comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
llicitã gͦ usurpationẽ corri¬
git. reminiscentis ⁊ peniten¬
tis affectꝰ. Qd̃ si ñ correxerit:
manebit ad penã usurpatoriᷤ
qd̃ datũ ẽ. ł eiꝰ qͥ illicite de dit.
dato habebit᷑. Si enĩ aliqͣndo
furtim. aut ertͣ oramare ñ ĩ
monetis publicis aurũ ł ar¬
gentũ ꝑcuciendo signanerint.
cũ fuerit de p̃hensũ. ñ ne ilł
punitis ł indulgentia lib̾atis
cognitũ regale signũ thesau
Si forte milicie carecterẽ in
corpore suo ñ militans paui
hoĩe lib̾ato. atq correcto carac¬
⁊ ille repetit᷑. ac ñ pocius ag¬
nitꝰ approbat᷑: An forte minꝰ
herent sacram̃ta xp̃iana. qͣm
corporalis hȩc nota. cũ uidea¬
mꝰ. nec apostatas carere baptis¬
mate. qͥbꝰ utiq ꝑpenitentiã
redeuntibꝰ ñ restituit᷑. ⁊ idõ
amitti. ñ posse iudicant᷑ Ex

Expanded text:
lliciti ergo usurpationem corrigit reminiscentis et poenitentis affectus. « Quod si non correxerit, manebit ad poenam usurpatoris quod datum est, vel ejus qui illicite dedit, dato habebitur. Si enim aliquando furtim, aut extraordinarie, non in monetis publicis, aurum vel argentum percutiendo signaverint, cum fuerit deprehensum, nonne illis punitis vel indulgentia liberatis, cognitum regale signum thesaur post: « Si forte militiae characterem in corpore suo non militans pauidhomine liberato atque correcto character ille repetitur ac non potius agnitus adprobatur? an forte minus haerent sacramenta christiana quam corporalis haec nota, cum uideamus nec apostatas carere baptismate, quibus utique per paenitentiam redeuntibus non restituitur et ideo amitti non potuisse iudicatur?
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥ ꝓhibita dep̾hensi fuerint ad¬
misisse. ł cõmissa ñ pocuis sua
sponte correxerunt. ꝑicłm subi¬
turi st̃ ꝓprii honoris. Unde ysi¬
dor. Qui ꝑblanda u̾ba castigatꝰ
ñ corrigit᷑ acrius necesse ẽ ut
corrigat᷑. Cũ dolore enĩ abscidẽ¬
da ft̃. quȩ lenit sanari ñ posst̃.

Expanded text:
prohibita deprehensi fuerint admisisse, vel commissa non potius sua sponte correxerint, periculum subituri sunt proprii honoris. » Unde Isidorus: « Qui per blanda verba castigatus non corrigitur, acrius necesse est ut corrigatur. Cum dolore enim abscidenda sunt, quae leniter sanari n
Abbreviated transcription (Latin):
git. Qui gͥ pꝰ acceptũ sacrũ ordi¬
nẽ. lapsus in peccato carnis fu¬
erit: sacro ordine ita careat.
ut ad altaris minist̾ium ultĩ¬
us ñ accedat.

Expanded text:
gitur post acceptum sacrum ordinem lapsus in peccatum carnis fuerit, sacro ordine ita careat, ut ad altaris ministerium ulterius non accedat.
Abbreviated transcription (Latin):
uindicta. Ite õs̃. ad sabiniamĩ¬
tas ur̃a latoris p̾sentrũ relati¬
one consuluit. nulla ratione
aut reuocari posse cognoscas.
circa ꝗͤ. tam̃ micius agendũẽ.
ꝓpt̃ qd̾ cõmissũ facinꝰ facili dr̃
ꝓfessione confessus. Itẽ ad ioħem
lucillũ militene ciuitatis ep̃m.
querela cõmota sit. in gestoꝵ
quȩ ad nos direxistis pagina
declaratũ ẽ .&. idõ qr tanti fa¬
cmoris ulcio nulla debet di la¬
tione differri. fr̃nitas ur̃a tres
ur̃is. sibi adhibeat. ut ipsis qͦq
p̃sentibꝰ patefacta. hac satisfac¬
ta ueritate p̾dictũ lucillũ de

Expanded text:
vindicta. » Item Gregorius ad Fabiavindicta. » Item Gregorius ad Fabiaernitas tua latoris praesentium relatione consuluit, nulla ratione aut revocari posse cognoscas. Circa quem tamen mitius agendum est, propter quod commissum facinus facili dicitur professione cLucillum Mucleniae civitatis episcopum querela commota sit, in gestorum quae ad nos direxistis pagina declaratum est. Et ideo quia tanti facinoris ultio nulla debet dilatione differri, fraternitas vestra tres vestris sibi adhibeat, ut ipsis quoque praesentibus patefacta ac satisfacta veritate praedictum Lucillum de
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ huic sententie contͣrii. qͥ di¬
cunt pꝰ lapsũ ł penitentiã. ne¬
minẽ posse ad clericatũ ueni¬
re. ł redire. łinclericatu rema¬
nere. cũ alii dicant econtͣrio oĩ¬
a illa fieri posse. Unde õs. con¬
stantino mediolanensi ep̃o.
cap̾.lxi. Si lapsis ad suũ ordi¬
nẽ reuertendi licentia conce¬
dat᷑. uigor canonice ꝓcul dubi¬
o frangit᷑ disciplinȩ. dũ ꝑ eu̾si¬
ones pͣue actionis desid̾ia qͥsq
conciꝑe ñ formidat. fr̃ntas si¬
quidẽ ur̃a nos consulit. si ama¬
decessore culpa exigente depo¬
sitꝰ. in eo qͦ fuerat ordine reuo¬
cari debeat. Qd̾ qͥdẽ nec liceat.
nec fieri aliqͣ ratione decerni¬
meruerit. sacro ꝑ omĩa sic̃ ẽ pͥua¬
tꝰ officio in monast̾i̾o. eũ ante
alios ut ꝓuidĩtis monachos or¬
admate. Illud gͥ p̾ om̃ib studete.
ut lapsos in sacrũ oram̃e nilliꝰ
uob̾ supplicatio. aliqͦ mͦ reuoca¬
re suadeat. ut huiꝰ moĩ ñ statu¬
ta s tẽporalit dilata credat᷑ ẽẽ

Expanded text:
sancti huic sententiae contrarii, qui dicunt post lapsum vel poenitentiam neminem posse ad clericatum venire, vel redire, vel in clericatu remanere, cum alii dicant econtrario omnia illa fieri posse. Unde Gregorius Constantio Mediolanensi episcopo cap. 61 : « Si lapsis ad suum ordinem revertendi licentia concedatur, vigor canonicae procul dubio frangitur disciplinae, dum per reversiones pravae actionis desideria quisque concipere non formidat. Fraternitas siquidem vestra nos consuluit, si Amadecessore, culpa exigente, depositus, in eo quo fuerat ordine revocari debeat: quod quidem nec licet, nec aliqua ratione fieri decernimeruerit, sacro per omnia, sicut est privatus, officio in monasterio eum ante alios, ut provideritis, monachos ordinate. Illud igitur prae omnibus studete, ut lapsos in sacrum ordinem nullius vobis supplicatio aliquo modo revocare suadeat, ne hujusmodi non statuta, sed temporaliter dilata credatur esse
Abbreviated transcription (Latin):
dũ. qr ñ de om̃ĩbꝰ lapsis hȩc sen¬
tentia¬
intelligenda ẽ. Quidã enĩ labun¬
t᷑. de qͥbꝰ suspicio. ł nulla ẽ. ł incer¬
ta. De qͥbꝰ ipse õõ ait. Lapsos inor
ut leo dicit. nec m̃suras possumꝰ
ponere. nec tẽpora diffinire. ap̃
quẽ nullas patit᷑ uenire moras
qͥbꝰ ñ suspicio. s euidentia ẽ cer¬
ta. s uł docum̃tis deserunt᷑ sub¬
diti ne accusent ł p̃dicte ĩ por¬
tunitatis tẽpoꝵ. uł iudicũ ȩc¬
cłiasticoꝵ impediunt. ⁊ idõ ut
dictũ ẽ tolerant᷑. ł ĩ cũ a subdi¬
tis ordine canonico conueniun¬
tͣ ut argui ⁊ corrigi ab eis debe¬
aut conpungunt᷑. ⁊ subditoꝵ¬
satisfactione purgant᷑ nec de¬
ponunt᷑. Cur enĩ scĩ talẽ ordi¬
nẽ subditis canonice darent.
ut ante accusationẽ p̃latos
suos ad arguendũ ⁊ corrigen¬
corrigibiles eẽnt ñ accusarent.
nͥ ut ꝑ correctionẽ anticiparẽt
depositionẽ: Correctꝰ accusari
ñ debet: ñ accusat᷑ deponi ñ pot̃.

Expanded text:
ec sententiantelligenda est. Quidam enim labuntur, de quibus suspicio vel nulla est, vel incerta; de quibus ipse Gregorius ait: « Lapsos in orut Leo dicit, nec mensuras praesumimus ponere, nec tempora definire, apud quem nullas patitur veniae moras quibus non suspicio, sed evidentia certa est; sed vel documentis deseruntur subditi, ne accusent, vel praedictae importunitates temporum, vel judicum ecclesiasticorum impediunt. Et ideo, ut dictum est, tolerantur, vel etiam a subditis cum ordine canonico conveniuntur, ut argui et corrigi ab eis debeant, compunguntur, et subditosatisfactione purgantur, nec deponuntur. Cur enim sancti talem ordinem subditis canonice darent, ut ante accusationem praelatos suos ad arguendum concorrigibilis esset non accusarent, nisi ut per correctionem anticiparent depositionem? Correctus accusari non debet: non accusatus deponi non p
Abbreviated transcription (Latin):
eis pͥus decepti fuerant. cont᷑ eos
loquent᷑. tc̃ & ipsi magistͥ pemi¬
tentiã agent. ⁊ qr clemẽs sũ. ⁊
nolo mortẽ peccatoris. cũ exaudi¬
ero eos dabo eis uirtutẽ sp̃s mei.
⁊ implebo eos iudicio meo. ⁊ for¬
titudine ut qͥ pͥus ppłm blandi¬
mentis decipiebant. pꝰea uera
annuntiando de t̾reant.⁊ ad rec¬
tã reuocent uiã. ⁊ qͥ causa erro¬
ris fuerant incipiant medi uul¬
neribꝰ quȩ intulerant. ⁊ ẽẽ occa¬
set. subseq̃nt̃ ostendit. Anĩad¬
u̾tite inqͥt ĩpresenti loco pos¬
se aliquẽ doce̾ pꝰ peccatũ. si ta¬
m̃ uicia pͥstina digna peni¬
tentia luerit. Unde ⁊ dd. pꝰ ad¬
ult̾ium ⁊ homicidiũ loqͥt᷑ in
psalmo. Asꝑgesme ysopo ⁊
mundabor lauab̾ me. ⁊ suꝑ n
uẽ de albabor. Nec in sua iã
puritate contẽptꝰ ẽ. s infert.
Redde mͥ leticiã salutaris tui.
⁊ sp̃u pͥncipali confirma me.
Cũq hoc feceris docebo miqͦs¬

Expanded text:
os loquentur. Tunc etiam ipsi magistri poenitentiam agent: et quia clemens sum et nolo mortem peccatoris, cum exaudiero eos, dabo eis virtutem spiritus mei, et implebo eos judicio meo et fortitudine, ut qui prius populum blandimentis decipiebant, postea vera annuntiando deterreant, et ad rectam revocent viam; et qui causa erroris fuerant, incipiant mederi vulneribus quae intulerant, et esse occaset subsequenter ostendit: « Animadverte, inquit, in praesenti loco posse aliquem docere post peccatum, si tamen vitia pristina digna poenitentia luerit. » Unde et David post adulterium et homicidium loquitur in psalmo: Asperges me hyssopo et mundabor: lavabis me, et super nivem dealbabor. Nec sua tantum puritate contentus est, sed infert: Redde mihi laetitiam salutaris tui, et spiritu principali confirma me. Cumque hoc feceris. Docebo, ai
Abbreviated transcription (Latin):
dubitant̃ tã dnĩ sacerdotes ꝗͣ
reliqͦs fideles. pꝰ dignã satisfac¬
tionẽ posse redire adhonores
ciã salutaris tui. ⁊ sp̃u pͥnci¬
pali confirma me. Ipse nãq
pͦpenitentiã. ⁊ alios docuit.
⁊ sacrificiũ dõ obtulit. dans
docuit eni qͣndo dix̃. Docebo
iniqͦs uias tuas. ⁊ ĩpii ad te cõ¬
uertent᷑. Et sacͥficiũ ꝓse obtu¬
lit. cũ dixit. Sacͥficnĩ dõ sp̃s
contͥbulatꝰ. Uidens enĩ ꝓpħa¬
sceła sua mundata ꝑpeniten¬
tiã. ñ dubitauit p̾dicando. l
año libando. curare aliena. Et
fieri ostend̾e̾t ad iecit. Senten¬

Expanded text:
dubitanter tam Domini sacerdotes quam reliquos fideles post dignam satisfactionem posse revocari ad honores tiam salutaris tui, et spiritu principali confirma me . Ipse namque post poenitentiam et alios docuit, et sacrificium Deo obtulit, dans Docuit enim quando dixit: Docebo iniquos vias tuas, et impii ad te convertentur : et sacrificium pro se obtulit, cum dixit: Sacrificium Deo spiritus contribulatus. Videns enim scelera sua mundata per poenitentiam, non dubitavit praedicando, et Domino libando curare aliena. » Efieri ostenderet, adjecit: « Senten
Abbreviated transcription (Latin):
Nullus ep̃c nͥ in legitima si¬
nodo sinodo suo tẽpore apłi¬
tocata suꝑ qͥbꝰ libet pulsatus
criminibus audiat᷑ ł iudicẽt᷑.
ne innocens dãpnet᷑ aut ꝑdat
cõmunionẽ. De induciis uero
dandis: ait felix cap̾ .i. De in
ponsiones. ⁊ testes confirmã¬
concordant: minꝰ uero qm sex
mĩseᷤ ñ repperi. In duciȩ nãq
ñ sub angusto tẽpore conce¬
dende sunt. s sub longo spa¬
cio. ut accusati se p̃parare. ⁊
contͣ in sidiatores se plenit᷑ ar¬

Expanded text:
nisi in legitima synodo suo tempore apvocata, super quibuslibet pulsatus criminibus audiatur, vel judicetur, ne innocens damnetur, aut perdat communionem. » De induciis vero dandis, ait Felix, cap. 1: « De indponsiones, et testes confirmanconcordant; minus vero quam sex menses non reperi. Induciae namque non sub angusto tempore concedendae sunt, sed sub longo spatio, ut accusati se pleniter armare contra insidiatores valeant
Abbreviated transcription (Latin):
Ueno cõmittat iudicio. nͥ ad se¬
dẽ apłicã fuerit appellatũ. s
unꝰ quisq cõꝓuinciales ⁊ notos
iudices habeat. nͥ aliꝗͣ. iĩ teme¬
rariȩ multitudinis illic timmu
erit. aut infestos ł suspectos ui¬
sis ad maioris auctoritatis iudi¬
ces. ⁊ ad alias ꝓuincias appella¬
phanꝰ papa. ultra ꝓuincie tĩm¬
nos accusandi licentia ñ ꝓgre-¬
diat᷑. s omis accusatio intͣ ꝓuĩ¬
ciã audiat᷑. ⁊ apͦuincialibus
terminet᷑. nͥ ad sedẽ apłicã fue¬
rit appellatum. his consentit
innocentiꝰ ⁊ pelagiꝰ. ⁊ cȩt̃i. De
tẽpore uͦ autũpnali ⁊ estiuali.
qr suꝑiꝰ a felice ppͣ cap̃ .ii. satis

Expanded text:
o committat judicio, nisi ad sedem apostolicam fuerit appellatum; sed unusquisque comprovinciales et notos judices habeat, nisi aliquam vim temerariae multitudinis illic timerit; aut infestos vel suspectos isis ad majoris auctoritatis judices, et ad alias provincias appellainciae terminos accusandi licentia non progrediatur, sed omnis accusatio intra provinciam audiatur et a comprovincialibus terminetur, nisi ad sedem apostolicam fuerit appellatum. His consentit Innocentius et Pelagius et caeteri. » De tempore vero autumnali et aestivali, quia superius a Felice papa, cap. 2, sati
Abbreviated transcription (Latin):
i aũt pͥmas eos reconcilia¬
re ñ potuerit. sinodĩ ł¬
ĩ conciliũ cononice statuat loco:
Iifra ꝓuinciã tẽpore uere ł
antũpno. ñ sine apłica aucto¬
Iritate ⁊ consensu. datis adminꝰ
sex m̃sium in duciis accuato.

Expanded text:
i autem primas eos reconciliare non poterit, synodum vel concilium canonice statuat loco infra provinciam, tempore, vere vel autumno, non sine apostolica auctoritate, et consensu, dans ad minus sex
Abbreviated transcription (Latin):
cõmunionẽ cũ hereticis ẽẽ ñ
posse. cũ qͥbꝰ nec terrestris cibꝰ.
nec scłaris potꝰ debeat ẽẽ com¬
munis: Constat aut̃ oleũ un¬
de baptirati ungunt᷑. nec sc̃ĩ¬
ficari. ⁊ eucharistiã fieri ap̃d
illos omĩno ñ posse. uͥ spes nil¬

Expanded text:
communem cum haereticis ecommunem cum haereticis eposse, cum quibus nec terrestris cibus, nec saecularis potus debet esse communis? Constat autem oleum, unde baptizati unguntur, sanctificari, et eucharistiam fieri apud illos omnino n
Abbreviated transcription (Latin):
ude ambrosius. Si qua ẽ
eccłia quȩ apłicȩ ueritatis
fundam̃ta ñ possideat. neqͣm
& cõmunione maximi uͥ te
pͥus ex negligentia ĩpuleras.
in tantũ pꝰ ea grauitate sacer¬
dotali ad animũ reducta sus¬
pendit. ut eiꝰ sola nulla temuᷤ
patereris segregatione ẽẽ coz¬
tẽptus. nͥ &̃. in monast̾ii elau¬
stra te recipiens. dudũ cõmis¬
sa defleres: ꝓptẽa in meȩ te
gr̃e cõmunione receptũ te¬
ẽẽ ñ dubites. Itẽ beatꝰ martir
cypͥamis. in epłis contͣ hereti¬
cos. Siqͥs inqͥt de eccłia hereti¬
ca p̾sũptione exierit. a semet
debemꝰ. Declarat̃ ħ in libro reg¬
noꝵ. uͥ cũ homo dĩ ad ihero.¬
boam missus eẽt qͥ peccata
sua exꝓbraret atq ultionẽ
futam prediceret. panẽ ap̃d
illum edere. atq aquã bibere
ꝓhibitꝰ ẽ. qd̾ cũ ñ custodisset.
diuina censura in de reg̾diens.
morsu leonis initinere int̾iit.
& audet quiqͣm dice̾ sacram̃¬
tũ salutare.⁊ grãm celestem

Expanded text:
de Ambrosius: « Si qua est Ecclesia quae apostolicae veritatis fundamenta non possideat, ne quam et communione Maximi, ubi te prius ex negligentia impuleras, interim postea gravitate sacerdotali ad animum reducta suspendit, ut ejus sola nullatenus patereris segregatione esse contentus, nisi in monasterii claustra te recipiens dudum commissa defleres: propterea in meae te gratiae communione receptum esse non dubites. » Item beatus martyr Cyprianus in epistolis contra haereticos: « Si quis, inquit, ab Ecclesia haeretica praesumptione exierit, a semetidebemus. Declaratur hoc in libro Regnorum, ubi cum homo Dei ad Jeroboam missus esset, qui peccata sua exprobraret, atque ultionem futuram praediceret, panem apud illum edere et aquam bibere prohibitus est. Quod cum non custodisset, divina censura inde regrediens, morsu leonis in itinere interiit. Et audet quisquam dicere sacramentum salutare, et gratiam coelestem
Abbreviated transcription (Latin):
multo mag̾ rebelles. ⁊ hostes.
falsa altaria.⁊ illicita sacer¬
dotia. ⁊ sacrificia. sacrilega.⁊
om̃ia adult̾ata fingentes. int̾
atq unitate eccłiȩ catholice
recessisse. Sͦ om̃ia quetũq faci¬
unt heretici carnalia st̃. in a¬
nia ⁊ falsa. ita ut nichil eoꝵ
quȩ illi gesserint. a nob̾ ꝓba¬
ri debeat. Non statĩ suscipien
da ⁊ assum̃da st̃. quȩ iactant᷑
in xp̃i nomine. s. quȩ gerunt᷑
in xp̃i ueritate. Quomͦ enĩ
contͣ dm̃ qđ eis ñ licet mo liun¬
t̃: Quare qͥ hereticis. scismaticiᷤ
patrocinant᷑. censura diuina
in eoꝵ ꝓbant̃ facinore. ⁊ peuiᷤᷤ
ñ solũ duces ⁊ auctores. s ⁊ par-¬
ticipes destinari nͥ se acõmuni¬
one maloꝵ seꝑauerint. p̃cipi¬
ente ꝑmoysen año. Separa
erat ĩ pleuit. ut qͥsqͥs achore.
⁊ datan. ⁊ abiron. ñ separasset.
penas statim ꝓimpia cõmu¬
mone solueret. Sic ⁊̃ ꝑ osee¬

Expanded text:
utique rebelles et hostes, falsa altaria, et illicita sacerdotia, et sacrificia sacrilega, et nomina adulterata fingentes, interatque ab unitate ecclesiae recessisse. Ergo omnia, quaecunque faciunt haeretici, carnalia sunt, et inania, et falsa, ita ut nihil eorum, quae illi gesserint, a nobis probari debeat. Non statim suscipienda sunt et assumenda quae jactantur in Christi nomine, sed quae geruntur in Christi veritate. Quo modo enim contra Deum quod eis non licet moliuntur? Quare qui haereticis schismaticis patrocinantur, censura divina in eorum probantur facinore, et pejus non solum duces et auctores, sed et participes destinari, nisi se a communione malorum separaverint, praecipiente per Moysen Domino: Separamerat implevit, ut quisquis se a Core et Dathan et Abiron non separasset, poenas statim pro impia communione solveret. Sic e
Abbreviated transcription (Latin):
Sacͥficia eoꝵ tanqͣm panis
luctꝰ. om̃s qui manducant
ea contaminabunt᷑. docens
scił ⁊ ostendens. om̃s omĩno.
cũ auetoribꝰ supplicio coniun¬
gi. qͥ fuerĩt peccato eoꝵ conta¬
mꝰ ad hortam̃. ne uos cũ ꝓpha¬
nis. ⁊ maculatis sacerdotibꝰ:
cõmunione sacͥlega miscea¬
tis. S qr beatꝰ cẏprianꝰ cuiꝰ
opuscula ays. recipienda do¬
cet quẽ ⁊̃ in libro de p̾desti¬
natione doctorẽ lucidissi¬
mũ laudat. cuiꝰ lingna tã¬

Expanded text:
Sacrificia eorum tanquam panis luctus, omnes qui manducant ea contaminantur', docens scilicet et ostendens omnes omnino cum auctoribus supplicio coniungi, qui fuerint eorum peccato contamus, adhortamur, ne vos cum profanis et maculatis sacerdotibus communione sacrilega misceatis. » Sed quia beatus Cyprianus, cujus opuscula Augustinus recipienda docet, quam in libro De praedestinatione doctorem lucidissimum laudat: cujus lingua tan
Abbreviated transcription (Latin):
phemꝰ. sacerdotiũ amministͣt
ꝓfanꝰ. ponit in altare sacͥlegꝰ.
Ad hȩc omĩa accedit &̃. illud
malũ. ut antistes diaboli au¬
deat eucharistiã facere. cũ nec
sacrificari illic oblatio possit.

Expanded text:
phemus, sacerdotium administrat profanus, ponit altare sacrilegus, ad haec omnia accedit etiam illud maludeat eucharistiam facere, cum nec sanctificari illic oblatio possit,
Abbreviated transcription (Latin):
ed qͥd mirũ de bonis. cũ &̃ ma¬
los inspirando organũ fuuĩ
sp̃s sc̃s fecerit: Balaam cũ eẽt a¬
riolus oriri stellã ex iacob ꝓpħauit.
nabugodonosor cũ tribꝰ pueris in
camino quartũ simiłe filio dei¬
cognouit. saul cũ dd ꝑsequeret᷑
serpens homini. sic asina locuta
ẽ balaam. Illud opus fuit diabo¬
licũ. istud angłicũ. huic gͦ balaã
chaniũ suȩ potentiȩ inore posu¬
it ppłm que maledicere uolebat.
benedicere coegit. Quorsũ hec oĩa.
s ñ manere designans ad bonos
uenire. ⁊ mansionẽ facẽ denun-¬
tiat: Quia gͦ nilla merita p̃iu¬
dicare possunt suȩ gr̃ẽ ł poten¬
tiȩ. cũ dicat dñs ad moysen de
filiis aaron. inuocabunt nom̃
facit me magist̃ dicens. Que di¬
xerint seruate ⁊ facite. ⁊ ñ ipsi.
s ego sũ qͥ scĩficonos. Quid enĩ p̃iu¬
dicauit samueli qd̾ fuit heli diᷤ¬

Expanded text:
ed quid mirum de bonis, cum etiam malos inspirando organum suum Spiritus sanctus fecerit? Balaam, cum esset ariolus, oriri stellam ex Jacob prophetavit; Nabuchodonosor cum tribus pueris in camino quartum similem Filio cognovit; Saul, cum David persequeretur, erpens homini, sic asina locuta est Balaam. Illud opus fuit diabolicum, istud angelicum. Huic ergo Balaam camum suae potentiae in ore posuit; populum quem maledicere volebat benedicere coegit. Quorsum haec omniased non manere designans, ad bonos venire et mansionem facere denuntiat. Ergo nulla merita praejudicare possunt suae gratiae vel potentiae, cum dicat Dominus ad Moysem de filiis Aaron: Invocabunt nomenfacit magister, dicens: Quae dixerint servate et facite , non ipsi, sed ego qui sacrifico vos. Quid enim praejudicavit Samueli quod fuit Heli di
Abbreviated transcription (Latin):
at. nec qͣle sit qd̾ dat᷑. s qͣł sit cu¬
idat᷑. Nã ⁊ bona obsunt. ⁊ ma¬
la ꝓsunt sic̃ fuerint qͥbꝰ dant᷑.
Qͥd gͦ miraris. si datꝰ ẽ iudȩ pa¬
nis xͥ. ꝑ quẽ manciparet᷑ diabo¬
lo. cũ econtͣ uideas datũ pau¬
lo angłm diaboli. ꝑquẽ ꝑfice̾

Expanded text:
at, nec quale sit quod datur, sed qualis sit cui datur. Nam et bona obsunt, et mala prount, sicut fuerint quibus dantur. Quid ergo miraris, si datus est Judae panis Christi per quem manciparetur diabolo, cum econtra videas datum Paulo angelum diaboli
Abbreviated transcription (Latin):
bes aduersus pastorẽ fuũ tu¬
mescere ⁊ clerũ de tcͣtiomibus
uacare. hoc uiciũ ꝓuiribꝰ exs¬
tirpare. prudent̃q corrigere
satagat. In dignũ enĩ ualde ẽ.
ut patrũ peccata. ñ ad corri¬
gendũ. s ad deridendũ ꝓdan
mes fieri. deponi ⁊ curie tra¬
di debent

Expanded text:
suum tumescere, et clerum detractationibus vacare; hoc vitium pro viribus exstirpare prudenterque corrigere satagat. Indignum enim valde est, ut patrum peccata non ad corrigendum, sed ad deridendum prodames fieri, deponi, et curiae tradi debent
Abbreviated transcription (Latin):
uia gͦ cũ discretione ⁊ or¬
dine omĩa facienda sunt
postꝗͣ p̾latꝰ a subditis conuen¬
tꝰ ⁊ ãmonitꝰ corrigi noluerit.
tẽ pͥmũ ad pͥmatẽ causa eiꝰ de¬
ferat᷑ canonice: ñ ꝓditorie. Un¬
de eleutheriꝰ cap̾ .i. Proditoris¬
cũ nec calũpnia. nec uox au¬
diat᷑. nec criminatio minoꝵ.
noe dampnant̃ qui suoꝵ doc¬
ceuchã qͥ patͥs pudenda ñ opu¬
it s deridenda monstrauit.

Expanded text:
go cum discretione et ordine omnia facienda sunt, postquam praelatus a subditis conventus et admonitus corrigi noluerit, tunc primum ad primatem causa ejus deferatur canonice non proditorie. Unde Eleutherius, cap. 1 : « Proditoris nec calumnia nec vox audiatur, nec criminatio minorumNoe dampnantur, qui suorum docceu Cham, qui patris pudenda non operuit, sed deridenda monstravit.
Abbreviated transcription (Latin):
ropt̃ occultas fraudes ⁊ cõ¬
iurationũ secretas insidi¬
as. quaᷤᷤ sententia huiꝰ distric¬
tionis conseqͥt᷑. siqͥs ad eccłiasticã
ꝑtulerit noticiã consilia eoꝵ
qui contͣ hanc sinodũ depon¬
tificali egerint ambitu. ⁊ ra¬
tionabili ꝓbatione conuice¬
rit. participes actionis huiꝰ¬
modi ñ solũ purgatꝰ ab omĩ
culpa sit. s ⁊̃ remuneratione
quȩ ñ indigna sit subleuet᷑.
uinuersa finodꝰ surgens ac¬
cdamauit. Placent omĩa.¬

Expanded text:
ropter occultas autem fraudes et coniurationum secretas insidias, quas huius sententia districtionis consequitur, si quis ad ecclesiasticam pertulerit notitiam consilia eorum, qui contra hanc synhodum de pontificali egerint ambitu et rationabili probatione convicerit participes actionis huiusmodi, non solum purgatus ab orrmi culpa sit, sed etiam remuneratione quae non indigna sit sublevetur. Universa synhodus surgens adclamavit: Placent omnia
Abbreviated transcription (Latin):
bet accusari: hoc ñ solũ de ac¬
cusatione. s ⁊ de iudicio at tes¬
absens aut accusare pot̾. aut ac¬
Omĩa quȩ adu̾sus absentes in oi
lus ad dic̃ nulla lex dãpnat. Itẽ

Expanded text:
bet accusari, hoc non solum de accusatione, sed et de judicio attesabsens aut accusare potest aut acinquit, quae adversus absentes in omnlus addicit nec ulla lex damnat. »
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiam in qͥbus fidĩ lu¬
igneã
enangłioꝵ lucẽ
scłarib inqͥnati¬
ferre
ñ possunt. & sic̃ aquila ser¬
pentes denorat ⁊ eoꝵ uene

Expanded text:
i luigneam Evangeliorum lucem saecularibus inquinatiferre non possunt. 6. Et ut aquila serpentes devorat, et eorum venen
Abbreviated transcription (Latin):
nido. nec adꝓcreandã sobo¬
calidis ouis ⁊ maturo ortu
fetus eruꝑit int̾ior. ⁊ pulli¬
hos contͣ faciem feruidi soł
opponit. Et qui egrã ⁊inua¬
lidã corusco radioꝵ pulsu.
aciẽ fubmiserit oculoꝵ. ma¬

Expanded text:
est, nec ad procreandam sobocalidis ovis maturo ortu fetus eruperit interior, pullhos contra faciem fervidi solis opponit, et qui aegram et invalidam corusco radiorum appulsu aciem submiserit oculorum, ma
Abbreviated transcription (Latin):
oportet cuncta rimari ⁊ ordi¬
nẽ rerũ plena in qͥsitione dis¬
cut̾e̾ in t̾rogandi ac ꝓponendi.
adiciendiq p̃bita pacientia ab
eo. ut ibi ãbaꝵ parciũ actio li
mata sit plemt̃. nec litigantibꝰ
uidex pͥus sua uelit sententra

Expanded text:
oportet cuncta rimari et ordinem rerum plena inquisitione discutere, interrogandi ac proponendi adiciendique pacientia praebita ab eo, ut ibi actio partium mata sit pleniter; nec litigantibus judex prius sua velit sententia
Abbreviated transcription (Latin):
t̃oꝵ hereticoꝵ. licet sint uera
qͣntum ad formã. in ania tñ
⁊ falsa ft̃ qͣntum ad effectũ. cũ
ñ possint in mentibꝰ homiñ
gignere. ł accend̾e celestem gͣ¬
tiã: Apꝓbet gͦ petrus damia¬
lucere. Dicit enĩ qd̾ sic̃ xp̃s
uenditꝰ restituit auricłam
malcho. ⁊ fecit mirabilia. sie

Expanded text:
 haereticorum, licet sint vera quantum ad formam, inania tamen et falsa sunt quantum ad effectum, cum non possint in mentibus hominum gignere vel accendere coelestem gratiam? Approbat ergo Petrus Damialucere. Dicit enim quod, sicut Christus venditus restituit auriculam Malcho et fecit miracula; sic
Abbreviated transcription (Latin):
ũ gͦ p̃lati debeant asub¬
ditis conueniri ⁊ repre¬
hendi ipsi econt᷑rio. ł se de¬
bent expurgare si sunt in¬
nocentes uł emĩdare si st̃ culpa¬
biles. qd̾ utrũq certis auctori¬
lẽ. Cũ enĩ dicat᷑ a dño sal t̃rȩ.
lux mundi. quis sapiet. si sal
in fatuat᷑: Quis ñ offendet. si
lux obscurat᷑: Unde paulus
dicit. Uidete ne ponatis offen¬
dicłm fr̃ĩbus aut scandalii. &
alibi. Pro uidete bona. ñ solũ
Qui negligit famã suã. crude¬
lis ẽ. Et in euangłio. ue hoĩ il¬
li ꝑ quẽ scandalũ uenit. ⁊ it̾m.
Siqͥs scandalirau̾it unũ exhis
pusillis: expedit ei. ut suspen¬
dat᷑ mola asinaria ad collũ eiꝰ.
⁊ demergat᷑ imꝓfundũ. Non ẽ
gͦ leue. p̃latũ quẽ libet sua
culpa. ł occasione cõmissos si¬

Expanded text:
 praelati debeant a subditis conveniri et reprehendi, ipsi e contrario vel se debent expurgare, si sunt innocentes; vel emendare, si sunt culpabiles. Quod utrumque certis auctorilem. Cum enim dicatur a Domino sal terrae et lux mundi , quis sapiet, si sal infatuatur? Quis non offendet, si lux obscuratur? Unde Paulus dicit: Videte ne ponatis offendiculum fratribus aut scandalum . Et alibi: Providete bona non solum Qui negligit famam suam crudelis est. » Et in Evangelio: Vae homini illi per quem scandalum venit . Et iterum: Si quis scandalizaverit unum ex pusillis his, expedit ei ut suspendatur mola asinaria ad collum ejus, et demergatur in profundum . Non est ergo leve praelatum quemlibet sua culpa vel occasione sibi commissos
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ quibꝰ ipse rationẽ reddit̾us ẽ.
in districto dĩ examine. Unde
rudicia. opinionis dap̃na pa¬
teret᷑. cũ diuina obtestatione.
⁊ uulgi. ⁊̃ testimonio suã in¬
nocentiã pate fecit. qd̾ milli
scił in uiriã fecisset. s mimeri
apłoꝵ cũ sex fr̃m testimonio
de cornelir⁊ humci cõmunione.
se purgauit. Plures etiã scĩ neqͦ¬
libet mͦ scandalũ eẽnt eccłiȩ.
sollempnit̾ se purgauerunt. de
sola suspicione. Legit᷑ enĩ in re¬
gistro gregorii. ad iustinũ in¬
one se purgauit. Leo ep̃c. Itẽ
in registro ad burmildã r̾egi¬
mili examinatione. Similit̾

Expanded text:
 quibus ipse rationem redditurus est in districto Dei examine. Unde aejudicia opinionis damna pateretur, cum divina obtestatione et vulgi etiam testimonio suam innocentiam patefecit, quod nulli scilicet injuriam fecisset, sed m cum sex fratrum testimonio de Cornelii ethnici communione se purgavit . Plures etiam sancti, ne quolibet modo scandalum essent Ecclesiae, solemniter se purgaverunt de sola suspicione. Legitur enim in Registro Gregorii ad Justinianum ime purgaverit Leo episcopus. » Item in Registro ad Brunichildem regimili examinatione: « Similiter
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ c̃t̃. Presbr. ł qͥlibet sacerdos
a ppło accusatꝰ. si certi ñ fuerĩt
testes. qͥ criminis illati appro¬
bent ueritatẽ. iusiuirandum
erit in medio. ut illũ testẽ ꝓ¬
ferat de innocentiȩ suȩ puri¬
sciri debet ab omĩbꝰ penitentia.

Expanded text:
 « Presbyter vel quilibet sacerdos a populo accusatus, si certi non fuerint testes, qui criminis illati approbent veritatem, jusjurandum erit in medio: et illum testem proferat de innocentiae suae purisciri debet ab omnibus poenitentia.
Abbreviated transcription (Latin):
dinata cogiteitione: curas dis¬
pensatoꝵ confundunt. Sepe aũ
quid sibi qͥd ꝓximis debeat atten¬
dit. nec ꝓininod̾atione sollicitu¬
dinis alioꝵ se negligit: nec ꝑ sui
curã alioꝵ post ponit: s cũ hȩc
utraq sollert̾ agit. aliqͣ subito cau¬
sa emergit. q̃ om̃s circũspectio¬
nes obruit. ⁊ sic sola discretio aĩo
discretionis qͥd nuntiet m̃ti. Audi
dãpna cameloꝵ:⁊ casus pueroꝵ.
hi rapuint᷑: illi moriunt᷑. Aufe¬
runtur .N. cure dispensationũ:
dũ ꝑ negligentiã ꝑit. puritas
circũspectionũ. Gaudent multi
claustraliũ: cũ de regib fabulãt᷑.
dũ casus militũ narrant. dũ ꝓ ilł
locunt᷑. a qͥb ñ agnoscunt᷑. mul¬
toꝵ partes defendunt: ꝓmultis
irascunt᷑. ꝓmultis litigant. igno¬
rant tñ qd negant. aut affirmãt.
Si aut̃ de rogib sermo ẽ.¬
docet lectio claustͥ regũ certami¬
na. casus ⁊ euentꝰ belloꝵ. qͦmͦ mo¬

Expanded text:
dinata locutione curas disdinata locutione curas dispensatorum confundunt. Saepe autem quid sibi, quid proximis debeat, attendit, nec per immoderationem sollicitudinis aliorum se negligit, nec per sui curam, aliorum postponit; sed, cum haec utraque solerter agit, aliqua subito causa emergit, quae omnes circumspectiones obruit; et sic sola discretio animodiscretionis quid nuntiet menti. Audi damna camelorum, et casum puerorum. Hi rapiuntur, illi moriuntur. Auferuntur curae dispensationum, dum per negligentiam perit puritas circumspectionum. Gaudent multi claustralium cum de regibus fabulantur, dum casus militum narrant, dum pro illis loquuntur, a quibus non agnoscuntur, multorum partes defendunt, pro multis irascuntur, pro multis litigant, ignorant tamen quod negant aut affirmant. Si autem de regibus sermo esdocet lectio claustri regum certamina casus et eventus bellorum, quomodo mo
Abbreviated transcription (Latin):
doꝑ timore. scientia ꝑ ignorãciã:
pietaᷤ ꝑ duriciã: timor ꝑ suꝑbiã.S ab
hac ruia puer euadit. qͥ beato
iob nuntiet .i. discretio m̃tis. quȩ
cũ anmo agit: ut qd̾ ꝓde̾ ceꝑat.
penitendo conseruet. hi st̃ ru¬
mores claustraliũ. ad quos ñ ꝑti¬
Uen̾at ⁊ aliꝰnuntiꝰ ad beatũ iob qͥ
dice̾t. Caldei fecer̃ tres turmas.
⁊ inuaser̃t̃ camelos ⁊ tuler̾ eos:
necñ ⁊ pueros ꝑcusser̃ gladio: ⁊
effiigi ego solus ut nuntiarẽ tibi.
Caldei feroces .i. demones. cameli
eri custodes. sollicitas circũspec¬
tiones: nuntiꝰ qͥ euadit discretio¬
nẽ designat anii. Camelꝰ par¬
tĩmundũ animal qr ruminat.
partĩ ĩmundũ. qr ungulã non
diuidit: bonas t̾renaꝵ dispen¬
sationes dic̃. qͣs diabolus mͦ tor¬
penti. mͦ p̃cipitata actione fe¬
rit. mͦ pigra uł inmod̾att locu¬
cione confundit. pene aut̃ ni
mis cogitationũ molib p̾̃mit.
mis camelos rapiunt: qn̾ illicita
oꝑatione. suꝑflua locutione. ĩ or¬

Expanded text:
 scientia per ignorantiam, pietas per duritiam, timor per superbiam. Sed ab hac ruina puer evadit, qui beato Job nuntiet, id est discretio mentis, quae cum animo agit, ut quod perdere coeperat, poenitudo conservet. Hi sunt rumores claustralium, ad quos non pertiVenerat et alius nuntius ad beatum Job, qui diceret: Chaldaei fecerunt tres turmas, et invasernecnon et pueros occiderunt gladio, et effugi ego solus, ut nuntiarem tibi . Chaldaei feroces, id est daemones; cameli,eri custodes, sollicitas circumspectiones, nuntius qui evadit discretionem designat animi. Camelus partim mundum animal, quia ruminat, partim immundum, quia ungulam non dividit, bonas terrenorum dispensationes innuit, quas diabolus modo torpenti, modo praecipitata actione ferit, modo pigra vel immoderata locutione confundit, pene autem semper nimiis cogitationum molibus premit. mis camelos rapiunt, quando illicita cogitatione, superflua operatione, inor
Abbreviated transcription (Latin):
cii. qñ place̾ desid̾ant. ciulibet hu¬
mane potestati. Fiuint ⁊̃ uasa co¬
qͥne. dũ cor qd̾ pͥꝰ sobrietati seruie¬
rat. postea seruit gule. Uñ ihe¬
remias. Qui nutͥebant᷑ inqͥt inero¬
ceis: amplexati st̃ st̾cora. Crocꝰ ĩ ori¬
ente nascit᷑. ⁊ colorat ⁊ saporat. In
croceis gͥ nutriunt᷑. qui in inicio cõ¬
u̾sionis sue int̾us sapore uirtutũ
reficiunt᷑. ext̾iꝰ uͦ boni oꝑis exẽplo
colorant᷑. S hi qui sic in croceis nu
trunt᷑. amplexant᷑ st̾c̾ora: dũ post
sobrietatis ⁊ continentiȩ uitã.
reuocat eos uent̾s cura. Et fit qñq
ut qui in sua domo ante cu̾sionẽ
sobrie uixerant: post modũ ĩ mo¬
nasterio gulosi fiant. Placatꝰ ds
uent̃ diũsoꝵ hostiis ferculoꝵ. in¬
elinat aurẽ rumorib: excitatur
sapoꝵ gen̾b. demulcet᷑ confabu¬

Expanded text:
tii, quando placere desiderant cuilibet humanae potestati. Fiunt etiam vasa coquinae, dum cor, quod prius sobrietati servierat, postea servit gulae. Unde Jeremias: Qui nutriebantur, inquit, in croceis, amplexati sunt stercora . Crocus in Oriente nascitur, et colorat, et saporat. In croceis igitur nutriuntur, qui in initio conversionis suae interius sapore virtutum reficiuntur, exterius vero boni operis exemplo colorantur. Sed hi, qui sic nutriuntur in croceis, amplexantur stercora, dum post sobrietatis et continentiae vitam, revocat eos ventris cura. Et fit quandoque, ut qui in sua domo ante conversionem sobrie vixerat, postmodum in monasterio gulosus fiat. Placatur Deus venter diversorum hostiis ferculorum, inclinat aurem rumoribus, excitatus saporum generibus, demulcetur confabu
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ in confusione. Solent enĩ duis
tẽpla construi. altaria erigi. mi¬
istri ad seruiend̾ ordinari: ĩmo¬
lari pecudes. thura concremari.
dõ siqͥd̾ uent̾ tẽplũ ẽ coqͥna. alta-¬
re m̃sa. ministri coci. ĩmolate pe¬
cudes. cocte carnes. fumꝰ incẽsoꝵ

Expanded text:
 in confusione. Solent enim diis templa construi, altaria erigi, ministri ad serviendum ordinari, immolari pecudes, thura concremari. Deo siquidem ventri templum est coquina, altare mensa, ministri coqui, immolatae pecudes, coctae carnes, fumus incensorum,
Abbreviated transcription (Latin):
capite lapidem posuit. ⁊ dormiu̾:
scalam uidit. angłos ascendentes
⁊ descendentes: ⁊ dum inuixũ sca¬
le. In itin̾e dormit. qͥui in tͣnsitu
piscendũ aꝑuerat: ab appetitu
scłariũ claudit. Uidet angłos
qͣnto desid̾io suꝑ se dõ inhereant:
qͣnto caritatis affectu nob̾ infirmᷤ
condescendãt. Uidet ⁊̃ dñm ĩnixũ
scale. ut uideat si ẽ intelligẽs aut
requirens dm̃: nec mirũ si hoc ui¬
deat. qui cap̃t in lapide posuit.i.
cũ audis qd̃ induit eũ mat̾ sua.
uestib ualde bonis. similit̾ p̃cio¬
sis uestiri q̃ris. dũ legis tunicã ioseph
fuisse talarẽ: conaris ⁊ tu habere
longiorẽ : An nescis ut ait apłs

Expanded text:
osuit, et dormivit, scalam vidit, angelos ascendentes et descendentes, et Dominum innixum scalae . In itinere dormit, qui in transitu piscendum aperuerat ab appetitu saecularium claudit. Videt angelos, quanto desiderio super se Deo inhaereant, quanto charitatis affectu nodant. Videt etiam Dominum innixum scalae, ut videat, si est intelligens aut requirens Deum . Nec mirum si hoc videat, qui caput in lapide posuit, idcum audis, quod induit eum mater sua vestibus valde bonis, similiter pretiosis vestiri quaeris, dum legis tunicam Joseph fuisse talarem, conaris et tu habere longiorem. An nescis, quod, ut ait Apos
Abbreviated transcription (Latin):
dunne scͥpture: ⁊ c̃gregationes re¬
ligiosoꝵ. Uidet ordinẽ ministran¬
ciũ: id ẽ statuta recte uiuentiũ.
confessoꝵ carnes. has purpureas
gs exercitio laboris. seu pallidas
mortificatione carnis. Uidet pin¬
cernas qui cũ cibo p̾dicatio̾ĩs ꝓpi¬
nant uinũ cõpunctionis. Atten¬
dit ⁊̃ holocausta q̃ offerunt᷑ in

Expanded text:
diversos Scripturae, et congregationes religiosorum, videt ordinem ministrantium, id est statuta recte viventium. confessorum carnes, has purpureas gras exercitio laboris, seu pallidas mortificatione carnis. Videt princernas, qui cum cibo praedicationis propinant vinum compunctionis. Accendit
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ aꝑit᷑. aut claudit᷑: cũ dat᷑ aut
negat᷑. Phoc ostiũ sepe inuioeũt
qui ostiũ m̃tis frangunt: fascina¬
cio ⁊ enĩ nugacitatis seduc̾ cor.
enti uẽnto aregione deserti. ne
domꝰ qͣttuor angulis concussa sub¬
u̾tat᷑. ⁊ filii iob opp̾ssi moriant᷑. De¬
gulis .i. prudentia. tẽꝑantia. for¬
titudine. ⁊ iusticia cõstituit᷑: qñq
uento tẽptationis. seu turbine u̾¬
boꝵ qͣssata turbat᷑. Sepe ⁊ enĩ ꝑ ig¬
nauiã prudentia. ꝑ delectationẽ
temꝑantia. fortitudoꝑ timorem.
iusticia ꝑ amorẽ frangĩit. quibus

Expanded text:
quae aperitur, aut clauditur, cum datur aut quae aperitur, aut clauditur, cum datur aut negatur. Per hoc ostium saepe introeunt, qui ostium mentis frangunt, fascinatio enim nugacitatis seducit cor. vento venienti a regione deserti, ne domus quatuor angulis concussa subvertatur, et filii Job oppressi moriantur . Degulis, id est prudentia, temperantia, fortitudine et justitia constituitur, quandoque vento tentationis, seu turbine verborum quassata turbatur. Saepe etenim per ignaviam prudentia, per delectationem temperantia, fortitudo per timorem, justitia per amo
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ. Sedit. ppłs manducare ⁊ bi¬
bere: ⁊ surrexer̃ lud̾e̾. Lude inqͥt.
s ñ leg̾e. St̃ enĩ quidã qͥ post deli¬
cati cibi diu̾sa fercula. cũ in cla¬
ustro sedeant. ñ lectioni ⁊ silentio.
s rumoribꝰ. ⁊ curiositati uacant.
qͥ locũ ⁊ tẽpꝰ loq̃ndi ⁊ tacendi nũ ꝗ
⁊ nusꝗͣ seritant: s instabiles ⁊ ocio¬
si nc̃ hos. nẽ illos ad colloquiũ ꝓuo¬
meis. Ostiũ dix̃ ñ murũ. Si enĩ mue
pon̾et᷑ loquendi scientia oĩo nega¬
ri uid̾e̾t᷑. s ostiũ ponit᷑ qd t̾ꝑe et
loco. ⁊ claudit᷑. ⁊ aꝑti᷑. Est tempꝰ. ⁊
ostiũ in claustro hora constrtͣa
lectioni: in capitulo confessioni.
in eccła orationi. Claudit᷑ it̾m
in claustro cõfabulatioi̾. in capi¬
tulo excusatiomi: in eccła uane
modulationi. Hoc ostiũ claudit᷑
sepiꝰ fr̾ib nouit᷑ conu̾sis: tepidis
cessitatẽ corꝑis. uł ad doctrinã or¬
dinis. seu edificationẽ m̃tis. Põt
ostiũ appellari licentia loquendi.

Expanded text:
 Sedit populus manducare, et bibere, et surrexerunt ludere . Ludere, inquit, non legere. Sunt enim quidam qui, post delicati cibi diversa fercula, cum in claustro sedeant, non lectioni et silentio, sed rumoribus et curiositati vacant, qui locum et tempus loquendi et tacendi nusquam et nunquam servant, sed instabiles et otiosi nunc hos, nunc illos ad colloquium vomeis . Ostium dixit, non murum. Si enim murus poneretur, loquendi licentia omnino negari videretur. Sed ostium ponitur, quod tempore et loco clauditur et aperitur. Est tempus et ostium in claustro hora constituta lectioni, in capitulo confessioni, in ecclesia orationi. Clauditur iterum in claustro confabulationi, in capitulo excusationi, in ecclesia vanae modulationi. Hoc ostium clauditur saepius fratribus noviter conversis, tepidis cessitatem operis, vel ad doctrinam ordinis, seu ad aedificationem mentis. Potest hoc ostium appellari licentia loquendi,
Abbreviated transcription (Latin):
suã: ⁊ c̃u̾sus pꝰ t̾gũ suũ uidensq uo
cauit. Cũq respondissẽ adsũ. dix̾¬
mͥ. Quisnã estu: & aio ad eũ. Ama¬
lechites ego sũ. Sta inquitsme : ⁊¬
hi st̃ rumores ruminandi claust᷑¬

Expanded text:
 tergum suum, vidensque me vocavit. Cumque respondissem: Adsum, dixit: Quisnam es tu? Et aio ad eum: Amalechites ego sum. Sta, inquit, Hi sunt rumores ruminandi claustr
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tã delicatis utant᷑ cibis: qd̾ tam
magno labore eib conficit᷑: ⁊ tã
cito glutit᷑. Nec minꝰ forsitan cau¬
sari debent quidã religiosi: qr deli¬
catiores possunt appellari. Qui .ii.
delicatiora q̃rr̃ delicatiores dici pos¬
sunt. Cum gͥ legas deliquisse iona¬
than ingustu melł. esau in edulio
lentis. sodomitas in saturitate pa-¬
nis. putasne sine ꝑicło ẽẽ tot
carniũ fercuł. tot pisciũ gen̾ibꝰ
tot frixuraꝵ diu̾sitatib delec¬
tarie Nonne sic differt palatiũ
arefectorio. sic̃ egẏptꝰ a deserto:
Si gͥ in deserto sumus: mirandũ¬
ñ ẽ. si ollas carniũ suspiramꝰ. Ollas
carnũ suspirat: quẽ carnis desi¬
derrũ tẽptat. Isti aut̃ qr̾ suspirẽt.
qͥ ollas carniũ semꝑ habẽt e Ad¬
huc esce inqͥt eoꝵ erant in ore
ipsoꝵ. ⁊ iradĩ ascendit suꝑ eos. Es¬
ca enĩ uentͥ ⁊ uent̃ escis : ds̃ autẽ
⁊ hc̃ ⁊ has destruet. Occidit enĩ pin¬

Expanded text:
et tam delicatis utuntur cibis, quod tam et tam delicatis utuntur cibis, quod tam magno labore cibus conficitur, et tam cito deglutitur. Nec minus forsitan causari debent quidam religiosi, qui delicatiores possunt appellari. Qui enim delicatiora quaerunt, delicatiores dici possunt. Cum enim legas deliquisse Jonathan in gustu mellis . Esau in edulio lentis , Sodomitas in saturitate panis , putasne sine periculo esse tot carnium ferculis, tot piscium generibus, tot frixurarum diversitatibus delectari? Nonne sic differt palatium a refectorio, sicut Aegyptus a deserto? Si igitur in deserto sumus, mirandumne est si ollas carnium suspiramus? Ollas carnium suspirat, quem carnis desiderium tentat. Isti autem quare suspirent, qui ollas carnium semper habent? Adhuc escae inquit eorum erant in ore ipsorum, et ira Dei ascendit super eos . Esca enim ventri, et venter escis; Deus autem et hunc et has destruet . Occidit enim pin
Abbreviated transcription (Latin):
rans custos ẽ uirtutũ. ut in fine
quilibet benedictione ꝑfruat᷑.
Int̾ illos ⁊̃ qui tunicis induunt᷑. uo¬
luptas pedẽ posuit ñ qd̾ camisiis
utant᷑. s qͦdam delicato panno: q̃
uulgo saia uocat᷑. In ostensione gͥ
lanee uestis asꝑitatẽ c̃u̾sionis ostẽ¬
dunt. s in delectatioe delicati pan¬
ni. suauitatis molliciẽ qͣr̾. Uidi ⁊
ego nͥ fallor monachũ camisia ues¬
titũ iocantẽ ⁊ dicentẽ. Carior ẽ sta¬
mina ꝗͣ camisia: tunica uͦ uestiri.
magna ẽ difficultas. S forsitan
dices qm̃ infirmus erat huiꝰmodi.
ĩmo sanꝰ ⁊ petulans ⁊ pnigui resi¬
dens eqͦ. abundans reb. ⁊ curias
frequentãs. Qui t̾n ante conu̾sio¬
nis habitũ. pedib ire consueue¬
rat. nec semꝑ lineis induebatur:
⁊ idõ hȩc abusio. ñ tantũ claustri.
on negat religio. qd̾ requirit ne¬
cessitas nat᷑e ꝓhibet tñ qd̾ appe¬
tit suꝑfluitas gule. Causari ⁊ enĩ
solent qͥdam scłares. qd̾ tot diu̾sis.

Expanded text:
a custos est virtutum, ut in fine quilibet benedictione perfruatur. Inter illos etiam, qui tunicis induuntur voluptas pedem posuit, non quod camisiis utantur, sed quodam delicato panno, qui vulgo saia dicitur. In ostensione igitur lanei vestis, asperitatem conversationis ostendunt, sed in delectatione delicati panni suavitatis mollitiem quaerunt. Vidi et ego, ni fallor, monachum camisiam indutum, locantem et dicentem: carior est stamina, quam camisia; tunica vero vestiri magna est difficultas. Sed forsitan dices, quod infirmus fuit hujusmodi, imo sanus et petulans, et pingui residens equo, abundans rebus, et curias frequentans. Qui tamen ante conversionis habitum, pedes ire consueverat, nec semper lineis induebatur. Et ideo haec abusio non tantum claustri, on negat religio quod requirit necessitas naturae, prohibet tamen quod appetit superfluitas gulae. Causari etenim solent quidam saeculares, quod tam diversis
Abbreviated transcription (Latin):
rem partẽ elegit. q̃ ñ auferet᷑ ab ea:
Iuanto meliorẽ ⁊ longiorẽ: tanto
maiorẽ. In actiua siquidẽ uita fi¬
nis ẽ. in labore: in contẽplatiua
uita uͦ nec defectꝰ in bonis: nec
t̾minꝰ in dilectione:
x. abusio de lite in capi

Expanded text:
n auferetur ab ea? Quanto meliorem et longiorem, tanto majorem. In activa siquidem vita finis est in labore, in contemplativa vero nec defectus in bonis, nec terminus in delectatione. CAP. XXI. De lite in capi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ omĩa seruiat᷑. Habet itaq mo¬
nachos. canonicos. ⁊ conu̾sos. qͥ ei
obni xiꝰ seruiunt. eos ui delicet
qui sub ocio in eocła dĩ remisse
uiuunt. qui ñ qr̃ secretas oratio¬
nes. s fabulosas ociosoꝵ confessi¬
ones: int̾ quos ñ audiunt᷑ singultꝰ.
⁊ suspitia cõpũcte m̃tis. s risus
⁊ cachinnaciones. ⁊ ructꝰ ingur¬
gitati uentͥs. Miserabilior inter
alias abusiones hec abusio ut
delicatiꝰ in eccła. quã in domo
ꝓpͥa iuixisse conuincaris : ⁊ dica¬
tur de te. Pauit sterilẽ qñ pa-
rit. ⁊ nidue bñ ñ fecit. Sterilis

Expanded text:
 omnia serviatur. Habet itaque monachus canonicos et conversos, qui ei obnixius serviant, eos videlicet, qui sub otio in Ecclesia Dei remisse vivunt, qui non quaerunt secretas orationes, sed fabulosas otiosorum confessiones; inter quos non audiuntur singultus et suspiria compunctae mentis, sed risus et cachinnationes, et ructus ingurgitati ventris. Miserabilior inter alias abusiones haec abusio, ut delicatius in ecclesia quam in domo propria vixisse convincaris, et dicatur de te: Parit sterilem, quae non parit, et viduae bene non fecit . Sterilis
Abbreviated transcription (Latin):
datur. cogitare debent de quib
ñ dat᷑: qͣntũ de sua scłari uita. illi
ad istã descend̾int. Consentimus
auctoritati ut det᷑ delicato qd̾
sitas: ut ĩ monast̾i̾o uͥ qͣntũ possunt.
fiunt diuites laboriosi. fiant pau¬
pes delicati. Mentior si ñuidi qͦs¬
dam quoꝵ pauꝑtas talis erat qñ
foris erant: qd nec ipsa necessarra
poterant inuenire. erigentes cer
uicẽ. noluer̃t sociari eis ad quos
foris aoced̾e ñ audebant. s egressi
de panꝑe ecła circiuer̃ diciores
ut ibidem reciꝑent᷑. ⁊ qui semꝑ
ueteres pannos aut uiles habere
consuerant. nc̃ semꝑ nouos aut
p̃ciosos hab̾e contendant. ⁊ qͥ ante
comu̾sionẽ lectulũ ꝓpͥũ nusꝗͣ habe¬
bant. nc̃ si forte uoluntas eis fu̾it
eundi alicubi: ornam̃ta lectuli se¬
cũ portant. Tuneo aut̃ ne ĩ huiꝰ¬
modi lectulis uideant᷑ somnia ua¬
nitatis: ne in eisdẽ patiat᷑ animꝰ
illusionẽ carnis. Sic̃ enĩ in ext̾iori
lectulo caro mollit᷑ uoluptat᷑. sic

Expanded text:
datur, cogitare debent, quibus non datur, quantum de sua saeculari vita illi ad istam vitam descenderint. » Consentimus auctoritati, ut detur delicato quod versitas, et in monasterio ubi quantum possunt, fiunt divites laboriosi fiant pauperes delicati. » Mentior, si non vidi quosdam, quorum paupertas talis erat, quando foris erant, quod nec ipsa necessaria poterant invenire. vicem, voluerunt sociari eis, ad quos foris accedere non audebant, sed egressi de paupere Ecclesia circuierunt ditiores, ut ibidem reciperentur, et qui semper veteres pannos aut viles habere consueverant, nunc semper novos aut pretiosos habere contendant, et qui ante conversionem lectulum proprium nusquam habebant, nunc si forte voluntas eis fuerit eundi aliquo, ornamenta lectuli secum portant. Timeo autem, ne in hujusmodi lectulis videantur somnia vanitatis, ne in eisdem patiatur animus illusionem carnis. Sicut in exteriori lectulo caro molliter volutatur, sic
Abbreviated transcription (Latin):
midia pars mͥnuntiata ñ fu̾i̾t.
Maior ẽ sapientia tua ⁊ oꝑa tua.
ꝗͣ rumor quẽ audiui. Saba capti¬
censio int̾̃p̃tat᷑. Dũ .N. aliquis sub
lege peccati ad huc in scło positꝰ
tenet᷑. audita fama ueri salomõis
ꝑ u̾bũ p̾dicationis ad dnm conu̾tuꝰ.¬
c̃u̾sus igne caritatis accendit᷑. Et
ingressa mens eiꝰ ierłm cũ incip̃
dilig̾e̾ pacem. locuta ẽ ei. unu̾sa
q̃ habebat in corde suo ꝑ ꝯfessionẽ:
niteat. hab̾e remissionẽ. Uidet re¬
gina saba sapientiã ueri salomoĩs.
qͣm ostendit nob̃ ꝑ humilitatẽ filii:

Expanded text:
midia pars mihi nuntiata non fuerit. Major est sapientia, et opera tua, quam rumor, quem audivi . Saba, capticensio interpretatur. Dum enim aliquis sub lege peccati adhuc in saeculo positus tenetur, audita fama Salomonis per verbum praedicationis ad Dominuus, igne charitatis accenditur. Et ingressa Jerusalem cum incipit diligere pacem, locuta est ei universa, quae habebat in corde suo per confessionem, niteat, habere remissionem. Videt regina Saba sapientiam veri Salomonis, quam ostendit nobis per humilitatem filii;
Abbreviated transcription (Latin):
benignitatis ⁊ concordiȩ. pondꝰ
laboris. afflictionẽ carnis. uilita¬
tẽ cibi. quietẽ silentii. ⁊ it̾m at¬
tendit ꝑ contemplationẽ fut᷑e
uitȩ p̃mia. uͥerit iustis etn̾a bo¬
nitas. Felix et̾nitas. gaudiũ sine
dolore. qͥes sine labore. Cũ aũ ħ ui

Expanded text:
benignitatis et concordiae, pondus laboris, afflictionem carnis, vilitatem cibi, quietem silentii, et iterum attendit per contemplationem, futurae vitae praemia, ubi erit justis aeterna bonitas, felix aeternitas, gaudium sine dolore, quies sine labore, cum, i
Abbreviated transcription (Latin):
pallio militis: s ut ait qͥdã sapi¬
ens. miles ⁊ monacꝰ ex eodẽ pãno
parcuint᷑ sibi eucullã ⁊ clamidẽ.
Nmultũ differt habitꝰ canonici
regularis ⁊ scłaris: s si forte regła¬
Irẽ uideas
archidiaconũ uł ep̾m te uidisse cõ¬
tendas. S forsitan dices. delicatis
delicata conueniunt: ex regula
testimoniũ ꝓferens. Ait .ii. beatꝰ¬

Expanded text:
pallio militis; sed, ut ait quidam sapipallio militis; sed, ut ait quidam sapiens, miles et monachus ex eodem panno partiuntur cucullam, et chlamydem. Non multum differt habitus canonici regularis et saecularis, sed si forte regularem videas, archidiaconum vel episcopum te vidisse contendas. Sed forsitan dices, delicatis delicata conveniunt, ex regula testimonium proferens. Ait enim beat