comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
acram̃tũ dilectissimi salutis nr̃e quã p̃cio sanguinis
sui uniu̾sitatis conditor estimauit: a die corꝑalis
ortus usq ad ecitũ passionis ꝑ dispensationẽ humili¬
tatis impletũ ẽ. Et licet multa etiã ĩ forma serui di¬
uinitatis signa radiauerit: ꝓprie tñ illius temporis
actio. ad demonstrandã suscepti hominis ꝑtinuit ueri¬
tatẽ. Post passionẽ nãq ruptis mortis uinculis. que
uim suã in eũ qͥ peccati erat nescus incedendo ꝑdiderat.
ĩfirmitas ĩ uirtutẽ. mortalitas ĩ et̾nitatẽ. cõtumelia tnͣsi¬
uit ĩ gloriã: quã dñs inĩe xp̃s ĩ multis manifestisq do
cum̃tis multoꝵ declarauit aspectui: donec tumphũ uic¬
tore quẽ reportarat a mortius inferret ⁊ celis. R Post piss.
Sicut in sollẽpnitate. paschali resurrectio nob̾ fuit causa .i.
letandi: ita ascensio eiꝰ incelũ. p̃sentiũ nob ẽ materia gau¬
dior: recolentib illũ diẽ. ⁊ rite uenerantib. qͦ uatura nr̃e

Expanded text:
acramentum, dilectissimi, salutis nostrae, quam pretio sanguinis sui universitatis 293 conditor aestimavit, a die corporalis ortus usque ad exitum passionis, per dispensationem humilitatis impletum est. Et licet multa etiam in forma servi Divinitatis signa radiaverint, proprie tamen illius temporis actio ad demonstrandam suscepti hominis pertinuit veritatem. Post passionem vero, ruptis mortis vinculis, quae vim suam in eum qui peccati erat nescius incedendo pandiderat: infirmitas in virtutem, mortalitas in aeternitatem, contumelia transivit in gcumentis , multorum declaravit aspectibus, donec triumphum victoriae, quem reportarat a mortuis, inferret et coelis. Sicut ergo in solemnitate paschali resurrectio Domini fuit nobis causa laetandi, ita ascensio ejus in coelos praesentium nobis est materia gaudiorum, recolentibus illum diem et rite venerantibus, quo natura nostrae
Abbreviated transcription (Latin):
cient: linguis loquent᷑ nouis: serpentes tollent. Et si
mortiferũ qͥd biberint: ñ eos nocebit. Suꝑ egros manus
imponẽt: ⁊ bene habebunt. Nunqͥd nã fr̃s mei qͥa ista
signa ñ facitis: minime creditis: S hec necessaria ĩ exor¬
dio eccłie fuert̃. Ut enĩ ad fidẽ cresceret. miraculis fuerat
nutͥenda: quia ⁊ nos cũ arbusta plantamꝰ. tandui eis aqͣm
fundimꝰ : quousq ea ĩ terra cõualuisse uideamꝰ. At si semel¬

Expanded text:
serpentes tollent; et si mortiferum quid biberint, non eis nocebit; super aegros manus 1571 imponent, et bene habebunt. Nunquidnam, fratres mei, quia ista signa non facitis, minime creditis? Sed haec necessaria in exordio Ecclesiae fuerunt. Ut enim fides cresceret, miraculis fuerat nutrienda, quia et nos cum arbusta plantamus, tandiu eis aquam infundimus, quousque ea in terra ja
Abbreviated transcription (Latin):
magnã patientiã p̃rogauit. Hec itaq uobiscũ frẽs agi¬
te : hec in mente sedula cogitatione u̾sate. Quãuis ad¬
huc rerũ ꝑturbationib animus fluctuet: iã tam̃ spei
urẽ anchoram ĩ et̾na patria figite. intentionẽ m̃tis
in uera luce solidate. Ecce ad celos ascendisse dñm audi¬
uimus: hoc gͦ seruenius ĩ mecditatione qd̾ credimꝰ. Et si
ad huc tenemur hic infirmitate. corꝑis: seqͣm᷑ tñ eũ pas

Expanded text:
magnam patientiam praerogavit. Haec itaque vobiscum, fratres, agimagnam patientiam praerogavit. Haec itaque vobiscum, fratres, agite, haec in mente sedula cogitatione versate. Quamvis adhuc rerum perturbationibus animus fluctuet, jam tamen spei vestrae anchoram in aeternam patriam figite, intentionem mentis in vera luce solidate. Ecce ad coelum ascendisse Dominum audivimus. Hoc ergo servemus in meditatione quod credimus. Et si adhuc hic tene
Abbreviated transcription (Latin):
scere: De celo uenit ĩ uterũ. de utero uenit ĩ p̃sepiũ: de
p̃sepio uenit in crucẽ. de cruce uenit ĩ sepulchrũ: de se¬
pulcro redut in celũ. Eere ut nos post se currere faceret:
qͣsdã ꝓ nob̃ saltus. manifestata ꝑ carnẽ uerctas dedit.
Qͥ⁊ exultauit ut grgas ad currendam uiã: ut nos ei
ex corde diceremꝰ. Trahe me post te: curremꝰ ĩ odore un¬
guentoꝵ tuoꝵ. Unde frẽs km̃i oportet ut illuc sequam᷑
corde: ubi eũ corꝑe ascendisse credimꝰ. Desideria t̾rena¬
fugiamꝰ: nichil nos iã delectet ĩ infimis: qͥ patrẽ habȩ¬
mus ĩ celis. Et hoc nob̾ ẽ magnoꝑe ꝓpendendũ: qͥa is qͥ
placidus ascendit. t̾ribilis rediet: ⁊ qͥcqͥd nob̃ cũ mansu¬
etudine p̃cepit. hoc a nobis cũ districtione exiget. Nemo
gͦ indulta penitentie temꝑa pariuipendat: nems curã
sui dũ ualet agere negligat: qͥa redẽptor nr̃ tanto tũc
in iudiciũ districtior ueniet: qͣnto nob̾ ante iudiciũ

Expanded text:
scere. De coelo venit in uterum, de utero venit in praesepium, de praesepio venit in crucem, de cruce venit in sepulcrum, de sepulcro rediit in coelum. Ecce ut nos post se currere faceret, quosdam pro nobis saltus manifestata per carnem Veritas dedit: Quia exsultavit ut gigas ad currendam viam suam , ut nos ei ex corde diceremus: Trahe me post te, curremus in odorem unguentorum tuorum . Unde oportet ut illuc sequamur corde ubi cum corpore ascendisse credimus. Mons Domifugiamus, nihil jam nos delectet in infimis, qui Patrem habemus in coelis. Et hoc nobis est magnopere perpendendum, quia is qui placidus ascendit, terribilis redibit, et quidquid nobis cum mansuetudine praecepit, hoc a nobis cum districtione exiget. Nemo ergo indulta poenitentiae tempora parvipendat, nemo curam sui dum valet agere, negligat, quia Redemptor noster tanto tunc in judicium districtior veniet, quanto nobis ante judicium
Abbreviated transcription (Latin):
mundicia scĩtatis: qd̃ ⁊ ꝑ tͥnslatos famulos. ⁊ ꝑ ascen¬
dentis dñi ꝑsonã patent̃ ostendit᷑. Translatꝰ nãꝙ est
enoch: ⁊ ꝑ cõitũ genitꝰ.: ꝑ coitũ generans. Raptus ẽ hel¬
ad. ꝑ cottũ genitus. s ñ iã ꝑ coitũ generans. Assuptꝰ ẽ uͦ do¬
minꝰ: neq ꝑ coitũ generans. neq ꝑ coitũ generatꝰ. Conside¬

Expanded text:
ascendentis Domini personam patenter ostenditur; translatus namque est Enoch per coitum genitus, et per coitum generans. Raptus est Elias per coitum genitus, sed non jam per coitum generans. Assumptus vero est Dominus, neque per coitum genitus, neque per coitum generans. C
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ negant. Hinc iohannes ait. Qͥ dicit se nosse dm̃.
⁊ mandata eiꝰ ñ custodit: mendax ẽ. Qd̃ cũ tra sit: fidei
nr̃e ueritatẽ in uite nr̃e consideratione debemꝰ agnoscere.
Tunc enĩ ueracit̃ fideles sumꝰ: si qd u̾bis ꝓmittimꝰ oꝑib
implemus. In die qͥppe baptismatis: om̃ib nos antiqͥ ho¬
stis oꝑib atq omĩb pompis abrenuntiare ꝓmisimꝰ. Itaq
unusquisq urm̃⁊ cõsiderationẽ suã m̃tis oculos rediicat:
⁊ si seruat pꝰ baptismũ qd̃ ante baptismũ spopondit: cer
tus qͥa ĩa fidelis ẽ gaudeat. S ecce qd̃ ꝓmisit minime ser¬
uauit: ad exercenda praua oꝑa. ad concupiscendas mundi
pompas dilapsus ẽ. U ideamus si iã scit plangere qd̃ erra¬
uit. Apud misericordẽ nãq iudicẽ. nec ille fallax habebi¬
tur qͥ ad ueritatẽ reu̾titur. etiã postqͣm mentit᷑:. qͥa om¬
nipotens ds̃. dũ libent̃ nr̃am penitentiã suscipit: ipse

Expanded text:
 negant . Hinc Joannes ait: Qui dicit se nosse Deum, et mandata ejus non custodit, mendax est . Quod cum ita sit, fidei nostrae veritatem in vitae nostrae consideratione debemus agnoscere. Tunc enim veraciter fideles sumus, si quod verbis promittimus operibus implemus. In die quippe baptismatis omnibus nos antiqui hostis operibus atque omnibus pompis abrenuntiare promisimus. Itaque unusquisque vestrum ad considerationem suam mentis oculos reducat; et si servat post batus jam quia fidelis est gaudeat. Sed ecce quod promisit minime servavit, sed ad exercenda prava opera, ad concupiscendas mundi pompas dilapsus est: videamus si jam scit plangere quod erravit. Apud misericordem namque Judicem, nec ille fallax habebitur qui ad veritatem revertitur, etiam postquam mentitur, quia omnipotens Deus dum libenter nostram poeniten
Abbreviated transcription (Latin):
surrectura. Sic̃ enĩ post hyemalis rigoris frigidã qͦdanmͦ
sepulturã pullulare elem̃ta omĩa festina nt: ut resurgente
dño ⁊ ipsa resurgere uideant᷑. Nam utiq ex resurrectione
xpͣi ituu aer salubrior: sol candidior: terra ẽ fecundior.
Ex eo surculus uirescit ĩ fruticẽ: herba crescit ĩ segetẽ:
uinea dilatat᷑ ĩ palmitẽ. Sigͥ cũ reflorescit xp̃i caro. omĩa

Expanded text:
reperiat. Sic enim post hiemalis rigoris frigidam quo- dammodo sepulturam pullulare elementa 188 omnia festinarunt, ut, resurgente Domino, et ipsa consurgerent. Nam utique ex resurrectione Christi aer salubrior est, sol candidior, terra fecundior: ex eo surculus crescit in fruticem, herba crescit in segetem, vinea pubescit in palmitem. Si igitur cum reflorescit
Abbreviated transcription (Latin):
designari. Ante etenĩ dictum fuerat ĩ uiã gentiũ ne abie¬
ritis: nc̃ autẽ dicit᷑ p̃dicate om̃i creature: ut scilicet pͥus
a uidea apłoꝵ repulsa p̃dicatio. tunc nob̾ ĩ adiutoriũ fie¬
ret: cũ hãc illa ad dãpnatõmiᷤᷤ sue testimoniũ suꝑba repu¬
lisset. S cũ discipłos ad p̃dicandũ ueritas mitit: qͥd ali¬
ud in mundo facit. nͥ grana seminis spargit: Et pauca
grana mittit ĩ semine: ut multarũ messiũ fruges reci¬
piat ex nr̃a fide. Neq enĩ in uniu̾sũ mundũ tanta fide¬
liũ messis exurgeret: si de manu dñi suꝑ rationalẽ t̾rã
illa electa grana p̃dicantiũ ñ uenissent. R Uirigalilei qͥd¬

Expanded text:
ne abieritis . Nunc autem dicitur, Praedicate omni creaturae, ut scilicet prius a Judaea apostolorum repulsa praedicatio tunc nobis in adjutorium fieret, cum hanc illa ad damnationis suae testimonium superba repulisset. Sed cum discipulos ad praedicandum Veritas mittit, quid aliud in mundo facit, nisi grana seminis spargit? Et pauca grana mittit in semine, ut multarum messium fruges recipiat ex nostra fide. Neque enim in universo mundo tanta fidelium messis exsurgeret, si de manu Domini super rationalem terram illa electa grana praedicantium non venisset. Sequitur: 3. Q
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uasa eiꝰ diripuit: resurrexit ⁊ ascendit ĩ celũ: ⁊ imple¬
tũ ẽ qd̃ audistis cũ apokalipsis legeret᷑. Uicit leo de tri¬
bu uda. Ipse leo dictus ẽ: ipse agnus occisus ẽ. Leo ꝓpt̃
fortitudinẽ: agnus ꝓpt̾ innocentiã. Leo qͥa ĩuictꝰ: agnꝰ
qͥa mansuetus. Et iste agnus occissus morte sia uicit
bolus leo: feritate ñ uirtute. Apłs qͥppe ait petrus. uigi
lare nos oportere adu̾sus tẽptationes: qͥa adu̾sarius nr̃¬
S quom circuit: Sic̃ leo inqͥt rugiens circuit: querẽs
quẽ deuoret. Qs autẽ ñ incurreret in dentes leonis
huius: ñ uicisset leo de tͥbu iuda: Contͣ leonẽ leo: contͣ
rp̃i escam accepit. Gaudebat ad mortẽ xp̃i diabolus. qͣsi¬
s̃positus mortis: s unde gaudebat. inde illi tensus est

Expanded text:
 Jesu Christi, cum resurrexit et ascendit in coelum; et impletum est quod audistis, cum Apocalypsis legeretur, Vicit Leo de tribu Juda . Ipse leo dictus est, qui agnus occisus est: leo propter fortitudinem, agnus propter innocentiam: leo quia invictus, agnus quia mansuetus. Et ipse Agnus occisus morte sua vicit bolus leo, feritate, non virtute. Apostolus quippe Petrus ait: Vigilare vos oportet adversus tentationes, quia adversarius circuit, dixit: Sicut leo rugiens circuit, quaerens quem devoret . Quis non incurreret in dentes leonis hujus, nisi vicisset Leo de tribu Juda? Contra leonem leo, contra a escam accepit. Gaudebat ad mortem, quasi praepositus mortis. Ad quod gaudebat, inde illi tensum est
Abbreviated transcription (Latin):
uunt. s ñ sentiunt. Bruta uͦ animalia st̃: uiuunt. senti¬
unt. s ñ discernut̃. Angłi etenĩ st̃: uiuunt. sentiũt. ⁊
discernunt. Omĩs aũ creature: aliqͥd habet homo. Habet
nãq cõmune esse cũ lapidib : uiuere cũ arborib: sen¬
tire cũ animalib : intelligere cũ angłis. Si gͥ cõmune
aliqͥd habet cũ om̃i creatura homo: uxta aliqͥd om̃is crea¬
tura homo. Om̃i gͦ creature p̃dicat᷑ euangłm. cũ soli homi¬

Expanded text:
non sentiunt. Bruta animalia sunt: vivunt, sentiunt, sed non discernunt. Angeli sunt: vivunt, sentiunt et discernunt. Omnis autem creaturae aliquid habet homo. Habet enim commune esse cum lapidibus, vivere cum arboribus, sentire cum animalibus, intelligere cum angelis. Si igitur commune habet aliquid cum omni creatura homo, juxta aliquid omnis creatura homo. Omni ergo, creaturae praedicatur Evangelium, cum soli homi
Abbreviated transcription (Latin):
ua tunc sollẽpnitas illiꝰ facta ẽ. cũ celũ ds̃ homo penetra¬
uit: Qͥa nascente dño uidebat᷑ diuinitas humiliata: as¬
cendente u dño ẽ humanitas exaltata. Abbe z enim uestes:
exaltationi magis congruuuit̃ qͣm humiliationi. In assũp¬
tione gͦ eius angłi ĩ albis uestib uideri debuert̃: qͥa qͥ
in natiuitate sua apparuit ds̃ humilis: ĩ ascensione sua
ostensus ẽ homo sublimis. S hoc nob̃ magno pere frẽs¬
die cirographũ dãpnationis nr̃e: mutata ẽ sentenua cor

Expanded text:
na tunc solemnitas angelis facta est, cum coelum Deus homo penetravit? Quia nascente Domino videbatur divinitas humiliata, ascendente vero Domino est humanitas exaltata. Albae etenim vestes exaltationi magis congruunt quam humiliationi. In assumptione ergo ejus, angeli in albis vestibus videri debuerunt, quia qui in nativitate sua apparuit Deus humilis, in ascensione sua ostensus est homo sublimis. Sed hoc nobis magnopere, fratchirographum damnationis
Abbreviated transcription (Latin):
uis recte appellatus est dominus: qͥa corpus carneũ
ad ethera librauit. Cuius auis semitã ignorauit:
qͥsquis eum ad celum ascendisse ñ credidit. De hac sol¬
lempnitate: ꝑ psalmistã dicitur. Eleuata ẽ magnifi¬
centia tua suꝑ celos. De hac rursus ait. Ascendit d̃s
in iubilatione: ⁊ dominus ĩ uoce tube. De hac iterum
dicit. Ascendens in altũ captuã duxit captiuitatem:
dedit dona hominib. Ascendens qͥppe in altũ captiuã¬
duxit captiuitatem: quia corruptionẽ nram uirtute sue
incorruptionis absorbuit. Dedit uͦ dona hominib : qͥd
misso desuꝑ spũ alii sermonẽ sapientie. alii sermonẽ sci¬
entie. alui grãm uirtitũ. alii grãm curationũ alis gene¬
ra linguarũ. alii int̾p̃tationẽ sermonũ tribuit. Dedit

Expanded text:
im recte appellatus est Dominus, quia corpus carneum ad aethera libravit. Cujus avis semitam ignoravit quisquis eum ad coelum ascendisse non credidit. De hac solemnitate per Psalmistam dicitur: Elevata est magnificentia tua super coelos . De hac rursus ait: Ascendit Deus in jubilatione, et Dominus in voce tubae . De hac iterum dicit: Ascendens in altum captivam duxit captivitatem, dedit dona hominibus . Ascendens quippe in altum captiduxit captivitatem, quia corruptionem nostram virtute suae incorruptionis absorbuit. Dedit vero dona hominibus, quia misso desuper spiritu, alii sermonem sapientiae, alii sermonem scientiae, alii gratiam virtutum, alii gratiam curationum, alii genera l
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ celũ. ⁊ nc̃ omĩa iudicat. ⁊ ad extremũ uidex om̃iũ ueniet.
hũc pꝰ assũptionẽ marcus sedere. describit: qa post ascen¬
sionis sue głam. iudex ĩ fine udebit᷑. Stephanꝰ u ĩ labore
certaminis positus. stantẽ uidit quẽ adiutorẽ habuit:
qͥa ut iste ĩ t̾ra ꝑsecutoꝵ infidelitatẽ uinceret: ꝓ illo de
celo illiꝰ grã pugnauit. R. Sienĩ ñ abiero paraclitꝰ ñ ueniet ad

Expanded text:
in coelum, et nunc omnia judicat, et ad extremum judex omnium venit, hunc post assumptionem Marcus sedere describit, quia post Ascensionis suae gloriam judex in fine videbitur. Stephanus vero in labore certaminis positus stantem vidit, quem adjutorem habuit, quia ut iste in terra persecutorum infidelitatem vinceret, pro illo de coel
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ eoꝵ qͦq utrorumq subleuatione: ꝑ quedã increm̃ta
distinguntur. Nã enoch tnslatus. helias uero ad celũ
subuectus esse memoratur: ut ueniret postmodũ qui nec
translatus nec subuectus celũ ethereũ sua iurtute. pene¬
tͣret. Qͥ nob̃ in se credentibus quia carnis qͦq munditiã
largiret᷑. ⁊ sub eo ꝑ incrementa temporũ uirtus castita¬
tis excresceret: in ipsa quoq eoꝵ translatione qͥ ascensionẽ
dominicã ut uidelicet famuli designauert̃: ⁊ ĩ seipso qͥ ad
celũ ascendit dñ  ostendit. Nã enoch qͥdẽ uxcorẽ ⁊ filios ha¬
buit: hehyas uͦ neq uxorẽ neq filias legit᷑ habuisse.¬

Expanded text:
orumque sublevatione per quaedam incrementa distinguitur. Nam Enoch translatus , Elias vero ad coelum subvectus esse memoratur , ut veniret postmodum qui nec translatus, nec subvectus, coelum aethereum sua virtute penetraret. Qui nobis in se credentibus quia carnis quoque munditiam largiretur, et sub eo per incrementa temporum virtus castitatis excresceret, in ipsa quoque eorum translatione qui Ascensionem dominicam ut videlicet famuli designaverunt, et in seipso qui ad coelum ascendit, Dominus ostendit. Nam Enoch quidem uxorem et filios habuit;
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥ respondit. Salua rex. Statĩq c̃ aꝑuiss ostiũ. intuitus ẽ¬
rex mensã: ⁊ exclamauit uoce magna. Magnꝰ es bel: ⁊ ñ ẽ
aput te dolus qͥsqͣm. Et risit damhel: ⁊ tenuit regẽ ne in¬
grederetur intro. Et dixit. Ecce pauim̃tũ: aĩadute cuiꝰ
uestigia sit̃ hec. Et dixit rex. Hideo uestigia uiroꝵ ac mu¬
lierũ. ⁊ infantiũ. Et iratus rex tunc app̃hendit sac̾dotes
⁊ uxores ⁊ filios eoꝵ: ⁊ ostendert ei abscondita ostiola. per
que ingrediebant᷑. ⁊ cõsumebat̃ q̃ erãt suꝑ mensã. Occidit
gͦ illos rex. ⁊ tradidit ĩ potestatẽ daniheli: qͥ subu̾tit eura
.i templũ eiꝰ. Et erat draco magnus ĩ loco illo: i colebãt
eiĩ babylonii. Et dixit rex daniheli. Ecce nc̃ ñ potes dicere
ꝗa ũ sit iste ds̃ uiuens: adora ergo eũ. Dixitq damihel. Dñm
dm̃ meũ adoro: qͥa ipse ẽ ds̃ uiuens. Tu aũ rex da mͥ pote¬
statẽ: ⁊ intficiã draconẽ absq gladio ⁊ fuste. Et ait. rex.

Expanded text:
 ostium, intuitus rex mensam, exclamavit voce magna: Magnus es, Bel, et non est apud te dolus quisquam. Et risit Daniel: et tenuit regem ne ingrederetur intro: et dixit: Ecce pavimentum, animadverte cujus vestigia sint haec. Et dixit rex: Video vestigia virorum, et mulierum, et infantium. Et iratus est rex. Tunc apprehendit sacerdotes, et uxores, et filios eorum, et ostenderunt ei abscondita ostiola, per quae ingrediebantur, et consumebant quae erant super mensam. Occidit ergo illos rex, et tradidit Bel in potestatem Danielis, qui subvertit eum et templum ejus. Et erat draco magnus in loco illo, et colebant eum Babylonii. Et dixit rex Danieli: Ecce nunc non potes dicere quia non sit iste Deus vivens: adora ergo eum. Dixitque Daniel: Dominum Deum meum adoro, quia ipse est Deus vivens: tu autem, rex, da mihi potestatem, et i
Abbreviated transcription (Latin):
fusus ẽ: ut ipsũ etiã peccatũ possit delere qͦ fusus ẽ. Hoc
me credere ũ uidentes. Et uos inqͥt testimoniũ ꝑhibebitis:
qͥa ab initio mec̃ estis. ꝑhibebit sp̃s sc̃s: ꝑhibetis⁊ uoᷤ. Qͥa enĩ¬

Expanded text:
fusus est, ut ipsum etiam peccatum possit delere, quo fusus est. Haec fusus est, ut ipsum etiam peccatum possit delere, quo fusus est. Haec me credere non videntes. Et vos, inquit, testimonium perhibebitis, quia ab initio mecum estis. Perhibebit Sp
Abbreviated transcription (Latin):
habuert̃ me gͣtis: An qͥa parachitꝰ qnͣdo uenit sp̃s uetitatis.
eos qui uidert̃ : odert̃. testimonio manifestiore cõuicit: Imo
uͦ cciã aliqsͦ ex illis qui uiderãt⁊ ad huc oderãt: ad fidem
q̃ ꝑdilectionẽ oꝑatur sui manifestatione cõu̾tit. Hoc ut ira¬
intelligamꝰ: ita factũ eẽ recolimꝰ.
Tenit die pentecostes sp̃s sc̃s ĩ centũ iuginu haĩes cõgre¬
gatos. ĩ quib apłi om̃s erãt: qͥ illo adimpleti cũ lingͥs
om̃iũ gentiũ loquerent᷑: plures exhis qui aderãt. tanto
miracło stupefacti. qͣndo qͥdẽ uidert̃ loquente petro tã mag¬
nũ atq diuinũ testimoniũ ꝑhiberi de xp̃o. ut ille qͥ occisus
ab eis ĩt̾ mortuos deputabatur. resurrexisse⁊ uiuete ꝓba¬
itur. cõpuncti corde cõu̾si st̃: ⁊ tanti sangiunis. tã unpie
atq ĩmauit̃ fusi indulgentiã ꝑceꝑũt: ipso redẽpti sangiẽ
quẽ fudert̃. I p̃i enĩ sangus sic ĩ remissionẽ peccatoꝵ om̃iũ

Expanded text:
ra ? An quia Paracletus quando venit, Spiritus veritatis, eos qui viderunt et oderunt, testimonio manifestiore convicit, imo vero etiam aliquos ex illis qui viderant, et adhuc oderant, ad fidem, quae per dilectionem operatur, sui manifestatione convertit? Hoc ut intelligamus, ita factum esse recolimus. Venit enim die Pentecostes Spiritus sanctus in centum viginti homines congregatos, in quibus apostoli omnes erant; qui illo adimpleti, cum linguis omnium gentium loquerentur, plures ex his qui aderant tanto miraculo stupefacti quandoquidem viderunt loquente Petro tam magnum atque divinum testimonium perhiberi de Christo, ut ille, qui occisus ab eis, inter mortuos deputabatur, resurrexisse et vivere probaretur, compuncti corde, conversi sunt, et tanti sanguinis tam impie atque immaniter fusi indulgentiam perceperunt, ipso redempti sanguine quem fuderunt . Christi enim sanguis sic in remissionem peccatorum omnium
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nemo auxiliabitur ei. In tẽpore aũ illo cõsurget micha¬
el pͥnceps magnus qͥ stat ꝓ filiis ppłi tui:  ueniet tempꝰ
quale ñ fuit ab eo quo gentes esse cepert̃ usq ad tempꝰ il¬
lud. Et in tempore illo saluabitur ppłs tius: omĩs qͥ in¬
uentus fu̾it scͥptus ĩ libro uite. Et multi de his qͥ dormi¬
ũt ĩ t̾re puluere eiugilabt̃: alii ĩ utã et̾iiã: alii ĩ oppro¬
briũ ut uideant semꝑ. Qͥ aũ docti fuerit. fulgebt̃ qͣsi spli¬
dor firmam̃ti: ⁊ qͥ ad iusticiã erudiũt multos. qͣsi stelle in¬

Expanded text:
pore autem illo consurget Michael princeps magnus, qui stat pro filiis populi tui: et veniet tempus quale numquam fuit ab eo quo gentes esse coeperunt usque ad tempus illud. Et in tempore illo salvabitur populus tuus, omnis qui inventus fuerit in libro scriptus. Et multi de his qui dormierunt in terrae pulvere, evigilabunt: alii in vitam aeternam; alii opprobrium ut videant semper. Qui autem docti fuerint, fulgebunt quasi splendor firmamenti: et qui ad justitiam
Abbreviated transcription (Latin):
ueniss:. pauens corriu ĩ faciẽ meã. Et ait ad me. Incel¬
lige fili hoĩs: qm in temꝑe finis cõplebit᷑ iusio. Cũq
loqueret᷑ ad me: collapsus sũ ꝓuus in t̾rã. Et teugit
me ⁊ statuit ine ĩ gradu meo: dixicq mͥ. Ego ostendã
t que futa sĩt̃ in nouissimo maledictionis:. qm̃ habet
tempꝰ finẽ suũ. Aries quẽ udisti hab̾e cornua: rex medoꝵ ẽ
atq psarũ. P orto hyrcus caprarũ. rex grecoꝵ ẽ. Et cornu
grande qd̃ erat inter ocłos eius: ipse ẽ rex pͥmus. Qd̾ aũ
fracto illo surrexert̃ qͣtuor ꝓ eo. quatuor reges de gente
eius cõsurget: s ñ un fortitudine eĩ. Et post regnũ eoꝵ
cũ creuerint iniquitates cõsurger rex impudens facie.:

Expanded text:
 meam, et ait ad me: Intellige, fili hominis, quoniam in tempore finis complebitur visio. Cumque loqueretur ad me, collapsus sum pronus in terram, et tetigit me, et statuit me in gradu meo, dixitque mihi: Ego ostendam tibi quae futura sunt in novissimo maledictionis: quoniam habet tempus finem suum. Aries quem vidisti habere cornua, rex Medorum est atque Persarum. Porro hircus caprarum, rex Graecorum est, et cornu grande quod erat inter oculos ejus, ipse est rex primus. Quod autem, fracto illo, surrexerunt quatuor pro eo, quatuor reges de gente ejus consurgent, sed non in fortitudine ejus. Et post regnum eorum, cum creverint iniquita
Abbreviated transcription (Latin):
hortatus ẽ eos ad ꝑferendas ꝑsecutiones ĩpioꝵ. qͦs mũdi
noiẽ nuncupauit. Ex quo tam̃ mundo etiã ipsos discipu¬
los elegisse se dixit: ut scirẽt se gr̃ã dĩ esse qd̾ st̃: suis autẽ
uitiis fuisse qd̃ fuerat᷑. Deinde ꝑsecutores ⁊ suos ⁊ ipsor. uii¬
deos euident̾ exp̃ssit: ut omĩno appareret. etiã ipsos mũ¬
di dãpnabilis appellatione cõclusos. qͥ ꝑsequit᷑ scõs.x
ẽ. ⁊ tam̃ odisset̃ ⁊ filiũ ⁊ patrẽ. hoc ẽ ⁊ eũ qͥ missus. et cũ
a quo missus ẽ. de qͥb om̃ib. ĩ alus sermonib iã disserui¬
mꝰ: ad hoc ꝑuenit ubi ait. ut impleat᷑ sermo qui in lege
cor scͥptus ẽ: qͥa odio habuert̃. me gratis. Deinde tanqͣm
consequent̃ adiũxit: iuide nc̃ disputare suscepimꝰ. Cũ aũ
uenit parachtus quẽ ego mittã uobis a patre sp̃m̃ uerita¬
tis qui a patre ꝓcedit: ille testimoniũ ꝑhibebit de me: iuos

Expanded text:
secutiones impiorum, quos mundi nomine nuncupavit: ex quo tamen mundo etiam ipsos discipulos se elegisse dixit, ut scirent se Dei gratia esse quod sunt, suis autem vitiis fuisse quod fuerunt. Deinde persecutores et suos et ipsorum Judaeos evidenter expressit, ut omnino appareret etiam ipsos mundi damnabilis appellatione conclusos, qui persequitur sanctos. eum qui missus est, et eum a quo missus est, de quibus omnibus in aliis sermonibus jam disseruimus; ad hoc pervenit ubi ait, Ut adimpleatur sermo qui in Lege eorum scriptus est, Quia odio habuerunt me gratis. Deinde tanquam consequenter adjunxit, unde modo disputare suscepimus: « Cum autem venerit Paracletus quem ego mittam vobis a Patre, Spiritum veritatis qui a Patre procedit, i
Abbreviated transcription (Latin):
helẽ. Erat. aũ abacuc ꝓpħa ĩ iudea: ⁊ ipse coxerat pulm̃tũ
i intͥuerat panes in alueolo: ⁊ ibat ĩ campũ ut ferret
messorib. Dixitq angłs dm̃i ad abacuc. fer prandiũ qd̃
habes in babylonẽ daniheli: qͥ ẽ ĩ lacu leonũ. Et dixit a¬
bacuc. Dñe babylonẽ ñ uidi: ⁊ lacũ nescio. Et app̾hendit
eũ angłs dñi in u̾tice eus: ⁊ portauit eũ capillis capitis

Expanded text:
xerat pulmentum, et intriverat panes in alveolo, et ibat in campum ut ferret messoribus. Dixitque Angelus Domini ad Abacuc: Fer prandium quod habes, in Babylonem Danieli, qui est in lacu leonum. Et dixit Abacuc: Domine, Babylonem non vidi, et lacum nescio. Et apprehendit eum angelus Domini in vertice ejus, et portavit eu
Abbreviated transcription (Latin):
quia fecerãt sub mensa absconditũ intͦitũ: ⁊ ꝑ illũ ingredie¬
bant᷑ semꝑ. ⁊ deuorabãt ea. factũ ẽ gͥ postqͣm egressi st̃ illi
⁊ rex posuit cibos ante bel. p̃cepit danihel pueris siuis. ⁊ at¬
tulert ei cinerẽ: ⁊ cribrauit ꝑ totũ tẽplũ corã rege. Et egres¬
si clausert̃ ostiũ: ⁊ signantes anulo regis abiert̃. Sacerdotes
aũ ingressi st̃ nocte iuxta consuetudinẽ suã. ⁊ uxores ⁊ filii

Expanded text:
 per illum ingrediebantur semper, et devorabant ea. Factum est igitur postquam egressi sunt illi; et rex posuit cibos ante Bel: praecepit Daniel pueris suis, et attulerunt cinerem, et cribravit per totum templum coram rege: et egressi clauserunt ostium: et signantes annulo regis abierunt. Sacerdotes autem ingressi sunt nocte juxta consuetu
Abbreviated transcription (Latin):
anfore sex. Rex qͦ colebat eũ: ⁊ ibat ꝑ singłos dies adorare
eũ. Porro danihel adorabat dm̃ suũ. Dixitq ei rex. Quare
ñ adoras bel: Qͥ respondens ait ei. Qͥa ñ colo idola manu¬
facta: s iuiuentẽ dm̃ qui creauit celũ: t̾rã: ⁊ habet pote¬
statẽ omĩs carnis. Et dixit ad eũ rex. Nunqͥd tͥ uidetur
esse bel uiuens ds̃: An ñ uides: qͣnta comedat: bibat coti¬
die: Et ait danihel arridens. Ne erres rex. Iste enĩ intͥnse¬
cus luteus ẽ. ⁊ forinsecus ereus: neq comedit aliqñdo.
Et iratus rex uocauit sacdotes eiꝰ: ⁊ ait eis. Nisi dixeritis
mͥ qͥs ẽ qui comedat impensas has: moriemini. Si aũ¬
dixeritis ⁊ ostenderitis qm̃ bel comedat hec: moriet᷑ danihel.
quia blasphemauit ĩ bel. Et dixit danihel regi. fiat iuxta
u̾bũ tuũ rex. Erãt aũ sacͥdotes bel septuaginta: exceptis uxo¬
rib ⁊ paruuilis ⁊ filus. Et uenit rex cũ danihele ĩ templũ belis:¬

Expanded text:
os dies adorare eum: porro Daniel adorabat Deum suum. Dixitque ei rex: Quare non adoras Bel? Qui respondens ait ei: Quia non colo idola manufacta, sed viventem Deum, qui creavit coelum et terram, et habet potestatem omnis carnis, Et dixit ad eum rex: Non tibi videtur esse Bel vivens Deus? Annon vides quanta comedat et bibat quotidie? Et ait Daniel arridens: Ne erres, rex. Iste enim intrinsecus luteus est, et forinsecus aereus, neque comedit aliquando. Et iratus rex vocavit sacerdotes ejus, et ait eis: Nisi dixeritis mihi, quis est qui comedat impensas has, moriemini. Si autem ostenderitis quoniam Bel comedat haec, morietur Daniel, quia blasphemavit in Bel. Et dixit Daniel regi: Fiat juxta verbum tuum. Erant autem sacerdotes Bel septuaginta, exceptis uxoribus, et parvulis, et filiis. Et venit rex cum Daniele in templum Bel. E
Abbreviated transcription (Latin):
Dixit gͦ puellis. Afferte mͥ. oleũ ⁊ siniginata: ⁊ ostia po¬
merii claudite ut lauer. Et fecert̃ sicut p̃ceperat. Clause¬
rt̃ꝙ ostia pomerii: ⁊ egresse st̃ ꝑ posticiũ ut afferẽt ea q̃
iusserat. N esciebatq senes intus esse absconditos. Cũ aũ
egresse essent puelle: surrexert̃ duo senes: ⁊ accurrert̃ ad eã
i dixert̃. Ecce ostia pomerii clausa st̃. ⁊ nemo noꝰ uidet: ⁊

Expanded text:
go puellis: Afferte mihi oleum, et smigmata, et ostia pomarii claudite, ut laver. Et fecerunt sicut praeceperat, clauserunt ostia pomarii, et egressae sunt per posticum, ut afferrent quae jusserat: nesciebantque senes intus esse absconditos. Cum autem egressae essent puellae, surrexerunt duo senes, et accurrerunt ad eam, et dixerunt: Ecce o
Abbreviated transcription (Latin):
si: ⁊ int̾fecert̃ eos. Et saluatus ẽ sangius ĩnoxius ĩ die illa.
Helchias aũ: uxor eius laudauert̃ dm̃ ꝓfilia sua susanna.
cũ ioachĩ marito eiꝰ ⁊cognatis om̃ĩb: qͥa ñ ess ĩuenta in ea
res turpis. Danihel aũ factus ẽ magnus ĩ cõspectu ppłi: a
die illa, deinceps. Et rex astriages appositus ẽ ad patres

Expanded text:
ius in die illa. Helcias autem et uxor ejus laudaverunt Deum pro filia sua Susanna, cum Joacim marito ejus, et cognatis omnibus, quia non esset inventa in ea res turpis. Daniel autem factus est magnus in conspectu populi, a die illa, et deinceps. Et rex Astyages appositus est ad
Abbreviated transcription (Latin):
Nec quemqͣ deoꝵ curabit: qͥa adu̾sũ uniu̾sa cõsurget.
Dm̃ aũ moarim ĩ loco suo uenerabit᷑: ⁊ dm̃ quẽ ignora¬
uert̃ patres eius colet. auro ⁊ argento ⁊ lapide p̃cioso. rebq.
p̃ciosis. Et faciet ut muniat moazim cũ deo alieno quem
cognouit: ⁊ inultiplicabit głam. ⁊ dabit eis potestatẽ in
multis: ⁊ t̾rã diuidet gͣtuito. Et in tempore p̃finito p̃lia¬
bitur adu̾sum eũ rex austri: ⁊ qͣsi tempestas ueniet cõtra
illũ rex aquilonis. in currib ⁊ in equitib ⁊ ĩ classe magna.
Et ingredietur t̾ras: ⁊ cõteret ⁊ ꝑtnͣsiet. Et introibit ĩ t̾ram
głosã: ⁊ multe corruent. He aũ sole saluabunt᷑ de manu
cius. Edom ⁊ moab: ⁊ pͥncipiũ filioꝵ ãmon. Et mutet ma

Expanded text:
adversum universa consurget. Deum autem Maozim in loco suo venerabitur: et Deum, quem ignoraverunt patres ejus, colet auro, et argento, et lapide pretioso, rebusque pretiosis. Et faciet, ut muniat Maozim cum Deo alieno, quem cognovit, et multiplicabit gloriam, et dabit eis potestatem in multis, et terram dividet gratuito. Et in tempore praefinito praeliabitur adversus eum rex austri, et quasi tempestas veniet contra illum rex aquilonis, in curribus, et in equitibus, et in classe magna, et ingredietur terras, et conteret et pertransiet. Et introibit in terram gloriosam, et multae corruent: Hae autem solae salvabuntur de manu ejus; Edom, et Moab, et princip
Abbreviated transcription (Latin):
reũtetur ⁊ ueniet. ad austrũ: ⁊ ñ erit pͥori sinule nouissimũ.
Et ueniẽt suꝑ cũ tͥeres ⁊ roinani: ⁊ ꝑcutiet᷑. Et reu̾tet᷑: ⁊ in¬
dignabit᷑ contͣ testam̃tũ scũarii. Et faciet: reu̾tet᷑qͦ ⁊ cogi¬
tabit adu̾sum eos qui dereliquert̃ testam̃tũ scũarii: ⁊ bra¬
clnia ex eo stabt̃. Et polluent scũariũ fortitudinis: ⁊ aufe¬
rẽt iuge sacrificiũ: ⁊ dabt̃ abominationẽ in desolationẽ. Et
impu testam̃tũ simulabũt fraudulent᷑: ppls aũ sciens dñi
suũ optinebit ÷ faciet. ⁊ docti ĩ ppło docebunt plurimos.
Et ruent ĩ gladio ⁊ ĩ flama: in captiuitate ⁊ in rapina di¬
erũ. Cũq corruerĩt subleuabunt᷑ auxilio paruulo: ⁊ ap¬
plicabiuitur eis plurimi fraudulent̃. Et de eruditis ruet̃
ut cõflentur. ⁊ eligantur ⁊ dealbentur. usq ad tẽpꝰ p̃fini¬
tum: qͥa adhuc tempꝰ aliud erit. Et faciet iuxta uolunta¬

Expanded text:
um. Et venient super eum Trieres et Romani: et percutietur, et revertetur, et indignabitur contra testamentum sanctuarii, et faciet: Reverteturque et cogitabit adversum eos, qui dereliquerunt testamentum sanctuarii, Et brachia ex eo stabunt, et polluent sanctuarium fortitudinis, et auferent juge sacrificium, et dabunt abominationem in desolationem, Etum simulabunt fraudulenter: populus autem sciens Deum suum, obtinebit et faciet. Et docti in populo docebunt plurimos: et ruent in gladio, et in flamma, et in captivitate, et in rapina dierum. Cumque corruerint, sublevabuntur auxilio parvulo: et applicabuntur eis plurimi fraudulenter. Et de eruditis ruent, ut conflentur, et eligantur, et dealbentur usque ad tempus praefinitum: quia adhuc aliud tempus erit. Et faciet juxta volunta
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hoc usq ad tempꝰ. Et cõcitabitur fortitudo eiꝰ. ⁊ cor eus
adusus regem austͥ. ĩ exercitu magno. Et rex austͥ ꝓuo¬
cabitur ad bellũ multis auxilus ⁊ fortib nimis: ⁊ ñ stabt̃
qͥa mnibt̃ adu̾sus eũ consilia. Et comedentes panẽ cũ eo
cõterẽt illũ: exercitusq eiꝰ oppͥmet᷑: ⁊ cadet int̃fecti plurim
Duoꝵ qͦ regũ cor erit ut malefaciant: ⁊ ad mensã unã
mendacia loquent᷑ ñ ꝓficiẽt: qͥa adhuc finiᷤᷤ ĩ aliud tempꝰ.

Expanded text:
. Et concitabitur fortitudo ejus, et cor ejus adversum regem austri in exercitu magno: Et rex austri provocabitur ad bellum multis auxiliis, et fortibus nimis: et non stabunt, quia inibunt adversus eum consilia. Et comedentes panem cum eo, conterent illum, exercitusque ejus opprimetur: et cadent interfecti plurimi. Duorum quoque regum cor erit, ut malefaciant, et ad mensam unam mendacium loquentur, et non proficient: quia adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
meũ. Et ego remansi ibi uxta regẽ ꝑsarũ. Uem aũ ut
docerẽ te q̃ uentura st̃ ppło tuo in nouissimis dieb: qm̃
adhuc uisio in dies. Cumq loqueretur mͥ huiꝰcemodi u¬
bis: deieci uultũ meũ ad t̾rã ⁊ tacui. Et ecce qͣsi similitu¬
do filii hoĩs: tetigit labia mea. Et aꝑiens os meũ locutꝰ sũ
i dixi ad eum qui stabat cõtͣ me. Dnẽ mi. ĩ uisione tua
dissolute st̃ cõpages mee: ⁊ nichil in me remansit uiriũ.
Et qͦmͦ pot̾it seruus dñi mei loqui cũ dño meo: Nichil ĩ
me remansit uiriũ: s ⁊ alitꝰ m̃s int̾cludit᷑. Rursũ gͦ teti¬

Expanded text:
i juxta regem Persarum. Veni autem, ut docerem te quae ventura sunt populo tuo in novissimis diebus, quoniam adhuc visio in dies. Cumque loqueretur mihi hujuscemodi verbis, dejeci vultum meum ad terram, et tacui. Et ecce quasi similitudo filii hominis tetigit labia mea: et aperiens os meum locutus sum, et dixi ad eum qui stabat contra me: Domine mi, in visione tua dissolutae sunt compages meae, et nihil in me remansit virium. Et quomodo poterit servus Domini mei loqui cum Domino meo? nihil enim in me remansit virium, sed et halitus meus intercluditur. Rursum ergo teti
Abbreviated transcription (Latin):
monũ eiꝰ ut uox multitudinis. Uidi aũ ego danihel. solꝰ
uisionẽ. Porro uiri qui mecũ erãt ñ uidert̃÷ s t̾ror ni¬
mius irruit suꝑ eos: ⁊ fugert ĩ absconditũ. Ego autem
relictus solus uidi uisionẽ grandem hãc: ⁊ ñ remansit
in me fortitudo. S ⁊ species mea mutata ẽ ĩ me. ⁊ emar¬
cui: nec habui in me quicqͣm uiriũ. Et audiui uocẽ sex¬
monũ eius: ⁊ audiens iacebã cõst̾natus suꝑ faciẽ meã:

Expanded text:
vox multitudinis. Vidi autem ego Daniel solus visionem: porro viri, qui erant mecum, non viderunt: sed terror nimius irruit super eos, et fugierunt in abscondito. Ego autem relictus solus vidi visionem grandem hanc: et non remansit in me fortitudo, sed et species mea immutata est in me, et emarcui, nec habui quicquam virium. Et audivi vocem sermonum ejus: et aud
Abbreviated transcription (Latin):
madarũ dieb. Panẽ desiderabilẽ ñ comedi: ⁊ caro:
uinũ ñ introiert̃ in os meũ. S neq unguento unctꝰ
sum: donec complerentur tͥum ebdomadarũ dies. Die
aũ uicesima ⁊ quarta mensis pͥmi: erã iuxta fluuium
magnũ qui ẽ tygris. Et leuaui oclos meos ⁊ uidi: ⁊ ecce
uir unus uestitus lineis. ⁊ renes eius accincti auro obri

Expanded text:
em desiderabilem non comedi, et caro et vinum non introierunt in os meum, sed nec unguento unctus sum; donec complerentur trium hebdomadarum dies. Die autem vicessima et quarta mensis primi, eram juxta fluvium magnum, qui est Tigris. Et levavi oculos meos, et vidi: et ecce virum vestitu
Abbreviated transcription (Latin):
insigne. int̃ ocłos suos. Et uenit usq ad aretẽ illũ cor¬
nutũ quẽ uiderã stantẽ ante portã: ⁊ cucurrit ad eum.
ĩ impetu fortitudinis sue. Cumq appropinqͣss ꝓꝑter
arietem. efferatus ẽ in eũ: ⁊ ꝑcussit arietẽ. ⁊ cõminuit duo
cornua eius: ⁊ ñ poterat aries resistere ei. Cumq eũ misil¬
set in t̾ram. conculcauit: ⁊ nemo quibat liberare arietẽ
de manu eiꝰ. Hyrcus aũ caprarũ magnus factus ẽ n¬
mis. Cũq creuiss. fractũ ẽ cornu magnũ: n orta st̃ cor¬

Expanded text:
e inter oculos suos. Et venit usque ad arietem illum cornutum, quem videram stantem ante portam, et cucurrit ad eum in impetu fortitudinis suae. Cumque appropinquasset prope arietem, efferatus est in eum, et percussit arietem: Et comminuit duo cornua ejus, et non poterat aries resistere ei: Cumque eum misisset in terra, conculcavit, et nemo quibat liberare arietem de manu ejus. Hircus autem caprarum magnus factus est nimis: cumque crevisset, fractum est cornu magnu
Abbreviated transcription (Latin):
mnisit angłm suũ ⁊ cõdusit ora leonũ: ⁊ ñ nocuert̃ m: qͥa
corã eo iusticia ĩuenta ẽ ĩ me. S ⁊ corã te rex delictũ ñ feci.
Tunc rex uehem̃t gauisus ẽ suꝑ eũ: ⁊ danihelẽ p̃cepit
couci de lacu. Eductusq ẽ danihel de lacu: ⁊ nulla lesio iu¬
uenta ẽ in eo: qͥa credidit dõ suo. Iubente aũ rege: adducti
sunt uiri illi qͥ accusauerãt damhelẽ: ⁊ ⁊ ĩ lacũ leonũ mis¬
si suuit. ipsi : filii ⁊uxores eor. Et ñ puenert̃ usq ad pa¬
ium̃tũ laci. donec arriperent eos leones: ⁊ omĩa ossa eoꝵ
cõminuerẽt. ¶Tune darius rex scͥpsit uniu̾sis ppłis
tͥbub ⁊ liugius. habitantib ĩ uinusa t̃ra: pax uob̾ mul¬
tiplicetur. Ame constitutũ ẽ decretũ: ut in uniu̾so impio
regno meo tremiscãt ⁊ paueant dm̃ danihelis. Ipse ẽ
enĩ ds̃ iuiuens ⁊ et̃nus ĩ scła: ⁊ regnũ eius ñ dissipabit᷑:¬

Expanded text:
sit ora leonum, et non nocuerunt mihi: Quia coram eo justitia inventa est in me: sed et coram te, rex, delictum non feci. Tunc rex vehementer gavisus est super eo. et Danielem praecepit educi de lacu: Eductusque est Daniel de lacu, et nulla laesio inventa est in eo, quia credidit Deo suo. Jubente autem rege, add in lacum leonum missi sunt, ipsi, et filii, et uxores eorum: Et non pervenerunt usque ad pavimentum laci, donec arriperent eos leones, et omnia ossa eorum comminuerunt. Tunc Darius rex scripsit universis populis, tribubus, et linguis, habitantibus in universa terra: PAX vobis multiplicetur. A me constitutum est decretum, ut in universo imperio et regno meo, tremiscant et paveant Deum Danielis. Ipse est eni
Abbreviated transcription (Latin):
gis: ut doceret eos litteras ⁊ linguã caldeoꝵ. Et constituit
eis rex annonã ꝑ singulos dies de cibis suis. ⁊de uino
unde bibebat ipse: ut enutriti tͥb annis postea starent
ĩ conspectu regis. fuert̃ gͦ int̃ eos de filiis uida: danihel.
ananias. misahel: i azarias. Et imposuit eis p̃positus eu¬
nuchoꝵ nomina: daniheli balthasar. ⁊ ananie sidrac. mi¬
sabeli misae. ⁊ azarie abdenago. Proposuit aũ daniel ĩ cor¬
de suo ne pollueret᷑ de mensa regis. neq de uino potus enis:
i rogauit eunuchor ppositũ ne cõtaminaret᷑. Dedit autẽ.

Expanded text:
s et linguam Chaldeorum et constituit eis rex annonam per singulos dies de cibis suis et de vino unde bibebat ipse ut enutriti tribus annis postea starent in conspectu regis fuerunt ergo inter eos de filiis Iuda Danihel Ananias Misahel et Azarias et inposuit eis praepositus eunuchorum nomina Daniheli Balthasar et Ananiae Sedrac Misaheli Misac et Azariae Abdenago proposuit autem Danihel in corde suo ne pollueretur de mensa regis neque de vino potus eius et rogavit eunuchorum praepositum ne contaminaretur dedit autem
Abbreviated transcription (Latin):
nert̃ danihelẽ orantẽ ⁊ obsecrantẽ dm̃ suũ. Et acceilen¬
tes. locuti st̃ regi suꝑ edicto. Rex nunqͥd ñ cõstitiusti. ut
ouũs homo qui rogaret quem qͣm de diis ⁊ hominib.
usq ad dies triguita. nͥ te rex. mitteret᷑ in lacũ leonũ: ad
qͦs respondens rex ait. Uerus ẽ sermo iixta decretũ medoꝵ¬

Expanded text:
 suum. Et accedentes locuti sunt regi super edicto: Rex, numquid non constituisti, ut omnis homo, qui rogaret quemquam de diis et hominibus, usque ad dies triginta, nisi te, rex, mitteretur in lacum leonum? Ad quos respondens rex, ait: Verus sermo, juxta decretum Medo
Abbreviated transcription (Latin):
unꝰ. ⁊ positus ẽ suꝑ os laci: quẽ obsignauit rex anulo
suo. ⁊ anulo optimatũ suoꝵ: neqͥd fieret cõtͣ danihelem.
Et abiit rex ĩ domũ suã. ⁊ dormiuit ĩcenatꝰ: cibiq ñ st̃
illati corã eo: insuꝑ ⁊ somiꝰ recessit ab eo. .uiii.¬
Iunc rex pͥmo diluculo cõsurgens: festinꝰ ad lacũ leonũ

Expanded text:
itus est super os laci: Quem obsignavit rex annulo suo, et annulo optimatum suorum, ne quid fieret contra Danielem. Et abiit rex in domum suam, et dormivit incoenatus, cibique non sunt illati coram eo, insuper et somnus recessit ab eo. Tunc rex primo diluculo consurgens, festinus ad lacum leon
Abbreviated transcription (Latin):
ultra omnẽ t̾rã. Et nc̃ ñ possumꝰ aꝑire os: confusio ⁊ ob¬
ꝓbriũ facti sumꝰ serius tuis: ⁊ his qͥ colebãt te. Ne quesumꝰ
tͣdas nos ĩꝑpetuũ ꝓpt̃ nom̃ tuũ: ⁊ ue dissipes testam̃tum
tuũ. neq auferas miscdiã tuã a nob̃. ꝓpt̃ abrahã dilectũ tuũ
i isaac seruũ tuũ. ⁊ isrł scm̃ tuũ: quib locutus es pollicẽs¬

Expanded text:
nem terram. Et nunc non possumus aperire os: confusio et obprobium facti sumus servis tuis et his qui colunt te. Ne quesumus tradas nos in perpetuum propter nomen tuum: neque dissipes testamentum tuum neque auferas misericordiam tuam a nobis. Propter Abraham dilectum tuum et Ysaac servum tuu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cõpages renũ eius soluebant᷑: ⁊ genua eius ad se ĩuicem
collidebantur.
Exclamauit itaq rex fortit̃: ut intͦducerẽt magos. cha¬
deos ⁊ aruspices. Et ꝓloquens rex: ait sapieutib baby lonis
Quicunq legerit scripturã hãc. ⁊ int̃p̃tationẽ eiꝰ manife¬
stã nͥ fecerit: purpura uestietur. ⁊ torquẽ aurcã habebit
in collo: ⁊ t̾̃cius ĩ regno meo erit. Tunc ingressi om̃s sapi¬
entes regis: ñ potuert̃ nec scͥpturã legere: nec int̾p̃tationẽ¬
eius indicare regi. Unde rex balthasar satis cõtͣbatꝰ est
i uultus illius ĩmutatꝰ ẽ. s ⁊ optimates eiꝰ cõtͣbabantur.
Regina aũ ꝓ re que acciderat regi ⁊ optimatib eiꝰ domũ
cõiiui ingressa ẽ: ⁊ ꝓloquens ait. Rex ĩ et̃nũ uiue. Non¬

Expanded text:
icem collidebantur. Exclamavit itaque rex fortiter, ut introducerent magos, Chaldaeos, et aruspices. Et proloquens rex ait sapientibus Babylonis: Quicumque legerit scripturam hanc, et interpretationem ejus manifestam mihi fecerit, Purpura vestietur, et torquem auream habebit in collo, et tertius in regno meo erit. Tunc ingressi omnes sapientes regis, non potuerunt scripturam legere, nec interpretationem indicare regi. Unde rex Baltassar satis conturbatus est, et vultus illius immutatus est: sed et optimates ejus turbabantur. Regina autem, pro re quae acciderat regi, et optimatibus ejus, domum convivii ingressa est: Et proloquens ait: Rex, in aet
Abbreviated transcription (Latin):
regnũ tuũ: ̃datũ ẽ medis ⁊ ꝑsis. Tune iubente rege indu¬
tus ẽ damhel purpura: ⁊ circundata ẽ torques aurea collo
cius: ⁊ p̃dicatum ẽ de eo. qd̃ haberet potestatẽ t̾cius ĩ reg
uo. Eadem nocte int̾fectus ẽ. balthasar. rex chaldeus: ⁊ da¬
rius medus successit in regnũ : annis natus sexaginta
guiti. ut essent in toto regno suo: ⁊ suꝑ eos pͥncipes tres
ex qͥb damhel unꝰ erat: ut satrape illis redderẽt rationẽ:¬

Expanded text:
regnum tuum, et datum est Medis et Persis. Tunc, jubente rege, induregnum tuum, et datum est Medis et Persis. Tunc, jubente rege, indutus est Daniel purpura, et circumdata est torques aurea collo ejus: et praedicatum est de eo quod haberet potestatem tertius in regno suo. Eadem nocte interfectus est Baltassar rex Chaldaeus. Et Darius Medus successit in regnum annos natus sexaginta as centum viginti, ut essent in toto regno suo. Et super eos principes tres, ex quibus Daniel unus erat: Ut satrapae illis redderent ratione
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cũ onagris erat habitatio cius. fenũ qͦ ut bos comedebat.
i rore celi corpꝰ eius infectũ ẽ: donec cognosceret qđ potesta¬
tem habeat altissimꝰ ĩ regno hominũ: ⁊ quẽcũq uoluerit
suscitabit suꝑ illud. Tu quoq filius eius balchasar. ũ hu¬
eleuatus es: ⁊ uasa domus eius allata st̃ corã te. ⁊ tu ⁊op¬
timates tui. ⁊ uiores tue. ⁊ concubine tue. uinũ bibistis in
eis. Deos qͦ argenteos. ⁊ aureos. ⁊ ereos. ferreos ligneosq ⁊
lapideos. qui ñ uident neq auduit̃. neq sentiit̃ lauda¬
sti. Porro dm̃ qui habet flatũ tuũ ĩ manu sua. ⁊ om̃s uua
tuas. ũ glorificasti. Iccirco ab eo missus ẽ articulus manꝰ
qͥ scͥpsit hoc qd̃ exaratũ ẽ. Hec ẽ aũ scͥptura: q̃ digesta ẽ.
Mane. thecel. phares. Et hec intp̃tatio sermonis. Mane.
numerauit ds̃ regnũ tuũ: ⁊ cõpleuit illud. T hecel. appen¬
sum ẽ in statera: ⁊ inuentũ ninꝰ habens. Phares diuisũ ẽ

Expanded text:
 Fenum quoque ut bos comedebat, et rore coeli corpus ejus infectum est; Donec cognosceret quod potestatem habeat Altissimus in regno hominum. et quemcumque voluerit, suscitabit super illud. Tu quoque, filius ejus Baltassar, non huelevatus es et vasa domus eius allata sunt coram te et tu et optimates tui et uxores tuę et concubinę tuę vinum bibistis in eis, deos quoque argenteos et aureos et ęreos ferreosque, ligneos et lapideos, qui non vident neque audiunt neqsti: Porro Deum, qui habet flatum tuum in manu sua, et omnes vias tuas, non glorificasti. Idcirco ab eo missus est articulus manus, quae scripsit hoc, quod exaratum est. Haec est autem scriptura, quae digesta est: MANE, THECEL, PHARES. Et haec est interpretatio sermonis. MANE: numeravit Deus regnum tuum, et complevit illud. THECEL: appensus es in statera, et inventus es minus habens. PHARES: divisum est
Abbreviated transcription (Latin):
bestia alia similis urso in parte stetit: ⁊ tres ordines erãt ĩ ore
eiꝰ ⁊ ĩ dentib eiꝰ: ⁊ sic dicebat ei. Surge. comede carnes pluri¬
mas. Post hoc aspciebã ĩ uisione noctis: ⁊ ecce alia quasi
pardus: ⁊ alas habebat auis qͣtuor suꝑ se. Et qͣtuor capi¬
ta erat ĩ bestia: ⁊ potestas data ẽ ei. Post hoc aspiciebã in¬

Expanded text:
stetit: et tres ordines erant in ore ejus, et in dentibus ejus, Et sic dicebant ei: Surge, comede carnes plurimas. Post hoc aspiciebam, et ecce alia quasi pardus; Et alas habebat avis quatuor super se, et quatuor capita erant in bestia, et potestas data e
Abbreviated transcription (Latin):
angłm suũ ⁊ eruit seruos suoᷤ qͥa credidert̃ ĩ eo: ⁊ u̾bũ regis
ĩmutauert̃. ⁊ tͣdidert̃ corꝑa sua ne serurẽt ⁊ ne adorarẽt
omnẽ dm̃ excepto dõ suo. Ame gͦ ꝓpositũ ẽ hoc decretũ.
ut om̃is ppłs trib ⁊ lingua. quecunq locuta fuerit blas¬
phemiã cont᷑ dm̃ sidrac misac ⁊ abdenago dispereat: ⁊ do¬
mꝰ eiꝰ uastetur. Neq enĩ ẽ ds̃ aliꝰ: qͥ possit ita saluare. Cc̃¬

Expanded text:
angelum suum: Et eruit servos suos, qui crediderunt in eum: Et verbum regis angelum suum: Et eruit servos suos, qui crediderunt in eum: Et verbum regis immutaveromnem deum excepto Deo suo. A me ergo positum est hoc decretum, ut omnis populus, tribus et lingua, quecumque locuta fuerit blasphemiam contra Deum Sydrach, Misach et Abdenagó, dispereat, et domus eius vastetur. Neque enim est deus alius, qui ita possit salvare.
Abbreviated transcription (Latin):
tione tͣnslata st̃. Tunc nabuchodonosor rex obstupuit:
⁊ surrexit ꝓpere ⁊ ait optimatib suis. Nonne tres uiros
misimꝰ in medio ignis cõpeditos: Qͥ respondentes dixert̃
regi. Uere rex. Respondit ⁊ ait. Ecce ego iudeo uiros qua¬
tuor solutos ⁊ ambulantes ĩ medio ignis: ⁊ nichil corrup¬
tionis ĩ eis ẽ. Et species quarti: suilis filio dĩ. Tẽ accessit
nabuchodonosor ad ostiũ fornatis ignis ardentis: zait.
Sidrac. misac. ⁊ abdenago. serui dĩ excelsi: egrecdimini:
uenite. Statimq egressi sunt sidrac misac ÷ abdenago. de
medio ignis. Et cõgregati satrape. magistratus:⁊ uidices:
potentes regis. cõtemplabantur iuros illos: qm̃ nichil po¬
cestatis habuiss ignis ĩ corꝑib eoꝵ. ⁊ capillus capitis or
ñ ess adustus : ⁊ saraballa eoꝵ ñ fuissẽt ĩmutata: ⁊ odor
ignis ũ tͣnsisset ꝑ eos. Et erumpens nabuchodonosor. att
Dñdictus d̃s coꝵ sidrac uidelicet misac :÷ abdenago: qͥ misit

Expanded text:
tia. Tunc Nabuchodonosor Rex obstupuit et surrexit propere: et ait optimatibus suis. Nonne tres viros misimus in medium ignis compeditos? Qui respondentes dixerunt Regi. Vere Rex. Respondit 187 et ait. Ecce ego video quatuor solutos et ambulantes in medio ignis: et nihil corruptionis in eis est, et species quarti similis filio Dei. Tunc accessit Nabuchodonosor ad ostium fornacis ignis ardentis, et ait: Sidrach, Misach, et Abdenago, servi Dei excelsi, egredimini, et venite: Statimque egremedio ignis. Et congregati Satrape: magistratus: et judices: et potestates Regis: contemplabantur viros illos: quoniam nihil potestatis habuisset ignis in corporibus eorum, et capillus capitis eorum non esset adustus, et saraballa eorum non fuisset immutata, et odor ignis non transisset per eos. Et erumpens Nabuchodonosor, ait; Benedictus Deus eorum, Sidrach videlicet, Misach et Abdenago, qui misit