comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
se saluator ad firmat : meliorem locum in domosua & in murosuo dñs perisaiam uirginibus
repromittit: Sicenim scriptum est : Haec dicit dñs spadonibus: quicumq custodierint
precepta mea & elegerint quae ego uolo & amplectuntur testamentum moum: dabo illis indo¬
momea & in muromeo locum nominatum meliorem filiorum & filiarum: nomenelectum
dabo illis &non defici& : In a pocali psinquoq beatiio hanns illisunt quise quntur agnum
quocumqueierit . qui uirgines permanserunt : Clar&itaque inter c&eras ecde siae dona¬
tiones illius precipuum munus spiritalis essecharis mnatis ubi uirtus ipsa inte gritatis perfecto
meretur uocabulo censeri urtutis : Quamuis enim sit prophetia secundum rationem fidei
si ue minis terium inministrando : si ue quidocet in doctrina : Quiex hortatur in exhortan¬

Expanded text:
se Salvator affirmat meliorem locum in domo sua et in muro suo Dominus per Esaiam virginibus se Salvator affirmat meliorem locum in domo sua et in muro suo Dominus per Esaiam virginibus repromittit. Sic enim scriptum est: Haec dicit Dominus spadonibus: Quicunque custodierint praecepta mea, et elegerint quae ego volo, et amplectentur testamentum meum, dabo illis in domo mea et in muro meo locum nominatum meliorum filiorum et filiarum; nomen electum dabo illis, et non deficiet . In Apocalypsi quoque beati Joannis, illi sunt qui sequuntur Agnum quocunque ierit , qui virgines permanserunt. CAP. VII. Melior tiones, illic praecipuum munus spiritalis esse carismatis, ubi virtus ipsa integritatis perfecto meretur vocabulo censeri virtutis. Quamvis enim sit prophetia secundum rationem fidei, sive ministerium in ministrando, sive qui docet in doctrina, qui exhortatur in exhortan
Abbreviated transcription (Latin):
quae in dm̃ secundum fideicat holicae regulam recte credunt : & pudicitiam coniugalem
uidualemue custodiunt : quae scilic & necactualis sunt fornicationis conluuuone respera :
& a bomrinistupro manent in fidelitatis inmunia : sp̃ttalitantum uirginitate potitur ecclesta
In hisuero membris in quibus sicfidem cus toditrectam: ut&iam carnem a bomni concubitureser¬
u& intactam quanto pleniorem habet uirginitatem : tanto plenius & perfectius eius demurgi¬
nitaris possidet nomen : In illa quippenihil habet minus aduitam : in hacautem aliquidam
plius ad quirit ad gloriam: Quia sicut paulusait. Aliae stgloria solis & aliaglorialunȩ
&aliagloria stellarum: Stellaenim abstella differt ingloria : sic & resurrectiomortuorum
Deniq sub pudo num nomine quos &iam ineuangelio propterregnum cuclorum seipsos catras¬

Expanded text:
quae in Deum secundum fidei catholicae regulam recte credunt, et pudicitiam conjugalem quae in Deum secundum fidei catholicae regulam recte credunt, et pudicitiam conjugalem vidualemve custodiunt; quae scilicet nec actualis sunt fornicationis colluvione respersa, et ab omni stupro manent infidelitatis immunia, spiritali tantum virginitate potitur Ecclesia; in his vero membris, in quibus sic fidem custodit rectam, ut etiam carnem ab omni concubitu reservet intactam, quanto pleniorem habet virginitatem, tanto plenius et perfectius ejusdem virginitatis 167 possidet nomen: in illa quippe, nihil minus habet ad vitam; in hac autem, amplius aliquid acquirit ad gloriam, quia sicut Paulus ait: Alia est gloria solis, et alia gloria lunae, et alia gloria stellarum; stella enim a stella differt in gloria; sic et resurrectio mortuorum. Denique sub spadonum nomine quos etiam in Evangelio propter regnum coelorum se ipsos castras
Abbreviated transcription (Latin):
sa est : quia inher& xp̃o. Mater est : quia fecundatur axp̃o: Virgo est : quia in corrupta
perseuerat in xp̃o: Huiussponsae nec fecunditate uirginitas corrumpitur : nec uirginitate
secunditas impeditur : Talenamq: itius est uiri uirginisq conubium: ut idcirco ab hoo
uiro fecundetur haec uirgo : quia i hoc conubio nullaumquam potest esse corruptio.
& tanta in hac matre uirginitatis perseuerat integritas : ut nisi uirgo semꝑ esr& : mater
tibino mennouum : quod os dñi nominauit : Ergo quia xp̃s uirtusest : sicut ecdesa uocabulũ
uirginis a uirtute sumpsit : sic ax poxp̃i anum nomen accepit: Quaecum indiuersis mem
brissius habeat donationes secundum gratiam quaedataestoi differentes : maiorem tamen
gratiam donationis in illis membris accepit. in quibus ita spiritaliter uirgo dicitur :
ut &iam corporeae uirginitatis integritate potiatur: Nam ine&eris fide libus membris

Expanded text:
sa est, quia inhaeret Christo; mater est, quia fecundatur a Christo; virgo est, quia incorrupta sa est, quia inhaeret Christo; mater est, quia fecundatur a Christo; virgo est, quia incorrupta perseverat in Christo. Hujus sponsae nec fecunditate virginitas corrumpitur, nec virginitate fecunditas impeditur. Tale namque istius est viri virginisque connubium, ut idcirco ab hoc viro fecundetur haec virgo, quia in hoc connubio nulla unquam poteet tanta in hac matre virginitas, perseverat et integritas, ut nisi virgo semper esset, mater tibi nomen novum, quod os Domini nominavit . Ergo quia Christus virtus est, sicut Ecclesia vocabulum virginis a virtute sumpsit, sic a Christo Christianum nomen accepit. bris suis habeat donationes, secundum gratiam quae data est ei, differentes, majorem tamen gratiam donationis in illis membris accepit, in quibus ita spiritaliter virgo dicitur, ut etiam corporeae virginitatis integritate potiatur. Nam in caeteris fidelibus membris,
Abbreviated transcription (Latin):
ex quo est ecclesia quȩ uirgo in fide & caritate persistens & apientiam possidet. &uirtutem
Ideo nec seductione decipitur : nec iuiolentia uincitur quia internȩ uirginitatis integritate
fulcitur : Huic uirgini isaias dicit : Qm̃ conplacuit dño inte : & terratua in habitabitur
Habita uitenim iuueniscum uirgine : & habitabunt intefiluitui : Et ut ostender& non alium
esseuiuenem quansponsum. nec aliam esse uirginem quam sponsam : sponsum autem & spon¬
sum xpm & ecclesiam: secutus adiunxit: Et gaudebit sponsus super sponsam : gaudebiite
superte ds̃tuus : haec uirgo mater est cuidicitur. habitabunt intefiliitui: & haec mater
uirgo est de quadicitur habitauit enim iuueniscum uirgine: haecuirgos ponsa est de qua
dicitur & gaudebit supersponsam suam: Haecigitur ec desia una &uera catholica spon¬

Expanded text:
ex quo est Ecclesia, quae virgo in fide et caritate persistens, et sapientiam possidet et virtutem; ex quo est Ecclesia, quae virgo in fide et caritate persistens, et sapientiam possidet et virtutem; ideo nec seductione decipitur, nec violentia vincitur, quia internae virginitatis integritate fulcitur. Huic virgini Esaias dicit: Quoniam complacuit Domino in te, et terra tua inhabitabitur. Habitabit enim juvenis cum virgine, et habitabunt in te filii tui . Et ut ostenderet non alium esse juvenem quam sponsum, nec aliam esse virginem quam sponsam, sponsum autem et sponsam Christum et Ecclesiam, secutus adjunxit: Et gaudebit sponsus super sponsam; Et gaudebit super te Deus tuus. Haec virgo mater est cui dicitur: Habitabunt in te filii tui; et haec mater virgo est de qua dicitur: Habitabit enim juvenis cum virgine. Haec virgo sponsa est de qua dicitur: Et gaudebit sponsus super sponsam. Haec igitur Ecclesia una et vera catholica spon
Abbreviated transcription (Latin):
ginis nomen ex nomine uiri descenderit : quis dubitet quaduera uirtute uocatussit : & quia
sicut paulus doc& : illa omnia infigura facta sunt nostriprofecto in illa uirgine quae ȩx uiri fie¬
bat costa : futura iamtuno praefigurabatur ecclesia : quaeuere deuiro sumpta. & dequo
sumpta : illi coniuncta : Inde habet inueritate uirtutem : unde hab& uerum uiraginis nom̃ :
Propter quod hanc ui raginem idest iurginem quae de uiro sumptaest : non solum uirginis
sed &iamuiri nomine paulus nondubitat appellare : dicitenim fidelibus: Despondienimuo
tamuris quam mulieribus in commune spiritalis huiusee modi promulgatur hortatio
Viriliteragite & confortetur urm. omnes quisperatis indño: Tipiceltaq a uiro ducitur uir¬
ginis uocabulum : quia nomen axp̃oducitur xp̃ianum : X p̃senimdi uirtus est & dĩsapientia¬

Expanded text:
ginis nomen ex nomine viri descenderit, quis dubitet quod vir a virtute vocatus sit? Et quia, ginis nomen ex nomine viri descenderit, quis dubitet quod vir a virtute vocatus sit? Et quia, sicut Paulus docet, illa omnia in figura facta sunt nostri , profecto in illa virgine quae ex viri fiebat costa, futura jam tunc praefigurabatur Ecclesia, quae vere de viro sumpta, et de quo sumpta illi conjuncta, inde habet in veritate 166 virtutem, unde habet verum viraginis nomen. Propter quod hanc viraginem, id est virginem, quae de viro sumpta est, non solum virginis, sed etiam viri nomine Paulus non dubitat appellare; dicit enim fidelibus: Despondi enim vuoque David, tam viris quam mulieribus in commune spiritalis hujuscemodi promulgatur hortatio: Viriliter agite, et confortetur cor vestrum, omnes qui speratis in Domino . 9. Typice itaque a viro ducitur virginis vocabulum
Abbreviated transcription (Latin):
ut regn& perenniter gloriosa: Qua propterbonum depositum custodi & meritumtanti
boni quodut habere selẽ dedit : & ut dõ uoueres ipsefecit : ex nominis ipsius significatione
ꝑpende : Tam magnum quippeds̃ uoluit essebonum uirginitatis . ut illud non aliunde
sed ex uocabulo dignaretur nominare uirtutis. Virginis itaque siquis ue lit diligenter
consi derare uocabulum : ex uirtutis inueni& nomine diriuatum: Virgo enimdicitur
quasi uirago: Viraginem uero scriptura scã : non obalud uocatam dicit : nisiquia de uiro
sumpta est. hoc autem scõ hieronimo secundum hebraicam propri&atem. librige neseos
doc& ex pressa trans latio : inqua sic habetur : In mistergo dñs dssoporem inadam : Cumq
obdormiss& tulit unam decostis eius & repleuit carnem proea & aedificauit dñs costam
quamtulerat deadam inmulierem : & adduxit eam adadam. dixitq adam. hoc nunc os

Expanded text:
ut regnet perenniter gloriosa. 7. Quapropter bonum depositum custodi , et meritum tanti ut regnet perenniter gloriosa. 7. Quapropter bonum depositum custodi , et meritum tanti boni, quod ut haberes Deus dedit, et ut Deo voveres ipse fecit, ex nominis ipsius significatione perpende: tam magnum quippe Deus voluit esse bonum virginitatis, ut illud non aliunde, sed ex vocabulo dignaretur nominare virtutis. Virginis itaque si quis velit diligenter considerare vocabulum, ex virtutis inveniet nomine derivatum: virgo enim dicitur, quasi virago: viraginem vero Scriptura sancta non ob aliud vocatam dicit, nisi quia de viro sumpta est. Hoc autem a sancto Hieronymo secundum Hebraicam proprietatem libri Geneseos docet expressa translatio, in qua sic habetur: Immisit ergo Dominus Deus soporem in Adam: cumque obdormisset, tulit unam de costis ejus, et replevit carnem pro ea, et aedificavit Dominus Deus costam quam tul
Abbreviated transcription (Latin):
si tandixero ut neo sufficere tuo scõposst desiderio nec placere : non est sufficientiae diurre
sedindigentiae meae: Pro ind ȩx p̃iana caritas ut robiq operissui partes exhibeat : ut &
sufficientiã dĩ humiliter agnostat : & indigentiae seruili patienter ignoseat: Virginem¬
saeramte muneregratuito fecit : quiomnia quȩ cumq uoluit fecit : A quo id eogratia
nullis praecedentibis ineritisdatur : ut illi semper gratiarum actio pura cordis humili¬
tate reddatur: Hicest autem unigenitus di filius: unigenitus &iam uirginisfilius:
Vnus omnium sacrarum uirginum sponsus : scãe uirginitatis fructus : decus & munus : quem
corporaliter sca uirginitas peperit : cui spiritaliter scã uirginitas nubit : a quoscã uirginitas
fecundatur ut perseuer& intacta : a quodecoratur ut permaneat pulchra : a quo coronat᷑

Expanded text:
sitan ita dixero, ut nec sufficere tuo sancto possit desiderio, nec placere, non est sufficientiae divinae, sitan ita dixero, ut nec sufficere tuo sancto possit desiderio, nec placere, non est sufficientiae divinae, sed indigentiae meae. Proinde Christiana caritas utrobique operis sui partes exhibeat, ut et sufficientiam Dei humiliter agnoscat, et indigentiae servili patienter ignoscat. sacram te sibi munere gratuito fecit, qui omnia quaecunque voluit fecit ; a quo ideo gratia nullis praecedentibus meritis datur, ut illi semper gratiarum actio pura cordis humilitate reddatur. Hic est autem unigenitus Dei Filius, unigenitus etiam Virginis filius, unus omnium sacrarum virginum sponsus, sanctae virginitatis fructus, decus et munus; quem corporaliter sancta virginitas peperit; cui spiritaliter sancta virginitas nubit; a quo sancta virginitas fecundatur, ut perseveret intacta; a quo decoratur, ut permaneat pulchra; a quo coronatur,
Abbreviated transcription (Latin):
us : quia hocdonat quod semperest plenus: Nec est quod illia nobis offeratur : cogitati¬
onis sermonis autoperis placitum munus : quod nonipse fuerit gratuita benignitate lar¬
gitus: Idcirco autem gratuita semper est dĩscã largitio quia humanorum meritorum
nullaumquam praecedit exactio : Quia & si quod est bonum cuiuslibet hominis meritũ
ab ipso est utiqa quo est : omnedatum optimum. &omnedonum perfectum. Quod nec
habere potest homini si absofuerit datum: nec ꝑ seuerantor habere : nisi fuerit ipio custode
seruatum : Ab ipidigitur poscohuius reddi debiti facultatem : a quoreddendi uoluntatẽ¬
accepi : Ne que enim uel reddere aliquatenus uellem : nisi misericors ipsedonar& ut uellẽ :
si quiditaque in hocoperedixero quod placeat & sufficiat : uelsi non sufficiat. saltim pla¬
ceat denderiotuo : Non est meae in digentiae : sed diuinae sufficientiae : si quiduero ita for¬

Expanded text:
us, qui hoc donat quo semper est plenus; nec est quod illi a nobis offeratur cogitatius, qui hoc donat quo semper est plenus; nec est quod illi a nobis offeratur cogitationis, sermonis aut operis placitum munus, quod ipse non fuerit gratuita benignitate largitus. Idcirco autem gratuita semper est Dei sancta largitio, quia humanorum meritorum nulla unquam praecedit exactio: quia etsi quod est bonum cujuslibet hominis meritum, ab ipso est utique a quo est omne datum optimum et omne donum perfectum : quod nec habere potest homo, nisi ab ipso fuerit datum, nec perseveranter habere, nisi fuerit ipso custode servatum. Ab ipso igitur posco reddi hujus debiti facultatem, a quo reddendi accepi voluntatem. Neque enim vel reddere aliquatenus vellem, nisi misericors ipse donaret ut vellem. Si quid itaque in hoc opere dixero quod placeat et sufficiat, vel, si non sufficiat, saltem placeat sancto desiderio tuo, non est meae indigentiae, sed divinae sufficientiae. Si quid vero for
Abbreviated transcription (Latin):
orationis &cunctis reddat : & ab omnibus exigat : Romanis ait reddens hoc debitum
testis e nim mihiest ds̃cui seruio in spũmeo ineuangelio filueius : quodsine interinisio¬
ne memoriam uestri facio semper in orationibus ineis: sed huius debiticuius est deuo¬
tus rodditor : uidequam sit auarus exactor : Lidein denuo ait: Obsecroigitur uos
frĩ per dnm̃ nr̃milim̃ xp̃m & percaritatem sp̃s : ut adiuuetis ie inorationibus prome
ut ds̃quio peratur in suis & uelle & perficere probona uoluntate : ipsedonet quod dig¬
ne cogitem dignedicam: In bonis enim cogitationibus non sumus idonei cogitare aliꝗd
a nobis quasi ex nobis sed sufficientia nr̃a exdõ eit : Et ob hoc non deficimus indigentia
quia gratui tomunere ab illo sufficientia nostraest : in quo indigentia ulla non est : Qui
sicut bonorum nostrorum noneg& : sic semper abundat utdonet: Nec donando fit indigo¬

Expanded text:
orationis et cunctis reddat, et ab omnibus exigat. Romanis ait, reddens hoc debitum: orationis et cunctis reddat, et ab omnibus exigat. Romanis ait, reddens hoc debitum: Testis enim mihi est Deus, cui servio in spiritu meo, in Evangelio Filii ejus, quod sine intermissione memoriam vestri facio semper in orationibus meis . Sed hujus debiti, cujus est devotus redditor, vide quam sit avarus exactor. Iisdem denuo ait: Obsecro igitur vostrum Jesum Christum, et per caritatem Spiritus, ut adjuvetis me in orationibus pro meut Deus, qui operatur in suis et velle et perficere pro bona voluntate, ipse donet quod digne cogitem, digne dicam. In bonis enim cogitationibus non sumus idonei cogitare aliquid a nobis, quasi ex nobis, sed sufficientia nostra ex Deo est . Et ob hoc non deficimus indigentia, quia gratuito munere ab illo sufficientia nostra est, in quo indigentia ulla non est; qui sicut bonorum nostrorum non eget, sic 165 semper abundat ut donet, nec donando fit indig
Abbreviated transcription (Latin):
tate melus: nec hnanima est aliquid fideli humilitato sublimius: Est mihitamen con¬
sidentia diuinae opitulationis : in eo quodadiuuor orationibus uestris:. Ob hocenim
dõ ieĩ desiderii feruore filis filiabus suis inspirat ut cuma conseruissur piritale
debitum flagitant : Ipil quo que proeis orare dñm nonquiostunt: &t que hta mutuae
caritatis officio sic debitum quods̃bidebetur exigant : ut debitoribus quod exigunt
reddant : Nemo est enim fidelium quisic sibi caritatem flagitet reddi : utipse nonillã
suo debeat reddere debitori : Quaelic & indiuer sirdonatiomibus secundum gratiam
quae data est nobis differentibus diuersoreddi uideatur effectu: in adiutorio tamen mu¬
tiae orationis omnes facit unius debiti participes : inqua facit singulos omnibus debitores
uide qualiter ille quise debitorem sapientibus & insipientibus profitetur debitum

Expanded text:
tate melius, nec in anima est aliquid fideli humilitate sublimius. Est mihi tamen contate melius, nec in anima est aliquid fideli humilitate sublimius. Est mihi tamen confidentia divinae opitulationis, in eo quod adjuvor orationibus vestris. Ob hoc enim Deus sancti desiderii fervorem filiis filiabusque suis inspirat, ut cum a conservis suis spiritale debitum flagitant, ipsi quoque pro eis orare Dominum non quiescant, atque ita mutuae caritatis officio sic debitum quod sibi debetur exigant, ut debitoribus quod exigunt reddant. 4. Nemo est enim fidelium qui sic sibi caritatem flagitet reddi, ut ipse non illam suo debeat reddere debitori. Quae licet in diversis donationibus, secundum gratiam quae data est nobis, differentibus diverso reddi videatur effectu, in adjutorio tamen mutuae orationis omnes facit unius debiti participes, in qua facit singulos omnibus debitores. Vide qualiter ille qui se debitorem sapientibus et insipientibus profitetur, debitum
Abbreviated transcription (Latin):
delectabiliter quam liberaliter seruire xp̃i membris instigat uolo quodin uirusti con¬
petenter implore sciensillum uer ex p̃oseriure quiper illam caritatem xpĩ membrisser¬
uit perquam uteius demxpĩ membrum fier& prior proeo x pripie seruiuit: Propter
quod a postolus ad libertatem perueniamus aernam. seruitutem liberam in uice nixp̃i
membris imperat ex hibendam dicens : Vosenim in libertatem uocatiestis fintres
tantum nelibertatem in occasionem carnis detis sed percaritatem seruite inuicem ÷
Quanto magis lgitur reddere quod exigis huiusseruitutis precepto compellor : tanto
magis iurium mearum consideratione deterreor : Estenim talis utriusque uirtutis
copula : dequamihiest aliquid in quantum dsdonauerit disputandum: ut in p̃rentiuita
ipsasttomnium perfectio culmenq uirtutum: Quianeo in corpore est aliquid integri¬

Expanded text:
delectabiliter quam liberaliter servire Christi membris instigat, volo quod injunxisti comdelectabiliter quam liberaliter servire Christi membris instigat, volo quod injunxisti competenter implere; sciens illum vere Christo servire, qui per illam caritatem, Christi membris servit, per quam, ut ejusdem Christi membrum fieret, prior pro eo Christus ipse servivit. Propter quod Apostolus, ut ad libertatem perveniamus aeternam, servitutem liberam invicem Christi membris imperat exhibendam, dicens: Vos enim in libertatem vocati estis, fratres: tantum, ne libertatem in occasionem carnis detis, sed per caritatem servite invicem . 3. Quanto magis igitur reddere quod exigis hujus servitutis praecepto compellor, tanto magis virium mearum consideratione deterreor. Est enim talis utriusque virtutis copula, de qua mihi est aliquid, in quantum Deus donaverit, disputandum, ut in praesenti vita ipsa sit omnium perfectio culmenque virtutum: quia nec in corpore est aliquid integri
Abbreviated transcription (Latin):
Namfinis illorum morsest : Illam quoq: seruitutem quam liberati accepimus u libera¬
toridõ liberaliter seruiremus : in subsequentibus eiusdem doctrinis sermonibus inuen¬
muscumdicit : Nunc autem liberati a peccato seruiautem factidõ habetis fructum
uestrum in sci ficationem : finem uero uita ma&ornam: Ecce quoducit acperducit¬
huecscã seruitus : in quauera libertatis est munus: Aduitam scilicet acernam : In qua
semperuiuitur : semperregnatur : In quata menne mohominumuiuet : nis qui mor¬
tificatur huic mundo: In quanemoregnabit nis quihumilis perse uerat indo: Illa namq
uita huic mortificatiomi promittitur : & illa celsitudo huic humilitati seruatur : Ipa
custodis: me quoq deuote libenterq seriuire compellis: Etegoquidom scã filia in quan¬
tum me caritas dĩ quae diffusa est in cordibus nostrirper spm̃ sem̃ quidatus est nobis : tam

Expanded text:
Nam finis illorum mors est . Illam quoque servitutem, quam liberati accepimus, ut liberaNam finis illorum mors est . Illam quoque servitutem, quam liberati accepimus, ut liberatori Deo liberaliter serviremus, in subsequentibus ejusdem doctrinae sermonibus invenimus, cum dicit: Nunc autem liberati a peccato, servi autem facti Deo, habetis uestrum in sanctificationem, finem uero uitamhaec sancta servitus, in qua verae libertatis est munus: ad vitam scilicet aeternam, in qua semper vivitur, semperque regnatur, in qua nemo tamen hominum vivet, nisi qui mortificatur huic mundo; in qua nemo regnabit, nisi qui humilis perseverat in Deo. Illa namque vita huic mortificationi promittitur, et illa celsitudo huic humilitati servatur: ipsi custodis, me quoque devote libenterque servire compellis. CAP. II. Servire intum me caritas Dei, quae diffusa est in cordibus nostris per Spiritum sanctum, qui datus est nobis , tam
Abbreviated transcription (Latin):
deiurginitate atq humilitate aliquid continentem : Indõ in quo laudandaest anima
tia mnultum laudo : sed quantum laudare debeo laudare non ualeo: Et quantum me huie de¬
sideriadigne laudando in paremcerno : tanto magis indm̃ seu dura negatione siue diutur¬
nadilatione offenderetimeo: Quippexp̃s offenditur : si quando debita seruitus mnembris
ipsius de negatur : Cum non abaliud ipse uoluerit male quondam liberos a peacuti seruitio
liberarȩ nissut nos docer& inuicom libera caritate seruire : Quose nim conpressos inuenit
iugo seruilis ac pessime libertatis suble uauit donoliberalis atq optimȩ seruitutis : Illus
denique noxie libortatis : inqua magis libet pecouto seruire quandõ : a pestolico nobis intimatã
tenomus sermone laetitiam: Dicitnamque: Cumonim seriuie ssetis peccati: liberi fiuitis
uistitiae: Etadiciensait: Quemergo fructum habiustistuno in quibusnuno erubestiti

Expanded text:
de virginitate atque humilitate aliquid continentem, in Deo, in quo laudanda est anima de virginitate atque humilitate aliquid continentem, in Deo, in quo laudanda est anima tua, multum laudo, sed quantum laudare debeo, laudare non valeo; et quantum me huic desiderio digne laudando imparem cerno, tanto magis in te Deum, seu dura negatione, sive diuturna dilatione offendere timeo. Quippe Christus offenditur, si quando debita servitus membris ipsius denegatur; cum non ob aliud ipse voluerit male quondam liberos a peccati servitio liberare, nisi ut nos doceret invicem libera caritate servire: quos enim compressos invenit jugo servilis ac pessimae libertatis, sublevavit dono liberalis atque optimae servitutis. Illius denique noxiae libertatis, in qua magis libet peccato servire quam Deo, apostolico nobis intimatam tenemus sermone laetitjustitiae. Et adjiciens ait: Quem ergo fructum habuistis tunc in quibus nunc erubescitis?
Abbreviated transcription (Latin):
nectam: In mansu &ũdinemoperatua perfice : & superomniumgloria diligeris: Quanto
magnaes humiliate in omnibus : & coramdã inuenies gratiam : Dñste inuia uirtutis suae
dirigat : & ad regnicae lestis promisa perducat domina in lustrisfilia
CINTALIDESIDERIOATQUEINSTITUTOTUOS C̃AEAMULADIEROBA
quantum congratuler atq congaudeam : uellem competenter uerbis exprimere : si pa¬
rimodo cogitationem locutio posset aequare : Neque enim parui propositi debet indiciũ
a estimare : quod cum̃ constet illo inteo perante a quo est omnedatum optimum: &omne
donum perfectum Spiritalibus uirtutibus praeditam : arbitrariste tamquam ȩ xꝑtem
deurtutibus ammonendam : Hocitaq studium quome scõfratre nostrotuto scilicet
dĩseruo scriptis frequentibus in sistente uehementer instigas ut tibiex hibeam sermonẽ

Expanded text:
nectam. In mansuetudine opera tua perfice, et super omnium gloriam diligeris. Quanto magis nectam. In mansuetudine opera tua perfice, et super omnium gloriam diligeris. Quanto magis magna es, humilia te in omnibus, et coram Deo invenies gratiam . Dominus te in via virtutis suae dirigat, et ad regni coelestis promissa perducat, domina illustris filiaitali desiderio atque instituto tuo, sancta famula Dei Proba, quantum congratuler atque congaudeam, vellem competenter verbis exprimere, si pari modo cogitationem locutio posset aequare. Neque enim parvi propositi debet indicium aestimari, quod, cum te constet, illo in te operante a quo est omne datum optimum et omne donum perfectum , spiritalibus virtutibus praeditam, arbitraris te tanquam expertem, de virtutibus admonendam. Hoc itaque studium, quo me, sancto fratre nostro, Tuto scilicet Dei servo, scriptis frequentibus insistente, vehementer instigas ut tibi exhibeam sermonem
Abbreviated transcription (Latin):
& scs̃ in omnibus operibussius. Nec tibi a uxilium denegat in hoc saeculo : nee premium
subtrahet in futuro quitibi de monstrauit rectamuiam : ipsetibiest deductor ad patriã :
custodire: Scriptumestenim. Quis speriuit indño & confususest : Aut̃permansit
in mandatis eius & de relictus est : Autquis inuocauit & despexit illum : Neigitur
amitta s confidentiamtuam quae magnam habet remunerationem : Estostabilis &im¬
mobilis sciens quod labortiuis nonerit inanis indño: Potiora somper appece : & animum
tuum ad incrementa uirtutis extende : Num quam cesses a diuinis eloquiis & totam delec¬
tatione in cordirtui scripturis scĩs indulge : Non tenearis nexibus munda naedilectionis
& dediabolo prosperetrium phabis : Etut scaẽ scripturae testimonio atque ammoniti¬
one praesens tibi terminetur epistola cunctis quae superius dicta sunt : hoc quoq sub¬

Expanded text:
sanctus in omnibus operibus suis ; nec tibi auxilium denegabit in hoc saeculo, nec praemium sanctus in omnibus operibus suis ; nec tibi auxilium denegabit in hoc saeculo, nec praemium subtrahet in futuro. Qui tibi demonstravit rectam viam, et ipse tibi est deductor ad patriam. custodire. Scriptum est enim: Quis speravit in Domino et confusus est? aut quis permansit in mandatis ejus et derelictus est? aut quis invocavit, et despexit illum ? Ne igitur amittas confidentiam tuam, quae magnam habet remunerationem . Esto stabilis et immobilis, sciens quod labor tuus non erit inanis in Domino; potiora semper appete, et animum tuum ad incrementa virtutis extende. Nunquam cesses a divinis eloquiis, et totam delectationem cordis tui Scripturis sanctis indulge. Non tenearis nexibus mundanae delectationis , et de diabolo prospere triumphabis. 38. Et ut sanctae Scripturae testimonio atque admonitione praesens tibi terminetur epistola, cunctis quae superius dicta sunt hoc quoque sub
Abbreviated transcription (Latin):
& uelle & perficere probona uoluntate : Pro inde cumtimore & tremore tuam salutem
operare . humiliare in conspectudñ ut ex altette: Ab illo poscebone uoluntatis exordiũ
abipso postula bonaeo perationis effectum: ab ipsoperse uerantiae donumpete nec ali¬
quando teputes illius adiutorio desistente aliquid porse boni uelle seufacere : Illum
rogaut auertat oculos tuos ne uideant uanitatem. Ipsum postula ut de monstret tibiuiam
inqua ambules Ipsum obseora ut gressustuos dirigat secundum uerbum suum & nondo¬
mine turtibi omnis iniquitas. Illum ora ut operamanuumtuarum dirigat superte :
Viriliterergo age & confortetur cortuum: Lacta indm̃ cogitationem tuam : & ipsete
enutri& : Nec quia dixinihilte debere propriae assignare uirtuti : Ideotibi est dedi
uina uirtute acpietate in aliquo disfidendum: fidelis estenim dẽ in uerbissius :

Expanded text:
et velle et perficere, pro bona voluntate. Proinde cum timore et tremore tuam salutem et velle et perficere, pro bona voluntate. Proinde cum timore et tremore tuam salutem operare . Humiliare in conspectu Domini, ut exaltet te . Ab illo posce bonae voluntatis exordium, ab ipso postula bonae operationis effectum, ab ipso perseverantiae donum pete; nec aliquando te putes illius adjutorio desistente aliquid posse boni velle seu facere. Illum roga ut avertat oculos tuos, ne videant vanitatem ; ipsum postula ut demonstret tibi viam in qua ambules; ipsum obsecra ut gressus tuos dirigat secundum verbum suum, et non dominetur 162 tibi omnis iniquitas; illum ora ut opera manuum tuarum dirigat super te. Viriliter ergo age, et confortetur cor tuum . Jacta in Deum cogitationem tuam, et ipse te enutriet vina virtute ac pietate in aliquo diffidendum. Fidelis est enim Deus in verbis suis, et
Abbreviated transcription (Latin):
gloriam neq: a uobis neq ab aliis : Et tamenidem in suae conuersitionis auditu : dm̃
ab ecclesi is glorificatum cum ex ultatione sic memorat : Eram aliquando ignotus facio
eccdesi is uidee quae erant inxp̃o tantum autem auditum habebant quia quiper seque¬
baturnos aliquando nunce uangelitat fidem quam aliquando expugnabat : & in me
glori ficabant dm̃: Proinde manus quidem ab operebono non desinat : nec tamenanim
itaoperatur : ut mercesbonioperis huma nae laudis intentione cassetur: A postolus
enimsicut ipsetestatur uultut simus sinceres & sine offensa indieni xp̃i. repleti fructu
humane contempti : caue nebonum quod facis. nongratia edĩ sed tuae uelis assignare uir¬
tuti : Immo firm itertene nullam tibi facultatem inesse posse bonȩ uoluntatis autoperis
nis id gratuito mune re diuinae miserationis acceperis: Scito ergodm̃ inte operari:

Expanded text:
gloriam, neque a vobis, neque ab aliis . Et tamen idem, in suae conversationis auditu, Deum gloriam, neque a vobis, neque ab aliis . Et tamen idem, in suae conversationis auditu, Deum ab Ecclesiis glorificatum, cum exsultatione sic memorat: Eram aliquando ignotus facie Ecclesiis Judaeae, quae erant in Christo; tantum autem auditum habebant, quia qui persequebatur nos aliquando, nunc evangelizat fidem quam aliquando expugnabat; et in me glorificabant Deum . Proinde manus quidem ab opere bono non desinat, nec tamen animus ita operetur, ut merces boni operis, humanae laudis intentione cassetur. Apostolus enim, sicut ipse testatur, vult ut simus sinceri et sine offensa in diem Christi, repleti fructu humanae contemptu, cave ne bonum quod facis, non gratiae Dei, sed tuae velis assignare virtuti; imo firmiter tene nullam tibi facultatem inesse posse bonae voluntatis aut operis, nisi id gratuito munere divinae miserationis acceperis. Scito ergo Deum in te operari
Abbreviated transcription (Latin):
laudis humane faciamus optentudicens : Attenditene faciatis iustitiamurãm corã
hominibus ut iui deammini abeis A lio quin mercedem non habebitis apud patrem uestrum qui
incaelis est: Verum ta menipe rursusdicit. luccat luxurã coram hominibus ut iudentes
urã bonaopera : glorificent patremur̃m qui incaelis es : Cumergo dicit ut adtendamus
ne faciamus iustitiam nostram coram hominibus ut uideamur abeis : &iterum iubet ut lu
ceat lux urã mcoram hominibus numquid contraria p̃cepit : ab at: sed sic iubet opera
bonafieri : ut non nosipios sed dm̃ uelimus in nostra operatione leudari : Nam& apostolu
iniuso peribus gloriam humanam uitabat sed diuinamglariam quaerebat: Propterea
quod dicit thenalonicensibur seribans : Ne que enim aliquando fuimus in sermone ad¬
ulationis sicut scitis: neq in hoc casione a uaritiae ds̃testis est : Ne quaerentes ab hominib:

Expanded text:
laudis humanae faciamus obtentu, dicens: Attendite ne faciatis justitiam vestram coram laudis humanae faciamus obtentu, dicens: Attendite ne faciatis justitiam vestram coram hominibus, ut videamini ab eis; alioquin mercedem non habebitis apud Pattra coram hominibus, ut videntes vestra bona opera, glorificent Patrem vestrum qui in coelis est . Cum ergo dicit ut attendamus ne faciamus justitiam nostram coram hominibus, ut videamur ab eis, et iterum jubet ut lux nostra luceat coram hominibus, nunquid contraria praecepit? Absit; sed sic jubet opera bona fieri, ut non nos ipsos, sed Deum velimus in nostra operatione laudari. Nam et Apostolus in suis operibus gloriam humanam vitabat, sed divinam gloriam quaerebat. Propter quod dicit, Thessalonicensibus scribens: Neque enim aliquando fuimus in sermone adulationis, sicut scitis; neque in occasione avaritiae, Deus testis est; nec quaerentes ab hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
sermonedicens : Nolite thesauritare uobis thesauros biterra ubierugo &tinea exterminat.
&ubi fures esfodiunt & furantur: Thesauritate autem uobis incaelo ubine que erugo
ne quetinea ex terminat : &ubi furesiioneffoduint nec furantur : Multum metuen¬
daest ila in crepatiodñ : quam stultus diues il icomoriturur audiuit: Nt ultae haonocto
animamtuam repetuntate : quae autem parasticuiuserunt : Omne sergodiuitiastuas
ach epm̃ praemitte : incaelum tibithes aurum reconde : quemperdore non pomis & in
desiderio uentileris: laudari quidem inbonis operibus debes sedineo quodoperaris
hominum lauder expectare non debes: laudat toquide m humana lingua : sedtu laudõ
a solo dõdesidera : Atque lta fi& ut dumtulaudem ab hominibus non quaesieris dẽ
laudetur inoperibustuis: Momento qualiter nobisdñs interdicit : neiustitiam nr̃am

Expanded text:
sermone dicens: Nolite thesaurizare vobis thesauros in terra, ubi aerugo et tinea exterminat, sermone dicens: Nolite thesaurizare vobis thesauros in terra, ubi aerugo et tinea exterminat, et ubi fures effodiunt et furantur. Thesaurizate autem vobis in coelo, ubi neque aerugo neque tinea exterminat, et ubi fures non effodiunt nec furantur . Multum metuenda est illa increpatio Domini, quam stultus dives illico moriturus audivit: Stulte, hac nocte animam tuam repetunt a te: quae autem parasti cujus erunt ? Omnes ergo divitias 161 tuas ad Christum praemitte; in coelo tibi thesaurum reconde, quem perdere non possis, et in desiderio ventileris. Laudari quippe in bonis operibus debes, sed in eo quod operaris, hominum laudes exspectare non debes. Laudet te quidem humana lingua, sed tu laudem a solo Deo desidera. Atque ita fiet ut, dum tu laudem ab hominibus non quaesieris, Deus laudetur in operibus tuis. Memento qualiter nobis Dominus interdicat ne justitiam nostram
Abbreviated transcription (Latin):
tant incorde iactantiam : immograuius de linquunt qui uolunt iactantiam cordis
dediuitiis habere contemptis. autquise propterea uolunt pauperibus praeponere eo
quod plura uideantur pauperibus erogare: Non autemi demordo est apud dm̃ : qui non
quantitem contempte facultatis sed qualitatem uoluntatis adtendit. Plures diuitias
pauperibus proxp̃odicitur expendisse ⁊acheus. proquo uilissima piscatoriae artis instru¬
menta petrus reliquit a postolus : & tamen axp̃onon tacheusdiues pauperip&ro : sed
pauperp&rus diuiti zacheo praeponitur: ut diuitibus xp̃i nulladecontemptisdiuitus
iactantia nascor&ur : Abstautem ut aliquid tibithesaurites interra : in qua nones carnis¬
silios relictura cum &iam illiqui ex carne filios habensi non sine peccato hesauri ⁊ are sibi
delectentur insaeculo : cunctosenim fideles uno saluator nostor dignaturaminonere

Expanded text:
tant in corde jactantiam; imo gravius delinquunt qui volunt jactantiam cordis tant in corde jactantiam; imo gravius delinquunt qui volunt jactantiam cordis de divitiis habere contemptis, aut qui se propterea volunt pauperibus praeponere, eo quod plura videantur pauperibus erogare. Non autem idem ordo est apud Deum, qui non quantitatem contemptae facultatis, sed qualitatem voluntatis attendit. Plures divitias pauperibus pro Christo dicitur expendisse Zachaeus, pro quo vilissima piscatoriae artis instrumenta Petrus reliquit apostolus; et tamen a Christo, non Zachaeus dives pauperi Petro, sed pauper Petrus diviti Zachaeo praeponitur, ut divitibus Christi nulla de contemptis divitiis jactantia nasceretur. filios relictura; cum etiam illi qui ex carne filios habent non sine peccato thesaurizare sibi delectentur in saeculo. Cunctos enim fideles uno Salvator noster dignatur admonere
Abbreviated transcription (Latin):
& nobilitatem sps perfectacordis humilitate sectare. Orationibus operamda : leuiniis
insta: Et quio quidtuis apparatibus subtrahis : esurientibus tribue: Et quic quidtibi
deducis egenis expende : Voluntarium ieiuniumtuum : esuriem subleuet ie iunantum
ut in fructumi seri cordiae tuorum possit ieiuniorum fecunditas apparere : Proit
&iamtibi uilitas uestium : & pauperum perte nuditas uestiatur : Tuncenim ut iliter
fugies noxium pretiosae uestis ornatum sinudosuestias. Vtuero consertemte pauperũ
xp̃i non in anitate uerborum noc ostentatione fallaci : sed testimonio scaẽ operationis
& illiaccipiunt : meritatua xp̃i pauperibus ante ponas. tam quamtu ldeo potiorsis
quod plura contempseris: frustraenim contemnis facultatestuas : sin oxia niactantiae
teneas in corde diuitias. Non enimilli s olipeccant qui prodiuitiis quas habent aliquages¬

Expanded text:
et nobilitatem spiritus perfecta cordis humilitate sectare. Orationibus operam da, jejuniis et nobilitatem spiritus perfecta cordis humilitate sectare. Orationibus operam da, jejuniis insta, et quidquid tuis apparatibus subtrahis, esurientibus tribue; et quidquid tibi diducis, egenis expende; voluntarium jejunium tuum esuriem sublevet jejunantium, ut in fructu misericordiae tuorum possit jejuniorum fecunditas apparere. Prosit etiam tibi vilitas vestium, et pauperum per te nuditas vestiatur: tunc enim utiliter fugies noxium pretiosae vestis ornatum, si nudos vestias; ut vere consortem te pauperum Christi, non inanitate verborum, nec ostentatione fallaci, sed testimonio sanctae operationis et illi accipiunt, merita tua Christi pauperibus anteponas, tanquam tu ideo potior sis, quod plura contempseris. Frustra enim contemnis facultates tuas, si noxias jactantiae teneas in corde divitias: non enim illi soli peccant qui, pro divitiis quas habent, aliquam ges
Abbreviated transcription (Latin):
repauperibus : nec obaliud ipsa uilibus tergatur indumentis nis & humilitatis propo¬
situm impleat : & uestiendis pauperibus iugem curam scãe pi&atis inpi&atis inpendat
plenius pia uidendo cognoscis quam ut ame uelis audire : quod minus possum sermonib:
explicare : Hancergotibi tam quam speculum pone : & exipsius consideratione quidtibi
iamin sit : uel quid ad huc desit scõrum studiorum operumq cognose: Et licet illa
egregio precellat uirginitatis munere : comitem tedebet inceteris habere urtutibus
Disceigitur tuquoq nihiltibi denobilitate generis assignare : & lic& auopatre socero
marito consulibus pridem fueris intersaeculares in lustris nunc ineote in lustre fieri cog¬
nosce : in quotibi uirtus humilitatis ad crescit : Diseadño quiamitise st̃ & humilis corde
&inuenies requiem animae tuae : Nobilitatem carnis quae superbiae fomes est abice:

Expanded text:
re pauperibus, nec ob aliud ipsa vilibus tegatur indumentis, nisi ut et humilitatis propore pauperibus, nec ob aliud ipsa vilibus tegatur indumentis, nisi ut et humilitatis propositum impleat, et vestiendis pauperibus jugem curam sanctae pietatis impendat, 160 plenius ipsa videndo cognoscis, quam ut id a me velis audire, quod minus possum sermonibus explicare. 32. Hanc ergo tibi tanquam speculum pone, et ex ipsius consideratione, quid tibi jam insit, vel quid adhuc desit, sanctorum studiorum operumque cognosce; et licet illa egregio praecellat virginitatis munere, comitem te debet in caeteris habere virtutibus. Disce igitur tu quoque nihil tibi de nobilitate generis assignare. Et licet avo, patre, socero, marito consulibus pridem fueris inter saeculares illustris, nunc in eo te illustrem fieri cognosce, in quo tibi virtus humilitatis accrescit. Disce a Domino quia mitis et humilis corde, et invenies requiem animae tuae . Nobilitatem carnis, quae superbiae fomes est, abjice,
Abbreviated transcription (Latin):
nitatis & humilitatis exemplar deoratione &ieiunio aliquid seribere : sicut inepistola
quam ad eam nuperdedimea pollicitatio continetur : cuius tibi precipue scã conuera¬
tio est in omnibus imitanda : Quaecum sit auis a tauisq nata consulibus & deliciis rega¬
libus enutrita : tanta illiest humilitas donogratiae caelestis infusa : ut amore subiectionis
&usu seruiendi dominam se aliquando fuisse iam nesciat : cumomnes dominas habere
delectatione scae seruitutis affectat : Scitenim ad ño cui uirginitatem uouit & cordis
& corporis proliberatione nostra humilitatem formae seruilis acceptam : Etob hoc
delectatur sponso in huius seruitutis humilitate placere : ut consortio quinq apientũ
uirginum deputata : cum s ponso possit in ae terna claritate regnare : Delicias uero cor¬
poris quanta uirtute contempserit . & quomodo suam famem satiandis faciat deserui¬

Expanded text:
nitatis et humilitatis exemplar, de jejunio et oratione aliquid scribere, sicut in epistola nitatis et humilitatis exemplar, de jejunio et oratione aliquid scribere, sicut in epistola quam ad eam nuper dedi mea pollicitatio continetur, cujus tibi praecipue sancta conversatio est in omnibus imitanda: quae cum sit avis atavisque nata consulibus, et deliciis regalibus enutrita, tanta illi est humilitas dono gratiae coelestis infusa, ut amore subjectionis, et usu serviendi, dominam se aliquando fuisse jam nesciat, cum omnes dominos habere, delectatione sanctae servitutis, affectat. Scit enim a Domino, cui virginitatem vovit et cordis et corporis, pro liberatione nostra humilitatem formae servilis acceptam: et ob hoc delectatur sponso in hujus servitutis humilitate placere, ut consortio quinque sapientum virginum deputata, cum sponso possit in aeterna claritate regnare. Delicias vero corporis quanta virtute contempserit, et quomodo suam famem satiandis faciat deservi
Abbreviated transcription (Latin):
utraq uidua continentiam sibi placitam demonstrauit : Nam uidith spirita libusar¬
mis accincta : caput lascui praedonis abscidit. anna uero ipsum caput ecclerae spũ scõ
repleta cognouit: Datuse st uiditholofernis interitus: annae reuelatus est saluato¬
ris aduentus: Illid ẽ dedit apopulo repellerepestilentiam : huietribuit humanigeneris
agnoscere medicinam : Et quia scĩ moniam uirginalem uidualis continentia gradu infe¬
riore subsequitur. Idcircopostquam de uirgine natus est filiusdĩ : uidualis linguȩ
dignatus est officio praedicari : Nec tamende illo locuta est uidua delicus dedita quȩ
uiuens mortua est : sed qua e non discedebat de templo ie uiniis & obsecrationibus ser¬
dilocus Dispone musenim si d ñs uoluerit & siuixerinus ad sororem tuam᷑ xp̃ĩ uir¬
ginem probam quam dñs hoc tempore precipuum in urberoma daredignatus est : uirgi¬

Expanded text:
utraque vidua continentiam sibi placitam demonstravit! Nam et Judith spiritalibus, arutraque vidua continentiam sibi placitam demonstravit! Nam et Judith spiritalibus, armis accincta, caput lascivi praedonis abscidit; Anna vero ipsum caput Ecclesiae Spiritu sancto repleta cognovit. Datus est Judith Holofernis interitus; Annae revelatus est Salvatoris adventus. Illi Deus dedit a populo repellere pestilentiam; huic tribuit humani generis agnoscere medicinam. Et quia sanctimoniam virginalem vidualis continentia gradu inferiore subsequitur, idcirco postquam de virgine natus est Filius Dei, vidualis linguae dignatus est officio praedicari. Nec tamen de illo locuta est vidua deliciis dedita, quae vivens mortua est, sed quae non discedebat de templo, jejuniis et obsecrationibus serdi locus. Disponimus enim si Dominus voluerit, et si vixerimus ad sororem tuam sanctam Christi virginem Probam, quam Dominus hoc tempore praecipuum in urbe Roma dare dignatus est virgi
Abbreviated transcription (Latin):
uirtus perturbata languescer& egriditur castitas obpugnatura lasciuiam :
&adinteritus superbiat : humilitas scã procedit : Ille pugnabat armis : istaieiun
ille ebri&ate : ista oratione : Igitur quodomnis isra helitarum populus facere
non potuit : scã uidua castitatis uirtute perfecit : Obtruncauit una mulier
tanti agminis ducem : & in spiratam di populo reddidit libertatem : Videamus
sc̃slucassic refert: Eterat anna proph&ina filia fanuhel de tribuaser : Et haec
processerat in diebus multis & uixerat cum ui rosuio annisreptem a uirginitate sua
& luec uidua usque ad annos oetoginta quattuor quae nondiscedebat de templo
leiunus & obsecrationibus seruiens nocta acdiȩ : Ist aeduae uiduae licet tempore
fuerint diuerso : uniusta menfidei seruierint ambȩ mrsterio : Qui axpmm̃ que mania
cogno uit in carnenatum : ipslimiuditꝰ nouerat nasciturum : Quamuero multum dr̃ in

Expanded text:
virtus perturbata languesceret, egreditur castitas oppugnatura lasciviam, et virtus perturbata languesceret, egreditur castitas oppugnatura lasciviam, et ad interitum superbiae humilitas 159 sancta procedit. Ille pugnabat armis, ista jejuniis; ille ebrietate, ista oratione. Igitur quod omnis Israelitarum populus facere non potuit, sancta vidua castitatis virtute perfecit. Obtruncavit una mulier tanti agminis ducem, et insperatam Dei populo reddidit libertatem. CAP. sanctus Lucas sic refert: Et erat Anna prophetissa filia Phanuel de tribu Aser; et haec processerat in diebus multis, et vixerat cum viro suo annis septem a virginitate sua. Et haec vidua usque ad annos octuaginta quatuor, quae non discedebat de templo, jejuniis et obsecrationibus serviens nocte et die . Istae duae viduae, licet tempore fuerint diverso, unius tamen fidei servierunt ambae mysterio; quia Christum, quem Anna cognovit in carne natum, ipsum Judith noverat nasciturum. Quam vero multum Deus in
Abbreviated transcription (Latin):
illam scam̃ uiduam non deuotione cordis. sed necessitate paupertatis existime tieuinasse :
Audiquid de ea in subsequentibus dicitur: Et erat iudithbona aspectu & formora facie ual¬
de & prudens corde & bona in intellectu. & erat honestaualde quia reliquerat ei ma¬
nassesiureius filius acitob: filii melchis filii heliab filiinathana hel filii scriadai
filiisi meon filii istahel. aurum & argentum seruos & ancillas & pecora & praedia:
Ecceuidua praeclaranatalibus facultatibus diues ae tate iuuenis specie mirabilis
diuitias contempsit : dilitias respuit : carnis incentiua calcauit : & induta uirtute
exalto : Non quae siuit secundo familiariconubio. propte reatestimonio tam prȩ¬
clarioperis apparuit : quantum dõ dilecta sit continentia iuidualis : Denique
cum olofernis innumero bethuliam obsedisset exercitu : & omnis isra helitarum

Expanded text:
illam sanctam viduam non devotione cordis, sed necessitate paupertatis existimet jejunasse, illam sanctam viduam non devotione cordis, sed necessitate paupertatis existimet jejunasse, audi quid de ea in subsequentibus dicitur: Et erat Judith bona aspectu, et formosa facie valde, et prudens corde, et bona intellectu, et erat honesta valde. Quia reliquerat ei Manasses vir ejus, filius Achitob, filii Melchis, filii Heliab, filii Nathahel, filii Surisoda, filii Simeon, filii Israel, aurum et argentum, servos et ancillas, et pecora et praedia . Ecce vidua praeclara natalibus, facultatibus dives, aetate juvenis, specie mirabilis, divitias contempsit, delicias respuit, carnis incentiva calcavit, et induta virtute ex alto, non quaesivit secundo famulari connubio. Propterea testimonio tam praeclari operis apparuit, quantum Deo dilecta sit continentia vidualis. Denique cum Holofernes innumero Bethuliam obsedisset exercitu, et omnis Israelitarum