comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ue tecreat. In quibus & dionisius
ariopagita. hic ẽ dionisius qui pꝰ
episcopꝰ ordinatus corrinthioꝵ
głose rexit eccłam: Multaq ad uti¬
litatem eccłȩ ꝑtinentia quȩ actenꝰ
manent in genii sui uolumina
reliquit: cognomen aloco cui p̃erat.
accipiens. Ariopagus ẽ enim athe¬
narum curia nomen amarte trahẽs.
Siquidem grece mars arios uilla
dicit᷑ pagus: eo quod p̃cepisset
claudius discedere omnes iudeos
a roma. hoc iosephus nono claudii
anno factum narrat suetonius
autem istoricus hoc modo refert.
Claudiꝰ iudeos ĩpulsores xͥassidue tu¬
cognite religionis homines. uo¬
luerit expelli nequaquã discerm¬
tur. Erant autem scene factorie
artis. Quasi exules interra & pe¬
regrini tentoria sibi quibus in
uia utantur edifficant. Scene¬
autẽ grece tabernacula dicuntur.
echimologiam abobunbrando
ducentia: apud quos umbra sciẽ
ta quasi umbracula sonant
quȩ sagis laneis uel lineis aut
cilicinis siue ex arborum fron¬

Expanded text:
one recreati. In quibus et Dionysius one recreati. In quibus et Dionysius Areopagita. Hic est Dionysius, qui post episcopus Corgloriose rexit Ecclesiam, multaque ad utilitatem Ecclesiae pertinentia, quae hactenus manent, ingenii sui volumina reliquit, cognomen a loco cui praeerat accipiens. Areopagus enim est Athenarum curia, nomen a Marte trahens. Siquidem Graece Mars Ἄρης, villa T XVIII. Eo quod praecepisset Claudius discedere omnes Judaeos a Roma. Hoc Josephus nono Claudii anno factum narrat. Suetonius autem historicus hoc modo refert: Claudius Judaeos, impulsore Christo, assidue tucognatae religionis homines voluerit expelli, nequaquam discernitur. Erant autem scenofactoriae artis. Quasi exsules in terra et peregrini, tentoria sibi, quibus in via utantur, aedificant; σκῆναι Graece tabernacula dicuntur, etymologiam ab obumbrando ducentia, apud quos umbra σκία τα, quasi umbracula sonant, quae sagis laneis vel ligneis aut cilicinis, sive ex arborum fron
Abbreviated transcription (Latin):
unaqueq pars potest ẽẽ in toto cuiꝰ
pars ẽ: ipsum tamen totum nonẽ
nisi inillo aquo conditum ẽ. Idem
diceret apłs: etiam de isto corpore¬
O mundo posset intelligi. Nam
& in illo scam eorpus uiuimus &
mouemur & sumus. Unde scđm
mentem quã facta ẽ ad eus imagi¬
nem debet hoc accipi ex cellentiori
Nam quid ñẽ in ipso de quo scrip¬
ipso sunt omnia: sicut: quidã ur̃m
poetarum dixerunt. hoc ẽ quod
alibi dicitur. Nichil iudicaui me
hunc crucifixum. his enim qui
si. non esaiȩ ñel alicuius ꝓpħarum
s auctorum suorum loquitur ce¬
stimonuis: uersum uidelicet arati
de cantans & de falsis ipsorum
quib contra dicere non poterant
sua uera confirmans. Magna qui¬
ppe scientia ẽ dare intempore con¬
seruis cibaria & audientium con¬
siderare ꝑsonas. Ipsius enim & ge¬
nus sumus. Genus rectissime dicit
dei non eus natura editi s ꝑ sp̃m
illuis & uoluntate creati: & adopti¬

Expanded text:
unaquaeque pars potest esse in toto, cujus unaquaeque pars potest esse in toto, cujus pars est, ipsum tamen totum non est, nisi in illo, a quo conditum est. » Iddiceret Apostolus, etiam de isto corporeo mundo posset intelligi. Nam et in illo secundum corpus vivimus, et movemur et sumus. » Unde, secundum mentem quae facta est ad ejus imaginem, debet hoc accipi excellentiore qNam quid non est in ipso, de quo diipso sunt omnia ? Sicut et quidam vestrorum poetarum dixerunt. Hoc est, quod alibi dicit: Nihil judicavi me sum crucifixum. His enim qui si, non Isaiae, vel alicujus prophetarum, sed auctorum suorum loquitur testimoniis, versum videlicet Arati decantans, et de falsis ipsorum, quibus contradicere non poterant, sua vera confirmans. Magnae quippe scientiae est, dare in tempore cibaria conservis, et audientium considerare personas. Ipsius enim et genus sumus. Genus rectissime dicimur Dei, non ex ejus natura editi, sed per spiritum illius et voluntarie creati, et adopti
Abbreviated transcription (Latin):
credat ordine: non in principiis
ꝑfecta queruntur s de iniciis ad
ea quȩ ꝑfecta sunt ꝑuenitur. In
ipso enim uiuimus & mouemur:
& sumus. hic uersus quia diffi¬
cilis intellectii ẽ: beati augustini
substantia eus sic in illo sumus
quemad modum dictum ẽ. Quod
habeat uitam insemet ipso: s utiq
cũ aliud sumus quam ipse: non ob
aluid in illo sumus nisi quia id ope¬
rat᷑. Et hoc ẽ opus eius quo continet
omnia & quod eius sapientia ꝑten¬
dit afine usq adfinem fortiter. &
disponit omnia suauiter. ꝑ quam
dispositionem in illo iuuimus &
mouemur & sumus. Uñ colligitur
quod si hoc opus suum rebus sub¬
traxerit. nec uiuemus nec mouebi¬
mur nec erimus. Et paulo post.
Neq eñi inqͥd celũ et terra & omĩa
que ineissunt. uniuersa scilicet
sꝑinitalis corporalisq creatura
in se ipsa manet: s utiq in illo de
quo dictum ẽ. in illo enim uiuimꝰ
& mouemur & sumus. Quia & si

Expanded text:
credat ordine? Non in principiis credat ordine? Non in principiis perfecta quaeruntur, sed de initiis ad ea quae perfecta sunt pervenitur. In ipso enim vivimus, et movemur, et sumus. Hic versus, quia difficili intellectu est, beati Augustini substantia ejus sic in illo sumus, quemadmodum dictum est, quod habeat vitam in semetipso; sed utique cum aliud sumus quam ipse, non ob aliud in illo sumus, nisi quia id operatur. Et hoc est opus ejus quo continet omnia, et quod ejus sapientia pertendit a fine usque ad finem fortiter, et disponit omnia suaviter. Per quam dispositionem in illo vivimus, et movemur, et sumus. Unde colligitur quod si hoc opus suum rebus subtraxerit, nec vivemus, nec movebimur, nec erimus. » Et paulo post: « Neque enim inquit coelum et terra, et omnia quae in eis sunt, universa scilicet spiritalis corporalisque creatura in seipsa manet, sed utique in illo de quo dictum est: In illo enim vivimus, et movemur, et sumus. Quia et si
Abbreviated transcription (Latin):
diligendum ostendat. De inde
oppinionem illamq̃ ẽ de idolis
aꝑta racione de uincat: quod totiꝰ
mundi conditor. & dñs templis
ñ possit ineludi saxeis: quod
omnis beneficii sui largitur san¬
guine non egeat uictimarum:
quod hominum deniq creator
& gubernator omnium ñ possit
hominis manu creari: quod po¬
stremum ds ad cuius homo factꝰ
Eimaginem ñ debeat in metal¬
lis estimari similis. erroris reme¬
dium docens ẽẽ studium penitẽ¬
di. Nam si aprimo destruere uo¬
luisset cerimonias idolorum: au¬
res gentium respuissent. Cum ergo
unũ dm̃ eẽ ꝑsuaderet: tunc uidi¬
cio eius ad struxit ꝑ xp̃m nobis
salutem datã. Magis ta men eum
hominem quã dm̃ nũcupans. in¬
cipiensq ab illis quȩ gessit incor¬
pore: & ea diuina de seribens
tuumq ab inferis resuscitatum:
Paulatim enim fides crescit. ut
cũ supͣ hominẽ fuisse uideret᷑. ds̃ ẽe cre¬
deret᷑:. Quid .N. int̃ est. quoquisq

Expanded text:
diligendum ostendat, deinde diligendum ostendat, deinde opinionem illam quae est de idolis, aperta ratione devincat, quod totius mundi conditor et Dominus templis non possit includi saxeis, quod omnis beneficii largitor sanguine non egeat victimarum, quod hominum denique creator et gubernator omnium non possit hominis manu creari, quod postremo Deus, ad cujus homo factus est imaginem, non debeat metallis existimari similis, erroris remedium docens esse studium poenitendi. Nam si primo destruere voluisset caeremonias idolorum, aures gentium respuissent. Cum ergo unum Deum esse persuaderet, tunc judicio ejus astruxit, per Christum nobis salutem datam, magis tamen eum hominem, quam Deum nuncupans, incipiensque ab illis quae gessit in corpore, et ea divina describens,tuumque ab inferis resuscitatum paulatim enim fides crescit, ut cum supra hominem fuisse videretur, Deus esse crederetur. Quid enim interest quo quisque
Abbreviated transcription (Latin):
pugnant: eo quod hominem sicut
ex anima & corpore susistere. ita in
utroq doceret beatum eẽ debere:
s hoc inͤtempore p̃senti. nec uirtu¬
Quid uult semini uerbiuis dicere:
aram in qua scriptum erat igno¬
to do. Notus inuidea d̾s. s non re-¬
ceptus. Ignotus inachaia deus:
quamuis ꝑmulta quesitus. Et
ideo qui ignorat ignorabitur:
Qui p̃uaricatur dampnabitur.
Neutri immunes aculpa. s exeu¬
sabiliores qui fidem ñ optulere
xp̃o quem nesciebant: quã qui
manus intulere xp̃o quẽ sciebãt.
Deus qui fecit mundum & omniac̃
in eo sunt: hic celi & terre cum sit
dñs non inmanu factis demplis i¬
habitat: & cetera. Ordo diligenter
apłice disputacionis ẽ intuendus.
quia ita apud gentiles tractatus
seriem format: ut pͥmum unum
dm̃ aucdorem mundi omniumq¬
ẽẽ dñm doceat. in quo uiuimus
& mouemur & sumus: Cuius
genus sumus: ut ñsolum ꝓpt̾ mu¬
nera lucis & uitȩ: ÷ uerũ etiam
ꝓpt̾ cognationem quandã gn̾is

Expanded text:
pugnant, eo quod hominem sicut pugnant, eo quod hominem sicut ex anima et corpore subsistere, ita in utroque doceret beatum esse debere; sed hoc nec tempore praesenti, nec virtuQuid vult seminiverbius hic dicere? aram, in qua scriptum erat: Ignoto Deo. Notus in Judaea Deus, sed non receptus. Ignotus in Achaia Deus, quamvis per multa quaesitus. Et ideo qui ignorat ignorabitur, qui praevaricatur damnabitur. Neutri immunes a culpa, sed excusabiliores, qui fidem non obtulere Christo, quem nesciebant, quam qui manus intulere Christo, quem sciebant. Deus qui fecit mundum, et omnia quae in eo sunt, hic coeli et terrae cum sit Dominus, non in manufactis templis habitat, et caetera. Ordo diligenter apostolicae disputationis est intuendus, qua ita apud gentiles tractatus seriem format, ut primum unum Deum auctorem mundi omniumque esse doceat, in quo vivimus, et movemur, et sumus, cujus et genus sumus, ut non solum propter munera lucis et vitae, verum etiam propter cognationem quamdam generis
Abbreviated transcription (Latin):
enim quidã iudeorum sicut & odie
sunt ica ꝑfidi᷑ ut cum xp̃i passio¬
nem ac resurectionem scripturis
in sertam negare ñ possint: hȩc
tamen ad iħm ꝑtinere omnino ne¬
gent: magisq antixp̃m expectare
quam ih̃m xp̃m credere uelinit. Et
ideo paulus ñ modo xp̃i misteria
p̃dicabat: s hȩc etiam in xp̃o ihu
con sũmata docebat. Et de colentib
gentilibq multitudo magna: idẽ
& de his qui gentilem ritum uidais¬
mo mutauerunt. & de his qui om¬
nino gentiles ꝑmanserant mult
ad xp̃m confluebant. hii autem
erant nobiliores eorum qui sunt
thesalonice. Anͥmi nobilitatem dicit.
qui uerbo audiendo inscrutandoq
institerunt. Quidam autem epicu¬
rei & stoici philosophi: disserebant
cum eo. Epicurei p̃ceptori sui tradi¬
tionem secuti: felicitatem hominis
in sola corporis uoluptate. Stoici
uero insola animi uirtutem posu¬
eirunt. qui inter se quidem dissiden¬
tes apłm tamen unanimiter in¬

Expanded text:
enim quidam Judaeorum, sicut et hodie enim quidam Judaeorum, sicut et hodie sunt, ita perfidi, ut cum Christi passionem ac resurrectionem Scripturis insertam negare non possint, haec tamen ad Jesum pertinere omnino negent, magisque Antichristum exspectare, quam Jesum Christum credere velint. Et ideo Paulus, non modo Christi mysteria praedicabat, sed haec etiam in Christo Jesu consummata docebat. Et de colentibus, gentilibusque multitudo magna; id est et de iis, qui gentilem ritum Judaismo mutaverant, et de iis, qui omnino gentiles permanserant, multi ad Christum confluebant. Hi autem erant nobiliores eorum qui sunt Thessalonicae. Animae nobilitatem dicit, qua verbo audiendo scrutandoque instituerant. Quidam autem Epicurei et Stoici philosophi, disserebant cum eo. Epicurei praeceptoris sui tarditatem secuti, felicitatem hominis in sola corporis voluptate, Stoici vero in sola animi virtute posuerunt. Qui inter se quidem dissidentes, Apostolum tamen unanimiter im
Abbreviated transcription (Latin):
ris & uirtutis expͥmitur oratioĩs.
cum & illi in imno carcere cecinerĩt.¬
& eorum laus terram cõmouerit:
& carceris fundamenta concusserit
& apperuerit ostia atq ipsas postre¬
mo uinculatorum catenas resolu̾it.
aliter. quicumq fidelium omne
gaudium existimat cum intẽptati¬
onibus uariis in ciderit: libenterq
głatur ininfirmitatibus suis. ut
in habitet in eo uirtus xp̃i: hic ꝓ¬
fecto cum paulo & sila inter carce¬
ris tenebras hymnitat: & cum psal¬
mista dño decantat. Tues michi refu¬
gium ap̃ssura quȩ cireuidedit
me: exultatio mea: lauit plagas
eorum & baptizatus ẽ ipse. Pulcra
rerum uarietas. Quib plagas uul¬
neris lauit: ꝑ eos ipse plagas crimi
nis amisit. adaperiens & insinuãs
quia xp̃m oportuit pati & resurge¬
re amortus. Et quia hic ẽ xp̃s iħs:
bat. quia xp̃m pati ac resurgere
oporteret: & hec eadem passio ac re¬
surectio: ad nullum alium quam
ad iħm nararenũ ꝑtineret. Erant

Expanded text:
ris, et virtus exprimitur orationis, ris, et virtus exprimitur orationis, cum et illi hymnos in imo carcere cecinerint, et eorum laus terram carceris commoverit, et fundamenta concusserit, et aperuerit ostia, atque ipsas postremo vinculatorum catenas resolverit. Aliter. Quicunque fidelium omne gaudium existimat, cum in tentationes varias inciderit , libenterque gloriatur in infirmitatibus suis, ut inhabitet in eo virtus Christi , hic profecto cum Paulo et Sila inter carceris tenebras hymnizat, et cum Psalmista Domino decantat: Tu es mihi refugium a pressura, quae circumdedit me, exsultatio mea Lavit plagas eorum, et baptizatus est ipse. Pulchra rerum varietas. Quibus plagas vulnerum lavit, per eos ipse plagas amisit. CAPUT XVII. Adaperiens et insinuans quia Christum oportuit pati et resurgere a mortuis, et quia hic est Christus bat, quia et Christum pati et resurgere oporteret, et haec eadem passio ac resurrectio ad nullum alium, quam ad Jesum Nazarenum pertineret. Erant
Abbreviated transcription (Latin):
uera. mendax sp̃s loquitur: nõ ausꝰ
luce p̃sente suas ultra celare tene¬
bras. Peccatori autem dixit deus.
Quare tu enarras iusticias meas:
Ne corrumpamur amari felle do¬
li si uera canat qui falsa ministrat
ut arator ait. Precipio tibi in noĩe
inpugnator erat & artis infirmita¬
te & ocłorum amissione cecauit.
hanc uero quȩ ꝑuersa licet mente
uera tamen loquebatur: arte solũ¬
modo nefaria pͥuare curauit. Quia
enim in dignum erat ut uerbum
euuangłii sp̃s inmundus ad nũcia¬
ret: abscedere hunc & silere p̃cepit:
quia de monia cum tremore debent
dñm confiteri: non autem laudare
cũ gaudio. Et adnũtiãt morẽ que non
licet nob̃ susciꝑe neq facere cũ simꝰ
romani. De fide ih̃u xp̃i dicunt. in
cuius nomine phitonis sp̃s exierat. Iã
enim de creuerant romani nequis
deus eẽt acceptus nͥ asenatu ꝓbatꝰ.
Media autẽ nocte paulus & silas
ad orantes dm̃ hĩnnum dicebant
&e cet̾a. De uotio simul apłici pecto¬

Expanded text:
us mendax loquitur, non ausus luce praesente suas ultra celare tenebras. Peccatori autem dicit Deus: Quare tu enarras justitias meas? Ne corrumpamur amari Melle doli, si vera canat, qui falsa ministrat, ut Arator ait. Praecipio tibi in nomine impugnator erat, et artis infirmitate, et oculorum amissione caecavit. Hanc vero, quae perversa licet mente, vera tamen loquebatur, arte solummodo nefaria privare curavit. Quia enim indignum erat ut verbum Evangelii spiritus immundus annuntiaret, abscedere hunc et silere praecepit, quia daemonia cum tremore debent Dominum confiteri, non autem laudare cum gaudio. Et annuntiant morem, quem non licet nobis suscipere, neque facere, cum simus Romani. De fide Jesu Christi dicunt, in cujus nomine Pythonis spiritus exierat. Jam enim decreverant Romani ne quis Deus esset acceptus, nisi a senatu probatus. Media autem nocte Paulus et Silas adorantes Deum, hymnum dicebant, et caetera. Devotio simul apostolici pecto
Abbreviated transcription (Latin):
pit. Nam qui torde ad eredendum
ꝑtrahit᷑. quasi adoctore iacens erigi¬
tur.S qui de suȩ uitȩ maculis eru¬
bescens. ꝓcidendo infaciem humili¬
tatis pariter et pudoris indicia ꝓ¬
fert: uire a suo p̃ceptore meretur
erigi. Petrus uero inquit leuauit
eum dicens. Surge & ego ipse hõ
sum. Cõmunionẽ quippe equalita¬
tis meruit scĩtas actionis. Nã in

Expanded text:
pit. Nam qui tarde ad credendum pit. Nam qui tarde ad credendum pertrahitur, quasi a doctore jacens erigitur. Sed qui, de suae vitae maculis erubescens, procidendo in faciem humilitatis pariter et pudoris indicia praefert, jure a suo praeceptore meretur erigi. Petrus vero levavit eum, dicens: Surge, et ego ipse homo sum. Communionem quippe aequalitatis
Abbreviated transcription (Latin):
& angłos di ascendentes & descendẽ¬
tes suꝑ filium hominis. Cuius be¬
ne domus uixta mare posita me¬
morat᷑. Mare enim fluctiuagus
scłi tumultus furorisq designat.
ubi homines imꝓbi quasi pisces
auidissimi se inuicem ꝑsecuntun.
et deuorant. S cõrum uero conuer¬
sacio inceli ẽ. Quia & si terretris
domus huius habitationis dissol¬
uatur edifficationem ex do habẽt
domum ñ manufactam: eternã
incelis. Ecce ego sum quem quen¬
tis. quȩ causa ẽ ꝓpt̾ quã uenistis.
Sp̃s ei ad eẽ milites dixit. s qua
causa uenerãt tacuit: quia ad cõ¬
seruandã humane mentis humi¬
litatem: aliquando ꝓphetie sp̃s
ex parte animum tangit. & ex par¬
te nontangit. Et factum ẽ cũ intro¬
corporis p̃monstrat cornelius: qͥd
intus incorde deuocionis habue¬
rit. obuiam enim doctori suo ue¬
nit auilitor: qui mundo & inten
ta pecꝰtore sedulus aure: atq inhi¬
anti desiderio uerbum fidei susci¬

Expanded text:
et angelos Dei ascendentes et descendenet angelos Dei ascendentes et descendentes super Filium hominis . Cujus bene domus juxta mare posita memoratur. Mare enim fluctivagos saeculi tumultus furoresque designat, ubi homines improbi quasi pisces avidissimi sese invicem persequuntur et devorant. Sanctorum vero conversatio in coelis est , qui etsi terrestris domus hujus habitationis dissolvatur, aedificationem ex Deo habent, domum non manufactam, aeternam in coelis . Ecce ego sum quem quaeritis. Quae causa est propter quam venistis? Spiritus ei adesse milites dixit, et qua causa venerant, tacuit, quia ad conservandam humanae mentis humilitatem, aliquando prophetiae Spiritus ex parte tangit, et ex parte non tangit. Et factum est, cum introcorporis praemonstrat Cornelius quid intus in corde devotionis habuerit. Obviam enim suo doctori venit auditor, qui mundo pectore et intenta sedulus aure, atque inhianti desiderio verbum fidei susci
Abbreviated transcription (Latin):
ostensa sunt cum cornelius gentił
ad exibendum eum mitteret: ne
dubitaret incircumcisis xpĩanã
tradere fidem. Erat enim ex illis
ammantibus euuangłico uase
monstratis. ynde & ab spũscõ hoc
idem facere confirmatur. Et statĩ
receptum ẽ uas incelum. Post tri¬
nam submissionem linteum cȩlo
reperitur. quia post huius scłi
conuersationem qua ꝑfidẽ & ba¬
ptismum mundata peregrinat᷑
ȩccła: celestis i ãhabitacio felix &
eterna. Sequitur. Et dreit sp̃s ei.
Ecce uiri tres querunt te. In men¬
te hec abspũ. ñ mnaure carnis au¬
diuit. Surge itaq & descende &
uade cum eis. Descendere de tecto
et adpredicandũ ire iubetur. ut
eccła dñm ñ solum alta subeundo
speculetur: s eumdem & infutis
quibusq & quasi ad huc exterius
positis: s tamen hostium simo¬
nis idẽ obedientie pulsantibus
ad actiuam uitam redeundo uelud
electo surgendo p̃dicet: iuxta quod
dñs ait. Uidebitis celum aꝑtum.

Expanded text:
ostensa sunt, cum Cornelius gentilis ostensa sunt, cum Cornelius gentilis ad exhibendum eum mitteret, ne dubitaret incircumcisis Christianam tradere fidem. Erat enim ex illis animantibus Evangelio vase monstratis. Unde et a Spiritu sancto hoc idem facere confirmatur. Et statim receptum est vas in coelum. Post trinam submissionem linteum coelo recipitur, quia post hujus saeculi conversationem, qua per fidem et baptismum mundata peregrinatur Ecclesia, coelestis inhabitatio felix et aeterna sequitur. Dixit Spiritus ei: Ecce viri tres quaerunt te. In mente haec a Spiritu, non in aure carnis audivit Surge itaque et descende, et vade cum eis. Descendere de tecto, et ad praedicandum ire jubetur, ut Ecclesia Dominum non solum alta subeundo speculetur, sed eumdem etiam infirmis quibusque, et quasi adhuc exterius positis, sed tamen ostium Simonis, id est, obedientiae pulsantibus, ad activam vitam redeundo, velut e lecto surgendo, praedicet. Juxta quod Dominus ait: Videbitis coelum apertum,
Abbreviated transcription (Latin):
amorte. Quia numquã manduca¬
ui omne cõmune & inmundum
ppłs uideorum partem di eẽ se
iact᷑ans cõmunes cibos uocat:
quibus om̃s utuntur homines.
Nerbi grã. Suillam carnem. ostreas.
lepores. & istiusmodi. animantia
quȩ ungulam ñ findunt. nec ru¬
minant. ⁊ uec squamosa sunt:
inpiscibus. In mundi uero cibi di¬
cuntur bestiarum uel reptilium
carnes: nulli mortalium cõmesti¬
biles. hoc autem factum ẽ ꝑ ter:
Quia ꝑ quatuor partes orbis ter¬
rarum. misterium sc̃e tͥnitatis
aduo decim apłis p̃dicandum erat.
ideo quatuor linee tercia uice dece¬
Lo emisse. sunt. Siue ut beatus am¬
brosius interp̃tat᷑ tercio repetita
figura. operationem trinitatis
exp̃ssit. Et ideo inmisteriis interro¬
gatio trina defertur: & confirma¬
tio trina celebratur. nec potest qͥs
nistrina confessione purgari.
Ynde & ipse petrus in euuangłio
tertio interrogat᷑ utrum diligat
dñm: ut trina responsione uincu¬
la quȩ dũm negando ligauit.
absoluerit. hec oportune petro

Expanded text:
nunquam manducavi omne commune et immundum. Populus Judaeorum partem Dei esse se jactans, communes cibos vocat, quibus omnes utuntur homines. Verbi gratia, suillam carnem, ostreas, lepores, et istiusmodi animantia, quae ungulam non findunt, nec ruminant, nec squamosa in piscibus sunt. Immundi vero cibi dicuntur, bestiarum vel reptilium carnes, nulli mortalium comestibiles. Hoc autem factum est per ter. Quia per quatuor partes orbis terrarum mysterium sanctae Trinitatis duodecim apostolis praedicandum erat, ideo quatuor lineae tertia vice de coelo demissae sunt. Sive ut beatus Ambrosius interpretatur, tertio repetita figura operationem Trinitatis expressit. Et ideo in mysteriis interrogatio trina defertur, et confirmatio trina celebratur, nec potest quis nisi trina confessione purgari. Unde et ipse Petrus in Evangelio, tertio interrogatur utrum diligat Dominum, ut trina responsione vincula, quae Dominum negando ligavit, absolveret. Haec opportune Petro
Abbreviated transcription (Latin):
omnium infine uenturus.quodq
etiam eccłam suam ꝑfidem totũ
sit dilataturꝰ in orbem. Quomodo
alia edicio dicit. sicut uncxit eum
dentem quasi columbam suꝑ eum.
ynctus ẽ gͦ iħs ñ oleo uisibili. s do¬
no grẽ quod uisibi significatur
unguento: quo baptizatos ungit.
eccła. Nec tamen tunc unctus ẽ spũ
scõ quando suꝑ eum baptitatum
uelut columba descendit. Tunc enum
corpus suum. idẽ eccłam suam. pre¬
figurare dignatus ẽ. inqua p̃cipue
intelligendus ẽ unctus. quando
uerbum di caro factum ẽ. idẽ quã¬
do humana natura sine ullis p̃ce¬
dentibus bonorum oꝑ̃m meritis
deo uerbõ ẽ inutero uirginis co¬
pulata: ita ut cum illo fieret una
Melius enim ẽ sic in telle  x issequã
diuinitatem filii cum homine
quẽ asumsit cohabitantem signi¬
ficare: ne xp̃i ꝑsonã geminare: &
in nestorii dogina cadere uideam.
Nobis qui manducauimus. & bibi¬
mus cum illo postquã resurexit

Expanded text:
omnium in fine venturus, quodque omnium in fine venturus, quodque etiam Ecclesiam suam per fidem totum sit dilataturus in orbem. Quomodo Alia editio dicit: Sicut unxit eum Ddentem quasi columbam super eum . Unctus est ergo Jesus non oleo visibili, sed dono gratiae, quod visibili significatur unguento, quo baptizatos ungit Ecclesia. Nec tamen tunc unctus est Spiritu sancto, quando super eum baptizatum velut columba descendit. Tunc enim corpus suum, id est, Ecclesiam suam praefigurare dignatus est, in qua praecipue intelligendus est unctus, quando Verbum Dei caro factum est, id est, quando humana natura sine ullis praecedentibus bonorum operum meritis Deo Verbo est in utero virginis copulata, ita ut cum illo fieret una Melius est enim sic intelligere quam divinitatem Filii cum homine, quem assumpsit cohabitantem significari, ne Christi personam geminare, et in Nestorii dogma cadere videamur. Nobis qui manducavimus et bibimus cum illo, postquam resurrexit
Abbreviated transcription (Latin):
mea: et ecce uir stetit ante me: ⁊cet̾a: In
greco et ĩ quibꝰ dã latinis codicibꝰ ita scͥptũ::
Aquarta dieusq in hãc horã erã ieiunans
exaudiri. qui instanciã dep̃candi
tribus horis continuans: asexta
ꝓtrahebat adnonam. Quo tempo¬
re dñs ipse qui rogabatur: ꝓtociꝰ
mundi salute extensis incruce ma¬
nibus orabat. erbum misit filiis
ẽẽ ꝑsonarum quia filium suum
ungenitum qui & dominus om¬
nium atq conditor ẽ eum genere
humano pacem facere misit. In
cuius nomine ꝓpħis attestantib
remissionem peccatorum ñ udei
tantum: s omnes qui credunt ac¬
cipiant. Nos scitis quod factum est
uerbum ꝑuniuersam uideam &
cetera. breuiter omnia que insim¬
bolo dicunt᷑ cõplexus ẽ. quod iħs
sit xp̃s. quod omnium dns. quod
mundum do re conciliari missus.
quod ioħs uoce p̃conatus. quod
sp̃s sc̃s ꝑunctus. quod dõ in habitã
te ꝑmiracula declaratus. quod
crucifixus & amortuis suscitatus:
suisq manifestͣus: quod uidex

Expanded text:
n Graeco et in quibusdam Latinis Codicibus ita scriptum est: A quarta die usque ad hanc horam eram jejunans, exaudiri, qui instantiam deprecandi tribus horis continuans, a sexta pertrahebat ad nonam. Quo tempore Dominus ipse, quem rogabat, pro totius mundi salute extensis in cruce manibus orabat. Verbum misit filiis esse personarum, quia Filium suum unigenitum, qui et Dominus omnium atque conditor est, cum genere humano pacem facere misit, in cujus nomine, Prophetis attestantibus, remissionem peccatorum non Judaei tantum, sed omnes qui credunt, accipiant. Vos scitis quod factum est verbum per universam Judaeam, et caetera. Breviter omnia quae in Symbolo dicuntur, complexus est, quod Jesus sit Christus, quod omnium Dominus, quod mundum Deo reconciliare missus, quod Joannis voce praeconatus, quod Spiritu sancto perunctus, quod Deo inhabitante per miracula declaratus, quod crucifixus, et a mortuis suscitatus, suisque manifestatus, quod judex
Abbreviated transcription (Latin):
uerbum. Ne baptismum gentib
tradere dubitet sp̃s scĩ testimonio
confirmat᷑. ipsas lauacri aquas quas
scĩficare solet. nouo ordine p̃eur¬
rentis quod semel intestimonium
fidei gentium: nunquã uero in
uideis euenisse reperitur. Et uissit
mine scẽ trinitatis baptirari. Que¬
ritur quomodo lucas ꝑtotũ huiꝰ
libelli textum: ñ aliter quã in no
mine ihu xpi baptismum dari
testatur. Quod ita beatus ãbrosiꝰ
soluit. qui.a ꝑunitatem nomi¬
nis impletum misterium sit.
Quia siie xp̃m dicas & dm̃ pa¬
trem aquo unctus ẽ filius. & ip¬
sum qui unctus ẽ filium: & sp̃m¬

Expanded text:
eum. Ne baptisma gentibus tradere dubitet, Spiritus sancti testimonio confirmatur, ipsas lavacri aquas quas sanctificare solet, novo ordine praecurrentis; quod semel in testimonium fidei gentium, nunquam vero in Judaeis evenisse reperitur. Et jussit mine sanctae Trinitatis baptizari, quaeritur quomodo Lucas per totum hujus libelli textum non aliter quam in no mine Jesu Christi baptismum dari testetur. Quod ita beatus Ambrosius solvit: quia per unitatem nominis impletum mysterium sit; quia sive Christum dicas, et Deum Patrem, a quo unctus est Filius, et ipsum qui unctus est Filium, et Sp
Abbreviated transcription (Latin):
scientibus loquit᷑ ipsum xp̃m eẽ qui
aꝓphetis eẽt ꝓmissus ostendit. Nec tñ
hunc prius auetoritate sua di filiũ
nominat s uirũ ꝓbatũ. uirũ iustum
uirum amortuis suscitatum. Nõ usi¬
tata cum ceteris atq cõmuni resurec¬
done. idẽ infinẽ scłi dilata: s tercia
die celebrata: ut singlularis et glorio¬
se resurectionis a sercio: testimonium
eterne diuinicatis adquireret. Cũ enĩ

Expanded text:
scientibus loquitur, ipsum Christum esse, qui scientibus loquitur, ipsum Christum esse, qui a prophetis esset promissus ostendit. Nec tamen hunc prius auctoritate sua Dei filium nominat, sed virum probatum, virum justum, virum a mortuis suscitatum, non usitata cum caeteris atque communi resurrectione, id est, in finem saeculi dilata, sed tertia die celebrata, ut singularis gloriosae resurrectionis assertio testimonium aeternae divinitatis acquireret. Cum enim
Abbreviated transcription (Latin):
fumoq descendit. quia et humiles
ꝑ claritatẽ suȩ ostensionis in luminat.
et suꝑborum oculos ꝑcaliginem er¬
roris obseurat. Sol conuertit᷑ intene¬
bras. et luna insanguinem. hoc indnĩ
passione partim factũ: partĩ ante di¬
em diũ magnũ idẽ iudicii futurum
credit. Tunc enim sol obscuratus ẽ. &
luna insanguinẽ uersa. palam homi¬
nib apparere ñ potuit. que tune ut po¬
te inpascha quintadecima existens
interdiu fuerat mortaliũ uisibus
obiectu telluris occulta. Et erit omiis
quicũq inuocauerit nomen dñi sal¬
uus erit. hoc ẽ quod petrus alibi ait:
quia ñẽ ꝑsonarũ acceptor. deus. s in
omni gente quitimet eum et oꝑatͦ
iusticiã acceptus ẽ illi. Iħm natare¬
nũ uirũ approbatũ ado et cetera usq
affigentes interemistis: quasi doctus
magister prius incredulos cõmissi re¬
atus ammonet: ut iuisto timore eom¬
punctis consilium salutis post modũ
oportunius impendat. Et quia legem

Expanded text:
fumoque descendit, quia et humiles fumoque descendit, quia et humiles per claritatem suae ostensionis illuminat, et superborum oculos per caliginem erroris obscurat. Sol convertetur in tenebras, et luna in sanguinem. Hoc in Domini passione partim factum, partim ante diem magnum, id est, judicii futurum creditur. Tunc enim sol obtenebratus est, sed luna in sanguinem versa palam hominibus apparere non potuit, quae tunc ut pote in pascha quinta decima existens, interdiu fuerat mortalium visibus objectu telluris occulta. Et erit: Omnis quicunque invocaverit nomen Domini, salvus erit. Hoc est quod Petrus alibi ait: Quia non est personarum acceptor Deus, sed in omni gente, qui timet eum, et operatur justitiam, acceptus est illi . esum Nazarenum virum approbatum a Deo, et caetera usque Affligentes interemistis. Quasi doctus magister prius incredulos, quos miseratur admonet, ut justo timore compunctis consilium salutis postmodum opportunius impendant. Et quia legem
Abbreviated transcription (Latin):
quiẽs filii ur̃i. et filie ur̃e: ic̾. et dabo ꝑ¬
digia ĩcelosirsũ:i signa ĩ t̾ra deorsũ ꝓdigia¬
data st̃ icelo cũ dnonascente nouu sidꝰ appa¬
ruit illo cruce asscendente sol obscuratus
ẽ. & ipsum celum ẽ tenebis obducꝰtũ.
Signa interra que dño sp̃m emitten
te contremuit. monumenta aperu¬
it. saxa sĩdit et multa quȩ dormierãt
scõrum corpora rediuiua ꝓtulit. San¬
guinẽ ce ignem et uaporem fumi. Sã¬
guinẽ dĩci lateris. ignem sp̃ssc̃ĩ ya¬
porem compunctionis et fletuum:
Quia sicut abigne fumus: ita abardo¬
re sp̃s scĩ uapor nascit᷑. Nam et sangui¬
nem demortua carne iuuaci riuo ꝓ¬
fluere quod contra naturã nr̃orũ ẽ
corporum: signi loco factum credere
restat. Cuius uidelicet. nͥ nr̃e salutis
acuitȩ quȩ de illius utiq morte ꝓ na¬
scitur: potest etiam inigne fideliũ
inluminacio: Inuaporẽ uero fumi u¬
deorum quiñ credidere cecitas intelli¬
gi Unde et legem daturus dñs inigne

Expanded text:
et filiae vestrae, etc. Et dabo prodigia in coelo sursum, et signa in terra deorsum. Prodigia in coelo, cum Domino nascente novum sidus apparuit, illo crucem ascendente, sol obscuratus est, et ipsum coelum tenebris obductum est. Signa in terra, quia Domino Spiritum emittente terra contremuit, monumenta aperuit, saxa fregit, et multa quae dormierant sanctorum corpora rediviva protulit. Sanguinem et ignem et vaporem fumi. Sanguinem dominici lateris, ignem Spiritus sancti, vaporem compunctionis et fletum. Quia sicut ab igne fumus, ita ab ardore Spiritus sanctus pronascitur. Nam et sanguinem de mortua carne vivaci rivo profluere, quod contra naturam nostrorum est corporum, signi loco factum credere restat. Cui, videlicet, nisi nostrae saluti ac vitae, quae de illius utique morte pronascitur? Potest etiam in igne fidelium illuminatio, in vapore fumi Judaeorum qui non credidere caecitas intelligi. Unde et legem daturus Dominus in igne
Abbreviated transcription (Latin):
co ñ totã gentẽ: s partẽ illius hoc ẽ
tribum uida et beniamin significat:
ad distinctionẽ udelicet samarie
galilee decapoleos et aliarum ineadẽ
ꝓuincia regionum. Quȩ licet omnes
una lingua loquerent᷑ hebrea. dome¬
sticam tam̃ singule dicendi speciem
habuere distinctã. Unde et petrus
indiũ passione: quod galileus sit
loquela sua ꝓditur. Iudei quoq et
ꝓseliti. ꝓselitos idẽ aduenas nũcu¬
pabant eos qui degentib originem
ducentes. circũcisionẽ et uidaismũ
eligere malebant: sieut achior inli¬
bro udith fecisse narrat᷑. Non solũ
gͥ inquit qui natura sunt uidei ex
diu̾so orbe conuenerant. uerum et
hi qui dep̃pucio natiꝰ eorum adere¬
bant ritui. Alii autem irridentes di¬
cebant. quia musto pleni sunt isti. Ir¬
ridentes licet mistice tamẽ uera testã¬
tur Qui ñ uino ueteri quod innuptus
eocłe defecit: s musto sunt uidelieet
grã sꝑitali impleti. Iam enĩ uinum no¬

Expanded text:
co non totam gentem, sed partem illius, hoc est co non totam gentem, sed partem illius, hoc est tribum Juda et Benjamin significat, ad distinctionem videlicet Samariae, Galileae, Decapoleos, et aliarum in eadem provincia regionum. Quae licet omnes una lingua loquerentur Hebraea, domesticam tamen singulae dicendi speciem habuere distinctam. Unde et Petrus in Domini passione quod Galilaeus sit loquela sua proditur. Judaei quoque et proselyti. Proselytos, id est, advenas nuncupabant eos, qui, de gentibus originem ducentes, circumcisionem et Judaismum eligere malebant, sibro Judith fecisse narratur . Non solum ergo, inquiunt, qui natura sunt Judaei, ex diverso orbe convenerant, verum et hi qui de praeputio nati, eorum adhaesesere ritui. Alii autem irridentes dicebant: Quia musto pleni sunt isti. Irridentes licet, mystice tamen vera testantur. Qui non vino veteri, quod in nuptiis Ecclesiae defecit, sed musto sunt gratiae spiritalis impleti. Jam enim vinum no
Abbreviated transcription (Latin):
sunt cognita Cȩlum itaq hoc et cora
nob extenditur: et tamen iaquis
suꝑiora illius conteguntur: quia et
quȩdam sacri eloquii.iam nobis ꝑ
aꝑtionem sp̃s pacent: et quȩdam
que solis angłis possunt ẽẽ manifesta:
nobis adhuc seruantur occulta: De
quib: camenoccultis.iam partem
ꝑsp̃alem intelligentiam sentimus:¬

Expanded text:
sunt cognita. Coelum ergo hoc et coram nobis extenditur, et tamen in aquis superiora ejus conteguntur, quia et quaedam sacri eloquii jam nobis per apertionem spiritus patent, et quaedam quae solis angelis possunt esse manifesta nobis adhuc servantur occulta. De quibus tamen occultis jam partem per spiritalem intelligentiam sentimus
Abbreviated transcription (Latin):
noluerunt: S obsecromi dñe.doctor
angłorum et hominũ: ne incalium
numero computes eum qui emenda¬
ciorem uicam cum salubri doctrina
arripere querit: Et quia hoc ipsum.
nisiãce acceꝑit. facere non pocest: qui
tribuisti scientie donum: quȩso ut
tribuas etiam uoluntatem.studium
atq uirtutem. oꝑandibonum. Quod
si uoluntas. studium.iitusq opan¬
dibonum. non ꝓsequitur scientie
donum:satis michi est dñe.stultum
hebetemq: esse: Neq: ideo patriam
parentesq reliqui. ut michi scientie
donum largires: s ut ꝑfectione uir¬
cutum. aduicam ȩt̃nam ꝑduceres:
Nolo certe hanc commutationem
Quod si utraq non mereor. doctrinã
scilicet atq: oꝑationem:aufer queso
doctrinam:tantum ut tribuas oꝑ¬
ationem uirtutum: Quid enim m¬

Expanded text:
libri X: Sed obsecro, mi Domine, doctor angelorum et hominum, ne in talium numero computes eum qui emendatiorem vitam cum salubri doctrina arripere quaerit. Et quia hoc ipsum nisi a te acceperit, facere non potest, qui tribuisti scientiae donum, quaeso ut tribuas etiam voluntatem, studium atque virtutem operandi bonum. Quod si voluntas, studium, virtusque operandi bonum non prosequitur scientiae donum; satis mihi est, Domine, stultum hebetemque esse. Neque enim ideo patriam parentesque reliqui, ut mihi scientiae dona largireris, sed ut perfectione virtutum ad vitam aeternam perduceres. Nolo certe hanc commutationem. Quod si utraque non mereor, doctrinam scilicet atque operationem: aufer, quaeso, doctrinam, tantum ut tribuas operationem virtutum. Utinam ii q
Abbreviated transcription (Latin):
sacra scriptura signatur: de qua nob̃
et sol sapientie. et luna scientie. et
exantiquis patrib stellȩ exemploꝵ
atq uirtutum lucent: Quod uide¬
licet cȩlum sicut pellis extenditur:
quia ꝑscriptores suos carnis lingua
doctorum exponendo displicatur:
Quid uero aquarum nomine. nisi
scissimi angłorum signant᷑ chori:
De quib scriptum est: Et aque que
suꝑ cȩlos sunt: laudent nomen dñi:
Huius gͦ cęli suꝑiora dñs in aquis
tegit: quia alta sacrieloquuet nob¬

Expanded text:
sacra Scriptura signatur? de qua nobis et sol sapientiae, et luna scientiae, et ex antiquis patribus stellae exemplorum atque virtutum lucent. Quod sicut pellis extenditur, quia per scriptores suos carnis lingua doctorum exponendo displicatur. Quid vero aquarum nomine, nisi purissimi angelorum signantur chori? De quibus scriptum est: Et aquae, quae super coelos sunt, laudent nomen Domini . Hujus ergo coeli superiora Dominus in aquis tegit, quia alta sacri eloquii,
Abbreviated transcription (Latin):
tum itaq: ad fidei attinet rectitu¬
dinem. ita insingłis sententiis cauta
seruatur expositio: ut si forte aliquis¬
me uoluerit in his rep̃hendere:rep̃¬
hendat etiam. ut de multis paucos
commemorem:⁊heronimum. augꝰ¬
stinum.ambrosium. atq nostria

Expanded text:
tum itaque ad fidei attinet rectitudinem, ita in singulis sententiis cauta servatur expositio, ut si forte me voluerit in his reprehendere, reprenhendat etiam ut de multis paucos commemorem Hieronymum, Augustinum, Ambrosium, atque nostrum
Abbreviated transcription (Latin):
tanquam scilicet domus.ec ipse
qui ꝓcedit de domo. Ergo ut dic¬
tum est gentes sunt. inquib dia¬
bolum uelut in abysso suꝑiꝰ incel¬
ligebamus inclusum: Et ille¬
mus ad gentes. et non unum hoꝵ
ad illas. alterum uero ad diabolum:
et tecꝰtum ipsȩ sunt . quia et inimi¬

Expanded text:
tamquam domus et ipse qui procedit de domo. gentes ergo sunt, in quibus diabolum uelut in abysso superius intellegebamus inclusum, et ipsemus ad gentes, non unum horum ad illas, alterum ad diabolum: et tectum ipsae sunt, quia in
Abbreviated transcription (Latin):
uno segregato loco futura erunt¬
eadem castra scõrum. et dilecta
ciuitas:cum hec non sint nisi xp̃¬
ubicumq tuncerit. que sine du-¬
bio momnib gentib erit. quod
significatum est nomine lacitudi¬
nis terre: ibierunt castra scõrum.
ibi dilecta deo ciuitas erit: ibi ab
omnib: inimicis suis immanicate¬

Expanded text:
uno aliquo loco futura sint castra sanctorum et dilecta ciuitas, cum haec non sit nisi ubicunque tunc erit quae in omnibus gentibus erit, quod significatum est nomine latitudinis terrae, ubi erunt castra sanctorum, ibi dilecta Deo civitas erit, ibi ab omnibus inimicis suis pe
Abbreviated transcription (Latin):
ascendentem.habentem capita sep¬
tem. et cornuadecem:et unt .li¬
suꝑcornua eius. decemdi. inł¬
ademata: et suꝑ capita eius.no¬
mina blasphemiȩ: Et rursum:¬
et habebat cornua duosimilia
agni: et loquebatur sicut dracho:¬

Expanded text:
ndentem habentem capita septem et cornua decem, et super cornua eius decem diademata et super capita eius nomina blasfemie, et Et habebat cornua duo similia agni, et loquebatur ut draco
Abbreviated transcription (Latin):
larem magnum: et misit in mari
dicens. Hoc impecu mittetur ba¬
bylon magna ciuitas illa: et ul¬
tra iam non inuenietur.

Expanded text:
larem, magnum, et misit in mare, dicens: Hoc impetu mittetur Babylon magna civitas illa, et ultra jam non invenietur.
Abbreviated transcription (Latin):
pħam dicit. Ecce ego sepiam uias
tuas spinis: et sepiam eas maceria:
et semitas suas non inueniet: Et
sequetur amatores amatores suos
et non app̃hendet eos: queret. et
non inueniet eos: Tunc dicet: ua¬
dam et reuertar aduirum meum
priorem:quia bene michi erat t̃c.

Expanded text:
phetam dicit Deus: Ecce ego sepiam viam tuam spinis, et sepiam eam maceria, et semitas suas non inveniet, et sequetur amatores suos, et non apprehendet eos, et quaeret eos, et non inveniet, et dicet: Vadam et revertar ad virum meum priorem, quia bene mihi erat tunc,
Abbreviated transcription (Latin):
Micitur. Suadeo cibiemere ame au¬
rum ignicum. ꝓbatum. ut locuples
fias. ec uestimentis albis induaris.
ut non appareat confusio nudita¬
tis cue: et collirio inunge oculos

Expanded text:
itur: Suadeo tibi emere a me aurum ignitum, probatum, ut locuples fias, et vestimentis albis induaris, et non appareat confusio nuditatis tuae, et collyrio inunge oculos
Abbreviated transcription (Latin):
uasi quoddam negotium faciunt.
qui predicationem ꝓrerogant: et a pͤpłis
fidem reportant: Fidem imꝑriunt: et
eorum sanctam ꝓtinus uitam sumt̃.
Si enim iustorum predicatio negotiũ
non fuisset: ꝓfecto psalmista non di¬
ceret: su.nus: Etqi mite psalmum:
corium sequent siccatur. ut sonet:
Quidest ergo dicere. sumite psalmum
et date tympanum: nisi accipite spiri¬
tale canticum cordis. et reddite dem¬
poralem macerationem corporis:Si
suꝑna p̃dicatio negotium non fuisset:
nequaquam sub typo fortis mulieris
salomon de sancta eccła diceret: Sindo¬
nem fecit et uendidit: et cingłm tradi¬
dit cananeo: Et quid signatur linteo
sindonis: nisi subtilis intertio scẽ predi¬
cationis in qua molliter quiescitur:
quia mens in illa fidelium.spe suꝑna
refouetur. Unde et petro animalia
in linteo demonstrantur: quia peccatoꝵ
animȩ misericorditer aggregatȩ.inblan¬
da fidei quiete continent᷑. Hanc ergo
sindonem ecclesia fecit et uendidit: quia

Expanded text:
uasi quoddam negotium faciunt, qui praedicationem praerogant, et a populis fidem reportant. Fidem impartiunt, et eorum sanctam protinus vitam sumunt. Si enim justorum 1097 praedicatio negotium non fuisset, profecto Psalmista non diceret: Sumite psalmum, corium siccatur ut sonet. Quid est ergo dicere: Sumite psalmum, et date tympanum, nisi accipite spiritale canticum cordis, et reddite temporalem macerationem corporis? Si superna praedicatio negotium non fuisset, nequaquam sub typo fortis mulieris Salomon de sancta Ecclesia diceret: Sindonem fecit et vendidit, et cingulum tradidit Chananaeo . Quid enim signatur per linteum sindonis, nisi subtilis intextio sanctae praedicationis? In qua molliter quiescitur, quia mens in illa fidelium spe superna refovetur. Unde et Petro animalia in linteo demonstrantur , quia peccatorum animae misericorditer aggregatae, in blanda fidei quiete continentur. Hanc ergo sindonem Ecclesia fecit, et vendidit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
signa magna. ut etiam ignem faceret
inhabitantes terram ꝓpter signa
que data sunt illi facere inconspectu
bestiȩ: dicens habitantibus terram.
ut faciant imaginem bestiȩ. que habet¬

Expanded text:
e faciat habitantes in terra propter signa quae data sunt illi facere in conspectu bestiae, dicens habitantibus in terra ut faciant imaginem bestiae. Et dat
Abbreviated transcription (Latin):
magnipendendum eius ruinosi eulmi¬
nis momentaneum suꝑcilium sc̃i intri¬
eorum occurrens. instruit dicens. Qi
dcsidiceret: Nolite terreri. nolite expaues¬
cere: nolite pusillanimes existere. sed
estote fortes contra robustos: quia et
hoc quod patimini cito transit: et hi
a quib patimini. sine tarditate uin¬
dictam recipient: Et quia diabolus
eiusq dampnatus homo unum sunt.¬

Expanded text:
magni pendendum esse ruinosi culminis momentaneum supercilium putarehumanis occurrens, instruit, dicens: Qui s: Nolite timere, nolite expavescere, nolite pusillanimes existere, sed estote fortes contra robustos, quia et hoc quod patimini cito transiet, et hi a quibus patimini, sine tarditate vindictam recipient, id est diabolus, ejusque damnatus homo, seu omn
Abbreviated transcription (Latin):
s sufficientia nostra ex deo est: Nemo
gͦ deum meritis preuenit. ut tenere
eum quasi debitorem possit. s miro mͦ
equus omnib conditor. et quos dam
quos dam insius reꝓbis moribus dãp¬
nandos iuste derelinquit: Nec camen
electis suis pietatem sine iusticia exhi¬
bet. quia hic eos duris afflictionibus
eos ȩquanimiter tolerat:quos quan¬
doq in perpetuum dampnat: Si gͦ
et electi preuenientem se gratiam secunt᷑:
et reprobi uxta quod merentur acci¬
piunt: et de misericordia inueniunt
electi quod laudent: et de iusticia n
habent reꝓbi quod accusent: Notan

Expanded text:
sed sufficientia nostra ex Deo est ? Nemo sed sufficientia nostra ex Deo est ? Nemo ergo Deum meritis praevenit, ut tenere eum quasi deaequus omnibus conditor, et quosdamquosdam in suis reprobis moribus juste derelinquit. Nec tunc electis suis pietatem sine justitia exhibet, quia hic eos duris afflictionibus aequanimiter tolerat quos quandoque in perpetuum damnat. Si ergo et electi praevenientem se gratiam sequuntur, et reprobi juxta quod merentur accipiunt, et de misericordia inveniunt electi quod laudant, et de justitia non habent reprobi quod accusent. Ben
Abbreviated transcription (Latin):
si nos dm̃bene operando preuenimus:
ubi est quod ꝓpħa ait. miscd̃ia eius
preueniet me: Si quid nos bone oꝑa¬
tionis dedimus. ut eius grãm mere¬
remur: ubi est quod paulus dicit. gr̃a
uobis. dei enim donum est non exoꝑib
Si nostra dilectio dm̃ preuenit: ubi est
quod iohannes apłs dicit. non quia
nos dilȩxerimus deum. sed qm̃ ipse
prior dilexit nos: Ubi est quod ȩtiã
ꝑosee dñs dicit: diligam eos sponca¬
nee: si sine eius munere nr̃a uirtute
deum sequimur. ubi est quod ꝑ euuan¬
gelium ueritas ꝓtestatur dicens. sin
me nichil potestis facere: ubi quod
ait.: nemo potest uenire ad me. nisi
pater qui misit me traxerit eum:
ubi quod iterum dicit. non uos me
elegistis. s ego elegi uos: Si saltem do¬
na bonorum oꝑum uirtute nostra
bene cogitando preuenimꝰ. uibi quod
rursum ꝑ paulum tam subtiliter
dicitur. ut om̃is de se humanȩ m̃s
fiducia ab ipsa cordis radice siccetur
cum ait. non quia sufficientes simus
cogitare aliquid anobis.quasi ex nobis.

Expanded text:
si nos Deum bene operando praevenimus, ubi est quod Propheta ait: Misericordia ejus praeveniet me ? Si quid nos bonae operationis dedimus ut ejus gratiam mereremur, ubi est quod Paux vobis, Dei enim donum est non ex Si nostra dilectio Deum praevenit, ubi est quod Joannes apostolus dicit: Non quia nos dilexerimus Deum, sed quoniam ipse prior dilexit nos ? Ubi est quod per Osee Dominus dicit: Diligam eos spontanee ? Si sine ejus munere nostra virtute Deum sequimur, ubi est quod per Evangelium Veritas protestatur, dicens: Sine me nihil potestis facere ? Ubi est quod ait: Nemo potest venire ad me nisi Pater, qui misit me, traxerit eum ? Ubi quod iterum dicit: Non vos me elegistis, sed ego elegi vos ? Si saltem dona bonorum 126 operum virtute nostra bene cogitando praevenimus, ubi est quod rursum per Paulum tam salubriter dicitur, ut omnis de se humanae mentis fiducia ab ipsa cordis radice succidatur, cum ait: Non quia sufficientes simus cogitare aliquid a nobis quasi ex nobis,
Abbreviated transcription (Latin):
ascendere dicitur: quia post antix̃p̃m
multitudo predicatorum illius ex der¬
rena potestate gloriatur: De terra qͥppe
ascendere est. terrena glorra suꝑbire:
que etiam bestia habet duocornua simi
lia agni:quia ꝑhypocrisin. sanctitatem
eam quam inse dñs ueraciter habuit.
singularem sibi inesse. et sapientiam
uirtutem: Sed quia sub agni specie
auditorib reprobis serpentinum uirꝰ
infundit: recte subiungitur: Et loq̃¬
loqueretur. agnosimilis non appareret:
S assumit agni speciem. ut draconis ex¬
erceat operationem: Agnum fingit:¬

Expanded text:
ascendisse dicitur, quia post eum multitudo praedicatorum illius ex terrena potestate crassatur. De terra quippe ascendere est de terrena gloria superbire. Quae bestia habet duo cornua agni similia, quia per hypocrisim sanctitatis eam quam in se veraciter Dominus habuit singularem sibi inesse et sapientiam m. Sed quia sub agni specie auditoribus reprobis serpentinum virus infunditur, recte illic subditur: Et loquloqueretur, agno similis non appareret, sed assumpsit agni speciem, ut draconis exerceat operationem. Illo t
Abbreviated transcription (Latin):
tidie menbra eius funt: que sci¬
licet ꝑu̾se edita. caput suum male
uiuendo inuenerunt. Hinc pau
lus ait: Ut reueletur insuo tẽpore:
Nam misterium iam operatur ini¬
quitatis: Tanquam diceret: Tunc
antixp̃s manifestus uidebitur. nam
incordibus iniquorum secreta sua
iam nunc occultus operatur. Nemo¬
quasi sola ꝑorrescat: Apud iniquos
namq cotidie res antixp̃i agitur.
misterium suum iam nunc occultꝰ¬

Expanded text:
embra ejus sunt: quae scilicet perverse edita caput suum male vivendo praevenerunt. Hinc Plus ait: Ut reveletur in suo tempore. Nam mysterium jam operatur iniquitatis . Ac si diceret: Tunc Antichristus manifestus videbitur: nam in cordibus iniquorum secreta sua jam nunc occultus operatur. quasi sola perhorrescat. Apud iniquos namque quotidie res Antichristi agitur, mysterium suum jam nunc, occult