comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
erunt ciuitatem habitationis. Et semi¬
nauerunt agros & plantauerunt uine¬
as & fecerunt fructum frumenti : ad
quem gaudet operarius ille quidicit
Nonquia quaero datum. sed quȩ ro
fructum.: Et benedoxit eos & multi¬
plicati sunt niis. &iumenta eorum
non sunt deminuta: Hoc est stat᷑. Fir¬
mum enim fundamentum dĩ stat qui a
anouit dñs qui sunt eius. lumenta &
pecora dicunt᷑ in. ecdesia simpliciter
am bulantia: sedutilia: non multũ doc¬
ta sed fide plena Ergo & spiritales &
in terno utenim pauci fierent ex nob
xierunt. sed nonerant e nobis: Ideo
aut̃ tam quam̃ his dicit: dequib ante
loquebatur : uttum intellectu dis¬
cernantur : qui atam quam decis dem
loquitur. propter communia sacra¬
menta : Ad populum enim dĩ perti¬
nent. & si non peruirtutem. certe per
spetiem pietictis Deillis enim audi¬
uimus a postolum. In nouissimis tem¬
poribus instabunt tempora sȩua:¬
utiq sibi placentes: utinam sibi dis¬

Expanded text:
erunt civitatem habitationis. Et semierunt civitatem habitationis. Et seminaverunt agros, et plantaverunt vineas, et fecerunt fructum frumenti:» ad quem gaudet operarius ille qui dicit, «Non quia quaero datum, sed requiro fructum» . «Et benedixit eos, et multiplicati sunt nimis, et jumenta eorum non sunt deminuta.» Hoc stat. «Firmum» enim «fundamentum Dei stat, quia novit Dominus qui sunt ejus» . Jumenta et pecora dicuntur, in Ecclesia simpliciter ambulantia, sed utilia; non multum docta, sed fide plena. Ergo et spirituales et interno. Ut enim pauci fierent, «ex nobis exierunt, sed non erant ex nobis.» Ideo autem tanquam de his dicit, de quibus antea loquebantur, ut cum intellectu discernantur; quia tanquam de hisdem loquitur, propter communia Sacramenta. Ad populum enim Dei pertinent, etsi non per virtutem, certe per speciem pietatis; de illis enim audivimus Apostolum: «In novissimis temporibus instabunt tempora sutique sibi placentes. Utinam sibi dis
Abbreviated transcription (Latin):
Quaeris enim sa¬
crificium apudiudeos. non habes se¬
cundum ordinem aaron. quia posu¬
it fluminain desertum: quaeris secun¬
dumordinem mel chisedech. apud illos.:
non inuenis: sed pertotumorbem ce¬
lebratur in ecclesia: A solis ortu &
occasu. laud ẽtur nomendñi: & dicit
ds̃ illis quorum flumina posuit inde¬
sertum. non est mihi in uobis dicit
dñs uoluntas. nec accipiam sacrifiti¬
um demanibus ur̃is. quõ abortusolis
usq: ad occasum sacrificium mundum
offertur nominimeo: ubierant om̃a
in munda sacrificium quando defer¬
tum erant: quando squalebant.
quando saline erant. omnes gentes.
ibinunc fontes. ibinunc fluminu.
ibi nunc stagna aquarum &ecitus
aquarum: Ergo superbis resistit. hu¬
milibus autem dat gratiam: Lam & ha¬
bitare fecit illic esurientes. quia edeni
pauperes & saturabuntur: & constitu¬
erunt ei ciuitatem habitationis: in ter¬
im habitationis in spe: quõ quime au¬
dit inquit habitat inspe: Et constitu¬

Expanded text:
Quaeris enim sarificium apud Judaeos; non habes secundum ordinem Aaron, quia posuit flumina in desertum: quaeris secundum ordinem Melchisedec; apud illos non invenis, sed per totum orbem celebratur in Ecclesia. «A solis ortu usque ad occasum laudatur nomen Domini» . Et dicit Deus illis quorum flumina posuit in desertum: «Non est mihi voluntas in vobis, dicit Dominus, nec accipiam sacrificium de manibus vestris, quoniam ab ortu solis usque ad occasum, sacrificium mundum offertur nomini meo» . Ubi erant omnia immunda sacrificia, quando desertum erant, quando squalebant, quando salinae erant omnes gentes; ibi nunc fontes, ibi nunc flumina, ibi nunc stagna aquarum, et exitus aquarum. Ergo superbis restitit, humilibus autem dedit gratiam. «Et habitare fecit illic esurientes:» quia, «Edent pauperes, et saturabuntur» . «Et constituerunt civitatem habitationis:» interim habitationis in spe; quoniam, «Qui me audit,» inquit, «habitabit in spe» . «Et constitu
Abbreviated transcription (Latin):
primo populo iudaeorum arroganti
& extollenti sed egenere abra hae: &
quod illi gentisit credita eloquiadĩ. non
eis haec ualebant ad sanitatem. sed ad
ex altationem cordis ad tumorem potius
quam ad magnitudinem: Quidergo fe¬
cit ds̃ superbis resistens. humilibus dans
gratiam: Ramos naturales propter
superbiam amputans: oleastrum propt̃
humilitatem inserens: Quid fecit ds̃. au¬
dite haecduo: ds̃ primum que mad mo¬
dum superbis resistat : Deindequem ad¬
modum humilibus detgratiam Posuit
flumina in desertum: Currebant ibi aquae.
currebant prophetiae : quȩre modo apud
na in desertum exitus aquarum insitim:
Posuit flumina in desertum: Dicantiam:
non est propheta & nonagnoscit adhuc
Posuit flumina in desertum. &exitus aqua¬
rum insitim : Terram fructiferam insali¬
nas .: queris ibi fidem xp̃i. non inuenis.
Queris prophetam non inuenis: queris sa¬
cerdotem non inuenis: queris sacrificiũ:

Expanded text:
primo populo Judaeorum, arroganti primo populo Judaeorum, arroganti et extollenti se de genere Abrahae, et quod illi genti sint credita eloquia Dei . Non eis haec valebant ad sanitatem, sed ad exaltationem cordis, ad tumorem potius quam ad magnitudinem. Quid ergo fecit Deus, superbis resistens, humilibus dans gratiam; ramos naturales propter superbiam amputans, oleastrum propter humilitatem inserens ? quid fecit Deus? Audite haec duo: Deus primo quemadmodum superbis resistat, deinde quemadmodum humilibus det gratiam. «Posuit flumina in desertum.» Currebant ibi aquae, currebant prophetiae: quaere modo apud na in desertum, et exitus aquarum in sitim. Posuit flumina in desertum.» Dicant, «Jam non est propheta, et nos non cognoscet adhuc» . «Posuit flumina in desertum, et exitus aquarum in sitim, terram fructiferam in sanitas.» Quaeris ibi fidem Christi, non invenis; quaeris prophetam, non invenis; quaeris sacerdotem, non invenis, quaeris sacrifici
Abbreviated transcription (Latin):
mortis habuimus: ut non fidentes in no
bis sed indõ qui suscitat mortuos: Et
imperauit procellae &stetit in aurã:
lam illi dese apud se responsum mor¬
tis habuerant: quorum omnis sapienti¬
a absorta est: Etsiluerunt fluctus eiꝰ¬
us & iocundati sunt. quõ siluerunt : & de¬
duxit eos in portum uoluntatis corum.
Confiteantur dño miserationes eius.
Vbiq: omnino. ubiq: confiteantur dñõ
non merita nr̃a. non uires nrãe. non sa¬
pientia nr̃a. sed miserationes eius. ille
ametur in omninr̃a liberatione quiest
inuocatus in omni nr̃a tribulatione.
Confiteantur dño miserationes eius. &
mirabilia eius filiis hominum: &uidete¬
undedicat. unde omnia ista praelocutus
dent eum.: Etlaudent eum hoc est exal¬
tent eum: Exaltent. laudent populi
& seniores negotiatores & gubernatores:
Quid enim fecit in hoc sđ̃. quid consti¬
tuit. unde illa meruit: quid ei p̃stitit.
quem ad modum su ꝑbis resistit humi¬
libus gratiam dedit: Superbis scilic&:

Expanded text:
mortis habuimus, ut non fidentes in nobis simus, sed in Deo qui suscitat mortuos» . «Et imperavit procellae, et stetit in auram.» Jam illi de se apud se responsum mortis habuerant, quorum omnis sapientia absorpta erat. «Et siluerunt fluctus ejus. Et jucundati sunt, quoniam siluerunt: et deduxit eos in portum voluntatis eorum. Confiteantur Domino miserationes ejus.» Ubique omnino, ubique «confiteantur Domino,» non merita nostra, non vires nostrae, non sapientia nostra, sed «miserationes ejus.» Ille ametur in omni nostra liberatione, qui est invocatus in omni nostra tribulatione. «Confiteantur Domino miserationes ejus, et mirabilia ejus filiis hominumunde dicat, unde omnia ista praelocutus dent eum:» et laudent eum,» hoc est, «exaltent eum.» Exaltent, laudent populi et seniores, negotiatores et gubernatores. Quid enim fecit in hac Ecclesia? quid constituit? unde illam eruit? quid ei praestitit? Quemadmodum superbis restitlibus gratiam dedit : superbis, scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
retur. Quod porro prodesset
timor. nisi misericors et misera¬
tor dñs escã daret timentibus
se Escã quae non corrumpit᷑:
panem qui decelo descendit. quẽ¬
nullis meritis dedit: et enim xp̃s
pro impus mortuus est .: Nemo
ergo talẽ escam daret nisi mi¬
sericors et miserator dñs.: Qđ
si tantum dedit huic uitȩ: si uer¬
bũ carnẽ factum peccator uis¬
tificandus accepit : quqͥd infu¬
turo seculo glorificatus accipi¬
et: Memor enim erit insȩ¬
culum testam̃ti sui: Nec totũ
dedit qui pignus dedit : fortitu
bit populo suo. Non contris¬
tent᷑ israhelitȩ scĩ.: qui dimise¬
runt om̃a sua et secuti sunt
eum: Non contristentur. dicen¬
tes : quis nã poterit saluus fi¬
eri : quia facilius intrat ca¬
melus per foramen acus: quã
diues in regnũ celorum: Ad¬
nunti auit enim eis fortitudi¬
nẽ operum suorũ: quõ quae
hominibus difficilia sunt : fa¬
cilia sunt dõ. Ut det illis
hereditatẽ gentiũ. Itum ẽ

Expanded text:
retur? Quid porro prodesset retur? Quid porro prodesset timor, nisi, «misericors et miserator Dominus escam» daret «timentibus se?» escam quae non corrumpitur, panem qui de coelo descendit , quenullis meritis dedit. Etenim Christus pro impiis mortuus est . Nemo ergo talem escam daret, nisi misericors et miserator Dominus. Quod si tantum dedit huic vitae, si Verbum carnem factum peccator justificandus accepit; quid in futuro saeculo glorificatus accipiet? «Memor» enim «erit in saeculum testamenti sui.» Nec totum dedit qui pignus dedit. 6. «versbit populo suo.» Non contristentur Israelitae sancti, qui dimiserunt omnia sua et secuti sunt eum; non contristentur dicentes: «Quisnam poterit salvus fieri?» Quia «facilius intrat camelus per foramen acus, quam dives in regnum coelorum» . Annuntiavit enim eis fortitudinem operum suorum; quoniam «quae hominibus difficilia sunt, Deo facilia sunt. Ut det illis haered
Abbreviated transcription (Latin):
iustitiae : sed delicti in probatio:
sed quomodo se habeat. nec in ipsa
dete homo glorieris: Vt qui glori¬
atur in dño glorietur. Quid enĩ
habes qđ non accepisti: non ergo
sola magnificentia qua iustificat᷑
impius: sed et confessio et magni¬
ficentia opus eius. Quid ergo dici¬
mus qui a cui uult miseretur et quẽ
uult obdurat: Numquid iniquitas¬
apud dm̃. Absit Iustitia enim
manet in seculũ seculi.: Tu autem
et hunc exaltans: memoriã fecit
mirabiliũ suorum: Reseruans o¬
portune inusitata prodigia quae
infirmitas hominis. nouitate inten¬
ta meminerit: cũ sint eius miracu¬
la cottidiana maiora : tot per
uni uersã terrã arbores creat.
et nemo miratur : are faecit uer¬
bo unã: et stupe facta sunt corda
mortaliũ : sed memoriã fecit mi¬
rabiliũ suorum.: Hoc enim mi¬
raculũ maxime attentis cordi¬
bus inherebit: quod assiduitas
non uile fecerit. Quid autẽ
profuer̃ miracula: nisi ut time¬

Expanded text:
justitiae, sed delicti improbatio: justitiae, sed delicti improbatio: sed quoquo modo se habeat, nec in ipsa de te homo glorieris, «ut qui gloriatur, in Domino glorietur» . «Quid enim habes quod non accepisti» ? Non ergo sola magnificentia qua justificatur impius, sed et «confessio et magnificentia opus ejus. Quid ergo dicimus?» quia «cui vult miseretur, et quem vult obdurat; numquid iniquitaapud Deum? Absit. Justitia» enim «ejus manet in saeculum saeculi. Tu autem, et hunc exaltans. «Memoriam fecit mirabilium suorum:» reservans opportune inusitata prodigia, quae infirmitas hominis novitati intenta meminerit, cum sint ejus miracula quotidiana majora. Tot per universam terram arbores creat, et nemo miratur: arefecit verbo unam, et stupefacta sunt corda mortalium ; sed «memoriam fecit mirabilium suorum.» Hoc enim miraculum maxime attentis cordibus inhaerebit, quod assiduitas non vilefecerit. 5. Quid autem profuerunt miracula, nisi ut time
Abbreviated transcription (Latin):
sunt opera dni exquisita in omnes
uoluntates eius. Quid magni fi
centius quã iustificare impium:
sed opus fortasse hominis prȩ ue¬
nit is ta magnificentia dĩ.
ut cũ fuerit peccata confessus:
iustificari mereatur .: Descendit
enim detemplo iustificatus publi¬
canus magis quã phariseus: quia
neq oculos ad celũ leuare audebat:
sed percutiebat pectus suũ dicens:
dñe propitius esto mihi peccatori.:
humiliabitur.: Haec ẽ magni fi¬
centia dñi. Quõ cui plurimum di¬
mittitur plurimũ diligit. Haec ẽ
gratia. Sed fortasse ex operib:
non inquit ex operibus. ne forte quis
ex tollatur. Ipsius enim figmen
tum sumus. creati in operibus bonis:¬
Iustitiã enim homo non operatur ni¬
si iustificatus: credens aũ in eũ
qui iustificat impiũ : a fide incipit:
ut bona opera ñ prȩcedentia : qđ
meruit: sed consequentia : qđ ac¬
cepit ostendt᷑. ⁊ Unde ergo illa
confessio: nondũ quidem ẽ opus

Expanded text:
«opera Domini, exquisita in omnes «opera Domini, exquisita in omnes voluntates ejucentius quam justificare impium? Sed opus fortasse hominis praevenit istam magnificentiam Dei, ut cum fuerit peccata confessus, justificari mereatur. «Descendit» enim «de templo justificatus Publicanus magis quam Pharisaeus;» quia «neque oculos ad coelum audebat levare, sed percutiebat pectus suum, dicens: Deus, propitius esto mihi peccatori.» humiliabitur» . Haec est magnificentia Domini; quoniam cui plurimum dimittitur, plurimum diligit . Haec mait gratia» . Sed fortasse ex operibus. «Non,» inquit, «ex oextollatur. Ipsius enim sumus figmentum, creati in operibus bonis. Justitiam enim homo non operatur nisi justificatus: «credens autem in eum qui justificat impium» , a fide incipit; ut bona opera, non praecedentia quod meruit, sed consequentia quod accepit ostendant. Unde ergo illa confessio? Nondum quidem opus est
Abbreviated transcription (Latin):
mat : et quales tunc oportet cũ
omnes iusti congregabuntur ex¬
cludat. Haec sunt magna ope¬
ra dñi ex quisita in omnes uolun¬
tates eius. Per quas nullũ con¬
fitentẽ deserat misericordia:
Nullius sit iniquitas in punita
quando flagellat etiã omnem
filiũ quẽ recipit. Sed si iustus¬
uix saluatur: petcator et impius¬
ubi parebunt : Fligat sibi homo
qđ libet: non sic constituta sunt
opera dñi. ut creatura in arbitrio
libero constituta: creatoris supe¬
ret uoluntatẽ. etiã si contra eius
faciat uoluntatẽ: Non uult ds̃
ut pecces: nam prohibet .⁊ Tamen
si peccaueris. ne putes hominẽ fe¬
cisse qđ uoluit: et dõ accidisse qđ
noluit. Sicut enim uult ut homo
non peccet: ita uult peccanti par¬
cere ut reuertatur et uiuat.
ta uult postremo in peccato per¬
seuerantẽ punire: ut iustiti& po¬
tentiã: contumax non euadat.
Ita quic quid elegeris omni poten¬
ti non deerit : unde suã dete com¬
pleat uoluntatem. Magna enĩ

Expanded text:
mat, et quales tunc oportet, cum mat, et quales tunc oportet, cum omnes justi congregabuntur, excludat. Haec sunt «magna opera Domini, exquisita in omnes voluntates ejus:» per quas nullum confitentem deserat misericordia, nullius sit iniquitas impunita; quando flagellat etiam omnem filium quem recipit . Sed si justuvix salvatur, peccator et impiuubi parebunt ? Eligat sibi homo quodlibet: non sic constituta sunt opera Domini, ut creatura in arbitrio libero constituta, Creatoris superet voluntatem, etiamsi contra ejus faciat voluntatem. Non vult Deus ut pecces; nam prohibet: tamen si peccaveris, ne putes hominem fecisse quod voluit, et Deo accidisse quod noluit. Sicut enim vult ut homo non peccet, ita vult peccanti parcere, ut revertatur et vivat; ita vult postremo in peccato perseverantem punire, ut justitiae potentiam contumax non evadat. Ita quidquid elegeris, Omnipotenti non deerit unde suam de te compleat voluntatem. «Magna» enim
Abbreviated transcription (Latin):
hoc psalmo quendã exultantem
felici exultatione p̃figurat: et
scaturrientẽ corde in amore dĩ po¬
pulũ: scilicet corpus xp̃i ab omni
malo liberatum Confitebor¬
Confitebor
tibi inquit dñe in toto corde meo.¬
Non semper confessio. peccatorũ
est : sed et laus dĩ. deuotione confes¬
sionis exprimitur ⁊ Illa luget: haec
gaudet : illa medico uulnus ostendit.
haec desanitate gratias agit.
Haec confessio quendam significat:
Non solũ ab omni malo liberatum :
sed etiã amalignis omnibus separa¬
tũ .: Et ideo ui deamus ubi confitea¬
S tur dño. in toto corde. Inconsilio
inquit rectorũ. et congregatione.
Credo qui sedebunt super duodecĩ
thronos. iudicantes duodecim trib
israhel.. Nullus enim iam inter
eos iniquus. nullius iudȩ furta tol¬
lerantur : Nullus si mon magus
baptizatur. spm̃ uolens emendũ.
cogitat uendere: Nullus alexan¬
der erarius. multa mala ostendit:
nitate falsa subripit. Inter qua¬
les nunc necesse ẽ ecclesia ge¬

Expanded text:
hoc psalmo quemdam exsultantem felici exsultatione, praefigurat et scaturientem corde in amore Dei populum, scilicet corpus Christi, ab omni malo liberatum. 2. «verConfitebor tibi,» inquit, «Domine, in toto corde meo.Non semper confessio peccatorum est, sed et laus Dei devotione confessionis expromitur. Illa luget, haec gaudet; illa medico vulnus ostendit, haec de sanitate gratias agit. Haec confessio quemdam significat, non solum ab omni malo liberatum, sed etiam a malignis omnibus separatum. Et ideo videamus ubi confiteatur Domino in toto corde. «In consilio,» inquit, «rectorum, et congregatione:» credo, qui sedebunt super duodecim thronos, judicantes duodecim tribus Israel . Nullus enim jam inter eos iniquus, nullius Judae furta tolerantur, nullus Simon magus baptizatur, Spiritum volens emere, dum cogitat vendere ; nullus Alexander aerarius multa mala ostendit , fraternitate subrepit: inter quales nunc necesse est Ecclesia ge
Abbreviated transcription (Latin):
nuisti.: Uiges adme liborandum
quia uiguste ad me humili andũ.
Tuuero dnẽ in aeternum manes. &
memoriale tuum in generati onem &
generationem.. Memoria le tuum.
quia non obliuis ceris ingeneratio¬
nem : Non unam sed generationẽ
& generationem.: Promissionem
qui ppe habemus. uitae p̃sentis &

Expanded text:
nuisti: nam viges ad me liberandum, nuisti: nam viges ad me liberandum, qui viguisti ad me humiliandum. «Tu vero; Domine, in aeternum manes; et memoriale tuum in generationem et generationem. Memoriale tuum,» quia non oblivisceris; «in generationem,» non unam, sed «generationem et generationem:» promissionem quippe habemus vitae praesentis et
Abbreviated transcription (Latin):
si sunt enim dies declinantes. quiade¬
uiasti: Qui sunt dies fumi: quiati¬
muisti: Supra enim dixerat. De fe¬
cerunt sicut fumus dies mei. & nunc
dicit. dies mei sicut umbra declinaue¬
runt: In hac umbra agnoscendus
est diẽs. in hac umbra uidenda ẽ lux.
ne posteasera & infructuosa dicatur¬
penitentia :: Quid nobis profuit
superbia : & diuitiarum iactatio quid
contulit nobis Transierunt omã
tamquam umbra.. Mododie transi¬
bunt omnia tamquam umbra. & tu
non trans ies tamquam umbra. Di¬
es mei sicut umbra dedinauerunt.
& ego uelut foenum arui. quia & su¬
pradixerat. percus sus sumsicut foe¬
num. & aruitcor meum. Sed reui¬
rescit foenum irrigatum sanguine sal¬
uatoris. Ergo sicut foenum arui ego
homo postillam p̃uaricationem :
Hocego iusto iudiciotuo : Tuautenr
permanes. Mei dies sicut umbra
dedinauerunt. & tu in aeternum ma¬
nes : Temporalem salu& aeternus
Non enim quia rego cecidi & tusc¬

Expanded text:
si sunt enim dies declinantes, quia desi sunt enim dies declinantes, quia deviasti, qui sunt dies fumi, quia tumuisti. Supra enim dixerat, «Defecerunt sicut fumus dies mei;» et nunc dicit, «Dies mei sicut umbra declinaverunt.» In hac umbra agnoscendus est dies, in hac umbra videnda est lux; ne postea sera et infructuosa poenitentia dicatur: «Quid nobis profuit superbia? et divitiarum jactantia quid contulit nobis? Transierunt omnia tanquam umbra» . Modo dic, Transibunt omnia tanquam umbra, et tu non transeas tanquam umbra. «Dies mei sicut umbra declinaverunt; et ego velut fenum arui.» Quia et supra dixerat, «Percussum est sicut fenum, et aruit cor meum.» Sed revirescet fenum irrigatum sanguine Salvatoris. «Ego sicut fenum arui:» ego homo, post illam praevaricationem; hoc ego justo judicio tuo: tu autem e, in aeternum manes.» Mei dies sicut umbra declinaverunt, et tu in aeternum manes: temporalem salvet aeternus. Non enim quia ego cecidi, et tu se
Abbreviated transcription (Latin):
rationalem. p̃positus est rationis
ipsius uiuacitate : omnibus bestiis.
pecoribus. uolatilib piscibus.
Cuid enim horum hab& intellegen¬
tiae rationem.: Quia nullum horũ
factum est adimaginem dĩ.
Quomodo nullumhorum hab& hunc
honorem: sic nullum horum hab&
hancmis eriam. Quod enim pecus
plangit depeccato. quae auis
timet gehennam ignis aeterni
Quia nulla participatio beatę uite.
nulli stimuli mis eriarum. : Homo
autem quia factus est. qui sit in
beata uita sib ene uixerit: ideo erit
inmis era uita quiamale uixit. Er¬
go quia leuasti. elisistime.: Ideo
sequitur me poena. quia dedisti
mihi liberum arbitrium.: Si enim
mihi non de disses liberum arbitrium.
& perhancrationem pecoribus me
non faceres meliorem : non meseque¬
retur damnatio iusta peccantem.
Ergo per arbitrium liberum leuasti
tui. non declinantes. situ adie uero
non declinasses. Declinasti : & acce¬
pisti dies declinantes. Quidmirũ.
sidies tui factisunt similes tui.: Ip¬

Expanded text:
rationalem, praepositus est rationis rationalem, praepositus est rationis ipsius vivacitate omnibus bestiis, pecoribus, volatilibus, piscibus . Quid enim horum habet intelligentiae rationem? Quia nullum horum factum est ad imaginem Dei. Quomodo nullum horum habet hunc honorem, sic nullum horum habet hanc miseriam. Quod enim pecus plangit de peccato? quae avis timet gehennam ignis aeterni? Quia nulla ei participatio beatae vitae, nulli stimuli miseriarum. Homo autem, quia factus est qui sit in beata vita, si bene vixerit; ideo erit in misera vita, quia male vixit. Ergo, «Quia levasti, elisisti me:» ideo sequitur me poena, quia dedisti mihi liberum arbitrium. Si enim mihi non dedisses liberum arbitrium, et per hanc rationem pecoribus me non faceres meliorem, non me sequeretur damnatio justa peccantem. Ergo per arbitrium liberum levasti tui non declinantes, si tu a die vero non declinasses: declinasti, et accepisti dies declinantes. Quid mirum si dies tui facti sunt similes tui? Ip
Abbreviated transcription (Latin):
matua: Nondico quae p̃parasti cuius
erunt: sed secundum quod uixisti:
ubieras: Corrige ergote. ut pos¬
sis incorpore xpĩ habere uocem istã
Quamnisi fallor. libenter agnoscis.
Quõ cinerem sicut panem manduca¬
ui. & potum meum cum fl&umis ce
bam. A facie iraetuae & indigna¬
tionis tuae. quõ leuastime elis istime.
omnes natisumus. cuinas cendo co¬
hesimꝰ: Ira. depropagine imquita¬
tis . ira. demassa peccati. secundum
quam dicit apostolus.: Euimus
&nos aliquando natura filurae. si¬
cut ceteri.: Et unde dicitdis. Ira
dĩ manet super cum qui non credidit
inunigenitum filium dĩ . Non enim
ait. Iradĩueni& super eum. sed
man& super eum qui a tollitur.
inquanatus est.. Quare ergo
& quid sibi uult uox ista. quõ
hoc: homo in honore positus fac¬
tus est adimaginem dĩ.: Leuatus
in hunc honorem. erectus apuluere.
erectus a terra. accepit animam

Expanded text:
ma tua.» Non dico, «Quae praeparasti, cujus ma tua.» Non dico, «Quae praeparasti, cujus erunt» ? sed, Secundum quod vixisti, ubi eris? Corrige ergo te, ut possis in corpore Christi habere vocem istam, quam, nisi fallor, libenter agnoscis: «Quoniam cinerem sicut panem manducavi, et potum meum cum fletu misce A facie irae tuae» «et indignationis tuae, quoniam levasti, elisisti me.» omnes nati sumus, cui nascendo cohaesimus; ira de propagine iniquitatis, ira de massa peccati: secundum quam dicit Apostolus, «Fuimus et nos aliquando natura filii irae, sicut et caeteri;» et unde dicit Dominus, «Ira Dei manet super eum, quia non credidit in unigenitum Filium Dei» . Non enim ait, Ira Dei veniet super eum; sed, «manet super eum:» quia non tollitur in qua natus est. Quare ergo, et quid sibi vult vox ista, «Quoniam hoc? Homo in honore positus, factus est ad imaginem Dei: levatus in hunc honorem, erectus a pulvere, erectus a terra, accepit animam
Abbreviated transcription (Latin):
tatur & uiuat. Hloc procul dubio por
tuposito. deponis uela iniquitatis.
conuertis proram. uelificas adiusti¬
tiam & speras uitam . non neglegis me¬
dicinam : Nec in hoc tibidis pliceat ds̃
tam quam peristam indulgentiae pro¬
missionem. securos fecerit peccato¬
res  Et enimne desperatione homi¬
nes peius uiuerent. promisit indul¬
gentiae portum.: Rursus ne despe
ueniae peius uiuerent: fecit diemmor¬
tis incestum: Prouidentissime utrũq
constituens. & reuertentes quo reci¬
piantur . & differentes. unde terre¬
antur . Manduca cinerem uelut
panem. fl&umtuum cum potu com
Per hoc conuiuium. uenies
ad mensam dĩ.: N olides perare :
promissa est indulgentia: dõ gra¬
tias inquit. quia promissa est: teneo
promissum dĩ: Ergo iam bene uiue :
cras inquit bene uiuamus: Indulgen¬
tiam tibi ds̃ promisit : crastinum diem
nemotibi promisit. Simale uixisti:
bene uiue iamhodie.: Stulte:
hac nocte auferetur ate ani.¬

Expanded text:
tatur, et vivat» . Hoc procul dubio portu tatur, et vivat» . Hoc procul dubio portu proposito, deponis vela iniquitatis, convertis proram, velificas ad justitiam, et sperans vitam, non negligis medicinam. Nec in hoc tibi displiceat Deus, tanquam per istam indulgentiae promissionem securos fecerit peccatores. Etenim ne desperatione homines pejus viverent, promisit indulgentiae portum, rursus, ne spe veniae pejus viverent, fecit diem mortis incertum: providentissime utrumque constituens, et revertentes quo recipiantur, et differentes unde terreantur. Manduca cinerem velut panem, et fletum tuum cum potu misce; per hoc convivium venies ad mensam Dei. Noli desperare; promissa est indulgentia tibi. Deo gratias, inquit, quia promissa est; teneo promissum Dei. Ergo jam bene vive. Cras, inquit, bene vivam. Indulgentiam tibi Deus promisit; crastinum diem tibi nemo promisit. Si male vixisti, bene vive jam hodie. «Stulte, hac nocte auferetur a te ani
Abbreviated transcription (Latin):
licentia. & nulla peccatorum est in¬
dulgentia: Ubi eris : quoibis. Cer¬
te & prote factumẽ. ut pauper iste
cinerem sicut panem manducar&.
& p otumsuum cum fletumiscer&.
Nonte delectat tale conuiuium. sed ta¬
men inquit agent omnes peccata spe
ueniȩ : Immo augerent peccata. despe¬
ratione ueniȩ. N onne adtendis quã
licentiosa crudelitate uiuant gla¬
diatores : Vndẽ hoc  Nisiiam tam¬
quam ad ferrum & uictimam desti¬
nati : ex plere uolunt libidinem : ante¬
quam fundant sanguinem: Nonne
& tutibi hoc diceres. lampeccator
sum iaminiquus. iam damnandus.
nulla ueniȩ spes est: Cur iam non fa¬
ciam quicquid lib&. & si non lic&.
curnon impleam quantum possum
quaecumq: desideria. sipost haec non
restant nisi sola tormenta : Nonne hoc
tibidiceres. & desperatione ipsa pe¬
ior fieres: Potius ergo te corrigit.
quundulgentiam promittit & dicit:
Redite preuaricatores adcor. Nolo
mortemimpii. quantum ut conuer¬

Expanded text:
licentia, et nulla peccatorum est inlicentia, et nulla peccatorum est indulgentia, ubi eris? quo ibis? Certe et pro te factum est, ut pauper iste cinerem sicut panem manducaret, et potum suum cum fletu misceret. Non te jam delectat tale convivium? Sed tamen, inquit, augent homines peccata spe veniae. Imo augerent peccata desperatione veniae. Nonne attendis quam licentiosa crudelitate vivant gladiatores? Unde hoc, nisi jam tanquam ad ferrum et victimam destinati, explere volunt libidinem, antequam fundant sanguinem? Nonne et tu hoc tibi diceres: Jam peccator sum, jam iniquus, jam damnandus, nulla veniae spes est; cur jam non faciam quidquid libet, etsi non licet? Cur non impleam, quantum possum, quaecumque desideria, si post haec non restant nisi sola tormenta? Nonne hoc tibi diceres, et desperatione ipsa pejor fieres? Potius ergo te corrigit qui indulgentiam promittit, et dicit: «Redite praevaricatores ad cor» . «Nolo mortem impii; quantum» «ut rever
Abbreviated transcription (Latin):
Quia haec genera hominum habere
insuis membris sananda uoluit & li¬
beranda : inde ob probrium: Hodieq
paganorum ob probrium. quale in¬
nos est.: Quid putatis fr̃s: quid
cos putatis dicere nobis. Vos cor¬
rumpitis disciplinam. moresq gene¬
ris humani peruertitis. Quid inue¬
heris dic quam obrem: quid fecimus.
Dando inquit hominibus locum peni¬
tentiae: Promittendo impunitatem
omnium delictorum.: Ideo homines
mala faciunt securi. quod eis cum con¬
uersi fuerint omnia dimittantur.
Hincergo obprobrium. quõ sicut
cinerem panem manducaui. & po¬
tum meum cum fl&u miscebam. O
qui insultas: inuitote ad istum panẽ
Non enim audes te dicere nonesse pec¬
catorem : Discute conscientiam tuam.
ascende tribunal mentistuae: No¬
litibi parcere. examinate : loquatur
tibi medulla cordis. Vi de utrum
audeas in nocentiam profiteri.
Hic plane sise respexerit: contur¬
babitur. sise palpauerit. confitebit᷑.
Et quid agit miser sinon erit portꝰ
impunitatis: si sola fuit peccandi

Expanded text:
Quia haec genera hominum habere in suis membris sananda voluit et liberanda, inde opprobrium. Hodieque Paganorum opprobrium quale inos est? quid putatis, fratres, quid eos putatis dicere nobis? Vos corrumpitis disciplinam, moresque generis humani pervertitis. Quid inveheris? dic quamobrem; quid fecimus? Dando, inquit, hominibus poenitentiae locum, promittendo impunitatem omnium delictorum: ideo homines mala faciunt, securi quod eis, cum conversi fuerint, omnia dimittuntur. Hinc ergo opprobrium, «Quoniam cinerem sicut panem manducavi, et potum meum cum fletu miscebam.» O qui insultas, invito te ad istum panem. Non enim audes te dicere non esse peccatorem. Discute conscientiam tuam, ascende tribunal mentis tuae, noli tibi parcere, examina te, loquatur tibi medulla cordis; vide utrum audeas innocentiam profiteri. Hic plane si se respexerit, conturbabitur; si se non palpaverit, confitebitur. Et quid agis miser, si non erit portus impunitatis? Si sola fuit peccandi
Abbreviated transcription (Latin):
quia ueni facere membra mea pecca¬
tores: ut agendo penitentiam. sint
incorpore meo. Inde totum obpro¬
brium. inde persecutio: quare ma
catorib manducat.: Non est opus
sanis medicus. sede grotantibus: Vti¬
namuos egrotare noss&is. ut medi¬
cum quaerer&is: non occideretis.
& persuperbam dementiam. falsa sa¬
nitate periretis Mihi autem unde
totadie ex probrabant inimicimes .
unde : quilaudabant me. aduersũ¬

Expanded text:
quia veni facere membra mea peccaquia veni facere membra mea peccatores, ut agendo poenitentiam sint in corpore meo? Inde totum opprobrium, inde persecutio: «Quare maublicanis manducat? Non est opus sanis medicus, sed aegrotantibus» . Utinam vos aegrotare nossetis, ut medicum quaereretis; non occideretis, et per superbam dementiam falsa sanitate periretis. 10. «vers. 10. Mihi» autem unde «tota die exprobrabant inimici mei?» unde «qui laudabant me, adversu
Abbreviated transcription (Latin):
egit: Ascendit incelum.
Factus est sicut passer. uolando.
idest ascendendo: singularis intecto.
idest in caelo. ⁊ Ergo pellicanis.
nascendo. nicticorax moriendo.
passerresurgendo : Ibiin solitudine
uel ut solus : hic in parietinis. uelut
ab eis occisus. quistare non potuerunt
in aedificio: Hicuero iamuigilans
& uolans singularis intecto: ibi in¬
terpellat pronobis. Caput enim
nrm̃ passer est : corpus illius. tur¬
tur : Et enimpasser. inuenit sibi do¬
mum.⁊ Quam domum. Incaelo
est. interpellat pronobis: & turt᷑
nidum sibi : Ecclesiadĩ. Nidum de
lignis crucis ipsius. Ubi ponat pul¬
los suos. paruulos suos. Vigila
mihi in imicimei. & quilaudabantme.
aduersum me iurabant. Ore lau¬
dabant : corde insidias p̃parabant:
Audi laudem ipsorum.. Magister.
sonam non accipis: Lic& tributum
reddere caesari : quem laudas. sub¬
plantas. Quare quia quiliuda¬
bantme. aduersum me iurabant .
Vnde autem hoc obprobrium: nisi

Expanded text:
egit? Ascendit in coelum, egit? Ascendit in coelum, factus est «sicut passer» volando, id est ascendendo: «singularis in tecto,» id est in coelo. Ergo pelicanus nascendo, nycticorax moriendo, passer resurgendo: ibi in solitudine, velut solus; hic in parietinis, velut ab eis occisus, qui stare non potuerunt in aedificio; hic vero jam vigilans et volans singularis in tecto, ibi interpellat pro nobis . Caput enim nostrum passer est, corpus illius turtur. «Etenim passer invenit sibi domum.» Quam domum? In coelo est, interpellat pro nobis. «Et turtur nidum sibi,» Ecclesia Dei nidum de lignis crucis ipsius; «ubi ponat pulos suos» , parvulos suos. «Vigilamihi inimici mei, et qui laudabant me, adversus me jurabant.» Ore laudabant, corde insidias praeparabant. Audi laudem ipsorum. «Magister, sonam non accipis: licet tributum dare Caesari» ? Quem laudas, supplantas. Quare nisi quia «qui laudabant me, adversus me jurabant?» Unde autem hoc opprobrium, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
nos debemus: hanc aũ potius inso¬
litudine cognoscamꝰ. Hocenim in¬
de psalmus uoluit ponere. pellicanis
in solitudine. Puto enim hic intellegi
xpm̃ natum deuirgine: Solus enim
sic ideo solitudo Insoli tudine na¬
tus. qui a solus itanatus. Post natiuita¬
tem. uentum est ad passionem: a quibus
crucifigebatur: Numquid abstantib
numquid alugentib  ergo tam quam
in nocte ignorantiae ipsorum: &tam¬
quamin parietinis ruinis ipsorum: Ec¬
ce nicticorax & in parietinis amat &¬
noctem: Namnisi amar& unde dice¬
r&.: Pater : ignosce illis qui anesci¬
unt quid faciunt: Deinde natus inso¬
litudine. quia solus itanatus. Passus
intenebris iuda eorum. tam quam in noc¬
te. In preuaricatione. tam quam in
Quid postea: Uigilaui
Ergodormieras in parietinis : & dixcras.
egodormiui : Quidergo est dormiui:
Quia uolui. dormiui: Noctem a¬
mando dormiui: Sed ibi sequitur.
& surrexi.: Ergohicuigilaui.
s ed postea quam uigilauit. quid

Expanded text:
nos debemus. Hanc avem potius nos debemus. Hanc avem potius litudine agnoscamus; hoc enim inde Psalmus voluit ponere, «Pelicanus in solitudine.» Puto ego hic intelligi Christum natum de virgine. Solus enim sic, ideo solitudo: in solitudine natus, quia solus ita natus. Post nativitatem ventum est ad passionem: a quibus crucifigebatur? numquid ab stantibus? numquid a lugentibus? Ergo tanquam in nocte ignorantiae ipsorum, et tanquam in parietinis ruinae ipsorum. Ecce nycticorax et in parietinis, amat et noctem. Nam nisi amaret, unde diceret, «Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt» ? Deinde natus in solitudine, quia solus ita natus; passus in tenebris Judaeorum tanquam in nocte, in praevaricatione tanquam in ruinis: quid postea? «Vigilavi.» Ergo dormieras in parietinis, et dixeras: «Ego dormivi.» Quid est, «Ego dormivi?» Quia volui, dormivi; noctem amando dormivi: sed ibi sequitur, «Et exsurrexi» . Ergo hic, «Vigilavi.» Sed posteaquam vigilavit, quid
Abbreviated transcription (Latin):
Nam & ipse. gallinamse dicit super
pullos suos. Hierusalem hierus alem
quotiens uolui colligere filios tuos
tam quam gallina pullos suos subalas
suas : & noluisti. Hab& enim paternam
auctoritatem. maternum affectum :
Si cut & paulus. & pater est & mater.
non perse ipsum. sed per euangelium.:
Pater ubi dicit. & si habeatis multos
pedagogos in xp̃o. sed non multos
gelium ego uos genui. Mater aũ¬
ubi: filumei quos iterum pasturio.
donecxp̃s formetur in uobis.
Hab& ergo hacc auis siuere ita est.
magnam similitu dinem carnis xpĩ.
cuius sanguine uiuificatisumus.
Sed quomodo congruat xpõ. quod
ipsa occidit filios suos: An & illi
congruit. ego occidam & uiuifica¬
bo ego percutiam & sanabo. A
uero saulus pers ecutor morir&ur.
nisidecaelo percuter&ur: Aut p̃¬
dicator excitar&ur. nisullius san¬
guine uiuificaretur : sed hoc uide¬
rint quis cripserunt: Non in incer¬
to intellectumnrm̃ constituere

Expanded text:
Nam et ipse gallinam se dicit super Nam et ipse gallinam se dicit super pullos suos: «Jerusalem, Jerusalem, quoties volui congregare filios tuos, tanquam gallina pullos suos sub alas suas, et noluisti» ? Habet enim paternam auctoritatem, maternum affectum: sicut et Paulus et pater est et mater est; non per seipsum, sed per Evangelium: pater ubi dicit, «Etsi habeatis multos paedagogos in Christo, sed non multos gelium ego vos genui» ; mater aui mei, quos iterum parturio, donec Christus formetur in vobis» . Habet ergo haec avis, si vere ita est, magnam similitudinem carnis Christi, cujus sanguine vivificati sumus. Sed quomodo congruat Christo, quod ipsa occidit filios suos? An et illi non congruit: «Ego occidam, et ego vivificabo; ego percutiam, et ego sanabo» ? An vero Saulus persecutor moreretur, nisi de coelo percuteretur ; aut praedicator excitaretur, nisi illius sanguine vivificaretur? Sed hoc viderint qui scripserunt; non in incerto intellectum nostrum constituere
Abbreviated transcription (Latin):
ipse sit: & melius ipse agnoscat᷑.
& pellicanus insolitudine. & nictico¬
rax inparietinis. & passersingularis
intecto. Dicat nobis pauperiste. ca¬
putnrm̃.: Pauper uoluntate. loqua¬
tur pauperibus innecessitate .⁊ Quod
enim dicitur uellegitur dehacaui
id est pellicano. nontaceamus N on
aliquid affirmantes temere. sed ta¬
mennon tacentes. quod quiscripse¬
runt & legi & diciuoluerunt.: Vossic
audite. ut siuerumest congruat.
Si falsum est nonteneat .: Dicuntur
hae aues tamquam colaphis rostro¬
rum. occidere paruulos filios suos :
eos demts innido occisos. a se lugere
pertriduum: Postremo dicunt
matrem se ipsam grauiter uulnerare .¬
& sanguinemsuum super filios funde¬
re. Quo illis superfuso. reui uescunt.:
Fortarse hocuerum. fortasse falsũ
sit.. Tamen siuerum est quemadmo¬
dumilli congruat. quinos uuificauit
sangiuine suo uid&e : congruit illi
quod matris caro uiuificat sangui¬
ne suofilios suos. satis congruit.

Expanded text:
ipse sit, et melius ipse agnoscatur, ipse sit, et melius ipse agnoscatur, et pelicanus in solitudine, et nycticorax in parietinis, et passer singularis in tecto. Dicat nobis pauper iste, caput nostrum: pauper voluntate, loquatur pauperibus in necessitate. Quod enim dicitur, vel etiam legitur de hac ave, id est pelicano, non taceamus; non aliquid affirmantes temere, sed tamen non tacentes quod qui scripserunt, et legi et dici voluerunt. Vos sic audite, ut si verum est, congruat; si falsum est, non teneat. Dicuntur hae aves tanquam colaphis rostrorum occidere parvulos suos, eosdemque in nido occisos a se lugere per triduum: postremo dicunt matrem seipsam graviter vulnerare et sanguinem suum super filios fundere, quo illi superfusi reviviscunt. Fortasse hoc verum, fortasse falsum sit: tamen si verum est, quemadmodum illi congruat, qui nos vivificavit sanguine suo, videte. Congruit illi quod matris caro vivificat sanguine suo filios suos; satis congruit.
Abbreviated transcription (Latin):
pellicanus est in solitudine.. Uene¬
ritadeos qui fuerunt & ceciderunt.
nicticorax est in parietinis.: NON
enimdeserit & tenebras eorum qui ha¬
bitant innocte. & ipsos lucrari uelit ::
Uenerit adeos quixpĩani sunt quidẽ
habitantes indomo. Non quas i non
crediderunt. aut quod crediderant
dimiserunt. Sed in eo quod credunt
tepide ambulantes. clamat ad eos
passer : non in solitudine. quia xp̃i¬
anisunt : nec inparietinis. quianon
ceciderunt: sed tamen intecto sunt:
Subtecto potius. quia sub carne sunt.
ille super carnem. Clamat passer.
p̃cepta dĩ. nontac&. nec fit carna¬
lis. ut subiciatur tegio Quienim
integio est. non des cendat tollere
aliquid dedomo. Et quod in aure
auditis. p̃dicate super tecta: Istae
tres aues & trialoca. & unus homo.
& tres homines possunt habere ꝑ
tinȩ. tectum: non nisi triagenera
hominum sunt: Sed quid his pluri¬
mum: ipsum dnm̃ uideamꝰ. neforte

Expanded text:
pelicanus est in solitudine: venepelicanus est in solitudine: venerit ad eos qui fuerunt et ceciderunt, nycticorax est in parietinis; non enim deserit et tenebras eorum qui habitant in nocte, et ipsos lucrari vult: venerit ad eos qui christiani sunt quidem habitantes in domo, non quasi qui non crediderint, aut quod crediderant dimiserint, sed in eo quod credunt tepide ambulantes; clamat ad eos passer, non in solitudine, quia christiani sunt; nec in parietinis, quia non ceciderunt; sed tamen in tecto sunt; sub tecto potius, quia sub carne sunt. Ille super carnem clamat passer, praecepta Dei non tacet, nec fit carnalis, ut subjiciatur tecto. «Qui» enim «in tecto est, non descendat tollere aliquid de domo» ; et, «Quod in aure auditis, praedicate super tecta» . Istae tres aves et tria loca; et unus homo pt tres homines possunt habere petinae, et tectum, nonnisi tria genera hominum sunt. 8. Sed quid de his plurimum? Ipsum Dominum videamus, ne forte
Abbreviated transcription (Latin):
in parietinis. passer intecto: Primo
quid sit pellicanus. dicendum est:
In ea quippe regione nascitur.
ut nobis ignota haec auis sit Nas¬
citur insolitudinibus. maxime
innili fluminis in aegypto. Quae¬
libet sit auis haec. quod de illo psal¬
mus dicere uoluit. hoc intueamur:
habitat inquit insolitudine.
Quid queris formam eius. mem¬
bra eius. uocem eius. mores eius
quantum tibi psalmus dedit.
auis est habitans insolitudine.
Micticorax auis est amans noctem:
parietine dicuntur. quas uulgo
dicimus ruinas. ubi parietes stant
sine tecto. sine habitantibus ibi ha¬
bitat nicticorax. Iam uero passer
ec tectum. quid sit nõstis: Inuenio
ergo aliquem decorpore xp̃i pre¬
dicatorem uerbi conpacientem
in firmis. querentem lucra xp̃i
reminiscentem dñi sui uenturi
nedicat¬
cat. Serue nequam &piger.
dares peccuniam meam nummolu¬
riis.: Ex huius dispensatoris officio.
uideamus haectria. Nenerit in¬
ter aliquos. ub ixp̃ianinon sunt.

Expanded text:
in parietinis, passer in tecto. Primo in parietinis, passer in tecto. Primo quid sit pelicanus, dicendum est. In ea quippe regione nascitur, ut nobis ignota haec avis sit. Nascitur in solitudinibus, maxime Nili fluminis, in Aegypto. Quaelibet sit avis haec, quod de illa Psalmus dicere voluit, hoc intueamur. «Habitat,» inquit, «in solitudine.» Quid quaeris formam ejus, membra ejus, vocem ejus, mores ejus? Quantum tibi Psalmus dicit, avis est habitans in solitudine. Nycticorax, avis et amans noctem. Parietinae dicuntur, quas vulgo dicimus ruinas, ubi parietes stant sine tecto, sine habitantibus: ibi habitat nycticorax. Jam vero passer et tectum quid sit, nostis. Invenio ergo aliquem de corpore Christi, praedicatorem verbi, compatientem infirmis, quaerentem lucra Christi, reminiscentem Domini sui venturi, ne dicat: «Serve nequam et piger, dares pecuniam meam nummulariis» . Ex hujus dispensatoris officio videamus haec tria. Venerit inter aliquos ubi christiani non sunt;
Abbreviated transcription (Latin):
inde.⁊ Carnales autem non inde ge
nt.⁊ & gemendosse faciunt. quia
non inde gemunt. Nec eos possum̃
uel non gementes. uel male gementes
corrigere. uolumus emendare.
uolumus separare. Et quando
non possumus gemimus. et cum
gemimus. non ab ipsis separamur:
Auoce enim gemitus mei. adhe¬
serunt ossa mea carnimeae.
Ad heserunt fortes inualidis.
adheserunt firmi infirmis: Un¬
de ad heserunt: auoce gemitus sui:
non auoce gemitus illorum: Qua
lege adheserunt. nisi qua dictũ
est. De bemus enimnos firmi
in firmitatem infirmorumpor
Factus sum sicut meticorax inpa¬
ritinis. Uigilaui et factus sum
sicut passer singularis intecto .
Ecce tres aues. et trialoca.
Quid sibi uelint donet dñs utdi¬
camus : Et ut audiatis utiliter.
quod dicitur salubriter: Quid
sibi uolunt tres aues ettria loca:
quae tres aues. pellicanus. & nic¬
ticorax. et passer: et trialoca.
solitudo. pari&ina. et tectum.
pelli canus insolitudine. nicticorax

Expanded text:
inde. Carnales autem non inde gemunt, inde. Carnales autem non inde gemunt, et gemendos se faciunt, quia non inde gemunt: nec eos possumus, vel non gementes, vel male gementes corrigere, volumus emendare, volumus reparare: et quando non possumus, gemimus; et cum gemimus, non ab ipsis separamur. «A voce» enim «gemitus mei adhaeserunt ossa mea carni meae:» adhaeserunt fortes invalidis, adhaeserunt firmi infirmis. Unde adhaeserunt? A voce gemitus sui, non a voce gemitus illorum. Qua lege adhaeserunt, nisi qua dictum est: «Debemus enim nos firmi infirmitatem infirmorum portfactus sum sicut nycticorax in parietinis. Vigilavi, et factus sum sicut passer singularis in tecto.» Ecce tres aves, et tria loca; quid sibi velint, donet Dominus ut dicamus, et ut audiatis utiliter quod dicitur salubriter. Quid sibi volunt tres aves, et tria loca? Quae tres aves? Pelicanus, nycticorax, et passer: et tria loca, solitudo, parietinae, et tectum. Pelicanus in solitudine, nycticorax
Abbreviated transcription (Latin):
manduca. In eius enim corpore es qui
ait Ego sum panis uiuus. quidecȩ¬
lo descendi.: Oblitus eras manduca¬
repanem tuum. Sed iam illo cruci¬
fixo
Commemorabuntur & con¬
uertentur ad dnm̃ uniuersi fines ter¬
rae.: Post obliuionem. ueniat cõ¬
memoratio. Manducetur panis de
Non manna si¬
cut illi manducauerunt &mortui sunt.
Panis dequo dicitur.
Beati quie¬
suriunt & siciunt iustitiam. Auo¬
ce gemitus mei: adheserunt ossa
mea carni meae. Auoce quam in¬
tellego : auoce quam noui.⁊ Auoce
Auoce
gemitus mei. Non auoce gemitus illo¬
rum quibus conpatior.: Multi enim
gemunt. & gemo &ego Et hoc ge¬
mo. quia male gemunt. Amisit num¬
mum. gemit. Amisit fidem. non
gemit. Ego appendo nummos & fi¬
dem: & inuenio maiorem gemitum
demale gemente: aut non gemente.
Facit fraudem. & gaud&. ⁊ Quo lucro.
quo damno: ad qui siuit peccuniam:
perdidit iustitiam.: Gemit hinc. qui
gemere nouit.: Qui capiti propinquat.
qui recte ad her& corpori xpĩ. gemit

Expanded text:
manduca; in ejus enim corpore es, qui manduca; in ejus enim corpore es, qui ait: «Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi» . Oblitus eras manducare panem tuum; sed jam illo crucifixo, commemorabuntur et convertentur ad Dominum universi fines terrae . Post oblivionem veniat commemoratio, manducetur panis de on manna, sicut illi manducaverunt et mortui sunt : panis de quo dicitur, «Beati qui esurium et sitiunt» «justitiam» ce gemitus mei adhaeserunt ossa mea carni meae.» A voce quam intelligo, a voce quam novi: «A voce gemitus mei,» non a voce gemitus illorum quibus compatior. Multi enim gemunt, gemo et ego; et hoc gemo, quia male gemunt. Amisit nummum, gemit; amisit fidem, non gemit: ego appendo nummum et fidem, et invenio majorem gemitum de male gemente, aut non gemente. Facit fraudem, et gaudet. Quo lucro? quo damno? Acquisivit pecuniam, perdidit justitiam. Gemit hinc qui gemere novit; qui capiti propinquat, qui recte haeret corpori Christi, gemit
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ.: Suggerente serpente. pre ua¬
ricata muliere. tetigit uetitum: obli¬
tus est preceptum. Merito percus¬
sum est sicut foenum etaruit cor
eius. quõ oblitus est manducare pa¬
nem suum.
Oblitus manducare
panem : bibit uenenum.
Percus¬
sum est cor eius. & aruit sicut foenũ
Ipse est ille percussus inisaia dequo
dicitur &cui dicitur. Non inȩ¬
ternum tem pus irascar uobis.
Sp̃s enim ame procedit. &omnẽ
flatum ego feci. Propter pecca¬
tum modicum quid contristaui
illum. & percussi illum: et auer¬
ti faciem meam ab illo. Merito.
hic neauer tas faciem tuam ame :
hoc est percusso. De quo dixisti ꝑ¬
cussi illum:
De quo dixisti uias eiꝰ
uidi et sanaui eum. Percus sum est¬
sicut foenum &aruit cor meum.
quõ oblitus sum manducare panem
meum. Modo manducabo. oblitus
eras. seduenit & ipse panis. Incuius
corpore tibi licet recordar uocem
obliuionis tuae: etclamare ex pau¬
pertate ut sumas diuitias. Modo

Expanded text:
Dei? Suggerente serpente, praevaDei? Suggerente serpente, praevaricante muliere, tetigit vetitum , oblitus est praeceptum: merito percussum est sicut fenum, et aruit cor ejus, quoniam oblitus est manducare panem suum. Oblitus manducare panem, bibit venenum; percussum est cor ejus, et aruit sicut fenum. Ipse est ille percussus in Isaia, de quo dicitur, et cui dicitur: «Non in aeternum tempus irascar vobis: spiritus enim a me procedit, et omnem flatum ego feci. Propter peccatum modicum quid contristavi illum, et percussi illum, et averti faciem meam ab illo.» Merito hic, «Ne avertas faciem tuam a me:» hoc est, a percusso, de quo dixisti, «Percussi illum;» de quo dixisti, «Vias ejus vidi, et sanavi eum . Percussum esticut fenum, et aruit cor meum, quoniam oblitus sum manducare panem meum.» Modo manduca quem oblitus eras. Sed venit et ipse panis, in cujus corpore tibi licet recordari vocem oblivionis tuae, et clamare ex paupertate, ut sumas divitias. Modo