comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
porea ꝯusione reuocetur: cũ uero
suo. nec de illa enus formetur ob
ciplina ꝵ ꝑitus ea que nouit eiꝰ
memoria ꝯtinentur. nec est inde
Aliquid in ꝯspoctu mentis eiꝰ nisi
unde cogitat: cet̾a nĩ archana cunt¬
quadã uoticia reꝯdita que memoria

Expanded text:
porea conversione revocetur: cum vero suo, nec de illa suus formetur obtciplinarum peritus ea quae novit, ejus memoria continentur, nec est inde aliquid in conspectu mentis ejus, nisi unde cogitat; caetera in arcana quadam notitia sunt
Abbreviated transcription (Latin):
dentis que cũ uidet inde formatur
⁊ ñuoliuitatis itencione que utr̃ ꝯm̃git
distinguit. Huic triuitati similẽ
ꝯstituamꝰ cũ fides que nũc in est no¬
bis tanqͣm corpus illud m̃ loco. ita
in nr̃a memoria ꝯstituta est de qua
informatur cogitatio recordantis
cicut e x illocorꝑe acies intuentis.
Quib duob ut trinitas im̃pleatur
Amiun̾atur tercia uoliuitas. que fi¬
demin memoria ꝯstitutam ⁊ qnͣdam¬

Expanded text:
dentis quae cum videt, inde formatur, dentis quae cum videt, inde formatur, et in voluntatis intentione quae utrumque conjungit. Huic trinitati similem constituamus, cum fides quae nunc inest nobis, tanquam corpus illud in loco, ita in nostra memoria constituta est, de qua informatur cogitatio recordantis, sicut ex illo corpore acies intuentis: quibus duobus, ut trinitas impleatur, annumeratur tertia voluntas, quae fidem in memoria constitutam et q
Abbreviated transcription (Latin):
uebimꝰ ⁊ recolemꝰ ⁊ ħ utrũq ter¬
cia uoluntate iñ gemꝰ cad̾ trim¬
tas ꝑmanebit. Quĩ ci nulsũ ĩno¬
bis uestigiũ tͣnsiens reliquerit.
tentione t̾cia copulantes. ⁊ qd̾ erat
scilicet iñ memoria nõ inde cogitã¬
tib nob̾. ⁊ qd̾ uide cogitacione for¬
matur. Set qui ħ dicit. nõ disc̾cuit
auiam nũc e ẽ trinitatẽ. qñ p̾sẽtẽ
sidem teueniꝰ. uidemo amamus.
in nob̾. aliam tũc futurã qñ ñ ip̃a
set ciꝰ uelut m̾iagmariũ uestigi¬
um inmemoria recõditũ recordaci¬
one ꝯtuebiuuur. ⁊ duo h idest qd̾e
rat in menioria retinentis ⁊ qd̾ m¬
ie iñ pͥmitur in acie recordantis
t̾tia uolũtate nĩgemꝰ. Qut pot¬
cit intelligi: tumamꝰ ex emplum
de corꝑalibreb de quib in libro
undecuuo satis locuti simmꝯ. Nẽpe
ab m̃feriorib ad eupiora accẽdẽ¬
tes̃.uł ab ext̾iorib ad int̾iora in¬
gredientes: primã repimꝰ trim¬
tatem in corꝑe q d̾ indet ͦ ⁊ acie ui¬

Expanded text:
hoc utrumque tertia voluntate jungemus, eadem trinitas permanebit. Quoniam si nullum in nobis quasi vestigium transiens reliquerit, tentione tertia copulantes, et quod erat scilicet in memoria, non inde cogitantibus nobis, et quod inde cogitatione formatur. Sed qui hoc dicit, non discernit aliam nunc esse trinitatem, quando praesentem fidem tenemus, videmus, amamus in nobis; aliam tunc futuram, quando non ipsam, sed ejus velut imaginarium vestigium in memoria reconditum, recordatione contuebimur, et duo haec, id est, quod erat in memoria retinentis, et e imprimitur in acie recordantis, tertia voluntate jungemus. Quod ut possit intelligi, sumamus exemplum de corporalibus rebus, de quibus in libro undecimo satis locuti sumus . Nempe ab inferioribus ad superiora ascendentes, vel ab exterioribus ad interiora ingredientes, primam reperimus trinitatem in corpore quod videtur, et acie vi
Abbreviated transcription (Latin):
der qd̾ uti racione atq inteli¬
fir ad intelligendũ ⁊ ꝯepiciend̾
dm̃i pt̃. ꝓfecto aĩo ab inicio quoeẽ
cepit ista tam magna ⁊ mira na¬
tura ciue ista obolita sit hec mia¬
gout pene nulla cit. siue obscu¬
raatq deformia eiue clarat pul¬
crasit. semꝑ est. Deuiq deformi¬
tatem dignitatis eiꝯ miceraus
diuina scriptura. qniꝙͣ in quit in
imagne am hulat homo. tñ ua¬
ne ꝯturbauit᷑. thera urigat ⁊ nes¬
cit cui ꝯgrebabit ea nõ itaq naui¬
tatẽ imagini dei tribueret.: nisi

Expanded text:
 uti ratione atque intellectu ad intelligendum et conspiciendum Deum potest, profecto ab initio quo esse coepit ista tam magna et mira natura, sive ita obsoleta sit haec imago, ut pene nulla sit, sive obscura atque deformis, sive clara et pulchra sit, semper est. Denique deformitatem dignitatis ejus miserans divina Scriptura, Quanquam, inquit, in imagine ambulat homo, tamen vane conturbatur: thesaurizat, et nescit cui congregabit ea . Non itaque vanitat
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑis sensus. qnͣtũ cinit illa etãs
uitencione se qiͣtoartant amĩne
Aut allicit: hoc solũ abhorreaut
uchement̾. aut appetant. sua uero
uit̾iora nõ cogitent. nec posrint
ad moueri ut ħ faciant. qr nõ duu
ad monentis signa nouerũt: ubi
p̾cipuũ locũ u̾ba optinẽt que sicut
alia ꝓreus nesciũt. Q a aliud sit
nõ cẽ nosse. aliud ñ se cogitare:
iaui nĩ eod̾ nolimune ostendimus.
¶S hauc etatẽ omictanꝰ que nec
nĩt̾ogari pt̃ quid nñ se agatur. ⁊ no ᷤᷤ
ip̃i eiꝯ ualde obliti sumꝰ. l. inc
tũ c̾tos nos eẽ suxrecerit: qd̾ cũ
homo de animi suinatura cogita¬
re potucrit atq m̃ne uire qd uerũ
est. aubi nõ inueniet qm penes
belt iset uude nõ cogitabat. Quid

Expanded text:
oris sensus, quantum sinit illa aetas, intentione se quasi coarctant animae aut allicit, hoc solum abhorreant vehementer aut appetant: sua vero interiora non cogitent, nec possint admoneri ut hoc faciant; quia nondum admonentis signa noverunt, ubi praecipuum locum verba obtinent, quae sicut alia prorsus nesciunt. Quod autem aliud sit non se nosse ostendimus . 8. Sed hanc aetatem omittamus, quae nec interrogari potest quid in se agatur, et nos ipsi ejus valde obliti sumus. Hinc tantum certos nos esse suffecerit, quod cum homo de animi sui natura cogitare potuerit, atque invenire quod verum est, alibi non inveniet, quam penes bat, sed unde non cogitabat. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
erit. niue uienda est qmͣ dici oꝑteat
iagiẽ dei An adhuc utrũ itareᷤᷤ
re habeat aliqñto diligentiꝰ atq
ab structiꝰ ꝓscruta bimur. Dici eĩ
pt̃ nõ ꝑire istũ triuitatẽ ⁊̃ tũ fides
iiã tͣncierit. quiaricut nũc eã ⁊
memoria tenemꝰ. ⁊ cogitacione¬

Expanded text:
erit, invenienda est quam dici oporteat imaginem Dei. 5. An adhuc utrum ita res habeat, aliquanto diligentius atque abstrusius perscrutabimur? Dici enim potest, non perire istam trinitatem, etiam cum fides ipsa transierit: quia sicut nunc eam et memoria tenem
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾cuꝑiori cu̾ditũ eẽ debet. Tercio
deciuo aut̾ de nuu̾e iufioris quo
humana ꝵ reꝵ scĩa salubris ꝯti¬
netur. ut in hac tp̃aliuita id aga¬
uius qd̾ ꝯse quamur et̾uã: qͣnta
potui u̾itate ac breuitate discerui.

Expanded text:
quod superiori subditum esse debet; tertio decimo autem de munere inferioris, quo humanarum rerum scientia salubris continetur, ut in hac temporali vita id agamus quo consequamur aeternam, quanta potui veritate ac brevitate disserui:
Abbreviated transcription (Latin):
cit iñ c̾nentis arpectu ꝯuĩgit m̃ten¬
cio uolũtatis. Faciamꝰ g ͦ corpus
illud qd ternebatur int̾isse dilapeũ
uet eiꝯ remans isse aliquid m̃ ullo
loco: ad qd indend̾ recurrat acpecti.
Nũquid qr uuago reicorꝑaus iantͣns¬
acte atq p̾t̾ite remanet ñ memori
tꝯ. atq idutrũq t̾tia uoluntate iũ¬
gatur ead̾ trinitas eẽ dicenda est
que fuerat qn̈do spẽs in loco poriti
corpis uidebatur : Ronutiq set ꝓr¬
cus alia. Nam p̾t̾ ad̾ ilła erat ext̾n¬

Expanded text:
fit in cernentis aspectu, conjungit intentio voluntatis. Faciamus ergo corpus illud quod cernebatur, interisse dilapsum, nec ejus remansisse aliquid in ullo loco, ad quod videndum recurrat aspectus: numquid quia imago rei corporalis jam transactae atque praeteritae remanet in memtus, atque id utrumque tertia voluntate jungatur, eadem trinitas esse dicenda est, quae fuerat quando species in loco positi corporis videbatur? Non utique, sed prorsus alia: nam praeter quod illa erat ext
Abbreviated transcription (Latin):
giuiꝰ. ⁊ ꝓpt̾ qmi putanimꝯ adhibed̾
illuderem plũ. sides̃ que nc̃ inaĩmo
tenetur aspicitur. amatur: qnͣdã
efficit triuitatem. S nõ ipã erit q̃n
fides hec iñ aĩmo sicut corpus ilsud
ñ loco iam nõerit. Que uero dũt
erit qnͣdo eam recordelbumir nĩuo¬
bis fuisre nõ eẽ: alia. ꝓscõ erit.
t ãc eĩ que nũc est. facit res ipã pre¬
sens ⁊ aiõ tredentis assixa. Alt illã
que tuc̃ erit faciet rei p̾t̾ite m̃iagi¬
cio in recordantis memoria derelicta.

Expanded text:
m putavimus adhibendum illud exemplum, fides quae nunc in animo tenetur, aspicitur, amatur, quamdam efficit trinitatem: sed non ipsa erit, quando fides haec in animo, sicut corpus illud in loco jam non erit. Quae vero tunc erit, quando eam recordabimur in nobis fuisse, non esse, alia profecto erit. Hanc enim quae nunc est, facit res ipsa praesens et animo credentis affixa: at illam quae tunc erit, faciet rei praeteriio in recordantis memoria derelicta.
Abbreviated transcription (Latin):
lectuali imago creatoris q̃ inmorta¬
lit̾ inmortalitate eiꝯ est iusita.
PLam sicut ip̃a mmortalitas aĩme:
scd̾m qñdã modũ dicitur. habet qͥp¬
pe ⁊ aia mortẽ snã cũ uita beata caret.
que uere auime. uita dicenda est.
Inũqm̃ nci rõualis ⁊ intessectualis
est anima humana.¬

Expanded text:
immortaliter immortalitati ejus est insita. Nam sicut ipsa immortalitas animae secundum quemdam modum dicitur; habet quippe et anima mortem suam, cum vita beata caret, quae vera animae vita dicenda est; nunquam nisi rationalis et intellectualis est anima humana
Abbreviated transcription (Latin):
unde nicia deo nñ honuue nemãt.
⁊ honuim accedant mnueniri p̃t̃.
Cuuautẽ ex hac nita ab eo qui
in hiis nucerns fidelis ⁊ conus ẽ.
uentũ fuerit ad beatã. tũc erit
uere qđ nũc eẽ nullo mõ p̃t. ut
eic homo uiuat auomõ ult. Non.n
uolet male niuere misla felicita¬
te ant uolet aliquid qd̾ deerit
ant deerit qd̾ uoluerit. Qͥ cquid
amabitur aderit. nec deciderabitͦ
qd̾ nõ aderit. Oume qd̾ ibi erit bo¬

Expanded text:
unde nisi a Deo in hominem veniant, et homini accedant, inveniri potest. Cum autem ex hac vita ab eo qui in his miseriis fidelis et bonus est, ventum fuerit ad beatam, tunc erit vere quod nunc esse nullo modo potest, ut sic homo vivat quomodo vult. Non enim volet male vivere in illa felicitate, aut volet aliquid quod deerit, aut deerit quod voluerit. Quidquid amabitur, aderit: nec desiderabitur quod non aderit. Omne quod ibi erit, bo
Abbreviated transcription (Latin):
Aliqndo etiã res que nõ erat quod
ꝓphꝰa. ⁊ erat iam in t̾rems reb in
Hiuꝰ modi signisicacõne Assũpta
iacob fecit de lapide qñi dormiens¬
a habebat ad caput. Alliqnͣdo ad
ra. cicut potuit serpens ille eneus
craltatꝰ in heremo. sicut posrunt
ilictere. uł pacto ininist̾io: transi¬
tura. sicut panis ad hoc fc̃s inac¬
cimendo sacram̃to consinuitur.
¶ SSec quia hec hominib notasũt.
quia ꝑ homines siunt: honorem
tauquam ureligiosa pocunt ha¬
dere. stuporem tanqͣm mira nõ
posunt. Itaq ita que paugłoᷤ
csunt. quo dicficinor a⁊ ignocõra:
eo nurabiliora sũt nobisallis Au

Expanded text:
ndo etiam res quae non erat quod propheta, et erat jam in terrenis rebus, in hujusmodi significationem assumpta ilans fecit de lapide, quem dormiens habebat ad caput : aliquando ad ra, sicut potuit serpensille aeneus exaltatus in eremo , sicut possunt et litterae; vel peracto ministerio transitura, sicut panis ad hoc factus in accipiendo Sacramento consumitur. 20. Sed quia haec hominibus nota sunt, quia per homines fiunt, honorem tanquam religiosa possunt habere, stuporem tanquam mira non possunt. Itaque illa quae per Angelos fiunt, quo difficiliora et ignotiora, eo mirabiliora sunt n
Abbreviated transcription (Latin):
moy si crede̾tis ⁊ m̾. deme em̃ illei
scͥpsit. ꝑ angelo s gͦ tũc dñs loq̃bn¬
tur ꝑ angelos siliꝰ dei mediatordi
et homiuũ. futurus exsẽme abrale.
suũ dispone bat aduentũ: ut inue¬
niret.a quib recipetur ꝯsitẽtes reo ᷤ.
ad̾ ler nõ mpleta set̾at tͣnsgressoreᷤ.
Uñ ⁊ apłs ad galathas dicit. Qd

Expanded text:
me enim ille scripsit . Per Angelos ergo tunc Dominus loquebatur, per Angelos Filius Dei, mediator Dei et hominum futurus ex semine Abrahae suum disponebat adventum, ut inveniret a quibus reciperetur, confitentes se reos, quos lex non impleta fecerat transgressores. Unde et Apostolus ad Galatas dicit
Abbreviated transcription (Latin):
cul. Certe iã hic angłs ma ĩfestissĩe
ex pressus ẽ. Attende tñ quid ꝯteꝑat᷑.
Respiciẽs abrahͣm ocłis suis uidit᷑.
⁊ ecce a ries mnio tenelat ᷑ marbore
sabech cornib . Et abiit abrahͣm ⁊ ac¬
cepit.arietẽ. ⁊ optulit eñ holocaustũ.
ꝓ ycaas. filio suo. Et ꝯgnõiauit abͣ¬
haui nom̃ loci illiꝰ. dñs uidit: ut dicãt

Expanded text:
entia: certe jam hic angelus manifestissime expressus est; attende tamen quid contexatur: Respiciens Abraham oculis suis vidit, et ecce aries unus tenebatur in arbore sabech cornibus; et abiit Abraham, et accepit arietem, et obtulit eum holocaustum pro Isaac filio suo. Et cognominavit Abraham nomen loci illius, Dominus vid
Abbreviated transcription (Latin):
lus prĩs: Qͥd gͦ de ur tribuiris
nõne respiciũt. quõ urgeant ͨ qui uis¬
ci dñs. ⁊ln qruiri dicti sũt: ñ erãt.
angłi. Danielem legũt dicentem.
Ecte nir gabriel. S auid ultͣ dise¬
riuiꝰ ora coꝵ eindẽtiss mio atu gͣ¬
uissimo alio docum̃to oppilare. ubi

Expanded text:
s nonne respiciunt quomodo urgeantur, qui visei Dominus? An quia viri dicti sunt, non erant Angeli? Danielem legant dicentem, Ecce vir Gabriel . 26. Sed quid ultra differimus ora eorum evidentissimo atque gravissimo alio documento oppilare, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
Q̾ madmod̾ enĩ ħ saciãt angeli uł
pocio deus q̃madmod̾ hec faciat ꝑ
Angelos suos. ⁊ qnͣtũ fiꝰ uelit. ĩ
ꝑ Angelos malos sme smendo. siue
uibendo s me cogendo er occuita se¬
de altissuni imꝑn sui nec ocłoꝵ aqe
penetrare. nec fiducia rõms eii¬
cleare. nec ꝓ uectu mentis ꝯp̾hen¬
dere. ualeo. ut tam certꝰ hinc lo¬
qrͣ ad oĩa que requiri de hus reb
possunt: qmͣ ei eẽm augłs ant ipħa.¬

Expanded text:
 faciant Angeli, vel potius Deus quemadmodum haec faciat per Angelos suos, et quantum fieri velit etiam per angelos malos, sive sinendo, sive jubendo, sive cogendo, ex occulta sede altissimi imperii sui; nec oculorum acie penetrare, nec fiducia rationis enucleare, nec provectu mentis comprehendere valeo, ut tam certus hinc loquar ad omnia quae requiri de his rebus possunt, quam si essem angelus, aut p
Abbreviated transcription (Latin):
sacias ei acꝙͣ. Q̾ dad hec respõdetur.
Andituri sũt dm̃ ius̾ure ut occide̾tur
yeaac.⁊ Angłm ꝓhibuisse. P orro ip̃
pr̃emi. Adu̾sus dei p̾ceptũ a ͥ iusserat.
ut occide̾t obtẽpalsse.Angło ut ꝑ̾et.
Ridendꝰ ẽ abiciẽ dꝰ hic sensꝰẽ. Set
n huic tam grosso ⁊ab iecto. ullum

Expanded text:
facias ei quidquam. Quid ad hoc respondetur? An dicturi sunt Deum jussisse ut occideretur Isaac, et angelum prohibuisse; porro ipsum patrem adversum Dei praeceptum, qui jusserat ut occideret, obtemperasse angelo ut parceret? Ridendus et abjiciendus hic sensus est. Sed neque huic tam crasso et abjec
Abbreviated transcription (Latin):
stabant cuꝑ eũ. de quib iã dix iiꝰ.
Aͦmõ enĩ potuerũt isti. qui uł a uͥ¬
bis ad nitellectũ uolũt acurgere
ui facile se.ab intiłctu n u̾ba p̾cipi¬
tant. quomõ potuerũt erplicare
iusũ eẽ dm̃i iuiuris trib nisi eos

Expanded text:
de quibus jam diximus . Quomodo enim poterunt isti, qui vel a verbis ad intellectum nolunt assurgere, vel facile se ab intellectu in verba praecipitant, quomodo poterunt explicare visum esse Deum in viris tribus, nisi eos,
Abbreviated transcription (Latin):
nũꝙͣ illam spẽm reꝵuideant nͥ int̾
celebracões scrͣmentoꝵ cũ ofsertur.
⁊ datur. dicaturq illis autoritate
nichil aliud credent nͥ oĩo milla sp̃e
dñm oculis appuisse mortaliũ. ⁊ de

Expanded text:
nunquam illam speciem rerum videant, nisi inter celebrationes Sacramentorum cum offertur et datur, dicaturque illis auctoritate nihil aliud credent, nisi omnino in illa specie Dominum oculis apparuisse mortalium, et de
Abbreviated transcription (Latin):
sicut intuẽtes illũ serpentẽ exalta¬
tum in h̾emo: serpẽtiũ nt offib ñ
es. crucicũ illo: ut enacuaretur.
in paradiso modo locucõis ꝑ esrici¬
entẽ id qd̾ essicitur demõstnte.
Ergo uirgil in serpentẽ: rĩr ĩ mor¬

Expanded text:
tatum in eremo, serpentum morsibus non est cruci cum illo, ut evacuaretur cin paradiso , modo locutionis per efficientem id quod efficitur demonstrante. Ergo virga in serpentem, Christus in mor
Abbreviated transcription (Latin):
angelo hõi dicens. ego sum deus
abrahm. ⁊ deus ysaac idens iacob
cũ scriptura p̾diricret uisus est ei
angelꝰ dñi. Loquitur ⁊ honio ex
psona dei dicens. Audi ppłs mens
⁊ loquar tibi icrł ⁊ testificabor tibi.
deus deꝰ tuus ego sum ¶Assumpta
est uirga ad signisicacõm ⁊ in serpẽ¬
teni angelita facultate mutata ẽ.
Que sacultas cum desit homĩni:
assumptꝰ est tñ ⁊ ab homine laꝑis
ad talem. aliqͣm signsicacõm qnt̃¬

Expanded text:
angelus homini, dicens, Ego sum Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob; cum Scriptura praedixisset, Visus est ei angelus Domini : loquitur et homo ex persona Domini, dicens, Audi, populus meus, et loquar tibi; Israel, et testificabor tibi; Deus Deus tuus ego sum . Asssumpta est virga ad significationem, et in serpentem angelica facultate mutata est : quae facultas cum desit homini, assumptus est tamen et ab homine lapis ad talem aliquam significat
Abbreviated transcription (Latin):
nĩis̃ sencib ad mouentur. que ꝓpͥe
nuracula ⁊ cigna dicuntur.
Nec in om̃ib que nobis a dño d
ad nunciantur ip̃io diei ꝑsona sus¬
cipitur. Cum autẽ suscipitur: Ali¬
qnͣdo in angelo de mõstratur. aliqũ
in ca sp̃e que nõ est qd̾ angelꝰ ꝙͣuis
ꝑ angliu dic pocita nunistretur.
Rui sus cũ mca sp̃e suscipitur q̃
nõ et qd angłs. aliqnͣdo iamerat
illud corpꝰ.⁊ ad hoc demõgrand̃

Expanded text:
nostris sensibus admoventur, quae proprie miracula et signa dicuntur, nec in omnibus quae nobis a Domino Deo annuntiantur, ipsius Dei persona suscipitur. Cum autem suscipitur, aliquando in angelo demonstratur, aliquando in ea specie quae non est quod angelus, quamvis per angelum disposita ministretur: rursus cum in ea specie suscipitur quae non est quod angelus, aliquando jam erat ipsum corpus, et ad hoc demonstrand
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmolacõm uuici silũ. illo nĩo locucõis
quo signieicatur. ꝑ esficientẽ id qd̾ es¬
ficitur. eicut d̃ erigꝰ pigrũ qd̾ pigͦs
facit. ut ideo ꝯgnonisse dic̾e̾tur. qr
ip̃m abra hͣm ꝯgnosc̾e sec̾at. qmͣ po¬
terat lat̾e sid̾i sue sirutas. nͥ tali
exꝑim̃to ꝓbaretur. ita ⁊ hic ꝯgno¬
minauit abra hͣm. noĩ loci illio.

Expanded text:
o locutionis quo significatur per efficientem id quod efficitur, sicut dicitur frigus pigrum, quod pigros facit; ut ideo cognovisse diceretur, quia ipsum Abraham cognoscere fecerat, quem poterat latere fidei suae firmitas, nisi tali experimento probaretur. Ita et hic cognominavit Abraham nomen loci ill
Abbreviated transcription (Latin):
gam. Serpentes Aut̾ mago tłliꝙͣ
mortui seculi nͥ c̾dentes in xp̃m tan¬
qmͣ denorati in corꝰ eiꝰ intͣnerint.
resurg̾e in illo nõ potuerũt.
Lapis g ͦ iacob ut diri. meliꝰ ali¬
qͥd significaut ꝙͣ cerpentes mago¬
rum. At em̃ scm magoꝵ multo mi¬
rabiliꝰ. Uerũ h̾ ita nõ p̾iudicant.
reb intelligendis: tanqͣ si hõis
nomen scribatur auro i d̾i ctͣm̃to.
uł assũpserĩt angeli ad sigͣndũ¬

Expanded text:
gam . Serpentes autem magorum tanquam mortui saeculi, nisi credentes in Christum tanquam devorati in corpus ejus intraverint, resurgere in illo non poterunt . Lapis ergo Jacob, ut dixi, melius aliquid significavit quam serpentes magorum: at enim factum magorum multo mirabilius. Verum haec ita non praejudicant rebus intelligendis, tanquam si hominis nomen scribatur atrro, et Dei atramento. vel assumpserint Angeli ad sign
Abbreviated transcription (Latin):
Qer utroq intelligitur fortassis
unũ est: at illa ex quib intelsigitur
Auro i atramento scribatur. illud
est precõsius. illud iulius. ꝙ. tñ ĩ
tũ aliquid lapis iacob qm serpẽtes
magoꝵ. Nam lapidis uctio rp̃m¬

Expanded text:
gitur, fortassis unum est; at illa ex quibus intelligitur, auro et atramento scribatur; illud est pretiosius, illud vilius; quod tamen in us tamen aliquid lapis Jacob, quam serpentes magorum. Nam sicut unctio lapid
Abbreviated transcription (Latin):
spẽm põst̾iora xp̃i. hoc ẽ carnent
ꝑ ip̃am fidẽ inde̾ de beni. Idẽ in so¬
lido sidi aĩdam̃to stantes. qd sig¬
inficat petra. ⁊ eã de talitctissĩa
specula intuentes in catholica

Expanded text:
 posteriora Christi, hoc est carnem, per ipsam fidem videre debemus, id est in solido fidei fundamento stantes, quod significat petra; et eam de tali tutissima specula intuentes, in catholica
Abbreviated transcription (Latin):
aĩam rõualem desiderio tui sui tñ¬
to ardencorẽ qͣnto mũdiorem.
Et tanto mũdiorẽ ꝙͣ to ad sp̃ua¬
na resurgentẽ. Tanto autem
ad spualiaresurgentẽ. qͣto a car¬

Expanded text:
animam rationalem desiderio sui, tanto ardentiorem, quanto mundiorem; et tanto mundiorem, quanto ad spiritalia resurgentem; tanto autem ad spiritalia resurgentem, quanto a car
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ maior est pr̃. citut dicit. quĩ
pat̾ uiaior me est. it hoc ip̃m dñi
ẽẽ. ⁊d̾ illi cũ prẽ nuũ est. caput sit
hõis mediatoris. qd̾ ip̃e solus est.
Si eiũ mentẽ recte diciniꝰ princi
cur nõ multo ꝯgruentiꝯ multoq

Expanded text:
major est Pater, sicut dicit, Quoniam Pater major me est ; ut hoc ipsum Deum esse, quod illi cum Patre unum est, caput sit hominis Mediatoris, quod ipse solus est . Si enim mentem recte dicimus principcur non multo congruentius, multoque
Abbreviated transcription (Latin):
uerꝰ. ⁊ auicquid a nud nõ indigne
dici uidetur. set ead̾ magnitu doeiꝰ
mole magnus est sͥet uirtute.
Et eadẽ bonitas q̃ sapĩa. ⁊ mag¬
nitudo ⁊ ead̾ u̾tas q̃ illã om̃ia.
Ot nõ est ibi aliud beatũ eẽ. ⁊ alid̾
magnũ aut sapientẽ aut uerũ.
ilut bonũ eẽ aut oĩo ip̃m eẽ.
¶Nec qm̃i trinitas est: ideo tripler
putandꝰ ẽ. ⁊llioqͥn mĩnor erit
mõ dici possit. Aut pr̃ solus. Aut
filiꝯ colꝰ. enm semꝑ atq indepa¬
bilit̾ ⁊ ille cũ filio sit. ⁊ ule cũ pr̃e.
Non ut ambo suit pr̃uant am̾bo

Expanded text:
quid aliud non indigne dici videtur. Sed eadem magnitudo ejus mole magnus, sed virtute. Et eadem bonitas quae sapientia et magnitudo; et eadem veritas quae illa omnia. Et non est ibi aliud beatum esse, et aliud magnum aut sapientem, aut verum, aut bonum, aut omnino ipsum esse; nec quoniam Trinitas est, ideo triplex putandus est. Alioquin minor erit modo dici possit aut Pater solus, aut Filius solus, cum semper atque inseparabiliter et ille cum Filio sit, et ille cum Patre, non ut ambo sint Pater, aut ambo
Abbreviated transcription (Latin):
cb̾a qnͣtũ brenit̾ potuinꝰ demon¬
strata est. ut quo quomiõ cehẽat
ista q̃stio qm diccuciendam acrio¬
re intentione distulimꝰ. nich̾ in¬
pedidat quominꝯ sate annur. eũ¬

Expanded text:
antum breviter potuimus, demonstrata est, ut quoquo modo se habet ista quaestio, quam discutiendam acriore intentione distulimus, nihil impediat quominus fateamur sum
Abbreviated transcription (Latin):
diligaut mõ dicatur quo pt̃ hũa¬
no affectu capi qd̾ dr̃. sic ĩ cũ iratꝰ
malis dr̃. ⁊ placidꝰ bonis: illi mu¬
tantur. nõ ip̃e. sicut lux fusirmis
oculis as ꝑasir mis lenis ẽ ipõꝵ
scilicet mutacõne nõ eua.

Expanded text:
do dicatur, quo potest humano affectu capi quod dicitur. Sic etiam cum iratus malis dicitur, et placidus bonis, illi mutantur, et non ipse; ut lux infirmis oculis aspera, firmis lenis est, ipsorum scilicet mutatione, non sua.
Abbreviated transcription (Latin):
incipit dici. neq cũ desiuit. aliqͥ
ĩ eio natura mł forma a  nũmꝰ
est iuutatõmõfiat. qnͣto facilius
do illa momutabilidei cba debeniꝯ
acci pe. ut itu dicatur ielatiue ad
Ad creaturã. ut qnͣus tp̃alit̾ inci¬

Expanded text:
incipit dici, neque cum desinit, aliquid in ejus natura vel forma qua nummus est mutationis fiat: quanto facilius de illa incommutabili Dei substantia debemus accipere ut ita dicatur relative aliquid ad creaturam, ut quamvis temporaliter inci
Abbreviated transcription (Latin):
multos ex fide int̾i cola nuẽtes
nõ dũ potuisse derident. S auid ꝑ¬
deit iuꝑbienti. ⁊ ob hoc erubestẽti
liguũ ꝯscẽdere. de longinquo ꝓepi¬
c̾e prĩam tͣnsmarnã. Aut qius
obest hũili de tanto int̾uasso ñ eã
iudere. in illo ligno ad eã ueĩenti
guo dedignatur ille portari:¬

Expanded text:
multos ex fide interim sola viventes nondum potuisse derident. Sed quid prodest superbienti et ob hoc erubescenti lignum conscendere, de longinquo prospicere patriam transmarinam? Aut quid obest humili de tanto intervallo non eam videre in illo ligno, ad eam venienti, quo dedignatur ille portari
Abbreviated transcription (Latin):
coilig̾e quot sint aĩaliũ gña. que sẽĩa
singuloꝵ merordus qui modꝰ in ĩcre
Nõne icta oĩa nõ ꝑisiã inꝯmutabilẽ
sierũt. ⁊ ab aliis exꝑta atn ꝯctripta
c̃diderũt. Quo minus mirand̾ est.
sus quo tanꝙͣ tlumo geno decurrit
hũanũ atqiz inde ꝯũcionẽ ad snũ
cuia debitũ t̾minũ.. Icta .n. nec ys¬
toriai scribe̾ potuerũt longe futura
⁊a uullo exꝑta atq narrata. nec is
p̾t̾ita que potuersĩt ystorici nĩquire¬
rent. set pociꝯ ⁊ eutura p̾nocdent.

Expanded text:
colligere quot sint animalium genera, quae semina singulorum in exordiis, qui modus in incremenNonne ista omnia, non per illam incommutabilem sierunt, et ab aliis experta atque conscripta crediderunt? Quo minus mirandum est, sus, quo tanquam fluvio genus decurrit humanum, atque inde conversionem ad suum cuique debitum terminum. Ista enim nec historici scribere potuerunt longe futura et a nullo experta atque narrata. Nec istpraeterita quae potuerunt historici inquirerent, sed potius
Abbreviated transcription (Latin):
maxĩe maculat. Nuslũ enĩuiciũ ẽ
cui mag̃ dĩna lege resistitur ⁊ in
ad̾ mains accipiat domunãdi us
ille suꝑbissimiꝰ ep̃e. ad mia media¬
tor. ad sũma int̾clisor.nͥ octulte in¬
sidiãs alia nia denitetur. Aut per
ppłm deficiẽtẽ ad int̾p̾tatur amalech.
aꝑte seuiẽs. ⁊ ad t̾rã ꝓmicsionis
p̾figurata supetur. hunc .n. sibi
purgacõnenuisti u̾tute ꝓpria posi¬
centur. qr ñ ulli̾ eoꝵ potuerut aciẽ

Expanded text:
 maxime maculat. nullum enim uitium est, cui magis diuina lege resistitur et in quod magis accipiat dominandi ius ille superbissimus spiritus, ad ima mediator, ad summa interclusor, nisi occulte insidians alia uia deuitetur aut per populum deficientem, quod interpretatur Amalech, aperte saeuiens et ad terram repromissionis praefigurata, superetur. hinc enim sibi purgationem isti uirtute propria pollicentur, quia nonnulli eorum potuerunt aciem
Abbreviated transcription (Latin):
nicione dei scd̃m ymaginẽ eiꝯ qui
creauit eũ ut enam placet ꝓpt̾
dicputandi ncc̃itatẽ ⁊̃ exceptis no¬
miib relatuus pluralẽ nũm ad¬
nutt̾e ut uno nomiue recpõdeatur.
cũ queritur quid tria. ⁊ dic̾e tres cb̾
ubi intelligatur alud alio. uł paulo
nec talis distĩctio nua sit in par ali¬
qd. Ꝙ si intellectu capi nõ pt̃. eide
teneatur donet illucescat ni cordi¬
b ille quiait ꝑ ꝓph̾am. Nicicre¬
dideritis nõ intessigetis.

Expanded text:
nitionem. Dei, secundum imaginem ejus qui creavit eum . Aut si jam placet propter disputandi necessitatem, etiam exceptis nominibus relativis, pluralem numerum admittere, ut uno nomine respondeatur, cum quaerituintelligatur aliud alio vel paulo nec talis distinctio qua sit impar aliquid. Quod si intellectu capi non potest, fide tencatur, donec illucescat in cordibus ille qui ait per prophetam, Nisi credideritis, non inte
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ gn̾is huiꝰ spẽs ẽ equus. om̃is
equus aĩal est. nõ ã statua om̃is
aurũ est. Iõ qnͣnus intrib statuis
aureis recte dicamꝰ tres statuas
nnũ aurũ nõ tñ ita dicimꝰ. ut ge¬
nus aurũ epẽs uero statuas in¬
telligamꝰ. ¶Nec rit gͦ triuita¬
dem dicimiꝮ tres ꝑconas ne eb̃¬
stantias unã eẽntiã ⁊ inũ dm̃.
tan qm ex una mat̾ia. tria q̃ d̾ eb̾¬

Expanded text:
is hujus species est equus, omnis equus animal est, non autem statua omnis aurum est. Ideo quamvis in tribus statuis aureis, recte dicamus tres statuas unum aurum; non tamen ita dicimus, ut genus aurum, species vero statuas intelligamus. Nec sic ergo Trinitatem dicimus tres personas vel substantias, unam essentiam et unum Deum, tan
Abbreviated transcription (Latin):
ut cub cist̾et hõ imago dei. Deꝯ
autẽ truntas ¶Set ar nõ oĩodo
eãlis fiebat ua miago dei tãqͣm
ñ ab illo nata. cet ab illo creata.
hꝰre ieignificande causa ita mia¬
go est. ut ad magniẽ cit. I est
ũ equatur parilitate. set qͣdã¬

Expanded text:
ut subsisteret homo imago Dei, Deus autem Trinitas. Sed quia non omni modo aequalis fiebat illa imago Dei, tanquam non ab illo nata, sed ab eo creata, hujus rei significandae causa ita imago est, ut ad imaginem sit, id est non aequatur parilitate, sed
Abbreviated transcription (Latin):
colũ muagnũ oĩpotentẽ. bonũ iust.
nusericordem oĩmiuĩcibiliũ ⁊ ĩu¬
sibiliũ ꝯditorẽ. ẽt quicqͥd de illo
ꝓhũana facultate digne n̾en di¬
ci pt̃. Neq cũ audierit prẽm
colũ dñi. separ et inde filiũ. aut

Expanded text:
 bonum, justum, misericordem, omnium visibilium et invisibilium conditorem, et quidquid de illo pro humana facultate digne vereque dici potest. Neque cum audierit Patrem solum Deum, separet inde Filium, aut
Abbreviated transcription (Latin):
unũ scd̾m eẽntiã. qd̾ id̾ deꝯ sumus.
scd̾m relatiũ qd̾ ilłe pr̃ hic filius.
Aliañ ⁊ tacetur unitas eẽutie ⁊
cola pluralit̾ relatiua ꝯmemorã¬
tur. Ueniemꝰ ad eũ ego ⁊ p̃r . ł
habitabimꝰ apud eũ. ueniemꝰ

Expanded text:
undum essentiam, quod idem Deus; sumus, secundum relativum, quod ille Pater, hic Filius. Aliquando et tacetur unitas essentiae, et sola pluraliter relativa commemorantur: Veniemus ad eum ego et Pater, et habitabimus apud eum . Veniemus
Abbreviated transcription (Latin):
est abrahmͣ . ycaat & nec abr ahmͣ
eẽ nec iacob.tres eẽ utiq tate¬
muir abrahmͣ ysaac.⁊ iacob. Set
cũ queritur quid tres. Rude mꝰ
tres homines noie epeciali eos
mortale. Aut eicut ccripture nr̃ e
meliore totũ appeuari płacẽt .i.¬

Expanded text:
 autem nec Abraham esse nec Jacob, tres esse utique fatemur, Abraham, Isaac et Jacob. Sed cum quaeritur quid tres, respondemus tres homines, nomine speciali eos mortale: aut sicut Scripturae nostrae meliore totum appellari placet, i
Abbreviated transcription (Latin):
uł tres ꝑcõnas exead̾ eẽntia
cia ẽ. aliud ꝙ ꝑ rona sicut tres
sta tuas ex eõd̾ auro possuꝰ dic̾e.
Aii deiĩ eit illic eẽ aurũ. aluid eẽ statu¬
as .Q. tcũ dicũt tres honuines una
natura uł tres homines̃ eiued̾ ua¬
ture poccũt ⁊̃ dici tres homines
ex ead̾ natura. qm̃ ex ea d̾ natura
⁊ alutres tales homiues postũt
eriste.. In illa uero eẽntia trunta

Expanded text:
rsonas ex eadem essentia ntia est, aliud quod persona; sicut tres statuas ex eodem auro possumus dicere; aliud enim illuc est esse aurum, aliud esse statuas. Et cum dicuntur tres homines una natura, vel tres homines ejusdem naturae, possunt etiam dici tres homines ex eadem natura, quia ex eadem natura et alii tres tales homines possunt existere; in illa vero essentia Trinita
Abbreviated transcription (Latin):
reb nõ tm̃ eit unꝰ nuus homo
q̃utũ tres homines enu. ⁊ plus a
liquid eunt homines duo ꝙͣ nuua
hono. Et iustatius equalib. p
auri est tres snuł qmͣ siugule.
⁊ miꝯauri ẽ una qm due. At in
deo nõ ita est. Non enĩ maior ẽẽn

Expanded text:
mo, quantum tres homines simul; et plus sunt aliquid homines duo, quam unus homo: et in statuis aequalibus plus auri est tres simul quam singulae, et minus auri est una quam duae. At in Deo non ita est: non enim major essen
Abbreviated transcription (Latin):
gu̾aliuoca bino si pp̃ea dicimus
tres ꝑconas. quia ꝯmune est
cis idqd̾ ꝑcona est. alio quiun
nullo mõ possunt ita dicraĩnad¬
mod̾ nõ dicnut᷑ tres silii quia ñ
ꝯninie est eis id qd̾ est filiꝰ: tur
tres ꝑsonas. qnͣius cingulãꝙͣz¬
nõ pois uio dic̾e tres deos. qiu
uon dicit tres deos. Set nec t¬
tres ꝑconas alicubi scripturã
propt̾ ea licuit loquendi dicp¬
putandi nece necessitate tr es
ꝑconas diterenõ quia ccriptu¬
ra dicit: Tet qr scriptura ñ ꝯͣdicit.
ci autẽ dic̾emꝰ tres deos. ꝯtra

Expanded text:
generali vocabulo, si propterea dicimus tres personas, quia commune est eis id quod persona est alioquin nullo modo possunt ita dici, quemadmodum non dicuntur tres filii, quia non commune est eis id quod est filius; cur tres personas, quamvis singulanon possumus dicere tres deos, quamura non dicit tres deos? Sed nec tres personas alicubi Scripturam propterea licuit loquendi et disputandi necessitate tres personas dicere, non quia Scriptura dicit, sed quia Scriptura non contradicit: si autem diceremus tres deos,
Abbreviated transcription (Latin):
Si tres ꝑcone ꝯuinne est eis idͣ
Aut ꝯn̾ale nomenest eis. riꝯ
suetu diẽm loauendi recpiciamꝰ.
S ubi est nature nulsa diu̾citas
ita gn̾alit̾ enũciãtur. Auqͣ pła.
ut ⁊̃ cpecialit̾ enũciari poceunt.
Iature enĩ dissereutia facit. ait

Expanded text:
sonae, commune est eis id aut generale nomen est eis, si consuetudinem loquendi respicimus. Sed ubi est naturae nulla diversitas, ita generaliter enuntiantur aliqua plura, ut etiam specialiter enuntiari possint. Naturae e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ta h uocabula t̃ opꝰ ẽẽt copioca
disputacõne a du̾ens meidias
uł errores he̾ticoꝵ: Cũ eĩ tona¬
retur hũaua inopia loq̃ndo ꝓ¬
ferre ad hominũ seneus qd̾ m
secretario nĩtis ꝓ captu tenet.
dicẽ tres eẽntias ne intłłige ĩ alła
cũ ma eqͣlitate ulla diu̾citas. Ruisꝯ
ñ ẽẽ ti ia q̃dã nõ pot̾at dicere. qd̾¬
Certurime auipe ⁊ de scripturis ꝯg̾¬
noscitur qd̾ pie credend̾ est. ⁊ as pectu

Expanded text:
a haec vocabula, cum opus esset copiosa disputatione adversum insidias vel errores haereticorum? Cum enim conaretur humana inopia loquendo proferre ad hominum sensus, quod in secretario mentis pro captu tenet dicere tres essentias, ne intelligeretur in illa summa aequalitate ulla diuersitas. Rursus non esse tria quaedam non poterat dicere, qCertissime quippe de Scripturis cognoscitur quod pie credendum est, et aspectu
Abbreviated transcription (Latin):
coneuetudinem aptius diceretur.
Nauia ⁊ in perconis eadem rat¬
est aliud deo eise. aliud per cona
eẽ. Set oaino idem. Nam sieẽ
ad ce dicitur. ꝑcona uero relatiue. ꝑ¬
Dic dicanius t̾res ꝓconas prẽu

Expanded text:
consuetudinem aptius diceretur. Nam et in personis eadem ratest Deo esse, aliud personam esse, sed omnino idem. Nam si esse ad se dicitur, persona vero relative; sic dicamus tres personas, Patrem
Abbreviated transcription (Latin):
huic ciguieicacõui qua intelligi¬
tur triuitaᷤ. ne ominno tac̾enius
iut̾ogati auidtres cũ tres eẽ sa¬
t̾e mui.¶Nam si genus est eẽntia
oport̾e appellari tres eẽntias.
aĩalia tria cũ cit spẽs equus. ar
genꝰ. Neq enĩ cpẽs ibi płarit̃
dicta est: ⁊ genus singular it̾.
tanqͣm dic̾etur tr es equi unũi
a ĩal. set eicut tres equi specia
al iquid singulare atq indiuiduũut¬

Expanded text:
cationi qua intelligitur Trinitas, ne omnino taceremus interrogati, quid tres, cum tres esse fateremur? Nam si genus est essentiaoportere appellari tres essentias,animalia tria, cum sit species equus, animal genus. Neque enim species ibi pluraliter dicta est, et genus singulariter, tanquam diceretur tres equi unum animal: sed sicut tres equi specialaliquid singulare atque individuu
Abbreviated transcription (Latin):
u̾o ut cumiq cimile est. quia ⁊ ue¬
teres. quilatine locuti eũt añꝙͣ¬
haberent ista nonuna. que nõ diu est
ut inusũ uenerũt id est eẽutiã uł eb¬
ctantiã ꝓ hus naturã dicebant.
Nõ itaq scd̾m genꝰ ⁊ spẽs ita dici

Expanded text:
vero utcumque simile est, quia et veteres qui latine locuti sunt, anhaberent ista nomina, quae non diu est ut in usum venerunt, id est essentiam vel substantiam, pro his naturam dicebant. Non itaque secundum genus et species ista
Abbreviated transcription (Latin):
rlus uł tres creaturas. uutres
naturas ¶Quecũq autẽ ptura¬
li nu̾o enũciantur special it̾ uno
nomine: ⁊̃ gn̾alit̾ ensiciari pos¬
sunt imo nomine. Nonautẽ
mine postunt. Nt̃ĩ tres equos
dicuuꝰ. Equũ uero ⁊ bonẽ ⁊ atre
eitos aut boues. autcanes que
speciaua uocabula eũt: Nonen
pocumꝯ dicere. Eaquippe imnono¬
mĩne qmus ꝑluralit̾ enũciamꝰ¬

Expanded text:
l tres creaturas, vel tres naturas. Quaecumque autem plurali numero enuntiantur specialiter uno nomine, etiam generaliter enuntiari possunt uno nomine. Non autemmine possumus. Nam tres equos, dicimus: equum vero et bovem et equos, aut boves, aut canes, quae specialia vocabula sunt, non ea possumus dicere. Ea quippe uno nomine quamvis pluraliter enuntiam
Abbreviated transcription (Latin):
cur nõ dicuntur isto tres eẽntie.
cicut tres equi dicuntur tresi¬
tria aĩalia. ⁊ tres lanri dicũtur
tres arbores. ⁊tres lapides tͥa
corpora aut ei pp̃ iutatem trini¬
tatis nõ dicuntur tres eẽntie.
ret una eẽntia. cur nõ pp̃ tand̾¬

Expanded text:
cur non dicuntur istae tres essentiae, sicut tres equi dicuntur tria animalia, et tres lauri dicuntur tres arbores, et tres lapides tria corpora? Aut si propter unitatem Trinitatis non dicuntur tres essentiae, sed una e
Abbreviated transcription (Latin):
ham. uelut ysaac. uelut iacob. ul
ciquis alius qui ⁊̃ digito prexẽs
de mõstrari posrit. sic quoq illo s
cad̾ racio ꝯsequetur. Sicut em̃
dicũtur abrahm. Ysaac ia cob tͥa
ñdunduaita tres hoes ⁊tres a¬

Expanded text:
lut Jacob, vel si quis alius qui etiam digito praesens demonstrari possit: sic quoque illos eadem ratio consequetur. Sicut enim dicuntur Abraham, Isaac et Jacob tria individua, ita tres homines, et tres a
Abbreviated transcription (Latin):
danda erat. ⁊ iitanda cuiꝯ muta¬
cione formamur ¶ꝑ at̾ enĩ eã dicit
ut u̾bũ eiꝰ sit. nõ quo mõ peertur
ex ore u̾bũ sonans. Aut̃ aute pro¬
nũciacõmcogitatur. Sꝑacũs enĩ
temporũ hoc ꝯꝑletur isud a et̾nũ

Expanded text:
danda erat et imitanda, cujus imitatione formamur? Pater enim eam dicit, ut Verbum ejus sit; non quomodo profertur ex ore verbum sonans, aut ante pronuntiationem cogitatur: spatiis enim temporum hoc completur, illud autem
Abbreviated transcription (Latin):
tuaguta ꝓcot hominib. It̃ cũ
diciuiꝰ e̾quũ tuũ nõ cũ eẽ aui me
nec tuũ: Fatemur tr es eẽ. ⁊ nit̾o¬
gati auidtres: Rudemꝰ tres e¬
quos nõie epecian. gu̾ali alia tͥa.

Expanded text:
. Item cum dicimus equum tuum non eum esse qui meus nec tuum, fatemur tres esse: et intorroganti quid tres, respondemus tres equos nomine speciali, generali autem
Abbreviated transcription (Latin):
ista mala que fideles pie ferunt.
uel ademendanda pcc̃a. ul Adexcer¬
cendam ꝓbandamq iusticiã. uł ad
demonstranda uite huiꝯ nuseriã
ut issanbi erit beatitudouera atq
ppetua. ⁊ decideretur ardentius:
⁊ instantius inquiratur. Set circa
eos ista ceruantur: de quib apłs
dicit. Scimus q̃i diligentib dñi
onũa coopantur in bonũ. his qui
ecd̾m ꝓpos itum uocati eunt cãcti.¬

Expanded text:
ista mala quae fideles pie perferunt, ista mala quae fideles pie perferunt, vel ad emendanda peccata, vel ad exercendam probandamque justitiam, vel ad demonstrandam vitae hujus miseriam, ut illa ubi erit beatitudo vera atque perpetua, et desideretur ardentius, et instantius inquiratur. Sed circa eos ista servantur, de quibus Apostolus dicit: Scimus quoniam diligentibus Deum omnia cooperantur in bonum, iis qui sec
Abbreviated transcription (Latin):
aiuam̃ de pctõꝵ ⁊ maxĩe de pectati
origualis mitis uemiant. ude
scã est ⁊ de ip̃a fca uiuciuo mortis
obstricta: tament remiiris pet¬
catis remanere de bucrunt cũ
qub tomo pro uitate certaret.
⁊ mide excerteretur uirtꝯfideliũ:
ut nouus homo ꝑ testamentum
nonũ. iut̾ mala huiꝯ seculi nouo
ceciulo pararetur. miseram qͣm
meruit uita ista dampnata capiẽt᷑
tolerat᷑ss ⁊ quia siuietur prudent᷑
gratulans beatitudinẽ u̾o qmͣ libe¬
rata uita eutura cine sine habitura
est. sidelit̾ ⁊ pacient̾ expectans. Dia¬
bolus enĩ a dominatu ⁊al cordib si¬
deliũ foras micrus. ĩ quoꝵ damupu¬
acione atn iufidelitate licet dãpua¬
tua ⁊̃ ip̃e regnabat tantũ ꝓ ꝯdicõne
mortalitatis huiꝰ adu̾sarisinitur.
qnͣtũ eis expedire uouit de quo sa¬
crelittere ꝑsonant ꝑos aplĩcum.
ffidelis deus qui nõ ꝑmictat nos
temptari cuꝑid ad̾ potestis. set sa¬
ciet cum temptacione ĩ exitum
ut posritis custinere ¶Prosunt a̾

Expanded text:
uam de peccatorum, et maxime de peccati originalis meritis veniant, unde facta est et ipsa vita vinculo mortis obstricta, tamen et remissis peccatis remanere debuerunt, cum quibus homo pro veritate certaret, et unde exerceretur virtus fidelium: ut novus homo per testamentum novum, inter mala hujus saeculi novo saeculo praepararetur, miseriam quam meruit vita ista damnata sapienter tolerans, et quia finietur prudenter gratulans; beatitudinem vero quam liberata vita futura sine fine habitura est, fideliter et patienter exspectans. Diabolus enim a dominatu et a cordibus fidelium foras missus, in quorum damnatione atque infidelitate licet damnatus etiam ipse regnabat, tantum pro conditione mortalitatis hujus adversari sinitur, quantum eis expedire novit, de quo sacrae Litterae personant per os apostolicum: Fidelis Deus, qui non permittet vos tentari supra id quod potestis; sed faciet cum tentatione etiam exitum, ut possitis sustinere . Prosunt autem
Abbreviated transcription (Latin):
meiuiuit. ⁊ ꝑ iutelligentiã mieã.
ũ enã muicauio intesligent̾ a mat
intelligit. Q breuit̾ dici pt̃. ego.
ꝑ omĩa illa tria memiii. ego in¬
telugdrego diuico. quiuee memo¬
ria eumi. nec iutelsigentia. nec
duectio set hec habro. I sta gͦ di

Expanded text:
meminit, et per intellegentiam meam, non suam quidquid intellegenter amat intellegit. quod breuiter dici potest: ego per omnia illa tria memini, ego intellego, ego diligo, qui nec memoria sum nec intellegentia nec dilectio, sed haec habeo.
Abbreviated transcription (Latin):
ita dilectio que nicionẽ iu memo¬
ria ꝯstitutã ⁊ iucionẽ cogitacõis inde
git. uici haberet appetendi scĩam.
que ciue memoria ⁊ intelligentia
nõ pt̃ eẽ: quid recte dilig̾cet. igno

Expanded text:
ionem in memoria constitutam, et visionem cogitationis inde git, nisi haberet appetendi scientiam, quae sine memoria et intelligentia non potest esse, quid recte diligeret igno
Abbreviated transcription (Latin):
peit uade. ad pacrionẽ. ut ꝓdelori¬
U nr̃is nob̾ ad̾ ip̃e ñ debebat ᷑ i ol̃et
Nlĩquid istoiure eauicrimo dia¬
bolus uiucetur si potentia. p̃ẽ cũ
deo aute illũeẽ opꝯ erat ⁊hoe¬

Expanded text:
inde ad passionem, ut pro debitoribus nobis quod ipse non debebat exsolveret. Numquid isto jure aequissimo diabolus vinceretur, si potentia Christus cum Ideo autem illum esse opus erat, e
Abbreviated transcription (Latin):
mortales iusticiã: potentia ĩ mor¬
talb dabitur. Cus ꝯꝑata qͣutalibet
eoꝵ hominũ qui potentes uocãtur
uit̾ra: ridicula iusirmitas ĩuẽits
Et ibi fodit ͤ ptõri fonea . uibl ui¬
deutur mali ⁊ płimũ posse. Cantat¬
bõ autẽ iustus ⁊ dicit. Beato honio
ꝙ̃ tu erudieris duẽ: ⁊ ex lege tua
docñs eũ ut mitiges e a dieb ma

Expanded text:
ustitiam, potentia immortalibus dabitur. Cui comparata quantalibet eorum hominum qui potentes vocantur in terra, ridicula infirmitas invenitur, et ibi foditur peccatori fovea, ubi videntur mali plurimum posse. Cantat autem justus et dicit: Beatus homo quem tu erudieris, Domine, et de lege tua docueris eum: ut mitiges e
Abbreviated transcription (Latin):
MHu xp̃i de celo ad se eacta cuua in¬
primun uocatus est: narrat n¬
apoctolus Paulus. Nam in¬
nter cetera que audunt etiã
hoc eibi dictum cic loauitur.
Ad hoc enim tibi a pparus. ad ħ¬
ut constituam te minictrimi
nuinstrũ ⁊ testem eor que a me ui¬
des quib ociam preeo tibi liberans te
de populo ⁊ de gentib i auas ego mit¬
to te aꝑire oculos cecoꝵ ut auertãt
a tenebrio ⁊ a potestate cathane ald
dñi: ut accipiant te reuussionẽ pes¬
iuimeest. Unde ⁊ exortans idem
apls credentes ad gr̃a ꝵactionẽ.
de o prĩ. qui eruit nos inquit de po¬
testate tenebraꝵ. ⁊ tͣus gtulit m
regnũ silu caritatis cuẽ. in quo h¬
helbemꝰ redẽptionem iu remurionẽ
pctõꝵ.. In hac redemptione tanꝙͣ
preciũ ꝓ nobis datꝰ est sanguis
rp̃i. Quo accepto diabolus non
dicatꝰ est s ligatꝰ: ut nos ab eiꝰ
indebite suso euosanguine rede¬
beret ad scde̾ ac cempit̾ue mortis
eritiũ. Set hactenus more rent ͭ

Expanded text:
hristi de coelo ad se facta, cum primum vocatus est, narrat apostolus Paulus. Nam inter caetera quae audivit, etiam hoc sibi dictum sic loquitur: Ad hoc enim tibi apparuut constituam te ministrum et testem eorum quae a me vides, quibus etiam praeeo tibi, liberans te de populo et de gentibus, in quas ego mitto te aperire oculos caecorum, ut avertantur a tenebris, et a potestate satanae ad Deum, ut accipiant remissionem pecin me est . Unde et exhortans idem apostolus credentes ad gratiarum actionem Deo Patri: Qui eruit nos, inquit, de potestate tenebrarum, et transtulit in regnum Filii charitatis suae, in quo habemus redemptionem in remissionem peccatorum . In hac redemptione tanquam pretium pro nobis datus est sanguis Christi, quo accepto diabolus non ditatus est, sed ligatus: ut nos ab ejus indebite fuso suo sanguine redeheret ad secundae ac sempiternae mortis e
Abbreviated transcription (Latin):
adg lecta. uII ⁊̃ ꝑoea iusticia potẽtie stu¬
tent eiꝰq uii ad eptione letautur
uł ius lãmautur cupiditate: placuit
deont pp̃eruẽdũ hoĩem de dia boli
pocestute. ñ potẽtia diabo lo sziusti¬
ciaiĩc̾etur atqita⁊ hoĩes iuiitãtes

Expanded text:
glecta, vel etiam perosa justitia, potentiae student, ejusque vel adeptione laetantur, vel inflammantur cupiditate: placuit Deo, ut propter eruendum hominem de diaboli potestate, non potentia diabolus, sed justitia vinceretur; atque ita et homines imitantes
Abbreviated transcription (Latin):
eligat. ⁊ uelle qd̾ oꝑtet neglegat.
cũ priꝰ debeat hr̃e bouãuolũtatẽ:
magnam u̾o postea potestatem.
Bona porronoluntas purgãdaẽ
nĩcitur ut male uelit. Et bonaiam
stt̃ uoluntas eiꝰ quomõ erit.
Optand̾ itaq ẽ ut potestas uc̃ det᷑
des uolunt ẽẽ hoĩes. ⁊ uolũt ip̃

Expanded text:
eligat, et velle quod oportet negligat; cum prius debeat habere voluntatem bonam, magnam vero postea potestatem. Bona porro voluntas purganda vincitur ut male velit, et bona jam voluntas ejus quomodo erit? Optandum est itaque ut potestas nunc detur, tes nolunt esse homines, et vol
Abbreviated transcription (Latin):
ditatẽ cuã ũ deliuquet quo adueq
iusticia ꝯn̾tatur in ũdiciũ ⁊ qͥ hũt
eã : om̃s recto sũt corte. Hoc gͥ tẽ¬
ꝑe quo differtur potentia populidi:
ũ repellet dñs plebẽ euã. ⁊ hedita¬
tẽ suã ñ de̾linquet. qnͣta libet acen
ul lindigna ip̃a hĩus atq ĩfir¬
rua paciatur. quo aducq susticia
tur iu iudiciũ. hoc ẽ iudicãdi accipĩ¬
at potestatẽ. Q iustis in finẽ ser¬
uatir: cũ p̾cedentẽ iusticiã ordi¬
ne cuo ru̾it potentia cubrecuta.
Potentia qͥppe adiũcta iusticiẽ. u
iusticia actedente potentie iudici¬
Ariã potestatẽ facit. ꝑtinet ã iusti

Expanded text:
quoadusque justitia convertatur in judicium, et qui habent eam, omnes recto sunt corde . Hoc ergo tempore quo differtur potentia populi Dei, non repellet Dominus plebem suam, et haereditatem suam non derelinquet; quantalibet acerba et indigna ipsa humilis atque infirma patiatur, quoadusque justitia tur in judicium, hoc est, judicandi accipiat potestatem: quod justis in fine servatur, cum praecedentem justitiam ordine suo fuerit potentia subsecuta. Potentia quippe adjuncta justitiae, vel justitia accedens potentiae, judiciariam potestatem facit. Pertinet a
Abbreviated transcription (French):
nus mũlandandes te ñi unũ.
⁊ iute facti ⁊ iam nos uiũ.
Domine dous. une deus tr initas.
quecũq dixi iu hñs libris de
tuo: aguoscant ⁊ tus. ⁊ si qua
de meo. ⁊ tu ignosce.te u.i.¬

Expanded text:
mus, unum; laudantes te, unum; et in te facti, etiam nos unum. Domine Deus une, Deus Trinitas, quaecunque dixi in his libris de tuo, agnoscant et tui: si qua de meo, et tu agnosce
Abbreviated transcription (Latin):
mĩam tirã. Nonem̃ cogitaciomo
taceo ⁊̃ iam taceus uocib.
quidem nõ cogitarẽ mẽi qd̾ piace¬
ret tibi: nõ utiq rogarem
me ab hoc multio quio liberares.
Set nnuute sunt cogitalcionesn
mee. tales quales nosti cogitao¬
ones homĩnũ qm̃ uane cunt.
Dona mͥ non e is concentire. ⁊ a
qnͣdo me delectant. eaꝯ nichouuꝰ
ñpbare: nec meis nelut dormi¬
tando inmorari. Nec intantũ
ualeant apudme. Aut aliquidm̃
opera mea ꝓcedat exilus. S ab
eis mea saltem cit tuta centen¬
cia. tuta ꝯsentia te tuente.
Sapieno quidacũde te loq̃retir
in ubro suo qui eccłiasticꝰ ꝓpuio
nomine iamnocatur. multam

Expanded text:
iam tuam. Non enim cogitationibus taceo, etiam tacens vocibus. Et si quidem non cogitarem nisi quod placeret tibi, non utique rogarem ut me ab hoc multiloquio liberares. Sed multae sunt cogitationes meae, tales quales nosti, cogitationes hominum, quoniam vanae sunt . Dona mihi non eis consentire, et si quando me delectant, eas nihilominus improbare, nec in eis velut dormitando immorari. Nec in tantum valeant apud me, ut aliquid in opera mea procedat ex illis; sed ab eis mea saltem sit tuta sententia, tuta conscientia, te tuente. Sapiens quidam cum de te loqueretur in libro suo, qui Ecclesiasticus proprio nomine jam vocatur, Multa,