comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
igratiarum iura benefitiis ur̃is reconpei¬
sccre uoluero ñ scpia. pro illa scilic& suꝑ¬
eminentiabona quae anno pricerentiergio
nos largitar ur̃ic deseminare studuit ÷
rantium multimodar necersitictes: nec
solum famulantium opostuna subsidico
non pauca misistis. sed &ia norm& & & per¬
sir &munerib: amplicstis: Implestibectȩ
pecter largitatir offinum sus tenuistipe¬
regrinationem nostram conparsur erla¬
boribur nostris: &longe a solo patrio po¬
sitor ltio paterno aff&tu fouisti ut nec
regio nir ubestictem n& paratum dulci¬
dinem &x in opia desidericrent ⁊ Dñs noster
ꝓnostra extremitite r&ributor &istat:
Nunc igitur famulatur mei sura ꝑsoluens
supplico ut quem tunc beneficus consoliesti
nunc orationib: beneficio iubes. lictoron
praerac pnedi tis officii filium cõmunẽ
dicudium abbaten secipere ꝑ omnia cõmesi¬
datum. & munuscula quae & nob intulerit
gncto animo hab&ote ⁊ Eũ sede mundo opor¬
tunitis contulent dearã & domni regis uł

Expanded text:
gratiarum jura beneficiis vestris recompensare voluero, non sapiam, pro illa, scilicet, supereminentia bona, quae anno praesenti erga nos largitas vestra deseminare studuit, prantium multimodas necessitates. Nec solum famulantium opportuna subsidia non pauca misistis, sed etiam nosmet et expensis et muneribus ampliastis. Implesti, beate Pater, largitatis officium, sustinuisti peregrinationem nostram, compassus es laboribus nostris, et longe a solo patrio positos, ita paterno affectu fovistis, ut nec regionis ubertatem, nec parentum dulcedinem ex inopia desiderarem. Dominus noster pro nostra extremitate retributor existat. Nunc igitur famulatus mei jura persolvens supplico, ut quem tunc beneficiis consolastis, nunc orationibus beneficio juves. Latorem praeterea praesentis officii filium communem Claudium abbatem recipite per omnia commendatum, et munuscula quae ex nobis intulerit, grato animo habetote. Cum se de mundo opportunitas contulerit. de vestra, et domni regis, vel
Abbreviated transcription (Latin):
sis se quẽ & nos expaste secuti sumus a pallinarõ
&am &dr dimũ quoselã õmentariolos cd¬
disse eq uib lic& pauea decerpsimus obion¬
nulla que nobis uidebantur adiecimus siue
subtraximus ut studiosas statim in prin¬
cipiolector agnoscat hoc opus uel alienium
esse uel nostrum

Expanded text:
sisse, quem et nos ex parte secuti sumus. Apollinarium sisse, quem et nos ex parte secuti sumus. Apollinarium etiam et Didymum quosdam commentariolos edidisse, e quibus licet pauca decerpsimus, et nonnulla, quae nobis videbantur, adjecimus, sive subtraximus, ut studiosus statim in principio lector agnoscat hoc opus, vel alienum esse, vel nostrum
Abbreviated transcription (Latin):
tere ipso silentio conꝓbabis: Ac pinde
iam necessitate mihi facies ad ꝑsonam
tuã publices conuentib &ponendã &
ideo secđm hȩc quȩ a me s̃ directa rescribe
ut ea remo: tis circuitionib aut agnoscas
aut respuas.
ustud ius deb&ur imungi qui habentes
rase fontem eloquentie unde quiequid
llis iniungitur carmine in riguo copiosius
xplicatur. uerum econtra quicumqi an¬
guste intellegentie est nec hab& afluentia
loqui ꝑque uelalius reficere ulsue sic¬
citati possint in opiam temperare: Tale
non solum ꝑse aliquid dicere app&uit
uerum &iam siquid eis iniunctum faerit ꝑ¬
laben s intellegentie eloqium. quo
quantum doctis ꝓloqui tantum in doctis
utile est taoere: quia illi deparius mag¬
na sciunt disserere: istidemagnis nesciant¬
uł parua ꝓfere. aideo qđ ab aliis queritur
ab aliis formidatur.
Illud quoq in p̃facione cõmoneo ut seiatis orige¬
non triauolumina in hanc epistolã conserip¬

Expanded text:
tere ipso silentio comprobabis ac proinde tere ipso silentio comprobabis ac proinde iam necessitatem mihi facies ad personam tuam publicis conventibus exponendam. et ideo secundum haec quae a me sunt directa rescribe, ut ea, remotis circuitionibus, aut agnoscas aut respuas.istud illis debetur iniungi, qui habentes intra se fontem eloquentiae. Unde quicquid illis iniungitur, carmine irriguo copiosius explicatur. Verum aecontra, quicumque angustae intellegentiae sunt nec habent affluentiam eloquii, per quam vel alios reficere vel suae siccitatis possint inopiam temperare, tales non solum per se aliquid dicere appetunt, verum etiam, si quid eis iniunctum fuerit, pabens intelligentiae eloquium, quoniam quantum doctis proloqui, tantum indoctis utile fit tacere. Nam illi de parvis sciunt magna disserere, isti de magna nesciunt parva proferre: et ideo quod ab aliis quaeritur, ab aliis formidatur.Illud quoque in praefatione commoneo, ut sciatis Origenem tria volumina in hanc Epistolam conscrip
Abbreviated transcription (Latin):
gremium ꝑmanere repudiato hoc errore
desidero: Quisicito respuatur ignoran¬
tia fuisse uidebitur blas phemia uero re
putabitur siꝑtinacit̃ deferadatur :
Graue namque in austorẽ r&orque¬
quemus inuidiam sidicamus qđ et possibi¬
litatem capessendȩ salutis noluerit da¬
re quiperiit cumminime negare possi¬
mus quod mandati prȩuaricatorẽ in iu¬
dicuisui & aminatione damnabit Quieñi
nonẽ obnoxius desuscepto: Nescio quo¬
modo reus possit esse deꝑdito: Ac sipec¬
cantes indm̃ cuius in primis incautius ad¬
seruimus gratiã in postrimis eius uidiuimur
ipugnare iustitiã: Huius aũt epistulaȩ¬
xemplar mecum r&eneo in conuentus cõꝵ
antestitum Suta necesse fuerit ꝓferen¬
dum quam sisuscipiendam put auerit
frat̃nitastua: Aut sus cripta manu ꝓpria
mox remit tat: Aut sequentib scriptis
omnino semnꝓbasse respondeat quod eã
subscriptam ut dixi transmit̾ere no¬
lueris: Aꝑte ad huc te mnerrore ꝑsis¬

Expanded text:
gremium permanere repudiato hoc errore gremium permanere repudiato hoc errore desidero. qui si cito respuatur, ignorantia fuisse uputabitur, si pertinaciter defendatur. gravem namque in auctorem retorquemus invidiam, si dicamus, quod ei possibilitatem capessendae salutis noluerit dare qui periit, cum minime negare possimus, quod mandati praevaricatorem in iudicii sui examinatione damnabit, – qui enim non est obnoxius de suscepto, nescio, quomodo reus possit esse de perdito, – ac sic peccantes in deum, cuius in primis incautius asseruimus gratiam, in postremis eius videbimur impugnare iustitiam. huius autem epistulae exemplar mecum retineo in conventu sanctorum antistitum, si ita necesse fuerit, proferendum. quam si suscipiendam putaverit fraternitas tua, aut subscriptam manu propria mox remittat aut sequentibus scriptis omnino se improbasse respondeat. quod si eam subscriptam, ut dixi, transmittere nolueris, aperte adhuc te in errore persis
Abbreviated transcription (Latin):
consũmationis m&as seruitio obsequen¬
te ꝑ uenit cadere perdesidiam &
perire potuis se ꝑculpam: Nosergo
pmedium xp̃o ducegradientes postgra¬
tiam sine quanihil sumus laborẽ offi¬
qiose seruitutis ad serimus: & e d omnimo¬
do adrogantiam & presumptionẽ labo¬
ris &cludimus ut totis uirib: desudan¬
tes negratia in nobis euacu&ur quidquo
demanudñi susceperimus donũ ꝓnuntie¬
mus eẽ non premium scientes laboris ip¬
sus fructum officuremesse nõmeriti
Cum euangelist a dicente. serui inutiles
sumus quod debuimus facere fecimus:
Hec quaestristim ꝓepistulae abreuitate
memorata sunt: Autrecepere se aut
res puere un animitas tua recurrente
sermone respondeat c&erum qui hanc
ueritatis mensuram gratia prȩcedente
& conatu ad surgente non sequitur dig¬
nus erit quias acris liminib arceatur
Ego tamen in diuiduam mihi bonitatem
tuam toto sincerȩ benignitatis amplixu
inuiar&inens intramatris ec lesiae

Expanded text:
consummationis metas, servitio obsequenconsummationis metas, servitio obsequente, pervenit, cadere per desidiam et perire potuisse per culpam. nos ergo per medium Christo duce gradientes, post gratiam, sine qua nihil sumus, laborem officiosae servitutis asserimus, sed omni modo arrogantiam et praesumptionem laboris excludimus, ut totis viribus desudantes, ne gratia in nobis evacuetur, quicquid de manu domini susceperimus, donum pronuntiemus esse non praemium, scientes, laboris ipus fructum officii rem esse, non meriti, cum euangelista dicentes: serui inutiles sumus, quod debuimus facere fecimus. Haec, quae strictim pro epistulae breuitate memorata sunt, aut recipere se aut respuere unanimitas tua recurrente sermone respondeat. ceterum qui hanc ueritatis mensuram gratia praecedente et conatu adsurgente non sequitur, dignus erit, qui a sacris liminibus arceatur. ego tamen indiuiduam mihi bonitatem tuam toto sincerae benignitatis amplexu in uia retinens intra matris ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ diuersa mundi huius oblestamenta
& tamienta ꝓlapsum in adam & orgina¬
le peccatum perisse adseruerit:
Manathema illi qui ꝑdĩ prescientia
hominẽ de primi in mortem dixerit:
Tẽ anathema illi quidixerit illũ quipe¬
riit non accepisse ut saluus esse poss&:
Tẽ anathema illi quidixerit uas in
contumila non poss& ad surgere utsituas
ihonorem: Ttẽ a nathema illi quidixe¬
rit quod xp̃s non ꝑomnib: mortuus sit
nec om̃s homines saluos esse uellit
iumaũt ad mos inxp̃i nomine ueneris
autcum asc̃is sac erdotibus euocatus fue¬
ris tunc oportuna sidñs iusserit locis
suis testimonia ꝓferimus . quib: & queca¬
tholica manifestentur & que catho licis
contraria destruuntur. Nos aũt ꝑ inlumi¬
nationẽ xp̃i ueracit̃ & confidenter ad¬
serimur & eum quiperiit ꝑculpã sal¬
uum ẽẽ potuisse ꝑ gratiam sigratiȩ̃ ip¬
si famuli laboris oboedientiam non ne
gass&. & eum quiꝑ gratiam adbonȩ

Expanded text:
per diuersa mundi huius oblectamenta per diuersa mundi huius oblectamenta et temptamenta prolapsum in Adam et originale peccatum perisse adseruerit. Item anathema illi, qui per dei praescientiam hominem deprimi in mortem dixerit. Item anathema illi, qui dixerit illum, qui periit, non accItem anathema illi, qui dixerit quod vas in contumeliam non possit assurgere, ut sit vas in honorem. Item anathema illi, qui dixerit quod Christus non pro omnibus mortuus sit, nec omnes homiCum autem ad nos in Christi nomine ueneris aut cum a sanctis sacerdotibus euocatus fueris, tunc oportuna, si dominus iusserit, locis suis testimonia proferemus, quibus et quae catholica sunt manifestentur et quae catholicis contraria destruantur. nos autem per inluminationem Christi ueraciter et, confidenter adserimus et eum, qui periit per culpam, saluum esse potuisse per gratiam, si gratiae ipsi famuli laboris oboedientigasset, et eum qui per gratiam ad bonae
Abbreviated transcription (Latin):
adtrahere : Loquentes ergo degratia
di & oboedientia hominis in omnieno do¬
uenerationẽ tuam dixisse miratus sum
Quod nullus umquam subreligiosa pro¬
fessione contra catholica fidẽ ułscrip¬
serit uł predicauerit cumpluremimul¬
tiplices & profanos errores suos &iã scrip¬
toꝵ monumentis crediderint inseren¬
dos qui tamen xp̃iano nomine gloriaban¬
tur: Breuiter ergo dicam quantũ cum
absente loquipossum quid sentire cũ
catholica & eclesia debeas Idest ut cum
gratia dm̃ operatione baptizati famu¬
li ꝑ adiungas & eum qui predistinationẽ
&cluso labore hominis adserit cũpela¬
gii dogmate d&esteris: Aathema ergo
ille quiint̃ reliquas pelagi inpi&ates ho¬
minẽ sine peccato nasci & ꝑsolũ laborẽ
posse damnanda presumptione contẽ¬
derit & quieum sine gratiadi liberaripos¬
secrediderit:
TeM anathema qui hominẽ cum fide¬
li confessione solemnit̃ baptizatum &
adserentẽ catholicam fidẽ & postmodu

Expanded text:
adtrahere? loquentes ergo de gratia adtrahere? loquentes ergo de gratia dei et oboedientia hominis id omnimodouenerationem tuam dixisse miratus sum, quod nullus umquam sub religiosa professione contra catholicam fidem uel scripserit uel praedicauerit, cum plurimi multiplices et profanos errores suos etiam scriptorum monumentis crediderint inserendos, qui tamen Christiano nomine gloriabantur. breuiter ergo dicam, quantum cum absente loqui possum, quid sentire cum catholica ecclesia debeas, id est, ut cum gratia domini operationem baptizati famuli semper adiungas et eum, qui praedestinationem excluso labore hominis adserit, cum Pelagii dogmate detesteris. Anathema ergo illi, qui inter reliquas Pelagii inpietates hominem sine peccato nasci et per solum laborem posse saluari damnanda praesumptione contenderit et qui eum sine gratia dei liberari posse crediderit. Item anathema illi, qui hominem cum fideli confessione solemniter baptizatum et adserentem catholicam fidem et postmodum
Abbreviated transcription (Latin):
uenir& Ex hoc aut poteris agnus cere¬
pateris agnuscere sana esse intima cordis
tui si adhuc quasi liber mecultorẽ tuũ humi¬
lit̃ & amabilit̃ cõmonentẽ sollicite & liben¬
t̃ audieris : Ante in t̃rogationẽ incauta uidebitꝰ
fuisse ꝑsuatio: Post responsionẽ in excusabi¬
lis apparebit interdio quod sunt̃ hȩc aliquid
mihi quia usteris magis quam dulcib: sanari
animam tuam cupio credideris in potandũ
memeto osculis maleblandis preponi
uulnera caritatis.
PISTUHA. FAUSTTIAD LUIC¬
DOMINO DeUINC TIESIMO ETMIHI
speciali affectu uenerando acsuspicien¬
do fratri lucido presbitero faustus:
Cqrandes caritas. ẽ parũ cauti fratris
errorẽ ꝑđi gratiã & adiutoriũ magis uel¬
le curare quamsicut sũmi antestit᷑es me¬
ditantur abonitate suspendere quid
possum dehioc sensu sicut uis cũ unanimi¬
tate tua ꝑlitteras loqui cunte prȩsens
multa & blanda & humili conlacutione
num quã potuerim aduiã uertatis

Expanded text:
ueniret. ex hoc autem poteris agnoscerueniret. ex hoc autem poteris agnoscere sana esse intima cordis tui, si adhuc quasi liber me cultorem tuum humiliter et amabiliter commonentem sollicite et libenter audieris. ante interrogationem incauta uidebitur fuisse persuasio, post responsionem inexcusabilis apparebit intentio. quodsi inter haec aliquid mihi, qui austeris magis quam dulcibus sanari animam tuam cupio, credideris inputandum, memento osculis male blandis praeponi uulnera caritatis.PISTULA FAUSTI AD LUCDOMINO DEUINCTISSIMO ET MIHI SPECIALI AFFECTU UENERANDO AC SUSPICIENDO FRATRI LUCIDO PRESBVTERO FAUSTUS. Grandis caritas est parum cauti fratris errorem per dei gratiam et adiutorium magis uelle curare, quam, sicut summi antestites meditantur, ab unitate suspendere. quid possum de hoc sensu, sicut uis, cum unanimitate tua per litteras loqui, cum te praesens multa et blanda et humili conlocutione numquam potuerim ad uiam ueritatis
Abbreviated transcription (Latin):
nasci undescribendi presũptionẽ. regre¬
dere aduitam regiam nutricẽ elationis
refuge sollicitudinẽ & quia legimus man¬
ducare mel multum nõ .ẽ. bonum. Magis
enim inflatparũ fundatum sensũ scierłia
qua edificat . itacaue nemiã lestionẽ ut cor¬
diparum capaci tamquam sũpti in mode¬
ratius unipericulosã noueris ebri&atatẽ
nũquã cogitatiomib: tuiscredas sed magis
imitãda legas quã legenda conscribas s&ii
mente tualo quaris ad dnm : Incordemeo
abscondi eloquiatua ut nõpercẽ  tibi & si
euadere pericula nõ deforis ingruedia sed
intus cocepta desideras. nihił tibiutilius
scias quã ut sub alio quo ꝓbatissimo abbate
uitã tuam munias acuolunta test uaf senio¬
ris legib: tradas. &ut aduers aru insidias
possis superare t&imeas scripturulã ip¬
sam r&inendam : Timmo supprimẽdã pota¬
ui neoltra in alicuius al terius catholici qui
teminus diliger& manum & conscietiam

Expanded text:
nasci, unde scribendi praesumptionem. regrenasci, unde scribendi praesumptionem. regredere ad uiam regiam, nutricem elationis refuge sollicitudinem. et quia legimus: manducare mei multum non est bonum, magis enim inflat parum fundatum sensum scientia quam aedificat, ita caue nimiam lectionem, ut cordi parum capaci tamquam sumpti inmoderatius uini periculosam moueris ebrietatem. numquam cogitationibus tuis credas, sed magis imitanda legas quam legenda conscribas et in mente tua loquaris ad dominum: in corde meo abscondi eloquia tua, ut non peccem tibi. et si euadere pericula non deforis ingruentia, sed intus concepta desideras, nihil tibi utilius scias, quam ut sub aliquo probatissimo abbate uitam tuam munias ac uoluntates tuas senioris legibus tradas et, ut aduersarii insidias possis superare, te timeas. Scripturulam ipsam retinendam, immo subprimendam putaui, ne ultra in alicuius alterius catholici, qui te minus diligeret, manum et conscientiam
Abbreviated transcription (Latin):
Denr̃o dedit peccati hostiam de suo indulgen¬
tiaȩ tribuit gratiã. denr̃o itaq humiliatio
desuo esse probatur ascensio. denro obtulit¬
sacrificiũ desuocõtulit premiu. duarũ ergo
naturarũ capax homo infirmitatib: agnoscitur.
ds urtutib adꝓbatur. Pegit sermonẽ tãma¬
nifestȩ reissertione ꝓducere. Scio quod hȩc
ipsa lreuit̃ strictim que memoratate mere
conmitto uilepistulis meis ułsensib: tuis : Seddũ
te ad int̃rogationis salubritatẽ sollicita humi¬
litate submittitis. Multũmibi deerroris huius
remedio polliceris peuoca quaeso ab hoc dis¬
crimine pedemtuũ : Prius quam in ꝓfundu
in reuocabilẽ elationis torrente rapiatis &
restũ animis ensũ quimultȩ lestioris pondus nõ
sustin& pecnouit thefaurũ scientiae dispensare
Magis laboris occupationei castig iui pera
dmoderatum abstinendiae rigorẽ qui&iã
mentigenerat infirmitatẽ quẽ puto inde

Expanded text:
De nostro dedit peccati hostiam, de suo, indulgenDe nostro dedit peccati hostiam, de suo, indulgentiae tribuit gratiam. De nostro itaque humiliatio, de suo esse probatur ascensio. Desacrificium, de suo contulit praemium. duarum ergo naturarum capax homo infirmitatibus agnoscitur, deus uirtutibus adprobatur. Piget sermonem tam manifestae rei adsertione producere. scio, quod haec ipsa breuiter strictimque memorata temere committo uel epistulis meis uel sensibus tuis. sed dum te ad interrogationis salubritatem sollicita humilitate submittis, multum mihi de erroris huius remedio polliceris. reuoca, quaeso, ab hoc discrimine pedem tuum, priusquam in profundum inreuocabile elationis torrente rapiaris, et rectum animi sensum, qui multae lectionis pondus non sustinet nec nouit thesaurum scientiae dispensare, magis laboris occupatione castiga. tempera inmoderatum abstinentiae rigorem, qui etiam menti generat infirmitatem, quem puto inde
Abbreviated transcription (Latin):
tum & uoluntate humiliatum suꝑueniente
inuirgine scospũ hominẽ do mirabilit̃ in pl&ũ
& dm̃ in hominẽ miseri cordit̃ cõmutatũ: Nec
gin anisse gloriae magnitudine sed ꝓsusceptã
datus ergo & diuinitate natus & uirgine. natus
quis eTir& occasum : Datus quines cir& & ordiũ
Natus qui& matre e& unior: Datus quonec pat̃
e& antiquior natus qui morer& Datus ꝑque
uitare nascer&ur illic dominatur hucliumilia¬
tur. sibi regnat & mihi militat paruulus natus
.e. n obis filius datus ẽ nobis & fastus ẽ principa¬
dus siphiumetum eu manisestũ hona¬
principatus agnusce duplicẽ sub ꝑsonȩ unitat
substantiã denostro quod adpendit desuo
est qđ donauit denostro habuit undecade¬
r& desuo Vnde consurger& denr̃o habuit
unde ꝓnobis soluer&. de suounde paenitus
muullo debitor apparer& Denro unde
crucifgeritur desuo unde glorificar&ur.

Expanded text:
tum, ex uoluntate humiliatum, superueniente tum, ex uoluntate humiliatum, superueniente in uirginem sancto spiritu hominem deo mirabiliter inpletum et deum in hominem misericorditer commutatum nec exinanisse gloriae magnitudinem, sed per susceptam datus ergo ex diuinitate, natus ex uirgine, natus, qui sentiret occasum, datus, qui nesciret exordium, natus, qui et matre esset iunior, datus, quo nec pater esset antiquior, natus, qui moreretur, datus, per quem uita renasceretur. illic dominatur, hic humiliatur, sibi regnat et mihi militat. paruulus natus est nobis, filius datus est nobis et factus est principatus super humerum eius. manifestum homiprincipatus. Agnosce duplicem sub personae unitate substantiam. De nostro est quod apprehendit, de suo est quod donavit, de nostro habuit unde caderet, de suo unde consurgeret. De nostro habuit unde pro nobis solveret; de suo unde penitus in nullo debitor appareret. De nostro unde crucifigeretur, de suo unde glorificaretur.
Abbreviated transcription (Latin):
Nos inquã itadm̃ patrẽ hominis sub ꝑsone
unitate testamur Sicut sub ei: demunitatis
amplexu. matrẽ di hominem cõfitemur ux¬
ta symboli austoritatẽ ut alia pr& emit¬
Vnam & simplicem credidisse substantiã
qualis errorẽ duplicẽ asseruisse ꝑsonã:
Nam suns oci&ate carnis ad sumptę que for¬
mam famulids̃ induit: Due substantiae non fue¬
tunt : Ergo in homine ds non fuit & separata ado
ꝑsona hominis fuit acsic subtalisensu uidebis
subito quartam nesciounde ad creiusse ꝑsonã
&in hoc intellectum prauitatis cõsequentia p̃ci¬
pitari ut iamnõ trinitatẽ necessesit cõfiteri au¬
dipotius que ad modũ beatus isaias distincto &¬
dine coniuncto que discriminedñi nĩ acredep¬
toris natiuitate disponat. Paruulus inquid
natus ẽ nobis. filius datus est nobis adcipe
filium dĩ in&trema parte scłoꝵ &x innupta ma¬
trenatura ignorante & fidemaritante ꝓgeni¬

Expanded text:
nos, inquam, ita deum patrem hominis sub personae nos, inquam, ita deum patrem hominis sub personae unitate testamur, sicut sub eiusdem unitatis amplexu matrem dei hominem confitemur iuxta symboli auctoritatem, ut alia praetermitunam et simplicem credidisse substantiam, qualis error est duplicem adseruisse personam? nam si in societate carnis adsumptae, quam formam famuli deus induit, duae substantiae non fuerunt, ergo in homine deus non fuit et separata a deo persona hominis fuit, ac sic sub tali sensu uidebis subito quartam nescio unde adcreuisse personam et in hoc intellectum prauitatis consequentia praecipitari, ut iam non trinitatem necesse sit confiteri. Audi potius, quemadmodum beatus Esaias distincto ordine couiunctoque discrimine domini nostri ac redemptoris natiuitatem disponat: paruulus, inquit, natus est nobis, filius datus est nobis. accipe filium dei in extrema parte saeculorum ex innupta matre natura ignorante et fide maritante progeni
Abbreviated transcription (Latin):
ponedes int̃dũ celestia & t̾rena ratione dũna¬
turas indõ & homine duas recipere nolun di substan¬
tiam diuiserunt: Etdum ad sola hominis
uerba respiciunt dm̃ quieloriae plenitudo ẽ.
intellectus lumine ꝑdederunt. Acsic qui
dm̃ filiũ hominis credendũ denegat nestorii
impi&a temaculatur: quiduas subistantias
in redempetore non credit. arrii laqueo
tinstione credamus ut dĩ& hominis simpli¬
cẽ ꝑsonã & duplicẽ nouerimus esse substan¬
tiam sicut anima & corpus hominẽ facit ita
gemino errore pręuentus scribendũ potasti
sub duarũ naturarum cõuentu suscipi non
debere ut dĩpat̃ hominis sit ut homoma
tdisit : Nos unã di hominis que ꝑsonã fidu¬
cialit̃ &sa lubrit̃ asserentes in eo quierat
in principio & qui subredẽptionis nrẽ tẽpore
factus ẽ insimilitudine carnis peccatudest
inueritate hominis & similitudine peccator is

Expanded text:
ponentes inter caelestia et terrena rationem dum naponentes inter caelestia et terrena rationem dum naturas in deo et homine duas recipere nolunt, dei substantiam diuiserunt et, dum ad sola hominis uerba respiciunt, deum, qui gloriae plenitudo est, intellectus lumine perdiderunt. ac sic, qui deum filium hominis credendum denegat, Nestorii impietate maculatur, qui duas substantias in redemptore non credit, Arrii laqueo tinctione credamus, ut dei et hominis simplicem personam et duplicem nouerimus esse substantiam. sicut anima et corpus hominem facit, ita em, quod gemino errore praeuentus scribendum putasti sub duarum naturarum conuentu suscipi non debere, ut deus pater hominis sit, ut homo mater dei sit, nos unam dei hominisque personam fiducialiter et salubriter adserentes in eo, qui erat in principio et qui sub redemptionis nostrae tempore factus est in similitudine carnis peccati, id est in ueritate hominis et similitudine peccatoris,
Abbreviated transcription (Latin):
tionis. subtrax isti austoripotentiã
reparatoris. audiquo modo sacra elo¬
quia ꝑ unã ꝑsonã &plicant utramq
substantiam iuxta diuinam naturam loqui¬
tur Ego & pat̃ unũ sumus scđm humanã subs¬
tantiam consit&ur qui a pat̃ maiorme ẽ
uxta cęlestẽ naturam ꝓnuntiat omnia
que pat hab& mea sunt: Iuxta trenȩnatu¬
rȩ infirmitatẽ dicit filius aũt hominis non
hab& ubicaput reclin& quasi homo indi¬
cabat tristis ẽ animamea usq: ad mortẽ.
Quas ids̃ contestabatur. pot estatẽ habeo
ponendieam & potestatẽ habeo iterũ su¬
mendi eam. secundũ carnisnaturã incru¬
cependebat. Secundũ diuinitatis subs¬
tantiã para disum & regnum cȩlestẽ donabat
Hoc arriani obscurato corde pȩnus nõ uiden¬
tes quia presũptio &elatio suffundit meNis
intuitũ ad dm̃ que erant hominis r&tulerunt:
Credentes qđ minor loquer&ur diuinitas ubiso¬
la hominis de monstrabatur infirmitas nullã

Expanded text:
tionis, subtraxisti auctori potentiam tionis, subtraxisti auctori potentiam reparatoris. audi, quomodo sacra eloquia per unam personam explicant utramque substantiam. iuxta diuinam naturam loquitur: ego et pater unum sumus, secundum humanam substantiam confitetur: quia pater maior me est, iuxta caelestem naturam pronuntiat: omnia, quae pater habet, mea sunt, iuxta terrenae naturae infirmitatem dicit: filius autem hominis non habet, ubi caput reclinet. quasi homo indicabat: tristis est anima mea usque ad mortem, quasi deus contestabatur: potestatem habeo ponendi eam et potestatem habeo iterum sumendi eam. secundum carnis naturam in cruce pendebat, secundum diuinitatis substantiam paradisum et regnum caeleste donabat. Hoc Arriani obscurato corde penitus non uidentes, quia praesumptio et elatio suffundit mentis intuitum, ad deum, quae erant hominis, rettulerunt credentes, quod minor loqueretur diuinitas, ubi sola hominis demonstrabatur infirmitas. nullam
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ naturam ergo in substania maustatis
suȩ diuinitas crucifixa est siunã disolius
naturam dicis in substantia suamaiestas
mortua ułsepulta ẽ: Quȩ omma ds non
inse sed innatura suscepti hominis &cepit
Nihilenim ds̃ sensit patientis sensu sed
sensit conpatienis effectu : Nibil sensit
ꝓdiuers itate subistantiae sed sit ꝓunitate
ꝑsonȩ unitate cõiunexit. & cõsequent᷑
adiecit nos unũ eundẽ que uerbũ hominẽ
&uerũ dm̃ intellegimus. & iterauit nos
uerũ hominẽ &uerũ d̃ nullo modo ambi¬
gemus confitendũ adcipe&iã in hymno
sci antistitis & cõfessoris ambrosi quẽ
inatali dominico catholica ꝑ om̃sitalia
& galliae regiones ꝑsultat ecclesia. pro¬
cede d& halamotuo geminȩ gigans substã¬
tiae refuge ergo int̾ hec scȩ frater alte¬
utrȩ partes errorẽ sit tantum dinaturã
dixeris in posuisti đo condicionẽ passionis
& mortis. siuero tantum hominis naturã
dixeris sub traxisti dõgloriam redemp¬

Expanded text:
e naturam, ergo in substantia maiestatis suae diuinitas crucifixa est, si unam dei solius naturam dicis, in substantia sua maiestas mortua uel sepulta est. quae omnia deus non in se, sed in natura suscepti hominis excepit. nihil enim deus sensit patientis sensu, sed sensit conpatientis affectu, nihil sensit pro diuersitate substantiae, sed sensit pro unitate personae.  unitate coniunxit et consequenter adiecit: nos unum eundemque uerum hominem et uerum deum intellegimus, et iterauit: nos uerum hominem et uerum deum nullo modo ambigimus confitendum. accipe etiam in hymno sancti antestitis et confessoris Ambrosii, quem in natali dominico catholica per omnes Italiae et Galliae regiones persultat ecclesia: procede de thalamo tuo, geminae gigans substantiae. Refuge ergo inter haec, sancte frater, alterutrae partis errorem. si tantum dei naturam dixeris, inposuisti deo condicionem passionis et mortis, si uero tantum hominis naturam dixeris, subtraxisti deo gloriam redemp
Abbreviated transcription (Latin):
lute non confitetur secutum est ut diceres
dĩ & hominis inum essena turam hoc
modo unamo diessesubstantiam
Recte dixerus side sola trinitatem dixis¬
sis ubi unã at que eadem est sabtrium
ꝑsonarũ distinctione naturace terum
cum ad homnis ad sũpti in caornatio¬
neuenitur. sicut hominis & dĩunam
confitemur esseper sonam Ita duplicem
scimus ẽẽ substantiam. Qui autem unius
nature ad serit dñm redẽmptorem. aut
hominem indiuinitate aut dm̃ ne gicuit
incorpore . cũ redemptio nostra non
ex aalter utro sed exutroque perfecta
sit. hoc autem loco unum sinealio erro¬
ris periculo nostre sidĩ solius d̃nr̃y¬

Expanded text:
lute non confitetur? Secutum est, ut diceres lute non confitetur? Secutum est, ut diceres dei et hominis unam esse naturam, hoc modo unam dei esse substantiam. recte dixeras, si de sola trinitate dixisses, ubi una atque eadem est sub trium personarum distinctione natura. ceterum cum ad hominis adsumpti incarnationem uenitur, sicut hominis et dei unam confitemur esse personam, ita duplicem scimus esse substantiam. qui autem unius naturae adserit dominum redemptorem, aut hominem in diuinitate aut deum negauit in corpore, cum redemptio nostra non ex alterutro, sed ex utroque perfecta sit. hoc autem loco unam sine alio erroris periculo nostrae fidei si d
Abbreviated transcription (Latin):
constringam: Cumseẽ senteritati tue
multoꝵ non qualis egosum necessaria ẽa
presentiamagistroꝵ primo loco ignoran¬
ter & satis periculose non dicam scribi¬
tur sed cogit&ur. Suscipi non debere ut
homo materdisit quoddenestorianȩ
heresis noueris impi&atẽ discendere
qui prophana ausu dispotare nontimuit:
Reatam mariã tantum miotrem suise
hominis non &iamdi &ideo ꝓhoc ca¬
thiolice ꝑ om nemmundum eclesi&
districtione damnatus est non deb& inquit sus¬
cipiut homo mater đisit ut ubiest illud uel
ph& icum uel euangelium: Ecceuir goconciper
& pari& filium & uocabunt nomeneius hema¬
nubel quod in est inter pretatum nobiscum ds
&item in euangelio quod nascitur extescm̃uoca¬
bitur filiusd̃ uibi &iam illud est quod suscep¬
taperomnes insulas & ecdesias patrum signat
auctoritas contranestorium loquens:
maledietus inquit qui filium dĩ dm̃ uerum
demaria nonnenupernatum ꝓnostrasi¬

Expanded text:
constringam, cum sanctae sinceritati tuae constringam, cum sanctae sinceritati tuae multorum, non qualis ego sum, necessaria esset praesentia magistrorum, primo loco ignoranter et satis periculose, non dicam scribitur, sed cogitatur suscipi non debere, ut homo mater dei sit. quod de Nestorianae haeresis noueris impietate descendere, qui profano ausu disputare non timuit beatam Mariam tantum matrem fuisse hominis, non etiam dei, et ideo pro hoc catholicae per omnem mundum ecclesiae districtione damnatus est. non debet, inquit, suscipi, ut homo mater dei sit. at ubi est illud uel propheticum uel euangelicum: ecce uirgo concipiet et pariet filium et uocabunt nomen eius Emmanuel, quod est interpretatum: nobiscum deus, et item in euangelio: quod nascetur ex sanctum, uocabitur filius dei? ubi etiam illud est, quod suscepta per omnes insulas et ecclesias patrum signat auctoritas contra Nestorium loquens: maledictus, inquit, qui filium dei deum uerum de Maria nonne nuper natum pro nostra sa
Abbreviated transcription (Latin):
puncti sermonis a par& sed testimonia
confusissime ꝓmemoriae facilitate cõ¬
gestate meritatẽ in cauti cordis ad cu¬
sat. Nouit dñs quia stupe factus pro
studio tuȩ̨ salutis hecconloquor sic&
te int̃rogasse & meres pondsse ad
bonum cõmune pro ficiat inscriptis
sc̃i ponti ficis agustim &iamsiquid
apud doctis simos uiros putatur eẽ sus¬
pectum ghis qued amnanda iudic asti ni¬
nil noueris repreliensum sed fideis ensũ
maxime deduab substantus ułnaturis
dĩ & hominis dtĩi acredemptoris nr̃i scito
apud catholicã ecles. ã non solũ patrum
auctoritate susceptum sed &iã aposto¬
licis oraculis consecratũ ꝓinde uerbũ hoc
qđ more ꝓph&ico adtefactũ dicis ut cer¬
tum ẽ non di spũ & apud dm̃ & apudho¬
minis ualde damna bileẽ nisiprior ipse
damnaueris : Ergo ut aliis pr& ermissus
hunc duplicẽ errorẽ & deheresinatum
& inpericula heresis ꝑtrahentem bre¬
uiquantum absente possum sermone

Expanded text:
puncti sermonis adparet, sed testimonia puncti sermonis adparet, sed testimonia confusissime pro memoriae facilitate congesta temeritatem incauti cordis adcusant. nouit dominus, quia stupefactus pro studio tuae salutis haec conloquor, sic et te interrogasse et me respondisse ad bonum commune proficiat. In scriptis sancti pontificis Augustini etiamsi quid apud doctissimos uiros putatur esse suspectum, ex his, quae damnanda iudicasti, nihil noueris reprehensum, sed fidei sensum maxime de duabus substantiis uel naturis dei et hominis domini ac redemptoris nostri scito apud catholicam ecclesiam non solum patrum auctoritate susceptum, sed etiam apostolicis oraculis consecratum. proinde uerbum hoc, quod more prophetico ad te factum dicis, ut certum est, non dei spiritu, et apud deum et apud homines ualde damnabile est, nisi prior ipse damnaueris. ergo ut aliis praetermissis hunc duplicem errorem et de haeresi natum et in pericula haeresis pertrahentem breui, quantum absentem possum, sermone
Abbreviated transcription (Latin):
nõs inr& repidatione mibi estimo cõloquen¬
du quiadereb: ta ꝓfundis & meas actuas ui¬
res xcidentib: nõminus periculiest respon¬
dere. quã in condito stilo ingentia sacrame¬
ta comittere &ideo carũmeũ inhisq: nimis
temere ꝓtulit tacendo magis castigare
debuisse intante aut reicõsultatione in
qua longe uiã regiam reliquisti aliquosa
ꝑtescientiae uiros eruditione atq &ate
seniores quib: credere facilius possis
int̃rogare debueras. secundũ illud pro¬
ph&ecum int̃rogae patrẽ tuum & indica¬
bittibi semorestuos &dicent tibi Sed
absq dubio quiulqualem cumq requi¬
rit ducẽ declinare optaterrorẽ. dñe in
hus queagimus uł que dicim adque ad&tre¬
mũ scriptis mandare presumimus fructũ
ꝑfectũq operis & pestare debemus in hac
aut scripturula quam admedirigere dig¬
nitus es non eloqueNti nonscientia non ratio
non adificatio aliqua ordinati aut con¬

Expanded text:
non sine trepidatione mihi aestimo conloquennon sine trepidatione mihi aestimo conloquendum, quia de rebus tam profundis et meas ac tuas uires excedentibus non minus periculi est respondere quam incondito stilo ingentia sacramenta committere, et ideo carum meum in his, quae nimis temere protulit, tacendo magis castigare debuissem. in tantae autem rei consultatione, in qua longe uiam regiam reliquisti, aliquos expertae scientiae uiros eruditione atque aetate seniores, quibus credere facilius possis, interrogare debueras secundum illud propheticum: interroga patrem tuum et indicabit tibi, seniores tuos et dicent tibi. sed absque dubio, qui uel qualemcumque requirit ducem, declinare optat errorem. deinde in his, quae agimus uel quae dicimus atque ad extremum scriptis mandare praesumimus, fructum profectumque operis expectare debemus. in hac autem scripturula, quam ad me dirigere dignatus es, non eloquentia, non scientia, non ratio, non aedificatio aliqua ordinati aut con
Abbreviated transcription (Latin):
preferat Vtuigilias somnis dulcib ante¬
ponat ut aduersariũ in mẽbrissuis uincat
ut & alia alt̃ effectus adillã dñi prȩceptio¬
nẽ idoneũs inueniatur: Siquis inquid
uult postine uenire ab neg& scipsũ sibi siquis
uiracundo patiens effic&ur Continens
xluxurioso placidus & cruento. Benigus
x inuido largus &cupido totiens nos nega¬
mus. Quotiens nos ad meliora cõuertemus
&ideo ut adhoc adsurgamꝰ qđ eẽ debemus
prius studeamus odisse quod fuimi opoet&
ut hic prius mut&ur aduitã quiillie muta¬
Honoratus officiotuo honoratus udicio
ꝓuocatus aff&ulo quartecũ in humilitate
sincera in libertate boniuola in caritate
noficta in uerbo ueritatis & lic& mihi taie¬
di causa indicere potueris dũbenigno ae
mis credulo animo tãtũ pęnemibi inquan
tibi peritiae & erudicionis indulges tame
ꝑ introgandi sollicitudine in posius timibu
respondendi necessitatẽ: Quecũ absente

Expanded text:
praeferat, ut uigilias somnis dulcibus antepraeferat, ut uigilias somnis dulcibus anteponat, ut aduersarium in membris suis uincat, ut ex alio alter effectus ad illam domini praeceptionem idoneus inueniatur: si quis, inquit, uult post me uenire, abneget se ipsum sibi. si quis ex iracundo patiens efficitur, continens ex luxurioso, placidus ex . cruento, benignus ex inuido, largus ex cupido, totiens nos negamus, quotiens nos ad meliora conuertimus. et ideo, ut ad hoc adsurgamus, quod esse debemus, prius studeamus odisse, quod fuimus. oportet, ut hic prius mutetur ad uitam, qui illic mutaHonoratus officio tuo, honoratus iudicio, prouocatus affectu loquar tecum in humilitate sincera, in libertate beniuola, in caritate non ficta, in uerbo ueritatis. et licet mihi tacendi causam indicere potueris, dum benigno ac nimis credulo animo tantum paene mihi quantum tibi peritiae et eruditionis indulges, tamen per interrogandi sollicitudinem inposuisti mihi respondendi necessitatem, qua cum absente
Abbreviated transcription (Latin):
cusa fideimole fundatus in hoctantum
xp̃o inseoperante mutemur. u tnous peui
ꝑuirtutib induatur. Ante omnia in qua¬
tim adiuuante dõ possum illas in nobis quin¬
eq sensum &pugnem in lecebras. quicquid
eni pulcri scitusu Quicquid lenocinatur
odoratu Quicquid mollescit ad tactu quic¬
quid dulciscit gustu. quicquid blanditur
auditu hecomnia si his abutadir intentio¬
nẽ despirilib: ad t̃rena deuoluunt &ideo
sicut pat̃ fidei abra ham quinq: illos reges
intrecentis decim & octo mysterio intralit¬
tram latentẽ deuicit ita &nos contrahos
principales uitioꝵ duces miħu nomine
& cruces signo hocenĩ utraq era& primit
dimicemus ut audire mereamuradño uin¬
centi dabocoronã uita & quiuicerit nõ
led&ur amorte scđa & quia regnũ cȩloꝗ
uimpatitur & uiolerđi diripiunt illud piu
mentim sibi factura ẽ anima & carnales
affectiones spũi subdat ut cruce dilicus

Expanded text:
cussa fidei mole fundatus in hoc tantum cussa fidei mole fundatus in hoc tantum Christo in se operante mutetur, ut nonis semper uirtutibus induatur. Ante omnia, in quantum adiuuante deo possumus, illas in nobis quinque sensuum expugnemus inlecebras. quicquid enim pulchrescit uisu, quicquid lenocinatur odoratu, quicquid mollescit adtactu, quicquid dulcescit gustu, quicquid blanditur auditu, haec omnia, si his abutamur, intentionem de spiritalibus ad terrena deuoluunt. et ideo sicut pater fidei Abraham quinque illos reges in trecentis decem et octo mysterio intra litteram latente deuicit, ita et nos contra hos principales uitiorum duces in Iesu nomine et crucis signo, hoc enim utraque era exprimit, dimicemus, ut audire mereamur a domino: uincenti dabo coronam uitae, et: qui uicerit non laedetur a morte secunda, et: quia regnum caelorum uim patitur et uiolenti diripiunt illud. uim enim sibi factura est anima, ut carnales affectiones spiritui subdat, ut crucem deliciis
Abbreviated transcription (Latin):
constantiȩ moderamine gobernare &
contra passiones occultas ułut contra do¬
mesticos inimicos recã quãdã irascentis
fidei austoritate cõserere : In anescuras
longe repellere & anoxuis cõloquus acde¬
sideriis quib: diabulus pascitur abstine¬
re & ꝑmansu&udinẽ patiextiã tranquillita¬
tẽ imaginẽ dĩ inuultu interioris & colere
uirũ spiritalia & diuina cogitantẽ ut tris¬
titia nõ frangat I&itia nõ resoluat. Stabi¬
litũ intimore dĩpectus ostendat. magna¬
nimitatis ȩqualitas ut & nobis coaptari pos¬
sit libelli illius in signe principium erat
uirunus abstinensse ab omni remala uir
inquidunus hoc ẽ sẽꝑidẽ qui anihul meo erat
dubiũ tuldup l& niladcidens niluarium
nil diuersum sed eũ instatu uirtutũ suarũ
ȩquali ordine ꝑmanentẽ tẽpora nõmuta¬
bant nec eũ utmarins flustib: moris. ẽ.
in alt̃nas partes diuersa uentoꝵ flagra
uersabant it a & sollicitus dĩ famulus in cõ¬

Expanded text:
constantiae moderamine gubernare et constantiae moderamine gubernare et contra passiones occultas uelut contra domesticos inimicos rixam quandam irascentis fidei auctoritate conserere, inanes curas longe repellere et a noxiis conloquiis ac desideriis, quibus diabolus pascitur, abstinere et per mansuetudinem, patientiam, tranquillitatem imaginem dei in uultu interioris excolere, uirum spiritalia et diuina cogitantem ut tristitia non frangat, laetitia non resoluat, stabilitum in timore dei pectus ostendat magnanimitatis aequalitas, ut et nobis coaptari possit libelli illius insigne principium: erat uir unus abstinens se ab omni re mala. uir, inquit, unus, hoc est semper idem, quia nihil in eo erat dubium, nil duplex, nil accidens, nil uarium, nil diuersum, sed eum in statu uirtutum suarum aequali ordine permanentem tempora non mutabant nec eum, ut marinis fluctibus moris est, in alternas partes diuersa uentorum flabra uersabant. ita et sollicitus dei famulus incon
Abbreviated transcription (Latin):
enim neelatio &iã denuma humilitate e¬
ner&ur. & uitium deuirtute nascatur que
tamẽ facile superabitur sicõ fusibilis illa
p&eritate conuersationis historia ante
oculos adducatur. & rea conscientia tre¬
pidis sensib: praesent &ur itasi& ut dũpre
cordationẽ pr&eritoꝵ maloꝵ ad iabolo
ingesta presũptio castigatur dũq iact arłia
ualidis culparũ armis uicta ꝓapellitur crimina
q generauerant morte militare incipiaNt
assalutẽ : In reme dium delecta ꝓficiant &
medicina deuulnerib producatur & sicut
dixit apłs depeccato elaboremus dam¬
nare peccatum Alterũ abstenentia ge¬
nus ẽ multo sublimius multoq p̃tiosius mo¬
tos animiregere in ratio nabiles ꝑt̾batio¬
nes & cogitationũ int̾se cõluctãtiũ rebl¬
les tumultos mẽtis imperio subiugare
malitiae uiros tãquã funestũ aliqđ ma¬
bficiũ depen&rabilib: cord&e puere & ani¬
mã cõtradiuersarũ flustus tẽptatiorũ

Expanded text:
enim, ne elatio etiam de nimia humilitate geenim, ne elatio etiam de nimia humilitate generetur et uitium de uirtute nascatur. quae tamen facile superabitur, si confusibilis illa praeteritae conuersationis historia ante oculos adducatur et rea conscientia trepidis sensibus praesentetur. ita fiet, ut, dum per recordationem praeteritorum malorum a diabolo ingesta praesumptio castigatur dumque iactantia ualidis culparum armis uicta propellitur, crimina, quae generauerant mortem, militare incipiant ad salutem, in remedium delicta proficiant et medicina de uulneribus producatur et, sicut dixit apostolus, de peccato elaboremus damnare peccatum. Alterum abstinentiae genus est multo sublimius multoque pretiosius, motus animi regere, inrationabiles perturbationes et cogitationum inter se conluctantium rebelles tumultus mentis imperio subiugare, malitiae uirus tamquam funestum aliquod maleficium de penetralibus cordis expuere et animam contra diuersarum fluctus temptationum
Abbreviated transcription (Latin):
uł duo sida solacia cumquib diurnas & noc¬
turnas & sigas functiones &ułbidio insep̃¬
timana salutantũ foreris officiis arduas
sedille laborantũ benignus ad iutor. Tam
leue tibi faciat nigũ suũ uicundũ erit p̃¬
miũ suũ : Igitur sit repidaparũ amplius
rudim̃ta ꝑ smittunt: Alternis hiema¬
les diesieiunus trans egantur que sicut mode¬
rari cõuenit itanecesse ẽ. duplicari du¬
plicari inquã duo enĩ s̃ abstinentiae gene¬
ra unũ ẽ in continentiae app&itũ acibo &
potu & adiuersis carnalũ suauitatum
in lec ebris coercere & ruomere cruces tra
subiti &terioris edomare & nec essitate
potius quã uoluptati tẽperata moderatio¬
ne seriure pullum si ꝑmittat infirmitis
uł alt̃ns dieb: donecuis longe consuitudi¬
nis sensim dissuescatur adcipere. deusu
uero indumentoꝵ paulatim segrauitas
ad inseriora submittat. Neipsa nouitas subi¬
te mediocritatis offendit. Obseruandũ ẽ

Expanded text:
uel duo fida solacia, cum quibus diurnas et nocuel duo fida solacia, cum quibus diurnas et nocturnas exigas functiones et uel biduo in septimana salutantum fruaris officiis. ardua sed ille laborantum benignus adiutor tam leue tibi faciat iugum suum, quam iucundum erit praemium suum. igitur si trepida parum amplius rudimenta permittunt, alternis hiemales dies ieiuniis transigantur, quae, sicut moderari conuenit, ita necesse est duplicari. Duplicari, inquam. duo enim sunt abstinentiae genera: unum est incontinentiae appetitum a cibo et potu et a diuersis carnalium snauitatum inlecebris coercere et uomere crucis terram subiecti exterioris edomare et necessitati potius quam uoluptati temperata moderatione seruire, epulum, si permittat infirmitas, uel alternis diebus, donec uis longae consuetudinis sensim dissuescatur, accipere. de usu uero indumentorum paulatim se grauitas ad inferiora submittat, ne ipsa nouitas subitae mediocritatis offendat. obseruandum est
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ mihi respondendi silediũ ꝑfectio urae
cõsclationis inhixerat: Na ipsa sollicitudo
in t̃rogandii amstrma uiuendi quã cotidie de
doctrinis & prȩsedib documentis sufficient̃
ad trahitis Nonaut mirors i&eũ quã lib&
& suꝑfluo requiritis institutũ. Cuiuscirca
uos singularẽ nostis affectum: creditis in ad¬
uitorium fidei ur̃e magisterium meum
tam ꝑfectum esse quamuotum ẽ : lic& ser¬
momeus quẽ lentiorẽ &iã p̃sens reddit
infirmitas. uestro sufficere
uix possit ardoritamẽ paucis cõuer¬
sationem ur̃am nõtã instruã: quã re uoluam:
magnã sollicitis ꝑ hib& eruditionẽ agnitio
peccati in&us iudici teror ignis am: Itaq
adimmolanda orationũ sacrificia: amica
sunt fruentib nocturna silentia quib
usq ad orã t̃tia lestio moderata succedat
ur gcitum spiritale non des inat desiderari
& sẽꝑpossit augeri Vtinam prouidiat dñs

Expanded text:
autem mihi respondendi silentium perfectio uestrae autem mihi respondendi silentium perfectio uestrae consolationis indixerat. nam ipsa sollicitudo interrogandi iam forma uiuendi, quam cotidie de doctrinis et praesentibus documentis sufficienter adtrahitis. non autem miror, si et meum quamlibet ex superfluo requiritis institutum, cuius circa uos singularem nostis affectum. creditis in adiutorium fidei uestrae magisterium meum tam perfectum esse quam uotum est, sed licet sermo meus, quem lentiorem etiam praesens reddit infirmitas, uestro sufficere uix possit ardori, tamen paucis conuersationem uestram non tam instruam quam reuoluam. Magnam sollicitis perhibet eruditionem agnitio peccati, metus iudicii, terror ignis aeterni. itaque ad immolanda orationum sacrificia amica sunt fruentibus nocturna silentia, quibus usque ad horam tertiam lectio moderata succedat, ut exercitium spiritale non desinat desiderari et semper possit augeri. utinam prouideat dominus
Abbreviated transcription (Latin):
OMINO PIISSIMO ET
SPECIALIB OPFICICIS EX¬
CELENDO UICON FIDO NerOR¬
NUM FRATRI ETPOMNIADOO¬
NO FELICI FAUS TUIO
agnum pi&atis & fidei testimoniũ
e quod ꝑtantarũ uasta in t̃ualla regionũ
& ꝑ tot rerum interiesta discrimina ad
nos usq latitudinẽ urẽ caritatis & ten¬
ditis In hacrelegatione nr̃a artis&e di
nostri misericordia gemina & ercit of¬
ficia: nr̃am & curat pat̃na sedulitate
rubiginem uram circanos delucidat fi¬
dem: uram que ad probat pi&atem. nos
dimat benigna solertia: uos ꝓducit̃ nos
coangustat: salubri teruos: dilatat nos⁊
nos arguimur uos ꝓfic&is : d&rimenta nr̃a.
inura transeunt commoda Cum fenerato¬
res nr̃isitis. incipitis nr̃i eẽ debitores: si¬
quidẽ causa ure deuotionis & mercedis ues¬
trȩ materiasumus: Opera ur̃a : deno¬
bis capiunt lucrum: merita ur̃a: deflagellis nr̃is
affectus ad dm̃ ꝑuenit frultis : acsic duplici
modo & denr̃a casticatione & deurã r&ribu¬
tione diuinis beneficus olblegamꝰ: Pene

Expanded text:
OMINO PIISSIMO ET SPECIALIBUS OFFICIIS EXCOLENDO, UT CONFIDO, IN AETERNUM FRATRI ET PER OMNIA DOMNO FELICI FAUSTUS. Magnum pietatis et fidei testimonium est, quod per tantarum uasta interualla regionum et per tot rerum interiecta discrimina ad nos usque latitudinem uestrae caritatis extenditis. in hac relegatione nostra artifex dei nostri misericordia gemina exercet officia, nostram excurat paterna sedulitate rubiginem, uestram circa nos dilucidat fidem uestramque adprobat pietatem. nos elimat benigna solertia, uos producit, nos coangustat salubriter, uos dilatat, nos arguimur, uos proficitis. detrimenta nostra in uestra transeunt commoda. cum feneratores nostri sitis, incipitis nostri esse debitores, siquidem causa uestrae deuotionis et mercedis uestrae materia sumus. opera uestra de nobis capiunt lucrum, merita uestra de flagellis nostris maffectus, ad deum peruenit fructus, ac sic duplici modo et de nostra castigatione et de uestra retributione diuinis beneficiis obligamur. paene