comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
similabit aliũ ad illã disciplinã cui dissi¬
milis ẽ : assimilare ẽ hoc loco errantẽ dissi¬
militudine ad similitudinẽ reuocare. Non
gͥ dissimilis adsimile quẽ reuocare ualebit.
Ex his uerbis scĩ. dy. habemus talẽ regu¬
lã. Nullus sibi dissimilis. aliũ assimqla¬
re potest. Qd etiã alit̃ quã dictũ sit. sic po¬
test intelligi. Siquis alit̾ in sermonibꝰ quã
ĩ sapientia ꝓfitetur.: ut is qui fantastica ca¬
uillatioẽ.artiũ quedã principia ⁊ ñ ipsas
nouerit artes. talis sibi dissimilis ẽ. nec a
st̃ disciplina ñ debebit arguere. Falsisgͥ
⁊ ñ coherentibꝰ atq dissimilibꝰ oĩo remotis:
ad sue nẽ sapientie rationẽ ⁊ orationẽ ꝯu̾¬
tit ꝯscios.eosq tãquã theologice sapiȩ a
lunnos dĩq arcam cuᷤ. adͤse adsimilandũ ⁊
emendandũ sub apologetico sermone admit¬
tit ⁊ ĩfit. Cõtẽplatores ueritatis apologetice admit

Expanded text:
similabit alium ad illam disciplinam cui dissisimilabit alium ad illam disciplinam cui dissimilis est? Assimilare est hoc loco errantem <ex> dissimilitudine ad similitudinem revocare; non igitur dissimilis ad simile quem revocare valebit. Ex his verbis sancti Dyonisii habemus talem regulam: nullus sibi dissimilis alium assimilare potest. Quod etiam aliter quam dictum sit, sic potest intelligi: si quis aliter in sermonibus quam in sapientia profitetur, ut is qui fantastica cavillatione artium quedam principia et non ipsas noverit artes, talis sibi dissimilis est, nec asunt disciplina non debebit arguere. Falsis igitur et non coherentibus atque dissimilibus omnino remotis, ad sue nunc sapientie rationem et orationem convertit conscios, eosque tamquam theologice sapientie alumnos Deique arcani custodes ad se adsimilandum et emendandum sub apologetico sermone admittit et infit. 6 Contemplatores veritatis apologetice admittit
Abbreviated transcription (Latin):
sapientie: ꝓdeunte bona ꝯpositiõe spiritea.
uerbis ip̃iꝰ sapientie dũ sensa diuina ꝓlogͥ¬
tur. similat᷑ infacie. Uñ ab habitu faciesꝰ
cognoscit᷑ sensatꝰ. Nimirũ in modũ sapiens sͥ
assimilat᷑. dũ sesde interiori hoĩe. ꝑ u̾boꝵ sapi
entẽ imaginẽ ꝓferens. ꝑ exteriorẽ quasi ꝑ se al¬
terũ sapientiã ꝓfat᷑. Etce hõ interior. uͥ ẽ sapi¬
entia: ecce hõ exterior. in quo relucet ipsa sa¬
pientia. Iste itaq hõ dũ ex illiꝰ sapientia sa¬
pient̃ loquit᷑. quasi hõ hoĩ .i. ipse sibi ꝑ sapi
pͥꝰ assimilauerit sibi loquendo de sermonibꝰ
dei sapientie. ut quod sapient̃ loquit᷑ sapi¬
ent̃ etiã oꝑetur. ut ex sigillo sapientis lo¬
cutiõis. fiat ⁊ expͥmat᷑ imago sapientis actio¬
nis: qͦmͦ sua manuductioe .i. suo exẽplo. ad¬
similabit nos ad theologicã ⁊ diuinã discipli¬
nã : Qi dicat. Qͥ disimilis ẽ discipline. qͦmͦ as¬

Expanded text:
sapientie, prodeunte bona compositione spiritea, sapientie, prodeunte bona compositione spiritea, verbis ipsius sapientie, dum sensa divina proloquitur, similatur in facie. Unde «ab habitu faciei cognoscitur sensatus». Nimirum in modum sapiens sibi assimilatur, dum simaginem proferens, per exteriorem quasi per se alterum sapientiam profatur. Ecce homo interior, ubi est sapientia; ecce homo exterior, in quo relucet ipsa sapientia. Iste itaque homo, dum ex illius sapientia sapienter loquitur, quasi homo homini, id est ipse siprius assimilaverit sibi loquendo de sermonibus Dei sapientie, ut quod sapienter loquitur, sapienter etiam operetur, ut ex sigillo sapientis locutionis fiat et exprimatur imago sapientis actionis, quamodo sua manuductione, id est suo exemplo, adsimilabit nos ad theologicam et divinam disciplinam? Quasi dicat: qui dissimilis est discipline, quomodo as
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ gͦ nos assimilabit ad theologicã discipli¬
nã. sua manuductiõe : Cũ similitudo sit ead̾
rerũ differentiũ ꝓpͥetas. q̃dã s̃ similia nata¬
lit̾. ut hõĩ hõ ꝯfert᷑ ⁊ assinulat᷑ scdm humani¬
tatẽ q̃ spẽs animalis ⁊ forma ẽ sub̃alis oĩũ
hoĩnũ ⁊ ultima similitudo: q̃dã assimilant᷑
scdm efficientias. ut albũ albo ꝯfert᷑ scdm
albedinẽ. quedã moralit̃ uel ethice ꝯferunt᷑
ut iustꝰ iusto. bonũ malo bono. malũ malo: q̃¬
dam rationalit̾ ut genꝰ generi assimilat᷑ se¬
cundũ gn̾alitatẽ. ñ nulla scd̃m discipline ha¬
bitũ sibi pͥmũ. scd̃o suo adsimilant᷑ simili. ut
sapiens sapienti. S cũ nichil sͥ ipsi simile sit.
quomꝰ qͥs scd̃m aliquã sapientiã assimilabi¬
tar sibi: Quia sapientia ut ait auctoritas.
relucet in uultu sapientis: ⁊ ẽ sibi similis.
quia habitũ quẽ induit animã ex ꝯsortio

Expanded text:
rgo nos assimilabit ad theologicam disciplirgo nos assimilabit ad theologicam disciplinam sua manuductione? Cum similitudo sit eadem rerum differentium proprietas, quedam sunt similia naturaliter, ut homini homo confertur et assimilatur secundum humanitatem, que species animalis et forma est substantialis omnium hominum et ultima similitudo; quedam assimilantur secundum efficientias, ut album albo confertur secundum albedinem; quedam moraliter vel ethice conferuntur, ut iustus iusto, bonum bono, malum malo; quedam rationaliter, ut genus generi assimilatur secundum generalitatem; nonnulla secundum discipline habitum sibi primum secundo suo assimilantur simili, ut sapiens sapienti. Sed cum nichil sibi ipsi simile sit, quomodo quis secundum aliquam sapientiam assimilabitur sibi? Quia sapientia, ut ait auctoritas, relucet in vultu sapientis et esta sibi similis, quia habitus, quem induit anima ex consortio
Abbreviated transcription (Latin):
abstractã formã ꝯtemplatu abstraere. ⁊
ꝯtẽplari ab strahendo. Logicꝰ uͦ formã ma¬
terie in abstractã.: abstractã ꝯprebend̾e̾
⁊ ꝯprehensibilitate abstmere. Uñ boctꝰ.
Gña ⁊ species nature rerũ st̃ in sensibilibꝰ
sensibilia. Intelligunt᷑ aũ extͣ sensibilia ut
eoꝵ nat̾a ꝯspici ⁊ ꝓͥetas ualeat cõpͣhendi.
Tertiꝰ aũ opifex. qui ex his duobꝰ suũ artifi¬
ciũ aucupat᷑. sophista ẽ. Qui sẽꝑ inc̾tis uagi¬
bundꝰ sedibꝰ. agmineq u̾boꝵ in undans :
resistentie deceptiui sermonis ĩgaudet. Ẽ
enĩ copiosꝰ ab apparente sapientia ⁊ non
bile. logigcus uͦ de in telligibili disserat. et
sit ut̾q ueritate subnixꝰ. sophista longe ali
bi .i. posuit suã stationẽ ĩ opinabili solo: ut
in solo ⁊ puro ⁊ nudo intellectu. uocitabili
garritu philosophiã nescibili scientia ꝯcitet.
uero resistit. longe ẽ alibi his itaq ab hac
philosophia particula̾t. ꝗa idonei ñ s̃ longe

Expanded text:
abstractam formam contemplatu abstrahere et contemplari abstrahendo; logicus vero formam materie inabstractam abstractam comprehendere et comprehensibilitate abstrahere. Unde Boetius: «Genera et species nature rerum sunt insensibilibus sensibilia. Intelliguntur autem extra sensibilia, ut eorum natura conspici et proprietas valeat comprehendi». Tertius autem opifex, qui ex his duobus suum artificium aucupatur, sophista est. Qui semper incertis vagabundus sedibus agmineque verborum inundans, resistentie deceptivi sermonis ingaudet. Est enim copiosus ab apparente sapientia et non bile, logicus vero de intelligibili disserat, et sit uterque veritate subnixus, sophista longe alibi, id est posuit suam stationem in opinabili solo, ut in solo et puro et nudo intellectu vocitabili garritu philosophiam nescibili scientia concitetsermonibus et non vero resistit, longe est alibi. His itaque ab hac philosophia particulariter, quia idonei non sunt, longe
Abbreviated transcription (Latin):
re dixit unui̾salis deitas: cũ ñ sit uniu̾sa¬
le. Oẽ enĩ uniu̾sale ẽ aptũ natũ p̃dicaiᷤ
in pluribꝰ. Deitas aũ ñ. De solo enĩ dõ p̃¬
dicat᷑. Ampliꝰ aũ. Dẽ uniu̾sale ẽ similito¬
do multoꝵ collecta. ex differentibꝰ nume
ro .i. accidentali ꝓ prietate. Ut hoc uniu̾¬
sale homo .i. humanitas. est similitu¬
do collecta ex oĩbꝰ hominibꝰ. Diuinttas
uͦ cũ sit forma dissimilitudinis.q̃ sua
singularitate cunctũ singulare pre¬
cellit. facit nil simile. Qͥa õe qd̾ ẽ simi¬
le aliqͣ forma: dissimile ut sit ꝓͥa sub¬
sistentia necesse ẽ ut plato. humani¬
tate oĩ hoĩ similis. ⁊ ꝓrsus ꝯformis ẽ.
lia qua ds̃ sit aliqd. uel ueracit̾ ĩtelli¬
gi possit forma. differt. Nõ ẽ gͦ diui¬
nitas uniu̾sale. ad qd̃ dicendũ. ꝗa
ñ logicũ s theologicũ uniu̾sale est:¬

Expanded text:
are dixit “universalis deitas”, cum non sit universaare dixit “universalis deitas”, cum non sit universale. Omne enim universale est aptum natum predicari in pluribus. Deitas autem non. De solo enim Deo predicatur. Amplius autem, omne universale est similitudo multorum collecta ex differentibus numero, id est accidentali proprietate, ut hoc universale homo, id est humanitas, est similitudo collecta ex omnibus hominibus. Divinitas vero cum sit forma dissimilitudinis, que sua singularitate cunctum singulare precellit, facit nil simile. Quia omne quod est simile aliqua forma, dissimile ut sit propria subsistentia necesse est, ut Plato humanitate omni homini simile et prorsus conformis est, lia, qua Deus sit aliquid vel veraciter intelligi possit, forma differt. Non est ergo divinitas universale. Ad quod dicendum, quia non logicum sed theologicum universale est
Abbreviated transcription (Latin):
dia sermonũ nr̃oꝵ. ꝑfectus oĩs qui u̾bo ñ
offendit. ast custodiendo sermones uerita.¬
tis: ab ipĩs etiã custodiri merebimͦ. Uñ se¬
quit᷑. Et ab ipĩs incustodiendo ipã. cu¬
stodiri ualentes. Ualentes ait erimꝰ incu¬
stodienda ip̃a q̃ iacent ĩ diuinis splendo¬
ribꝰ ab ipĩs sermonibꝰ custodiri. Oꝑtima
reciꝓcatio. Custodi sermones dñi. p̃sertĩ
in his q̃ de ip̃o dicunt᷑. ⁊ in ipã custodia.
ut ñ labat᷑ pes tuꝰ in he̾ticã fecem custo¬
dieris ab illis. Qͥ custodit ossuũ ĩ loquen¬
do. custodit animã suã. De coadunatis¬
ea q̃ sint ꝯiuncta q̃ue discreta diuinita.¬
tis demonstret: sequenti narranõe luce
exẽploꝵ decurrit. ait enĩ. Coadunata
quidẽ uniu̾salis deitatis s̃. sic̃ ꝑ multa eoꝵ
de sermonibꝰ coaduniatoꝵ ostendimꝰ. in the¬
ologicis defor matioĩbꝰ .i. in libꝰ theologarũ
formationũ quẽ latini ñ hñt. Hic q̃ris qͣ¬

Expanded text:
dia sermonum nostrorum. Perfectus omnis qui verbo non dia sermonum nostrorum. Perfectus omnis qui verbo non offendit, ast custodiendo sermones veritatis, ab ipsis etiam custodiri merebimur. Unde sequitur: et ab ipsis in custodiendo ipsa, custodiri valentes. Valentes, ait, erimus in custodienda ipsa que iacent in divinis splendoribus, ab ipsis sermonibus custodiri. Optima reciprocatio. Custodi sermones Domini, presertim in his que de ipso dicuntur, et in ipsa custodia, ut non labatur per tuus in hereticam fecem, custodieris ab illis. «Qui custodit os suum» in loquendo, «custodit animam suam». 7 De coadunatea que sint coniuncta queve discreta divinitatis demonstret, sequenti narratione luce exemplorum decurrit. Ait enim: Coadunata quidem universalis deitatis sunt, sicut per multa eorum de sermonibus coadunatorum ostendimus in Theologicis Deformationibus, id est in libro Theologarum Formationum, quem Latini non habent. Hic queris qu
Abbreviated transcription (Latin):
nũo. s uł sub̃to ut ratioẽ. s nulla dnr idẽ
simplicit. Liquet gͥ quomͦ iã sepe fata tͥa ⁊ di¬
uinis insplendoribꝰ iaceant quieta ⁊ ĩmota: ⁊
Quomodo autem sint custodienda. suppo¬
nit sc̃s dyonisiꝰ. In multiplicata. ⁊ ĩmino¬
rata ⁊ in mutata. In multiplicata festina.¬
mꝰ ea custodire. ꝓp̃ unitatẽ quã hñt ills spłe¬
dores. In minorata ꝗa ñ diuident᷑ a nob̃. Et ĩ¬
mutata. ꝗa in ipsis idẽptitat̾e ab oĩ eoqd̃ di¬
u̾sari uł alterari potest custodiemꝰ ĩmunẽ.
Q̃ ꝗa latiꝰ supͣ exposita s̃ ad sequentia tͣnsea¬
mꝰ. Sequit᷑. Incustodia sermonũ muniti.
Quãi dicat. Ea que iacent in diuinis splen¬
doribꝰ. festinamꝰ sermonibꝰ nr̃is. ita custodi¬
re.: ut ĩ multiplicata ñ numeremꝰ. inmino¬
rata ñ diuidamꝰ. ⁊ inmutata ñ alteremꝰ.
Nã ita sermocinando catholice. erimꝰ mu¬
niti ꝯtͣ omnẽ he̾tice pͣuitatis am̃tia̾ ĩcusto¬

Expanded text:
 ratione, sed nulla dicuntur idem simpliciter. Liquet igitur quomodo iam sepe fata tria et divinis in splendoribus iaceant quieta et inmota, eQuomodo autem sint custodienda, supponit sanctus Dionisius: inmultiplicata et inminorata et inmutata. Inmultiplicata festinamus ea custodire propter unitatem quam habent illi splendores; inminorata quia non dividentur a nobis; et inmutata quia in ipsis idemptitatem ab omni, eo quod diversari vel alterari potest, custodiemus inmunem. Que quia latius supra exposita sunt, ad sequentia transeamus. Sequitur: in custodia sermonum muniti. Quasi dicat: ea que iacent in divinis splendoribus, festinamus sermonibus nostris ita custodire, ut inmultiplicata numeremus, inminorata non dividamus et inmutata non alteremus. Nam ita sermocinando catholice, erimus muniti contra omnem heretice pravitatis amentiam in custo
Abbreviated transcription (Latin):
n ⁊ excellit oĩa. uniu̾sale ⁊ cõe bo¬
nũ ⁊̃. S reu̾tam̃ adseriẽ. Coadu¬
nata s inquit uniu̾salis dectatis. que
tim ⁊ disiuncti ꝯueniunt: hoc pre¬
dicam̃tũ qd̃ ẽ suꝑbenignũ. quod suꝑ¬
modũ sit benigna. S quẽ ad modũ
diẽ boetiꝰ in libro tͥnitatis. hec p̃di¬
cam̃ta cũ de deo dnr̃. superioritatẽ
ꝯueñ oĩbꝰ benignis. sit benigna su¬
ꝑ õe benignũ. Sit dealis suꝑ ome de¬
ale. Deale qd̾̃ dr̃. in romano usu
minime habebat᷑. S ꝗa ut dic̃ sc̃s
dyonisiꝰ in sequentibꝰ. quod ei ut ꝓpͥ¬
ũ coadunat᷑ diuinitas. ut dicat᷑ dea¬
lis diuinitas. qd̾ uni pͥncipi tͥnitati
specialit᷑ ⁊ unit̾ ꝯuenire ꝓfitetur.
uidetur qd̃ deale atq diuinum sit equipoi¬
lens. ⁊ eiusde significatioĩs excellentiã mon¬
stret. Bene cũ latinis agit᷑. si eoꝵ sermonũ ino¬
pia. grecis locupletationibꝰ ditet᷑. &ͦcirca suꝑbe.¬
nignũ uti dictũ ẽ.⁊ suꝑ deale de diuinitate p̃¬

Expanded text:
excellit omnia universale et commune bonum est. Sed revertamur ad seriem. Coadunata sunt, inquit, universalis deitatis, que tim et disiunctim conveniunt. Hoc predicamentum quod est superbenignum, quod supermodum sit benigna. Sed quemadmodum dicit Boetius in libro Trinitatis, hec predicamenta, cum de Deo dicuntur, superioritatem convenit omnibus benignis, sit benigna super omne benignum, sit dealis super omne deale. Deale, quod dicitur, in romano usu minime habebatur. Sed quia, ut dicit sanctus Dionisius in sequentibus, quod ei ut proprium coadunatur divinitas, ut dicatur dealis divinitas, quod uni principi Trinitati specialiter et uniter convenire profitetur, videtur quod deale atque divinum sit equipollens et eiusdem significationis excellentiam monstret. Bene cum Latinis agitur, si eorum sermonum inopia grecis locupletationibus ditetur. Quocirca superbenignum, uti dictum est, et superdeale de divinitate pr
Abbreviated transcription (Latin):
ui hnt. alitatẽ ⁊ alibi. ille in forma inc̾ata iste
ĩ forma ereata s in artificio ñ multũ dissident.
coꝵ nẽpe artificiũ scdm̃ iphilosophie diffini¬
tioñe cõitꝰ currit. Qd sane artificiũ: ẽ comp̃¬
bensio u̾itatis earũ rerũ q̃ uere s. queq sui
ĩmutabilẽ subãm sortiunt᷑. attñ hi duo¬

Expanded text:
vi habent alitatem et alibi, ille in forma increata, iste vi habent alitatem et alibi, ille in forma increata, iste in forma creata, sed in artificio non multum dissident. Eorum nempe artificium secundum philosophie diffinitionem communiter currit. Quod sane artificium est comprehensio veritatis earum rerum que vere sunt, queque sui inmutabilem substantiam sortiuntur. Att
Abbreviated transcription (Latin):
Et qͥa ñ hñt motũ. nͥ in et̾nũ ⁊ unicũ p̾n¬
cipiũ. silentiosũ amorẽ possident. qͥ ẽ
cultꝰ iusticie. Amant enĩ iustiã. q̃ est
ꝯstans ⁊ ꝑpetua uoluntas dĩ. sine tumul¬
tu. Talis gͥ philosophia: uocat᷑ a scõ dio¬
nisio nr̃a philosophia. E alia philoso¬
phia q̃ est logicoꝵ. hec gͥ licet sit uera
⁊ ꝯprehensio u̾itatis eaꝵ rerũ q̃ uere
st̃: ꝗa tñ ꝯsiderat materiã cũ forma
q̃ forma sẽꝑ ẽ in motu. ꝗa nũꝗͣ otiosa ẽ ĩ suo sub̃to
tranquilla ñ ẽ. s clamosa. Clamat enĩ matia
ut a sua forma formet᷑. respondet forma. ut
asua materia ñ deserat᷑. ne deformet᷑. Philoso¬
phꝰ itaq theologꝰ ẽ alibi .i. alt̾iꝰ ẽ speculatioĩs. ꝗa¬
forme diuine. q̃ speculatio dr̃ intellectibilis
logicus ẽ alibi .i. alt̾iꝰ speculatiõis. ꝗa forme in
mati̾a ꝯiuncte. q̃ speculatio dr̃ intelligibilis. U¬
terq gͥ opifex. ⁊ theologicꝰ ⁊ logicꝰ. loci speculati¬

Expanded text:
Et quia non habent motum nisi in eternum et unicum principium, silentiosum amorem possident, qui est cultus iusticie. Amant enim iusticiam, que est constans et perpetua voluntas Dei, sine tumultu. Talis igitur philosophia vocatur a sancto Dionisio “nostra philosophia”. Est alia philosophia, que est logicorum. Hec igitur, licet sit vera et comprehensio veritatis earum renun que veremateriam cum forma, que forma semper est in motu, quia numquam otiosa est in suo subiecto, tranquilla non est sed clamosa. Clamat enim materia, ut a sua forma formetur; respondet forma, ut a sua materia non deseratur, ne deformetur. Philosophus itaque theologus est alibi, id est alterius est speculationis, forme divine, que speculatio dicitur intellectibilis; et logicus est alibi, id est alterius speculationis, quia forme in materi<a> coniuncte, que speculatio dicitur intelligibilis. Uterque igitur opifex, et theologicus et logicus, loci speculati
Abbreviated transcription (Latin):
ñ insit monstrat᷑. Intehologicis aũ ait di¬
onisiꝰ. ñ licet coadunata diuid̾e: ut q̃ coaduna¬
ta s̃ uni principi tͥnitati. sic̃ sub̃a diuinitas.
bonitas. ⁊ hꝰ modi q̃ de coadunatis ꝑsonis pre¬
dicant᷑. ⁊ ꝯueniunt õibꝰ ꝑsonis ⁊ singulis. ñ li¬
cet ad unã dũtaxat hec reductare ꝑsonam.
Cũ enĩ tota tͥnitas sit ds̃: extreme dem̃tie ẽ.
ad unã tantũ deitatẽ reportare ꝑsonã. sicut
facit insipiens uideus. ⁊ ꝓphanus he¬
reticꝰ arnꝰ: qui dealitatẽ patri solũ
in eẽ mentiunt᷑. S ⁊ coadunationẽ
ac unionẽ deitatis ⁊ humanitatis in
x p̃o. quidã heretici diuisere sp̃s. ñ ꝯfi¬
tentes eũ in carne uenisse. qui ñ st̃
ex deo. sic̃ uideus infelix. Qͥdã fatent᷑
eũ in carne uenisse. s uenientẽ deũ
ñ remansisse. soluentes xp̃m a deita¬

Expanded text:
ait Dionisius, non licet coadunata dividere, ut que coadunata sunt uni principi Trinitati, sicut substantia divinitas bonitas et huiusmodi que de coadunatis personis predicantur et conveniunt omnibus personis et singulis, licet ad unam dumtaxat hec reductare personam. Cum enim tota Trinitas sit Deus, extreme dementie est ad unam tantum deitatem reportare personam, sicut fecit insipiens Iudeus et prophanus hereticus Arrius, qui dealitatem Patri solum inesse mentiuntur. Sed et coadunationem ac unionem deitatis et humanitatis in Christo quidam heretici divisere spiritus, non confitentes eum in carne venisse, qui non sunt ex Deo, sicut Iudeus infelix. Quidam fatentur eum in carne venisse, sed venientem Deum non remansisse, solventes Christum a deita
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qͦmͦ insit monstrat᷑. Cũ eñĩ paulus p̃dicat:
p̃dicatio in eẽ paulo dr̃ ⁊ cũ sapient̃ hoc
adu̾biũ. qui est modꝰ u̾bi additur. qualit̃
p̃dicatio in eẽ possit monstrat᷑. Sic ⁊ ĩ aliis
liquet. Scd̃m aũ modũ dictiõis. s̃ huiꝰmͦi
ꝯiunctioẽs. Ouũ ẽ aiãl potestate. gͦ ẽ aĩal
ñ sequit᷑. Similit̾. Dormiens uigilat pos¬
sibilit̃. gͦ uigilat. Angustinꝰ uiuit fama.
Uirgiliꝰ uiuit poeta gͦ uiuit: Ñ Sic Cime¬
ra eꝰ opinabilis. gͦ ẽ. Non seqͥt᷑. Quare. Qͥa
ẽ ibi dictioĩs modꝰ. Modus dictionis ẽ. qui
rẽ p̃dicatã modificat. cũ uidelic res p̃di¬

Expanded text:
. Cum enim “Paulus predicat” predicatio inesse Paulo dicitur, et cum “sapienter” hoc adverbium, qui est modus verbi, additur, qualiter predicatio inesse possit monstratur. Sic et in aliis liquet. Secundum autem modum distinctionis sunt huiusmodi coniunctiones. “Ovum est animal potestate, ergo est animal”. Non sequitur. Similiter “dormiens vigilat possibiliter, ergo vigilat?”, “Augustinus vivit fama, Virgilius vivit poeta, ergo vivit? Non. Sic “cimera est opinabilis, ergo est”. Non sequitur. Quare? Quia est ibi dictionis modus. Modus dictionis est, qui rem p
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ paulꝰ ẽ al. gͦ paulus ẽ rationale aĩal. S
ĩ quibꝰdã fallit. ut gracꝰ ẽ malus. ⁊ graccꝰ orate
fuit. Similit̃ hic canis est tuus.⁊ hie ca¬
nis ẽ pat̾. gͦ hic canis ẽ tuꝰ pat̃. Ñ. Simili¬
t̃. iste ẽ hõ uiste risibilis. gͦ iste ẽ hõ risibi¬

Expanded text:
nima, ergo Paulus est rationale animal”. Sed in quibusdam fallit, ut “Gra<c>cus est malus et Graccus <orator> fuit. Similiter “hic canis est tuus, et hic canis est pater, ergo hic canis est tuus pater”. Non. Similiter “iste est ho
Abbreviated transcription (Latin):
pnr̃ disiunctĩ pnr̃ ⁊ ꝯiunctĩ: herũ ẽ. nisi
sit accidentalis p̃dicatio it pouinũ ĩtelli¬
gat᷑ in alto. ut ĩ hõe intelligͥ risibile. E ⁊
alia regula aristotilis in iͦ .l. elencoꝵ. de eo
qd̾ ẽ scdm quid.⁊ scd̃m ñ quid. Ut ethiops ẽ

Expanded text:
isi sit accidentalis predicatio vel unum intelligatur in altero», ut in homine intelligatur risibile. Est et alia regula Aristotilis in Io libro Elencorum, de eo quod est secundum quid et secundum non quid, ut “Ethiops est
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfectꝰ solidus sermo sic̃ de ueritate pa¬
rente. ueri significatiuus adorit᷑. sie
ꝑsuad̾e uelocit᷑ currit. cordibꝰq penet̾bilit̃
figit᷑. uñ us. Welocct̃ currit sermo eiꝰ. ueri¬
tatis sciłc de utero genitꝰ ⁊ pͥmogenitꝰ. Et a¬
⁊ qñ uult ⁊ sic̃ uult audit᷑: ⁊ penetbilior
õi gladio ancipiti. Magnũ gͥ int̾ uerũ
fai sũq resedit in iectũ. cũ hoc uelocit̾ ⁊
uiuacit᷑ suadeat. illud uͦ ꝓcacit̃ mentiat᷑.
false gͥ rationis opinio. iu̾tati ꝑsuadẽ ñ suf¬
¶ficit:
Deniq sic̃ asue assertiõis categoria. q̃
de diuinis nõatiõĩbꝰ est. falsũ opina¬
torẽ oĩo co̾ertuit. sic etiã ⁊ ꝯtentio¬
sũ. ⁊ eũ qui u̾bosa inundatiõe ꝓcel¬
lat. ꝓcul ab hac lectioẽ oĩmoda lon¬
gitudine fore declarat: qͥa iuxta y¬
saiã. ⁊ aque siloe cũ silentio currt̃.¬

Expanded text:
profectus solidus sermo, sicut de veritate paprofectus solidus sermo, sicut de veritate parente veri significativus adoritur, sic persuadere velociter currit cordibusque penetrabiliter figitur. Unde David: «Velociter currit sermo eius», veritatis scilicet de utero genitus et primogenitus, et Aet quando vult et sicut vult auditur, et «penetrabilior omni gladio ancipiti». Magnum igitur inter verum falsumque resedit iniectum, cum hoc velociter et vivaciter suadeat, illud vero procaciter mentiatur. False igitur rationis opinio veritati persuadere non sufficit. Denique sicut a sue assertionis categoria, que de divinis nominationibus est, falsum opinatorem omnino coercuit, sic etiam et contentiosum et eum qui verbosa inudatione procellat, procul ab hac lectione omnimoda longitudine fore declarat, quia, iuxta Ysaiam, et aque Siloe cum silentio curr
Abbreviated transcription (Latin):
cunt uł ẽẽ m̃daciũ arbitͣnt᷑. Cont᷑ eos
qui supͣdictis u̾botenꝰ ꝯtdicunt
Si uͦ quis dixerit nulla ratioẽ ut au¬
ctoritate fretꝰ. nos in hoc qd de unita
ex pugne p̃sup̃tioẽ. sua sine ratioẽ gar¬
rulitate defendit. Cũ eñi dixi̾t ñ ita
ẽẽ qd̾ dm̃s. nec hoc ita eẽ auctoritate
uel ratiõe monstrauerit: talẽ rationẽ
q̃ u̾bis dũ taxat ꝯsistit. nos neq ipsam
estimemꝰ sufficientẽ suadere. neq ip¬
sũ raciocinatorẽ suadere sufficere.
adu̾sariꝰ dic̃ uerũ ñ eẽ. Nõ enĩ sat ẽ
dice̾ ñ ẽ uerũ: si ñ qͣre ñ sit uerũ de¬
monstret. In oĩbꝰ nãq raciociniis. ñ
sermoni res. s rei ẽ sermo subiectꝰ.
Meq enĩ huiusce rationẽ q̃ u̾botenꝰ est.
auditoribꝰ seu peritis lectoribꝰ quoꝵ au¬
res falsa ñ pellicant. opinamͦ satifface̾
idoneã. sicut ad faciendũ satis. ẽ ue¬
rax ratio que ueraci sermone de currit.
Ueritatis enĩ ingenuus.⁊ quasi a nata

Expanded text:
cunt vel esse mendacium arbitrantur. 4 Contra eos qui supradictis verbotenus contradicunt Si vero quis dixerit, nulla ratione vel auctoritate fretus, nos in hoc, quod de unita ex pugne presumptione sua sine ratione garrulitate defendit? Cum enim dixerit non ita esse quod dicimus, nec hoc ita esse auctoritate vel ratione monstraverit, talem rationem, que verbis dumtaxat consistit, nos neque ipsam estimemus sufficientem suadere neque ipsum ratiocinatorem suadere sufficere. adversarius dicit verum esse. Non enim sat est dicere “non est verum”, si non, quare non sit verum, demonstret. In omnibus namque ratiociniis non sermoni res, sed rei est sermo subiectus. Neque enim huiusce rationem, que verbotenus est, auditoribus seu peritis lectoribus, quorum aures falsa non pellicant, opinamur satisfacere idoneam, sicut ad faciendum satis est verax ratio que veraci sermone decurrit. Veritatis enim ingenuus et quasi a natura
Abbreviated transcription (Latin):
uł replicare. de tota diuinitate p̃dicat᷑.
Nãq illa diuina nõatio idcirco uniu̾sa¬
le appellat᷑. ꝗa de tota diuinitate p̃dica¬
t̃. hactenꝰ de his nõationibꝰ. Nunc aũ ĩuec¬
tiuo simul ⁊ apologeti co sermone u.

Expanded text:
Deo loqui vel replicare, de tota divinitate predicatur. Namque illa divina nominatio idcirco univarsale appellatur, quia de tota divinitate predicatur. Hactenus de bis nominationibus. Nunc autem invectivo simul et a
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑ causale uł causatiuũ .i. de aliqͣ causa
hoc ẽ de aliqua ꝓpͥetate natũ ⁊ ĩpositũ.
S iterũ ais. ꝗ generans uitã hec uox. ñ
possit ẽẽ causalis denõatio. ꝗa ẽ oratio.
Et nulla orõ nom̃ ẽ. ad quod dr̃. qd̃ nul¬
la or̃o nom̃ ẽ. nec causale nom̃ nec aliud.
s id quod ẽ orõ .i. ip̃ã mati̾a uocis nom̃
ẽ. ñ tam̃ orõ nom̃ ẽ. Ast his omisis ad

Expanded text:
dicitur causale vel causativum, id est de aliqua causa, dicitur causale vel causativum, id est de aliqua causa, hoc est de aliqua proprietate natum et impositum. Sed iterum ais, quia generans vitam, hec vox non possit esse causalis denominatio, quia est oratio, et nulla oratio nomen est. Ad quod dicitur, quod nulla oratio nomen est, nec causale nomen nec aliud, sed id quod est oratio, id est ipsa materia vocis, nomen est, non tamen oratio nomen est. Ast his omi
Abbreviated transcription (Latin):
ologicã eminentiã: nͥ qñ ex aqua ⁊ spũ scõ re¬
genepat᷑. scdm̃ hac̃ acceptionẽ ait sc̃s dionisiꝰ.
qd̾ genenins uitã. toti diuinitati ꝯgruit. A¬
nima enũ tã⁊ si corpori mox ut infunditur.¬
nimio ipsũ appetitu naturalit̃ uiuificet.
unde uita ⁊ ẽ ⁊ nõait᷑: ex quo appetitu ut dic̃
augꝰ uasis labem qd̃ uegetare ꝯcupiscit pec¬
cati uidełc origenalis labe noxã ĩcurrit: uite
tam̃ appellatiõe theologica maiestas eã de¬
dignat᷑. donec lauacͦ salutari regenerat᷑. To¬
ta gͥ tͥnitas ẽ uitã generans. ⁊ hoc causale
uitã generans. ẽ unũ. de ꝯiunctis noãtio¬
nibꝰ dealis diuinitatis. Ad huc tam̃ dubi¬
tas. de eo qd̾ dr̃ causalis denõatio. S sci¬
re oportet. qd̃ id quod in logica dicit᷑ de¬
nominatiũ .i. de noĩe alicuiꝰ ꝓprietatis na¬
tũ. ut hoc nom̃ bonũ ex bonitate. benignũ
ex benignitate. albũ ex albedine. hõ ab hu¬
manitate hoĩ ẽ inditũ. hoc in theologia

Expanded text:
u Sancto regeneratur, secundum hanc acceptionem ait sanctus Dionisius quod generans vitam toti divinitati congruit. Anima enim, tametsi corpori mox ut infunditurnimio ipsum appetitu naturaliter vivificet, unde vita et est et nominatur, ex quo appetitu ut dicit Augustinus vasis labem quod vegetare concupiscit peccati videlicet originalis labe noxam incurrit, vite tamen appellatione theologica maiestas eam dedignatur, donec lavacro salutari regeneratur. Tota igitur Trinitas est vitam generans, et hoc causale vitam generans est unum de coniunctis nominationibus dealis divinitatis. Adhuc tamen dubitas de eo quod dicitur causalis denominatio. Sed scire oportet, quod id quod in logica dicitur denominativum, id est de nomine alicuius proprietatis natum -ut hoc nomen bonum ex bonitate, benignum ex benignitate, album ex albedine, homo ab humanitate homini est inditum- hoc in theologia
Abbreviated transcription (Latin):
dit. a moderata theologie tranquil¬
litate longe discedit. Dic̃ gͦ sc̃s dy
le auctoritatis aut ratioe ꝯditis.
resistens eis ueritatibꝰ q̃ a nob̾ de
suꝑeminentissima thearchia di¬
cunt᷑: longe alibi .i. in scłari hu¬
manaq scientia que theologicam
theosebiã qͥetẽq ignorat. ꝓfecto erit
a nr̃a philosophia. q̃ de fonte dixi¬
nitatis leni placidoq latice usq d̾¬
currens: uerboꝵ inanẽ strepitum
ueri sẽꝑ ꝯscia tãꝗͣ repugnans ⁊ sibi
ꝯtrariũ prudent̃ deuitat. Hic scien¬
dũ ẽ quod alia atq alia ẽ philosophia.
Idõq alit̾ atq alit̾ ⁊ alibi atq alibi. phi¬
losophũ u̾sari oportere. Uñ cũ philosophia
sit amor sapientie: alii hẽ amorẽ hñt
uerũ ⁊ tranquillũ. ꝑ suasibilẽ atq mode¬
stũ: ut hi qui uerã sectant᷑ philosophiã.

Expanded text:
dit, a moderata theologie tranquillitate longe discedit. Dicit ergo sanctle auctoritatis aut ratione conditis, resistens eis veritatibus, que a nobis de supereminentissima Thearchia dicuntur, longe alibi, id est in seculari humanaque scientia que theologicam theosebiam quietemque ignorat, profecto erit a nostra philosophia, que de fonte divinitatis leni placidoque latice usque decurrens, verborum inanem strepitum veri semper conscia tamquam repugnans et sibi contrarium prudenter devitat. Hic sciendum est quod alia atque alia est philosophia, ideoque aliter atque aliter, et alibi atque alibi philosophum versari oportere. Unde cum philosophia sit amor sapientie, alii hunc amorem habent verum et tranquillum, persuasibilem atque modestum, ut hi qui veram sectantur philoso
Abbreviated transcription (Latin):
cedit ĩfiliũ. ⁊ pꝰ ꝓcedit a filio: s simul ab
⁊ posteriꝰ ꝓcedat a patre quã a filio. eo
qd̃ filiꝰ hoc ht̃ a patre: ut ip̃e sp̃s sc̃s deus
ꝓcedat afilio. Cũ ĩquã gemina sit ꝓcessio
una et̃na altera uͦ tẽporalis. ĩ qua uide

Expanded text:
 procedit a Filio, sed simul ab et posterius procedat a Patre quam a Filio, eo quod Filius hoc habet a Patre, ut ipse Spiritus Sanctus Deus procedat a Filio; cim, inquam, gemina sit processio, una eterna, altera vero temporalis, i
Abbreviated transcription (Latin):
formit̃. Una enĩ forma ⁊ singularis dĩ
subsi stentia ẽ: que cõit̃ p̃dicat᷑. s uni¬
formit̾ unũ ⁊ ñ plura. se fac̃ singula¬
ri forma formatũ. format enĩ. dei for¬
ma: plures ꝑ sonas unũ dm̃. Uñ apłs. qͥ¬

Expanded text:
rmiter”. Una enim forma et singularis Dei subsistentia est, que communiter predicatur, sed uniformiter unum, et non plura, se facit singulari forma formatum. Format enim Dei forma plures personas, unum Deum. Unde Apos
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ humanitatis p̾dicat᷑: Dico ꝗa ĩ oĩ noato
causa subponit intellectui. suũ ausatũ.i. es
ficientia suũ effectũ. Nã cũ humanitas sit
causa efficiens ⁊ formalis. qua hõ ẽ hõ n
possũ aliꝗd dicere de hoĩẽ. hoc ẽ ostenda
Qd hõ sit aliꝗd nͥ scd̃m humanitatẽ ÷ ad
suppositionẽ humanitatis. ut iudelie hu¬
manitas supponat illud ĩtellectu meo. Idõ¬
q cũ dico hõ ẽ aĩal: animalitas p̃dicat de
hoĩe scd̃m humanitatẽ .i. humanitate sub¬
iciente s hõinẽ. ut pͥmo loco ⁊ pͥncipalit ul¬
lic animalitas p̃dicȩt᷑ de humanitate for¬
malit̾. ⁊ ip̃a ⁊ ex ip̃a p̃dicet᷑ de hoĩe mate¬
rialit̃. ꝗꝗ hõ ẽ ibi materia sue locutionus
Cũ gͥ habeas ĩ naturalibꝰ ꝗd sit p̃dicari ut
diciꝰ scõm aliꝗd: hoc ipsũ ⁊ in theolocicã
nistꝰ: ostendens om̃s diuinas nõationes.
scd̃m diuinã ⁊ ꝑfectã rationẽ q̃ dealitas
seu deitas ẽ: toti diuinitati ad eẽ. Q ratio

Expanded text:
itionem humanitatis, predicatur? Dico quia in omni nominato causa subponit intellectui suum causatum, id est efficientia suum effectum. Nam cum humanitas sit causa efficiens et formalis qua homo est homo, non possum aliquid dicere de homine, hoc est ostendere quod homo sit aliquid, nisi secundum humanitatem, id est ad suppositionem humanitatis, ut videlicet humanitas supponat illud intellectui meo. Ideoque cum dico “homo est animal”, animalitas predicatur de homine secundum humanitatem, id est humanitate subiciente sibi hominem, ut primo loco et principaliter illic animalitas predicetur de humanitate formaliter, et ipsa et ex ipsa predicetur de homine materialiter, quia homo est ibi materia sue locutionis. Cum igitur habeas in naturalibus quid sit predicari vel dici secundum aliquid, hoc ipsum et in theologicam Dionisius, ostendens omnes divinas nominationes secundum divinam et perfectam rationem, que dealitas seu deitas est, toti divinitati adesse. Que ratio,
Abbreviated transcription (Latin):
ĩsint subiȩc̃. Secundũ diuinã ⁊ ꝑfec¬
tã rationẽ. Scd̃m diuinã ⁊ ꝑfectam
rationẽ in sunt: ꝗa scdm dealitatem
q̃ ẽ ratio. essentia ⁊ sub̃a dci. om̃s dixi¬
uł ens. uel operans. seu aliqd tale
ad suppositionẽ dealitatis hec de dõ
litatẽ. Non enĩ p̃dicam̃tũ boni seui
iusti seu aliqd̃ huiꝰmodi de dõ dici po¬
tuss⁊. nͥ scdm̃ rationẽ diuinã suum
dic̾e̾ habuiss. Qd ut meliꝰ liq̃at ꝑ¬

Expanded text:
subiecit: secundum divinam et perfectam rationem. Secundum divinam et perfectam rationem insunt, quia secundum dealitatem, que est ratio essentia et substantia Dei, omnes divivel “ens” vel “operans” seu aliquid tale, ad suppositionem dealitatis hec de Deo litatem. Non enim predicamentum boni seu iusti seu aliquod huiusmodi de Deo dici potuisset, nisi secundum rationem divinam suum dicere habuisset. Quod ut melius liq
Abbreviated transcription (Latin):
ra ẽ hec ratio in oĩbꝰ ꝯplexis. nͥ ubi acciden¬
tiã quãdã uł pͥuationẽ ĩt̃ponimꝰ. Accidenti¬
am. ut bonꝰ musicꝰ. ⁊ siꝗd tale pͥuationẽ. ut
iste ẽ minꝰ bonꝰ. uł iste legit ipossibilit᷑. Ex
hoc cõplexo: nec bonꝰ ẽ neq legit. Et ponit
exẽplũ de causalibꝰ dicens. Benignũ. bo¬
nũ. Et etiã hoc causale quod ẽ uitã generãs.
Supͣ posuit int̾ coadunata diuinitatis. suꝑu¬

Expanded text:
ra est hec ratio in omnibus complexis, nisi ubi accidentiam quandam vel privationem interponimus: accidentiam ut “bonus musicus” et si quid tale, privationem, ut “iste est minus bonus” vel “iste legit impossibiliter”. Ex hoc complexo nec bonus est neque legit. Et ponit exemplum de causalibus dicens: benignum, bonum, et etiam hoc causale: quod est vitam generans. Supra posuit inter coadunata divinitatis
Abbreviated transcription (Latin):
sũ et̾nitatis splendorẽ. Ego ds ⁊ ñ mutor.
Et ap̃ iacobũ. apud ꝗ̃ ñ ẽ transmutatio.
nec uicissitudinis obumbͣtio. De eo qd̾ est
idem ip̃e es. Patet gͦ que sunt. que iacent in
splendoribꝰ. Sed quare dix̃ iacent. ⁊ quare co¬
stodienda insplendoribꝰ : ad qd̾ potest dici. quod
ea dixit in splendoribꝰ iacere: ꝗa splendores ea
ꝓpria uident᷑ hab̾e. Qd̾ aũ ꝓpriũ habet. ab co
lic iacere ꝑhibet᷑. Unitas enĩ ꝓͥe. iuxta rite ri¬
mantis estimationẽ. diuinis splendoribꝰ ꝯgruit:
ꝗa diuini splendores. tã ⁊ si multi ferant᷑ dictiõe.
unũ tam̃ sunt una singulari monade: ⁊ s hoc
ipsũ unũ .i. sua monadis. Cet̾a uͦ una. ñ st̃ hoc
uͦ splendores ut splendidꝰ ds̃ qui habitat lucẽ
ĩ accessibilẽ. ⁊ unꝰ ẽ. ⁊ hoc ipsũ unũ .i. sua unitas
ẽ. Et hoc ideo: ꝗa ds̃ ẽ sua deitas uł dealitas qͣ

Expanded text:
sum eternitatis splendorem: «Ego Deus et non mutor», sum eternitatis splendorem: «Ego Deus et non mutor», et apud Iacobum: «Apud quem non est transmutatio nec vicissitudinis obumbratio». De eo quod est idem ipse es». Patet ergo que sunt, que iacent in splendoribus. Sed quare dixit “iacent” et quare “custodienda in splendoribus”? Ad quod potest dici, quod ea dixit in splendoribus iacere, quia splendores ea propria videntur habere. Quod autem proprium habetur, ab eo lic iacere perhibetur. Unitas enim proprie, iuxta rite rimantis estimationem, divinis splendoribus congruit, quia divini splendores, tametsi multi ferantur dictione, unum tamen sunt una singulari monade, et sunt hoc ipsius unum, id est sua monadis. Cetera vero una non sunt hoc vero splendores vel splendidus Deus, qui habitat lucem inaccessibilem, et unus est et hoc ipsum unum, id est sua unitas est. Et hoc ideo quia Deus est sua deit
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ẽ diuina sub̃a uel usia: ibide bonitas. ibi¬
de sapientia. ibi potestas. ibiq essentia dei ⁊
diuinitas ẽ. ⁊ quicꝗd hꝰmoi. qd̾ diuini splendo¬
ris rẽ atq uocẽ suscipiat. Iacet gͦ in eis custo¬
dienda ⁊ ñ distribuenda indiuisibilitas. Iãq
uͦ idemptitatẽ in eis quis addubitet. cũ alte¬
rationẽ uł mutabilitatẽ nullã admittant.
nullã intensionẽ uł remissionẽ. ac ꝑ hoc nul¬
lũ accidens s sẽꝑ sese id̾e ⁊ ipsũ. in sua ꝑhen¬
nitate custodiant : Iac gͦ in eis. ead̃ ⁊ nũquã
diu̾sanda idẽp̃titas ⁊ ꝗa ẽ mutatioĩs ꝓrsus i¬
gnara. custodiat᷑ atq uocitet᷑ eqͣlitas. Sane de
his tͥbꝰ diuinoꝵ splendoꝵ iacentus. sacͦ scã. ñ
ta cuit theologia. s de singulis narraũ ⁊ di¬
xit. De unatate nãq ait. Audi isrł. dñs d̃s tuꝰ
unꝰ ẽ. De indiuisibilitate locuta:. sic ait ꝑ ip¬

Expanded text:
enim est divina substantia vel usia, ibidem bonitas, ibienim est divina substantia vel usia, ibidem bonitas, ibidem sapientia, ibi potestas, ibique essentia Dei et divinitas est, et quicquid huiusmodi quod divini splendoris rem atque vocem suscipiat. Iacet ergo in eis custodienda et non distribuenda indivisibilitas. Iamque vero idemptitatem in eis quis addubitet, cum alterationem vel mutabilitatem nullam admittant, nullam intensionem vel remissionem ac per hoc nullum accidens sed semper sese idem et ipsum in sua perhennitate custodiant? Iacet ergo in eis eadem et numquam diversanda idemptitas, et quia est mutationis prorsus ignara custodiatur atque vocitetur equalitas. Sane de his tribus divinorum splendorum iacentiis sacrosancta non tacuit theologia, sed de singulis narravit et dixit. De unitate namque ait: «Audi Israel, Dominus Deus tuus unus est». De indivisibilitate locuta, sic ait per ip
Abbreviated transcription (Latin):
denominent. accipiant de nõatioẽs. Et hocẽ
qd̃ sequit᷑. Et enĩ inde. diuinas demonstra¬
tiones .i. denõationes accipientes. festinamus
q̃ ibi iacent. custodire ĩ ipsis splendoribꝰ. tãꝗ
quandã regułã optimã ueritatis. Dic̃ aũ se fe¬
stinare custodire. que ibi iacent in ip̃is .¶e st̃
que iacent custodienda ĩ splendoribꝰ diuinis.:
initas. indiuisibilitas. ⁊ idemptitas. Unitas
iacet ĩsplendoribꝰ. ꝗa quãuis diuini splendo¬
res. ꝓ suis diusis effectibꝰ. multis uocitentur
ac notent᷑ nõibꝰ. ñ st̃ tam̃ multi uarũq splẽ¬
dores. s unꝰ splendor. qui deitas uł diuimi¬
tas ẽ. Iacet gͦ in eis custodienda.⁊ ñ multi¬
plicanda unitas. Neq sectionẽ in se ipsis
tolerant: ut ulla distributio eos seꝑatiuos
ꝯstituat. ꝗa uliicũq ẽ. ꝯtingere unũ de di¬
uinis sermonibꝰ ⁊ reliqui mox coeunt. Ñ
potest seꝑari et̃na germanitas. Ubicũq

Expanded text:
denominentur, accipia<m> denominationes”. Et hoc est denominentur, accipia<m> denominationes”. Et hoc est quod sequitur: Etenim inde divinas demonstrationes, id est denominationes, accipientes, festinamus que ibi iacent custodire in ipsis splendoribus tamquam quandam regulam optimam veritatis. Dicit autem se festinare custodire, que ibi iacent in ipsis. Que sunt que iacent custodienda in splendoribus divinis? Unitas, indivisibilitas et idemptitas. Unitas iacet in splendoribus, quia quamvis divini splendores pro suis diversis effectibus multis vocitentur ac notentur nominibus, non sunt tamen multi variique splendores, sed unus splendor qui deitas vel divinitas est. Iacet ergo in eis custodienda et non multiplicanda unitas. Neque sectionem in seipsis tolerant, ut ulla distributio eos separativos constituat, quia ubicumque est contingere unum de divinis <splendoribus>, et reliqui mox coeunt. Non potest separari eterna germanitas. Ubicumque
Abbreviated transcription (Latin):
ductitans. cũ misericordiaꝵ parent᷑e
gratulat᷑ ad filiũ ⁊ dic̃. Ante lucife¬
rũ insplendoribꝰ scõꝵ genui te. Splẽ¬
dores nãq scõꝵ. quos diuinos dioni¬
siꝰ sc̃s nõiat. suꝑcausalia diuie st̃
nõationis. Ut ẽ sub̃a dei. bonitas. sa¬
pientia. ⁊ quicꝗd de ĩ effabili tͥnitate
dici: uocũ innumera pluralitate. the¬
ologia sacͦscã saniciuit. Nãq parens
et̃nus. filiũ et̾nitatis in splendoribꝰ di
de sua pontentia. de suo lumine. de sua
essentia. ut sit essentia de essentia: essen¬
tiua genitura. ut rẽ sui generis andici¬
bilit̾ essentiat. Nõ inꝑfectũ s genitũ. ⁊
ita genitũ. qd̃ nasci ñ desit. Deficiunt
tẽpora. nec generationẽ poss̃ mensurare
diuinã. Ad hos gͥ splendores. in quibꝰ ds̃
nascit᷑. theologice sc̃s dionisiꝰ eleuatur.
¶Emͦ aũ eleuat᷑ ad scos splendores⁊ qͦmͦ ad¬
quã ex causa dicendi. quibꝰ ip̃i significent᷑:

Expanded text:
ductitans cum misericordiarum parente ductitans cum misericordiarum parente gratulatur ad Filium et dicit: «Ante luciferum in splendoribus sanctorum genui te». Splendores namque sanctorum, quos “divinos” Dionisius sanctus nominat, supercausalia divine sunt nominationis, ut est substantia Dei, bonitas, sapientia et quicquid de ineffabili Trinitate dici, vocum innumera pluralitate theologia sacrosancta sancivit. Namque Parens eternus Filium eternitatis in splendoribus dide sua potentia, de suo lumine, de sua essentia, ut sit essentia de essentia, essentiva genitura, ut rem sui generis indicibiliter essentiat. Non imperfectum sed genitum, et ita genitum quod nasci non desit. Deficiunt tempora nec generationem possunt mensurare divinam. Ad hos igitur splendores, in quibus Deus nascitur, theologice sanctus Dionisius elevatur. Quomodo autem elevatur ad sanctos splendores et quomodo adquam ex causa dicendi, quibus ipsi significentur et
Abbreviated transcription (Latin):
coadunata diuid̾e̾. nͨ discreta ꝯfund̾e lic.
s ꝗd gͦ faciendũ ẽ : Ait sc̃s. Oportet nos
sequentes eã haut dubiũ theologiam.
intendere sursum in diuinos splen-¬
dores. scd̃m uirtutẽ intelligentie nr̃e.
Linfantis enĩ stultitie hereticoꝵ error
cicutiat. sic sue cecitatis tenebris orren¬
te tenore. sẽꝑ adima. sẽꝑ ad fisice exte¬
riora dehiscit. nesciꝰq lucis supere. que
de candoris ẽt̃m ꝓgenie. generosa stat
oĩ euo coruscans. salinaꝵ ualles mun¬
di animalis. spiritibꝰ luminosis cunc¬
tis amarus. in habitat: ⁊ ignarꝰ altitu¬
dinis celi. sue fermento doctne. inan¬
tris specubusq ꝓfundis. orrendũ cla¬
mat. Ast theologia pͥmogenita an¬
te omnẽ caturã: de imis ad superoᷤ.
de ĩfernis ad poloꝵ altissima. de ob¬
scuris umbraꝵq recessibꝰ. ad lumina
ꝑ petuitatis. suis erudim̃tis uocat.⁊ ad
solem iusticie. diuinosq splendores

Expanded text:
coadunata dividere nec discreta confundere licet. coadunata dividere nec discreta confundere licet. Sed quid ergo faciendum est? Ait sanctus: oportet nos sequentes eam, haut dubium theologiam, intendere sursum in divinos splendores, secundum virtutem intelligentie nostre. Linfantis enim stultitie hereticorum error  omnino cecutiat, sic sue cecitatis tenebris orrente tenore semper ad ima, semper ad <phi>sice exteriora dehiscit, nesciusque lucis supere, que de candoris eterna progenie generosa stat omni evo, coruscans, salinarum valles mundi animalis spiritibus luminosis cunctis amarus inhabitat et ignarus altitudinis celi sue fermento doctrine in antris specubusque profundis orrendum clamat. Ast theologia primogenita ante omnem creaturam de imis ad superos, de infernis ad polorum altissima, de obscuris umbrarumque recessibus ad lumina perpetuitatis suis erudimentis vocat et ad solem iusticie divinosque splendores
Abbreviated transcription (Latin):
accõmoda ẽ. Sequit᷑ alt̾a in eod̃ gene̾:
q̃ de coadunatioĩs ẽ parta ꝯt̾rario. ẽ
talis ẽ. N eq discreta ꝯfund̾e. Disc̾¬
ta ꝯfundit. qui ea q̃ uni ꝑsone tãtũ
ꝯceptioẽ ꝯtendit. Ut si pat̃nitatẽ oĩbꝰ
ex duabꝰ naturis diuinitate ⁊ humani¬
tate. s ñ induabꝰ. Opinatꝰ ẽ enĩ dm̃ huma.¬
nas iniurias ñ fuisse ꝑpessũ: ut dice̾tur
ueracit᷑. d̃s natus ẽ de uugine. ds passꝰ
ẽ. ds mortuꝰ ẽ. Has enĩ catholice fidei ꝓ¬
fessiões inficiebat᷑. ueritus diuinitati
ne ipã mortua foret. Ideoq dogmati¬
⁊ abat xpm̃ ex duabꝰ ꝯstare naturis. s
ñ induabꝰ ꝗa diuinitas inhumanitatẽ ait¬
ꝑmixtiõe ꝯfusa ẽ: nec remansit sui ge¬
acrorẽ. in sua carne mortua fuit huma¬
nitas. Qa gͥ cutices discreta ꝯfudit: ab hoc
torehomate de canonis euellit᷑ lumine.
ut cũ hereticis inuenti ⁊ p̃sũpti erroris
nom̃ ⁊ omen sortratur. Cõstat gͥ qd̃ nec

Expanded text:
n eodem genere, que de coadunationis est parta contrario. Que talis est: neque discreta confundere. Discreta confundit, qui ea, que uni persone tantum conceptione contendit, ut si paternitatem omnibus ex duabus naturis, divinitate et humanitate, sed in duabus. Opinatus est enim Deum humanas iniurias non fuisse perpessum, ut diceretur veraciter “Deus natus est de Virgine” “Deus passus est” “Deus mortuus est”. Has enim catholice fidei professiones inficiebatur, veritus divinitati, ne ipsa mortua foret. Ideoque dogmatizabat Christum ex duabus constare naturis, sed non in duabus, quia divinitas in humanitatem permixtione confusa est, nec remansit sui geacrorem in sua carne mortua fuit humanitas. Quia igitur Eutices discreta confundit, ab hoc theoremate de canonis evellitur lumine, ut cum hereticis inventi et presumpti erroris nomen et omen sortiatur. Constat igitur quod nec
Abbreviated transcription (Latin):
tos: tã quã ad sibi similes ⁊ eiꝰd̃ sapien¬
tie ꝯscios. sc̃s dionisiꝰ ueñ ÷ eis loquitur
dicens. ꝗl ñ ꝯtͣdicant ad hec qͣ de diui¬
I nis nõationibꝰ supͣ allegata s̃. Sed q̃ s̃ in¬
ꝯu̾sibiles notiones diuinoꝵ eloquioꝵ :
Ad qd̃ dñs. qd̃ om̃s regule. siue edoma¬
des. aut sectretiores animi ꝯceptioẽs : no¬
tiones dicunt᷑. ueluti s̃ hec. Diuina oĩã
toti diuinitati. asst̃. Et tres s̃ entes: una sin

Expanded text:
quam ad sibi similes et eiusdem sapientie conscios, sanctus Dionisius venit et eis loquitur dicens, quia non contradicant ad hec que de divinis nominationibus supra allegata sunt. Sed que sunt inconversibiles notiones divinorum eloquiorum? Ad quod dicimus, quod omnes regule sive edomades aut secretiores animi conceptiones, notiones dicuntur. Veluti sunt hec: “divina omnia toti divinitati assunt”, et “tres sunt
Abbreviated transcription (Latin):
usus bonꝰ ẽ ipsũ qͦ bonũ ẽ: ⁊ cuiꝰ effectos
in deficiens ẽ . ⁊ ipã causa ĩ deficiens est.
Effectꝰ enĩ causã ꝓbat. Deniq cũ causas
formales pͥmoꝵ generũ .i. corporalitatẽ
⁊ spiritualitatẽ ĩ deficientes fore ꝯspicem.
õe eñi corpꝰ in deficiens ⁊ oĩs sp̃s ẽ: quanto
mag̃ oĩũ rerũ causa. q̃ ẽ dei uoluntas. ĩ de¬
ficiens ẽ : Cũ gͥ pat̾ sit causa ñ deficiens.
ciens: oꝑatio ĩdeficientie. tͥbꝰ his ĩdiuiduali¬
t̃ ꝯpetit. Qua ꝓp̃ cũ theologi ĩ deficientie
causã ponant patͥ qui fac̃ oĩa: ponant ⁊ fi¬
lio ꝑ quẽ pat̃ fac̃ oĩa : iure ⁊ hoc ipsũ re¬
ponunt spũi sc̃o.: cuiꝰ bonitatis benignitate.
ĩ suo esse tenent᷑ ⁊ ꝯsistunt oiã. Et dicit̃
reponi. uel ĩ eodẽ poni. ut ĩ ea natura . ĩ
eo esse in diuidue singularitatis subsistẽ
expulsioẽ ꝯuelli. Est etiã ĩ reponi spiũ
scõ ⁊ iste sensꝰ: ut qd̾ patͥ ⁊ filio ꝑ theo¬

Expanded text:
cuius effectus indeficiens est, et ipsa causa indeficiens est. Effectus enim causam probat. Denique cum causas formales primorum generum, id est corporalitatem et spiritalitatem, indeficientes fore conspicemus, omne enim corpus indeficiens et omnis spiritus est, quanto magis omnium rerum causa, que est Dei voluntas, indeficiens est? Cum igitur Pater sit causa non deficiens, ciens, operatio indeficientie tribus his individualiter competit. Quapropter cum theologi indeficui facit omnia, ponant et Filio per quem Pater facit omnia, iure et hoc ipsum reponunt Spiritui Sancto, cuius bonitatis benignitate in suo esse tenentur et consistunt omnia. Et dicitur reponi vel eodem poni, ut in ea natura, in eo esse individue singularitatis subsistentexpulsione convelli. Est etiam in reponi Spiritui Sancto et iste sensus, ut quod Patri et Filio per theo
Abbreviated transcription (Latin):
donare spm̃ scm̃: ꝯstat qd̃ pat̾ haurit
eẽ fontẽ: ut ĩ ipã repositione fontis. ĩ¬
diuidua intelligant᷑ oꝑa tͥnitatis.dũ in
donis graꝵ donandis: quicꝗd de fonte
sp̃s scĩ haurit pat̃. hoc filiꝰ. hoc auriat
⁊ sp̃s sc̃s. Nec aliꝗd haurit sp̃s sc̃s ad sc̃ĩ¬
ficandã creaturã de fonte sp̃s scĩ: nͥ ꝗd¬
accip̃ cũ se donari uolui̾t. Nã uͥ uult
spirat. S cũ se ipsũ donat: etiã pat̾ ⁊ fi¬
liꝰ ipsũ donat. Nã donare. ĩ diuidua ẽ
actio ĩtͥnitate. Ab hĩc dic̃ dionisiꝰ. qd̃ re¬
ponunt eũ. ⁊ ñ deficientẽ causã. hec uͦ
repositio sic se ht̃. Ip̃i enĩ theologi in
suis scͥptumrũ oraculis: patrẽ ⁊ filiũ po¬
nunt ĩ ꝯcussa ueritate: omĩũ rerũ ẽẽ ñ
deficientẽ causã. Qd ex hoc oculata fide
ꝑ pendit᷑: ꝗa huiꝰ cause ĩdeficiens ẽ ef¬
fectꝰ. Cuiꝰ enĩ cause ĩ deficiens ẽ effectꝰ.

Expanded text:
ituesse fontem, ut in ipsa repositione fontis individua intelligantur opera Trinitatis, dum in donis gratiarum donandis, quicquid de fonte Spiritus Sancti haurit Pater, hoc Filius, hoc hauriat et Spiritus Sanctus. Nec aliquid haurit Spiritus Sanctus ad sanctificandam creaturam de accipit cum se donari voluerit. Nam «ubi vult spirat». Sed cum se ipsum donat, etiam Pater et Filius ipsum donat. Nam donare individua est actio in Trinitate. Abhinc dicit Dionisius, quod reponunt eum et non deficientem causam. Hec vero repositio sic se habet. Ipsi enim theologi in suis Scripturarum oraculis Patrem et Filium ponunt inconcussa veritate omnium rerum esse non deficientem causam. Quod ex hoc oculata fide perpenditur, quia huius cause indeficiens est effectus. Cuius enim cause indeficiens effectus,