comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
omnes meliores se estimare. Nemi¬
ni inuidere. de semetipeo nich con¬
fidere. dei semꝑ auxilio res om̃s cõmit¬
tere: ante d̾i ocłos semetipsum consti¬
tuere. Heretica prauitate sensum ñ
macłare: catholicis ꝑ omnia consenti¬
re. Deo soli adherere: castitatem int̾ne
mentis dño iħu xp̃o offerre: omnia cep¬
ta bona oꝑa mortis tantum terminofi¬
nirt. Presentes tͥbulationes animi forti¬
tudine paruipendere: in terra preter
ꝓximos nich amare. Cuncti amoris¬
in celo thes aurum constituere: & ꝓ õi
bono actu mercedem in celestib a deo
sꝑare. Eudicicia ornamentum nobiliũ
est. exaltatio humilium: nobilitas
ignobilium. pulchritudo uilium. ꝓsꝑ¬
itas laborantium. solam̃ merentium:
auginentum omnis pulchritudinis.
decꝰ religionis.
minoratio criminum. multiplicatio
meritoꝵ:ereatoris omnium di ami¬
cicia. De sexto abusionis gradu.¬
di habe potestatem. si dñs ipse ñ hãt
gor. non tam ex̾citii fortitudine qͣm

Expanded text:
omnes meliores esse se aestimare, nemiomnes meliores esse se aestimare, nemini inuidere, de semet ipso nihil confidere, Dei semper auxilio res omnes committere, ante Dei oculos semet ipsum constituere, haeretica prauitate sensum non maculare, catholicis per omnia consentire, Deo soli adhaerere, castitatem internae mentis Domino Iesu Christo offerre, omnia coepta bona opera mortis tantum termino finire, praesentes tribulationes animi fortidudine paruipendere, in terra praeter proximos nihil amare, cuncti amoris.in caelo thesaurum constituere et pro omni bono actu mercedem in caelestibus a Deo sperare. pudicitia ornamentum nobilium est, exaltatio humilium, nobilitas ignobilium, pulcritudo uilium, prosperitas laborantium, solamen maerentium, augmentum omnis pulcritudinis, decus religionis, defensio criminum, multiplicatio meritorum, creatoris omnium Dei amicitia. Ddi habere potestatem, si dominus ipse non habeat gor non tam exteriori fortitudine, quae
Abbreviated transcription (Latin):
dit: ⁊ inseparabilia ꝑfectis contub̾¬
nia necutt. Otiob gͦ modis costat
uere pudicicie ex̾citatio. id ẽ corporis
petere:. omnem immundiciam deui¬
tare: ante horam congruam non gu¬
stare uelle: risum ñ excitare: ũbaua¬
na ⁊ falsa non loqui. habitum ꝑ oĩa
ordinatum. ꝓpositoq conuenientem
tam capillors quam uestimentorum:
sic̃ decet habe. Cum indignis contub̃¬
nia ñ inire. suꝑcilioso intuitu nemi¬
nem aspicere: uagari ocłos ñ ꝑmitere :
pompatico ⁊ illecebros o gressu non
incedere: nullo inferior in incepto
bono oꝑe apparere: nulli contumeliã
aut ruborem incutere: neminẽ blas¬
controu̾s ari. de his que ignoras non¬
contra tractare. etiam que scis. non
omnia ꝓferre. Hȩc cum proximis
amabilem hominem reddunt.⁊ deo
acceptabilem faciunt. Pudicicia uͦ
amme est: pł ꝓpt̾ dei ocłos quam ho¬
minis omĩa bona facere. Appeticioẽs
turpium cogitationum compescere:

Expanded text:
dit et inseparabilia perfectis contubedit et inseparabilia perfectis contubernia nectit. duobus ergo modis constat uerae pudicitiae exercitatio, id est corporispetere, omnem. inmunditiam deuitare, ante horam congruam non gustare uelle, risum non excitare, uerba uana et falsa non loqui, habitum per omnia ordinatum propositoque conuenientem tam capillorum quam uestium sicut decet habere, cum indignis contubernia non inire, supercilioso intuitu neminem aspicere, uagari oculos non permittere, pompatico et inlecebroso gressu non incedere., nullo inferior in incepto bono opere apparere, nulli contumeliam aut ruborem incutere , neminem blascontrouersari, de his quae ignoras non tractare, etiam quae scis non omnia proferre. haec cum proximis amabilem hominem reddunt, et Deo acceptabilem faciunt. pudicitia uero animae est, plus propter Dei oculos quam hominis omnia bona facere, appetitiones turpium cogitationum compescere,
Abbreviated transcription (Latin):
nedictio domini suꝑ uos. bndiximus
uob̾ in nomine domini. Infelices gͦ st̃:
auari diuites. Ept̾ res transitorias: in et̾¬
nam damnationem dilabunt᷑. Ccontra¬
sine pudicicia. Siẽ enim omnes
mores bonos ꝓcurat. ⁊ custodit inuiriᷤ
prudentia: sic infeminis cunctos ho¬
nestos actus nutrit. & fouet. ⁊ custodit
pudicicia. sudicicia nanq castitatem
habet᷑. auariciam refrenat. lites deui¬
multiplicat: gule concupiscentias op¬
purgat: furtum omnino damnat:.
Quid plura: omnia uitia restringit:
uita: nec laudem ab hoĩb in p̾senti
scło. nec remunerationem adeo expe¬
tet in fut᷑o. Ludica uͦ uita famam bo¬
nam int̾ homines possidet:⁊ de spe
future beatitudinis gatidet. Presen¬
tibus semetips am imitabilem facit:
postis memoriam amabilem relinqͥt.
Bonis semꝑmorib delectat᷑ ⁊ consentit:
& assidius scͥpturars meditationib
&e eloquiis animam uegetat. Bo¬
norum p̃cedentium exempla custo¬

Expanded text:
nedictio Domini super uos, benediximus nedictio Domini super uos, benediximus uobis in nomine Domini. infelices ergo sunt auari diuites qui propter res transitorias in aeternam damnationem dilabuntur, et e contrasine pudicitia. sicut enim omnes mores bonos procurat et custodit in uiris prudentia, sic in feminis cunctos honestos actus nutrit et fouet et habet pudicitia. pudicitia namque castitatem custodit, auaritiam refrenat, lites deuimultiplicat, gulae concupiscentias propurgat, furtum omnino damnat. quid plura ? omnia uitia restringit euita nec laudem ab hominibus in praesenti saeculo nec remunerationem a Deo expectat in futuro: pudica uero uita famam bonam inter homines possidet, de ope futurae beatitudinis gaudet. praesentibus semet ipsam imitabilem facit , posteris memoriam amabilem relinquit. bonis semper moribus delectatur et consentit et adsiduis scripturarum meditationibus et eloquiis animam uegetat. bonorum praecedentium exempla custo
Abbreviated transcription (Latin):
Quamdiu nanq temporales sumus:
temporalib tempora lia deseruiut̃.
Et cum hinc transierim: et̾is eterna
solatia p̃stabuntur. Iccirco diligere
ñ debemus ea que ũ semꝑ habebimꝰ.
p̃sertim cum exꝑtem rationis auarũ
diuitem. thesauri sui. ⁊ agri. ⁊ om̃ĩ a
que ht̃. ostendant uicem se amoris ez¬
tione longius est quam diligere qͦs
te amare non ualet.⁊ negligere illũ.
qͥ tue ditioni cum dilectione omĩa
cem sui amoris potest repende: quod
mundꝰ minime posse ñ dubitat᷑. Licet¬
enim inimicum ẽẽ diligendum dñs
imꝑet: ut illa dilectio amicum illũ
ex inimico efficiat: qͥsq gͦ cupidus
diueᷤᷤ est. si uult ȩt̾nas hab̾e diuitias.
distribuendo egenis ꝑdat int̾im non
mansuras. Si enim qͦd diligit non uen¬
dit: nemo emere pot̾it qͦd cupit. Auari
nanq ideo in iudicio a rectissimo iu¬
dice nuncuyant᷑ maledictiͥ qr qͥ p̾ter¬
ibant eors habitacła. non dicebant. be¬

Expanded text:
quamdiu namque temporales sumus quamdiu namque temporales sumus temporalibus temporalia deseruiunt et cum hinc transierimus, aeternis aeterna solacia praestabuntur. idcirco diligere non debemus ea quae non semper habebimus, praesertim cum expertem rationis auarum diuitem thesauri sui et agri et omnia quae habet ostendant, qui toto cordis tione longius est quam diligere quod te redamare non ualet, et neglegere illum qui tuae dictioni cum dilectione omnia cem sui amoris potest rependere, quod mundus minime posse non dubitatur. sic etenim inimicum esse diligendum Dominus imperat, ut illa dilectio amicum illum ex inimico efficiat. quisque ergo dines cupidus si uult aeternas habere diuitias, distribuendo egenis perdat interim non mansuras. si enim quod diligit non uendit, nemo emere poterit quod cupit. auari namque ideo in iudicio a rectissimo iudice nuncupantur maledicti, quia qui praeteribant eorum habitacula non dicebant: be
Abbreviated transcription (Latin):
uartus abusionis gradu.¬
sine elemosina. Qui suꝑfluis
usus. sua custodienda in poste¬
rum recondit: indigentibus &
nichil habentib non distributt. ł
quod efficit᷑. ut dum in t̾ra quesita
diligenti eura custodit: celestis pa¬
trie ꝑhennem thes aurum amit¬
tat. Ad quem thes aurum dominꝰ
iħs adolescentem diuitem qui il¬
lum de ꝑfectione int̾rogauerat:
ita respondens inuitauit.Si uis
ꝑfectus ẽẽ. uade ⁊ uende omnia
que habes. & da pauꝑib:. ce ue¬
ni.sequere me: & habebis thes
aurum in celo. Quem thesau¬
rum nullus unquam hominũ
habe potest: nisi qui pauꝑibus
solatia p̾stat: aut ꝑ seipsum pau¬
per est.N gͦ dormiat in thesau¬
sol nequaqͣm pot̾it. Quid gͦ stultius ẽ.¬
quam ꝓpt̾ uniꝰ hominis uictum ce
atus absq cons olationis p̾stolatione
subire: Quod gͦ aliqnͣdo ꝑ necessitatẽ
amittendum est: ꝓ et̾na remunerati¬
one sponte distribuendum ẽ. Omĩa
enim que uident᷑ temporalia sunt:
que autem non uidentur eterna.

Expanded text:
uartus abusionis gradsine eleemosyna, qui superflua usus sui quae custodienda in posterum recondit indigentibus et nihil habentibus non distribuit: per quod efficitur, ut dum in terra quaesita diligenti cura custodit, caelestis patriae perennem thesaurum amittat. ad quem thesaurum Dominus Iesus adulescentem diuitem qui eum de perfectione interrogauerat ita respondens inuitauit: si si perfectus esse, uade uende omnia quae habes et da pauperibus, et ueni sequere me, et habebis thesaurum in coelo . Quem thesaurum nullus unquam hominum habere potest, nisi qui pauperibus solatia praestat, aut qui per se ipsum pauper est. Non ergo dormiat in thesausolus nequaquam poterit; quia unius quam propter unius hominis uictum et atus absque consolationis praestolatione subire ? quod ergo aliquando per necessitatem amittendum est pro aeterna remuneratione sponte distribuendum est. omnia enim quae uidentur temporalia sunt: quae autem non uidentur aeterna.
Abbreviated transcription (Latin):
acͦqa si penituerit: ad huc reconci
lius. quia eam ad cultum suum ca¬
sto sibi amore copulauerat: ne ꝑ
uarias idolorum culturas fornica¬
retur. facta ẽ quasi uidua. dña gen¬
dium᷑. Princips ꝓuinciarum facto ẽ
sub tͥbuto. Sic erat olim qͦd gentes
alienigenarum seruiebant iudis:
& ꝓuincie nationum subdite erant
illis: nc̃ uͦ ipsi a deo derelicti. tͥbu¬
tarii facti sunt nationib. Comme
rie est exaggeratio. Scđm allegori¬
e sensum. ieremias in eccłia quos¬
libet spiritales uiros designat. qui
cum uideant multitudinem ho¬
minum ad fidem confluxisse. &
dilatatum ẽẽ. nullos aut̃ uel ad¬
modum paucos inueniant qͥ in
eiꝰ teneant: omnib que sua sunt
querentib. dolentes ce gem̃tes di-¬
cunt. Qͦmͦ sedet sola ciuitas ple¬
na popł̃o: tquid tantuin in ec¬

Expanded text:
a; quia si poenituerit, adhuc reconcila; quia si poenituerit, adhuc reconcillius; quia eam ad cultum suum casto sibi amore copulaverat, ne per varias idolorum culturas fornicaretur. Facta est quasi vidua domina gentium; princeps provinciarum facta est sub tributo. Sic erat olim, quod gentes alienigenarum serviebant Judaeis, et provinciae nationum subditae erant illis; nunc vero ipsi a Deo derelicti tributarii facti sunt nationibus. Commeentis miseriae est exaggeratio. Secundum allegoriae sensum Jeremias in Ecclesia quoslibet spiritales viros designat: qui cum videant multitudinem hominum ad fidem confluxisse, etdilatatum esse, nullos autem vel admodum paucos inveniant, qui iejus teneant, omnibus quae sua sunt quaerentibus, dolentes et gementes dicunt: Quomodo sedet sola civitas plena populo?
Abbreviated transcription (Latin):
d litteram spectat. desola¬
tionem irłm plangit ieremias: c¬
est ammirantis uł dolentis uox
ista. Ideo autem ab ammiratione
inchoat᷑. ut magnitudinem cala¬
mitatis ostendat: ac ꝑ hoc attentos
faciat auditores: ut in quib sint
malis agnoscant. & ad penitentiã
conu̾tant᷑. Quomͦ sedet sola ciuitas.
plena popło. Quasi diceret.Ciuitaᷤᷤ
que olim in tempore dauid & ali¬
orum bonoꝵ regũ qͥ deo placuer̃t.
plena popło fuit: attendite quare
nc̃ sola remansit. Cur enimꝰ nͥ qͥa
dm̃ offenderunt: Solam autẽ dic̃.
hoc ẽ desolatam ꝓpt̾ popłm abduc̃¬
tum. captiuatum in babylonem.
Uel si adidem tempꝰ referat᷑: plena
popło est: ettam̃ sola sedet: qͥa dm̃
ꝓpicium non habet: qm̃ ꝓdesse ñ
potest multitudo popłi. tibi deẽ
auxilium di. Qͦd autem dicit. se¬
det: ad derectionem ꝑtinet.⁊ hu¬
miliationem. fact̾a est qͣsi uidua:
hoc est uiuente adhuc uiro suode¬
relicta: ⁊ ideo ñ uidua. s qͣsi uidu¬

Expanded text:
ad litteram spectat, desolationem Jerusalem plangit Jeremias, et admirantis vel dolentis vox est ista. Ideo autem ab admiratione inchoat, ut magnitudinem calamitatis ostendat, ac per hoc attentos faciat auditores: ut in quibus sint malis agnoscant, et ad poenitentiam convertantur. Quomodo sedet sola civitas plena populo? quasi diceret: Civitas, quae olim in tempore David, et aliorum bonorum regum qui Deo placuerunt, plena populo fuit, attendite quare nunc sola remansit. Cur enim nisi, quia Deum offenderunt? Solam autem dicit, hoc est desolatam, propter populum abductum captivatum in Babylonem. Vel si ad idem tempus referatur, plena populo est, et tamen sola sedet; quia Deum propitium non habet, quoniam prodesse non potest multitudo populi, ubi deest auxilium Dei. Quod autem dicit: Sedet, ad dejectionem pertinet, et humiliationem. Facta est quasi vidua, hoc est vivente adhuc viro suo derelicta: et ideo non vidua, sed quasi vidu
Abbreviated transcription (Latin):
relicta. ⁊ideo ñ uidua. s qͣsi uidu¬
aᷤ qͥa si penituerit: ad huc reconci
lius. quia eam ad cultum suum ca¬
sto sibi amore copulauerat:ne ꝑ
uarias idolorum culturas fornica¬
retur. facta ẽ qliasi uidua. dña gen¬
tium᷑. Princips ꝓuinciarum facta ẽ
sub tͥbuto. Sic erat olim qͦd gentes
alienigenarum seruiebant iudis:
& ꝓuincie nationum subdite erant
illis: nc̃ uͦ ipsi a deo derelicti. tͥbu¬
tarii facti sunt nationib. Comme
rie est exaggeratio. Scđd̾m allegori¬
e sensum. ieremias in eccłia quos¬
libet spiritales uiros designat. qui
cum uideant multitudinem ho¬
minum ad fidem confluxisse. &
dilatatum ẽe. nullos aut̃ uel ad¬
modum paucos inueniant qͥ in
eiꝰ teneant: omnib que sua sunt
querentib. dolentes ce gem̃tes di¬
cunt. Qͦmͦ sedet sola ciuitas ple¬
na popło: Utquid tantuin in ec¬
clesia popłm cernimꝰ: & tam̃ solã
qͥ uere cum eccłia sit inuenire poᷤ¬

Expanded text:
relicta: et ideo non vidua, sed quasi vidurelicta: et ideo non vidua, sed quasi vidua; quia si poenituerit, adhuc reconcillius; quia eam ad cultum suum casto sibi amore copulaverat, ne per varias idolorum culturas fornicaretur. Facta est quasi vidua domina gentium; princeps provinciarum facta est sub tributo. Sic erat olim, quod gentes alienigenarum serviebant Judaeis, et provinciae nationum subditae erant illis; nunc vero ipsi a Deo derelicti tributarii facti sunt nationibus. Commeentis miseriae est exaggeratio. Secundum allegoriae sensum Jeremias in Ecclesia quoslibet spiritales viros designat: qui cum videant multitudinem hominum ad fidem confluxisse, etdilatatum esse, nullos autem vel admodum paucos inveniant, qui iejus teneant, omnibus quae sua sunt quaerentibus, dolentes et gementes dicunt: Quomodo sedet sola civitas plena populo? Ut quid tantum in Ecclesia populum cernimus, et tamen solam qui vere cum Ecclesia sit, invenire po
Abbreviated transcription (Latin):
uomodo sedet sola ciui¬
tas. plena popło: Qnͣtũ
d litteram spectat. desola¬
tionem irłm plangit ieremias: ce¬
est ammirantis uł dolentis uox
ista. Ideo autem ab ammiratione
inchoat᷑: ut magnitudinem cala¬
mitatis ostendat: ac ꝑ hoc attentos
faciat auditores: ut in quib sint
malis agnoscant. & ad penitentiã
conu̾itant᷑. Quomͦ sedet sola ciuitas.
plena popło. Quasi diceret. Ciuitaᷤ
que olim in tempore dauid & ali¬
orum bonoꝵ regũ qͥ deo placuer̃t.
plena popło fuit: attendite quare
nc̃ sola remansit. Cur enimꝰ nͥ qͥa
dm̃ offenderunt: Solam autẽ dic̃.
hoc ẽ desolatam ꝓpt̾ popłm ab ducꝰ¬
tum. captiuatum in babylonem.
Uel si adidem tempꝰ referat᷑: plena
popło est: ettam̃ sola sedet: qͥa dm̃
ꝓpicium non habet: qm̃ ꝓdesse ñ
potest multitudo popłi. ubi deẽ
auxilium di. Qͦd autem dicit. se¬
det: ad derectionem ꝑtinet.⁊ hu¬
miliationem. facta est qͣsi uidua:
hoc est uiuente adhuc uiro suo de¬

Expanded text:
uomodo sedet sola civitas plena populo? Quantum ad litteram spectat, desolationem Jerusalem plangit Jeremias, et admirantis vel dolentis vox est ista. Ideo autem ab admiratione inchoat, ut magnitudinem calamitatis ostendat, ac per hoc attentos faciat auditores: ut in quibus sint malis agnoscant, et ad poenitentiam convertantur. Quomodo sedet sola civitas plena populo? quasi diceret: Civitas, quae olim in tempore David, et aliorum bonorum regum qui Deo placuerunt, plena populo fuit, attendite quare nunc sola remansit. Cur enim nisi, quia Deum offenderunt? Solam autem dicit, hoc est desolatam, propter populum abductum captivatum in Babylonem. Vel si ad idem tempus referatur, plena populo est, et tamen sola sedet; quia Deum propitium non habet, quoniam prodesse non potest multitudo populi, ubi deest auxilium Dei. Quod autem dicit: Sedet, ad dejectionem pertinet, et humiliationem. Facta est quasi vidua, hoc est vivente adhuc viro suo de
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ & in omnib imaginatio p̾sto ẽ:
& eiꝰ obsequiouͥq ratiouti pͣ. d &e sen
sualitas nichilominꝰ satagit. ⁊ sollici¬
ta ẽ circa frequens ministium: utiq
& ipsa semꝑ & ubiq ad dñe sue lie pa¬
rata obsequium. Hec est. que illi solet
carnalium delect̾ationum cibos con¬
dire ⁊ apponere:& ad earum usum añ
horam iuitare. ⁊ ultͣ mensuram ꝓ¬
uocare. Que enim alia ẽ. qͣm sensui¬
alitas. que animi affectionem carna¬
lium uoluptatum desidio inflãmat:
& eaꝵs delectatione inebriat: Hec est.
qͥ laboriosam illam dñam suam egre¬
dientem p̃cedit: & huc illueq cͥc̃duẽ.
Nam qr lia lupa ẽ. & parum uidet: illꝰ
manuductionẽ seqͥ. eam ñ pudet. Hĩc
est qͦd lia. animi uidelicet affectionẽ
contemnenda diligit. ñc diligenda
contemnit: qr dum eiꝰ ocls in rerũ
iuidicio caligat: carnis appetitum
sequi non erubeseit

Expanded text:
semper et in omnibus imaginatio praesto est, semper et in omnibus imaginatio praesto est, et ejus obsequio ubique ratio uti poteshilominus satagit et sollicita est circa frequens ministerium, et ipsa utique semper et ubique ad dominae suae Liae parata obsequium. Haec est, quae illi solet carnalium delectationem cibos condire, et apponere, et ad earum usum ante horam invitare, et ultra mensuram provocare. Quae enim alia est quam sensualitas, quae animi affectionem carnalium voluptatum desiderio inflammat, et earum delectatione inebriat. Haec est quae laboriosam illam dominam suam egredientem praecedit, et huc illucque circumducit. Nam quia Lia lippa est et parum videt, illius manuductionem sequi eam non pudet. Hinc est quod Lia animi videlicet affectio nunc contemnenda diligit, nunc diligenda contemnit; quia, dum ejus oculus in rerum judicio caligat, carnis appetitum sequi non erubescit
Abbreviated transcription (Latin):
sine imaginatione corporalia nesci¬
ret: sine quorum cognitione ad cȩ¬
lestium contemplationem ñ ascen¬
deret. Uisibilia enim solꝰ intuet᷑ sensꝰ
cordis. Est gͦ sensꝰ carnis totꝰ extrins ecꝰ
sensꝰ uͦ cordiᷤ totꝰ int̾ͥnsecꝰ. Nõforaᷤᷤ exire
ñ pot̾. sensꝰ corporeꝰ ad illã int̾re ñ pot̃.
ñ enim decebat filiam delicatam &
teneram. & singłarit formosam fo¬
ris ꝑ plateas discurrere: s nec ser¬
uum conueniebat dñe suȩ pene¬
tralia secretiora irreuerent̾ irrum¬
pere. Discurrit gͦ imaginatio. ut¬
pote ancilla int̾ dñam &e serutim:
int̾ rationem ⁊ sensum: ⁊ qͥcqͥd extͥnse¬
cus haurit ꝑsensum carnis. intus
repsentat ad obsequium rationis. Sẽꝑ
gͦ imaginatio rationi assistit: nec ad
momentum quidem ab eiꝰ famulatu
se subtrahit: nam sensu etiam defici¬
ente. ipsa ministrare non desinit. Nã
in tenebͥs positꝰ nicħ uideo: ẜ quelib&
illic imaginari possum. si uolo. Sic

Expanded text:
sine imaginatione corporalia nescisine imaginatione corporalia nesciret, sine quorum cognitione ad coelestium contemplationem non ascenderet. Visibilia enim solus intuetur sensus cordis. Est ergo sensus carnis totus extrinsesensus vero cordis totus intrinsecus. Ratio foras exire non potest, sensus corporeus ad illam intrare non valet. Non enim decebat filiam delicatam, et teneram, et singulariter formosam foris per plateas discurrere, sed nec servum conveniebat dominae suae penetralia secretoria irreverenter irrumpere. Discurrit ergo imaginatio utpote ancilla inter dominam et servum, inter rationem et sensum; et quidquid extrinsecus haurit per sensum carnis, intus repraesentat ad obsequium rationis. Semper ergo imaginatio rationi assistit, nec ad momentum quidem ab ejus famulatu se subtrahit. Nam sensu etiam deficiente, ipsa ministrare non desinit. Nam in tenebris positus, nihil video, sed quaelibet illic imaginari possum, si volo. Sic
Abbreviated transcription (Latin):
ccepit gͦ utraq illaꝵs ancillã
suam. Affectio. sensualitatem:
ratio imaginationem. Obsequit᷑
sensualitas affectioni: imaginatio
famulat᷑ rõni. In t̾m una queq an¬
cillarum dñe sue necessaria esse
cognoscit᷑: ut sine illis mundus
totꝰ nil eis posse conferre uidet᷑.
Mamsine imaginatione. ratio
nicħsciret: sine sensualitate af¬
fectioni nil saꝑet. Utquid enim
lia cͥca labentium rerum amorẽ
tam uehement affictt᷑: nͥ qr in eis per
ancille sue hoc ẽ sensualitatis ob¬
sequium. multiformit̾ delectat᷑:
Item cum scͥptum sit. qr inuisibi¬
lia di acreatura mundi ꝑ ea qͥ facta
sunt intellecta conspicunt᷑ : indͤ
manifeste colligit᷑ qr ad inuisibi¬
lium cognitionem nunquam rõ
assurgeret : nͥ ei ancilla sua ima¬
ginatio uidel̃. rerum uisibilium
formam rep̾sentaret. ꝑrerume¬
nim uisibilium speciem surgit ad
rerum inuisilium cognitionem:
quotiens ex his ad illa quandam
trahit similitudinem. S constat. qͥa

Expanded text:
ccepit ergo utraque illarum ancillam suam. Affectio, sensualitatem; ratio, imaginationem. Obsequitur sensualitas affectioni; imaginatio famulatur rationi. Intantum unaquaeque ancillarum dominae suae necessaria esse cognoscitur, ut sine illis totus mundus nil eis posse conferre videretur. Nam sine imaginatione, ratio nihil sciret; sine sensualitate, affectio nil saperet. Utquid enim Lia circa labentium rerum amorem tam vehementer afficitur, nisi quia in eis, per ancillae suae hoc est sensualitatis obsequium, multiformiter delectatur. Item, cum scriptum sit: Quia invisibilia Dei, a creatura mundi per ea, quae facta sunt, intellecta conspiciuntur , inde manifeste colligitur quia ad invisibilium cognitionem nunquam ratio assurgeret, nisi ei ancilla sua, imaginatio videlicet, rerum visibilium formam repraesentaret. Per rerum enim visibilium speciem surgit ad rerum invisibilium cognitionem, quoties ex his ad illam quamdam trahit similitudinem. Sed constat quia
Abbreviated transcription (Latin):
iracundia: quid suauitatis im¬
patientia: Huiꝰmodiut arbit᷑r
aque quelibet amarȩ sunt. &¬
mare faciunt:quia nulli penitꝰ
saꝑe. nemini placere possunt.U
des ne gͦ quale sit huiusmodi ma¬
re magnum &e spaciosum manib
quod potest appellari malicie: nã
ẽ ce aliud qͦd potest dici miserie:
habens & ipsum minime qͥdem
dulcem aquam. s minꝰ tamen a¬
maram. S felix qͥ dñat᷑ a mari
usq ad mare. ut nulli subiaceat
culpe. nulli succumbat pene. in
tas. nec eum oppͥmat ulla adusitas.
felix ante cuius conspectum mare
fugit. malicia recedit. miseria ce¬
dit: conscientia hylarescit. Nunqͥd¬
nam qͥ eiꝰmodi est fiducialit psal¬
lere ñ potest: Qͥd est tͥ mare qͦd
fugisti: Siuis gͦ & tu fac quendã
bone ꝓfessionis iudeum. confitere
ex corde peccatum tuum ut possiᷤ
& ipse uidere tale spectacłm. tam
grande miracłm: & psallere non
dubites huiꝰmodi hymnum. Qo
est tibi mare quod fugisti. Quo¬

Expanded text:
iracundia; quid suavitatis imiracundia; quid suavitatis impatientia? Hujusmodi, ut arbitror, aquae quaelibet amarae sunt, et mare faciunt, quia nulli penitus sapere, nemini placere possunt. Vides ne ergo quale sit hujusmodi mare magnum, et spatiosum manibus quod potest appellari malitiae. Nam est et aliud quod potest dici miseriae habens et ipsum quidem minime dulcem aquam, sed minus tamen amaram. Sed felix qui dominatur a mari usque ad mare, ut nulli subjaceat culpae, nulli succumbat poenae, ii iniquitas, nec eum opprimat ulla adversitas. Felix ante cujus conspectum mare fugit malitia recedit, miseria cedit, conscientia hilarescit. Nunquidnam qui ejusmodi est, fiducialiter psallere non potest? Quid est tibi, mare, quod fugisti? Si vis ergo et tu fac quemdam bonae professionis Judaeum; confitere ex corde peccatum tuum, ut possis et ipse videre tale spectaculum, tam grande miraculum, et psallere non dubites hujusmodi hymnum. Quid est tibi, mare, quod fugisti?
Abbreviated transcription (Latin):
scđm. ꝑconfessionem siquidem
criminis efficit᷑ fuga maris: & ad
confessionem laudis statim conũ
fessio criminis ualeat ad exter¬
minium mali.
mnia nanq: in confessione la¬
uantur: conscientia mundat᷑.
amaritudo tollit᷑. mare fugatur:
tranquillitas redit: spes reuitis¬
cit: animus hylarescit. Siqͥdem
beati qͥ lugent: qm ipsi consola¬
bunt᷑. Qͥd est lugere ce contͥsta¬
riͥ nisi maris tempestatib agr:
Et quid est gaudium consolati¬
onis: nͥ fuga maris & absentatiodo¬
loris: Audi iudeum crimina sua
confitentem: & atcende ante eum
aquam maris fugientem. Dixi
inquit. confitebor adũsum me
iniusticiam meam dño. ce ture¬
misisti impietatẽ peccati mei.
Iniquitatem confitebat᷑: &e mare
fugabat᷑. quia impietas remitte¬
batur. Impietas enim mare est.
dulcem siquidem aquam facere
ñ potest: s ẽ aqua eiꝰ salsa ualde
& multum amara: & amaritu.¬
do eiꝰ. amaritudo a marissima.
Quid queso dulcedinis habet
inuidia: quid obsecͦ dulcoris ht̃

Expanded text:
 confessionem siquidem criminis efficitur fuga maris, et ad confessionem laudis statim converfessio criminis valeat ad exterminium mali. Omnia namque in confessione lavantur: conscientia mundatur, amaritudo tollitur, mare fugatur, tranquillitas redit, spes reviviscit, animis hilarescit. Siquidem beati qui lugent, quoniam ipsi consolabuntur. Quid est lugere, contristari, nisi maris tempestatibus agi? Et quid est gaudium consolationis, nisi fuga maris et absentatio doloris? Audi Judaeum crimina sua confitentem, et attende ante eum aquam maris fugientem: Dixi, inquit, confitebor adversum me injustitiam meam Domino, et tu remisisti impietatem peccati mei . Iniquitatem confitebatur, et mare fugabatur, quia impietas remittebatur. Impietas enim mare est, dulcem siquidem aquam facere non potest; sed est aqua ejus salsa valde et multum amara, et amaritudo ejus amaritudo amarissima. Quid, quaeso, dulcedinis habet invidia? Quid, obsecro, dulcoris habet
Abbreviated transcription (Latin):
mala tua:ascribere deo tuo bona
tua: confessio uera. confessio rec̃¬
ta. Illa est criminis:ista ẽ laudis:
utraq sane utilis. ut᷑q laudabilis.
Similit̾ est duplex transitꝰ. uterq
quidem bonus: ut̃q necessariꝰ. Qi
tͣnsit de malo adbonum. bene qͥ¬
dem tͣnsit: & quitransit de bonoad
obtimũ bonũ.⁊ ipse tͣnsitum facit.
Cognosce gͦ & confitere mala tua:
& noli in ipsis remanere. s tͣnsi ea.
&e factus est tͣnsit̾ primus. ce confeᷤᷤ¬
sio pͥma. Similit̾ confitere d̃o de
bonis tuis. lauda ipsum ꝓdonis
suis: &e noli torpere in ipsis. s nit̾e
quantum potes ad meliora. & tͣnsi
ad optima: & factꝰ est tͣnsitꝰ seds. ⁊¬

Expanded text:
mala tua, ascribere Deo tuo bona mala tua, ascribere Deo tuo bona tua, confessio vera, confessio recta. Illa est criminis, ista est laudis; utraque sane utilis, utraque laudabilis. Similiter est duplex transitus; uterque quidem bonus, uterque necessarius. Qui transit de malo ad bonum, bene quidem transit; et qui transit de bono ad optimum, bonum et ipse transitum facit. Cognosce ergo, et confitere mala tua, et noli in ipsis remanere; sed transi ea, et factus est transitus primus, et confessio prima. Similiter confitere Deo de bonis tuis, lauda ipsum pro bonis suis, et noli torpere in ipsis: sed nitere quantum potes ad meliora, et transi ad optima, et factus est transitus
Abbreviated transcription (Latin):
Irimum miracłm fit. in exitu
isrł de egypto: scđm autem fit. in
exitu isrł de deserto. Quis michi
tandem det aliquando ꝑfecte de¬
serere regionẽ dissimilitudinis:
Quismͥ dare possit introire in trã
ꝓmissionis: ut &e eque uidere pos¬
sim fugam maris conuersionem
iordanis: Pulchrum spectacłm sa¬
tisq iocundum. uidere aquam
maris fugientem:uidere aquam
lordanis reutentem: amaram rece¬
dere:dulcem refluere: amaritudi¬
nem deficere. dulcedinem redun¬
dare. Quisquis hec uides. miror si
non &e ipse exclames. Quid est ⁊
huiꝰmodi miracła nisi ante ueroᷤ
iudeos: nͥ ante bonos hebreos.
De gemina confessione. & gemi¬
ꝑa promotione.
Ionfessio facit iudeum. tnͣsitꝰ
facit hebreum. Iudeus siqui¬
cdem confitens: hebreꝰ transiens
inter ptatur. Et est confessio ue¬
ra: & est confessiofic̾ta. Similit̾
est transitꝰ bonus: & est transitus
malus. Confessio uera facit iude¬
um uerum: & transitꝰ bonꝰ facit
hebreum bonum. Ascribere tͥ

Expanded text:
rimum miraculum fit in exitu Israel de Aegypto, secundum autem fit in exitu Israel de deserto. Quis mihi tandem aliquando det perfecte deserere regionem dissimilitudinis: quis mihi dare possit introire in terram promissionis, ut aeque videre possim fugam maris, et conversionem Jordanis? Pulchrum spectaculum, satisque jucundum videre aquam maris fugientem, videre aquam Jordanis revertentem, amaram recedere, dulcem refluere, amaritudinem deficere, dulcedinem redundare. Quisquis haec vides, miror si non et ipse exclames: Quid est tihujusmodi miracula, nisi ante veros Judaeos, nisi ante bonos Hebraeos. CAPUT II. De gemina confessione, et gemina promotione. Confessio facit Judaeum, transitus facit Hebraeum. Judaeus siquidem confitens, Hebraeus transiens interpretatur. Et est confessio vera, et est confessio ficta. Similiter est transitus bonus et est transitus malus. Confessio vera facit Judaeum verum, et transitus bonus facit Hebraeum bonum. Ascribere tibi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ciliciũ. lnum ẽẽ medium. Nos aut̃
qͥ ñ sumꝰ de domoregia. s de xccłia
in medio lanam locamꝰ: quȩ nec
asꝑitate nimia quenquam ꝑur¬
get. nec multum recedit a fuaui.¬
tate lineȩ uestis. Qͥ enim induunt᷑
mollib in domib regum st̃:. in deser¬
to uͦ ñ uestis suauitas. s asꝑitas queri
debet. Unde beatꝰ axs. fateor inquit:
de ueste p̃ciosa erubesco. E beatꝰ ihe¬
ronim. Saccꝰ inquit &e ieiunium
arma st̃ pęnitentiȩ. & remedia pec¬
catoꝵ: qͥa mnanis uent̾ ⁊ habitꝰ luc̃¬
tuosus. ambiciosiꝰ dm̃ dep̃cantur.
fȩmoralia. calige. pectules. ⁊ ꝓpter
laborem scapulare. Lectualia uͦ
huiꝰmodi ert̾:culcit᷑ de flocis l

Expanded text:
et cilicium linum esse medium. Nos autem, et cilicium linum esse medium. Nos autem, qui non sumus de domo regia, sed de Ecclesia, in medio lanam locamus; quae nec asperitate nimia quemquam perurget, nec multum recedit a suavitate lineae vestis. « Qui enim induuntur mollibus, in domibus regum sunt , » in deserto vero non vestis suavitas, sed asperitas quaeri debet. Unde beatus Augustinus: « Fateor, inquit, de veste pretiosa erubesco. » Et beatus Hieronymus: « Saccus, inquit, et jejunium, arma sunt poenitentiae, et remedia peccatorum, quia inanis venter, et habitus luctuosus ambitiosius Deum deprecantur. femoralia, caligae, pedules, et propter laborem scapulare. Lectualia vero hujusmodi erunt, culcitra de floccis l
Abbreviated transcription (Latin):
pati ualentib. siue illis qͥ nimium
patunit̾ laborem aliquotiens pie
tetis uestib placere s morib. Quatu¬
or autem sunt in habitu religionis
notabilia .i. uilitas ⁊ suꝑfluitas. pa¬
ucitas &e p̃ciositas. Inuilitate uana
gła ⁊ simulatio. in p̃ciositate suꝑbia
aut delectatio. in paucitate intole¬
rantia seu desꝑatio: in suꝑfluita¬
te uͦ amor scł non amor celi: amor
palacii. ñ amor paradysi notant᷑. U¬
tamur gͥ mediocͥtatis mensura. &
audiamꝰ apłm dicentem. non in
ueste inquit p̃ciosa. E iheronimꝰ
contͣ iouinianum monachum.
Grandis inqͥt exultatio ẽ anime. cũ
paruo contentꝰ fu̾is. mundum ha¬
bere subpedib. & omnem eiꝰ poten᷑¬
tiam. epulas. libidines. ꝓpt̃ quȩ
diuitie comparant᷑. uilib muta¬
re cibis: & grossiori tunica cõpen¬
sare. De diu̾sitate uestium a diu̾¬
sis diũsa dñr. uolunt enim qͥdam
int̾ purpuram &e saccũ int̾ sericũ

Expanded text:
pati valentibus, sive illis, qui nimium pati valentibus, sive illis, qui nimium patiuntur laborem, aliquoties piettetis vestibus placere, sed moribus. Quatuor autem sunt in habitu religionis notabilia, id est vilitas et superfluitas, paucitas et pretiositas. In vilitate vana gloria et simulatio, in pretiositate superbia aut delectatio; in paucitate intolerantia aut desperatio; in superfluitate vero amor saeculi, non amor Dei, amor palatii, non amor paradisi notantur. Utamur igitur mediocritatis mensura, et audiamus Apostolum dicentem: Non in veste, inquit, pretiosa . Et Hieronymus contra Jovinianum monachum: « Grandis, inquit, exsultatio est animae, cum parvo contentus fueris, mundum habere sub pedibus, et omnem ejus potentiam, epulas, libidines, propter quae divitiae comparantur vilibus mutare cibis, et grossiori tunicae compensare. » De diversitate vestium a diversis diversa dicuntur. Volunt enim quidam inter purpuram et saccum, inter sericum
Abbreviated transcription (Latin):
ciant. Utam᷑ gͥ in domo religionis.
mensura discretionis. Hec est enum
mensura que singłis sufficiens est.
De numero De numero fereulor
alicui sit ingratum: aut si numero¬
sitatem fercłoꝵ concedas. uitium
suꝑfluitatis incurras. In dieb gͥ ie
iuniorum duo fercła cocta suffici¬
ant: ut sic̃ ait beatꝰ bndictꝰ qui non
possunt ex uno. ex alio reficiantur.
lio aliquo qͦd crudum uesci possit.
Incȩt̾is uͦ dieb ꝓpt̾ causam quam
supradiximꝰ in hora prandii duo
fercła cocta: in cȩna uͦ unum cru¬
dum seu coctum ꝓuelle disponen¬
tis habe licebit. Pret̾ hȩc autem st̃
& alia pietatis fercła quȩ ad p̾latoꝵ
dispensationem ꝑtinent. Licet u
p̃latis p̃t̾ hec quȩ concessa ft̃ aue
fr̃ib generalit̾ aut alicui de m̃sa
sua aliquid ex condescensionis be¬
nignitate tͣnsmittere. nec tam̃ eis
inrustum uideri debet qͦs fecit ali¬
qua consuetudo fortiores. si minꝰ

Expanded text:
ciant. Utamur igitur in domo religionis ciant. Utamur igitur in domo religionis mensura discretionis, haec est enim mensura, quae singulis sufficiens est. CAP: VII. De numero ferculorualicui sit ingratum; aut si numerositatem ferculorum concedas, vitium superfluitatis incurras. « In diebus igitur jejuniorum, duo fercula cocta sufficiant ut, sicut ait beatus Benedictus, qui non possunt ex uno, ex alio reficiantur. lio aliquo, quod crudum vesci possit. In caeteris vero diebus propter causam, quam supra diximus, in hora prandii duo fercula cocta, in coena vero unum crudum, seu coctum pro voluntate disponentis habere liceat. Praeter haec autem sunt et alia pietatis fercula, quae ad praelatorum dispensationem pertinent, licet enim praelatis praeter haec, quae concessa sunt, aut fratribus generaliter, aut alicui de mensa sua, aliquod ex condescensionis benignitate transmittere, nec tamen eis injustum videri debet, quos fecit aliqua consuetudo fortiores, si minus
Abbreviated transcription (Latin):
uendentes & ementes habet᷑ ꝑ simi¬
litudinem potest assignari. Auariciẽ
mensura ẽ nimia parcitas. m̃sura uͦ
uoluptatis suꝑfluitas. m̃sura dispen¬
sationis benignitas. necessitatis fuffi¬
ciens equalitas. duaricia subtrahit
necessitati. uoluptas necessitatem ex¬
cedit. dispensatio necessitati misedĩt̾
addit. necessitas debitum indigenti¬
ȩ requirit. Solent mercatores dua¬
b quandoq mensuris utĩ. una qͣ
uendentes sua distribuunt quȩ
minor ẽ: alt̾a uͦ qua ementes alie
sura utentes. nimie parcitatis uas¬
culo subiectis ministrant. ipsi aut̃
pleno suꝑfluitatis utunt᷑ modio:
parcitatem p̾dicant subiectis: sed
ipsi uoluptatem sequunt᷑. Sunt &
alii mercatores qͥ rectis utentes men¬
suris ementimunꝰ ex sola benigni.¬
tate miscđit̾ impendunt. qͥbus be¬
nignitas qͦrdã p̾latoꝵ ⁊ ꝯparat᷑: qui
cum subiectis necessaria ꝓuideant.
abdunt etiam quandoq minuis
ꝑfectis aliqua uoluptuosa ne defi¬

Expanded text:
ementes et vendentes habetur, per similitudinem potest assignari. Avaritiae mensura est nimia parcitas, mensura vero voluptatis superfluitas, mensura dispensationis, benignitas, mensura necessitatis, sufficiens aequalitas. Avaritia subtrahit necessitati, voluptas excedit nenecessitatem, dispensatio necessitati misericorditer addit, necessitas debitum indigentiae requirit. Solent mercatores quandoque duabus mensuris uti: una, qua vendentes sua distribuunt, quae minor est; altera vero, qua ementes aliensura utentes, nimiae parcitatis vasculo subjectis ministrant, ipsi autem pleno superfluitatis utuntur modio. Parcitatem praedicant subjectis, sed ipsi voluptatem sequuntur. Sunt et alii mercatores, qui rectis utentes mensuris ementi munus ex sola benignitate misericorditer impendunt, quibus benignitas quorumdam praelatorum comparatur, qui cum subjectis necessaria provideant, addunt etiam quandoque minus perfectis aliqua voluptuosa, ne defi
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ firmitatis seđm unamquanq
uirtutem extitͣit. subtilit̾ inuesti¬
gare. memorieq: commendando.
quasi quendam testimonii tumu¬
lum erigeres S nunquam taliũ
lapidum copiam habemꝰ: nisi pͥꝰ
diuinȩ uisitationis & inspiratio¬
nis grãm acceꝑimꝰ. Testatur hoc
qͥ dicit. sine me nicħ potestis face̾
Gͦ nec lapides bonos ẽ uspiam col¬
ligere: nͥ ex eiꝰ oꝑatione. S maloꝵ
lapidum innumeram multitudi¬
Nem facile inuenimꝰ: qͦs ex totaui¬
ta nr̃a copiose & ad manum colli¬
giius. Qͥd gͦ opꝰ fuit boꝵ locum
designare: quos tib̃tm possumus
undecunq congregare: Cogitet
gͦ quisq cuiꝰ duriciȩ. cuiꝰ obstina¬
die fu̾it: quotiens eum diuina gr̃a
deseruit. sibiq ipsi reliqͥt: & hoc
faciens. maloꝵ lapidum tumulũ
erexit. In hẽ itaq modum possu¬
mus tumulos erigerẽ. & diũsos
e diu̾so constituere: Hinc unum
de lapidib bonis. illinc alium
de lapidibꝰ malis. Bonoꝵ lapidũ

Expanded text:
cujus firmitatis secundum unamquamque cujus firmitatis secundum unamquamque virtutem exstiterit subtiliter investigare, memoriaeque commendando quasi quemdam testimonii tumulum erigere? Sed nunquam talium lapidum copiam habemus, nisi prius divinae visitationis et inspirationis gratiam acceperimus. Testatur hoc qui dicit: Sine me nihil potestis facere ; ergo nec lapides bonos est uspiam colligere nisi ex ejus operatione. Sed malorum lapidum innumeram multitudinem facile invenimus, quos ex tota vita nostra copiose et ad manum colligimus. Quid ergo opus fuit horum locum designare, quos ubertim possumus undecunque congregare? Cogitet ergo quisque cujus duritiei, cujus obstinationis fuerit, quoties eum divina gratia deseruit, sibique ipsi reliquit: et hoc faciens malorum lapidum tumulum erexit. In hunc itaque modum possumus tumulos erigere, et diversos e diverso constituere, hinc unum de lapidibus bonis, illinc alium de lapidibus malis. Bonorum lapidum
Abbreviated transcription (Latin):
mali autem de quib cunq locis. de
illis scͥptura ubieos querere uel in¬
uenire oporteat. manifeste desig¬
nat: de his autem adinuentionis
locum det̾minare quasi suꝑfluũ
desperationis.
ed illud uidet᷑ mirum. magnaq
admiratione dignum: quod ui¬
bemur bonos lapides de bonoloco
collectos. in maloloco reponere:ma¬
los autem lapides undecunq colle¬
ct̃os. inbonoloco aggregare. Locus
bonꝰ p̃sumptio confidentiȩ: locꝰ ma
matus. desꝑatio diffidentie. A t̃n
debemꝰ in loco confidentiȩ congre¬
gare lapides malos: & in loco dif.¬
fidende congregare lapides bonoᷤ.
In die bonors ne immemor sis
maloꝵ. de congregasti lapides ma¬
losin loco bono: & in die malors
ne immemor sis bonor. & cong̾¬
gasti lapides bonos in locomalo.
Qͥd enm ẽ lapides bonos de me-¬
dio iordanis. de loco uidelicet fac
d ꝓdigii colligere. nͥ statum m̃tis.
qualis tempore diuinȩ uisitatio¬
nis fuerit diligent̾ retractare: &

Expanded text:
mali autem de quibuscunque locis. De mali autem de quibuscunque locis. De illis Scriptura, ubi eos quaerere vel invenire oporteat, manifeste designat; de his autem adinventionis locum determinare quasi superfluudesperationis. Sed illud videtur mirum magnaque admiratione dignum quod jubemur bonos lapides de bono loco collectos in malo loco reponere, malos autem lapides undecunque collectos in bono loco aggregare. Locus bonus praesumptio confidentiae, locus malus desperatio diffidentiae. Sed tamen debemus in loco confidentiae congregare lapides malos, et in loco diffidentiae congregare lapides bonos. In die bonorum ne immemor sis malorum, et congregasti lapides malos in loco bono, et in die malorum ne immemor sis bonorum, et congregasti lapides bonos in loco malo. Quid enim est lapides bonos de medio Jordanis de loco videlicet facti prodigii colligere, nisi statum mentis qualis tempore divinae visitationis fuerit diligenter retractare, et
Abbreviated transcription (Latin):
rentiam locoꝵ: uideamꝰ ⁊ duo
genera lapidum. Puto ẽẽ unum
genꝰ lapidum bonoꝵ: puto esse
pides bonos. ꝑtinet quelibet m̃tis
confirmatio in bono:ad lapides
autem malos. quȩlibet mentis
obduratio in malo. Qͥd tͥ uidet᷑:
Soliditas. stabilitas. firmitas.gͣ¬
uitas. & multa in hc̃ modum. ñne
tͥuident᷑ quandam in se lapidũ
similitudinem trahere: & ꝓ simi¬
litudinis uire. tale sͥ nomen tꝰte
uendicare: Qͥd dicimꝰ de cordis
duricia. tenacia. uel obstinacia:
quid de asꝑitate. austeritate. &
crudelitate: Nonne sͥ lapidis
nom̃ defendunt: que in se lapi¬
dum similitudinem trahunt:
S pͥores illi ꝑtinent ad lapides
bonos: sic̃ ce isti postĩores ad lapi¬
des malos.S puto non ẽẽ eiꝰdem
facilitatis bonos uł malos lapideᷤᷤ
inuenire: eo quod difficilius sit¬
bonos lapides quam malors copiam
reꝑire. Omne enim p̃ctosum: rarũ.
Boni gͦ colligunt᷑ de medio iordaniͦ.

Expanded text:
rentiam locorum, videamus et duo rentiam locorum, videamus et duo genera lapidum. Puto esse unum genus lapidum bonorum, puto esse pides bonos pertinet quaelibet mentis confirmatio in bono; ad lapides autem malos, quaelibet mentis obduratio in malo. Quid tibi videtur? Soliditas, stabilitas, firmitas, gravitas et multa in hunc modum, nonne tibi videntur quamdam in se lapidum similitudinem trahere, et pro similitudinis jure sibi tale nomen juste vindicare? Quid dicimus de cordis duritia, tenacia vel obstinatia? quid de asperitate, austeritate et crudelitate? Nonne sibi lapidis nomen defendunt quae in se lapidum similitudinem trahunt? Sed priores illi pertinent ad lapides bonos, sicut et isti posteriores ad lapides malos. Sed puto non esse ejusdem facilitatis bonos vel malos lapides invenire, eo quod difficilius sitbonos lapides quam malorum copiam reperire. Omne enim pretiosum rarum. Boni ergo colliguntur de medio Jordanis,
Abbreviated transcription (Latin):
uimus: unum confidentie. altum
diffidentie: unum qͦ solent diui ⁊¬
na miracła contingere:altum quo
oportet castra figere. Qͥ confidunt
in dño. mutabunt fortitudinem:
assument pennas ut aquile:cur¬
rent & ñ deficient. Nonne totum
supͣ hominem ẽ. fortitudinẽ muta¬
re: iuxta aquile similitudinem
uolare: eurrere & ñ deficere: S
hoc tamen soli illi possunt: qui de
dñi pietate. ñ de sua fortitudine p̃¬
sumunt. Sic petrꝰ suꝑ undas eur¬
rere potuit: quandui confidentie
locum. spei pede tenuit. S pꝰquã
cepit hẽ sue securitatis locum de¬
serere:ñ potuit eum unda in su¬
periorib suis ampliꝰ librare. Ui¬
des qͦmͦ uentꝰ ualidus suꝑueniens.
de loco confidentiȩ ad locum eũ
diffidentiȩ deiecss eo qͦd dñs
iuxta morem suum uisitasset eum
dilucło. & subito ꝓbasset illum. Sic
filii isrł post fact̾um uisumq mi¬
raculum: uenerunt ad locum castro
bono: & obduratione mentis in
ssignauimus diffe ¶malo.¬

Expanded text:
vimus, unum confidentiae, alterum vimus, unum confidentiae, alterum diffidentiae; unum quo solent divina miracula contingere, alterum quo oportet castra figere. Qui confidunt in Domino mutabunt fortitudinem, assument pennas ut aquilae, current et non deficient. Nonne totum supra hominem est fortitudinem mutare, juxta aquilae similitudinem volare, currere et non deficere? Sed hoc tamen soli ipsi possunt qui de Domini pietate, non de sua fortitudine praesumunt. Sic Petrus super undas currere potuit quandiu confidentiae locum spei pede tenuit . Sed postquam coepit hunc suae securitatis locum deserere, non potuit eum unda in superioribus suis amplius librare. Vides quomodo ventus validus superveniens de loco confidentiae ad locum eum diffidentiae dejecit, eo quod Dominus juxta morem suum visitasset eum diluculo, et subito probasset illum. Sic filii Israel post factum visumque miraculum, venerunt ad locum castrorbono et obduratione mentis in malo. Assignavimus diffe
Abbreviated transcription (Latin):
manam uirtutem ẽẽ.iordanem
retͦ ire: & aquarum congeriem
in unammolem consurgere:Qs
queso nͥ mente excidat᷑. tam stu¬
pendum miracłm de sua uirtu¬
te p̃sumat: Ubi gͦ debet animus
sub tantȩ rei expec̾tatione spem
suam figere: nͥ infiducia diuinȩ
magnificentie: Tutꝰ stationis locꝰ
ce magne securitatis: p̃sumptio
de adiutorio diuinȩ pietatis. S ẽ
aliꝰ locꝰ. loco huic ualde dissimilis:
subreptio uidelicet diffioentiȩ &
desꝑationis. Locꝰ sane horridus.
plenꝰ timoris. plenꝰ sollicitudinis:
& qualem deniq decet castͥs mu¬
nire. uallo cingere. excubuis cir¬
cundare: eo quod non sit cutũ
ꝓpt̾ imminentia ꝑicła. in ult̾iora
ꝓcedere. Illum pͥmum. tempore di¬
uinę uisitationis: istum autem in
let enim diuinȩ pietatis dispensa¬
tio hominem nc̃ sua uisitatione
confortare: & it̾m uario temyta¬
tionum genere ꝓbare. Uisitas in¬
quit iob eum dilucło: & subitoꝓ
basillum. Ecce duos locos assigna¬

Expanded text:
manam virtutem esse Jordanem manam virtutem esse Jordanem retroire, et aquarum congeriem in unam molem consurgere? Quis, quaeso, nisi mente excidat, tam stupendum miraculum de sua virtute praesumat? Ubi ergo debet animus sub tantae rei exspectatione spem suam figere, nisi in fiducia divinae magnificentiae? Tutus stationis locus et magnae securitatis, praesumptio de adjutorio divinae pietatis. Sed est alius locus loco huic valde dissimilis, subreptio videlicet diffidentiae et desperationis. Locus sane horridus, plenus timoris, plenus sollicitudinis, et qualem denique decet castris munire, vallo cingere, excubiis circumdare, eo quod non sit tutum propter imminentia pericula in ulteriora procedere. Illum primum tempore divinae visitationis, istum autem temlet enim divinae pietatis dispensatio hominem cum sua visitatione confortare, et iterum vario tentationum genere probare: Visitas, inquit Job, eum diluculo, et subito probas illum . Ecce duos locos assigna
Abbreviated transcription (Latin):
che euectionem repetit᷑. ut uir¬
tutum turma. absq deuiationis
suspicione secure subsequat᷑:. P
meditationem itaq agit᷑: ut qͥcqͥd
utilit̾ fieri debeat non ignoret᷑.
S ce contemplacio illud efficere
solet: ut adinuenta u̾itas. memo¬
riȩ tenaciꝰ inhereat: & desidium
acriꝰ inflammet. ꝑ meditationẽ
gͦ ad bonum instruim᷑: & ꝑ cõ¬
tem  placionem in bono solida¬
mͣ. Hec ẽ ratio ut arbit᷑r: cur de¬
be amus ꝓfectuum nr̃oꝵ uiam.
⁊i meditationis exploratione. &
intellectualis arche ꝓcessione
motione: abhine de eiusdem con
bet de iordanis medio. de loco uͥ
steterunt sacerdotum pedes. lapi¬
des colligere. & in loco castrorum
ponere: & auos undecunq colle¬
ct̾os in pͥori loco reponere. Quera¬
mus gͦ quis ille sit locꝰ quo sacdo¬
tum pedes tempore faciendi mira¬
culi subsistunt: uel qͦ itidem lo¬
co.post celebratum miracłm castͤ
figenda sunt. Qͥs dubitet supͣhu¬

Expanded text:
cae evectionem repetitur, ut vircae evectionem repetitur, ut virtutum turma absque deviationis suspicione secure subsequatur? Per meditationem itaque agitur, ut quidquid utiliter fieri debeat non ignoretur. Sed et contemplatio illud efficere solet, ut adinventa veritas memoriae tenacius inhaereat, et desiderium acrius inflammet. Per meditationem ergo ad bonum instruimur, et per contemplationem in bono solidamur. Haec est ratio, ut arbitror, cur debeamus profectuum nostrorum viam, et meditationis exploratione, et intellectualis arcae processionmotione, abhinc de ejusdem confbet de Jordanis medio, de loco ubi steterunt sacerdotum pedes, lapides colligere, et in loco castrorum ponere, et alios undecunque collectos in priori loco reponere. Quaeramus ergo quis ille sit locus, quo sacerdotum pedes tempore faciendi miraculi subsistunt, vel quo itidem loco post celebratum miraculum castra figenda sunt. Quis dubitet supra hu