comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
atcestatone firmatũ ẽ. fidem seruet. S dicis.
q̃rit si disced̾e liceat. s si ũ discectid utrũ ꝑmatĩe
ex pecliat. ꝯscientiam exponit. ⁊̃ ꝯsilium salutis
q̃rit. Qͥ dilli clicet ecc̃ahommni ꝯfitenti pc̃cm:
⁊ querenti esiliũ: Si clix̾it illi erom aneat. post
ri̾sue. rem habuisse. Alius uxorem se priꝰ aliã
duxisse fatetur. ⁊ multa alia horrenda q̃ mise

Expanded text:
attestatione firmatum est, fidem servet. Sed dicis: n discedere liceatsalutis quaerit. Quid illi dicet Ecclesia homini confitenti peccatum et quaerenti consilium? Si dixerit illi ut maneat postquris suae rem habuisse. Alius uxorem se prius aliam duxisse fatetur, et multa alia horrenda quae mis
Abbreviated transcription (Latin):
gͣuis ñ desit. Quatita ã iniquitas sce meã¬
festũ ẽ. eos qui ad elificandas ⁊ custodiendał
me siea que abfilienantur talia sunt. que
ẽ. qͣm de sacro sacrũ auferre: Sic ergo siciuq
pc̃co niom̃ culpe rueniens datun fũit. uichil
mali fit in iudicio equitatis. Ende

Expanded text:
s non desit. Quanta enim iniquitas sit, manifestum est eos qui ad aedificandas et custodiendas me si ea quae abalienantur talia sunt, quae est, quam de sacro sacrum auferre? Sic ergo si unicuique peccato nomen culpae conveniens datum fuerit, nihil mali fit in judicio aequitatis. PARS
Abbreviated transcription (Latin):
ħ inquis gͣtis accepi cct̾a emi. ħ gͣtisdata st̃
bñdicis. Ouem enusti. lanam ñensti. s gratis
accepisti. Tunsionẽ ñ emisses. lanam nõ ha¬
buisses :  arbore p̾cium dedist. ut fructũ eꝰ¬
gtis mariducures. Satis astute ingredi exi¬
stimnasti cõmento ridiculoso : uide ergo qu ꝯmͦ
ni emeris ꝙ ñ hñifse si p̾tium ñ dedissas. Aũte¬

Expanded text:
era emi. Haec gratis data sunt. Bene dicis. Ovem emisti, et lanam non emisti, sed gratis accepisti. Tamen si ovem non emisses, lanam non habuisses. Pro arbore pretium dedisti, ut ejus fructum gratis manducares. Satis astute ingredi existimasti commento ridiculo. Vide ergo quomodo non emeris quod non habuisses, si pretium non dedisses. Aut
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝓ ca riugiũm applłari debcat int̾ eiꝰ modi ꝑsõas
quib mrimonũ copła iuste phibet᷑. si causa que
latet cognoscetur. Ego illos int̾rogo quid sentieᷤ¬
dum sit de filiis ciuismodi copła. ꝑcrectis. irtrũ¬
uł legictum aut in logrctim sint iuicandi
Qõ sidurum urͣ ut idcirco filu legictum dicã

Expanded text:
 conjugium appellari debeat, inter ejusmodi personas, quibus matrimonii copula juste prohiberetur, si causa quae latet cognosceretur. Ego illos interrogo quid sentiendum sit de filiis ex hujusmodi copula procreatis, utrum legitimi an illegitimi sint judicandi. Quod si durum videt
Abbreviated transcription (Latin):
dñe d̾s nr̃ toto orbe t̾raꝵ intͣ quoꝵ nos ⁊sor¬
tiũ. Sergius sp̃ ⁊stitute ut agnuscłi in fra¬
ctione dĩnci corꝑiscantaretur. Innocentꝰ ppͣ
ad decentiũ. Pacem asseris añqͣm ꝯfecta my¬
stia. quibrdam ppłis imꝑtire. nł sibi int̾ sesa¬

Expanded text:
orbe terrarum, intra quorum nos consortium. Sergius papa constituit, ut Agnus Dei in fractione Dominici corporis cantaretur. Innocentius papa ad Decentium: « Pacem asseris ante confecta mysteria quibusdam populus impertiri, vel sibi inter se sa
Abbreviated transcription (Latin):
ticipatio sp̃uał dignitatis accrpitur. Ut ꝓfecto
quisquis alt̾m uendere aite em̃e cognoscitur:
nentrũ in uendriũ aut in emptũ. reliquissẽ
comꝓbatur. S licis michi. Quomodo ħ ẽe pot̾:
Ego in ccca uictũ. ⁊ uestitũ emi. ect̃am ñemi.
stipem emi. p̾bendam emi. corꝑalia tm̃ eimi.

Expanded text:
tualis dignitatis accipitur. Ubi profecto quisquis alterum vendere aut emere cognoscitur, neutrum invenditum aut inemptum reliquisse comprobatur. Sed dicis mihi: Quomodo hoc esse potest? Ego in Ecclesia victum et vestitum emi, Ecclesiam non emi. Stip
Abbreviated transcription (Latin):
uiti. suspensa e̾. sigẽat uelam̃ mortał nature.
ꝑ qd̃ a nob̃ eciam sub gr̃a positił adhuc secre¬
da celestia absalunt᷑. Drimũ uelam̃ ẽ. qd ĩmor
dexp̃i scissum legctur. Sccłm uelam̃ usq ad
tempͦꝰ resurr̃onis ñ auferetur. Dp̃ ħ in xp̃re

Expanded text:
um suspensa est, significat velamen mortalis naturae; per quod a nobis etiam sub gratia positis adhuc secreta coelestia absconduntur. Primum velamen est quod in morte Christi scissum legitur . Secundum velamen usque ad tempus resurrectionis non auferetur. Propte
Abbreviated transcription (Latin):
pepotint ꝙ p̾cium dedit: Eludi quom ad ꝑ¬
niciem. ad ꝑditonem. Officiũ etñe potuit. gͣ¬
ciam acciꝑe ñ potuit. Tñquia officiu accepit
datur a mał uo ñ gr̃a. s officiũ solum. Ac¬
cipitur. ⁊ tñ accipitut qmis ad ꝑniciem ei
qui male accipit. s ad ꝑnittem enis qui mna

Expanded text:
ium dedit? Audi quomodo. Ad perniciem, ad perditionem. Officium emere potuit, gratiam accipere non potuit. Tamen quia officium accepit datur. A malis vero non gratia sed officium solum accipitur, et tamen accipitur quamvis ad perniciem ejus qui male accipit, sicut ad perniciem ejus qui ma
Abbreviated transcription (Latin):
licus ee putetur. aũdi quom. Sicut adulter:
sicut fornicator. sicut ehriosꝰ aut auarꝰ da¬
.st. illius datur nĩ ꝑ m̾itum. Id̾o his qui erroris
illiꝰ ꝑticipes ñ surit ⁊ culpe escui ñ existunt
gr̃a ꝑ illumdatur. ab illo ñ datur. Mmister
malus e̾. largitor bonus. ⁊ tñ minifb̾ ẽ.Sicut
heticus. siue alius quilib m alꝰ. minist̾ malꝰ e̾
ĩ tñ minister ẽ. Malus ineo qd̾ errorem uł
maliciam ħt minifter in eo qd̾ officiuui hab.

Expanded text:
licus putetur? Audi quomodo. Sicut adulter, sicut fornicator, sicut ebriosus, aut avarus daenim illius datur, non per meritum. Ideo iis qui erroris illius participes non sunt, et culpae conscii non existunt, gratia per illum datur, ab illo non datur. Minister malus est largitor, bonus tamen minister est. Sicut haereticus sive alius quilibet malus minister, malus est, et tamen minister est. Malus in eo quod errorem vel malitiam habet; minister in e
Abbreviated transcription (Latin):
laurt. qui duunatonis p̾cio ꝓposito ad maledi¬
cendum ppłm i ꝑrexit. dehuic huiꝰ hesis duo
legintur auctores pestilentes entsisse. Alter¬
teruidetur emptoꝵ. Horum aut̃ sectatores ut¬
dc̃m ẽ sicut ñ sund in̾ errore u̾csi. ita nec in

Expanded text:
lavit, qui divinationis pretio proposito ad maledicendum populum Dei perrexit . Dehinc hujus haeresis duo leguntur auctores pestilentes evidetur emptor. Horum autem sectatores, sicut non sunt in errore diversi, ita nec in
Abbreviated transcription (Latin):
carsaret᷑ ꝙ intrortum dicimꝰ Collectas diu̾¬
cũ ab antiquo usu assũptũ ẽ. booth mnessores su¬
os salutans. Hac salutatone usus ẽ. ⁊ ꝓpħ̃a in ꝑa¬
lipomenon. Axa regem: ⁊ qui cũ illo erant salutat
diceus. dñs uob̾cum. Dͥmis tẽꝑib ab epła pauli
missa incipiebat᷑. postqmiͣ euangłiũ seq̃batur
ficut nuns angłicus ymuꝰ qui as officiũ mis
mũ decantatrelegitur. cui ea que adiecta st̃
a bo hylario pictauensi addita cuin diemte
a quo auctꝰ ẽ ⁊ sicut nunc cauit ͦ ⁊sũmatus
Syminacꝰ aut̃ ppͣ in ordine quũiqͣgesimꝰ t̾ciꝰ

Expanded text:
em introitum dicimus. Collectas diverus vobiscum , ab antiquo usu assumptum est; Booz messores suos salutans, hac salutatione usus est; et propheta in Paralipomenon Asa regem, et qui cum eo erant salutat, dicens: Dominus vobiscum . Primis temporibus ab epistola Pauli missa incipiebatur, post quam evangelium sequebatur, sicut nunc hymnus angelicus qui ad officium mismum decantatus legitur ; cui ea quae adjecta sunt, a beato Hilario Pictaviensi addita creduntur, a quo auctus est, et sicut nunc canitur consummatus. Symmachus autem papa in ordine quinquagesimus tertius,
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑib nris fidem rectam tetieremꝰ. Ilie .N. in
noinirio łtu omrua que facit oꝑatur. qui per
rectam fidem agnoscit. se. nec sinc illo aliquid
bomi fac̃e posie. ⁊ si quid fec̾it laudabłe. extͣ illũ
głiari ñ deb̾e. Qui fidełe in otm oꝑe suo. ⁊ añ
Sicut ergo omnia que facimꝰ etram sũ sola fi¬

Expanded text:
ostris fidem rectam teneremus. Ille enim in nomine Domini omnia quae facit operatur, qui per rectam fidem agnoscit se, nec sine illo aliquid boni posse facere, et si quid fecerit laudabile extra illum gloriari non debere. Qui fideliter in omni opere suo et ante Sicut ergo omnia quae facimus sola fi
Abbreviated transcription (Latin):
tarent diuinitu ᷑ ꝑcussi sunt.Uñ ⁊ ꝯsuẽ¬
tudo mudata putaturr Plagiꝰ pp̃ docet.
abuniu̾si orb ⁊ inunionẽ seꝑatoscẽ. qui
qͣlib dissonsione ut̾ sacra mifsaꝵ sollẽp¬
nia mystia apłi pontificis memoriam. sccłm ⁊sue¬
tuclinẽ tĩ frequentnut. Ce. igctͫ in pͥmis. hanc ob
recitari. sicut in urta illiꝰ legitur. Qui pͥdieꝙͣ
pat̾etur. us in memioriã facietis apłi in usu
habu̾nt ⁊ in his ũbis corꝑis xp̃i sacram̃tũ ce¬
lebrau̾nt. Alii alexandeũ pp̃m ħ addidisse fex̃
lex pp ꝯstituit int̾ actionem dr̃e sc̃m sacrifi¬
ciũ t̾macłatam hostiam. Celix pp̃ estixuit sup

Expanded text:
tarent, divinitus percussi sunt, unde et consuetudo mutata putatur. Papa Pelagius docet ab universi orbis communione separatos esse, qui qualibet dissensione inter sacra missapostolici pontificis memoriam secundum consuetudinem frequentant. Te igitur in primis, hanc obsrecitari, sicut in vita illius legitur. Qui pridie quam pateretur, usque in mei memoriam facietis, Apostoli in usu habuerunt, et in his verbis corporis Christi sacramentum celebraverunt. Alii Alexandrum papam haec addidisse ferunt. Leo papa constituit intra actionem dicere, sanctum sacrificium immaculatam hostiam. Felix papa constituit sup
Abbreviated transcription (Latin):
e. ꝑiuitc̃e atq aliud face. qui ꝓmccit nõdũ fa¬
cit. Qui aucẽ facit iam facit ꝙ facit. In eo aut̃
ꝙ ꝓmitcit. si nõ facit ꝙ ꝓmittit. mendatiũ
diugui ad ħ fute. s futurum ẽẽ debuit. Cum
aict postea ⁊ ule uxorem duxit. ⁊ illa marito
nupsit iam eiuguĩ fuit utrĩq ⁊ ñ pot̾it dissol¬
dumẽ s sequens ꝯnignim dissoluendũ tion ẽ.
Non autẽ sic ẽ. qñ sacram̃tũ ẽ ⁊ ingii. ñ qͥd̾ ut su¬
pra clictum ẽ. mutua. sponsione futurũ ꝓuit¬
tctur. s p̾seus assensus atcestatione affirma¬
tur. quia pͥt talem ꝯsensum. quicquid in ali¬
enci sociedate etiam cum cartus enuxt̃one. uꝑ
cũ plis ꝓcreat̃one secutum fu̾it. irritã om̃imo
eẽ debebit. S putatit quidam pt̾ius fc̃m idcco
sensum etiam carnis emixtio secuta e d̾ cur ide¬
iriꝙ stare deb̾et. in quo plus fc̃m ẽ. si totum id

Expanded text:
Qui promittit nondum facit; qui autem facit jam facit quod facit. In eo qui promittit si non facit quod promittit, mendacium conjugium adhuc fuit, sed futurum esse debuit. Cum autem postea et ille uxorem duxit, et inupsit, conjugium utique fuit, et non potest dissom dissolvendum non est. Non autem sic est quando sacramentum conjugii non quidem, ut supra dictum est, mutua sponsione futurum promittitur, sed praesentis assensus attestatione firmatur; quia post talem consensum quidquid in aliena societate etiam cum carnis commistione, vel cum prolis procreatione secutum fuerit, irritum omnino esse debebit. Sed putant quidam posterius factum idcirco post consensum etiam carnis commistio secuta est. Sed cur ideo stare debet in quo plus factum est, si totum id
Abbreviated transcription (Latin):
reuelata facio ingredicm᷑. uł potiꝰ grediemͣ ad
głiam lñi etemplandã. ut eumꝰquem minc ꝑ
solam fidem agnoscunꝰ. facic ad faciem indendo
stĩ significat. qua ueniente fugatur.⁊ subtui¬
tur sp̃s malignus. sicut scriptũ ẽ. Slauit sp̃s tius

Expanded text:
revelata facie ingrediemur vel potius egrediemur ad gloriam Domini contemplandam, ut cum quem nunc per solam fidem agnoscimus, facie ad faciem videndo sancti significat, qua veniente fugatur et subruitur spiritus malignus. Sicut scriptum est: Flavit spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
decimis q̃ ad hoc institute surrs. ut nũqmͣ a
tuyst̾io dinino sine illoꝵ qui d̾o serniunt. ⁊¬
iñ minist̾io diuino depictati sunt. usũ sũ
põcto ab alienari possent. sequidem ĩ princi¬
pio ob formam sacram̃ti. iag̾is instidate uũi
tionẽ ministroꝵ cłi sunt. reseruate. Ita ut
meis ⁊ deuot̾o offertiũ m̃cret. ⁊ acc̃ipieriti¬
um nc̃citas ⁊ solaretur. He ergo ulło modo
ab usu ecc̃e licite ab alienari pꝰsunt. neq u
possessionẽ laicam sine ꝯmutatone sine dõa¬
tione tͥtiͣsire. Ce t̾a corꝑalia que siue in t̾ris si¬
ne in pecutna ecca possid. qmͣdiuquidẽ ad il¬
lalicite possidentur. auferti sinetułpa ñ pꝰ¬
sund. s si causa ⁊ r̃o postulau̾it ꝑ ꝯmutat¬
onem aut donatonem ad alignam posessi¬
onem tñsire possunt. Sicut gͦ rapina est
⁊ iuolencia enisimͦ bona honꝗin itiste possidẽ¬

Expanded text:
stitutae sunt, ut nunquam a ministerio divino sive illorum qui Deo serviunt et ministerio divino deputati sunt usu sine peccato abalienari potuissent. Hae quidem in principio ob formam sacramenti magis institutae vitionem ministrorum Dei sunt reservatae, ita ut in eis et devotio offerentium mereretur, et accipientium necessitas consolaretur. Hae igitur nullo modo ab usu Ecclesiae abalienari possunt, neque in possessionem laicam sive commutatione sive donatione transire. Caetera corporalia quae sive in terris sive in pecunia Ecclesia possidet, quandiu quidem ab illa licite possidentur, auferri sine culpa non possunt; sed si causa et ratio postulaverit, per commutationem aut donationem, ad alienam possessionem transire possunt. Sicut ergo rapina est et violentia ejusmodi bona homin
Abbreviated transcription (Latin):
forites a mari in dulcelinẽ u̾t̾ert᷑. Hac igitur.
aqͣ scĩficada fideles asꝑguritur. ⁊ hidacula fide¬
liũ lustrantur. ab illusione. ⁊ infestat̃one malis¬
noꝵ sp̃iim. Hec ẽ aut̾ significato ł sqcmẽti.¬
ꝙ aqua pñiam signifꝰ. de p̾t̾itis. saldiscretõnẽ
⁊cantelam de futuris. que duo si siruil iuisce¬
antur. amara ꝯsc̃ĩa in ctulcetinẽ u̾tit atq
illusiones ⁊ infestationes demotiũ atpliꝰ a
ñ clũantur. Nos itaq supͣ dc̃sim ĩstitudonem

Expanded text:
fontes amari in dulcedinem verterentur. Hac igitur aqua sanctificata fideles asperguntur, et habitacula fidelium lustrantur ab illusione et infestatione malignorum spirituum. Haec est autem significatio hujus sacramenti aqua poenitentiam significat de praeteritis sal discretionem et cautelam de futuris, quae duo si simul misceantur, amara conscientia in dulcedinem vertitur, atque illaesiones et infestationes daemonum amplius ei non dominantur. Nos
Abbreviated transcription (Latin):
aqua asꝑsionis. suscepdo qñis bñdicto ramoꝵ
⁊ cereoꝵ. ⁊ cet̾a tatra. Alia aud̾ ꝯstant. ⁊̃ fcisqͣ¬
lia sunt signacrucis. exsufflatio exhog atõus.
expansm manuutu. incuruatio geniiũ. ⁊ alia cꝰ¬
modi. Alia indc̃is ⁊ stant. sicut ẽ tririrtatis ĩuo¬
catio ⁊ quecumq in hunc modimꝰ. Ec aũ oĩa

Expanded text:
sceptio cineris, benedictio ramorum et cereorum, et caetera talia. Alia autem constant in factis qualia sunt signaculum crucis, exsufflatio exorcizationis, expansio manuum, incurvatio genuum, et alia hujusmodi. Alia in dictis constant, sicut Trinitatis invocatio, et quaecunque in hunc modum. Haec autem omnia
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. ad dext̃am d̾i sedens: Tecim ad tempꝰ ẽẽ uo¬
luit. qñ ⁊ qm̃diũ ncc̃e fuit. Oxhibuit. tibi ad tẽ¬
pꝰ corꝑalem p̾sentrã suq̃. ut te ꝑillamad sp̃u¬
alem excitaret Io corꝑałi ad te uenit. ⁊ exhibu
sp̃uał inuenrettr. que ñ aufe̾tur. Ita ꝑ carnem
assumptã olim in mũdũ uenit. ⁊ scłm p̾senti¬
am corꝑ alem ad tempus. cum gmnib ꝯu̾satus
ẽ. ut eos ad sp̃ualem p̾sentiã q̃rendam ⁊ inuerẽ¬
dam. excitaret. Postea completa dispens atione
sccłm corꝑ alem pͥsentiam recessit. ⁊ scłm sp̃u¬
qũta sccłmᷤ p̃sentiam abire disponebat: ait. E
sp̃uralem q̃rendã. exctt̃is ⁊ inueniendam ad¬
iuneris. Qñ in manib eiꝰ sacͣm̃tũ tenes: corꝑa¬

Expanded text:
istus ad dexteram Patris sedens, tecum ad tempus esse voluit, quando et quandiu necesse fuit. Exhibuit tibi ad tempus corporalem praesentiam suam, ut te ad spiritalem excitaret. Ideo corporaliter ad te venit, et exhibu inveniretur, quae non auferretur. Ita per carnem assumptam olim in mundum venit, et secundum praesentiam corporalem ad tempus cum hominibus conversatus est, ut eos ad spiritualem praesentiam quaerendam et inveniendam excitaret. Postea completa dispensatione secundum corporalem praesentiam recessit, et secualem praesentiam abire disponebat, ait: Ecspiritualem quaerendam exciteris, et inveniendam adjuveris. Quando in manib
Abbreviated transcription (Latin):
iei. quem dyacotius accepta bñdc̃otie a sac̃dote
bñdicit. Hic cereus xp̃m designat. Iti cerea hu¬
manitatem in igne duntiitatẽ qui cathe¬
cuctmos ad bapt̃inũ p̾cedit. illumrũatis. sic̾
oli in colũ pna ignis filiosi srł mare rubrum
aisenrites. p̾cesst ꝑignem illumuinans. ⁊ ob¬
umibns ꝑ uubem. Sub eadem fignra iuxͣ ꝯsue¬
tucunẽ antiqĩ in die paschali in ecc̃a rotu auia
agnu cerei hñdñtur. ⁊ ppło destribungtur

Expanded text:
i, quem diaconus accepta benedictione a sacerdote benedicit. Hic cereus Christum designat. In cera humanitatem, in igne divinitatem. Qui catechumenos ad baptismum praecedit illuminans, sicut olim columna ignis filios Israel mare Rubrum transeuntes praecessit, per ignem illuminans, et obumbrans per nubem . Sub eadem figura juxta consuetudinem antiquam in die paschali in Ecclesia Romana agni cerei benedicuntur, et populo dist
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ in ip̃is ordinib peccau̾nt. Sciendum n̾o ẽ. qd̃
qui asymon iachis nescientes ordinant᷑ qr eoł ca¬
tholicos ñ symotuacos putant. sp̃nalem gr̃am
ꝑ minist̾ium illoꝵ accipiunt. si arroris illoꝵ cuiꝰ
⁊scii ã fuierant. ꝑticipes ñ fiunt. Qͥ aut̃ ꝓ gr̃a¬

Expanded text:
m in ipsos suos ordines peccaverunt. Sciendum vero est quod qui a simoniacis nescientes ordinantur, quia eos catholicos non simoniacos putant; spiritualem gratiam per ministerium illorum accipiunt, si erroris illorum cujus conscii non fuerant participes non fiunt. Qui autem pr
Abbreviated transcription (Latin):
opporiit᷑. adu̾saria uirtꝰ fugatur. pͥmñ ad arma
sccłm ad tela. pͥmũ ad defensionẽ. scd̾m ad im̃pug¬
nat̃onem. Tonsio pectoris. compungtionẽ signs
cordis pectus tundit᷑ ut cogitatõnes uane. ⁊de¬
sidra pͥua decorde plłantur. Inclitiat̾o capitis
gerruũ mneuruatio siue ꝓstratio. humilitatẽ
⁊ reu̾enciam. siue etiam ueme postulatiotiem
signif. Expairsio manuũ caritutem ⁊ affc̃s
in sola u̾boꝵ platione exp̾ssa. que ⁊ ip̃am
uariam sig̾catonẽ ostendunt. Caestituis pp̃a

Expanded text:
saria virtus fugatur. Primum ad arma, secundum ad tela. Primum ad defensionem; secundum ad impugnationem. Tunsio pectoris compunctionem cordis designat. Pectus tunditur, ut cogitationes vanae et desideria prava de corde pellantur. Inclinatio capitis, genuum curvatio, sive prostratio, humilitatem et reverentiam, sive etiam veniae postulationem significant. Expansio manuum charitatem et affectus in sola verborum prolatione expressa, quae et ipsa variam significationem ostendun
Abbreviated transcription (Latin):
iacet agnoscit. Ip̃c aptus ẽ. ppłm dĩ in utiũ auocare:
I ⁊ cleuatus oꝑe exempla bonitatis osteridit. ⁊ in¬
cliuatꝰ humilitate infirinitatem suã u̾acit̾ ag¬
uoscit. Signa ergo euangłica aurabiliora sunt.
⁊ longiꝰ auclunit᷑ qmͣ tube legis. quia uox uede¬
ris testam̃ti ad tempus iuders dm̃i insonuit. Sonꝰ
autẽ euangłice p̃dicatonis in omnes gentesad
sines orł t̾raꝵ exiuit. ⁊ usq in finiem scłi ñ ces¬

Expanded text:
aceat agnoscit. Iste aptus est populum Dei in unum convocare, qui et elevatus opere exempla bonitatis ostendit, et inclinatus humilitate infirmitatem suam veraciter agnoscit. Signa ergo evangelica durabiliora sunt, et longius audiuntur quam tubae legis, quia vox Veteris Testamenti ad tempus Judaeis tantum insonuit. Sonus autem evangelicae praedicationis in omnes gentes ad fines orbis terrarum exivit et usque in finem saeculi non ces
Abbreviated transcription (Latin):
argeritee a dño uctiles fi̾ p̾cipm̃tit᷑. quibꝰ mł¬
titudo ppłi Quocari deburss Ad siłitudinem haꝵ
tubaꝵ signia ex metallo aeris in ecc̃a fc̃a sunt.
adcorda fidelium excitanda. ⁊ ut ꝑ fasignum detur.
qn̾ debeant in unum ruenite. Uasa ista metallina
ora p̾dicantium sig̃cant. plectrum ferreũ quoĩ¬
t̾ius tunctunt᷑. ut sonum emittant. liugue st̃
coꝵdem. Funssant̃ mensura uite ẽ ⁊ eu̾satonismo

Expanded text:
 ductiles fieri praecipiuntur quibus multitudo populi convocari debuisset. Ad similitudinem harum tubarum signa ex metallo aeris in Ecclesia facta sunt ad corda fidelium excitanda, ut per ea signum detur quando debeant in unum convenire . Vasa ista metallina ora praedicantium significant. Plectra ferrea quo interius tunduntur, ut sonum emittant, linguae sunt eorumdem. Funis autem mensura vitae est, et co
Abbreviated transcription (Latin):
nos seruat ꝑ omina corruptibił cibi simłitu¬
corꝑis uĩtatem. Uidetur corrodi ⁊ manet ĩcor¬
rirptꝰ. uidetur affici uł macłari. ⁊ ꝑseu̾ad iuu¬
olatus. Suftinet ħ fi circase ne sensus nr̃ aliqͥd
alienum ꝑcipiat. s ñ recipit ħ inse. ne incor¬
ruptibił natura sinc̾itatem auicitat. Tantã
ẽ clignitas ⁊ mimiticia cor̾o xp̃i. ut nec corrup¬
tione aliqͣ affici possit. nec sorclib in acularri.
esto tibi. ip̃e leli ñ p̃t. tu noc̾i potes qui male

Expanded text:
omnia corruptibilis cibi similitucorporis veritatem. Videtur corrodi, et manet incorruptus. Videtur affici vel maculari, et perseverat inviolatus. Sustinet haec fieri circa se, ne sensus noster aliquid alienum percipiat, sed non recipit haec in se, ne incorruptibilis natura sinceritatem suam amittat. Tanta est dignitas et munditia corporis Christi, ut nec corruptione aliqua affici possit, nec sordibus maculari. Itasollicitus esto tibi. Ipse laedi non potest; tu noceri potes, qui male
Abbreviated transcription (Latin):
dispensatio completa ẽ. ꝑfectum sucͣmentũ intꝰ
manet. xꝑc de ꝯre ad cor tͣnsit. selius ẽ tͥ ut at
iñ mentem tuam: qmͣ in uentrẽ tuum. Cybꝰ iste aie̾
turᵈ ueuit ut gustetur. ñ ut incorꝑetur. Auo.
uocem de celo auclit. quia h ⁊ t̾renis illiclici ñ aut

Expanded text:
Dispmanet Christus, de ore ad cor transit. Melius est tibi ut eat in mentem tuam quam in ventrem tuum. Cibus iste animtur. Venit ut gustetur, non ut incorporetur. Augustinus vocem de coelo audit, quia hoc de terrenis illi dici, aut
Abbreviated transcription (Latin):
cẽtitie in augm̃tum accedit. ⁊ ꝑ idꝙ accectit. io
cedit cum illo ad ꝙ accedit unrũ fiat. fce sic
in carne toe pus xp̃i ꝯsecrari dicimꝰ ut de
pane corpus xẜi cẽ accipiat. nec qi ntouũ cor¬
pus subito fẽmdenuitata eentia. s in ip̃m
corpꝰ u̾m mutatã eẽritiam. Non ip̃am sub̾am
panis ⁊ uini in nchilũ redactam. quia desũt ã
qñ desiit ẽẽ ꝙ fuit. Hoc exp̾ssius distinximus
ꝓp̃ eos qui ex sua rõnefĩd̾i p̃iucticiũ facunt
⁊ sensu suo incendentes. Asserete nituntur. uł¬

Expanded text:
tiae augmentum accedit, et per id quod accedit, id cedit, cum illo ad quod accedit, unum fiat. Nec sic in pane corpus Christi consecrari dicimus, ut de pane corpus Christi esse accipiat, nec quasi novum corpus subito factum de mutata essentia, sed in ipsum corpus verum mutatam essentiam; nec ipsam substantiam panis et vini in nihilum redactam, quia desiit esse ndo desiit esse quod fuit. Hoc expressius distinximus propter eos qui ex sua ratione fidei praejudicium faciunt, et sensu suo incedentes asserere nituntur
Abbreviated transcription (Latin):
sion c̃ mirũ si mirabił mirabłia oꝑatͦ. Quomͦ
inquis corpꝰ unum. eodem tẽꝑe iucdiu̾sis locis
locio simłr. Nolt murari. Ql locum fecit corpꝰ
fecit. ⁊ locum incorꝑe. ⁊ corpꝰ in loco. Et qui
ficit udcorpꝰ unũ ĩ loco uno eẽt. fecit sicut uo¬
luit EEt si uoluiss ałr fac̾e potiuss. Nlam ⁊ qũ
iuilt ałr facit. ⁊ ẽ sicut ip̃e nult semꝑ qr acit̃
sicut ip̃e fecit. ut corpus unũ in logo uno ẽẽt.
disti. Idcirco miraris qñ flliud uides uł audis.

Expanded text:
Non est mirum, si mirabilis mirabilia operatur. Quomodo, inquis, corpus unum eodem tempore in diversis locis locis. Similiter noli mirari. Qui locum fecit corpus fecit, et locum in corpore, et corpus in loco. Et qui fecit ut corpus unum in loco uno esset, fecit sicut voluit; et si voluisset, aliter facere potuisset. Nam et quando vult aliter facit, et est sicut ipse vult semper. Quia autem sic ipse fecit, ut corpus unum in loco uno esset, est quod vidisti, idcirco miraris quando aliud vides vel audis,
Abbreviated transcription (Latin):
it tñ sponte mortalitatt̃ ñ sustinuiss mo¬
ri omnirio ñ potiuss. Sic ergo sponte mor¬
talitatem ꝑtauit quons mortem gustaret¬
⁊ ita mortalitatem de ponet. Qͥa ergo uolun¬
date ñ nc̃citate mortał fuit. ad tempꝰ morta¬
litatis ꝓprietatẽ. scłm ꝙ rõ ⁊ ordo demꝑis p̾tu
aliqũ ex ꝑteqñ uoluit depꝯsunt. ⁊ rursũ qͣndo
uoluit recepit. ut ħ inip̃o ꝓbaret. quia in qnͣ¬
tum aim sustinuit. ex ncͣcitate ñ eẽt. qui sic
aꝑ pot̃tate in gntum uolnt eam ñ hr̃e sustiñe
omnino ñ pꝰs. legitar ĩ euãgłio ꝙ tñsihs xp̃
cum u̾bum uite p̃dicaret. ⁊ ad uitam marta¬
les. ⁊ morituros iniutar. zelantes hostes.
quos rõne ⁊uint̾e ñ pot̃ant furore extĩgne¬
re uolebant. Itaq qr in eũ qui nicħ ampliꝰ
runt eum in suꝑciliũ montis: ut illic eum p̾

Expanded text:
i si mortalitatem non sustinuisset mori omnino non potuisset. Sic ergo sponte mortalitatem portavit, quousque mortem gustaret, et ita mortalitatem deponeret. Quia ergo voluntate non necessitate mortalis fuit, ipsius mortalitatis proprietatealiqua ex parte, quando voluit, deposuit, et rursum, quando voluit, recepit, ut in hoc ipso probaret quia in quantum eam sustinuit, ex necessitate non esset, qui sic pro potestate in quantum voluit eam non habere, sustinere omnino non posset. Legiturcum verbum vitae praedicaret, et ad vitam mortales et morituros invitaret, zelantes hostes quem ratione vincere non poterant, furore exstinguere volebant. Itaque quasi in eum qui nihil amplius erunt in supercilium mont
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ rem sacͣiũti ⁊r̃ ħt. Qui manducat ⁊ ũ ĩpor¬
ꝑatur. sacram̃tũ h̃t. s rem sacm̃ti ñ hab
Sicut qui incorꝑatur etiã si manducare ñ
Qui sumit satͣmentũ ħt. Qui credit ⁊ cdiligit.
saementi remħt. Melius gͦ ẽ illi qui credit ⁊⁊ dili¬

Expanded text:
 rem sacramenti habet. Qui manducat et non incorporatur, sacramentum habet, sed rem sacramenti non habet. Sicut qui incorporatur etiam si manducare non Qui sumit sacramentum habet, qui credit et diligit, rem sacramenti habet. Melius ergo est illi qui credit et dili
Abbreviated transcription (Latin):
nit. apłis sum̃dũ listribuit. ⁊ ire idem pꝰt ħ¬
ĩ ingmoriam suam ag̾ent. p̾cepit.
Aliis. ꝓfessus sũ diuina secreta mazis uenerã¬
da qmͣ discritienda censeo. Simplicitati fid̾i
ħ suffic̃e prito. siclicim quia tale ded̾it: qͣle
uolurt. ⁊ rursũ quale dedit. ip̃e nouit. Idõ .Ni.
potuit omne qd̾ uoluit. Id̾o aut̃ ip̃e nouit qͣle dediti quia
sap̃ia erat. ⁊ nõ potiit ignorare ꝙ fuit. ꝓp̃ea lemꝰ se¬
questione Absoluit: ⁊ fortassis tutꝰ un sem ip̃o fub¬
sistit. qui ñ clicit mortale dedit. neuideatur dr̃s
⁊tͣ sacram̃t i lignitatem. nec dicit ĩmortale
dedit. ne estimetur cred̾e ẽe toͣeam que ĩ xp̃o an

Expanded text:
distribuit, et ut idem post hoc in memoriam sui agerent praecepit . aliis professus sum, divina secreta magis veneranda quam discutienda censeo. Simplicitati fidei hoc sufficere puto, si dicimus quia tale dedit quale voluit; et rursum quale dedit, ipse novit. Ideo enim potuit omne quod voluit. Ideo autem ipse novit quale dedit, quia sapientia erat, et non potuit ignorare quod fuit. Psis tutius in semetipse subsistit, qui non dicit mortale dedit, ne videatur dicere contra sacramenti dignitatem, nec dicit immortale dedit, ne existimetur credere contra eam quae in Christo ante
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sp̃uałi ꝑcipitur. Qd̃ .n. uidemꝰ sp̃es c̃. patuis
⁊ uini. Qd̃ aut̃ sub sp̃e illa credimus. u̾m corpꝰ
⁊ sanguinem tm̃ figurart significari credrnꝰ
s sub sp̃e paius ⁊ nini uerũ coꝵ pus ⁊ u̾m san¬
ui corꝑis ⁊ in sauguinis Corpus aut̃ ⁊ sangm¬
sp̃es illic cernitur. cuius res uł suba ĩbi ẽẽ ñ c̾di᷑.

Expanded text:
 praecipitur. Quod enim videmus, species est panis et vini. Quod autem sub specie illa credimus, verum corpet sanguinem tamen significari credimus, sed sub specie panis et vini verum corpus et verum sanveri corporis et veri sanguinis, corpus autem et sanguspecies illic cernitur, cujus res vel substantia ibi esse non creditur,
Abbreviated transcription (Latin):
corda. Eħsanguino tinguimꝰ ꝑ passionis fidẽ
illa sanguine tiugimiꝰ ꝑ passionisimitatõnẽ
crucis signũ intus ⁊ foris opponentes ꝯtͣ adu̾¬
sarias pot̃tates. deiriq carnies agni comedimꝰ.
catur ĩcorꝑatur. qñ aut̃ xp̃i caro mranduca¬

Expanded text:
uine tingimus per passionis fidem; illa sanguine tingimus per passionis imitationem, crucis signum intus et foris opponentes contra adversarias potestates. Denique carnes agni comedimus, ca
Abbreviated transcription (Latin):
utrũ corpus
xp̃i illud fuisse credendũ sit. qd̾ ĩp̃e tͣctitori suo
ꝑ intinct.mi bucellam porrexit. Cum ĩtiu¬
negligetit̾ legentes. tunc iudas xp̃i corpꝰ
accepit. Intlłigendum ẽ .n. qd̾iam omuib¬
Ubi ⁊ ip̃e iudas erat sicut scs lucas eniden tis¬
uit tctitorem. fortassis ꝑ panis aĩctionẽ. il¬
lius sigcans fictionẽ. Nonom̃ ina .n. que tiugũ¬
dur abliũtur. s ut ĩficiantux ñ nulla stĩ¬
guntur. Si aut᷑ bonũ Aliquid sig̃cat ħ cĩ¬
ctio eidem bono ingratũ ñ in m̾ito ẽ. secut᷑a

Expanded text:
utrum corpus Christi illud fuisse credendum sit quod ipse traditori suo per intinctam buccellam porrexit. Cum intinnegligenter legentes, tunc Judas Christi corpus accepit. Intelligendum est enim quubi et ipse Judas erat, sicut sanctus Lucas evidentismit traditorem, fortassis per panis tinctionem illius significans fictionem. Non enim omnia quae tinguntur, abluuntur; sed ut inficiantur, nonnulla tinguntur. Si autem bonum aliquid hic significat tinctio, eidem bono ingratum non immerito est secuta
Abbreviated transcription (Latin):
p̾cipitaretur Cum R eẽt ducenda ⁊ tencri
se pacient̃ tełabat. Cũ aut̃ eẽt pcipitand.
turmuoluit tenebatur. ⁊ qͣntũ uoluit ũ tene¬
ba tur. Quantũ uoluit ⁊ qñ uoluit. natu¬
rammortalitatis admisit. qnͣtum aut̃ cã
do se de manib iimicoꝵ subtraxit. cum ab
eis tene̾tur. ⁊ transiens lib̾ ꝑ medtũ illoꝵ
ibat. Ergo foriitudo corꝑiꝯ sola ineo lau¬
datida ẽ. nõ uirtus d̾itatis. Nõ ita ⁊uenit.
D exibuit se qͣlem uoluit admittens ad se ex coqͣd̾
sponte ꝑtabat qͣnͣtum uoluit. Si ergo naturã¬
⁊ p̃ mortalitatis scd̾. rõnem dispensatonis cli¬
uine. prius qm eam ꝑhenntt̾ uicturus exueret.

Expanded text:
ri se patienter tolerabat; cum autem esset praecipitandus, tum voluit tenebatur, et quantum voluit non tenebatur. Quantum voluit, et quando voluit, naturam mortalitatis admisit. Quantum autem do se de manibus inimicorum subtraxerit, cum ab eis teneretur ut transiens liber per medium illorum iret? Ergo fortitudo corporis sola in eo laudanda est, non virtus Deitatis? Non ita convenit, sed exhibuit se qualem voluit admittens ad se, ex eo quod sponte portabat quantum voluit. Si ergo Christus naturam mortalitatis secundum rationem dispensationis divinae priusquam eam perenniter victurus ex
Abbreviated transcription (Latin):
ł hociẜi inclubitant̃. ꝓfitemur. mortalem
fuisse dñm nr̃m iħm xp̃m. sccłm susceptam
humanttatẽ. quia si martalem fuisse ñ cre¬
demꝰ mortuũ negaremꝰ. humana ergoua¬
trira in xp̃o mortał fiit᷑. s uolutitate ũ ncci¬

Expanded text:
et hoc ipsi indubitanter profitemur mortalem fuisse Dominum Jesum secundum susceptam humanitatem; quia si mortalem fuisse non crederemus, mortuum negaremus. Humana ergo natura in Christo mortalis fuit, sed voluntate, n
Abbreviated transcription (Latin):
dulium ꝓposut. unt ꝑ cybum cartris adgustum
inuitaret ciuinitatis. S ne rirrsum huma¬
na infiruritas ⁊tactũ carns ĩ affu᷑ptone hor¬
uelauit. ⁊ sic sum̃dam ꝓposint. ut sensusĩun
sid illud ꝙ ñ uid ⁊ agnoscit ꝓponitur igct᷑ spes
parus ⁊ uimi. ut doceatur płeua ⁊̃ ꝑfc̃a refectio ẽẽ
in asumptione cors ⁊ sangñis xͥ ex diuinit itexͥ
⁊ sangiunus sumpt̃o. quia siue sp̃uali effectu.
salucem ñ ꝯfetat ip̃e idem saluator manifest

Expanded text:
dulium proposuit, ut per cibum carnis ad gustum invitaret divinitatis. Sed ne rursum humana infirmitas contactum carnis in assumptione horvelavisit illud quod non videt agnoscit. Proponitur igitur species panis et vini, ut doceatur plena et perfecta refectio esse in sumptione corporis et sanguinis Christi ex et sanguinis sumptio, quod sola sine spirituali effectu salutem non conferat, ipse idem Salvator manifesstat,
Abbreviated transcription (Latin):
cirea ronem oꝑtinẽcie. Nt daceã de cet̾ił. scto qd
optinẽtia tnnꝰ digne dr̾ decłinis. S nemi¬
nẽ scandalixet siu̾bis quib ualeo. explico qd̃
decłinis sentio. Illud ã gͣtant̃ accipio ⁊ ꝓ magno
gis ꝓpriis explicatur. Optinẽtiam dico ħ loco

Expanded text:
aceam de caeteris, scio quod obtinentia minus digne dicitur de divinis. Sed neminem scandalizet, si verbis quibus valeo explico quod de divinis sentio. Illud autem gratanter accipio, et pro magno doneis, et magis propriis explicatur. Obtinentiam dico hoc loco
Abbreviated transcription (Latin):
exstentie Pie q̃rentib istaut puto debent suf¬
fic̾e. namut ad plenũ ĩ tanta ꝓfiniditate sibi
satfiat in hacuita nemo deb expet̾e uł expͨtare
fiod̾ aut̃ de ꝑsona at exiftẽtia. qũo se ħat una
cũ alt̾a. Ced .n. ddubitatur ex alt̾nt᷑. uicifsim ꝓ¬
batur ex alia. slam qd̃ indiuinitate oꝑteat᷑.
plures ẽe. faciliꝰ. ꝓbat᷑ ex not̃one ꝑsone. s qd̾
possint plures ẽẽ inunitate sub̾e. leuiꝰ ruĩ¬

Expanded text:
existentiae. Pie quaerentibus ista, ut puto, debent sufficere. Nam, ut ad plenum in tanta profunditate sibi satisfaciat in hac vita, nemo debet expetere vel exspectareat una cum altera. Quod enim dubitatur ex alterutra, vicissim probatur ex altera. Nam quod in divinitate oporteat plures esse facilius probatur ex notione personae, sed quod possint plures esse in unitate substanti
Abbreviated transcription (Latin):
tinuato cotidiams exꝑim̃tis pbamꝰ pat ꝓfecto
atcestari audeat. uł estim are p̃sumat. qd̾ in illa
sũme felicitatis plenitudĩe desit. qd̾ magisiocund̾
agnoscitꝰ. illud insit qd̾ minꝰ iocund ulłatenꝰ qu¬
bitat᷑. Si itaq una q̃q ꝑsona a se ip̃a eẽ dicitur
tał utiq płalitas nlła sibi affinitate ⁊igte᷑
ulla mutuo s̾manitate copulatur. Qs aut cre¬
d̾e pͥsit. uł affirmare andebit. qd illa sũme utti¬
tis pluralitastam sit ex uno ⁊iuincta. ex aliotã
longiqͣ. ⁊ adinuicẽ uełd̾ oĩno ꝑegͥna ut ex ea ꝑte

Expanded text:
tinuato quotidianis experimentis probamus, patet profecto attestari audeat, vel aestimare praesumat quod in illa summae felicitatis plenitudine desit quod magis jucundum agnoscitbitatur? Si itaque unaquaeque persona a seipsa esse dicitur, talis utique pluralitas nulla sibi affinitate conjungitur, nulla mutuo germanitate copulatur. Quis autem credere possit, vel affirmare ausit, quod illa summae unitatis pluralitas, tam sit ex uno conjuncta, ex alio tam longinqua, et ad invicem velut omnino peregrina, ut ex ea parte
Abbreviated transcription (Latin):
nitate pͥsunt ẽẽ plures existẽtie. ñc ẽ ⁊ side lub¬
randꝰ si possunt ibi ẽẽ silna imitate sube. Si
ab coqd̃ ẽ sist̾e. sistẽtia. Rides fort assis qui ħ audis
slunc itaq sub noĩe existẽcie. aliquid am pliꝰ oꝑ¬
tet intlłigẽ. Sicut n. subsistẽcia refte a̾r ex eo ex
eo qd̾ alicui subsistat: sic existẽtia ex eo recte dici
pot̃ qr ex aliqͦ eẽ ħeat. Existentia gͥ fig̾cat rei ẽẽ
⁊ hoc ip̃m ex aliqͣ ꝓpriecate. Qͥs aut̃ ñ uideat qd̾
fit diffens existentia. unũ ẽẽ oipotentẽ ex ꝓprie¬
tateista ⁊ aliũ eẽ om̃tipotẽtẽ ex. ꝓprietate alia ᷤ
credibile. si dito uł tres dicant᷑ eque potẽteł ⁊ eq̾
sapiẽtesẽẽ: ¶ł quid ct̾r ĩpossibile. seu ⁊̃ incredibi¬

Expanded text:
nitate possunt esse plures existentiae, nunc est considerandum si possunt ibi esse salva unitate substantiab eo quod est sistere sistentia. Rides fortassis qui hoc audis ub nomine existentiae aliquid amplius oportet intelligere. Sicut enim subsistentia recte dicitur ex eo quod alicui subsistat, sic existentia ex eo recte dici potest quod ex aliquo esse habeat: existentia igitur significat rei esse, et hoc ipsum ex aliqua proprietate. Quis autem non videat quod sit differens existentia unum esse omnipotentem ex proprietate ista, et alium esse omnipotentem ex proprietate alia. Qincredibile, si duo vel tres dicantur aeque potentes, etiam aeque sapientes
Abbreviated transcription (Latin):
ca mͥ si potes qd̾ negare ñ audes. qmͦ in te ip̃o cor¬
pusiaĩa tam diu̾sa utiq natura sint una ead¬
q ꝑsona. ⁊ t̾c a me q̃ras. quõ ĩ sũme simplici ⁊ emũi
natura. ꝑsonaꝵ tͥnitas sit una eadẽq sub̃a. S si il¬
lud in ꝯphensibile ẽ quõ sit. qd̾ tñ hñana mens

Expanded text:
ca mihi si potes, quod negare non audes, quomodo in teipso corpus et anima tam diversa utique natura sint una eademque persona, et tunc a me quaeras quomodo in summe simplici et communi natura, personarum Trinitas sit una eademque substantia. Sed si illud incomprehensibile est quomodo sit, quod tamen humana mens
Abbreviated transcription (Latin):
tendimꝰ nisi fidi firmitas obsistat. ꝓtinꝰ mam¬
bĩguũuenit. quicqͥd młtiplex ro̾cinat᷑io ꝑsuasasit
sloni facilecapit hũatra intlłigẽcia. ut p̾sit ẽẽ
lusqmͣ utia ꝑsona. ubi ñ ẽ plusqmͣ nna sub̾a. hĩc.
illi innu̾ infideliũ errores. hinc młtiplices. ilse scis¬

Expanded text:
tendimus, nisi fidei firmitas obsistat, protinus in ambiguum venit quidquid multiplex ratiocinatio persuasit. Non enim facile capit humana intelligentia, ut possit esse plus quam una persona ubi non est plus quam una substantia. Hinc illi innu
Abbreviated transcription (Latin):
apłoꝵq successores pace fc̃a luce euangłii semꝑ
scire ⁊ ꝯfit̾i debeat fidem quami eo temꝑe pauci
ad mod̾ ⁊ ꝑfectores quiq nou̾tit. quamuis oĩs
dĩ ppłs eciam tunc eiusd̾ myft̾ra fidei in legalibꝰ¬
Udigitur sutit in quib ⁊stat u̾a fides. Cre¬
ator ⁊ redemptor ͤ unum tibi sũ alt̾o ñ suffi¬
o: utrũq agnosce utrũq ⁊fit̾e. Sicreatorẽ cͤ¬
clis agnoscis qd̾ fc̃sos. Si redemptorẽ ⁊fit̾is agtio¬
cis qd̃ reꝑatus es᷑ unus ẽ creador ⁊ redemptor q̃
suo te fecit. In trio te reficit. ⁊ utrũqunꝰ fecit. Si
ip̃e te fecisẜ. ⁊ alt̾ te refeciss. Debesilli qd̾ fc̃s es.

Expanded text:
 successores patefacta luce Evangelii semper scire et confiteri debeat fidem, quam eo tempore pauci admodum, et perfectiores quique noverunt; quamvis omnis populus Dei etiam tunc ejusdem mysteria fidei in legalibigitur sunt in quibus constat vera fides. Creator et redemptor. Unum tibi sine altero non sufficit. Utrumque agnosce, utrumque confitere. Si Creatorem credis agnoscisque quod factus es; si redemptorem confiteris, agnoscis quod reparatus es. Unus est creator et redemptor. In suo te fecit, in tuo te refecit; et utrumque unus fecit. Si ipse te fecisset, et alter te refecisset; deberes illi quod factus es,
Abbreviated transcription (Latin):
lo fu̾it ⁊ introductꝰ. in gauliũ dñi sui niuere
ħebit ex etemplatone. S mira cłi clisponsat¬
one a grtur. qdͥ mine itc̾im malicia hostis aͥ¬
tiqui ad impugnandos ⁊ ꝑseqñdos fideles rẽ¬
laxatur. quatinus indel hoc homini reputetur
ectam impugnatus ũ deserad qui priusuisione
di psetitis roboꝵatis sola ꝑfuasione. ꝓstratꝰ erat.
Ut aud̾ in hec pͣlio inuctusstare possis ⁊ bonũ su¬
tela quib hostem ꝓsternat: ut scilic fidei
caritate ⁊ spe adiuncta int̾ius ꝑtt̃ roboret᷑

Expanded text:
vivere habebit ex contemplatione. Sed mira Dei dispensatione agitur quod nunc interim malitia hostis antiqui ad impugnandos et persequendos fideles relaxatur, quatenus videlicet hoc homini reputetureserat, qui prius visione praesentis Dei roboratus sola persuasione prostratus erat. Ut autem in hoc praelio invictus stare possit et bonum sutela quibus hostem prosternat, ut scilicet fidei charitate et spe adjuncta interius pariter roboretur
Abbreviated transcription (Latin):
cio xp̃iani. istatͥa gen̾a hominũ ab initio mĩquã
ullo tenrꝑo defuerunt. tñ tempꝰ nacurał legis aꝑ
te ad malos ꝑtinet. quia illi tunc ⁊ numero płes
⁊ statu excellesciores fuerunt tempꝰ scripte logis
adficte bonos quia tunc homines intimore seru¬
entes opus mũdabant ñ animũ. Tempꝰ gr̃e ad
u̾e̾ bonos ꝑtiu. qui modo ⁊ si uumero plures nõ
cunt. Scias ergo quocumq temꝑe abmitio mũdi
usq ad finẽ. nultũ fuisse. ułdẽ u̾e bonũ iuisi mũstisi¬
catũ ꝑ gr̃am. Gram aut̃ nũqm aliquẽ adipisci
ue subsequentes uno sc̃ificationisremedio salua¬
tos agnostas. Aspice ergo cãm regis ur̃⁊ ⁊ acies ex̃citꝰ
eius. in armisspiritalib fulgentes ⁊ quanta p̾ce¬
dentiũ subsequentiũq ppłoꝵ multitutine stipa
mentoꝵ ab eocepisse creclit᷑ quo primꝰ ꝑens
mito in õbeclientie a gaurtus ꝑadisi expulsus. in
huius uite mortał exĩlium. cum tota posteritate

Expanded text:
a genera hominum ab initio nunquam ullo tempore defuerunt. Tempus tamen naturalis legis ad aperte malos pertinet, quia illi tunc et numero plures et statu excellentiores fuerunt. Tempus scriptae legis, ad ficte bonos, quia tunc homines in timore servientes opus mundabant non animum. Tempus gratiae ad vere bonos pertinet, qui modo etsi numero plures non cunt. Scias ergo quocunque tempore ab initio mundi usque ad finem, nullum fuisse vel esse vere bonum, nisi justificatum per gratiam; gratiam autem nunquam adipisci entes sive sequentes uno justificationis remedio salvatos agnoscas. Aspice ergo castra regis nostri et acies exercitus ejus in armis spiritualibus fulgentes, et quanta praecedentium sequentiumque populorum multitudine stipamentorum ab eo incoepisse creditur, quo primus parens merito inobedientiae a gaudiis paradisi expulsus, in hujus vitae mortalis exsilium cum tota posteritate
Abbreviated transcription (Latin):
tria sunt gñ a hoĩm. id ẽ homines naturalis
naturał legisdici possunt qui sola natura li
rone uitam suam dirigũt uł potius homines
nati sunt ambłant. homines scripte legis sunt
hũ qui ext̃iorib p̾ceptis ad bñ iiuendũ ĩ for¬
mantur. homines or̃e sunthii qui ꝑ aspirã¬
gant. ⁊ corroboranͥtur ut ꝑliciant ⁊ ut idõ
manifestiori distractione siguemꝰ hoĩes na¬
turał legis sunt aꝑte mali. hom inesscripte legis¬
sunt fictẽbom. Homines gr̃e t̾ bom. ficteboni sũt
tecti. aꝑte malisunt dececti. qui ꝑ got ⁊̃ magot sig¬

Expanded text:
tria sunt genera hominum; id est homines naturalis tria sunt genera hominum; id est homines naturalis nes naturalis legis dici possunt qui sola naturali ratione vitam suam dirigunt; vel potius homines am in qua nati sunt ambulant, Homines scriptae legis sunt ii qui exterioribus praeceptis ad bene vivendum informantur. Homines gratiae sunt ii qui per aspirgunt, et corroborantur ut perficiant. Et ut idem manifestiori distinctione signemus: homines naturalis legis sunt aperte mali, homines scriptae legis ficte boni, homines gratiae vere boni. Ficte boni, sunt tecti; aperte mali, sunt detecti; qui per Gog et Magog sig
Abbreviated transcription (Latin):
carnatum clix̾i nisi regem qui hunc muid̾.
utͣunt ꝑ assumptam humanitatẽ cũ dyabło
ranniũ ⁊uiolentũ in alieno dampuantẽ expul¬
surus. Et quid om̃s priores scõs. qui añ incarna¬
nonẽ ab initio fu̾tit electi. applłauimn. nisi mili
cedentes ip̃is quib tunc scĩficabantur sacͣm̃tis
qi quibdam arnus muniti atq p̾cincti. Qd
item eꝯs qui post incarnationẽ usq ad finem
electi subseguent᷑ nisi alios milites. ñ tñ aliũ
s ip̃m. regem suũ p̾cedentẽ unanimid̾ atq ala¬
crit̾ sequentes hñtes ⁊ ip̃i arma noui noua tñ
ab eodem armati ⁊ ⁊tra cundem pugnaturie
Siue igitur p̾cedentes. siue subsequentes nuiꝰ
regis sacramenta. portantesum regi nulitan¬
dei.⁊ unũ tyranium suꝑantes. illi uenturũ p̾¬
cedentes isti p̾cedentẽ subse quẽdes: Uñ patet qr
ab iuitio ⁊ si nõ nomine.re tñ xp̃iani fuerũt.
pus scripte legis. Tercium: temp̾ gr̃e. Drimũ ẽ
abadam usq ad moysen. Sccłm a moyse: usq

Expanded text:
carnatum dixerim, nisi regem qui hunc mundum intravit per assumptam humanitatem cum diabolo rannum et violenter in alieno dominantem, expulsurus. Et quid omnes priores sanctos qui ante incarnationem ab initio fuerunt electi appellaverim, nisi milicedentes, ipsis quibus tunc sanctificabantur sacramentis quasi quibus armis muniti atque praecincti. Quid item eos qui post incarnationem usque ad finem electi subsequuntur, nisi milites alios non tamen alium, sed ipsum regem suum praecedentem unanimiter atque alacriter seqab eodem armati et contra eumdem pugnaturi? Sive igitur praecedentes sive subsequentes, unius regis sacramenta portantes, uni regi militantes, et unum tyrannum superantes; illi venturum praecedentes, isti praecedentem subsequentes. Unde patet quod ab initio et si non nomine, re tamen Christiani fuerunt. pus scriptae legis; tertium est tempus gratiae. Primum est ab Adam usque ad Moysen; secundum a Moyse usque
Abbreviated transcription (Latin):
dimꝰ xp̃mini carne uenifse. sic illi ueniturum.
sicut mortuũ. ita illi moriturũ. sicuit nosre¬
arctẽ si ũa sunt sicut abillis estimanitur. ⁊
sicuta ꝓposits anctoritatib affirmari ui¬
quidem qd̾lib saꝑe discret̃onis t̾minos. exce
ne ꝑfc̃oꝵ. quam saluandoꝵ tanta fuisse pau¬
citate ⁊temptũ quatimis ⁊ salui tĩ pauci tc̃
nocclũ reuelata mysteria. iatutanc penecra¬
rerit. si iñquam hoc rccipitur bñdicunꝰ quidẽ
cłm in donissius. s quid demꝑigr̃e reseruatũ
sit nõ indemꝰ nisi qd̾ tom sꝰ gr̃e illd̾ potiꝰ iuxͣ¬
sñiam hanc fu̾it applłand in quo dot ⁊ tã¬
tecłi ppło cliuicie sp̃s affluebant. ut illud
debit omties ꝓpheud: Queso qd̾ simile at¬
tulit euanełium. Frustra głiatur panlus
surs coa płis accopisse. cutu nĩ tale in dichꝰ su

Expanded text:
dimus Christum in carne venisse, sic illi venturum; sicut nos mortuum, ita illi moriturum; sicut nos re Haec si vera sunt sicut ab illis existimantur, et sicut a propositis auctoritatibus affirmari viquidem quodlibet sapere, discretionis terminos excedene perfectorum, quam salvandorum tanta fuisse paucitate contentum, quatenus et salvi non pauci tunc necdum revelata mysteria jam tunc penetrarent: si, inquam, hoc recipitur, benedicimus quidem Deum in donis suis; sed quid tempori gratiae reservatum sit, non videmus: nisi qsententiam hanc fuerit appellandum, in quo tot et tantae Dei populo divitiae spiritus affluebant; ut illud dabit ut omnes prophetent? Quaeso, quid simile attulit Evangelium? Frustra gloriatur Paulus suis coapostolis accepisse; cum nil tale in
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑatonem hominib adeo ĩ psenti inclicandi po¬
testas datur. alt̾mi u̾o hoc ẽuidictũ sccłm retribi¬
oꝑationẽ. manifestũ ⁊ mutabile. iudiciũ scclm re¬
tribitt̃onẽ. manifestũ ⁊ ĩmutabłe. Iudiciũ sccłm
oꝑationẽ ymago quodam modoẽ. ⁊ sacram̃tũ ẽ¬
uidicii scdm retribut̃anẽ. quia illud mamfestac¬

Expanded text:
operationem, hominibus a Deo in praesenti judicandi potestas datur; alterum vero hoc est judicium secundum retribuestum et mutabile. Judicium secundum retributionem manifestum et immutabile. Judicium secundum operationem imago quodammodo est sacramentum judicii secundum retributionem; quia illud manifesta
Abbreviated transcription (Latin):
eꝰ ꝓ̃ homine. qui ñ solũ ut clictinq ẽ. par. S¬
etiat maior ẽẽt. hoĩe Ideo in rratirutate xͥ¬
atigeli mũdo pacem r̃tiant dicentes. Gtr
inexcelsis deo ⁊ ĩ t̾ra pax hominib bone uolũ¬
tatis. S adhuc suꝑerat homini ut sicut restai¬
ratido dam puũ. placau̾at iram. ita quoq
ꝓ ⁊temptu sacistaciendo. clignus fier eua
uisi ut ponam quam ñ debebat sporite ⁊ obe¬
cdien t̾ susciꝑet. ut de pena quam ꝑ inobe¬
lioticia̾ meruerat. eripi dignus fice. hã
autẽ penani homo pec̃or solũe nõ pot̾at᷑. qͥ
quancumq penam susciꝑet. ñ nisi digne ⁊ i¬

Expanded text:
solum, ut dictum est par, sed et major esset homine. Ideo in nativitate Christi angeli mundo pacem nuntiant dicentes: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Sed adhuc supererat homini, ut sicut restaurando damnum placaverat iram, ita quoque pro contemptu satisfaciendo, dignus fieret evaisi ut poenam, quam non debebat, sponte et obedienter susciperet, ut de poena, quam per inobedientiam meruerat, eripi dignus fieret. Hanc autem poenam homo peccator solvere non poterat, qui, quamcunque poenam susciperet, non nisi digne et j
Abbreviated transcription (Latin):
abduxit. ⁊ molent̾ tenuit. ħo simiłr do̾ irm¬
riam fecisse ⁊uincitur quiã preceptum eiꝰ ⁊¬
tempsit ⁊ se sub manu aliena potiens suesꝰ¬
irtentis dam pͥnũ illi intulit. Item dyabłs ho¬
mini miuriam fecisse ⁊uittitur: quia illũ
⁊ prius bona ꝓmittẽdo decepit: ⁊ post mala ĩ¬
ferendo nocint. Iniuste ergo clyaꝰ. tenz homi
ueruit ut hominẽ sibi subiectũ p̾mer. Q
homo meruit ꝑculpam suam ut ab eo premi
misit. ñ tamen ignorauit. Qd ⁊ si u̾ ẽẽt xtra

Expanded text:
abduxit, et violenter tenuit. Homo injuriam fecisse convincitur Deo; quia et praeceptum ejus contempsit, et se sub manum alienam ponens suae servitutis damnum illi intulit. Item diabolus homini injuriam fecisse convincitur; quia illum et prius bona promittendo decepit, et post mala inferendo laesit. Injuste ergo diabolus tenet homieruit ut hominem sibi subjectum premeret; sed homo meruit per culpam suam ut ab eo premi promisit, non tamen ignoravit quod illud et