comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cinass&: debilitatem manuũ uel pedũ in cur¬
rit. Sed debeato siluestro gressus recepit
offitia ꝑ soporem admonitus occurrit scõger¬
mano poscens salutis conpendium. Aquo in¬
terrogatus.: causam culpae confessus est : tum
imperat clerico utclamar& perpopulũ nequis
temere die o perar&ur dominico : quo quinto
die transacto suꝑfuso oleo debilis palma redi¬
gitur & ad ꝓpria eundi cũ libertate dimittitꝰ.
npago amoniense quod gestum estreplice¬
t̃: Lroteiaco uilla parisiaciae. ecłae : septem
ei uiri debachantes oblati sunt. Quibus cura
tis . unus qui grauiori uexabatur sp̃u. cumeci¬
re coger&lir hominidĩ professus est : xpulso
sedeillo loco grauem lamentationem parisi¬
acis sefacere. Tunc fugata pestis desc̃iger¬
mani transitu. famam fudit ꝑpopulos : & pas¬
toris pro obitu gregem mouit infl&u : quita¬
men tnerguminus & si seminauit mendatiũ.
& pulsus non defendit obsessum¬
.xxxuii.S

Expanded text:
cinasset, debilitatem manuum vel pedum incurcinasset, debilitatem manuum vel pedum incurrit. Sed de beato Silvestro gressus recepit officium, per soporem admonitus occurrit sancto Germano, poscens salutis compendium. A quo interrogatus, causam culpae confessus est. Tum imperat clerico ut clamaret per populum ne quis temere die operaretur Dominico. Quo quinto die transacto, superfuso oleo, debilis palma dirigitur, et ad propria eundi cum libertate dimittitur. 36. In pago Amoniense quod gestum est replicetur. Rotegiaco villa Parisiacae Ecclesiae septem ei viri debacchantes oblati sunt. Qtis, unus qui graviore vexabatur spiritu, cum exire cogeretur, homini Dei professus est, expulso se de illo loco, gravem lamentationem Parisiacis se facere. Tunc fugata pestis de sancti Germani transitu fama fudit per populos et pastoris pro obitu gregem movit in fletu. Qui tamen inerguminus etsi seminavit mendacium, expulsus non defendit obsessum. XXXVII.
Abbreviated transcription (Latin):
dest necminus laudabile. redditauita
in fantulae : cũ inturonico in lustris uiri pi¬
enti matrona & positae filiae lam̃tar& ex tre¬
ma : & obseratis oculis. nec anhelitu mobili re¬
spirar& in fantula: ad sci uiri praesentiã tota
committit praesidia: qui ꝑmis sum inuitatus.
quantum ual& ad conclamate puellae cada
rante familia. ad propinquat subsellio
quoiam rigebat in fantula : Caelumuim facit
quaestibus fere trans actum Interhaec unius¬
Interhaec unius
hore spatiumn: mobilis incultu flatus puellae
seducitur. uiscerum uitalis calor. ꝑ membra
diffunditur. Dehinc paulatim animata po¬
tum poposcit utbiber& : dum abeato uiro pa¬
nes ignato. uel calice degustato : in fantula
reuocata de funere. tota uertitur in salutẽ:
quae post in monasterio rãthegundis beatae¬
felicioris uitae terminum consummauit.
uidam dericus. deuxta monasterio
beati siluestri. interno derinsim . cũ diedomi¬
nico ut loquimur e consu&udine. caligas cir¬

Expanded text:
dest nec minus laudabile reddita vita infantulae. Cum in Turonico illustris viri Pienti matrona expositae filiae lamentaret extrema, et obseratis oculis nec anhelitu mobili respiraret infantula, ad sancti Viri praesentiam tota committit praesidia. Qui per missum invitatus, quantum valet ad conclamatae puellae cadavrante familia adpropinquat subsellio, quo iam riquestibus. Fere transactum inter haec unius horae spatium, mobili singultu flatus puellae reducitur, viscerum vitalis calor per membra diffunditur. Dehinc paulatim animata, potum poposcit, ut biberet. Tum a beato viro pane signato vel calice degustato, infantulae revocatae de funere totum vertitur in salutem. Quae post in monasterio beatae Radegundis felicioris vitae terminum consummavit. XXXV. Quidam clericus deiuxta monastebeati Silvestri in Ternoderinse, cum die Dominico, ut loquimur ex consuetudine, caligas cir
Abbreviated transcription (Latin):
bantur die noctuq indĩ suilaudib per¬
manere. Tunc misit & uniuersos inde
deponens. posuit munera ante oculos eoꝵ
& gladios euaginatos dicens. Quiuo¬
luerit sacrificare ditabitur & honorabit᷑¬
cumessent amplius quam ducentiuri
& septuagintȩ feminȩ &ceptis paruulis.
& quib omnib: neunus quidem potuit
amoreuitae praesentis ad sacrificuuo¬
care consensum. Cumq om̃suarus in¬
terfectionib: martyrium celebrassent.
Anastasia ꝑmanus & pedes &tensa & li
gata acdpalos & fixor. circa medias ig¬
nis succensus est. Inqua passioneorans

Expanded text:
bantur die noc| tuque in dei sui laudibus perbantur die noc| tuque in dei sui laudibus permanire. Tunc misit et uniuersus | inde deponens posuit munera ante oculus eorum et gla| dius euagenatus dicens qui uoluerit sacrifecare ditabitur| concremabitcum essent amplius| quam docenti uiri . et septuaginta feminae exceptis| paruolis ex quibus omnibus ne unus quidem potuit amore| uitae praesentis ad sacrificii reuocare consensum . cumque om| nes uariis interfectionibus martyrium celebrassent . Anas| tasia per manus et pedis extensa . et legata ad palus fixus| circa media eius ignis accensus est in qua passionem orans|
Abbreviated transcription (Latin):
&iam qui caput abstulerit. In positis ergo
centum uiginti fere hominib: reis innaui
atq: in altum ꝑ ductis. ubifur& pelagus
ut praeceptum est. illic ꝑtuderunt enim eis¬
nauem . &ibi eos reliquerunt. Tunc appuru
eum collegamesse martyrum. Tuncanas¬
tasia osculari coepit genua eius dicens.
Daorationem & baptizentur umuersi.
quiq: cumoras sent. & hortante sc̃ã anas¬
tasia. uniuersi crediderunt. uno die &una
nocte. in medio pelago. ita fuerunt ut puta¬
rent seinterra esse. sine m&u sin ea estu.
sine fluctuatione. Tertia uero die de¬
uoluti sunt ad insulas quas palmarias ap
pellant. In quib: ep̃i presbłteri & multi
religiosi uiri. temporib: diuersis fuerant
religati eilio. & descendentes cumymnis
& psalmis suscepti sunt. Piscatores autem
perdiuersa litora missi sunt dietertia
utrenuntiarent prafecto ubieos mortuos pro¬
cella iactass& & nuntiauerunt om̃s xp̃ia¬
nos factos adpalmarias insulas deuenis

Expanded text:
iam qui capud| abstuleret. Inpositis ergo iam qui capud| abstuleret. Inpositis ergo a centum XX fere hominibus| reis in naui atque in altum perductis ubi fuerit pelagus| ut praeceptum est illic pertuderunt nauem et ibi eos| reliquerunt. Tunc apparuieum| collegam esse martyrum. Tunc sancta . anastasia oscolare coe| pit genua eius dicens adorationem et baptizentur uniuersi | quique cum orassent exortante sancta anastasia . uniuersi| crediderunt uno diae . et una nocte in medio pelago. Ita fue| runt se in terra esse. Sine metu . sine aestu . sine fluctuatione| tercia uero die deuluuti sunt ad insulis quas palmarias ap| pellant in quibus episcopi et presbyteri et multi religiosi ui| ri temporibus diuersis fuerant relegati exilio et discendentis| cum hymnis et psalmis suscepti sunt. Piscatores autem| per diuersa missi sunt die terciam ut renunciarent prae| fecto ubi eos mortuos procella iactasset et nunciauerunt| omnes christianus factus ad palmarias insolas deueniss
Abbreviated transcription (Latin):
ta . ius sit eam adduci. &uidens eam robustio¬
rem. & la&iorem indignatus estcusto dibus
dicens. quo contemptus ess&. & mutatis obti¬
onibus. Alio mense iussiteam scđm pristinã
claustra signari. uolens eam in ipsaclausura
deficere. Cumq: uidiximus diuino ꝑsodalem
martyrẽ ciborefecta pinguior fier&. lussit
eam in nauem in poni & cum multis aliis quos
legis iura punierant pelagi fluctb demerge¬
re. Orant autem alii homicidȩ. Alu pro
adulterio. Alii pro diuersis sacrilegus
Interquos om̃s unus eratxp̃ianus nomine
euthicianus. cui praedia sublata sunt pat̃na
cum diues ess&. hic in nocentissimae natu¬
rae &iam aristotelicos superauit sublatis
sibi omnib: facultatib tacuit. Nihil cogitans
nihilq: m&uens. nisi hoc nefacultates acdi¬
uitias fidei perder&. quotiens cumq: deni¬
q fuiss& auditus. quotie scũq: interroga¬
tus nihilaliud dicebat. Xp̃m mihi non tollit¬

Expanded text:
ta iussit eam aduci . et uidens eam robostiota iussit eam aduci . et uidens eam robostiore| et letiore. Indignatus est custodibus dicens quod contemptus| esset . et mutatis optionibus . alio uno mense iussit eam secun| dum pristina claustra signare uolens eam in ipsa clusura deficire cum| que ut dixemus diuino per sodalem martyram cibo refecta| pinguior fierit iussit eam in naui inponi et cum multis aliis| quos leges iure poniebant pelagi fluctibus dimersare.| Erant enim alii homicidiae alii pro adulterio . alii pro di| uersis sacrilegiis inter quos omnes unos erat christianus no| mine Euthycianus . cui praedia sublata sunt paterna | cum diuis esset hic innocentissime naturae etiam aris| totilicos superauit . sublatis sibi omnibus facultatibus ta| cuit . nihil cogitans . nihilque metuens nisi hoc tantum| ne facultatis ac diuicias fidei perderet quotienscumque| denique fuisset auditus quotienscumque interrogatus . ni| hil aliud dicibat christum mihi non tollet et
Abbreviated transcription (Latin):
bo A nasta sia dixit. Incipeuindicarequi
a xp̃i meancillam quamdiu uixero confi¬
tebor. Tunclucilius iussit eam in carteris
ima condudi. & acerrimis tortoribus fati¬
gari cibum uero ꝑmodicumei serotinis ho¬
risofferri. A nasta sia &iam ea quaeałfe¬
rebantur penitus recus abat. Appare
narib: & mensam honestam refectionib
ita ut tlicer& ad eam. anastasia. lam pas
marty ribus suis tribuit potestutem. ut scĩs¬
& castis & purecolentib se demonstrent.
& lo quantur cum cis. & consolentur eos.
Et quia iam tibi paraclisi delitiae paratȩ sunt.
& omnis inteangelorum la&atur chorus.
ideo mihi licentia data est ut tibi solatium
p̃beam. Otorantes simul tota nocteusq
ad pullorum cantum. loquendi secum &ui¬
dendi seterminum capiebant. Haec perdi¬
es triginta cũ fuissent gesta. lucilius pu¬
tans eam iam fame & tenebrarum horrore
defecisse. ius sittamen inquiri siuiuer&.
Cuicum fortior quam fuerat nuntiur&ur effec¬

Expanded text:
bo. Anastasia dixit .| incipe uindicare quia bo. Anastasia dixit .| incipe uindicare quia christi me ancilla quamdium uixero con| fiteor. Tunc lucilius iussit eam in carceris ima concludi et ac| cerimis terroribus fatigare . cibum uero permodicum ei seroti| nus horis offerri. Anastasia uero etiam que offeribantur ei .| penitus recusabat. Apparebnarebus et mensam honestam refectionibusita ut dice| rit ad eam anastasia iam passa| hanc dominus suis tribuit potestatem ut castis ut pure colentibus| se demonstrent et loquantur cum eis et consolentur eos et quia| iam tibi paradysi dilicias paratae sunt et omnis in te an| gelorum letatur exercitus. Ideo mihi licentia est data ut tibi| solacium praebeam et orantes simul tota noctem usque ad| pullorum cantum loquendi secum et uidendi se terminum+| capiebant haec per dies XXX cum fuissent gesta Lucilius| potans eam iam fame et tenebrarum horrore deficisse ius| sit tamen inquiri si uiueret cui cum fortior quam fuerat| nunciaretur . effec
Abbreviated transcription (Latin):
diuitib: da. Nam & idipsam mensulã
xp̃i anorum uos probuuit indignos di¬
cens. Cumuo caueris ad mensamtuam
qui conuiuant tecum. Noliuocarediuites
uel eos quite possint repascere. Seduo¬
adhanc iniuriam adducere. ut tibi iuxta
sacratis simi saluatoris uocem. ac misero
&egeno mȩdareconpellas. sed in quote
pauperem noui: in eo siuibes accipe.¬
pauper sumꝰ: A nasta sia respondit
infide. Dicit ei lucilius. Tuergo quae
fidemte dicis habere. dic montib ut
trans ferantur. quia hocdicit magister
tuus. Anastasia dixit. Iudeus nones.
ut quid signa a meultima ancilla xp̃i req
testimonium recordata sum quiait. Iudei
signa p&unt. & greci sapientiam quȩ runt.
fixum. Lucilius dix̃. Et sidñs tuus cruci¬
fixus est. ut quid iouem non colis quinullium¬
dittibi utimiteris dm̃tuũ: An asta siadix̃.
Plus quam &pedit. Lucilius dixit . Int̃imblan¬
dientem. & hortantem metibi e hibui. quia
te nobilem natam ad didici sunhac obstinatione
permanentem uidero intesȩuius uindica¬

Expanded text:
diuitibus| nam et ad ipsam mensulam christianorum uos probauit indignus| dicens dum uocaueris ad mensa tua qui conuiuant tecum noli| uocare diuites uel eos qui te possunt repascire sed uoad hanc iniuriam| adducire ut tibi iuxta sacratissemi saluatores uocem| hac si misero et egeno me dare compellas sed in quo te paupe| rem noui in eo si iubes accipepauper sum. Anastasia dixit in fidem dicit ei . lucilius| tu ergo que fide te dicis habire dic montibus et transfe| rantur quia hoc dicit magister tuus. Anastasia dixit| Iudeus non es . utquid signa a me ultima ancilla christipostuli testimonium re| cordata sum . quo ait iudei signa petunt . et greci sapien| cia querunt. fixum. Lucilius dixit si deus tuus crucifixus| est . utquid iouem non colas qui nullidit| tibi . ut imiteris deum tuum. Anastasia dixit et plus quam expe| dit. Lucilius dixit interim blandientem . et honorante e tibi exibui| quia te nubile nata addidici . si in hac obstenationem per| manentem uidero . in te seuius uindica
Abbreviated transcription (Latin):
GITUR UT SUPRA DICTŨEST
tradita anastasia praefecto ilirici in
grandi custodia habebatur. Notum
enimerat iam omnib: quod praetexta¬
ti patrenata. matronarum nobilis¬
sima femina romanorũ ess& incusto¬
dia praefecturae. & putabat᷑ habere
infinitas peccunias proquarẽ temp¬
tans eam praefectus. iussit priuatim
comple. & uade quocumq: uolue¬
ris. Anastasia dixit. Ogo praecep
taxp̃i desidera bilia habeo suꝑaurũ
& lapidem praeciosum & dulciora su¬
lius. Praecepta ergo eius sunt dicen¬
tis. Quinon renuntiauent omnibus
quȩ possid&. non potest meus essedis¬
Anastasia dixit. Ego memorsum
dñm meum in euuangeliis itadicenzẽ
Vendeomnia quae habes & da paupe¬
rib: & habebis thesaurum in caelo. &ue

Expanded text:
gitur ut supra dictum est tradita . anastasia prae| fecto . yllyrici in grandi costodia habibatur. Notum| enim erat iam omnibus quod praetextatum patre na| ta . matronarum nubilissima femina romanorum esset | in custudia praefectore . et putabatur habire infini| tas pecunias . pro qua re temtans eam. Praefectus| iussit priuati cumple et uade quo| cumque uolueris. Anastasia dixit. Ego praecepta christi| desiderabilia habeo super aurum et lapidem preciosum| et dulciora sutus pre| cepta illius sunt dicentis qui non renunciauerit omnibus| que possidet non potest esse meus disAnasta| sia dixit . ego memor sum dominum meum in euangelio . ita| dicentem. Vinde omnia que habes et da pauperibus et habibes| thesaurum in c
Abbreviated transcription (Latin):
dum deuico ceruedone. inmuruinnũ progre¬
ditur: habitatores loci occurrentes. sugger̃
ut segetem panitiae mulieris uiduae. nihilha¬
bentis residui quȩ abursis uastabatur. uisi¬
tare praeceperit : & scõ suo aduentu . repellere¬
tur incursio : qui conateministris inridenti¬
b: ad locum ꝑducitur: & orationedata desuꝑ
fecit signaculum: hinc instinctu diuino.
in parentales bestias. feralis ira succenditur
odium nascitur in affectu : in pace pugna
commititur : furore bestae bis armantur.
statim prefocatur unus ursus ab altero &ipse
qui restiterat dũ uell& foras egredisepis
palo trans foditur. Sic utriq uastatore su¬
no momento perimuntur. & ipsi sibi confestĩ
arma mortis effectisunt. Postipso redeunte
mulier pelles ursorum obtulit & studio &
qua siuictori suo. representat spolium quod
tamen omnino ipserecusauit accipere : & qui
prius riserant. penitere coeperunt uidentes

Expanded text:
dum de vico Cervedone in Murvinno progreditur, habitatores loci occurrentes suggerunt, ut segitem Panitiae mulieris viduae nihil habentis residui, qui ab ursis vastabatur, visitare praeciperet, et sancto suo adventu repelleretur incursio. Qui concite, ministris inridentibus, ad locum perducitur, et oratione data, desuper fecit signaculum. Hinc instinctu divino in parentales bestias feralis ira succenditur; odium nascitur in affectu, in pace pugna committitur. Furore bestiae bis armantur; statim praefocatur unus ursus ab altero, et ipse qui restiterat, dum vellet foris egredi, saepis palo transfoditur. Sic utrique vastatores uno momento peremuntur, et ipsi sibi confestim arma mortis effecti sunt. Post, ipso redeunte, mulier pelles ursorum obtulit ex studio et quasi victori suo repraesentat spolium, quod tamen omnino ipse recusavit accipere, et qui prius riserant, paenitere coeperunt, videntes
Abbreviated transcription (Latin):
tentiam dix̃. Diũ sacrilegamente uixisti. &
nefarios tibi conspirationis homines ad gregas¬
nibus constituisti necte pii & sacratissimi prin¬
num gladio anim aduerti placet: Cyprianus
ep̃sdixit. Dõ gratias. posteius sententiam
populus fratrum dicebat. & noscum eo
pit speculatorem sustinere.
Etcum uenisset speculator. lussit
ginti darent. linteamina & manualia
a fratribus ante eum mitebantur.
texit: Quicum lacinias manualis li¬
garesibi non poss&. Tulianus pres¬
biter & iulianus subdiaconus ligaue¬
runtei: &ita cyprianus passus ẽ.
eiusq corpus proptergentilium
curiositatem. In proximo positũ
candidi percuratoris quae suntuiae
mappaliense luxta piscinas.

Expanded text:
modi: diu sacrilega mente uixisti et i plurimos nefariae tibi conspirationis homines adgregasnibus constituisti, nec te pii imperatornum gladio animaduerti placet. Cyprianus episcopus dixit: Deo «gratias.. Post hanc uero sententiam turba fratrum dicebapit spiculatorem sustinere. Cum venisset autem spiculator, jussit inque aureos darent. Linteamina vero et manualia a fratribus ante eum mittebantur.texit. Qui cum lacinias manuales ligare sibi non potuisset, Julianus presbyter et Julianus subdiaconus eatus Cyprianus passus est; ejusque corpus propter gentilium curiositatem in proximo positum Candidiani procuratoris, quae sunt in via Mappaliensi juxta piscinas,
Abbreviated transcription (Latin):
factus es nobis. ingenerationem & ge
erent & firmaretur orbisterrae a sae¬
culo & in saeculum tues Neauertas
nos dñe inhumilitatem. & dixisti conuer¬
timini filii hominum.: Conuerterednẽ¬

Expanded text:
factus es nobis  a generatione in ntes, aut firmaretur orbis terrae  a saeculo. et in saeculum tu es. Ne avertas hominem in humilitate  et dixisti: Convertimini, filii hominum. Quoniam mille
Abbreviated transcription (Latin):
sciens diabolus signum quod ei uirsuus
rexitme ab illa ciuitate : utducamte adeũ:
Cui illa nolens ire. respondit: signum qui¬
dem agnosco : sed non possum hoc facere:
quõ scĩs cosmȩ & damiano me commenda
uit.: Sed siuis uteam tecum accede & tene¬

Expanded text:
sciens signum quod ei maritus sit me ab illa ciuitate ut uenias ad eum». At illa nolens ire respondit: «Signum quidem cognosco, sed ire non possum quia sanctis Cosme et Damiano commendata sum. Sed si
Abbreviated transcription (Latin):
Quictosq antistites suorum deside¬
riis: felix carina restituit⁊ Itaq
reditu uenerabilium sacerdotũ
exultant gadliȩ. gaudent eccłę
demones contrem iscunt: Certe
expectatio propriȩciuitatis. bea¬
tum germanum uotis duplicibus
ambiebat Quam & apud maies¬
tatem diuinam. & intermundi
procellas seruare consueuerat:
Tributaria enim functio praetersolitũ
& necessitates innumerȩ. ciues suos
quasi pupillos orbatos parente de¬
presserant : recipiunt presidium de¬
stituti. Agnoscat causas. meroribus
congemescit: & proquiete uelrequie
quȩ siturus remedia ciuitati: postma¬
rina discrimina labores terrenȩ ex¬
peditionis ingreditur.
TAQ UE GALLIAS IN LUS TRATŨS

Expanded text:
quietosque antestites suorum desidequietosque antestites suorum desideriis felix carina restituit. 19. Itaque reditu venerabilium sacerdotum exultant Galliae, gaudent ecclesiae, daemones contremescunt. Certe expectatio propriae civitatis beatum Germanum votis duplicibus ambiebat, quam et apud maiestatem divinam et inter mundi procellas servare consueverat. Tributaria enim functio praeter solitum et necessitates innumerae cives suos, quasi pupillos orbatos parente, depresserant. Recipiunt praesidium destituti, agnoscit causas, meroribus congemescit et pro quiete vel requie, quaesiturus remedia civitati, post marina discrimina labores terrenae expeditionis ingreditur. taque Gallias lustratu
Abbreviated transcription (Latin):
prosternitur: &ruisse superse. non
solum rupes circumdatas: uerũe tĩa
ipsam celi machinam contremiscun
trepidatiomque in iect. uix suffice¬
re pedum pernicitas credebatur:
Passim fugiunt. arma proiciunt:
gaudentes uelnuda corpora eri¬
pusse discrimini. Plures etiam
timore precipites. flumen quod
sensim uenientes transierant deuo¬
rauit: ultionem suã in nocens ex¬
ercitus intuetur &uictorię pręs¬
titȩ: otiosus spectator efficitur.
Spolia colliguntur exposita & pre¬
dam caelestis uictoriae: miles re¬
ligiosus adipiscitur.⁊ Trium phant
pontifices. hostibus fusis. sine san¬
guine: trium phat uictoria fide
obtenta non uiribus.⁊ Composita
itaque opulentissima insula secu¬
ritate multiplici. superatisque
hostibus uelspiritalibus. uel car¬
ne conspicuis. quippe qui uicissent
pelagianistas & saxones. totius
merore regionis. reditum moli¬
untur.⁊ Tranquillam nauigatio¬
nem merito proprio &interces¬
sione albanimartyris parauerant:

Expanded text:
prosternitur, et ruisse super se non prosternitur, et ruisse super se non solum rupes circumdatas, verum etiam ipsam caeli machinam contremescunt, trepidationique iniectae vix sufficere pedum pernicitas credebatur. Passim fugiunt, arma proiciunt, gaudentes vel nuda corpora eripuisse discrimine. Plures etiam timore praecipites flumen, quod sensim venientes transierant, devoravit. Ultionem suam innocens exercitus intuetur et victoriae praestitae otiosus expectator efficitur; spolia colliguntur exposita, et praedam caelestis victoriae miles relegiosus adipiscitur. Triumphant pontifices, hostibus fusis sine sanguine; triumphat victoria fide obtenta, non viribus. Conposita itaque opulentissima insula securitate multiplici superatisque hostibus vel spiritalibus vel carne conspicuis, quippe qui vicissent Pelagianistas et Saxones, cum totius merore regionis reditum moliuntur. Tranquillam navigationem merita propria et intercessio Albani martyris paraverunt,
Abbreviated transcription (Latin):
rum. hostibus nuntiatur Qui uic¬
toriam quasi de inermi exercitu
presumentes: a ssumpta a lacri¬
tate festinant .: Quorum tam̃
aduentus : exploratione cognoscit᷑:
Cumque emensa sollemnitate pas¬
chali. recens de lauacro pars ma¬
ior exercitus arma capere. & bellũ
parare temptar&: germanus ducẽ
seproelii profitetur: Elegitexpe¬
ditos circumiecta percurrit &ere¬
gione qua hostium sperabatur ad¬
uentus : uallem cirtum dat̾a: ẽditis¬
montibus intuetur. Quo in loco
nocum conponit exercitum. Ipse
dux agminis: &iam aderat ferox
hostium maltitudo: quam ad pro¬
pinquare intuebantur in insidis
constituti. Cum subito germañ
signifer. uniuersos amͦmonet & prȩ¬
dicit: ut uocisue uno clamore re¬
spondeant : Securisq hostibus
quise insperatos adẽẽ confiderent.
Alleluia tertio repetitũ. sacerdotes
exclamant : Sequitur una uox
omnium. &e latum clamorẽ reper¬
cusso aere. montium concdusa mul¬
tiplicant: Hostile agmen terrore

Expanded text:
rum hostibus nuntiatur, qui vicrum hostibus nuntiatur, qui victoriam quasi de inermi exercitu praesumentes, adsumpta alacritate, festinant; quorum tamen adventus exploratione cognoscitur. Cumque, emensa sollemnitate paschali, recens de lavacro pars maior exercitus arma capere et bellum parare temptaret, Germanus ducem se proelii profitetur. Elegit expeditos, circumiecta percurrit et e regione, qua hostium sperabatur adventus, vallem circumdatam editismontibus intuetur. Quo in loco novum conponit exercitum ipse dux agminis. 18. Et iam aderat ferox hostium multitudo, quam adpropinquare intuebantur in insidiis constituti: cum subito Germanus signifer universos admonet et praedicit, ut voci suae uno clamore respondeant, securisque hostibus, qui se insperatos adesse confiderent, Alleluia tertio repetitam sacerdotes exclamant. Sequitur una vox omnium, et elatum clamorem, repercusso aere, montium conclusa multiplicant. Hostile agmen terrore
Abbreviated transcription (Latin):
bellum aduersus bri tannos iunc¬
tis uiribus susceperunt: Quos ea¬
dem necessitas in castra contraxerat.
Etcum trepidi partessuas paene im¬
pares iudicarent: sc̃ãrum antistitũ
auxilium petiuerunt: qui promissũ
maturantes aduentum. tantum
securitatis ac fidutiae contulerunt.
ut accessisse maximus credere tur
exercitus: Itaque apostolicis duci¬
bus: xp̃s militabat in castris: Ad¬
erant etiam quad ragesimȩ uenera¬
biles dies: quos religiosiores reddebat
prȩsentia sacerdotũ: In tantum ut
cottidianis prȩdicationibus institu¬
ti : certatim ad gratiam baptismatis
t ⁊ Nam maxima exer¬
citus multitudo . lauacri salutaris
expetut: ecclesia ad diem resur¬
rectionis dominicȩ. frondibus
contexta conponitur. & in expe¬
ditione campestri: instar ciuita¬
tis aptatur Madidus baptis¬
matis procedit exercitus. fides
feruet inpopulo. Et con tempto
armorum prȩsidio : diuinitatis
expectatur auxilium : Interea
hacc institutio uel forma castro¬

Expanded text:
bellum adversus Brittanos iunctis viribus susceperunt, quos eadem necessitas in castra contraxerat; et cum trepidi partes suas paene inpares iudicarent, sanctorum antestitum auxilium petierunt. Qui, promissum maturantes adventum, tantum securitatis ac fiduciae contulerunt, ut accessisse maximus crederetur exercitus, itaque apostolicis ducibus Christus militabat in castris. Aderant etiam quadragesimae venerabiles dies, quos relegiosiores reddebat praesentia sacerdotum, in tantum, ut, cotidianis praedicationibus instituti, certatim ad gratiam baptismatis t; nam maxima devoti exercitus multitudo undam lavacri salutaris expetiit. Ecclesia ad diem resurrectionis dominicae frondibus contexta conponitur et in expeditione campestri instar civitatis aptatur. Madidus baptismatis procedit exercitus, fides fervet in populo, et contempto armorum praesidio, divinitatis expectatur auxilium. Interea haec institutio vel forma castro
Abbreviated transcription (Latin):
te uenerabilis : quiinanũ plurimos
collegerat sacerdotes: Et dummissa
sacris misterus celebrat᷑ ad altare in cogni¬
tus &in prouisus ingredit᷑ Statimq unus
epopalo captiuus inimici: c̃uingenti uoci¬
feratione proclamat. Curnos in italia ger¬
mane ꝑsequeris: sufficit tibi quodnos de
gallia exclusisti. Sufficiat quod nos &
oceanũ mare oratione superasti: Quid
uniuersa ꝑlustras : Quie sce utnos quie tiẽe
possim: Fit admiratio & terrorin populo
qui eẽtgermanus. Dum alter ad alterã
intuet inquiritur & lic& habitu dispi¬
cabilis uiderẽt᷑. uultus tam̃ dignitate
cognoscit᷑ ⁊ consultus gradũ autor dinẽ
militate uenerantur: exorant ut furiosũ
qui nom̃ eius confessus fuerat cusitar&:
Quem non p̃sumptionis coturno. sedoboe¬
dientis studio p̃cepit exhiberi. Remo¬
tumq: insecretario. celeri absolutione
purgatũ. ad conuentũ publicũ reuocaũ
Hoc primũ uirtutissus signũ in italia ꝑ
famulu suũ xp̃soperatusẽ : Concurre¬

Expanded text:
te venerabilis, qui in unum plurimos collegerat sacerdotes. Et dum missa sacris misteriis celebratur ad altare, incognitus et inprovisus ingreditur, statimque unus e populo, captivus inimici, cum ingenti vociferatione proclamat: 'Cur nos in Italia, Germane, persequeris? Sufficiat tibi, quod nos de Galliis exclusisti; sufficiat, quod nos et oceanum mare oratione superasti. Quid universa perlustras? Quiesce, ut nos quieti esse possimus'. Fit admiratio et terror in populo; quis esset Germanus, dum alter ad alterum intuetur, inquiritur. Et licet habitu despicabilis videretur, vultus tamen dignitate cognoscitur. Consultus gradum aut ordinem militate venerantur; exorant, ut furiosum, qui nomen eius confessus fuerat, visitaret. Quem non praesumptionis coturno, sed oboedientiae studio praecepit exhiberi, remotumque in secretario, celeri absolutione purgatum ad conventum publicum revocavit. Hoc priraum virtutis suae signum in Italia per famulum suum Christus operatus est. Concurre
Abbreviated transcription (Latin):
debantur insidiae : utautequus lapsum
incurrer&. uel ramos arboris tanger&: aut
aqua uallis. uel glaties periculum genera¬
r&. Mox qui utquantum. autqualitertotũ
inergumin ÷ factum omnẽ confitebantꝰ &
numerum. Cumuero pedẽ efferr& dedomo
uel eđa. uideres strages dae monum. antetan¬
tipontificis actrium phatoris obtutum cade¬
bant cirta sc̃i cateruatim uestigia: diuersis
modis effusa. Haec muta illi clamantia.
illa fixa. haec lubrica. & uelut ante iudicem
dumgesta referrent propria none fugiebant
tormenta: sed ad sci praeconium quanta
est haec laudatio : cum ine fabiliter multa
& stupescenda fierent submomento.
SETE RUCO ELE MOSINIS

Expanded text:
debantur insidiae, ut aut equus lapsum incurreret, vel ramus arboris tangeret, aut aqua vallis vel glacies periculum generaret, mox qui aut quanti aut qualiter totum energumena factum, omne confitebantur et numerum. Cum vero pedem efferret de domo, vel ecclesia, videres strages daemonum ante tanti pontificis ac triumphatoris obtutum. Cadebant circa sancti catervatim vestigia diversis modis effusa. Haec muta, illa clamantia; illa fixa, haec lubrica. Et velut ad judicem, dum gesta referrent propria, non effugiebant tormenta. Sed ad sancti praeconium quanta est haec laudatio, cum ineffabiliter multa et stupenda ab eo fierent sub momento? 74. Caeterum eleemosynis
Abbreviated transcription (Latin):
dibertus rex: cum aequũ necessari¬
um ad sellam. beatiuiri donas s& uehi¬
culum. rogatipse quidederat : ut eum sibi
r& iner&. nec cui quam tribuer&. In¬
ter imbeatus uir. postulante captiuo.
aequum donatin practium: quõ apud
pontificem plus fuit quam illa regis. uox
pauperis. Iub & igitur : ut quindecĩ eũ
uenundar& solidis: quem pauꝑ ipse cũ
ducer&. negotiator occurrit. emit p̃¬
dictum aequum duodecim aurcis: quo
empto: negotiator adducit ad stabulũ:
s ed qũo minus dederat. quam uirdi p̃ce¬
perat aequus sub noctemoritur. nescĩ
uerbum ir& in cassum : Vnde sequen¬
tidie. sellarem destabulo iunctis bu¬
b: & tinctum retraxit emptor mortuã
uehiculum. Quiuersauice: capistro
non capite: sed pedib alligatus educi¬
tur : Ist opere pra&ium. illud memori¬
aetradere: qualiter sacerdos xp̃i solli¬
tus erat deipsis quoq regib triũphare

Expanded text:
debercthus rex cum equum necessarium ad sellam beati viri donasset vehiculum, rogat ipse qui dederat, ut eum sibi retineret nec cuiquam tribueret. 66 Interim beatus vir postulante captivo equum donat in pretio, quoniam apud pontificem plus fuit quam illa regis vox pauperis. lubet igitur ut quindecim eum venundaret solidis: quem pauper ipse cum duceret, negotiator occurrit, emit praedictum equum duodecim aureis. Quo empto negotiator adducit ad stabulum. 67 Sed quoniam minus dederat quam vir dei praeceperat, equus sub nocte moritur, ne sancti verbum iret in cassum. Vnde sequenti die sellarem de stabulo iunctis bubus extinctum retraxit emptor mortuum vehiculum. Qui versa vice capistro non capite sed pedibus adligatus educitur. 68 Est operae pretium illud memoriae tradere, qualiter sacerdos Christi solitus erat de ipsis quoque regibus triumphare
Abbreviated transcription (Latin):
uersitate damnabili. eius que
auctoribus confutatis. animisq
omnium fidei puritate conpositis.
sacerdotes. beatum albanum mar¬
trrem auctoredõ peripsum grati¬
as petiuerunt: Vnde dum rede¬
unt : insidiatur in imicus casualib:
laqueis prȩparatqs. Cermanipedẽ
lapsus occasione contriuit: ignorans
merita illius. sicutiob becctissimi af¬
flictione corporis propaganda:
TDUM ALIQUANDEUUNO

Expanded text:
ersitate damnabili eiusque auctoribus confutatis animisque omnium fidei puritate conpositis, sacerdotes beatum Albanum martyrem, acturi Deo per ipsum gratias, petierunt. Unde dum redeunt, insidiator inimicus, casualibus laqueis praeparatis, Germani pedem lapsus occasione contrivit, ignorans merita illius, sicut Job beatissimi, afflictione corporis propaganda: et dum aliquandiu uno
Abbreviated transcription (Latin):
clesia uigilatus est. Postera autemdie idest
paschae inluminatis lampadibus cumin¬
genti neo phetorum pompa prosequente
& iam multitudine populorum usq: ad
sepulchrum. gloriosam atquelaudabilẽ
sepulturam adeptus est. Haecideo cõ¬
memoriui nobilitatituae. ut&iam hic
mentum sci paulini agnoscas.
Habes enim materiam dicendi sitibi non desit
fides credendi. Etideo queso nobilitatem
tuam. ut sicut promutere dignatus es. prae¬
darioperis munus ad caelerare digneris.
consecuturus prȩmia laudis & gloriae
sicutam sc̃ uiri posteris profuturam. uersibus
inlustraueris. utinam antequam proficiscar.
huius operis lectione dignum me facias quia
sixp̃o placuerit continuo nauigare dispono.

Expanded text:
clesia vigilatum est. Postera autem die, id est clesia vigilatum est. Postera autem die, id est Paschae, illuminatis lampadibus, cum ingenti neophytorum pompa, prosequente etiam multitudine populorum, usque ad sepulcrum, gloriosam atque laudabilem sepulturam adeptus est. 12. Haec ideo commemoravi nobilitati tuae, ut etiam hic meritum S. Paulini agnosceres: habes enim materiam dicendi, si tamen non desit fides credendi. Et ideo quaeso nobilitatem tuam, ut, sicut promittere dignatus es, praeclari operis munus accelerare digneris; consecuturus praemia laudis et gloriae, si vitam sancti viri, posteris profuturam, versibus illustraveris. Utinam antequam proficiscar, hujus operis lectione dignum me facias: quia si Christo placuerit, continuo navigare dispono.
Abbreviated transcription (Latin):
dereum atq: odore ambrosio renitentem fauũ
&iam candidissimum mellis in manutenentem
ac dicentem sibi. Frateriohannes. quid hic facis.
solue uincula tediorum tuorum . &lam ueniadnos.
haec enimesca quam in manu teneo. aputi nossa¬
tis habundat. Et cum haec dixiss&. conplexus
esteum & in misitinos eius partem faui illius
Cuius dulcedinematq: odorem ita sc̃s iohannes
concupis sesedixit : ut sunipsa reuelatione potes¬
tas fuiss& ab eius uestigiis nullomodorecessis¬
s& & tamen non diu dissimulauit. Nam ex¬
citatus e somno. eadem die id est quinta feria.
iuxta consuetudinem suam remunerans om̃s
clericos atq pauperes. tribuens sanus. domini¬
camcenam caelebrauit. Sexta feria oratione
uacauit. Sabbato autem secunda hora diei
ada et desiam l&us processit. Ascenso tribu¬
nali. & more populũ salutauit. Resaluta¬
tus apopulo. orationem dedit. Collecta ora¬
tione sp̃mecalauit. Eata men nocte in aec¬

Expanded text:
dereum, atque odore ambrosio renidentem: favum dereum, atque odore ambrosio renidentem: favum etiam candidissimum mellis in manu tenentem ac dicentem sibi: Frater Joannes, quid hic facis? Solve vincula taediorum tuorum, et jam ad nos veni: haec enim esca quam in manu teneo, apud nos satis abundat. Et cum haec dixisset, complexus est eum, et immisit in os ejus partem favi illius: cujus dulcedinem atque odorem ita sanctus Joannes concupisse se dixit, ut si sibi in ipsa revelatione potestas fuisset, ab ejus vestigiis nullo modo recessisset. Et tamen non diu dissimulavit: nam excitatus a somno, eadem die, id est, quinta feria, juxta consuetudinem suam remunerans omnes clericos atque pauperes, sanus dominicam coenam celebravit: sexta vero feria orationi vacavit, sabbato autem, secunda hora diei, ad ecclesiam laetus processit, et ascenso tribunali ex more populum salutavit: resalutatusque a populo, orationem dedit: et collecta oratione spiritum exhalavit. Ea tamen nocte in ec
Abbreviated transcription (Latin):
sedddidiss&. itaniueo candore uultus eius. &om¬
necorpus effectum est. utom̃s inter singultus
& lacrimas benedicerent dñm dm̃nr̃m. quie¬
ducit scõs suos in magni ficentia. utostendat
seruis suis quia haec estgloria omnib: sc̃is eius.
& ideo laud& indõ anima eius. & reuelentur o¬
peraeius omnibus timentib: dm̃. quia concupi¬
uit inmandatis dĩ sui. &intellexit suꝑegenum
& pauperem. ut potens ess& in terra semeneuis.
&iusticia eius maner& insaeculum sđi. Verum¬
tamen & hoc admeritũ scipaulini pertin& ue¬
neratiotua deb& agnoscere quod &iã sc̃sio
hannis neapolitancurbis ep̃s. adomno paulino
dehac uiti a dxp̃m arcessitus atq: euocatus ag¬
noscitur. Nam antediem tertium quã de hoc
mundo sc̃s iohannes ad dñm commigrass& retu¬
lits euidisse scm̃ paulinum angelica clignitate
uestitum atq ornatum. totum niueum. totũ si¬

Expanded text:
reddidisset, ita niveo candore vultus ejus et omreddidisset, ita niveo candore vultus ejus et omne corpus affectum est, ut omnes inter singultus et lacrymas benedicerent Dominum Deum nostrum, qui educit sanctos suos in magnificentia, ut ostendat servis suis quia haec est gloria omnibus sanctis suis: et ideo laudetur in Deo anima ejus, et revelentur opera ejus in omnibus timentibus Deum, quia concupivit in mandatis Dei sui, et intellexit super egenum et pauperem, ut potens esset in terra semen ejus, et justitia ejus maneret in saeculum saeculi. 11. Verumtamen et hoc quod ad meritum sancti Paulini pertinet, veneratio tua debet agnoscere, quod etiam sanctus Joannes Neapolitanae urbis episcopus, a domno Paulino de hac vita ad Christum accersitus atque evocatus agnoscitur. Nam ante diem tertium quam de hoc mundo sanctus Joannes ad Dominum migraret, retulit se vidisse sanctum Paulinum, angelica dignitate vestitum atque ornatum totum niveum, totum si
Abbreviated transcription (Latin):
nem pinfirmis. nihil aliud respiciens nisi
pacem & caritatem: solus mendicabat ut
omnib: habundar& : deniq quis locus est
in orbeterrarũ : quae solitudo quaemaria
quae sc̃ĩ paulini beneficia non senserut̃s
Om̃s cũ agnoscere cupiebant. Om̃s uidere
desiderabant : quis adillũ l&us ñ aduenit
autquis ab illo. non desideritus abscessit.
Nam qui corpore eum uidere ñ poterant. saltĩ
epistolas eius contingerecupiebant. Erat
enim suauis . blandus. in litteris dulcis.
& benesuauis inuersib. Quid plura . uix
quecũq: de illodicuntur amitter& credulitas
fidem. nisi propellerent sua facta mendatiũ.
taceam generis nobilitatem. paternis mater¬
nisq: natalib: insenatorũ purpuras ammirabi¬
liter ruti lantem: pr&erea opulentias diuitia¬
rũ quas propterdm̃ pauperib: erogaut. Nunc
ueniamus adea. quaedeo bitueius dicere coepe¬
ramus. Igitur cũ sc̃s paulinus debitumdõ sp̃m

Expanded text:
nem pro infirmis; nihil aliud respiciens nisi nem pro infirmis; nihil aliud respiciens nisi pacem et caritatem: solus namque mendicabat, ut omnibus abundaret. Denique quis locus est in orbe terrarum, quae solitudo, quae maria, quae S. Paulini beneficia non senserunt? Omnes eum agnoscere cupiebant, omnes videre desiderabant. Quis ad illum non laetus advenit? aut quis ab illo non desideraturus abscessit? Nam qui corpore eum videre non poterant, saltem ejus epistolas contingere cupiebant. Erat enim suavis et blandus in litteris, dulcis et bene suavis in versibus. Quid plura? Vix quaecunque de illo dicuntur, admitteret credulitas fidei, nisi propellerent sua facta mendacium. Taceamus generis nobilitatem, paternis maternisque natalibus in senatorum purpuras admirabiliter rutilantem: praeterea et opulentias divitiarum, quas propter Deum pauperibus erogavit. Nunc veniamus ad ea quae de obitu ejus dicere coeperamus. 10. Igitur cum sanctus Paulinus debitum Deo spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
ingenti fl&u. scissis &iam uestib: ad cdomni pauli¬
nia sequias conuener̃. Ereptũ sibi patronem. de¬
fensorẽ tutorem . una om̃s nob cũ uoce planxer̃. &ue¬
retalis erat. ut abomnb: amaretꝰ. Uix̃ enim cunctis
inxemplũ adquire idȩ salutis. & in refrigeriũ con¬
solationis. neq: enim solius haec meauoxẽ. Testes &i¬
am barbarȩnationes. ad quas fama domni paulim
ꝑueneritꝰ . Nec in merito ab omnib: amabut. quiom
nib: aderat : quẽ enim lacentẽ non sua deteraerex̃.
quem interpellantem sẽ. nonpia uoce consolatus est.
Eratenimpius. misericors. humilis. & benignus.
Nullũ spernens. nullũ despiciens . omnib: tribue¬
bat. omnib indulgebat. animabat trepidos. miti¬
gabat uiolentes: hos uerbis illos edificauit &em¬
plis. alios epistolis. Alios. sumptib adiuuabat :
difinebat ut ea sibi ad largiendũ liberalitas.
non ad r&inendum cupiditas uindicar&. Etut
iugem promiseris sollicitudinem. cõpassio¬

Expanded text:
ingenti fletu, scissis etiam vestibus ad domini Pauliingenti fletu, scissis etiam vestibus ad domini Paulini exsequias convenerunt: ereptum sibi patronum, defensorem, tutorem una omnes nobiscum voce planxerunt. Et vere talis erat, ut ab omnibus amaretur: vixit enim cunctis in exemplum acquirendae salutis, et in refrigerium consolationis. Neque enim solius haec mea vox est: testes sunt barbarae nationes, ad quas fama Domini Paulini pervenerat. Nec immerito ab omnibus amabatur, qui aderat omnibus. Quem enim jacentem non sua dextera erexit? quem interpellantem se non pia voce consolatus est? Erat enim pius, misericors, humilis, et benignus: nullum spernens, nullum despiciens; omnibus tribuebat, omnibus indulgebat: animabat trepidos, mitigabat violentos; hos verbis, illos aedificabat exemplo: alios epistolis, alios sumptibus adjuvabat. Nebat, ut ea sibi ad largiendum liberalitas, non ad retinendum cupiditas vindicaret. Et, jugem pro miseris sollicitudinem, compassio
Abbreviated transcription (Latin):
miscđamaũ in de finitione sententiae ꝓferebat.
oad mirabilemuirũ atq: omniũ uirtutũ . laudecen¬
sendũ : hc & enim omniũ patriartharũ eempla
secutus fuit. fidelis ut habraam. credulus utis aac
benignus utu cob munificus ut melchi sedech Pui¬
dus utioseph. Rapaxutbeniamin. rapuitenĩ diuiti¬
go ut dicere coeperam. fuit mansuetus ut mor ses
sacerdo tali s uta aron. in nocens ut samuel. miseri¬
cors ut tlauid. sapiens ut salamon. a posto licus ut
p&rus a mabilis utio hannes. cautus utthomas.
doctor ut paulus. uidens utstephanus. feruens ut
apollo desollicitudineaũ. & cura aecłarũ. infide &
caritate om̃s a postolos & ep̃os imitatusẽ .. Haec omã
in sebabuit. haecaũ atempore conuersionis suae fide¬
lit̃ custo diuit . &ideo cumde hoccorpore ad caeleste
habitaculũ uocar&. sic̃ superius dixi doluit t̃ra.
sedla& atũ ẽ caelũ. Fleuit taro sed sp̃s gloriatꝰ.
Deniq non solũ xp̃iam. sed &iã iudeiatq: pagani:

Expanded text:
m autem in definitione sententiae proferebat. 8. O admirabilem virum atque omnium virtutum laude censendum! Hic etenim omnium patriarcharum exempla secutus, fuit fidelis ut Abraham, credulus ut Isaac, benignus ut Jacob, munificus ut Melchisedech, providus ut Joseph, rapax ut Benjamin: rapuit enim divitigo quia dicere coeperam fuit mansuetus ut Moyses, sacerdotalis ut Aaron, innocens ut Samuel, misericors ut David, sapiens ut Salomon, apostolicus ut Petrus, amabilis ut Joannes, cautus ut Thomas, doctor ut Paulus, videns ut Stephanus, fervens ut Apollo: de sollicitudine autem et cura Ecclesiarum, in fide et caritate omnes apostolos et episcopos imitatus est. Haec omnia in se habuit, haec in tempore conversationis suae fideliter custodivit. Et ideo cum de hoc corpore ad coeleste habitaculum vocaretur sicut superius dixi, doluit terra, sed laetatum est coelum; flevit caro, sed spiritus gloriatur. 9. Denique non solum Christiani, sed etiam Judaei atque pagani,
Abbreviated transcription (Latin):
excitatus. lucernariae deuotionis tẽp: agnoscens
extensis manib: lenta lic&uoue : Parauilucer¬
ñã xp̃o meo dño decantaũ. Tunc de inde facto
aliquã diu silentio circa horã quartã noctis. omnib:
qaderant sollicite uigi lantib subito tã ingenti
cellulas t̃remotu concussaest : ut hi q lectulo&
ad sistebant &x t̃riti atq turbati ad orationẽ se
bant. Neq: enĩ publicus ille. sed priuatus incellu¬
la fuerat t̃remotus ille angelicis manib: sus¬

Expanded text:
excitatus, lucernariae devotionis tempus agnoscens, extensis manibus, lenta licet voce, paravi lucernam Christo meo, Domino decantavi. Tunc deinde facto aliquandiu silentio, circa horam quartam noctis omnibus qui aderant sollicite vigilantibus, subito tam ingenti cellula ejus terraemotu concussa est, ut hi qui lectulo ejus assistebant, exterriti atque turbati ad orationem se bant: neque enim publicus ille, sed privatus in cellula fuerat terrae motus. Ille angelicis sus
Abbreviated transcription (Latin):
uiuer& & ideo qui multis uix̃ in scło nunc sibi uiũ in xp̃o
Et tam̃ non sibitantũ sed &iã nobis qͥcotti dicorat pronob
łuit sic̃ lucerna ardens indomo dĩ ñ submodio posita
sed suꝑ cande labrũ constituta. Ita ut&iã multas lucer¬
nas. suo p̃claro lumine redder& luminosas. suauis cñ
c̃uersus est. a peruit horrea sua pauperib: a pothecas
suas aduenientib patefecit. nã parũ ei erat proximos alere
nisi &iam undiq: euocar& quos pascer&. atq uestir&:¬
quantos intricatores debiti acreditorib: suis reddita
debitorũ e t̃sit & treditorũ giudia reparauit: Cũiũ ad
sacerdotem. quiab omnib: a mar&. Nũ quã sic iratus est.
ut ñ inira i scđae memoress& neq: enĩ poterit uirille
irasci. quic̃ tumelias despiciebat. & odia uitabat. Nã¬
quã iniuditio sinem scđa sedit . quia nouerit melius

Expanded text:
nunc sibi vivit in Christo: et tamen non sibi tantum, sed etiam nobis, quia quotidie orat pro nobis. Fuit denique lucerna ardens in domo Dei, non sub modio posita, sed super candelabrum constituta; ita ut etiam multas lucernas suo praeclaro lumine redderet luminosas. Suavis enimum autem ad Christum conversus est, aperuit horrea sua pauperibus, apothecas suas advenientibus patefecit. Nam parum ei erat proximos alere, nisi etiam undique evocaret quos pasceret atquequantos intricatores debiti a creditoribus suis reddita debitorum extersit, et creditorum gaudia reparavit. 7. Cum autsacerdotem qui ab omnibus amaretur. Nunquam sic iratus est, ut non in ira misericordiae memor esset: neque enim poterat vir ille irasci, qui contumelias despiciebat, et odia vitabat. Nunquam in judicio sine misericordia sedit, quia noverat mis
Abbreviated transcription (Latin):
mo intellegit. & uiriiustitollunt᷑ & nemo c̃siderit:
neq: ulli xp̃ianorũ incredibiledeb& uideri. simtran¬
situ sci paulini unus angulus spetialit̃ t̃remotu c̃cus¬
sus ẽ. incuius obitu totus poene orbis ingemuitꝰ & sane
quis locus ẽ in orbe t̃rarũ tam remotus autabditus quẽ
transitus domnipaulini ñ cõmouer&. autquis xp̃rianȩ¬

Expanded text:
 viri justi tolluntur, et nemo considerat. Neque ulli Christianorum incredibile debet videri, si in transitu sancti Paulini, unus angulus specialiter terrae motu concussus est, in cujus obitu totus pene orbis ingemuit. Et sane quis locus est in orbe terrarum tam remotus aut abditus, quem transitus domini Paulini non commoverit? Flevit plane
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ fluo archiatroꝵr ecustionib fatigatus usq ad
quintã horã noctis. lassũ anhelus pectusdux̃. De¬
inde aduenienteluce . con su& udinẽ suã uirs c̃ag
nouit. Itaq ut solebat & citatis omnib matuti¬
nũ emore & ordine celebraũ. Facta aũ die pbis

Expanded text:
fluo archiatrorum ustionibus fatigatus, usque ad quintam horam noctis lassum atque anhelum pectus duxit. Deinde adveniente luce consuetudinem suam vir sanctus agnovit. Itaque, ut solebat, excitatis omnibus, matutinum ex more et ordine celeb
Abbreviated transcription (Latin):
ponditdicens ei Siplac& tibi ut¬
uenias huc ueni: Credo enim in
dm̃ meum. quod tesibi seruum
adoptauit. & sociauit gregisuo scõ.
Atillecum haec audis s&. derelin¬
quens domum suam nec non &
matronam. & filios suos. & omnia
sua. comitatus estcumancilla xp̃i.
non utalienigena. sed ut domes¬
ticus scõrum. Non ut barbarus.
sedut ciues romanus Non ut lupus
sed uto uis xp̃i. Iteragens cũ agna
Ingressiuero inciuitatem. per secuti

Expanded text:
pondit . dicens ei Si placit tpondit . dicens ei Si placit tibi| hoc ueni. Credo enim in deo meo . quod te sibi seruum adop| tauit et sociauit gregi suo sancto. At ille cum audissit.| Derelinquens domum suam . nec non et matronam . et filios| suos . et omnia . sua+ et comitatus est cum ancilla christi non| ut alienigena Sed ut domesticus sanctorum Non ut bar| barus . sed ut ciues romanus. Non ut lopus . sed ut oues christi.| Iter agens cum magna Ingressi uero ciuitatem . persecuci