comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ filium ante scła a patre genitũ.
⁊ patͥ sempit̾na. ⁊ consubstantiali eqͣ¬
litate coet̾num. uenisse in hẽ mun¬
dum ꝑuterum uirginis. in hoc sae̾¬
iñtum pietatis electe: inqͣ⁊ ex qͣ edi¬
ficauit sibi sapientia domiun: ⁊ for¬
mam sibi serui insimilitudinem car¬
nis peccati. in cominutabilis uerbi dĩ¬
crein ⁊ spm̃ scm̃ ininor gła sua: qr di¬
minutionem & uarietatẽ. sũme ⁊
ȩt̃ne essentiȩ nat᷑a ñ recipit. ꝓpter
nrãm autem infirmitatẽ extenuauit
se incapacib sui: ⁊ uelamine corpo¬
ris.splendorem maiestatis sue quẽ
uisus hominum ñ ferebat obterit.
humilitate qua nob̾ consuluit. ñ
solum patre. s ⁊̃ se ipso ẽ. factꝰ infe¬
rior. Nec aliquid illi hac inclinatio¬
ne decessit. cui cum patre ⁊cũ scõ spũ¬

Expanded text:
e genitum, et Patri sempiterna et consubstantiali aequalitate coaeternum, venisse in hunc mundum per uterum Virginis in hoc sacramentum pietatis electae, in qua et ex qua aedificavit sibi Sapientia domum , et formam sibi servi in similitudinem carnis peccati, incommutabilis Verbi Deim minor gloria sua: quia diminutionem et 84 varietatem summae et aeternae essentiae natura non recipit. Propter nostram autem infirmitatem extenuavit se incapacibus sui, et velamine corporis splendorem majestatis suae, quem visus hominum non ferebat, obtexit. humilitate qua nobis consuluit, non solum Patre, sed etiam seipso factus est inferior. Nec aliquid illi hac inclinatione decessit, cui cum Patre et Sp
Abbreviated transcription (Latin):
missi gen̾is fructu. ples ÷ orta sine
oꝑum. ⁊ uera humanitas ad tole
lica dilectissimi oblatrantium he¬
reticorum sꝑnat errores: qͥ munda¬
nȩ sapientiȩ uanitate decepti. a
ueritatis ȩuangłio recesserunt:
nincarnationem uerbi intellige̾
ñ ualentes de causa illuminatiõis.
fecerunt sibimat̾iam cecitatis. Hã
om̃ium fere falsa credentiũ opuuo
ruunt retractatis: neminẽ pene
deuuiasse cognoscimꝰ: nͥ qͥ duarũ in
fessione ꝑsonȩ ñ credidit. Ali eñĩ
dño solam humanitatem. alii solam
ascͥpsere dĩtatem. Alii ueram qͥdem
inipso diuinitatẽ. s carnem dixert̃
fuisse simulatã. Alii ꝓfessist̃ uerã
eum suscepisse carnem: s dĩ patͥs ñ ha¬
buisse naturam. Et deitati eiꝰ quȩ
erant humane substantiȩ deputan¬
tes. maiorem sibi dm̃ minoremq finxe¬
runt. cum gradꝰ inuera diuinitate

Expanded text:
romissi germinis fructu proles est orta sine romissi germinis fructu proles est orta sine operum, et vera humanitas ad tolerlica, dilectissimi, oblatrantium haereticorum spernat errores, qui mundanae sapientiae vanitate decepti, a veritatis Evangelio recesserunt, et incarnationem Verbi intelligere non valentes, de causa illuminationis fecerunt sibi materiam caecitatis. Nam omnium fere falsa credentium opiniogationem proruunt, retractatis, neminem pene deviasse cognoscimus, nisi qui duarum in ae confessione non credidit. Alii etenim Domino solam humanitatem, alii solam ascripsere Deitatem. Alii veram quidem in ipso Divinitatem, sed carnem dixerunt fuisse simulatam. Alii professi sunt veram eum suscepisse carnem, sed Dei Patris non habuisse naturam; et Deitati ejus, quae erant humanae substantiae, deputantes, majorem sibi Deum minoremque finxerunt, cum gradus in vera Diivinitate
Abbreviated transcription (Latin):
inspũ uocat dicens. dix̃ dñs dño meo.
sede adextris meis. donec ponam
inimicos tuos scabellũ pedũ tuoꝵ
nlec potuerunt iudȩi ꝓpositam sol¬
uere questionem: qr ñ in telligebant
ens se humilitate seruili: nec metue¬
bat minui nec indigebat augeri. ꝓ¬
sumq effectum miscdie suȩ. quẽ res¬
tutioni impendebat humanȩ. solaci¬
qui poterat uirtute dĩtatis: ut creati¬
ram ad imaginẽ dĩ conditam. aiugo
dire dñationis erueret. S qr ñ ita
in pͥmum hoĩem diabolus uiolemt᷑
extiterat. ut eum in par tessuas sine
arbitrii consensione transferret.:
ni. unũ solũ fuit remediũ sub diuus
rationis occulto: qđ posset sub uenire
ꝓstraris. si aliqͥs filioꝵ adam originalis
p̃uaricationis alienus atq inno¬
cens nasceretur. qͥ cet̾is exemplo. ꝓ
desset ⁊ merito. S qr nat᷑alis hoc¬
generatio ñ sinebat. nec pot̾at uici
cere mundumde iminundo con¬
ceptum semine. nͥ tu qui solus es.
dñs dauid factꝰ ÷ filiꝰ dauid. ⁊ de ꝓ¬

Expanded text:
no meo: Sede a dextris meis, donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum ? Nec potuerunt Judaei propositam solvere quaestionem, quia non intelligebant ens se humilitate servili, nec metuebat minui, nec indigebat augeri; ipsumque effectum misericordiae suae, quem restitutioni impendebat humanae, sola exsequi poterat virtute Deitatis; ut creaturam ad imaginem Dei conditam a jugo diri dominatoris erueret. Sed quia non ita in primum hominem diabolus violentus exstiterat, ut eum in partes suas sine liberi arbitrii consensione transferret, sni, unum solum erat remedium sub divinae rationis occulto, quod posset subvenire prostratis, si aliquis filiorum Adam originalis praevaricationis alienus atque innocens nasceretur, qui caeteris et exemplo 99 prodesset et merito. Sed quia hoc naturalis generatio non sinebat, nec poterat viticere mundum de immundo conceptum semine? Nonne tu, qui solus es ? Dominus David factus est filius David, et de p
Abbreviated transcription (Latin):
corrupta. in xp̃o tam̃ ÷ reformata.
Utere qͦmͦ utendum ÷ uisibilib
ereaturis sic̃ uteris t̾ra. mari. cȩlo.
aere. fontib atq fluminib. ⁊ qͥcqͥd
meis pulchrum atq mirabile ÷.
refer ad laudẽ ⁊ głam conditoris. No¬
li.eẽ. deditꝰ illi lumini: qͦ uolucres
⁊ serpentes. qͦ bestie ⁊ pecudes. quo
musce deletant᷑ ⁊ uermes. Lucem
corpoream sensu tange corporeo::
tocom̃tis affectu. illud uerum lum̃
amplectere. qđ illuminat omẽm
hoĩemuementem in hẽ iundũ:¬

Expanded text:
corrupta; in Christo tamen est reformata. corrupta; in Christo tamen est reformata. Utere quomodo utendum est visibilibus creaturis, sicut uteris terra, mari, coelo, aere, fontibus atque fluminibus; et quidquid in eis pulchrum atque mirabile est, refer ad laudem et gloriam Conditoris. Noli esse deditus illi lumini quo volucres et serpentes, quo bestiae et pecudes, quo muscae delectantur et vermes. Lucem corpoream sensu tange corporeo, et toto mentis affectu illud verum lumen amplectere quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundu
Abbreviated transcription (Latin):
quid ÷ luna. nͥ uisibilis create ⁊ corꝑe
luciselem̃ta: quoꝵ unũ maioris est¬
claritatis. aliudiinoris ÷ luminis.
Sic̃ enim alia diurna alia nocturnd
sunt temꝑa. ita diu̾sam inlumina¬
rib qͣlitatem creator instituit. cũ¬
m tam̃pͥus ꝗͣ hȩc fierent.⁊ diessi¬
ne solis officio.⁊ noctes sine li¬
ne minist̾i̾o p̃cessissent. S conde¬
bantur ista ad faciendi hoĩs utilita¬
tem: ut rationale animal nec in
distinctione m̃sium. nec in recursu
annoꝵ. nec indinume ratione tẽpo¬
rum falleret᷑. cũ ꝑ inȩqͣlium horartĩ
impares inoras. ⁊ dissimiliũ ortuum
signa manifesta.⁊ annossol conclu¬
deret:⁊ m̃sesluna. renouaret. Q÷¬
tonamq ut legimꝰ die. dix̃ ds̃. fiatt̃
luminaria infirmam̃to celi ⁊luce
ant suꝑ t̾ram. ⁊ diuidant int̃ diẽ :
noctem: ⁊ sint insigna ⁊ temꝑa ⁊ in
dies : inannos: ⁊ sint infirmam̃to
nosce naturȩ: recordare te factum
adimaginem dĩ: quȩ ⁊ si inadam

Expanded text:
quid est luna, nisi visibilis creaturae et corporeae lucis elementa? quorum unum est majoris claritatis, et aliud minoris est luminis. Sicut enim alia diurna, alia nocturna sunt tempora, ita diversam in luminaribus qualitatem Creator instituit, cum tamen priusquam haec fierent, et dies sine solis officio, et noctes sine lunae ministerio praecessissent. Sed condebantur ista ad faciendi hominis utilitatem, ut rationale animal nec in distinctione mensium, nec in recursu annorum, nec in dinumeratione 96 temporum falleretur: cum per inaequalium horarum impares moras, et dissimilium ortuum signa manifesta, et annos sol concluderet, et menses luna renovaret. Quarto namque, ut legimus, die, dixit Deus: Fiant luminaria in firmamento ram, et dividant inter diem et noctem, et sint in signa, et tempora, et dies, et annos, et sint in firmamento nosce naturae. Recordare te factum ad imaginem Dei ; quae, etsi in Adam
Abbreviated transcription (Latin):
sibitendit ȩtatem. S quos rex impiꝰ
eximit mundo: xp̃c inserit cȩlo. Q
quib ñ dum sanguinis sui impendit
redemptionem: iam martyrii tribu¬
it dignitatem. Erigite gͦ dilectissi¬
mi fideles animos adchoruscantem
grãmlumi nissempit̾ni: iun
pensa humanȩ saluti sacramenta
uenerantes. studium urm̃ hisquȩ
ꝓ uob̾ gesta sunt. subdite. Diligite ca¬
stimoniȩ puritatem: qr xp̃c uirgini¬
tatis ẽ. filius. Abstinete uos a car¬
nalib desid̃iis. quȩ militant adu̾¬
sus animam: quemadmodum nos
p̃sens beatus apłs. suis ut legimus
u̾bis hortatur. Malicia paruuli
conformauit infantiȩ. Sectamini
humilitatem:ꝙͣ. dĩ filius discipło ᷤᷤ
suos docere dignatꝰ ẽ. Induite uoᷤ
uirtutem patientiȩ. in qua animas
ur̃as possitis ad quirere: qm̃ qͥ cun¬
ctorum ẽ. redemptio. ipse. ẽ. omi¬
um fortitudo. Quȩ sursum sunt sa¬
pite: ñ quȩ suꝑ terram. Puiam ue¬
ritatis ⁊ uitȩ. constanter incedite.

Expanded text:
sibi tendit aetatem. Sed quod rex impius sibi tendit aetatem. Sed quod rex impius eximit mundo, Christus inserit coelo; et quibus nondum sanguinis sui impendit redemptionem, jam martyrii tribuit dignitatem. Erigite igitur, dilectissimi, fideles animos 114 ad coruscantem gratiam luminis sempiterni, et impensa humanae salutis sacramenta venerantes, studium vestrum iis quae pro vobis gesta sunt subdite. Diligite castimoniae puritatem, quia Christus virginitatis est filius. Abstinete vos a carnalibus desideriis, quae militant adversus animam , quemadmodum nos praesens B. apostolus suis, ut legimus, verbis hortatur. Malitia parvuli conformavit infantiae. Sectamini humilitatem, quam Dei Filius discipulos suos docere dignatus est . Induite vos virtutem patientiae, in qua animas vestras possitis acquirere: quoniam qui cunctorum est redemptio, ipse est omnium fortitudo. Quae sursum sunt sapite, non quae super terram . Per viam veritatis et vitae constanter incedite;
Abbreviated transcription (Latin):
ris: Mors xp̃i. ñ ÷ temporis tui. Ante
condendum ÷ ȩuangłium: ante p̃¬
dicandum dĩ regnum: ante sanita¬
tes donande: ante sunt facienda
habiturus effectum sceleris. insolũ
te reatum precipitas uoluntatis:
Nicħ hac molicione u ꝓꝓficis: nicħ
ꝑagis. Qui uoluntate natꝰ ÷: arbi¬
trii potestate morietur. Consũmant
p̃eunte ꝑueniunt. Ad orant incar¬
mninfirmitate uirtutem: ⁊ in ho¬
minis ueritate dñm maiestatis:
ut quȩ sacramentum fidei suȩ in¬
telligentiȩq manifestent: qđ cor¬
dib credunt. munerib ꝓtestant᷑.
Thus deo. myrram homini. aurũ
offerunt regi: scienter diuinam
humanamq naturam. inunita¬
te uenerantes: quia qđ erat in
gis in regionem suam:⁊ transiato
tħu in egẏ ptum exammonitione
diuina: ex ardescit frustrata. in
meditationib suis hȩrodis insania.
Necariom̃s bethleem paruulos
iubet: ⁊ qm̃ quem metuat nescit infan-¬
tem: generalem seuitiam in suspectam.

Expanded text:
ris? Mors Christi non est temporis tui. Ante ris? Mors Christi non est temporis tui. Ante condendum est Evangelium, ante praedicandum est Dei regnum, ante sanitates donandae, ante sunt facienda et non habiturus effectum sceleris, in solum te reatum praecipitas voluntatis? Nihil hac molitione proficis, nihil peragis. Qui voluntate natus est, sui arbitrii potestate morietur. Consummant praeeunte perveniunt. Adorant in carin infirmitate virtutem et in hominis veritate Dominum majestatis. Utque sacramentum fidei suae intelligentiae manifestent, quod cordibus credunt muneribus protestantur. Thus Deo, myrrham homini, aurum offerunt regi, scienter divinam humanamque naturam in unitate venerantes: quia quod erat in gis in regionem suam, translatoque Jesu in Aegyptum ex admonitione divina, exardescit frustra in meditationibus suis Herodis insania. Necari omnes in Bethleem parvulos jubet, et quoniam quem metuat nescit infantem, generalem sententiam in suspectam
Abbreviated transcription (Latin):
cientib intellectum: qui p̃stitit
signum. Q quod fecit intelligi fec̃
inquiri: ⁊ se inueniendum obtu
goris indicium. intenta contem¬
placione comitantes. ad agnitio¬
nem ueritatis. gr̃ȩ splendore ducunt᷑
Qui humano sensu significatum sͥ
regis ortumestimauerunt inciuita¬
te regia. eẽ. querendum: s quiser¬
uisusceꝑat formam. ⁊ ñ iudicare
uenerat s iudicari: bethleem p̃¬
elegit natiuitati: iherosolunam
passioni. Herodes uͦ audiens
iudȩorum pͥncipem natum. suc¬
cessorem suspicatꝰ expauit:⁊ moli¬
tus necem salutis auctori. falsum
spondet obsequium. Quam felix
foret si magdrum imitaret᷑ fidem:
⁊ conu̾teret adreligionem. qđ dis¬
ponebat ad fraudem. Ocȩca stulte
emulationis impietas. Quid ꝑ¬
tur bandum putas diuinum tuo
furore consilium.: Dñs mundi tẽ¬
porale ñ querit regnum: qͥ p̃stat
ȩt̃num. Quid incõmutabilem dis¬
positarum rerum ordinem u̾tere:
& alioꝵ facintis p̃occupare cona¬

Expanded text:
cientibus intellectum, qui praestitit cientibus intellectum, qui praestitit signum; et quod fecit intelligi, fecit inquiri, et se inveniendum obtulgoris indicium intenta contemplatione comitantes, ad agnitionem veritatis, gratiae splendore ducuntur, qui humano sensu significatum sibi regis ortum aestimaverunt in civitate regia esse quaerendum. Sed qui servi susceperat formam, et non judicare venerat, sed judicari, Bethleem praeelegit nativitati, Jerosolymam passioni. Herodes vero audiens Judaeorum principem natum, successorem suspicatus expavit; et molitus necem salutis auctori, falsum spopondit obsequium. Quam felix foret, si magorum imitaretur fidem, et 113 converteret ad religionem quod disponebat ad fraudem! O caeca stultae aemulationis impietas, quae perturbandum putas divinum tuo furore consilium! Dominus mundi temporale non quaerit regnum, qui praestat aeternum. Quid incommutabilem dispositarum rerum ordinem vertere, et aliorum facinus praeoccupare cona
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓximo die quo intememta
uirginitas humani gen̾is edidit
saluatorem: epiphaniȩ nob̾ dilec¬
tissum ueneranda festiuitas.
dat ꝑseuerantiam gaudioꝵ: ut int̃
cognatarum sollempnitatum ui¬
cina sacͣmenta. exultationis uigor.
⁊ feruor fidei non tepescat. Ad om¬
nium enim hoĩum spectat salutẽ.
quodinfancia mediatoris dĩ &
hominum iam inuniu̾so de cla¬
rabatur mundo: cum ad hucȩxi¬
guo detineretur opidulo. Quãuis
enim isrłiticam gentem. ⁊ ipsiꝰ gen¬
ti sunam familiam delegisset. de qͣ
naturam uniu̾se humanitatis
assumeret: noluit tam̃ intra mat᷑¬
nȩ habitationis angustias. ortꝰ
sui latere primordia: s mox abom¬
nib uoluit agnosci. qui dignatꝰ
ẽ. om̃ib nasci. Trib gͥ magis
in regione orientis. stella nouȩ
claritatis apparuit: quȩ illustrio.
cet̾is. pulchriorq sid̾ib. facile in
se intuentium ocłos animosq
conuerteret: ut confestim sub¬
uerteretur ñ. eẽ. ociosum. qͦd tam
insolitum uidebatur. Dedit gͦ aspi¬

Expanded text:
oxime die quo intemerata virginitas humani generis edidit Salvatorem, Epiphaniae nobis, dilectissimi, veneranda festivitas dat perseverantiam gaudiorum, ut inter cognatarum solemnitatum vicina sacramenta, exsultationis vigor et fervor fidei non tepescat. Ad omnium enim hominum spectat salutem, quod infantia Mediatoris Dei et hominum jam universo declarabatur mundo, cum adhuc exiguo detineretur oppidulo. Quamvis enim Israeliticam gentem, et ipsius gentis unam familiam delegisset, de qua naturam universae humanitatis assumeret, noluit tamen intra maternae habitationis angustias ortus sui latere primordia; sed mox ab omnibus voluit agnosci, qui dignatus est pro omnibus nasci. Tribus igitur magis in regione Orientis stella novae claritatis apparuit, quae illustrior caeteris pulchriorque sideribus, facile in se intuentium oculos animosque converteret: ut confestim adverteretur non esse otiosum, quod tam insolitum videbatur. Dedit ergo aspi
Abbreviated transcription (Latin):
& brachium dñi eui reuelatum ẽ:
Assumpsitꝰ gͥ hoc infilium dĩ. sie
munitatem ꝑsone xp̃i abipsis cor¬
poralib ẽ. receptꝰ erordiis: ut nec
sine dĩtate conceptꝰ sit. nec sine
dĩtate editꝰ. nec sinc dĩtate nut̾¬
tus. Idem erat inmiracłis: idem
incontumeliis. Phumanam infir¬
mitatem crucifixꝰ mortuus. ⁊ sepul¬
tus: ꝑ diuinam urtutẽ dic t̾eia sus¬
citatꝰ. ascendit ad eelos: sedet ad der¬
teram patͥs: ⁊ inatura hominis
mipiocorde meditantes. apłici
semꝑ memiores estote p̃cepti: qui
uniu̾sos admonet dicens. llidete
ne quis uos seducat ꝑ philosophiã
ꝯinanem fallaciam. scđm tͣdicio¬

Expanded text:
 brachium Domini cui revelatum est ? Assumptus igitur homo in Filium Dei, sic in unitatem personae Christi ab ipsis corporalibus est receptus exordiis, ut nec sine Deitate conceptus sit, nec sine Deitate editus, nec sine Deitate nutritus. Idem erat in miraculis, idem in contumeliis; per humanam infirmitatem crucifixus mortuus et sepultus; per divinam virtutem die tertia resuscitatus, ascendit ad coelos, consedit ad dexteram Dei Patris, et in natura hominis mi, pio corde meditantes, apostolici semper memores estote praecepti, qui universos admonet dicens: Videte ne quis vos decipiat per philosophiam et inanem fallaciam
Abbreviated transcription (Latin):
sit gestum. Uerbi incarnatio hoc con¬
tum. Sapientia uͦ ⁊ benignitas dei.
hac salutifere oꝑ ismora. capatiores
nossuȩ uocationis effecit: ut qđ mul¬
tis signis. multis uocib. multisq iny¬
steriis. ꝑtot fuerat scła. nuntiatum.
inhis dieb ȩuangłii ñ. ee̾t. ambigu¬
om̃emq intelligentiȩ erat excessu¬
ra m̃suram. tanto constantiorem in
nob̾ gigneret fidem: quanto p̃dica¬
tio eiꝰ ⁊ antiquior prȩcessisset ⁊ creb̾i¬
or. Honitaq nouo consilio. ds̃ reb
humanis. nec sera miseratione ꝯsulu¬
it: s a constitutione mundi. tinam
eandemq omib causam salutis in¬
stituit. Gr̃ã enim dĩ. qua semꝑ uni
xp̃o nascente. ñ cepta. Q hoc mag¬
ne pietatis sacͣmentum. qͦ totꝰ iam
mundꝰ impletꝰ ÷ tam potens ⁊̃ insuis
significationib fuit: ut non minꝰ
Unde cum manifesta pietate dilec¬
tissimi. tante innos diuitiȩ bonita

Expanded text:
sit gestum. Verbi enim incarnatio hoc consit gestum. Verbi enim incarnatio hoc contum. Sapientia vero et benignitas Dei hac salutiferi operis mora, capaciores nos suae vocationis effecit; ut quod multis signis, multis vocibus, multisque mysteriis per tot fuerat saecula praenuntiatum, in his diebus Evangelii non esset ambigue intelligentiae erat excessura mensuram, tanto constantiorem in nobis gigneret fidem, quanto praedicatio ejus et antiquior praecessisset et crebrior. Non itaque novo consilio Deus rebus humanis, nec sera miseratione consuluit; sed a constitutione mundi unam eamdemque omnibus causam salutis instituit. Gratia enim Dei, qua semper est Christo nascente, non coepta; et hoc magnae pietatis sacramentum, quo totus jam mundus impletus est, tam potens etiam in suis significationibus fuit, ut non minus atum. CAP. V. Unde cum manifesta pietate, dilectissimi, tantae in nos divitiae divina
Abbreviated transcription (Latin):
astutia: ⁊ falsis nominis scientia.
indiuersas compuguantesq sen¬
tentias. humana ignorantia trahe¬
batur. Ad auferendum autem hoc
ludibrium. quo captiue m̃tes suꝑbi¬
enti diabolo seruiebant. ñ sufficie¬
bat doctrina legalis: nec ꝑsolas co¬
hortationes ꝓphicas. poterat na¬
tura nr̃a reparari. S adicienda erat
ueritas redemptionis. mortalib in¬
stitutis: & corruptam abinicio ori¬
ginen. nouis renasci oportebat exor¬
diis. Offerenda erat ꝓreconcilian¬
quo peccatum mundi iniħuxpi placu¬
it natiuitate ac passione delere.ad
omnium generationum singuia ꝑti¬
neret: nec turbarent nos. s potiꝰ con¬
firmarent inysteria ꝓtemporum rati¬
one uariata: cum fides qua uiuimꝰ nul¬
la fuerit ȩtate diuersa. Cessent gͥ illoꝵ
que rele quimpio murinure diuinis
dispensationib obloquentes. de dñi¬
cȩ natiuitatis tarditate causantur:
tanquam p̃teritis temporib ñ sit in¬
pensum. quod inultuna mundiȩtate

Expanded text:
astutia, et falsi nominis scientia astutia, et falsi nominis scientia in diversas compugnantesque sententias humana ignorantia trahebatur. Ad auferendum autem hoc ludibrium, quo captivae mentes superbienti diabolo serviebant, non sufficiebat doctrina legalis, nec per solas cohortationes propheticas poterat natura nostra reparari; sed adjicienda erat 76 veritas redemptionis moralibus institutis, et corruptam ab initio originem novis renasci oportebat exordiis. Offerenda erat pro reconcilianquo peccatum mundi in Jesu Christi placuit nativitate ac passione deleri, ad omnium generationum saecula neret: nec turbarent nos, sed potius confirmarent mysteria, quae temporum ratione variata, cum fides qua vivimus nulla fuerit aetate diversa. Cessent igitur illorum querelae, qui impio murmure divinis dispensationibus obloquentes, de Dominicae Nativitatis tarditate causantur, tamquam praeteritis temporibus non sit impensum, quod in ultima mundi aetate
Abbreviated transcription (Latin):
ibi ht̃ eternitas temporale: nicħ
natura dissimile. Una illic uolun¬
tas÷. eadem substantia. par pote¬
stas: a ñ tres dii s unus ẽ. ds:
qr uera & inseparabisis ẽ. unitol.
ubinulla potest. eẽ. diu̾sitas. In m¬
tegra gͥ ueri hominis ꝑfectaq na¬
tura. uerusnatꝰ ẽ. d̃s. totꝰ insuis
totꝰ inurĩs. Nrã autemdicimꝰ qͥ
inob̾ abinitio creator condidic
& quȩ reparanda suscepit. Ham
illa quȩ deceptor inuexit. ⁊ homs
deceptꝰ admisit: nullum habue¬
runt insaluatore uestigium.
Nec qr cominunionem humana¬
rum subiit infirmitatũ: ideo nr̃o
rum particeps fuit delictoꝵ. As¬
sumpsit formam serui. sine sorde
peccati: humana ꝓuehens. diui¬
ua ñ minuens. Exinanitio enim
illa qua se inuisibilis uisibilem p̃¬
buit: inclinatio fuit miseratio¬
reuocemur errorib: ipse ad noᷤ
descendit. ad quem nos ñ pote¬
ramus ascendere. Quia ⁊ si mul¬
tis in erat amor ueri: incertarum
tam̃ opinionum uarietate ⁊ fallen¬
tium demonum decipiebantur

Expanded text:
ibi habet aeternitas temporale, nihil natura dissimile; una illic voluntas est, eadem substantia, par potestas, et non tres dii, sed unus est Deus; quia vera et inseparabilis est unitas, ubi nulla potest esse diversitas. In integra igitur veri hominis perfectaque natura verus natus est Deus, totus in suis, tin nobis ab initio Creator condidit, et quae reparanda suscepit: nam illa quae deceptor intulit, et homo deceptus admisit, nullum habuerunt in Salvatore vestigium: nec quia comrum subiit infirmitatum, ideo nostrorum fuit particeps delictorum. Assumpsit formam servi sine sorde peccati; humana provehens, divina non minuens: exinanitio enim illa qua se invisibilis visibilem praebuit, inclinatio fuit miseratiorevocaremur erroribus, ipse ad nos descendit, ad quem nos non poteramus ascendere, quia etsi multis inerat amor veri, incertarum tamen opinionum varietas fallentium daemonum decipiebatur
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c. ꝓpt̃ qdđ matheus ȩuangłista.
ut ꝓmissionem ad abraham factam
ostenderet in xp̃o. eẽ. completam:
generationum ordinem ꝑcurrit:
y inquo omnib gentib disposita
fuisset benedictio demonstrauit.
generis sursum uersus retexuit.
fuisse conexa: om̃sq abinitio suc¬
cessionum gradꝰ. ad eum in qͦ uno
erat salus om̃ium retendisse. Non

Expanded text:
Propter quod Matthaeus evangelista, ut promissionem ad Abraham factam ostenderet in Christo esse completam, generationum ordinem percurrit, et in quo omnibus gentibus disposita fuisset benedictio, demonstravit. generis sui sursum versus retexuit fuisse connexa, omnesque ab initio successionum gradus, ad eum in quo uno erat salus omnium, tetendisse. Non
Abbreviated transcription (Latin):
tegritatis iniuria: qr futurũ hõiũ
saluatorẽ. talis ortꝰ decebat. qͥ ⁊ inse
hab̾et humanȩ substantiȩ naturã.
⁊ humanȩ carnis inquinam̃ta nes¬
ciret. Auctor enimincarne nascen¬
tids ẽ: testante archangło. ad bea

Expanded text:
um hominum Salvatorem talis ortus decebat, qui et in se haberet humanae substantiae naturam, et humanae carnis inquinamenta nesciret. Auctor enim Deo in carne nascenti Deus est, testante archangelo ad bea
Abbreviated transcription (Latin):
animi: ⁊ similitudo desidioꝵ eqͣlẽ¬
tatem gignit affectum. Ac si qͥdam
forsitan repꝑiantur. qͥb pͣtia ⁊ in ho¬
uesta non placent. qͥq illicitas con¬
sensiones. a federe suȩ caritatis ex¬
cludant: tam̃ ⁊̃ tales si uel udȩisint.
uł hȩretici. uł pagam: ñ de ami¬
cicia dei. s de pace sunt mundi. łax
autem spiritalium ⁊ catholicorum. a
ducens. cum amatorib mundinulla
nos uult communione misceri: s om̃i¬
b obstaculis resistere. aꝰ uera gau¬
dia a ꝑnitiosis delectationib euola¬
re: dicente dño. ubi fuerit chesaurꝰ
tuus. ibierit ⁊ cor tuum: hoc ÷ si deor¬
sum sunt quȩ amas. adia descendes.
si sursum sunt quȩ diligis. ad sumina
ꝑuenies. Quonos unum uolentes.
unum sentientes. & infide ac spe
⁊ caritate concordes: spẽ pacis agat

Expanded text:
animi, et similitudo desider orum aequalianimi, et similitudo desider orum aequalitatem gignit affectuum. Et si quidam forsitan reperiantur quibus prava et inhonesta non placeant, quique illicitas consensiones a foedere suae charitatis excludant, tamen etiam tales, si vel Judaei sint, vel haeretici, vel pagani, non de amicitia Dei, sed de pace sunt mundi. Pax autem spiritalium et catholicorum, a ducens, cum amatoribus mundi nulla nos vult communione misceri, sed omnibus obstaculis resistere, et ad vera gaudia a perniciosis delectationibus evolare, dicente Domino: Ubi fuerit thesaurus tuus, ibi erit et cor tuum : hoc est, si deorsum sunt quae amas, ad ima descendes; si sursum sunt quae diligis, ad summa pervenies: quo nos unum volentes, unum sentientes, et in fide ac spe et in charitate concordes, Spiritus pacis agat
Abbreviated transcription (Latin):
luntate carnis. s exdeo nati sc̃.
offerant patͥ. pacisicoꝵ concordiã filioꝵ.
⁊inpͥmogenitum nouȩ creature:
qui uenit ñ suam s mittentis facere
uoluntatem. uniu̾sa adoptionis me¬
bra concurrant: qm̃ grã patͥs ñ dis¬
cordes neq dissimiles. s unũ sentien¬
tes. unumq amantes. ad optauit
hȩ redes. Ad unam reformatos imagi¬
nem: oportet animum hab̾e confor¬
mem. Natalis dñi: natalis ÷ pacis.
Sic̃ enum ait apłs. ipse ÷ par nr̃a. qͥ
fecit utͣq unum. Qm̃ siue iudeus
siue gentilis. ꝑ ipsum habemꝰ acces¬
sum. inuno spũ ad patrem: qͥ ante
passionis diem uoluntaria disposi¬
tione p̃electum. discipłos suos p̃ci¬
pue doctrina informauit. ut dicet
pacem meã douob̾. pacẽ relinquo
uob̾. Et ne sub nomine generali pa¬
cissuȩ qͣlitas lateret: adiecit. Non
quemad modum mundus dat: ego
douob̾. Non ht̃ inquit mundꝰ ami¬
cicias ueras: ⁊ multos fac̃ ꝑu̾so amo¬
re concordes. Sunt ⁊̃ inuiciis pares

Expanded text:
luntate viri, sed ex Deo nati sunt , offerant Patri pacificorum concordiam filiorum, et in primogenitum novae creaturae, qui venit non suam, sed mittentis facere voluntatem, universa adoptionis membra concurrant: quoniam gratia Patris non discordes neque dissimiles, sed unum sentientes unumque amantes, adoptavit haeredes. Ad unam reformatos imaginem oportet animam habere conformem. Natalis Domini natalis est pacis: sic enim ait Apostolus: Ipse est pax nostra, qui fecit utraque unum ; quoniam sive Judaeus, sive gentilis, per ipsum habemus accessum in uno Spiritu ad Patrem ; 91 qui ante passionis diem voluntaria dispositione praelectum, discipulos suos hac praecipue doctrina informavit, ut diceret: Pacem meam do vobis, pacem meam relinquo vobis . Et ne sub nomine generali pacis suae qualitas lateret, adjecit: Non quemadmodum mundus dat ego do vobis. Habet, inquit, mundus amicitias suas, et multos facit perverso amore concordes. Sunt etiam in vitiis pares
Abbreviated transcription (Latin):
qͥdem dieb dilectissimi atq
temꝑib. animis fidelium diuina.
meditantium. dñi ⁊ saluatoris nr̃i ex
matre uirgine ortꝰ occurrit:  mens
adconfessionem sui auctoris erecta.
siue ingemitu supplicationis. siue
in exultatione laudis. siue insacͥfi¬
cii oblatione u̾setur: nicħ crebriꝰ
nicħ̾q magis fidenter spitali at¬
tingit intuitu. quam qd̃ ds̃ dĩ filiꝰ
genitꝰ de patre coet̾no idein ⁊̃ par¬
tu sit natꝰ humano. S hanc adoran¬
damincelo ⁊ int̾ra natiuitatem.
radiante. totam sensib nr̃isimrabi¬
lis sacram̃ti ingerit claritatem. N
solum enim inmemoriam s incons¬
pectum qͦdammꝰ redit. angłi gabrie¬
lis cum maria stupente colloquium:
utero uirginali. &. qui om̃s nat᷑as con¬
didit: eiusfactꝰ ÷ filiꝰ ꝙͣ. creauit.
Hodie u̾bum dĩ apparuit carne ue¬
stitum:⁊ qđ numꝙͣ fuit humanis
ocłis uisibileͥ. cepit ⁊̃ manib. eẽ.

Expanded text:
dem diebus, dilectissimi, atque temporibus, animis fidelium divina meditantium Domini et Salvatoris nostri ex matre Virgine ortus occurrit, ut mens ad confessionem sui auctoris crecta, sive in gemitu supplicationis, sive in exsultatione laudis, sive in sacrificii oblatione versetur, nihil crebrius, nihilque fidentius spiritali attingat intuitu, quam quod Deus Dei Filius, genitus de Patre coaeterno, idem etiam partu est natus humano. Sed hanc adorandam in coelo et in terra nativitatem nradiante, coram sensibus nostris mirabilis sacramenti ingerit claritatem. Non solum enim in memoriam, sed in conspectum quodammodo redit angeli Gabrielis cum Maria stupente colloquium, et utero virginali, et qui omnes naturas condidit, ejus est factus Filius quam creavit. Hodie Verbum Dstitum, et quod numquam fuit humanis oculis visibile, coepit etiam manibus esse
Abbreviated transcription (Latin):
Postremo illiꝑelationẽ lapsodictũ:
t̃ra es ⁊ int̾ram ibis. huic ꝑsubiectio¬
nem exaltato dictũ ÷. sede adextris
meis donec ponã inunicos tuossca¬
dilectissimi. ñ solũ sacͣmento nobis
utilia sunt. s ⁊ imitationis exẽplo.
si indisciplinam ipsa remedia tns¬
ferantur: qđq in ipensum ÷ myste¬
riis. ꝓsit ⁊morib: ut meminerimꝰ
nob̾ in humilitate: mansuetudine
nabimꝰ. Frustra aut̃ẽ appellamur
xpĩani: si imitatores ñ sumus xp̃i.
Qui ideo se uiam. eẽ. dix̃. ut conu̾sa¬
tio magistri eẽt. forma discipłis:
⁊ illam humilitatem eligeret seruus.
qͣ sectatꝰ : dñs: qui uiuit n regnat cũ¬

Expanded text:
Postremo illi per elationem lapso dictum est: Postremo illi per elationem lapso dictum est: Terra es, et in terram ibis ; huic per subjectionem exaltato dictum est: Sede a dextris meis, donec ponam inimicos tuos scadilectissimi, non solum sacramento nobis utilia sunt, sed etiam imitationis exemplo, si in disciplinam ipsa remedia transferantur, quodque impensum est mysteriis, prosit et moribus: 87 ut meminerimus nobis in humilitate et mansuetudine nabimus . FRUSTRA enim appellamur Christiani, si imitatores non simus Christi, qui ideo se viam dixit esse , ut conversatio magistri sit forma discipulis, et illam humilitatem eligat servus, quam sectatus est Dominus; qui vivit et regnat
Abbreviated transcription (Latin):
homo nr̃i generis: ut nos diuinȩ
naturȩ possimus ee̾. consortes. Ori¬
ginem quam sumpsit inuterũ uir¬
ginis: posuit infonte baptismatis.
Bedit aquȩ: quod dedit matͥ. Uirtꝰ
enim altissimi ⁊ obumbratio spẽ
scĩ. quȩ fecit ut maria pareret sal¬
uatorem: eadem facit ut regene¬
ret unda credentem. Quid autẽ
sanandis egris. illuminandis ce¬
cis. uiuificandis inortuis. aptiꝰ fuit:
quam ut suꝑbiȩ uulnera. humi¬
litatis remediis curarent᷑: Adam p̃cep¬
ta dĩ negligens. peccati indux̃ dũatio¬
nem: iħc factꝰ sub lege. reddidit iusti¬
clȩ lib̾tatem Ille diabolo obtemꝑans.
usq ad p̃uaricationem meruit. ut in
ipso om̃s morerent᷑. hic patͥ obedienᷤ
usq ad crucem. fecit ut in ipso om̃s
uiuificarent᷑. Ille cupidꝰ bonoris an¬
gelici. nat᷑e suȩ ꝑdidit dignitatẽ:
hic infirmitatis nr̃e suscipiens con¬
ditionem ꝓpt̃ qͦs ad inferna descen¬
dit. eosdem incęlestib collocauit.

Expanded text:
homo nostri generis, ut nos divinae homo nostri generis, ut nos divinae naturae possimus esse consortes. Originem quam sumpsit in utero virginis, posuit in fonte baptismatis; dedit aquae, quod dedit matri; virtus enim Altissimi et obumbratio Spiritus sancti , quae fecit ut Maria pareret Salvatorem, eadem facit ut regeneret unda credentem. Quid autem sanandis aegris, illuminandis caecis, vivificandis mortuis aptius fuit, quam ut superbiae vulnera humilitatis remediis curarentur? Adam praecepta Dei negligens, peccati induxit damnationem; Jesus factus sub lege reddidit justitiae libertatem. Ille diabolo obtemperans usque ad praevaricationem, meruit ut in ipso omnes morerentur; hic Patri obediens usque ad crucem, fecit ut in ipso omnes vivificarentur. Ille cupidus honoris angelici, naturae suae perdidit dignitatem; hic infirmitatis nostrae suscipiens conditionem, propter quos ad inferna descendit, eo dem in coelestibus collocavit.
Abbreviated transcription (Latin):
tib inundi. sapientia sua cecitas fac¬
ta ẽ.: nec potuerunt ꝑ illam cognos¬
cere diñ. ad cuius noticiam ñ nͥ in
sapientia eiꝰ acceditur. & idõ qr miii¬
dus de uanitate suoꝵ doginatuni
suꝑbiebat: in eo constituit dñs sai¬
uandorum fidẽ. qđ ⁊ indignum
uideretur ⁊ stultum: ut deficien¬
tib omĩium opinionum psupti¬
onib. sola dĩ grã reuelaret. qđ nr̃a in¬
litate dĩ. głam suam: ⁊de salutis
ret.⁊ habicaret in nob̾: nisi increatu¬
re cominunionem. creator ipse des¬
cenderet: ⁊ uetustatem humanam
ad nouum principium sua natiui¬
tate reuocaret: regnaret mors ab
adam usq ad finem. ⁊ suꝑ om̃s ho¬
mines comdep̾natio insolubilis ꝑ¬
maneret: cum de sola conditione
uascendixina cunctis. e̾ẽt. causa pe¬
ieundi. Solus itaq inter filios ho¬
inuium dñsiħc innocens natus ẽ.
quia solus sine carnalis concupiscen¬
tie pollucione conceptus. Factꝰ. ẽ.

Expanded text:
tibus mundi, sapientia sua caecitas factibus mundi, sapientia sua caecitas facta est, nec potuerunt per illam cognoscere Deum, ad 86 cujus notitiam non nisi in sapientia ejus acceditur. Et ideo quia mundus de vanitate suorum dogmatum superbiebat, in eo constituit Dominus salvandorum fidem, quod et indignum videretur et stultum, ut deficientibus omnibus opinionum praesumptionibus, sola Dei gratia revelaret quod litate Domini gloriam suam, et de salutis ret et habitaret in nobis, nisi in communionem creaturae Creator ipse descenderet, et vetustatem humanam ad novum principium sua nativitate revocaret, regnaret mors ab Adam usque in finem, et super omnes homines condemnatio insolubilis permaneret, cum de sola conditione nascendi, una cunctis esset causa pereundi. Solus itaque inter filios hominum Dominus Jesus innocens natus est, quia solus sine carnalis concupiscentiae pollutione conceptus. Factus est
Abbreviated transcription (Latin):
tis filii declararit: om̃s tam̃ ille
significationes cunctaq miracła.
testimorua fuerunt istiꝰ pinissiol.
de qͣdicit apłs: cumgͦ uenit plenitu¬
do temporis. misit ds̃ filium suũ fac¬
tumex muliere. factum sublege. Qd
uͦ hoc ẽ. nͥ u̾bum caruem fierĩcondi¬
torem mundi. ꝑ uterum uirginis nas¬
ci. dnm̃ maiestatis. humanisse coap¬
tare pͥmordiis: ⁊ licet conceptui spi
ta contagia: ad suscipiendam tam̃
uere carnis substantiam. solam su¬
mere de matre naturam: Hac nus¬
sionc qua d̃s unitus ẽ. homini. filius
impar ẽ. patͥ: non ieo qđ ex patre.
s. ieo quod ẽ. factꝰ ex homine. E qͥli¬
tatem enim ꝙͣ. inuiolabilem ht̃ dĩtas.
noucorrupit humanitas: ⁊creatoris
adcreaturam descensio. credentiũ :
ad ȩt̾̃na subuectio. Ham qr sic̃ ait apo¬
stolus insapientia dĩ ñ cognouit
inundꝰ ꝑ sapientiam dm̃: placuit dõ
ꝑstulticiam p̃dicationis saluos facẽ
credentes. Mundo gͦ. idẽ. pruden¬

Expanded text:
s Filii declararit; omnes tamen illae s Filii declararit; omnes tamen illae significationes, cunctaque miracula, testimonia fuerunt istius missionis de qua dicit Apostolus: Cum ergo venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum, factum ex muliere, factum sub lege . Quid vero hoc est, nisi Verbum carnem fieri, Conditorem mundi per uterum Virginis nasci, Dominum majestatis humanis se coaptare primordiis, et licet conceptui spirta contagia, ad suscipiendam tamen verae carnis substantiam solam sumere de matre naturam? Hac missione, qua Deus unitus est homini, Filius impar est Patri, non in eo quod ex Patre, sed in eo quod est factus ex homine. Aequalitatem enim, quam inviolabilem habet Deitas, non corrupit humanitas; et Creatoris ad creaturam descensio, credentium est ad aeterna provectio. Nam quia, sicut ait Apostolus, in sapientia Dei non cognovit mundus per sapientiam Deum, placuit Deo per stul itiam praedicationis salvos facere credentes . Mundo ergo, id est pruden
Abbreviated transcription (Latin):
qui ñ erat genuit: imꝑfecta ⁊̃ erat
generantis cẽntia. que adhibendo qd̵
ñ habuit. generando ꝓfec̃. S hanc
impiam ꝑu̾sitatem tuã. fides catho¬
lica erecrat᷑ ⁊ dampnat: quȩ indĩta¬
te uera nicħ teporalitan̾agnoscit: s
unius sempit̃uitatis ⁊ patrẽ conficet᷑
⁊ filium: qr splendor ex luce ortꝰ ñ ÷
luce posterior ͥ. ⁊ lux uera numꝗͣ. sui
splendoris ÷ indiga: sic substantiale
doris manifestatio. missio dr̃: quia
ret: tam̃ quasi de remotissimo altis¬
simoq secreto. his quib erat igno¬
tus aduenit. cum cecitatem ignoran¬
tiȩ abstulit: ⁊ sic̃ scͥptum ẽ. sedenti¬
b intenebris ⁊ umbra mortis luror¬
ta ẽ. eis. Quamuisenim ⁊̃ pͥorib scł̃is¬
ad illum inationẽ scõꝵ patrum ⁊ ꝓ¬
płiarum. lum̃ ueritatis enussũ ÷ di¬
cente dauid. emitte lucẽ tuam
⁊ ueritatem tuã.⁊ diu̾sis modis mil¬
tisq signis. oꝑa p̃sentię suȩ dĩtas¬

Expanded text:
qui non erat genuit, imperfecta erat etiam qui non erat genuit, imperfecta erat etiam generantis essentia, quae ad habendum quod non habuit, generando profecit. Sed hanc impiam perversitatem tuam fides catholica exsecratur et damnat; quae in Deitate vera nihil temporalitatis agnoscit, sed unius sempiternitatis et Patrem confitetur, et Filium: quia splendor ex luce ortus non est luce posterior, et lux vera numquam est sui splendoris indiga, sic substantiale doris manifestatio, missio dicitur, qret, tamen quasi de remotissimo altissimoque secreto, iis quibus erat ignotus advenit, cum caecitatem ignorantiae sustulit, et, sicut scriptum est, sedentibus in tenebris et in umbra mortis, lux orta est eis . CAad illuminationem sanctorum patrum et prophetarum lumen veritatis emissum sit, dicente David: Emitte lucem tuam et veritatem tuam ; et diversis modis multisque signis opera praesentiae suae Deita
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ de matre uirgine ÷ natꝰ intelligat.
Ipse ÷ em̃ inhumilitate nr̃a. qͥ ÷ in ma¬
iestate diuina. uerꝰ hõ. ⁊ uerꝰ ds̃. sem¬
pit̾nus insuis. temporalis innr̃is. Unũ
cum patre insubstantia. qͦͤ numqͣ. fuit
minor patre: uinum cum matre incor¬
pore qđ creauit. In assumptione enĩ
naturȩ nr̃e: nob̃ factꝰ ẽ. gradꝰ. qͦ adip¬
sumꝑ ipsum possimꝰ ascende. Nã illa
essentia quȩ sẽꝑ ubiq tota ÷. locali
descensione ñ eguit: ⁊ tam ei ꝓpͥum
fuit totam homini inseri: ꝙͣ. ei ꝓ¬
prium ẽ. totam a patre ñ diuidi.
Sempit̃ne enim filiꝰ. filiꝰ ÷: ⁊ sempit̃¬
ne pat̾. pater. ẽ. Unde cum ipse filiꝰ
dicat. qui me uidet. uidet ⁊ patrẽ:
excecauit te ohereticȩ impietas tua:
ut qui maiestatem filii ñ uidisti. patͥs
głam ñ uides. Dicendo enĩ genitũ. eẽ.
qui ñ erat. filium asseristemporalẽ.
& dum filium asseris temꝑalem: cie
genitꝰ. qr ut tͥ uidet᷑. generatio eum

Expanded text:
qua de matre Virgine est natus, intelligat. Ipse est enim in humilitate nostra, qui est in majestate divina, verus homo et verus Deus; sempiternus in suis, temporalis in nostris; unum cum Patre in substantia, quae numquam fuit minor Patre, unum cum matre in corpore quod creavit. In assumptione enim naturae nostrae nobis factus est gradus quo ad ipsum per ipsum possimus ascendere. Nam illa essentia quae semper ubique tota est, locali descensione non eguit, et tam ei proprium fuit totam homini inseri, quam ei proprium est totam a Patre non dividi.Sempiterne enim Filius, Filius est; et sempiterne Pater, Pater est. Unde cum ipse Filius dicat: Qui videt me, videt et Patrem , excaecavit te, o haeretice, impietas tua, ut qui majestatem Filii non vidisti, Patris gloriam non videres: dicendo enim genitum esse qui non erat, Filium asseris temporalem; et dum Filium asseris temporalem, crGenitus, quia, ut tibi videtur, generando eum
Abbreviated transcription (Latin):
delectari. Nlatalem gͥ dilectissimi
diẽ dñi & lebrantes. qͥ ex om̃ib p̃te¬
ritoꝵ tempoꝵ dieb clectꝰ ÷: licet
dispensatio actionum corporaliũ.
sicut ȩt̾̃no consilio fuerat p̃ordina¬
ta transierit. totaq redemptoris
humilitas ingłam pat̾ne maie¬
statis euecta sit. ut in noĩe iħu
om̃e genuflectat᷑ celestium t̾restri¬
um. ⁊ infernoꝵ. ⁊ om̃is lingua con¬
ficeatur qr iħe xp̃c ingła ẽ. dĩ pa¬
tris: indesinenter tam̃ ipsum par¬
tum salutifere uirguusadoramꝰ:
yillam u̾bi ⁊ carnis indissolubilẽ
copulam. ñ minꝰ susc ipimꝰ ip̃sepi
iacentem. quanii throno pat̃nȩ
altitudinis consedentem. Inmuta
bilis enin dĩtas. ꝗͣ iusintra semet¬
ipsam ⁊ claritatẽ suam ⁊ potentiã
contineret: ñ tñ ideo ñ erat conser¬
ta nascenti. qr humano aspechu
ñpatebat: ut ꝑueri hominis in¬
usitata pͥmordia ille agnosceret᷑
genitꝰ: qui regis dauid ⁊ dñs eẽt.

Expanded text:
alem igitur, dilectissimi, diem Domini celebrantes, qui ex omnibus praeteritorum temporum diebus electus est, licet dispensatio actionum corporalium, sicut aeterno consilio fuerat praeordinata, transierit, totaque Redemptoris humilitas in gloriam paternae majestatis evecta sit, ut in nomine Jesu omne genu flectatur coelestium, terrestrium, et infernorum, et omnis lingua confiteatur, quitris , indesinenter tamen ipsum partum salutiferae Virginis adoramus, et illam Verbi et carnis indissolubilem copulam non minus suspicimus in praesepe jacentem, quam in throno paternae altitudinis considentemnim Deitas, quamvis intra semetipsam et claritatem suam et potentiam contineret, non ideo tamen non erat inserta nascenti, quia humano aspectui non patebat: ut per veri hominis inusitata primordia ille agnosceretur genitus, qui regis David et Dominus esset
Abbreviated transcription (Latin):
uis gͦ illa subffantia .ꝙͣ. filii dĩ ñ ẽ. de¬
dignata maiestas. inuirum ꝑfectũ
etatis abiectione ꝓuecta sit. ⁊ consu¬
mato passionis ac resurrectionis tri¬
umphio. om̃s suscepte ꝓuob̾ humili¬
tatis transierint nationes: renouat
tam̃ nob̾ hodierna festiuitas. nati

Expanded text:
ur illa infantia quam Filii Dei non est dedignata majestas, in virum perfectum aetatis adjectione provecta sit, et consummato passionis et resurrectionis triumpho, omnes susceptae pro nobis humilitatis transierint actiones, renovat ta
Abbreviated transcription (Latin):
dix̃ dñs dño meo sede adext̾sme¬
is: Int̾elusistis uob̾ iudei intelli¬
gentiȩ uiam: ⁊dumi solam naturã
carius aspicitis: tota uos uerita¬
tis luce priuastis. Expectantes
figm̃ta. dauid filium de sola styrpe
corporea. dum spem uram in homine
iantum constituistis. dm̃ dĩ filium
repulistis: cit qđ nob̾ confit̾i głosum
ẽ: uob̾ ꝓdesse ñ possit. Nam mnos
interrogati cuuissit filius rp̃e: uoce¬

Expanded text:
o meo: Sede a dextris meis ? Interclusistis vobis, o Judaei, intelligentiae viam, et dum solam naturam carnis aspicitis, tota vos veritatis luce privastis. Exspectantes figmenta, David filium de sola stirpe corporea, dum spem vestram in homine tantum constituistis, Deum Dei Filium repulistis: ut quod nobis profiteri gloriosum est, vobis prodesse non possit. Nam et nos interrogati cujus filius sit C
Abbreviated transcription (Latin):
penetralib iacula. quib simplices
uulnerent᷑ emittunt: ut sic̃ ait ꝓpħ̾a.
sagittent i nobscuro rectos corde. Mag¬
num p̃sidium ẽ. fides integra. fidesue¬
ra: inqua nec augeri ab ullo quicꝙͣ.
nec minui potest: quia ñ ẽ. nͥ una

Expanded text:
penetralibus jacula quibus simplices penetralibus jacula quibus simplices vulnerentur emittunt: ut, sicut ait propheta, sagittent in obscuro rectos corde . Magnum praesidium est fides integra, fides vera, in qua nec augeri ab ullo quidquam, nec minui potest: quia nisi una
Abbreviated transcription (Latin):
atq aliis quiddam inuenitur quod
adampnabilib possit adiungit.
Inmanicheoꝵ autem scelestissimo dog¬
mate prossus nicħ ÷. qđ ex nulla
parte possit tolerabile iudicari.S
quam beati apłi petͥ alloquor u̾bis.
genus electum. regale sacerdotium.
genssc̃ã. populus acquisitionis: edi¬
ficati suꝑ iniuolabilem petram xp̃m.
ipsiq dño saluatori nro ꝑueram sus¬
ceptionem nr̃e carnisinserti. ꝑ mane¬
te stabiles in ea fide quam confessi estis
salutis. ⁊ signaculum uitȩ et̾nȩ. Si
quis autem uob̃ aliud annuntiaue¬
rit. p̃ter id quod didicistis: anathe¬
ma sit. Nolite impias fabulas p̃po¬
nere: lucidissimȩ ueritati. ⁊qͥcqͥd
contra regłam eatholici ⁊ apłici sim¬
boli. aut legere aut audire contigerit:
id omnino mortiferum ⁊ diabolicum
iudicate. Honuosseducant decepto¬
riis artib ficta ꝙ simulata ieiunia:
s hoc dolo. actuum suorum obscena
circum tegunt: & deꝓphani cordis

Expanded text:
atque aliis quiddam invenitur quod atque aliis quiddam invenitur quod a damnabilibus possit abjungi. In Manichaeorum autem scelestissimo dogmate prorsus nihil est quod ex ulla parte possit tolerabile judicari. CAquam beati Petri apostoli alloquor verbis, genus electum, regale sacerdotium, gens sancta, populus acquisitionis , aedificati super inviolabilem petram Christum, ipsique Domino Salvatori nostro per veram susceptionem nostrae carnis inserti, permanete stabiles in ea fide quam confessi estis salutis et signaculum vitae aeternae. Si quis autem vobis aliud annuntiaverit praeter id quod didicistis, anathema sit. Nolite impias fabulas praeponere lucidissimae veritati, et quidquid contra regulam catholici et apostolici symboli aut legere, aut audire contigerit, id omnino mortiferum et diabolicum judicate. Non vos seducant deceptoriis artibus ficta et simulata jejunia, is assumunt, sed hoc dolo actuum suorum obscena circumtegunt, et de profani cordis
Abbreviated transcription (Latin):
se ꝑdidit: s sempit̾nam atq in cõ¬
mutabilem deitatem. ꝙͣ intͥnita¬
tis unitate ñ uidit: inpatͥsee̾ntia. ñ
negauit. Madcedonius a lumine ue
recepit: s. inpatre ⁊ filio unam poten¬
tiam & eandem confessus ẽ. eẽ. natam.
Sabellius in ex planabili er rore confu¬
sus. imitatem substantie in patre &
filio ⁊ spũ scõ inseparabilem sentiens:
qtłam ȩqͣlitati tͥbuere debuit. singła¬
ritati attͥbuit. Q cum ueramtrini¬
tatem intelligere ñ ualeret: unam
eandemq credidit subtͥplici appel¬
latione ꝑsonam. Photinus m̃tis &ci¬
tate deceptꝰ. ini xp̃o uerum ⁊ nr̃e sub¬
stantiȩ confessus ẽ. hominẽ: s eun¬
demndm̃ de deo ante omĩa scła ge-¬
nitum.ee̾. ñ credidit. Apollitiaris
fidei soliditate priuatꝰ. filium dĩ
ita ueram humanȩ carnis creclidit
suscepisse naturam. ut milla car¬
ne diceret animam ñ fuisse : quia
uicem eius expleu̾it ipsa diuinitas.
nat retractentur errores: inaliis

Expanded text:
am atque incommutabilem Deitatem, quam in Trinitatis unitate non vidit, in Patris essentia non negavit. Macedonius a lumine verrecepit, sed in Patre et Filio unam potentiam, et eamdem confessus est esse naturam. Sabellius inexplicabili errore confusus, unitatem substantiae in Patre, et Filio, et Spiritu sancto inseparabilem sentiens, quod aequalitati tribuere debuit, singularitati dedit. Et cum veram Trinitatem intelligere non valeret, unam eamdemque credidit sub triplici appellatione personam. Photinus mentis caecitate deceptus, in Christo verum et substantiae nostrae confessus est hominem, sed eumdem Deum de Deo ante omnia saecula genitum esse non credidit. Apollinaris, fidei soliditate privatus, Filium Dei ita veram humanae carnis credidit suscepisse naturam, ut in illa carne diceret animam non fuisse, quia vicem ejus expleverit ipsa Divinitas. athematizavit retractentur errores, in aliis
Abbreviated transcription (Latin):
tissimi ieffabilis sit natiui
ñ defacultate mea. s de ipsiꝰ inspi¬
ritione p̃sumere: ut die qui in sa¬
cram̃tum humane restitutionis ele¬
tus ÷. aliquida nob̃ qđ audientes
possit ȩdificare ꝓmatur. Nonem̃
quia maior pars eccłiȩ dĩ qđ credit
intelligit. ideo necessarium ũ est
⁊̃ quȩ dicta sunt dicere: cũ utiq nẽ
pͥmum multis ad fidẽ uenientib
oris nr̃i officium debeamꝰ: meliꝰq
sit doctos onerare iamnotis: ꝙͣ. rudes
fraudare discendis. Quod gͦ filiꝰ dĩ.
particeps fieri. ⁊ unꝰ passibilium. unꝰ
uoluit. eẽ. mortalium : tam sactum.
tamq mirabile ẽ: ut ratio diuini con¬
silii. sapientib mundi patere ñ pos¬
sit: nͥhumane ignorantiȩ tenebras.
lux uera discuserit. Non enim insolo
angusta ⁊ ardua uia ÷ quȩ ducit
aduitam: ⁊ magni laboris ÷ magniq
discͥminis. int̾ dubias imꝑitoꝵ opi¬
niones.⁊ ueri similes falsitates. ꝓunã
sane doctrinȩ semitam in offensis gres¬

Expanded text:
tissimi, ineffabilis sit nativitnon de facultate mea fidere, sed de ipsius inspiratione praesumere, ut in die qui in sacramentum humanae restitutionis electus est, aliquid a nobis quod audientes possit aedificare promatur. Non enim quia major pars Ecclesiae Dei quod credit intelligit, ideo necessarium non est etiam quae dicta sunt dicere, cum utique nunc multis ad fidem primum venientibus oris nostri officium debeamus, meliusque sit doctos onerare jam notis, quam rudes fraudare discendis. Quod ergo Filius Dei, particeps fieri, et unus passibilium, unus voluit esse mortalium, tam sacratum tamque mirabile est, ut ratio divini consilii sapientibus mundi patere non possit, nisi humanae ignorantiae tenebras lux vera discusserit. Non enim in solo angusta et ardua est via quae ducit ad vitam ; et magni laboris est magnique discriminis, inter dubias imperitorum opiniones et verisimiles falsitates per unam sanae doctrinae semitam inoffensis gres