comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bis semen: sicut sodoma
facti es semus: & sicut
gomorra similes fuis
semus
UID ERGO DI¬
cemus. quod gentes quȩ
non sectabantur iusti¬
tiam : apprehender
iustitiam. iustitiam au¬
tem quae ex fide est
Isra hel uero sectando
legem iustitiae. In legẽ
iustitiae non peruenit
Quare. Quia non ex
fide sed quasi exoperi¬
bus O ffenderunt in
lapidem offensionis. si¬
cut scriptum est. Ecce
pono insion lapidem
offensionis et petram
et obse cratio ad dm̃ fit
pro illis insalutem
Testi monium enim il¬
lis per hibeo quod ęmu¬
lationem dĩ habent. sed
non secun dum scientiam
Ignorantes enim dĩ us¬
titiam. et suam quaeren¬
tes statuere: iustitiae dĩ
non sunt sub iecti
Finis enim legis xp̃c.
ad iustitiam omni cre¬
denti. Moy ses enim
scripsit : Quõ iustiti¬
am quae exlege est
qui fecerit homo. uiuet
in ea. Quȩ autem exfi¬
de est iustitia. sic dicit
Nedixeris incorde tuo.
quis ascend& incaelum:
id est xp̃m deducere
Aut quis descendit in

Expanded text:
bis semen sicut Sodoma bis semen sicut Sodoma facti essemus et sicut Gomorra similes fuissemus. Quid ergo dicemus? Quod gentes, quae non sectabantur justitiam apprehenderunt justitiam: justitiam autem, quae ex fide est. Israel vero sectando legem justitiae, in legem justitiae non pervenit. Quare? Quia non ex fide, sed quasi ex operibus: offenderunt enim in lapidem offensionis, sicut scriptum est: Ecce pono in Sion lapidem offensionis, et petram et obsecratio ad Deum, fit pro illis in salutem. Testimonium enim pim perhibeo illis quod aemulationem Dei habent sed non secundum scientiam ignorantes enim Dei iustitiam et suam quaerentes statuere iustitiae Dei non sunt subiecti finis enim legis Christus ad iustitiam omni credenti Moses enim scripsit quoniam iustitiam quae ex lege est qui fecerit homo vivet in ea quae autem ex fide est iustitia sic dicit ne dixeris in corde tuo quis ascendit in caelum id est Christum deducere aut quis descendit in
Abbreviated transcription (Latin):
quid mefecisti sic: an
non habet potestatem
figulus luti. ex eadem
massa facere aliud qui¬
dem uas in honorem.
aliud uero in contume¬
liam: Quod si uolens ds̃
ostendere iram. et no¬
tam facere potentiam
suam: sustinuit inmul¬
ta patientia uasa isx
aptata in interitum :¬
Utostender& diuitias
gloriae suae inuasis
misericordiae quȩ prȩ¬
parauit ingloriam: quos
et uocauit. nos: Nonso¬
lum ex iuda eis: sed eti¬
am ex gentibus: sicut
in osee dicit : Vocabo
non plebem meam ple¬
bem meam: Et non di
lectam dilectam. Et
non misericor diam con¬
secutam misericor diã
con secutam Eterit
in loco ubi dictũ eft
eis. non plebs mea uos:
ibi uocabuntur filii dĩ
uiui E saias autem¬
clamat pro israhel. Si
fuerit numerus filiorũ
israhel tam quam hare¬
na maris : reliquiȩ sal¬
uae fient. Uerbum e¬
nim con summans et
bre uians in aequitate
Quia uerbum breuia¬
tum faci&x dñs super
terram: Et sicut prae¬
dixit esaias : Nisi dñs
sabaoth reliquiss& no¬

Expanded text:
quid quid bet potestatem figulus luti ex eadem massa facere aliud quidem vas in honorem aliud vero in contumeliam quod si volens Deus ostendere iram et notam facere potentiam suam sustinuit in multa patientia vasa irae aptata in interitum ut ostenderet divitias gloriae suae in vasa misericordiae quae praeparavit in gloriam quos et vocavit nos non solum ex Iudaeis sed etiam ex gentibus sicut in Osee dicit vocabo non plebem meam plebem meam et non milectam, dilectam; et non misericordiam consecutam, misericordiam consecutam . » Et in loco ubi dictum est eis non plebs mea vos, ibi vocabuntur filii Dei vivi. Isaias autemclamat pro Israel: Si fuerit numerus filiorum Israel tanquam arena maris, reliquiae salvae fient . » Verbum enim cobrevians in aequitate quia verbum breviatum faciet Dominus super terram et sicut praedixit Esaias nisi Dominus Sabaoth reliquisset no
Abbreviated transcription (Latin):
ueniam. eterit sarae fi¬
lius. Non solum autẽ.
sed etrebecca ex uno con¬
cubitu habens isaac pa¬
tris nostri. Cum e¬
nim nondum nati fu is¬
sent. aut aliquid egis¬
sent bonũ aut malum: ut
secundum electionem
propositum dĩ maner&
non exoperibus sed ex
uocante dictum est ei
Quia maior seruiet mi¬
nori Sicut scriptũ ẽ.
lacob dilexi. esau au¬
tem odio habui. Quid
ergo dicemus: nũquid
iniquitas apud dm̃.
absit. Moysi enim
dicit: Miserebor cu¬
ius misereor : etmiseri¬
cordiam prȩstabo. cui¬
aunmiserebor. Igitur ñ
uolentis neque curren¬
tis. sed miserentis estdĩ.
Dicit enim scriptura
pharaoni. Quia in hoc
ipsum te excitaui utos¬
tendam inte uit tutem
meam: etut ad nuntie¬
tur nomen meum inu¬
niuersa terra. Ergo
cui uult misere tur: et
quem uult in durat
Dicis itaque mihi. quid
ad huc quęriturꝰ. uolun¬
tati enim eius quis re¬
sistit᷑. O homo tu qu̾s
es qui respondeas dõꝰ
Numquid dicit figmen¬
tum ei qui sefinxit.

Expanded text:
veniam, et erit Sarae fiveniam, et erit Sarae filius . » Non solum autem illa, « sed et Rebecca ex uno concubitu habens, Isaac patris nostri . » nim nondum nati fuissent, aut aliquid egissent bonum secundum electionem propositum Dei maneret non ex operibus sed ex vocante dictum est ei quia maior serviet minori sicut scriptum est Iacob dilexi Esau autem odio habui quid ergo dicemus numquid iniquitas apud Deum absit Mosi enim dicit miserebor cuius misereor et misericordiam praestabo cuius miserebor igitur non volentis neque currentis sed miserentis Dei dicit enim scriptura Pharaoni quia in hoc ipsum excitavi te ut ostendam in te virtutem meam et ut adnuntietur nomen meum in universa terra ergo cuius vult miseretur et quem vult indurat dicis itaque mihi quid adhuc queritur voluntati enim eius quis resistit o homo tu quis es qui respondeas Deo numquid dicit figmentum ei qui se finxit
Abbreviated transcription (Latin):
esti mati sumus ut oues
occisionis. Sed inhis
omnibus superamus. pro¬
pter eum qui dilexitnos
Certus sum enim. quia
neque mors neque uita.
neque angeli. neque
principatus. neq uir¬
tutes: neque instantia.
neq futura. neq forti¬
tudo. neq altitudo.
neque pro fundum. ne¬
que creatura alia. pote¬
ritnos separare a carita¬
te dĩ. quae est in xp̃o
inu dño nostro.
ERITATEM DI¬
mentior: testimonium
mihi perhibente consci
magna et continuus do¬
lor cordi meo. Opta¬
bam enim ipse ego ana¬
thema esse axp̃o pro
fratribus meis: qui sunt
cognati mei secundum
carnem. qui sunt isra¬
helitae : Quorum ad
optio est filiorum. et
gloria. et testamentum.
et legis latio. et obsequi¬
um. et promissa. Quo¬
rum patres ex quibus
qui est super omnia dĩ
bene dictus in scła. am̃.
Non autem quod exci
Neque qui semen sunt
tibi semen: Id est non
qui filii carnis: hi filii dĩ:
sed qui filii sunt promis¬
sionis. estimantur inse
Promissionis
enim uerbum hoc est
Secundum hoc tem pus

Expanded text:
ati sumus sicut oues occisionis. Sed in his omnibus superamus propter eum, qui dilexit nos. Certus sum enim, quia neque mors, neque uita, neque angeli, neque principatus, neque uirtutes, neque instantia, neque futura, neque fortitudo, neque altitudo, neque profundum, neque creatura alia poterit nos separare a charitate Dei quae est in Christo Iesu Domino nostro veritatem dimentior testimonium mihi perhibente consciemagna et continuus dolor cordi meo optabam enim ipse ego anathema esse a Christo pro fratribus meis qui sunt cognati mei secundum carnem qui sunt Israhelitae quoroptio est filiorum, et gloria, et testamentum, et legislatio, et obsequium, et promissa, quorum Patres ex quibus qui est super omnia « Deus benedictus in saecula . Non autem quod excidneque qui semen sunt tibi semen , » id est, non qui filii carnis hi filii Dei, « sed qui filii sunt promissionis , » aestimantur in semine. Promissionis enim verbum hoc est: « Secundum hoc tempus
Abbreviated transcription (Latin):
mus filii dĩ Si autem
filii. et hę̧redes. Hęre¬
des qui dem dĩ. cohę¬
redes autem XP̃I: Sita¬
men compatimur. ut
et conglorificemur.
IXISTIMO ENIM
Squod non sunt con¬
dignae passiones hu¬
ius temporis: ad futurã
gloriam quae reuelabi
tur in nobis. Nam ex¬
pectatio creaturae : re¬
uelationem filiorum di
ex pectat. Vanitati
enim creatura sub iecta
est non uolens : sed pro¬
pter eum qui sub iecit
inspem: Quia etipsa.
creatura liberabitur a
seruitute corruptionis.
in liber tatem gloriae fi¬
liorum dĩ. Scimus e¬
nim quod omnis creatu¬
ra ingemiscit et parturit.
usque ad huc. Non so¬
lum autem illa. sed et
nos ipsi primitias sp̃sha¬
bentes : et ipsi intra nos
gemimus adoptionem
filiorum : ex pectantes
redemptionem corporis
nostri. Spe enim sal¬
ui facti sumus. Spes au¬
tem quae uidetur. non
est spes. Nam quod
uidet quis. quid sperat.
Si autem quod non uide
Si militer autem et sp̃s
ad iuuat infirmitatem
nostram. Nam quid
oremus sicut oportet
nescimus Sed ipse

Expanded text:
mus filii Dei. Si autem filii, et haeredes: haeredes quidem Dei, cohaeredes autem Christi: si tamen compatimur, ut et conglorificemur. Existimo enim, quod non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam, qutur in nobis. Nam expectatio creature revelationem filiorum Dei expectat. Vanitati autem creatura subjecta est non volens: sed propter eum qui subjecit omnia in spem. Quia et ipsa creatura liberabitur a servitute corruptionis in libertatem gloriae filiorum Dei scimus enim quod omnis creatura ingemescit et parturit usque adhuc non solum autem illa sed et nos ipsi primitias Spiritus habentes et ipsi intra nos gemimus adoptionem filiorum expectantes redemptionem corporis nostri spe enim salvi facti sumus spes autem quae videtur non est spes nam quod videt quis quid sperat siSIMILITER AUTEM ET SPIRITUS ADIUVAT INFIRMITATEM NOSTRAM: NAM QUID OREMUS, SICUT OPORTET, NESCIMUS: SED IPSE
Abbreviated transcription (Latin):
maledicto sunt. Scrip¬
tum est enim Male¬
dictus omnis. qui non
permanserit in omnib
quae scripta sunt in li¬
bro legis. ut faciat ea
Qũo autem in lege.
nemo iustificatur a¬
pud dm̃: manifestũ
est. quia iustus exfide
uiuit: Lex autem non
est exfide. sed qui fece¬
rit ea. uiu& in illis:
Xp̃c nos redemit de
maledicto legis. factus
pronobis maledictum.
quia scriptum est: Ma¬
ledictus omnis qui
pendet in ligno. Vt in¬
gentibus benedictio
abrahae fier& in xp̃o uiu.
ut pollicitationem sp̃s. ac¬
cipiamus perfidem.
Fratres. secundum ho¬
minem dico: Tamen
hominis confirmatum
testamentum nemo sper¬
nit. aut super ordinat
Abrahae dictae sunt
promissiones. & semini
eius. Non dicit & se¬
minibus. quãsi inmultis.
sed quasi in uno. & semi

Expanded text:
maledicto sunt. Scripmaledicto sunt. Scriptum est enim: Maledictus omnis, qui non permanserit in omnibus, quae scripta sunt in libro Legis, ut faciat ea. Quoniam autem in lege nemo justificatur apud Deum, manifestum est: quia justus ex fide vivit. Lex autem non est ex fide, sed: Qui fecerit ea, vivet in illis. Christus nos redemit de maledicto legis, factus pro nobis maledictum: quia scriptum est: Maledictus omnis qui pendet in ligno, ut gentibus benedictio Abrahae fieret in Christo Jesu, ut pollicitationem Spiritus accipiamus per fidem. Fratres secundum hominem dico, tamen hominis confirmatum testamentum nemo spernit, aut superordinat. Abrahae dictae sunt promissiones, et semini ejus. Non dicit: Et seminibus, quasi in multis: sed quasi in uno: Et semi
Abbreviated transcription (Latin):
enim quae destruxi. haec
iterum reaedifico. prę¬
uaricatorem me constituo
Ego enim. perlegẽ legi
mortuus sum. ut dõ ui¬
cruci. uiuo autem iam ñ
ego. uiuit uero in me
nunc uiuo incarne.
infide uiuo filii dĩ. qui
dilexit me. et tradi¬
dit seme tipsum prome
Non abicio gratiam dĩ:
S enim perlegem iusti¬
tia. ergo Xꝑc. gratis
mortuus est.
IN SENSATIGA¬
latȩ. quis uos fas¬
cinauit : ante quorũ
scriptus est. et crucifix¬
us. Hoc solum uolo
auobis discere . exope¬
ribus legis sp̃m accepis
tis. an exauditu fidei
Sic stulti estis. utcum
spũ coeperitis. nunc
carne consum memini
Tanta passi estis sine
causa si tamen sine
causa. Qui ergo uo
bis. exoperibus legis.
ex fide sunt: hi sunt
filii abrahae. Pro ui¬
dens autem scriptura.
quia ex fide iustificat
gentes ds̃: Praenun¬
tiauit abrahae. quia
benedicentur inte. om̃
gentes Igitur. qui ex fi¬
de sunt. benedicentur
cum fideli abraham
Qui cumq enim exo¬
peribus legis sunt. sub

Expanded text:
enim quae destruxi haec enim quae destruxi haec iterum aedifico praevaricatorem me constituo ego enim per legem legi mortuus sum ut Deo vicruci vivo autem iam non ego vivit vero in me nunc vivo in carne in fide vivo Filii Dei qui dilexit me et tradidit se ipsum pro me non abicio gratiam Dei si enim per legem iustitia ergo Christus gratis mortuus est o insensati Galatae quis vos fascinavit ante quorum scriptus est crucifixus hoc solum volo a vobis discere ex operitis, an ex auditu fidei? Sic stulti estis, ut cum spiritu coeperitis, nunc carne consummemini? Tanta passi estis sine causa? si tamen sine causa. Qui ergo tribis: ex operibus legis, ex fide sunt, ii sunt filii Abrahae. Providens autem Scriptura, quia ex fide justificat gentes Deus, praenuntiavit Abrahae: Quia benedicentur in te omnes gentes. Igitur qui ex fide sunt, benedicentur cum fideli Abraham. Quicumque enim ex operibus legis sunt, sub
Abbreviated transcription (Latin):
autem uenis set caephas
antio chiam. in faciẽ ei
restiti. quia reprehen¬
sibilis erat. Prius e¬
nim quam uenirent qui¬
dam ab iacobo. cũ gen¬
tibus edebat. Cum
autem uenissent. sub¬
trahebat. & segregabat
se. timens eos qui excir¬
cum cisione erant. Et
simulationi eius consen¬
serunt cͦeteri iudaei.
lta ut & barnabas sedu¬
ceretur ab eis. in illam
simulationem. Sed
cum uidissem. quod non
recte ambularent adue¬
ritatem euangelii. dixi
caephȩ coram omnibus
Si tu cum iudaeus sis. gen¬
tiliter & non iudaice uiuis.
quomodo gentes cogis
iudaitare Nos natura
iudaei. & non exgentibus
peccatores: Scientes
autẽ. quod non iustificat᷑
homo exoperibus legis.
nisi perfidem inu xp̃i
dimus : ut lustificemur
exfide xp̃i. et non exope¬
ribus legis. Propter
quod. exoperibus legis. ñ
iustificabitur omnis ca¬
ro. Quod siquaerentes
iustificari in xp̃o. Inuen¬
ti sumus et ipsi peccatores
Numquid xẽc peccati
minister estꝰ. ab sit. Si

Expanded text:
autem venisset Cephas autem venisset Cephas Antiochiam, in faciem ei restiti, quia reprehensibilis erat. Prius enim quam venirent quidam a Jacobo, cum gentibus edebat: cum autem venisset, subtrahebat et segregabat se timens eos qui ex circumcisione erant et simulationi eius consenserunt ceteri Iudaei ita ut et Barnabas duceretur ab eis in illa simulatione sed cum vidissem quod non recte ambularent ad veritatem evangelii dixi Cephae coram omnibus si tu cum Iudaeus sis gentiliter et non iudaice vivis quomodo gentes cogis iudaizare nos natura Iudaei et non ex gentibus peccatores scientes autem quod non iustificatur homo ex operibus legis nisi per fidem Iesu Christi didimus ut iustificemur ex fide Christi et non ex operibus legis propter quod ex operibus legis non iustificabitur omnis caro quod si quaerentes iustificari in Christo inventi sumus et ipsi peccatores numquid Christus peccati minister est absit si
Abbreviated transcription (Latin):
s& gentilis. compulsus ẽ
circum cidi:
PROPTERSUB¬
intro ductos falsos
fr̃s. qui sub introierunt
explorare libertatem
nostram. quã habemus
in x p̃o itũ: ut nos in
seruitutem redigerent
Quibus neque adhorã
cessimus sub iectioni.
utueritas euangelii ꝑ¬
maneat apud uos. Ab
his autem qui uideb an¬
tur. esse aliquid. qua¬
les aliquando fuerint.
inter est: Ds perso¬
nam hominis non accipit
Mihi enim qui uide¬
hil contulerunt. Sed
econtra. cum uidissent
quod creditum est mihi
euangelium prae puti.
sicut petro circum cisi¬
onis Qui enim opera¬
tus est petro. in a posto¬
latu circumcisionis.
operatus ẽ & mihi int̾
gentes. Etcum cog¬
nouissent gratiã quȩ
data est mihi: lacobus
& cęphas. & iohannes.
qui uidebantur cõlum¬
nae esse : dextras de¬
derunt mihi & barna¬
bae societatis. ut nos
ingentes: Ipsi autem
incircum cisionem : tan¬
tum. ut pauperum me¬
mores essemus: quod
etiam sollicitus fui. hoc
ipsum facere. Cum

Expanded text:
set gentilis, compulsus est set gentilis, compulsus est circumcidi. Sed propter subintroductos falsos fratres, qui subintroierunt explorare libertatem nostram quam habemus in Christo Iesu ut nos in servitutem redigerent quibus neque ad horam cessimus subiectioni ut veritas evangelii permaneat apud vos ab his autem qui videbantur esse aliquid quales aliquando fuerint interest Deus personam hominis non accipit mihi enim qui videhil contulerunt. Sed econtra cum vidissent quod creditum est mihi Evangelium praeputii, sicut et Petro circumcisionis qui enim operatus est Petro in apostolatum circumcisionis, operatus est et mihi inter gentes: et cum cognovissent gratiam, quae data est mihi, Jacobus, et Cephas, et Joannes, qui videbantur columnae esse, dextras dederunt mihi et Barnabae, societatis: ut nos in gentes, ipsi autem in circumcisionem: tantum ut pauperum memores essemus: quod etiam sollicitus fui hoc ipsum facere. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
illum ingentibus: Con¬
tinuo non adqui eui cãn¬
ni & sanguini : neque
uenichiero solimamlad an¬
te cessores meos apostolos
sedabii inarabiam Eꝗtes¬
rum reuersus sum blarag¬
cumo Deinde postan¬
nos tres. ueni hierosoli¬
miam. Videre petrum. &
mansuapud eum diebus
quindecim. Alium aul¬
tem apostolorum. uidi
neminem: nisi iacobum
fratrem dnĩ Quae autẽ
scribo uobis. ecce corã
dõ. quia non mentior
Deinde ueni in partes
siriȩ  ciliciae: eram aut̃
igno tus facie. ecclesis
iudeae. quae erant in
XẼO Tantum autem
auditum habebant. qũo
qui persequeba tur nos
ali quando: nunc euan¬
gelizat fidem. quam ali¬
quando expugnabat: et
in me clarificabant dm̃
di hiero solimam cũ bar¬
naba. assũ pto &tito
Ascendi autem secundũ
reuelationem: et con¬
tuli cum illis euangeli¬
um. quod praedico ingen¬
tibus: Seorsum autẽ
his qui uidebantur. ali¬
quid esse. ne forte inua¬
cuum currerem. aut cucur¬
rissem. Sed neque ti¬
tus qui mecum erat. cũ es¬

Expanded text:
us: continuo non acquievi carni et sanguini. Neque veni Jerosolymam ad antecessores meos apostolos: sed abii in Arabiam: et iterum reversus sum Damascum: deinde post annos tres veni Jerosolymam videre Petrum, et mansi apud eum diebus quindecim. Alium autem apostolorum vidi neminem, nisi Jacobum fratrem Domini. Quae autem scribo vobis: ecce coram Deo, quia non mentior. Deinde veni in partes Syriae et Ciliciae. Eram autem ignotus facie Ecclesiis Judaeae, quae erant in Christo: tantum autem auditum habebant: Quoniam qui persequebatur nos aliquando, nunc evangelizat fidem, quam aliquando expugnabat: et in me clarificabant Deumdi Jerosolymam cum Barnaba, assumpto et Tito. Ascendi autem secundum revelationem: et contuli cum illis Evangelium, quod praedico in gentibus, seorsum autem iis, qui videbantur aliquid esse: ne forte in vacuum currerem, aut cucurrissem. Sed neque Titus, qui mecum erat, cum es
Abbreviated transcription (Latin):
suscipere noliustis: sed etiam
morte pessima per emistis.
Quem nos ut cognouimus. sta¬
tim credidimus. cum nobis de
c̃o ante non fuerit p̃dicatum.
Vnde probatur. hoc qͦdidolis
ser uiuimus: non obstinatio¬
ni mentis: sed ignorantiae de¬
putandum. Qui enim agni¬
tum ilico sequimur: Olim
utique sequeremur: si antea¬
cogno uis semus. Si aut
uos degeneris nobilitate iactatis.
tio. magis quam carnalis nati¬
rum, Denique esau & isma¬
hel. cum ex abrahȩ stirpe
sint: minime tamen infilios
reputantur. His taliter alt̃¬
cantibus. apostolus se medi¬
um interponens. Ita partiũ
dirimit questiones. ut neutix
eorum s ua iustitia salutem
meruisse ostendat. ambos ue¬
ro populos & scienter & gra¬
uiter deliquisse Iudaeos qui¬
dem quod perpreuaricationẽ
legis dm̃ inhonorant. gentes
uero quod cum cognitum de
creatura creatorem ut dm̃ de¬
buerint uenerari. gloriam eius
in manu facta mutauerint si¬
mulacra. Utros que etiam si¬

Expanded text:
suscipere noluistis, sed etiam suscipere noluistis, sed etiam morte pessima peremistis: quem nos ut cognovimus, statim credidimus, cum nobis de eo non fuerit ante praedicatum. Unde probatur quod si idolis servivimus, non obstinationi mentis, sed ignorantiae deputandum. Qui enim agnitum illico sequimur, olim utique sequeremur, si antecognovissemus. Sic autem vos de generis nobilitate jactatis, tio magis quam carnalis natirum. Denique Esau et Ismael, cum ex Abrahsint Abrahae, minime tamen in filiis reputantur. His taliter altercantibus, Apostolus se medium interponens, ita partium dirimit quaestiones, ut neutrum eorum sua justitia salutem meruisse confirmet, ambos vero populos et scienter et graviter deliquisse. Judaeos quidem, quod per praevaricationem legis Deum inhonoraverint: Gentes vero, quod, cum cognitum de creatura creatorem ut Deum debuerant venerari, gloriam ejus in manufacta mutaverint simulacra. Utrosque etiam si
Abbreviated transcription (Latin):
ENTES ETIAM ECON¬
trario respondebant. Quan¬
to enim maiora erga uos
dĩ beneficia narraueritis:
tanto maioris uos criminis
reos esse monstrabitis.
Semper enim. his omnibus
extitistis ingrati: nam
ipsis pedibus quibus aridũ
mare transistis. ludebatis an¬
te idola quae fecistis. Et
ipso ore quo paulo ante. ob
necem aduersariorum dño
can taueratis : simulacra uo¬
bis fieri poposcitis: illis o¬
culis. quibus dm̃ in nube ue
neranda uel igne conspice¬
re solebatis: simulacra in¬
tuebamini. Manna quo¬
que. uobis fastidio fuit: et
sem per in deserto contra
dnm̃ murmurastis. & Ad e¬
gyptum unde uos manu ua¬
lida eiecerat. redire uoliustis
Quid plura. Ita patres ue¬
stri crebra prouocatione dnm
irritauerunt: ut omnes in
heremo morerentur: nec
plus ex senioribus eorum.
quam duo homines terram
repromissionis intrarent
Sed quid antiquuc replica¬
mus: cum etiamsi illa mini¬
me fecis setis: De hocso lo
uos nemo dignos uenia iu
repromis sum: non solum

Expanded text:
Gentes etiam econGentes etiam econtrario respondebant: Quanto enim majora erga vos Dei beneficia narraveritis, tanto majoris vos criminis reos esse monstrabitis. Semper enim his omnibus exstitistis ingrati. Nam ipsis pedibus quibus aridum mare transistis, ludebatis ante idola quae fecistis; et ipso ore quo panecem adversariorum Domino cantaveratis, simulacra vobis fieri poposcitis: illis oculis. quibus venerando Deum in nube vel igne conspicere solebatis , simulacra intuebamini. Manna quoque vobis fastidio fuit , et semper in deserto contra Dominum murmurastis, ad Aegyptum, unde vos manu valida ejecerat, redire cupientes. Quid plura? Ita patres vestri crebra provocatione Dominum irritaverunt, ut omnes in eremo morerentur, nec plus ex senioribus eorum quam duo homines terram repromissionis intrarent . Sed quid antiqua replicamus, cum etiam si illa minime fvos nemo dignos veniae jurepromissum, non solum
Abbreviated transcription (Latin):
EPISTOT̃ AD ROMANOS
qui ex iude
is gentib¬
q credide¬
runt : hi
superba con¬
se alteru¬
trum suꝑ¬
pone¬
Nam
iudei dicebant: Nos su¬
mus populus dĩ. quos ab
mitio dilexit & fouit:
apud iudaeam tantum ds̃.
etuir tutibus liberati: ma¬
re sicco per transiui mus pe¬
de: cum inimicos nostros.
grauissimi fluctus in uolue
is. cacleste pabulum ministra¬
uit : nos die noctuq in co¬
lumna nubis ignisq prȩces
ca nos in mensa beneficia ta¬
ceamus. Nos soli digni fuimꝰ
qua lege nobis promissus ẽ
xp̃s: Ad quos etiam ipse.
seuenisse testatus est dicens.
Non ueni. nisi adoues quae
perierunt domus israhel.
Cum uos canes potius. quã
homines appellauerit. Ae¬
quũ neẽergo hodie idola de
serentes. quibus ab initio de¬
seruistis. nobis comparemi¬
ni: & non potius in proseli¬
torum loco. ex legis aucto¬
ritate etcon sue tudine de¬
putemini: et hoc ipsum ñ
mere bamini. nisi quia lar¬
ga di sem per clementia.
uoluit uos ad nostram imi¬
tationem admittere.

Expanded text:
EPISTOLAM AD ROMANOS. qui ex Judaeis et Gentibus crediderunt. Hi superba conse alterutrum superponeNam Judaei dicebant: Nos sumus populus Dei, quos ab initio dilexit et fovit. apud Judaeam tantum Deus et virtutibus liberati, mare sicco pertransivimus pede, cum inimicos nostros gravissimi fluctus involvereis coeleste pabulum ministravit. Nos die noctuque in columna nubis ignisque praecessica nos immensa beneficia taceamus, nos soli digni fuimus qua lege nobis promissus est Christus, ad quos etiam ipse se venisse testatus est, dicens: Non veni nisi ad oves quae perierant domus Israel ; cum vos canes potius quam homines appellaverit. Aequumne ergo est ut idola hodie deserentes, quibus ab initio deservistis, nobis comparemini; et non potius in proselytorum locum ex legis auctoritate et consuetudine deputemini? Et hoc ipsum non merebamini, nisi quia larga semper Dei clementia voluit vos ad nostram imitationem admittere.
Abbreviated transcription (Latin):
cito nemini imposueris. neq
cõmunicaueris peccatis alienis:
Telpsũ castũ custodi Noli
ad huc aquam bibere:
sed uino modico utere.
propter stomachũ tuũ.
& frequentes tuas infir¬
mitates. Quorundam
hominum peccata mani¬
festa sunt : praecedentia
ad iudicium: quos dã
autem. & subseq̃untur
Similiter & facta bo¬
na. manifesta sunt : &¬
quae aliter se habent.
abscondi non possunt
Quicumq sunt sub iu¬
go serui: dominos suos
omni honore dignose
dnĩ & doctrina. blas¬
phemetur. Qui autẽ
fideles habent dominos.
non contemnant. quia
fratres sunt : sed magis
seruiant. quia fideles sunt
& dilecti : qui beneficu
participes sunt. Haec
doce. & ex hortare. Si
quis aliter doc&: & non
adquiescit sanis sermo¬
tem est doc trinae: suꝑb.
nihil sciens: sed languens
circa quȩstiones. & pu
miae : suspiciones malȩ.
conflictationes hominũ.
mente corruptorum. &
qui ueritate priuatis.¬

Expanded text:
cito nemini inposueris neque cito nemini inposueris neque communicaueris peccatis alienis. te ipsum castum custodi. noli adhuc aquam bibere, sed uino modico utere propter stomachum tuum et frequentes tuas infirmitates. quorundam hominum peccata manifesta sunt praecedentia ad iudicium, quosdam autem et subsecuntur. similiter et facta bona manifesta sunt, et quae aliter se habent abscondi non possunt. Quicumque sunt sub iugo serui, dominos suos omni honore dignos domini et doctrina blasphemetur. qui autem fideles habent dominos, non contemnant, quia fratres sunt, sed magis seruiant, quia fideles sunt et dilecti, qui beneficii participes sunt. haec doce et exhortare. si quis aliter docet et non adquiescit sanis sermotem est doctrinae; superbus est, nihil sciens, sed languens circa quaestiones et pugmiae, suspiciones malae, conflictationes hominum mente corruptorum, et qui veritate privati
Abbreviated transcription (Latin):
xpo nubere uolunt.
Habentes damnationem:
quia primam fidem. irri¬
tam fecerunt. Simul
autem & otiosae. discunt
circuire domus. non
solum otiosae. sed & uer¬
bose. &curiosae: loquen¬
tes. quae non oport&
Uolo ergo iuueniores
nubere : filios procrea
re: matres familias eẽ:
Nullam occasionem da¬
re aduersario. maledi¬
cti gratia: Iam enim. quȩ¬
dam conuersae sunt. re¬
tro satanan. Si qua fi¬
delis hab& uiduas. summi¬
nistr& illis : & non grade¬
tur ecclesia: uthis quae
uere uiduae sunt. sufficiat
UI BENE PRAESUN
presbsteri : duplici
honore digni habean¬
tur. Maxime qui
laborant inuerbo et
doctrina Dicit enim
scriptura. Nonfrena¬
bis os. boui trituranti.
Et dignꝰ ẽ operarius.
mercede sua. Aduers pres¬
bsterũ accusationẽ noli recipe¬
re : nisi sub duob: aut trib
testib Peccantes corã omni¬
b: argue. ut ceteritimorẽ ha¬
beant. Testificor corã dõ.
ut haec custodias : Sine prȩiu¬
dicio nihil faciens. in aliam
partẽ declinando. Manus

Expanded text:
o nubere volunt habentes damnationem quia primam fidem irritam fecerunt simul autem et otiosae discunt circumire domos non solum otiosae sed et verbosae et curiosae loquentes quae non oportet volo ergo iuveniores nubere filios pre, matres familias esse, nullam occasionem dare aduersario maledicti gratia. iam enim quaedam conuersae sunt retro post satanan. si qua fidelis habet uiduas, subministret. illis, ut non grauetur ecclesia, ut his quae uere uiduae sunt sufficiat qui bene praesunt presbyteri, duplici honore habeantur: maxime qui laborant in uerbo et doctrina. dicit enim scriptura: non infrenabis os boui trituranti, et: dignus est operarius mercede sua. aduersus presbyterum accusationem noli recipere nisi sub duobus et tribus testibus. peccantes coram omnibus argue, ut ceteri timorem habeant. testor coram deo et ut haec custodias sine praeiudicio, nihil faciens in alteram partem declinando. manus
Abbreviated transcription (Latin):
PHESII SUNT ASI¬
ANI. HI ACCEPTO
VERBO UERITA¬
TIS PERSTITERUNT
IN FIDE. HOSCON¬
LAU DAT APOSTOLUS
SCRIBENS EIS AROMA
DECARCERE PERTI¬
CHICUM DIACONUM¬

Expanded text:
phesii sunt Asiani. Hi, accepto verbo veritatis, perstiterunt in fide: hos collaudat Apostolus, scribens eis ab urbe Roma de carcere per Tychicum diaconem
Abbreviated transcription (Latin):
E QUIBUS AUTE¬
scripsistis mihi: bo¬
num est homini mulierẽ
nontangere. propterfor¬
nicationem autem unus¬
quis que suam uxorem ha¬
beat. et una quȩque suum
uirum habeat. Uxori uir
debitum reddat. similiter
autem et uxor uiro: Mu¬
lier sui corporis potesta.¬
tem non hab& sed uir:

Expanded text:
e quibus scripsistis mihi: Bonum est homini mulierem non tangere. Propter fornicationem autem unusquisque suam uxorem habeat et unaquaeque suum uirum habeat. uxori uir debitum reddat, similiter autem et uxor uiro. mulier autem sui corporis potestatem non habet, sed uir,
Abbreviated transcription (Latin):
ta est mihi : ut sapiens ar¬
chitectus funda mentum
posui : Alius autem suꝑ¬
aedificat. Unus quis que
autem uideat. quomodo
super aedificet. Funda¬
mentum enim aliud ne¬
mo potest ponere prae¬
ter id quod positum est.
autem super aedificat. su¬
pra fundamentum hoc:
aurum. argentum. la¬
pides pretiosos. ligna.
foenum. stipulam: uni¬
us cuiusq opus manifes¬
tum erit. Dies enim
dnĩ declarabit. quia in
igne reuelabitur. Et
unius ciuus que opus
quale sit. ignis probabit
Si cuius opus manserit.
quod super aedificauit.
mer cedem accipiet. Si
cuius opus arserit: detri¬
mentum patie tur: Ipse
autem saluus erit: sic ta

Expanded text:
ta est mihi ut sapiens arta est mihi ut sapiens architectus fundamentum posui alius autem superaedificat unusquisque autem videat quomodo superaedificet fundamentum enim aliud nemo potest ponere praeter id quod positum est autem superaedificat super fundamentum hoc aurum et argentum, lapides pretiosos, ligna, fenum, stipulam, uniuscujusque opus manifestum erit. Dies enim Domini declarabit; quia in igne revelabitur, et uniuscujusque opus quale sit, ignis comprobabit. Si cujus opus manserit quod superaedificavit, mercedem accipiet. Si cujus opus arserit, detrimentum patietur: ipse autem salvus erit
Abbreviated transcription (Latin):
Stultitia est enim illi.
natur. Spiritalis autem
iudicat omnia. et ipse a ne¬
mine iudicatur. Quis
enim cognouit sen sum
dñi. qui instruat eum.
Nos autem sensum x̃i iii.
paruulis inxp̃o lac uobis
potum dedi. non escam
Nondum enim potera.¬
tis: sed nec nunc quidẽ
potestis: Ad huc enim es¬
tis carnales. Cum e¬
nim sit inter uos zelus et
contentio: nonne carnales
estis. et secundum hominẽ
ambulatis: Cum enim
quis dicit. ego quidem sũ
pauli : alius autem. ego a pol¬
lo: non ne homines estis.
Quid igitur est apollo.
quid uero paulus. Minis¬
tri eius cui credidistis
Et unicuique sicut dñs
dedit. Ego plantaui. apol¬
lo rigauit : sed ds̃ incremen¬
tum dedit. Itaque neq
qui plantat est aliquid.
neque quirigat : sed qui
incrementum dat ds̃
Qui plantat autem et qui
rigat. unum sunt. Vnus¬
quis que autem propriã
mercedem accipiet. secun¬
dum suum laborem. Dĩ
enim sumus adiutores:
dĩ agri cultura estis. dĩ
aedificatio estis. Secun¬
dum gratiam di quae da¬

Expanded text:
Stultitia est enim illiusnatur. Spiritualis autem judicat omnia: et ipse a nemine judicatur. Quis enim cognovit sensum Domini, qui instruat eum? Nos autem sensum Christi hparvulis in Christo, lac vobis potum dedi, non escam: nondum enim poteratis: sed nec nunc quidem potestis: adhuc enim carnales estis. Cum enim sit inter vos zelus, et contentio, nonne carestis: et secundum hominem ambulatis: cum enim quis dicit: ego quidem sum Pauli: alius autem: ego Apollo: nonne homines estis? Quid igitur est Apollo? quid vero Paulus? Ministri ejus cui credidistis: et unicuique sicut Dominus dedit ego plantavi Apollo rigavit sed Deus incrementum dedit itaque neque qui plantat est aliquid neque qui rigat sed qui incrementum dat Deus qui plantat autem et qui rigat unum sunt unusquisque autem propriam mercedem accipiet secundum suum laborem Dei enim sumus adiutores Dei agricultura estis Dei aedificatio estis secundum gratiam Dei quae da
Abbreviated transcription (Latin):
sunt hominis. nisi spiri
tum hurs mundi accepi¬
mus. sed spm̃ quiex dõ
est : ut sciamũs quae
adõ donata sunt nobis
Quae et loquimur. non in
tiae uerbis. sed in doctri
na sp̃s: spiritalibus spiri¬
talia com peerantes. Ani

Expanded text:
nisi spirittum huius mundi accepimus, sed spiritum qui ex Deo est, ut sciamus quae a Deo donata sunt nobis; quae et loquimur, non in tis uerbis, sed doctis spiritu, spiritalibus spiritalia conp
Abbreviated transcription (Latin):
poso¬
INTU. PER
UOLUNTATE
DI. ET SOS THE¬
NES FRATER
ECCLOSIE DĨ
quae est corinthi. scĩ¬
ficatis in XP̃O IH̃U uo¬
catis scĩs : Cum omni¬
bus qui in uocant no¬
men dñi nostri inu¬

Expanded text:
postoIesu per uoluntatem dei et Sosthenes frater ecclesiae dei quae est Corinthi, sanctificatis in Christo Iesu, uocatis sanctis, cum omnibus qui inuocant nomen domini nostri I
Abbreviated transcription (Latin):
euangelio xp̃i conuersa¬
mini: ut siue cumuene¬
ro. &uidero uos : siue ab¬
sens: audiam deuobis.
qui statis in uno spũ.
unanimes : collabosan¬
tes fidei euangeliu& in
nullo terreamini ab
aduersariis: quae est
illis causa perditionis.
uobis autem salutis:
Ethoc adõ. quia uobis do¬
natum est pro x po.
Non solum utlneo cre¬
datis. sed ut &iam pro
illo patiamini : Idem
cer tamen habentes. qua¬
le &uidistis in me: & nunc
audistis deme. Siqua
ergo consolatio in xp̃o.
siquod solatium caritatis.
siqua socie tas sp̃s. siqua
uiscera miserationis. Im

Expanded text:
euangelio Christi conuersaeuangelio Christi conuersamini, ut siue cum uenero et uidero uos, siue absens audiam de uobis, quia statis in uno spiritu unanimes, conlaborantes fide euangelii, et in nullo terreamini ab aduersariis, quae est in illis causa perditionis, uobis autem salutis: et hoc a deo. quia uobis donatum est pro Christo, non solum ut in eum credatis, sed ut etiam pro illo patiamini : idem certamen habentes, quale et uidistis in me, et nunc audistis de me. Si qua ergo consolatio in Christo, si quod solatium caritatis, si qua societas spiritus, si qua uiscera et miserationes
Abbreviated transcription (Latin):
contentionem Quidã
autem & propter bonã
uoluntatem . xꝑm̃ pre¬
dicant. Quidam ex
caritate : scientes quõ
indefensione euange
lii positus sum: Quidã
autem. excontentione
sincere : Existimantes
pressuram se suscitare
uinculis meis Quid
enim: dum omnimodo.
siue per occasionem.
adnuntie tur. Et in
hoc gaudeo. sed & gau¬
debo Scio enim. quia
hoc mihi proueni& in
salutem. per uestram
orationem. & summinis
secundum expectati¬
onem & spem meam.
quia innullo con fundar:
Sed in omni fiducia. sicut
semper. & nunc magni¬
ficabitur XTC incorpo¬
re meo: Siue peruitã
siue permortem
THI ENIM UI¬
mori lucrum Quod si
uiuere incarne. hic
mihi fructus operis ẽ:
& quid eligam. ignoro
Co artor enim eduo
Permanere autem in
carne. necessarium
propteruos. Et hoc
confidens. scio quia
manebo. & permanebo
omnibus uobis: ad pro¬
fectum uestrum. & gau¬
dium fidei. Ut gratu¬
latio uestra. abund&
in xp̃o uiũ in me. per
meum aduentum iterũ.
aduos Tantum. digne

Expanded text:
contempcionem, quidam contempcionem, quidam autem propter bonam voluntatem Christum predicant; quidam ex caritate, scientes quoniam in defensione sancti Evangelii positus sum; quidam autem ex contempcione sincere, existimantes pressuram se suscitare vinculis meis quid enim dum omni modo sive per occasionem adnuntiatur et in hoc gaudeo sed et gaudebo scio enim quia hoc mihi proveniet in salutem per vestram orationem et subministChristi secundum expectationem et spem meam quia in nullo confundar sed semper et nunc mangnificabitur Christus in corpore meo, siue per uitam, siue per mortem. Mihi enim uimori lucrum. Quod si vivere in carne, hic mihi fructus operis est, et quid eligam ignoro. Coarctor autem e duobpermanere autem in carne necessarium propter vos. Et hoc confidens scio, quia manebo, et permanebo omnibus vobis, ad profectum vestrum, et gaudium fidei, ut gratulatio vestra abundet in Christo Jesu in me, per meum adventum iterum us: Tantum digne
Abbreviated transcription (Latin):
s
pis. cum epis copis
& dia conibus: Gra
patre nostro. & dño
per. incunctis oratio¬
nibus meis pro omnib
uobis Cum gaudio
de praecationem faci¬
ens. super communica¬
tione uestra in eu an¬
gelio. aprima die usq
nunc. Con fidens hoc
ip̾sum. quia quieo ẽp̃ra
in uobis opus bonum:
perfici&. usque indiẽ
hi iustum. hoc sentire
pro omnibus uobis. Eo
quod habeam uos incor¬
de . & inuinculis meis: &
indefensione & confir¬
matione euangelii. soci¬
os gaudu mei omnes uos¬
esse. Testis enim mi¬
hi est ds̃. quomodo cu¬
piã om̃uos. inuisceribus
ut caritas uestra. magis
ac magis abund&. in
scientia & omni sensu
Ut probetis potiora.
ut sitis sinceres: & sine
repleti fructu iustiti¬
riam & laudem dĩ
Scire autem uos uolo¬
fratres. quia quaecia¬
ca me sunt : magis ad
cula mea. manifestafi¬
erent inxp̃o: in omni p̃¬
torio. & inceteris om¬
nibus: et plures efra
abundantius auderent.
sine timore. uerbũ dĩ
loqui Quidã quidẽ.
& propter inuidiam. &

Expanded text:
s pis, cum episcopis, et diaconibus. GratPatre nostro, et Domiper in cunctis orationibus meis pro omnibus vobis, cum gaudio deprecationem faciens super communicatione vestra in Evangelio Christi a prima die usque nunc. Confidens hoc ipsum, quia qui coepit in vobis opus bonum, perficiet usque in diem hi justum hoc sentire pro omnibus vobis: eo quod habeam vos in corde, et in vinculis meis, et in defensione, et confirmatione Evangelii, socios gaud Testis enim mihi est Deus quomodo cupiam vos omnes in visceribus ut charitas vestra magis ac magis abundet in scientia et in omni sensu, ut probetis potiora, ut sitis sinceri, et sine repleti fructu justitiriam et laudem Dei. Scire autem vos volofratres, quia quae circa me sunt, magis ad cula mea manifesta fierent in Christo in omni praetorio, et in caeteris omnibus; et plures e fraabundantius auderent sine timore verbum Dei loqui. Quidam quidem  propter invidiam et
Abbreviated transcription (Latin):
Vt stetis perfecti & ple¬
ni inomni uoluntate dĩ
Testimonium enim illi
perhibeo. quod habet
multum laborem prouo¬
bis: & prohis qui sunt
laodiciae. & qͣ ierap̃o¬
li Salutat uos lucas
medicus carissimus : &
demas. Salutate fr̃s
qui sunt laodiciae : &
nimpham. & quae in
domo eius est ecclesia
Et cum lecta fuerit a¬
pud uos epistola: faci¬
te ut & in laodicensium
ecclesia legatur : & eã
quae laodicensium est.
uos legatis: &dicite ar¬
chippo: Uide ministe¬
rium quod accepisti in
dño. ut illud impleas
Salutatio mea manu
pauli: memores estote
uinculorum meorum.
Gratia uobis cum am̃.¬

Expanded text:
ut stetis perfecti et pleut stetis perfecti et pleni in omni voluntate Dei testimonium enim illi perhibeo quod habet multum laborem pro vobis et pro his qui sunt Laodiciae et qui Hierapoli salutat vos Lucas medicus carissimus et Demas salutate fratres qui sunt Laodiciae et Nympham et quae in domo eius est ecclesiam et cum lecta fuerit apud vos epistula facite ut et in Laodicensium ecclesia legatur et eam quae Laodicensium est vos legatis et dicite Archippo vide ministerium quod accepisti in Domino ut illud impleas salutatio mea manu Pauli memores estote vinculorum meorum gratia vobiscum am
Abbreviated transcription (Latin):
pronobis. ut ds̃ aperi¬
at nobis ostium sermo¬
nis. ad loquendũ my¬
sterium xP̃I Propter
quod &iam uinctussũ:
ut mani festem illud
ita uto port& meloqui
Insapientia ambulate
ad eos qui foris sunt.
tempus redimentes
Sermo uester semper
ingratia sale sit condi
cuique respondere
Quae circa me sunt
omnia uobis nota faci¬
& tichicus carissimus
frater. & fidelis mini¬
ster. & conseruus in
dño. Quẽ misi aduos ad
hoc ipsũ ut cognoscat quȩcir¬
cauos s̃. & consolet᷑ corda ur̃a:
cũ onesimo carissimo & fideli
fratre. qui ẽ ex uobis:
Omnia quae hic agunt᷑.
nota facient uobis
Salutat uos aristarcus
concaptiuus meus: &
marcus consobrinus
barnabae : dequo acce¬
pistis mandata: Siue¬
nerit aduos. excipite
illum Et inc quidi¬
citur iustus : qui sunt
excircum cisione : hi
soli sunt ad iutores mei.¬
in regnodĩ : qui mihi
fuerunt solatio Salu¬
tat uos epaphras qui
ex uobis est. seruus xp̃i
uiũ: semper sollicitus
prouobis inorationib

Expanded text:
pro nobis, ut deus aperipro nobis, ut deus aperiat. nobis ostium sermonis ad loquendum mysterium Christi, propter quod etiam uinctus sum, ut manifestem illud ita ut oportet me loqui. in sapientia ambulate ad eos qui foris sunt, tempus redimentes. sermo uin gratia sale sit conditcuique respoquae circa me sunt omnia vobis nota faciet Tychicus carissimus frater et fidelis minister et conservus in no quem misi ad vos ad hoc ipsum ut cognoscat quae circa vos sunt et consoletur corda vestra cum Onesimo carissimo et fideli fratre qui est ex vobis omnia quae hic aguntur nota facient vobis salutat vos Aristarchus concaptivus meus et Marcus consobrinus Barnabae de quo accepistis mandata si venerit ad vos excipite illum et Iesus qui dicitur Iustus qui sunt ex circumcisione hii soli sunt adiutores in regno Dei qui mihi fuerunt solacio salutat vos Epaphras qui ex vobis est servus Christi Iesu semper sollicitus pro vobis in orationibus
Abbreviated transcription (Latin):
citis in uerbo aut in o¬
pere : omnia in nomi¬
ne dni inũ: gratias agen¬
tes dõ & patri per ipsũ
Mulieres. subditae
estote uiris. sicut opor¬
t& indõ. Uiri. diligi¬
te uxores. & nolite a¬
mari esse ad illas. Fi¬
lii. oboedite parentibus
per omnia : hoc enĩ
placitum est in dño
Patres. nolite ad in¬
dignationem prouo¬
care filios uestros. ut
non pusillo animo fi¬
ant Serui. oboedi¬
te peromnia domi¬
nis carnalibus: non
adoculum seruientes
quasi hominibus pla¬
centes: sed insim pli¬
citate cordis timentes
dnm Quod cumq
facitis exanimo ope
non hominibus : Sci¬
entes quod ad nõ ac¬
cipietis retributionẽ
hę̧reditatis: dño xp̃o
seruite. Qui enim
in iuriam facit. reci¬
pi& id quod inique
gessit Et non est
personarum acceptio
apud dm̃ Domini.
quod iustum est & e¬
quum seruis praestate.:
Scientes. quõ &uos dnm̃
habetis incaelo
RATIONI IN¬
state. uigilantes
inea ingratiarum acti¬
one : orantes simul &

Expanded text:
citis in uerbo aut in ocitis in uerbo aut in opere, omnia in nomine domini Iesu, gratias agentes deo et patri per ipsum. mulieres, subditae estote uiris, sicut oportet in domino. uiri, diligite uxores et nolite amari esse ad illas. filii, oboedite parentibus per omnia, hoc enim placitum est in domino. patres, nolite ad indignationem prouocare filios uestros, ut non pusillo animo fiant. serui, oboedite per omnia dominis carnalibus, non ad oculum seruientes quasi hominibus placentes, sed in simplicitate cordis timentes dominum. quodcumque facnon hominibus, scientes quod a domino accipietis retributionem hereditatis. domino Christo seruite. qui enim iniuriam facit, recipit id quod inique gessit, et non est personarum acceptio apud deum. Domini, quod iustum est et aequum, seruis pscientes quia et vos Dominum habetis in coelo. Orationi instate vigilantes in ea, in gratiarum actione: orantes simul et
Abbreviated transcription (Latin):
inuicem. ex poliantes
uos ueterem hominem
cum actibus suis : & in¬
duentes nouum. eum
qui renouatur inagni¬
tione: secundum ima¬
ginem eius quicreauit
eum. Ubi non estmas
culus & feminte. gen¬
tilis & iuda eus. circum¬
cisio & praeputium.
barbarus & schyta. ser¬
uus & liber: sed omnia
In duite uos ergo sicut
electi dĩ. scĩ & dilecti:
uiscera misericordiae
Benignitatẽ. humilita¬
tẽ. modestiam. patien¬
tiam : Suppor tantes in¬
uicem. & donantes uo¬
bis mecipsis
SI QUIS AD UERSU
aliquem hab& que¬
relam. sicut & dñs do¬
nauit uobis. Ita & uos
Super omnia autem
haec. caritatem haben¬
tes. quod est uinculũ
perfectionis: & pax
x ꝑĩ exult& incordi¬
bus uestris: In qua &
uocati estis. inuno cor¬
pore. Et grauesto¬
te Uerbum x pĩ habi¬
t& inuobis ab un¬
danter In omni sa pi¬
entia: docentes & cõ¬
monentes uosm& ipsos.
psalmis. ymnis.
canticis spiritalibus:
ingratia cantantes in
cordibus uestris dõ
Omne quodcumq fa¬

Expanded text:
invicem; exspoliantes invicem; exspoliantes vos veterem hominem cum actibus ejus, et induentes novum, eum qui renovatur in agnitionem Dei, secundum imaginem ejus, qui creavit eum: ubculus et femina, gentilis et Judaeus, circumcisio et pBarbarus et Scytha, servus et liber, sed omnia Induite vos ergo sicut electi Dei sancti et dilecti viscera misericordiae, benignitatem, humilitatem, modestiam, patientiam, supportantes invicem et donantes vobis ipsis, si quis aduersus aliquem habet querellam: sicut dominus donauit uobis, ita et uos. super omnia autem haec caritatem habete, quod est uinculum perfectionis. et pax Christi exultet in cordibus uestris, in qua et uocati estis in uno corpore: et gratia estote. uerbum Christi habitet in uobis abundanter in omni sapientia: docentes et commonentes uosmet ipsos psalmis, hymnis, canticis spiritalibus in gratia, cantantes in cordibus uestris deo. omne quodcumque fa
Abbreviated transcription (Latin):
tis. neque gustaueri¬
tis. neque contrecta¬
ueritis. quae sunt om
nia in interitu ipso usu
Secundum prae cepta
& doc trinas hominũ.
quae suntr.
rationẽ
quidem habentia sapi¬
entiae insuper stitione
& humilitate: & ad non
parcendum corpor :
non inhonore aliquo.
ad saturitatem carnis
Igitur. siconre surrex¬
istis cum xx̃o: quae sur¬
sum sunt quęrite :¬
Ubi xp̃c est index¬
tera dĩ sedens. Quae
sursum sunt sapite.
non quae super terrã.
Mor tui enim estis. &
uita uestra abscondita
est cum x xo in dõ.
ruerit uita uestra. tunc
& uos apparebitis cum
ipso ingloria. Morti¬
ficate ergo membra ur̃a
quae sunt super terrã
Fornicationem. Immun¬
ditiam. libidinem. con¬
cupis centiam malam.
& auaritiam quae est si
mulacrorum seruitus.
Propter quae uenit ira
dĩ super filios incredu¬
Nunc autem deponite¬
& uos ꝑ om̃a lram
in dignationem. mali¬
tiam. blas phemiam:
Turpem sermonem de
ore uestro non emiseri¬
tis Nolite mentiri¬

Expanded text:
tis, neque gustaveritis, neque gustaveritis, neque contrectaveritis, quae sunt omnia in interitu ipso usu secundum praecepta et doctrinas hominum quae sunt rationem quidem habentia sapientiae in superstitione et humilitate et ad non parcendum corpori non in honore aliquo ad saturitatem carnis igitur si conresurrexistis Christo quae sursum sunt quaerite ubi Christus est in dextera Dei sedens quae sursumer terram. mortui enim estis, et uita uestra abscondita est cum Christo in deo. ruerit uita uestra, tunc et uos apparebitis cum illo in gloria. mortificate ergo membra uestra, quae sunt super terram, fornicationem, inmunditiam, libidinem, concupiscentiam malam et auarmulacrorum servitus, propter quae venit ira Dei super filios increduNunc autem deponite uos omnem iram, indignationem, malitiam, blaspheturpem sermonem de ore vestro ne emiseritis. Nolite mentir