comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uim amoris in se sentiũt: ⁊ quodã instinc¬
tu nat᷑e. legib amoris ꝯsentiũt. Est ⁊ so¬
ciał amor. qͦ ex motu ꝓpͥe electõis socialit̾
ꝯuiuut: illis. cũ qͥb habitare ꝯsentiunt:
Est ⁊ castꝰ amor: ꝯuigiũ firmãs ⁊ adornans.
A mat gͥ aqͥla: desiderãs suꝑ pullos suos.
Amat ⁊ gallina. ꝯgͤgãs pullos suos sub alas:
⁊ p̾ amoris magnitudine infirmat᷑. plũ¬
mis parit̾ ⁊ affectib resoluta. Amat pa¬
ter dulcissima ꝑignora. natos. ⁊ mater
dicunt᷑ ⁊ audiunt᷑ : mutuos suscitãt a¬
moris affectꝰ. Par amicoꝵ : indissolubi¬
le iungit amicitie fedꝰ. Sponsꝰ ⁊ sponsa
domesticas affectiones cognatõis sue pͦ¬
põnũt : ut castis amplexib deliciis a
penetͣbilior. cõpassibilior. dulcior. fir¬
mior. feruentior: euiꝰ iim. oĩs amoris
cooꝑatio. nͨ excẽd̾e pͦ. nͨ equare: s nec
ad plenũ expͥme. ħ̃ dedignat᷑ tñ. xp̃s¬
aqͥle cõparari ueł galline. In qua re.

Expanded text:
unt, et quodam instinctu naturae legibus amoris consentiunt. Est et socialis amor, quo ex motu propriae electionis socialiter convivunt illis, cum quibus habitare consentiunt. Est et castus amor conjugium firmans et adornans. Amat igitur aquila volitans super pullos suos; amat et gallina congregans pullos suos sub alas, et prae amoris magnitudine infirmatur, plumis pariter et affectibus resoluta. Amat pater dulcissima pignora natos, et mater dicuntur et audiuntur, mortuos suscitant amoris affectus. Par amicorum indissolubile jungit amicitiae foedus, sponsus et sponsa domesticas affectiones cognationis suae postponunt, ut castis amplexibus et deliciis ampenetrabilior, compassibilior, dulcior, firmior, ferventior; cujus vim omnis amoris comparatio nec excedere potest, nec aequare, sed nec ad plenum exprimere. ae comparari vel gallinae, in qua re
Abbreviated transcription (Latin):
one auctũ. adornat flos głe. At qͣnte
głe : Qͣnta sullimior cõgitari pͭ÷ ĩmo
qͣnta nullo mͦ cogitari potest. Fos .N.
ascendit de radice iesse. Usqͤ qͦtiq
pat̾ris. Eleuata÷. magniticẽtia eius
suꝑ celos : ut sit g̾m̃ dm in magnificẽ¬
tiã & głia. ⁊ fructꝰ t̾re sullimis.S
qͥs nobis fructꝰ. in hoc fructu  Quis.
nisi fruetꝰ bñdictõis. de fructu bñdicto:
.x h .i. semine. g̾mine. flore. fructꝰ hñdi¬
ctionis ꝓuenit ⁊ ad nos usꝙ ꝑuenit. Pͥmo
qͥdẽ qͣsi in semine ꝑ grãm uenie: demo qͣsi
ingmine. ꝑ incͤm̃tũ iusticie: demũ ⁊ in
flore. ꝑ sꝑem. uł adeptõem głie. N deo .i. b̃n¬

Expanded text:
one auctum adornat flos gloriae. At quantae gloriae? Quanta sublimior cogitari potest, imo quanta nullo modo cogitari potest. Flos enim ascendit de radice Jesse. Usquequo? UPatris. Elevata est magnificentia ejus super coelos, ut sit germen Domini in magnificentia et gloria, et fructus terrae sublimis. Sed quis nobis fructus in hoc fructu? Quis nisi fructus benedictionis, de fructu benedicto? Ex hoc enim semine, germine, flore, fructus benedictionis provenit; ad nos usque pervenit; primo quidem quasi in semine per gratiam veniae, deinde quasi in germine per incrementum justitiae, demum et in flore per spem vel adeptionem g
Abbreviated transcription (Latin):
tc̃ factꝰ ex semine dd. cũ factꝰ fuit
ex muliere. ex qͣ factꝰ .÷. sine semine.
uidł ex semine dd̾ sine semine⁊ Cur
se substantiã carnis minist᷑ut: nec:
pollutꝰ ex ea carnẽ assumẽs. Hic ÷. g
seminis benedictio. ubi nulla ÷. pẽci
t᷑. sñ ꝯditõe seruili. ⁊ pcc̃i inmunitas
in nascẽte genuina ÷. libͣtas. lib̾aq inge¬

Expanded text:
tunc factus ex semine David, cum factus fuit ex muliere, ex qua factus est sine semine, videlicet ex semine David sine semine? Cur se substantiam carnis ministravit; nec est pollutus ex ea carnem assumens. Hic est ergo seminis benedictio, ubi nulla est peccati ta sine conditione servili, et peccati immunitas in nascente, gemina est libertas, liberaque inge
Abbreviated transcription (Latin):
minẽq cõplexio: hoc in ꝑple restitint nati¬
uitatis origo. Uginitas a̾ oiũ nascẽtiũ cõmu¬
nis integͥtas uͥtutis nom̃ ⁊ laudẽ in his potis¬
simũ ht: qͥ cũ integͥtate carnis. seruãt ca¬
stitatẽ m̃tis. Uginitas ã carnis. sñ castita¬
te m̃tis: ⁊ siñ ħat ip̃a in se cͥminis uituꝑiũ:

Expanded text:
minaeque complexio, hoc in partu restituit natiminaeque complexio, hoc in partu restituit nativitatis origo. Virginitas autem omnium nascentium communis integritas, virtutis nomen et laudem in his potissimum habet, qui cum integritate carnis servant castitatem mentis. Virginitas autem carnis sine castitate
Abbreviated transcription (Latin):
orgniale malũ. in nob̃ maoꝵ leminariu
⁊ totiꝰ masse corrupte ferm̃tũ. ⁊ cõmunis
dap̃natõis initiũ ⁊ cõplem̃tũ. Huic originali
malo tã noxio tã mortifero remediari opor¬
tuit ꝑ originale bonũ. de statu pͥme ꝯditõis:
p̾ pͥmã p̾uaricatõe. ⁊ uitiosam nascendi legẽ
in nascentib adhuc reseruatũ. Ds̃ i. sñam
sentiret ꝙ meruit: ⁊ ex parte bonũ redole¬
ret ꝙ habuit. Ept̾ pcẽm itaq inobediẽtie
lege mobedientie. hoc ÷ .N. uitiũ ꝯcuꝑiscẽtie. nascẽtb
inuehit uitiosa ꝓpagatio: ⁊ tñ aliqͣm in¬
corruptõis integtatem in nascẽtib retinet
pͥmitiua ꝯditio. Om̃s .i. uͥgines nascunt᷑:
⁊ uͥginitas de ut̾o egͤssa. etatũ incem̃ta
com̃itat᷑. floride incorruptõis gratiam
retinet. usq ad corruptelã carnis. que motũ ꝯ¬
cupiscẽtie ñ restͥngit ⁊ ⁊ integͥtatis nom̃ extin¬
guit: ⁊ u̾nãtis uͥginitatis florẽ corrumpit.
erũptam̃qd̾ in cõmxtione ꝑdit. maris fe¬

Expanded text:
nobis, malorum seminarium, et totius massae corruptae fermentum, et communis damnationis initium et complementum. Huic originali malo tam noxio, tam mortifero, remediari oportuit per originale bonum, de statu primae conditionis, post primam praevaricationem et vitiosam nascendi legem, in nascentibus adhuc reservatum. Deus enim sensentiret, quod meruit; et ex parte bonum recoleret, quod habuit. Propter peccatum itaque inobedientiae, legem inobedientiae, hoc est vitium concupiscentiae, nascentibus invexit vitiosa propagatio; et tamen aliquam incorruptionis integritatem in nascentibus retinet primitiva conditio. Omnes enim virgines nascuntur, et virginitas de utero egressa aetatum incrementa comitatur, et floridae incorruptionis gratiam retinet usque ad corruptelam carnis, quae motum concupiscentiae non restringit, et integritatis nomen exstinguit, et vernantis virginitatis florem corrumpit. Verumtamen, quod in commistione perdit maris fe
Abbreviated transcription (Latin):
ã nobis sit semꝑ benedicenda.
Benedictus t̾rũctꝰ uentͥs tui.
Uic angelice salutatõi. qua ꝑ sin¬
gulos dies beatissimã uͥginẽ ea qͣ datur
deuotõe salutamꝰ. adicere solemꝰ: & be¬
nedictꝰ fructꝰ uentͥstui. QUam clausulã
elisabeth post a uͥgine salutata. qͣsi finẽ
angłice salutatõis repetẽs adiecit dicens
enẽdicta tũ int̾ mulieres: ⁊ bñdictꝰ fruet᷑

Expanded text:
a nobis sit semper benedicenda. Benedictus fructus ventris tui . Huic angelicae salutationi, qua per singulos dies beatissimam Virginem, ea qua datur devotione salutamus, adjicere solemus, et benedictus fructus ventris tui. Quam clausulam Elizabeth post a virgine salutata, quasi finem angelicae salutationis repetens adjecit dicens: Benedicta tu inter mulieres, et benedictus fru
Abbreviated transcription (Latin):
hꝰ bñdicte mulieris. si ngłarẽ ht̃ uͥtutis
laudẽ: q singłarẽ obtinet bñdictõis grãm:
cui m̾ito dictum sit. bñdicta tu in mulierib.
ñdicta plane. pͥmo qͥdẽ inmimitate cõmu¬
nis maledictõis: deind̃ absolutõe iuste cͥ¬
minatoĩs : postremo qd̾ maximũ ÷. au̾sio¬
ne debite dap̃natõis. Cet̾as qͥppe mulieres
gen̾alis maledictio tã parientes qͣm stiles
partẽ bñdictoĩs obtinuit᷑: qd̃ gen̾ali inco¬
modo sola caruit ⁊ inmiinis exͣtitit. Hec ÷
causarin dic̾ẽ. ꝑte o mulier maledicta. ⁊
into maledicenda. ego maledictꝰ sũ. ꝑte sũ

Expanded text:
 benedictae mulieris singularem habet virtutis laudem, quia singularem obtinet benedictionis gratiam, cui merito dictum sit: Benedicta tu in mulieribus. Benedicta plane, primo quidem immunitate communis maledictionis, deinde absolutione justae criminationis, postremo, quod maximum est, aversione debitae damnatisteriles partem benedictionis obtinuit, quod generali incommodo sola caruit, et immunis exstitit. Haec est, causari, et dicere: Per te, o mulier maledicta, et merito maledicenda, et ego maledictus sum; per te sum
Abbreviated transcription (Latin):
lor un partu: ⁊ in qͥbdã sterilitas fñ fruc¬
tu. Hec autẽ sñ peccato ꝯcẽpit: sñ dolore
peꝑio: de uͥginitate fructũ ꝓtulit. S qͣlẽ
fructũ ᷑ frũctũ utiq singularẽ: Fructũ
p̾ciosiorẽ toto fructu ꝯuigii. Qs nã ÷. fru¬
Ctꝰ ꝯiuigii ͥ nͥ tota ade posteritas. tota hec
filioꝵ hõiũ numositas : Nã qͥ de fornica.¬
tõe nati st̃ : de pͥmis parentib ꝯiugio co¬
płatis ꝓpagatist̃. Totꝰ ã fructꝰ carnalis
cõmuxtionis p̃dãpnatꝰ ÷. ut pote de mala ar¬
bore natꝰ. ⁊ de uitiosa radice corruptꝰ. Ma¬
la siqͥdem arbor: malos fructꝰ facit. Que¬
nã iniqͥs .÷. mala arbor Concupiscẽtia u¬
tiq mala. corieupiscẽtia carnis. qͣm secũ
trahũt. qͥcũq scd̃m legẽ carnis gen̾ant᷑:¬

Expanded text:
n partu, et in quibusdam sterilitas sine fructu. Haec autem sine peccato concepit, sine dolore peperit, de virginitate fructum protulit. Et qualem fructum? Fructum utique singularem, fructum pretiosiorem toto fructu conjugii. Quisnam est fructus conjugii, nisi tota Adae posteritas, tota haec filiorum hominum numerositas? Nam qui de fornicatione nati sunt, de primis parentibus conjugio copulatis propagati sunt. Totus autem fructus carnalis permistionis praedamnatus est, utpote de mala arbore natus, et de vitiosa radice corruptus; mala siquidem arbor malos fructus facit . Quaenam, inquis, est mala arbor? Concupiscentia utique mala, concupiscentia carnis, quam sane trahunt, quicunque secundum legem carnis generant
Abbreviated transcription (Latin):
nit᷑ ꝓbrosũ. ⁊ m aledictioni obugeuũ. ꝓpt̾ea
qͥdã trmore ꝯfusionis uicti sepe ꝑfectõis studi
ũ ꝙ appetunt erubescũt: ⁊ dũ linguas ho¬
minũ metuũt: bona fugiũt qͤ ꝯcupiscunt.
dam uͦ iusticiã ⁊ scĩtatẽ sic ꝓbãt. ⁊ sic ⁊elant. it
hoũm maledictoẽs ⁊ obꝓbria ꝯtẽp̃nãt: głosum

Expanded text:
brosum, et maledictioni obnoxium. Propterea quidam timore confusionis victi, saepe perfectionis studium quod appetunt, erubescunt, et dum linguas hominum metuunt, bona fugiunt quae concupiscunt. Quidam vero justitiam et sanctitatem sic probant, et sic zelant, ut hominum maledictiones et o
Abbreviated transcription (Latin):
se estimant᷑. In mulieribꝰ uͦ uł añ legem
uel sub lege exemplũ seruate uͥginitatis
deoq dicate. ñ occurrit:. Hã qd̾ filia iepti
duoꝵ m̃siũ induicias ad deploradã ligni¬
tatẽ impet᷑uit : uarie int̾ptari pi. Quo
I causa deplorate uͥginitatis ħ fuit. qo q̃si
sterilis sine fructu. ñ eẽt sem̃ relictura in iłrł:
a ꝓposito sc̃ẽ uͥginitatis longe ÷ ħ m̃tis cogi¬
tatio. ⁊ lacͥmaꝵ ꝓfusio. Uerũptñ altũ qͥd
qͥcqͥd illud sit. ꝙ nouit inspector cordis ds̃ :

Expanded text:
se aestimantur. In mulieribus vero, vel ante legem, se aestimantur. In mulieribus vero, vel ante legem, vel sub lege, exemplum servatae virginitatis, Deoque dicatae, non occurrit. Nam quod filia Jephte duorum mensium inducias ad deplorandam virginitatem suam impetravit , varie interpretari potest. Quo i causa deploratae virginitatis haec fuit, quod quasi sterilis sine fructu non esset semen relictura in Israel, a proposito sanctae virginitatis longe est haec mentis cogitatio, et lacrymarum profusio. Verumtamen altum i causa deploratae virginitatis haec fuit, quod quasi sterilis sine fructu non esset semen relictura in Israel,
Abbreviated transcription (Latin):
illud ꝯcordat. Maledicẽt illi: ⁊ tu bñdices.
stimemꝰ ex his qͤ dicta st̃. qͣlis fu̾it humili¬
tas hꝰ uirginis: qͤ uͥginitatẽ suã sine legis
p̾cepto. sub legis maledicto ꝯsecrauit : quia
maledicta reputabat᷑. q̃ ñ reliqͥsset semen
in isrł. Si ds̃ in initio. qͥb bñdixit his :
dixit. crescite ⁊ multiplicamini. dans eis
gr̃am fecunditatis ꝓ bñdictõe: qͦmͦ ab
hac benedictione aliena ñ ÷. que fecun.¬
ditatis exꝑs 3  Si fecũditas benedictios.
fteriliꝰ. qͥd infecundiꝰ. qͥd infructuosiꝰ e Hi¬
chil oĩno. s añ uͥginẽ fecundã. Nã uͥgimi¬
lex in p̾ceptũ redẽgit: ł exxãgłica ꝑfa¬
tio in ꝯsilio formau̾it. dño dicente. Q i
p̾ceptũ dñi ñ habeo: consiliũ autẽdo. h
itaq uͥginis ꝓpositũ. nullũ p̾cessit legũ
p̾ceptum: nullũ ut qͥbdã uidet᷑ de lege
ꝯsilium: nullũ ex lege exemplũ. Qd̾ dẽ
as ⁊ damel. uͥginitatis castimoniam seruas¬

Expanded text:
 tu benedices . Aestimemus, ex his quae dicta sunt, qualis fuerit humilitas hujus Virginis, quae virginitatem suam sine legis praecepto sub legis maledicto consecravit, quia maledicta reputabatur, quae non reliquisset semen in Israel. Si Deus in initio quibus benedixit, his et dixit: Crescite et multiplicamini , dans eis gratiam fecunditatis pro benedictione; quomodo ab hac benedictione aliena non est, quae fecunditatis expers est? Si fecunditas benedictio essterilius, quid infecundius, quid infructuosius? Nihil omnino. Sed ante virginem fecundam. Nam virginilex in praeceptum redegit, sed evangelica perfectio in consilio formavit, Domino dicente: Qui ceptum Domini non habeo, consilium autem do . Hujus itaque virginis propositum nullum praecessit legis praeceptum; nullum ut quibusdam videtur, de lege consilium, nullum ex lege exemplum quod de as et Daniel virginitatis castimoniam servas
Abbreviated transcription (Latin):
¶h poset in medũ ꝑduxiti recte dicit᷑.
dñs tẽcũ. Opꝰ qd̃ qͥã magnifitũ factura qs. sał
mũdi ꝑ te ꝓcuranda÷. soxptͣm exactoris suꝑan¬
dũ ÷. sicut in die madian. s supͣ oẽm humanam
uͥtutẽ ⁊ sapĩam ÷. ad qd̾ electa es. S dñs tecũ:
cui ñ ÷. inpossibile om̃e u̾bũ. Sic ad gedeonẽ
morat᷑. ⁊ fortitudine opꝰ erat: deo fortitudi¬
nẽ dante. qͥ ÷. adiutor fortis. In ħ qͦ oꝑe sa¬
lutis nr̃e. ꝙ ã plenissima gr̃a inchoat᷑. ⁊ in
plenissima gr̃a ꝯsũmat᷑. plenitudo gr̃e cõme¬
morat᷑ : ⁊ auctori gr̃e laus ascͥbitur. qͥ uͥgi¬
ne coõꝑante. auctor oꝑis ostenditur
Benedietio uirginis.
ost dm̃ auctorẽ tãti bñficii. pͥma
laus uͥgini debet᷑: ut ab omnib
merito benedicat᷑. Benedicta tii in muli

Expanded text:
 recte dicitur: Dominus tecum. Opus quiddam magnificum factura es, salus mundi per te procuranda est, sceptrum exactoris superandum est, sicut in die Madian. Sed supra omnem humanam virtutem et sapientiam est, ad quod electa es; sed Dominus tecum, cui non est impossibile omne verbum. Sic ad Gedeonem,moratur, et fortitudine opus erat, Deo fortitudinem dante, qui est adjutor fortis. In hoc quoque opere salutis nostrae, quod a plenissima gratia inchoatur, et in plenissima gratia consummatur, plenitudo gratiae commemoratur; et auctori gratiae laus ascribitur, qui Virgine cooperante auctor operis ostenditur. Benedictio Virginis. Post Deum auctorem tanti beneficii prima laus Virgini debetur, ut ab omnibus merito ben
Abbreviated transcription (Latin):
dicẽs. Delicie mẽe: ẽe cũ filiis hominũ. Si aͥ
delicie d̾i st̃ ẽẽ cũ filiis hominũ ł qͣnte pu¬
tas delicie eiꝰ st̃ ẽẽ cum unica sua. qͣm p̾ele¬
git in minist̾iũ tantarũ deliciaꝵ ⁊ Qd gͦ
nob̾cũ ÷. cõmunicãs nr̃e nat᷑e. ⁊ cõmuni¬
cator gr̃e sue. ut simꝰ filii ⁊ heredes d̾i. fr̃s¬

Expanded text:
dicens: Deliciae meae, esse cum filiis hominum . Si autem deliciae Dei sunt esse cum filiis hominum, quantae putas deliciae ejus sunt esse cum unica sua, quam praeelegit in ministerium tantarum deliciarum? Quod ergo nobiscum est, communicans naturae nostrae, et communicator gratiae suae, ut simus filii et haeredes Dei, fr
Abbreviated transcription (Latin):
maior ÷. eã. que ÷. sub p̃cepto. P̾cipim᷑ alie¬
na ñ raꝑe: monem᷑ ꝓpͥa relinquere. ħ maiꝰ
bonũ: illud tñ magis necessariũ. Illud cõmu¬
niꝰ: hoc restrictiꝰ. Humilitas sub exẽplo. sñ
p̾cepto ⁊ sñ ꝯsilio. a typo subie. ⁊ fastu ar¬
rogantie. longe uidet᷑ abẽe. Magne .ii.
humilitatis inditiũ ÷. nullo cogente. nullo
suadente. recte agentẽ sͥ p̾ferre: nͨ dedigila¬
ri. qͥcqͥd dignũ fu̾it unitatõe. Sepe a̾ sine
p̾cepto. ꝯsilio ⁊ exemplo. oculto m̃tis instin¬

Expanded text:
est, quae est sub praecepto. Praecipimur aliena non rapere, monemur propria relinquere. Hoc majus bonum, illud tamen magis necessarium. Illud communius, hoc restrictius. Humilitas sub exemplo, sine praecepto et sine consilio, a typho superbiae et fastu arrogantiae longius videtur abesse. Magnae enim humilitatis indicium est, nullo cogente, nullo suadente, recte agentem sibi praeferre; nec dedignari quidquid dignum fuerit imitatione. Saepe autem sine praecepto, consilio
Abbreviated transcription (Latin):
niũ ilł. Mitit ad sacenotes pp̃bunuilitatẽ. ut sa¬
certotib deferat bonorẽ. quib lox iubet mũdatos
mun̾a offirre. ⁊ ut uitentes credant ei. ł si non
credunt: inenusabiles si nt. ⁊ ne legem frang̾e
uid̾et᷑. ostinte te sacuitotib. ut sacerdos ñ legis orͥ¬
ome s gr̃a dei supea legem curatum eẽ intlłigat.

Expanded text:
umilitatem, ut sacerdotibus deferat honorem quibus lex jubet mundatos munera offerre, et ut videntes credant ei: vel si non credunt, inexcusabiles sint, et ne legem frangere videretur. Ostende te sacerdoti. Ut sacerdos non legis ordine, sed gratia Dei supra legem curatum esse intelligat.
Abbreviated transcription (Latin):
patĩe clipeo. ⁊̃ gladiis ainceis accinita qd mala fe¬
renda assimut forntudinẽ.⁊ ad rependa dona e¬
rigir unitatẽ. qͣtenꝰ ⁊ odioꝵ tela potent̾ empiat
⁊̃ amoris iacła ualent̾ redait. ñ it io bella siꝑ¬
cient̾ armnatꝰ ꝑgit. qͥ aut clipeum sumens gla¬
diis ñutit᷑. ut utens gladiis clipxo ñ mirit᷑. Us̃i

Expanded text:
tiae clypeo et gladio amoris accincta, ad mala ferenda sumit fortitudinem, et ad rependenda bona erigit unitatem, quatenus et odiorum tela potenter excipiat, et amoris jacula valenter reddat. Non enim ad bella armatus pergit, qui aut clypeum sumens gladiis non utitur, aut utens gladiis clypeo non communi
Abbreviated transcription (Latin):
o sacerdotes dñi ministri di nr̃i. Uobis dicitur
atcendite uob̾ ⁊ uniuerso gͥgi. prinũ uob̾ deĩde
gregi. Habenda ẽ. racio salutis ꝓprie. his qͥ negociũ ꝓcurã t
Palutis aliene. Castigatis morib lecet eos tuiuere. qͥb cͤͣdita ẽ.
censura moralis discipline. A se debent in cipei le se ñ neglige¬
quos primum aportet ꝓ se racionen reddere. Attenlite
ĩquia nob̾. Attendite quia estis. sccłin naturã infirme ꝯ¬
dicionis. qͥd scłm funcionẽ siincte legacionis. qͥd scłm digni

Expanded text:
o sacerdotes Domini, ministri Dei nostri. Vobis dicitur: Attendite vobis et universo gregi. Primum vobis, deinde gregi. Habenda est ratio salutis propriae, his qui negotium procurant salutis alienae. Castigatis moribus decet eos vivere, quibus credita est censura moralis disciplinae. A se debent incipere, et sese non negligequos primum oportet pro se rationem reddere. Attendite, inquit, vobis. Attendite, quid estis secundum naturam infirmae conditionis, quid secundum functionem in
Abbreviated transcription (Latin):
dis afficit᷑. Et dum uicissitudines affectionũ
mirabilit̾ alt̾nat: constant̾ tñ ⁊ ĩmobilit̾
amat. Et dum se multiformit̾ uariat ad
deũ se diuidit. s se a dõ non diuidit nec eũ
a se separat quẽ in tanta uarietate amare

Expanded text:
dis afficitur; et dum vicissitudines affectionum dis afficitur; et dum vicissitudines affectionum mirabiliter alternat, constanter tamen et immobiliter amat; et dum se multiformiter variat, ad Deum se dividit, sed se a Deo non dividit; nec eum a se separat, quem in tanta varietate amare
Abbreviated transcription (Latin):
tingit. Do̾ diuisione spiricus. scorsuoq
icet exhiis que dicca
sunt de diuisione anme seotsum per¬
pendi possit: que sit diuisio sp̃c seorsum: de
ipsa tñ diuisione sp̃e ut occasio det᷑ sapienti
sapientior fiat aliquid ꝑstringere liber:.
⁊sparsum colligere ⁊ adimnare non possit
insi uni ⁊ simplici deo se uingat. ad d̾m tñ se
diuidit: cui se diu̾sis modis conungit. ⁊⁊ in
comungendo: diuersis modis querit. ut
arcius uingat. ⁊uingat᷑. & ad hec qͥs ido¬
neus : Omnes excessus pauoris. ammiratio¬
nis. stuporis. meditationis. ⁊ contemaplatio¬
nis quis dinumerat: Stimulos conpuncti¬
onum. gaudia deuotionũ. modulos iubi¬
lationum. tractus suspirioꝵ. singultus ge¬
mituum. estus desiderioꝵ intentiones ora¬
tionũ. quis dinumerat: Qui dies scli ⁊ plu¬
iie guitas dinumerat. solus ille hec comp̾¬
hendere potest ⁊ dinumerare:. Mens enĩ que
in dilectione dei fugit᷑ innum̾abilib amo¬
ris passionib subicitur ⁊ innum̾abilib mo¬

Expanded text:
tingit. De divisione spiritus seorsum. Licet ex iis quae dicta sunt de divisione animae seorsum, perpendi possit, quae sit divisio spiritus seorsum; de ipsa tamen divisione spiritus, ut occasio detur sapienti, et sapientior fiat, aliquid perstringere libet. Set sparsum colligere et adunare non possit, nisi uni et simplici Deo se jungat, ad Deum tamen se dividit, cum se diversis modis conjungit, et in conjungendo diversis modis quaerit, ut arctius jungat, et jungatur. Et ad haec quis idoneus? Omnes excessus pavoris, admirationis, stuporis, meditationis et contemplationis quis dinumerat? Stimulos compunctionum, gaudia devotionum, modulos jubilationum, tractus suspiriorum, singultus gemituum, aestus desideriorum, intentiones orationum, quis dinumerat? Qui dies saeculi et pluviae guttas dinumerat, solus ille est. Haec comprehendere potest, et dinumerare. Mens enim quae in dilectione Dei figitur, innumerabilibus amoris passionibus subjicitur, et innumerabilibus mo
Abbreviated transcription (Latin):
E ⁊ alud considerandum hoc loco tamqͣm
ꝑtinens ad diuisionẽ anime ⁊ sp̃c. Ma¬
ter quippe dei cum ex morte unigeniti filii
sui salutem mundi ꝓuenturã ẽe cognosceret:
mortẽ eiꝰ ⁊ uoluit ÷ doluit. uoluit qͥdem ꝓpt̾
suam parit̾ nr̃amq salutẽ. doluit tñ quia ma¬
ter erat. mat̾ infirmitatis xp̃i. ⁊ ipsa infirma.
Int̾ tristiciam gͦ anime ⁊ gaudiũ sp̃t. qui ex¬
ultauit in deo salutari suo. gladius sp̃c diuisit
int̾ fratrẽ ⁊ frẽm. int̾ sponstim ⁊ sponsam int̾
ãmicũ ⁊ amĩcum. inter aminam  sp̃m. inter
i amorẽ ant̾ odium ⁊ odium. int̾ amorẽ &
odiũ. int̾ pacem ⁊ patẽ. int̾ bellum ⁊ bellũ
int̾ pacẽ ⁊ bellum. Non ueni inquid. dñs mit¬
tere pacem s gladium. Quis pot̾ cogitare
omnes diuisiones anime  sp̃c quas amantes
caritate uulnerati in se non. possunt non
sentire. ⁊pre multitudine non ualent dinu¬
merare: Multiplex quippe est diuisio amime¬

Expanded text:
et aliud considerandum hoc loco, tanquam pertinens ad divisionem animae et spiritus. Mater quippe Dei cum ex morte unigeniti filii sui salutem mundi proventuram esse cognosceret, mortem ejus et voluit et doluit. Voluit quidem, propter suam pariterque nostram salutem; doluit tamen, quia mater erat, mater infirmitatis Christi, et ipsa infirma. Inter tristitiam ergo animae et gaudium spiritus, qui exsultavit in Deo salutari suo, gladius spiritus diviinter fratrem et fratrem, inter sponsum et sponsam, inter amicum et amicum, inter animam et spiritum, inter  amorem et odium, inter pacem et pacem, inter bellum et bellum, inter pacem et bellum. Non veni, inquit Dominus, mittere pacem sed gladium . Quis potest cognoscere omnes divisiones animae et spiritus, quas amantes charitate vulnerati in se non possunt non sentire, et prae multitudine non valent dinumerare? Multiplex quippe est divisio anim
Abbreviated transcription (Latin):
mentib te. Magna quidem nec dici potest qͣm
magna. Dulcis es enim in iudiciis ti
Qd pota mente diligendꝰ ÷ in p̃ceptis suis.

Expanded text:
mentibus te! Magna quidem, nec dici potest, quam magna. Dulcis es enim in judiciis tuiQuod tota mente diligendus est Deus
Abbreviated transcription (Latin):
languoris. secundum desꝑatõ curatõis. tͥcium¬
exit a deptõ sanitatis. Añ legem namq homo
morbum suum non agnoscebat: ss q silebat.
is querebat remedium. ut at̃i subint᷑nit lex
ostendit languidis uulnera sua. mex ruptũ
⁊ silentium ⁊ ceꝑunt egri posc̾ remediũ. nõ¬

Expanded text:
languoris, secundum desperatio curationis, tertium adeptio sanitatis. Ante legem namque homo morbum non agnoscebat suum, ideoque silebat, nec quaerebat remedium. Ut autem lex subintravit et ostendit languidis vulnera sua, mox ruptum est silentium, et coeperunt aegri poscere
Abbreviated transcription (Latin):
discipłos suos cum ħ dianis. diss płos dico qt
minus notos ⁊ nmꝰ suspestes. ut abscondite
facile eum deciꝑent: aut repͥhensi mulł ap̃ est
erubesderent. Malo emni consilio tiphinso cã¬
to miunor nasat᷑ confusio qͣnto fiu̾t ꝑ inferior¬

Expanded text:
discipulos suos, sed cum Herodiianis. Discipulos dico, quasi minus notos, et minus suspectos, ut vel abscondite, facile eum deciperent, aut reprehensi minus apud eum erubescerent. Malo enim consilio deprehenso, tanto minor nascitur confusio, quanto fuerit perso
Abbreviated transcription (Latin):
omnia detrimentũ feci. ⁊ arbitror ut stercoia. ut
xp̃m lucrifaciã. Prima affectio diuini amoris no¬
mine cordis significari potest cũ dicit᷑. Diliges dñm
dm tuũ ex toto cende tuo. Et recce. ꝑ hanc enĩ inci¬
pmiꝰ deo concordare ⁊ cor nrm deo dare. Prestitit ille
nobis benesicioꝵ grãm. exigit a nobis ne ꝓ grã rełe¬
iamꝰ iniuiiã. ħe peccemꝰ in illũ qui nobͥ s benefi¬
cus÷. Tunc enim deum scđ̾m imꝑfectionẽ nrãm to¬
do torde diligimꝰ. si malum qͦd odit toto corde dere

Expanded text:
omnia detrimentum feci, et arbitror ut stercora, ut Christum lucrifaciam . Prima affectio divini amoris nomine cordis significari potest, cum dicitur: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo . Et recte. Per hunc incipimus Deo concordare, et cor nostrum Deo dare. Praestitit ille nobis beneficiorum gratiam; exigit a nobis, ne pro gratia referamus injuriam; ne peccemus in illum, qui nobis beneficus est. Tunc enim Deum secundum imperfectionem nostram toto corde diligimus, si malum quod odit, toto corde dete
Abbreviated transcription (Latin):
redimꝰ. Et hic ÷ primꝰ gradus amoris conueriio cor¬
dis a malo ad bonũ. a uanitate ad ueritatẽ ab hiis q̃
deo displicent. ad ea que placent. hinc ꝓpħa deside¬
rans sibi uilescere: que deus odit. dicit. Indina coa
nem cordis sui ostendens. ꝑ contemptũ uanitatis dicit.
Que mͥ fuerunt lucra: hec arbitratus sum ꝓpt̾ xp̃m õe

Expanded text:
redimus. Et hic est primus gradus amoris, conversio corredimus. Et hic est primus gradus amoris, conversio cordis a malo ad bonum, a vanitate ad veritatem, ab iis quae Deo displicent, ad ea quae placent. Hinc Propheta desiderans sibi vilescere quae Deus odit, dicit: Inclina corlus conversionem cordis sui ostendens, per contemptum vanitatis dicit: Quae mihi fuerunt lucra, haec arbitratus sum propte
Abbreviated transcription (Latin):
uult d̾s. ut ab amore mundi ⁊ eoꝵ q̃ mundi sunt re¬
trahat᷑. ⁊ ad ip̃m conuertat᷑ ut p̾ omnib ille pla¬
ceat. qͥcqͥd ei displicet. totũ displiceat. Deo aũ displi¬
cent: iniquitas ⁊ uanitas. Odit enim iniquitatem:
⁊ contempnit uanitatẽ. hinc ꝓpħa dicit. O disti om̃s
qͥ oꝑant᷑ iniquitatẽ. ⁊ it̾m. O disti obseruantes ua¬
nitates suꝑuacue. Amor itaq dei a cõmuni odio in-¬
cipit ⁊ contemptu. Nam que odit ds̃ aut contemp¬
nit. a nobis parit̾ odio uult haberi: ⁊ contemptui.
Ium eñ diligimꝰ que ds̃ odit. non ÷ pax nobis ad d̾m
lunc aũ corde deũ diligimꝰ si deo concordes in odio
mali inueniam᷑. Corde dm diligimꝰ. si recordantes bo¬
na que a deo accepinꝰ. ⁊ mala que contͣ d̾̃mfecimꝰ
ꝓ bonis grãs referentes. ⁊ de malis penitentiã agen¬
tes deo reconciliam᷑. ⁊ post discordiam ad concordiã

Expanded text:
vult Deus, ut ab amore mundi, et eorum quae sunt mundi, revult Deus, ut ab amore mundi, et eorum quae sunt mundi, retrahatur, et ad ipsum convertatur, ut prae omnibus ille placeat; quidquid ei displicet, totum displiceat. Deo autem displicet iniquitas et vanitas. Odit enim iniquitatem, et contemnit vanitatem. Hinc Propheta dicit: Odisti omnes qui operantur iniquitatem . Et iterum: Odisti observantes vanitates supervacue . Amor itaque Dei a communi odio incipit, et contemptu. Nam quae odit Deus aut contemnit, a nobis pariter vult odio haberi, et contemptui. Dum enim diligimus quae Deus odit, non est pax nobis ad Deum. Tunc autem corde Deum diligimus, si Deo concordes in odio mali inveniamur. Corde Deum diligimus, si recordantes bona quae a Deo accipimus, et mala quae contra Deum facimus, pro bonis gratias referentes, et de malis poenitentiam agentes, Deo reconciliamur, et post discordiam ad concordiam
Abbreviated transcription (Latin):
remissionem peccatoꝵ ⁊ salutem credentium. Benesicia
cotidiane consolationis sunt: que cotidie miscdit̾ im¬
tamen ꝑ eiꝰ dignationẽ filii. Ab ipso patre nr̃o habe¬
mus desiderare. petere ⁊ sperare. Ab ipso habemꝰ expet¬
tare omniũ doloꝵ nr̃oꝵ solatia. omniũ necessitatũ sub¬
sidia. omniũ infirmitatũ remedia. Unde enĩ hec om¬
nia speremꝰ ubiͥ ab ipso : Unde in qͥt ꝓpħa ueniet
auxiliũ mͥ: Auxiliũ meũ a dño qui fecit celũ ⁊ terrã:
Eccẽ quomͦ magnificauit dñs facere nobiscũ: Multi¬
tudine beneficioꝵ nos obruit. ⁊ amor̃e molit᷑ bene¬
ficus extorquere. Pro hiis aũ beneficiis tantis ⁊ nlag¬
nis toto corde diligendus ⁊ deus. Et merito ⁊ digne
⁊iustissime dandum ÷ ei si qͥd̃ ipse petere dignet᷑ S
dignat᷑. Ad hominẽ eiũ dicit. Damͥ cor tnũ. Ex corde
uult amari. qͥ tor sibi petit dari. Totũ cor nr̃m sibi

Expanded text:
remissionem peccatorum, et salutem credentium. Beneficia remissionem peccatorum, et salutem credentium. Beneficia quotidianae consolationis sunt, quae quotidie misericorditer imtamen per ejus dignationem filii. Ab ipso Patre nostro habemus desiderare, petere et orare. Ab ipso habemus exspectare omnium dolorum nostrorum solatia, omnium necessitatum subsidia, omnium infirmitatum remedia. Unde enim haec omnia speremus, nisi ab ipso? Unde, inquit Propheta, veniet auxilium mihi? Auxilium meum a Domino, qui fecit coelum et terram . Ecce quomodo magnificavit Dominus facere nobiscum. Multitudine beneficiorum nos obruit, et amorem molitur beneficiis extorquere. Pro iis autem beneficiis tantis et tam magnis toto corde diligendus est Deus. Et merito, et digne, et justissime dandum est ei, si quid ipse petere dignetur. Sed dignatur. Ad hominem enim dicit: Da mihi cor tuum . Ex corde vult amari, qui cor sibi petit dari. Totum cor nostrum sibi
Abbreviated transcription (Latin):
ris deo inspirante formant᷑ in nobis. Sicut in p̾sen¬
ii in creaturis suis ꝑ speculum ⁊ in enigiate cog¬
noscit᷑ d̾s donec plenuis cognoscat᷑ inse sicuti est:
ita in beneficiis suis ⁊ in aliis p̾numeratis in p̾senti
diligendus ÷ s. donec plemus ⁊ ꝑfectius diligatur
quasi in se.Sunt aut̃ benesicia dei. alia beneficia
conditionis. alia reparationis. alia cotidiane. con¬
solationis beneficia conditionis sunt qͦd ad imagi-
mur ⁊ sumus. ⁊ eiꝰ genus sumꝰ. qͦd animã ⁊ corpus
⁊ omnes sensus corꝑis ⁊ anime in numero suo
integritate sua ipso donante habemꝰ. Ecqͥd enim
boni habemꝰ a conditione. hoc deo largiente acce-
reparationis sunt. sacramentũ incarnationis. ⁊ mi¬
steriũ passionis xp̃i. omniaq sacramenta que ꝓ nobis
lia sunt sacramentũ corporis ⁊ sanguinis xp̃i. ⁊ sacra¬
mentũ baptismi. ceteraq omnia eccłiastica sacram̃ta.
quib misericors. deus grãm ⁊ uirtutẽ indidit. in.

Expanded text:
cut in praesenti in creaturis suis per speculum et in aenigmate cognoscitur Deus, donec plenius cognoscatur in se sicuti est; ita in beneficiis suis, et in aliis praenominatis, in praesenti diligendus est Deus, donec plenius et perfectius diligatur quasi in se. Sunt autem beneficia Dei alia beneficio conditionis, alia reparationis, alia quotidianae consolationismur, et sumus , et ejus genus sumus: quod animam et corpus, et omnes sensus corporis et animae, in numero suo et integritate sua ipso donante habemus. Quidquid enim boni a conditione habemus, hoc Deo largiente accepireparationis sunt sacramentum incarnationis, et mysterium passionis Christi; omniaque sacramenta, quae pro nobis orporis et sanguinis Christi, et sacramentum baptismi, caeteraque omnia ecclesiastica sacramenta, quibus misericors Deus gratiam et virtutem indidit in
Abbreviated transcription (Latin):
prĩ equalis. Discat hinc homo qui a se nou÷ s a deo
factus:: nil a se iudicare s a deo. nil a se uelle. nil a
se oꝑari. in hus maxime que ad salutẽ oꝑant᷑ uel co-¬
oꝑant᷑. Sacͥficiũ hoc de quo nunc agit᷑ non solum sa¬
cramentũ ÷ ad sanccificationẽ. s exemplum in se
continet adimutationẽ. Sacramentũ ꝑ misteriũ fidei
exemplum ad formã uiuendi. Sacramentũ ad humi¬
litatem uoluntatis. Illis qͥdem ꝓdest sacramentum:
qͥ mutant᷑ exemplum. Qui non imitantur exemplũ:
nec illis pdest sacramentum. forma aũ uiuendi non
solum hoc sacͥficio p̃scͥpta ÷ s infigura huiꝰ sacrificii du¬
dum p̃monstrata fuit. In lege enĩ moy. si decima die
septuni mensis sollempnis hostia iubet᷑ offerri: cuiꝰ
caro cremat᷑ extra crastra. ⁊ sangius infert᷑ in sc̃a.
Iam ut apłs dicit. Quoꝵ animaliũ sanguis infert᷑ in

Expanded text:
Patris aequalis. Discat hinc homo, qui a se non est, sed a Deo Patris aequalis. Discat hinc homo, qui a se non est, sed a Deo factus est, nil a se judicare, sed a Deo; nil a se velle, nil a se operari, in iis maxime quae ad salutem operantur, vel cooperantur. Sacrificium hoc, de quo nunc agitur, non solum sacramentum est ad sanctificationem, sed exemplum in se continet ad imitationem. Sacramentum per mysterium fidei, exemplum ad formam vivendi. Sacramentum ad humilitatem voluntatis. Illis quidem prodest sacramentum, qui imitantur exemplum. Qui non imitantur exemplum, nec illis prodest sacramentum. Forma autem vivendi non solum hoc sacrificio praescripta est; sed in figura hujus sacrificii dudum praemonstrata fuit. In lege enim Moysi decima die septimi mensis solemnis hostia jubetur offerri, cujus caro crematur extra castra, et sanguis infertur in Sancta . Nam ut Apostolus ait: Quorum animalium sanguis infertur in
Abbreviated transcription (Latin):
ter: confiteat᷑ fidelit̾. Si uidet᷑ inpossibile iuxta hu¬
manã rõnẽ. si incredibile scd̃m humanã sapientiam:.
semꝑ uerũ. ⁊ certũ maneat in conscientia fidei ꝓpt̾
diuim sermonis reuerentiã. Credat homo magis do
qͣm sibi. credat se deo ne ds non se credat illi. Credat
spĩn suũ deo ⁊it sit creditus cũ deo sp̃c eiꝰ. Credat rati¬
onẽ suã deo. ⁊ abneget semet ip̃m. ⁊sicut audit. a
deo ita iudicet.: illũ sequens qui dicit. Ego sicut au¬
dio iudico. Cp̃c itaq exemplum gemine humilitatis
in se nobis exhibuit. in humilitate uidicii. Ihumilita¬
te uoluntatis. De humilitate iudicu seͥptũ ÷. Egosicut
audio iudico. Et ꝑ ppħam dicit᷑. In humilitate sublatũ ÷:¬
a se non ÷. nec. a se oꝑat᷑: s a patre. sicut ipse dicit᷑. Ego
a me non possum face quicqm. Sicut filius a patre est:
ita aptẽ habet iudicare ⁊ uelle oꝑari. in hiis tamen

Expanded text:
ter, confiteatur fideliter. Si videtur impossibile juxta huter, confiteatur fideliter. Si videtur impossibile juxta humanam rationem, si incredibile secundum humanam sapientiam, semper verum et certum maneat in conscientia fidei, propter divini sermonis reverentiam. Credat homo magis Deo quam sibi; credat se Deo, ne Deus non se credat illi. Credat spiritum suum Deo, ut sit creditus cum Deo spiritus ejus . Credat rationem suam Deo, et abneget semetipsum, et sicut audit a Deo, ita judicet, illum sequens, qui dicit: Ego sicut audio, judico . Christus itaque exemplum geminae utilitatis in se nobis exhibuit, in humilitate judicii et humilitate voluntatis. De humilitate judicii scriptum est: Ego sicut audio judico. Et per prophetam dicit: In humilitate a se non est, nec a se operatur, sed a Patre, sicut dicit: Ego a me non possum facere qui quam . Sicut Filius a Patre est, ita a Patre habet judicare et velle operari; in his tamen
Abbreviated transcription (Latin):
pect̃m urm̃ manet. Bona cecitas : in seipso magna nõ
tudere. & que scire non licet: pie ignorare. Propterea in
celestib misteriis. ⁊ diuinis sacramentis omnis impia
dubitatio a corde nr̃o ꝓcul pellenda ÷: omnis curiosa
inqͥsitio conpescenda ÷ ut fides que habet ueritatis
conscientiã. habeat etiã piã ignorantiã. In comp̾hen¬
sibilis enĩ ÷ dĩ sapientia intͣ angustias humane rõnis
coartari non pot̾. In hoc gͦ sacram̃to tota humana rõ
sub pietate fidei humilianda ÷. Ita enĩ oportuit & ca¬
do nr̃e reparationis hoc exigebat. ut y mago dei qͤ
ꝑ suꝑbiã rationis deformata ÷: in ipso sacram̃to re¬
demptionis nr̃e ꝑ humilitatẽ rõnis debeat retorma¬
n. homo itaq rationẽ suã totã deo humilians de hoc
sacramento. ⁊d credat qͦd dñs instituit credendũ dicẽs.
hoc ÷ corpus mneũ. Credat hoc firmit̾ credat indubitan.¬

Expanded text:
peccatum vestrum manet . Bona caecitas est, in seipso magna non peccatum vestrum manet . Bona caecitas est, in seipso magna non dere, et quae scire non licet, pie ignorare. Propterea in coelestibus mysteriis et divinis sacramentis omnis impia dubitatio a corde nostro procul pellenda est; omnis curiosa inquisitio compescenda est, ut fides, quae habet veritatis conscientiam, habet etiam piam ignorantiam. Incomprehensibilis enim est Dei sapientia: intra angustias humanae rationis coarctari non potest. In hoc ergo sacramento tota humana ratio sub pietate fidei humilianda est. Ita enim oportuit, et ordo nostrae reparationis hoc exigebat, ut imago Dei, quae per superbiam rationis deformata est, in ipso sacramento redemptionis nostrae per humilitatem rationis debeat reformari. Homo itaque rationem suam totam Deo humilians, de hoc sacramento id credat, quod Dominus instituit credendum, dicens: Hoc est corpus meum . Credat hoc firmiter, credat indubitan
Abbreviated transcription (Latin):
hiis deb̾et subditus ẽẽ deo. ut semꝑ uelit illi subesse. aqͦ
cepit ẽẽ. sic humilians racionẽ ante eũ: ut credat oĩb
u̾bis eiꝰ. sic uoluntatẽ. ut obediat omnib p̾cepts eiꝰ.
Pietas siqͥdem fidei racionẽ humiliat in homine: obe¬
dientia uoluntatẽ. Suꝑbia humane racionis que pie¬
tatẽ detrectat. ⁊ sub fide humiliari nescit: cecitas tor¬
dis ÷ dampnabilis. deo odibilis. dum ñ adqͥescit cred̾e
qͦd non sufficit comp̾hendẽ. Cũ dñs illuminass cecũ
natũ non credentes pharisei magis excecati sunt ⁊ ob¬
scurati sunt: oculi eoꝵ ne uideant. At dñs nouitatem
miraculi tanti cont᷑ eos int̾pretans dixit. Ego in iudi¬
cium uent in hunc mundũ: ut qͥ uidẽt nõ uideant.
i uidentes ceci siant. Ut qͥ non uident ꝑ suꝑbiam.
non uideant ꝑ subtractã grãm. s in sequentib addit.
Si ceci eẽtis: petim ñ haberetis. s quia dicitis quia uidemꝰ

Expanded text:
iis debet subditus esse Deo, ut semper velit illi subesse, a quo iis debet subditus esse Deo, ut semper velit illi subesse, a quo coepit esse; humilians rationem ante eum, ut credat omnibus verbis ejus; sic voluntatem, ut obediat omnibus praeceptis ejus. Pietas siquidem fidei rationem humiliat in homine, obedientia voluntatem. Superbia humanae rationis, quae pietatem detrectat, et sub fide humiliari nescit, caecitas cordis est damnabilis, Deo odibilis, dum non acquiescit credere, quod non sufficit comprehendere. Cum Dominus illuminasset caecum natum, non credentes Pharisaei, magis excaecati sunt, et obscurati sunt oculi eorum ne viderent. At Dominus novitatem miraculi tanti contra eos intentans, dixit: Ego in judicium veni in hunc mundum, ut qui non vident videant, et videntes coeci fiant . Ut qui non vinon videant per substractam gratiam. Sed in sequentibus addit: Si caeci essetis, peccatum non haberetis; sed quia dicitis quia videmus,
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ deus p̾dixãt. Sic ꝑsuasa ÷ ut a concupiscentia incipi¬
ens & ad consensum ꝑueniens p̃sumeret. qd̃ ds int̾di¬
xerat. Interea suꝑba rõ ꝓ tribunali sedens mulierem a
metu mortis absoluit. nec deũ in sermonib suis iu¬
stificauit: s suꝑbo iudicio falsi condempnauit. ⁊ sic
mulier honorẽ fidei quẽ uerbis dĩ exhibere debuit: ad
głi̾am temptatoris transtulit. illi credens deoq non cre¬
dens. Suꝑba uoluntas suꝑbe raciom assidebat que hono¬
rẽ obedientie deo subtraxit. & ꝑ mobedientiã. temptatori
se sponte subdidit. Corrupta ÷ itaq in muliere racio ꝑ su¬
ꝑbiã: quia de fide sermonis dubitauit. Non enĩ fas: de uer¬
bis dei dubitare. ⁊impiũ ÷ sermonib eiꝰ non ad qͥelcere.
horo enĩ ꝑ iudiciũ racionis in libtatẽ uoluntatis ad yma¬
ginẽ ⁊ similitudinẽ dei conditus. naturali eqͥtate in

Expanded text:
quod Deus praedixerat, sic persuasa est, ut a concupiscentia incipiquod Deus praedixerat, sic persuasa est, ut a concupiscentia incipiens, et ad consensum perveniens, praesumeret, quod Deus interdixerat. Interea superba ratio pro tribunali sedens, mulierem a metu mortis absolvit; nec Deum in sermonibus justificavit, sed superbo judicio falsi condemnavit: et sic mulier honorem fidei, quem verbis Dei exhibere debuit, ad gloriam tentatoris transtulit, illi credens, Deoque non credens. Superba voluntas superbae rationi assidebat: quae honorem obedientiae Deo subtraxit, et per inobedientiam tentatori se sponte subdidit. Corrupta est itaque in muliere ratio per superbiam; quia de fide sermonis Dei dubitavit. Nam nefas est de verbis Dei dubitare, et impium est sermonibus ejus non acquiescere. Homo enim per judicium rationis et libertatem voluntatis ad imaginem et similitudinem Dei conditus, naturali aequitate in
Abbreviated transcription (Latin):
parieti inclinato ⁊ macerie depulse. adhuc int̾ cõmina¬
tionẽ dĩ. ⁊ suggestionẽ diaboli quid crederet nelcia int̾im
respexit lignũ de qͦ agebat᷑. uiditq qͦd bonũ ẽẽt ad uescen¬
dum. pulcrũ oculis. ⁊ aspectu delectabile. blandiente.
aspectu ligni ualuit hoc totũ qͣi ad testimoniũ ꝓ parte
accusatoris. Nullum enĩ signũ mortis apparuit in lig¬
no. unde putaret᷑ accusator falsum dixisse. uel dtus falsũ¬
non dixisse. A ccesit ad hoc qd̾ mulier natualit̾ uitam
amabͥat qͣm serpens repmittebat. & mortẽ eque non
amabat qua d̾s intentabat. usum qͦq uite exꝑta & mor¬
tis mexꝑta magis sequebat᷑. qͦ eã trahebant amor & exꝑi¬
entia. ꝙ sic tandem uicta extendit ad iniquitatẽ ma¬
nũ suã. Sic seducta ÷. ⁊primũ ad dubitationẽ. ia du¬
butatione ad inficelitatẽ ꝑ ducta:. ut falsum crederet

Expanded text:
parieti inclinato, et maceriae depulsae , adhuc inter comminaparieti inclinato, et maceriae depulsae , adhuc inter comminationem Dei et suggestionem diaboli quid crederet, nescia: interim respexit lignum, de quo agebatur; viditque quod bonum esset ad vescendum, pulchrum oculis, et aspectu delectabile . Blandiente aspectu ligni, valuit hoc totum quasi ad testimonium, pro parte, accusatoris. Nullum enim signum mortis apparuit in ligno, unde putaretur accusator falsum dixisse, vel Deus non falsum dixisse. Accessit ad hoc quod mulier naturaliter vitam amabat, quem serpens repromittebat; et mortem aeque non amabat, quam Deus intentabat. Usum quoque vitae experta, et mortis inexperta, magis sequebatur, quo eam trahebant amor et experientia; et sic tandem victa extendit ad iniquitatem manum suam. Sic seducta est, et primum ad dubitationem, et a dubitatione ad infidelitatem perducta, ut falsum crederet,
Abbreviated transcription (Latin):
& cͥmen apostasie in homine. Cũ enĩ accederet temp¬
tator ad mulierẽ: a questrone dubitationis baiula
sic ꝑtorsus:. Cur precepit uobis ds ne comederetis:
Ic̾. Nt questio animũ mulieris pulsauit: qͣi afflata
sibilo. & inflata ueneno serpentis. tumuit ⁊ hesit.
Imox ad dubitationẽ cor inclinauit dicens. Ne for¬
te moriam᷑. Dubitationẽ mente ꝯceptã uerbo dubi¬
tationis exp̾ssit. ⁊sermonẽ quẽ ds dixerat. in dubi.¬
um reuocauit: & in corde mulreris quasi causa qͥdã
actitata est. Suꝑba ratio mulieris: qͣr iudex sedebat
ꝓ tribunab. uel m cathedra pestilentie. Sermo quẽ
dixerat d̃s q̃i reus adducit᷑ inmediũ. Accusator ac¬
cassit. Sermonẽ reum mendatii defert dicens. Neqͣqͣm mo¬
riemini. Puide ÷ acsi dic̾et. falsus ÷ sermo cõminatorius
qͦ d̾s mortẽ int̾minatus ÷. Tunc mulier qͣi adhuc dubia.
nondum oĩo impulsa ut caderet. s nutabunda simłq

Expanded text:
et crimen apostasiae in homine. Cum enim accederet tenet crimen apostasiae in homine. Cum enim accederet tentator ad mulierem, a quaestione dubitationis bajula sic exorsus est: Cur praecepit vobis Deus ne comederetis? etc. Ut quaestio animum mulieris pulsavit, quasi afflata sibilo, et inflata veneno serpentis, tumuit, et haesit; et mox ad dubitationem cor inclinavit, dicens: Ne forte moriamur . Dubitationem mente conceptam verbo dubitationis expressit, et sermonem, quem Deus dixerat, in dubium revocavit, et in corde mulieris quasi causa quaedam actitata est. Superba ratio mulieris, quasi judex sedebat pro tribunali, vel in cathedra pestilentiae. Sermo quem dixerat Deus quasi reus adducitur in medium, accusator accedit, sermonem reum mendacii defert, dicens: Nequaquam moriemini . Perinde est, ac si diceret: Falsus est sermo comminatorius, quo Deus mortem interminatus est. Tunc mulier quasi adhuc dubia nondum omnino impulsa ut caderet, sed nutabunda, similisque
Abbreviated transcription (Latin):
titubat. ñ uacillat. ñ fluctuat. s stat supͣ firmã petrã
supra fundamentũ: qd̾ nemo mutare pot̾. qd̾ ÷ xp̃e
iħc Si fides ÷ scientia salitis cur ñ credat᷑ habere cer¬
titudmẽ : Scio inqͥt iõb qͣd redemptor meus uiuit
Gcio inqͥt martha quia quet̾q poposceris a deo: dabit t
dͥs. & de fr̃e loquens. scio inqͥt quia resurget in resur¬
rectione in nouissimo die. Scio inqͥt apłs cui credidi &
cetus sum. Iaem de abraham loquens ait. Non hesitauit
diffidentia. s fide confortatꝰ ⁊ dans głiam deo. sciens q
fidei certitudinẽ non habet: Quis hoc dix̾it nͥ qͥ nõ
tredit uel qͥ tepide credit: fides aũ cũ subnixa sit sum¬
ma auccoritate. ueritate ⁊ certitudine. auctorntate
excludit fictionẽ: ueritate errorẽ: c̾titudine dubi¬
tationẽ. Q aũ impie dubitat: ꝓximꝰ ÷ infideli. A
dubitatione enĩ cepisse uidet᷑ peccatũ infidelitatis.

Expanded text:
titubat, non vacillat, non fluctuat,: sed stat supra firmam petram; titubat, non vacillat, non fluctuat,: sed stat supra firmam petram; supra fundamentum, quod nemo revocare potest, quod e Si fides est scientia salutis, cur non credatur habere certitudinem? Scio, inquit Job, quod Redemptor meus vivit . Scio, inquit Martha, quia quaecunque poposceris a Deo, dabit tibi Deus . Et de fratre loquens, Scio, inquit, quia resurget in novissimo die . Scio, inquit Apostolus, cui credidi, et certus sum . Idem de Abraham loquens, ait: Non haesitavit diffidentia, sed fide confortatus est, dans gloriam Deo, sciens qufidei certitudinem non habet? Quis hoc dixerit, nisi qui non credit, vel qui tepide credit? Fides autem cum subnixa sit summa auctoritate, veritate, certitudine; auctoritate excludit fictionem, veritate errorem, certitudine dubitationem. Qui autem impie dubitat, proximus est infideli. A dubitatione enim coepisse videtur peccatum infidelitatis,
Abbreviated transcription (Latin):
pietatis ⁊ misteriũ fidei loquit᷑. ⁊ cũ simplicib sermo¬
cmatio eiꝰ. ⁊ qui ÷ ex deo: uerba dei audit. Non caro
i sanguis non carnalis sapientia. ⁊ animalis sensꝰ
reuelauit petro mist̾ium fidei. s pr̃ celestis qͥ ÷ ĩ celis.
Gubnixa ÷ ergo fides nr̃a ueritate: principiũ ⁊ fundamẽ¬
tum habens ab ipso ueraci deo cui dictũ ÷. Principium
uerboꝵ tuoꝵ ueritas. Non enĩ fallit d̾s quia summa
ueritas ÷. non fallitur quia summa sapieiitia ÷: ñ
infirmat᷑ quia sũma uirtus ÷: Quicqͥd dixerit uel p̾di¬
xerit hoc ⁊ fiet. Cui tã ꝓmptũ ⁊ fac̾e qͣm dicere ut fiat. Si¬
cut tractauit. sic erit. omne ꝯsiliũ eiꝰ stabit. ⁊ si ipse de¬
creu̾it quis pot̾it infirmare⁊ Subnixa gͦ debet ẽẽ
sides nr̃a cercitudine. non enĩ coniecturis errat. non
ambigit qͣi de re dubia. non hesitat qͣi de re incerta. ñ

Expanded text:
pietatis, et mysterium fidei loquitur, et cum simplicibus sermopietatis, et mysterium fidei loquitur, et cum simplicibus sermocinatio ejus. Et qui est ex Deo, verba Dei audit. Non caro et sanguis, non carnalis sapientia, et animalis sensus, revelavit Petro mysterium fidei, sed Pater coelestis, qui est in coelis. Subnixa est ergo fides nostra veritate, principium habens ab ipso veraci Deo, cui dictum est: Principium verborum tuorum veritas . Non enim fallit Deus, quia summa veritas est; non fallitur, quia summa sapientia est; non infirmatur, quia summa virtus est. Quidquid dixerit vel praedixerit, hoc et fiet. Cui tam promptum est facere, quam dicere, ut fiat. Sicut tractavit, sic erit; omne consilium ejus stabit. Et si ipse decreverit, quis poterit infirmare? Subnixa ergo debet esse fides nostra certitudine: non enim conjecturis errat, non ambigit, quasi de re dubia; non haesitat, quasi de re incerta; non