comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
su gͥ dilucłi radicem hedere uer¬
mis corrupit. qñ ꝑ ꝯsensum sug¬
gestionis ꝓthoparentẽ hostis an¬
tiquus infecit. Uł qm̃ ꝑ radicẽ
hõĩs capilli designari solent. ⁊ ꝑ
capillos cogitationes m̃tis. hede¬
ꝑ ꝯsensum cogitationis hoĩes ab
actore suo alienauit. Icunc he¬
deram arefecit. qr caritatis hũo¬
re subtracto hoĩem sic̃ t̾ram sine
a qͣ fecit. Merito ergo ut̾q ionas
re tac̾tus doluit. nã utͥusq iac¬
tura. huiꝰ ꝑ sacͣmentũ rei. illius
ꝑrem sacram̃ti una fuit. Itaq
quo dolore doleat ut̾q uideamꝰ.
Dic nobis iona dic nob̾. putas be¬
ne irasceris tu: Irascor ait usq ad
irasceris tu. Tristis ÷ inquit aĩa
mea usq ad mortem. Certe bene
iras ceris. qr bona ⁊ ira. que tali
datur. Irascẽ ergo usq ad moitẽ
bone iħu. ⁊ te peniteat. qr si te cõ¬
tͥstaui ad horam iã ñ me penit.
Non ÷ enĩ nobis salus ulla sine
morte tua p̾ciosa. Morte tua sa¬

Expanded text:
su igitur diluculi radicem hederae versu igitur diluculi radicem hederae vermis corrupit, quando per consensum suggestionis protoparentem hostis antiquus infecit. Vel quoniam per radicem hominis capilli designari solent, et per capillos cogitationes mentis, hedeuando, per consensum cogitationis homines ab auctore suo alienavit. Et tunc hederam arefecit, quia charitas humore subtracto hominem sicut terram sine aqua fecit. Merito ergo uterque Jonare tactus doluit. Nam utriusque jactura, hujus per sacramentum rei, illius per rem sacramenti, una fuit. Itaque quo dolore doleat uterque, videamus. Dic nobis, Jona, dic nobis, putas bene irasceris tu? Irascor, ait, usque ad irasceris tu? Tristis est, inquit, anima mea usque ad mortem . Certe bene irasceris, quia bona est ira, quae tali datur. Irascere ergo usque ad mortem, bone Jesu, et te poeniteat, qui si te contristavi ad horam, jam non me poenitet. Non est enim nobis salus ulla, sine morte tua pretiosa: morte tua sa
Abbreviated transcription (Latin):
filius hominis in corde t̾re. Hinc
ẽ qd̾ cum gñatio pͤua ⁊ adultera sig¬
num querẽt. ñ ẽ ei datum nͥ signũ
ione. Hic gͥ ionas plantauit hede¬
ram. c̃ fecit hoĩem. quem discre¬
cionis furca ⁊ bacło rõnis susten¬
tans. in hoc eum a t̾ra subleuauit.
qr os homini sublue dedit. Cui
ĩ intelligentie uirorem tͥbueus:
umbͣm dilectionis inueñ. Unde
scriptũ. Delicie eius sunt ẽẽ c̃ fili¬
is hominũ. S u̾mis tandem ede¬
re radicem corrosit. uento q uren¬
te ⁊ calido flante arefecit. Quis pu¬
qui nimir radicem hedere corro¬
sit. dum pͥmum hoĩem fraude
cͥciunuenit. Ab ip̃o enĩ tanꝙͣa ra
dice hoĩes uniu̾si tanqͣm rami
sunt exorti. S qͦmͦ: In ascensu
inquit dilucłi. Diei nõie. qñq
pͣua delectatio actionis accipitur.
ut ibi. Peat dies in qͣ natꝰ sum.
huiꝰ diei crepuscłm ẽ negligen¬
tia m̃tis. nox obfuscatio cordis. di¬
lucłm ꝯsensus dliggestionis. di¬
ei claritas delectio oꝑis. In ascñ¬

Expanded text:
e. Hinc est quod, cum generatio prava et adultera signum quaereret, non est ei datum, nisi signum Jonae. Hic igitur Jonas plantavit hederam, cum fecit hominem, quem discretionis furca et baculo rationis sustentans in hoc eum a terra sublevavit; quia os homini sublime dedit. Cui etiam intelligentiae virorem tribuens, umbram dilectionis invenit. Unde scriptum: Deliciae ejus sunt, esse cum filiis hominum . Sed vermis tandem hederae radicem corrosit, ventoque urente et calido flante, arefecit. Quis, puqui nimirum radicem hederae corrosit, dum primum hominem fraude circumvenit. Ab ipso enim tanquam a radice homines universi tanquam rami sunt exorti. Sed quomodo? In ascensu, inquit, diluculi . Diei nomine quandoque prava delectatio actionis accipitur, ut ibi. Pereat dies in qua natus sum . Hujus dici crepusculum est negligentia mentis, nox offuscatio cordis, diluculum consensus suggestionis, diei claritas dilectio operis. In ascen
Abbreviated transcription (Latin):
uacuum reꝑit᷑. Simiłr ⁊ nos aui¬
ciis uacui tam corꝑe qͣm anuma
debemꝰ reꝑiri. Est añ tͥplex ieiunii
auctoritas. ab ãtiqͥtate temporis.
a qualitate loci. ab institutioni
p̾ceptoris. Ab insticutione p̾cep¬
toris. qr adeo. a qͣlitate loci qr in
ꝑadyso. ab antiquitate cꝑris. qr
a mundi exordio. Uñ dic̾tum ẽ
De ligno sc̃ie boni ⁊ mali ne come¬
das. Eua qͣm diu abstinuit nͥgo
to uero ieiunio carnis pruritũ
sensit. ⁊ in ꝑadyso ñ remansit.
Adam simłr uiolato ieiumo. in
mundi miseriã corruit. It̃ a tꝑri¬
bis ⁊ ꝑsonis ostendit᷑ auc̃toritas.
ieiiiiii. qr añ legem a moyse. sub
lege ab helya. a xp̃o sub gr̃a. Moy¬
se siquid̾e pꝰ ieiuiniũ locutus est
c̃ deo. helyas pꝰ ieiunium in celũ

Expanded text:
vacuum reperitur. Similiter et nos a vivacuum reperitur. Similiter et nos a vitiis vacui, tam corpore quam anima debemus reperiri. Est autem triplex jejunii auctoritas, ab antiquitate temporis, a qualitate loci, ab institutione praeceptoris. Ab institutione praeceptoris, quia a Deo, a qualitate loci, quia in paradiso; ab antiquitate temporis, quia a mundi exordio. Unde dictum est: De ligno scientiae boni et mali ne comedas . Eva quandiu abstinuit, virgo to vero jejunio carnis pruritum sensit, et in paradiso non remansit. Adam similiter violato jejunio in mundi miseriam corruit. Item a temporibus et personis ostenditur auctoritas jejunii, quia ante legem a Moyse, sub lege ab Elia, a Christo sub gratia. Moyses siquidem post jejunium locutus est cum Deo , Elias post jejunium in
Abbreviated transcription (Latin):
niniuen p̾dicauit. Amalo enĩ
declinare ñ possumꝰ. uł diuine
miscd̃ie participari. nͥ prius p̾¬
t̾cta peccã ꝑ penitentiam luge¬
designat᷑. qr sic̃ dequadraguita
qͥnquagenarii fructus colligit᷑
remissiuus d̾r. Neq enĩ filii isrł.
t̾ram ꝓmissionis acceperunt.
nͥ prius ꝑ desertũ annis qͣdragĩ¬
excludi debere ostenderet. qͣdra¬
grnta dieb ⁊ totid̾e noc̃tib ie¬
iunauit. Ideo si de malo uolu¬
d̾i cognoscẽ. tand̾e si c̃ ipõ salua¬
tore angłoꝵ ꝯsortiũ susciꝑe o
portet nos decimari. pnĩa qͣdra¬
gesimali. Nam in istis sacris cẽ¬
porib tum sit pars anni decima
qͣi ꝓ decimis dare nos ip̃os deo debe¬
mus. Ieuinemꝰ gͥ auitiis. a scłari¬
b negociis. ieiuneinꝰ ab alim̃tis
⁊ ĩmundis desideriis. In his enĩ qͣ¬
tuor tota ꝯsistit afflictio pnĩalis.
Est enĩ ieiunium. ꝯmunis om̃i¬
um menbroꝵ satisfactio. ut scł
satisfaciant menbra scd̾m pec
minis intestinũ. qd̾ eo mortuo

Expanded text:
it. A malo enim declinare non possumus, vel divinae misericordiae participare, nisi prius praeterita peccata per poenitentiam lugedesignatur, quia, sicut de quadraginta quinquagenarii fructus colligiturmissivus dicitur. Neque enim filii Israel terram promissionis acceperunt, nisi prius per desertum annis quadraginexcludi debere ostenderet, quadraginta diebus et totidem noctibus jejunavit . Ideo si de malo voluDei cognoscere, tandem si cum ipso Salvatore angelorum consortium suscipere, oportet nos decimari poenitentia quadragesimali. Nam in istis sacris temporibus, cum sit pars anni decima, quasi pro decimis dare nos ipsos Deo debemus. Jejunemus igitur a vitiis, a saecularibus negotiis; jejunemus ab alimentis, et immundis desideriis: in his enim quatuor tota consistit afflictio poenitentialis. Est enim jejunium communis omnium membrorum satisfactio, ut scilicet satisfaciant membra secundum pminis intestinum, quod eo mortuo
Abbreviated transcription (Latin):
Quia mori ꝓ nobis uenit. ⁊ potñ¬
tie sue sacramentũ illi celauit.
qui ꝑ manꝰ uid̾oꝵ de morte sua
tractare disposuit. Sic tobias pe¬
dem tirixit in tygͥde uͭ piscis ciciꝰ
accedẽt. sic mutauit dd̾ faciẽ
suam corã achis. ut cautius ho¬
stes ꝯtereret. sic uni de filiab phi¬
listinoꝵ copłat᷑ sanson. ut ip̃os
philisteos cuciꝰ ꝯprehende̾t. Pedẽ
enum denudauit in tygride. cum
huãĩtatis sue ueritatẽ. xp̃c demõ¬
strauit in tẽptatione. Faciem
coram achis dauid ĩmutauit. ẽ
xp̃c diuinitatis sue potentiam.
corã diabło celauit. Unam de
filiab philistinoꝵ gͥ sanson copła¬
uit. c̃ in sole iusticie huãnitatis
nr̃e mi seria ꝑ cẽptatioĩs signum
innocuit. S q̃r: Ut piscis ut
hostes ut philistei ꝯprehende̾nt᷑.
Ut enĩ u̾sutia diabłi qui antiqꝰ
est hostis ꝯprehendẽt᷑. hũanitatis
ueritatem in temptatione xp̃e

Expanded text:
Quia mori pro nobis venit, et potentiae suae sacramentum illi celavit, qui per manus Judaeorum de morte sua tractare disposuit. Sic Tobias pedem tinxit in Tigride, ut piscis citius accederet . Sic mutavit David faciem suam coram Achis, ut cautius hostes contereret . Sic uni de filiabus Philisthinorum copulatur Samson, ut ipsos Philisthaeos tutius comprehenderet . Pedem enim denudavit in Tigride, cum humanitatis suae veritatem Christus demonstravit in tentatione. Faciem coram Achis David immutavit, cum Christus divinitatis suae potentiam coram diabolo celavit. Unam de filiabus Philisthinorum sibi Samson copulavit, cum in sole justitiae humanitatis nostrae miseria, per tentationis signum innotuit. Sed quare? Ut piscis, ut hostes, ut Philisthaei comprehenderentur. Ut enim versutia diaboli, qui antiquus est hostis, comprehenderetur, humanitatis veritate
Abbreviated transcription (Latin):
dam egressus de ciuitate bethle¬
em ꝑegrinari uoluit u̾c̃q sibi cõ¬
int̾rogatus ÷ ab eo. uñ uenis. Qi
respondit. Leuita sum. de beth¬
leem uda.⁊ uado ut habite ubi
pot̾o. ⁊ utile mͥ eẽ ꝑsperero. Mane
inquit apd̾ me ⁊ esto mͥ parens

Expanded text:
bi egressusque de civitate Bethleem peregrinari voluit ubicumque sibi cominterrogatus est ab eo unde venis qui respondit Levita sum de Bethleem Iuda et vado ut habitem ubi potuero et utile mihi esse perspexero mane inquit apud me et esto mihi parens
Abbreviated transcription (Latin):
intelligendo de incirẽfrripto
lumine aliquid degustat. mͦ aũ
subcũbit. qr degustando it̾m de¬
ficit. Quasi ergo uincit᷑ angł
qñ intellectu intimo apprehen¬

Expanded text:
ntiendo de incircumscripto lumine aliquid degustat, modo vero succumbit, quia et degustando iterum deficit. Quasi ergo vincitur angelus, quando intellectu intimo apprehen
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħe ⁊acharie uoc̃ẽ dicentis. Ieui¬
niũ qͣrti. ⁊c̃. Nam uid̾i quat̾ in
anno ieuinant uidł añ pascha.
añ pentecosten. ante scenophe¬
quat̾ in anno fiunt hec ieiuma.

Expanded text:
e vocem dicentis. » Jejunium quarti , etc. Nam Judaei quater in anno jejunant, videlicet ante Pascha, ante Pentecosten, ante Scenopequater in anno fiunt haec jejunia,
Abbreviated transcription (Latin):
ca adiectio ẽ. Sic̃ enĩ .xiiii. sunt
gnationes ab abraham usq ad
ne. a pͥmo die martii.usq ad
sed̾am unii. ⁊ sic curre ꝑ sin¬
gła. Antiqͥtus enĩ sic ieuinare
solebant. In marcio fiunt. ut ĩ
nobis marcescant uitia. In esta
eciam qñ fructus t̾re colligunt᷑
fiunt. ut in grãrum actione fru¬
ctus bonoꝵ oꝑm ꝑsoluamꝰ. In de¬
cembri qñ herbe moriuntur fi¬
unt. ut nos mundo mortificemꝰ ⁊
renasci deo merxam᷑. Ieiunia ue¬
ris pͥma dicunt᷑. qr pͥmo mense fi¬
unt. Ieunia estatis qͣrta dñtur.
qr quarto m̃se fiunt .i. iunio. Ie¬

Expanded text:
ca decem. Sic enim quatuordecim sunt generationes ab Abraham usque ad nae a primo die Martii usque ad secundum Junii: et sic curre per singula. Antiqui enim sic jejunare solebant. In Martio fiunt, ut in nobis marcescant vitia. In aestaetiam, quando fructus terrae colliguntur, fiunt, ut in gratiarum actione fructus bonorum operum persolvamus. In Decembri, quando herbae moriuntur, fiunt, ut nos mundo mortificemus, et renasci Deo mereamur. Jejunia veris prima dicuntur, quia primo mense fiunt: jejunia aestatis quarta dicuntur quia quarto m
Abbreviated transcription (Latin):
euitet me fecisse hoiẽm.
Non ⁊̃ arbitrand̾ dilec̃tis¬
simi. qd̾ aliquid muta¬
bilitatis aut inuirie cadat in
illum apd̃ quẽ ñ ẽ transmuta¬
tio nec uicissicudinis obubra¬
tio. Omĩa quid̾e c̃ tͣn qͥllitate
indicat. ⁊ tñ eũ iratum pler̃q
script᷑a predicat. S hoc ipm ꝑ
cãm picit᷑. ut nos ira sua dig¬
bo uixta duos intelligentie modos
iusticia ⁊ pax oscłate sunt. Iu¬
sticia quid̾e si sic intelligat᷑. pe¬
nicet me fe.ho. acsi dicat. Faciã¬
qd̾ homo penitens facere solet. qr
delet qd̾ fecit. Pax uͦ si sic accipi¬
at᷑. Penitet me fecisse hominem
.i. pena me tenet de hoĩe que fe¬
c. Quasi dicat. Hominẽ tenet
culpa pene. me uero tenebit pe¬
na culpe. Ip̃e fecit ⁊ ego feram.
ip̃e rapuit ⁊ ego ꝑsoluam. Ideo
feram qd̾ fecit. qr ꝑ eo feram quẽ
feci. Quis enĩ qd̾ suum ẽ parui¬
pendat: Que mulier hñs drag¬
mas decem. ⁊ si ꝑdiderit unã ex
eis. ñne ac. li. ⁊ eu̾tit do. ⁊ que¬

Expanded text:
enitet me fecisse hominem . Non est arbitrandum, dilectissimi, quod aliquid mutabilitatis aut injuriae cadat in illum, apud quem non est transmutatio, nec vicissitudinis obumbratio. Omnia quidem cum tranquillitate judicat, et tamen eum iratum plerumque Scriptura praedicat. Sed hoc ipsum per causam dicitur, ut nos ira sua dig tamen verbo, juxta duos intelligentiae modos justitia et pax osculatae sunt. Justitia quidem, si sic intilligatur: Poenitet me fequod homo poenitens facere solet, quia delet, quod fecit. Pax vero, si sic accipiatur, Poenitet me fecisse hominem, id est poena me tenet de homine quem feci; quasi dicat, hominem tenet culpa poenae, me vero tenebit poena culpae. Ipse fecit, et ego feram; ipse rapuit, et ego persolvam. Ideo feram quod fecit, quia pro eo feram, quem feci. Quis enim quod suum est parvipendat? Quae mulier habens drachmas decem, si perdiderit unam ex eis, nonne ac
Abbreviated transcription (Latin):
dam gñe uite acquirit᷑. dum
in hoc corpore uiuit᷑. ut aliquid
adiuuent bñficia defunctos. Ac
ꝑ hoc scd̾m ea que ꝑ corpus ges¬
serunt ea que post corpus ꝓ eis¬
om̃ino ista. siue ꝓ eis fiant. qͦꝵ
tam mala sint merita. ut nec
talib digni sint adiuuari. sine
ꝓ eis quoꝵ tã bona ut talib ñ
indigeant adiunctis. Genere
igitur uite qd̾ gessit quisq ꝑ
corpꝰ efficitur ut ꝓsint uł nõ
ꝓsint quec̃q ꝓ ilło pie fiunt c̃
reliquerit corpus. Ut enĩ hoc qd̾¬

Expanded text:
ae genere adquiritur, dum in hoc corpore uiuitur, ut aliquid adiuuent ista defunctos, ac per hoc secundum ea quae per corpus gesserunt eis quae post corpus juvant ista, sive pro eis fiant quorum tam mala sunt merita, ut nec talibus digni sint adjuvari; sive pro his quorum tam bona, ut talibus non indigeant adjumentis. Genere igitur vitae quod gessit quisque per corpus, efficitur ut prosint vel non prosint quaecunque pro illo pie fiunt cum reliquerit corpus. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
regñatis hõĩb fac̾e̾. ut nlłus eo¬
rum p̃termutat᷑. ad quos hec
bñficia possint ⁊ debeant ꝑue¬
nire. Melius ẽ enĩ suꝑerunt
ista eis quib nec obsunt nec
ꝓsunt: qͣm eis deerunt qͥb pro¬

Expanded text:
 ut nullus eorum praetermittatur ad quos haec beneficia possint et debeant pervenire. Melius enim supererunt ista eis quibus nec obsunt nec prosunt, quam eis deerunt quibus pro
Abbreviated transcription (Latin):
minari dixit: ꝑ legis latorem.
S hoc signũ idem ip̃e boetius in
inferiori margine uestis philo¬
sophie depictum cognouit. Qura
idem ẽ ⁊ sanguinẽ poĩtũ in suꝑli¬
minari. ⁊ teta depictum in infe¬
riori. S ⁊ ip̃e gedeon trecentos mi¬
lites qui ad bella ꝓced̾e̾nt. a dextͥs
statuit ⁊ elegit. Significans
sanguinem agni ponendũ. ⁊
tbau in dextro poste depingend̃
Nam nũs ille qui ꝑ figuram
securũ reddat in ordinate spei
presũptio falsa. signa thau po¬
ne sanguinem passionis in cõ
mandibula. Nichil ẽ enĩ qd̾ ñ
uincat frequens ruminatio
tucis agrestib. Non om̃e fer¬
m̃tum abiciend̾ ẽ. Nam muli¬
er sapiens ferm̃tũ posuit ĩ farine
satis trib. s acibo aĩe sp̃ali. abi¬
ciende sunt uł aꝑta malicia. uł
religio simłata. Nam de pͥmo

Expanded text:
minari dixit per legislatorem; sed hoc idem signum ipse Boetius in inferiori margine vestis philosophiae depictum cognovit. Quia idem est, et sanguinem positum in superliminari, et theta  Θ depictum in inferiori. Sed et ipse Gedeon, trecentos milites, qui ad bella procederent, a dextris statuit, et elegit , significans sanguinem agni ponendum, et thau in dextro poste depingendum. Nam numerus ille, qui per figuram securum reddat inordinatae spei praesumptio falsa, signa thau, pone sanguinem passionis in consmandibula. Nihil est enim quod non vincat frequens ruminatio tucis agrestibus. Non omne fermentum abjiciendum est; nam mulier sapiens fermentum posuit in farinae satis tribus; sed a cibo animae spirituali abjiciendae sunt, vel aperta malitia, vel religi
Abbreviated transcription (Latin):
se dignũ aꝑire sacͣmenta hũani¬
tatis eiꝰ. Intestina uero sunt aĩa
habuit. ꝓut decuit ⁊ oportuit.
fuerunt ergo heretici qui ip̃m pu¬
rum hominem asserebant. s d̾m
eẽ negabant. Hii pedes ⁊ intestina
uorabant. s capd̃ obmiitebant.
fuerunt alii qui ip̃m d̾m ẽẽ crede¬
bant. s eum ueram carnẽ. s qͣi
fantasticam ut sic uideret᷑ ab ho¬
munib. accepisse negabant. Isti
capd̃ ⁊ intestina uorabant. s non
pedes. Fuerunt ali qui ip̃m d̾m ẽ
⁊ ueram carnẽ accepisse ꝯfessi sunt.
s ip̃m aĩam hũisse negauerunt.

Expanded text:
humanitatis ejus. Intestina vero sunt anima, habuit, prout decuit et oportuit. Fuerunt ergo haeretici, qui ipsum purum hominem asserebant, sed Deum esse negabant. Hi pedes et intestina vorabant, sed caput omittebant. Fuerunt alii, qui ipsum Deum esse crediderunt, sed eum veram carnem, sed quasi phantasticam ut sic videretur ab hominibus, accepisse negabant: isti caput et intestina vorabant, sed non pedes. Fuerunt alii, qui ipsum Deum esse et veram carnem accepisse confessi sunt; sed ipsum animam habuisse negaverunt,
Abbreviated transcription (Latin):
tim ꝑii : Quare exceptus genib
cur lactatus uberib: Tranfert
enĩ in se uir sanctus. ñ qd̾ fac̾tꝰ
ẽ. s qd fecit. Beatus aũt ẽ ille.
qui in domo meruit suscitari
s tanto beatior ille qui suscita¬
ri meruit extra portam. qͣnto fu¬
neri uicinior sepulcro q. Bea¬
tissimꝰ aũt qui rã sepultus qua¬
triduanꝰ fecẽbat in tumło. quo
pecc̃m obstinationis designat᷑.
santo ad sanandum difficilius
qͣnto funib uicioꝵ alligat᷑ dł¬
strictius. Uł hedum decoquit:
qui ignem ⁊ ligna supponit.
Hedus culpa. lignũ causa. ignis e¬
pena. Est gͥ peccm̃ culpa. ⁊ est
peccm̃ ñ culpa. Est causa peccĩ.
causa nͨ pena. Iest pecẽm culpa
catum ⁊ culpa actus pecci: ⁊ re¬
atus. Peccm̃ ⁊ ñ culpa. hostia ꝓᷤ
peccĩ ⁊ ñ peccm ꝯtͥctio cordis etiam
pꝰ actam pnĩam. qr scriptũ est.
Depꝑatiato peccõ noli ẽẽ securus.
ex furto solet ꝑuiriũ ꝓuenire.
tim ꝑ ꝯtumatiam ad mortem

Expanded text:
tim perii? Quare exceptus genibus, tim perii? Quare exceptus genibus, cur lactatus uberibus? . Transfert enim in se vir sanctus, non quod factus est, sed quod fecit. Beatus autem est ille qui in domo meruit suscitari; sed tanto beatior ille, qui suscitari meruit extra portam, quanto funeri vicinior sepulcroque. Beatissimus autem, qui jam sepultus quatriduanus fetebat in tumulo, quo peccatum obstinationis designatur, tanto ad sanandum difficilius, quanto funibus vitiorum alligatur districtius. Vel hoedum decoquit, qui ignem et ligna supponit. Hoedus culpa, lignum causa, ignis poena. Est igitur peccatum culpa, et est peccatum non culpa. Est causa peccati, causa nec poena. Et est peccatum culpa catum et culpa, actus peccati, et reatus, peccatum et non culpa; hostia pro peccatum, contritio cordis, etiam post actam poenitentiam, quia scriptum est: De propitiato peccato noli esse securus . ex furto solet perjurium provenire. tim per contumaciam ad mortem
Abbreviated transcription (Latin):
s ⁊ fcm̃ defendere uelit. qͣt de infau¬
tia in adolescentiam creuit. Iuue¬
nes enĩ sunt qui a .xx. annis ⁊
supra. possunt ad bella ꝓced̾e. De
quib dictum ẽ. Imberbis iuue¬
nis iamia custode remoto: gaud
equis canibq. ⁊ aprici gramine
uerni. cereus in uiciũ flecti mo¬
nitorib asꝑ. Cum q ex ꝯsuetudi¬
ne defensionis qui peccat. ꝯtẽp¬
nere incipit ⁊ obstinatꝰ ẽẽ. de iui¬
qui ardor ẽ patͥs ⁊ filii. tanto lon¬
giuis a calore qͣnto longiꝰ a cari¬
tate. ⁊ a scĩ sp̃c ardore. Quia igit᷑
senes nat᷑aliter frigidi sunt. in
senium peccati labitur. qd nichł
lacte matris addit᷑. maledc̃i signr̃
p̃ponit᷑. Quia meledictus puer .c.
annoꝵ. Peccõr siquidem obstina¬
tus indulcedine sue cogitatioĩs
puer est centum annoꝵ. ⁊ hedus
coctus in lacte matͥs. ꝓpt̾ hoc tõb
dicebat. Quare ñ in uulua mor¬
tuus sum. egressus ex ut̾o ñ sta¬

Expanded text:
sed et factum defendere velit: quasi de infansed et factum defendere velit: quasi de infantia in adolescentiam crevit. Juvenes enim sunt, qui a viginti annis et supra possunt ad bella procedere: de quibus dictum est: Imberbis juvenis tandem custode remoto, Gaudet equis canibusque et aprici gramine campi, Cereus in vitium flecti, monitoribus asper. Cumque ex consuetudine defensionis, qui peccat contemnere incipit, et obstinatus esse: de juvqui ardor est Patris et Filii, tanto longius a calore, quanto longius a charitate, et a sancti Spiritus ardore. Quia igitur senes naturaliter frigidi sunt, in senium peccati labitur, in quo nin lacte matris additur, maledicti signum praeponitur; quia maledictus puer centum annorum. Peccator siquidem obstinatus in dulcedine suae cogitationis, puer est centum annorum; et hoedus coctus in lacte matris. Propter hoc Job dicebat: Quare non in vulva mortuus sum? egressus ex utero non sta
Abbreviated transcription (Latin):
accipit᷑. Quid ẽ igit᷑ ñ coques he.
in lacte matͥs sue. nͥ qd̾ aꝑte dicit᷑
ñ fouebis peccm̃ in dulcedine co¬
cinoris usurpat cogitatio loc̃ mr̃is.
Inuulua siquid̾e matͥs huiꝰ est:
qũ subgeritur. s de ut̾o eiꝰ egredi¬
tur: cũ deliberat᷑. Cum uero false
spei sibi fiduciam ꝓponit genib
eum mat̾ excipit. Icũ ꝑ exẽpla
maioꝵ ad faciendum inducit.
uber̃ suoꝵ lac elicit false ꝯsola¬
tionis. Cum q peccm ꝑpetrat᷑.
s adhuc ꝑ ignorantiã. ⁊ ꝓpt̾ falsas
ꝯsolationes mens excecatur. filiꝰ
ad infantiam educat᷑. Cum uͦ
ex nimia ꝯsuetudine peccandi
sciens ⁊ prudens manũ in flam¬
nã mittit. nec pot̾ ꝯtinere. ut
iam ñ ex ignorantia s pociꝰ peccet
ex infirmitate. de infantia in
adolescentiam crescit. Nat᷑alit̃
enĩ infantia ignorat. ⁊ adoles¬
centia infirma ẽ. S c̃ postea ex
eadem infirmitate pecẽm ita fo¬
uet᷑. ut ñ solum qui peccat. facere

Expanded text:
accipitur. Quid est igitur: Non coques hoedum in lacte matris suae, nisi quod aperte dicitur, non fovebis peccatum in dulcedine cocinoris usurpat cogitatio locum matris. In vulva siquidem matris hujus est, quando suggeritur: sed de utero ejus egreditur, cum deliberatur. Cum vero falsae spei sibi fiduciam proponit, genibus eum mater excipit. Et cum per exempla majorum ad faciendum inducit, uberum suorum lac elicit falsae consolationis. Cumque peccatum perpetratur, sed adhuc per ignorantiam, et propter falsas consolationes mens excaecatur, filius ad infantiam educatur. Cum vero ex nimia consuetudine peccandi, sciens et prudens manum in flammam mittit, nec potest continere, ut jam non ex ignorantia, sed potius peccet ex infirmitate, de infantia in adolescentiam crescit. Naturaliter enim infantia ignorant, et adolescentia infirma est. Sed cum postea ex eadem infirmitate peccatum ita fovetur, ut non solum qui peccat, facere,
Abbreviated transcription (Latin):
obedientiam abraham ꝯproba¬
ret. Rutsus c̃ quendam egrotr̃
sanasset: dixit. Hide nemini di¬
xeris. Nunquid tantũ mira¬
cłm silentio preteriri uolebat:¬
Non utiq. d exemplum humłita¬
tis ostendebat. Ecce bona uolun¬
tas d̾i fuit qd̃ uoluit filii passi¬
uelle potest nisi bonum. Uelle eñi
la uoluntate illud idem uoluit
tidotum. Qm̃ ⁊ si ext̾i̾or homo nr̃
pler̃q iudicat inti̾orem. ⁊ oꝑa
denuntient bonitatẽ ł uolunta¬
tem. tñ uoluntas ex oꝑib ñ est
iudicanda. s ex uoluntate uidi¬
canda sunt oꝑa. Scͥptũ quippe ẽ.
Affc̃s tuus oꝑi tuo nom̃ ĩponit.
⁊ onĩe peccm ut ait augustinꝰ.
ita uoluntariũ est. qd̾ ñ est pec

Expanded text:
obedientiam Abraham comprobaobedientiam Abraham comprobaret. Rursus, cum quemdam aegrotum sanasset, dixit: Vide, nemini dixeris . Nunquid tantum miraculum silentio praeteriri volebatNon utique, sed exemplum humilitatis ostendebat. Ecce bona voluntas Dei fuit quod voluit Filii passivelle potest, nisi bonum. Velle enim mala voluntate illud idem voluit tidotum. Quoniam etsi exterior homo noster plerumque indicet interiorem, et opera denuntient bonitatem, vel voluntatem, tamen voluntas ex operibus non est judicanda; sed ex voluntate judicanda sunt opera. Scriptum quippe est: « Affectus tuus operi tuo nomen imponit; » et omne peccatum, ut ait Augustinus, ita volun
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ filii. quia idem ẽ eis uelle ⁊ eẽ.
uoluntas qͥppe eẽntia ẽ. Qd̃ ergo
filius ait. non qd̾ ego uolo s qd̾
tu. idem ẽ acsi diceret. Non qd̃ ego
uolo s qd̾ ego. Ualde diuersa st̃
ñ uolo ⁊ uolo. utraq tñ uolun¬
tas in xp̃o. ⁊ utraq bona. Quis
enĩ nisi mentis insane malam
in xp̃o fuisse uoluntatẽ qudeat
ꝯfiteri  uolebat igit᷑ in qͣntum
homo qd̾ noluit ii qͣntum deus.
uoluntatem tñ hũam diuine
supposuit uoluntati. S ad hoc
dico ñ solum uult in qͣntum ħo.
qd̾ ñ uult in qͣntum d̾s. s ut d̾s
precipit aliqñ qd̾ ñ uult fieri.
⁊ ꝓhibet plerumq qd̾ uult fieri.
Plus ẽ enĩ preciꝑe qͣm uelle. Pre¬
cepit abraham ut ĩmolaret fi¬
lium suum ysaac. S nunqͥd
istud uolebat fieri ͦ Si uolebat
cur arietem herentẽ cornib in¬
ter uepres mittebat. Precipie¬
bat igit᷑. ⁊ tñ fieri nolebat. S ꝓp¬
ter hoc fieri precepit ut fidem ⁊

Expanded text:
et Filii, quia idem est eis velle et esse, et Filii, quia idem est eis velle et esse, voluntas quippe essentia est. Quod ergo filius ait: Non quod ego volo, sed quod tu, idem est ac si diceret, non quod volo ego, sed quod ego. Valde diversa sunt, non volo, et volo: utraque tamen voluntas in Christo, et utraque bona. Quis enim, nisi mentis insanae, malam in Christo fuisse voluntatem audeat confiteri? Volebat igitur in quantum homo, quod noluit in quantum Deus: voluntatem tamen humanam divinae supposuit voluntati. Sed solum vult in quantum homo, quod non vult in quantum Deus: sed et Deus, praecipit aliquando quod non vult fieri et prohibet plerumque quod vult fieri: plus est enim praecipere quam velle. Praecepit Abraham, ut immolaret filium suum Isaac : sed nunquid istud volebat fieri? Si volebat, cur arietem haerentem cornibus inter vepres mittebat? Praecipiebat igitur, et tamen fieri nolebat. Sed propter hoc praecepit ut fidem et
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃. nec uelle uult. Ista tũ duo suts
in aĩa. ⁊ anima ẽ una. Nunqͥd
diuisa ẽ anima: Nunqͥd ÷ͥ ꝯtraria
res est unra: ꝓpt̾ hoc ait apłs. In¬
uenio legem in menbris mĩs repug¬
nantẽ legi m̃tis mee. ⁊captuiũ
me ducentẽ in legem peccĩ. Uel¬
le adracet mͥ. ꝑficere ñ inuenio.¬
S qm̃ in hac diuersitate q̃dam iu¬
det᷑ aduersitas. quia bñ ñ ꝯuenire
uident᷑ lex m̃broꝵ ⁊ lex mentis.
leuemꝰ ocłos ⁊ ꝯsideremꝰ in capite
qd̃ in menbus ñ uidemꝰ ꝑspicue.
Consideremꝰ i xp̃o utͣmq uolun¬
tatem. aliam ⁊ aliam. diu̾sam
trãq bonam. Pater si fieri pot̾ in¬
quit. tͣnseat a me calix iste. Locu¬
tus ẽ filius hominis. S quid res¬
pondit filius dei: Uerunteñ ñ
mea uoluntas s tua fiat. Alit̃
locutꝰ est ergo filius hominis ałr
filius d̾i. Alit̾ bomo alit̾ d̾s. Totũ¬
homo: locutꝰ ẽ filius dei deus. S
idem d̾s. ĩmo ꝓrsus idem pat̾ ⁊
filius. Ergo ead̾e uoluntas pris

Expanded text:
r, nec velle vult. Ista tamen duo sunt in anima, et anima est una. Nunquid divisa est anima? Nunquid sibi contraria res est una? Propter hoc ait Apostolus: Invenio legem in membris meis repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in legem peccati. Velle adjacet mam in hac diversitate quaedam videtur adversitas, quia non bene convenire videntur lex membrorum, et lex mentis, levemus oculos, et consideremus in capite, quod in membris non videmus perspicue. Consideremus in Christo utramque voluntatem; aliam et aliam; diversam tramque bonam. Pater, si fieri potest, inquit, transeat a me calix iste, locutus est filius hominis . Sed quid respondit Filius Dei? Verumtamen non mea voluntas, sed tua fiat . Aliter locutus est ergo filius hominis, aliter Filius Dei: aliter homo, aliter Deus; totuhomo, locutus est Filius Dei Deus: sed idem Deus, imo prorsus, idem Pater et Filius. Ergo eadem voluntas Patris
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃ ꝯcreta. ⁊ coagulata m assũp¬
tionẽ carnis hũane in corpus
xp̃i tͣnsiuit. Non enĩ de celis illa
caro fuit sic̃ quid̾a crediderunt. s de
sub̃a m̃r̃ne carnis. Dicit enĩ iob in
ꝑsona xp̃i. Sicut lac mulsisti me
⁊ sicut caseum me coagulasti.U.
mulsisti me. De suba maͥs mee.
Ip̃e enĩ lapis est sine manib de
moirce abscisus qui creuit in mõ¬
tem magnũ. in montẽ coagula¬
tum. ⁊ incaseatũ de quo cecinit
psalmista dicens. Mons d̾i mons
pinguis. Ut quid suspicamini
montes incaseatos. montẽ in quo
lactis coagulatio. huius montis
incaseati glutinũ ꝯcretionis sp̃c
sc̃s fuit. quo p̾ter alioꝵ nat᷑am
ꝯcreta sunt m̃bra in uto̾ matͥs
alioꝵ siquid̾e m̃bra ex seminario
utriusq parentis. ꝑ interualla
tp̃r̃m ⁊ dier̃. formam suscipiunt
nat᷑alem. Itaq pꝰ quadragesi

Expanded text:
concreta, et coagulata in assumptionem carnis humanae in corpus Christi transivit. Non enim de coelis illa caro fuit, sicut quidam crediderunt, sed de substantia maternae carnis. Dicit enim Job in persona Christi: Sicut lac mulsisti me, et sicut caseum me coagulasti? Unde mulsisti me? De substantia matris meae. Ipse enim lapis est sine manibus de monte abscisus qui crevit in montem magnum, in montem coagulatum et incaseatum, de quo cecinit Psalmista dicens: Mons Dei mons pinguis; ut quid suspicamini montes incaseatos? Montem in quo lactis coagulatio, hujus montis incaseati glutinum concretionis Spiritus sanctus fuit, quo praeter aliorum naturam concreta sunt membra in utero matris: aliorum siquidem membra ex seminario utriusque parentis, per intervalla temporum et dierum, formam suscipiunt naturalem. Itaque post quadragesi
Abbreviated transcription (Latin):
sapĩe fc̃ã. cui nichil d̾s add̾e po¬
tuit. qr eo die scd̾m aĩam oĩa sci¬
uit. q̃ deus sciuit. ⁊ si ñ ita clare
ł ꝑspicue. Alioqͥn. aliqua dies
fuit. qd̾ filius d̾i carnẽ hũit ⁊ ho¬
ñ fuit. Potuert̃ igitur menbra
formata ꝑ etates ꝓfic̾e̾. ⁊ maiorẽ
susciꝑe qͣntitatẽ. S sapĩa maio¬
rem qͣntitatẽ. ł grã in fusa susci
ꝑe pͣotuit. qr ip̃e erat sapĩa geni¬
ta ⁊ ñ creata. ⁊ sapiens sapĩa in¬
genita ⁊ ñ creata. q̃ una
est c̃ sapĩa genita. cuius bñficio
sapĩa creata ñ genita ⁊ adiuncta
ñ potuit augmentari. Uniuit
enĩ sapĩa ingenita ñ creata. sapi¬
entiam creatam ñ genitã. sapĩe
genite ñ create. ⁊ fcã est inseꝑabił
unio. ut qd̾ dei erat eẽt hõis. ⁊ filiꝰ
hominis idem eẽt ip̃e filius dei.
ꝓpositi gͥ sensus uerbi. talis ẽ. Non
coques hedum in lacte mr̃is sue .i.
ñ affliges xp̃m passione in die cõ¬
ceptionis sue. Sexto die adam fc̃s

Expanded text:
nihil Deus addere potuit, quia eo die secundum animam omnia scivit, quae Deus scivit, etsi non ita clare vel perspicue. Alioquin aliqua dies fuit, quod Filius Dei carnem habuit et homo non fuit. Potuerunt igitur membra formata per aetatem proficere, et majorem suscipere quantitatem, sed sapientia majorem quantitatem vel gratia infusa susc ipse erat sapientia genita et non creata: et sapiens sapientia ingenita, et non creata, quae una est cum sapientia genita, cujus beneficio sapientia creata non genita, et adjuncta non potuit augmentari. Univit enim sapientia ingenita non creata sapientiam creatam non genitam sapientiae genitae non creatae: et facta est inseparabilis unio, ut quod Dei erat, esset hominis: et filius hominis, idem esset ipse Filius Dei. Propositi igitur sensus verbi talis est: Non coques hoedum in lacte matris suae, id est non affliges Christum passione in die conceptionis suae. Sexto die Adam factus
Abbreviated transcription (Latin):
precingat uͥginitas. ut exina-¬
niat. ł accingat ꝯtinentia sic
ut cohibeat. ł ordo ꝯuigalis or¬
dinate succingat. Nec eñĩ pec¬
catũ ÷ si ñ causa cohitus s causa
plis sponsus sponsam ordinate cog¬
noscat. ut sic ex illa cognitione fi¬
lius gñetur. qui ꝑ undam baptis¬
matis deo pꝰea regnẽtur. Bacłosq
ten̾e iubem᷑ in manib .i. disciplinã
exhibere oꝑibe. q̃ ñ sit nobis uirga
s bachħs. ut in austeritate discipline
grossitudo bacłi figuret᷑. Calciam̃
ta ⁊ hre debemꝰ in pedib. ne t̾renũ
lutum affectus nr̃õs polluat. s sͤ
exempla doctoꝵ muniant. ut ⁊̃ eo¬
rum suffragia aluto defendant.
Ecce dilectissimi si oĩa q̃ de agno ł
hedo dicta sunt sufficiunt ad me¬
delam qͥd necessariũ fuit tante ꝑ¬
fectioni addere qd̾ audistis. ñ coq̃s
hedum in lacte mr̃is sue. Notan¬
dum ẽ ergo. qd̾ pat̾ filium tradi¬
dit. uideus filium tradidit. Id̾e

Expanded text:
praecingat virginitas, ut exinapraecingat virginitas, ut exinaniat; vel accingat continentia, sic ut cohibeat; vel ordo conjugalis ordinate succingat; nec enim peccatum est, si non causa coitus, sed causa prolis sponsus sponsam ordinate cognoscat; ut sic ex illa cognitione filius quaeratur qui per undam baptismatis Deo postea regeneretur. Baculosque tenere jubemur in manibus, id est disciplinam exhibere operibus, quae non sit nobis virga, sed baculus, ut in austeritate disciplinae grossitudo baculi figuretur. Calceamenta etiam habere debemus in pedibus, ne terrenum lutum affectus nostros polluat; sed sic exempla doctorum muniant, ut etiam eorum suffragia a luto defendant. Ecce, dilectissimi, si omnia quae de agno vel hoedo dicta sunt, sufficiunt ad medelam: quid necessarium fuit tantae perfectioni addere quod audistis: Non coques haedum in lacte matris suae? Notandum est ergo quod Pater Filium tradidit, Judaeus filium tradidit. Idem
Abbreviated transcription (Latin):
Cauete a ferm̃to phariseoꝵ qͥd̾ ẽ
ypocrisis. ꝓpt̾ hoc atima sinceri¬
tam. Lactucas ⁊̃ agrestes come¬
dere tenem᷑ ⁊ ñ domesticas. Nã
sic̃ alia lactuca domestica est. ali¬
a agrestis. ita ẽ quedam amari¬
tudo agrestis. quedam domestica.
ꝑlactucam enĩ qr amara est. ama¬
ritudo fig᷑atur. S sic̃ melle sil¬
uestri iohannes utebat᷑ in deser¬
to. ⁊ nos in lege p̾cipim᷑ uesci lac¬
tuca agresti. nec mel domesticũ
ioħs. nec legis lator lactuca do¬
mestica precipit uesci. qr utr̃q
abhominabile ẽ apd̾ dm. Nam
dulcedo domestica ẽ int̾ ꝓspera
gratulari. lactuca domestica
est int̾ ad uersa amaricari. S
mel siluestre est. gratulari si
punguant aduersa. Lactuca a¬
grestis ẽ si deciꝑe uolunt ꝓsꝑa.
ꝓpt̾ hoc ait iberemias. Pone tibi
amaritudines. Hanc lactucam
comedebat ꝓpħa qñ dicebat. Ec¬
ce in pace amaritudo mea ama¬
Renes ur̃õs accingetis. Necẽe est
ut pruritum carnis hũãne ł

Expanded text:
Cavete a fermento Pharisaeorum, quod est hypocrisis . Propter hoc azyma sinceritam. Lactucas etiam agrestes comedere tenemur, et non domesticas. Nam sicut alia lactuca domestica est, alia agrestis, ita quaedam est amaritudo agrestis, quaedam domestica: per lactucam enim, quia amara est, amaritudo figuratur. Sed sicut melle silvestri Joannes utebatur in deserto , ita et nos lege praecipimur vesci lactuca agresti. Nec mel domesticum Joannes, nec legislator lactuca domestica praecipit vesci, quia utrumque abominabile est apud Deum. Nam dulcedo domestica est inter prospera gratulari; lactuca domestica est inter adversa amaricari; sed mel silvestre est gratulari si pungant adversa; lactuca agrestis est si decipere volunt prospera. Propter hoc ait Jeremias: Pone tibi amaritudine. . Hanc lactucam comedebat propheta, quando dicebat: Ecce in pace amaritudo mea est amaRenes vestros accingetis. Necesse est ut pruritum carnis humanae, vel
Abbreviated transcription (Latin):
Sunt gͥ ꝯtͣrie uoluntates ⁊ uidicis
⁊ iudicandi. Immo forte grauius
dãpnari deberet. si sibi dãpnum
optaret. Quia qui sibi neqͣm cui
bonus.: Ergo bona ẽ uoluntas ⁊ ui¬
dicis qui ñ uult qd udicandꝰ. zui
dicandi aliud uolentis qͣm uidex.
Non ẽ enĩ ꝯtͣ illam. ⁊ si sit p̃ter il¬
lam. S quid mit̃ si int̾ duos ho¬
mines sint diu̾se uoluntates q̃
minum sint diu̾se uoluntates
ꝑ quar̃ unam aliqͥd ñ uelit qd̾
ꝑ altãm uelit. Nam scd̾m infe¬
riorem ium anume que sensua

Expanded text:
ntrariae voluntates et judicis et judicandi, imo forte gravius damnari deberet, si sibi damnum optaret, quia qui sibi nequam, cui bonus? Ergo bona est voluntas et judicis, qui non vult quod judicandus; et judicandi, aliud volentis quam judex. Non est enim contra illam, etsi sit praeter illam. Sed quid mirum, si inter duos homines sint diversae voluntates, quae minum sint diversae voluntates; per quarum unam aliquid non velit, quod per alteram velit? Nam secundum inferiorem vim animae, q
Abbreviated transcription (Latin):
luit uelle iud̾m. Sictit eꝯtrario
pot̾ ẽẽ bona uoluntas hoĩs. ⁊ ali¬
ud tñ uolentis qd̾ d̾s. S si ẽ alia
uoluntas ad̾o. ñ ẽ tñ alienata a
d̾o. qr uult hoĩem uelle qd̾ ip̃e ñ
uult. Alia enĩ debet ẽẽ uoluntas
uideis. alia iudicio subracentis.
Iudex uult ex̾cere iusticiam. uidi¬
candus prestolat᷑ mĩam. Index

Expanded text:
o potest esse bona voluntas hominis; et aliud tamen volentis quod Deus: sed si est alia voluntas a Deo, non est tamen alienata a Deo, quia vult hominem velle, quod ipse non vult; alia enim debet esse voluntas judicis, alia judicio subjacentis. Judex vult exercere justitiam, judicandus
Abbreviated transcription (Latin):
s diuinitas qͣi alt̾ hyrcus abiit
in solitudinem .i. in celum ut por¬
taret peccata nr̃a. ñ ut haberet.
sut ꝯsumeret. S hoc intelligend̾u
ẽ qͣntum ad defensionẽ. qͣntum ad
ꝓtectionem. ñ qͣntum ad unionem
solutionis. In hoc enĩ eum diuinitas
dereliquit. qr ꝓtectionem cohibuit:
ut potestatem hr̃et inimicus qua
ꝯsummaret passionem. Nam si de¬
fendere eum diuinitas uoluisset
inunicꝰ occidendi eum potestatem
ñ habuisset. Isi mortuꝰ ñ fuisset
salutem nram oꝑatꝰ ñ esset. Ut gͥ¬
homo saluaret᷑. oportuit ut xp̃c
moreret᷑. S mori ñ pot̾ãt. nisi
potistatem occidendi eum inimi¬
cus hr̃et. Pocestatẽ hr̃e ñ posset
si eum diuinitas defendere uo¬
luiss. Ergo in hoc eũ diuinitas
daseruit. qd̾ ipm̃ ñ ꝓtexit. s uni¬
onem ñ soluit. Uerba quid̾e no¬
tanda sunt. Non enĩ ait dere¬
linques. s dereliquisti. Uiuꝰ hoc
dicebat. Ergo iam uiuũ diuini¬
tas dereliquerat: Ergo nec tunc

Expanded text:
sed divinitas quasi alter hircus, abiit in solitudinem, id est in coelum, ut portaret peccata nostra, non ut haberet, sed ut consumeret. » Sed hoc intelligendum est, quantum ad defensionem, quantum ad protectionem, non quantum ad unitionis solutionem. In hoc enim eum divinitas dereliquit, quia protectionem cohibuit, ut potestatem haberet inimicus, qua consummaret passionem. Nam si defendere eum divinitas voluisset, inimicus eum occidendi potestatem non habuisset. Et si mortuus non fuisset, salutem nhomo salvaretur, oportuit ut Christus moreretur. Sed mori non poterat, nisi potestatem occidendi eum inimicus haberet. Potestatem habere non posset, si eum divinitas defendere voluisset. Ergo in hoc eum divinitas deseruit: quod ipsum non protexit, sed unionem non solvit. Verba quidem notanda sunt. Non enim ait, derelinques, sed dereliquisti. Vivus hoc dicebat, ergo jam vivum divinitas dereliquerat. Ergo nec tunc
Abbreviated transcription (Latin):
nem uer̃ ex anima rõnali ⁊ hũa
carne subsistentẽ ꝯfitem᷑. capd̾ cum
pedib ⁊ intestinis uorare tenem᷑.
uorare .i. cum oñĩ auiditate su¬
mere. Quicquid enĩ dei est c̃ aui¬
ditate faciendum est. ꝓpt̾ boc
ait psalmista. Uoluntarie sacri¬
intestina c̃ pedib. Nlam seꝑatio¬
nem carnis ⁊ anime cũ mortuus
eẽt in sepulcro. ꝯfitem᷑. S talis
fuit unio d̾i ⁊ hominis qd̾ nec a cͣne
in sepulcro. nec ab aĩa seꝑari po¬
tuerit in inferno. Et totus erat in
sepulcro. s ꝓpt̾ carnẽ. totus in in¬
ferno s ꝓpter animam. totus uͥq
s ꝓpt̾ diuinitatẽ. Totus dico s
ñ totum. S nun quid uer̃ dixit
qui dixit hely hely lamasabatam
hoc tͥ. d̾s m̃s. d̾s m̃s. ut quid dere¬
liquisti me: Ait enĩ suꝑ hoc am¬
brosius. Clamat homo seꝑatiõe
diuinitatis moriturꝰ. Hinc ÷ qd̾
esitius suꝑ leuiticũ de duob hyr¬
cis loquens quoꝵ alt̾ ĩ molabat᷑

Expanded text:
nem verum, ex anima rationali et humana carne subsistentem confitemur, caput cum pedibus et intestinis vorare tenemur: vorare, id est cum omni aviditate sumere. Quidquid enim Dei est, cum aviditate faciendum est. Propter hoc ait Psalmista: Voluntarie sacriintestina cum pedibus: nam separationen carnis et animae, cum mortuus esset in sepulcro, confitemur. Sed talis fuit unio Dei et hominis, quod nec a carne in sepulcro, nec ab anima separari potuerit in inferno. Et totus erat in sepulcro, sed propter carnem; totus in inferno, sed propter animam; totus ubique, sed propter divinitatem. Totus dico, sed non totum. Sed nunquid verum dixit, qui dixit: Eli, Eli, lamma sabacthani; hoc est, Deus meus, Deus meus, ut quid dereliquisti me? Ait enim super hoc Ambrosius: « Clamabat homo separatione divinitatis moriturus. » Hinc est, quod Hesychius super Leviticum , de duobus hircis loquens
Abbreviated transcription (Latin):
Illas tͣnsfigurationes miraris. et
ꝓpt̾ hanc optupescis: Nerbũ ꝑ qd̾
omĩa fcã sunt. ⁊ omĩa pot̾. istud
ñ pot̾  Uerbo quo dixit ⁊ fcã sunt
hoc dixit ⁊ fcm̃ ñ erit: Ueritas ẽ.
uerba eius sp̃c ⁊ uita sunt. Si hec

Expanded text:
on miraris: et propter hanc obstupescis? Verbum per quod omnia facta sunt, et omnia potest, istud non potest? Verbo, quo dixit, et facta sunt, hoc dixit, et factum non erit? Veritas est: verba ejus spiritus et vita sunt . Si haec
Abbreviated transcription (Latin):
Quis accusabit me depeccõ: Unus
nus d̾i qui tollit peccã mundi.
Nichil ergo cruidum de agno pas¬
chali uł hedo edere debemus. ẽ cor¬
pus eiꝰ suscipimꝰ. s in sacram̃tis re¬
rum res sacram̃toꝵ cognoscamus.
Sunt ciuĩ ibi duo sacram̃ta. ⁊ due res.
Sacram̃tum qͥppe ẽ uisibił forma
panis ⁊ uini. sacre rei illiꝰ inuisibilis
uidł corporis agni ĩmacdati. qui uo¬
luit fieri hostia ꝓ peccĩs nr̃is c̃ in c̾¬
ce pependit. ⁊ ita corpus de uirgi¬
ne natum. uerũ in ueritate signi.
qd̾ ⁊̃ est signũ ueritatis. Sacram̃tũ

Expanded text:
Quis accusabit me de peccato? Unus nus Dei qui tollit peccata mundi. Nihil ergo crudum de agno paschali vel hoedo edere debemus, cum corpus ejus suscipimus. Sed in sacramentis rerum res sacramentorum cognoscamus: sunt enim ibi duo sacramenta, et duae res. Sacramentum quippe est visibilis forma panis et vini: sacrae rei illius invisibilis, videlicet corporis agni immaculati, qui voluit fieri hostia pro peccatis nostris, cum in cruce pependit: et idem corpus de Virgine natum, verum in veritate signi, quod etiam est signum veritatis, sacramentum
Abbreviated transcription (Latin):
on coques hedum in lacte ma¬
trissue. Apło teste nichil ad
ꝑfc̃m ad dixit lex. S ꝓpt̾ crangressio¬
nes data ẽ. donec plenitudo legis ñ
ꝑ ũbum legis. s ꝑ legem u̾bi dare¬
tur in plenitudinem tpñs. Eece qd̾
in exitu isrł de egẏpto ĩmolari ꝑre¬
cipit᷑ agnꝰ paschał. Et hoc ritu. Nõ
comedecis ait ex eo crudũ quid nͨ coc̃¬
tum aqͣ. s assum tm̃ igni. Capd̃
c̃ intestinis ⁊ pedib uorabitis. ⁊ san¬
guine eiꝰ suꝑliminare domꝰ ⁊ utrũq¬

Expanded text:
on coques haedum in lacte matris suae . Apostolo teste, nihil ad perfectum adduxit lex ; sed propter trangressiones data est; donec plenitudo legis, non per verbum legis, sed per legem Verbi, daretur in plenitudinem temporis. Ecce quod in exitu Israel de Aegypto, immolari praecipitur agnus paschalis, et hoc ritu: Non comedetis, ait, ex eo crudum quid, nec coctum aqua, sed assum tantum igni. Caput cum intestinis et pedibus vorabitis, et sanguine e
Abbreviated transcription (Latin):
cit. Mira res s tñ uera. nͦͨ multum
mirabił si cuiꝰ sit attendamꝰ. Cum
hec attendis ⁊ miraris. attende cuiꝰ
sit corpus ⁊ ñ miraberis. Ip̃m ẽ
enĩ corpꝰ illd̾ qd̾ de uirginis utero
ꝑ clausam ianuam exiuit. Ipm̃
÷ qd̾ ad discipłos clausis ianius in¬
trauit. Ip̃m suꝑ mare siccis uesti¬
giis ambulauit. Ip̃m ꝯtra nat᷑am
nubes suscepit ⁊ leuauit. Hanc
igit᷑ spẽm panis ⁊ uini in corpꝰ xp̃i
transubatam nuiraris: Nunqͥd
ip̃e ẽ. qui coram petro ⁊ iacobo ⁊ io¬
hanne tͣnfiguratꝰ ÷: Nunqͥd ip̃e

Expanded text:
cit. Mira res, sed tamen vera, nec multum cit. Mira res, sed tamen vera, nec multum mirabilis, si cujus sit, attendamus. Cum haec attendis et miraris, attende cujus sit corpus, et non miraberis. Ipsum est enim corpus illud, quod de Virginis utero per clausam januam exivit. Ipsum est, quod ad discipulos clausis januis intravit. Ipsum super mare siccis vestigiis ambulavit, ipsum contra naturam nubes suscepit et levavit. Hanc igitur speciem panis et vini in corpus Christi transubstantiatam miraris? Nunquid ipse est, qui coram Petro et Jacobo et Joanne transfiguratus est? Nunquid ipse
Abbreviated transcription (Latin):
res corpus de uirgine natłi. Res ⁊
ñ sacram̃tũ. corpus eiꝰ qd̾ ẽ eccłia. Q
igit᷑ sacram̃tum sñ re ibi credit ẽẽ cru¬
dum comedit. qr nichil ibi sp̃ale credit.
Sp̃c̃ erũ ignis ẽ. Qui rem ⁊ sacram̃¬
tum ẽẽ credit. ita qd̾ remanente pa¬
nis ⁊ uini sub̾a credat ẽẽ uer̃ corpus
xp̃i. sic̃ quid̾a heretici m̃titi sunt.
Corpus quid̾e accipit. s semicrudũ.
Qui uero ꝑ susceptionẽ rei ⁊ sacra¬
menti menbrũ eccłie se efficit. cor
Seqr̃. Nec coctum aqua. Assata ꝑ
ignem forcius astringunt᷑. Elissa
uero ꝑ aqͣm facilius dissoluunt᷑.
Aqua igitur coctum comedit. qui
sumendo corpꝰ xp̃i dissolui ⁊ ꝑ par¬
tes posse diuidi suspicatur. uł illã
unionem d̾i ⁊ hoĩs. in passione so¬
lutam arbitrat᷑. Iqr nichil fan¬
casticum in illo sacram̃to credere
debemꝰ. sciend̾ ẽ. qr uere frangit᷑ ibi
frangit᷑ forma uisibił. ñ res inui¬
Non frangitur subiectum s acci¬
dens. qd̾ nec in subiecto ẽ nec subie¬

Expanded text:
res, corpus de Virgine natum: res, et non sacramentum, corpus ejus quod est Ecclesia. Qui igitur sacramentum sine re ibi credit esse, crudum comedit, quia nihil ibi spirituale credit; spiritus enim ignis est. Qui rem et sacramentum esse credit, ita quod remanente panis et vini substantia, credat esse verum corpus Christi sicut quidam haeretici mentiti sunt: corpus quidem accipit, sed semicrudum. Qui vero per susceptionem rei et sacramenti membrum Ecclesiae se efficit, ChriSequitur: Non coctum aqua. Assata per ignem fortius astringuntur, elixa vero per aquam facilius dissolvuntur. Aqua igitur coctum comedit, qui sumendo corpus Christi dissolvi et per partes posse dividi suspicatur, vel illam unionem Dei et hominis in passione solutam arbitratur. Et quia nihil phantasticum in illo sacramento credere debemus, sciendum est quia vere frangitur ibi, Frangitur forma visibilis, non res inviNon frangitur substantia, sed accidens, quod nec in subjecto est, nec subji
Abbreviated transcription (Latin):
ba eius nichilominus spc ⁊ uita
sunt s tibi ñ sunit. s fom̃tum
dãpnationis ⁊ mortis tibi sunt. Pa
igit᷑ m̃tem ñ dentem. crede ⁊ man¬
nat᷑a. Capd̾ inquit script᷑a c̃ pedi¬
b ⁊ intestinis uorabitis. Non dix̃
pedes cũ capite uł intestinis. ñ dix̃
intestina c̃ pedib uł caꝑite uo¬
rabitis. Qui enĩ dixit qͦd est re¬
mouit qd̾ ñ ÷. Quia igit᷑ capd̾̃ xͥ¬

Expanded text:
rba ejus nihilominus spiritus et vita sunt, sed tibi non sunt; sed fomentum damnationis et mortis tibi sunt. Para igitur mentem, non dentem; crede, et mannatura. Caput, inquit Scriptura, cum pedibus et intestinis vorabitis. Non dixit, pedes cum capite vel intestinis: non dixit, intestina cum pedibus, vel capite vorabitis. Qui enim dixit quod est, removit quod non est. Quia igitur caput
Abbreviated transcription (Latin):
ad uitam religiosam deducim᷑.
ad ueram ꝑuenimꝰ beatitudi¬
nem. ⁊ si ñ certam uł plenam.
Qmͣdiu enĩ in agone sumꝰ. du¬
bium ẽ utrũ ad brauium ꝑue¬
nire ualeamꝰ. Iid̾o si uera beati¬
tudo in religione ẽ. certa tñ ñ ẽ.
Aursus c̃ in religione sumꝰ. mos¬
lestiis ⁊ cẽptationib incessantꝰ
fatigam᷑. uñ plena beatitudine
caremꝰ. qr plena beatitudo erit
uͥ omĩs miseria cessabit. Cum
uero ꝑintentionẽ male uolunta¬
tis ad infernum deducim᷑. ꝑ omĩa
nos miseros ⁊ in felices credere de¬
bemus. Illic gͦ quedam beatitu¬
do ẽ ⁊ ñ omĩs. ibi uero ñ quedam
beatitudo est. Benignitas uero de

Expanded text:
ad vitam religiosam deducimur, ad veram pervenimus beatitudinem: etsi non certam, vel plenam. Quandiu enim in agone sumus, dubium est, utrum ad bravium pervenire valeamus. Et ideo si vera beatitudo in religione est, certa tamen non est. Rursus, cum in religione sumus, molestiis et tentationibus incessanter fatigamur. Unde plena beatitudine caremus, quia plena beatitudo erit, ubi omnis miseria cessabit. Cum vero per intentionem malae voluntatis ad infernum ducimur, per omnia nos miseros et infelices credere debemus. Ibi ergo quaedam beatitudo est, et non omnis. Ibi vero non quaedam beatitudo est. Benignitas ve
Abbreviated transcription (Latin):
nes uemiet ad iudicium
cũ seuiorib suis ut scpͥtũ
est. Nobił mportis iur
eius cũ sederit cũ sena¬
torib suis. Et u̾e in por¬
tis quia de portis egͥdient᷑
ot̃us homines filii uidelic:
hominũ ꝯuidices filii ho¬
nunis sicut scpͥtũ est.
Uos qui reliquistis omĩa
geli qui p̾catores acusa¬
bũt eo qd̾ monitis etus
crede̾ noluert̃. De porra
nebulosa ꝓpħ̾e acusantes
eos quia ꝓphetus eoꝵ aqͥes

Expanded text:
um cum senioribus suis, ut scriptum est: Nobilis in portis vir ejus, cum sederit cum senatoribus suis . Et vere in portis, quia de portis egredientur omnes homines, filii videlicet hominum conjudices Filii hominis, sicut scriptum est: Vos qui reliquistis omnia, geli, qui peccatores accusabunt, eo quod monitis eorum credere noluerunt. De porta nebulosa prophetae, accusantes eos