comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
est necesse dicere uobis modum quo ip¬
se. uenit. maxĩme quia dies breuis est
et ꝓpter dominicam isto die multum
occupamur : et ꝓpter communionem
sanctam. et ꝓpter binam refectionem.
Uolumus tamen breuiter dicere ꝓpter
euangłium quod hodie legitur in sc̃a
eccłia: quomodo ipsa eccłia aduentũ
eius suscepit. Sine dubio alii de ec¬
clesia p̾cesserunt aduentum eius: alii
subsecuntur Non solum etiam dei ec¬
desia est ista fidelium congregatiõi
que credidit in eum post eius aduen-¬
tum. s omnes sancti ab abel usq ad
ultimum iustum qui erit in hoc mun-¬
do. ꝑtinent ad scãm eccłiam. et de oĩ¬
bus illis constat illa una eccłia cuidi

Expanded text:
est necesse dicere vobis modum quo ipest necesse dicere vobis modum quo ipse venit, maxime quia dies brevis est, et propter Dominicam isto die multum occupamur, et propter communionem sanctam, et propter binam refectionem. Volumus tamen breviter dicere, propter Evangelium, quod hodie legitur in sancta Ecclesia, quomodo ipsa Ecclesia adventum ejus suscepit. Sine dubio alii de Ecclesia praecesserunt adventum ejus, alii subsequuntur. Non solum enim Dei Ecclesia est ista fidelium congregatio, quae credidit in eum post ejus adventum, sed omnes sancti ab Abel usque ad ultimum justum, qui erit in hoc mundo, pertinent ad sanctam Ecclesiam; et de omnibus illis consta
Abbreviated transcription (Latin):
sit nos. multum hilarescere ad curren¬
dum post eum. Non enim ad gaudia
c̃adiica et transitoria eum sequimur⁊
sed ad id quod oculus non uidit : nec
auris audiuit. et in cor hominis non a¬
scendit. idest ad illam beatam patrram
unde dicit ꝓpħa. Portio mea domine:¬
sit in terra uiuentiu. Ideo ft̃s niñi si
uolumus ad illam beatitudinem pue¬
nire. oportet nos non solum isto modo
quod diximus sequi dominum nr̃m:
s etiam illo modo et sequi et p̾cedere.
quo illi p̾cesserunt et secuti sunt. de
quibus hodie narrat euangelium. qui
eum in ierosolimis conduxerunt. Ue¬
niente enim domino ierosolimis. ut
ait euangłium : plurima turba stia¬
uerunt uestimenta sua in uia. N hi au¬
tem cedebant ramos de arboribus et
clamabant: osanna filio dd̾ bñdictꝰ qͥ
uenit in nomine dñi. S epe audistis
fr̃s lm̃i aduentum dominimi quo¬
modo et qualiter uenit ad ierosolimã
idest ad ecclesiam suam et ideo non

Expanded text:
sit nos, multum hilarescere nos ad currensit nos, multum hilarescere nos ad currendum post eum. Non enim ad gaudia caduca et transitoria eum sequimur; sed ad id, quod oculus non vidit, nec auris audivit, et in cor hominis non ascendit , id est ad illam beatam patriam, unde dicit Propheta: Portio mea, Domine, in terra viventium . Ideo, fratres charissiolumus ad illam beatitudinem pervenire, oportet nos non solum isto modo quo diximus sequi Dominum nostrum; sed etiam illo modo et sequi et praecedere, quo illi praecesserunt, et secuti sunt, de quibus hodie narrat Evangelium, qui eum in Jerosolymis conduxerunt. Veniente enim Domino Jerosolymis, ut ait Evangelium: Plurima turba straverunt vestimenta sua in via. Alii autem caedebant ramos de arboribus et clamabant: Hosan nomine Domini . Saepe audistis, fratres, adventum Domini nostri, quomodo et qualiter venit ad Jerosolymam, id est ad Ecclesiam suam; et ideo non
Abbreviated transcription (Latin):
dilatatum cor eius: quando cucient.
Giatres illos qui erant aduentum
domini. quia ip̃i erant quasi ante
eum. merito minauit: et ideo de¬
dit eͥis legem que significauit tr¬
morem ⁊ ad quem sine dubio ꝑtinẽt
ad huc omnes quos minat. quia qm¬
diu ꝓpter timorem benefaciunt. uti¬
q ad legem ꝑtinent. S ed quia hoc
est initium nr̃m: debemus tende
Nad hoc ut transeamus istum sta¬
tum. et ueniamus ad calem. ut cũ
gaudio sequamur. Hoc enim ꝑtinet
ad cariiatem que maxime conuenit
nobis. qui sumus post aduentum domi¬
III: et uidemus quo ipe ante nos ascen-¬
dit. Et quem debemus ita libenter
sequi qmͣ istum ꝓuerum ⁊ qui hoc quod
puer est ꝓ nobis est: Certe fratres nõ
solum sequi: sed etam currere debemꝰ
post eum. Quia quanuis eius dulce¬
do non traheret nos et quodamiodo co¬
geret nos sequi eum: deberet tamen cu¬
inditas illius beatituditis. illius gaudii
quod est in illo loco ad quem ille p̾ces¬

Expanded text:
dilatatum cor ejus, quando cucurrit. dilatatum cor ejus, quando cucurrit. Fratres, illos qui erant ante adventum Domini, quia ipsi erant quasi ante eum, merito minavit: et ideo dedit eis legem, quae significavit timorem: ad quem sine dubio pertinent adhuc omnes quos minat; quia quandiu propter timorem benefaciunt, utique ad legem pertinent. Sed quia hoc est initium nostrum, debemus tendere ad hoc, ut transeamus istum statum, et veniamus ad talem ut cum gaudio sequamur: hoc enim pertinet ad charitatem; quae maxime convenit nobis, qui sumus post adventum Domini, et videmus, quo ipse ante nos ascendit. Et quem debemus ita libenter sequi, quam istum puerum, qui hoc quod puer est pro nobis est? Certe, fratres, non solum sequi, sed etiam currere debemus post eum; quia, quamvis ejus dulcedo non traheret nos, et quodammodo cogeret nos sequi eum, deberet tamen cupiditas illius beatitudinis, illius gaudii, quod est in illo loco, ad quem ille praeces
Abbreviated transcription (Latin):
cunq adhuc est hic. et est obediets
et humilis. et seruat ordinem siiͣ.
et hoc facit ꝓpł timorem ne uideli¬
cet damnetur. quia scit quod de¬
⁊ seruerit hec que incepit. nõ pot̾it¬
saluari. quicutiq ista consideratione
sacit ea que p̾cipiuntur et que ꝑti¬
nent ad ordinem suum: ad huc pa-¬
stor nr' minat eum ante se. S ille
qui iam sene gustauit qmͣ dulcis ẽ
dominus nt̃. qui cepit iam diligere
eum. qui tale inuenit cor suum.
quod quanuis nulla alia pena seq̃¬
ret᷑ nisi tm̃ offensio dñi sui. uel
minima diminutio amoris eius nõ
deserere quod incepit. iste iam se-¬
quitur: nec est necesse ut minet
eum pastor suus. s tantum p̾cedat
eum. et ostendat illi uiam ꝑ quam
uult ut sequatur. Iste pocest dicere
Niam mandatorum tuorum cucur¬
rI cum dilatasti cor meim: non
sicut tunc quando necesse habuit
clamare. Confige timore tuo car¬
nes meas. Non adhuc susceperat
illud latum mandatum quo fuit

Expanded text:
icunque adhuc est hic, et est obediens icunque adhuc est hic, et est obediens et humilis, et servat ordinem suum: et hoc facit propter timorem, ne videlicet damnetur; quia scit, quod qui deseruerit haec quae incoepit, non potesalvari: quicunque ista consideratione facit ea quae praecipiuntur, et quae pertinent ad ordinem suum, adhuc pastor noster minat eum ante se. Sed ille qui jam saepe gustavit quam dulcis est Dominus noster, qui coepit jam diligere eum; qui tale invenit cor suum, quod quamvis nulla al a poena sequeretur, nisi tantum offensio Domini sui, vel minima diminutio amoris ejus, non desereret quod incoepit: iste jam sequitur; nec est necesse, ut minet eum pastor suus, sed tantum praecedat eum, et ostendat illi viam per quam vult ut sequatur. Iste potest dicere: Viam mandatorum tuorum cucurri, cum dilatasti cor meum : non sicut tunc, quando necesse habuit clamare: Confige timore tuo carnes meas . Non adhuc susceperat illud latum mandatum, quo fuit
Abbreviated transcription (Latin):
que debemus considerare in ẽe
nr̃d. uicium quod ꝑtinet ad com¬
minationem qua ip̾e nos minał.
aliud quod ꝑtinet ad secutionem
qua sequamur eum. Nam pastor
aliquis trenus illa animalia que
nesciunt aut nolunt sequi eum
minat ante se U idemus etiam i¬
ta quedam essẽ domestica: ut e-¬
tiam sciant sequi pastorem. Con¬
sideret modo unusquisq se ip̃m u¬
trum ipse sequatur istum nr̃m pa¬
storem. an adhuc minet ante se e¬
um. Nam sine dubio pͥmo ipse mi¬
nauit sc̾m paulum quando prostra¬
uit eum. et quasi ui fec̃ ire eum
ad ananiam: ut baptitaretur ab eo.
S postea cum magna hilaritate
secitus est eum: quando dixit.
Cupio dissolui: et esse cum fͦ. ⁊ cet̾a.
Minatio ista fr̃s ꝑtinet ad tntorem:
sequutio ad dilectionem. Tunc mi¬
nauit nos ante se quando fecit nos
considerare peccata nia: talam cõ¬
uersationem nr̃am ⁊ quando fecit nos
timere penam inferni: et ꝓpter hũc
timorem fecit nos relinquere seculũ.
et huc uenire. Et adhuc fratres qͥ¬

Expanded text:
quae debemus considerare in esse nostro, initium, quod pertinet ad comminationem, qua ipse nos minat; aliud, quod pertinet ad secutionem, qua sequamur eum. Nam pastor aliquis terrenus illa animalia, quae nesciunt aut nolunt sequi eum, minat ante se: videmus etiam ita quaedam esse domestica, ut etiam sciant sequi pastorem. Consideret modo unusquisque seipsum, utrum ipse sequatur istum nostrum pastorem, an adhuc minet ante se eum. Nam sine dubio primo ipse minavit sanctum Paulum, quando prostravit eum, et quasi vi fecit ire eum ad Ananiam, ut baptizaretur ab eo; sed postea cum magna hilaritate secutus est eum, quando dixit: Cupio dissolvi et esse cum Christo, etc. Minatio ista, fratres, pertinet ad timorem, secutio ad dilectionem. Tunc minavit nos ante se, quando fecit nos considerare peccata nostra, malam conversationem nostram; quando fecit nos timere poenam inferni, et propter hunc timorem fecit nos relinquere saeculum et huc venire. Et adhuc, fratres, qu
Abbreviated transcription (Latin):
illi soli uere audiunt. qui lucem
spiritualem in mente habent.
Multa dici possunt: de hoc sig¬
no. S qura hora p̾teriit: parimmi
quid inde dicam et breuiter. Hech¬
leem domus panis sc̃a ẽccħa ẽ: in
qua ministratur corpus xp̃i uerus
scilicet panis. Presepium in bech¬
leem̃: altare mn eccłia. Ibi pascũ¬
t animalia xp̃i: de quib dictũ ẽ.
A nimalia tua: habitabunt ĩ ea.
De hac mensa scriptum est. Para¬
sti in conspectu meo mensam. In
hoc p̾sepio est iħc: pannis inũolu¬
tus Inuolutio pannorum: est tegu¬
mentum sacramentorum. In hoc p̾¬
sepio in spitie panis et uini. est ue¬
rum corpus et sanguis xp̃i: ibi ip̃e
xp̃c esse creditur : sed inuolutus
pannis. hoc est inuisibiliter in ip¬
sis sacramentis. Nullum tam mag¬
num et euidens signum habemuᷤ
natiuitatis xp̃i: qmͣ quod in sancto
altari sumimus cotidie corpus et
sanguinem eius : et quod illum qͥ
semel pro nobis natus est de uir¬

Expanded text:
illi soli vere audiunt, qui lucem illi soli vere audiunt, qui lucem spiritualem in mente habent. Multa dici possunt de hoc signo; sed quia hora praeteriit, parum quid inde dicam, et breviter. Bethlehem domus panis sancta Ecclesia est, in qua ministratur corpus Christi, verus scilicet panis. Praesepium in Bethlehem, altare in ecclesia. Ibi pascuntur animalia Christi, de quibus dictum est: Animalia tua habitabunt in ea . De hac mensa scriptum est: Parasti in conspectu meo mensam . In hoc praesepio est Jesus pannis involutus. Involutio pannorum est tegumentum sacramentorum. In hoc praesepio in specie panis et vini est verum corpus et sanguis Christi. Ibi ipse Christus esse creditur; sed involutus pannis, hoc est invisibiliter in ipsis sacramentis. Nullum tam magnum et evidens signum habemus nativitatis Christi, quam quod in sancto altari sumimus quotidie corpus et sanguinem ejus; et quod illum, qui semel pro nobis natus est de vir
Abbreviated transcription (Latin):
odorem istũ. nec ido potest amare un¬
ctum idest xpm. timeat saltem do¬
minum: quia natus est nobis ho
ad quam debenus currere: sicut
fecerunt pastores audito rumorei¬
sto. Sicut enim cantare soletis: glo¬
riam do cantauerunt. cucurrerũt
Ecce quod dixi: quia amare de¬
betis. Timetis dominum angłorũ:
s amate infautem paruulum ¶¬
metis dominum maiestatis: s ama¬
te inuolutum pannis. Cimetis reg¬
nantem in celor s amate iacentẽ
in p̾sepio. S quale signum acce¬
perunt pastores : nuenietis infã¬
tem pannis inuolutum : et iacen¬
xp̃c: quod ipse est dominus. Sid
quid magnum est inuolui pãnis :
iacere in stabulo: Nonne et alii
infantes inuoluuntur pannus :
Quale ergo hoc signum est: Mag¬
num certe : si tamen intelligimus.
Intelligimus si non solum istum
rumorem audiuimus: s eciam
lucem que cum angłis apparuit
in corde habemus. Ideo cum luce
apparuit qui istum̃ rumorem pͥ¬
mo nuntiauit: ut sciamus qͥa

Expanded text:
odorem istum, nec ideo potest amare unodorem istum, nec ideo potest amare unctum, id est Christum; timeat saltem Dominum; quia natus est nobis hodad quam debemus currere, sicut fecerunt pastores, audito rumore isto. Sicut enim cantare soletis: Gloriam Deo cantaverunt, cucurrerunt  . Ecce quod dixi, quia amare debetis. Timetis Dominum angelorum, sed amate infantem parvulum; timetis Dominum majestatis, sed amate involutum pannis; timetis regnantem in coelo, sed amate jacentem in praesepio. Sed quale signum acceperunt pastores? Invenietis infantem pannis involutum, et jacenstus, quod ipse est Dominus. Sed quid magnum est involvi pannis, jacere in stabulo? Nonne et alii infantes involvuntur pannis? Quale ergo hoc signum est? Magnum certe, si tamen intelligimus. Intelligimus, si non solum istum amorem audimus, sed etiam lucem, quae cum angelis apparuit, in corde habemus. Ideo cum luce apparuit, quando istum rumorem primo nuntiavit, ut sciamus quia
Abbreviated transcription (Latin):
et habuero substantiam mundi et
clausero uiscera mea ab eo ⁊ qͦmodo
caritas dei manet in me:: Certe sisẽ
ꝑme habeo secundum rigorem for¬
tium et non aliquando condescendo
ad esse insirmorum ⁊ non curro mo
dore unguentorum xp̃i: s in duri-¬
tia phariseorum qui se iactabant de
rigore abstinentiȩ et iudicabant di¬
scipulos domimi immo ipsum domi¬
num. uocautes eum uoratorem et po¬
tatorem uini. Hoc utiq cauendum
est ne sub specie condescensionis mi¬
triatur mollicies remissionis: s te¬
nendum est illud beati gregorii ut
nec districtio rigida. nec pietas sit
remissa. Curramus ergo fratres cur¬
ramus. in odoiem unguentorum
storum: quibus unctus est xp̃c. Cur¬
ramus cum pastoribus. ad unctũ
nr̃m: quia quod eis dictum est dici¬
tur et nobis. quia uidelicet natus ẽ
nobis hodie saluator mundi: qui ẽ
xp̃c dominus. Et bene addidit do¬
minus. Si quis ꝓpter fetorem uicio¬
ritm carnalium. non potest sentire

Expanded text:
et habuero substantiam mundi, et et habuero substantiam mundi, et clausero viscera mea ab eo, quomodo charitas Dei manet in me? Certe, si semper me habeo secundum rigorem fortium, et non aliquando condescendo ad esse infirmorum, non curro in odore unguentorum Christi; sed in duritia Pharisaeorum, qui se jactabant de rigore abstinentiae, et judicabant discipulos Domini, imo ipsum Dominum, vocantes eum voratorem et potatorem vini. Hoc utique cavendum est ne sub specie condescensionis nutriatur mollities remissionis; sed tenendum est illud B. Gregorii, ut nec districtio rigida, nec pietas sit remissa. Curramus ergo, fratres, curramus in odorem unguentorum istorum, quibus unctus est Christus; curramus cum pastoribus ad unctum nostrum, quia quod eis dictum est, dicitur et nobis; quia videlicet: Natus est nobis hodie Salvator mundi, qui est Christus Dominus. Et bene additur, Dominus. Si quis propter fetorem vitiorum carnalium non potest sentire
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ omnia aromata. Quomodo mͥ
sapit. quod cerno dominum maiesta¬
tis habentẽ se quantum ad corpora¬
lia exercitia et humanas affectiones
non secundum modum forqum: s
secundum modum infirmorum. Qnͣ¬
tum me confortat hoc minfirmita¬
te mea. Hec certe infirmitas domi¬
n mei : sine dubio forcitudo et fir¬
mamentum est insirmitatis meȩ:
Unde monendi estis qui fortes e¬
stis in religione et ad asꝑitates orãs
ꝓmptissim ut non eos cemere iudicetis
quos uidetis aliquando. temperare
rigorem suum : secundum esse in¬
firmorum. Si enĩ uidero fratr̃e
meum. cuius corꝑis et anime cu¬
ram habeo. non enim totum ho¬
minem diligo. si quorumlibet isto
rum negligo. si ergo uidero eum ne¬
cessitatem patientem uel ꝓpter a¬
speritatem ciborum. ul laborum
uel ugiliarum. s ũqmͣ uid̾o eum
cruciari corpore et corde temptan.
ualde difficile est quando caro ni¬
mis affligitur ut mens non temp¬
tetur: si gͦ uidero eum sic afflictũ

Expanded text:
super omnia aromata. Quomodo mihi super omnia aromata. Quomodo mihi sapit, quod cerno Dominum majestatis exhibentem se, quantum ad corporalia exercitia, et humanas affectiones, non secundum modum fortium, sed secundum modum infirmorum! Quantum me confortat hoc in infirmitate mea! Haec certe infirmitas Domini mei, sine dubio fortitudo et firmamentum est infirmitatis meae. Unde monendi estis, qui fortes estis in religione et ad asperitates omnes promptissimi, ut non eos temere judicetis, quos videtis aliquando temperare rigorem suum secundum esse infirmorum. Si enim videro fratrem meum, cujus corporis et animae curam habeo non enim totum hominem diligo, si quorumlibet istorum aliquid negligo, si ergo videro eum necessitatem patientem, vel propter asperitatem ciborum, vel laborum, vel vigiliarum; si, inquam, videro eum cruciari corpore et corde tentari valde difficile est, quando caro nimis affligitur, ut mens non tentetur; si ergo videro eum sic afflictum,
Abbreviated transcription (Latin):
quante morte xp̃c tristatur: et
paulus letatur. Mortuo amico
suo lataro xp̾c plorat : et non
plorat mulier illa machabea ĩ
morte horrenda septem filiorũ.
Uenit iohannes baptista non mã¬
ducans nec bibens. uenit xp̃c mã¬
ducans et bibens: et uorator et
potator uini appellatur. Non sa¬
ƿiunt tibi ista o iudee. siue paga¬
ne non tibi sapiunt: nullum
hinc sentis odorem. Immo h̃c
pagamis nobis opponit stulti¬
lum sumit.. Quare ista tibi ñ
sapiunt ÷ quare non fiaglant:
Non utiq quod ista sapida nõ
sint et odorifera: s quia tu in¬
sipidus es et putidus. Michi
certe magis sapit tristitia tua
domine iħu: qmͣ omnis mun¬
di leticia. Magis michi dulces
sunt tue lacrime quas fudisti ĩ
morte amici. qmͣ illa fortitudo
phylosophorum: qui sapientem nul¬
lo uolunt affectu moueri. Dulcius
certe michi olet tuus cibus. potus ĩ
medio pecc̾oium et publi canorum:
qmͣ rigida abstinentia pharis eorũ.
Certe odor unguentorum tuorum:

Expanded text:
quante morte, Christus tristatur , et quante morte, Christus tristatur , et Paulus laetatur . Mortuo amico suo Lazaro, Christus plorat ; et non plorat mulier illa Machabaea, in morte horrenda septem filiorum . Venit Joannes Baptista non manducans, neque bibens; venit Christus manducans et bibens, et vorator et potator vini appellatur . Non sapiunt tibi ista, o Judaee, sive pagane, non tibi sapiunt, nullum hinc sentis odorem. Imo hinc paganus nobis opponit stultilum sumit. Quare ista tibi non sapiunt, quare non fragrant? Non utique, quod ista sapida non sint et odorifera; sed quia tu insipidus es, et putidus. Mihi certe magis sapit tristitia tua, Domine Jesu, quam omnis mundi laetitia. Magis mihi dulces sunt tuae lacrymae, quas fudisti in morte amici; quam illa fortitudo philosophorum, qui sapientem nullo volunt affectu moveri. Dulcius certe mihi olet cibus tuus et potus in medio peccatorum et publicanorum, quam rigida abstinentia Pharisaeorum. Certe odor unguentorum tuorum
Abbreviated transcription (Latin):
uit semetipmꝰ factus obediens usq
ad mortem. mortem autem crucis.
Ideo cassia Mura qua mortua cor¬
pora solent mungr significat mor¬
talitatem. Gutta que ꝑ paruas gut¬
tas colligitur. significat exmaniti¬
onem: qua ꝓpter nos minoratus ẽ¬
etiã paulominus ab angelis. Cas¬
sia humilis herba uel arbor. sed
odorifera : significat humihtatem
eius. cuius odor ꝑ totum mundũ
respersus est. Merito ergo xp̃c. me¬
rito unctus: merito oleum effusũ
nomen tuum: ideo adolescentule
te quem pͥus tiuerunt. sentienteᷤ
hunc odorem unguentorũ tuormm
dilexerunt. Ergo fratres teramus
hec ungiłnta sedula meditatione.
in corde. Cogtemus qmͣ dulcis
nobis debet ẽe mirra mortalitatis
eius. ꝑ quam nos ab omni morta¬
litatẽ liberaiur : qmͣ dulcis eius
minoratio qua uos ad celestia sub¬
leuamur : qmͣ dulcis eius humili¬
tas qua nos exaltamir. Considere¬
mus quantum se xp̃c incliauit:
ꝓpt̾ nos. Li dete mira. Apparopĩ¬

Expanded text:
vit semetipsum factus obediens usque vit semetipsum factus obediens usque ad mortem, mortem autem crucis : ideo casia. Myrrha, qua mortua corpora solent inungi, significat mortalitatem. Gutta, quae per parvas guttas colligitur, significat exinanitionem, quapropter nos minoratus est paulo minus ab angelis. Casia humilis herba vel arbor, sed odorifera, significat humilitatem ejus, cujus odor per totum mundum respersus est. Merito ergo Christus, merito unctus, merito oleum effusum nomen tuum: ideo adolescentulae te, quem prius timuerunt, sentientes hunc odorem unguentorum tuorum, dilexerunt. Ergo, fratres, teramus haec unguenta sedula meditatione in corde. Cogitemus quam dulcis nobis debet esse myrrha mortalitatis ejus, per quam nos ab omni mortalitate liberamur: quam dulcis ejus minoratio, qua nos ad coelestia sublevamur; quam dulcis ejus humilitas, qua nos exaltamur. Consideremus quantum se Christus inclinavit propter nos. Videte mira. Appropin
Abbreviated transcription (Latin):
cati a xp̃o xp̃iani. Similiter et sc̃os ue¬
teris testamenti. qui licet hoc nomine
minime uocarentur : re tamen quã
hoc nometi sigaificat non fraudant᷑.
Omnes sunt uncti oleo letiqe: de qui¬
b dicit apostolis Spe gaudentes. S
¶quia omnes aliquid inuenunt
in se ipsis peccati. unde debeant
contristari: ip̃e qui nullum habe¬
bat peccatum. digne dicitur unctꝰ
Poleo leticie p̾ consortibus suis. Mir-¬
ra inquit et guta et cassia: a uesti-¬
mentis tuis. Oxp̃e o uncte: o quã¬
tum flagrant hec uestimenta tua.
Nestimenta eius: membra sunt
corꝑis assumpti pro nobis. Herbũ
caro factum est. Ibi mirra ibi gut-¬
ta: ibi cassia. Odulcia unguenta
uncti nr̃i. Ille qui inse est uita in¬
mortalis: pro nobis mortalis factꝰ
est. Ideo mirra. Ille qui ꝑ p̾sentiã
diuinitatis omnia implet: ꝓ nobis
exinaniuit semet ipsum. for mam
serui accipiens. Ideo gutta. Ille
quem tremunt angłi : humilia.¬

Expanded text:
cati a Christo Christiani. Similiter et sanctos Vecati a Christo Christiani. Similiter et sanctos Veteris Testamenti qui, licet hoc nomine non vocarentur, re tamen, quam hoc nomen significat, non fraudantur. Omnes sunt uncti oleo laetitiae, de quibus dicit Apostolus: Spe gaudentes . Sed quia omnes aliquid inveniunt in seipsis peccati, unde debeant contristari: ipse qui nullum habebat peccatum, digne dicitur unctus oleo laetitiae prae consortibus suis. Myrrha, inquit, et gutta, et casia a vestimentis tuis. O Christe, o uncte, o quantum fragrant haec vestimenta tua! Vestimenta ejus membra sunt corporis assumpti pro nobis: Verbum caro factum est . Ibi myrrha, ibi gutta, ibi casia. O dulcia unguenta uncti nostri! Ille qui in se est vita immortalis, pro nobis mortalis factus est: ideo myrrha. Ille qui per praesentiam divinitatis omnia implet, pro nobis exinanivit semetipsum, factus sicut aqua effusa: ideo gutta. Ille quem tremunt angeli, humilia
Abbreviated transcription (Latin):
processit de thalamo suo: et unctus
processit ut magis placeret sponse sue.
S unde unctus : Audi. Unyit te d̾s
deus tuus oleo exutationis: p consor¬
tibus tuis. Mirra et gutta et cassia a
uestimentis tuis. Ecce lapis: quem un¬
xit oleo sanctus racob. Ipse lapis ho¬
die abscisus de monte sine manibus
idest natus de uirgine sine ope uirib:
ꝓcessit unctus oleo exultationis. Et be-¬
ne oleo exultationis : quia exultauit ut
gigas ad currendam uiam. Exultauit:
et cuciirrit. Quod nobis ꝑ apostolum
suum p̾cepit: hoc ipse pͥmitus exhibu.¬
it. Dicit apostolus. Non ex tristicta
aut ex necessitate : quia hilarem dato¬
rem diligit deus. Sic ip̃e pͥmo unctus. ole¬
Oexultationis : uiam qua nos saluaũ
non ex tristitia aut ex necessitate. s sua
bona uoluntate et cum magna exulta¬
tione ingressus est. Merito ergo xp̃c:
quia unctus oleo leticie p̾ consortibus
suis. Consortes eius uocat omnes scos:
qui eius nominis participes sunt. uo¬

Expanded text:
processit de thalamo suo ; et unctus processit de thalamo suo ; et unctus processit, ut magis placeret sponsae suae. Sed unde unctus? Audi: Unxit te Deus, Deus tuus, oleo laetitiae, prae consortibus tuis. Myrrha, et gutta, et casia a vestimentis tuis . Ecce lapis quem unxit oleo sanctus Jacob. Ipse lapis hodie abscissus de monte sine manibus, id est natus de Virgine sine opere virili, processit unctus oleo exsultationis. Et bene oleo exsultationis, quia exsultavit ut gigas ad currendam viam ; exsultavit et cucurrit. Quod nobis per Apostolum suum praecepit, hoc ipse primitus exhibuit. Dicit Apostolus: Non ex tristitia, aut ex necessitate, quia hilarem datorem diligit Deus . Sic ipse primo unctus oleo exsultationis, viam qua nos salvavit, non ex tristitia aut ex necessitate, sed sua bona voluntate, et cum magna exsultatione ingressus est. Merito ergo Christus, quia unctus oleo laetitiae prae consortibus suis. Consortes ejus vocat omnes sanctos, qui ejus nominis participes sunt, vo
Abbreviated transcription (Latin):
est uobis s etiam omni populo. Ec
dulce: qmͣ deside rabile. Huc usq
tristabamini quia mortui eratis
sed iam gaudete qura ad uos uita
uenit ut uiuatis. Tristabamin ꝓp¬
ter tenebras ur̃e cecitatis: s gan¬
dete. quia hodie exortum est lumẽ
in tenebris rectis corde. Cristabami¬
ni quia miseri eratis. s hodie natus
misericors et miserator: ut uos ad be¬
atitudinem tianseatis. Tristabamini
quia oppressi eratis mole peccatorum:
s gaudete mõdo quia hodie natus
est saluator: qui saluum faciet popu¬
lum suum a peccatis eorum. Hoc est
gaudium quod annuntiat angelus
Natus est hodie saliator. Cimuistis
huc usq eum qui creauit uos: ãmo¬
do amate eum qui sanabit uos. Ti¬
muistis hucnisq iudicem ur̃m : a¬
mate amodo saluatorem ur̃m. Natuᷤ
ẽ ait uobis: hodie saluator. Quis est
iste uel qualis: Nudite. Qui est xp̃c
dominus. Crisma grece: unctio latine.
Inde xp̃c: idest unctus. Ecce qualis
uenit. Ipse enim tanquam sponsus

Expanded text:
est vobis, sed omni populo. O est vobis, sed omni populo. O uam desiderabile! Huc usque tristabamini, quia mortui eratis; sed jam gaudete, quia ad vos vita venit, ut vivatis. Tristabamini, propter tenebras vestrae caecitatis; sed gaudete, quia hodie exortum est lumen in tenebris rectis corde . Tristabamini, quia miseri eratis; sed nobis natus est misericors et miserator, ut vos ad beatitudinem transeatis. Tristabamini, quia oppressi eratis mole peccatorum, sed gaudete modo, quia hodie natus est Salvator, qui salvum faciet populum suum a peccatis eorum. Hoc est gaudium, quod annuntiat Angelus. Natus est hodie Salvator. Timuistis huc usque eum qui creavit vos; amodo amate eum, qui sanabit vos. Timuistis huc usque judicem vestrum; amate amodo Salvatorem vestrum. Natus est, ait, vobis hodie Salvator. Quis est iste, vel qualis? Audite. Qui est Christus Dominus: chrisma Graece, unctio Latine. Inde Christus, id est unctus. Ecce qualis venit. Ipse enim tanquam sponsus
Abbreviated transcription (Latin):
causam quare debetis amare poti-¬
us qmͣ timere. Añ hũc diem necẽe
erat timere. Añ hũc diẽ habuimus
cͤatorem dñm: udicẽ dm̃. Et utiq
iuste eum timuimus qͣ cͤatorem
nr̃m. cui nos creatura enus dan¬
tam iniuriam fecinis quod e¬
um in pͥmo homine contemp¬
simus. nolentes esse subiecti: s
ex consilio cliaboli temptauimꝰ
ei fieri pares. Entis ait sicut
dii: scientes bonum et malum.
Merito potuinus timere domi-¬
num nm : quẽ sicut mali ser-¬
uI offendimus. Merito ui dei
iudicium potuimus timere : qͥ
nichil dignum habuimus. quo
possemus tantum expiare pec¬
catum. Non erat ante hunc diem
unde secure gauderet homo: nisi
in quantum cognouit uel credidit
hunc diem futurum. Hodie autẽ
uobis dicitur. Nolite timere. sed a-¬
mate: nolite tristari. sed gaudete. Ec¬
ce angelus de celo adest: annunti¬
ans uobis gaudium magnum. Gau¬
dete ergo pro uobis. gaudete et pro
aliis: quia gaudium hoc non solũ

Expanded text:
causam, quare debetis amare, poticausam, quare debetis amare, potius quam timere. Ante hunc diem necesse erat timere; ante hunc diem habuimus Creatorem Dominum, judicem Deum, et utique juste eum timuimus; quia Creatorem nostrum, cui nos creatura ejus tantam injuriam fecimus, quod eum in primo homine contempsimus, nolentes esse subjecti; sed ex consilio diaboli tentavimus ei fieri pares. Eritis, ait, sicut dii scientes bonum et malum . Merito potuimus timere Dominum nostrum, quem sicut mali servi offendimus. Merito enim Dei judicium potuimus timere, qui nihil dignum habuimus, quo possemus tantum expiare peccatum. Non erat ante hunc diem, unde secure gauderet homo, nisi inquantum cognovit vel credidit hunc diem futurum. Hodie autem vobis dicitur: Nolite timere, sed amate; nolite tristari, sed gaudete. Ecce angelus de coelo adest, annuntians vobis gaudium magnum. Gaudete ergo pro vobis, gaudete et pro aliis; quia gaudium hoc non solum
Abbreviated transcription (Latin):
se de celestibus pascunt: et ad cele¬
stia erigunt se: implentes illud a¬
postoli. Que sursum sunt quente:
et cetera. Porro quod sensus carnis
hedorum nomine debeamus acciꝑe:
dicitur in eisdem canticis. Si igno¬
ras te o pulchia inter mulieres: egͤ¬
dere et abi post hedos tuos. Quia
sine dubio qui oculos aufert a se¬
ipso nolens se ipsum suam scilicet
infirmitatem attendere. sed mag̾
aliorum uitam explorare et iudi¬
care : ipse plane egredietur a con¬
sortio ouiumxp̃i. et pascet carna¬
les sensus suos. pessima delectati¬
one peccati. S quia nos exemplo pa¬
storu̾ istorum gregem ur̃m uigilant̾
custoditis: uobis adhuchodie dicit᷑
qd̃ illis tunc dictum ẽ ab angło. et
quod in mitio sermonis huius ꝓpo¬
suimus uobis. Audite gͥ illud: et ct̃m
sp̃iali iocunditate ꝑcipite Nolite ti¬
mere. Merito utiq uobis dicitur:
nolite timere. S quid᷑ Utiq ama¬
te. Habetis enim iustã et manisestã

Expanded text:
se de coelestibus pascunt, et ad coelese de coelestibus pascunt, et ad coelestia erigunt se, implentes illud Apostoli: Quae sursum sunt quaerite, etc. Porro quod sensus carnis hoedorum nomine debeamus accipere, dicitur in eisdem Canticis: Si ignoras te, o pulchra inter mulieres, egredere et abi post haedos tuos ; quia sine dubio qui oculos aufert a seipso, nolens seipsum suam scilicet infirmitatem attendere, sed magis aliorum vitam explorare et judicare; ipse plane egredietur a consortio ovium Christi, et pascet carnales sensus suos pessima delectatione peccati. Sed quia vos exemplo pastorum istorum gregem vestrum vigilantes custoditis; vobis adhuc hodie dicitur, quod illis tunc dictum est ab angelo, et quod initio sermonis hujus proposuimus vobis. Audite igitur illud, et cum speciali jucunditate percipite: Nolite timere. Merito utique vobis dicitur: Nolite timere. Sed quid? Utique amate, habetis enim justam et manifestam
Abbreviated transcription (Latin):
delectationis. ad uana facienda im¬
pellit. Furatur gustitm: quando ꝑ
concupiscentiam gule. ignorantes de¬
cipit. Napit quando gule desid̾io
scientes uincit. Hoc ipsum qũoq dẽ
aliis sensibus intelligendum. De his
gregibus dicit in canticis sponsus
sponse sue xp̃c scilicet eccłie ÷ siue
cuilibet sancte anime. Capilli tui
sicut grex caprarum. Capilli anime
nr̃e sunt cogitationes subtiles : que
procedunt de rationali mente. que
est sͣ caput anima. Sicut nobis nesci¬
entibus capilli oruntur de capite.
et iterum nobis nescientibus deflu¬
unt: ita sine dubio cogitationes se¬
pe etiam nobis nescientib ueniunt.
et recedunt. Et sicut in sectione ca¬
pillorum. nullus dolor sentitur: ita
quando suꝑfluas cogitationes abici¬
mus. gaudemus potius qmͣ dolemus.
Comparantur capilli isti in sanctis
animabus gregi caprarum qui pa¬
scitur in montibus. et erecto capite:
quia cogitationes sanctorum. semꝑ

Expanded text:
delectationis ad vana facienda imdelectationis ad vana facienda impellit. Furatur gustum, quando per concupiscentiam gulae ignorantes decipit; rapit, quando gulae desiderio scientes vincit. Hoc ipsum quoque de aliis sensibus intelligendum. De his gregibus dicit in Canticis sponsus sponsae suae, Christus scilicet Ecclesiae, sive cuilibet sanctae animae: Capilli tui sicut grex caprarum . Capilli animae nostrae sunt cogitationes subtiles, quae procedunt de rationali mente, quae est caput animae. Sicut nobis nescientibus capilli oriuntur de capite, et iterum nobis nescientibus defluunt, ita sine dubio cogitationes saepe etiam nobis nescientibus veniunt et recedunt. Et sicut in sectione capillorum nullus dolor sentitur, ita quando superfluas cogitationes abjicimus, gaudemus potius quam dolemus. Comparantur capilli isti in sanctis animabus gregi caprarum, qui pascitur in montibus, et erecto capite; quia cogitationes sanctorum semper
Abbreviated transcription (Latin):
est in qua leo ille rugiens circuit o¬
uilia xp̃i: querens quem deuoret. Si
pastores domientes inuenerit: rapit
de gregibus eorum. et quod rapuerit
ad mortem trahit Proinde custodi¬
amus: uigilantes gregem nr̃m. Grex
nr̃. affectus nr̾i boni: et bone cogita¬
tiones. Suꝑ hos greges necesse est
ut uigilemus: ne quando p̾ualeat
inimicus aduersus eos. et auferat e¬
os nobis aissipans et disꝑdens. Su¬
per gregem nͣigilant. qui omnes cogi¬
tationes suas. locutiones et opera solli¬
cite conseruant : ne in aliquo aliquam
ossensionem incurrant. Similiter qͥ
sensus suos. idest uisum. auditumr gu¬
stum. odoratum et tactum. custodit:
ne fur ille pessimus eos furetur uel
rapiat. ¶ uratur uisum: quando ꝑ ne¬
gligentiam incaute ꝑ uisũ peccamu᷑.
Rapie qn̾ per uim delectationis nos
compellit peccait. Sic et audi¬
tum fuiatur: quando pene nescien¬
tes ad uanitates et uerba ociosa audi¬
enda nos allicit. Napit: quando ui

Expanded text:
est, in qua ille leo rugiens circuit oest, in qua ille leo rugiens circuit ovilia Christi, quaerens quem devoret . Si pastores dormientes invenerit, rapit de gregibus eorum; et quod rapuerit ad mortem trahit: proinde custodiamus vigilantes gregem nostrum. Grex noster affectus nostri boni, et bonae cogitationes. Super hos greges necesse est ut vigilemus, nequando praevaleat inimicus adversus eos, et auferat eos nobis, dissipans et disperdens. Super gregem suum vigilant, qui omnes cogitationes suas, locutiones et opera sollicite conservant, ne in aliquo aliquam offensionem incurrat. Similiter qui sensus suos, id est visum, auditum, gustum, odoratum et tactum, custodit, ne fur ille pessimus eos furetur vel rapiat. Furatur visum, quando per negligentiam incaute per visum peccamus; rapit, quando per vim delectationis nos compellit peccare. Sic et auditum furatur, quando pene nescientes ad vanitates et verba otiosa audienda, nos allicit; rapit, quando ubi
Abbreviated transcription (Latin):
telligunt. Non enim habent au¬
res interiores: quas requirit qͥ
dixit. Qui habet aures audiendr:
audiat. Tobis autem bene dicit᷑
rinnor iste: qr et aures ad audien¬
dum. et sanum palatum ad gustã¬
dum. habetis. Uigilatis namq:
Et uigilias noctis custoditis suꝑ
gregem ur̾m. Illi autem qui ea¬
licibus epotandis student ut ine¬
brientur et luxurientur: non
uigilant In nocte sunt enim sõ¬
no mertie depressi: et uino ebͣ¬
etatis. Qui enim dormiunt si¬
cut ait apostolus nocte dormi¬
unt: et qui ebrii sunt. nocte ebriist̃
Dies enim eorum nox est: ꝓpter o¬
pera tenebrarum que agunt. Obscu¬
ratum est insipiens cor eorum. Uos
uero circumfulget daritas dei sicut
filios diei imitantes beatos pastores
istos: de quibus euangłum loquit᷑.
Uigilatis quippe sicut dixi et uigilias
noctis suꝑ gregem ut̾m custoditis:
caute uos ubiq habendo. et omnes
actus ur̃os ut deo placeant intenden¬
do. Et re uera sic opoitet Nox enim

Expanded text:
telligunt. Non enim habent autelligunt. Non enim habent aures interiores, quas requirit, qui dixit: Qui habet aures audiendi, audiat . Vobis autem bene dicitur rumor iste, qui et aures ad audiendum, et sanum palatum ad gustandum habetis. Vigilatis namque et vigilias noctis custoditis super gregem vestrum. Illi autem, qui calicibus epotandis student, ut inebrientur, et luxurientur, non vigilant in nocte: sunt enim somno inertiae depressi, et vino ebrietatis. Qui enim dormiunt, sicut ait Apostolus, nocte dormiunt; et qui ebrii sunt, nocte ebrii sunt . Dies enim eorum nox est, propter opera tenebrarum quae agunt. Obscuratum est insipiens cor eorum ; vos vero circumfusa est claritas Dei, sicut filios diei, imitantes beatos pastores istos, de quibus Evangelium loquitur. Vigilatis quippe, sicut dixi, et vigilias noctis super gregem vestrum custoditis; caute vos ubique habendo, et omnes actus vestros, ut Deo placeant, intendendo. Et revera sic oportet. Nox enim
Abbreviated transcription (Latin):
multi hodie mutant in falces. qui¬
bus fractus spirituales colligunt:
ut obuiam ueniant domino por¬
tantes manipulos iustitie et salu¬
tis. Merito ergo in die isto et
tempore. hunc rumorem quem
angelus annutiat uobis: cõmen¬
damus. Et quis est rumor istes
Natus est uobis hodie saluator
mundi ait: in ciuitate dauid.
Merito commendat gaudium: qͥ
p̾dicat saluatorem natum Terum
est enim gaudium : gaudium salu¬
tis. Et gaudium salutis ueraciter
nobis confert: natiuitas saluatoris.
Oportet nos igitur gaudio magno
gaudere pro his que nobif hodie
dicuntur ab angelo: scilicet quia
iste. Non sapuit herodi. nec scribis
et phariseis. immo audito eo tur¬
bati sunt. et multi cum eis. Si nec
modo : omnibus sapit. Multis
hodie sapiunt plus corruptibiles
delicie uentris: qmͣ iste incorrup¬
tibiles delicie mentis. Multi ho¬
die magis gaudent in potatione:
qmͣ ĩ xp̃i natuttate. Aure audiunt
isti rumorem istuiti: s non in-¬

Expanded text:
multi hodie mutant in falces, quimulti hodie mutant in falces, quibus fructus spirituales colligant, ut obviam veniant Domino, portantes manipulos justitiae et salutis. Merito ergo in die isto et tempore, hunc rumorem, quem angelus annuntiat nobis, commendamus. Et quis est rumor iste? Natus est vobis hodie Salvator mundi, ait, in civitate David. Merito commendat gaudium, qui praedicat Salvatorem natum. Verum est enim gaudium, gaudium salutis; et gaudium salutis veraciter nobis confert nativitas Salvatoris. Oportet nos igitur gaudio magno gaudere, pro his, quae nobis hodie dicuntur ab angelo, scilicet, quiaiste. Non sapuit Herodi, nec Scribis et Pharisaeis; imo, audito eo, turbati sunt, et multi cum eis. Sed nec modo omnibus sapit. Multis hodie plus sapiunt corruptibiles deliciae ventris, quam istae incorruptibiles deliciae mentis. Multi hodie magis gaudent in potatione, quam in Christi Nativitate. Aure audiunt isti rumorem istum, sed non in
Abbreviated transcription (Latin):
dium. gladio ꝑibit: et illum uo-¬
merem quo scinditur t̾ra cordis nr̃i.
uexta illud. Scindite corda ut̾a et
non uestimenta uestra. et uidebi¬
inus innumerabilem multitudi¬
nem in hoc tempore mutare gla-¬
dios suos in uomeres. Gladius ini¬
quitas est. Hoc gladio quisq se ip¬
sum pͥus ledit qmͣ alium : sicut
dicit beatus augustinus. Omnis
inquit homo prius in se ipsum in¬
iquus est: qmͣ in alium. Quia
statim quando concipit uolunta¬
tem ledendi alium. etiam ante¬
qmͣ alium ledat se ledit: quem
gladio iniquitatis occidit. De
hoc gladio: dicit dominus petͦ.
O mnis qui acceꝑit gladium: gla¬
dio. ꝑibit. Qmͣ multi fr̃s in tẽ¬
pore isto hunc iniquitatis gladi¬
um: conflant in uomerem com¬
pactionis. Multi qui pͥus animã
suam gladio peceati occiderunt:
modo cor suum per compuncti¬
onem penitentie scindunt.
Lanceas quoq suas idest subtili¬
tatem ingenii sui. qua solebant ml¬
tos secum trahere ad peccatum:

Expanded text:
dium, gladio peribit : et illum vodium, gladio peribit : et illum vomerem, quo scinditur terra cordis nostri, juxta illud: Scindite corda vestra, et non vestimenta vestra : et videbimus innumerabilem multitudinem in hoc tempore mutare gladios suos in vomeres. Gladius iniquitas est. Hoc gladio quisque seipsum prius laedit quam alium, sicut dicit beatus Augustinus: Omnis, inquit, homo prius in seipsum iniquus est, quam in alium; quia statim ut concipit voluntatem laedendi alium, etiam antequam alium laedat, se laedit: quem gladio iniquitatis occidit. De hoc gladio dicit Dominus Petro: Omnis qui acceperit gladium, gladio peribit. Quam multi, fratres, in tempore isto hunc iniquitatis gladium conflant in vomerem compunctionis! Multi, qui prius animam suam gladio peccati occiderunt, modo cor suum per compunctionem poenitentiae scindunt; lanceas quoque suas, id est subtilitatem sui ingenii, qua solebant multos secum trahere ad peccatum,
Abbreviated transcription (Latin):
sit. Cessauit illa aꝑta ꝑsecutio: in
qua multi propter timorem non
audebant profiteri se ẽẽ xp̃ianos.
Secure modo qui ad suꝑnam illam
ciuitatem ꝑtinent ad eam tendunt.
et profitentur censum quem requi-¬
rit ab eis imperator magnus deus-
ipsorum. Quia in tempore hoc nõ
leuat gens contra gentem gladium:
libere uidetis multos conflare gla-¬
dios suos in uomeres et lanceas su¬
as in falces. Ed litteram cotidie ĩ¬
pletur hoc. non in illa ꝑfida gente
que pacem non habet nec habuit.
nec habebit: sed in illa generatioẽ
iustorum que benedicetur. Nonne
uidetis homines seculi nobiles ad
conuersionem uenientes lanceas et
gladios suos dimiltere ⁊ et quasi
rusticos manibus suis cibum suũ
oꝑarie S multo melius et aꝑti¬
us atq plenius hoc spiritualiter
impleri intelligitur in omni genere
hominum : pauperum scilicet et di¬
uitum. dericorum et laicorum.
Attendamus gladium de quo dicit
dominus. omnis qui accepent gla-¬

Expanded text:
fit, cessavit illa aperta persecutio; in fit, cessavit illa aperta persecutio; in qua multi propter timorem non audebant profiteri se esse Christianos. Secure modo qui ad supernam civitatem illam pertinent, ad eam tendunt, et profitentur censum, quem requirit ab eis imperator magnus, Deus ipsorum; quia in tempore hoc non levat gens contra gentem gladium. Libere videtis multos conflare gladios suos in vomeres, et lanceas suas in falces. Ad litteram quotidie impletur hoc, non in illa perfida gente, quae pacem non habet, nec habuit, nec habebit; sed in illa generatione justorum, quae benedicetur. Nonne videtis homines saeculi nobiles ad conversionem venientes, lanceas et gladios suos dimittere, et quasi rusticos manibus suis cibum suum operari? Sed multo melius, et apertius, atque plenius hoc spiritualiter impleri intelligitur in omni genere hominum, pauperum scilicet et divitum, clericorum et laicorum. Attendamus gladium, de quo dicit Dominus: Omnis qui acceperit gla
Abbreviated transcription (Latin):
de seruis romanoium. In tempore
professionis huius : unpletur illud
ysaie. Et conflabunt gladios su¬
os in uomeres: et lanceas suas in
falces. Et subdit. Non leuabit
gens contra gentom gladium: nec
exercebuntur. ultra ad p̾lium. Si¬
ne dubio fratres licet p̾lia abun-¬
dent. cͦbrescant seditiones. et occi-¬
siones multiplicentur: impletar
modo quod promittit ꝓpħa. Non
leuabit gens contra gentem gladi¬
uni. Que gentes sunt de quibus ĩ
sc̾a scriptura sepe fit mentio: una
electorum. alia reproborum. Illa
utiq gens reprobdrum regnum di-¬
aboli est: et est diuisum istud reg¬
num aduersum se ip̃m. Ideo gens
ista nunquam habent pacem. in
se ipsa semꝑ pugnant. se inuicem
destruunt: siue corporaliter siue spi-¬
italit̾. Et gens ista aliquando le¬
uabat gladium contra illam aliam
gentem. quando scilicet trena ci¬
uitas reproborum ꝑsequebatur ecdi¬
am dei. et occiderunt et trucidabãt
scõs martyres xp̃i. Hoc modo non

Expanded text:
de servis Romanorum. In tempore de servis Romanorum. In tempore professionis hujus impletur illud Isaiae: Et conflabunt gladios suos in vomeres, et lanceas suas in falces . Et subdit: Non levabit gens contra gentem gladium; nec exercebuntur ultra ad praelium . Sine dubio, fratres, licet praelia abundent, crebrescant seditiones, et occisiones multiplicentur; impletur modo, quod promittit propheta: Non levabit gens contra gentem gladium. Duae gentes sunt de quibus in ista Scriptura saepe fit mentio: una electorum, alia reproborum. Illa utique gens reproborum regnum diaboli est, et est divisum istud regnum adversum seipsum; ideo gens ista nunquam habet pacem in seipsa; semper pugnant, se invicem destruunt sive corporaliter, sive spiritualiter. Et gens ista aliquando levabat gladium contra illam aliam gentem, quando scilicet terrena civitas reproborum persequebatur Ecclesiam Dei, et occidebant et trucidabant sanctos martyres Christianos. Hoc modo non
Abbreviated transcription (Latin):
strum: alii magis student in ieiuni¬
is ÷ alii p̾cipue in uigiliis: alii ꝑ co¬
tidianos labores. suꝑbiam carnis e̾¬
domant: alii cordis contritione.
E lacrimarum prosusione uicia
extingunt Dideamiis nos et ur̾am
ciuisatem Mimitissima ciuitas est
ordo nr̃. et uallata undiq bonis ob¬
seruantiis quasi quibusdam murs
et tutribus : ne hostis nr̃ nos de¬
cipiat. ne nos ab exercitu nr̃i impe¬
ratoris auertat. Q qualis murus
paupias. quomodo nos defendit
contra suꝑbiam mundi: contra ua¬
nitates et suꝑfluitates noxias et
dam nabiles. Qualis turris silenti¬
um. quod p̾mit assaltum contenti¬
onis: rixe. dissensionis. et detractio¬
nis. Quid obedientia: humilitas.
uilitas uestium ⁊ quid asꝑitas cibo¬
rum: Muri sunt. turres sunt: con¬
tra uicia. contra assaltus inimicorũ
nr̃orum. In hac ciuitate profitemur
nos non romanos : sed angelicos.
Iste enim obseruantie ostendunt
nos esse de societate angelorum: t̾i

Expanded text:
strum, alii magis student in jejunistrum, alii magis student in jejuniis, alii praecipue in vigiliis, alii per quotidianos labores superbiam carnis edomant; alii cordis contritione et lacrymarum profusione vitia exstinguunt. Videamus nos et nostram civitatem. Munitissima civitas est ordo noster, et vallata undique bonis observantiis, quasi quibusdam muris et turribus, ne hostis noster nos decipiat, ne nos ab exercitu nostri imperatoris avertat. O qualis murus paupertas, quomodo nos defendit contra superbiam mundi, contra vanitates et superfluitates noxias et damnabiles! Qualis turris silentium, quod premit assultum contentionis, rixae, dissensionis, et detractionis! Quid obedientia, humilitas, vilitas vestium? quid asperitas ciborum? Muri sunt, turres sunt, contra vitia, contra assultus inimicorum nostrorum. In hac civitate profitemur nos, non Romanos, sed angelicos. Istae enim observantiae ostendunt nos esse de societate angelorum, non
Abbreviated transcription (Latin):
suas. Hoc faciunt singłi: in sua ciui¬
tate. Una ẽ ciuitas ad quã om̃s tẽdi¬
mus: in qua om̃s uolumus scͥbi s
qnͣdiu sinnus in corpore. pegͥna¬
mur adomino. uigilantes contra ho-¬
stes nt̾os non omnes sumus in u-¬
na ciuitate. nec omnes in uno lo¬
co se custodiunt Licet enim una
ciuitas dicatur et sit sc̃a eccłia: ta¬
men in ipsa diuersi sunt ordines
quasi diuerse ciuitates. in quibus
singuli profitentur. id est suam fa¬
ciunt professionem. Sunt enini
multi: qui uel nolunt uel non pos¬
sunt seruare castitatem. Ne ergo
isti ꝑ lbidines et fornicationes. si¬
ue immundicias rapiantur ab ĩ¬
imicis suis : necesse habent ut
sint in aliqua ciuitate. ubi se tuean¬
tur. Istoium ciuitas : ubi se custodi¬
unt ab illis uiciis. coniugium est.
Ista ciuitas multos habet incolas:
licet iusirmos. S et contmentes qͥ
castitatem seruare disponunt: ahii
unam ciuitatem eligunt. alii altam
Nlii eligunt solitudinem ⁊ alii clau¬

Expanded text:
suas. Hoc faciunt singuli in sua civisuas. Hoc faciunt singuli in sua civitate. Una est civitas, ad quam omnes tendimus, in qua omnes volumus scribi; sed quandiu sumus in corpore; peregrinamur a Domino , vigilantes contra hostes nostros. Non omnes sumus in una civitate, nec omnes in uno loco se custodiunt. Licet enim una civitas dicatur et sit sancta Ecclesia, tamen in ipsa diversi sunt ordines, quasi diversae civitates, in quibus singuli profitentur, id est suam faciunt professionem. Sunt enim multi, qui vel nolunt, vel non possunt, servare castitatem. Ne ergo isti per libidines et fornicationes, sive immunditias rapiantur ab inimicis suis, necesse habent ut sint in aliqua civitate, ubi se tueantur. Istorum civitas, ubi se custodiunt ab illis vitiis, conjugium est. Ista civitas multos habet incolas, licet infirmos. Sed et continentes, qui castitatem servare disponunt, alii unam civitatem eligunt, alii aliam. Alii eligunt solitudinem, alii clau