comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tamen infremor deiestioni Eepe
pessima ꝯlustatione corrumpunt.
S plerumq contingit: ut dum bo¬
nos quosq in deiectione conspiciũt.
subito occulta dispensatione diui¬
na iustus quispiam qui uidebat᷑
opp̃ssus. aliqua scłi potestate fub¬
ciatur. ei prospꝑitas uite p̃sentis ar¬
rideat: quem prius aduersitatis te¬
nebre p̾̃mebant. Quam nimitũ
ꝓsꝑitatem illius cum ꝑuersi con¬
sꝑiciunt: siuit p̃dictum est p̃me¬
bantur. Mox gͦ ad corda sua redeunt:
ante mentis oculos reuocant. qͥcqͥd
se ꝑuerse egisse meminert̃: uindi¬
cari in se omne uitium in se formi¬
dant. Et unde ille lucet qui ꝑotesta.¬
tem suscepit. inde peruersus qͥs¬
q qui corrigi metuit. in tͥsticia te-¬
nebrascit. Bene gͦ dicitur. Si su¬
bito apparuerit aurora: arbitrant᷑
umbram mortis. Aurora quippe
mens iusti est. que pectati sui te¬
nebras deserens ad lucem iam eꝰ¬
rumpit eternitatis. sicut de scã qͦ¬
tur. quasi aurora consurgens.

Expanded text:
tamen infirmorum, dejectionis tempore pessima collocutione corrumpunt. Sed plerumque contingit ut dum bonos quosque in dejectione conspiciunt, subito occulta dispensatione divina justus quispiam qui videbatur oppressus, aliqua saeculi potestate fulciatur, eique prosperitas vitae praesentis arrideat, quem prius adversitatis tenebrae premebant. Quam nimirum prosperitatem illius cum perversi conspiciunt, sicut dictum est, perturbantur. Mox enim ad corda sua redeunt, ante mentis oculos revocant quidquid se perverse egisse meminerunt, vindicari in se omne vitium formidant, et unde lucet ille qui potestatem suscipit, inde perversus quisque qui corrigi metuit in tristitia tenebrescit. Bene ergo dicitur: Si subito apparuerit aurora, arbitrantur umbram mortis. Aurora quippe mens justi est, quae, peccati sui tenebras deserens, ad lucem jam erumpit aeternitatis, sicut de satur: Q
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓph̾antis dum taxat sententia nõ
optantis dicitur: ad nimiũ calorẽ
transeat ab aquis niuium. ac si
aꝑte diceretur. qui humiliter sub
in errorem labatur. Unde bene qͦz
egregius p̃dicator a discipłorum
suorum cordib hanc exquisite sa¬
pientie nimium calorem deuitãs
ait: non plus sapere qm oportet
sapere sed saꝑe ad sobrietatem.
ne fortasse nimius calor interi¬
meret: qͦs prius aque niuium.
idest infidelitates. uel torpentium

Expanded text:
prophetantis duntaxat sententia, non prophetantis duntaxat sententia, non optantis dicitur: Ad nimium calorem transeat ab aquis nivium. Ac si aperte diceretur: Qui humiliter sub in errorem labitur. Unde bene quoque egregius praedicator, discipulorum suorum cordibus hunc exquisitae sapientiae nimium calorem devitans, ait: Non plus sapere quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem . Ne fortasse nimius calor interimeret quos prius aquae nivium, id est infidelitatis, vel torpentium
Abbreviated transcription (Latin):
frigidam facit cisterna aqͣm suam:
sĩ fragidam fecit malitiam suã.
Econtra caritas calor est:quia ui¬
delicet mentem accendit qm re¬
plet. De quo calore scͥptum ẽ. Abũ¬
dabit iniquitas: refrigescet cari¬
tas multor Et sunt nonnulli. qͥ
dum iniquitatũ suarum frigora
declinant: ad ueram fidem uel ad
scĩtatis habitum ueniunt. S quia
plus qͣm necesse est de suis senfib
p̃sumunt: sepe in fide qͣm accipi¬
unt. ea que non capiunt ꝑscruta¬
ri polunt: ut ratione magis indoꝰ
qͣm fide teneant᷑. Quia uero hu¬
mana mens perscrutari non ua¬
let diuina secreta: omne qͦd racio¬
ne perscrutari non possunt cred̾s
ꝯtempnunt. et per inquisionẽ ni¬
miam in errorem labunt᷑. Hiita¬
q tum nec dum crederent: uł ad¬
huc ad iniqͥtatis oꝑa uacarent. a¬
que ni nium fuerunt. sed cum car¬
nalium fcã deserentes: in fide ad
qͣm percducti sunt. plus appetunt
ꝑscrutara qͣm capiunt: amplius
Bene gͦ de hoc peruerso quolibet

Expanded text:
frigidam fecit cisterna aquam suam, sic frigidam fecit malitiam suam . Quo contra charitas calor est, quia videlicet mentem accendit quam replet. De quo calore scriptum est: Abundabit iniquitas, refrigescet charitas multorum . Et sunt nonnulli qui, dum iniquitatum suarum frigora 532 declinant, ad veram fidem, vel ad sanctitatis habitum veniunt. Sed quia plus quam necesse est de suis sensibus praesumunt, saepe in fide, quam accipiunt, ea quae non capiunt perscrutari volunt, ut ratione magis in Deo quam fide teneantur. Quia vero humana mens perscrutari non valet divina secreta, omne quod ratione perscrutari non possunt credere contemnunt, et per inquisitionem nimiam in errorem labuntur. Hi itaque cum necdum crederent, vel adhuc ad iniquitatis opera vacarent, aquae nivium fuerunt. Sed cum, carnalia facta deserentes, in fide ad quam perducti sunt, plus appetunt perscrutari quam capiunt, amplius Bene ergo de hoc perverso quolibet
Abbreviated transcription (Latin):
tib gentilitas subdi recusauit.
Insulsum gͦ eybum comedere no¬
perciperet seruare uim lutere ex-¬
pauit. Quis namq gentilium hoc
qd illic p̃cipitur ferret filiorꝰ car¬
nem pro obsequio religionis inci¬
dere. uerbors culpas morte resecare:
Unde ⁊ bene adhuc subdit᷑. Aut gꝰ¬
cõmissa delinqñtiũ dura animad¬
uersione destranxit. Mortem detu¬
lit: quia et per p̃ceptum culpam
innotuit: ⁊ hant per grrãm non de¬
leuit: paulo attestante qui ait. sli¬
chil ad ꝑfectum ad̾duxit lex. Et rur¬
sum. Lex quidem scã ⁊ mandatũ
sc̃m̃ ⁊ iustum ⁊ bonum. Et paulo
sonare per uerba legis intelligit.
angustata desiderus suis eum quẽ
uehementer diligit inter p̃cepta
carnalia sp̃ualiter requirit. Unde

Expanded text:
tibus gentilitas subdi recusavit. tibus gentilitas subdi recusavit. Insulsum ergo cibum comedere nodimentum perciperet servare vim litterae expavit. Quis namque gentilium hoc quod illic praecipitur ferret, filiorum carnem pro obsequio religionis incidere, verborum culpas morte resecare? Unde et bene adhuc subditur: CAPUT mmissa delinquentium dura animadversione distrinxit; mortem detulit, quia et per praeceptum culpam innotuit, et hanc per gratiam non delevit, Paulo attestante, qui ait: Nihil ad perfectum perduxit lex . Et rursum: Lex quidem sancta, et mandatum sanctum et justum et bonum. Et paulo sonare per verba legis intelligit, angustata desideriis suis, eum quem vehementer diligit inter praecepta carnalia spiritaliter requirit.  Ve
Abbreviated transcription (Latin):
Umquid rugiet onager cum¬
habuerit herbam: aut mu¬
giet boz cum ante p̾sepe plenum.
steterit. Ac si aperte dicat. Idcir¬
cogentilitas gemit: quia eam nͦ¬
dum redemptoris sui gratia refi¬
cit. Atq ideo iudea mugitꝰ dilatat:
quia legem tenens s legis auctorẽ
non uidens. stans ante p̃sepe ie-¬
iunat. Qe nimirũ lex quia ante
mediatoris aduentũ nequa qͣm.
spũaliter sed carnalit̾ tenebat᷑:
ditum: In lege sal lutere est: uir¬
tus intelligentie occulte. Quisqͥs
gͦ obsequiis carnalib intentꝰ hãc
intelligere spũalit̾ noluit: quid
aliud qͣm insulsũ cỹbum come¬
dio. S hoc in tybo sal cognita ue¬
ritas misit: cũm latere in lege sa¬
porem occulte intelligentie docy-¬
it dicens. Si crederetił moysi: cre¬
deretis forfitan et michi. De me
enim ille scripsit. Et rursum. Ha¬
bete sal inuobis. Et pactm habẽte
inter uos S quia ante mediatortᷤᷤ
aduentum iudea legem carnalit̾
tenuit: p̃ceptis eius dura iuben¬

Expanded text:
unquid rugiet onager cumhabuerit herbam? aut mugiet bos cum ante praesepe plenum steterit? Ac si aperte dicat: Idcirco gentilitas gemit, quia eam necdum Redemptoris sui gratia reficit; atque ideo Judaea mugitus dilatat, quia, legem tenens, sed legis auctorem non videns, stans ante praesepe jejunat. Quae nimirum lex, quia ante Mediatoris adventum nequaquam spiritaliter, sed carnaliter tenebatur, dita. --In lege sal litterae est virtus intelligentiae occultae. Quisquis ergo, obsequiis carnalibus intentus, hanc intelligere spiritaliter noluit, quid aliud quam insulsum cibum comedit? Sed hoc in 216 cibo sal cognita Veritas misit, cum latere in lege saporem occultae intelligentiae docuit dicens: Si crederetis Moysi, crederetis forsitan et mihi, de me enim ille scripsit . Et rursum: Habete sal in vobis, et pacem habete inter vos . Sed quia ante Mediatoris adventum Judaea legem carnaliter tenuit, praeceptis ejus dura juben
Abbreviated transcription (Latin):
si boz ad presepe uacuum ligatus
gemit. Quia enim longe ab int̾na
sapientia positi eterne hereditatiꝰ
uiriditatem non cernimus: uelut
bruta am̃alia a desiderata herba
ieiunamꝰ. De qua nimirũ herba
redemptoris uoce dicitur. Per mesi
quis introierit saluabit᷑: ⁊ ingre¬
diecur et egrediet᷑ ⁊ pascua inueni¬
et. S plerumq qͦd eẽ amantib gͦ¬
uius solet. scĩs bonoꝵ studiis mã¬
lorum uita contradicit. Et cum.
mens ad celeste desideriũ rapit᷑.
benecepta intentio interrũpentib
stultor uerbis ac morib reuerber¬
ratur: ita ut que iam ꝑer contẽ¬
plationis ad uisum ad summa uo¬
lauerat. ad expugnandam pra¬
uorum stulticiam sese minsimi
contra certamina accingat. Unde
⁊ subditur.

Expanded text:
asi bos ad praesepe vacuum ligatus asi bos ad praesepe vacuum ligatus gemit. Quia enim, longe ab interna sapientia positi, aeternae haereditatis viriditatem non cernimus, velut bruta animalia, a desiderata herba jejunamus. De qua nimirum herba Redemptoris voce dicitur: Per me si quis introierit, salvabitur, et ingredietur, et egredietur, et pascua inveniet . Sed plerumque, quod esse amantibus gravius solet, sanctis bonorum studiis malorum vita contradicit; et cum mens ad coeleste desiderium rapitur, bene coepta intentio, interrumpentibus stultorum verbis ac moribus, reverberatur; ita ut quae jam per contemplationis adnisum ad summa evolaverat, ad expugnandam pravorum stultitiam sese in infimis contra certamina accingat. Unde et subditur:
Abbreviated transcription (Latin):
terit: Qui alii onagri appellatõe
signati sunt: nisi hi qui in campo
fidei constunti nullius officii loris
ligant᷑ Nel quos bouis significa¬
tio exprmit: nisi hos qͦs intra
scãm eccłiam ad p̃dicatõnis officiũ
suscepti ordinis iugum premit:
Herba uero onagra ⁊ pabulum bo¬
u̾is est: interna refectio ppłi fideliᷤᷤ
Alii namq more bouis intra scãm¬
eccliam suscepti officii loris tenent᷑:
alii more onagri sacriordinis sta.¬
bula nesciunt: et in camꝑo ꝓprie
uoluntatis degunt. S cum quis ex
uita seculari interne uisionis de¬
siderio estuat. cum refectionis in¬
time pabulum conspicit. cum iero¬
nuuim se in ꝑegͥnationis huius ce¬
citate considerat. quib ualet fle-¬
tib se reficit: quasi herbam non
inueniens onager rugit. Alius qͦ
necessitatem rugit suscepti ordims
tolerat. in labore p̾dicatonis exudat:
⁊ per eternam iam contẽplatõem.
refici appetit: S quia redemptoris
sui spetiem nec dum conspitit: qͣ¬

Expanded text:
e. --Qui alii onagri appellatione signati sunt, nisi hi qui, in campo fidei constituti, nullius officii loris 218 ligantur? Vel quos bovis significatio exprimit, nisi hos quos intra sanctam Ecclesiam ad praedicationis officium suscepti ordinis jugum premit? Herba vero onagri et pabulum bovis est interna refectio populi fidelis. Alii namque more bovis intra Ecclesiam suscepti officii loris tenentur; alii more onagri sacri ordinis stabula nesciunt, et in campo propriae voluntatis degunt. Sed cum quis ex vita saeculari internae visionis desiderio aestuat, cum refectionis intimae pabulum concupiscit, cum jejunum se in peregrinationis hujus caecitate considerans, quibus valet fletibus reficit, quasi herbam non inveniens onager rugit. Alius quoque necessitatem suscepti ordinis tolerat, in labore praedicationis exsudat, et per aeternam jam contemplationem refici appetit; sed quia Redemptoris sui speciem necdum conspicit, qu
Abbreviated transcription (Latin):
meum. S ecce ut᷑ suꝑius dc̃m̃ est.
et diuine correptionis ꝑcussione
ꝯfigimur. ⁊ tamen adhuc illud ẽ¬
grauius: qͦd de terrore yenturi iu¬
dicis ex eterna animaduensione
formidamꝰ. Unde ⁊ ꝑtinus sb̃infer-¬
tur. Et terrores militant contͣ me.
Debet tamen ametu ⁊ dolore am¬
mus excuti: ⁊ ad sola etern e patͥe
desideria extendi. Tunc enim nobi¬
litatem nr̃e regñationis ostendimꝰ.
si ut patrem diligimus. quem ñc
seruili niente ut dñm̃n formidamꝰ.
Unde per paulum dicit᷑. Ason ac¬
cepistis sp̃m seruitutis iterum in
timore: s accepistis sp̃m adoptio¬
nis filior. in quo clamamꝰ abba
pater. Pondus itaq formidinis mẽ
electi postponat. in uirtute se amo¬
ris exerceat. renouatõis sue digni¬
tatem desideret. ad conditoris sug
spetiem anhelet: quem quousq
spicere non ualet. eternitatẽ euiꝰ
necesse est intimũ cybum suum
esuriens expectet. Unde ⁊ apte sub

Expanded text:
ed ecce, ut superius dictum est, et divinae correptionis percussione configimur, et tamen adhuc illud gravius est quod de terrore venturi judicis ex aeterna animadversione formidamus. Unde protinus subinfertur: Et terrores Domini militant contra me. Debet tamen a metu et dolore animus excuti, et ad sola aeternae patriae desideria extendi. Tunc enim nobilitatem nostrae regenerationis ostendimus, si eum ut patrem diligimus, quem nunc servili mente ut dominum formidamus. Unde et per Paulum dicitur: Non accepistis spiritum servitutis iterum in timore, sed accepistis spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus, Abba pater . Pondus itaque formidinis mens electi postponat, in virtute se amoris exerceat, renovationis suae dignitatem desideret, ad conditoris sui speciem anhelet; quem quo usque conspicere non valet, aeternitatem ejus necesse est, id est, intimum cibum suum esuriens, exspectet. Unde et apte sub
Abbreviated transcription (Latin):
gere nolebat anima mea. nc̃ p̃angtia
eybi mei sunt : Iudea quippe uitam
gentilium dedignata. eam dudum
quasi tangere noluit: cuiꝰ societatẽ
recipere spreuit S ad redemptoris gͣ¬
tiam ueniens ab israhelitis infideli¬
b repulsa. dum per scõs apłos ad col¬
lestionem se gentilium dilatat: qͣsi
hoc in cỹbo esuriens accepit. qͦd in¬
dignum prius fastidiosa desperit.
Predicationis enim sue angustias
ꝑtulit: que apud hebreos despici
qd loquebat᷑ uidit. S preangustia
tybos qͦs dudum ꝯtempserat come¬
dit: que repulsa aiudeor duritia gẽ¬
tiles suscipere ppłos qͦs despexerat
concupiscit. Quia gͥ hec figuraliter
diximus: restat nunc ut moraliter
siderans. dum se per eloquium ape-¬
rit. nos aduiuendi ftudium erudit.
dum sua narrat q̃dam nr̃a indicat:
dum dese que recognoscamꝰ insin¬
at: nos ad sꝑem trepidos infirmos¬
q ꝯfirmat. Iam quippe per fidem
mediatoris uiuimꝰ: ⁊ tamen adhuc
pro expurgatione uitior dura am¬

Expanded text:
gere nolebat anima mea, nunc prae angustia, cibi mei sunt. Judaea quippe, vitam gentilium dedignata, eam dudum quasi tangere noluit, cujus societatem recipere sprevit; sed ad Redemptoris gratiam veniens, ab Israelitis infidelibus repulsa, dum per sanctos apostolos ad collectionem se gentium dilatat, quasi hoc in cibum esuriens accipit, quod indignum prius fastidiosa despexit. Praedicationis enim suae angustias pertulit, quae apud Hebraeos despici quod loquebatur vidit. Sed prae angustia cibos quos dudum contempserat comedit, quae, repulsa Judaeorum duritia, gentiles suscipere populos quos despexerat concupiscit. Quia igitur haec figuraliter diximus, restat nunc ut moraliter siderans, dum se per eloquium aperit, nos ad vivendi studium erudit; dum sua narrat, quaedam nostra indicat; dum de se quae recognoscamus insinuat, nos ad spem trepidos infirmosque confirmat. Jam quippe per fidem Mediatoris vivimus, et tamen adhuc pro expurgatione vitiorum dura an
Abbreviated transcription (Latin):
hebreorum superbia repulit: unde
mox ad collectionem gentium exhor¬
tationis sue uerba declinauit: sic̃ i
per eosdem apłos dicitur. Uobis opor¬
tebat primum loqui uerbum d̾ei.
sed qm̃ repulistis illud ⁊ indignos
nos iulicastis eterne uite: eice con

Expanded text:
Hebraeorum superbia repulit. Unde Hebraeorum superbia repulit. Unde mox ad collectionem gentium exhortationis suae verba declinavit, sicut et per eosdem apostolos dicitur: Vobis oportebat primum loqui verbum Dei; sed quoniam repulistis illud, et indignos vos ju
Abbreviated transcription (Latin):
mea. nunc pre angustia cybi mei
sunt: quia nimirum amoris sui
estib anxia cybum scripture ue¬
teris conuersa gentilitas esurit. ꝙ̃
dulum suꝑba despexit. Qyetatã
et iudee uõcib congruunt: si pay¬
lulum ꝯsid̾antius disserant᷑. Iã
quippe ex eruditione legis ex untꝰ
dei cognitione salua fuit: ⁊ cunctaᷤ
liabruta despexit S quia societa¬
tem gentilium ad semetip̃am re¬
cipert p̃ceptis legis erudita contẽ¬
pserat: quid aliud qͣm insulsum
cybum sumere fastidiebat: Diui¬
na quippe sententia pposita mor¬
te uetuerat: ne plebs isrłitica fedꝰ
cum alienigenis iungeret: ⁊ uitã
scẽ religionis inquinaret. Unde ⁊ sõ¬
ditur.
Ati gustare aliquis potest. qͦd
gustatum affert mortẽ. S qͥa ad
redemptoris fidem hec eadem iudes
ex electorum parte conuiersa est. lucẽ
qͣm cognonerat p̃dicare per scõs apo¬
stolos sue prolis infidelib satagebat.
Eũis autem p̃dicatõnis obsequium

Expanded text:
mea, nunc prae angustia, cibi mei mea, nunc prae angustia, cibi mei sunt, quia nimirum amoris sui aestibus anxia cibum Scripturae veteris conversa gentilitas esurit, quem dudum superba despexit. Quae tamen et Judaeae vocibus congruunt, si paulo consideratius disserantur. Ipsa quippe ex eruditione legis, ex unius Dei cognitione sal habuit, et cunctas lia bruta despexit. Sed quia societatem gentilium ad semetipsam recipere praeceptis legis erudita contempserat, 217 quid aliud quam insulsum cibum sumere fastidiebat? Divina quippe sententia, proposita morte, vetuerat ne plebs Israelitica foedus cum alienigenis jungeret, et vitam sanctae religionis inquinaret . Unde et subditur: Aut gustare aliquis potest quod gustatum affert mortem? Sed quia ad Redemptoris fidem haec eadem Judaea ex electorum parte conversa est, lucem quam cognoverat praedicare per sanctos apostolos suae prolis infidelibus satagebat. Ejus autem praedicationis obsequium
Abbreviated transcription (Latin):
bi mei sunt. ¶alde namq inerrore
labitur: qui beati iob uerba ad solã
plata historiã susꝑicat᷑. Uia enim
Res̃ ⁊ tot ꝯditoris sui p̃coniis fultꝰ.
quid magnum uł potius quid ue¬
tum diceret: si insulsum cybum
comedi non posse dixiss Aut qͥs
eius esui mortifera alimenta obto¬
lerit ut sb̾iungat: aut potest ali¬
quis gustare quod gustatum af¬
fert mortem: Qre si deamicorꝰ
conloquiis dista sentimiꝰ: ab intel¬
lecto hoc sententia sb̃iuncta compe¬
scitur qua ait. Qre prius tangere
nolebat anima mea nẽ preangu¬
stia eybi mei sunt. Absit enim
ne uur scs̃ instauis sui incolumi¬
tate ꝯstitutꝰ. amicoꝵ suoꝵ aliqͣndo
dicta despexerit: qui sicut ip̃o atce¬
stante p᷑t di dicimus. ⁊ seruis hy¬
milis fuit. Uerba ergo eius a mỹ¬
steriis non uacant: que sicut ex fine
hystorie discimus. ⁊ internꝰ arbiter
laudat. Que nequaqͣm etiam tum
tanta ueneratione usq ad mund
extrema deturrerent: si intellectu
Qre prius tangere nolebat anima

Expanded text:
praedicuntur. --Valde namque in errorem labitur qui beati Job verba ad solam prolata historiam suspicatur. Vir enim sanctus, et tot conditoris sui praeconiis fultus, quid magnum, vel potius quid verum diceret, si insulsum cibum comedi non posse dixisset? Aut quis ejus esui mortifera alimenta obtulerat, ut subjungat: Aut potest aliquis gustare quod gustatum affert mortem? Quae si de amicorum colloquiis dicta sentimus, ab intellectu hoc sententia subjuncta compescimur, qua ait: Quae prius tangere nolebat anima mea, nunc, prae angustia, cibi mei sunt. Absit enim ne vir sanctus, in status sui incolumitate constitutus, amicorum suorum aliquando dicta despexerit, qui, sicut ipso attestante post didicimus, et servis humilis fuit. Verba ergo ejus a mysteriis non vacant, quae, sicut ex fine historiae discimus, et internus arbiter laudat. Quae nequaquam etiam cum tanta veneratione usque ad mundi extrema decurrerent, si intellectu Quae prius tangere nolebat anima
Abbreviated transcription (Latin):
patitur. R eblata quippe: multa
hec interpretat᷑. Et enim qͣndoq ⁊
lumen rationis claudit᷑: eui p̃uo
pat⁊ repborum tamen semite sẽ¬
per inuolute sunt: ut pͣuis con¬
cupiscentiis dediti aut bona nul¬
la appetant. aut appetentes infir¬
mo desiderio adhec nequaqͣm gnẽ¬
tis liberos gressus tendant. Rec¬
ta enim aut non incipiunt. aut
in ip̃o frasti itinere adhet mini¬
me ꝑtingunt. Unde fit ꝑlerumq
ut ad morem suum lassati redeant.
seseq ab intentione animi in carui

Expanded text:
patitur. Reblatha quippe, multa patitur. Reblatha quippe, multa haec, interpretatur. Ei enim quandoque et lumen rationis clauditur, qui pravo pat, reproborum tamen semitae semper involutae sunt, ut pravis concupiscentiis dediti, aut bona nulla appetant, aut appetentes infirmo desiderio, ad haec nequaquam mentis liberos gressus tendant. Recta enim aut non incipiunt, aut, in ipso fracti itinere, ad haec minime pertingunt. Unde fit plerumque ut ad morem suum lassati redeant, seseque ab intentione animi in carni
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Et octidit rex babylonis fi¬
lios sedechie in reblata in otulis ciꝰ.
et omnes nobiles iudee occidit. Rex
babylonis oculos quoq sedechie e¬
ruit. Nex quippe babylonis est
antiquus hostis. possessor intime
confusionis: qui prius filios añ
intuentis oculos trucidat: quia se¬
ꝑe sic bona opera interficit. ut hec
Se amittere ip̃e qui captus est do¬
leus cernat. Nam geniit plerũq
anmus: et tamen carnis sue de¬
lectationib uictꝰ bona que genuit
amans perdit. Eaque patit᷑ dãꝑ¬
na considerat. net tamen uirtute
brachium contra regem babylontꝰ
leuat. S dum uidens nequitie ꝑ¬
petratione concutit᷑: ad hoc qͣndo¬
q peccati usu ꝑducit᷑: ut ip̃o qͦꝙ
rãtionis lumine pͥuet᷑. Unde ba¬
bylonis rex extinctis prius filiis se¬
dechie oculos eruit: qr maligni sp̃c
subrectis subdudis prius bonis ope¬
rib post ⁊ intelligentie lumen tol¬
lit: quod recte sedechias in reblata

Expanded text:
dicens: Et occidit rex Babylonis fidicens: Et occidit rex Babylonis filios Sedechiae in Reblatha in oculis ejus, et omnes nobiles Juda occidit rex Babylonis, oculos quoque Sedechiae eruit . Rex Babylonis est antiquus hostis, possessor intimae confusionis, qui prius filios ante intuentis oculos trucidat, quia saepe sic bona opera interficit, ut haec se amittere ipse qui captus est dolens cernat. Nam gemit plerumque animus; et tamen, carnis suae delectationibus victus, bona quae genuit amans perdit, ea quae patitur damna considerat, nec tamen virtutis brachium contra regem Babylonis levat. Sed dum videns nequitiae perpetratione percutitur, ad hoc quandoque peccati usu perducitur, ut ipso quoque rationis lumine privetur. Unde Babylonis rex, exstinctis prius filiis, Sedechiae oculos eruit, quia malignus spiritus, subductis prius bonis operibus, post et intelligentiae lumen tollit. Quod recte Sedechias in Reblatha
Abbreviated transcription (Latin):
gatur: ut ceta mens quo ducit᷑ ne¬
sciat: et carnis sue in lecebris sese
libenter subdat. Aliquando uero pͥ
desideria carnis ebulliunt: ⁊ pt lõ¬
gum usum inliciti operis oculum
cordis claudunt. Nam sepe mens
recta cernit. nec tamen audenter
contra peruersa se erigit: ⁊ renitẽs
iudicans carnis sue delectatione
suꝑat᷑. Quia enim plerumq priꝰ
ocũlus ꝯtemplationis amititur.
et post carnis desideria huius mũ¬
di laborib animus subiugat᷑. te¬
statur Samson ab allophilis captꝰ.
qui postqͣm oculos perdidit ad mo¬
lam deputatꝰ est: quia nimirũ ma¬
ligni sp̃c ptqͣm temptationũ stimu¬
lis intus aciem ꝯtemplatõis effodi¬
iit: foris incirtuitr laborẽ iniitũt.
Nursum quia seꝑe ⁊ recta oꝑatõ
exterius perditur: et tamen ad huc
rationis lumen in corde recinet᷑.¬
ꝓpha ieremias insinuat. qui dũ
Ledechie captiuitatẽ narrat. ordi¬
nem captiuitatis interne deñtiat

Expanded text:
gatur, ut caeca mens quo ducitur negatur, ut caeca mens quo ducitur nesciat, et carnis suae illecebris sese libenter subdat. Aliquando vero prius desideria carnis ebulliunt, et post longum usum illiciti operis oculum cordis claudunt. Nam srecta cernit, nec tamen audenter contra perversa se erigit, et renitenst vel agit dijudicans, carnis suae delectatione superatur. Quia enim plerumque prius oculus contemplationis amittitur, et post carnis desideria hujus mundi laboribus animus subjugatur, testatur Samson ab allophylis captus, qui postqlam deputatus est : quia nimirum maligni spiritus, postquam tentationum stimulis intus aciem contemplationis effodiunt, foris in circuitum laborum mittunt.Rursum, quia saepe et recta operatio exterius perditur, et tamen adhuc rationis lumen in corde retineteta Jeremias insinuat, qui dum Sedechiae captivitatem narrat, ordinem captivitatis internae denuntiat,
Abbreviated transcription (Latin):
li labore subsistis. Cumq men¬
tem pet desideria carnis accende¬
rit: mox quoq luxuria uerba
ꝑpue suggestionis facit dicens.
Si misceri deus homines corpora¬
liter nollet: memibria ip̃a coeundi
apta usib nonfeciss. Cumq hec qͣ¬
si ex ratione suggerit: mentẽ ad lp̃¬
bidinum effrenationẽ trahit. Q
sepe dep̃hensa patrocinium mox fal¬
lacie ⁊ negationis inquirit: reamq
seeẽ non estimat. si mentiendo uitã
defendat. Pylosus gͦ alter ad alterũ
clamat: quando sub aliqua racio¬
tinandi specie peruersam mentẽ
culpa subsequens ex occasione cul¬
pe pcedentis inlaqueat. Cumq hãc
munt: qͣsi conuocati in ea concordi¬
ter pylosi dominant᷑: sicq fit ut
semꝑse gressuum semite deteriuꝰ
inuoluant. dum mentẽ repbam.
tulꝑa per culpam ligat. M
Ed inter hec sciendum est qͦd
aliqͣndo prius oculus intellet¬
tus obtunditur: et pꝰtmodũ captꝰ
animus per exteriora desideria ua¬

Expanded text:
li labore subsistis. Cumque menli labore subsistis. Cumque mentem per desideria carnis accenderit, mox quoque luxuria verba propria suggestionis facit, dicens: Si misceri Deus homines corporaliter nollet, membra ipsa coeundi apta usibus non fecisset. Cumque haec quasi ex ratione suggerit, mentem ad libidinum effrenationem trahit; quae saepe deprehensa patrocinium mox fallaciae, et negationis inquirit; reamque se esse non aestimat, si mentiendo vitam defendat. Pilosus ergo alter ad alterum clamat, quando sub aliqua ratiocinandi specie perversam mentem culpa subsequens ex occasione culpae praecedentis illaqueat. Cumque hancmunt, quasi convocati in ea concorditer pilosi dominantur. Sicque fit ut semper se gressuum semitae deterius involvant, dum mentem reprobam culpa per culpam ligat. « ed inter haec sciendum est quod aliquando prius oculus intellectus obtunditur, et postmodum captus animus per exteriora desideria va
Abbreviated transcription (Latin):
sb̃iungit᷑. Et pylosus clamabit
alter ad alterum. Qui namq alii
pylosi appellatione figurant᷑: ni¬
si hi quos greci panas. latini uero
incubos uocant: quoꝵ nimirũ
forma abhumana effigie incipi¬
tur: sed bestiali extremitate ter¬
minat᷑ Pylosi gͥ nomine: cuius¬
libet peccati asperitas designat᷑.
Quod ⁊ si quando quasi ab obten-¬
tyrationis incipit. semꝑ tamen
ad iunraionabiles motus tendit:
et qͣsi homo in bestiam desinit:
dum culpa perrationis ymagi¬
nem inchoans usq ad inratio¬
nabilem effectum trahit. Nam
sepe edendi delectatio seruit gr¬
le. et seruire se simulat indigẽ¬
tie nature. Cum q uentrẽ in in¬
gluuiem extendit: membra in
luxuria erigit. Pylosus autem
alter ad alterum clamat: cum per¬
petrata nequitia ꝑpetrandam a-¬
liam uocat: ⁊ quani qͣdam cogna-¬
tionis uoce commissa. iam culꝑa
culpam adhuc que commitat᷑ in¬
uitat. Sepe namq ut dixius:
gula dicit. Si abundanti corpꝰ a

Expanded text:
subjungitur: Et pilosus clamabit subjungitur: Et pilosus clamabit alter ad alterum. Qui namque alii pilosi appellatione figurantur, nisi hi quos Graeci Panes  f. Panas Latini vero incubos vocant? quorum nimirum forma ab humana effigie incipitur, sed bestiali extremitate terminatur. Pilosi ergo nomine cujuslibet peccati asperitas designatur; quod si quando quasi obtentu rationis incipit, semper tamen ad irrationales motus tendit. Et quasi homo in bestiam desinit, dum culpam per rationis imaginem inchoans, usque ad irrationalem effectum trahit. Nam saepe edendi delectatio servit gulae, et servire se simulat necessitati naturae, cumque ventrem in ingluviem extendit, membra in luxuriam mergit. Pilosus autem alter ad alterum clamat, cum perpetrata nequitia perpetrandam malitiam provocat; et quasi quadam cognationis voce, commissa jam culpa, culpam quae adhuc committatur, invitat. Saepe namque, ut diximus, gula dicit: Si abundanti cibo vel
Abbreviated transcription (Latin):
at. s tenere speciem scĩtatis igno¬
rat. In peruersa gͥ mente draco cr
bat ⁊ stͥrucio pascit᷑: quia ⁊ latens
malicia callide tegitur: ⁊ intuen¬
tium oculis simulatio bonitatis
antefert᷑. Qid uero onocentauro¬
rum nomine: nisi ⁊ lubrici figy¬
rant᷑ ⁊ elati: Greco quippe eloqͥo
testante qui ait. Ut carnes asinorꝰ:
carnes eorum. Tauri autem uoca¬
bulo ceruix suꝑbie demonstrat᷑.
sicut uoce dñica de iudeis suꝑbi¬
entib per psalmistam dicitur..
Tauri pingues obsederunt me
Onocentauri gͥ sunt. qui subiec¬
ti luxurie uitiis. inde ceruicem
erigunt iuide humiliare debuert̃:
quia carnis sue uoluptatib serui¬
entes expulsa longe uerecundia ñ
solum se amittere rectitudinẽ nõ
dolent: s adhuc etiam de opere cõ¬
fusionis gaudent. Onocentauris gͦ
demonia occurrunt: qr maligni
sp̃t ualde eis ad uotum deseruuint:
quos de his gaudere conspiciunt.
que flere debuerunt. Ubi aperce

Expanded text:
at, et tenere viam sanctitatis ignoat, et tenere viam sanctitatis ignorat. In perversa bat, et struthio pascitur: quia et latens malitia callide tegitur, et intuentium oculis simulatio bonitatis antefertur. Quid vero onocentaurorum nomine nisi lubrici figurantur et elati? Graeco quippe eloquio eta attestante qui ait: Ut carnes asinorum carnes eorum . Tauri autem vocabulo cervix superbiae demonstratur, sicut voce Dominica de Judaeis superbientibus per Psalmistam dicitur: Tauri pingues obsederunt me . Onocentauri ergo sunt qui, subjecti luxuriae vitiis, inde cervicem erigunt, unde humiliare debuerunt; quia carnis suae voluptatibus servientes, expulsa longe verecundia, non solum se amittere rectitudinem non dolent, sed adhuc etiam de opere confusionis gaudent. Onocentauris autem daemonia occurrunt, quia maligni spiritus valde eis ad votum deserviunt, quos de his gaudere conspiciunt, quae flere debuerunt. Ubi aperte
Abbreviated transcription (Latin):
in uolutis gressuum semitis ⁊ nul¬
la culpa deuincit᷑: ⁊ alia per aliã
ꝑpetrat᷑. Nam sepe furto negatõnᷤᷤ
fallatia iungit᷑: et sepe culpa fal¬
latie periurii reatꝰ cumulatur. Se¬
pequodlibet uitium impuidenti p̃¬
sumptõc cõmitcit᷑: et sepe qͦd om̃i
culpa fit grauius. etiam de cõmiᷤˢ¬
so uitio superbit᷑. Nam qͣmuis de
uirtute nasci elatio soleat: non ñ¬
qͣm tamen stulta mens de perpet᷑¬
ta se nequitia exaltat. S cum cul¬
pa culpe adiungit᷑: quid aliud qͣm
inuolutis semitis atq innoda¬
tis uinculis prauoꝵr gressus ligã¬
tur: Unde bene contra peruersã
mentem. sub iudee specie per ysa¬
iam dicitur. Erit tubile draconũ.
et pascua stritionum: et occur¬
rent demonia onocentauris. et
pylosus clamabit alter ad alter
Quid namq per dracones nisi
malicia: Qyid uero strutionum
nomine: nisi hypocrisis designat᷑:
Sirutio quippe speciem uolandi
ħ̾t. sed ysum uolandi non ht̃: qr
et hypocrisis cunctis intuentib

Expanded text:
involutis gressuum semitis et nulla culpa devincitur, et alia per aliam perpetratur. Nam saepe furto negationis fallacia jungitur, et saepe culpa fallaciae perjurii reatu cumulatur. Saepe quodlibet vitium impudenti praesumptione committitur, et saepe quod omni culpa fit gravius etiam de commisso vitio superbitur. 228 Nam quamvis de virtute nasci elatio soleat, nonnunquam tamen stulta mens de perpetrata se nequitia exaltat. Sed cum culpa culpae adjungitur, quid aliud quam involutis semitis atque innodatis vinculis pravorum gressus ligantur? Unde bene contra perversam mentem sub Judaeae specie per Isaiam dicitur: Erit cubile draconum, et pascua struthionum, et occurrent daemonia onocentauris, et pilosus clamabit alter ad alterum . Quid namque per dracones nisi malitia, quid vero struthionum nomine nisi hypocrisis designatur? Struthio quippe speciem volandi habet, sed usum volandi non habet, quia et hypocrisis cunctis intuentibus
Abbreviated transcription (Latin):
luxurie pretium p̃parat: iugo qͦq
auaritie qͣm dudum edomuit cor¬
dis teruitem subdit. Alius rebel¬
lanteni iam impatientiã strauit.
sed inanem głam nec dum uitit
et cum se perhant mundi hono¬
rib inserit. consixus causar stinur¬
lis ad imꝑatientiã captus redit
Cumq inanis gła ad defensionẽ
sui arimũ erigit: ⁊ illam iiaꝰ to¬
lerat qͣm superauit. Alius in anẽ
iam głam subdicat. s tamen imu¬
patientiam nec dumstranit. Et t̃
multa resistentib per impatientia
minat᷑: erubescens non implere qͦs
loquitur. subinanis głe rigore reuo¬
catur. ⁊ hoc uistus per aliud coleras.
qͦd ꝑlene se uicisse gandebat. Sicgͦ
ope uicaria fugititium suum uitia
retinent. et quasi iam amissum.
sub dominii uire recipiunt: ato¬
ad uindictam sibi uicissim tradũt
Peruersis itaq inuolute sunt gͣs¬
suum semite: quia ⁊ si deuista una
nequitia pedem leuant: regnane
tamen altera hunc in ea etiam qͣn

Expanded text:
luxuriae pretium praeparat, jugo quoque luxuriae pretium praeparat, jugo quoque avaritiae quam dudum domuit, cordis cervicem subdit. Alius rebellantem jam impatientiam stravit, sed inanem gloriam necdum vicit, et cum se per hanc honoribus mundi inserit, confixus causarum stimulis, et impatientia captus redit, cumque inanis gloria ad defensionem sui animum erigit, et illam victus tolerat, quam superavit. Alius inanem jam gloriam subdidit, et tamen impatientiam necdum stravit, et cum multa resistentibus per impatientiam minatur, erubescens non implere quod loquitur, sub inanis gloriae jugum revocatur; et hoc victus per aliud tolerat, quod plene se vicisse gaudebat. Sic ergo ope vicaria fugitivum suum vitia retinent, et quasi jam amissum sub dominii jure recipiunt, atque ut vinctum sibi vicissim tradunt. Perversis itaque involutae sunt gressuum semitae; quia etsi devicta una nequitia pedem levant, remanente tamen altera, hunc in ea etiam quam
Abbreviated transcription (Latin):
cedunt. Eise quiꝑꝑe humiles
s tamen sine despectu: esse con¬
tempti ꝓpriis. sed sine necessita¬
te: esse casti. sed sine maceratioẽ
corporis: esse patientes. sed sine
contum eliis uolunt. Cumq adi¬
pisci nirtutes querunt: sed labo¬
res uirtutum fugiint: quid a¬
liud quam ⁊ belli certamina in
campo nesciunt: ⁊ triumpha¬
re in urbib de bello ꝯcupiscunt: Qxͣ¬
uis hoc qͦdeorum semite inuolute
memorant᷑: adhuc intelligi ⁊ aliteꝵ.
possit. Sepe namq nomilli contͣ¬
q se contra ista non erigunt:⁊ illa
contra se reparant que subegerunt.
Alius namq iam carnem alioxia
edomuit: sed tamen ad huc mentẽ
ab auaritia non refrenauit. Cumo
Se inmundo exertenda pro auarma
retinet. cumq a terrenis astib nõ
recedit. erumpente occasionis &r¬
ticulo etiam in luxuria labit᷑. qͣm
iam subegisse uidebat᷑. Alius auari¬
tie estum uicit: sed nequaqͣm nim
luxurie subdidit. Cumq explende

Expanded text:
cedunt. Esse quippe humiles, cedunt. Esse quippe humiles, sed tamen sine despectu; esse contenti propriis, sed sine necessitate; esse casti, sed sine maceratione corporis; esse patientes, sed sine contumeliis volunt. Cumque adipisci virtutes quaerunt, sed labores virtutum fugiunt, quid aliud quam et belli certamina in campo nesciunt, et triumphare in urbibus de bello concupiscunt? Quamvis hoc, quod eorum semitae involutae memorantur, adhuc intelligi et aliter possit. « Saepe namque nonnulli quque se contra ista non erigunt, etiam et illa contra se reparant, quae jam subegerunt. Alius namque jam carnem a luxuria edomuit, sed tamen adhuc mentem ab avaritia non refrenavit: cumque se in mundo pro exercenda avaritia retinet et a terrenis actibus non recedit, erumpente occasionis articulo, etiam in luxuriam labitur, quam jam subegisse videbatur. Alius avaritiae aestum vicit, sed nequaquam vim luxuriae subdidit; cumque explendae
Abbreviated transcription (Latin):
tie altitudo considerat: seq etiã
contra contumelias patientẽ pa¬
rat. S cum parua qͣmlibet com¬
motõis occasio nascitur: repente
ad uoces ꝯcumelias medullitꝰ in¬
flammat᷑: ita ut ñ solum ad me¬
moriã patientia promissa non
redeat: sed ⁊ semetip̃am mens ⁊
ea que loquitur conuitia non ag¬
noscat. Cumq furori plene satis¬
feterit. quasi post exercitium intu¬
quillitatem redit: ⁊ tunc se ad si¬
lentii claustra recolligit. cum lin¬
gue non patientia sed ꝓcacitatis
sue satisfactio frenum ponit.
Uix gͥ sero post conuitia in lata
Se cohibet: quia ⁊ acursy sepe fpr¬
mantes equos non p̾sidentis dexte¬
ra. sed campi terminꝰ cohercet.
Benegͦ de reprobis diciur. inuo¬
lute sunt semite gressuum ẽor
quia recta quidem deliberando
appetunt. sed ad consueta semꝑ
mala replicant᷑: et quasi extrã
Se excensi ad semetipos per cirex¬
itum redeunt. qui bona quidem
cupiunt. s amalis nuniqͣm re¬

Expanded text:
tiae altitudo considerat, seque etiam tiae altitudo considerat, seque etiam contra contumelias patienter temperat; sed cum parva quaelibet commotionis occasio nascitur, repente ad voces contumeliosas medullitus inflammatur, ita ut non solum ad memoriam patientia promissa non redeat, sed semetipsam mens, et ea quae loquitur convicia non agnoscat. Cumque furori plene satisfecerit, quasi post exercitium in tranquillitatem redit, et tunc se ad silentii claustra recolligit, cum linguae non patientia, sed procacitatis suae satisfactio frenum ponit. Vix igitur sero post convicia illata se cohibet, quia ex cursu saepe spumantes equos non praesidentis dextera, sed campi terminus coercet. Bene ergo de reprobis dicitur: Involutae sunt semitae gressuum eorum, quia recta quippe deliberando appetunt, sed ad consueta semper mala replicantur, et quasi extra se tensi, ad semetipsos per circuitum redeunt. Qui bona quidem cupiunt, sed a malis nunquam re
Abbreviated transcription (Latin):
rit: et oblita continentie qͣm secũ
pepigerat. cogitauonũ se stimulis
per desideria adquisitionis inquie¬
tat. Alius liycurie tabe polluitur: ⁊
longa iam ꝯsuetudine captus te¬
net᷑. Qanta autem castitatis sit
munditia conspicit: ⁊ qͦd carne un¬
citur qͣm turpe sit deprehendit.
Restringere gͦ uoluptatum fluxa
deliberat : ⁊ rẽsultari consuetisdi¬
ni quasi totis se uirib parat. S¬
uel obiecta oculis spetie. uł ad memo¬
riam reducta: cum subita tempta¬
tione concutit᷑: ꝓtimis a pͥstina ꝑ̃¬
paratione dissĩpat᷑. Et qui contͣ᷑
hanc clyppeum deliberationis ere¬
xerat. delectationis iaculo ꝯfossus
iacet: siq eum lixurta enernem
superat: ac si nulla contra eam ir¬
tentionis arma p̃oarass. Alius ire
flammis accendit᷑: et usq ad in¬
ferendas proximis ꝯtumelias ef¬
frenat᷑. ¶um uero nulla furoris ot¬
casio animũ pulsat. qͣnta sit mã¬
suetudinis uirtꝰ. quanta patien¬

Expanded text:
rit, et oblita continentiae quam secum rit, et oblita continentiae quam secum pepigerat, cogitationum stimulis sese per desideria acquisitionis inquietat. Alius luxuriae tabe polluitur, et longa jam consuetudine captus tenetur, quanta autem castitatis sit munditia, conspicit, et a carne vinci turpe deprehendit. Restringere ergo voluptatum fluxa deliberat, et resultare consuetudini quasi totis se viribus parat; sed objecta oculis specie, vel ad memoriam reducta, cum subita tentatione concutitur, protinus a pristina praeparatione dissipatur, et qui contra hanc clypeum deliberationis erexerat, delectationis jaculo confossus jacet, sicque eum luxuria inermem superat, ac si nulla contra eum intentionis arma praeparasset. Alius irae flammis accenditur, et usque ad inferendas proximis contumelias effrenatur. Cum vero nulla furoris occasio animum pulsat, quanta sit mansuetudinis virtus, quanta patien
Abbreviated transcription (Latin):
Omne qͦd inuoluit᷑: in seip̃o re¬
plicat᷑. Et sunt noniulli qui se¬
ducentib uitiis obuiare quasi to¬
ta intentione deliberant: sed irru¬
ente temptationis articulo. in deli¬
berationis ꝓposito non ꝑdurant.
Alius namiq prauo ausu superbie
inflatus. cum magna eẽ premia.
humilitaus considerat: aduersũ
semetip̃m se erigit. et quasi tumo¬
rem turgidus factꝰ deponit: exhi¬
bere se quib libet otumeliis humi¬
lem ꝓmitcit: sed cum repente hũt
ꝯsuetam ꝑtinus elationem redit.
Sicq tumore ducitur: Ut neqͣqͣm
quia humilitatis bonum concupi¬
uerat recordet᷑. Alius auaritia estr¬
ans. augendis facultatib anhelãs.
cum p̾terire omnia uelociter conspi¬
nt: nagantem per concupiscento¬
as mentem figit. deternit iam nil
appetere: adepta tantumm subma¬
gni moderaminis freno possidere.
S cum repente fu̾int oculis obla¬
ta que placeant. in ambitõe ꝓtinuᷤ
mens anhelat: semetip̾am non ca¬
pit: adipiscendi hec occasionem q̃¬

Expanded text:
Omne quod involvitur in se ipsum replicatur. Et sunt nonnulli qui seducentibus vitiis obviare quasi tota intentione deliberant, sed irruente tentationis articulo, in deliberationis proposito non perdurant. Alius namque pravo usu superbiae inflatus, cum magna esse praemia humilitatis considerat, adversum semetipsum se erigit, et quasi tumorem turgidi fastus deponit, exhibere se quibuslibet contumeliis humilem promittit; sed cum repente, hunc consuetam protinus elationem redit, sicque ad tumorem ducitur, ut nequaquam quod humilitatis bonum concupierat, recordetur. Alius avaritia aestuans, augendis facultatibus anhelans, cum praeterire omnia velociter conspicit, vagantem per concupiscentias mentem figit. Decernit jam nihil appetere, adepta tantummodo sub magni moderaminis freno possidere; sed cum repente fuerint oculis oblata quae placent, in ambitione protinus mens anhelat, semetipsam non capit, adipiscendi haec occasionem quae
Abbreviated transcription (Latin):
animã suam accipit: qui sola p̃sentia
cogitans queq sequant᷑ inꝑpetuũ ñ
accendit. In uano animam suam ac¬
cipit: qui eius uitam negligens. e
curam carnis anteponit P aniniã
suam inuano iusti non accipiunt:
quia intentione continua ad eius
utilitatem referunt quicqͥd corꝑalit̾
causa non tͣnseat. que uite premia
pt᷑ uitam parat. S hec curare reꝑbi
negligunt: quia ꝑfecto ambulanteᷤᷤ
inuatuũ. uitam sequentes fugiunt.
inuenientes ꝑdunt. Melius uero a
prauorꝰ imitatione compescum: si
eorꝰ dampna ex fide pensamꝰ Unde
bene etiam cum exhortatione subiũ¬

Expanded text:
animam suam accipit, qui, sola praesentia animam suam accipit, qui, sola praesentia cogitans, quae se sequantur in perpetuum non attendit. In vanum animam suam accipit qui, ejus vitam negligens, ei curam carnis anteponit. Sed animam suam justi in vanum non accipiunt, quia intentione continua ad ejus utilitatem referunt quidquid corporaliter causa non transeat, quae vitae praemia post vitam parat. Sed haec curare reprobi negligunt, quia profecto, ambulantes in vacuum, vitam sequentes fugiunt, invenientes perdunt. Melius vero a pravorum imitatione compescimur, si eorum damna ex fine pensamus. Unde bene etiam cum exhortatione subju
Abbreviated transcription (Latin):
uoluptatib sternant: sola que tͣnse¬
unt cogitant. nulla que secum ꝑma¬
neant curant. Unde ⁊ apte subdit᷑.
Ambulabunt in uacuum ⁊ ꝑibunt.
Inuatuũ quippe ambulant: qui nich
secum defructr sui laboris portant.
Alius namq adipiscendis honorib
exudat: alius multiplicandis facul
tatib estuat: alius ꝓmerendis lau¬
dib anhelat. S quia cuncta hec
hic quisq moriens deserit: labore
inuacuum ꝑdidit. qui secum aute
iudicem ncħ tulit. Qo contͣ bene
perlegem dicitu. Non apparebis ĩ
ꝯspectr dñi uacuus. Quienim ꝓme¬
rende uite mercedem bene agendoñ
ꝓuidet: inconspecto dñi uacus ap¬
paret. Hinc de iustis per ꝑsalmistã
ditt᷑. Uenientes autemnenient in ex¬
ultatione: portantes manipłos sũos.
Ad examen quippe iudicii portantes
mamipłos ueniunt: qui in semetipõs
recta oꝑa quih yitam mereant᷑ oftẽ¬
dunt. Hinc de uno quoq electo ꝑsal¬
mista iterum dicit. Qui non accipit
in uano animã suam. In uano nãq

Expanded text:
oluptatibus sternant, sola quae transeunt cogitent, nulla quae secum permaneant, curent. Unde et aperte subditur: Ambulabunt in vacuum, et peribunt. In vacuum quippe ambulant, qui nihil secum de fructu laboris portant. Alius namque pro adipiscendis honoribus desudat, alius multitatibus aestuat, alius promerendis laudibus anhelat; sed quia cuncta haec hic quisque moriens deserit, labores in vacuum perdidit, qui secum ante judicem nihil tulit. Quo contra bene per legem dicitur: Non apparebis in conspectu Domini vacuus . Qui enim promerendae vitae mercedem bene agendo non providit, in conspectu Domini vacuus apparet. Hinc de justis per Psalmistam dicitur: Venientes autem venient in exsultatione, portantes manipulos suos . Ad examen quippe judicii portantes manipulos veniunt qui in semetipsis recta opera quibus vitam mereantur ostendunt. Hinc de unoquoque electo Psalmista iterum dicit: Qui non accepit in vanum animam suam . In vanum namque
Abbreviated transcription (Latin):
nuir. In qua refrenatione scilicet
mentis nr̃e facies commutat᷑: qr
que prius non capiens audenter
summa requirebat. infirmitatẽ
suam ptmodum agnoscens: uene¬
rari inchoat qͦd ignorat. S in ip̃a¬
hac commnutatiõne dolor est. quia
ua̾sde affligit᷑. qm prime cuspe
merito ad intelligenda ea que de
ip̃a sunt cecatu. Qre patitur: r¬
sta eẽ ꝯsiderat. Pauet ne in dolore ꝑ¬
inlicentiam loquutionis excedat.
Oris silentium indicit: s extitatꝰ
dolore eoip̃o quorestringit᷑ auget᷑.
Dicat gͦ. ¶un dixero nequaqͣm ita
loquar: cõmuto faciem meam ⁊ do¬
lore torqueor: quia tunt plerũq gͣ¬
uius affligimur:. cum qͣsi per con-¬
solationis studium afflictionis nr̃e
nobis conamͣ mala leuigare. Sed
quis qͥs iam sb̾ciliter parentis pͥmi
damꝑnatõe ꝓpagata humani gn̾is
dampna considerat: suꝑ est yt is ad¬
iungere ꝓpria metuat. Unde urr
sc̃s postquam cõmunia intulit: re¬
pente specialia sb̃iungit dicens.¬

Expanded text:
mus. In qua refrenatione scilicet mus. In qua refrenatione scilicet mentis nostrae facies commutatur, quia quae prius non capiens audenter summa requirebat, infirmitatem suam postmodum agnoscens, venerari inchoat quod ignorat. Sed in ipsa commutatione dolor est, quia valde affligitur, quoniam primae culpae merito ad intelligenda ea quae de ipsa sunt caecatur. Quae patitur, justa esse considerat; pavet, ne in dolore per licentiam locutionis excedat; ori silentium indicit, sed excitatus dolor eo ipso quo restringitur augetur. Dicat ergo: Cum dixero, Nequaquam ita loquar, commuto faciem meam, et dolore torqueor, quia tunc gravius plerumque affligimur, cum quasi per consolationis studium afflictionis nostrae nobis conamur mala levigare. Sed quisquis, jam subtiliter parentis primi damnatione propagata, humani generis damna considerat, superest ut his adjungere propria metuat. Unde vir sanctus postquam communia intulit, repente specialia subjungit, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
onis spiracula ꝑdidit: et deorsum
corꝑis uoluptatib letatur. Sicut gͦ
aquila uolans ad escam. dies nr̃i ue¬
lociter tͣnseunt: quia quo una peti¬
mus. eo subsiftere inuita ꝓhibem᷑.¬
tinua cogitanone reuoliim. duris
tasti q̃stionib urgemur. Curomp̃c
d̃s̃ condidit: quem ꝑuurũ esse pre¬
sciuit:Curis qui summe potens
et summe bonus est: nequaqͣm uo¬
luit hominem talem facere qui pe¬
rire non poss: ¶Um uero hec taci¬
ta mens interrogat: pauet ne ip̃o
int̾cogationis ausu in suꝑbiam crũ¬
pat: seq humilit̾ comprimit. et
cogitationis sue uerba restringit.
D eo grauius affligit᷑: quo inter
mala que sustinet. etiam de condi-¬
tonis sue abscondito intellectu cru¬
niatur. ¶Inde hic quoq aꝑte sb̃iu¬
pe ita nos debere loqui discimus:
cum nr̃e infirmitatis modum ex
inquisitione transeuntes: nosinet
ip̃os pauore rep̃hendimꝰ: et suꝑne
reuerentie consideratione refrena¬

Expanded text:
ionis inspiracula perdidit, et deorsum ionis inspiracula perdidit, et deorsum corporeis voluptatibus laetatur. Sicut ergo aquila volans ad escam, dies nostri velociter transeunt, quia quo ima petimus, eo subsistere in vita prohibemutinua cogitatione revolvimus, duris taciti quaestionibus urgemur, cur omnipotens Deus condidit quem periturum esse praescivit? cur is qui summe potens et summe bonus est nequaquam voluit hominem talem facere qui perire non posset? Cum vero haec tacita mens interrogat, pavet ne ipso interrogationis ausu in superbiam erumpat, seque humiliter comprimit, et cogitationes restringit. Sed eo gravius affligitur, quo inter mala quae sustinet etiam de conditionis suae abscondito intellectu cruciatur. Unde hic quoque apte subjuam ita nos debere loqui dicimus, cum nostrae infirmitatis modum ex inquisitione tranipsos pavore reprehendimus, et supernae reverentiae consideratione refrena