comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mearũ & dixit adme. Danihel uir de¬
sideriorũ: intellige uerba quȩ ego lo¬
quor adit & sta ingradu tuo nunc
cñ missus sum adte. Cumq dixissoe
mihi sermonẽ istum steti tremens & ait
ad me. Noli metuere danihel: quia ex
die primo quo posuisti cor tuũ ad intel¬
legendum ut it affligeres in conspectu
di tui exaudita sunt uerba tua & ego
ueni ꝓpt̾ sermones tuos: Princeps aut̃
regni ꝑsarum restitit mihiꝰ uiginti et
uno diebus. & cece michahel u̾nus
principib primisꝰ uenit in adutorium
meũ & ego remansi ibi iuxta regem ꝑsa¬
rum. ueni aut̃ ut docerẽ te queͦ uentu¬
ra sunt ppło tuo innouissimis dieb qm¬
adhuc uisio indies. Cumq loquerẽtur
mihi huiꝰcemodi uerba. deicci uultum
meũ adterrã & tacin. Et ecce quasi simi¬
litudo filu hominis tetigit labia mea &
apericis osmeũ locutus sum: & dixi ad
eum qui stabat contra me. Dñe mi inui¬
sione dissoluit sunt cõpages meę & nihil

Expanded text:
mearum. Et dixit ad me: Daniel, vir demearum. Et dixit ad me: Daniel, vir desideriorum, intellige verba, quae ego loquor ad te, et sta in gradu tuo: nunc enim missus sum ad te. Cumque dixisset mihi sermonem istum, steti tremens. Et ait ad me: Noli metuere, Daniel: quia ex die primo, quo posuisti cor tuum ad intelligendum, ut te affligeres in conspectu dei tui, exaudita sunt uerba tua et ego ueni propter sermones tuos. princeps autem regni Persarum restitit mihi uiginti et uno diebus: et ecce Michael unus de principibus primis uenit in adiutorium meum, et ego remansi ibi iuxta regem Persarum. ueni autem ut docerem te quae uentura sunt populo tuo in nouissimis diebadhuc visio in dies. Cumque loqueretur mihi hujuscemodi verbis, dejeci vultum meum ad terram, et tacui. Et ecce quasi similitudo filii hominis tetigit labia mea: et aperiens os meum locutus sum, et dixi ad eum qui stabat contra me: Domine mi, in visione tua dissolutae sunt compages meae, et nihil
Abbreviated transcription (Latin):
in os meũ sed neq unguento unctus sũ
donet implerent᷑ trium ebdomadarũ
dies. Die aut̃ uicesuna & quarta m̃sis
primi. eram iuxta fluuiũ magnũ qui
est tigris. Et leuaui oculos meos & uidi
& ecce uir unus uestitus lincis. & renes
cius accincti auro obrizo: & corpꝰ cius
quasi crysolitus. & facies eius uelut
spicies fulguris: & oculi cius ut lãpas
ardens: & brachia eius & quȩ deorsum
usq ad pedes quasi species c̨ris canden¬
tis: & uox sermonũ eius ut uox multi¬
tudinis Uidi aut ego danihel solus ui¬
siouem. Porro uiriꝰ qui erant metum
ñ uiderunt. sed terror nimius irruit
suꝑ eos: & fugrunt in absconditũ. Ego
grandem hanc: & non remansit in me
fortitudo sed & speties mea immuta ta
est inme Et emarcui: nec habui qͥcquã
uirium. Et audiui uoce sermonũ cius.
& audiens iacebam consttrnatus suꝑ
faciem ineã: uultusq ieus herebat t̾rę.
Et ecee manus tetigit me: & crexit m̃e
suꝑ genua ieaꝰ & suꝑ articulos manuũ

Expanded text:
Sed neque unguento unctus sum: donec complerentur trium hebdomadarum dies. Die autem vigesima et quarta mensis primi, eram juxta fluvium magnum, qui est Tigris, Et levavi oculos meos, et vidi: et ecce vir unus vestitus lineis, et renes ejus accincti auro obryzo: Et coquasi crysolithus, et facies ejus velut species fulguris, et oculi ejus ut lampas ardens: et brachia ejus, et quae erant deorsum usque ad pedes, quasi species aeris candentis: et vox sermonum ejus ut vox multius . Vidi autem ego Daniel solus visionem: porro viri qui erant mecum non viderunt: sed terror nimius irruit super eos, et fugerunt in absconditum. Et grandem hanc: et non remansit in me fortitudo, sed et species mea immutata est in me, et emarcui, nec habui quidquam virium. Et audivi vocem sermonum ejus: et audiens jacebam consternatus super faciem meam, vultusque meus haerebat terrae. Et ecce manus tetigit me, et erexit me super genua mea, et super articulos manuum
Abbreviated transcription (Latin):
subicuabunt᷑ auxilio pargulo. & appli¬
cabunt᷑ cis plurimi fraudulent᷑ & de
cruditis ruent ut confient᷑ & c̃ligant᷑¬
& dealbentur usq ad tempus p̃finitum᷑
quia adhuc aliuo tempus erit: & faciet
iuxta uoluntatt᷑ suam rea: & cleuabit᷑
& magnificabit᷑ aduersũ omem dm &¬
aduersũ đm deoꝵ loquet᷑ magnifica:
& diriget᷑. donec cõpleatur iracundia
ꝑpetrata ẽ quippe definitio: & dm pa¬
trum suoꝵ ñ reputabit: Et crit incon¬
cupiscentiis feminarũꝰ nec quẽquam
deoꝵ curabit: quia aduersũ uniuer sa
consurg&. Deum aut maorim in loco
suo uenerabit᷑: & dđ̾m quẽ ignoraueruñ
patres eius col&. auro & argento & lapi¬
de p̾cioso: rebusq p̾ciosis Et faci& ut¬
muniat maorim cum dc̃o alieno quem
cognouit. & multiplicabit głam & da¬
bitꝰ eis potestatt in multisꝰ & terrã di¬
uid& gratuito Et intempore p̾finito
pręliabit᷑ aduersũ cum rex austri & qͣsi
tempestas ueni& contra illũ rex aquilo¬

Expanded text:
sublevabuntur auxilio parvulo: et applicabuntur eis plurimi fraudulenter. Et de eruditis ruent, ut conflentur, dealbentur usque ad tempus praefinitum: quia adhuc aliud tempus erit. Et faciet juxta voluntatem suam rex, et elevabitur, et magnificabitur adversum omnem Dadversus Deum deorum loquetur magnifica, et diriget, donec compleatur iracundia: perpetrata est quippe definitio. Et Deum patrum suorum non reputabit, et erit in concupiscentiis feminarum, et Deumia aduersum uniuersa consurget. Deum autem Maozim in loco suo uenerabitur, et deum, quem ignorauerunt patres eius, colet auro et argento et lapide precioso rebusque pmuniat Maozim cum Deo alieno, quem cognovit, et multiplicabit gloriam, et dabit eis potestatem in multis, et terram dividet gratuito. Et in tempore praefinito praeliabitur adversum eum rex Austri: et quasi tempestas veniet contra illum rex Aquilo
Abbreviated transcription (Latin):
tribuet᷑ ei honor regns Et uemet
ciamꝰ & obtinebit regnũ infraudulen¬
tia: & brachia pugnantis expugnabun¬
tur a facie eius & conterent᷑: insuꝑ &
dux fęderis: & post amicitias cum co.
faci& dolum. Et ascend&: & supcrabit
in modico ppło: ab undantes & uberes
urbes ingredict᷑ & faci& quȩ ñ stceruił
patres cuisꝰ & patres patrũ cius. Rapinaᷤᷤ
& p̃dam & diuitias eorũ dissipabit. et
contra firmissimas cogitationes in iet:
& hoc usq ad tempus. Et concitabitur.
fortitudo eius & cor cius aduersũ regt̃
austriꝰ mexercitu magno & rex austri
ꝓuocabit᷑ adbellum mułtis aux ilis &
fortib nimis. Et non stabunt: quia in¬
ibunt aduersus cum confilia: & come¬
dentes panẽ cumeo conterent illum.
exercitusq cius ob primet᷑. & cadent
int̾fecti plurimi. Duorũ quoq regũ
cor crit ut malefaciantꝰ ad mensa u̾nã
mendaciũ loquent᷑: & non ꝓficient.
quia adhuc finis inaliud tempus Etre¬

Expanded text:
tribuetur ei honor regius, et veniet clam, et obtinebit regnum in fraudulentia. Et brachia pugnantis expugnabuntur a facie ejus, et conterentur insuper et dux foederis. Et post amicitias cum eo faciet dolum, et ascendet, et superabit in modico populo. Et abundantes, et uberes urbes ingredietur: et faciet quae non fecerunt patres ejus, et patres paet praedam, et divitias eorum dissipabit, et contra firmissimas cogitationes inibit: et hoc usque ad tempus. Et concitabitur fortitudo ejus, et cor ejus adversum regem austri in exercitu magno: Et rex austri provocabitur ad bellum multis auxiliis, et fortibus nimis: et non stabunt, quia inibunt adversus eum consilia. Et comedentes panem cum eo, conterent illum, exercitusque ejus opprimetur: et cadent interfecti plurimi. Duorum quoque regum cor erit, ut malefaciant, et ad mensam unam mendacium loquentur, et non proficient: quia adhuc finis in aliud tempus. Et re
Abbreviated transcription (Latin):
multitudiũe nimiam: & dabitur mul¬
titudo inmanus cius. Et capi& multitu¬
dinem & exaltabit᷑ cor cius & deiciet
multa milia. sed non pualebit. Conuer¬
tetur enĩ rex aquilonis. & p̃parabit mul¬
titudinẽ multo maiorẽ quã prius. & in
fine temporũ annorumq ueni& ꝓpe¬

Expanded text:
udinem nimiam, et dabitur multitudo in manu ejus. Et capiet multitudinem, et exaltabitur cor ejus. et dejiciet multa millia, sed non praevalebit. Convertetur enim rex aquilonis, et praeparabit multitudinem multo majorem quam prius: Et in fine temporum annorumq
Abbreviated transcription (Latin):
brachia exco stabunt: & polluent sanc̾¬
tuarium fortitudinis: & austrent ugt
sacrificiũ & dabunt ab hominationem
in desolationẽ: & impii intestamentũ
similabunt fraudulent᷑. Popłs aut scicis¬

Expanded text:
Brachia ex eo exsurgent, et polluent sanctuarium fortitudinis, et auferent juge sacrificium, et dabunt abominationem in desolatione, et impii in testamentum simulabunt fraudulenter. Et hic
Abbreviated transcription (Latin):
lecti cius ad resistenđu & ñ critꝰ fortitu¬
do & faciet ueniens suꝑ cum iuxta
placitum suumꝰ & ñ crit quist& cont᷑
faciem cius Et stabit interra inclita.
& consumct᷑ in manu cius. It ponet fa¬
ciem suam ut ueniat adtenendũ uni¬
uersum regnũ cius & recta faci& cum
co. Et filiam feminarũ dabit ci ut
uertat illum & non stabit: nee alius
erit. Et conuert& faciem suã ad insulas.
& capi& multas. Et cessart. facict
principem ob ꝓbrii suiꝰ & ob ꝓbrium
eius conuertetur incum. Et conuer¬
tet faciem suam ad imperiũ terre suę
& impinget & corruet: & ñ inuenict᷑.
Et stabit in loco eiuis uilissimus & in¬
dignus detore regio & in paucis dieb

Expanded text:
tudo. Et faciet veniens super eum juxta placitum suum, et non erit qui stet contra faciem ejus: Et stabit in terra inclyta, et consumetur in manu ejus. Et ponet faciem suam, ut veniat ad tenendum universum regnum ejus, et recta faciet cum eo: Et filiam feminarum dabit ei, ut evertat illud: et non stabit, nec illius erit: Et convertet faciem suam ad insulas, et capiet multas: Et cessare faciet principem opprobrii sui, et opprobrium ejus convertetur in eum. Et convertet faciem suam ad imperium terrae suae, et impinget, et corruet, et non invenietur. Et stabit in loco ejus vilissimus, et indignus
Abbreviated transcription (Latin):
ad firmamentũ gentiũ. Et cogitauit iuda
disꝑdere cos. & conuocauitꝰ uniuersũ
ppłm ut obsidereut cos. Et cireuierunt
simulꝰ & obsalerunt eos annocentesimo
quinq̃gesimo & fecerunt balistas & ma¬
chinas. Et exierunt quida excis qui ob¬
sidebant᷑ & adiunxerunt se illis aliqui
ex impis isrł. & abicrunt adregtm &
dixerunt. Quousq non facies iudiciũ:
& uindicas fr̃s nr̃os : Nos decreuiinus
scruire patri tuo & ambulare inp̃cep¬
tis ciusi & obsequiedictis cius & filiipo¬
płi nr̃i. ꝓpt̾ hoc ab alienabant᷑ a nob̾:
& qui cumq inucmebant᷑ e& nob̾ int̾¬
ficicbant᷑ & hereditates nr̃e diripie¬
bantur & non adnos tantũ ex tender̃
manũi sedꝰͣ inom̃s fines nr̃os. Et cc̃e ad¬
plicuerunt hodic ad arcem in hierłm
occupare ea̾ & munitionẽ in bethsura
muniert᷑ & nisi p̃ueneris eos uelotus
maiora quã hȩc facient̾.nec poteris

Expanded text:
it Iudas disperdere eos et convocavit universum populum ut obsiderent eos et coirent simul et obsederunt eos anno centesimo quinquagesimo et fecerunt ballistas et machinas et exierunt quidam ex eis qui obsidebantur et adiunxerunt se illis aliqui ex impiis Israhel et abierunt ad regem et dixerunt quousque non facies iudicium et vindicas fratres nostros nos decrevimus servire patri tuo et ambulare in praeceptis eius et obsequi edictis eius et filii populi nostri propter hoc abalienabantur se a nobis et quicumque inveniebantur ex nobis interficiebantur et hereditates nostrae diripiebantur et non ad nos tantum extenderunt manum sed et in omnes fines nostros et ecce adplicuerunt hodie ad arcem in Hierusalem occupare eam et munitionem in Bethsuram munierunt et nisi praeveneris eos velocius maiora quam haec f
Abbreviated transcription (Latin):
tit iudas in masfa: & expugnauit et
cepit cam. Et occidit omẽm masculum
cius & sũpsit spolia cius: & succendit
eam gni. Inde ꝑrexit & cepit casbon
& magtd et bosor: & reliquas ciuitates
galadiꝰtidis. Post hec aut uerba congre¬
gauit timotheus excrcitũ aliũ. & castra
posuit contra rafon trans torrentẽ Et
msit iudas speculari eaercitum & re¬
nunciauerunt ei dicente sꝯ uia conue¬
nerunt adcum om̃s gentes. quȩ: incir¬
cuitu nr̃o sunt: exercitus multus nimis
& arabas conduxit  inlauxiliũ sibi:¬
& castra posuerunt transtorremtt̃ : pa¬
rati uenire: adte inp̃lium. Et abiit iudaᷤᷤ
obuiam illis. Et ait timotheus princi¬
pibus exercitus sui. Cum apꝓpiauerit
iudas & exercitus cius ad torrentem
aquȩ. si transicrit ad nos prior. non pote¬
rimus sustinere cum: quia potens poit:¬
rit aduersũ pos. Si uͦ timuerit transire
& posucrit Citra flum̃ transfretemus ad
cos: & poterimus aduersus illũ. ut aũt
ad ꝓpinquauit iudas adtorrent̃ aquȩ:

Expanded text:
et cepit eam et occidit omnem masculum eius et sumpsit spolia eius et succendit eam igni inde perrexit et cepit Casbon et Maged et Bosor et reliquas civitates Galaditidis post haec autem verba congregavit Timotheus exercitum alium et castra posuit contra Rafon trans torrentem et misit Iudas speculari exercitum et renuntiaverunt ei dicentes quia convenerunt ad eum omnes gentes quae in circuitu nostro sunt exercitus multus nimis et Arabas conduxit in auxilium et castra posuerunt trans torrentem parati venire ad te in proelium et abiit Iudas obviam illis et ait Timotheus principibus exercitus sui cum adpropiaverit Iudas et exercitus eius ad torrentem aquae si transierit ad nos prior non poterimus sustinere eum quia potens poterit adversum nos si vero timuerit transire et posuerit castra extra flumen transfretemus ad eos et poterimus adversus illum ut autem adpropinquavit Iudas ad torrentem aquae
Abbreviated transcription (Latin):
uiroꝵ & facta ẽ plagamagna in popło
quia ñ audicrunt uida & fr̃s eius. ex¬
istimantes se fortit̾ facturos. Ipsi aut
non erant desemine uiroꝵ illoꝵꝰ per
quos salus facta ẽ inisrł. & uiri uida
magnificatisunt ualdẽ in conspectu
omnis isrł& gentiũ omĩum ubi audi¬
batur nom̃ coꝵ& conuenerunt ad cos
fausta clamantes. Et exiuit uidas &
fr̃s cius & expugnabant filios esan in
terra quȩ ad austrum ẽ & ꝑcussit cę¬
bron & filias cius & muros euis: & tur¬
res succendit incircutu & mouit cas¬
tra ut iret inttrrã alicnigenarũ. & ꝑ¬
ambulabat samariam. In ila dic ceci¬
derunt sacerdotes inbello: dum uult
fortit᷑ facere: dum sine consilio exiit
in p̾lum. Et declinauit iudas inazotũ
interra alienigenarũ. & diriut araseoꝵ
& spolia deoꝵ ipsoꝵ succeudit igni. &
cepit spolia ciuitatũ: & reuersus ẽ in
terrã uida.  auii. Et rex antiochuis
ꝑ ambulauit superiores regiones: et
audint et̾ ciuitatt᷑ elymaidem in ꝑ̃¬

Expanded text:
iri et facta est fuga magna in populo quia non audierunt Iudam et fratres eius existimantes se fortiter facturos ipsi autem non erant de semine virorum illorum per quos salus facta est in Israhel et viri Iuda magnificati sunt valde in conspectu omnis Israhel et gentium omnium ubi audiebatur nomen eorum et convenerunt ad eos fausta adclamantes et exivit Iudas et fratres eius et expugnabant filios Esau in terra quae ad austrum est et percussit Chebron et filias eius et muros eius et turres succendit in circuitu et movit castra ut iret in terra alienigenarum et perambulabat Samariam in illa die ceciderunt sacerdotes in bello dum vult fortiter facere dum sine consilio exiit in proelium et declinavit Iudas in Azotum in terra alienigenarum et vidit aras eorum et spolia deorum ipsorum succendit igni et cepit spolia civitatum et regressus est in terram Iuda et rex Antiochus perambulavit superiores regiones et audivit esse civitatem Elymaidem in Pe
Abbreviated transcription (Latin):
uxores coꝵ & natos exercitũ magnum
ualde: ut uenirent inttrrã iudes. & ue¬
nerunt usq effron Et hec ciuitas mag¬
na in ingressu posita munita ualde &.
non eratꝰ declinare ab ca  dexttra uł sini¬
str̃a: sed ꝑ mediã utr erat. Et incluscruił
se qui erant inciuitate & obstruxerius
portas lapidibus. Et misit ad cos iudas
uerbis pacificis dicens: Transeamus per
ttrrã urãm ut camus interrã nrãm &
nemo uobis nocebit: tantũ pedib trans¬
ibimus. Et nolebant eis aperire. Et p̾¬
cepit iudas p̃dicare in castris. ut appli¬
carent unus quisq in quo erant loco.
Et adplicauerunt se uiri uirtutis. Lob¬
pugnauit cruitatẽ illã tota dic & tota¬

Expanded text:
natos et exercitum magnum valde ut venirent in terram Iudae et venerunt usque Efron et haec civitas magna in ingressu posita munita valde et non erat declinare ab ea dextra vel sinistra sed per mediam iter erat et incluserunt se qui erant in civitate et obstruxerunt portas lapidibus et misit ad eos Iudas verbis pacificis dicens transeamus per terram vestram ut eamus in terram nostram et nemo vobis nocebit tantum pedibus transibimus et nolebant eis aperire et praecepit Iudas praedicare in castris ut adplicarent unusquisque in quo erat loco et adplicuerunt viri virtutis et obpugnavit civitatem illam tota di
Abbreviated transcription (Latin):
runt eis om̃a quȩ̃ acciderunt fr̃ibuis¬
corũ ingaladithidȩ: & quia multi con¬
p̾hensisunt inbasara & bosor. & inali¬
mis & incaffor. & macet & carnain:
Ne om̃s ciuitates munite & magne sed
& inccieris ciuitatib gala dithidis te¬
nentur conp̾hensi Etꝰ incrastinũ con¬
stituerunt ad mouere exercitũ ciui¬
tatib his & conp̃hendere & tollere
cos insuna dic. Et conuertit iudas &
exercitus eius uiam indesertũ bosor
repente. & occupauit ciuitatẽ & occi¬
dit om̃em masculũ inore gladii: & ac¬

Expanded text:
runt eis omnia quae acciderunt fratrirunt eis omnia quae acciderunt fratribus in Galaditide et quia multi ex eis conprehensi sunt in Basara et Bosor et in Alimis et in Casfor et Macet et Carnain hae omnes civitates munitae et magnae sed et in ceteris civitatibus Galaditidis tenentur conprehensi et in crastinum constituerunt admovere exercitum civitatibus his et conprehendere et tollere eos in una die et convertit Iudas et exercitus eius viam in desertum Bosor repente et occupavit civitatem et occidit omnem masculum in
Abbreviated transcription (Latin):
Elige tibi uiros. & uade & libera fr̃s tuos
ingalilea ego eñ & frat̾ meus ionathas
ibimus ingaladithin Et reliquit iosep¬
phum filium eachariȩ & arariã duces
ppłi cum residuo exercitu iniudea. ad
custodiam & p̃cepit illiꝰdicens. Pre es¬
tote ppło huic. & nolut bellũ cõmit¬
tere aduersus genit s donec reuertam᷑.
Et dati sunt simoni uiri tria miliã. ut
iret ingalileam: iudȩ̨ aut̃ octomilia in
galadithin. Et abiit simon ingalileam
& cõmisit pͣlia multa cum gen̾tib et
contrut sunt gentes afacitꝰ ciꝰ & psecut
est cos usq ad portam ptolomaidis. Et
cetiderunt degentib fere tria milia
uirorũ & accepit spolia coꝵ. Et assũp¬
sit cos qui erant ingalilca. & in arbãtis
cum uxorib & nat̾is & omib quȩ eratł
ulis: & adduxit iniudcã cũ letitia.
& ionathas & fr̃s cius. transierunt
iordancni& abierunt uiã triũ dierũ
ꝑ desertũ & occurrerunt eis nabuthc̃i
& susceperunt cos pacifice. Et narraue¬

Expanded text:
elige tibi viros et vade et libera fratres tuos in Galilea ego enim et frater meus Ionathas ibimus in Galaditin et reliquit Iosepphum filium Zacchariae et Azariam duces populi cum residuo exercitu in Iudaeam ad custodiendum et praecepit illi dicens praeesto populo huic et nolite bellum committere adversus gentes donec revertamur et dati sunt Simoni viri tria milia ut iret in Galileam Iudae autem octo milia in Galaditin et abiit Simon in Galileam et commisit proelia multa cum gentibus et contritae sunt gentes a facie eius et persecutus est eos usque ad portam Ptolomaidis et ceciderunt de gentibus fere tria milia virorum et accepit spolia eorum et sumpsit eos qui erant in Galilea et in Arbatis cum uxoribus et natis et omnibus quae erant illis et adduxit in Iudaeam cum laetitia magna t Ionathas et fratres eius transierunt Iordanem et abierunt viam trium dierum per desertum et occurrerunt eis Nabuthei et susceperunt eos pacifice et narrave
Abbreviated transcription (Latin):
& peremerunt omẽm masculũ in orẽ
gladii. & cradicauit eam & accepit spo¬
lia cius. & transiuit ꝑ totã ciuitate i
suꝑ int̃fectos. Et trangressi sunt iorda¬
neͥm in campo magnoᷤcont᷑ facit̃ bct̾san.
Et erat iuidas congregans extremos:
& ex hortabat᷑ ppłm ꝑͦ totã uiã: doncc
uenirent in terrã iuda. Et ascendert̃

Expanded text:
um in ore gladii et eradicavit eam et accepit spolia eius et transiit per totam civitatem super interfectos et transgressi sunt Iordanem in campo magno contra Bethsan et erat Iudas congregans extremos et exhortabatur populum per totam viam donec venerunt in terram Iuda et a
Abbreviated transcription (Latin):
igni. Et surrexerunt inde nocte᷑. et
ibant usq admunitionẽ: Et factum ẽ
diluculo cum eleuassent oculos suos:¬
& eccc ppłs multus cuius ñ erat numerꝰ
portantes scalas & machinas ut conpre¬
henderent munitionẽ: & expugnareił
cos. Et undit iuidas quia cępit bellum. &
clamor belli ascendit adcclum sicut tuba.

Expanded text:
e nocte et ibant usque ad munitionem et factum est diluculo cum adlevassent oculos suos ecce populus multus cuius non erat numerus portantes scalas et machinas ut conprehenderent munitionem et expugnarent eos et vidit Iudas quia coepit bellum et clamor belli ascen
Abbreviated transcription (Latin):
& obtulerunt holocausta: qđ nçmo ex
cis cccidiss&. donee reuerterent᷑ in pace
t indieb quib erat uidas &
ionathas interra galaad. & sim̃on fr̃
cuis ingalilea cont̾ faciem prolomaidis:
audiuit iosepphus zacharie filius &
ararias princeps uirtutis. res benege¬
stas & p̾lia quę facta sunt: & dixerũt.
Faciamus & ip̃si nobis nom̃ & eamus
pugnare aduersũ gentes quȩ incircu¬
itu nr̃o sunt. Et p̾cepit his qui erant
inexercitu suo. & abicrunt iamniam.
Et exunt gorgias deciuitate᷑ obuiam¬

Expanded text:
t holocausta quod nemo ex eis cecidisset donec reverterentur in pace et in diebus quibus erat Iudas et Ionathas in terra Galaad et Simeon frater eius in Galilea contra faciem Ptolomaidis audivit Iosepphus Zacchariae filius et Azarias princeps virtutis res bene gestas et proelia quae facta sunt et dixit faciamus et ipsi nobis nomen et eamus pugnare adversum gentes quae in circuitu nostro sunt et praecepit his qui erant in exercitu suo et abierunt Iamniam et exivit Gorgias de civitate
Abbreviated transcription (Latin):
nunc sum: ꝗͥ iocundus eram & dilectĩ
inpotestate mea Nunc uͦ reminiscor
malorũ quȩ fcci in hicrłm. unde abstu¬
li om̃ã spolia argentea & aurca. quȩ e¬
rant inea & misiꝰ auferre: habitantes
iudeam sine causa. Cognoui gͦ quia ꝓp¬
terea inuener̃ me mala ista. & ccce pe¬
reo tristitia magna. interra alicna. Et
uocauit philippũ unũ de amicis sius ͥ &
p̾posuit cum suꝑ uniuersũ regnũ suũ
& dedit ei diadema & stolam suã & anu¬
lumꝰ. ut ad ducer& antiochũ filiũ suum &
nutrir& cũ: & regnar&. Et inortuus est
illic antiochus rexx. anno cenit simo qua¬
dragesimo & nono. Et cognouit lysias
qm̃ mortuus ẽ rex. & constituit regnare
antiochũ filiũ eius que̾ nutriuit adoles¬
centẽ & uocauit nom̃ cus cũpatorẽ Et

Expanded text:
nunc sum qui iucundus eram et dilectus nunc sum qui iucundus eram et dilectus in potestate mea nunc vero reminiscor malorum quae feci in Hierusalem unde abstuli omnia spolia argentea et aurea quae erant in ea et misi auferri habitantes Iudaeam sine causa cognovi ergo quia propterea invenerunt me mala ista et ecce pereo tristitia magna in terra aliena et vocavit Philippum unum de amicis suis et praeposuit eum super universum rstolam suam et anulum ut adduceret Antiochum filium suum et nutriret eum et regnaret et mortuus est illic Antiochus rex anno centesimo quadragesimo et nono et cognovit Lysias quoniam mortuus est rex et constituit regnare Antiochum filium eius quem nutrivit adulesce
Abbreviated transcription (Latin):
& abiit cũ tristicia magna & reuersus ẽ.
babyloniã. Et uenit qui nunciar& ei
inꝑside qr fugata sunt castra quȩ erant
interra uidaᷤ & quia abiit lysias cum
uirtuit forti in primis. & fugatus est a
facie iudeorũ & inualucrunt armis&
uirib & spoliis multis que cęperunt
& quia dirucrunt abhominationẽ quã
acdificaueratt. suꝑ altare qđ erat in hie¬
rusałe: & scĩficationẽ sicut prius circum¬
dederunt muris excelsis. sed & bethsu¬
ram ciuitatt᷑ suã. Et factum ẽ ut audi¬
uit rex sermones istos. expauit & com¬
motuse̾ ualde & decidit in lectum &
i̾cidit in languore̾ p̃tristitia: quia nͣ
est factũ sicutꝰ cogitabat. Et erat illic
dics multos. qr renouata ẽ in eo tristitia
magna. Et arbitratus ẽ semori & uoca¬
uitꝰ om̃s amicos suos. & dixit illis. Reces¬
sit somnus ab oculis meis. & coñcidi et
corrui corde p̾sollicitudine & dixi in
corde ieo. In quantã tribulatione de¬
uẽni & in quos fluctus tristitię in qua

Expanded text:
s est Babyloniam et venit qui nuntiaret ei in Perside quia fugata sunt castra quae erant in terra Iuda et quia abiit Lysias cum virtute forti in primis et fugatus est a facie Iudaeorum et invaluerunt armis et viribus et spoliis multis quas ceperunt et quia diruerunt abominationem quam aedificaverat super altare quod erat in Hierusalem et sanctificationem sicut prius circumdederunt muris excelsis sed et Bethsuram civitatem suam et factum est ut audivit rex sermones istos expavit et commotus est valde et decidit in lectum et incidit in languorem prae tristitia quia non est factum sicut cogitabat et erat illic dies multos quia renovata est in eo tristitia magna et arbitratus est se mori et vocavit omnes amicos suos et dixit illis recessit somnus ab oculis meis et concidi et corrui corde prae sollicitudine et dixi in corde meo in quantam tribulationem deveni et in quos fluctus tristitiae in qua
Abbreviated transcription (Latin):
gentes & piecerunt arma sua. & fuger̾
ad fanum qđ est incarnam. Et occupa¬
uit ipsam ciuitatt̃: & fanum succendit
igni:.cum om̃ib qui erant in ipso. Et op¬
p̾ressa ẽ carnain: & ñ potuit sustincre
contra faciem iude. Et congregauit iuda
uniuersos ifrahelitas qui erant ingala

Expanded text:
gentes et proiecerunt arma sua et fugerunt ad fanum quod est in Carnain et occupavit ipsam civitatem et fanum succendit igni cum omnibus qui erant in ipso et oppressa est Carnain et non potuit sustinere contra faciem Iudae et congregavit Iudas universos Israheli
Abbreviated transcription (Latin):
& sentiant usq insempitrnũ. Et facs¬
tum ẽ post hȩc: omĩs ppłs pꝰ uictoriã
uenit adhicrłm adorare. dñms & mox
ut purificati sunt. obtulerunt om̃s ho¬
locausta & uota. & reꝓmissiones suas.
Porro iudith uniuersa uasa bellica ho¬
lofernis quȩ dedit illi ppłs. & conopẽũ
qđ ipsa sustulerat in anathema obliui¬
onis
Erat aut ppłs iocundus scđm faciem
sc̃oꝵ. & ꝑtres menses gaudium huius
uictorie celebratũ est cũ iudith. Post
dies aut̃ illos unusquisq rediit in sua:
& iudith magna facta ẽ in bethuliã. &
p̾clarior erat uniuersȩ terre ifrahel
Erat etiã uirtuit castitatis adiuncta:
ita ut non agnoscer& uirũ om̃ib dicb
uite suȩ: ex quo defunctus ẽ manasses
uir eius. Erat aut dicb festis ꝓcedens
cum gła magna. Mansit aut̃ indomo
uiri sui annos centũ quinq & dimisit
abram suã liberã: & defuncta ẽ ac se¬
pulta cũ uiro suo inbethuliã luxitq
illã om̃is ppłs dieb septẽ. In om̃i aũt̃

Expanded text:
 et factum est post haec omnis populus post victoriam venit ad Hierusalem adorare Dominum et mox ut purificati sunt obtulerunt omnes holocausta et vota et repromissiones suas porro Iudith universa vasa bellica Holofernis quae dedit illi populus et conopeum quod ipsa sustulerat in anathema oblivionis erat autem populus iucundus secundum faciem sanctorum et per tres menses gaudium huius victoriae celebratum est cum Iudith post dies autem illos unusquisque rediit in sua et Iudith magna facta est in Bethulia et praeclarior erat universae terrae Israhel erat etiam virtuti castitatis adiuncta ita ut non cognosceret virum omnibus diebus vitae suae ex quo defunctus est Manasses vir eius erat autem diebus festis procedens cum gloria magna mansit autem in domo viri sui annos centum quinque et dimisit abram suam liberam et defuncta est ac sepulta cum viro suo in Bethuliam luxitque illam omnis populus diebus septem in omni autem
Abbreviated transcription (Latin):
xerunt eos. & sicut pueros fugientes
occiderunt eos. Perierunt inprelio
afacie dni mei. hymnũ cantemus dño:
Ymnũ nouum cantemus đo nr̃o. Ado¬
nax dñe magnus estu & p̃clarus in
dixisti & facta sunt: misisti sp̃m tuum
& ercata sunt: & nonẽ qui refistat uo¬
ci tuȩ. Montes afundamentis moue

Expanded text:
xerunt eos et sicut pueros fugientes xerunt eos et sicut pueros fugientes occiderunt eos perierunt in proelio a facie Domini mei hymnum cantemus Domino hymnum novum cantemus Deo nostro Adonai Domine magnus es tu et praeclarus in dixisti, et facta sunt: misisti spiritum tuum, et creata sunt, et non est qui resistat voci tuae. Montes a funda
Abbreviated transcription (Latin):
titudine fortitudinis suȩ. cuiꝰ multi¬
tudo obturauit torrente̾s & equi e¬
orum cooperuerunt ualles Dixit
se incensurũ fines meos & iuuenes
meos occisurũ gladio infantes meoᷤ
tradidit eũ inmanus feminȩ: & confu¬
dit cum. Non enĩ cccidit potens corũ
aiuuenib nec filii tẏtan ꝑcussert̃ eũ:
nec excelsi gigantes opposuerunt se
illi: sed iudith filia mẽrari inspecie
faciei suȩ dissoluit eũ. Exuitse uesti¬
mento uiduitatisł & induit se uesti¬
mento letitie inexultatione filiorũ
isrł. Unacit faciem suã ungaento: col¬
ligauit cincinnos suos mitra ad deci¬
piendũ illũ. Sandalia cius rapueruł
oculos eius. pulchritudo eiꝰ captiuã
fecit amimã eius: Amputauit pugio¬
ne ceruicẽ eius horruerunt persae
constantiã cius. & medi audaciã cius.
łunc ululauerunt castra affyriorum.
quando apparuerunt humiles mei a¬
rescentes insiti. Filii puellarũ conpun¬

Expanded text:
titudine fortitudinis suae: cujus multititudine fortitudinis suae: cujus multitudo obturavit torrentes, et equi eorum cooperuerunt valles. Dixit se incensurum fines meos, et juvenes meos occisurum gladio, infantes meos tradidit eum in manus feminae et confudit eum non enim cecidit potens eorum a iuvenibus nec filii Titan percusserunt eum nec excelsi gigantes inposuerunt se illi sed Iudith filia Merari in specie faciei suae dissolvit eum exuit enim se vestimenta viduitatis et induit se vestimenta laetitiae in exultatione filiorum Israhel unxit faciem suam unguento conligavit cincinnos suos mitra ad decipiendum illum sandalia eius rapuerunt oculos eius pulchritudo eius captivam fecit animam eius amputavit pugione cervicem eius horruerunt Persae constantiam eius et Medi audaciam eius tunc ululaverunt castra Assyriorum quando apparuerunt humiles mei arescentes in siti filii puellarum conpun
Abbreviated transcription (Latin):
ad illũ. benedixerunt illã om̃s una
uoce dicentes: Tu gła hierłm: tu lȩticia
isrł: tu honorificentia ppłi nr̃ĩ: quia
fecisti uirilit᷑. & confortatũ est cor tu¬
um eo qđ castitatẽ amaueris. & post
uirũ tuũ alterũ nescieris: idco et
manus dni confortauit tor & ideo e¬
ris benedicta ĩcternũs ł t dixit omis
Porro aut uniuersa quȩ holofernis
peculiaria fuisse ꝓbata sunt. dederuđ
iudith: in auro & argento & uestibus
& gc̃mis & omi supellectili: & tradita
sunt illi omã appło. Et om̃s ppłi gau¬
debant cũ mulieribus & uirgiuꝰb a
iuuenibus. in organis & eytharis.¬
I Tunc cantauit canticũ hoc dnõ iudith.
dicens. Incipite dño intympanis.
cantait o in cymbalis: modulami¬
ni illi psalmũ nouum: exultatt & in¬
uocatt nom̃ cius. Dñs conterens bel¬
la: dñs nom̃ illi qui posuit castra sua
in medio ppłi sui ut criper& nos de
manu omĩum inimicoꝵ nrõꝵ. Uenit
assur ex montib ab aquilonẽ: in mul¬

Expanded text:
benedixerunt eam omnes una voce, dicentes: Tu gloria Jerusalem, tu laetitia Israel, tu honorificentia populi nostri: quia fecisti viriliter, et confortatum est cor tuum, eo quod castitatem amaveris, et post virum tuum, alterum nescieris: ideo et manus Domini confortavit te, et ideo eris benedicta in aeternum. Et dixit omnis Porro autem universa, quae Holofernis peculiaria fuisse probata sunt, dederunt Judith in auro, et argento, et vestibus, et gemmis, et omni supellectili, et tradita sunt illi omnia a populo et omnes populi gaudebant cum mulieribus et virginibus et iuvenibus in organis et citharis tunc cantavit canticum hoc Domino Iudith dicens incipite Domino in tympanis cantate Deo in cymbalis modulamini illi psalmum novum exaltate et invocate nomen eius Dominus conterens bella Dominus nomen est illi qui posuit castin medio populi sui, ut eriperet nos de manu omnium inimicorum nostrorum. Venit Assur ex montibus ab aquilone in mul
Abbreviated transcription (Latin):
stimenta sua. & intolerabilis timor
& tremor cecidit suꝑ cos: & turbati
sunt animi coꝵ ualde & factus est
clamor incõparabilis inmedia castra
corũ sCumq om̃is exercitus de colla¬
tum holofernẽ audiss&. fugit mens
& consiliũ abeis: & solo tremore &
metu agitati. fuge p̾sidium sumunt.
ita ut nullus loqueret᷑ cũ ꝓximo
suo. sed inclinato capitt relictis om¬
nib euadere hebreos. quos armatoᷤ
uenire suꝑ se audierant. fugientes ꝑ
uias camporũ & semitas collium. Ui¬
dentes itaq filii isrł fugientes illos.
descendenũt. clangentesq tubis. &
ululantes pꝰ ipsos. Et qm̃ assyrii non
adunati. infugam ibant p̾cipites:
filii isrł uno agmine ꝑsequentes de¬
bilitabant om̃s quos inuenire potu¬
issent. Misitq orĩas nuncios. ꝑ om̃s

Expanded text:
stimenta sua et intolerabilis timor stimenta sua et intolerabilis timor et tremor cecidit super eos et turbati sunt animi eorum valde et factus est clamor inconparabilis in media castra eorum cumque omnis exercitus decollatum Holofernem audisset fugit mens et consilium ab eis et solo tremore et metu agitati fugae praesidium sumunt ita ut nullus loqueretur cum proximo suo sed inclinato capite relictis omnibus evadere Hebraeos quos armatos venire super se audierant fugientes per vias camporum et semitas collium videntes itaque filii Israhel fugientes illos descenderunt clangentes tubis et ululantes post ipsos et quoniam Assyrii non adunati in fuga ibant praecipites filii autem Israhel uno agmine persequentes debilitabant omnes quos invenire potuiss
Abbreviated transcription (Latin):
aut intrando aperire scd cũ uenissens
duccs eius & tribuni & uniuersi ma¬
iores exercitus assyrioꝵ. dixerunt
cubiculariis. Intrate & excitate illũ.
qm̃ egressi mures decauernis suis ausi
sunt ꝓuocarenos ad ũhũ łunc ingresss
uagao cubiculũ etus. stetit ante cor¬
tinam & plansum fecit manib suis.
Suspicabat᷑ cñĩ illũ cũ iudith dormire.
Scd eum nullũ motũ iacentis sensu au¬
rium caper&: accessit ꝓximans adcor¬
tinam: & eleuans eam uidens cad auer
absq capitt holofernus insuo sangui¬
ne tabefactũ. iacere suꝑ terrã: excla¬
mauit uoce magna cũ fletũ. & scidit
uestimenta sua. Et ingressus taberna¬
culum iudith: ñ inuenit cã & exiliuit
foras adppłm & dixit. Una mulicr
hebrea. fecit confusionẽ indomo re¬
gis nabuchodonosor. Ecce enĩ holofer¬
nͥes iacct interra. & caput ipsius ñẽ
millo. Qđ cum audissent principes
uirtutis assyrioꝵ. sciderunt om̃s ue¬

Expanded text:
aut intrando aperire sed cum venissent aut intrando aperire sed cum venissent duces eius et tribuni et universi maiores exercitus Assyriorum dixerunt cubiculariis intrate et excitate illum quoniam egressi mures de cavernis suis ausi sunt provocare ad proelium tunc ingressus Bagao cubiculum eius stetit ante cortinam et plausum fecit manibus suis suspicabatur enim illum cum Iudith dormire sed cum nullum motum iacentis sensu aurium caperet accessit proximans ad cortinam et elevans eam videns iacens cadaver absque capite Holofernis in suo sanguine tabefactum iacere super terram et clamavit voce magna cum fletu et scidit vestimenta sua et ingressus tabernaculum Iudith non invenit eam et exilivit foras ad populum et dixit una mulier hebraea fecit confusionem in domo regis Nabuchodonosor ecce enim Holofernis iacet in terra et caput ipsius non est in illo quod cum audissent principes virtutis Assyriorum sciderunt omnes ve
Abbreviated transcription (Latin):
cendatis deorsũ. sed quasi impetũ facien¬
tes: Tunc exploratores necesse erit. ut
fugiant ad principẽ suũ excitandũ ad
pugnã. Cumq duces corũ eucurrerint
ad taber naculũ holofernis & inuenerut
cum truncũ in suo sanguine uolutatum.
decid& suꝑ cos timor. Cumq cognoue.¬
ritis fugere illos: ut post illos securi:
qm̃ dñs conter& eos sub pedib ur̃ĩs lunc
achior uidens uirtutẽ quã feeit d̾s isrł.
relicto gentilitatis ritu. credidit dõ. &
dies. suspenderunt suꝑ muros caput ho¬
lofcrnis accepitq unusquisq uir arma
sua. & egressi sunt cũ grandi strcpitu &
ululatu. Qđ uidentesꝰ exploratores: ad
tabernaculũ cucurrerunt. Porro hi qui
intabernaculo erant. uenientes & ante
ingressum cubiculi ꝑstrepentes excitan¬
di grã inquietudinẽ arte moliebantur:
ut ñ abexcitantib sed asonantib holo¬
fernss euigilar&. Nullus enĩ audebat
cubiculũ uirtutis assyrioꝵ pulsando

Expanded text:
cendatis deorsum sed quasi impetum faciencendatis deorsum sed quasi impetum facientes tunc exploratores necesse erit ut fugiant ad principem suum excitandum ad pugnam cumque duces eorum cucurrerint ad tabernaculum Holofernis et invenerint eum truncum in suo sanguine volutatum decidet super eos timor cumque cognoveritis fugere illos ite post illos securi quoniam Dominus conteret eos sub pedibus vestris tunc Achior videns virtutem quam fecit Deus Israhel relicto gedies, suspenderunt super muros caput Holofernis, accepitque unusquisque vir arma sua et egressi sunt cum grandi strepitu et ululatu quod videntes exploratores ad tabernaculum cucurrerunt porro hii qui in tabernaculo erant venientes et ante ingressum cubiculi perstrepentes excitandi gratia inquietudinem arte moliebantur ut non ab excitantibus sed a sonantibus Holofernis evigilaret nullus enim audebat cubiculum virtutis Assyriorum pulsando
Abbreviated transcription (Latin):
ppłs fiat fiat. Porro achior uocatus ue¬
nit & dixcit eͣl. Ds̃ isrł eui tu testimoniu
dedisti. qđ ulciscat᷑ se deĩnimicis suis. ip¬
se caput om̃iũ increduloꝵ incidit in
hac nocte inmanu mea. Ut ꝓbes quia
ita est: ecce caput holofernis. qui con¬
tẽptu suꝑbie suȩ dm̃ isrł contẽpsit. &
tibi mitritũ minabat᷑ dicens. Cum captꝰ
fuerit ppłs isrł. gladio pcipiã ꝑforare
p̾cipiam latera tua. uidens aut achior
caput holofernis. angustiatus p̃ pauore
cecidit infaciem suã suꝑ terrã& acstu¬
auit anima eius. Postea uͦ cũ resũpto
spu recreatus est: ꝓ̃cidit ad pedes eius. &
adorauit eam & dixcit. Benedicta tu do
tuo inomĩ tabernaculo iacob qmͣ inomĩ
genit que audierit nomen tuũ magni¬
ficabit dm isrł suꝑ i Dixit aut̃ iudith
ad omẽm ppłm. Audite me fr̃s: Suspen¬
dite caput hoc suꝑ muros nr̃os & erit
cum exierit sol: accipiat unusquisq ar¬
ma sua & exite cum impetu: & non des¬

Expanded text:
Achior vocatus venit et dixit ei Deus Israhel cui tu testimonium dedisti quod ulciscatur de inimicis suis ipse caput omnium incredulorum incidit in hac nocte in manu mea ut probes quia ita est ecce caput Holofernis qui in contemptu superbiae suae Deum Israhel contempsit et tibi interitum minabatur dicens cum captus fuerit populus Israhel gladio perforari praecipiam latera tua videns autem Achior caput Holofernis angustiatus prae pavore cecidit in faciem suam super terram et aestuavit anima eius postea vero quam resumpto spiritu recreatus est procidit ad pedes eius et adoravit eam et dixit benedicta tu Deo tuo in omni tabernaculo Iacob quoniam in omni gente quae audierit nomen tuum magnificabit Deum Israhel super te dixit autem Iudith ad omnem populum audite me fratres suspendite caput hoc super muros nostros et erit cum exierit sol accipiat unusquisque arma sua et exite cum impetu non ut des
Abbreviated transcription (Latin):
tus. Dixitq iudith puellę̧ suç. ut star&
foras ante cubiculũ. & obseruar&. Ste¬
titq iudith ante lectum orans eũ lacri
hac hora adopera manuũ mearũ. ut si¬
eut ꝓmisisti. hicrłm ciuitate᷑ tuã erigas:
& hoc qđ credens ꝑte posse ficri cog̾i

Expanded text:
tus dixitque Iudith puellae suae ut staret tus dixitque Iudith puellae suae ut staret foras ante cubiculum et observaret stetitque Iudith ante lectum orans cum lacrimpice in hac hora ad opera manuum mearum ut sicut promisisti Hierusalem civitatem tuam erigas et hoc quod credens per te posse fieri
Abbreviated transcription (Latin):
ego sum ut contradicã dño meo: Dĩe
qđ erit ante oculos eius bonũ & opti¬
mũ faciam quid qͥd aut̃ illi placucrit.
hoc mihierit optimũ omĩb diebus
uite meg. Et surrexit & ornauit se.
uestim̃to suo. & ingressa stetit ante fa¬
ciem eius. Cor aut̃ holofernis concussũ
est erat enĩ ardens in concupiscentia
eius. Et dixit ad eam holofernes. Bibe
nunc & accumbe imocunditatt: qm
grãm inuenisti corã me. Et dix̃ iudith.
Bibam domine. qm magnificata ẽ anima
mea hodie p̃ omi̾b dieb meis. Et acce¬
pit & manducauit. & bibit coram ipso:
ea quȩ parauerat illi ancilla eius. Et
iocundus factus ẽ holofernis ad illam.
U biberat inuita sua Ut aut̃ sero factũ ẽ.
festinaucrunt scrui illuis ad hospicia suã.¬
& conclusit uagio ostia cubiculi. & abiit.
Erant aũt om̃s fatigati auino eratq iu¬
dith sola incubiculo. Porro holofernes
iacebat inlecto: nimia ebrictate sopĩ¬

Expanded text:
ego sum ut contradicam domino meo omne ego sum ut contradicam domino meo omne quod erit ante oculos eius bonum et optimum faciam quicquid autem illi placuerit hoc mihi erit optimum omnibus diebus vitae meae et surrexit et ornavit se vestimento suo et ingressa stetit ante faciem eius cor autem Holofernis concussum est erat enim ardens in concupiscentia eius et dixit ad eam Holofernis bibe nunc et accumbe in iucunditate quoniam gratiam invenisti coram me et dixit Iudith bibam domine quoniam magnificata est anima mea hodie prae omnibus diebus meis et accepit et manducavit et bibit coram ipso ea quae paraverat illi ancilla eius et iucundus factus est Holofernis ad illam am biberat in vita sua ut autem sero factum est festinaverunt servi illius ad hospitia sua et conclusit Bagao ostia cubiculi et abiit erant autem omnes fatigati a vino eratque Iudith sola in cubiculo porro Holofernis iacebat in lecto nimia ebrietate sopi
Abbreviated transcription (Latin):
iret. ut daretur ei copia nocte & ante
luce egrediendi foras adorationem. &
dep̾candi dñm. Et p̾cepit eubicularus
suislut sicut placeret illi exiret & intro¬
iret ad adorandũ dm̃ suũ ꝑtriduũ. Et
exi bat noctib inualle̾ bethulie. et
baptizabat se infontẽ aquę. Et ut as¬
cendebat orabat dnmndm isrł: ut diri¬
ger& uiam eius ad liberationẽ: ppłi sui.
Et introiens munda manebat in tab̃¬
naculo. usq dum acciper& escam suã
in uesperum. Et factum ẽ quarto die
holofernes fecit cęnã seruis suis: & di¬
beit aduagao eunuchũ. Uade & suade
hebreã illam. ut sponte consentiat.
habitare mecũ. Fedum ẽ enĩ apud as¬
syrios. sifemina in rideat uirũ agendo.
ut inmunis transeat abeo. Tunc intro¬
ut uagao adiudith & dixit. Non ue¬
reatur bona puella introire addñm
meũ. ut honorificct᷑ ante: faciem eius:
& manduc& cum eo & bibat uinum in
iocunditato. Cui iudith respondit. Que

Expanded text:
iret ut daretur ei copia nocte et ante iret ut daretur ei copia nocte et ante lucem egrediendi foras ad orationem et deprecandi Dominum et praecepit cubiculariis suis ut sicut placeret illi exiret et introiret ad orandum Deum suum per triduum et exiebat noctibus in vallem Bethuliae et baptizabat se in fontem aquae et ut ascendebat orabat Dominum Deum Israhel ut dirigeret viam eius ad liberationem populi sui et introiens munda manebat in tabernaculum usque dum acciperet escam suam in vesperam et factum est quarto die Holofernis fecit cenam servis suis et dixit ad Bagao eunuchum vade et suade Hebraeam illam ut sponte consentiat habitare mecum foedum est enim apud Assyrios si femina inrideat virum agendo ut inmunis transeat ab eo tunc introivit Bagao ad Iudith et dixit non vereatur bona puella introire ad dominum meum ut honorificetur ante faciem eius et manducet cum eo et bibat vinum in iucunditate cui Iudith respondit quae
Abbreviated transcription (Latin):
insensu uerboꝵ. Et dixit ad ilłã holo¬
fernes. Benefe̾cit ds̃ quimisit te ante
ppłm: ut des illũ tu inmanib nr̃is Et
qm̃ bona ẽ ꝓmissio tua sifecerit mihi
hoc ds̃ tuus. erit & meus ds̃. Ettu in
domo nabuchodonosor magna cris &
nom̃ tuũ nominabit᷑ in uniuersa terra.
sunc iussit cam introire ubi repositi e¬
rant theauri cĩus & iussit illic manere
eam: & constituit qͥd darct illi de con¬
uiuio suo. Cui respondit iudith & diã
Nlunc ñ potero manducare ex his quȩ
mihi p̃cepisti tribuĩ. ne ueniat suꝑme
offensio. Exhis aut̃ que mihi detuli.
manducabo. Cui holofernes ait. Si defe¬
cerint tibi ista. que tecũ detulistĩ. quid
faciemus tibi : Et dixcit iudith. uiuit
anima tua domine meus: qmͣ n̾expen¬
d& om̃a hȩc ancilla tua. donee faciat
ds̃ inmanu mea hȩc quȩ cogitaui. Etĩ¬
duxerunt ilłã serui eius intab̃nacu¬
lum quo p̾ceperat. Et petiit dũ intro¬

Expanded text:
in sensu verborum et dixit ad illam Holoin sensu verborum et dixit ad illam Holofernis bene fecit Deus qui misit te ante populum ut des illum tu in manibus nostris et quoniam bona est promissio tua si fecerit mihi hoc Deus tuus erit et meus Deus et tu in domo Nabuchodonosor magna eris et nomen tuum nominabitur in universa terra tunc iussit eam introire ubi repositi erant thesauri eius et iussit illic manere eam et constituit quid daretur illi de convivio suo cui respondens Iudith dixit nunc non potero manducmihi praecipis tribui, ne veniat super me offensio: ex his autem, quae mihi detuli, manducabo. Cui Holophernes ait: Si defecerint tibi ista, quae tecum detulisti, quid faciemus tibi? Et dixit Judith: Vivit anima tua, domine meus, quoniam non expendet omnia haec ancilla tua donec faciat Deus in manu mea haec quae cogitavi et induxerunt illam servi eius in tabernaculo quo praeceperat et petiit dum intro
Abbreviated transcription (Latin):
Denq hoc ordinant ut int̾ficiant peco¬
ra sua. & sanguine̾ eorũ bibant. & sc̃a
dñi sui quȩ p̃cepit ds non contingi. in
frum̃to uino & oleo hȩc cogitauerunt
inpendere: & uolunt consumere quȩ
nec manib deberẽt contingere Ergo
qm̃ hȩc faciunt: certũ est qđ inꝑditionẽ
dabunt᷑. Qđ ego ancilla tua cognoscens
fugilabillis:. & misit me dñs hec ipsa nun¬
ciare tibi. Ego enĩ ancilla tuã dm̃ colo
& orabo dm̃i& dicet mihi quando eis
reddat peccatũ suũ & ueniens. nuncia¬
botibi: ita ut ego adducam te ꝑ mediã
hicrłm & habebis omem ppłm isrł si¬
cut oues quib nonẽ pastor᷑ & ñ latra¬
bit uł unus cont᷑ tẽ: Qm̃ hec mͥdicta
sunt ꝑ ꝓuidentiã di & qmͣ illis iratus
est ds̾. hec ipsa missa sum nunciare tibi
Placuerunt aut om̃a uerba hec corã
holoferne. & corã pueris cius. & mira¬
bantur adsapientiam eius: & dicebant
alter adalitrũ. Nonẽ talis mulier suꝑ
terrã. in aspectu. inpulchritudineꝰ. &

Expanded text:
oc ordinant ut interficiant pecora sua et sanguinem eorum bibant et sancta Domini sui quae praecepit Deus non contingi in frumento vino et oleo haec cogitaverunt inpendere et volunt consumere quae nec manibus deberent contingere ergo quoniam haec faciunt certum est quod in perditione dabuntur quod ego ancilla tua cognoscens fugi ab illis et misit me Dominus haec ipsa nuntiare tibi ego enim ancilla tua Deum colo et orabo Deum et dicet mihi quando eis reddat peccatum suum et veniens nuntiabo tibi ita ut ego adducam te per mediam Hierusalem et habebis omnem populum Israhel sicut oves quibus non est pastor et non latrabit vel unus sunt per providentiam Dei et quoniam iratus est illis Deus hoc ipsa missa sum nuntiare tibi placuerunt autem omnia verba haec coram Holoferne et coram pueris eius et mirabantur ad sapientiam eius et dicebant alter ad alterum non est talis mulier super terram in aspectu in pulchritudine et
Abbreviated transcription (Latin):
tendit illis dicens. Ecce caput holoser¬
nis principis militiȩ affyriorũ & ecce
conopcum illius. inquo recũbebat in
ebrictate sua ubi & ꝑmanũ stminȩ
dñs qm̃ custodiuit me angłs eius & hinc
cuntẽ & ibi cõmorantẽ & inde huc re¬
uertentẽ: & ñ ꝑmisit me ancilłã suam
dñs coinquinari. sed sine pollutione
peccati. reuocauit me uobis gaudentt̃
inuictoria sua: in euasiome mea in libe¬
ratione urã. Confitemini illi om̃s qmbo¬

Expanded text:
tendit illis, dicens: Ecce caput Holofertendit illis, dicens: Ecce caput Holofernis, principis militiae Assyriorum, et ecce conopeum illius, in quo recumbebat in ebrietate sua, ubi per manum feminae quoniam custodivit me angelus eius et hinc euntem et ibi commorantem et inde huc revertentem et non permisit me ancillam suam Dominus coinquinari sed sine pollutione peccati revocavit me vobis gaudentem in victoria sua in evasione mea in liberatione vestra confiteamur illi omnes quoniam bo