comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Dpotuit quidem uaeuas m¬
plere uino: quicuncta cͥat
ex niehilo. s maluit de aqͣ
uinum facere: ut doceret se
non legem soluere. s implere.
nec eugłio alia fac̾e̾. uel doce¬
re: quam quȩ prophetia
Intio signoꝵ que mortalis
mortalibus erat daturus: a¬
quam uertit in uinum. sic
iam inmortalis discipulis
aꝑuit sensum. ut ui lege ⁊
ita carnales mentes priussa¬
pore sapientiȩ inibuit. pꝰ ea
resuscitatos maiori gr̃a coni
diuinę maiestatis in eiectio¬
ne uendentium de tẽplo.
tipice alius di ut humilis
descendit capharnaum .i. in¬
¶Pascha agimus: dum de uituᷤᷤ
Ad iurtutes tͣnsimus. ad hoc
die uisitat. ⁊ actꝰ cuiusq con¬
sid̾at. ⁊ eos eicit qui inter
scõs ł ficte bona. ł aꝑte mala
faciunt. ꝑ boues qui arant.
p̃dicatores cȩlestis doctrinę:
signiacantur. hos uendunt
qui ñ amore dei. s ꝓ questu
temporali p̃dicant. Ques unno¬
centes. sua uellera uestiendiᷤ
p̃baent. ꝑ has sig̃cantur oꝑa
duntur. dũ ꝓ humana laude

Expanded text:
Potuit quidem vacuas implere vino, qui cuncta creat ex nihilo, sed maluit de aqua vinum facere, ut doceret se non solvere legem, sed implere, nec in Evangelio alia facere vel docere quam quae prophetia initio signorum quae mortalis mortalibus erat daturus, aquam vertit in vinum, sicut jam immortalis discipulis aperuit sensum, ut in lege et ita carnales mentes prius sapore sapientiae imbuit, postea resuscitatos majori gloria comdivinae majestatis in ejectione vendentium de templo. Typice. Filius Dei ut humilis, descendit Capharnaum, iPascha agimus, dum a vitiis ad virtutes transimus. Ad hoc die visitat, et actus cujusque considerat, et eos ejicit, qui inter sanctos vel ficte bona, vel aperte mala faciunt. Per boves qui arant, praedicatores coelestis doctrinae significantur. Hos vendunt, qui non amore Dei, sed pro quaestu temporali praedicant. Oves innocentes, sua vellera vestiendis praebent, per has significantur opera duntur, dum pro humana laude
Abbreviated transcription (Latin):
sibilit̃ agente sp̃u incip̃ eẽ qd ñ erat
ita ut infidebis nesciat ũn ueñ ÷ quo
m. ñ hns sp̃ualẽ intellectũ in lict̾a le¬
Tues magist᷑¬
Tuesm. Non insultat ei ut suꝑior eo
habeat᷑ qͥ om̃ib p̃ẽ. sed qr uult eũ nas¬
pͥuceps nil nosti. Humiliare u ille qͥ
ñ solũ ñ credatis. s nec intelligatis t̃¬
rena .i. q̃ de tẽplo corporis mei q̃ de t̾ra
accepi drcim.a uob̃ soluendo. a me susci¬

Expanded text:
sibiliter agente Spiritu incipit esse quod non erat, ita ut infidelis nesciat unde veniat, et habens spiritualem intellectum in littera leTu es magistr, etc. Non insultat ei, ut superior eo habeatur qui omnibus praeest, sed quia vult eum nast: Superbus princeps, nil nosti, humiliare ut ille qui um non credatis, sed nec intelligatis terrena, quod de templo corporis mei quod de terra accepi dixi a vobis solvendo, a me susci
Abbreviated transcription (Latin):
¶aꝑte ostendit᷑ qr loq̃ns ad eos de eis
maxime agebat q̃ illos delectabat
audire. ⁊ q̃ ipsi int̾rogare uolebant
ħ ipse p̃ueniens ultro ꝓferebat: ⁊
ideo illũ qr cogitationes nou̾at
conficent᷑ scire om̃ia qͣsi dm̃ ⁊ dĩ filiũ
u int̾roges aliquẽ a qͦ aliqͥd scias. ł̃
ĩ int̾rogeris ab aliqͦ p̃sciens qͥd u¬
le uelit. Si ãu aliq̃n int̾rogaũit
ł int̾rogatꝰ ẽ. ñ ei s aliis opꝰ fuit
eos ostendi. uͥ cũ dix̾uit adeo existi
dicat pat̃ mecũ ẽ. neo sic putent a
deo exisse uͥ putent: ⁊̃ recessilse.

Expanded text:
te ostendunt, quia loquens de eis, ad eos maxime agebat quae illos delectabant audire: et quae ipsi interrogate volebant, haec ipse praeveniens ultro proferebat, et ideo illum, quia cogitationes noverat, confitentur scire omnia quasi Deum et Dei Filium. ut interroges aliquem a quo aliquid scias. Vel etiam interrogeris ab aliquo praesciens quid ille velit. Si autem aliquando interrogavit vel interrogatus est, non eis, sed aliis opus fuiteos extendi, ut cum dixerint: A Deo existi, dicat: Pater mecum est, nec sic putent a Deo exisse, ut putent etiam recessisse.
Abbreviated transcription (Latin):
do. ipsos in corpus meũ comũto.
Hinc plane soluit qđ ipsos mou̾at
łutabant enĩ qd corpus distribue
caro sic̃ intelligitis. sic̃ q̃ in ma¬
cello emitur sic̃ alius cibus ñ ꝓ
tẽ oꝑat᷑ multũ ꝓdest. sic̃ scientia¬
sola inflat. ipsa t̃n ñ ẽ mala s ꝑ
caritatẽ edificat.

Expanded text:
do, ipsos in corpus meum converto; hinc plane solvit quod ipsos moverat; putabant enim quod corpus distribuerCaro, sicut intelligitis; sicut quae in macello emitur, sicut alius cibus non ptem operatur multum prodest, sicut sola scientia inflat, ipsa tamen non est mala, sed per charitatem aedificat.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ita constat qd hic ẽ
u̾e panis de celo non
manna. qr illud man¬
ducantes patres nob̾
similes. mortui sunt
ducans uiuet in ȩt̾nũ¬

Expanded text:
 ita constat quod hic est vere panis de coelo, non manna, quia illud manducantes patres vobis similes mortui sunt ducans, vivet in aeternu
Abbreviated transcription (Latin):
i. error corrupit. dũ carnalit̃ q̃
dico accipis: ⁊ iõ uoca uirũ. ũ sic̃
dico sp̃ualit̃ intelligas. Idõ u sensus
gittimi. Post lapsũ i hõis ex decre¬
to dei nat᷑alit̃ regit᷑ illa etas. ñ ad
et᷑na s ad ista tẽporalia appetenda
si muloent. uitanda si offendunt

Expanded text:
 error corrumpit, dum carnaliter quae dico accipis, et ideo voca virum, ut sicut dico spiritualiter intelligas. Ideo quinque sensus a sunt legitimi. Post lapsum enim hominis et decreto Dei naturaliter regitur illa aetas, non ad aeterna, sed ad ista temporalia appetenda si mulcent, vitanda si offendunt
Abbreviated transcription (Latin):
Respondit itaq Quia cõmoti sunt de
audita eqͣlitate eiꝰ quẽ purũ hõiem pu¬
tant cũ dõ patre. subdit se ẽẽ filiũ eqͣlẽ
patri. eiusdẽ uoluntatis. eidẽ potestatis
eiꝰdẽ oꝑatiõis. In his aut̃ disserendis ħ
gn̾e loq̃ndi utit᷑ qͦ mentes. paruuloꝵs
possit excitare ⁊ si ñ ĩplere. ⁊ qͦ m̃tes ad¬
ultoꝵs ex̾ceant᷑ ⁊ pascant᷑. Diẽ enĩ de
nos ⁊̃ u nob̾ scrib̾ent᷑. q̃ ñ bñ intellecta
in errorẽ. bñ intellecta in u̾itatẽ duc̃ent.

Expanded text:
Respondit itaque Jesus. Quia commoti sunt de audita aequalitate ejus quem putant hominem purum cum Deo Patre, subdit se esse Filium aequalem Patri, ejusdem voluntatis, ejusdem potestatis, ejusdem operationis. In his autem disserendis hoc genere loquendi utitur, quo mentes parvulorum possit excitare, et si non implere, et quo mentes adultorum exerceantur et pascantur. Dicit enim de nos etiam ut nobis scriberentur, quae non bene intellecta in errorem, bene intellecta in veritatem ducerent.
Abbreviated transcription (Latin):
uentre eiꝰ. Uent̃ ẽ conscientia cordis. q̃
bibito sp̃u purgata uiuit ⁊ ht̃ fontẽ
⁊ ip̃a ẽ fons ł fluuiꝰ qui manat beniuo¬
lentia dũ ꝓximo uult consulere. qui
sua bona sibi soli suffic̾e putat. ñ fluit

Expanded text:
e. Venter est conscientia cordis, quae bibito spiritu purgata vivit, et habet fontem. Et ipsa est fons vel fluvius, qui manat benevolentia, dum proximo vult consulere, qui bona sua putat sibi soli sufficere, non fuit
Abbreviated transcription (Latin):
¶Dix̃. Qualiqd modo uultis post
facturi estis. s ñ mͦ. qr ad huc mo¬
dicũ uobiscũ sũ. qͦ dispensationẽ
meã ĩplere debeo.⁊ tẽ uado ad eũ
qͥ me in.tunc pati debeo.⁊ qͥ mͦ
ñ uultis audire p̃sentẽ ⁊ miracła
facientẽ. q̃recis me post resurrec¬
tionẽ ⁊ ascensionẽ. cũ tanta mira-¬
cula fient ꝑ apłos mea uirtute
⁊ cũ tauta credet multitudo. tẽ
enĩ cõpuncti de tanto scełe mortis
xͥ dixert̃ petro. Qd faciemꝰ¬

Expanded text:
dicat: Quod modo vultis, post facturi estis, sed non modo, quia adhuc modicum tempus vobiscum sum, quo dispensationem meam implere debeo, et tunc vado ad eum qui me misit, tunc pati debeo. Et qui modo non vultis audire praesentem et miracula facientem, quaeretis me post resurrectionem et assensionem cum tanta miracula fient per apostolos mea virtute, et cum tanta credet multitudo. Tunc enim compuncti de tanto scelere mortis Christi dixerunt Petro: Quid faciem
Abbreviated transcription (Latin):
tio diuine miscđie in salutẽ mũ¬
di ĩpleret᷑ utens malo ad bonũ
u̾ mali utunt᷑ bonis dei ad malũ
lileã ãbulabat. ut eũ mutari uolen¬
tes. de uiciis ad iurtutes transim¬
grare discant. qd illa figurabat. ł
ut illius tp̃ris scĩ de udea ad gen¬
tes u̾bi dei transitũ expectarent

Expanded text:
tio misericordiae in salutem mundi impleretur, utens malo ad bonum, ut mali utuntur bonis Dei ad malum.lilaeam ambulabat, ut eum imitari volentes, de vitiis ad virtutes transmigrare discant: quod illa figurabat. Vel ut illius temporis sancti de Judaea ad gentes verbi Dei transitum exspectarent
Abbreviated transcription (Latin):
¶Qd̾ au latuit exemplũ ẽ uitancli
malos. q palam loquit᷑ ⁊ ñ tenet᷑
ab his qui q̃rebant. potestatis ẽ eiꝰ

Expanded text:
d latuit, exemplum est vitandi malos, quod palam loquitur, et non tenetur ab his qui quaerebant, potestatis e
Abbreviated transcription (Latin):
& dicent. Dñs pascit me & nichił mchi
deerit: in loco pascue ibi me collocauit
Suꝑ aquas refectionis educauit me:
Qui autem in istiꝰ modi uiis atqͣ senu¬
tis pastꝰ fuerit & nutritꝰ: nec esuciet nẽqͥ
sitiet. neq calorem sentiet solis. &. impłe¬
bit᷑ de illo qͦd scriptum ẽ. Per diem solñ
uret te neq luna ꝑ noctem: ut nec id¬
uersa nec ꝓsꝑa huiꝰ seculi sentiat. Siqͥdẽ
misericors & miserator dñs ipse consola¬
bitur &. reget eos. & ducet ad fontes ac a¬
rum. siue portabit illos fontes de quł
scriptum ẽ. benedicite dño de fontib
isrł. Et in alio loco. Haĩrite aquas de
fontib saluatoris. hi fontes in ueteri
offendicula que credentium pot̾ant mi¬
pedire gressus: dñs eis ũtit in planũ.
Et excelsa humiliauit. atq humilia
sublimauit: ut iter planum habeant
atq campestrẽ. Qui sint autẽ isti quibꝰ
p̃paretur uia: ponit manifestius. Ecce

Expanded text:
t me, et nihil mihi deerit, in loco pascuae ibi me collocavit: super aquas refectionis educavit me . Qui autem in istius modi viis atque semitis pastus fuerit et nutritus, nec esuriet, nec sitiet, neque calorem sentiet solis: et implebitur de illo quod scriptum est: Per diem sol non uret te, neque luna per noctem . Ut nec adversa nec prospera hujus saeculi sentiat. Siquidem misericors et miserator Dominus, ipse consolabitur et reget eos, et deducet ad fontes aquarum. Sive potabit illos ad fontes, de quibus scriptum est: Benedicite Domino de fontibus Israel . Et in alio loco: Haurite aquas de fontibus Salvatoris . Hi fontes in veteri e offendicula quae credentium poterant impedire gressus, Dominus eis vertet in planum, et excelsa humiliabit, atque humilia sublimabit, ut iter planum habeant atque campestre. Qui sint autem isti quibus praeparetur via, ponit manifestius: Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
sy nagogo. Noli timere tantũ modo
crecde. Et non almisit quenquã
sequi se. nisi petrũ & iacobũ & ioħem
frẽm iacobi. Et ueniunt ad domũ
archi synagogi & uidet tumultum
& flentes & eiulantes multũ. & in¬
gressus ait eis. Quid turbamini &
ploratis : puella non ẽ mortua. sed
lebant: m̾ito foris excludunt᷑ ut pote indigni qui irrideant

Expanded text:
synagogo noli timere tantummodo crede et non admisit quemquam sequi se nisi Petrum et Iacobum et Iohannem fratrem Iacobi et veniunt in domum archisynagogi et videt tumultum et flentes et heiulantes multum et ingressus ait eis quid turbamini et ploratis puella non est mortua sed erito foras excluduntur, ut pote indigni qui potent
Abbreviated transcription (Latin):
gendã decernant. ut mutandi hospitii ne¬
cessitudinis q uiolandi aiusa ñ suppetat.¬
exeatis inde. Et quicũq ñ receperint

Expanded text:
genda decernitur, ut mutandi hospitii necessitudinisque violandae causa non suppetat. Et quicunque non receperint
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Mathis ⁊ lucas memorant dñm dixisse dipcis¬
se discipłis uͥ nec uirgã ferrent. marcꝰ neqͥd
tollerent nͥ uirgam t̃m. Sed illi rõnalit̃
iurgã accipiunt. qr mare̾ ꝑ uirgã pocesta¬
tẽ accipiendi necessaria a subditis intellig̃

Expanded text:
 Mattheus et Lucas memorant Dominum discipulis dixisse, ut nec virgam ferrent: Marcus ne quid tollerent nisi virgam. Sed illi realiter virgam accipiunt. Marcus per virgam potestate
Abbreviated transcription (Latin):
Quod suꝑiuserat in¬
ferius descendit. Ad
mirũ si quod inferiꝰ¬
erat. in id qued supe¬
rius est ascendit:¬

Expanded text:
Quod superius erat, inferius descendit. Quid mirum: si quod erat inferius, in id quod superius est ascendit
Abbreviated transcription (Latin):
positos respiciebat.
& adducunt ei surdũ⁊ mutu qͥ seł ues¬
aures uerbis dei audiendis: nec os ꝓlo
q̃ndis aꝑit. qͣles necesse ẽ u hi qͥ iudire
⁊ loqͥ uba dei longo usu lidicert̃ dno
sanandos offerant ut cos cͦs humana
fragilitas nequit gr̃e dexc̃a saluet.
in ꝓthoplasto cecat᷑: dũ uidet. surdus sit
dũ audit. dũ odorat᷑: emungitur. obunices¬

Expanded text:
positos respiciebat. Et adducunt ei surdum et mutum; et deaures verbis Dei audiendis, nec os pro loquendis aperit. Quales necesse est ut hi qui audire et loqui verbum Dei longo usu didicerunt, Domino sanandos offerant, ut eos quos humana fragilitas nequit, gratiae dextera salvet.in protoplasto, caecatur dum videt, surdus fit dum audit, dum odorat emungitur, obmutes
Abbreviated transcription (Latin):
de micis pueroꝵ. Et ait illi. Pro¬
pter hunc sermonẽ uade. exut de¬
moniũ de filia tua. Et cũ abisset
domũ suã inuenit puellã iacentẽ
supra lectum & demonium exisse.
Et iterum exiens de finib tyri. ue¬
nit ꝑ sydonem ad mare galileȩ
inter medios fines decapoleos. Et

Expanded text:
de micis puerorum et ait illi propter hunc sermonem vade exiit daemonium de filia tua et cum abisset domum suam invenit puellam iacentem supra lectum et daemonium exisse et iterum exiens de finibus Tyri venit per Sidonem ad mare Galilaeae inter medios fines Decapoleos et
Abbreviated transcription (Latin):
minũ cogitationes malȩ ꝓcedunt
adulteria. fornicationes. homicidia.
furta. auaritiȩ. nequitie dolus.
impudicitia. oculus malus. blas¬
phemia. suꝑbia. stulticia. Om̃ia
hec mala abintus procedunt. &
cõmunicant hominẽ. Et inde¬

Expanded text:
gitationes malae, procedunt adulteria, fornicationes, homicidia, furta, avaritiae, nequitiae, dolus, impudicitia, oculus malus, blasphemiae, superbia, stultitia. Omnia haec mala ab intus procedunt, et communicant hominem. Et
Abbreviated transcription (Latin):
sportis modo ĩpletis statĩ ascendert̃ in
nauiesam. ⁊ uenerunt in fines mage¬
dan ⁊ ibi nauigantib dictũ ẽ qd caue¬
rent a ferm̃to phariseoꝵ ⁊ saduceors
s scͥptura dic̃ q obliti s̃ panes tollere.
in quo ostendit᷑ ꝗͣ modicã curã carnis
hab̾ent: intenti dm̃ p̃sentie.

Expanded text:
sportis modo impletis, statim ascenderunt in naviculam, et venerunt in fines Magedan, et ibi navigantibus dictum est quod caverent a fermento Pharisaeorum et sadducaeorum. Sed Scriptura dicit quod obliti sunt panes tollere, in quo ostenditur quod modicam curam carnis haberent intenti Domini praesentiae.
Abbreviated transcription (Latin):
Spirtũ ab intꝰ aca¬
pite dñi ꝓcedit.
Manus uͦ mẽbra
corꝑis ext̾iꝰ posi¬
ta. Expuens gͦ
in ocsos ceci: ma¬
nus suas ĩponit
ut uideat. q ee
citatẽ humani
gñis  ꝑ inuisibi¬
lia diuinę pieta¬
tis dona ⁊ ꝑ ostin

Expanded text:
Sputum ab intus a capite Domini procedit. Manus vero membra corporis exterius posita. Exspuens ergo in oculos caeci, manus suas imponit, ut videat: quia caecitatem humani generis et per invisibilia divinae pietatis dona et per osten
Abbreviated transcription (Latin):
destrui confessionẽ suã nec putat
fieri posse ut dei filius occidatur. ap¬
p̃henditq eũ in affectũ suũ ł seꝑa¬
tũ ducit. ne p̃sentib cet̾is magistrũ¬
¶B. Qulci putant qs ñ petrus s adu̾sariꝰ
sp̃s sit correptꝰ qͦ sugg̾ente ħ apłs dice¬
bat. Sed mͥ error apłi de pietatis affec¬
tu ueniens. nũꝗͣ. incentutũ uidebit᷑
cliaboli. Diabolo dr̃ Uade retro
sathana. setro: uade retro me.¬

Expanded text:
destrui confessionem suam, nec putat fieri posse ut Dei Filius occidatur; apprehenditque eum in affectum suum, vel separatim ducit, ne praesentibus caeteris condisro. Multi putant quod non Petrus, sed adversarius Spiritus sit correctus, quo suggerente hoc Apostolus dicebat: Sed mihi error Apostoli de pietatis affectu veniens, nunquam incentivum videbitur diaboli. Diabolo dicitur: Vade retro, Satanas. Petro: Vade retro me
Abbreviated transcription (Latin):
agat ne confessio
cors uulgi opinio¬
ne si u̾itatis agni¬
muata ne sic̃ hero¬
des de auditis h¬
sitare putentur.
Uñ petro seđin
o⁊ sangͥs ñ re¬

Expanded text:
errogat, ne confessio eorum vulgi opinione, sed veritatis agnirmata: ne sicut Herodes de auditis haesitare putentur. Unde Petro secundum et sanguis non re
Abbreviated transcription (Latin):
cipiebat tanto magis plus p̃dica¬
bant. & eo amplius admirabant᷑
dicentes. Bene om̃ia fecit. Et sur¬
dos fecit audire. & mutos loqui.
In illis dieb iterum cũ turba mul¬
ta esset nec haberent qđ mandu¬
carent. conuocatis discipulis ait¬

Expanded text:
lus praedicabant et eo amplius admirabantur dicentes bene omnia fecit et surdos facit audire et mutos loqui in illis diebus iterum cum turba multa esset nec haberent quod manducarent convocatis discipulis ait
Abbreviated transcription (Latin):
¶ B. &. app̃hensa manu ceci. Ut eũ ad exe¬
cutionẽ bone oꝑationis qͣm ꝓdutina
cordis obseuritate ñ nou̾at confortaret.
luntatẽ sui ꝯditoris qua illuminari me¬
ret᷑. libius sedulo corde scͥutaref᷑. Qsqͥs
enĩ lum̃ et̾nitatis hr̃e desidat: ñ exẽpla
turbar̃ s ducatũ necesse ẽ sui redẽpto

Expanded text:
. Apprehendit manum caeci, ut eum ad exsecutionem bonae operationis quam pro diutina cordis obscuritate non noverat confortaret. luntatem sui conditoris, qua illuminari mereretur, liberius sedulo corde scrutaretur. Quisquis enim lumen aeternitatis videre desiderat, non exempla turbarum, sed ducatum necesse est se
Abbreviated transcription (Latin):
Nec recordamini quando quinq
panes fregi in quinq milia. & qͦt
cophinos fragnentoꝵ plenos sustu¬
listis: Dicunt ei. Duodecim. Qnͣdo
& septem panes in quatuor milia
quot sportas fragmentoꝵ sustulistis:
Et dicunt ei. Septem. Et dicebat
eis. Quomodo nondũ intelligitis:¬

Expanded text:
ordamini, quando quinque panes fregi in quinque millia, et quot cophinos fragmentorum plenos sustulistis,? Dicunt ei: Duodecim. Quando et septem panes in quatuor millia, quot sportas fragmentorum tulistis? Et dicunt ei: Septem. Et dicebat eis: Quomodo nondum intelligitis
Abbreviated transcription (Latin):
tiformi repleci.fiunt i sporte de uinco
pali r̃ foliis. Iuneꝰ naseit᷑ suꝑ aqͥs. pal¬
ina uictorẽ coronat. Sc̃i quoq ne ab humore
etnitatis arescant in ipso fonte uite se col¬
locunt. ⁊ et̾ne retributionis palmã expec

Expanded text:
iunt enim sportae de junco, et palmarum foliis. Juncus nascitur super aquas, palma victorem coronat. Sancti quoque ne ab humore aeternitatis arescant, in ipso vitae fonte se collocant, et aeternae retributionis palmam exspec
Abbreviated transcription (Latin):
samuelis estiuo tonitrua ł fulgura ł ĩbres
qͣsi ñ possent ⁊ ħ calũniari. qui ea calum¬
mabant᷑ q̃ ocłis uidebant. manu tenebãt.
utilitate sentiebant. Uł signũ de celo man¬
Uñ ioħs post eduliũ panũ turbas que¬
sisse dicit. Qd oꝑaris: Patres nr̃i man

Expanded text:
mugire tonitrua, vel fulgura vel imbres, quasi non possent et haec calumniari qui ea calumniabantur quae oculis viderant, manu tangebant, utilitate sentiebant. Vel signa de coelo, manUnde Joannes post edulium panum turbas quaesisse dicit: Quid operaris? Patres nostri man
Abbreviated transcription (Latin):
¶ B. Helonge u. Morał. qui nichil carna¬
ł corruptiõis exꝑtus ad seruitiũ dei festi¬
dicitia nullis flagiciis inqͥnatꝰ. solũ aut̃
coniugiũ exꝑtus: nec iste de longinquo
alii post multa flagicia ueniunt: ⁊ iõ

Expanded text:
 De longe. Moraliter. Qui nihil carnalis corruptionis expertus, ad servitutem Dei festilla impudicitia, nullis flagitiis inquinatus, solum autem conjugium expertus, nec iste de longinquo. Alii post multa flagitia veniunt: et ideo
Abbreviated transcription (Latin):
nã. cartiali spe ⁊ desidio tegit᷑. Hic añ
remota om̃i cupiditate carnali. con¬
uiuas noui testam̃. spei ꝑmanentis fir¬
soliditas nullo feno int̃posito contine¬
bat.
milia : annus noui cestam̃ti. cũ uui. tẽ¬
porib. Septẽ sporte: Uii. pͥme eccłie.
fragm̃ta panũ: mistici intelleettis
pͥme septimane s̃. ł iscicłi bñ dicti:
libri noui testam̃ti. qm piscis assi
partẽ: resurgens postulat. ⁊ pisoẽ
suꝑ positũ priiis. disetpłis in cap¬
tura pisciũ porrigit.

Expanded text:
arnali spe et desiderio tegitur: hic autem remota omni cupiditate carnali, convivas Novi Testamenti, spei permanentis firsoliditas, nullo feno interposito continebat.lia, annus Novi Testamenti cum quatuor temporibus. Septem sportae, septem primae Ecclesiae. Fragmenta panum mystici intellectus primae septimanae sunt. Pisciculi benedicti: libri Novi Testamenti, quomodo piscis assi partem resurgens postulat, et piscem superpositum prunis discipulis in captura piscium porrigit.
Abbreviated transcription (Latin):
Ipse ẽ frum̃tũ quo uiu̾e debet
fidelis aĩa. granũ de qͦ sp̃uał se¬
ges debet surg̃e. cũ sint multa
grana seminũ nulli se cõparat
nͥ frumento. Un̾ mos cep̃ eccłiȩ
de hoc solo grano confici corpus
¶ Qui amat in hac uita ꝑdet infu¬
turo. q magis ꝯgruit. Uñ ⁊ fubdit
odit animã suã in ħ mundo qͥ

Expanded text:
Ipse est frumentum quo vivere debet fidelis anima. Granum, de quo spiritualis seges debet surgere. Cum sint multa grana seminum, nulli se comparat nisi frumento, unde mos coepit Ecclesiae de hoc solo grano confici corpus Qui amat in hac vita, perdit in futuro quod magis congruit, unde subdit: odit an
Abbreviated transcription (Latin):
¶i. qͦmͦ incruce moriet᷑. ħ enĩ eũ
clixisse putabant qd fac̾e cogita¬
bant. filiũ hõis. qr hoc memorit
tenebant qd sepe dix̾at se filiũ ho¬
minis. ñ qd hic dixisset. si exalta¬
tꝰ f. filiꝰ hõis. Quis ẽ iste filiꝰ hõis:
manet in et̾nũ. quomͦ exalta

Expanded text:
. Quomodo in cruce morietur? Hoc enim eum dixisse putabant quod facere cogitabant. Filium hominis. Quia hoc memoriter tenebant, quod saepe dixerat se Filium hominis, non quod hic dixisset, si exaltatus fuerit Filius hominis. Quis est iste Filius hominis? manet in aeternum.
Abbreviated transcription (Latin):
qͣrt̃ uidẽ. Eoce duo parietesꝯ
currentes. Dicit itaq angula
uidẽ. s occasiõe hoꝵs annuntiat
in celis glorificato. s hane altitu¬
dinẽ glorificatiõis p̃cedit humi¬
litas passiõis. Uñ am̃am̃ dico

Expanded text:
quaerunt videre, ecce duo parietes concurrentes. Dicit itaque angulavidere, sed occasione horum annuntiat in coelis glorificato. Sed hanc altitudinem glorificationis praecedit humilitas passionis, unde: Amen, amen dico
Abbreviated transcription (Latin):
meos. Iħ de mansiõe
dit apud uos manens
ħ eccłia p̃sens corpora¬
lis. inqͣuisitat lib̾anido
It ⁊ redit.

Expanded text:
ec de mansione dit. Apud vos manens. Hic Ecclesia praesens corporalis in qua visitat liberando, et redit.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Erat u̾ maneat. ñ manebit u̾sit. qr pͥus
manere ut hospes apud aliũ uisibilit᷑
modic̃ ñ uidebit. qr resusitatꝰ se eis ños¬
tendit. s ⁊ cotũ tẽpꝰ modicũ ẽ. qͦ finito
fine fut᷑a resurrectio.

Expanded text:
 erit, ut maneat; non manebit, ut sit; quia prius manere, ut hospes apud alium visibilitermodicum non videbit, quia resuscitatus se eis non ostendit, sed totum tempus modicum est, quo finito fine futura resurrectio.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ filiũ ⁊ p. Thomas uͦ ⁊ si puta
noscetiseũ. ꝑ me cognitũ. ⁊ uidis¬
tis eũ corde. dũ me ꝑoĩa similẽ
ei uidistis. S erant alii de qͥb¬
rent istũ filiũ. illũ patrẽ. ñ pu¬
tabant siliũ ex toto similẽ. sed
patrem meliorẽ. ⁊ ita nec p. nec¬

Expanded text:
et Filium et Patrem. Thomas vero etsi putarnoscetis eum per me cognitum, et vidistis eum in corde, dum me per omnia similem ei rent istum esse Filium, illum Patrem, non putabant Filium ex toto similem, sed Patrem meliorem, et ita nec Patre
Abbreviated transcription (Latin):
fidei. Ex hao uiuit iꝰtus ⁊ munda¬
ratio mansiõis. qr sic. parat nos
sibi ⁊ se nobis. uͥmaneat in nob̾
⁊ nos in eo. qͣntũ qͥsq erit par¬
ticeps eiꝰ plus uł minꝰ ꝓdiu̾sitate¬

Expanded text:
. Ex hac vivit justus, et mundaratio mansionis, quia sic parat nos sibi, et se nobis, ut maneat in nobis, et nos in eo, quantum quisque erit particeps ejus plus vel minus
Abbreviated transcription (Latin):
xerat nullũ uenire ad patrẽ
nͥ ꝑ se qͥ ẽ inseparabilit̃ idẽ cũ pa¬
tre. ne q̃rerent qͥsẽ pat᷑. osten¬
dit ex se noto nosci patrẽ. q ñ
dũ qͥdã cognou̾ant. quos arguit
dicens. Si cogñ¬

Expanded text:
rat, nullum venire ad Patrem, nisi per se, qui est inseparabiliter idem cum Patre, ne quaererent quis est Pater, ostendit ex se noto nosci Patrem, quod nondum quidam cognoverant, quos arguit dicens: Si cogn
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ semꝑ in
trabiliter
rabiliter oꝑatus est. ĩ
recedit. manet tam̃
bonis semꝑ insistant.
ad aliquid ñ manet.s.
faciant.¬

Expanded text:
in mirabiliter rabiliter operatus est; in recedit. Manet tamenbonis semper insistant. Ad aliquid non manet, faciant
Abbreviated transcription (Latin):
Angłi purũ u̾bũ soli¬
dũ cibũ comedunt
nos idem u̾bũ sed in
lac uersum. qr si ñ
possumus comede poᷤᷤ¬
sumus sugg̃e. nͥ enĩ
incarnaret᷑. a nob̾ ñ
agnosc̾et᷑. a nob̾ ñ
gustaretur.

Expanded text:
Angeli parum Verbum solidum cibum comedunt, nos idem Verbum, sed in lac versum; quia, si non possumus comedere, possumus sugere. Nisi enim incarnaretur, a nobis non agnosceretur, a nobis non gustaretur.
Abbreviated transcription (Latin):
Cur gͦ fugerat nͥ ꝓ p̃dicto sacͣm̃to:
It̾m p̾sens loqͥtur eis. uͥ quoꝵ sa¬
tiauit uentres. eoꝵ satiet ⁊ m̃tes
dicens. am̃ am̃ dico uoħ. docens eos
quos loctͥores instituit fug̾e lau¬
tioni.

Expanded text:
fugerat, nisi pro praedicto sacramento? Iterum praesens loquitur eis, ut quorum satiavit ventres, eorum satiet et mentes, dicens: Amen, amen dico vobis, docens eos quos doctores instituit, fugere lautioni.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Pascha agimus: dum de uituᷤᷤ
Ad iurtutes tͣnsimus. ad hoc
iħc uenit. dum eccłam coti¬
die uisitat. ⁊ actꝰ cuiusq con¬
sid̾at. ⁊ eos eicit qui inter
scõs ł ficte bona. ł aꝑte mala
faciunt. ꝑ boues qui arant.
signiacantur. hos uendunt
qui ñ amore dei. s ꝓ questu
temporali p̃dicant. Ques unno¬
centes. sua uellera uestiendiᷤ
p̃baent. ꝑ has sig̃cantur oꝑa
mundit̾ię ⁊ pictatis. quȩ uen¬
duntur. dũ ꝓ humana laude
geruntur. E̾p̃s in columba
apparuit. Uñ ꝑ columbã sp̃c
accipitur. ꝗ̃ uendt̃ simoniachi.

Expanded text:
Pascha agimus, dum a vitiis ad virtutes transimus. Ad hoc Jesus venit dum Ecclesiam quotidie visitat, et actus cujusque considerat, et eos ejicit qui inter sanctos, vel ficte bona, vel aperte mala faciunt. Per boves qui arant, significantur, hos vendunt qui non amore Dei, sed pro quaestu temporali praedicant. Oves innocentes sua vellera vestiendis praebent, per has signantur opera munditiae et pietatis, quae venduntur, dum pro humana laude geruntur. Spiritus ut columba apparuit, unde per columbam spiritus accipitur, quam vendunt Simoniaci.
Abbreviated transcription (Latin):
minus est. affirmans humani¬
tatem. nathauael ⁊ petrus fi¬
lium đi. quod mauis affirmaᷤ
diuinitatem. Ecce confirma¬
tio utrius naturę inxͦ. Ist con
fitentes dĩtatẽ¬

Expanded text:
minus est, scilicet humanitatem, Nathanael et Petrus Filium Dei, quod majus est, affirmantes divinitatem. Ecce confirmatio utriusque naturae in Christo. fitentes deitat
Abbreviated transcription (Latin):
Dpotuit quidem uaeuas m¬
plere uino: quicuncta cͥat
ex niehilo. s maluit de aqͣ
uinum facere: ut doceret se
non legem soluere. s implere.
nec eugłio alia fac̾e̾. uel doce¬
re: quam quȩ prophetia
Intio signoꝵ que mortalis
mortalibus erat daturus: a¬
quam uertit in uinum. sic
iam inmortalis discipulis
aꝑuit sensum. ut ui lege ⁊
ita carnales mentes priussa¬
pore sapientiȩ inibuit. pꝰ ea
resuscitatos maiori gr̃a coni
diuinę maiestatis in eiectio¬
ne uendentium de tẽplo.
tipice alius di ut humilis
descendit capharnaum .i. in¬

Expanded text:
Potuit quidem vacuas implere vino, qui cuncta creat ex nihilo, sed maluit de aqua vinum facere, ut doceret se non solvere legem, sed implere, nec in Evangelio alia facere vel docere quam quae prophetia initio signorum quae mortalis mortalibus erat daturus, aquam vertit in vinum, sicut jam immortalis discipulis aperuit sensum, ut in lege et ita carnales mentes prius sapore sapientiae imbuit, postea resuscitatos majori gloria comdivinae majestatis in ejectione vendentium de templo. Typice. Filius Dei ut humilis, descendit Capharnaum, i
Abbreviated transcription (Latin):
quebatur eum turba multa & cõ¬
primebant illũ. Et mulier quȩ erat
in profluiuio sanguinis annis duo¬
decim. & fuerat multa ꝑpessa a cõ¬
plurib medicis & erogauerat om̃ia
sua nec quicquã profecerat sed ma¬
gis deterius habebat. Cũ audisset

Expanded text:
quebatur eum turba multa et conprimebant illum et mulier quae erat in profluvio sanguinis annis duodecim et fuerat multa perpessa a conpluribus medicis et erogaverat omnia sua nec quicquam profecerat sed magis deterius habebat cum audisset
Abbreviated transcription (Latin):
cũ xp̃o negligat p̃dicationis minist̾iũ frͣne redẽpͥtiõi accõmo
tibi dñs fecerit & misertus sit tui.
Et abut & cȩpit p̃dicare in decapo¬
li quanta sibi fecisset iħe & om̃s mi¬
rabantur. Et cum transcendisset
iħc in naui rursus trans fretum
conuenit turba multa ad illum
& erat circa mare. Et uenit qui¬
dam de archisynagogis nomine

Expanded text:
Christo, negligat praedicationis ministerium fraternae redemptioni accommot misertus sit tui et abiit et coepit praedicare in Decapoli quanta sibi fecisset Iesus et omnes mirabantur et cum transcendisset Iesus in navi rursus trans fretum convenit turba multa ad illum et erat circa mare et venit quim de archisynagogis nomine
Abbreviated transcription (Latin):
ta. poss deleri penitentia leui ⁊ secreta
Puella in domo iacens paucis arbitris
surgit. ⁊ eis p̃cipitur ut nemini dieant
Iuuenis extͣ porcã turba multa comitarte
⁊ uidente. lazarus de monum̃to uocatus.

Expanded text:
ta possunt deleri poenitentia, quia puella in domo jacens paucis arbitris surgit, et eis praecipitur ut nemini dicant; juvenis extra portam, multa turba comitante et vidente; Lazarus de monumento
Abbreviated transcription (Latin):
¶B. Sola fiddelis mulier dñm tangit quemi
passim comitans turba compitit. qr hdiu
Uni. noli me tang̾̃e. ñclũ etum ꝯscendi ad pa¬
trem meũ. Ra u̾acit tange est. eum eqͣsẽ
patri erede.

Expanded text:
. Sola fidelis mulier Dominum tangit, quem passim comitans turba comprimit. Quia quunde: Noli me tangere: nondum enim ascendi ad Patrem meum . Quia veraciter tangere est eum aequalem Patr
Abbreviated transcription (Latin):
derat. nichil in se nͥ tenebras angustiar̃
estus hostiũ insurgentiũ ceruit. cũ uͦ mentẽ
tis repenteortũ luciferi conspicit qͥ diẽ ꝓpei
ras noctis .i. totã uigiliã macutinã illumina¬
sB Uolebat p̃tire eos. Ut ad horã si turbati

Expanded text:
 nihil invenit nisi tenebras angustiarum et aestus hostium insurgentium. Cum vero mentem tis repente ortum luciferi conspicit, qui diem proras noctis, id est, totam vigiliam matutinam illuminaEt volebat praeterire eos. Ut ad horam, scilicet,
Abbreviated transcription (Latin):
deãbulabat in humidã ⁊ instabilẽ subam.¬
placando uentos ⁊ undas. q elem̃tis dñare¬
tur monstrauit. Sed carnales adhuc disci¬
płi. magnitudine ꝗ uirtitũ stupebant. s
diuinȩ maiestatis u̾itatẽ ñ cognoscebant.

Expanded text:
deambulabat in humidam et instabilem subPlacando ventos et undas, quod elementis dominaretur ostendit. Sed carnales adhuc discipuli magnitudine quidem virtutum stupebant, sed divinae majestatis veritatem non cognosce
Abbreviated transcription (Latin):
¶B. W statim coegit. ⁊ c̾. Exemplũ dat nobis
tũ ad concupiscentiã flectat tẽporaliũ. Q d̾
ipse dñs nobis insinuans. cũ hi qͥuirtutes
eiꝰ ãmirabant᷑ regẽ eũ fac̾e uellent: fug̃
in monte orare. Crucifixorib ꝓpt̾ea oc̃¬
currit: ut scł parati simus ad adu̾sa¬
emolliendo decipiant: crebris p̃eib a

Expanded text:
 statim coegit. Exemplum dat nobis tum ad concupiscentiam flectat temporalium. Quod ipse Dominus nobis insinuans, cum hi qui virtutes ejus admirabantur, regem eum facere vellent, fugit in montem orare. Crucifixoribus promptus occurrit, ut scemolliendo decipiant, crebris a
Abbreviated transcription (Latin):
QQuia pot̾at timere ne iste qui si¬
ne peccato ẽ eam puniret. dicit ei
nec ego te concdẽnabo. ut iustus
ne amplius peccet int̃dicens.
culpa mulieris. aꝑtuis subdit. qͥd
possit ex diuinitate. ne quis am¬
bigat de eo hõie an possit pecc̃a
dimitt̾e. Ego sum lux mundi qͣ
nube carnis tegitur. ⁊ sic toleran¬
da hõib efficitur. Unde ⁊ peccã
possum dunitt̃e. ⁊ etiã hõiem il¬
luminare.

Expanded text:
quia poterat timere ne iste qui sine peccato est eam puniret, dicit ei,Nec ego te condemnabo, ut justus ne amplius peccet interdicens.culpa mulieris, apertius subdit quid possit ex Divinitate, ne ambigant de eo homine an possit peccata dimittere. Ego sum lux mundi. Quae nube carnis tegitur, et sic toleranda hominibus efficitur, unde et peccata possum dimittere et etiam hominem illuminare.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Notandũ÷. Etiã remissis pecca¬
tis: tolerat homo mniseriã. in
ctior enĩ ÷ pena quã culpa. ne
parua uidetur culpa. si c̃ illa si¬
niretur ⁊ pena. ⁊ ĩo ł ad demõ¬
strationem debitȩ miscriȩ. ł ad
em̃dationẽ labilis uitę. ł ad exer¬
titationẽ necessauȩ patientiȩ:
tc̃ꝑałr tenet homine̾ pena. etiã
quẽ iã reum ũ tenet culpa. ⁊ ħ:
Iħs qui scit int̾rogat. an płꝰ dili
utrũ plꝰ illis diligat tacuit. Ecce
docet ñ teni̾e diffiuire de occultiᷤ.
Dasceagnos. m. si me diligis: ñte.¬
pasce ut ineos: ñ ũ tuos. głam
meam ĩ eisquere: ñ tuã. mãluc:
÷ proximis. minus dm̃ diligit.
haũ caritas ex diuina datur
gr̃ã. quod̾ tacite inuuit iħs:
dum int̾rogans de amore ħ dic̃
quod non alibi. Simon ioħis .i.
obediens dĩ gr̃a. quia ꝙ ardentiꝰ
ceteris diligit.⁊ obedit: ñ estñ¬

Expanded text:
 Petrus. Etiam remissis peccatis tolerat homo miseriam, in ctior enim poena est quam culpa, nec parva videretur culpa, si cum illa auferretur poena. Est ideo vel ad demonstrationem debitae miseriae, vel ad emendationem labilis vitae, vel ad exercitationem necessariae patientiae temporaliter tenet hominem poena, etiam quem jam reum non tenet culpa, et hait quod interrogat an plus diligutrum plus illis diligat, tacet. Ecce docet, non temere definire de occultis, Pasce agnos meos. Si me diligis, pasce agnos meos. Non ut tuos gloriam meam in eis quaere, non tua proximis, minus Deum diligit. Haec autem charitas ex divina datur gratia. Quod tacite innuit Joannes dum interrogans de amore dicit hic quod non alibi: Simon Joannis, id est obediens Dei gratia, quia quod ardentius caeteris diligit et obedit, non est
Abbreviated transcription (Latin):
Pascere oues: credentes ne de¬
ficiant confortare. terreuasub¬
sidia si necesse : subditis ꝓui¬
dere. cxempla uirtitũ p̃bere.
ad usariis obsistere. peccantes
⁊ eductus. nolens ad eã uenit.
s uolens eam uicit. ⁊ reliquit
affectum infirmitatis: quo
nemo uult mori. qui ado⁊ na¬
turalis: ut eũ petͦ nec senect᷑

Expanded text:
Pascere oves est credentes ne deficiant confortare, terrena subsidia, si necesse est, subditis providere, exempla virtutum praebere, adversariis obsistere, peccantes est ductus, nolens ad eam venit, sed volens eam vicit; et reliquit affectum infirmitatis, quo nemo vult mori, qui adeo est naturalis, ut eum Petro nec senectus
Abbreviated transcription (Latin):
cum ꝑ martiriũ con¬
sumare. s expectare
cura placidam abso¬
lutionẽ carnissus
qñ ego ueniens reci¬
piam eum in ȩterna

Expanded text:
eum per martyrium consummari, sed exspectare eum placidam absolutionem carnis suae, donec ego veniens recipiam eum in aeternam
Abbreviated transcription (Latin):
IPloribitis me occiso de qͥ in unici
gaudebunt. Similit̃ plorant oñis:
honi in erũnis huiꝰ scłi. s mundi
amatores gaudent. boni aut̃ cõpa¬
ꝙͣ tristis ẽ de pͣsenti dolore.

Expanded text:
plorabitis. Me occiso, de quo inimici gaudebunt. Similiter plorant omnes boni in aerumnis hujus saeculi; sed mundi amatores gaudent. Boni autem compaam tristis est de praesenti dolore.
Abbreviated transcription (Latin):
sdiat uos pat̃ qr nos amamꝰ filiũ cũ a
b qd amet.¬
Dicunt. Cũ ñdũ uenisset hora qͣ. ꝓ¬
ñ intelligunt. ut nec saltẽ se ñ in¬
tealig̾e intelligant. de qͣ eoꝵ uifir¬
mitate ad monens respondit mͦ

Expanded text:
at nos Pater quia amamus Filium, cum a bis quod ametus. Cum nondum venisset hora quam pronobis intelligunt, ut nec saltem se non intelligere intelligant. De qua eorum infirmitate admonens respondit: M
Abbreviated transcription (Latin):
ferre possumus. Precipit᷑q celis & t̾re uł
his uͥtutib que in celo morant᷑ & terra.
uel angelis & hominib ut dĩ concinant
laudem: & qui in excelso uͥtutum positi
sunt. mentis leticiam iubilo & exulta¬
tione testent᷑. quia consolatus ẽ. dñs
popłm suum. eos qui ex iudeis credere
uoluerunt. Et pauꝑum humiliumq
suor misertus ẽ: siue omĩs populi sui
qui de oriente & occidente aquilone &
austro ad eum uocatus ẽ. non habens le¬
gem nec ꝓpħas nec diuitias spiritales:
s desertꝰ pauꝑ & humilis cunctis demo¬
nib subiacebat. ⁊ dixit sron. Dere¬
liquit me dñs: & dominꝰ oblitus ẽ. mei.
Num qͥd obliuisci potest mulier infantẽ¬

Expanded text:
ferre poterimus. Praecipiturque coelis et terrae, vel ferre poterimus. Praecipiturque coelis et terrae, vel his virtutibus quae in coelo morantur et terra, vel Angelis et hominibus, ut Dei concinant laudes. Et qui in excelso virtutum positi sunt, mentis laetitiam jubilo et exsultatione testentur. Quia consolatus est Dominus populum suum, eos qui ex Judaeis credere voluerunt. Et pauperum humiliumque suorum misertus est: sive omnis populi sui, qui de Oriente et Occidente, Aquilone et Austro ad eum vocatus est, non habens Legem nec Prophetas, nec divitias spirituales: sed desertus, pauper et humilis, cunctis daemonibus subjacebat. Et dixit Sion: Dereliquit me Dominus, et Dominus oblitus est mei. Numquid obli
Abbreviated transcription (Latin):
& dicent. Dñs pascit me & nichił michi
deerit: in loco pascue ibi me collocauit
Suꝑ aquas refectionis educauit mc:
Qui autem in istiꝰ modi uiis atq semi¬
tis pastꝰ fuerit & nutritꝰ: nec esueiet nẽg
sitiet. neq calorem sentiet solis.&. impłe¬
bit᷑ de illo qͦd scriptum ẽ. Per diem solñ
uret te neq luna ꝑ noctem: ut nec r¬
uersa nec ꝓsꝑa huiꝰ seculi sentiat. Siqͥdẽ
misericors & miserator dñs ipse consola¬
bitur & reget eos. & ducet ad fontes ao¬
rum. siue portabit illos fontes de qił
scriptum ẽ. benedicite dño de fontib
isrł. Et in alio loco. Haĩrite aquas de
fontib saluatoris. hi fontes in ueteri
offendicula que credentium pot̾ant im¬
pedire gressus: dñs eis ũtit in planũ.
Et excelsa humiliauit. atq humilia
sublimauit: ut iter planum habeant
atq campestrẽ. Qui sint autẽ isti quibꝰ
p̃paretur uia: ponit manifestius. E cce
entem siti sunt: illud quod supra dicit.
ecce isti delonge uenient ad austrum re¬

Expanded text:
et nihil mihi deerit, in loco pascuae ibi me collocavit: super aquas refectionis educavit me . Qui autem in istius modi viis atque semitis pastus fuerit et nutritus, nec esuriet, nec sitiet, neque calorem sentiet solis: et implebitur de illo quod scriptum est: Per diem sol non uret te, neque luna per noctem . Ut nec adversa nec prospera hujus saeculi sentiat. Siquidem misericors et miserator Dominus, ipse consolabitur et reget eos, et deducet ad fontes aquarum. Sive potabit illos ad fontes, de quibus scriptum est: Benedicite Domino de fontibus Israel . Et in alio loco: Haurite aquas de fontibus Salvatoris . Hi fontes in veteri e offendicula quae credentium poterant impedire gressus, Dominus eis vertet in planum, et excelsa humiliabit, atque humilia sublimabit, ut iter planum habeant atque campestre. Qui sint autem isti quibus praeparetur via, ponit manifestius: Ecce entem siti sunt, illud quod supra dicitur: Ecce isti de longe venient, ad Austrum re
Abbreviated transcription (Latin):
dicationẽ apłoꝵ xp̃i congregata ẽ. tam
de uideis quã de gencib Sequit᷑. Et qui
destruxerant & dissipauerant egredient᷑
ex te doctores pessimi: ut nequaqͣm man¬
data & tradiciones sequaris hominum
s legem dĩ. Dicit᷑q ad eum ut leuet ocłos
in circuitu: & uideat filios qui ei fuerint
congregati. De quib & dñs loquebatur.
Leuate oculos uros: & uidete quia iam
albe sunt segeces ad metendum. Et ut
securos nos faciat: uiuo ego inqͥt dominꝰ.
qd̾ iuxta uetꝰ testam̃tum iurandi dicit᷑
consuetudine. quia omnib his uelut
ornam̃to uestieris: & circumdabis tibi
eos quasi sponsa cͥcumdat monile sibi.
telix qui tanti meriti ẽ. tanteq uirtutis:
ut ornamentũ dicatur ȩccłiȩ. Puto aut̃
diũsas sigñificare grãs spiritales: ꝓ qͣs
sponsȩ oratur ambicio. Dequa & in¬
Aliiii.psalmo canit᷑. astitit regina a dex¬
tris tius in uestitu deaurato: cneũ ami¬
cta uarietate. Que enim priꝰ deserta fu¬

Expanded text:
ongregata est tam de Judaeis, quam de gentibus. Sequitur: Et qui te destruxerant et dissipaverant, egredientur ex te: doctores pessimi; ut nequaquam mandata et traditiones sequaris hominum , sed legem Dei. Diciturque ad eam, ut elevet oculos suos in circuitu, et videat filios qui ei fuerant congregati. De quibus et Dominus loquebatur: Levate oculos vestros, et videte quia jam albae sunt segetes ad metendum . Et ut securos nos faciat: Vivo ego, inquit Dominus quod juxta vetus Testamentum, 571 jurandi dicitur consuetudine, quia omnibus his velut ornamento vestieris, et circumdabis tibi eos, quasi sponsa circumdat monile sibi. Felix qui tanti meriti est, tantaeque virtutis, ut ornamentum dicatur Ecclesiae. Puto autem has diversas significari gratias spirituales, per quas sponsae ornatur ambia a dextris tuis in vestitu deaurato, circumdata varietate . Quae enim prius deserta fu
Abbreviated transcription (Latin):
pinens xp̃m. descendens in defos¬
sum sepulturȩ locum: facta
oratione positus est ad patres
suos. tam extraneus a dolore
mortis: quam a corruptio ne car¬
nis inuenitur alienus. Lamen
post om̃s euuanglium scripsit.
ut hoc uirgini debeatur. quoꝵ
tamen ł scripturarũ temporũ.¬

Expanded text:
in defossum sepulturae suae locum, facta oratione, positus est ad patres suos, tam extraneus a dolore mortis, quam a corruptione carnis invenitur alienus. Tamen post omnes Evangelium scripsit; et hoc Virgini debebatur: quorum tamen vel scriptorum in tempor
Abbreviated transcription (Latin):
ostendens quod erat ipse. ut¬
legentibus demonstraret. Q đ
ubi dñs inuitatus deficere nup¬
tiarum uinum debeat. & uete¬
ribus immutatis noua omnia
quȩ a xp̃o instituuntur. appare¬
ant. Hoc autem euuangelium
scripsit. in asia. postquã ĩ path¬
mos insula apocalipsim scͥpsit.
ut cui in principio canonis in¬
corruptibile principium in ge
nesi: incorruptibilis funs per
uirginem in apocalipsi redde¬

Expanded text:
ostendens quod erat, ipse legentibus demonstraret quod ubi Dominus invitatur, deficere nuptiarum vinum debeat, ut, veteribus immutatis, nova omnia quae a Christo instituuntur appareant. Hoc autem Evangelium scripsit in Asia, postea quam in Pathmos insula Apocalypsin scripserat, ut cui in principio canonis incorruptibile principium ingessit, etiam incorruptibilis finis per virginem in Apocal
Abbreviated transcription (Latin):
amminicło scͥbendi usq ad ul
bant. Unde m̾ito infigura .iiii.
animalium aquilȩ uolanti cõꝑa
luminibus. Ceñ quippe cugłistȩ
qui tẽꝑalem rꝑi natiuitatem. ⁊
tẽꝑalia eius facta quȩ gessit in
homine. sufficient expont. ⁊ de
diuinitate pauca dixer̃t: qͣsi
animalia gͣssibilia ambulabant¬
in t̾ra. Hic aũ pauca de tẽꝑalib
eius actis edisserens. s diuinita¬
tis potentiam sublimius ꝯtẽpłãs:
cum dno ad celum uolat. Qui
entm supra pectus dũi incena
ris fonte potauit. Leg̾at si quid̃

Expanded text:
adminiculo scribendi usque ad ultbant. Unde merito in figura quatuor animalium aquilae volanti comparluminibus. Caeteri quippe evangelistae, qui temporalem Christi nativitatem et temporalia ejus facta, quae gessit in homine sufficienter exponunt, et de divinitate pauca dixerunt, quasi animalia gressibilia, cuin terra. Hic autem pauca de temporalibus ejus gestis edisserens, sed divinitatis potentiam sublimius contemplans, cum Domino ad coelum volat. Qui enim supra pectus Domini in coris fonte potavit. Legerat siquidem
Abbreviated transcription (Latin):
tar ȩcellarum legati¬
onibus de diuinitate
saluatoris altius scͥbe
rad ipsum ut ita di¬
cam d̃i u̾bum ñ tam
audaci quam felici
tem̾itate ꝓrũpere.¬
&. ut eccłiastica narrat
historia a fr̃ib coge¬
retur ut scb̾et. ita
facturum respõdisse.
si indicto iaiunio ĩ cõ¬

Expanded text:
tarum Ecclesiarum legationibus, de divinitate Salvatoris altius scribere, et ad ipsum ut ita dicam Dei Verbum, non tam audaci, quam felici temeritate prorumpere. Et Ecclesiastica narrat historia, cum a fratribus cogeretur ut scriberet, ita facturum se respondisse, si indicto jejunio in com
Abbreviated transcription (Latin):
Tres si quid alii eugłiste dicta ⁊
facta dñi tpr̃alia quę ad informã¬
dos mores uite p̃sentis marime
ualent copiosius ꝓsecuti circa
ratur ut cor mundetur ad udn¬
dum dm. Ioħs uͦ pauca d̾ni facta
⁊ sic in contẽplatiua urtute cõm̃¬
danda intentionen suam ⁊ p̃di¬
sationem tenuit. In otẽplatiua
uacatur: ut ds uideatur. Iste siq̃
est ioħs quem dñs de fluctiua¬

Expanded text:
siquidem alii evangelistae, dicta et facta Domini temporalia, quae ad informandos mores vitae praesentis maxime valent, copiosius consecuti, circaratur, ut cor mundetur ad videndum Deum. Joannes vero pauca Domini facta  sic in contemplativa vita virtute commendanda, intentionem suam et praedicationem tenuit. In qua contemplativa vacatur, ut Deus videatur. Iste siquidem est Joannes quem Dominus de fluctiva
Abbreviated transcription (Latin):
porali p̃sentia uad̃
ad patrẽ.qr huma¬
nitatẽ ad initisibilia
pat̾ne maiestatis ad
redit ad patrẽ. qr a
matorib suis se patͥ
eqͣlẽ credendũ doeuit.

Expanded text:
praesentiae. Vadit ad Patrem, quia humanitatem ad invisibilia paternae majestatis addRedit ad Patrem, quia amatoribus suis se Patri aequalem credendum docuit.
Abbreviated transcription (Latin):
E. eredider̃t̃. Ne putaret᷑ cognitio
iã facta ꝑ sp̃em. addit. credidert̃
hora uͥdisꝑgamini.s nec adhucta¬
les erant. s ñ p̃nuntiat qͣles sint
fut᷑ accepto sp̃u. sine qͦ nec serua¬

Expanded text:
 Cognoverunt. Ne putaretur cognitio jam facta per speciem, addit: Crediderunt hora ut dispergamini. Sed nec adhuc tales erant, sed praenuntiat quales sint futuri accepto Spiritu, sine quo nec serva
Abbreviated transcription (Latin):
¶B. Predliemnte dño in domo ñ capiunt᷑ neq ad
ianuã. Qa p̃dicante in iudea xp̃o: gentiles ad
audiendũ ñdũ intͣre ualuerunt. ad qͦs t̾n ⁊ si
foris positos docłrine sue u̾ba direx̃. ꝑ p̃dicato¬
res suos.
Ie. Paralifis: tipiis ẽ torporis qͦ piger iacet
in mollicie carnis hñs desiłiũ salutis. Turbiꝰ
ignauie ⁊ duplis cogitatiõib ao si enerua¬
tis mẽbris ł offendit᷑ ostendit᷑. Quẽ portant
qͣtuor qͣtuor qͣs supͣdiximꝰ uirtutes ad tegu
q̃ se portabat. ut ꝑ aliã uiã cũ magis in suã¬

Expanded text:
. Praedicante Domino, in domo non capiuntur, neque ad januam: quia praedicante in Judaea Christo gentiles ad audiendum nondum intrare voluerunt, ad quos tamen etsi foris positos doctrinae suae verba direxit per praedicatores suos.. Paralysis autem typus est corporis: quo piger jacet in mollitia carnis, habens desiderium salutis: et corporis ignavia, et duplis cogitationibus, ac si enervatus membris, offendit: quem portant quatuor, quas supra diximus virtutes, ad tegulquae se portabat: ut per aliam viam, cum magis in sua
Abbreviated transcription (Latin):
s& ob. Qa discipłos ꝓ¬
babilit̃ excusau̾at.
ipsũ obseruant. Ut
si in sabbo curet :
tͣnsgͥssiõis. si ñ euret:
crudelitatis aut ĩbe¬
cillitatis arguant.

Expanded text:
nt. Quia discipulos probabiliter excusaverat: ipsum observant, ut si in sabbato curet, transgressionis: si non curet, crudelitatis aut imbecillitatis arguant.
Abbreviated transcription (Latin):
Uellunt spieis ⁊ conterunt. qr testimonia sẽp¬
turar̃ assumunt ⁊ ꝑscrutant᷑. donec medullã
clilectiõis extͣhant. q̃ sub uilitate licc̾e qͣsi sub
aristar̃ horrore uelatur. ħ dñs sabbati ꝓbat¬
stulti defensores sabbati imꝓbant. qͥ solã litt̾ȩ
suꝑficiẽ diligunt.⁊ mentis refectionẽ nesciũt
¶ Mistice discipłi ꝑ sata tͣnseunt. eũ p̃lati subdi¬
tos pia sollicitudine circũspiciunt. ⁊ qͣlit̃ qͣmp
mactari ⁊ manducari iubent᷑ aĩalia: ħfpica

Expanded text:
ellunt spicas et terunt, cum testimonia Scripturarum assumunt et discutiunt, donec medullam dilectionis extrahant, quae sub vilitate litterae, quasi sub aristarum horrore velatur; sed qui stulti defensores sabbati improbant, qui solam litterae superficiem diligunt, mentis refectionem nesciunt, t. Discipuli per sata transeunt, cum praelati subditos pia sollicitudine circumspiciunt, et qualiter quemque mactari et manducari jubentur animalia, et hic