comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
te compatit᷑. minꝰ estimat omne qͦd dat.
Nenim dantis manum bona uoluntaᷤ
uincẽt: isdem p̃dicator eg̾giꝰ discipłis ñ
dixisset. Qͥ ñ solum façere. s ce tielle cȩ¬
pistis ab anno pͥore. facile qͥ ppe ẽ. in bo¬
no oꝑe obedire cẽ nolentem: s ħ magna
in discipłis uirtꝰ extit̾at. eos bonum qͦd
illis p̃ceptum ẽ ⁊ ante uoluisse. Iccirco
autem plus compassionem qͣm datum
dicimꝰ: qr rem quamlibet plerunq dat.
⁊̃ qͥ ñ compatit᷑. nunquam audem qͥtiere
compatit᷑. qͦd neces sarium ꝓximo con¬
Iple graues sunt: p̃sentia uͦ corꝑis
infirma. Sciendum ẽ qͦd tustus qͥsq
aut temporalem głam ñ ht̃. aut hanc
sub semeaipso frangit sih̃t: ut honor
suo libemineat. ne euietꝰ delectatione
succumbat. Hinc ẽ enim qͦd ille p̃di¬
cator egͥgiꝰ. ante humanos ocłos apłatꝰ
sui głam humiliau̾at: qͥ dicebat. N
usi sumꝰ hac potestate cum possimus

Expanded text:
te compatitur, minus aestimat omne quod dat. te compatitur, minus aestimat omne quod dat. Nisi enim dantis manum bona voluntas vinceret, et eisdem praedicator egregius discipulis non dixisset: Qui non solum facere, sed et velle coepistis ab anno priore . Facile quippe est in bono opere obedire etiam volentem, sed haec magna in discipulis virtus exstiterat, eos bonum quod illis praeceptum est et ante voluisse. Idcirco autem plus compassionem quam datum dicimus, quia rem quamlibet plerumque dat etiam qui non compatitur, nunquam autem qui vere compatitur quod necessarium proximo conolae graves sunt, praesentia vero corporis infirma . Sciendum est quod justus quisque aut temporalem gloriam non habet, aut hanc sub semetipso frangit si habet, ut honori suo liber emineat, ne ei victus delectatione succumbat. Hinc est enim quod ille praedicator egregius ante humanos oculos apostolatus sui gloriam humiliaverat, qui dicebat: Non usi sumus hac potestate, cum possimus
Abbreviated transcription (Latin):
ltate in p̃senti tp̃r. ur̃a abundantia
lloꝵ inopiam suppleat: ut ce illorum
abundantia. ur̃e inopie sit supplemen¬
tum: hec ꝓculdubio ꝯdescendendo in¬
firmis intulit: ne plurima p̾bentes. ⁊
ipsi pͦmodum inopiam minime tole¬
rantes. ad imꝑatientiam erũpant. Cũ
enim dantis mens ferre inopiam nescit:
si multa sͥ subͣtͣhit. occasionem contra se
impatientie exqͥrit. Priꝰ qͥppe p̃parandos
ẽ patientie animꝰ: & tẽ aut multa sunt
aut cuncta largienda: nedum minus
eqͣnimit̾ inopiairruens fert᷑. ⁊ p̃misse
largitatis merces ꝑeat: & adhuc m̃tem
det̾ius murmuratio subsequens ꝑdat.
Qͥbdam enim inopiam ferre ñ ualen¬
tib. tolerabiliꝰ ẽ minꝰ tͥbuere: quam pꝰ
largitatem suã. ex inopie angustia mͣ¬
murare.Namut ad magna largienda
audientium m̃tes accendet: paulopost
intulit dicens. Hec autem dico. qͥ parce
seminat. parce & metet. Plus autem
ñnunquam ẽẽ dicimꝰ. compati ex cor¬
de quam dare: qi qͥsqͥs indigenti ꝑfee¬

Expanded text:
n praesenti tempore nostra abundantia illorum inopiam suppleat: ut et illorum abundantia vestrae inopiae sit supplementum. Haec procul dubio condescendendo infirmis intulit, ne plurima praebentes, et ipsi postmodum inopiam minime tolerantes, ad impatientiam erumpant. Cum enim dantis mens ferre inopiam nescit, si multa sibi subtrahit, occasionem contra se impatientiae exquirit. Prius quippe praeparandus est patientiae animus, et tunc aut multa sunt aut cuncta largienda, ne dum minus aequanimiter inopia irruens fertur, et praemissae largitatis merces pereat, et adhuc mentem deterius murmuratio subsequens perdat. Quibusdam enim inopiam ferre non valentibus tolerabilius est minus tribuere, quam post largitatem suam ex inopiae angustia murmurare. Nam ut ad magna largienda audientium mentes accenderet, paulo post intulit, dicens: Haec autem dico: Qui parce seminat, parce et metet . Plus autem nonnunquam esse dicimus compati ex corde quam dare, quia quisquis indigenti perfec
Abbreviated transcription (Latin):
pse enim sathanas transfigͣat se in ange¬
lum lucis. Alit̾ antiquus hostis religi¬
osas hõiũ mentes. alit̾ uͦ huic mundo
deditas temptat. Nam pͣuis mala que
desidant aꝑte obiẽ: bonis aut̃ latenter
insidians. subspecie sc̃itatis illudit̃. Iit
uelut familiarib suis miquum se ma¬
nifestꝰ insinuat: istis uͦ uelut extraneis
cuiꝰdam qͣsi honestatis p̃textu se palli¬
at. ut mala q̃ eis publice non ualet. tecꝰ¬
ta bone actionis uelamine subint᷑mit¬
tat. Unde ce membra eiꝰ sepe cum aꝑtane¬
quitia noc̾e nonpossunt. bone act̾ionis
habitum fumũt: & pͣua qͥdem exhibent
oꝑe.s sc̃a mentiunt᷑ specie. Iniqͥ enim si
aꝑte mali eẽnt. abonis recipiminue
speciem quam amant. ꝑmixtum sumãt
etiam uirꝰ qͦd uitant. Unde qͦsdam pas¬
lus apłs intciens sub p̃dicationis tiela¬
mine uentͥs studio seruientes: ait. Ipse
enim sathanas tũsfig̾at se in angłm
lucis. Qͥd gͦ mirum siministͥ eiꝰ tnsfigu¬

Expanded text:
pse enim Satanas transfigurat se in angelum lucis . Aliter antiquus hostis religiosas hominum mentes, aliter vero huic mundo deditas tentat. Nam pravis mala quae desiderant aperte objicit, bonis autem latenter insidians, sub specie sanctitatis illudit: illis velut familiaribus suis iniquum se manifestus insinuat, istis vero, velut extraneis, cujusdam quasi honestatis praetextu se palliat, ut mala quae eis publice non valet, tecta bonae actionis velamine subintromittat. Unde et membra ejus saepe cum aperta nequitia nocere non possunt, bonae actionis habitum sumunt, et prava quidem exhibent opere, sed sancta mentiuntur specie. Iniqui enim si aperte mali essent, a bonis recipi omnino non recipiunt speciem quam amant, permistum sumant etiam virus quod vitant. Unde quosdam Paulus apostolus intuens sub praedicationis velamine ventris studio servientes, ait: Ipse enim Satanas transfigurat se in angelum lucis . Quid ergo mirum si ministri ejus transfigu
Abbreviated transcription (Latin):
nam multitudinem popłi in fide col¬
legisset. tantam illic inopiam ꝑtulit.
ut uictꝰ sui gͣui necessitate laboraret:
& t̾re panem a discipłis ñ accepit. qͥb
panem cęli p̃dicauit. Insistebat u̾bo.
ꝓuita audientium: ꝓuita fui corporis
insistebat labori manuum. De t̾ris qͦ
aliis stipendia mittebant᷑ a discipulis:
ut p̃dicare sufficeret corithiis. Ipse
qͥppe ad eosdem corinthios post epłas
loquit᷑ dicens. Cum eẽm apd̾ uos & ege¬
rem. nulli oneros ftii: nam qͦd mͥ deerat.
suppleuerunt fr̃s qͥ uener̃t a macedo

Expanded text:
nam multitudinem populi in fide colnam multitudinem populi in fide collegisset, tantam illic inopiam pertulit, ut victus sui gravi necessitate laboraret, et terrae panem a discipulis non accepit quibus panem coeli praedicavit. Insistebat verbo pro vita audientium, pro vita sui corporis insistebat labori manuum. De terris quoque aliis stipendia mittebantur a discipulis, ut praedicare sufficeret Corinthiis; ipse quippe ad eosdem Corinthios post per epistolas loquitur, dicens: Cum essem apud vos, et egerem, nulli onerosus fui: nam quod mihi deerat, supplever
Abbreviated transcription (Latin):
apuduos & egerem. nulli oneros
fui. Beati patili mansuetudinem cõ¬
siderem᷑. ⁊ pensemꝰ sipossum. ille qui
tanti ardoris ẽ in zelo p̃dicationis. ut
mansuetudinis erat in studio longa¬
nimitatis. Ta :eamꝰ aut̃ qͦd der uirgis
cefus ẽ. ꝙr semel lapidatꝰ ẽ. ꝙr ter nas¬
fragium fec̃. qr nocte ac die in ꝓfundo
maris fuit:qr a iudeis quinquies
quadragenas una minꝰ accepit. M mnꝰ
enim animum. ad iracundiam cõmo
uent ea mala que nob ab aꝑtis adũsa¬
riis irrogant᷑: hoc pł solet dalere quos
a ꝓpͥis patim᷑. Unde ce ipsa u̾itas ꝑ psal¬
mistam. contͣ tͣditorem suum loquit᷑
dicens. Qm̃ si inimicꝰ nĩs maledixisset
mͥ sustinuissem utiq: tu uͦ hõ unani¬
mis dux m̃s & notꝰ m̃s. qͥ simul mecũ
ꝑsecutores erat. quantum mansuetus
int̾ discipłos fuerat. Certe corinthum
ueniens ab idoloꝵ seruitio corinthios
retraxit: qͥs ẽẽt d̾̃s uerꝰ innotuit: et̾ne
cis uite gaudia p̃dicauit. Q cum mag¬

Expanded text:
apud vos, et egerem, nulli onerosus fui . Beati Pauli mansuetudinem consideremus, et pensemus, si possumus: ille qui tanti ardoris est in zelo praedicationis, ut mansuetudinis erat in studio longanimitatis. Taceamus autem quod ter virgis caesus est, quia semel lapidatus est, quia ter naufragium fecit, quia nocte ac die in profundo maris fuit, quia a Judaeis quinquies quadragenas una minus accepit . Minus enim animum ad iravent ea mala quae nobis ab apertis adversariis irrogantur, hoc plus solet dolere quod a propriis patimur. Unde et ipsa Veritas per Psalmistam contra traditorem suum loquitur, dicens: Quoniam si inimicus meus maledixisset mihi, sustinuissem utique: tu vero homo unanimis, dux meus et notus meus, qui simul mecum patiens inter persecutores erat, quantum mansuetus inter discipulos fuerat. Certe Corinthum veniens, ab idolorum servitio Corinthios retraxit, quis esset Deus verus innotuit, aeternae eis vitae gaudia praedicavit. Et cum mag
Abbreviated transcription (Latin):
sum qͥd concipit. hoc intͣ semetipsum ⁊̃
ꝑ desidium uoluit. E nimirum m̃tẽ
neqͣqͣm cogitatio immunda inqͥnat cõ
pulsat: scum hanc sͥ ꝑ delect̾ationem
stibrugat. Hinc etenim p̃dicator egre¬
gitis dic̃. Temptatio uos ñ app̃hendat:
Humanum qͥdem est in corde temp¬
tationem ꝑpeti: demoniacum uͦ est¬
in temptationis c̾tamine. & in oꝑatio¬
ue fuꝑari. Humana qͥppe temptatio
ẽ. qͣ plerumq in cogitatione tangim᷑
etiam nolentes: qr ut non nunquam
illicita ad animum ueniant. hoc uti¬
ꝙ in nob̃metipsis. ex humanitatis
corruytibilis ponde habemus. Iam
ũ demoniaea est ce ñ humana temp¬
tatio: cum ad hoc qͦd corruptibiliter
fuggerit. ꝑ consensum se animus
astͥngit. Hinc it̃m diẽ. Non regnet
peccm̃ in ur̃o mortali corpore. Pecca¬
tum qͥipe in mortali corpore neqͥqͣm
corruptibili ñ regnare potest. s ñ
ẽe non potest. Hoc ipsum nanq ei
de pecco temytari. peccm̃ ẽ: quo quia
caremꝰ. Scã p̃dicatio q̃m hoc exuelle¬

Expanded text:
sum quid concipit, hoc intra semetipsum etiam per desiderium voluit. Et nimirum mentem nequaquam cogitatio immunda inquinat, quum pulsat, sed quum hanc sibi per delectationem subjugat. Hinc etenim praedicator egregius dicit: Tentatio vos non apprehendat, Humanum quidem est in corde tentationem perpeti, daemoniacum vero est tentationis certamine et in operatione superari. Humana quippe tentatio est qua plerumque in cogitatione tangimur etiam nolentes, quia ut nonnunquam illicita ad animum veniant hoc utique in nobismetipsis ex humanitatis corruptibilis pondere habemus. Jam vero daemoniacum est, et non humana tentatio, cum ad hoc quod corruptibiliter suggerit per consensum se animus astringit. Hinc iterum dicit: Non regnet peccatum in vestro mortali corpore . Peccatum quippe in mortali corpore nequaquam corruptibili non regnare potest, sed non esse non potest. Humano generi de peccato tentari peccatum est. Quo quia caremus, sancta praedicatio, quoniam hoc expelle
Abbreviated transcription (Latin):
sis. Qui gͥ cognoscentes dm non siẽt
đm głificauerunt: ex eopecc̃o & catisa
peccati ad hoc quoq ꝑducti sunt.
ut ad cultum serpentium & uolu
citatemusq ad immundiciam & car¬
nis contumelias ceciderunt: ipsa in¬
fidelitatis eorum cecitas p̃cedenti in¬
tellectui & peccatum ẽ & pena pecq̃i.
subsequenti uͦ imnrundicie peccm
facta ẽ & causa peccati. Moralium libꝰ

Expanded text:
i igitur cognoscentes Deum, non sicut Deum glorificaverunt, ex eo peccato et causa peccati ad hoc quoque perducti sunt, ut ad cultum serpentium et volucitatem usque ad immunditiam carnis et contumelias ceciderunt, ipsa infidelitatis eorum caecitas praecedenti intellectui et peccatum est et poena peccati; subsequenti vero immunditiae, peccatum facta est et causa peccati. Pr
Abbreviated transcription (Latin):
diripuit : s in furti accusatione positꝰ se
hanc diripuisse iureiurando denegauit.
Huic gͦ concupiscentia. pecẽm fuit & causa
peccati. qr ꝑ eam ꝑuenit ad rapinam : ip̃m
uͦfurtum qͦrem concupitam diripuit. &
pecc̃m ei fc̃m ẽ. & pena peccĩ. qr ex retͥbu¬
tione iã ñ repulse concupiscentie fẽm
ẽ. ut ueniret ad furtum: & culpa cordis
excresceret in oꝑe. ex ultione cecitatis. S
qr furtum ꝑuirio degere curauit: ex pec¬
catorursum pecc̃m genuit. furtum gͦ
qͦd ex concupiscentia ꝓcessit. ⁊ ꝑiuriũ
ꝓtulit: pecc̃m ⁊ pena peccati fẽm ẽ cul¬
pe p̃cedenti : pecc̃m & causa peccĩ cul¬
pe subsequenti: qr de illa natum hanc
genuit. Qͦd b̃npaulꝰ apl̃s de qͥb dam
dm intelligentib s non honorantibus
insinuat dicens. Cum cognouissent

Expanded text:
diripuit, sed in furti accusatione positus, se diripuit, sed in furti accusatione positus, se hanc diripuisse jurejurando denegavit. Huic ergo concupiscentia peccatum fuit et causa peccati, quia per eam venit ad rapinam; ipsum vero furtum, quo rem concupitam diripuit, et peccatum ei factum est et poena peccati, quia ex retributione jam non repulsae concupiscentiae factum est ut veniret ad furtum, et culpa cordis excresceret in opere et ultione caecitatis. Sed quia furtum perjurio tegere curavit, ex peccato rursum peccatum genuit: furtum ergo quod ex concupiscentia processit, et perjurium pertulit, peccatum et poena peccati factum est culpae praecedenti, peccatum et causa peccati culpae subsequenti, quia de illa natum, hanc genuit. Quod bene Paulus apostolus de quibusdam, Deum intelligentibus sed non honorantibus insinuat, dicens: Cum cognovissent
Abbreviated transcription (Latin):
tius non delet᷑. aut peccatum ẽ & causa
peccati. aut peccm & pena peccati: aut
peccatum simul. & causa. & pena pec-¬
cati. Omne enim qͦd pꝰ committit᷑: pec¬
catum est. S si citꝰ penitendo ñ t̃gitur:
iusto iudicio omps ds obligatam pecca¬
tis mentem etiam in culpam alteram
ꝑmittit cade : ut que flendo ⁊ corrigen¬
do noluit mundare qͦd fecit: peccatum
incipiat pecc̃o cumulare. Peccatum gͦ
qͦd penitentie lamento ñ diluit᷑. pecc̃m
sintul est & causa pecc̃i: qm̃ et illo orit᷑.
unde adhuc peccatoris animus altrus
obliget᷑. Peccm̃ uͦ quod ex peccato seqͥt᷑.
peccm̃ simul ẽ & pena peccĩ. qr eicres¬
cente cȩcitate ex retͥbutione pͥoris cul¬
pe generat᷑: ut qͣsi iam quedam sint
in peccatore fupplicia. ipsa incrementa
uitioꝵ. fit uͦ nonnunquam: ut untm
idemq pecc̃m̃. & pecc̃m sit &e pena pecq̃.
simul &e causa pecc̃i. Ponamus enim an¬
te ocłos quempiam rem ꝓximi concu¬
piscere: qͣm qi apte non ualuit furdo

Expanded text:
tius non deletur, aut peccatum est et causa peccati, aut peccatum est et poena peccati, aut peccatum simul causa et poena peccati. Omne enim quod prius committimus, peccatum est: sed si citius poenitendo non tergitur, justo judicio omnipotens Deus obligatam peccatis mentem etiam in culpam alteram permittit cadere, ut quae flendo et corrigendo noluit mundare quod fecit, peccatum incipiat peccato cumulare. Peccatum ergo, quod poenitentiae lamento non diluitur peccatum simul est et causa peccati, quoniam ex illo oritur unde adhuc peccatoris animus altius obligetur. Peccatum vero quod ex peccato sequitur, peccatum simul est et poena peccati, quia excrescente caecitate, ex retributione prioris culpae generatur, ut quasi jam quaedam sint in peccatore supplicia ipsa incrementa vitiorum. Fit vero nonnunquam ut unum idemque peccatum et peccatum sit et poena peccati simul et causa peccati. Ponamus enim ante oculos quempiam rem proximi concupiscere quam quia aperte non valuit, furto
Abbreviated transcription (Latin):
nem imaginis corruptibilis hominis
& uolucrum & qͣdrupedum & serpen¬
catum solumm & pena peccati esset. si
ñ adhue ex hoc pecc̃o & aliud sequeret᷑.
nampꝰ infidelitatem eoꝵs subdit᷑. Pyt̃

Expanded text:
is corruptibilis hominis et volucrum et quadrupedum et serpencatum solummodo. Et poena peccati esset, si non adhuc ex hoc peccato et aliud sequeretur. Nam post infidelitatem eorum subditur, Propter
Abbreviated transcription (Latin):
concupiscere. At si qͥs semel a dña¬
tione desid̾iorum temporaliũ colla
m̃tis excusserit. quadam ĩa ce in hac
uita lib̾tate ꝑfruit᷑: dum nullo de¬
siderio felicitatis afficit᷑. nullo adu̾sita¬
uitaᷤᷤ admonet dicens. Discite a me: qͥa
mitis sum & humilis corde. Ad hoc
namq unigenitus dĩ filius formam
humilitatis nr̃e suscepit: adhoc inui¬
sibilis ñ solum uisibilis s ⁊̃ despectus
apparuit: adhoc contumeliarũ ludi¬
bria. irrisionum ꝓbra. passionũ tor¬
m̃ta tolerauit: ut suꝑbum ñ ẽẽ hoĩem
doceret humilis ds̃. Quanta gͥ humi¬
litatis ẽ urtus: ꝓpt̃ quam solam uera¬
cit̃ edocendam. is qͥ sine estimatione
ẽ magnus. usq ad passionem factus
ẽ paruus. Qͥa enim originẽ ꝑditi¬
oni nr̃e se p̃buit suꝑbia diaboli: stru¬
mentũ redemptionis nr̃e inuenta est
humilitas di. Hostis quippe ñr int̃
elat᷑: redemptor uͦ ñr magnꝰ manẽs

Expanded text:
concupiscere. At si quis semel a dominaconcupiscere. At si quis semel a dominatione desideriorum temporalium colla mentis excusserit, quadam jam etiam in hac vita libertate perfruitur; dum nullo desiderio felicitatis afficitur, nullo adversitaeritas admonet, dicens: Discite a me, quia mitis sum et humilis corde. Ad hoc namque unigenitus Dei Filius formam humilitatis nostrae suscepit, ad hoc invisibilis, non solum visibilis, sed etiam despectus apparuit: ad hoc contumeliarum ludibria, irrisionum probra, passionum tormenta toleravit, ut superbum non esse hominem doceret humilis Deus. Quanta igitur humilitatis est virtus, propter quam solam veraciter edocendam, is qui sine aestimatione est magnus usque ad passionem factus est parvus? Quia enim originem perditioni nostrae praebuit superbia diaboli, instrumentum redemptionis nostrae inventa est humilitas Dei. Hostis quippe noster inter elatus: Redemptor vero noster magn
Abbreviated transcription (Latin):
te uigum meũ suꝑuos. Nichil graue m̃tis
nr̃e ceruicib imponit: qui uitari desi¬
deriũ om̃e qͦd ꝑturbat p̃cipit. Nichil gͦue
subiectis iubet: qui declinare laboriosa
huius mundi itinera admonet.
Iugũ enĩ meũ suaue ẽ: ⁊ onus meũ leue ẽ.
Asperum quippe ugũ. ⁊ dure sic̃ dixi¬
mus seruitutis pondꝰ ẽ. subẽe tempora¬
lib. ambire t̃rena. reciñe labentia: uel¬
le stare inñ stantib. appet̾e qͥdem tn᷑si¬
toria: s cum tͣnͣseuntib nolle tͣnsire.
Dum enĩ contra uotum c̃cta fuguit.
q̃ pͥꝰ mentẽ ex desiderio adeptionis af
flixerant: ptꝰ ex pauore amissionis p̃¬
munt. Hoc &̃ iugum seruitutis a di¬
scipłoꝵ ceruice soluebat dñs cũ cłret.
atcendite uob̃ ne forte gͣuent᷑ corda
ur̃a incrapula ⁊ ebrietate: ilicosub¬
uingens. & curis huiusuite. Amant
dorib libent̃ seruiunt. & gͣuiũ labo¬
rum iugo deuotissime colla submit¬
tunt. Cuius seruitutis conditione
⁊iugo carere ẽ: iam inmundo nicħ

Expanded text:
tis nostrae cervicibus imponit, qui vitari desiderium omne quod perturbat praecipit. Nihil grave subjectis jubet qui declinare laboriosa hujus mundi itinera admonet: Jugum enim meum suave est, et onus meum leve . Asperum quippe jugum, et durae, sicut diximus, servitutis pondus est, subesse temporalibus, ambire terrena, retinere labentia, velle stare in non stantibus, appetere quidem transeuntia, sed cum transeuntibus nolle transire. Dum enim contra votum cuncta fugiunt, quae prius mentem ex desflixerant, post, ex pavore amissionis, premunt. Hoc etiam jugum servitutis a discipulorum cervice solvebat Dominus, cum diceret: Attendite vobis, ne forte graventur corda vestra in crapula et ebrietate : illico subjungens: et curis hujus vitae. Amant doribus libenter serviunt, et gravium jugo devotissime colla submittunt; cujus servitutis conditione et jugo carere est jam in mundo nihil
Abbreviated transcription (Latin):
huic uite funditꝰ morit᷑. ne iam eiꝰ
amore teneatur. Nullꝰ qͥppe eum
uidet. qui ad huc ca rnaliter ui¬
uit: quia nemo potest amplecti dm̃
simcil & scłm. Qͥ enim dm̃ uidet:
eo ipso morit᷑. quo uł intentione cor¬
dis. uł affectu oꝑis. ab huius uite
delect̾ationib. tota mente separat᷑.
Unde ad etindem quoq moysen dr.
Non enimuidebit me homo e ui¬
uet. Ac si aꝑte diceret᷑. Nullus umꝗͣ

Expanded text:
huic vitae funditus morithuic vitae funditus moritamore teneatur. Nullus quippe eam videt, qui adhuc carnaliter vivit; quia nemo potest amplecti Deum simul et saeculum. Qui enim Deum videt, eo ipso moritur, quo vel intentione cordis vel effectu operis ab hujus vitae delectationibus tota mente separatur. Unde et ad eumdem quoque Moysen dicitur: Non enim videbit me homo et vivet . Ac si aperte diceretur: Null
Abbreviated transcription (Latin):
erat cum qͦ facie ad faciem loquebat᷑:
cur se petebat uidere quem uide¬
bat: S ex hac eiꝰ peticione colligitur.
qr eum sitiebat. ꝑ incireum scripte
nat᷑e sue claritatem cernere: quem
iam ceꝑat ꝑ quasdam imagines uide:
ut sic suꝑna ẽẽntia mentis eiꝰ oclis
adesset: quatinꝰ el ad et̾nitatis uisionẽ.
nulla imago creata corporaliter int̾¬
esset. Et uiderunt gͦ patres uet̾is testa¬
menti dñm. & tam̃ tuxta ioħis uoc̃e.
dm nemouidit unquam: ꝙr in hac
mortali carne consistentib & uide¬
ripotuit ꝑ quasdam circum scͥptas
imagines. & uideri ñ potest. ꝑ ieir¬
cumscriptum lumen ȩternitatis.
Sin tͦ a qͥbdam potest in hac adhuc
corruꝑtibili carne uiuentib. s tam̃
inestimabili uirtute crescentibus
quodam contemplationis acumine
et̾na di claritas uideri: hoc quoq a
beati Ioħis sententia non abhorret.
qͥ ait dm nemo uidrt unquam: qm̃
quisqͥs saꝑientiam que d̾s ẽ uidet:

Expanded text:
erat, cum quo facie ad faciem loquebatur, erat, cum quo facie ad faciem loquebatur, cur se petebat videre quem videbat? Sed ex hac ejus petitione colligitur quia eum sitiebat per incircumscriptae naturae suae claritatem cernere, quem jam coeperat per quasdam imagines videre: ut sic superna essentia mentis ejus oculis adesset, quatenus ad aeternitatis visionem nulla imago creata corporaliter interesset. Et viderunt ergo Patres Veteris Testamenti Dominum, et tamen juxta Joannis vocem Deum nemo vidit unquam, quia in hac mortali carne consistentibus, et videri potuit per quasdam circumscriptas imagines, et videri non potuit per incircumscriptum lumen aeternitatis. Sin vero a quibusdam potest in hac adhuc corruptibili carne viventibus, sed tamen inaestimabili virtute crescentibus, quodam contemplationis acumine, aeterna Dei claritas videri, hoc quoque a beati Joannis sententia non abhorret, qui ait: Deum nemo vidit unquam; quoniam quisquis sapientiam, quae Deus est, videt,
Abbreviated transcription (Latin):
sco. uidit quippe iacob dñm: qͥ ait.
Uidi dñm facie ad faciem: & salua fac¬
ta est anima mea. Uidit moyses do¬
minum: de qͦ scͥptum ẽ. Loquebatur
dñs ad moysen facie ad faciem: sicut
loqͥ solet homo ad amicum suum.
Ecce testamenti uet̾is patres. dm̃ se
quod patent̾ dat᷑ intelligi. qr quam¬
diu hoͥc mortalit̾ uiuitur. uideri ꝑ
quasdam inagines d̃s potest. s per
ipsam nature sue spẽm non potest: ut
anima gr̃a sp̃s afflata. ꝑfiguras qͣsdam
dm̃ uideat. s ad ipsamuim eiꝰ essentie
ñ ꝑtingat: Hinc est enim qͦd iacob qͥ
dm̃ se uidisse testat᷑. hc̃ non insi in an¬
gelum uidit. Hinc est quod moyses
qui cum deofacie ad faciem loquebat᷑.
sic̃ homo solet loqui cum amico suo:
ei in ipsa u̾ba sue locutionis dieit. Si
inuemi gr̃am in conspeet̾u tuo: osten¬
de mͥ temetipsum manifeste. ut uideã
te. Certe enim sid̾s ñ erat. cum quolo¬
quebatur: ostende mͥ dm diceret. ⁊ ñ
ostende temetipsum. Si autem ⁊ oͬs

Expanded text:
sco. Vidit quippe Jacob Dominum, qui ait: Vidi Dominum facie ad faciem, et salva facta est anima mea . Vidit Moyses Dominum, de quo scriptum est: Loquebatur Dominus ad Moysen facie ad faciem, sicut loqui solet homo ad amicum suum . Ecce Testamenti Veteris Patres Deum se patenter datur intelligi quia quandiu hic mortaliter vivitur, videri per quasdam imagines Deus potest, sed per ipsam naturae suae speciem non potest, ut anima gratia Spiritus afflata per figuras quasdam Deum videat, sed ad ipsam vim ejus essentiae non pertingat. Hinc est enim quod Jacob, qui Deum se vidisse testatur, hunc nonnisi in angelo vidit. Hinc est quod Moyses, qui cum Deo facie ad faciem loquebatur, sicut homo loqui solet cum amico suo, ei inter ipsa verba suae locutionis dicit: Si inveni gratiam in conspectu tuo, ostende mihi temetipsum manifeste, ut videam te . Certe enim, si Deus non erat cum quo loquebatur, Ostende mihi Deum diceret, et non, Ostende temetipsum. Si autem et Deus
Abbreviated transcription (Latin):
hominis ductt᷑. in quantum uitã
fui redemptoris imitat᷑. Post hanc¬
autem similitudinem que nc̃ mori¬
bus tenetur: quandoq ad similitu¬
dinem głe ꝑtieniet᷑. Hinc & enim
Scimus q̃m cum apparũit similes
ei erimꝰ. Q mox unde hoc fiert uale¬
at adiungit dicens. Qm̃ uidebimꝰ
eum sicuti est. Esse ceenm dei ẽ: eter¬
num hẽ atq in cominutabilem per¬
manere. Nam omne qͦd mutatur
desinit ẽẽ qd fuit. & incipit ẽẽ qͦd
ñ fuit. Dei uͦ est ẽẽ: dissimiliter
nunquam ẽẽ.Unde ad moysendr.
Ego sum qui sum. Q dices filiis is¬
rael: qui est misit me ad uos.Iaco.¬
bus qͦ ait. Apud quem non est
transmutatio: nec uicissitudinis
nature.a mutabilitate nr̃a liberati
figim᷑ in et̾nitate. Immutabimi
quippe in ipso quem uidebimus: qr
morte carebimꝰ uidendo uitam. muta¬
bilitatem nr̃am transcendemius uiden¬
do immutabilitatem: corruptione
nulla tenebimur. uidendo incorrup¬
tionem. Erit autem tune similitu¬
do hominis etiam in corporibus no¬

Expanded text:
hominis ducitur, inquantum vitam ejusdem sui Redemptoris imitatur. Nam autem similitudinem, quae nunc moribus tenetur, quandoque ad similitudinem gloriae pervenietur. Hinc etenim Scimus quoniam cum apparuerit, similes ei erimus. Qui mox unde hoc fieri valeat, adjungit, dicens: Quoniam videbimus eum sicuti est. Esse etenim Dei, est aeternum hunc atque incommutabilem permanere. Nam omne quod mutatur desinit esse quod fuit, et incipit esse quod non fuit. Dei vero esse est dissimiliter nunquam esse. Unde ad Moysen dicitur: Ego sum qui sum; et dices filiis Israel: Qui est misit me ad vos . Jacobus quoque ait: Apud quem non est transmutatio, nec vicissitudinis naturae, a mutabilitate nostra liberati figimur in aeternitatem. Immutabimur quippe in ipso quem videbimus, quia morte carebimus videndo vitam: mutabilitatem nostram transcendemus, videndo immutabilitatem; corruptione nulla tenebimur, videndo incorruptionem. Erit autem tunc similitudo hominis etiam in corporibus no
Abbreviated transcription (Latin):
ƿetierimꝰ ab eo accipiemꝰ. Hinc salo¬
mon ate. Qui au̾tit aurem suam
ne audiat legem: oratio eiꝰ erit exsec̃¬
bilis. Cor quupe nos in peticione re¬
yrehendit: cum resistere se p̃ceptis
eius quem postulat meminit. Et oratio
fit exsecrabilis. cum a censura legis au̾
titur: qr dignum ꝓfecto est. ut ab eius
bnficiis sit quisq extraneꝰ. cuiꝰ nimirũ
iussionib non uult ẽẽ subiect̃us. Qua
inre hoc ẽ salubre remechum. ut cũ
se mens ex memoria culpe rep̃hendit.
hoc pꝰm oratione defleat qd errauit:
quatinꝰ erroris macła cum fletibus
t̃git᷑: in peticione sua. cordis facies ab
petierimꝰ. ab eo accipiemꝰ. Si enim id qͦd
p̃cepit facimꝰ: id quod petimꝰ obtinebi¬
mus. Tunc quippe iuxta ioħis uocem.
cor fidueiam in oratione acciꝑit: cũ
sibi utte prauitas nulla contradicit.
Ualde nanq apud dñm utraq hec¬
sibi necessario congruunt: ut & ora¬
tione oꝑatio. & operatione fulciatur

Expanded text:
 ab eo, accipiemus . Hinc Salomon ait: Qui avertit aurem suam, ne audiat legem, oratio ejus erit exsecrabilis . Cor quippe nos in petitione reprehendit, cum resistere se praeceptis ejus quem postulat meminit, et oratio fit exsecrabilis, cum a censura avertitur legis, quia dignum profecto est ut ab ejus beneficiis sit quisque extraneus cujus nimirum jussionibus non vult esse subjectus. Qua in re hoc est salubre remedium, ut cum se mens ex memoria culpae reprehendit, hoc prius in oratione defleat quod erravit, quatenus erroris macula cum fletibus tergitur, in petitione sua cordis facies ab petierimus ab eo, accipiemus. Si enim id quod praecepit facimus, id quod petimus obtinebimus. Tunc quippe juxta Joannis vocem cor fiduciam in oratione accipit, cum sibi vitae pravitas nulla contradicit. Valde namque apud Dominum utraqsibi necessario congruunt, ut et oratione operatio, et operatione fulciatur
Abbreviated transcription (Latin):
edimentes tempꝰ. qm̃ dies malist̃.
Omni tempore reꝓbi auite sue ex¬
ordio. usq ad t̾minum in iniquitatis
ꝑpetratione ⁊ maugmento malicie ꝑ¬
seuerant: & ꝑuersam m̃tem nec in ex¬
tremo tempore immutant. Quo cc̃
bñ paulꝰ admonet dicens. Redim̃tes
tp̃s: qm̃ dies mali sunt. Tempꝰ redimimꝰ.:
quando ante actam uitam quamlas¬
ctuiendo ꝑdidimꝰ. flendo reparamꝰ. Oo
suos. Dies qͥppe dimidiare ẽ: tempꝰ uite
male inuoluptatib ductum. ad peni¬
tentie lamenta diuidere.⁊ hoc adusum
bonum partiendo reparare.S iniqui di¬
es suos non dimidiant: ut dictum est ꝑ¬
uersam mentem nec in extremo tp̃re

Expanded text:
edimentes tempus, quoniam dies mali sunt . Omni tempore reprobi, a vitae suae exordio usque ad terminum, in iniquitatis perpetratione et in augmento malitiae perseverant, et perversam mentem nec in extremo tempore immutant. Quo contra bene Paulus admonet, dicens: Redimentes tempus, quoniam dies mali sunt. Tempus redimimus, quando anteactam vitam quam lasciviendo perdidimus flendo reparamus. Qusuos . Dies quippe dimidiare est tempus vitae malae in voluptatibus ductum ad poenitentiae lamenta dividere, et hoc ad usum bonum partiendo reparare. Sed iniqui dies suos non dimidiant, quia, ut dictum est, perversam mentem nec in extremo tempore
Abbreviated transcription (Latin):
patiens ẽ. benigna est. Mens
sc̃oꝵ in hoc temptationum p̾lio. &
munita patientie clipeo. & gladiis
amoris accincta. ad ꝑferenda mala
sumit fortitudinem ⁊ & ad rependen¬
da bona exerit benignitatem: qͣtinꝰ
&e odioꝵ tela potent̾ excipiat: & amo¬
ris iacła ualent̾ reddat. Miles dei
adu̾sitatis bello dep̃hensꝰ. &e scutum
patientie debet anteferre. ne ꝑeat:
& ad p̃dicandum ꝓmptus. amoris infer¬
re iacła ut uincat. Cuiꝰ armature sum¬
Caritas patiens ẽ. benigna est. Cuiꝰ uͦ
unum exutͦq defu̾it. caritas non est:
siuidelicet malos aut absq benigni¬
tate tolerans ñ amat ÷ aut rursum
sese sine patientia exhibens. negligit
tolerare qͦs amat. Ut gͦ a nob caritas
uera teneat᷑. necesse est quatinꝰ &e be¬
nignitati ꝑatientia. & rursum pati¬
entie benignitas suffraget᷑: ut mag¬
num qͦddam in corde nr̃o edificrum
construens. & benignitatis arcem pa
tientia solidet: & patientie fundata¬
edificia benignitas exornet. S cum

Expanded text:
patiens est, benigna est . Mens sanctorum in hoc tentationum praelio, et munita patientiae clypeo, et gladiis amoris accincta, ad perferenda mala sumit fortitudinem, et ad rependenda bona exerit benignitatem, quatenus et odiorum tela potenter excipiat, et amoris jacula valenter reddat. Miles Dei adversitatis bello deprehensus, et scutum patientiae debet anteferre, ne pereat, et ad praedicandum promptus amoris inferre jacula, ut vincat. Cujus armaturae sumCharitas patiens est, benigna est . Cum vero unum ex utroque defuerit, charitas non est, si, videlicet, malos aut absque benignitate tolerans, non amat, aut rursum, sese sine patientia exhibens, negligit tolerare quos amat. Ut ergo a nobis charitas vera teneatur, necesse est quatenus et benignitati patientia, et rursum patientiae benignitas suffragetur, ut magnum quoddam in corde nostro aedificium construens, et benignittientia solidet, et patientiae fundata aedificia benignitas exornet. Sed cum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ stomachum tuum: &e frequen¬
tes tuas infirmitates. Quid ẽ pau-¬
le quod egrum infidelem oran¬
do ad salutem reuocas. & tantum
adiutorem euangłii more medici
ꝑ alm̃ta curas: nsi qͦd iccirco fi¬
unt ext̾iora miracła. ut mentes
hominum ad int̾iora ꝑducant᷑
quatinꝰ ꝑ hoc quod mirum uisi¬
biliter ostendit᷑. ea que admirabi¬
liora sunt.inuisibilia credantur:
Signo qͥppe uirtutis. pat̾ publii
sanandꝰ fuerat: ut m̃te reuiuisce¬
diret. Timotheo autem adhiben¬
dum foris miracłm non erat: qͥa
iam totꝰ intꝰ uiuebat. Non ẽ gͥ mi¬
rum siꝓpagata fide crebͦ miracla

Expanded text:
propter stomachum tuum et frequenpropter stomachum tuum et frequentes tuas infirmitates . Quid est, Paule, quod aegrum infidelem orando ad salutem revocas, et tantum adjutorem Evangelii more medici per alimenta curas, nisi quod idcirco fiunt exteriora miracula ut mentes hominum ad interiora perducatur, quatenus per hoc quod mirum visibiliter ostenditur ea quae admirabiliora sunt invisibilia credantur? Signo quippe virtutis pater Publii sanandus fuerat, ut mente reviviscediret; Timotheo autem adhibendum foris miraculum non erat, quia jam totus intus vivebat. Quid est ergo mirum si, propagata fide, crebro miracula
Abbreviated transcription (Latin):
auidiunt. quod accepto sp̃u sc̃õ. mortu¬
osu̾bo suscitarent. ab obsessis demonia
pellerent. umbra infirmitates amo¬
rent. & unigenitum u̾bum di. oĩũ
gentium loquentes lingua p̃dicarẽt:
qͥa uirtutes has uc̃ in eccłia ñ uident.
subtractam iam ab eccłia suꝑnam gr̃ã
suspicant᷑. nescientes pensare quod
scͥtum ẽ: ad iutor in oportunitatib
eam tbulatio ꝑsecutionis p̃ssit. Ilam
postquam suꝑbiam infidelitatis edo
muit. non iam uirtutum signa. sed
sola oꝑum m̃ita reqͥrit: quamtis &
illa ꝑmultos ostendat cum oportu¬
nitas exigit. Scͥptum quippe ẽ. Lin¬
gue insignum st̾: non fidelib sed
infidelib. U̾gͦ om̃s fideles sunt. que
causa exigit. ut signa monstrentur:
apłica dispensatione memoremus.
ne ueniens. & plenam infidelib
insulam sciens. patrem publii dis¬
senteria febͥbq uexatum orando
saluauit: & tamen egͦtanti timotheo
p̃cepit dicens. Modico umo utere

Expanded text:
audiunt, quod accepto Spiritu sancto mortuaudiunt, quod accepto Spiritu sancto mortuos verbo suscitarent, ab obsessis daemonia pellerent, umbra infirmitates amorent, et unigenitum Verbum Dei, omnium gentium loquentes lingua, praedicarent , quia has virtutes nunc in Ecclesia non vident, subtractam jam ab Ecclesia supernam gratiam suspicantur, nescientes pensare quod scriptum est: Adjutor in opportunitatibus, eam tribulatio persecutionis pressit. Nam postquam superbiam infidmuit, non jam virtutum signa, sed sola operum merita requirit, quamvis et illa per multos ostendat cum opportunitas exigit. Scriptum quippe est: Linguae in signum sunt non fidelibus, sed infidelibus . Ubi ergo omnes fideles sunt, quae causa exigit ut signa monstrentur? apostolica dispensatione memoremus.m veniens, et plenam infidelibus insulam sciens, patrem Publii dysenteria febribusque vexatum, orando salvavit , et tamen aegrotanti Timotheo praecepit, dicens: Modico vino utere
Abbreviated transcription (Latin):
debet. sic̃ cumillo diuinitꝰ agit᷑. ut neqͣ¬
quam cuncta que sentit infirmis in¬
sinuet: qͣm &e cͦ usq ipse carne mortali
tatis infirmus est: ea que suꝑna sunt
cuncta ñ sentit. Predicare gͦ rudib
non debet quanta cognoseit: qm &
ipse de suꝑnis mistuis cognoseere ñ
ualet quanta sint. Hinc ẽ enim qͦd
paulus apłs. postquam misteriis cȩ¬
lestib interfuit: dicit. Uidemus nẽ ꝑ
specłm &e in enigmate: tunc autem
de cognitione dei.xlu.
suno cognoscam. sic̃ ce cognitꝰ sum.
Magna est int̾positio ocłis cordis
nostri ad contemplandam subtilita¬
tem der: ipsa uidelicet infirmitas no¬
stra. S tunc ad purum intuebim᷑ eũ.
a quo nunc subtilit̾ intuem᷑: cũ hac
infirmitate deposita. ad contempla¬
tionis int̾ne grãm uenerimꝰ. de qua par¬
lus dicit. Tunc cognoscam: sic̃ ⁊ cog¬
ingue in signum.¶.xl ui.¬
sunt: non fidelib s infidelib. Sunt
nonnulli qui cum mira apłorum oꝑa

Expanded text:
debet, sicut cum illo divinitus agitur, ut nequdebet, sicut cum illo divinitus agitur, ut nequaquam cuncta quae sentit infirmis insinuet, quoniam et quousque ipse carne mortali tantum infirmus est, ea quae superna sunt cuncta non sentit. Praedicare ergo rudibus non debet quanta cognoscit, quoniam et ipse de supernis mysteriis cognoscere non valet quanta sint. Hinc est enim quod Paulus apostolus, postquam mysteriis coelestibus interfuit, dicit: Videmus nunc per speculum et in aenigmate, tunc autem nc cogunc cognoscam, sicut et cognitus sum . Magna est interpositio oculis cordis nostri ad contemplandam subtilitatem Dei, ipsa videlicet infirmitas nostra. Sed tunc ad purum intuebimur eum a quo nunc subtiliter intuemur; cum hac infirmitate deposita, ad contemplationis internae gratiam venerimus de qua Paulus dicit: Tunc cognoscam, sicut et coginguae in signum sunt, non fidnonnulli qui cum mira apostolorum opera
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s inhiat: nec de ꝑditione adu̾santi¬
um exultat. Congaudet autem u̾itati.
qr ut se cȩt̾os diligens. ꝑ hoc qͦd rectũ
in aliis conspicit: quasi de augmento
ꝓpͥi ꝓuectꝰ hilarescit. Multiplex gͥẽ¬
caritas. que contͣ uniꝰeuiꝰq culpe ia¬
culum quod ꝑimendam m̃tem impe¬
dit. instructionis sue munimine oc¬
currit: ut qr antiquus hostis uariata
circumfusione nos obsidet: ipsa hunc
de nob̃ multiplicit̾ expugnet. Caritas
inpetro &e minis trentrum pͥncipũ
fortit̾ restitit: & in circumeisione sub¬
mouenda. minoꝵs u̾ba humiliter
audiuit. Caritas in paulo & manꝰꝑ
sequentium humilit̾ ꝑtulit: ce tam̃
incircum cisionis negotio. longe se
impares pͥores senfu. audent̃ incre¬
ꝑ specłm &e menigmate. Dig¬
num ẽ ut qͥ p̃dicat. audientis modũ
considet: quatinꝰ ipsa p̃dicatio. cum
sui atiditoris incrementis crescat.
Sic qͥppe agere p̃dicator unꝰ quisc

Expanded text:
omnes inhiat, nec de perditione adversantiomnes inhiat, nec de perditione adversantium exsultat. Congaudet autem veritati, quia ut se caeteros diligens, per hoc quod rectum in aliis conspicit, quasi de augmento proprii provectus hilarescit. Multiplex echaritas contra uniuscujusque culpae jaculum quod perimendam mentem impetit, instructionis suae munimine occurrit, ut quia antiquus hostis variata circumfusione nos obsidet, ipsa hunc de nobis multipliciter expugnet. Cin Petro et minis terrentium principum fortiter restitit, et in circumcisione submovenda minoris verba humiliter audivit. Charitas in Paulo, et manus persequentium humiliter pertulit, et tamen in circumcisionis negotio, longe se impares et priores sensu audenter incre, et in aenigmate . Dignum est ut qui praedicat audientis modum consideret, quatenus ipsa praedicatio cum sui auditoris incrementis crescat. Sic quippe agere praedicator unusquisque
Abbreviated transcription (Latin):
ñ est ambitiosaᷤ non querit q̃ sua
sunt. non irritat᷑. non cogitat ma¬
lum: ñ gaudet suꝑ iniquitatem.
congaudet autem u̾itati. Patiens
qͥppe est caritas: qr illata mala eqͣm¬
appetit. inuidere t̾renis successib
nescit. N inflat᷑: qͥa cum p̾mium
int̾ne retͥbutionis anxia desiderat:
de bonis se ext̾iorib non exaltat. N
agit ꝑꝑam: qr qͦ se insolum dei ac
ꝓximi amorem dilatat:.quicqͥd a
rectitudine disc̾pat. ignorat. Nẽ
ambitiosa: qͥa qͦ ardent̾ intꝰ ad sua satag̃.
foris nullaten aliena concupiscit. Non
querit qͤ sua st̃: qr cuncta que hic tnͣsi¬
torie possidet. uelut aliena negligit:
maneat agnoscit. Non irritat᷑: qͥa
& iniuriis lacessita. ad nullos se ul¬
tionis sue mot̾ excitat: dum ꝓ magnis
laborib maiora pꝰ p̾mia expectat. Ñ
cogitat malum: qr in amore mundi¬
cie mentem solidans. dum om̃e odtũ
radicitꝰ eruit. u̾sare in amino quod
inquinat nescit. Non gaudec super
iniquitatem: qr sola dilectione eiga

Expanded text:
erit quae sua sunt, non irritatur, non cogitat malum, non gaudet super iniquitate, congaudet autem veritati. Patiens quippe est charitas, quia illata mala aequaappetit, invidere terrenis successibus nescit. Non inflatur, quia cum praemium internae retributionis anxia desiderat, de bonis se exterioribus non exaltat. Non agit perperam, quia quo se in solum Dei ac proximi amorem dilatat, quidquid a rectitudine discrepat, ignorat. Non ambitiosa, quia quo ardenter intus ad sua satagit, foris nullatenus aliena concuquaerit quae sua sunt, quia cuncta quae hic transitorie possidet velut aliena negligit, maneat agnoscit. Non irritatur, quia et injuriis lacessita ad nullos se ultionis suae motus excitat, dum pro magnis laboribus majora post praemia exspectat. Non cogitat malum, quia in amore munditiae mentem solidans, dum omne odium radicitus eruit, versare in animo quod inquinat nescit. Non gaudet super iniquitate, quia quo sola dilectione erga
Abbreviated transcription (Latin):
ñ habent. Hoc nanq quasi humilit̃
loquendo asserunt. quod elate uii¬
uendo contemnunt: unde bn per
paulum dr. Si linguis hominum
loquar &e angłoꝵs. caritatem autẽ
non habeam: factꝰ sum uelut es so¬
nans. aut eymbalum tinniens. Bo
na qͥdem loquens. s ꝑ amorem eadẽ
bona ñ sequens. uelut es aut eymba¬
lum sonitum reddit: qr ipse ñsen¬

Expanded text:
non habent; namque quasi humiliter non habent; namque quasi humiliter loquendo asserunt quod elate vivendo contemnunt. Unde bene per Paulum dicitur: Si linguis hominum loquar, et angelorum, charitatem autem non habeam, factus sum velut aes sonans, aut cymbaluna quippe loquens, sed per amorem eadem bona non sequens. Velut aes aut cymbalum sonitum reddit, quia ipse non sen
Abbreviated transcription (Latin):
agentib coniungunt᷑: sic̃ econtra per
paulum dominico corpori đdr. uos
ud qͥppe est membrum corporis: ali
ud membrum membͥ. Membrũ qͥppe
coporis. pars ad totum: membrum
umembri ẽ pardicła ad pardem. Mꝯem¬
brum nanq membri est. digitus ad
manum. manꝰ ad brachium. m̃brum
u̾corporis ẽ. totum boc simul ad corpꝰ
uniu̾sum. Sic̃ gͦ insp̃iali dominico
corpore membra de membro dicimꝰ
eos qͥ in eiꝰ eccłia ab aliis regunt᷑ : itad
in illa antiqͥ hostis reyba cong̃gatiõe¬
membra sunt de m̃b̃s. quiiniqͦ opere
qͥb dam se neqͥorib coniunguntur.
i linguis hominum catoribus.¬
antixp̃i non nunquam decipiendis
auditorib exhibent lingue dulcedi
apparet quidem ieis quod oleat: s
latet quod pungat. Amaris dulcia.
noxiis blanda ꝑmiscent: & fallendi
arte. ꝑ remissa colloquia. ꝑ humilẽ
sermonem de se insmuant. qͦd ꝑ ex¬
hibitionem negant. Hinimirum
more metalli insensibilis. sonũ b̃n
loquendi hñt: s sensum b̃nuiuendi

Expanded text:
entibus junguntur, sicut e contra per Paulum dominico corpori dicitur: ud quippe est membrum corpud membrum membri. Membrum quippe corporis pars ad totum; membrum vero membri est particula ad partem. Membrum namque membri est digitus ad manum, manus avero corporis est totum hoc simul ad corpus universum. Sicut ergo in spiritali dominico corpore membra de membro dicimus eos qui in ejus Ecclesia ab aliis reguntur, ita in illa antiqui hostis reproba congregationemembra sunt de membris qui iniquo opere quibusdam se nequioribus conjunguntur. i linguis hominum loquchristi nonnunquam decipiendis auditoribus exhibent linguae dulcediapparet quidem in eis quod oleat, sed latet quod pungat. Amaris dulcia, noxiis blanda permiscent, et fallendi arte per remissa colloquia, per humilem sermonem de se insinuant quod per exhibitionem negant. Hi nimirum more metalli insensibilis sonum bene loquendi habent, sed sensum bene vivendi
Abbreviated transcription (Latin):
i eicis nos: mitte nos in ĩpotens sit.¬
gregem porcorũ. Absq concessio xuiii¬
ne om̃ipotentis dĩ nullam malignꝰ
sp̃c contra hominẽ ht̃ potestatẽ: qͥa
atcestante ęuuangłio descͥbit᷑. qͥa nec
manere in obsesso homine potuit:
nec rursus inuadere bruta animalia
ñ uissus p̃sumpsit. Ipsi enim redẽpto¬
ri nr̃o a legione que hominẽ tenebat.
dictum ẽ. Si eicis nos: muce nos ing̃¬
gẽ porcorum. Qui hanc & ab nomine
expulit: & inporcos ire. eosq iabys¬
sũ mitt̾e concessit. Exqͣ re colligit᷑.
quante infirmitatis nr̃ adu̾sariꝰ exi¬
stat: cui si potestas summa licentiã
ñ p̃bet. grassari nec imporcos ualet.
Qñ gͦ iste sua sponte nocere factis ad
dł̃i imaginem hominib auoeat:
de qͦ nimirum constat. qd ñ iussus
conting̾e nec porcos p̃sumad ᷤ Iui gͦ
nos necesse ẽ sponte subdi. eui &e adu̾sa
omã subiciunt᷑ inuita: ut tanto nr̃is
hostib potentiores simꝰ. qͣnto cũ aue¬
tore om̃iũ. unum efficim̃ ꝓhumilitaũ

Expanded text:
i ejicis nos, mitte nos in gregem porcorum . Absque concessione omnipotentis Dei, nullam malignus spiritus contra hominem habet potestatem, quia, attestante Evangelio, describitur quod nec manere in obsesso homine potuit, nec rursus invadere bruta animalia non jussus praesumpsit. Ipsi enim Redemptori nostro a legione quae hominem tenebat dictum est: Si ejicis nos, mitte nos in gregem porcorum. Qui hanc et ab homine expulit, et in porcos ire eosque in abyssum mittere concessit. Ex qua re colligitur quantae infirmitatis noster adversarius existat, cui si potestas summa licentiam non praebet, grassari nec in porcos valet. Quando ergo iste sua sponte nocere factis ad Dei imaginem hominibus audeat, de quo nimirum constat quod non jussus contingere nec porcos praesumat? Illi ergo nos necesse est sponte subdi cui et adversa omnia subjiciuntur in vita, ut tanto nostris hostibus potentiores simus, quanto cum auctore omnium unum efficimur per humilita
Abbreviated transcription (Latin):
S cum culpam. q̃ corrigi debuisset
inuenit: ilicose magistrum ẽẽ reco¬
luit dicens. Qͥd uultis. in uirga ue¬
niam ad uos: Summus itaq locus
bn regit᷑: cum is qͥ p̃est uitiis potius

Expanded text:
cum culpam, quae corrigi debuisset, invenit, illico se magistrum esse recoluit, dicens: Quid vultis, in virga veniam ad vos ? Summus itaque locus tunc bene regitur, cum is qui praeest vitiis potius
Abbreviated transcription (Latin):
Hisqͥdem qͥ sc̾m patientiam boni oꝑis
glam ⁊ incorruptionem. qr nominata
boni oꝑis patientia qͣsi totius electe ac̾¬
tionis fabricam dixerat: subtilit̾ ilico
ubi bases eidẽ fabrice consisterent. ex¬
qui siuit dicens. Głam & honorem ⁊ in¬
corruptionem querentib uitam et̾nã.
le si aꝑte diceret. Isi qͥdam patientiã
boni oꝑis ostendunt. głam ce incorrup¬
donem ñ recipiunt. si intentiones cor¬
ficium non inhabitat. quod extra se posi¬
tum non ipse sustentat. Moraliũ ł.xuiii.¬
& iustificans. Om̃s suꝑne patͥe elec¬
ti participatione uere lucis que d̃s est
lumen uocari solent. sille lum̃ illu¬
ininans. isti lumen illuminatum: siẽ
scͥptum est. Erat lux uera: que illum:¬
nat omnem hominem uenientem in
hc mundum. Istis autem tm̃ modo dr.
Uos estis lux mundi. Participatione
pantur: s ille iusticia iustificans. isti
ut sit ipse iustꝰ ⁊ iustificans: isti dis uͦ

Expanded text:
his quidem qui secundum patientiam boni operis, his quidem qui secundum patientiam boni operis, gloriam, et incorruptionem; quia nominata boni operis patientia, quasi totam electae actionis fabricam dixerat, subtiliter illico ubi bases ejusdem fabricae consisterent exquisivit, dicens: Gloriam et honorem, et incorruptionem quaerentibus vitam aeternam. Ac si aperte diceret: Et si quidam patientiam boni operis ostendunt, gloriam et incorruptionem non recipiunt, si intentiones cor aedificium non inhabitat quod extra se positum non ipse sustentat. CAP. V.et justificans . Omnes supernae patriae electi participatione verae lucis, quae Deus est, lumen vocari solent: sed ille lumen illuminans, isti lumen illuminatum, sicut scriptum est: Erat lux vera quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Istis autem tantummodo dicitur: Vos estis lux mundi . Participatione pantur; sed illa justitia justificans, isti autem Ut sit ipse justus et justificans ; isti vero
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ad peccandum exhibet᷑. ipsum reme¬
dium gr̃e u̾tit in augmentum culpe.
spicit ad augmentum culpe trahi. ip¬
sam benignitatem quam contulit in
iudicii distͥctionem u̾tit: ut inde post
amplius feriat. unde mͦ ampliꝰ expec¬
tat: & qr homo deserere malum non
uult ut uiuat: augeat unde moriat᷑.
ui reddet unicuiq scđm oꝑa eius.
Siẽ aliqͣ fabrica columnis colum¬
ne uero basib mnitunt᷑: ita uita nr̃a ĩ
uirtutib. uͥtutes autem in intima in¬
tentione subsistunt. Bases quippe uniꝰ¬
cuiusq sunt anime. intentiones sue.
Q qr scͥptum ẽ. fundamentum aliud
nemo potest ponere p̾t̾ id qͦd positum¬
tosunt. cum intentiones nr̃e in xp̃oro
borant᷑. Nimirum enim quamlibet
summa oꝑa inanit̾ facimus: si inten¬
tiones cordium nr̃orum p̃mia uerȩ
uite que in xp̃o ẽ non reqͥrunt. Unde
cum distͥctum iudicem pacilus descri¬
beret. & actionum bona narraret di¬
cens. qͥ reddet unicuiq scdmoꝑa eius

Expanded text:
et ad peccandum exhibetur, ipsum remeet ad peccandum exhibetur, ipsum remedium gratiae vertit in augmentum culpae.spicit ad augmentum culpae trahi, ipsam benignitatem quam contulit in judicii districtionem vertit; ut inde post amplius feriat unde modo amplius exspectat. Et quia homo deserere malum non vult, ut vivat, augeat unde moriatur. ui reddet unicuique secundum opera ejus . Sicut aliqua fabrica columnis, columnae vero basibus innituntur, ita vita nostra in virtutibus, virtutes autem in intima intentione subsistunt. Bases quippe uniuscujusque animae sunt intentiones suae. Et quia scriptum est: Fundamentum aliud nemo potest ponere pto sunt, cum intentiones nostrae in Christo roborantur. Nimirum enim quamlibet summa opera inaniter facimus, si intentiones cordium nostrorum praemia verae vitae quae in Christo est non requirunt. Unde cum districtum judicem Paulus describeret, et actionum bona narraret, dicens: Qui reddet unicuique secundum opera ejus,