comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iustificat. ⁊ priores
sã apud deumper
eam iustificati ft̃.¬
quid opus erat le¬
gem dari qd̃ sic in¬
tulit int̾rogenis ⁊
dicens quid igit᷑¬
Olim cum expo¬
nerẽ hoc capłmita¬
distinguendũ pu¬
tau ut int̾rogatio
et̃t quid igitur. ac

Expanded text:
justificat, et priores cti apud Deum per eam justificati quid opus erat legem dari? quod sic itulit interrogans et dicens: Quid igitOlim cum exponerem hoc capitudistinguendum putavi, ut interrogatio et, quid igitur? ac
Abbreviated transcription (Latin):
p̃uaricator liberatore saluatorẽq requi¬
reret. Pata ẽ enzo lex ut suꝑboꝵ cerue
qs faceret Eisgredi hsuliaretꝰ it mecdieꝰ
optaretur qui sibitm̃ tribuebãt ⁊ uolum¬
tati sue tantũ arrogabant ut liberũ ar¬
hitriũ sib putarent sufficere ad iusticiã.
clicentes. ñ deest qui impleat. s deẽ quiiube¬
at. Data est ergolex ad domandam illoꝵ
superbiam. eoꝵq prodendam infirmitatẽ
data est ⁊̃ cduris in flagellum. data est ĩ in
signũ futuroꝵ. ut figura figuris attesta¬
retur. ecce habes. uͦii. date legis cãs br dis

Expanded text:
alvatoremque requireret. Data ergo est lex, ut superborum cervix quos faceret transgredi humiliaretur, ut medicus optaretur, qui sibi tantum tribuebant, et voluntati suae tantum arrogabant, ut liberum arbitrium sibi putarent sufficere ad justitiam, dicentes; Nec deest qui impleat, sed deest qui jubeat. Data est ergo lex ad domandam eorum superbiam illorumque prodendam infirmitatem. Data est etiam duris in flagellum, data est etiam in signum futurorum, ut futura figuris attestaretur. Ecce habes quatuor datae legis
Abbreviated transcription (Latin):
ñ aberat auero. sed¬
melior michi uidet
ifta diftunctio. uit
intt̃rogatio sit quid
ergo lex. ⁊ infertur

Expanded text:
non abhorret a uero; sedmelior mihi uidetur ista distinctio, ut rogatio sit: quid ergo lex? et inferatur
Abbreviated transcription (Latin):
concubitũ attendit diugatoꝵ ubi estin¬
continentie malũ. incontinentie malũ
est ꝙ uir cognoscit uxore ⁊̃ ultra ncc̾ita¬
tẽ ꝓtreandi liberos. s⁊ ibiẽ nuptiarum
bonũ ñ enĩ qͥa incontinentie malũ ẽ. d̾o
conubiũ qd̃ est p̃terintentione̾ generoĩs

Expanded text:
concubitum attendit conjugatorum ubi est incontinentiae malum. Incontinentiae malum est, quod vir cognoscit uxorem etiam ultra necessitatem procreandi liberos, sed et ibi est nuptiarum bonum. Non enim quia incontinentiae ibi malum est, ideo connubium quod est praeter intentione
Abbreviated transcription (Latin):
⁊domib suis
qui enĩ bñ
ministraue¬
rint: gradũ
sibi bonum
acquirent.
⁊ multam fi¬
dutiam in
fide q̃ est in

Expanded text:
domibus suis. Qui enim bene ministraverint, gradum sibi bonum adquirent et multam fidutiam in fide, quae est in
Abbreviated transcription (Latin):
qui treqnter
hoc agunt tur
emere ⁊plus
uende tirrpe ẽ
huic professio
aliis est occul¬
tũ illos clico

Expanded text:
qui frequenter hoc agunt. Amemere, et pluris vendere. Turpe est huic professionaliis est occultum. Illos, dico
Abbreviated transcription (Latin):
.s. ardorẽ per quas¬
libet turpitudĩee
discurrente. Otu
gienda sicut ydola¬
glam nesol nom̃ detatis hãt. tta auãs
in der res se extendit. ut solus cisurpet q̃ d̾s
om̃ib fecit. utraq ergosunt d̾o inimita.

Expanded text:
 ardorem, per quaslibet turpitudines discurrentem; congienda sicut idolam, nec solus nomen deitatis habeat, ita avarus in Dei res se extendit, ut solus usurpet quae Deus omnibus fecit. Utraque igitur Deo inimica sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
describit delicta q̃
r̃ibra appellat. ite
pꝰ acceptam siita¬
tis rõnem bone ui¬
te operam darent:
multũ enim obest
stire rõnem ueri ⁊
ñ eam fcĩs exeqru.
qui eñĩ scit uolun¬
facit: uapulabit

Expanded text:
Describit delicta, quae membra appellat, ut post acceptam veritatis rationem bonae vitae operam darent. Multum enim obest scire rationem veri, et non eam factis exsequi. Qui enim scit volunfacit, vapulabit
Abbreviated transcription (Latin):
quonsus est teste ñ ait exiturus ẽ s exiso. e
ligi uoluit. sit ⁊illud ñ solis apłis dicitur tes¬
tes michi eritis us ad uitiiũ terre ⁊ illud.
uobistũ sum usq ad ꝯsimmnationem scł̃i
⁊ silud. cũ uideritis hec oĩa sctote q ꝓpeẽ¬

Expanded text:
quo usus est teste, non ait exiturus est. Sed exiit lligi voluit, sicut et illud non solum apostolis dicitur: Testes mihi eritis usque ad ultimum terrae ; et illud: Vobiscum sum usque ad consummationem saeculi ; et illud: Cum videritis haec o
Abbreviated transcription (Latin):
temꝑtertur sic̾ nidei tẽptati sunt ⁊ periert᷑.
qr fic illi moysi detrahentes dm tempta¬
uerunt. ita hii detrahentes apło cłm tẽp¬
tant. icone cadat. ñ ꝙ penitꝰ aliquia sũ ca¬
Temptatio

Expanded text:
tententur, sicut Judaei tentati sunt, et perierunt, quia sicut illi Mosi detrahentes Deum tentaverunt, ita hi detrahentes Apostolo Deum tentant. Dico ne cadat, non quod penitus aliquis sine catentatio
Abbreviated transcription (Latin):
ditꝰ ad saluandli. sed
semꝑcirca. uñ rec̾te
sando fidem perittus
moritur. necad ũ ita¬
tis scĩara conualescite
s qͣl repetitis accessiõi
b langnet creca qõ
eẽt seruus. cum õs ex
eisdem prĩb sint orti

Expanded text:
ditus ad solvendum, sed semper circa. Unde recte sando fidem penitus moritur, nec ad veritatis scientiam convalescit, sed quasi repetitis accessionibus languet circa quaeesset servus, cum omnes ex eisdem patribus sint orti
Abbreviated transcription (Latin):
li qd̃ ñ excupidita¬
qr radix est oium¬
maloꝵ. Et nota qd̾
hoc dicitur his qui¬
uolunt cliuites eẽ
⁊ ñ sunt illis aũ qͥ¬
iam diuites st̃ ali¬
si superbe sapere s
dare pauperib. et¬
aodit᷑ ⁊ incidunt ĩ
triunt ⁊ mu. ⁊ .n0.¬

Expanded text:
n ex cupiditaquia radix est ommalorum. Et nota quod hoc dicitur his quvolunt divites esse, et non sunt. Illis autjam divites sunt, alion superbe sapere, sed dare pauperibaddit: Et incidunt in triunt,
Abbreviated transcription (Latin):
bat. enigilans nicħ inueniet itamł¬
ti bsi securi nitħ bonise hr̃e t̾c̃ inueni¬
ent. pp̃ hoc intepitagere detꝑibutmo¬
neret cauere sibi ne ita dep̾hendantur.
ñ ergo post qͣntum temporis hoc futu¬
rũ sit. s qũo futurũ sit opus ẽ scire. ut
curent filii litis eẽ ⁊ parato corde uigi
lare qui tiolunt ab illa hora sic̃ a nõc¬
turuo fure comphendi nã si ad cauend
hoc malum .i. ne horacłm tanqͣm fur inue
hoc potius scribendum ee̾ indicaret. nc̃ aũ ñ
opus illis ẽẽ monstrauit quib suffitrebat
ut scirent imparatis atq dormientib ho¬
ram clñi situt furem ẽẽ uenturã atq hoc
sciendo uigilarent.
um enim

Expanded text:
 evigilans nihil inveniat. Ita multi bene securi, nihil boni se habere tunc invenient. Propter hoc coepit agere de temporibus ut moneret cavere sibi ne ita deprehendantur. Non ergo post quantum temporis hoc futurum sit, sed quomodo futurum sit, opus est scire, ut curent filii lucis esse, lare, qui nolunt ab illa hora sicut a nocturno fure comprehendi. nam si ad cauendum hoc malum, id est ne hora domini tamquam fur inuehoc potius scribendum esse judicaret. Nunc autem non illis esse opus monstravit, quibus sufficiebat ut scirent imparatis atque dormientibus horam Domini sicut furem esse venturam, atque hoc sciendo vigilarent. Cum enim
Abbreviated transcription (Latin):
ea .i. ñ ꝑunietur legali pena qr lex
moysi reos illos ñ fatiebat ac si seruaret᷑
ł uiuebat fatiendo legem ⁊ uocat hic ius¬
titiam legis oꝑa sita legalia um̾ ⁊mmo
yse hit habetur qui fecerit ea uiuet initł
tuebant uti nesin ea fecissent pat̾entur
atur ñ est ergo magna insticia tim̃e nec
Eficari apud deũ. aluid ñ oĩo iustifieari
qui oio si iustificatur nec illa seruat q̃tꝑa
uero in operib legis iustificantur tp̃alem ĩ
expestant mcedem nec iustificantur apd̃ deũ

Expanded text:
 non punietur legali poena, quia lex Mosi reos illos non faciebat, si servaretur, id est vivebant faciendo legem. Et vocat hic justitiam legis opera illa legalia. Unde et in Mose ita habetur: Qui fecerit ea, vivet in illis . Timebant utique ne si non ea fecissent, paterentur atur. Non est ergo magna justitia timere, nec ificari apud Deum, aliud non omnino justificari. Qui omnino non justificatur, nec illa servat quae tternum; qui vero in operibus legis justificatur, temporalem inde exspectat mercedem, nec justificatur apud Deum;
Abbreviated transcription (Latin):
Siunt q̃clamq̃ leuissima putarentiro ni¬
sim scripturis demonstrarentur opio¬
ne grauiora. Quis eni clicentem fatue
fri suo. reum gehenne putaret. nisi ueri¬
tas hoc clrẽt. Siłr dres obseruare ⁊ tꝑa. si
uel m̾sib uł amus uolunt uł nolunt a¬
liquid inchoare qi fausta uł infausta sit
tp̃a. Non ita ista obsetuemus neabapłõ
ista aucdiamus. timeo. ⁊ c̃ eos eñi tulpat᷑
qui constellationes secuntur tlicentes.
ñ proficiscar qr sic luna fertur. uł profi¬
ciscar ut prospera ceclant. q itasehabet
positio syderũ. agam hoc m̃se comirer¬
cium qr illa stella agit m̾sem. ñ planta¬
bo hoc anto iunreami qr bissextus ẽ. tales
culpantirr. ñ qui naturales elementoꝵ
effc̃s in syderum ordinatissima ꝯũsioe
nouerunt. ut. ẜ tempestate si naiugent.¬
aut autumpno semittent. de quib cum
cond̾entur dc̃m estui geñ ⁊ sint in signiᷤᷤ¬

Expanded text:
Sunt quaedam quae levissima putarentur nisi in Scripturis demonstrarentur opinione graviora. Quis enim dicentem fatue fratri suo, reum gehennae putaret, nisi Veritas hoc diceret Similiter dies observare et tempora non vel mensibus vel annis volunt vel nolunt aliquid inchoare, quasi fausta et infausta sint tempora. Non itaque ista observemus, ne ab Apostolo ista audiamus: Timeo, etc. Eos enim culpat qui constellationes sequuntur, dicentes: Non proficiscar, quia luna sic fertur, vel proficiscar ut prospera cedant, quia ita se habet positio siderum; agam hoc mense commercium, quia ista stella agit mensem; non plantabo hoc anno vineam, quia bissextus est. Tales culpantur, non quia naturales elementorum effectus in siderum ordinatissima conversione noverunt, ut scilicet tempestate non navigent, autumno seminent: de quibus cum cond
Abbreviated transcription (Latin):
uant ut quicłñt hoc dien estaliquid inti¬
piendum m̃ses aũ colunt qui cursus lune
perserutantes dñt tali luma ñ estaliquio
inthoatidum. tꝑa uero cum cdnt. modo est
qr prospere pot̃ cedere quitquid simplitt̃
subu̾si erant galathe ut ad legem ⁊ adi
pristinos errores ꝯuert̾entur. ergo eligat
lector utram uolet sñiam. dũmodo intlli¬
gat ad tantum pericłm anime ꝑtiriere
superstitiosas prm̃obseruantias ut hu¬

Expanded text:
vant, ut qui dicunt hoc die non est aliquid incipiendum, menses autem colunt, qui cursus lunae perscrutantes dicunt: Tali luna non est aliquid inchoandum. Tempora vero cum dicunt, modo est quia prospere potest cedere quidquid simpliciter erant subversi Galatae, ut ad legem et ad pristinos errores converterentur. Ergo eligat lector utram volet sententiam, dummodo intelligat ad tantum periculum animae pertinere superstitiosas temporum observantias, ut hu
Abbreviated transcription (Latin):
osas prm obseruationes. manifestũ
est enum uolumina tꝑm per elem̃ta.
huius muncli hocẽ telum ⁊ t̾ram io
tus atq ordine syderum administrari.
q̃ infirma appellat ex eo qd̃ infirma ⁊
iustabili sp̃euariantur. egena uero eo
ꝙ egent sũma ⁊ stabili sp̃e creatoris
utt possint ẽẽ quo modosurt. uł egena.¬

Expanded text:
Manifestum est eum volumina temporum per elementa hujus mundi, hoc est coelum et terram, et motus, atque ordinem siderum administrari. Quae infirma appellat, ex eo quod infirma et instabili specie variantur, egena vero, eo quod egent summa et stabili specie Creatoris ut possint esse quomodo sunt. A
Abbreviated transcription (Latin):
diu̾sum est. qr in uno pcc̃o ade scles ei dãpnati
sunt. grã au ñ ex uno s ex multis pct̃is iustifi¬
cauit homines ⁊ ⁊̃ in uitam perduxit. qd̾ bene
abolus uel ꝑccͣm ⁊ atcende ꝙ ait mors regnsunt
ñ regnat. concordans suꝑerioꝵ sensui ubi dix̃
mortẽ regnasse abadam us ad moysen qr
qui per legem noto deiuidicio trmorem eius
habu̾nt sublati ft̃ de mortis imꝑio asiuero
dũ sine lege timor deiint̾ris ñ erat mors in
siles ade preualuit ⁊ si ibi regnauit mors

Expanded text:
diversum est, quia in uno peccato Adae similes ei, damnati sunt; gratia vero non ex uno, sed ex multis peccatis justificavit homines, et etiam in vitam perduxit, quod bene abolus vel peccatum. Et attende quod ait mors regnavit, non regnat, concordans superiori sensui, ubi dixit mortem regnasse usque ad Mosen, quia qui per legem noto Dei judicio timorem ejus habuerunt, sublati sunt de mortis imperio. Ante vero dum sine lege timor Dei in terris non erat, mors in similes Adae praevaluit; et si ibi regnavit mors
Abbreviated transcription (Latin):
a de fĩ pcc̃ores s propagatione. nec solamu¬
ni sola imuitatione
tatione xp̃i iustifitari s regenerõne sp̃ua
generatio ẽ nisi per adam: sic sp̃ualis nulliꝰ
illam generõnem: sic nlłs estiustus preter
istam. nemo en̾i nascitur nisim ꝯtupiscen¬
tia cerrnalig erastaẽ ex primo hoĩe. et ne¬
mo renascit᷑ ñ gr̃a sp̃uali q̃ data esta scłoi¬

Expanded text:
ae fieri peccatores, sed propagatione, nec sola imitatione Christi justificari, sed regeneratione spiritualgeneratio est, nisi per Adam, sic spiritualis nulliusillam generationem, sic nullus est justus praeter istam. Nemo enim nascitur nisi in concupiscentia carnali, quae tracta est ex primo homine; et nemo renascitur nisi gratia spirituali, quae data
Abbreviated transcription (Latin):
in eos quim silitudinem p̾uariconis ade ha¬
bundauit n̾a ⁊ in multos qui neglecto deo
seciuerant creature ne abhac uita disceden¬
tes a scła morte exciperentur.⁊incultores
unius dei qui pẽno pcc̃o ex dei sĩa ap̃ inferoᷤ
tenebartur grã habundauit in descensu sal¬
uatoris om̃ib dans indulgentiam cumtri¬

Expanded text:
in similitudinem praevaricationis Adae abundavit. Nam et in multos qui neglecto Deo servierunt creaturae, ne ab hac vita decedentes a secunda morte exciperentur, et in cultores unius Dei qui paterno peccato ex Dei sententia apud inferos tenebantur, gratia abundavit in descensu Salvatoris, omnibus dans indulgentiam cum tri
Abbreviated transcription (Latin):
turus euppe erat orb̃ qͣntum adfiliũ der
qui semper erat ⁊ ne de altero orbe disputa¬
re intlłretur: addit. de quoorbe .lo. hoc addi¬
dit nem̾tem auditoris errare relinq̃ret.
auctoritate dauid qui futura qiͣ preterita
refert. ut pote adiissus diuinis consiliis

Expanded text:
Futurus quippe erat orbis quantum ad Filium Dei qui semper erat, et ne de altero orbe disputare intelligeretur, addit de quo orbe loquimur. Hoc addit ne mentem auditoris errare relinqueret, auctoritate David, qui futura quasi praeterita refert, utpote admissus divinis consiliis
Abbreviated transcription (Latin):
te. hocaddit ne qͥs
putet partim posse
ẽẽ diei ⁊ partim noc
tis nemo enĩ duob
mine saluatoris
negligent̃ agamꝰ.
io q trib nos pro¬

Expanded text:
um. Hoc addidit, ne quis putet partim posse esse diei, et partim noctis. Nemo enim duobusmine Salvatoris, negligenter agamus. Ideoque tribus nos pro
Abbreviated transcription (Latin):
mens nr̃a attendenꝰ
ħ caduca ⁊ sobrie
eis utamur. si qͣrbo
nis nris s ad sustũ¬
tation̾e dictis qui
.e. ꝙ ue nos quiñsu¬
mus fili noctis ñ
debemus dormire.
ctem dormiunt.i.
uitia ⁊̃ pcc̃a sua tra¬
uerunt eos ad hoc
ut obliti uite et̾ne.
initis quiescant.
immoderate uten¬

Expanded text:
mens nostra attendens haec caduca, et sobrie eis utamur, non quasi bonis nostris, sed ad sustentationem datis. QuiVere nos, qui non sumus filii noctis, non debemus dormire, ctem, dormiunt, id est vitia et peccata sua traxerunt eos ad hoc, ut oblili vitae aeternae in istis quiescant. immoderate uten
Abbreviated transcription (Latin):
unt otra appetitũ terrenoꝵ si enĩatten¬
dimus ꝙ xp̃c pro nobis passus ẽ ⁊ resur¬
rexit. ⁊ nobis uitam parauit. qui siratał
coherentes hami fidei ⁊ sicaritati insis¬
timus ñquam m̃tes nras uincet tꝑał
appetitus. siĩ spes et̾ne salutis ad suꝑna
tendens ut galea m̃tem obuoluit ñ le¬

Expanded text:
 Si enim attendimus quod Christus pro nobis passus est, et resurrexit, et nobis vitam paravit, qui sunt quasi coherentes hami fidei, si et charitati insistimus, nunquam mentes nostras vincet temporalis appetitus; sed etiam spes aeternae salutis ad superna tendens ut galea mentem obvolvit, non l
Abbreviated transcription (Latin):
hend̾e sic ẽ agendũ
ut clixi ñ enim bapᷤ¬
⁊ cetera satram̃ta
suffitiunt ut quid̾a
pritant sit̾nec uide¬
is bnficia d̾mualunt
cũ postea pectarent Nolo.e.ii. i.¬

Expanded text:
hendere sic est agendum, ut dixi: Non enim bacaetera sacramenta sufficiunt, ut quidam putant, sicut nec Judaeis beneficia Dei valuerunt, cum post peccarent. Nolo enim
Abbreviated transcription (Latin):
uisa signa illa. qr perea ⁊ a morte ĩmunen¬
te liberati sunt. ⁊ ab ignorantia dei que p¬
mebat tunt om̃s gd̃ mmundati pparati ft̃¬

Expanded text:
visa signa illa; quia per ea, et a morte imminente liberati sunt; et ab ignorantia Dei quae premebat tunc omnes gentes mundati, praeparati sun
Abbreviated transcription (Latin):
cedentib abstine¬
rea licitis industõ¬
ne siłium ⁊ exẽplo
gentia sua offen¬
d̾unt. nos solliti¬
tos facit ostendenᷤᷤ
per sacram̃toꝵ¬

Expanded text:
aecedentibus abstinere a licitis inductione similium, et exemplo ui negligentia sua offenderunt, nos sollicitos facit, ostendens per sacramento
Abbreviated transcription (Latin):
net proeis orareut quietã uttani agant
dissiꝑatur. tepescit pietas. destructio sol¬
uitur. qua solitta: infrrmoꝵ castitas ui¬
os tenemin captim quib ⁊ seruire iube¬
murꝰ ⁊ tributa ceddere sicut filii iseł sub
babylome regibo seruiebant. pax aũ nrã
poria ⁊ hic est cum d̾o per fidem ⁊ meternũ
erit eũ illo ꝑ spẽm ⁊ ne quis ꝑutaret hecũ¬

Expanded text:
net pro eis orare ut quietam vitam agant.dissipatur, tepescit pietas, districtio solvitur: qua soluta, infirmorum castitas viios tenemur captivi, quibus et servire jubemur et tributa reddere, sicut filii Israel sub Babyloniae regibus serviebant. Pax autem nostra propria, et hoc est cum Deo per fidem, et in aeternum erit cum illo per speciem. Et ne quis putaret haec
Abbreviated transcription (Latin):
cib ⁊ comitib ⁊ si mali sunt qr ex oĩge¬
nere hõm colligenda est ecc̃a. ⁊̃ de husqui
fastu ⁊ superbia scłaria fide ⁊ hu̾isitate
uidentur aberrare. Quare pro begib ⁊ sub¬
limib orare uelit. reddit cãm subdens
lo fieri orõnes. qr hoc ⁊ nobis proderit. ad

Expanded text:
cibus et comitibus, et si mali sint, quia ex omni genere hominum colligenda est Ecclesia, et de his qui fastu et superbia saeculari a fide et humilitate videntur oberrare. Quare autem pro regibus et sublimibus orare velit, reddit causam subdens:lo fieri orationes, quia hoc etiam nobis proderit, ad
Abbreviated transcription (Latin):
formare serp̃am põt̃
sic̃ potuit detormaeᷤ¬
q̃ in ip̃a agnitioe dei
creata ẽ anteqͣm de¬
licto ueterasteret. s
post lapsum ꝑcã ri
eadem reformatire
Satis er goostendit᷑¬
ad ymagine̾ dei .ẜ si¬
incorporis lineam̃¬
tis. s forma quad̾a¬
intelligibili m̃tis
iluminate cũ ergo¬
duas res intelligiuo¬
luit qĩ aliud sit m̃s
e. Dile dcm est in expoliatiõe
carns dorporis .i. carnis q̃ corpus ẽ Sdq̃s
matur xpm enuim induitur qui ꝓtide

Expanded text:
formare seipsam potest, sicut potuit deforma in ipsa agnitione Dei creata est antequam decto veterasceret, sed post lapsum peccati eadem reformatur. Satis ergo ostendituad imaginem Dei, scin corporis lineamentis, sed forma quadaintelligibili mentis illuminatae. Cum ergoduas res intelligi vlus quasi aliud sit mens, e dictum est: In exspoliatione cormatur. Christo enim induitur qui pe
Abbreviated transcription (Latin):
quo uis homine ⁊̃ tum gentili uel uideo q
oĩs homo proximus est ꝯditione primena¬
tuitatis. uł spe ꝯũsioris. oĩs homo aute¬
qͣm sit xp̃ianus d existimari proximus.
ñ enim nostis qualis sit futirus asi deũ.
deum ut uiter scõs recumbat. qm̃ ⁊ ẽ. do

Expanded text:
quovis homine, etiam cum gentili vel Judaeo; quia omnis homo proximus conditione primae nativitatis, vel spe conversionis omnis homo antequam sit Christianus debet putari proximus. Si enim nosti qualis sit futurus apud Deum, Deum, ut inter sanctos recumbat. Quo
Abbreviated transcription (Latin):
mentis ur̃ẽ¬
.i sp̃ũ qui est mens
uł si quo alio itoca¬
bulo commodrus ap¬
est qua pest homo ce¬
um creatus
magnitione dei post¬
qͣm pcc̃o desipuit in¬
eadem renouaturut
incipiat illa ymago¬
absilo reformaria qͦ

Expanded text:
mentis vepiritu qui est mens, vel si quo alio vocabulo commodius apest, qua praeest homo caeui creatus in agnitione Dei, postquam peccato desipuit,eadem renovatur, ut incipiat illa imagoillo reformari, a quo
Abbreviated transcription (Latin):
reueniunt uelad
hõ ẽ. aĩa iterior. ⁊ interlori agitur hec
netustas ⁊ nouitas. cũ ergo dicit depõi¬
teuos ⁊c̃. ñ hoc iubet ut corpus depo¬
natur. s ut uitam meltus mittetur.
No itaq intior si uitia pristina segͣt.
enus a scłari errore: nouus dr̃ eo igitire cor¬
rumpitur quo ueterascit. soait. depo. ue ho.¬
.i. uetustatem qua homo interior fit uet.
⁊ corrumpitur. uñ addit. qui ⁊ si delectetur
han̾c igitur uetustatẽ quatenus uobisꝰ
datur deponite.

Expanded text:
re veniunt, vel adhomo est: anima, interior, et interiori agitur haec novitas et vetustas. Cum ergo dicit, deponite vos, etc., non hoc jubet ut corpus deponatur, sed ut vita in melius commutetur. Homo itaque si vitia pristina sequituenus a saeculi errore, novus dicitur: eo igitur qui corrumpitur, veterascit. Ideo ait, deponite  vetustatem, quia hoc interior fit vetus et corrumpitur. Unde addit, quia et si delectetur,Hanc igitur vetustatem quatenus vobis datur deponite.
Abbreviated transcription (Latin):
in.ib.d. decessus mei. Lorma hic ostendit
quo de se predc̃a spec¬
tent ꝙ tra laboro et
iusto offõ michi tre

Expanded text:
diem, decessus mei. Formam. Hic ostendit quo de se praedicta specdicat: Ita laboro et insto officio mihi cre
Abbreviated transcription (Latin):
sione ẽẽ. p̃ est em
uñ erubescatur de
ea qr si h̃o uisus est
rutt d̾s. ⁊ sicrucifi¬
xus est resurrexit
tũ a mortuis ⁊ mł¬
tis uidentib susci
imbetillitas ibi ap¬
paret potentia n
bor est. s colla mͥ m

Expanded text:
essione. Non est enim unde erubescatur in ea, quia si homo visus est ruit Deus; et si crucifixus est, resurrexit tamen a mortuis, et multis videntibus, suscipimbeparet potentia. Neque, bor est, sed collabora m
Abbreviated transcription (Latin):
cum sit. ꝯfir. testib ⁊ morte testatori
siłr testamentũ .l. ꝑromission̾e dei lex
ñ facit irritum. qd subseq̃nter clicit
apłs. cid̃ si solum subderetur: facił ẽẽt
intłłntia in aptatione similitudiris.
s exea aliqͣntulum obsturatur. qr ante¬
iõ facit ut ex dantis ⁊ accipientis dig¬
nitate uideatur incomutabilis sponsi
⁊ hoc est qd̾ait. Abrahe.ꝙ sic̃ testa

Expanded text:
estatoris, similiter testamentum, id est promissionem Dei, lex non facit irritum, quod subsequenter dicit Apostolus: Quod si solum subderetur, facilis esset intelligentia in aptatione similitudinis, sed ex eo aliquantulum obscuratur, quia antecet Abrahae. Quod ideo facit, ut ex dantis et accipientis dignitate videatur incommutabilis sponsio. Et hoc est quod ait: Abrahae. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
dam tp̃e uenientib¬
roni̾a occurrit eisip̃e
cum aliis tharsensib
ut pote nobilis. exceperuntq eos cum pacetẽ
romani concesserunt eis predc̃a. ibiq pat̃
ob recordationem eus hanc ueste̾ paulu¬
lexander aũ

Expanded text:
odam tempore venientibuciam occurrit eis ipse cum aliis Tharsensibus, utpote nobilis, exceperuntque eos cum pace. Tunc Romani concesserunt eis praedicta, ibique pater ob recordationem ejus hanc vestem sibi Paululexander a
Abbreviated transcription (Latin):
.4.i. res sperata.
ad qua uocat cre¬
dentes. hoc clicit
ut ꝓpensiores sint¬
qr cum plene sci¬
erint qui fructũ¬
ẽ credentium pro¬
pensiores fient cir¬
ca extoilenda re¬
nomine spei intel¬
dens. ex sciatis q̃
sint diuitie. et ẽ.
ħ est spes. spem .R.
accipit rẽ speratã¬
uł itant spes ꝓprie
accipiature ⁊ ẽ. ut

Expanded text:
 res sperata ad quam vocat crdentes. Hoc dicit ut propensiores sinta, cum plene scierint quis fructus credentium, propensiores fient circa excolendam renomine spei inteldens: Et, sciatis, quae sint, divitiae, etc. c est spes. Spes enim accipit rem speratael ita ut spes propria accipitur, etc. Ut
Abbreviated transcription (Latin):
tanq̃ harena
pcc̃i atq supplicu ñ conditione cliuma s uo¬
luntatis iniquitate uiciata natura q̃ a d̾o
conclita est bona. Sugitur male uurunt ho¬
mines de suo est uł qd̾ originałr traxerint
uel insuꝑer addiderunt sdeo ñ se excusent ho¬
mines qui uolunt recte iuere dntes quidno
facimus qui male uiuimus cum grãm imi
bene uiueremus ñ accepinus ñ ueratit᷑ posst̃
se excusare. Sienĩ uasa ire sunt quib debita
percłitio rectlitur hoc sibi inritent qrex mas¬
sa sunt qũa merito pec̾i deus iuste dãpnauit

Expanded text:
a peccati atque supplicii, non conditione divina, sed voluntatis iniquitate vitiata natura quae a Deo est condita bona. Si ergo male vivunt homines de suo est, vel quod originaliter traxerunt, vel quod insuper addiderunt; ideo non se excusent homines, qui nolunt recte vivere dicentes: Quid nos fecimus quod nos male vivimus, cum gratiam unde bene viveremus non accepimus? Non veraciter possunt se excusare. Si enim vasa irae sunt quibus debita perditio redditur, hoc sibi imputent, quia ex massa sunt quam merito peccati Deus juste damnavit.
Abbreviated transcription (Latin):
ergo sig̃icauit hoc dcõ qr enĩ ñ humano seĩe
q ex ea carne xp̃o formatus est q̃ ostat ex seĩe:
recte clicitur fc̃s ex semine q̃uens asi utrũ xp̃e¬
debrat cliti creatura uł bes creata. simpłrau¬
diat auigustinũ super hoc itadisserentem in

Expanded text:
ergo significavit hoc dicto. Quia enim non humano semine quia ex ea carne Christus formatus est, quae constat ex semine, recte dicitur factus ex semine. Quaerens autem utrum debeat dici creatura, vel res creata simpliciter, audiat Augustinum super hoc ita disserentem: In
Abbreviated transcription (Latin):
lens grãm comiñdare. maluit dr̃ẽ dedauid
qui ⁊ criminosus fuit ñ de semine abraheqͥ
iustus fuit. ut ñ pro m̾ito s gta natꝰ de eo
putetur. ⁊ ⁊̃ io ut ex hoĩe rege ẜ carne rex
natus ostendatur. sicuto de do rege rexante¬

Expanded text:
volens gratiam commendare maluit David dicere, qui et criminosus fuit, non de semine Abrahae, qui justus fuit, ut non pro merito sed gratia natus de David putetur: et etiam ideo ut ex homine rege secundum carnem rex natus ostendat
Abbreviated transcription (Latin):
qñ ñ erat. fc̃s estaũ ut ita dixerim humana¬
tus d̾s qui ⁊̃ massũptione carius deus eẽ des¬
tait inconũtibilis manens assũpto ꝯũtibi¬
rat fc̃s est. S quid erat  Quid est fc̃s uerbu̾
erat filius deierat filius hoĩs fc̃sest. d̾s erat
homo fc̃s est susceꝑit humanitatẽ si amisit
deiergo filius hoĩs fc̃s est filius natꝰ ẜ ueri¬
tatẽ nature ex hoĩe hoĩs filius ut ñ adoptõ
ne uel appłtone. s uere in utoa natiuitate
filui nom̃ hrẽt nascendo. ⁊ ẽẽt uerus d̾s ⁊ uerꝰ
tura genuit filiũ deũ sibi eqͣlem ⁊ead̃ qua.
ip̃e naturalr eĩnus est dmmnitate coet̾nũ
s id̾ dei filius cũ sit d̾s et̃nus ⁊ uerus pro¬

Expanded text:
quando non erat. Factus est autem, ut ita dixerim, humanatus Deus, qui etiam in assumptione carnis, Deus esse non destitit, inconvertibilis manens assumpto convertibirat, factus est. Sed quid erat? quid est factus? Verbum erat, Filius Dei erat, filius hominis factus est; Deus erat, homo factus est; suscepit humanitatem, non amisit Dei ergo Filius, hominis factus est filius; natus setatem naturae ex homine hominis filius, ut non adoptio ne vel appellatione, sed vere in utraque nativitate filii nomen haberet nascendo, et esset verus Deus et verus tura genuit Filium Deum sibi aequalem, et eadem qua ipse naturaliter aeternus est, divinitate coaeternum. Sed idem Deus Filius cu
Abbreviated transcription (Latin):
mana quaminor est pre. utrum au simul
tas deus ac per hoc xp̃c est deus aia rõnalis ⁊
caro. tantaeit em̃ umo itruis nature ut to¬
tum dicatur deus totũ homo ⁊ uicissim d̾s¬
fide purgetur magis magisq a pcc̃is ahstinen¬
do ⁊ bona oꝑando difficilia enĩ funt ħ ut tñ¬

Expanded text:
manam qua major est Pater. Utrumque autem simul, tas Deus. Ac per hoc Christus est Deus, anima rationalis et caro. Tanta est enim unio utriusque naturae ut totum dicatur Deus, totum homo, et vicissim Dfide purgetur magis magisque a peccatis abstinendo, et bona operando. Difficilia enim sunt
Abbreviated transcription (Latin):
cipiens ñ enĩ sic accepit forma seruiit a¬
biceret form̾a dei in qua e qualis pri ut rr
forma dei ⁊ in forma serui idem ip̃e sit unige¬
nitus dei filius. ẽ ergo dei filius deo pr̃ina¬
tirra equalis ħitu munor in forma erã see¬
i qũa accepit ininorest pr̃e in forma dei
forma dei homuss fecit iforma serui fis
rus ⁊ ueratiter ẜ tp̃s est conteptus ⁊ natus ex
uirgine. illo . ẜ d̾o fc̃o naturałr hoĩs filio qui unꝰ
naturałs filius dei prĩs qui õm naturarũ cre¬
ator est ⁊ clũs creauit iurgin̾e creandus ex
uirgine. hic ast deus human̾a naturam ĩ iini¬
tatem persone suscepit. qui se humilians ꝑ¬
mĩam incorrupte uirginis utum ex ea nal¬
citurꝰ impleuit. form̾a ergo .i. naturã serii
in suam accepit deus sue. persona si eni acoe
ꝯperata sit formatione suscepti hõis. qm̃ in
separabilia sunt opera trinitatis. solus tr̃ filiuꝰ
accepit hominẽ .i. form̾a seru in singłectate si¬
ue in unitate persone ñ inunitate seum sin

Expanded text:
pit formam servi, ut abjiceret formam Dei, in qua aequalis Patri, ut in forma servi, et in forma Dei idem ipse sit unigenitus Filius. Est ergo Dei Filius Deo Patri natura aequalis, habitu minor: in forma enim servi quam accepit minor est Patre; in forma Dei, forma Dei, hominem fecit; in forma servi, factus rus, veraciter secundum tempus conceptus et natus ex Virgine. Illo, scilicet Deo facto naturaliter hominis filio, qui unus est naturaliter Filius Dei Patris, qui omnium naturarum Creator et Dominus creavit Virginem, creandus ex Virgine. Hic autem Deus humanam naturam in unitate personae suscepit, qui se humilians iam incorruptae Virginis uterum ex ea nasciturus implevit. Formam ergo, id est naturam servi, in suam accepit Deus ille personam, non enim atota Trinitas operata sit formationem suscepti hominis, quoniam inseparabilia sunt opera Trinitatis; solus tamen Filius accepit hominem, id est formam servi, in singularitate sive in unitate personae, non in unitate se
Abbreviated transcription (Latin):
seruauit in inrẽ. ita c̃a est qua deus fos̃ est
filtus uirgiis. ⁊ uirgo fcã est mat̾ unige¬
uiti ũi. ut ꝙ pr̃ genuit ex et̾nitate. ⁊p̃m irr¬
go conceptum proferret intp̃e. dei ergo filiꝰ
ut carnẽ hoĩs aĩamq mundaret susdep¬

Expanded text:
st filius Virginis, et Virgo facta est mater Unigeniti Dei, ut quem Pater genuit ex aeternitate, ipsum Virgo conceptum proferret in tempore. Dei ergo Filius, ut carnem hominis animamque mundaret, suscep
Abbreviated transcription (Latin):
subsermendo. ecce¬
humami corporis
exemplo docet ñ
posse nos singłos
curam nr̃i ir̃uitẽ
nos agere debere

Expanded text:
subserviendo. Ecce corporis exemplo docet non posse nos singulos curam nostri invicem nos agere debere,
Abbreviated transcription (Latin):
tat anma. domus
S̾cimus qđ̾ habe¬
bimus corpus im¬
mortale. s hoc cor¬
pus mortale per
tribulationesdis

Expanded text:
tur anima. Domus,Scimus quod habebimus corpus immortale, etsi hoc corpus mortale per tribulationes dis
Abbreviated transcription (French):
talis ordolict̾e. sci.e.
Scimꝰ eni
bebimus adeo cer¬
ti sumus qi ĩa ha¬
bemus sꝑe cid̾ habi¬
turi sumus re .s.
tale formatũ ple¬
ministerio homi¬
num fiet. ħebimꝰ¬

Expanded text:
talis ordo litterae. Scimus enim, bebimus, adeo cti sumus, quia jam habemus spe quod habturi sumus re. Aedale, firmatum pleministerio hominum fiet. Am
Abbreviated transcription (Latin):
celo ⁊tra hoc ꝙ diẽ
in p̃senti. parius
enim laborib mag¬
na reddetirr m̾tes¬
⁊ pro leui tribula¬
tione supramodu̾
sublimitas głe pẽ¬
sabitur perpetue.
in nobis dicoñ.⁊.

Expanded text:
contra hoc quod dixit, in praesenti. Parvis enim laboribus magna reddetur merces; et pleni tribulatione supra modum sublimitas gloriae pensabitur perpetuae, in nobis dico, non
Abbreviated transcription (Latin):
gnũ eius manifestari. donec eũ reg¬
subdiuiditur. ⁊ illi qui ad iustoꝵ bitu¬
dinem si pertinent. qr impii eũ regna¬
re ip̃a regni eius manifestatione ꝯfrisi
cos sub pedib ñ sit postea regnaturus
s ad tantã euidentiam regnũ ꝑducet
ut inimici ñ audeant negare ꝙ regnet.
quo amplius ñ erit manifestis ⁊si a̾¬
pluis ñ duret aliudestñ amplius ma¬
nifestari aliud ñ amplius permanere.
ñ amplius manifestari est. ñ manife¬
sttus fieri ñ amplius permanere: ñ eẽ
perseuerantius qñ aũ manifestiusent
regnum xp̃i qͣm tum om̃ib claruerit
inimitis. Dicendo ergo donec: maiore ex¬
eludit manifestationẽ regni ñ ampli¬
orem permanentiam ita ⁊̃ dc̃mẽ. oculu

Expanded text:
gnum ejus manifestari, donec eum regsubduntur, et illi qui ad justorum beatitudinem non pertinent, quia et ipsi cum regnare ipsa regni ejus manifestatione confusi cos sub pedibus, non sit postea regnaturus, sed ad tantam evidentiam regnum perducet, ut inimici non audeant negare quod regnet, quo amplius non erit manifestius, etsi amplius duret. Aliud est non amplius manifestari, aliud non amplius permanere. Non amplius manifestari est, non fieri manifestius; non amplius permanere, non esse perseverantius. Quando autem manifestius erit regnum Christi quam cum omnibus claruerit inimicis? Dicendo ergo, donec, majorem excludit manifestationem regni, non ampliorem permanentiam. Ita etiam dictum est: Oculi
Abbreviated transcription (Latin):
uidetur aũ longanimitas q̃ alib sustẽ¬
tatio dicitur a patĩa differre qr qui in¬
firmitate magis qͣm ꝓpot̾to delinquũt
sustentari per longanimitatem dur.
quu uero pertinati m̃te exultant in de¬
m̃te peccantes ñ statim punit. longãi¬
tas ẽ qua pec infrrmitatem ⁊ si delibera¬
ti eñ malitia prccantes clui portat expec¬
tans ad pñiam hec asi contẽpint qui ñ¬

Expanded text:
idetur autem longanimitas, quae alibi sustentatio dicitur, a patientia differre, quia qui infirmitate magis quam proposito delinquunt, sustentari per longanimitatem dicuntur: qui vero pertinaci mente exsultant in demente peccantes non statim punit. Longanimitas est qua per infirmitatem, et non deliberati animi malitiam peccantes diu portat, exspectans ad p
Abbreviated transcription (Latin):
est ⁊ehic increpa¬
tio cũ yronia ira¬
scitur enĩ eis apłs
qr impunitatem
sibi promiitunt.
alios iudicantes⁊
iudeos ⁊gentises:
pr contra suꝑstiti¬
ec̾ce qui per ẏpocri¬
sim examen fallit
intuentiũ ut cũ
puniendus sit ho¬
nore dignusapꝑa
qui simulat qd̾ ñ
T. ñ incongrueait

Expanded text:
est hic increpatio cum ironia. Irascitur enim eis Apostolus, quia impunitatem sibi promittunt, alios judicantes. Judaeos, et gentiles, pi contra quemliEcclesiae, qui per hypocrisim examen fallit intuentium; ut cum puniendus sit, honore dignus appaqui simulat quod non est. Et ideo congrue ait,
Abbreviated transcription (Latin):
cũ sit qͦ incorporea ⁊ incomutabist᷑ uua
et̾na stabilitate inseip̃o manens totꝰ adest
reb om̃ib ⁊ singłis totus. s in quib h̃ctat
hñt eum pro sue capatitatis diuersctate.
alii amplius. alii minus quos ip̃e sibi dilec¬
tissimum tẽplum gr̃a sue bonitatis eclifi¬
cat.de quib exequitur apls per partes de

Expanded text:
cum sit natura incorporea et incommutabiliter viva, aeterna stabilitate in seipso manens, totus adest rebus omnibus, et singulis totus, sed in quibus habitat, habent eum pro suae capacitatis diversitate, alii plus, alii minus, quos ipse sibi dilectissimum templum gratia suae bonitatis aedificat, de quibus exsequitur Apostolus per partes de
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m ⁊ nisi ꝑrius de naturali ⁊ doctri¬
nali lege ẽẽnt ꝯuicti superbi parmpen¬
derent xp̃i aduentum. ne ergo qratur
cur in hoc tp̃e potius ꝙͣ in alio uoluit
ĩplere secretum uoluntatis .s. instau¬

Expanded text:
 nisi prius de naturali et doctrinali lege essent convicti, superbi parvipenderent Christi adventum. Ne ergo quaeratur cur in hoc tempore potius quam in alio voluerit implere secretum suae voluntatis, s
Abbreviated transcription (Latin):
mitur ⁊ liberatur a malo. qr cũ eis quo¬
dam modo reclit in grãm post ininit¬
tias quas uit̾ homines ⁊ scõs angłos pec¬
cata fecert. ⁊ ex ip̃a hõm redemptione
rune sllius angle dampnsi nepait᷑.¬

Expanded text:
mitur et liberatur a malo, quia cum eis quodammodo reditur in gratiam post inimicitias quas inter homines et sanctos angelos peccata fecerunt; et ex ipsa hominum redemptione ruinae illius angelicae damnum reparatur
Abbreviated transcription (Latin):
nui supplem̃tum de gn̾e humano inte¬
gritas illiuis ciuitatis expec̾tet. instau¬
rantur aũ quemicelis sunt eũ id qd̾ iñ
cecidit in angłis. uedditur ex hominib
instaurantur aũ que urt̾ris sunt cũ
ip̃i homines qui p̾destinati sunt meter¬
nam uitam a cortuptionis uetustate
renouantur. ⁊ est ssꝰ uoluit instaurare
qui per pcc̃m deprauati erant renoua
enĩ aduentus salus est. ⁊ scĩs qui iam cũ
xp̃o sunt ⁊ illis qui adhuc futuri sunt

Expanded text:
numeri supplementum de genere humano integritas illius civitatis exspectet. Instaurantur autem quae in coelis sunt, cum id quod inde cecidit in angelis redditur ex hominibus. Instaurantur etiam quae in terris sunt, cum ipsi homines qui praedestinati sunt in aeternam veritatem, a corruptionis vetustate renovantur. Et est sensus: Voluit instaurare,qui per peccatum depravati erant renovarenim adventus salus est, et sanctis qui jam cum Christo sunt, et illis qui adhuc futuri sunt
Abbreviated transcription (Latin):
opterea hostes hĩs et de
tatio. aliter enĩ
sĩ possetis resiste¬
re nisi ħita arma¬
tura uirtitũ. et
ut. per. uirtutib¬

Expanded text:
tales hostes habemus et de tatio. Aliter enim non possetis resistere, nisi habita armatura virtutum, et ut perfecti virtutib
Abbreviated transcription (Latin):
ereunde clñr aues celi adũsus tales nob̾
est lucta qui sunt rectores tenebrarum.
⁊ regit: sic eos qui tenebre sunt ad õe
malum diabolus p̃cipitat ⁊ instigat.
hod ergo nos hortatur cliestus
diabolũ qui cura illo operatur ⁊ uullo
oremus ⁊ quitqͥd possumus fatiamus.
ut cdiabolus expellatur ⁊ angłi eius ⁊
hoĩes liberentut. ip̃i enim demones qͣi
t̃iterit. illos quos si uidet ininicos .i. pͥn
cipes muncli continuo superabit. ⁊ sul¬
los iuderimus qui sunt principes mali¬
tie ⁊ quoꝵ instinttu uicia carnis contͣ
nos seuuint. tc̃ facile superare poteri¬
mus õs ministros illoꝵ. superato enĩ
principe. exercitus facile fugatur sic̃
ex libro iudich ostenditur ubi narrat᷑
ualeamus. spualis armatura qu̾a descri¬

Expanded text:
ere, unde dicitur, aves coeli. Adversus tales nobis est lucta qui sunt rectores, quia quomod regit, sic eos qui tenebrae sunt ad omne malum diabolus praecipitat et instigat. Hoc ergo nos hortatur Apostolusdiabolum qui cum illo operatur et in illo, oremus; et quidquid possumus faciamus, ut diabolus expellatur et angeli ejus, et homines liberentur. Ipsi enim daemones quasi stiterit, illos quos videt inimicos, id est principes mundi continuo superabit; et si illos vicerimus qui sunt principes malitiae, et quorum instinctu vitia carnis contra nos saeviunt, tunc facile superare poterimus omnes ministros illorum. Superato enim principe exercitus facile fugatur, sicut ex libro Judith ostenditur, ubi narratur valeamus, spiritualis armatura a
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ sunt ex carne ⁊ sã
cipantur aliis ⁊ .po.¬
.i. contra eos qũi ⁊
super hos possunt
qui aliis presunt.
certum est enu
qr exitia famulis
dei actore cliabolo
irrogantur siue ꝑ
se siue per minis¬
titudo grandis est.
dico ꝙ colluctatõ
nob̾ est aduersus
demones qui utiq
tm̃di sunt qr mũ¬
danos regunt. im̃
exponendo qd̾ dixe¬
mundi dicit. qr ip̃i
regunt rec̾tores
muncli ñ enim re¬
gunt mundum
qui ꝯstat ex celo ⁊
terra. s mundum
hoc̃ores dicit de quo
alibi. ⁊ mundus
eum ñ cognouit.
dalem mundũ aili
regunt ꝯtra quos
qr ⁊ ꝙ patimur ho
gant eni eos ⁊ in¬
qͣm uasa suamo¬
nent. ⁊ uelut or¬
gana tangunt.
occultam lũstam
ad quã nos armat aplo ⁊ ne putarent¬
gere: subdit quid mundi noĩe intel
in tenebrosa opera q ñ dominantur de¬
mones mundo qui constat ex telo ⁊ terra.
s pcc̃orib ⁊ adhuc spetialius det̃minat
q: tim̃di sunt hostes contra quos bellũ

Expanded text:
quae sunt ex carne et sancipantur aliis, et po contra eos, qui etiam super hos possunt, qui aliis praesunt. Certum est enim quia exitia famulis Dei a diabolo irrogantur, sive per se sive per ministitudo grandis est. Dico quod colluctatio est vobis adversus daemones, qui itaque timendi sunt, quia mundanos regunt. Unde exponendo quod dixemundi dicit, quia ipsi regunt dilectores mundi. Non enim regunt mundum qui constat ex coelo et terra, sed mundum peccatores dicit. De quo alibi: Et mundus eum non cognovit . Talem mundum illi regunt contra quosquos patimur homgant enim et inquam vasa sua movent, et velut organa tangunt; occultam luctam, ad quam nos armat Apostolus. Et ne putarentgere, subdit, quid mundi nomine intelin tenebrosa opera. Quasi dicat: Non dominantur daemones mundo qui constat ex coelo et terra, sed peccatoribus. Et adhuc specialius determinatQuare timendi sunt hostes, contra quos bellum
Abbreviated transcription (Latin):
ut sicut ostenditis
extra. sic sit ⁊ in uo¬
potestis adorainis
liberi fieri libere t̾¬
matis libere eñĩ
quod̾amodo facit s̾¬
obedite dicoñ. ser.¬

Expanded text:
ut sicut ostenditis extra, sic sit in vopotestis a domino liberi fieri, libere serviatis, liberam enim quodammodo facit seobedite dico, non ser
Abbreviated transcription (Latin):
.a.d. dñs enĩ iustus
iudex cãs didernnt.
ñ personas so inqua.
insirra quis msrirane¬
rit: remenetur illi
De cẽto. post spetia¬
lia ꝑcepta quib ad¬
monuit singłos or
in futitro in reliquo
ne ⁊for ⁊tra bellum
uirtutẽ pugnare uo¬
lentib ⁊ itiq ita de¬
betis confortari. ind̾.

Expanded text:
Dominus enim justus judex causas discernit, non personas. Ideo in qua mensura quis mensuraverit, remetietur illi. De caetero. Post specialia praecepta quibus admonuit singulos oin futuro, in reliquo  contra bellum virtutem pugnare volentibus: et utique ita debetis confortari. Induit
Abbreviated transcription (Latin):
operati estis pro
quib si peniteas
de malis bent f̾acut
enĩ priora bona
segͥntia mala mortua fuerant uimẽ

Expanded text:
operati estis, pro quibus, si poenitetis, de malis benefaciet enim priora bona persequentia mala mortua fuerunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
.s. ⁊ apud domesti¬
cos ⁊ apud extrane¬
os. ⁊ ut pace ha¬
beatis deus sit cũ
S aluitatio m̾a
manu pauli scp¬
taest. qd̾ est sit¬
num mõi epła¬

Expanded text:
 apud domesticos et apud extraneos. Et ut pacem habeatis, Deus sit cum Salutatio mea manu Pauli, scripta est, quod est signum in omni ep
Abbreviated transcription (Latin):
rep̃hendite. uel
babimus illũ ⁊ ne
.i. exubesdat ab¬
iectus ab om̃tib
ut sic se subiciat
re eum ꝙͣ inimi¬
cum ut odio ha¬
beatis eum. s ex
dilc̃one torripite

Expanded text:
reprehendite. Vel pabimus illum, eest erubescat abjectus ab omnibus, ut sic se subjiciatre eum, quasi inimicum, ut odio habeatis eum, sed ex dilectione corripite
Abbreviated transcription (Latin):
lum cẽdeum. Ant¬
bigiergo soł utrũ
dentur s fantastica erunt .i. qr mortales
sensus per fartasmata decepturus est. ut
qd̾ ñ fatit facere uideatur. uel io qr ⁊ sine¬
ra sint dei permissione. ad mñdacium tra¬

Expanded text:
illum esse Deum. Ambigi ergo solet utrum identur sed phantastica erunt, id est quia mortales sensus per phantasmata decepturus est, ut quod non facit, facere videatur; vel ideo, quia et si vera sint Dei permissione, ad mendacium tra
Abbreviated transcription (Latin):
est ⁊̃ labioꝵ intus sonat aurib dei quałr
susanna clauso ore iabis ĩmotis clama
dñm in passione dixisse cõmemorat. et
forte tp̾e ꝑassionis eoꝵ ex humana fragi¬
litate trrsticia irrepit cũ eam uincerent
uoluntati sue p̃ponendo uoluntatem dei
elegant᷑ ergo ⁊ ñ frustra cliu̾sarum linga¬
rũ uerba posuit idem sig̾icantia. pp̃ unuer¬
sum ppłm qui de gentib ⁊ udeis ininita¬

Expanded text:
est non labiorum, intus sonat auribus Dei, qualiter est non labiorum, intus sonat auribus Dei, qualiter Susanna clauso ore labiisque immotis clamabDominum in passione dixisse commemorat. Et forte tempore passionis eorum, ex humana fragilitate tristitia irrepit cum eam vicerint, voluntati suae praeponendo voluntatem Dei. Eleganter ergo, et non frustra duarum linguarum verba posuit, et idem significantia propter universum populum, qui de
Abbreviated transcription (Latin):
cit lilectores suos. sicut iustitia di dicitur qͣ
nos iusti eus muñe effitimur ⁊ dñ salus q̃
nos saluat ⁊ fides xh̃i quanos fideles facit.
llnus ergo spt est qui duos timores facitduo
em̃ timores hic insinuantur unus qui est
datur ñ tñ indłm. ⁊ si bonũ fiat si tũ bene. ne¬
mo eñĩ inuitus bn facit. ⁊ si bonũ est qd̾ fa¬
cit. hii aũ eluotimores fatiunt cluo gn̾a
seruoꝵ. est eñi seruus qui ẽ filius qͥ trmnet
cłmra ⁊ honorat prẽm unde ꝑ malachiam
ublẽ amormĩs. ⁊ ẽ seruus qui timet pena
s ñ cliligit iusticiam ⁊ qr de timorib fit m¬
tio: sciendũ est p̾ter naturalem timorem
num qui malus est. nec a deo est. ⁊ seruilem
qui bonus ẽ ⁊ ad̾o s si sufficiens. ⁊ mitialem
qui bonusẽ ⁊ sufficiens ⁊ castũ qui bonus
est ⁊ perficiens. de quo hit agitur. ip̃e enim
generat nos filios. Seqy. in quo .q. declit¬
sp̃m adoptionis. in quo .i per qũe nos libe¬
ri de utro ppło in ecca collecti. ela inten¬

Expanded text:
os, sicut justitia dicitur Dei, qua nos justi ejus munere efficimur, et Domini salus, qua nos salvat; et fides Christi, qua nos fideles facit. Unus ergo spiritus est qui duos timores facit. Duo enim timores hic insinuantur, unus qui est datur, non tamen in Deum: etsi bonum fiat, tamen non bene. Nemo enim invitus bene facit, etiam si bonum est quod facit. Hi autem duo timores faciunt duo genera servorum. Est enim servus qui est et filius, qui timet dominum et honorat patrem. Unde per Malachiam ubi est amor meus? Et est servus qui timet poenam, sed non diligit justitiam. Et quia de timoribus fit mentio, sciendum est praeter naturalem timorem num qui malus est, nec a Deo est; et servilem, qui bonus est et a Deo, sed non sufficiens; et initialem, qui bonus est et sufficiens; et castum, qui bonus est et perficiens, de quo hic agitur: Ipse enim generat nos filios Dei. In quo clspiritum adoptionis, in quo, id est per quem nos liberi, de utroque populo in Ecclesia collecti, clamamus inten
Abbreviated transcription (Latin):
eni eos qui iugum
ip̃m intrepida cuice subierunt ⁊ qui sar¬
cusa illam mansuetis hum̾as susceper̃t
tam difficilia peritula pati ut si a laborib
ad quietem s aquiete ad laborẽ uocari ui¬
deartur. Ait ergo aliquis. qũo iugli fuane¬

Expanded text:
enim eos qui jugum ipsum intrepida cervice subierunt, et qui sarcinam illam mansuetis humeris acceperunt, tam difficilia pericula pati, ut non a laboribus ad quietem, sed a quiete ad laborem vocari videantur. Ait ergo aliquis: Augu
Abbreviated transcription (Latin):
prm. insertus es dico
intruncũ male. ñ
surcũ male intrun¬
cũ bone ⁊hoc iusitio
dr̃. dicitur aũ huma¬
no more ꝯtranaturã
ẽẽ qd̃ est ꝯtra nature
usũ mortalib notũ.
sicut est suidut sur¬
tulus fructũ raditis
ferat. ioem̃ itra na¬
humana comp̾hen¬
dit. deus asicreator⁊
conditor õm natura¬
rũ nicħ ⁊tra naturã¬

Expanded text:
m. Insertus es, dicoin truncum malae, non surculum malae in truncum bonae. Et hoc insititio dicitur. Dicitur autem humano more conttra naturae usum, mortalibus notum, sicut est illud, ut surculus fructum radici ferat. Id enim contra nahumana comprehendit. Deus autem creator et conditor omnium naturarum, nil contra natura
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ a pd̃ deũ eius
rei qũa trutitus fa¬
cit. si aũ uoluntariꝰ¬
facit: dignus ẽ ra¬
cede. qr ꝯsentit d̾d. ⁊ qd̾ uoluntate¬
TaC. fit: melius fit. quiaũ indeuotuᷤ
aliqͥd fatit: si uoluntate s nc̃ci.¬
tate facit. qr inuit᷑ fatit esd̃ sibi p̾ceptũ ẽ.
uł ita absslo loco. nã si elͣm ubidic głam¬
suam euacuarisi pro sumptib qͥb sus¬
tentaretur p̾dicet qd̾ utiq uideretur si

Expanded text:
tionem apud Deum ejus rei quam invitus facit. Si autem voluntarfacit, dignus est mercede, quia consentit Deo, et quod voluntate fit, melius fit. Qui autem indevotus aliquid facit, non voluntate, sed necessitate facit, quia facit invitus quod sibi praeceptum est. Vel ita, ab illo loco, nam si, ubi dicit gloriam evacuari suam si pro sumptibus quibus sustentetur praedicet, quod utique videretur si