comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mui sue bñ ỹpositum. Non ut opes augeat. ł¬
pͥus adomesticis exigat: filios hñtem subditos
inomni castitate. Ne imitentur filios eli. qui in
uestibulo templi cum mulierib dormiebant.
st religionem p̾dam putantes. qđ in hostiis erat
insuas delicias conũtebant. Siquis enim domui
nescit. quomꝰ eccłie que maiorẽ unqͣ sunt plu

Expanded text:
mui bene praepositum, non ut opes augeat, prius a domesticis exigat, filios habentem sin omni castitate, ne imitentur filios Heli qui in vestibulo templi cum mulieribus dormiebant, et religionem praedam putantes quod in hostiis erat, in suas delicias convertebant. VERS. 5, 6.-- « nescit, quo
Abbreviated transcription (Latin):
a
ur̃a corꝑa castigetis ut ñ nature defectu cogam
ulo utitur anima cum eius bonususus refertur
ficium cum se refert addm̃ ut igne amoris euis ac¬
censa: formam concupiscentie scłaris amittat. eiq
tamquam in commutabili forme subdita reforme

Expanded text:
a vestra corpora castigetis, ut non naturae defectu cogantur o utitur anima, cum eius bonus et rectus usunima ipsa cum se refert ad Deum. ut igne amoris eius accensa formam concupiscentiae saecularis amittat eique tamquam incommutabili formae subdita reforme
Abbreviated transcription (Latin):
untur. Est quoq ꝑtingens usq ad diuisionem
conpagum ⁊ medullarum ⁊ ut ħ dicatur aꝑtiꝰ.
ẽ discretor cogitacionum untentionum cordiꝰ.
conpaginantur. ꝑ medullas uero: se cretissime
imagis intime intentiones intelligunt᷑. has gͦ
a se inuicem sermo diuidit. eum qͣł sit cogitati¬
o i quał intentio discernit. Sepe namq bona
sunt que cogitantur s mala intentione. sepe¬

Expanded text:
ionem compagum et medullarum. Ac si diceret: Est discretor cogitationum et intentionum cordis. i invicem compaginantur. Per medullas vero secretissimas et magis intimas intentiones cordis intelligimus. Has ergo a se invicem divinus sermo dividit, cum qualis sit cogitatio et qualis intentio discernit. Saepe namque bona sunt quae cogitantur, sed mala intentione. S
Abbreviated transcription (Latin):
magis ꝓuocet: de suis qͦ laborib ⁊ eungłii
u̾itate ⁊ prudenti int̾ eos conu̾satione. ⁊ qͣto
affectu ipsos desid̾et uid̾e: int̾serit. deinde
ceteros ut aluxuria ⁊ ocio ⁊ curiositate con¬
tineant: obsecrat:⁊ mortuos resurrecturos

Expanded text:
m provocet; de suis quoque laboribus, et Evangelii veritate, et prudenti inter eos conversatione, et quanto affectu desideret eos videre interserit. Deinde pravos, ut a luxuria, et otio, et curiositate contineant, obsecrat, et mortuos resurrecturos
Abbreviated transcription (Latin):
tis nerronem uolũit intelligi. cuius iam facta
uelud antixp̃i iudebantur. Uñ ñ nulli illũ
resurrecturum ⁊ futurum antixp̃m suscipicãt᷑.
aiii uero ñ ocisum putant. s subtractum ut
opinantium tanta p̃sumptio. Itłd tam̃ quod

Expanded text:
 Neronem uoluerit intellegi, cuius iam facta uelut Antichristi uidebantur. Unde nonnulli ipsum resurrecturum et futurum Antichristum suspicantur; alii uero nec occisum putant, sed subtractum potius, ut opinantium tanta praesumtio. Illud tamen, quod
Abbreviated transcription (Latin):
ille hõ potuĩt peccare uł ñ cẽ d̾s. Si
enum potuit peccare ⁊potuit damp¬
nari. Si potuit dampnari potuit
ñ ẽẽ d̾s. gͦ si potuit peccare potuit ñ
ẽẽ d̾s. qr ẽẽ dm̃ ⁊ posse uelle iniquita
Si enim de ꝑͣ agitur. manifestũ ẽ q
peccare ñ potuit. nec d̾s ñ esse potuit.
Si u̾o de natura discutiend̃ est utrũ
agat de ea ut ũbo uuita. an de ea tã¬

Expanded text:
ille potuerit peccare vel non esse Deus. Si enim potuit peccare, et potuit damnari. Si potuit damnari potuit non esse Deus; ergo si potuit peccare, potuit non esse Deus, quia esse Deum, et posse velle iniquitatSi enim de persona agitur, manifestum est quia peccare non potuit, nec Deus non esse potuit. Si vero de natura discutiendum est, utrum agat de ea ut Verbo unita, an de ea tan
Abbreviated transcription (Latin):
num diu̾sitate. quib loq̃n de deo.¬
tes de unitate ac tͥnitate ineffabi¬
li utimur. deuide ostendendum ẽ
quib mod̃ de ea aliquid dicatur.
Illud igitur precipue teneamus
quedam ẽẽ nomina distincte ad
singłas ꝑsonas ꝑtinentia. ut ait
unitatem essentie significantia st̃
que ⁊ de singuł. singillatim ⁊ de oĩ¬
bus ꝯmuniter dicunt᷑. Alia uero
sunt que translatiue ⁊ ꝑ similitu

Expanded text:
num diversitate, quibus loquentes de unitate ac Trinitate ineffabili utimur. Deinde demonstrandum est quibus modis de ea aliquid dicatur. Illud ergo praecipue teneamus, quaedam esse nomina distincte ad singulas personas pertinentia, ut ait unitatem essentiae significantia sunt, quae et de singulis sigillatim, et de omnibus communiter dicuntur. Alia vero su
Abbreviated transcription (Latin):
mn unũ locum. ⁊ appareat arida cũ.
Tercii diei opus est: cong̾gatio
aquaꝵ in unũ locum. Congͥgate
sũt enĩ õs aque celo inferiores in
unam matricem. ut lux que pre¬
terito biduo aquas luce clara il
lustrauerat in puro aere clarior ful¬
geat. ⁊ appareat t̾ra que ccoꝑta
latebat. ⁊ que aquis limosa erat
fieret arida. ⁊ g̾ͥminib apta. Eo¬
tem enim die ꝓtulit t̾ra h̾bã ui¬
que totum texerãt spacium us
ad celum: pot̾uit fi̾ ut t̾ra subsi¬
dens concauas ꝑtes preberet. uͥ
fluctuantes aquas reciꝑet. pot̾
⁊̃ c̾di pͥmarias aquas rariores
fuisse. que sicut nebula tegerẽt
t̾ras. s ꝯgͥgatione ẽẽ spissatas.
locum. Cumq mł̃ta constet
ẽẽ maria ⁊ flumina. in unum
aquarum que in t̾ris sunt. qr
cuncta flumina ⁊ maria mag¬
no mari iunguntur. Ideoq cũ
dixĩt aquas cong̾gatas iunũ
locum. dem̃ dicit plr̃. cong̾gati¬
ones q aquaꝵ pp̃ młtifidos si¬
nus eaꝵ quib om̃ib pͥn exi

Expanded text:
m unum, et appareat arida. Tertiae diei opus est congregatio aquarum in unum locum. Congregatae sunt enim omnes aquae coelo inferiores in unam matricem, ut lux quae praeterito biduo aquas clara luce lustraverat, in puro aere clarior fulgeat, et appareat terra quae cooperta latebat, et quae aquis limosa erat fieret arida et germinibus apta. Eodem enim die protulit terra herbam viquae totum texerant spatium usque ad coelum, potuit fieri ut terra subsidens concavas partes praeberet, ubi fluctuantes aquas reciperet. Potest etiam credi primarias aquas rariores fuisse, sic ut nebula tegeret terras, sed congregatione esse spissatas, locum. Cumque multa constet esse maria et flumina, in unum aquarum, quae in terris sunt, quia cuncta flumina et maria magno mari junguntur. Ideoque cum dixerit aquas congregatas in unum locum, deinde dicit pluraliter congregationes aquarum, propter multifidos sinus earum, quibus omnibus ex
Abbreviated transcription (Latin):
quidem deus scire uł prescire om̃e
fict. pot̾ igitur scire uel prescire: ꝙ
nũquam fiet. nec est. nec fuit. nec
prescire ꝙ nũquam est. nec erit. ñ
tamen potest aliquid scire uel pre¬
scire ex tempore. pot̾ utiq scire uł
prescire ꝙ ñquam est net erit. nec
illud scitum uel prescitum est ab
et̾no. ñ tñ pot̾ incipere scire. ł presci¬
re illud. s ita pot̾ mͦ scire uł prescire
sicut pot̾ scisse uel prestisse ab eterno.
Si enu dicas eum aliꝙͥmͦ posse scire
uel prescire ꝙ ab et̾nd ñ sciuerit. ꝓ
presciuit qĩ itrumq ꝙ simul esse
sciendi et presciendi ab et̾no ⁊ mͦ¬
⁊ aliquid nec tamen illud p̃scitũ
est. uel futurum: uerum est. nõ
pot̾ ergo nouiter uel ex tempore sci¬
re uł prestire aliquid. sit̃ nͨ pot̾ ali

Expanded text:
 praescire omne fiet. Potest ergo scire vel praescire quod nunquam fiet, nec est, nec fuit; nec praescire quod nunquam est vel erit, non tamen potest aliquid scire vel praescire ex tempore. Potest utique scire vel praescire quod nunquam est nec erit, nec illud scitum vel praescitum est ab aeterno; nec tamen potest incipere scire vel praescire illud, sed ita potest modo scire vel praescire, sicut potest scisse vel praescisse ab aeterno. Si enim dicatur eum modo posse scire vel praescire quod ab aeterno non scivit vel praesciverit, quasi utrumque simul esse sciendi vel praesciendi ab aeterno et modo aliquid, nec tamen illud praescitum est vel futurum, verum est. Non potest ergo noviter vel ex tempore scire vel praescire aliqu
Abbreviated transcription (Latin):
um. ⁊ non quoꝵdam cognoscen tiũ.¬
tium deum. Illi enim ad templũ
dei ñ ꝑtinent. qui cognoscentes de¬
um nõ sic̾ut deuni głificant. ad tẽ¬
plum dei ꝑtinent ꝑuuli scĩficati sa¬
qui ñdum ualent cognoscere dm̃.
Ig̾ qm̃ potuer̾t illi nosse nͨ hr̃e isti po¬

Expanded text:
um, et non quorumdam cognoscentium Deum. Illi enim ad templum Dei non pertinent, qui cognoscentes Deum, non sicut Deum glorificant. Ad templum Dei pertinent parvuli sanctificati saqui nondum valent cognoscere Deum. Ergo quem potuerunt illi nosse nec habere, isti po
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ẽ dĩnũ. sensus gͥ ꝓficiebat hũanꝰ
sensũ gͦ suscepit humanũ. uͨ pote¬
rat confortari uitus dĩ. nͨ cͥsce̾ d̾s
nec aliitudo sapĩe dĩ impleri. q̃ gͥ
implebatur: erat ñ dĩ s nr̃a sapĩa.
nã quõ implebat᷑ qͣui ut oĩa ĩplerz
descendit: ꝑ ꝙ̃ aũ sensum dix̃ ysat¬
ua samarie. sapĩam enm d̃i futã
⁊ cctutta ñ fallũt. exͣpers au agmi¬
tõnis infantia. ꝑ hũam utiq un¬
principaies sensus uł geminam

Expanded text:
n est divinum. Sensus ergo proficiebat humanus. Sensum ergo suscepit humanum. Nec poterat confortari virtus Dei nec crescere Deus, nec altitudo sapientiae Dei impleri. Quae ergo implebatur, erat non Dei, sed nostra sapientia, nam quomodo implebatur, qui ut omnia impleret descendit? Per quem autem sensum dixit Isailia Samariae, Sapientiam enim Dei futura et occulta non fallunt: expers autem agnitionis infantia, per humanam utique imprincipales sensus aut geminam
Abbreviated transcription (Latin):
homines añ pocm̃ genitalibus
m̃bris ad ꝓcationem imꝑare po¬
tusse. sicut cetĩs in quolib oꝑe
sũ uoluptatis pruritu utunt᷑.
Inc̾dibile enim ñ est dm̃ talia fe¬
cisse illa corpora ut si ñ peccassẽt
illis membris sicut pedib impe¬
rarent. nec cum ardore semina-¬
rent. uł cum dolore parerent. s
post poc̃m̃ motum illum meur¬
rerunt: quem nuptie ordinant
continentia cohibet. Infirmitas
enim prona ad riuinam turpi¬
tudinis: excipitur honestate nu¬
ptiali. et ꝙ sanis ess offm̃: egro¬
tis est ui remedium. Emissi qui¬
dem de padiso: conuenerũt ⁊ ge¬
nuerunt. s potuerunt in ꝑadiso
eis ẽẽ nuptie honorabiles. et tho¬
rus imimaculatus sine ardore libi¬
dinis. sine labore partendi. Q

Expanded text:
mines ante peccatum genitalibus membris ad procreationem imperare potuisse, sicut caeteris in quolibet opere sine voluptatis pruritu utimur. Incredibile enim non est Deum talia fecisse illa corpora ut si non peccassent, illis membris sicut pedibus imperarent, nec cum ardore seminarent, vel cum dolore parerent: sed post peccatum motum illum meruerunt, quem nuptiae ordinant, continentia cohibet. Infirmitas enim prona in ruinam turpitudinis, excipitur honestate nuptiali: et quod sanis est officium, aegrotis est remedium. Emissi quidem de paradiso convenerunt, et genuerunt; sed potuerunt in paradiso eis esse nuptiae honorabiles et thorus immaculatus sine ardore libidinis, sine labore pariendi. 2.
Abbreviated transcription (Latin):
quales ipũ filii nasceren super¬
tur. Quidam putant ad gig ueñ.¬
nendos filios primos homĩes in
in ꝑadiso misceri ñ potuisse ni¬
si post pcc̃m. dicentes concubitũ
sine corruptione uł matula non
posse fi. S añ pccm̃ nͨ corruptio
nec macula in homine ẽẽ potãt.
qm̃ ex pcc̃o ħ̃ consecuta sunt. Ad
ꝙ dicendum est ꝙ si ñ petrassent
primi homines sine omni pcco
⁊ macula in ꝑadiso carnali co¬
pula conuenissent. ⁊ ẽẽt thorus
imiaculatus. ⁊ ꝯmixtio sine cõ¬
cupiscentia atq genitalib m̃b̾s
sicut ceteris imꝑarent. ut ibi nllũ
motum illicitum sentirent. ⁊ sicut
alia m̃bra corꝑis aliis admouemꝰ.
ut manum ori sine ardore libidĩs:
ita genitalib ut̾ent᷑ m̃bris sine
aliquo pruritu carnis. ħ enim.
letalis egritudo m̃bris humaĩs
ex pcc̃o iuhesit. Genussent itaq
filios inꝑadiso ꝑ coitum ĩmacla

Expanded text:
quales ipsi filii nascerentur. Quidam putant ad gignendos filios primos homines in paradiso misceri non potuisse, nisi post peccatum; dicentes concubitum sine corruptione vel macula non posse fieri. Sed ante peccatum nec corruptio, nec macula in homine esse poterat, quoniam ex peccato haec consecuta sunt. Ad quod dicendum est quod si non peccassent primi homines, sine omni peccato et macula in paradiso carnali copula convenissent, et esset ibi thorus immaculatus, et commixtio sine concupiscentia; atque genitalibus membris sicut caeteris imperarent, ut ibi nullum motum illicitum sentirent, et sicut alia membra corporis aliis admovemus, ut manum ori, sine ardore libidinis; ita genitalibus uterentur membris sine aliquo pruritu carnis. Haec enim lethalis aegritudo, membris humanis ex peccato inhaesit. Genuissent itaque filios in paradiso
Abbreviated transcription (Latin):
archangelo. ñ mirum si pꝰ ꝓcc̃m
in hanc caliginem detrusi sunt.
Neq etiam hoc mirum ẽ si con¬
uersi sunt ex pena mnaeriam qͣli¬
tatem qua possunt ab igne pati.
Caliginosa tñ aeris tenere tm̃
ꝑmissi sunt. qui eis qͣi carcer sit
usq ad tempus idicii. Ecce
dixisse astruunt. ñ ita sentien¬
do. s opinionem aliorum refe̾n¬
do. ꝙ ex ip̃ius ũbis diuidicare
uolunt. quib ait. demones
dicuntur aeria animalia. nõ
ait sunt. Ita enim quidam di¬
cebunt. de habitatione uero ca¬
liginosi aeris in quem detrusi
sunt. ñ oppinando s rei uitatẽ as¬
sẽndo eum tradidisse dñt ꝙ ip¬
sius locutionis distinctio osten¬
dit. Dicunt qͦ płimos catholi¬
cos tractatores in hoc ꝯuenisse. at¬
q id concorditer docuisse: ꝙ ãge¬
li incorꝑei sunt. nec corꝑa hñt si¬
bi unita. Assumunt aut̃ aliqñ
corpora deo p̃parante ad impleti¬
onem ministerii sui sibi adeo in¬
iuncti. eademq pꝰ expletionem

Expanded text:
archangelo, non mirum si post peccatum archangelo, non mirum si post peccatum in hanc caliginem detrusi sunt. Neque etiam hoc mirum est si conversi sunt ex poena in aeream qualitatem qua possunt ab igne pati. Caliginosa tamen aeris tenere tantum permissi sunt, qui eis carcer sit usque ad tempus judicii. Ecce dixisse astruunt non ita sentiendo, sed opinionem aliorum referendo, quod ex ipsius verbis dijudicare volunt; quibus ait, Daemones dicuntur aerea animalia; non ait sunt; ita enim: Quidam dicebant. De habitatione vero caliginosi aeris in quem detrusi sunt non opinando, sed rei veritatem asserendo eum tradidisse dicunt, quod ipsius locutionis distinctio ostendit. Dicunt quoque plurimos catholicos tractatores in hoc convenisse atque id concorditer docuisse, quod angeli incorporei sint, nec corpora habeant sibi unita, assumant autem aliquando corpora, Deo praeparante. ad impletionem ministerii sui sibi a Deo injuncti, cademque post expletionem
Abbreviated transcription (Latin):
doctores. utrum angeli õs non.
corꝑa ħant sibi unita. Ꝙ aliqͥ
putant innitentes ulbis. ãbi. q̃
dicere uidentur ꝙ angeli om̃es
ante confirmationem. ł lapsũ:
corpora aeria habuerunt. de pu-¬
riore ac suꝑiore aeris ꝑte for¬
mata ad faciendum ħilia: nõ
ad patiendum. ⁊ angłis bonis
qui perstiterunt talia obserua¬
ta sunt corꝑa. ut in eis possint
facere ⁊ ñ pãti. que tante sunt
tenuitatis. ut a mortalib uid̾i
ñ ualeant: nisi suꝑuestita aliqͣ
grossiori forma. qua assũpta
uident᷑. depositaq uideri ñ desi¬
nunt. Angelis uero malic mu¬
tata sunt in casu corꝑa. in detĩo¬
rem qualitatem spissioris aeris.
Sicut enun a loco digniori in ĩ¬
feriorem locum .i. in caliginosũ
aeremi deiecti sunt. ita illa corꝑa
p̃ual in eis elem̃tum aptius
ad fatiendum quam ad patiẽ¬
dum. Ad patiendum enĩ hu¬
mor: ⁊ humus. ad faciendum
aer ⁊ ignis aptitudinẽ prebẽt.
Transgressores uero angeli cũ
principe suo nunc diabolo. tũt

Expanded text:
doctos utrum angeli omnes, boni corpora habeant sibi unita. Quod aliqui putant, innitentes verbis Augustini, qui dicere videtur quod angeli omnes ante confirmationem vel lapsum corpora aerea habuerint de puriori ac superiore parte formata, ad faciendum habilia, non ad patiendum: et angelis bonis qui perstiterunt, talia sunt observata corpora, ut in eis possint facere, et non pati, quae tantae sunt tenuitatis, ut a mortalibus videri non valeant, nisi supervestita aliqua grossiori forma; qua assumpta videntur, depositaque videri desinunt. Angelis vero malis mutata sunt in casu corpora in deteriorem qualitatem spissioris aeris. Sicut enim a loco digniori in inferiorem locum, id est, caliginosum aerem, dejecti sunt, ita illi corporpraevalet in eis elementum aptius ad faciendum quam ad patiendum. Ad patiendum enim humor et humus; ad faciendum, aer et ignis aptitudinem praebent. Transgressores vero angeli cum principe suo nunc diabolo, tunc
Abbreviated transcription (Latin):
ãs. dixit. bonum usum liberi
ar. ẽẽ uirtutem: ita accipi pot̾.i.
actum uirtutis. alioquin sibi
contradicere iuderetur. qui etiã
opus uirtutis supra dixit esse
bonum usum eorum: quibus
ñ bũ uti possumus. in quib po¬
suit lib̃m. ar. Si uero bonus u¬
sus liberi . ar. opus inittis est:
iam uirtus non est. Cum ergo
bonum usum eius uirtutem eẽ
dixit: nomine uͥtutis ip̃ius usũ
sig̃cauit.

Expanded text:
ixit, bonum usum liberi arbitrii esse virtutem, ita accipi potest, id est, actum virtutis: alioquin sibi contradicere videretur, qui etiam opus virtutis supra dixit esse bonum usum eorum quibus non bene uti possumus, in quibus posuit liberum arbitrium. Si vero bonus usus liberi arbitrii opus virtutis est, jam virtus non est. Cum ergo bonum usum ejus virtutem esse dixit, nomine virtutis ipsius usum significavit.
Abbreviated transcription (Latin):
se ip̃o ita dicens in eodem .li. a se ip
Cum ñ diffinitum fuerit per so.¬
ꝓpħ̃am a quo datus sit filus . o n.¬
stenditur datus gr̃a trinitatis. ut
etiam ip̃e filius dederit. Ecce hic
dicit ꝙ filius se dedit. quia tͥnitaᷤᷤ
eum dedit. Si autem filius a seda
cum eius missio sit diuina oꝑatõ.

Expanded text:
seipso, ita dicens in eodem lib., c. 2: Cum enim non definitum fuerit per prophetiam, a quo datus est Filius, ostenditur datus gratia Trinitatis, ut etiam ipse Filius se dederit. Ecce hic dicit quod Filius se dedit, quia Trinitas eum dedit. Si autem Filius a se datcum ejus missio sit divina operatio
Abbreviated transcription (Latin):
temptandi uidetur adimi. ad a
scĩ repugnantes adũsus illos
incentores. ⁊ uincentes: mimi¬
ant ex̾citum demonum. uelud
quam płimos eorum int̾imãt.
ne ultra fas sit illi sp̃ũi qui ab
aliquo sc̃o caste ⁊ pudice uiuẽ¬
do uictus est. Impugnare it̾m
alium hominem. hoc aut̃ quidã
tio in quo suꝑatus ẽ. ut si de suꝑ-¬
bia aliquem uirum scm̃ temp¬
tat ⁊ uncitur: ulterius non li¬
ceat ei illum uł alium de super¬
bra temptare.

Expanded text:
tentandi videtur adimi. Unde ncti repugnantes adversus istos incentores et vincentes minuant exercitum daemonum, velut quam plurimos eorum interimant: nec ultra fas sit illi spiritui qui ab aliquo sancto caste et pudice vivendo victus est, impugnare iterum alium hominem. Hoc autem putanto vitio in quo superatus est, ut si de superbia aliquem virum sanctum tentat, et vincitur, ulterius non liceat illi illum vel alium de superbia tentare.
Abbreviated transcription (Latin):
et causain iudicandos bonos si¬
uł malos p̃t̾ quosdam qui ita
sunt mali: ut ñ quam possunt cẽ
boni. ⁊̃ si bonam uideantur hr̃e
płimum qͣ causa. quo fine. quã
uitentione quid fiat. S ea que
constat ẽe pcc̃a: nullomodo bone
cause obtentu. nullo ql rono fi¬
ne. nulla uelud bona intentõne.¬

Expanded text:
et causam judicandos bonos vel malos, praeter quosdam, qui ita sunt mali, ut nunquam possint esse boni etiamsi bonam videantur habere plurimum qua causa, quo fine, qua intentione quid fiat; sed ea, quae constat esse peccata, nullo bonae causae obtentu, nullo quasi bono fine, nulla uelut bona intentione
Abbreviated transcription (Latin):
am d̾r. ñ ꝙ dei eẽntia ꝓprie sit in
om̃i loco ⁊ in omni creatura. S qr
onĩs natura atq omne ꝙ natura¬
liter est in quecumq loco ẽ sit per
eum h̃t ẽẽ ⁊ omnis locus in quo
ulud est. Idem etiam dicunt ideo
deum ubiq dici eẽ ꝑ presentiam
et ꝑ potentiam. quia cuncta loca
sunt ei presentia et quein eis sũt
nec meis aliquid oꝑari cessat nã
⁊ ip̃a lera ⁊ quicquid in eis est nisi
ip̃e conseruet man̾e nõ possunt.
unt. quia ꝑ uirtutem ꝓprie sube̾

Expanded text:
 non quod Dei essentia proprie sit in omni loco et in omni creatura, sed quia omnis natura atque omne quod naturaliter est, in quocumque loco sit, per eam habet esse; et omnis locus, in quo illud est. Iidem etiam dicunt ideo Deum ubique dictum esse per praesentiam vel per potentiam, quia cuncta loca sunt ei praesentia, et quae in eis sunt, nec in eis aliquid operari cessat. Nam et ipsa loca, et quidquid in eis est, nisi ipse conservet, manere non possunt. unt, quia per virtutem propriae
Abbreviated transcription (Latin):
alit uoluntates suos ꝓprios tͣ¬
fines hñt. qui tñ referuntur ad
finem illius uoluntatis qua uo¬
lumus beate uiuere ⁊ ad eam ꝑ¬
uenire uitam: que ñ referatur
ad alud. s amanti. ꝑ se ip̃ã suf¬
ficiat. ꝙ̃ admodum uoluntas
uoluntas uidendi fenestram:
itẽ finis ẽ uisio transeũtium.¬
tates. Item. Recte sunt uolunta¬
tes et omnes sibimet religa¬
te: Si bona est illa ad qͣm cũcte
referuntur. Si aũ praua est: pͣ¬
ue sunt omnes. Et id̾o rectaꝵ
uoluntatum ꝯnexio: it̾ qđdam
est ascendentium ad bĩtudinẽ.
qd̃ c̾tis uelud passib agitur. pͣ¬
uaꝵ aũ ⁊ distortarum uolunta¬
tum implicatio: inncłm ẽ quo
alligabitur qui ħagit ut ꝓi¬
ciatur ini tenebras extĩores. hic¬
delib rectas eẽ uoluntates ꝓpͥos
ac diu̾sos fines hñtes. ⁊ tñ unũ
eundemq. quia om̃s referunt᷑
ad unum: qui ẽ finis fimum
de quo paulo añ diximus. Ita egͦ
forte est ⁊ in aliis malis.

Expanded text:
aliae voluntates suos proprios fines habent; qui tamen referuntur ad finem illius voluntatis qua volumus beate vivere, et ad eam pervenire vitam, quae non referatur ad aliud, sed amanti per seipsam sufficiat, quemadmvoluntas videndi fenestram, item finis etates. Item ibidem rectae sunt voluntates, et omnes sibimet religatae, si bona est illa ad quam cunctae referuntur. Si autem prava est, pravae sunt omnes; et ideo rectarum voluntatum connexio iter quoddam est ascendentium ad beatitudinem, quod certis velut passibus agitur. Pravarum autem et distortarum voluntatum implicatio vinculum est, quo alligabitur qui hoc agit, ut projiciatur in tenebras exteriores, Melibus rectas esse voluntates proprios ac diversos fines habentes; et tamen unum eumdemque, quia omnes referuntur ad unum qui est finis finium; de quo paulo ante diximus; ita e converso forte est et in malis.
Abbreviated transcription (Latin):
ue caritas penitus immuta nẽ.¬
bilis est. nec in se augetur. uel
minuit᷑. nec in se recipit magis
uł minus. s in homine. uł pociꝰ
hoĩ augetur ⁊ minuit᷑. ⁊ magis
uł minus datur uel ħetur. Sic̾
d̾s dr̃ magnificari ⁊ exaltari in
nobis. qui tñ in se nec magnifi¬
catur. nec exaltatur. unde ꝓpha
auclas. d̾s non in se sz in corde hoĩs
⁊datus amplius dat᷑ .i. augetur. ⁊
magis ac minus hẽtur. ⁊ tñ ĩmu¬
tabilis existit.

Expanded text:
e charitas penitus immutabilis est, nec in se augetur vel minuitur, nec in se recipit majus vel minus, sed in homine, vel potius homini augetur et minuitur et magis vel minus datur vel habetur, sicut Deus dicitur magnificari et exaltari in nobis, qui tamen in se nec magnificatur nec exaltatur. Unde Prophauctoritas: Deus non in se, sed in corde hominis datus amplius datur, id est, augetur, et magis et minus habetur; et tamen immutabilis existit.
Abbreviated transcription (Latin):
ãs. cũ ꝑtimorẽ gehẽne ꝯtin se hõ a
pcc̃o. qͦ p̃sentiã udicis : penã metuit
⁊ tumore facit: quicquid boni facit.
ñ timore amittẽdi etͥnũ boñ tid̃ nõ
a mat. s timore patiendi malũ:
ꝙ formidat. Nõ timiz ne ꝑdat ãplexꝰ
puich̾rmi sponsi: s tim ne mitt᷑a᷑
ingehennã. Bonus est iste timor et
utilis licet ĩsufficiẽs ꝑ ꝙ̃ sit paula¬
tim cõsuetudo iusticie. ⁊ succedit ini¬
tiał timor. Qñ incip̃ ꝙ durũ erata¬
mari. ⁊ sic incipit excludi ẜuilis ti¬
mor a caritate. ⁊ succedit dem̃ castꝰ
tunor sũ am  icabilis. quo tue¬
mꝰ ne sponsus tardet ne discedat. ne
offendamus. ne eo careamus. Ti¬
Collatio precictorum

Expanded text:
timorem gehennae continet se homo a peccato, praesentiam judicis et poenas metuit, et timore facit quidquid boni facit, non timore amittendi aeternum bonum quod non amat, sed timore patiendi malum quod formidat. Non timet ne perdat amplexus pulcherrimi sponsi, sed timet ne mittatur in gehennam: utilis, licet insufficiens; per quem fit paulatim consuetudo justitiae, et succedit initialis timor, quando incipit quod durum erat amari, et sic incipit excludi servilis timor a charitate, succedit deinde timor castus sive amicabilis; quo timemus ne sponsus tardet, ne discedat, ne offendamus, ne eo careamus. TiCollectio praedictorum
Abbreviated transcription (Latin):
tunc in primis p̃cessit parenti mĩ-¬
b. ut enun tunc serpens mulieri bꝰ.¬
inde uiro suo dedit. Sic q cõsum¬
matum ẽ poc̃m: ita ⁊ minc in nob̃
ꝓ serpente est sensualis motus aĩe.
ꝑ muliere. infi̾or portio rõnis ꝓ ui¬
ro: suꝑior rõnis pornio. Et hic est

Expanded text:
tunc in primis praecessit parentibus. Ut enim tunc serpens malum suainde viro suo dedit, sicque consummatum est peccatum; ita et nunc in nobis pro serpente est sensualis motus animae, pro muliere inferior portio rationis, pro viro superior rationis portio. Et hic est
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c .s. meffabilis quedam prĩs filii¬
q communio est. ⁊ ideo fortasse sic
appellatur ut iam diximus. nec
iterare pigebit. quia pr̃i ⁊ filio po¬
test eadem applłatio conuenire.
mine ꝙ utriq conuenit. utriusq
ꝯmunio sig̾retur: uocatur donum

Expanded text:
sanctus, ineffabilis quaedam Patris Filiique communio est. Et ideo fortasse sic appellatur, ut jam diximus, nec iterare piget, quia Patri et Filio potest eadem appellatio convenire, mine quod utrisque conuenit, utriusque communio; significetur, uocatur donum
Abbreviated transcription (Latin):
et sicut panes eungesici. Non
inficiamur tñ quin cibi et hu-¬
mores in carnem ⁊ sangͥnem tͣn¬
seant. s ñ in uĩtatem humane
nature. que aprimis descendit
parentib. que sola in resurret¬
tione erit. reliqua uero caro ĩ
quam cibi transeunt tamqͣm
suꝑflua in resurrectione depo¬
netur. que tñ ciboꝵ aliaꝵ q
rerum fomentis coalescit .u.¬

Expanded text:
et sicut panes evangelici. Non inficiamur tamen quin cibi et humores in carnem et sanguinem transeant; sed non in veritate humanae naturae, quae a primis descendit parentibus, quae sola in resurrectione erit; reliqua vero caro in quam cibi transeunt, tanquam superflua in resurrectione deponetur, quae tamen ciborum aliarumque rerum fomentis coalescit.
Abbreviated transcription (Latin):
insecessum emittitur. Or ⁊̃ roẽ
tim pꝰ ortum moritur: in illa
statura resurget quam hĩturꝰ
erat si uiueret usq ad etatem.
impeditus. uñ gͦ illa sub̾a que
adeo ꝑua fuit in ortu. in resur¬
rectione tam magna erit nisi
sui multiplicatione in se. unde
s in se angnientaret᷑ illa subã¬
sicut costa de qua fca est mulier

Expanded text:
n secessum emittitur. Quod etiam tim post ortum moritur, in illa statura resurget quam habiturus erat si viveret usque ad aetatem impeditus. Unde ergo illa substantia quae adeo parva fuit mortua, in resurrectione tam magna erit, nisi sui in se multiplicatione? Unde sed in se augmentaretur illa subs
Abbreviated transcription (Latin):
xu.li. detͥ. ait. Sp̃c sanctus. nec
patͥs est soluis. nec filii ẽ soluis.
s amboꝵ. ⁊ ideo cõmunẽ qua in¬
uicem se diligunt pat̾ ⁊ filius:
nob̾ insinuat caritatem. Iohan¬
us caritas est. ñ dix̃ spiritus .s.
caritas est. Ꝙ si dixisset. absolu¬
tior esset sermo.⁊ nõ parua pars
questionis. decisa. s quia dixit.
deus caritas est: incertum ẽ. ⁊ id̾o
q̃rendum utrum deus pat̾ sit ca-¬
ritas. an filius. an spiritus scũs.
an deus ip̃a tͥnitas. quia ⁊ ip̃a nõ
tres dii. sed deus est unus. Ad qd̾
ãs. in eodem li. ita duit. Nestio cͦ
sc̃s. ⁊ si mul om̃s nontres s una
sapĩa. ñ ita ⁊ caritas dicatur pat̾
una caritas. Non ideo tñ quis ꝙͣ
nos inconuenient̾ extimet cari¬
pr̃. ⁊ deus filius. pot̾ caritas nũ¬
tupari. sicut ꝓprie ubum dei. ⁊̃¬
dei sapientia dicitur. cum ⁊ pater
et spiritus sanctus sint saprenti¬
a. Si ergo ꝓprie aliquis horum
trium caritas nuncupari debet qͥs

Expanded text:
. 17, ait: Spiritus sanctus nec Patris est solius, nec Filii est solius, sed amborum; et ideo communem qua invicem se diligunt Pater et Filius, nobis insinuat charitatem. us charitas est; non dixit: Spiritus sanctus charitas est, quod si dixisset, absolutior esset sermo, et non parva pars quaestionis decisa; sed quia dixit: Deus charitas est, incertum est, et ideo quaerendum est, utrum Deus Pater sit charitas, an Filius, an Spiritus sanctus, an Deus ipsa Trinitas, quia et ipsa non tres dii, sed unus est Deus. Ad hoc Aug., in eodem libro, ita dicit: Ness, et simul omnes non tres, sed una sapientia, non ita et charitas dicatur Pateruna charitas. Non ideo tamen quisquam nos inconvenienter aestimet charir, et Deus Filius potest charitas nuncupari: sicut proprie Verbum Dei Sapientia etiam Dei dicitur, cum Pater et Spiritus sanctus sit sapientia. Si ergo proprie aliquis horum trium charitas nuncupari debet, quis
Abbreviated transcription (Latin):
tas nuncupatur. Ecce his uerbis
aꝑte ostendit. ab. ꝙ in t̾nitate cari¬
tas aliqũ refertur ad sub̾am. que ꝯ¬
munis est trium ꝑsonarum. ⁊ to¬
ta in singulis aliq̾n sp̃alit̾ ad ꝑso¬
nam sp̃c scĩ. sicut sapientia dei a
repperitur.
Exemplis cõfirmat e¬
adem noĩa. ⁊ ꝓpͥe

Expanded text:
ncupatur. Ecce his verbis aperte dicit Aug. quod in Trinitate charitas aliquando refertur ad substantiam, quae communis est trium personarum et tota in singulis; aliquando specialiter ad personam Spiritus sancti, sicut sapientia Dei alreperitur. 4. Exemplis firmat adem nomina p
Abbreviated transcription (Latin):
uidet᷑. an peccata precedentium pa¬
trum ad paruulos transeant sicut
illd̾ pͥmi hominis delictum in om̃s
carnałr genitos diximus redũ¬
dasse. et si pc̃ca parentum transeũt
in ꝑuulos. utrum ominũ qui fu¬
crunt ab adam usq ad ip̃os. an a¬
liquorum: ⁊ non omnium. E¬

Expanded text:
idetur, an peccata praecedentium patrum ad parvulos transeant, sicut illud primi hominis delictum in omnes carnaliter genitos diximus redundasse. Et si peccata parentum transeant in parvulos, utrum omnium qui fuerunt ab Adam usque ad ipsos. an aliquorum et non omnium.
Abbreviated transcription (Latin):
cũ se cognoscit: notitiam sui gig cip᷑.
nit. ⁊ ẽ sola parens sue noticie. Ter-¬
cuis est amor qui de ip̃a m̃te ⁊ no¬
ticia ꝓcedit. dum mens cognoscẽs
se. diugit se. Non enim possz se di¬
lig̾e. nisi cognosceret se. Amat enĩ
⁊ ita amor quidam complexꝰ est
parentis ⁊ ꝓlis.¬
O ñ ẽ minor mẽ¬

Expanded text:
cum se cognoscit, notitiam gignit, et est sola parens suae notitiae. Tertius est hic amor, qui de ipsa mente et notitia procedit, dum mens cognoscens se, diligit se. Non enim posset se diligere, nisi cognosceret se. Amat etiam et ita amor quidem complexus est parentis et prolis, nec minor e
Abbreviated transcription (Latin):
Enderi deposco. cur tur.¬
dicant rem aliquam suie an.¬
etiam rerum uuersitatem
in qua maior consũmatio ex¬
pressa est non posse ẽẽ meliorẽ
uona est. ita ut nulla omnino
boni perfectio ei desit: siue ideo
summe bona d̃r ut nulla et ꝑ-¬
festio boni desit: iam creaturã
creatori equatur. Si uero ideo
ñ pot̾ melior ẽẽ quia bonum ã¬
plius qd̾ ei deest caꝑe ip̃a ñ ual:
Iam hoc ip̃m ñ posse. defectionis
est ñ consummationis. et pot̾
melior eẽ: si fiat capax melioris
roni. qd̃ ip̃e pot̾ qui eam fecit.
fetisse qui nec pecrare posset.
nec uellet. ⁊ si talem fecisset quiȩ
dubitat eum meliorem fuisse.
Ex predictis constat ꝙ pot̾ deus
et aua facere quam facit ⁊ que
facit meliora ea facere ꝙͣ facit.

Expanded text:
nderi deposco cur dicunt rem aliquam sive etiam rerum universitatem, in qua major consummatio expressa est, non posse esse meliorem bona est ita ut nulla omnino boni perfectio ei desit, sive ideo summe bona dicitur ut nulla ei rfectio boni desit, jam creatura Creatori aequatur. Si vero ideo non potest melior esse, quia bonum amplius quod ei deest, capere ipsa non valeat, jam hoc ipsum non posse defectionis est, non consummationis; et potest esse melior si fiat capax melioris boni, quod ipse potest qui eam fecit. fecisse, qui nec peccare posset, nec vellet; et si talem fecisset, quis dubitat eum meliorem fuisse? Ex praedictis constat quod potest Deus et alia facere quam facit, et quae facit meliora ea facere
Abbreviated transcription (Latin):
Cum̃q suꝑiꝰ licet tenuiter ostẽ tiã.¬
sum sit qua rõne dicatur ħ̃itare
in quibdam efflagitaret ordinis
rõ id etiam assignari quomͦ ubiq
ꝑ eẽntiam. ⁊ totus sit. nisi huiꝰ ꝯsid̾a¬
tionis sublimitas atq immensitas
humane mentis sensus oĩo excedẽt
telligimus que loqui penitus nõ
Quomodo aut̃ ubiq sit intellc̃u ñ

Expanded text:
Cumque superius, licet tenuiter, ostensum sit qua ratione dicatur habitare in quibusdam, nunc efflagitaret ordinis ratio id etiam assignari, quomodo ubique per essentiam et totus sit; nisi hujus considerationis sublimitas atque immensitas humanae mentis sensum omnino excederet, telligimus, quae loqui penitus non quomodo ubique sit, intellectu non
Abbreviated transcription (Latin):
stultissime nequit sp̃m sc̃m non
hr̃e iocum in nr̃o corpore ꝙ totum
angustiis alicubi impediri tͥnita¬
tem. ut pr̃ ⁊ filius ⁊ spt̃ sanctus.
ħ̃itat. Quis porro audeat opinari
nisi inseꝑabłitatẽ tͥnitatis penitꝰ
ignoret. ꝙ in aliquo possit ħitare

Expanded text:
stultissime nequit Spiritum sanctum non habere locum in nostro corpore, quod totum angustis alicubi impediri Trinitatem, ut Pater et Filius et Spiritus sanctus amen in omnibus habitat. Quis porro audeat opinari, nisi inseparabilitatem Trinitatis penitus ignoret, quod in aliquo possit habitare
Abbreviated transcription (Latin):
gentes unam eandemq fo dere a
lio ꝓceder᷑e. unde atbanasius in sỹ
patre ⁊ filio. didimus ⁊̃ eorum in¬
tor inquit. qui ⁊ uĩtas dicit. Non
enim loquetur a semetip̃o. hoc est
ñ sineme. ⁊ sine meo ⁊ patris ar¬
bitrio. quia in seꝑabilis esta me. ⁊
est. s ex patre ⁊ me est. hoc enim ip¬
sum ꝙ subsistit. ⁊ loquitura patͤ¬
audire a filio ioquente que nescit.
cum hoc ip̃m sit: ꝙ ꝓfertur a filio.
.i. procedens deus de deo. Sp̃c mĩta¬
tis procedens a uitate. consolator
manans ex consolatione. Itẽ
ta ait. Sp̃c intelligitur ꝑ se scd̃¬
ꝙ sp̃c est. ⁊ non filius. s tamen
nõ est alienus ab eo. Sp̃c enim u̾¬
tatis nominatur: ⁊ profluit ab
eo. sicut ex deo patre. Iohannes¬
qͦ crisost̾. in omelia quadam de
expositione symboli sic ait. Iste ẽ
qui diuidit dona propria ꝓut
uult. Idem in alia omelia. Cre¬
dendum est sp̃m sc̃m patris esse.
⁊ filii. Istum sp̃m sc̃m dicimus
patri ⁊ filio ccequalem: et ꝓceden-¬

Expanded text:
gentes unam eamdemque fore sentprocedere doceant. Athanasius in symbPatre et Filio. Didymus etiam eorum tor, inquit, qui et Veritas est, non enim loquetur a semetipso , hoc est non sine me, et sine meo et Patris arbitrio quia inseparabilis est a me, eest, sed ex Patre et me est: hoc enim ipsum quod subsistit et loquitur, a Patre etaudire a Filio loquente quod nescit, cum hoc ipsum sit quod profertur a Filio, id est procedens Deus de Deo, spiritus veritatis procedens a veritate, consolator manens ex consolatione. Item cta ait: Spiritus intelligitur per se ss est non Filius, sed tamen est non alienus ab eo. Spiritus enim Veritatis nominatur et profluit ab eo sicut denique ex Deo Patre. » Sanquoque Chrysostomus in homilia quadam De expositione Symboli sic ait: Iste estqui dividit dona propria prout vult. Idem in alia homilia: Credendum est Spiritum sanctum Patris esse et Filii: istum Spiritum sanctum dicimus Patri et Filio coaequalem, et proceden
Abbreviated transcription (Latin):
liis fcm̃ est. iõ ante alia orua est.
tenebrosa. Infirmitatiq hoĩm ꝓ¬
uisum est: ut circueũte soie poti¬
rentur homines diei noctisq ui-¬
cissitudine. pp̃ dormiendi iugilã¬
diq necessitatem. ⁊ etiam ideo ne
nox indecora remaneret.s luna
⁊sy derib consolarent᷑ homines
quib in nocte oꝑandi necessitas¬

Expanded text:
liis factum est, ideo ante alia ornatur sotenebrosa. Infirmitati ergo hominum provisum est, ut, circumeunte sole, potirentur homines diei noctisque vicissitudine propter dormiendi vigilandique necessitatem. Ideo etiam, ne nox indecora reremaneret, sed luna ac sideribus consolarentur homines, quibus in nocte operandi vel a
Abbreviated transcription (Latin):
sunt que lucem ferre ñ possunt.
Quod aũ subditur. ⁊ sint ĩ sig¬
accipiendum sit: queri solet.
Ita eium dcm̃ uidetur. qiͣ qͣrto di¬
e cepissent temꝑa. cum tñ priꝰ
triduum sine temꝑe nõ fuerit.
Ideoq tempora que fiunt ꝑ sy¬
dera. ñ spatia morarũ. s uicissi¬
tudinẽ aerie qualitatis: cebemꝰ
accipere. qr talia motib syderũ
fuint. sicut dies ⁊ anni quos u¬
sitare nouimus. Sunt enum ĩ
signa serenitatis ⁊ tempestatis
⁊ in tempora. qr ꝑ ea distinguimꝰ
autumpnũ. hyemẽ. uel sunt in
signa ⁊ temꝑa .i. in distinctõne
rent: ordo temꝑm nullis nota¬
batur indiciis. ł m̃diana hora
uł qͣl hora. hec quarta die fc̃a st̃.

Expanded text:
e non possunt. Quod autem subditur: Et sint in sigaccipiendum sit quaeri solet. Ita enim dictum videtur, quasi quarto die coepissent tempora, cum prius triduum sine tempore non fuerit. Ideoque tempora quae fiunt per sidera, non spatia morarum, sed vicissitudinem aereae qualitatis debemus accipere, quia talia motibus siderum fiunt, sicut dies et anni quos usitate novimus. Sunt enim in signa serenitatis et tempestatis; et in tempora, quia per ea distinguimus autumnum, hyemen. Vel sunt in signa et tempora, id est, distinctionem rent, ordo temporum nullis notabatur indiciis, vel meridiana hora, vel quaelibet hora. Haec quarta die facta sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ ex ꝑte compluit. ⁊ ex ꝑte aridã
reliqͥt. Cũ ille qui ꝑxim̃ odit: ab
aliis uiciis se corrigit. una eademꝙ
ciuitas ex ꝑte compluit᷑. ⁊ ex ꝑte ari¬
da remanet. Qͥa st̃ qͥdã qͥ cũ q̃ dã ui¬
cia resecẽt in aliis gͣuit̾ ꝑdurant.

Expanded text:
tem ex parte compluit, et ex parte aridam relinquit. Cum ille qui proximum odit, ab aliis vitiis se corrigit, una eademque civitas ex parte compluitur, et ex parte arida remanet; quia sunt quidam qui cum quaedam vitia resecent, in aliis graviter perdurant.
Abbreviated transcription (Latin):
re m̃suras. ⁊ ñ p̃ueniri snñam iudi¬
cĩs. nͨ illi in pc̃corẽ excende de hinc pe-¬
ledixãt.⁊ qͥ in sabbõ ligͣna colleg̾at
tales pͦta ñ pũiri. quia culpa le¬
uis p̃senti supplicio ꝯpensata sit.
leuis enim culpa leui supplicio cõ-¬
pensatur. Hic satis innuit iere pec¬
⁊ in futuro pũĩenda et̾nalit̾. de quib

Expanded text:
niri sententia judicis, nec illi in peccatorem exercendae dehinc poeledixerat, et qui in sabbato ligna collegerat, tales postea non puniri, quia culpa levis praesenti supplicio compensata sit. Levis enim culpa levi supplicio compensatur. His satis innuit Hieron. get in futuro punienda aeternaliter, de
Abbreviated transcription (Latin):
g̃t canones ꝓ uno qͦ cͥmine ut de
singulis dicant qualr̃ unũ qd̃q
em̃dand̾ sit. s magis in arbitrio sa¬
t̾cotis intlłntis reliquend̾ statuũt
ꝙͣ doloris. nec abstinentia tm̃ cibo

Expanded text:
gunt canones pro unoquoque crimine, ut de singulis dicant, qualiter unumquodque emendandum sit, sed magis in arbitrio sacerdotis intelligentis relinquendum statuunt. quam doloris, n
Abbreviated transcription (Latin):
c ñ est pret̾mittendum ꝙ cũ
supra dcm sit deum nec sin¬
głarem. nec młtiplicem ẽẽ confi¬
tendum. Id q scõrum auctorita¬
tib sit confirmatum: in oͣrium
uicetur sentire ysidorꝰ. dicens. Di¬
stinguend̾ est int̾ trinitatem et
unitatem. Est enim unitas sim¬
plex ⁊ singularis. trinitas uero
multiplex ⁊ numerabilis. quia¬
est trinitas. tͥum unitas. Ecte u¬
nitatem dicit esse singularem.
et tͥnitatem multiplicem ⁊ nu¬
merabilem. S ad hoc dicimus
singłarem accepit. sicut ⁊ alii ac¬
cipiunt unum. multiplicem uͦ
⁊ numerabilem: sicut alii dñt
trinum.

Expanded text:
c non est praetermittendum quod cum supra dictum sit Deum nec singularem nec multiplicem esse confitendum, idque sanctorum auctoritatibus sit confirmatum, in contrarium videtur sentire Isidor., dicens: Distinguendum est inter Trinitatem et unitatem: est enim unitas simplex et singularis, Trinitas vero multiplex et numerabilis; quia Trinitas est trium unitas. Ecce unitatem dicit esse singularem, et Trinitas multiplicem et numerabilem. Sed ad hoc dicimus, quia singularem accepit sicut et alii accipiunt unum; multiplicem vero et numerabilem, sicut alii dicunt trinum.
Abbreviated transcription (Latin):
frã sunt omĩa. ambix inli .i. de tͥ.
probemus inquit c̾aturã ẽẽ dĩ fili¬
um. audiuimꝰ enĩ in eungłio dñm
xp̃m applłant: Nlã si c̾atura ẽẽt si¬
bi mandaret eungłm p̃dicari. ⁊ sb̾¬
iectus ẽẽt uanitati. qr testante apło

Expanded text:
a sunt omnia. Ambr. in libro 1 de Fide: Probemus, inquit, creaturam non esse Dei Filium. Audivimus enim in Evangelio Dominum Christum appellant? Nam si creatura esset, sibi mandaret Evangelium praedicari; et subjectus esset vanitati, quia, testante Apo
Abbreviated transcription (Latin):
grã. an uirtus an non. ⁊ si urtꝰ
an actus uł nõ. ut haꝑte insinu¬
ari ualeat: premittendum est tẽ
tͥa gn̾a bonorum. Alia namq st̃
magna. alia miuima. alia me
uitur: magna bona sunt. Spes
autem quorumlib corꝑm sine
quib recte uiui pot̾. minima bõ¬
na suut. potentie uero ammi si¬
ne quib recte iuui ñ pot̾. media
nis .i. mediis et minimis. ñ so
lum bene. s etiam male quisq
uti pot̾. ⁊ ideo uirtute nemo ma¬
le utiͦ. pot̾. quia opus uirtutis
est bonus usus istorum. qͥb etiã
et ñ bene uti possumus. Nemo
autem bene utendo: male utit᷑.
Non solum autem magna s ⁊̾
media et miima bouã esse. p̃s¬
titit bonitas tei. Ecte habes tͥa
genera bonorum distincta. In¬
quib boĩs

Expanded text:
irtus, an non; et si virtus, an actus vel non: ut hoc aperte insinuari valeat, praemittendum est tria esse genera bonorum. Alia namque sunt magna, alia minima, alia med recte vivitur, magna bona sunt. Species autem quorumlibet corporum sine quibus recte vivi potest, minima bona sunt. Potentiae vero animi, sine quibus recte vivi non potest, media nis, id lum bene, sed etiam male quisque uti potest; et ideo virtute nemo male utitur, quia opus virtutis est bonus usus istorum quibus etiam non bene uti possumus. Nemo autem bene utendo, male utitur; non solum autem magna, sed etiam media, et minima bona esse praestitit bonitas Dei. Ecce habes tria genera bonorum distincta. 1quibus bonis
Abbreviated transcription (Latin):
glorum ep̃o. a quo requisitus fu̾at
filia misceãt᷑. S exꝑim̃to diditiu
ex tali ꝯiugio sobolem non posse sut¬
treste. uñ nccẽ ẽ ut quarta ł qͥnta ge¬
neratio fidelium licent̾ sibi ꝯuĩgã¬
messine sicilie p̃sule requisitꝰ. utrũ

Expanded text:
glorum episcopo, a quo requisitus fueratfilia misceantur. Sed experimento didicimus, ex tali conjugio sobolem non posse succrescere. Unde necesse est ut quarta vel quinta generatio fidelium licenter sibi conjungatMessinae Siciliae praeside, requisitus utr
Abbreviated transcription (Latin):
nuꝑ ad fidem uen̾at. nea bono ꝙ cepe
iõ loc eis scripsi. ut postqͣm in fide fue¬
rint solidati. si infra ꝓpriam ꝯsang̃¬
nitatẽ inuenti fu̾i̾nt. ñ seꝑentur. aũ
infra affinitatis lineã .i. usq ad .uii.

Expanded text:
nuper ad fidem venerat, ne a bono quod coeperis. Nec ideo hoc eis scripsi, ut, postquam in fide fuerint solidati, si infrapropriam consanguinitatem inventi fuerint, non separentur, aut infra affinitati
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhibent᷑: usq ad .uii. gradum.
computandi sint. ysidoiꝰ ostendit sic.
Series consanguiuitatis .ui. gͣdib
dirimit᷑ hoc mͦ. filius ⁊ filia ꝙ ẽ fr̃¬
⁊ soror: Sit ip̃e truncꝰ. illis seorsũ se¬
iunctis: Ex radice illiꝰ trũci: egredi¬
untur isti ramuscult. nepos ⁊ nep¬
tis: pͥmus. ꝓnepos. ⁊ ꝓneptis: Scd̃s.
abnepos. ⁊ ab neptis: t̾cius. atuepos
⁊ atneptis:. Quartus. tͥnepos. ⁊ tri
neptis: Qͥntus. tͥnepotis nepos ⁊
trineptis neptis: Sextus. attende ꝙ
truncũ int̾ gͣdus ñ computat. Alii
u̾o qui .uii. ponũt gͣdus: truntum¬
parẽ in primo gͣdu ponũt. filios in
scdõ. Alii pͥmũ gͣdum filios appłłãt.
negantes gradum rognationis in¬
ter prẽm ⁊ filium ẽe: cũ una caro sĩt
ꝓhibent. pr̃em ponũt in primo gͣ¬

Expanded text:
prohibentur usque ad septimum gradum. gradus computandi sunt, Isidorus ostendit sic: « Series consanguinitatis sex gradibus dirimitur hoc modo: Filius et filia  soror, ipse est truncus; illis seorsum sejunctis, ex radice illius trunci egrediuntur isti ramusculi, nepos et neptis primus, pronepos proneptis secundus, abnepos et abneptis tertius, adnepos et adneptis quartus, trinepos neptis quintus, trinepotis nepos et trineptis neptis sextus. » Attende truncum inter gradus non computat. Alii vero, qui septem ponunt gradus, truncumpatrem in primo gradu ponunt, filios in secundo. Alii primum gradum filios appellant, negantes gradum consanguinitatis inter patrem et filium esse, cum una caro sit pprohibent, patrem ponunt in primo
Abbreviated transcription (Latin):
iant. atq ita fit. ut heedem ꝑsone se¬
tundum hanc diu̾sitatẽ inueniant᷑¬
atq ad hc mod̾̃ cet̾e successiones.
Int̾ illos qui .ui. ꝯputant gͣdus. et
diu̾sitas: qͣmuis in nũo gͣduum
uarietas udeat᷑. ultima enĩ gn̾atõ
si a fr̃ĩb sumat initiũ nũandi. ui.
inuenit᷑. Quare uõ .ui. gͣdus cõ¬

Expanded text:
a fit, ut eaedem personae secundum hanc diversitatem inveniantuatque ad hunc modum caeterae successiones. Inter illos vero qui sex computant gradus, et diversitas, quamvis in numero graduum varietas videatur. Ultima enim generatio si a fratribus sumat initium numerandi, septima invenitur. 3. Quare sex gradus co
Abbreviated transcription (Latin):
natio. alia carnalis. alia spĩtalis.
primũ de carnali cognatõe ⁊ affini¬
tate inspiciamus. Cognati gͥ uel
affines in .uii. gradu uł infra. copu¬
noscũt affinitate ꝓpinqͦs: ad ꝯiuga¬

Expanded text:
natio, alia carnalis, alia spiritualis. Primum de carnali cognatione et affinitate inspiciamus. Cognati igitur vel affines in septimo gradu vel infra copunoscunt affinitate propinquos, conjuga
Abbreviated transcription (Latin):
ñ fui̾t ꝑibit de ppło suo qr pactũ meũ
irritũ fec̃. forte tñ sb̃ lege ĩgruẽte ne¬
cessitate mortis añ .uiii. dies circũti¬
debant sũ pcc̃o filios: sic̾ mͦ in erͣc fit

Expanded text:
nima illa de populo suo, quia pactum meum irritum fecit. Forte tamen sub lege, ingruente necessitate mortis ante octavum diem circumcidebant sine peccato filios, sicut modo fit
Abbreviated transcription (Latin):
s totũ hoĩem assumptũ dic̃ totũ gͥ
hoiẽm in morte deposuit .i. aĩam ⁊
carnem. sed quis nisi hostis uĩta¬
tis dicat hoĩem aĩam au̾bo depõitã¬
⁊ tñ nͥ ħ fateantur ꝙ totꝰ hõ sitassũp¬
tus:. ñ ꝓ eis facit illa auct̃as q̃ totũ¬
hoĩem dicit assumptũ. Sciend̾ ẽ
gͥ anastasiũ id dixisse contra ꝑfidi
tantes eum morte detineri qͥ solus
int̾ mortuos lib̃ est. hõ Ideo illũ ma¬
ledicit qui ñ ꝯfitet᷑ totum hoiem de
slł duob denuo cõunctis in rrͦne

Expanded text:
sed totum hominem assumptum dicit. Totum ergo hominem in morte deposuit, id est, animam et carnem. Sed quis, nisi hostis veritatis, dicat animam a Verbo deposita hoc fateantur, quod totus homo sit assumptus, non pro eis facit illa auctoritas, quae totum dicit assumptum. Sciendum est ergo Athanasium id dixisse contra illorutantes morte detineri eum qui solus inter mortuos liber est. Ideo illum maledicit, qui non confitetur totum hominem denlis duobus denuo conjunctis in re
Abbreviated transcription (Latin):
ai. de tri. Si caritas inquit qua pr
diligit filium ⁊ prẽm diligit filiꝰ
ineffabiliter ꝯmunionem demõ¬
strat amboꝵ. Quid conuenientiꝰ
nitate. s nõ frustra ꝓprie caritas
nũcupetur ꝓp̃ illa que dc̃a st̃. sic̃ ñ
solus in illa triuitate. uel sp̃e est:¬

Expanded text:
ap. 19: Si charitas, inquit, qua Pater diligit Filium, et Patrem diligit Filius, ineffabilem communionem demonstrat amborum, quid convenientius nitate, sed non frustra proprie charitas nuncupetur propter illa quae dicta sunt; sicut non solus in i
Abbreviated transcription (Latin):
generationem tm̃ cõmemomo¬
rauit cum in qualib generara¬
tione rei teneantur. quia pcc̃aũ.
pr̃i mutantur: Et quare prẽs
ꝯmemorauit. cum et illi omnes
mali suit qui quoꝵlib maloꝵ
pr̃a imutantur: Ped ideo prẽs
specialiter nominauit: quia m¬
maxime patres filii imitari so¬
lent quos p̃cipue diligunt. et t̾¬
ciam et quartam generationẽ
ideo commemorauit: quia solẽt
parentes int̾dum tam diu uiu̾e
donec filios t̃cios et quartos h̃e¬
tes: corum impietatis h̾edes per
imitatõm efficuntur. Scd̾ hũc
modum recte intlłr ad litt̾ami. ꝙ
in exodo legitur.
Quom᷑ illud

Expanded text:
erationem tantum commemoravit, cum in qualibet generatione rei teneantur qui peccata patrum imitantur? Et quare patres commemoravit, cum et illi omnes mali sint, qui quorumlibet malorum peccata imitantur? Sed ideo patres specialiter nominavit, quia maxime patres filii imitari solent, quos praecipue diligunt. Et tertiam et quartam generationem ideo commemoravit, quia solent parentes interdum tamdiu vivere, donec filios tertios et quartos habetes, eorum impietatis haeredes per imitationem efficiuntur. Secundum hunc modum recte intelligitur ad litteram quod in Exodo dicitur. 12. Quomodo illud