comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
testet᷑ Illa uͦ iãne auture ꝗͣ uos uelle eddo ex testam̃to uetere.
uxoꝵ sum noctes amataribꝰ uẽndẽ taꝗ̃ abraã duabꝰ gerna¬
nissororib unũ misceri maritũ tãꝗͣ iacob rectores ppłt⁊ qͦs
maxime enteos credas.: millens ⁊ certtenis uolutri eũ scorti
tãꝗͣ cid salomonẽ. aut illd̾itẽ qͣlege uxoria cautũ ĩdentõ¬
nomio÷. deb̃e uxorẽ defunctiiris suctẽ sine filiis obierit. su¬
ꝑstiti fr̃ĩ nube ⁊ eũd sobolẽ ex erł in locũ scitari fr̃is. qͥ facẽ si
noluĩt uir. deb̾e muliertulã ap̃ maiores natu deponẽ d hac
impietate cognati sui q̃relã. ut udẽ arcessitũ eũ consoria gui¬
tate coerceant: qͥsi ꝑnegaũit & ap̃d eos ñ ferat ĩpune. s excalcia¬
to dextripedis calciam̃to ap̃dicta muliere cedat ĩ faciẽ. ⁊ osputꝰ ac
maledictꝰ recedat. habiturꝰ ħ oꝑpbriũ sẽpit̾nũ ĩꝑgeniẽ suã. ħ gͥ¬

Expanded text:
testetur. Illa uero iam ne audire quidem uos uelle credo ex testamento uetere, uxorum suarum noctes amatoribus uendere tamquam Abraham; duabus germanis sororibus unum misceri maritum tamquam Iacob; rectores populi et quos maxime entheos credas, millenis et centenis uolutari cum scortis tamquam Dauid et Salomon; aut illud item. quod lege uxoria cautum in deuteronomio est, debere uxorem defuncti fratris. si idem sine filiis obierit. superstiti fratri nubere et eandem subolem ex eadem in locum suscitare fratris: quod facere si noluerit uir, debere mimpietate cognati sui querelam, ut iidem accersitum eum censoria gravitate coerceant; qui si pernegaverit, apud eos non ferat impune, sed excalceatus dextri pedis calceamento, a praedicta muliere caedatur in faciem, et consputus ac maledictus recedat, habiturus hoc opprobrium sempiternum in progenie sua .
Abbreviated transcription (Latin):
oĩb demonib ĩ molandũ. nat̾e adũsȩ gñtis illatũ. Isti xp̃m exẽpli
p̃bendi causa boptizatũ ĩ iordane. ille dm̃ ip̃m ꝑse ip̃m ĩ tenebͣꝵ
ꝯtaminatiõe sũmersũ. nec totũ einersurũ.sꝙ. eiꝰ mũdari ñ po¬
tuerit ȩt̃na dãnatiõe puniendũ. Isti carnẽ xp̃i a demonũ duce
tẽptatã: ille partẽ dĩ ademonũ gente possessã. & isti ꝗͣ illã
tẽptatã. ut docent resistere tẽptatori: illẽ iã possessã. ut patͥ
ñ possit restitui. nec uictori. Deniq manicħs exdoctͥna denio¬
nioꝵ aliud annuntiat. ut qͣsi eminentior sit: apłi uͦ exdoctͥna
austꝰ dix. Scͥptũ ÷ ĩeugłio. Młti uenient aboriente ⁊ occidente:
¶ t rȩcubent cũ ab hã ⁊ ysaac ⁊ iacob. ĩ regnoceloꝵ. Uos gͣ qr ñ accipi¬
tis patͥarchas: Absit nos qͥ ciuꝗͣ ĩuide mortaliũ. ꝗͣds̃ forte misera.¬
tione respiciens sua. de ꝑditiõe unꝗͣ redux̃it ad saltẽ: s hsane nos

Expanded text:
ibus daemonibus immolandum, naturae adversae gentis illatum. Isti Christum exempli praebendi causa baptizatum in Jordane: ille Deum ipsum per seipsum in tenebrarum contaminatione submersum, nec totum emersurum, sed quod ejus mundari non pottemptatam, ille partem dei a daemonum gente possessam; et isti quidem illam temptatam, ut doceret resistere temptatori, ille illam possessam, ut patri non possit restitui nec uictori; denique Manichaeus ex doctrina daemoniorum aliud adnuntiat, ut quasi eminentior sit, apostoli uero ei dnient ab oriente et occidente et recumbent cum Abraham et Isaac et Iacob in regno caelorum. uos ergo quare non accipitis patriarchas ? absit nos quidem cuiquam inuidere mortalium, quem deus forte miseratione respiciens sua de perditione umquam reduxerit ad salutem, sed hoc sane nos
Abbreviated transcription (Latin):
mouemini. pͥmũ cogitetis qͥnã sitis: qͣminꝰ ydonei ad cõp̃henden¬
dã natã ñ dicã dĩ .s aĩe ur̃e. cõp̃hendendã sane. que ãmodũ uelle
aut uoluisse uos dicitis. certissima rõe ñ uanissima credulitate.
Qđ cũ minune potueritis. sine dubion ꝗͣdui tales estis nullomodo
pot̃itis. illudsaltẽ ꝙ om̃i humane m̃iti: natiiter insitum
si modoid ꝑuerse õpinionis prauitate non tiu ht. dĩ nat᷑ã atq
substantiam. incõmutabilẽ om̃ino & incorr ibilẽ cogitate
uel credite. & manichei continuo noneritis. ataliquando &.
catholici ẽe possitis. Amen. Deo grã.

Expanded text:
mouemini, primum cogitetis, quinam sitis, quam minus idonei ad conprehendendam naturam, non dicam dei. sed animae uestrae, conprehendendam sane, quemadmodum uelle aut uoluisse uos dicitis, certissima ratione, non uanissima credulitate: quod cum minime potueritis — sine dubio enim quamdiu tales estis, nullo modo poteritis — illud saltem, quod omni humanae menti est naturaliter insitum, si modo id peruersae opinionis prauitate non turbetur, dei naturam atque substantiam incommutabilem omnino, omnino incorruptibilem cogitate uel credite, et Manichaei continuo non eritis, ut aliquando et catholici esse possitis amen. Typis
Abbreviated transcription (Latin):
pot̃. Illud sane ⁊ reqͥri int̃ fideles & obici abĩfidelibꝰ solet. s ⁊̃ ipsis ł
parũ eruditis ł nimis ꝯtentiosis. nͥ ãmoniti resipuerint. ꝙ matħs dix̃
iudeoꝵ ħ ip̃m rogantes depuero eiꝰ q egrotabat ut eũ sanaret: ⁊ cũ app¬
pinqͣret domui misit alios ꝑ qͦs dicẽt ñ se ẽẽ dignũ ĩ cuiꝰ domũ int̾ret
iħc. nec se ip̃m dignũ ut ueniret adiħm. Quomꝰ gͦ scđ̾m matħm ac

Expanded text:
potest. illud sane et requiri inter fideles et obici ab infidelibus solet. sed etiam ipsis uel potest. illud sane et requiri inter fideles et obici ab infidelibus solet. sed etiam ipsis uel parum eruditis uel nimis contentiosis, nisi admoniti resipuerint, quod MatthaeuIudaeorum hoc ipsum rogantes de puero eius, qui aegrotabat, ut eum sanaret. et cum adpropinquaret domui, misit alios, per quos diceret non se esse dignum, in cuius domum intraret Iesus, nec se ipsum dignum, ut ueniret ad
Abbreviated transcription (Latin):
scͥptis siue extͣ eccłã siue ĩ ip̃a eccła tãta facilitate ꝓueniat : S tͣria
ĩqͥt int̃ se: scͥpta eoꝵ reꝑiunt᷑. Maligni. malo studiolegitis: stulti ñ
ĩ telligitis. ceti ñ uidetas̃. Qͥ dumagnũ erat ista diligent̃ ĩspicẽ ⁊ eoꝵ d
scͥptoꝵ magnã ⁊ salubrẽ ĩ uenire ꝯgruentiã. si lios ntio ñ ꝑip̃¬
tert. si pietas adiuuaret: Quis it unꝗͣ dudhystoricos legens diniet¬
re scribentes. utrũq uł utrũlibet eoꝵ aut fillere aut falli arbitratꝰ est.
ut ñ solũ ꝗͥ factũ sit uerũ ⁊̃ ꝗͣ ã modũ fãctũ sit ĩtimaret. sic̃ faustꝰ hĩc
eũ głioꝵ uitati uoluit caliunari. qr matħs aliqͥd dix̃ ꝙ lucas cũ idem
nas raret dice p̃t̃misit. qͣsi negauit lucas dixisse xp̃m q. eũ scͥpsit
dixisse matħs : Hinc oĩno nulla unꝗͣ q̃stiofuit. neq h obici nisi
aboĩno ĩ prudentib. ⁊nicħ harũ rerũ ꝯsidare uolentib seu ualentibꝰ

Expanded text:
esiam siue in ipsa ecclesia tanta facilitate proueniat? Sed contraria, inquit, inter se scripta eorum reperiuntur. maligni malo studio legitis. stulti non intellegitis, caeci non uidetis. quid enim magnum erat ista diligenter inspicere et eorundem scriptorum magnam et salubrem inuenire congruentiam. si uos contere scribentes, utrumque vel utrumlibet eorum aut fallere aut falli arbitratus est,ut non solum, quid factum sit, uerum etiam. quemadmodum factum sit, intimaret? sicut Faustus hinc euangeliorum ueritati uoluit calumniari, quia Matthaeus aliquid dixit, quod Lucas, cum idem narraret, di. cere praetermisit, quasi negauerit Lucas dixisse Christum, quod eum scripsit dixisse Matthaeus. hinc omnino nulla umquam quaestio fuit neque hoc obici nisi ab omnino inprudentibus et nihil harum rerum considerare uolentibus seu ualentibus
Abbreviated transcription (Latin):
cant᷑. Qͥdgͦ cũ legimꝰ. obliuiscimꝰ qͦ ãmodũ loqͥ soleamꝰ: Anscͥpt̃a dĩ.
cide acfidelit̃ q̃rt̃. accedant ad xp̃m ñ carne s corde. ñ corporis p̃sen-¬
tia s fidĩ potentia. sic̃ illecent̾io: tẽ meliꝰ ꝗͥ matłs dix̃it sentient. Talib̾
qñ mulier q̃ fluxũ sanguinis patiebat᷑. tãgens fimbriã uestim̃ti ex
salua facta ÷. ħn mirabilit̃ discipłis ss̃ dicẽ uidebat᷑. qͥs me tetigit¬

Expanded text:
 ergo? cum legimus, obliuiscimur, quemadmodum loqui soleamus ? an scriptura dei cide ac fideliter quaerunt, accedant ad Christum non carne sed corde, non corporis praesentia, sed fidei potentia, sicut ille cequando mulier, quae fluxum sanguinis patiebatur, tangens fimbriam uestimenti eius salua facta
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i ħ miseratio cõm̃det. ⁊ bonitas.siue falsũ. scͥptorib eiꝰ crim̃
dicis ĩpuros. ⁊ dm̃ adhuc plangis ĩpurũ: Certe ilł patͥarchiᷤ
p̾t aduentũ saluatoris p̃stitã purgatioẽ. & datã beatã reqͥem
huc flagitiis õibꝰ mergit᷑. adhucĩ impuris oĩbꝰ uolłtat᷑. Ita ñ solũ
uita illoꝵ hõiũ melior erat dõ ur̃o: uerũ ⁊̃ mors ip̃a felicior In.
pot̾: ñ hinctemeritates opinantiũ ꝯsectande qͦ libet hõie hotũ.
nedũtã exec̾bił hẽsis ꝑũsitatẽ nimis longe auitate aberrã¬
tiũ. frustra sibi sane ꝑ hãc obliqͥtatẽ pollicetur faustꝰ. aliqͥd post
Bonũ ÷ uob̃ ut dũ hͥuiuitis istũ relinqͣtis errorẽ : ⁊ u̾itatẽ catho¬
licȩ fidĩ cognoscatis. atq teneatis. Alioqͥn. longe aberit. ꝙ i pol
qͥb ñutiq ĩ morte correctis ł pꝰt passiõe suã iustificatis testimo¬
niũ dñs ꝑhibebat. cũ iudȩos ãmonẽt. ut si abͣhȩ filii ẽent facta

Expanded text:
ic miseratio commendetur et bonitas, siue falsum, scriptoribus eius crimen dicis inpuros et deum adhuc plangis inpurum? certe illis patriarchis post aduentum saluatoris praestitam purgationem et datam beatam requiem huc flagitiis omnibus mergitur, adhuc in inpuris omnibus uolutatur . ita non solum uita illorum hominum melior erat deo uestro, uerum etiam mors ipsa felicior. in potest, non hinc temeritates opinantium consectandae quorumlibet hominum, nedum tam execrabilis haeresis peruersitates nimis longe a ueritate aberrantium. frustra sibi sane per hanc obliquitatem pollicetur Faustus aliquid post bonum est uobis, ut, dum hic uiuitis, istum relinquatis errorem et ueritatem catholicae fidei cognoscatis atque teneatis. alioquin longe aberit, quod sibquibus non utique in morte correctis uel post passionem suam iustificatis testimonium dominus perhibebat, cum Iudaeos admoneret, ut si Abrahae filii essent, facta
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͥd ĩ tunaũ: lucas aũ adħ ip̃m ꝗͦ ã modũ gestũ eẽt oftñdit. ut hĩc
głio. narrare taliquidid̾ ip̃e bis nũo. ñ falsũ nec fallacit̾ s õmo iduo¬
lens ĩ timare ⁊ exponere. ⁊stilo eiꝰ exciꝑent̃ u̾ba eiꝰ eiq recitarent᷑.
utrii ñ aliqͥd plus miniisue dicẽt. aut p̃pꝰtero ordine ñ u̾boꝵ tm̃
ꝙ eu dixisse ñ audierit s uoluisse atq semsisse plane cognouerit.
aut utrũ ñ alicuiꝰ breuĩt̃ cõplectetur sententie uĩtatẽ. cuiꝰ
possit certis regłis cõp̃hendi.qͣmꝰ fiat ut uł indcͥꝵ singuł eiꝰdẽ
rei narratiõib. uł duabꝰ uniꝰ ex una eadẽq re multa diũsa in¬
ueniant᷑. nulla tñ adũsa. ⁊ multa uaria. nulla ꝯtͣria. Sic sol¬
uuntur oĩa de quib sibi isti miseri collũ ligant. ut sp̃m sui er
capłoꝵ qͥb hoc oꝑe qͣntũ dñs adiuuare dignatꝰ : sufficient̃ ut ar¬
bitror plixeq respondi. breuit uos ãmoneo qͥ illo tã nefando &

Expanded text:
madmodum gestum esset. ostendit, ut hinc ngelio, narraret aliquid idem ipse bis numero, non falsum nec fallaciter, sed omnino id uolens intimare et exponere, et stilo exciperentur uerba eius eique recitarentur, utrum non aliquid plus minusue diceret aut praepostero ordine non uerborum quod eum dixisse non audierit, sed uoluisse atque sensisse plane cognouerit; aut utrum non alicuius breuiter conplecteretur sententiae ueritatem, cuius possit certis regulis conprehendi, quomodo fiat, ut uel in duorum singulis eiusdem rei narrationibus uel in duabus unius ex una eademque re multa diuersa inueniantur, nulla tamen aduersa, et multa uaria, nulla contraria. sic «oluuntur omnia, de quibus sibi isti miseri collum quibus hoc opere, quantum Dominus adjuvare dignatus est, sufficienter, ut arbitror, prolixeque respondi; breviter vos admoneo, qui illo tam nefando et
Abbreviated transcription (Latin):
si mͦ pats:: ut cũ ex illo reꝑbent᷑ tã młta. hꝰ soliꝰ nicħ ñ debeat apꝓ¬
siꝑi ciuilia. atq addisciplinã uitȩ cõmunis ꝑtinentia p̃cepta. sr̃¬
sedistis uͦ ꝑxtom̃.⁊ sacͥficia. ⁊ sabb̃m.⁊ obseruatiões eiꝰ. ⁊ azima. qui
abre ÷ si ⁊ nos de testam̃to nouosola accipientes ea q̃ ĩ honorẽ &
tis ac fidelibꝰ. dissimulauim cet̃a q̃ aut̃ simplicit̃ t̃ẽ ⁊ ignoranter
arudibꝰ dicta. aut oblique ⁊ maligne ab inimicis obiecta. aut in-¬
prudent̃ abscͥptoribꝰ affirmata st̃.⁊ pͣtis tͣdita. dico aũħ. ipsũ
natũ exfemina t᷑pit̃. circũcisũ iudaicȩ. sacͥficasse gentilit̃. bap.¬
tiratũ humilit̃. ciicũlatũ adiabolo ꝑdeserta. ⁊ abeo tẽptatũ qͣm
miserrime : His gͥexceptis .&. siqͥd ei abscͥptoribꝰ extestam̃toue¬
tere falsa subtestificatiõe ĩ iectũ÷. credimꝰ cęt̾a. p̃tea crucis eius
mysticã ficionẽ. qͣ nr̃e aĩe passiõi monstͣnt᷑ uulnera: tũ p̃cepta

Expanded text:
cum ex illo reprobentur tam multa, huius solius nihil non debeat adprsuperius diximus, ciuilia atque ad disciplinam uitae communis pertinentia praecepta, supersedistis uero peritomen et sacrificia et sabbatum et obseruationem eius et azyma, quid ab re est, si et nos de testamento noutis ac fidelibus dissimulauimus cetera, quae aut simpliciter tunc et ignoranter a rudibus dicta aut oblique et maligne ab inimicis obiecta aut inprudenter ab scriptoribus adfirmata sunt et posteris tradita? dico autem hoc ipsum natum ex femina turpiter, circumcisum Iudaice sacrificasse gentiliter. baptizatum humiliter, circumductum a diabolo per deserta et ab eo temptatum quam miserrime. his igitur exceptis et si quid ei ab scriptoribus ex testamento uetere falsa sub testificatione iniectum est, credimus cetera, praeterea crucis eius mysticam fixionem, qua nostrae animae passionis monstrantur uulnera, tum praecepta
Abbreviated transcription (Latin):
sibi. tãꝙͣ⁊ h addi filiũ ꝑtineret. si edificatiõe synagogȩ suȩ udei de
cent̾ione paganomeruerint. Nec tñ oĩfariã ilucai ħ u̾bũ reticuit.
puto retogitans ne forte fuiss uerũ. s locũ tñ mutat. applicatq
id alt̃i cuidã cause longe dissimili. i. uͥ dic̃ iħc ad discipłos suos.ꝯten¬
dite intͣre ꝑ angustũ hostiũ. Młti n uenient q̃rentes int̾re: ⁊ ñ poter.
Cũ aũ ĩ trauit ĩqͥt pat familias. ⁊ clauserit ianuã: ĩcipietis foris
uos. Tc̃ ĩcipietis dicẽ. Manducauimꝰ: ⁊bibimꝰ corã te: ⁊ ĩplateis
nr̃is ⁊ ĩ synagogis dociusti. Et dicet uob̾. Nesciouñ estis. discedite
a me õs oꝑarii mniqͥtatis. Ibi erit fletꝰ istͥdor dentiũ. cũ uiditis

Expanded text:
 ad Dei Filium pertineret, si aedificationem synagogae suae Judaei de Centurione pagano meruerint. Nec tamen omnifariam et Lucas hoc verbum reticuit, puto recogitans ne forte fuisset verum: sed locum tamen mutat applicatque id alteri cuidam causae longe dissimili, id est, ubi dicit Jesusustum ostium; multi enim uenient quaerentes intrare et non poterunt. cum autem intrauerit, inquit, pater familias et clauserit ianuam, incipietis foris uos. tunc incipietis dicere: manducauimus et bibimus coram te et in plateis nostris et synagogis docuisti. et dicet uobis: nescio unde estis; discedite a me omnes, operarii iniquitatis. ibi erit fletus et str
Abbreviated transcription (Latin):
longe p̾t apłos existentiũ: Qsi u̾ ⁊ ĩlitt̃is scłaribꝰ ñ fuer̃ certissimi
auctoritatẽ amedicis ñ receptist̃. nec eos aduuauit ñ nulla simi¬
cͣtis: in siqͥs hneget nec saltẽ refellit᷑ s ridet᷑. nͥ qr sic eos ab ip̃o hypoctis
tp̃r usq adħ tp̃s ⁊ deuiceps successiõis series cõm̃daũ. ut hinc dubitare
dem̃tis sit: Ilatonis. aristotił. ciceronis. uarronis. alioꝵq eiꝰmodi
auctoꝵ libs. uñ nouer̃ hoĩes ꝙ ip̃oꝵ sint. nͥ ead̃ tp̃ꝵ sibimet succedẽtiũ¬

Expanded text:
longe post apostolos existentium ? quasi uero et in litteris saecularibus non fuerunt certissimi auctoritatem a medicis non recepti sunt ? nec eos adiuuit nonnulla simicratis, unde si quis hoc neget, nec saltem refellitur, sed ridetur, nisi quia sic eos ab ipso Hippocratis tempore usque ad hoc tempus et deinceps successionis series commendavit, ut hinc dubitare dementis sit? Platonis, Aristotelis, Ciceronis, Varronis, aliorumque ejusmodi auctorum libros, unde noverunt homines quod ipsorum sint, nisi eadem temporum sibimet succedentiu
Abbreviated transcription (Latin):
ritati p̃ponitis. Sui i hinc uob̾aliqͥs moueat q̃stionẽ :⁊ scrupulum
ꝯtͣdictionis ĩping at. dic̃s lib̾s qͦs ꝑfertis manicħi ñ ẽẽ manichei.
qͥd facti estis. Nõne potiꝰ eiꝰ deliram̃ta ridebitis. qͥ ꝯt̾ rẽ tanta co¬
nexionis ⁊ successiõis serie ꝯfirmatã. ĩpudentiã ħꝰ uocis emittat:
S ic̃ gͦ certũ ÷ illos libs ẽe manidñ. ⁊ õino ridendꝰ: qͥextͣuerso uenienᷤᷤ¬
cheũ ł manicħos ẽẽ ridendos. aut ⁊̃ dolendos. qͥ tã fundate aucto
ꝑducte. audent tale aliqͥd dicẽ. Iã gͦ auctoritas manicħ. ꝯferen¬
da ÷ auetoritati apłoꝵ. Ilã litt̾̃as istoꝵ istas ẽẽ tãcertũ ÷ ꝗͣ illas
illiꝰ. Qs aũ manicħm apłis cõparat. nͥ qͥsqͥs se axp̃o qͥmisit apłos¬

Expanded text:
nitis. si enim et hinc uobis aliquis moueat quaestionem et scrupulum contradictionis. inpingat, dicens libros, quos profertis Manichaei, non esse Manichaei, quid facturi estis ? nonne potius eiusdem deliramenta ridebitis, qui contra rem tanta conexionis et successionis serie confirmatam inpudentiam huius uocis emittat? sicut ergo certum est illos libros echaeum uel Manichaeos esse ridendos aut etiam dolendos, qui tam fundatae auctorperductae audeant tale aliquid- dicere. lam ergo auctoritas Manichaei conferenda est auctoritati apostolorum. nam litteras istorum istas esse tam certum est quam illas illius. quis au
Abbreviated transcription (Latin):
⁊calũniis uanitatis uerũ aliq̃n p̃ponite. Cur nñ expediat im
nioꝵ. Neq ipsã ĩmolatiõe rephendit. ꝗͣ faciebant patres p̃fi.¬
gurantes sanguinẽ sacͥficii. qͦnos xp̃c redemit: sq̃ ĩmolant¬
fieri demoĩoꝵ. Nã si nata ip̃a ĩmolaticie carnis eẽt ĩmũda.
utiq ⁊ nescientẽ ꝯtaminaret. Neq it eomn ip̃a ẽẽt. qͦminus
eo ꝙ ñ occisoꝵ s mortuoꝵ aĩaliũ morbida caro ÷: necapta
ad salutẽ corp̃ris. cuiꝰ causa sumimꝰ alim̃tũ. Nãq. ⁊ de effun¬

Expanded text:
calumniis uanitatis uerum aliquando praeponite. cur enim non expediat immniorum. neque enim ipsam immolationem reprehendit, quam faciebant patres praefigurantes sanguinem sacrificii, quo nos Christus redemit, sed quafieri daemoniorum . Nam si natura ipsa immolatitiae carnis esset immunda, utique et nescientem contaminaret. Neque enim eo minus ipsa esset, quo minus eo quod non occisorum, sed mortuorum animalium morbida caro est, nec apta ad salutem corporis, cujus causa sumimus alimentum. Nam quod de effun
Abbreviated transcription (Latin):
iã ñ illi. s uob̾credim. Siaũ uob crede uellemꝰ. testẽ a uob ñerige¬
remꝰ. Dem paraclytꝰ sic ÷ ꝓmissus: ut diceret᷑ ip̃e uos ĩducet ĩoem
iũtatẽ. Quomꝰ añ uos ille̾ inducet in ũitatẽ. qͥuos docet xp̃m ẽe fai¬
lacẽ. Huc accedit. qr si oĩa q̃ de ꝓmissi õe parachti ĩeugłio legunt᷑.
a corruptoribꝰ maioribꝰ ur̃is ĩmissa ẽẽ dicẽmꝰ. Qsi illic de manicho
sic scͥptũ legeretis. ut de alio ĩ telligẽ ñ possemꝰ. qͥd facetis dicite mͥ. nͥ
ceremini: Qua gͥcausa. a uob̾ corrũpi nõ possent: haccausa. anemi¬

Expanded text:
 illi, sed uobis credimus. si autem uobis credere uellemus, testem a uobis non exigeremus. deinde paracletus sic est promissus, ut diceretur: ipse uos inducet in omnem ueritatem. quomodo uos autem ille inducet in ueritatem, qui uos docet Christum esse fallacem? huc accedit. quia si omnia, quae de promissione paracleti in euangelio leguntur, a corruptoribus maioribus uestris inmissum esse diceremus, quod illic de Manichaeo sic scriptum legeretis, ut et alio intellegere non possemus . quid faceretis, dicite mihi, nisi ceremini. qua igitur causa a uobis corrumpi non possent, hac causa a nemi
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ qͥ ħ dicitis. uñ ostñditis sc̃ptas illas ñ ab apłis ministratas: Res
ñ ĩtelligitis. Nã qͥcqͥd tale ꝓtulit faust. ꝙ. ita uob uidet᷑. ita ñ ẽẽ
monstratũ ÷: ⁊ quicqͥd tale auob platũ fuĩt. ħ ita ñ eẽ docebimꝰ.
Quis aiit ferat lectorẽ ł auditorẽ. script᷑ã tante auctoritatis ficiliꝰ. ꝗͣ
utiũ sue tarditatis audere culpare: Anħdicitis. uos parachtũ docuisse
asseriris ꝑsonã nr̃i auctoris. ł potiꝰ deceptoris. Refpordetis. ex euã¬

Expanded text:
ergo quid dicitis? unde ostenditis scripturas illas non ab apostolis ministratas ? resnon intellegitis. nam quicquid tale protulit Faustus, quod ita uobis uideretur, ita non esse monstratum est; et quicquid tale a uobis prolatum fuerit, hoc docebimus. quis autem ferat lectorem uel auditorem scripturam tantae auctoritatis facilius quam uitium suae tarditatis audere culpare? an hoc dicitis uos paracletum docuisse asseritis personam
Abbreviated transcription (Latin):
sane dies paschȩ sollẽnitatis nr̃e. ad diẽ cęlebtiõĩs umbͣtice uido
ñ occurrit: ut & dñicũ diem quoxp̃c resurrexit cõplecterem᷑.¬

Expanded text:
sane dies Paschae solemnitatis nostrae ad diem celebrationis umbraticae Judaeorum sane dies Paschae solemnitatis nostrae ad diem celebrationis umbraticae Judaeorum non occurrit, ut et dominicum diem quo
Abbreviated transcription (Latin):
laborare. ut defuncto frĩ ħ ÷ xp̃o suscitet sem̃ qui ꝓ nob̾ mortuis ÷. & ꝙ.
At uͦ qui electꝰ abȩccła. ministeriũ eugłirandi renuerit: ab ip̃a ȩccłã
signo hoppbrii. ut calciam̃to pedis uni ęxuat᷑: ne sit ĩ eoꝵ sorte qͥb
ip̃e apłs ait. ⁊ calciati pedes ĩp̃paratiõe eugłii pacis ⁊ de qͥb cõme¬
morat ꝓpħa. ꝗͣspeciosi pedes eoꝵ qͥ annuntiant pacẽ qͥ annũtiant
nuat: bene ĩtelligit᷑ utroq pede calciatꝰ. Qui aũ sibi pͥutat quia
credidit satis ẽẽ ꝯsultũ. curam uͦ lucndoꝵ refug̃ alioꝵ: discalciati
illiꝰ ñfigatũ sig̃cauit.s ĩ se ĩpletũ portauit opprobrium.
uidꝙ & pascha a nob̾ obic̃ celebi. necꝙ ita ut uidei celebͣmꝰ in¬
sultat. cũ ouẽ mag̃ nos habeamꝰ inre p̃sentis eugłii ñ in¬
ambra futi. eiꝰq occisionẽ tũ qͦtidie. tũ maxime anniu̾sa ria¬
sollẽnitate. ñuenturã p̃signem. s factã cõmemoremꝰ: Idõ

Expanded text:
laborare, ut defuncto fratri, hoc est Christo, suscitet semen qui pro nobis mortuus est, et an uero qui electus ab ecclesia ministerium euangelizandi rennuerit, ab ipsa ecclesia signo huius opprobrii, ut calciamento pedis unius exuatur, ne sit in eorum sorte quibus ipse apostolus ait: et calciati pedes in praeparatione euangelii pacis, emorat propheta: Quam speciosi pedes eorum qui annuntiant pacem, qui annuntiant nuat, bene intelligitur utroque pede calciatus. Qui autem sicredidit, satis esse consultum, curam uero lucrandorum refugit aliorum, decalciati illius non figuratum significabit, sed in se inpletum portabit obprobrium. Quid? quod et pascha a nobis obicit celebrari nec quod ita ut Iudaei celebramus insultat. cum ouem magis nos habeamus in re praesentis euangelii, nonumbra futuri, eiusque occisionem cum solemnitate non venturam praesignemus, sed factam commemoremus. Ideo
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͥd mortał assũpsisse creaturȩ.ĩ ꝗͣ ĩcõmutabilit ꝑmanens ñ
fallacet̃. s uãcit̃ facẽt atq patet᷑. qͥcqͥd eandẽ creaturã facereac

Expanded text:
aliquid mortalis adsumpsisse creaturae, in qua commutabiliter permanens non aliquid mortalis adsumpsisse creaturae, in qua commutabiliter permanens non fallaciter, sed ueraciter faceret atque pateretur, quicquid eandem creatu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑducit᷑. ut nͥ dĩ nat̾a uiolabił corruptibilisq credãt. exitũ the¬
aticũ longa illa fabula ur̃a reꝑiri ñ pꝰsit : Pt̾remo unscis octoẽe
t̾ras ⁊ decẽ cęlos.ꝙ athlas mũdũ ferat.splenditenensq spẽdat:
& ĩnũabilia talia. imscis: ħ plane ĩqͥ: manicħ̾s me docuit.
S ĩ felix credidisti: neq n uidisti. Si gͦ admilia fabulosoꝵ phã¬
tasinatũ qͥb t̾pĩt gͣuidata ÷. auctoritati ignotissime ⁊ fu-¬
riosissimȩ te subdidisti. ut iõ ħ oĩa cred̾es qr ĩ ilł oscͥpta sunt
lib̾s qͥbꝰ miserabili errore credendũ ẽẽ censiusti cũ tͥ nulla
demonstrarent᷑. cur ñ potiꝰ eugłice auctoritati tã fundate.
tã stabilitȩ.tanta gła diffamate.atq ab apłoꝵ tp̃ribꝰ usq¬
ad nr̃a tp̃ra ꝑsuccessiões certissimas cõm̃date. ñ tesubdis. ut

Expanded text:
perducitur, ut nisi dei natura uiolabilis corruptibilisque credatur, exitum theperducitur, ut nisi dei natura uiolabilis corruptibilisque credatur, exitum theatricum longa illa fabula uestra reperire non possit? postremo unde scis octo esse terras et decem caelos, quod Atlas mundum ferat splenditenensque suspendat et innumerabilia talia? unde scis haec? plane, inquis, Manichaeus me docuit. sed, infelix, credidisti; neque enim uidisti. si ergo ad milia fabulosorum phantasmatum, quibus turpiter grauidata es, te auctoritati ignotissimae et furiosissimae subdidisti, ut ideo haec omnia crederes, quia in illis conscripta sunt libris, quibus miserabili errore credendum esse censuisti, cum tibi nulla demonstrentur, cur non potius euangelicae auctoritati tam fundatae, tam stabilitae, tanta gloria diffamatae atque ab apostolorura per successiones certissimas commendatae non te subdis, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ibi narrat᷑. qr citũcis. qr ꝓillo oblatũ sacͥficiũꝙ tc̃ offerebat. qͥa
baptiratꝰ. qr tẽptatꝰ adiabolo ÷. His aũ exceptis.⁊ testimoniis ex ue
temini acciꝑe: ⁊ p̃cipue crucis eiꝰ mysticã ficionẽ. qͣ passiõĩs aĩe ur̃e
uuln̾a demõstrant᷑. Dem̃ ĩ qͥt p̃cepta salutaria eiꝰ. ⁊ parabolas. cũ c̃
tũq sermõe dificũ. qͥ maxinȩ duaꝵ p̃ferens nataꝵ discretionẽ.
ip̃iꝰ eẽ ñ ueñ ĩdubiũ. Uidetis gͦ id uos agere. ut õis de mediosẽp¬¬
turarũ auferat᷑ auctoritas.⁊ suus cuiꝰq aĩmꝰ auctor sit. qͥd ĩqq sc̃p
auctoritate scͥptũ legit᷑. s iõ rectȩ scriptũ uideãt: qr ħ illi placuit.
Quote cõmittis aĩ misera. ĩ firma. carnalib nebulqͥs inuoluta:
Quote cõmittis: Remoue gͦ auctoritatẽ: uideamꝰ ꝗͣ obtent᷑uᷤ¬
sis assertionẽ. Remoue auctoritatẽ: redde rõnẽ. Fõne rõtua

Expanded text:
lo oblatum sacrificium, quod tunc offerebatur, quia baptizatus, quia temptatus a diabolo est. His autem exceptis et testimoniis ex uettemini accipere et praecipue crucis eius mysticam fixionem, qua passionis animae uestrae uulnera demonstrantur. deinde, inquit, praecepta salutaria eiermonem deificum, qui maxime duarum praeferens naturarum discretionem ipsius esse non uenit in dubium. uidetis ergo id uos agere, ut omnis de medio scripturarum auferatur auctoritas et suus cuique animus auctor sit, quid in quaque auctoritate scriptum legitur, sed ideo recte scriptum uideatur, quia hoc illi placuit. quo te committis, anima misera, infirma, carnalibus nebulis inuoluta? quo te committis? remoue ergo auctoritatem, uideamus, remoue auctoritatem, redde rationem. eone ratio tua
Abbreviated transcription (Latin):
scił ⁊ mali m ĩ ħ ip̃o mũdo euident̃ ostñdit. Atħ ip̃m  ĩfelix.
un decepta es. qr sic̃ ĩ illa scͥpt᷑a gugłica. ita ĩħmũdo nichil
mali putare potiusti. nͥ qͦ tuus carnał sensꝰ offens ÷. si c̃ ser¬¬
pentẽ. ignẽ. uenenũ. ⁊ similia: nec aliꝗͥ bõĩ nͥ ꝙ eũdẽ tuũ car¬
nalẽ sensũ aliqͣ iocũ ditate ꝑmulsit. sic̃ sapoꝵ iocũditas. ⁊ odoꝵ
ł palato similit̃ forte blanditũ ÷. At si uniu̾sã creat̾ã ita pͥus
aspices. ut auctori dõ tribueres. qͣsi legens magnũ quendã li¬
brũ nat̾e rerũ. atq ita si qͥd ibi te offendẽt. cauiã te tãꝗͣ hoĩẽ

Expanded text:
i, mihi in hoc ipso mundo euidenter ostendit. at hoc ipsum est, infelix, unde decepta es, quia sicut in illa scriptura euangelica, ita in hoc mundo nihil mali putare potuisti, nisi quo tuus carnalis sensus offensus est, sicut serpentem, ignem, uenenum et similia, nec aliquid boni, nisi quod eundem tuum carnalem sensum aliqua iucunditate permulsit, sicut saporum iucunditas et ouel palato similiter forte blanditum est. at si uniuersam creaturam ita prius aspiceres, ut auctori deo tribueres, quasi legens magnum quendam librum naturae rerum atque ita si quid ibi te offenderet, causam te tamquam hominem
Abbreviated transcription (Latin):
uob̃ qr młti uenient aboriente ioccidente. ⁊ recũbent cũ abͥkã ⁊ ysa.¬
ac ⁊ iacob ĩ regno celoꝵ. filios aũt regni mittent ĩtenebͣs ext̃iores:
ĩqͥb nulla ẽẽt ĩuenta fides. At uͦ lucas. qͣnꝗͣ ⁊ ip̃e ut necessariũ ħ
⁊ memorabile utt̃ xͥ mirabilia gesta ĩ serendũ putau̾it eugłio
suo: de abrahã tñ illie ⁊ysaac ⁊ iacob. nullã factitat iñtionẽ. Qđ¬
cur gͦ gestũ ip̃m cõmemorat erga cent̾ionẽ ⁊ puerũ eiꝰ. ꝙ eque
longe satis insinuatũ iã fuiss nob̃̾ matħi sollertia: S falsũ÷. Nãq
nde obsettiõe ip̃a aduerienduesũ. matłs ꝗͣ dic̃ ꝙ idẽ ꝑ semetipsũ

Expanded text:
uenient ab oriente et occidente et recumbent cum Abraham et Isaac et Iacob in regno caelorum; filios autem regni mittent in tenebras exteriorein quibus nulla esset inuenta fides. at uero Lucas quamquam et ipse ut necessarium hoc et memorabile inter Christi mirabilia gesta inserendum putauerit euangelio suo, de Abraham tamen illic. de Isaac et Iacob nullam facit mentionem. qcur ergo gestum ipsum commemorat erga centurionem et puerum eius, quod aeque longe satis insinuatum iam fuisset nobis Matthaei sollertia? sed falsum est. namque et de obsecratione ipsa adueniendi legum Mat
Abbreviated transcription (Latin):
faciãt. ut qͣntũ acd aĩũ iã dudũ ip̃i iuclicaũtis eã ñeẽ sincerao.
quis partĩ pat̾ ip̃e ut edits ligito suo eã uob̃: partĩ moyses scͥpse¬¬
rit fudeł ⁊ integer. solifiliĩ putatis cestam̃tũ ñ potuisse corrũpi.
solũ ñ hr̃e alit qd ĩ se debeat imꝓbari. p̃sertĩ q nec ab ip̃o scͥptũ
c̃stat. nec ab eiꝰ apłis. s lõgo p̾t tempr̃e aqͥbꝰdã ĩcerti nõis uiris. qͥ

Expanded text:
ut quantum ad animum jamdudum ipsi judicaveritis eam non esse sinceram, quamvis partim Pater ipse, ut creditis, digito suo eam vobis, partim Moyses scripserit, fidelis et integer, solius Filii putatis Testamentum non potuisse corrumpi, solum non habere aliquid quod in se debeat improbari? praesertim quod nec ab ipso scriptum constat, nec ab ejus Apostolis, sed longo post tempore, a quibusdam ince
Abbreviated transcription (Latin):
nos. ⁊ discipłoꝵ xp̃i cõcordẽ eetũ. ĩ crim̃ duocare discorttie:
qr nos legentes aiadũtimꝰ cordis optutu sanissimo. eqͥssimu
nec ip̃oꝵi maiestati. nec fiłi nr̃e ẽueniãt. Suide nec uos ut di¬
cere ceꝑã. t testam̃to uete intũcisioẽ creditis actipiẽiã carna¬
lit̃. quis ita sit scptũ. neq subotio ac uacatiõe colenttũ sabbm.
ĩduo. ⁊ partẽ ꝗ ãplectimini. partẽ uresuitis. ut pascha. &
 ⁊ ip̃m testam̃ti uet̃is aniũsale sacrũ. Cuiꝰ ĩ celebratiõe euĩ
sit scͥptũ uob̃ ñ solũ agnũ mactare ełnctũ sub nocte. s et̃
diebꝰ.uii. abstinẽ afermẽto. ⁊ ẽc cõtẽtosazimo. cũ pyc̾dii uoᷤ
pascha ꝗ absumitis. p̃t̾mittitis uͦ ritũ illũ ac motẽ. qͥ caus¬
aubis c̃munibꝰ. uifũ nob̃ ⁊ uehem̃t̃ ereditũ. morticina q⁊ un¬

Expanded text:
sti discipulorum concordem coetum in crimen deuocare discordiae? quae quia nos legentes animaduertimus cordis obtutu sanissimo, aequissimum nec ipsorum maiestati nec fidei nostrae conueniant. Proinde nec uos, ut dicere coeperam, de testamento uetere circumcisionem creditis accipiendam carnaliter, quamuis ita sit scriptum, neque sub otio ac uacatione colendum sabbatum, in duo, et partem quidem amplectimini, partem uero respuitis, ut pascha, quod est et ipsum testamenti ueteris anniuersale sacrum: cuius in celebratione cum sit scriptum uobis non sol cum picridiis, uos pascha quidem adsumitis, praetermittitis uero ritum illum ac morem, quo caua cibis communibus uisum uobis est et uehementer creditum morticina qu
Abbreviated transcription (Latin):
phetias. q̃ regẽ uentũ iudeis sig̾ficabat. qr ip̃m putetis ẽe iħm. et
pauta q disciplinȩ ciuilis p̃cepta c̃omunia. ut ÷ ñ occides. ñ mecha
purissima qͦꝙ legẽs ⁊ meȩ saluti c̃ueniẽtia. ea pt̃mitto. q̃a ur̃is
maioribꝰ ĩcducta fallatit̃ ⁊ maiestatẽ ip̃i ⁊ grã decolorãt. An si pa.¬
tͥs testam̃tũ ht̃ aliqͣ in qͥbꝰ parũ debeat audiri. patͥsa ẽe uultis

Expanded text:
a ipsum putatis esse Iesum, et pauca quaedam disciplinae ciuilis praecepta communia, ut est: non occides, non moechabpurissima quaeque legens et meae saluti conuenientia ea praetermitto, quae a uestris maioribus inducta fallaciter et maiestatem ipsius et gratiam docolorant? An si patris testamentum habet aliqua, in quibus parum debeat a
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ in libͥs noui testam̃ti ñ accipitis. õmo rep̃henditis. nec axp̃o nec
ab apłis eiꝰ dicta ł ꝯscͥpta asseueratis. Uidetis gͦ: qͣntũ int̃ nos ⁊
uos. ꝙ ad hancrem attinet distet. Cũ itaq auob̾ q̃rit᷑. qr ñ oĩa ĩ¬
respuitis. rephenditis. accusatis. ac acorruptoribꝰ ĩ serta ẽẽ ꝯten¬
ditis: nolite ĩ exẽplũ assumere distinctionẽ fidĩ. ł obseruationis
nr̃e. s põem reddite p̃sũptiõis ur̃ȩ.A nob̃ u si q̃rat᷑. cur ñ eo ritu
colamꝰ dm̃ qͦ coluer̃ hebrei patres tp̃r uet̃is testam̃ti. respõdem
aliud nob̃ dm̃ p̃cepisse ꝑ patres noui testam̃ti: neq ħꝯtͣ uetꝰ testa

Expanded text:
quae in libris noui testamenti non accipitis, omnino reprehenditis nec a Christo nec ab apostolis eius dicta uel conscripta adseueratis. uidetis ergo, quantum inter nos et uos, quod ad hanc rem adtinet, distet. cum itaque a uobis quaeritur, quarespuitis, reprehenditis, accusatis, a corruptoribus inserta esse contenditis, nolite in exemplum adsumere distinctionem fidei uel obseruationis nostrae, sed rationem reddite praesumptionis uestrae. A nobis enim si quaeratur, cur non eo ritu colamus deum, quo coluerunt Hebraei patres tempore ueteris testamenti, respondemus aliud nobis deum praecepisse per patres
Abbreviated transcription (Latin):
egite eũgłmi ⁊ au̾tite ibi sp̃m st̃m appellatũ digitũ dĩ. Ca qͥppe
anniũsarie ĩeccła celeb̾nt᷑. q̃ĩ signit̃ excellentia certis dieb fac¬
ta st̃. ut coꝵ necessariã salubrẽq memoriã. festiuitas ꝯcelebta
custodiat. Si uultis gͦ nosse qr̃ celebmꝰ pascdaa. qr tc ꝑ nob ĩmolatꝰ:¬
xp̃c Siuultis nosse. qrñ illd̾ ritu udaico cęlebͣm. qr illa erat uen¬
turi ueri pfig̾atio. ħ cõpleti cõmemoratio. Futurũ au ⁊p̃t̃itũ.¬

Expanded text:
tite ibi spiritum sanctum appellatum digitum dei. ea quippe anniuersarie in ecclesia celebrantur, quae insigniter excellentia certis diebus facta sunt, ut eorum necessariam salubremque memoriam festiuitas concelebrata custodiat si uultis ergo nosse quare celebramus pascha: quia tunc pro nobis immolat si uultis nosse, quare non illud ritu Iudaico celebremus quia illa erat uenturi ueri praefiguratio, haec conpleti commemoratio'. futurum aut
Abbreviated transcription (Latin):
apło. ne d monioꝵ doctͥnã intulisse tunc yconiũ uideat᷑. cĩ
cũ theelã oppigneratã iã thalamo. ĩ amore ẜ mone suo ꝑpetuę
uirginitatis in̾cedit. Qd uͦ ⁊ ł magistꝰ ip̃o dicemꝰ ac scĩmonie
tortus auctore ibu. ⁊ huiꝰ ip̃iꝰ ꝓfessionis puellaꝵ celite sponso. qͥ
ĩ euãgłio tͥa gña taxans spadonũ. unũ natiuũ. altm facticiũ. t̃¬
cordibꝰ fs̃ execia tupiditate. spadonũ uice. ĩ eiꝰ ȩccła sẽꝑtaqͣ ĩ domo¬

Expanded text:
o, ne daemoniorum doctrinam intulisse tunc Iconium videatur, cum Theclam oppigneratam jam thalamo, in amorem sermone suo perpetuae virginitatis incendit. Quid vero et de magistro ipso dicemus, ac sanctimonii totius auctore Jesu, et hujus ipsius professionis puellarum caelibe sponso, qui in Evangelio tria genera taxans spadonum, unum nativum, alterum factitium, tecordibus suis exsecta cupiditate spadonum uice in eius ecclesia sem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣ ꝓpħis atꝙ moysi. qͥloge alit̾ uixisse ꝓbant᷑. ꝗdi cognitoribꝰ
nate mnentis fuisse. qr alit putauĩnt ĩqͥnatũ. Ersũ gͥ talibꝰ nuec̃
sit scriptũ. nͥ eos qͥ corde ƿuro fuũit dm uide ñ posse. At uͦ hi ⁊̃
si casti ab illicitis facinoribꝰ extitissẽt. sola tñ ħ abstinẽti aqͥbdã
eseis suꝑstitio. sim̃tẽ cõtaminat. diuinitatis eis potuit negasse

Expanded text:
is atque Moysi, qui longe aliter uixisse probantur quam dei cognitoribus natae mentis fuisse, quia aliquid putauerint inquinatum. quorsum ergo talibus sit scriptum nisi eos, qui corde puri fuerint, deum uidere non posse? at uero hi etiam si casti ab inlicitis facinoribus exstitissent, sola tamen haec abstinendi a quibusdam escis superstitio, si mentem contaminat, diuinitatis eis potuit negasse
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃i putauĩnt c̾ẽ ñ mũtla. Uos uͦ qͣ nẽ excusatiõe utimnini. si pau¬
lo clamante nicħ ẽẽ ñ mũctũ. ⁊ doctͥnas d̾morioꝵ appellãte
ciboꝵ abstinentiã.⁊ m̃te pollutos uocante qͥ aliqͥd putauĩt
ĩqͥnatũ. nec solũ abstinetis. ut diximꝰ. s ÷ głam captatis ex inde.
⁊eo aueptiores uos creditis xp̃o qͦ eritis abstinẽtiores acibis .i.ẜ¬

Expanded text:
ipsi putauerint esse non munda; uos uero, qua nunc excusatione utimini, si Paulo clamante nihil esse non mundum et doctrinas daemoniorum appellante ciborum abstinentiam et mente pollutos uocante, qui aliquid putauerint inquinatum, non solum abstinetis, ut diximus, sed etiam gloriam captatis exinde et eo acceptiores uos creditis Christo, quo eritis abstinentiores a cibis, i
Abbreviated transcription (Latin):
eet qͥñ libidini s ranoĩ seriute. Quantomag̃ gͦ ĩ scã uirgine ma¬
ria qͥ xp̃i carnẽ fide ꝯcepit. nicħ habuer̃ tͣpitudtinis m̃bra q̃ nec
humano licitoꝙ c̃ceptui.s diuino tm partui seruier. merito pla¬
ne sic honestata. ut nob xp̃m quẽ corctibꝰ integͥs ẽdendo c̃ciꝑemꝰ.
derent. Nullo mͦ txỹc matrẽ nascendo facẽt detiorẽ. ⁊cui munꝰ
fecunditatis attulerat. decus uirginitaris auferrae. H u̾acit̃ ñ
fallacit̃ facta facta s̃. s noua s̃. s insolita s̃. s contͣ nat᷑e curfũ no¬
tissimũ st̃. qr magna. q mua. qr diuina.⁊ eo maq̃ uã. certa.fir¬

Expanded text:
quanto magis ergo in sancta uirgine Maria, quae Christi carnem fide concepit, nihil habuerunt turpitudinis membra, quae nec humano licitoque conceptui, sed diuino tantum partui seruierunt? merito plane sic honestata, ut nobis Christum, quem cordibus integris credendo conciperemus do enim Christus matrem nascendo faceret deteriorem, ut cui munus fecunditatis adtulerat, decus uirginitatis auferret. haec ueraciter, non fallaciter facta sunt; sed noua sunt, sed insolita sunt, sed contra naturae cursum notissimum sunt, quia magna, quia mira, quia diuina et eo magis uera, certa, fir
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ t̾re fructibꝰ abstinẽt. uł sẽꝑsic̃ pauei. uł certis cliebꝰ att tp̃ribꝰ.
sic̃ ꝑ qͣdragesimã fere os. qͣnto maq̃ quisꝙ uł minꝰ seu uolu¬
erit. seu potuit. Uos aũ ip̃a creat᷑ã negatis bõã.⁊ ĩmũdã dicitis.
qd carnes diabolꝰ oꝑet᷑. feculentiore matĩa mali. Ac ꝑħ. eas tã¬
ꝗ ĩmũdiora.⁊ truculentiora diuincła exhorrentes abictis.
auditoribꝰ aũ ur̃is qͦs tamꝗͣ distinctos agne sac̃dotũ ddixistis.
eũ. qͥfit ꝑ ĩ continentiã. s tñcũ c̃iuge. Neq n c̃cedit ẜ ueniã¬

Expanded text:
sicut pauci, uel certis diebus atque temporibus, sicut per quadragesimam fere omnes, quanto magis quisque uel minus seu uoluerit seu potuerit. uos autem ipsam creaturam negatis bonam et inmundam dicitis, quod carnes diabolus operetur faeculentiore materia mali, ac per hoc eas tamquam inmundiora et truculentiora dei uestri uincula exhorrentes abicitis. auditoribus autem uestris, quos tamquam distinctos a genere sacerdotum dixisti, eum, qui fit per incontinentiam, sed tamen cum coniuge. neque enim conceditur se
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ pͥmꝰ ñ antistitibꝰ sobũ. s om̃i cõfuse hõiũ gn̾i. suilla intdre ĩt¬
paulũ dixisse c̃cedã. uictꝰ tñabs te ñ añfuero. ꝗͣ tu moysendã¬
nauĩs ac ꝓpħas. ut qd ratioẽ conuict᷑ ⁊ uĩtare nũꝗͣ fortasse fe¬
cisses: id nuc uentͥs causa facẽ uidearis. blasphemare moysen. S
uͦ ⁊ aliud de tͥbꝰ pueris ap̃ uos inlanihele. qͥ uehem̃t̃ ꝑm̃ c̃fun

Expanded text:
qui primus non antistitibus solum, sed omni confuse hominum generi suilla interdixerit, etPaulum dixisse concedam, uictus tamen abs te non ante fuero, quam tu Moysen damnaueris et prophetas, ut quod ratione conuictus et ueritate numquam fortasse fecisses, id nunc uentris causa facere uidearis, blasphemare Moysen. Est uero et aliud de tribus pueris apud uos in Danihele, quo uehementer perin
Abbreviated transcription (Latin):
ebdomatias. si ananas. ⁊ azarias. ⁊ misahel pueri cdiuine ĩntiꝰ
istinctu holeribꝰ uti maluer̃.⁊ leguminib. sid̾niq ĩ uoħ̃ qͦt¬
qͦt abstinẽt̃. ñ ademoniis impulsua faciũt. si qttragesima sine
uino ⁊ carnibꝰ ñ suꝑstitiose a uob̃. s diuina lege ẜuat᷑. uidete
q̃so. uidete. ne sũmȩ dm̃tie ħ sit. apauilo dictũ putare. qd̾mo¬
nec uidetis hine ⁊ uirgines ur̃as d monioꝵ. qͥ certatĩ semꝑ ad hac̃¬
dsistitis a talibꝰ inceptis. Qd ĩ fraudẽ miseras induutis filias hõiũ.

Expanded text:
divinae mentis instinctu, oleribus uti maluerunt et leguminibus; si denique in vobis quotquot abstinent, non a daemoniis impulsi id faciunt; si Quadragesima sine vino et carnibus non superstitiose a vobis, sed divina lege servatur: videte, quaeso, videte, ne summae dementiae hoc sit a Paulo dictum putare, quod daemonec uidetis hinc et uirgines uestras daemoniorum doctrina capsistitis a talibus inceptis? quid in fraudem miseras inducitis filias hominum,
Abbreviated transcription (Latin):
bilit tdidit quẽdã sathane inĩtitũ carnis. ut sp̃o saluus sit.
ĩ die dñi iħi. tradidit: alios. ut discerẽt ñblasphemare.
egunt sc̃ͥpt̾as apocͥphas manichei: anescio qͥbꝰ sitoribꝰ fabłaꝵ¬
erãt: & examinare talia pot̾ant: eos uã locutos ẽẽ cognos¬
cerẽt. Ibi tñ legũt apłm thomã: cũ eẽt ĩ qͦdã nuptiãꝵ c̃ui

Expanded text:
biliter tradidit hominem satanae in interitum carnis, ut spiritus saluus sit biliter tradidit hominem satanae in interitum carnis, ut spiritus saluus sit in die domini Iesu. tradidit et alios, ut discerent non blasphemare. legunt scripturas apocryphas Manichaei a nescio quibus sutoribus faberant et examinare talia poterant, eos uera locutos esse cognoscerent. ibi tamen legunt apostolum Thomam, cum esset in quodam nuptiarum c
Abbreviated transcription (Latin):
stam̃ti pecc̃ores occidendo. seriuerint dispensatores
noui testam̃ti. idẽq expositores uẽtis testam̃ti. a pec̃coni¬
Eͥd gͦ crudele moyses aut mandauit. aut fec̃. cũ cõmissũ
sibi ppłm sc̃e ⁊elans.⁊ uni uͦ dõ subditũ cupiens p̾tea qͣm
cognouit. ad fabricandũ ⁊ colendũ ydolũ defluxisse. m̃tẽq
ĩpudicã ꝓstituisse demoĩbꝰ. ĩpaucis eoꝵ iundicans gladio.
qͦsds̃ ip̃e quẽ offendãt alto ⁊ certo udicio feriendos uoluiss
ĩ ferri: ĩpsenti salubrãt t̾ruit: disciplinã ĩposterũ sauxit:
ã eũ nulla crudelitate. s magna dilectiõe fecisse ꝙ fecit.
qͥs ñ ĩ u̾b eiꝰ agnoscat. orantis ꝓpec̾co eoꝵ ⁊ dicentis. si dimit¬
tis ilł pecem dimitte: sin aũ dele me de libro tuo: Cõparans
g unquisq pie prudens illã cedẽ:⁊ hãc p̃cẽ. uidet ꝓfecto &¬
qñ sic seuit qͥsic amat. Sic plane ⁊ apłs ñ crudelit̃ s ama¬

Expanded text:
stamenti peccatores occidendo, seruierint dispensatores stamenti peccatores occidendo, seruierint dispensatores noui testamenti idemque expositores ueteris testamenti a peccatoriquid ergo crudele Moyses aut mandauit aut fecit, cum commissum sibi populum sancte zelans et uni uero deo subditum cupiens posteaquam cognouit ad fabricandum et colendum idolum defluxisse mentemque inpudicam prostituisse daemonibus, in paucos eorum uindicans gladio, quos deus ipse, quem offenderant, alto et secreto iudicio feriendos uoluisset inferri, et in praesenti salubriter terruit et disciplinam in posterum sanxit? nam eum nulla crudelitate, sed magna dilectione fecisse quod fecit, quis non in uerbis eius agnoscat orantis pro peccato eorum et dicentis: si dimittis illis peccatum, dimitte; sin autem, dele me de libro tuo? conparans ergo unusquisque pie prudens illam caedem et hanc precem uidet profecto a sed ama
Abbreviated transcription (Latin):
iħm xp̃m dñm nr̃m. S q̃ sit distributio udicantis: mise¬
rantis dĩ.curaliꝰ sic aliꝰ aũ sic: occultis sit causis. iustis tn.
⁊ ordinent᷑. nec unui̾sitatis nat᷑a turbare uł t̾pare ꝑmit.¬
tant᷑: meritoꝵ suoꝵ locis: ꝯditiõibꝰ deputatã. Quecũ ita¬
sint. ⁊ cũ ꝑħ secretũ uidicioꝵ dĩ motꝰq humanaꝵ uolun¬
tatũ.: eis dẽ ꝓsꝑitatibꝰ alii corrũpant᷑. alii tẽꝑant utant᷑.
⁊ensdẽ adu̾sitatibꝰ alii deficiant. alii ꝑficiant. Cũq ip̃a
humana mortalitas uitaq tẽptatio sit sr̃ t̾rã. qͥs hõiũ
noũ cui ꝓsit. aut obsit. ĩpace regnare. uł seriure. uł uacare.
uł mori. ĩ bello: aut ĩꝑare. uł pugnare. ł uincere. ł occidi.
ob. ñ nͥ ꝑdunũ obẽẽ uidiciũ: Qd gͦ ĩ silimꝰ ĩtemerarias
rep̃hensiões. atq utinã hoĩum. ⁊ñdi : Seriuerint dis¬
pensatores uetis testam̃ti idem᷑q p̃nũtiatores noui te¬

Expanded text:
inum nostrum. sed quae sit distributio iudicantis et miserantis dei, cur alius sic, alius autem sic, occultis fit causis, iustis tamen. et ordinentur, ne uniuersitatis naturam turbare uel turpare permittantur, meritorum suorum locis umanarum uoluntatum eisdem prosperitatibus alii corrumpantur, alii temperanter utantur, et eisdem aduersitatibus alii deficiant, alii proficiant, cumque ipsa humana mortalisque uita temptatio sit super terram: quis hominum nouit, cui prosit aut obsit in pace regnare uel seruire uel uacare uel mori, in bello autem imperare uel pugnare uel uincere uel occidi ?  per diuinum obesse iudicium. Quid ergo insilimus in temerarias reprehensiones atque utinam hominum et non dei? seruierint dispensatores ueteris testamenti idemque praenuntiatores noui te
Abbreviated transcription (Latin):
lenti auctoritati obluctet᷑. Ip̃egꝰ ꝯuincat. ñ eã ꝑtinuisse ad
catholicis. Aliȩ qppe: apud nos ñ hñt adhas res. ullũ pondꝰ auc¬
toritatis. Ip̃e st̃ u qͣs recep̃ ⁊ tenet eccłã toto orbe diffusa: q̃ ꝑillas:¬
marie faustꝰ posuit: ꝙ patrẽ hũit extͥbu leui sac̃ dotẽ quẽdã nõie
uida ĩ tͥbuleui fuisse adoptatũ: uł ip̃m uł eiꝰ aliquẽ ꝓgñatorẽ.
uł certe ĩ tribu leui ita natũ: ut destyrpe dd ꝯsanguinitatẽ
aliquã ducet: sic̃ fieri potuisse idem faustꝰ fatet᷑ ut maria de
fuiss. iñ si filia ioseph nupsiss ĩ tribu leui. ñ absurde diceret᷑¬

Expanded text:
lenti auctoritati obluctetur . ipse ergo conuincat non eam pertinuisse ad catholicis. aliae quippe apud nos non habent ad has res ullum pondus auctoritatis; ipsae sunt enim, quas recipit et tenet ecclesia toto orbe diffusa, quaMariae Faustus posuit, quod patrem habuerit ex tribu Leui sacerdotem quendam nomine Iuda in tribu Leui fuisse adoptatum, uel ipsum uel eius aliquem progeneratorem, uel certe in tribu Leui ita natum, ut de stirpe Dauid consanguinitatem aliquam duceret: sicut fieri potuisse idem Faustus fatetur, ut Maria de fuisset. Proinde si filia Joseph nupsisset in tribu Levi, non absurde diceret
Abbreviated transcription (Latin):
ħ fien potiũt: euãgłio simplicit̾ credite. ⁊ uos potiꝰ tã male ac ꝑu̾se
argum̃tari desiftite. Ꝙ aũ putat q̃rentũ e̾e faustus. Qde se iħe
ip̃e p̃cticauĩt. cui ñ tustũ uitdat᷑: S nũqͥ ħ sciri pot̃. nͥdiscipłis eiꝰ
narrantibꝰ.: Quibꝰ si ñectit᷑. annũtiantibꝰ qͣ de uirgine natꝰ sit:
qͦm eis fides habebit᷑. annũtiantibꝰ qͣtde se ip̃e p̃licauĩt. Si enĩ
cꝓlate fuĩnt litt̾ȩ aliquȩ. q̃ nullo alio narrante ip̃iꝰ ꝓpͥe xp̃i eẽ tli¬

Expanded text:
hoc fieri potuerit, euangelio simpliciter credite et uos potius tam male ac peruerse hoc fieri potuerit, euangelio simpliciter credite et uos potius tam male ac peruerse argumentari desiri potest, nisi discipulis ejus narrantibus? Quibus si non creditur annuntiantibus quod de virgine natus sit, quomodo eis fides habebitur annuntiantibus quid de se ipse praedicaverit? Si enim prolatae fuerint aliquae litterae, quae nullo alio narrante ipsius proprie
Abbreviated transcription (Latin):
p̃m natũ ex maria ñ e̾ẽ. lecturꝰ es. Cũ ꝗͥ necesse sit. alteruor
hoꝵ libroꝵ e̾ẽ m̃dacẽ. cui nos censes potius fidẽ accõmodare.
debe. eine quẽ illa eccła ab ip̃o dp̃o ĩ choata: ꝑ apłos ꝓuetta.cer¬
ta successiõũ serie usꝙ ad hec tpr̃a toto ternaꝵ orbe dilatata.
ab initio tͣditũ ⁊ cõẜuatũ agnosct. att apꝓbat. anei. quẽ
eał eccła ĩcognitũ reꝓbat. cũ ẽt ꝓferat᷑ ab hõibꝰ ita uãtibꝰ¬
ut xp̃m laudent eẽ m̃titũ: Hdicturꝰ es. Genealogia ip̃a cõ-¬
side̾t᷑ duoꝵ euãgłii libroꝵ. utrũs cõueniat. lã hinc̃ alibi ĩ h
oꝑe diximꝰ. q̃ dicendũ fuit. Neq n uos mouet: nͥ ꝗã modũ tuo prts
potiũt hr̃e ioseph. Ꝙ si cogitantibꝰ ñ occrisset. unus qͥ genuit:
alius qͥ adoptauit: nec sic facile debiustis acdu̾sus tantã auctori¬
tatẽ p̃poͣꝑam ꝓferre sententiã. Nc̃ uͦ siuł ãmoniti cogitatis. qͣm

Expanded text:
Christum natum ex Maria non esse lecturus es. cum ergo necesse sit alterum horum librorum esse mendacem, cui nos potius censes fidem adcommodare debere? eine, quem illa eccta successionum serie usque ad haec tempora toto terrarum orbe dilatata ab initio traditum et conseruatum agnoscit atque adprobat, an ei, quem eadem ecclesia incognitum reprobat, cum etiam proferatur ab hominibus ita ueracibum laudent esse mentitum? Hic dicturus es: genealogia ipsa consideretur duorum euangelii librorum, utrum sibi conueniat. iam hinc alibi in hoc opere diximus, quod dicendum fuit. neque enim uos mouet, nisi quemadmodum duos patres potuerit habere Ioseph. quodsi cogitantibus non occurrisset unus, qui genuit, alius, qui adoptauit, nec sic facile debuistis aduersus tantam auctoritatem praeproperam proferre sententiam; nunc uero si uel admoniti cogitatis, quam