comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
at accusanciũ uilitas pudori esse de
buisssat ciuus cominus arguimur
sũmam queris. Senatum dicimur
saluum esse uoluisse modum deside¬
ras delatorem ne documenta deffer¬
ret quibus senatum maiestatis Reũ
faceret impedisse criminannuir/ Siud
igitur o magistra censes. inficiabi¬
opera cessauit An optasse illius ordĩs
salutem nephas uocabo ille quidem
sius de me decpetis uti ne phas hoc¬
esset esfecerat Ced sibi semper men¬
tiens imp udentia rerum merita
non potest ĩmutare Nec michi socra¬
tico decyeto sas esse arbitror. uel occ¬
uluisse ueritatem uel conpensisse, mẽ¬

Expanded text:
at accusantium uilitatis? 1 At cuius criminis arguimur summam quaeris? Senatum dicimur saluum esse uoluisse. Modum desideras? Delatorem ne documenta deferret quibus senatum maiestatis reum faceret impedisse criminamur. Quid igitur o magistra censes? Infitiabiopera cessauit. An optasse illius ordinis salutem nefas uocabo? Ille quidem suis de me decretis, uti hoc nefas esset, effecerat. Sed sibi semper mentiens inprudentia rerum merita non potest inmutare nec mihi Socratico decreto fas esse arbitror uel occuluisse ueritatem uel concessisse me
Abbreviated transcription (Latin):
euentum Eaqz tantũmodo iudicat
eẽ prouisa que felicitas cõmen¬
dauerit Quo fit ut existimatio bo¬
na prina omnium deserat infeli¬
ces qui munt sunt populi rumores:
qͣua dissone multiplicesqz sentẽ¬
cie piget remmmisci. hoc tantum
dixerim ultimain esse aduerse for¬
tune sapcinam Quod dum miseris
perferunt meruisse creduntur. Et
ego quidem bomis omnibus pulsus.
dignitatibus exutus existimatione
fedatus ob ueneficium tuli supplici
um uidere autem michi uideor ne¬
pharias sceleratorum officmas
gaudio letitiaqz fluitantes perdi¬
tissimum quemqz nouis delationũ
sraudibus iimentem /iacere bonos
nostri discrimus terrore ꝓstratos:¬

Expanded text:
euentum eaque tantum iudicat esse prouisa quae felicitas commendauerit. Quo fit ut existimatio bona prima omnium deserat infelices. Qui nunc populi rumores, quam dissonae multiplicesque sententiae, piget reminisci. Hoc tantum dixerim ultimam esse aduersae fortunae sarcinam, quod dperferunt meruisse crego quidem bonis omnibus pulsus, dignitatibus exutus, existimatione foedatus ob beneficium supplicium tuli. Videre autem uidcor nefarias sceleratorum officinas gaudio laetitiaque fluitantes, perditissimum quemque nouis delationum fraudibus imminentem, iacere bonos nostri discriminis terrore prostratos
Abbreviated transcription (Latin):
formares heccine prenia resermiꝰ
tibi obseꝙͣtes Atqui hanc sentenciã
platonis ore sanxisti. beatas fore
res publicas. si eas uel studiosi sa¬
piencie regerent uel eaꝵ rectores
studere sapiencie contigisset Tu
eiusdem uiri ore hanc sapientibus
capessende ⁊ ei publice neccessariã
causam esse monuisti. Ne improbis
slagitiosisqz ciuibus urbium relicta
gubernacula pestem ac perinciem¬
bois infẽrent. hanc ieitur aucto¬
ritatem secutus qͣd a te inter secreta
occia didi ceram. transferre in actũ
uublice administationis optaui Tu
michi et qui te sapientiũ mentibus
inseruit deus. conscn estis nullum
me ad magistratum nisi cõmune bo¬
norum ominũ studiũ detulise Inde
cum improbis graues ĩexorãbiles

Expanded text:
formares? Haecine praemia referimus tibi obsequentes? Atqui tu hanc sententiam Platonis ore sanxisti: beatas fore res publicas, si eas uel studiosi sapientiae regerent uel earum rectores studere sapientiae, contigisset. Tu eiusdem uiri ore hanc sapientibus capessendae rei publicae necessariam causam esse monuisti, ne improbis flagitiosisque ciuibus urbium relictagubernacula pestem bonis ac perniciem ferrent. Hanc igitur auctoritatem secutus quod a te inter secreta otia didiceram transferre in actum publicae amministrationis optaui. Tu mihi et qui te sapientium mentibus inseruit deus conscii nullum me ad magistratum nisi commune bonorum omnium studium detulisse. Inde cum improbis graues inexorabiles
Abbreviated transcription (Latin):
qz discordie Et qͣd consciencie libertas
habet pro tuendo iure spreta potẽ.¬
ciorũ semper offensio. Quotiens ego
conuigastum in imibecillis cuiusq
fortunas impẽtum facientem obui ꝯexe
Quotiens trigillam regie prepositũ
domus ab incepta et per petrata qz¬
iam prorsus muiria deieci Quotiẽs
miseros quos infinitis calummis
impunita barbarorum semper
auaricia uexabat obiecta periculis
auctoritate protexi Nũꝙͣ me a
prouincialiũ fortunas tum pri¬
uatis ⁊ aximis. tum uublicis uecti¬
galibus pessũdari non aliter ꝙͣ
qui patiebantur indolui Cum
acerbe famis tempore grauis atqz
merplicabilis indicta coemptio

Expanded text:
 discordiae et, quod conscientiae libertas habet, pro tuendo iure spreta potentiorum semper offensio. Quotiens ego Conigastum in imbecilli cuiusque fortunas impetum facientem obvius excepi, quotiens Trigguillam regiae praepositum domus ab incepta, perpetrata iam prorsus imiseros quos infinitis calumniis impunita barbarorum semper auaritia uexabat obiecta periculis auctoritate protexi! Numquam meProuincialium fortunas tum priuatis rapinis tum publicis uectigalibus pessumdari non aliter quam qui patiebantur indolui. Cum acerbae famis tempore grauis atque inexplicabilis indicta coemptio
Abbreviated transcription (Latin):
est bibliotheca quã certissimam tibi
sedem nostris in laribus ixsa delege¬
ras in qua mecum sepe residens de
humanarũ diuinarumqz rerum
sciencia disserebas Talis habitus

Expanded text:
est bibliotheca, quam certissimam tibi sedem nostris in laribus ipsa delegeras? In qua mecum saepe residens de humanarum diuinarumque rerum scientia disserebas? Talis habitus
Abbreviated transcription (Latin):
Qui perpetus ixus solio
Raxido celum turbine uerstis
Legemqz pati sydera cogis
Ut nunt pleno lucida cornũ
Totis fratris obiua flaminis
Condat stellas luna minores

Expanded text:
qui perpetuo nixus solio rapido caelum turbine uersas legemque pati sidera cogis, ut nunc pleno lucida cornu totis fratris obuia flammis condat stellas luna minores
Abbreviated transcription (Latin):
medicantis expectas. oportet ut uul¬
nus detegas. Bo. Tum ego colecto in
uires anmoͬ An ne adhuc eget anmo¬
nitione. nec per se satis emmet fortu¬
ne seiuentis in nos asperitas. Nichil

Expanded text:
medicantis exspectas, oportet vulnus detegas. 43 Tum ego collecto in vires animo: Anne adhuc eget admonitione, nec per se satis eminet fortunae in nos saevientis asperitas? Nihil
Abbreviated transcription (Latin):
Quaꝵ motꝰ quid habeat iocũditatis
ignoro Tuistes uero ess e uoluptatũ
exitus. quisquis ⁊eminisci libidinũ suaꝵ
uolet intelliget Que si beatos explicare
possũt. nichil cause est duin petudes
quoq beate ẽẽ dicantur Quaꝵ omĩs ad
explendã corporale lasciuiã festinat
intentio honestissima quidẽ foret cõui¬
gis. liberoꝵ q iocũditas sed minis
enatura dictũ est/ nescio filios
muenisse tortores. quoꝵ quã sit mor¬
dax quecũqz condicio neqz alias exper¬
tũ te neqz nũc auxiũ neccesse est
admouere In quo eu rypidis mei
sentenciã probo Qui carentẽ liberis
infortuno dixit esse felicem
Stmiulis agit fruentes
A pumqz par uolantum
Ubi grata mella fudit

Expanded text:
Quarum motus quid habeat iucunditatis Quarum motus quid habeat iucunditatis ignoro; tristes uero esse uoluptatum exitus, quisquis reminisci libidinum suarum uolet intelleget. Quae si beatos explicare possunt, nihil causae est quin pecudes quoque beatae esse dicantur. quarum omnis ad explendam corporalem lacunam festinat intentio. Honestissima quidem coniugis foret liberorumque iucunditas, sed nimis e natura dictum est nescio quem filios invenisse tortores; quorum quam sit mordax quaecumque condicio, neque alias expertum te neque nunc anxium necesse est ammonere. In quo Euripidis mei sententiam probo, qui carentem liberis infortunio dixit esse felicem. stimulis agit fruentes apiumque par uolantum ubi grata mella fudit
Abbreviated transcription (Latin):
illi sint clari neccesse est qui predicã¬
tut Quare splẽdidũ te. si tuã nõ habes.
aliena claritudo nõ efficit Et si quid
est ĩ nobłitate bonũ. id eẽ arbitror solũ
ut ĩposita nobłib nccͣiͣtudo bideatur
ne a maiop uirtute de gener et
cne hom̃i genꝰ ĩ terris smmili surgit ab ortu
unꝰ enĩ pater est ⁊exunꝰ cũcta mĩstrat
Ille dedit phebo ⁊ adios de dit et cornua phebe
Ille homniẽs etiã terris dedit et sydera celo
h ic clausit mẽbris aiõs celsa sede ꝓ
Mortales igitur cũctosedit nobile germen
Quid genꝰ et ꝓ auos strepitis si pͥmordia ura
Auctorẽqz deũ spectes nullꝰ degener extat
Ni uiciis peiora fouẽs proyũ deserat ortũ
uid autẽ de corporis uoluxtatib lo¬
quar. quaꝵ appetẽtia quidẽ plena
est anxietatis. Sacietas bero penitẽtie
Qnͣtos ille morbos quã intollerabiles
dolores. quasi ꝙͣdam fructũ nequicie
sruenciũ solent inferre corporibus

Expanded text:
illi sint clari necesse est qui praedicanilli sint clari necesse est qui praedicantur; quare splendidum te, si tuam non habes, aliena claritudo non efficit. Quodsi quid est in nobilitate bonum, id esse arbitror solum, ut imposita nobilibus necessitudo uideatur ne a maiorum uirtute degeneret. Omne hominum genus in terris simili surgit ab ortu. Vnus enim rerum pater est, unus cuncta ministrat. Ille dedit Phoebo radios, dedit et cornua lunae, ille homines etiam terris dedit ut sidera caelo; hic clausit membris animos celsa sede petitos; mortales igitur cunctos edit nobile germen. Quid genus et proauos strepitis? Si primordia uestra auctoremque deum spectes, nullus degener exstat ni uitiis peiora fouens proprium deserat ortum. Quid autem de corporis uoluptatibus loquar, quarum appetentia quidem plena est anxietatis, satietas uero paenitentiae? Quantos illae morbos, quam intolerabiles dolores quasi quendam fructum nequitiae fruentium solent referre corporibus!
Abbreviated transcription (Latin):
sepe nomẽ magnũ falsis opinonib¬
uulgi abstulerũt suo quidtur piꝰ
excogitari potest nam qui falso
predicantur sius neccesse est laudibz
erubestãt ꝙ si etiã meritis cõquisite
sint diud tamẽ sapientis adiecetint
cõsciẽcie. qui bonũ suũ non populari
rumore Sed cõsciẽtie ueritate metitur
Ꝙ si hoc ip̃m propagasse nomẽ pulcrũ
uidetur cõsequẽs est. ut fedum nõ extẽ¬
disse iudicetur. Sed cũ uti pauloanite
disserui. plures gentes esse neccesse
sit. ad quas uniꝰ fama homĩs nequeat
peruenire. fit ut quẽ tu estimasesse
gloriosũ. proxinia parte terrarũ
in glorius inter hec. uero poyularẽ
graciã nec cõmemoratione dignam
quidẽ puto. que nec iudicio prouenit
nec umꝙͣ firma ꝑdurat Iam uero ꝙͣ sit
mane ꝙͣ sit ĩutile nobłitatis nomẽ quis
nõ uideat. Quod s⁊ adclaritudinẽ ⁊efer¬
tut. aliena est uidetur nãqz esse nobi¬
litas quedã de meritis uemẽs laus parẽ¬
tũ g̃da claritudinẽ predicacio facit

Expanded text:
epe nomen falsis uulgi opinionibus abstulerunt. Quo quid turpius excogitari potest? Nam qui falso praedicantur suis ipsi necesse est laudibus erubescant. Quae si etiam meritis conquisitae sint, quid tamen sapientis adiecerint conscientiae, qui bonum suum non populari rumore sed conscientiae ueritate metitur? Quodsi hoc ipsum propagasse nomen pulchrum uidetur, consequens est ut foedum non extendisse iudicetur. Sed cum, uti paulo ante disserui, plures gentes esse necesse sit ad quas unius fama hominis nequeat peruenire, fit ut quem tu aestimas esse gloriosum proxima parte terrarum uideatur inglorius. Inter haec uero popularem gratiam ne commemoratione quidem dignam puto, quae nec iudicio prouenit nec umquam firma perdurat. Iam uero quam sit inane, quam futtile nobilitatis nomen, quis non uideat? Quae si ad claritudinem refertur, aliena est; uidetur namque esse nobilitas quaedam de meritis ueniens laus parentum. Quodsi claritudinem praedicatio facit,
Abbreviated transcription (Latin):
uidebantur Subus ab inferio¬
ri ad superius elementũ esset
ascensus, Eandem tamen uestẽ
uiolentorum quorũdam scderãt
manus et particulas quas quisqz

Expanded text:
uidebantur, quibus ab inferiore ad superius elementum esset ascensus. Eandem tamen uestem uiolentorum quorundam sciderant manus et particulas quas quisq
Abbreviated transcription (Latin):
blãdissimã familiaritatẽ excercet
dũ intollerabili dolore cõfundat
quos insꝑata relĩquit Cuiꝰ ⁊ naturã
mores ac meritũ reminiscare nec
habuisse te in ea pulcrũ aliquid nec
amisisse cognostes sedut arbitror
hind iułtũ tibi hec in memoriam
reuocare laborauerim Solebas eñ
presentẽ quoq blã diẽtem q uitilib¬
incessere uerbis Eam qz de nr̃o aditu
prolatis insectãbare sentenciis. uerũ
omĩs subita mutatio reꝵ non sine
quasi quodã cõflictu cõtingit ammoꝵ
Sic factũ est. ut tu quoqz paulisper
a tua trãsquillitate discesseris Sed
tẽpus est te haurire aliquid qc gu¬
stare molle atq iocundũ quod ad
mteriora trãsmissũ. ualidioribus
haustib uiam fecerit Adsit igitur
rethorice suadela dulcedimis que¬

Expanded text:
blandissimam familiaritatem, dum intolerabili dolore confundat quos insperata reliquerit. Cuius si naturam, mores ac meritum reminiscare, nec habuisse te in ea pulchrum aliquid nec amisisse cognosces; sed, ut arbitror, haud multum tibi haec in memoriam reuocare laborauerim. Solebas enim praesentem quoque, blandientem quoque uirilibincessere uerbis eamque de nostro prolatis insectabare sententiis. Verum omnis subita mutatio rerum non sine quodam quasi fluctu contingit animorum; sic factum est ut tu quoque paulisper a tua tranquillitate descisceres. Sed tempus est haurire te aliquid ac degustare molle atque iucundum, quod ad interiora transmissum ualidioribus haustibus uiam fecerit. Adsit igitur rhetoricae suadela dulcedinis, qu
Abbreviated transcription (Latin):
quã tu tibi dnãm spõte elegisti. Nonnie ta¬
miuriosfueris et impaciẽtia sortẽ
exacerbabis quã permutare nõ possis
Ei uẽtis uela cõmicteres nõ quo uolũtas
peterẽt Sed quo flatus pelleret ꝓmo¬
ueres Si aruis semma cederes se¬
races inter se ãnos sterilesqz pẽsares
⁊ oͣtẽ impetũ ⁊ etinere conaris at om̃i
mortaliũ stolidissime si manere inci¬
pit sors esse deiait¬

Expanded text:
quam tu tibi dominam sponte elegisti, nonne iniurius fueris et impatientia sortem exacerbabis quam permutare non possis? Si uentis uela committeres, non quo uoluntas peteret, sed quo flatus impeteret promouereris. Si aruis semina crederes, feraces inter se annos sterilesque pensares;rotae impetum retinere conaris. At, omnium mortalium stolidissime, si manere incipit, sors esse desistit
Abbreviated transcription (Latin):
propriã pocius in ip̃a sui mutabi¬
litate cõstanciã Talis erat cũ blan¬
diebatur cũ tibi false illecebris fe¬
licitatis alluderet deprehendisti
ceci mim̃ĩs ambiguos uultus. Que
sese adhuc uelat aliis tota tibi pror¬
sũs innõtuit Si illã pr̃obas utere
morib ne queraris Si persidam¬
perhorrescis. Sperne atqz abice
perniciose ludentẽ Nam que mĩc

Expanded text:
propriam potius in ipsa sui mutabilitate constantiam; talis erat cum blandiebatur, cum tibi falsae illecebris felicitatis alluderet. Deprehendisti caeci numinis ambiguos uultus. Quae sese adhuc uelat aliis, tota tibi prorsus innotuit. Si probas, utere moribperhorrescis, sperne atque abice perniciose ludentem. Nam quae nunc
Abbreviated transcription (Latin):
tibi est cauã tanti meroris hec eadẽ
trãsquillitatis esse debuisset ⁊eliqͥt
enĩ te Quã nõ relicturã nemo unꝙͣ
poterit esse securꝰ An uero tu preci¬
osã estimas abiturã felicitatẽ et
cara tibi hec est fortuna presens¬
nec manẽdi fida et cũ discesserit
allatura merorẽ Quod si nec ex
arbitrio ⁊etmeri potest et calami
fugax ꝙͣ future quoddã calamita¬
tis indiciũ neq em̃ q̃d ante ocu¬
los est sitũ suffecerit intueri Reꝵ
exitꝰ prudẽcia metit ͫ. Eadem qz in
alterutro mutabłitas nec sormidã¬
das fortune imas nec exoptãdas
facit esse blãdicias postremo equo
ammo toleres oportet quicqͥd intya
fortune areã gerit᷑ cũ semel iugo
eiꝰ colla submiseris. Euodsi manẽdi
abeũdiqz ei scribe⁊e legem uelis ei

Expanded text:
tibi est tanti causa maeroris, haec eadem tranquillitatis esse debuisset. Reliquit enim te quam non relicturam nemo umquam poterit esse securus. An uero tu pretiosam aestimas abituram felicitatem et cara tibi est fortuna nec praessens manendi fida et cum discesserit allatura maerorem? Quodsi nec ex arbitrio retineri potest et calamifugax quam futurae quoddam calamitatis indicium? Neque enim, quod ante oculos est situm, sufficit intueri: rerum exitus prudentia metitur eademque in alterutro mutabilitatis nec formidandas fortunae minas nec exoptandas facit esse blanditias. Postremo aequo animo tolleres oportet quid intra fortunae aream geritur cum semel iugo eius colla submiseris. Quod si manendi abeundique scribere legem uelis ei
Abbreviated transcription (Latin):
ille chorus incrẽpitus deiecit hu¬
mi mestior uultum Confessus qz
rubore uerecũdiam luen tristis
excesrit At ego cuius acies lacͥmis
mersa caligarat Nec dignostere
possem quenam hec esset muliez
tam imperiose auctoritatis. ebtu¬
pui. uisu qz in terram defixo¬
Quidnam esset deiiceps actura exp.¬
ectare tacitus cexi Tum illa proxiꝰ
accedens in extrema lectuli mei

Expanded text:
ille chorus increpitus deiecit humi maestior uultum confessusque rubore uerecundiam limen tristis excessit. At ego cuius acies lacrimis mersa caligaret nec dinoscere possem, quaenam haec esset mulier tam imperiosae auctoritatis, obstipui uisuque in terram defixquidnam deinceps esset actura, exspectare tacitus coepi. Tum illa propius accedens in extrema lectuli mei
Abbreviated transcription (Latin):
molirentur Meqz reclamantem re¬
intentemqz uelut in partem prede
traherent uestem quã meis manibz psa
texueram disciderũt Aprextisqz ab
ea panniculis totam mesibi cefisse
nri habitus uestigia uidebantur
meos eẽ famuliares hom̃ imprudẽcia
rata nõ nullos eoꝵ prophane mul¬
titudimis errore peruertit de si nec
anaxagore fugam Nec socratis ue¬
nenũ Nec zenomis tormenta Em̃
sunt peregrina nouisti ac camos
Ac senecas Ac soranos. quorum nec
peruetusta. nec in celebris memoria
est. scixe potiusti. Quos nichil aliud
inicladem detraxit insi qz nostris
moribus instituti studiis improboꝵ
dissimillum uidebantur Itaqz nichil

Expanded text:
molirentur meque reclamantem renitentemque uelut in partem praedae traherent, uestem quam meis texueram manibus disciderunt abreptisque ab ea panniculis totam me sibi cessisse uaedam nostri habitus uestigia uidebantur, meos esse familiares imprudentia rata nonnullos eorum profanae multitudinis errore peruertit. Quodsi nec Anaxagorae fugam nec Socratis uenenum nec Zenonis tormenta, quoniam sunt peregrina, nouisti, at Canios, at Senecas, at Soranos, quorum nec peruetusta nec incelebris memoria est, scire potuisti. Quos nihil aliud in cladem detraxit nisi quod nostris moribus instituti studiis improborum dissimillimi uidebantur. Itaque nihil
Abbreviated transcription (Latin):
circũslantibus agitemur procellis.
quibus hoc maxime propositum est
pessimis displicere Quorum quidem
tam et si numerosus est excercitus sy¬
ernendus tamen est quoniã nullo
duce ⁊egitur. sed errore tantum
temere ac passim limphante ⁊ aptat᷑
Qui si alũ contra nos aciem struens
ualencior incubuerit Nostra quidom
dux copias suas in artem contrahit
Illi uero circa diripiendas mutiles
sarcuulas occupantuz At nos desu
tes secirri totuis fuxiosi tumultus
eoqz uallo muniti. Quo grassanti
stulticie aspirare fas non sit

Expanded text:
circumflantibus agitemur procellis, quibus hoc maxime propositum est pessimis displicere. Quorum quidem tametsi est numerosus exercitus, spernendus tamen est, quoniam nullo duce regitur, sed errore tantum temere ac passim lymphante raptatur. Qui si quando contra nos aciem struens ualentior incubuerit, nostra quidem dux copias suas in arcem contrahit, illi uero circa diripiendam inutiles sarcinulas occupantur. At nos desuptes securi totius furiosi tumultus eoque uallo muniti quo grassanti stultitiae adspirare fas non sit
Abbreviated transcription (Latin):
te alumpne desererem Nec sarcina
quã mei nominis mindia sustulil¬
ti cõmunicato tecũ labore partirez
Atqz philosophie fas non erat in co¬
mitatum relinquere iter innocẽtis
iheam scilicet criminationem uererer
Et quasi nouũ aliquid acciderit
perhorresterem Nunc enim primũ
censes apud improbos mores lacesitã¬

Expanded text:
te, alumne, desererem, nec sarcinam, quam mei nominis invidia sustulisti, communicato tecum labore partirer? Atqui Philosophiae fas non erat, incomitatum relinquere iter innocentis. Meam scilicet criminationem 5 vererer, et, quasi novum aliquid acciderit, perhorrescerem? Nunc enim primum censes apud improbos mores lacessita
Abbreviated transcription (Latin):
periculis esse sapienciam: Nonne ayud
ueteres quoqz ante nostri platonis eta¬
tem magnũ certamen sepe cũ stulticie
temeritate certauimus Eodem quoq
su perstite preceptor eius socrates ĩuste
uictoriam mortis me astante prome¬
ruit Cuius hereditatem cũ deinceps
epiureũ uulgus ac stoycum ceteriqz
prosua quisqz parte raptum ire

Expanded text:
periculis esse sapientiam? Nonne apud ueteres quoque ante nostri Platonis aetatem magnum saepe certamen cum stultitiae temeritate certauimus eodemque superstite praeceptor eius Socrates iniustae uictoriam mortis me astante promeruit? Cuius hereditatem cum deinceps Epicureum uulgus ac Stoicum ceterique pro sua quisque parte raptum ire
Abbreviated transcription (Latin):
Nam si om̃e cuiꝰ cũq bonũ eo cuiꝰ est cõstat
esse preciosius. cũ uilissima ⁊ eꝵ ura esse
bona iudicatis. eisdẽ uosinet ipõs suppomi
tis estimatione ur̃a. q̃d quidẽ haud ĩme¬
rito cadit. humane quippe nature ista
cit excellat. Eadẽ tamẽ in fra bestias
redigatur si se nosse desierit Nlã ceteris
aiãntibz se se ignorare natura est
hominib uero uiciouenit Em̃ uero
late patet uester hic error qui ornari
ems ad id fieri nequit nam si quid
ex appositis luceat. ip̃a quidem que
sunt apposita laudantur Illud uero
hiis tectũ. atq uelatum in sua nich¬
ilominꝰ feditate perdurat Egouero
nego illud esse bonũ quod noceat
habenti. nõ id mẽcior. nimime inqͥes
latqui diuicie possidẽtibus persexe

Expanded text:
Nam si omne cujusque bonum, eo cujus est, constat esse pretiosius, cum vilissima rerum vestra bona esse judicatis, eisdem vosmetipsos vestra existimatione submittitis quod quidem haud immerito cadit. Humanae quippe naturae istacit, excellat: eadem 10 tamen infra bestias redigatur, si se nosse desierit. Nam caeteris animantibus sese ignorare, natura est: hominibus vero, vitio venit. 137 Quam vero late patet vester hic error, qui ornari id fieri nequit. Nam si quid ex appositis luceat, ipsa quidem, quae sunt apposita, laudantur: illud vero his tectum, atque velatum in sua nihilominus foeditate perdurat 5. Ego vero nego illud esse bonum, quod noceat habenti. Num id mentior? Minime, inquies. Atqui divitiae possidentibus persae
Abbreviated transcription (Latin):
Cum pessimꝰ quisq es ꝙ aliem¬
aliem magis auidus quicquid hqͣm
auri gemimarũqz est sesolũ qui
habedt dignissimũ putat Tu
igitur qui nũc contum gladiũ¬
qz sollicitus pertimescis si uite
huius callem uacuus uiator intras¬
ses coram latrone cantares .O.
preclara opũ mortaliũ beatitu¬
do. quã cũ adeptus fueris securꝰ
Nec lucida uellera serum
Tyrio miscere ueneno

Expanded text:
cum pessimus quisque eoalieni magis auidus quicquid usquam auri gemmarumque est se solum qui habeat dignissimum putat. Tu igitur, qui nunc contum gladiumque sollicitus pertimescis, si uitae huius callem uacuus uiator intrasses coram latrone cantares. O praeclara opum mortalium beatitudo, quam cum adeptus fueris securusnec lucida uellera Serum Tyrio miscere ueneno
Abbreviated transcription (Latin):
An hos agroꝵ pulcritudo delectat
Euidin. est enĩ yulcherrimi operis
pulcra portio. sic cõdam serem maris
facie gaudemꝰ sic celũ. sydera. lunã
solem qz miramur. nõ tehoꝵ aliqͥd
actingit Nõ audes alicuꝰ taliũ sple¬
dore glĩari. an uerins florib ip̃e di¬
stugueris. aut tua in estiuos feractꝰ
intumescit ubertas. quid mnanibz gau¬
dus ⁊ aperis Quid externa bona pro

Expanded text:
An uos agrorum pulchritudo delectat? Quidni? Est enim pulcherrimi operis pulchra portio. Sic quondam sereni maris facie gaudemus; sic caelum sidera lunam solemque miramur. Num te horum aliquid attingit? Num audes alicuius talium splendore gloriari? An uernis floribus ipse distmgueris aut tua in aestiuos fructus intumescit ubertas? Quid inanibus gaudiis raperis? Quid externa bona pro
Abbreviated transcription (Latin):
queritis At qui uobis in cõtratiũ hoc¬
cedit. plurib quippe adminitulis
opꝰ est. ad tuẽdam preciose suppeli¬
ectilis uarietatẽ ueꝵq̃ illud est
ꝑmultis eos indigere qͥ ꝑmulta
possident contraqz mĩnũ qui ha¬
bũdanciã suã nature neccessitate
nõ ambitꝰ super fluitate metiã¬
tur Ita nẽ autẽ nullũ est proptiũ
uobis ata insitũ bonũ ut ĩ exterins
ac sepositis ⁊ ebus uona urã q̃ratis
Sic ⁊erũ uersa cõdicio est ut diuinũ
merito rationis ammal. nõ aliter
sibi splẽdere nisi in aĩate suppellecti¬
lis possessione uideatur Et alia quidẽ
sius cõtenta sũt. uos autẽ mẽte deo
cõsmules. a ⁊ eb ĩsimis. excellẽtis
nature ornamẽta captatisnec ĩtel

Expanded text:
quaeritis. Atqui hoc uobis in contrarium cedit; pluribus quippe amminiculis opus est ad tuendam pretiosae supellectilis uarietatem, uerumque illud est permultis eos indigere qui permulta possideant, contraque minimum qui abundantiam sunon ambitus superfluitate metiantur. Itane autem nullum est proprium uobis atque insitum bonum ut in externis ac sepositis rebus bona uestra quaeratis? Sic rerum uersa condicio est ut diuinum merito rationis animal non aliter sibi splendere nisi inanimatae supellectilis possessione uideatur? Et alia quidem suis contenta sunt; uos autem deo mente consimiles ab rebus infimis excellente naturae orname
Abbreviated transcription (Latin):
tius ãplexaris Nũꝙͣ tua. faciet esse
fortuna que a te. natura rerũ fecit
aliena Terraꝵ quidẽ fructꝰ ammã¬
ciũ proculdubio debentur alimẽtis
Seds q̃d nature satis est. ⁊ eplere
indigẽciã uelis. nichil est ꝙ forͣtune
affluẽciã petas. paucis enĩ minimis¬
q natura cõtenta est. cuiꝰ sucietatẽ
l superflius ur gere uelis. aut fiet¬
nocũdũ q̃d effuderis. aut noxiũ¬

Expanded text:
is amplexaris? Numquam tua faciet esse fortuna quae a te natura rerum fecit aliena. Terrarum quidem fructus animantium procul dubio debentur alimentis. Sed si, quod naturae satis est, replere indigentiam uelis, nihil est quod fortunae affluentiam petas. Paucis enim minimisque natura contenta est, cuius satietatem, si superfluis urgere velis, aut iniucundum fiet quod infuderis, aut noxiu
Abbreviated transcription (Latin):
ingeniũ artificismirabor An uero
te longꝰ ordo famuloꝵ facit ẽẽ felicẽ
Qui si uiciosi moribz sint perinciosa
domꝰ sarcina et ip̃i dominobehemẽter
inimica. si. ueroprobi / qͣuõnã modo
in tuĩs operib aliena probitas ñ¬
merabitur Ex quib om̃ib nichil
hoꝵ que in tius cõputas honis tuũ
esse bonũ liquido demõaratur se bus¬
si nichil inest appetẽde pulcritudimis
cuid est ꝙ uel amissis doleas. uel lete¬
ris retẽtis oe s natura pulcra sũt
quid id tua rẽfert Nam hec per se
a tius quoqz oxib seq̃strata pla¬
cuissẽt neq enĩ idcirco sũt precio¬
sa ꝙ in tuas uenere diuicias Sed
qm̃ preciosa uidebãtur tiusea ãnu¬
ea tãto fortune siuexitu deaderatis¬

Expanded text:
is. An uero te longus ordo famulorum facit esse felicem? Qui si uitiosi moribus sint, perniciosa domus sarcina et ipsi domino uehementer inimica; sin uero probi, quonam modo in tuis opibus aliena probitas numerabitur? Ex quibus omnibus nihil horum quae tu in tuis conputas bonis tuum esse bonum liquido monstratur. Quisi nihil inest appetendae pulchritudinis, quid est quod uel amissis doleas uel laeteris retentis? Quod si natura pulchra sunt, quid id tua refert? Nam haec per se a tuis quoque opibus sequestrata placuissent. Neque enim idcirco sunt pretiosa quod in tuas uenere diuitias, sed quoniam pretiosa uidebantur, tuis ea diuem tanto fortunae s
Abbreviated transcription (Latin):
quicquid citra spem uideas geri rebus
quidẽ rectus ordo est. opinom uero tue
peruersa cõfusio sed sit aliquis ita
bene moratus ut de eo diuinũ iudi¬
ciũ pariter humanũqz consenciat
Sed est annmi uirib infirmꝰ cuisi
quid euemat aduersi designet cõl¬
lere forsitam innocẽciãiper quã
nõ potuit retinere fortunã. parcit
itaqz sapiens dispenfacio ei quẽ
deteriorẽ facere possit aduersi tas
ne cui nõ cõuemat laborare pacia¬
tur est aliꝰ cũctie uirtutib ab solutꝰ
sanctus q ac deo ptoximꝰ hũc cõstrm¬
gi quib libet aduersie nephas pro¬
udẽcia iudicat adeo ut ne corporeis
quidẽ morbis agitari signãt/ Nam
ut quidã me quoq excellencior ait¬

Expanded text:
quidquid citra spem uideas geri, rebus quidquid citra spem uideas geri, rebus quidem rectus ordo est, opinioni uero tuae peruersa confusio. Sed sit aliquis ita bene moratus ut de eo diuinum iudicium pariter et humanum consentiat, sed est animi uiribus infirmus; cui si quid eueniat aduersi, desinet colere forsitan innocentiam per quam non potuit retinere fortunam. Parcit itaque sapiens dispensatio ei quem deteriorem facere possit aduersitas, ne cui non con- uenit laborare patiatur. Est alius cunctis uirtutibus absolutus sanctusque ac deo proximus; hunc contingi quibuslibet adversis nefas providentia iudicat adeo, ut ne corporeis quidem morbis agitari sinat. Nam ut quidam me quoque excellentior
Abbreviated transcription (Latin):
miraculũ nescienti Cur sains corpibz
his quidẽ dulcia illis amara uero
quidã uero acrib adiuuãtur at hoc
medicus qui saintatis ip̃ius atq egt¬
tudinis modũ tẽperamẽtũ q dinoscit
minime miratur Siuid uero aliud
aiõrum salus uidetur ẽẽ ꝙͣ ꝓbitas
Ouid egritudo ꝙͣ uicia. quis autem
aliꝰ uel seruator bonoꝵ del malorũ
dexulsor ꝙͣ rector ac meditator mẽ¬
ciuĩ deꝰ Sui cũ ex alta ꝓuidẽcie spe¬
cula respicit suid unicuiq cõuem¬
at agnoscit Et q̃d cõuenire nouit
accomodat hũic iãm sit illud fatalis
ordims insigne miraculũ est ab sciente
deogeritur q̃d stupeant ignorantes
Nam ut panca que racio ualet humana
de duma prosũditate perstrigã. de
hoc quẽ tu iustissimũ et eqͣui seruãtis
simũ putas. omĩa scienti ꝓuidencie
diuer sũ bidetur. et uictricẽ quidẽ causã
diis uictam uero catom placuisse faii¬
liaris n⁊ lucanꝰ admouit hic igitur

Expanded text:
miraculum nescienti cur sanis corporibus miraculum nescienti cur sanis corporibus his quidem dulcia illis uero amara quidam uero acribus adiuuantur. At hoc medicus, qui sanitatis ipsius atque aegritudinis modum temperamentumque dinoscit, minime miratur. Quid uero aliud animorum salus uidetur esse quam probitas, quid aegritudo quam uitia? Quis autem alius uel seruator bonorum uel malorum depulsor quam rector ac medicator mentium deus? Qui cum ex alta prouidentiae specula respexit, quid unicuique conueniat agnoscit et quod conuenire nouit accommodat. Hic iam fit illud fatalis ordinis insigne miraculum, cum ab sciente geritur quod stupeant ignorantes. Nam ut pauca, quae ratio ualet humana, de diuina profunditate perstringam, de hoc quem tu iustissimum et aequi ssimum putas omnia scienti prouidentiae diuersum uidetur; et uictricem quidem causam dis, uictam uero Catoni placuisse familiaris noster Lucanus admonuit. Hie igitur
Abbreviated transcription (Latin):
dezare ualẽtibz cõsusa omiã pertur¬
bataq uideãtur Nichilomimꝰ tamẽ
suus modus ad bonũ dirgẽs cũcta
disponat Nichil est enĩ qͣd mali caũa
ne ab ipĩs quidẽ improbis fiat Quos
ut uberrime demõstratũ est. bomũque¬
rẽtes prauus etror aduertit ne dum
ordo de sũmi bom cardine ꝓficiscens
a suo quoꝙͣ deflectat exordio Queuero
inquies. potest mĩqͣuior ẽẽ ulla cõfusio
ꝙͥͣ bt bonis. tũ aduersa tũ prospera
malis etiã tũ optata tũ odiosa cõtin¬
gant / Nũ igitur ea mẽtis ĩtegritate
homies degũt. ut quos probos impro¬
bos ne censuerũt eos quoꝙ uti existimãt
ẽẽ ita neccesse sit Atqui in hoc hominũ
uidicia depũgnãt et quos alii premio
ali supplicio dignos arbitrentur sed
cõcedamꝰ ut aliquis possit bonos malos¬
q discernere Nũ igitur poterit ĩtileri
illã itiã temperiẽ ueluti in corꝑib
dici solet aĩoꝵ nõ enĩ dissimile est

Expanded text:
derare ualentibus confusa omnia perturderare ualentibus confusa omnia perturbataque uideantur, nihilo minus tamen suus modus ad bonum dirigens cuncta disponat. Nihil est enim quod mali causa ne ab ipsis quidem improbis fiat; quos, ut uberrime demonstratum est, bonum quaerentes prauus error auertit, nedum ordo de summi boni cardine proficiens a suo quoquam deflectat exordio. Quae uero, inquies, potest ulla iniquior esse confusio quam ut bonis tum aduersa tum prospera, malis etiam tum optata tum odiosa contingant? Num igitur ea mentis integritate homines degunt ut quos probos improbosue censuerunt eos quoque uti existimant esse necesse sit? Atqui in hoc hominum iudicia depugnant et quos alii praemio alii supplicio dignos arbitrantur. Sed concedamus ut aliquis possit bonos malosque discernere; num igitur poterit intueri illam intimam temperiem, uelut in corporibus dici solet, animorum? Non enim dissimile est
Abbreviated transcription (Latin):
serit firmitati motu carens. fati
quoq supergreditu neccessitatẽ¬
Igitur uti est ad intellectũ ⁊acionatio
ad id q̃d est id quod gignitur ad eternitatẽ
tempꝰ Ad punctũ mediũ circulus ĩta
est fati feties mobilis ad ꝓuidẽcie stabi¬
lem simplicitatẽ. Ea series celũ ac syde¬
ra mouet elemẽta inter se muicẽ tem¬
perat et alterna cõmutatione trãssorãt
Eadẽ nascẽcia occidẽcia q omĩa per sites
fetuũ semnmũqz renouat ꝓgressus hec
actus etiã fortunasqz hominũ indisso¬
lubili causap cõnexione cõstomeit
Que cũ ab imobilis ꝓuidecie perficista¬
tur exordiis ip̃as quoq õmrtabiless
esse neccesse est, Ita enĩ. Res optime re¬
gũtur si manẽs in diuina mẽte simpli¬
citas indeclinabilẽ causap ordinem
promat hic uero ordo res mutabiles
et alioqiĩ temẽre fluituras propria
ĩcõmutabilitate coherceat Suofit ut
tam et si nobis hũc ordinẽ mĩme cõsi¬

Expanded text:
serit firmitati, motu carens fati serit firmitati, motu carens fati quoque supergreditur necessitateIgitur uti est ad intellectum ratiocinatio, ad id quod est id quod gignitur, ad aeternitatem tempus, ad punctum medium circulus, ita est fati series mobilis ad prouidentiae stabilem simplicitatem. Ea series caelum ac sidera mouet, elementa in se inuicem temperat et alterna commutatione transformat, eadem nascentia occidentiaque omnia per similes fetum seminumque renouat progressus. Haec actus etiam fortunasque hominum indissolubili causarum conexione constringit; quae cum ab immobilis prouidentiae proficiscatur exordiis, ipsas quoque immutabiles esse necesse est. Ita enim res optime reguntur si manens in diuina mente simplicitas indeclinabilem causarum ordinem promat, hic uero ordo res mutabiles et alioquin temere fluituras propria incommutabilitate coherceat. Quo fit ut, tametsi uobis hunc ordinem minime consi
Abbreviated transcription (Latin):
gerẽda disposuit mobilẽnexie atq
ordinẽ tẽporalẽ. Guo fit ut omiã que
fato subsũt ꝓuidẽcie quoq subiecta
sint cui etiã ip̃m̃ subiacet fatũ quedã
uero que sub ꝓuidẽcia locata sũt fati
seriẽ superãt Ea uero sũt que ꝓrime
ꝓxinqua duunitati stabiliter fixa
fatalie ordinẽ mobilitatis excedũt¬
Nam ut orbiũ circa eũdem cardinẽ
sese uertẽciũ qui est intimꝰ ad simpli¬
citatẽ medietatis accedit ceteroꝵ¬
qz extra locatoꝵ ueluti cardo quidã
circa quẽ uersantur existit Extimꝰ
uero maiore ambitu rotatꝰ qnͣto
apuncti media induuduitate disce¬
dit tanto apliorib spaciis explicat᷑
Si quid uero illi se medio conectat et fociet
in simplicitatẽ cogitur diffundi qz ac
diffluere cessat Simili ratione q̃d lõgiꝰ
a prima mẽte discedit maioribz fati
nexibus ĩplicatur. ac tãto aliquid
fato liberius est ꝙͣto illũ reꝑcardinẽ
intimꝰ petit suod si superne mẽtis he

Expanded text:
gerenda disposuit mobilem esse nexum atque gerenda disposuit mobilem esse nexum atque ordinem temporalem. Quo fit, ut omnia quae fato subsunt, prouidentiae quoque subiecta sint, cui ipsum etiam subiacet fatum, quaedam uero quae sub prouidentia locata sunt, fati seriem superent. Ea uero sunt, quae primae propinqua diuinitati stabiliter fixa fatalis ordinem mobilitatis exceduNam ut orbium circa. eundem cardinem sese vertentium, qui est intimus. ad simplicitatem medietatis accedit ceterorumque extra locatorum veluti cardo quidam, circa quem versentur, exsistit, extimus vero maiore ambitu rotatus, quanto a puncti media individuitate discedit, tanto amplioribus spatiis explicatur. si quid vero illi se medio conectat et societ, in simplicitatem cogitur diffundique ac diffluere cessat, simili ratione, quod longius a prima mente discedit, maioribus fati nexibus implicatur ac tanto aliquid fato liberum est, quanto illum rerum cardinem vicinius petit. Quodsi supernae mentis hae-
Abbreviated transcription (Latin):
sta atq explicata tẽporib fatũ uo¬
cetur Quelicet diuersa sint. alteꝵ
tanẽ pendet ex altero ordo nãqz
fatalis ex ꝓuidẽcie simplicitate pro¬
cedit. sicut eñ artifex faciende ⁊ei
formã mẽte percipiẽs mouet operis
effectũ et q̃d simpliciter presẽtatie q
yrospererat et per tẽporales ordines
ducit Ita deus prouidẽcia quidẽ si¬
gulariter stabiliterqz facienda dis¬
point. fatobero hec ix̃a que disponit
multiplicitez ac tẽporaliter admini¬
strat Ciue igitur famulãtib qͥb dã
prouidẽcie diuinis spiritibus fatum
excercetur. seu ãmma. seu tota ĩseriuẽ¬
te mnatura. seu celestib yderũ motib
seu angelica birtute. seu demonũ
uaria sollertia. seu aliquibz hoꝵ. seu
omĩb fatalis series texitur illudcerte
mamfestũ est immobilẽ simplicem q
gerenda ꝵ formã ⁊ erum ẽẽ ꝓuidẽtiã
fatũ uero eoꝵ que diuina simplicitas

Expanded text:
sta atque explicata temporibus fatum uosta atque explicata temporibus fatum uocetur. Quae licet diuersa sint, alterum tamen pendet ex altero. Ordo namque fatalis ex prouidentiae simplicitate procedit. Sicut enim artifex faciendae rei formam mente praecipiens mouet operis effectum, et quod simpliciter praesentarieque prospexerat, per temporales ordines ducit, ita deus prouidentia quidem singulariter stabiliterque facienda disponit, fato uero haec ipsa quae disposuit multipliciter ac temporaliter amministrat. Siue igitur famulantibus quibusdam prouidentiae diuinis spiritibus fatum exercetur seu anima seu tota inseruiente natura seu caelestibus siderum motibus seu angelica uirtute seu daemonum uaria sollertia seu aliquibus horum seu omnibus fatalis series texitur, illud certe manifestum est immobilem simplicemque gerendarum formam rerum esse prouidentiam, fatum uero eorum quae diuin
Abbreviated transcription (Latin):
aliquo mouetur modo. cauãs ordinẽ
formas. ex diuine mẽtis stabilitate
sortitur hec in sue simplicitatis arte
cõposita multiplicẽ ⁊ebus gerendis
modũ statuit dui modꝰ cũ in ipsa
diuine intelligẽcie puritate cõspicitur
ꝓuidẽcia nomiãtur. Cũ bero ad ea
que mouet atqz dispoit refertur
fatũ a ueteribz appellatũ est suediuer¬
sa eẽ facile liquebit. Si quis btriusq
dini mẽte cõspexerit./ Nam ꝓuidẽtia
est ix̃a illa diuina ratio in sũmo
om̃iũ ꝓrincipe cõstituta. que cũcta
disponit. fatũ uero inherens rebus
mobilibz est dispõĩcio per quã ꝓuide¬
ca siuis queq nectit ordimbs proui¬
dẽcia nãq cũcta pariter ꝙͣius diuersa
ꝙͣius ĩsimnita cõplectitur. fatũ uero
singula digerit in motu. locis for¬
mis ac tẽporibz distributa ut hec
tẽporalis ordimis explicacio in diui¬
ne mẽtis adunata prospectu proui¬
dencia sit Eadem uero adunacio dige¬

Expanded text:
aliquo movetur modo, causas, ordinem, aliquo movetur modo, causas, ordinem, formas ex divinae mentis stabilitate sortitur. Haec in suae simplicitatis arce composita, multiplicem 5 rebus gerendis modum statuit. Qui modus cum in ipsa diuinae intellegentiae puritate conspicitur, prouidentia nominatur; cum uero ad ea quae mouet atque disponit refertur, fatum a ueteribus appellatum est. Quae diuersa esse facile liquebit, si quis utriusque uim mente conspexerit. Nam prouidentia est ipsa illa diuina ratio in summo omnium principe constituta quae cuncta disponit; fatum uero inhaerens rebus mobilibus dispositio per quam prouidentia suis quaeque nectit ordinibus. Prouidentia namque cuncta pariter quamuis diuersa quamuis infinita complectitur; fatum uero singula digerit in motum locis formis ac temporibus distributa, ut haec temporalis ordinis explicatio in diuinae mentis adunata prospectum prouidentia sit, eadem uero adunatio dige
Abbreviated transcription (Latin):
Quesouti huic discernas. et qũ hoc
me miraculũ maxime perturbat
edisseras Tum illa paulisper ada¬
dens. ad rem me inquit oniũ quesitu
maxiniã uocas cͥui uix exhausti qͥcꝙͣ
satis sit Talis nãqz materia est ut
una dubitatione sugcisa ĩnumerabi¬
les alie uelud hydr ee capita succrescãt
Nec ullus fuerit modꝰ insi quiseas uiua¬
cissimo metis igne coherceat in hac em̃
de ꝓuidẽcie simplicitate de fatiserie de
repẽtinis casibz de cogͥnitiõe ac predestia¬
tione diuma de arbitri libertate queri
solet Que quãti honeris sint ip̃e perpen¬
.die Ped qm̃ hec quoqz te nosse quedam
medicine tue portio est ꝙͣqmͣ augusto
lnuite tẽporis septi tamẽ aliquid deli¬
berare conabimur. Qdsi te musici carmm̃s
oblectamẽta delectat.hãc oportet muli ꝑ
differas uoluptatẽ. dũ nexas sibi ordine
ab alio orsa principio ita disseruit
Om̃iũ generacio reꝵ cũctusqz muta¬
biliũ naturaꝵ progressus et quicqͥd

Expanded text:
quaeso uti quae hinc decernas, quoniam hoc quaeso uti quae hinc decernas, quoniam hoc me miraculum maxime perturbat, edisseras. Tum illa paulisper arridens; Ad rem me, inquit, omnium quaesiti, maximam uocas, cui uix exhausti quicquam satis sit. Talis namque materia est ut una dubitatione succisa innumerabiles aliae uelut hydrae capita succrescant, nec ullus fuerit modus, nisi quis eas uiuacissimo mentis igne coerceat. In hac enim de prouidentiae simplicitate, de fati serie, de repentinis casibus, de cognitione ac praedestinatione diuina, de arbitrii libertate quaeri solet, quae quanti oneris sint ipse perpendis. Sed quoniam haec quoque te nosse quaedam medicinae tuae portio est, quamquam angusto limite tebare conabimur. Quod si te musici carminis oblectamenta delectant, hanc oportet paulisper differas voluptatem, dum 15 nexas sibi ordine um velut ab alio orsa principio, ita disseruit. Omnium generatio rerum, cunctusque mutabilium naturarum progressus, et quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
meũ deus rector exagerat. qui cũ sepe
bome iocũda. malis aspera. contraq
bome dura tribuat. malis optata cõce¬
dat insi causa deptehendatur suid
est qͣd a fortuitis casib differrebideatur
Nec mirũ inquit sed quid ordinis igio¬
rata zatione temera⁊ iũ confusum q
credatur sedtu ꝙͣuis causãtante dis¬
positionis ignores. tñ qm̃ bonꝰ mũdũ
⁊ector tẽperat ⁊ecte fieri tucta ne
dubites
Cur legat tardus plaustra
Legem stupebit etheris alti
Palleant plene cornua lune
Confusa phebe detegat astra
Cõmouet gentes publitus error
Nemo miratur flamiã chori
Lictus fremẽti tundere fluctu
Nec iuis durain frigore molem
Seruẽte phebi soluier estu
h ic enĩ causas cernere ꝓmptũ est
Illic latentes pectora turbant
Cũctaqz rara prouehit etas
S tupetqz subitis mobile uulgus
til est iꝙͣ sed cũ tui mumeris sit
latẽciũ ⁊ ex cauãs euoluere uela¬
tasqz caligie explicare rationes

Expanded text:
meum deus rector exaggerat. Qui cum saepe meum deus rector exaggerat. Qui cum saepe bonis iucunda, malis aspera contraque bonis dura tribuat, malis optata concedat, nisi causa deprehenditur, quid est quod a fortuitis casibus differre uideatur? Nec mirum, inquit, si quid ordinis ignorata ratione temerarium confusumque credatur. Sed tu quamuis causam tantae dispositionis ignores, tamen quoniam bonus mundum rector temperat, recte fieri cuncta ne dubites.Cur legat tardus plaustra Legem stupebit aetheris alti. Palleant plenae cornua lunaeConfusa Phoebe detegat astra, Commouet gentes publicus error Nemo miratur flamina Cori Litus frementi fundere fluctu Nec niuis duram frigore molem Feruente Phoebi soluier aestu. Hic enim causas cernere promptum est, Illic latentes pectora turbant. Cuncta quae rara prouehit aetas Stupetque subitis mobile uulgus,Ita est, inquam; sed cum tui muneris sit latentium rerum causas euoluere uelatasque caligine explicare rationes,
Abbreviated transcription (Latin):
Il egobideo inquã que sit uel felici¬
tae uel miseria in ipĩs probop atq
ĩxborũ meritis cõstituta sed in hac
ipã fortuna populari nõ mchil bom
mali ue meẽ perpẽdo Neq enĩsapiẽ¬
ciuĩ quis ꝙͣ exul mops ignomimosus¬
q eẽ malit pocius ꝙͣ pollens opib
honore ⁊euetẽdus potẽcia ualidus in
sua urbe permanẽs florere Sic enĩ
clariꝰ testaciusqz sapiẽcie tractatur
officiũ cũ in cõtingentes ppłos regẽciũ
quodã modobeatitudo trãffundituꝵ
cũ presertum carcer lex ceteraqz lega¬
liũ tormẽta penaꝵ perinciosis pociꝰ
cuuib propter quos etiã cõstituti
sũt debeantur Curhec igitur uer¬
sauice mutẽtur sceleꝵq supplicia
bonos premãt. prema uirtutũ
mali rapiãt uehemẽter admiror
Queq tãm muiste cõfusionis ratio
uideatur ex te scire desidero. minus
etiã enĩ mirarer Si misceri omiã
fortuitis casibz crederem. nũc stuporem

Expanded text:
Hic ego: Video, inquam, quae sit uel feliciHic ego: Video, inquam, quae sit uel felicitas uel miseria in ipsis proborum atque improborum meritis constituta. Sed in hac ipsa fortuna populari non nihil boni maliue inesse perpendo; neque enim sapientum quisquam exsul inops ignominiosusque esse malit potius quam pollens opibus, honore reuerendus, potentia ualidus in sua permanens urbe florere. Sic enim clarius testatiusque sapientiae tractatur officium, cum in contingentes populos regentium quodam modo beatitudo transfunditur, cum praesertim carcer, nex ceteraque legalium tormenta poenarum perniciosis potius ciuibus, prsunt debeantur. Cur haec igitur uersa uice mutentur scelerumque supplicia bonos premant, praemia uir- tutum mali rapiant, uehementer admiror, quaeque tu in iniustae confusionis ratio uideatur ex te scire desidero. M in us etenim mirarer, si misceri omnia fortuitis casibus crederem. Nunc stuporem
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ dicerẽt, deffensoꝵqz opera repudi¬
arẽt. ac se totõs accusatorib iudicib¬
q peruntterẽt suõ fit ut apud sapiẽtes
nullus prorsus odiolocus relinquatur
Nãm bonos quis insi stultissimꝰ oderit
malos uero odisse ⁊ atione caret nã
si uti corporũ langor Ita uiciositas
quedã est quasi morbus aiõrum cũ
egros corpore minime dignos odio
sed pocius miseratione iudicemus
multo magis non inseꝙͣdi sed mise¬
randi sunt Quoꝵ mẽtes omnilan¬
gore atrocior urget improbitas
uid. tantos uiuat excitare motꝰ¬
Et ꝓpria fatũ sollicitare manu
Si mortẽ petitis propinquat ipã
S põte sua uolucres nec remorat᷑ equos
Quos serpẽs leo tigris ursus aper
Dente petũt idẽse tamẽ ense petũt
An distant quia dissident qz mores
Imustas acies et fera bella mouẽt
Alteriusqz uolũt perire telis
N on est iusta satis seuicie ratio
Uis aptam meritis uicem referre
d ilige uire bonos et miserste mali s

Expanded text:
esse ducerent defensorumque operam repudiesse ducerent defensorumque operam repudiarent ac se totos accusatoribus iudicibusque permitterent. Quo fit ut apud sapientes nullus prorsus odio locus relinquatur. Nam bonos quis nisi stultissimus oderit? Malos uero odisse ratione caret. Nam si, uti corporum languor, ita uitiositas quidam est quasi morbus animorum, cum aegros corpore minime dignos odio sed potius miseratione iudicemus, multo magis non insequendi sed miserandi sunt quorum mentes omni languore atrocior urget improbitas. . Quid tantos iuuat excitare motuet propria fatum sollicitare manu? Si mortem petitis, propinquat ipsa sponte sua uolucres nec remoratur equos. Quos serpens, leo, tigris, ursus, aper dente petunt idem se tamen ense petunt. An distant quia dissidentque mores, iniustas acies et fera bella mouent alternisque uolunt perire telis? Non est iusta satis saeuitiae ratio. Vis aptam meritis uicem referre: dilige iure bonos et miseresce malis.