comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
o decim boues ȩxeos fecit quos in
ereo labro constituit. qui facie qͥ¬
aem ꝑ diũsas partes attendunt
ẜ in uno loco ꝑ posteriora colligun¬
tur. quid anim aliud in duodecior
bub quam auodecim apłos
credimus designari: Qui facie
quid ꝑ diu̾sa respiciunt: s ita
in labro sunt positi: ut ex posti¬
orib adunent᷑. qui in hac p̾senti
uita ad p̾dicationis officium in
diu̾sis mundi partib s̃ diuisi¬
sterior ẽ qͥa pꝰ hanc uidebit᷑ in
terna glã unitate conueniunt.
do respiciunt: s in unum ꝑue¬
mendo consistunt. Ideo aut̃ exer:
ꝗͥa clamor p̾dicationis eor in to¬
to mundo insonuit. sic̃ scͥptũ est.
In omnem t̾ram exiuit sonus e¬
or. Labrũ aut̃ orbem t̾rȩ intel¬
ligimus. cuiꝰ ambitum lustraue

Expanded text:
odecim boves aereos fecit, quos in odecim boves aereos fecit, quos in aereo labro constituit, qui facie quidem per diversas partes intendunt, sed in uno loco per posteriora colliguntur. Quid enim aliud in duodecim bobus, quam duodecim apostolos credimus designari? Qui facie quidem per diversa respiciunt, sed ita in labro sunt positi, ut ex posterioribus adunentur. Quia in hac praesenti vita ad praedicationis officium in diversis mundi partibus sterior est, quia post hanc videbitur, in aeterna gloriae unitate conveniunt. 8. do respiciunt, sed in unum perveniendo consistunt. Ideo autem aerei, quia clamor praedicationis eorum in toto mundo insonuit, sicut scriptum est: In omnem terram exivit sonus eorum . Labrum autem orbem terrae intelligimus, cujus ambit
Abbreviated transcription (Latin):
pore dedicationis. gła dm̃ ĩpleuit
gitur xp̃i. cuiꝰ fide repletus ẽ umi¬
u̾sus mundꝰ. De qua gła cum pro
adorato uitulo dñm pͥcaret᷑ moy¬
ses ut parceret ppło peccatori:. re¬
spondit dñs. Ppicius ero illi. ue¬
rũtam̃ uiuo ego & uiuit nom̃
meum. qr implebit᷑ gła mea oĩs
t̾ra. Et septuagesimꝰ pͥmꝰ psalmꝰ
canit. Implebit᷑ gła eiꝰ om̃is t̾ra.
Unde ce angłi dĩ clamant pasto.¬
rib. Gła in excelsis dõ: et in t̾ra
pax hominib bonȩ uoluntatis.
Qd aut̃ nebula impleuit domũ
dĩ. ⁊ ñ poterant sac̃dotes ministͭ¬
re ꝓpt̾ nebulam. hȩc sententia
suꝑbos iudeor pontifices ac doc¬
tores insinuat: qͥ dum natiuita¬
tis xp̃i iacram̃ta inuestigare de¬
spiciunt: debitum fidĩ suȩ mi¬
nisterium ꝑ erroris nebulam ꝑ¬
diderunt. Ita enim eor mentes
infidelitatis caligo repleuit: ut
exigentib ꝓpͥis meritis ñ agnos¬
cant famulatum credulitatis. Qd̾
uͦ isdem salomon in eod templo du¬

Expanded text:
pore dedicationis gloria Domini implevit gitur Christus, cujus fide repletus est universus mundus. 5. De qua gloria cum pro adorato vitulo Dominum precaretur Moyses, ut parceret populo peccatori, respondit Dominus: Propitius ero illis; verumtamen vivo ego, et vivit nomen meum, quia implebitur gloria mea omnis terra. Et septuagesimus primus Psalmus canit: Implebitur gloria ejus omnis terra. . Unde et angeli clamabant pastoribus: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax levit domum Dei, et non poterant sacerdotes ministrare propter nebulam: haec sententia superbos Judaeorum pontifices ac doctores insinuat, qui dum nativitatis Christi sacramenta investigare despiciunt, debitum fidei suae ministerium per erroris nebulam perdiderunt. Ita enim eorum mentes infidelitatis caligo replevit, ut exigentibus propriis meritis, non agnoscant cultum credulitatis. Quod vero idem Salomon in eodem templo du
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ eadem domꝰ lapidib dolatis atq
ꝑfectis ȩdificata ẽ et malleus et
securis & omne ferram̃tum ñ ẽ
auditum in templo dĩ cũ edifica¬
retur. Qd enim domꝰ illa ut p̾dic¬
tum ẽ nͥ sc̃ãm ȩccłam quã in cęle¬
stib dñs inhabitat figurabat. ad¬
si quidã expoliti lapides referun¬
tur : Quȩ cũ edificat᷑ in cęlis. nul¬
lus illic̃ disciplinȩ malleus reso¬
nat: quia dolati atq ꝑfectiꝰ lapi
des illuc ducumͣ. ut locis iuxta
meritum congruis disponamur.
hic enĩ foris tundim᷑: ut illie si¬
ne rep̾hensione inueniam. Altitu¬
do aut̃ templi huiꝰ dñici ad fidẽ
refert᷑ longitudo ad spem: latitu¬
do ãd caritatẽ. his enĩ tͥb uirtu¬
lestis structura consurgit. Porro
qd̃ parietes templi interiꝰ ligno
tegunt᷑. hoc mysterium dñice cru¬
cis imaginatũ est. sub cuiꝰ tutela
ꝓtegunt᷑ omnes sc̃i. qͥ indisrup¬
tȩ pacis ꝑseuerantia tamꝗͣ lapi¬
des uiui in structura ȩccłe uni

Expanded text:
vero eadem domus lapidibus dedolatis atque perfectis aedificata est, et malleus, et securis, et omne ferramentum non est auditum in templo Dei, cum aedificaretur; quid enim domus illa, ut praedictum est, nisi sanctam Ecclesiam, quam in coelestibasi quidam expoliti lapides, deferuntur. 3. Quae cum aedificatur in coelis, nullus illic disciplinae malleus resonat, quia dolati atque perfecti illuc lapides ducimur, ut locis juxta meritum congruis disponamur. Hic enim foris tundimur, ut illuc sine reprehensione veniamus. Altitudo autem templi hujus dominici ad fidem refertur, longitudo ad spem, latitudo ad charitatem. His enim tribus virtulestis instructuraquod parietes templi interius ligno teguntur, hoc ob mysterium dominicae crucis imaginatum, sub cujus tutela proteguntur omnes sancti, qui indisruptae pacis perseverantia tanquam lapides vivi, i
Abbreviated transcription (Latin):
salomon in quo quidem
ñnulla imago rei futurȩ facta ẽ
in eo qd templũ edificauit. & pa¬
cem habuit scđm nom̃ suũ. Salo¬
mon quippe int̾pretat᷑ pacificus.
ac ꝑ hoc tale uocabulũ illi ueris¬
sime congruit ꝑ quem mediatorẽ
ex inimicis accepta remissione pec¬
catoꝵ. reconciliam᷑ dõ. Et enim cũ
inimici ẽẽmus. reconciliati sumus

Expanded text:
Salomon, in quo quidem nonnulla imago rei futurae facta est in eo quod templum aedificavit, et pacem habuit secundum nomen suum. Salomon quippe interpretatur pacificus. Ac per hoc illud vocabulum illi verissime congruit, per quem mediatorem ex inimicis, accepta remissione peccatorum, reconciliamur Deo. Etenim cum inimici essemus, reconciliati sumus
Abbreviated transcription (Latin):
Ricesima quarta mansio ẽ in
monte hor in extremis finib
edom. in quo ascendit aaron iux¬
ta p̾ceptum dñi: & mortuus ẽ an¬
no quadragesimo egressionis ex
egypto: eo scilicet anno qͦ nouus
ppłs repmissionis t̾ram intͣturuᷤ
erat. Et quãquam in monte sa¬
cerdotium eleazaro filio suo de
reliquerit: lexq eos qͥ eam imple¬
uerint ꝑducat ad summũ: tam̃
ipsa sublimitas ñ ẽ tͣns stuenta
iordanis. s in extremis t̾renors
oꝑum finib remansit. Et plan¬
git eũ ppłs triginta dieb. Naron
plangit᷑ in lege: iħc ñ plangitur.
In lege descensus ad inferos: in
eugłio ad ꝑadisum tͣnsiigratio.
Audit quoq qd̃ chananeus q̃d̃
uenisset isrt: & in locum explo¬
rator ubi quondam offendisse
ppłm nouerant ineunt p̾lium: ⁊
captiuum ducunt isrł. Rursũq
in eođ loco pugnat᷑ ex uoto:
uictor uincit᷑: uicti suꝑant. ꝑ qd̃¬
stitutos hostis inuaserit duxerit¬
q captiuos: ñ desꝑemꝰ de salute.

Expanded text:
rigesima quarta mansio est in monte Hor. In extremis finibus Edom in quo ascendit Aaron juxta praeceptum Domini, et mortuus est anno quadragesimo egressionis ex Aegypto, eo scilicet anno quo novus populus repromissionis terram intraturus erat; et quanquam in monte sacereliquerit lexque eos, qui eam inpleuerint, perducat ad summum, tamen ipsa sublimitas non est trans fluenta Iordanis, sed in extremis terrenorum operum finibus. et plangit eum populus triginta diebus. Aaron plangitur, Iesus non plangitur. in lege descensus ad inferos, in euangelio ad paradisum transmigratio. audit quoque Chananaeus, quod uenisset Israhel, et in loco exploratorum, ubi quondam offendisse populum nouerant, ineunt proelium et captiuum ducunt Israhel. rursumque in eodem loco pugnatur: ex uoto uictor uincitur, uicti superant stitutos hostis inuaserit duxeritque captiuos, non desperemus salutem,
Abbreviated transcription (Latin):
Ricesima t̾tia mansio ẽ in deser¬
lucus cum minime luceat. uł bel¬
lum cũ tam̃ sit horridum. In hac
mansione morit᷑ maria᷑: ⁊ sepelit᷑.
Tidet᷑ in maria ꝓphetia mortua:
in moyse & aaron legi & sac̾dotio
iudeoꝵ finis impositus : qd nec
ipsi ãd t̾ram repmissionis tͣnscen¬
dere ualeant: nec credentem ppłm
de solitudine huiꝰ mundi educ̾e

Expanded text:
ricesima tertia mansio est in desersim, sicut lucus, cum minime luceat: et bellum, quod tamen sit horridum. In hac mansione moritur Maria, et sepelitur. Videtur in Maria prophetia mortua, in Moysen et Aaron legis et sacerdotii Judaeorum finis impositus, quod nec ipsi ad terram repromissionis transcendere valeant, nec credentem populum de solitudine hujus mundi educere
Abbreviated transcription (Latin):
la triennis fames. Quõd uͦ ꝑ he¬
liam in temꝑe siccitatis uubes
nulla apparuit. & pꝰea futurȩ plu¬
uiȩ signũ in uestigio hominis ostñ¬
sum ẽ. significabat qd̾ nascente
xp̃o in uestigio hominis ad t̾ras
ymber de celo descendet. qui fide¬
tit aut̃ rex impiꝰ duos qͥnquage¬
narios cũ subditis militib suis.
ut exhibeant sͥ heliam. qui diuino
igne consumpti s̃: t̾cius aut̃ missꝰ
saluat᷑. Quinquagenariꝰ nãq nu¬
merus confessio penitentiȩ ẽ: quo
declarat᷑ remissio peccator. Iudei

Expanded text:
quodam triennio fames. Quod vero per Equodam triennio fames. Quod vero per Eliam in tempore siccitatis nubes illa apparuit, et postea futurae pluviae signum in vestigio hominis ostensum est, significabat quod, nascente Christo in vestigio hominis, ad terras imber de coelo descenderet, qui tit rex impios duos quinquagenarios, cum subditis sibi militibus, ut exhibeant Eliam, qui divino igne consumpti sunt. Tertius autem missus salvatur. Quinquagenarius namque numerus confessio poenitentiae est, quo declaratur remissio peccatorum, Judaei
Abbreviated transcription (Latin):
plo seꝑatȩ sunt & duȩ relictȩ.
satis indicat qd̾ de tota ipsa gen¬
multa fecerunt. helyas scilicet¬
et heliseus discipłs eiꝰ: Pascit᷑
enim helias temꝑe famis coruis
mane afferentib panem. & ad
uesꝑum carnes. ut intelligant
esurienti coifitentes confertnt pec¬
catores fidm pͥmicias sp̃s nunc
habentes. n fine aut̃ uelut ad ues¬
ꝑam scłi etam carnis resurrectio¬
nem ¶Hicat᷑ helias pascendus ãd
alienigenam uiduam: quȩ uole¬
bat duo ligna colligere pͥusꝗͣ mo¬
reret᷑. Non hic solũ lignis. s eciã
numero lignors signum crucis
expͥmitur. Benedicit᷑ farina eius
et oleum. ĩdẽ fructꝰ & hylaritaᷤ
caritatis: quȩ cum impendit᷑ ñ
desia significat᷑. quam xp̃c ñ fru¬
menti s u̾bi pane pascebat. de
qua dicit. Uiduam eiꝰ benedicens
benedicã. illam scilic uiduam. ꝗͣ
apłs ait. mortuo uiro quib tio¬
let nuptiis liberam. qͥa desinente
farina ñ deficit. in omnib foris
inediam. congrue p̾figurauit il

Expanded text:
plo separatae sunt, et duae relictae, satis indicat quod de tota ipsa genmulta fecerunt, Elias et Elisaeus, discipulus ejus? Pascitur enim Elias tempore famis, corvis mane afferentibus panem, et ad vesperam carnes, ut intelligant esurienti confitentur peccatores fidem primitias spiritus nunc habentem, in fine autem uelut ad uesperam saeculi etiam carnis resurrectionem. mittitur Helias pascendus ad alienigenam uiduam. quae uolebat duo ligna colligere. priusquam moreretur: non hic solo ligni nomine sed etiam numero lignorum signum crucis exprimitur. benedicitur farina eius et oleum: fructus et hilaritas caritatis, quclesia significatur, quam Christus non frumenti, sed verbi pane pascebat. De qua dicit David: Viduam ejus benedicens benedicam . Illam scilicet viduam quam Apostolus ait, mortuo viro, quibus velit nuptiis liberam esse , quia, desinente farina non deficit, in omnibus foris inediam congrue praefiguravit illa
Abbreviated transcription (Latin):
penitentiȩ sacͣmenta cognouit: in¬
dulgentiã meruit. Querit᷑ aut̃ cur
helias uir sc̃s suꝑ qͥnquagenarios
maledictionis sententiã sic intulit
ut ꝑirent. dũ scͥptum sit. Benedi¬
cite. & nolite maledicere. Sc̃s gͥ he¬
lias nequaꝗͣ illos ira se instigante
maledixit. s qd in diuina p̾destina¬
tione cognouerat ꝓpħando p̾dixit.
In dĩ enim dispositione erat ita ꝑire.
et quinquagenarios ad heliȩ uocẽ.
et symonem ad pecri sententram.
Unde ñ ultionis uoto sc̃i maledic̃t:

Expanded text:
enitentiae sacramenta cognovit, indulgentiam meruit. 3. Quaeritur autem cur Elias vir sanctus super quinquagenarios maledictionis sententiam sic intulit, ut perirent, dum scriptum sit: Benedicite, et nolite maledicere. Sanctus ergo Elias nequaquam illos se instigante maledixit, sed quod in divina praedestinatione cognoverat, prophetando praedixit; in Dei enim dispositione erat ita perire et quinquagenarios ad Eliae vocem, et Simonem ad Petri sententiam. Unde non ultionis voto sancti maledicunt,
Abbreviated transcription (Latin):
egressu abrȩ achaldeis.xi.
estat deinde de actibus abre.
ei dominus. Egrede de terra tua:
et de cognatione tua. et de domo
patͥs tui. Quis autem alius abrã
natione sua. ut apud exteros locu¬
pletaretur. et ẽẽ in gentem magnam:
nisi xp̃c. qui relicta t̾ra. et cognatiõe
iudeorum. p̃pollet nunc ut uidemꝰ¬
plum ap̃i. exeundum ẽ. de terra
nr̃a. id est de facultatib mundi
huius. opibq t̾renis: et de cog¬
natione nr̃a. id ẽ de conuersatio¬
ne et morib. uitiisq pͥoribus:
que nob a nr̃a natiuitate coheren
tia. uelut affinitate quadam. et
consanguinitate comuncta sunt:
siue de domo patris nr̃i. idẽ omi
memoria mundi: ut ei renunti¬
antes. possimus in ppło di di¬
latari: & interram celestis repro¬
missionis. cum tempꝰ aduenerit
intͦduci. Due autem reꝓmissio¬
nes habrahe dantur: una ꝑ qũa
t̾rã chanaam possessurum sem̃
eius ꝓmittitur: dum dicit ei d̃s.
uade interram quam monstra¬
uero tͥ. faciamq te in gentem

Expanded text:
egressu Abrahae a Chaldaeis. 1. Restat deinde de actibus Abrahaei Dominus: Egredere de terra tua, et de cognatione tua, et de domo patris tui. Quis autem alius exiit natione sua, ut apud exteros locupletaretur, et esset in gentem magnam, nisi Christus, qui, relicta terra, et cognatione Judaeorum, praepollet nunc, ut videmuplum Christi exeundum de terra nostra est, id est, de facultatibus hujus mundi, opibusque terrenis, et de cognatione nostra, id est, de conversatione, et moribus, vitiisque prioribus, quae, nobis a nostra nativitate cohtia velut affinitate quadam et consanguinitate conjuncta sunt. Sive de domo patris nostri, id est omni memoria mundi, ut ei renuntiantes, possimus in populo Dei dilatari, et in terram coelestis repromissionis cum tempus advenerit introduci. Duae autem promissiones Abrahae dantur: una, per quam terram Chanaan possessurum semen ejus promittitur, dum dicit Deus: Vade in terram quam monstravero tibi, faciamque te in gentem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓphetes uxor lapidoth iudica¬
b̃at ppłm in illo tempore. & sede¬
bat sub palma int̾ rama & becheł.
in monte effraini. ascendebantq
ad eam filii isrł in omne iudiciũ.

Expanded text:
phetes uxor Lapidoth, judicabat populum illo tempore, et sedebat sub palma inter Rama, et Bethel, in monte Ephraim, ascendebantque ad eam filii Israel in omne judicium .
Abbreviated transcription (Latin):
Discite a me qr mittis sum. et
humilis corde: et inuenietis re¬
quiem animab ur̃is. Solus
iustus inuenitur noe in illa
gente. Cui septem homines do¬
nantur. ꝓpt̾ iusticiam suam.
eccłie ꝓpter septemplicem sp̃m. il¬
luminantem unam eccłiam. con¬
donantur. Noe ꝑaquam et lignũ
lib̾atur. Lignum quippe et aqͣ
crucem designant et baptisma.
Sicut enim ille cũ suis ꝑ aꝗͣ⁊ lignͣ
tismum. et crucis passionemDe

Expanded text:
Discite a me quia mitis sum et humilis corde, et invenietis requiem animabus vestris . Solus justus invenitur Noe in illa gente, cui septem homines donantur propter justitiam suam. Ecclesiae propter septemplicem spiritum illuminantem in unam Ecclesiam condonantur. Noe per aquam et lignum liberatur; lignum quippe et aqua crucem designat et baptisma. Sicut enim ille cum suis per lignum ettismum et crucis passionem
Abbreviated transcription (Latin):
Dorro enoc genuit irath. iratħ geñ
et matusael genuit la mech: qui¬
accepit duas uxores nomen uni
ada. et nomenalt̾i sella. N otan¬
dum autem. qd inꝓgenie sech

Expanded text:
och, Enoch genuit Irath, Irath genuiel, Mathusael genuit Lamech, accepit duas uxores; nomen uni Ada, et nomen secundae Sella. Notandum autem quod in progenie Seth,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓueniunt. Dix̃ qͦ lamech uxorib
suis. Auoite mea u̾ba: et auscul¬
cidi uirum in uulnus meum.
et ad olescentulum in liuore meo:
septies iundicabitur de chain. de
la mech autem septuagies sep¬
ties. Iam alibi secundum hysto¬
riam dictum ẽ. qd̾ ab adam usq
ad xp̃m septuaginta et uii. gene¬
rationes inueniuntur: in quib
peccatum lamech. idẽ totius mun¬
di sangͥnis ap̃i effusione solutum
ẽ. S iquidem et in ppło iudeorum.
ꝓpter interfectionem xp̃i. septua¬
ginta .uii. uindicte sunt statute:
iuixta illud euugłicum. in quo
dictum est petro apło. Non so¬
lum septies. s etiam usq septu¬
agies septies. si penituit fr̃i re¬
mittendum ẽ: id ẽ iudeum re¬
uertentem pꝰ septuaginta septẽ
uindictas statutas recipiendũ
ad indulgentiam xp̃i. Cogno

Expanded text:
eniunt. 23. Dixit quoque Lamech uxoribus suis: Audite verba mea, et ausculoccidi virum in vulnus meum, et adolescentulum in livore meo, septies vindicabitur de Cain, de Lamech septuagies septies. Jam alibi secundum historiam dictum est, eo quod ab Adam usque ad Christum septuaginta septem generationes inveniantur, in quibus peccatum Lamech, id est, totius mundi sanguinis Christi effusione solutum est. 24. Siquidem et in populo Judaeorum propter interfectionem Christi septuaginta septem vindictae sunt statutae, juxta illud Evangelium, in quo dictum est Petro apostolo: Non solum septies, sed etiam septuagies septies, si poenituerit, fratri remittendum : id est, Judaeum revertentem post septuaginta septem vindictas statutas recipiendum ad indulgentiam Christi. No
Abbreviated transcription (Latin):
ribit omne genus impium car¬
nalium iudeorum. Quicumq
eos tta ꝑdidit. septem undictas
exsoluet:. id ẽ auferet ab eis sep¬
tem uindictas quib alligati sunt
interiit gens iudea satis appa¬
ret fidelib ap̃ianis: s solam
disꝑsionem meruerint. iuxta
qd̃ ait scͥptura. N e occideris eos
fice̾t omnis qui inueniret eum.
Hoc reuera multum mirabileẽ:
quemadmodum om̃s gͣs que a
romanis subiugate sunt. in ri¬
tum romanorum sacrorum tran
siue sub paganis tegib. siue sub
xp̃ianis. ñ amisit signum legis.
di. et habitauit in terra chana im:
qd̾ dr interpretatum commotio.
siue instabilis. et fluctuans. et sedes
inceita. C ontra qd malum. deus
rogatur in ꝑsalmo. Ne dedis in
commotum pedes meos: et manꝰ
peccatoris ñ moueat me. Nunc
et iudei. et omnes qui diu̾sis er¬
rorib contumaces sunt resisten
a miscdia dilectionis eius. uel
a participatiõe lucis eius: et ha¬
bitant ꝓfugi in terra commotio
et concepit. et peꝑit enoch. Et edi¬

Expanded text:
ribit genus impium carnalium Judaeorum: quicumque eos ita perdiderit, septem vindictas exsolvet; id est, auferet ab eis septem vindictas, quibus alligati sunt interiit gens Judaeorum, satis apparet fidelibus Christianis, sed solam dispersionem meruerint, juxta quod ait Scriptura: Ne occideris eos,rficeret omnis qui invenisset eum. Hoc revera mirabile est, quemadmodum omnes gentes, quae a Romanis subjugatae sunt, in ritum Romanorum sacrorum transsive sub paganis regibus, sive sub Christianis non amisit signum legis Domini, et habitavit in terra Naid, quod dicitur interpretatum commotio, sive instabilis et fluctuans et sedis incertae, contra quod malum Deus rogatus in psalmo, Ne dederis in motu pedes meos, et manus peccatorum non moveant me . Nunc vero Judaei et omnes qui diversis erroribus contumaces sunt, resistena misericordia dilectionis ejus, vel a participatione lucis ejus: et habitant profugi in terra commotionquae concepit et peperit Enoch; et aedi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓgenies in ipsa mundi origine¬
impios in hac uita ẽẽ fundatos.
scõs uͦ hospites ẽẽ et ꝑegrinos:
Inde et abel tanquam ꝑegmus
riat ciues. in quibus ꝑegrinatur:
donec regni eius tempus adueni
at. N am et petrus ꝓpterea repre¬
henditur. qd̾ tab̃nacula. in mon¬
te fieri cogitauit: qr sc̃i in hoc
mundo tabnaculum ñ edificant.
E dificauit autem eam ex nomine
filii sui enoch. Iste filius in cuiꝰ
nomine condita ẽ enoch. id ẽ ter¬
restris hirłm qd interp̃tat᷑ posses¬
sio. significat istam ciuitatem
et initium et finem hab̾e terre¬
num: uͥ nichil plus ꝙͣ qd cernit᷑

Expanded text:
em in ipsa mundi originimpios in hac vita esse fundatos, sanctos vero hospites esse et peregrinos. Unde et Abel tanquam peregrinus riat cives, in quibus peregrinatur, donec regni ejus tempus adveniat. 21. Nam et Petrus propterea reprehenditur, quod tabernacula in monte fieri cogitavit, quia sancti in hoc mundo tabernaculum non aedificant. Aedificavit autem eafilii sui Enoch. Iste filius in cujus nomine condita est Enoch, id est terrestris Jerusalem, quod interpretatur possessio, significat istam civitatem, et initium et finem habere terrenum ubi nihil plusquam quod cernitur
Abbreviated transcription (Latin):
ut ueniam merear. Ecce eici
es me.hodie a facie terre: et
a facie tua abscondar: et ero
uagus et ꝓfugus in t̾ra. Igi¬
tur omnis qui inuenerit me:
occidet meᷤ. Uere inde uagus et
ꝓfugus gemit et tremit: ne regno
etiam terreno ꝑdito. ista itis ibili
morte occidatur. hanc dicit ma¬
ne sp̃alit̾ moriat᷑. Carnalit̾ enĩ¬
sapit: et abscondit᷑ a facie di .i. ira¬
tum hab̾e d̾m graue ñputat: sed
hoc timet ne inuemiat᷑ et occidat᷑.
Carnalit̾ enĩ sapit tamqͣm oꝑans
t̃ram: cuiꝰ uͥtutẽ ñ accipit. Saꝑe
aũt scd̾m carnẽ: mors ẽ. Quã ille
ñ intelligens amisso regno gemit:
et corꝑalẽ mortẽ tremit. S qͥd ei
respond̃ d̃s: Neqͣqͣm ita fiet: s oĩs
ꝯͥoccid̾it cham. septuplũ puniee᷑:¬

Expanded text:
ut veniam merear. ut veniam merear. s me hodie a facie terrae, et a facie tua abscondar, et ero vagus et profugus in terra. Igitur omnis qui invenerit me, occidet me. Vere inde vagus, et profugus gemit et tremit, ne etiam regno terreno perdito, ista visibili morte occidatur. Hanc dicit mane spiritsapit et abscondit se a facie Dei, id est, iratum habere Deum grave non putat; sed hoc timet, ne inveniatur et occidatur. Carnaliter enim sapit, tanquam operans terram, cujus virtutem non accipit; sapere autem secundum carnem, mors est. Quam ille non intelligens, amisso regno gemit: et corporalem mortem tremit. Sed quid ei respondit Deus? Nequaquam ita fiet; sed omnis qui occiderit Cain, septuplu
Abbreviated transcription (Latin):
ut ostend̾et eum maledictũ eccle¬
fueris eam: ñ dabit fructus suos
In ipsam enim terram quam
xp̃c portauit. id ẽ in eius carnẽ:
ipsi oꝑatisunt salutem nr̃am
crucifigendo. xp̃m. qui mortuus
ẽ ꝓpter delicta nr̃a: nec tamen eis
dedit eadem terra uirtutem. suã:
q ñ iustificati sunt uirtute re¬
surrectionis eius. qui resurrex̃
ꝓpter iustificationem nr̃am:
qr et si crucifixus ẽ ex infirmi¬
date nr̃a: sed unuit inuirtute di.
Hec ẽ gͦ uirtus terre illius: qua
ñ ostendit impiis. et increduł.
Ande nec resurgens eis aqͥb
erat crucifixus apparuit. tanqͣ̃.
chain oꝑanti terram: ut gra.¬
num illud semmaretur. Uagus.
et ꝓfugus: siue ut in septuagi¬
ta scͥptum ẽ. gemens. et tremens.
eris in terra. N unc ecce quis ñ
iideat. quis ñ agnos cat in
totam t̾ram quaꝯq disꝑsusẽ ille
ppłs. quomodo sit uagus. in
et tremat timore. sub innu¬
merabilibus ppłis xp̃ianis:
I deo respondit cam dicens.
eaior est iniquitas mea: ꝙͣ

Expanded text:
ut ostenderet eum Ecclesia malefueris terram, non dabit tibi fructus suos. In ipsa enim terra quam Christus portauit, id est in eius carne, ipsi operati sunt salutem nostram crucifigendo Christum, qui mortuus est propter delicta nostra. nec eis dedit eadem terra uirtutem suam, quia non iustificati sunt uirtute resurrectionis eius, qui resurrexit propter iustificationem nostram; quia etsi crucifixus est ex infirmitate, sed uiuit in uirtu est uirtus terrae illius, quam non ostendit impiis et incredulis. unde nec resurgens eis a qui bus erat crucCain operanti terram, ut granum illud seminaretur. Vagus et profugus, sive, ut in Septuaginta scriptum est, Gemens et tremens eris in terra. Nunc ecce quis non videat, quis non agnoscat in tota terra, quacunque dispersus est ille populus, quomodo sit vagus in get tremat tremore sub innumerabilibus populis Christianis? Ideoque respondit Cain dicens Major est iniquitas mea, quam
Abbreviated transcription (Latin):
N unc autem ignorantes de iusti¬
ciam. et suam uolentes consti¬
tuere: elati de fras oꝑib legis. ñ
humiliati de peccatis suis ñ qui¬
euerunt. s offenderunt in lapi¬
dem offensionis: et exarserunt
luerunt. Occiditur itaq abel
minor natu:a fr̃e maiore natu.
Occiditur xp̃c caput populi mi¬
noris natu: appło iudeorum
maiore natu.Iste in campo: ille
in caluarie loco. Interrogat d̃s
cain ñ tanquam ignarus eum
a quo dis cat: s tanquam uidex
reum quem pumat. Et dicit ei.
ille nesctre se: nec se eius ẽẽ custo¬
dem. ¶sq nc qͥd nobis respondent
pondent. fallax enim ignoratio:¬
chain iudeorum ẽ falsa negatio.
Quid fecisti: Sox sanguinis
frĩs tui:clamat ad me de t̾ra.
Sic arguit in scripturis scĩs di¬
Hec ẽ uox clara. uox sanguiis:
quam nunc sanguis ipse expͥ¬
mit ex ore fidelium. eodem san¬
gume redemptorum. Dicit ds̃
ad cain. M aledictus eris suꝑ
nu tua. M aledictus ẽ entm po¬
pulus iudeorum infidelis at̾ra

Expanded text:
Nunc autem ignorantes Dei justitiam, et suam volentes constituere, elati de operibus legis, non humiliati de peccatis suis non quieverunt, sed offenderunt in lapidem offensionis, et exaluerunt. Occiditur Abel minor natu a fratre maiore natu: occiditur Christus, caput populi minoris natu, a populo Iudaeorum maiore natu; ille in campo, iste in Caluariae loco. Interrogat deus Cain non tamquam ignorans eum, a quo discat, sed tamquam iudex reum, quem puniat, ubi sit ille nescire se nec eius se esse custodem: usque adhuc quid nobis respondent pondent; fallax enim Cain ignorantia Judaeorum est falsa negatio. Quid fecisti? Vox sanguinis fratris tui clamat ad me de terra. Sic arguit in Scripturis sanctis vohaec est vox clara, vox sanguinis, quam sanguis iste exprimit ex ore fidelium, eodem sanguine redemptorum. Dixit Deus ad Cain, Maledictus eris a nu tua. Maledictus est enim populus Judaeorum infidelis a terra.
Abbreviated transcription (Latin):
complementum mandatorum.
numero si adiciuntur tres filii
noe medio repbato: duodenariꝰ
consummatur: qui in patͥarcha¬
numero insignis habetur. ꝓptͣ
septenarii partes. Alt̾a enim ꝑ¬
alt̾am multiplicatur. N am ter-
quaterni. uł quater terni: ipsum
ꝑ chain undenario numero finit᷑
transgressio mandatorum. siue
peccatum ostenditur. Nam dum
lamech septimus ab adam repꝑit᷑
scriptus: adduntur et tres filii. et
una filia:ut undenarius nume¬
rus compleatur: ꝑ qd demonstrat᷑
peccatum. Nam ipse numerus¬
a femina clauditur.⁊ a quo sexu
inicium peccati commissum ẽ:
ꝑ qd om̃s morimur.⁊ scilicet ut
uoluptas carnis que sp̃u resistet.
sequeretur. Unde & ipsa filia
lamech noemma: id ẽ uoluptas
interpretatur. Lam quidem ma¬
tussalem scdm septuagnta intͣ
diluuium numerantur anmi:
maiorib qͦ ipsius. ñ senfississe
diluuium uidetur. N oe autem

Expanded text:
complementum mandatorum icomplementum mandatorum inumero si adjiciantur tres filii Noe, medio reprobato, duodenarius consummatur, qui in patriarchanumero insignis habetur propter septenarii partes, altera per alteram multiplicatis. Nam ter quaterni, vel quater terni ipsum per Cain undenario numero finitur, transgressio mandatorum, sive peccatum ostenditur. Nam dum Lamech septimus ab Adam reperiatur scriptus, adduntur ei tres filii, et una filia, ut undenarius numerus compleatur, per quod demonstratur peccatum. 30. Nam et ipse numerus femina clauditur, a quo sexu initium peccati commissum est, per quod omnes morimur, scilicet ut voluptas carnis, quae spiritui resisteret, sequeretur. Unde et ipsa filia Lamech Noema, id est, voluptas interpretatur. Nam quod de Mathusalem secundum Septuaginta ultra diluvium numerantur anni, majoribus quoque illis non sensisse diluvium videretur.
Abbreviated transcription (Latin):
et peperit filium: uocauitq nom̃
eius sech. Ea sech natus ẽ filius:
quem uocauit enos. Sech qͥppe¬
interpretatur resurrectio: qui ẽ
pretatur homo: qui cepit inuo¬
care nomen domini. Quid hoc
intelligitur: nͥ qr in confessione
uiuit omnis homo. qui ẽ filius
resurrectionis. quamdiu ꝑegͥnat᷑
in terris: Item ex duob illis ho¬
minib. abel qui interprecatur
luctus. et eius fr̃e sech. qui inter¬
pretatur resurrectio: mors xp̃i. et
uita eius ex mortiuis significat᷑.
Ergo ut breuius dicam: abel
luctus. sech resurrectio. enos hõ:
qr pꝰ ludum. resuredio. de resur¬
rectione homo inuocans dm̃. Item
enos genuit chainam. Cainam
genuit malaleel. malaleel. geñ
iareth. iarech genuit enoch. de¬
fuit septimus ab adam. qͥ pla¬
cuit deo et translatus ẽ: septimã
requiem significans: ad quam
tranffertur omnis qui tanquã
tranfferentur sc̃i in uitam ec̃tã.¬
ꝑpetue immortalitatis. Qd̃ ꝑ
sech autem abadam usq ad noe
denarius numerus insinuatur:

Expanded text:
ocavit nomen illius Seth. Ex Seth natus est filius, quem vocavit Enos. Seth interpretatur resurrectio, qui est pretatur homo, qui coepit invocare nomen Domini. Quid hoc intelligitur, nisi quia in confessione vivit omnis homo, qui est filius resurrectionis, quandiu peregrinatur in terris? Item ex duobus illis hominibus, Abel, qui interpretatur luctus, et ejus fratre Seth, quod interpretatur resurrectio, mors Christi et vita ejus ex mortuis figuratur. 27. Ergo, ut brevius dicam, Abel luctus, Seth resurrectio, Enos homo, quia post luctum resurrectio, de resurrectione homo invocans Deum. Enos genuit Cainan; Cainan autem genuit Malaleel; Malaleel genuit Jareth; Jareth genuit Enoch, enoch septimus ab Adam, qui placuit Deo et translatus est, septimam requiem significat, ad quam refertur omnis qui tanquam transferentur sancti in vitam perpetuae immortalitatis. Quod autem per Seth ab Adam usque ad Noe denarius numerus insinuatur,
Abbreviated transcription (Latin):
Plixa enim oe occulta tedet or̃o:
breuis et aꝑta delectat. Et qr¬
S lampͥdem iuxta litutram a
nobis sermo totus contextus est:
necẽe ẽ ut p̾cedente hystorie fun¬
damento. allegoricus sensus seqͣt.
Nam siguraliter quedam ex his¬
liere intelliguntur: tanquam ꝓ¬
phica indicia precedentia futiꝵ
Sane ñ omnia que in lege & ꝓ¬
pħis scripta suit. mysteriorum
enigiatib obteguntur: s ꝓhis
ique aliquid significant. etiam
que nicħ significant conectunt᷑.
S icut enim in cicharis. et hurus¬
modi organis musicis. ñ quidem
omnia que tanguntur. canorum
aliquid resonant. s tantum cor¬
de. cet̾a tamen in toto & thare
corpe ideo facta sunt. ut ẽẽt ubi
conecterentur. et qͦ tenderentur il¬
la. que ad cantilene suauitatem
modulaturus ẽ artifex: ita in his
queq dicuntur. aut aliquid so¬
nant in significatiõe futurorum:
aut si nich sonant: ad ħ interpo

Expanded text:
lixa enim et occulta taedet oratio; brevis et aperta delectat. Et quia jam pridem juxta litteram a nobis sermo totus contextus est, necesse est ut, praecedente historiae fundamento, allegoricus sensus sequatur. Nam figuraliter quaedam ex his intelliguntur, vere tanquam prophetica indicia praecedentia futurorum. 4. Sane non omnia quae in lege et prophetis scripta sunt mysteriorum aenigmatibus obteguntur; sed pro his quae aliquid significant, etiam quae nihil significant connectuntur. Sicut enim in citharis, et hujusmodi organis musicis, non quidem omnia quae tanguntur, canorum aliquid resonant, sed tantum chordae, caetera tamen in toto citharae corpore ideo facta sunt, ut esset ubi connecterentur et quo tenderentur illa quae ad cantilenae suavitatem modulaturus est artifex: ita in his que dicuntur aut aliquid sonant in significationem futurorum, aut, si nihil sonant, ad hoc interpo
Abbreviated transcription (Latin):
obiectu sui quasi quidã murꝰ
tum. Iste ruinam mortis IN
mundo aspiciens occurrit a
et mortuus. sicq thuribulum
passionis suȩ accipiens & in o¬
dorem suauitatis p̾tendens: sus¬
pendit ignis ȩt̾m ꝑniciem : ⁊ ini¬
micam ꝓpulit mortem. uirga a

Expanded text:
objecto sui quasi quidam murus objecto sui quasi quidam murus rdos iste, ruinam mortis in mundo conspiciens, occurrit a et mortuus. Sicque thuribulum passionis suae accipiens, et in odorem suavitatis praetendens, suspendit ignis aeterni perniciem, et inimicam perculit mortem. 18. Virga a
Abbreviated transcription (Latin):
extidium chore & datan⁊
abiron. qͥ sibi contͣ moysen et
aaron sacerdotem sacͥficandi li¬
centiam uendicantes: pęnas ꝓ
suis conatib expenderunt:. Pistoᷤᷤ
itaq significati sunt hi qui he¬
reses &e scismata facere conant᷑
et multos secum thrahendo de¬
cipiunt: contempnentes sac̃do¬
tes xp̃i. & se aclero eius plebisꝙ
societate segregantes: constitue¬
re audent ȩccl̃as. et aliud alta.¬
re & p̾cem alteram illicitis uoci¬
bus faciunt: dominicȩ hostiȩ
ueritatẽ ꝑ falsa sacͥficia ꝓfanan¬
tesħi q contͣ dĩ ordinationem
nitunt᷑. ob temeritatis audaciã
t̾rȩ compagib ruptis uiuentes
ꝓfundo hiatu mergunt᷑: nec tan¬
tum hi qͥ duces erroꝵ sunt: s et
illi qͥ consentiendo participes e¬
oꝵdem esfecli s̃. in ignem ȩt̾m iu¬
dicii pͥꝑata ultione ꝑibunt.
inde Aaron cũ thuribulo. xiii
aaron sc̃s ruina mortis
piens cucurrit obuiam quassa¬
tioni. stansq in medio suꝑstitũ
et ꝑemptoꝵs: lȩtalem plagam

Expanded text:
excidium Core, Dathan et Abiron, qui sibi, contra Moysen et Aaron sacerdotem, sacrificandi licentiam judicantes, poenas pro suis conatibus expenderunt. Per quos itaque significantur hi, qui haereses et schismata facere conantur, et multos secum trahendo decipiunt, contemnentes sacerdotes Christi, et se a clero ejus plebis societate segregantes, constituere audent Ecclesias, et aliud altare, precemque alteram illicitis vocibus faciunt, dominicae hostiae veritatem per falsa sacrificia profanantes, hi qui contra Dei ordinationem nituntur, ob temeritatis audaciam, terrae compaginibus ruptis, viventes profundo hiatu merguntur. Nec tantum hi qui duces errorum sunt, sed et illi qui consentiendo participes eorumdem effecti sunt, in ignem aeterni judicii praeparata ultione peribunt.IV. Aaron cum thuribulo. Deinde Aaron sanctus a ruina mortis piens cucurrit obviam quassationi, stansque in medio superstitum ac peremptorum lethalem plagam
Abbreviated transcription (Latin):
De his ait ueritas. Qui peccau̾it
sis ut exeant de castris ⁊ sedeant
et sic reu̾tantur ad dñm. Eiusmo¬
di uͦ dissiitis tunicis capite deoꝑto
ec ore obuoluto sedere iubent᷑. leprȩ
mundationẽ expectantes. Dissiitis
tunicis:. id ẽ omnib secretis mani¬
festatis. Capite deoꝑto: ut a cunctis
eius denudatio uideat᷑. Ore clauso:
ne ulterius impia doceat uł loqͥt᷑.
sis. in parietib domꝰ. in uestim̃to:
in trama. in stamine. Lepra in pari¬
etib domus hereticoꝵ congrega¬
tio denotat᷑: quȩ ꝑ sac̃dotem pur¬
gari debet. Lepra in uasculis: uni¬
cuiq homimi ꝓpͥi corꝑis delictã. Le¬
pra in stamine uł in uestim̃to. pecca¬
ta q̃ extra corpus committunt᷑: uel
et trama mollisissimi corꝑis sensus.
Qd uͦ lepsi in lege ad sac̾dotem mit¬
tuntur: indicat ꝓ emundatione
hereticoꝵ antea sacͥficium eccłam
dõ offerre debere: & sic reconcilia¬

Expanded text:
de his ait Veritas: Qui peccaverit de his ait Veritas: Qui peccaverit sis ut exeant de castris, et sedeant et sic revertantur ad Dominum. Ejusmodi vero dissutis tunicis, capite deoperto, et ore obvoluto, sedere jubentur, leprae mundationem exspectantes; dissutis tunicis, id est, omnibus secretis manifestatis. Capite deoperto, ut a cunctis ejus denudatio videatur. Ore clauso, ne ulterius impia doceat, vel loquatsis, in parietibus domus, in vestimento, in trama, in stamine. 17. Lepra in parietibus domus haereticorum congregatio denotatur, quae per sacerdotem purgari jubetur. Lepra in vasculis, unicuique homini proprii corporis delicta. Lepra in stamine, vel in vestimento, peccata quae extra corpus committuntur, vel et trama mollissimi corporis sensus. Quod vero leprosi in lege ad sacerdotem mittuntur, indicat pro emundatione haereticorum ante sacrificium Ecclesiam Domino offerre debere, et sic reconcilia
Abbreviated transcription (Latin):
denigratam conscientiam detestat᷑.
Cum uͦ florescentem toto corpore
et cooꝑientẽ pelliculam corꝑis a ca¬
pite usq ad pedes. auariciȩ crim̃
ostendit: qͥa floridum & iocundũ
putat᷑ hominem felicem eẽ in hoc¬
mundo. et diuitem uidi in scło. Hȩc
enim pestis auariciȩ. omne genus
hominum quasi totum corpꝰ crebro
erroris istius contagio cõmaculat.
¶ũ aut̃ lepram quȩ habet rubo¬
rem cũ pallore mixtum. eũ homi¬
nem denotat: qui cũ sit imbecillis
animo et mendax facile in furo¬
rem ꝓrumpit: & leuitate moꝵ ci¬
to ꝑuirat. Pallor enim mentientẽ
linguam significat: rubor iracun¬
diam manifestat. Est aut̃ lepra pec¬
cati quȩ sacͥficioꝵ oblationib e¬
mundat᷑: id est corde contrito et
humiliato. Sacͥficium enim dõ sp̃s¬
ne extra castra habet᷑: id ẽ ꝑ septi¬
formis sp̃s agnitionem purificat᷑.
Est & quȩ uisu sac̃dotis aufert᷑.
penitentes posse conseqͥ ueniam.

Expanded text:
denigratam conscientiam detestatur. denigratam conscientiam detestatur. Cum autem florescentem toto corpore, et cooperientem omnem pelliculam corporis a capite usque ad pedes dicit, avaritiae crimen ostendit, quia nunc floridum et jucundum putatmundo, et divitem videri in saeculo. Haec enim pestis avaritiae omne genus hominum quasi totum corpus crebro erroris istius contagione commaculat. Cum autem lepram, quae habet ruborem, cum pallore permistum, eum hominem denotat, qui, cum sit imbecillis animo et mendax, facile in furorem prorumpit, et levitate morum cito perjurat. Pallor enim mentientem linguam significat, rubor iracundiam manifestat . Est itaque lepra peccati, quae sacrificiorum oblationibus emundatur, id est, corde contrito et humiliato. Sacne extra castra habeatur, id est, per septiformis Spiritus agnitionem purificetur. Est quae visu sacerdotis aufertur poenitentes posse consequi veniam;
Abbreviated transcription (Latin):
s lepram ginnunt. De talib enim
p̾dicabat apłs. Discedent inqͥt
quidam a fide. attendentes sp̃ib
erroris et doctrinis demoniors in
ypochrisi loquentiũ mendacium :
et cauteriatam habentiũ conscien¬
tiam. ꝓhibentium nub̃e & abstinẽ
a cibis quos creauit ds̃ ad ꝑcipi¬
endum. S adhuc ad duxit colo¬
res leprarum. id ẽ pallidam ruben¬
tem albam liuidam nigram flo¬
rentem. Itaq dum pallidam lepͣm
dicit: imbecillem & fragilẽ fidem
animȩ denotat: quȩ ꝑdito colore
integrȩ sanitatis erroris infirmita¬
te languescit. Cum aut̃ rubicun¬
dam lepram ostendit: homicidii
cruore mentem infectam denotat
et innuit. Cum uͦ albã illos he¬
reticos qͥ se mundos appellant. si¬
ue reliquos qͥ de falso nomine gli¬
antur: sic̃ pelagius & nouatꝰ. Cũ
uͦ albam uł liuidam lepͣm comine¬
morat: inuidiȩ & liuoris notas exe¬
cratur. Cum uͦ nigram insinuat:
sacͥficioꝵ fumo & busto ydolatriȩ

Expanded text:
sed lepram gignunt. De talibus sed lepram gignunt. De talibus aedicabat Apostolus: Discedent, inquit, quidam a fide, attendentes spiritibus erroris, et doctrinis daemoniorum, in hypocrisi loquentium mendaciconscientiam, prohibentium nubere, et abstinere a cibis. quos Deus creavit ad percipiendum . 11. Sed adhuc adjecit colores leprarum, id est, pallidam, rubentem, albam, lividam, nigram, florescentem. Itaque dum pallidam lepram dicit, imbecillem et fragilem fidem animae denotat, quae, perdito colore integrae sanitatis, erroris infirmitate languescit. Cum autem rubicundam lepram ostendit, homicidii cruore mentem infectam denotat, et innuit. 12. Cum vero albam, illos haereticos qui se mundos appellant, sive reliquos, qui de falso merito gloriantur, sicut Pelagius et Novatus. Cum autem macram vel lividam lepram commemorat, invidiae et livoris notas exsecratur. Cum vero nigram insinuat, sacrificiorum fumo et busto idololatriae
Abbreviated transcription (Latin):
ñ credunt: sicut arriani qui ue¬
tant ꝓ defunctis offerre sacͥficium.
In carne & cute gerunt lepram:
qui carnalia uł exteriora suadere
conant᷑: ut chorinthiani qui resur¬
rectionem futuram in carnis uo¬
luptate existimant: uł sic̃ pͥscillia¬
ni qui dicunt in fide manentib
quãuis carnalit̾ uiuant ñ posse
computari peccata. In cicatrice sa¬
nati ulceris lepram portat: qͥ post
cognitionem & medicinam dĩ et
manifestationem fidĩ quam a xp̃o
suscepit rursum in ipsa cicatrice
ostendit aliqd̃ indicium erroris pͥo¬
ris: aut ꝑfidiã dogmatis ueteris.
In carne uiua gestat lepram. qui d̃
anima q̃ uita ẽ carnis aliqͥd falsũ
existimat: sicut lucifera̾ni qui dict̃
animã de carnis substantia ꝓpaga¬
tam. & sic̃ arabici. qui ammam si¬
mul cũ corꝑe mori putant. In cica¬
trice ustionis lepram habent ma¬
nichei heretici. qui inani abstinen¬
tiȩ cruciatu corpora sua exurunt:
et ꝑ infidelitatem ñ mundiciã in de

Expanded text:
n credunt; sicut Ariani qui vetant pro defunctis offerre sacrificium. In carne et cute gerunt lepram, qui carnalia vel exteriora suadere conantur, ut Corintiniani, qui resurrectionem futuram in carnis voluptate existimant, vel sicut Ariani qui dicunt in fide manentibus, quamvis carnaliter vivant, non posse computari peccata. In cicatrice sanati ulceris lepram portat, qui post cognitionem et medicinam Dei et manifestationem fidei quam in Christo suscepit, rursum in ipsa cicatrice ostendit aliquod indicium erroris prioris aut perfidiam dogmatis veteris. In carne viva gestat lepram, qui de anima, quae vita est carnis, aliquod falsum existimat, sicut Luciferiani, qui dicunt animam de carnis substantia propagatam; sicut Arabici, qui animam simul cum corpore mori putant. In cicatrice ustionis lepram habent Manichaei haeretici, qui inani abstinentiae cruciatu corpora sua exurunt, et per infidelitatem non munditiem inde,
Abbreviated transcription (Latin):
dendum illuminati qͥ ante uide¬
bat. s ad discernendũ qͥa uetita
tetigerat. Tunc enim casus ille sic̃
et addam fecit illum attentum:
reddiditq confusum. Quo facto
luptatum in scło debere contemp¬
nere: qͥ dõ nitit᷑ militare. Ñ enim
potest contͣ allophilos spiritales
id ẽ adu̾sus pͥncipes tenebrar ui¬
rib animi concurrere: quiquis
git declinare. Mel enim distillans
labia meretͥcis: qd̃ ẽ delectatio uo¬
luptatis carnis. De quo putatur
gustasse iuxta mysticum intellec¬
t̾am hunc ionathan & sorte de¬
dep̾hensum uix p̾cib ppłi lib̾atũ.

Expanded text:
dendum illuminati, quia antea videdendum illuminati, quia antea videbat, sed ad discernendum, quia vetita tetigerat; tunc enim casus ille, sicut et Adam, fecit illum attentum, reddiditque confusum; quo facto luptatum in saeculo debere contemnere, qui Deo nitimur militare; non enim potest contra allophylos spiritales, id est, adversus principes tenebrarum viribus animi concurrere, qui nem declinare. Mel enim distillant labia meretricis , quod est delectatio voluptatis carnalis; de quo putatur puto iuxta mysticos intellectus gustasse Ionathan et sorte derehensum uix populi precibus liberatum.
Abbreviated transcription (Latin):
heł declinauer̃ post auariciã: ⁊ ac¬
cipiebant munera:⁊tam iniqui
iudices extiterunt: ut ppls neqͣ qͣm¬
eos ferens. regem sͥ in similitudinẽ
cȩterar gentiũ postularet. Quib
dedit ds saul regem. unguit᷑q iu
et ipse quid. in ĩd qd unctus ima¬
ginem xp̃i portauit. Unde ⁊ bcatꝰ
dauid & ip̃se xp̃c nũcupatus ait
ãd eum qͥ se finxerat occidisse sa¬
ul. Quomͦ ñ timuisti inicere ma¬
num tuam in xp̃m dñi: Hinc ẽ qd
ab humero sursum saul suꝑemine¬
bat om̃ib. qͥ caput nr̃m sursũ ẽ
rȩꝓbatꝰ pꝰea & reiectus ẽ. succedente
in regno dauid. ppłi ut supͣdictũ ẽ isrł
ꝑsonã gestauit. Qui ppł̃s regnum ãd¬
geret dimicaturꝰ adu̾iꝰ philistiim
indixit cuncto exercitui ieiunium
quousq reu̾teret᷑ a p̃lio. S ionathan
filiꝰ eiꝰ uidens suꝑ faciem agͥ mel ex¬
tendit sũmitatẽ uirgȩ.⁊ intinxit
in fauũ mellis: & gustauit. et illu¬
minati s̃ oculi eiꝰ. Non utiq ad ui¬

Expanded text:
el declinaverunt post avaritiam, et accipiebant munera : et tam iniqui judices exstiterunt, ut populus nequaquam ferens, regem sibi in similitudinem caeterarum gentium postularet. Quibus dedit Dominus Saul regem: » qui cuet ipse quidem, in id quod unctus est, imaginem Christi portavit: unde et beatus David, et ipse Christus nuncupatus, ait ad eum qui se finxerat Saulum occidisse: Quomodo non timuisti injicere manum tuam in Christum Domini? Hinc est quod ab humero sursum Saul supereminebat omnibus, quia caput nostrum sursum est reprobatus postea et rejectus est succedente in regno David, populi, ut praedictum est, Israel personam gestavit, qui populus regnum adpergeret dimicaturus adversus Philistiim, indixit cuncto exercitui jejunium, quousque reverterentur a praelio. Sed Jonathan filius ejus videns super faciem agri mel, extendit summitatem virgae, et intinxit in favum mellis, et gustavit et illuminati sunt oculi ejus. Non utique ad vi
Abbreviated transcription (Latin):
Bagenȩ fractȩ sunt ut lampa¬
des apparerent. Apparuerunt
lampades ut hostes in fugam u̾te
rentur. Id ẽ p̾dicauerunt marty¬
res donec eors corpora in morte
soluerent᷑. Corpora eoꝵ in morte
soluta sunt ut miraculis chorus¬
carent. Choruscauerunt miracu¬
lis: ut hostes suos ex diuina luce
ꝓsternerent. Et notandum qd ste¬
terunt hostes ante lagenas ce fu¬
gerunt ante lampades. q nmmi¬
rum ꝑsecutores sc̃ȩ fidei p̾dicato¬
rib adhuc in corpore positis re¬
stiterunt: pꝰ solutionem uͦ corpoꝵ
apparentib miraculis in fugam
conu̾si sunt qͥa pauore conterri¬
ti. a ꝑsecutione fideliũ cessauert.
Intuendum ẽ eciã id qd̃ illic scͥp¬
tum ẽ. qr in dextera tubas in si¬
nistra aut̃ lagenas tenuerunt.
ꝑ dextro enim habere dicimus
quicqͥd ꝓ magno pensamꝰ. ꝓ sinistͦ¬
uͦ qd̃ ꝓ nichilo ducimꝰ. Bene gͦ
illic scͥptum ẽ. qd in dextera tuba ᷤ
in sinistra lagenas tenuerunt.

Expanded text:
lagenae fractae sunt, ut lampalagenae fractae sunt, ut lampades apparerent; apparuerunt lampades, ut in fugam hostes verterentur, id est praedicaverunt martyres, donec eorum corpora in morte solverentur; corpora eorum in morte soluta sunt, ut miraculis coruscarent. Coruscaverunt miraculis, ut hostes suos ex divina luce prosternerent. Et notandum, quod steterunt hostes ante lagenas, et fugerunt ante lampades, quia nimirum persecutores sanctae fidei praedicatoribus adhuc in corpore positis restiterunt; post solutionem vero corporum apparentibus miraculis, in fugam versi sunt, quia pavore conterriti, a persecutione fidelium cessavere.Intuendum est etiam hoc quod illic scriptum est, quia in dextera tubas, in sinistra autem lagenas tenuerunt. Pro dextero enim habere dicimus, quidquid pro magno pensamus; pro sinist pro nihilo ducimus. Bene ergo illic scriptum est quod in dextera tubas et in sinistra lagenas tenuerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
t̾o fierent si t̾ribilia hostib ñ fuis¬
sent. S uictoria ista attestante
didicimꝰ ne parua hȩc quȩ facta
sunt. ꝑpendamꝰ. Gedeon itaq ad
p̾lium ueniens redemptoris nr̃i
signat aduentum. de quo scͥptũ
ẽ. Tollite portas pͥncipes ur̃as. et.
eleuamini portȩ et̾nales. & intro¬
ibit rex glorie. Quis ẽ iste rex
potens in p̾lio. Hunc redemptorẽ
nr̃m ñ solum oꝑe. s eciã nomine
int̾precatur circiiens in utero.
Dñs enim nr̃ ꝑ maiestatis poten¬
tiam omnia circũ plectit᷑. & tam̃
ꝑ dispensationis gr̃ãm ⁊ intra
uterum uirginis uenit. Quid ẽ gͦ
circuiens in utero. nͥ qͥa omips Ap̃c¬

Expanded text:
to fuerant, si terribilia hostibus non fuisto fuerant, si terribilia hostibus non fuissent. Sed victoria ista attestante didicimus, ne parvi haec quae sunt facta pendamus. Gedeon itaque ad praelium veniens Redemptoris nostri signat adventum, de quo scriptum est: Tollite portas, principes, vestras, et elevamini, portae aeternales, et introibit rex gloriae. Quis est iste rex potens in praelio . Hunc Redemptorem nostrum, non solum opere, sed etiam nomine interpretatur circuiens in utero. Dominus enim noster per majestatis potentiam omnia circumplectitur, et tamen per dispensationis suae gratiam intra uterum Virginis venit. Quid est ergo circuiens in utero, nisi omnipot