comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aetatis access : sed quia in dõ nulla est aetas : in puero crescente non crescebat diuna maiestas
sapientia quoq nouimus xp̃m secundum animam ꝓfecisse : sed sapientiaxp̃s : non potuit cum
anima ꝓficiente ꝓficere : neccum carnesua potuit aetatis inecrementa sentire : Item secun :¬
dum susceptam animam. ds̃ tristis fuit : sed qui in anima tristitiam sensit : cumaniatris¬
titiam sentire non potuit : in suads̃anima : suam uoluit esse tristitiam : & insuacarne
suamds̃ esse uoluit passionem : quiatotus in toto homine ꝑmanens inse parabilis ds̃. Nec animȩ
tristanti defuit : nec carnem suum in passione deseruit. sed x p̃otristi & passo : licetdĩtate se¬
parari nom posset patiens & tristis humanitas. in toto tamen homine tristis non est diuinitas
contristata. & in homine toto patiens non est diuinanatura compasta. sicut moriente carne

Expanded text:
aetatis accessu, sed quia in Deo nulla est aetas, in puero crescente non crescebat divina majestas. aetatis accessu, sed quia in Deo nulla est aetas, in puero crescente non crescebat divina majestas. Sapientia quoque novimus Christum secundum animam profecisse; sed sapientia Christus non potuit cum anima proficiente dum susceptam animam Deus tristis fuit; sed qui in anima tristitiam sensit, cum anima tristitiam sentire non potuit. In sua Deus anima suam voluit esse tristitiam, et in sua carne suam Deus esse voluit passionem, quia totus in toto homine permanens inseparabilis Deus, nec animae tristanti defuit, nec carnem suam in passione deseruit; sed in Christo tristi et passo, licet a deitate separari non posset patiens et tristis humanitas, in toto tamen homine tristi non est divinitas contristata , et in homine toto patiente non est divina natura compassa; sicut moriente carne,
Abbreviated transcription (Latin):
uaticinantis oraculum : dorsum suum posuit ad flagella : maxillassuas adpalmas : faciem
autem suam non auertit a confusione sputorum: Haecomnia ds̃ in carne passus non est
carni conpassus : quiad spassionem incarnesen sit cum carne nonsensit. Vna enim ꝑsonaest
tia : Quia sicuerus d s̃uerum suscepit hominem ut in ueritate humane susceptionis : ueri¬
tatem non amitteret dĩtatis & sic dignatus est fieri quod antenonerat : ut desisteretese
quodiemꝑerat: sicetiam uoluit unam cum homine personam ds̃ habere : ut licet non
ꝑmaneret indõ : Atq ita inunoxp̃o diuinae huma naeq naturae esset in confusa pariter
fuit in fans uerbum secundum carnem : & fandi non habuit facultatem. Sedidem uerbum
ds̃ nulloumquam potuit coercerisilentio : quia iprepatris sempiterna locutio. Crescehat puer

Expanded text:
vaticinantis oraculum, dorsum suum posuit ad flagella, maxillas suas ad palmas, faciem vaticinantis oraculum, dorsum suum posuit ad flagella, maxillas suas ad palmas, faciem autem suam non avertit a confusione sputorum , haec omnia Deus in carne passus, non est carni compassus, quia Deus passionem in carne sensit, cum carne non sensit. Una enim persona est tia: quia sic verus Deus verum suscepit hominem, ut in veritate humanae susceptionis veritatem non amitteret deitatis; et sic dignatus est fieri quod ante non erat, ut non desisteret esse quod semper erat, sic etiam voluit unam cum homine personam Deus habere, ut licet non permaneret in Deo; atque ita in uno Christo divinae humanaeque naturae esset incofusa pariter Fuit infans Verbum secundum carnem, et fandi non habuit facultatem; sed idem Verbum Deus nullo unquam potuit coerceri silentio, quia ipse est Patris sempiterna locutio. Crescebat puer
Abbreviated transcription (Latin):
talitatem hominis : &ueram in mortalitatem ditatis udeisdicentibus quod signũ
ostendis nobis quia haeo facis : Responditihs & dixiteis : Soluite templum hoc & in
tribus diebus excitabo illud: Quod autem fuerit illud templum sese uangelista
monstrauit dicens: Ipse autem dicebat detemplo corporissui: Ostensaest igitur
& ueritas humanae substantiae quamiudaei posrent in xp̃o ipso uolente soluere : & ue¬
ritas diuinae naturae qua x pr̃tem plum sui corporis poterat suscitare quando e nimmor¬
tuox p̃o anima de seruit carnem. tunc solutum est illudtemplum quod fuit ex anima
carneq constructum : Et cum anima reuerteretur ad carnem tunc est illud templũ
dietertio suscitatum. & tamen ꝓpter unam xpidi hominis personam idem mortu¬
usest incorpore suo : qui suscitauit templum corporissui. sic etiam cum secundumisaȩ

Expanded text:
talitatem hominis, et veram immortalitatem deitatis, Judaeis dicentibus: Quod signum talitatem hominis, et veram immortalitatem deitatis, Judaeis dicentibus: Quod signum ostendis nobis, quia haec facis? Respondit Jesus, et dixit eis: Solvite templum hoc, et in tribus diebus excitabo illud . Quod autem fuerit illud templum, sanctus evangelista monstravit, dicens: Ipse autem dicebat de templo corporis sui . Ostensa est igitur et veritas humanae substantiae, quam Judaei possent in Christo, ipso volente, solvere; et veritas divinae naturae, qua Christus templum sui corporis poterat suscitare: quando enim mortuo Christo anima deseruit carnem, tunc solutum est illud templum, quod fuit ex anima carneque constructum; et cum anima reverteretur ad carnem, tunc est illud templum die tertia suscitatum: et tamen propter unam Christi Dei hominisque personam, idem mortuus est in corpore suo, qui suscitavit templum corporis sui. Sic 124 etiam cum secundum Isaiae
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃s secundumanimam turbatur. ipsodicente nuncanimamea turbata est : Ite mn ineruce ap̃s
secundum carnem moritur a postolodicente : Tradidienim uobis in primis quod & accepi
quia xp̃s inortuus est propeccatis nr̃is secundum scripturas : & quia sepultus est & quiare sur¬
rexit tertiadie secundum scripturas : Cumigitur euidenti fuerit manifestatione dis¬
cretum : quid in xp̃o ꝓprium fueritanimae : quid carnis quid &i amdĩtatis cum unusidẽq
ut lice tx p̃ssecundum animam turbaretur ꝓpinquante passione : &idemxp̃s secundum cor¬
pus moreretur incruce : in ꝑturbabilismanens in mortalisq xpĩ diuinitas nec ab anima per¬
turbata : necacorpore moriente discederet : Nontamen aut turba retur in animae tura¬
tione : aut moreretur incorporis morte : Vnusnamq xp̃s qui traditus est ꝓp̃t delicta
nr̃a &resurrexit propter iustificationem nostram : sicut uere mortuus mori non po

Expanded text:
Christus secundum animam turbatur, ipso dicente: Nunc anima mea turbata est . Item in cruce Christus Christus secundum animam turbatur, ipso dicente: Nunc anima mea turbata est . Item in cruce Christus secundum carnem moritur, Apostolo dicente: Tradidi enim vobis imprimis quod et accepi, quia Christus mortuus est pro peccatis nostris secundum Scripturas, et quia sepultus est, et quia resurrexit tertia die secundum Scripturas . Cum igitur evidenti fuerit manifestatione discretum, quid in Christo proprium fuerit animae, quid carnis, quid etiam deitatis, cum unus idemquut licet Christus secundum animam turbaretur propinquante passione, et idem Christus secundum corpus moreretur in cruce, imperturbabilis manens immortalisque Christi divinitas, nec ab anima perturbata, nec a corpore moriente discederet, non tamen aut turbaretur in animae turbatione, aut moreretur in corporis morte: unus namque Christus, qui traditus est propter delicta nostra, et resurrexit propter jus
Abbreviated transcription (Latin):
Vtdum huma nae animae passiones in anima quamaccepit uinceret: nostrasquoq animas
ab infirmitatibus liberaret: Carnem quoq humanam accipiens : in eiusdem ueritate
carnis ueritatem uoluntariae habuit passiones : ut bicarne mortuus : totaminie hominis
occideret mortem : & in aeternam uitam hmortalis resurgens aeternacuitae nobis gra¬
tiam condonaret: Verusergo hnanima humanaxp̃s. latarum suse itaturus scuteuanglisto
dicit
xp̃s. nec animam suam cum se metipsum turbaret deseruit quia ipse se met ipsum turbauit
Nec a carnesuiacum fleret abscessit : quia ihs lacrimas fudit. & ta monipsa in anima carneq
diuinitas inmutabilis atq in passibilis manens secundum diuinam naturam nec lacrimas
ꝓferre : nec turbationem potuit in amici morte sentire : sic etiam passione ꝓpinquante

Expanded text:
ut dum humanae animae passiones in anima quam accepit vinceret, nostras quoque animas ut dum humanae animae passiones in anima quam accepit vinceret, nostras quoque animas ab infirmitatibus 123 liberaret. Carnem quoque humanam accipiens, in ejusdem veritate carnis veritatem voluntariae habuit passionis; ut in carne mortuus, totam in se hominis occideret mortem, et in aeternam vitam immortalis resurgens, aeternae nobis vitae gratiam condonaret. Verus ergo in anima humana Christus Lazarum suscitaturus sicut evangelista dicit erus in divina natura Christus, nec animam suam, cum semetipsum turbaret, deseruit, quia ipse semetipsum turbavit; nec a carne sua, cum fleret, abscessit, quia Jesus lacrymas fudit, et tamen ipsa in anima carneque divinitas, immutabilis atque impassibilis manens secundum divinam naturam, nec lacrymas proferre, nec turbationem potuit in amici morte sentire. Sic etiam passione propinquante,
Abbreviated transcription (Latin):
dĩtatis: Ipso filiodicente simihi non uultis credere uel operibus credite : Vnusergo
atqueidem xp̃s qui in firmitate humana passionem pertulit : & miracula bene fici¬
orum omini potentia uirtutis diuinae ꝑfecit: Abipsonam que conceptionis urgi¬
nalis ex ordio sic in xp̃o ꝑ sonalis unitas mansit : & sicutriusq naturae in confusaue¬
ritas ꝑdurauit ut nec homo adõ diuelli: nec dr̃a suscepto ponet homino separari:
Nec tamen dẽ hominem consumeret : nec homodm̃ in aliquo permutaret: Et licet
in xp̃i morte carnem morientem fuisset anima desertura : diuinitastamenxp̃i nec ab
anima nec a carne ponet separari suscepta : Igitur quia totum hominem ds̃ ille suscepit
ideototius hominis insepassiones inueritate monstrauit : Et animam quidem rationa¬
lem habens quicquid fuit: in firmitatis animae sine peccato & suscepit & ꝑtulit:

Expanded text:
deitatis, ipso Filio dicente: Si mihi non vultis credere, vel operibus credite . Unus ergo deitatis, ipso Filio dicente: Si mihi non vultis credere, vel operibus credite . Unus ergo atque idem Christus, qui infirmitate humana passionem pertulit, et miracula beneficiorum omnipotentia virtutis divinae penalis exordio, sic in Christo personalis unitas mansit, et utriusque naturae inconfusa veritas perduravit, ut nec homo a Deo divelli, nec Deus a suscepto posset homine separari; nec tamen Deus hominem consumeret, net homo Deum in aliquo permutaret; et licet in Christi morte carnem morientem fuisset anima desertura, divinitas tamen Christi, nec ab anima nec a carne posset separari suscepta. Igitur quia totum hominem Deus ille suscepit, ideo totius hominis in se passiones in veritate monstravit, et animam quidem rationalem habens, quidquid fuit infirmitatis animae sine peccato et suscepit et pertulit,
Abbreviated transcription (Latin):
bariona quiacaro & sanguis sionre uelauittibi. sed patermeus quiest in caelis. Etiam
ipsex p̃sdĩseutique iam confessusest filium : cuma patresuo quiest incaelis. petroa sseruit
reuelatum : Nec hoc tamen otiose pretereundum existimo : quod xpõ primum sefilium
hominis nuncupanti petrusdicit. tue sxp̃s filiusdĩ uiui. Et enimdĩ filius carnis humi¬
litate suscepta : debuit insesa cramentum magnaepi&atis ostendere : Homo uero redẽp¬
tus debuit in hominis filio : ueram diuinae natiuitatis substantiam predicare : Vtdũ
aredemptore beneficium gratuitae miserationis ostenditur : aredempto diuinae
confessionis obsequium redderetur: Et nemo uerumdm̃ denatura patris ambiger&
que m ex hominis natura. uerum hominem cognouisset: Ac ꝑ hoc quem hominem
uerum constaret esse passionibus hominis : eundem uerum dm̃ crederemus operibus

Expanded text:
Bar-Jona, quia caro et sanguis non revelavit tibi, sed Pater meus qui est in coelis. Etiam Bar-Jona, quia caro et sanguis non revelavit tibi, sed Pater meus qui est in coelis. Etiam ipse Christus Dei se utique jam confessus est Filium, cum a Patre suo, qui est in coelis, Petro asseruit revelatum. Nec hoc tamen otiose praetereundum existimo, quod Christo primum se Filium hominis nuncupanti Petrus dicit: Tu es Christus Filius Dei vivi: etenim Dei Filius, carnis humilitate suscepta, debuit in se sacramentum magnae pietatis ostendere; homo vero redemptus debuit in hominis Filio veram divinae nativitatis substantiam praedicare, ut dum a Redemptore beneficium gratuitae miserationis ostenditur, a redempto divinae confessionis obsequium redderetur; et nemo verum Deum de natura Patris ambigeret, quem ex hominis natura verum hominem cognovisset, ac per hoc, quem hominem verum constaret esse passionibus hominis, eumdem verum Deum crederemus operibus
Abbreviated transcription (Latin):
ut erroris humani salsita s auferatur : Haccigiturest dñ interrogatio consecuta
llo s autem quemme essedicitis : meutiquefilium haminis Ibuam petrus a postolus
reuelationis diuinae firmamento subnixus generaliralutis conferes acramentum
Tues in quĩ d x pisfiliusdĩuiui: quidesthoc quantum adignares congruit interrogatiom
responno: Petrusenim defilio hominis interrogatur : &ipredi filium confitetur:
Num quid interrogantemi hm̃ minus audiuit : autips ueritatem in confessione nontenuit :
abiit : quomodo enimerror hominis ore laudari poterat ueritatis : sed quoduere x p̃sfuit :
hoc interro gansdixit. Et quoduerex p̃sfuit : hoc exore petri consitentis audiuit :
filiusenim hominis xp̃sdĩuiui filius fuit. Nec in merito diuina uoce ꝓmeruit beatitu¬
dinem : qui propria uoce fidei protulit ueritatem. propter hoc audit. beatusessimon

Expanded text:
ut erroris humani falsitas auferatur: haec igitur est Domini interrogatio consecuta: ut erroris humani falsitas auferatur: haec igitur est Domini interrogatio consecuta: Vos autem quem me esse dicitis? me utique filium hominis? Ibi jam Petrus apostolus, revelationis divinae firmamento subnixus, generalis salutis confessus est sacramentum: Tu es, inquit, Christus Filius Dei vivi. Quid est hoc? Quantum ad ignaros, congruit interrogationi responsio? Petrus enim de Filio hominis interrogatur, et ipse Dei Filium confitetur. Nunquid interrogantem Jesum minus audivit, aut ipse veritatem in confessione non tenuit? Absit: quomodo enim error hominis ore laudari poterat veritatis? Sed quod vere Christus fuit, hoc interrogans dixit, et quod vere Christus fuit, hoc ex ore Petri confitentis audivit. Filius enim hominis Christus, Dei vivi Filius fuit, nec immerito divina voce promeruit beatitudinem, qui propria voce fidei protulit veritatem; propter hoc audit: Beatus es, Simon
Abbreviated transcription (Latin):
negare audeat ueritatem cum ipsese hoc nomine nuncuparit dicens. Ego sumuia
ueritas &uita : Siuerita sigitur deterraortaest : quo modo secundus homo decȩlo
caelestis : Nisi qm̃ adĩfilio suscepta materies terreni corporis : incaelestȩ nomen
transiit ꝑ consortiumdĩtatis : Et quomodorursus filius hominis descendit de
caelo : nisiquia filiusdĩ non localimotu : sed pietatis descendit affectu : Quisicut
in caruesuscepta ex homine dignaturest nasti : sicꝓ una dĩ sascipientis & hominis
suscepti ꝑsona quidĩ filiuserat. dignatures hominis filius nuncupari: Ad hano
uniatem personao : sine ulla confunone utriue substantiae cognoscendam. xpr̃ disci¬
pulos interrogatdicens: Quemmedicunt hominesene filium hominis: Cumque illiopi¬
nionem uulgi protinus indicarent . tunc proprie abeis qualitas uere fidei expetitur:

Expanded text:
negare audeat veritatem, cum ipse se hoc nomine nuncuparit, dicens: Ego sum via, negare audeat veritatem, cum ipse se hoc nomine nuncuparit, dicens: Ego sum via, veritas et vita ? Si veritas igitur de terra orta est, quomodo secundus homo de coelo coelestis, nisi quoniam a Dei Filio suscepta materies terreni corporis, in coeleste nomen transiit per consortium deitatis? Et quomodo rursus Filius hominis descendit de coelo, nisi quia Filius Dei non locali motu, sed pietatis descendit affectu? qui sicut in carne suscepta ex homine dignatus est nasci, sic pro una Dei suscipientis, et hominis suscepti persona, qui Dei Filius erat, dignatus est hominis Filius nuncupari. Ad hanc unitatem personae, sine ulla confusione utriusque substantiae cognoscendam Christus discipulos interrogat, dicens: Quem 122 me dicunt homines esse filium hominis ? Cumque illi opinionem vulgi protinus indicarent, tunc proprie ab eis qualitas verae fidei expetitur,
Abbreviated transcription (Latin):
Et tamen ille ihs anataret qui unctus est ds̃ in psalmodicitur. Vnde quae sonisi qm̃
fusa & inseparabiliueritate : sicut ds̃xp̃s in homine : nomen hominis sumpsit : sicidẽ
homo xp̃s in dĩuocabulum dĩtatis accepit : Nam sinon ex conuinctione naturali nom̃
dĩ & hominis unitas ꝑsonalis habet hixpõ consequenter secundus homo quẽ decaelo
cae lestem prȩdicat paulus nihil haberenaturaliter putetur ex uirgine & secundũ
caelestem naturam caelestis carnis dicatur habere substantiam. presertim qm̃
ipse quoque desedñs ꝓfitetur. Nemoascendit incaelum nisi quide cuelo descendit
filius hominis quiest incaelo : Quod sicaeleste corpus & non humanum suscepissecre¬
dendusest xp̃s : quomodo ueritate dauitici psalmi uaticinatio fulcietur. ubi serp¬
tum est Vt in habitetgloria interranr̃a ueritas de terra ortaest : Xp̃m autem quis

Expanded text:
Et tamen ille Jesus a Nazareth Deus in psalmo dicitur: unde, quaeso, nisi quoEt tamen ille Jesus a Nazareth Deus in psalmo dicitur: unde, quaeso, nisi quofusa et inseparabili veritate, sicut Deus Christus in homine nomen hominis sumpsit, sic idem homo Christus in Deo vocabulum deitatis accepit. Dei et hominis unitas personalis habet in Christo, consequenter secundus homo, quem de coelo coelestem praedicat Paulus, nihil habere naturaliter putetur ex Virgine, et secundum coelestem naturam, coelestis carnis dicatur habere substantiam, praesertim quoniam ipse quoque de se Dominus profitetur: Nemo ascendit in coelum, nisi qui de coelo descendit, Filius hominis qui est in coelo . Quod si coeleste corpus, et non humanum suscepisse credendus est Christus, quomodo veritate Davidici psalmi vaticinatio fulcietur, ubi scriptum est: Ut inhabitet gloria in terra nostra, veritas de terra orta est ? Christum autem quis
Abbreviated transcription (Latin):
super fluadicetur conlatio llius unctionis: si autem sne spũ eõ plene sẽĩ ficari nomporuit :¬
rempaire uelfilio aud et dicero : si ne quo sc̃ĩ ficationi ꝑfectionem uidet constare nompos¬
se: Quid autem dubitatur olei nomine spm̃ sem̃ de monstratum: cumdauid& petrus
tamo lei quam soĩ sp̃s uocabulo : unum praedicent unctionis dominicae acramentum :
Daudenimdicit: Vnxitteds̃dstus oleo exultationis praeparticipibustuis : Etutiq
hominem significat cum participes nominat : Namilla diuinitas filudi : nullius creaturȩ
habet participium : quia cumereatura non habetnaturale consortium : Dsergo in carne ure¬
tus est : ut in illo hominexp̃o que msine peccato mater & concepit & peperit : plenadiunȩ
sc̃ĩ ficationisagnosceretur gratia : quae nomine trinitatis esset fidelibus conferenda :

Expanded text:
superflua dicetur collatio illius unctionis. Si autem sine sancto Spiritu superflua dicetur collatio illius unctionis. Si autem sine sancto Spiritu um minorem Patre vel Filio audet dicere, sine quo sanctificationis perfectionem videt constare non posse? Quid autem dubitatur olei nomine Spiritum sanctum demonstratum, cum David et Petrus, tam olei quam Spiritus sancti vocabulo, unum praedicent unctionis Dominicae sacramentum? David enim dicit: Unxit te Deus, Deus tuus oleo exsultationis, prae participibus tuis, et utique hominem significat, cum participes nominat: nam illa divinitas Filii Dei nullius creaturae habet participium, quia cum creatura non habet naturale consortium: Deus ergo in carne unctus est, ut in illo homine Christo, quem sine peccato mater et concepit et peperit, plena divinae sanctificationis agnosceretur gratia, quae nomine Trinitatis esset fidelibus conferenda.
Abbreviated transcription (Latin):
ficationis munere prusquam homouerus idem nasceretur in carne : Dicaturergo:¬
quid potu it essedifilio sanctius : cuius unctione scĩ ficatioilli : autdaretur ante non
habita : aut ꝑsiteretur quae inerat in ꝑfecta: Et si aliquid dicitur dĩfilio melius : cui
solum praeferendum existimant patremsi ne dubio: quioquid illudest : patrifate¬
buntur aequalem : seds̃ ueco aequetur. siue etiam postponatur patri filio hniterĩ
quio quid illudest praeferatur : in iusteergo in baptis inate pitri& silio sp̃nsesiungt :
cumporiu sillud debuerit patrifilioq conuingi quod potioris meruo scifcationirfilio
debuitante poni: Qualisuero uirtus illa creditur quae diumitatem filiidĩ unctione set¬
filio &illa qua unctus urtute dicitur : potioratq sanctior credendusste spr̃ies:
llm̃ enim anuareth : hoc est filiumdi secundum carnem : sicut beatipetri manifestat a seruio

Expanded text:
tificationis munere, priusquam homo verus idem nasceretur in carne. CAtificationis munere, priusquam homo verus idem nasceretur in carne. CAquid potuit esse Dei Filio sanctius, cujus unctione sanctificatio illi, aut daretur ante non habita, aut perficeretur, quae inerat imperfecta? Et si aliquid dicitur Dei Filio melius cui solum praeferendum existimant Patrem, sine dubio, quidquid illud est, Patri fatebuntur aequale. Sed sive coaequetur, sive etiam postponatur Patri, Filio interim, quidquid aliud est, praeferatur. Injuste ergo in baptismate Patri et Filio Spiritus sanctus jungitur, cum potius illud debuerit Patri Filioque conjungi, quod potioris merito sanctificationis Filio debuit anteponi. Qualis vero virtus illa credetur, quae divinitatem Filii Dei unctione sanctFilio, et illa qua unctus virtute dicitur, potior atque sanctior credendus sit Spiritus sanctus: Jesum enim a Nazareth, hoc est, Filium Dei secundum carnem, sicut beati Petri manifestat assertio,
Abbreviated transcription (Latin):
filium : & uocabis nomeneius ihm̃: hicerit nagnus & filius al tissi miuo cabitur : Non solumuero
Thronustuur dr insaeculum feculi : uirgaaequitatis uirgaregnitui : Dilexistiiustitiam
&odisti iinquitatem : propterea unxitte ds̃ ds̃tuus oleo exultationis prae participibus¬
tuis. Hancautem unctionem ad hominem potius referendam : beatus petrus ostendt
nisi humana in xp̃onatura potuit praedicari : Nam in tantum anatareth nondiuinita s p̃i
sedhumanitas praedicatur : ut &iam philippus quemana tarethdicitiose phfilium aestima¬
ret sicut anatͥanahel loquens : que mnscripsit morses inquit & prophetȩ : Inuenimusi hm̃
filiumio sephanatareth: hicigitur quispũ scõ unctus dicitur ds̃ : dauitico carmine nomi¬
natur : Qualiter autem homo ille habere potuit dĩ nomen: nisi qm̃ adõ susceptus : unam
cumeo possedit nominis dignitatem: sedsi in eo quod dicitur unxitteds̃ dĩtuus diuma
creditur accipiendanatura : in quaputatur filius adõ unctus : eguit ꝓfecto ds̃uerus sec¬

Expanded text:
ocabis nomen ejus Jesum. Hic erit magnus, et Filius Altissimi vocabitur . Non solum vero Thronus tuus, Deus, in saeculum saeculi, virga aequitatis, virga regni tui. Dilexisti justitiam, et odisti iniquitatem: propterea unxit te Deus, Deus tuus oleo exum. Hanc autem unctionem ad hominem potius referendam, beatus Petrus ostenditnisi humana in Christo natura potuit praedicari? Nam intantum a Nazareth, non divinitas Christi, sed humanitas praedicatur, dicatur, ut etiam Philippus, quem a Nazareth dicit, Joseph filium aestimaret: sicut ad Nathanael loquens, Quem scripsit Moyses inquit et prophetae, invenimus Jesum filium Joseph a Nazareth . Hic igitur qui Spiritu sancto unctus dicitur, Deus Davidico carmine nominatur; qualiter autem homo ille habere potuit Dei nomen, nisi quoniam a Deo susceptus unam cum eo possedit nominis dignitatem? Sed si in eo quod dicitur: Unxit te Deus, Deus tuus , divina creditur accipienda natura, in qua putatur Filius a Deo unctus, eguit profecto Deus verus sanc
Abbreviated transcription (Latin):
Nuncuado ad eum qui memist : & nemo exuobis interrogat me quouadis sed quia haec locutune
uobis trisfitia impleuit corurm: Quis carniuel diuunitati audent a sigiure : quod a dofficium
cordisa dñs dicit ꝓprieꝑtinere : nancum su perius dixerit nonturbetur corurm neq formidet
ubiꝓprie cordis nomine humanam animam demonstrauit : acde inde dixerit tristitia impleut
corurm : Vte uidentius ostenderet : & tristitiam & gaudium ad animam pertinere : Rursus
a postolusdicit A menamendico uobis quia plorabitis & flebitisuos mundus autem gaudobit
uos autem contristabiinini : sed tristitia ura uertetur ingaudium : Muliercum parit tristitiam ha

Expanded text:
Nunc vado ad eum qui me misit, et nemo ex vobis interrogat me: Quo vadis? sed quia haec locutus sum Nunc vado ad eum qui me misit, et nemo ex vobis interrogat me: Quo vadis? sed quia haec locutus sum vobis, tristitia implevit cor vestrum . Quis carni vel divinitati audeat assignare, quod ad officium cordis Dominus dicit proprie pertinere? Nam cum superius dixerit: Non turbetur cor vestrum, neque formidet, ubi proprie cordis nomine humanam animam demonstravit, ac deinde dixerit: Tristitia implevit cor vestrum, ut evidentius ostenderet et tristitiam et gaudium ad animam pertinere, rursus Apostolus dicit: Amen, amen dico vobis, quia plorabitis et flebitis vos, mundus autem gaudebit, vos autem contristabimini; s
Abbreviated transcription (Latin):
edadanimae pertinuise suba antiam : Atq ut hoc integra possit manifestatione cognoroi
attendanus quid discipulis pene subi prodixerit tempore pastionis : ut ine ueram animae
substantiam non minus officio quam nomine demonstraret: Tristis est inquit animamea
use ad mortem: Quisautem ambigat nec indiuinitatem posse tristitiam cadere: necadornis
osficium ꝑtinere: Animaenam que est proprium metuere. denderare tristari. gaudere
sicut etiam carminis dautticitextus ostendit dicentis : Quare tristiss animamea & quare
conturbasme Anima tristatur i paturbatur. Ideo &ipie saluator ut ostenderet pertur¬
bationem istam non cariusedamimae diputandȩ scdiscupulo suos tonolatur: cũ defituros
contristarentur ab scenu : Nomturbetur coruri. neq formidet: Ad eosdem deniq scdo quet

Expanded text:
ed ad animae pertinuisse substantiam. Atque ut hoc integra possit manifestatione cognosci, ed ad animae pertinuisse substantiam. Atque ut hoc integra possit manifestatione cognosci, attendamus quid 127 discipulis pene sub ipso dixerit tempore passionis, ut in se veram animae substantiam non minus officio quam nomine demonstraret. Tristis est, inquit, anima mea usque ad mortem . Quis autem ambigat, nec in divinitatem posse tristitiam cadere, nec ad carnis officium pertinere? Animae namque est proprium metuere, desiderare, tristari, gaudere, sicut etiam carminis Davidici textus ostendit dicentis : Quare tristis es, anima mea, et quare conturbas me ? Anima tristatur, ipsa turbatur. Ideo et ipse Salvator, ut ostenderet perturbationem istam non carni, sed animae deputandam, sic discipulos suos consolatur, cum de futuro contristarentur abscessu: Non turbetur cor vestrum, neque formidet . Ad eosdem denuo sic loquitur:
Abbreviated transcription (Latin):
riae pronobis dignaretur & mori : dicut in morte soluis carnis in mortalis fuit : sic in passio¬
passio nein tristitiae meroris tedii &timoris Adanimae substantim ꝓpriepertinere :
ut in eo quod in gratigratia ex p̃idiuinitatem eiuscupiunt subdere passioni: appareat quid
cuius naturae sit ꝓ prium. &in eomagis agnoscatur dñi mirabilis inuictaq dementia :
cum ꝓba uerimus animae carnisq substantiam obhoocumsuis passionibus adõ susceptam : ut
sicut ialuodiuno in passibilitatis statu uoluntaria susceptione mortis in carnesua mortẽ
nrãm cognoseitur occidisse sic uoluntarie susceptione tristiae &ctimoris ad hoc cognostatur
animam rationalem cumsuis passionibus suscepine : ut animasnrãs ab omnibus digneretur
passionibus liberare : Ostenda musigitur tristitiam xpĩ : non ad diuinitatis non ad carnis¬

Expanded text:
rie pro nobis dignaretur et mori, sicut in morte solius carnis immortalis fuit, sic in passiorie pro nobis dignaretur et mori, sicut in morte solius carnis immortalis fuit, sic in passiopassionem tristitiae, moeroris, taedii et timoris ad animae substantiam proprie pertinere: ut in eo quod ingrati gratiae Christi, divinitatem ejus cupiunt subdere passioni, appareat quid cujusque naturae sit proprium, et in eo magis agnoscatur Domini mirabilis invictaque clementia, cum probaverimus animae carnisque substantiam ob hoc cum suis passionibus a Deo susceptam, ut sicut salvo divinae impassibilitatis statu, voluntaria susceptione mortis in carne sua, mortem nostram cognoscitur occidisse, sic voluntaria susceptione tristitiae et timoris, ad hoc cognoscatur animam rationalem cum suis passionibus suscepisse, ut animas nostras ab omnibus dignaretur passionibus liberare. Ostendamus igitur tristitiam Christi non ad divinitatis, nec ad carnis, s
Abbreviated transcription (Latin):
laminus ab angelis : Sed aduertant paulum a płm hunc locum ad mortis humanae intelligen¬
tiam referentem: Itautistam minorationem non solum naturae humanitatis assignet : quin
etiam diuinitatem xp̃i a consortio passionis & mortis excoptet : Itanamq ad hebreos loquit
cum autem quimodicoquam an geliminoratis est. Videmus hm propterpassionẽ mortis
gloria & honore coronatum : utsinedõ ꝓominibus gustaret mortem : Non autem hicx p̃m
diuiet a portolus sed ostendit in uno xp̃o quae substantia pambilis & mortalis fuerit quae aũt
in pambilis inmortalisq ꝑmanserit. Sine dõ igitur homo illegustauit mortem : quantum
ad conditionem attinet carnis: non autem sinedõ quantum ad susceptionem ꝑtinetdĩtatis
quia in pasibilis atq in mortalisilla diuinitas : cum inueritate formȩ seruilis & patiuolunta¬

Expanded text:
lo minus ab angelis . Sed advertant Paulum apostolum hunc locum ad mortis humanae intelligenlo minus ab angelis . Sed advertant Paulum apostolum hunc locum ad mortis humanae intelligentiam referentem, ita ut istam minorationem non solum naturae humanitatis assignet, quin etiam divinitatem Christi a consortio passionis et mortis exceptet. Ita namque ad Hebraeos loquitur: Eum autem, qui modico quam angeli minoratus est, videmus Jesum, propter passionem mortis, gloria et honore coronatum, ut sine Deo pro omnibus gustaret mortem ; non autem hic Christum divisit Apostolus, sed ostendit in uno Christo quae substantia passibilis et mortalis fuerit, quae autem impassibilis et immortalis permanserit. Sine Deo igitur homo ille gustavit mortem, quantum ad conditionem attinet carnis, non autem sine Deo, quantum ad susceptionem pertinet deitatis; quia impassibilis atque immortalis illa divinitas, cum in veritate formae servilis, et pati volunta
Abbreviated transcription (Latin):
animae carnis ue corruptio qm̃ cũ a nobis a mota fueri tomnis iniquitas : nulla remanebit
infirmitas: Detalibus utiq dicit iuias, Saudium & laetitiam optinebunt : & fugiet
ab eisdolor & gemitus : Dehisetiam iohannes in a pocalipsi loquitur : None surient ne que
reget eos & deducet eos aduitae fontes a quarum : & abstergetds̃ omnem lacrimam ab oculis
eorum ÷ Cumergotalis hodiesit angelorum beata securitas & laetitia pastionum prorsus
ignara : utnullo peccaticasũ. nullo in firmitatis quatiantur incursu : tandem resipiscant
in quoblas phemiae baratrum de uoluuntur quidiunitatem xp̃i passionibus subicientes
humanis dñm angelorum conantur in substantia quam habet expatre liferiore mangelis
demonstrare : falsim igiturest quo dipsedicit non est seruus maior dominosuo : Anillud¬

Expanded text:
animae carnisve corruptio, quoniam cum a nobis amota fuerit omnis iniquitas, nulla remanebit animae carnisve corruptio, quoniam cum a nobis amota fuerit omnis iniquitas, nulla remanebit infirmitas. De talibus utique dicit Isaias: Gaudium et laetitiam obtinebunt, et fugiet ab eis dolor et gemitus . De his etiam Joannes in Apocalypsi loquitur: Non esurient, neque reget eos, et deducet eos ad vitae fontes aquarum, et absterget Dominus omnem lacrymam ab oculis eorum. Cum ergo talis hodie sit angelorum beata securitas et laetitia, passionum prorsus ignara, 126 ut nullo peccati casu, nullo infirmitatis quatiantur incursu; tandem respiciant in quod blasphemiae barathrum devolvuntur, qui divinitatem Christi passionibus subjicientes humanis, Dominum angelorum conantur, in substantia quam habet ex Patre, inferiorem angelis demonstrare. Falsum igitur est quod ipse dicit: Non est servus major domino suo ? CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
lorum in parem dicant quam passioni subiacere pronuntiant : Hocenim nostrissunt
animabus angeliquam maxime potiores: Quia sicut apeccatis. Ita sunt a passionihus
alieni: Quod &i amrecte secolentibus & scae conuersantibus in retributione : dñsrepro¬
mit titdicens. Erunt sicut angelidi incaelo: Tuncutiqcum secundum beati pauli testimo¬
nium. Corruptibilehoc &mortalelta ita induetur in corruptionem & in mortalitate ut cor¬
ruptio incorruptionem possidere non possit. quae non solum inpeccato consistit : sed &iam
in in firmitate quae preuaricatori expoena cognoscitur accidisse peccati. Nam peccato nos
&infirmitate : nuncomni modis carituros. a postolustestatur &dicit : Tunc fietiermoqui
scriptusest : Ab sorta est mors inuictoria. Vbiest mors contentiotua : ubiest morsstimulus
tuus: Stimulus autem mortis peccatiu est : Absortaergomorte inuictoria : nullaerit

Expanded text:
lorum imparem dicant, quam passioni subjacere pronuntiant: hoc enim nostris sunt lorum imparem dicant, quam passioni subjacere pronuntiant: hoc enim nostris sunt animabus angeli quam maxime potiores, quia sicut a peccatis, ita sunt a passionibus alieni. Quod etiam recte se colentibus et sancte conversantibus in retributionem Dominus repromittit, dicens: Erunt sicut angeli Dei in coelo . Tunc utique, cum secundum beati Pauli testimonium corruptibile hoc et mortale ita induetur incorruptione et immortalitate, ut corruptio incorruptionem possidere non possit, quae non solum in peccato consistit, sed etiam in infirmitate, quae praevaricatori ex poena cognoscitur accidisse peccati. Nam peccato nos et infirmitate tunc omnimodis carituros Apostolus testatur et dicit: Tunc fiet sermo qui scriptus est: Absorpta est mors in victoria. Ubi est, mors, contentio tua? Ubi est, mors, stimulus tuus? Stimulus autem mortis peccatum est . Absorpta ergo morte in victoria, nulla erit
Abbreviated transcription (Latin):
& tedere : Non ignoro quam maxime nunc nrae congrue responsionis officio. non solum
uocabulis sed &iam effectibus st bidifilio carnis animaeq monstranda proprioas. Tuno
enim diuinae i passibilitatis natura splendebit : cumquid animae quid ue carnissit pro¬
prium non solumratione sed etiam diuinarum seripturarum auctoritate claruerit:
Mat heus itaq dicit ihm̃ contristari & mȩstum esse : marcus pauere tedereq comme morat:
Di cantigitur quibus in xpõdiplicet animae humanae susceptio : utrum tristitiam mero¬
rem tedium & pauorem diuinitati ancarnii existiment deputanda: Et si quidem carnis
haec fuisseresponderint : ab omnibus passionum generibuserit excepta diuinitas quae
particops passionum generibus carnis non fuit : licet susceptae carni nec in passionedefu¬
erit : Si autem ditatem xp̃i asserunt. Tristitia merore tedio & pauore concussam pasti¬
bilem dicentes ditatem : animabus nostris fatebuntur aequalem: Restat autem ut ange¬

Expanded text:
 Dei. Non ignoro, quam maxime nunc nostrae congruere sponsionis officio, ut non solum vocabulis, sed etiam effectibus, sit in Dei Filio carnis animaeque monstranda proprietas: tunc enim divinae impassibilitatis natura splendebit, cum quid animae, quidve carnis sit proprium, non solum ratione, sed etiam divinarum Scripturarum auctoritate claruerit. Matthaeus itaque dicit Jesum contristari et moestum esse; Marcus, pavere, taedereque commemorat. Dicant igitur quibus in Christo displicet animae humanae susceptio, utrum tristitiam, moerorem, taedium et pavorem, divinitati an carni existiment deputanda? Et si quidem carnis haec fuisse responderint, ab omnibus passionum generibus erit excepta divinitas, quae particeps passionum carnis non fuit, licet susceptae carni nec in passione defuerit; si autem deitatem Christi asserunt tristitia, moerore, taedio et pavore concussam, passibilem dicentes deitatem, animabus nostris fatebuntur aequalem. Restat autem ut ange
Abbreviated transcription (Latin):
plore : Siautem non tota trinitas ubiq pariter ad est si filius aut sp̃s̃ sẽs putaitur deesse
nominandus utiq in baptis mate non est : quiad scĩficandum adesse non potest
Quis qui sergo putat aequalitatem in mensctatis paternae degandam filio uel spũiscõ
nomen eorum prius auserat debaptis matis sacramento : In hoc igitur quammaximae
dare consueuit : Qñ omnem trinitatem ubique pariter adesse confidit : possetadhuc
in mensctas diuinitatis filuidĩ testimoniis imime rabilibus demonstrar : sod nosina¬
luimus pauca depluribus ponere . uolente setiam secundum librum celeriuster¬
minare quam maximae prospicientes : ut in his quae urãe clementiae defunamꝰ :
animum regalibuscuris feliciter occupatum : non lectionis ꝓlixitas oneret : sed
nenifestatio ueritatis in formet: Pro inde quae in mensetate diuinitatis filiidĩ

Expanded text:
plere. Si autem non tota Trinitas ubique pariter adest, si Filius aut Spiritus sanctus putatur deesse, plere. Si autem non tota Trinitas ubique pariter adest, si Filius aut Spiritus sanctus putatur deesse, nominandus utique in baptismate non est, qui ad sanctificandum adesse non potest. Quisquis ergo putat aequalitatem immensitatis paternae denegandam Filio vel Spiritui sancto, nomen eorum prius auferat de baptismatis sacramento. In hoc igitur quam maxime i baptizare consuevit, quoniam omnem Trinitatem ubique pariter adesse confidit. Posset adhuc immensitas divinitatis Filii Dei testimoniis innumerabilibus demonstrari; sed nos maluimus pauca de pluribus ponere, volentes etiam secundum librum celerius terminare; quam maxime prospicientes, ut in his quae vestrae clementiae destinamus, animum regalibus curis feliciter occupatum, non lectionis prolixitas oneret, sed manifestatio veritatis informet. Proinde quae de immensitate divinitatis Filii Dei
Abbreviated transcription (Latin):
credamus qđ ds̃ localiter inoueatur incordenr̃o sed quod cor nr̃m dilatetur indõ :¬
De qua cordis latitudine a postolus loque baturdicens: Os̃ nr̃m patet aduos ocorinthi
cornrm dilatatum est. Eandem autem habentes remunerationem : tam quã filus dico
dilatamini &uos . Vbi paulo post testimonium ꝓphetȩposuit superius memoratum
dicens : Vo senim estis templum dĩ uiui sicut dicit ds̃. qm̃ in habitabo in illis &inam¬
inmensitas. & ꝑ omnia non localis sed diuina mirabilisq praesentia de monstratur
cognoscimus baptitari: Sienim omnistrinitas in baptis inate scĩ ficare creditur:
omnis utique trinitas adesse monstratur : Cum autem ubiq unotempore ꝑtotum orbẽ
baptisimnacaelebratur in nomine trinitatis sitota trinitas ad est ad scĩ ficandum ecceubi que
mirabiliter ex hibet presentiam maiestatis inmense : qm̃ solius est dĩsimul uniueraa com¬

Expanded text:
credamus quod Deus localiter moveatur in corde nostro, sed quod cor nostrum dilatetur in Deo. credamus quod Deus localiter moveatur in corde nostro, sed quod cor nostrum dilatetur in Deo. De qua cordis latitudine Apostolus loquebatur, dicens: Os nostrum patet ad vos, o Corinthii: cor nostrum dilatatum est. Eamdem autem habentes remunerationem, tanquam filiis dico, dilatamini et vos . Ubi paulo post testimonium prophetae posuit superius memoratum, dicens: Vos enim estis templum Dei vivi, sicut dicit Deus, quoniam inhabitabo in illis et inamimmensitas, et per omnia non localis, sed divina mirabilisque praesentia demonstratur,cognoscimus baptizari. Si enim omnis Trinitas in baptismate sanctificare creditur, omnis utique Trinitas adesse monstratur; cum autem ubique uno tempore per totum orbem baptisma celebratur in nomine Trinitatis, si tota Trinitas adest ad sanctificandum , ecce ubique mirabiliter exhibet praesentiam majestatis immensae: quoniam solius est Dei, simul universa com
Abbreviated transcription (Latin):
in nobis filius uel spĩses in habitat : Nam si haec humanomore credimus inentienda ma¬
ioris est quantitatis qui habitare tantum modo dicitur : quamillequietiam in nobis ambulare
monstratur : Potestenim quibabitat. totum implere quod habitat. Quiautem in ambu¬
laredicitur minor utq: spatio in quo ambulat absq: dubitatione monstratur : Sed hanc
cogitationis ineptiam : deterior consequetur absurditas: Proculdubio enim cordis
nr̃i spatia uidebuntur ipsa trinitate maiora in quibus st locus quem filius atq sp̃s sc̃s in ha¬
bitando implere possint : & locumquem in ambulando paterimplere non possit :
Quodi haec non conueniunt ueritati : credamushabitationem trinitatis : secundũ
in mensi tates̃ illius in conprehen sibilem maiestatem in effabiliter designari:
Etcum dm̃ i nobis habitare atque in ambulare audimus : Ita spitaliter cognoscamus : ut non

Expanded text:
in nobis Filius vel Spiritus sanctus inhabitet . Nam si haec humano more credimus metienda, main nobis Filius vel Spiritus sanctus inhabitet . Nam si haec humano more credimus metienda, majoris est quantitatis qui habitare tantummodo dicitur, quam ille qui etiam in nobis ambulare monstratur: potest enim qui habitat totum implere quod habitat; qui autem inambulare dicitur, minor utique spatio in quo ambulat, absque dubitatione monstratur. Sed hanc cogitationis ineptiam deterior consequetur absurditas. Procul dubio enim cordis nostri spatia videbuntur ipsa Trinitate majora, in quibus sit locus quem Filius atque Spiritus sanctus inhabitando implere possint, et locus quem inambulando Pater implere non possit. Quod si haec non conveniunt veritati, credamus habitationem Trinitatis secundum immensitatis illius incomprehensibilem majestatem ineffabiliter designari, et cum Deum in nobis habitare atque inambulare audimus, ita spiritaliter cognoscamus, ut non
Abbreviated transcription (Latin):
personam sci s p̃s deneget pertinere : quid in illo replicaturus est loco ubia postolus timotheũ
sollicitudine paterniamoris informat : bonum depositum inquiens custodi : per spm scm¬
sed inmensa non conprehensibilis cogitatione : seduenerabilis fide: In habitat enim tri¬
nitas in suis fide libus sicut tota insingulis sic tota incunctis : quae nec caeliter raeque
spatio distenditur : nec uniuersae creaturae termino terminatur : nec ꝑse paratos homines
uelseparata loca particulariter separitur. nec infernodeest cum terrae nonde sit &celo
Quienim potuit omnia facere : solus potest uniueria replere : Quisquis autem localem
non solum habitare uerum etiam ambulare confirmet : Quembeatus paulus dixisse
asserit ꝑ prophetam qm̃ in habitabo in illis &inambulabo: Explicetur ergo qualiter

Expanded text:
personam sancti Spiritus deneget pertinere, quid in illo replicaturus est loco ubi Apostolus Timotheum personam sancti Spiritus deneget pertinere, quid in illo replicaturus est loco ubi Apostolus Timotheum sollicitudine paterni amoris informat? Bonum depositum, inquiens, custodi per Spirised immensa; non comprehensibilis cogitatione, sed venerabilis fide: inhabitat enim Trinitas in suis fidelibus, sicut tota in singulis, sic tota in cunctis, quae nec coeli terraeque spatio distenditur, nec universae creaturae termino terminatur, nec per separatos homines vel separata loca, particulariter separatur, nec inferno deest, cum terrae non desit et coelo. Qui enim potuit omnia facere, solus potest universa replere. Quisquis autem localem non solum habitare, verum etiam ambulare confirmet; quem beatus Paulus dixisse asserit per prophetam: Quoniam inhabitabo in illis et inambulabo . Explicetur ergo qualiter
Abbreviated transcription (Latin):
filius incaelo & habitat in nobis interra : scilicet illa suae in mensitatis praesentia : quae in nobis
pater spĩque scs habitat : Nam dĩpater suam in nobis babitationem : sic propheta loquente
monstrauit: Qm̃ in habitabo in illis & ambulabo & ero illorum ds̃ & ipsierunt mihi po¬
pulus: Propter quod exite demedio eorum &se paraminidicit dñs : & in mundum neco¬
tigeritis Etegorecipiam uos &ero uobis inpatrem & uoseritis mii infilios & filias dicit
dñs omni potens: Spm quoque scm̃ in nobis pariter habitare paulus ostendit. Ita corinthus
scribens: Nescitis quiatem plumdĩ estis & spr̃di habitat inuobis. Acnequis eorum qui
ipm̃ scm̃ minorem patre filioq constituunt. hic ubidictum est sp̃sdi babitat in uobis ad

Expanded text:
Filius in coelo, et habitat in nobis in terra, scilicet illa suae immensitatis praesentia, qua in nobis Filius in coelo, et habitat in nobis in terra, scilicet illa suae immensitatis praesentia, qua in nobis Pater Spiritusque 109 sanctus habitat: nam Deus Pater suam in nobis habitationem sic, propheta loquente, monstravit: Quoniam inhabitabo in illis, et inambulabo , et ero illorum Deus, et ipsi erunt mihi populus. Propter quod exite de medio eorum, et separamini, dicit Dominus: et immundum ne tetigeritis, et ego recipiam vos; et ero vobis in patrem, et vos eritis mihi in filios et filias, dicit Dominus omnipotens . Spiritum quoque sanctum in nobis pariter habitare Paulus ostendit, ita Corinthiis scribens: Nescitis quia templum Dei estis, et Spiritus Dei habitat in vobis . Ac ne quis eorum qui Spiritum sanctum minorem Patre Filioque constituunt, hic ubi dictum est, Spiritus Dei habitat in vobis, ad
Abbreviated transcription (Latin):
suscepit eum ab oxulis eorum. Cumq intuerentur in caclum cioitemillum : ecceduo uiri ads¬
titorunt iuxto eos inuestibus albis qui& dixerunt: Virigalilii quidstatis aspiciento
incalum : hicihs̃ quem iu distise untem in caelum : scueniet quem ad inodum uidistiseum
eumeuntem incaelum: Cumergo caro xp̃ĩ localis absquo dubetatione monstretur : diuncta
tamen eius ubiq semper esse : pauloteftante cognoscitur qui fide libus dicit anexperi
si in illo non fuit : uel quomodo corporaliter ascendit incaelum : in suis fide libus ene
predattur interra : sinonee in illo diuinitatis in monetas quaecielum implero porrt
&terram : Namcorinhus paulus dicit: An non cognoscitis uosipsos quiailĩs xp̃s in uobis est :
Etadephesos ait : In interiore homine habitarexp̃m perfidem incordibus uertris : Est itaq

Expanded text:
suscepit eum ab oculis eorum. Cumque intuerentur in coelum euntem illum, ecce duo viri assuscepit eum ab oculis eorum. Cumque intuerentur in coelum euntem illum, ecce duo viri astiterunt juxta eos in vestibus albis, qui et dixerunt: Viri Galilaei, quid statis aspicientes in coelum? Hic Jesus, quem vidistis euntem in coelum, sic veniet quemadmodum vidistis eum euntem in coelum . Cum ergo caro Christi localis absque dubitatione monstretur , divinitas tamen ejus ubique semper esse, Paulo testante, cognoscitur, qui fidelibus dicit: An expersi in illo non fuit? Vel quomodo corporaliter ascendit in coelum, et in suis fidelibus esse praedicatur in terra, si non est in illo divinitatis immensitas quae coelum implere possit et terram? Nam Corinthiis Paulus dicit: An non cognoscitis vos ipsos, quia Jesus Christus in vobis est ? Et ad Ephesios ait: In interiori homine habitare Christum per fidem in cordibus vestris . Est itaque
Abbreviated transcription (Latin):
si estis ad dm̃ a simulacrisserui redõuiuo & uero : & ex pectare filium eius decaelis quem suscitauit
amortuis ihm̃ : Ipsumutiq monstranscorporaliter decaelo uenturum : que in corporalit̃
Interim qm̃ locio portunitas nonet praetereunda silentio Adtendatur hic locus inquo a płs
filium dicit omnia sibiposse subicere. ne pater ex istimetur cunctatam quã in ualido subie¬
cusedicit &iam corpus humilitatis nrãe reformaturu: canforme corpori claritatis suiae :
Quod siuerum est corpus xp̃i : loco potest utiq contineri : Hancuerttatem corporis p̃i
decaelouenturi. iohannes quoq confinmat dicans: Ecceueniet cum nubibus : &uidobit eũ
omnis oculus & quieum conpunxerunt : In libro quoq actuum a postolorum : siceuis
corporalis intimatur ascensus: Et cum haeo dixinset uidentibus illis deuatusest: &nubes

Expanded text:
si estis ad Deum a simulacris, servire Deo vivo et vero, et exspectare Filium ejus de coelis, quem suscitavit si estis ad Deum a simulacris, servire Deo vivo et vero, et exspectare Filium ejus de coelis, quem suscitavit a mortuis Jesum : ipsum utique monstrans corporaliter de coelo venturum, quem corporaliter Interim quoniam loci opportunitas non est praetereunda silentio, attendatur hic locus in quo Apostolus Filium dicit omnia sibi posse subjicere, ne Pater existimetur cuncta tanquam invalido subjecisse, dicit etiam corpus humilitatis nostrae reformaturum conforme corpori claritatis suae. Quod si verum est corpus Christi, loco potest utique contineri. Hanc veritatem corporis Christi de coelo venturi, Joannes quoque confirmat, dicens: Ecce veniet cum nubibus, et videbit eum omnis oculus, et qui eum compunxerunt . In libro quoque Actuum apostolorum sic ejus corporalis intimatur ascensus: Et cum haec dixisset, videntibus illis elevatus est, et nubes