comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rios mittere: quia & priꝰ ꝑ pa.
tres. & post modũ ꝑ legis docto¬
res & ꝓpħas. ad extremũ uͦ per
apłos. dum plebis suȩ mores ex¬
coluit: quasi ꝑ oꝑarios in uinee
cultura laborauit: quãuis in
quolibet modulo uel m̃sura.
quisqͥs cum recta fide bone acti.¬
onis extitit. ⁊ huiꝰ uineę oꝑariꝰ
fuit. Oꝑator gͦ mane. hore t̾ciȩ.
sexte. &̃ none. antiquiis ille &.¬
ebraicus ppłs designatur: qui
in electis suis ab ipso mundi ex¬
ordio. dum recta fide dm̃ stũ¬
duit colere: quasi ñ ciestitit
in uineȩ cultura laborare. Ad
undecimã uͦ gentiles uocantur.
quib & dr̃. Quid hic statis to¬
ta die ociosi: Quia enĩ trans¬
acto tam lango mund tẽpore.
ꝓ uita sua labõrare neglexerañ.
quasi tota die ociosi stabant.
Pensate fr̃s: qͥd inquisiti respon¬
deant. Dicunt enĩ: qr nemo
nos condux̃. Nullus quippe ad
eos patriarcha: nullꝰ ꝓpheta ue.¬
nerat. Et qͥd ÷ dicere. nos nemo¬
bis uias nemo p̾dicauit: Quid

Expanded text:
rios mittere. Quia et prius per patres, et post modum per legis doctores et prophetas, ad extremum vero per apostolos, dum plebis suae mores excoluit, quasi per operarios in vineae cultura laboravit. Quamvis in quolibet modulo vel mensura quisquis cum fide recta bonae actionis exstitit, hujus vineae operarius fuit. Operator ergo mane, hora tertia, sexta et nona, antiquus ille Hebraicus populus designatur, qui in electis suis ab ipso mundi exordio, dum recta fide Deum studuit colere, quasi non destitit in vineae cultura laborare. Ad undecimam vero gentiles vocantur, quibus et dicitur: Quid hic statis tota die otiosi? Qui enim, transacto tam longo mundi tempore, pro vita sua laborare neglexerant, quasi tota die otiosi stabant. Sed pensate, fratres, quid inquisiti respondeant: Dicunt enim: Quia nemo nos conduxit. Nullus quippe ad eos patriarcha, nullus propheta venerat. Et quid est dicere: Ad labobis vias nullus praedicavit? Quid
Abbreviated transcription (Latin):
conditor nr̃ qui regit quos con¬
cdidit: & electos suos sic in hoc
mundo possidet. quasi subiectoᷤᷤ
dñs in domo: Qui habet uineã.
uniu̾sam scilicet eccłam: quȩ
ab abel iusto usq ad ultimum
electum qͥ in finẽ mundi nasci¬
turus ÷ quot scõs ꝓtulit: quasi
tot palmites misit̾. Hic itaq pa¬
terfamilias ad excolendã uine¬
am suã. manȩ. hora t̾cia. sexta.
nona & unclecima oꝑarios con-
ducit: qͥa a mundi huiꝰ mitio
usq in finẽ. ad erudiendã plebẽ
fideliũ. p̾dicatores congregare
ñ destitit. Mane & eni mundi
fuit: ab adamusq ad noe. Hora
uͦ t̾cia: a noe usqil abraham.
Sexta qͦq: ab abraham usq ad
moy sen. Nona aut̃: a moy se
usq ad auentũ dñi. Uindecima
iͦ. ab aduentu dñi usq ad finẽ
mundi: in qua p̾dicatores scĩ apłi
missi st̃: qͥ mercedẽ plenã ꝙ tar¬
de uenientes recȩperunt.&
derudiendã dñs plebẽ suã.

Expanded text:
ter, qui regit quos condidit, et electos suos sic in hoc mundo possidet, quasi subjectos dominus in domo? Qui habet vineam, universam scilicet Ecclesiam, quae ab Abel justo usque ad ultimum electum qui in fine mundi nasciturus est, quot sanctos protulit, quasi tot palmites misit. Hic itaque Paterfamilias ad excolendam vineam suam, mane, hora tertia, sexta, nona, et undecima, operariosit, quia a mundi hujus initio usque in finem ad erudiendam plebem fidelium praedicatores congregare non destitit. Mane etenim mundi fuit ab Adam usque ad Noe, hora vero tertia a Noe usque ad Abraham, sexta quoque ab Abraham usque ad Moysen, nona autem a Moyse usque ad adventum Domini, undecima vero ab adventu Domini usque ad finem mundi. In qua praedicatores sancti apostoli missi sunt, qui mercedem plenam et tarde venientes acceperunt. Ad erudiendam
Abbreviated transcription (Latin):
tamus. Et ĩsuꝑ linunare do¬
quia cuicc̃ passionis illius i
froute portanus. De quo
adhuc agno subditur. Et
edent sarnes nocte assas ign
In nocte quippe aguũ come
sciencias nõ inidemus. Que
taiic carnes assande sũt: quia
nimirũ dissoluit sarnes aq̃.
quas coxerit. Quas uero
iguis sine aqua excoquit: ro¬
borat. Carnes itaqz agni nĩ
igni coxit: quia eũ ip̃a us pas

Expanded text:
nare doquia crucem passionis illius in fronte portamus. De quo agno adhuc subditur: Et edent carnes nocte illa assas igni. In nocte quippe agnum comedscientias non videmus. Quae tamen carnes igni assandae sunt, quia nimirum dissolvit ignis carnes quas aqua coxerit; quas vero ignis sine aqua excoquit, roborat. Carnes itaque agni nostri ignis coxit, quia eum ipsa vis pas
Abbreviated transcription (Latin):
ullus igitur fictus
agedat: et nullus fu¬
cato aĩo tantis audeat proxi¬
marc nusteriis. ne cõdennie¬
tur et sentẽciani mercatur:
et qd̃ iuidas sustinnt patia¬
tur. Nã in illũ post cõmu¬
iicacionẽ mense. dyabolus

Expanded text:
ullus igitur fictus accedat, nullus fucato animo tantis audeat proximare mysteriis, ne condemnetur, et sententiam mereatur, et quod Judas sustinuit patiatur. Nam illum post communicationem mensae diabolus
Abbreviated transcription (Latin):
nos qui uiter patrẽ & filiũ
aliquã uolunt eẽ distantiam:
ita etiam macedoni os pariter
detestamur : qui licet patri .&.fi.¬
non considerantes eam blaphemi.¬
am se incidere: quȩ neq in p̾sen.¬
ti scło neq in futuro sit remit.¬
tenda iudicio: dicente dño. Quicũ.¬
q dixerit uerbũ contra filium
hominis remiccetur ei: qui autẽ
dixerit contra sp̃m scm̃: non re.¬
mitcetur ei... neq in hoc scło
neq ii futuro. Permanens nãq
in hac ĩ pietate sine uẽnia est: qr
exclusit a se eum ꝑ quem pote.¬
rat confiteri: ue unquã ꝑrce.¬
nit ad indulgentie remedium:
qui ꝓpitiatorem sibi ñ habet ad¬
uocatum. Ab ipso enĩ ÷ inuocatio
lem cum patre & filio om¬
nipotentiam unãq deitatẽ
eiudentissime apłs p̾dicat dixis.¬

Expanded text:
nos, qui inter Patrem et Filium aliquam volunt esse distantiam, ita etiam Macedonianos pariter detestamur, qui licet Patri et Finon considerantes eam blasphemiam se incidere, quae neque in praesenti saeculo, neque in futuro sit remittenda judicio, dicente Domino: Quicumque dixerit verbum contra Filium Hominis, remittetur ei; qui autem dixerit contra Spiritum sanctum, non remittetur ei neque in hoc saeculo, neque in futuro . Permanens itaque in hac impietate sine venia est, quia exclusit eum a se per quem poterat confiteri; nec umquam perveniet ad indulgentiae remedium, qui patrocinaturum sibi non habet advocatum. Ab ipso enim est invocatio lem cum Patre et Filio omnipotentiam, unamque Deitatem evidentissime praedicat Apos
Abbreviated transcription (Latin):
mus: si mandata eius seruamꝰ. Ue.¬
nos uolutatibus coartamꝰ Nam qͥ
luntate contradicit.
te fr̃s hmi quanta sit ista sollẽp.¬
nitas: hab̾e in cordis hospitio ad.¬
uentũ dei. Certe si domũ urãm
quisquã diues ac potens amicꝰ
intraret: om̃i festinatione domꝰ co¬
ta mundare t᷑: ne quid fortasse
ẽẽt. qđ oculos amici intrantis of.¬
fenderet. Tergat gͦ sordes praui
oꝑis: qui deo p̾parat domũ men¬
tis. S uidete quid ueritas dicat.

Expanded text:
mus, si mandata ejus observannos voluntatibus coarctamus. Nam luntate contradicit. charissimi, quanta sit ista solemnitas, habere in cordis hospitio adventum Dei. Certe si domum vestram quisquam dives ac praepotens amicus intraret, omni festinantia domus tota mundaretur, ne quid fortasse esset quod oculos amici intrantis offenderet. Tergat ergo sordes pravi operis, qui Deo praeparat domum mentis. Sed videte quid Veritas dicat:
Abbreviated transcription (Latin):
amor non est. Et sermonẽ quȩ̃
audistis ñ est m̃s: s eius qui misit
uerbũ patris ẽ. Et ideo sermo
quẽ loquitur filiꝰ. non est filii sed
putri: quia ipse filius u̾bũ est pa.¬
tris. Hec locutus sũ uob: apud
uos manens. Quando ñ maneret
apud eos. qui ascensurus in celum
ymittit diceus: ecce ego uobiscũ
sum om̃ib dieb usq ad consum¬
mationem scł̃i: S uerbu̾ incar.¬
natũ: ꝙ manet & recedit. Hece.¬
dit corꝑe: s manet diuinitate.
Apud eos gͦ tunc mansisse se ꝑhi-¬
bet: quia qui inuisibile semꝑ po¬
testate presens erat÷ corporali iã
uisione recedebat. Paraclitus aut̃¬
spͣs sc̃s quem mittet pater in no¬
mine meo: ille uos docebit omĩa:
ẜ suggeret uobis omĩa quecũq
drcero uobis. Nostis plurimi fr̃s
mei. qđ greca locutione paracli.¬
tus latina aduocatus dicitur: uł
consolador. Qui iccirco aduocatꝰ¬
lr: quia ꝓ errore delinquẽtium
pud iusticiam patris interue¬

Expanded text:
amor non est. Et sermonem quem amor non est. Et sermonem quem audistis non est meus, sed ejus qui misit Verbum Patris est, et ideo sermo quem loquitur Filius non est Filii, sed Patris, quia ipse Filius Verbum est Patris. Haec locutus sum vobis apud vos manens. Quando non maneret apud eos, qui ascensurus coelum promittit, dicens: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi ? Sed Verbum incarnatum et manet et recedit: recedit corpore, manet divinitate. Apud eos ergo tunc se mansisse perhibet, quia qui invisibili semper potestate praesens erat, corporali jam visione recedebat. 3. Paraclitus aut quem mittet Pater in nomine meo, ille vos docebit omnia, et suggeret vobis omnia quaecunque dixero vobis. Nostis plurimi, fratres mei, quod Graeca locutione paraclitus Latina advocatus dicitur, vel consolator. Qui idcirco advocatr, quia pro errore delinquentium apud justitiam Patris interve
Abbreviated transcription (Latin):
da uenit: & mansionẽ non facit:
quia ꝑ cõpũctionẽ quidẽ dĩ res.¬
pectum ꝑcipiunt: s demptatio.¬
nis tẽpore hoc ipsum qđ cõpunc.¬
ł fuerant obluuscuntur: sicq
ad ꝑpetranda peccata redeunt:
ac si hec minime planxissent. Qui
gͦ dm̃ uere diligit: qui eiꝰ manda¬
ta custodit: iñ eius cordȩ dñs ue
nit & mansionẽ facit: qͥa sic eu¬
amor hiuinitatiꝰ. penetrat: ut
ab hoc amore tẽptationis
tempore nͦ recedat. Ille gͦ uere
amat: cuiꝰ uidelicet mentẽ delec.¬
tario praua ex consensu ñ suꝑat.
Nam tanto quisq a suꝑno aino.¬
re disningitur : quanto inferuis
delectat᷑. Unde & adhuc si bdit.
Qui ñ diligit me: sermones neos ñ¬
introrsus redice: si dm̃ uere ama.¬
s exquirite. Nec tam̃ sibi aliqͥs
credat: qͥcqͥd sibi animus sine
oꝑis attestatione responderit. De
alectione conditoris: lingua menꝰ
s uita requiratur. Non quã est
aciamor ociosus. Oꝑatur & eniͣ
magna si est: si uͦ oꝑari renuit.

Expanded text:
 mansionem non facit, quia per compunctionem quidem Dei respectum percipiunt, sed tentationis tempore hoc ipsum quod compuncti fuerant obliviscuntur; sicque ad perpetranda peccata redeunt, ac si haec minime planxissent. Qui ergo Deum vere diligit, qui ejus mandata custodit, in ejus corde Dominus et venit et mansionem facit, quia sic eum divinitatis amor penetrat, ut ab hoc amore tentationis tempore non recedat. Ille ergo vere amat, cujus videlicet mentem delectatio prava ex consensu non superat. Nam tanto quisque a superno amore disjungitur, quanto inferius delectatur. Unde et adhuc subditur: Qui non diligit me, sermones meos nintrorsus redite; si Deum vere amatis, exquirite; nec tamen sibi aliquis credat, quidquid sibi animus sine operis attestatione responderit. De dilectione conditoris, lingua, meus, et vita requiratur. Nunquam est Dei amor otiosus. Operatur etenim magna, si est; si vero operari renuit,
Abbreviated transcription (Latin):
His dilect ssim aliis q: documenti
quibus innumerabilit̾ diunoꝵ
eloquioꝵ choruscat auctoritas.
ad uenerationẽ pentecostes una-¬
iimiter incitemur: exultantes in
rato fidei: doctor scientiȩ: fons di¬
lectionis: signaculum castitatis. &
tocius est causa uirtutis. UII.¬
Iaudeant fidelium mentes.
qđ in doco mundo unus
cdatur: quodq illa significatio
quȩ in spetiem ignis apparuit.
&. oꝑe ꝑseuerat .& munere. Ipse
ciũ sp̃s ueritatis. facit domum
głe suȩ luminis sui intore fulge¬
re: & in templo suo nec tenebro.¬
sum aliquid uult eẽ nec tepidũ.
De cuius ope atq doctrina: etiã
ieiunoꝵ nobis atq elemosinarũ
est collata purgatio. Nam hũnc
uenerabile̾ diem sequitur salub.
brandam pastor. ali uos sollicitu.¬
dine cohortam / ut siquid
macularum ꝓximis dieb ne.¬
gligentia incauta contrax̃ : id &
ieiunii censura castiget. łẜ deuo¬
To pietatis emendet. Quarta

Expanded text:
His, dilectissimi, aliisque documentis, quibus innumerabiliter divinorum eloquiorum conuscat auctoritas, ad venerationem Pentecostes unanimiter incitemur, exsultantes in rator fidei, doctor scientiae, fons dilectionis, signaculum castitatis, et totius est causa virtutis. Gaudeant fidelium mentes, quod in toto mundo unus sione laudatur; quodque illa significatio, 300 quae in specie ignis apparuit, et opere perseverat et munere. Ipse enim Spiritus veritatis facit domum gloriae suae luminis sui nitore fulgere, et in templo suo nec tenebrosum aliquid vult esse, nec tepidum. De qua ope atque doctrina etiam jejuniorum nobis atque eleemosynarum est collata purgatio. Nam hunc venerabilem diem sequitur saluberbrandam, pastorali vos sollicitudine cohortamur: ut si quid macularum proximis diebus negligentia incauta contraxit, id et jejunii censura castiget, et devotio pietatis emendet. Quarta
Abbreviated transcription (Latin):
euangelicȩ uerba lectionis sub
breuitate transcurrere: ut post
diutius liceat in contemplatione
tante sollempnitatis ĩmorari.
Hodie namq sp̃s sc̃s repentino
sonitu suꝑ discipulos uenit. men¬
deͦq carnaliũ in sui amorẽ ꝑmu.¬
tauit : & foris apparentib linguiᷤᷤ
igneis: intus facta sunt corda flã¬
mantia: quia dum dm̃ in ignis
uisione suscipiunt: ꝑ amorẽ sua¬
uiter arserunt. Ipse namq sp̃s
quem amat. Neq enim quisquam
posset dm̃ diligere : si eum quem
diligit non haberet. Deçi ma.¬
Icce si unus quisq ur̃m requi.¬
ritur andiligat dm̃: tota fi.¬
dutia & secura mente respondet
diligo. In ipso autem lect onis exor¬
dio audistis: qͥd ueritas dixit. Si quis
diligit me : sermonẽ meum serua.¬
bit. ꝓbatio gͦ dilectionis: ex̾i̾bitio

Expanded text:
evangelicae verba lectionis sub brevitate transcurrere, ut post diutius liceat in contemplatione tantae solemnitatis immorari. Hodie namque Spiritus sanctus repentino sonitu super discipulos venit , mentesque carnalium in sui amorem permutavit, et foris apparentibus linguis igneis, intus facta sunt corda flammantia, quia dum Deum in ignis visione suscipiunt, per amorem suaviter arserunt. Ipse namque Spirquem amat. Neque enim quisquam posset Deum diligere, si 1575 eum quem diligit non haberet. Sed ecce, si unusquisque vestrum requiratur an diligat Deum, tota fiducia et secura mente respondet, Diligo. In ipso autem lectionis exordio audistis quid Veritas dicat: Si quis diligit me, sermonem meum servabit. Probatio
Abbreviated transcription (Latin):
lenissime quidem uiii.¬
nobis dilectissimi causam
textus ostendit: quo spm̃ scm
quinquagesimo post dm̃ resur.¬
rectionẽ die qui ab ascensione
eius ÷ decimus. infusum xpͣi dis¬
cipulis sicut ꝓmissus sperabat᷑
agnouimus: s ad nouos eccłȩ fi¬
lios instruendos attendendum
est etiam nr̃i sermonis obsequiũ.
Non enim timemus ne spiritua¬
les & eruditi nota fastidiant :
ad quoꝵ fructũ ꝑtinet ut quã
plurimis insinuari uelint. quod
ipsi cũ magna sui utilitate didi¬
cerunt. Fiat gͦ ꝑ corda om̃ium
dispensatio munerũ diuinorũ.
&. seruitudem oris nri docti indo:¬
tiq non sꝑnant : illi ut ꝓbent
se afflare quod norunt : isti. ut
ostendant se desiderare quod nes¬
ciunt. Huic enim p̾parationi
nr̃e aderit ipsiꝰ largitas. ce cuiꝰ
loqui maiestate temptamꝰ: ut ad
ꝓfectum tociꝰ eccłȩ suȩ & uos ca

Expanded text:
lenissime quidem nobis, dilectissimi, causam textus ostendit, quo Spiritum sanctum quinquagesimo post resurrectionem die, qui ab ascensione ejus est decimus, infusum Christi discipulis, sicut promissus sperabatur, agnovimus. Sed ad novos Ecclesiae filios instruendos, addendum est etiam nostri sermonis obsequium. Non enim timemus ne spirituales et eruditi nota fastidiant, ad quorum fructum pertinet ut quam plurimis insinuari velint quod ipsi cum magna sui utilitate didicerunt. Fiat ergo per corda omnium dispensatio munerum divinorum, et servitutem oris nostri docti indoctique non spernant: illi ut probent se amare quod norunt, isti ut ostendant se desiderare quod nesciunt. Huic enim praeparationi vestrae aderit ipsius largitas, de cujus loqui majestate tentamus, ut ad profectum totius Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
stinãtes. Mandata dei. mi¬
steria redemptoris. celestis
prie gaudia. cũ festina cõe
cognosce̾: et precepta uite
cũ festinaçoc ĩplere curate.
Qua eni adhuc qd hodis
licet bene agere scimus utrũ
cias liceat ignoramus. Festi¬
nãtes pascha comedite: id est
ad solẽnitate prĩe celestis ha¬
nelate. Nemo moras ad appe¬
tanda studia mectat: sed ccp¬
ta perficiat. ne minime liccat

Expanded text:
stinanter. Mandata Dei, mysteria Redemptoris, coelestis patriae gaudia cum festinatione cognoscite, et praecepta vitae cum festinatione implere curate. Quia enim adhuc hodie licet bene agere, scimus, utrum eras liceat ignoramus. Festinantes ergo pascha comedite, id est ad solemnitatem patriae coelestis aat. Nemo moras ad appetenda studia innectat, sed coepta perficiat, ne minime liceat
Abbreviated transcription (Latin):
di suo bonã intentionẽ enseit
& postqͣ sem̃ iactauerit doriit:
qr iã s pe homi oꝑis qͥescit. Hocte
crescit. dũ ille nescit̃: qͥa & cũad¬
huc metiri increm̾ta sua ñ ualet.
lemel concepta uirtꝰ ad ꝓfeclũ dil¬
cit᷑. Et ultro t̾ra fructificat: qr p̃uo¬
niente se gr̃a mens hominis spol¬
tanea ad fructũ honi oꝑis surg̃.
S hec eadẽ t̾ra pͥmũ herbã. c̾eni¬
de spicã: deinde plenũ frum̃tul
ꝑducit in sp̃ica
erbam quippe ꝓducere est.i¬
choationis bonȩ adhix tenc¬
tudinẽ hab̾e. Ad spica uero hel¬
cepta ad ꝓfectũ bomi oꝑis ꝑtrahitur.¬

Expanded text:
suo bonam intentionem inserit. Et postquam semen jactaverit, dormit, quia jam in spe boni operis quiescit. Nocte crescit, dum ille nescit; quia et cum adhuc metiri incrementa sua non valet, semel concepta virtus ad profectum ducitur. Et ultro terra fructificat, quia praeveniente se gratia, mens hominis spontanSed haec eadem terra primum herbam, deinde spicam, deinde plenum frumentum producit in spica. Herbam quippe producere est inchoationis bonae adhuc teneritudinem habere. Ad spicam vero hercepta ad profectum bo
Abbreviated transcription (Latin):
ne quia eius dicta magna
sũt sollicitudĩe discutienda
quatinus priusꝙͣ dies resur¬
rectionis appareat. in hac pre¬
sentis uite nocte omia ma¬
data illius ĩtelligendo et ope¬
rando penetrentur. Sc̃o qrua
ualde est difficile ut om̃e saciu
eloquiũ possit ĩtelligi: et om̃c
eius nusteriũ penetrar. recte
subiũgitur. Si quid autẽ
remãserit: igmi comburetis.
Quod ex agno remanct cõ
burimꝰ: quãdo hoc qd̃ de mi¬
sterio ĩcarnacõis eius ĩtelligẽ
et penctrare nõ possumus po
testati scĩ sp̃s humiliter reser¬
uamus ut nõ supbe quis au¬
deat uel cõtempuere uel demũ¬
ciare qd̃ nõ ĩtelligit. Sed
hos igni tradit: cũ scõ spiñ
reseruat. Quia igitur qua¬
liter edendũ sit pascha coguo¬
libet edi debeat agnoscamus.
Sequitur. Sic antẽ come¬
detis illũ. Renes uros accua¬
grtis. Quidĩ renib nisi delec¬
tacio carnis accipitur: pi¬
de et psalnusta postulat dicẽs.
Ure renes meos. Si enĩuo¬

Expanded text:
ne; quia ejus dicta magna sunt sollicitudine discutienda, quatenus priusquam dies resurrectionis appareat, in hac praesentis vitae nocte omnia mandata illius intelligendo, et operando penetrentur. Sed quia valde est difficile, ut omne sacrum eloquium possit intelligi, et omne ejus mysterium penetrari, recte subjungitur: Si quid autem remanserit, igne comburetis. Quod ex agno remanet, igne comburimus; quando hoc, quod de mysterio incarnationis ejus intelligere, et penetrare non possuitus humiliter reservamus; ut non superbe quis audeat vel contemnere vel denuntiare quod non intelligit, sed hoc igni tradit cum sancto Spiritui reservat. Quia igitur qualiter edendum sit pascha cognolibus edi debeat, agnoscamus. Sequitur: Sic autem comeditis illum: renes vestros accingetis . Quid in renibus nisi delectatio carnis accipitur? Unde et Psalmista postulat, dicens: Ure renes meos . Si enim vo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑes uobis: & uos tacebitis .uii.¬
xit dñs ad moy sen. Quid̃
clamas ad mes loquere filiis
isrł ut ꝓficiscantur. Tu autem
eleua uirgã cuã. & extende ma¬
nũ tuamꝰ suꝑ marẽ: & diuide
illud: ut gradiantur filii isrł
in medio mari ꝑ ficcum. Ego au¬
tem indurabo cor egy ptiorum
ut ꝑsequantur uos: .& głificabor
in pharaone & inom̃i exercitu
eius in currib: in equitib illius.
Et scient egiptii P ego sum chñs ũ gli¬
ficatus fuero in pharaone. si in
currib atq in equitib eiꝰ. Tollens¬
Q se angłs dĩ qui pcedelut c atti
isrł abut post eos. ⁊. cũ eo prrto

Expanded text:
 vobis, et vos tacebitis. Dixitque Dominus ad Mosen: Quid clamas ad me? Loquere filiis Israel, ut proficiscantur. Tu autem eleva virgam tuam, et extende manum tuum super mare, et divide illud, ut gradiantur filii Israel in medio mari per siccum. Ego autem indurabo cor Aegyptiorum, ut persequantur vos, et glorificabor in Pharaone, et in omni exercitu ejus, in curribus et in equitibus illius. Et scient Aegyptii quia ego sum Dominus, cum glorificatus fuero in Pharaone, et in curribus atque in equitibus ejus. Tollensque se angelus Dei, qui praecedebat castra Israel, abiit post
Abbreviated transcription (Latin):
ħs ibi sedebat cũ discipłis suis:
s ueniente ad eum multitudine des¬
cendit. atq hanc in inferiorib refe.¬
cit. quã in inferiorib paulo ante
curauerat: nequaꝙ frustra factũ
credamꝰ: s ad significandũ mistice.
quia doctrinam & carismata sua
dñs nexta ꝑcipientiũ capacitatẽ dis¬
tribuit. infirmis quidem mentibus
credens sacram̃ta: celliorib aittẽ qui¬
busq & ꝑfectiorib sensu secretiora
suȩ maiestatis archana reserans:
artiora deuotȩ conuersationis iti.¬
nera suggerens. & altiora p̃mioꝵ
celestium dona ꝓmitens. Scam¬

Expanded text:
Jesus, ibi sedebat cum discipulis suis, Jesus, ibi sedebat cum discipulis suis, sed veniente ad eum multitudine, descendit, atque hanc in inferioribus refecit, quam in inferioribus paulo ante curaverat, nequaquam frustra factum credamus, sed ad significandum mystice quia doctrinam et charismata sua Dominus juxta percipientium capacitatem distribuit, infirmis quidem adhuc mencredens sacramenta: celsioribus autem quibusque, et perfectioribus sensu secretiora suae majestatis arcana reserans, altiora devotae conversationis itinera suggerens, et altiora praemiorum coelestium dona promittens. De
Abbreviated transcription (Latin):
mentia scłi huius uolumina sig¬
nificat: in quib ꝑ raui quilibet
iniuste delectati: quasi ꝓfundis
idem mare. galileȩ idest rotȩ co¬
gnominatur: quia nimirum
te desideria ñ ꝑmittit erigi. De
qualib psalmista: in circuitu
inquit impii ambulant. x .ii.
beuntẽ transmare galileȩ
iħm multitudo maxima se¬
quebatur: quȩ ab eo doctrine sa¬
nationis. & refectionis cȩlestis mu¬
nera summa ꝑciꝑet: quia pͥusquã
in carne dñs appͥareret: sola illũ
gens iudea sequebatur credendo.
Postꝙ̃ uͦ ꝑ incarnationis sue dis¬
pensationem fluctꝰ uite corrup.¬
tibilis adiit: calcauit: transiit:
maxima mox eũ multitudo cre¬
dentium secuta ÷ nationũ: spua¬
ltter instrui sanari ac saciari de¬
fiderans: ꝙ cũ psalmista dep̾cans
dñe ad te confugi: doce me fa¬
ab eo uitȩ eternȩ alimoniis confsa.
dñs inquit pascit me. & nichil m
deerit: in loco pascue ibi me colloca.¬
uit. Quod autẽ subiens in monten

Expanded text:
mentia saeculi hujus volumina sigmentia saeculi hujus volumina significat; in quibus pravi quilibet injuste delectati, quasi profundis idem mare Galilaeae, id est, rota cognominatur, quia nimirum tae desideria non permittit erigi. De qualibus Psainquit, impii ambulant . Sed abeuntem trans mare Galilaeae Jesum, multitudo maxima sequebatur, quae doctrinae sanationis et refectionis ab eo coelestis munera summa perciperet, quia priusquam Dominus in carne appareret, sola illum gens Judaea sequebatur credendo. Postquam vero per incarnationis suae dispensationem fluctus vitae corruptibilis adiit, calcavimaxima mox eum multitudo credentium secuta est nationum, spiritualiter instrui, sanari ac satiari desiderans, et cum Psalmista dicens: Domine, ad te confugi, doce me faab eo vitae perpetuae alimoniis confisa: Dominus, inquit, pascit me, et nihil mihi deerit; in loco pascuae ibi me collocavit . Quod autem subiens in montem
Abbreviated transcription (Latin):
Quicqͥd uicii temptanti morbi
uidelicet spiritualis nos interiꝰ
uastare senserimꝰ: solite pietatiᷤᷤ
illius munere postulemꝰ emun¬
uitȩ dulcedine conspexeri nꝰ.
eiꝰ grãm flagitemꝰ: ut necessariȩ
ut ceterarũ uirtutũ sp̃ualium
donis saciare dignetur: quatinꝰ
tempore sacro sc̃ę resurrectionis
illiꝰ. interiꝰ exteriusq decent᷑ or¬
nati: sacramenta nr̃e salutis pu¬
ro corꝑe simul & corde sumamꝰ.
& qͥcquid in ea misticũ inclaga¬
re ualemus. ur̃ȩ pandere carita¬
ti. Abiit iħs transinare galileȩ :
qđ est tyberiadis. Primo dicen¬
dum uixta hystoriã. qr mare ga¬
lilee qͦd multis ꝓ diuersitate cir¬
cumiacentiũ regionum uocabuł
distinguitur. ⁊ illis tantũ in lociᷤ¬
mare Tyberiadis uocatur: ubi
tyberiadẽ ciuitatẽ aquis ut anins
calidis salubrẽ ad occidente pͥmonᷤ
ne duo de uinginti passuũ milib¬
in longũ: & qͣnq extendit᷑ in latũ.
Mistice autẽ mare tubida. ac tu¬

Expanded text:
quidquid vitii tentantis morbi, quidquid vitii tentantis morbi, videlicet spiritualis, nos interius vastare senserimus, solitae pietatis illius munere postulemus emunvitae dulcedine conspexerimus, ejus gratiam flagitemus: ut necessariae rarum virtutum spiritualium donis satiare dignetur, quatenus tempore sacrosanctae resurrectionis illius interius exteriusque decenter ornati, sacramenta nostrae salutis puro corpore simul et corde sumamus.et quidquid in ea mysticum indagare valeamus, vestrae pandere charitati. Abiit Jesus trans mare Galilaeae, quod est Tiberiadis. Primo dicendum, juxta historiam, quia mare Galilaeae, quod multis pro diversitate circumjacentium regionum vocabulis distinguitur, illis tantum in locis Tiberiadis vocatur, ubi Tiberiadem civitatem aquis, ut aiunt, calidis salubrem ab occidente prae mone, duodeviin longum, et quinque extenditur in latum. Mystice autem mare, turbida ac tu
Abbreviated transcription (Latin):
ui signa & miracula Bede pri.¬
dñi ac saluatoris nr̃i recte cũ
Ulegunt uel audiunt ac ix.¬
cipiunt. non tam in his qͥd foris
stupeant attendunt: qũã qͥd hoꝵ
exemplo ipsi intus agere. quid in
his misticum ꝑpenere debeant
inspiciunt. Ecoe enĩ ꝓpinquante
pascha die festo iudeorũ: sequen¬
tẽ se multitudinẽ dñs uerbo salu¬
tis. pariter & ope cu rationis eri¬
gebat. Nam sicut aliꝰ euangłista scͥ¬
bit. loquebatur illis de regno dei:
& eos qui cura indigebant sanabat.
Eademq doctrina & sanatione cõ¬
pleta: paucis de cybariis abun¬
dantissime reficit.
pascha die festo nr̃e redẽp.¬
tionis: adiuncta fratrũ caterua
dñm toto corde sequamur: quo
actionũ itinere ingressus sit di¬
ligentissime contẽplemur⁊ ut
uestigia eiꝰ sequi mereamur. Qui
eniͣ dicit se in ipso manere: de¬
bet sic̃ ipse ambulauit ꝙ. ipse
ambulare. Quicqͥd in nob̾ impe.¬
ritiȩ in eẽ dep̾henderimꝰ: crebra
uerbi illiꝰ audicione tergamus.

Expanded text:
ui signa et miracula Domini ac Salvatoris recte, cum legunt vel audiunt, accipiunt, non tam in his quid foris stupeant attendunt, quam quid horum exemplo intus agere, quid in his mysticum perpendere debeant inspiciunt. Ecce enim appropinquante Pascha, die festo Judaeorum, sequentem se multitudinem Dominus verbo salutis pariter et ope curationis erigebat. Nam sicut alius evangelista scribit, loquebatur illis de regno Dei, et eos qui cura indigebant sanabat, eademque doctrina et sanatione completa, paucis de cibariis abundantissime refecit.Pascha die festo nostrae redemptionis, adjuncta fratrum caterva Dominum toto corde sequamur, quoque actionum itinere ingressus sit diligentissime contemplemur, ut vestigia ejus sequi mereamur. Qui enim dicit, se in Christo manere, debet sicut ille ambulavit et ipse ambulare. Quidquid in nobis imperiverbi illius auditione tergamus, et
Abbreviated transcription (Latin):
non ualerent. Cumq extendisset
manũ supra mare abstulit illiã
dñs flante uento uehement. & urn¬
ti tota nocte.: & uertit in siccu. ui¬
uisaq ẽ aqua: ꝙ ingresũ st̃ filn
isrł ꝑ mediũ maris sicci. Erat enĩ
quã quasi murus ad dexterã e&
.&. leuam. ꝑ sequendes egyptii i¬
gressi st̃ post eos. om̃is equitatus
pharaonis: currus euis. & equites
ꝑ medium maris.Uii.¬
am aduenerat uigilia matutina:
& ecce respiciens dñs suꝑ castra eqi

Expanded text:
 extendisset Moyses manum super mare: abstulit illud Dominus flante vento vehementi: et urente tota nocte: et evertit in siccum. Divisaque est aqua: et ingressi sunt filii Israel per medium maris sicci. Erat enim aqua quasi murus: ad dexteram eorum et levam. Persequentesque Egyptii: ingressi sunt post eos omnis equitatus Pharaonis: currus ejus et equites per medium maris. Itaque advenerat vigilia matutina: et ecce respiciens Dominus super ca
Abbreviated transcription (Latin):
misimꝰ. ⁊ ꝓ his om̃ib maledicta ab̃
emulis prestolantes: quib me ne.¬
cesse est. ꝑ singula opuscula respon¬
dere: ꝙ hoc ꝑacior quia uos cogi¬
tis. Cederũ ad cõpendiũ mali rectiꝰ
fuerat. modũ furori eorũ silentic
meo ponere: quã cotidie noui ali¬
quid scriptitantẽ inũdorũ insani.¬
am ꝓuocare. Explicit ꝓlogus. Incipit

Expanded text:
ab aemulis praestolantes, quibus me necesse est per singula opuscula respondere. Et hoc patior, quia vos cogitis. Caeterum ad compendium mali, rectius fuerat modum furori eorum silentio meo ponere, quam quotidie novi aliquid scriptitantem invidorum insaniam provocare. I
Abbreviated transcription (Latin):
& indiue trinitatis indiuidu¬
um ĩmo quia ing̾iuiduu᷑ manet
regnũ: desistant ariani minorẽ
patre filiũ: mninore dicere filio
ẜ. sathanas in se ipsũ diuisus est:
quo mnͦ stabit regnũ ipsius: qͥa di¬
citis in beelrebub me eicere demo¬
nia: Hoc dicens: ex ipsoꝵ contes¬
sione uolebat intelligiꝰ qđ in
cũ non credendo. in regno diabo¬
sum se coͣusũ stare ñ pocest. Elx¬
Qut gͦ pharisei qͦd uoluerint.

Expanded text:
iduae Trinitatis individuum, imo quia individuum, manet regnum, desistant Ariani minorem Patre Filium, minorem Filio atanas in seipso divisus est, quomodo stabit regnum ipsius, quia dicitis in Beelzebub ejicere me daemonia? Hoc dicens, ex ipsorum confessione volebat intelligi quod in eum non credendo in regno diabosum se divisum stare non posset. Eligant ergo Pharisaei
Abbreviated transcription (Latin):
re. Omis eqͥtatus & currus pha¬
raonis. & iiniu̾siis exercit᷑ erant
in airoth: contra beelsephon. Cñq
apꝓpinquasset pharao: leuan.¬
tes filii isrł ocłos. uidert᷑ egyp¬
tios post se & tumiert̃ ualde.
Clama uertq ad dñm. & dixe.
runt ad moysen. forsitan non
erant sepulchra in egypto: idõsm
Nonne iste ÷ sertno qr̃e loque¬
bamur ad te in egy pto dicentes
recede a nob̾. ut seriuamꝰ egẏp¬
tiis: ulto eiñ meliꝰ est seiure
eis quã mori in solitudine: Et̃

Expanded text:
re omnis equitatus et currus Pharaonis et universus exercitus erant in Ahiroth contra Beelsephon cumque adpropinquasset Pharao levantes filii Israhel oculos viderunt Aegyptios post se et timuerunt valde clamaveruntque ad Domirunt ad Moysen. Forsitan non erant sepulchra in Egypto: ideo tuNonne iste est sermo quem loquebamur ad te in Egypto dicentes: recede a nobis ut serviamus Egyptiis. Multo enim melius est servire eis: quam mori in so
Abbreviated transcription (Latin):
popło: & q̃ycert᷑. Quid uoluimꝰ
facere. ut qimiteremꝰ isrł ne ser¬
uuret noħ: Iunxi gͦ currũ & om¬
nẽ popłm suũ assũpsit secum:
tulitq sexcentos currais electos.
qͥcquid in egypto currimĩ fuit.
⁊ chiices tocius exercitꝰ. Indura¬
uitꝙ dñs cor pharaonis regis e¬
gypti: & ꝑsecũcus ÷ filios isrł.

Expanded text:
Quid voluimus facere: ut dimitteremus Israel: ne serviret nobis? Junxit ergo currum et omnem populum suum assumpsit secum. Tulitque sexcentos currus electos: et quicquid in Egypto curruum fuit: et duces totius exercitus. Induravitque Dominus cor Pharaonis regis Egypti: et persecutus
Abbreviated transcription (Latin):
si castra metentur e regione
phiairoth quȩ ÷ int̾ magdalũ
&. mare. contra beelsephon: in
conspectu eiꝰ castra ponetis supͣ
mare. Picturusq est. ꝑharao:
suꝑ filiis isrł. s oartatiꝰ st̃ in t̾ra:
conclusit eos desertũ. Et indura

Expanded text:
si castrametentur in regione Phiairoth: que est inter Magdalum et mare contra Beelsephon. In conspectu ejus castra ponetis super mare: dicturusque est Pharao super filiis Israel: Coartati sunt in terra: conclusit eos desertum. Et
Abbreviated transcription (Latin):
Aocidit autẽ ut quadam die
intraret ioseph domũ . & oꝑis
qͥppiam absq arbitris faceret:
& slla apphensa la cinia uesti.¬
menti erus diceret. Dormi me¬
cum. Qui relicto in manib eiꝰ

Expanded text:
dit autem quadam die, ut intraret Joseph domum, et operis quid piam sine arbitris faceret. At illa appraehensa lacinia uestimenti eius diceret: “Dormi mecum. Qui relicto in manu eius
Abbreviated transcription (Latin):
uestib ꝑgens ad fr̃s suos ait.
Puer non coparet: &. ego ute qͦ¬
ibo : Bulert̃ autẽ tumcã ib¬
eius. & in sanguine edi quẽ
occiderant tinxert̃. mittentes
qͥ ferrent ad patreꝰ &̃ clicerent:
Hanc inuenimus: uide utrũ tu¬
mea filii tui sit an non. Quam
cũ cognouisset pat̾: ait. Tumca
tilii mei e. fera pessima comedit
eum: bestia deuorauit ioseph.
Scissisq uestib indutꝰ e̾.cilicio.
lugens filiũ suum multo temꝑe.¬

Expanded text:
t: Puer non comparet, et ego quo ibo? Tulerunt autem tunicam ejus, et in sanguinem hoedi, quem occiderant, tinxerunt: mittentes qui ferrent ad patrem, et dicerent: Hanc invenimus: vide utrum tunica filii tui sit, an non. Quam cum cognovisset 177 pater, ait: Tunica filii mei est, fera pessima comedit eum, bestia devoravit Joseph. Scissisque vestibus, indutus est cilicio, lugens filium suum multo tem
Abbreviated transcription (Latin):
to multa signa fecisse de cęso.
ħs autẽ ut uidit cogitatio¬
nes eorũ: dixit eis. Omne regnu
in se ipsũ diuisum desolabitur:
& domus supra domũ caclet.
Non ad dicta s ad cogitata dñs¬
respondit: ut uel sic̾ cõpelleren¬
tur credere eiꝰ potentiam. qui coꝵ¬
dis uidebat oculta. Si autẽ om̃e
regnũ in se ipsũ diuisũ desolabi¬
tur: gͦ patris. & filii. &. sp̃s scĩ
regnum ñ ⁊ diuisũ: qđ sine ulla

Expanded text:
to multa signa fecisse de coelo.to multa signa fecisse de coelo.cogitationes eorum, dixit eis: Omne regnum in seipsum divisum desolabitur, et domus supra domum cadet. Non ad dicta, sed ad cogitata respondit, ut vel sic compellerentur credere potentiae ejus, qui cordis videbat occulta. Si autem omne regnum in seipso divisum desolatur, ergo Patris, et Filii et Spiritus sancti regnum non est divi
Abbreviated transcription (Latin):
one ꝑuertere laborabant : quasi
ħ ñ diuinitatis s in mundi spͣs
Oꝑi fuissent: id ÷ beelzebub qͥdsͣ
erat acharon. Nam bel quidem
ipse ÷ baal. zebub autẽ musca
uocat᷑. Nlec iuxta quedã mendo¬
sa exemplaria .l. littera uel .d
in fine nominis ÷ legenda. sed .b.
Beel rebiib ꝯute̾. baal inuscarum.
id ÷ uir muscarũ. siue habens
muscas int̾p̾tatur. obsordes uide.¬
licet ĩmolaticii cruoris: ex cuiꝰ
spurcissimo ritu uel nomine. ꝓͥn.¬
crgẽ demoniorũ cognominabas.
It alii temptantes: signũ xl¬
de cęio querebant ab eo.
Uei in more hebe igne̾ de subli¬
mi uenire cupiebant: uł in simi.¬
btudine samuelis temꝑe estiuo
mugire tonitrua: choruschart.
fulgura: imbres ruere: quasi n᷑
possent ꝓ illa calũpnariͦ dicere
ex ocultis & uarus aeris passi¬
onib accidisse. At tu qui calũp¬
niaris ea quȩ ocłis uides: manu
tenes: utilitate sentis: qͥd facies
de his quȩ de celo uenerint: llt¬
q respondebis: & magos in eyp¬

Expanded text:
ant, quasi non haec divinitatis, sed immundi spiritus opera fuissent, id est, Beelzebub, qui Deus est Accaron . Nam Beel quidem ipse est Baal, Zebub autem musca vocatur. Nec juxta quaedam mendosa exemplaria, l litera, vel d, in fine est nominis legenda, sed b. Beelzebub ergo baal muscarum, id est, vir muscarum, sive habens muscas, interpretatur, ob sordes, videlicet, immolatitii cruoris, ex cujus spurcissimo ritu vel nomine principem daemoniorum cognominabant. Et alii tentantes, signum de coelo quaerebantVel in more Eliae ignem de sublimi venire cupiebant , vel in similitudinem Samuelis tempore aestivo mugire tonitrua, coruscare fulgura, imbres ruere . Quasi non possint et illa calumniari, et dicere ex occultis et variis aeris passionibus accidisse. At Nam qui calumniaris ea quae oculis vides, in manu tenes, utilitate sentis, quid facies de his quae de coelo venerunt? Utique respondebis et magos in Aegyp
Abbreviated transcription (Latin):
liberat᷑. Qđ & tuinc quidẽ carna¬
lit̾ factũ est: s &. cotidie cõplet᷑
in comisione credentiũ: ut ex¬
pulso pͥmũ demone. fidei lumen
laudes dĩ tacentia priꝰ ora laxent᷑.
Quidã autẽ ex eis dixert̃. In be¬
el debub pͥncipe demoniorũ erit
demonia. Non hoc aliqui de tur¬

Expanded text:
carnaliter factum est, sed et quotidie completur in conversione credentium, ut expulso primum daemone, fidei lumen laudes Dei tacentia prius ora laxentur. Quidam autem ex his dixerunt: In Beelzebub principe daemoniorum ejicit daemonia. Non h
Abbreviated transcription (Latin):
quid quereret. Ac ille respondit.
fr̃s meos quero: indica mͥ ubi
pascant greges. Dixq ei uir. He¬
cesserũt de loco isto. Audiui au¬
tem eos dicentes. emꝰ indothaim.
suos: ꝙ̾ inuenit eos in dotha¬
im. Qui cum uidissent eũ ꝓcul:
anteꝙ. accederet ad eos cogitaue¬
rt̃ eum occiđe&. mutuo loque¬
bant᷑. Ecce sõmiator uenit: uenite

Expanded text:
ondit: Fratres meos quaero: indica mihi ubi pascant greges. Dixitque ei vir: Recesserunt de loco isto: audivi autem eos dicentes: Eamus in Dothaim. suos, et invenit eos in Dothaim. Qui cum vidissent eum procul, antequam accederet ad eos, cogitaverunt illum occidere: et mutuo loquebantur: Ecce s
Abbreviated transcription (Latin):
rexit & ascendit in cęlum:
impletum est qđ audistis cũ apo¬
calipsis legeretur. Uicit leo
de tribii iuda. Ipse leo dictus
est: ipse agnus dictus est. Leo
ꝓptͣ fortitudinem: agnus ꝓpt̃
innocentiam. Leo quia inuictꝰ.
agnꝰ quia mansuetus. Et iste
agnus occisus morte sua uicit
quem deuoret. Dicitur enim
.ẜ. diabolus leo : feritate n᷑ uir.¬
tute. Apłs quippe ait petrus.
lligilare nos oportet aduersus
teniptationes : quia aduersariꝰ
leo querens quem deuoret. Sed
rugiens circuit: querens quem
deuoret. Quis autem ñ incurre.¬
ret in dentes leonis huius. nisi

Expanded text:
rexit et ascendit in coelum; et impletum est quod audistis, cum Apocalypsis legeretur, Vicit Leo de tribu Juda . Ipse leo dictus est, qui agnus occisus est: leo propter fortitudinem, agnus propter innocentiam: leo quia invictus, agnus quia mansuetus. Et ipse Agnus occisus morte sua vicit quem devoret. Dictus est enim diabolus leo, feritate, non virtute. Apostolus quippe Petrus ait: Vigilare vos oportet adversus tentationes, quia adversarius aerens quem devoret. Sed rugiens circuit, quaerens quem devoret . Quis non incurreret in dentes leonis hujus, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
dedit cum penderet in ligno: ncͤ¬
colligit quos redemit cum seder
in cęlo. Cum enim om̃s collegerit
quos utiq ꝑ tempora colligit: in
fine temporis ueniens ipse restitu¬
manifeste ueniet.:⁊ ñ quemadino¬
tum enim eum oportebat uenire¬
ut ꝓpt᷑ nos iudicaretur: manifes¬
tus ueniet ñ ut iam iudicetur::

Expanded text:
dedit, cum penderet in ligno: colligit quod emit: cum sedet in coelo. Cum enim omnes collegerit, quos utique per tempora colliget, in fine temporis veniet, et qumanifestus veniet :tum enim oportebat eum venire, ut judicaretur: manifestus autem veniet, ut judicet.
Abbreviated transcription (Latin):
duit: impletum ẽ. quod de xp̃o
suus p̾cursor p̾dixit illũ oportet
crescere: me autẽ minui. In estimati¬
one quippe popłi. & xp̃s creuit
quia agnitus ẽ. quod erat: ꝙ̃. ioħes
decreuit:qͥa cessauit dici quod non
erat.

Expanded text:
mpletum est quod de Christo suus praecursor praedixit; Illum oportet crescere, me autem minui. In aestimatione quippe populi, et Christus crevit quia agnitus est quod erat, et Joannes decrevit quia cessavit dici quod non erat.
Abbreviated transcription (Latin):
mib regũ st̃. nisi aꝑta sententia
demonstrare. qͥ n celest s t̾reno
regno militant. hi qͥ pro dõ
ꝑpͥeti asꝑa fugiunt.:⁊ sed solis
exteriorib dediti pͣsentis ui.¬
te mollicie̾ & delectationem
quert̃ : Nemo gͦ estimet in
fluxu atq studio p̾ciosarum
quaquã petrus apłs ꝑ epistolã
feminas a p̾ciosarũ uestiũ apeti¬
tu cõpesceret dicens. Non in
ueste preciosa. Pensate gͦ fr̃s¬
nm̃i quȩ culpa sit. hoc ȩtiã ur¬
ros ap̃petere: a quo curauit pa¬
stor ȩccłȩ. & feminas ꝓhib̾e: quã¬
uestitꝰ dicit᷑. ⁊ ꝑ significationem
intelligi & alit̾ potest. Mollib
enĩ uestitus ñ fu̾it: quia uitam
peccantiũ ñ blandimentis fouit:
sed rigore asperȩ inuectionis in
crepauit dicens. Genimina uipe
a uentura ira: Unde ꝑ salomo.¬
nẽ dicit᷑. Uerba sapientiũ quas
stimuli: & sic̃ claui in altũ de¬
fixi. Clauis qͥppe atq stimulis
sapientiũ uerba cõparantur: qͥa

Expanded text:
mibus regum sunt, nisi aperta sententia mibus regum sunt, nisi aperta sententia demonstrare quia non coelesti, sed terreno regi militant hi qui pro Deo perpeti aspera fugiunt, sed, solis exterioribus dediti, praesentis vitae mollitiem et delectationem quaerunt? Nemo ergo existimet in fluxu atque studio vestium quaquam Petrus apostolus per epistolam feminas a pretiosarum vestium appetitu compesceret, dicens: Non in veste pretiosa . Pensate ergo quae culpa sit hoc etiam viros appetere, a quo curavit pastor Ecclesiae et feminas prohibeus dicitur, per significationem intelligi et aliter potest. Mollibus enim vestitus non fuit, quia vitam peccantium non blandimentis fovit, sed vigore asperae invectionis increpavit, dicens: Genimina viperre a ventura ira? Unde et per Salomonem dicitur: Verba sapientium quasi stimuli, et sicut clavi in altum defixi . Clavis quippe atque stimulis sapientum verba comparantur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ad gr̃am inflectit. Sed si incle
uentꝰ detractionis eruꝑit: un¬
de laudis aura uenebat: mox
hunc quasi in parte̾ alteram
adiim furoris inclinat. Sed
arundo uento agitata ioħes
nͣ erat : qr hc̃ nec blandũ gra:
nec cuiuslibet detractio in ira
asperum faciebat. Nec ꝓsꝑa
hunc erigere: nec aduersa no¬
uerant inclinare. Arundo gͦ
uento agitata ioħs nͣ erat:
quẽ ab statu suę rectitudinis
nulla rerũ uarietas inflectebat.
auras linguarũ positũ. Stet
inflexibilis status mentis. Hul¬
la nos detractio ad iram ꝓuocet:
adq ad remissionẽ inittilis
gr̃ę nullus fauor inclinet. Non
ras ꝓsꝑa eleuent: ñ aduersa
ꝑturbent: ut qͥ insoliditate
fidei figimur. ⁊ nequaquã rerũ
transeuntiũ mutabilitate mo¬
ueamur. Adhuc aute̾ de eiꝰ exp̃s¬
sione subiungitur. Sed quid
Hominẽ mollib uestitum :
Ecce qui mollib uestiunt᷑: in
domib regũ sunt. Cameloꝵ &¬
ecce qui mollib uestiunt᷑ in do¬

Expanded text:
ad gratiam inflectit. Sed si inde ad gratiam inflectit. Sed si inde ventus detractionis eruperit, unde laudis aura veniebat, mox eum quasi in partem alteram ad vim furoris inclinat. Sed arundo vento agitata Joannes non erat, quia hunc nec blandum gratia, nec cujus libet detractio ira asperum faciebat. Nec prospera hunc erigere, nec adversa noverant inclinare. Arundo ergo vento agitata Joannes non erat, quem a status sui rectitudine nulla rerum varietas inflectebat. auras linguarum positum, stet inflexibilis status mentis. Nulla nos detractio ad iram provocet, atque ad remissionem inutilis gratiae nullus favor inclinet. Non nos prospera elevent, non adversa perturbent, ut qui in soliditate fidei figimur, nequaquam rerum transeuntium mutabilitate moveamur. 3. Adhuc autem de ejus expressione subjungitur: Sed quid Hominem mollibus vestitum? Ecce qui mollibus vestiuntur in domibus reguEcce qui mollibus vestiuntur in do
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝓ hominib auctor uitȩ mo¬
reret᷑. Et uide contra eũ homo
ds̃ ab hominib digniꝰ honoran.
dus cẽt: quanto ꝓ hominibus .&.
indigna susceperat. xiͦ.
uid ẽ. dicere beatꝰ qui ñ fue¬
rit scandalizatꝰ in me. nisi
apta uoce abiectione̾̃
mortis suȩ humilitatẽq signarer
Ac si patent᷑ dicat. Mira quidẽ
facio: s abiecta ꝑpeti non delig¬
nor. Quia ergo moriendo te sub¬
sequor: cauendũ ualde ẽ homi¬
nib ne in me mortẽ despiciant:
qui signa uenerant᷑. Sec dimnis.¬
sis ioħis discipłis: qͥd de eodem
ioħe turbis dicat audiamꝰ. Quid
dinẽ uento agitatã : Quod uide.¬
licet ñ asserendo. s negando intu¬
lit. Harundine̾ qͥppe mox ut au.¬
ra contigerit: in parte̾ alte ram
flectit. Et qͥd ꝑ arundine̾ nisi
carnalis animus designat᷑: Qui
mox ut fauore ueł detractione
tangitur: statĩ in parte̾ quamli¬
bet inclinat᷑. Si enim ab huma¬
no ore aura fauoris flauerit: hi¬
larescit: extollit᷑: totũq se qͣsi

Expanded text:
pro hominibus auctor vitae moreretur, et inde contra eum homo Deus ab hominibus dignius honorandus exstitit, quanto pro hominibus et indigna suscepit. Quid est ergo dicere: Beatus qui non fuerit scandalizatus in me, nisi aperta voce abjectionem mortis suae humilitatemque signare? Ac si patenter dicat: Mira quidem facio, sed abjecta perpeti non dedignor. Quia ergo moriendo te subsequor, cavendum valde est hominibus, ne in me mortem despiciant, qui signa venerantur. 2. Sed dimissis Joannis discipulis, quid de eodem Joanne turbis dicat audiamus: Quid dinem vento agitatam? Quod videlicet non asserendo, sed negando intulit. Arundinem quippe mox ut aura contigerit, in partem alteram flectit. Et quid per arundinem nisi carnalis animus designatur? Qui mox ut favore vel detractione tangitur, statim in partem quamlibet inclinatur. Si enim ab humano ore aura favoris flaverit, hilarescit, extollitur, totumque se quasi
Abbreviated transcription (Latin):
Ego primus. & ego nouissimu:
&̾ absq me nͥ est ds̃. Quis simi¬
lis mei: Uocet & annuntiet.⁊
.&. ordinẽ exponat mͥ: ex quo
constitui popłm antiquũ. Uen¬
tura & quȩ futura st̃ annunti.¬
ent eis. Nolite timere neq con¬
turbemini: ex tẽ audire te fe¬
ci & annuntiaui.⁊ uos estis testeᷤ
mei. Nunqͥd ẽ. ds̃ absq me. &

Expanded text:
mus et absque me non est deus quis similis mei vocet et adnuntiet et ordinem exponat mihi ex quo constitui populum antiquum ventura et quae futura sunt adnuntient eis nolite timere neque conturbemini ex tunc audire te feci et adnuntiavi vos estis testes mei numquid
Abbreviated transcription (Latin):
sermo p̃currebat presentiam re¬
deptoris:⁊ ipsũ quoq baptisma
pͥcedendo fieret umibra uerita¬
tis. Sequitur. Dicut scriptum
est in libro sermonũ ysaĩe pro¬
phete. Uax clamantis in deser¬
to. parate uiam dñi rectas faci¬
te semitas eius. Idem uero iohes
baptista requisitus quis eẽt: res¬
pondit. Ego uox clamantis m
deserto. Qui sicut ante uos dic¬
⁊um ẽ. ideo uox a ꝓpħa uocatꝰ
est qr uerbũ preibat. Quia au¬
tem clamaret: aꝑit᷑ cũ subdit᷑.¬

Expanded text:
sermo praecurrebat praesentiam Resermo praecurrebat praesentiam Redemptoris, ipsum quoque ejus baptisma praecedendo fieret umbra veritatis. Sequitur: 3. Sicut scriptum est in libro sermonum Isaiae prophetae: Vox clamantis in deserto, Parate viam Domini, rectas facite semitas ejus . Idem vero Joannes Baptista requisitus quis esset, respondit, dicens: Ego vox clamantis in deserto . Qui, sicut ante per nos dictum est, ideo vox a propheta vocatus est, quia verbum praeibat. Quid autem clamaret a
Abbreviated transcription (Latin):
quib regib s quib etiant sacerdo¬
tib actum sit demonstra t᷑: uit qͥa
illum ioħes baptista pdicaret.
qui simul rex & sacerdos existe¬
ret: lucas euangłista. p̾dicationiꝰ
eiꝰ tempora ꝑ regnũ &. sacerdoti¬
um designaret. Et uenit in omnẽ
regionẽ iordanis: pͥdicans baptis¬
mũ putentiȩ in remissionẽ pec¬
catoꝵ. Cimctis legentib liquet.
quia ioħs non solum baptismũ
penitentie p̃dicauit: uerũ etiã
Qmibusda. dedit:. s tam̃ baptismũ
suum in remissionẽ peccatoꝵ da¬
re non potuit. Remissio enim
peccatoꝵ. in solo. xp̃i baptisma
te nob̾ tribuitur. Notandũ uca¬
q quod cdicit᷑. p̾dicans baptismũ
penitentȩ in remissionẽ peccatoꝵ.
qͣm baptismũ quod peccata solue.¬
ret quia dare non poterat. p̾dica¬
bat:⁊ ut sicut in carnatũ uerbui
patris p̃currebat uerbo pͦdica¬
tionis: ita baptismũ penitende
quo peccata soluuntur. p̃curre¬
ret suo baptismate. quo peccata
solui non possunt: ut quia eiꝰ

Expanded text:
quibus regibus, sed quibus etiam sacerdotibus actum sit, demonstratur. Ut quia illum Joannes Baptista praedicaret, qui simul rex et sacerdos existeret, Lucas evangelista praedicationis ejus tempora per regnum et sacerdotium designavit. Et venit in omnem regionem Jordanis, praedicans baptismum poenitentiae in remissionem peccatorum. Cunctis legentibus liquet quia Joannes non solum baptismum poenitentiae praedicavit, verum etiam 1517 quibusdam dedit, sed tamen baptismum suum in remissionem peccatorum dare non potuit. Remissio etenim peccatorum in solo nobis baptismo Christi tribuitur. Notandum itaque quod dicitur: Praedicans baptismum paenitentiae in remissionem peccatorum, quoniam baptismum quod peccata solveret, quia dare non poterat, praedicabat: ut sicut incarnatum Verbum Patris praecurrebat verbo praedicationis, ita baptismum poenitentiae, quo peccata solvuntur, praecurreret suo baptismate, quo peccata solvi non possunt; ut quia ejus