comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut ingrederentur egyptũ. Erat
autem adad puer paruulus. Cũq
surrexissent de madian: uenert᷑
in pharan. Tulerunt q secum ui.¬
ros de pharan: & introierun egyp.¬
tum ad pharonem regẽ egypti.
Qui dedit eis domũ: & cybos
constituit & terram delegauit.
t inuenit adas u.¬
gr̃ãm coram pharaone ual¬
de. in tantũ ut daret ei uxorẽ
sororem uxoris suȩ germanam
tafnes reginȩ. Genuitq ei soror
tafnes genebath filiũ: & nutri¬
uit eum tafnes in domo pharao.¬
nis. Eratq genebath habitans
apud pharaonẽ: cum filiiꝰ eius.
Cumq audisset adad in egypto
dormisse dauid cum patrib suis.
.ẜ. mortuum ee̾. ioab pͥncipemmi¬
liciȩ: dixit pharaoni. Dimitte me.
ut uadam in terram meam. Dix̃q
ei pharao. Qua enĩ re apud me in¬
diges ut queras ire ad t̾ram tuanẽ
At ille respondit. Nulla. Sed obse
filium ebaclan: quai fugerat ada¬
dezer regem soba dñmsuũ .ui.
t congregauit contra eu
uiros: & factus est prin.¬

Expanded text:
ut ingrederetur Aegyptum erat ut ingrederetur Aegyptum erat autem Adad puer parvulus cumque surrexissent de Madian venerunt in Pharan tuleruntque secum viros de Pharan et introierunt Aegyptum ad Pharaonem regem Aegypti qui dedit ei domum et cibos constituit et terram delegavit et invenit Adad gratiam coram Pharao valde in tantum ut daret ei uxorem sororem uxoris suae germanam Tafnes reginae genuitque ei soror Tafnes Genebath filium et nutrivit eum Tafnes in domo Pharaonis eratque Genebath habitans apud Pharaonem cum filiis eius cumque audisset Adad in Aegypto dormisse David cum patribus suis et mortuum esse Ioab principem militiae dixit Pharaoni dimitte me ut vadam in terram meam dixitque ei Pharao qua enim re apud me indiges ut quAt ille respondit: Nulla; sed obsecfilium Eliada, qui fugerat Adadezer regem Soba dominum suum, et congregavit contra eum viros, et factus est prin
Abbreviated transcription (Latin):
a dño deo isrł qui apparuerat ei se.¬
cundo: & preceꝑat de uerbo hoc
ne sequeretur deoᷤᷤ alienos: & non
custodiuit quȩ mandauit ei dñs.
Dixit itaq dñs salomoni. Quia
habuisti hoc apud te & nou custo.¬
disti pactũ meum & p̾cepta mea
quȩ mandaui tibi: dirumpens
scinclam regnũ tuum: & dabo illud
seruo tuo. Uerumptamen in dieb
tiuis non faciam: ꝓpt̾ dauid patrẽ
tuum. De manu filii tuiscindam
illud. Nec totum regnũ auferam:
s tribum unam dabo filio tuo
ꝓpt̾ clauid seruum meum &
ierłm quã elegi. Siscitauit aute
dñs adu̾sarium salomoni ad at
idumeum de semine regio. qui
erat in edom. iIIl.¬
um enim ee̾t dauid in
idumea &. ascendisset io.¬
ab princeps miliciȩ ad sepeliẽdos
eos qui fuerant interfecti .ꝙ. oc¬
cidisset omne masculinũ in idume.¬
a: sex enim mensib ibi moratꝰ
est ĩoab. & om̃is isrł donec inte.¬
rimerent omne masculinũ in
idumea: fugit adat ipse & uiri
iduniei de seruis patris eiꝰ cumeo:

Expanded text:
a Domino Deo Israel, quia apparuerat ei secundo, et praeceperat de verbo hoc, ne sequeretur deos alienos, et non custodivit quae mandavit ei Dominus. Dixit itaque Dominus Salomoni: Quia habuisti hoc apud te, et non custodisti pactum meum, et praecepta mea quae mandavi tibi, disrumpens scindam regnum tuum, et dabo illud servo tuo verumtamen in diebus tuis non faciam propter David patrem tuum de manu filii tui scindam illud nec totum regnum auferam sed tribum unam dabo filio tuo propter David servum meum et Hierusalem quam elegi suscitavit autem Dominus adversarium Salomoni Adad Idumeum de semine regio qui erat in Edom cum enim esset David in Idumea et ascendisset Ioab princeps militiae ad sepeliendos eos qui fuerant interfecti et occidisset omne masculinum in Idumea sex enim mensibus ibi moratus est Ioab et omnis Israhel donec interimerent omne masculinum in Idumea fugit Adad ipse et viri idumei de servis patris eius cum eo
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Ego regnabo.fecit q
so currũ & equites .&. quinquagin¬
A uiros qui ante eũ currerent:
le corripuit eum pat̾ siuis aliqͣn.¬
do dicens: quare hoc fecisti. E rat
At̾ & ipse pulcher ualde scđs na¬

Expanded text:
ens: Ego regnabo. Fecitque sibi currum et equites et quinquaginta viros, qui ante eum currerent. Nec corripuit eum pater suus aliquando, dicens: Quare hoc fecisti? Erat autem et ipse pulcher valde, secundus na
Abbreviated transcription (Latin):
derunt inde letantes: & insonuit
cuntas. Hec ÷ uox ꝗͣ audiftis. Sed
.s. salomon sedet suꝑ solium regni:
& ingressi serui regis benedixert᷑
dño nr̃o regi dau̾id dicentes. Am¬
plificet ds̃ nomen salomonis suꝑ
nom̃ tuum: & magnificet thro¬
nm eius suꝑ thronum tuum.

Expanded text:
intonuit civitas: haec est vox, quam audistis. Sed et Salomon sedet super solium regni. Et ingressi servi regis benedixerunt domino nostro regi David dicentes: Amplificet Deus nomen Salomonis super nomen tuum, et magnificet thronum ejus super thronum tuum.
Abbreviated transcription (Latin):
uridam ꝓanis unam: & assaturam
bubulȩ carnis unã: & similã frix¬
sa michol filia saul inoccursũ đđ:
ait. Quam głosus fuit hodie
rex isrł discooꝑiens se ante ancil.¬
las seruoꝵ suorũ: & nudatus est

Expanded text:
am panis unum, et assaturam bubulae carnis unam, et similam frixsa Michol filia Saul in occursum David, ait: Quam gloriosus fuit hodie rex Israel, discooperiens se ante ancillas servorum suorum, et nudatu
Abbreviated transcription (Latin):
citus dauid non erat cum adonia.
nixta lapidem zoelech qui erat ui¬
cinus fonti rogel: uocauit uniuer.¬
sos fr̃s suos filios regis: & om̃s ui¬
ros iuda seruos regis. Nathan uero
.x. salomonem frẽm suuͣ non uoca¬
uit. Dixitq nathan ad bethsabee
matrem salomonis. Num audisti qđ
regnauerit adonias filiꝰ agith .&. dñs¬

Expanded text:
citus David non erat cum Adonia. juxta lapidem Zoheleth, qui erat vicinus fonti Rogel, vocavit universos fratres suos filios regis, et omnes viros Juda servos regis. Nathan autem et Salomonem fratrem suum non vocavit. Dixit itaque Nathan ad Bethsabee matrem Salomonis: Num audisti, quod regnaverit Adonias filius Haggith, et d
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcussisset dnͣs oram. Et uocatum
ss nom̃ loci illiꝰ ꝑcussio ota: usq
nidiem hanc. Et extimuit dauid
dnm in die illa: dicens. Quomͦ ing̾di
cn me acha dñi: Et noluit diuer¬
Ai ad se archam dñi in ciuitate
laio: s diuerait eam in domo
obededomi gethei. iIIi.
Dibitauit archa dñi in domo
obededom gethei: trib mensib.
Et benedixit dñs obededoni. &¬

Expanded text:
percussisset Dominus Ozam et vocatum est nomen loci illius Percussio Oza usque in diem hanc et extimuit David Dominum in die illa dicens quomodo ingredietur ad me arca Domini et noluit devertere ad se arcam Domini in civitate David sed devertit eam in domo Obededom Getthei et habitavit arca Domini in domo Obededom Getthei tribus mensibus et benedixit D
Abbreviated transcription (Latin):
datud: cũ gaudio. Cũq trancen¬
dissent qui portabant archam dĩ
sex passus. ĩ molabant bouem &
arietem : & dauid saltabat totis
uirib ante dñm. ꝑ orro dauid ac¬
cinctus erat ephod lineo: & dđ
.s. om̃is domꝰ isrł ducebant archã
gore bucine. Cũq intrasset archa
dñi in ciuitate dauid michol filia
saul ꝓspiciens ꝑ fenestram uidit
regẽ dauid subsilientẽ atq saltan.¬
tem coram dño: & despex̾ eum in
corde suo &. introduxert᷑ archam.
dei : & posuerunt eã in loco suo in
medio tab̃naculi qđ tetenderat ei

Expanded text:
udio. Cumque transcendissent qui portabant arcam Domini sex passus, immolabant bovem et arietem, et David saltabat totis viribus ante Dominum. Porro David accinctus erat ephod lineo. Et David et omnis domus Israel ducebant arcam gore buccinae. Cumque intrasset arca Domini in civitatem David, Michol filia Saul prospiciens per fenestram, vidit regem David subsilientem atque saltantem coram Domino, et despexit eum in corde suo. Et introduxerunt arcam Domini, et posuerunt eam in loco suo, in me
Abbreviated transcription (Latin):
ad unam de tribubus isrł cui p̃¬
cepi ut pasceret popłm meum
isrł dicens: quare non edificasti
michi domũ cedrinam: Uii.
ec dices seruo meo dauid.
hec dicit dñs exercituum.

Expanded text:
ad unam de tribubus Israel, cui praecepi, ut pasceret populum meum Israel, dicens: Quare non aedificastis mihi domum cedrinam? Et nunc haec dices servo meo David: Haec
Abbreviated transcription (Latin):
nunciauerat ei. Unde es: Qui
respondit. Filiꝰ hominis aduene
amalechite ego sum. Et ait ad
eum dauid. Quare nͣ timuisti
mittere manũ tuam ut ocidl¬
unũ de pueris suis: ait. Accedens
irrue in eum. Qui ꝑcussit illum:
& mortuus est. Et ait ad eũ dauid.
Sanguis tuus suꝑ caput tuum.
Os enim tuum locutũ est. adu̾sũ te
dicens. Ego interfeci xp̃m dñi.
lanxit autẽ dauid iiii.¬
planctũ. huiuscemodi suꝑ
saul & suꝑ ionathan filium enis:
& p̃cepit ut docerent filios iuda
arcum: sicut scriptũ est in libro
tui sunt : suꝑ excelsa tua uulnia.¬

Expanded text:
nuntiaverat ei: Unde es? Qui respondit: Filius hominis advenae Amalecitae ego sum. Et ait ad eum David: Quare non timuisti mittere manum tuam, ut occideunum dirrue in eum. Qui percussit illum, et mortuus est. Et ait David ad eum: Sanguis tuus super caput tuum: os enim tuum locutum est adversum te, dicens: Ego interfeci christum Domini. Planxit autem David planctum hujuscemodi super Saul, et super Jonathan filium ejus et praecepit ut docerent filios Juda arcum, sicut scriptum est in libro tui sunt super excelsa tua vulnerat
Abbreviated transcription (Latin):
dam & uilior fiam plusꝙ̃ factus
sum & ero humilis in ocłis meis:
& cũ ancillis de quib locuta es glo¬
riosior apparebo. Igit᷑ michol filiȩ
saul non est natus filius: usq ad
diem mortis suȩ. ui.
actum ẽ cum sedisset dauid
in domo sua. & dñs dedisset
ei requiẽ undiq ab uniu̾sis inimi¬
eis suis: dix̾ ad nathan ꝓpħam.
Uides ne quomͦ habitẽ in domo
cedrina : & archa dĩ posita sit in

Expanded text:
dam et vilior fiam plus quam factus sum et ero humilis in oculis meis et cum ancillis de quibus locuta es gloriosior apparebo igitur Michol filiae Saul non est natus filius usque ad diem mortis suae factum est autem cum sedisset rex in domo sua et Dominus dedisset ei requiem undique ab universis inimicis suis dixit ad Nathan prophetam videsne quod ego habitem in domo cedrina
Abbreviated transcription (Latin):
Congregati sunt om̃s maiores
natu isrł cũ pͥncipib tribuum
ẽ duces familiarum filioꝵ isrł.
ad regem salomonem in ierłm:
Iut deferrent archam federis dñi
de ciuitate dauid. id est de syon.
Conuenitq ad regem salomonem
uniuersus isrł: in mense betha¬
nin insolempni die: ipse ÷ men.¬
ss septimus. Ueneruntq cuncti
senes ex isrł: & tulerunt sacerdo.¬
des archam: & porta uert᷑ archã
sanctuarii quȩ erant in tab̾nacło:
multitudõ isrł que conuenȩ¬
rat ad eum gradȩbatur cũ
illo aiste archam: & ĩmolab
oues & boues absq estimatio
& numero. Et intulerunt sac¬
dotes archam federis dñi in li
suum in oraculum templi in se
dem cherubin expandebant al
suꝑ locum archȩ: .&. ꝓtegeban
archam & uectes eiꝰ de suꝑ. Ci
emnerent uectes &e apparer

Expanded text:
congregavit omnes maiores natu Israhel cum principibus tribuum et duces familiarum filiorum Israhel ad regem Salomonem in Hierusalem ut deferrent arcam foederis Domini de civitate David id est de Sion convenitque ad regem Salomonem universus Israhel in mense hethanim in sollemni die ipse est mensis septimus veneruntque cuncti senes ex Israhel et tulerunt sacerdotes arcam et portaverunt arcam smultitudo Israel, quae convenerat ad eum, gradiebatur cum illo ante arcam: et immolabant oves et boves absque aestimatione et numero, et intulerunt sacerdotes arcam foederis Domini in locum suum, in oraculum templi h. dodem cherubim expandebant alas super locum arcae, et protegebant arcam et vectes ejus desuper. Cumque eminerent vectes, e
Abbreviated transcription (Latin):
tͥ spolia eiꝰ. Noluit autẽ asael omit.¬
tere: quin urgeret eũ. Rursus lo.¬
cutꝰ ÷ abner: ad asael. Recede.
noli me sequi: ne cõpellar confo.¬
dere te in t̾ram: & leuare ñ po¬
tero faciem meã ad ioab frẽm tu¬

Expanded text:
tibi spolia ejus. Noluit autem Asael omittere, quin urgeret eum. Rursumque locutus est Abner ad Asael: Recede, noli me sequi, ne compellar confodere te in terram, et levare non potero faciem meam ad Joab fr
Abbreviated transcription (Latin):
philistiim ut ascenderent.
Consuluit autẽ dainid dñm. Qui
respondit. Non ascendas in obiuia¬
illoꝵ ⁊ s gyra post tergũ eorun.
& uienies ad eos ex aduerso piroꝵ.¬
Et cũ audieris sonitũ gradientis
in cacumine piroꝵ: tunc inilat
p̃lium: quia tunc eggredietur: dtĩ
ante faciem tuã ut ꝑeuciat castira
philistiim. fecit itaq dauid sicit
p̾ceperat ei dñs: &. ꝑcussit philis¬
tum de gabaa usq dum uenias

Expanded text:
Philisthiim ut ascenderent Consuluit autem David Dominum. Qui respondit: Non ascendas, sed gyra post tergum eorum, et venies ad eos ex adverso pyroet cum audieris sonitum gradientis in cacumine pirorum, tunc inibis prelium, quia tunc egredietur Dominus ante faciem tuam, ut percutiat castra Philistiim. Fecit itaque David sicut preceperat ei Dominus, et percussit Phylistiim de Gabae usque dum veniret
Abbreviated transcription (Latin):
Et respondit bananias filius ioia.¬
de regi: dicens. Amen sic loquatur
dñs ds dñi mei regis. Quo mͦ fuit
dñs cum dño meo rege sic sit cun
salomone : & sublimiuis faciat soli.

Expanded text:
Et respondit Banaias filius Joiadae, regi, dicens: Amen: sic loquatur Dominus Deus domini mei regis. Quomodo fuit Dominus cum domino meo rege, sic sit cum Salomone, et sublimius
Abbreviated transcription (Latin):
elem. He respicias uultũ enis. ueq
altitudine̾ stature eius: qmͣ abie¬
ci eum: nec iuxta intuitũ homi-
nis iudico. Homo enim uidet ea
quę parent : dñs autẽ intuetur
cor. Et uocauit ysai abminadab:
& adduxit eũ coram samuel. Qui
dixit. Nec hunc elegit dñs. Ad.¬
duxit autẽ ysay : samma. De qͦ
ait. Etiam hunc nͨ elegit dñs.
septẽ filios suos coram samu.¬
el: & ait samuel ad ysai. Non ele

Expanded text:
icias vultum ejus, neque altitudinem staturae ejus: quoniam abjeci eum, neque juxta intuitum hominis ego judico: homo enim videt ea quae parent, Dominus autem intuetur cor. Et vocavit Isai Aminadab, et adduxit eum coram Samuel. Qui dixit: Nec hunc elegit Dominus. Adduxit autem Isai Samma, de quo ait: Etiam hunc non elegit Dominus. septem filios suos coram Samuel: et ait Samuel ad Isai: Non ele
Abbreviated transcription (Latin):
ascendens goliath nomine philiste.
Et loquente eo hȩc eadem uerba:
audiuit daiuid. Om̃s autẽ israhelitȩ
cum uidissent uirum: fugerunt a
facie eius: timendes eum ualde.
uidisti iuirum hunc qui ascendit :
Ad exꝓbrandũ enim osrł ascendit.
Uirum gͦ qui ꝑcusserit eum dita¬
bit rex diuicus magnis: & filiam
suam dabit ei : & domũ patris eiꝰ
faciet abh tributo in isrł. Et ait
dicens. Quid dabitur uiro qui ꝑ¬
cusserit philisteum hunc .&. culerit
obꝓbrium de isrł. Quis ÷ enĩ hic
philisteus incircuncisus: qui exp.¬
brauit acies dei uiuentis: lefere¬
bat autt̃ popłs: eundem sermonẽ.

Expanded text:
ascendens, Goliath nomine Philisthaeascendens, Goliath nomine Philisthaeet loquente eo haec eadem verba, audivit David. Omnes autem Israelitae, cum vidissent virum, fugerunt a facie ejus, timentes eum h. nonvidistis virum hunc qui ascendit? ad exprobrandum enim Israeli ascendit. Virum ergo qui percusserit eum, ditabit rex divitiis magnis, et filiam suam dabit ei, et domum patris ejus faciet absque tributo in Israel h. et dicens quid dabitur viro qui percusserit Philistheum hunc et tulerit obprobrium de Israhel quis est enim hic Philistheus incircumcisus qui exprobravit acies Dei viventis referebat autem ei populus eundem sermonem
Abbreviated transcription (Latin):
ba t uero philisteus mane & ues.¬
pere : & stabat quadraginta die.¬
bus. Dixit autẽ ysai ad dauid
filium suũ. Accipe fr̃ib tuis
ephi polentȩ .&. decẽ panes istos. &
curre in castra ad frͣs tuos: &
decem formellas casei has deferes
ad tribunũ: & fr̃s tuos uisitabis
si recte agant: & cum quib ordi.¬
nati sunt disce. Saul autẽ & om̃s
filii isrł in ualle therebinthi: pug.¬
nabant adu̾sus philistiim. Surre¬
xit itaq dauid mane.& cõmen¬
dauit gregẽ suũ custodi: & honu¬
stus abiit sicut y̾ceperat ei ysai.
Et uenit ad locum magala: &.
ad exercitũ qui egressus ad pug.¬
nam uociferatus erat in certami.¬
ne. Direxerat enim aciem isrł .s
&. philistum ex aduerso fuerant
dauid uasa quȩ attulerat sub
manu custodis ad sarcinas. eucur¬
rit ad locum certaminis: & int̾roga.¬
bat si omĩa recte agerentur erga
fr̃s suos. Cumq ille adhuc loque.¬
retur eis: apparuit uir ille spuriꝰ

Expanded text:
bat vero Philistheus mane et vesbat vero Philistheus mane et vespere et stabat quadraginta diebus dixit autem Isai ad David filium suum accipe fratribus tuis oephi pulentae et decem panes istos et curremellas casei has deferes ad tribunum: et fratres tuos visitabis, si recte agunt: et cum quibus ordinati sunt, disce. Saul autem, et omnes filii Israel, in valle terebinthi pugnabant adversus Philisthiim. Surrexit itaque David mane, et commendavit gregem custodibus: et onustus abiit, sicut praeceperat ei Isai. Et venit ad locum Magala, et ad exercitum, qui egressus ad pugnam vociferatus erat in certamine. Direxerat enim aciem Israel, sed et Philisthiim ex adverso fuerant rat, sub manu custodis ad sarcinas, cucurrit ad locum certaminis, et interrogabat si omnia recte agerentur erga fratres suos. Cumque adhuc ille loqueretur eis, apparuit vir ille spurius
Abbreviated transcription (Latin):
uirum: & descendat ad singula-¬
re certam̃. Siquiuerit pugnare
mecũ & ꝑcusserit me : erimus uo.¬
bis serui. Si autem ego p̾ualue.
ro & ꝑcussero eum: uos serui eri.¬
tis:: .. seruietis nobis. Et ait phi.¬
listeus. Ego exꝓbraui agminib¬
israhelis: hodie. Date mich ui
rum: & mneat mecũ ad singu.¬
lare certamen. Audiens autem
saul & om̃s israhelite sermones
philistei. huiꝰcemodi: stupebant
& metuebant nimis. Dauid au.¬
tem erat filiꝰ effratei iuri de quo
supra dictũ est. de bethleem ui.¬
da: cui nomen erat ysai: qui
habebat octo filios :ꝰ & erat uir
in dieb saul senex & grandeuuᷤᷤ
inter uiros.
bierunt tres filii ysai maio¬
res: post saul in p̾lium. Et
nõmuna trium filioꝵ eiꝰ qui ꝑrex.¬
erunt ad bellum: heliab pͥmoge¬
nitus: & secundus aminadab:
t̃ciusq sama. Dauid autẽ: erat
minimus. Rib gͦ maiorib secutis
saulem: abiit dauid & reuersus
est a saul. ut pasceret gregem
patris sui in bethleem. Procede¬

Expanded text:
m et descendat ad singulare certamen si quiverit pugnare mecum et percusserit me erimus vobis servi si autem ego praevaluero et percussero eum vos servi eritis et servietis nobis et aiebat Philistheus ego exprobravi agminibIsrahelis hrum, et ineat mecum singulare certamen. Audiens autem Saul, et omnes viri Israelitae sermones Philisthaei hujuscemodi, stupebant, et metuebant nimis. David autem erat filius viri Ephrathaei, de quo supra dictum est, de Bethlehem Juda, cui nomen erat Isai, qui habebat octo filios, et erat vir in diebus Saul senex, et grandaevus inter viros abierunt autem tres filii eius maiores post Saul in proelium et nomina trium filiorum eius qui perrexerant ad bellum Heliab primogenitus et secundus Abinadab tertiusque Samma David autem erat minimus tribus ergo maioribus secutis Saulem abiit David et reversus est a Saul ut pasceret gregem patris sui in Bethleem procede
Abbreviated transcription (Latin):
sta .& clipeo : ego autẽ uenio ad
te in nomine dñi exercituum dĩ
agminũ isrł. quib exꝓbrasti ho
put tuum a te:&. dabo cadaue¬
ra castrorũ philistiim hodie uola¬
tilib cęli & bestiis derrȩ: ut sciat
om̃is terra quia ⁊ ds̃ in ifrł: & no.¬
ingladio nec in hasta salua ͭ dñs.
Ipsius ⁊ enim bellum: & tradet
uos in manus nr̃as. Cuni gͦ surre.¬
xisset philisteus & ueniret & ap.¬
ꝓpinquaret contͣ dd: festinauit do &
cucurrit ad pugnam ex aduerso
philistei. Et misit manum suam
in peram: tulitq unũ lapidem
&. funda iecit & ꝑcussit philiste.¬
um in fronte: & infixus est lapiꝰ
s fronte eius: & cecidit in faci¬
em suam fuꝑ terram. Uiii.¬
reualuit daiid aduersus
philisteum in funda & lapide:
ꝑcussumq philisteu̾ interfecit.
Cumq gladium non haberet
in manu dauid: cucurrit & ste¬
tit suꝑ philisteũ: & tulit gla.¬
dium eius & eduxit de uagi¬
na sua & int̾ferit eum: preci-¬
ditq caput eius. Uidentes au¬

Expanded text:
sta, et clypeo: ego autem venio ad te in nomine Domini exercituum, Dei agminum Israel, quibus exprobrasti. Hoput tuum a te, et dabo cadavera castrorum Philisthim hodie volatilibus coeli, et bestiis terrae: ut sciat omnis terra, quia est Deus in Isrin gladio, nec in hasta salvavit Dominus: ipsius enim est bellum, et tradet vos in manus nostras. Cum ergo surrexisset Philisthaeus, et veniret, et appropinquaret contra David, festinavit David, et occurrit ad pugnam ex adverso Philisthaei. Et misit manum suam in peram, tulitque lapidem unum, et funda jecit, et percussit Philisthaeum in fronte: et infixus est lapis in fronte, et cecidit in faciem suam super terram. Praevaluitque David adversus Philistheum in funda et in lapide percussumque Philistheum interfecit cumque gladium non haberet in manu David cucurrit et stetit super Philistheum et tulit gladium eius et eduxit de vagina sua et interfecit eum praeciditque caput eius videntes au
Abbreviated transcription (Latin):
uociferati sunt : & ꝑsecuti sunt
philisteos usq dum uenirent in
uallem.& usq ad portas a charon.
Cecideruntq uulnerati de phi-¬
listiim in uia sarim & usq ad
iech & usq acharon. Et reuer¬
tentes filii isrł postquã ꝑsecuti
fuerant philisteos: inuaserunt ca-¬
stra eoꝵ. Assumens autẽ dauid ca¬
put philistei attulit illud ierłm:
arma uero eius posuit in taber¬
naculo suo.

Expanded text:
persecuti sunt Philisthaeos usque dum venirent in vallem, et usque ad portas Accron, cecideruntque vulnerati de Philisthim in via Sarim usque ad Geth, et usque Accaron. Et revertentes filii Israel postquam persecuti fuerant Philisthaeos, invaserunt castra eorum. Assumens autem David caput Philisthaei, attulit illud in Jerusalem: arma vero ejus posuit in tabernaculo suo.
Abbreviated transcription (Latin):
Surge unge eum: ipse ÷ eium.
xit eum in medio frm eiꝰ. Et dire.¬
ctus est sp̃s dñi in dauid: a die il.¬
la &. in reliquum. Surgensq sa.¬
muel: abiit in ramatha. Uiii¬

Expanded text:
Surge, et unge eum, ipse est enimxit eum in medio fratrum ejus, et directus est Spiritus Domini in David a die illa et in reliquum: surgensque Samuel abiit in Ramatha.
Abbreviated transcription (Latin):
te sunt. querent homine̾ scientẽ
psallere cythara: ut quando arri-¬
puerit ce sp̃s dnͣ malus psallat
manu sua: & leuius feras. Et
ait saul ad seruos suos. Prouide.¬
te mͥ aliquẽ bene psallentem: &
adducite eum ad me. Et resꝑon.¬
dens unus de pueris: ait. Ecce iii.¬
di filiũ ysai bethleemitẽ scientẽ
psallere : & fortissimũ robore : &
iurum bellicosum & prudẽtem
in uerbis: & uirum pulchrum &
dnͣs est cum eo. Misit gͦ saul
nuncios ad ysai : dicens. Mnte
ad me dauid filiũ tuum: qui est
in pascius. Tulit gͦ ysai asinũ
Et uenit cdauid ad sauł: &. stecit
coram co. At ille dilexit eumni.¬
nus: & factus est eiꝰ armiger.¬
Et misit saul ad ysai: dicens.
Stec dauid in conspectu meo: in¬

Expanded text:
t  Ms. quaerunt hominem scientem psallere cithara, ut quando arripuerit te spiritus Dei malus, psallat manu sua, et levius feras. Et ait Saul ad servos suos: Providete mihi aliquem bene psallentem, et adducite eum ad me. Et respondens unus de pueris, ait: Ecce vidi filium Isai Bethleemitem, scientem psallere et fortissimum robore et virum bellicosum et prudentem in verbis et virum pulchrum et Dominus est cum eo misit ergo Saul nuntios ad Isai dicens mitte ad me David filium tuum qui est in pascuis tulitque Isai asinum Et venit David ad Saul, et stetit coram eo: at ille dilexit eum nimis, et factus est ejus armiger. Misitque Saul ad Isai, dicens: Stet David in conspectu meo: in
Abbreviated transcription (Latin):
honoratiori post inuitato loc lm
dat ille: qui de longe suȩ comi¬
sacionis confidentia securior factꝰ.
eta illoꝵ qͥ se ii xp̃o secuti st᷑ agi.¬
litate p̾itur : & cuͦ rubore no¬
uissimũ locũ tenet: quando
de aliis meliora coguoscens qͥc¬
qͥd de sua oꝑatione celsũ senci¬
ebat humiliat: dicens cũ ppħa.
Egens sũ ego & in laborib a
uiuentute mea: exaltatus autẽ

Expanded text:
Honoratiori post invitato locum Honoratiori post invitato locum dat ille, qui de longe suae conversationis confidentia securior factus, cita illorum qui se in Christo secuti sunt agilitate praeitur. Et cum rubore novissimum locum tenet, quando de aliis meliora cognoscens, quidquid de sua operatione celsum sentiebat, humiliat, dicens cum Propheta: Egens sum ego, et in laboribus a juventute mea, exaltatus aute
Abbreviated transcription (Latin):
pud homines ee̾ laudabilẽ. S
m̃ hanc euangłista ñ frustra
urabolã uocat: breuit̾ intuen.¬
nũ÷ qͥd etiam mystice signet.
Nuptias appellari. xꝑͣi & eccłe
nt: e quib unũ est. Nũqͥd pos.¬
unt filii nuptiarũ quã dui spon¬
us cũ illis est ieninares Aliud.¬
himile factu᷑ regnũ celoꝵ homi¬
n regi. qui fecit miptias filio suo:
y misit seruos suos uocare inui¬
atos ad nuptias. Has gͦ miptias
uisqͥs inuitatus adierit. id ÷ eccł̃e
e menbris fidei gr̃a coniunxerit:
ni discũbat in primo loco: hoc
÷ nonse de meritis głando qua.¬
i cȩteris sublimior extollat. Et
quidẽ studeat iuxta alteriꝰ loci
pirabolã ueste nuptiali uestit̾
hoc ÷ uirtutũ fulgore chorus.¬
cus apparere: s ipsarũ habitũ
inrtutũ loco deuote humilita.¬
iis adornet. Ne forte honorati.¬
or te sit inuitatꝰ ab eo: & uenienꝰ
s̃s qui te & illũ mirtauit. dicat
t da hiuc locũ:⁊ & tc̃ incipias eũ
rubore nouissimũ locũ tenere.

Expanded text:
pud homines esse laudabilem, sed quoniam hanc evangelista non frustra parabolam vocat breviter intuendum quid etiam mystice signet. Nuptias appellari, Christi et Ecet. E quibus unum est: Nunquid possunt filii nuptiarum quandiu sponsus cum illis est, jejunare t regnum coelorum homini regi qui fecit nuptias filio suo, et misit servos suos vocare invitatos ad nuptias . Has ergo nuptias quisquis invitatus adierit, id est, Ecclesiae se membris fidei gratia conjunxerit, non discumbat in primo loco, hoc est non se, de meritis gloriando, quasi caeteris sublimior extollat. Et quidem studeat juxta alterius loci parabolam, veste nuptiali vestitus, hoc est virtutum fulgore coruscus apparere, sed ipsarum habitum virtutum loco devotae humilitatis adornet. Ne forte honoratior te sit invitatus ab eo, et veniens is qui et illum vocavit, dicat tibi: Da huic locurubore novissimum locum tenere.
Abbreviated transcription (Latin):
miserere supplici tuo: quia nõ
sum sic̃ in numeri serui tui cͣ¬
temptu scłi sublimes. ⁊ iusticiȩ
merito głosi: castitatis laude
angłci : uelut etiam multi illoꝵ
qui post flagitia publica peni.¬
tendo tͥ meruerunt ẽẽ deuo-¬
t qui etiam si qͥd boni tua
gr̃a largiente fecero: quo fine
hoc faciam. qua ue ate distric¬
tione pensetur ignoro. Dmĩc¬

Expanded text:
miserere supplici tuo, quia non miserere supplici tuo, quia non sum sicut innumeri servi tui, contemptu saeculi sublimes, justitiae merito gloriosi, castitatis laude angelici, velut etiam multi illorum, qui post flagitia publica poenitendo tibi meruerunt esse devoti. Qui etiam si quid boni tua gratia largiente fecero, quo fine hoc faciam, quave a te districtione pensetur, ignoro. HOMI
Abbreviated transcription (Latin):
bet: qđ publicanꝰ qui reatum
suę nequitiȩ ꝑfecte cognouit.
fleuit. confessus est: ꝙ si in iustͥ
ad templũ uenit: iustificatus
a temꝑlo rediit.
Ypice phariseus iudeoꝵ
est popłs: qui ex iustifi¬
cationib legis extollit
merita sua: publicanus uͦ gen¬
tilis est. qui longe a cleo posituᷤᷤ
confitetur peccata sua : quorum
unꝰ suꝑbiendo recessit humilia¬
tus alter lam̃tando appropin¬
quare meruit exaltatꝰ. Quia
om̃is qui se exaltat humiliabit᷑:
& qui se humiliat exaltabitur.
Et de ut roq popło prefato.
&̃ de om̃i suꝑbo uel humili rec¬
te podest intelligi: sic̃ & illud
qͦd alibi legimꝰ. Ante ruinam
exaltatur cor: & ante głam hu¬
miliatur. Qua ꝓpt̾ & de uerb
elati pharisei quib humiliari
meruit possumus ex diuerso
formã humilitatis qua sublime¬
mur assiimere: ut sic̃ ille consi.¬
uirtutib est elatus ad rumã:
ita nos non solum nrͣa pigritia
ẜ. & melioꝵ uirtutib inspecti
ac sũmissus obsecret. Ds om̃ps

Expanded text:
reatum suae nequitiae perfecte cognovit, flevit, confessus est, et si injustus ad templum venit, justificatus a templo rediit. Typice autem Pharisaeus Judaeorum est populus, qui justificationibus legis extollit merita sua; publicanus vero gentilis est, qui longe a Deo positus, confitetur peccata sua. Quorum superbiendo unus recessit humiliatus, alter lamentando appropinquare meruit exaltatus. Quia omnis qui se exaltat, humiliabitur; et qui se humiliat, exaltabitur. Et de utroque populo praefato, et de omni superbo vel humili recte potest intelligi, sicut et illud quod alibi legimus: Ante ruinam exaltatur cor, et ante gloriam humiliatur . Quapropter et de verbis elati Pharisaei quibus humiliari meruit, possumus ex diverso formam humilitatis qua sublimemur assumere: ut sicut ille consivirtutibus est elatus ad ruinam, ita nos non nostra solum pigritia, sed et meliorum virtutibus inspectis ac submissus obsecret: Deus omnipotens,
Abbreviated transcription (Latin):
ret ueniente. iudice difficile
fidem in t̾ra reꝑiendã: ne quiᷤᷤ
fibi forte desuꝑuacua fidei co.¬
gnitione uel etiam confessione
blandiret᷑. ⁊ mox altera iunc¬
ta parabola diligentiꝰ osten¬
dit a leo non uerba exami¬
nauda s oꝑa : int̾ quȩ nimirũ
oꝑa maxime regnat humilitaᷤ.
Unde & supra cum ficlem gra¬
no. synapis minuto quidem
s ex contritione flagranti cõ¬
ꝑaret : quasi exponendo sub¬
iunxit. Cum feceritis omnia
quȩ p̃cepta sunt uob̾: dicite.
Serui inutiles sumꝰ. Quo con¬
tra suꝑbi cum nequaquã om

Expanded text:
ente judice, difficile fidem in terra reperiendam, ne quis sibi forte de supervacua fide, cognitione, vel etiam confessione blandiretur, mox altera juncta parabola diligentius ostendit a Deo, fidei non verba examinanda, sed opera. Inter quae nimirum opera maxime regnat humilitas. Unde et supra, cum fidem grano sinapis minuto quidem, sed ex contritione flagranti compararet, quasi exponendo subjunxit: Cum feceritis omnia quae praecepta sunt vobis, dicite: Servi inutiles sumus . Cui contra superbi, cum nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
hoc in templo assistere nouerant.
ut aut non dantes munera stude¬
rent corporalit᷑ ꝑsequi: aut dan¬
tes sp̃ualiter necare. XIi.
Uia redẽptor nrͣ p̃dicatio¬
nis uerba nec indigniꝰ & in-¬
gratis subtrahit: postꝙ̃
disciplinȩ uigorem eiciendo per¬
uersos tenuit. ÷ do nũ mox gr̃ȩ
ostendit. Nam subditur. Et erat
uixta historiam breuiter trac
sione sua in meliꝰ cõmutatam:
quia iam expulsos latrones de
templo atq iaͣm tẽplum erutũ
scinus: debennis ex reb exteri¬
orib introrsus aliquã similitudi.¬
nem trahere: atq ex euersis
edificiis parietũ morũ ruinã
timere. Uidens enim ciuitatem
fleuit suꝑ illam: dicens: quia
si cognouisses & tu. Hoc semel
egit cũ periturã ciuitatem ẽẽ
nunciauit: hoc cotidie redẽp¬
tor nr̃ ꝑ electos suos agere
nullatẽnus cessat. ⁊ cũ quosda
ex bona uita ad mores reꝓbos
ꝑuenisse considerat. Plangit enĩ
eos qui nesciunt cur plangun¬

Expanded text:
hoc in templo assistere noverant, hoc in templo assistere noverant, ut aut non donantes munera studerent corporaliter persequi, aut dantes spiritaliter necare. Quia vero Redemptor noster praedicationis verba nec indignis et ingratis subtrahit, postquam disciplinae vigorem ejiciendo perversos tenuit, donum mox gratiae ostendit. Nam subditur: Et erat juxta historiam breviter tracts atque eversione sua in melius commutatam, quia expulsos latrones a templo, atque ipsum jam templum dirutum scimus, debemus ex rebus exterioribus introrsus aliquam similitudinem trahere, atque ex eversis aedificiis parietum morum ruinam timere., Videns enim civitatem, flevit super illam, dicens: Quia si cognovisses, et tu. Hoc semel egit, cum perituram civitatem esse nuntiavit. Hoc quotidie Redemptor noster per electos suos agere nullatex bona vita ad mores reprobos pervenisse considerant. Plangunt enim eos, qui nesciunt, cur plangan
Abbreviated transcription (Latin):
tem fecistis illam speluncã latro.¬
num.
ñs qui narrauit mala
uentura & ꝓtinus templũ
ingressus est. ut de illo uenden¬
tes .&. ementes eiceret: ꝓfecto
innotuit quia ruma popłi ma¬
xime ex culpa sacerdotum fuit.
Euersionẽ quippe describens.
tes feriens: in ipso effectu sui
opis ostendit unde radix ꝓdi¬
it ꝑchtionis. Sic᷑ aut̃ euangłista
alio teftante didicimꝰ: in templo
columbe uendebant᷑. Et quid
ꝑ columbas: nisi spͣs sc̃i donum
accipitur : S uenclentes .&. eñtes
ex templo eliminat: quia ui
eos qui ꝓ munere impositioni
maniiũ tribuunt: uel eos qui
donũ sp̃c scĩ emere intuntur damp¬
nat. De quo templo mox subdi¬
tur. Domus mea domꝰ orõnis ÷: uos
autẽ fecistis illam speluncã latro¬
nũ. Duii enim ad accipienda mu¬
nera in templo residebant: ꝓ.¬
fectoᷤ qu̾ib dã non clantib lesio¬
nes exquirerent dubiũ non erat.
Domus orationis spelunca la¬
tronũ facta fuerat.: quia ad

Expanded text:
tem fecistis illam speluncam latrotem fecistis illam speluncam latronum Qui enim narravit mala ventura, et protinus templum ingressus est ut de illo vendentes et ementes ejiceret, profecto innotuit quia ruina populi maxime ex culpa sacerdotum fuit. Eversionem quippe describens, templo feriens, in ipso effectu sui operis ostendit unde radix prodiit perditionis. Sicut autem evangelista alio teste didicimus, in templo columbae vendebantur . Et quid per columbas nisi sancti Spiritus donum accipitur? Sed vendentes et ementes e templo eliminat, quia vel eos qui pro munere impositionem manuum tribuunt, vel eos qui donum Spiritus emere nituntur damnat. De quo templo mox subditur: Domus mea, domus orationis est, vos autem fecistis illam speluncam latronum. Qui enim ad accipienda munera in templo residebant, profecto quia quibusdam non dantibus laesionem exquirerent dubium non erat. Domus ergo orationis spelunca latronum facta fuerat, quia ad
Abbreviated transcription (Latin):
uidens ciuitatem fleuit
suꝑ illam dicens: qͥa
si cognouisses & tu. Fleuit &¬
enim pius redẽptor ruinam
ꝑfide ciuitatis: quã ipsa sibi ci¬
uitas non cognoscebat ẽẽ uentu.¬
ram. Cui a flente dño recte dr̃.⁊
quia si cognouisses & tu subau.¬
dis fleres : quȩ mͦ quia nescis
qđ iminet exultas. Unde & sub¬
ditur. Et quidẽ in hac die tua:
ꝗqͣ ad pacem tibi. Cũ enim carnis
se uoluptatib daret: & uentu¬
ra mala nͣ ꝓspiceret : in die sua
quȩ ad pacem ei eẽ poterãt ha¬
hebat. Cur uͦ bona p̾sentia ad
pacem habuerit: manifestatur
cũ subditur. Nunc autẽ abscon.¬
dita sunt ab ocłis tuis. Si eni
cordis eiꝰ oculis mala quȩ ĩmi
mox etiam pęna que de romanis
sic̾ut p̃dixi principib ĩminebat:
achuncta ẽ. Qua descripta qͥd
dñs fecerit subdit᷑: quia ingres¬
sis in templũ cępit eicere uen¬
dentes de illo & enientes ⁊ dicẽs
illis. Scriptũ ÷: quia domus
mea domꝰ orationis est. Uos au¬

Expanded text:
Videns civitatem, flevit super illam dicens: Quia si cognovisses et tu. Flevit etenim pius Redemptor ruinam perfidae civitatis, quam ipsa sibi civitas non cognoscebat esse venturam. Cui a flente Domino recte dicitur, Quia si cognovisses et tu, subaudis fleveras, quae modo, quia nescis quod imminet, exsultas. Unde et subditur: Et quidem in hac die tua, quae ad pacem tibi. Cum enim carnis se voluptatibus daret, et ventura mala non prospiceret, in die sua quae ad pacem esse ei poterant habebat. Cur vero bona praesentia ad pacem habuerit, manifestatur cum dicitur: Nunc autem 1646 abscondita sunt ab oculis tuis. Si enim cordis ejus oculis mala quae imminmox etiam poena quae de Romanis, sicut praedixi, principibus imminebat, adjuncta est. 2. Qua descripta, quid Dominus fecerit subditur: quia, ingressus templum, coepit ejicere vendentes in illo et ementes, dicens illis: Scriptuorationis est, vos au
Abbreviated transcription (Latin):
lo: &. circundabunt te & co¬
angustabunt te undiq. &. ad
t̾ram ꝓsternent te: & filios
tuos qui inte sunt. Hoc qͦq ꝗd
additur & non relinquent
in te lapidẽ suꝑ lapidem: etiã
ipsa iam eiusdem ciuitatis tͣns.¬
migratiõ testatur : quia diun
nunc in eo loco constructa ẽ.
ubi extra portam dñs fue¬
rat crucifixus  pͥor illa ierłm¬
ut dr̃. funditus est euersa.
Cui ex qua culpa euersioniᷤ
suȩ pena fuerit ilata: sub.¬
iungitur. Eo qđ non cognoue¬
ris tempus uisitationis tuȩ.
Creator quippe om̃iũ ꝑ incar-¬
nationis suȩ misteriu̾ hanc ui
sitare dignatus est: s ipsa ti-¬
non est. Unde etiam ꝑ ꝓpħam
in increpatiõe cordis huma¬
n aues cęli ad testimonium
cȩlo cognouit tempꝰ suum.⁊
turtur & hẏrundo. & cyconia
custodierunt tempus aduentꝰ

Expanded text:
lo, et circumdabunt te, et coangustabunt te undique, et ad terram prosternent te, et filios tuos qui in te sunt. Hoc quoque quod additur: Et non relinquent in te lapidem super lapidem. Etiam ipsa jam ejusdem civitatis transmigratio testatur, quia dum nunc in eo loco constructa est, ubi extra portam Dominus crucifixus fuerat, prior illa Hierusalem funditus est eversa: cui ex qua culpa eversionis suae poena fuerit illata, subjungitur: Eo quod non cognoveris tempus visitationis tuae. Creator quippe omnium per incarnationis mysteriusitare dignatus est, sed ipsa tinon est. Unde etiam per prophetam in increpatione cordis humani aves coeli in testimonium coelo cognovit tempus suum: turtur, et hirundo, et ciconia, custodierunt tempu
Abbreviated transcription (Latin):
as. Diues gͦ qui habebat uillicũ
siue dispensatorẽ dñs omp̃s est.
quo nichil est dicius. Huiꝰ dispen¬
sator fuit paulus qui ad pedes
gamalielis sacras litteras didicit:
legemq dĩ susceꝑat dispensan¬
dam. Qui cum cepisset creden¬
tes in xp̃o ꝑsequi. ligare. occi¬
dere. & omnẽ dñi sui dissi¬
pare substantiam: correptus a
dño est. Saule saule quid me
ꝑsequeris:. Durũ est tibi con¬
tra stimulum calcitrare.¬

Expanded text:
habebat villicum, sive dispensatorem, Deus omnipotens est, quo nihil est ditius. Hujus dispensator est Paulus, qui ad pedes Gamalielis sacras Litteras didicit , et Legem Dei susceperat dispensandam. Qui cum coepisset credentes in Christo persequi, ligare, occidere, et omnem Domini sui dissipare substantiam, correptus a Domino est: Saule, Saule quid me persequeris? Durum est tibi contra stimulum calcitrare
Abbreviated transcription (Latin):
Dectionem breuem sci
euangellii breui si possum
uolo sermone. ꝑcurrere: ut
illis in ea ꝓlixior detur inten¬
tio qui scuint ex paucis mul¬
ta cogitare. Qđ flente dño
illa ierosolimoꝵ sibũsio des¬
cribatur quȩ a uespasiano &

Expanded text:
ectionem brevem sancti Evangelii, brevi, si possum, volo sermone percurrere, ut illis in ea prolixior detur intentio qui sciunt ex paucis multa cogitare. Quod flente Domino illa Jerosolymerum subversio describatur, quae a Vesp
Abbreviated transcription (Latin):
tus est: qui nolebant reciꝑe pe¬
nitentiam peccatoꝵ & publica.¬
norũ salutem. Dicebat autem
um quin ꝑabolam sicut priꝰ ad
scribas & phariseos : qua para¬
bola ad clementiã discipulos hor
catis. Dimitte nob̾ debita nr̃a: sicut
& nos dimittimꝰ debitorib nr̃is.
Quȩ ẽ gͦ parabola ad clementiã

Expanded text:
tus est, qui nolebant recipere paetus est, qui nolebant recipere paenitentiam peccatorum et publicanorum salutem. dicebat autem,um, quin \'parabolam\'—, sicut prius ad scribas et pharisaeos, qua parabola ad clementiam discipulos hortcatis: dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. quae est ergo parabo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcesserit: reuolui uolum̃ euange¬
licum & int̾ cetera repꝑi. qđ a
ꝓpĩquantib saluatori publicams
& peccatorib ut audirent eum
murinurabant pharisei & scri¬
bȩ dicente. Quare iste peccato¬
res recipit & comethit cum eis:
Quĩ locutus est eis parabolã cen
tum ouium & uniꝰ ꝑdite: quȩ
inuenta pastoris humeris repor¬
tata est: & cur e̾e̾t ꝓposita stati
eam fine cõpleuit. Sic dico uobiꝰ
gaudiũ erit coram angłlis dei.
suꝑ uno peccatore penitentiam
agente. Terciam quoq parabo.¬
lam ꝓposuit hominis habentis
duos filios: ꝙ diuidentiꝰ inter eos
substantiam. Cumq minor facul¬
tatib ꝑditis egere cepisset. & comie¬
deret siliquas porcorũ cibum: re¬
uersus ad patrem susceptus est
ab eo. frater qͦq inuidens semor
patris uoce corripitur: qđ letari
debuerit &. gaudere : quia fr̃ eiꝰ
mortuus fuerat & reuixit: pe¬
rierat & inuentus est. XI.
Res parabolas contra pha¬
riseos ꝙ scribas dñs locu¬

Expanded text:
i volumen Evangelicum, et inter caetera reperi; quod appropinquantibus Salvatori publicanis, et peccatoribus, ut audirent eum, murmurabant Pharisaei et Scribae, dicentes: Quare iste peccatores suscipit, et comedit cum eis ? Qui locutus est eis parabolam tum ouium et unius perditae, quae inuenta pastoris humeris reportata est, et, cur esset proposita, statim eam fine conpleuit: sic dico uobis: gaudium erit coram angelis dei super uno peccatore paenitentiam agente. tertiam quoque parabolam proposuit hominis habentis duos filios et diuidentis inter eos substantiam. cumque minor facultatibus perditis egere coepisset et comedere siliquas, porcorum cibum, reuersus ad patrem susceptus ab eo est. frater quoque inuidens senior patris uoce corripitur, quod laetari debuerit et gaudere, quia frater eius mortuus fuerat et reuixit, perditus et inuentus est. has tres parabolas contra pharisaeos et scribus locu
Abbreviated transcription (Latin):
gub̾nator ÷: unde ⁊ a uilla
iullicus nom̃ accipit. Echono¬
mos autem: tam peccumȩ quã
frugũ & om̃iũ quȩ dñs possidet
dispensator. ẽ. Unde & echono¬
micus xenofontis pulcherrimꝰ
liber est: qui non gub̾nationẽ
uille s dispensationẽ uiuersȩ
domꝰ tullio interp̃tante signi¬
ficat. Iste gͥ chispensator aeccusa¬
tus est ad dñm suũ: qđ dissi.¬
paret substantiã eꝰ. Ꝙuocato: dix̃.
Qui dixit in semet ipso. Nuid
faciam qr dñs m̃s aufert a me

Expanded text:
gubernator est, unde et a villa villicus nomen accepit. Οἰκονόμος autem tam pecuniae, quam frugum, et omnium quae dominus possidet, dispensator est. Unde, et οἰκονομικὸς Xenophontis pulcherrimus liber est, qui non gubernationem villae, sed dispensationem universae domus Tullio interpretante significat. Iste igitur dispensator accusatus est ad dominum suum, quod dissiparet substantiam ejus. Quo vocato dixit: sare. qui dixit in semet ipso: quid faciam, quia dominus meus aufert a me
Abbreviated transcription (Latin):
satura quȩ in pͥmo homine
mundum peccato polluit:
ipsal in scdo homine mundũ a
peccato mundauit. Primꝰ hõ
de tra trenus. secundus homo
de cęlo celestis. Primũ hominẽ
mulier corrupta mente decepit.
scđm hominiẽ uirgo incorrup¬
ta uirginitate concepit. In pͥmi
hominis coniuige. nequicia di¬
aboli seductã depuauit men¬
tẽ : in seđi aut̃ hominis matre
firmissimã fidẽ: carni abstultt
om̃ino libidinẽ. Qͣm gͥ miserabi.¬
lit ꝑ peccato dãpnatus ẽ homo.
ideo sine peceato mirabilit᷑ natꝰ
est ds hõ. Attendite fr̃s medici¬
nalis grẽ lineas. diuina nobis
benignitate mõstratas. Tunc ad
euam malus angłs accessit: ut
ꝑ eam homo quem ds̃ fecerat a dõ
seꝑaret: nẽ aut̃ ad mariã bonus
angłs uenitꝰ ut in ea humanȩ
naturȩ ds̃ unigenitꝰ uniretur.
Uenit ad eitam diabolus ut ui¬
tam nob̾ malignus auferret:
uenit ad mariam gabriel.
ut uitam reddendam homini¬
bus minciaret.

Expanded text:
atura quae in primo homine mundum peccato polluit, ipsa in secundo homine mundum a peccato mundavit. Primus homo de terra terrenus, secundus homo de coelo coelestis . Primum hominem mulier corrupta mente decepit, secundum hominem virgo incorrupta virginitate concepit. In primi hominis conjuge nequitia diaboli seductam depravavit mentem, in secundi autem hominis matre firmissimam fidem, carni abstulit omnino libidinem. Quoniam igitur miserabiliter pro peccato damnatus est homo, ideo sine peccato mirabiliter natus est Deus homo. 7. Attendite, fratres, medicinalis gratiae lineas, divina nobis benignitate monstratas. Tunc ad Evam angelus malus accessit, ut per eam homo, quem Deus fecerat, a Deo separaretur; nunc autem ad Mariam bonus angelus venit, ut in ea humanae naturae Deus Unigenitus uniretur. Venit ad Evam diabolus, ut vitam nobis malignus auferret; venit ad Mariam Gabriel, ut vitam reddendam hominibus nuntiaret.
Abbreviated transcription (Latin):
neq ex uoluntate uiri: sed ex dõ
nati sunt. Carnalis quippe nr̃a
singuloꝵ generatio: ex sanginib
idẽ ex natura maris & femine.
a cõplexu coniugu duxit originẽ.
At uero spiritalis: sp̃s sc̃ĩ gr̃a mini¬
stratur. Quã a carnali diftinguens
dñs: ait. Nisi qͥs renatꝰ fuerit ex a¬
qua & spͣu sco: non podest introire

Expanded text:
neque ex voluntate viri, sed ex Deo neque ex voluntate viri, sed ex Deo nati sunt. Carnalis quippe nostra singulorum generatio ex sanguinibus, id est, ex semine maris et feminae, a complexu conjugii duxit originem; at vero spiritalis Spiritus sancti gratia ministratur; quam a carnali distinguens Dominus ait: Nisi quis renatus fuerit ex aqua
Abbreviated transcription (Latin):
tranfferret. głȩq sue faceret cohe¬
redes: qui quod ipse semꝑ habe¬
bat ꝑ naturã incͥiperẽt habere ꝑ¬
grãm. Consideremus quanta uirt᷑
ẽ fidi: cuiꝰ merito potestas datur
hominib filios dei fieri. Unde
bene scriptũ ẽ. qr iustus ex fide
uiuit. Hiuit enim iustus ex fi¬
de: non illa quȩ labioꝵ tantum
confessione ꝓfertur: s ea quȩ ꝑ
dilectionẽ oꝑatur. Alioquin
fides si nͨ hab̾et oꝑa: mortua ẽ
in semet ipsa. Nullus se ipsum
despiciat: nullus de sua salute des¬
Uideamus qđ dr̃: quia quotqͥt
receperunt eum: dedit eis potes¬
tatem filios dei fieri. Quot quot
inquit receꝑunt: ñ est enĩ ꝑsona.¬
rum acceptor ds̃: s in om̃i gente
qui timet dm̃ & oꝑatur iusticiã.
acceptus est illi. Quo autẽ ordine
credentes filii dei possunt fieri:
& quantũ hȩc gen̾atio a carnali
distet: subsecutꝰ euangelista desig¬
nat. Qui non ex sanguinibus
inqͥt. neq ex uoluntate carnis

Expanded text:
transferret, gloriaeque suae faceret cohaetransferret, gloriaeque suae faceret cohaeredes, qui quod ipse semper habebat per naturam, acciperent per gratiam. Consideremus quanta virtus est fidei, cujus merito pohominibus filios Dei fieri. Unde bene scriptum est, quia justus ex fide vivit . Vivit justus ex fide, non illa quae labiorum tantum confessione profertur, sed ea quae per dilectionem operatur. Alioquin fides, si non habeat opera, mortua est in semetipsa . Nullus seipsum despiciat, nullus de sua salute desVideamus quod dicitur: Quia quotquot receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri; Quotquot, inquit, receperunt eum. Non est enim personarum acceptor Deus , sed in omni gente, qui timet Deum, et operatur justitiam, acceptus est illi. Quo autem ordine credentes, filii Dei possent fieri, et quantum haec generatio a carnali distet, subsecutus evangelista designat. Qui non ex sanguinibus inquit neque ex voluntate carnis,
Abbreviated transcription (Latin):
runt: homines scilicet quos ipĩe
creauit: iudei quos peculiarẽ sibi
elegerat in plebemi: quib suȩ cog¬
nitionis reuelaret archanũ: quos
mirificis patrũ głisicauerat actis:
quib suȩ legis doctrinã contiuerat.
ex quib se incarnandũ ꝓmiserat:
.&. in quib se incarnatũ utͣ ꝓmiserat
oftendit: ipsi eum reciꝑe uemien¬
dem magna ex parte recusarunt.
Neq enim om̃s recusauerunt: ali¬
oquin nullus ẽẽt saluus. Nunc
credendo recepunt: de quib euan¬
gelista consequent̾ insinuat dicens.
Quotqͦt aut̃ recepert eum: dedit
eis potestatẽ filios dĩ fiert his qui
demptoris nr̃i: quã magna sit
multitudo dulcedinis eius. Uni¬
cus ex patre genitus ẽ: & noluit
reman̾e̾ unus. Descendit ad t̾rã.
ubi frͣs sibi. quib regnũ patris
sui dare posset acquireret. Ds
ex dõ nat̾us ẽ: & noluit dĩ tan¬
tum filius manere. Hominis
quoq filiꝰ fieri dignatus ẽ: non

Expanded text:
runt, homines scilicet, quos ipse runt, homines scilicet, quos ipse creavit; Judaei, quos peculiarem sibi elegerat in plebem, quibus suae cognitionis revelaverat arcanum, quos mirificis patrum glorificaverat actis, quibus suae legis doctrinam contulerat, ex quibus se incarnandum promiserat, et in quibus se incarnatum, ut promiserat, ostendit, ipsi eum recipere venientem magna ex parte recusarunt. Neque enim omnes recusarunt; alioquin nullus esset salvus, et sucredendo receperunt, de quibus evangelista consequenter insinuat dicens: Quotquot autem receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri, his qui demptoris nostri, quam magna sit multitudo dulcedinis ejus. Unicus ex Patre natus est, et noluit remanere unus. Descendit ad terram, ubi fratres sibi, quibus regnum Patris sui dare posset, acquireret, Deus ex Deo natus est, et noluit Dei tantum Filius manere, hominis quoque filius fieri dignatus est, non