comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
onuertendos retrorsum dicit
inimicos: nein suo itinere per¬
seuerantes :pessimos implere doce¬
antur errores. Amalo enim qui
retroredit. perfidiaesuae culpã
derelinquit. Sicenim petro apło
dñs dicit: propitius. noniratus.
redi retrosatanas. Istud enim
quando errantibus contingit : error
pristinȩ prauitatis abscedit. Sequi¬
tur. In quacumq die inuocauero
te Hicclementiam dnĩ pronunti¬
at. mirabilemq: pietatem ut in
quacumq die inuocatus fuerit. sẽꝑ
miseratus indulgeat. Quacũq
die: significat diuersi temporis satis¬
factiones. Alter enim tota pene uita.
dñmn. supplicat: alter in media aetate
conuertitur Alius inuitae finae
saluatur. Ipsum est enim inquacũq
die. qui ad̃s dementi patientia: qđ¬
lib& tempus nostrȩ conuersionis ex¬
pectat. Et ideo culpabiles sustin&
expectat errantes dicens: Nolo mortẽ
peccatoris. sed ut conuertatur &uiuat
Solum est enim. ut in hacuita peccatũ
omne fateamur : ubi &humana fra¬
gilitate delinquimus. Addidit

Expanded text:
Convertendos retrorsum dicit inimicos, ne in suo itinere perseverantes, pessimos implere doceantur errores. A malo enim qui retro redit, perfidiae suae culpanda derelinquit. Sic enim Petro apostolo Dominus dicit propitius, non iratus: Redi retro, Satanas . Istud enim quando errantibus contingit, error pristinae pravitatis abscedit. Sequitur, in quacunque die invocavero te. Hic clementiam Domini pronuntiat mirabilemque pietatem, ut in quacunque die invocatus fuerit, semper se miseratus indulgeat. Quacunque die, significat diversi temporis satisfactiones. Alter enim tota pene vita Dominum supplicat, alter in media aetate convertitur, alius in vitae fine salvatur. Ipsum est enim in quacunque die, quia Dominus clementi patientia quodlibet tempus nostrae conversionis exspectat; et ideo culpabiles sustinet, exspectat errantes, dicens: Nolo mortem peccatoris, sed ut convertatur et vivat . Solum est enim, ut in hac vita peccatum omne fateamur, ubi et humana fragilitate delinquimus. Addidit,
Abbreviated transcription (Latin):
dixit ossa sua quia constat eos xp̃i¬
anȩ fidel eẽ. ualidis sima firma m̃ta
quoꝵ p̃dicanda constantia iuuante
dño nec poenis dicta nec longa in secu¬
tione mollita. ẽ. & respice ꝓpri&ates
uerborum uelut suauissima mella de¬
currere: nondixit infernum quialic&
mori cõmuni sorte uideant᷑ uita illis
fragilitatẽ nunc ad remedia diuina
confugit conuerso ordine petens quia spẽ
suam habuit in dño animã suã debere libe¬
rari Quod inscripturis diuinis sicut sepe
dixim̃. frequenter inuenies Ut modo cau¬
sam ratio p̃cedat modo enim ꝓtin sub seqͥtur
sed cum beatorum consuetudosit dehoc scło
uelle liberari: Sicut & alius psalmꝰ dicit.
educ decarcere animã meam: Desiderium
habens dis solui &. eẽ. cum xp̃o. multo melus

Expanded text:
dixit ossa sua, quia constat eos Chridixit ossa sua, quia constat eos Christianae fidei esse validissima firmamenta; quorum praedicanda constantia juvante Domino nec poenis victa, nec longa insecutione mollita est. Et respice proprietates verborum velut suavissima mella decurrere. Non dixit, in infernum: quia licet mori communi sorte videantur, vita illis fragilitatem, nunc ad remedia divina confugit, converso ordine petens, 478 quia spem suam habuit in Domino, animam suam debere liberari. Quod in Scripturis divinis sicut saepe diximus frequenter invenies; ut modo causam ratio praecedat, modo eam protinus subsequatur. Sed cum beatorum consuetudo sit de hoc saeculo velle liberari, sicut et alius psalmus dicit: Educ de carcere animam meam ; et, Desiderium habens dissolvi, et esse cum
Abbreviated transcription (Latin):
nob̵ cũ litteras legant. dicuntur iuxta
petram stare non in petra: Solienim
in hac soliditate consistunt qui super
harenam fragilian. fundam̃ta ñ ponuN
Sequitur: audient uerbamea qm̃ potu¬
erunt: uerba sua abher&icis dicit au¬
dita quap̃ sentis libritext̾ eloquitur
Quantis enim locis arguuntur quantis
am monitionibus increpłtur ut debeant
corrigi & in suis prauitatib non morari:
qua sententia plenis sime docem illos. eẽ
omnimodis reos. qui & uerba dñi audiuN
& ea facere iniqua ꝑuer sitate contẽp¬
nunt: potuer̃ enim totias ammoniti cog¬
noscere sinon decreuis sent suis magis
& trrannis qui uerba dñi audire
noluerunt. nuncuenit ad masty res
quos fercdi insecutione laniabant
Cras situdo enim terrȩ quando eructuat
morbos facit aerem co rũpiiat & lues
hominib periculosa longe lateque
diffunditur: sic trrannoꝵ nefanda
suꝑ bia tabe suȩ militiȩ corpora mar¬
trrũ saucigbat: Quos congrue ꝓpħt

Expanded text:
nobiscum litteras legant, dicuntur juxta nobiscum litteras legant, dicuntur juxta petram stare, non in petra. Soli enim in hac soliditate consistunt, qui super arenam fragilia fundamenta non ponunt. Sequitur, Audient verba mea quoniam potuerunt. Verba sua ab haereticis dicit audita, quae praesentis libri textus eloquitur. Quantis enim locis arguuntur, quantis admonitionibus increpantur, ut debeant corrigi, et in suis pravitatibus non morari? Qua sententia plenissime docemur illos esse omnimodis reos, qui et verba Domini audiunt, et ea facere iniqua perversitate contemnunt. Potuerunt enim toties admoniti cognoscere, si non decrevissent suis magis t tyrannis qui verba Domini audire noluerunt: nunc venit ad martyres, quos ferali insecutione laniabant. Crassitudo enim terrae, quando eructat, morbos facit, aerem corrumpit, et lues hominibus periculosa longe lateque diffunditur. Sic tyrannorum nefanda superbia tabe suae malitiae corpora martyrum sauciabat, quos congrue propheta
Abbreviated transcription (Latin):
& subsecutus adiunx̃: qm̃ adhuc .ẽ. or¬
tio mea in beneplacitis corum. Namcũ
dicit adhuc. cẽ. orationẽ suam in bẽ¬
ne placitis eoꝵ id .ẽ. iniquorum: indicat
se ꝑfecte nondum fuisse conuersum
quando sibi orando talia ꝓuenire desi.¬
derabat qualia illoꝵ uota. eẽ cognoue¬
rat aquib omnib sealienum efficipre¬
cabatur necaput suũ oleũ peccatoris. id ÷
male suasionis adulatione pinguescer&
mea qm potue Runt
etra hic simultis locis signi ficatur
res her&ici quasi iudices populi sui subi¬
ta uoracitate merguntur: quudeo cor¬
ruunt in ꝑfundum qm̃ supra petram
stare non eligunt. Nam quid illis ꝓdest
iuxta soliditatem stare quando in ipsa
fortitudine non uidentur insistere :
qđ uerbum ieronimꝰ trans lator posuit
& expositor pater agustinus secutus. ẽ.
ut nemo audeat recusare qđ talium ui¬
rorum auctoritate ꝓbatum est
Haec enim uerbi trans lationis. her&i¬
corum uid& designare ꝑfidiam. nam
cũ baptizent cum cõmunicent cũ sacras

Expanded text:
ecutus adjunxit: Quoniam adhuc est oratio mea in beneplacitis eorum. Nam cum dicit adhuc esse orationem suam in beneplacitis eorum, id est iniquorum, indicat se perfecte nondum fuisse conversum: quando et sibi orando talia provenire desiderabat, qualia illorum vota esse cognoverat. A quibus omnibus se alienum effici precabatur: ne caput suum oleo peccatoris, id est malae suasionis adulatione pinguesceretmea quoniam potuerunt. Petra hic, sicut multis locis significatur. res haeretici, quasi judices populi sui subita voracitate merguntur; qui ideo corruunt in profundum, quoniam supra petram stare non eligunt. Nam quid illis prodest juxta soliditatem stare, quando in ipsa fortitudine non viden ur insistere? Quod verbum Hieronymus translator posuit, et expositor Pater Augustinus secutus est; ut nemo audeat accusare quod talium virorum auctoritate probatum est. Haec enim verbi translatio nimis haereticorum videtur designare perfidiam; nam cum baptizent, cum communicent, cum sacras
Abbreviated transcription (Latin):
Sunt enim in hoc psalmo uerba dñi salua¬
toris. cũ sceleratissimã iudȩoꝵ uitar& in sa¬
niam: Vnde merito factũ . ẽ. ut ꝓpter sig¬
nificationẽ hebreoꝵ ꝑ secationem fuga
dauid poner& intitulo. Dauidenim sicut
sepe dixim & regem terrenũ indicat &
cȩlestem: Sic inuno nomine duarũ causi¬
rum significatio contin&: Illud autem
meminis se debemꝰ huncpsalmum quintũ
tẽ dehisqui inscribuntur oratio
DIUISIO PSAL MI
rima partedñ sxp̃s clamat ad patrem¬
nestndos dolos iud caceꝑsetutionis exponens
secunda liberari sede carcere inferni de¬

Expanded text:
Sunt enim in hoc psalmo verba Domini SalvaSunt enim in hoc psalmo verba Domini Salvatoris, cum sceleratissimam Judaeorum vitaret insaniam. Unde merito factum est, ut propter significandam Hebraeorum persecutionem, fuga David poneretur in titulo. David enim sicut saepe diximus et regem terrenum indicat et coelestem. Sic in uno nomine duarum causarum significatio continetur. Illud autem meminisse debemus, hunc psalmum quintum esse de his qui inscribuntur Oratio. Divisio psalmi. Prima parte nefandos dolos judicii perfectionis exponens. Secunda liberari se de carcere inferni de
Abbreviated transcription (Latin):
ponimꝰ siuigiter dñi mandata meditem̃
Sil& enim inmalo qui nontac& bonum:
nec error subripit ubi seueritas caelestis
infudent: namsi a nob cogitatio mala
subducatur si actusturpissimds segregatur si
amalorum conuersatione diuidam : tuncut ꝓ¬
phettidicithño singulares efficim̃ quand omini¬
mepessimis cogiationibus implicamur¬
CUESSET INSPELUNCA ORATIO
Osalmicciusa p̃senti quidemtitulo continetur
sed ꝑsimilitudines corporalium rerũ sp̃itilis
rei nob̵ competens p̃betur indicium. Dauid
enimfilius iesse saulem principẽ fugit. &
cum in spelunca later& or auit quod dñm
Xp̃m in corpore ante passionẽ suam. signi¬
ficabat. eẽ facturũ: nam cum huic orationi
intellecus p̃mitatur adcũ talis cõparatio
referre debere monstratur: quiꝑ secutor es
suos orando uitans diuersoꝵ locoꝵ ꝑmu¬
tatione celatus. ẽ. quatenꝰ & dĩ filius. quod
ritate assũptȩ incarnationis ostender&:

Expanded text:
ponimus, si jugiter Domini mandata meditemur. ponimus, si jugiter Domini mandata meditemur. Silet enim in malo, qui non tacet bonum; nec error subripit, ubi se veritas coelestis infuderit. Nam si a nobis cogitatio mala subducatur, si actus turpissimus segregatur, si a malorum conversatione dividamur, tunc ut propheta dicit Domino singulares efficiemur, quando minime pessimis cogitationibus implicamurcum esset in spelunca oratio. Psalmi causa praesenti quidem titulo continetur: sed per similitudines corporalium rerum spiritualis rei nobis competens praebetur indicium. David enim filius Jesse Saulem principem fugit, et cum in spelunca lateret oravit , quod Dominum Christum in corpore ante passionem suam significabat esse facturum. Nam cum huic orationi intellectus praemittitur, ad illum talis comparatio referri debere monstratur, qui persecutores suos orando vitans, diversorum locorum permutatione celatus est; quatenus et Dei Filius, quod veritatem assumptae incarnationis ostenderet.
Abbreviated transcription (Latin):
Infelices quicadunt inistũ numerũ ꝑditoꝵ
R&ia enim dicta sunt quasi retinentia.
Addidit singularit̃ sum ego donec transeã
Singularis . ẽ. qui sicut superius dix̃ cum
pessimis hominib: non ambulabat conui¬
natus quitrinitatẽ scãm unũ dm̃ & dnm
confit& . Qui spem suam innullo alio
sed tantũ ponit in dño: donec transeam
id .ẽ. quã diu in hoc mundo fuero cõmorat᷑.
hoc enim scłr beati uelut uiant̃ transi re
dicuntur quia nullis eiꝰ delectationib
occupantur: CONCLUSIO
siloquam in caute. cognouimꝰ quantũ
nos. metuere debeam quod sanctissimus
ꝓpħt formidat. quando enimnos autua¬
niloquium subripit autdesideriũ falsi¬
tatis inducit: Lingua .ẽ. quȩ nostrahit
frequent̃ aduitia. quã uno modo tutissi¬
me uincim sieam seꝑ dñi laudib: occupem:
loquatur illud seꝑ ubinescit errare Agat
opus. animȩ ꝓfuturũ. seruiat uenerant̃
auctori: Tunc enim orinro custodiam

Expanded text:
infelices qui cadunt in istum numerum perditorum. infelices qui cadunt in istum numerum perditorum. Retia euim dicta sunt quasi retinentia. Addidit, singulariter sum ego donec transeam. Singularis est qui sicut superius dixit cum pessimis hominibus non ambulat combinatus, qui Trinitatem sanctam unum Deum et Dominum confitetur, qui spem suam in nullo alio, sed tantum ponit in Domino. Donec transeam, id est quandiu in hoc mundo fuero commoratus. Hoc enim saeculum beati velut viantes transire dicuntur, quia nullis ejus delectationibus occupantur. Conclusio si loquamur incaute; cognovimus quantum nos metuere debeamus, quod sanctissimus propheta formidat. Quando enim non aut vaniloquium subripit, aut desiderium falsitatis inducit. Lingua est quae nos trahit frequenter ad vitia, quam uno modo tutissime vincimus, si eam semper Domini laudibus occupemus. Loquatur illud semper, ubi nescit errare, agat opus animae profuturum, serviat veneranter auctori. Tunc enim ori nostro custodiam
Abbreviated transcription (Latin):
intendant: Cus todime alaqueo quẽ
Statue ꝑ̃ ooihi. & abscandalis ope¬
pan tiuoo Ini qui tatcoo.
er laqueos & uoscandala totius mundi
mala breuiter ꝓpħta conplexus. ẽ
aquib se supplicat custodiri neꝑ insidias
corum possit int̃cipi Laquei sunt diuer¬
sa carnis desideria in quib m̃tes huma ne
blandis nexib inligantur. Scandala
sieos tam p̃cipuũmunꝰ corttangat̃ amittese
& respice quia post laqueos scandala
ponit. qm̃ inueterator ille pessimꝰ. quando
ꝑ laqueos non potuerit. decipere scanda¬
lis nititur gratiam nob̶ diuinitatis auferre
Cadent in r&iacula eius peccator es
singulariter sũego dona tran
Eece unde fuperius pecebatl Seam¬
eripi nedebuiss& conbinare cũtalib:
& uide quẽ ameno dum conparctioni facgȩ
apta uerba consentiant: Indiaboli r&iculũ
cadent qui peccatorũ circũ itione claudur:
Legim tam̃ & bona r&iacula. quȩ centum
quinqua ginta tres pisces dño iubente clau
Sedbeati quiin illis piscib adnumerantur:

Expanded text:
ustodi me a laqueo quem statuerunt mihi, et ab scandalis operantibus iniquitatem. Per laqueos et scandala, totius mundi mala breviter propheta complexus est; a quibus se supplicat custodiri, ne per insidias eorum possit intercipi. Laquei sunt diversa carnis desideria, quibus mentes humanae blandis nexibus illigantur. Scandala,si eos tam praecipuum munus contingat amittere? Et respice quia post laqueos scandala ponit: quoniam inveterator ille pessimus, quando per laqueos non potuerit decipere, scandalis nititur gratiam nobis Divinitatis auferreCadent in retiaculum ejus peccatores: singulariter sum ego donec transeam. Ecce unde se superius petebat eripi, ne debuisset combinari cum talibus. Et vide quemadmodum comparationi factae apta verba consentiant. In diaboli retiaculum cadent qui peccatorum circuitione clauduntur. Legimus tamen et bona retia illa, quae centum quinquaginta tres pisces, Domino jubente, clauSed beati qui in illis piscibus annumerantur,
Abbreviated transcription (Latin):
quando simul uno uinculo conligant᷑
ut alter alterum p̃pediens fugã liberã
habere non possint: Orat ergoppħta
necum talib inligetur qui inligatione
mutua alter utrum sibi in pedire nos¬
cuntur: non conuiniabor respicit adu¬
trumq & homines operantes iniqͥ tatẽ
& adelectos eorum: & noti qđ ad didit
eorum neputares reuera electos dñi
quitali nomine uocabantur. multo enĩ
sceleratiores sunt illi quunt᷑ malos ui¬
dentur ee p̃cipui quasi duces criminũ
quasi principes latronũ & caput omni

Expanded text:
quando duo simul in uno vinculo colligantur, quando duo simul in uno vinculo colligantur, ut alter alterum praepediens, fugam liberam habere non possint. Orat ergo propheta, ne cum talibus illigetur, qui implicatione mutua alterutrum sibi impedire noscuntur. Non combinabor respicit ad utrumque, et ad homines operantes iniquitatem, et ad electos eorum. Et nota quod addidit, eorum, ne putares revera electos Domini, qui tali nomine vocabantur. Multo enim sceleratiores sunt illi qui inter malos videntur esse praecipui, quasi duces criminum, quasi principes latronum, et caput omni
Abbreviated transcription (Latin):
fessione prosternat: qđ facin inter
sũma peccata constat. eẽ. numerandũ
Quia inde reuera nascitur unde ad pe¬
nitentiam reus tar dius uenire uideat᷑:
Sicut in libro primo regum dictum. ẽ:
qua si peccatũ ariolandi ẽ. repugnare :¬
& quia scelus idolatriȩ nolle adqͥescere
Nam qđ dicit ad excusandas excusiti¬
ones inpeccatis : consuetudinẽ signif.
inpudentiũ qui quando fuerint dep̃ensi
primũ sealiqua falsitate excusare noscunt᷑
& cum fuerint inde conuicti alias sẽꝑ
excusationes. assumunt nequan do
ueritati ad quiescit in uere cund.aꝓ. t̃ uitis
Modo enim tẽpori modo neces sitati modo
aliis imputando qđ peccant: Quae figu¬
ra dicitur meta᷑sis id ẽ. trans latio dum
cul pamnram in alium trans ferre con
ertia supplicatio .ẽ. ut liber&ur
acon legio eorumꝰ operant᷑ iniqͥtatẽ :
Nec cumipsis quasi conuinatus debeat
implicari. conuinati enim dicunt᷑ rei

Expanded text:
fessione prosternat. Quod facinus inter fessione prosternat. Quod facinus inter summa peccata constat esse numerandum, quia inde revera nascitur, unde ad poenitentiam reus tardius venire videatur; sicut in libro primo Regum dictum est: Quasi peccatum ariolandi est repugnare, et quasi scelus idololatriae nolle acquiescere . Nam quod dicit, ad excusandas excusationes in peccatis, consuetudinem significat impudentium, qui quando fuerint deprehensi, primum se aliqua falsitate excusare noscuntur, et cum fuerint inde convicti, alias semper excusationes assumunt, nequando veritati acquiescat inverecunda protervitas: modo enim tempori, modo necessitati, modo aliis imputando quod peccant. Quae figura dicitur metastasis, id est translatio, dum culpam nostram in alium transferre contetis eorum. Tertia supplicatio est, ut liberetur a collegio eorum qui operantur iniquitatem: ne cum ipsis quasi combinatus 477 debeat implicari. Combinati enim dicuntur rei,
Abbreviated transcription (Latin):
Edicat qđ ꝑuenire debeat adreatũ
Sed hoc duplici supplicat tuta mine
cõmunirꝑ ut nẽ cogitatio eiꝰ. iniqua
sapiat nec prima uoluntas infatua
uerba ꝓsilfat: Inutroq enim nouerat
eẽ. peccatũ unde ficri dep̾cat᷑ alienũ
sicut & salo mon dicit circũ ualla posses¬
sionem tuam inspinis argentũ & iurũ
tuum conftitue. & orituo fac ostiũ & serã.
& uerb tuis faciugum & mensuram:
Ostium quippe abostando dictum . ẽ.
qđdũ clauditur obstat intrantibus:
Inspiciebat enim uirscs magnis p̃cib
.eẽ. muniendum unde tã facile nouerat
uenire peccatũ: Proxime quippe insu
periore psalmo dixerat. uir linguosus
adex cusandas ex cusadiones
In peccatis : Sequitur Scđa p̃¬
catio. ut sieũ continger& peniten dum
aliquid loquinonse ꝑ fal sitatis scelera¬
tissimas contender& excusare: Hoce¬
nim maximũ uitiũ. ẽ. qđ laborat huma¬
nitas ut post peccatũ suum adexcusati¬
ones confugiat quã penitudinȩs secon¬

Expanded text:
dicat quod pervenire debeat ad reatum. dicat quod pervenire debeat ad reatum. Sed hoc duplici supplicat tutamine communiri; ut nec cogitatio ejus iniqua sapiat, nec prava voluntas in fatua verba prosiliat. In utroque enim noverat esse peccatum, unde se fieri deprecatur alienum, sicut Salomon dicit: Circumvalla possessionem tuam in spinis, argentum et aurum tuum constitue, et ori tuo fac ostium et seram, et verbis tuis fac jugum et mensuram . Ostium quippe ab obstando dictum est, quod dum clauditur obstat intrantibus. Inspiciebat enim vir sanctus magnis precibus esse muniendum, unde tam facile noverat venire peccatum. Proxime quippe in superiori psalmo dixerat: Vir linguosus ad excusandas excusationes in peccatis. Sequitur secunda precatio; ut etsi eum contingeret poenitendum aliquid loqui, non se per falsitates sceleratissimas contenderet excusare. Hoc enim maximum vitium est quo laborat humanitas, ut post peccatum suum ad excusationes confugiat, quam poenitudinis se con
Abbreviated transcription (Latin):
punctionis pondese subleuatur
Virtutib enum dñs nr̃is tãquã bonis
delectatur odorib Nimorationẽ sc̃am
uelud odorem suauis simum suscipere dnm̃
& in a pocalypsi legitur ubidictum . ẽ.
stecit angelus suꝑ aram dñi. habenstu¬
ribulum aureum & ascendit fumus sup¬
plicatipum demanu angelunconspec¬
tudñi utdar& deorationib scõrum
quod .ẽ. ante diñ. Sequitur. Eleuatio
manuũ mearũ sacrificiũ uesꝑtinum
Cleuatio in anuum significat operã
piam que aut in elemosinis exerc&ur:
aut in aliqua ꝓbabili conuersatione
ꝑagitur: Sacrificium ues ꝑtinum illã
oblationẽ fortas se significat. quam
in finẽ uite dño sol& offerre. religio¬
sa deuotio cũ penitentiam gerimus:
& humilinos supplicatione pur gam.
sicut inquinqua gesimo psalmo dictũ . ẽ:
Sacrificium dõ sp̃s contribulatus
Vespera nr̃a .ẽ. enim quando istã lucẽ
perare siultima sua potius lacrimarũ
etit sanctis sim ꝓph&a nequidtale

Expanded text:
punctionis pondere sublevatur. punctionis pondere sublevatur. Virtutibus enim Dominus nostris tanquam bonis delectatur odoribus. Nam orationem sanctam velut odorem suavissimum suscipere Dominum et in Apocalypsi legitur, ubi dictum est: Stetit angelus super aram Domini habens thuribulum aureum; et ascendit fumus supplicationum de manu angeli in conspectu Domini; ut daret de orationibus sanctorum, quod est ante Deum . Sequitur, elevatio manuum mearum sacrificium vespertinum. Elevatio manuum significat operam piam, quae aut in eleemosynis exercetur, aut in aliqua probabili conversatione peragitur. Sacrificium vero vespertinum, illam oblationem fortasse significat, quam in fine vitae Domino solsa devotio, cum poenitentiam gerimus, et humili nos supplicatione purgamus: sicut in quinquagesimo psalmo dictum est: Sacrificium Deo Spiritus contribulatus. Vespera nostra est, quando istam lucem perare: sed ultima sua potius lacrymarum etit sanctissimus propheta ne quid tale
Abbreviated transcription (Latin):
queritur. xp̃iani ut inextremis cũ uenia
transeat. neuita sit ultima quȩ delinquit
Respice quod hic & in sequentiuerisu
orationes suas quasto modo geminauit.
quia scõ uiro tanti rei nulla poterat. eẽ.
satietas: Oratio . ẽ. enim quȩnos acul¬
pis liberat. iudicis animã conciliat.
delicta mundat: Nec oranti de . eẽ po¬
test̃ miscđi. quod nos humilitas ut iu¬
giter dep̃cm̃ instigat Sed hoc totum
pius faciit dñs dum nonuult dimnare
quos p̃mon&: Clamat enim opifex rerũ:
nolo mortẽ peccatoris sed conuestatur
& uiuat: Dixicatur oratio mea
Sicut incen sum in cons pec tutuo
eleuatio manuum mea Rũ sacri¬
Facium ues per tinum
Incen sũ ẽ. odoriferipigm̃ti suauis
adustio quȩ carbonib concremata
gratissimum fumum porrigit ad suꝑna
&odorantes se delectabili iocunditate
ꝑmulc&: Sicbeatoꝵ oratio igne cari¬
tatis incensa diuinis cons pectib inge¬
ritur: Quae magis humi litatis & con¬

Expanded text:
quaeritur Christiani, ut in extremis cum venia quaeritur Christiani, ut in extremis cum venia transeat, ne vita sit ultima quae delinquat. Respice quod hic et in sequenti versu orationes suas quarto modo geminavit, quia sancto viro tantae rei nulla poterat esse satietas. Oratio est enim quae nos a culpis liberat, judicis animum conciliat, delicta mundat; nec oranti deesse potest misericordia, quod nos humilitas, ut jugiter deprecemur, instigat. Sed hoc totum pius facit Dominus, dum non vult damnare quos praemonet; clamat enim opifex rerum: Nolo mortem peccatoris, sed ut convertatur Dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo; elevatio manuum mearum sacrificium vespertinum. Incensum est odoriferi pigmenti suavis adustio, quae carbonibus concremata, gratissimum fumum porrigit ad superna, et odorantes se delectabili jucunditate permulcet. Sic beatorum oratio igne charitatis incensa, divinis conspectibus ingeritur, quae magis humilitatis et com
Abbreviated transcription (Latin):
tatem: diuersis peccatorum nexib
implicatã prima sectione dñmrogat
uteiꝰ audiat oratio: Subiungensaqͥb
semaxime liberari dep̃cetur errorib::
scđa eligit se aiusto argui quã apecca¬
torib laudari. supplicans ut custodiat᷑
alaqueis peccatoꝵ qm̃ nullã cõmunionẽ
enim. Dnẽ clamaui adte Sequitur
conclusio. Exaudiigiturme: Sicuistus
illa en thymematios sillogismi breui
cõplexione ꝑacta ẽ: Uolens enim pro¬
ph&a humanogeneri affectũ continuȩ
orationis in fundere. duotẽpora uidet᷑
discrepantia potuis se: Dicit enĩ dep̃¬
terito clamaui qđ ꝑ fectã significat
orationẽ &iterum repettt dũclam a¬
uero adte qđ utiq constat positum defutu¬
ro. Vt sicut nullũ tẽpus aculpis . ẽ. uacuũ.
ita neca deuotis p̃cib reddatur otiosũ
Contra peccata siquidem continua salutare
remediũ .ẽ. iugiter piodno supplicare.
Nam quid ꝓderit dimitti p̃terita siuide¬
antur obligare uentura: Finis ergobon

Expanded text:
diversis peccatorum nexibus implicatam, prima sectione Dominum rogat ut ejus audiatur oratio, subjungens a quibus se maxime liberari deprecetur erroribus. Secunda, eligit se a justo argui quam a peccatore laudari, supplicans ut custodiatur a laqueis peccatorum, quoniam nullam communionem enim, Domine, ego clamavi ad te; sequitur conclusio, Exaudi igitur me. Sic virtus illa enthymematici syllogismi brevi complexione peracta est. Volens enim propheta humano generi affectum continuae orationis infundere, duo tempora videtur discrepantia posuisse. Dicit enim de praeterito, clamavi, quod perfectam significat orationem. Et iterum repetit, dum clamavero ad te, quod utique constat positum de futuro; ut sicut nullum tempus a culpis est vacuum, ita nec a devotis precibus reddatur otiosum. Contra peccata siquidem continua, salutare remedium est jugiter pio Domino supplicare. Nam quid proderit dimitti praeterita, si videantur obligare ventura? Finis ergo bonus
Abbreviated transcription (Latin):
nihillateit abomine tam̃ publicari
queris qđ ulto ueracius nosse decla¬
m̃ uerbatituli frequenti repe¬
tione iam nota sunt intentio¬
nem nram addñm debem eripere sal¬
uatorem: Nam dubim .ẽ. interdũ
qđ semel dicitur . certissimũ uero atq
indubitatũ .ẽ. quod frequenti repe

Expanded text:
nihil lateat, ab homine tamen publicari nihil lateat, ab homine tamen publicari quaeris, quod multo veracius nosse declam verba tituli frequenti repetitione jam nota sunt, intentionem nostram ad Dominum debemus erigere Salvatorem. Nam dubium est interdum, quod semel dicitur: certissimum vero atque indubitatum est, quod frequenti repe
Abbreviated transcription (Latin):
uisio infasti dibilis atq ꝑpetua illum
sẽpuidere a quose sol& omnis rationa¬
bilis creatura reficere: Sicut & quinto¬
decimo psalmo um dictũ ẽ Adimpleb
me leitia cũuultictuo: Ille enim uultꝰ
premiorum omnium munus . ẽ. nec po¬
test. eẽ cuius quam bonitatis indiguus
quullũ meruerit habere conspectum:
Sed cum legatur dm̃nemouidit ũ quã
Istud ouillũo tẽpus referendum ẽ quan¬
do beati dñm non ꝑ speculum: sedut ait
ꝓnob utatẽptationib diabolicis ex¬
uamur quas nob̵ omnino nouerat. eẽ
uiolentas: Liberatis autẽ uultũ dñi
pollicetur. ut niħ laborio sum nihil
tristem metuam. quib: tale munus
tantũq ꝓmittitur Presta dñe ut sicut
seruistuis es desiderabilis indulgentie
tuae claritate monstreris non in pediant
peccata quȩ ꝓpria execratione damna¬
mus fatemur culpas utte placitum
habere possumꝰ: Solus enim iudexes
qui ueniã tribuis confitenti & cũte

Expanded text:
nt. Visio infastidibilis atque perpetua illum nt. Visio infastidibilis atque perpetua illum semper videre, a quo se solet omnis rationabilis creatura reficere, sicut et in quintodecimo psalmo jam dictum est: Adimplebis me laetitia cum vultu tuo . Ille enim vultus praemiorum omnium munus est, nec potest esse cujusquam bonitatis indigus, qui illum meruerit habere conspectum. Sed cum legatur: Nemo Deum vidit unquam , istud ad illud tempus referendum est, quando beati Dominum non per speculum, sed, ut aipro nobis, ut a tentationibus diabolicis exuamur, quas nobis omnino noverat esse violentas. Liberatis autem vultum Domini pollicetur, ut nihil laboriosum, nihil triste metuamus, quibus tale munus tantumque promittitur. Praesta, Domine, ut sicut servis tuis es desiderabilis, indulgentiae tuae claritate monstreris. Non impediant peccata, quae propria exsecratione damnamus. Fatemur culpas, ut te placatum habere possimus. Solus enim judex es qui veniam tribuis confitenti; et cum te
Abbreviated transcription (Latin):
quitur
quales reuera debuit culpare linguosos
Hoc enim sedicit ꝑ fidem dono dñi cog¬
nouis se quod certis sime creditur. ẽc
faciendum faci& ergo iudicium ino¬
pum : quando in illa disceptatione p¬
missa restitu& &undicat pauperes:
dequib: in a pocalipsi scriptum .ẽ.
Vidi subaradĩ animas occisorum &
paulo post clamantes. quousq: sc̃s &
uerus non iudicas & uindicas sangui¬
nem nr̃m dehis qui habitant suꝑ trã
Verũtam̃ iusti conꝑitebunt
homnituo: & habita bun t
Rec ti cũ uul tu tuo
esignatur hoc debere fieri: inter
quas lib& tẽporis gp aues amarasq
pres suras: Tunc enim magna uirtꝰ.ẽ.
laudare dñm quandose istius scłi
blandim̃ta sub ducunt: Boñ enim iob¬
fuit : cum dñm diues colebat sed quan¬
tomelior dum eum submulti pliciaf¬
flictione laudabat. Tunc ergo am¬
plius desideremꝰ gratiasagere quando
nos tẽptator conatur affligere : Laci¬
lius enim inimicus discedit: cũ uiderit
excedere nom posse quos deprimit

Expanded text:
quitur, quales revera debuit culpare linguosos. Hoc enim se dicit per fidem dono Dei cognovisse, quod certissime creditur esse faciendum. Faciet ergo judicium inopum, quando in illa disceptatione promissa restituet, et vindicabit pauperes, de quibus in Apocalypsi scriptum est: Vidi sub ara Domini animas occisorum. Et paulo post: Clamantes: Quousque sanctus et verus non judicas, et vindicas sanguinem nostrum de his Verumtamen justi confitebuntur nomini tuo, et habitabunt recti cum vultu tuo. Designatur hoc debere fieri inter quaslibet temporis graves amarasque pressuras. Tunc enim magna virtus est laudare Dominum, quando se istius saeculi blandimenta subducunt. Bonus enim fuit Job, cum Dominum dives colebat, sed quanto melior, dum eum sub multiplici afflictione laudabat! Tunc ergo amplius desideremus gratias agere, quando nos tentator conatur affligere. Facilius enim inimicus discedit, cum viderit excedere non posse quos deprimit.
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ peccatoris non in pin¬
qu& caput meumo:
ostulata lingue custodi&criminũ
excusatione dã nata uenit ad scđim
sectionem inqua uir sc̃s increpationes
eligit iustoꝵ quã blandim̃ta peccin¬
tium: Sed quȩ sit correctio iustibreuiter
non inira corripit sed ꝑdilectionẽ incre¬
pator accedit. Nam & siuultũ irati osten¬
dit cortam̃ placati semꝑ as sumit. Sicut
mo in aliquo delicto uos qui spiritales
estis instruite huius modi in spũ lenitatis
considerans teipsum netu tẽpteris.
Qua ꝓpter hȩc con suetudo bonoꝵ .ẽ.
ut malint st abonis corripi quã scelera¬
torum adulatione predicari Sicut
scriptũ .ẽ Meliora sunt uulnera amici
quã uoluntaria oscula inimici: sequit᷑
Oleum autẽ peccatoris non in pingu&
caput meum. O leum & inbono & inma¬
lo plerũq ponitur:. In bono ut .ẽ. illud
euugłii Tuautẽ cum ieiunas. unge
caputtuũ oleo & faciem tuã laua

Expanded text:
autem peccatoris non impinguet caput meum. Postulata linguae custodia, et criminum excusatione damnata, venit ad secundam sectionem, in qua vir sanctus increpationes eligit justorum, quam blandimenta peccantium. Sed quae sit correctio justi breviter non in ira corripit, sed per dilectionem increpator accedit. Nam etsi vultum irati ostendit, cor tamen placati semper assumit; sicut s estis, instruite hujusmodi in spiritu lenitatis, considerans teipsum, ne et tu tenteris . Quapropter haec consuetudo bonorum est, ut malint se a bonis corripi, quam sceleratorum adulatione praedicari; sicut scriptum est: Meliora sunt vulnera amici quam voluntaria oscula inimici . Sequitur, oleum autem peccatoris non impinguet caput meum. Oleum et in bono et in malo plerumque ponitur. In bono, ut est illud Evangelii: Tu autem cum jejunas, unge c
Abbreviated transcription (Latin):
Quamuis linguosi possint dici &illi
quilingue ub tate facundi sunt
tam̃illis hoc specialiter nom̃ consstat
impositũ : qui in considerata locutione
uerbosi sint Sunt enim contrari sapi¬
entib & diuerso semore tractantes:
Mon& enimiacob apłs. sit om̃is homo
uelox ad iudiendũ tardus adloquen¬
dum. Tales enim sup t̃rã minime diri¬
guntur. quia leuitate sua frequenter
excedunt: Difficile ẽ enim inde li¬
beratũ rectũ. eẽ. sermonem: Sicut scrip¬
tũ . ẽ: in multiloquio non effugies pec¬
catum Iniustus autẽ uir .ẽ. quidiuintas
regulas contẽpnens uoluntatis
ꝓprie feruore traducitur: Iste capit᷑
malis suis & in ꝑfundũ altis sima uora¬
citate sub mergitur quia sẽꝑ sibi noxia
cogitat quia dñi p̃cepto declinat

Expanded text:
Quamvis linguosi possint dici et illi qui linguae ubertate facundi sunt, tamen illis hoc specialiter nomen constat impositum, qui inconsiderata locutione verbosi sunt. Sunt enim contrarii sapientibus, et diverso se more tractantes. Monet enim Jacobus apostolus: Sit omnis homo velox ad audiendum, tardus ad loquendum . Tales enim super terram minime diriguntur, qui a levitate sua frequenter excedunt. Difficile est enim indeliberatum rectum esse sermonem, sicut scriptum est: In multiloquio non effugies peccatum . Injustus autem vir est, qui divinas regulas contemnens, voluntatis propriae fervore traducitur. Iste capitur malis suis, et in profundum altissima voracitate submergitur, quia semper sibi noxia cogitat, qui D
Abbreviated transcription (Latin):
malitia. ut ipsa sibi non loquat᷑ aduersa
inic nem eicies eos inanse pis
non subsis tent
rimo in explicabiles eorum dixit
errores nunc penas memorat Omnino
saluta res carbones ignis sunt peniten¬
tiȩ cruciatus: Qđ tam̃ in cendium : nas¬
citur ex imbre lacrimarũ: Sicut incente¬
simonono decimo ꝑsalmo dictum e
Sagite potentis acute cũ carbonib¬

Expanded text:
malitia, ut ipsa sibi non loquatur adversamalitia, ut ipsa sibi non loquatur adversain ignem ejicies eos, in miseriis non subsistent. rimo inexplicabiles eorum dixit errores: nunc poenas memorat omnino salutares. Carbones ignis, sunt poenitentiae cruciatus, quod tamen incendium nascitur ex imbre lacrymarum, sicut et in centesimo decimo nono psalmo dictum est: Sagittae potentis acutae cum carbonib
Abbreviated transcription (Latin):
la bioꝵ ipsoꝵ o pe Ri& eos
Dost p̃ces habitaẜ necrader&ur
inimicis scã mat̾ eccła : uenit ad
tertium membrum inquo impiorũ in ex¬
plicabiles designat errores Nam sicut
superius in die belli caput suum obumbra¬
ridix̃ ad ñõ. Ita istorum caput qđ ẽ dia¬
bolus rotabilem refert habere cir cuitũ
quinũ quã ad rectã uiam puenit qm̃ p¬
uestigi sua redigens se semꝑ inuoluit
Ordo autẽ uerbor umtalis .e. caput eoꝵ
circuitus : De quosimilit̃ petrus dicit
apłs Aduersarius ur̃ sicut leo rugiens
circuit quaerens quem deuor&: Pulcher¬
rima species definitionis ẽ uno uerbo
declarare quid sit resilla quȩ queritur:
bium dicitur: Labor uero labioꝵ .ẽ. pro¬
latum ore m̃datium quod laboriose f in¬
gitur. qm̃ exquisita machinatione for¬
matur. Uerita senim sine labore dicitur
quia simpliciter & sine difficultate
profestur : Qua ꝓpt̃ oris eorum m̃datiũ
eos operit. cum ꝑfididesua ad sestione
superantur Num quam enim sic ẽ. cauta

Expanded text:
 ipsorum operiet eos. Post preces habitas ne traderetur inimicis, sancta mater Ecclesia venit ad tertium membrum, in quo impiorum inexplicabiles designat errores. Nam sicut superius, in die belli caput suum obumbrari dixit a Domino, ita istorum caput, quod est diabolus, notabilem refert habere circuitum, qui nunquam ad rectam viam pervenit, vestigia sua rediens se semper involvit. Ordo autem verborum talis est: Caput eorum circuitus. De quo similiter Petrus dicit apostolus: Adversarius vester sicut leo rugiens, circuit quaerens quem devoret . Pulcherrima species definitionis est, uno verbo declarare quid sit res illa quae quaeritur. bum dicitur. Labor vero labiorum, est prolatum ore mendacium, quod laboriose fingitur, quoniam exquisita machinatione formatur. Veritas enim sine labore dicitur, quia simpliciter et sine difficultate profertur. Quapropter oris eorum mendacium eos operit, cum perfidi de sua assertione superantur. Nunquam enim sic est cauta
Abbreviated transcription (Latin):
Ifte sicut hic dicit merito credendesunt
Relique uero alie quinq uirgines quȩ
adulartiam uocib infelie sorte credi¬
derunt. caput earũ factũ . ẽ. in sua de¬
ceptione pinguis simum &ideo extinc¬
tis lampadib non sunt receptę qm̃te¬
tram uitam ante dñm ueri luminis non
decebat offerri: quã : parabolã beatꝰ
agustinus in libro questionũ Luiii.¬

Expanded text:
Istae sicut hic dicit merito credendae sunIstae sicut hic dicit merito credendae sunReliquae vero aliae quinque virgines, quae adulantium vocibus infelici sorte crediderunt, caput earum factum est in sua deceptione pinguissimum; et ideo exstinctis lampadibus non sunt receptae: quoniam tetram vitam ante Dominum veri luminis non decebat offerri. Quam parabolam beatus Augustinus in libro Quaestionum qui
Abbreviated transcription (Latin):
consortib tuis: Est enim oleum in bonã
partem causa splendoris. pabulũ lumi¬
nis prestans nitorem pariter & salutẽ
Inmalã uero partem sicut hic ponitur
oleum peccatoris ẽ dilectio simulta
uerboꝵ queadulationib & blandim̃tis
nr̃is. m̃tes uelut olei pinguedo leniter
ingrediens rigorẽ ueritatis emollit.¬
& ad noxias cogitationes. amoris
ficti potius ostentatione ꝑducit
Sicut in alio psalmo dictũ .ẽ. Mollie¬
runt sermones su&s suꝑ oleum &ipsis
iacula & in salomone ait. Verba adulatoꝵ
mollia: Nouissima autẽ eoꝵ perlint in
intima uentris: Qua ꝓpter illa monita
sep eligenda sunt quaȩ non ad dilectionẽ
scłi trahunt: sed ad p̃cepta nos diuinita¬
tis inuitat: Potest autẽ & illud euuan¬
gelicum dece uirginib hic decent̃ aptari:
Quod quinq: uir gines quaeactus suos
ꝓbatis simos dño dedicauer̃ & conscien¬
tias lucidas conseruantes ueritate. oleo
refeste sem& ipsis tãquã lãpadas arden¬
tissimas dñi conspectib optulerunt:

Expanded text:
caput meum . Est enim oleum in bonam partem causa splendoris, pabulum luminis, praestans nitorem pariter et salutem. In malam vero partem sicut hic ponitur oleum peccatoris est dilectio simulata, verborumque adulationibus et blandimentis nostras mentes, velut olei pinguedo, leniter ingrediens rigorem veritatis emollit, et ad noxias cogitationes amoris ficti potius ostentatione perducitsicut in alio psalmo dictum est: Mollierunt sermones suos super oleum, et ipsi sunt jacula. Et Salomon ait: Verba adulatorum mollia, novissima autem eorum perveniunt in intima ventris . Quapropter illa monita semper eligenda sunt, quae non ad dilectionem saeculi trahunt, sed ad praecepta nos Divinitatis invitant. Potest autem et illud evangelicum de decem virginibus hic decenter aptari , quod quinque virgines, quae actus suos probatissimos Domino dedicaverunt, et conscientias lucidas conservantes charitatis oleo refertae, semetipsas tanquam lampades ardentissimas Domini conspectibus obtulerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tione p̃dicitur: Ideo enim p̃cedentib
quib dam p̃conib ammonem. ut aciẽ
mtis nr̃ȩ ad resuenturas. o portuna de¬
uotione p̃paremꝰ. Nedum in cognita
fuerint quaedicunt᷑ neglegentius
forsitan audiantur. Supplicat enĩ
inter actus istos mundanos aduersis
liberctur errorib nem peccatoꝵ recia¬
culũ cadat. cũ quib se non optit habe¬
re aliquam portionẽ: DIUISIO PSALMI

Expanded text:
tibus quibusdam praeconibus admonemur, ut aciem mentis nostrae ad res venturas opportuna devotione praeparemus: ne dum incognita fuerint quae dicuntur, negligentius forsitan audiantur. Supplicat enim inter actus istos mundanos a diversis liberetur erroribus: ne in peccatorum retiaculum cadat, cum quibus se non optat habere aliquam
Abbreviated transcription (Latin):
deiciuntur : quando iam miseratione
dñi flama caritatis accensi sunt & fer¬
uere scis operib incipiunt qui pridem
desidio sonimis tepore uixerunt : His
euenit ut in miserus suis non sub sistant
quando in bonam pastem diuino munere

Expanded text:
dejiciuntur, quando jam miseratione Domini flamma charitatis accensi sunt; et fervere sanctis operibus incipiunt, qui pridem desidioso nimis tepore vixerunt. His evenit ut in miseriis suis non subsistant, quando in bonam partem divino munere
Abbreviated transcription (Latin):
ratione pollentes. quae iussis dnĩ intellec¬
tuali conditione famulantur. Dequib
dictum . ẽ Mandabonubibus meis neplu¬
ant super eamimbrem. Multis enim sig¬
nificationibus sermoiste repletus. ẽ: quod
Edicit: mirabilis ds̃ inscĩssuis : Siue in
angelis siue in hominibus quieius iussio¬
nibus obsecundant. lterum geminat. dr̃
is rahel: ut in hominum cordibus infiger&
ubi dr̃ mirabilis apparer&
IESE DABIT UIRIUTEMETEORTITUDINE

Expanded text:
ratione pollentes, quae jussis Domini intellecratione pollentes, quae jussis Domini intellectuali conditione famulantur; de quibus dictum est: Mandabo nubibus meis, ne pluant super eam imbrem . Multis enim significationibus sermo iste repletus est; quod dicit: Mirabilis Deus in sanctis suis, sive in angelis, sive in hominibus, qui ejus jussionibus obsecundant. Iterum geminat Deus Israel, ut in hominum cordibus infigeret, ubi Deus mirabilis appareret. Ipse dabit virtutem et fortitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
Veni& hora: & qui sunt in monumentis
Adhuc inipsis exortationibus per¬
Aseuerat. Cum enim dicit date
honorem dõ. ipsi magis uthonorentur
hortatus est. Nam quidõ datlaudes
sefacit eẽ laudabilem: Sic&qui illam
dat honorem. sibi conquirit sinedubio
dignitatem. Super is raheldumdicitur
ecclesia catholica significatur. inqua
ds̃ uere conspicitur. dum recta fide sentit᷑
Irał enim interpretatur uiruidens dm̃
Qua propter alibi non potest uideri: nisi
ibi ubici probatur uerissime populus
confiteri: Sequitur. Magnificentia eius
& uirtus eius innubibus. Magnificentia
ꝑtin& adillud. quia semper magna facit:
Virtus : qm̃ imperio eius famulatur effec¬
tus. Omnia enim facit. quaeuult incęlo
& interra. Sed ista magnificentia & uir¬
tus dnĩ in nubibus ec̃ dicitur. non inistis
uisibilibus. quȩ aut aquas depluunt.
aut corpulenta qualitate densantur :
sed aliquas potestates designat. superna

Expanded text:
Veniet hora, et qui sunt in monumentis Veniet hora, et qui sunt in monumentis Adhuc in ipsis exhortationibus perseverat. Cum enim dicit: Date honorem Deo, ipsi magis ut honorentur hortatus est; nam qui Deo dat laudes se fecit esse laudabilem; sic et qui illi dat honorem sibi conquirit sine dubio dignitatem. Super Israel dum dicitur, Ecclesia catholica significatur, in qua Deus vere conspicitur, dum recta fide sentitur. Israel enim interpretatur vir videns Deum. Quapropter alibi non potest videri, nisi ibi ubi ei probatur verissime populus confiteri. Sequitur, magnificentia ejus, et virtus ejus in nubibus. Magnificentia pertinet ad illud, quia semper magna facit; virtus, quoniam imperio ejus famulatur effectus. Omnia enim facit quae vult in coelo et in terra . Sed ista magnificentia et virtus Domini in nubibus esse dicitur, non in istis visibilibus, quae aut aquas depluunt, aut corpulenta qualitate densantur; sed aliquas potestates designat superna
Abbreviated transcription (Latin):
non manu factum. idest non huius crea¬
tionis. neq: persanguinem hyrcorum.
&uitulorum. sed perproprium sangui¬
nem introiuit semel inscã. acterna re¬
demptione inuenta. &iterum. Non
enim inmanu factascãi hs̃ introut exẽ¬
plaria uerorum. sed in ipsum caelum ut
appareat nunc uultuidĩ pronobis Sic
igitur actus iste magnificus. qui nunc
pergaudia prȩclara discribitur: illi ta¬
bernaculo congrue prefiguratus. eẽ
monstratur. Sequitur. Eccedabit uocẽ
suam . uocem uirtutissuȩ. Hocmultis
modis intellegi potest. dedit uocem suã
quando paraliti codixit: surge & ambula :
quando lazarum suscitauit : quando
demonibus ut obses sos relinquȩrent im¬
perauit. Dabit &iam uocem uirtutis suȩ:
quando innouissimo die. utresurgat hu¬
manum genus edixerit Quidenim forti¬
us quamreuocare fauillas ad corpus mo¬
bile uiuamq: substantiam. &naturam
illam mortalitatis. ad ȩternȩ uitȩ dona
perducere: Sicut in euangelio legitur

Expanded text:
non manufactum, id est non hujus creanon manufactum, id est non hujus creationis, neque per sanguinem hircorum et vitulorum, sed per proprium sanguinem introivit semel in sancta, aeterna redemptione inventa . Et iterum: Non enim in manufacta sancta Jesus introivit exemplaria verorum; sed in ipsum coelum, ut appareat nunc vultui Dei pro nobis . Sic igitur actus iste magnificus, qui nunc per gaudia praeclara describitur, illo tabernaculo congrue praefiguratus esse monstratur. Sequitur, ecce dabit vocem suam, vocem virtutis suae. Hoc multis modis intelligi potest. Dedit vocem suam, quando paralytico dixit: Surge et ambula; quando Lazarum suscitavit, quando daemonibus ut obsessos relinquerent imperavit. Dabit etiam vocem virtutis suae, quando in novissimo die, ut resurgat humanum genus edixerit. Quid enim fortius quam revocare favillas ad corpus mobile, vivamque substantiam, et naturam illam mortalitatis ad aeternae vitae dona perducere? sicut in Evangelio legitur:
Abbreviated transcription (Latin):
tos inuenies: dumlegatur. in principio
fecit ds̃ caelum & terram Cum tamen
pluraliter dicti. & caelilegantur & t̾rȩ
Modus enimiste locutionis latius pat&:
ut abusiue singularia. plurali numero
dicamus. & pluralia singulari. Ab orien
collo cata. undedñs a postolis uidentib
ascendit ad caelos. Terram multis plena
miraculis. ubi fidelium credulitas. plus
aspectibus quam lectionibus eruditur
dequa pulchre acuere. leo pater aposto¬
licus dixit Et quod alibi non lic& noncre¬
di. ibinon potest nonuideri Quidenim
laborat intellectus. cui est magister aspec¬
tus a& curlecta uel audita sunt dubia
ubi se &ui sui & actuitota humanȩ sa¬
lutis ingerunt sacramenta : unde nec
illud quoq iudico transeundum: quod
illi trium phali ascensioni. illam quoq
imaginem tabernaculi. in epistola ad
hebrȩos. beatus a postolus paulus mira¬
biliter applicauit dicens. Xp̃s autem
adsistens pontifex. futurorum bonorũ
peramplius & perfectius tabernaculum

Expanded text:
tos invenies, dum legitur: In principio tos invenies, dum legitur: In principio fecit Deus coelum et terram, cum tamen pluraliter dicti coeli legantur et terrae. Modus enim iste locutionis latius patet, ut abusive singularia plurali numero dicamus, et pluralia singulari. Ad Orientcollocata. Unde Dominus, apostolis videntibus, ascendit ad coelos. Terra multis plena miraculis, ubi fidelium credulitas plus actibus, quam lectionibuDe qua pulchre ad vere Leo pater apostolicus dixit: Et quod alibi non licet non credi, ibi non potest non videri. Quid enim laborat intellectus, cui est magister aspectus? Et cur lecta vel audita sunt dubia, ubi se et visui et tactui tota humanae salutis ingerunt sacramenta? Unde nec illud quoque judico transeundum, quod illi triumphali ascensioni, illam quoque imaginem tabernaculi in Epistola ad Hebraeos beatus apostolus Paulus mirabiliter applicavit dicens: Christus autem assistens Pontifex futurorum bonorum, per amplius et perfectius tabernaculum
Abbreviated transcription (Latin):
depurgatas: aethropia quoq festin&
manus daredõ meta fora abellantib
tracta: quine crudeliter intereant.
manus suas uictoribus dedunt. ut ar¬
mis depositis. periculum mortis eua¬
dant. Sic& ȩthiopia commonetur
nesctard& dõtradere : quatinus uicta
floreat. quȩ insua libertate sordebat
anc quoq partem: pulchra exorta¬
tione conclusit. Dicens enim reg¬
naterrae: omne genus humanũ signi¬
ficare uoluit. Quialic&. sintgentes
quaenon habeant reges: tamen hoc
uerbo concluditur . quicquid gentiũ
esse sentitur. Quoddicit cantate : ad
animȩ respicit puritatem. Psallite.
sitionem: prophetauenit ad sextã
partem. ad monens fideles ut dnõ psal¬
lant. qui resurrexit amortuis Nã
ihs̃ qui decelodescendit ad liberandã
infirmitatis nostrȩ naturam: ipse
&iam super calorum glos ascendit:
qui sed & addexterampatris. Consideran¬
dum est autem quod frequenter inscrip¬
turis diuinis pluralinu mero caelos dic¬

Expanded text:
de purgatas. Aethiopia quoque festinet de purgatas. Aethiopia quoque festinet manus dare Deo. Metaphora a bellantibus tracta, qui, ne crudeliter intereant, manus suas victoribus dedunt, ut, armis depositis, periculum mortis evadant: sic Aethiopia commonetur ne se tardet Deo tradere, quatenus victa floreat, quae in sua libertate sordebat.Hanc quoque partem pulchra exhortatione conclusit. Dicens enim, Regna terrae, omne genus humanum significare voluit; quia licet sint gentes quae non habeant reges, tamen hoc verbo concluditur quidquid gentium esse sentitur. Quod dicit, cantate, ad animae respicit puritatem; psallite, sitionem propheta venit ad sextam partem, admonens fideles ut Deo psallant, qui resurrexit a mortuis. Nam Jesus, qui de coelo descendit ad liberandam infirmitatis nostrae naturam: ipse etiam super coelorum coelos ascendit, qui sedet ad dexteram Patris. Considerandum est autem, quod frequenter in Scripturis divinis plurali numero coelos dic