comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nequisquam inse spem ponat. sed totam spem suam in illo ponat
in quo sunt uires nr̃ȩ : Ix aduitorio enim eius uincimus. non ex nr̃a
protectione: Proteg& ergo nos ds̃ caeli. sidicamus dño quod sequitꝰ
Dic& dño susceptor m̃s estu. & refugium meum ds̃ m̃s sperabo in eum:
Quõ ipse liberabit me demuscipula uenantium . & a uerbo aspero:
Diximus quia multi timentes asperum uerbum. incidunt in muscipu¬
lam uenantium: Insultatur homo quia xpianus ẽ : & penit& illum
quia xpianus ẽ factus: & ab aspero uerbo incidit in muscipulam dia¬
boli: Insultatur &iam homini quiinter multos xp̃ianos melius uiuit.
&timens aspera uerba insultatorum. incidit in laqueos diaboli. & non
sit triticum in area. sed paleam sequatur. Quiaut̃ in dño sperat: eruitꝰ
demuscipula uenantium & a uerbo aspero.: Quomodo aũ teꝓteg&

Expanded text:
ne quisquam in se spem ponat, sed totam spem suam in illo ponat, ne quisquam in se spem ponat, sed totam spem suam in illo ponat, in quo sunt vires nostrae; ex adjutorio enim ejus vincimus, non ex nostra praesumptione. Protegit ergo nos Deus coeli, si dicamus Domino quod sequitur: «Dicet Domino, Susceptor meus es tu, et refugium meum, Deus meus, sperabo in eum; quoniam ipse eruet me de muscipula venantium, et a verbo aspero.» Diximus quia multi timentes asperum verbum incidunt in muscipulam venantium. Insultatur homini, quia christianus est; et poenitet illum, quia christianus factus est, et ab aspero verbo incidit in muscipulam diaboli. Insultatur etiam homini, quia inter multos christianos melius vivit; et timens aspera verba insultatorum, incidit in laqueos diaboli, ut non sit triticum in area, sed paleam sequatur. Qui autem in Deo sperat, eruitur a muscipula venantium et a verbo aspero. Quomodo autem te protegit
Abbreviated transcription (Latin):
id est ad aeclesiam & non uidetur mutasse personam : quia non sepa¬
ratur caput acorpore. sed tamquam de uno loquitur. Uideat enim
caritas ur̃a quod dico. Manifestus ẽ certe omnib psalmus ubi depas¬
sione dnĩ dicitur. foderunt manus meas & pedes : Dinumerauerunt
omnia ossa mea: diuiserunt sibi uestimentai mea. & super uestem
meam miserunt sostem.: Hoc & iudaei quando audiunt erubescunt
mi dicit. Dr̃ ds̃ ms ut quid me derequisti. longe a salute mea. uer¬
ba delictorum meorum Videtis ergo quiddicatur ex persona
capitis : quid expersona corporis.: Delicta ad nos ꝑtinent. passio ꝓnob.
ad caput pertin&. sed propter passionem illius ꝓnobis: & quod ad
nos pertin& delictorum soluitur. Sic & in isto psalmo. iam istos
uersus hesterna die tractauimus. & breuiter commemoremus
illos: Quihabitat in aduitorio altissimi. in protectione dĩ caeli
commorabitur: hoc commendauimus caritati urãe in istis uersibo

Expanded text:
id est ad Ecclesiam, et non videtur mutasse personam; quia non sepaid est ad Ecclesiam, et non videtur mutasse personam; quia non separatur caput a corpore, sed tanquam de uno loquitur. Videat enim Charitas Vestra quod dico. Manifestus est certe omnibus psalmus ubi de passione Domini dicitur: «Foderunt manus meas et pedes; dinumeraverunt omnia ossa mea: diviserunt sibi vestimenta mea, et super vestimentum meum miserunt sortem.» Hoc et Judaei quando audiunt erubescunt; mi dicit: «Deus, Deus meus, utquid me dereliquisti? Longe a salute mea verba delictorum meorum» . Videtis ergo quid dicatur ex persona capitis, quid ex persona corporis. Delicta ad nos pertinent, passio pro nobis ad caput pertinet: sed propter passionem illius pro nobis, et quod ad nos pertinversus hesterna die tractavimus: breviter commemoremus illos. «Qui habitat in adjutorio Altissimi, in protectione Dei coeli commorabitur.» Hoc commendavimus Charitati Vestrae in istis versibus,
Abbreviated transcription (Latin):
inm Ad hoc mediator ẽ: ut eos qui recesserunt. perse recon¬
cili&.: Med us enim ñ est nisi inter duos: Rec esseramus amaies¬
tate dĩ : & peccato nr̃o offenderamus eum : missus ẽ filius mediator
qui sanguine suo soluer& peccata nr̃a. quibus separabamur adõ & in¬
terpositos redder& nos ei & reconciliar&. a quo auersi in peccatis nrĩs
& delictis tenebamur: Ipse ẽ caput nr̃m: ipse ẽ ds̃ aequalis patri. uer¬
bum dĩ perquod facta sunt omnia: Sed ds̃ ut crearemur: homo ut
recrearemur: Ds̃ ut facer&: homo utreficer& Hunc intuentes.sic
audiamus psalmum Intendat caritas ura. disciplina ẽ ista & doctri¬
na scolae huius quȩ uobis ualeat: non ad unum psalmum intellegen¬
dum sed ad multos siteneatis hanc regulam: Aliquando psalmus
non solum psalmus. sed & omnis prophetia Aliquando sic loquitur
dexp̃o ut caput solum commend&. & aliquando a capite id ad corpus

Expanded text:
ristum Jesum : ad hoc mediatorem, ut eos qui recesserant, per re reconristum Jesum : ad hoc mediatorem, ut eos qui recesserant, per re reconciliet; medius enim non est nisi inter duos. Recesseramus a majestate Dei, et peccato nostro offenderamus eum: missus est Filius mediator, qui sanguine suo solveret peccata nostra, quibus separabamur a Deo; et interpositus redderet nos ei et reconciliaret, a quo aversi in peccatis nostris et delictis tenebamur. Ipse est caput nostrum, ipse est Deus aequalis Patri, Verbum Dei per quod facta sunt omnia : sed Deus ut crearet, homo ut recrearet; Deus ut faceret, homo ut reficeret. Hunc intuentes, sic audiamus Psalmum: intendat Charitas Vestra. Disciplina est ista et doctrina scholae hujus, quae vobis valeat non ad unum psalmum intelligendum, sed ad multos, si teneatis hanc regulam. Aliquando psalmus, non solum psalmus, sed et omnis prophetia, aliquando sic loquitur de Christo, ut caput solum commendet, et aliquando a capite it ad corpus,
Abbreviated transcription (Latin):
Corpus huius capitis. aeclesia ẽ. non quae hoc loco ẽ. sed quȩ hoc loco
& pertotum orbem terrarum: nec illa quae hoc tempore. sed ab
ipso abel : usq ad eos quinascituri sunt usq infinem. & credituri in
xp̃m. totus populus scõrum ad unam ciuitatem pertinentium: quae
ciuitas corpus ẽ xp̃i. cui caput ẽxp̃s: Ibi sunt & angeli cuies nostri:
sed quia nos peregrinamur. laboramus. illi aũ inciuitate expectant
aduentum nrm . & de illa ciuitate unde peregrinamur luterȩ nobis
uenerunt & ipse sunt scripturȩ que nos hortantur ut bene uiuamus.
quid dicam uenisse litteras : ipse rex descendit. & factus ẽ nobis uia
in peregrinatione. ut in illo ambulantes. nec erremus nec deficiamꝰ.
nec in latrocinantes incidamus: nec in laqueos irruamur. qui po¬
nuntur iuxtauiam Talem ergo scientes xp̃m totum. atq uni¬
uersum simul cum aeclesia Ipsum aũ solum natum deuirgine

Expanded text:
Corpus hujus capitis Ecclesia est, non quae hoc loco est, sed et quae hoc loco Corpus hujus capitis Ecclesia est, non quae hoc loco est, sed et quae hoc loco et per totum orbem terrarum: nec illa quae hoc temore, sed ab ipso Abel usque ad eos qui nascituri sunt usque in finem et credituri in Christum, totus populus sanctorum ad unam civitatem pertinentium; quae civitas corpus est Christi, cui caput est Christus. Ibi sunt et Angeli cives nostri: sed quia nos peregrinamur, laboramus; illi autem in civitate exspectant adventum nostrum. Et de illa civitate unde peregrinamur, litterae nobis venerunt: ipsae sunt Scripturae, quae nos hortantur ut bene vivamus. Quid dicam venisse litteras? Ipse rex descendit, et factus est nobis via in peregrinatione; ut in illo ambulantes, nec erremus, nec deficiamus, nec in latrocinantes incidamus, nec in laqueos irruamus, qui ponuntur juxta viam. Talem ergo scientes Christum totum atque universum simul cum Ecclesia; ipsum autem solum natum de virgine,
Abbreviated transcription (Latin):
tionis diuinae studiosos qui ea quȩ dicturi sumus nouerunt. & forte
nos ea uolumus dicere : quae non nouerunt: Sed si celeriores sunt
intueantur. quiacum tardiorib ambulant uiam. Quando aũ duo co¬
mites unam uiam ambulant. quorum est unus celerior. alter tardior.
in potestate celerioris ẽ utcum illo ambulet tardior. non in potestate
tardioris: Quia siuelit celerior tantum facere quantum potest. tardior
illũ ñ sequitur: Opus est ergo utcelerior refren& celeritatem suam.
& non relinquat comitem tardiorem: Hoc ẽ ergo quod dixi me sepe
dixisse & nunc iterum dico sicut dicit a postolus: eadem scribere uob.
totus perfectus uir. & caput &corpus: Caput in illo homine agnos¬
cimus quinatus ẽ demaria uirgine: passus sub pontio pilato. sepultus
resurrexit : ascendit in caelum: sed et addexteram patris: inde illũ
expectamus iudicem uiuorum atq mortuorum. hoc ẽ caput aedesiȩ

Expanded text:
tionis divinae studiosos, qui ea quae dicturi sumus noverunt; et forte tionis divinae studiosos, qui ea quae dicturi sumus noverunt; et forte nos ea volunt dicere quae non noverunt. Sed si celeriores sunt, intueantur quia cum tardioribus ambulant viam. Quando autem duo comites unam viam ambulant, quorum est unus celerior, alter tardior, in potestate celerioris est ut cum illo ambulet tardior, non in potestate tardioris; quia si velit celerior tantum facere quantum potest, tardior illum non sequitur. Opus est ergo ut celerior refrenet celeritatem suam, et non relinquat comitem tardiorem. Hoc est ergo quod dixi me saepe dixisse, et nunc iterum dico: sicut dicit Apostolus, «Eadem scribere vobis, totus perfectus vir, et caput, et corpus: caput in illo homine agnoscimus, qui natus est de Maria virgine, passus sub Pontio Pilato, sepultus, resurrexit, ascendit in coelum, sedet ad dexteram Patris, inde illum exspectamus judicem vivorum atque mortuorum; hoc est caput Ecclesiae .
Abbreviated transcription (Latin):
non dubito meminisse caritatem uram: qui hesterno die ser¬
mo¬
ni adfuistis: psalmus quem coeperamus exponere. ne
qui non audistis cognoscite : Propter ea fecimus ipsam lectionem euan¬
gelii recitari ubi dñs temptatus ẽ. per ea uerba psalmi quae hic audistis:
Ideo temptatus ẽ xp̃s. neuincatur atemptatore xp̃ianus. Ille quippe
magister in omnibus temptari uoluit. quia temptamur: sicut moriuo¬
luit quia morimur : sicut resurgere uoluit. quia resurrecturi sumus.
Illa enim quae ostendit in homine qui factus ẽ homo propter nos. cũ eẽt
ds̃ perquem facti sumus propter nos ostendit.: It sepe commendauimꝰ
caritati urãe. quod nos sȩpe iterare non piget: ut quia forte multi ur̃m
legere non possunt. quia non eis uacat legere aut litteras nonnorunt:
Saltim assidue audiendo non obliuiscantur salubrem fidem suam: Certe
eam repetendo quibusdam molesti uideamur : dum tamen quosdam
aedificemus: Nouimus enim multos eẽ et memoria p̃ualentes. & lec¬

Expanded text:
non dubito meminisse Charitatem vestram, qui hesterno die sermoni adfuistis, psalmum quem coeperamus exponere, ne qui non adfuistis, cognoscite. Propterea fecimus ipsam lectionem Evangelii recitari, ubi Dominus tentatus est per ea verba Psalmi, quae hic audistis . Ideo tentatus est Christus, ne vincatur a tentatore christianus. Ille quippe magister in omnibus tentari voluit, quia tentamur; sicut mori voluit, quia morimur; sicut resurgere voluit, quia resurrecturi sumus. Illa enim quae ostendit in homine, qui factus est propter nos homo, cum esset Deus per quem facti sumus, propter nos ostendit. Et saepe commendavimus Charitati vestrae, quod nos saepe iterare non piget; ut quia forte multi vestrum legere non possunt, quia non eis vacat legere, aut litteras non norunt, saltem assidue audiendo non obliviscantur salubrem fidem suam. Certe ea repetendo quibusdam molesti videamur, dum tamen quosdam aedificemus. Novimus enim multos esse et memoria praevalentes, et lec
Abbreviated transcription (Latin):
mat & magnificentiam . ⁊ Vult esse magnus. quomodo angeli sunt. ⁊ Mag¬
nificentia quaedam inangelis. tamquam potentia. ut si faciant angeli quic¬
quid possunt. sustinere non possit. ⁊ Etomnis homo desiderat potentiam
angelorum. sed iustitiam angelorum non amat. prius iustitiam dilige
& sequi turte potentia. ⁊ Quid enim sequitur & hicͤ: Scĩtas & magnifi¬
centia in sũ ficatione eius : Tuiam querebas magnificentiam. prius dilige

Expanded text:
mat et magnificentiam; vult esse magnus quomodo Angeli sunt. Magmat et magnificentiam; vult esse magnus quomodo Angeli sunt. Magnificentia quaedam est in Angelis; et tanta potentia, ut si faciant Angeli quidquid possunt, sustineri non possit. Et omnis homo desiderat potentiam Angelorum, sed justitiam Angelorum non amat. Prius justitiam dilige, et sequetur te potentia. Quid enim sequitur et hic? «Sanctitas et magnificentia in sanctificatione ejus.» Tu jam quaerebas magnificentiam: prius dilige
Abbreviated transcription (Latin):
ficetur domus super omnem terram : Cant& omnis terra canticum nouum.
Vis esse pulcher: Confitere ⁊ Non dixit pulchritudo & confessio. sed con¬
fessio &pulchritudo. ⁊ fedus eras confitere ut sit pulcher. ⁊ peccator eras.
confitere utsis iustus . ⁊ fedare tepotiusti. formosum te facere non potes:
qualis autem estsponsus nr̃ qui fedam amauit ut pulchram facer&: quo¬
modo ait aliquis fedam amauit . ⁊ Nonueni inquit uocare iustos sed
peccatores :: Quos uocas peccatores utremaneant peccatores. Non inquit:
et quo modo nonerunt peccatores. Confessio & pulchritudo in conspectu
eius.⁊ Confitentur enim peccata sua. uomunt mala quae auide uoraue¬
runt.⁊ Non redeunt ad uomitum suum sicut canis inmundus. &erit con¬
fessio & pulchritudo .⁊ Amamus pulcritudinem prius eligamus confessi¬
onem. ut sequatur pulchritudo.⁊ Iterum existit quia amat potentiam. a¬

Expanded text:
ficetur domus per omnem terram, cantet omnis terra canticum novum. ficetur domus per omnem terram, cantet omnis terra canticum novum. vis esse pulcher? Confitere. Non dixit, Pulchritudo et confessio; sed, «Confessio et pulchritudo.» Foedus eras, confitere ut sis pulcher: peccator eras, confitere ut sis justus. Foedare te potuisti; formosum te facere non potes. Qualis autem est sponsus noster, qui foedam amavit, ut pulchram faceret? Quomodo, ait aliquis, foedam amavit? «Non veni,» inquit, «vocare justos, sed peccatores» . Quos vocas peccatores, ut remaneant peccatores? Non, inquit. Et quomodo non erunt peccatores? «Confessio et pulchritudo in conspectu ejus.» Confitentur enim peccata sua, vomunt mala quae avide voraverant; non redeunt ad vomitum suum, sicut canis immundus : et erit confessio et pulchritudo. Amamus pulchritudinem; prius eligamus confessionem, ut sequatur pulchritudo. Iterum existit qui amat potentiam, a
Abbreviated transcription (Latin):
dexp̃o cogitare: Cum autem dixit. dñs autem caelos fecit: Uidete quid inter¬
sit inter caelos & daemonia. Etuidete quid intersit inter ipsos caelos & illum
sed& ⁊ fortasse enim alius illos fecisse putaretur. super quod seder&. seddix̃.
dns autem caelos fecit.⁊ Si caelos fecit. etiam angelos fecit.: Ipse fecit angelos.
ipse fecit apostolos: a postolis cedebant daemonia. sed ipsi apostoli caelie¬
ratit. qui dnm̃ portabant.⁊ Et quem dm̃ portabant ⁊ A quo facti erant ⁊ audi
quia caeli sunt. ⁊ Caeli enarrant gloriam dĩ .⁊ Ipsis caelis dicitur adnuntiate
ingentibus gloriam eius. in omnibus populis mirabilia eius . Quõ magnus dñs
& laudabilis nimis terribilis est super omnes deos. ⁊ quos deos. quõ omnes
dugentium daemonia.⁊ Etipse est terribilis super omnes deos. ⁊ Dns̃ aut̃
caelos fecit. ⁊ O caeli quos fecit. adnuntiate ingentibus gloriam eius.⁊ Aedi¬

Expanded text:
de Christo cogitare: cum autem dixit, «Dominus autem coelos fecit;» videte quid interde Christo cogitare: cum autem dixit, «Dominus autem coelos fecit;» videte quid intersit inter coelos et daemonia; et videte quid intersit inter ipsos coelos et illum super coelos sedet; fortasse enim alius illos fecisse putaretur, super quos sederet: sed dixit, «Dominus autem coelos fecit.» Si coelos fecit, etiam Angelos fecit: ipse fecit Angelos, ipse fecit Apostolos. Apostolis cedebant daemonia: sed ipsi Apostoli coeli erant, qui Dominum portabant. Et quem Dominum portabant? A quo facti erant. Audi quia coeli sunt: «Coeli enarrant gloriam Dei» . Ipsis coelis dicitur, «Annuntiatomnibus populis mirabilia ejus. Quoniam magnus Dominus et laudabilis nimis, terribilis est super omnes deos.» Quos deos? «Quoniam omnes dii Gentium daemonia.» Et ipse est terribilis super omnes istos deos. «Dominus autem coelos fecit.» O coeli, quos fecit, annuntiate in gentibus gloriam ejus! Aedi
Abbreviated transcription (Latin):
do laudis. magnus dns̃ & laudabilis nimis : : Volens enim explicare ut po¬
terat humana lingua. et quamuis magnus sit tactor organi sp̃sscs̃. tamen
perangustias sp̃s humani syllabas sonat. sed cogitationes generat: Expli¬
care ergo perhanc linguam uolens quiait magnus dñs &laudabilis nimis:
Dic dic. quantum laudabilis. dic. : terribilis est inquit super omnes deos.:
quare dixisti superomnes deos : quia omnes dii gentium laemonia .⁊ Et
ipsa est totu laus illius. quia laudabilis est nimis. quia superat omnes deos
gentium. qui sunt daemonia.⁊ Expecta & audi quid sequitur.⁊ Dñs aũ
caelos fecit. ⁊ lam ergo non super daemonia solum. sed superomnes caelos.
quos fecit ⁊ Sidicer& super omnes deos. quõ om̃ dugentium daemonia : Et
ibi tantum modo remaner& laudatio dnĩ.minus dixerat. quam nos solemus

Expanded text:
do laudis, «Magnus Dominus et laudabilis nimis?» Volens enim explicare, ut podo laudis, «Magnus Dominus et laudabilis nimis?» Volens enim explicare, ut poterat humana lingua, et quamvis magnus sit tactor organi Spiritus sanctus, tamen per angustias spiritus humani syllabas sonat, sed cogitationes generat: explicare ergo per hanc linguam volens, quid ait? «Magnus Dominus et laudabilis nimis.» Dic, dic, quantum laudabilis; dic. «Terribilis est,» inquit, «super omnes deos.» Quare dixisti, «super omnes deos? Quoniam omnes dii Gentium daemonia.» Et ipsa est tota laus illius qui laudabilis est nimis, quia superat omnes deos Gentium, qui sunt daemonia? Exspecta, et audi quod sequitur: «Dominus autem coelos fecit.» Jam ergo non super daemonia solum, sed super omnes coelos quos fecit. Si diceret, «Super omnes deos, quoniam omnes dii Gentium daemonia,» et ibi tantummodo remaneret laudatio Domini, minus dixerat quam nos solemus
Abbreviated transcription (Latin):
patur. nisi predicetur ille qui super omnes est : ergo omnes gentes daemo¬
nia habebant. deos quos dicebant deos daemonia erant. a postolo dicente a¬
pertius. quõ quae immolant gentes. daemoniis immolant & nondõ. ⁊
Quiu ergo ideo erant incaptiuitate. quia daemoniis immolabant. & prox¬
ter ea tota terra siluos a remanserat. adnuntiatur iste magnus & lauda
stitiones illas sub quibus captiuus populus tenebatur. quem redimere
dicebat paulo ante. magnus dñs. & tam quam deficiens in laude ipsius.
&laudabilis nimis. : Nonne hoc dixeram quia dimisit tibi cogitare.
quod non poterat ipse uerbis explicare Explicans autem ipse uer¬
bis quod magnum mihi dixit ded nõ ihũ xp̃o: anquia super omniu
daemonia est : Cum enim dixiss& terribilis super omnes deos. sub iuxit:
Eitu siuolueris eris. sed si in illum credideris: ⁊ Ita ne ipsa est illa magnitu¬

Expanded text:
patur, nisi praedicetur ille qui super omnes est? Ergo omnes gentes daemopatur, nisi praedicetur ille qui super omnes est? Ergo omnes gentes daemonia habebant deos: quos dicebant deos, daemonia erant, Apostolo dicente apertius, «Quoniam quae immolant gentes, daemoniis immolant, et non Deo» . Quia ergo ideo erant in captivitate, quia daemoniis immolabant, et propterea tota terra silvosa remanserat; annuntiatur iste «magnus et laudstitiones, sub quibus captivus populus tenebatur, quem redimere dicebat paulo ante, «Magnus Dominus;» et tanquam deficiens in laudi ipsius, «et laudabilis nimis.» Nonne hoc dixeram, quia dimisit tibi cogitare quod non poterat ipse verbis explicare? Explicans autem ipse verbis, quid magnum mihi dixit de Domino Jesu Christo? An quia super omnia daemonia est? Cum enim dixisset, «Terribilis super omnes deos;» subjunxit, daemonia: et tu; si volueris, eris; sed si in illum credideris. Itane ipsa est illa magnitu
Abbreviated transcription (Latin):
demptor & dedit praecium. fudit sanguinem suum. emit orbem terra¬
rum ⁊ Quaeris quid emer&. uidete quid dederit . & inuenite quid e¬
merit.: Sanguis xpi precium est: tanti quid ual&. quid: nisi totus
orbis. quid nisi omnes gentes : Valde ingrati sunt precio suo. aut mul¬
tum superbi sunt quidicunt. aut illud tam paruum esse ut solos a fros eme¬
rit. aut se tam magnos esse. proquibus solis illud sit datum . ⁊ Non ergo ex¬
ultent. non superbiant. prototo dedit quantum dedit.⁊ Nouit quideme¬
rit. quia nouit quanti emerat.⁊ Inde quia redempti sumus. post captiui¬
tatem aedificabatur domus.: Etqui sunt qui nos tenebant incaptiuitate᷑.
quia illis quibus dicitur adnuntiate. extirpatores siluae sunt. ut extir¬
pent siluam. liberent decaptiuitate terram. & instruant aedificent ad¬
nuntiando magnitudinem domus dñi Vnde silua daemonum extir¬

Expanded text:
demptor, et dedit pretium; fudit sanguinem suum, emit orbem terrademptor, et dedit pretium; fudit sanguinem suum, emit orbem terrarum. Quaeritis quid emerit? Videte quid dederit, et invenite quid emerit. Sanguis Christi, pretium est. Tanti quid valet? Quid, nisi totus orbis? quid, nisi omnes gentes? Valde ingrati sunt pretio suo, aut multum superbi sunt, qui dicunt, aut illud tam parvum esse, ut solos Afros emerit; aut se tam magnos esse, pro quibus solis illud sit datum. Non ergo exsultent, non superbiant: pro toto dedit, quantum dedit. Novit quid emerit, quia novit quanti emerit. Inde quia redempti sumus post captivitatem aedificatur domus. Et qui sunt qui nos tenebant in captivitate? Quia illi quibus dicitur, «Annuntiate,» exstirpatores silvae sunt: ut exstirpent silvam, liberent de captivitate terram, et struant, aedificent, annuntiando magnitudinem domus Domini. Unde silva daemonum exstir
Abbreviated transcription (Latin):
Num quid non leo illerugiens fremuit super illum. & in trans incorda¬
saeuientium exclamauit: crucifige cruci fige. quasi ille isto fremitu
terreretur. qui terribilis est non solum super omnes homines. sed super
omnes deos. ⁊ Ubienim uult aedificare domum. locus ipse siluo sus ẽ :
Vnde dictum est hesterno die. Inuenimus eam in campis siluae ⁊ Domũ
enim ipsam quaerebat cumdicer& in campis siluae. ⁊ &unde siluosus est
locus ille . Si mulacra colebant homines. non mirum. quia porcos pascebant:
Filius enim ille erat quidimi sit patrem & omnia sua consumpsit inmere¬
tricibus. Viuens prodige pascebat porcos. idest colebat daemonia .⁊ Et
superstitione gentilium. silua facta erat omnis terra
aedi ficaretur post captiuitatem. ⁊ Tenebantur enim homines captiui
subdiabolo & de monibus seruiebant. sed redepti sunt a captiuitate. ⁊¬
Vendere se enim potuerunt. sed redimere non potuerunt .⁊ Venitre¬

Expanded text:
numquid non leo ille rugiens fremuit super illum , et intrans numquid non leo ille rugiens fremuit super illum , et intrans saevientium exclamavit, «Crucifige, crucifige» ; quasi ille isto fremitu terreretur qui «terribilis est,» non super omnes homines, sed «super omnes deos?» Ubi enim vult aedificare domum, locus ipse silvosus est, unde dictum est hesterno die, «Invenimus eam in campis silvae». Domum enim ipsam quaerebat, cum diceret, «In campis silvae.» Et unde silvosus est locus ille? Simulacra colebant homines: non mirum quia porcos pascebant. Filius enim ille erat qui dimisit patrem, et omnia sua consumpsit in meretricibus, vivens prodige; pascebat porcos , id est, colebat daemonia: et ipsa superstitione Gentilium, silva facta erat omnis terra.aedificaretur post captivitatem.» Tenebantur enim homines captivi sub diabolo, et daemonibus serviebant; sed redempti sunt a captivitate. Vendere se potuerunt, sed redimere non potuerunt. Venit Re
Abbreviated transcription (Latin):
Sine die ergo quid dicer&: quõ magnus dñs &laudabilis nimis .⁊ quidenĩ
dictura est lingua parua ad laudandum magnum: Dicendo nimis. emisit
uocem. & dedit cogitationi quod sapiat . tamquam dicens. quod sonare non
possum . tu cogita. : Et cum cogitaueris parum erit .⁊ quod cogitatio nul¬
lius explicat. lingua alicuius explicat. ÷ magnus dñs & laudabilis nimis:
Ipse laudetur. ipse predicetur. eius gloriu nuntietur. & aedificetur do¬
mus⁊ Terribilis est super omnes deos.: Sunt enim dii superquos sit ter¬
ribilis illae : Videamus quos dicat. Etuideamus quare dicat.⁊ Interim
antequam dicat carissimi aduertite.⁊ Ille qui quasi territus uidetur
inter homines. terribilis est super omnes deos. ⁊ Nunquid fremuerunt
gentes. numquid non populi meditati sunt inania. aduersus dnm̃ &ad
uersus xpm eius : numquid illi tauri pingues non circum derunt eum:

Expanded text:
sine die. Ergo quid diceret? «Quoniam magnus Dominus et laudabilis nimis.» Quid enim sine die. Ergo quid diceret? «Quoniam magnus Dominus et laudabilis nimis.» Quid enim dictura est lingua parva ad laudandum magnum? Dicendo, «nimis,» emisit vocem, et dedit cogitationi quod sapiat: tanquam dicens, Quod sonare non possum, tu cogita; et cum cogitaveris, parum erit. Quod cogitatio nullius explicat, lingua alicujus explicat? «Magnus Dominus et laudabilis nimis.» Ipse laudetur, ipse praedicetur, ejus gloria nuntietur, et aedificatur domus. 5. «Terribilis est super omnes deos.» Sunt enim dii super quos sit terribilis ille? Videamus quos dicat, et videbimus quare dicat. Interim antequam dicat, charissimi, advertite. Ille qui quasi territus videtur inter homines, «terribilis est super omnes deos.» Numquid non fremuerunt gentes? numquid non populi meditati sunt inania adversus Dominum et adversus Christum ejus ? Numquid illi tauri pingues non circumdederunt eum?
Abbreviated transcription (Latin):
nimis.: Nostis certe quia homo a paruit. Nostis certe quia in utero faemi¬
neo conceptus est. nostis quia exutero natus est. nostis quia lactatus est
quia manibus portatus est. quia circum cisus. quia hostia pro illa obla¬
ta est. quia creuit. ⁊ Postremo nostis quia ex palmatus est. consputus. spi¬
nis coronatus. crucifixus. mortuus est. lancea peruissus est.⁊ Nostis quiu
haec omnia passus est.⁊ magnus est & laudabilis nimis. ⁊ nolite contem¬
nere paruum. Intellegite magnum.⁊ Paruus factus est. quia parui eratis:
Intellegatur magnus. & in illo magni eritis.⁊ Sic enim aedificatur domus.
sic eriguntur moles. ⁊ In ipsa domo crescunt lapides. quiducuntur ad aedifi¬
cium. ⁊ Cresute ergo. intellegite xpm̃ magnum. & paruus magnus est.
magnus nimis. finiuit uerba. uolebat dicere quantum magnus Etsito¬
ta die dicer& magnus magnus. quid dicer& : Totadie dicens magnus. finir&
aliquando quia finitur dies : Magnitudo illius ante dies. ultra dies.:

Expanded text:
nimis?» Nostis certe quia homo apparuit; nostis certe quia in utero feminae conceptus est, nostis quia ex utero natus est, nostis quia lactatus est, quia manibus portatus est, quia circumcisus, quia hostia pro illo oblata est, quia crevit; postremo nostis quia expalmatus est, consputus, spinis coronatus, crucifixus est, mortuus est, lancea percussus est; nostis quia haec omnia passus est: «Magnus» est «et laudabilis nimis.» Nolite contemnere parvum, intelligite magnum. Parvus factus est, quia parvi eratis; intelligatur magnus, et in illo magni eritis. Sic enim aedificatur domus, sic eriguntur moles in ipsa domo: crescunt lapides qui ducuntur ad aedificium. Crescite ergo, intelligite Christum magnum: et parvus magnus est, magnus nimis. Finivit verba: volebat dicere quantum magnus; etsi tota die diceret, Magnus, magnus, quid diceret? Tota die dicens, Magnus finiret aliquando; quia finitur dies: magnitudo illius ante dies, ultra dies,
Abbreviated transcription (Latin):
Trahunt ignem corrumpentem : sed non incendunt nr̃orum segetes : Nouit enun dñs qui
sunt eius : etrecedat ab iniquitate. omnis qui inuocat nomendñi : In magna aũ domo
non solum sunt uasa aurea et argentet. sed etlignea et fictilia : Etalia sunt quidem
in honorem alia uero in contumeliã : Siquis aũ mundauerit se ab huius modi. erit
uas in honorẽ ut iledño ad omneopus bonũ paratum: Etideo nec caudas uulpiũ.
nec faces uulpiũ pertimescit: Sed uideamus depopulo isto: sime audieris inquit

Expanded text:
trahunt ignem corrumpentem; sed non incendunt nostrorum segetes. «Novit» enim «Dominus qui trahunt ignem corrumpentem; sed non incendunt nostrorum segetes. «Novit» enim «Dominus qui sunt ejus; et recedat ab iniquitate omnis qui invocat nomen Domini. In magna autem domo non solum sunt vasa aurea et argentea, sed et lignea et fictilia: et alia quidem sunt in honorem, alia vero in contumeliam. Si quis autem mundaverit se ab hujusmodi, erit vas in honorem, utile Domino, ad omne opus bonum paratum» ; et ideo nec caudas vulpium, nec faces vulpium pertimescet. Sed videamus de populo isto: «Si me audieris,» inquit
Abbreviated transcription (Latin):
auia ueritatis. et iustitiae lumen non luxit nobis. et solnones tortus nobis:
Dicturi sunt ad oratores solis solnonortus ẽ nobis: Quia cumadorant solẽ
quem facit oriri superbonos et malos. nonesteis ortus sol. quisolus in lu¬
minat bonos: Faciunt ergo sibi deosrecentes. quiq: quales uolunt: Quid
enĩ impedit officinã decepti cordis. fabricare fantasma quale uoluerit᷑.
Sed om̃s him posterioribus consentiunt. Id est simili uanitatedetinentur:
Vnde samsonnr̃ qui etiã interp̃tatur solipsorũ : Eorum scilicet quibus
lucet. non omniũ: sicutiest oriens superbonos et malos: sed solquorunda
soliustitiae : figuram enĩ habebat xp̃ĩ. coñligauit ut dicere coeperã
caudasuulpiũ. etibi ignẽ alligauit. Ignẽ ad incendendũ. sed messes alien¬
genarũ: Proinde tales consentientes in posterioribꝰ: tamquã caudis coñligati.

Expanded text:
a via veritatis, et justitiae lumen non luxit nobis, et sol non est ortus nobis» a via veritatis, et justitiae lumen non luxit nobis, et sol non est ortus nobis» . Dicturi sunt adoratores solis, «Sol non ortus est nobis;» quia cum adorent solem quem facit oriri super bonos et malos , non est eis ortus sol qui solos illuminat bonos. Faciunt sibi ergo deos recentes quique quales volunt: quid enim impedit officinam decepti cordis fabricare phantasma quale voluerit? Sed omnes hi in posterioribus consentiunt, id est, simili vanitate detinentur. Unde Samson noster, qui etiam interpretatur Sol ipsorum, eorum scilicet quibus lucet; non omnium, sicuti est oriens super bonos et malos, sed sol quorumdam, sol justitiae figuram enim habebat Christi, colligavit, ut dicere coeperam, caudas vulpium, et ibi ignem alligavit; ignem ad incendendum, sed messes alienigenarum. Proinde tales consentientes in posterioribus, tanquam caudis colligati,
Abbreviated transcription (Latin):
ruptibilis ẽ an in corruptibilis : : Elige quoduis. et exiquauis. sed ñ effugies
Sidixeris corruptibilis . non apopulo. sed ate ipso lapidaris : Siaũ dixeris
in corruptibilem dm̃. in corruptibilis quo modo timuit gentem tenebrarum::
Quid factura erat in corrup tibi ligens corruptionis : Quid restat . nisi ut dicat:
nescimus : Sed tamen si hoc non dolo. sedignorantia dicitur. non remaneat
intenebris. Ex uulpe fiatouis. Credat in uisibili incorruptibilisolidõ. non
recenti: Soli ab eo quodẽ solus : non abeo quod est sol: nenos ipsi uulpi fugi¬
enti. aliam cauernã aperuis se uideamur: quam quã nec nomen solis formi¬
dabimus : Estenĩ inscripturis nr̃is. soliustitiae. et sanitas in pennis eius.
Abȩstusolis huius umbru appetitur. Sub alas aũ solis huius ab aestu fugitur
Sanitasenĩ inpennis eius: Ipse ẽ soldequodicturi sunt impii. Ergo errauimꝰ

Expanded text:
ruptibilis est, an incorruptibilis? Elige quod vis, et exi qua vis, sed non effugies. ruptibilis est, an incorruptibilis? Elige quod vis, et exi qua vis, sed non effugies. Si dixeris, Corruptibilis; non a populo, sed a teipso lapidaberis: si autem dixeris incorruptibilem Deum; incorruptibilis quomodo timuit gentem tenebrarum? quid factura erat incorruptibili gens corruptionis? Quid restat nisi ut dicatur, «Nescimus?» Sed tamen si hoc non dolo, sed ignorantia dicitur, non remaneat in tenebris: ex vulpe fiat ovis, credat invisibili, incorruptibili soli Deo, non recenti; soli, ab eo quod est solus, non ab eo quod est sol, ne nos ipsi vulpi fugienti aliam cavernam aperuisse videamur. Quanquam nec nomen solis formidabimus. Est enim in Scripturis nostris: «Sol justitiae, et sanitas in pennis ejus» . Ab aestu solis hujus umbra appetitur: sub alas autem solis hujus ab aestu fugitur; sanitas enim in pennis ejus. Iste est sol de quo dicturi sunt impii: «Ergo erravimus
Abbreviated transcription (Latin):
apudse : Sidixerimus inquiunt decaelo dicturus ẽ nobis. quareergo non credi¬
distis :  Ille enĩ testimonium xp̃o perhibuit. SSidixerimus de terra. lapidat
nos populus. quia ut prophetã eũ habent: Sentientes ergo hacatq: hac eẽ
unde caperentur . responderunt. nescimus : Etdñs. Nec ego dico uobis inquu
potestate ista facio : Vos dicitis uos nescire quod scitis. ego uobis nondico quod
quȩritis  quia exnulla parte exire ausi estis. in ur̃is tenebris remansistis.
Obtemperemus ergo etnossi possumus dicenti uerbiꝰdĩ. Capite nobis uulpes
pusillas exterminantes uineas . : Videamus sietnos quasdam uulpitulas capere
possumus Proponamus ad foramen utrumq: utunde uulpis exire uoluerit.
capiatur : Verbi gratia manicheo facienti sibi dm̃ recentem. et in corde
suo ponenti quod non est. dicamus et in terro gemus eum : Substantia dĩcor¬

Expanded text:
apud se: «Si dixerimus,» in quiunt, «De coelo; dicturus est nobis, Quare ergo non crediapud se: «Si dixerimus,» in quiunt, «De coelo; dicturus est nobis, Quare ergo non credidistis?» ille enim testimonium Christo perhibuit. «Si dixerimus, De terra; lapidat nos populus, quia ut prophetam eum habent.» Sentientes ergo hac atque hac esse unde caperentur, responderunt, «Nescimus.» Et Dominus: «Nec ego vobis dico in qua potestate ista facio» . Vos dicitis vos nescire quod scitis; ego vobis non dico quod quaeritis: quia ex nulla parte exire ausi estis, in vestris tenebris remansistis. Obtemperemus ergo et nos, si possumus, dicenti verbo Dei «Capite nobis vulpes pusillas, exterminantes vineas:» videamus si et nos quasdam vulpeculas capere possumus; proponamus ad foramen utrumque, ut unde vulpes exire voluerit, capiatur. Verbi gratia, manichaeo facienti sibi deum recentem, et in corde suo ponenti quod non est, dicamus et interrogemus eum: Substantia Dei cor
Abbreviated transcription (Latin):
ad palpa suꝑnȩ uocationis dĩ inxp̃o ihũ : Ergo in peius sibusti consentiunt :
Quã uis dissentire ase inuicem uideantur . Ideo samson caudas uulpiũ conliga¬
uit : Vulpes insidiosos. maximeq: hereticos significant : dolosos fraudolentos.
cauernosis anfractibus latentes et decipientes odore etiã tetroputentes .
significantur incanticis canticorũ ubidicitur.: capite nobis uulpes pusillasex¬
terminantes uineas. latentes incauernis tortuosis. Capite nobis. Conuincite nob
Capis enĩ eum quẽ de falsitate conuincis : Contradicentibus deniq: uulpiculis
dño et dicentibus. inquapotestate ista facis : Respondetemihi inquit & uos.
unũ sermonem: Baptismum io hannis unde est decȩlo anex hominibus .: Vulpes
aũ solent habere tales foueas. ut ex una parte intrent. etexalia parte exeant.:
Adutrumq foram̃ captor uulpiũ retia posuit : Dicite mihidecaelo ẽ anex homi¬
nibus: Sentiunt illieũ exutraq: parte tetendisse undecaperet. et dixerunt

Expanded text:
ad palmam supernae vocationis Dei in Christo Jesu . Ergo in pejus sibi isti consentiunt, quamvis dissentire a se invicem videantur. Ideo Samson caudas vulpium colligavit . Vulpes insidiosos, maximeque haereticos significant; dolosos, fraudulentos, cavernosis anfractibus latentes et decipientes, odore etiam tetro putentes. significantur in Canticis canticorum, ubi dicitur: «Capite nobis vulpes pusillas, exterminantes vineas, latentes in cavernis tortuosis» . «Capite nobis,» convincite nobis; capis enim eum quem de falsitate convincis. Contradicentibus denique vulpeculis Domino, et dicentibus, «In qua potestate ista facis? Respondete mihi et vos,» inquit, «unum sermonem: Baptismus Joannis unde est de coelo, an ex hominibus?» Vulpes autem solent habere tales foveas, ut ex una parte intrent, et ex alia parte exeant: ad utrumque foramen captor vulpium retia posuit. Dicite mihi, «de coelo est, an ex hominibus?» Sentiunt illi eum ex utraque parte tetendisse unde caperet; et aiunt
Abbreviated transcription (Latin):
semper habes quod confitearis.: Difficele est in hac utta ut sichomo
mutetur ut nihil inueniatur in eo quod reprehendatur. Opus est ut
tu te reprehendus. neille reprehendat quidamnaturus est Ergo
& cum intraueris in atria confitere. quando non erit confessio pecca¬
torum in illa requie in illu aequalitate angelorum. ⁊ sed uidete
quid dixerim. Nonerit confessio peccatorum.: non dixi non eritcon¬
fessio . erit enim confessio laudis. Semper confiteberis illum dm̃.
te creaturam: illum protectorem. te protectum. : In illo quodam
In illo quodam¬
modo absconditus eris sicut dictum est. abscondes eos in abscondito uul¬
tus tui.: In atria eius in ymnis confessionum : Confitemini ei in por¬
tis. confitemini & inatriu. Cum intraueritis : Confemini in ymnis
ẏmni laudes sunt.⁊ Quando intras tereprehende : Cum intraueris
illum lauda ⁊ a perite mihi portas iustitiae dicit inalio psalmo. In¬

Expanded text:
semper habes quod confitearis. Difficile est in hac vita, ut sic homo semper habes quod confitearis. Difficile est in hac vita, ut sic homo mutetur, ut nihil inveniatur in eo quod reprehendatur: opus est ut tu te reprehendas, ne ille reprehendat qui damnaturus est. Ergo et cum intraveris in atria, confitere. Quando non erit confessio peccatorum? In illa requie, in illa aequalitate Angelorum. Sed videte quid dixerim: Non erit confessio peccatorum. Non dixi, Non erit confessio: erit enim confessio laudis. Semper confiteberis, illum Deum, te creaturam; illum protectorem, te protectum. In illo quodamIn illo quodammodo absconditus eris, sicut dictum est, «Abscondes eos in abscondito vultus tui» . «In atria ejus in hymnis confitemini ei». In portis confitemini; et in atria cum intraveritis, confitemini in hymnis. Hymni laudes sunt. Quando intras, te reprehende; cum intraveris, illum lauda. «Aperite mihi portas justitiae,» dicit in alio psalmo; «in
Abbreviated transcription (Latin):
& quam amantissimum nr̃i pastorem habemus: Dimisit nonagintu
nouem decendit quaereinam. Reportat in humeris suis. redem¬
ptam sanguine suo. ⁊ Securus mortuus est pastor pro oue. qui re sus¬
gens possid& ouem.: nos autem populus eius &oues pascuae eius.
Intrate in portas eius in confessione. in portis initium est. a confessi¬
ane incipite . ⁊ Inde psalmum in confessione ibi iubi late., Confite¬
mini uos non factos a uobis. Laudate eum a quo facti estis: ab illo sit bonum
tuum. a quo recens fecisti malum tuum. Intrate inportas eius in confessi¬
one ⁊ Intr& grex in portas non foris remaneant adlupos. ⁊ Et quomodo
intrent in confessione porta id est initium. confessio tibi sit .: Vnde
in alio psalmo dicitur. incipite dño in confessione. Quid illic dicit
incipite. hoc apellauit hic portas. Intrate portas eius in confessione.
et quid cum iam intrauerimus non confitebimur᷑ .⁊ Semper confitere

Expanded text:
Et quam amantissimum nostri pastorem habemus! Dimisit nonaginta Et quam amantissimum nostri pastorem habemus! Dimisit nonaginta novem, descendit quaerere unam, reportat in humeris suis redemptam sanguine suo. Securus mortuus est pastor pro ove, qui resurgens possidet ovem. «Nos autem populus ejus, et oves pascuae ejus.Intrate in portas ejus in confessione.» In portis initium est; a confessione incipite. Inde «Psalmus in confessione,» ibi jubilate. Confitemini vos non factos a vobis, laudate eum a quo facti estis. Ab illo sit bonum tuum, a quo recedens fecisti malum tuum. «Intrate in portas ejus in confessione.» Intret grex in portas, non foris remaneat ad lupos. Et quomodo intret? «In confessione.» Porta, id est initium, confessio tibi sit. Unde in alio psalmo dicitur: «Incipite Domino in confessione» . Quod illic, dicit, «Incipite;» hoc appellavit hic, «portas: Intrate in portas ejus in confessione.» Et quid, cum jam intraverimus, non confitebimur? Semper confitere,
Abbreviated transcription (Latin):
in linistis. spinis coronastis. ueste ignonimiosa uestistis. in ligno sus¬
pendistis. clauis confixistis. lancea percussistis. custodes ad sepulchrũ
posuistis ipseest ds̃ Scitote quõ dns̃ ipse estds̃. Ipse fecit nos & non¬
ipsi nos: Ipse fecit nos. omnia peripsum facta sunt. & sine ipso factũ
est nihil. : Quid ẽ quod exultatis : quid est quod superbitis.: alius
uos fecit ⁊ et quiuos fecit ipse a uobis patitur.⁊ Sed uos sic uosita iac¬
tatis & gloriamini et extollitis quasi auobis ipsi factisitis Bonũ
est uobis ut qui fecit uos. perficiat uos.: Ipse fecit nos & non ipsi nos :
Non debemus superbire. totum bonum quod habemus ab artifice
nr̃o habemus.: quod in nobis fecimus inde damnamur.: quod in no
uefecit inde coronamur.⁊ Ipse fcit nos & non ipsi no
populus eius & oues pascuae eius. Oues et o uis Ipse oues. una ouis.

Expanded text:
illinistis, spinis coronastis, veste ignominiosa vestistis, in ligno susillinistis, spinis coronastis, veste ignominiosa vestistis, in ligno suspendistis, clavis confixistis, lancea percussistis, custodes ad sepulcrum posuistis; ipse est Deus. «Scitote quoniam Dominus ipse est Deus. Ipse fecit nos, et non nos». «Ipse fecit nos:» omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil . Quid est quod exsultatis? quid est quod superbitis? Alius vos fecit; et qui vos fecit, ipse a vobis patitur. Sed vos sic vos jactatis et gloriamini, et extollitis, quasi a vobis ipsis facti sitis. Bonum est vobis ut qui fecit vos, perficiat vos. «Ipse fecit nos, et non nos.» Non debemus superbire: totum bonum quod habemus, ab artifice nostro habemus; quod in nobis nos fecimus, inde damnamur; quod in nobis ille fecit, inde coronamur. «Ipse fecit nos, et non nos. Nos autem populus ejus, et oves pascuae ejus.» Oves et ovis: ipsae oves una ovis.
Abbreviated transcription (Latin):
accett empta excute ad hibe oris iudicium. inuenis scĩ moniales indis¬
ciplinatas. numquid ideo scĩ monium reprehendendum est.⁊ mul¬
tae non stant indomibus suis. circum eunt domos alienas curios eagen¬
tes loquentes quae non o port&. superbe linguate ebriose et siuir¬
gines sunt quid prodest integra caro. mente corrupta melius
est humile coniugium. quam superba uirginitas .: Sienim nuber&
non haber& nomen unde extolleretur & haberet frenum quo rege¬
retur.⁊ Sed numquid propter uirgines malas damnaturi sumus
& scas & corpore & spũ Aut propter istas laudabiles etiam illas
in probandas laudare cogemur : Vndique unus assumetur & unus
uite dno in incunditate. uos alloquitur qui cumque incaritate omniu
toleratis. et spe gaudetis.: Seruite dnõ non in amaritudine murmurati¬
onis. sed in iocunditate dilectionis. Intrate in conspectu eius in exul¬
tatione: Facile est exultare foris. in conspectudĩ exulta ⁊ non uade

Expanded text:
accede, tenta, excute adhibe oris judicium. Invenis sanctimoniales indisciplinatas; numquid ideo sanctimonium reprehendendum est? Multae non stant in domibus suis, circumeunt domos alienas, curiose agentes, loquentes quae non oportet, superbae, linguatae , ebriosae: etsi virgines sunt, quid prodest integra caro, mente corrupta? Melius est humile conjugium, quam superba virginitas. Si enim nuberet, non haberet nomen unde extolleretur, et haberet frenum quo regeretur. Sed numquid propter virgines malas, damnaturi sumus sanctas et corpore et spiritu ? aut propter istas laudabiles, etiam illas improbandas laudare cogemur? Undique unus assumetur, et unuvite Domino in jucunditate:» vos alloquitur, quicumque in charitate omnia toleratis, et spe gaudetis. «Servite Domino,» non in amaritudine murmurationis, sed «in jucunditate» dilectionis. «Intrate in conspectu ejus, in exsultatione.» Facile est exsultare foris; in conspectu Dei exsulta. Non valde
Abbreviated transcription (Latin):
inferna missus ẽ filius dĩ undiq liberans: adhoc infernũ missus ẽ nas¬
cendo. ad illum moriendo: propterea uox ẽ eius in illo psalmo: non quo¬
quã homine coniciente : sed apostolo eponente ubi ait : quõ nondere¬
liquisti animam meam in inferno: Ergo aut ipsius uox ẽ: & hic eruisti ani
ideo illeuenit usq ad infernum : nenos remaneremus in inferno : Aliam &iã
opinionẽ dicam : fortassis enim apud ipsos inferos ẽ aliqua pars inferior.

Expanded text:
inferna missus est filius dei undique liberans; ad hoc infernum missus est nasinferna missus est filius dei undique liberans; ad hoc infernum missus est nascendo, ad illud moriendo. propterea uox eius est in illo psalmo, non quoquam homine coniciente, sed apostolo exponente, ubi ait: quoniam non derelinques animam meam in inferno. ergo aut ipsius uox est et hic: eruisti aniideo ille peruenit usque ad infernum, ne nos remaneremus in inferno. Aliam etiam opinionem dicam. fortassis enim apud ipsos inferos est aliqua pars inferior
Abbreviated transcription (Latin):
ca sub stantia: Puto quia om̃s istapars non potest comparari illi cȩ lo
de quo loquebar paulo ante: Siergo illi parti. haec pars non comparat᷑:
illa superna est. haec inferna: et post mortem. quo hinc. nisi sit infernũ
inferius hoc inferno in quo sumus in carne. & in ista mortalitate: Cor¬
pus enim mortuũ ẽ ait apostolus ꝓpter peccatũ : ergo & hic sunt mor¬
tui. ut non mi reris quia infernũ dicitur si mortuis abundatꝰ: non enĩ
corpus ait moriturũ est : sed corpus mortuum ẽ: adhuc hab& uitam uti¬
q corpus nrm̃ : It tamen conpactum corpori illi qđ futurũ ẽ: qualia
sunt angelorum corpora. inuenitur corpus hominis mortuum. quam¬
uis adhuc habens animã: sed sursus ab hoc inferno. idest ab hac parte
inferni: est aliud inferius quo eunt mortui: unde uoluit ds̃ eruere
animas nr̃as &iam illuc mittendo filium suum: Etenim fr̃s propter ista duo

Expanded text:
ca substantia, puto, quia omnis ista pars non potest comparari illi caelo, ca substantia, puto, quia omnis ista pars non potest comparari illi caelo, de quo loquebar paulo ante. si ergo illi parti haec pars non comparatur, illa superna est, haec inferna. et post mortem quo hinc, nisi sit infernum inferius hoc inferno, in quo sumus in carne et ista mortalitate? corpus enim mortuum est, ait apostolus, propter peccatum. ergo et hic sunt mortui, ut non mireris quia infernum dicitur, si mortuis abundat. non enim ait: "corpus moriturum est" sed: corpus mortuum est. adhuc habet uitam utique corpus nostrum; et tamen comparatum corpori illi, quod futurum est qualia sunt angelorum corpora, inuenitur corpus hominis mortuum, quamuis adhuc habens animam. sed rursus ab hoc inferno, id est ab hac parte inferni, est aliud inferius, quo eunt mortui; unde uoluit deus eruere animas nostras etiam illuc mittendo filium suum. etenim, fratres, propter ista duo
Abbreviated transcription (Latin):
&x inferno inferiori : Quid dicimus fratres: hoc si non uobis tam quã certus
& posuero nesuccenseatis: homo enim sum & quantum conceditur deser
incerta sunt enim haec Nerum quia dicit seriptura cui contra dici ñ
potest : eruisti animam meam & inferno inferiori : Intellegimus
tam quam duo inferna esse. superius & inferius: Nam unde in fernũ
inferius nisi quia est infernus superius : aliud non dicer&ur infernũ:
nisi inconparatione illius superioris partis. Nid&ur ergo fratres esse
quaedam habitatio cȩlestis angelorum: ibi uita in effabiliũ gaudiorum
ibiꝰ mortalitas & in corruptio : ibi omnia secundum dĩ donum & gratiã
permanentia: illa parsrerum superna ẽ Niergo illa superna ẽ: haec
terrena ubi caro & sanguis : ubi corruptibilitas. ubi natiuitas & mortali¬
tas. Tibi decessio atq successio : ubi mutabilitas & in constantia. ubiti¬
mores cupiditates horrores: Laetitiae incertae. & spes fragilis. cadu¬

Expanded text:
ex inferno inferiori. Quid dicimus, fratres, hoc si non vobis tanquam certus exposuero nes uccenseatis; homo sum enim, et quantum conceditur de Scrincerta sunt haec. Verum quia dicit Scriptura cui contradici non potest: Eruisti animam meam ex inferno inferiori, intelligimus tanquam duo inferna esse, superius et inferius. Nam unde infernum inferius, nisi quia est infernum superius? aliud non diceretur infernum nisi in comparatione illius superioris partis. uidetur ergo, fratres, esse habitatio quaedam caelestis angelorum: ibi gloria ineffabilium gaudiorum, ibi immortalitas et incorruptio, ibi omnia secundum dei donum et gratiam permanentia. illa pars rerum superna est. si ergo illa superna est, haec terrena, ubi caro et sanguis, ubi corruptibilitas, ubi natiuitas et mortalitas, ubi decessio atque successio, ubi mutabilitas et inconstantia, ubi timores, cupiditates, horrores, laetitiae incertae, spes fragilis, cadu