comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
riennium circiter fluxit. postquã quinque ꝓ¬
Iphetas inter p̃tatus micheam. naum. ambacuc
sof foniam. aggeum. & alio opere detentus: non
potui implere quod coeperam: Scripsi enĩ librũ
de in lustribus uiris & aduersum io uinianum duo
nere inter p̃tandi ad pamachium : & adne potionũ
uel dene potiano duos libros & alia quȩ numerare
longum ẽ : Igitur tanto post tempore. quasi quo¬
dam post liminio . aiona inter p̃tandi sumens
principium: Obsecro ut quitypus ẽ saluatoris.
& tribus diebus ac noctibus in uentre coe timo¬
ratus : p̃figurauit dnĩ resur rectionem. nobis quo¬
q: feruorem pristinum tribuat. ut sci ad nos
sp̃s meream aduentum: Si enim ionas inter p̃¬
tatur columba. columba aũ refertur ad spm̃
scm̃ : Nos quoq: columbam & aduentam ad nos¬
amgrecos qũa rginos suꝑ heq lilro multa dix¬
isse ex tantis questioni bur nontam aperuis se qua
obscuras sesententias : Vt ipsa inter p̃tatio eorum¬
opus habe at inter p̃tatio & multo incertior

Expanded text:
inquit, circiter fluxit, postquam quinque prophetas interpretatus sum, Micheam, Naum, Habacuc, Sophoniam, Hagaeum, et alio opere detentus non potui implere quod coeperam. Scripsi enim librum de Illustribus Viris, et adversum Jovinianum duo nere interpretandi ad Pammachium: et ad Nepotianum, vel de Nepotiano duos libros, et alia quae enumerare longum est. Igitur tanto post tempore, quasi quodam postliminio a Jona interpretandi sumens principium, obsecro ut qui typus est Salvatoris, et tribus diebus ac noctibus in ventre ceti moratus, praefiguravit Domini resurrectionem, nobis quoque fervorem pristinum tribuat, ut sancti ad nos Spiritus mereamur adventum. Si enim Jonas interpretatur columba, columba autem refertur ad Spiritum sanctum: nos quoque columbam, ex adventu  tam grecos quam latinos super hunc locum multa dixisse et tantis questionibus non tam aperuisse quam obscurasse sententias, ut in ipsa interpopus habeat interpretatione, et multo incertior
Abbreviated transcription (Latin):
mant unus quisq: ad dm̃ suũ Tignor antes uerita¬
tem non ignorant ꝓuidentiam & suberrore
religionis. eẽ sciunt aliquid uener andum: Proici¬
unt onera inmare : ut magnituchnẽ fluctuũ clas¬
sis leuior transiliret : At contra isrł nec bonis
nec malis intellegit dm̃ & plangente xp̃o papulũ
siccosoculos habet
tionas descendit ad interiora nauis & dorgni¬
tebat̃ sopore graui : Ixx. lonas aũ descendit iriuen¬
trem nauis. & dormiebat & stertebat:
scribitur. nontẽpestate. non periculis conturbat᷑ :

Expanded text:
mat unusquisque ad Deum suum; ignorantes veritamat unusquisque ad Deum suum; ignorantes veritatem, non ignorant providentiam, et sub errore religionis sciunt aliquid esse venerandum: projiciunt onera in mare, ut magnitudinem fluctuum classis levior transiliret. At contra Israel nec bonis nec malis intelligit Deum; plangente Christo populum, siccos oculos habet. Et Jonas descendit ad interiora navis, et dormiebat sopore gravi. LXX: Jonas autem descendit in ventrem navis, et dormiebat, et stertebat. scribitur: non tempestate, non periculis conturbat
Abbreviated transcription (Latin):
ta ẽ tempestas magna inmari : & nauis periclitabat᷑
conteri: Potest fuga ꝓphetȩ & ad hominis refer¬
ri in cõmune ꝑsonam : quidi p̃cepta contemnens re¬
ces sit a facie eius & semundo tradidit ubi postea
malorum tem pestate : & totius mundi contrase
seuiente naufragio : conpulsus est sentire dm̃ & re¬
uertiadeum quẽ fugerat: Vnde intellegimus
se auxilium his quibus p̃betur : sed & ipsos qui p̾bent pa¬
riter conteri: Sicũt legimus uictam ab as serus ȩgr¬
ptum quia opitulabatur is raheli contra dñiuolun¬
tatem : Periclitatur nauis quȩ periclitantem sus¬
ceperat. Vento maria concitantur : Intranquillita¬
te tempestas oritur : nihil dõ aduersante securũ ẽ:
lxx & timuer̃ quina uigabant : & clamauer̃ unus¬
quisq: addm̃ suũ & iccetũ fecerunt uasorũ nauis
inmare ut alle uaretur nauis : Ar bitrantur no¬
uem solito onere p̃grauari: & non intellegunt to¬
tum pondus essesprophetȩ: Tunent nautȩ. clo¬

Expanded text:
ta est tempestas magna in mari, et navis periclitabatur conteri. Potest fuga prophetae et ad hominis referri in communi personam, qui Dei praecepta contemnens, recessit a facie ejus, et se mundo tradidit, ubi postea malorum tempestate, et totius mundi contra se saeviente naufragio, compulsus est sentire Deum, et reverti ad eum quem fugerat. Unde intelligimus solum non prodesse auxilium his, quibus praebetur; sed et ipsos qui praebent, pariter conteri. Sicut legimus victam ab Assyriis Aegyptum, quia opitulabatur Israeli contra Domini voluntatem. Periclitatur navis quae periclitantem susceperat: vento maria concitantur, in tranquillitate tempestas oritur, nihil, Deo adversante, securum est. LXX: Et timuerunt qui navigabant, et clamaverunt unusquisque ad Deum suum, et jactum fecerunt vasorum navis in mare, ut alleviaretur navis. Arbitrantur navem solito onere praegravari, et non intelligunt totum pondus esse fugitivi prophetae. Timent nautae, cla
Abbreviated transcription (Latin):
ũ ecce ego faciam te. ꝓpterte intemporeillo & sal¬
uabo afflictam et repulsam suscipiam & ponameos
uos. quia dabo uos nominatos & ingloriam & in cunctis po¬
pulis terrȩ. quando conuertero captiuitatem uram corã
uobis dicie dñs: & hoc sinagoga quȩ non claudicat sedutro¬
q: truncca ẽ pede pollicetur sibi in aduentu xp̃i suiquẽ
speratẽe uenturum. & putat om̃s gentesinter ficien¬
das a dño quȩ adflixerat isrł . & saluandam sinagogã
&eã quȩ acceperat libellum repudii colligendã & po¬
nendos eos in laudem & innomen in omni terra captiuita¬
tissuȩ. in qua fuerant ante confusi: & hoc fieri eotem¬
pore. quando captiuitas reducta fuerit hierusalem&
exstructũ tẽplum ereliquus ceremoniarum ordo
seruatus: hȩc sibi reꝓmittt & ꝓpter ea non agit pȩ¬
nitentiã : & dũsperat incerta ꝑ det certam salutem:
Nec miror sinagogam hȩcdicere. quȩ quia non reci¬

Expanded text:
 Ecce ego faciam in te, propter te, in tempore illo, et sal Ecce ego faciam in te, propter te, in tempore illo, et salvabo expressam, et repulsam suscipiam, et ponam eos re cum suscepero vos, quia dabo vos nominatos, et in gloriam in cunctis populis terrae; quando convertero captivitatem vestram coram vobis, dicit Dominus. Et hoc synagoga quae non claudicat, sed utroque truncata est pede, pollicetur sibi in adventu Christi sui, quem sperat esse venturum: et putat, omnes gentes interficiendas a Domino, quae afflixerunt Israel, et salvandam synagogam, et eam quae acceperat libellum repudii colligendam, et ponendos eos in laudem, et in nomen in omni terra captivitatis suae, in qua fuerant ante confusi. Et hoc fieri tempore, quando captivitas reducta fuerit Jerusalem, et exstructum templum, et reliquus caeremoniarum ordo servatus. Haec sibi repromittit, et propterea non agit poenitentiam, et dum sperat incerta, perdit certam salutem. Nec miror synagogam haec dicere, quae quia non reci
Abbreviated transcription (Latin):
situm: ut nosse possius linguã ebraicã. omnium lin¬
guarum esse matricem qđ non ẽ huius tẽporis disserere :
in eo uidelicet loco ubi diximus. congregabo quia
ponit : Haiu. enĩ cuius ẽ uerbu initium suũ p̃teritũ tẽ¬
pus numero plurali significat. erant. uel fuerant :
hoc scio molesta eẽ lectori : qui sianim aduerterit non me
contro uersias & decliationes scribere. nec in locis ex¬
ultare cõmunibus. sed cõm̃tarios & cõm̃tarios ꝓpheta¬
rũ. rep̃hendet potius sicubi rethorũ more ludere
uoluero quã arguet intantis obscuritatibus. ut dignũ
est in morantem
Secce ego inter ficiã om̃s. quiafflixer̃ te intẽpo¬
re illo & saluabo claudicantem & eaquȩ eiecta
fuerant congregabo: & ponã escs in lauetem. &
in nomen inomniterra confusionis eorum : Intẽ pr
illo quo ad ducam uos. & in tẽpore quo congregabouos
dabo enĩ uos in nom̃ & in laudem omnibũs populis
terre. cũ conuertero captiuitatẽ ur̃am coram

Expanded text:
situm: ut nosse possimus linguam Hebraicam omnium linguarum esse matricem, quod non est hujus temporis disserere. Min eo videlicet loco ubi diximus: Congregabo quia ponit: HAJA   enim, cujus verbi initium est, sum, praeteritum tempus numero plurali significat, erant, vel fuerant. Haec scio molesta esse lectori, qui si animadverterit non me controversias et declamationes scribere, nec in locis exsultare communibus: sed Commentarios, et Commentarios prophetarum, reprehendet potius sicubi rhetorum more ludere voluero, quam arguet in tantis obscuritatibus ut dignum est immorantem. Ecce ego interficiam omnes qui afflixerunt te in tempore illo: et salvabo claudicas in laudem, et in nomen, in omni terra confusionis eorum: In tempore illo, quo adducam vos; et in tempore, quo congregabo vos. Dabo enim vos in nomen, et in laudem omnibus populis terrae, cum convertero captivitatem vestram coram
Abbreviated transcription (Latin):
& scortas uitiaq sestatus dño peccauit: Sed quod
sequitur & effundetur sanguis eor um sicut hum
& corpora eorũ sic̃ stercora boum. uidet᷑ absur¬
dum: ut in resus restione mortuorum. & consũ¬
matione mundi atq: iudicio. dicamus effundi
sanguinem & corpora iacere quasi stercora: Igit᷑
illud qđ adnoe dicitur : & sanguinem animarũ ur̃a¬
rum requiram demanu omnium bestiarum : & de ma¬
nu hominis & demanu fratris requiram animã hominis:
Quief fuderit sanguinẽ hominis. ꝓsanguine eius ef¬
fundetur sanguis ipsius. & in resurrectione cre¬
dere ridiculum ẽ & inuita hacstare ñ potest
quantienĩ effuderant sanguinẽ & sanguis eorũ
effusus non est: &alu occider̃ hominem ueneno
uel suspendio : & tam̃ cũ homomor tuus sit. non ẽ
sanguis effusus: Quomodoergo dñs effusurus¬
ẽ sanguinem eorũ intaliui: cum ille quioccielit.
sanguinem ñ effuderit᷑: Sanguis igitur hominis
& sustentatur & uiuit deb& intellegi: Qđ quieffu¬

Expanded text:
est, Domino peccavit. Sed quod sequitur: Et effundetur sanguis eorum sicut humus, et corpora eorum sicut stercora boum, videtur absurdum, ut in resurrectione mortuorum, et in consummatione mundi atque judicio, dicamus effundi sanguinem et corpora jacere quasi stercora. Igitur illud quod ad Noe dicitur: Et sanguinem animarum vestrarum requiram de manu omnium bestiarum, et de manu hominis, et de manu fratris requiram animam hominis, qui effuderit sanguinem hominis: pro sanguine ejus effundetur sanguis illius , et in resurrectione credere ridiculum est, et in vita haec stare non potest. Quanti enim effuderunt sanguinem, et sanguis eorum effusus non est? et alii occiderunt hominem veneno, vel suspendio, et tamen cum homo mortuus sit, non est sanguis effusus? Quomodo ergo Dominus est effusurus sanguinem eorum in talionem, cum ille 695 qui occidit, sanguinem non effuderit? et sustentatur, et vivit, debet intelligi, quod qui effu
Abbreviated transcription (Latin):
nus graue ad grauatȩ sunt suꝑme. Iste deb&a
dire. uenite adme om̃s qui laboratis & oneratiests
ego reficiamuos: hoc dictum sit in principio. secundum
lxxinter p̃tes: ceterum iuxta hebraicum. alter est¬
sensus: dicitur enĩ ad sc̃os: Ouos quimea p̃cepta feci¬

Expanded text:
gravatae sunt super me , iste debet audire: Venite ad me omnes qui laboratis et onerati estis, et ego reficiam vos . Hoc dictum sit in principio secundum LXX interpretes. Caeterum juxta Hebraicum alter sensus est. Dicitur enim ad sanctos: O vos, qui mea praecepta c
Abbreviated transcription (Latin):
ser̃ insepulta. sicut stercora suꝑ facemterrȩ : Diuites
quoq: eorum quiargentum & aurum iniquitate numia
congregarant : opibassuis dedie irȩ dñi ñ potuer indi¬
berari : Ignis enĩ teli dñisuc census aduersum eos. deuo¬
rabit omnẽ ꝓuintiam: nec grande fuit tempus in me¬
cũ datec ẽ abexercitu hierusalem: & consũmatio illius
facta cũ festinatione: & non solum illius sed cunstis terrȩ
iudeȩ habitatoribus : In consumatione aũ mundiuel
unius cuiusq: tribulabunt omnes homines qui homi¬
nes ꝑmanser̃: & mor tui sunt quasi homines : &am¬
bulauer̃ ut cȩci quia lumen ꝑ didere uirtutũ. & locũ
penitentiȩ ñ habebunt & hoc patientur quia dño
peccauer̃: Sienĩ dñs iustitio ueritas scĩtas cete¬

Expanded text:
serunt insepulta, sicut stercora super faciem terrae. Divites serunt insepulta, sicut stercora super faciem terrae. Divites quoque eorum qui argentum et aurum iniquitate nimia congregaverunt, opibus suis de die irae Domini non potuerunt liberari: ignis enim zeli Domini succensus adversus eos, devoravit omnem provinciam. Nec grande fuit tempus in mecumdata est ab exercitu Jerusalem, et consummatio illius facta est cum festinatione, et non solum illius, sed cunctis terrae Judaeae habitatoribus. In consummatione autem vel mundi vel uniuscujusque tribulabuntur omnes homines, qui homines permanserunt, et mortui sunt quasi homines. Et ambulabunt ut caeci, quia lumen perdidere virtutum, et locum poenitentiae non habebunt: et haec patientur quia Domino peccaverunt. Si enim D
Abbreviated transcription (Latin):
ttribulabo homines & ambulabunt ut cȩci quid ño
peccauer̃ & effundetur sanguis eorũ sicut humus.
& corpus eorum sicut stercora: sed et argentum eo¬
rum & aurum non poterie liberare eos indie irȩ dnĩ:
Pigne zelieius deuorabitur omnis terra. quia consum¬
mationẽ cum festinatione faciet cunctis habitantib:
rum sicut puluerem & cornes eorũ sic̃ stercus bubulũ :¬
& argentũeorum & aurum. non poterit eruere eos
indie irȩ dñi : & inigne zeli eius consumetur omnis
terra : consũmationem enĩ & festinationem faciec
suꝑ om̃s habitantes terrã: nonẽ difficile iuxta pri¬
orem sensum hgo fuisse ꝑ pessam dicere hierusalẽ
quȩ ꝓpter crucem dñĩ sustinuit : Recessitenĩ abea
uisitatio dĩ & tribulati sunt om̃s homines inteta
uidea & propter magnitudinẽ pressurȩ. am¬
bula uer̃ ut cȩci quidagerent ignorantes : & hoc passis
guinem ꝓphetarũ & sanguinẽ xp̃i. fusus est sanguiseo¬
rum sicut humus in tota regione. & corpora eorũ man¬

Expanded text:
bulabo homines et ambulabunt ut caeci quia Domino peccaverunt et effundetur sanguis eorum sicut humus et corpus eorum sicut stercora sed et argentum eorum et aurum eorum non poterit liberare eos in die irae Domini in igne zeli eius devorabitur omnis terra quia consummationem cum festinatione faciet cunctis habitantibus m sicut pulverem, et carnes eorum sicut fimum boum; et argentum eorum et aurum non poterit eximere eos in die irae Domini. Et in igne zeli ejus consumetur omnis terra: consummationem enim et festinationem faciet super omnes habitantes terram. Non est difficile juxta priorem sensum haec fuisse perpessam dicere Jerusalem, quae propter crucem Domini sustinuit: recessit enim ab ea visitatio Domini, et tribulati sunt omnes 694 homines in tota Judaea, et propter magnitudinem pressurae ambulaverunt ut caeci, quid agerent ignorantes. Et haec passi guinem prophetarum et sanguinem Christi, fusus est sanguis eorum sicut humus in tota regione, et corpora eorum reman
Abbreviated transcription (Latin):
nit adlucem : & necesse ẽ ub quilu men oderit . eum
tenebrȩ consequantur: Dies erit nebulȩ & turbinis:
Uenret enĩ suꝑ eũ tempestas dñĩ. & clangor tubȩ
quã a postolus significat dicens. In nouir sima tuba :
erit aũ dies tube & clamoris suꝑciuitates munitas.
quas sibi multit udine peccatorũ cũ cainedificaue¬
rant: & suꝑ angulos excelsos . opera ꝑ uersa & arec¬
tauia dñi declinantia: Vnde & a saluatore argu¬
lis platearum: Nia enĩ resta & tendens ad para¬
drsum arto & ongusta ẽ quȩ ducit aduitam : Nia
aũ fracta habens angulos &tortuoso: lata & spacio¬
saẽ quȩ duc̃ ad mortẽ : Simulq: inter uerba seue¬
ritatis. dnĩ cerne dementiam: Qđ ꝓpter ea amara

Expanded text:
nit ad lucem ; et necesse est ut qui lumen oderit, eum tenebrae consequantur. Dies erit nebulae et turbinis; veniet enim super eum tempestas Domini, et clangor tubae, quam Apostolus significat, dicens: In novissima tuba . Erit enim dies tubae et clangoris super civitates munitas, quas sibi in multitudine peccatorum cum Cain aedificaverant. Et super angulos excelsos, opera perversa et a recta via Domini declinantia . Unde et a Salvatore argulis platearum . Via enim recta et tendens ad paradisum arcta, et angusta est quae ducit ad vitam. Via autem fracta habens angulos et tortuosa, lata, et spatiosa est, quae ducit ad mortem . Simulque inter verba severitatis Domini cerne
Abbreviated transcription (Latin):
gre gare&coniungere populodĩ quid ñĩ p̃cepta non au¬
dis ante quã gloriatua ꝑ transeat antequã diestibi
furoris dñi ueniat :¬
uȩrite dm̃ om̃s mansueti terrȩ. quiuidiciumeius
estis operati : quȩ rite iustum quȩrite mansu
etũ: Si quomodo abscondomini indie furoris dñi.
quia gata destructaerit & asca lon in desertum. ato¬
cũ in meridie gicient & ac caron era dicabitur Lxx
quȩrite dnm om̃s humiles terrȩ. iudicium operami¬
ni & iustitiam. quȩ rite & respondete ea ut ꝓtega¬
mini indie irȩ dñi: quia gaza direpta erit . & asca¬
lon indesertum & at otus in meriedie ꝓicietur . & ac¬
caroner adicabitur: humilis terrȩ appellat᷑ quiñ hu¬
militate atq uirtute sonat. sed peccatis humiliat ẽ:
nec potest cũ xp̃o dicere. discite ame quia mansuet
sum & humilis corde: omnis enĩ quise humiliat. ex alta¬
bitur : & in alio loco ad scm̃ sermo dirigitur. quanto

Expanded text:
gregare et conjungere populo Dei, qui Domini praecepta non augregare et conjungere populo Dei, qui Domini praecepta non audis, antequam gloria tua pertranseat, antequam dies tibi furoris Domini adveniat. Quaerite Dominum, omnes mansueti terrae, qui judicium ejus estis operati: quaerite justum, quris Domini. Quia Gaza destructa erit, et Ascalon in desertum. Azotum in meridie ejicient, et Accaron eradicabitur. LXX: Quaerite Dominum, omnes humiles terrae: judicium operamini, et justitiam quaerite, et respondete ea, ut protegamini in die irae Domini, quia Gaza direpta erit, et Ascalon in desertum: et Azotus in meridie projicietur, et Accaron eradicabitur. Humilis terrae appellatur, qui non humilitate, quae virtutem sonat, sed peccatis humiliatus est, nec potest cum Christo dicere: Discite a me, quia mitis sum, et humilis corde . Omnis enim qui se humiliat, exaltabitur. Et in alio loco sermo ad sanctum dirigitur: quanto
Abbreviated transcription (Latin):
si flos qui in una marcesciedie proptere a aũt
dico uobis. conuenite sociamini. necum uiel icu tem¬
pus uenerit : & omnis gloria ur̃a trans ierit. tẽ
uelitis agere pȩnitentiã quando locus noneritpȩ¬
nitentiȩ sed poenarũ: Quę̧rat aliquis. quo modo
hoc ipsum suꝑ unoquoq migrante deseđo possit intel¬
legi: Dicitur ergo & adsingulos.: otuquisȩ culine¬
gatis occupatus ꝑ diuersa discurris. Reuertere in
scõrũ eccłam . & iungete eorũ uitȩ & coetui quos
uides placere dõ. & desoluta mẽbra animȩ tuȩ nec
sibi coherentia : Inunũ sapientiȩ coge cõpaginem:
& illius here cõplexu: & audi mrstice. conforta¬
mini manus dissolutȩ. & genua debilia solicdamini:
Nec glorieris inbonis carnis. & eius flore qui p̃te¬
rit : Omnis enĩ caro fonum. & omnis gloria eius qua¬
si flos feni aruit fȩnum & omnis flos decidit
uerbum aũ dñi manet ineternum: possumus hoc

Expanded text:
si flos qui in una marcescit die. Propterea autem si flos qui in una marcescit die. Propterea autem dico vobis, convenite, sociamini, ne cum judicii tempus venerit, et omnis gloria vestra transierit: tunc velitis agere poenitentiam, quando locus non erit poenitentiae, sed poenarum. Quaerat aliquis, quomodo hoc ipsum super unoquoque migrante de saeculo possit intelligi. Dicitur 697 ergo ad singulos: O tu, qui saeculi negotiis occupatus, per diversa discurris, revertere in sanctorum Ecclesiam, et junge te eorum vitae et coetui quos vides placere Deo, et dissoluta membra animae tuae nec sibi cohaerentia in unam sapientiae coge compagem, et illius haere complexui, et audi mystice: Confortamini, manus dissolutae: genua debilia, solidamini : nec glorieris in bonis carnis, et ejus flore qui praeterit: Omnis enim caro fenum, et omnis gloria ejus quasi flos feni. Aruit fenum, et flos decidit: verbum autem Domini manet in aeternum. Possumus hoc
Abbreviated transcription (Latin):
copulati : Gens ñ amabilis. quȩ amore dñi indigno
es: siue gens inerudita. dequa dicitur inde ute¬
ronomio. populus stultus & ñ sapiens : & in hieremia
sine causa ꝑcussifilios ur̃os disciplinam ñ recepisas:
Ante quã fiat qđ ꝓphetatũ ẽ: ante quã p̃ceptum
sequatur effectus. qđ ita facile ueniet quasipul¬
uis ꝑtransiens ante quã suꝑuos furor dnĩ cõpleat᷑:
Simulq: cerne diclem̃tiã : Suffecerat prudentib
malorũ uenientiũ impetũ deseripsisse: uerũ
quia non uult inferre supplicia. sed tantum ter¬
rere passuros. Ipse adpȩnitentiã ꝓuocat nefa¬
ciat qđ minatus ẽ: Generaliter aũ tota mul¬
tituelo credentium & eorum quidĩ populus nuncu¬
patur. in ecclesiam congregatus. dicitur ei : Conue¬
nec haberescientiam mandatorum eius. sed diuitiis
& corporis sanitate. & pul chritudine huius sȩ culi.
carnisq: uoluptatibus delestaris : quȩ transit qua¬

Expanded text:
copulati: gens non amabilis, quae amore Dei indigna copulati: gens non amabilis, quae amore Dei indigna es: sive gens inerudita, de qua dicitur in Deuteronomio: Populus stultus, et non sapiens . Et in Jeremia: Sine causa percussi filios vestros, disciplinam non recepistis , antequam fiat quod prophetatum est, antequam praeceptum sequatur effectus quod ita facile veniet quasi pulvis pertransiens, antequam super vos furor Domini compleatur. Simulque cerne Dei clementiam: suffecerat prudentibus malorum venientium impetum descripsisse; verum quia non vult inferre supplicia, sed tantum terrere passuros, ipse ad poenitentiam provocat, ne faciat quod minatus est. Generaliter autem tota multitudo credentium, et eorum qui Dei populus nuncupatur, in Ecclesiam congregatur, et dicitur ei: Convenec habere scientiam mandatorum ejus; sed divitiis et corporis sanitate et pulchritudine hujus saeculi, carnis quoque voluptatibus delectaris, quae transit qua
Abbreviated transcription (Latin):
scitur: & hoc faciet dñs cõ festinatione: & cunEt ꝓ
habitantibus terrã : his qui se pȩnitus terre deder̃
& non fuerunt aduenȩ & peregrini. sicut ustus
quiloquitur : aduena sum ego interra & peregri¬
nus. sicut om̃s patres mei : &rursum alibi. nolens
diutiur in tab̵naculo carnis habitare : lacrimabili
uoce testatur dicens. eu mihi quia peregrina¬
tiomea ꝓ longata ẽ : & enĩ quisumus in tab̵nacu¬
culo corporis huius. Ingemȩ scimꝰ conquerentes miser
ego homo quis me liberabit decorpore mortis huius:
onuenite. congre gamini. gens ñ a mabilis prius¬
quã pariat iussio quasi puluerẽ transeuntẽ diẽ :
Lxx congregamini & collegimini gensinieru¬
cẽ captiuitatis expositionem quã supͣ diximus. popu¬
lus adpęnitentiã ꝓuocatur. & dicit ei conuenite
& congregamini siue ut in lxascriptũ ẽ : collegimini :
idẽ estote uobis iuxt& apostolum caritatis uinculo

Expanded text:
sceretur. Et hoc faciet Dominus cum festinatione cunctis sceretur. Et hoc faciet Dominus cum festinatione cunctis habitantibus terram, his qui se penitus terrae dederunt, et non fuerunt advenae et peregrini, sicut justus qui loquitur: Advena sum ego in terra, et peregrinus sicut omnes patres mei . Et rursum alibi nolens diutius in tabernaculo carnis habitare, lacrymabili voce testatur, dicens: Heu mihi, quia peregrinatio mea prolongata est . Etenim qui sumus in tabernaculo corporis hujus, ingemiscimus conquerentes: Miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus ? 696 Convenite, congregamini, gens non amabilis: priusqLXX: Congregamini et colligamini, gens inerucem captivitatis expositionem, quam supra diximus populus ad poenitentiam provocatur, et dicitur ei: Convenite, et congregamini, sive, ut in LXX scriptum est, colligamini, id est, estote vobis juxta Apostolum charitatis vinculo
Abbreviated transcription (Latin):
& esaias ait. omnis caro foenũ: & ingenesichĩs :
non ꝑmanebit sp̃s meus in hominibus istis quia
caro sunt : & a postolus de utroque: caro & san¬
guis regnũ dĩ possidere ñ poter unt: neq cor
ergo consũmationis uel generalis uel specialis omnis
sanguis quieffusus est clamabit ad dnm & appore¬
bit inmedio & opera sanguinis atq: terrena. quasi
puluis iacebunt & ster cora : & argentũ & aurum
diuitis dedie irȩ ñ poter̃ liberare. aueliente eo qui
moritur: stulte : hac nocte tolletur animatua ate
quȩ aũ p̃parasti cuius er̃: non congre gemus aurũ
te: Redemptio aũt uiri onimȩ: ꝓ priȩ diuitiȩs
Sed quod eo tempore liberare non possint: quodi
uicias necessitate dimictunt: omnis enĩ terra : &u¬
niuersa quȩ terrena sunt. ⁊elodnĩ deuorabunt᷑:
Et qđ at telo: Intellege ad huc amantem dm̃: nisi
enĩ amaret humanã animam: num quã zelaretur
eam : & in similitudinem mariti. peccatum ulciscere¬
tur uxoris: quisinon amet nec adulterio eiusira¬

Expanded text:
nis caro, fenum . Et in Genesi Dominus: Non permanebit spiritus meus in hominibus istis, quia caro sunt . Et Apostolus, de utroque: Caro et sanguis regnum Dei possidere non poterunt: neque corrergo consummationis, vel generalis, vel specialis, omnis sanguis qui effusus est, clamabit ad Dominum, et apparebit in medio, et opera sanguinis atque terrena sicut pulvis jacebunt et stercora, et argentum et aurum divites de die irae non poterunt liberare, audiente eo, qui moritur: Stulte, hac nocte tolletur anima tua a te; quae autem parasti, cujus erunt ? Non quod negemus aurum te: Redemptio enim viri animae, propriae divitiae ; sed quod eo tempore liberare non possint, quando divitias necessitate dimittunt. Omnis enim terra et universa quae terrena sunt, zelo Domini devorabuntur. Et quod ait, zelo, intellige adhuc amantem Dominum. Nisi enim amaret humanam animam, numquam zelaretur eam: et in similitudinem mariti, peccatum ulcisceretur uxoris, qui, si non amaret, nec de adulterio ejus ira
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinem & multas scanda luga uit animas imple¬
tũ ẽ in ea. uirum songuinum & dolo sum abomi¬
nabitur dñs: Non diripietur ut gaza sed insoli¬
tudinem redacta ge hennȩ ignibus usq: ad puluerem
uastabitur : Arsit enĩ libidine & generationis incen¬
dio debac cata ẽ: & quia om̃s adulterantes quasicliba¬
nus corda eorum & sagitts ardentibus uulneratisu¬
nt. non intenebris. non in occulto uidicio: sed in meri¬
die hoc ẽ quando plenam recipient claritatem. pia¬
entur intenebras. & scorum consortium non habebu¬
nt: Sed& accaron quȩ appellatur sterilitas uel
eradicatio quia nullũ fructum habuit & ꝑuersita¬
te dostrine suȩ eradicauit plirimos. ipsa quoq e¬

Expanded text:
sanguinem, et multas scandalizavit animas, et implesanguinem, et multas scandalizavit animas, et impletum est in ea: Virum sanguinum et dolosum abominabitur Dominus , non diripietur ut Gaza, sed in solitudinem redacta, gehennae ignibus usque ad pulverem vastabitur: arsit enim libidine, et generationis incendio debacchata est. Et quia omnes adulterantes quasi clibanus corda eorum , et sagitis ardentibus vulnerati sunt, non in tenebris, non in occulto judicio; sed in meridie, hoc est, quando sancti plenam recipient claritatem, projicientur in tenebras, et sanctorum consortium non habebunt. Sed Accaron, quae interpretatur sterilitas, vel eradicatio: quia nullos fructus habuit et perversitate doctrinae suae eradicavit plurimos, ipsa quoque e
Abbreviated transcription (Latin):
pit᷑ humi lib: terrȩ. de quibus iã supͣ dictũ ẽ ut operent
iudiciũ & quȩrent iustitiã : Quã non puto aliũ esse p̃t̃
aliis respondeant. hocẽ alios doceant: Sapientia eñĩ
abscondita & thesaurus non cõporens : quȩ utilitas inam¬
bobus : & hoc inquit p̃cipio uobis. ut indie irȩ dñi ꝓtega¬
mini. uel in consumatione mundi. uel in exituunius cuiuis¬
q: desecło : Gata enĩ & ascalon & arotus & accaron di¬
uersa supplicia sustinebunt : Gara inter p̃tatur for¬
titudo eius : om̃s ergo quisibi ad plaudent infortitu¬
dine corporis & insapientia sȩculari & dicunt cun di¬
abolo forticudinem faciam : diripientur indie irȩ
dñi & ad nihilũ regent᷑ : a sco lonquoq: quȩ dicitur pon¬
derata uel ignis homicida : cũ uenerit dies irȩ dnĩ.
sceleris sui mensuram sentia : & eode qđ o perata ẽ pon¬
derȩde primetur: & quia er sit adeffundendum

Expanded text:
pitur humilibus terrae, de quibus supra dictum est, ut operentur pitur humilibus terrae, de quibus supra dictum est, ut operentur judicium, et quaerant justitiam, quam non puto aliam esse praetaliis respondeant, hoc est, alios doceant: Sapientia enim abscondita, et thesaurus non comparens, quae utilitas in ambobus ? Et hoc, inquit, praecipio vobis, ut in die irae Domini protegamini, vel in consummatione mundi, vel in exitu uniuscujusque de saeculo, Gaza enim et Ascalon, et Azotus, et Accaron diversa supplicia sustinebunt: Gaza enim interpretatur fortitudo ejus. Omnes ergo qui sibi applaudunt in fortitudine 699 corporis et potentia saeculari, et dicunt cum diabolo, fortitudine faciam, diripientur in die irae Domini, et ad nihilum redigentur. Ascalon quoque, quae dicitur ponderata, vel ignis homicida, cum venerit dies irae Domini, sceleris sui mensuram sentiet, et eodem quo operata est, pondere deprimetur. Et quia arsit ad effundendum
Abbreviated transcription (Latin):
ne minus est ab eo quifons ẽ mansue tudinis impleat᷑:
Hoc aũ dico uobis si quomodã abscondamini indiefuro¬
ris dñi. hoc ẽ si force possetis exeo qđ quȩ sistischim
& uis titiã eius estis operati iram diei uitare uenientis
& effugere captiuitatem quȩ uel anabu chodonosor
uel a romanis inferenda ẽ populo iudeorum: Siaũ
do abscondamini indie furoris dñi quid fiet depec¬
catoribus : Tanta enĩ uastitas iudegterrę ueniet
&tam sublimis & iuictor hucascend& babr lonius ex
ercitus. ut eiam potentissimas urbes filistinorũ. quȩ
semp uobis e quocertamine restiterunt. eadem
captiuitas adp̃hendat: Garaenĩ destructa &
a scalon in solitudine redigetur. & a totum non fur¬
tosedbello id ẽ manifesta luce atq uictoria incapti¬
uitatem tralent: & accharonquȩ interp̃tat eradica¬
tio hoc sustinebit qđ in suo uocabulo sonat id ẽ eradicabit᷑:
Hoc uxta literam & he braicã ueritatẽ : Iuxtalxx aũ p̃ci¬

Expanded text:
ne minus est, ab eo qui fons est mansuetudinis, impleatur. Hoc autem dico vobis: Si quomodo abscondamini in die furoris Domini, hoc est, si forte possitis ex eo, quod quaesistis Dominum, et justitiam ejus estis operati, iram diei vitare venientis, et effugere captivitatem, quae vel a Nabuchodonosor, vel a Romanis inferenda est populo Judaeorum. Si autem do abscondamini in die furoris Domini, quid fiet de peccatoribus? Tanta enim vastitas Judaeae terrae veniet, et tam sublimis victor huc Babylonius ascendet exercitus, ut etiam potentissimas urbes Philistinorum, quae semper vobis aequo certamine restiterunt, eadem captivitas apprehendat. Gaza enim destructa erit, et Ascalon in solitudinem redigetur, et Azotum, non furto, sed bello, id est, manifesta luce atque victoria in captivitatem trahent: et Accaron, quae interpretatur eradicatio, hoc sustinebit, quod in suo vocabulo sonat, id est, eradicabitur. Hoc juxta litteram et Hebraicam veritatem. Juxta Sep
Abbreviated transcription (Latin):
saẽ ergo & crudelitas quȩ in lege descripta ẽ : qđ
titur qđ dicere nefasẽ: Receper̃ ergo & qui inch¬
luuo perierant & sod omitȩ egrpti & israhelitȩ
in solitudine mala sua inuita sua: Quģrat hic ali¬
quis si fidelis de p̃hensus in ad ulterio de colletur
ꝗd de eo postea fiat.: aut enĩ punietur & falsũ
ẽ hoc qđ dr̃ non uindicabit dñs bis inidipsum in
tribulatione aut ñ punietur : & opta ħn ẽ

Expanded text:
sa est ergo et crudelitas, quae in lege descripta est. Quod sa est ergo et crudelitas, quae in lege descripta est. Quod ntitur, quod dicere nefas est. Receperunt ergo et qui in diluvio perierunt, et Sodomitae, et Aegyptii, et Israelitae in solitudine, mala sua in vita sua. Quaerat hic aliquis, si fidelis deprehensus in adulterio decolletur, quid de eo postea fiat. Aut enim punietur, et falsum est hoc quod dicitur: Non vindicabit Dominus bis in idipsum in tribulatione. Aut non punie
Abbreviated transcription (Latin):
tione: Srmina dius aꝑtius. non sustine burtt im¬
get secunda tribulatio: Loq̃ tur aũ iuxta
ΠΟΟΠΟΛΩΠΙΛΜ aduersum martionemde quo
diximus & om̃s ueteres hereticos quibonũ nes¬
cio quẽ confingentes dm̃. Ipsum dicunt consumma¬
tionẽ mundi eẽ facturum : & arguunt legis dm̃¬
quasi crude litatis. quod multos puniat & ꝓpeccatis
in roget cruciatus. Quidergo ait contradm̃ cogi¬
tatis : ipse quicre auit mundũ. & consum mationem ei¬
us faciet: Qđ si uobis uidetur crudelis rigidus & cruen¬
tus qđ indiluuio genus deleuit humanũ. suꝑ sodom̃a
flustibus isra helitarũ cadauera ꝓstrauit inheremo
scitote eũ ideo ad p̃sens reddidisse supplicia ne inȩt̃¬
num puniret: Certe aut uera sunt . quȩ ꝓphecȩ locun¬
tur. aut falsa : siuera sunt quid exueritate hac : uiden¬
tur dicere : Ipsidixerunt : non uindicabit dñs bis in
id ipsum intribulatione : Sin aũ falsa sunt : & falsum¬
ẽ hoc qđ dr̃: non consurget duplex tribulatio: fal¬

Expanded text:
tione. Symmachus apertius: Non sustinebunt imget secunda tribulatio. Loquitur autem juxta tropologiam adversum Marcionem, de quo supra diximus, et omnes veteres haereticos, qui bonum nescio quem confingentes Deum, ipsum dicunt consummationem mundi esse facturum, et arguunt Legis Deuquasi crudelitatis, quod multos puniat, et pro peccatis irroget cruciatus. Quid ergo, ait, contra Dominum cogitatis? ipse qui creavit mundum, et consummationem ejus faciet. Quod si vobis videtur crudelis, rigidus et cruentus, quod in diluvio genus delevit humanum, super Sodomafluctibus , Israelitarum cadavera prostravit in eremo : scitote eum ideo ad praesens reddidisse supplicia, ne in aeternum puniret. Certe aut vera sunt quae prophetae loquuntur, aut falsa. Si vera sunt quae de severitate ejus videntur dicere: Ipsi dixerunt: Non vindicabit Dominus bis in idipsum in tribulatione. Sin autem falsa sunt, et falsum hoc
Abbreviated transcription (Latin):
tem ciuitatis. & fecit sibimetribi umbra culũ
& sedebat subter illud inumbra. donecuide¬
ret quid accideret ciuitati: Lxx similiter:
Primus cain fratricida & homicida cruentũ mundũ
germani sanguine dedicans. ȩdificauit ciuitatem
& uocauit cain ex nomine filu sui enocham: Vnde &
oseȩ ꝓpheta dicit. ds̃ ergo & non homo in medio
tui sẽs & non ingrediar ciuitatem : Dnĩ enĩ psalmi¬
sta dicente sunt exitus mortis: quã obrem & una fu¬
gitiuorum ciuitas appellatur ramoth : qđ interp̃tã¬
tur uisio mortis: & recte quicumq fugitiuũs ẽ & ꝓ
pter peccata non meretur habitare iuerusalem: ha¬
bitat in urbe mortis & ẽ trans fluenta iordanis. qui
discensus exprimitur: Egreditur ergo columba uel
dolens de istius modi ciuitate. habitat contra orien¬
tem unde solorit᷑: & est ibi in tab̵naculo suo. ubila¬
bentia quȩq: tempora con tẽplatus ex spectat ꝗd
geliũ corus caret . & compleret ⁊ achariȩ ꝓphetia

Expanded text:
tem civitatis, et fecit sibimet umbraculum ibi, tem civitatis, et fecit sibimet umbraculum ibi, et sedebat subter illud in umbra, donec videret quid accideret civitati. LXX similiter. Primus Cain fratricida, et homicida cruentum mundum germani sanguine dedicans, aedificavit civitatem, et vocavit eam ex nomine filii sui Enoch . Unde et Osee propheta dicit, Deus ego et non homo, in medio tui sanctus: et non ingrediar civitatem . Domini enim, Psalmista dicente, sunt exitus mortis . Quamobrem et una fugitivorum civitas appellatur Ramoth  , quod interpretatur visio mortis. Et recte quicumque fugitivus est, et propter peccata non meretur habitare Jerusalem, habitat in urbe mortis, et est trans fluentas Jordanis, qui descensus exprimitur. Egreditur ergo columba, vel dolens, de istiusmodi civitate, et habitat contra Orientem, unde sol oritur: et est ibi in tabernaculo suo, ubi labentia quaeque tempora contemplatus, exspectat quigelium coruscaret; et compleretur Zachariae prophetia:
Abbreviated transcription (Latin):
gentem saluare non potui. moriar & mundus salua¬
bitur : Hystoria manifestaẽ & super ꝑ sonã prophe¬
tȩ sic potest intellegi ut crebro iamdiximus. qđ pro¬
pterea contristatur & moriuelit. ne conuersa multi¬
tudine gentium: inȩ ternũ pereat isrł:
dixit dñs: putasne bene irasceris tu: Txx & chx̃
dñs adionam siue hementer contristatus estu:
Uerbum hebraicũ halDRAΚach & iratus ẽs
tu & contristatus estu: transferripotestꝰ qđ
utrumq: & prophetȩ & dñi ꝑsonȩ conuenit. qđ
uel iratus sit neuideretur apud nineuetas fuisse
mentitus . Nel contristatus. intellegens isrł esse
periturum: & rationabiliter non eidicit. maleira¬
tus es & contristatuses. ne uideretur rep̃hendere
tatus . ut uel causas irȩ respondeat uel meroris : Aut
suille tacuerit. uerum dĩ iudicium ex eius silentio
cõ ꝓbetur:
e gressus ẽ ionas deciuitate sedit contra orien¬

Expanded text:
gentem salvare non potui: moriar, et mundus salvagentem salvare non potui: moriar, et mundus salvabitur. Historia manifesta est, et super persona prophetae sic potest intelligi, ut crebro jam diximus, quod propterea 424 contristetur et mori velit, ne conversa multitudine gentium, in aeternum pereat Israel. Et dixit Dominus: putasne bene irasceris tu? LXX: Et dixit Dominus ad Jonam: Si vehementer contristatus es tu? Verbum Hebraicum ARA LAC  , et iratus es tu, et contristatus es tu, transferri potest: quod utrumque et prophetae, et Domini personae convenit, quod vel iratus sit, ne videretur apud Ninivitas fuisse mentitus, vel contristatus, intelligens Israel esse periturum. Et rationabiliter non ei dicit, male iratus es, vel contristatus es, ne videretur reprehendere tatus, ut vel causas irae respondeat, vel moeroris: aut si ille tacuerit, verum Dei judicium ex ejus silentio comprobetur. Et egressus est Jonas de civitate, et sedit contra orien
Abbreviated transcription (Latin):
tor dñe. tolle animam meam ame quia melius mahi¬
ẽ mori quã uiuere: hoc qđ nos inter p̃tatis umus ob
ficare blandientis affectum : Quia igitur orati¬
o euis dum sedicit iuste fugere uolus se: quaͦ dã¬
modo in iustitiȩ arguit dm̃. que rellas suas obse¬
te hoc esse facturum: non ignorabam misericor¬
dem ꝓpterea seuerum & truculentum. nunti¬
are nolebam : Ideo uolui fugere intharsis. uaca¬
re contemplatione rerum. & inmari istius secłi
quiete potius & otio ꝑfrui: Dimisi domũ meam
reli quihere ditatem meam: egressussum desinu
tuo & ueni: Simisericor demdicerem atq: clem̃¬
tem & ignoscentem malitiȩ nullus ageret pȩ¬
arem scieban hoc tuȩ non eẽ naturȩ: In hocer¬
go ambiguo positus malui fugere potius. quã
aut pęnitentes lenitate decipere: aut dete p̃¬
iimammeam. Inmanus enĩtuas cõmendo sp̃m meũ:¬
melior quippe mihi ẽ mors quam uita: Niuens unam isrł

Expanded text:
tor Domine, tolle animam meam a me, quia melius est mitor Domine, tolle animam meam a me, quia melius est mihi mori, quam vivere. Hoc quod nos interpretati sumus, obficare blandientis affectum. Quia igitur oratio ejus, dum se dicit juste fugere voluisse, quodammodo injustitiae arguit Dominum, querelas suas obsete hoc esse facturum: non ignorabam misericordem, propterea severum et truculentum nuntiare nolebam: ideo fugere volui in Tharsis, vacare contemplationi rerum, et in mari istius saeculi quiete potius et otio perfrui. Dimisi domum meam, reliqui haereditatem meam, egressus sum de sinu tuo, et veni. Si misericordem dicerem atque clementem et ignoscentem malitiae, nullus ageret poearem, sciebam hoc tuae non esse naturae. In hoc ergo ambiguo positus, malui fugere potius, quam aut poenitentes lenitate decipere, aut de te primam meam: In manus enim tuas commendo spirimelior quippe mihi est mors, quam vita. Vivens unam Israel
Abbreviated transcription (Latin):
rum adoptio & gloria & testamentum & reꝓmissi¬
ones & legis datio. ex quibus patres. ex quibus xp̃s se
cundum carnem : Pulchre aũ dolens qđ inter p̃tat᷑
ionas affligitur dolore & tristis ẽ animamea us
q: admortem. quia neperiret populus uideorum
quantum se fuit multa per pessus est: hystoriȩ quo¬
q: magis dolentis conuenit nomen significans labo¬
riosum ꝓphetam & pere grinationis atq: naufragu
miseriis p̃grauatum:
secro dñe. nunquid non hocẽ uerbum cumad
huc essem in terra mea: propter hoc p̃occupa
ui. ut fugerem in tharsis: Scio enĩ dñe quia tuds̃
clemens & misericors patiens & multȩ miseratio¬
nis. Ignoscens super malitia : & nunc dñe tolle
quȩ so animam meam ame. quia melior mihiẽ
mors quam uita: xx. o dñẽ nonne istisunt ser¬
mones mei cum ad huc essem interra mea: ꝓpter
eaoccupaui fugere intharsis: Scio enĩ qđ tu mi¬
sericors & miserator. patiens & multȩ miseratio¬
nis & agens pȩnitentiã suꝑ malitus : & nunc domina¬

Expanded text:
rum adoptio et gloria, et Testamentum, et repromissiones, et legislatio, ex quibus patres, et ex quibus Christus est secundum carnem . Pulchre autem dolens quod interpretatur Jonas  affligitur dolore, et tristis est anima ejus que ad mortem; quia ne periret populus Judaeorum, quantum in se fuit, multa perpessus est. Historiae quoque magis dolentis convenit nomen, significans laboriosum prophetam, et peregrinationis atque naufragii miseriis praegravatum. Obsecro, Domine, numquid non hoc est verbum meum, cum adhuc essem ivi, ut fugerem in Tharsis. Scio enim quia tu Deus clemens et misericors es, patiens et multae miserationis, et ignoscens super malitia. Et nunc, Domine, tolle, quaeso animam meam a me, quia melior est mihi mors, quam vita. LXX: O Domine, nonne isti sunt sermones mei, cum adhuc essem in terra mea? propterea praeoccupavi fugere in Tharsis. Scio enim quod tu misericors et miserator, patiens et multae miserationis, et agens poenitentiam super malitiis, et nunc, domina
Abbreviated transcription (Latin):
Malitiã aũ ut supͣ diximus. ꝓ supplicus & tormentis ac¬
ad dñm & ait Nidens sub intrare gentium
plenitudinem. & illud impleri qđ indeutero nomio
dicitur : Ipsi meirritauerunt in his quinon sundu. &
ego eos irritabo supergente quȩ nonẽ supernati¬
ones ultra eos adiracundiam concitabo  Desideratde
ute isrł. & magno dolore concitatur: Q
pit inuoce . & causas meroris & ponit: & quodã modo
loquitur ego solus electus sum detanto numero ꝓ¬
phetarum qui ꝑ aliorum salutem : ruinam populo
meo nuntiarem : Non igitur contristatur ut quidã
putant qđ gentium multitudo saluetur. sed qđ pereat
it tollere panemfiliorum . & dare eum canibus. & a¬
postoli primum predicant israheli: & apostolus cu¬
pit ẽẽ anathema profratribus suis nrahelitȩ & quo

Expanded text:
Malitiam autem, ut supra diximus, pro suppliciis et tormentis acMalitiam autem, ut supra diximus, pro suppliciis et tormentis acad Dominum, et ait. Videns subintrare gentium plenitudinem, et illud impleri quod in Deuteronomio dicitur: Ipsi me irritaverunt in his, qui non sunt dii, et ego eos irritabo super gente, quae non est: super natione stulta eis ad iracundiam concitabo , desperat deelis, et magno dolore concutitur, qui erumpit in vocem, et causas moeroris exponit, et quodammodo loquitur: Ego solus electus sum de tanto numero prophetarum, qui per aliorum salutem ruinam meo populo m. Non igitur contristatur, ut quidam putant, quod genit tollere panem filiorum, et dare eum canibus . Et Apostoli primum praedicant Israeli . Et Paulus cupit esse anathema pro fratribus suis, qu
Abbreviated transcription (Latin):
& prudentium reprobabo : & uidete nequis spoliec
uos ꝑphiloso phiam & inonem fitoi sedustionem: Ex
quo ꝑspicuum ẽ p̃dicationem xp̃i. reges mundi audi¬
re nouissimos : & de posito fulgure eloquentiȩ &or¬
namentis acdecore uerborum : totosse simplicitati
& rusticitati tradere & in plebeium cultus redactos.
sedere insordibus & destruere qđ ante p̃dicarant :
Pro ponamus nobis beatum cr̃prianũ qui prius

Expanded text:
te, ne quis vos spoliet per philosophiam et inanem seductionem . Ex quo perspicuum est, praedicationem Christi reges mundi audire novissimos, et deposito fulgore eloquentiae et ornamentis ac decore verborum, totos se simplicitati et rusticitati tradere, et in plebeium cultum redactos sedere in sordibus, et destruere quod ante praedicaverant. Proponamus nobis beatum Cyprianum qui prius
Abbreviated transcription (Latin):
Terit intempore illo scrutabor hierusalem in
lucernis: & uisitabo suꝑ uiros defixos infecibus
e suis : quidicunt incordibus suis. ñ faciet benedñs.
& non facie male: .Lxx & erit indie illa scrutabor¬
huerusalem cũ lucerna & ulciscar suꝑ uiros qui contẽ¬
nunt custodias suas : & dicunt incor dibus sus. non fa¬
et bene dñs . & non facietimale : In tempore & indie
captiuitatis hierus alem: uel ab abrloniis uel aro¬
manis. quidere linquit legem dñi & impie egitin
dm̃ creatorem suum : scrut abitur chĩs cũ lucerna om¬
nia abiscondita hierusalem : & nullũ inultũ patiet ef¬
fugere : Legamus iosue hrstorias: & ibi repperiemus
scriptum . decloatis quoq: & speluncis & antris & sepulchris.
extractos principes : & potentes & sacerdotes quise

Expanded text:
Et erit in tempore illo, scrutabor Jerusalem in Et erit in tempore illo, scrutabor Jerusalem in lucernis, et visitabo super viros defix suis qui dicunt in cordibus suis non faciet bene Dominus et non faciet male et erit Jerusalem cum lucerna, et ulciscar super viros qui contemnunt custodias suas, et dicunt in cordibus suis, non faciet bene Dominus, et non faciet male. In tempore et in die captivitatis Jerusalem vel a Babyloniis vel a Romanis quia dereliquit legem Domini, et impie egit in Dominum Creatorem suum, scrutabitur Dominus cum lucerna omnia abscondita Jerusalem, et nullum inultum patietur effugere. Legamus Josephi historias, et ibi reperiemus criptum, de cloacis quoque, et speluncis, et antris, et sepulcris, extractos principes et reges et potentes et sacerdotes, qui se
Abbreviated transcription (Latin):
manotcest habere similitudinem signat dĩ :¬
is perierunt om̃s inuoluti ar gento: LXx.
disperier̃ om̃s quierecti sunt argento: Qui
sibinquit indiuituis confidebant : & tantas
habebant opes. ut sequasi inuolutos & septos suis
diuitiis estimarent: Velcerte secundũ lxx. quie¬
rectierant insuꝑbiam : & pauperes despiciebant
ir a ueniente uastati sunt: Simulq: considera qđ
non dixerit s peribunt quiere sti sunt argento.
gitent. & seruent eos. perierint atq corrueri¬
nt : Qđ qui in tellexerit:. puto eũ ñ satis cupere
diuitias : in quibus ñ peribunt sed perierunt : quiere¬
comamnutrit: uellit pilos: cutem polit: & ad speculũ
comitur : quȩ proprie passio & insania feminarũ ẽ:
Siquis aũ uult erigi & superbire: scã suꝑ bia erigat᷑
cum a postolis : quando dignus fuerit ꝓ nomine cd̃ilhã¬
xp̃i. contumeliam pati :glorietur cũ paulo qui exulta¬
bat intribulationib: sciens qđ tribulatio operaretur
patientiam : patientia spem : spesaũ non confundat:

Expanded text:
otest capere, similitudine Dei signatur. Disperierunt omnes involuti argento. LXX: Disperierunt omnes qui erecti sunt argento. Qui sibi, inquit, in divitiis confidebant, et tantas habebant opes, ut se quasi involutos et septos suis divitiis aestimarent. Vel certe secundum LXX, qui erecti erant in superbiam et pauperes despiciebant, ira veniente, vastati sunt. Simulque considera quod non dixerit: peribunt qui erecti sunt argento; gitent et serviant eis, perierint atque corruerint. Quod qui intellexerit, puto eum non satis cupere divitias, in quibus non peribunt, sed perierunt qui erecomam nutrit, vellit pilos, cutem polit, et ad speculum comitur, quae proprie passio et insania feminarum est. Si quis autem vult erigi et superbire sancta superbia, erigatur cum apostolis, quando dignus fuerit pro nomine Jesu Christi contumeliam pati, glorietur cum Apostolo, qui exsultabat in 688 tribulationibus, sciens quod tribulatio operetur patientiam, patientia spem, spes autem non confundat .
Abbreviated transcription (Latin):
re peccatorum de traheris interram: Igitur netalia &
tanta patiaris multiplicare ut brudius & quantum
ille habet numerũ : tantas tu habeto uirtutes : Quienĩ
multiplicastine gotiationes tuas. & omnigenere quasi
cȩlestia cuperes possidere ꝑfas & nefasperituras diui
tias congregasti : debes multitudinem peccatorũ: multitu¬
dine exequare uirtutum: Supͣ uxt ahe braicum usq¬

Expanded text:
re peccatorum, detraheris in terram. Igitur ne talia et tanta patiaris, multiplicare ut bruchus, et quantum ille habet numerum, tantas tu habeto virtutes. Quae enim multiplicasti negotiationes tuas, et omni genere quasi coelestia cuperes possidere per fas et nefas perituras tibi divitias congregasti, debes multitudinem peccatorum multitudine exaequare virtutum. Supra juxta Hebraicum usq