comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& spitalit᷑ ad magnũ sacramentũ probare¬
tur referri. quod inter homines culpabilit̃
uidebatur admitti. Nam & osee propħe
iussit dẽ uxorem sibi accipere meretricem.
ut signifi caretur ȩccłia gentium peccatis
suis sordidata coniunctione dñi ẽẽ mun¬
danda. hoc etiã in uida et thamar nuru
eius. uel aliis similib gestum ẽe figuraliẽ
inuenimꝰ. sicut apłs dicit. Omina in figura
contingebaite illis. De hac eciã figura dd̃
de bersabee sõs auguctigus in libris quos
aduersum faystum manicheũ sccipsit. unt̃
alia diligentissime disputauit. Unde siue
ista similitudo. siue alia fuerit. ualde mun¬
do profuit. quod talit̾ satisfacturꝰ errauit.
ut de unius temporali uulnere generalitã
et̾nam sumer& sospitatem. Quanta rogo be¬
ato uiro in agnitione culpȩ suȩ fuit humi¬
litas. cui tanta. ẽ. post ueniam in satisfac¬
tione constantia: ꝑegrinum & insolitum
illi adulterii fuisse ostenditur. quod tanta

Expanded text:
et spiritualiter ad magnum sacramentum probareet spiritualiter ad magnum sacramentum probaretur referri, quod inter homines culpabiliter videbatur admitti. Nam et Osee prophetae jussit Deus uxorem sibi accipere meretricem ; ut significaretur Ecclesia gentium peccatis suis sordida, conjunctione Domini esse mundanda. Hoc etiam in Juda et Thamar nuru ejus, vel aliis similibus gestum esse figuraliter invenimus; sicut Apostolus dicit: Omnia in figura contingebant illis . De hac etiam figura David et Bersabee sanctus Augustinus in libris quos adversum Faustum Manichaeum scripsit , inter alia diligentissime disputavit. Unde sive ista similitudo, sive alia fuerit, valde mundo profuit, quod taliter satisfacturus erravit; ut de unius temporali vulnere generalitas aeternam sumeret sospitatem. Quanta, rogo, beato viro in agnitione culpae suae fuit humilitas, cui tanta est post veniam in satisfactione constantia? Peregrinum et insolitum illic adulterii fuisse crimen ostenditur, quod tanta
Abbreviated transcription (Latin):
hunc psalmũ paulo diligẽ¬
tius ꝑserutari. ut uirtutis
eius profunda mysteria p̃s¬
tante dnõ cognoscere merea¬
mua. & quia se rex & propha sicut regum
testatur hystoria humili satisfactione pros¬
trauit. ⁊ peccatũ suũ increpatꝰ publice nos
erubuit confiteri. merito eum scĩsimi patres
honorandum sacratissima figuratione censu¬
erunt. Inter alios siqͥdẽ beatus hieroginus
bersabee figuram ȩccłie uel humane carnis
habuisse demonstrat. dauid uͦ sicut multis
locis constat aptatum. dñ xpĩ portasse diẽ
imaginẽ. Et sicut illa dum in fonte cedrois
lauaretur exuta uestib suis dauid placuit.
n ad regios meruit uenire complexus. mari¬
tusq eius pͥncipal uissione trucidatus ẽ: ita
&e eccłia. ddẽ. cong̾gatio fidelium ꝑ lauachrũ
sacri baptismatis mundatis sordib pecc̃oꝵ
xpõ dnõ noscitur ẽẽ sotiata. Congruum
siquidẽ fuit illis temporib ut ꝑactus huiꝰ¬
modi indicarentur dnĩ futura mysteria.

Expanded text:
hunc psalmum paulo diligentius perscrutari; ut virtutis ejus profunda mysteria, praestante Domino, cognoscere mereamur. Et quia se rex et propheta, sicut Regum testatur historia , humili satisfactione 169 prostravit, et peccatum suum increpatus, publice non erubuit confiteri; merito eum sanctissimi Patres honorandum figuratione sacratissima censuerunt. Inter alios siquidem beatus Hieronymus Bersabee figuram Ecclesiae, vel humanae carnis habuisse demonstrat : David vero, sicut multis locis constat aptatum, Domini Christi portasse dicit imaginem. Et sicut illa, dum in fonte Cedron lavaretur, exuta vestibus David placuit, et ad regios est compulsa venire complexus, maritusque ejus principali jussione trucidatus est; ita et Ecclesia, id est congregatio fidelium per lavacrum sacri baptismatis mundatis sordibus peccatorum Christo Domino noscitur esse sociata. Congruum siquidem fuit illis temporibus, ut per actum hujusmodi indicarentur Domini futura mysteria;
Abbreviated transcription (Latin):
predicandum. qui in se credentes iugiter
protegit ac defendit. Infertur. & ipse reget
nos in seła. Reget utiꝙ nos: quia ipse. ẽ. rex
susceꝑit. si tamen ab ipso non deuient. sub gło¬
sa ꝑpecuitate custodit.
Conclusio.

Expanded text:
praedicandum, qui in se credentes jugiter protegit ac defendit. Infertur, et ipse reget nos in saecula. Reget utique nos, quia ipse Rex susceperit si tamen ab ipso non devient sub gloriosa perpetuitate custodit. Conclusio
Abbreviated transcription (Latin):
arriserit. Sedes suꝑ thronum. Dño dicitur
xp̃o. qui nunc sedet ad dexteram patris.
unde uenturus ẽ. iudicare uiuos & mor¬
dictum ẽ. pro futuro. Nam sessionem istã
ad incarnationem dñi ꝑtinere manifestũ
ẽ. quȩ adhuc illo tempore non uidebatur
effecta. Thronum significat tribunal futu¬
ri iuidicii. in quo dñs xp̃c maiestatis suae
honorabili potestate sessurus est. Iudicas
equitatem. Et hic tempus presens pro fu¬
turo dixit. Iudicaturꝰ est enim equitatem.
cum ad disceptandum post finem mundi
eluxerit. Que figura dicitur idea. cum spe¬
ciem rei future uelut occulis offerentes mo¬
tum animi concitamus. hoc eciam in subse¬
quentib latius explicabitur. Increpasti
gentes & periit impius. nomen eorum de¬
lesti in et̃num et in scłm scłi

Expanded text:
arriserit. Sedes super thronum: Domino dicitur arriserit. Sedes super thronum: Domino dicitur Christo, qui nunc sedet ad dexteram Patris, unde venturus est judicare vivos et mordictum est pro futuro. Nam sessionem istam ad incarnationem Domini pertinere manifestum est, quae adhuc illo tempore non videbatur effecta. Thronum significat tribunal futuri judicii, in quo Dominus Christus majestatis suae honorabili potestate sessurus est. Judicas aequitatem. Et hic tempus praesens pro futuro dixit. Judicaturus est enim aequitatem, cum ad disceptandum post finem mundi reluxerit. Quae figura dicitur idea, cum speciem rei futurae velut oculis offerentes, motum animi concitamus. Hoc etiam in subsequentibus latius explicabitur. Vers. 5. Increpasti gentes, et periit impius: nomen eorum deles
Abbreviated transcription (Latin):
multos inimicos habuerit. tam̃ hic modo sa¬
ulem conuenient̾ aduertimus. Retrorsum
enĩ dixit. quia non potuit optinere quod
uoluit. s magis quanto ille nequit̾ ꝑseque¬
batur. tanto iste tolerando improbum iustior
apparebat. N cum pͥus inimicũ numero dixit
singłari. hic dicit infirmabuntur. quia rex
ꝑsecutor erat qͥ uoluntates suas multis fa¬
mulantib exercebat. Qua propt̾ congrue dic¬
tum ẽ: infirmabunt᷑. quia dĩ uoluntati os
in efficaces generaliter extiterunt. Et ꝑient
a facie tua: dum ego ad te deuota mente cõ¬
fugio. Iniquus enim ante faciem eiꝰ idest añ
cesse ẽ unum offendere. cum alterum conti¬
gerit obtinere. Probata gͦ prophetie causa.
odium fuisse constat aduersi. quia non po¬
terat ꝑsecutor placere cum decreuerit do¬
minus eum qͥ impie p̃mebatur eripere.
S cum dic̃ iudicium meum & causam
meam. prosꝑam sibi fuisse testatur senten¬
tiam. Sic & nauigantes suum uentum
dicunt. quando illis euentus prosꝑitatis

Expanded text:
multos inimicos habuerit, tamen hic modo Saulem convenienter advertimus. Retrorsum enim dixit, quia non potuit obtinere quod voluit; sed magis quanto ille nequiter persequebatur, tanto iste tolerando improbum justior apparebat. Et cum prius inimicum dixerit numero singulari, hic dicit infirmabuntur: quia rex persecutor erat, qui voluntates suas multis famulantibus exerebat. Quapropter congrue dictum est infirmabuntur, quia Dei voluntate omnes inefficaces generaliter exstiterunt. Et perient a facie tua, dum ego ad te devota mente confugio. Iniquus enim ante faciem tuam, id est acesse est unum offendere, cum alterum contigerit obtinere. Probata ergo prophetae causa, odium fuisse constat adversi: quia non poterat persecutor placere, cum decreverit Dominus eum qui impie premebatur eripere. Sed cum dicit, judicium meum et causam meam, prosperam sibi testatur fuisse sententiam. Sic et navigantes suum ventum dicunt, quando illis eventus prosperitatis
Abbreviated transcription (Latin):
or in hoc scło ubi letifera lȩcitia ẽ. non in
ambitionib mundi ubi peccata amara sua¬
uia sunt: sed inte ubi securũ gauduĩ semꝑ
sumit augnientum. Plus est enim exultare
quã letari. Exultare ẽ. enim aninii & corꝑis.
maiori motu iocundissima lib̾tate gaudere.

Expanded text:
on in hoc saeculo, ubi lethifera laetitia est; non in ambitionibus mundi, ubi peccata amara suavia sunt; sed in te, ubi securum gaudium semper sumit augmentum. Plus est enim exsultare quam laetari. Exsultare est enim animi et corporis majore motu jucundissima libertate gaudere.
Abbreviated transcription (Latin):
xpositione ꝑdalmi cantici
in prefatione posuimus. idẽ de
filiis chore frequenter dictumẽ.
nũc uideamꝰ quid significet se¬
cunda sabb̾i. Salbatũ sẏnagogam id est.
collectionem debemus acciꝑe uideoꝵ. quȩ
salbatũ obseruare uidebatur. Secunda uͦ
eccłia eius catholica.ẽ. Ideoq uerba psal¬
mi huius sacerdotib tͥbuuntur. ad xp̃i¬
anos popłos edocendos. qͦs & filios crucis
habere posse ñ dubium. est. & secundos
eẽ tempore post sẏnagogam manifesta ra¬
tione cognoscimꝰ.
diuisio psalmi.

Expanded text:
xpositionem psalmi cantici in praefatione posuimus. Item de filiis Core frequenter dictum est. Nunc videamus quid significet secunda sabbati. Sabbatum synagogam, id est collectionem debemus accipere Judaeorum, quae sabbatum observare videbatur. Secunda vero ejus Ecclesia catholica est; ideoque verba psalmi hujus sacerdotibus tribuuntur ad Christianos populos edocendos, quos et filios crucis haberi posse non dubium est, et secundos esse tempore post synagogam manifesta ratione cognoscimus. Divisio psalmi.
Abbreviated transcription (Latin):
cce nobis filioꝵs chore salutaria dicta ful¬
serunt. ecce nobis ȩccłiasticus ordo dño reuelante
lampauit. Patres enim nros ab inimicis suis ꝑ
miracula uisualit̾ liberatos ẽẽ cognouimꝰ. nũs
autẽ fideles ꝑ passiones corporum & tristicias
animarũ ad eternam requiem ꝑuenire didi¬
cimus. ut tempore suo utrumq factum hu¬
mano gni cognosceretur esse proficuũ. Nec
deber& aliquis queri cũ se muntanis erumniˢ
cognoscera&e ingrauari. Lib̾tati qͦq in nocentiũ
insurgunt. & martyrum uoces ubi dormire

Expanded text:
cce nobis filiorum Core salutaria dicta fulserunt: ecce nobis ecclesiasticus ordo Domino revelante lampavit. Patres enim nostros ab inimicis suis per miracula visualiter liberatos esse cognovimus; nunc autem fideles per passiones corporum, et tristitias animarum ad aeternam requiem pervenire didicimus; ut tempore suo utrumque factum humano generi cognosceretur esse proficuum; nec deberet aliquis queri, cum se mundanis aerumnis cognosceret ingravari. Libertate quoque innocentiae 150 insurgunt et martyrum voc
Abbreviated transcription (Latin):
ue deb&e suscipi. s affectuosa uoluntate deꝑmi
Que etiã in libro iob frequentissime repꝑiunt᷑
ut nͥ ea prudenti indagatione conspexeris. ñ
supplicationes intelligas. s querelas. Uerũ
ista moderata presumptio iustoꝵ. sinceri cordiꝰ
uidetur depromere puritatẽ. ut simplicitas
animi poudus illate uideatur exponere pas¬
sionis. sic in scͥpturis diuinis quotiens tale
dictum aliquid inuenimꝰ. ⁊ dem̃tia dominã¬
tis ostenditur. & supplicantis puritas indicat᷑.

Expanded text:
debet suscipi, sed affectuosa voluntate depromi. Quae etiam in libro Job frequentissime reperiuntur; ut nisi ea prudenti indagatione conspexeris, non supplicationes intelliges, sed querelas. Verum ista moderata praesumptio justorum sinceri cordis videtur depromere puritatem, ut simplicitas animi pondus illatae videatur exponere passionis. Sic in Scripturis divinis quoties tale dictum aliquid invenimus, et clementia dominantis ostenditur, et supplicantis puritas indicatur.
Abbreviated transcription (Latin):
icendo respice inimicos meos pro ipsis orat
dilatione conuercit. Sicue in euangłio pe¬
trum dñs respexit ut fleret. addidit᷑ causã
qua perire ñ debeant. qm̃ multiplicati sũt.
Pauci enim crederentur fortasse contempni
Multorũ uero ꝑditio sine maximo dolore
non poterat sustinereͥ. Sequitur. Quia odio
iniquo oderunt me. Eccłiam reuera iniqͦ
odio oderant. qͥa dum pro ipsis orationem
funderet: illi tamen eam ꝑsequi nulla int̾¬
missione cessabant. Et ideo addidit odio
iniquo. quia eẽ uidetur & iustum. sicut est
illud. ꝑfecto odio oderam illos.¬

Expanded text:
io iniquo oderunt me. Dicendo, Respice inimicos meos, pro ipsis orat,io iniquo oderunt me. Dicendo, Respice inimicos meos, pro ipsis orat,dilatione convertit, sicut in Evangelio Petrum Dominus respexit ut fleret . Addidit causam qua perire non debeant: Quoniam multiplicati sunt. Pauci enim crederentur fortasse contemni, multorum vero perditio sine maximo dolore non poterat sustineri. Sequitur, quia odio iniquo oderunt me. Ecclesiam revera iniquo odio oderant, quia dum pro ipsis orationem funderet, illi tamen eam persequi nulla intermissione cessabant. Et ideo addidit odio iniquo, quia esse videtur et justum, sicut et illud: Perfecto odio oderam illos
Abbreviated transcription (Latin):
rbulationes cordis mei dilatate sunt:
de necessitatib meis eripe me. ⁊ilatata ẽ
ȩccłie tͥbulatio. dum cogitationes suas ꝑmũ-¬
di calamitates ubi ẽ seminata distendit. Ne-¬
cesse ẽ enim ut copioso fasce depͥmatur. qui
pro multis affligitur. De necessitatib dicit.
quas ꝑsecutorũ atq hereticorũ patiebatur
insidiis. Hi sunt enim qui necem inferre cu¬
piunt xp̃ĩanis. Suas enim recte dicebat:
quas studio caritatis assumpserat.
Uide humilitatẽ meã & laborem meum: &
dimitte omnia ꝓeccata mea. U ide. idest
propitius respice. Humilitas est. autẽ ȩccłiae.
quando indisciplinatos & prauos docendo
sustinet: & rectos atq latentes patitur diuino
reseruare uidicio. Labor enĩ ipsius est. quia
multis ꝑsecutionib multaq contentione fa¬
tigatur. & semꝑ prauorũ obiectionib laces.¬
sita nulla hic optate pacis requie conqͥescit
Merito gͦ post tanta quȩ patitur remuti sͥ
peccata omnia deprecatur. quia pie toleran

Expanded text:
bulationes cordis mei dilatatae sunt: de necessitatibus meis eripe me. Dilatata est Ecclesiae tribulatio, dum cogitationes suas per mundi calamitates, ubi est seminata, distendit. Necesse est enim ut copioso fasce deprimatur, qui pro multis affligitur. De necessitatibus enim dicit, quas persecutorum atque haereticorum patiebatur insidiis. Hi sunt enim qui necem inferre cupiunt Christianis. Suas enim recte dicebat, quas studio charitatis assumpserat.ide humilitatem meam et laborem meum, et dimitte omnia peccata mea. Vide, id est propitius respice. Humilitas est autem Ecclesiae, quando indisciplinatos et pravos docendo sustinet, et tectos atque latentes patitur divino reservari judicio. Labor enim ipsius est, quia multis persecutionibus multaque contentione fatigatur; et semper pravorum objectionibus lacessita, nulla hic optatae pacis requie conquiescit. Merito ergo post tanta quae patitur, remitti sibi peccata omnia deprecatur, quia piae toleran
Abbreviated transcription (Latin):
mortis inflixit. Trib ergo modis hec p̾dica¬
tionis forma constructa ẽ. dicendo quid ui¬
tauĩt. referendo quid egerit. tercio ad quẽ
finem fructus ipse ꝑuenerit. S hoc breuiter
atq mediocrit positum est. propter humi¬
litatẽ. humanitatis assumptȩ. Ceterum si

Expanded text:
mortis inflixit. Tribus ergo modis haec praedicamortis inflixit. Tribus ergo modis haec praedicationis forma constructa est, dicendo quid vitaverit, referendo quid egerit, tertio ad quem finem fructus ipse pervenerit. Sed hoc breviter atque mediocriter positum est propter humilitatem humanitatis assumptae.
Abbreviated transcription (Latin):
dest sermo ipsiꝰ nullo casu auarietate
discedit. stanquam in arbore palmae
folia manentia sunt: ita & sta infixa uĩtati
certis ꝓmissionib ꝑseuerant. sicut̃ in euan¬
glio dicitur. Celum & t̾ra transibunt:
uerba autẽ mea ñ preteribt̃. E intue¬
re dñi uerba foliis arboris comꝑata. qͥa sic̃
illa fructus tegunt. sic promissiones suas et
ista custodiunt. He sunt aquȩ sꝑuales. hec
folia salutaria. de quib in apocalẋpsi beatus
ioħ̾s dicit. E ostendit mͥ flumen aquȩ uicȩ
splendidum tanquam cristallum. exiens
de throno dĩ & agni in medio platee eiꝰ. ⁊ ex
utraq parte fluminis arborem uite quȩ fac̃
fructum duodecies: singulis mensib reddeis
fructum suũ. & folia arboris illiꝰ sunt ad sa¬
nitatem gentium deputata. Et om̃ia
quecumq fecerit prosperabuntur minum¬
ptissime contra illud ade ponitur. cuius
facta nobis aduersa peperert̃. Nam sic̃
titit. ita ille humano generi amaritudinẽ

Expanded text:
est sermo ipsius nullo casu a veritate discedit, sed tanquam in arbore palmae folia manentia sunt, ita et ista infixa veritati certis promissionibus perseverant, sicut in Evangelio legitur: Coelum et terra transibunt, verba autem mea non praeteribunt . Et intuere Domini verba foliis arboris comparata, quia sicut illa fructus tegunt, sic promissiones suas et ista custodiunt. Hae sunt aquae spirituales, haec folia salutaria, de quibus in Apocalypsi beatus Joannes dicit: Et ostendit mihi flumen aquae vivae splendidum, tanquam crystallum, exiens de throno Dei et Agni; in medio plateae ejus, et ex utraque parte fluminis, arborem vitae, quae facit fructum duodecies, singulis mensibus reddens fructum suum; et folia arboris illius sunt ad sanitatem gentium deputata . Et omnia quaecunque faciet prosperabuntur. Aptissime contra illud Adae ponitur, cujus facta nobis adversa pepererunt. Nam sicutitit, ita ille humano generi amaritudinem
Abbreviated transcription (Latin):
udicio suo peccatorib. Nescio uos. Eͦd
si ħ ad litterã uelis aduertere. quomodo
ignorare poterit qͦs creauit᷑. S et adae
locutus ẽ peccanti. Ubi es adam: Non qͥa
ds̃ in paradiso eum esse non nouerat. E
indignus diuina cognitione eo quod
ceciderat increpatur. Iter impiorũ ꝑibit.
Nã sicut est iustorũ uia dñs. ita peccato¬
rum iter diabolus esse cognoscitur. Qui
sine dubio ꝑibit. quando eũ sequacibus
sius et̾na pena dampnabitur. Ilia enim
dicitur quod ꝑ eam unusqͥsq transeat
uiator. Iter. quasi iterum actus quod
agendo iteratur. Quod tamen utrumq pro
locorũ qualitatib repperis esse uariatum.
Nam & uiam peccatorũ suꝑius dixit. & iter
in bono positum est: sicut ait in alio psalmo.
Et illic iter ẽ: in quo ostendam illi salutare
dĩ. Item ysaias propħa dicit. Principium
syon dabo. & hierłm consolabor in itinere.
N unçad conclusionis quodda speculum ue¬

Expanded text:
judicio suo peccatoribus: Nescio vos . Quod judicio suo peccatoribus: Nescio vos . Quod si hoc ad litteram velis advertere, quomodo ignorare poterit quos creavit? Sic et Adae locutus est post peccatum: Ubi es, Adam ? non quia Deus in paradiso eum esse non noverat, sed indignus divina cognitione, eo quod ceciderit increpatur. Et iter impiorum peribit. Nam sicut beatorum via est Dominus, ita peccatorum iter diabolus esse cognoscitur: qui sine dubio peribit, quando cum sequacibus suis aeterna poena damnabitur. Via enim dicitur, quod per eam unusquisque transeuntium viatur. Iter, quasi iterum actus, quod agendo iteratur. Quod tamen utrumque pro locorum qualitatibus reperis esse variatum; nam et viam peccatorum superius dixit, et iter in bono positum est, sicut in alio psalmo ait: Et illic iter est, in quo ostendam illi salutare Dei . Item Isaias propheta dicit: Principium Sion dabo, et Jerusalem consolabor in itinere . Nunc ad conclusionis quoddam speculum ve
Abbreviated transcription (Latin):
Beati quorũ remissȩ sunt iniquitates.  qͦ¬
tecta sunt peccata. In quo numero et sancti¬
sunt. quia nullus sine peccato ẽ. sicut beat᷑
iohannes apls̃ dicit. Si dixerimus quia
peccatũ non habemus nos ipsos seduciinus.
et ueritas in nobis non ẽ. Ergo de illo pͥmo
numero peccantiũ dicit. qui nulla fuert̃
digni miseratione saluari. Hii enim cum
iustis minime uidicabt̃. quod euangłica
uoce solis fidelib suis dñs in premium
pollicetur. In consilio enim: in uidicio dic̃.
quia omne rectum uidiciũ in confilio est.
Consiliũenim dictum est: a consulendo.
Nam suꝑius consilium impiorũ abusiue
positum ẽ: qm̃ et ipsi putant consulere.
quãuis cognoscantur unamquamq rem
noxia sibi machinatioẽ tractare.
confirmat. quasi dñs utrumq ñ nouerit.
s allegorice dictum est. ut hoc sciat dñs
qͦd in beatitudine ꝑmanebit. hoc nesciat
quod peribit. Nam & ipse dicturus ẽ in

Expanded text:
Beati quorum remissae sunt iniquitatempii sunt qui sanctam TriniBeati quorum remissae sunt iniquitatempii sunt qui sanctam Trinitatem crudelitate mentis nullatenus confitentur, nec Veteris aut Novi Testamenti parere s dicit: Si dixerimus quia peccatum non habemus, nosmetipsos seducimus, et veritas in nobis non est . Ergo de illo primo numero peccantium dicit qui nulla fuerunt digni miseratione salvari. Hi enim cum justis minime judicabunt, quod evangelica voce solis fidelibus suis Dominus in praemium pollicetur. In consilio enim, in judicio dicit, quia omne rectum judicium in consilio est. Consilium enim dictum est a consulendo. Nam superius consilium impiorum abusive positum est: quoniam et ipsi putant consulere, quamvis cognoscantur unamquamque rem noxia sibi machinatione tractare. confirmat: quasi Dominus utrumque non noverit. Sed allegorice dictum est, ut hoc sciat Dominus, quod in beatitudine permanebit: hoc nesciat quod peribit. Nam et ipse dicturus est in
Abbreviated transcription (Latin):
condempnatus est. Nam si ad uidiciũ resur¬
gere ẽ. pro suis factis quempiã reddere raci¬
onem. merito dicuntur illi in uidiciũ non
resurgere: quos iam cognoscitur sententia
diuina dampnasse. Onĩs enĩ resurgere
fides catholica confitetur. sicut dicit apl̃.
Omĩs resurgemus. sed non om̃s immutabioͣ.
Resurga& enĩ iustus ut uidicet. peccator ut
uidicetur. impius ut sine iudicio puniat᷑.
Neq peccatores in consilio iustorum.
eccatores sunt ꝓfessione quidem xp̃iani.
sed minorib peccatis obnoxii. quibiis
dominica datur oratio ut se exuant a de¬
lictis. Impii autẽ sunt qui suũ nescientes
auctorem diuersis scelerib polluuntur.
ut blasphemi impenitentes. cultorẽ idoloꝵ.
et principalib uiciis obligati. Qua propter
duo sunt genera peccantium. Primũ. quod
nulla placabili satisfactione completa rema¬
net in delictis. aliud est cui ꝑ graeram con-¬
fessionis peccata donantur. ficut legitur.

Expanded text:
condemnatus est . Nam si ad judicium resurcondemnatus est . Nam si ad judicium resurgere est pro suis factis quempiam reddere rationem, merito illi dicuntur in judicium non resurgere, quos jam cognoscitur sententia divina damnasse. Omnes resurgere fides catholica confitetur, sicut dicit Apostolus: Omnes resurgemus, sed non omnes immutabimur . Resurget enim justus, ut judicet; peccator, ut judicetur; impius, ut sine judicio puniatur. Neque peccatores in consilio justorum. Peccatores sunt professione quidem Christiani, sed minoribus peccatis obnoxii, quibus dominica datur oratio, ut se exuant a delictis; impii autem sunt qui suum nescientes auctorem diversis sceleribus polluuntur, ut blasphemi, impoenitentes, cultores idolorum, et principalibus vitiis obligati. Quapropter duo sunt genera peccantium: primum, quod nulla placabili satisfactione completa remanet in delictis; aliud est cui per gratiam confessionis peccata donantur, sicut legitur:
Abbreviated transcription (Latin):
quã substantia renius intiorum flatib aẽ¬
tilatur. S hanc dampnationẽ grauissioã
ñ putemus uentorum ludibriis comꝑatam.
quȩ corpora facile mobilia in auras ethereã
ludiuaga conpulsioẽ transponunt. Nic ip
facilitatem expulsionis uult ostendere. nõ
acerbitatẽ discriminis leuigare. Faciem
uͦ terre significat suꝑficiem telluris. ubi
reuera potest pulus tenuissimus insidẽ
Hanc greci epiphaniã uocant. que solã lon¬
gitudinẽ & latitudinẽ habet. Nlex colores
suscipit diuersa qualitate distinctos. hec
ꝓbatur recipete figuras illas geome¬
trice discipline. In ea deniq datur
conspici: qͥcquid potest corporeis ocs¬
tatẽ credulitate mentis nullatenus confitẽ¬
tur: nec ueteris ac noui testamenti parere
regulis adqͥescunt. Uel sicut dicit apłs. qui
uerbis confitentur dm̃. factis autem negant.
Et hi in uidicio ñ resurgunt. quia iam sua
infidelitate dampnati sunt: in euangłio di¬
cente dño. Qui autẽ non credit filio: iam

Expanded text:
quam substantia tenuis vitiorum flatibus ventilatur. Sed hanc damnationem gravissimam non putemus ventorum ludibriis comparatam, quae corpora facile mobilia in auras aethereas ludivaga compulsione transponunt. Hic enim facilitatem expulsionis vult ostendere, non acerbitatem discriminis levigare. Facies vero terrae significat superficiem telluris, ubi revera potest pulvis tenuissimus insidere. Hanc Graeci epiphaniam vocant, quae solam longitudinem et latitudinem habet. Haec colores suscipit diversa qualitate distinctos: haec probatur recipere figuras illas geometricae disciplinae; in ea denique datur conspici, quidquid potest corporeis ocutatem crudelitate mentis nullatenus confitentur, nec Veteris aut Novi Testamenti parere regulis acquiescunt; vel, sicut dicit Apostolus: Qui verbis confitentur Deum, factis autem negant ; et hi in judicio non resurgunt, quia jam sua infidelitate damnati sunt, in Evangelio dicente Domino: Qui autem non 15 credit in Filio, jam
Abbreviated transcription (Latin):
apocalipsin iohannis dicentẽ. Et diabolꝰ
qui seducebat eos missus est in stagnũ
ignis et sulphuris. uͥ illa bestia. & pseudo¬
propħe. quod uidelicet ad omnes ꝑtince
impios. cruciabuntur illic die ac nocte
ongrua nimis facta comparatio. Pul¬
uis enĩ est resolutio terre. Et quia hõ
terrenus quando inflatur seductorio uen¬
to suꝑbiae. de soliditate t̾rae uuenciuor.
quasi puluis abicitur. quia sua leuitate

Expanded text:
Apocalypsim Joannis dicentem: Et diabolus, Apocalypsim Joannis dicentem: Et diabolus, qui seducebat eos, missus est in stagnum ignis et sulphuris, ubi illa bestia et pseudopropheta, quod videlicet ad omnes pertinet impios, cruciabuntur illic die ac nocte, Congrua nimis facta comparatio. Pulvis enim est resolutio terrae. Et quia homo terrenus, quando inflatur seductorio vento superbiae, de soliditate terrae viventium quasi pulvis abjicitur, quia sua levitate
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscitur. Ed scema dicitur para digma.
Scema autẽ est figura dictionis. in ordinẽ
uerborum cum decore composita. Est enĩ
paradigma. narratio ꝑ exempla. hortans
aliquem: aut deterrens. Inuitauit autem
cũ dicit. Beatus uir. et rełor Deterruit
autem cum ait. Non sic impii non sic: et¬
cȩtã. Efficacissimũ plane doctrine ge¬
nus est: et inuitare prosꝑis. & terrere
contrariis. Sicut et pater avsustinꝰ
in libris de doctrina xp̃iana memorat
dicens. Debet igitur diuinarum seriptu¬
rarum tractator et doctor. et defensor rec¬
te fidei ac debellator erroris. recte bona do¬
cere. et mala dedocere. Quod institucioĩs
in exuͦiii. potenter exequitur. ut distinctio
sit in cõminatione supplicii. magnitudo
semꝑ in premiis. Dicit ergo. non sic un¬
pii non sie: qm̃ non erit sic impiis ut su¬
ꝑus dixit. E ut immobilit̃ crederes. firon¬
tatẽ negationis iterando monstrauit. Nã
si locum eorũ diligenter inquiras. audi

Expanded text:
cognoscitur. Quod schema dicitur paradigma. cognoscitur. Quod schema dicitur paradigma. Schema autem est figura dictionis in ordine verborum cum decore composita; est enim paradigma narratio per exempla, hortans aliquem, aut deterrens. Invitavit autem cum dixit: Beatus vir, et reliqua; deterruit autem cum ait: Non sic impii, non sic, etc. Efficacissimum plane doctrinae genus, et invitare prosperis, et terrere contrariis; sicut et Pater Augustinus in libris de Doctrina Christiana memorat dicens : Debet igitur divinarum Scripturarum tractator et doctor, defensor rectae fidei, ac debellator erroris, et bona docere, et mala dedocere. Quod institutionis  psalmo potenter exsequitur, ut distinctio sit in comminatione supplicii, magnitudo semper in praemiis. Dicit ergo: Non sic impii, non sic, quoniam non erit sic impiis, ut superius dixit. Et ut immobiliter crederes, firmitatem negationis iterando monstravit. Nam si locum eorum diligenter inquiras, audi
Abbreviated transcription (Latin):
uit. et donauit ei nomen quod est suꝑ ome
nomen. ut in nomine ihu omne genu flec¬
tatur. cȩlestium t̾restrium et infernorum.
Et in apocalypsi iohannis ita legit᷑. Et ui¬
di et audiui uocem magnã angłorum mul¬
torũ. & incircuitu throni & animalium et
seniorum. Et erat numerus eorum dena
milia. denum miliũ. milia miliũ dicentiũ
uoce magna. Dignus est agnus qui occisus
est accipere uirtutẽ. et diuinitatẽ. et sapi¬
entiã. et fortitudinem. & honorem. & głam.
et benedictionem. et omnem creaturam
que est in cęlo & in terra. et sub t̾ra. et in
mari:et que sunt in eis. Uniuersos audi¬
ui dicentes. sedenti in throno & agno. Bene¬
dictio. et honor. et gła. et potentia in scl̃a
scłorum. Et quatuor animalia dicebant
amen. Et seniores ceciderunt & adora¬
scriptura diuina. qm̃ sicut in assumpto
corpore fuit humilitas. ita est post resurrec¬
tionem dñi xp̃i declarata maiestas. Nune
impii cum peccatorib sustinebunt. ut
eoium actus refugiantur. quorum paena

Expanded text:
i nomen quod est super omne nomen; ut in nomine Jesu omne genu flectatur, coelestium, terrestrium et infernorum . Et in Apocalypsi Joannis ita legitur: Et vidi, et audivi vocem magnam angelorum multorum in circuitu throni, et animalium et seniorum: et erat numerus eorum dena millia denorum millium, millia millium dicentium voce magna: Dignus est Agnus qui occisus est accipere virtutem, et divitias, et sapientiam, et fortitudinem, et honorem, et gloriam et benedictionem. Et omnem creaturam, quae est in coelo, et in terra, et sub terra, et in mari, et quae sunt in eis, universos audivi dicentes: Sedenti in throno, et Agno, benedictio, et honor, et gloria, et potentia in saecula saeculorum. Et quatuor animalia dicebant: Amen. Et seniores ceciderunt, et adoraScriptura divina, quoniam sicut in assumpto corpore fuit humilitas, ita est post resurrectionem Domini Christi declarata majestas. Nunc impii cum peccatoribus sustinebunt, ut eorum actus refugiatur, quorum poena
Abbreviated transcription (Latin):
cum tam̃ digne suscipitur. Inueniuntira
& alii fortasse modi remissionũ. Congruit
enim ut numerũ supplicationis nr̃e. indul¬
gentia diuina transcendat.
confitens & religiosus exorat. in exor¬

Expanded text:
cum tamen digne suscipitur. Inveniuntur et alii fortasse modi remissionum; congruit enim ut numerum supplicationis nostrae indulgentia divina transcendat. confitens et religiosus exorat. In exor
Abbreviated transcription (Latin):
minꝰ in euangłio. hunc diẽ nec filiũ nosse.
nimis importunum ẽ illud studiose querere.
quod nobis utiliter diuina prouidentia no¬
luit reuelare. Q propt̾ ad sermonẽ tituli
declarandum nosse sufficiat. post huiꝰ scti
finẽ illum diẽ esse uenturum. nunc ad in¬
telligenda uerba que nobis sunt donata ue¬
lociter festinemꝰ. Nlam si puro corde petinꝰ
cur dubitemus audiri. cum ab ipso q ad ipsũ
ueniamꝰ instructi. Dona dnẽ in satisfactioẽ
nr̃a tota nos caritate compungi. qui nobis
salutarẽ supplicandi regłam prestitisti. Me¬
mento autem quod hic penitentiũ primus ẽ
c.xlii. De quib ut datum fuerit. suo loco di¬
cemus. Quos non credas in cassum ad sep¬
tenariũ numerũ fuisse ꝑductos. quando &
maiores nr̃i septem modis peccata nob̾ diont¬
ti posse dixerint. Primo ꝑ baptismum. scd̾o
ꝑ passionẽ martyrii. tercio ꝑ elemosinã. iiii.

Expanded text:
minus in Evangelio , hunc diem, nec Filium nosse, minus in Evangelio , hunc diem, nec Filium nosse, nimis importunum est illud studiose quaerere, quod nobis utiliter divina providentia noluit revelare. Quapropter ad sermonem tituli declarandum nosse sufficiat, post hujus saeculi finem, illum diem esse venturum. Nunc ad intelligenda verba quae nobis sunt donata, velociter festinemus. Nam si puro corde petimus, cur dubitemus exaudiri, cum ab ipso, et ad ipsum veniamus instructi? Dona, Domine, in satisfactione nostra tota nos charitate compungi, qui nobis salutarem supplicandi regulam praestitisti. Memento autem quod hic poenitentium primus est cundus. De quibus, ut datum fuerit, suo loco dicemus. Quos non credas incassum ad septenarium numerum fuisse perductos, quando et majores nostri septem modis peccata nobis dimitti posse dixerunt: primo per baptismum; secundo per passionem martyrii; tertio per eleemosynam; quarto
Abbreviated transcription (Latin):
ipse est dies tenebrȩ & non lux. Idem et so¬
phonias propħa dicit. Nox diei dni dura:
& amara. Unde nunc introductꝰ penitens¬
distributis partib orationis. uehement̃ exo¬
rat. ne in ilo dii uidicii de propriis facino¬
ribꝰ arguatur. Quid enim salubriꝰ quidue
ꝓuidentius. nisi ut qui in meritis suis ha
in ħ mundo positus ubi penitentie locus
ẽ. diuinam eligeret exorare pietatem:
Uerum istum diẽ. a conditione mundi
alii dicunt post annos sex milia ẽẽ uentu¬
rum: propterea qͦd septimo die dominꝰ ab
oꝑe suo legitur in illa rerũ conditione qͥe¬
uisse. Mille annos ꝑ dies singulos compu¬
tanteᷤᷤ. quia legitur ante conspectũ eiur.
mille anni sicut dies unus. Alii putant p̾
annorum septem milia id est transacta istsꝰ
scłi septimana octauo die illã eternã lucem
posse declarari. sicut & dni nr̃i resurrectio
habita fuisse cognoscitur. S cum dicat do¬

Expanded text:
ipse est dies tenebrae et non lux . Idem et Soipse est dies tenebrae et non lux . Idem et Sophonias propheta dicit: Vox diei Domini dura et amara . Unde nunc introductus poenitensdistributis partibus orationis vehementer exorat, ne in illo die judicii de propriis facinoribus arguatur. Quid enim salubrius, quidve providentius, nisi ut qui in meritis suis nonin hoc mundo positus, ubi poenitentiae locus est, divinam eligeret exorare pietatem? Verum istum diem a conditione mundi, alii dicunt post annorum sex millia esse venturum; propterea quod septimo die Dominus, ab opere suo legitur in illa rerum conditione quievisse: mille annos per dies singulos computantes, quia legitur: Ante conspectum ejus mille anni sicut dies unus . Alii putant post annorum septem millia, id est, transacta istius saeculi septimana, octavo die illam aeternam lucem posse declarari; sicut et Domini nostri resurrectio habita fuisse cognoscitur. Sed cum dicat ipse Do
Abbreviated transcription (Latin):
Hymnus ẽ. laus duuuitatis. metri alicuiꝰ
lege composita. Pro octaua uͦ ut quidam
uolunt. dnĩ significat᷑ aduentus. quando
finita scłi ebdomada adiudicandũ uenerit
mundum unde et psalmꝰ ipse cum tremo¬
re magno fecit initiũ dicens. Dnẽ ne in
ira tua arguas me: neq infurore tuo cor¬
ripias me. Nam & sc̃s hẏlariꝰ in prologo
psalmorum. & sc̃s hieronimꝰ in expositioẽ
libra eccłiastes. et sc̃s amprozius in exposi¬
tione lucȩ euangli̾stae. ubi dñs in monte
transfiguratus ẽ. & sc̃s aygustinꝰ de sermo¬
ne dni in monte ubi de octo bĩtudinibꝰ dis¬
putauit. de hac octaua die latius diligent̾q
locuti sunt. Unde quod lectori placuerit
eligere. susfragat᷑. Quo circa tales uirõ cõ¬
memorasse susficiat. quando dicta eorum
si inunã seriem colligantur: uix possunt
longissimo uolumine comp̃hendi. De qua
die amos ꝓpħa dicit. Le concupiscentibir.
diẽ dni. Ut quid uobis hunc diẽ dñi. Et

Expanded text:
s est laus Divinitatis, metri alicujus lege composita. Pro octava vero, ut quidam volunt, Domini significatur adventus, quando finita saeculi hebdomada, ad judicandum venerit mundum: unde et psalmus ipse cum tremore maximo fecit initiam dicens: Domine, ne in ira tua arguas me, neque in furore tuo corripias me. Nam et sanctus Hilarius in prologo Psalmorum, et sanctus Hieronymus in expositione libri Ecclesiastes , et sanctus Ambrosius in expositione Lucae evangelistae , ubi Dominus in monte transfiguratus est; et sanctus Augustinus de Sermone Domini in monte, ubi de octo beatitudinibus disputavit, de hac octava die latius diligenterque locuti sunt. Unde quod lectori placuerit, eligere suffragatur. Quocirca tales viros commemorasse sufficiat, quando dicta eorum, si in unam seriem colligantur, vix possunt longissimo volumine comprehendi. De qua die Amos propheta dicit: Vae concupiscentibus diem Domini; utquid vobis diem Domini? Et
Abbreviated transcription (Latin):
Aer figuram methophoeam quã in quarto
psalmo iam diximꝰ. aptissime hic uerba dan¬
tur eccli̾e: ut amata dñm expect&. accersi¬
ta festinet: quatinus seculi huius nequiti¬
as eodem uiuante ꝑtransiens. sponso suo
immaculata et sine ruga semꝑ adhereat.
Ubi prima fronte ꝑpartes trine orationis
uirtus trinitatis exponitur. qualem hab̾e
mea aurib ꝑcipe dñe. oris significat psal
clamamus abba pater. Aures autẽ diuinz¬
tatis ad similitudinẽ corporalem dicunt᷑:
ꝑ quas aere uerberato hominib intrat au¬
ditus. Auris enim: ab auditu dicta ẽ. Et
considera: qm̃ clamorem suũ petiuit intel¬
ligi. Nox enim ista non erat labiorum cre¬
pitus sed cordis affatus. qui non aurib au

Expanded text:
Per figuram mythopoeiam, quam in quarto psalmo jam diximus, aptissime haec verba dantur Ecclesiae; ut amata Dominum exspectet, accersita festinet; quatenus saeculi hujus nequitias eodem juvante pertransiens, Sponso suo immaculata, et sine ruga semper adhaereat. Ubi prima fronte per partes trinae orationis, virtus Trinitatis exponitur, qualem habere mea auribus percipe, Domine, oris significat psalmclamamus, Abba, Pater . Aures autem Divinitatis ad similitudinem corporalem dicuntur, per quas aere verberato hominibus intrat auditus. Auris enim ab auditu dicta est. Et considera quoniam clamorem suum petivit intelligi. Vox enim ista non erat labiorum crepitus, sed cordis affatus  ed. affectu
Abbreviated transcription (Latin):
otus hic psalmus ad ꝑsonam catholice pro¬
fertur eccłie. que prima sectione oiationem
suã poscit audiri: hereticos. & scismaticos. p̾di¬
cans a dnõ muneribꝰ excludendos. Scdã sec¬
tione ꝑ intellecꝰtum scripturarum diuinaꝵ
recto tramite dirigise: ad illã felicem patã
diuino munere dep̃catur. ꝑfidos inde asse¬
rens fieri funditus alienos: ad postremum
cõmemorans premia beatorũ. ut una p̾dica¬
tione & malos predicta pena conuerteret:
et iustos promissa p̃mia concitarent.. p̾̃s.¬

Expanded text:
otus hic psalmus a persona Catholicae profertur Ecclesiae, quae prima sectione orationem suam poscit audiri, haereticos et schismaticos praedicans a Domini muneribus excludendos. Secunda sectione per intellectum Scripturarum divinarum recto tramite dirigi se ad illam felicem patriam divino munere deprecatur, perfidos inde asserens fieri funditus alienos; ad postremum commemorans praemia beatorum, ut una praedicatione et malos praedicta poena converteret, et justos promissa praemia concitarent.
Abbreviated transcription (Latin):
riori psalmo nuꝑ dictum ẽ. Pro
ea uͦ quȩ hereditatem conseqͥtur
eccłiã S significat. cuiꝰ ꝑsona in
hoc psalmo introducitur ad loquendum.
Hec bona dñi saluatoris addit ac possidet.
xp̃o resurgente adeam bona sꝑitalia ꝑue¬
nerunt. id est fidei insuꝑabile fundamen¬
tum: spei certissimũ premiũ. suaue uincu¬
lum caritatis: quarum rerum nc̃ tenet
imagines. & in futuro ẽ ꝑempniter possessu¬
ra uͥtutes. De qua hereditate in euangłio
dicitur. Beati mites: quia ipsi hereditate
possidebunt terram. Rursum eccłia dnĩ
uocat᷑ hereditas: sicut in scdõ psalmo dic¬
tum est. Pete ame & dabo tibi gentes he-¬
reditatẽ tuam: et possessionem tuam t̾mi¬
nos terre. Que merito ipsiꝰ hereditas dicit᷑.
cuius p̾tioso sanguine comꝑata monstrat᷑.
d non putes esse contrarium. Quia licoꝵ

Expanded text:
 psalmo nuper edictum est. Pro ea vero quae haereditatem consequitur, Ecclesiam significat, cujus persona in hoc psalmo introducitur ad loquendum. Haec bona Domini Salvatoris adit ac possidet. Christo resurgente ad eam bona spiritualia pervenerunt; id est, fidei insuperabile fundamentum, spei certissimum praemium, suave vinculum charitatis, etc.: quarum rerum nunc tenet imagines, et in futuro est perenniter possessura virtutes. De qua haereditate in Evangelio dicitur: Beati mites, quia ipsi haereditate possidebunt terram . Rursum Ecclesia Domini vocatur haereditas, sicut in secundo psalmo dictum est: Pete a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae . Quae merito ipsius haereditas dicitur, cujus pretioso sanguine comparata monstratur. Quod non putes esse contrarium, quia l
Abbreviated transcription (Latin):
dignetur audire. Nam int̾ grauis¬
simos estus maloꝵ illam partem uir
egregius magnoꝑe custodiebat. ne de lap¬
su ipsius insultar& inimicꝰ. Insultant .N.
illi. quando hominẽ ad nequitie sue
uota conuertunt. dum fidelium ruinã¬
suã putant esse uictoriã. Pedes enim
hic significant nr̃oꝵ actuum qualita¬
tem ꝑ quã in hac uita quibusdã gres¬
sib ambulamꝰ. S isti dum fuerint hu¬
nianitatis fragilitate cõmoti. statim im¬
pios inueniunt irrisores. qui magna in
eos inuectione consurgunt. sicut alibi
dicit. Qui tribulant me exultabunt si
motus fuero. Pi uͦ e contra faciunt. Af¬
fliguntur casib alienis. consolationem
lapsis. solatium cuꝑiunt afferre deceptiꝰ.

Expanded text:
dignetur audire. Nam inter gravisdignetur audire. Nam inter gravissimos aestus malorum, illam partem vir egregius magnopere custodiebat, ne de lapsu ipsius insultaret inimicus. Insultant enim illi quando hominem ad nequitiae suae vota converterint; dum fidelium ruinam, putant esse victoriam. Pedes enim hic significant nostrorum actuum qualitatem, per quam in hac vita quibusdam gressibus ambulamus. Sed isti dum fuerint humanitatis fragilitate commoti, statim impios inveniunt irrisores, qui magna in eos invectione consurgunt: sicut alibi dicit: Qui tribulant me, exsultabunt si motus fuero . Pii vero contra faciunt, affliguntur casibus alienis, consolationem lapsis, solatium cupiunt afferre deceptis;
Abbreviated transcription (Latin):
contra corporeos dolores. Supra dixit
rugiebam agemitu cordis mei. nunc
aduersum iniquas suggestiones posuit.
Ego autẽ uelut surdus ñ audiebã. ⁊ cetã
Sic narrationis ipsius textus gemina
pleta. nunc uenit ad medicine:
salutaris auxilium. qm̃ inter calaimi¬
tates asperas eiꝰ confidentia non defecit.
s semꝑ sperauit in dño. qui potest iͥs¬
ticiã in gaudim cõmutare. Et idõ
petitionem suam exaudiendam putat.
quia se in dño sperasse confidit. Nã
& ipse sic dicit. Etiam si occidat me:
in ipso sperabo. Sic & tres pueri confi¬
tentur. Potens est de camino ignis libe¬
rare nos. Qͦd si noluerit. notum tͥ sit
rex. quia diis tuis non seruiemus. Talis
est. scõrum uoluntas. tale fixit amente
consilium. ut non emolum̃to aliquo
presentis temporis: s tantum ipsius dñi
yia dixit nequando insultent in
me immici mei. & dum commo¬
uerentur pedes mei in me magna lo
Inc causas enumerat. cur eum dñs

Expanded text:
Contra corporeos dolores supra dixerat: Contra corporeos dolores supra dixerat: Rugiebam a gemitu cordis mei: nunc adversus iniquas suggestiones posuit: Ego autem velut surdus non audiebam, etc. Sic narrationis istius textus gemina pleta, nunc venit ad medicinae salutaris auxilium: quoniam inter calamitates asperas ejus confidentia non defecit, sed semper speravit in Domino, qui potest tristitiam in gaudium commutare. Et ideo petitionem suam exaudiendam putat: quia se in Domino sperasse confidit. Nam et ipse dicit: Etiamsi occidat me, in ipso sperabo . Sic et tres pueri profitentur: Potens est Deus de camino ignis liberare nos. Quod si noluerit, notum tibi sit, rex, quia diis tuis non serviemus . Talis est enim sanctorum voluntas, tale fixa mente consilium, ut non emolumento aliquo praesentis temporis, sed tantum ipsius Domini ia dixi: Nequando insultent in me inimici mei: et dum commoventur pedes mei, in me magna locuti sunt. Nunc causas enumerat, cur eum Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
Aadidit. Et sicut mutus qui ñ apuit
os suum. Nutus & si clare aliqͥd non
dicit. int̾dum balbutiendo remurmu¬
rat. Sicut mutus autẽ qui ñ aꝑuit
os suũ fuit. qui labia sua nullo ser¬
mone aspero. nulla contra dm̃ remur¬
muratione cõmouit. O tranquillitas
scẽ mentis. Foris u̾mib consumebatur.
bus occupari.
St factus sum ut homo non audiens.
& ñ baliens in ore suo increpationes.
ensus iste repetitur. ut nobis mag¬
ne patientiȩ ualidius inculceturꝰ
exemplũ. Habebat utiq ueritatẽ cause
sue. ꝑ quam mala suadentis potuisset
arguere. S uir patientissimꝰ sibi repu¬
tans om̃ia. ab illoꝵ increpatione cessa¬
bat. sicut ipse dic̃. Nonne dissimulaui
nonne quieui: Nam cum eos posset
arguere qui falsis eum cͥminationib
impetebant. sic elegit tacere quẽ admo¬
dũ solet ille facere qͥueritatẽ responsi-¬
onis cognoscitur non habere. Respice
nẽ singłis causis remedia contributa.

Expanded text:
Addidit, et sicut mutus qui non aperuit Addidit, et sicut mutus qui non aperuit os suum. Mutus etsi cum clamore aliquid non dicit, interdum balbutiendo remurmurat. Sicut mutus autem, qui non aperuit os suum, fuit, qui labia sua nullo sermone aspero, nulla contra Deum remurmuratione commovit. O tranquillitas sanctae mentis! Foris vermibus consumebatur, bus occupari Et factus sum ut homo non audiens, et non habens in ore suo increpationes. Sensus ipse repetitur, ut nobis magnae patientiae validius inculcetur exemplum. Habebat utique veritatem causae suae, per quam mala suadentes potuisset arguere: sed vir patientissimus sibi reputans omnia, ab illorum increpatione cessabat, sicut ipse dicit: Nonne dissimulavi? nonne quievi ? Nam cum eos posset arguere qui falsis eum criminationibus impetebant, sic elegit tacere, quemadmodum solet ille facere qui veritatem responsionis cognoscitur non habere. Respice nunc singulis causis remedia contributa.
Abbreviated transcription (Latin):
die meditabantur.i
Roxim quidem erant sanguine.
s longissim reddebantur fecoris
horroie. dum quod ille tolerabat in uul¬
nere. illi sustinere non poterant in odore
Nam & ipse de conuige sua dic̃. Alitũ
meũ exhorruit uxor mea. Qͥa rogo ex¬
traneoꝵ fastidia facerent. dum alationes
eiꝰ upxoris caritas sustinere ñ possetꝰ Nam
qui quanto illũ uidebant in dei amo¬
re ꝑsistere. tanto ei mortem anime ni¬
tebantur inferre. Subuuixit. Et qui
inquirebant mala mͥ locuti sunt ua¬
nitatẽ. Uxorem designat. que immun-¬
dis sꝑitib attacta dum eum cupit li¬
berari de pena uiro scissimo suadebat.
ut dñi loqueretur inuiriã dicens. Dic
uerbum in dnõ: & morere. Medita¬
bant᷑ quoq su pradicti dolos. quia dũ
se consolari corpore pitabant anime
contraria suggerebant. mui os suum
quã audire noxia & non respon¬
dere contraria. Nam & si locutus. est.
iusta. ad illa tam̃ surdus erat que qͣsi
consolantium iniquitas suggerebat.

Expanded text:
die meditabantur. Proximi quidem erant sanguine, sed longissimi reddebantur fetoris horrore; dum quod ille tolerabat in vulnere, illi sustinere non poterant in odore. Nam et ipse de uxore sua dicit: Halitum meum exhorruit uxor mea . Quid, rogo, extraneorum fastidia, dum halationes ejus uxoris charitas sustinere non posset? Nam qui quanto illum videbant in Dei amore persistere, tanto ei mortem animae nitebantur inferre. Subjunxit: Et qui inquirebant mala mihi, locuti sunt vanitatem. Uxorem designat, quae immundis spiritibus adacta, dum eum cupit liberari de poena, viro sanctissimo suadebat, ut Domini loqueretur injuriam, dicens: Dic verbum in Domino, et morere . Meditabantur quoque supradicti dolos, quia dum se consulere corpori putabant, animae contraria suggerebant. Vers. 14. Egquam audire noxia, et non respondere contraria. Nam etsi locutus est justa, ad illa tamen surdus erat, quae quasi consolantium iniquitas suggerebat.
Abbreviated transcription (Latin):
nisi etiã addidiss&: & confortati sunt
Auttiplicati sunt. Hoc schema dichl¬
epemfasis. quod gradatim crescit ad motũ
ammi concitandũ. Multiplicati sunt uͦ:
qui eum oderant. Iniq quando supra ip¬
sum sp̃uum ũnundoꝵ numerꝰ augebat᷑.
Unus enĩ peculium uastabat. alter patri-¬
monium lacerabat. filios quoq ipsius
alii trucidabant. Et necesse erat ut ei int̾
tot calamitates hostes crescerent qui tam
numerosa probatus. est. pericula tolerasse
Iniq uͦ additum. est. quoniam uir scĩsi¬
mꝰ aprauis sꝑitib iniuste semꝑ horretur.
quod ad uoluntatem uidelicet diabolicã
ꝑtin&e expͥmendam ñ ad meritorũ prauã
inanemq iactantiam.¬

Expanded text:
nisi etiam addidisset, et confortati sunt nisi etiam addidisset, et confortati sunt multiplicati sunt. Hoc schema dicitur emphasis, quod gradatim crescit ad motum animi concitandum. Multiplicati sunt vero qui eum oderant inique, quando supra ipsum spirituum immundorum numerus augebatur. Unus enim peculium vastabat, alter patrimonia lacerabat, filios quoque ipsius alii trucidabant; et necesse erat ut ei inter tot calamitates hostes crescerent, qui tam numerosa probatus est pericula tolerasse. Inique vero additum est, quoniam vir sanctissimus a pravis spiritibus injuste semper horretur. Quod ad voluntatem videlicet diabolicam pertinet exprimendam, non ad meritorum pravam inanemque jactantiam