comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
largissime infunditur: De quo lectulo sponsa
in cantico canticoꝵ dicit: Lectulus nr̃ floridus
uia nimirum scĩ quique cum tranquillitate
tempoꝵ utuntur. et atribulationum laboribꝰ
cessant: tunc macrime lectionibus sacris. ie¬
uiniis orationibus ceterisq sp̃c fructibus ua¬
cant : et in suꝑnoꝵ cõtemplatione. tunc sese
altius adtollunt: ad speculandum utiq głam
maiestatis diuine. cum serenũ ab exteriorib
ꝑturbationibus tempus accipiunt: E̾marag¬
dus enim gemina ẽ animia uiriditate uocata.
pariũq genus ẽ marmoris candidissimi Et
apte dicitur his duob lapidibus pauim̃tum
ẽẽ depictum: ubi lecta fuerint posita: quia ꝑ candorẽ
hoc ẽ castitatẽ corporis. et ꝑ uirorem bone mentis.
in gr̃a dĩ semꝑ uirentis bene construitur funda¬
mentum humilitatis ubi condignis quibusq p̃¬
mium p̾paratur ȩternȩ quietis Unde scriptũẽ:
qui se bene humiliauerit rite exaltabitur Hinc

Expanded text:
largissime infunditur. De quo lectulo sponsa largissime infunditur. De quo lectulo sponsa in Cantico canticorum dicit: « Lectulus noster floridus , » quia nimirum sancti quique cum tranquillitate temporum utuntur, et a tribulationum temporibus cessant, tunc maxime lectionibus sacris, jejuniis, orationibus caeterisque fructibus spiritus vacant, et in supernorum contemplatione tunc sese altius attollunt, ad speculandum utique gloriam majestatis divinae, cum serenum ab exterioribus occupationibus tempus accipiunt. Smaragdus enim gemma est a nimia viriditate vocata; Pariusque genus est marmoris candidissimi. Et apte dicitur his duobus lapidibus pavimentum esse depictum, ubi lecti fuerunt positi, quia per candorem, hoc est, castitatem corporis, et per virorem bonae mentis in gratia Dei semper virentis bene construitur fundamentum humilitatis, ubi condignis quibusque praemium praeparatur aeternae quietis. Unde scriptum est« Qui se bene humiliaverit, rite exaltabitur . » Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
uersi coloris bissinis funibus atꝙ pur pureis
ꝑ cireulos eburneos incolũsnis mar moreis suspen¬
sa essent: quia decor scȩ ecclȩ siue sit in medita¬
tione sapientiȩ seu inprofectu uirtutumꝰ ꝑ con¬
tinentiam atq castitatem corpoꝵ simul cum
martirii dignitate in doctoribus scĩ ȩuangłu
fulgere debet: et tam in illoꝵ uerbo quam etiam er¬
plo ad multoꝵ noticiam ꝑuenire: ut ab his instruc
his incitati atq confortati. ad aulam cęlestis imꝑi
rite ꝑtinere possint: Ibi quoq lectuli aurei et ar¬
gentei suꝑ paumentum Emaraglino et pario
stratum lapide dispositi erant: quod mira uarie¬
tate pictura decorabat: quia humilitas scoꝵ di¬
uersis spetiebus uariarum uirtutum decorata
in meditatione diuini uerbi. et indagatione
uere sapientie electis dĩ quietem interne p̾pa¬
rat contemplationis: ubi suauitas agnitionis
et dilectionis dĩ. pie querentibus dono sp̃c sci

Expanded text:
versi coloris byssinis funibus atque purpureis versi coloris byssinis funibus atque purpureis per circulos eburneos in columnis marmoreis suspensa essent, quia decor sanctae Ecclesiae, sive sit in meditatione sapientiae seu in profectu virtutum per continentiam atque castitatem corporum, scilicet cum martyrii dignitate in doctoribus sancti Evangelii fulgere debet, et tam in illorum verbo quam etiam exemplo ad multorum notitiam pervenire, ut ab his instructi, his incitati atque confortati, ad aulam coelestis imperii rite pertingere possint. Ibi quoque « lectuli aurei atque argentei super pavimentum smaragdino et pario stratum lapide dispositi erant, quod mira varietate pictura decorabat, » quia humilitas sanctorum diversis speciebus variarum virtutum decorata, in meditatione divini verbi, et in indagatione verae sapientiae electis Dei quietem internae praeparat contemplationis. Ubi suavitas agnitionis et dilectionis Dei pie quaerentibus dono Spiritus sancti
Abbreviated transcription (Latin):
ni uerbi et dapibus uirtutum electos suos saciat: qua¬
tenus dilitiis. et iocunditati suꝑni regis ꝑ omnia
habiles fiant: Ubi arbores fructifere consite sunt.
hoc ẽ scĩ uiri & bont̾ meritis p̾clari. dono largiente
diuino. sc̃ȩ conuersationis et recte doctrine osten¬
dunt decorem: Ibi penoent ex omĩ parte tentoria
aerii coloris. et carpasini et iacinthini: quia ibi
ornatus spiritalis studii et splenoor cȩlestis sapi¬
entiȩ cum fulgore uirtutum ad instructionem
in ea digne consistentium micat: Car pasinus enĩ
color. speciem auri ut quidam uolunt p̾tendit:
Et merito nitori cõparatur diuinȩ sapientiȩ: quȩ
incultu et religione pietatis maxi me excellit:
Et hec tentoria. bissinis funibus atq purpureis
extenta erant: & columnis marmoreis fulcie¬
bantur: Bissus enim mortificationem carnis
significat. purpura. sanguinem martiriiꝰ ebur
castitatem corporis: et columne marmoreȩ fir

Expanded text:
ni verbi et dapibus virtutum electos suos satiat; quani verbi et dapibus virtutum electos suos satiat; quatenus deliciis et jucunditati superni regni per omnia habiles fiant, ubi arbores fructiferae consitae sunt, hoc est, sancti viri et bonis meritis praeclari, dono largiente divino, sanctae conversationis et rectae doctrinae ostendunt decorem. Ibi pendent « ex omni parte tentoria aerei coloris et carbasini et hyacinthini, » quia ibi ornatus spiritualis studii, et splendor coelestis sapientiae cum fulgore virtutum ad instructionem in ea digne consistentium micat. Carbasinus etiam color speciem auri ut quidam volunt praetendit et merito nitori comparatur divinae sapientiae, quae in cultu et religione pietatis maxime excellit. « Et haec tentoria byssinis funibus atque purpureis extenta erant, et columnis marmoreis fulciebantur. Byssus enim mortificationem carnis significat, purpura sanguinem martyrii, ebur castitatem corporis, et columnae marmoreae fir
Abbreviated transcription (Latin):
no generi patefecit sacramentum: & nobis uitȩ
aperuit aditum: spiritalesq epulas fidelibus
suis abundantissime ministrauit: Primũ gͦ tẽ¬
pus ante legem fuit: scõm sub lege: tercium
sub grã: in quo uidelicet euangłicam p̃dicati¬
onem et corporis ⁊ sanguinis sui uniuersis gen¬
tibus opulentissimam parauit refectionem:
Iuius scilicet conuiuii excellentiam. in parabo¬
la euangłii ipse dñs ubi de rege qui nuptias
filio suo fecit. & de cena magna ꝑ hominem
facta referebat: spiritaliter mysterio nobis cõ¬
mendabat Septem gͦ diebus re& magnus co¬
uiuium fecit instrui in uestibulo horti et ne¬
moris. quod regio cultu et manu consitum e¬
rat: cum redẽptor nr̃ toto tempore istius uitȩ
qd̃ ꝑ numerum discurrit septenarium. in p̃¬
senti eccłã in qua unusquisq fioelium semet¬
ipsum recta fide et bonis oꝑibus ad introitũ
paradisi et regni p̃parat cẽ lestis: pabulo dui¬

Expanded text:
no generi patefecit sacramentum, et nobis vitae no generi patefecit sacramentum, et nobis vitae aperuit aditum, spiritualesque epulas fidelibus suis abundantissime ministravit. Primum ergo tempus ante legem fuit, secundum sub lege, tertium sub gratia, in quo videlicet evangelicam praedicationem ac corporis et sanguinis sui universis gentibus opulentissimam paravit refectionem. Hujus scilicet convivii excellentiam in parabola Evangelii ipse Dominus, ubi de rege qui nuptias filio suo fecit, et de coena magna per hominem facta referebat, spiritualiter mysterio nobis commendabat. « Septem ergo diebus rex magnus convivium instrui fecit, in vestibulo horti et nemoris, quod regio cultu et manu compositum erat, » cum Redemptor noster toto tempore istius vitae, quod per numerum discurrit septenarium, in praesenti Ecclesia, in qua unusquisque fidelium semetipsum recta fide et bonis operibus ad introitum paradisi et regni praeparat coelestis, pabulo divi
Abbreviated transcription (Latin):
bere: nec non et mulierem et sterilitatẽ eius et
mortem: ipsoꝵ quoq uiroꝵ mortẽ figuras ẽe¬
rerum memorabilium docuit: cum hanc histo¬
riam neq ipse dñs neq euangłistarum quispiã
ex sua ꝑsona narrauerit: s quȩ impii nefando
ore contra dñm. ꝓtulerant euangłiste. ꝓpter sa¬
cratissimum dñi responsum suis litteris indide¬
runt: Hec gͦ & his similia lector fioelis in scõꝵ
patrum dictis inueniens: ñ nobis imputet si
ad eoꝵ similitudinem in nr̃is opuscłis aliqua
inseramus Tercio gͥ anno imꝑii sui rex assue¬
rus fecit grande conuuium cunctis pͥncipibus
et pueris suis fortissimis ꝑsarum & medoꝵ ut osten¬
deret diuitias glȩ regni sui: cum redemptor nr̃ quẽ
assuerus et nomine expͥmit et dignitate. intͣpre¬
tatur enim ostium siue atrium meum. cum pa¬
tre et spu sc̃o sempiternum habens imꝑium ter¬
tio tempore istius scłi incarnationis suȩ huma¬

Expanded text:
bere. Nec non et mulierem et sterilitatem ejus et bere. Nec non et mulierem et sterilitatem ejus et mortem, ipsorum quoque virorum mortem figuras esse memorabilium rerum docuit, cum hanc historiam neque ipse Dominus, neque evangelistarum quisquam ex sua persona narraverit; sed quae impii nefando ore contra Dominum protulerant, evangelistae propter sacratissimum Domini responsum suis litteris indiderunt. Haec ergo et his similia lector fidelis in sanctorum Patrum dictis inveniens, non nobis imputet, si ad eorum similitudinem in nostris opusculis aliqua inseramus. « Tertio igitur anno imperii sui rex Assuerus fecit grande convivium cunctis principibus et pueris suis fortissimis Persarum et Medorum, ut ostenderet divitias gloriae regni sui. » Cum Redemptor noster, quem Assuerus et nomine exprimit et dignitate, interpretatur enim ostium sive atrium meum, cum Patre et Spiritu sancto sempiternum hominis imperium, tertio tempore istius saeculi incarnationis suae huma
Abbreviated transcription (Latin):
uissit om̃s popłos sibi subditos audita uoce sym¬
phoniarum et musicoꝵ prostratos adorare sta¬
tuam suam: et diabolus satagit genus huma¬
num ꝑ dulceoinem pompe terrestris a rectitu¬
dine mentis inflectere: et adsequendam cupi¬
ditatem quȩ ẽ simulacroꝵ seruitus. deceptoꝵ
corda ꝑuertere: Sigͦ quedam oꝑa uel iuste penȩ re¬
ꝓboꝵ in figura non solum maloꝵ s et bonoꝵ p̾cesse¬
runt: cur non & boni bonoꝵ actus siue sermones
quȩ in ꝓphetico uolumine continentur bona se¬
quentium gesta p̾figurare potuerunt: Uirtus
rat. ut uentura expͥmat: sic factorem approbat.
ut ei in mysterio contradicat: sic gesta dampnat.
ut hec mystice gerenda ꝑsuadeat Item uideamꝰ
opuscula scĩ augustini. qui etiam .uii. uiros unr
mulieris sine filiis defunctos de quibus saducei
resurrectionem negantes. dnm tẽptabant: cer¬
tam ecclastici sacramenti figuram dixerat ha¬

Expanded text:
jussit omnes populos sibi subditos audita voce symjussit omnes populos sibi subditos audita voce symphoniarum et musicorum prostratos adorare statuam suam. Et diabolus satagit genus humanum per dulcedinem pompae terrestris a rectitudine mentis inflectere, et ad sequendam cupiditatem, quae est « simulacrorum servitus, » deceptorum corda pervertere. Si ergo quaedam opera, vel justae poenae reproborum in figura non solum malorum, sed et bonorum praecesserunt, cur non etiam boni bonorum actus sive sermones, qui in prophetico volumine continentur, bona sequentium gesta praefigurare potuerunt? Virtus rat, ut ventura exprimat: sic factorem approbat, ut ei in mysterio contradicat; sic gesta damnat, ut haec mystice gerenda persuadeat. Item videamus opuscula sancti Augustini, qui etiam septem viros unius mulieris sine filiis defunctos, de quibus Sadducaei, resurrectionem negantes, Dominum tentabant, certam ecclesiastici sacramenti figuram dixerat ha
Abbreviated transcription (Latin):
meum: Et uocaui te nomine tuo: adsimilaui te. et
non cognoiusti me Ego dñs et non ẽ amplius. q¬
tra me non est ds̃ dccinxi te: et non cognouisti
casus regum reproboꝵ saulis et iechonie scissima
redẽptoris nr̃i oꝑa figuialiter designare diaert
sauł udelicet uncti in regem s merito scelerum
suoꝵ occisi. suꝑ in naxia regis apͣi morte interpre¬
tantes. iheconiȩ uͦ transiationem de iuda in babilo
niam quam ꝓpter peccata sustinuit ad grãm euis¬
dem redemptoris nr̃i typice referentes qua relic¬
tis ob ꝑfidiam uoeis ad saluandas ꝑ orbem nati¬
ones transmigrare dignatus est: qui dicta uelac¬
ta pharaonis siue nabuchodonosor typice suꝑ
hostibus ecclȩ intelligenoa tradiderunt Uerbi
gr̃a phardo precepit infantes popłi dĩ mascłos
in flumine necari. feminas reseruari: quia dia¬
bolus fortia in nobis oꝑa extinguere. fluaa et
infirma cupit enutrire Item nabuchodonosor

Expanded text:
meum et vocavi te in nomine tuo adsimilavi te et meum et vocavi te in nomine tuo adsimilavi te et non cognovisti me ego Dominus et non est amplius extra me non est deus accinxi te et non cognovisti casus regum reproborum Sauli et Jechoniae sanctissima Redemptoris nostri opera figuraliter designari dixerunt: Saulis videlicet uncti in regem, sed merito scelerum suorum occisi, super innoxia regis Christi morte interpretantes: Jechoniae vero translationem de Juda in niam, quam propter peccata sustinuit, ad gratiam ejusdem Redemptoris nostri typici referentes, qua, relictis ob perfidiam Judaeis, ad salvandas per orbem nationes transmigrare dignatus est. Qui dicta vel acta Pharaonis sive Nabuchodonosor typice super hostibus Ecclesiae intelligenda tradiderunt. Verbi gratia: Pharao praecepit infantes populi Dei masculos in flumine necari, feminas reservari: quia diabolus fortia in nobis opera exstinguere, fluxa et infirma cupit enutrire. Item Nabuchodonosor
Abbreviated transcription (Latin):
I uio cause ẽ. ut aliquis dicat moysi dubitationẽ
adͥ quam contraditionis aaronis finctionem in
factura uituli. salomonis libioinem. erechiȩ ar¬
rogantiam. petri negationem. ac saulis blasfemiã
redẽptori nr̃o figuraliter ꝯuenire: At tñ rite nul¬
lus denegare potest eoꝵ bona facta ac rectam doc¬
trinam. plurimum illi testimonium p̾buisse:
Unde nemo nos rep̾henoere oebet. quod regis mag¬
ni pia oꝑa ac iusta uiditia regi et iudici om̃ium
scłoꝵ quodammnodo simalando cõparemus: quia
suum ẽ. quicquio bonumẽ: et ab eo refugit om̃is
iniquitas: Sicui autẽ uioetur incongruum ẽẽ
quod dicimus: legat isaiam ꝓpħam. qui cyrum
regem persarum hominem gentilem. conpara¬
uit redemptori nr̃o dicens ex ꝑsona dñi Dabo
tibi thesauros absconditos et archana secretoꝵ:
ut scias quia ego dñs qui uoco nomen tuum ds̃
isrł. ꝓpter seruum meum iacob et isrł electum

Expanded text:
Quid causae est ut aliquis dicat Moysis dubitationem Quid causae est ut aliquis dicat Moysis dubitationem ad aquam contradictionis, Aaronis fictionem in factura vituli, Salomonis libidinem, Ezechiae arrogantiam, Petri abnegationem ac Saulis blasphemiam Redemptori nostro figuraliter convenire? Attamen rite nullus denegare potest eorum bona facta ac rectam doctrinam plurimum illi testimonium praebuisse. Unde nemo nos reprehendere debet quod regis magni pia opera ac justa judicia regi et judici omnium saeculorum quodam modo similando comparemus, quia suum est quidquid bonum est, et ab eo refugit omnis iniquitas. Si cui autem videtur incongruum esse quod dicimus, legat Isaiam prophetam, qui Cyrum regem Persarum hominem gentilem comparavit Redemptori nostro, dicens ex persona Domini: « Dabo tibi thesauros absconditos et arcana secretorum, ut scias quia ego Dominus qui voco nomen tuum Deus Israhel propter servum meum Iacob et Israhel electum
Abbreviated transcription (Latin):
sponsa quam xp̃i ullomodo dicenda est Unde
refugere quislibet hanc interp̾tationem non de¬
bet. ꝓ eo quod ille rex historicus ꝑfidus erat.: qua¬
si ꝓpter hoc nulom regis iusti typum tenere pos
sit. Non enim dicimus quod ꝑ fidia seu peccata
alicuiis siue fidelis seu etiam ꝑ fidi. ipsius actus
exprimant. qui peccatum non fecit. nec inuentꝰe
dolus in ore eius Quȩ enim societas lucis ad te¬
nebras: aut que conuentio xp̃i ad belial: Sed
bona facta ac iusta uiditia cuiusquam. ad nullii
melius referuntur quam ao ullum a quo est om̃e
bonum de quo scriptum est: Iudicauit orbem ter¬
re in equitate: et popłos in ueritate. sua: Nam sicut
gentilium errores atq impia facta: ita nec fideliũ
transgressiones atq peccata. facile ꝑ similitudinẽ
ueritati competunt: Hec ido diximus: quia qui¬
dam doctoꝵ dauio factum in uriam et uxorem
eius. figuraliter transferunt ad xpͣm et eccłam:

Expanded text:
sponsa quam Christi ullo modo dicenda est. Unde sponsa quam Christi ullo modo dicenda est. Unde refugere quilibet hanc interpretationem non debet, pro eo quod ille rex historicus perfidus erat, quasi propter hoc regis justi typum tenere nullo modo possit: non enim dicimus quod perfidia seu peccata alicujus, sive fidelis, sive etiam perfidi, istius actus exprimant « Qui peccatum non fecit, nec est inventus dolus in ore ejus . » « Quae enim societas luci ad tenebras; aut quae conventio Christi ad Belial . » Sed bona facta ac justa judicia cujusquam ad nullum melius referuntur, quam ad illum de quo est omne bonum, de quo scriptum est: « Judicabit orbem terrae in aequitate, et populos in veritate sua . » Nam sicut gentilium errores atque impia facta, ita nec fidelium transgressiones atque peccata facile per similitudinem veritati competunt. Haec enim ideo diximus, quia quidam doctorum David factum in Uriam et uxorem ejus figuraliter transferunt ad Christum et Ecclesiam.
Abbreviated transcription (Latin):
lentes cogeret ad bibendum: s sic rex statuerat
p̃ponens mensis singłos de pͥncipibus suis.
ut sumeret unusquisq quoo uellet: Hec pre¬
fatio opulentissimi ꝯuiuii. licet historialit᷑
diuitiarum pompam ac delitiarum iuxum
regis potentis demonstiare uideatur. tamen sacration
mysterio potentissimi regis nr̃i uidelicet dñi xp̃i
diuitiarum spiritalium magnitudinem ac uitaliũ
opum excellentiam. quas ille scõm modum dispen¬
sationis suȩ unicuiq fidelium suoꝵ largiter distri¬
buit significat: Nec enim alicui re& ille ditissimus
qui uaoris sue fidelissime p̃cibus exoratus. iuoeoꝵ
quem iniqui meditabantur inminentem remo¬
uit interitum: quam redẽptori nr̃o ꝑ figuram ap¬
tatur: qui cotioie sc̃ȩ ȩcclȩ que sponsa ip̃sius ẽ dilec¬
tissima orationibus interpellatus. liberat electos
suos de hostium manibus: atq inimicos eoꝵ dig¬
ne subicit uinoicte Quoo autem hester typum
ȩcclȩ teneat. nulli dubium ẽ: nec ipsa alicuius

Expanded text:
x statuerat, praeponens mensis singulos de principibus suis, ut sumeret unusquisque quod vellet. » Haec praeparatio opulentissimi convivii, licet historialiter divitiarum pompam et deliciarum luxus regis potentis demonstrare videatur, tamen sacratiore mysterio potentissimi regis nostri, videlicet Domini Christi, divitiarum spiritualium magnitudinem ac vitalium opum excellentiam, quas ille secundum modum dispensationis suae unicuique fidelium suorum largiter distribuit, significat. Nec enim alicui rex ille ditissimus, qui uxoris suae fidelissimae precibus exoratus, Judaeorum, quem iniqui meditabantur, imminentem removit interitum, quam Redemptori nostro per figuram aptatur, qui quotidie sanctae Ecclesiae, quae sponsa ipsius est dilectissima, orationibus interpellatus, liberat electos suos de hostium manibus, atque inimicos eorum dignae subjicit vindictae. Quod autem Esther typum Ecclesiae teneat, nulli dubium est; nec ipsa alicujus
Abbreviated transcription (Latin):
neam: et indignantur sibi undecimȩ horȩ oꝑa¬
rios coequari Quid autẽ de uasthi stultissime
regine contumatia. factum scriptura narret:
audiamus:nde iratus rex et nimio furore
succensus: interro gauit sapientes qui ex more re¬
gio semꝑ ei ad erant. et illoꝵ faciebat cuncta con¬
silio. scientium leges ac uira maioꝵ. Erant autẽ
primi et ꝓximi. charsena. et secar. et aomatha
et tharsis. et mares. et marsana. et mamucha. sey¬
tem duces ꝑsarum atq medoꝵ: qui uidebant
faciem eius. et pͥmi post eum residere soliti erant
cui sententie uasthi regina sub iaceret: quȩ as¬
sueri regis imperium quod ꝑ eunuchos man

Expanded text:
neam et indignantur sibi undecimae horae operaneam et indignantur sibi undecimae horae operarios coaequari. Quid autem de Vasthi stultissimae reginae contumacia factum Scriptura narret audiamus: « Unde iratus rex et nimio furore succensus interrogavit sapientes, qui ex more regio semper illi aderant, et illorum faciebat cuncta consilio, scientium leges et jura majorum. Erant autem primi et proximi Charsena, et Sethar, et Admatha, et Tharsis, et Mares, et Marsana, et Mamuchan, septem duces Persarum atque Medorum, qui videbant faciem ejus, et primi post eum residere soliti erant, cui sententiae Vasthi regina subjaceret, quae Assueri regis imperium, quod per eunucho
Abbreviated transcription (Latin):
aliarum rerum detenti fuerant. uenire nolle des¬
cripti sunt: ob qd̃ etiam summi patris familie uis¬
ta indignatione reiecti. et alii in locum eoꝵ sub¬
stituti cominemorantur Senior gͦ ille filius et
antiquus synagoge popłs. qui in uasthi regine
ꝑsona expͥmitur: de oomicilio suo egredi. hoc ẽ
alegis littera euelli rennuebat: s suo arbitrio ui¬
uere contentus. in terrenis desideriis desuoando
semꝑ rigidus ac durus et rancore atꝙ indignatione ple¬
nissimus: Hic ẽ qui ait: Agrum emi et se necesse ha¬
beo exire et uidere illum: rogo te habe ui me excu¬
satum: Hic qui uiga boum comparat qui nꝙ. Ex le¬
gis onere depressus terrenoꝵ sensuum uoluptate ꝑ¬
fruitur.: hic qui uaore ducta ire ad nuptias non
potest. et effectus caro nequaquam unum esse cũ
spũ ualet: in huius ꝑsona etiam illius parabole oꝑ¬
rii conguunt inqua prima. tercia sexta nona
hora. id ẽ uocationibus uariis mittuntur ad ui¬

Expanded text:
aliarum rerum detenti fuerant, venire nolle desaliarum rerum detenti fuerant, venire nolle descripti sunt; ob quod etiam summi patrisfamilias justa indignatione rejecti, et alii in locum illorum substituti commemorantur. Senior ergo ille filius et antiquus Synagogae populus, qui in Vasthi reginae persona exprimitur, de domicilio suo egredi, hoc est, a legis littera avelli renuebat, sed suo arbitrio vivere contentus in terrenis desideriis desudando,semper rigidus ac durus, rancore atque indignatione plenissimus, hic est qui ait: « Agrum emi, et necesse habeo exire ac videre illum: rogo te, habe me excusatum . » Hic qui juga boum comparat quinque, et legis onere depressus, terrenorum sensuum voluptate perfruitur; hic qui uxore ducta ad nuptias venire non potest, et effectus caro nequaquam unum esse cum spiritu valet: in hujus persona etiam illius parabolae operarii congruunt, in qua prima, tertia, sexta, nona hora, id est, vocationibus variis mittuntur ad vi
Abbreviated transcription (Latin):
ut introducerent reginam uasthi coram regi
posito suꝑ caput eius diaoemate. ut ostende¬
ret cunctis popłis pulcrituoinẽ eius: cum
ad conuocandam uidaicam plebem ad conuiuum spi¬
ritale dir il exit: quatenus eius decor ac nobilitas quã
habebat. ħ ex p̾rogatiua patrum et legis. ꝓpħarum¬
Qscientia ac cultu pietatis quem ante aduentũ
dñi habuerit. ceteris nationibus celebriorem totiũ
orbis in notesceret gentibus S illa non solum le¬
gatos despitiens. uerum etiam suꝑni regis imꝑiũ
sꝑnens. uenire contẽpsit: Quod in euangłicis pa¬
rabolis ipse scilicet dñs innotuit: cum pii patris
clementiam suꝑ filii ꝓdigi penitentis susceptione
uitulum mactasse et conuiuium instruxisse decla¬
rauit: ubi senior filius licet opido rogatus apa¬
tre fuerit: tamen introire contẽpsit: Et alibi ad
nuptias quas rex filio suo parauit. nec non ad mag¬
nam cenam quam quidam homo parasse et mul¬
tos ad uocasse cõmemoratur: illi qui ambitione

Expanded text:
am Vasthi coram rege, posito super caput ejus diademate, ut ostenderet cunctis populis pulchritudinem ejus: cum ad convocandam Judaicam plebem ad convivium spirituale direxit, quatenus ejus decor et nobilitas quam habebat ex praerogativa Patrum et legis prophetarumque scientia ac cultu pietatis, quem ante adventum Domini habuerat, caeteris nationibus celebriorem totius orbis innotesceret gentibus. Sed illa non solum legatos despiciens, verum etiam supremi regis imperium spernens venire contempsit. Quod in evangelicis parabolis ipse scilicet Dominus innotuit, cum pii patris clementiam super filii prodigi poenitentis susceptione vitulum mactasse et convivium instruxisse declaravit, ubi senior filius, licet oppido rogatus fuerit a patre, tamen introire contempsit. Et alibi ad nuptias quas rex filio suo paravit, nec non ad magnam coenam quam quidam homo parasse, et multos advocasse commemoratur, illi qui ambitione
Abbreviated transcription (Latin):
as in diebus illis effundam de spũ meo: et ꝓphabut
Et dabo ꝓdigia in cęlo sursum: et signa in terra
deorsum: Cuius meri dulcedinem. in nuptiis
mysticis euangłu gustans architriclinus ad
sponsum ait: Omnis homo primum uinum po¬
nit: et cum inebriati fuerint tunc io qđ deteri¬
us ẽ: Tu autem seruasti uinum bonum usq

Expanded text:
as in diebus illis effundam de spiritu meo, et prophetabunt, et dabo prodigia in coelo sursum, et signa in terra deorsum . » Cujus meri dulcedinem in nuptiis mysticis Evangelii gustans architriclinus ad sponsum ait: « Omnis homo primum bonum vinum ponit, et cum inebriati fuerint, tunc id quod deterius est. Tu autem servasti vinum
Abbreviated transcription (Latin):
mi patris consilio destinatus sit: ipse in ȩuangłio os¬
tendit dicens: Non sum missus nisi ad oues que pe¬
rierant domus isrł: Et item: Nonẽ bonum in qͥt
sumere panem filioꝵ et mittere canibus seoꝑsis
tente gentili muliere inpetitione sua: magna
fides eius merito ab ipso dño laudatur Atq ali¬
bi fides centurionis fidei uideoꝵ p̾fertur. cum
oriente et occidente et recumbent cum abrahã

Expanded text:
mi Patris consilio destinatus sit, ipse in Evangelio osmi Patris consilio destinatus sit, ipse in Evangelio ostendit dicens: « Non sum missus nisi ad oves quae perierant domus Israel ; » et item: « Non est bonum, inquit, sumere panem filiorum, et mittere canibus . » Sed muliere gentili persistente in petitione sua, magna fides ejus merito ab ipso Domino laudatur. Atque alibi fides centurionis fidei Judaeorum praefertur, cum Occidente, et rec
Abbreviated transcription (Latin):
atq hoc exemplo. omnes pͥncipum conuiges ꝑ¬
sarum atꝙ medoꝵ paruipendent imꝑia maritoꝵ
Unde regis iusta ẽ indignatio Et si tibi placet.
egrediatur edictum a faciȩ tua. et scribatur iux¬
ta legem ꝑsarum atq medoꝵ quam p̾teriri illi¬
citum est: et nequaquam ultra uasthi ingre¬
diatur ad regem. s regnũ illius. altera quȩ me¬
lior illa ẽ accipiat: et cetera: Quid ẽ quod suꝑ
biente uasthi re& assuerus septem sapientium
qui ex more regio semꝑ sibi ad erant. consiliuumm
pletos qui eius p̾sentiȩ recta fioe et bonis oꝑibꝰ
semꝑ ad sistere curant. plebis iudaice contuma¬
tia c̃uius penȩ atq dampnationis reã sit depro¬
mit sentemiam: scilicet ut de thoro regali hoc
ẽ. de consortio dei quo oroinata ac p̾electa est
expellatur: et locum ipsuis altera quȩ melior
eiꝰ ẽ. eccła uidelicet gentium sincera fide ac
plena deuotione accipiat: quod gͦ ad conuocan¬
dam uideam dñs ꝑ legem atq. ꝓphetas. ꝓmissus sum¬

Expanded text:
atque hoc exemplo omnes principum coniuges Persarum atque Medorum parvipendent imperia maritorum unde regis iusta est indignatio et si tibegrediatur edictum a facie tua; et scribatur juxta legem Persarum atque Medorum, quam praeteriri illicitum est, ut nequaquam ultra Vasthi ingrediatur ad regem, sed regnum illius, altera, quae melior ilerbiente Vasthi rex Assuerus septem sapientum, qui ex more regio semper sibi aderant, consilium pletos, qui ejus praesentiae recta fide ac bonis operibus semper assistere curant, plebis Judaicae contumacia, cujus poenae atque damnationis rea sit, depromit sententiam; scilicet ut de thoro regali, hoc est, de consortio Dei, quo ordinata ac praeelecta est, expellatur, et locum ipsius altera, quae melior est ea, Ecclesia videlicet gentium, sincera fide ac plena devotione accipiat. Quod ergo ad convocandam Judaeam Dominus per legem atque prophetam promissus sum
Abbreviated transcription (Latin):
occidis ꝓpħas. et lapidas eos qui ad te missi sunt:
quotiens uolui congregare filios tuos que mad¬
modum gallina congregat pullos suos sub
alas suas et noluisti Ecce relinquetur uobis do¬
mus ur̃a deserta: De uocatione autẽ gentium
post resurrectionem suam discipłĩs suis talit̾
p̾cepit dicens: Ite docete om̃s gentes baptiran¬
tes eos in nomine patris et filii et sp̃s scĩ Docen¬
tes eos seruare omia quecumq mandaui uobit
Et ecce ego uobiscũ sum omnibus diebus usq
ad consũmationẽ scli Apte quoq ꝑ mamuchan
qui nouissimus in ordine septem sapientium nu
pauli apłi. qui nouissime ad apłatum conuocatꝰ ẽ
exprimitur: ꝑ quem uideis sua ꝑfidia rite expro¬
bratur: Ipse enim de se ait Ego autem sum mi
torum minimo data ẽ. grã hȩc: ut euangelirem
xp̃m in gentibus Hic gͦ dum in synagoga uideoꝵ
cum barnaba socio p̾dicasset uerbum dei. et ui¬
dei repleti zelo contradicerent his quȩ a paulo

Expanded text:
missi sunt: quoties volui congregare filios tuos, quemadmodum gallina congregat pullos suos sub alas suas, et noluisti: ecce relinquetur vobis domus vestra deserta . » De vocatione autem gentium post resurrectionem suam discipulis suis taliter praecepit dicens: « Ite, docete omnes gentes, baptizantes eas in nomine Patris, et Filii, et Spiervare omnia quaecunque mandavi vobis. Et ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi . » Apte quoque per Mamuchan, qui novissimus in ordine septem sapientum numePauli apostoli, qui novissime ad apostolatum convocatus est, exprimitur, per quem Judaeis sua perfidia rite exprobratur. Ipse enim de se ait: « Ego autem sum mintorum minimo data est gratia haec, ut evangelizem Christum in gentibus . » Hic ergo dum in Synagoga Judaeorum cum Barnaba socio praedicasset verbum Dei, et Judaei repleti zelo contradicerent his quae a Paulo
Abbreviated transcription (Latin):
N diebus assueri qui regnauit ab india usq ethi¬
opiam suꝑ centum uiginti septem ꝓuintias.
quando sedit in solio regni sui Historiam hes¬
ter non solum diuini libri s & iosephi antiqui¬
tatum continent: licet in aliquibus historica
narratione differant: S et illud in questionẽ
uertitur: quis iste assuerus fuerit qui regnauit
ab india usq ethiopiam suꝑ centum iuginti
septem ꝓuintias Nam hunc memoratus io¬
sephus refert cyrum ẽẽ filium mersis regis:¬
ui qui post darium patrem suum regnauit in
F ꝑside: N linc gͦ cyrum dicit artarsersem apuo
grecos uocari. qui longimanus cognominabat᷑.
regnum tenens annis. &l S ego non puto hester eo
tempore fuisse: Numquam enim eeras de ipsa silu¬
isset: qui scribit hoc tempore erram et neemiam
reuersos ẽẽ de babilone. et ea deinceps consecuta
quȩ abhis gesta referuntur Eusebus gͦ inchro¬
nicis suis arbitratur hunc assuerum ẽẽ artarser¬

Expanded text:
n diebus Assueri, qui regnavit ab India usque Aethiopiam super centum viginti septem provincias: quando sedit in solio regni sui. » Historiam Esther non solum divini libri, sed et Josephi Antiquitatum continent, licet in aliquibus historica narratione differant. Sed et illud in quaestionem convertitur quis ille Assuerus fuit qui regnavit ab India usque Aethiopiam super centum viginti septem provincias; nam hunc memoratus Josephus refert Cyrum esse filium Xerxis regis, qui post Darium patruum suum regnavit in Perside. Hunc ergo Cyrum dicit Artaxerxem apud Graecos vocari, qui Longimanus cognominabatur, regnum tenens annis quadraginta; sed ego non puto Esther eo tempore fuisse, nunquam enim Esdras de ipsa siluisset, qui scribit hoc tempore Esdram et Mennam reversos esse de Babylone, et ea deinceps consecuta quae ab his gesta referuntur. Eusebius ergo in Chronicis suis arbitrabatur hunc Assuerum esse Artaxer
Abbreviated transcription (Latin):
e eo quod re& assuerus cum noctem in somnem Iuitauit¬
ducisset. uissit sibi afferri historias et annaies prioꝵ tem¬
poꝵ Qui dum coram eo legerentur ꝑ uentũ ẽ ao locũ
ubi mardocheus eunuchos insidiatores prodidit Or¬
quod eum re& uocato aman stola regali. et diadema¬
te decorari p̾cepit: et equo regio suꝑ positũ
amicum regis ꝑ ipsum aman p̾dicari: unde
aman tristis domum reuersus est: Secundo die conuiiii re¬
gina ꝓ popło suo dep̾cante: aman in ligno quod maroocheo

Expanded text:
e eo quod rex Assuerus, cum noctem duxisset insomnem, jussit sibi afferri historias et annales priorum temporum, qui dum coram eo legerentur, perventum est ad locum ubi Mardochaeus eunuchos insidiatores prodidit, oquod cum rex, vocato Aman, stola regali et diademate decorari praecepit, et equo regio superpositum amicum regis per ipsum Aman praedicari. Unde Aman tristis domum reversus est. gina pro populo suo deprecante, Aman in ligno quod Mardochaeo
Abbreviated transcription (Latin):
ciant: S hoꝵ iniquitatem scĩ doctores manifes¬
strando quomodo innocentes ꝑ dĩ iudicium a
morte anime eruantur naxii iuixta ultione
puniantur: beneq meriti condigna mercede
remunerentur: Unoe subiungitur: Quesitũ ẽ
et inuentum. et appensus uterq eoꝵ in patibulo: Et
ussit rex ut in libro memoriali scriberetur. ut ꝓ
uita sua aliquid repensaretur: mandatumq his¬
torus & annalibus traditum coram rege: Libri
gͦ memoriales sunt uolumina duoꝵ testamentoꝵ
in quibus que uistis ꝓ bonis actibus p̾mia. & que
iniquis pro peccatis suis penȩ in futuro mane¬
ant cõmemoratur Unoe scriptum ẽ in euangło.
lius hominis uenturus ẽ. in głã prͣis sui cum̃¬
angłis suis: et tunc reodet unicuiq scd̃m oꝑa
sua Et item: Ibunt inquit impii in suppliciũ
eternum: iusti autem in uitam eternam: Hinc
et paulus ad romanos scribens ait: Reuelatur
enim ira dei de celo suꝑ omnem impietatem et

Expanded text:
ciant: sed horum iniquitatem sancti doctores manifesciant: sed horum iniquitatem sancti doctores manifesstrando quomodo innocentes per Dei indicium a morte animae eruantur, noxii justa ultione puniantur, beneque meriti condigna mercede remunerentur. Unde subjungitur. « Quaesitum est, et inventum est, et appensus uterque in patibulo, et jussit rex ut in libro memoriali scriberetur, ut pro vita sua aliquid repensaret ei, mandatumque est historiis, et annalibus traditum coram rege. » Libri ergo memoriales sunt volumina duorum Testamentorum, in quibus quae justis pro bonis actibus praemia, et quae iniquis pro peccatis poenae in futuro maneant, commemorantur. Unde scriptum est in Evangelio: « Filius hominis venturus est in gloria Patris sui, et tunc reddet unicuique secundum opera sua . » Et item: « Ibunt, inquit, impii in supplicium aeternum, justi autem in vitam aeternam . » Hinc et Paulus ad Romanos scribens ait: « Revelatur enim ira Dei super omnem impietatem et
Abbreviated transcription (Latin):
mo multa signa facit: Si dimittimus eñ sic
omnes credent in eum: & uenient romani et tollent
nr̃m locum et gentem:. Unde post pauca subiun¬
gitur: Ab illo gͦ die: cogitauerunt ut interficerẽt
eum: Has duas ꝑsonas. isaias ꝓpħa in duabus do¬
mibus notat: quibꝰ saluator incarnatus. in lapi¬
dem offensionis et in petram scandali factus
est: et in la queum & inruinam habitantibus
hierusalem: Unde offendent ex eis plurimi:
et cadent et conterentur. et irretientur et capi¬
entur Hoꝵ gͦ eunuchoꝵ nequitiam cognoscens
mardocheus nr̃. regi ꝑ hester. ꝓdit: quia illoꝵ
dolos & prauitatem cordis. p̾dicatoꝵ ordo fide¬
libus qui menbra xp̃i sunt cauendos ẽẽ ostendit
Potest et in ipsis duobus eunuchis ꝑsona hereti¬
coꝵ et scismaticoꝵ accipi: qui fraudis ac malicie
uenenum corde gestantes aduersus ueritatem
iniqua consilia sedulo construunt: qualiter eam
a cordibus credentium auferant: et xp̃m qui
est uita fioelium quodam modo in eis interfi¬

Expanded text:
ta signa facit, si dimittimus eum sic, omnes credent in eum, et venient Romani et tollent nostrum locum et gentem . » Unde post pauca subjungitur: « Ab illo ergo die cogitaverunt ut interficerent eum . » Has duas personas Isaias propheta in duabus domibus notat, quibus Salvator incarnatus in lapidem offensionis et in petram scandali factus est, et in laqueum et ruinam habitantibus Jerusalem, unde offendent ex eis plurimi et cadent, et conterentur, et irretientur, et capientur. Horum ergo eunuchorum nequitiam agnoscens Mardochaeus noster, regi per Esther prodit, quia illorum dolos et pravitatem cordis praedicatorum ordo fidelibus, qui membra Christi sunt, cavendos esse ostendit. Potest et in ipsis duobus eunuchis persona haereticorum et schismaticorum accipi, qui fraudis atque malitiae venenum corde gestantes, adversus veritatem iniqua consilia sedulo construunt, qualiter eam a cordibus credentium auferant, et Christum, qui est vita fidelium, quodammodo in eis interfi
Abbreviated transcription (Latin):
De uasti regina que uocata ad regem uenire noluit: ob quos adignitate.
regali deposita. et a marito repuoiata est
nes congregate st̃. Qͦdint̃ illas fuerit hester filia frĩs marooche
iuidei quam ipse patruus eius diligenti cura nutriebat.
et suꝑ omnes mulieres ab eo dilecta. regina constituta est¬
docheo ꝓditi. digne puniti sunt: et hoc ipsum historus in¬
man ꝙ eo quod illum mardocheus adorare
noluit. uideoꝵ genus odio habens. ad regem acusauit. qu
ille uniuersos uno die uissit interfici:¬

Expanded text:
De Vasthi regina quae, vocata ad regem, venire noluit, ob quod a dignitate regali deposita et a marito repudiata est. nes congregatae sint, inter quas erat Esther, filia fratris Mardochaei Judaei, quam ipse patruus ejus diligenti cura nutriebat. et super omnes mulieres ab eo dilecta, regina constituta estdochaeo proditi, digne puniti sunt. « Eo igitur man, pro eo quod illum Mardochaeus adorare noluit, Judaeorum genus odio habens, ad regem accusavit, quos ille universos uno die jussit interfici
Abbreviated transcription (Latin):
e susis a marimo usq ad minimum: et septẽ
diebus uissit conuiuium p̾parari in uestibulo
horti et nemoris: quod regio cultu et manu
consitum erat Et penoebant ex omĩ parte
tentoria aerii coloris et carpasim. et iacinthin
sustentata funibus bissinis atq purpureis. qͥ
eburneis circulis inserti erant. et columnis
marmoreis fulciebantur Lectuli quoq aurei
et argentei suꝑ pauimentum ⁊ maraglino et
uario stratum lapide dispositi erant: quod mi

Expanded text:
est Susis a maximo usque ad minimum et septem est Susis a maximo usque ad minimum et septem diebus iussit convivium praeparari in vestibulo horti et nemoris quod regio cultu et manu consitum erat et pendebant ex omni parte tentoria aerii coloris et carpasini et hyacinthini sustentata funibus byssinis atque purpureis qui eburneis circulis inserti erant et columnis marmoreis fulciebantur lectuli quoque aurei et argentei super pavimentum zmaragdino et pario stratum lapide dispositi erant quod mi
Abbreviated transcription (Latin):
post darium patruum suum cognomento no¬
tum annis . &l. Susa ciuitas regñi eius exordiũ
fuit Susis metropolis ẽ ꝑside: quam aunt his¬
torici memnonis frẽm constituisse Dicta autẽ
susis quod immineat susis fluuio ubi regia est
cyri lapide candido et uario cum columnis
aureis et lacunariis gemmisq distincta: con¬
tinens etiam simulacrũ cęli stelł micantibꝰ
p̾signatum: et cetera humanis mentibus
msredibilia: ubi et presens rex conuiuium
maximum cũ grandi paratu et diuitiarum
copia subiectis popli̾s exhibuisse narratur:
Snoe sequitur:
ercio gͥ anno imꝑii sui fecit grande conui¬
uium cunctis principibus et pueris suis.
fortissimis ꝑsarum et meooꝵ incditis. et presfa¬
tis ꝓuintiarum coram se: ut ostenderet diuitias
glę regni sui. ac magnituoinem atq iactantiã
potentię suȩ multo tempore centum uidelicet.
et .laxx. diebus: Cumq implerentur dies con¬
uiuii: inuitauit omẽm popłm qui inuentus

Expanded text:
post Darium patruum suum cognomento Nothum, annis 40. « Susan civitas regni ejus exordium fuit. » Susis metropolis est Persidis, quam aiunt historici Memnonis fratrem constituisse. Dicta autem Susis, quod immineat Susis fluvio, ubi regia est Cyri, lapide candido et vario, cum columnis aureis et lacunariis gemmisque distincta, continens etiam simulacrum coeli stellis micantibus praesignatum, et caetera humanis mentibus incredibilia. Ubi et praesens rex convivium maximum cum grandi apparatu, et divitiarum copia subjectis populis exhibuisse narratur. Unde sequitur: « Tertio igitur anno imperii sui fecit grande conviium cunctis principibus et pueris suis fortissimis Persarum et Medorum inclitis et praefectis provinciarum coram se ut ostenderet divitias gloriae regni sui ac magnitudinem atque iactantiam potentiae suae multo tempore centum videlicet et octoginta diebus cumque implerentur dies convivii invitavit omnem populum qui inventus
Abbreviated transcription (Latin):
autem absit głari nisi in cruce dñi nr̃i iħu xp̃i:¬
ꝑ quem mͥ mundus crucifiaus est & ego mundo.
Ad romanos uero ita ait. Fr̃s mei uos estis mor¬
tificati legi ꝑ corpus xpͣi: ut sitis alterius qui ex
legis xp̃c ad iusticiam omĩ creoenti. Ad ephesios
quoq sic ait. Uos cum essetis mortui delictis et
peccatis ur̃is: in quibus aliquando ambulastis
potestatis aeris huius: sp̃c qui nunc oꝑatur
in filios difidentie. in quibus & nos omnes aliquan
do conuersati sumus in desideriis carnis nr̃ȩ fa¬
cientes uoluntates carnis et cogitationum: et
eramus natura filii ire sicut & ceteri. Ds autẽ
qui diues est in misericordia ꝓpter nimiam ca¬
ritatem suam qua dilexit nos. et cum essemus
mortui peccatis conuiuificauit nos xp̃o: cuius
grã estis saluati. Et iterum. Propter quod me¬
mores estote quod aliquando uos qui eratis gen¬
tes in carne qui dicimini preputium ab ea quȩ di¬

Expanded text:
autem absit gloriari nisi in cruce Domini nostriautem absit gloriari nisi in cruce Domini nostri quem mihi mundus crucifixus est, et ego mundo. » Ad Romanos vero ita ait: « Fratres mei, vos estis mortificati legi per corpus Christi, ut sitis alterius, qui ex legis Christus ad justitiam omni credenti. » Ad Ephesios quoque sic ait : « Vos cum essetis mortui delictis et peccatis vestris, in quibus aliquando ambulastis potestatis aeris hujus spiritus, qui nunc operatur in filios diffidentiae. In quibus et nos omnes aliquando quando conversati sumus, in desideriis carnis nostrae, facientes voluntatem carnis et cogitationum, et eramus natura filii irae, sicut et caeteri. Deus autem, qui dives est in misericordia, propter nimiam charitatem suam, qua dilexit nos, et cum essemus mortui peccatis, convivificavit nos Christo, cujus gratia estis salvati. » Et iterum: « Per quod memores estote, quod aliquando vos, qui eratis gentes in carne, qui dicimini praeputium ab ea, quae di
Abbreviated transcription (Latin):
erit: cum ꝑuenerit ad contemplationẽ uultus
conditoris sui: Nec non et in hac ꝑegrinatione
iam in spe futuroꝵ bonoꝵ quodammodo iocũ¬
dus & letus est Unde dicit apłs: Spe iam sal¬
ui facti sumus: Et iterum: Spe inquit gau¬
dentes: in tribulatione patientes Hinc et ip¬
sa ueritas in euglio discipłis ait Cum uosꝑ
secuti fuerint. & dixerint om̃e malum aduer¬
sum uos mentientes ꝓpt̾ nomen meum: gau

Expanded text:
erit, cum pervenerit ad contemplationem vultus erit, cum pervenerit ad contemplationem vultus conditoris sui, nec non et in hac peregrinatione jam in spe futurorum bonorum quodammodo jucundus et laetus est. Unde dicit Apostolus: « Spe jam salvi facti sumus . » Et iterum: « Spe, » inquit, « gaudentes, in tribulatione patientes . » Hinc et ipsa Veritas in Evangelio ait: « Cum vos persecuti fuerint, et dixerint omne malum advers
Abbreviated transcription (Latin):
domum diriꝑe nisi prius fortem alliget. et tunc
domum eius diripiet: Cum enim redemptor
humani generis. pͥncipem huuis mundi ȩiecit
foras et alligauit fortem: tunc accepit ęccła ipsius
ab eo potestatem. ut uasa hostis diripiens con¬
uerteret in uasa pietatis: Ner non et studiũ
quo nefandi seductoris fraudes p̃dicando dete¬
gebat: ipsum etiam ꝓ dono acceptabili offer̾ regi et
creatori suo Unde sub iungitur Et conopeum
quod ipsa tulerat in anathema obliuionis: Cono¬
peum gͦ quod rete muscarum eẽ dicitur: doli st̃
quibus in prudentes capiuntur S hos anathema¬
tirat & dampnat sca mater eccł̃a: quia illos disp¬
licere dño nouit: innocentiam autem placere.
iuxta illud psalmiste: In nocens manibus et mi¬
do corde. qui non accepit in uano animam suã
nec iurauit in dolo ꝓximo suo: hic accipiet be
nedictionem a dño et miscdiam a dõ salutari
suo: Erat autem popls iocundus scd̃m faciem

Expanded text:
domum diripere, nisi prius fortem alliget et tunc domum diripere, nisi prius fortem alliget et tunc domum eius diripiet». 66 Cum enim redemptor humani generis principem huius mundi eiecit foras et alligavit fortem, tunc accepit ecclesia ipsius ab eo potestatem ut, vasa hostis diripiens, converteret in vasa pietatis, nec non et studium, quo nefandi seductoris fraudes praedicando detegebat, ipsud etiam pro dono acceptabili offert regi et creatori suo. 67 Unde subiungitur: «Et conopeum quod ipsa tulerat in anathema oblivionis». Conopeum ergo, quod rete muscarum esse dicitur, doli sunt quibus inprudentes capiuntur; sed hos anathematizat et damnat sancta mater ecclesia quia illos displicere Domino novit, innocentiam autem placere; iuxta illud psalmistae: «Innocens manibus et mundo corde qui non accepit invano animam suam nec iuravitnedictionem a Domino, et misericordiam a Deo salutari suo. » « Erat autem populus jucundus secundum faciem
Abbreviated transcription (Latin):
gia uetustatis: quandoquidem et corpora celestis in¬
corruptio sublimabit. et mentes eterni regis pascet
intuitus. et mors ultra non erit neq luctus neq
clamor. neq dolor erit. quȩ pͥma abierunt: cum
scã ciuitate nouissimo uiditio glificata. dolor luctꝰ
et mortalitas tantum ingehenna remanebunt:
orro uidith uniuersa uasa bellica holofernis que
dedit ei popłs̃. et conopeum quod ipsa sustulerat
in anathema obliuionis: Subauditur obtulit dõ
Quod gͦ iudith uniuersa uasa bellica holofernis
sibi data apopło consecrabat oño: significat qđ
scã eccla illas animas quas diabolus sua malitia
delusas. in usum ministerii sui ad oꝑa scilicet
impietatis subiectos habuit: ipsa ꝑ bonum
studium ab illius potestate eruens. uasa accep¬
tabilia aqua et uerbo effecit dõ: iuixta illam
parabolam ȩuangłii qua dñs ad uideos loquit᷑
dicens: Nemo potest uasa fortis ingressus in

Expanded text:
gia vetustatis, 63 quandoquidem et corpora caelestis ingia vetustatis, 63 quandoquidem et corpora caelestis incorruptio sublimabit et mentes aeterni regis pascet intuitus. «Et mors ultra non erit neque luctus, neque clamor neque dolor erit quae prima abierunt» cum, sancta civitate novissimo iudicio glorificata, dolor, luctus et mortalitas tantum in gehenna remanebunt. 64 «Porro Iudith universa vasa bellica Holofernis quae dedit ei populus, et conopeum quod ipsa sustulerat in anathema oblivionis», subauditur: obtulit Deo. Quod ergo «Iudith universa vasa bellica Holofernis, sibi data a populo», consecrabat Domino significat quod sancta ecclesia illas animas, quas diabolus sua malitia delusas in usum ministerii sui, ad opera scilicet impietatis subiectas habuit, 65 ipsa per bonum studium ab illius potestate eruens, vasa acceptabilia aqua et verbo effecit Deo, iuxta illam parabolam evangelii qua Dominus ad Iudaeos loquitur dicens: «Nemo potest vasa fortis ingressus in
Abbreviated transcription (Latin):
ta & repromissiones suas: Et factum ẽ inquit pꝰ
hec idest post necem holofernis post hostium fu¬
gam et interitum post congratulationem cunũ
cum iudith de diuino auxcilio sibi conlato & de
liberatione sua & laudibus quas pro hoc dño sol
siones. quia ibi erat templum dĩ. et altare et sci¬
ficatio p̾cipua: Systice autẽ significat. quod
unus quisq electoꝵ pꝰ ꝑactum bellum huius
mundi et uictoriam certam de hostibus. pu¬
rificatus ab omĩ labe peccatoꝵ. ꝓperat in suꝑna
ciuitatem dĩ ubi uera ẽ uisio pacis: ut ubi of¬
ferat conditori suo pura uota cordis. placitam
confessionẽ oris et grata holocausta dõ totius
conuersationis sue: quando illuo quoo in apo¬
calipsin de scĩs scriptum ẽ. completur. abster¬
get inquit ds omnem lacrimam ab oclĩs eoꝵ
anta illius ciuitatis et tam celsa de dĩ munere
claritas apparebit. ut nulla remaneant uesti¬

Expanded text:
ta et promissiones suas. » Et factum est, inquit, post ta et promissiones suas. » Et factum est, inquit, post haec, id est post necem Holofernis, post hostium fugam et intecum Iudith de divino auxilio sibi conlato, et de liberatione sua et laudibus quas pro hoc Domino sosiones»: quia ibi erat templum Dei et altare et sanctificatio praecipua. 61 Mystice autem significat quod unusquisque electorum, post peractum bellum huius mundi et victoriam certam de hostibus, purificatus ab omni labe peccatorum, properat in supernam civitatem Dei ubi vera est visio pacis, ut ibi offerat conditori suo pura vota cordis, placitam confessionem oris et grata holocausta Deo totius conversationis suae. 62 Quando illud, quod in Apocalipsin de sanctis scriptum est, completur, «Absterget» inquit, «Deus omnem lacrimam ab oculis eorum», tanta illius civitatis et tam celsa de Dei munere claritas apparebit ut nulla remaneant vesti