac̾dotes uenirent: mundati sunt. Ex
a lepra peccati mundam᷑. Lacarus e¬
tiã ñ prius de monũto est addudꝰ.
& pꝰ a domino suscitatus. s intussusci¬
tatus: ꝓdĩt foras uiuus. ut ostende¬
ret᷑ suscitatio aminȩ p̃cedẽ ꝯfessionẽ.
Nemo enĩ pot̾ ofiteri. nͥ suscitatꝰ. qͥa
a mortuo uelut ab illo qui ñ est: ꝑit

Expanded text:
ittit se pronuntiaturum, et Deus dimittit; quia hoc ipsum dicere, quoddam pronuntiare est corde. Nondum est vox in ore ut homo audiat confcator conversus fuerit et ingemuerit, vita vivet, et non morietur. Non dicitur ore confessus fuerit, sed conversus ingemuerit. Unde datur intelligi quod etiam ore tacente veniam interdum consequimur. Hinc etiam leprosi illi quibus Dominus praecepit ut ostenderent se sacerdotibus, in itinere, antequam ad sacerdotes venirent, mundati sunt. Ex a lepra peccati mundamur. Lazarus etiam non prius de monumento est eductus, et post a Domino suscitatus; sed intus suscitatus, prodiit foras vivus, ut ostenderetur suscitatio animae praecedere confessionem. Nemo enim potest confiteri, nisi suscitatus, quia a mortuo, velut qui non e
Abbreviated transcription (Latin):
abel: qͣm ad munera eiꝰ. Iniudicio gͥ
cordis: ꝯferenda ẽ elemosina tͥbuentis.
nec ꝯsid̾andũ est. qͣntũ. s qͣ m̃te. qͣ af¬
fectione dat qđ potest. Qui gͥ sua pec¬
cata redim̾e uult tẽporaliũ oblatio¬
ne: pͥus offerat m̃tem. Caueat ne¬
uerecundia ductus: diuidat ap̃se
fessionẽ. ut diu̾sa diuersis sac̾dotibꝰ
uelit manifestare. & uidã enĩ uni ce¬
lant.: qͣ alii manifestanda oseruant.
qđ est se laudare. & ad ypocsim ten
dere. & semꝑ uenia carere. ad ꝗͣ frustra
putat ꝑ uenire. Paueat etiã: ne pͥus
doleat: qͦm multũ desiderat. cibũ salu¬
tarẽ. Cohibeat etiã se aludis: aspecta¬
culis scłi: qͥ ꝑfectã uult oseqͥ remissio¬
nis grãm. Isti sunt digni fructus peni¬
tenciȩ animã captiuã elaqueantes. &
in lib̾tate seruantes. & infra. Querat a¬

Expanded text:
Abel, quam ad munera ejus. In judicio ergo Abel, quam ad munera ejus. In judicio ergo cordis, conferenda est eleemosyna tribuentis. Nec considerandum est quantum, sed qua mente, qua affectione dat quod potest. Qui ergo sua peccata redimere vult temporalium oblatione, prius offerat mentem. Aug. verecundia ductus dividat apud se confessionem, ut diversa diversis sacerdotibus velit manifestare. Quidam enim uni celant, quae alii manifestanda reservant: quod est se laudare, et ad hypocdere, et semper venia carere, ad quam frustra se putat pervenire. Caveat etiam, ne prius re, quem multum desiderat, cibum salutarem. Cohibeat etiam se a ludis, spectaculis saeculi qui perfectam vult consequi remissionis gratiam. Isti sunt digni fructus poenitentiae animam captivam elaqueantes, et in libertatem asserentes. Confiteamur,
Abbreviated transcription (Latin):
cito mueniat dm ꝓpiciũ. In cognosco¬
tatis fu̾it. cuiꝰ sap̃iȩ. cuiꝰ oedinis. Immo¬
ret᷑ in singłis istis. & sentiat modum
criminis. purgans lacͥnus omnẽ qͣli¬
tatẽ uicii. defleat interim uirtutẽ qͣ
caruit. Dolendũ enĩ est: ñ solũ qd̃ pec¬
cauit: s quia se uirtute pͥuauit. defle¬
at etiã: q̃m offendens in uno: factus
est omniũ reus. Ingratus enĩ excitit:
qui plenus uirtutibꝰ: dm om̃ino ñti¬
muit. In hoc enim quisq peccatoe fit
culpabilior: quo ẽ ado acceptior. Ido
enĩ adam plus peccauit: quia in om̃i
bono abundauit.¬
lio etiã modo: offendens in uno:
factus ẽ omĩũ reus. quia om̃isuir
testate. nichil sui resertians sibi. ut
omĩa eo iubente paratus sit fac̾e: ꝓre
cipienda uita animȩ: quȩ faceret ꝓ
euitanda corporis morte. o hoc: cum
desiderio. quia uitã recuꝑat infini¬
tã. Cũ gaudio enĩ fac̾e debet ĩmorta¬
lis futurꝰ. quȩ faceret ꝓdifferenda mor
securus offerat. Respexit en ĩ dñs ad

Expanded text:
niat Deum propitium. In cognoscetatis fuerit, cujus sapientiae, et ordinis. Immoretur in singulis istis, et sentiat modum criminis purgans lacrymis omnem qualitatem vitii. Defleat virtutem, quia interim caruit. Dolendum est enim non solum quod peccavit, sed etiam quod se virtute privavit. Defleat etiam, quoniam offendens in uno factus sit omnium reus . Ingratus enim exstitit, qui plenus virtutibus Deum omnino non timuit. In hoc enim peccator quisque fit culpabilior, quo est Deo acceptior. Ideo enim Adam plus peccavit, quia omni bono abundavit.o enim modo offendens in uno factus est omnium reus, quia omnis virtcerdotis, nihil sui reservans sibi, ut omnia eo jubente paratus sit facere pro recipienda vita animae, quae faceret pro evitanda corporis morte, et hoc cum desiderio, quia vitam recuperat infinitam. Cum gaudio enim facere debet immortalis futurus, quae faceretsecurus offerat. Respexit Dominus ad Abe
Abbreviated transcription (Latin):
le est intellig̾e: quȩ ꝓ uenialibꝰ sit fa¬
cienda satisfactio. Sufficit enĩ dm̃ca
oratio cũ ieiunio aliqͦ. &̾ elemosinis.
sic tam̃ ut p̃cedat ꝯtritio aliqͣntula.
& addat᷑ ꝯfessio. si assit facultas. De
qua ofessione pꝰ tractabit᷑. ł grauio¬
ribus uͦ peccatis: hȩc eciã insatisfa¬
ctione adhibenda sunt. s multo ue¬
hem̃tius atq districtiꝰ. quia ut ait

Expanded text:
le est intelligere, quae pro venialibus exhibenda sit satisfactio; sufficit enim Dominica oratio cum jejunio aliquo, et eleemosynis; sic tamen ut praecedat contritio aliquantula, et addatur confessio, si adsit facultas; de qua confessione post tractabitur. Pro gravioribus vero peccatis haec etiam in satisfactione adhibenda sunt, sed multo vehementius atque districtius, quia, ut ait
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa ñdũ possunt utilib̾o arbitrio. qͥbꝰ
tam̃ ad remissionẽ originalis peccati:
ꝓdest eoꝵfides. a qͥbꝰ offerunt᷑. Alt̾a est
actio penitentiȩ post baptismũ. qͦfit
ꝓ illis peccatis: quȩ legis decalogus
otinet. Agunt gͦ homines penitentiã
ante baptismũ: de pͥoribꝰ peccatis. ita
tam̃: ut etiã baptuent᷑. ut petrus ait.

Expanded text:
libero arbitrio, quibus tamen ad remissionem originalis peccati prodest eorum fides a quibus offeruntur. Altera est actio poenitentiae post Baptismum, quae fit pro illis peccatis quae legis Decalogus continet. Agunt ergo homines poenitentiam ante Baptismum de peccatis prioribus, ita tamen ut etiam baptizentur; sicut Petr
Abbreviated transcription (Latin):
tatur. ꝙ inhis u̾bis humiliantes ani¬
mas nr̃as: cotidianã ag̾e penitentiã
ñ cessamus.
De satisfactione uemialiũ.
ue autẽ ꝓuenialibus sit satisfactio
sufficiens: aug̃ insinuat. ita inqͥ¬
leuibꝰq peccatis: sine quibꝰ hec uita ñ
ducit᷑. cotidiana oratio fideliũ satisfa¬

Expanded text:
s animas nostras, quotidianam agere poenitentiam non cessamus. 4. De satisfactione venialium. Quae autem pro venialibus sit satisfactio sufficiens, Aug. insinuat ita inqulevibusque peccatis, sine quibus haec vita non ducitur, quotidiana oratio fidelium satisfa
Abbreviated transcription (Latin):
tentia enĩ gͣuiores postulat. ut dolore &
gemitibꝰ. mortuus impetret uitã. Ex
his ostenditur: qͥ sunt digni fructus pe¬
nntentiȩ. quibus uera satisfactio exple¬
tur. & qd ñ om̃es digni fructus: sunt
fructus digni penitentiȩ. Qđ de illa
penitentia intelligit᷑: quȩ maioꝵ ẽ cri¬
minũ. Non enĩsufficiunt gͣuit̾ delin¬
quentibus: quȩ sufficiunt minꝰ uł pa¬
Que sit falsa satisfactio.
t sic̃ sunt digni fructus penitentiȩ:
ac uera satisfactio: ita os indigni
fructus. & falsa satisfactio.i. falsa pe¬
dicimꝰ: quȩ ñ scd̃m auctoritates scõꝵ
ꝓ qͣlitate criminũ imponunt᷑. Id̾oq
miles uł negotiator: uł alicui officio
deditus: qd sine pecc̃o exerceri ñ pos¬
sit: si culpis grauioeibus irretitus ad
penitenciã uenerit: uł qui bona al-¬
terius in iuste detinet: uł qui odiũ
in ccede gerit: recognos cat se uerã
penitenciã ñ posse ꝑag̾e: nͥ nego¬
tiũ relinquat. uł officiũ deserat.⁊

Expanded text:
graviores fructus postulat, ut dolore et gemitibus mortuus impetret vitam. Ex his ostenditur qui sint digni fructus poenitentiae, quibus vera satisfactio expletur; et quod non omnes digni fructus sunt fructus digni poenitentiae: quod de illa poenitentia intelligitur, quae major est criminum. Non enim sufficiunt graviter delinquentibus, quae sufficiunt minus vel paQuae sit falsa satisfactio. Et sicut sunt digni fructus poenitentiae, ac vera satisfactio, ita et indigni fructus, et falsa satisfactio, id est, falsa poedicimus, quae non secundum auctoritates sanctorum  qualitate criminum imponuntur. Ideoque miles vel negociator vel alicui officio deditus, quod sine peccato exerceri non possit, si culpis gravioribus irretitus ad penitenciam venerit, vel qui bona altin corde gerit, recognoscat, veram penitentiam non posse peragere, petium derelinquat, vel officium deserat, et
Abbreviated transcription (Latin):
tria p̃ponuntur qͥrenda. pͥmũ
ansine ꝯfessione dimittat᷑ pcc̃em
ic oritur qͦstio multiplex. Primo eñ
qͣritur. utrũ absq satisfactione &
bris ꝯfessione: ꝑsolam cordis otritionẽ
pecẽm alicui dimittat᷑. Scło: an aliqñ
sufficiat ofiteri do sine sacerdote. Teio:
an laico fideli facta ualeat confessio. In
his enim etiã docti diu̾sa sentire inue¬
niunt᷑. quia suꝑ his uaria acpene diu̾¬
sa tradidisse uident᷑ docdoees. Dicunt

Expanded text:
PROPONUNTUR QUAERENDA, PRIMUM ONFESSIONE DIMITTATUR PECCATUM. 1. Hic oritur quaestio multiplex. Primo enim quaeritur utrum absque satisfactione et oris confessione, per solam cordis contritionem peccatum alicui dimittatur; secundo an alicui sufficiat confiteri Deo sine sacerdote; tertio, an laico fideli facta valeat confessio. In his etiam docti diversa sentire inveniuntur, quia super his varia ac pene adversa tradidisse vident
Abbreviated transcription (Latin):
Consid̾et qualitatẽ criminis: in loco.
intp̃re. in ꝑseuerantia. in uarietate
ꝑsonȩ. & quali hoc fec̾it tẽptatione.
&s in ipsius uicii multiplici executi¬
one. Oportet enĩ penitere fornicantẽ:
scd̾m excellentiã sui status. uł officii.
uł scd̃m modũ meretricis. & inmo¬
do oꝑis sui. & qualiter tͣpitudinẽ
egit. si in loco saerato. si intp̃re orati¬
oni ostituto. ut sunt festiuitates.
qui ñ solũ ñ uincunt᷑. s ultro sepec¬
cato offerunt. nec expectant tẽpta¬
tionẽ. s p̃ueniunt uoluptatẽ. & ꝑ¬
tractet sccũ: quã multipliq oocasi

Expanded text:
Consideret qualitatem criminis, in loco, in tempore, in perseverantia, in varietate personae, et quali hoc fecerit tentatione, et in ipsius vitii multiplici exsecutione. Oportet enim poenitere fornicantem secundum excellentiam sui status aut officii, et secundum modum meretricis, et in modo operis sui, egit, si in loco sacrato, si in tempore orationi constituto, ut sunt festivitates qui non solum non vincuntur, sed ultro se peccato offerunt, nec exspectant tentationem, sed praeveniunt voluptatem. Et pertractet secum quam multiplici acti
Abbreviated transcription (Latin):
tis simul & officii nom̃ est: ep̃c. Ep̃atꝰ
autẽ uocabulũ inde dictũ ẽ: qđ ille
qui ep̃c efficit᷑: suꝑintendat. curã scił.
subditoꝵ gerens. S̾copin enĩ grece: lati¬
ne: intendere dr. Ep̃i autẽ grece : latine:
speculatores interpretant᷑. Nam specu¬
lator est p̃positus in eccła dictus: eo qd̃
speculet᷑ atq ꝑspiciat ppłoꝵ infra sepo¬
sitoꝵ mores & uitã. De pontifice.

Expanded text:
patus autem vocabulum inde dictum, quod ille qui superefficitur, superintendat, curam scilicet subditorum gerens. Scopin enim Latine intendere dicitur. Episcopi autem Graece, Latine speculatores interpretantur. Nam speculator est praepositus in Ecclesia dictus: eo quod speculetur atque praespiciat populorum infra se positorum mores et vitam. Pontifex
Abbreviated transcription (Latin):
Suocentor: qui subsequent̾ canendo
respondet. Concentor autẽ dr: qͥa oso¬
nat. Qui autẽ ñ osonat: nec ꝯcinit.
ꝯcentor ñ erit. His breuit̾ tractatis:
ãmonend sunt xp̃i ministii: qͣtinus
sicut excellunt ordinis dignitate: ita
p̃cellant uitȩ scĩtate. ut plebs eis cõ¬
missa eoꝵ ꝙ disciplinis edocta gͣtant
eis obediat. & eoꝵ imitatione de die in
diẽ ꝓficiat: a quibꝰ diuina sacͣm̃ta ꝑci¬
piunt. & missarũ sollẽpnia audiunt.
Missa autẽ dr. uł quia missa ẽ hostia
cuiꝰ ꝯmemoratio fit in illo officio. Und̃
sa ẽ. ad cȩlestia tendentes post eã. uł qͥa¬
missus cȩlestis uenit ad osecrandũ do¬
minicũ corpus ꝑ quẽ ad altare oeleste
defert᷑ hostia. Unde &. dr. missa ẽ
De oedinatis abhereticis.

Expanded text:
succentor qui subsequenter canendo succentor qui subsequenter canendo respondet. Concentor autem dicitur, quia consonat. Qui autem non consonat nec concinit, concentor non erit. His breviter tractatis admonendi sunt Christi ministri, quatenus sicut excellunt ordinis dignitate, ita praecellant vitae sanctitate, ut plebs eis commissa, eorumque disciplinis edocta, gratanter eis obediat, et eorum imitatione de die in diem proficiat, a quibus divina sacramenta percipiunt, et missarum solemnia audiunt. Missa autem dicitur, vel quia missa est hostia, cujus commemoratio fit in illo officio: unde sa est ad coelestia, tendentes post eam; vel qmissus celestis advenit ad consecrandum dominicum corpus, per quem ad altare celeste defertur hostia. Unde et dicitur: Missaeleste defertur hostia. Unde et dicitur: Missa e
Abbreviated transcription (Latin):
tati & doctrine: cet̾i sacerdotes subiecti
sunt. Sollicitudo enĩ totiꝰ ꝓuinciȩ: ip̃is
dines: ep̃i nuncupantur. Nota qđ ar
archiep̃os dicimus. Hoꝵ autẽ discrecio:
a gentilibꝰ inducta uidr. qui suos fla¬
mines: alios: simpłr flamines. alios:
archiflamines. Alios: ꝓthoflamines ap¬
pellabant. Sacerdotes enĩ gentiliũ fla¬
mines dicebant᷑: qui habebant inca¬
pite pilleũ. in quo erat breuis uirga:
desuꝑ habens aliquid lanȩ. qđ cũ ꝑ
estũ ferre ñ possent: filũ tam̃ in capite
ligare ceperunt. Hudis enĩ capitibus
eis incedere nefas erat. Unde & afilo qͦ
utebant᷑: flamines didi sunt: qͣsi fi¬
lamines. s festis diebus: filo deposito:
pilleũ imponebant. ꝓsacerdotii emi¬
ates: a ui mentis appellati sunt.¬
quȩ cuius sig̃catio multiplex ẽ.
Mͦ enim sacerdotẽ: mͦ ꝓpħam: mͦ po
etã: significat. De cantor
uocẽ modulat᷑ in cantu. Huiꝰ sunt
duo genera p̃centoꝵ. & succentoꝵ. Pre¬
centor: qui uocẽ p̃mittit in cantu.

Expanded text:
tati et doctrinae caeteri sacerdotes subjecti sunt. Sollicitudo enim totius provinciae ipsidines episcopi nuncupantur. Nota quod aarchiepiscopos dicimus. Horum autem discretio a gentilibus introducta videtur, qui suos flamines, alios simpliciter flamines, alios archiflamines, alios protoflamines appellabant. Sacerdotes enim gentilium flamines dicebantur, qui habebant in capite pileum, in quo erat brevis virga, desuper habens aliquid lanae, quod cum per aestum ferre non possent, filum tantum in capite ligare coeperunt. Nudis enim capitibus eis insidere nefas erat. Unde a filo quo utebantur flamines dicti sunt, quasi filamines. Sed festis diebus filo deposito pileum imponebant pro sacerdotii emiates a vi mentis appellati sunt, cujus significatio multiplex est. Modo enim sacerdotCantor vocem modulatur in cantu. Hujus sunt duo genera: praecentor, et succentor. Praecentor qui vocem praemittit in cantu,
Abbreviated transcription (Latin):
seruitite redimere pot̾. faciat. Si ñ pot̾.
si uolu̾it aliã accipiat.Si uͦ ancillã eam scie
rat: os collaudauerat: post: eam ut legi¬
timã habeat. Itẽ exeod̾e. Sifemina ingenuia
acceꝑit seruũ: sciens qđ seruus eẽt: habe¬
at eum. quia omes unũ patrẽ habemus
incelis. Inalex: erit uiro ofeminȩ.
ip̃o. Si enim ꝯditionis dolum patitur:
ñ cogit᷑ adberere ei: cuiꝰ fraude decepta
matrimonio acceꝑit: ñ habet licentiã
dimitere eam. si ꝯsensu amboꝵ diuncti
sunt. nͥ obfornicationẽ. De illis agit.: qͥb

Expanded text:
servitute redimere potest, faciat; si non potest, si voluerit, aliam accipiat. Si autem rat et collaudaverat post, eam ut legitimam habeat. Item ex eodem: Si femina ingenua acceperit servum, sciens quod servus esset, habeat eum; quia omnes unum Patrem habemus in coelis, una lex erit viro et feminae. ipso. Si enim conditionis dolum patitur, non cogitur adhaerere ei cujus fraude decepta matrimonio acceperit, non habet licentiam dimittendi eam, si consensu amborum conjuncti sunt, nisi ob fornicationem. De illis agit q
Abbreviated transcription (Latin):
Iauctoritas: de ocubinis loquit᷑. ꝑhi¬
bens ꝯcubinas posse transire adhonestũ
placitum nuptiarũ: si castitatẽ & fidem
seruare uelint. Prima uͦ auctoritas aug̃ni:
de illis agit: qui de peccato penituerunt.
& nichil in morte uiri machinati sunt.
nec uiuente uiro fidem adulterȩ dedit
mechus: qd eam in coniugio duceret:
si suꝑ uiueret. Qui uͦ hȩc faciunt: aliis pre¬
missis auctoritatibus ꝓbibentur copulari.

Expanded text:
uctoritas de concubinis loquitur, perhibens concubinas posse transire ad honestum placitum nuptiarum, si castitatem et fidem servare velint. Prima vero auctoritas Augustini de illis agit qui de peccato poenituerunt, et nihil in mortem viri machinatae sunt, nec vivente viro fidem adulterae dedit moechus, quod eam in conjugio duceret si superviveret. Qui vero haec faciunt, aliis praemissis auctoritatibus prohibentur copulari.
Abbreviated transcription (Latin):
dibus ꝑmanec. Inhis uͦ ꝑ quas scĩtatis
uirtus ostendit᷑: ut in exhibitione mira¬
culoꝵ: aliqͣn ad est. aliqñ se subtrahit:
Raritas semel habita. ñ annttat᷑. Iđo. qͥ¬
uam inp̾̃taratã ꝓsiluerunt audaciam
dicentes: Karitatẽ adãpnandis ñ habe¬
ri. nec a quoqͣm habitã posse amitti.
quos ratio uincit. & auctoritas. Quidam
enim ad tempus sunt boni: qͥ postea fi¬
unt mali: & eou̾so. Unde quordã noĩa:
xp̃c dicit scͥpta in libro uitȩ. qͥtam̃ post¬
hoc dix̃. ꝓpt̾ iusticiã cui deseruiebant.
quia boni erant. frequenter enĩ: ante
sunt mali: qͥ futuri sunt boni. & aliqͦti¬
ens: pͥus sunt boni: qui futuri sunt & ꝑ¬
mansuri mali. scđm qđ: dicunt᷑ scͥbi

Expanded text:
dibus permanet. In his vero per quas sanctitatis virtus ostenditur, ut in exhibitione miraculorum, aliquando adest, aliquando se subtrahit. charitas semel habita non amittatur. Ideo quidam in praetaxatam prosilierunt audaciam, dicentes charitatem a damnandis non haberi, nec a quoquam habitam posse amitti; quos ratio vincit et auctoritas. Quidam enim ad tempus sunt boni, qui postea fiunt maliet e converso. Unde quorumdam nomina Christus dicit scripta in libro vitae, qui tamen posthoc dixit propter justitiam cui deserviebant, quia boni erant. Frequenter enim ante sunt mali, qui futuri sunt boni; et aliquoties prius sunt boni, qui futuri sunt et permansuri mali, propter quod dicuntur scri
Abbreviated transcription (Latin):
essẽ beniuolũ. & beneficũ. Illud multo
grandiꝰ. & magnificentissimȩ bonitatis
est: ut tuũ quoq inimicũ diligas. &
ei qui tibi malum uult: & si pot̾ facit:
tu semꝑ bonũ uelis. faciasꝙ qđ possis.

Expanded text:
esse benevolum et beneficum; illud multo esse benevolum et beneficum; illud multo grandius et magnificentissimae bonitatis est, ut tuum quoque inimicum diligas, et ei qui tibi malum vult, et si potest facit, tu semper bonum velis faciasque quod possis,