comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
N ueste poderis quam habebat: totus erat orbis t̾rarum. Et
parentum magnalia: in quatuor ordinib lapt dum eraut
sculpta.et magnificentia tua: in dyademate capitis illiꝰ
erat scripta. Aliu¬
poliauit me gła mea: et abstulit coronam de capite
meo. D estruxit me undiq ⁊ pereo: & quasi euillse ar¬
boris abstulit spem meam. I ratus est contra me furor eius: Q sic

Expanded text:
n veste poderis quam habebat, totus erat orbis terrarum, et parentum magnalia in quatuor ordinibus lapidum erant sculpta, et magnificentia tua in diademate capitis illius erat scripta poliavit me gloria mea; et abstulit coronam de capite meo. Destruxit me undique, et pereo, et quasi evulsae arboris abstulit spem meam. Iratus est furor ejus c
Abbreviated transcription (Latin):
hũ saluator scli redemptis ope subuem ⁊ pia dei geitrix sa¬
lutem posce miseris. Cetus omnes angelici patriarcharum
cunei & ꝓphetarũ merita nobis precentur ueniam.ap¬
tista xp̃i preuius & claiuger ethereus cũ ceteris apłis nos sol¬
uant nexu criminis. Chorus sacratus marryrũ confessio
sacerdotum & uirginalis castitas nos a peccatis abluant.
lectorũ suffragia omnes q ciues celici annuant uotis suppli.¬
cum et uite poscant premiũ. Laus honor uirtꝰ gła dõ pr̃i ⁊ filio

Expanded text:
u Salvator saeculi: Redemptis ope subveni: Et pia Dei Genitrix Salutem posce miseris. Coetus omnes Angelici, Patriarcharum cunei, Et Prophetarum merita, Nobis precentur veniam. Baptista Christi Praevius, Et claviger aethereus, Cum caeteris Apostolis, Nos solvant nexu criminis. Chorus sacratus Martyrum, Confessio Sacerdotum, Et virginalis castitas, Nos a peccatis abluant. Monachorum suffragia, Omnesque cives coelici Annuant votis supplicum; Et vitae poscant praemium. Laus, honor, virtus, gloria, Deo
Abbreviated transcription (Latin):
Anctoꝵꝰ meritis inclita gaudia pangamus socii.
gestaq fortia nam gliseit animus ꝓmere cantib uictoꝵ
genus optimum. Hi sunt quos retinens mundus inhorruit
ip̃m nam sterili flore paridum spreuere penitꝰ te q secuti sũt
rex xꝑe bone celitus. Hi pro te furias atq ferocia calcarunt
hominũ seuaq uerbera cessit his lacerans fortiter ungula
nec carpsit penetralia. Cedunt᷑ gladiis more bidentium
non murmur resonat non q̃rimonia. sed corde tacito mens
bene conscia conseruat patientiam. Que uox que pote.¬
pit lingua retexere que tu mr̃ibus mun̾a p̃paras rubrinã

Expanded text:
Sanctorum meritis inclyta gaudia Pangamus socii, gestaque fortia: Nam gliscit animus promere cantibus Victorum genus optimum. Hi sunt quos retinens mundus inhorruit: Ipsum nam sterili flore per aridum Sprevere penitus, teque secuti sunt, Rex Christe bone coelitus. Hi pro te furias, atque ferocia Calcarunt hominum, saevaque verbera: Cessit his lacerans fortiter ungula Nec carpsit penetralia. Caeduntur gladiis more bidentium: Non murmur resonat, non querimonia; Sed corde tacito mens bene conscia Conservat patientiam. Quae vox, quae poterit lingua retexere, Quae tu
Abbreviated transcription (Latin):
ocutꝰ ẽ dñs ad moysem dicens descende in egiptum
dic pharaoni ut dimittat ppłm meum induratum est
cor pharaonis nonuult dimitere ppłm meum nisi in manu
forti. U̾ Uidens uidi afflictionem ppłi mei qui est in egipto
et gemitum eoꝵs audiui et descendi liberare eos. Induratũ¬

Expanded text:
est Dominus ad Moysen, dicens: Descende in Aegyptum; dic Pharaoni ut dimittat populum meum. Induratum est cor Pharaonis, non vult dimittere populum meum, nisi in manu forti. Vers. Videns vidi afflictionem populi mei, qui est in Aegypto; et gemitum eorum audivi, et descendi liberare eos. Induratu
Abbreviated transcription (Latin):
pauet. et retenta corpora linquens fugit in remota ocius umbras. Di¬
ic locus nempe uocitat᷑ aula regis et̾mi nueaq celi portaq̃ uisio.¬
uite patriam petentes accipit om̃s. urbo quã nullꝰ quatit. aut
uagantes diruunt uẽti penetrantq nimbi non tetris ledit piceus
los gubnans qͥ tui sũmo celebrant amore gaudia templi. N ulla
nos uite erucient molesta sint dies leti placideq noctes nullus
ex nobis ꝑeunte mundo sentiat ignes Hec dies inqua tͥ cõseera¬
tã conspicis. ram tribuat ꝑhenne gaudiũ nob̾ uigeatq longo

Expanded text:
pavet, et retenta Corpora linquens fugit in remotas Ocius umbras. Hpavet, et retenta Corpora linquens fugit in remotas Ocius umbras. Hic locus nempe vocitatur aula Regis aeterni, niveaque coeli Porta, quae sanctos patriam petentes Accipit omnes. Turbo quam nullus quatit, aut vagantes Diruunt venti penetrantque nimbi, Non tetris laedit piceus los gubernans Qui tuo summo celebrant amore Gaudia templi. Nulla nos vitae crucient molesta. Sint dies laeti placidaeque noctes. Nullus ex nobis pereunte mundo Sentiat ignes. Haec dies in qua tibi consecratam Conspicis aram, tribuat perenne Gaudium nobis vigeatque longo
Abbreviated transcription (Latin):
que sola uirgo parturit hec uota clemens accipe Quipascis ĩt̾
lilia septus choreis uirginum sponsus de eoruis gła sponsisq re.¬
dens p̾mia Q uocunq ꝑgis uirgines secũt᷑ atq laudibus post ie
canentes cursitant hymnosq dulces ꝑsonant. Te de p̾camur largi
nr̃is ad auge mentib nescire ꝓrsus omĩa corruptiõis uuln̾as łatꝰ.
ab ore supplicum uõta parit̾q hymnũ cerne benignus ẽ erne qd̾.
puro ds in honore plebs tua supplex resonat inaula annuo euiꝰ rede¬
unt colenda tempore festa. Hec domus rite tͥ dedieata noscitur
inqua ppłs sacratum corpus assumit bibit : beatũ sangunis hau¬
stũ. Hic saero sc̃i latices uet̾nas diluunt culpas ꝑimuntq noxais
chrismate uͦ genus ut creet᷑.xp̃icolarum. Hic salus egris mediema
fessis lum̃ orbatis ueniaq nr̃is fertur offensis timor atq meror
pellit᷑ oĩs. emonis seur perit hie rapina
pellit᷑ oĩs. emonis seui perit hie rapina ꝑuieax monstrum¬
ꝑ uieax monstrum

Expanded text:
Quem sola Virgo parturit; Haec vota clemens accipe. Qui pascis inter lilia, Septus choreis Virginum, Sponsus decorus gloria, Sponsisque redens praemia. Quocumque pergis, Virgines Sequuntur, atque laudibus Post te canentes cursitant, Hymnosque dulces insonant. Te deprecamur largius, Nostris adauge mentibus, Nescire prorsus omnia Corruptionis vulnera. ab ore Supplicum vota, pariterque hymnum Cerne benignus. Cerne quod puro, Deus, in honore Plebs tua supplex resonat in aula, Annua cujus redeunt colenda Tempore festa. Haec domus rite tibi dedicata Noscitur, in qua populus sacratum Corpus assumit, bibit, et beati Sanguinis haustum. Hinc sacrosancti latices veternas Diluunt culpas, perimuntque noxas, Chrismate vero genus ut creetur Christicolarum. Hic salus aegris, medicina fessis, Lumen orbatis, veniaque nostris Fertur offensis, timor atque moeror Pellitur omnis. Daemonis saeva perit hic rapina, Pellitur omnis. Daemonis saeva perit hic rapina Pervicax monstrum
Abbreviated transcription (Latin):
& quasi rosa plantata suꝑ riuos aquars fructifica
Tuasi libanus: odorem suauitatis habete. lorete
flores. quasi lilium date odorem. et frondece in grãm:
ec collaudate canticum: & bñdicite dñm in oꝑibus
suis. a te nomini eius magnificentiã: & confitemini
illim uoce labioꝵ ur̃oꝵ. n canticis labioꝵ et cytha¬
ris: & sic dicetis in confessione. oꝑa dñi unuersa bona

Expanded text:
rosa plantata super rivum aquarum fructificate quasi libanus odorem suavitatis habete florete flores quasi lilium date odorem et frondete in gratiam et conlaudate canticum et benedicite Dominum in operibus suis date nomini eius magnificentiam et confitemini illi in voce labiorum vestrorum in canticis labiorum et cinyris et sic dicetis i
Abbreviated transcription (Latin):
sanie iussit ꝑimi in r̃em iustumq terris obrui quẽ regna celi continent¬
Hine nos precantes supplices te potiꝰ pussime in hoe triumpho
mr̃is dimitte noxam seruulis. Ut partem hunis muni heredi¬
hiu corona celsior ⁊ ueritas sublimior qui confitẽti. nffessoris¬
seruulo reddis ꝑhemne p̾miũ a suyplicanti cetui obtentu hꝰ
optimi remissionem erimiũ rumpẽdo nexũ uineli. Anni re¬
curso tempore dies reluxỹ lumine qd̃ sẽs hic de corpore polum
migrauit p̃potens ic uana terre gaudia ⁊ lutulenta predia
polluta cuncta deputans ouans tenet celestia. diuisio.¬
e tp̃e rex pussime hic confitendo iugit̃ calcauit hostẽ fortiter
suꝑbũ acsatellitẽ Uirtutũ actu ⁊ fide confessioĩs ordine ieui¬
na menbra deferens dapes suꝑnas obtinet. Plus eurrit incer¬
tamine confessor iste sustinens quam martyr ietuia fufferens inu¬

Expanded text:
saniae Jussit perimi martyrem Justumque terris obrui Quem regna coeli continentsaniae Jussit perimi martyrem Justumque terris obrui Quem regna coeli continent. Ob hoc precatu supplici Te poscimus piissime, In hoc triumpho martyris Dimitte noxam servulis. Ut partem hujus muneris Haeredicelsior Et veritas sublimior, Qui confitenti servulo Reddis perenne praemium, Da supplicanti coetui Obtentu hujus optimi, Remissionem criminum Rumpendo nexum vinculi. Anni recurso tempore Dies reluxit lumine, Quo sanctus hic de corpore Polum migravit praepotens. Hic vana terrae gaudia Et lutulenta praedia Polluta cuncta deputans Ovans tenet coelestia. Te, Christe, rex piissime, Hic confitendo jugiter Calcavit hostem fortiter Superbum ac satellitem. Virtutum actu et fide Confessionis ordine, Jejuna membra deferens, Dapes supernas obtinet. Plus currit in certamine Confessor iste sustinens, Quam martyr ictum sufferens, Mu
Abbreviated transcription (Latin):
terna xp̃i munera. ⁊ mr̃m unctorias laudes ferentes debitas letis canamꝰ
mentibus Cecłarum principes belli triumphales duces celestis aule
milites et uera mundilumina. Terrore uicto scłi penisq sprc is cor
radunt᷑ igni mres. ⁊ bestiarum dentib. armata seuit ungulis tortoris
in sani marius. Nudata pendent uiscera sanguis sacratus funditur
cipem. In his paterna gł in his uoluntas sp̃c exultat in his filiꝰ
celum repletur gaudio Te nunc redemptor q̃s ut mr̃m cõsor¬
s̃ tuoꝵ militum sors et corona premium laudes canentes martyris
ab solue nexu criminis. Hic testis ore ꝓtulit qd cordis archa credidit
xpm̃ sequendo reperit effusione sanguinis. Dicnempe mundigau¬
dia & blandimenta noxia caduca rite deputans ꝑuenit ad celestia.
Tempsit tiramini uincula diras cathenã u̾bera et uoce elara nuntiat
dm̃ creasse omnia. diuisio. enas eueurrit fortiter et sustulit
uirilit̾ ꝓ te esfundens sanguinẽ et̾na bona possidet. Ex hoc furor ue¬

Expanded text:
terna Christi munera, Et martyrum victorias, Laudes ferentes debitas, Laetis canamus mentibus. Ecclesiarum principes, Belli triumphales duces, Coelestis aulae milites, Et vera mundi lumina. Terrore victo saeculi, 1223 Spretisque Traduntur igni martyres, Et bestiarum dentibus, Armata saevit ungulis Tortoris insani manus, Nudata pendent viscera, Sanguis sacratus funditur, cipem. In his Paterna gloria, In his voluntas Filii, Exsultat in his Spiritus, Coelum repletur gaudiis. Te nunc, Redemptor, quaesumustuorum militum Sors, et corona, praemium, Laudes canentes Martyris Absolve nexum crChristum sequendo repperit Effusione sanguinis. Hic nempe mundi gaudia Et blandimenta noxia Caduca rite deputans Pervenit ad coelestia. Tempsit tyranni vincula, Diras catenas, verbera, Et voce clara nuntiat Deum creasse omnia. Poenas cucurrit fortiter Et sustulit viriliter, Pro te effundens sanguinem Aeterna dona possidet. Ex hoc furor ve
Abbreviated transcription (Latin):
lugebatis suꝑ eã: ut potemini a lacte. et satiemini ab u
berib consolationis erus. t cumauulsi fueritis a lacte:
qulemini ab introitu głie eius.uia hec dicit dñs: ecce
go declino in eos ut flumen pacis: ꝙ tt torrens mundais
glie gentium. ueri eoꝵ in humeris portabuntur: ẽt suꝑ
genua consolabuntur  uemadmodũ mat̃ consolat¬

Expanded text:
lugebatis super beribus consolationis ejus. Et cum avulsi fueritis a lacte, epulemini ab introitu gloriae ejus . Videtis quo ego declino in eos ut flumen pacis, et ut torrens inundans gloriam gentium. Filii eorum super humeros portabuntur, et super genua consolabuntur. Quemadmodum s
Abbreviated transcription (Latin):
fuit p̃sentia. Humore de paralisi eurat puellam debilem mordiq iafit fom¬
tem sẽi liquoris unguine. P acem leproso dans uiro sordes fugauit ulcerum
et qd̾ lauaret morbidos iordanis ẽ in osculo. His et ꝑorbem cognitis ing̃¬
tibus miraculis possessor alti sp̃e nunc regnat in celestib. Gła tͥ dñe.¬

Expanded text:
fuit praesentia. Humore de paralysi Curat puellam debilem, Morbique rasit tomfuit praesentia. Humore de paralysi Curat puellam debilem, Morbique rasit tomitem Sancti liquoris unguine. Pacem leproso dans viro Sordes fugavit ulcerum, Et quod lavaret morbidum Jordanis est in osculo. His et per orbem cognitis Ingentibus miraculis, Possessor alti Spiritus Nunc regnat in coelestibus. Gloria
Abbreviated transcription (Latin):
niũ. doctoꝵ ac pontificum. ꝓ nob̾ p̃cesꝓfluas. deuotꝰ offer dño. ostem
repellat ut seuum.opemq pacis dirigat. ⁊ nr̃a simul pectora. fides ꝑfer¬
tamuniat. diuisio scendant nr̃e ꝑtinus. ad thronuna uoces gse. men¬
tesq nr̃as erigat. qui sede splendet fulgida. ieurns enismaneat.
he firma flagret caritas. hic ad salutis commoda. sunis oecuret firau¬
lis.  rrores õs auferat. uagosq sensus corrigat. ⁊ cirigat uestigia
nr̃a pacis ꝑsemitam. Qucis in arce fulgida. hec sacra feribat carma¬
ęllator armmis inentus. mariinus arlu nobilis. que gesserit mita uno.¬
arte scã pallidos. resu̾citauit mortuos. & febre cathecuminũ et alte¬
rum suspendio. Orationis ambntu latro sepultiis ꝓditur. qua nõ
cadebat impetu. ⁊mnusresiȩra auoi: diuisio. Irosana duui seis¬
cenderet in aera frãmam rẽpulit quo extũta sũt uicendia ỹ bͥs¬

Expanded text:
nium Doctorum ac pontificum Pro nobis preces profluas Devotus offer Domino. Hostem nium Doctorum ac pontificum Pro nobis preces profluas Devotus offer Domino. Hostem repellat ut saevum Opemque pacis dirigat Et nostra simul pectora Fides perfecta muniat. Ascendant nostrae protinus Ad thronum voces gloriae Mentesque nostras erigat Qui sede splendet fulgida. Hic virtus ejus maneat, Hic firma flagret charitas, Hic ad salutis commoda Suis occurrat famulis, Errores omnes auferat, Vagosque sensus corrigat Et dirigat vestigia Nostra pacis per semitam. Lucis in arce fulgida Haec sacra scribat carmiellator armis inclytus, Martinus, actu nobilis, Quae gesserit miraarte sancta pallidos Resuscitavit mortuos, De febre Catechumenum Et alterum suspendio. Orationis ambitu Latro sepultus proditur; Qua non cadebat impetu Pinus reflexa ducitur. Profana dum succenderet In aera flammam repulit, Quo exstincta sunt incendia Imb
Abbreviated transcription (Latin):
płoꝵ suptarẽ laurentiũ archidiaconẽ. pari corona mr̃m ⁊⁊ mana sacra¬
uit fides. Sxrtum seguens hic mrẽm. responsa uatisretulit. merere fili
desine sequeris me post enauũ Nec territ᷑ pene metu. heres stturus
sanguiniis spectauit obtutu pio. qd̾ ipse mox ꝑsolueret Iam tune in illo mar¬
Tyre egit triumphum mrĩs. successor equus singrapham uocis tenens:
sanguiis. DiiiisIo. ost triduum iussus tam̃ census sacratos pra dere
spondet pie nec abnuit addens dolum uictorie. pectaculum pulcher¬
runim. egena cogit aginina. in opesq monstrans predicat hu sunt
opes eccle. Uere pion ꝑpetes inopes ꝓfecto sunt opes auarus illusus
dolet fiammas ⁊ ultrices parat. ugit ꝑustus carnifex finsq cedit
ignib uersate ine martyr uocat uorate sicoctũ ẽ iubet. la tͥ dñe de sancto
plicantes quesumꝰ. ut nos placatus uisites pse cum scĩs angłis. eũ iustis
cũ apłis. illustra iocum iugit̃ quouune orantes degimus.astissimoꝵ om¬

Expanded text:
orum supparem Laurentium archidiaconem, Pari corona martyrum Romana sacravit fides. Xystum sequens hic martyrem, Responsa vatis retulit: Moerere, fili, desine, Sequeris me post triduum. Nec territus poenae metu Haeres futurus sanguinis, Spectavit obtutu pio Quod ipse mox persolveret. Jam tunc in illo martyre Egit triumphum martyris, Successor aequus syngrapham Vocis tenens et sanguinis. Post triduum jussus tamen Census sacratos prodere, Spondet pie nec abnuit, Addens dolum victoriae. Spectaculum pulcherrimum: Egena cogit agmina, Inopesque monstrat praedicans: Hi sunt opes Ecclesiae. Vere piorum perpetes Inopes perfectae sunt opes, Avarus illusus dolet, Flammas et ultrices parat. Fugit perustus carnifex Suisque cedit ignibus, Versate me, martyr vocat, Vorate, si coctum est, jubet. Gloria tibi, Domine, icantes quaesumus, Ut nos placatus visites. Ipse cum sanctis angelis, Cum justis, cum apostolis, Illustra locum jugiter, Quo nunc orantes degimus. Castissimorum om
Abbreviated transcription (Latin):
udite qͥ longe estis qͥ fecerim dicit dñs: et cognoscite uicini fortitu¬
dinẽ meã. Conterriti sunt insyon peccatores: possedit tremor ypo¬
critas Quis pot̾it habitare de uobis cũ igne deuorante: aut quis
habitabit ex uobis cũ ardorib sempiternis Qui ambulat in iusti¬
cuis et loquit᷑ ueritatẽ ⁊ qui ꝓieit auariciam excalumma: et excu¬
tit manus suas ab om̃i mun̾e Qui obturat aures suas neaudiat

Expanded text:
udite qui longe estis que fecerim: dicit Dominus et cognoscite fortitudinem meam. Conterriti sunt in Syon peccatores: possedit timor Ypocritas. LXXXV Quis poterit habitare de vobis cum igne devorante: aut quis habitabit ex vobis cum ardoribus sempiternis. Qui ambulat in iustitiis: et loquitur veritatem. Qui proicit avaritiam et calumniam: et excutit manus suas ab
Abbreviated transcription (Latin):
bus tuis: quibus preuaricata es in me. uia cunc auiferã
de medio tui magniloquos suꝑbie cue: & non adicies ex¬
altari amplius in monte sc̃o meo.t derelinquam in me¬
dio tui popłm pauꝑem et egenum: et sperabunt in noĩe
dñi reliquie isrł. on facient iniquitatem nec loquentur
mendatium: et ñ inuenietur in ore eoꝵ lingua dolosa.¬
m̃ ipsi pascentur et accubabunt: & ñ erit qui exterreat.

Expanded text:
bus tuis: quibus prevaricata es in me. Quia tunc auferam de medio tui magni locus supervie tue: et non adicies exaltari amplius in monte sancto meo. Et derelinquam in medio tui populum pauperem et egenum: et sperabunt in nomine Domini reliquie Srahel. Non faciet iniquitatem nec loquentur mendacium: et non invenietur in ore eorum lingua dolosa. Quoniam ipsi pascentur et accubabunt: et non erit qui exterreat.
Abbreviated transcription (Latin):
et exaudi orationẽ seruoꝵ tuoꝵ Scdm benedietionẽ aaron cda populo tuo:
et dirige nos inuiam iusticie. Ut sciant om̃s qͥ habitant terrã: quia tues ds̃
os scĩ dñi uocabimini: ministri dei nr̃i. Dicet᷑ uobis fortitudinẽ gentiũ
domedetis: et in gła eoꝵ suꝑbietis. Pro confusione ur̃a dupplici et rubore:
laudabunt partem eoꝵ. Proptea int̾ra sua dupplicia possidebunt: leti¬
cia sempit̾na erit eis. Quia ego dñs diligens iudiciũ: et odio habens rapi¬

Expanded text:
tuorum. Secundum benedictionem Haaron da populo tuo: et dirige nos in viam iustitie. Ut sciant omnes qui inhabitant terram: quia tu es Deus omini vocabimini: Ministri Dei nostri, dicetur vobis: Fortitudinem gentium comedetis, et in gloria earum superbietis. Pro confusione vestra duplici et rubore, laudabunt partem eorum: Propter hoc in terra sua duplicia possidebunt, laetitia sempiterna erit eis. Quia ego Dominus diligens
Abbreviated transcription (Latin):
afine usq ad finem fortiter suauiter disponensq omnia uea
ad docendum nos uiam prudentie. A Dadoriay et dux
domꝰ israel qui moysi in igne flamine rubi apparuisti et ai ã syua
legẽ dedisti ueni a dredimendũ nos in brachio extento. A Gradix iesse qui
stas insignum popłoꝵ suꝑ quem continebunt reges os suum quem gen¬
tes deprecabuntur ueni adliberandum nos iam noli tardare A
Oclaius dauid et ceptrum domus isrł qui aperis et nemo olaudit clau¬
dis et nemo aperit ueni et educ uinctum de domo carceris sedentem
intenebris et umbra mortis.
tem intenebris et umbra mortis.
Drex gentiũ et desideratus earum lapisq angularis qui facis
utraq unum ueni salua hominem quem de limo formasti.
emmanuel rex et legifer noster expectacio gentium et sal¬
uator earum ueni ad sauandum nos¬
domine deus noster

Expanded text:
nem fortiter, suaviter, disponensque omnia, veni ad docendum nos viam prudentiae. Ant. O Adonai, dux domus Israel! qui Moysi in igne flammae rubi apparuisti, et ei in Sina legem dedisti, veni ad redimendum nos in brachio extento. Ant. O radix Jesse! qui stas in signum populorum, super quem reges continebunt os suum, quem gentes deprecabuntur, veni ad liberandum nos, jam noli tardare. Ant. O clavis David, et sceptrum domus Israel! qui aperis et nemo claudit, claudis et nemo aperit, veni et educ vinctum de domo carceris, sedentem in tenebris, et umbra mortis. tem in tenebris et umbra mortis.O Rex gentium, et desideratus earum, lapisque angularis! qui facis utraque unum, veni, salva hominem quem de limo formasti. Ant. O Emmanuel Rex et legifer noster, exspectatio gentium et Salvator earum! veni ad salvandum nosDominus Deus noster
Abbreviated transcription (Latin):
ierusalem cito ueniet salus tua quare sspecies.¬
merore consumeris nunquid consiliarius non est tibi
quia innouauit te dolor saluabo te &. liberabo te noli ti¬
cum eo & erit indie illa lux magna et exibunt de ierłm¬
e sicut aqua munda et regnabit dñs in eternũ super

Expanded text:
erusalem, cito veniet salus tua; quare moerore consumeris? Nunquid consiliarius non est tibi, quia innovabit te dolor. Salvabo te, et liberabo te, noli ticum eo; et erit in die illa lux magna. Et exibunt de Jerusalem, sicut aqua munda; et regnavit Dominus in aeternum super
Abbreviated transcription (Latin):
ex homeliis seĩ augustini beatissima
suauitate diffusis. compendiosus
breuiator excerpsi. Non nulla uero
incalce etiam ꝓprio sudore subte¬
xiii. in quo utroq opere siquid
utilitatis inueneris: di donis
adscribere. Siquid suꝑflui: mcę fra¬
gilitati compatere. Intercedentẽ ꝓ nob̾

Expanded text:
ex homiliis sancti Augustini latissima ex homiliis sancti Augustini latissima suavitate diffusis, compendiosus breviator excerpsi. Nonnulla vero in calce etiam proprio sudore subtexui. In quo utroque opere, si quid utilitatis inveneris, Dei donis ascribe; si quid superflui, meae fragilitati compatere. Intercedentem pro nobis
Abbreviated transcription (Latin):
maduerd̾e potuimus: continet an¬
nos uiginti et octo. Idẽ tiberii cesa¬
ris annos sex. Gaisannos quattuor.
claudii. a nnos quattuor decim.
cuius pͥncipiis petrus apłs romã
uenit. et quarto anno fame facta:
octauo anno sunt uidei aroma ex¬
pulsi. Item neronis annos quattu¬
or describit. quorum duos extremos
beatus paulus rome inlibera man¬
sit custodia. Ex quo intelligimus
tempora discernant: herodes. rex qͥ¬
et philippus.⁊ lisanias. thetrarche
prefuerunt annis sex. herodes rex
qui et agrippa: qui cesarce periit anniꝰ
septem. agrppa filius eius sub quo
paulus romã missus ẽ: annos quĩ¬
decim: cuius restant usq ad sub¬
uersionem hierosolimorum: anni
duo decim: hec distinetius exsecu¬
tus sum: ut cum eusdem libelli
reuoluas hẏstoriã: quid sub quo
tempore gestum sit: euidenter agno¬
scere possis. Misi autem et explana¬
tiumeulam epłȩ beatissimi euuan¬
głiste ioħis. euiuis maximã partem

Expanded text:
madvertere potuimus, continet anmadvertere potuimus, continet annos viginti octo, id est, Tiberii Caesaris annos sex, Caii annos quatuor, Claudii annos quatuordecim. Cujus principis Petrus apostolus Romam venit, et in quarto anno fame facta, octavo anno sunt Judaei Roma expulsi. Item Neronis quatuor annos, quorum duos extremos beatus Paulus Romae in libera mansit custodia. Ex quo intelligimus tempora discernam, Herodes, Philippus et Lysanias tetrarchae praefuerunt annis sex. Herodes rex, qui et Agrippa, qui Caesareae periit, annos septem. Agrippa, filius ejus, sub quo Paulus Romam missus est, annos quindecim. Cujus restant usque ad subversionem Jerosolymorum anni duodecim. Haec distinctius exsecutus sum, ut cum ejusdem libelli revolvas historiam, quid sub quo tempore gestum sit, evidenter agnoscere possis. Misi autem et explanatiunculam Epistolae beatissimi evangelistae Joannis, cujus maximam partem
Abbreviated transcription (Latin):
turȩ: dignum suo labore haberet
locum: uerum etiam deinceps
que ꝑapłos gesta sunt que suffi¬
cere credidit ad edifficandam fi¬
dem legentium uel audientium
ita scripsit. ut solus eius liber fi¬
de dignus haberetur in eccła de
apłorum actibus narrantis: reꝓ¬
batis omnib qui non ea fide qua
oportuit facta dictaq apłorum
scribere ausi sunt. Eo quippe tem¬
pore scripserunt marcus et lucas.
etiam abipsis ad huc incarne ma¬
nentibus apłis ꝓbare potuerunt
Nam dnĩ nuti gerebatur: ut non
solum apłi qui uiderant. s et disci¬
puli qui auditu didicerant: facta
xp̃i dictaq conscriberent: quati¬
nus sequentib eccłȩ doctoribus. ea
que non uiderant predicandi seri¬
bendiq fiducia pariter et auetori¬
tas preberetur. actus uero apłorum
et precipue beati pauli. cuius in¬
diuiduus inperegrinando comes
extitit beatus lucas. sicut uiderat
ipse cõposuit. Quorũ omnis textus
quantum exaliorum historiis ani-¬

Expanded text:
turae dignum suo labore haberet turae dignum suo labore haberet locum, verum etiam deinceps quae per Apostolos gesta sunt, quae sufficere credidit ad aedificandam fidem legentium, vel audientium, ita scripsit, ut solus ejus liber fide dignus haberetur in Ecclesia de apostolorum actibus narrantis, reprobatis omnibus qui non ea fide qua oportuit facta dictaque apostolorum scribere ausi sunt. Eo quippe tempore scripserunt Marcus et Lucas,  verum etiam ab ipsis adhuc in carne manentibus apostolis probari potuerunt. Nam Domini nutu gerebatur ut non solum apostoli qui viderant, sed et discipuli qui auditu didicerant, facta Christi dictaque conscriberent, quatenus sequentibus Ecclesiae doctoribus ea quae non viderant praedicandi scribendique fiducia pariter et auctoritas praeberetur, Actus vero apostolorum, et praecipue beati Pauli, cujus individuus in peregrinando comes exstitit beatus Lucas, sicut viderat ipse composuit. Quorum contextus omnis, quantum ex aliorum historiis ani
Abbreviated transcription (Latin):
litteras scisse quam hebreiças. Unde
sermo euis tam ineuuangłio quam
inactibus apłorum comptior ẽ. et
scłarem redolet eloquentiam. magisq
testimoniis grecis utitur quam he¬
brcis. Ex quo accidit. quod maxime
miror et ꝓpt̾ ingenii tarditatem ue¬
hementissimo stupore iam ꝑculsus
nescio ꝑscruptari. qua racione cũ
in hebraica ueritate a diluiio usq
ad abraham decem generationes
calamum regente. nullatenus fal¬
sum scribere potuit: Undecim ge¬
nerationes. uixta .lxx. interpretes
ad iecto cainam meuuangłio po¬
nere maluerit: ideo autem ineuuã¬
gelii ꝓemio dicit sibi uisum eẽ
exordine diligenter scribere: qm̃
multi conati sunt. s eos debemus
accipere. quorum in eccła nulla ex¬
tat auctoritas. quia id quod conati
sunt. implere minime potuerunt.
Iste autem non solum usq ad resur¬
rectionem assumptionẽq dnĩ ꝑdu¬
xit narracionẽ suam. ut inquat tu¬
or auctoritatib euuangelicȩ scrip¬

Expanded text:
litteras scisse quam Hebraeas. Unde litteras scisse quam Hebraeas. Unde sermo ejus, tam in Evangelio quam in Actibus apostolorum, comptior est, et saecularium redolet eloquentiam, magisque testimoniis Graecis utitur quam Hebraeis. Ex quo accidit quod maxime miror, et, propter ingenii tarditatem, vehementissimo stupore perculsus, nescio perscrutari, qua ratione cum in Hebraica veritate a diluvio usque ad Abraham decem generationes calamum regente, nullatenus falsum scribere potuit, undecim generationes, juxta septuaginta Interpretes, adjecto Cainam, in Evangelio ponere maluerit. Ideo autem in Evangelii Prooemio dicit sibi visum esse ex ordine diligenter scribere, quoniam hoc multi conati sunt. Sed eos debemus accipere quorum in Ecclesia multa exstat auctoritas, quia id quod conati sunt implere minime potuerunt. Iste autem non solum usque resurrectionem, assumptionemque Domini perduxit narrationem suam, ut in quatuor auctoribus evangelicae Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
uel mistice gesta uel obseurius dic¬
ta uidebantur ut potui delucida¬
re temptaui. In quo me opusculo
cum alii plurimi fidei catholice
scͥptores tũ maxĩe uiuit arator sc̃e
romane eccłȩ subdiaconꝰ qͥ ipsũ ex ordi¬
ne librũ heroico carmine ꝑcurrens.
ñ nullos in eodẽ metro allegoriȩ flores
ãmiscuit. occasionẽ m tͥbuens uł alia erhĩ col¬
ligendi. uel eadem planius expo¬
nendi. actus igitur apłorum ut
quidem sonare uidẽtur hysto¬
riam. et nascentis ȩccłȩ infanciã¬
esse texere. s si nouerimus scripto¬
rem eorum lucã medicũ esse cuius
laus ẽ in euuangłio animaduerte¬
mus pariter omiã uerba illius a
nime languentis eẽ medicinam.
Squib nos aliqua uixta modulũ
nostre paruitatis exposituri: pri¬
mum ammonere curaiuimus. ip¬
sum euuangłistam lucam ut dic¬
tum ẽ. iuxta traditionem ueterũ
eccłe tractatorum. medicinȩ artis
fuisse ꝑitissimum: et magis grecas

Expanded text:
vel mystice gesta vel obscurius dicvel mystice gesta vel obscurius dicta videbantur, prout potui dilucidare tentavi. In quo me opusculo cum alii plurimi fidei catholicae scriptores, tum maxime juvit Arator sanctae Romanae Ecclesiae subdiaconus, qui ipsum ex ordine librum heroico carmine percurrens, nonnullos in eodem metro allegoriae flores admiscuit: occasionem mihi tribuens, vel alia ex his colligendi, vel eadem planius exponendi. Actus igitur apostolorum ut quidem sonare videntur historiam, et nascentis Ecclesiae infantiam texere: sed si noverimus scriptorem eorum Lucam esse medicum, cujus « Laus est in Evangelio, » animadvertemus pariter omnia vernimae languentis esse medicinam. Et quibus nos aliqua justa modulum nostrae parvitatis exposituri, primo admonere curabimus ipsum evangelistam Lucam, ut dictum est, juxta traditionem veterum Ecclesiae tractatorum, medicinae artis fuisse peritissimum, et magis Graecas
Abbreviated transcription (Latin):
simo & uere beatis¬
simo acca ep̃o. Beda
ꝑpetuã in dño salute.
Accepi creberrimas
beatitudinis tuȩ litteras: quibus
me commonere dignatus es: ne
mentis accumen in hercia Eorpere
et obdormire ꝑmittam: S meditan¬
dis scrutandisq cotidie scripturis.
uigil atq indefessus insistam. Sed
post expositionem apocalipseos scĩ
euuangłiste ioħis. quam fratris no¬
stri eusebii rogatu tribus libris
complexam. mox tibi transseriben¬
dam destinaui. In explanationem
quoq beati euuangłiste luce. uixta
uestigia patrum quantum uale¬
a sudoris impendam. Quod quia
facere necdum potui. et operis ui¬
delicet inmensitate ꝑterritus. et
obstrepentium causarum quas tu
melus nosti necessitate prepeditus:
tue postulationis contempneret᷑
auctoritas. quod interim potui fe¬
ei. Misi enim opusseulum in actꝰ
apłorum. quod ante non multos
dies editum. et uelocissime quãtũ
tempus dederat ne tua sacroscã uo¬
luntas impediretur emendatum.
membranulis indideram. Ybi ea q̃

Expanded text:
simo et vere beatissimo Accae episcopo, Beda, perpetuam in Domino salutem. Accepi creberrimas beatitudinis tuae litteras, quibus me commonere dignatus es ne mentis acumen inerti otio torpere et obdormire permittam, sed meditandis scrutandisque quotidie Scripturis vigil atque indefessus insistam, et post expositionem Apocalypseos sancti evangelistae Joannis, quam fratris nostri Eusebii rogatu tribus libris complexam, mox tibi transcribendam destinavi, in explanationem quoque beati Evangelistae Lucae, juxta vestigia Patrum, quantum valeam sudoris impendam. Quod quia facere necdum potui, et operis videlicet immensitate perterritus, et obstrepentium causarum quas tu melius nosti necessitate praepeditus, tuae postulationis contemneretur auctoritas, quod interim potui, feci. Misi enim opusculum in Actus apostolorum, quod ante non multos dies editum, et velocissime quantum tempus dederat, ne tua sacrosancta voluntas impediretur, emendatum membranulis indideram. Ubi ea quae
Abbreviated transcription (Latin):
quo lex data ẽ sollẽpnitatẽ pͥmicia¬
rum. s animarum sunt dno pͥmicie
consecrate. Et habebant omiia cõmu¬
nia. et cetera. Sicaritas di diffundit᷑
incordibus nrĩs. mox ꝓfecto generat
et ꝓximi dilectionẽ. Unde ppt̾ gemitũ¬
eiusdem caritatis ardorem: bis sp̃s scs
ni amoris inditium: omnia possidẽ¬

Expanded text:
quo lex data est, solemnitatem primitiaquo lex data est, solemnitatem primitiarum, sed animarum sunt Domino primitiae consecratae. Et habebant omnia communia, etc. Si charitas Dei diffunditur in cordibus nostris, mox profecto generat et proximi dilectionem. Unde propter geminum charitatis ardorem, bis Spiritus ni amoris indicium, omnia co
Abbreviated transcription (Latin):
missurus ẽ eum qui p̃dicatus ẽ arega¬
libus sedibus nobis ihm xp̃m: ad ui¬
dicandos uiuos et mortuos. his aut̃
auditis. cõpuncti sunt corde et cetera.
Nidi ꝓpheciam iohel impletam. cerne
tionis. fumus enim excutere lacrimas
solet. Incipiunt flere qui riserant. tun¬
dunt pectus: dant d̃o p̃cem suam tãqͣ
sacrificium: ut sanguinẽ illũ ualeãt
gustare saluandi: quem suꝑse filiosq
suos inp̃cati fuerant: ante cdãpnati.
Sequitur. Penitentiam inquit agite
et baptietur unusquisq ur̃m. Dictu¬
rus baptisma p̃misit penitenciam la¬
menta. uc eccłe more pͥus se aqua suȩ
afflictionis infunderẽt. et post modũ
sacramento baptismatis lauarent. Et
aposite sunt in illa diȩ animȩ cnreit
tria milia. Ubi pͥmum ȩccłȩ celebratũ
ẽ baptisma. dispensatorie pietas di¬
uina ad confessionẽ sc̃ẽ trinitatis tria
milia colligit animarum. Et moyses
quidem quinquagesimo die pasche

Expanded text:
missurus est eum qui praedicatus est a regamissurus est eum qui praedicatus est a regalibus sedibus nobis Jesum Christum ad judicandos vivos et mortuos . His autem auditis, compuncti sunt corde, etc. Vide prophetiam Joel impletam, carnemtionis. Fumus enim excutere lacrymas solet. Incipiunt flere qui riserant, tundunt pectus, dant Deo precem suam tanquam sacrificium, ut sanguinem illum valeant gustare salvandi, quem super se filiosque suos imprecati fuerant ante damnati. Sequitur: Poenitentiam, inquit, agite, et baptizetur unusquisque vestrum. Dicturus baptisma praemisit poenitentiae lamenta, ut Ecclesiae more prius se aqua suae afflictionis infunderent, et postmodum sacramento baptismatis lavarent. Et appositae sunt in illa die animae circiter tria millia. Ubi primum Ecclesiae celebratum est baptisma, dispensatorie pietas divina ad confessionem sanctae Trinitatis parem numerum collegit animarum. Et Moses quidem quinquagesimo die paschae,
Abbreviated transcription (Latin):
dauid stirpe uenturus et dominaturꝰ
eẽt in medio inimicorum suorũ: sic
et illa quȩ p̃misi ñ ad dauid: s ad xpĩ
mortẽ et resurectionẽ ꝑtinere cogno¬
scite. Dixit dñs dño meo. sede addextris
meis. Prius nomen dñi apud hebreos
tretragramaton ẽ. quod ꝓprie indeo
ponitur: scđm quod cõmune morta¬
libus: quo etreges et ceterihomines
appellant᷑. Quod sinobis opponere uo¬
luerit heresis arriana exhac diuersita¬
te minorem filium patrem eẽ maiorẽ.
respondemus ei: illi nomen inferuis cõ¬
uenire: cui sedere imꝑat᷑. Sicut et bea¬
tus petrus consequent̾ exposuit. Quia
nitas crucifixa: s caro ẽ. et hoc utiq
fieri pot̃. quod potuit erucifigi. Donec
ponã inimicos tuos seabellum pedũ
tuorum. hocẽ quod ipse petrus alias
de dnõ ait. qũe oportuit cȩlũ quidẽ
susciꝑe usq intempora restitucionis om¬
nium. Tunc enim eum uenerint om¬
nia tempora refrigerii aconspectudñ

Expanded text:
David stirpe venturus et dominaturus David stirpe venturus et dominaturus esset in medio inimicorum suorum, sic et illa quae praemisit, non ad David, sed ad Christi mortem et resurrectionem pertinere cognoscite. Dixit Dominus domino meo, Sede a dextris meis. Primum nomen Domini apud Hebraeos Tetragrammaton est, quod proprie in Deo ponitur; secundum quod commune mortalibus, quo et reges et caeteri homines appellantur. Quod si nobis opponere voluerit haeresis Ariana ex hac diversitate minorem Filium, Patrem esse majorem, respondebimus ei, illi nomen inferius convenire cui sedere imperatur. Sicut et beatus Petrus consequenter exposuit: Quia nitas crucifixa, sed caro est. Et hoc utique fieri potest, quod potuit crucifigi. Donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum. Hoc est, quod ipse Petrus alias de Domino ait: Quem oportuit coelum quidem suscipere usque in tempora restitutionis omnium . Tunc enim, cum venerint omnia tempora refrigerii a conspectu Domini,
Abbreviated transcription (Latin):
dabis. neq scificatum corpus ꝑ qd̃
et alii scĩficandi sunt corrũpi pacieris.
tu tuo. et ascendenti incelos dabis delec¬
taciones dextere tuȩ usq infinem. quia
dit quidẽ xp̃s scđm animam ad infe¬
ros ut quib oportuit subueniret. Sed
non ẽ derelictus ininferno: quia cito
reditu corpus resurecturũ petuut. De¬
xtera gͥ di exaltatus. quia dixerat psal¬
mus: qm̃ addextris ẽ michi nec cõmo¬
ucar: et ꝑmissiõe sp̃s scĩ accepta apatre:
effudit hũc quẽ uos uidistis et audistis.
Hidistis inlinguis igneis. audistis in nrõ
sermoͬ. Quod uero ait quia acceperit
a patre ꝓmissionẽ sp̃sscĩ et effuderit.
utramq eutdem xp̃i naturam mani¬
festat. quia et accepit ut homo. et effu¬
dit ut deus. Non enim dauid ascendit
celos. dicit aut̃ ipse: ascendit ds̃ in¬
quȩ notissima sunt. beatus dauid nõ
de sua. s de dñisui ascensione p̃dixit:
quiemittendus exsion idẽ deregia eiꝰdẽ

Expanded text:
dabis, neque sanctificatum corpus, per quod dabis, neque sanctificatum corpus, per quod et alii sanctificandi sunt, corrumpi patieris. tu tuo . Et ascendenti in coelos dabis delectationes dexterae tuae usque in finem. Quia dit quidem Christus secundum animam ad inferos, ut quibus oportuit subveniret, sed non est derelictus in inferno, quia cito reditu corpus resurrecturum petivit. Dextera ergo Dei exaltatus, quia dixerat Psalmus: Quoniam a dextris est mihi, ne commovear. Et promissione Spiritus sancti accepta a Patre, effudit hunc, quem vos videtis et auditis. Videtis in linguis igneis, auditis in nostro sermone. Quod vero ait, quod acceperit a Patre promissionem Spiritus sancti et effuderit, utramque ejusdem Christi naturam manifestat, quia et accepit ut homo, et effudit ut Deus. Non enim David ascendit in coelos. Dicit autem ipse: Sicut quae novissima sunt beatus David non de sua, sed de Domini sui ascensione praedixit, qui emittendus ex Sion, id est, de regia ejusdem
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃. Nondabis scm̃ tuũ uidere corrup¬
tionem: coꝓbat humane fragilitatis
exꝑtem. ꝓbat etiã humane condicionis
merita suꝑgressum. Et ideo magis do
quã hominib conferendũ. Quali uero
apud gentiles apłi p̃dicacionis utant᷑
exordio: incornelu centurionis historia
et insermone apłi pauli athenis habito
doceberis. ꝓuidebã dnm̃ coram me sẽꝑ-
qm̃ addextris ẽ michi necõmouear.¬
et cetera. ueniens inquit inea quȩ tran¬
scunt: ñ abstuli ocłum abeo qui sẽper
manet: hoc ꝓuidens. ut meum pꝰ tpã¬
lia ꝑacta recurrer em: qm̃ fauet micħ
ut stabiliter meo ꝑmaneã. Ex hoc qͦ
peccatũ ñ feci nec dolus inuentus ẽ
inore meo ñ humilitati s diuinitati
ad scribam. ꝓpt̾ hoc et incogitacioni¬
b meis iocunditas. et inuerbis exul¬
tacio. ꝓpt̾ resurectionem scilicet. qr
ꝑeam liberatus ẽ mundus. Insuꝑ
et caro mea. non deficiet in interitir:
s inspe resurectõnis obdormiet. Qm̃
neq animã meã inferis possidendã

Expanded text:
 videre corruptionem , comprobat humanae fragilitatis expertem, probat etiam humanae conditionis merita supergressum, et ideo magis Deo quam hominibus conferendum. Quali vero apud gentiles apostoli praedicationis utantur exordio, in Cornelii centurionis historia, et in sermone apostoli Pauli Athenis habito doceberis. Providebam Dominum coram me semper, quoniam a dextris est mihi, ne commovear. Veniens, inquit, in ea quae transeat, non abstuli ocumanet. Hoc providens, ut in eum post temporalia peracta recurrerem, quomodo favet mihi ut stabiliter in eo permaneam; et hoc quod peccatum non feci, nec dolus inventus est in ore meo, non humanitati sed divinitati ascribam; propter hoc et in cogitationibus meis jucunditas, et in verbis exsultatio, propter resurrectionem scilicet quia per eam liberatus est mundus, insuper et caro mea non dsed in spe resurrectionis obdormiet. Quoniam neque animam meam inferis possidendam
Abbreviated transcription (Latin):
infundere nititur. quo manum
sautiet. idẽ. opus doctrine sꝑital
impediat. Et ille quidem. excuti¬
ens bestiam inignem: nihil ma¬
li passus ẽ. Eodem igne quo suos
impii cum suo auctore in uiden¬
do deficiunt: ut ꝓpha ait. Selus
apprehendit ppłm ineruditum
& nunc ignis aduersarios come¬
dit. Contigit autem patrem publii
febrius & de sinteria uexatum
lacere & cetera. Cur infirmum in¬
fidelem prece soluat. quitimo¬
theum trophimumq fideles
infirmos: unum medicinali ar¬
de reparat. alterum extoto relin¬
quit. Nisi quia ille foras ꝑmira¬
culum. sanandus erat qui uiuus
interius non erat. quo non indi¬
gebãt qui salubriter intus uiue¬
bãt: Nauigauimus in naui ale¬
randrina quȩ ineadem insula
hiemauerat. eui erat insigne ca¬
in signe castrorum eẽ positum: s.
uitio librariorum litterã .r. ad¬
iectã: sicut frustra ꝓfrusta: &¬

Expanded text:
infundere nititur, quo manum infundere nititur, quo manum sauciet, id est, opus doctrinae spiritalis impediat. Et ille quidem excutiens bestiam in ignem, nihil mali passus est. Eodem igni quo suos impii cum suo auctore invidendo deficiunt, ut propheta ait: Zelus apprehendit populum ineruditum, et nunc ignis adversarios comedit. Contigit autem patrem Publii febribus et dysenteria vexatum jacere, etc. Cur infirmum infidelem prece salvat, qui Timotheum, Trophimumque fideles infirmos, unum medicinali arte reparat, alterum ex toto relinquit, nisi quia ille foris per miraculum sanandus erat, qui vivus interius non erat, quo non indigebant qui salubriter intus vivebant? Navigavimus in navi Alexandrina, quae insula hyemaverat, cui erat insigne Cainsigne Castorum esse positum, sed vitio librariorum litteram adjectam sicut frustra panis,
Abbreviated transcription (Latin):
aui maris & cet̾a. Ideo nauis ista
peruit quia non leui cursu fluc¬
tib suꝑ lapsa ẽ: s ipso equoris
fundo uiolenter infixa partim
solo retinetur: param unda ue¬
xante confringit᷑ talis ẽ ꝓfecto
casus animi huic scło dedit: qui
cum mundi desideria calc̾re ne¬
glexerit: quia ꝓram intentionis
terrȩ funditus infigit. tota ope¬
rum sequentium cõpagẽ. curarũ
fluctib soluit. S huuis nauieu¬
le fragmentis qui euasere terram
petunt: quia ꝑeuntium. exẽplis
gasset autem paulus sarmentorũ
multitudinem. & posuisset super
illorum quos undis tempestatum
docendo eximit: amoris ardore
calefacit. Sarmenta enim sunt
dict᷑a quelibet exortationũ quȩ
ad accendendã caritatem ualentia
integritate decerpta scripturarsi
quasi frondib sunt excisa ramoꝵ
Uipera acalore cum ꝓcessisset. in¬
uasit manum eius. Quia sp̃s in¬
mundus flamma uirtutum de
fidelium corde repulsus:: doctori¬
bus ueritatis uenena ꝑsecutionũ

Expanded text:
a vi maris, etc. Ideo navis ista a vi maris, etc. Ideo navis ista periit, quia non levi cursu fluctibus superlapsa est, sed ipso aequoris fundo violenter infixa, partim solo retinetur, partim unda vexante confringitur. Talis est profecto casus animi huic saeculo dediti, qui cum mundi desideria calcare neglexerit, quia proram intentionis terrae funditus infigit, totam operum sequentium compagem, curarum fluctibus solvit. Sed hujus naviculae fragmentis qui evasere, terram petunt, quia pereuntium exemplis gasset autem Paulus sarmentorum multitudinem, et imposuisset super illorum quos undis tempestatum docendo exemit, amoris ardore calefacit. Sarmenta enim sunt dicta quaelibet exhortationum, quae ad accendendam charitatem valentia ab integritate decerpta Scripturarum quasi frondibus sunt excisa ramorum. Vipera a calore cum processisset, invasit manum ejus. Quia spiritus immundus, flamma virtutum de fidelium corde repulsus, doctoribus veritatis venena persecutionum
Abbreviated transcription (Latin):
de naufragio saluari ꝓmisit.
cibũ sumere suasit. Et quia noc¬
te media quatuor anchoris int̾
undarum impetus regebautur.
orta die terre sinũ conscendunt.
quia nullus huius scłi tempesta¬
tes nisi qui pane iutȩ pascitur
euadit. Et qui in nocte tribulati¬
onũ p̃sentium sapientiȩ fortitu¬
dini temperantie & iusticiȩ totis
uirib uunitit᷑ mox dñi auxilio
coruscante portum salutis quẽ
quesierat consequitur: ita dum¬
taxat ut ascłi rebus ex peditus. flã¬
mã solũmodo dilectionis qua
pectiis calefaciat querat. Et leuãteᷤᷤ
artemonẽ. sedm flatum aure
tendebant adlitus. Artemon ẽ mo¬
dicum uelum: dirigende potius
nauis causa cõmendatũ quã cele¬
ritatis. Et cum incidissemus locũ
bithalassũ impigerunt nauem.
bitalassum bimaricum dicit.
Significat autẽ litus in mare pro¬
tentum: eodemq mari sediuidente
hinc inde mare circumdatum. Et
ꝓra quidem fixa manebat inmo¬
bilis: puppis uero soluebatur

Expanded text:
de naufragio salvari promisit, de naufragio salvari promisit, cibum sumere suasit. Et quia nocte media quatuor anchoris inter undarum impetus regebantur, orta die, terrae sinum conscendunt, quia nullus hujus saeculi tempestates nisi qui pane vitae pascitur, evadit. Et qui nocte tribulationum praesentium sapientiae, fortitudini, temperantiae, et justitiae totis viribus innititur, mox Domini auxilio coruscante portum salutis quem quaesierit consequitur, ita duntaxat ut, saeculi rebus expeditus, flammam solummodo dilectionis qua pectus calefaciat quaerat. Et levato artemone, secundum flatum aurae tendebant ad littus. Artemon est modicum velum dirigendae potius navis causa commentatum quam celeritatis. Et cum incidissemus in locum bithalassum, impegerunt navem. Bithalassum bimaritimum dicit, Significat autem littus in mare protentum, eodemque mari se dividente hinc inde circumdatum. Et prora quidem fixa manebat immobilis, puppis vero solvebatur
Abbreviated transcription (Latin):
catacopͥos ẽ nauicula leuis. exiii¬
mine facta crudoq eorio contec¬
ta. Dicta autẽ grece a contemplan¬
do: quod talia naute uel pirate
nauigio terras & litora ꝑspicere
soleant. hanc gͦ cum ꝓadiuuan¬
da naue maiorĩ de posuissent
in mari uix fluctu feruente potu¬
erunt ne laberet᷑ obtinere. Sub¬
misso uase: sic faͬtebãtur. Alia
trans latio sic ponit. Timentesq
ne insyrtm inciderent laxantes
antenam ita ferebant᷑ ad stitit
enim michi hac nocte angłs di.
Non se ipsum hec dicendo iacta¬
bat. s illos adfidẽ ꝓuocabat.
Nlam & ideo pelagũ turbari ꝑmis
hi in naui manserint uos salui
fieri non potestis & cetera. Quia
inꝑiculo naufragii magis nau¬
tarum scientia qui erant gnari
maris: quã militũ arma ꝓdẽe
ualebant: ideo leuius ferebant¬
scapham quã nautas exeedere.
Et cum lux ĩciꝑet fieri: rogabat
paulus om̃s sumere cibos. Pul¬
cherrimus hoc loco patet allego¬
rie sensus: cũ paulus eos quos

Expanded text:
Catascopos, est navicula levis, ex viCatascopos, est navicula levis, ex vimine facta, crudoque corio contecta. Dicta autem Graece a contemplando, quod tali nautae vel piratae navigio terras et littora prospicere soleant. Hanc ergo cum pro adjuvanda nave majori deposuissent in mare, vix fluctu fervente potuerunt, ne laberetur, obtinere. Summisso vase sic ferebantur. Alia translatio sic ponit: Timentesque ne in Syrtim exciderent, laxantes antennas ita ferebantur. Astitit enim mihi hac nocte angelus Dei. Non seipsum haec dicendo jactabat, sed illos ad fidem provocabat. Nam et ideo pelagus turbari permihi in navi manserint, vos salvi fieri non potestis, etc. Quia in periculo naufragii magis nautarum scientia qui erant gnari maris, quam militum arma prodesse valebant, ideo levius ferebanscapham quam nautas excidere. Et cum lux inciperet fieri, rogabat Paulus omnes sumere cibum. Pulcherrimus in hoc loco patet allegoriae sensus, cum Paulus eos quos