comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
masculũ ad aperiens uuluam
& hominis & pecoris primoge¬
nitũ significat qđ ut rumque
scm dño uocari atq ideo sacer¬
dotis esse praeceptũ est Ita dũ¬
taxat ut ꝓhominis primo ge¬
nito praȩciũ acciper& &omne
animal inmundũ redimi facer&
Cuius inquid redeptio erit
post unũ mensem siclis ar¬
genti quinq ubi saluo sub¬
tili ore tractatu ꝑ reuiter
intimandũ qđ illa om̃a pri¬
mo genita uel figura fuerint.
er: qui cũ unigenitus ess&
dĩ filius primo genitus fieri
dignatus est omnis creature
&uere singulariter sc̃s dño
qui peccatũ non secit. neo in¬
uentus est dolus inore er:
uel certe nr̃e fuerit de uo¬
tionis indiciũ. qui om̃a bonȩ
actionis in itia quȩ quasi
corde gignimus dñi gratiȩ
deputare male autẽ gesta
redimere debeamus dignos
uidelic& penitentiȩ fruo¬
tus ꝓsingulis quinq: corpo¬
ris uel anime sensib offe¬
rentes Itaq: qđ ait ad ape¬
riens uuluam consuete na¬
tiuitatis more loquitur:

Expanded text:
masculinum adaperiens vulvam, et hominis et pecoris primogenitum significat, quod utrumque sanctum Domino vocari, atque ideo sacerdotis esse praeceptum est. Ita duntaxat, ut pro hominis primogenito pretium acciperet, et omne animal immundum redimi faceret. Cujus inquit redemptio erit post unum mensem siclis argenti quinque . Ubi salvo subtiliore tractatu breviter intimandum, quod illa omnia primogenita, vel figura fuerint ejus qui cum unigenitus esset Dei Filius, primogenitus fieri dignatus est omnis creaturae, vere et singulariter sanctus Domino, quia peccatum non fecit, nec inventus est dolus in ore ejus , vel certe nostrae fuerint devotionis indicium, qui omnia bonae actionis initia, quae quasi corde gignimus, Domini gratiae deputare, male autem gesta redimere debeamus, dignos videlicet poenitentiae fructus pro singulis quinque corporis vel animae sensibus offerentes. Itaque quod ait, adaperiens vulvam, consuetae nativitatis more loquitur.
Abbreviated transcription (Latin):
il lis Quid enim magister
uirtũt᷑is. nisi officiũ pietatis
inpler&. quid int̃ nos aliud
quã qđ a nobis agi uell&
ager& deferebat homini deferebat
ancillȩ. Ipsa enim dic̃ ecce ancilla
dñi deferebat simulato patri
deferebat đo uero patri&
utiq matrẽ natus uirginẽ
conseruar& & castã utiq
apatre non uoluntate non ope¬
re non tẽpore distabat ut ei:
uidelic& exemplis ammoniti
Quid parentib: debeamus. qui
tanta ꝓ nob̾ paciunt᷑ agnoscam:¬

Expanded text:
illis. Quid enim magister virtutis, nisi officium pietatis impleret? Quid inter nos aliud, quam quod a nobis agi vellet, ageret? Deferebat homini, deferebat ancillae. Ipsa enim dicit: Ecce ancilla Domini . Deferebat simulato patri, deferebat Deo vero patri. Et utique matrem natus virginem conservarat et castam, utique a patre non voluntate, non opere, non tempore distabat. Ut ejus videlicet exemplis admoniti, quid parentibus debeamus, qui tanta pro nobis patiantur, agnoscam
Abbreviated transcription (Latin):
psa est uirga recta: amare ȩqui¬
tatẽ & odi sequentiã nemo enim
ꝑfecte diligit iustitiã nisi qui &
actus pessimos ex sec ratur: quõ
diuersis qualitatib: eodem tẽpore
non est in uno loco: neo potest ipso
momento ibi nigrum uideri ubi
candidor inse dorit quia & pre¬
sentia lucis noctis absentia est:

Expanded text:
psa est virga recta, amare aequitatem et odisse nequitiam. Nemo enim perfecte diligit justitiam, nisi qui et actus pessimos exsecratur, quoniam diversis qualitatibus, eodem tempore non est in uno loco. Nec potest ipso momento ibi nigrum videri, ubi candor insederit, quia et praesentia lucis, noctis absentia est.
Abbreviated transcription (Latin):
Quare testes falsi primũ lapi¬
dauerunt quia lex praeceperat
ut quicumq testimoniũ dicer&
contra aliquẽ causa mortis. ipse
primũ lapidem mitter& in eum
quẽ primũ ore suo occiderat:¬
deponant uestim̃ta: qui iam dđi
auxiliũ ꝓiecerant. Salus autem:
tẽptatio siue infernus int̃prexat᷑
Recte igitur qui lapidabant
martrrẽ : uestim̃ta sua iuxta in¬
fernũ relinquerant:
et lapida¬
Barei sctephadũ in uocat

Expanded text:
Quare testes falsi primum lapidaverunt? Quia lex praeceperat ut quicunque testimonium diceret contra aliquem causae mortis, ipse primum lapidem mitteret in eum, quem primum ore occideratDeponunt vestimenta, qui jam Dei auxilium projecerant. Saulus autem tentatio, sive infernus interpretatur. Recte igitur qui lapidabant martyrem, vestimenta sua juxta infernum reliquerant. Et lapidabant Stephanum invoca
Abbreviated transcription (Latin):
icendo enim omnia ut arbi¬
tror non angelos. non spiritales
creaturȩ de sign& quȩ insua dig¬
nitate mansure sunt sed illaq
conmutatione ꝓbantur obnoxia
qđ autẽ dicit sicut uestimentũ
u& erescent ad carnis fragilitatẽ
uidetur ab tandum ipsum enim
ueterescit: qđ more uestis morte
consumitur
et uelue amic¬
tũ mutabis ea ex coutas ungꝰ

Expanded text:
icendo enim, omnia, ut arbitror, non angelos, non spiritales creaturas designat, quae in sua dignitate mansurae sunt, sed illa, quae commutatione probantur obnoxia. Quod autem dicit: Sicut vestimentum veterascent, ad carnis fragilitatem videtur aptandum, ipsum enim veterascit, quod more vestis morte consumitur. Et velut amictum immutabis eos, et mutabun
Abbreviated transcription (Latin):
adxp̃m dñin docuit referendũ. Si
inuocaliant dñm &ipse exaudie¬
bat eos. sine dubio xp̃m iłim inuo¬
cabant. & inuocare nom̃ dũi &ora¬
re dñm unũ atq idẽ .ẽ. sicut inuo¬
offerim : dõ patri primo oinniũ
offeri: postulationes &xfilio &
sicut offerim: gratiarũ actioner
dõ. ita & gratias referim: saluato¬
ri. unũ nãq utriꝗ honorẽ defe¬
rendũ idẽ. patri &filio diuinus
edoc& sermo: cũdicit ut hi omnes

Expanded text:
Dominum docuit referendum. Nam invocabant Dominum, et ipse exaudiebat eos. Sine dubio Christum Jesum invocabant, et si invocare nomen Domini, et orare Dominum unum atque idem est, sicut invoofferimus Deo Patri primo omnium oofferimus postulationes et filio; et sicut offerimus gratiarum actiones Deo, ita gratias referimus Salvatori; unum namque utrique honorem deferendum, id est, Patri et Filio divinus edocet sermo,
Abbreviated transcription (Latin):
ut pote in quo dieiauri sapi¬
entiȩ &scientiȩ abi conditi.
quas tam̃ diuitias ñdix largiri
eũ omuib hominib sed omnib
quicũiq inuocauerint nom̃ ei:
uocauerint nom dñi saliur. eẽ.
potest sed qui opera inuocatio¬
nis digna fecerit ipse saluabitur:
dicit. ꝓpe. ẽ. dñs omnib inuocan¬
tib eũ inueritate. Vbi tetagra¬
matonẽ. qđ hebrei tradunt dĩ nom̃
inesfabile designari &inalia icrip¬
tura legit̾. Inuocabunt me &ego
exaudia eos. Quomodo hic ab solute
ponit̾ qui inuocauerit nom̃ dm̃i sal¬
uus erit. nisi hauc inuocationẽ in¬
tellegam: significatũ fuisse sincerã
idẽ cũ humilitate cordis expressa
sit &dĩ cũ confessione ueri dognia¬
tis inuocet. quotnodo enqo

Expanded text:
ut pote in quo thesauri sapientiae et scientiae sunt absconditi ; quas tamen divitias non dixit largiri eum omnibus hominibus, sed omnibus quicunque invocaverint nomen ejus. vocaverint nomen Domini salvi esse possunt, sed qui opera invocatione digna fecerit, ipse salvabitur. Dicit: Prope est Dominus omnibus invocantibus eum in veritate. Ubi tetragramaton est, quod Hebraei tradunt Dei nomen ineffabile designari, et in alia scriptura legitur: Invocabunt me, et non exaudiam eos; qui modo hic absolute ponitur, qui invocaverit nomen Domini salvus erit, nisi in hac invocatione intelligamus significatam fuisse sinceram, id est, cum humilitate cordis expressa sit, et Deus cum confessione veri dogmatis invocetur. Quomodo ergo
Abbreviated transcription (Latin):
is die gercia. Y YR.¬
Preb& seuidendum oculis. prob&
Imanibus contrectandũ parũ est
legẽ commemorat scripturas. et
hoc parum ẽ aperit sensum ut quod
legis intelligas. Deinde commendatã
sui corporis ueritatẽ commendat ec¬
clesie unitatem

Expanded text:
is die tertia. Praebet se videndum oculis, praebet manibus contrectandum. Parum est lege, commemorat Scripturas. Et hoc parum est, aperit sensum, ut quod legis intelligas. Deinde post commendatam sui corporis veritatem, commendat Ecclesiae unitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
teratio sermonis confirmatio ẽ
quod autem dicit secundo pax
uobis ostendit pacificata esse que
incelis sunt : & quȩ in t̃ris sunt per

Expanded text:
teratio sermonis confirmatio est. Quod autem dicit secundo: Pax vobis, ostendit pacifin coelis sunt et quae in terris sunt, per
Abbreviated transcription (Latin):
quidem centũ aliud autẽ sexa¬
ginta porro aliud xxx. &xxre¬
feruntur ad nuptias nam & ip¬
se digitorũ coniunctio & quasi
moli obsculo se conplectens &
federans maritũ pingute. &
inangustia & intribulatione
sint positi unde & insuperiori
digito de primunt᷑ quanto que
maiorẽ difficultas exꝑte con¬
dant uoluntatis in lecebris
abstinere : tanto mauis & pre¬
miũ porro centesimusinu
sed non eadem manu quib in
leua manu e xupte significant᷑
& uidue circ ulũ faciens ex primite
uirginitatis coronã Aliter
fructũ tricesimũ uerbũ p̃fero
qđ fidem sc̃ȩ trinitatis edificat
Sexagesimũ qđ operis ꝑfectio¬
nẽ doc&e quia sex dies sunt in
quib: opart& operaricentesi¬
mũ qđ addexterã regni uitã¬

Expanded text:
quidem centum, aliud autem sexaquidem centum, aliud autem sexaginta, porro aliud trferuntur ad nuptias; nam et ipsa digitorum coniunctio et quasi molli osculo se conplexans et foederans maritum pingit. et in angustia et tribulatione sint positae, unde et superiori digito deprimuntur, quantoque maior est difficultas expertae quondam uoluptatis inlecebris abstinere, tanto maius et praemium. porro centesimus numselaeva manu nuptae significantur et viduae, circulum faciens, exprimit virginitatis coronam. Aliter. Fructum tricesimum verbum profert, quod fidem sanctae Trinitatis aedificat. Sexagesimum, quod operis perfectionem docet. Quia sex dies sunt, in quibus oportet operari. Centesimum, quod ad dexteram regni vita
Abbreviated transcription (Latin):
alio ꝑhabundantiã a uolunta¬
tese molliunt¬
optimno aũdientes uer¬
bũ retixentꝰ eit pluo¬
tũ auper̃ ix pacientia
Bona terra ut predixim:
omnib: trib: terrȩ nequa¬
quã uarietatib contraria
uidelic& sem̃ uerbi susc ipi¬
endo & qđ suscipit inter
ad uersa & ꝓspera pauent̃
reseruantia do aliter bona
terra fructũ ꝑ patientia
reddit quia scilic& nulla ĩ
bonaq: agimus. si equanimit̃
&iam ꝓximorũ mala tolle¬
remus quanto enimq: altius
ꝓficerit: tanto in hoc mundo
inuenit qđ durius port&
quia dum ad prȩsenti scło
m̃tis nr̃e dilectio deficit
eiusdem scłi aduersitas crescit
hic est enim qđ plerosq cer¬
nimus & bona agere & tam̃
su graui tribulationũ fasce
desudare sed iuxta uocẽ dñi
fructũ ꝑ patientiã reddunt.
quia cũ humiliter flagella
suscipiunt ꝑ flagella ad re¬
quiẽ sublimiter suscipiunt᷑
quid uero secđm matheũ dicit᷑
& fructũ adfert & facit aliud

Expanded text:
alio per abundantiam ad voluptaalio per abundantiam ad voluptates emolliuntoptimo audientes verbum, retinent, et fructum afferunt in patientia. Bona terra, ut praediximus, omnibus tribus terrae, nequaquam varietatibus contraria videlicet semen verbi suscipiendo, et quod suscipit inter adversa et prospera patienter servando, aliter bona terra fructum per patientiam reddit, quia scilicet, nulla sunt bona quae agimus, si non aequanimiter etiam proximorum mala toleremus. Quanto enim quisque altius profecerit, tanto in hoc mundo invenit, quod durius portet, quia dum a praesenti saeculo mentis nostrae dilectio deficit, ejusdem saeculi adversitas crescit, hinc est enim, quod plerosque cernimus, et bona agere, et tamen sub gravi tribulationum fasce desudare. Sed juxta vocem Domini, fructum per patientiam reddunt, quia cum humiliter flagella suscipiunt, post flagella ad requiem sublimiter suscipiuntur. Quod vero secundum Matthaeum dicitur, et fructum affert, et facit aliud
Abbreviated transcription (Latin):
spine sunt quia cogitationũ
suarũ punctionib m̃tẽ lacerant
&cũ usq ad peccatũ ꝑtrahunt
quasi inflicto uulnere cruen¬
tant quas bene in hoc loco
alio euangeliste testante
Miequa quã dñs diuitias sed
fallaces diuitias appellat:
pallaces enim sunt que nob¬
cum diu ꝑmanere ñ possunt.
ñ expellunt Sole autẽ diui¬
tiȩ uere sunt quȩ nos diui¬
tes uirtutes faciunt notan¬
dũ uero qđ exponens dñs
dicit quia sollicitudines
& uoluptates & diuicie suf¬
focant suffocant enim quia
inportunis cogitationibus
suis guttur m̃tis strancu¬
lant & dũbonũ desiderium
intrare adcor nonsinunt.
quasi aditũ flatus uitalis
negant Motandũ &iam qđ
duo suntq diuitiis iungunt᷑:¬
& sollicitudines uidelicex.
& uoluptates quia ꝑfecto ꝑ
entiã resoluunt Re enim
contraria possessores suos &
afflictos & libricos faciunt:
sed quia uoluptas conuenire
cũ afflictione non potest alio
quidem tẽpore ꝑcustodiȩ suȩ
sollicitudine affligunt ato

Expanded text:
ationum suarum punctionibus mentem lacerant, et cum usque ad peccatum pertrahunt, quasi inflicto vulnere cruentant, quas bene in hoc loco, alio Evangelista testante, nequaquam Dominus divitias, sed fallaces divitias appellat. Fallaces enim sunt, quae nobiscum diu permanere non possunt: non expellunt. Solae autem divitiae verae sunt, quae nos divites virtutibus faciunt. Notandum vero est quod exponens Dominus dicit, quia sollicitudines et voluptates, et divitiae suffocant. Suffocant enim, quia importunis cogitationibus suis guttur mentis strangulant: et dum bonum desiderium intrare ad cor non sinunt, quasi aditum flatus vitalis necant. Notandum etiam quod duo sunt quae divitiis jungit, sollicitudines videliceet voluptates; quia profecto et entiam resolvunt; re enim centraria possessores suos et afflictos et lubricos faciunt. Sed quia voluptas convenire cum afflictione non potest, alio quidem tempore per custodiae suae sollicitudinem affligunt, atque
Abbreviated transcription (Latin):
Ediã si alia
creatura idẽ. alterius regionis
ꝗ inalia rerũ natura seposita sit
deinferis possit resurgere sopa¬
rare nos acreatore cui anima
&iã morte iungenda ẽ. ñualer&.¬

Expanded text:
Etiam si alia creatura, id est, alterius regionis, quae in alia rerum natura seposita sit, de inferis possit resurgere, separare nos a creatore, cui anima etiam morte jungenda est, non valer
Abbreviated transcription (Latin):
Secunđ fructus .ẽ. sp̃s gaudiũ.
qđ sanot quoq qui difbingunt int̃
uerba subtilius aliud quid ẽe esti¬
mant quã lexitiã. Gaudiũ quippe
ẽẽ. aiunt ȩlationẽ animȩ suꝑ
his ꝗ digna .s̃. exultantis letitiã.
Motandũ qđ post dilectionẽ
gaudiũ sequit̾ qui eñi diligit
quẽ piã semꝑ inei felicitate
ax. Tercius fruc
nom̃ accepit & de ecclesia psal¬
mista canit. factus. ẽ. in pace
loous ei. &int̃ octo euangelii
benedictiones scribitꝰ. beati pa¬
oifici quo filii dĩ uocabuntur.
Lorcanumigas

Expanded text:
Secundus fructus spiritus est gaudium, quod Stoici quoque qui distinguunt inter verba subtilius, aliud quid esse aestimant quam laetitiam? Gaudium quippe esse aiunt elationem animi super his quae digna sunt exsultantis laetitia. Notandum quod post dilectionem gaudium sequitur, qui enim diligit quempiam, semper in ejus felicitateax. Tertius fructnomen accepit, et de Ecclesia Psalmista canit: Factus est in pace locus ejus , et inter octo Evangelii benedictiones scribitur: Beati pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur . Longanimitas
Abbreviated transcription (Latin):
Meq: conqueqant inhor¬
nea et ds̃ pascit illa
Simplicit̃ ergo accipiendũ qđ
si uolatilia absq cura &erũnis
dĩ aluntur ꝓuidentia ꝗ hodie t̃¬

Expanded text:
e congregant in horrea, et Deus pascit illa . Simpliciter ergo accipiendum, quod si volatilia absque cura et aerumnis, Dei aluntur providentia, quae hodie
Abbreviated transcription (Latin):
sicug maqis geꝵ eius.
Si magister qui utiꝗ quasi dĩ potuit
ñ suas ultuire in iurias sed ipsos
maluit insecutores paciendo red¬
dere mitiores eandẽ necesse . ẽ. dis¬
cipuli qͥ puri homines s̃. regułã ꝑ¬

Expanded text:
sicut magister ejus. Si magister, qui utique quasi Deus potuit non suas ultum ire injurias, sed ipsos maluit insecutores patiendo reddere mitiores, eamdem necesse est discipuli, qui puri homines sunt, regulam
Abbreviated transcription (Latin):
testate de monstrat: quã si con¬
cupiscimus ab ipso qui ea ex¬
coli pracepit adiuuamur
sic̃ dĩmixis tros
Dĩ ministri do debent in om¬
nib: ministrare &opere cog¬
nosci ueridđĩ esse cultores &
sicut ille amalis patitur blas¬
phemari & inprȩsenti uita
&iam ingratis sua non dene¬
gat beneficia ita nos non uin¬
camur malis sed uincaniur
in bono malos
inmulta

Expanded text:
corditer ministrat, quam si concupiscimus ab ipso, qui eam excoli praecipit adjuvamur. Sicut Dei ministros. Dei ministri Deo debent in omnibus ministrare, et opere cognosci veri Dei esse cultores, et sicut ille a malis patitur blasphemari, et in praesenti vita, etiam ingratis sua non denegat beneficia, ita nos non vincamur malis, sed vincamus in bono malos. In multa
Abbreviated transcription (Latin):
eñ Iste locus euangelicus fr̃s ubi se
dicit dñs uitẽ & discipulos suos pal¬
mites. Secundũ hoc dicit qđ est ca¬
pud ecdesiae: nos quẽ membra eius
unius quippe nature sunt uitis &
ñsumus factus est homo ut in illo ess&
agricola est: Seoundũ hoc ergo uitis
xp̃s secundũ qđ ait: pater maior
me est. secundũ id qđ ait: ego & pat̃
unũ sumus. & ipse agricola est. iam
uos inquid mundi estis mundi scili¬
c& atq mundandi neq enĩ nisi mun¬
di ossent fructũ afforre potuissent:
& cam̃ omnẽ qui fort fructũ pur¬
gat agricola ut fructũ plus afferat.
Quis enim est in hac uita ut ñsit ma¬
gis magisq mundandus. quare non
ait. mundi estis ꝑbabtismũ quod
abluti estis. sed ait ꝓpt̃ uerbũ qđ lo¬
cutus sũ uob. nisi quia & in aqua uor¬
est aqua nisi aqua. accedit uerbum
addelementũ & fit sacram̃tũ &iã
ipsũ tamquã uisibile uerbũ. hoc est¬

Expanded text:
 Iste locus evangelicus, fratres, ubi se dicit Dominus vitem, et discipulos suos palmites, secundum hoc dicit, quod est caput Ecclesiae nosque membra ejus. Unius quippe naturae sunt vitis et jus naturae non sumus, factus est homo, ut in illo esset meus, inquit, agricola est. Secundum hoc ergo vitis Christus, secundum quod ait: Pater major me est; secundum id quod ait: Ego et Pater unum sumus, et ipse agricola est. Jam vos inquit, mundi estis, mundi scilicet atque mundandi. Neque enim, nisi mundi essent, fructum afferre potuissent, et tamen omnem qui fert fructum, purgat agricola, ut fructum plus afferat. Quis enim est in hac vita, ut non sit magis magisque mundandus? ait, Mundi estis propter baptismum, quo loti estis, sed ait, propter verbum quod locutus sum vobis, nisi quia et in aqua est aqua nisi aqua? Accedit verbum ad elementum, et fit sacramentum, etiam ipsum tanquam visibile verbum. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
lia distinati do p̃dicato ordines. un:
uidelic& ingentos alt̃ incircũcisio¬
ne intellegi qͥ recte duo mittunt᷑
siue ꝓpt̃ scientiã ueritatis &opera¬
tionis munditiã seu ꝓpt̃ gemine
dilectionis dĩ uidelic& &ꝑximi sa¬
cram̃tũ tuto orbe prȩdicandum.
ige iracas geldũ qd conigra

Expanded text:
lia destinati duo praedicatorum ordines, unus videlicet in gentes, alter in circumcisione intelligi. Qui recte duo mittuntur, sive propter scientiam veritatis et operationis munditiam, seu propter geminae dilectionis Dei videlicet et proximi sacramentum tote orbe praedicandum. Ite in castellum quod contra
Abbreviated transcription (Latin):
Hec ideo dicit ut quando aliquis
ineadẽ causa uł in eadẽ passione
aut tristitia d&x meretꝰ solaciũ
ex similitudine conpacientes
accipiat ac si peiorẽ aliquã passio¬
nẽ ducas siñex eadẽ causa orta sit
siñ ꝓiustitia patiaris iibil ꝓdest.
beati eñi ait euangeliũ quiꝑsecu¬
tionẽ patiunt᷑ ꝓpter iustitiam
ga sung in occisiome
cladi morein surag

Expanded text:
ec ideo dicit, ut quando aliquis in eadem causa, vel in eadem passione, aut tristitia detineretur, solatium ex similitudine compatientis accipiat. Ac si pejorem aliquam passionem ducas, si non ex eadem causa orta sit, si non pro justitia patiaris nihil prodest. Beati enim, ait Evangelium, qui persecutionem patiuntur propter justitiam ati sunt, in occisione gladii mortui su
Abbreviated transcription (Latin):
rio certandi ꝓueritate succensi s̃:
nontam̃ putandũ est in hac uita:.
quẽ piã omnẽ ueritatẽ posse con¬
lus apostolus qui ad terciũ celũ rap¬
tus ẽ Et ibi audiuit archana uer¬
ba queñlic& homini loqui ait.
Ex parte cognoscim: & ex parte
ꝓphetam : Cũ autẽ uenerit qđ per¬
fectũ est euacuabitur qđ ex par¬
de est. Intelligendũ est ergo qđ ait

Expanded text:
rio certandi pro veritate succensi sunt. rio certandi pro veritate succensi sunt. Non tamen putandum est in hac vita quempiam omnem veritatem posse comlus apostolus, qui ad tertium coelum raptus est, et ibi audivit arcana verba quae non licet homini loqui, ait: Ex parte cognoscimus, et ex parte prophetamus; cum autem venerit quod perfectum est, evacuabitur quod ex parte e
Abbreviated transcription (Latin):
quiait uidebã satanan: sic̃ fulgur
cadentẽ decelo. Iudicatus e abeo:
cũ &ipse demonia eicer&: & dis¬
cipulis dar&x potestatẽ calcandi
supra omnẽ uirtutẽ inimici. ar¬
guitur itaq: mundus deiudicio
quodiabolus ẽ iudicatus. quando
homines neđi uoluntate resistere
p̃sumant: exemplo dãpnati ꝓpt̃
suꝑbiã terrerontur archangeli.
credant itaq homines in xp̃m.
nearguant᷑ depeccato infidelita¬
dis suae : quo peccato om̃a peccata
detinentur. Transeunt innu¬
merũ fideliũ nearguane deiusti¬
cia eorũ quos iustificatos ñ imi¬
tantur. Caueant futurũ iudiciũ :¬
necũ mundi principe iudicone.
quẽ iudicatũ inmitantꝰ. Et enĩ
nesibi existimex parci suꝑbia
dura mortaliũ de suꝑborũ suppli¬
cio terrenda est angelorum.
adhuc mul.ta habeo uopis
dicene sedripotestis por¬
tare cnodo cumaũ uenie¬
a postoli maiorẽ multo scientiã ue¬
ritatis quã carnales eaten: potu¬
er̃ consecuti sunt. maiore deside¬

Expanded text:
ait: Videbam Satanam sicut fulgur cadentem de coelo . Judicatus est ab eo, cum et ipse daemonia ejiceret, et discipulis daret potestatem calcandi supra omnem virtutem inimici. Arguitur itaque mundus de judicio, quo diabolus est juhomines ne Dei voluntati resistere praesumant, exemplo damnati propter superbiam terrerentur archangeli. Credant itaque homines in Christum ne arguantur de peccato infidelitatis suae, quo peccato omnia peccata detinentur; transeant in numerum fidelium, ne arguantur de justitia eorum quos justificatos non imitantur. Caveant futurum judicium ne cum mundi principe judicentur, quem judicatum, imitantur. Etenim ne sibi existimet parci superbia dura mortalium, de superborum supplicio terrenda est angelorum. Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo; cum autem veneapostoli majorem multo scientiam veritatis quam carnales eatenus potuere consecuti sunt, majori deside
Abbreviated transcription (Latin):
legẽ non soluer& sed impler&
qui secđm legẽ gradiens supra
legẽ sanar& eos quos remedia
legis ñ sanauerant quia uero¬
trpice uir iste peccatis langui¬
dũ genus de signat humanum
recte non solũ leprosus sed &
plenus lepra describitur: om̃s
enim peccauer̃ &egent gloria
di Illam scilic& ut extenta ma¬
nus saluatoris. hoc ẽ incarnato
di uerbo humanaq: contingen¬
te naturã aberroris prisci ua¬
rietate mundentur. possintq
cũ apłis audire: iam uos mundi
estis ꝓpter sermonẽ quẽ locu¬
tus sum uob & qui totieł ab ho¬
minabiles apopulo đi erant catrix
sec reti iam aliquando templi red¬
di & sacerdotiq ante offerri illi
utiq: cui dicit᷑ tues sacerdos in
&nũ audientes ab apło templũ

Expanded text:
legem non solueret, sed inpleret, qui secundum legem gradiens supra legem sanare eos quos remedia legis non sanauerant uidertypice vir iste, peccatis languidum genus designat humanum, recte non solum leprosus, sed et plenus lepra describitur. Omnes enim peccaverunt, et egent gloria Dei. Illa scilicet, ut extenta manu salvatoris, hoc est, incarnato Dei verbo humanamque contingente naturam, ab erroris prisci varietate mundentur, possintque cum apostolis audire: Jam vos mundi estis, propter sermonem quem locutus sum vobis ; et qui diutius abominabiles a populi Dei erant castris secreti, jam aliquando templo reddi et sacerdoti queant offerri, illi utique cui dicitur: Tu es sacerdos in aeternum , audientes ab Apostolo: Templum
Abbreviated transcription (Latin):
dis cus uer̃ ergo inrinume¬
Ro. qua si quiaq milaa
¶uinq milia uirorũ qui man¬
du cauer̃ ꝑ fectionẽ uite eorũ
qui uerbo reficiuntꝰ insinuant
quib apłs ait uirilit̃ agite &
confoctamini millenarius autẽ
numerus ultra quã nulla nr̃a
computatio succrescit plenitu¬
dinẽ rerũ de quib: agit᷑ indicare
consueuit: quinario uero quinq
notissimi corporis nr̃i sensus ex¬
primitꝰ uisus uidelic& auditus
gustus ol factus & tactus In qͥb:
singulis quicumq: uirilit̃ a gere
& confortari satagunt sobrie &
sapientie dulcedine recreari
hi nimirũ quinq milib uirorũ.
quos dñs misticis de piscib sati¬
auit figurant᷑ quibene scđm
marcũ quinquageni &centeni
discubuer̃ quinquagesimus
enim penitentiȩ psalmus ẽ sig¬
nificat eos qui ad conuiuiũ dñi
ad huc in penitentia commissorũ
positi uenientes uerbi auditũ
ꝑcipiunt centeni autẽ hi s̃ qui
iam p̃sũpta uenient spe de solo
uite xernȩ desiderio suspirant

Expanded text:
iri numero quasi quinque millia. Quinque millia virorum, qui manducaverunt, perfectionem vitae eorum, qui verbo reficiuntur, insinuant, quibus Apostolus ait: Viriliter agite et confortamini . Millenarius autem numerus, ultra quem nulla nostra computatio succrescit, plenitudinem rerum, de quibus agitur, indicare consuevit. Quinario vero, quinque notissimi corporis nostri sensus exprimuntur, visus videlicet, auditus, gustus, olfactus et actus. In quibus singulis quicunque viriliter agere et confortari satagunt, sobrie et sapientiae dulcedine recreari, hi nimirum quinque millibus virorum, quos Dominus mysticis dapibus satiavit, figurantur. Qui bene secundum Marcum quinquageni et centeni discubuerunt. Quinquagesimus enim poenitentiae psalmus est, significat eos qui ad convivium Dei, adhuc in poenitentia commissorum positi, venientes verbi auditum percipiunt. Centeni autem hi sunt, qui jam praesumpta veniae spe, de solo vitae aeternae desiderio suspirant.
Abbreviated transcription (Latin):
Fenũ in quo discũbens turba
reficitꝰ concupiscentia carnalis
intellegit᷑ quã calcare ac prȩ¬
mere deb& omnis qui spiritalib:
alim̃tis satiari desiderat omnis
enim caro fenũ & omnis gloria
ei: tam quã flos feni discũbebat
ergo suꝑ fenũ florẽ feni conte¬
rat : id est castig& corpus suũ
& seruituti subiciat uoluptatis
carnis edom& luxuriȩ fluxa
restringat quinq panis uiui

Expanded text:
Fenum, in quo discumbens turba reficitur, concupiscentia carnalis intelligitur, quam calcare ac premere debet omnis qui spiritalibus alimentis satiari desiderat. Omnis enim caro fenum, et omnis gloria ejus tanquam flos feni . Discumbat ergo super fenum, florem feni conterat, id est, castiget corpus suum, et servituti subjiciat ; voluptates carnis edomet, luxuriae fluxa restringat, quisquis panis
Abbreviated transcription (Latin):
Homo nobilis ille ẽ
cui cecus supra clamabat fili đđ
miserere mei &uenienti hiero so¬
limã concinnebant. osanna filio
đđ benedictus quiuenit innami¬
ne dñi rex isrł. L.onginqua regio
nẽ nobili quiloquitꝰ ego autẽ cons¬
titutus sũ rex abeo dr̃ apatre. pos¬
tula ame & dabo tibi gentes here¬
ditatẽ tuã & possessionẽ tuã t̃mi¬
nus tre.: que uidelic& hereditas

Expanded text:
Homo nobilis ille est cui caecus supra clamabat: Fili David, miserere mei. Et venienti Hierosolymam concinebant: Hosanna filio David, benedictus qui venit in nomine Domini , Rex Israel. Longinqua regio  eidem homini nobili qui loquitur: Ego autem constitutus sum Rex ab eo, dicitur a Patre: Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae . Quae videlicet h
Abbreviated transcription (Latin):
catorib salus &cũdĩ ubiq: sit pre¬
sens. longe tam̃ ab eo sensu qui
idola colunt ds̃ uerus abẽ.Sed
qui erant longe factis̃ ꝓpe in san¬
guine xp̃i uocatis autẽ decẽ ser¬
uis dedit illis decẽpnas denarius
numerus adlegẽ ꝑtin& ꝓpt̃ de ca¬
logũ uocat itaq pat̃ familias decẽ
seruos qr elegit discipulos ꝑlicte¬
terã legis inbutos dat illis decẽmnas
qr legis dicta sp̃italit̃ intellegenda re¬
uelat. post passionẽ quippe resurrec¬
tionẽ ꝗ sua apƿaruit illis sensũ ut in¬
tellegerent scripturas ininã quã gre

Expanded text:
catoribus salus . Et cum Deus ubique sit praesens, longe tamen ab eorum sensu qui idola colunt, Deus verus abest. Sed qui erant longe, facti sunt prope in sanguine Christi . Vocatis autem servis dedit illis decem minas. Denarius numerus ad legem pertinet propter decalogum. Vocat itaque paterfamilias decem ser vos, quia eligit discipulos per litteram legis imbutos. Dat illis decem minas, quia legis dicta spiritaliter intelligenda revelat. Post passionem quippe resurrectionemque suam, aperuit illis sensum, ut intelligerent Scripturas. Mina na
Abbreviated transcription (Latin):
Iuxta intellectũ uero misticũ
qui ecclesiã significat que
inp̃senti quasi sponsi dñiq
sui est morte uiduat numȩ¬
rus &iam annorũ uiduitat᷑is
ei: tempus ecclesiȩ designat
Septios quippe duodeni octo¬
ginta quattuor faciunt &
septẽ quidem ad liuius scłi
cursum qui dieb: septẽ uoluit᷑
duo decim uero ad ꝑfectionẽ
doctrine a postolice ꝑtinent:
Ideoq siue uniuersalis ecclesiȩ
seuq lib& animã fidelisq totũ
uitȩ sue tempus a postolicis
mancipare curat institutis
sic &iam tempus septẽ annorũ
quo cũ uiro suo manserat do¬
minice incarnationis tempori
decentisime congruit. septena¬
rio namq: ut dixinumero ꝑfectio
sol& temporis indicari sed ibi do
minice priuilegiũ maiestatis quo
in carne uersatus docuit simplex
septẽ annorũ est numerus ex¬
pressus hic hoc apostolice culm̃
dignitatis septẽ anni ꝑ duodecim
multiplicantur¬

Expanded text:
uxta intellectum vero mysticum, quia Ecclesiam significat, quae in praesenti quasi sponsi Dominique sui est morte viduata. Numerus etiam annorum viduitatis ejus, tempus Ecclesiae designat, septies quippe duodeni octoginta quatuor faciunt, et septem quidem ad hujus saeculi cursum, qui diebus septem volvitur, duodecim vero ad perfectionem doctrinae apostolicae pertinent. Ideoque sive universalis Ecclesia, seu quaelibet anima fidelis, quae totum vitae suae tempus apostolicis mancipare curat institutis,sicut etiam tempus septem annorum, quo cum viro suo manserat, dominicae incarnationis tempori decentissime congruit. Septenario namque, ut dixi, numero perfectio solet temporis indicari, sed ibi propter dominicae privilegium majestatis, quo in carne versatus docuit, simplex septem annorum est numerus expressus; hic ob apostolicae culmen dignitatis septem anni per duodecim multiplicantur
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ. &cet̃. Et ipse dñs deseait
Ego sum lux mundi. Et ioħan de
illo Erat lux mundi: que in lumi¬
nat omnẽ lominẽ uenientẽ in
hunc mundum quiali quando
Mpopulus tiuaic autem

Expanded text:
tc. . Et ipse Dominus de se ait: Ego sum lux mundi. Et Joannes de illo: Erat lux vera, quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Qui aliquando non populus, nunc autem
Abbreviated transcription (Latin):
eco erũ sũ minic: a posgolom
Hec eñi dese ꝓpt̃ liumilitatẽ dicit:
c&erũ erat minimꝰ tẽpore. ñ labore :
Nã alibiait. plus omnib labor xii.
Qsuare non iit dignus. ipse exponens
ait. Qũo ꝑsecutus sũ ecclesiã dĩ do¬
c& nos exemplo suo. &iã si ad prȩsens
ꝓficiamꝰ deflent᷑e p̃terita: melius
ẽ eñi dimissa recordare peccata: quã
obliuisci cõmissa. Scriptũ ẽ eñi. fili.
peccasti. nea dicias iterũ. sed & dep̃te¬
ritis dep̃care. qracia aũ dĩ sũ
id qd̾ sũ. et qracia ei ire
uacua r puis. Quia gratia
qua redẽpti suntꝰ laborẽ connatũ
ieritũ ñquȩ siuit cotidiana autẽ
gratia post baptisinũ cotidianũ ser¬
uitiũ laboris expectat. S¬

Expanded text:
inimus apostolorum. Haec enim de se propter humilitatem dicit, caeterum erat minimus tempore non labore. Nam alibi ait: Plus omnibus laboravi. Quare non sit dignus ipse exponens ait: Quoniam persecutus sum Ecclesiam Dei. Docet nos exemplo suo, etiam si ad praesens proficiamus deflere praeterita, melius est enim dimissa recordari peccata, quam oblivisci commissa. Scriptum est enim: Fili, peccasti, ne adjicias iterum, sed et de praeteritis deprecare . Gratia autem Dei sum id quod sum, et gratia ejus in me vacua non fuit. Quia gratia qua redempti sumus, laborem, conatum, meritum non quaesivit. Quotidiana autem gratia post baptismum quotidianum servitium laboris exspectat.
Abbreviated transcription (Latin):
.ẽ. me dignus. Mistice autẽ
carne.ẽ. ed itus & populus ẽ iu¬
decr quia saluatorẽ intus docen¬
te uenientes intrare nequeuiit
cur. spiritalit̃ intellegere dicta
neclegunt p̃occupan eni en in¬
gredit domũ quia differente
uidea gentilitai confluxit adxp̃m
fide uicinior tanto m̃te capacite
ausit. Iuxta qđ salm ait accedite
adeũ & inluminamnu
dixig au¬
ge̾ ei quidã.

Expanded text:
Mystice autem carne est editus et populus Judaeorum, qui salvatore intus docente venientes intrare nequeunt. Cujus spiritaliter intelligere dicta negligunt, praeoccupans enim ejus ingreditur domum, quia differente Judaea gentilitas confluxit ad Chrifide vicinior, tanto mente capacior hausit, juxta quod Psalmus ait: Accedite ad eum et illuminamini . Dixit autem ei quidam.
Abbreviated transcription (Latin):
Apłi nona hora tẽplũ ingresiu¬
ri primo cladũ diudelnilẽ salutant
deinde aduesperã usꝗ labarantes
multa hominũ milia uerbo fidei
inbuunt qͥa doctores ecclesiae
fine mundi uenienti &x languenti
prius isrł & post modũ &iã gen¬
tilitati p̃dicant. his eñi operarii
quos nana & undecima hora in
uineã pat̃ familias induc̃ et qͥ¬
dã uin qui eirat chaudus
exugeno magreis suȩ Baiu

Expanded text:
i nona hora templum ingressuri, primo claudum diu debilem salvant, deinde ad vesperam usque laborantes, multa hominum millia verbo fidei imbuunt. Quia doctores Ecclesiae, in finem mundi venientes, et languenti prius Israeli, et postmodum etiam gentilitati praedicant. Hi sunt enim operarii, quos nona et undecima hora in vineam paterfamilias inducit . Et quidam vir, qui erat claudus ex utero matris suae, baju
Abbreviated transcription (Latin):
Denitentiam agere est. &
perpetrata mala plangere
& plangenda non perpeorare:
Mlam quisic alia deplorat ut¬
amenalia commitat adhuc
penitentia agere aut igno¬
rat aut disuimulat. Quid e nĩ
ƿrodest si peccata quis luxo
riae defleat: & tamen adhuc
auariciae aestibus anelat: aut
quid prodest si ire culpas iam
iugeat. & tamen adhuc in ui¬
die facibus tabescat : sed mi¬
nus est ualde quod dicimus.
ut qui peccata deplorat plo¬
randa minime committat.
re est ut qui se in licita me¬
minit commisisse a quibus¬
dam &iam liciois studeat
abstinere. Quatenus per
hoc conditori suo satis facit.
ut qui commisit proibita
sibi metipso absoidere debe¬
at &iam commissa

Expanded text:
enitentiam agere est et perpetrata mala plangere et plangenda non perpetrare. Nam qui sic alia deplorat, ut tamen alia committat, adhuc poenitentiam agere aut ignorat aut dissimulat. Quid enim prodest, si periae defleat, et tamen adhuc avaritiae aestibus anhelat? Aut quid prodest, si irae culpas jam lugeat, et tamen adhuc invidiae facibus tabescat? Sed minus est valde quod dicimus, ut qui peccata deplorat ploranda minime committat, re est ut qui se illicita meminit commisisse a quibusdam etiam licitis studeat abstinere, quatehoc conditori suo satisfaciat: ut qui commisit prohibita, a semetipso abscindere debeat etiam concessa
Abbreviated transcription (Latin):
issem ad mortẽ iua nos misericor
regenerauit ad uitã . Et hoc ꝑre
surrectionẽ filii sui cũ in tantũ
nr̃am dilexerit aduitã ut illũ ꝓ
hac mori disponeret adꝗ eandẽ
mortẽ ꝑ resurrectionẽ destructã
spẽ nõb̾ exẽpłuq resurgendi mons¬
ritimerem: Resuirrex exmortuis.
ut & nos ꝑeũ resurrecturos. ẽẽ. spe¬
raremus.
nahereditatẽ in¬
corrupmbilẽ erin cori

Expanded text:
ad mortem, sua nos misericordia regeneravit ad vitam. Et hoc per resurrectionem Filii sui, cum in tantum nostram dilexerit vitam, ut illum pro hac mori disponeret, atque eadem morte per resurrectionem destructa, spem nobis exemplumque resurgendi monsri timeremus. Resurrexit ex mortuis, ut et nos per eum resurrecturos esse speraremus. In haereditatem incorruptibilem, etc. I
Abbreviated transcription (Latin):
Uidetꝰ superio¬
rib contra ire ubi ait. alt̃ alte¬
rius onera portate. Sed ibi p̃¬
cepit ut peccantes in hac uita
nos inuicẽ sustentem: & alteru¬
trũ auxiliosim: hic aũ de resur¬
rectionis dic̃ iuditio qđ ñ exal¬
terius peccato &c̃paratione
deterioris sed iuxta nr̃m opus
aut peccatores habeo iudicem
aut sc̃i. cõcnuruceg augẽ¬

Expanded text:
idetur superibus contraire, ubi ait: Alter alterius onera portate, sed ibi praecepit, ut peccantes in hac vita nos invicem sustentemus, et alterutrum auxilio simus, hic autem de resurrectionis dicit judicio, quod non ex alterius peccato et comparatione deterioris, sed juxta nostrum opus aut peccatores ab eo judicemur aut sancti. Communicet aute
Abbreviated transcription (Latin):
uersũ dĩ &cus tõdiuret il lũo
Pulchrȩ saluatoe ad testationi
mulieris annuit: nec eũ tantum¬
modo que uerbũ đi corporaliter
generare meruerat: sed & om̃s quidẽ
uerbũ spiritaliter auditu fidei con¬
cipere & boni operis custodia uel in
suo uel in ꝓximorũ corde parere
& quasi alere studuerunt asseue¬
rans esse beatos quia &tadem dĩ
genetrix & inde quidem beata
quia uerbi in carnandi ministre ẽ
facta temporalis: sed inde multo
beatior quia eisdem semꝑ amandi
custos manebat &erna pr̃ uiI.

Expanded text:
erbum Dei, et custodiunt illud. Pulchre Salvator attestationi mulieris annuit, non eam tantummodo, quae Verbum Dei corporaliter generare meruerat, sed et omnes qui idem Verbum spiritaliter auditu fidei concipere, et boni operis custodia vel in suo, vel in proximorum corde parere, et quasi alere studuerint, asseverans esse beatos. Quia et eadem Dei genitrix et inde quidem beata, quia Verbi incarnandi ministra est facta temporalis; sed inde multo beatior, quia ejusdem semper amandi custos manebat aeterna.
Abbreviated transcription (Latin):
non adẽ uoca uirũ tuũ pre¬
sente intellectũ tuũ ꝑ quẽ
docearis. corrigaris Intellectũ
autẽ adhibe tamquã uirũ
& intellege que loquor
quia nec aduoluntatẽ au¬
riũ ꝑtin&: nec ad oculos
nec adol factũ nec adgus¬
tũ nec ad tactũ sed m̃te
sola capiunt᷑ intelleotu
solo hic uruntur. Ille uero
non dũ ad uocata uiro idẽ
non adhibito intellectu
uirũ dicra ei iħs Bene
dixisti q r̃hareo uirũ
quiatos enĩ uiros haru¬
isti &xuncquẽ bases¬

Expanded text:
non adest, voca virum tuum, praenon adest, voca virum tuum, praesenta intellectum tuum, per quem docearis, corrigaris. Intellectum autem adhibe, tanquam virum, et intellige quae loquor, quia nec ad voluntatem aurium pertinet, nec ad oculos, nec ad olfactum, nec ad gustum, nec ad tactum, sed mente sola capiuntur, intellectu solo hauriuntur, illa vero nondum advocato viro. id est, non adhibito intellectu. virum. Dicit ei Jesus: Bene dixisti, quia non habeo virum, quinque enim viros habuisti
Abbreviated transcription (Latin):
Nam & hrdria cupiditatẽ
significat dic̃ ei iħs da mihi
Bisere Ille autẽ quibibe¬
re querẽbat fidem ipsius
mulieris sitiebat: petit bi¬
bere & ꝓmittit bibere eg&
quasi accepturus : & affluit
tam quã satiaturus
Si scires iaquidq
ei iħs do nũ dĩ et quis ẽ
qui dic̃ gisi da mihi sisere
tu porsitade petisses
as eo et dẽdiss& tisi aquã
aquã uero quã dñs ei ꝓmit¬
tebat dari ut non sitir&
inȩternũ illa est dequa dic¬
domus tuȩ nam quomodo
fient qui in ebriabunt᷑ ab u¬
bertate domus tue: ꝓmit¬
tebat ergo sagenã quandam
& satietatẽ. & illa nondum
intellegens dixad eũ dree
da cihi hanc aquã ut
d̃ sitiã neq ueriã hixc
aurire dic ei iħs uade
uoca uirũ guũ & ueni
huc. Quid est uoca uirum
tuũ ĩdest adhibe intellectũ
uidens ergo iħis quia mulier
non intellegebat & uolens
eã intellegere. uoca inquit
uirũ tuũ Ideo enim nescis
quid dico: or intellectus tuus

Expanded text:
nam et hydria cupiditatem nam et hydria cupiditatem significat. Dicit ei Jesus: Da mihi bibere. Ille autem qui bibere quaerebat, fidem ipsius mulieris sitiebat. Petit bibere et promittit bibere. Eget quasi accepturus, et affluit tanquam satiaturus. Si scires, inquit ei Jesus, donum Dei, et quis esset qui dicit tibi: Da mihi bibere, tu forsitan petisses ab eo, et dedisset tibi aquam Aqua vero quam Dominus ei promittebat dari, ut non sitiret in aeternum, illa est, de qua dicdomus tuae. Nam quomodo sitient, qui inebriabuntur ab ubertate domus tuae? Promittebant ergo saginam quamdam et satietatem, et illa nondum intelligens, dicit ad eum: Domine, da mihi hanc aquam, ut non sitiam, neque veniam huc haurire. Dicit ei Jesus: Vade, voca virum tuum, et veni huc. Quid est? Voca virum tuum, id est, adhibe intellectum. Videns ergo Jesus, quia mulier non intelligebat, et volens eam intelligere: Voca, inquit, virum tuum, ideo enim nescis quod dico, quia intellectus tuus
Abbreviated transcription (Latin):
hs ergo fatigatus exitinere sede¬
bat sic suꝑ fontẽ hora erat quasi
sexta Iħs ergo fatigatus ex it inere
quidest aliut quã fatigatus in carne
infirmus in carne : item ipsius ẽ caro
ad sũp̃ta ꝓ nobis qr non ad nos ueni¬
r& nisi formã uisibilis carnis ad¬
summer& quia ergo uenire ad
nos eo modo dignatus ẽ ut in for¬
ma serui ad sũp̃ta carne apparer&:
ipsa carnis ad sũptio est itẽ ipsius
quare ergo hora sexta quia &ate
scłi sexta ad puteũ fatigatus uenit.
quia infirmã carnẽ portauit ad
puteũ ouia ad ꝓfunditatẽ huius
habitationis nr̃e unde dicitur:
de ꝓfundis clamaui adte dñe sedit
et uenit cou¬
Ista mulier trpũ gerebat ecclesiȩ
uentura enimerat ecclesia de
gentib alienigena a genere
iudeorũ audiamus ergo in¬
illa nos & in illa nos agnos¬
camus & in illa gratias agam:
đo ꝓ nobis Illa & enim aqua
quã deputeo aurire uenerat:
uolũ ptas scłi est ꝓfunditate
tenebrosa hic eam auriunt
homines hrdriã cupiditatis

Expanded text:
s fatigatus ex itinere, sedebat sic super fontem, hora erat quasi sexta. Jesus ergo fatigatus ex itinere, quid est aliud, quam fatigatus in carne, infirmus in carne Jesus? Iter ipsius est caro assumpta pro nobis, quia non ad nos veniret, nisi formam visibilis carnis assumeret. Quia ergo venire ad nos eo modo dignatus est, ut in forma servi, assumpta carne, appareret, ipsa carnis assumptio est iter ipsius. Quare ergo hora sexta, quia aetate saeculi sexta. Ad puteum fatigatus venit, quia infirmam carnem portavit. Ad puteum, quia ad profunditatem hujus habitationis nostrae, unde dicitur: De profunEt venit Ista mulier typum gerebat Ecclesiae. Ventura enim erat Ecclesia de gentibus alienigena a genere Judaeorum. Audiamus ergo illam nos, et in illa agnoscamus nos, et in illa gratias agamus Deo pro nobis. Illa etenim aqua, quam de puteo haurire venerat, voluptas saeculi est, profunditate tenebrosa, hic eam hauriunt homines hydria cupiditatis,
Abbreviated transcription (Latin):
clamamus abba pater. ipse luc
seruum ꝓfiteatur Sed siue id se¬
cundũ illam humilitatẽ dictum
putemus qua dñs docuit dicens
discite ame quia mittis sum &
humilis corde siue quasi imitator
eius qui sem &ipsum ex inaniuit
formam serui accipiens: non erra¬
uimus Omni enim libertati: nobi¬
lior est seruitus xp̃i. Quid est
autẽ seruum esse xp̃i nisi seruũ
esse uerbi dĩ sapientiȩ iustitĩȩ
ueritatis & omnium uirtutum

Expanded text:
clamamus: Abba pater , ipse se hic servum profiteatur. Sed sive id secundum illam humilitatem dictum putemus, quam Dominus docuit, dicens: Discite a me, quia mitis sum et humilis corde , sive quasi imitator ejus, qui semetipsum exinanivit, formam servi accipiens , non erravimus. Omni enim libertate nobilior est servitus Christi. Quid est autem servum esse Christi, nisi servum esse verbi Dei, sapientiae, justitiae, verit
Abbreviated transcription (Latin):
Nonẽ. dubiũ uerũ
hoc angeli. eẽ: ꝓmissũ. Siquidem
sõi iohannes ante quã nasceretꝰ.
matris adhuc inutero positus
sp̃s accepti gratiã do signauit.
Cui eñi ad estsgratiae nibilde ẽ.

Expanded text:
Non est dubium verum hoc angeli esse promissum, siquidem sanctus Joannes antequam nasceretur, matris adhuc in utero positus, spiritus accepti gratiam designavit. Cui enim adest spiritus gratiae, nihil dee
Abbreviated transcription (Latin):
centis in adolescentia tua. t̃ria aũ
senectins accipitꝰ. qui uero uigilare
inprima uigilia noluit custodiat.
uł in scđa ut qui conuerti a prauita¬
tib suis inpueritia neclẽx adinas
uite saltĩ intẽpore iuuentutis eui¬
gilex. et qui uigilare in scđa uigilia
noluit tertiȩ uigiliȩ remedia ñ ad¬
mittat. ut qui &xiniuuentute ad
uias uite ñeuigilat saltĩ in senectute
resipiscat ad excuciendã uero m̃tis
ñr̃e desideria &iã exteriora dãpna
ꝑsimilitudinẽ deducunt ut ꝑhȩc
anim: ad suã custodiã ilisciatꝰ nã dr̃.

Expanded text:
enis, in adolescentia tua . Tertia autem, senectus accipitur. Qui ergo vigilare in prima vigilia noluit, custodiat vel secundam, ut qui converti a pravitatibus suis in pueritia neglexit, ad vias vitae saltem in tempore juventutis evigilet. Et qui vigilare in secunda vigilia noluit, tertiae vigiliae remedia non amittat, ut qui et in juventute ad vias vitae non evigilat, saltem in senectute resipiscat. Ad excutiendam vero mentis nostrae desidiam, etiam exteriora damna per similitudinem deducuntur, ut per haec animus ad sui custodiam suscitetur;
Abbreviated transcription (Latin):
qs unũ uitiũ mẽbrũ ẽ. peccati. Corp¬
u&ere ẽ. uniuersitas delictoꝵ quoꝵ
autẽ ñ ex parte sed integer. ẽ. cruci¬
fixus. ut nos ex toto moriamꝰ pecca¬
destruat᷑ a seruitute peccati & fiat
iustitie mancipiũ qđ solebat. ẽẽ.¬
delicti. Omnis eñi qͥ facit peccatũ
seruus.ẽ. peccati. Siue corp peccati
intellegitꝰ is qͥ ad huc extra baptis¬
mũ originali subditus. ẽ. conditioni
&ndũ ulla uitae suscepit initia
sed ex toto alienus ẽ. asalute. qui
erii morguus esi iusgipi

Expanded text:
 Unum vitium membrum est peccati: corpus vero universitas delictorum, quorum autem non ex parte, sed integer est crucifixus, ut nos ex toto moriamur peccadestruatur a servitute peccati, et fiat justitiae mancipiudelicti. Omnis enim qui facit peccatum, servus est peccati . Sive corpus peccati intelligitur is, qui adhuc extra baptismum originali subditus est conditioni, et nondum ulla vitae suscepit initia, sed ex toto alienus est a salute. Qui enim mortuus est, justifi
Abbreviated transcription (Latin):
Niligentius intuendũ ẽ. quomodo
dixerit corpͥ peccati. In quo duplȩx
dari uidetꝰ intellectus. Vł qͥa nr̃m
corpus peccati ẽẽ. dixerit corpus.
uł qr peccati ipsius dicat: ẽẽ ꝓpriũ
aliquid corpꝰ qđ destruendũ sit his
qui ñdebent ultra seruire pecca¬
to qr ergo ut̃q sensus in loco ãmitu
potest deutrisq quid nob̵ uideat᷑
exponim Et eñi si ꝓpriũ corpus
ponam: ẽẽ. peccati uidebit᷑. qđ sic̃
dehis qͥ innouũ homiinẽ reparati ĩ.
dictũ ẽ. qr uos estis corpꝰ xp̃i & mẽbra

Expanded text:
iligentius intuendum est, quomodo dixerit corpus peccati, in quo duplex dari videtur intellectus, vel quia nostrum corpus peccati esse dixerit corpus, vel quia peccati ipsius dicat esse proprium aliquod corpus, quod destruendum sit his qui non debent ultra servire peccato. Quia ergo uterque sensus in loco admitti potest, de utroque quod nobis videatur exponimus. Etenim si proprium corpus ponamus esse peccati, videbitur quod sicut de his qui in novum hominem reparati sunt, dictum est, quia Vos estis co
Abbreviated transcription (Latin):
alicui eo subiace& ꝗ supra exposuim:
mẽbra ẽẽ. peccati. Siuero magis ccp:
hoc nr̃m dixisse intellegat apłs cor¬
pus peccati scđm ilłã ꝓfecto accipie¬
tur. intellegentiã qua &đđ deseme¬
tipso dicitꝰ: qr ininiqͥtatib c̃ceptus
su &mpeccatis c̃cepit me mat̃ mea.
ꝓquo peccato &x ecła ab apłis ouã

Expanded text:
 quae supra exposuimus membra esse peccati. Si vero magis corpus nostrum hoc dixisse intelligatur Apostolus corpus peccati, secundum illam profecto accipietur intelligentiam, qua et David de semetipso dicit: Quia in iniquitatibus conceptus sum, et in peccatis concepit me mater mea . Pro quo peccato et Ecclesia ab Apostolo
Abbreviated transcription (Latin):
mẽbra ẽẽ. suꝑ t̃rã idẽ. fornicationẽ
in munditiã inpuditioiã a uaritiã
contentionẽ ira dolus rixas. dissen¬
siones. hereses inuidiã. cõmissatio¬
nes. & his similia. Ex qͥb: õnib mẽbris

Expanded text:
embra esse super terram, id est, fornicationem, immunditiam, impudicitiam, avaritiam, contentionem, iram, dolos, rixas, dissensiones, haereses, invidiam, comessationes , et his similia: ex quibus omnibus membris