comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tiata sint ⁊ consũmata indñi
sepultura uideant᷑. dũ muli¬
eres ad sepulchrum diũ ꝑui¬
gilant: cum apłi intoleribi¬
lit̾ lugent. s amplius ad fu¬
ꝑiora respiciunt q̃ subnec̾tunt᷑
ac si eccła uel unaqueq sc̃ã
dum inquit multo studio q̃¬
siui illum. s quia adhucille¬
cebris carnis mee subdita fui
⁊ tenebris profunde ignoran¬
tie obcecata: non inueni lum̃
tulo suo dilectum eccła uel
aĩa sc̃a querit qͣndo ab oĩ ꝑtur¬
batione scłi tranquilla quie¬
te cordis dnm suum cogitat.
quem querens obhoc mini¬
me inuenit. ut amore illius
accensa. ardentius querat.
ꝑ noctem querimus. quia et
tñ adhuc oculus caligat. Uo¬

Expanded text:
tiata sint et consummata in Domini sepultura videantur, dum mulieres ad sepulcrum Domini pervigilant, cum apostoli intolerabiliter lugent, sed amplius ad superiora respiciunt quae subnectuntur; ac si Ecclesia vel unaqdum, inquit, multo studio quaesivi Dominum; sed quia adhuc illecebris carnis meet tenebris profundae ignorantiae obcaecata, non inveni lumen tulo suo dilectum suum Ecclesia vel anima sancta quaerit, quando ab omni perturbatione saeculi tranquilla in quiete cordis Dominum suum cogitat. Quem quaerens ob hoc minime invenit, ut amore illius accensa ardentius quaerens. Per noctem quaerimutamen adhuc oculus caligat.
Abbreviated transcription (Latin):
dentiũ dõ ipse se facit montẽ
dĩ. ꝑ scãm conu̾sationẽ: aut
montẽ diaboli ꝑũse inuendo
Rethel enĩ domus dĩ int̾preta¬
tur. ut prefati sumus. Qͥ cũq
gͦ ita exhibuerit uitam suã.
ut in eo delectet᷑ spiritus sc̃s
habitare: mons efficitur ec¬
autẽ. si qnͣdo offensus peccatis¬
populi prolongau̾it reuertet᷑¬
⁊ similis efficitur cursu uelcon¬
suetudine capree. hynuloq
ceruoꝵ. quoꝵ natura ẽ uoce an¬
te se in montibꝰ resonante pt᷑
t̾gum emissa. dum obuiam sͥ
opinantur occurrere. Ad locũ
unde abcesserant uelociore cur¬
su reuerti. Et hec causa ut ex¬
asꝑata abhostib. consuetã no¬
lunt derelinquere sedem. sic̃
reuocatus. ad pietatis consue¬
tam reu̾titur sedem. Et si ali¬
qnͣdo ꝓuocari uidetur. ut stu¬
diis inquirendo eum merita
augeantur. non debet quis
diffid̾e. nec ab inquirendo ces¬
sare. Unde et sequitur. Inlec

Expanded text:
cit montem Dei per sanctam conversationem, aut montem diaboli perverse vivendo. Bethel enim domus Dei interpretatur, ut praefati sumus. Quicunque ergo ita exhibuerit vitam suam, ut in eo delectetur Spiritus sanctus inhabitare, mons efficitur ergo, si quando offensus peccatispopuli prolongaverit, revertitur, similis efficitur cursu vel consuetudine capreae hinnuloque cervorum, quarum natura est, voce ante se in montibus resonante post tergum emissa dum obviam sibi opinantur occurrere, ad locum unde abscesserant, velociori cursu reverti. Et haec causa ut exasperata ab hostibus consuetam nolit derelinquere sedem. Sic erevocatus, ad pietatis consuetam revertitur sedem. Et si aliquando provocari videtur, ut studia inquirendo eum merito augeantur, non debet quis diffidere nec ab inquirendo cessare. Unde sequitur: C
Abbreviated transcription (Latin):
tinet principatum. q̃ semel
nunqͣm aliũ cogitat comparẽ.
nec alti ꝑ desidium sui amoris
coniuncta ẽ. nisi illi cui semel
conglutinata probatur. ẽ an¬
qm turtur qui deserti habita¬
cula diligit. ⁊ aduocans com¬
parem. dulci resonat uoce ⁊
eo amisso aliũ ñ requirit .s
ad illum semꝑ promissions
uocem ce m̃tis emitit: cui
promisit seruare qd̾ nata ẽ¬

Expanded text:
tinet principatum. Quae semel nunquam alium cogitat comparem, nec altera desideriorum sui amoris conjunctio est, nisi illi cui semel conglutinata probatur, tanquam turtur qui deserti dilecti habitacula diligit, et advocans comparem dulci resonat voce, et eo amisso alium non requirit, sed ad alium semper promissionis vocem et mentis emittit, cui promisit servare dile
Abbreviated transcription (Latin):
Nꝑ uicos ⁊ plateas. querens quẽ
diligit anima mea. Quefui
quit in animo meo delectu¬
lo carnalium uoluptatũ sur¬
g̾e ÷ et t̾ras ac maria circiure
iphylosopboradire myst̾ia. s
nec sic inueni illũ. Pot̾ et alit̾
intelligi. Ciuitas hoc in loco
scã electoꝵ eccła intelligit᷑:
siue diuina scriptura. Yicos
uero atq plateas libros legis
et propħarum uocat: in quibꝰ
eccła seu anima electa. dilec¬
tum suum idẽ xp̃m dum ar¬
denter querit inuenit. quẽ
in libris philosophoꝵ non rep¬
ꝑit. Iiuenerunt me uigiles
qui custodiunt ciuitatẽ. Nũ
quem diligit anima mea ui¬

Expanded text:
 vicos et plateas quaeram quem diligit anima mea. Quaesivi sui in animo meo de lectulo carnalium voluptatum surgere, et terras ac maria circuire, et philosophorum adire mysteria, sed nec sic inveni illum. Potest et aliter intelligi. Civitas hoc in loco sancta electorum Ecclesia intelligitur, seu divina Scriptura. Vicos vero atque plateas, libros legis et prophatarum vocat, in quibus Ecclesia seu anima electa dilectum suum, id est Christum dum ardenter quaerit invenit, quem in libris philosophorum non reperit. « Invenerunt me vigiles qui custodiunt civitatem. Num quem diligit anima mea
Abbreviated transcription (Latin):
narios ⁊
impios. qa da¬
mascuᷤ
sanguinem bi¬
bens
interp̃tat᷑.
Signi¬
ficat carnales
⁊ crudeles: contra quos scĩ doc¬
tores inturre libani. id ẽ fir¬
mitate eccl̃e semꝑ uigilant.
Caput tuum ut carmelus:
⁊ coma capitis tui sicut pur¬
pura regis iuncta canalib
In capite mens. in comis co¬
gitationes designantur. Et
sicut capite membra. ita men¬
te cogitationes reguntur. ut
in carmelo soẽ in sublimitate
nomine purpure expͥmitur
u̾sentur. Canales precordia
sunt scõꝵ. in quibus alligan¬
tur tales cogitationes. Alit̾.
limius nicħ ẽ. Coma capitis
eminentiores quiq scĩ: beati
uidelicet inr̾es. consimilati
purpurae regalib ornamentis.
⁊ sauitarib copulata docꝰtrinᷤ.
Quam pulchra es ⁊ decora. ca

Expanded text:
narios et impios, quia Damascus sanguinem bibens interpretatur, significat carnales et crudeles, contra quos sancti doctores in turri Libani, id est firmitate Ecclesiae semper vigilant. « Caput tuum ut Carmelus, et comae capitis tui sicut purpura regis vincta canalibus. » In capite mens, in comis cogitationes designantur: et sicut capite membra, ita mente cogitationes reguntur, ut in Carmelo, id est sublimitate nomine purpurae exprimitur, versentur. Canales praecordia sunt sanctorum, in quibus alligantur tales cogitationes. Aliter:limius nihil est. Coma capitis eminentiores quique sancti, beati scilicet martyres, consimilati purpura, regalibus ornamentis, et salutaribus copulati doctrinis. « Quam pulchra es et decora, c
Abbreviated transcription (Latin):
diano profectu ꝑnitorẽ iusti¬
cie. in excelsiora ꝓficiunt.
Oculi tui sicut piscine in
esebon: que sunt inporta
filie multitudinis. O culi eccl̃e.
doctores propt̾ ꝓuidentiã. sic̃
collum propt̾ nutrimentũ.
Et recte piscine comparamur.
qr fluenta doctrine suis audi¬
torib prebere ñ cessant. Ese¬
bon cingulum meroris inter¬
p̃tatur. quia yro uana leticia
carnis. cingulo abstinentie
constringuntur. Et bene in
portis filie multitudinis. ob
abundantiã popłoꝵ concur¬
rentium ꝑportam fideim ec¬
intelligi. Nasus tuus sicut
turris libani. In naso uerbi
dĩ dispensatores causa discre¬
tionis designant᷑. qui odorẽ
iusticie qui ẽ in xpõ ꝑcipien¬
tes. sius porrigunt auditori¬
b: atq intellectu discretiõis
int̾ odorẽ uirtutũ ⁊ uitioꝵ fe¬
tores ex alto discernunt. Tur¬
ri assimilantur. qͥ ꝑsapientiã
eminentissimum locum te

Expanded text:
diano profectu per nitorem justitiae in excelsiora proficiunt. « Oculi tui sicut piscinae in Hesebon, quae sunt in porta filiae multitudinis. » Oculi Ecclesiae doctores sunt propter providentiam, sicut collum propter nutrimentum. Et recte piscinae comparantur, quia fluenta doctrinae suis auditoribus praebere non cessant. Hesebon cingulum moeroris interpretatur, quia sancti pro vana laetitia carnis, cingulo abstinentiae constringuntur. Et bene in portis filiae multitudinis, ob abundantiam populorum concurrentium per portam fidei in Ecintelligi. « Nasus tuus sicut turris Libani. » In naso verbi Dei dispensatores, causa discretionis designantur, qui odorem justitiae qui est in Christo percipientes, suis porrigunt auditoribus, atque intellectu discretionis inter odorem virtutum et vitiorum fetores ex alto discernunt. Turri assimilantur, qui per sapientiam eminentissimum locum te
Abbreviated transcription (Latin):
te attende quod fui. Quare:
Quia decolorauit me sol
Sol in eo decolorat: in quo
altuis ⁊ districtius se inpri¬
mit. Os̾ qnͣdo districtũ u¬
dicium tenet. quasi distric¬
tionem suam amplius exhi¬
bet: & decolorat. dum ampliꝰ
fulget. quia dum districtio

Expanded text:
te attendere quid fui. Quare? te attendere quid fui. Quare? quia decoloravit me sol. Sol in eo decolorat, in quo arctius et districtius se imprimit. Deus quando districtum judicium tenet, quasi districtionem suam amplius exhibet; et decolorat dum amplius fulget, quia dum districtio
Abbreviated transcription (Latin):
fitetur pret̾itas culpas ne su¬
ꝑba sit. Confitetur p̾sentẽ i¬
tã ne ingrata sit. ⁊ dicit. Nigͣ
sum: s formosa. Nigra sum.¬
Nigra ꝑ uitam pret̾itam: for¬
mosa ꝑ conu̾sationem seqͤntẽ
Quomͦ nigra: Sicut tab̃na¬
cula cedar. Cedar quippe ta¬
b̾nacula gͤntium fuerunt.
Tab̾nacula tenebrarum fu¬
erunt: ⁊ gentib dictum ẽ.
fustis aliqnͣdo tenebre. nuĩc
autẽ lux in domino. Quomͦ
formosa: Sicut pelles salo¬
monis. Macerati enim sumꝰ
ꝑpenitentiam. mortificata
caro ꝑ abstinentiam. qͣsi pel¬
lis in obsequium regisaddu¬
citur. Omnes per penitentiã
se ipsos affugentes. membra
xͥ se faciunt. Membra gͦ xͥ
les salomonis sunt: qr morti¬
ficata caro fuint. S ecce erãt
inuidea fideles. qui dedigna¬
tiles. Unde ⁊ petrum redar¬
guunt qd̾ cornelium susce¬
ꝑat. U nde ⁊ hic eccła gentiũ
subiungit. Nolite me consi¬
derare qd̾ fusca sim. nolite
despicere peccata pͥora. noli¬

Expanded text:
fitetur praeteritas culpas, ne sufitetur praeteritas culpas, ne superba sit; confitetur praesentem vitam, ne ingrata sit, et dicit: Nigra sum, sed formosa. Nigra peNigra per vitam praeteritam, formosa per conversationem sequentem. Quomodo nigra? Sicut tabernacula Cedar. Cedar quippe tabernacula gentium fuerunt, tabernacula tenebrarum fuerunt. Et gentibus dictum est: « Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino . » Quomodo formosa? Sicut pelles Salomonis. Macerati sumus per poenitentiam, mortificati vero per poenitentiam quasi pellis in obsequium regis adducitur. Omnes per poenitentiam seipsos affligentes membra Christi se faciunt. Membra ergo Cles Salomonis sunt, quia mortificata caro fiunt. Sed ecce erant in Judaea fideles, qui dedignatilium. Unde et Petrum redarguunt, quod Cornelium susceperat. Unde et hic Ecclesia gentium subjungit: « Nolite me considerare quod fusca sim. » Nolite despicere peccata priora, noli
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsecutionem ab infidelib iu¬
deis passa est. afflicta mul¬
tis tribulationib ac pressa.
Unde sequitur. filii matris
mee pugnauerunt contra me:
q filii sinagoge qui in infi¬
delitate remanserunt. bellũ
ꝑ secutionis contra sinagoge
fideles gesserunt. S dum ꝑ¬
secutionem patitur. ea pars
q̃ ex iudea uenit ad fidem.
discessit ad predicationẽ gen¬
nit ad p̃dicationem gentium.
Unde ⁊ sequitur. P osuerunt
me custodem inuineis: uineã
meam ñ custodiui. qr dũ me
ꝑsecuntur qͥ in uidea sunt. in
eccłiis me custodem fecerunt.
U ineam meam ñ custodiui:
qr iudeam deserui. Unde et
tes. Ac sidicat. Nos uineã nr̃a
custodire uoliuimꝰ: s qr uosip¬
si respuistis. ad alienarum noᷤ¬
uinearum custodiam trans
Nigra sum s formosa filie ie¬
rłm. Eccl̃a ex gentib ueniens
ꝯsid̾at fidelium animas qͣs
inuenit. qͣs ⁊ filias ierłm uo¬
cat. Ierłm quippe uisio pacis
dicitur. Considerat quid fu¬

Expanded text:
persecutionem ab infidelibus Jupersecutionem ab infidelibus Judaeis passa est, afflicta multis tribulationibus ac pressa. Unde sequitur: « Filii matris meae pugnaverunt contra me. » Quia filii synagogae qui in infidelitate remanserunt, bellum persecutionis contra synagogae fideles gesserunt. Sed dum persecutionem patitur ea pars quae ex Judaea venit ad fidem, discessit ad praedicationem genpraedicationem Gentium. Unde et sequitur: Posuerunt me custodem in vineis; vineam meam non custodivi. 21. Quia dum me persequuntur hi qui in Judaea sunt, in Ecclesiis me custodem fecerunt. Vineam meam non custodivi, quia Judaeam deserui. Unde et tes . Ac si dicat: Nos vineam nostram custodire volumus, sed quia nos ipsi respuistis, ad alienarum vinearum custodiam nos transmNigra sum, sed formosa, filiae Jerusalem. Ecclesia ex Gentibus veniens considerat fidelium animas, quas invenit, quas et filias Jerusalem vocat. Jerusalem quippe visio pacis dicitur; considerat quid f
Abbreviated transcription (Latin):
quium regis pacis redigen¬
tes. Sum uero iudicio uro
sicut tab̾nacula cedar. qr
qͣsi in uia gentium discessis¬
se iudicor. s iuxta u̾itatem
sicut pelles salomonis sũ:
qr in obsequio regis adhereo.
Nolite considare me qd̾ fus¬
Nca sim: quia decolorauit me
sol. Peccatricem aitendebat
illam partem que xp̃o credi¬
dat. parsilla que ñ credide¬
rat: s dicat ista. Nolite me ꝯ¬
sidare quod fusca sim. qr de¬
colorauit me sol. Sol ipse do¬
minus. ipse ueniens dñs de¬
colorauit me preceptis suis.
ostendit quia pulchra ñ fui
in p̾ceptis legis. S ol quem ar¬
tius tangit. ipsum decolorat:
ita ⁊ dñs ueniens quẽ ꝑ gr̾ã
suam strictius tetigit. deco¬
lorauit. qr dum plus appro¬
pinquamus ad gr̾am. plus
nos peccatores cognoscimus
ẽe. U ideamus paulum ex
iudea uenientem. in sole de¬
coloratum. Qd̾̃ si uolentes in
xp̃o iustificari: inuenti sumꝰ
⁊ ipsi peccatores. Qui se in
xp̃o peccatorẽ inuenit: inso
ista que ex iudea credidit.

Expanded text:
quium regis pacis redigentes. Sum vero judicio vestro sicut tabernacula Cedar, quia quasi in viam gentium discessisse judicor; sed juxta veritatem sicut pelles Salomonis sum, quia in obsequium regis adhaereo. Nolite me considerare quod fusca sim, quia decoloravit me sol. Peccatricem attendebat illam partem quae Christo crediderat, pars illa quae non crediderat. Sed dicat ista: « Nolite me considerare quod fusca sim, quia decoloravit me sol. » Sol ipse Dominus ipse veniens decoloravit me, praeceptis suis ostendit, quia pulchra non fui in praeceptis legis. Sol quem arctius tangit, ipsum decoloravit: ita et Dominus veniens quem per gratiam suam strictius tetigit decoloravit, quia dum plus appropinquamus ad gratiam, plus nos peccatores cognoscimus esse. Videamus Paulum ex Judaea venientem in sole decoloratum. Quod si volentes in Christo justificari, inventi sumus et ipsi peccatores. Qui se in Christo peccatorem invenit, in soista quae ex Judaea credidit,
Abbreviated transcription (Latin):
et manebis ibi: Precepi em̃i ibi mu¬
licri uiduȩ: ut pascat te. Qͥconsur¬
gens: abiit in sareptã: Helyas in sa¬
reptam abiit: quia iudȩos ꝑfidos
xp̃s derelinquens: ꝑ apłos suos
transiuit ad gentes. Sarepta uero
succensa int̾p̃tat᷑: ueł angustia pa¬
nis. Gentiles quippe. qͥerant ciui¬
tas diaboli. et qui ꝑ sareptã desig¬
nant᷑. igne uicioꝵ suecensi erant.
De hoc igne scͥpt᷑a dicit. Om̃s uos
accendentes ignẽ. aceincti flammis
ambulate in lumine ignis ur̃i: et
in fiammis quas succendistis uob̃.
Iui nãq flammis accincti funt: qͥ
igne incioꝵ undiq exurunt᷑: Q
et angustia pais uocant᷑: quia
nullus pͣdicator umquã ad eos
accesserat: qui pabulũ uerbidĩ eiᷤ
imꝑtiret Cumq uenisset ad por¬
tam ciuitatis: apparuit ei muli¬
er uidua. colligens ligna. Eandẽ
significationẽ ht̃ mulier: quã
et ciuitas Significat enĩ eccłam:
ergentibꝰ congregatã. Uidua uero

Expanded text:
et manebis ibi. Praecepi enim ibi muet manebis ibi. Praecepi enim ibi mulieri viduae, ut pascat te. Qui consurgens abiit in Sarephtam . Elias in Sarephtam abiit, quia Judaeos perfidos Christus derelinquens, per apostolos suos transivit ad gentes. Sarephta vero succensa interpretatur, vel angustia panis. Gentiles quippe qui erant civitas diaboli, et qui per Sarephtam designantur, igne vitiorum succensi erant. De hoc igni Scriptura dicit: Omnes vos accendentes ignem accincti flammis, ambulate in lumine ignis vestri, et in flammis quas succendistis vobis . Illi namque flammis accincti sunt, qui igne vitiorum undique exuruntur, qui et angustia panis vocantur; quia nullus praedicator umquam ad eos accesserat, qui pabulum verbi Dei eis impertiret. Cumque venisset ad portam civitatis, apparuit et mulier vidua, colligens ligna. Eamdem significationem habet mulier, quam et civitas; significat enim Ecclesiam ex gentibus congregatam:
Abbreviated transcription (Latin):
ligentiã: ueritas tͥ magna in lict̾a
refulget: Quȩdã gͥ precepta legalia
iudeis mendaciũ sunt: qͥ ea car¬
nalit̾ intelligunt. Nob̃ autẽ u̾itas:
qui ea sp̃alit̃ intelligere curamus
ꝑcoruos uͦ. sacerdotes iudȩoꝵ de¬
signant᷑: uel amine cordiũ suorum
tenebrosi. ꝑcarnes tuge sacrificiũ:
quod mane et uesꝑe offerebatur:
Panes autẽ. panes ꝓpositionis de¬
monstrant:qui assidue inconspee¬
tu dm̃i ponebant᷑. Bibebat uͦ de
torrente:quia inobseruationibus
legalib xp̃c delectabat᷑. Post dies
autem multos siccatꝰ est torrens: qr
ueniente dño incarne ⁊ euangłiũ
p̃dicante. obseruatio legalis cessa¬
uit: atq ab illo tẽpore nicħ ꝓfuit:
sicut dñs dicit. Lex et ꝓpħe usq
ꝓpħam. Ne offeratis ultra sacrificiũ
frustra: incensum eñi abhominatio
ẽ mͥ: Neomenias et sabb̃a ur̃a ñferã:
iniqui sunt cecꝰ uri. Et cdixit dñs ad
heliam. Uade insarepta sidoniorũ:

Expanded text:
ligentiam, veritas tibi magna in littera ligentiam, veritas tibi magna in littera refulget. Quaedam igitur praeceptaJudaeis mendacia sunt, quia ea carnaliter intelligunt; nobis autem veritas, qui ea spiritualiter intelligere curamus. Per corvos vero sacerdotes Judaeorum designantur, velamine cordium suorum tenebrosi. Per carnes, juge sacrificium, quod et mane et vespere offerebatur. Panes autem panes propositionis demonstrant, qui assidue in conspectu Domini ponebantur. Bibebat vero de torrente , quia in observationibus legalibus Christus delectabatur. Post dies autem multos siccatus est torrens , quia, veniente Christo in carne, et Evangelium praedicante, observatio legalis cessavit, atque ab illo tempore nihil profuit, sicut Dominus dicit: Lex et prophetae, Israel per prophetam: Ne offeratis ultra sacrificium frustra, incensum abominatio est mihi; neomenias et Sabbata vestra non feram, iniqui sunt coetus vestri . Et dixit Dominus ad Eliam: Vade in Sarephtam Sidoniorum,
Abbreviated transcription (Latin):
niȩ ad mulierẽ uiduã: Et multi
lȩꝓsi erant in dieb helisei in isrł:
et nemo eoꝵ mundatꝰ ẽ. nͥ naaman
syrꝰ. In regũ uolumine scͥptũ ẽ. qͥa
cum cepisset haab rex isrł heliam
ꝑsequi: p̃cipiente dño abiit inde¬
sertum: & sedit iuxta torrentem
charib Corui quoq deferebant ei
panes et car nes mane: panes & car¬
nes uesps: & bibebat detorrente:
Helias xp̃m figurabat: ꝑtortentem
autem charib: legem debemꝰ intelli¬
gere. Charib int̾p̃tatur mendaciũ.:
non qd lex mendaciũ sit: Solent
namq prudentes ꝓpon̾e audito¬
rib suis parabolas. ut aꝑtiꝰ intell¬
gantur ea quȩ dicere uolunt: et
introducunt bestias & aues loqͦn¬
tes. Qd̃ si sola u̾ba parabolarũ attẽ¬
das: mendaciũ ẽẽ ꝑspicies: Sin uͦ
sensum: ueritatẽ comꝓbabis: Si¬
militer et quȩdã p̃cepta legalia si
litt̾am tantũmodo adtendas: inu¬
tilia tibi uidebunt᷑. Si sp̃alẽ intel¬

Expanded text:
niae ad mulierem viduam. Et multi niae ad mulierem viduam. Et multi leprosi erant in diebus Elisaei in Israel, et nemo eorum mundatus est, nisi Naaman Syrus . In Regum volumine scriptum est quia cum coepisset Achab rex Israel Eliam persequi, praecipiente Domino, abiit in desertum, et sedit juxta torrentem Charib: corvi quoque deferebant ei panes et carnes mane, et panes et carnes vespere, et bibebat de torrente . Elias Christum figurabat: per torrentem autem Charib Legem debemus intelligere. Charib interpretatur mendacium, non quod lex mendacium sit; solent namque prudentes proponere auditoribus suis parabolas, ut apertius intelligantur ea, quae dicere volunt, et introducunt bestias et aves loquentes. Quod si sola verba parabolarum attendas, mendacium esse prospicies: sin vero sensum, veritatem probabis. Similiter et quaedam praecepta legalia, si litteram tantummodo attendas, inutilia tibi videbuntur: si spiritalem intel
Abbreviated transcription (Latin):
dolus inore eiꝰ. Originali quoq:
peccato obnoxiꝰ non erat:quia
ex concubitu uiri qui sine pecr̃o¬
ẽẽ non potest ortus non fuerat. Xp̃c
itaq qui mortẽ exdebito ñ habebat:
a diabolo qͥ auctor eiꝰ erat mortem
mutuauit: & ꝑ eam eundẽ pͥncipẽ
mortis int̾fecit. ꝑ caput autẽ phi¬
lister: genus humanũ in hoc loco
designatur: Precidit cdauid caput
philistei: quia xp̃c acorpore dia¬
boli eleccoꝵ multitudinẽ separa¬
uit. Detulit illud in ierłm: quia
collocauit. De helia uero et heliseo.
quamuis eoꝵ facta plena sint sp̃a¬
lib sensib: ea tantũmͦ ꝓferamus.
quȩ adño in euangłio cõmemora¬
ta sunt. Nam cũ uenisset dñs in
narareth: dixerunt ei conciues eiꝰ.
Quanta audiuimꝰ facta in caphar¬
naũ: fac et hic inpatͥa tua. Dix̃ cis
Amendico uobis: qr multȩ uiduȩ
erant in dieb heliȩ in isrł. qͣndo
clausũ ẽ. cȩlum: et ad nullã illarũ
missus ẽ helias: nͥ insarepta sydo¬

Expanded text:
dolus in ore ejus . Originalit quoque dolus in ore ejus . Originalit quoque peccato obnoxius erat, non quia ex concubitu viri, qui sine peccaesse non potest, ortus non fuerat. Christus itaque qui mortem ex debito non habebat, a diabolo, qui auctor ejus erat, mortem mutuavit, et per eam eumdem principem mortis interfecit. Per caput autem Philistaei genus humanum in hoc loco designatur. Praecidit David caput Philistaei, quia Christus a corpore diaboli electorum multitudinem separavit. Detulit illud in Hierusalem, collocavit. De Elia vero et Elisaeo quamvis eorum facta plena sint spiritalibus sensibus, ea tantummodo proferamus, quae a Domino in Evangelio commemorata sunt. Nam cum venisset Dominus in Nazareth, dixerunt ei concives ejus: Quanta audivimus facta in Capharnaum, fac et hic in patria tua. Dixitque eis: Amen dico vobis, quia multae viduae erant in diebus Eliae in Israel, quando clausum est coelum, et ad nullam illarum missus est Elias, nisi in Sareptam Sido
Abbreviated transcription (Latin):
uit: quia saluator nt̃ scientiã qͥnq
librorũ equalit possedit: s ex uno
idẽ. deut̃onimio t̾na destimonia
sumpsit: ex quib tres tẽptationeᷤ
diaboli deuicit. Et sicut daiid
funda lapidem iecit. et goliã int̃¬
fecit : ita et dñs nrͣ lingua scͥpturȩ
sc̃s testimonia ꝓtulit: & diabolũ
suꝑauit. Aliter. ꝑrexit dauid ad
pugnã contra philisteũ: similiter
de.xp̃c ut diabolũ uinceret ad paᷤ¬
sionẽ ꝓꝑauit. Dauid lapide goliã
deiecit: similit̃ & xp̃c diabolũ
morte sua ꝑemit Cunq gladiũ
non hab̾et in manu dauid. tulit
gladiũ philistei: & int̾fecit eum
gladio suo: p̾ciditq caput eius:
Aladius diaboli: mors ẽ. In uictia
enim diaboli: mors intrauit in or¬
bem t̃rarũ. Iste ẽ. gladiꝰ: de quo pͥ¬
mũ hominẽ. deinde genꝰ huma¬
num usq dũ a xp̃o redimeretur
int̾fecit. Hunc gladium in eur¬
rimus: cum peccamꝰ:. S hune gla¬
dium xp̃c non habebat: qͥa pecca¬
tum ñ fecerat: nec inuentꝰ fuerat

Expanded text:
t, quia Salvator noster scientiam quinque librorum aequaliter possedit, sed ex uno, id est, Deuteronomio, terna testimonia sumpsit, ex quibus tres tentationes diaboli devicit. Et sicut David funda lapidem jecit, et Goliam interfecit, ita et Dominus noster lingua sacrae Scripturae testimonia protulit, et diabolum superavit. Aliter: Perrexit David ad pugnam contra Philisthaeum; similiter et Christus, ut diabolum vinceret, ad passionem properavit. David lapide Goliam dejecit; similiter et Christus diabolum morte sua peremit. Cumque gladium non haberet in manu David, tulit gladium Philisthaei, et interfecit eum gladio suo, praeciditque caput ejus . Gladius diaboli, mors est. Invidia enim diaboli mors introivit in orbem terrarum . Iste est gladius, de quo primum hominem, deinde genus humanum, usque dum a Christo redimeretur, interfecit. Hunc gladium incurrimus, cum peccamus. Sed hunc gladium Christus non habebat, quia peccatum non fecerat, nec inventus fuerat
Abbreviated transcription (Latin):
ȩt̾na ꝑfruunt᷑. Binas tunc ꝑcipiẽt:
cum post resurrectionẽ animȩ cũ
corporibꝰ glam cȩlestis patriȩ sine si¬
ne possidebunt. Et dictum ẽ illiᷤ
ut requiescerent tẽpꝰ adhuc modi¬
cum: donec impleant᷑ conserui
eorum et fr̃s eoꝵ qui int̾ficiendi s̃
sicut et ipsi: Tempꝰ modicũ: tẽpꝰ
est usq ad diẽ iudicii. Quod modi¬
cum iecirco dr̃: quia incompara¬
tione futuri temporis ualde ẽ. mo
iudicii fiat. inqua et corpora. &
mercedẽ plenã laborũ suoꝵ recipi¬
ant: tempꝰ adhuc modicũ expec¬
tare iubent᷑ donec impleat᷑ nu¬
merus frm̃ eoꝵ: quia dies iudicii
ñ ueniet. donec impleat᷑ omnis¬
numerꝰ electoꝵ. S querendũ nob̃
est cur solȩ animȩ ꝓxp̃i nomine
int̾fectoꝵ. sub altare dĩ quieuisse.
et stolas singulas accepisse legunt᷑.
ri quiescant: easdẽq stolas & ipsȩ
possideant. ꝑ animas gͥ int̾fectoꝵ
ñ solũ martyres. s & om̃s animaᷤᷤ

Expanded text:
unc percipient, cum post resurrectionem animae cum corporibus gloriam coelestis patriae sine fine possidebunt. Et dictum est illis ut requiescerent adhuc tempus modicum, donec impleantur conservi eorum, et fratres eorum, qui interficiendi sunt, sicut et illi. Tempus modicum tempus est usque ad diem judicii: quod modicum idcirco dicitur, quia in comparatione futuri temporis valde modicumjudicii fiat, in qua et corpora et mercedem plenam laborum suorum recipiant, tempus modicum exspectare jubentur, donec impleatur numerus fratrum eorum; quia dies judicii non venietnumerus electorum. Sed quaerendum nobis est, cur solae animae pro Christi nomine interfectorum sub altare Dei quievisse, et stolas singulas accepisse legantur;re quiescant, easdemque stolas et ipsae possideant? Per animas igitur interfectorum non solum martyres, sed et omnes animas
Abbreviated transcription (Latin):
regnũ dĩ. Hic et em̃i tẽpꝰ ẽ tͥbulatiõis.
illic tẽpꝰ pacis. Sc̃i itaq de magna tͥ¬
bulatione uemunt:qr ab hac ui¬
ta subtracti uͥ tẽpꝰ tͥbulatioĩs ẽ. in
et̾na quiete collo cant᷑. Lauerunt
autẽ stolas suas. quia animas suaᷤᷤ
in hac uita positi. ab om̃ib sordib
peccatoꝵ mundauert᷑ Primo qͥdẽ
& lacͥmas ac miscłiȩ oꝑa. cȩtisq¬
bonis oꝑib. Quȩ etiã in sanguine
agni de albate fuisse dicunt᷑: qͥa
animȩ electoꝵ q̃ antea erant ni¬
gredine peccatoꝵ inuolutȩ : ꝑ re¬
dẽꝑtionẽ sangirins. xp̃i candorẽ
mundicie assumpsert᷑. ¶dõ suñ
ante thronũ dĩ:et scruiunt ei

Expanded text:
 tempus est tribulationis, illic tempus pacis. Sancti itaque de magna tribulatione veniunt, quia ab hac vita subtracti, ubi tempus tribulationis est, in aeterna quiete collocantur. Laverunt autem stolas suas, quia animas suas in hac vita positi, ab omnibus sordibus peccatorum mundaverunt: primo quidem 536 et lacrymas, ac mbonis operibus. Quae etiam in sanguine Agni dealbatae fuisse dicuntur; quia animae electorum, quae antea erant nigredine peccatorum involutae, per redemptionem sanguinis Christi candorem munditiae assumpserunt. Ideo sunt an
Abbreviated transcription (Latin):
tant hoc ꝑtine crecdendũ ẽ. Iusti
namq in hac uita positi. uidentes
siciunt iusticiã: cupientes omnes
die crescat. Esuriunt et siciunt ui¬
iam ꝑciꝑe meruert᷑ Et ñ cadet
suꝑ illos sol: neq ullus ȩstꝰ. E solẽ
tbulationes quas sc̃i ab hominib
ꝑferunt: possumꝰ intellig̾e. ꝑ estũ.
temptationes demonũ: siuie uolu¬
tinxerunt: incȩlesti beatitudine
positi. nullũ laborẽ in ꝑpetuũ sen¬
tient Qm̃ agnus qͥ in medio thro¬
ni ẽ: reget eos. Regit dds̾ scõs suos:¬

Expanded text:
. Justi namque in hac vita positi, videntes sitiunt justitiam, cupientes omnes die crescat, esuriunt et sitiunt vie meruerunt. Et non cadet super eos sol, neque ullus aestus. Per solem tribulationes quas sancti ab hominibus perferunt, possumus intelligere: per aestum tentationes daemonum, sive volustinxerunt, in coelesti beatitudine positi, nullum laborem in perpetuum sentiunt. Quoniam Agnus, qui in medio throni est, reget illos. Regit Deus sanctos suos
Abbreviated transcription (Latin):
orationũ plura sunt: Orant namq
tantur eis omĩa peccata eoꝵ. Orant
et helemosinas largiendo: sicut
om̃ia munda sunt uob̃ Et in alio
loco scͥptũ est. Sicut aqua extin-¬
giut ignẽ: ita helemosina extinguit
peccatum: Orant etiã dimittendo
primis quȩ in eis deliquert᷑: sicut
ominus & precepta karitatis ser¬
uando. quẽ admodũ scriptũ ẽ: qͥa
uniu̾sa delicta oꝑit caritas: Ille gͥ
tiam di u̾bis implorare.: & oꝑibus
irritare. Suꝑ altare gͦ aureũ de ora¬
do suꝑ corda credentiũ. fidẽ. doct̃

Expanded text:
orationum plura sunt; orant namqueorationum plura sunt; orant namquemittantur eis omnia peccata eorum: orant et eleemosynas largiendo, sicut nda sunt vobis . Et in alio loco scriptum est: Sicut aqua exstinguit ignem, ita eleemosyna exstinguit peccatum . Orant etiam dimittendo proximis, quae in eis deliquerunt, sicut lominus et praecepta charitatis servando, quemadmodum scriptum est, quia universa delicta operit charitas . Ille igitur ntiam Dei verbis implorare, et operibus irritare. Super altare ergo aureum de orado super corda credentium fidem, doc
Abbreviated transcription (Latin):
demonstrant᷑. Quod aureũ fuisse
dicit᷑ qr corda discipłoꝵ ꝑfidem
purificata. & ꝑ sapientiã quã a
xp̃o didicerant erant in aurata:
regis in manu dĩ: quocũq uolue¬
rit inclinabit illud Numqͥd cor
istius salomonis in manu dĩ erat
qͣndo ydola ad orabat: Numqͥd
cor antiochi. aut herodis. in ma¬
nu dĩ erat: Numqͥd corda regũ
scõs dĩ ꝑsequentiũ in manu dei
erant: In manu diaboli erant:
qui ad quecũq uolebat fanora
quocũq uoluerit. inelinabit ea.
Sequitur. Et data sunt er incen¬
sa multa. Incensa multa: p̃cepta ft̃
euangłii. Incensa inturibulo ponũ¬
tur: ut calore ignis accepto. flagran¬
tiam odoris sui circũquaq spargãt.
Similiter & xp̃c doctrinã euangłii
incordib discipłorum suoꝵ posuit.
qui igne caritatis succensi: odorem
fidĩ fuꝑ omnes gentes sparserunt.
Inde et sequit᷑. Ut darent de ora¬
tionib scõrum om̃niũ suꝑ altare
aureũ: qđ ẽ. in conspectu dĩ. Genera

Expanded text:
demonstrantur. Quod aureum fuisse dicitur, quia corda discipulorum per fidem purificata, et per sapientiam quam a Christo didicerant, erant inaurata. regis in manu Dei, quocumque voluerit inclinabit illud . Numquid cor istius Salomonis in manu Dei erat, quando idola adorabat? Numquid cor Antiochi aut Herodis in manu Dei erat? Numquid corda regum sanctos Dei persequentium in manu Dei erant? In manu diaboli erant, qui ad quaecumque volebat facinora, ea quocumque voluerit, inclinabit ea. 535 Sequitur: Et data sunt ei incensa multa. Incensa multa praecepta sunt Evangelii; incensa enim in thuribulo ponuntur, ut calore ignis accepto, flagrantiam odoris sui circumquaque spargant: similiter et Christus doctrinam Evangelii in cordibus discipulorum suorum posuit, qui igne charitatis succensi, odorem fidei suae per omnes gentes sparserunt. Unde et sequitur: Ut daret de orationibus sanctorum omnium super altare aureum, quod est in conspectu Dei. Genera
Abbreviated transcription (Latin):
ta dimittantur: de uenia iã securꝰ.
timorẽ ignis etͣm amĩte abicit. atq
in amorẽ dĩ ac celestis patͥe dotus
assumitur: hisq additur. qui filii
dĩ nuncupant᷑ & sunt Sequitur
ysachar: qui merces int̃p̃tat᷑. S ed
interp̾tationẽ huiꝰ nominis cla¬
riꝰ uidebimꝰ: si ea quȩ mat̾ lia eo
nascente dixit ponamꝰ. Ait enĩ.
Reddidit dñs mercedẽ mͥ: quia
dedi ancillã meã uiro meo. Et ic¬
circo appellauit nom̃ eiꝰ ysachar.
nr̃am indĩ seruitio mancipamꝰ: si eã
uigilare. ieiunare. abstinere com¬
pellimꝰ: atq uoluptates eiꝰ edoma¬
inus. Ysachargͥ liȩ in mercedẽ dat᷑
est adõ: qr his qui carnẽ domant.
qui uicia extingunt: ea merces
datut a dõ. ut uirtutibꝰ ditentur:
Et idõ pꝰ ysachar. zabulon ponit᷑.
qui habitacłm fortitudinis int̾¬
p̃tatur. Quis ẽ. autẽ fortis nͥ ds̃:
de qͦ psalmista dicit. dñs fortis et

Expanded text:
ta dimitterentur, de venia jam securus, ta dimitterentur, de venia jam securus, timorem ignis aeterni a mente abjicit, atque in amorem Dei ac coelestis patriae totus assumitur, iisque additur, qui filii Dei nuncupantur et sunt. Sequitur Issachar, qui merces interpretatur: sed interpretationem hujus nominis clarius videbimus, si ea quae mater Lia, eo nascente, dixit, ponamus; ait enim: Reddidit Deus mercedem mihi, quia dedi ancillam meam viro meo . Et idcirco appellavit nomen ejus Issachar, nostram Dei servitio mancipamus, si eam vigilare, jejunare, et abstinere compellimus, atque voluptates ejus edomamus. Issachar igitur Liae in mercedem datus est a Deo; quia iis qui carnem domant, qui vitia exstinguunt, ea merces datur a Deo, ut virtutibus ditentur. Et ideo post Issachar Zabulon ponitur, qui habitaculum fortitudinis interpretatur. Quis est autem fortis, nisi Deus? de quo Psalmista dici
Abbreviated transcription (Latin):
potest. sicut dicit dñs: Beati mise¬
ricordes: qm̃ ipsi miscl̃iam conse¬
quent᷑. Iuiꝰ quippe m̃s circũqͣq
dilatat᷑ qui ꝑdilectionẽ quam
ꝓximis exhib̾e debet: om̃ib qͥb¬
cumq potest miseret᷑. Post nepta¬
lim manasses sequit᷑. qui oblitꝰ
int̃pretat᷑ qr expedit ut qͥ peccata
sua deflet qui helemosinas pau¬
ꝑib largitur. ut peccata eiꝰ dimit¬
tant᷑: eadẽ peccata ita deserat. qͣ¬
tinus ea penitꝰ oblitꝰ eẽ uideatur.
Et idõ symeon sequit᷑: qui exaudi¬
tio interp̃tat᷑. Iue eñĩ ꝓmalis quȩ
fecit dep̃cans ut ei dimittantur.
a dõ exauditur: qͥ omĩa uicia ex
toto deserit: Dem leui sequit᷑. qui
additꝰ siue assumptꝰ int̾p̾tat᷑. qͥa
qui de peccatis quȩ fecit. iam pe¬
nitentiã exercuit: qui contͣ uicia
pugnauit. eaq̃ deuicit: qui erga
indigentes misericors extitit: atq
his oꝑib boc ꝓmeruit. ut eiꝰ pecca¬

Expanded text:
potest, sicut dicit Dominus: Beati misepotest, sicut dicit Dominus: Beati misericordes, quoniam ipsi misericordiam consequendilatatur, qui per dilectionem quam proximis exhibere debet, omnibus quibuscumque potest, miseretur. Post Nephthalim Manasses sequitur, qui oblitus interpretatur; quia expedit ut qui peccata sua deflet, qui eleemosynas pauperibus largitur, 535 ut peccata ejus dimittantur, eadem peccata ita deserat, quatenus ea penitus oblitus esse videatur. Et ideo Simeon sequitur, qui exauditio interpretatur; ille enim pro malis quae fecit, deprecans ut ei dimittantur, a Deo exauditur, qui omnia vitia ex toto deserit. Deinde Levi sequitur, qui additus sive assumptus interpretatur; quia qui de peccatis quae fecit, jam poenitentiam exercuit, qui contra vitia pugnavit, eaque devicit, qui erga indigentes misericors exstitit, atque his operibus hoc promeruit, ut ejus pecca
Abbreviated transcription (Latin):
de ꝓ inuicẽ ut saluemini: uideli¬
cet ut ꝑronfessionẽ peccatoꝵ et
penitentiã: dm̃ sͥ placabile̾ fa¬
ciat quem offencłat. Et quia qui
salubrit᷑ penitet. et deflet mala
quȩ fecit gaudiũ in cęlo facit:
ocłos miscłiȩ dĩ ad se conu̾tit sic̃¬
ponit᷑ : qui uisionis filiꝰ int̾p̃tat᷑.
Quia ꝑ penitentiã. insionis filius
Post ruben gad sequit᷑. qui accin¬
ctus int̾p̾tat᷑: quia necesse ẽ. ut qͥ
penitet se mala egisse. et petit ne
in eisdẽ relabatur. contͣ omĩia uicia
armet᷑. uoluptatesq carnales a se
p̃cidat: quia non potest fieri ut¬
se a peccatis abstineat: qͥ in uolup¬
tatib carnalib requiescit. Et quia
qui contͣ uicia pugnat utriliter.
iam beatꝰ eẽ incipit: aser in ordine
ponit᷑. quibeatꝰ intp̃tat᷑. Post aser.
neptali ponit᷑ quidilatatio mea
int̾p̃tat᷑: Om̃is eñi qui scit se dm̃
offendisse: et uult ut ei diuina
miscłia succurrat: debet ipse
misereri quibꝰcũq potest. et qͦmͦ

Expanded text:
pro invicem, ut salvemini , videlicet ut per confessionem peccatorum et poenitentiam Deum sibi placabilem faciat, quem offenderat. Et quia qui salubriter poenitet, et deflet mala quae fecit, gaudium in coelo facit, oculos misericordiae Dei ad se convertit, sicponitur, qui visionis filius interpretatur; quia per poenitentiam visionis factus Post Ruben Gad sequitur, qui accinctus interpretatur; quia necesse est, ut qui poenitet se mala gessisse, et petit ne in eadem relabatur, contra omnia vitia armetur, voluptalesque carnales a se praecidat: quia non potest fieri ut a peccatis abstineat, qui in voluptatibus carnalibus requiescit. Et quia qui contra vitia pugnat viriliter, jam beatus esse incipit; Aser in ordine ponitur, qui beatus interpretatur. Post Aser Nephthalim ponitur, qui dilatatio mea interpretatur. Omnis enim qui scit se Deum offendisse, et vult ut ei misericordia divina succurrat, debet et ipse misereri quibuscumque potest, et quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
manifestauit. E actum ẽ filentiũ
inçelo: quasi mnedia hora: E silen
hora silentiũ factũ est: qr pax quã
eccł̃a ininicio fidei apud paganos
habuit: pauco tẽpore mansit. Nã
a uerone ĩꝑatore int̾rupta ẽ. & pe¬
tro patiloq int̾fectis. ꝓ̃cepit om̃s¬
gelos stantes in conspectu dĩ: & da¬
tȩ sunt illis .uii. tube. Ordo istorũ
precoante regẽ. aut pͥncipẽ mittit᷑.
qui eiꝰ aduentũ aununciet: ita
designabant᷑: eorũ memoriã fac̾e
uoluit. anteqͣ ad eorũ narrationẽ
ueniret Et aliꝰ angłs uenit. et
stecit ante altare: habens turi¬
bulũ aureũ in manu sua. tda¬
ta sunt ei incensa multa: ut oaret

Expanded text:
manifestavit. Factum est silentium in coelo quasi media hora. Per silentutem hora silentium factum est, quia pax quam Ecclesia in initio fidei apud paganos habuit, pauco tempore mansit; nam a Nerone imperatore interrupta est, et Petro Pauloque interfectis, praecepit omgelos stantes in conspectu Dei, et datae sunt illi septem tubae. Ordo istorum praeco ante regem aut principem mittitur, qui ejus adventum annuntiet; ita designabantur, eorum memoriam facere voluit, antequam ad eorum narrationem veniret. Et alius angelus venit, et stetit ante altare, habens thuribulum aureum in manu sua: et data sunt ei incensa
Abbreviated transcription (Latin):
dicentes. Salus dõ nr̃o. qui sedet
suꝑ thronũ & agno: ꝑturbã suꝑi¬
orem q̃ numero cõp̾hendit᷑: electi
qui in eccł̃a dĩ singulis demporib
laborant designant᷑ sicut iã dixi¬
mus. Et quia multi sunt uocati
In celesti uͦ ueatitudine. ubi singłis
temporib ex om̃ib gentib. tͥbub
et linguis congregant᷑. tanta eoꝵ.
efficitur mubatudo: ut nullo nu¬
mero comp̃bendi. possit. E stolas
autẽ albas: mundicia animarũ
designat᷑ Palmȩ uͦ: insignum po¬
nunt᷑ uictoriȩ. Palmas gͥ ñ solũ
scĩ martyres quib uictoria specia¬
liter ascribit᷑. s et om̃s electi qͥ in
hoc scło positi contͣ uisibiles & in¬
uisibiles hostes fortit᷑ dimicart᷑.
in cęlesti beatitudine possident:
est in laudando dm̃: qi sic̃ duleis est
scĩs uisio ddĩ sic et laus aĩ Et omnes
angłi stabant incircuitu throni. et
semorũ. et .iiii. animaliũ: & cecidert̃

Expanded text:
icentes: Salus Deo nostro, qui sedet super thronum, et Agno. Per turbam superiorem, quae numero comprehenditur, electi qui in Ecclesia Dei singulis temporibus laborant, designantur, sicut jam diximus. Et quia multi sunt vocati,in coelesti vero beatitudine, ubi singulis temporibus ex omnibus gentibus, tribubus et linguis congregantur, tanta eorum efficitur multitudo, ut nullo numero comprehendi possit. Per stolas autem albas munditia animarum designatur: palmae vero in signum nuntur. Palmas igitur non solum sancti martyres quibus victoria specialiter ascribitur, sed et omnes electi, qui in hoc saeculo positi contra visibiles et invisibiles hostes fortiter dimicarunt, in coelesti beatitudine possident. n labor est in laudando Deum; quia sicut dulcis est sanctis visio Dei, sic et laus Dei. Et omnes angeli stabant in circuitu throni, et seniorum, et quatuor animalium, et ceciderunt
Abbreviated transcription (Latin):
sione eiꝰ indesinent̃ ꝑfruunt᷑. Tẽptũ
uocat. Quod enim seruiciũ tã accepta¬
bile dõ: quã ut diligat᷑ ex toto corde.
tota uirtute: Et qͥs ita ardent᷑ dili¬
git dm̃ ÷ ficut illiqui assiduȩ contẽ¬
plant᷑ faciẽ eiꝰ: Et qui sedet suꝑ thro¬
nũ: habitat suꝑ illos. Thronu dĩ scĩ
sunt: sic̃ suꝑiꝰ diximus. Qͥ gͦ designã¬
tur ꝑthronum dr̃ ipsi sunt suꝑ qͦs
habitat ds̃. Habitat uͦ suꝑ scõs suos¬

Expanded text:
sione ejus indesinenter perfruuntur. Templum vocat. Quod enim servitium tam acceptabile Deo, quam ut diligatur ex toto corde, totaque virtute? Et quis ita ardenter diligit Deum, sicut illi qui assidue contemplantur faciem ejus? Et qui sedet super thronum, habitat super illos. Thronus Dei sancti Dei sunt, sicut superius diximus. Qui ergo designantur per thronum Dei, ipsi sunt super quos habitat D
Abbreviated transcription (Latin):
catorũ posuit: ut haberent unde
erudirent᷑. & quod imitarent᷑. Uñ
& sequit᷑. Et ascendit fumꝰ aro¬
matum de orationib scõꝵ de ma¬
nu angłi: in conspectu ddĩ: ꝑ fumũ
aromatũ. non solum orationes fi¬
delium: s etiã flagrantia bonoꝵ
oꝑũ designat᷑: quȩ ab ȩccł̃a indesi¬
nent᷑ ascendit inconspectu dĩ Qui
fumus demanui angłi conscendẽ
drͣ: quia quicqͥd boni fideles facz¬
unt oꝑante dõ faciunt: sic̃ ipse

Expanded text:
catorum posuit; ut haberent unde erudirentur et quod imitarentur. Unde et sequitur: Et ascendit fumus aromatum de orationibus sanctorum, de manu angeli in conspectu Dei. Per fumum aromatum non solum orationes fidelium, sed et flagrantia bonorum operum designatur, quae ab Ecclesia indesinenter ascendit in conspectu Dei. Qui fumus de manu angeli conscendere dicitur: quia quidquid boni fideles faciunt, operante Deo faciunt, sic
Abbreviated transcription (Latin):
tͥbu zabulon: xii. milia signati.
Ex tͥbu ioseph: xii. milia sign̾. Ex
tͥbu beniamin:: xii.milia signati.
Iudas pͥor. ponitur: beniamin uͦ
ultimꝰ: Qđ si int̾p̃tationes nomi¬
num inspicere uoluerimꝰ: iudam
inferiorẽ: beniamin uͦ suꝑiorem
inueniemꝰ: Nam qͥ ad dm̃ conscen¬
dere desid̾ãt: aminorib incipit.
ut gradatĩ crescendo ad maiora ꝑ¬
ueniat: sicut dic̃ psalmista. Ibt̃
de uirtute inuirtutẽ. Et quia scĩ

Expanded text:
im millia signati: ex tribu Joseph duodecim millia signati: ex tribu Benjamin duodecim millia signati. Juda prior ponitur, Benjamin vero ultimus: quod si interpretationes nominum inspicere voluerimus, Judam inferiorem, Benjamin vero superiorem reperimus; nam qui ad Deum conscendere desiderat, a minoribus incipit, ut gradatim crescendo ad majora perveniat, sicut dicit Psalmista: Ibunt sancti de virtute in virtutem . Et quia sancti
Abbreviated transcription (Latin):
cumq modis possunt intimant
auditoribꝰ sius: ut m̃tes eorũ ad
amorẽ cȩlestis patͥȩ accendant Et
dixit mnͥ Hi sunt qͥ uenert᷑ ex ma¬
gna tͥbulatione: & lauerunt stolaͤ
et dealbauert̃ eas in sanguine agni.

Expanded text:
cumque modis possunt, intimant auditoribus suis; ut mentes eorum ad amorem coelestis patriae accendant. Et dixit mihi. Ii sunt qui venerunt ex magna tribulatione; et laverunt stolas suas, et dealbaverunt eas in sanguine A
Abbreviated transcription (Latin):
milia miliũ angłoꝵ incircuitu
throm dm̃ laudare dicunt᷑ ħͥ aut̃
nullo numero cõp̃henciunt᷑: sed
om̃s incireuitu throni staredicũ¬
tur. Possumꝰ ꝑsuꝑiores angłos qͥ
numero cõp̾hendunt᷑. eos intelli¬
gere: qui ad diũsa officia in mun¬
do destinant᷑. Cos autẽ qͥsine mu¬
mero ponunt᷑. illos qui incȩlesti¬
bus cum año conũsãt᷑. Sed & hic .uii.

Expanded text:
 angelorum in circuitu throni Deum laudare dicuntur: hic autem nullo numero comprehenduntur, sed omnes in circuitu throni stare dicuntur. Possumus per superiores angelos, qui numero comprehenduntur, eos intelligere qui ad diversa officia in mundo destinantur: eos autem qui sine numero ponuntur, illos qui in coelestibus cum Domino conversantur. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
uos: cȩt̾am multitudinẽ. Qualit̾
autẽ se inspeluncis & petͥs monti¬
um absconderint:iosephus ma¬
nifeste narrat. qui eu̾sionẽ ierłm
descͥbit: Tanta eñi fuit afflictio¬
popłi illiꝰ. ut cũ fame diutina con¬
sumerent᷑ &e ab hostibꝰ exteriꝰ. et
multo det̾iꝰ ap̃donib intrinsecꝰ
afflig̾ent᷑: absconde̾nt se inpu¬
telfet incloacis. et in quibꝰdã t̾rȩ
abditis locis cupientes mou: ut
plixam miseriã mortis cõpendio
t̾minarent: Qetiã scientes se pro
scełib suis ista pati: & pꝰ mortẽ
se inferni pȩnas eẽ passuros:cu
piebant ut montib sub quib delites¬
cebant oppͥmerent᷑: & abscondentur
a facie dĩ. et afaciȩ xp̃i eiꝰ: quẽ gra¬
uiter nouerant se offendisse. Nam
et dñs cum ad passionẽ duceret᷑ hoc
eos eẽ passuros. mulierib se lam̃tan¬
tibus p̃dix̃. dicens: filiȩ ierłm. no¬
lite flere suꝑ me s suꝑ uos ipsas fle¬
te: et suꝑ filios ur̃os: quia ecce ueni

Expanded text:
os, caeteram multitudinem. Qualiter autem se in speluncis et petris montium absconderunt, Josephus manifeste narrat, qui eversionem Hierusalem describit . Tanta enim fuit afflictio, ut cum fame diutina consumerentur, et ab hostibus exterius, et multo deterius a praedonibus intrinsecus affligerentur; absconderint se in puteis et cloacis, et in quibusdam terrae abditis locis, cupientes mori, ut prolixam miseriam mortis compendio terminarent. Qui etiam scientes se pro sceleribus suis ista pati, et post mortem se inferni poenas esse passuros, piebant ut montibus, sub quibus delitescebant, opprimerentur et absconderentur a facie Dei et a facie Christi ejus, quem graviter noverant se offendisse. Nam et Dominus cum ad passionem duceretur, hoc eos esse passuros mulieribus se lamentantibus praedixit, dicens: Filiae Hierusalem, nolite flere super me, sed super vos ipsas flete, e
Abbreviated transcription (Latin):
gantes. faciẽ eiꝰ hylarem reddant.
atq fructiferã faciant: pax cunc¬
tis mortalib optata designatur.
quȩ et m̃tes hominũ letificat.:
et ut ꝓpͥis utilitatib deseruiant
facultatẽ tribuit. E t̾ram & ma¬
re: om̃s gentes sigurant᷑ Parbo¬
res autẽ: hiqͥ int̾ eos pͥncipatũ ce¬
nebant. Quatuor gͦ angłi .iiii. uẽ¬
tos tenebant ne flarent suꝑ t̾ram.
pinis. et mortib hominũ replen¬
tes : ñ sinebant genꝰ bumanum
peccatũ ẽẽ ac quietũ Et uidi
alterũ angłm descendentẽ ab
ortu solis: habentẽ signũ dĩ ui

Expanded text:
gantes faciem ejus hilarem reddant, gantes faciem ejus hilarem reddant, ac fructiferam faciant, pax cunctis mortalibus optata designatur, quae et mentes hominum laetificat, et ut propriis utilitatibus deserviant, facultatem tribuit: per terram et mare omnes gentes figurantur: per arbores autem, ii qui inter eos principatum tenebant. Quatuor ergo angeli quatuor ventos tenebant, ne flarent super terram; pinis, et mortibus hominum replentes, non sinebant genus humanum pacatum esse ac quietum. Et vidi alterum angelum descendentem ab ortu solis, habentem signu
Abbreviated transcription (Latin):
tibus dic̾e cadite suꝑ nos: et collibꝰ
cooꝑite nos Qa si inuiriti ligno
hȩc faciunt: marido quid fiet:
aridum uocans. Ac si dixisset: Si
in me quilignũ sũ scłm humani¬
tatẽ. uiride autẽ scdm diuinitatẽ.
id ẽ. qui ds̃ sum et homo hec faciunt:
bor fici quã dñs ante passionẽ ma¬
ledicendo aridã fecit eoquod in ea
fructũ ñ reppisset: eosdẽ uidȩos
designauit. qͦs maledictione per¬
petua dampnauit: eoqd̃ in illis
fructũ fidei nullũ repꝑissec Post
gentib cong̾gata fuerit narrare
regna designant᷑. assirioꝵ uidelicet
ꝑsarũ. macedonũ. atq romanorũ:
romanos transietat: ꝑ .iiii.angłos so¬
li romani intelligunt᷑ qui potesta¬
tẽ sͥ. uui. regnorũ uendicau̾ant: Per
int᷑ .iiii. mundi plagas continent᷑
designant᷑: quas sͥ romani subie¬
cerant. Genentes uiii. uentos t̾rȩ
ne filarent suꝑ t̾ram. neq super
mare: neq inullã arborẽ. Euentiᷤ
qui nubes excitant ut t̾rã irri¬

Expanded text:
tibus: Cadite super nos; et collibus: Cooperite nos. Quia si in viridi ligno haec faciunt, in arido quid fiet ? aridum vocat: ac si dixisset: Si in me qui lignum sum secundum humanitatem, viride autem secundum divinitatem, id est, qui Deus sum et homo, haec faciunt; bor fici quam Dominus ante passionem maledicendo aridam fecit, eo quod in ea fructum non reperisset ; eosdem Judaeos designavit, quos maledictione perpetua damnavit, eo quod in illis fructum fidei nullum reperisset. CAPgentibus congregata fuerit, narrare regna designantur, Assyriorum scilicet, Persarum, Macedonum aRomanos transierat, per quatuor angelos soli Romani intelliguntur, qui potestatem sibi quatuor regnorum vindicaverant: per intra quatuor mundi plagas continentur, designantur, quas sibi Romani subjecerant. Tenentes quatuor ventos terrae, ne flarent super terram, neque super mare, neque in ullam arborem. Per ventos qui nubes excitant, ut terram irri