comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suũ : Palliũ gentes sunt : quas corporisuo iunxit sicut scribitur : Viuo
ego dicit dñs : nisi hos om̃s induam sicut uestimertũ ⁊ Pulchriores
eccłae praestant. quorũ p̃cepta austeritatem uini priscaelegis
superant quia longe clariora sunt qua uitcris testamenti man¬
data : Et dentes eius lacte candidi ores : Dentes praeceptores
sunt sc̃ĩ qui p̃cidunt aberroribus homines. et eos quasi commede
egis significatur. quae carnalem populũ tamquã paruulos pocu¬
lo lactis alebat : Cuius quidem candidiores effecti sunt p̃dicato¬
res eccłae: quia fortẽ et ualidũ uerbi cybummandunt atq: dis¬
tribuunt : Dequibus apłsdicit: i n epistola adhebreos: Perfecto¬
rũ aũt est solidus crbus : Et bene candidiores lactedentes eius
dicit ÷ Om̃s enĩ quiperfecti sunt et qui scriptur arũ erbos expla¬
nantes subtilem et minutum intellectũ qui spiritalis dicit᷑ eccłae

Expanded text:
suum. Pallium gentes sunt, quas corpori suo junxit, sicut scribitur: Vivo suum. Pallium gentes sunt, quas corpori suo junxit, sicut scribitur: Vivo ego, dixit Dominus, nisi hos omnes induam sicut vestimentum. Pulchriores Ecclesiae praestant: quorum praecepta austeritatem vini priscae legis superant, quia longe clariora sunt quam Veteris Testamenti mandata. Et dentes lacte candidiores. Dentes praeceptores sunt sancti, qui praecidunt ab erroribus homines, et eos quasi comedendo legis significatur, quae carnalem populum tanquam parvulos poculo lactis alebat. Cujus quidem candidiores effecti sunt praedicatores Ecclesiae, quia fortem et validum verbi cibum mandunt atque distribuunt; de quibus dicit Apostolus in Epistola ad Hebraeos: Perfectorum autem est solidus cibus . Et bene candidiores lacte dentes ejus dicit. Omnes enim qui perfecti sunt, et qui Scripturarum cibos explanantes, subtilem et minutum intellectum, qui spiritalis dicitur, Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
dicit quis suscitabit eum : quia nullus nisi ipse : Dicitenim
Soluite templumhoc et intriduo suscitabo illud: Non defi¬
ciet dux deiuda etrł: hic manifestissime adiudam refertur :
Diuenim fuit exsem ne illius intemerata apud iudaeos succes¬
sioregni donec xp̃s nasceretur : et hoc supra diximus : Alligans
aduineam pullum suum. : Pullus suus populus est ex gentibus
cui adhuc numquam fuerat legis onus in positũ: hunc copu¬
lauit aduineam apłorũ qui ex iudaeis sunt : Namuine a dñi
saba hot domus isrł est : Et aduitemasinam suã : ipsedixit :
ego sum uitis uera : Adhancergo uitem alligat asinã suam:
syna gogam tardi gradam scilicet et graui legis pondere
depressam : Lauabit inuino stolam suam siue carnẽ suam
insanguine passionis. siuescãm ȩccłam illo uino quod promul¬
tis effundetur in remissione peccatorum : Et in sanguine uuae palliũ

Expanded text:
dicit, Quis suscitabit eum? quia nullus nisi ipse dicit: dicit, Quis suscitabit eum? quia nullus nisi ipse dicit: Solvite templum hoc, et in triduo suscitabo illud.--Non deficiat dux de Juda, et reliqua. Hic manifestissime ad Judam refertur. Diu enim fuit ex semine illius intemerata apud Judaeos successio regni, donec Christus nasceretur. Et hoc supra diximus. Alligans ad vineam pullum suum. Pullus suus populus est ex gentibus, cui adhuc nunquam fuerat legis onus impositum. Hunc copulavit ad vineam apostolorum, qui ex Judaeis sunt. Nam vinea Domini Sabaoth domus Israel est . -- Et ad vitem asinam suam. Ipse dixit: Ego sum vitis vera . Ad hanc ergo vitem alligat asinam suam, Synagogam tardigradam scilicet, et gravi legis pondere depressam. Lavabit in vino stolam suam, sive carnem suam, in sanguine passionis; sive sanctam Ecclesiam, illo vino quod pro multis effundetur in remissionem peccatorum.--Et in sanguine uvae pallium
Abbreviated transcription (Latin):
Adorabunt tefilii patris tui: qm̃multi eesilus iacobad
orent eumper electionem gratiȩ salui facti: Ca tulus
cen disti᷑ idest ascendens incrucem captiuos populos
redemisteet quos ille contrarius inuaserat. tumoriens eripu¬
isti : Deniquerediens ab inferis ascendisti in altum captiuam
duxisticaptiuit atem : Requiescens accubuisti ut leo: ma¬
nifestissime in passionex p̃s recubuit: quando inclinato capite
tradidit sp̃m siue quando insepulchro securus uelut quodã
corporis somno quieuit⁊ Sed quare ut leo: Et uelut catulus
leonis : in somno enim suo leo fuit : quia non necessitate. sed po¬
testate hoc ipsum im pleuit Sicut ipsedicit: Ne motollit a me
animam meã sed ego pono eã : Quod uero addidit et ut catulus
leonis : inde enim mortuus est unde et natus: Benexp̃s ut leo
requi euit: qui non solum mortis a cerbitatem non timuit
sed etiam in ipsamorte mortis imperium uicit: Quod autẽ

Expanded text:
Adorabunt te filii patris tui: quando multi ex filiAdorabunt te filii patris tui: quando multi ex filiorent eum, per electionem gratiae salvi facti. Catulus , ascendisti: id est, ascendens in crucem, captivos populos redemisti; et quos ille contrarius invaserat, tu moriens eripuisti: denique rediens ab inferis, ascendisti in altum, captivam duxisti captivitatem . Requiescens accubuisti, ut leo: manifestissime Christus in passione accubuit, quando inclinato capite tradidit spiritum; et quando in sepulcro securus, velut quodam corporis somno quievit. Sed quare ut leo, et velut catulus leonis? In somno enim suo leo fuit, quando non necessitate, sed potestate hoc ipsum complevit, sicut ipse dicit: Nemo tollit a me animam meam, sed ego pono eam . Quod vero addit, Et ut catulus leonis: inde enim morrequievit, qui non solum mortis acerbitatem non timuit, sed etiam in ipsa morte mortis imperium vicit. Quod autem
Abbreviated transcription (Latin):
nem peterent et principem uitae crucifigendum postula¬
rent : diuidam eos inia cob et dispergameos in isrł quia non¬
nulli exipsis crediderunti quidam in infidelitate perman¬
serunt : Dicuntur enim diuisihi qui ab eis separantur
et̃ueni unt adfidem : Dispersiaũt quorum patria tẽplo¬
quo subuerso per orbem terrae incredulũ genus pargi¬
tur: IudATΕLAΩDΑBΩΝΙ FRΑTRΕSTUI, Perhunc iudam
uerus confessor exprimitur xp̃sꝰ qui ex eius tribu secundum car¬
nem est genitus : ipsum laudabunt fratres sui apłi scilicet etom̃s
coheredes eius quia qui per adoptionem filii dõpatri effecti sunt
et xp̃i fr̃s effectiper gratiam quorum ipse est dñs ꝑnaturã : Manus
tuae inceruicibus inimicorum tuorum: Is dem enimma nib:
at queidem crucistropheo & suos texite inimicos et
aduersa rias potes tates curuauit : luxta qđ et pa¬
ter ꝓmisitei dicens sede ad dexte rammeam
donec ponam inimicos tuos scabellum pedũ tuorũ.

Expanded text:
nem peterent, et principem vitae crucifigendum postulanem peterent, et principem vitae crucifigendum postularent . Dividam eos in Jacob, et dispergam illos in Israel: quia nonnulli ex ipsis crediderunt, quidam in infidelitate permanserunt. Dicuntur enim divisi ii, qui ab eis separantur, et veniunt ad fidem: dispersi autem, quorum patria temploque subverso, per orbem terrae incredulum genus spargitur. Juda, te laudabunt fratres tui . Per hunc Judam verus confessor exprimitur Christus, qui ex ejus tribu secundum carnem est genitus. Ipsum laudabunt fratres sui, Apostoli scilicet, et omnes cohaeredes ejus, qui per adoptionem Patris, filii Dei effecti sunt, et Christi fratres per gratiam, quorum ipse est Dominus per naturam. Manus tuae in cervicibus inimicorum tuorum. Eisdem enim manibus atque eodem crucis tropaeo et suos texit, et inimicos et adversarias potestates curvavit. Juxta quod et Pater promittit ei dicens: Sede ad dexteram meam, donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum .
Abbreviated transcription (Latin):
cruce suspendit et ferro commaculauit: Simeon et leui pr̃s
uasa iniquitatis BElLAΝTIA: Persimeonem et leui scribae
et pharisa ei et sacer dotes iudaici populi intelleguntur: Desi¬
meone enim scribae iuda eorum erant: et detribu uer̃ole ui
principes sacerdotum: qui consili ũ fecerunt ut iħm dolo tenerent
et occiderent ⁊de quo consilio dicit : In consilium eorũ neueniat
animamea : Horrebat enim totascelera iam uiderequaeno uis¬
simis temporibus facturi erant iudȩi quia in furor esuo occi¬
derunt uirum id est xp̃m dequo dicitur : ecceuir oriens
nomeneius : et alibi: femina circum dabituirum : Suffode
runt murum idest illum spirit alem fortissimũ murũ qui
custodit isrł Lancea confuderunt :Maledictus furor
eorum qui a pertinaxutiq: quando furore accensi et ira
obtulerunt xp̃mpontio pilato dicentes erucifige crucifi¬
ge et in dignatio eorum quia dura dumbaraban latro¬

Expanded text:
cruce suspendit et ferro commaculavit. Simeon et Levi fratres, cruce suspendit et ferro commaculavit. Simeon et Levi fratres, vasa iniquitatis bellantia. Per Simeonem et Levi scribae et Pharisaei, et sacerdotes Judaici populi intelliguntur. De Simeone enim Scribae Judaeorum erant. Et de tribu vero Levi principes sacerdotum, qui consilium fecerunt, ut Jesum dolo tenerent et occiderent. De quo consilio dicit: In consilium eorum non veniat anima mea. Horrebat enim tanta scelera jam videre, quae novissimis temporibus facturi erant Judaei; quia in furore suo occiderunt virum, id est Christum, de quo dicitur: Ecce vir, Oriens nomen ejus . Et alibi: Femina circumdabit virum .-- Suffoderunt murum, id est, illum spiritalem fortissimum murum, qui custodit Israel, lancea confoderunt. Maledictus furor eorum, quia pertinax: utique quando furore accensi et ira, obtulerunt Christum Pontio Pilato dicentes: Crucifige, crucifige . Et indignatio eorum, quia dura: dum Barrabam latro
Abbreviated transcription (Latin):
quod primogenitis debebatur ipsius erat᷑: accipere sacer¬
detium et regnum: Additur: tuuirtus me& utiq: qui a
rum nisidum patri dõ semper inrogaret in iuriam:
dũ conuertat adeũ dorsum et non faciem : Isteprior
indonis quia primũ ipsis credita sunt eloquia et legis¬
latio et tes tamentum siue promissio: istemaior imperio
utique promagitu dineuiriũ qui a copiosius ceteris in hoc seło¬
populus idem regnauit ieffusus est aut̃ sicut aqua peccando inxp̃
qua e uasculo non tenetur : uoluntatis effusus est impecu. et
id circo ad dit ultra non crescas . Quia ipsepopulus post quã
uniuerso orbe dispersus est ualde inminutus est : Sed quare
talia meruit it a subiecit quia ascendisti cubile patristui s
Primogenitae aut plebis audaciam praedicat : quae ascen¬
dit cubile patris sui et maculauit stratum eius : quando corpus
dominicum in quo plenitudo diuinitatis requi escebat raptum in

Expanded text:
quod primogenitis debebatur, ipsius erat accipere sacerquod primogenitis debebatur, ipsius erat accipere sacerdotium, atque regnum. Additur: Tu virtus mea, utique 347 quia rum, nisi dum Patri Deo semper irrogaret injuriam, dum convertat ad eum dorsum et non faciem? Iste prior in donis, quia primum ipsis credita sunt eloquia Dei, et legislatio, et testamentum, sive promissio. Iste major imperio, utique pro magnitudine virium, quia copiosis caeteris in hoc saecupopulus idem regnavit. Effusus est autem sicut aqua, peccando in Christo. Quae vasculo non tenetur, voluntatis effusus est impetu; et idcirco addit ultra non crescas, quia ipse populus, postquam universo orbe dispersus est, valde imminutus est. Sed quare talia meruit, ita subjecit, quia ascendisti cubile patris tui. Primogenitae autem plebis audaciam praedicat, quae ascendit cubile patris sui, et maculavit stratum ejus, quando corpus Dominicum, in quo plenitudo divinitatis requiescebat, raptum in
Abbreviated transcription (Latin):
disrupta ut ex tuo semine tribus nas catur effra imfortis et
stabilis et instar lapidis durioris inuicta: imperansquoq:
Quia depaulo apostolo manifestissima sit prophetia omni¬
bus patet: quod in adulescentia persequutus ecdesiã in senec¬
tute predicator euangelii fuerit: Hȩbreiautẽ it adixerun
Altare in quo immolabantur hostiae et uictimarũ sanguis
ad basem ipsius fundebatur inparte tribus beniaminfuit :
Hoc in quiunt ergo significans quod sacerdotes immolent
mane hostias. aduesperam diuidant ea quaesibi apopulo
exlege collecta sunt: Lupum sanguinarium lupũ uoracem
super altaris inter pretatione ponentes. et spoliarum
diuisione supersacerdotibus. qui seruientes altari uiuunt
de altari: Haec aũĩ hystoricae : Spirit aliter uero inruben
prioris populi iudȩorũ ostendis sepersona: cui a dño perpro¬
phecã dicitur : Israhel primogenitus meus: Et enim iuxta

Expanded text:
disrupta, ut ex tuo semine tribus nascatur Ephraim fortis, et disrupta, ut ex tuo semine tribus nascatur Ephraim fortis, et stabilis, et instar lapidis durioris invicta, imperans quoquQuia de Paulo apostolo manifestissima sit prophetia, omnibus patet quod in adolescentia persecutus Ecclesiam, in senectute praedicator Evangelii fuerit. Hebraei autem ita dixerunt, altare, in quo immolabantur hostiae, et victimarum sanguis ad basem ipsius fundebatur, in parte tribus Benjamin fuit. Hoc, inquiunt, ergo significans quod sacerdotes immolent mane hostias, ad vesperam dividant ea quae sibi a populo ex lege collecta sunt, lupum sanguinarium, lupum voracem super altaris interpretatione ponentes, et spoliorum divisionem super sacerdotibus, qui servientes altari vivunt de altari. Haec autem historice. Spiritaliter autem in Ruben prioris populi Judaeorum ostendisse personam, cui a Domino per prophetam dicitur: Israel primogenitus meus. Etenim ju
Abbreviated transcription (Latin):
DANS Eloquia pulchratudINIS. :Siue neptalim ager in
riguus uitrumq: enim signi ficat haebreum uerbum : aiala silua
superlacum genesar s et fluenta iordanis inriguasit: Hȩbraei
autẽ uolunt propter trberiadem : quae legis uidebatur habere¬
notitiã : a grum inriguum : et eloquia pulchritudinis prophetari :
Ceruus autẽ emissus propter: temporaneas fruges ad uelocitatem
terrae uberioris ostendit: sed melius si ad doctrinã saluacoris
cuncta referamus. quod ibi uelmaximedo cuerit saluator: ut in
ED EXASpERΛUERUNTEuM Et iun GArISuN
ixuidentesque illi haBentES IACuLΑSEΟ
potentis iacos ixdepasron ecressus est la¬
pis iguahel : O fibiioseph qui tam pulcher esł ut te tora
die demuris et turribus ac fenes tris puellarũ ȩgrpti tur¬
tui habentes liuoris sagittas : et zeli iaculis uulnerati: uerum arcũ
tuum et arma pugnandi posuisti in dõqui fortis est propugnator
et uinculatua quibus tefratres ligauerunt absoluta sunt et

Expanded text:
dans eloquia pulchritudinis; sive Nepdans eloquia pulchritudinis; sive Nepriguus . Utrumque enim significat Hebraeum verbum Aiala Selvha super lacum Genesareth et fluento Jordanis irrigua sit. Hebraei autem notitiam, agrum irrignum et eloquia pulchritudinis prophetari. Cervus autem emissus propter temporaneas fruges, et velocitatem terrae uberioris ostendit. Sed melius, si ad doctrinam Salvatoris cuncta referamus; quod ibi vel maxime docuerit Salvator, ut in sed exasperaverunt eum, et jurgati sunt, invidentesque illi habentes jacula. Sepotentis Jacob. Inde pastor egressus est, lapis Israel. O fili Joseph, qui tam pulcher es, ut te tota die de muris et turribus ac fenestris puellarum Aegypti turtui, habentes livoris sagittas et zeli jaculis vulnerati. Verum arcum tuum et arma pugnandi posuisti in Deo, qui fortis est propugnator, et vincula tua quibus te fratres ligaverunt absoluta sunt et
Abbreviated transcription (Latin):
terrã isrłtransi repermittat: sed etiam siquis temerarius
uir tut esua quasi uel ocitate ȩqui confisus eam uoluerit predonis
inore populari non effugere ualebit : Totum autem perm& apho¬
ram serpentis & aequitis loquitur: uid ensergotã fortemna¬
⁊ areum tuum : quod ipse propter meretricem mortuus est
et moriens nrõs occidit inimicos: Putaui ods̃ ipsum ẽẽ
xp̃m filium tuum: uerum qui amor tuus est et non resurrex̃
et mei generis prestolandus est ut ueniat cui repositum est. ipse eru¬
expectatio gentium: GAD ACCINCTUS PRAELIABITUR AN¬
recum : ET IPSEACCIN GOTUR RETROR Sum : Significat:
quod ante ruben et dimidia tribum manasse et filios quos trans
iordanen in possessione dimiserat: Post quat tuor decim an nos
reuertens praelium aduersum eos gentium uicinarum grande
repperit : et uictis hostibus fortiter dimi carit: Legelibrum
iesunaue: et parali pomenon: Neptalim ceruus eoissus

Expanded text:
terram Israel transire permittat: sed etiam si quis temerarius, terram Israel transire permittat: sed etiam si quis temerarius, virtute sua quasi velocitate equi confisus, eam voluerit praedonis more populari, non effugere valebit. Totum autem per metaphoram serpentis et equitis loquitur. Videns ergo tam fortem Nazaraeum tuum, quod ipse propter meretricem mortuus est, et moriens nostros occidit inimicos , putavi, o Deus, ipsum esse Christum filium tuum: verum quia mortuus est, et non resurrexitet mei generis praestolandus est, ut veniat cui repositum est, et ipse exspectatio gentium. Gad accinctus praeliabitur ante eum, et ipse accingetur retrorsum . Significat, quod Gad, Ruben, et dimidia tribus Manasse ad filios, quos trans Jordanem in possessionem dimiserat, post quatuordecim annos revertens, praelium adversus eos gentium vicinarum grande repererit, et victis hostibus fortiter dimicaverit. Lege Jesum Nave et Paralipomenon . Nepthalim, cervus emissus
Abbreviated transcription (Latin):
Namsialiqua digna reprehensione reppererit: nrãe stultitiae
ac infirmitatideputet qm̃ non grata nec prȩsumptiosa sed im¬
perata potius describere conatisumuspetsi de ar tificiosa conpo¬
sitione causatus fuerit : sciat ii udentes uiri non com̃pta
sed utilia inscripturis requirunt. et eis non uerba artificiosa
sed dicta proficua placent. quia sciunt quod non res prouerbis
sed uerba prorebus describenda sunt instituta: Explacit¬

Expanded text:
Nam si aliqua digna reprehensione repererit, nostrae stultitiae Nam si aliqua digna reprehensione repererit, nostrae stultitiae ac infirmitati deputet, quoniam non grata nec praesumptuosa, sed imperata potius describere conati sumus; et si de artificiosa compositione causatus fuerit, sciat quia prudentes viri non compta sed utilia in Scripturis requirunt, et eis non verba artificiosa, sed dicta proficua placent; quia sciunt quod non res pro verbis, sed verba pro rebus describendis sunt instituta
Abbreviated transcription (Latin):
moenus suana superstitione aegrptiorum. nealiquando
addi inuriam ista fierent praecepit ossasua aposi soiliconettu¬
to Qi uod quidem et aplos in uenimus sequutoste aului icilacst ẽt bar¬
n banioniam duraeri ficaru seuidis sent scientes exossuimessedon
Sbiderunt uestimenta sua dicentes: Quid facits nuriat ios
homines sumus uobis similes et sic compescuerunt iuqdaet
Verum sicur spiritaliter interprae tari placuenit uidelioet
apłos quorum figurã multis in locis optinent : Terrã ipserint
ecclesiam ex gentibus ubi fidem saluatoris praedicauerunt
nos contradicere nolumus sed suo iudicio sine contentione derelin¬
quere de creuimus. Aiber enim iam finem exposcit: clausula ter¬
minum petit: unde in calce lectorem humiliterpraecamunis
ur si hoc opusculum lectione dignum duxerit. et utile si quod in¬
uenerit auctorem quidem scriptionis dñõ commendare non
ab nuerit quia eius est donum quod aliquid utilitatis ediderim :

Expanded text:
enus a vana superstitione Aegyptio rum, ne aliquando Dei injuriam ista fierent, praecepit ossa sua asportari ab Aegypto; quod quidem et apostolos invenimus secutos, Paulum scilicet et Barnabam. Nam cum sacrificari sibi vidissent, scientes exosum esse Deo, sciderunt vestimenta sua dicentes: Quid facitis? Nam et nos homines sumus vobis similes . Et sic compescuerunt turbas. Verum si cui spiritaliter interpretari placuerit, videlicet sanctos apostolos, quorum figuram multis in locis obtinent; terram ipsorum, Ecclesiam ex gentibus, ubi fidem Salvatoris praedicarunt; nos contradicere nolumus; sed suo judicio sine contentione delinquere decrevimus. Liber enim jam finem exposcit; clausula terminum petit. Unde in calce lectorem humiliter precamur ut si hoc opusculum lectione dignum duxerit, et utile si quid invenerit, auctorem quidem scriptionis Domino commendare non abnuerit, quia ejus est donum quod aliquid utilitatis ediderim.
Abbreviated transcription (Latin):
CLORIAMEA qUAIXPUPORESUO OCCIDERUNT
uipum eTINuoluNtatesua supfoderunt
muruo: maledic tus furor corum quia per¬
TINAXETINDIGUATIOILLO: ꝑuco quia dura diui¬
dam oosinia cob:or disꝑgã illos in istahel Significat autem
non sui fuisse consilis quodsichem &emmor foederatos cico

Expanded text:
mea, qui in furore suo occiderunt virum, et in voluntate sua suffoderunt murum. Maledictus furor eorum, quia pertinax, et indignatio eorum, quia dura; dividam illos in Jacob, et dispergam illos in Israel. Significat autem non sui fuisse consilii quod per Sichem et Hemor foederatos viros
Abbreviated transcription (Latin):
doloris illius fuit q̃ui ruptis castimoni ae abhȩnis infrenis ruit
inconstuprandã coniuge  patris quȩ res. honme dio cridolore eũ
stimulas secredenda est : uerum qui a pec casti& quasiuasculo
aqua quolib& non ten&ur uoluntatis effusus es imp&is idcirco
precipiotibi ut ultra non pecces: sis que infratrũnumero poenas
peccatiiu gens: quod primo genit ordinem ꝑ didisti ꝓrincipiu
autem doloris est omis primogenitur qui a ꝓ es commouentur pi¬

Expanded text:
doloris illius fuit qui, ruptis castimoniae habenis, infrenis ruit doloris illius fuit qui, ruptis castimoniae habenis, infrenis ruit in constuprandam conjugem patris, quae res non mediocri dolore eum stimulasse credenda est. Verum quia peccasti, et quasi vasculo aqua quae quolibet non tenetur, voluntatis effusus es impetu, idcirco praecipio tibi ut ultra non pecces, sisque in fratrum numero poenas peccati lugens, quod primogeniti ordinem perdidisti. Principium autem doloris est omnis primogenitus; quia pro eo commoventur pri
Abbreviated transcription (Latin):
curilo patris tui stooaculastistra rũer
Estaua sensus hic: tues primogenitur neus maior in libe¬
ris & deheas iux taordinẽ natiuitatis tuae hereditatẽ quȩ
primogenitis iuir edebebatur sacerdotiũ accipore & reg¬
nũ: hoc quippe in portando honore & preualido robore
de monstrat: dicamus ꝑ singula manifestius pata licterȩ
sensus quiabeatus ia cobprimũ filiũ ruben exlia uxor esua
susceperie: quisi se digne tanto patre tractas s& ad sumpri¬
mogenita regnũque ꝑ aner&. Vndedicit eums bi primo genitũ
quasicuidebe enturdona primogenita. Sed& fortitudinem
suã eum nominat eo quod robur imperii adeum debuerit declina¬
res haec autem non ideo indicatiuȩ ꝓtulit quodita fucura esse p̃¬
uiderit uel uoluerit: sedut eum ꝑhoc dicta ad poenitentiã coor¬
tareurcumrecoler& aquanta dignitate peccando decidissa&:
unde & dicit: Principiũ doloris moi & reł, principiũnã que

Expanded text:
cubile patris tui, et maculasti stratum ejus. cubile patris tui, et maculasti stratum ejus. Est autem sensus hic: tu es primogenitus, major in liberis, et debebas ordine nativitatis tuae haereditatem, quae primogenitis jure debebatur, sacerdotium accipere et regnum: hoc quippe importat honorem, et praevalidum robur quod monstrat. Dicamus per singula manifestius; patet litterae sensus. Quia beatus Jacob primum filium Ruben ex Lia uxore sua susceperit, qui se digne tanto patre tractaret, ad eum primogenita regnumque pertineret. Unde dicit eum sibi primogenitum, quasi cui deberentur dona primogeniti. Sed et fortitudinem suam eum nominat, eo quod robur imperii ad cum debuerit declinare. Haec autem non ideo indicative protulit quod ita futura esse praeviderit vel voluerit, sed ut per haec dicta ad poenitentiam cohortaretur, cum recoleret a quanta dignitate peccando decidisset. Unde et dicit, principium doloris, et reliqua. Principium namque
Abbreviated transcription (Latin):
talique sacra mento maiori populi audȩ orũ prȩpositus est mi¬
or populus gentium : unde & hiisdem patri archaait : hic qui¬
ur cõruꝑex primogenirus meus tuporti¬
SitCulis BeNEDΙCTIOuIΡUS PRΟΡS: quid
intelle gendum est debene dictionibus singulis q̃uibus
ia cobpatri archabenedixit filios suos anhystoriae uel
allegorae intellegende sint : dũ dix̃ congregaminis
liiã cobut ad nuntiem uobis quȩ uentura sunt innouu¬
mis diebus & uid&ur ex his uerbis inagis alle goria sona¬
requã hẏstoriã: ucrũq: & hystoriã : & allegoriã Iĩr¬
toriã indiuisione terrae reꝑmis sionis: quȩ diisioners
diuidende erant ne potib: illoꝵ igitur allegoriã dexpõ&
ec clesia in nouis simis cemporibur fucurã : ged prius hȩ¬
coriae fundamenta ponendar ut aptius allegoriat cul¬
loris Mei: PRoꝑTNdouis maior imperio esfu¬
SUSESSICUT AQUA NONCRESCAS ASCENDIS TI

Expanded text:
Talique sacramento majori populo Judaeorum praepositus est minTalique sacramento majori populo Judaeorum praepositus est minor populus gentium. Unde et idem patriarcha ait, Hic quivestrum. Ruben primogenitus meus, tu fortisingulis benedictionibus propriis. Quid intelligendum est de benedictionibus quibus Jacob patriarcha benedixit filios suos? An historice vel allegorice intelligendae sint, dum dixit: Congregamini, filii Jacob, ut annuntiem vobis quae ventura sunt in novissimis diebus? Et videtur ex his verbis magis allegoriam sonare quam historiam. Utrumque et historiam et allegoriam. Historiam in divisione terrae repromissionis, quae divisiones dividendae erant nepotibus illorum. Igitur allegoriam de Christo et Ecclesia in novissimis temporibus futuram. Sed prius historiae fundamenta ponenda sunt, ut aptius allegoriae culloris mei, prior in donis, major imperio, effusus es sicut aqua, non crescas: ascendisti
Abbreviated transcription (Latin):
ponedictio nem patrs duoor ios quos
ostularmanassom et epbaieo inquibus
sicut factũ est mesau xia cob: di cente dño maxnseo¬
ui& minori it x&inistis duo husfilus ios orhinãmaior
dgorum quioblitus est dm̃ suum qui fecit eũ. Minor aułi
oplanorũ qui foecunditatem sonat quod est ꝓpriũ populi
iunioris quicorpus estxp̃i qui fȩcundatio est in atituadine
mundi hos quidemcuarge medice re uelleria¬
cos posuit io sep̃hephram Ad Sinistra mai¬
rasgeautem adex torã illius constituit
t ille cancillatis manibur crucis mysteriũ prȩfigu¬
rans translata inminorẽ dextera maiorisi nistram
suꝑ posuit : Sic que crucis similitudo super capita eorũ de¬
notat &iudeis scandalũ xp̃i anis futurã gloriam prȩsig¬
nauit: Seni oremque percrucismest erium sinistrũfac¬
tum dedextro & iunio remdex trũdesinistro quia uidȩ¬
is in urã de serta labentib nosillorũ gloriã ad optisum

Expanded text:
benedictionem patris, duos filios suos obtulit, Manassen et Ephraim; in quibus sicut factum est in Esau et Jacob, dicente Domino, Major serviet minori, ita et in istis duobus filiis Joseph. Nam major puli Judaeorum, qui oblitus est Dominum suum qui fecit eum. Minor autem Christianorum qui fecunditatem sonat: quod est proprium populi junioris, qui corpus est Christi, qui fecundatus est in latitudinem mundi: hos quidem cum benedicere vellet Jacob, posuit Jacob Ephraim ad sinistram, Manassen autem ad dexteram illius constituit; at ille cancellatis manibus, crucis mysterium praefigurans, translata in minore dextram, majori sinistram, figuraliter superposuit: sicque crucis similitudo super capita eorum denotata Judaeis scandalum, Christianis futuram gloriam praesignavit, senioremque per crucis mysterium, sinistrum factum de dextro, et juniorem dextrum de sinistro, quia Judaeis in nostra deserta labentibus nos illorum gloriam adepti sumus.
Abbreviated transcription (Latin):
cogantur homines putare sicut nauemnatare terrã sup
aqua secundum hancenim locutionem recte intelle gitur
quod altior sit c̃raquã aqua: altius quippe ab aquis sustol¬
litur libi habitont terrena animalia: quomodo multitu¬
lo frugũ arenȩ multitudini cõparatur : quia sicut arena
prauoe uabilis est ita multicudo srugũ usitaco nuniero con¬
prebendim poterat. quomodo de iuro scoustphintedo¬
geis eue bemus quodfracresnor in hebriasr& netni¬
peas aut secundũ idioma hebraice lingue prati& atopo¬
pntuosicutibi uisicastitra & in ebriasti ea : & iteru : Ine¬
battos nonit seuindica recin eis sedut illos purgar& cr¬
minenrnans actis celeris in eo: uelmagirut a&dilecaone
accumuias cudis g audiu eoru duostonder &tun ectanta

Expanded text:
cogantur homines putare: Fundavit terram super cogantur homines putare: Fundavit terram super aquam. Secundum hanc enim locutionem recte intelligitur quod altior sit terra quam aqua; ab his quippe aquis sustollitur, ubi habitent terrena animalia. Quomodo multitudo frugum arenae multitudini comparatur? Quia sicut arena innumerabilis est, ita multitudo frugum usitato numero comprehendi non poterat. Quomodo de viro sancto Joseph intelligere debemus quod fratres suos inebriasset? Ebrietas autem secundum idioma Hebraicae linguae pro satietate ponitur, sicut ibi: Visitasti terram, et inebriasti eam . Et iterum: Inebat eos, non ut se vindicaret in eis, sed ut illos purgaret a crimine transacti sceleris in eum: vel magis, ut hac dilatione accumularetur gaudium eorum, dum viderent tantam
Abbreviated transcription (Latin):
pistordoinosuoratusqueest pharao contra
esET Msiteos Incaꝑcerem inquoeratuin¬
rus et iosephet ceterausque quoait prat pi¬
Hus suisscogumio sephquemueNdidistisin
saluo spiricali intellectu: curgentiles homines fuerunt in
carcere cumios epli & presagia futurorum uiderunt: Non
ꝓsuis meritis sedut magnificar aurioseph & manifestar&
qui latebat: quȩ sunt tros ꝓpagines : Tres ꝓpagines sunc
tres rami: curpharao uel hero des dies natiui tatis suae hono¬
ribus fesciuos habuerunt eo quod putauerunt quodhora
natiuitatis eorum se ordinassa in regnu similẽ remfaci¬
entes. ad orationes ut dicitur. quorum erat par impiocasi es¬
s& & una sollemnitas: quid est quod pharao dixit putabã
nie suꝑflumenstare : Idemest quod& in alio lo co dicitur
ingonesi: ecce ego suꝑ fontom sto aquȩ : hgener e locutio¬
nis o in psal modicitur: qui funda uit ter rã suꝑaquã: non

Expanded text:
pistor, domino suo. Iratusque est Pharao contra pistor, domino suo. Iratusque est Pharao contra eos, et misit eos in carcerem in quo erat vinctus et Joseph, et caetera usquequo ait fratribus suis: Ego sum Joseph, quem vendidistis in salvo spiritali intellectu, cur gentiles homines fuerunt in carcere cum Joseph, et praesagia futurorum viderunt? Non pro suis meritis, sed ut magnificaretur Joseph, et manifestaretur qui latebat. Quae sunt tres propagines? Tres propagines sunt tres rami. Cur Pharao vel Herodes dies nativitatis suae honoribus festivos habuerunt? Eo quod putaverunt quod hora nativitatis eorum se ordinasset in regnum, similem rem facientes adorationis, ut dicitur, quorum erat par impietas, esset et una solemnitas. Quid est quod Pharao dixit: Putabam me super fluvium stare? Id est quod et in alio loco dicitur in Genesi: Ecce ego super fontem sto. Atque hoc genere locutionis et in psalmo dicitur: Qui fundavit terram super aquam . Non
Abbreviated transcription (Latin):
insacculo beniam in scr̃phus ios eph. nisi quia incorpore pauli ia
doc trinaȩ cȩlestis prȩfulgobat aeloquiũdũ ess& eruditus
doctrina intralegẽ lucerna intra modiũ : Missustamen ana¬
niasmanũ posuitimar suppiu soluit : marsuppio soluto argentu
resplenduit: & decidentibus squamis uelut quibusda sacciuin¬
culis solutos acco id est deposito legis uelamin e adeptus est gra
ostiomis: łRiginta argenteosa xp̃o accipit quicũ que
predicat crinitatẽ siuexp̃ĩ cruce : ideoq: paułait  Ne que eni
ex luberat portiomericorum : sed tamen habent & frs idestalu
omnes domesticieius uestiti sunt duplicibus ĩ dest mystica
uel morali intolle gentia: mittuntur & pacrimunera filius ho
haec munera asini illigentiles inutiles & laboriosi: Nunc uit
utiles portant intrpoxpĩ munera portant in euangelio mune¬
pecCARENT OUOΕUNUCHI PINCΕRΝΑ RΕGΙSΕCIptriet

Expanded text:
in sacco Benjamin scyphus Joseph, nisi quia in corpore Pauli jam in sacco Benjamin scyphus Joseph, nisi quia in corpore Pauli jam doctrinae coelestis praefulgebat eloquium, dum esset eruditus doctrina intra legem, lucerna intra modium. 27. Missus tamen Ananias, manum posuit, marsupium solvit. Marsupio soluto, argentum resplenduit, et decidentibus squammis, velut quibusdam sacci vinculis soluto sacco, id est, deposito legis velamine, adeptus est gratoptimis. Triginta argenteos a Christo accipit, quicunque praedicat Trinitatem, sive Christi crucem. Ideoque Paulus ait: Neque enim exuberat portio meritorum; sed tamen habent et fratres, id Omnes domestici ejus vestiti sunt duplicibus, id est, mystica, vel morali intelligentia. 30. Mittuntur et patri munera. Filius hohaec munera asini: illi gentiles inutiles, et laboriosi ante, nunc autem utiles, portant in typo Christi munera, portaturi in Evangelio munepeccarent duo eunuchi, pincerna regis Aegyptii et
Abbreviated transcription (Latin):
preualuit: merito quia non erat qui facer & bonitatem: pogt
mentatio siue ampliatio: Sed in illo iosephampliationemñ
habuit nisi sola egṙptus: Innostrouero ioseph: augmontu
habere meruit uniuersusmundus: ille erogauit triticu:
dicitia cõbfiliis suis. est frumentũ inegrpto ÷ dicit &ds pat
exe grpto uocauifiliũ meum: descendunt igitur decłm ꝑ
tuti quos ipse cognoscens non est agnicus ab eis: cognoscuntur
& hebrei axpõ ipsiautem non cognoscunteum: dederunt qui¬
dem illi poccuniam sedio sepb idẽst xp̃s triaicũ dedit & argentu
reddit quia non pecunia emiturxps sed gratia : uiditio¬
sephbeniamin paruulũ fratrem suũ .m. sticȩ quo que iudi
dñs iħispaulũ quando lux circũ fulsit eũ: paruulus dicicunqui¬
a nondũ maturã in carnefidei a&atẽ gorebat: unde auiã
& ad blescens dicit᷑ : quando lapidantiuo stephanũ uestim¬
IUNIORISINSERITUR: Sed quiduult sibi quod inuentus o

Expanded text:
praevaluit merito, quia non erat qui faceret bonitatem. Post praevaluit merito, quia non erat qui faceret bonitatem. Post mentatio, sive Ampliatio: sed in illo Joseph ampliationem non habuit nisi sola Aegyptus; in nostro autem Joseph augmentum habere meruit universus mundus. Ille erogavit triticum, Dicit Jacob filiis suis, Est frumentum in Aegypto; dicit et Deus pater: Ex Aegypto vocavi Filium meum . Descendunt igitur decem prtuti: quos ipse cognoet Hebraei a Christo, ipsi autem non agnoscunt eum. Dederunt quidem illi pecuniam, sed Joseph, id est Christus, triticum dedit, et argentum reddidit: quia non pecunia emitur Christus, sed gratia. Vidit Joseph Benjamin fratrem suum parvulum; mystice quoque vidit Jesus Paulum, quando circumfulsit eum lux. 25. Parvulus dicitur, quia nondum maturam in carne fidei aetatem 344 gerebat. Unde etiam et adolescens legitur fuisse, quando lapidantium Stephanum vestimjunioris inseritur. 26. Sed quid sibi vult, quod inventus est
Abbreviated transcription (Latin):
a &erni regis exprimitur : induiturque sto labyssina
id est carne scã brsso splendidiore & stola in mortalita¬
litatis Accepit quoque torquem auream idest intellec tũ¬
bonum: prȩco ante eum precedit idest iohannes baptista
quirter eius precedens preconabat dicens parate uiãdno
aduentũ siue tubã angeli quia ipsedixit ueni& in tuba
angeli: uocatur quippeiosephlingua egyptiaca salua¬
Tormundi: quid manifestius dexp̃o quando subfiguraio¬
sephsaluator ostenditur : Non tantũ unius terrae egrpti
seda&iam totius mundi TΡΙCINTΑΑnNOΡu Ẽ PATIO¬
SEΡH QuAΝDΟΙΝCΝSΡΕCTUREGISPHARAΟΝIS
STΕTIT Totidemq: annis fuisse legitur xp̃s quando sub
tr̃popharaonis inconspectube rodis apparuit reuelatus :
Accepitergo exgentib uxorem id est ecdesiã exqua genuit
duos filios ĩdest duos populos ex iudaeis et gentibus congrega¬
cos igitur post ubertatis annos inuni uerso orbe fames

Expanded text:
aeterni regis exprimitur. 19. Induiturque stola byssina, aeterni regis exprimitur. 19. Induiturque stola byssina, id est, carnem sanctam bysso splendidiorem, et stola immortalitatis; accepit quoque torquem auream, id est bonum intellectum. Praeco ante eum praecedit, id est, Joannes Baptista, qui iter ejus praecedens praeconabat dicens: Parate viam Doadventum, sive tubam angeli, quia ipse dixit: Veniet in tuba angeli. tor mundi. Quid manifestius de Christo. Quando sub figura Joseph Salvator ostenditur, non tantum unius terrae Aegypti, sed etiam totius mundi. Triginta annorum Joseph, quando in conspectu regis Pharaonis stetit: totidemque annis fuisse legitur Christus, quando sub typo Pharaonis in conspectu regis apparuit revelatus. Accepit ergo ex gentibus uxorem, id est, Ecclesiam, ex qua genuit duos filios, id est duos populos, ex Judaeis et gentibus congregatos. Igitur post ubertatis annos in universo orbi fames
Abbreviated transcription (Latin):
soptem AN Nos omnem pruqum habuNdANtiam
idest frumenta fideis cõrum horreis condens perilla scilic&
carrs mataseptem quasi perseptemannos ut cum septe
anni inopiȩ coeperint idest cumiqͥuitas occurrerit sep¬
tem capitalium criminum sub antixp̃oquando fames fidei fue
ri t & salutis tunc scipariter & fideles habeant copiosam
iustitiae frugeninesi deseorũ inopia sermonis ad tenuata d¬
co prȩconauit ante eum: ET CONSTITuit illum phapa
tus auidaut iosepl afratribus cide infernorũ carcere sur¬
rexit: Ascendit currũ regni cȩlestis de quodictũ est: currus
dĩ decommiliũ : & accepit potestatẽ a patre prȩdicandi & ui¬
dicandi: Sicut paulus a postolus ait : & dedit ei nomen quod est
suꝑomne nomen ut in nomineiesu omnegenuflectatur cȩ
lestiũ & infernorũ. Accepit quoque & anulit̃ pontificatũ¬
scilic& fidei quo credentiũ animae salutis signo signantur
frontibus que &cordibus nostris persignum crucis figura

Expanded text:
septem annos omnem frugum abundantiam, septem annos omnem frugum abundantiam, id est frumenta fidei sanctorum horreis condens, per illa scilicet septem charismata, quasi per septem annos, ut cum septem anni inopiae venerint, id est cum iniquitas illa occurrerit septem carit Salvatoris, tunc sancti pariter et fideles habeant copiosam justitiae frugem, ne fides eorum inopia sermonis attenuata dpraeco clamavit ante eum, et constituit illum Pharatus a Juda, ut Joseph a fratribus et de inferorum carcere surrexit, ascendit currum regni coelestis, de quo dictum est: Currus Dei decem millibus. 18. Et accepit potestatem a Patre praedicandi et judicandi: sicut Paulus apostolus ait: Et dedit ei nomen quod est super omne nomen, ut in nomine Jesu omne genu flectatur cen, » etc. Accepit quoque annulum, id est, pontificatum fidei, quo credentium animae salutis signo signantur, frontibusque et cordibus nostris per signum crucis figura
Abbreviated transcription (Latin):
sione ob noxii tonebantur: quiideo eunuchi dicuntur quia casta
acceperant regulã disciplinae eloquia inquit dnĩ casta :de¬
nique posttrinã lucem dno ab inferis resurgento & legir
obscura ut iosephsomnia reuelante solutus a peccatistre¬
dentiũ populus & inferni carcere liberatus. redditur inmi¬
nisterio diuinae legis: incredulus autem &impius popu¬
lus udȩorum quia in conuorsionis ligno non credidit trans¬
gressionis lignosus penditur. ut illi alteri contigit euns¬
cho qui iuideorũi maginẽ indicauit: pr&ereanar rat pha¬
rao somniũ inter pr&atur ioseph: : Sed quid significat᷑ sep¬
tẽ anni inseptem spicis plenis. seu qui in septe uaccis pingui¬
bus ostendebatur nisi septẽ carismatu spiritaliũ donaqui¬
bus ÷ubertas fidei larga pi&atoredundat: At contraseptẽ¬
steriles & ieiuni fameniuerita tis &iusticiae nouissimis tempo¬
ribus significabant: CONqreqauit autemiose pħ per

Expanded text:
sione obnoxii tenebantur: qui ideo eunuchi dicuntur, quia castam sione obnoxii tenebantur: qui ideo eunuchi dicuntur, quia castam acceperant regulam disciplinae. Eloquia, inquit, Domini casta. Denique post trinam lucem Domino ab inferis resurgente, et legis obscura, ut Joseph somnia revelante, solutus est a peccatis credentium populus, et inferni carcere liberatus. Redditur in ministerio divinae legis, incredulus autem et impius populus Judaeorum, quia in conversionis ligno non credidit, transgressionis ligno suspenditur, ut illi alteri contigit eunucho, qui Judaeorum imaginem indicavit. Praeterea narrat Pharao, somnium interpretatur Joseph. Sed quid significant septem anni, qui in septem spicis plenis, seu qui in septem vaccis pinguibus ostendebantur, nisi septem charismatum spiritalium dona, quibus ubertas fidei larga pietsteriles et jejunae famem veritatis et justitiae novissimis temporibus significabant. Congregavit autem Joseph per
Abbreviated transcription (Latin):
dũ emit eum eunuchus ĩdest castus indisciplinis eu angeu
tia in labiistuis: Sed mulier in eũ oculos iniecit : ut adul¬
teriuicũ illa ꝑꝓ&rar&r : istaergo mulierfiguraeratsi¬
nagoge: quȩ sȩpe sicut scriptũ est mechata est post deos
alienos : Similiter uolebat & xpminadultoriis uscelerete
nere: ut negar & sees sedm &pharis gorũ magis &scribarum.
quã logis precepta seruare: quȩ illi uelut maritus erat xp̃s
sinagogae : manu uestae corporis ad prehensus carnẽse exu
it & liber mortis incȩlum ascendit: calumniata est mer&rix .
ubi eum tenere non potuit dicens eo quod templũ dĩ blas phe¬
mar& & legis dicer&ur esse trans gressor:. Sic & illũ non car¬
certenuit non inferna tenuerunt: Cum & iam uelut puniendus
descenderat. inde alios liberauit: DENIquE INUSNITIOSEP
Duos EuNuchos. dedomorecis ICARCΕ ΡEuINC¬
TOSI Duorumpopulor umcredentium uelut incredulorũ
figura significantes. qui conelusi subpec cato abeatrans gres¬

Expanded text:
 Emit eum Eunuchus, id est, castus in disciplinis evangelia est gratia in labiis tuis. Sed mulier, inquit, in eum oculos injecit, ut adulterium cum illa perpetraret. 11. Ista mulier figura erat Synagogae, quae saepe, sicut scriptum est, moechata est post deos anere, ut negaret se esse Deum, et Pharisaeorum magis et Scribarum quam Legis praecepta servaret, quae illi velut maritus erat. ChriSynagogae manu veste corporis apprehensus, carne se exuit mortali, et liber mortis in coelum ascendit. Calumniata est meretrix, ubi eum tenere non potuit, dicens, eo quod templum Domini blasphemaret, et Legis diceretur esse transgressor. Et illum non carcer terruit, non inferna tenuerunt, cum etiam ubi velut puniendus descenderat, inde alios liberavit. Denique invenit Joseph duos eunuchos, de domo regis in carcere vinctos, duorum populorum credentium vel incredulorum figuram significantes, qui conclusi sub peccato Adae transgres
Abbreviated transcription (Latin):
Sisexa ginta & sex sunt quȩ ingressaes unt animae cumia¬
cobine grptir& ibiioseph cũ duobus filus sis inuentus est
quo modo septuaginta posteadicuntur esse animȩ domus
iacobr ipso uero patre i acobquas radice. adnumerato
septua ginta esse noscunt᷑: dũ enim ingenesi legimus sep¬
tua ginta animas esse domus iacob quomodo in actib:
a postolorum dicitur in anima bus soptuaginta quin¬
que descendisse iacobine gyptum: Non enim aliquid
poceratlucas contrarium s̃cribere aduersum eã scripturã
quȩ iã fuerat gencibus diuulgata ut utique maioris
opinionis illo dumtaxat tempore septuaginca interp̃¬
tatũ habebatur auctoritas qua lucas quiiꝗ notus &
uilis & manefi dei innationibus ducebatur: hoc aut
nus ab ucuncur quȩ iã fu erant ingentib diuulgata
Licet plerique tradun euangelista ut ꝓselrtũ. liȩ¬

Expanded text:
Si sexaginta et sex sunt quae ingressae sunt animae cum Jacob in Aegyptum, et ibi Joseph cum duobus filiis suis inventus est, quomodo septuaginta postea dicuntur esse animae domus Jacob? Ipso vero patre Jacob quasi radice annumerato septuaginta esse noscuntur. Dum enim in Genesi legimus septuaginta animas esse domus Jacob, quomodo in Actibus apostolorum dicitur in animabus septuaginta quinque descendisse Jacob in Aegyptum? Non enim aliquid poterat Lucas contrarium scribere adversum eam Scripturam quae jam fuerat gentibus divulgata; ut utique majoris opinionis illo duntaxat tempore septuaginta Interpretum habeatur auctoritas quam Lucas, qui ignotus, et vilis, et malae fidei in nationibus ducebatur. Hoc auteniis abutuntur quae jam fuerant in gentibus divulgata. Licet plerique tradunt evangelistam, ut proselytum He
Abbreviated transcription (Latin):
dehecui ator aspicere. quoditer gradiendi capiat
non ut uagans turpitudinis libidinem impleret. sedut li¬
beros a socero accipere tũ ustior est causa quam socer. Ille libi¬
dinis ille liberorũ. Et ideo in conparationem eius minus
male fecerat: sienim phares in desortitus est nomen diuisi o¬
nis qui adiuiserat membra : Nam membra secundarũ unde
z ara. sic nomen accepit : Sara interpraetatur oriens:¬
Siue quia primus apparuit. siue quia plurimi ex eona¬
ti sunt iustisicuti inparali pomenon legisus .: Iam de inde¬

Expanded text:
ius debet viator aspicere, quod iter gradiendi capiat; ius debet viator aspicere, quod iter gradiendi capiat; non ut vagam turpitudinis libidinem impleret, sed ut liberos a socero susciperet, justiore causa, quam socer: ille enim libidinis, illa liberorum gratia: et ideo in comparatione ejus minus male fecerat. Inter. 260. Si Phares inde sortitus est nomen divisionis, quia diviserat membranam secundam  Ms., secundarum, unde Zara sic nomen accepit ? Resp. Zara interprSive igitur quia primus apparuit, sive quia plurimi ex eo nati sunt justi, sicuti in Paralipomenon legimus. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
chrũ signi ficauit : quasi dixis s& in luctumaneo donec me
ce deNSiudas apratriB: suis deuer tit adui¬
rumodolamitem nomineira EtceteRaus¬
quepostea EGΡESSuSEStFRATER ΕΙUS INCuIuS
inanuerat coccium quem appellauit ⁊aRam
qualiter hystoria deiuda & tribus filiis eius &uxoretha¬
mar intra tam paucos annos compleri potuit: cum ergo
ipseiosephannoseptimo decimo a&atis suae uenditus fuis¬
se credatur Tredecimannos pergerat in ae gyptũ
ignotus pharaoni: adhos enĩ tredecimannos acce sseruit
septem anni hubertatis & facti sunt anniui ginti ad dunt᷑
bus suis quomedio tempore quomodo fieripotuerunt: Solec
enim scriptura scã post capitulationẽ multa prȩferre : Aliquor
annos anteuenditum ioseph haec fieri coepisse intellegidat᷑
etiam mox ut adulesceret iud as coepit incidisse in amorem
eius quam duxit uxorem nondum uendito ioseph in aegip
certa et sua fuis se uestimentauiduarũ. Non utiq talia qualia

Expanded text:
crum significavit: quasi dixisset: In luctu maneo donec me crum significavit: quasi dixisset: In luctu maneo donec me cendens Judas, a fratribus suis divertit ad virum Odollamitem, nomine Hiram, et caetera usque postea egressus est frater ejus, in cujus manu erat coccinum, quem appellavit Zaram. Qualiter historia de Juda, et tribus filiis ejus, et uxore Thamar intra tam paucos annos compleri potuit? cum ergo ipse Joseph anno septimo decimo aetatis suae venditus fuisse credatur, tredecim annos peregerat in Aegypto ignotus Pharaoni. Ad hos enim tredecim annos accesserunt septem anni ubertatis, et facti sunt anni viginti; his adduntur bus suis; quo medio tempore quomodo fieri potuerunt? Solet enim Scriptura sancta pro capitulatione multa praeferre. Aliquot annos ante venditum Joseph haec fieri coepisse intelligi datur. Etiam mox, ut adolesceret Judas, coeperit incidisse in amorem ejus quam duxit ucerta et sua fuisse vestimenta viduarum, non utique talia qualia
Abbreviated transcription (Latin):
eciptum et fełqͣ usque etpretereuntigus
helitas scriptura. quibus a fratribus uendicus estio seph&iã
madianitas uoc& cum his mahel sit de agarfilius abrahae:
madianita e uero decetthura qui a scriptura dixerat de a¬
bra ham quod munera dederit filiis concubinarum suarum.
agarscilicor & c&thur& & dimisit eos abis a acfiliosuo int̃¬
ra orientis unã gentem fecisse intellegendi sunt: Spiritali¬
ter uero ꝑaromata quȩ in camelis portantur : du& leges
significant᷑: per resinã autemlegem librorũ: perstacton
quipselegem ꝓph&c arum: per camelosna que doctoros de¬
signant: quõd automio sepli non est liberatus ꝑ consiliũ iudae
significat xp̃m non liberatum ex parte carnis persȩrã poeniten¬
Liummsum luGEΝS ININ FER ΝuM: quomodouitella¬
gitur quodia cobdicit qm̃ descendã adfiliũ meum iugens
in infernum per turbati & dolentis uerba sunt. mala sua
&iam hinc ex aggerantis uel &iam in ferninomen sepul¬

Expanded text:
Aegyptum, et reliqua usque et praetereuntibus Aegyptum, et reliqua usque et praetereuntibus e Ismaelitas Scriptura, quibus a fratribus venditus est Joseph, etiam Madianitas vocet cum Ismael sit de Agar filius Abrahae, Madianitae vero de Cethura? Quia Scriptura dixerat de Abraham quod munera dederit filiis concubinarum suarum, Agar scilicet et Cethura, et dimisit eos ab Isaac filio suo, in terra Orientis unam gentem fecisse intelligendi sunt. Spiritaliter vero aromata quae in camelis portantur, duas leges significant: per resinam autem legem librorum, per stacten quippe legem prophetarum. Per camelos namque doctores designantur. Quod autem Joseph non est liberatus per consilium Judae, significat Christum non liberatum ex parte carnis per seram poenitenlium meum lugens in infernum. Quomodo intelligitur quod Jacob dicit: Quoniam descendam ad filium meum lugens in infernum? Perturbati et dolentis verba sunt, mala sua etiam hinc exaggerantis. Vel etiam inferni nomine sepul