comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
postea temptatur adiabolo: ⁊ post peccatũ peni¬
tens loquitur: Miserere mei ds̃: scd̾m magnam
mĩam tuam: Magnum peccatum: magna dele¬
ri uult miscdĩa: Salomon amabilis dñi. ⁊ cui
bis ds̃ fuerat reuelatus: quia amator mulierũ
fuit. a dei amore discessit: Manassen impiissimũ
regem. post captiuitatem babyloniam: in pͥstinã
dignitatem liber dierum restitutum refert:
E iosias uir sc̃s: in campo maieddo ab egyptio rege
confoditur: Iħc quoq filius iosedech sacerdos mag¬
nus. quamꝗͣ in typo p̃cesserit saluatoris. qui nr̃a
peccata portauit.⁊ alienigenam sibi ex gentibus
eccliam copulauit: tam̃ scdm litteram post sacer¬
dotium sordidatus induciturꝰ: & stat diabolus
a dextris eius.⁊ candida illi deinceps uestim̾ta
redduntur: Suꝑfluum ẽ de moyse ⁊ aaron scri¬
bere. qd̾ aquam contradictionis offenderint dm̃.
& terram repromissionis ñ intrauerint: cum beatꝰ
lob angłos quoq ⁊ omnem creaturam peccare

Expanded text:
postea tentatur a diabolo, et post peccatum poenitens loquitur: Miserere mei, Deus, secundum magnam misericordiam tuam . Magnum peccatum magna deleri vult misericordia. Salomon, amabilis Domini, et cui bis Deus fuerat revelatus; quia amator mulierum fuit, a Dei amore discessit. Manassen impiissimum regem post captivitatem Babylonicam, in pristinam dignitatem Liber Dierum  Paralipomena  restitutum refert. Et Josias vir sanctus, in campo Magedo ab Aegyptio rege confoditur. Jesus quoque filius Josedech, sacerdos magnus, quamquam in typo praecesserit Salvatoris, qui nostra peccata portavit, et alienigenam sibi ex gentibus Ecclesiam copulavit, tamen secundum litteram post sacerdotium sordidatus inducitur, et stat diabolus a dextris ejus; et candida illi vestimenta deinceps redduntur. Superfluum est de Moyse et Aaron scribere, quod ad aquam contradictionis offenderint Deum, et terram repromissionis non intraverint: cum beatus Job Angelos quoque et omnem creaturam peccare
Abbreviated transcription (Latin):
bibere. qd̃ ex aquis creaui: In typo sanguinis sui:
non optulit aquam. s uinum: Post resurrectio¬
nem piscem ⁊ fauum comedit. non sisima. nuces
et sorbitiunculas: Petrus apłs non expectat
stellam more iudaico: s hora sexta in solarium.
pransurus ascendit. Paulus in naui panem
frangit: non caricas: Thimotheo dolenti stoma¬
chum. uinum suadet bibere: non piratium: De e¬
borum sibi placent abstinentia: quasi ñ et suꝑsticio

Expanded text:
bibere, quod ex aquis creavi. In typo sanguinis sui bibere, quod ex aquis creavi. In typo sanguinis sui non obtulit aquam, sed vinum. Post resurrectionem piscem et favum comedit, non sesama, nuces et sorbitiunculas. Petrus Apostolus non exspectat stellam more judaico, sed hora sexta in solarium pransurus ascendit. Paulus in navi panem frangit, non caricas. Timotheo dolenti stomachum, vinum suadet bibere, non piracium. De ciborum sibi placent abstinentia, quasi non et superstitio
Abbreviated transcription (Latin):
insuꝑ ⁊ pecora camꝑi: Uolucres celi ⁊ pisces maris:
qui ꝑambulant semitas maris: Esto inquit
bos ad arandum: equus ad sedendum: canis adser¬
uandum: capre ad lac: oues ad lanica condite sint:
Quis usus pecorum: absq esu carnium: Quid ca
inodi uenatio: Quid anseres siluestres ⁊ domestiei:
quid anetes: quid fisedulȩ: quid attagen quid
filica: quid turdus: Cur in domib gallina discur¬
rit : Si non comeduntur hec omma. frustra adeo
creata sunt: Uerum qued opus ẽ argumentis cũ
manifeste scriptura doceat. omne quod inouetur
sicut holera herbarum data nobis in escam:⁊ apłs
clamitet omnia munda mundis:⁊ nichil reicien¬
dum. qd̃ cum gr̃arum actione ꝑcipitur: et uen¬
turos in nouissimo qui prohibeant nubere. ⁊ uesci
cibis quos ds̃ creauit ad utendum: Ipse dñs uini
recusans: uadens ad nuptarum epulas: Porro
aliquid est. si stulta contemptione dicitis eum isse
ad nuptias ieiunaturum. ⁊ in posterum more
dixisse hoc comedo. illud ñ comedo: nolo uinum

Expanded text:
es coeli, et pisces maris, qui perambulant semitas maris . Esto, inquit, bos ad arandum, ad sedendum equus, canis ad servandum, caprae ad lac, oves ad lanitia conditae sint. Quis usus porcorum, absque esu carnium? quid capmodi venatio? quid anseres silvestres et domestici? quid anates, quid ficedulae? quid attagen? quid fulica? quid turdus? Cur in domibus gallina discurrit? Si non comeduntur, haec omnia frustra a Deo creata sunt. Verum quid opus est argumentis cum manifestissime Scriptura doceat , omne quod movetur, sicut olera herbarum, data nobis in escam: et Apostolus clamitet: Omnia munda mundis, et nihil rejiciendum, quod cum gratiarum actione percipitur : et venturos in novissimo, qui prohibeant nubere, et vesci cibis, quos Deus creavit ad utendum . Ipse Dominus vini recusans, vadens ad nuptiarum epulas. Porro aliud est, si stulta contentione dicitis, eum isse ad prandium jejunaturum, et impostorum more dixisse: Hoc comedo, illud non comedo: nolo vinum
Abbreviated transcription (Latin):
illum: Re uera fortis obiectio. ⁊ quȩ indissoltibilis
ꝑmaneret: nisi ipsius ioħis testimonio solueretur.
Stati enim intulit: Filioli: custodite uosasimula¬
chris: Si omnis qui natus ẽ ex deo ñ peccat.: ⁊ adia¬
bolo temptari ñ potest: quomͦ p̃cipit. ut caueañ
ne temptentur: Et in eadem rursus epła: Si di

Expanded text:
lum. --Revera fortis objectio, et quae indissolubilis permaneret, nisi ipsius Joannis testimonio solveretur. Statim enim intulit: Filioli, custodite vos a simulacris . Si omnis qui natus est ex Deo non peccat, et a diabolo tentari non potest, quomodo praecipit ut caveant ne tent
Abbreviated transcription (Latin):
suum: ad quem uenit pͥnceps mundi iftius. ⁊ in¬
uenit in eo nichil. qui peccatum ñ fecisset: ꝓ nob̾
peccatum eum fecit ds̃: Nos autẽ iuxta epłam
iacobi. multa peccamus om̃s: ⁊ nemo mundus
a peccatis: ne si unius quidem diei fuerit uita eiꝰ:
Quis enim glabitur castum se habere cor. aut quis
confidet inundum se ẽẽ a peccatis: Tenemurq
rei: similitudinem p̃uaricationis adam: Unde
& dauid: Ecce ait in iniquitatib conceptus sum:
et in delictis conceꝑit me mater mea: E beatus
Iob: Si fuero iustus : os meum impia loquetur
Et sisine crunine prauus inuemiar: & si purifica¬
tus in niue.⁊ lotus mundis manib. satisme sorde
tinxisti: & execratum est me uestimentum meum:
Uerumne penitus desꝑemus: arbitrantes nos post
peccata baptisii ñ posse saluari: statim hoc ipsum
temꝑat: & si quis peccauerit. aduocatum habemꝰ
pro peccatis nr̃is: Non ꝓ nr̃is autẽ tantum: sed¬

Expanded text:
suum : ad quem venit princeps mundi istius, et insuum : ad quem venit princeps mundi istius, et invenit in eo nihil: qui cum peccatum non fecisset, pro nobis peccatum eum fecit Deus . Nos autem juxta Epistolam Jacobi, multa peccamus omnes, et nemo mundus a peccatis, nec 323 si unius quidem diei fuerit vita ejus : Quis enim gloriabitur castum se habere cor? aut quis confidet mundum se esse a peccatis? Tenemurque rei in similitudinem praevaricationis Adam . Unde et David: Ecce, ait, in inquitatibus conceptus sum, et in delictis concepit me mater mea . Et beatus Job: Si fuero justus, os meum impia loquetur; et si sine crimine, pravus inveniar. Et si purificatus in nive et lotus mundis manibus, satis me sorde tinxisti, et exsecratum est me vestimentum meum . Verum ne penitus desperemus, arbitrantes nos post peccata baptismi non posse salvari, statim hoc ipsum temperat: Et si quis peccavit, advocatum habemus prop
Abbreviated transcription (Latin):
co fugamus diabolum: Si peccauerimus. ⁊ per
peccati ianuam ingressus fuerit diabolus: pro¬
tinus xꝑc recedit: Unde ⁊ dauid: post peccatũ
Redde mͥ ait leticiam salutaris tui: scilicet ꝗͣ pec¬
cando admiserat: Qui dicit se nosse eum. et
mandata eius non custodit: mendax ẽ. ⁊ in
hoc ueritas non est: Aꝑc: ueritas appellatur:
Scienti bonum. ⁊ ñ facienti: illito peccatum est: Q mͦ
corpus sine sꝑu. mortuum est: sic ⁊ froes sine oꝑib
mortua est: Nec grande putemus unum dm̃ nos¬
se. cum et demones credant: ⁊ intremiscant:
Qui dicit se in ipso manere: debet sicut ille ambu¬
lauit. ⁊ ipse ambulare: Eligat aduersarius de
an non manet: Simanet. ita gͦambulat ut xꝑe
Si autem temerarium ẽ. similiticoinẽ uirtutũ dñi
polliceri. ñ manet in xꝑo: quia ñ ingreditur ut
xꝑc: Ille peccatum ñ fecit: neq inuentus ẽ dolus
in ore eius: qui cum malediceretur ñ maledixit:
et tanꝗͣ agnus corir condente se sic ñ aꝑuit os

Expanded text:
co fugamus diabolum. Si peccaverimus, et per peccati januam ingressus fuerit diabolus, protinus Christus recedit. Unde et David post peccatum: Redde mihi, ait, laetitiam salutaris tui, scilicet, quam peccando amiserat. Qui dicit se nosse Deum, et mandata ejus non custodit, mendax est, et in hoc veritas non est . Christus veritas appellatur: Scienti bonum, et non facienti illud, peccatum est. Quomodo corpus sine spiritu mortuum est, sic et fides sine operibus mortua est. Nec grande putemus unum Deum nosse, cum et daemones credant et contremiscant. Qui dicit se in ipso manere, debet sicut ille ambulavit, et ipse ambulare . Eligat adversarius e an non manet? Si manet, ita ergo ambulet ut Christus. Si autem temerarium est similitudinem virtutum Domini polliceri, non manet in Christo, quia non ingreditur ut Christus. Ille peccatum non fecit, neque inventus est dolus in ore ejus, qui cum malediceretur, non remaledixit , et tamquam agnus coram tondente sic non aperuit os
Abbreviated transcription (Latin):
xerunus qm̃ non peccauimus: mendacem facimꝰ
oinne peccatum ex diabolo sit: Ille se peccatorem
confitetur. ⁊ sꝑat remissionem post baptisma pec¬
catoꝵ̃ ⁊ iouinianus ms̃ dicit. ne tangas me.
qm̃ munclus sum: Quid gͥ: Contraria sibi apłs
loquitur: Minime: In eodem quippe loco cur
hoc dixerit: statim edisserit: Filioli mei hȩc seri¬
bo uobis.: ut ñ peccetis: S & si quis peccatierit
aduocatum habenus apud patrem iħm xꝑm¬

Expanded text:
 quia non peccavimus, mendacem facimusomne peccatum a diabolo sit. Ille peccatorem se confitetur, et sperat remissionem post baptisma peccatorum. Et Jovinianus meus dicit: Ne tangas me, quoniam mundus sum. Quid ergo? Contraria sibi Apostolus loquitur? Minime. In eodem quippe loco, cur hoc dixerit, statim edisserit: Filioli mei, haec scribo vobis, ut non peccetis; sed et si quis peccaverit, advocatum habemus apud Patrem
Abbreviated transcription (Latin):
lus temptare ñ potest iam baptizatos: aliud
autem ẽ. si ad cathecuminos hȩc oratio ꝑtinet. ⁊ ñ
conuenit fidelib ixꝑianis: Paulus electionis uas
castigat corpus suum. ⁊ in seruitutem redigit:
donastis. ⁊ ego : Nam ⁊ ego qõ donaui. si quid dona¬
ui. ipter uos in ꝑsona xꝑi: ut ñ circumueniamur
a sathana: Non enim eius ignoramꝰ astutias: Et
rursum: Temptatio uos non app̃hendat: nͥ hu¬
mana: fidelis autem ds̃: qui non dimittet uos
temptari. suꝑ to qd̾ potests: s faciet cum tempta¬
tione ⁊ euentum. ut possitis sustinere: E qui

Expanded text:
lus tentare non potest jam baptizatos? Aliud lus tentare non potest jam baptizatos? Aliud autem est, si ad catechumenos haec oratio pertinet, et non convenit fidelibus et Christianis. Paulus electionis vas castigat corpus suum, et in servitutem redigit, donastis, et ego. Nam et ego quod donavi, si quid donavi, propter vos, in persona Christi, ut non circumveniamur a Satana. Non enim ejus ignoramus astutias . Et rursum: Tentatio vos non apprehendat, nisi humana. Fidelis autem Deus, qui non dimittet vos tentari supra id quod potestis; sed faciet cum tentatione etiam proventum, ut possitis susti
Abbreviated transcription (Latin):
pollicetur: Non dicit si quid peccaueritis aduo¬
de baptisma consequutos: s ad uocatum inquit
et apłi sunt: om̃sq credentes: Ex quib liquido
comꝓbatur: post baptisma posse peccari: Frustra
enim habemus aduocatum ihm xꝑm. si peccari
non potest: Petrus apłs ad quem dictũ fuerat.
qui lotus est. non habet necesse ut iterum lauet.¬
& tu es petrus. ⁊ suꝑ hanc petram edificabo eccłiam
meam: ab ancilla ꝑterritus negat: Ꝙ ipse dñs: Sy¬
mon. symon: ecce inqͥt sathanas postulauit uos
Uigilate ⁊ orate: ne intretis in temptationem:
Sꝑe quidem ꝓmptus: s. caro infirma: Qd si
ante crucem dictum responderis: certe post cru¬
cem in oratione dñica dicimus: Dimitte nobis de¬
bita nr̃a. sicut et uos dlimittimus debitorib nr̃is:
et ne nos inducas in temptationem: s libera nos
amalo. Si non peccamus post baptisma: cur nob
poscimus peccatadimitq. que in baptismate iã
dimissa sunt: Quto oramus. ne intremus in
temptationem. ⁊ ut liberemura malo: si diabo¬

Expanded text:
pollicetur. Nec dicit, si quid peccaveritis, advode baptisma consecutos; sed advocatum, inquit,et Apostoli sunt, omnesque credentes. Ex quibus liquido comprobatur, post baptisma posse peccari. Frustra enim habemus advocatum Jesum Christum, si peccari non potest. Petrus apostolus, ad quem dictum Qui lotus est, non necesse habet ut iterum lavet ; et, Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam : ab ancilla perterritus negat. Et ipse Dominus: Simon, Simon, ecce, inquit, Satanas postulavit vos,Vigilate et orate, ne intretis in tentationem: spiritus quidem promptus est, caro autem infirma. Quod si ante crucem dictum responderis, certe post crucem in Oratione Dominica dicimus: 324 Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris; et ne na malo . Si non peccamus post baptisma, cur nobis poscimus peccata dimitti, quae in baptismate jam dimissa sunt? Quid oramus ne intremus in tentationem, et ut liberemur a malo, si diabo
Abbreviated transcription (Latin):
sardis paucos habere se dicit: qui ñ coinquinaue¬
runt uestimenta sua. & ambulatur: sunt cum eo
in albis. quia digni sunt: Cui autem dicit. mem̃to
unde oecideris. ⁊ ecce missurus ẽ diabolus ex uobis
in carcerem. ut temptemini. ⁊ scio uͭ habitas. uͥ sedes
est sathane:⁊ in mente habe qualiter acceꝑis:⁊ audi¬
eris. et serua.⁊ penitentiam age. ⁊ reliqua Utiq ei
dicit. qui credit ⁊ baptratus ẽ: & stans quondam
leram: quia solent ubicumq contra eos
tro scõs eiusdem fuisse meriti: cuius nunc xpia¬
ni sunt: Quomͦ ante abbaham placuit in coniugio:
si nunc uirgines placent in ꝑpetua castitate:
Seruiuit ille legi. ⁊ tꝑri suo: seruiamus ⁊ nos legi.

Expanded text:
Sardis paucos habere se dicit, qui non coinquinaveSardis paucos habere se dicit, qui non coinquinaverunt vestimenta sua, et ambulaturi sunt cum eo in albis, quia digni sunt. Cui autem dicit: Memento, unde cecideris, et: Ecce, missurus est diabolus ex vobis in carcerem, ut tentemini, et: Scio, ubi habitas, ubi sedes est satanae, et: In mente habe, qualiter acceperis et audieris, et: Serva, et poenitentiam age, et reliqua? utique ei dicit, qui credidit, et baptizatus est, et stans quondam leram, quia solent, ubicunque contra eos tro sanctos ejusdem fuisse meriti, cujus nunc Christiani sunt? Quomodo ante Abraham placuit in conjugio; sic nunc virgines placent in perpetua castitate. Servivit ille legi et tempori suo; serviam
Abbreviated transcription (Latin):
narum ꝓmittunt ymbrem uelut nubes ꝓpħice
ad aquas ꝑueniat uoluntas dei. ⁊ turbinib exa¬
gitantur demonum. atq uitioꝵ loquuntur gͣn¬
dia: & totus eoꝵ sermo: suꝑbia ẽ: Immundus
est autem apud dm̃: omnis qui exaltat cor suum:
Ut qui paululum refugerant apeccatis. ad suum
reuertantur errorem : & suadent in luxuria cibo¬
nabunus: Sapientes ⁊ pruoentes prauos uocant.
eos uͦ qui dulces sunt in sermonib plus audiunt:
tuam: ꝙ qr sustiniusti ꝓpter nomen meum. ⁊ non
defecisti: S habeo aduersus te : qd̾ caritatẽ tuam
primam reliquisti: Memor esto unde cecideris.
lage penitentiam: ⁊ pͥma oꝑa tua fac: Sinautẽ
ueniam tͥ. ⁊ mouebo candelabrũ tuum de loco:
nisi penitentiam egeris: Similiter ceteras ȩccłias.
sinyrnam. ꝑgamum. tyathiram. sardis. phyladel¬
pliam. laodiciam. ad penitentiam ꝓuocat: & nͥ
reuertantur ad oꝑa pristina. cõminatur: Ꝙ in

Expanded text:
inarum promittunt imbrem, velut nubes propheticae, inarum promittunt imbrem, velut nubes propheticae, ad quas perveniat veritas Dei, et turbinibus exagitantur daemonum atque vitiorum. Loquuntur grandia, et totus eorum sermo superbia est: Immundus est autem apud Deum omnis qui exaltat cor suum . Ut qui paululum refugerant a peccatis, ad suum 327 revertantur errorem; et suadent in luxuria, cibonabimus? Sapientes et prudentes, pravos vocant: eos vero qui dulces sunt in sermonibus, plus audiunt. tuam, et quia sustinuisti propter nomen meum, et non defecisti: sed habeo adversus te, quod charitatem tuam primam reliquisti. Memor esto unde cecideris, et age poenitentiam; et prima opera fac. Sin autem, veniam tibi, et movebo candelabrum tuum de loco, nisi poenitentiam egeris . Similiter et caeteras Ecclesias, Smyrnam, Pergamum, Thyatiram, Sardis, Philadelphiam, Laodiciam ad poenitentiam provocat, et nisi revertantur ad op
Abbreviated transcription (Latin):
Fili. accedens ad seruitutem dei: prepara te ad tẽp¬
tationem: Rursum idem iacob loquitur Estote
ẽ ⁊ non factor: iste similis ẽ uiro. qui considerat
uultum naquitatis sue in speculo Consicłauit
illito: ⁊ statim recedens oblitus ẽ quale sit: fr̃ustͣ
monuit ut iungerent oꝑa fidei: si post baptisma
peccare ñ poterant: Qui totam legem inquit
seruauerit. ⁊ peccauerit in uno: factus ẽ omniũ
reus: Quis nr̃m absq peccato est: Conclusit d̃s
omnia sub delicto: ut omnib misereatuꝵ:
ne eriꝑe & de falsis doctoribus: Hii sunt fontes
sine aqua.:⁊ nebule turbinib exagitate: quib cali¬
go tenebrarum reseruatur: Suꝑba enim uanita
tis loquentes pellicent in desideriis carnis luxu¬
riȩ eos qui paululũ effugerant: ⁊ ad errorem re¬
uersi sunt: Nonne tͥ uidetur pinxisse sermo apli¬
cus. nouam imꝑite factionem : aꝑiunt enim
quasi fontes scientie quȩ aquam ñ habent. doctͥ¬

Expanded text:
Fili, accedens ad servitutem Dei, praepara te ad teFili, accedens ad servitutem Dei, praepara te ad tetationem. Rursus idem Jacobus loquitur: Estote uditor est verbi, et non factor, iste similis est viro, qui considerat vultum nativitatis suae in speculo; consideravit illum, et statim recedens oblitus est qualis sit. Frustra monuit, ut jungerent opera fidei, si post baptisma peccare non poterant. Qui totam legem, inquit, servaverit et peccaverit in uno, factus est omnium reus. Quis nostrum absque peccato? conclusit Deus omnia sub delicto, ut omnibus misereatur.tentatione eruere. Et de falsis doctoribus Hi sunt fontes sine aqua, et nebulae turbinibus exagitatae, quibus caligo tenebrarum reservatis loquentes pellicient in desideriis carnis luxuriae eos, qui paululum effugerant, et ad errorem reversi sunt. Nonne tibi videtur pinxisse sermo apostolicus novam imperitiae factionem? Aperiunt enim quasi fontes scientiae, qui, quum aquam non habeant doctr
Abbreviated transcription (Latin):
autem: neminem temptat: Unusqͥsq uͦ tẽp¬
tatur a conscientia sua: abstractus. ⁊ illectus:
De in concupiscentia cum conceꝑit: parit pec¬
catum: Peccatum uͦ cum consummatum fuerit:
generat mortem: Liberi arbitrii nos condioit ds:
nec ad uirtutes. nec ad uicia necessitate trahimur:
Alioquin: ubi necessitas. nec corona est: Sicut in
bonis oꝑib ꝑfector ẽ ds̃ : non ẽ enim uolentis. neq
currentis. s miserentis ⁊ adiuuantis dei: ut ꝑ¬
uenire ualeamus ad calcem. sic in malis atq pec¬
cats semina nr̃a sunt: incentiua ⁊ ꝑfecho cdiaboli
fenum. ligna. stipulam. tunc supponit incen¬
dium: Edificemus aurum. argentum. lapides
p̃ciosos: & temptare ñ audebit: Quamꝗͣ ⁊ in ħ
non sit certa ⁊ secura possessio. Sedet quippe leo
in insidiis: ut in occults interficiat innocentẽ:
Q uasa figuli probat fornax: homines autẽ iustos
temptatio tribulationis: Ꝙ in alio loco scribit᷑.

Expanded text:
autem neminem temptat unusquisque vero tempautem neminem temptat unusquisque vero temptatur a concupiscentia sua abstractus et inlectus dein concupiscentia cum conceperit parit peccatum peccatum vero cum consummatum fuerit genenec ad virtutes, nec ad vitia necessitate trahimur. Alioquin ubi necessitas, nec corona est. Sicut in bonis operibus perfector est Deus, non est enim volentis, neque currentis, sed miserentis et adjuvantis Dei, ut pervenire valeamus ad calcem: sic in malis atque peccatis, semina nostra sunt incentiva, et perfectio diaboli. fenum, ligna, stipulam, tunc supponit incendium. Aedificemus ergo aurum, argentum, lapides pretiosos, et tentare non audebit: quamquam et in hoc non sit certa et secura possessio. Sedet quippe leo in insidiis et in occultis, ut interficiat innocentem. Et vasa figuli probat fornax, homines autem justos tentatio tribulationis. Et in alio loco scribitur:
Abbreviated transcription (Latin):
de uobis dilectissimi: meliora ⁊ uiciniora saluti
tamen si ita loquimur: Non enim iniustus est
deus: ut obliuiscatur oꝑis nr̃i. ⁊ dilectionis quã
ostendistis in nomine ipsius. qui ministratis scĩs.
cia dei. si tantum peccata puniret: et bona oꝑa ñ
susciꝑet: Loquutus sum inquit apłs ita. ut uos
a peccatis retraherem: & desꝑationis metu face¬
rem cautiores Ceterum confido de uobis dile¬
ctissimi: meliora ⁊ uiciniora salutis: Neq enim
iusticie dei ẽ. ut obliiscatur bonoꝵ oꝑm ⁊ mini¬
sterii qd̃ ꝓpter nomen eius exhibuistis. et exhi¬
betis in scõs: ⁊ tantum meminerit peccatorum:
& ꝓpria corruere uoluntate: beatus ait uir
qui suffert temptationem: qr cum ꝓbatus fu¬
erit accipiet coronã uite: quã repmisit cls dili¬
gentib se: Ac ne putaremus scdm illud geneseos
ubi scribitur. abraham a deo fuisse temptatus:
nos quoq temptari adeo: nemo inquit cum

Expanded text:
de vobis, dilectissimi, meliora et viciniora saluti, de vobis, dilectissimi, meliora et viciniora saluti, tametsi ita loquimur. Non enim injustus est Deus, ut obliviscatur operis vestri, et dictionis, quam ostendistis in nomine ipsius, qui ministrastis sanctis, tia Dei, si tantum peccata puniret, et bona opera non susciperet. Ita locutus sum, inquit Apostolus, ut vos a peccatis retraherem, et desperationis metu facerem cautiores. Caeterum confido de vobis, dilectissimi, meliora et viciniora saluti. Neque enim justitiae Dei est, ut obliviscatur bonorum operum, et ministerii quod propter nomen ejus exhibuistis, et exhibetis in sanctos, et tantum meminerit peccatorum. et propria corruere voluntate: Beatus, ait, vir qui suffert tentationem, quia cum probatus fuerit, accipiet coronam vitae, quam repromisit gentibus se . Ac ne putaremus secundum illud Geneseos, ubi scribitur Abraham a Deo fuisse tentatum, nos quoque tentari a Deo : Nemo, inquit, cum
Abbreviated transcription (Latin):
que uultis illa faciatis: Ex utroq cõpacti necesse
est: ut utriusq contra se substantie bella patiam.
Y ad ephesios: Non ẽ nobis pugna aduersus carnẽ¬
⁊ dormientes nos ẽẽ debere post baptisma: Necũ¬
⁊ ad hebreos: Impossibile ẽ enun eos qui semel st̃
illuminati. ⁊ gustauert donum celeste. ⁊ parti¬
cipes facti sunt sꝑc sc̃ĩ. gustauerunt nichilomuiꝰ¬
bonum dei uerbum. uirtutesq scłi futuri. ⁊ pro¬
lapsi sunt renouari iterũ adpenitentiam .rur¬
sum crucisigentes sibimet ipsis filium dei. et
sunt. & gustauerunt donum cȩleste & parti¬
cipes facti sunt sꝑc scĩ: gustauerunt uerbũ dei
bonum: negare non possumus baptratos: Si
autẽ baptizati peccare ñ possunt: quomͦ nunc
apls dicit. ⁊ ꝑlapsi sunt: Gerum ne montanꝰ
i nouatus hic redeant. qui contendunt non
posse renouari ꝑ penitentiam eos qui crucificer̃t
sibimet filium dei. ⁊ ostentui habuerunt consequẽ¬
ter hunc errorẽ soluit. ⁊ ait: Confidimus autẽ

Expanded text:
quae vultis illa faciatis . Ex utroque compacti, necesse est, ut utriusque contra se substantiae bella patiamur. Et ad Ephesios: Non est nobis pugna Al. collet dormientes 325 nos esse debere post baptismum? Necnon ad Hebraeos: Impossibile est enim eos qui semel sunt illuminati, et gustaverunt donum coeleste, et participes facti sunt Snihilo minus bonum dei uerbum uirtutesque saeculi uenturi et prolapsi sunt, renouari iterum ad paenitentiam rursum crucifigentes sibimet ipsis filium dei et ustaverunt donum coeleste, et participes facti sunt Spiritus sancti, gustaveruntque bonum Dei verbum, negare non possumus baptizatos. Si autem baptizati peccare non possunt, quomodo nunc Apostolus dicit, Et prolapsi sunt? Verum ne Montanus, et Novatus hic rideant, qui contendunt non posse renovari per poenitentiam eos qui crucifixerunt sibimet Filium Dei, et ostentui habuerunt; consequenter hunc errorem solvit, et ait: Confidimus autem
Abbreviated transcription (Latin):
mandata eius obseruemus: Qͥ dicit se nosse eũ.
⁊ mancdata eius ñ custodit mendax ẽ: & in eo
ueritas non ẽ: Qui autem seruat uerbũ eius.
uere in hoc caritas dei ꝑfecta ẽ In hoc scimus.
qm̃ in ipso sumus: Qui dicit se in ipso manere.
debet sicut ille ambulauit: & ipse ambulare:
Propterea inquit scribo uobis filioli mei. omnis
qui natus est ex deo ñ peccat : ut non peccetis:
& tamdiu uos sciatis in generatione dñi ꝑmanere:
ꝗͣdiu ñ peccaueritis: Immo qui in generatione
dñi ꝑseuerant : peccare ñ possunt: Quȩ enim
cõmunicatio luci ⁊ tenebris: xꝑo ⁊ belie: Qͦ mͦ di
es ⁊ nox misceri non queunt: sic iusticia ⁊ mni¬

Expanded text:
uemus. qui dicit se nosse eum et mandata eius non custodit, mendax est: in hoc ueritas non est. qui autem seruat uerbum eius, uere in hoc caritas dei perfecta est. in hoc scimus quoniam in ipso sumus. qui dicit se in ipso manere, debet sicut ille ambulauit et ipse aPropterea, inquit, scribo vobis, filioli mei: Omnis qui natus est ex Deo, non peccat, ut non peccetis, et tamdiu sciatis vos in generatione Domini permanere, quamdiu non peccaveritis. Immo qui in generatione Domini perseverant, peccare non possunt. Quae enim communicatio luci et tenebris? Christo et Belial ? Quomodo dies et nox misceri n
Abbreviated transcription (Latin):
regnum eoꝵ ꝑpetuum sit: & sermones contra
machus. sermones quasi d̃s loquetur: ut qui
dei adsumit potentiam. uerba quoq diuine
sibi uendicet maiestatis: Ꝙ scõs altissimi conte¬
ret: & putabit qd̃ possit mutare tꝑra ⁊ leges:
in tantamq erigetur suꝑbiam: ut leges dei.¬
seerimonias mu.Etare conetur: et
eleuetur suꝑ omne qd̃ dicitur deus:¬
et religionem cunctam sue subiciens potestati:

Expanded text:
regnum eorum perpetuum sit. Et sermones contra regnum eorum perpetuum sit. Et sermones contra machus: Sermones quasi Deus loquitur, ut qui Dei assumit potentiam, verba quoque divinae sibi vendicet majestatis. Et sanctos altissimi conteret, et putabit quod possit mutare tempora et leges. in tantamque erigetur superbiam, ut leges Dei,caeremonias mutare conetur, et elevetur supra omne quod dicitur Deus, religionem cunctam suae subjiciens potestati.
Abbreviated transcription (Latin):
puli. tribus. ⁊ lingue: ipsi seruient ei: Potes¬
tas eius. potestas eterna quȩ ñ auferetur:
et regnum eius qd non corrumpetur: Hoc
cui potest hominum conuenire. responde¬
at porphirius: aut quis iste tam potens sit.
qui cormi paruum quem antiochum int̾¬
p̾tatur fregerit. atq contriuerit: Si responde¬
rit. antiochi principes a iuida machabeo fuisse
suꝑatos. docere debet. quomͦ cum nubib celi
ueniat quasi filius hominis. et offeratur uetus¬
to dierum: et detur ei potestas et regnum. et
om̃s popłi. tribus. ⁊ lingue. seruiant illi: & po¬
testas eius potestas eterna sit. quȩ nullo fine clau
na consurgent de terra: Suscipient autẽ regnũ.
scĩ dei altissimi. Quatuor regna de quib supra di¬
ximus: fuere terrena: Omne enum qd̾ de terra
est: reuertetur in terram: Sc̃i autem nequaquã
habebunt terrenum regnum: s celeste: Cesset
gͦ: mille annoꝵ fabula: & optinebunt regnum
intelligitur. doceat qui ista contendit : quomͦ

Expanded text:
servient. Potestas ejus, potestas aeterna, quae non auferetur, et regnum ejus, quod non corrumpetur, etc. Hoc cui potest hominum convenire, respondeat Porphyrius: aut quis iste tam potens sit, qui cornu parvulum, quem Antiochum interpretatur, fregerit atque contriverit? Si responderit Antiochi principes, a Juda Machabaeo fuisse superatos, docere debet quomodo cum nubibus coeli veniat, quasi filius hominis, et offeratur vetusto dierum, et detur ei potestas, et regnum, et 671 omnes populi, tribus ac linguae serviant illi, et potestas ejus aeterna sit, quae nna consurgent de terra. Suscipient autem regnum sancti Dei altissimi. Quatuor regna, de quibus supra diximus, fuere terrena. Omne enim quod de terra est, revertetur interram : sancti autem nequaquam habebunt terrenum regnum, sed coeleste. Cesset ergo mille annorum fabula. Et obtinebunt regnum intelligitur, doceat qui ista contendit, quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
et creuisse in montem magnum. ⁊ cõminuisse
testam. ferrum. es. argentum. ⁊ aurum: nẽ
sub ꝑsona filii hominis introducitur: ut as¬
sumptio carnis huinane significetur in filio
dei: iuxta illud qd̃ in actib apłoꝵ legimus
Iiri galilei: quid statis aspicientes in celum: Hi

Expanded text:
et crevisse in montem magnum, et comminuisse et crevisse in montem magnum, et comminuisse testam, ferrum, aes, argentum, et aurum, nunc sub persona filii hominis introducitur, ut assumptio carnis humanae significetur in filio Dei, juxta illud quod in Actibus Apostolorum legimus: Viri Galilaei, quid statis aspicientes in coelum? Hi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ministros suos ignem urentem: Duplex autẽ
um sedit: et libri aꝑti sunt: Conscientie ⁊ opera
singuloꝵ: in utramq partem. uel bona uel mala
omnib reuelantur: Bonus liber ille est: quem
sepe legimus. liber uiuentum: Malus liber. qͥ
accusatoris tenetur manu: qui est inmicus ⁊
uindex: de quo ⁊ in apocalipsi legimus. accusa
propħa dicit: interra scribantur: Aspiciebam
ꝓpter uocem sermonum grandium: quos cor¬
nu illud loquebatur : De iudicium uenit: ꝓpt̾
humiliandam suꝑbiam: Iccirco romanum de¬
lebitur imꝑium: qr cornu illito loquit᷑ gͣndia:
U uidi. qm̃ interfecta ẽet bestia. et ꝑisset corpus
mantem omnia simul regna deleta sunt : et
nequaꝗͣ terrenum imꝑium erit: s scõꝵ con¬
uersatio ⁊ aduentus filii dei triumphantis:
de quo d̃r. Ecce cum nubib celi: quasi filius ho¬
minis ueniebat: Qui in somno nabuchodono¬
sor lapis scribitur abscisus de monte sine manib

Expanded text:
et ministros suos ignem urentem . Duplex autemet ministros suos ignem urentem . Duplex autemum sedit, et libri aperti sunt. Conscientiae, et opera singulorum in utramque partem, vel bona, vel mala omnibus revelantur. Bonus liber ille est, quem saepe legimus, liber viventium. Malus liber, qui in accusatoris tenetur manu, qui est inimicus, et vindex, de quo et in Apocalypsi legimus: AccusatPropheta dicit: In terra scribantur . Aspiciebam propter vocem sermonum grandium, quos cornu illud loquebatur. Dei judicium venit propter humiliandam superbiam. Idcirco Romanum delebitur imperium, quia cornu illud loquebatur grandia. Et vidi quoniam interfecta esset bestia, et perisset corpus mantem, omnia simul regna delenda sunt, 670 et nequaquam terrenum imperium erit, sed sanctorum conversatio, et adventus Filii Dei triumphantis, de quo dicitur: Et ecce cum nubibus coeli quasi filius hominis veniebat. Qui in somno Nabuchodonosor, lapis scribitur abscissus sine manibus,
Abbreviated transcription (Latin):
catores tormentoꝵ magnitudinẽ ꝑtimescant:
& iusti saluentur. sic tamen quasi ꝑ ignem: Rote
eius ignis accensus: siue currus eius: O in ere¬
chiel. quadriga sedens inclucitur ds̃: ꝙ omnia
dei flaminata sunt: De quo ⁊ alibi da: Ds̃. ignis
consumens est: ut lignum. fęnum. stpulam.
ar sura in die iudicii nouerimus: & in psalmis le¬
ginus: Ignis ante ipsum p̃cedet: & inflãmabit
in circuitu in imicos eius: fluuius igneus. rapi¬
dusq egrediebatur a facie eius: ut peccatores tra¬
heret ingehennam: Milia milium minstrabãt
ei: & decies milies centena milia adsistebant ei
Non qd̃ iste ministroꝵ deinumerus diffinitus sit:
s qo̾ maiorem inultitudinẽ humanus sermo
explicare nequiuerit: Ista sunt milia. ⁊ iste milia¬
des: de quib ⁊ in psalmis legimus: Currus d̃i
decemmilib multiplex: milia letantum dñs
meis: E in alio loco: Qui facit angłos suossꝑc:

Expanded text:
catores tormentorum magnitudinem 669 pertimescant, catores tormentorum magnitudinem 669 pertimescant, et justi salventur, sic tamen quasi per ignem. Rotae ejus ignis accensus, sive currus ejus. Et in Ezechiel quadrigae sedens inducitur Deus , et omnia Dei flammea sunt. De quo et alibi dicitur: Deus ignis consumens est : ut lignum foenum, stipulam, arsura in die judicii noverimus. Et in Psalmis legimus: Ignis ante eum praecedet, et inflammabit in circuitu omnes inimicos ejus . Fluvius igneus rapidusque egrediebatur a facie ejus, ut peccatores traheret in gehennam. Millia millium ministrabant ei, et decies millies centena millia assistebant ei. Non quo iste ministrorum Dei numerus definitus sit, sed quo majorem multitudinem humanus sermo explicare neqniverit. Ista sunt millia, et istae myriades, de quibus in Psalmis legimus: Currus Dei decem millibus, multiplex millia laetantium, Dominus in eis . Et in alio loco: Qui facit angelos suos spiritus,
Abbreviated transcription (Latin):
capita eoꝵ coronas aureas: ꝙ de throno egrechi¬
sicut mare uitreum. simile cristallo: Multi gͥ thro¬
ni quos uidit damel : hii mͥ uidentur ẽẽ. quos
ioħs uiginti quatuor nuncupat: Uetustus autẽ
dierum ille est: qui apito iohem solus in throno
sedet: filius quoq hominis qui uenit ad uetus¬
tum dierum: ipse ẽ qui apuo ioħem leo diciturꝰ
de dribu utda radix dauid: & cetera his similia:
uuodecim trib isrł: Sedens autem ⁊ uetustus
dierum dicitur ds̃ : ut eterni iudicis habitus de¬
monstretur: & uestimentũ eius quasi nix candidi
et capilli capitis eius quasi lana munda: Et sal¬
uator transformatus in monte.⁊ głam diuine ma¬
iestatis assumens: in candidis uidetur uestibus:
Qdq capilli eius lane mundissime comparanturꝰ.
purum ostenditur sincerumq iudicium: et
nullam ꝑsonam iniudicando recipiens :Senex
quoq describitur: ut maturitas sententie com
probetur: Thronus eius flamma ignis: ut pec¬

Expanded text:
capita eorum corona aurea, et de throno egredicapita eorum corona aurea, et de throno egredisicut mare vitreum simile chrystallo. Multi igitur throni quos vidit Daniel, hi mihi videntur esse, quos Joannes viginti quatuor thronos nuncupat. Vetustus autem dierum ille est, qui apud Joannem solus in throno sedet. Filius quoque hominis, qui venit ad vetustum dierum, ipse est qui apud Joannem leo dicitur de tribu Juda ; radix David, et caetera his similia: duodecim tribus Israel . Sedens autem et vetustus dierum dicitur Deus, ut aeterni judicis habitus demonstretur. Vestimentum ejus quasi nix candidum, et capilli capitis ejus, quasi lana munda. Et Salvator transformatus in monte, et gloriam divinae majestatis assumens, in candidis videtur vestibus . Quodque capilli ejus lanae mundissimae comparantur, purum ostenditur sincerumque judicium, et nullam personam in judicando recipiens. Senex quoque describitur, ut maturitas comprobetur sententiae. Thronus ejus flammae ignis, ut pec
Abbreviated transcription (Latin):
tib manifestius dicemus: Quib interfectis.
etiam septem alii reges uictori colla sũmitcent:
Q ecce ait oculi. quasi oculi hominis: erant in cornu
isto: Ne eum putemus iuxta quorũdam opini¬
onem. uel diabolum ẽẽ uel demonem: s unum
de hominib in quo totus sathanas habitaturus
est corporaliter: E os loquens ingentia: Est enĩ
homo peccati filius ꝑditionis: ita ut in templo
oñi sedere audeat : faciens se quasi dm̃: Aspicie¬
bam donec throni positi sunt. & antquus dierũ
i iohannis
apocalipsi legimus: Post hec : statim fui in sꝑu:
et ecce thronus positus erat in celo: et suꝑ thronũ
sedens: Ꝙ qui sedebat: similitudinem habebat
lapidis. iaspidis.⁊ sardini : Et iriserat in circuitu
throni: similis aspectui smaragdino. Et circa
thronum. alii uiginti quatuor throni: et suꝑ
uiginti quatuor thronos. uiginti quatuor seni¬
ores sedentes. amictos uestib candidis: & suꝑ

Expanded text:
tibus manifestius dicemus. Quibus interfectis, tibus manifestius dicemus. Quibus interfectis, etiam septem alii reges victori colla submittent. Et ecce, ait, oculi quasi oculi hominis erant in cornu isto. Ne eum putemus juxta quorumdam opinionem, vel diabolum esse, vel daemonem; sed unum de hominibus, in quo totus satanas habitaturus sit corporaliter. Et os loquens ingentia . Est enim homo peccati, filius 668 perditionis, ita ut in templo Dei sedere audeat, faciens se quasi Deum. Aspiciebam donec throni positi sunt, et antiquus dierum n Joannis Apocalypsi legimus . Post haec statim sui in spiritu, et ecce thronus positus erat in coelo, et super thronum sedens, et qui sedebat, similitudinem habebat lapidis jaspidis et sardini, et iris erat in circuitu throni similis aspectui smaragdino, et circa thronum alii throni viginti quatuor et super viginti quatuor thronos, viginti quatuor senes sedentes, amicti vestibus candidis, et super
Abbreviated transcription (Latin):
& tria de cornib primis euulsa sunt a facie eius
et ecce oculi quasi oculi homunis erant in cornu
isto: & os loquentis ingentia: Frustra porphirtꝰ
cornu paruulum. qd̾ post decem cornua ortum ẽ
epyphanen antiochum suspicatur : & de decem
cornib tria euulsa cornua. sextum ptholomeum
cognomento philometorem: & septimum ꝑtho¬
lomeum euergeten. & artaxiam regem arme¬
nie: quoꝵ priores multo anteꝗͣ antiochus nasce¬
retur. mortui funt: Contra artarxiam uͦ. dimi¬
casse quidem antiochum nouimus: s illum in
regno pristino ꝑmansisse: Ergo dicamus. quod
om̃s scriptores eccłiastici tradiderunt in consum¬
matione mundi. ꝗͣdo regnum destructum est
romanoꝵ. decem futuros reges. qui orbem ro¬
manum inter se diuidant. ⁊ undecimum sur¬
recturum ẽẽ. paruulum regem. qui tres reges
de decem regib suꝑaturus sit: id est egyptioꝵ
regem.⁊ affrice. & ethiopie. sicut in consequen¬

Expanded text:
et tria de cornibus primis et vulsa sunt a facie ejus. et tria de cornibus primis et vulsa sunt a facie ejus. Et ecce oculi quasi oculi hominis erant in cornu isto, et os loquens ingentia. Frustra Porphyrius cornu parvulum, quod post decem cornua ortum est, Epiphanen Antiochum suspicatur, et de decem cornibus tria evulsa cornua, sextum Ptolemaeum cognomento Philometorem, septimum Ptolemaeum Evergetem, et Artarxiam regem Armeniae, quorum priores multo antequam Antiochus nasceretur, mortui sunt. Contra Artarxiam vero dimicasse quidem Antiochum novimus: sed illum in regno pristino permansisse. Ergo dicamus quod omnes scriptores ecclesiastici tradiderunt: in consummatione mundi, quando regnum destruendum est Romanorum, decem futuros reges, qui orbem Romanum inter se dividant, et undecimum surrecturum esse regem parvulum, qui tres reges de decem regibus superaturus sit, id est, Aegyptiorum regem, et Africae et Aethiopiae, sicut in consequen
Abbreviated transcription (Latin):
he lacerauerunt illam: dum muno imꝑio ro¬
manoꝵ omnia regna simul cognoscinus: que
prius fuerant separata:. Illud autẽ qd̃ sequitur.
comedens atq comminuens: et reliqua pedib
suis conculcans: significat om̃s nationes uel in¬
ter fectas abeis: uel tributo et seruituti subiu¬
gatas: Dissimilis autem inquit erat ceteris be¬
cem: P orphirius duas posteriores bestias. mace¬
donum ⁊ romanoꝵ. in uno macedonũ regno
ponit. & diuidit : pardum uolens intelligi
ipsum alexandrum bestiam autem dissimilẽ
ceteris bestiis quatuor. alexandri successores
et deinde usq ad antiochum. cognomento epi¬
phanen decem reges numerat qui fuerint se¬
uissimi: ipsosq reges ñ unius ponit regni.
Uerbigrã: Macedonie. syriȩ asie. egyptis: s in
diuersis regnis unum efficit regnũ ordinem:
ut uidelicet ea quȩ scripta sunt. os loquens ingenta
ñ de antixꝑo. s de antiocho dicta credantur:¬
ecce cornu aliuo paruulum ortum ẽ de mecdio eoꝵ:

Expanded text:
 laceraverunt eam; dum in uno imperio Romanorum, omnia simul regna cognoscimus, quae prius fuerant separata. Illud autem quod sequitur: Comedens atque comminuens, et reliqua pedibus suis conculcans, significat omnes nationes, vel interfectas ab eis, vel tributo, et servituti subjugatas. Dissimulis autem erat caeteris becem. Porphyrius duas posteriores bestias, Macedonum et Romanorum, in uno Macedonum regno ponit, et dividit: Pardum volens intelligi ipsum Alexandrum: bestiam autem dissimilem caeteris bestiis, quatuor Alexandri successores, et deinde usque ad Antiochum cognomento Epiphanen, decem reges enumerat, qui fuerunt saevissimi: ipsosque reges non unius ponit regni, verbi gratia, Macedoniae, Syriae, Asiae, et Aegypti, sed de diversis regnis unum efficit regnum ordinem, ut videlicet ea quae scripta sunt: Os loquens ingentia, non de Antichristo, sed de Antiocho dicta credanturecce cornu aliud parvulum ortum est de medio eorum,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uitã libidini seruientẽ: non leo. s leena appellat᷑
Aiunt enim hii qͥ de bestiarũ scripsere naturis.
leenas eẽ ferociores. maxime si catulos nutriañ:
et semꝑ gestire ad coitum: Qõ autẽ habebat a¬
las aquile. suꝑbiam significat regni potentissi¬
mi. cuius pͥnceps loquit᷑ ꝑ isaiam : Suꝑ sidera
celi ponã thronũ meũ: ⁊ ero similis altissimo:
Unde dicit᷑ ad eum: Si alte feriaris ut aqͥla: usde
te detraham: Alioquin. ut leo int̾ bestias: ĩta.
aquila int̾ aues regnum tenet. S et hoc dicen¬
dum. aquilã multo tꝑre uiuere: & regnum
assirioꝵ multis etatib fuisse dñatum: Qd autẽ
euulse st̃ ale eius. io : leene. siue aquile. cetera
regna significat: quib pͥus imꝑabat. ⁊ uolita¬
bat in mundo: & sublata ẽ inquit de terra:
subuersio uidelicet imꝑio chaldeoꝵ: Qdq se¬
quit᷑. et suꝑ pedes qͣsi hõ stetit : & oor eius da

Expanded text:
et vitam libidini servientem, non leo, sed leaena appellatur. et vitam libidini servientem, non leo, sed leaena appellatur. Aiunt enim hi qui de bestiarum scripsere naturis, leaenas esse ferociores, maxime si catulos nutriant, et semper gestire ad coitum. Quod autem habebat alas aquilae, superbiam significat regni potentissimi, cujus princeps loquitur per Isaiam: Super sidera coeli ponam thronum meum: et ero similis Altissimo . Unde dicitur ad eum: Si alte feraris ut aquila, inde te detraham . Alioquin, ut leo inter bestias, ita aquila inter aves regnum tenet. Sed et hoc dicendum, aquilam multo tempore vivere, et regnum Assyriorum multis aetatibus fuisse dominatum. Quod autem evulsae sunt alae ejus, id est, leaenae, sive aquilae, caetera regna significat, quibus prius imperabat, et volitabat in mundo. Et sublata est, inquit, de terra; subverso videlicet imperio Chaldaeorum. Quodque sequitur: Et super pedes quasi homo stetit, et cor ejus da
Abbreviated transcription (Latin):
dundantem. sicut in parabola. sagene misse
in mare int̃pretatur: Unde ⁊draco. rex dñ
omnũ quȩ in aquis sunt : & cuius scđm dauio
in mari confringunt᷑ capita Ꝙ in amos legimꝰ
Si descenderit in profundũ maris: ibi manda¬
bo draconi. ⁊ mordebit eum: Quatuor autem
bestias que ascendebant de mari. & erant di¬
uerse int̃ se: angelo disserente noscamus:
Hee inquit quatuor bestiȩ magne: quatuor re¬
gna consurgent de terra: Quatuor autẽ uenti
qui pugnabant in mari magno. ideo uenti celi
ẽẽ dicunturꝰ : qr unus quisq angls facit pro
eo regno. qd̃ sibi creditum ẽ: ẜ hoc notandũ.
qõ regnoꝵ feritas. atq crudelitas bestiarũ nomi¬
ne demonstretur: Prima quasi leena. & alas ha¬
bebat aquile: Aspiciebam. donec euulse st̃ ale erꝰ
& sublata ẽ de terra. ⁊ suꝑ pedes quasi homo stetit:
ꝓpter seuiciã et crudelitatem. siue ꝓp̃t̾ luxuriã

Expanded text:
dundantem: sicut Dominus in parabola sagenae missae dundantem: sicut Dominus in parabola sagenae missae in mare interpretatur . Unde et draco rex dicitur omnium quae in aquis sunt, et cujus secundum David in mari confringuntur capita . Et in Amos legimus: Si descenderit in profundum maris, ibi mandabo draconi, et mordebit eum . Quatuor autem bestias, quae ascendebant de mari, et erant diversae inter se, angelo disserente noscamus. Hae, inquit, quatuor bestiae magnae, quatuor regna consurgent de terra. Quatuor autem venti qui pugnabant in mari magno, ideo venti coeli esse dicuntur: quia unusquisque angelus facit pro eo regno quod sibi creditum est. Et hoc notandum, quod regnorum 664 feritas atque crudelitas bestiarum nomine demonstretur. Prima quasi leaena, et alas habebat aquilae. Aspiciet sublata est de terra; Et super pedes quasi homo stetit, itiam, et crudelitatem, sive propter luxuriam,
Abbreviated transcription (Latin):
ma die regni baltasar scribitur: & hoc ñ so¬
lum in daniele: s in ieremia qͦq ⁊ in erechie¬
le legimus. sicut in locis ipsis si uita comes fue¬
rit. docere poterimꝰ: S in suꝑiorib historie
et dario. siue eyro. mirabiliũ signoꝵ accid̾it.
in his uͦ narrant᷑ somnia quȩ singulis sint
uelationis magnititoinem: s tantũ scribunt᷑
ut apud posteros eoꝵ que uisa sunt memoria
ꝑseuerent: Uroebam in uisione mea nocte: et
ecce quatuor uenti pugnabant in mari magno:
et quatuor bestie grandes ascendebant de mari
diuerse inter se: Quatuor uentos celi. qͣtuor
arbitror angelicas potestates. quib pͥncipalia
regna cõmissa sunt : iuxta illud qd̃ in deutro¬
nomio legimus: Quando diuidebat altissimꝰ
gentes: quando separabat filios adam: constitũ
Pars autẽ dñi popłs eius: iacob funiculiis he¬
reditatis eius: Mare autẽ mundũ iftum. se¬
culumq fignificat: salsis marisq fluctib re¬

Expanded text:
ma die regni Balthasar scribitur. Et hoc non soma die regni Balthasar scribitur. Et hoc non solum in Daniele, sed in Jeremia quoque et Ezechiele legimus : sicut in locis ipsis, si vita comes fuerit, docere poterimus. Sed in superioribus et Dario, sive Cyro mirabilium signorum acciderit. In his vero narrantur somnia quae singulis sint velationis magnitudinem; sed tantum scribuntur, ut apud posteros eorum quae visa sunt, memoria perseveret. Videbam in visione mea nocte: et ecce quatuor venti coeli pugnabant in mari magno, et quatuor bestiae grandes ascendebant de mari diversae inter se. Quatuor ventos coeli, quatuor arbitror angelicas potestates, quibus principalia regna commissa sunt, juxta illud quod in Deuteronomio legimus: Quando dividebat Altissimus gentes: quando sePars autem Domini populus ejus: Jacob funiculus haereditatis ejus . Mare autem mundum istum, saeculumque significat, salsis amarisque fluctibus re
Abbreviated transcription (Latin):
isto mundo futurũ sit. an in altero: uel certe
post alios mundos. quȩ nos ꝓ deliram̃tis et
cassis ducentes fabulis. hoc solũ dicimus. ideo
signa fieri ꝑseruos dei apud barbaras natio¬
nes: ut unius dei cultus et religio p̃dicetur
P orro damel ꝑseuerauit usq ad regnũ darii.
cyriregis: ñ uite illius tempus accipiendũ est
Siquidem in ultima legimꝰ uisione. anno tercio
cyri regis ꝑsarum. uerbũ reuelatũ ÷ danieli:
cognomento baltasar: S hoc significat᷑. qd̃
usq ad pͥmum annum cyri regis. qͥ chaldeoꝵ
destruxit imꝑium. daniel potens fuerit in
chaldea: postea uͦ adario in medos translatus
Osit
Nno primo baltasar regis babylonis.
daniel somnium uidit: Hec fmi pͣy¬
r cͦofiit. ꝗͣ nunc conamur exponere
Set sequens de qua dicturi sumus pͥor
est iuxta hystoriam: ꝗͣ due suꝑiores: Ista enim
⁊ sequens. pͥmo. et tertio anno baltasar regis
accidisse memorantur : illa autẽ que ante su¬
ꝑiorẽ lecta ẽ. nouissimo anno. immo nouissi¬

Expanded text:
isto mundo futurum sit, an in altero, vel certe post alios mundos. Quae nos pro deliramentis, et cassis ducentes fabulis, hoc solum dicimus: ideo signa fieri per servos Dei apud barbaras nationes, ut unius Dei cultus, et religio praedicetur. Porro Daniel perseveravit usque ad regnum Darii, ad annum primum Cyri regis, non vitae illius tempus accipiendum est. Siquidem in ultima legimus visione: Anno tertio Cyri regis Persarum, verbum revelatum est Danielis cognomento Balthasar: sed hoc significatur, quod usque ad primum annum Cyri regis, qui Chaldaeorum destruxit imperium, Daniel potens fuerit in Chaldaea: postea vero a Dario in Medos translatus sit. Anno primo Balthasar regis Babylonis Daniel somnium vidit. Vi quam nunc conamur exponere, et sequens, de qua dicturi sumus, priores sunt, juxta historiam, quam duae superiores. Ista enim et sequens, primo et tertio anno Balthasar regis accidisse memorantur . Illa autem quae ante superiorem lecta est, novissimo anno, immo novissi