comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
amẽ dice Noͣ in xp̃o noticrã futuroꝵ passurꝰ pꝯ paucos
dies ẜ̃scit euãgeliũ suũ toto orbe predicandum¬
o roñdũ qr sic̃ maria toto orbe quo eccĩa ẽ diffusagłiam
meruit de pio obsequio qd̾ dño deuote exhibuit Sit ⁊ ui.¬
das qͥ ei d̾traxit ꝑfidie nota lõge lateq diffamatut Sed
dño bonũ pialaude r̾muẽtat futuras impii ꝯtuẽlias

Expanded text:
iam futurorum, passuros post paucos dies praescit Evangelium suum toto orbe praedicandum. Notandum, quod sicut Maria toto orbe quo est Ecclesia diffusa gloriam meruit de pio obsequio, quod Domino devote exhibuit: sic et Judas qui ei detraxit, perfidiae nota longe lateque infamatur. Sed Dominus bonum pia laude remunera
Abbreviated transcription (Latin):
Ipoterat Sub p̃cextu auaricie misteriũ loqͥtur fideie
tem̃ nr̃a fides trecẽtis emitur denariis i decẽ sẽsiba
toꝵ uiroꝵ num assumẽtes allophiloꝵ castrapaues
sp̃u fractis laguncuł nr̃is cũ tubis ⁊ lucernis destrui¬
anius Et sicut abrahã cũ trecẽtis uiris spolia diuida¬
nus ad uesperam

Expanded text:
ibus. Sub praetextu avaritiae, mysterium loquitur fidei. Etenim nostra fides trecentis emitur denariis, id est, decem storum virorum numerum assumentes, Allophylorum castra, pauperes spiritu fractis lagunculis nostris cum tubis et lucernis destruamus, et ut Abraham cum trecentis viris, spolia ad vesperum
Abbreviated transcription (Latin):
audiẽtes Data sẽtẽtia iusticie qͣ illi ꝯscii maloꝵ
ꝑͥcussi sũt iteꝵ sc̾bit ĩ t̾ra ex more uoltũ alio uer:¬
tens ut ilł sit libeꝵi exire quos p̃idebat titiꝰ exi¬¬
turos quã pła ĩtrogatõs Docet aũt nos sicut ĩ añ
corectionẽ alti̾ꝰ ita ⁊̃ panos ip̃os hũiliter ĩuesti¬
gare ne idem ul aliud sile ĩ nob̾ si¬

Expanded text:
 Data sententia justitiae qua illi conscii malorum, percussi sunt, iterum scribit in terram ex more, vultum alio vertens: ut illis sit liberum exire, quos praevidebat citius exituros quam plura interrogaturos. Docet autem nos sicut et ante correctionem alterius, ita et post nos ipsos humiliter investigare, ne idem vel aliud simile in nobi
Abbreviated transcription (Latin):
uł filiꝰ dei uł aliud huiqmoĩ s ad istos ucit᷑ u̾bo
eẽncie sẽpit̾ue sic̃ olim ad moiisen quẽ mitebat
ad liberandũ isrł ãr qui misi moysen ad liberã.¬
dos filios isel ego ꝑ meip̃m uem liberare ꝑditos
cetera uero oĩa que nuitãt᷑ non uere sunt

Expanded text:
 Filius Dei, vel aliud hujusmodi, sed ad istos utitur verbo aeternae essentiae, sicut olim ad Moysen quem mittebat ad liberandum Israel. Quasi dicat: Qui misi Moysen ad liberandum filios Israel, ego per meipsum veni liberare perditos. Caetera vero omnia quae mittuntur, non vere sunt
Abbreviated transcription (Latin):
pĩret eã dic̃ ei ut miẜicors p̃cerita dinntẽs nec
ego te ꝯdemnabo ut iustꝰ ne ampliꝯ peccet ĩt di¬
ego sũ Repulsis tẽptatoribꝰ sanata culpa nuilieris
aꝑtiꝯꝰ subdit qͥd possit ex diitate ne quis ãbigat
dedo hoĩe an possit pãca dimictere Eg̃o sũ lu in. q̃¬

Expanded text:
ittens: Nec ego te condemnabo, ut justus ne amplius peccet interdirgo. Repulsis tentatoribus, sanata culpa mulieris, apertius subdit quid possit ex Divinitate, ne ambigant de eo homine an possit peccata dimittere. Ego sum lux
Abbreviated transcription (Latin):
ditis aliciuꝰ malis non temere iudicare s p̾ꝯdigito
discretiõis nosĩꝑ̃os intꝰ discutere sic̃ ⁊ illis dicit qͥ sñ
p e u. E priꝯsitis iusti ut ꝑꝰ ream pumatis Si emĩ
uel cũ ea penam subeant
deprehesa sig̾ficat sñagogã q̃ adul¬
terauit legem moysi sequẽdo traditi¬
oues patrum uł q̃ dimissa lege moysi

Expanded text:
ditis malis alicujus non temere judicare, sed prius digito discretioPrius sitis justi, postea ream puniatis. Sic enim vel cum ea poenam subeantdeprehensa signat Synagogam, quae adulteravit legem Moysi, sequendo traditiones patrum. Vel quae dimissa lege Moysi,
Abbreviated transcription (Latin):
nos exfonica . Iã ĩcelligẽtes nõ de origine ca̾nis
sed de uita dmn loqui ⁊ ex usu sc̾pcuraꝵ sciẽtes
fo̾nicationẽ spũalicer dici cũ aĩa falsis diis subut᷑¬
unũ ꝑrẽ mutãt r̾spõsionẽ tacẽt iã de prẽ abrahã
mini et dicũt ꝑrẽm deũ uolẽtes iudere quidad h ͦ
posset dicere ¶ poñdit de abrahã ita nc̃ oũdit¬
filiũ quem misit nec diligunt

Expanded text:
igine carnis, sed de vita Dominum loqui, et ex usu Scripturarum scientes fornicationem spiritualiter dici, cum anima falsis diis subjicitur, mutant responsionem et tacent jam de patre Abraham, mini? et dicunt patrem Deum, volentes videre quid ad hoc posset eis dicere. lium quem misit, nec diligunt
Abbreviated transcription (Latin):
tione contenti. Q non hoc tantũ dica¬
ut lacx. dicunt suꝑ isrł. graue qͥdẽ sit
qͥa pondus appellat᷑. s consolationis aliqͥd
habeat quod non contra israhł s ad ifra¬
hł sumit᷑. Aliud enĩ ẽ qͣndo uerbi gr̃a
adillũ uł illũ scribimꝰ. Aluid qͣndo contͣ
illũ &t illũ. qͥa in altero pars amicitiȩ. in¬
altero amicitiarum aperta confessio est.
Seiendũq qđ ab ducto in captiuitatẽ isrhł.
idest decẽ tribub : indifferent̃ pͥstino no

Expanded text:
hoc tantum dicaut LXX dicunt, super Israel, grave quidem sit, quia pondus appellatur, sed consolationis aliquid habeat, quod non contra Israel, sed ad Israel sumitur. Aliud est enim quando, verbi gratia, ad illum vel illum scribimus, aliud quando contra illum et illum: quia in altero pars amicitiae, inaltero inimicitiarum aperta confessio est. Sciendumque quod abducto in captivitatem Israel, id est, decem tribubus, indifferenter pristino
Abbreviated transcription (Latin):
nabũchodonosor.a quib uidas & ihrłem
templũ q subuersa sunt. Ꝙ ut scias eo
tẽpore fuisse ab acuc quo iã duȩ trib qͦ
uocabant᷑ nida ducte erant in captiui¬
tatẽ: damel docere te poterit. ad quẽ
in lacũ leonũ abacuc cũ prandio mit¬
titur. quãquã apud hebreos hȩc ipsa
non legat᷑ historia. Igitur siue quis
recipit scripturã illã: siue non recipit:
utrũq pro nobis est. Aut enĩ recipit.
& iã post factã rẽ liber abacuc texitur:
aut non recipit. & quasi propħa scri¬
bit que uentura cognoscit. Incipit¬

Expanded text:
Nabuchodonosor, a quibus Juda et Jerusalem templumque subversa sunt. Et ut scias eo tempore fuisse Abacuc, quo jam duae tribus quae vocabantur Judas, ductae erant in captivitatem, Daniel docere te poterit, ad quem in lacum leonum Abacuc cum prandio mittitur : quamquam apud Hebraeos haec ipsa non legatur historia. Igitur sive quis recipit Scripturam illam, sive non recipit, utrumque pro nobis est: aut enim recipit, et jam post factam rem liber Abacuc texitur: aut non recipit, et quasi propheta scribit quae ventura cognoscit.
Abbreviated transcription (Latin):
& lxx. & ceteri in t̾pretes transtulerunt.
in aliis ꝓpħis diximus. Nã &e naum
scribit. onus nimure. liber uisionis na¬
um. helcesei. Et abacuc. onus quod ui¬
dit abacuc ꝓpħa. Q ⁊ acharias omis uer¬
bi dm̃i in terra adrach & damasci reqͥei
rius. Q rursũ in consequentib onus uer

Expanded text:
 et caeteri interpretes transtulerunt, in aliis prophetis diximus. Nam et Naum scribit: Onus Ninive: liber Visionis Naum Elcesaei . Et Abacuc: Onus quod vidit Abacuc propheta . Et Zacharias: Onus verbi Domini in terra Adrach, et Damasci requiei ejus . Et rursu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħȩ laudantis dñm.
quod de assyriis popłi
sui sit utus iniuriam.
siue iuxta altiore in¬
telligentiã quod audi
plicia. Quod antẽ zelus in bonã partẽ ac¬
cipiat. & paulus apł̃s ostendit dicen .s.¬

Expanded text:
e laudantis Deum, quod de Assyriis populi sui sit ultus injuriam. Sive juxta altiorem intelligentiam, quod audiaplicia. Quod autem zelus in bonam partem accipiatur, et Paulus apostolus ostendit, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
& ulciscens dñs. U ox
quod de assyriis popłi
sui sit utus iniuriam.
sure uixta altiorẽ in¬
telligentiã quod audi
plicia. Quod autẽ relus in bonã partẽ ac¬
cipiat. & paulus apłs ostendit diern .s.¬

Expanded text:
 ulciscens Dominus. Vox quod de Assyriis populi sui sit ultus injuriam. Sive juxta altiorem intelligentiam, quod audiaplicia. Quod autem zelus in bonam partem accipiatur, et Paulus apostolus ostendit, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ trib quę uocant̃ israhel: ita ab acuc
prophetiã habeat aduersus babilonẽ &
nabuchodonosor. a quib iudas & ihrlem
templũq subuersa sunt. Ꝙ ut scias eo
tẽpore fuisse ab acuc quo iã duȩ trib qͦ
uocabant᷑ nida ducte erant in captiui¬
tatẽ : damel docere te poterit: ad quẽ
in lacũ leonũ ab acuc cũ prandio mit¬
titur. quãquã apud hebreos hȩc ipsa
non legat᷑ historia. Igitur siue quis
recipit scripturã illã. siue non recipit.
utrũq pro nobis est. Aut enĩ recipit.
& iã post factã rẽ liber abacuc texitur:
aut non recipit. & quasi propħa scri¬
bit que uentura cognoscit¬

Expanded text:
cem tribus, quae vocabantur Israel: ita Abacuc cem tribus, quae vocabantur Israel: ita Abacuc prophetiam habeat adversus Babylonem et Nabuchodonosor, a quibus Juda et Jerusalem templumque subversa sunt. Et ut scias eo tempore fuisse Abacuc, quo jam duae tribus quae vocabantur Judas, ductae erant in captivitatem, Daniel docere te poterit, ad quem in lacum leonum Abacuc cum prandio mittitur : quamquam apud Hebraeos haec ipsa non legatur historia. Igitur sive quis recipit Scripturam illam, sive non recipit, utrumque pro nobis est: aut enim recipit, et jam post factam rem liber Abacuc texitur: aut non recipit, et quasi propheta scribit quae ventura cognoscit
Abbreviated transcription (Latin):
sũ figulũ car tale uel tale factũ sit
disputare. Nec non & hoc animaduer¬
tendũ. quod assũptio uel pondus quȩ
grauia ẽẽ iã diximꝰ : propħȩ uisio est.
& aduersũ montani dogna peruer¬
sũ intelligit quod uidet. nec amens
loquit᷑ nec more insanentiũ femina¬
rũ dat sine mente sonũ. Unde &e apłs
iubet ut si ꝓphetantib aliis alii fuerit
sed pacis. Ex quo intelligit᷑ cũ quis uo¬
luntate reticet & alteri locũ dat ao
loquendũ. posse & loqui & tacere cũ
uelit. Qui autẽ in extasi idest inuitꝰ
loquitur. nec tacere nec loqui in sua po¬
testate habet. Illud quoq disce quia se¬
mel ame uolent exigis ut quasi gradus
quosdã & scalas ad altiora tenden ũ his¬
toria tibi interp̃ter. propħiam ẽe contͣ
babilonẽ & nabuchodonosor regẽ chal¬
deorũ. ut quomͦ prior propħa naũ. quẽ
ab acuc sequit᷑ uaticiniũ habuit cont᷑
niniuen & assirios qui uastauerunt de¬

Expanded text:
sum figulum , cur tale vel tale factum sit, sum figulum , cur tale vel tale factum sit, disputare? Necnon et hoc animadvertendum, quod assumptio vel pondus, quae gravia esse jam diximus, prophetae visio est, et adversum Montani dogma perversum intelligit quod videt: nec ut amens loquitur, nec in morem insanientium feminarum dat sine mente sonum. Unde et apostolus jubet, ut si prophetantibus aliis, alii fuerit sed pacis. Ex quo intelligitur, cum quis voluntate reticet, et alteri locum dat ad loquendum, posse et loqui et tacere cum velit. Qui autem in ecstasi, id est invitus loquitur, nec tacere nec loqui in sua potestate habet. Illud quoque disce quia semel a me violenter exigis, ut quasi gradus quosdam, et scalas ad altiora nitenti, historiam tibi interpreter, prophetiam esse contra Babylonem, et Nabuchodonosor regem Chaldaeorum: ut quomodo prior propheta Naum, quem Abacuc sequitur, vaticinium habuit contra Niniven et Assyrios, qui vastaverunt de
Abbreviated transcription (Latin):
circa finẽ. duos huiuscemodi ponit titu
naum: orationib tuis iã liber editus ẽ.
De zacharia & malachia si uita comes
fuerit disseret᷑. Nunc abacuc habemꝰ
in manib qui uel ex eo quod amabilis
dnĩ est uocatur amplexatio. uel quod
in certamen & luctã & ut ita dicã
amplexũ cũ dõ congredit amplexan¬
tis id est luctantis sortitus est nomen.
Nullus enĩ tã audaci uoce ausus ẽ dm̃
ad disceptationẽ iusticiȩ prouocare. &
dicere ei cur in reb humanis & in mun¬
di istius pompa. tanta rerũ uersatur
iniquitas. Uociferabor ad te iuim pati¬
ens. & non saluabis. Quare ostendisti mͥ
imquitatẽ & laborẽ uidere: Lacera¬
ta est lex & non ꝑuenit ad finẽ usq
nidiciũ. quia impius preualet aduersus
iustũ: ideo egredit᷑ udiciũ ꝓuersũ. ui¬
des quod temeraria uox sit. & quodã¬
modo blasphemantis. creatorẽ suũ ad
iudiciũ prouocare. & uas fragile aduer¬

Expanded text:
circa finem duos hujuscemodi ponit titulcirca finem duos hujuscemodi ponit titulNaum, orationibus tuis jam liber editus est: de Zacharia et Malachia, si vita comes fuerit, disseretur. Nunc Abacuc habemus in manibus, qui vel ex eo quod amabilis Domini est, vocatur amplexatio: vel quod in certamen et luctam, et ut ita dicam amplexum cum Deo congreditur, amplexantis, id est, luctantis sortitus est nomen. Nullus enim tam audaci voce ausus est Deum ad disceptationem justitiae provocare et dicere ei: Cur in rebus humanis, et in mundi istius πολιτείᾳ tanta rerum versatur iniquitas? Vociferabor ad te vim patiens, et non salvabis? Quare ostendisti mihi iniquitatem et laborem videre? Lacerata est lex, et non pervenit ad finem usque judicium: quia impius praevalet adversus justum: ideo egreditur judicium perversum . Vides quod temeraria vox sit et quodammodo blasphemantis, sic Creatorem suum ad judicium provocare; et vas fragile adver
Abbreviated transcription (Latin):
chromati ep̃orũ
doctissime sci¬
re nos conue¬
Init corrupte
apud grecos &
latinos nomen ã¬
bacũ prophete legi: qui apud
hebreos dicitur as acuc. & int̾¬
pretatur amplexus. siue ut sig¬
nificantius uertamus in grecũ.¬
Deinde ubi .lxx. translatores. &
simmachus ac teodotio afaroa.
id ẽ assũptionẽ int̾pretati sunt.
in hebreo pom massa: quod aqͥ¬
la uertit in pondus. suꝑ quo in
naum ꝓpheta plenius disputa¬
uimus. Massa autẽ nũquã p̃fer¬
tur in titulo. nisi cũ graue &
ponderis laborisq plenũ ẽ qͦd̾
uidet᷑. Unde necesse ẽ & pre¬
austeritatis. Ut sicut in nãdo pondus
quod uidebat᷑ aduersũ niniuen assirio¬
rũ urbẽ graue erat. ita & in hoc que¬
ratur cuius pondus sit qđ ꝓpħetȩ re¬
uelat᷑ aspectui. Quateuor autẽ ꝓphete
in duodecĩ propħarũ uolumine sunt.
e quib tres in principio. aNoaia . id. est.
pondus titulũ habent. naum. ab acuc. &
malachias. Porro ⁊acharias in medio &

Expanded text:
Chromati, episcoporum doctissime, scire nos convenit, corrupte apud Graecos et Latinos nomen Ambacum prophetae legi, qui apud Hebraeos dicitur Abacuc, et interpretatur amplexus: sive ut significantius vertamus in GraecuDeinde ubi Septuaginta translatores et Symmachus et Theodotio λῆμμα, id est, assumptionem interpretati sunt, in Hebraeo poni MASSA  , quod Aquila vertit in pondus: super quo in Naum propheta plenius disputavimus. Massa autem numquam praefertur in titulo, nisi cum grave, et ponderis laborisque plenum est quod videtur. Unde necesse est, praeausteritatis, uquod videbatur adversus Niniven Assyriorum urbem, grave erat: ita et in hoc quaeratur, cui pondus sit quod prophetae revelatur aspectui. Quatuor autem prophetae in duodecim prophetarum volumine sunt, e quibus tres in principio λῆμμα, id est, pondus, titulum habent: Naum, Abacuc, et Malachias. Porro Zacharias in medio et
Abbreviated transcription (Latin):
tere. ut non clicã
emendandi sed nec
relegendi quidẽ
habeã facultatẽ
lile festinat in opus
suũ. nos in nr̃o oꝑe
minus facimus: dũ eruditio incassũ uertit᷑.
& quic qͥd sensu concipimꝰ conposito non li

Expanded text:
tere ut non dicam emendandi, sed ne relegendi quidem habeam facultatem. Ille festinat in opus suum, nos in nostro opere minus facimus, dum eruditio incassum vertitur; et quidquid sensu concipimus, composito non li
Abbreviated transcription (Latin):
& dolores. uidere miseriã & impietatẽ:
Nterim scđm litterã causatur aduer¬
sus diñ propħa cur nabuchodonosor
płs &r non audiat᷑. uociferetur ad dñm
oppressus a chaldeis & non saluetur. qua¬
re etiã ipse propħa uel popłi ex cinus
ꝑsona nuc loquit᷑ ad hoc uixerit &
huc usq perductus sit ut iniquitatẽ
hostiũ & suũ uideat laborẽ. cur inius¬
ticia preualeat aduersũ se: & hoc dicit
igne conflari. & tres pueros de camino
puriores exisse quã intrauerant.
ed & generalit̃ accipere possumus
quod ex ꝑsona humane impatientiȩ
uidens propħa peccatores abundan¬
tes & in scło possidere diuicias. filios
eoꝵ quasi nouellã plantationẽ in ad¬
olescentia sua & filias ornatas quasi
similitudinẽ tẽpli. cellaria eoꝵ plena
eructantia ex hoc in illud. oues eoꝵ
fetosas & multiplicatas in uiis suis.
& cȩtera quȩ in centesimo & quadra¬
gesimo t̾tio psalmo plenius descri¬
bunt᷑: in querulã uocẽ & plenã dolo¬

Expanded text:
 dolores, videre miseriam et impietatem? Interim secundum litteram causatur adversum Deum propheta, cur Nabuchodonosor pulus, et non exaudiatur? vociferetur ad Dominum oppressus a Chaldaeis, et non salvetur? Quare etiam ipse propheta, vel populus ex cujus persona nunc loquitur, ad hoc vixerit, et hucusque perductus sit, ut iniquitatem hostium et suum videat laborem? Cur injustitia praevaleat adversum se? Et hoc dicit igne conflari, et tres pueros de camino puriores exisse, quam intraverunt . Sed et generaliter accipere possumus, quod ex persona humanae impatientiae videns propheta peccatores abundantes, et in saeculo possidere divitias, filios eorum quasi novellam plantationem in adolescentia sua, et filias ornatas quasi similitudinem templi, cellaria eorum plena eructantia ex hoc in illud, oves eorum fetosas et multiplicatas in viis suis, et caetera quae in centesimo quadragesimo tertio psalmo plenius scribuntur in querulam vocem et plenam dolo
Abbreviated transcription (Latin):
et destiti quaerere fonte quod audiui uolo loqui aucit: neo et exultationẽ
et ur̃o cũ loquor: Res enĩ quo libet prorsus qualscũq: excellentia si mutabilis
ẽ ñ uerũ ẽ non enĩ ẽ ibi uerũ ẽẽ ubi ẽ et non. ẽẽ: Quicquidenĩ muri¬
ꝑemptũ .ẽ. aliquid ibi quod erat et ñ ẽ : Ni gredo mortua ẽ in capite alls¬
centis senis : pulchritudo mortua . ẽ. in corpore fessi et incurui senis: mortua
sunt uires incorpore languentis: mortua . ẽ. statio in corporeambulartis.
mortua .ẽ. ambulatio in copore stantis . mortua .ẽ. ambulatio et stacio inr

Expanded text:
et destiti quaerere; forte quod audivi volo loqui, auditui meo det exsultationem et vestro cum loquor: res enim quaelibet, prorsus qualicumque excellentia, si mutabilis est, non vere est; non enim est ibi verum esse, ubi est et non esse. Quidquid enim muemptum est aliquid ibi quod erat, et non est. Nigredo mortua est in capite albescentis senis, pulchritudo mortua est in corpore fessi et incurvi senis, mortuae sunt vires in corpore languentis, mortua est statio in corpore ambulantis, mortua est ambulatio in corpore stantis, mortua est ambulatio et statio in c
Abbreviated transcription (Latin):
niniue in nr̃a lingua de hebreo spetiosã
sonat. Spetiosus autẽ hic mundus dicit᷑.
Unde & apud hebreos. Eoc coc ab ornatu no¬
men accepit. Quic quid nc̃ aduersũ niniuen
os massa ponit᷑. idest graue onis eoqđ
eã aduersis quã uidet̾ premat. nec si¬
nat eleuare ceruicẽ. Porro quod addit᷑
naum elcesei. quidã putant elceseu̾ pa
dẽ & uix ruinis ueterũ edificioꝵ indi¬
cans uestiggia. sed tamen notus uideis. &
mͥ quoq a circũ ducente monstratꝰ. Simul
& hoc attencdendũ. quod hec ipsa uel assũp¬
tio uel onus uel pondus. ꝓpħe uisio sit
Non enĩ loquit᷑ in extasy. ut montanꝰ &
prisca maximillaq delirant. sed quod
ꝓpħat liber est uisionis intelligentis uni¬
uersa quȩ loquit᷑. & pondus hostiũ faci¬
entis suo popło uisionẽ. De consũmatio¬
ne itaq mundi scłm anagogen õ paula
&e eustochiũ in consolatione ꝓͣphetia texi¬
tur. ut quȩcũq in mundo uident quasi
pterruntia & caduca contemnant. & p̾¬

Expanded text:
ingua de Hebraeo speciosam sonat: speciosus autem mundus hic dicitur: unde et apud Graecos κόσμος ab ornatu nomen accepit quidquid nunc adversum Niniven os MASSA ponitur, id est, grave onus: eo quod eam adversus quam videtur, premat, nec sinat elevare cervicem. Porro quod additur, Naum Elcesaei, quidam putant Elcesaeum padem et vix ruinis veterum aedificiorum indicans vestigia; sed tamen notus Judaeis, et mihi quoque a circumducente monstratus. Simul et hoc attendendum quod haec ipsa vel assumptio, vel onus, vel pondus, prophetae visio sit. Non enim loquitur in ἐκστάσει, ut Montanus et Prisca Maximillaque delirant; sed quod prophetat, liber est visionis intelligentis universa quae loquitur, et pondus hostium facientis in suo populo visionem. De consummatione itaque mundi secundum ἀναγωγὴν, o Paula et Eustochiutur: ut quaecumque in mundo vident, quasi praetereuntia et caduca contemnant, et pr
Abbreviated transcription (Latin):
& p̾dica in ea. In naũ uͦ istud
exordiũ est. Onus siue assũptio
niniue : liber uisionis naũ elce¬
sei. Igitur ut̃q de niniue assy¬
rioꝵ metropoli que nunc uocat᷑ ninus
texint uaticiniũ. Porro in hebraico post
Ionã micheas ponit᷑. & micheã seqͥt᷑ na¬
um: qui int̾pretat᷑ consolator. Iã enĩ decẽ
trib ab assyriis ducte furrant incapti¬
uitatẽ sub rrechia rege uida: sub qͦ etiã
nunc in consolationẽ popłi transmigrati
aduersũ ninuen uisio cernt᷑. Hec erat
parua consolatio tam his qui iã assyriis
serurebant quã reliqͥs qͥ sub erechia de tri¬
bu uida & beniamin ab hisde hostib ob¬
sidebant᷑. ut audirent assyrios quoq a

Expanded text:
 I, 1. In Naum vero istud exordium est: Assumptio Ninivae: liber Visionis Naum Elcesaei. Igitur uterque de Ninive Assyriorum metropoli, quae nunc vocatur Ninus, texunt vaticinium. Porro in Hebraico, post Jonam, Michaeas ponitur, et Michaeam sequitur Naum, qui interpretatur consolator Jam enim decem tribus ab Assyriis deductae fuerant in captivitatem sub Ezechia, rege Juda, sub quo etiam nunc in consolationem populi transmigrati, adversum Niniven visio cernitur. Nec erat parva consolatio, tam his qui jam Assyriis serviebant, quam reliquis, qui sub Ezechia de tribu Juda et Benjamin ab iisdem hostibus obsidebantur, ut aud
Abbreviated transcription (Latin):
nat eleuare ceruicẽ. Porro quod addit᷑
naum elcesei. quidã putant elceseu̾ pa
dẽ & uix ruinis ueterũ edificioꝵ inli¬
cans uestilgia. sed tamen notus iudeis. &
mͥ quoq a circũ ducente monstratꝰ. Simul
& hoc attendendũ. quod hec ipsa uel assũp¬
tio uel onus uel pondus. ꝓpħe uisio sit
Non enĩ loquit᷑ in extasy. ut montanꝰ &
prisca maximillaq delirant. sed quod
ꝓpħat liber est uisionis intelligentis uni¬
uersa quȩ loquit᷑. & pondus hostiũ faci¬
entis suo popło uisionẽ. Dr consũmatio¬
ne itaq mundi sccłm anagogen õ paula
& rustochiũ in consolatione ꝓͣphetia texi.¬
tur. ut quȩcũq in mundo uident quasi
pterruntia & caduca contemnant. & p̾¬
parent se ad iudicii die ubi ultor aduer¬
sus ueros asfyrios futurus ẽ dñs.¬

Expanded text:
nat elevare cervicem. Porro quod additur, nat elevare cervicem. Porro quod additur, Naum Elcesaei, quidam putant Elcesaeum padem et vix ruinis veterum aedificiorum indicans vestigia; sed tamen notus Judaeis, et mihi quoque a circumducente monstratus. Simul et hoc attendendum quod haec ipsa vel assumptio, vel onus, vel pondus, prophetae visio sit. Non enim loquitur in ἐκστάσει, ut Montanus et Prisca Maximillaque delirant; sed quod prophetat, liber est visionis intelligentis universa quae loquitur, et pondus hostium facientis in suo populo visionem. De consummatione itaque mundi secundum ἀναγωγὴν, o Paula et Eustochiutur: ut quaecumque in mundo vident, quasi praetereuntia et caduca contemnant, et praeparent se ad judicii diem, ubi ultor adversus veros Assyrios futurus Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
exordiũ est. Onus siue assũptio
ninue: liber uisionis naũ elce¬
sei. Igitur ut̃q de niniue assy¬
rioꝵ metropoli que nunc uocat᷑ ninus
texiit uaticiniũ. Porro in hebraico post
Ionã micheas ponit᷑. & micheã seqͥt᷑ na¬
um qui int̾pretat᷑ consolator. Iã eni decẽ
trib ab assyriis ducte fuerant incapti¬
uitatẽ sub erechia rege uida : sub qͦ etiã
nunc in consolationẽ popłi transmigrati
aduersũ niniuen uisio cerint᷑. Nec erat
parua consolatio tam his qui iã assyriis
seruiebant quã reliqͥs qͥ sub ezechia de tri¬
bu uida & bentamin ab hisdẽ hostib ob¬
sidebant᷑. ut audirent assyrios quoq a
chaldeis eẽ capiendos. sic̃ in consequentib
niniur in nr̃a lingua de hebreo spetiosã
sonat. Spetiosus autẽ hic mundus dicit᷑.
Unde & apud hebreos. Eocr cõc ab ornatu no¬
men accepit. Quicquid nc̃ aduersũ nimuen
os massã ponit᷑ idest graue onis roqđ
eã aduersus quã indet̾ premat. nec si¬

Expanded text:
exordium est: Assumptio Ninivae: liber Visionis Naum Elcesaei. Igitur uterque de Ninive Assyriorum metropoli, quae nunc vocatur Ninus, texunt vaticinium. Porro in Hebraico, post Jonam, Michaeas ponitur, et Michaeam sequitur Naum, qui interpretatur consolator Jam enim decem tribus ab Assyriis deductae fuerant in captivitatem sub Ezechia, rege Juda, sub quo etiam nunc in consolationem populi transmigrati, adversum Niniven visio cernitur. Nec erat parva consolatio, tam his qui jam Assyriis serviebant, quam reliquis, qui sub Ezechia de tribu Juda et Benjamin ab iisdem hostibus obsidebantur, ut audirent, Assyrios quoque a Chaldaeis esse capiendos, sicut in consequentibus gua de Hebraeo speciosam sonat: speciosus autem mundus hic dicitur: unde et apud Graecos κόσμος ab ornatu nomen accepit quidquid nunc adversum Niniven os MASSA ponitur, id est, grave onus: eo quod eam adversus quam videtur, premat, nec si
Abbreviated transcription (Latin):
& p̾dica in ea. In naũ uͦ istud
exordiũ est. Onus siue assũptio
niniue : liber uisionis naũ elce¬
sei. Igitur ut̃q de niniue assy¬
rioꝵ metropoli que nunc uocat᷑ ninus
texuit uaticiniũ. Porro in hebraico post
Iona micheas ponit᷑. & micheã seqͥt᷑ na¬
um: qui int̾pretat᷑ consolator. Iã enĩ decẽ
trib ab assyriis ducte fuerant in capti¬
uitatẽ sub rrechia rege uida: sub qͦ etiã

Expanded text:
 I, 1. In Naum vero istud exordium est: Assumptio Ninivae: liber Visionis Naum Elcesaei. Igitur uterque de Ninive Assyriorum metropoli, quae nunc vocatur Ninus, texunt vaticinium. Porro in Hebraico, post Jonam, Michaeas ponitur, et Michaeam sequitur Naum, qui interpretatur consolator Jam enim decem tribus ab Assyriis deductae fuerant in captivitatem sub Ezechia
Abbreviated transcription (Latin):
immolantes. Nã & altaria eorũ qua-¬
si acerui suꝑ sulcos agri. Septuaginta.
i ñ galaad est : ergo falsi errant
in galgala principes immolantes. &
altaria eorũ quasi testudines suꝑ de
hebraice appellant᷑ surim: Ixx int̾¬
pretati st̃ principes qui uocantur
rim̃. u̾bi similitudine atq ãbiguitat e
decepti. Rursũ ubi nos posuimus acer-
uos qui hebraice appellant᷑ gallim &
proprie eINac significant. hoc est
ex harena tumulos congregatos. qui
in axime in deserto & in littorib El au¬

Expanded text:
immolantes; nam et altaria eorum quasi acervi super sulcos agri. LXX: Si non Galaad est, ergo falsi erant in Galgala principes immolantes, et altaria eorum quasi testudines super dHebraice appellantur SURIM  , LXX interpretati sunt, principes, qui vocantur SARIM  , verbi similitudine atque ambiguitate decepti. Rursum ubi nos posuimus, acervos, 141 qui Hebraice appellantur GALLIM   et proprie θῖνας significant, hoc est, ex arena tumulos congregatos, qui maxime in deserto, et in littoribus flan
Abbreviated transcription (Latin):
theodotio. colles. Et reuera si ee iisac
respicias : habent similitu dinẽ magna-¬
rũ testudinũ in deserto uel agro uel¬
in ripis atq lit torib paululũ humo
eminentiũ. Qđ ergo dic̃. hoc ẽ. Si
in galaad de qua scriptũ ẽ. galaad
ciuitas oꝑantiũ idolũ supplantata san¬
guine falsi sunt dii & ꝑũsa religio.

Expanded text:
Theodotio colles. Et revera si θῖνας respicias, habent similitudinem magnarum testudinum in deserto agro, velin ripis atque littoribus paululum humo eminentium. Quod ergo dicit, hoc est, si in Galaad, de qua scriptum est: Galaad civitas operantium idolum, supplantata sanguine, falsi sunt dii et perversa religio,
Abbreviated transcription (Latin):
Quid plura : Om̃s quasi clibanus
idolatriȩ igne calefacti sunt & deuo¬
rauerunt iudices suos. ut etiam qui
bonus eẽ poterat ꝑ naturã & religi¬
onis dñi recordari. uidens & principes
& populũ uitulis subditos. & illos pu¬
tare deos. etiam ipse a scelere deuorat᷑.
enique omes reges ceciderunt isrł &
ambulauerunt inuiis hieroboam
filii nabath qui peccare fecit isrł:
& nullus inuentus ẽ qui desertis ido¬
lis reuerteretur ad dm̃. Nec iuxta
hebreorum traditionem audacter
magis quam scient̾ locuti sumus. fidẽ
dictorum auctorib relinquentes.
unc ad spiritualem intelligentiã
transeamus. Infelices populi qui a rege
diabolo & ab eius principib seducunt᷑
siue qui ab hereseos principe & ab eius
ducih sollemnitates alias suscimunt.¬

Expanded text:
Quid plura? omnes quasi clibanus, idololatriae igne calefacti sunt, et devoraverunt judices suos, ut etiam qui bonus esse potuerat per naturam, et religionis Domini recordari, videns et principes et populum vitulis subditos, et illos putare deos, etiam ipse a scelere devoraretur. Denique omnes reges ceciderunt Israel, et ambulaverunt in viis Jeroboam filii Nabath, qui peccare fecit Israel, et nullus inventus est qui, desertis idolis, reverteretur ad Deum. 73 Haec juxta Hebraeorum traditionem audacter magis quam scienter locuti sumus, fidem dictorum auctoribus relinquentes. Nunc ad spiritualem intelligentiam transeamus: Infelices populi, qui a rege diabolo, et ab ejus principibus seducuntur: sive qui ab haereseos principe, et ejus ducibus solemnitates alias susceperunt
Abbreviated transcription (Latin):
seos nouos sectatores. qͥ ꝓpt̾ uentris inglu¬
uiẽ om̃em recipiunt uoluptatẽ. Ꝙ pe¬
ribunt domꝰ eburneȩ. quȩ artifici den¬
te & rethorici nitoris splendore cõpo-¬
sitȩ sunt. & dissipabuntur edes multȩ
quȩ in toto orbe disꝑsȩ sunt. Una enim
ueritate surgente. multa mendacia
destruent᷑. Pro domo hiemali oitotie
nos int̾pretati sumꝰ pinnatã. eo quod
ostiola habeat ꝑ fenestras. & quasi
pinnas ad magnitudinẽ frigoris
repellendam.¬
esi in quadã con

Expanded text:
os sectatores, qui propter ventris ingluviem, omnem recipiunt voluptatem. Et peribunt domus eburneae, quae artifici dente et rhetorici nitoris splendore compositae sunt. Et dissipabuntur aedes multae, quae in toto orbe dispersae sunt. Una enim veritate surgente, multa mendacia destruentur. Pro domo hyemali, οἶκον nos interpretati sumus, pinnatam, eo quod ostiola habeat per fenestras, et quasi pinnas ad magnitudinem frigoris repellendam.egi in quadam con
Abbreviated transcription (Latin):
stratis ur̃is qui comeditis agnũ de grege
& uitulos de medio armenti. qui cani¬
tis ad uocẽ psalterii: sicut dauid puta¬
uerunt se habere uasa cantici bibentes
in fialis uinũ. & optimo ungento deli¬
buti. & nichil patiebant᷑ super contri¬

Expanded text:
stratis vestris qui comeditis agnum de grege et vitulos de medio armenti qui canitis ad vocem psalterii sicut David putaverunt se habere vasa cantici bibentes in fialis vinum et optimo unguento delibuti et nihil patiebantur super contri
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtransite inde in emath rabba & de¬
scendite in geth alieni genarũ. optimas
ex om̃ib regnis. his si ampliores sunt
termini eoꝵ terminis ur̃is. qui uenitis
in diẽ malũ. qui apypinquatis & tangi¬
tis sabbata mendacia. Qui dormitis
in lectis eburneis. & affluitis delitus
in stratis ur̃is. & comeditis hedos de
gregib & lactantes uitulos de medio

Expanded text:
transite inde in Emath Rabba, et descendite in Geth alienigenarum optimas ex omnibus regnis his, si ampliores sunt termini eorum terminis vestris, qui venitis in diem malum, qui appropinquatis et tangitis sabbata mendacia. Qui dormitis in lectis eburneis, et affluitis deliciis in stratis vestris, et comeditis haedos de gregibus, et lactentes vitulos de medio
Abbreviated transcription (Latin):
tat᷑aic paule. eiusq filiȩ eustochio
libros chromatio aquileiensi ep̃o dele¬
gaui. Tertio. post longi tẽporis silen
edisserui. Presenti anno qͥ seati
consulatꝰ archadii augusti &
Nanicii ꝓbi. fastis nomen impo¬
suit. exuꝑio tholosanȩ ecelesiȩ pontifici
⁊ achariã. & eiusdẽ urbis miner uio
& alexandro monachis malachiam pro¬
phetã inter pretatꝰ sũ. Statĩq recur¬
rens ad principiũ uoluminis. oseȩ. & io¬
hel & amos tibi negare non potui. &
post grauissimã corporis egrotationem
dictantdi celeritate ostendi temeritatẽ
meã. ut qđd alii stilũ sepe uertendo ñ
audent scribere. ego cõmitterẽ casui
qͥ semꝑ dictantes sequit᷑. & de ingenio
atq doctrina audaciȩ periculuꝰ facit.
qm ut sepe testatꝰ sũ. laborẽ ꝓpria scri¬
bendi manu ferre ñ ualeo. & in expla¬
natione sc̃arũ scripturarũ ñ uerba
cõposita & oratoriis florib ad ornata.

Expanded text:
 Paulae ejusque filiae Eustochio libros Chromatio Aquileiensi episcopo delegavi: tertio post longi temporis silentedisserui: praesenti anno, qui sexti consulatus Arcadii Augusti, et Anitii Probi fastis nomen imposuit, Exsuperio Tolosanae Ecclesiae pontifici Zachariam, et ejusdem urbis Minervio et Alexandro monachis Malachiam prophetam interpretatus sum. Statimque recurrens ad principium voluminis, Osee et Joel, et Amos, tibi negare non potui. Et post gravissimam corporis aegrotationem, dictandi celeritate ostendi temeritatem meam: ut quod alii stylum saepe vertendo non audent scribere, ego committerem casui, qui semper dictantes sequitur, et de ingenio atque doctrina, audaciae periculum facit: quoniam, ut saepe testatus sum, laborem propria scribendi manu ferre non valeo, in explanatione sanctarum Scripturarum, non verba composita, et oratoriis floribus adornata,
Abbreviated transcription (Latin):
cere udeatur in uitus: sed exequit᷑
lȩtus imperium quasi optauerit.
quasi multo tempore eũ pudici¬
tiae uacasse peniteat.: cum hones¬
tiora & absq peccato scõs uiros re
mittitur ad pharaonẽ. & dux ur̃a.¬
helitici popłi constituitur : & tam̃
non imbecillitate sed humilitate
respondet. prouide aliũ quẽ muttas.
Hierenias puerũ si esse dicit. ne pec¬
cantem arguat hierłm. Hiezechiel iu¬
betur de om̃i genere leguminis ac
sementis unũ sub cinericium facere.
& coquere illũ in humano stercore:
os eae audiens a dño. accipe uxorẽ
fornicariã. non frontem rugat. non
merorem pallore testatur. non uere¬
demonstrat: sed pergit ad lupanar
& scortum ducit ad lectulũ. & non
illam pudicitia matronali sed se luxu¬
riosum ac nepotem pribat. Qui eñi
ad heret meretrici. unũ cum ea cor¬
pus efficitur. Haec igitur audien¬
tes quid possumus respondere. nisi
illud propheticũ quis sapiens & in¬

Expanded text:
cere videatur invitus; sed exsequitur cere videatur invitus; sed exsequitur laetus imperium, quasi optaverit, quasi multo tempore eum pudicitiae vacasse poeniteat: cum honestiora et absque peccato sanctos viros renmittitur ad Pharaonem, et dux Israelitici populi constituitur: et tamen non imbecillitate, sed humilitate respondet: Provide alium quem mittas . Jeremias puerum esse se dicit, ne peccantem arguat Jerusalem . Ezechiel de omni genere leguminis ac sementis unum subscinericium panem facere, et coquere illum in humano stercore js meum . Et Osee audiens a Domino: Accipe uxorem fornicariam , non frontem rugat, non moerorem pallore testatur, non veredemonstrat; sed pergit ad lupanar, et scortum ducit ad lectulum. Et non initiat illam pudicitiae matronali; sed se luxuriosum ac nepotem probat. Qui enim adhaeret meretrici, unum cum ea corpus efficitur . Haec igitur audientes quid possumus respondere nisi illud propheticum: Quis sapiens et in
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ium ꝓpheta¬
digemus ad uen¬
tu. ut cuis in¬
stinctu scripti
sunt. illius reue¬
latione pandan
tur. & in isaia
mus librũ quẽ
scribȩ & phari¬
sei qui legis litteras nosse se iactañ
non possunt legere quia signatus
est. nullusq inueniri potuit nisi
leo de tribu uida quem signauit
ds̃ pater qui eius possit resera.¬
re misteria: quantomagis in ex¬
planatione oseae prophetae o¬
randus est dñs & cum petro di¬
cendum. edissere nobis parabolã
istam. presertim cum obscurita¬
tem uoluminis in fine testetur
ipse qui scripsit. quis sapiens &
in telliget ista. in telligens & cog¬
noscet ea: Quod non ꝓ impossi¬
bili sed ꝓ difficili debemus acciꝑe.
uixta illud euangelii. Quis pu¬
tas est seruus fidelis & prudens.
quẽ constituet dñs suꝑ familiã
suã Nuis eñĩ non stati in
fronte libri scandalizeet᷑ & dicat.
oseȩ primꝰ om̃ium ꝓphetarum
meretricem accipere iubetur uxo¬
rem. & non contradicit: Non saltẽ
nolle se simulat. ut rem turpem fa¬

Expanded text:
omnium prophetadigemus adventu, ut cujus instinctu scripti sunt, illius revelatione pandantur: et in Isaia mus librum, quem Scribae et Pharisaei, qui Legis litteras nosse se jactant , non possunt legere, quia signatus est, nullusque inveniri potuit, nisi leo de tribu Juda, quem signavit Deus Pater, qui ejus posset reserare mysteria: quanto magis in explanatione Osee prophetae orandus est Dominus, et cum Petro dicendum: Edissere nobis parabolam istam . Praesertim cum obscuritatem voluminis in fine testetur ipse, qui scripsit: Quis sapiens et intelliget ista, intelligens et cognoscet ea ? Quod non pro impossibili, sed pro difficili debemus accipere, juxta illud Evangelii: Quis putas est servus fidelis et prudens quem constituit Dominus super familiam suam ? Quis enim non statim in fronte libri scandalizetur, et dicat: Osee primus omnium prophetarum meretricem accipere jubetur uxorem, et non contradicit? Non saltem nolle se simulat, ut rem turpem fa
Abbreviated transcription (Latin):
digemus ad uen¬
tu. ut cuius in¬
stinctu scripti
sunt. illius reue¬
latione pandan
tur. & in isaia
mus librũ quẽ
scribȩ & phari
meretricem accipere

Expanded text:
digemus adventu, ut cujus instinctu scripti sunt, illius revelatione pandantur: et in Isaia mus librum, quem Scribae et Pharimeretricem accipere
Abbreviated transcription (Latin):
on idem ordo est duode¬
cim prophetarũ apud
sept uaginta int̾pretes.
qui in hebraica uerita¬
te retinet᷑. Illi enĩ
ponunt

Expanded text:
on idem ordo est duodecim prophetarum apud septuaginta interpretes, qui in Hebraica veritate retinetur. Illi enim ponunt
Abbreviated transcription (Latin):
tes quid possumus respondere. nisi
illud propheticũ quis sapiens & in¬
telliget ista. intelligens & cognoscet
ea : Ui de & nobis diceudũ est cũ
dauid reuela oculos meos & conside¬
rabo mirabilia de lege tua: ut in¬
troducat nos rex in cubiculũ suũ.¬

Expanded text:
tes quid possumus respondere nisi tes quid possumus respondere nisi illud propheticum: Quis sapiens et intelliget ista, intelligens et cognoscet ea? Unde et nobis dicendum est cum David: Revela oculos meos, et considerabo mirabilia de lege tua ; ut introducat nos rex in cubiculum suu
Abbreviated transcription (Latin):
rem. & non contradicit: Non saltẽ
nolle se simulat. ut rem turpem fa¬
cere uideatur in uitus : sed exequit᷑
lȩtus imperium quasi optauerit.
quasi multo tempore eũ pudici¬
tiae uacasse peniteat: cum hones¬
tiora & absq peccato scõs uiros re
mittitur ad pharaonẽ. & dux ifra.¬
helitici popłi constituitur : & tam̃
non imbecillitate sed humilitate
respondet. prouide aliũ quẽ muittas.
Hierenias puerũ si esse dicit. ne pec¬
cantem arguat hierłm. Hiezechiel iu¬
betur de om̃i genere leguminis ac
sementis unũ sub cinericium facere.
& coquere illũ in humano stercore:
os eae audiens a dño. accipe uxorẽ
fornicariã. non frontem rugat. non
merorem pallore testatur. non uere¬
demonstrat: sed pergit ad lupanar
& scortum ducit ad lectulũ. & non
illam pudicitia matronali sed se luxu¬
riosum ac nepotem probat. Qui enĩ
ad heret meretrici. unũ cum ea cor¬
pus efficitur. Haec igitur audien¬

Expanded text:
rem, et non contradicit? Non saltem rem, et non contradicit? Non saltem nolle se simulat, ut rem turpem facere videatur invitus; sed exsequitur laetus imperium, quasi optaverit, quasi multo tempore eum pudicitiae vacasse poeniteat: cum honestiora et absque peccato sanctos viros renmittitur ad Pharaonem, et dux Israelitici populi constituitur: et tamen non imbecillitate, sed humilitate respondet: Provide alium quem mittas . Jeremias puerum esse se dicit, ne peccantem arguat Jerusalem . Ezechiel de omni genere leguminis ac sementis unum subscinericium panem facere, et coquere illum in humano stercore js meum . Et Osee audiens a Domino: Accipe uxorem fornicariam , non frontem rugat, non moerorem pallore testatur, non veredemonstrat; sed pergit ad lupanar, et scortum ducit ad lectulum. Et non initiat illam pudicitiae matronali; sed se luxuriosum ac nepotem probat. Qui enim adhaeret meretrici, unum cum ea corpus efficitur . Haec igitur audien
Abbreviated transcription (Latin):
explanationib
om̃ium ꝓpheta¬
rum sc̃ĩ sp̃s in¬
digemus ad uen¬
tu. ut cuius in¬
stinctu scripti
sunt. illius reue¬
latione pandan
tur. & in isaia
mus librũ quẽ
scribȩ & phari¬
sei qui legis litteras nosse se iactañ
non possunt legere quia signatus
est. nullusq inueniri potuit nisi
leo de tribu uida quem signauit
ds̃ pater qui eius possit resera.¬
re misteria: quantomagis in ex¬
planatione oseae prophetae o-¬
randus est dñs & cum petro di¬
cendum. edissere nobis parabolã
istam. presertim cum obscurita¬
tem uoluminis in fine testetur
ipse qui scripsit. quis sapiens &
in telliget ista. in telligens & cog¬
noscet ea: Quod non ꝓꝰ impossi¬
bili sed ꝓ difficili debemus acciꝑe.
uixta illud euangelii. Quis pu¬
tas est seruus fidelis & prudens.
quẽ constituet dñs suꝑ familiã
suã Quis eñi non statim in
fronte libri scandalisat᷑ & dicat.
oseȩ primꝰ om̃ium ꝓphetarum
meretricem accipere iubetur uxo¬

Expanded text:
Explanationibus omnium prophetarum sancti Spiritus indigemus adventu, ut cujus instinctu scripti sunt, illius revelatione pandantur: et in Isaia mus librum, quem Scribae et Pharisaei, qui Legis litteras nosse se jactant , non possunt legere, quia signatus est, nullusque inveniri potuit, nisi leo de tribu Juda, quem signavit Deus Pater, qui ejus posset reserare mysteria: quanto magis in explanatione Osee prophetae orandus est Dominus, et cum Petro dicendum: Edissere nobis parabolam istam . Praesertim cum obscuritatem voluminis in fine testetur ipse, qui scripsit: Quis sapiens et intelliget ista, intelligens et cognoscet ea ? Quod non pro impossibili, sed pro difficili debemus accipere, juxta illud Evangelii: Quis putas est servus fidelis et prudens quem constituit Dominus super familiam suam ? Quis enim non statim in fronte libri scandalizetur, et dicat: Osee primus omnium prophetarum meretricem accipere jubetur uxo
Abbreviated transcription (Latin):
de ⁊uos nõ patit᷑ nra cibi era inimerre R nãus eiũ elegãs sit exercitatũs
ingeniũ et longo usu trict rrrat ord. cauẽ ñ a uctd̾is inti curata fũt. ⁊ pd̾¬
lica redolet sordes negligẽtie ⁊ uł nmili ũboꝵ elore luxuriat  qulca us¬
cabulis sit anc aspera cõsonãribꝰ. Uñ ⁊ de uurgĩł. cradicũ est ꝙ libios suos  ͣi
ursoꝵ fetus ligua cõposueĩt. ⁊ lambẽdo fec̾it esse meliores quidurarẽt ĩtre
riã srmpit̾uã. ⁊ nc̃atatẽ metriliberi orõe cõpłerẽt. Erctustmꝰ adliauũ.¬
duas dgas tres ꝙ pastores qui ĩ unouẽse. succisi sũc/⁊ ad crigĩ
genteos. de quibꝰ emptꝰ ⁊ ager siguli insepulturã ꝑegrinoꝵ Et adstulti ua¬
sa pastoris/ ⁊ cec̾da usq ad fiẽ uoluĩs. Que cãtis sũt cõcexta nusteriisiut

Expanded text:
et nos non patitur nostra tibi aera numerare. Quamvis enim elegans sit exercitatumque ingenium, et longo usu trita currat oratio: tamen nisi Auctoris manu curata fuerit et polita, redolet sordes negligentiae, et vel nimio verborum flore luxuriat, vel hiulca vocalibus fit, vel aspera consonantibus. Unde et de Virgilio traditum est, quod libros suos quasi urmoriam sempiternam, ut necessitatem metri libera oratione compleret. Sunt pladuas virgas, tresque pastores, qui in uno mense succisi sunt, et ad triginta argenteos, de quibus emptus est ager figuli in sepulturam peregrinorum , et ad stulti vasa pastoris, et caetera usque ad finem voluminis: quae tantis sunt contexta mysteriis, ut
Abbreviated transcription (Latin):
icicũ. Qud ĩgenunt aĩal mugierut greges armẽti ꝙ
nõ est pastua eis. s et greges pecoꝵ disꝑierũt / ao. ginsultanerũt
unult i p̃sepaꝰ sius dissipaci sũt chesauri. suffossa sũt corcularia.
quia arefactũ est criticũ Qud reponenuꝰ nobis fleuerũt arpẽ¬
ta boniii qr nõ erat pasiua eis. ⁊ greges ouili disperierut. Post¬

Expanded text:
iticum; quid ingemuit animal, mugierunt greges armenti? quia non est pascua eis; sed et greges pecorum disperierunt. LXX: Subsaltaverunt vituli in praesepibus suis: dissipati sunt thesauri, suffossa sunt torcularia, quia arefactum est triticum: quid reponemus nobis? fleverunt armenta boum, quia non erant pascua eis, et greges ovi
Abbreviated transcription (Latin):
ter sipliatagẽ bones uocit᷑ et ones. de quoꝵ pastuis saluator lo¬
quit᷑ Ingredient᷑ et egredient᷑. et pascus ĩueniẽt. sec antẽ omãt
ĩtellige sub mechaphora. cruce. loniste. bruci. ⁊ rubigins. ꝙ so
t̾ans frugibꝰ atq astatis. fames et ꝑestilẽtia cũctii possede̾rĩt¬
¶ Adce dñe clamabo quiaiꝯnis comedit ppecẽsa deserti ⁊ ꝑlãma

Expanded text:
e quorum pascuis Salvator loquitur: Ingredietur et egredietur, et pascua inveniet . Haec autem omnia intellige sub metaphora, erucae, locustae, bruchi et rubiginis, quod, sublatis frugibus, atque vastatis, fames et pestilentia cuncta possederint. Ad te, Domine, clamabo: quia ignis comedit speciosa deserti, et flamma
Abbreviated transcription (Latin):
cꝰ ⁊ actẽto lcõris sẽsuidigẽs ut pͥmũ qistoniã cognostamꝰ. paulu¬
lũ isr̃ł ⁊ sauialie cuutas cõquienit recepto ĩ se eirris aardore donec
tota masssi fermẽto silis fre̾t ⁊ cresc̾e̾t acq erũpet ac ppłus ĩtumes¬
cõs clamaret ad fores ihẽoboã regis ⁊ dic̾et. lric ẽ dies iberobeã
egis nr̃ĩ. Hic festꝰ dies quẽ nobisur̃ cõstituit ĩꝑator. hũc celebra

Expanded text:
ento lectoris sensu indigens, ut primum historiam cognoscamus. Paulum Israel et Samariae civitas conquievit, recepto in se erroris ardore, donec tota massa fermento similis fieret, et cresceret atque erumperet, ac 72 populus intumescens clamaret ad fores Jeroboam regis, et diceret: Hic est dies Jeroboam regis nostri, hic est festus dies quem nobis constit
Abbreviated transcription (Latin):
gis nra est. ⁊ pu̾cipes qͣi cenulẽtos ⁊ fanatitos nestire ꝙ dicerẽt. extẽ¬
dicmanũ suã illusdibꝰ copulauitassẽsũ hiis qͥ ei uais laudibꝰ illidde¬
bãt. Qui illusores cũ ĩsidiaret᷑ eis rex suꝰ/ ⁊ eos adeosuo abducoret
pb̃nerũt ei qi clibanũ corsuũ ut eos succendet. ⁊ idolatrie flãns ar¬
de pac̾et. Pc̾to eñastẽsꝰ ẽ ppło qr intellexit om̃ii eos ad enorẽ mẽte

Expanded text:
id dicerent, extendit manum suam illusoribus, populavit assensum his qui ei vanis laudibus illudebant. Qui illusores, cum insidiaretur eis rex suus, et eos a Deo suo abduceret, praebuerunt ei quasi clibanum cor suum, ut eos succenderet et idololatriae flammis ardere faceret. Idcirco enim assensus est populo, quia intellexit omni eos ad errorem m
Abbreviated transcription (Latin):
acio. ut di̾sꝰ ⁊ sẽsus sit. Quia obtulistis clandas ⁊ cecas ⁊ debiles u¬
lenica̾. nõ cãtor. s ne iltitor quidẽ ⁊ is qui ignẽ suppoĩt alcari ad cremãda
holocaustũ qͥ nõ ame mercede accipiat laboĩs sui. Hoc ac̃ dicẽs. deciãs sigͣtͣ
inbꝰ suis laborat. ne cui oueri sic. Et hãc gloriã suã gratunte p̃di¬
cõis ingẽribꝰ nequaꝙͣ euatuãdã esse cesta᷑. I oirs .ao. aliũ mlto suggerũt
sensũ. A sac̾dotes qui hoscias debiles ĩmolatis com̾itinũ ad pnĩam ⁊ nulcã¬

Expanded text:
atio, ut diversus et sensus sit. Quia obtulistis claudas et caecas et debiles vet caeteri, sed ne janitor quidem, et qui ignem supponit altari ad cremanda holocausta, qui non a me mercedem accipiat laboris sui. » Hoc autem dicit, decimas significans  nocte et die manibus suis laborat, ne cui oneri sit et hanc gloriam suam gratuitae predicationis in gentibus, nequaquam evacuandam esse testatur . Porro LXX alium multo suggerunt sensum: O sacerdotes, qui hostias debiles immolatis, convertimini ad poenitentia
Abbreviated transcription (Latin):
cuc̃tas ĩ c̾ciutu uatões rebꝰ omiibꝰ lũdare. se ĩpenuria ⁊ fame ⁊miseria cõ¬
stintũ sciludalia bat᷑ ad segula atq dicebat. Qandm ꝓdest quia unũ ⁊ ueꝵ
deũ colo.abhoĩor idola ⁊ conpũatꝰ cõscĩa delicroꝵ añ deũ tristis incedo. Quẽ lo¬
cũ ut supͣ diximiꝰ septuagesimiꝰ ⁊ sidũs psalmꝰ plemo latiꝰ q ꝓsequi᷑. Uñ
ꝓpleta qui ẽ meditꝰ spãtalis mede̾t᷑ nc̃tis ilueidꝰ. ⁊ e̾ba blasphenne ĩ crea¬

Expanded text:
undare, se in penuria, et fame, et miseria constitutum, scandalizabatur ad singula, atque dicebat: Quid mihi prodest, quia unum et verum Deum colo, abominor idola, et compunctus conscientia delictorum, ante Deum tristis incedo? Quem locum ut supra diximus, septuagesimus et secundus Psalmus plenius latiusque prosequitur. Unde propheta, qui e