comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cutione rep̃hendens: dicebat. Mauũ meã
ponam suꝑos meum. Inmanu qͥppe oꝑatio
mnore locutio. ẽ Alanũ gͦ suꝑ os ponere
est: peccata locutionis. ꝑ uirtutem honi
sttmonium magistrũ gentium uocare.
qualit̾ scm̃ illud animal alis quattuor
innitat᷑ aspicere: exqͥb duab ad suꝑiora
euolat. duab uͦpenniᷤ corpꝰ c̃tegit: qͥa p̃ceri¬
ta quȩ egerat abscondit. Uideamus gͥ
quantus hunc amor ad celestia eleuet.
Alichi uiuere xp̃c. ẽ: & mori lucrum. Co¬
gnoscamus quanta spe ad suꝑiora tollit᷑
adhuc tinet. Castigo corpus meũ & Ser¬
uituti subitio: ne forte cũ aliis p̃dicaue¬
rim. ipse reꝓb efficiar. Cognos camus
si hunc mala fecis se penitet. Ego sũ¬
uocari apłs: quia ꝑsecutus sum eccłam
dĩ. Incuiꝰ uerbis qͥd aliud quã duritia nrȩ
m̃tis accusatͦ : Quia ipse plangit qđ
ante baptisma cõmiserat. nos uero & p
baptisma multa cõmisimus: & cam̃ fle¬

Expanded text:
cutione reprehendens, dicebat: Manum meam cutione reprehendens, dicebat: Manum meam ponam super os meum . In manu quippe operatio, in ore locutio est. Manum ergo super os ponere est peccata locutionis per virtutem boni jus rei testimonium magistrum gentium vocare, et qualiter sanctum illud animal alis quatuor innitatur aspicere, ex quibus duabus ad superiora evolat; duabus vero pennis corpus contegit, quia praeterita quae egerat abscondit. Videamus igitur quantus hunc amor ad coelestia elevet: Mihi vivere Christus est, et mori lucrum . Cognoscamus quanta spe ad superiora tollitadhuc timet: Castigo corpus meum, et servituti subjicio, ne forte, cum aliis praedicaverim, ipse reprobus efficiar . Cognoscamus si hunc mala fecisse poenitet: Ego cari apostolus, quia persecutus sum Ecclesiam Dei . In cujus verbis quid aliud quam duritia nostrae mentis accusatur? Quia ipse plangit quod ante baptisma commiserat, nos vero et post baptisma multa commisimus, et tamen fle
Abbreviated transcription (Latin):
indicis: tĩor ⁊ penitentia absc̾duni. In eo enĩqͥ
se peccasse meminert᷑. quia ꝑtimescunt¬
& deflent. quid aliud quam corpus
cooꝑiunt: qui peccata carnalia ꝑ suꝑ¬
ducta bona oꝑa adistricto examine
abscondunt: Scriptum quippe est. Be¬
at quoꝵ remisse sunt unqͥtates: & quoꝵ
tecta sunt peccata. Peccata enim tegimꝰ.
cum bona facta malis actib suꝑ poni¬
mus. Omne enim quod oꝑitur inferiꝰ
ponitur. & hoc unde oꝑitur. desuꝑ dii¬
citur. Quando gͦ ab dicamus mala
quȩ fecimus. & eligimus bona quȩ fa¬
ciamus: quasi tegimen ei rei suꝑducimꝰ :
quam erubescimus uidi. Quam libet enĩ
sci uiri inhac ad huc uita sint: habent
tam̃ quod ante dĩ ocłos oꝑire debeant: qͥa
omnino. ẽ. inpossibile. ut aut inoꝑe aut
in locutione aut incogitatione numquã
delinquant. Unde & beatꝰ iob: qui ꝑfecta
quidẽ hominib dixerat: dĩ cam̃ uocem
audiens. seq ipsum deipsa sua ꝑfecta lo¬

Expanded text:
judicis timor et poenitentia abscondunt. In eo enim quod judicis timor et poenitentia abscondunt. In eo enim quod se peccasse meminerunt, quia pertimescunt et deflent, quid aliud quam corpus cooperiunt? Qui facta carnalia per superducta bona opera a districto examine abscondunt. Scriptum quippe est: Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata . Peccata enim tegimus, cum bona facta malis actibus superponimus. Omne enim quod operitur, inferius ponitur; et hoc unde operitur, desuper ducitur. Quando ergo abdicamus mala quae fecimus, et eligimus bona quae faciamus, quasi tegimen ei rei superducimus, quam erubescimus videri. 6. Quamlibet enim sancti viri in hac adhuc vita sint, habent tamen quod ante Dei oculos operire debeant, quia omnino est impossibile, ut aut in opere, aut in locutione, aut in cogitatione nunquam delinquant. Unde et beatus Job, qui perfecta quidem hominibus dixerat, Dei tamen vocem audiens, seque ipsum de ipsa sua perfecta lo
Abbreviated transcription (Latin):
bantur desuꝑ. & iungebant᷑. duȩ uͦ tege¬
bant corpora eorum. Quid autẽ pennis
animalium. nisi ale nominantur: Qua
inre nobis diligenti ꝑscrucatione quȩ¬
rendum.ẽ. que sint quattuor pennę scõꝵ
ex qͥb duc suꝑius extensȩ iunguntur:
duȩ uͦ eoꝵ corpora c̃tegunt. Si enim ui¬
gilanter aspicimꝰ: quattuor. ẽe. uirtutes
inuenimꝰ. quȩ t̾renis actib omne pen¬
natum animal leuant. Infuturiᷤ uidelicet
amor & spes: dep̾teritis autem timor &
penicentia. Pennȩ gͦ sibimet iuncte su¬
perius extenduntur: quia scõrum m̃tẽ
electi ꝓculdubio & amant cȩlestia quȩ
contegunt: quia timor & penitentia
ab omnipotentis dĩ ocłis: eorum mala
p̃cĩta abc̃dt. Duc itaq ut dictũ ẽ. penne iungũt᷑
sursũ: ꝗͣdo amor ⁊ spes electoꝵ corda adsuꝑlora
eleuant: ⁊ ad celestia suspendii. Que aũt penne
tegt̃ corꝑa. ꝗͦ do eoꝵ mala p̾t̾ita. a c̃spec̾tu et̃ni

Expanded text:
bantur desuper et jungebantur, duae vero tegebantur desuper et jungebantur, duae vero tegebant corpora eorum. Quid autem pennae animalium nisi alae nominantur? Qua in re nobis diligenti perscrutatione quaerendum est quae sint quatuor pennae sanctorum, ex quibus duae superius extentae junguntur, duae vero eorum corpora contegunt. Si enim vigilanter aspicimus, quatuor esse virtutes invenimus, quae a terrenis actibus omne pennatum animal levant, in futuris videlicet amor et spes; de praeteritis autem timor et poenitentia. Pennae autem sibimet junctae superius extenduntur, quia sanctorum mentem econtegunt, quia timor et poenitentia ab omnipotentis Dei oculis eorum mala praeterita abscondunt. Duae itaque, ut dictum est, pennae junguntur sursum, quando amor et spes electorum corda adspendunt. Duae autem pennae tegunt corpora, quando eorum mala praeterita a conspectu aeterni
Abbreviated transcription (Latin):
ad cęlestia leuet᷑. Qͥ enĩ ꝑbona quȩ facit
tͣreuam głam c̃cupiscit: pennas suas &
faciem deorsũ depͥrimit. Hinc enim ꝑ
dum deferebut. Qd enim sunt Aliud
lacrimȩ orationis: nisi uictimȩ oblati¬
onis nrȩ : Sic̃ scͥptum est. Sacrificium
dõ spc̃ contribulatꝰ. Et sunt ñnulli qͥ
iccirto inp̃celam̃tis se afficiunt. ut aut
t̾rena cõmoda adqͥrant. aut hominib
scĩ ẽẽ. uideant᷑. Quid isti nsi uicaimas
inꝑfundũ deferunt: qui ꝑ hoc qđ in imo
sunt quȩ reqͥrunt: orationis sue sacrifici¬
um deorsum deponunt : Elecqi aucẽ qͥa
inbono oꝑ e omĩpotenti dõ placere appe¬
tunt: & ꝑc̃templationis gram̃ et̾nam
iam beatiudinem degusfare concupis¬
cunt. facies & pennas desuꝑ extendunt.
erat facies & pennȩ eorum extente desuꝑ
atq mox subiunctum.ẽ. hoc qđ ꝑtulimꝰ.
quia due pennę singłoꝵ iungeb antur
Ubi aꝑte intelligituꝵ: quia & extende¬

Expanded text:
ad coelestia levetur. Qui enim per bona quae facit ad coelestia levetur. Qui enim per bona quae facit terrenam gloriam concupiscit, pennas suas et faciem suam deorsum deprimit. Hinc etenim dum deferebant . Quid enim sunt aliud lacrymae orationis, nisi victimae oblationis nostrae? sicut scriptum est: Sacrificium Deo spiritus contribulatus . Et sunt nonnulli qui idcirco se in prece lamentis afficiunt, ut aut terrena commoda acquirant, aut hominibus sancti esse videantur. Quid isti, nisi victimas in profundum deferunt? Qui per hoc quod in imo sunt quae requirunt, orationis suae sacrificium deorsum deponunt. Electi autem qui et in bono opere omnipotenti Deo placere appetunt, et per contemplationis gratiam aeternam jam beatitudinem degustare concupiscunt, facies et pennas desuper extendunt. ies et pennas eorum extentas desuper atque mox subjunctum est hoc, quod protulimus, quia duae pennae singulorum jungebantur, ubi apte intelligitur quia et extende
Abbreviated transcription (Latin):
extente desuꝑ. facies & penne extente de¬
suꝑ describuntur: qͥa omis intencio oĩsq
c̃templatio scoꝵ̃ suꝑ se tendit: ut illud
possit adipisci: quod incelestib appetit.
Siue enu bono oꝑi: seu uͦ iniugilet
c̃templationi: cunc ueracit᷑ hoc quod agit
bonũ est: quãdo ei c̃placere c̃cupiscit aquo
est. Nam quibona agere uidetur: & ꝑhȩc
ñ dõ sed hominib placere desidat: inten¬
cionis suȩ faciẽ deorsum p̃mit. Et qui id¬
circo insacro eloqͥo ea quȩ diuinitatis sc̃
contemplat᷑: ut ꝑ hoc quod intellegit occui¬
pari ad questiones possit qͥa ñ dulcedine
quesite beagitudins satiari appecit. sed
doctus uiđi: iste nimirũ incellectus sui
pennas. desuꝑ ñ extendit: sed qm̃ sensus
sui uigilantiã int̾reno appetitu occii¬
pat. pennas quas sub leuare in altum
& qͥb subleuari ipse potuit inimis de mit¬
tit. Qua uire pensandum est ut omne
bouum quod. agitur: ꝑ intentionẽ sẽꝑ

Expanded text:
 4. Facies et pennae extentae desuper describuntur, quia omnis intentio omnisque contemplatio sanctorum super se tendit, ut illud possit adipisci quod in coelestibus appetit. Sive enim bono operi, sive vero invigilet contemplationi, tunc veraciter hoc quod agit bonum est, quando ei complacere concupiscit a quo est. Nam qui bona agere videtur, et per haec non Deo, sed hominibus placere desiderat, intentionis suae faciem deorsum pcirco in sacro eloquio ea quae divinitatis sunt contemplatur, ut per hoc quod intelligit, occupari ad quaestiones possit, qui non dulcedine quaesitae beatitudinis satiari appetit, sed doctus videri: iste nimirum intellectus sui pennas desuper non extendit. Sed quando sensus sui vigilantiam in terreno appetitu occupat, pennas quas sublevare in altum, et quibus sublevari ipse potuit, in imis deponit. Qua in re pensandum est, ut omne bonum quod agitur per intentionem semper
Abbreviated transcription (Latin):
bes magna. Peo quod uentꝰ aqͥlo constri¬
git infrigore. non ĩcongrue aqͥlonis noie.
torpor maligni sp̃c designatur. Quod esa¬
ias qͦq ꝓpħa cestat᷑: qͥ dixisse diabolum
denuntiat dicens. Sedebo iumonte testa¬
m̃ti: in laterib aqͥlo nis. Malignꝰ enĩ spc̃
montem testam̃t tenuit : qͥa iudaicũ po¬
płm qui legẽ acceꝑat. sibi inꝑfidiã subui¬
inmonde destam̃t diabolus p̾sidet. Qui
etiam inlaterib aqͥlonis sedet: qͥa m̃tes
hominũ frigidas possidet. Unde & spon¬
si uoce incantico cantcoꝵ dr̃. Surge aqͥ¬
lo & ueni auster. ꝑfla ortũ meũ. & flu¬
ent aromata illius. Cum enim iubente
multoꝵ noticiã uelut aromata defluan.
Recedente etẽnĩ aqͥlone. id ẽ. maligno spũ:
dum calefaciendo flauerit: statim defide¬
lium cordib aromata uirtutũ fluunt.
ꝓpħ̃a gͦ ea quȩ essent infinẽ uentã c̃spi¬
tiens. uenire abaqͥlone uentum turbinis

Expanded text:
 Pro eo, quod ventus Aquilo constringit in frigore, non incongrue Aquilonis nomine torpor maligni spiritus accipitur. Quod Isaias quoque testatur, qui dixisse diabolum denuntiat dicens: Sedebo in monte testamenti, in lateribus Aquilonis . Malignus spiritus montem testamenti tenuit, quia Judaicum populum, qui legem acceperat, sibi in perfidiam subjuin monte testamenti diabolus praesidet. Qui etiam in lateribus Aquilonis sedet, quia mentes hominum frigidas possidet. Pro eosi voce in Cantico canticorum dicitur: Surge, Aquilo, et veni, Auster, perfla hortum meum, et fluant aromata illius . Cum enim, jubente multorum notitiam velut aromata defluant. Recedente etenim Aquilone, id est maligno spiritdum calefaciendo flaverit, statim de fidelium cordibus aromata virtutum fluunt. Propheta ergo ea quae essent in finem ventura conspiciens, venire ab Aq
Abbreviated transcription (Latin):
reuertebantur cum incedent : sed unum¬
quodq ance faciem suam gradiebat᷑¬
Int̾ hec gͥ cousid̾are libet nos ad ista tc¬
tanda quid sumus. unde uenimus. &
usq ad quęsacri eloquii misteria ꝑscru¬
tanda subleuamur. Certe inantiqͣs pa¬
rentib urĩs cultores idolorum fuimus.
Unde hoc nobis: S impleuit redem̃¬
ptor humani generis quod ꝑ propħam
dixit. Et deserta inub̃tatem uersa: ad¬
uenȩ comedent. Hȩc quippe propħa¬
rum dicta deserta apud iudeos fuert
quia ꝑ incellectum misticum ea ex¬
colere inquirendo noluerunt. Nob̾ autẽ
inub̃tatem uersa sunt: quia iuxta histo¬
riam uisionis dicta. largiente dõ m̃ti
nrẽ sp̃italit̾ sapiunt. & iam ad uene co¬
medimus. quȩ ciues legis manduca¬
re noluerunt. Sint grẽ unigenito. sit
laus ȩt̾ne sapientiȩ : qui uiuit cũ patre

Expanded text:
revertebantur cum incederent, sed unumrevertebantur cum incederent, sed unumquodque ante faciem suam gradiebatInter haec igitur considerare libet nos ad ista tractanda qui sumus, et unde venimus, et usque ad quae sacri eloquii mysteria perscrutanda sublevamur. Certe in antiquis parentibus nostris cultores idolorum fuimus, Unde hoc nobis? Sed implevit Redemptor humani generis quod per prophetam dixit: Et deserta in ubertatem versa advenae comedent . Haec quippe prophetarum dicta deserta apud Judaeos fuerunt, quia per intellectum mysticum ea excolere inquirendo noluerunt. Nobis autem in ubertatem versa sunt, quia juxta historiam visionis dicta largiente Deo menti nostrae spiritaliter sapiunt, et jam advenae comedimus quae cives legis manducare noluerunt. Sint gratiae Unigenito, sit laus aeternae Sapientiae, qui vivit et re
Abbreviated transcription (Latin):
& iniquoꝵ lapsus conspiciens. semetipsũ
desꝑat. neq minc exercetur in bono
semue oꝑis. neq post reficit᷑ demu nere
iuste retributionis. Sunt u non nulli
qͥ bona qͥdẽ quȩ nouert᷑ oꝑantur: atq
hec oꝑantes meliora delib̾ant: sed re¬
tractantes meliora quȩ delib̾ant immu¬
tant. Et quidem bona agunt quȩ cę¬
ꝑant: sed ameliorib quȩ deliberauerãt
Succumbint. Hi nimirum aute hu¬
iana iudicia stare uidentur inoꝑe:¬
sed ante om̃ĩpotentis dĩ ocłos cecidunt
in delib̾atione. Unde fit plerũq ut bonũ opꝰ
eoꝵ minus dõ placeat. quia cũ pes m̃tis
in meliori gradii delib̾adionis incori¬
stant̾ ponitur: hoc ipsa cogitationis
inconstantia accusat. Sed qͦuia ꝑfecti
quiq magna se discretionis subtili¬
tate conspłtiunt. ne ad deteriora un¬
quam uel inoꝑe uł incogitatione dila¬
bantur: quantum cotidie ꝓficiant in¬
cessanter pensant recce dehis dr̃. Non

Expanded text:
et iniquorum lapsus conspiciens, semetipsum et iniquorum lapsus conspiciens, semetipsum desperat, neque nunc exercetur in bono semine operis, neque post reficietur de munere justae retributionis. Sunt vero nonnulli qui bona quidem quae nohaec operantes meliora deliberant, sed retractantes meliora quod deliberant immutant. Et quidem bona agunt, quae coeperant, sed in melioribus quae deliberaverant succumbunt. Hi nimirum ante humana judicia stare videntur in opesed ante omnipotentis Dei oculos ceciderunt in deliberatione, unde fit plerumque ut et bonum opus eorum minus Deo placeat, quia cum pes mentis in meliori gradu deliberationis inconstanter ponitur, hoc ipsa cogitationis inconstantia accusat. Sed quia perfecti quique magna se discretionis subtilitate conspiciunt, ne ad deteriora unquam vel in opere vel in cogitatione delabantur, quantum quotidie proficiant incessanter pensant, recte de his dicitur, « non
Abbreviated transcription (Latin):
torporem negligit: cũ sol iusticie iniu¬
dicio ueludꝰ inęstatȩ claruerit: m̃dicat
uitam sed ñ accipit: qͥa ꝓpt᷑ illã bona
oꝑari contempsit. Alius despecgᷤ carnis
desiduis cuncta relinquere: & om̃ipoten¬
tis dĩ se subdere seruitio ꝑtractat: se¬
seq ipsum restringere: sub ẽtinentie
& casticatis freno delib̾at. Sed cum¬
cecidisse alios etiam post castitatem cͣspicit:
hoc ipsum facere quod delib̾at ꝑtimescit.
fitq ut retro ꝑ cogitationem redeat. qui
ad anteriora respiciens: iam m̃tis gres¬
sib ad alta ibat. Dequo bene ꝑ salomo¬
nem dicitur. Qui obseruat uentum
ñseminat: & qui consid̾at nubes. nũꝗ
metet. Uenti quippe nomine malignus
sp̃c̃ qui m̃tẽ tẽp̃tatioĩb impellit: nubis
uero appellatione peccator ex pͥmit᷑. qui
temptationis impulfione cominouetur.
Qui gͦ adtendit uentum non seminat
& qui c̃sid̾at nubes nũꝗ̃ mecet: quia
is qui dep̃tatones maligni sp̃e mnetuers

Expanded text:
erari negligit, cum sol justitiae in judicio velut in aestate claruerit, mendicat vitam, sed non accipit, quia propter illam bona operari contempsit. Alius, despectis carnis desideriis, cuncta relinquere et omnipotentis Dei se subdere servitio pertractat, seque ipsum restringere sub continentiae et castitatis freno delibcecidisse alios etiam post castitatem conspicit, hoc ipsum facere quod deliberaverat pertimescit. Fitque ut retro per cogitationem redeat, qui ad anteriora respiciens jam mentis gressibus ad alta ibat. De quo bene per Salomonem dicitur: Qui observat ventum, non seminat; et qui considerat nubes, nunquam metet . Venti quippe nomine malignus spiritus, qui mentem tentationibus impellit; nubis vero appellatione peccator exprimitur, qui tentationis impulsione commovetur. Qui ergo 1200 attendit ventum, non seminat, et qui considerat nubes, nunquam metit, quia is qui tentationes maligni spiritus metuens,
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ꝑ ipsos sermo fit : ipsi loquunt᷑ de se.
ricate accestante quȩ dicit. Non enĩ uos
inuob̾. Hinc enĩ moyses ait. Frat moy sesuir
mitissimꝰ : suꝑ om̃s hoiẽs qͥ morabant᷑ int̾ra.
Qͥ enĩ ñdic̃ eram. sed erat: ꝓfecto aꝑte indi¬
cat. qͥa his qui ꝑ illum deillo loquebatur
tendicur. Recte gͦ & tamquã de alio dr̃

Expanded text:
 ipsos sermo fit, ipsi loquuntur de se, ritate attestante, quae dicit: « Non enim vos nc etiam Moyses ait: « Erat Moyses vir mitissimus super omnes homines qui morabantur in terra. » Qui enim non dicit eram, sed erat, profecto aperte indicat, quia is qui per illum de illo loquebatur,tenditur. Recte ergo et tanquam de alio dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
Is enim qͥ inactiia disposuit uita ꝑdura¬
re: adomino diis offertur. quando ap̃ di¬
catore suo antiquorũ patrum dictis im¬
buitur: qͥ nob̃ inuia omĩpotentis dñi
sac̾dotes fuerunt. atq ad osqum & po¬
stes tab̾ nacħ ducitur: ut de ingressii
cȩlestis habitacħ altius aliquid audiat
& trem̃di uidicii diem subtilit̾ agnos¬
cat. ne ꝑ bona oꝑa quȩ facit. place̾re
hominib appetat. Sicq auris eiꝰ subula
ꝑ foratur: dum mens illiꝰ timoris dĩ
Subtilitate ꝑcutitur: ut uerbi acumi¬
ne trane fixa ꝑ omne qđ agit nouerit
ingressum regni semꝑ actende. & qͥsi
ab hostio & poste tab̾nacłi ꝑforatam
aurẽ portare. Qui erit seruus inscłm:
ut. eẽ. post scłm lib̾ possit. In scło & enĩ
seruus ẽ: qͥ ꝑ actuiam uitã hominib:

Expanded text:
Is enim qui in activa disposuit vita perduraIs enim qui in activa disposuit vita perdurare, a Domino diis offertur quando a praedicatore suo antiquorum patrum dictis imbuitur, qui nobis in via omnipotentis Domini sacerdotes fuere. Atque ad ostium et postes tabernaculi ducitur, ut de ingressu aeterni tabernaculi altius aliquid audiat, et tremendi judicii diem subtiliter agnoscat, ne per bona opera quae facit placere hominibus appetat. Sicque auris ejus subula perforatur, dum mens illius timoris Dei subtilitate percutitur; ut et verbi acumine transfixa per omne quod agit noverit ingressum regni semper attendere, et quasi ab ostio et poste tabernaculi perforatam aurem portare. Qui erit servus in saeculum, ut esse post saeculum liber possit. In saeculum etenim servus est, qui per activam vitam homini
Abbreviated transcription (Latin):
Scis qđ dñstuus tollat᷑ ate: uxor uͦ serui
empticii filios & filias parit: quando bo
na accio fortes uł teneros fructus gene¬
rat. S ed mulier quȩ adño data. ẽ. eidẽ
dnõ cũ filiis remanet. ipse uͦ seruus exit¬
cũ uestitu fuo: quia bona ac̾tio uł eiusdẽ
bone actionis fructus. p̾dicatoris merce¬
h reputantur: ipse uͦ indesiđii sui inten¬
tione ꝑdurans: ꝑ suꝑnam gram̃ ad con¬
templationem lib̾ egredituꝵ. Qđ si dix¬
erit seruus diligo dnm̃ meũ. & uxorem
ac libos: non egrediar liber. Seruus
dominum suum diligit: quando p̃dica¬
toris uerba sollicita m̃te custodit. Uxorẽ
quoq amans. & lib̃os: liber egredi recu¬
sat. quando actiuam uitã eiusq fructͥ
diligens transire ad cͣtemplatiuam ñ
uult : qͥa bona se oꝑa hab̾e inniruuste¬
rii sui seruitute consicderans: a lib̾tatis
qͥete recusat recede. Sed offerat eũ dñs
diis: & applicet᷑ ad ostium & postes. & ꝑforet
aurem eius subula: ut sit ei seruus inscła.

Expanded text:
Scis quod Dominus tuus tollatur a te ? Uxor vero servi emptitii filios et filias parit, quando ei bona actio fortes vel tenuiores fructus generat. Sed mulier quae a Domino data est, eidem Domino cum filiis remanet; ipse vero servus cum vestitu suo exit, quia bona actio, vel ejusdem bonae actionis fructus praedicatoris mercede reputantur. Ipse vero in desiderii sui intentione perdurans, per supernam gratiam ad contemplationem liber egreditur. Quod si dixerit servus: Diligo dominum meum, et uxorem, ac liberos, non egrediar liber. Servus dominum suum diligit, quando praedicatoris verba sollicita intentione custodit. Uxorem quoque amans et liberos, liber egredi recusat, quando activam vitam ejusque fructum diligens, transire ad contemplativam non vult, quia bona se opera habere in ministerii sui servitute considerans, ad libertatis quietem renuit transire. Sed offerat eum Dominus diis, et applicetur ad ostium et postes, et perforet aurem ejus sabula, ut sit ei servus in saeculum.
Abbreviated transcription (Latin):
contemplatioi̾s sue ocłos boni oꝑis pedẽ
poniunt & sqͥs itaq iam ante faciẽ suã
ambulare. decreuerit: magna ei c̃sidati¬
oue pensandũ est: quod alit̾ retro respicit᷑
exoꝑe. atq alit̾ excogitatione. Stͣ enim
conscii. multa exhisquȩ possident egenis
distribuere ꝑtractant: ut culpas suas
ante dĩ ocłos miscdiȩ uiscerib redimant.
Iamq hȩc oꝑari inchoant: & plerumq
cum oꝑantur. pauꝑtatis timor eorum
animum c̃cutit. atq tmĩtes ne egeant.
erga egentes tenaces fiunt: seseq ab ea
quam ceꝑant bona oꝑagone suspen¬
dunt. Hininiirũ incedentes reuersi sunt.
qͥa ante faciem suam ambulare noluert᷑
Contra quos. recce ꝑsalomonẽ dr̃. ꝓpt̃¬

Expanded text:
contemplationis suae oculis boni operis pedem contemplationis suae oculis boni operis pedem ponunt. 18. Quisquis itaque jam ante faciem suam ambulare decreverit, magna ei consideratione pensandum est quod aliter retro respicitur ex opere, atque aliter ex cogitatione. Sunt etenim rum suorum conscii, multa ex his quae possident egenis distribuere pertractant, ut culpas suas ante Dei oculos misericordiae visceribus redimant. Jamque haec operari inchoant, et plerumque cum operantur paupertatis timor eorum animum concutit, atque, timentes ne egeant, erga egentes tenaces fiunt, seseque ab ea quam coeperunt bona operatione suspendunt. Hi nimirum incedentes reversi sunt, quia ante faciem suam ambulare noluerunt. Contra quos recte per Salomonem dicit
Abbreviated transcription (Latin):
fructust̾ram sui cordis aꝑire. Sed retro pꝰ
aratrum aspicit: qui post exordia boni
opis admala reu̾tit᷑ quȩ reliquit. Qđ qͥa
clectis dĩ mimine contingit: recte nc̃ ꝑ
ꝑ pħam dicit᷑. Non reu̾tebant᷑ cum ince¬
dent. Quicur ñ reuertantur: indicat cũ
sub iungit. Unũ qđq ante faciem suam
gradiebatur. Ante nos enim et̾na sunt
post nos cemporalia quia & illa ꝑgen¬
tes inuenimus : & ista recedentes. quasi
post dorsum relinquimus. Unde & mag¬
num illuo pennatũ animal dicebat. qͣs
usq adcel t̾cii secrita uolauierat. Unuĩ¬
u que retio oblitus: inea quȩ sunt ance
ex tendens me: sequor ad palmam suꝑne
uocationis. In anteriora & eium extentus
eorum quȩ retro sunt oblitus fuerat:
quia temiporalia. despiciens sola quȩ
sunt. et̾na requirebat. Ante faciem gͦ
suam gradiunt᷑ scã animalia: quia e
ea que reliquerunt nullo iã appetitu re¬
pitiunt. & inęt̾ius quȩ appetunt. sub

Expanded text:
fructus terram sui cordis aperire. Sed retro post fructus terram sui cordis aperire. Sed retro post aratrum aspicit, qui post exordia boni operis ad mala revertitur quae reliquit. Quod quia electis Dei minime contingit, recte nunc per prophetam dicitur: Non revertebantur cum incederent. 17. Qui cur non revertantur indicat cum subjungit: Unumquodque ante faciem suam gradiebatur. Ante nos enim aeterna sunt, post nos temporalia, quia et illa pergentes invenimus, et ista recedentes quasi post dorsum relinquimus. Unde et magnum illud pennatum animal dicebat quod usque ad coeli tertii secreta volaverat: Unu sunt oblitus, in ea quae sunt ante extendens me, sequor ad palmam supernae vocationis . In anteriora etenim extentus, eorum quae retro sunt oblitus fuerat, quia, temporalia despiciens, sola quae sunt aeterna requirebat. Ante faciem ergo suam gradiuntur sancta animalia, quia et ea quae reliquerunt nullo jam appetitu respiciunt, et in aeternis quae appetunt sub
Abbreviated transcription (Latin):
sal: & pacẽ habete uit̾ uos. Peuna gͦ ani¬
ialium alteriꝰ ad alcerum iungitur. qa
scoꝵͣ p̃dicatoꝵ uirtꝰ atq sapientiã uicis¬
sim sibi incaritatis atq concordiȩ pace
sotiatur. Penna autem alterius ab alte¬
ro dunsa. ẽet: si in hoc quod unusquisq
in sapientiã euolat. Hab̃e pacem cum
altero recusaret. Sequit᷑. Non reuerteban¬
turcum incedent: sed unum quodq an¬
te faciem suam gradiebatur. Pennata
animalia: uidelicet p̃dicatores scĩ. cum
incedunt minimȩ reuercunt᷑. quia sic
at̾renis actib ad spĩtalia ꝑtranseunt.
ut ad ea quȩ reliquert̾. ulteriꝰ uullate¬
nus reflectantur. Quasi enim ꝑquan¬
dam uiam eis incedere est: m̃te ire sẽꝑ
ad meliora. Qͦ contra de reꝓbis dicitim.
quia reuersi sunt corde inegyptum.
& ꝑ semetipsam ueritas dicit. Nemo
mittens manũ suã maratrũ & aspici¬
ens retro: aptus est regno dĩ. Al anum
quippe inaratrũ mittere . ẽ: quas ꝑ quẽ¬
dam cõpunctionis uomerẽ. ad ꝓferendos

Expanded text:
os . Penna ergo animalium alterius ad alterum jungitur: quia sanctorum praedicatorum virtus atque sapientia vicissim sibi in charitatis atque concordiae pace sociantur. Penna autem alterius ab altero divisa esset, si in hoc quod unusquisque in sapientiam evolat, habere pacem cum altero recusaret. Sequitur: Non revertebantur cum incederent, sed unumquodque ante faciem suam gradiebatur. » Pennata animalia, videlicet praedicatores sancti, cum incedunt minime revertuntur, quia sic a terrenis actibus ad spiritalia pertranseunt, ut ad ea quae dereliquerint ulterius nullatenus reflectantur. Quasi enim per quamdam viam eis incedere, est mente ire semper ad meliora. Quo contra de reprobis dicitur quia reversi sunt corde in Aegyptum . Et per semetipsam Veritas dicit: Nemo mittens manum in aratrum, et aspiciens retro, aptus est regno Dei . Manum quippe in aratrum mittere est quasi per quemdam compunctionis vomerem ad proferendos
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ a sinistris eiꝰ fuisse describit᷑. Ipsi nãq
euangelistȩ scĩ de eiꝰ natiuitate gauisi
sunt᷑: de eius resurrectione c̃firmati.
qͥ de eiꝰ passione fuerant contristati
Homo gͦ & leo eis adextris. ẽ: qͥa re¬
demptoriᷤ nr̃i eos incarnatio uiuifica¬
uit: resurrectio c̃firm auit. Sed uitulus
asiistris: qͥa mors illiꝰ eos ad mom̃tũ tẽ¬
poris in infidelitate ꝓstrauit. Iure autem
locus aquile ñ uxta sed desuꝑ eẽ. descri¬
bitur: quia siue ꝑ hoc quod eius ascensi¬
onem signat: seu qͥa uerbũ patris diñ
apud patrem. eẽ. denuntiat: suꝑ euã¬
głistas cȩteros uirtute contemplatiois
ęxcieuit. Cum qͥb & si simul de eiꝰ dĩtate
loqͥt᷑: hanc tam̃ omĩb subciliꝰ c̃cemplat᷑.
S s aquila cum trib aliis adiunc̾ta
quattuor animalia. eẽ. memorantur.
mirum quomodo desuꝑ ipsoꝵ quattuor
eẽ. describitur. nis qͥa ioħs ꝑ hoc qđ

Expanded text:
vero a sinistris eis fuisse describitur. Ipsi namque vero a sinistris eis fuisse describitur. Ipsi namque evangelistae sancti de ejus humanitate gavisi sunt, de ejus resurrectione confirmati, qui de ejus passione fuerant contristati. Homo ergo et leo eis a dextris est, quia Redemptoris nostri eos incarnatio vivificavit, resurrectio confirmavit. Sed vitulus a sinistris: quia mors illius eos ad momentum temporis in infidelitate prostravit. Jure autem locus aquilae non juxta sed desuper esse describitur, quia sive per hoc, quod ejus ascensionem signat, seu quia verbum Patris Deum apud Patrem esse denuntiat, super evangelistas caeteros virtute contemplationis excrevit; cum quibus etsi simul de ejus Deitate loquitur, hanc tamen omnibus subtilius contemplatur. Sed si aquila cum tribus aliis adjuncta, quatuor animalia esse memorantur, mirum quomodo desuper ipsorum quatuor esse describitur, nisi quia Joannes per hoc quod
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ. ꝑhibet᷑. Neq enĩ sine ammiratioẽ
est. cur duo illa adextris. & unum
hoc eẽ. asinistris. dr̃. Et rursũ querendũ
cur aquila non adextris uł sinistris. sed de¬
suꝑ ipsoꝵ quattuor esse memorat᷑. Duas
itaq nob̾ questiones obicimus: quas opor¬
tet ut aꝑience dnõ dissoluamus. Homo
gͥ & leo adextris: uitulus uͦ asmistris
eẽ. ꝑhibetur. Adextris & eium lȩta: asini¬
stris asinis cristia habemꝰ. Unde & siui¬
strum nob̃ eẽ. dicimus: hoc qđ aduer¬
sum. eẽ. deputamus. Et sic̃ p̃fat sumus
ꝑ hominem incarnatio. ꝑuitulum pas¬
sio: ꝑ leonem uͦ auctoris ur̃i resurrecgo.
designat᷑. De incarnatione autẽ unige¬
nit filii qua redempti sumꝰ om̃s elecq
lȩtati sunt: demorte uero illiꝰ ipsi elec
resurrectione gauisi sunt. Quia gͦ eiꝰ
& natiuitas & resurrectio lȩticiam
discipłis p̃buit: quos eius passio contri¬
stauit: homo & leo adextris: iutulus

Expanded text:
esse perhibetur: neque enim sine admiratione esse perhibetur: neque enim sine admiratione est, cur duo illa a dextris et unum hoc esse a sinistris dicitur. Et rursus quaerendum cur aquila non a dextris vel a sinistris, sed desuper ipsorum quatuor esse memoratur. Duas itaque quaestiones nobis objecimus, quas oportet ut aperiente Domino dissolvamus. Homo igitur et leo a dextris, vitulus vero a sinistris esse perhibetur; a dextris enim laeta, a sinistris vero tristia habemus. Unde et sinistrum nobis esse dicimus hoc, quod adversum esse deputamus: et sicut praefati sumus per hominem incarnatio, per vitulum passio, per leonem vero auctoris nostri resurrectio designatur. De incarnatione autem unigeniti Filii, qua redempti sumus, omnes electi laetati sunt. De morte vero illius ipsi electresurrectione gavisi sunt. Quia ergo ejus et nativitas et resurrectio laetitiam discipis, vitulus
Abbreviated transcription (Latin):
solis radus intendit. Dis itaq qͥ inratioẽ
ꝑ fectus ẽ: homo est. Et quĩ semetipsũ ab
huiꝰ mũdi uoluntate mortificat: uitul ẽ.
Qͥauͦ ipsa sui spontanea mortificatioẽ.
contra aduersa omiã fortitudinem secu¬
ritatis habet̃ unde scͥptum ẽ. iustus aut̃
quasi leo confidens: absq t̾rore erit:
leo est Quia uͦ subtilit̾ contemplatur.
ea quę cęlestia atq etͣna sunt: aqͥla
est. Igitur qm̃ iustus quisq ꝑ rationẽ
homo. ꝑ sacrificiũ mortificatioĩs sue ui¬
tulus. ꝑ forcitudinẽ securitatis leo. ꝑ
cͣtemplacionẽ uͦ efficit᷑ aqͥla: recte ꝑ
hec scã animalia signari unusquisq:
ut ea quȩ de quattuor aninralib dic¬
ta sunt: ꝑcinere qͦq etiam ad ꝑfecto¬
rum singłos demonstremus. Sed ma¬
gna nobis de eisdẽ euangelistis & scĩs
p̾dicatorib questio oritur. cur homo
& leo adextris ipsorum quattuor. ui¬
tulus u̾ asinistris ipsorum quattuor

Expanded text:
solis radiis intendit. Omnis itaque qui in ratione solis radiis intendit. Omnis itaque qui in ratione perfectus est, homo est. Et quoniam semetipsum ab hujus mundi voluptate mortificat, vitulus est. Quia vero ipsa sua spontanea mortificatione contra adversa omnia fortitudinem securitatis habet, unde scriptum est: Justus autem quasi leo confidens absque terrore erit , leo est. Quia vero sublimiter contemplatur ea quae coelestia atque aeterna sunt, aquila est. Igitur quoniam justus quisque per rationem homo, per sacrificium mortificationis suae vitulus, per fortitudinem scontemplationem vero efficitur aquila, recte per haec sancta animalia signari unusquisque ut ea quae de quatuor animalilibus dicta sunt, pertinere quoque et ad perfectorum singulos demonstremus. Sed magna nobis de eisdem evangelistis et sanctis praedicatoribus quaestio oritur, cur homo et leo a dextris ipsorum quatuor, vitulus vero a sinistris ipsorum quatuor
Abbreviated transcription (Latin):
uitium omipotentis dĩ uenerint: dis¬
cunt. Qui gͦ oꝑationẽ bonã & pͥus quã
ad dĩ seruitiũ ueniret habe studuit.
hebreus seruus cũ uxore emptus. ẽ. Et
plerumq is quitalis.ẽ. potest ad c̃tem¬
platiã uitã transire : & tam̃ acciuã
ñ deserere. Unde & illic subdit᷑. Si habets
uxorẽ: & uxor egrediat᷑ simul cũ eo. Cũ
eo enĩ ad lib̾tate᷑ & uror egredit᷑ : qnͣdo
is qͥ ad cͣtem placionem ꝑuenit. etiam
foris accionem bonioꝑis qua ꝑdesse pos¬
sit aliis nonrelinquit. Sin autem domi¬
nus dederit illi uxorem & peꝑerit fi¬
lios & filias: mulier & lib eius erunt

Expanded text:
vitium omnipotentis Dei venerint, disvitium omnipotentis Dei venerint, discunt. Qui ergo operationem bonam et priusquam ad Dei servitium venerit habere studuit, Hebraeus servus cum uxore emptus est. 12. Et plerumque is qui talis est potest ad contemplativam vitam transire, et tamen activam non desereregrediatur simul. Cum eo enim ad libertatem et uxor egreditur, quando is qui ad contemplationem pervenit etiam foris actionem boni operis qua prodesse possit aliis non relinquit. 1197 Sin autem Dominus dederit illi uxorem, et pepererit filios et filias, mulier et liberi ejus erunt
Abbreviated transcription (Latin):
nens scłm m̃te tñseamꝰ Seruus uͦ hebreus
emptꝰ sȩrannis seruire p̃cipit᷑. itai u
scptimo lib exeat gratis. Quid em̃ ꝑse
nariũ numerũ. nisi actiue uide ꝑfecdo
designat᷑: Qͥd ꝑseptenarium. nis i ẽtem¬
platiua expͥmitur: Sex gͥ annis seruit.¬
lib̾tatem transit. Et notandum quod
gratis liber egreditur: qͥa hii qui post¬
quam oiã fecerint dicunt se inutiles ser¬
uos: eis ꝓculdubio sic̃ ipsa actiua fuit
ex inunere: ita erit ex grã etiam c̃tẽpla¬
tiua. Cum quali ueste̾ intrauerit: cũ tal
exeat. qͥa omĩno necesse. ẽ: ut unusqͥsq nrm̃¬
in hoc qđ incipit ꝑseueret. atq usq ad
finem oꝑis inea quam inchoauit inten¬
tione ꝑduret. Ille quippe bene ad c̃tem¬
platiuam transit: qͥ inactiua uita indẽ¬
tionis sue uestem ad deceriora ñmuta¬
uerit. Et sunt non nulli qui pͥus quã
omĩpotentis dĩ seruitio inscã conu̾satio¬
ne socientur: iam bona oꝑari diligunt.
Sunt uͦ alii: qͥ bona oꝑa post quã ad ser¬

Expanded text:
nens saeculum mente transeamus. Servus vero Hebraeus emptus sex annis servire praecipitur, ita ut in septimo liber exeat gratis. Quid enim per senarium numerum nisi activae vitae perfectio designatur? quid per septenarium nisi contemplativa exprimitur? Sex ergo annis servit, etlibertatem transit. Et notandum quod gratis liber egreditur, quia ii qui postquam omnia fecerint dicunt se inutiles servos , eis procul dubio sicut ipsa activa fuit ex munere, ita erit ex gratia etiam contemplativa. Cum quali veste intraverit, cum tali exeat, quia omnino necesse ein hoc quod incipit perseveret, atque usque ad finem operis in ea qua inchoavit intentione perduret. Ille quippe bene ad contemplativam transit, qui in activa vita intentionis suae vestem ad deteriora non mutaverit. Et sunt nonnulli qui priusquam omnipotentis Dei servitio in sancta conversatione socientur, jam bona operari diligunt. Sunt vero alii qui bona opera, postquam ad ser
Abbreviated transcription (Latin):
potest facere: pena magisquã uirtꝰ est. Sed
qui prudent̃ intelligit qđ agat. & fortit̃
agit qđ intellexerit: iã ꝓculdubio iustꝰ. ẽ
Sed eiꝰ iticiã tẽꝑantia sequi debet: qͥa ple¬
rumq iticia si modum ñ habet incrudel¬
tatem cadit. Ipsa gͦ iusticia uere ĩticia est.
que se demꝑantiȩ freuo modat᷑ ut inzelo
quo quisq feruet sit etiam temꝑans:
ne si plus ferueat ꝑdat iusticiã cuiᷤ
seruare mođdamina ignorat. Duȩ aut̃ st̃¬

Expanded text:
potest facere poena magis quam virtus est. Sed potest facere poena magis quam virtus est. Sed qui prudenter intelligit quod agatur, et fortiter agit quod intellexerit, jam procul dubio justus est. Sed ejus justitiam temperantia sequi debet, quia plerumque justitia si modum non habet in crudelitatem cadet, ipsa ergo justitia vere justitia est, quae se temperantiae freno moderatur, ut in zelo quo quisque fervet sit etiam temperans, ne si plus ferveat perdat justitiam, cum servare moderamina ignorat. Duae autem s
Abbreviated transcription (Latin):
mrum replentur. E ciã nc̃ multoꝵ corda quȩ
pͥus fuerant uacua uascula unguento sp̃c
plena sunt: que ex paucitate olez solummodo
infusa uidebantur. Quod dum aliis atq
alus dat᷑: & ab audicorib fides accipit᷑ erep¬
ta muller uidelicet scã eccła s subcredicoris
sui iam debico nontenet᷑. Sequit᷑. Et ianꝰ
hoĩs subpennis eoꝵ inquattuor partes. Posst̃
hoc in loco quattuor partes. regiones quãt¬
tuor mundi accipi. Scilicet oriens. occidens.
ctore dõ incunctis mund partib ẽ. egressa¬
Possumꝰ etiã ꝑ quattuor partes pͥncpales. iiii¬
untur. Uidelicet prudentiã. fortitudinem.
iusticiã. atq temꝑantiã. Quas nimirũ uirtu¬
tes tc̃ ueracit᷑ accipimꝰ cum earum ordinẽ
custodimꝰ. Prima quippe prudentia. scda
forcitudo. t̾cia it̾icia: quarta tẽꝑanqa est
Quid enĩ ꝓ clesse potest prudentia. s forti¬
tudo desit : Scire & enim cuiquã qđ non

Expanded text:
mum replentur. Et multorum jam nunc corda, quae mum replentur. Et multorum jam nunc corda, quae prius fuerant vacua vascula, unguento spiritus plena sunt, quae ex paucitate olei solummodo infusa videbantur. Quod 1195 dum aliis atque aliis datur, et ab auditoribus fides accipitur, Sareptana mulier, videlicet sancta Ecclesia, sub creditoris suis sub pennis eorum in quatuor partes. « Possunt hoc in loco quatuor partes regiones quatuor mundi accipi. Scilicet, oriens, occidens, ctore Deo, in cunctis mundi partibus est egressaPossumus etiam per quatuor partes, principales qprudentiam, fortitudinem, justitiam atque temperantiam. Quas nimirum virtutes tunc veraciter accipimus, cum earum ordinem custodimus. Prima quippe prudentia, secunda fortitudo, tertia justitia, quarta temperantia est. Quid enim prodesse potest prudentia, si fortitudo desit? Scire etenim cuiquam quod non
Abbreviated transcription (Latin):
lingue. Cui rei bene ẽcinit. faecũ inuidua
ab heliseo ꝓpħa miracłm: quȩ ne duos filioᷤ
auferente creditore amitteret. ꝓpħe dictis o¬
bediuit: & ex eo qđ parũ olei habebat. ꝑulasa
uacua effũdit. Que cuncta post usq ad
sũmum repleta st᷑: & exeorũ repletione nui¬
lier a creditoriᷤ sui debito ẽ. soluta Quȩ uide¬
licet mulier quam aliã nisi scam̃ ȩccłam
signat. duoꝵ popłoꝵ idẽ. iudaici & gentilis
quas duoꝵ filioꝵ matrẽ. quȩ pͥus exꝑu̾so¬
oꝑe ꝑcallidi spc̃ ꝑsuasionẽ. qͥs quẽdam
peccat nũmum acreditore acceꝑat. & duo ᷤ
quos infide genuit amittere filios tunebat:
S ꝓphedie uerbis idẽ. scͥpture sacrȩ p̃cep¬
tis obediens: ex paruo qđ habebat olei uasa
uacia infudit: quia dum abumiꝰ ore
doctoris parum qͥd deamore diuinitatis
multoꝵ uacue m̃tes audiunt: exuberante
grã unguenti dium amoris usq ad sum¬

Expanded text:
linguae. Cui rei bene concinit factum in vidua linguae. Cui rei bene concinit factum in vidua ab Elisaeo propheta miraculum, quae, ne duos filios auferente creditore amitteret, prophetae dictis obedivit, et ex eo quod parum olei habebat, per vasa vacua effudit, quae cuncta post usque ad summum repleta sunt, et ex eorum repletione mulier a creditoris sui debito est soluta . Quae videlicet mulier quam aliam nisi sanctam Ecclesiam signat, duorum populorum, id est Judaici et gentilis, quasi duorum filiorum matrem? Quae prius ex callidi spiritus persuasionem quasi quemdam peccati nummum a creditore acceperat, et duos quos in fide genuit amittere filios timebat. Sed prophetae verbis, id est Scripturae sacrae praeceptis, obediens, ex parvo quod habebat olei vasa vacua infudit, quia dum ab unius ore doctoris parum quid de amore Divinitatis multorum vacuae mentes audiunt, exuberante gratia, unguento divini amoris usque ad sum
Abbreviated transcription (Latin):
sub ciles ualdȩ & denues st̃. qͥa cũ p̃dicatorẽ
scĩ decelest patria loquunt᷑. ñ tantũ ualeũ
aꝑire uerbo: quantũ possunt arde desidio.
ueniunt qͥa decelesti patria in eoꝵ uoce uix
tenue aliquid cognoscit᷑: quod tam̃ ab eis
nͣtenuit᷑ auiat᷑. Neq enim celestem głã aut
tantũ uide sufficiunt quantũ est: aut tan¬
tum loqͥ p̾ualent quantũ uident. Candens
gͦ es scintillas ꝓicit: qnͣdo uix tenuit᷑ p̃dicator
loqui sufficit᷑. hoc unde ipse fortit̃ ignescit.
Diuina autem piecate agit᷑ ut ex 6ͦ ipsis
scintillis tenuissimis audientis animus inflã¬
met᷑: quia st̃ quidan quidũ parua audiunt
maiori desid̾io replentur: & inde ꝑfecte in
d̃ amore ardent. unde uux tenuissimas
u̾boꝵ scintillas acceꝑunt. Uerbum quippe
pdicatioĩs: sem̃ incorde audientis. ẽ. Et̃ au¬
ditor bonꝰ uide ꝓfert post modũ magnã
messe scientiȩ: unde parũ pͥus acceꝑat sem̃

Expanded text:
subtiles valde et tenues sunt. Quia cum praedicatores subtiles valde et tenues sunt. Quia cum praedicatores sancti de coelesti patria loquuntur, non tantum valent aperire verbo, quantum possunt ardere desiderveniunt, quia de coelesti patria in eorum voce vix tenue aliquid cognoscitur, quod tamen ab eis non tenuiter amatur. Neque enim coelestem gloriam aut tantum videre sufficiunt quantum est, aut tantum loqui praevalent quantum vident. Candens ergo aes scintillas projicit quando vix tenuiter praedicator loqui sufficit hoc unde ipse fortiter ignescit. Divina autem pietate agitur ut ex ipsis scintillis tenuissimis audientis animus inflammetur, quia sunt quidam qui dum parva audiunt majore desiderio replentur; et inde perfecte in Dei amore ardent, unde vix tenuissimas verborum scintillas acceperunt. 6. Verbum quippe praedicationis semen in corde audientis est. Et auditor bonus inde profert postmodum magnam messem scientiae, unde parvum prius acceperat semen
Abbreviated transcription (Latin):
patrum p̾cedentium. sic̃ uxta litcerã in¬
ueniunt unitantur: modo quedam quȩ
uxta historiã imitanda non sunt spĩta¬
liter intelligunt. & ad ꝓuectum tenduñ.
Qͥad gͦ aliud p̃dicatores scĩ iusuo oꝑe nisi
ipede ungulam findunt: Dequib
ad huc apte subdit᷑. Et scintille quasi
aspec. tus eris candentis. Aeris metallũ:
ualde sonosum. ẽ. & recte uoces p̃dicã¬
tium ęri comparant᷑: qr inomne tram
exiuit sonꝰ eorum. & infines orbis t̾rȩ
uerba eorum. Benę autem es candens dr̃:
qͥa uita p̃dicantium sonat & ardet. Ar¬
det enim desidio: sonat uerbo. Es gͦ can¬
dens: est p̃dicatio accensa. Sed de can¬
dente ere scintille ꝓdeunt: qͥa de eoꝵ
ex hortatioib uba flãmantia ad aures
audientium ꝓcedunt. Recte autẽ p̃dica¬
torum uerbã scintillȩ appellata sunt. qͥa
eos quos incorde detigerint. incendunt.
Confiderandũ qͦq est: quod scintillȩ

Expanded text:
patrum praecedentium, sicut juxta litteram inpatrum praecedentium, sicut juxta litteram inveniunt, imitantur, modo quaedam quae juxta historiam imitanda non sunt, spiritaliter intelligunt, et ad profectum tendunt. Quid aliud praedicatores sancti in suo opere, nisi in pede ungulam findunt, de quibus adhuc aperte subditur: « Et scintillae quasi aspectus aeris candentis. » Aeris metallum valde sonorum est. Et recte voces praedicantium aeri comparantur, quia « in omnem terram exivit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum . » Bene autem aes candens dicitur, quia vita praedicantium sonat et ardet. Ardet enim desiderio, sonat verbo. Aes ergo candens est praedicatio accensa. Sed de candente aere scintillae prodeunt, quia de eorum exhortationibus verba flammantia ad aures audientium procedunt. Recte autem praedicatorum verba scintillae appellatae sunt, quia eos quos in corde tetigerint, incendunt. Considerandum quoque est quod scintillae
Abbreviated transcription (Latin):
in eisdẽ scĩs p̾dicatorib uitȩ grauitas
fortitudo atq discretio monstraretur:
recte sub iungitur. Planta pedis eorum.
planta pedis uituli. Quia enim p̾dicato¬
res scĩ boum nomine designantur. do¬
cet paulus apl̃s legis testimoniũ expo¬
tuli: scilicet mature incedens & fortis
& diuisa: quia unusqͥsq p̾dicator &
uenerationem habet in maturitate. &
fortitudinem inoꝑe: & diuisionẽ ungule
indiscredione. Non enim facile p̃dicatio
eius accipit᷑. sileuis in morib ẽẽ. uideat᷑.
& nulla erit maturitatis ostenfio: si
contra aduersa omiã non affucrit oꝑis
fortitudo. Uirtutis autẽ mericũ ipsa for¬
titudo oꝑis amittit: si discretio intellec¬
tus non fuerit. Eoce enim sacrã scͥp¬
curam legimus. Si omnia ad litterã
sentiamus: uirdutẽ discretionis amisimꝰ
Si omiã ad spĩtalem allegoriã duci¬
mus: similit᷑ indiscretionis stulticia
ligamur. Legunt enĩ sacra eloqͥa p̃dica¬
tores sc̃i: & aliquando inhistoria lideram

Expanded text:
avitas, fortitudo atque discretio monstraretur, recte subjungitur: « Et planta pedis eorum quasi planta pedis vituli. » Quia enim praedicatores sancti boum nomine designantur, docet Paulus apostolus, legis testimonium expotuli, scilicet et mature incedens et fortis et divisa. Quia unusquisque praedicator et venerationem habet in maturitate, et fortitudinem in opere, et divisionem ungulae in discretione. Non enim facile praedicatio ejus accipitur, si levis in moribus esse videatur. Et nulla erit maturitatis ostensio, si contra adversa omnia non adfuerit operis fortitudo. Virtutis autem meritum ipsa fortitudo operis admittit, si discreta in intellectu non fuerit. Ecce enim sacram Scripturam legimus, si omnia ad litteram sentiamus, virtutem discretionis amittimus, si omnia ad spiritalem allegoriam ducimus, similiter indiscretionis stultitia ligamur, legunt enim sacra eloquia praedicatores sancti et aliquando in historia litteram
Abbreviated transcription (Latin):
malia subtilit᷑ describuntur.
ut hec euangłistarum significa¬
re ꝑsonas. ipsa nob̾ subtilitas
descriptionis aꝑiat. nic hilq sermo dĩ
nrõ intellectui dubietatis relinquat.

Expanded text:
malia subtiliter describuntur, ut per haec Evangelistarum significari personas ipsa nobis subtilitas descriptionis aperiat, nihilque sermo Dei nostro intellectui dubietatis relinquat.
Abbreviated transcription (Latin):
bene pͥus oꝑetur. Sine contemplatiua gͦ ui¬
ta int̾re possunt ad cęlestem patriam: qͥ
bona quȩ possunt oꝑari ñneghgunt.
Sine actiua autem intͣre non possunt:
sinegligunt bona oꝑari quȩ possunt.
Illa gͦ innecessitate: hec inuoluntate :
Illa inseruitute: ista inlib̾tate. Hinc est
enim qđ ad moy sen dr̃. Si emeris seruũ
ebreũ. sex annns seruiet tͥ: inseptuno e¬
gredietur lib̃ gratis. Cum quali ueste ĩ¬

Expanded text:
bene operetur? Sine contemplativa ergo vibene operetur? Sine contemplativa ergo vita intrare possunt ad coelestem patriam, qui bona quae possunt operari non negligunt. Sine activa autem intrare non possunt, si negligunt bona operari quae possunt. Illa ergo in necessitate, haec in voluntate est. Illa in servitute, ista in libertate est. Unde et ad Moysen dicitur: Si emeris servum Hebraeum, sex annis serviet tibi; in septimo egredietur liber gratis , et
Abbreviated transcription (Latin):
maria. Mlartha & enĩ satagebat curca frequers
ministeriũ: m aria aut̃ sedebat ad pedes
dñi. & uerba enis audiebat. Erat gͦ una
intenta oꝑi: altera contẽplationi. Una
actiue seruiebat ꝑ ext̾iꝰ ministeriũ: altã
c̃templatiue ꝑ suspensionem cordis ĩuer¬
bo. Et quã uis actiua sit bona: melior
tamͣ est concemplatiua: qͥa ista cũ mor¬
tali uita deficit. illa uͦ immortali uita
pleniꝰ excrescit. Unde dr̃. Maria optimã
partẽ elegit: quȩ ñ auferet᷑ abea. Quia
gͥ actiuia minor.ẽ. merito quã c̃tẽplatiua:
recce nc̃ dr̃. Al anꝰ hoĩs sub pennis eoꝵ.
Nam si ꝑ actiuã boni aliqd agimꝰ. ad ce¬
leste tam desidiũ ꝑ c̃tẽplatiuam uolamꝰ.
Unde & apud moysen actiua seruitus.
c̃templatiua autẽ lib̃tas uocatur. Et cũ
utreq uitȩ ex dono sint grẽ quam dui
tam̃ uit᷑ ꝓximos uiuimꝰ una nob̾ in
necessitate est: altera in uoliuitate. Quiseñ
cognoscens dm̃. ad eiꝰ regnũ ingredicur. infi

Expanded text:
artha enim satagebat circa frequens ministerium, Maria autem sedebat ad pedes Domini, et verba ejus audiebat . » Erat ergo una intenta operi, altera contemplationi. Una activae serviebat, per exteriorum ministerium, altera contemplativae, per suspensionem cordis in verbum. Et quamvis activa bona sit, melior tamen est contemplativa. Quia ista cum mortali vita deficit, illa vero in immortali vita plenius excrescit. Unde dicitur, « Maria optimam partem elegit, quae non auferetur ab ea. » Quia igitur activa minor est merito, quam contemplativa, reNam etsi per activam boni aliquid agimus, ad coeleste tamen desiderium per contemplativam volamus. Unde et apud Moysen activa servitus, contemplativa autem libertas vocatur. Et cum tiva vita ex dono sint gratiae, quandiu tamen inter proximos vivimus, una nobis in necessitate est, altera in voluntate. Quis enim cognoscens Deum, ad ejus regnum ingreditur, nisi