comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
potus coeperis suauitate iterum amaritudinem senties. A maraergo aqua sed ubi
crucemxp̃i ubi acceperis caelestae sacramentum incipit esse dulcis & suauis. & merito
dulcis in quacul pareuocatur. Ergo si infigura tantum ualuer̃. baptis matu quan¬
& sp̃ssci Si ergo ad hominum sermonem adinuocationem scĩ ad erat p̃sentia trini¬
tatis. Quantomagis ibiad est ubi sermo operatur a&nus uultisscire qui a d escendit
sp̃s : audite quia quasi columba descendit quare quasi columba ut increduliuo ca¬
rentur ad fidem in principiosignum debuit ee: in posteriorib is deb& eẽ ꝑfectio
pente costen & subito factus ẽ magnussonus. quasi cũ ui magna sp̃s ferr&ur &uisae
sunt linguae disꝑse sicut ignis. Quid hoc significat nisi descensum sp̃s scĩ quise uolun
incredulis &iam corporalit demonstrare : hoc est corporalit̃ ꝑ signum. spiritaliter

Expanded text:
potus coeperis suavitatem, iterum amaritudinem senties. Amara ergo aqua: sed ubi potus coeperis suavitatem, iterum amaritudinem senties. Amara ergo aqua: sed ubi crucem Christi, ubi acceperis coeleste sacramentum, incipit esse dulcis et suavis: et merito dulcis, in qua culpa revocatur. Ergo si in figura tantum valuerunt baptismata, quani et Spiritus sancti. Si ergo ad hominum sermonem, ad invocationem sancti aderat praesentia Trinitatis, quanto magis ibi adest, ubi sermo operatur aeternus? Vultis scire quia descendit Spiritus? Audisti quia quasi columba descendit . Quare quasi columba? Ut increduli vocarentur ad fidem. In principio signum debuit esse, in posterioribus debet esse perfectiopentecostes; et subito factus est magnus sonus, quasi cum vi magna Spiritus ferretur, et visae sunt linguae dispersae, sicut ignis . Quid hoc significat, nisi descensum Spiritus sancti, qui se voluit incredulis etiam corporaliter demonstrare, hoc est, corporaliter per signum, spiritaliter
Abbreviated transcription (Latin):
non tamquã ferrum. sed tam quã leuior fructuosi ligni species leuatur. Ergo
& hic figura altera securis erat quacedebantur ligna. Caecidit manubrium de
securi hoc ẽferrũ demersum ÷ filius proph&e nesciit quid facer& Sed hoc
solum sciuit ut rogar& heliscum proph&a & remedium postular&. Tunc ille
lignũmisit : & ferrũ leuatum ÷ Vi desergo quod incrucexp̃i omnium hominũ
laeuatur infirmitas : aliud sinon ordinem tenemus. quis eni poss& om̃ia gesta
ritudinem sensit. & coepit bibere non posse : ideo moses misit lignum infontemo
& coepit aqua quae ante erat amara dulcescere. Quidsignificat nisi quia om̃is
ereatura corruptelȩ obnoxia aqua a mara ẽ omnib  & siad tepus suauis est
ad tempus iocunda amara ẽ : quae non potest auferri paccatũ ubibiberis sities ubi

Expanded text:
non tamquam ferrum, sed tamquam jam levior fructuosi ligni species elevatur. Ergo non tamquam ferrum, sed tamquam jam levior fructuosi ligni species elevatur. Ergo et hic figura altera. Securis erat qua caedebantur ligna. Cecidit manubrium de securi, hoc est, ferrum demersum est. Filius prophetae nescivit quid faceret: sed hoc solum scivit, ut rogaret Elisaeum prophetam, et remedium postularet. Tunc ille lignum misit, et ferrum levatum est. Vides ergo quod in cruce Christi omnium hominum levatur infirmitas? 12. Aliud, etsi non ordinem tenemus; quis enim possit omnia gestritudinem sensit, et coepit bibere non posse; ideo Moyses misit lignum in fontem, et coepit aqua quae antea erat amara, dulcescere 13. Quid significat, nisi quia omnis creatura corruptelae obnoxia, aqua amara est omnibus. Etsi ad tempus suavis est, etsi ad tempus jucunda; amara tamen est, quae non potest auferre peccatum. Ubi biberis, sities: ubi
Abbreviated transcription (Latin):
Nunc uide singula: Diximus figurã p̃cessisse in iordane : quando neman lepro¬
susillemundatus ÷ puella illa excaptiuis quae ẽ nisiquae speciem habebat ecclesiae
et figuram rẽpsentabat : captiuus eñi erat populus nationũ captiuuserat. Nondico
captiuitate sub hoste aliquopopulo constituto. sed eã captiuitatẽ dico quaema ior est
quando diabolus cum suis sȩuo dominatur imperio. & captiua sibi colla subicit pec¬
catorum: Ergo habes unum baptisma: aliud indiluuio. Habes tertium genus.
quando inmarirubro baptizati sunt patres. habes quartum genus inpiscina quan¬
domouebatur aqua. nuncte consulo : ut rum credere debeas. quia habes p̃sentiam
trinitatis in hocbaptismate quo baptizatur inecclesia. Idemitaq: dñs nr̃t iħ sxp̃s¬
quoddemersum fuerat. Ecce aliud genus baptismatis. Quare: quia omnis hom
ante baptismum quasi ferrũ p̃mitur atq demergitur. ubi baptizatus fuerit

Expanded text:
Nunc vide singula. Diximus figuram praecessisse in Jordane, quando Naaman leproNunc vide singula. Diximus figuram praecessisse in Jordane, quando Naaman leprosus ille mundatus est. Puella illa ex captivis quae est, nisi quae speciem habebat Ecclesiae, et figuram representabat? Captivus enim erat populus nationum, captivus erat, non dico captivitatem sub hoste aliquo populo constitutam: sed eam captivitatem dico quae major est, quando diabolus cum suis saevo dominatur imperio, et captiva sibi colla subjicit peccatorum. 9. Ergo habes unum baptisma, aliud in diluvio, habes tertium genus, quando in mari Rubro baptizati sunt patres, habes quartum genus in piscina, quando movebatur aqua. Nunc te consulo utrum credere debeas quia habes 357 praesentiam Trinitatis in hoc baptismate, quo baptizatur in Ecclesia. CAPUT IV. Aliasquod demersum fuerat . Ecce aliud genus baptismatis. Quare? Quia omnis homo ante baptismum quasi ferrum premitur atque demergitur: ubi baptizatus fuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
occasum Quoties quoq: ergo descendiss& angelus: mouebatur aqua dicis forte
quare modo non mou&ur : audiquare. signa incredulis: fidescredentib: qui prior
descendiss&. sanabatur ab omni infirmitate . Qui prior tempore. an honore utrũq
quiprior descendiss&. hoc est qui haber& dĩm&um studium iustitiae gratiam ca¬
ritatis castitatis affectum ipsemagis sanabatur. Tamen tunc temporis: unus sal¬
uabatur. tunc in quã temporis : infigura qui prior descendiss& solus curabat᷑.
& facile ibi multi aegriiacebant : ubiunus tantũ modo curabatur. Deinde ait
adillum paraliticũ descende aitille: hominem non habeo. uide ubi baptiza¬
quia per hominem mors: & ꝑ hominem rectiomor tuorũ. non poterat descendere
beo. Et ideo ad sanitatem meruit ꝑ uenire : qui a credebat inaduenientẽ: Meli
tamen & ꝑfectior fuiss&: sicredidiss& iam uenisse quemsperabat eẽ uenturum

Expanded text:
occasum. Quotiescumque ergo descendisset angelus, movebatur aqua. Dicis fortasse: occasum. Quotiescumque ergo descendisset angelus, movebatur aqua. Dicis fortasse: Quare modo non movetur? Audi quare? Signa incredulis, fides credentibus . 5. Qui prior descendisset, sanabatur ab omni infirmitate. Qui est prior, tempore, an honore? Utrumque qui prior descendisset, hoc est, qui haberet Dei metum, studium justitiae, gratiam charitatis, castitatis affectum; ipse magis sanabatur. Tamen tunc temporis unus sanabatur, tunc, inquam, temporis in figura qui prior descendisset, solus curabatur.  facile ibi multi aegri jacebant, ubi unus tantummodo curabatur. Deinde ait ad illum paralyticum: Descende. Ait ille: Hominem non habeo . Vide ubi baptizaquia per hominem mors, et per hominem resurrectio mortuorum . Non poterat descendere, beo; et ideo ad sanitatem meruit pervenire, quia credebat in advenientem. Melior tamen et perfectior fuisset, si credidisset jam venisse quem sperabat esse venturum
Abbreviated transcription (Latin):
ẽbaptisma quo peccata omĩa diluuntur. sola iustimens & gratia resuscitatur.: multa
genera baptis matum : sed unum baptisma clamatapłs. Quare sunt baptis matu gen¬
tium : sed non sunt baptismata. Lauachra sunt baptisma ẽẽ non possunt. caro lauat᷑
non culpa diluitur immomillo lauacro contrahitur. erant aũt baptis mata iuda eor
alia suꝑflua. alia infigura. & figura ipsa nobis proficit. quia ueritatis .ẽ. nuntia.
Quidlectum. ẽ heri: Angelus in quid secđm̃ tempus descendebat inpiscinã & quoties¬
cumq: descendiss& angelus mouelitur aqua. & qui prior descendiss& sanabatur
ab omni languore quocumq tenebatur. Quod significat figuram uenturam dñi
nr̃i ihuxp̃i. angelus quare : ipse esteni magniconsilu angelus. secundũ tempus qđ
adhoram nouissima seruabatur ut in occasu ipsum diem dep̃hender& : & differra

Expanded text:
est baptisma; quo peccata omnia diluuntur, sola justi mens et gratia resuscitatur? 2. Multa sunt est baptisma; quo peccata omnia diluuntur, sola justi mens et gratia resuscitatur? 2. Multa sunt genera baptismatum, sed unum baptisma, clamat Apostolus . Quare? Sunt baptismata gentium, sed non sunt baptismata. Lavacra sunt, baptismata esse non possunt. Caro lavatur, non culpa diluitur; immo in illo lavacro contrahitur. Erant autem baptismata Judaeorum, , alia superflua, alia in figura. Et figura ipsa nobis proficit, quia veritatis est nuntia.ndebat in piscinam, et quotiescumque descendisset angelus, movebatur aqua; et qui prior descendisset, sanabatur ab omni languore quocumque tenebatur. Quod significat figuram venturam Domini nostri Jesu Christi. 4. Angelus quare? Ipse est enim magni consilii Angelus . Secundum tempus, quod ad horam novissimam servabatur; ut in occasu ipso diem deprehenderet, et differret
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i anorum quam fuerint iuda eorũ ÷ sed interim secundũ fragilitatem uocis nr̃a
& secundum temporis rationem: satissit hodie tanta desacro fonte libasse mista
Crastinadie si dñs dederit loquendi potestatem uł copiã: plenius intimabo. Opus .ẽ. ut scĩ¬
tas ur̃a auraes paratas habeat promptiorem animum ut ea quaenos colligera possumus
deseriae scripturarum & uobis intima uerimus tenere possitis. ut habeatis gratiã patris
ndiluuio figuram baptis inatis p̃cessisse: hesterno coepimus disputare. quid est dilu¬
uium nisi inquo iustus aelseminarium iustitiae reseruatur peccatũ moritur. Ideo
dñs uidit hominum pullulare delicta iustum solum cumsua progeniae reseruauit
aquam aũt supra montes quoq exire p̃cepit. & ideo in illo diluuio om̃is corruptela
carnis interiit : sola iusti prosapia & forma ꝑmansit. nonne hoc est diluuium quod

Expanded text:
Christianorum, quam fuerint Judaeorum. 24. Sed interim secundum fragilitatem vocis nostrae, Christianorum, quam fuerint Judaeorum. 24. Sed interim secundum fragilitatem vocis nostrae, et secundum temporis rationem satis sit hodie etiam de sacro fonte libasse mysteria. Crastina die, si Dominus dederit loquendi potestatem vel copiam, plenius intimabo. Opus est ut sanctitas vestra aures paratas habeat, promptiorem animum; ut ea quae nos colligere possumus de serie Scripturarum, et vobis intimaverimus, tenere possitis, ut habeatis gratiam Patris,ue figuram baptismatis praecessisse hesterno coepimus disputare. Quid est diluvium , nisi in quo justus ad seminarium justitiae reservatur, peccatum moritur? Ideo Dominus ut vidit hominum pullulare delicta, justum solum cum sua progenie reservavit; aquam autem supra montes quoque exire praecepit. Et ideo in illo diluvio omnis corruptela carnis interiit, sola justi prosapia et forma permansit. Nonne hoc est diluvium, quod
Abbreviated transcription (Latin):
parte mari claudebantur hebrei: Neq maria transire poterant : neq in hostem re¬
currere murmurare coeper̃. Vide : nonte prouoc& quia exauditi sunt. Et siexau diuit
dñs tamen culpanoncarent. quimurmurauer̃. Tuum ẽ ubi constringeris credere
quod euadas non murmurare . inuocare rogare non quer ellam & promere.: Tene¬
bat uirgam moses & ducebat populum hebreorum in nocte in columna lucis. indie in co¬
lumna nubis. Luxquid ẽ nisi ueritas quae a ꝑtum & planum lumen infundit. Colũ¬
spiritalis affectib: in fudit humanis. Atuero columna nubis ẽ sp̃s sc̃s. In marierat
populus & p̃hibat columnalucis Deinde sequebat᷑ columna nubis. quasi obumbra
luuio quoq fuitiam tunc figura baptismatis. & ad huc utiq non erant mysteria iu¬
daeorum sic ergo huius baptis matis forma p̃cessit. Videsergo superiora misteria

Expanded text:
parte, et ex altera parte mari claudebantur Hebraei; neque maria transire poterant, neque in hostem reparte, et ex altera parte mari claudebantur Hebraei; neque maria transire poterant, neque in hostem recurrere: murmurare coeperunt . 21. Vide, non te provocet quia exauditi sunt. Etsi exaudivit Dominus, tamen culpa non carent, qui murmuraverunt. Tuum est ubi constringeris, credere quod evadas, non murmurare: invocare, rogare, non querelam expromere. 22. Tenebat virgam Moyses, et ducebat populum Hebraeorum in nocte, in columna lucis, in die in columna nubis. Lux quid est nisi veritas; quia apertum et plenum lumen effundit? Columspiritalis affectibus infudit humanis? At vero columna nubis est Spiritus sanctus. In mari erat populus, et praeibat columna lucis: deinde sequebatur columna nubis, quasi umbratluvio quoque fuit jam tunc figura baptismatis, et adhuc utique non erant mysteria Judaeorum. Si ergo hujus baptismatis forma praecessit, vides superiora mysteria
Abbreviated transcription (Latin):
te columbae sed inspeciae columbae descendit decaelo. Ergo uidit iohannes & credidit
Descendit xp̃s: descendit & sp̃s sc̃s. Quare prior xp̃s descendit postea sp̃s sc̃s cum forma
baptismatis & usus hochabeat ut ante fons consecr&ur & tunc descendat quibaptizan¬
dus ẽ : nam ubi primum in greditur sacerdos exorcismum facit secundo suꝑcreatu¬
rim aquae in uocationem postea &p̃cem defert ut scĩfic&ur fons & ad sit p̃sentia tri¬
nitatis a&ernae. Ap̃s autem ante descendit sec utus ẽ sp̃s. quaratione. ut non quasi ipse
habes p̃sentiam trinitatis. In mariaũt rubro figuram istius baptis matis extitisse : ait
temomia infigura facta sunt illis. illis infigura: sed nobis inueritate : Tunc moses uir¬
gam tenebat. conclususerat populus iudaeorũ : instabat aegr̃ptius cum armis: exuna

Expanded text:
te columbae, sed in specie columbae descendit de coelo. Ergo vidit Joannes, et.credidit. te columbae, sed in specie columbae descendit de coelo. Ergo vidit Joannes, et.credidit. 18. Descendit Christus, descendit et Spiritus sanctus . Quare prior Christus descendit, postea Spiritus sanctus; cum forma baptismatis et usus hoc habeat, ut ante fons consecretur, et tunc descendat qui baptizandus est? Nam ubi primum ingreditur sacerdos, exorcismum facit secundum creaturam aquae, invocationem postea et precem defert; ut sanctificetur fons, et adsit praesentia Trinitatis aeternae: Christus autem ante descendit, secutus est Spiritus. Qua ratione? Ut non quasi ipse s promittitur. 20. In mari autem Rubro figuram istius baptismatis exstitisse ait Aptem omnia in figura facta sunt illis : illis in figura, sed nobis in veritate. Tunc Moyses virgam tenebat, conclusus erat populus Judaeorum; instabat Aegyptius cum armis ex una
Abbreviated transcription (Latin):
non sanat aqua : nisi sp̃ssc̃s descenderit & aquã illam consecrauerit si cut legisti
iohannes ego atedebeo baptizari. & tuuenis adme Respondit illixp̃s. sine modo
sic enĩ dec& nos implere omnem iustitiam. Vide quia omnis iustitia in baptis mate
constituta ẽ. Ergo quarexp̃s descendit nisiut caro ista mundar&ur carne qũã
suscepit denrã conditione. Non eñi ablutio peccatoru suorum xp̃o necessaria erat qui peccatũ
non fecit sed nobis erat necessaria qui peccato manemus ex noxii. Ergosi propt̃ nos baptis
mum nobis forma ẽ constituta. si deinr̃ae forma proposita ẽ. Descenditxp̃s. io hannes ad¬
stabat quibaptizabat: & ecce quasi columba sp̃ssc̃s descendit non columba descendit sed
quasi columba mem̃to quid dixerim Xp̃s carnem suscepit non sicut carnem : sed carnis
istius ueritatem uere carnem xp̃s suscepit. sp̃s eñi sc̃s inspeciae columbae non inuerita¬

Expanded text:
Non sanat aqua, nisi Spiritus sanctus descenderit, et aquam illam consecraverit, sicut legisti,Non sanat aqua, nisi Spiritus sanctus descenderit, et aquam illam consecraverit, sicut legisti,Joannes: Ego a te debeo baptizari, et tu venis ad me? respondit illi Christus:  Sine modo, sic enim decet nos implere omnem justitiam. Vide, quia omnis justitia in baptismate constituta est. Ergo quare Christus descendit, nisi ut caro ista mundaretur, caro, quam suscepit de nostra conditione? Non enim ablutio peccatorum suorum Christo necessaria erat, qui peccatum non fecit: sed nobis erat necemum, nobis forma est constituta, fidei nostrae forma proposita est. 17. Descendit Christus, Joannes astabat qui baptizabat, et ecce quasi columba Spiritus sanctus descendit. Non columba descendit, sed quasi columba. Memento quid dixerim: Christus carnem suscepit, non sicut carnem; sed carnis istius veritatem, veram carnem Christus suscepit: Spiritus autem sanctus non in verita
Abbreviated transcription (Latin):
uuł mundari : uadat interram isrł & ibi inueni& eum qui possit ei leprã tollere. Dix̃
illa dominȩ suae: uxormarito Neman regi syriae. qui eum acceptissimũ sibi misit
ad regem isrł. Audiuit rex isrł quod misiss& adeum cuius leprã mundar&. et sci¬
ditues temsuam tuncheliscus prophaa mandater. Quid ẽ quod scidis tiuestem. qua¬
si non sit ds̃ potens quimund& leprosum mitte illum adme. Misitillum. cuiad¬
uenienti ait proph&a uade descende in iordanen: merge & sanaberis. ille coepit
Dixer̃ eiserui dñe quare non facis uerbum ꝓph&ae: magis fac. et experire: Tunc
illeiuit in iordanen : mersit & surrex sanus Quid eñi significat: uidistiaquam
sed non aqua oms sanat: sed aquasanat : quȩ hab& gratiã xp̃i. aliud ẽ elementũ :¬
aliud consecratio Aliud opus: aliudoperatio aqua opus ẽ: opcratio sp̃s scĩ est

Expanded text:
vult mundari, vadat in terram Israel, et ibi inveniet eum, qui possit ei lepram tollere. Dixit vult mundari, vadat in terram Israel, et ibi inveniet eum, qui possit ei lepram tollere. Dixit illa dominae suae, uxor marito, Naaman regi Syriae, qui eum quasi acceptissimum sibi misit ad regem Israel. Audivit rex Israel quod missus esset ad eum cujus lepram mundaret, et scidit vestem suam. Tunc Elisaeus propheta mandat ei: Quid est quod scidisti vestem, quasi non sit Deus potens, qui mundet leprosum? Mitte illum ad me. Misit illum; cui advenienti ait propheta: Vade in Jordanem, merge, et sanaberis. 14. Ille coepit  Dixerunt ergo ei servi: Domine, quare non facis verbum prophetae? Magis fac et experire. Tunc ille ivit in Jordanem, mersit, et surrexit sanus . 15. Quid ergo significat? Vidisti aquam: sed non aqua omaliud consecratio; aliud opus, aliud operatio. Aqua opus est: operatio Spiritus sanctus est.
Abbreviated transcription (Latin):
rantur sed queuidentur. Illa multo maiora sunt quae non uidentur. quã quae
uidentur . Qm̃ quae uidentur temporalia sunt : quae non uidentur acna. Ergo
dicamus primum tenecautionem uocis meae : et exige. miramur mysteria iuda eoꝵ
quae patrib: nr̃is data sunt. primum u&ustatem sacramentorum. Deinde scĩtatẽ
prestantium illut promitto quod diuiniora & priora sacramenta sunt xp̃ianorũ
quam iudaeorum. Quid p̃cipuum quã quod ꝑmare transiit iudaeorũ populus:
undebaptismo interim loquamur. at tamen qui transier̃ iudaei : mortui sunt om̃s
indeserto. c&erum quiꝑ hunc fontem transit. hoc est a terrenis ad caelestia hic est
enim transitus ideo pascha hoc est transitus eiꝰ. Transitus apeccato aduitam. aculpa. ad gra¬
tiam. ab in quinamento ad scĩficationem qui perhunc fontem transit: non moritur
sed resurgit nem a nergo leprosuserat: puella quaedam ait uxor illius. Dñs meus si¬

Expanded text:
rantur; quia non videntur. Illa multo majora sunt quae non videntur, quam quae rantur; quia non videntur. Illa multo majora sunt quae non videntur, quam quae videntur; quoniam quae videntur, temporalia sunt: quae nondicamus primum, tene cautionem vocis meae, et exige. Miramur mysteria Judaeorum, quae patribus nostris data sunt, primum vetustate sacramentorum, deinde sanctitate praestantia. Illud promitto quod diviniora 352 et priora sacramenta sunt Christianorum quam Judaeorum. 12. Quid praecipuum quam quod per mare transiit Judaeorum populus? ut de baptismo interim loquamur. Attamen qui transierunt Judaei, mortui sunt omnes in deserto. Caeterum qui per hunc fontem transit, hoc est a terrenis ad coelestia; hic est enim transitus, ideo pascha, hoc est, transitus ejus, transitus a peccato ad vitam, a culpa ad gratiam, ab inquinamento ad sanctificationem: qui per hunc fontem transit, non moritur, sed resurgit
Abbreviated transcription (Latin):
go abrenuntiastimundo : a brenuntiasti & scło esto sollicitꝰ qui pecuniã deb&
semꝑ cautionem suam considerat: & tu qui fidem debes xp̃o fidem serua : quae
multop̃tiosior quã pecunia ẽ. fidesem̃ a& ernum patrimonium ÷ pecumia
temporale & tuergo : semꝑ recordare quid promiseris. Cautior site neas pro¬
missionentuam : tenebis & cautionem: Deinde accessisti ꝓpius : ui disti fontem¬
uidisti&sa cer dotẽ supra fontem. Nec hoc possum dubitare : quod inanimũ
urm nonpo tuerit cadere quod caecidit in illum syrum neman: Quia & si
mundatus ẽ. tamen ante dubi tauit. Quaredicã accipe. Ingressus es : uidistiaquam uidis¬
tis a cerdotem uidisti leuitam. neforte aliquis dixerit. hoc est tocum: immo ÷ totum
Vere totum: ubi tota innocentia tota pi&as. tota gratia tota scĩficatio: Uidistiquȩ
uidere potuisti oculis tui corporis & humanis conspectib: non uidisti illa quae ope¬

Expanded text:
go abrenuntiasi mundo, abrenuntiasti saeculo, esto sollicitus. Qui pecuniam debet, go abrenuntiasi mundo, abrenuntiasti saeculo, esto sollicitus. Qui pecuniam debet, semper cautionem suam considerat: et tu qui fidem debes Christo, fidem serva, quae multo pretiosior quam pecunia est; Fides enim aeternum patrimonium est, pecunia temporale. Et tu ergo semper recordare quid promiseris; et eris cautior. Si teneas promissionem tuam, tenebis et cautionem vidisti et sacerdotem supra fontem. Nec hoc possum dubitare, quod in animum vestrum non potuerit cadere, quod cecidit in illum Syrum Naaman ; quia etsi mundatus est, tamen ante dubitavit. Quare? Dicam, accipe. 10. Ingressus es, vidisti aquam, vidisti sacerdotem, vidisti levitam. Ne forte aliquis dixerit: Hoc est totum? Immo est totum. Vere totum, ubi tota innocentia, tota pietas, tota gratia, tota sanctificatio. Vidisti quae videre potuisti oculis tui corporis, et humanis conspectibus: non vidisti illa quae ope
Abbreviated transcription (Latin):
promiseris leuitam uidisti: sed minister ẽxp̃i. Vidistiillum ante altaria minis¬
trare ergo crrographum tuum ten&ur non int̃ra sed in caelo Considera ubica¬
ibi aquile legisti in euangelio ubi corpus xp̃i ibi &aquilȩ uolare consuerunt ut terre¬
nasugiant caclestia peant quare hoc dico: quia & homines angł. quicũq annun¬
tiant xp̃m & in angelorum ad scisciuident locum. Quomodo accipebapistȩ ra¬
tionem Iohannes natus ex uiro & muliere: at tamen audi : quia angelus ẽ . et ipse:
Eecemitto angelum meum ante faciemtuam : & parauit uiamtuam antete Acci¬
pealiud Malachihel ait ꝓph&a. Quia labia sacerdotis custodiunt scientiam
& legemrequirunt exore ipsius. Angelus ẽ enĩ dĩ om̃pis ł aec ideo dicuntur
ut sacer dotis gloriam p̃dicemus: non ut aliquid ꝑsonalib: meritis arrogaur. Er¬

Expanded text:
promiseris. Levitam vidisti, sed minister est Christi. Vidisti illum ante altaria minispromiseris. Levitam vidisti, sed minister est Christi. Vidisti illum ante altaria ministrare. Ergo chirographum tuum tenetur non in terra, sed in coelo. Considera ubi caibi et aquilae, legisti in Evangelio . Ubi corpus Christi, ibi et aquilae volare consuerunt; ut terrena fugiant, coelestia petant. Quare hoc dico? Quia et homines angeli 351 quicumque annuntiant Christum, et in angelorum adscisci videntur locum. Quomodo? Accipe Baptistae rationem. Joannes natus erat ex viro et muliere; attamen audi quia angelus est et ipse: Ecce mitto angelum meum ante faciem tuam, et praeparabit viam tuam ante te . Accipe aliud Malachiae prophetae: Quia labia sacerdotis custodiunt scientiam, et legem exquirunt ex ore ipsius; angelus est enim Dei omnipotentis . Haec ideo dicuntur, ut sacerdotis gloriam praedicemus, non ut aliquid personalibus meritis arrogetur. 8. Er
Abbreviated transcription (Latin):
tio i deo propt gratiam operis & muneris non os tangit ep̃s sed nares ut bonũ odorem ac
consi dera quos uideris quid locutussis considera rep&e diligenter. occurrittibi leui¬
ta occurrit pibit̃ unccus es quasi athlaa xp̃i quasi luccam huius scđ luctaturus pro¬
fessus es luctaminis tui certamina. quiluctatur hab& quod sper& ubicertamin pro
ibicorona Luctaris inscło sed coronaris axp̃o & procer taminib: scłi coronaris nã
a sincaelo proemium hic tamen meritum p̃mii colligatur quando teinterrogiũ
abremuncias diabolo & operib eiꝰ quid respondisti: abrenuntio abrenuntias scło
& uo luptatib ei Quid respondistie abrenuntio: Memoresto sermonistui &num¬
quamtibi excidat tuae series cautionis Si crrografum homini dederis teneris
obnoxius ut pecuniameiꝰ accipias teneris adstrictus et reluctantemte fenerator

Expanded text:
tio?, ideo propter gratiam operis et muneris non os tangit episcopus, sed nares; ut bonum odorem acctio?, ideo propter gratiam operis et muneris non os tangit episcopus, sed nares; ut bonum odorem accconsidera quos videris, quid locutus sis considera, repete diligenter. Occurrit tibi levita, occurrit presbyter: unctus es quasi athleta Christi, quasi luctam hujus saeculi luctaturus, professus es luctaminis tui certamina. Qui luctatur, habet quod speret: ubi certamen, ibi corona. Luctaris in saeculo, sed coronaris a Christo, et pro certaminibus saeculi coronaris? Nam etsi in coelo praemium, hic tamen meritum praemii collocatur. 5. Quando te interrogavit: Abrenuntias diabolo et operibus ejus, quid respondisti? Abrenuntio. Abrenuntias saeculo et voluptatibus ejus, quid respondisti? Abrenuntio. Memor esto sermonis tui, et nunquam tibi excidat tuae series cautionis. Si chirographum homini dederis, teneris obnoxius, ut pecuniam ejus accipias: teneris astrictus, et reluctantem te fenerator
Abbreviated transcription (Latin):
t inap̃iano enimuiro prima ẽfides: Ideo & romȩ fidelesdicunt᷑ qui baptizati
sunt & pat nrt abraham exside iusti ficatus : non exoperib Ergo accepistis baptis¬
mum &credidistis Mefas ẽ eñime aliud acstimare neque eñi uocatus ẽes ad gratiã
nisi dignum texp̃s suagratia iudicassec Ergoquid egimus sabbato nempe aptionẽ
quia mysteria caelebrata sunt aꝑtionis. Quando tibi aures tetigit & nares quid signi
sicos cius dares quia surduserat os qr mutus. et ait eph&i Ebraicũ uerbum ÷ qđ
latine dicitur ad aperire. I deo ergo tibi sacerdos aures tetigit ut aperirentur
aures tuae ad sermonem & ad alloquiũ sacerdotis. sed dicismihi. quare nares quia
mutus erat a ostetigit quia loqui non poterat sacram̃ta caelestia ut uocem accipe¬
ra caixp̃o. Etibi quiauir : hic quia mulieres baptizantur. & non eadẽ puritas serui
quanta a dñi Cumen ille peccata concedat huic peccata domentur quae potest ee conpara¬

Expanded text:
e fideles dicuntur qui baptizati sunt: et pater noster Abraham ex fide justificatus est, non ex operibus . Ergo accepistis baptismum, credidistis. Nefas est enim me aliud aestimare; neque enim vocatus esses ad gratiam, nisi dignum te Christus sua gratia judicasset. 2. Ergo quid egimus sabbato? Nempe apertionem: quae mysteria celebrata sunt apertionis, quando tibi aures tetigit sacerdos et nares. et os ejus: aures, quia surdus erat; os, quia mutus, et ait: Ephpheta . Hebraicum verbum est, quod Latine dicitur adaperire. Ideo ergo tibi sacerdos aures tetigit, ut aperirentur aures tuae ad sermonem, et ad alloquium sacerdotis. 3. Sed dicis mihi: Quare nares? Ibi quia mutus erat, os tetigit; ut quia loqui non poterat sacramenta coelestia, vocem acciperet a Christo. Et ibi, quia vir; hic, quia mulieres baptizantur, et non eadem puritas servi, quanta et Domini cum enim ille peccata concedat, huic peccata donentur, quae potest esse compara
Abbreviated transcription (Latin):
Interim & hodie quantum potuimus explanauimus. sed crastinadie sabbato & dominica
deorationis ordinedicemus. quem ad modum possumus. dñs ds̃ nr̃t conseru& uobis gra¬
tiam quam dedit: & oculos quos uobis aperuit plenius in luminare dign&ur ꝑumgenitũ
filium suum regem ac saluatorem dñm dm̃nr̃m: ꝑquem sibi &cum quosibi. laus & horao

Expanded text:
Interim et hodie quantum potuimus, explanavimus: sed crastina die sabbato et Dominica Interim et hodie quantum potuimus, explanavimus: sed crastina die sabbato et Dominica de orationis ordine dicemus, quemadmodum possumus. Dominus Deus noster conservet vobis gratiam quam dedit, et oculos quos vobis aperuit, plenius illuminare dignetur per unigenitum Filium suum regem ac salvatorem Dominum Deum nostrum
Abbreviated transcription (Latin):
tum cognosce uide quiddicat. Quotiescumq hoc feceritis. toties commemorationẽ mei
faciais. donec iterum adueniam. & sacerdas dicit. ergo memores gloriosissime ei passio¬
nis & ab inferis resurrectionis & in caelum ascensionis: offerimus tibi hanc in maculatã
hostiam rationabilem hostiam. in cruentam hostiam: hunc panem sc̃m: & calicem ui tae
axernae & p&imus & pcamur : ut hanc oblationem suscipias in sublimi altarituo per
manus anglor tuorum sicut suscipere dignatus es munera pueritui iusti abel: & sacri¬
ficium patri archae nr̃i abrahe: & quod tibiobtulit summus sacerdos mel dnsedech.
Ergo quoties cumq accipis quid tibi dixit apłs quotiescumq accipimus: mortem dñi
effundunditur sanguis in remissio.nem peccatorum funditur : debeo illum semꝑ acci¬
pere. ut semꝑ mibi peccata dimit tantur. qui sem ꝑ pecco: semꝑ debeo abere medicinã

Expanded text:
tum, cognosce. Vide quid dicat: Quotiescumque hoc feceritis, toties commemorationem mei tum, cognosce. Vide quid dicat: Quotiescumque hoc feceritis, toties commemorationem mei facietis, donec iterum adveniam . 27. Et sacerdos dicit: Ergo memores gloriosissimae ejus passionis, et ab inferis resurrectionis, et in coelum ascensionis, offerimus tibi hanc immaculatam hostiam, rationabilem hostiam, incruentam hostiam, hunc panem sanctum, et calicem vitae aeternae: et petimus et precamur, ut hanc oblationem suscipias in sublimi altari tuo per manus angelorum tuorum, sicut suscipere dignatus es munera pueri tui justi Abel, et sacrificium patriarchae nostri Abrahae, et quod tibi obtulit summus sacerdos Melchisedech. 28. Ergo quotiescumque accipis, quid tibi dicit Apostolus? Quotiescumque accipimus, mortem Domini effunditur sanguis, in remissionem peccatorum funditur; debeo illum semper accipere, ut semper mihi peccata dimittantur. Qui semper pecco, semper debeo habere medicinam. 29.
Abbreviated transcription (Latin):
usq: ad accipite siue corpus siue sanguinem inde uerba sunt xp̃i. accipite & bbite
cesserint : corpus ẽxp̃i Deniq audidicentem. Accipite &edite ex eo om̃s. hoc estcor¬
pus meum et ante uerba xp̃i calixẽ uimi & a quae plenus ubiuerba xp̃i operata¬
fuerint ibi sanguis efficitur quiplebem redemit. Ergo uid&e quantis generib: po¬
tens ẽ sermo xp̃i uniuersa conuertere. Deinde ipsedñs ihis testificatur nobis
quod corpussuum accipiamus & sanguinem. Num quid debemus de eiꝰ fide & testi¬
ficatione dubitare : iamredimecum ad propositionem meã. Magnum quidem
& uenerabile quod manna iudeis pluit a telo: sed intellige quid ẽ amplius. man¬
manducauit : mortuus ẽ. quimanducauerit hoc corpus fi& ei remis sio peccator
a non moriaur in axernum. Eirgo non otiosedicistu amen iam in spũ confitens quod

Expanded text:
usque ad Accipite sive corpus, sive sanguinem. Inde verba sunt Christi: Accipite, bibite usque ad Accipite sive corpus, sive sanguinem. Inde verba sunt Christi: Accipite, bibite cesserint, corpus est Christi. Denique audi dicentem. Accipite, et edite ex eo omnes; hoc est enim corpus meum. Et ante verba Christi calix est vini et aquae plenus. Ubi verba fuerint, ibi sanguis Christi efficitur, qui plebem redemit. Ergo videte quantis generibus potens est sermo Christi universa convertere. Deinde ipse Dominus Jesus testificatur nobis quod corpus suum accipiamus et sanguinem. Numquid debemus de ejus fide et testificatione dubitare? 372 24. Jam redi mecum ad propositionem meam. Magnum quidem et venerabile, quod manna Judaeis pluit e coelo : sed intellige. Quid est amplius, manmanducavit, mortuus est: qui manducaverit hoc corpus, fiet ei remissio peccatorum, et non morietur in aeternum 25. Ergo non otiose dicis tu: Amen, jam in spiritu confitens quod
Abbreviated transcription (Latin):
tus efsermo caelestis in alus reb: non operatur in caelestib: sacramentis: Ergo
didicisti: quod expane corpus fiatxp̃i. & quiduinum: aqua in calicem mittitur
sed fit sanguis consecratione uerbi caelestis sed forte dicis speciem sanguinis nonuideo
sed hab& similitudinem sicut enĩ mortis similitudinem supsisti. ita &iam similitudi¬
nem p̃tiosi sanguinis bibis ut nullus horror cruorissit. & p̃tium tamen oper&ur¬
lestib: consecratur accipe quae sunt uerba. dicit sacerdos fac nobis inquit hanc ob¬
fraccumq: apostolissuis & discipulissuis tradidit dicens. accipite . & edite ex hoc om̃s
hoc ẽ enim corpus ineum quod promultis confring&ur. similit̃ &iã calicem postquã
caenatũ ẽ pridiequam pater&ur accepit: respexit ad caelum ad tescȩpater om̃ps
& bibite ex hocoms hic estenim sanguis meus. Vide om̃ia illa uerba euangelistes̃

Expanded text:
tus est sermo coelestis in aliis rebus, non operatur in coelestibus Sacramentis? Ergo tus est sermo coelestis in aliis rebus, non operatur in coelestibus Sacramentis? Ergo didicisti quod ex pane corpus fiat Christi, et quod vinum et aqua in calicem mittitur: sed fit sanguis consecratione verbi coelestis . 20. Sed fortsed habet similitudinem. Sicut enim mortis similitudinem sumsisti, ita etiam similitudinem pretiosi sanguinis bibis, ut nullus horror cruoris sit et pretium tamen  scire, quia verbis coelestibus consecratur? Accipe, quae sunt verba. Dicit sacerdos: Fac nobis, inquit, hanc obfractumque Apostolis suis, et discipulis suis tradidit, dicens: Accipite, et edite ex hoc omnes; hoc enim est corpus meum, quod pro multis confringetur. Similiter et calicem postquam coenatum est, pridie, quam pateretur, accepit, respexit ad coelum, ad te, sancte Pater,et bibite ex eo omnes; hic est enim sanguis meus . Vide: omnia illa verba Evangelistae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
degeneratione eiussumamus exemplum. consu&udo ÷ ut non generetur ho¬
mo: nisi ex uiro & muliere & consu&udine iugali. sed quia uoluit dñs quia hoc
Diuino imperio uirgamoses tetigit aquas : & seunda diuisit: non utiq secđm suae
naturae consu&udinẽ: sed secundum gratiã caelestis imperii. accipe aliud. sici¬
ebat populus. uenit ad fontem. Amarus eratfons. misit lignum moses infontem
& factu ẽ dulcisfons. quia amaruserat. hoc est: mutauit consu& udinem natu¬
raesuae accepit dulcedinem gratiae: accipe & quartum exemplum. Conciderat ferrũ
securis in aquas quasi ferrum sua consuudine demersum ÷ misit lignum heliseus
statim ferrum eleuatum. & aquis suꝑ natauit. utiq contra consu& udinẽ ferri.
estenim materies grauior. quã aquarum ÷ elementum. Ex his igitur omnib: non
intelligis quantum oper&ur sermo caelestis: si operatus ẽ in fonte terreno sio pera¬

Expanded text:
de generatione ejus sumamus exemplum. Consuetudo est ut non generetur hode generatione ejus sumamus exemplum. Consuetudo est ut non generetur homo, nisi ex viro et muliere, et consuetudine conjugali: sed quia voluit Dominus, quia hoc divino imperio virga Moyses tetigit aquas, et se unda divisit; non utique secundum suae naturae consuetudinem, sed secundum gratiam coelestis imperii . Accipe aliud. Sitiebat populus, venit ad fontem: amarus erat fons, misit lignum sanctus Moyses in fontem, et factus est dulcis fons, qui amarus erat; hoc est, mutavit consuetudinem naturae suae, accepit dulcedinem gratiae . Accipe et quartum exemplum. Ceciderat ferrum securis in aquas, quasi ferrum sua consuetudine demersum est: misit lignum Elisaeus, statim ferrum elevatum est, et aquis supernatavit : utique contra consuetudinem ferri; est enim materies gravior, quam aquarum est elementum. 19. Ex his igitur omnibus non intelligis quantum operetur sermo coelestis? Si operatus est in fonte terreno, si opera
Abbreviated transcription (Latin):
est Vides ergo quã operatorius sit sermoxp̃i. siergo tantauis est insermonedñi ihũ. ut
inciperent eẽ quae nonerant quantomagis operatorius .ẽ. ut sint quȩ erant & in ali¬
ud e mutentur: Caclum nonerat marenonerat. terranonerat. sed audi dicentem:
Ipsedixit & facta sunt: ipsemandauit &creata sunt. ergotibi ut respondeã. non
erat corpus xp̃i. ante consecrationem. sed post consecrationem dicotibi qr iam
corpus ẽ xp̃i. ipsed ixit & factum ÷ ipsemandauit & creatum ẽ. tuipse eras sed
eras u&us creatura. posteaquam consecratus es: noua creatura ẽẽ. coepisti. uis
scire quam noua creatura : om̃s inquit inxp̃o nouacreatura. Accipeergo : quẽ¬
ad modum sermoxp̃i creaturã omnem mutare consueuerit. & mut& no
quando uult institutanature. Quomodo requiris. accipe & primo omnium:

Expanded text:
est . Vides ergo 369 quam operatorius sit sermo Christi. Si ergo tanta vis est in sermone Domini Jesu, ut est . Vides ergo 369 quam operatorius sit sermo Christi. Si ergo tanta vis est in sermone Domini Jesu, ut inciperent esse quae non erant, quanto magis operatorius est, ut sint quae erant, et in aliud commutentur? Coelum non erat, mare non erat, terra non erat; sed audi dicentem David: Ipse dixit, et facta sunt: ipse mandavit, et creata sunt . 16. Ergo tibi ut respondeam, non erat corpus Christi ante consecrationem: sed post consecrationem dico tibi quia jam corpus est Christi. Ipse dixit, et factum est: ipse mandavit, et creatum est. Tu ipse eras, sed eras vetus creatura: postea quam consecratus es, nova creatura, esse coepisti. Vis scire quam nova creatura? Omnis, inquit, in Christo nova creatura . 17. Accipe ergo quemadmodum sermo Christi creaturam omnem mutare consueverit, et mutet, cum vult, instituta naturae. Quomodo requiris? Accipe, et primo omnium
Abbreviated transcription (Latin):
sacramentorum quis ÷ nisi dñs il is. decaelo ista sac ramenta uenerunt. Consiliũ eni
omne decaelo ÷ uereaũt magnum ÷ & diuinũ miraculum: quod populo pluit man¬
na decaelo & non laborabat populus. & manducabat. tuforte dices m̃s panis est
usitatus. sed panisiste : panis ẽ ante uerba sacramentorum. Vbi accessit consecra¬
tio : depanesit caro xp̃i. Hocigitur astruamus. quomodo potest quipanis est cor
omia quaedicuntur lausdõ defertur oratione p&itur: propopulo: proregib:
proc&eris ubiuenitur ut conficiatur uenerabile sacramentum. iam non suis
sermonib: sacerdos sed utitur sermonib: xp̃i. Ergo sermoxp̃i : hoc conficit sacram̃¬
tum Quis sermoxp̃i nempeis quo facta sunt om̃ia iussitdñs: & factum ÷ caelum. Iussit
dñs & facta est terra. iussit dñs facta sunt maru. Iussit dñs. om̃is creatura generata

Expanded text:
sacramentorum quis est, nisi Dominus Jesus? De coelo ista sacramenta venerunt; consilium enim sacramentorum quis est, nisi Dominus Jesus? De coelo ista sacramenta venerunt; consilium enim omne de coelo est. Vere autem magnum et divinum miraculum quod populo pluit Deus manna de coelo, et non laborabat populus, et manducabat. 14. Tu forte dicis: Meus panis est usitatus. Sed panis iste panis est ante tio, de pane fit caro Christi. Hoc igitur adstruamus. Quomodo potest qui panis est coram per reliqua omnia, quae dicuntur, laus Deo defertur; oratione petitur pro populo, pro regibus, pro ceteris. Ubi venitur, ut conficiatur venerabile sacramentum, jam non suis sermonibus sacerdos, sed utitur sermonibus Christi. Ergo Christi sermo hoc conficit sacramentum. Quis sermo Christi? nempe is, quo facta sunt omnia. Jussit Dominus, et factum est coelum; jussit Dominus, et facta est terra: jussit Dominus, et facta sunt maria. Jussit Dominus, et omnis creatura generata
Abbreviated transcription (Latin):
accipis anteriora ẽẽ quam sint mosi sacramenta quae cumq iudei habere sedicunt.¬
& prius coepisse populum xp̃ianum. quã copisse populum iudaeorum sed nos in p̃des¬
tinatione. illum in nomine: obtuli tergo melchi sedech. panem & uinum. Quis ÷ mel¬
chi sedech: sine patre in quit sine matre sine generationis ordine neq initiũ dierũ
neq finem uitae habens. hoc hab& apud hebreos epła sine patre in quid ÷ sine ma¬
tre similis aũt filio dĩ sinematre natus ẽ dĩ filius generatione caelesti : quia ex solo
dõ patrenatus est & iterum sine patrenatus ẽ: quando natus ex uirgine est. Non
eñi ex uirili semine generatus ẽ : sed natus despũ scõ & uir gine maria utero editus
uirginali similis ꝑ om̃ia filio dĩ Sacerdos quoq: erat melchi sedech qui & xp̃s sa¬
cerdos cuidr̃ tues sacerdos in a&ernum. secđm ordinem melchisedech. Ergo auctor¬

Expanded text:
accipis, anteriora esse quam sint Moysi sacramenta, quaecumque Judaei habere se dicunt; etaccipis, anteriora esse quam sint Moysi sacramenta, quaecumque Judaei habere se dicunt; et prius coepisse populum Christianum, quam coepisse populum Judaeorum: sed nos in praedestinatione, illum in nomine. 12. Obtulit ergo Melchisedech panem et vinum. Quis est Melchisedech? Sine patre, inquit, sine matre, sine generationis ordine, neque initium dierum, neque finem vitae habens: hoc habet ad Hebraeos epistola. Sine patre, inquit, et sine matre est. Similis cui? Filio Dei. Sine matre 368 natus est Dei Filius generatione coelesti, quia ex solo Deo Patre natus est: et iterum sine patre natus est, quando natus ex Virgine est; non enim ex virili semine generatus est: sed natus de Spiritu sancto et virgine Maria, utero editus virginali, similis per omnia Filio Dei. Sacerdos quoque erat Melchisedech; quia et Christus sacerdos, cui dicitur: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . C
Abbreviated transcription (Latin):
sunt tempore sc̃i mosi. et situncds̃ udeis manna murmurantib pluit ecaelo. tibiaut
sacramentorum horum figura p̃cessit quando a hrabamerat quando uernaculos. tre¬
centos decem & octo collegit et ꝑsecutus ÷̃ aduersarios decaptiuitate eruens ne potẽ suũ
Tunc uictor uenit occurritilli melchi sedech sacerdos: & obtulit illi panem &uinum
Quis hahuit panem & uinum  abraham non habuit. Sed quis habuit: mel chisedech.
ipse estergo auctor sacramentorum . quis ẽ melchisedech: qui significatur rexiusti¬
tiae rexpacis quis ẽ isterexiustitiae num quid homo quis quã potest rex ẽẽ iustitia
quisergor exiustitiae : nisi iustitia dĩ qui ÷ dĩ pax. dĩsapientia qui potuit dicere. pacẽ
meam do uobis pacem relinquo uobis  ergo primo intellige sacramenta haec : quae

Expanded text:
sunt, aut a tempore sancti Moysis. Et si tunc Deus Judaeis murmurantibus manna pluit e coelo, tibi autem sunt, aut a tempore sancti Moysis. Et si tunc Deus Judaeis murmurantibus manna pluit e coelo, tibi autem sacramentorum horum figura praecessit, quando Abraham erat, quando vernaculos trecentos decem et octo collegit, et tibi persecutus est adversarios, de captivitate eruens nepotem suum; tunc victor venit, occurrit illi Melchisedech sacerdos, et obtulit ei panem et vinum . Quis habuit panem et vinum? Abraham non habuit. Sed quis habuit? Melchisedech. Ipse ergo auctor sacramentorum . Quis est Melchisedech? Qui significatur rex justitiae, rex pacis. Quis est iste rex justitiae? Numquid homo quisquam potest rex esse justitiae? Quis ergo rex justitiae, nisi justitia Dei, qui est Dei pax, Dei sapientia? Qui potuit dicere: Pacem meam do vobis, pacem meam relinquo vobis . 11. Ergo primo intellige sacramenta haec quae
Abbreviated transcription (Latin):
tem dauid. Renouabitur sicut aquilae iuuentustua. Bona aquila eẽ coepisti: quȩ
caelum p&is terrena fastid is. Bonȩ aquilȩ circa altare. ubi eñ corpus : ibi & aqula
Forma corporis altare ẽ : & corpus xp̃i est in altari. Aquilae uosestis renouate ab¬
miratus es creaturam : tamencreatura solempnis & nota. forte aliquis dixerit. iudaeis
ds̃ tantam gratiam praestitit. manna illis pluit ecaelo: quid plus dedit fidelib: suis: quid
plus tribuit hrsquib plus promisit accipequaedico. anteriora et mysteria xp̃ia norũ
quã iude orum : & diuiniora ee sacramenta xp̃ianorum quã iudaeorum: Quomodo accipe
udei quando ẽẽ coeperunt. exiuda utiq pronepote abrahe. Autsiuis & sic intelligere
exlege id est quando iudei accipere meruerunt Ergo expnepote abrahe : iudeidicti

Expanded text:
tem David: Renovabitur sicut aquilae juventus tua . Bona aquila esse coepisti, quae tem David: Renovabitur sicut aquilae juventus tua . Bona aquila esse coepisti, quae coelum petis; terrena fastidis. Bonae aquilae circa altare: Ubi enim corpus, ibi et aquilae . Forma corporis altare est, et corpus Christi est in altari: aquilae vos estis, renovatae ab367 miratus es creaturam; tamen creaturam solemnem et notam. 9. Forte aliquis dixerit: Judaeis Deus tantam gratiam praestitit, manna illis pluit e coelo : quid plus dedit fidelibus suis, quid plus tribuit iis quibus plus promisit? 10. Accipe quae dico, anteriora esse mysteria Christianorum quam Judaeorum, et diviniora esse sacramenta Christianorum quam Judaeorum. Quomodo? Accipe. Judaei quando esse coeperunt? Ex Juda utique pronepote Abrahae; aut, si vis et sic intelligere, ex Lege, id est quando Judaei Legem accipere meruerunt. Ergo ex pronepote Abrahae Judaei dicti
Abbreviated transcription (Latin):
angeli. Uiderunt uos aduenientes & humanam conditionem illam quae ante peccato¬
cum tinebroso squalore sordebat aspexerunt subito refulgere ideoq dixerunt
Ouae est haec quae ascendit a deserto dealbata: miranturergo & angeli uuisscire
quia mirentur audiergo apłm paulum dicentem ea nobis cẽ conlata : quac concu¬
gratiam infigura uidit : & concupiuit. Visscire qr concupierit: iterum audidicentẽ
Aspgesme ysobo emundabor lauabisme a sapniuem d calbabor. Quare: quianix qͣa uis
sit candida cito aliqua sorde nigrescit atq corrumpitur. Istam gratiam quam accepis¬
ti si teneas quod accepisti: erit diuturna atq perp&ua: Veniebas ergo desiderans ad
quila&i ficat iuuentutem meam. Deposuistipeccatorũ senectutem. sumpsisti gratiae
iuuentutem: Hoc praestiterunt tibi sacramenta caelestia. Deniq: iterum audidicen¬

Expanded text:
angeli, viderunt vos 366 advenientes, et humanam conditionem illam, quae ante peccatoangeli, viderunt vos 366 advenientes, et humanam conditionem illam, quae ante peccatorum tenebroso squalore sordebat, aspexerunt subito refulgere. Ideoque dixerunt: Quae est haec quae ascendit a deserto dealbata ? Mirantur ergo et angeli. Vis scire quia mirantur? Audi ergo apostolum Paulum dicentem ea nobis esse collata, quae concugratiam in figura vidit et concupivit. Vis scire quia concupierit? Iterum audi dicentem: Asperges me hyssopo, et mundabor: lavabis me, et super nivem dealbabor . Quare? Quia nix, quamvis sit candida, cito aliqua sorde nigrescit atque corrumpitur: ista gratia quam accepisti, si teneas quod accepisti, erit diuturna atque perpetua. 7. Veniebas ergo desiderans ad qui laetificat juventutem meam . Deposuisti peccatorum senectutem, sumpsisti gratiae juventutem: hoc praestiterunt tibi sacramenta coelestia. Denique iterum audi dicen
Abbreviated transcription (Latin):
nuori ustaminto : sacerdotes frequenter in prinum tabernaculum intrarecon¬
sueuerant Insecundum taħi naculum: semel in anno summus sacerdos intrabat
quod euidentir ad hebreos recolens seriemu&eris restimenti. ex planat aplspula
tabnaculum in quouos introduxit sacerdas in quo seml in annosumus sacerdos
intra reconsueuit. hoc estad baptis terium : ubi uirga aaron floruit ante arida
erat. postea resloruit & tuariduseras &io episti infontes in riguos reslorescere aru¬
eras peccatis. arueras eororib: atq delictis sel srui tumiam adserre cocpisti. plan¬
tatus secus decursus aquarum sed fortedicas. quid hoc ad populum si uirgasacerdotalis
aruerat & refloruii populus ipse quid ẽ nisi sacer dotalis quib dictum ẽ. uosaũt
aũt cabernaculo : est timia materium Thimiama teriũ ÷ quod bonum odorẽ flagrare
consuruit itae uos iambonus odoꝵ xp̃i estis iamnulla in uobissors delictorum nullus

Expanded text:
ri Testamento sacerdotes frequenter in primum tabernaculum intrare consueverant: in secundum tabernaculum semel in anno summus intrabat sacerdos . Quod evidenter ad Hebraeos recolens, seriem veteris Testamenti explanat apostolus tabernaculum, in quod vos introduxit sacerdos, in quod semel in anno summus sacerdos intrare consuevit, hoc est, ad baptisterium, ubi virga Aaron floruit . Ante arida erat, postea refloruit: et tu aridus eras, et coepisti in fonte irriguo reflorescere. Arueras peccatis, arueras erroribus atque delictis: sed fructum jam afferre coepisti, plantatus secus decursus aquarum. 3. Sed forte dicas: Quid hoc ad populum, si virga sacerdotis aruerat, et refloruit? Populus ipse quis est nisi sacerdotalis? Quibus dictum est: Vos cundo quoque tabernaculo est thymiamaterium , quod bonum odorem flagrare consuevit; ita et vos jam bonus odor Christi estis, jam nulla in vobis sors delictorum, nullus