comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s tam̃ aurib ꝑcipere: nisi elec¬
ti dĩ. Idõq saluator dixit. Qͥ habet
aures audiendi. auoiat. Illas aures
dicit in terioris hominis sp̃alss: cuiꝰ
& nares legiaiꝰ. dicente iob. Sp̃s di¬
uimꝰ qui est innarib raeis. Non om̃s
homines has aures & has ares
habent. Alia est enĩ forma corporis.
alia gr̃e sp̃alis. Qi sp̃alis ẽ. audit oĩa:
duudicat om̃ia. Animalis aut̃ hõ.
ñ ꝑcipit quȩ sunt sp̃c dĩ. Hic euĩ
terrigena ẽ ille cȩlestis. Idõq ad di-¬
dit. Qͥq terrigene & filii hominũ:
simul munũ diues e pauꝑ. ut u¬
niu̾sos uocaret. Qͥs est tertigena:
nisi filiꝰ hominis: Qs est sp̃alis:
nisi filius dĩ: Ille ex sanguine cõ-¬
cretus. & excarnis & uiri uolupta¬
te generatꝰ. iste exdõnatus: Aiius
diues in om̃i u̾bo & scientia: alius
econtrario ẽ. & diues insuꝑbia. & piu¬
ꝑ inhumilitate: om̃s uocantur adȩ¬
ccłam: ut om̃s redimant᷑ axp̃o. Qi eger

Expanded text:
omnes tamen auribus percipere nisi elecomnes tamen auribus percipere nisi electi dei. ideoque saluator dicit: qui habet aures audiendi audiat. illas aures dicit interioris hominis spiritales, cuius et nares legimus dicente Iob: spiritus diuinus qui est in naribus 30 meis. non omnes homines has aures et has nares habent; alia est enim forma corporis, alia gratiae spiritalis. qui spiritalis est audit omnia, diiudicat omnia, animalis autem homo non percipit quae sunt spiritus dei; hic enim terrigena est, ille caelestis. Ideoque addidit: quique terrig enae et filii hominum, simul in unum diues et pauper, ut uniuersos uocaret. quis est terrigena nisi filius hominis? quis est spiritalis nisi dei filius? ille ex sanguine concretus et ex carnis et uiri uoluptate generatus, iste ex dec natus; alius diues in cmni uerbo et scientia, alius e contrario est et diues in superbia et pauper in humilitate. omnes uocantur ad ecclesiam, ut omnes redimantur a Christo. qui aeger
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ut impleat. quȩ iracita uideban¬
sc̃a eccła. templũ dĩ & habitaculũ
xp̃i : Nec incongrue latini dissono
quidẽ sermone. ẜpan sensu orbẽ
terte nuncipauerunt: eo qt uita
scõꝵ qui in habitantur ab sp̃u. sic̃
rota in orbem. sine ulla cursus sui
offensione uoluatur. In tribulatio¬
nib gͥ fundatur eccła: in tempesta-¬
tib & ꝓcellis. in sollicitudinib &
merore: in reb ad u̾sis. & influminb
p̃paratur. In quib fluminib: Audi
dicentem. Eleuauer̃ flumina uo¬
cem suã. Audi & i eugłio. Qi cre¬
dit in me sic̃ dixit scriptura. flumi¬
na de uentre eiꝰ fluent aque uiuȩ.
hoc aut̃ dicebat de sp̃u: quẽ accępi¬
ebant creoentes in eũ. Inhis gͦ
fluminib p̃paratur eccła. in quib
ꝓfluit dĩ gr̃a. Hi sunt fluuii qui
ut u̾bũ infundant pectorib singu¬
loꝵ. Idõq scriptura discretionem
fecit dicendo. Audite hȩc om̃s gen¬
tes. aurib ꝑcipite om̃s qui habi¬
tatis orbẽ t̾re. Pessũt õgadire. ñ

Expanded text:
leat quae uacua uidebansancta ecclesia, templum dei et habitaculum Christi ? nec incongrue Latini dissono quidem sermone, sed pari sensu orbem terrae nuncupauerunt, eo quod uita sanctorum, qui inhabitantur ab spiritu, sicut rota in orbem sine ulla cursus sui offensione uoluatur. In tiibulationibus igitur fundatur ecclesia, in tempestatibus et procellis, in sollicitudinibus et maerore, in rebus aduersis et in fluminibus praeparatur. in quibus fluminibus, audi dicentem: eleuauerunt flumini uocem suam. audi et in euangelio: qui credit in me, sicut dixit scriptura, flumina de uentrHoc autem dicebat de Spiritu quem accipiebant credentes in eum . In his ergo fluminibus praeparatur Ecclesia, in quibus profluit Dei gratia. Hi sunt fluvii qui ut verbum infundant pectoribus singulorum. Ideoque Scriptura discretionem fecit dicendo: Audite haec, omnes gentes, auribus percipite, omnes qui habitatis\'orbem terrae. possunt omnes audire, non
Abbreviated transcription (Latin):
alios. fluminis modo transeunt. Et
sequere me. ut bonu̾ in mortale cog-¬
noscas. Sapientes gͦ in interitum
deducuntur: quib ds̃ abscondit.
quȩ pariilis reuelauit. Peribut̃
simul. & in uno eͦdẽq loco. erunt
insipiens & stultꝰ. & alienis relinquẽt
diuitias suas: quia ñ inuenit neqͥ¬
tia legitimũ successorẽ. Et sepulchra

Expanded text:
alios fluminis modo transeunt, et alios fluminis modo transeunt, et sequere me, ut bonum inmortale cognoscas. sapientes ergo in interitum deducuntur, quibus deus abscondit quae paruulis reuelauit. peribunt simul et in uno eodemque loco erunt insipiens et stultus et alienis relinquent diuitias suas, quia non inuenit nequitia legitimum suc- 30 cessorem. E
Abbreviated transcription (Latin):
stultus quando pereunt: alienis relin-¬
qunt diuitias suas. Cũ enĩ legitimũ
stultitiȩ & imꝓbitatis heredẽ repe¬
rire ñ possũt. Legitani enĩ dicrautr.
quia filii dĩ sumꝰ. Si aut̃ filii. & he¬
redes: heredes quidẽ dĩ. coheredes
aut̃ xp̃i. si tam̃ cõpatim᷑. ut &e simł
glorificem᷑. Insipientes gͦ diuitias
ñ habent qr nec hereditatẽ habent.
ñ habent diuitias infidi. ñ possessio¬
nẽ. Fideli enĩ totͦ mundus possessio
ẽ. Non habent hereditatẽ: qi ia sola
ẽ hereditas creoentib in dño: fuas
aut̃ diuitias habent. Idõq auarus
dic̃. Non habeo quo congregẽ fruct᷑
meos. Non enĩ uerꝰ fructꝰ. s auari
fructꝰ peccuma ẽ. Et dñs auaro
dicit. Uade uende bona tua: & ue¬
ni sequere me. Non enĩ ꝑfectũ bo¬
nũ est patrimoniũ. S hec sunt
auari bona: quȩ inemolum̃to aliqͦ
constituta sunt. Uende inguit quȩ
putas tua ẽẽ cũtua ñ spat quia ad

Expanded text:
stultus quando pereunt, alienis relinqstultus quando pereunt, alienis relinquunt diuitias suas; suum enim et legitimum stultitiae et improbitatis heredem repperire non possunt. legitimi enim dicunt: quia filii dei sumus. si autem filii, et heredes; amen compatimur, ut et simul glorificemur. insipientes ergo diuitias non habent, quia nec hereditatem habent. non habent diuitias infidi, non possessionem; fideli enim totus mundus possessio est. non habent hereditatem, quia sola est hereditas credentibus in domino. suas autem diuitias habent, ideoque auarus dicit: non habeo quo congregem fructus meos; non enim uerus fructus, sed auari fructus pecunia est. et dominus auaro dicit: uade, uende bona tua et ueni, sequere m e; non enim perfectum bonum est patrimonium, sed haec sunt auari bona, quae in emolumento aliquo constituta sunt. uende, inquit, quae putas Lua esse, cum tua non sint, quia ad
Abbreviated transcription (Latin):
didraginũ liberent᷑: cũ sp̃ale p̃cĩ
animȩ suȩ. atq illud singulare do-¬
minici corporis sacrificiũ. in ani
quadam legis int̾pretatione con-¬
tẽpserint: refugientes baptismatis
sacram̃tum. Neminẽ enĩ sanguis re¬
dimit hẏrcoꝵ atq tauroꝵ. s om̃s u¬
nus sanguis liberat. xp̃i: cuiꝰ in leui¬
tico figura ñ ueritas. Non enĩ ꝑ dil¬
dragina. s illiꝰ solius sanguinis preci
die quando dampnabuntur morte
ꝑpetua sapientes istiꝰ mundi. uł prin¬
cipes iudeoꝵ. quando fimul in sipi-¬
ens & stultꝰ ꝑibunt. Non idem est
utrumq. Stultꝰ est qui nichil sapit:¬
& stulta intelligit. In sipiens: qui ma
le sapit. dixit insipiens: quia ñ est
ds̃. Quomodo iniquus. ñ quia equi¬
tatem nesciat. s quia improbitate
cordis sui iniqua cõmiitat. Improb
quoq dicit᷑. eo qđ probitatẽ. mali¬
tia sua destruere uelit: ñ quia pro¬
bitatẽ ignoret. Ipsi gͦ in sipiens &

Expanded text:
didrachmum liberentur, cum spiritale pretium didrachmum liberentur, cum spiritale pretium animae suae, atque illud singulare Dominici corporis sacrificium, inani quadam Legis interpretatione contempserint, refugientes baptismatis sacramentum. Neminem enim sanguis redemit hircorum atque taurorum: sed omnes unus sanguis liberat Christi, cujus in Levitico figura, non veritas est. Non enim per didrachma, sed illius solius sanguinis pretiodie, quando damnabuntur morte perpetua sapientes istius mundi, vel principes Judaeorum, quando simul insipiens et stultus peribunt. Non idem est utrumque. Stultus est qui nihil sapit, et stulta intelligit: insile sapit: d i xi t insipiens, quia non est deus; quomodo iniquus, non quia aequitatem nesciat, sed quia improbitate cordis sui iniqua committat , improbus quoque dicitur, eo quod probitatem malitia sua destruere uelit, non quia probitatem ignoret. ipsi ergo insipiens et
Abbreviated transcription (Latin):
ratis: & ego uos reficiã. Uide labo¬
rantẽ. Laboraui clamans: raucȩ fac¬
te sunt fauces ueȩ. Et alibi.I¬
sachar qd bonũ est concupiuit.
requiescens inter sortes. Et infra.
Sub posuit humerũ suũ ad laboran¬
dũ. & factꝰ est uir agricola. Ergo
hõ ñ dabit iã ꝓpitiatipnẽ suam:
nec redẽptionẽ: quia semel ab lutꝰ ẽ
a peccato ꝑ sanguinẽ xp̃i. Labo¬
ra it tam̃ ut seruet p̃cepta ui¬
uendi. & amandatis cęlestib nõ
recedat. Dũ iuit in labore sit.
& ꝑ seueret in eo ut iuuat infi¬
nẽ: ne & ipse morte moriatur: cum
sit iam redemptͦ a morte. Qlaut̃
seruauerit manoata uite: ñ uide¬
bit interitũ. cũ uiderit mori eos.
qui sibi sapientissimi & prudentis¬
simi in hoc scło uidebant᷑: qđ spe¬
tialit̾ ad scribas & phariseos spectat.
qui sibi cathedras insynagogis
uendicant. quasi sa-¬
pientiȩ principatũ: qui uere fru-¬
stra laborant. cũputant quia per

Expanded text:
ratis, et ego ucs reficiam. uide lrboratis, et ego ucs reficiam. uide lrborantem: laboraui clamans, raucae factae sunt fauces meae, et alibi: Isachar quod bonum est concupiuit, requiescens inter sortes, et infra: supposuit humerum suum ad laborandum et factus est uir agricola. ergo non dabit homo iam propitiationem suam nec redemptionem, quia semel ablutus est ii peccato per sanguinem Christi, laborabit tamen, ut seruet praecepta uiuendi et a mandatis caelestibus non recedat. dum uiuit, in labore sit et perseueret in eo, ut uiuat in finem, ne et ipse morte mosit jam redemptus a morte. 16. Qui autem servaverit mandata vitae, non videbit interitum, cum viderit mori eos, qui sibi sapientissimi et prudentissimi in hoc saeculo videbantur. Quod specialiter ad scribas et pharisaeos spectat, qui sibi cathedras in synagogis vindicant, quasi sapientiae principatum. Qui vere frustra laborant, cum putant quia per
Abbreviated transcription (Latin):
Plus aditio. Nõ salum ꝓse xp̃o p̾ci¬
ũ. non debet suȩ redẽptionis. aut
ꝓpiciationẽ propeccatoꝰ s etiam si
de quocũq homine accipias. pos¬
sit in telligi. quia ñ debeant sin¬
guli ꝓpitiationẽ suã. quia ꝓpitia
quã sanguis. qui xp̃i possit sangui¬
ni cõparari : Aut quis tã potens
hõ. qui pro se propitiationẽ suã da¬
re possit. supra eam propitiationẽ
quã in se obtulit xp̃c: qui solus dõ
mundũ reconciliauit ꝑ suu̾ sangui¬
nẽ: Quȩ maior hostia: Qd̾̃ ystan¬
tiꝰ sacrificiũ: Qi melior aduocatus.
quã qui ꝓpeccatis om̃iũ factus ẽ
de p̾catio. & animã suã dedit ꝓ nob̾
redẽptionẽ: Non queritur gͦ pro
pitiatio aut redẽptio singuloꝵ. quia
om̃iũ pretiũ sanguis ẽ xp̃i. quo nos
redemit dñs iħs. qͥ solus patrẽ recõ¬
ciliauit. & laborauit usq infinem.
quia nr̃m laborẽ ipse suscepit di¬
cens. Uenite ad me om̃s qui labo¬

Expanded text:
Plus adicio. non solum pro Plus adicio. non solum pro um non debet suae redemptionis aut propitiationem pro peccato, sed etiam si de quocumque homine accipias, possit intellegi, quia non debeant singuli propitiationem suam, quia propitiatsquam sanguis qui Christi possit sanguini comparari ? aut quis tam potens homo, qui pro se propitiationem suam dare possit supra eam propitiationem, quam in se optulit Christus, qui solus deo mundum reconciliauit per suum sanguinem? quae maior hostia, quod praestantius sacrificium, qui melior aduocatus quam qui pro peccatis omnium factus est deprecatio et animam suam dedit pro nobis redemptionem ? non qupitiatio, aut redemptio singulorum; quia omnium pretium sanguis est Christi, quo nos redemit Dominus Jesus, qui solus Patrem reconciliavit: et laboravit usque in finem; quia nostrum laborem ipse suscepit dicens: Venite ad me, omnes qui labo
Abbreviated transcription (Latin):
ret in carne. Cũ igit᷑ reconciliaue¬
rit dõ mioũ: utiq ipse reconcili¬
atione ñ eguit. Pro quo enĩ pecca¬
to suo ꝓpitiaret dm̃: quinulla pec
batur. ex lege. dixit ad petrũ. Sy¬
mon reges terre a quib accipiut̃
tributũ. uł censũ: afilus suis. aut
ab alienis: Respondit petrus.
Ab alienis. Cui dixit dñs. Ergo li¬
beri sunt filii. Ut aut̃ ñ faciam̃
illis offendiculũ. Mute hamũ.
& eũ piscẽ quiprimꝰ ascenderit tol¬
le: & aꝑto ore eiꝰ. in uenies staterẽ.
illũ tollens. dabis ꝓme & ꝓte. O.¬
stenoit qđ ñ prose ꝓpitiationẽ de¬
beat peccatoꝵ. quia seruus pecca¬
ti ñ erat. s ab om̃i erat liber errore
filiꝰ dĩ. Filiꝰ enĩ liber erat: seriuᷤ ẽ ĩ
reatu. Ergo liber iste ab om̃ib
nec p̃tiũ redẽptionis anime suȩ
dat: cuiꝰ sanguinis p̃ciũ pot̾at
habundare aduniu̾sa munoi totiꝰ
reotm̃da peccata. Recte gͦ alios
uberat: qui ꝓ se nichil debebat.

Expanded text:
ret in carne. cum igitur reconciliaueret in carne. cum igitur reconciliauerit deo mundum, utique ipse reconciliatione non eguit; pro quo enim peccato suo propitiaret deum qui nulla peccbatur ex lege, dixit ad Petrum: Simon, reges terrae a quibus accipiunt tri.butum uel censum? a filiis suis aut ab alienis? respondit Petrus: ab alienis. cui dixit dominus: ergo liberi sunt filii. ut autem non faciamus illis offendiculum, mitte hamum et eum piscem qui primus ascenderit tolle, et aperto ore eius inuenies staterem; illum tollens dabis pro me et pro te. ostendit quod non pro se propitiationem debeat peccatorum, quia seruus peccati non erat, sed ab omni erat liber errore filius dei. filius enim liberat, seruus est in reatu. ergo liber iste ab omnibus nec pretium redemptionis animae suae dat, cuius sanguinis pretium poterat abundare ad uniuersa mundi totius redimenda peccata. recte ergo alios liberat qui pro se nihil debeat.
Abbreviated transcription (Latin):
uis ho sit. quis cognoscet eũ: Na¬
met hominẽ. uincens pietate ger¬
manos: quia ꝓalienis sangunem
suũ fudit. quẽ nemo potest offerte
ꝓfrẽ. Itaq corpori proprio ñ peper-¬
cit. ut nos redimeret apeccato:
& dedit semetipsũ redẽptionẽ ꝓ oĩb
sic̃ uerꝰ eiꝰ testis asseruit. apłs pauł
qui ait. Ueritatẽ dico ñ m̃tior. S
quare solus hic redimet: quia ne¬
mo pot̃ eũ equare pietate: ut ꝓser-¬
uulis suis animã suã ponat. Ne¬
mo integritate om̃s enĩ sub pec¬
cato: om̃s ade illiꝰ sub iacent ꝓ lap-¬
sioni: solus redẽptor eligit᷑ qui pec¬
crucifigeret: & cy rographũ uni¬
usoꝵ. suo cruore deleret. S forte
dicas. Quomodo redẽpturꝰ fr̃ ne
Sic enĩ scriptũ ẽ. Ds erat in xp̃o.
mundũ recõcilians sibi: in illo
xp̃o iħu. de quo solo dictũ est. Qla
u̾bũ caro factũ est & habitauit
in nobie. Non gͦ quasi fr̃. s quasi
dñs habitauit in nobis: cũ habita¬

Expanded text:
uamvis homo sit, quis cognoscet eum? Quauamvis homo sit, quis cognoscet eum? Quamet hominem, vincens pietate germanos; quia pro alienis sanguinem suum fudit, quem nemo potest offerre pro fratre. Itaque corpori proprio non pepercit, ut nos redimeret a peccato: et dedit semetipsum redemptionem pro omnibus; sicut verus ejus testis asseruit apostolus Paulus, qui ait: Veritatem dico, non mentior . Sed quare solus hic redimet? Quia nemo potest eum aequare pietate; ut pro servulis suis animam suam ponat: nemo integritate; omnes enim sub peccato, omnes Adae illius subjacent prolapsioni. Solus Redemptor eligitur, qui peccrucifigeret, et chirographum universorum suo cruore deleret. 14. Sed forte dicas: Quomodo redempturus fraterSic enim scriptum est: Deus erat in Christo mundum reconcilians sibi . In illo Christo Jesu, de quo solo dictum est: Quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis. non ergo quasi frater, sed quasi dominus habitauit in nobis, cum habita
Abbreviated transcription (Latin):
calcaneũ xp̃i sunt: s hec generalia.
quȩ late ꝑatent. Ceterũ spetialit̾
de uida locutus ẽ. proditore: qui
sibi ualidais. & diues apłatus gła
uidebatur. Deniq de passione dnĩ
sermo c̃o texitur. Frater ñ redimit:
redimet hõ: nec dabit dõ ꝓpitiationẽ
suã. & p̃tiũ redẽptionis animȩ suȩ.
hoc ẽ. Ut quid timebo in die mala:
Qͥd enĩ mͥ pot̾ nocere. qui ñ solũ non
indigeo redẽptore:. s ipse om̃iũ sum
redẽptor: Alios liberos faciã. & ꝓ
me tpso ipse trepidabo: Ecce faciã
noua omĩa. quȩ supra ipsũ germa¬
nitatis affectũ sint. atq pietatẽ
quẽ frat̃ eodẽ matris ut̾o effusus
in lucẽ redimere ñ pot̾. quia pa¬
rilis naturȩ in firmitate retinet᷑:
reoimet hõ: s ille hõ de quo scriptũ
est. qr mutit illis dũs hominẽ qui
saluabit eos: qui deseipso dixit.
Queritis me occidere hominẽ qui
ueritatẽ locutus sum uobis. S ꝗͣ¬

Expanded text:
calcaneum Christi sunt. Sed haec generalia, calcaneum Christi sunt. Sed haec generalia, quae late patent. Caeterum specialiter de Juda locutus est proditore, qui sibi validus et dives apostolatus gloria videbatur. 13. Denique de Passione Domini sermo contexitur Frater non redimit, redimet homo; nec dabit Deo propitiationem suam, et pretium redemptionis animae suae; hoc est, ut quid timebo in die mala? Quid enim potest mihi nocere, qui non solum non indigeo 949 redemptore, sed ipse omnium sum redemptor? Alios liberos faciam, et pro me ipso ipse trepidabo? Ecce faciam nova omnia, quae supra ipsum germanitatis affectum sint atque pietatem. Quem frater eodem matris utero effusus in lucem redimere non potest, quia parilis naturae infirmitate retinetur, redimet homo: sed ille homo de quo scriptum est: quia mittet illis Dominus hominem, qui salvabit eos ; qui de se ipso dixit: Quaeritis me occidere, hominem qui veritatem locutus sum vobis . Sed q
Abbreviated transcription (Latin):
corporis iudam xp̃c appellat: cuiꝰ nos
sumꝰ corpꝰ e m̃bra apłi p̃stantiora &
actuosa m̃bra sunt xp̃i. Iuoas cal-¬
caneũ. quasi extrema pare corpo¬
ris serpenti obnoxta. & patens uul¬
neri. Primũ gͦ calcaneũ adã: scd̾m
calcaneũ iudas. Ille lapsus. heredi¬
tatis: hic solius ꝓditoris: qui here¬
ditatẽ implicare ñ potuit. quia iã
ñ carn is sumꝰ. s redẽptoris here¬
ditas. scriptura dicente. Est heredi¬
tas credentib in dũo: est & illa uu-¬
quitas calcanei sui quȩ cirtũdedit
xp̃m. Circũdantes in quit circũ¬
deder̃ me: & in noĩe dñi ultus sum
eos. Calcaneũ eiꝰ synagoga ẽ. decor
& gła uultꝰ eiꝰ eccła. sic̃ scriptũ est.
Dñs regnauit decorẽ induit Illi st̃¬
gͦ calcaneũ de quib dicit. Qi con
fidunt in uirtute sua. quiq in ha¬
bundancia diuitiarũ suatũ głant᷑.
Diuctes enĩ eguer̃ & esurier̃. qͥd
de iudeis dictũ est. S & om̃s qui
luxuriose uiuunt. & ñ tenent cap̃t:

Expanded text:
lat, cuius nos sumus corpus et membra. apostoli praestantiora et actuoca membra sunt Christi, ludas calcaneum, quasi extrema pars corporis serpenti obnoxia et patens uulneri. primum ergo calcaneum Adam, secundum calcaneum ludas; ille lapsus totius hereditatis, hic solius proditoris, qui hereditatem implicare non potuit, quia iam non carnales sumus, sed redemptoris hereditas scriptura dicente: est hereditas credentibus in domino. Est et illa iniquitas calcanei sui quae circumdedit Christum: circumdantes, inquit, circumdederunt me et in nomine domini ultus sum eos. calcaneum eius synagoga est, decor et gloria uultus eius ecclesia, sicut scriptum est: dominus regnauit, decorem induit. Illiergosuntcalcaneumdequibusdicit: qui con f idunt in uirtute sua quique in abundantia diuitiarum suarum gloriantur; diuites enim eguerunt et esurierunt. quod de Iudaeis dictum luxuriose vivunt, et non tenent caput,
Abbreviated transcription (Latin):
carnẽ sũpsit ex uirginẽ affectũ as-¬
sũpsit ex matre: ut infirmitates nr̃as
ipse susciꝑet. Unde ait ꝓpħa. & pro
nob̃ dolet. Quomodo dolebat meo
dolorẽ.si me ũ ñ gerebat affectũ:
homo inquit inplaga: & sciens ferre
infirmitatẽ. Itaq quasi homo in fre¬
matꝰ est: quasi hõ doluit: & nos qua-¬
si hominẽ estimauimꝰ eũ ẽẽ in do¬
lorib s quasi uictor infirmatũ. ñ
in firmitatib uictꝰ pro nob̾ ñ ꝓse do¬
lebat. & infirmatꝰ ẽ ñ ꝓpt̾ sua. s¬

Expanded text:
carnem sumpsit ex uirgine, affectum ascarnem sumpsit ex uirgine, affectum assumpsit ex matre, ut infirmitates nostras ipse susciperet. unde ait propheta et pro nobis dolet. quomodo dole- 30 bat meo dolore, si meum non gerebat affectum? homo, inquit, i n plaga et sciens ferre infirmitatem. Itaque quasi homo infirmatus est, quasi homo doluit et nos quasi hominem aestimauimus eum esse in doloribus; sed quasi uictor infirmitatum, non infirmitatibus uictus pro nobis, non pro se dolebat et infirmatus est non propter sua, s
Abbreviated transcription (Latin):
rũpentiᷤ delicti fores clauoeret. Unde
ego hodie hominẽ agnoscerẽ dnm̃
Unde inqutã hominẽ eũ agnoscerem.
nͥ esurisset. nͥ sitisset. nͥ fleuisset᷑. nͥ dix¬
isset. tristis ẽ anima mea usq ad mor¬
tẽ: Deniq scriptũ est. Ꝙ homo ẽ ce qͥs
cognoscit eũ : S hõ ꝑ ista cognos¬
citur: qui ꝑ oꝑa diuina supͣ homines
estimat. Itaq tyse eo usq se hominem
crediuolebat cũ dẽ eẽt. ut appellaret se¬
hominẽ dicens. Nidme queritis occide¬
re hominẽ qͥ ueritatẽ locutꝰ sũ uob̃. ⁊
Nec solũ hominẽ: s etiã filtũ hominis
diceret. sic̃ ait. Qio me dicunt eẽ ho¬
mines filiũ hominis: Unde ille sũ-¬
na tenere fidei ꝓnuntiatꝰ ẽ qͥ & dĩ
filiũ cognouit: & hominẽ ñ ne gauit.
Ipse gͥ utrũq unꝰ in sepatabilis num̾o:
& agnoscendus oꝑis distincione. ñ
uarietate ꝑ sonȩ. Non enĩ alt̃ expa-¬
tre: alt̾ ex maria. s qͥ erat expatre

Expanded text:
rumpentis delicti fores clauderet. Unde rumpentis delicti fores clauderet. Unde ego hodie hominem agnoscerem Dominunde, inquam, hominem eum agnoscerem; nisi esurisset, nisi sitisset, nisi flevisset, nisi dixisset: Tristis est anima mea usque ad mortem ? denique scriptum est: et homo est, et quis cog nos c-e t eum? sed homo per ista cognoscitur, qui per opera diuina supra homines aestimatur. itaque-ipse eo usque se hominem credi uolebat, cum deus esset, ut se appellaret hominem dicens: quid me quaeritis occidere, hominem qui ueritatem locutusnec solum hominem, sed etiam f ilium hominis diceret, sicut ait : quid me dicunt esse hominesfiliumhominis? unde ille summam tenere fidei pronuntiatus est, qui ot dei filium cognouit et hominem non negauit. ipse igitur utrumque unus, inseparabilis numero et agnoscendus operis distinctione , non uarietate personae. non enim alter ex patre et alter ex Maria, sed qui erat ex patre
Abbreviated transcription (Latin):
ulceris debuit amputare. medica¬
m̃toꝵ salubre remediũ uulneris
ora sentirent. Frustra enĩ cicatricẽ
cuiaueris. si serpant in teriora cõ¬
tagia. immo acerbat᷑ uuluꝰ. siforis
olaudit᷑ͤ cũ interiꝰ uirus exestuat.
Nã quid ꝓderat donasse peccatũ: si
peccandi maneret affectꝰ. Hoc erat
ñ sanare cicatricẽ: s claudere. uo¬
luit itaq mundare uulnꝰ. ut affec¬
tũ sanaret. nẽ
ut qm̃ ꝑ in obedientiã uniꝰ hͦminis
peccatores cõstituti erant pluruni.
ꝑ uniꝰ rursus obedientiã iusti cõsti¬
tuerent᷑ multi. Unde ualde erra¬
re eos res indicat. qͥ carnẽ hominis
a xp̃o aiunt ẽẽ susceptã. affectũ ne.¬
gant: & cõtra ipsiꝰ dñi iħu uentre con
siliũ. qͥ hominẽ ex homine tollunt:
cũ homo sine affectu hominis ẽẽ nõ
possit. Nã caro sine affectu. & p̃mii
ĩmunis & culpe ẽ. Illud gͦ susciꝑe
debui & sanare. unde culpa matraue¬
rat. ut originẽ errorie & quasdã pro¬

Expanded text:
ulceris debuit amputare, ut medicaulceris debuit amputare, ut medicamentorum salubre remedium uulneris ora sentirent. frustra enim cicatricem curaueris, si serpant interiora contagia, immo acerbatur uulnus, si foris clauditur, cum interius uirus exaestuat. nam quid proderat donasse peccatum, si peccandi maneret affectus? hoc erat non sanare cicatricem, sed claudere. uoluit itaque mundare uulnus, ut affectum sanaret, ne ut, quoniam per inoboedientiam unius hominis peccatores constituti erant plurimi, per unius rursus oboedientiam iusti constituerentur multi. Unde ualde errare eos res indicat, qui camem hominis a Christo aiunt esse susceptam, affectum negant, et contra ipsius domini Iesu uenire csilium, qui hominem ex homine tollunt; cum homo sine affectu hominis esse non possit. Nam caro sine affectu et praemii immunis et culpae est. Illud ergo suscipere debuit et sanare, unde culpa manaverat; ut originem erroris et quasdam pro
Abbreviated transcription (Latin):
cęlestis in crepuit: & diuina sen¬
tentia resultauit. Meritoq pro
yditun qui fuit ꝓpħa & psalmos
cũ sex filiis canebat suis uelut
rio constituti. diuina oracula hu-¬
mana uoce loquerentur: && quia
Incipit de psalmo lxi. in quo in¬
fidelitatẽ & impietatẽ maximi
tyranni grauit̃ redarguit. qui
habitare. & in monte eiꝰ requies¬
cere dicit.
ꝓtotiꝰ mundi ab̾olendo errore suscipi¬
enda dñici corporis passio foret:
huiꝰ licet nomine cuiꝰ sedulitas
ꝓbaret᷑ cõmendatiorẽ eruditionẽ
plebis exp̃ssit. Itaq ipsũ audiamꝰ
loquentẽ
onne dõ subdita erit anima¬
Irpse mundaret: quid priꝰ quã
peccati ueteris pͥmũ debuit ab¬
olere contagiũ: Nã quia ꝑ inobe¬
dientiã culpa irrepserat. dũ man¬
data diuina temerant᷑: obedientiã
utiq p̃ceteris debuit reformare:
ut seminatiũ erroris excluderet.
Fibra enĩ peccati in de manauerat.
& idõ sic̃ bonꝰ medicꝰ radices pͥus

Expanded text:
caelestis increpuit et diuina sencaelestis increpuit et diuina sententia resultauit. Meritoque pro Idithun, qui fuit propheta et psalmos cum sex filiis canebat suis, uelut rio constituti diuina oracula humana uoce loquerentur. et quiaii De psalmo LXI, in quo infidelitatem et impietatem Maximi tyranni graviter redarguit, qui habitare, et in monte ejus requiescere dicit; totius mundi abolendo errore suscipienda dominici corporis passio foret, huius scilicet nomine, cuius sedulitas probaretur, commendatiorem eruditionem plebis expressit. itaque ipsum audiamus loquentem. Nonne deo subdita erit animaipse mundaret, quid prius quam peccati ueteris primum debuit abolere contagium? nam quia per inoboedientiam culpa inrepserat, dum mandata diuina temerantur, oboedientiam utique prae ceteris debuit reformare, ut seminarium erroris excluderet. fibra enim peccati inde manauerat et ideo sicut bonus medicus radices prius
Abbreviated transcription (Latin):
mĩum nr̃m indubia consue¬
tudo ẽ. ut festiemꝰ ad finem:
& audiuimꝰ uelimꝰ sũmam cog¬
noscere. Unde titulus tpse ociosos
nos ẽẽ ñpatitur: nec feriatis p̃te-¬
rire aurib desiderii cõmunis in¬
diciũ. Precetis enĩ licet etiã ince-¬
teris clareat. duunũ tam̃ in huiꝰ¬
modi psalmo refulget oraculum:
unde diligentiꝰ quid sit sinis con-¬
sidexemꝰ. Finis enĩ dicit᷑. cłionos:
&& sũma rei eiꝰ quã uolumꝰ expli¬
care. finis dicit᷑ xp̃c: quia iꝑse
ẽ finis legis sic̃ scriptũ est. Finis
enĩ legis xp̃c adiustictã. om̃i credẽ-¬
ti. Finis etrã dicit᷑: quia ipse est
princtptũ & fins. Ergo isti psal¬
mi qui titulant᷑ in finẽ. ant de
ipse se nuntiat uenturũq ꝓmittit
in terras. & futurã nobis reuela¬
re dignat᷑ proprii corporis passi¬
onẽ. Idõq tpsi daiuid inscribuntur
in tytulo. quasi uͦ dauid. tpsi dño
ꝓpħitici aris ministeria deputent᷑
ꝑ quẽ humane uocis officio uis

Expanded text:
ia consuetudo est, ut festinemus 10 ad finem et audiuimus, uelimus summam cognoscere. unde titulus ipse otiosos nos esse non patitur nec feriatis praeterire auribus desiderii communis indicium. prae ceteris enim, lieet etiam in ceteris clareat, diuinum tamen in huiusmodi psalmo refulget oraculum. unde diligentius qui sit finis. consideremus; finis enim dicitur oxonot; et summa rei eius, quam uolumus explicare. finis dicitur Christus, quia ipse est finis legis, sicut -seriptum est: finis enim -legis Christus ad iustitiam omni credenti. finis etiam dicitur, quia ipse est principium et finis. ergo isti psalmi qui titulantur in finem aut de ipse se nuntiat uenturumque promittit in terras et futuram nobis reuelare dignatur proprii corporis passionem. Ideoque ipsi Dauid inscribuntur in titulo, quasi uero Dauid, ipsi domino, prophetici oris ministeria deputentur, per quem humanae uocis officio uis
Abbreviated transcription (Latin):
ad tpiscat᷑ ȩt̃ne. Hic sensus ẽ psalmi:
quẽ suo ordine digeremꝰ. cũ expli¬
cauerimꝰ suꝑiorũ uim. qualitatẽq
u̾boꝵ. Precipiuntur enĩ audire gen¬
tes: & aurib ꝓcipere: qui in habi¬
tant orbẽ terrȩ. Illũ utiq orbem
terrarũ: de quo supra dixit. Dñi est
terra & plenitudo eiꝰ: ipse suꝑ maria

Expanded text:
adipiscatur aeternae. Hic sensus est psalmi, adipiscatur aeternae. Hic sensus est psalmi, quem suo ordine digeremus, cum exulicauerimus superiorum uim . qualitatemque uerborum. praecipiuntur enim audire gentes et auribus percipere qui inhabitant orbem terrae, illum utique orbem terrarum, de quo supra dixit: domini est terra et plenitudo e
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ cõmemorat: qm qui desꝑaue-¬
rit medicinã. sanꝰ eẽ non poterit.
Et idõ om̃ib grata est mansuetudo:
quȩ uulnera in terioꝵ curat ani
turus ut medicꝰ. qui grauia ulce¬
ra nr̃a curaret: medicam̃ta ꝓpo-¬
nit ut uideant homines. & ad re¬
mediũ salutis fida sedulitate con
currant. Sic illa in eugłio meruit
sanitatẽ: quȩ ꝓfluuio ꝑ duodecĩ
annos sangungͥs laborabat: auoiuit
medicũ uenisse. festinauit continge¬
re dicens. Si tetigero fimbriã uesti¬
m̃ti eiꝰ: salua ero. Intra se hoc dixit:
& xp̃c audiuit: & tetigit fibriã.
& uirtus de saluatore ꝓ cessit: quȩ
curauit egram. firmauit inualidã.
ꝓfluuiũ statuit᷑. pietatẽ ꝓbauit.
Similit̾ gͦ & hic om̃s gentes uocat
ad sapientiȩ fontẽ: atq prudentie:
redẽptionẽ omib pollicetur. ut
nemo trepidet. nemo desperet:
ubi nullus excipit. s omĩs anima
inuitatur ao gr̃am: ut sine p̃cio re¬
dimatur a crimine. & fructũ uitę

Expanded text:
esse commemorat; quoniam qui desperaveesse commemorat; quoniam qui desperaverit medicinam, sanus esse non poterit. Et ideo omnibus grata est mansuetudo, quae vulnera interiorum curat animturus ut medicus, qui gravia ulcera nostra curaret; medicamenta proponit, ut videant homines, et ad remedium salutis fida sedulitacurrant. sic illa in euangelio meruit sanitatem, quae profluuio per duodecim annos sanguinis laborabat. audiuit medicum uenisse, festinauit contingere dicens: si tetigero fimbriam eius, salua ero. intra se hoc dixit et Christus audiuit, et tetigit fimbriam et uirtus de saluatore processit quae curauit aegram, firmauit inualidam, profluuium statuit, pietatem probauit. similiter ergo et hic omnes gentes uocat ad sapientiae fontem atque prudentiae, redemptionem omnibus pollicetur, ut nemo trepidet, nemo desperet, ubi nullus excipitur, sed omnis anima inuitatur ad gratiam, ut sine pretio redimatur a crimine et fructum uitae
Abbreviated transcription (Latin):
citulut in fun filiis core
ꝑsalm dauid
Udite hȩc om̃s gentes: auri¬
I percipite onĩs qui habi¬
tatis orbẽ terrȩ. In principio ipso
uocẽ dñi salutaris agnoscimꝰ gen¬
tes uocantis ad ędcłam: ut errori
rennuntient. ueritatẽ sequant᷑:¬
& pii cultus munus agnoscant.
S quia serpentis uenenis infecta
erant corda successionis humanȩ
& peccatis ob noxia cõscientia. dũ
desperat ueniã. se reuocare ñ pot̃at.
remediũ pollicetur: in dulgentiã
sponte pietatis suȩ largitate ꝓmit¬
tit ut reus ñ timeat᷑. bene cõsciꝰ
gratuletur. qđ bono dño eribeait
ministeriũ seruitutis: qui noue¬
rit peccata donare. honorare uir¬
tutes. Deniq eadẽ seriȩ uocatio¬
nis: etiã in eugłio nos dñs. ad hor¬
tatur dicens. Uenite ad me om̃s
qui laboratis & honerati estis:
& ego uos reficiã. Tollite iugũ
meũ suꝑ uos. & discite a me quia
mittis sũ & humilis corde. De¬
inde nigũ suũ suaue & onus leue

Expanded text:
ore psalmus Dauid. Audite haec, onines gentes, auribus perci- pite, omnes qui habitatis orbem terrae, in principio ipso uocem domini salutaris agnoscimus gentes uocantis ad ecclesiam, ut errori renuntient, ueritatem sequantur et pii cultus munus agnoscant. sed -quia serpentis uenenis infecta erant corda successionis humanae et peccatis obnoxia conscientia, dum desperat ueniam, se reuocare non poterat, remedium pollicetur, indulgentiam sponte pietatis suae largitate promittit, ut reus non timeat, bene conscius gratuletur, quod bono domino exhibeat ministerium seruitutis, qui nouerit peccata donare, honorare uirtutes. denique eadem serie uocationis etiam in euangelio nos dominus adhortatur dicens:? u eni t e ad me omnes qui laboratis et onerati estis, et ego uos reficiam. tollite iugum meum s. Deinde jugum suum suave, et onus leve
Abbreviated transcription (Latin):
Qid mirũ site benedicit iob: habun¬
dant om̃ia. S mitte in quit manũ
tuã. & tange ea quȩ possioet: iudea¬
mꝰ si infaciẽ te benedicit. Et dedit
ipsi dñs potestatẽ ut que scłi ẽẽnt
huiꝰ auferret: carnẽ ipsuis ulceris
attrocitate ꝑfunderet. iob tam̃ dm̃
benedicebat dicens. Dñs dedit dñs

Expanded text:
quid mirum si te benedicit Iob? abunquid mirum si te benedicit Iob? abundant ei omnia. sed mitte, inquit, manum tuam et tange ea. quae possidet; uideamus si in faciem te ipsi Dominus potestatem, ut quae saeculi essent hujus, auferret: carnem ipsius ulceris atrocitate perfunderet. Job tamen benedicebat dicens: Dominus, dedit, Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
etnitutꝰ posset ad tpisci. Hide illũ pau¬
ꝑem bonis om̃ib abundantẽ: quẽ
scĩ patriarthe requies beata cirtũ¬
dabat. Uide hunc uacuũ. qui sibi
in hoc scło. habundare om̃ib uide¬
bat cuiꝰ anima inuita ipsius bene¬
dicebat᷑ .s nunc in ers. morte cru¬
ciatur. Unde pulchre sequitur.
Qm̃ anima eiꝰ in uita ipsius benedicet᷑:
confitebit tibi. cũ benefeceris ipsi.
Benedicent in quit. cũ benedictione
terrena. Stulti homines: qui p̃sen¬
tia ñfutura considerant. benedicent
adsecle eiꝰ. atq parasiti. Ipse quoq
beatũ se putat: si agrũ aliquẽ quẽ
desiderabat in uaserit. Confitetur
tunc deo. cũ ei in hoc scło secunda suc¬
cedunt: quando aut̃ adu̾sa contin-¬
gunt. impio ore maledicit. Hoc gͦ
dic̃. quia scłaris ñ agit grãs in pauꝑ-¬
tate positꝰ & ad u̾sis: iustus aut̃ in
angustiis magis dnm̃ grato benedicit
affectu. Deniq diabolus. ad dm̃ dic̃

Expanded text:
stitutus possit adipisci. uide illum paustitutus possit adipisci. uide illum pauperem bonis omnibus abundantem, quem sancti patriarchae requies beata circumdabat; uide hunc uacuum, qui sibi in hoc saeculo abundare omnibus uidebatur, cuius anima in uita ipsius benedicebatur, sed nunc iners morte cruciatur. Unde pulchre sequitur: quoniam euis in uita ipsius benedicetur, conf itetitur tibi cum l ene f eceris ipsi. benedicent, inquit, eum benedictione terrena stulti homines, qui praesentia, non futura considerant, benedicent eum adseclae eius atque patasiti. ipse quoque beatum se putat, si agrum aliquem quem desiderabat inuaserit. confitetur tunc deo, cum ei in hoc saeculo secunda succedunt, quando autem aduersa contingunt, impio ore maledicit. hoc ergo dicit, quia saecularis non agit gratias in paupertate positus et aduersis; iustus autem in angustiis magis dominum grato benedicit affectu. denique diabolus ad deum dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
dus sum natus: nudus & moriar.
nũquid secũ quis potest auferre quȩ
possidet : hic om̃ia derelinquit:
solus intrat in tumulũ. & uacuũ
illiꝰ diuitis est sepulchrũ. quẽ nec
ipsa t̾ra capiebat. Unde dictũ est.
Nũꝗd soli habitabitis suꝑ terram: Nũ¬
quid descendit in illud sepulchrũ:
gła domꝰ eiꝰ aut copiȩ : uide uim
scripture: Gła scłi ñ descendit cũ
peccatore s gła uirtutis ascendet
cũ innocente. Et ut cõpendiosus
dicamꝰ. gła hominis cũ ascendente
ascendet: cũ descendente ñ descen¬
det: qđ g̾rȩ est & uirtutis ascen¬
det. Inparadisũ ascendit᷑. in infer¬
nũ descendit᷑. Descenornt in quit
in infernĩ uiuentes. Idõq lagarꝰ
pauper. ꝑ angłos in habrahȩ sinu
est eleuatꝰ diues luxuriosus ele¬
uans in inferno ocłos suos rogat
abrahã ut mittat pauꝑem. & digi-¬
to suo continguat linguã eius. quo
requiẽ aliquã in ardore maximo cõ¬

Expanded text:
dus sum natus, nudus et moriar? dus sum natus, nudus et moriar? numquid secum quis potest auferre quae possidet? hic omnia derelinquit, solus intrat in tumulum et uacuum illius diuitis est sepulchrum, quem nec ipsa terra capiebat. unde dictum est: numquid soli habitabitis super terram? numquid descendit in illud sepulchrum gloria domus eius aut copiae? uide uim scripturae. gloria saeculi non descendet cum peccatore, sed gloria uirtutis ascendet cum innocente et, ut compendiosius dicamus, gloria hominis cum ascendente ascendet, cum descendente non descendet. quod gratiae est ac uirtutis, ascendet. in paradisum ascenditur, in infernum descenditur. descendant, inquit, in infernum uiuentes, ideoque Lazarus pauper per angelos in Abrahae smum est eleuatus. diues luxuriosus eleuans in inferno oculos suos rogat Abraham, ut mittat pauperem et digito suo contingat linguam eius, quo requiem aliquam in ardore maximo con
Abbreviated transcription (Latin):
dentiũ eũ xp̃c impleret. Idõq
scriptũ est. Iudicabit int̃ gentes:
replebit ruinas/ Qͥo enĩ alius
erat aute in hoc Umundo nisl
ruina ꝑfidiȩ: Ed est ruma: Audi
dicentẽ. ubi rutna. ibi & aquile. id
est ubi ruma. ibi & resurrectio. Rui-¬
na uacua. firmitatis ẽ: resurrectio.
plenitudo uiuendi ẽ. Iõoq nos adȩ
illiꝰ ruina uacuauit: s xp̃i repleuit
grã. Id̃o se ille exinaniuit. ut nos
repleret: atq: ih carne hominis ple¬
nitudo urtutis habitaret. Qͥd sit
ruina cognosce. Dũ uiuit hõ. infu¬
sus ẽ sp̃u: ubi moctuus fuerit. uracu.¬
us utiq huiꝰ uitalis ẽ sp̃s. Multo
magis uacuũ facit amissio gr̃ȩ sp̃ał:
simꝰ dicere. Qm̃ nos om̃s de plenitu¬
dine eiꝰ accepimꝰ: & gr̃am ꝓ gr̃a. De
alio dicit᷑ ĩ uacuũ taboraui. iustus
aut̃ sic̃ odor agri pleni. Qͥd aut̃
ñ uacuũ qđ scłare atq mundanũ:.
cũ recte dixerit. qui mundũ istũ
sobria uirtute contempsit: Nu¬

Expanded text:
dentium eum Christus impleret, ideoque dentium eum Christus impleret, ideoque scriptum est: iudicabit inter gentes, replebit ruinas. quid enim aliud erat ante in hoc mundo nisi ruina perfidiae r quid est ruina ? audi dicentem: ubi ruina, est, ubi ruina, ibi et resurrectio. Ruina, vacua firmitatis est: resplenitudo uiuendi est. ideoque nos Adae illius ruina uacuauit, sed Christi repleuit gratia. ideo se ille exinaniuit, ut nos repleret atque in carne hominis plenitudo uirtutis habitaret. quid sit ruina, cognosce. dum uiuit homo, infusus est spiritu; ubi mortuus fuerit, uacuus utique huius uitalis est spiritus. multo magis uacuum facit amissio gratiae spirisimus dicere: quoniam nos omnes de plenitudine eius accepimus, et gratiam pro gratia. de alio dicitur: in uacuum laboraui, iustus autem sicut odor agri pleni. Quid autem non uacuum quod saeculare atque mundanum, cum recte dixerit qui mundum istum sobria uirtute contempsit: nu
Abbreviated transcription (Latin):
inferoꝵ. Meritoq de his dicit᷑. De
honore suo & agła sua expulsi sunt.
quia tẽporalis hȩc gła. Heruntam̃
ds̃ liberabit in quit animã meam
demanu in ferni. cũ acceꝑit eã. Bene
hoc dicit: qui sciebat animã suã in in¬
ferno ñ derelinquendã. Descendit enĩ
ut captiuos absolueret. de faucib
inferoꝵ: ñ ut inhis captiua remane¬
ret. Eigo qm̃ hȩc quȩ in isto scło sunt
nobiscũ transire ñpossunt: idõ tibi
accipiet omia: neq simul descendet
cũ eo gła domꝰ eiꝰ. ĩ loli inquit expa-¬
& citius abeunt. quã uenerunt. Sõ¬
niũ est iste thesauiꝰ. euigilas: & re¬
cessit: qm qui potuerit crapulam
mundi istiꝰ edormire: & sobrietatem
uirtutis assumere. ista cõtempnit:
& pronicbilo pecuniã ducit. Neq
timuetis. cũ multiplicatã głam do-¬
mꝰ alicuꝰ potentis audieris. Inspice
diligenter. & uacua est: quȩ nichil
habeat de fidei plenitudine. Et ꝗd
de domo dicã: Uacuus erat totus
hic mundus: ante quã nutero cre¬

Expanded text:
oque de his dicitur: de honore suo et a gloria sua expulsi sunt, quia temporalis haec gloria. Uerumtamen deus liberabit , inquit, animam meam de manu inf erni, cum acceperit eam. bene hoc dicit qui sciebat animam suam in inferno non derelinquendam. descendit enim, ut captiuos absolueret de faucibus inferorum, non ut in his captiua remaneret. Ergo quoniam haec, quae in isto saeculo sunt, nobiscum transire non possunt, ideo tibi accipiet omnia neque simul descendet cum eo gloria domus eius. noli, inquit, expa citius abeunt quam uenerunt. somnium est iste thesaurus; euigilas et recessit, quoniam, qui potuerit crapulam mundi istius edormire et sobrietatem uirtutis assumere, ista contemnit et pro nihilo pecuniam ducit. neque timueris, cum multiplicatam gloriam domus alicuius potentis audieris. inspice diligenter, et uacua est quae nihil habeat de fidei plenitudine. et quid de domo dicam? uacuus erat totus hic mundus, antequam numero cre
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ sibi quodã contubernio copu¬
lantͤ: illa subicit᷑. quȩ tristis ẽ. qr scrip¬
tũ est. tristis ẽ anima mea usq ad
mortẽ. Iila subicit᷑ quȩ suscepta.
ñ ex dõ patre nata. quã quã ipsa sub¬
iectio. ñ inspetie quidẽ in firmitatis
sit. s in oꝑatione uirtutis: dispensa-¬
tionis magis tẽporaliᷤᷤ arltra: quã
ꝑpetuo seruitio mancipata. Unde &
ait. Nonne dõ subdita erit animna
mea: Cur dixit erit᷑: si sempit̃na sub¬
iectio ẽ. S qr filiꝰ dĩ qͥ loquebat᷑
et̾nus est. animã aut̃ suscepit ex
tẽpore. Ioõ futurã subiectionẽ ani¬
mnȩ sue di  it. ꝑipsam gͦ obedientia᷑.
ꝑ ipsam humilitas. quȩ tam̃ ñ ad in

Expanded text:
quae sibi quodam contubermo copuquae sibi quodam contubermo copulantur. Illa subjicitur, quae tristis est; quia scriptum est: Tristis est anima mea usque ad mortem . Illa subjicitur quae suscepta, non ex Deo Patre nata: quamquam ipsa subjectio non in specie quidem infirmitatis sit, sed in operatione virtutis; dispensationis magis temporariae arbitra, quam perpetuo servitio mancipata. Unde et ait: Nonne Deo subdita erit anima mea? 7. Cur dixit, erit, si sempiterna subjectio est? Sed quia Filius Dei qui loquebatur aeternus est, animam autem suscepit ex tempore; ideo futuram subjectionem animae suae dicit. Per ipsam ergo obedientia, per ipsam humilitas; qu
Abbreviated transcription (Latin):
re sanaret. Qio utiq ẽ homo in
plaga & sciens ferre infirmitatẽ:
nͥ qr plage habebat cõpassionẽ:
dut quomodo sciebat ferre in fixmi¬
tatẽ: si sensũ infirmitatis exclu-¬
serat: Qd enĩ portamꝰ: hoc ꝓ one¬
re sustinemꝰ. Suscepit gͦ pecca ta
nr̃a ut portaret: suscepit etiam
ut purgaret. Deniq scriptũ est
& peccata eoꝵ ipse purgauit. Idõ
ipse hereditate possidebit multos:
& fortiũ parciet᷑ spolia. Ibi enĩ
maior tryũphus: ubi mens in ter¬
na mundat᷑. Qd̃ portat gͥ ad remis-¬
sionẽ ꝑtinet. qđ purgat. ad correc
suũ. ẽ: qđ sub iectꝰ est. nrm est.
Idoq ait. Nõne dõ subͦita erit
anima mea: Anura in quit sub¬
dita: ñ diuinitas. Anima subiecta:
ñ dĩ uirtꝰ. Hirtꝰ enĩ dĩ ñ po testati
subdita ẽ. s unitatr. & cõsortio eiꝰ urttͣ
potestatis. Illa subiecta ẽ. quȩ huma¬
ne cõ ditionis fragilitate plerũq
mutat᷑. ñ quȩ mutari ñ potest.
Anima carni cõpatit᷑: & animȩ caro:

Expanded text:
et. quid utique est homo in plaga et sciens ferre infirmitatem, nisi quia plagae habebat compassionem ? aut quomodo sciebat ferre infirmitatem, si sensum infirmitatis excluserat ? quod enim portamus, hoc pro onere sustinemus. suscepit ergo peccata nostra, ut portaret, suscepit etiam, ut purgaret. denique scriptum est: et peccata eorum ipse purgauit. ideo ipse hereditate possidebit multos et fortium partietur spolia. ibi enim maior triumphus, ubi mens interna mundatur. quod portat igitur, ad remissionem pertinet, quod purgat, ad correctsuum est, quod subiectus est nostrum est. ideoque ait: nonne deo subdita erit anima mea? anima, inquit, subdita, non diuinitas, anima subiecta, non dei uirtus; uirtus enim dei non potestati subdita est, sed unitati, et consortio eius utitur potestatis. illa subiecta est, quae humanae condicionis framutatur, non quae mutari non potest. Anima carni compatitur, et animae caro,
Abbreviated transcription (Latin):
qđ illuminat emnẽ hominẽ ueni-¬
entẽ inhunc mundũ in ueniet &¬
uidebit lum̃ ȩt̾num: quia eũ xp̃c
redemit amorte. Tunc gͦ cogitabit
secum quia cũ in honore ẽẽt non in¬
tellexit & idõ erit & similis ium̃¬
toꝵ qui similis debuit ẽẽ angłoꝵ:¬

Expanded text:
quod inluminat omnem hominem ueniquod inluminat omnem hominem uenientem in hunc mundum, inueniet et uidebit lumen aeternum, quia eum Chistus redemit a morte. Tunc ergo cogitabit secum, quia cum in honore esset non intellexit, et ideo erit similis- iumentorum, qui similis debuit esse ang
Abbreviated transcription (Latin):
mo cũ in honore eẽt ñ intellexit.
cõparatꝰ ẽ ium̃tis quȩ sensum non
habent. & similis factꝰ est illis. Idoq
cu iste in progenie patrũ suoꝵ
in trouut qui est pat̾ impioꝵ. dñs
de darauit dicens. Uos expatre
diabolo estis. Sunt & illi patres.
de quib dicitur. Relinque mortu¬
ossepelire mortuos suos. Idõ & mo¬
abite usq in t̾ciã & quartam gene-¬
rationẽ ꝓhibitisunt in troire inȩ¬
cłam dñi. ut filii eoꝵ propt̃ peccata
patrũ suoꝵ in trogrent in eoꝵ gene.¬
rationẽ quoꝵ facta imitabant᷑ &¬
mores. Unde & scriptũ est: filii ad¬
ulteroꝵ in consũmatione erunt.
Ergo qui non illũ patrem qui in cȩ¬
lo ẽ sequit᷑ s illũ terrena conliuo¬
ne uiuentẽ. inꝓgeniȩ terreni patris
in trat. Qualis enĩ terrenus. tales
& terreni. ut sit eiꝰ uita terrena:
requies nulla post mortẽ: in ȩt̾nũ
ñ uideat lum̃: qm̃ temporale que¬
siuit. Ille aut̃ qui xp̃i secutus est
głam quȩ de clarauit illuo lum̃

Expanded text:
mo cum in honore esset non intellexit, comparatus est iumentis quae sensum non habent et similis factus est illis. ideo, inquit, iste in progeniem patrum suorum introibit. qui est pater impiorum, dominus declarauit dicens: uos ex patre diabolo estis. sunt et illi patres, de quibus dicitur: relinque mortuos sepelire mortuos suos. ideo et Moabitae usque in tertiam et quartam generationem prohibiti sunt introire in ecclesiam domini, ut filii eorum propter peccata patrum suorum introirent in eorum generationem, quorum facta imitabantur et mores. unde et scriptumest: filii adulterorum in consumma ti erunt. ergo qui non illum patrem qui in caelo est sequitur, sed illum terrena conluuione uiuentem, in\' progeniem terreni patris intrat. qualis enim terrenus, tales et terreni, ut sit eius uita terrena, requies nulla post mortem, in aeternum non uideat lumen, quoniam temporale quaesiuit. ille autem, qui Christi secutus est gloriam, qui desiderauit illud lumen,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃ eoꝵ flagitia pre ualere. Qib
licet in hac uita studiũ potentiȩ
fuerit & diuitiarũ ut aliis dñarent᷑:
s in resurrectione erit seruitꝰ. cum
iustis matutinꝰ s splendor illuxent:
quoꝵ figura ẽ qđ iacob dñs p̃ponit᷑¬

Expanded text:
propter eorum flagitia praeualere. quibus propter eorum flagitia praeualere. quibus licet in hac uita studium potentiae fuerit et diuitiarum, ut aliis dominarentur, sed in resurrectione erit seruitus, cum iustis matutinus splendor inluxerit, quorum figura est, quod Iacob domi
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ. Huiꝰmodi aut̃ uiri. uiuunt scđm
appetentiã suam. quȩ offendici :lum
creat. Et post offendiculũ cõplace¬
bunt in ore suo: s: ñ in corde. Non enĩ
boni de quib dicit᷑ Ore suo bene¬
dicebant. & corde suo maledicebat᷑.:
Quo responsũ est etiã his qui habent
in codicib suis ita scriptũ. Et postea
inore suo benedicent. Uerbũ enim
tuum. prope & more tuosit. &
in corde: Sic̃ oues ininfernũ dedu¬
centur: mors depascet eos: c dña¬
bunt᷑ eiꝰ iusti inmatutinũ: Et au¬
xiliũ eoꝵ ueterescet in inferno
eos xp̃c: de pascit eos mors. Qͥs gͦ
dimitat bonũ pastorẽ. qui pro oicib
sius animã suã ponit: quia ꝑtinet ad
eũ gregis sui cura: Aut quis eligat
mercennariã mortẽ: quȩ oꝑum pessimoꝵ
digna mercede referatur: Simul cog-¬
nosce o homo. quia xp̃c uerꝰ est pastor.
qui suos pascit aduitam. Mors sub
intrauit quȩ ad interitũ ad ducit
alienos: & deuorat eos. quib potest

Expanded text:
eius. huiusmodi autem uiri uiuunt secundum eius. huiusmodi autem uiri uiuunt secundum appetentiam suam, quae offendiculum creat, et post offendiculum complacebunt in ore suo, sed non in corde; non enim boni de quibus dicitur: ore suo benedicebant et corde suo maledicebant. quo responsum est etiam his qui habent in codicibus suis ita seriptum: et postea in ore suo benedicent . uerbum enim tuum prope et in ore tuo sit et in corde. Sicut oues in inf ernum deduce-ntur, mors depascet eos; et dominabuntur eorum iusti in matutinum et auxilium eorum ueteraseet in inf erno os mors. quis ergo dimittat bonum pastorem, qui pro ouibus suis animam suam ponit, quia pertinet ad eum gregis sui cura? aut quis eligat mercennariam mortem, quae operum pessimorum digna mercede referatur? simul cognosce o homo, quia Christus uerus est pastor, qui suos pascit ad uitam. mors sub- intrauit, quae ad interitum adducit alienos et deuorat eos, quibus potest