comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
optẽperaturꝰ es. Quo fine.:
Ut habeas unde impleas ar¬
cam: ꝑdas securitatẽ. Secu¬
rior forte eras ante ꝙͣ haberes:
ꝙͣ cũ hr̃e cepisti. Ecce quid tͥ
uissit auaritia Implesti do¬
mũ: timent᷑ latrones. Acqͥsi¬
sti aurũ: ꝑdidisti sõnum.
Ecce tibi iussit auaritia. fac
et fecisti. Quid tͥ iubet d̃s̃:
Dilige me Aurũ diligis: quesi¬
turus es aurũ: et forte ñ inuẽ¬
turus. Qs qͥs me q̃rit: cũ illo
sũ. amaturꝰ es honorẽ. ⁊ forte
ñ ꝑuenturꝰ. Quis me amauit:
et ñ ad me ꝑuenit: Dicit tͥ d̾s.
Patronũ ius fac̾e̾ aut amicũ
potentẽ: ambis ꝑ aliũ inferiorẽ.
Mde ama dicit tͥ d̾s. ñ ad me
ambit᷑ ꝑ aliquẽ: ip̃e amor tibi¬
p̃sentẽ me facit. Qͥd dulcius
dilectione ista frẽs: Non sine
causa mͦ audistis in psalmo.¬

Expanded text:
obtemperaturus es. Quo fine? obtemperaturus es. Quo fine? Ut habeas unde impleas arcam, perdas securitatem. Securior forte eras antequam haberes, quam cum habere coepisti. Ecce quid tibi jussit avaritia: implesti domum, timentur latrones; acquisisti aurum, perdidisti somnum. Ecce quid tibi jussit avaritia, Fac, et fecisti. Quid tibi jubet Deus? Dilige me. Aurum diligis, quaesiturus es aurum, et forte non inventurus: quisquis me quaerit, cum illo sum. Amaturus es honorem, et forte non perventurus: quis mo amavit, et non ad me pervenit? Dicit tibi Deus, Patronum tibi vis facere, aut amicum potentem; ambis per alium inferiorem. Me ama, dicit tibi Deus: non ad me ambitur per aliquem; ipse amor praesentem me tibi facit. Quid dulcius dilectione ista, fratres? Non sine causa modo audistis in Psalmo
Abbreviated transcription (Latin):
filios dei: qr deũ diligimus.
Et qͦmͦ: Num aliud st̃ filii d̾i
alud d̾s: S qͥ deũ diligit
p̃cepta eiꝰ diligit. ł que st̃ pre¬
cepta dei : Mandatũ nouũ do
uobis: ut uos inuicẽ diliga¬
tis. Nemo se excuset ꝑ aliam
dilectionẽ ad aliã dilectionem.
Omino sic se tenet ista dile¬
ctio. Quomͦ ip̃a compaginata
est in unũ. sic om̃s qui ex illa
pendent unũ facit. ⁊ qͣi con¬
flat eos ignis. durũ est. con¬
flat᷑ͦ massa: et fit unũ aliqͥd
S nisi feruor caritatis ac¬
cendat: ex multis in unum
conflari ñ possunt. Quia deu
diligimꝰ: inde cognoscimꝰ qͥ a
diligimꝰ fibios dei. Et unde
cognoscimꝰ qͥa diligimꝰ filios
dei: Qͣa deũ diligimꝰ: ꝙ p̃cep¬
ta eiꝰ facimꝰ. Suspiramꝰ hic ex
difficultate faciendi p̃ceptũ
dei: audi qͥd sequat᷑. O homo
qui laboras amando auariti-¬
am: cũ labore amat᷑ qd̾ amas:
sine labore amat᷑ cłs. Auari¬
tia iussura ẽ labores. ꝑicula.
trituras. tribulationes: et

Expanded text:
mus. Et quomodo? Non aliud sunt filii Dei, aliud Deus? Sed qui Deum diligit, praecepta ejus diligit. Et quae sunt praecepta Dei? Mandatum novum do vobis, ut vos invicem diligatis . Nemo se excuset per aliam dilectionem, ad aliam dilectionem; omnino sic se tenet ista dilectio: quomodo ipsa compaginata est in unum, sic omnes quae ex illa pendent, unum facit, et quasi conflat illos ignis. Aurum est, conflatur massa, et fit unum aliquid: sed nisi fervor charitatis accendat, ex multis in unum conflari non potest. Quia Deum diligimus, inde cognoscimus quia diligimus filios Dei. 4. Et unde cognoscimus quia diligimus filios Dei? Quia Deum diligimus, et praecepta ejus facimus. Suspiramus hic ex difficultate faciendi praeceptum Dei. Audi quid sequatur. Homo, quid laboras amando? Amando avaritiam. Cum labore amatur quod amas: sine labore amatur Deus. Avaritia jussura est labores, pericula, trituras, tribulationes; et
Abbreviated transcription (Latin):
si in illo ẽẽ uolumꝰ qđ esse debemꝰ
ille ambulauit. ita ⁊ nos spirita¬
liter ambulemꝰ. Qͥd ẽ ambula¬
re sicut xp̃c ambulauit. nisi
ꝓ nõie illiꝰ pati: Sꝑemꝰ que
ꝓmisit: et sequam᷑ qͦ ip̃e pre¬
cessit. Non nos ullo modo
ab amore xp̃i. separet huius
scłi miserabilis dulcedo. neꝙ
dũ terribilit̃ contestat᷑. sc̃s¬

Expanded text:
si in illo esse volumus quod esse debemus, ille ambulavit et nos spiritaliter ambulemus . Quid est ambulare sicut ille ambulavit, nisi pro nomine illius pati? Speremus quae promisit, et sequamur quo ipse praecessit. Non nos ullo modo ab amore Christi separet hujus saeculi miserabilis dulcedo; neque dum terribiliter contestatur
Abbreviated transcription (Latin):
pilla fulgentia. ñ uindenuaꝵ
ubertas. ñ densitas segetũ: non
iocunditas extensa praroꝵ. posst̃
aĩe exeunti de corꝑe. ullũ affer¬
re p̃sidiũ: s plꝰ lugent qui ea
diligunt. Ideo diligendꝰ ẽ uerus
felicitatẽ.⁊ eternã nob̃ tribuet
beatitudinẽ. Nã redẽptor nr̃
do nos a peccis nr̃is: adiutor
ad iuuando nos. ĩ oportunitatib
in tͥbulatione. ꝓtector ꝓtegẽdo
nos. ut int̾ inimicos nr̃os ma-¬
neamꝰ illesi: susceptor suscipien¬
do nos in et̾na tab̾nacula. Ideo
caritatẽ. ⁊ p̃cepta ⁊ amorẽ tanti
amici nr̃i. totis iurib ad imple¬
amiꝰ: o nobilitatẽ ymaginis
illiꝰ. in nob̃ seruemꝰ. Rememo¬
remꝰ semꝑ: qͣm inclitꝰ ⁊ ualde
gliosꝰ ẽ imꝑator ⁊ amicus nr̃
Ille a nob ñ aliud q̃rit mimꝰ.

Expanded text:
pilli fulgentes, non vindemiarum pilli fulgentes, non vindemiarum ubertas, non densitas segetum, non jucunditas extensa pratorum possunt animae exeunti de corpore ullum afferre praesidium; sed plus lugent qui ea plus diligunt. Ideo diligendus est verus felicitatem et aeternam nobis tribuet beatitudinem. Nam Redemptor nostdo nos a peccatis nostris: Adjutor, adjuvando nos in opportunitatibus, in tribulatione: Protector, protegendo nos, ut inter inimicos nostros maneamus illaesi: susceptor, suscipiendo nos in aeterna tabernacula. Ideo charitatem et praecepta et amorem tanti amici nostri totis viribus adimpleamus, et nobilitatem imaginis illius in nobis servemus. Rememoremus semper quam inclytus et valde gloriosus est imperator et amicus noster. Ille a nob
Abbreviated transcription (Latin):
si p̃mia et̾ne uite uolumus
ꝓmereri. illiꝰ p̃cepta. totis ui¬
rib saragamꝰ custodire. Pre¬
cepta namq eiꝰ nolentib gra¬
uia st̃: uolentib leuia. Sicut
ip̃e ait. Iugũ enĩ meũ suaue
Suꝑ qũe requiescã nisi suꝑ
humilẽ ⁊ quietũ ⁊ trementẽ
sermones meos: Seculi eium
amicitia. aut lucro aut bñfi¬
ciis. aut di̾sis honorib con¬
stat : saluatoris aũt amicitia.
in se ⁊ ꝓximos diligendo con¬
sistit Igit᷑ qͦciens cũq bonis
actib mandata xͥ facimꝰ: toci¬
ens xp̃i amici uocam᷑. Ille noᷤ
semꝑ inuitat ad amicitiã suã:
et diabolꝰ inuiclens. q̃rit nos
mergere in infernũ. Saluator
nos amat: o ꝓditor nos odit
Ideo ñ pret̃mittamꝰ redẽptorẽ:
nec sequam᷑ p̃donẽ. Carior nob̃
sit. qͥ libertati restuuit. qͣm qͥ
nos captiuauit: q seruituti
subdidit. Semꝑ ante oclos cor¬
dis pone. qd̃ amicoꝵ t᷑ba. nͨ fa¬
milie multitudo: ñ auri argẽ¬
tiq congestio. ñ geminaꝵ la¬

Expanded text:
si praemia aeternae vitae volumus promereri, illius praecepta totis viribus satagamus custodire. Praecepta namque ejus nolentibus gravia sunt, volentibus levia, sicut ipse ait: Jugum enim meum suave Super quem requiescam, nisi super humilem et quietum et trementem sermones meos? Saeculi enim amicitia aut lucro, aut beneficiis, aut diversis honoribus constat: Salvatoris autem amicitia in se et proximos diligendo consistit. Igitur quotiescunque bonis actibus mandata Christi facimus, toties Christi amici vocamur. Ille nos semper invitat ad amicitiam suam et diabolus invidens quaerit nos mergere in infernum. Salvator nos amat, et proditor nos odit: ideo non praetermittamus Redemptorem, nec sequamur praedonem. Charior nobis sit qui libertati restituit, quam qui nos captivavit, et servituti subdidit. Semper ante oculos cordis pone, quod non amicorum turba, nec familiae multitudo, non auri argentique congestio, non gemmarum la
Abbreviated transcription (Latin):
gis. Cũ xp̃m diligis: filiũ
dei cliligis. Cũ filiũ dei clili¬
gis: & patrẽ diligis. Non pͭ gͦ
seꝑari dilectio. Elige tibi qd
diligas: secunt᷑ te cet̾a. Dicas
deũ solũ diligo. deũ patre:
mentiris. Si diligis. ñ solũ¬
patr̃e diligis. S si diligis.
patrem: diligis et filiũ Eoce
inquis diligo patr̃e. ⁊ diligo
filiũ. S hoc solũ patr̃e deũ.
xp̃m. qͥ ascendit in celos ⁊ se¬
det ad dexterã patͥs. illud u̾bũ
factũ ÷ ꝙ habitauit in nobis.
hoc solũ diligo: mentiris. Si
enĩ diligis caput : diligis et
m̃bra. Si aũt m̃bra ñ diligiˢ
nec caput diligis. Non expa¬
uescis uocẽ capitis de celo cla¬
mantẽ ꝓ m̃bris sius. saule
saule quid me ꝑsequeris:
ꝑsecutorẽ suũ uocauit ꝑse¬
cutorẽ m̃broꝵ suoꝵ: dilectorẽ

Expanded text:
ristum diligis, Filium Dei diligis; cum Filium Dei diligis, et Patrem diligis. Non potest ergo separari dilectio. Elige tibi quid diligas; sequuntur te caetera. Dicas, Deum solum diligo, Deum Patrem. Mentiris: si diligis, non solum diligis; sed si diligis Patrem, diligis et Filium. Ecce, inquis, diligo Patrem, et diligo Filium: sed hoc solum, Patrem Deum los, et sedet ad dexteram Patris, illud Verbum factum est, et habitavit in nobis ; hoc solum diligo. Mentiris: si enim diligis caput, diligis et membra; si autem membra non diligis, nec caput diligis. Non expavescis vocem capitis de coelo clamantem pro membris, Saule, Saule, quid me persequeris ? Persecutorem suum vocavit persecutorem membrorum
Abbreviated transcription (Latin):
claues regni celoꝵ. Et que sol¬
ueris in t̾ra: soluta erunt ⁊
in celis. T̃ que ligaueris in t̃ra:
ligata er̃t ⁊ in celis. Qua diffũ¬
dit᷑ ista remissio pecc̃oꝵ: P õs
gentes incipientes ab iherłm
Ecce crede xp̃o. S qͥa intelligiᷤᷤ
si credideris xp̃o. ñ te habere
qd̾ licas de traditorib: tibi
us ut creclam parentib me¬
is malelicenti: qũa tu credes

Expanded text:
 et quae solveris in terra, soluta erunt et in coelis; et quae ligaveris in terra, ligata erunt et in coelis . Qua diffunditur ista remissio peccatorum? Per omnes gentes, incipiens ab Jerusalem . Ecce crede Christo. Sed quia intelligis, si credideris Christo, non te habere quod dicas de traditoribus; tibi vis ut credam parentibus meis maledicenti, quam tu credas
Abbreviated transcription (Latin):
inuicẽ benigni. misericordes. do¬
nantes inincẽ : sicut ⁊ iłs in xp̃o
donauit nobis. Et qͣntũ possumꝰ
sollerti studio. mores nr̃os corri¬
gamꝰ ꝙ uͥtutes oĩum bonoꝵ ac¬
quirere festinemꝰ: qͣtinꝰ pietatẽ
dei ⁊ miscłiam. in temꝑe oportu¬
no conseqͥ ualeamꝰ. ⁊ de ꝓmissio¬
ne illiꝰ futuri regni. ineffabilit̃
gaudeamꝰ. Hec st̃ arma. q̃ nos
contͣ impetũ cliaboli armant:
atq nobilitant. Hec arma no¬
biscũ st̃: ꝙ intra nos d̾o donante.
He st̃ uere diuitie nr̃e. Nam
pudicitia pudicos nos facit. ⁊
iusticia iustos. ⁊ pietas pios. o
etudo mansuetos. ⁊ innocentia
dentia prudentes. ⁊ temꝑantia

Expanded text:
enigni, misericordes, donantes invicem, sicut et Deus in Christo donavit vobis . Et quantum possumus solerti studio mores nostros corrigamus, et virtutes omnium bonorum acquirere festinemus, quatenus pietatem Dei et misericordiam in tempore opportuno consequi valeamus, et de promissione futuri illius regni ineffabiliter gaudeamus. Haec sunt arma quae nos contra impetum diaboli armant eatque nobilitant. Haec arma nobiscum sunt, et intra nos, Deo donante, sunt. Hae sunt verae divitiae nostrae. Nam pudicitia pudicos nos facit, et justitia juetudo, quae mansuetos; innocentia, dentia, quae prudentes; temperantia
Abbreviated transcription (Latin):
Diabolꝰ suꝑb ⁊ cupidꝰ dic̃. sicur
colligunt᷑ oua q̃ derelicta ft̃. sic
uniu̾sam t̃ram ego dgͣgaui. et
ñ fuit qͥ moueret pennã ⁊ ape¬
riret os atꝙ ganniret: xp̃c cũ
humilitate dicit. similis factus
sũ pellicano solitario: iugila¬
ui. et factꝰ sũ sicut passer solita¬
tariꝰ in tecto. Diabolꝰ ꝑ suꝑbiã
et cupiditatẽ dicit. exsiccaui ue¬
stigio pedũ meoꝵ õs riuos ag¬
gerũ: xp̃c cũ humilitate dicit.
nũqͥd ñ possũ rogare patrem
meũ. ⁊ exhibebit mͥ plus quã
cduodecim legiones angłorum:
Et ut ad ultimũ concludanra
diabolꝰ cũ ruina magna ꝑ su¬
ꝑbiam ⁊ cupiditatẽ ad infernũ
cos tͥ diabolice fraudis laqueos.
et scẽ humilitatis gradꝰ descͥpsi:
ut faciliꝰ tͥ subiectos ualeas doce.
qͦmͦ uel qualit̃ hos euadant atg
deant. Et nos si uolumꝰ ꝑficere

Expanded text:
ut colliguntur ova quae derelicta sunt, sic universam terram ego congregavi, et non fuit qui moveret pennam, et aperiret os atque ganniret : Christus cum humilitate dicit, Similis factus sum pelicano solitario. Vigilavi, et factus sum sicut passer solitarius in tecto . Diabolus per superbiam et cupiditatem dicit, Exsiccavi vestigio pedum meorum omnes rivos aggerum : Christus cum humilitate dicit, Num quid non possum rogare Patrem meum, et exhibebit mihi plus quam duodecim legiones Angelorum ? Et ut ad ultimum concludam, Diabolus cum ruina magna per superbiam et cupiditatem ad infernum cos tibi diabolicae fraudis laqueos et sanctae humilitatis gradus descripsi, ut facilius tibi subjectos valeas docere quomodo vel qualiter hos evadant, atque dean
Abbreviated transcription (Latin):
in hoc cognoscimꝰ qͥa diligimꝰ
filios dei. qͣi dicturꝰ esser in
hoc cognoscimꝰ qr diligimꝰ fi¬
liũ dei. filios dei dixit qui
filiũ clei paulo ante dicebat
qͥa filii dei corpꝰ st̃ unici filii
dei. ⁊ cũ ille caput. nos m̃bra:
unꝰ ẽ filiꝰ dei. Ergo qͥ diligit
filios dei: filiũ dei cliligit.
Et qͥ diligit filiũ dei: patrẽ
diligit. Nec potest quisquam¬
diligere patrem: nisi diligat
filiũ. Et qͥ diligre filium d̾i
diligit filios dei. Qs filioᷤ d̾i:
Menbra filii dei. Et diligendo
fit ⁊ ip̃e menbrũ: ꝙ fit ꝑ dile¬
ctionẽ incõpagẽ corꝑis xp̃i. ⁊¬

Expanded text:
In hoc cognoscimus quia diligimus filios Dei; quasi dicturus esset, In hoc cognoscimus quia diligimus Filium Dei: filios Dei dixit, qui Filium Dei paulo ante dicebat; quia filii Dei corpus sunt unici Filii Dei; et cum ille caput, nos membra, unus est Filius Dei. Ergo qui diligit filios Dei, Filium Dei diligit; et qui diligit Filium Dei, Patrem diligit: nec potest quisquamdiligere Patrem, nisi diligat Filium; et qui diligit Filium, diligit et filios Dei. Quos filios Dei? Membra Filii Dei. Et diligendo fit et ipse membrum, et fit per dilectionem in compage corporis
Abbreviated transcription (Latin):
si irã suã ꝑfec̾it : s multa alia.
que nens bonitatis tue cõprehẽ-¬
Nec ullũ qͦd libet scelus. corã
d̾o̾ tam abhominabile fit: qͣm
pret̾ita pecc̃a. uniciuq nr̃m re¬
miniscendo. gaude̾ inde ⁊ exulta¬
reͥ atq: in ea semꝑ iacere. Hec ft̃
q̃ suꝑius diximꝰ unde nos gau¬
dere uult m̃dꝰ: ut ꝑeamꝰ cum
amatorib huiꝰ m̃di. Hec enĩ
gaudia. uelut uenena diaboli
repudiare debemꝰ: qͥa ñ solum
corꝑa. s et animã ꝑpetualiter
ad petrã que xp̃o ẽ allidens. su¬
me scutũ fidei: in qͦ possis oĩa
Et gaudeamꝰ de bonis am̃. de con¬
scientia pura. de ofessione uera.
et digna penitentia: de luctu ⁊
uera tristicia: que ñ scdm scłm¬

Expanded text:
si iram suam perfecerit. Et multa alia si iram suam perfecerit. Et multa alia quae mens Bonitatis tuae, frateNec ullum quodlibet scelus coram Deo tam abominabile fit, quam praeterita peccata unicuique nostrum reminiscendo gaudere et inde exsultare, atque in eis semper jacere. Haec sunt quae superius diximus, unde nos gaudere vult mundus ut pereamus cum amatoribus hujus mundi. Haec enim gaudia velut venena diaboli repudiare debemus, quia non solum corpora, sed et animam perpetualiter ad petram quae Christus est allidens , sume scutum fidei , in quo possis omnia et gaudeamus de bonis Domini, de conscientia pura, de confessione vera et digna poenitentia, de luctu et vera tristitia, quae non s
Abbreviated transcription (Latin):
esse ip̃a diinitas: Om̃s enim
ex illo fructꝰ ꝑcipimꝰ: in illo ⁊ de
illo semꝑ uiuimꝰ. Qͥd rogo hõi
sufficit: cui ip̃e conditor ñ sufficit:
Quid ultͣ queritꝰ cui om̃e gar¬
diũ ⁊ om̃ia. sinis redẽptor esse
ille antiquus hostis decipiendo
fallit. Eam cecitatẽ ante ocłos
nr̃e m̃tis obducit: ne discer¬
nere ualeamꝰ gaudia huiꝰ scl̃i.
et gaudia regis et̃ni. Nam
gaud̾e̾ quidem bonũ ẽ: s qui
gaudet. si ñ inde gaudeat un¬
de debet. ñ pͭ bonũ esse qd̾ gau¬
det. Gaudet nules t̃renꝰ. ad ho¬
pulchras. ⁊ speciosas armillas
brachio circũdatas: coronã ca¬
piti impositã: ꝙ tale gaudiũ
ñ est eternũ s ꝑiturum.
Gaudet raptor: cũ desidera ta
rapuerit. Gaudet ebriosꝰ:
cũ occasionẽ potationis in¬
uenerit. Gaudet ⁊ adulter: cũ
ad delectationẽ corꝑis fruendi
meretricis ꝑuenit. Gaudet piu¬
rus: si huiꝰ scl̃i facultates. iuran¬
do acquisierit. Gaudet iraciusdꝰ.

Expanded text:
esse ipsa divinitas? Omnes enim esse ipsa divinitas? Omnes enim ex illo fructus percipimus, in illo et de illo semper vivimus. Quid, rogo, homini sufficit, cui ipse Conditor non sufficit? Quid ultra quaerit, cui omne gaudium et omnia suus Redemptor esse ille antiquus hostis decipiendo fallit, et a caecitate ante oculos mentis nostrae obducit, ne discernere valeamus gaudia hujus saeculi, et gaudia Regis aeterni! Nam gaudere quidem bonum est: sed qui gaudet, si non inde gaudeat unde debet, non potest bonum esse quod gaudet. Gaudet miles terrenus hopulchras, et speciosas armillas brachio circumdatas, coronam capiti impositam: et tale gaudium non est aeternum, sed periturum. Gaudet et raptor, cum desiderata rapuerit. Gaudet ebriosus, cum occasionem potationis invenerit. Gaudet adulter, cum ad delectationem corporis fruendi meretricis pervenerit. Gaudet perjurus, si hujus saeculi facultates jurando acquisierit. Gaudet iracundus,
Abbreviated transcription (Latin):
et hoc maxime aurib nr̃is into¬
nat. ⁊ iterũ atq it̾m replicat: qͥd
sit om̃i homini cauendũ. uł qͥd
sequendũ. In quib lib̾s tua dig¬
monstrat affectũ. Recognosca¬
mꝰ ⁊ recogitemꝰ: qͣli honore. nob̃
illiꝰ legatio sit accipienda. Qͥd
si a rege legatio. aut u̾diculus.
ad nos ueniret: nũqͥd ñ mox
aliis curis post positis. ꝓmpta
uoluntate. ⁊ cũ oĩ deuotione lit¬
teras acciꝑemꝰ: e legentes ĩplere
satagemꝰ: Eoce de celo rex regũ
nobis dirig̾e littãs suas: ñ ut
aliqͦd seruitiũ. sibi necessariuim
nobis demandet. s q̃ ad salutẽ:
et głam nob̃ ꝓdesse possint in
deũ qͥ possidet oĩa qͥ cͤainit
oĩa. expedita m̃te possidea¬
mꝰ: et in eo habeamꝰ. quecũꝙ
felicit̃ ⁊ sc̃e desideramꝰ. Sed
q̃m nemo possidet deũ. nisi qui
possidet᷑ a d̾o: simꝰ nos ip̃i facti
dei possessio. et efficiet᷑ nob̃ d̃s
possessor. Et qͥd pͥ esse in m̃do
felitius. qͣm cui efficit᷑ siuᷤᷤ im

Expanded text:
et hoc maxime nostris auribus intonat, et iterum atque iterum replicat, quid sit homini cavendum, vel quid sequendum. In quibus Libris tua Digmonstrat affectum. Recognoscamus et recogitemus, quali honore nobis illius legatio sit accipienda. Quid si a rege legatio aut indiculus ad nos veniret, numquid non mox aliis curis postpositis prompta voluntate et cum omni devotione litteras acciperemus, et legentes implere satageremus? Et ecce de coelo Rex regum nobis dirigere litteras suas: non ut aliquod servitium sibi necessarium nobis demandet, sed quae ad salutem et gloriam nobis prodesse possint innDeum qui possidet omnia, qui creavit omnia, expedita mente possideamus, et in eo habeamus quaecumque feliciter et sancte desideramus. Sed quoniam nemo possidet Deum, nisi qui possidetur ab eo; simus nos ipsi facti Dei possessio, et efficietur nobis Deus possessor. Et quid potest esse in mundo felicius, quam cui efficitur suus imp
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥd gͦ ait: Om̃is qui aliligit
patr̃e: diligre filiũ. In hoc cog¬
noscimꝰ: qr diligimꝰ filios dei.
Qd est hoc fr̃s: Paulo ante de
filio dei dicebat: ñ de filiis dei.

Expanded text:
ui diligit Patrem, diligit Filium. 3. In hoc cognoscimus quia diligimus filios Dei. Quid est hoc, fratres? Paulo ante de Fili o Dei dicebat, non de filiis Dei:
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c filius dei inui. Suꝑ hanc
petrã inquit edificabo eccl̃iam
meã. Magna laus. Ergo dicit
petrus tu es xp̃c filiꝰ dei uiui:
dicunt ⁊ demones. scimꝰ qz sis
filiꝰ dei ⁊ sc̃s cłi. Hoc petrꝰ ⁊ hoc
demones. Eadem u̾ba: ñ idem
animꝰ. Et unde constar qͥa pe¬
trus hoc cũ dilectione d̃i dice¬
bat: Qͥa fides xp̃iana cum di¬
plecteret᷑: hoc dicebant demoneᷤ
ut xp̃c ab eis recedẽt. Nlã añꝙͣ
dicerent scimꝰ qui sis. tu es
filiꝰ dei qͥd nobis ⁊ tͥ ẽ: clixer̃t.
Qͥd uenisti ante tẽpꝰ ꝑdere nos:
repellas a te xp̃m. Ergo iidetiᷤ
qͥa q̃mͦ hic dixit qͥ credit ꝓpͥa
quedã fides ẽ: ñ qͦmͦ cũ multis.

Expanded text:
 Filius Dei vivi. Super hanc petram, inquit, fundabo Ecclesiam meam. Magna laus! Ergo dicit Petrus. Tu es Christus Filius Dei vivi: dicunt et daemones, Scimus qui sis, Filius Dei, sanctus Dei. Hoc Petrus, hoc et daemones: eadem verba, non idem animus. Et unde constat qtrus hoc cum dilectione dicebat? Quia fides Christiani cum diplecteretur: hoc dicebam daemones, ut Christus ab eis recederet. Nam antequam dicerent, Scimus qui sis; tu es Filius Dei: Quid nobis et tibi est, dixerunt? Quid venisti ante tempus perdere nos ?repellas a te Christum. Ergo videtis quia quomodo hic dicit, Qui credit, propria quaedam fides est; non quomodo cum multis.
Abbreviated transcription (Latin):
pit: scdm. qͥa ad ymaginẽ tui
creatoris condita ẽ. Tercium
licet unꝰ appelleris homo. tam̃
tres habes. a patre ⁊ filio ⁊ spũ
scõ concessas dignitates: id est
intellectũ uoluntatẽ ⁊ memo¬
riã. Qd̾ idem licet aliis u̾bis.
de tuo.⁊ ex tota aĩa tua. ⁊ ex
oĩb uirib tius. In his enim.
trib. ymaginẽ olitoris nr̃i
mirabilit̾ gerit in sua nata.
ñr interior hõꝰ ex quib qͣsi
excellentiorib aĩe dignita¬
tib. iubem᷑ dilige̾ conditorẽ:
diligat᷑. semꝑ in memoria q̃
p̃cepit habeat᷑. Nec solũ suffi¬
cit nob deũ intellig̾e̾: nͥ fiat
in amore eiꝰ. uoluntas nr̃a Im
mo nͨ hoc sufficit. nͥ cũ memo¬
ria ⁊ uoluntate opus addat᷑.¬

Expanded text:
pit; secundum, quia ad imaginem sui pit; secundum, quia ad imaginem sui Conditoris creata est: tertium, licet unus appelleris homo, tamen tres habes a Patre et Filio et Spiritu sancto concessas dignitates, id est, intellectum, voluntatem, et memoriam. Quod idem, licet aliis verbis, de tuo, et ex tota anima tua, et ex omnibus viribus tuis . In his enim tribus imaginem Conditoris nostri mirabiliter gerit in sua natura noster interior homo, ex quibus quasi excellentioribus animae dignitatibus jubemur diligere Conditorem, , semper in memoria quae recepit, habeatur. Nec solum sufficit nobis Deum intelligere, nisi fiat in amore ejus voluntas nostra: imo nec hoc sufficit, nisi cum memoria et voluntate opus addat
Abbreviated transcription (Latin):
ego nesciam. qͣm
ꝑfectissima atꝙ
plenissima ẽ iusti-¬
cia. deũ toto corde amaͤ illiꝙ
tota adhere uoluntate. qui est
sũmũ bonũ. Sũmũ uͦ amare
bonũ: sũma ẽ beatitudo. Qui
deũ amat bonꝰ ẽ. Si bonꝰ. gͦ et be¬
atus. Qũẽ qͣnto qͥs ardentius
amat : tanto melioͣ efficietur.
Qͣtuiꝰ hoc beatislimo bono. a
eũ. et si indignꝰ dep̃cari studeã.
Ex pͥmo ꝙ oditionis hono¬
re intellige. qͣntũ debeas
conditori tuo. dũ tantũ
in oditione. mox diguitatis pͥ¬
uilegiũ p̃stitit tͥ conditor
et̾nus: ut tanto eũ ardentius
amares. qͣnto mirabiliorẽ te. a
eo esse conditũ intelligeres. Ne
sic excellent̃ a dlitore consit̾
es: s etiã qđ ad ymaginẽ o si¬
militudinẽ suã ip̃e creator oĩum
te creauit: qd̾ nulli alii ex crea¬
turis nisi soli homini concessit.
Et hec ẽ ymago unitatis. et
trinitatis om̃ipotentis dei qrt̃a
anima tua h̃t in se. Primũ.
qͥa scd̃m lei donũ uiuit ac sa¬

Expanded text:
nesciam quam perfectissima atque plenissima est justitia, Deum toto corde amare, illique tota adhaerere voluntate, qui est summum bonum! Summum vero amare bonum summa est beatitudo. Qui Deum amat bonus est: si bonus ergo et beatus: quem quanto quis ardentius amat, tanto melior efficietur. Quatenus hoc beatissimo bono abueum, etsi indignus, deprecari studeo.ex primoque conditionis honore intellige quantum debeas Conditori tuo, dum tantum mox in conditione dignitatis privilegium praestitit tibi Conditor aeternus, ut tanto eum ardentius amares, quanto mirabiliorem te ab eo esse conditum intelligeres. CAPsic excellenter a Conditore conditus es, sed etiam quod ad imaginem et similitudinem suam ipse Creator omnium te creavit: quod nulli alii ex creaturis, nisi soli homini concessit. Et haec est imago unitatis et trinitatis omnipotentis Dei, quam anima tua habet in se: primum, quia secundum Dei donum vivit ac sa
Abbreviated transcription (Latin):
sit xp̃c ex d̾o natꝰ ẽ. S quid est
credere illud: Et oĩs qͥ diligit
genitorẽ: cdiligit eũ qͥ genitꝰ ẽ
ab ip̃o. Statim fidei diunxit
dilectionẽ: qr sine dilectione si¬
des inanis ẽ. Cũ dilectione fideᷤᷤ
xp̃iani: sine dilectione fides
demonis. Qͥ aũt ñ credunt.
peiores st̃ quã demones: et
tardiores qͣm demones. Nescio
qͥs ñ uult credere in xp̃m: ad¬
huc nec demones imitaturꝰ.
in timore pene: ñ in amore
corone. Nam et illi qͥ puni¬
huic fidei dilectionẽ. ut fiat
fides qͣlem dicit apłs paulus:
fides q̃ ꝑ dilectionẽ oꝑaturͦ.
Inuenisti xp̃ianũ. inuenisti

Expanded text:
stus, ex Deo natus est. Sed quid est credere illud? Et omnis qui diligit qui genuit eum, diligit eum qui genitus est ab ipso. Statim fidei conjunxit dilectionem; quia sine dilectione fides inanis est. Cum dilectione fides christiani, sine dilectione fides daemonis: qui autem non credunt, pejores sunt quam daemones, et tardiores quam daemones. Nescio quis non vult credere in Christum; adhuc nec daemones imitatur. in timore poenae, non in amore coronae: nam et illi punihuic fidei dilectionem, ut fiat fides de qua dicit apostolus Paulus: Fides quae per dilectionem operatur , invenisti Christianum, invenisti
Abbreviated transcription (Latin):
eminisse
uos credo
qͥ affiustis
hesterno clie
ad qũe locũ
ñ diligit frẽm suũ que ui¬
det. deũ quẽ ñ uidet qͣmͦ p
terit dilige̾: et hoc mandarũ

Expanded text:
eminisse vos credo, qui adfuistis hesterno die, ad quem locum non diligit fratrem suum quem videt, Deum quem non videt quomodo test diligere? Et hoc ma
Abbreviated transcription (Latin):
uat. Opus aũt fidei ip̃a dile¬
ctio ẽ: dicente paulo apło.
Et fides q̃ ꝑ dilectionẽ oꝑatur̃
Oꝑa quidẽ tua p̃terita ante¬
qͣm crederes uł nulla erant:
uel si bona uclebant᷑ in ania
erant. Si enĩ nulla erant:
sic eras qͦmͦ homo sine pedib
aut uexatis pedib ambulare
ñ ualens. Si aũt bona uide¬
bant᷑ ante ꝗͣ crederes. cͣrebas
qͥdem: s p̃ter uiã currendo
errabas potiꝰ ꝙͣ ꝑueniebas.
Est gͦ nobis ⁊ c̃rendũ ⁊ ĩ uia
cͣrendũ. Qͥ pret̃ iã currit
inanit currit: ĩmo ad laborẽ
cͤrit. Tanto plꝰ errat: qͣnto p̃¬
ter uiã currit. Que ẽ nia ꝑ¬
sũ uia ⁊ u̾itas. D illũ curris.
ad illũ curris: in ipso requiescis.
S ut cͤreremꝰ ꝑ illũ: extendit
se usq ad nos. Longe enĩ eramꝰ
et longe pegrinabam᷑. Parũ:
mouere nos ñ poteramꝰ Medicꝰ

Expanded text:
 fidei ipsa dilectio est, dicente Paulo apostolo, Et fides quae per dilectionem operatur . Opera quidem tua praeterita, antequam crederes, vel nulla erant; vel si bona videbantur, inania erant. Si enim nulla erant; sic eras quasi homo sine pedibus, aut vexatis pedibus ambulare non valens: si autem bona videbantur; antequam crederes, currebas quidem, sed praeter viam currendo, errabas potius quam perveniebas. Est ergo nobis et currendum, et in via currendum. Qui praeter viam currit, inaniter currit: imo ad laborem currit. Tanto plus errat, quanto praeter viam currit. Quae est via sum veritas . Per illum curris, ad illum curris, in ipso requiescis. Sed ut curreremus per illum, extendit se usque ad nos: longe enim eramus, et longe peregrinabamur. Parum est movere non poteramus. Medic
Abbreviated transcription (Latin):
unũ menbrũ : cõpatuintur
om̃ia m̃bra. Et si głificat᷑
unũ menbrũ: congaudent
oĩa m̃bra. Et qͥd secutus aitꝰ
Uos aũt estis corpꝰ xp̃i ⁊ m̃bra.
Dicebat paulo ante de dilecti¬
one frat̃na ⁊ ait. Qͥ ñ diligit
frẽm qũe uidet: deũ que ñ
diligis frẽm: forte fr̃em clili

Expanded text:
unum membrum, compatiuntur omnia membra; et si gloriatur unum membrum, congaudent omnia membra. Et quid secutus ait? Vos autem estis corpus Christi et membra . Dicebat paulo ante de dilectione fraterna, et ait, Qui non diligit fratrem quem videt, Deum quem non di
Abbreviated transcription (Latin):
sapiens: qm̃ dicentes se esse sa¬
pientes stulti facti sunt. Etĩ¬
uen̾am iã bonã margaritam
⁊ uenditis omĩb q̃ haberem
emenda erat ⁊ dubitabam. Pt¬
xi gͦ ad simplicianum prẽm
bat. Narraui ei circuitus er¬
roris mei. Ubi aut̃ cõmemo¬
raui legisse me quosdã libros
platonicorũ quos uictorinus
quondã rethor urbis rome
quẽ xͥanũ defunctũ esse arcdi¬
erã in latinã linguã tͣnstulis
liorum philosophoꝵ scͥpta in¬
cidissem. plena fallaciarum
⁊ deceptionũ scd̃m elemẽta hꝰ
mundi: in istis aũ modis in¬
sinuari dm̃. ⁊ eiꝰ u̾bum. Sein¬
de ut me exhortaret᷑ ad huili¬
tatẽ .xͥ. sapientib abscõditã ⁊
reuelatã ꝑuuł nctorinũ iy¬
sun recordatus est quẽ rome t̃
deꝙ mn illo narrauit quod ñ si¬
lebo. Nabet enim magnã lau¬
dem gr̃e tue confitendam tͥ: qm¬
aomodum ille doctissimus senex
omniũ liberalium doctnarũ
pritissimus. quiq pbilosopho¬
rum tã multa legerat ⁊ diuidi¬

Expanded text:
icentes se esse sapientes stulti facti sunt. et inueneram iam bonam margaritam, et uenditis omnibus, quae haberem, emenda erat, et dubitabam. Perrexi ergo ad Simplicianum, patrem ibat. narraui ei circuitus erroris mei. ubi autem conmemoraui legisse me quosdam libros Platonicorum, quos Victorinus quondam rhetor urbis Romae, quem christianum defunctum esse audieram, in latinam linguam transtulissliorum philosophorum scripta incidissem plena fallaciarum et deceptionum secundum elementa huius mundi, in istis autem omnibus modis insinuari deum et eius uerbum. deinde, ut me exhortaretur ad humilitatem Christi sapientibus absconditam et reuelatam paruulis, Victorinum ipsum recordatus est, quedeque illo mihi narravit quod non silebo. Habet enim magnam laudem gratiae tuae confitendam tibi, quemadmodum ille doctissimus senex, et omnium liberalium doctrinarum peritissimus, quippe philosophorum tam multa legerat, et dijudi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ propt̾ hoc unum uoluebar
in ceteris languidus. ⁊ tabes¬
cens curis marcidis quo ⁊ in
aliis rebus. quas nolebam pa¬
ti congruere cogebar uite cõ¬
iugali. cui deditus constrin¬
gebar. Audieram ex ore u̾ita¬
tis esse spadones. qui serp̃os
absciderunt ꝓpt̾ regnũ celoꝵ:
s qui potest inquit capere
capiat. Uani enim sunt c̾ce
omnes homines. quibz ñ est
dei scientia. nec de his q̃ uidẽ¬
tur bona. potuerũt inueni¬
re eũ qui ẽ. At ego iam ñ erã
in illa uanitate. Trascende¬
ram eam. ⁊ contestante uni¬
u̾sa creatura tua inuenerã
te creatorem nr̃m ⁊ u̾bũ tuũ

Expanded text:
et propter hoc unum uoluebar et propter hoc unum uoluebar in ceteris languidus et tabescens curis marcidis, quod et in aliis rebus, quas nolebam pati, congruere cogebar uitae coniugali, cui deditus obstringebar. audieram ex ore ueritatis esse spadones, qui se ipsos absciderunt propter regnum caelorum; sed, qui potest, inquit, capere, capiat. uani sunt certe omnes homines, quibus non inest dei scientia, nec de his, quae uidentur bona, potuerunt inuenire eum qui est. at ego iam non eram in illa uanitate; transcenderam eam et contestante uniuersa creatura inueneram te creatorem nostrum et uerbum tuum
Abbreviated transcription (Latin):
cianum. qͥ mͥ bonꝰ apparebat s¬
uus tuus: ⁊ lucebat in eo gr̃a
tua. Audieram etiã qd̃ a iu¬
uentute sua deuotissime tibi
uiueret. iam uero tunc senu¬
erat. ⁊ longa etate uitã bono
batur. ⁊ uere sic erat. Unde
mͥ ut ꝓferret uolebã conferẽ¬
ti secum estus meos: quis es¬
set aptus modus. sic affecto ut
ego eram. ad ambulãdũ in ui¬
a tua. Uidebã enĩ plenam ec¬
clesiã. ⁊ alius sic ibat. aliꝰ aut̃
sic. Michi aut̃ displicebat. ꝙ
agebam in scło. ⁊ oneri mͥ erat
ualde: ñ iam flãmãtib cupi¬
ditatib ut solebant spe hono¬
ris ⁊ pecunie ad tolerandã il¬
lam seruitutẽ tã grauem. Iã
enĩ me illa ñ delectabant pre
uulcedine tua: ⁊ decore domus
tue qͣm dilexi S adhuc tenacit
colligabar ex femina. nec me
ꝓhibebat apłs coniugari qͣm¬
ius exhortaretur ad melius.
maxime uolens om̃s homĩes
sic esse ut ip̃e erat. s ego infir¬
mior eligebam molliorem loc.

Expanded text:
cianum, qui mihi bonus apparebat scianum, qui mihi bonus apparebat seruus tuus et lucebat in eo gratia tua. audieram etiam, quod a iuuentute sua deuotissime tibi uiueret; iam uero tunc senuerat et longa aetate in tam bono batur: et uere sic erat. unde mihi ut proferret uolebam conferenti secum aestus meos, quis esset aptus modus sic affecto, ut ego eram, ad ambulandum in uia tua. Videbam enim plenam ecclesiam, et alius sic ibat, alius autem sic. mihi autem displicebat, quod agebam in saeculo, et oneri mihi erat ualde non iam inflammantibus cupiditatibus, ut solebant, spe honoris et pecuniae ad tolerandam illam seruitutem tam grauem. iam enim me illa non delectabant prae dulcedine tua et decore domus tuae, quam dilexi, sed adhuc tenaciter alligabar ex femina, nec me prohibebat apostolus coniugari, quamuis exhortaretur ad melius maxime uolens omnes homines sic esse, ut ipse erat. sed ego infirmior eligebam molliorem locum
Abbreviated transcription (Latin):
eus m̃s recorder
in grãrũ actio¬
ne tibi: ⁊ confi¬
tear miscd̃ias
tuas suꝑ me. ꝑfundant᷑ ossa
mea dilectione tua:. ⁊ dicant do¬
mine quis simił tͥ. Sisrupi¬
sti uincula mea. sacrificem tͥ
sacrificium laudis. Quomͦ
disrupisti ea narrabo: ⁊ dicẽt
om̃s qui aclorant te c̃ audiẽt
hec. Benedictꝰ dñs in celo et
int̾ra: magnũ ⁊ mirabile no¬
men eius. Inheserant p̾cordiis
meis u̾ba tua. ⁊ undiq cͥcum¬
uallabat abste: de uita tua e¬
t̾na certꝰ erã. qͣmuis eam in
eniginate. ⁊ quasi ꝑ speculum
uideram. Dubitatio tñ omĩ
de incorruptibili substantia.
qd̃ ab illa esset omĩs substã¬
tia ablata mͥ erat: nec certior
de te. sed stabilior in te esse cu¬
piebam. Se mea uero tẽpora¬
li uita nitabant omĩa ⁊ mũ¬
uandũ erat cor a fermento ue¬
teri. ⁊ placebat uia ip̃e salua¬
tor. ⁊ ire ꝑ eius angustias ad¬
huc pigebat. Et immisisti in
mentẽ meã. uisũq ẽ bonũ in
conspectu meo ꝑgere ad simpli¬

Expanded text:
eus mens, recorder in gratiarum actione tibi et confitear misericordias tuas super me. perfundantur ossa mea dilectione tua et dicant: domine, quis similis tibi? dirrupisti uincula mea: sacrificem tibi sacrificium laudis. quomodo dirrupisti ea, narrabo, et dicent omnes, qui adorant te, cum audient haec: "benedictus dominus in caelo et in terra; magnum et mirabile nomen eius." inhaeserant praecordiis meis uerba tua, et undique circumuailabar abs te. de uita tua aeterna certus eram, quamuis eam in aenigmate et quasi per speculum uideram; dubitatio tamen omnis de incorruptibili substantia, quod ab illa esset omnis substantia, ablata mihi erat, nec certior de te, sed stabilior in te esse cupiebam. de mea uero temporali uita nutabant omnia et mundandum erat cor a fermento ueteri; et placebat uia ipse saluator et ire per eius angustias adhuc pigebat. et inmisisti in mentem meam uisumque est bonum in conspectu meo pergere ad Simpli
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥ natꝰ ẽ ex deo: babet illã. In¬
tendat caritas ur̃a. Uidete qͥd
dicã. Ecce accepit sacͣmẽtũ na¬
tiuitatis s omo baptizatus
sacͣmentũ h̃t. ⁊ magnũ sacra¬
mentũ. diuinũ. scm̃. in effabi¬
le. Considera qͣle. ut nouũ hoĩ¬
nẽ faciat dimissione omĩum
peccatoꝵ. Attendat tñ in cor. si
ꝑfectum ẽ ibi ꝙ fc̃m est in corpo¬
re. Uideat si habet caritatẽ. et
tunc dicat uatꝰ sum ex deo. Si
ant̃ ñ habet caracterẽ quidẽ ĩ¬
positũ habet. s desertor uagat᷑.
Habeat caritatẽ. alit̾ non se di

Expanded text:
qui natus est ex Deo, habet illam. Inqui natus est ex Deo, habet illam. Intendat Charitas vestra, videte quid dicam. Ecce accepit Sacramentum nativitatis homo baptizatus; Sacramentum habet, et magnum Sacramentum, divinum, sanctum, ineffabile. Considera quale: ut novum hominem faciat dimissione omnium peccatorum. Attendat tamen in cor, si perfectum est ibi, quod factum est in corpore: videat si habet charitatem, et tunc dicat, Natus sum ex Deo. Si autem non habet, characterem quidem impositum habet, sed desertor vagatur. Habeat charitatem; aliter no
Abbreviated transcription (Latin):
hoꝵ obsequium reqͥrebat: Nec
helias seruus ip̃ius hoc necessa¬
rium habebat aliqͣndo cui pa-¬
nẽ ⁊ carnẽ ꝑ cornũ mittebat:
⁊ tñ ut uidua religiosa benedi¬
ceret᷑. nuittit᷑ seruus dei. pascit᷑
a uidua quẽ ds̃ in secreto pasce
gentiã cõsiderãt ꝓpt̾ illã merte¬
dem a dño in euangłio mani¬
festissime positam: qui suscipit
uistũ in nomine iusti mercedẽ
uisti accipiet: ⁊ qͥ suscipit ꝓphe¬
tã in nomine ꝓphete mercedẽ
ꝓpbete accipiet: ⁊ qui dederit ca¬
licẽ aque frigide uin ex his mi¬
nimis tm̃ in noĩe discipłiꝰ amẽ
uico uob̾ non ꝑdet mercedẽ suã.
Qͣmuis gͦ sibi prestent qͥ hoc fa¬
cuuit. tũ nec hoc poterat p̾beri
ascensuro in celũ. Qͥd illi pot̾at
tribuere petrus: quia amabat il¬
lum: Audi qͥd. Pasce oues meas:
dubitare mori ꝓ u̾itatis confes¬
sione. ut cet̾i uos imitent᷑. S ħ¬
ut diximiꝰ frẽs ꝑfecta caritas ẽ.

Expanded text:
horum obsequium requirebat? Nec horum obsequium requirebat? Nec Elias servus illius hoc necessarium habebat aliquando, cui panem et carnem per corvum mittebat; et tamen ut vidua religiosa benediceretur, mittitur servus Dei, pascitur a vidua quem Deus in secreto pascebgentiam considerant, propter illam mercedem a Domino in Evangelio manifestissime positam, Qui suscipit justum in nomine justi, mercedem justi accipiet; et qui suscipit prophetam in nomine prophetae, merceprophetae accipit; et qui dederit calicem aquae frigidae uni ex his minimis, tantum in nomine discipuli, amen dico vobis, non perdet mercedem suam : quamvis ergo sibi praestent qui hoc faciunt, tamen nec hoc poterat praeberi ascensuro in coelum. Quid illi poterat retribuere Petrus, qui amabat illum? Audi quid: Pasce oves meas; dubitare mori pro veritatis confessione, ut caeteri vos imitentur. 6. rfecta charitas est;
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ ñ uiolat ⁊ in qm non peccat.
qui natus ẽ ex deo: hoc dñs dic̃
petro. Petre amas me: ⁊ ille. A¬
mo. Non ait si amas me obseq̃¬
re mͥ. Qñ enĩ erat dñs in car¬
ne mortali: esuriuit sitiuit. Fo
tẽpore qͦ esuriebat ⁊ sitiebat. su¬
sceptus ẽ hospicio. Ministͣuer̃t
illi qui habuerũt de substãtia
sua. sicut legimꝰ in eungłio Su¬
scepit eum hospicio zacheus: sal¬
uus factus est a morbo suscepto
medico. Quo morbo: Auarine
Erat enĩ ditissimꝰ ⁊ pͥnceps pu¬
blicanoꝵ. Attendite sanatũ a
morbo auaritie. Dimidiũ inqͥt
bonoꝵ meoꝵ do pauperib. ⁊ si
cui aliquid tuli quadruplũ
reddã. Ideo seruauit alteꝵ dimi¬
dium. non quo frueretur: s un¬
de debita solueret. Suscepit gͦ tt̃
medicum hospicio. qr erat infir¬
nitas carius in dño cui hoc ob¬
seqͥum p̾berent homines. T hoc:
qr uoluit prestare obsequentib.
Obsequentib enim ꝓderat non
illi. Qui enĩ angłi ministrabãt:

Expanded text:
quam non violat, et in quam non peccat quam non violat, et in quam non peccat qui natus est ex Deo; hoc Dominus dicit Petro: Petre, amas me! Et ille: Amo. Non ait, Si amas me, obsequere mihi. Quando enim erat Dominus in carne mortali, esurivit, sitivit: eo tempore quo esuriebat et sitiebat, susceptus est hospitio; ministrarunt illi qui habuerunt, de substantia sua, sicut legimus in Evangelio . Suscepit eum hospitio Zacchaeus: salvus factus est a morbo, suscepto medico. Quo morbo? Avaritiae. Erat enim ditissimus, et princeps publicanorum. Attendite sanatum a morbo avaritiae. Dimidium, inquit, bonorum meorum do pauperibus; et si cui aliquid tuli, quadruplum reddam . Ideo servavit alterum dimidium, non quo frueretur, sed unde debita solveret. Suscepit ergo tunc medicum hospitio, quia erat infirmitas carnis in Domino, cui hoc obsequium praeberent homines: et hoc, quia voluit praestare obsequentibus; obsequentibus enim proderat, non illi. Cui enim Angeli ministrabant,
Abbreviated transcription (Latin):
mortuus ꝓ hoĩnib. orans ꝓ eis
a quib crucifigebat᷑. ⁊ dicens.
Dat̾ ignosce illis: qr nesciunt
ꝙͥ faciuint. S si solus hoc fecit:
ñ erat magr̃ si discipłos ñ ha¬
bebat. Secuti discipłi hoc fecer̃t.
Lapicdabat᷑ stephanꝰ: ⁊ genu fle¬
xo ait. Dñe ne statuas illis ħ
peccatũ. Amabat a quib occi¬
debat᷑: qr ⁊ ꝓ ip̃is moriebat᷑. Au¬
ui ⁊ apłm paulũ. ⁊ ip̃e inquit:
ĩpendar ꝓ animab urĩs. Int̾ il¬
los enim erat: ꝓ quib stephanꝰ
dep̾cabat᷑ qñ eoꝵ manib mori¬
ebat᷑. ꝑfecta gͦ caritas hec est. Si
quis tãtã habuerit caritatẽ ut
i illo caritas S ñquid mox
Ut ꝑficiatur. nascitur. Cum fue
rit nata nutrit᷑. ium fu̾it iuitͥ¬
ta roborat᷑: cum fu̾it roborata ꝑ¬
esse cũ xp̃o: multo enĩ magis op¬
tumũ. man̾e in carne necessariũ
ꝓpt̾ uos. Propt̃ eos uolebat uiu̾e.
ꝓ quib paratꝰ erat mori. T ut
nou̾itis qr ep̃a ẽ ꝑfecta caritas

Expanded text:
nibus, orans pro eis a quibus crucifigebatur, et dicens: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Sed si solus hoc fecit, non erat magister, si discipulos non habebat. Secuti discipuli hoc fecerunt. Lapidabatur Stephanus, et genu fixo ait: Domine, ne statuas illis hoc delictum . Amabat a quibus occidebatur, quia et pro ipsis moriebatur. Audi et apostolum Paulum: Et ipse, inquit, impendar pro animabus vestris . Inter illos enim erat pro quibus Stephanus deprecabatur, quando eorum manibus moriebatur. Perfecta ergo charitas haec est. Si quis tantam habuerit charitatem, ut in illo charitas. Sed numquid mox urit nata, nutritur; quum fuerit nutrita, roboratur; quum fuerit roborata, pesse cum Christo, multo magis optimum; manere in carne necessarium propter vos. Propter eos vole quibus paratus erat mori. 5. Et ut noveritis quia ipsa est perfecta charitas,
Abbreviated transcription (Latin):
sequeretur. Seq̃bat᷑ uͦ. Infir¬
mũ aũ in fide recipite. Qd̾ il¬
le ad se retulit: mͥq apperuit.
S tali ãmonitione firmatꝰ
ẽ: placitoq ac ꝓposito bono ⁊
congruentissimo suis moribꝰ
quib a me in melius iã oli
ualde lõgeq distabat. sine ul¬
la turbulenta cunctacione
coniunctus ẽ. Inde ad matrẽ
ingredimͣ. indica mus. gau¬
det: narramꝰ quẽ admodum
gestũ sit. Exultat ⁊ triũ phat
mus. aut intelligimꝰ facere.
quia tanto amplius sibi a
te concessum de me uidebat.
qm pet̾e solebat. miserabili¬
bus eiꝰ flebilib q gemitib.
Conu̾tisti enĩ me adte ut ne
uxorẽ quererẽ. nec aliqͣm sp̃e
scł̃i huiꝰ. stans in ea regula fi¬
dei in qͣ me ante tot annos el
reuelaueras: ⁊ cõu̾tisti luctũ eiꝰ
in gaudiũ młto uberiꝰ qͣm uo¬
luerat: ⁊ młto cariꝰ atq castiꝰ
qm de nepotibz carnis mee re

Expanded text:
sequeretur. Sequebatur vero: Infirsequeretur. Sequebatur vero: Infirmum autem in fide recipite . Quod ille ad se retulit, mihique aperuit. Sed tali admonitione firmatus est, placitoque ac proposito bono et congruentissimo suis moribus, quibus a me in melius jam olim valde longeque distabat, sine ulla turbulenta cunctatione conjunctus est. Inde ad matrem ingredimur, indicamus; gaudet. Narramus quemadmodum gestum sit; exsultat et triumphat; mus aut intellegimus facere, quia tanto amplius sibi a te concessum de me uidebat, quam petere solebat miserabilibus flebilibusque gemitibus. conuertisti enim me ad te, ut nec uxorem quaererem nec aliquam spem saeculi huius stans in ea regula fidei, in qua me ante tot annos ei reuelaueras, et conuertisti luctum eius in gaudium multo uberius, quam noluerat, et multo carius atque castius, quam de nepot
Abbreviated transcription (Latin):
inuenissem. Audierã enĩ de ã¬
tonio. qd̃ ex euãgłica lectione.
cui forte suꝑuenerat ãmoni¬
tus fuerit tanqͣm sͥ diceret᷑ ꝙ
legebat᷑. uade uende omĩa q̃
habes ⁊ da pauperib. ⁊ habe¬
bis thesauix in cel̾ ⁊ ueni se¬
quere me: ⁊ tali oraculo cõtes¬
tim ad te esse conu̾sum. Itaq
concitꝰ redii ad eum locum uͥ
sedebat alipius: ibi enĩ posue¬
ram codicem apłi. cum inde
surrexerã. Arripui arripur: ⁊
legi in silentio capitulum qͦ
pͥmum comecti sunt oculi
concupiscentiis. Nec ultra
uolui legere: nec opus erat.
sententie qͣsi luce securitatiᷤ
infusa cordi meo: om̃s dubi¬
tatõis tenebre uiffugerunt.
Tum int̾iecto aut digito aut
nescio quo alio signo. codicẽ
clausi: ⁊ tͣnquillio iam uul¬
tu indicaui alipio. At ille
quid in se ageretur. qd̾̃ ego
nesciebã sic inlicauit. Petit
uidere quid legissem. Osten¬
di. Et attendit etiam ultra.
qͣm ego legerã: ⁊ ignorabã qͥd

Expanded text:
inuenissem. audieram enim de Aninuenissem. audieram enim de Antonio, quod ex euangelica lectione, cui forte superuenerat, admonitus fuerit, tamquam sibi diceretur quod legebatur: uade, uende omnia, quae habes, da pauperibbis thesaurum in coelis; et veni, sequere me ; et tali oraculo confestim ad te esse conversum. Itaque concitus redii ad eum locum ubi sedebat Alypius: ibi enim posueram codicem Apostoli, cum inde surrexeram. Arripui, aperui, et legi in silentio capitulum, quo primum conjecti sunt oculi concupiscentiis . Nec ultra volui legere; nec opus erat. sententiae quasi luce securitatis infusa cordi meo, omnes dubitationis tenebrae diffugerunt. 30. Tum interjecto aut digito aut nescio quo alio signo, codicem clausi, et tranquillo jam vultu indicavi Alypio. At ille quid in se ageretur, quod ego nesciebam, sic indicavit. Petit videre quid legissem: ostendi; et attendit etiam ultra quam ego legeram, et ignorabam quid
Abbreviated transcription (Latin):
rũt flumina ocłoꝵ meoꝵ. ac¬
ceprabile sacͥficiũ tuũ. Et ñ qͥ¬
dem his uerbis: s in hac sentẽ¬
tia multa dixi tͥ. Et tu dñe uͤ¬
ꝙ quo: usq quo dñe irasceris
in finẽ; Ne memor fueris in¬
iquitatum nr̃aꝵ antiqͣrũ.
Sentiebã enim ab eis me ten̾i.
Iactabam enim uoces mirabi¬
les. Quam dui. quã du. cras.
⁊ cras: Quare non modo: qͣre
ñ hac hora finis t᷑pitudinis
mee: Dicebam hec: ⁊ flebain a¬
marissima contritione cordis
mei. Et ecce audio uocẽ de ui¬
cina domo. cum cantul dicẽtis.
⁊ crebro repetentis: quasi pu
an puelle nescio. Tolle lege: tol¬
le lege Statimq mutato uul¬
tu. intentissimus cogitare ce¬
pi: utrũ nã solerẽt pueri in a¬
liquo gen̾e ludendi cantitare
tale aliquid. Nec octͣrebat me¬
omĩo audisse quẽpiã. Rep̾sso¬
q impetu lacͥmaꝵ surrexi: ni¬
chil aliud int̾pretans diuini¬
tus mͥ iuberi. nͥ ut aperirẽ co¬
dicem ⁊ legerem qd̃ pͥmũ caput

Expanded text:
runt flumina oculorum meorum, acrunt flumina oculorum meorum, acceptabile sacrificium tuum, et non quidem his uerbis, sed in hac sententia multa dixi tibi: et tu, domine, usquequo? usquequo, domine, irasceris in finem? ne memor fueris iniquitatum nostrarum antiquarum. sentiebam enim eis me teneri. iactabam uoces miserabiles: "quamdiu, quamdiu cras et cras\'? quare non modo? quare non hac hora finis turpitudinis meae?" Dicebam haec et flebam amarissima contritione cordis mei. et ecce audio uocem de diuina domo cum cantu dicentis et crebro repetentis quasi pueri an puellae, nescio: "toIIe lege, tolle lege". statimque mutato uultu intentissimus cogitare coepi, utrumnam solerent pueri in aliquo genere ludendi cantitare tale aliquid, nec occurrebat omnino audisse me uspiam repressoque impetu lacrimarum surrexi nihil aliud interpretans diuinitus mihi iuberi, nisi ut aperirem codicem et legerem quod primum caput
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sus ĩmũda illa mẽbra tua
suꝑ t̾ram: ut mortificent᷑ slar¬
rãt tͥ delectatões: s ñ sieut lei
diĩ cłi tui. Ista controu̾sia in
corde meo: non nͥ de merp̃o ad¬
u̾sus meip̃m. At alipius affi¬
xus lateri meo inusitati motꝰ¬
mei exitum. tacitꝰ operiebat᷑. U¬
biuero a fundo archano alta
consid̾atio contͣxit. ⁊ congessit
totã miseriã meã. in cõspectu.
cordis mei: oborta ẽ ꝓcella ingẽs.
ferẽs ingẽtem ĩbrẽ lacͥmarũ.
Et ut totum effunderẽ cũ uo¬
cib suis. surrexi ab alipio. soli¬
tudo mͥ ad negotium flendi
aptior suggerebatur: ⁊ secessi re¬
motius. quã ut poss mͥ onero¬
sa esse etiam eiꝰ presentia. S̾ic
tunc eram ⁊ ille sensit. nescio
apparebat sonus uocis mee. iã
fletu grauidꝰ ⁊ sic surrexerã.
Mansit gͦ ille uͥ sedebamꝰ: ni¬
mie stupens. Ego sub quadã fi¬
ci arbore straui me nescio qͦmͦ. ⁊
dimisi abenas lacͥmis: ⁊ ꝓrupe¬

Expanded text:
versus immunda illa membra tua versus immunda illa membra tua super terram, ut mortificentur. Narrant tibi delectationes, sed non sicut lex Domini Dei tui . Ista controversia in corde meo, nonnisi de meipso adversus meipsum. At Alypius affixus lateri meo inusitati motmei exitum tacitus opperiebatur. Vbi uero a fundo arcano alta consideratio traxit et congessit totam miseriam meam in conspectu cordis mei, oborta est procella ingens ferens ingentem imbrem lacrimarum. et ut totum effunderem cum uocibus suis, surrexi ab Alypio — solitudo mihi ad negotium flendi aptior suggerebatur — et secessi remotius, quam ut posset mihi onerosa esse etiam eius praesentia. sic tunc eram, et ille sensit: nescio apparebat sonus uocis meae iam fletu grauidus, et sic surrexeram. mansit ergo ille ubi sedebamus nimie stupens. ego sub quadam fici arbore straui me nescio quomodo et dimisi habenas lacrimis, et prorupe