comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cedib suꝑfuerat. miserabili in lusi¬
taniam captiuitate tranꝰduxit.
pompeium autẽ hoc ẽ illum roma¬
norum ducem a se uictum fuisse
gloriatus est: quem magna predi¬
tum fiducia ad hoc bellum non
ꝓconsule. s ꝓconsulib roma mi¬
sisset. fuisse tunc pompeio trigin¬
ta milia peditum. mille equites gal¬
ba scribit. sertorium aut̃ sexaginta
milia peditum. octo milia eqͥtum
habuisse cominemorat. Postea ue¬
ro hyrtuleius cum metello congres
sus. apuditalicam betice urbem uigin¬
timilia militum ꝑdidit: uictusq in
lusitaniam cum paucis refugit. Pom¬
peius belgidam nobilem celtiberiȩ
urbem cȩpit. Sertorius deinde cum
pompeio congressus. decemmilia
militum eius interfecit: ex alio coꝵ¬
nu uncente pompeio tantumdem
pene ipse ꝑdidit. Aulta inter eospre¬
terea prelia gesta sunt. Memmius
questor pompeii. idemq uir sororis
eius occisus ẽ. hyrtuleii fr̃s int̾fecti.
ꝑpenna qui se sertorio iunxerat cõ¬

Expanded text:
caedibus superfuerat, miserabili in Lusicaedibus superfuerat, miserabili in Lusitaniam captivitate transduxit. Pompeium autem, hoc est, illum Romanorum ducem, a se victum fuisse gloriatus est: quem magna praeditum fiducia, ad hoc bellum non pro consule, sed pro consulibus Roma misisset. Fuisse tunc Pompeio triginta millia peditum, mille equites, Galba scribit; Sertorium autem sexaginta millia peditum, octo millia equitum habuisse commemorat. Postea vero Hirtulegius, cum Metello congrsus apud Italicam Baeticae urbem uiginti milia militum perdidit uictusque in Lusitaniam cum paucis refugit. Pompeius Belgidam, nobilem Celtiberiae urbem, cepit. Sertorius deinde cum Pompeio congressus decem milia militum eius interfecit; ex alio cornu uincente Pompeio tantundem paene ipse perdidit. multa inter eos praeterea proelia gesta sunt. Memmius, quaestor Pompei idemque uir sororis eius, occisus est. Hirtulei fratres interfecti. Perpenna, qui se Sertorio iunxerat, com
Abbreviated transcription (Latin):
uir dolo atq audatia potens. cum
partium marianarum fuisset. syl¬
lam fugiens exaffrica dilapsusin
hẏspamas bellicosissimas ferocis¬
simasq gentes in arma excitauit.
Aduersus hunc ut breuiter diffini¬
am duo duces missi metellus & do¬
mitius quoꝵ domitius ab hyrtuleio
sertorii duce
cum exercitu oppressus ẽ. Manilius
ꝓconsul gallie in hispaniam cum
trib legionib & mille quingentis
equitib transgressus. cum iniquã
hẏrtuleio pugnam conseruit. a qͦ
castris copusq nudatus. in oppidũ
hylerdam pene solus refugit. Aletel¬
lus multis preliis fatigatus. ꝑ deuia
oberrans. hostem mora fatigabat.
donec pompei castris consociaret᷑.
Pompeius contracto apud pallanti¬
am exercitu. lauronem ciuitatem
quam tunc sertorius obpugnabat
frustra conatus defendere. uictus
aufugit. Sertorius suꝑato fuga¬
toq pompeio. lauronẽ captam
cruentissime depopulatus ẽ. reli
quum agmen lauronensium qd

Expanded text:
vir dolo atque audacia potens, cum vir dolo atque audacia potens, cum partium Marianarum fuisset, Syllam fugiens, ex Africa dilapsus in Hispanias, bellicosissimas ferocissimasque gentes in arma excitavit. Adversus hunc, ut breviter diffiniam, duo duces missi, Metellus et Domitius: quorum Domitius ab Hirtulegio, Sertorii duce, cum exercitu oppressus est. Manilius, proconsul Galliae, in Hispaniam cum tribus legionibus et mille quingentis equitibus transgressus, iniquam cum Hirtulegio pugnam conseruit. A quo castris copiisque nudatus, in oppidum Hilerdam pene solus refugit. Metellus, multis praeliis fatigatus, per devia oberrans, hostem mora fatigabat, donec Pompeii castris consociaretur. Pompeius, contracto apud Palantiam exercitu, Lauronem civitatem, quam tunc Sertorius oppugnabat, frustaufugit. Sertorius superato fugatoque Pompeio, Lauronem captam cruentiquum agmen Lauronensium, quod
Abbreviated transcription (Latin):
se declarauit. Ob hec miserata que¬
relis hyrcanꝗ mater. coniugem a¬
ristoboli cum filiis includit. apud
castellum quod ãseptentrione fi¬
no adiacens baris antea uocabat᷑
ut diximus. postea uͦ antonium cog¬
nominatum ẽ imꝑante antonio.
quemadmodum de augusti &
agrippe nomine. sebaste & agͥo¬
pas aliȩ ciuitates appellatȩ sunt.
Ante camen alexandra morieur.
quam inaristobolũ hyrcani frĩs
illius contumelias uindicaret. ꝗͦ
deici regno curauerat. quod ipsa
notiem ꝑ annos administrauit.
E heres quidem omnium fit hyr¬
canus. cui regnum etiam uiua
iterea apud romanos hȩc gereban¬
tur. sonantib undiq bellorum
fragorib quorum unum in hispa¬
nia erat. alud in pamphilia. in
macedonia tercium: quartũ in
dalmatia. Exanguis adhuc atq
ex hausta in testina ꝑnitiȩ. tan¬
quam febrib romana respubli¬
ca. propulsare armis occidentis
septentrionisq fortissimas gentes
cogebatur. Sertorius fiquidem

Expanded text:
se declaravit. Ob haec miserata quese declaravit. Ob haec miserata querelis Hircani mater, conjugem Aristoboli cum filiis includit apud castellum quod a septentrione fano adjacens, Baris antea vocabatur, ut diximus, postea vero Antonium cognominatum est, imperante Antonio, quemadmodum de Augusti et Agrippae nomine Sebaste et Agrippas et aliae civitates appellatae sunt. Ante tamen Alexandra moritur quam in Aristobolum Hircani fratrem illius contumelias vindicaret, quem dejici regno curaverat, quod ipsa novem per annos administravit, et haeres quidem omnium fit Hircanus, cui regnum etiam vivaInterea apud Romanos haec gerebantur. Sonantibus undique bellorum fragoribus, quorum unum in Hispania erat, aliud in Pamphylia, in Macedonia tertium, quartum in Dalmatia, exsanguis adhuc atque exhausta intestina pernicie, tanquam febribus Romana respublica, propulsare armis Occidentis Septentrionisque fortissimas gentes cogebatur. Sertorius siquidem,
Abbreviated transcription (Latin):
phariseis ipsa ultro parebat. Deniq
diogenem quendam in signẽ uirũ
qui alexandro fuisset amicissimꝰ
interficiunt. eius consilio crimi¬
nantes ut decc. quos supra memo¬
raui regis iussu tollerent᷑ incrucẽ.
Nichilominus alexandre autẽ suade¬
bant. ut & alios quib auctoribus
in illos fuisset alexander exercita¬
tusoccid̾et. Cumq hismimia suꝑ¬
sticione nichil abnuendum puta¬
ret. quos sibi libuisset ea specie
trucidabant. donec optimatum
quisq ad aristobolum confugent
quorum ꝑiculum agebatur. atq
ille matri ꝑsuasit. ut hisꝓpter dig¬
nitatem parceret. ciuitate aut pel¬
leret. quos nocentes existimaret.
Illi quidem data sibi copia ꝑagros
disꝑsi sunt. Inter hȩc alexandra mor¬
bo laborante. minor eius filuis ari¬
stobolus cum seruis suis quosmul¬
tos habebat. omnesq ꝓ etatis fer¬
uore fidissimos. uniuersa castella
optinuit. & peccuna quam ibi
repperit. conductis auxilus. regẽ

Expanded text:
Pharisaeis ipsa ultro parebat. Denique Pharisaeis ipsa ultro parebat. Denique Diogenem quemdam insignem virum, qui Alexandro fuisset amicissimus, interficiunt, ejus consilia criminantes, ut octingenti, quos supra memoravi, regis jussu tollerentur in crucem. Nihilominus autem Alexandrae suadebant ut et alios, quibus auctoribus in illos fuisset Alexander excitatus, occideret. Cumque his nimia superstitione nihil abnuendum putaret, quos sibi libuisset, ea specie trucidabant: donec optimatum quisque ad Aristobolum confugerent, quorum periculum agebatur, atque ille matri persuasit ut his propter dignitatem parceret, civitate autem pelleret, quos nocentes existimaret. Illi quidem, data sibi copia, per agros dispersi sunt. Inter haec, Alexandra morbo laborante, minor ejus filius Aristobolus cum servis suis, quos multos habebat, omnesque pro aetatis fervore fidissimos, universa castella obtinuit, et pecunia quam ibi reperit conductis auxiliis, regem
Abbreviated transcription (Latin):
quod feruentioris eẽt ingenis. Ipsa
uero alexandra qui sacras temeras¬
sent leges abinitio detestabatur.
religioni autem diuinȩ suꝑsticio¬
se deseruiebat. Qua dere iungunt
se eidem mulieri pharisei quoddam
iudeorum collegium. qui pret̃ alios
pietatem colere putarentur. & ꝑitiꝰ
leges exponebant. obeamq causam
ꝓpius eos aspiciebat. Illi autem pau¬
latim femine simplicitatem decipien¬
tes. omnes prosua libidine submo¬
uendo ac deponendo. uinciendo
ac soluendo quos uellent. ordinesrei¬
publicȩ confundebant. prorsus. ut
ipsi quidem regis commodis frue¬
rentur expensas ac difficultates alex¬
andra ꝑferret. s eadem mire calle¬
bat his administraret. Maioresi
taq augendi coplas semꝑ intenta.
duplicem conflauit exercitum. ne¬
q pauca peregrinorum parauit
auxilia. quib non modos cantum
gentis sue roborauit: s etiam me¬
tuendam se reddidit ext̃ne potñ¬
tiȩ. Imꝑabat autem aliis uerum

Expanded text:
quod ferventioris esset ingenii. Ipsa quod ferventioris esset ingenii. Ipsa vero Alexandra, qui sacras temerassent leges, ab initio detestabatur, religioni tamen divinae superstitiose deserviens. Qua de re jungunt se eidem mulieri Pharisaei, quoddam Judaeorum collegium, qui praeter alios pietatem colere putarentur et peritius leges exponebant. Ob eam causam propius eos aspiciebat. Illi autem, paulatim feminae simplicitatem despicientes, omnes pro sua libidine submovendo ac deponendo, vinciendo ac solvendo quos vellent, ordines reipublicae confundebant prorsus, ut ipsi quidem regiis commodis fruerentur, expensas ac difficultates Alexandra perferret. Sed eadem mire callebat res administrare majores. Itaque augendis copiis semper intenta, duplicem conflavit exercitum. Neque pauca peregrinorum paravit auxilia, quibus non modo statum gentis suae roboravit, sed etiam metuendam se reddidit externae potentiae. Imperabat autem aliis, verum
Abbreviated transcription (Latin):
uanq athenas succedit. rustico de¬
fenso contra crisogonum. deinde¬
post triennium romam regreditur
qui uicesimo sexto etatis sue anno
etiam quintium defendit. Quo
in cempore plocius gallus rome
latinam rethoricam primus docuit.
de quo cycero sic refert. Alemoria
teneo. nobis pueris prmum latinã
edocere cepisse plocium quendam.
Tunc lucius pompinius bononien¬
bebatur. Lucretius etiam poeta
nascitur. qui postea amatorio pocu¬
lo hausto infurorem uersus. aliqͦs
librosꝑinterualla insaniȩ scͥpsit.
quos postea cycero emendauit. xiiii.¬
tholomeus dionisius. annis
triginta a reedificatione uero
templi anni erant quadringenti
triginta. regnum uͦ uideorum alex¬
andra salina alexandri regis uxor.
ut premisimus habebat. Q cũ duos
filios abalexandro generatos habe¬
ret natu quidem maximum hir¬
canum ꝓpter ȩtatem declarauit
pontificem. & ꝓpt̃ modestiam re¬
gem constituit: imorem uͦ aristo¬
bolum priuatum uiuere maluit.

Expanded text:
namque Athenas succedit Rustico, denamque Athenas succedit Rustico, defenso contra Chrysogonum. Deindepost triennium Romam regreditur: qui vigesimo sexto aetatis suae anno etiam Quintium defendit. Quo in tempore Plotius Gallus Romae Latinam rhetoricam primus docuit. De quo Cicero sic refert: Memoria teneo, nobis pueris, primum Latine edocere coepisse Plotium quemdam. Tunc Lucius Pomponius Bononienbebatur. Lucretius etiam poeta nascitur: qui, amatorio poculo hausto, in furorem versus, aliquos libros per intervalla insaniae scripsit, quos postea Cicero emendavit. Ptholomaeus Dionysius, annis triginta; a reaedificatione vero templi anni erant quadringenti triginta. Regnum vero Judaeorum Alexandra Salina, Alexandri regis uxor, ut praemisimus, habebat. Quae cum duos filios ab Alexandro generatos haberet, natu quidem maximum Hircanum propter aetatem declaravit pontificem, et propter modestiam regem constituit; minorem autem Aristobolum privatum vivere maluit,
Abbreviated transcription (Latin):
aduersum alexandrum magnũ
circuispiceret. indiscretis ȩtatib
census inuenit. Preterea uiros con¬
sulares inginti quatuor pretorios¬
absq innumeris totius italie po¬
pulis. qui passim sine considera¬
tione deleti sunt. Igitur sylla
mortuo lepidus marianȩ partisas¬
sertor aduersus catulum syllanum
ducem surgens. rediuiuos belloꝵ
ciuilium cineres suscitauit. Bis
cunc aciȩ certatum ẽ. Plurimi ro¬
manorum iam ipsa paucitate mi
serorum. & ad huc illo furore insa¬
nentium cesi sunt. Albanorum
ciiitas. obsidione oppugnata.
atq excruciata fame. ultima mi¬
serabilium rebiquiarum deditio¬
ne seruata est. Ibi tunc scipio le
Ita hoc bellum ciuile non magis
dementia catuli quam tedio syl¬
lane crudelitatis ut ignis instipu¬
la eadem celeritate qua exarsit
euanuit. Quib etiam diebus te¬
rentius uarro in ꝓuintia narbo¬
nensi nascitur. qui postea triginta
quinq annos agens. grecas litte¬
ras summo studio didicit. Cycero

Expanded text:
adversus Alexandrum Magnum adversus Alexandrum Magnum circumspiceret, indiscretis aetatibus census invenit. Praeterea viros consulares triginta et quatuor, praetoriabsque innumeris totius Italiae populis, qui passim sine consideratione deleti sunt. Igitur, Symortuo Lepidas, Marianae partis adsertor, aduersus Catulum Sullanum ducem surgens, rediuiuos bellorum ciuilium cineres suscitauit. bis tunc acie certatum est; plurimi Romanorum, iserorum, et adhuc illo furore insanientium, caesi sunt. Albanorum civitas, obsidione oppugnata atque excruciata fame ultima, miserabilium reliquiarum deditione servata est. Iita hoc bellum ciuile non magis dementia Catuli quam taedio Sullanae crudelitatis, ut ignis in stipula, eadem celerievanuit. Quibus etiam diebus Terentius Varro in provincia Narbonensi nascitur, qui postea trigesimum quintum annum agens, Graecas litteras summo studio didicit. Cicero
Abbreviated transcription (Latin):
rãt: inde silla preneste ꝓfectus est.
omnes mariane militie principes.
hoc ẽ legatos. questores. prefectos.
& tribunos iussit occidi. Pompeuis
carbonem marianum ducem in e¬
gẏptum fugere conantem compre¬
hendit & occidit. Idemq pompeiꝰ
in affricam transgressus. eruptio¬
ne circa uticam fact̾a.xuiii. milia
hominum inter fecit. Quobello
domitius dux marianꝰ dumint̃
priores pugnat. occisusẽ. Inde põ¬
peius hyrtamnumidie regem ꝑse¬
cutus. fugientemq omnib copiis
nudatum int̾fecit. Sylla dͥemũ
dictator creatus ẽ ut dominatioĩs
& crudelitatis libido. honesti noĩs
reuerentia & armaretur. & uela¬
retur. Nouissime sylla potestate
priuatus ẽ. Hoc fine conclusa st̃
duo bella funestissima. sociale ita¬
licum. & cuuile syllanum. Hec ꝑ an¬
nos decem tracta. plus quam el. mi
tantumq lectissimorũ iuirorum
uernaculorumq militũ roma
hoc ciuili bello ꝑdidit: quantum
in ea suꝑiore tempore cum se iam

Expanded text:
rant, inde Sylla Praeneste profectus est, rant, inde Sylla Praeneste profectus est, omnes Marianae militiae principes, hoc est, legatos, quaestores, praefectos et tribunos, jussit occidi. Pompeius Carbonem, Marianum ducem, in Aegyptum fugere conantem, comprehendit et occidit. Idem Pompeius in Africam transgressus, eruptione circa Uticam facta, octodecim millia hominum interfecit. Eo bello Domitius, dux Marianus, dum inter priores pugnat, occisus est. Idemque Pompeius Hirtam Numidiae regem persecutus, fugientemque omnibus copiis nudatum interfecit. Sylla demum dictator creatus est, ut damnationis et crudelitatis libido honesti nominis reverentia et armaretur et velaretur. Novissime Sylla potestate privatus est. Hoc fine conclusa sunt duo bella funestissima, sociale Italicum, et civile Syllanum. Haec per annos decem tracta, plusquam centum qtantumque lectissimorum virorum vernaculorumque militum Roma hoc civili bello perdidit, quantum in ea superiore tempore, cum se jam
Abbreviated transcription (Latin):
contulit. grauissimoq prelio tandẽ
uicit. Octoginta milia hominum
ibi fusa dicuntur . xii. milia sese dedi¬
derunt. reliquam multitudinem
in fugam uersam in saciabilis uictoꝵ
ciuium ira consumit. Sylla mox
urbem uictor intrauit. Tria milia
hominum qui se ꝑ legatos dederant.
contra fas contraq fidem datam. in¬
ermes securõq in terfecit. Pluri¬
mi tunc quoq Cut ñ dicamin¬
nocentes. s etiam ipsius syllanȩ par¬
tis occisi sunt: quos fuisse plusquã
nouem milia ferunt. Ita libere ꝑur
bem cedes ꝑcussorib passim uagan¬
tibus. ut quemq uel ira uel preda sol¬
licitabat agitabantur. Igit᷑ cunctis
iam quod singuli timebant aꝑte¬
frementib. quintus catulus palã
sẏlle dixit. Cum quib tandẽ uictu¬
ri sumus. si in bello armatos. inpace
mermes occidimus : Postquam uͦ¬
res. pretores. senatores. passim sine
consi deratione deleti sunt. qͦs
in tabulis cruentissime descripse¬

Expanded text:
contulit grauissimoque proelio tandem contulit grauissimoque proelio tandem uicit. octoginta milia hominum ibi fusa dicuntur: duodecim milia sese dediderunt, reliquam multitudinem in fugam uersam insatiabilis uictorum ciuium ira consumpsit. Sulla mox atque Vrbem uictor intrauit, tria milia hominum, qui se per legatos dediderant, contra fas contraque fidem datam inermes securosque interfecit. plurimi tunc quoque, ut non dicam innocentes, sed etiam ipsius Sullanae partis occisi sunt, quos fuisse plus quam nouem milia ferunt. ita liberae per. Vrbem caedes, percussoribus passim uagantibus ut quemque uel ira uel praeda sollicitabat, agitabantur. igitur cunctis iam quod singuli timebant afrementibus, Q. Catulus palam Syllae dixit: Cum quibus tandem victuri sumus, si in bello armatos, in pace inermes occidimus? Postquam res, praetores, senatores, passim sine consideratione deleti sunt, quos in tabulis cruentissime descripse
Abbreviated transcription (Latin):
atq in tyberim missa sunt. Eodem
tempore sylla ducesplura prelia ad¬
uersus marianas partes infelicissima
felicitate gesserunt. Nam & quintꝰ
metellus carninatis copias cheidit.
& castra ꝑuasit. & gneuspompeius
carbonis equitatum grauit̾ trucida¬
uit. Sylle etiam & marii adolescen¬
tis maximum tunc prelium apud
sacritum por np tum fuit. inquo
de exercitu marii cesa sunt. uiginti
quinq milia sicut claudius scribit.
Pompeius carbonem etiam castris
exuit. fugientemq in sequutus.
nunc cedendo. nunc ad deditionem
cogendo. plurima exercitus parte
priuauit. Mecellus. norbani agm̃
oppressit. ubi nouem milia maria¬
ne partis occisa sunt. Lucullus cũ
a quinto obsideretur erupit: & re¬
pentina pugna obsessorẽ deleuit
exercitum. Nam plus quam decẽ
milia ibi tunc cesa refer a uintur.
Sylla deinde cũ campomo nu samni¬
tum duce. & carn. inatis reliquis
copiis ante ipsam urbem portamq
collinam adhoram diei nonam signa

Expanded text:
atque in Tiberim missa sunt. Eodem atque in Tiberim missa sunt. Eodem tempore Sullae duces plurima praelia adversus Marianas partes infelicissima felicitate gesserunt. Nam et Q. Metellus Carrinatis copias cecidit, et castra pervasit, et Cn. Pompeius Carbonis equitatum graviter trucidavit. Sullae etiam et Marii adolescentis maximum tunc praelium apud Sacriportum fuit, in quo de exercitu Marii caesa sunt viginti quinque millia, sicut Claudius scribit. Pompeius Carbonem etiam castris exuit, fugientemque insecutus, nunc caedendo, nunc ad deditionem cogendo, plurima exercitus parte privavit. Metellus Norbani agmen oppressit: ubi novem millia Marianae partis occisa sunt. Lucullus, cum a Quinctio obsideretur, erupit, et repentina pugna obsessorem delevit exercitum. Nam plus quam decem millia ibi tunc caesa referuntur. Sulla deinde cum Lamponio Samnitium duce, et Carrinatis reliquis copiis, ante ipsam UCollinam ad horam diei nonam signa
Abbreviated transcription (Latin):
gitiuorum idemq cinna quarto ꝯ¬
consul ab exercitu suo incerfectusẽ.
Interea residui senatorum qui po¬
tentiam scinne. marii crudelitatẽ.
insaniam fimbriȩ. sertoriq auda¬
tiam fuga euaserant: transuecti in gͥ¬
ciam coegere precib syllam ut ꝑi¬
clitantiimmo iam pene ꝑditȩ pa¬
triȩ opem ferret. Igitur sylla
mox ut campanũ litus attigit.
noruanum consulem prelio op¬
pressit. septem milia tunc roma¬
norum romani interfecerunt. sex
milia eorundem abhisdem capta
sunt: centum uiginti & iͦii. de syl¬
lana parte ceciderunt. fabius uero
adrianus cui imꝑium ꝓpretore e¬
rat. regnum affricȩ seruorum ma¬
nu affectans: a dominis eorum a-¬
pud uticam congestis sarmentis.
cum omĩ familia uiuus incensus
c̃. Damasippus pretor incentore
mario consule. quintum sceuolã.
tium. pompeium antistium. in cu¬
riam quasi ad consultandum uoca¬
tos crudelissime occidit. Corpora
interfectorum carnificis unco tͣcta:

Expanded text:
gitiuorum, idemque Cinna quarto gitiuorum, idemque Cinna quarto consul ab exercitu suo interfectus est. Interea residui senatorum, qui potentiam Cinnae, Marii crudelitatem, insaniam Fimbriae Sertoriique audaciam fuga euaserant, transuecti in Graeciam coegere precibus Sullam, ut periclitanti immo iam paene perditae patriae opem ferret. igitur Sulla mox ut Campanum litus attigit, Norbanum consulem proelio oppressit: septem milia tunc Romanorum Romani interfecerant, sex milia eorundem ab isdem capta sunt, centum uiginti et quattuor de Sullana parte cecAdrianus, cui imperium propraetore erat, regnum Africae servorum manu affectans, a dominis eorum apud Uticam, congestis sarmentis, 347 cum omni familia vivus incensus est. Damasippus praetor, incentore Mario consule, Q. Scaevolam, tium, P. Antistium 348 in curiam quasi ad consultandum vocatos, crudelissime occidit. Corpora interfectorum per carnifices unco tracta,
Abbreviated transcription (Latin):
& marius cum fugitiuis urbem¬
ingressi. nobilissimos quosq ẽ se¬
natu. & plurimos consulares uiros
inter fecerunt. d quota hec portio
ostentate miserie ẽ. uno uerbo dif¬
finisse cedẽ bonorum. cuius fuit
tanta numerositas. tanta diutur¬
nitas. tanta crudelitas. tantaq di¬
uersitas. de quib etiam auditis
posteri ꝑhorrescant: Igitur ma¬
rius cum interfectorum ciuium
capita illata conuiuiis. oblata ca¬
pitoliis collata rostris. ad specta
culum congereret ac septimum
consulatum cum cuma tercio
consule ꝑulasisset: in exordio con¬
sulatus imꝑii. sera tandem morte
prereptus ẽ. Cinna. bonorum ne¬
ces malorum cede suppleuit. Nã
cum introducta ꝑmarium fugi¬
tiuorum manus in saciabilis pre¬
dandi eẽt. nullamq partem aucto¬
rib predȩ consulib ministraret.
in forum quasi stipendii causa sol¬
licitata. militibq circundata in¬
er mis extincta ẽ. Cesa sunt illa¬
A die in foro urbis octo milia fu¬

Expanded text:
et Marius cum fugitivis et Marius cum fugitivis ingressi Urbem, nobilissimos quosque e senatu et plurimos consulares viros interfecit. Sed, quota haec portio ostentatae miseriae est, uno verbo diffinisse caedem bonorum, cujus fuit tanta numerositas, tanta diuturnitas, tanta crudelitas, tanta quoque diversitas? De quibus etiam auditis posteri perhorrescant. Igitur Marius cum intercapita inlata conuiuiis, oblata Capitoliis, conlata Rostris ad spectaculum ornatumque congereret ac septimum consulatum cum Cinna tertium consule peruasisset, in exordio consularis imperii sera tandem morte praereptus est. Cinna bonorum neces malorum caede suppleuit. nam cum introducta per Marium fugitiuorum manus insatiabilis praedandi esset nullamque partem auctoribus praedae consulibus ministraret, in forum quasi stipendii causa sollicitata, militibusque circumdata, inermis extincta est. caesa sunt illa die in foro Vrbis octo milia fu
Abbreviated transcription (Latin):
cladib traxit. Cetera uͦ exercitus
portio cinnam secuta ẽ. Porro ot̃.
pompeius qui a senatu cum exerci¬
tu accer situs ut reipublice opitula¬
retur. & dui se se nouarum rerum
occupatione suspenderat. contemp¬
tus amario uel cinna ad octauum
alterum consulem sese contulit. &¬
mox cum sertorio conflixit. In feli¬
cem pugnam: interuentus noctis
dirimit. Sexcenteni exutraq par¬
te milites trucidati sunt. Igitur
marius coloniam hostiensem ut¬
est in gressus. omnia ibi genera libi¬
dinis. auaritiȩ. & crudelitatis exer¬
cuit. Pompeius fulmine afflatus
interiit. exercitus uero eius pesti¬
lentia correptiis. pene totus absump¬
tus ẽ. Nam undecim milia uirorum
de castris pompeii mortua: sex milia
autem de parte octaui consulis de¬
siderata sunt. Marius antrum &
aratiam ciuitates hostiliter irrupit:
cunctosq in his preter ꝓditores int̃¬
fecit. bona suis diripiendo ꝑmisit.
Post cinna consul cum legionibus.

Expanded text:
cladibus traxit. cetera nero exercitus cladibus traxit. cetera nero exercitus portio Cinnam secuta est. porro autem Cn. Pompeius, qui a senatu cum exercitu arcessitus, ut reipublicae opitularetur, et diu sese nouarum rerum aucupatione suspenderat, contemptus a Mario, uel Cinna ad Octauium alterum consulem sese contulit et mox cum Sertorio conflixit. infelicem pugnam interuentus noctis diremit; sescenteni ex utrae parte milites trucidati sunt. posterMarius coloniam Ostiensem ingressus, omnia ibi genera libidinis, avaritiae et crudelitatis exercuit. Pompeius, fulmine afflatus, interiit. Exercitus vero ejus, pestilentia correptus, pene totus absumptus est. Nam undecim millia virorum de castris Pompeii mortua, sex millia autem de parte Octavii consulis desiderata sunt Marius Antium et Aritiam civitates hostiliter irrupit, cunctosque in his praeter proditores interfecit, bona suis diripienda permisit. Post Cinna consul cum legionibus,
Abbreviated transcription (Latin):
suorum cede. ubi tunc sulpitius ma¬
rii collega occisus ẽ. Marius quoq
fugiens cum ꝑsequentiũ instantia
circum septiis eẽt. in iuiturnensi¬
um paludibus sese abdidit. equib
infeliciter luto oblitus ignomimo.¬
se ꝓtractus. turpi autem specta eło¬
minturnas deductus. contrususq
in carcerem: ꝑcussorẽ ad se missũ
solo uultu exterruit. Deinde lap¬
sus ẽ uinculis inaffricam transfu¬
git. sollicitatoq ex utica filio ubi in
custodia obseruabatur. continuo ro¬
mam regressus. cinne consuli socie¬
tate scelerum coniunctus ẽ. Igitur
ad ꝓfligandam uniuersam rem pu¬
blicam. exercitum sibi in quatuor
partes diuiserunt. Tres siquidem
legiones mario date. parti copiarũ.
s q̃ carbo prepositus ẽ. partem serto¬
rius accepit. ille scilicet sertorius iã
hic ciuilis belli incentor & parti¬
ceps. qui etiam hoc finito aliud pꝰ
in hispania bellum excitauit. quod
ꝑmultos annos maximis romanoꝵ

Expanded text:
suorum caede, ibique tunc Sulpicius Masuorum caede, ibique tunc Sulpicius Marii collega occisus est. Marius quoque fugiens, cum persequentum instantia circumseptus esset, in Minturnensium paludibus sese abdidit, e quibus infeliciter luto oblitus ignominioseque protractus, turpi autem spectaMinturnas deductus contrususque in carcerem percussorem ad se missum solo uultu exterruit. deinde lapsus e uinculis in Africam transfugit sollicitatoque ex Vtica filio, ubi in custodia obseruabatur, continuo Romam regressus Cinnae consuli societate scelerum coniunctus est. igitur ad profligandam uniuersam rempublicam exercitum sibi in quattuor partes diuiserunt. tres siquidem legiones Mario datae, parti copiarum Cn. Carbo praepositus est, partem Sertorius accepit, ille scilicet Sertorius, iam hic ciuilis belli incentor et particeps, qui etiam hoc finito aliud post in Hispania bellum excitauit, quod per multos! annos maximis Romanorum
Abbreviated transcription (Latin):
centuriones. cunctosq pͥncipes eorũ
uirgis cicidit. securiq ꝑcussit seruos
predamq omnem sub hasta uendi¬
dit. reliquos liberos quidem: s nu¬
dos & egentes abire precepit .xiii.
Gitur non dum finito sociali bello
romȩ primum bellum ciuile com¬
motum ẽ. eodemq anno mitrada¬
ticum bellum & si minus infame
non tam̃ minus graue ceptum est.
Itaq marius septimum consulatum
& bellum susciꝑe mitridaticũ affec¬
tauit. Dum sylle consuli contra
mitridatem in asiam cum exercitu
ꝓfecturo. in campania hec resin¬
notuisset. confestim ira indigna¬
tioneq premotus. romam reu̾fus:
siquidem ante urbem marii lega¬
tum quasi pͥmam uictimã ciuilis
belli occidit. mox urbem ir¬
rupit. Marius uero cum ꝑ¬
mouere nobilitatem. inflammare
plebem. or dinem equestrem ꝑar¬
mare aduersus syllam frustra
temptasset: tandem in capitoliũ
concessit. s partib syllanis ibi gͣ¬
uiter contritus. ab eo diffugit magna

Expanded text:
centuriones cunctosque principes eorum centuriones cunctosque principes eorum virgis cecidit securique percussit, servos praedamque omnem sub hasta vendidit, reliquos liberos quidem, sed nudos et egentes abire praecepit. gitur nondum finito sociali bello, Romae primum bellum civile motum est. Eodemque anno Mitridaticum bellum, et si minus infame, non tamen minus grave coeptum est. Itaque Marius septimum consulatum, et bellum suscipere Mitridaticum affectavit. Dum Syllae consuli contra Mitridatem in Asiam cum exercitu profecturo, in Campania haec res innotuisset, confestim ira indignationeque permotus, Romam reversus est. Siquidem ante Urbem Marii legatum, quasi primam victimam civilis belli, occidit, mox Urbem irrupit. Marius vero cum permovere nobilitatem, inflammare plebem, ordinem equestrem perarmare, adversus Syllam frustra tentasset, tandem in Capitolium concessit.Sed partibus Syllanis ibi graviter contritis, ab eo diffugit magna
Abbreviated transcription (Latin):
milia armis exuit. Sylla cũ uigi
ti quatuor cohortib eserniã missis
ubi artissima obsidione romani
cuies & milites premebantur. ma¬
ximo bello & plurima cȩde hostiuĩ.
urbem sociosq seru auit. Gñ. pom¬
peius picentes graui prelio fridit.
qua uictoria senatus laticlauia &
cetera dignitatis insignia recepit.
cum togis tantummꝰ de uictoria
cȩsaris primum respirante sumpsis¬
set. Portius cato pretor. & rursus
pompeius diu obsedit asculũ ciui¬
tatem. nec tam̃ expugnauisset. nͥ
populum in campum ꝓrupentẽ
milia marsorum in ea pugna cum
franco imꝑatore suo cesa sunt. Ca¬
dem die picentes congressi & uicti
sunt. Quo etiam tempore sylla
samnites bello suꝑauit. & uicit.
quo prelio decem & octo milia sam¬
nitum cesa sunt. Ergo marrucini.
uestini. a sulpicio legato pompen
ꝑsecuti. atq uastati sunt. ab eodẽ
etiam iulpicio. imꝑatores italici hor¬
ribili prelio oppressi & occisi. Pom¬
peuis asculum ingressus. prefectos

Expanded text:
milia armis exuit. Sulla cum uiginti milia armis exuit. Sulla cum uiginti et quattuor cohortibus Aeserniam missus, ubi artissima obsidicives, militesque premebantur, maximo bello, et plurima caede hostium, urbem sociosque servavit. Cn. Pompeius Picentes gravi praelio fudit, qua victoria senatus laticlavia et caetera dignitatis insignia recepit, cum togas tantummodo victoria Caesaris primo respirante sumpsisset. Portius Cato praetor Etruscos, Pompeius diu obsedit Asculum civitatem: nec tamen expugnasset, nisi populum in campum prorumpentem et octo millia Marsorum in ea pugna cum Franco imperatore suo caesa sunt. Eadem die Picentes congressi et victi sunt. Quo etiam tempore Sylla Samnites bello superavit et vicit: quo praelio octodecim millia Samnitum caesa sunt. Ergo Marrucini et Vestini a Sulpicio legato Pompeii persecuti atque vastati sunt. Ab eodem etiam Sulpicio imperatores Italici horribili praelio oppressi sunt et occisi. Pompeius, Asculum ingressus, praefectos,
Abbreviated transcription (Latin):
litem oportere. tyronem dolo idage
ratus contempsit. seseq in insidias
marsorum & uniuersum agm̃ exer¬
citus sui in cautus miecit. ubi & ip¬
se consul occisus. & multi nobiles
interfecti. & nouem milia romanoꝵ
militum cesa sunt. Arma & cor¬
pora interfectorum in conspectu
marii legati tholenus fluuius ꝑtu¬
lit: atq in testimonium cladiseuexit.
Marius raptis continuo copiis. uicto¬
res insꝑatus oppressit: octo milia &
ipse marsorum int̃̾fecit. Cepio aut̃
auestinis & marsis deductus in in¬
sidias. cum exercitu trucidatus ẽ.
sereniam. uictus aufugerat. contͣctis
undiq copiis aduersus samnites &
lucanos dimicans. multa milia hosti¬
um interfecit. Cumq ab exercitu
imꝑator appellatus eẽt. romãq nun¬
tios de uictori a misisset. senatus saga
hoc uestem meroris quam ex orto so¬
ciali bello sumpserat. hac spe arridñ¬
te deposuit. atq antiquum toge
decorem recupauit. Mariusdeinde
sex milia marsorum cacidit. septem

Expanded text:
litem oportere tironem, dolo id agere litem oportere tironem, dolo id agere ratus, contempsit, seseque in insidias Marsorum et universum agmen exercitus sui incautus injecit, ubi et ipse consul occisus et multi nobiles interfecti: et octo millia Romanorum militum caesa sunt. Arma et corpora interfectorum in conspectu Marii legati Tlit atque in testimonium cladis euexit. Marius raptis continuo copiis uictores insperatus oppressit, octo milia et ipse Marsorum interfecit. Caepio autem a Vestinis et Marsis deductus in insidias, cum exercitu trucidatus est.Aeserniam uictus aufugerat, contractis undique copiis aduersum Samnitas. et Lucanos dimicans multa hostium milia interfecit. cumque ab exercitu imperator appellatus esset Romamque nuntios de uictoria misisset, senatus saga, hoc est uestem maeroris, quam exorto sociali bello sumpserat, hac spe adridente deposuit atque antiquum togae decorem recuperauit. Marius deinde sex milia Marsorum cecidit, septem
Abbreviated transcription (Latin):
nis cum maximo cȩu fragore emi¬
cuit. Apud aretinos cum panes ꝑ
conuiuia frangerentur: cruor
ẽmediis panib fluxit. Preterea per
septem continuos dies grando la¬
pidum inmixtis etiam testarum frag¬
mentis. tram latissime uerberauit.
In samnitib uastissimo hiatu t̾re.
flamma prorupit: & usq incelum
extendi uisa ẽ. Complures pretea
initinere uidere romani gobum
coloris aurei celo ad terram deuolui.
maioremq factum rursus a terra¬
in sublime ad orientem ferri: ac ma¬
gnitudine sua ipsum solem obtex¬
isse. Igitur oñ. pompeius pretor
cum picentib iussu senatus bellũ
gessit: & uictus ẽ. Postquam sibi
samnites papium mutilium imꝑa¬
torem prefecerant. marsi autem
agamennonẽ archipiratã preop¬
tauerant: uilius cesar samnitum
pugna uictus. cȩso fugit exercitu.
Rutilius consulmariũ ꝓpinquũ
suum legatum sibi legit. quem assi¬
due submonentem moram belloutilẽ
fore. & paulisꝑ incastris exerceri mi¬

Expanded text:
nis cum maximo coeli fragore eminis cum maximo coeli fragore emicuit. Apud Arentinos, cum panes per convivia frangerentur, cruor mediis panibus fluxit. Praeterea per septem continuos dies grando lapidum, immixtis etiam testarum fragmentis, terram latissime uerberauit. in Samnitibus uastissimo terrae hiatu flamma prorupit et usque in caelum extendi uisa est. conplures praeterea in itinere uidere Romani globum coloris aurei caelo ad terram deuolui maioremqin sublime ad orientem ferri, ac magnitudine sua ipsum solem obtexisse. Igitur Gneius Pompeius praetor cum Picentibus jussu senatus bellum gessit, et victus est; postquam sibi Samnites Papium Mutilium imperatorem praefecerant, Marsi autem Agamemnonem archipiratam praeoptaverant, Julius Caesar, Samnitum pugna victus, caeso fugit exercitu. Rutilius consul Marium propinquum suum legatum sibi legit, quem assidue submoventem moram bello utilem fore, et paulisper in castris exerceri mi
Abbreviated transcription (Latin):
bellum totam commouit italiã.
Siquidem liuius drusus tribunus
plebis. latinos om̃s spe lib̾tatis illec¬
tos. cum placito explere ñ posset.
xius. domi sue incerto quidem
auctore int̃fectus ẽ. Igitur picen¬
tes. uestimi. marsini. peligni. mar¬
rucini. samnites. lucani. cũ ad¬
huc occultam defectionem in e¬
ditarentur: seruilium pretorem
legatum ad se missum apud ascu¬
lum occiderunt. statimq clausa
cuutate. om̃s ciues romanos in dicta
cede iugularunt. Continuo atro¬
cissimam ꝑnitiem. in famissima p̃¬
cessere prodigia. Nanq omĩum
generum animalia. quȩ manũ
hominum blande ꝑpeti. atq in¬
ter homines uiuere solita erant:
relictis stabulis pascuisq cũ ba¬
latu. hinnitu. mugituq misera¬
bili. ad siluas montesq fugerunt.
Cines quoq quoꝵ naturȩ ẽ. extra
homines eẽ non posse: lac̾mosis
ululatib uagi luporum ritu oberra¬
runt. Tunc etiam sub ortu solis
glob igneus a regione septentrio¬

Expanded text:
bellum totam commovit Italiam. bellum totam commovit Italiam. Siquidem Livius Drusus, tribunus plebis, Latinos omnes spe libertatis illectos, cum placitum explere non posset, xius domi suae, incerto quidem auctore, interfectus est. Igitur Picentes, Vestini, Marsini, Peligni, Marrucini, Samnites, Lucani, cum adhuc occultam defectionem meditarentur, Gaium Servilium praetorem, legatum ad se missum, apud Asculum occiderunt. Statimque clausa civitate, omnes cives Romanos indicta caede jugularunt. Continuo atrocissimam perniciem infamissima praecessere prodigia. Namque omnium generum animalia, quae manus hominum blande perpeti atque inter homines vivere solita erant, relictis stabulis pascuisque, cum balatu, hinnitu mugituque miserabili, ad silvas montesque fugerunt. Canes quoque, quorum naturae est extra homines esse non posse, lacrymosis ululatibus vagi luporum ritu oberrarunt. Tunc etiam sub ortu solis globus igneus a regione septentrio
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit.uͥ. librum orosii legat.G̾
saturmninus tribunus plebis. excita¬
ti tumultus in urbe auctor exticit
qui cum mario consule sexto &
glaucia pretore conspirauit. Primũ
metellum numidicum uirũ acerri¬
mum. innocente mn ꝑ scelus u¬
dicum qui eiusdem factionis
erant. in exilium cum totiu surb̃
dolore miserunt. Idem saturninꝰ
meminium uirum acrem & in¬
tegrum. fieri consulem timens
occidit. ac demnde contionem a¬
gens in domo sua ab aliisimꝑa¬
tor. ab aliis uero rex est appellatꝰ.
Quam temeritatem indignantes
romani. actore mario consule satͣ¬
ninum & euisfactionis actoresint̃¬
fecerunt. quorum bona omĩum
.publicanda decreuerunt. Itaq in¬
terfectis tante coniurationis sedi¬
tiosis: quies popło fuit. Inde ruti¬
luisuir integerrimus: ꝑuirio iu¬
dicum condempnatus ẽ. Qui smyr¬
nam cominigrans. litterarũ studiis
intentus consenuit. Igitur uilio
cesare & marco phylippo con¬
sulib. in testinis causis sociale

Expanded text:
voluerit, quintum librum Orosii legat. Igitur voluerit, quintum librum Orosii legat. Igitur Saturninus, tribunus plebis, excitati tumultus in Urbe auctor exstitit, qui cum Mario consule sexto et Glaucia praetore conspiravit. Primum Metellum Numidicum, virum acerrimum, innocentem, per scelus judicum qui ejusdem factionis erant, in exsilium totius Urbis dolore miserunt. Idem Saturninus Memmium, virum acrem et integrum, fieri consulem timens, occidit, ac deinde contentionem agens in domo sua, ab aliis imperator, ab aliis vero rex est appellatus. Quam temeritatem indignantes Romani, auctore Mario consule, Saturninum et ejus factionis auctores interfecerunt. Quorum bona omnium publicanda decreverunt. Itaque, interfectis tantae conjurationis seditiosis, quies populo fuit. Inde Rutilius, vir integerrimus, perjurio judicum condemnatus est. Qui Smyrnam commigrans, litterarum studiis intentus consenuit. Igitur Julio Caesare et Marco Philippo consulibus, intestinis causis, sociale
Abbreviated transcription (Latin):
te cruci suffixos. & mulieres eorum
atq filios in conspectu ipsorum ne¬
cauit. atq hec potans et cum suis
concubinis recunabans ꝓspectabat.
Tantus autem populum terrorinua¬
sit. ut etiam diuersȩ partis studiosi.
extra totam uideam ꝓfugerint. qͦꝵ
exilio mors alexandri finis fuit. cũ
eiusmodi factis tandem egre otiũ
regni quesisset. ab armis requieuit.
Ergo qui latius actus eius scire uo
tatis historie legere eurabit. Belli au¬
tem requiem secutum ẽ morbipͥn¬
annum moritur. coniugi sue alex¬
andrȩ regni reliquit gubnacula.
iudeos ei uel maxime dicto audien¬
tes fore ñ dubitans. quod longe
ab eius crudelitate discrepans &
iniquitati resistens. beniuolentiã
sibi popłi comparasset. Neq spes
eum fefellit.
Uib etiam dieb romanosmul¬
tiplices ꝑturbauerunt cala¬
mitates. quamuis iam dnĩ multarũ
uocitarentur gentium. quassuc¬
cincte breuitatis grã transcurrẽ
statui. s siquis eas plenius scire

Expanded text:
te cruci affixos, mulieres eorum te cruci affixos, mulieres eorum atque filios in conspectu ipsorum necavit, atque hoc, potans et cum suis concubinis recubans, prospectabat. Tantus autem populum terror invasit, ut etiam diversae partis studiosi extra totam Judaeam profugerint. Quorum exsilio mors Alexandri finis fuit. Cum ejusmodi factis tandem aegre otium regni quaesisset, ab armis requievit. Ergo qui latius ejus actus scire volitatis Historiae legere curabit. Belli autem requiem secutum est morbi prinanno moritur. Conjugi suae Alexandrae regni reliquit gubernacula, Judaeos ei vel maxime audientes fore non dubitans, quod longe ab ejus crudelitate discrepans, et iniquitati resistens, benevolentiam sibi populi comparasset, neque spes eum fefellit.uibus etiam diebus Romanos multip ces perturbaverunt calamitates, quamvis jam domini multarum vocitarentur gentium, quas succinctae brevitatis gratia transcurrere statui. Sed si qui eas plenius scire
Abbreviated transcription (Latin):
regni suiuiros consumpserat. unde
cum iudeis conabatur reconciliari.
Iui autem in constantiã ciusmorumq
uarietatem in tantum oderant. ut
ꝑcunctanti causam quonam pacto
eos sedare posset. dicerent si more¬
retur. Nlam uix etiam mortuo da¬
turos ueniam. qui multa scelerate
fecisset. Pugnauit etiam cũ deme¬
trio quemiudei uocauerant sibi
in auxilium. a quo uictus secessit
in montes. Immutata quippe fortu¬
na sui qui eum prius deseruerant
misccłia moti. relinquentes deme¬
trium ad alexandrũ usq ad sex mi¬
lia se contulerunt: quorum uircu¬
te auctus. se bello reparauit. De¬
metrius huius inclinationis desti¬
tutione fractus. mox inde egressus
est. ñ camen reliqua multitudo
obabscessum auxiliorum simul¬
tates deposuit: s cum alexandro
tandiu bello assiduo decertauit
donec plerisq interfectis uictor
alexander ceteros captos ihero¬
solimam adduxit. Uerum immo¬
derata fecit iracundia. ut credulitas

Expanded text:
regni sui vires consumpserat, unde regni sui vires consumpserat, unde cum Judaeis conabatur reconciliari. Illi autem inconstantiam ejus morumque varietatem in tantum oderant, ut percunctanti causam quonam pacto eos sedare posset, dicerent: Si moreretur. Nam vix etiam mortuo daturos veniam, cur multa scelerate fecisset. Pugnavit etiam cum Demetrio, quem Judaei evocaverunt sibi in auxilium. A quo victus recessit in montes. Immutata quippe fortuna, sui, qui eum prius deseruerant, misericordia moti, relinquentes Demetrium, ad Alexandrum usque ad sex millia se contulerunt. Quorum virtute auctus, se bello reparavit. Demetrius hujus inclinationis destitutione fractus, mox inde egressus est, non tamen reliqua multitudo ob abscessum auxiliorum simultates deposuit: sed cum Alexandro tandiu bello assiduo decertavit, donec, plerisque interfectis, victor Alexander caeteros captos Hierosolymam adduxit. Verum immoderata fecit iracundia, ut crudelitas
Abbreviated transcription (Latin):
pariter iudeorum & pontifex ẽ de¬
claratus. Sed ille potestate adepta
frẽm quidem alterũ regnum appe¬
tentem occidit: alterum aut̃ uita
contentum ablatis reb stibstantiis
nudatum. secum habuit. Prelium
etiam cum ꝑtholomeo commitat.
multos quidem hostium ꝑemit:.s
uictoria in ꝑtholomei parte ꝓpensior
fuit. Cum theodoro autem filio ⁊e¬
nonis sepius dimicauit. & suꝑior
factus de possessionib illius castella
& loca munita suo regno adiunxit:
quamuis & a theodoro eius exercit᷑
usq ad .x. mił cesus referatur. Isnãq
cum garam & rafiam. atq anthido¬
nem ꝑ domuisset. seditiones iudeoꝵ
ꝑpessus. cũ quodam die festo conci¬
tat᷑ in eum popłs. nam plerũq e¬
pule seditiones accendunt: nec ui¬
debatur insidias posse comprimere.
nisi ꝑegrinos haberet auxilio. Igit᷑
crebris cum ꝓpria gente preliisge¬
stis. suꝑior facrotus. non minus .i.¬
nec tamen uctoriis letabatur. qm̃

Expanded text:
pariter Judaeorum et pontifex est depariter Judaeorum et pontifex est declaratus. Sed ille, potestate adepta, fratrem quidem alterum regnum appetentem occidit; alterum autem vita contentum, ablatis rebus, substantiis nudatum, secum habuit. Praelium etiam cum Ptholomaeo committit, multos quidem hostium peremit, sed victoria in Ptholomaei parte propensior fuit. Cum Theodoro autem filio Zenonis saepius dimicavit; et superior factus, de possessionibus illius castella et loca munita suo regno adjunxit, quamvis a Theodoro ejus exercitus usque ad decem millia caesus referatur. Is namque cum Gazam et Rafiam atque Antidonem perdomuisset, seditiones Judaeorum perpessus, quodam die festo concitatur in eum populus. Namque plerumque epulae seditiones accendunt, nec videbatur insidias posse comprimere, nisi peregrinos haberet auxilio. Igitur crebris cum propria gente praeliis gestis superior factus, non minus Nec tamen victoriis laetabatur, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
gnopulsus. ac rursus crispusanti¬
ochus supato citino regnũ recepit.
Ita ex successione aduersum se di¬
micantes. regnabant in syria & asa
Quib dieb marcus terentius. uar¬
ro. philosophuis & poeta. & cicero
nascuntur: marcus furius poeta
cognom̃to babilus. nascitur etiã¬
chremone.
pulso de regno fiscone ptho¬
lomeo. ꝑ matrem cleopatram &
cyprum secedente. regnauit an¬
nis decem. Iterumq ptholomeus.
qui a matre fuerat eiectus regres¬
sus de fuga. regnum obtinuit. &
regnauit annis octo: qm̃ alexan¬
drum qui ante eum fuerat obint̾¬
fectionem matris ciues pepulerant.
Areȩdificatione uero templi annist̃
quadringenti duodecim. iudeoꝵ
uero pontificatum & regnũ ut pre¬
misimus post mortem iohannis
aristobolus susceꝑat. Quo etiã mor¬
tuo ut supra meminimꝰ iamneus
qui & alexander eius fr̃ regnum
parit̃ & sacerdotium udeorum ob¬
tinuit: & in ciues suos crudelissime
regnauit. Dum enim uinculis quibꝰ

Expanded text:
gno pulsus, ac rursus Crippus Antigno pulsus, ac rursus Crippus Antiochus, superato Cytino, regnum recepit. Ita ex successione adversum se dimicantes, regnabant Syriae et Asiae. Quibus diebus Marcus Terentius Varro philosophus, et Cicero nascuntur. Marcus Furius poeta, cognomento Babylus, nascitur Cremonae. pulso regno Fiscone Ptholomaeo, per matrem Cleopatram et in Cyprum secedente, regnavit annis decem. Iterumque Ptholomaeus, qui a matre fuerat ejectus, regressus de fuga, regnum obtinuit, et regnavit annis octo, quoniam Alexandrum, qui ante eum fuerat, ob interfectionem natos cives pepulerant. A reaedificatione vero templi anni sunt quadringenti duodecim. Judaeorum vero pontificatum et regnum, ut praemisimus, post mortem Joannis, Aristobolus susceperat. Quo etiam mortuo, ut supra meminimus, Janneus, qui et Alexander, ejus frater, regnum pariter et sacerdotium Judaeorum obtinuit, et in cives suos crudelissime regnavit. Dum enim vinculis quibus
Abbreviated transcription (Latin):
hannibalis ingenium secuti. in ne¬
bula disposuerunt pugnam. & in
sole pugnauerunt. Solnanq cũ
uento ortus. ex aduerso emicuit.
uisus inimicorum puluuis obpleuit:
& splendor hebetauit. Ita factum ẽ
ut tanta ac terribilis multitudo mi¬
nima romanorum clade. sua aut̃
sexaginta milia capta referuntur
Mulieres autem eorum ꝑ mulca mise¬
rabilia mortis genera. sese cũ par¬
uulis suis neci dederunt. Ita in his
draginta milia ꝑempta sunt. absq
innumera mulierum multitudine:
quȩ se suosq paruulos. femineo fu¬
rore. ui autẽ uirili dilaniauerunt.
Quib etiam dieb publicius malle¬
olus romanis in cognitum antea
facinus ꝑpetrauit. Siquidẽ ma¬
trem suam interfecit. seruis adni¬
tentib. quam obcausam damnat᷑
parricidii. insutusq inculleũ. &
in mare ꝓiectus ẽ. Eo quidẽ tẽpore
in syria & asia antiochus qui & or¬
fus regnabat: cui successit antiochꝰ
crispus. qui abantiocho citino re¬

Expanded text:
Hannibalis ingenium secuti, in neHannibalis ingenium secuti, in nebula deposuerunt pugnam et in sole disposuerunt. Sol namque cum vento ortus ex adverso emicuit, visus inimicorum pulvis opplevit, et splendor hebetavit. Ita factum est ut tanta ac terribilis multitudo minima Romanorum clade, sua autem sexaginta millia capta referuntur. Mulieres autem eorum per multa miserabilia mortis genera sese cum parvulis suis neci dederunt. Ita in his draginta millia perempta, sunt, absque innumera mulierum multitudine, quae se suosque parvulos femineo furore, virtute autem virili, dilaniaverunt. Quibus etiam diebus Publicius Malleolus Romanis incognitum ante facinus perpetravit. Siquidem matrem suam interfecit, servis adnitentibus. Quam ob causam damnatus parricidii, insutusque in culeum, et in mare projectus est. Eo quidem tempore in Syria et Asia Antiochus, qui et Orfus, regnabat; cui successit Antiochus Crippus, qui ab Antiocho Cytino re