comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ne nicmo incbusta ꝑmanere potueruit: accipiat bea¬
ti iheronuni de hac questione responsui. Altaris inqͥt
ligna qͣ de lignis paradisi sunt. ñ cremant̃ igne uici¬
no: s. puriora reddunt᷑. Nec mirũ ħ̃ de scũario: uitĩo¬
ribus tẽpli. ⁊ altaris thuniamatis credere. cũ : ami¬
thon. ligni genus e̾. uel ligni habens inse si militudi¬
nem. qͣnto plus arserit. tanto mundius inueniat᷑.
acies qͦ in usus eiꝰ lebetes. ad suscipiendos cineres:
forcipes atq fuscinul. is. ⁊ igniũ receptada. Or̃ a
uasa ex ere fabricabis. Uisa altaris diuersa.
uel diuersas fidelium ꝑsonas. uel certe multifari¬
as eoꝵ actiones. siue cogitationes in famulatum
sui ꝯditoris dispositas. acciꝑe debenius. E pͥmo qͥdẽ
lebetes ad suscipiendos cineres. facere p̾cipit᷑. Cinis
aut̃ hostiaꝵ qd̾ in magno misterio debeat accipi
se p̾figuratũ intelligit sac̃mentum dñicȩ passio¬

Expanded text:
ne vicino incombusta permanere potuerint, accipiat beane vicino incombusta permanere potuerint, accipiat beati Hieronymi de hac quaestione responsum. Altaris, inquit, ligna quae de lignis paradisi sunt, non cremantur igne vicino, sed puriora redduntur. Nec mirum hoc sanctuario et interioribus templi, et altari thymiamatis credere, cum etiam amianton ligni genus est, vel ligni habens in se similitudinem, quanto plus arserit, tanto mundius inveniatur. Faciesque in usus ejus lebetes ad suscipiendos cineres; et forcipes atque fuscinulas, et ignium receptacula, omnia vasa ex aere fabricabis. Vasa altaris diversa, vel diversas fidelium personas, vel certe multifarias ipsorum actiones, sive cogitationes in famulatum sui conditoris dispositas, accipere debemus. Et quidem primo lebetas ad suscipiendos cineres facere praecipitur. Cinis autem hostiarum, quod in magno mysterio debeat accipi,se praefiguratum intelligit sacramentum Dominicae passio
Abbreviated transcription (Latin):
altare holocausti: qr ꝑ .iiiͬ. mundi plagas scã
credentium multitudinis. recte factura uniꝰ
designat᷑ altaris. Ex qͦ uidelic& altari cornua st̃
qͥbus utilius nichil ẽ in uita hominũ. Hȩc cornua
ex ipso altari ꝓducunt᷑: cum munim̾ta uͥtutũ
fideles n specietenus ⁊ ad faciẽ hominũ ostentant.
s ex intima sui cordis radice dõ teste generant.
Cornua sunt .iiͦiͦi. ꝑ qͣtuor angulos altaris: cũ ĩ
omi Onibus mundi t̾minis. ȩccłã i̾tutum po¬
tentia spu̾ali. cuncꝰtis hostium insidiis inuio¬
labilis ꝑsistit: ĩmo ipsa cuncꝰtis se inpugnan¬
tibus fortior efficitur. Quod uidelic& altare
opitur ęre: cum uͥtus cepta fidelium ꝑseuerant᷑
usq ad finẽ firma tenetur. Quia eiuteris mieta¬
lui. longo solet tempore incorruptibile durare.
recte ꝑħ iurtus ualet ꝑseuerantiȩ designarrdi
quẽ ui mouet urxta interã qͦmͦ lign.i altaris tauto ig¬

Expanded text:
altare holocausti, quia per quatuor mundi plagas sanctaltare holocausti, quia per quatuor mundi plagas sanctcredentium multitudinis recte factura unius designatur altaris. Ex quo videlicet altari cornua fiun virtutem, quibus utilius nihil est in vita hominibus. Haec cornua ex ipso altari producuntur, cum munimenta virtutum, fideles non specie tenus et ad faciem hominum ostentant, sed ex intima sui cordis radice teste generant. Cornua sunt quatuor per quatuor angulos altaris, cum in omnibus mundi terminis, Ecclesia virtutum potentia spirituali, cunctis hostium insidiis inviolabilis persistit, imo ipsa cunctis se impugnantibus fortior efficitur. Quod videlicet altare operietur aere, cum virtus coepta fidelium, perseveranter usque ad finem firma tenetur. Quia enim aeris metallum longo solet tempore incorruptibile durare, recte per hoc virtus valet perseverantiae designari. Si quem vero movet juxta litteram, quomodo ligna altaris tanto ig
Abbreviated transcription (Latin):
latitudine. idẽ quadrũ ÷: tres cubitos in altitudi¬
ne. h altare qđ ꝓpͥe holocausti uocabat᷑. corda
electoꝵ designat: quȩ ad offerenda dõ sacficiabo¬
nor oꝑum. ipsius sunt dono ꝯsec̃ta. Quod apte de
lignis sethim fieri p̃cipitur: ꝙ munda incorrupta
decet ee corda : corpora in qͥbꝰ spc̃ di habitat: noha¬
bet qͥno cubitos longitudinis. ⁊ totidẽ latitudinis.
eum fidelis qͥsq om̃s sui corporis sensus. in longitu¬
dine patientiȩ : in latitudine caritatis. exercere.
satagit : in omni suo ussu. auditu. gustu. ol factu :
tactu. semꝑ se diuino meminerit mancipatũ eẽ ser¬
uitio. iuxt̾a illud apłi. Siue enim manducabitis
siue bibitis. siuc aliud qͥd facitis: omnia in głam
dĩ facite. Habet tres cubitos altitucdinis: eñ eadẽ
corda ȩlecꝰtoꝵ ꝑ fiden. spẽ: caritatẽ ad cȩlestia
tendiunit. Cornua aut ꝑ .iiͬ. angulos ex ipso
erunt . & oꝑies illud ȩre: Quatuor angulos ħt

Expanded text:
altitudine . Hoc altare, quod proprie holocausti vocabatur, corda electorum designat, quae ad offerenda Deo sacrificia bonorum operum, in ipsius sunt dono consecrata. Quod apte de lignis sethim fieri praecipitur, quia munda et incorrupta decet esse corda et corpora, in quibus spiritus Dei habitat. Habet quinque cubitos longitudinis, et totidem latitudinis, cum fidelis quisque omnes sui corporis sensus in longitudine patientiae et in latitudine charitatis exercere satagit: ut in omni suo visu, auditu, gustu, olfactu, et tactu, semper se divino meminerit mancipatum esse servitio; juxta illud Apostoli, Sive manducatis, sive bibitis, sive aliud quid facitis, Dei facile . Habet tres cubitos altitudinis, cum eadem corda electorum, per fidem, spem et charitatem, ad coelestia tendunt. Cornua autem per quatuor angulos ex ipso erunt: et operies illud aere. Quatuor angulos habet
Abbreviated transcription (Latin):
iffectũ. uͥ deuotas ei cogitationes collocent. habet
arulam subt̾ craticłam. inqua ligna ⁊ ignẽ holo¬
caustorũ suscipiet: quia eadẽ ipsa elec̾toꝵ cordaire.¬
ceptacłm inse p̾ꝑant auditui u̾boꝵ celestium: quib
calesacti inmo ⁊ inflammati ꝑdonũ scĩ sp̃c gratadõ¬

Expanded text:
affectu, ubi devotas ei cogitationes collocent. Habet affectu, ubi devotas ei cogitationes collocent. Habet arulam subter craticulam, in qua ligna et ignem holocaustorum suscipiat, quia eadem ipsa electorum corda receptaculum in se praeparant auditui verborum coelestium, quibus calefacti, imo et inflammati per donu
Abbreviated transcription (Latin):
dem totum cauum fieri preceptum. ẽ. ut insequentibus
cunfeti docet᷑ sedmimdio su hubenseiaticila pterũ
in modum recis distinctã. in qua uictimarũ car.¬
nes ꝯburende imponerent᷑. Et subt̾ eam. arulam
in qua ꝯpositis lignis arderet ignissemper addeuo.¬
randa suꝑposita holo causta paratꝰ. Erat eñi contra
arulã ostium in pariete altaris orientali: unde uł
ligna ad alendum ignẽ immitti. uł carbones possent¬
⁊ cineres egeri: qͦmͦ inpictura cassiodori senatoris
cuiꝰ ipse in expositione psalmoꝵ meminit. expressũ
uidimus Inqua etiam utriq altari ⁊ holocausti
uidelicet ⁊ incensi pedes .iiiͬi. fecit: qd̾ utrũq eum
sic̃ ⁊ tabernacłi ⁊ templi positionẽ adoctorib uide.¬
orum didicisse putamꝰ: Habet gͦ altare dĩ inmedi.¬
o sui craticulã ad suscipienda holo causta paratam:
quia pͥparant ȩlecti locũ dño in intimo sui cordi

Expanded text:
dem totum cavum fieri praeceptum est, ut in sequentibus dem totum cavum fieri praeceptum est, ut in sequentibus manifestius edocetur. Sed in medio sui habens craticulam, per in modum retis distinctam, in quam victimarum carnes comburendae imponerentur, et subter eam arulam, in qua compositis lignis, arderet ignis semper ad devoranda superposita holocausta paratus. Erat enim contra arulam ostium in pariete altaris orientali, unde vel ligna ad delendum ignem immitti, vel carbones et cineres possent egeri: quod in pictura Cassiodori senatoris, cujus ipse in expositione Psalmorum meminit, expressum vidimus. In qua etiam utrique altari, et holocausti videlicet et incensi, pedes quatuor fecit: quod utrumque eum, sicut et tabernaculi et templi positionem, a doctoribus Judaeorum didicisse putamus. Habet ergo altare Dei in medio sui craticulam ad suscipienda holocausta paratam: quia praeparant electi locum Domino, in intimo sui cordis
Abbreviated transcription (Latin):
locaustor ad altare thimiamatis deferunt. cum suos docent
sionis archana penetrare. S ⁊ om̃s qui feruentia pietate
corda prorimoꝵ uidentes imitari festinant. quasi recep.¬
tacula ignũ fiunt: quia flaminã celestis sacrificii quam
infraternis ꝯspiciunt. insiusqͦ accendere mentib satagt̃.
Que numirum cuncta exere uasa fuint: cum deuotio fide.¬
lium perseuerant᷑ diumis curat obsecundare p̾ceptis: uel
certe cum hoc qd ipse recte agit: priiis qͦ agendũ clara
uoce sedule exhortationis insonat. Es nanq non numꝗͣ¬
ut sepius dictum ẽ. ⁊ propt̾ diuturnitatẽ suȩ incorruptibi.¬
litatis perseuerantiam mentis fideluĩ: ⁊ propt̾ claritatẽ
soni uocẽ solet designare doctor.¬
Raticulam qͦ in modũ retis encmm per cuuis .uiiͦͬ. angu¬
loserunt .iiͦiiͬ. anuli aurei: quospones subt̃ arulam altaris.
Erit namq craticula. usq ad altaris medium: Altare qui.¬

Expanded text:
locaustorum ad altare deferunt incensi, cum suos docent locaustorum ad altare deferunt incensi, cum suos docent sionis arcana, penetrare. Sed et omnes qui ferventia pietate corda proximorum videntes imitari festinant, quasi receptacula ignium fiunt: quia flammam coelestis sacrificii quam in fraternis conspiciunt in suis quoque accendere mentibus satagunt. Quae nimirum cuncta ex aere vasa fiunt, cum devotio fidelium perseveranter divinis curat obsecundare praeceptis, vel certe cum hoc quod ipsa recte agit, proximis quoque agendum, clara voce sedulae exhortationis insonat. Craticulam quut saepius dictum est, et propter diuturnitatem suae incorruptibilitatis, perseverantiam mentis fidelium, et propter claritatem soni voce solet designare doctorraticulam quoque in modum retis aeneam: per cujus quatuor angulos, erunt quatuor annuli aenei, quos pones subter arulam altaris: erit namque craticula usque ad altaris medium. Altare qui
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i sumere. cognoscere. atq ad imitationẽ suscipere
norunt: hi quasi carnib hostie salutaris refecti sati¬
ant᷑. Et quia doctoꝵ ẽ spiritualium quȩ cuiq ꝑsonȩ
misteria audienda cominittant. sollertissime discerne:
rec̾te fuscimilas facere uibet᷑ sacerdotib moises. quib
carnes hostiarum prout oportuerit componant: et
alia quid̃ hominib s mundis edenda conferant: alia
uͦ altaris ignib ꝯsumenda relinquant: quia st̃ mub
deĩ non milla quȩ nr̃e humilitat reuelare. ad nr̃e
epulas yfectionis concedere dignatuse. St itẽ alia
pateant: nr̃e uͦ capacitatis ꝑ om̃ia mensurã transcen.¬
dunt Porro ignium receptacula ad hoc deputata sunt.
ut per hec igius sc̃s ab altari holocaust ad altare thinuam̃¬
tis uespere ⁊̃ mane adincensum ponendũ deferret᷑: quȩ ⁊ ipsa
patent̃ figurã tenent doctoꝵ. qui tamꝗͣ ignẽ dealtari ho¬

Expanded text:
Christi summatim agnoscere, atque ad imitationem suscipere Christi summatim agnoscere, atque ad imitationem suscipere norunt, hi quasi carnibus hostiae salutaris refecti satiantur . Et quia doctorum est spiritualium, quae cuique personae mysteria audienda committant, solertissime discernere; recte fuscinulas facere jubebatur sacerdotibus Moyses, quibus carnes hostiarum, prout oportuerit, componant, et alia quidem hominibus, sed mundis edenda offerrent, alia vero altaris ignibus consumenda relinquant: quia sunt in verbis Dei nonnulla, quae nostrae humilitati revelare, ad nostrae epulas refectionis concedere dignatuspateant: nostrae vero capacitatis per omnia mensuram transcendant. Porro ignium receptacula ad hoc deputata sunt, ut per haec ignis sanctus ab altari holocausti, ad altare thymiamatis vespere et mane ad incensum ponendum deferretur: quae et ipsa patenter figuram tenent doctorum, qui tanquam ignem de altari ho
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ eloquia ueritatis innr̃o corde. quib ampliꝰ adeter.¬
noꝵ desideria inflaminemur. collocant. Uelcerte forci.¬
pe. duplici uidelicet sacramento. sacerdotes ignẽ alta¬
ris emundant: cum inom̃ib quȩ docent p̾dicatoressci
uirtutẽ nob̾ geminȩ caritatis infundere. ⁊ hiiiꝰ gra nos
ardere simul ⁊ lucere precipiunt. Fuscimulȩ que grece
uocant᷑ creacrȩ adhoc inministerio habebant᷑ altaris.
ut carnes uictunarum pereos de caldariis coctȩ profer.¬
rent᷑: atq adesum eoꝵ qui his erant reficiendi afferrent᷑.
Quarum usus eque sco̾ꝵ. p̾dicatoꝵ figure congruit: quo¬
rum mi nisterui . ẽ. animas fidelium uerbo fidei
reficere: i uxta regulam apłice discretionis. rudib
adhuc discipulis rationabile ⁊ sine dolo lac doctrinȩ si¬
plicis adhbere: perfectiorib autẽ solidum cibum doc.¬
trine sublimioris ministrare Quicunq enĩ sacͣm̃ta

Expanded text:
et eloquia veritatis in nostro corde, quibus amplius ad aeteret eloquia veritatis in nostro corde, quibus amplius ad aeternorum desideria inflammentur, collocant. Vel certe forcipe, duplici videlicet ferramento, sacerdotes ignem altaris emendant, cum in omnibus quae docent praedicatores sancti, virtutem nobis geminae charitatis infundere, et hujus gratia nos ardere simul et lucere praecipiunt. Fuscinulae, quae Graece vocantur creagrae, ad hoc in ministerio habebantur altaris, ut carnes victimarum per eos de caldariis coctae proferrentur, atque ad esum eorum qui his erant reficiendi afferrentur. Quarum usus aeque sanctorum praedicatorum figurae congruit, quorum ministerii est animas fidelium verbo fidei reficere, et juxta regulam apostolicae discretionis, rudibus adhuc discipulis rationabile, et sine dolo lac doctrinae simplicis adhibere, perfectioribus autem solidum cibum doctrinae sublimioris ministrare . Quicunque enim sacramenta
Abbreviated transcription (Latin):
acsacramenta dominice passionis. ad custodiao Asui pia
mente retractant: uł certe exitum precendentium iustoꝵ
diligenter aspiciunt. qui magnis pro domino elaboratis ago.¬
nib nc̃ cursu ꝯsummato depercepto iam brauio sine fine le¬
tant᷑: quatinꝰ consideratis maioꝵ uirtutib. ⁊ ipsi magni
fieri possint. uuta preceptum apłi dicentis. Memengote p̃po.¬
sitoꝵ ur̃ors: qui uobis locuti sunt uerbum dei. Quorum intu.¬
entes exitum conuersationis: unitamin fidem: Post lebetes
aũt: forcipes atq fuscinulȩ ⁊ ignium receptacula fieri st̃¬
ussa: forcipes ademendandum altaris ignẽ ficri debere: ere.¬
dendum .ẽ. Unde recte per eos. sc̃ip̾dicitores designant᷑: qui
ignẽ innos caritatis. quasi in altare dei accendere suis exhor.¬
titionib solent. Namq hĩ uelut gemino dente forcipes
idhunc ignem accendendum titiones in altari cõponunt:¬

Expanded text:
ac sacramenta Dominicae passionis, ad custodiam sui pia ac sacramenta Dominicae passionis, ad custodiam sui pia mente retractant, vel certe exitum praecedentium justorum diligenter aspiciunt, qui magnis pro Domino elaboratis agonibus, nunc cursu consummato, de percepto jam bravio sine fine laetantur, quatenus consideratis majorum virtutibus, et ipsi magni fieri possint, juxta praeceptum Apostoli, dicentis: Mementote praepositorum vestrorum, qui vobis locuti sunt verbum Dei, quorum intuentes exitum conversationis, imitamini fidem . Post lebetas autem, forcipes atque fuscinulae, et ignium receptacula fieri sussa. Forcipes ad emendandum altaris ignem fieri debere, credendum est. Unde recte per eos sancti praedicatores designantur, qui ignem in nobis charitatis, quasi in altari Dei accendere, suis exhortationibus solent. Namque hi velut gemino dente forcipis, ad hunc ignem accendendum titiones in altari componunt
Abbreviated transcription (Latin):
ut labor om̃is adintegrum ꝯsumat᷑ iuxta illd̃ apocalip¬
sis scĩ iohannis. qui cumi deretͥbutione p̃mioꝵ: dixisset.
ecce tabnacłm dei cum hominib et habitabit cum eis. ⁊
ipsi populus erunt et ipse dñs cum eis erit eor ds̃ : conti¬
nuo de abolitione laboꝵ omnium subiecit atq ait. Et
absterget ds̃ om̃en lacrimã abocłis eoꝵ ⁊ et mors ultͣ
nonerit. neq luctꝰ neq clamor neq dolor erit: quia
caritas perquam operabant᷑. numꝗͣ cessabit: immo flagran:¬
tior ex ardescet. cum ipse quem diligimꝰ in ȩt̾num uidebitur:
recte subicit᷑. Ignis aut̃ inaltari semper ardebit. ⁊paulopost.
ciet: quia ab sumpto perfecte om̃i genere laborandi sola
caritas perpetuo nunꝗͣ extinguendo flagrabit. Hec de lege
holoc uisti latus diximꝰ: propter lebetes altaris. qui ad
suscipiendos cineres hostiarum fieri iubebantur. Lebetes
gͦ cineres scõs suscipiunt : cum fideles quiq uel exempla

Expanded text:
ut labor omnis ad integrum consummatur; juxta illud Apocalyput labor omnis ad integrum consummatur; juxta illud Apocalypsis sancti Joannis, qui cum de retributione praemiorum dixisset: Ecce tabernaculum Dei cum hominibus, et habitabit cum eis, et ipsi populus ejus erunt, et ipse Dominus cum eis erit eorum Deus ; continuo de abolitione laborum omnium subjecit, atque ait: Et absterget Deus omnem lacrymam ab oculis eorum, et mors ultra non erit, neque luctus, neque clamor: neque dolor erit, quia charitas, per quam operabantur, nunquam cessabit, imo flagrantior exardescet, cum ipse, quem diligimus, in aeternum videbitur: recte subditur, Ignis autem in altari semper ardebit. Et paulo post, a, absumpto perfecte omni genere laborandi, sola charitas perpetuo et nunquam exstinguenda flagrabit. Haec de lege holocausti latius diximus propter lebetas altaris, qui ad suscipiendos cineres hostiarum fieri jubebantur. Lebetes ergo cineres sanctos suscipiunt, cum fideles quique, vel exempla
Abbreviated transcription (Latin):
cum paratus ad remunerandũ laborem ȩlectoꝵ suoꝵ dñs
quicquid gesserant boni iam in illa facit uita uideri. hĩc
ablatum. Nec abre .ẽ. locoextͣ castra posito uitȩ perpetis
ingressum figurari: cum ⁊ dñs dicat. perme siquis introie.¬
rit saluabit᷑. uingrediet᷑ ⁊ egrediet᷑ ⁊ pascua inueniet. ⁊ ⁊
psalnusta. Dñs custodiat introitum tuum ⁊ exitũ tuum:
introitũ uidelicet in hanc ȩccłe uitam : exitum uͦ in illa.
ubi pascua inueniunt᷑ etͥnȩ satietatis. Nongͦ inepte locũ
extͣ castra positum. in illa intelligimꝰ uiti: presertim cũ
ibi locꝰ mundissimꝰ ẽẽ licat᷑: qđ in hac uita nullatenꝰ ficri
posse perspicuum .ẽ. Locꝰ gͦ mundissimꝰ extͣ castra: ipse est
animus iustoꝵ ex hac uita sublator. ⁊ in alia uita gaud.¬
entium: In quo uidelicet loco cinis holocausti usq ad.
fauillam ꝯsumit᷑: cum ita ib bonors operũ m̃ces reddit᷑.

Expanded text:
cum paratus ad remunerandum laborem electorum suorum Dominus, cum paratus ad remunerandum laborem electorum suorum Dominus, quidquid boni gesserant, jam in illa facit vita videri hinc ablatum. Nec ab re est loco extra castra posito vitae perpetis ingressum figurari, cum et Dominus dicat: Per me si quis intraverit, salvabitur, et ingredietur et egredietur, et pascua inveniet . Et Psalmista: Dominus custodiIntroitum videlicet in hanc Ecclesiae vitam; exitum vero in illam ubi pascua inveniuntur aeternae satietatis. Non ergo inepte locum extra castra positum, in illa intelligimus vita: praesertim cum ibi locus mundissimus esse dicatur, quod in hac vita fieri nullatenus posse, perspicuum est. Locus ergo mundissimus extra castra, ipse est animus justorum ex hac vita sublatorum, et in alia vita gundentium: in quo videlicet loco, cinis holocausti usque ad favillam consumitur, cum ita ibi operum bonorum merces redditur,
Abbreviated transcription (Latin):
tuot. Uestiet᷑ sacerdos tunica. ⁊ feminalib lineis. use¬
cues qui offert holocaustum chñs ẽ: quia innobistrss
iqne suȩ carttatis accenciere acper hunc hostias bone no¬
tre actionis sibimet acceptabiles facere consueuta u
faciens uestit᷑ lines indumentis: quia ut nos adopera uir.¬
titum excitet. exemplum sue incarnationis punt dic
imortis proponit. quȩ per linũ significari sepoclie
gnis exusit. ⁊ ponit uxta altare: cũ dĩs sinẽ labori.¬
osis operib imponit. ⁊ neq iuistos dehac uita raptos ult̃
orouita ȩt̾na cotare s coronã iusticie inuita eteruduo¬
be accipere. Ponens etenim cineres unta altare spolabi:¬
t̃ priorib uestimentis: cum adhuc memoriã uistis que
fecerant hona reducens non eis ampliuis habitum suȩ pas¬
sionis imitandum ostendit: s indiut᷑ alias uestimentis il¬
ȩternã remunerationẽ preparabit. ⁊ illos in et̾na facit quiete
refoueri. Indutꝰ uͦ aliis uestimentis. efferet cineres extͣ castri:

Expanded text:
alibus lineis: sacerdos qui offert holocaustum, Dominus est: quia in nobis ipse ignem suae charitatis accendere, ac per hunc hostias bonae nostrae actionis sibimet acceptabiles facere consuevit. Et haec faciens vestitur lineis indumentis; quia ut nos ad opera virtutum excitet, exempla nobis suae incarnationis, passionis et mortis proponit, quae per linum significari posse saeignis exussit, et ponit juxta altare, cum Dominus finem laboriosis operibus imponit, neque justos de hac vita raptos ultra pro vita aeterna certare, sed coronam justitiae in vita aeterna jubet accipere. Ponens etenim cineres juxta altare, spoliabitur prioribus vestimentis, cum ad memoriam justis, quae fecerunt bona, reducens, non eis amplius habitum suae passionis imitandum ostendit; sed induitur aliis vestimentis, ilaeternam se remunerationem praeparabit, et illos in aeterna facit quiete refoveri. Indutus vero aliis vestimentis efferet cineres extra castra,
Abbreviated transcription (Latin):
stim̾tis: inditisq aliis. efferet eos extͣ castri . &. ĩ
loco mundissimo usq ad fauillam ꝯsiumi faciet:
ignis aut̃ in altari semꝑ ardebit. Holocaustũ gͦ
cremabit᷑ in altari: cum in corde euiuscumq
ȩlecꝰ ti qͥ seipsum totum ⁊ carne uidelic&.⁊ corde
dõ uouerat. opus bonum feruente caritatis igne
patrat᷑. Quodtota fit nocꝰte usq mane:
cum qͥs toto ⁊ u̾t uitę huiꝰ tempore. usq dũ
aptꝰ eꝰ e corpore fucuri mane scli. uidere meruit. Osiusimn¬

Expanded text:
t eos extra castra, et in loco mundissimo usque ad favillam consumi faciet. Ignis autem in altari semper ardebit. Holocaustum ergo cremabitur in altari, cum in corde cujuscunque electi, qui seipsum totum et carne videlicet et corde Deo voverat, opus bonum fervente charitatis igne patratur. Quid tota fit nocte usque mane, cum quis toto vitae hujus tempore, usque dum raptus e corpore, futuri mane s
Abbreviated transcription (Latin):
ecit qͦ uec tẽ alium: qͥꝑ medias tabulas ab angulo
usq ad angulum ꝑueniret. Hicgͦ uectis. apͥma ta¬
bulaꝵ sũmitate usq ad alt̾ius lateris sũmitatẽ. ꝑ
.x. cubitos latitudinis tab̾naculi ꝓtentus ẽẽ ereden¬
dus ẽ: capite utͦq firmit᷑ tabulis impositus: ut ꝑ
si ea tab̾naculi plaga quȩ ñ tabulis s columnis ꝯsta¬
bat. ñ minꝰ fixa ꝙ̃ cȩte̾. uento lic&e inpellente psister
uaius uectis. si ⁊ sac̾mtum seire defideras: ipsum absq
omni ambiguitate redemptorẽ mm̃n sigurate deñ¬
ciat. Qui qͣsi ab angulo usq ad angulum ꝑuenit.
qaa plebe iuidaica ꝙ̃ pͥuselegit. sese ad saluandam
gentum multitudinẽ ꝓpic̾iatus extendit. Ilnde
merito sic̃ in ꝓpħis lapis angularis ⁊ ita in lege uec tis
angularis recte nuncupat᷑: lapis uidelicoe angula
mꝗpt templum. qͥd de uiuis lapidibus do ꝯstrite

Expanded text:
ias tabulas ab angulo usque ad angulum perveniret. Hic ergo vectis a prima tabularum summitate usque ad alterius lateris summitatem, per decem cubitos latitudinis tabernaculi protentus esse credendus est, capite utroque firmiter tabulis impositis, ut per hoc et ea tabernaculi plaga, quae non tabulis sed columnis constabat, non minus fixa quam caeterae vento licet impellente, persisteret. Cujus vectis si etiam sacramentum scire desideras, ipsum absque omni ambiguitate Redemptorem nostrum figurate denuntiat. Qui quasi ab angulo usque ad angulum pervenit, quia plebe Judaica quam prius elegit, sese ad salvandam etiam gentium multitudinem propitiatus extendit. Unde merito sicut in prophetis lapis angularis, ita etiam in lege vectis angularis potest recte nuncupari. Lapis videlicet angularis, propter templum quod de lapidibus vivis De
Abbreviated transcription (Latin):
incorde tuo receptaculũ sermonib eiꝰ: quo possis ad superna
suspendi Imponunt᷑ uͦ paxillis colũnarũ funes tentorioꝵ: ut
sicȩxpansa atq in altum ȩlata pulcritudinẽ tabernaculi com¬
pleant: cõmittant scĩ p̃dicatores fideliũ cordib eloquia diui.¬
na: eosq perhec ad exemplũ sui ab infimis erigi cõmoneant:
Frpansa funib acsubleuata uela siue tentoria decꝰ oꝑis miri¬
ficũ. qd̵ inuoluta nequiuerant. cunctis longe lateq demon.¬
strant: ostendant fideles amplitudine bonȩ oꝑationis pul.¬
critudinẽ mentis ⁊ internȩ gr̾ȩ. quã donante dño ꝑceperant:
ut uidentes ꝓximi bona eoꝵ oꝑa. głificent patrẽ qui incelis
ẽ: dicantq. Qm amabilia sunt tabernacła tua dñe uirtutũ:
concupiscit ⁊ deficit anima mea inatͥa doMINL.

Expanded text:
in corde tuo receptaculum sermonibus ejus, quo possis ad superna in corde tuo receptaculum sermonibus ejus, quo possis ad superna suspendi. Imponantur vero paxillis columnarum funes tentoriorum, ut sic expansa, atque in altum elata, pulchritudinem tabernaculi compleant. Committant sancti praedicatores fidelium cordibus eloquia divina, eosque per haec ad exemplum sui ab infimis erigi commoneant. Expansa funibus, ac sublevata vela, sive tentoria, decus sui operis mirificum, quod involuta nequiverant, cunctis longe lateque demonstrent. Ostendant fideles amplitudinem bonae operationis, pulchritudinem mentis et internae gratiae, quam donante Domino perceperant; ut videntes proximi bona eorum opera, glorificent Patrem qui in coelis est: dicantque, Quam amabilia sunt tabernacula tua, Domine virtutum ! concupiscit et deficit anima mea in atria Domini
Abbreviated transcription (Latin):
palam confiteri non metuat : s amicis dona quȩ pet¬
cepit sedulis insonare meminerit Asnamq : sonorũ.
inate du durabilis ẽ paxilli aut̃ quosdicit taber¬
naculi siue atrii. adhoc erant fac̾ti. ut insiti colũna.¬
rum summitatib foris eminerent: ⁊ impositis sibi ueloꝵ
siue tentorioꝵ. funib. sic alleuantes a terra suspenderent:
Quoꝵ factura ⁊positione. non absurde ipsa doctoꝵ po¬
test lingua designari: quȩ p̃dicando audientiũ corda
tangit ac tagendo subleuat: Funib ⁊ enĩ solet aliquo¬
tiens scriptura sacra designari unde scriptũ. ẽ. funiclꝰ
triplex difficile rumpit᷑. quia nuntrũ scripta quȩ histo.¬
rico allegorico. morali consueuit sensu int̾pretari  nul¬
la hereticoꝵ. siue paganoꝵ ualet ꝑusitate corrũpi Ipsa
necesse. ẽ. insuperiorib suis ansas siue circłos: quib idem
funes immitterent᷑ & tusiuis tentoriũ dĩ fieri prepara

Expanded text:
palam confiteri non metuat: sed et amicis dona, quae perpalam confiteri non metuat: sed et amicis dona, quae percepit, sedulus insonare meminerit. Aes namque sonorum et naturae diu durabilis est. Paxilli autem quos dicit tabernaculi sive atrii, ad hoc erant facti, ut infixi columnarum summitatibus, foris eminerent, et impositis sibi velorum sive tentoriorum funibus, sic ea levantes a terra, suspenderent: quorum factura et positione, non absurde ipsa doctorum potest lingua designari, quae praedicando audientium corda tangit ac tangendo sublevat. Funibus etenim solet aliquoties Scriptura sacra designari. Unde scriptum est: Funiculus triplex difficile rumpitur , quia nimirum Scriptura quae historico, allegorico, morali consuevit sensu interpretari, nulla haereticorum sive paganorum valet perversitate corrumpi. Ipsa necesse est in superioribus suis ansas, sive circulos, quibus iidem funes immitterentur. Et tu, si vis tentorium Dei fieri, praepara
Abbreviated transcription (Latin):
cubitos dist enta est. Quinq habet cubitos altitudinis:
quia necẽe ẽ ut qui promissionẽ habemꝰ quietis ⁊ patͥ.¬
e cȩlestis. mundemꝰ nos ab om̃i inquinamento carnis
acsꝑc: nec solũ ab inquinamento mundemꝰ s ⁊ ꝑficia¬
mus sc̃ificationẽ intinore dĩ: quatinꝰ apparente hora
pmisse retributionis. nonsolum inspũ uerũ etiam
incarne lecari oieream̃ in amore di. Prapt quam
timore di: subsequent᷑ hoc qd̃ ⁊ supͣ dictum erat ut diligen.¬
tus memoriȩ mandet᷑. repetit᷑. ietq debisso retorta: et
habebit baseseneas. ac deinde subiungit᷑. Cuncta uasa
as p̃parata: homines sunt ȩccłȩ indiu̾sis meritis gradibq
dño seruentes: Quȩ uasa fieri iubent᷑ ȩnea : illiꝰ nmirũ
ut sepedicꝰtum ẽ. figa misterii. ut qͥsqͥs pulsat᷑ ad uersis
ꝑseueret infinẽ: nec ꝓmissam sibi salutẽ desidia ꝑdat.
siue infidẽ quam didicit. etiã inimicis obluctantibus

Expanded text:
cubitos distenta est. Quinque habet cubitos altitudinis; cubitos distenta est. Quinque habet cubitos altitudinis; quia necesse est, ut qui promissionem habemus quietis et patriae coelestis, mundemus nos ab omni inquinamento carnis et spiritus; nec solum ab inquinamento mundemus, sed et perficiamus sanctificationem in timore Dei; quatenus apparente hora promissae retributionis, non solum spiritu, verum etiam in carne laetari mereamur in amore Dei. Propter quam timore Dei, subsequenter hoc quod et supra dictum erat, ut diligentius memoriae commendetur, repetitur: Fietque de bysso retorta, et habebit bases aeneas. Ac deinde subjungitur: Cuncta vasa as praeparata, homines sunt Ecclesiae in diversis meritis gradibusque Domino deservientes; quae vasa cuncta fieri jubentur aenea, illius nimirum, ut saepe dictum est, figura mysterii, ut quisquis pulsatur adversis, perseveret in finem: ne promissam sibi salutem desidia perdat: sive ut fidem quam didicit, etiam inimicis obluctantibus,
Abbreviated transcription (Latin):
corporis sui prout gessit suebonũ siue malũ: Sed
inatrio domis dñi. eoꝵ solum modo figura expͥmit᷑.
qui bona incorpore fecerunt. proqͦ in requiem ui.¬
te ꝑpetis mererent᷑ intͦduci: qui nc̃ in operib iusti.¬
cie. quȩ casto ⁊ corpore ⁊ corde agunt. quasi bissus
retorta nitent: et tẽ in eodẽ corpore imnmortalita.¬
tis gła sublimato. ꝑceptis inetͥnũ iusticiȩ p̃miis le¬
tant᷑. at euangelica parabola utriꝰq simul partis
mentio ẽ : uͥ quinq uͥgines. quȩ cũ oꝑib lucis ad
sponsũ uenerant. statĩ cũ eo adnuptias introeunt:
quinq aliȩ quȩ oꝑa castitatis non casto animo exercu¬
erant repulsȩ cum sius tenebris procul a regni ianuis
eiciunt᷑: Quinq enim erant ⁊ quinq: qr utreq scd̃m
ea quȩ incarne gesserant. uidicate sunt. Totagͥ lon.¬
gitudo ⁊ latitudo atrii. per centenos ⁊ quinqͣgenos

Expanded text:
corporis sui, prout gessit, sive bonum, sive malum. Sed corporis sui, prout gessit, sive bonum, sive malum. Sed in atrio domus Domini eorum solummodo figura exprimitur, qui bonum in corpore fecerunt, pro quo in requiem vitae perpetuis merentur introduci; qui nunc in operibus justitiae quae casto et corpore et corde agunt, quasi byssus retorta nitent, et tunc in eodem corpore immortalitatis gloria sublimato, perceptis in aeternum justitiae praemiis laetantur. At in evangelica parabola utriusque simul partis mentio est, ubi quinque virgines, quae cum operibus lucis ad sponsum venerant, statim cum eo ad nuptias intrant; quinque aliae, quae opera castitatis non casto animo exercuerant, repulsae cum suis tenebris, procul a regni januis ejiciuntur . Quinque enim erant et quinque, quia utraque secundum ea quae in carne gesserat, judicatae sunt. Tota ergo longitudo et latitudo atrii per centenos et quinquagenos
Abbreviated transcription (Latin):
dixerat inculcat: ut sedulo lectorem admoneat. neon.¬
nẽ int̾ doctores uitatis colu̾nas uidelicet atͥi cȩlestis
posse computari. qui non instar eris. inuincibile̾ inter
aduersa patientiã he clidicerit: non se celestiũ ⁊ ob.¬
seruantia. ⁊ annuntiatione u̾boꝵ. undiq uelut ar.¬
genti laminis munire atq exornare curauerit: ñ se
om̃i subiectione p̾ceptis diuinis qͣsi argenteo capiti sub.¬
ponere studuerit: ñ timore clĩ uelut enea basi stabi¬
lire consueuerit: n longitudine occupabit atrium
cubitos centũ: in latitudine qͥnqͣguta: altitudine
quinq cubitoꝵ erit: Centũ cubitos longitudinis
ht̃ ȩccła: qr ulnas suas eleuat adbona oꝑa ꝓpt̾ uitã
et̃nã. Quinqͣginta latitudinis : quia requiẽ sperat
pascalis festiuitatis diẽ suo aduenti consecrare dignat᷑
est. Altitudo quinq cubitoꝵ. ẽ. uixta numerũ sensu.¬
um corporis nr̃i: quia tẽ recipiet unusquisq propria

Expanded text:
dixerat inculcat, ut sedulo lectorem admoneat, nemidixerat inculcat, ut sedulo lectorem admoneat, neminem inter doctores veritatis, columnas videlicet atrii coelestis, posse computari, qui non instar aeris invincibilem inter adversa patientiam habere didicerit, non se coelestium et observantia et annuntiatione verborum, undique velut argenti laminis munire atque exornare curaverit, non se omni subjectione praeceptis divinis quasi argenteo capite supponere studuerit, non in timore Dei velut aenea basi stabilire consueverit. In longitudine occupabit atrium cubitos centum, in latitudine quinquaginta: altitudo cubitos centum, etc. Centum cubitos longitudinis habet Ecclesia; quia ulnas suas elevat ad bona opera, propter vitam aeternam. Quinquaginta latitudinis; quia requiem sperat Paschalis festivitatis diem, suo adventu consecrare dignatus est. Altitudo quinque cubitorum erit juxta numerum sensuum corporis nostri; quia tunc recipiet unusquisque propria
Abbreviated transcription (Latin):
adꝑfectiora tendamꝰ: Diximꝰ aut̃ sepiꝰ qd̃ iacintꝰ spem
celestiũ bonoꝵ ⁊ purpura tolerantiã temporalium
malor: coccꝰ bis tinctꝰ ardorẽ ꝑfec̾tȩ dilectionis: bis.¬
sus retorta. refrenationẽ carnał delectationis sig.¬
nificet: Qui uidelicet colores oꝑe plumarii sunt in.¬
sibi urtutũ societate. ⁊ uelut qͣdã consanguinitate ampliꝰ¬
clarescit: quaniuis etiam singłi colores p̾fati. singulis
ȩlecꝰtoꝵ. possint conuenire ꝑsonis: Quia enĩ aliqͥs altius
integritatẽ carnis uͥrgilis ht̾. bissus retorta ẽ : ⁊ cũius.¬
ti inuna eadẽq fide ⁊ pietate euanglica. de suis alteru.¬
trũ uͥtutib congaudent: quasi intͦitũ atrii dñi tento.¬
rui decorat. pulcra uariantiũ coloꝵ diu̾sitate contextũ
Omnes colu̾nȩ atrii ꝑcͥcuitũ uestitȩ erunt argenti lami.¬
nis: capitib argenteis ⁊ basib eneis Diligentiꝰ ea quȩ

Expanded text:
ad perfectiora tendamus. Diximus autem saepius quod hyacinthus spem ad perfectiora tendamus. Diximus autem saepius quod hyacinthus spem coelestium bonorum, purpura tolerantiam temporalium malorum, coccus bis tinctus ardorem perfectae dilectionis, byssus retorta refrenationem carnalis delectationis significet. Qui videlicet colores opere plumarii sunt invsibi virtutum societate, clarescit: quamvis etiam singuli colores praefati singulis electorum possint convenire personis. Quia enim aliquis altius integritate carnis virginalis albet, byssus retorta est. Et cum justi in una eademque fide et pietate evangelica de suis alterutrum virtutibus congaudent, quasi introitum atrii Domini tentorium decorant, pulchra variantium colorem diOmnes columnae atrii per circuitum vestitae erunt argenti laminis, capitibus argenteis et basibus aeneis. Diligentius ea quae
Abbreviated transcription (Latin):
II. columnis suspendit᷑ : qr om̃s qͥ scam eccłam intrant
ad regłãm euangłioꝵ fidẽ suam parit̾ ⁊ actꝰ componere
debent: ut ꝯtinentes ab illecebris carnalib cunctos suoᷤᷤ
corporis sensus diuinis subigant imperiis: Nonsolũ enĩ
hoc tentoriũ .iiiͬiͦ. columnis subleuat᷑: s upsũ in lõgitudine
quinariũ numerũ ht̃ ꝑ iiiͦi. multiplicatũ: cũ quilibet hu¬
tes. cunctos sui corporis sensus in obedientiã caritatis exp̃e.¬
dunt: Rec̾te aut̃ hoc inint᷑itu atrii tentorrũ. non sicut
in reliqͦ atrio debisso retorta. s de quatuor fit coloribus
nobilissimis. iacinto scilicet ⁊ purpura. coccoq bistincto
⁊ ipsa bisso recorta oꝑe plumarii: qr pulere quidẽ his
qui cateruant᷑. eccłȩ facies exteriꝰ fulgetꝰ s multo pre.¬
clarior eiꝰ dignitas ac utꝰ apparebit his. qui eam per
sacͣmentũ baptismatis ingredi merent᷑. Nemo enum
repente fit summꝰ: s gradatĩ necẽẽ. ẽ. aminorib

Expanded text:
uor columnis suspenditur; quia omnes qui sanctam Ecclesiam intrant, ad regulam Evangeliorum fidem suam pariter et actus componere debent; ut continentes ab illecebris carnalibus cunctos sui corporis sensus divinis subigant imperiis. Non solum enim hoc tentorium quatuor columnis sublevatur, sed et ipsum in longitudine sua quinarium numerum per quatuor multiplicatum habet, cum quilibet hutes, cunctos sui corporis sensus in obedientiam charitatis expendunt. Recte autem hoc in introitu atrii tentorium, non sicut in reliquo atrio, de bysso retorta, sed de quatuor fit coloribus nobilissimis, hyacintho scilicet et purpura, coccoque bis tincto ab ipsa bysso retorta, opere plumarii; quia pulchra quidem his, qui catechizantur, Ecclesiae facies exterius fulget, sed multo praeclarior ejus dignitas ac virtus apparebit his qui eam per sacramentum baptismatis ingredi merentur. Nemo enim repente fit summus, sed gradatim necesse est a minoribus
Abbreviated transcription (Latin):
nam. qͣ euntes in mundum uniuersũ p̃dicant
euangeliũ omni creaturȩ: Eclaritas q ñ solũ usq
ad am̾icos.s usq ad diligeudos ⁊ ipsos extendt
inimicos. & orationibꝰ ac beneficiis ꝓsequendos
lis robur. ⁊ intentionem ad cȩlestiã semꝑ erecꝰtã
ñ inconuenient̾ uocabulo: factura colũnaꝵ figu¬
rant᷑ : apło̾ attest aute qͥ ait. iacobus. cephas.⁊ ioho¬
quidebant᷑ columnȩ eẽ. Quȩ nimirum colũnȩ
bene qͥnq sunt facꝰtȩ. ꝓpt̾ toridẽ libros legis.
quibꝰ necesse ẽ ut scĩ doctores suȩ uerbd̃ p̾dicatio¬
nis cõmuniant.: & maxime qͥ pͥmitiuam institue
re ȩccłam. qͦ ex hebreoꝵ ppło ꝯgregata. sola mosaicȩ
nȩ. de lignis sethun qͥdem fieri. auro iubent᷑ oꝑ¬
ris ut infinuent᷑ p̾dicatores sci ⁊ firmitate cor¬
dis intꝰ integͥ. atq in nullo deficientes. ⁊ oꝑum
claritate forinsecuis eẽ debere sspicuii. Uelcerte

Expanded text:
inam, qua euntes in mundum universum praedicant inam, qua euntes in mundum universum praedicant Evangelium omni ad amicos, sed usque ad diligendos etiam ipsos extendunt inimicos. Et orationibus ac beneficiis prosequendos dis robur et intentionem ad coelestia semper erectam, non inconvenienti vocabulo, et factura columnarum, figurantur. Apostolo attestante qui ait: Jacobus, Cephas idebantur columnae esse . Quae nimirum columnae bene quinque sunt factae propter totidem libros legis, quibus necesse est ut sancti doctores suae verbo praedicationis communiant, et maxime qui primitivam insre Ecclesiam, quae ex Hebraeorum populo congregata sola Mosaicae nae de lignis quidem sethim fieri, auro jubentur operiri, ut insinuentur praedicatores sancti, et firmitate cordis intus integri, atque in nullo deficientes, et operum claritate forinsecus esse debere conspicui. Vel certe
Abbreviated transcription (Latin):
sisu̾itutum floribus glorificum: de qͥbꝰ sẽbit lucas qͥa mul¬
titudinis credentium erat corunũ ⁊ anima una: et ñ
erat seꝑatio in eis ulla. nec qͥsꝙͣ eoꝵ qͦ possidebant aliqͥd
suum eẽ dicebat:: cȩtera. Inerat namq ei iac inctus:
ꝙ cȩlestia cogitare. cȩlestẽ in t̾ris uitam deducere sole¬
bat. Inerat purpura: qr mori erat parata ꝓ xp̃o. In¬
erat coccus bistincꝰtus: qr dĩ ⁊ ꝓximi dilectione flagra¬
bat. Inerat: bẏssus retorta: qr ꝯtinentia carnis. casti¬
tate gaudebat. Et qͥnq columpnas deaurabis lig¬
noꝵ sethim: ante qͣs ducet᷑ tentorium. Columpnȩ qͥbꝰ
tentorium suspendebat᷑. scĩ sunt doctores: de qͥbus
lucas ꝯseqrient̾ adiungit: utute magua reddebant
Qucor mens qinto robustus ipsa ad suꝑna erigit᷑: tan¬
tofirmius docendo. yalios ad amorẽ suꝑnoꝵ susti¬
las possunt designari: ꝓpt̾ latitudinẽ uel doc ꝑ¬

Expanded text:
sis virtutum floribus glorificum. De quibus scribit Lucas: Quia mulsis virtutum floribus glorificum. De quibus scribit Lucas: Quia multitudinis credentium erat cor unum et anima una; et non erat separatio in eis ulla; nec quisquam eorum quae possidebat, aliquid suum esse dicebat, etc. . Inerat namque ei hyacinthus, quia coelestia cogitare, coelestem in terris vitam ducere solebat. Inerat purpura, quia mori parata pro Christo. Inerat coccus bis tinctus, quia Dei et proximi dilectione flagrabat. Inerat byssus retorta, quia continentia carnis et castitate gaudebat. Et quinque columnas deaurabis lignorum sethim, ante quas ducetur tentorium. Columnae quibus tentorium suspendebatur, sancti sunt doctores, de quibus Lucas consequenter adjungit: Et virtute magna reddebant Quorum mens quanto robustius ipsa ad superna erigitur, tanto firmius docendo, et alios ad amorem supernorum suffilas possunt recte designari, propter latitudinem vel doctr
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ septemtͥonał eiusdẽ tab̾naculi. ꝯgregatam de gentib
ȩxccłam. ꝗͦ diutius in tenebͥs: in umbra mortis reman¬
serat. indicaret. Unde recta distinctione ⁊ candelabrũ
qͦd in parte ausfli collocat᷑. potest grãm qͦ pͥori ppło da¬
ta ẽ insinuare: m̃sa uͦ quȩ in parte aqͥlonis stabat. ea
q̃ nob̾ sunt douata di benesicia designare. Rec te cande¬
uidelic& testimoniũ ꝑhibens. ⁊ ꝑ hanc se sensu spiritali
reuelandam ẽẽ significaus.
acies: tentorium in int̾iti tab̾naculi de iacincto
⁊ purpura. coccoq bis tincꝰto ⁊ bysso retorta: oꝑe plu¬
sanc tuaria diuidebat. redit exponere de orientali late¬
re scsiarii. qđ int̾misisse ad tempus uidebat᷑: cũ cetera
eiꝰ latera. aust̾ie uidelic&. septentonale.: occidentale
deseriberet. Tentorium gͦ in intͦitu tab̾naculi. pulchra
coloꝵ uarietate ꝯtextum. pͥmitiuȩ ẽ decus eccłȩ. diuer¬

Expanded text:
vero septentrionalis ejusdem tabernaculi, congregatam de gentibus vero septentrionalis ejusdem tabernaculi, congregatam de gentibus Ecclesiam, quae diutius in tenebris et in umbra mortis remanserat, indicaret. Unde recta distinctione etiam candelabrum, quod in parte australi collocatur, potest gratiam, quae priori populo data est, insinuare; mensa vero quae in parte aquilonis stabat, ea quae nobis sunt donata, Dei beneficia designare. Recte candevidelicet testimonium perhibens, et per hanc se sensu spirituali revelandam esse significans. CAPUT IX. Tentorii in introitu tabernaculi et coet purpura coccoque bis tincto, et bysso retorta opere pluuarii sanctuaria dividebat, redit exponere de orientali latere sanctuarii, quod intermisisse ad tempus videbatur, cum caetera ejus latera, australe videlicet, septentrionale et occidentale, describeret. Tentorium ergo in introitu tabernaculi pulchra colorum varietate contextum, primitivae est decus Ecclesiae, diver
Abbreviated transcription (Latin):
ensamq ext̃ uelum. ⁊ contͣ m̃sam candelabrũ in latere
tab̾naculi meridiano: m̃sa eium stabit ĩ parte aqͥlonis Men¬
sa ꝯcandelabrum tab̾nacłi. temꝑalium beneficia łi desa¬
nant: qͥbꝰ in p̾senti reficuñ & iluminam̃: ut his intĩm
ꝯfortati: aduiti. erescente grã meritoꝵ. ad panẽ ĩ cȩlis¬
angłoꝵ manducandum : ad uidendam uȩram mun¬
dilucẽ int̾re ualeamus. Quȩ sunt ambo ext̃ uelum.
qm̃ in hac solũmͦ uita uel scͥpturis scĩs ac doctoribus.
uel ceteris redemptionis nr̃ȩ sac̃m̃tis opus habemus:
in futuro aut̃ sclõ. uͥ dns palam de patre annunciabit
tis adminiculo: cum in habitans in ȩlectis suis ds omp̃s
int̾ius sic̃ lux uitȩ illustrat. ⁊ sic̃ panis uitȩ satiat⁊ qs
intͦducens in gaudium regni sui. ꝓpetua beatitudine
sublimat. Prximus aut̃ sup̃q latus tab̾naculi meridia¬
num. antiꝙͣ. dĩ plebem significaret. qͦ p̾or lucẽ diuine
cognitionis. pͥorferuorẽ diuinȩ dilectionis accepit: pars

Expanded text:
extra velum, et contra mensam candelabrum in latere tabernaculi meridiano. Mensa enim stabit in parte aquilonis. Mensa et candelabrum tabernaculi temporalia Dei beneficia designant, quibus in praesenti reficimur et illuminamur, ut his interim confortati et adjuti, crescente gratia meritorum, ad panem angel manducandum, et ad videndam veram mundi lucem intrare valeamus. Quae sunt ambo extra velum; quoniam in hac solummodo vita, vel Scripturis sanctis ac doctoribus, vel caeteris redemptionis nostrae sacramentis opus habemus: in futuro autem saeculo, ubi Dominus palam de Patre annuntiabit tis adminiculo, cum inhabitans in electis suis Deus omnipotens interius, sicut lux vitae illustrat, et sicut panis vitae satiat, quos introducens in gaudium regni sui perpetua beatitudine sublimat. Diximus autem supra, quia latus tabernaculi meridianum antiquam Dei plebem significaret, quae prior lucem divinae cognitionis, fervoremque divinae dilectionis accepit: pars
Abbreviated transcription (Latin):
mntis fiduciam: uelqr sermo eoꝵ senescente siue t̾nsẽ¬
unte mundo. nulla unꝙͣ uetustate potest ꝯsumi: neq
Habent enim columnȩ tab̾nacłi bases ȩneas: habent
te data ꝑceꝑunt: cunc ta hȩc pͥdẽ ꝓpħico ȩloqͥo p̃dic¬
ta eẽ sac̾menta didicerunt. Sane qͥa de orientali pla¬
ga loqͥm᷑: uidet᷑ oportunũ ꝯmemorari aliqͣ de expo¬
sitione uectis illiꝰ singłaris. ꝗͦ ab angulo tabulaꝵ. ad
angulum usq parietis alterus porrec tum eẽ: ac to¬
tum parietẽ ꝯstantia ne ui: impulsu ꝓcellaꝵ ꝯruti
atq huc illuc possit inflecꝰti. ꝯtinere iam diximus.
Scͥptum ẽ iu sequentibꝰ sacrȩ historiȩ. uͥ omnia q̃ dñs¬

Expanded text:
 fiduciam; vel quia sermo eorum, senescente sive transeunte mundo, nulla unquam vetustate potest consumi. NeqHabent enim columnae tabernaculi bases aeneas, habent te data perceperunt, cuncta haec pridem prophetico eloquio praedicta esse sacramenta didicerunt. Sane, quia de orientali plaga loquimur, videtur opportunum commemorare aliqua de expositione vectis illius singularis, quem ab angulo tabulaangulum usque parietis alterius porrectum esse ac totum parietum constantiam, ne vi et impulsu procellarum concuti, atque huc et illuc posset inflecti, continere jam diximus. Sc
Abbreviated transcription (Latin):
unũ caput eccłȩ xp̃m sigurari: tot enĩ fuere capita
atq indiuisibilis: s singłis qͥbusq ȩlecꝰtis grãm
sui sp̃c ꝓ accipientium capacitate druidens. Unde
ñ solum omni generalit̾ ęccłȩ. uerũ᷑ specialit᷑ uni¬
cuiq m̃broꝵ eiꝰ. lic&. illud ꝓpħicum cum siducia
ꝓclamare. Nc̃ aut̾ exaltauit caput meu̾ suꝑ inimi¬
cos meos. Cuiꝰ nimirũ capiadsignificantiȩ apte ꝯuenit
qd eadem capita columnax ñ deaurata. ut colũ¬
erat plenus erat grȩ̃  ueritatis: ⁊ sic p̃cursor su¬
us de illo aiebat. ñ enim ad m̃suram dat dc̃ sp̃m:¬

Expanded text:
ut Ecclesiae Christum figurari; tot enim fuere capita, atque indivisibilis, sed singulis quibusque electis gratiam sui Spiritus pro accipientium capacitate dividens. Unde non solum omni generaliter Ecclesiae, verum etiam cuique membrorum ejus, licet illud propheticum cum fiducia proclamare: Nunc autem exaltavit caput meum super inimicos meos. Cujus nimirum capitis significantiae convenit apte quod eadem capita columnarum, non deaurata ut columem plenus erat gratiae, et veritatis. Et sicut praecursor suus de illo aiebat: Non enim ad mensuram dat
Abbreviated transcription (Latin):
⁊hominibꝰ constans. partim adhuc ꝑegͥnatur
in infimis. partem in ęt̾na patͥa regnat ĩ suꝑ¬
nis: adhuc cuies suos dirim̃te uęlõ cȩli habet
ab inuicẽ seg̾gatos. ꝑ ones⁊ ꝓpiciatoriũ fuꝑ
archam testimonii: in scã scõꝵ. Apte ꝓpiciato¬
rium suꝑ archam positum eẽ dr̃.: qͥa ipsi me

Expanded text:
hominibus constans, partim adhuc peregrinatur in infimis, partim aeterna patria regnat in supernis, adhuc cives suos dirimente velo coeli habet ab invicem segregatos. Pones et propitiatorium super arcam testimonii in sancto sanctorum. Apte propitiatorium su
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlum intͣuit. ut appareat nc̃ uultu dĩ ꝓ nobis.
Quod aut̃ idem uelum de iacinc̾to: purpura
masq astroꝵ. si multifariã nubiũ spẽm. si ipsam
yrim ꝯsideras mille t᷑hentẽ auerso sole colores: ñne
uideris ł multoplures ac pultͥores ꝙͣ uelo tab̾na¬
culi intextȩ sunt. inditas cȩlo cȩloꝵ notare pic¬
turas: Quatuor aut̾ columnȩ ante qͣs appenfũ
ẽ s uelum. cȩlestium sunt potestates aginũ.¬

Expanded text:
appareat nunc vultui Dei pro nobis. Quod autem idem velum de hyacintho et purpura masque astrorum, si multifariam nubium speciem, si ipsam irim consideras mille trahentem varios adverso sole colores, nonne videris tibi multo plures ac pulchriores, quam velo tabernaculi intextae sunt, inditas coelo colorem notare picturas? Quatuor autem columnae ante quas appensum est hoc velum, coelestium sunt potestates agminu
Abbreviated transcription (Latin):
tionbꝰ se iiicioꝵ ex pirgare. &e omnibꝰ mimiei cittos
iouei e tationibꝰ exuere studuerint gtinus liba
ment i n amore dĩ⁊ primmi dilatarient cisse p̾dre¬
unsum uerbum longe lateq posent eliscurre¬
cepti ac nati. ad ipsos &ͦ ꝑtinet generał illa dap¬
natio q̃ adȩ peccanti dic tum ẽ: terra tua spiiais

Expanded text:
tionibus se vitiorum expurgare, et omnibus mundi curis ac delectationibus exuere studuerunt, quatenus libera mente in amore Dei et proximi dilatari, atque ad praedicandum verbum longe lateque possint discurrecepti ac nati, ad ipsos quoque pertinet generalis illa damnatio, qua Adae peccanti dictum est: Terra tua spinas et