comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sd̃s ⁊ ñ amplius. quid ħ ẽ aliud quã euis
potentia q̃ infinita ẽ ꝯcludere. ⁊ restrin¬
gere. ad m̃sium: aint enim . Nõ põt d̾s a¬
liud facere qua facit. nec melius faccre
id ꝙ facit. nec aliquid p̾termittere de hi
q̃ facit. Istamq sua opimioe̾m uirisisi

Expanded text:
 non amplius, quid hoc est aliud quam ejus potentiam quae infinita est, concludere et restringere ad mensuram. Aiunt enim: Non potest Deus aliud facere quam facit, nec melius facere id quod facit, nec aliquid praetermittere de his quae facit. Istamque primam suam opinionem verisimi
Abbreviated transcription (Latin):
aquis. Diuisit q aquas q̃ erãt subfirma¬
m̃to ab his que erant suꝑ firmam̃tu. Sci¬
endũ ẽ ꝙ illius celi describitur hic crea¬
t̾o sicut ait beda suꝑ genesi. inquo ĩ fĩ¬
firmam̃itu ẽ .s. syderum celu: ꝙ d̾ aquis
factu ẽẽ creli põt. Cristallinus eiu la¬
pis cui magna ẽ firmitas ⁊ ꝑspicuitas:
te aquis factus ẽ. Sique uo mouet qͦ¬
m̃o aque nature fluid̃ ⁊ inima labiles
suꝑ celu possint ꝯsistere: de dõ scriptu
ẽẽ meminerit. qui ligat aquas ĩnubib
suis. Qui enĩ infra celu ligat aquas ad
li solitite aquas suspende̾ ne labãtur
Quales añt ⁊ ad quid ꝯdite sit: ip̃e nouit
qui ꝯdidit. ¶ Eoce ostensu ẽ his uͥbis.¬

Expanded text:
is. Divisitque aquas quae erant sub firmamento, ab his quae erant super firmamentum. Sciendum est quod illius coeli describitur hic creatio, sicut ait Beda, super Genes., in quo fifirmamentum est, id est, sidereum coelum, quod de aquis factum esse credi potest. Chrystallinus enim lapis cui magna est firmitas et perspicuitas, de aquis factus est. Si quem vero movet quomodo aquae naturae fluidae et in ima labiles super coelum possint consistere, de Deo scriptum esse meminerit: Qui ligat aquas in nubibus suis. Qui enim infra coelum ligat aquas ad li soliditate aquas suspendere, ne labantur. Quales autem et ad quid conditae sunt, ipse novit qui condidit. Ecce ostensum est his
Abbreviated transcription (Latin):
Itr̃a quid de illo qui ꝯsuliit alitui ꝙ¬
feũetur. gr quid desslo qͥ dat amito
dat gͣtis ut exea feñetur. s: quid de
illo qui ꝯͣhit̾ societ atẽ tum alio ad
fenꝰ ex̃cend̾. Itm̃ quid de illo qui dat
usurario mutuam pͦciũam ad ꝑtici¬
patõem lucͥ usuraꝵ. nũcquid ĩ oĩbus¬
hus casib teuent᷑ in solid̾ qͥ ħ faci¬

Expanded text:
sulit alicui ut quid de illo qui dat amico dat gratis ut ex ea feneretur? Item quid de eo qui contrahit societatem cum alio ad fenus exercendum? Item quid de eo qui dat usurario mutuam pecuniam ad participationem lucri usurarum? Numquid in his omnibus casibus tenentur in solidum qui hoc faci
Abbreviated transcription (Latin):
głis singła.⁊ asingłis om̃ia. Memini enim
meminisse. ⁊ uolo me uelle.⁊ meminisse
⁊ ĩ telligere.¬
re. H ostedit quo totailla tria mo

Expanded text:
is singula, et a singulis omnia. Memini enim meminisse; et volo me velle, et meminisse, et intelliger9. Quomodo tota illa tria m
Abbreviated transcription (Latin):
scribit. Intecfectores suarum ꝯiugum
sine iuditio. cum t̾iaddis adulterarum ł
aliquid huiusmõi. qui aliud hn̾di sũt.
quam homicite. Ac ꝑ hoc ad pm̃am iedi
Hic uidetur nicholaus ꝑmittere mari¬
tis ꝓadulterio uł alio huius moi uxores
suas interficere. S eccłiastica disciplina
sp̃uali gladio ñ materiali criminosos fer¬
ri iuber. uñ id̾ nicholaus. Inter ħ nr̃a sã¬
titas addere studuit. sicuius uxor adulte¬
num ꝑ petrauit. utrum marito eiꝰ liceat¬
ppͣ. Quicumq ꝓpria uxore ausq lege
⁊ sin̾ cã interfecerit aliamq duxent. ar¬
mis depõitis publicam agat penitennã.
Et si ꝯtumax extiterit. anathematicetur.
stificatõ quedam ꝑmissiõis sponta¬
nee. que dedo ⁊ de his quedi sunt. ꝓpriefi

Expanded text:
cidunt. Interfectores suarum conjugum sine judicio, quum non addis, adulterarum, vel aliquid hujusmodi, quid aliud habendi sunt quam homicidae, ac per hoc ad poenitentiam Hic videtur Nicolaus permittere maritis pro adulterio aut alio hujusmodi uxores suas interficere; sed ecclesiastica disciplina spirituali gladio, non materiali, criminosos ferire debet. Unde idem Nicolaus: Inter haec vestra sanctitas addere studuit, si cujus uxor adulterium perpetraverit, utrum marito ejus se Quicumque propriam uxorem absque lege et sine causa interfecerit, aliamque duxerit, armis depositis publicam agat poenitentiam; et si contumax extiterit, anathematizetur ustificatio quaedam promissionis spontaneae, quae Deo, et de his quae Dei sunt, propri
Abbreviated transcription (Latin):
diu sumpẜint. manimonui sacram̾e¬
tum ⁊̃ añt peccatu legitur institutu
adno. ñ tñ adremediu. s ad offitiui.
Refert enim scriptum genesis ĩ adam
mifso sopore. atq una derostis eius sñp¬
ta.⁊ exmñ muliere formata. uiru ĩ sp̃u
intelligente ad que usu iulier fca

Expanded text:
imonii sacramentum etiam ante peccatum legitur institutum a Domino; non tamen ad remedium, sed ad officium. Refert enim Scriptura, Genes. 2, in Adam misso sopore atque una de costis ejus sumpta, et exinde muliere formata, virum in spiritu intelligentem ad quem usum mulier
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯ sentiunt ĩ futurũ dicentes. ego accipi¬
am re inuiu. ⁊ ego re ĩ nxore. ñ ẽ iste
ꝯ sensus efficax matrimonui qt̾ si ꝯsenti¬
ãt m̃te.⁊ ñ exprimãt u̾b̾. uł aliis c̾tis si¬
gnis. nec tał ꝯsensus efficit matrimõiũ.
Siau̾t u̾b̾ explicãt ꝙ tñ corde nolunt. si
ñ sit coactõ ibi uł tolus. obligatõ illa u̾¬
borum quib ꝯ sentiunt dicentes accipio
te inuiru. ⁊ ego te ĩuxore matrimomi¬
um facit.

Expanded text:
consentiunt in futurum, dicentes: Accipiam te in virum, et: Ego te in uxorem, non est iste consensus efficax Matrimonii. Item si consentiant mente, et non exprimant verbis vel aliis certis signis; nec talis consensus efficit matrimonium. Si autem verbis explicant quod tamen corde non volunt, si non sit coactio ibi vel dolus, obligatio illa verborum quibus consentiunt dicentes: Accipio te invirum, et ego te in uxorem, Matrimonium facit.
Abbreviated transcription (Latin):
Dico ergo quia uoluntate malã nullu ma¬
lu p̃cesẜit. s exbono origiñe hũit. ¶ Hic
aꝑte dicitur. prima ca̾m ⁊ origine mali bo¬
nam fuisse natura ⁊ nicħominus ostẽcdi¬

Expanded text:
Dico ergo quia voluntatem malam nullum maDico ergo quia voluntatem malam nullum malum praecessit, sed ex bono originem habuit. Hic aperte dicitur primam causam et originem mali, bonam fuisse naturam. Et nihilominus ostendi
Abbreviated transcription (Latin):
Ausa ⁊ origo primi parati res uõa extitit. ꝗa
añt primu pec̃c ñ frat aliquor malu uñ
orurtur. Cum enim origine ⁊ cam hũit. aut
ex bono aut exmalo huĩt. S malu añt nõ
erit. ex bono gͥ ortum ẽ. Prius igitur ĩ ãgło
ortum ẽ pect. ⁊ postea inhoĩe. Et quid erat an¬
głs. nisi bona natura dĩ.ꝯõ extõ ortum est
sionib ꝯͣ iulianũ ħ̾rticu qui dixerat. Si ex
narura pet̾r ẽ. tũc mala c̃ natura ait. Queso
ut si põt rxndeat. Manifestum ẽ exuolũtute
mala taqua exarbore mala fieri oĩa oꝑa ma¬
la tanqua fructus males. S ip̾am m̃ialam
uoluntate. uñ dicit exorta. nisi ex bono. Si
enim exangło. quid ẽ angłs nsi bonu opu̾
di. Si ex homine. quid eiat ip̃e homo nͥ bonũ
opus d̾i. Inmo quid erũt hec duo añt qua
meis oruetur mala uoluntas. nͥ bonũ opiiᷤ
dĩ ⁊ bõa ⁊ laudanda natura. Eigo extõ oritur
malu: nec fuit nñ oriri pofs. ntsi ex bono.

Expanded text:
ausa et origo prima peccati res bona extitit, quia ante primum peccatum non erat aliquid mali unde oriretur. Cum enim originem et causam habuit, aut ex bono, aut ex malo habuit. Sed malum ante non erat; ex bono ergo ortum est. Prius enim in angelo ortum est peccatum, et postea in homine. Et quid erat angelus, nisi bona natura Dei? Non ex Deo ortum est sionibus contra Julianum haereticum, qui dixerat: Si ex natura peccatum est, tunc mala est natura, ait: Quaeso ut, si potest, respondeat. Manifestum est ex voluntate mala, tanquam ex arbore mala, fieri omnia opera mala, tanquam fructus malos; sed ipsam malam voluntatem unde dicit exortam, nisi ex bono? Si enim ex angelo, quid est angelus, nisi bonum opus Dei? Si ex homine, quid erat ipse homo, nisi bonum opus Dei? Imo quid erant haec duo antequam in eis oriretur mala voluntas, nisi bonum opus Dei, et bona et laudanda natura? Ergo ex bono oritur malum, nec fuit unde oriri posset nisi ex bono.
Abbreviated transcription (Latin):
moĩu faciat. subditus ꝓbatur testimoĩ¬
is. Ait e̾ ysodorus. Consensus facit matri¬
mõiũ. It̾ nicholaus p̃p. Sufficit solus ẜ
leges eorum ꝯsensus. dequorum quarũ
ue ꝯiunctõib agitur. Qui solus siforte ĩ
nuptiis defiͣt. cetera ⁊̃ cum ip̃ocoiu cele¬
brata frustantur. It̃ ioħes cusostomꝰ sr̃. M.¬

Expanded text:
monium faciat, subditis probatur testimoniis. Ait enim Isidorus: Consensus facit Matrimonium. Item Nicolaus papa: Sufficiat solus secundum leges eorum consensus, de quorum conjunctionibus agitur; qui solus si forte in nuptiis defuerit, caetera etiam cum ipso coitu celebrata frustrantur. Item Joan. Chrysost.
Abbreviated transcription (Latin):
trifaria distinctõe actuu faciũt oꝑa cũc¬
ta q̃ adnature subsidiu fuĩt. seꝑ bõa ẽe
astcͥiit. S ꝙ añg mala eẽ dicit. si malaᷤ
la sint. s quia peccant ⁊ mali sũt qui ea
malo fine agunt. It llud aliud .s. uo
nu opus intentõ facit.⁊ intentt̃e fides
dirigit. de ĩminãt dicentes ibi bonu uo¬
catu ꝙ remumerabile ẽ aduita. ñ ꝙ il¬
lud sołu sit uonu opus. ĩmo ⁊ alia pluxa.¬
⁊ licet ñ eamitõe qua illud sũt uona.¶Bõ
remimerabili. ꝓ signo boni. ꝓsp̃e boni. pli
cito. ⁊ aliis forte mels. Solaq illa intetõ
remimeribił ẽ ad nita qua fĩdes dirigit.
s n̾ illa sola bont ẽ ut aiunt. Nã siquis iu¬
deus uł mralus xanus necessitate ꝓximi
relouam̃t naturali pietate ductus. bonu
fecit. ⁊ bõa fuit uolimias qua illud fecit.

Expanded text:
onem actuum faciunt, opera cuncta quae ad naturae subsidium fiunt, semper bona esse astruunt. Sed quod Aug. mala esse dicit, si malas la sint, sed quia peccant et mali sunt qui ea malo fine agunt. Item illud aliud, scilicet bonum opus intentio facit, et intentionem fides dirigit, determinant, dicentes ibi bonum vocatum quod remunerabile est ad vitam; non quod illud sit solum bonum opus, imo etiam alia plura, licetremunerabili, pro signo boni, pro specie boni, pro licito, et aliis forte modis. Solaque illa intentio remunerabilis est ad vitam, quam fides dirigit; sed non illa sola bona est, ut aiunt. Nam si quis Judaeus vel malus christianus necessitatem proximi relevaverit naturali pietate ductus, bonum fecit, et bona fuit voluntas qua illud fecit. 4.
Abbreviated transcription (Latin):
bonu p̃ꝑauit. ⁊ intp̃r tribuit. ⁊ minus dilecti
ñ ꝙ d̾s noua dilectõe quanqua possit diligeͣ.
ĩ mo sempi̾na dilectõe dilexit añt mundi ꝯ¬
stituto̾e quoscuma di ligit. s t̾r diciuntur
inciꝑe diligi abeo. cum et̾ne d̾i dilectõnis

Expanded text:
paravit et in tempore tribuit; et minus dilecti non quod Deus nova dilectione quemquam possit diligere, imo sempiterna dilectione dilexit ante mundi constitutionem quoscumque diligit. Sed tunc dicuntur incipere diligi ab eo, cum aeternae Dei dilectionis
Abbreviated transcription (Latin):
ũ erat. aput que nec p̾tenta transierunt ⁊
fatura iam fc̃a sunt. Itaq om̃s sc̃os suos añt
mũdi ꝯstitutõe dilexit. sicut p̾destinauit. S
cum ꝯu̾turtur ⁊ inueniñt illu. tunc inciꝑe
abeo diligi dicuntur. ut co m̾o dicatur quog
põt humano affectu capi ꝙ dicitur. sicut ⁊
cum iranis mał dicuur. ⁊ placious bonis. illi
murantur ñ ip̃e. ut lux infirmis ocuł asper¬

Expanded text:
quem nec praeterita transierunt, et futura jam facta sunt. Itaque omnes sanctos suos ante mundi constitutionem dilexit, sicut praedestinavit, sed cum convertuntur et inveniunt illum, tunc incipere ab eo diligi dicuntur, ut eo modo dicatur quo potest humano affectu capi quod dicitur. Sic etiam cum iratus malis dicitur, et placidus bonis, illi mutantur non ipse, sicut lux, infirmis oculis asper
Abbreviated transcription (Latin):
to duplex ẽ. una añ peccatum ad offitiũ
fc̃a ẽ inꝑadiso. ubi eẽt᷑ thorus inmatula¬
tus.⁊ imptie honorabiles exquib sine ar¬
dore ꝯciꝑet. sine dolore pareret. altera post
peccutu ad remediu facta extra ꝑadisũ.
ꝑp illicitum motu enitandu. Prima
int natura multiplicaretur. Scd̾a ut na¬
tura exaꝑetur. ⁊ uiciu cohiberetur. Nas
⁊ añt peccͣm dixit d̾s. Crescite ⁊ multipli¬
camini. ⁊ pꝰ pect̾m om̃ib fere hominib
ꝑ diluuiũ ꝯsũptis. Qd̾ uõ añt peccãt in¬
stitutũ fuiͣt ꝯiugin adoffitim. post pes¬
catum adremediu ꝯcessu. aũg testat᷑¬
ciis. Quod sanis eẽt ad offitiu. egrotis ẽ¬
ad remediu. Infirmitas enim ĩ conti̾e¬
tie que ẽ incarne ꝑ pecc̃m mortua. ne ca¬
dat ĩrum̾a flagiciorum. excipitur hone¬
state nuꝑtiaru. Siñ peccassent primi lꝑ¬
mines. sine carnis ĩ centiuo ac fernore li¬
bidinis. ip̃i ac successores eoꝵ ꝯueturent.

Expanded text:
o duplex est. Una ante peccatum ad officium facta est in paradiso, ubi esset thorus immaculatus, et nuptiae honorabiles, ex quibus sine ardore conciperent, sine dolore parerent; altera post peccatum ad remedium facta extra paradisum, propter illicitum motum devitandum. Prima, ut natura multiplicaretur; secunda, ut natura exciperetur, et vitium cohiberetur. Nam et ante peccatum dixit Deus Gen. 1: Crescite et multiplicamini; et post peccatum, omnibus pene hominibus per diluviu post peccatum vero ad remedium concessum, B. Augustns: « Quod sanis est ad officium, aegrotis ad remedium. Infirmitas enim incontinentiae, quae est in carne per peccatum mortua, ne cadat in ruinam flagitiorum, excipitur honestate nuptiarum. Si non peccassent primi mines, sine carnis incentivo ac fervore libidinis ipsi ac successores eorum convenirent.
Abbreviated transcription (Latin):
mi ẜit ꝙ c̃ fornitatõis ꝑmittitur. ma¬
neat fiñ uxore aut reconcilietur uxori.
li nub̾e ꝯceditur uiro uiuo aquo re¬
cefsit. nec huic adultem duce uiua u¬
xore qua dimisit. multo minus fas ẽ
doꝰ sola fornicatõis cãm excepit. Cete¬
ras nõ unuu̾sas molestias si que extite¬

Expanded text:
 causa fornicationis permittitur, maneat sine uxore, aut reconcilietur uxori. li conceditur, vivo viro a quo recessit, nec huic alteram ducere viva uxore quam dimisit, multo minus fas estDominus solam fornicationis causam excepit; caeteras vero universas molestias, si quae extite
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut cruteł. ⁊ iniquus ẽ qui custam di¬
mittit. si fatuus ẽ ⁊ iniqnus qui reti¬
net meretuce. Patronus enim turpini¬
dinis ẽ. qui celat crim̃ uxoris. It̾ ier̃.¬
Cum mułr una carn̾e inalia diiuiẜ¬
te alii nupsat. sic ait. Rem nouam laqͣr
ĩmo ñ nouam s netere. que ueteris .t.
auctoritate ꝯfirmatur. Si reliq̃nt ẜm
scienter patitur. ꝯsentire uidetur. Si eͥ
ĩ adulteno ꝑseuenire elegit. patronus
turpitudinis ⁊ leonocinũ reus maritus
indetur ut post adulteriu reconcilietur
ꝯuix si fides adsit ñ erit duru. Cur eni
ad huc deputamus ad ulteros quos cir¬
diius penitentia ẽẽ sanatos. Id̾ d̾ ad

Expanded text:
Sicut crudelis et iniquus est, qui castam dimittit, sic fatuus est et iniquus qui retinet meretricem. Patronus autem turpitudinis est, qui celat crimen uxoris. Item Hiercum illa unam carnem in aliam diviserte alii nupserat, sic ait, 34, q. 2: Rimmo non nouam, sed ueterem, quae ueteris testamenti auctoritate firmatur. si reliquerit sscienter patitur, consentire videtur . Si enim in adulterio perseverare elegit, patronus turpitudinis, et lenocinii reus maritus od tibi durum videtur, ut post adulterium reconcilietur conjux, si fides adsit, non erit durum. Cur enim adhuc deputamus adulteros, quos credimus poenitentia esse sanatos? Idem, in
Abbreviated transcription (Latin):
nus honestas contrahitur. Constat enim
ex p̾mifsis ꝯiugiu fieri excõmuni ꝯsen¬
su. u̾b̾ dep̾senti exp̃fso. quamuis amor ad
hoc traxerit. Cuius rei docum̾tu p̾stat ia¬
cob. qui rchel docoram facie ⁊ uenusto a
Aicet sine uono ñ contrahitur ꝯiugium.
qñ spẽs contrahentis mouet aĩu. ꝯiugnĩ¬
tñ bonũ ẽ. quia uita mala. uł intentõ ꝑu̾sa
alicuius. sacram̃tu ñ ꝯtaminat. Hnĩt ãt
ꝯiugiu marie ⁊ ioseph alias cãs sp̾ales
⁊ ut diabolo partus celaretur. ⁊ ut ioseph
eẽt testis castitutis defendens eam abĩ fa¬
mia sirspitoĩs. ne ut adultera damꝑna

Expanded text:
nus honestas contrahitur. Constat enim ex praemissis conjugium fieri ex communi consensu verbis de praesenti expresso, quamvis amor ad hoc attraxerit. Cujus rei documentum praestat Jacob, qui Rachel decoram facie et venusto aslicet fine non bono contrahatur conjugium, quando species contrahentis movet animum, conest, quia vita mala vel intentio perversa alicujus sacramentum non contaminat. Habuit autem conjugium Mariae et Joseph alias causas speciaaretur, et ut diabolo partus celaretur; ut Joseph esset testis castitatis, defendens eam ab infamia suspicionis, ne ut adultera damnare
Abbreviated transcription (Latin):
atu d̾i ẽ nolmntas eius. ⁊ signu uñpla¬
aiti eius dicitur uoluntas eiꝰ. S bñplaci¬
Et consonat retum effectib bñplatitu̾
ip̃ius. ⁊ ip̃i effectus reru ab illo ñ difsc̃por¬
dant. Fit enim õe ꝙ beneplacito uult fi

Expanded text:
ignum beneplaciti ejus dicitur voluntas ejus. Sed beneplaciet consonat rerum effectibus beneplacitum ipsius, et ipsi effectus rerum ab illo non discordant. Fit enim omne quod beneplacito vult fi
Abbreviated transcription (Latin):
Et apena redemit. A qua pena: Atemporali ⁊
ct̃na. Auet̾na quidem relaxando debitum. a
temporali nõ penitus nos lib̾abit ĩ futuro.
qñ nouissima mors inimica destruetur. ad.
ñ extoto aculpa. ñ apena. nec omĩo aculꝑa. ꝯ̃a
enim abea sic rede npti sumus. ut ĩtsit. s
ut ñ dñetur

Expanded text:
t per mortem. A qua poena? temporali et aeterna. Ab aeterna quidem, relaxando debitum; a temporali vero penitus nos liberabit in futuro, quando novissima mors inimica destruetur, ad Cnon ex toto, a culpa, non a poena, nec omnino a culpa. Non enim ab ea sic redempti sumus, ut non sit, sed ut non dominetur
Abbreviated transcription (Latin):
lum uinceret. glrũ eni hõ eẽt qui diabolum
iũcẽt. ñ iuste s uolenter iõ ei tolli uderet᷑
qui se illi sponte subiecit. S si eum hõ m̃cut
głs in homine facile peccaret. cũ utramq
natura ꝑse constet cecidisse. Idõ di filius ho

Expanded text:
ret diabolum. Nisi enim homo esset qui diabolum vinceret, non juste, sed violenter homo ei tolli videretur, qui se illi sponte subjecit; sed si eum homo vincit,  angelus in homine facile peccaret, cum utramque naturam per se constet cecidisse. Factus est ho
Abbreviated transcription (Latin):
cupiscentia. que lex pecti dr. q̃ dicitur ma¬
nere incarne ñ quin ĩ aĩa sit. s quia ꝑcor¬
rupit̾em carnis inaĩa sit.
Cam corruptõis
carnis ostendit ex qua ĩ aĩa pec̃t sit.

Expanded text:
cupiscentiam, quae lex peccati dicitur. Quae dicitur manere in carne, non quia in anima fit, sed quia per corruptionem carnis in anima fit. 3. Causam corruptionis carnis ostendit, ex qua in anima peccatum fit.
Abbreviated transcription (Latin):
lo quo ea nouerat ut facẽt. apud que ñ est
trasmutato. nec incissitutins obu̾bratõ.
Ecce hic habes quia ħ uisibilla añt quam
fierent. indĩ sc̃a erant. Ex hoc igitur sc̃su
om̃ia dicuntur ẽẽ int̾o. ⁊ oc̾ ꝙ factum ẽ. dr̾¬
ẽẽ uita in ip̃o. ñ ĩo ꝙ creatura sit creator. R̃

Expanded text:
 quo ait beatus Jacobus: Apud quem non est transmutatio, nec vicissitudinis obumbratio . Ecce hic habes quod haec visibilia, antequam fierent, in Dei scientia erant. Ex hoc igitur sensu omnia dicuntur esse in Deo, et omne quod factum est, dicitur vita esse in ipso, non quod creatura sit creator, vel
Abbreviated transcription (Latin):
constet eum appariturũ. qr an for illa
quał inpassice̾ extitit. Quidam putunt
amał tale uideri. quale crucifixerunt
.i. infirmu quia dicit scriptunti. uit ui¬
deant. inque pupugeiunt. S aꝑte. a̾g¬
suꝑ ioħe dicit. forma ẜui głificatam abo¬
głificata iudicante interunt uoni ⁊ mali.
tolletur ĩpius ut ñ uideat claritate dĩ
qua ds ẽ. quam soli mundo corde uide¬
bunt. ꝙ erit sis iuta cm̾ia. Forma igit᷑

Expanded text:
constet eum appariturum, quaeritur an inqualis in passione extitit. Quidam putant a malis talem videri, qualem crucifixerunt, id est, infirmum; quia dicit Scriptura, ut videant in quem pupugerunt. Sed aperte Augustinus dicit, formam servi glorificatam a boglorificata judicantem viderint boni et mali, tolletur impius ne videat claritatem Dei, qua Deus est, quam soli mundi corde videbunt , quod erit eis vita aeterna. Forma igitur
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse õs hõies: quidam u̾boru sectatre̾s
sic obitĩt dicentes. ꝯłõ oi̾s caro que aba¬
da traducta ẽ. nieo simul existere potuit.
quia multo maioris quatitatis ẽ qua fu¬
erit corpꝰ ade. In quo nec tot ⁊̃ actomi fue¬
rũt. quot ab eo hoĩes descenderũt. Quo cir¬
ca ur̃ꝵ ñ ẽc̃ asẜunt. sub̃am unius cuius¬
q in primo fuisse parente.

Expanded text:
s homines, quidam verborum sectatores sic objiciunt, dicentes: Non omnis caro quae ab Adam traducta est, in eo simul existere potuit, quia multo majoris quantitatis est, quam fuerit corpus Adae. In quo nec tot etiam atomi fuerunt, quot ab eo homines descenderunt. Quocirca verum non esse asserunt substantiam uniuscujusque in primo fuisse parente.
Abbreviated transcription (Latin):
iuiueret. animauit. Ip̃i igitur t̾renama¬
tenes que aĩa discedente fit cadaner. ñ
tuntur. Quamuis ad corpus redeant. uñ
dilapsa c̃ ad easdem quoq corporis pã¬
detraxit. si unguib ꝙ tociens dep̃fłit ex¬
sectio. ĩ moderata ⁊ ĩ decens cogitantib¬
resurectoe carnis.⁊ iõ ñ crrtentib. actũ¬
rit ĩ firmitas. S que ad mod̾ sistatuã
cuꝰ libet solubił metalli igne liquesceͣr.
uł ꝯtereretur ĩ puluere. uł ꝯfuntẽtur
ĩ massa.⁊ eam uellz artifex rursu ex
illius materia. ⁊ quantitate reꝑare. nł ĩ
t̃ eẽt ad eius integutate q̃ particula ma¬
terie. cui m̃bro statue redderetur. dum
tam̃ totum exquo ꝯstituta fuiͣt restitu¬
ta resumẽt. Ita d̾s mirabiłr atq in ef¬
fabiłr artifex de toto quo caro nr̃a exti
terat. eam mirabili celentate restituet.
xlec aliquid atinebit. ad eius reintegra¬
tõe utrum capilli ad capillos redeant ⁊
ugues adungues. an quicquid eorn

Expanded text:
viveret, animavit. Ipsa ergo terrena materies quae discedente anima fit cadaver, non tantur, quamvis ad corpus redeant unde dilapsa sunt, ad easdem quoque corporis pardetraxit, si unguibus quod toties dempsit exsectio, immoderata et indecens cogitantibresurrectionem carnis non credentibus occurrit informitas. Sed quemadmodum si statua cujuslibet solubilis metalli aut igne liquesceret, aut contereretur in pulverem, aut confunderetur in massam, et eam vellet artifex rursus ex illius materiae quantitate reparare, nihil interesset ad ejus integritatem, quae particula materiae cui membro statuae redderetur, dum tamen totum ex quo constituta fuerat, restituta resumeret: ita Deus mirabiliter atque ineffabiliter artifex de toto quo caro nterat eam mirabili celeritate restituet, nec aliquid attinebit ad ejus redintegrationem, utrum capilli ad capillos redeant, et ungues ad ungues; an quidquid eorum
Abbreviated transcription (Latin):
centor au̾t dicitur. qui ꝯsonat. Qui aũt
ñ consonat. nec concinit ꝯcẽptor n̾erit.
His ureuiter mictatis. ammonendi sũt
xͥ ministii quatenus sicut excellũt ordi¬
nis dignitate. ita p̾cellant uite sc̃ture.
ut plebs eis ꝯmifsa coruma disciplinis
edecta. gnitant̃ eis obecliat. ⁊ eoru imi¬
tatc̃e dedie indie ꝓficiat. aquib diui̾a

Expanded text:
centor autem dicitur, quia consonat. Qui autem centor autem dicitur, quia consonat. Qui autem non consonat nec concinit, concentor non erit. His breviter tractatis admonendi sunt Christi ministri, quatenus sicut excellunt ordinis dignitate, ita praecellant vitae sanctitate, ut plebs eis commissa, eorumque disciplinis edocta, gratanter eis obediat, et eorum imitatione de die in diem proficiat
Abbreviated transcription (Latin):
enim ꝓuincus p̾minent. quoꝵ aucro¬
ritati. ⁊ doctiie. ceteri sacerdores subiec¬
ti sunt. Sollicitudo enim tocius ꝓu̾icie
ficasse uidẽtur. ⁊ metro politaru quos nc̾
archi ep̾os dñis. Hoꝵ aũt discreto agenti¬
lib mtrcducta uidetur. qui suos flami¬
nes. alios simplicit flamines. alios arch¬
flamines.aliosꝓtoflamines appellabãt.
Sacerdotes eni gentiliu flamines dicehã¬
tm̃ incapite ligare ceperunt. Nudis eͥ
capitib eis incedere nefas erat. uñ afilo
quo utebantur. flamines dicti sunt. qiͣ
filimines. S festis dieb filio depõito: pil¬
leum imponeban̾t ꝓ sacerdotu eminen¬
tia. ¶ Untes enim aui mentis appellati
sunt cuius significat᷑o multiplex ẽ. Mo¬
do enim sacerdotem. modo facer ꝓpħam
modo poetam significat. ¶Cantor uero
uocatur qui uocem modulat ĩcantu. Hꝰ
sunt duo gnaͣ p̃centoru succentoꝵ. Pre¬
ceptor qui uece p̾mitit incuitu. Succ̃e¬
tor qui subsequent᷑ canendo resꝑdet. Cõ¬

Expanded text:
itatibus praeeminent, quorum auctoritati et doctrinae caeteri sacerdotes subjecti sunt. Sollicitudo enim totius provinciificasse videtur, et metropolitanorum, quos nunc archiepiscopos dicimus. Horum autem discretio a gentilibus introducta videtur, qui suos flamines, alios simpliciter flamines, alios archiflamines, alios protoflamines appellabant. Sacerdotes enim gentilium flamines dicebantantum in capite ligare coeperunt. Nudis enim capitibus eis insidere nefas erat. Unde a filo quo utebantur flamines dicti sunt, quasi filamines. Sed festis diebus filo deposito pileum imponebant pro sacerdotii eminentia. Vates a vi mentis appellati sunt, cujus significatio multiplex est. Modo enim sacerdotem, modo prophetam, modo poetam significat. Cantor vero vocatur, qui vocem modulatur in cantu. Hujus sunt duo genera: praecentor, et succentor. Praecentor qui vocem praemittit in cantu, succentor qui subsequenter canendo respondet. Con
Abbreviated transcription (Latin):
el mino ip̃e d̾s. qui ⁊ hic ⁊ ibi locutus ẽ ĩ sen¬
tentiis discrepare uideãtur: ad tẽcdamus fie̾
illius auctoritatis exodi. Dicto eni reddo ini¬
quitates patiu infilios. addit. his qui ode¬
nire alios̃ qͥuia peccauerũt pecatres. s quia
mile huic ꝓu̾bio. patres ꝯmederũt uuam
tacueris. de filiis peccata patru imittantib
accipiendu censerit. suꝑ quos dr᷑ d̾s recltere
peccãta patru. quia punit eos co ꝙ imittã
rat in lege. s quo intelligendu sit aꝑit. Uñ
⁊ illos qui praue intelligebãt arguit. qui
dicebant patres comederũt.⁊ c̃.
Quare dix̃
int̾tia ⁊ quartã generatt̃e ⁊ qr patres tm̃

Expanded text:
s qui et hic et ibi locutus est, in sententia discrepare videantur, attendamus finem illius auctoritatis Exod. Dicto enim: Reddo iniquitates patrum in filios, addit: His qui odeniri filios quia peccaverunt patres, sed quia mile huic proverbio: Patres comederunt uvam tacueris, de filiis peccata patrum imitantibus accipiendum censent; super quos dicitur Deus reddere peccata patrum, quia punit eos eo quod imitarat in lege, sed quomodo intelligendum sit aperit. Unde et illos qui prave intelligebant arguit, qui dicebant: Patres comederunt, etc. 11. Tuare dixerit in tertiam et quartam generationem, et quare patres t
Abbreviated transcription (Latin):
ualitudine illi hr̃e ñ expedit. illã que est
aĩe sanitate in hec sacram̃to acquirit. Et
ficut in aliis sacram̃tis ita ⁊ in isto aliude̾
sacram̃tu. aliud res sacram̃ti. Sacrani̾e¬
tu ẽ ip̃a mict̃o exterior. Res sacram̃ti uc̃¬
tõ interior. que peccatoru remissioẽ ⁊ uir¬
tutũ ampliatc̃e ꝑficitur. Et si excontẽptn

Expanded text:
expedit, illam quae est animae sanitatem in hoc sacramento acquirit. Et sicut in aliis sacramentis, ita et in isto, aliud est sacramentum, aliud res sacramenti. Sacramentum est ipsa Unctio exterior; res sacramenti, unctio interior, quae peccatorum remissione et virtutum ampliatione perficitur. Et si ex contemptu
Abbreviated transcription (Latin):
aliisq plurib auccoritatib catetur. ꝯ¬
iuges ñ ẽẽ seꝑandos. si post legntima
copulam alter alterius filium defonte
ii ⁊ mulieres p̾terito sabbato pascali pro
magno pͥꝑ incursu nescientes susceper
filios suoslelauacro. Cupis ergo scire. an
ꝑp ħ debeant uiri ⁊ mulieris. ad ꝓpriu usũ¬

Expanded text:
aliisque pluribus auctoritatibus edocetur coaliisque pluribus auctoritatibus edocetur conjuges non esse separandos, si post legitimam copulam alter alterius filium de fonte ieres praeterito sabbato paschali, pro magno populi incursu nescientes filios suos suscepissent de lavacro. Cupis ergo scire an propter hoc debeant viri ac mulieres ad proprium usu
Abbreviated transcription (Latin):
cora ep̃is ad ꝯfumand̾ tenuisse. uñ nos
dignu duximus ut siqua mułr filiu su¬
um desidia. aut fraude aliqua cora ep̃o te¬
nomine stephanus ueniens ño p̾sula¬
tui innotuit. ꝙ filiu suu ĩ extremo uite
põitum. nec dum uapti urida lotu absẽ¬
tra sacerdotum cogente bapnicauit. cu
q pͥis manib suscepit atq ꝓꝰhuiusmõi
negõ reuerentia tua p̾fatu hoĩe asua
ꝯuige iudicauit ẽẽ seꝑandu. ꝙ fieri nł¬
latenus d dicente scriptura. Qd̾ d̾s ꝯiũ¬
xit. hõ ñ seꝑet. Et dominus ñ dimittere
uxorem tirsi cã forncatõis iubet. Et no
tunta auctoritate freti dñs dimiitendũ
ẽẽ ⁊ inculpabile iudicand̃. ꝙ necessitas
intulit. Nã bapticandi opus laicis fide
aĩa ꝑpetuo ꝑire dimiiteret unda rap¬
tismi lauit. ut eu depotestate mortis
eriꝑet. uñficisse laudatur. Iõ sue uxori
pune dum uixerit iudicamus manere
ꝯiunctũ. nec obhoc seꝑari debere. ¶His

Expanded text:
copis ad confirmandum tenuisse. Unde nos dignum duximus, ut si qua mulier filium suum desidia, aut fraude aliqua coram episcopo tenomine Stephanus veniens, nostro praesulatui innotuit, quod filium suum in extremo vitae positum, necdum Baptismi unda lotum, absentia sacerdotum cogente, baptizavit, eumque propriis manibus suscepit. Atque pro hujusmodi negotio, reverentia tua praefatum hominem a sua conjuge judicavit esse separandum. Quod fieri nullatenus debet, dicente Scriptura, xit, homo non separet. Et Dominus non dimittere uxorem, nisi causa fornicationis, jubet. Et nos tanta auctoritate freti dicimus non dimittendum esse, et inculpabile judicandum quod necessitas intulit. Nam baptizandi opus laicis fidelanimam perpetuo perire dimitteret, unda Baptismi lavit, ut eum de potestate mortis eriperet, bene fecisse laudatur. Ideoque suae uxori, pune dum vixerit judicamus manere conjunctum, nec ob hoc separari debere. His
Abbreviated transcription (Latin):
accipiat. Hec aũt uł ad t̾rore dcã sunt. nõ
quia ita eẽt faciend̾. s ne illus fieret sũ¬
ẽ qui prius filios suos uicissim defonte su¬
sceꝑunt quam fierent ꝯiuiges. ¶ Prem¬
issis aũt auctoritatib oĩo ꝯsiderandum ẽ.
ut siue ꝓpriui. siue tm̃ niri filium mulier

Expanded text:
 non quod ita esset faciendum, sed ne illud fieret summ, qui prius filios suos vicissim de fonte susceperunt quam fierent conjuges. Praemissis autem auctoritatibus omnino censentiendum est; ut sive proprium, sive tantum viri fil
Abbreviated transcription (Latin):
fuiͣt seꝑandi sunt. Qui au̾t legutime
ꝯiuncti sunt. ñ iõ seꝑandi sunt. quia
alter corum insidiose filium defonte
utrum mulier. que niri filiu exalia fe¬
mina grnitum desacro fonte leuamiͣt pꝰ¬
mod̾ possit cum eod̾ uiro copulari.ꝯuos
io ꝯiungi posse docernimus. quia ẜm cꝗ¬
nones sacros. nisi amboꝵ ꝯserrsu nulliꝰ
religionis obtentu. d ꝯiux dimittere ꝯ¬

Expanded text:
fuerit, separandi sunt. Qui autem legitime conjuncti sunt, non ideo separandi sunt, quia alter eorum insidiose filium de fonteutrum mulier quae viri filium ex alia femina genitum de sacro fonte levaverit, postmodum possit cum eodem viro copulari. Quos ideo conjungi posse decernimus, quia secundum canones sacros, nisi amborum consensu, nullius religionis obtentu debet conjux dimittere
Abbreviated transcription (Latin):
e parentaliu gradnu famosa questioe
aliquid licet minus sufficient̃ diximus.
iam desp̾uali cognatoe ad damus que ⁊
ꝑsonas ĩ pedit ut ñ sint legntime ad ĩ¬
eundas nuptias. Tria q̃tum sunt. Consã¬
gumitas. affinitas ⁊ sp̃uał g̾manitas.

Expanded text:
e parentalium graduum famosa quaestione, aliquid, licet minus sufficienter, diximus. Jam de spirituali cognatione addamus, quae etiam personas impedit ut non sint legitimae ad ineundas nuptias. Tria quidem sunt: consanguinitas, affinitas, et spiritualis
Abbreviated transcription (Latin):
De co ꝙ interrogustis. Si aliquis filiolam
suari duxerit uxore.⁊ de eo qui concubu¬
it cũ matre sp̃uali. ⁊ de eo qui filiui sunz
post intali copła possĩt ꝑmanere. sic re¬
spondend̃ c̃. Si filiolam sua aut ꝯmatres
sua. aliquis in ꝯiugio duxent. seꝑandos
ẽẽ iudicamnus ⁊ grani peruitenia plecten

Expanded text:
De eo quod interrogasti, si aliquis filiolam suam duxerit in uxorem, et de eo qui concubuit cum matre spirituali; et de eo qui filium suum post in tali copula non possunt permanere; sic respondendum est: Si filiolam aut commatrem suam aliquis in conjugium duxerit separandos esse judicamus
Abbreviated transcription (Latin):
qui ẽ dogencre meo. michi afsinis fc̃a ẽ.
⁊ ego illi. Sp̃ualis ꝓximitas ẽ inter ꝯꝑa¬
trem ⁊ ꝯmatrem. ⁊ int̾ eos quorum unꝰ
alterum desacro fornte leuauit. uł inca¬
cheticatõe.aut confirmatõe tenui ͭ Est ⁊
interfilios ciusd̾ hominis. carnales ⁊ sp̃u¬
ales. Qui sunt filii sp̃uales.
pũales filii sunt quos desacro fonte
leuamus. uł incathengato̾e. seu cõ¬
firmatc̃e tenemus. Filii ⁊̃ ⁊ filie sp̾uales
corum sunt qui tune m̾sionis uccabu¬
lo eos sacro baptismate tingunt. Dicit᷑
nitenia accepimus ita nr̃i spu̾ales sũt
filii. ut ⁊ ip̃i quos ur nob̾ suscipientib x
subtrine mersionis uacabulo mergenti
net. ut ad sua penitentialez nullus acce¬
dat sacerdos. quia scriptum ẽ. Om̃s quos
ĩpenitentia accipimus ita nr̃i filii sũt

Expanded text:
enere meo, mihi affinis facta est, et ego illi. Spiritualis proximitas est inter compatrem et commatrem; et inter eos quorum unus alterum de sacro fonte levavit, vel in catechizatione aut Confirmatione tenuit. Est etiam inter filios ejusdem hominis carnales et spirituales. 2. Qui sint filii spirituales. Spirituales filii sunt quos de sacro fonte levamus, vel in catechizatione seu Confirmatione tenemus. Filii etiam et filiae spirituales eorum sunt, qui trinae mersionis vocabulo eos sacro Baptismate tingunt. Diciturcipimus, ita nostri spirituales sunt filii, ut et ipsi quos vel nobis suscipientibus, vel sub trinae mersionis vocabulo mergentibnet ut ad suam filiam poenitentialem nullus sacerdos accedat, quia scriptum est: Omnes quos in poenitentia accipimus, ita
Abbreviated transcription (Latin):
tum ꝯuigia. quia sicut mulien que
aduiros muos reu̾ti noluerint impie st̃
habente: ita ⁊ ille que reddeunt merito
sunt laudande. ¶Exhis oftenditur
illos qui tałr iunguntur ut crecdant
nirum int̾emptu ꝑignorantia aliqũa
tis. ¶ S siquis resucta ĩpatria sua uxxẽ
uiuit. ñ eccłia ꝑmittat que ꝙ ille affit
ignorat. Queritur an inẜ̃a hac copła sit
ꝯiugium. ⁊ sane dici põt ñ ẽẽ ꝯiugiu.
⁊ muliere decrimine excusan ꝑignoran
ex quo ad prima redire uolens nec ua¬
lens. cogitur eccłie disciplina hanc tenẽ.
aqua ip̃e numqua poscere d. Et sic d̾¬

Expanded text:
m, quia sicut mulieres quae ad viros suos reverti noluerint, impiae sunt habendae, ita illae quae redeunt, merito sunt laudandae. Ex his ostenditur illos qui taliter junguntur, ut credant virum interemptum, per ignorantiam, aliquam tis. Sed si quis relicta in patria sua uxore vivit, nec Ecclesia permittat, quae quod ille asserit ignorat, quus. Sane dici potest non esse conjugium, et mulierem de crimine excusari per ignoe. Sed ex quo ad primam redire volens nec valens, cogitur Ecclesiae disciplina hanc tenere,a qua ipse nunquam poscere debet.
Abbreviated transcription (Latin):
de ulł feminis q̃ putantes niros suos
ĩt̾emptos ĩcaptiuitate. ł ab iniqua do¬
minatir ñiqua lib̾andos. ĩ alioꝵ ꝯui¬
gia transierũt. si illi qui putabantur
ꝑisse remeauerint utru eis reddi de¬
reant. ⁊ an scd̾i fornicani sim ⁊ ip̾e ire
ad ulterii. De ħ leo ppͣ fic ait. glecẽe ẽ
ut legittima federa imptiaru re inte¬
granda credamus. ⁊ remoris his q̃ ho¬
stilitas intulit. cuiq id legitime re¬
formetur ꝙ intulit. ꝑ curandu̾q ẽ ĩ¬

Expanded text:
de illis feminis quae putantes viros suos interemptos, vel in captivitate, vel ab iniqua dominatione nunquam liberandos, in aliorum conjugia transierunt: si illi qui putabantur periisse remeaverint, utrum eis reddi debeant, et an secundi fornicati sint, et ipsae reae adulterii. De hoc Leo papa sic ait: Necesse est ut legitimarum foedera nuptiarum redintegranda credamus; et remotis his quae hostilitas intulit, cuique id legitime reformetur quod intulit; procurandumque
Abbreviated transcription (Latin):
incaptiuitatẽ ducti sunt ꝑtinebant
iniꝰ alienu transire potuerũt. ⁊ tñ ꝑle¬
ne ursticie ẽ. ut eis dem reurisis refor¬
mentur. Iõq siuiri pꝰ longam cap̃¬
tiuitate reu̾si. ita indilectce suaru
ꝯugu ꝑseuerant. ut eas cupiant in
suu reduc ꝯsortiu. dimittend̾ est
⁊ inculpabile iudicand̾. ꝙ neccitas ĩ¬
tulit. ⁊ irstituendum ꝙ fides possit.

Expanded text:
tem ducti sunt, pertinebant, in jus alienum transire potuerunt; et tamen plenae justitiae, est ut eisdem reversis reformentur. Ideoque si viri post longam captivitatem reversi, ita in dilectione suarum conjugum perseverant, ut eas cupiunt in suum redire consortium, dimittendum est, et inculpabile judicandum quod necessitas intulit, et r
Abbreviated transcription (Latin):
dese. s apatre ⁊ d̾ paire. Queri auͣt solet. uarũ
filius sit sapiens se ip̃o. uł ꝑ se ip̃m.¶
dam dicunt multiplice hic̾ ficri intellige̾¬
ciam ⁊ iõ distinguadum fore ita. ut cum
dicis filium e̾e sapiente se ip̃o. uł ꝑ seip̃m.
si sui natura ⁊ eẽnia sapiente intelligas.

Expanded text:
, sed de Patre et a Patre. Quaeri autem solet utrum Filius sit sapiens seipso vel per seipsum? Quidam dicunt multiplicem hic fieri intelligentiam, et ideo distinguendum fore; ita ut cum dicis Filium esse sapientem seipso vel per seipsum, si sui natura et essentia sapientem intelligas,
Abbreviated transcription (Latin):
cis h̃rtice. ħ utiq uuitas ẽ. ut ita ꝑse agat¬
filius ne a se agat. ⁊ ita nͥ aseagat ut ꝑse a¬
gat. Intellige filiu agercte ⁊ ꝑ eum patre
agente. Nõ a se agit: cum pater ineo manõ
agit ipͥe que placaa sunt. Infirimus sit
n ase agento iisi id̾o ip̾t agit. No̾ sit noͣ ĩ
mutate᷑ nature. sique agit.⁊ inquib pla¬
cct. ñ ꝑsc agit. Sicut ergo inquiunt filiuꝰ
ꝑ se ag̾it. s uͥ ase. ita filius d dici sapiens

Expanded text:
cis, haec unitas est, ut ita per se agat, ne a se agat; et ita non ab se agat, ut per se agat. Inteagentem. Non a se agit, cum Pater in eo maneragit ipse quae placita sunt. Infirmus sit non a se agendo, nisi a Deo ipse agit; non sit vero in unitate naturae, si quae agit et in quibus placet non per se agit. Sicut ergo, inquiunt, Filius per se agit, sed non a se; ita et Filius debet dici sapiens
Abbreviated transcription (Latin):
inuestigand̾ ẽẽ. que fuit origo. radix
illuis peccati. Quida putãt. qu̾ada ela¬
rc̃e ĩ animo hominis p̾cesisse. exqua di¬
aboli suggestioni ꝯsensit. Qõ uideturaũs̃¬
ĩmiere suꝑ genesi ita dicens. ⁊lõ ẽ puta¬
dam elat̃o co̾prim̃ida. ut ꝑ humilitate
ex dm̃ se are uona ⁊ intili ꝓhibuisse. nͥ ĩcẽt¬
m̃ti enis amor ille ꝓpeie ͤ potestatis. ⁊ de se
uincenta. aut ꝑimenda̾. Deniq nõ contẽ¬
ta suasic̾e ẜpen̾tis. aspexit lignu bonu
esu. dequorum aspectui. nec credens se m̃
posse mori. forte putauit dm̃ alicuius
cã significatõis illa dixisse. Iõ manduca¬
uit. ⁊ dedit uiro sno. Fortassis cum aliqua
suasione. qua scriptura intelligenta re¬
liqnid. uł forte ñ fuit suadẽi necẽe. cu
eam mortua ẽẽ illo cibo ñ uideret uir.
Sicut ergo ñ ẽ ꝑmissus diabolus. tẽptare

Expanded text:
investigandum esse quae fuerit origo et radix illius peccati. Quidam putant quamdam elationem in animo hominis praecessisse ex qua diaboli suggestioni consensit. Quod videtur Auest putadam elatio comprimenda; ut per humilitatem er, dum se a re bona et utili prohibuisset, nii amor ille propriae potestatis, et de se vincenda, aut perimenda. Denique non contenta suasione serpentis aspexit lignum bonum esu, decorum aspectu; nec credens se inde posse mori, forte putavit Deum alicujus causa significationis illa dixisse; ideo manducavit, et dedit viro suo fortassis cum aliqua suasione, quam Scriptura intelligendam reliquit. Vel forte non fuit suaderi necesse, cum eam mortuam esse illo cibo non videret vir. Sicut ergo non est permissus diabolus tentare
Abbreviated transcription (Latin):
⁊c̾anis caracteiͣstita ⁊ det̾minatiua ydioma¬
b natiris ꝑfecte se habentib. dĩtatis ⁊ hu¬
manitatis. ⁊ incarnata eand̾ ypostasi.
Et has ouas naturas custoclin.⁊ manere
inxp̃o post unione̾. nõ seorsum. ⁊ ẜ parteᷤᷤ
ponentes singła. s unitas inuice ĩ unam
ꝯpõita ypostasim. Sub̾alem ein inqui¬
inuice ĩuna ypostasi ꝯpo̾ita filu dĩ. et
manere eande suƀ̾alem differentia deter¬
minamꝰ. ꝙ creabile. mansit armbile. ⁊ ꝙ in¬
creabile incrrabile. ⁊ mortale mortale.⁊ ĩ¬
mortale in mortale.⁊ crcuiscuiptibile.
scriptibile. Et ħ quid̾ refulget miraculis.

Expanded text:
carnis characteristica et determinativa idiomabus naturis perfecte se habentibus, deitatis et humanitatis; et incarnatam esse eamdem hypostasim; et has duas naturas custodiri et manere in ipso post unionem, non seorsum et secundum partes ponentes singulam, sed unitas invicem in unam compositam hypostasim; substantialem enim inquiinvicem in unam hypostasim compositam Filii Dei; et manere eamdem substantialem differentiam determinamus. Quod creabile mansit creabile, et quod increabile increabile, et mortale mortale, et immortale immortale, et circumscriptibile cet hoc quidem refulget miraculis.
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscinus. unam añt ypostasmn exutris¬
assumẽs pͥmitiam nr̃e masse. ut in ip̾a ex¬
titerit carne ypostasis. que d̾i u̾bi ypostitsis
ꝯpõita facta fuiͣt. Que prius simplexenit¬
u̾bi ypostasis. ꝯpõita uoͣ extnab ꝑfectis
naturis. deitate. ⁊ humanitate.⁊ ferat ip̃a di¬

Expanded text:
cognoscimus, unam autem hypostasim, ex utraqassumens primitias nostrae massae, ut ipsa exstiterit carnis hypostasis quae Dei Verbi hypostasis, et composita facta fuerit, quae prius simplex Verbi hypostasis; composita vero ex duabus perfectis naturis, deitate et humanitate. » Id
Abbreviated transcription (Latin):
do nec nitupero: oĩb tñ dñicis dieb ꝯmu¬
nicandu ortõ. Si tn mens maffectu pec¬
candi ẽ. grauandi mag̃ dico encaristie
ꝑcept̾cẽ qͥuam purificari. Et licet quis pͦ¬
cato mordeatur. si parandi tñ decetero ñ
hãt uoluntate.⁊ satis faciat lacrimis ⁊
oratõnib. accedat secirus. S ħ d̾ illo di¬
co. qũe mortalia peccata ñ grauant. fabi
anus pp̃. Si ñ frequentius: salte ⁊̾ ĩ anno
homines ꝯmunicent. nisi forte quis cri¬
minib in pediatur. in pasca .s. inpente

Expanded text:
is diebus communicandum hortor. Si tamen mens in affectu peccandi est, gravari magis dico Eucharistiae perceptione, quam purificari. Et licet quis peccato mordeatur, si peccandi tamen de caetero non habeat voluntatem, et satisfaciat lacrymis et orationibus, accedat securus: sed hoc de illo dico quem mortalia peccata non gravant. Si non frequentius, saltem ter in anno homines communicent, nisi forte quis criminalibus impediatur: in Pascha, scilice
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯcreauit id hr̃et ut ẜ̃m ip̃am exiiri latere
femin̾a fieri necc̃ẽ foret. an ħ cantu ut ficĩ
poss. ad quod sciendu ẽ: oĩum reru cãs ĩ dõ
auet̾no eẽ. ut enim hõ sic fieret. uł equus p
huius mõi ind̾i potentia ⁊ dispõne. ab et̃no

Expanded text:
creavit, id haberet ut secundum ipsam ex viri latere feminam fieri necesse foret, an hoc tantum, ut fieri posset. Ad quod sciendum est omnium rerum causas in Deo ab aeterno esse. Ut enim homo sic fieret vel equus et hujusmodi, in Dei
Abbreviated transcription (Latin):
ł cñi. tam̃ ꝑꝑ effectus diu̾sos. płit̃ dicit aũs ca¬
usas pͥmordiales omĩu reru ind̾o eẽ. ĩdu¬
cẽs siłitudine artificis. incuius dispositoẽ ẽ.
quał futura sit archa. ita ⁊ ind̾o̾ unius cuiꝰ¬
q rei future. cñ p̾cessit. Increatiñs uõ qua¬
rũdam rerũ. s ñ oĩu cause õ. Ut ait aus.
Quia ĩ ẜuit d̾s seminales iato̾es reb. ẜ qͣs

Expanded text:
 propter effectus diversos pluraliter dicit Aug. causas primordiales omnium rerum in Deo esse; inducens similitudinem artificis, in cujus dispositione est qualis futura sit arca. Ita et in Deo uniuscujusque rei futurae causa praecessit. In creaturis vero quarumdam rerum, sed non omnium causae sunt, ut ait Aug. Quia inseruit Deus seminales rationes r
Abbreviated transcription (Latin):
tur. cñ ẽ originał peccati. que recte uitiũ
suu cormupto carns appellari põt. que
feditas maior ẽe uidetur incarnie concupi¬
scentiałr traducta quam mea im̃ tratu¬
tur. sicut inuase dignoscitur uitiu eẽ. cũ
uinũ infusu accrescit.
Inductu siłium
ostendit ñ ab surde filioᷤ trahere pec̃c appa

Expanded text:
e vitium, sive corruptio carnis appellari potest. Quae foeditas major videtur esse in carne concupiscentialiter traducta, quam in ea unde tradutur; sicut in vase dignoscitur vitium esse, cum vinum infusum acescit. 7. Inductu similium ostendit non absurde dici filios trahere peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
cuis mundi oꝑib legitur: quia ip̃e dix̾
sunt in id mutare ꝙ ñ erant: ꝯlõ em¬
ẽ minus dare quani muitare nonas na¬
turas reb. qt amb̾r. Ñ ordine q̃rimus.
iũcta uiro femina gnare ꝯ sueuerat. Li
sit ip̃e partus exuirgine. It amb̾r. Añt
uñdictoẽm alia sp̃es nominatur. ꝑ ost ꝯ¬

Expanded text:
otius mundi operibus legitur quia ipse dixit, sunt in id mutare quod non erant? Non enim minus est creare quam mutare novas naturas rerum. Item, ibid.: Si ordinem quaerimus, viro mixta femina generare consueverat; liqsit ipse partus ex Virgine? Item, ibid.: Ante benedictionem, alia species nominatur, post
Abbreviated transcription (Latin):
uttumꝰ alio m̃o uł meliori qua facit. pꝰsit
ea facere qua facit. Simodꝰ opat̾onis ad sa¬
pientiam opificis irferatur: nec alius nec
facere. quãfric̃ S̾iuõ referatur modus adiẽ.
ip̃am quam facit d̾s. dm̃ ᷤᷤ quia ⁊ alius.⁊ me¬

Expanded text:
utrum alio modo vel meliori quam facit, possit ea facere quae facit. Si modus operationis ad sapientiam opificis referatur, nec alius, necfacere quam facit. Si vero referatur modus ad rem ipsam quam facit Deus, dicimus quia et alius, et me
Abbreviated transcription (Latin):
Nullũ ⁊̃ ꝙ excupiditate aliqñ ñ descendat. Sũt
eͥ ñ nulli hõiu ꝗ excupiditate fuĩt suꝑbi.⁊ ali¬
qui exsuꝑbia fuit cupidi. Est enim ut ait aũg.
hõ qui ñ cẽt amator peccunie nͥ ꝑ ħ putaret se
excellentiorẽ er̃. Iõq excellat. diuicias cupit.
Tali ex suꝑbia oboritur cupititas. Et ẽ aliquis
diuitias hr̃e amat. Uuit ĩnascitur suꝑbiq:
i. amor excellentie excupiditate. ¶Pãtet
ergo ꝙ exsuꝑbia aliquanto cupiditas.⁊ excu

Expanded text:
quod ex cupiditate aliquando non descendat. Sunt enim nonnulli hominum qui ex cupiditate fiunt superbi: et aliqui ex superbia fiunt cupidi. Est enim, ut ait Aug., homo qui non esset amator pecuniae, nisi per hoc putaret se excellentiorem esse; ideoque ut excellat, divitias cupit; tali homini ex superbia oboritur cupiditas. Et est aliquis divitias habere amat. Huic innascitur superbia, id est, amor excellentiae, ex cupiditate. Patet ergo quod ex superbia aliquando cupiditas, ex cup
Abbreviated transcription (Latin):
głarez nuͣm plurał nuͣs sepe significari
solet.ut ibi. Ora ergo adden ut auferat auo¬
u ẜ̃pente. Młõ ait x̃pentes quos patiebat᷑
fecerunt d̾os aurcos. cu unu fecerĩt uitu¬
lu dequo dixerũt. Isti sũt du tui isrł. Ita
⁊ illud originale unu plurali nũo signi¬
ficatur. cu dñis parnulos ĩ pecc̃oꝵ remissi¬
cem bapticari ⁊ ĩ peccatis ⁊ iniquitatib ꝯce¬

Expanded text:
arem numerum pluralis numerus saepe significari solet, ut Num. 21: Ora ergo ad Deum, ut auferat a nobis serpentem, non ait serpentes, quos patiebaturc. 32: Fecerunt deos aureos, cum unum fecerint vitulum; de quo dixerunt: Isti sunt dii tui, Israel. Ita et illud originale unum plurali numero significatur, cum diximus parvulos in peccatorum remissionem baptizari, et in peccatis
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ illud mandatũ. quanto faciliori poterat ob¬
ẜuantia cuitodui. Nõdu enĩ uoluntati cu¬
piditas resistebat: ꝙ de pena transgrefsioĩs
postea secutu ẽ. Hĩs aliisq intuntur aucto¬
aliꝙ aliorum: quia tom humanũ genusup¬
ciauit. ac morti utriq subdidit ꝙ nullo alio
pecc̃o factu ẽ. Maiore ergo effectu mali ha¬
buit illud pect quã aliꝙ aliud. Rnsio contͣ¬
Rnsio contͣ
illos lbi alia peccata ostẽditur illo grauiora.

Expanded text:
est illud mandatum, quanto faciliori poterat observantia custodiri. Nondum enim ipsi voluntati cupiditas resistebat, quod de poena transgressionis postea secutum est. His aliisque utuntur auctoaliquod aliorum, quia totum humanum genus vitiavit ac morti utique subdidit, quod nullo alio peccato factum est. Majorem ergo effectum mali habuit illud peccatum, quam aliquod aliud. 7. Responsio contra illos, ubi alia peccata ostenduntur illo majora.