comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hominem fac̃ ⁊extoto nouumcreat nicħq in eo
ueteriꝰ hominis reseuatur: ñpot̃ nouo imputa
n ꝙ inueten quondam fuit. Prmum spinosu¬
lus nr̃ obmutuit. posteauͦ pisoniano uitio cũ
loquinesciret tacere ñ potuit. Sudare tñ frons
palle genȩ. tremere labia. here lingua. saluia
siccari. ⁊ plus timore quam etate contrabi. E¬
nipit aliqñ. si ne legisti ab apło unusuroris
uirum assumiinsacerdotium ⁊ rẽ ñ tp̃a defi.¬
nii : qr me sillogismis ꝓuocauerat ⁊ uidebam
tede hominem ad int̾rogatiunculã tortuosaᷤ
sua contra illum tela iaciebam. Baptizatos in
nos : Respondẽ nolebat. Ego id ipsũp ingetere
⁊ sedo acttio sciscitari. Niobam putares. uerto
me adauditores. Nich inter ẽ oboniudicesad¬
uer sariumuigilantem an dormientem ligẽn
ꝙ facilius ẽquiescenti quam reluctanti uiclła
cum dirigebam. Oscitabat tantum ⁊ quasiꝑ

Expanded text:
hominem facit et ex toto nouum creat nihilque in eo hominem facit et ex toto nouum creat nihilque in eo ueteris hominis reseruatur, non potest nouo inputari, quod in ueteri quondam fnit.\' primum spinosulus noster obmutuit; postea uero Pisoniano uitio, cum loqui nesciret, tacere non potuit. sudare tamen frons, pallere genae, tremere labia, haerere lingua, saliua siccari et plus timore quam aetate contrahi. erupit aliquando: \'nonne legisti ab apostolo unius uxoris uirum adsumi in sacerdotium et rem, non tempora, definiri?\' quia me syllogismis prouocauerat et uidebam tendere hominem ad interrogatiunculas tortuosas, sua contra illum tela iaciebam. \'baptizatos\', nos?\' respondere "nolebat. ego tamen id ipsud ingerere et secundo ac tertio sciscitare. Niobam putares. uerto me ad auditores: \'nihil interest, o boni iudices, aduersarium uigilantem an dormientem ligem, nisi quod facilius est quiescenti quam reluctanti uincula cum dirigebam. oscitabat tantum et quasi per
Abbreviated transcription (Latin):
cusare uidearis. ⁊ quem rõe ñ pꝰsis societate
peccantiũ befendas. Sustinui rome auiroe¬
loquentissimo cornutũ ut dr̃ silogisinum ut
quoc̃q meuerterem strictiꝰ tenerer. Uxorẽ ĩ qͥt
ducẽ peccatũ ẽ anñ : Ego simplex ⁊ qͥ insidi¬
aꝰ uita renescire. dixi ñ eẽ peccatũ. Rursum
dimitti. Cum me securum putarẽ. ceper᷑ mͥ hinc
inde cornua in crescere ⁊ absconditȩ prius acies di
baptismum autem peccata dimitrit: qͥcqͥd ñ di¬
miitit᷑ reseruatur. Ilicomquasi afortiss imo pu¬
gili ꝑcussus ẽem anteocłos caligo obueis ari cep̃.
ti ina duersartum ꝓpositioĩs stropham. queso in¬
quamte ut respondeas. Baptismum hominẽ
G̃rabatim intuli. extoto nouum fac̃ anexpaite:
Respondit extoto. Deinceps introgaui. sucħ gͦ
ueteris bominis inbaptismate reseruat᷑: Mouit
cap̃. Cȩpi ꝓtinus texere. Si baptisinum nouum

Expanded text:
cusare uidearis et, quem ratione non possis, peccantium cusare uidearis et, quem ratione non possis, peccantium societate defendas. sustinui Romae a uiro eloquentissimo cornuatum, ut dicitur, syllogismum, ut, quocumque me uerterem, strictus tenerer. \'uxorem\', inquit, \'ducere peccatum est an non?\' ego, simplex et qui insidias uitare nescirem, dedi non esse peccatum. rursum dimitti. cum me securum putarem, coeperunt mihi hinc inde cornua increscere et abscondita prius acies dilbaptismum autem peccata dimittit, quidquid non dimittitur, reseruatur.\' ilico mihi, quasi a fortissimo pugili percussus essem, ante oculos caligo obuersari coepit, ti in aduersarium propositionis stropham. \'quaeso\', inquam, \'te, ut respondeas: baptismum nouum hogradatim intuli: \'ex toto nonum facit an ex parte?\' respondit: \'ex toto.\' deinceps interrogaui: \'nihil ergo ueteris hominis in baptismate reseruatur?\' mouit caput. coepi protinus texere: si baptismum nonum
Abbreviated transcription (Latin):
potentiã. ad hucrei inbecillitatem ꝓbart. S ab
que pat᷑ fac ⁊ filius fac̾ suniliter. Infirmitã fi¬
liĩ recdundat ad patrem. suncta ouiculae m̃bra
parum uideretur sumpiȩe grȩ nuncupatio grã
inquit uob̾ pax multiplicetur. Mulplicatio
ꝓmittit᷑ ⁊ a nob̾ paucitas affirmat᷑̃: quoꝵ sint .i¬
sta nosti ꝓblemata. Carterius byspaniş ep̃c. hͦ¬
etateuetus ⁊ sacerdotio. unam ante quã bapti-¬
raret̃. alteram pꝰlauatrum pͥore mortua du¬
xͣ uxorẽ. & arbitrans eum contra apłi factũ
sententiã. quiincatalogo uͥtutũ ep̃m uniꝰ uxo¬
ris uirum p̃ceꝑit ordinandũ. Miror aut̃ te
unum ꝓtraxisse inmedium: cumomĩs mũ¬
ꝰ his ordinationib plenꝰsit. ñ dico depbis ñ di
co deinferiori gradu. ad ep̃os uenio. qͦssisi
gilatĩ uoluero nominare tantꝰ numerꝰ cõgͣ¬
gabitur ut ariminensis sinodi multitrido su¬
peret᷑. s indecens ẽ sicunum tueri ut płesac¬

Expanded text:
potentiam, adhuc rei inbecillitatem probant. sed potentiam, adhuc rei inbecillitatem probant. sed quae pater facit, et filius facit similiter. infirmitas filii redundat ad patrem. Cuncta ouiculae membra parum uideretur simplex gratiae nuncupatio, gratia, inquit, uobis et pax multpromittitur, et a nobis paucitas affirmatur. 2. Quorsum ista? Nosti problema tuum: Carterius Hispaniae Epetate uetus et sacerdotio, unam, antequam baptizaretur, alteram post lauacrum priore mortua duxit uxorem; \'et arbitraris eum contra apostoli factum sententiam, qui in catalogo uirtutum episcopum unius uxoris uirum praece- perit ordinandum. miror autem te unum protraxisse in medium, cum omnis mundus his ordinationibus plenus sit. non dico de presbyteris, non de inferiori gradu: ad episcopos uenio, quos si singillatim uoluero nominare, tantus numerus congregabitur, ut Ariminensis synodi multitudo superetur. sed indecens est sic unum tueri, ut plures ac
Abbreviated transcription (Latin):
unquam fili occane fore pu¬
tabainut indulgentra princi¬
pis calumpniam sustineret re¬
oꝵ .u. de carcerib exeuntes pꝰsordes acuestigia.
catenarum dolerent alios relaxatoᷤ. In eu̾glio au¬
dit inuidus salutis alienȩ. Amice si ego bonus
qr̃ ocłs cuus nequam: conclusit ds̃ om̃ĩa sub
peccõ ut om̃ib misereatur. uͥ habundaũ pecca¬
tum suꝑhabundauit grã. Cesa s̃ egipti pͥmogeni¬
ta ⁊ ne uim̃tum quid̃ isrłiticũ inegipto dere¬
lictum ẽ. & c̃surg̃ mͥ caina ħesy. atq olin emor¬
tua uiꝑa contritum cap̃ leuat quȩ ñ ex parte ut
ante consueuerat s totumxͥ subruit sacraiñtũ.
guine suo.⁊ tamꝓfundas scelerum pͥstinoꝵ in¬
uri corꝑib atq animis cicatrices ut medicina il
stra mortuus sit: frustra autem mortuus ẽ si ali¬
qͦs ñ pot̃ uiuficare: Mentitur ioħs baptista.:
cligito xp̃m ⁊ uoce demonstrans. ecce agnus dĩ
eligendum eduob alterum lib̾ati apeccatis xͥ

Expanded text:
mquam, fili Oceane, fore putabam, ut indulgentia principis calumniam sustineret reorum et de carceribus exeuntes post sordes ac uestigia catenarum dolerent alios relaxatos. in euangelio audit inuidus salutis alienae: amice, si egobonus, quare oculus tuus nequam? conclusit deus omnia sub peccato, ut omnibus misereatur. ubi abundauit peccatum, superabundauit gratia. caesa sunt Aegypti primogenita et ne iumentum quidem Israheliticum in Aegypto derelictum est. et consurgit mihi Caina heresis atque olim emortua uipera contritum caput leuat, quae non ex parte, ut ante consueuerat, sed totum Christi subruit sacramentum. guine suo, et tam profundas scelerum pristinorum inuri corporibus atque animis cicatrices, ut medicina illstra mortuus sit? frustra autem mortuus est, si aliquos non potest uiuificare. mentitur Iohannes Baptista et digito Christum et uoce demonstrans: ecce agnus dei,eligendum e duobus alterum: liberati a peccatis Christi
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ ał gͦ sit pontifex xͥ. ut qui religioni detrabiñ.
uitȩ eius detrahere ñ audeant. At nc̃ plerosq
ceinimus ł fauorem ppłi in aurgarum modum
p̃cioredimere ł tanto om̃ium hõium odio uiuẽ
ut ñ extorqueant pecunia ꝙ muni impetrant
gestib. hfili oceane sollicito timore ꝑqͥrere.
ħ mag̃ eccłȩ custodire debebant. hos insacer¬
dotib eligendis canones obseruare ñ uixta ꝓͥa
odia ⁊ pͥuataᷤᷤ simultates carpenremq semper
auctorem suum inuidiam legenx int̃p̃tari.¬
manti. cui pt̃ uincłm conuigale. ⁊ ħ ante bap¬
tismum incħ aliud abemulis obici pot̃. qͥ p̃ce¬
p̃ ñininechandum ipsedix̃ ⁊ñ occides. Si ñ me¬
cham̃ s occidimus trasgressores legis sumus.
quitotã legem seruauit ⁊ offend̾it in uno. fit
om̃ium reus. Itaq cumopposuennt nob̾ uxo¬
rem añ baptismum: nos ab eis omĩa q̃ pꝰ bapti¬
mum p̃cepta s̃ requiramꝰ. S̃tereunt ꝙ ñ lic⁊¬

Expanded text:
talis ergo sit pontifex Christi, ut, qui religioni detrahunt, uitae eius detrahere non audeant. at nunc plerosque cernimus uel fauorem populi in aurigarum modum pretio redimere uel tanto omnium hominum odio uiuere, ut non extorqueant pecunia, quod mimi inpetrant gestibus., Haec, fili Oceane, sollicito timore perquirere, haec magis ecclesiae custodire debebunt, 1108 in sacerdotibus eligendis canones obseruare, non propria odia et priuatas simultates carpentemque semper auctorem suum inuidiam legem Chribimaliti, cui praeter uinculum coniugale — et hoc ante baptismum — nihil aliud ab aemulis obici potest. quipraecepitnon moechandum, ipse dixit et: non occides. si non moechamur et occidimus, transgressores legis sumus. qui totam legem obseruauerit et offenderitinuno, fit omnium reus. itaque, cum obposuerint nobis uxorem ante baptismum, nos ab eis omnia, quae post baptismum praecepta sunt, requiramus. praetgreunt, quod non lic
Abbreviated transcription (Latin):
b irrigantur. Abraam ⁊ ysaac puteos fo.¬
diunt. ⁊ repugnant allophili. ⁊ bersabeȩ ciui¬
tas iuram̃ti regnumq salomonis nom̃ sumit
a fontib. Rebecca inuenitur ad puteũ. Na¬
chel ꝓpt̃ aquas supplantatoris osculo saluta¬
t᷑. Madian. Moyses filias sacerdotiᷤᷤ madian
aꝑtoputeo ab inruria uindicat. Pcursor dnĩ
in aquis fontium uixta salim ꝙ int̃ptatur

Expanded text:
bus inrigantur. Abraham et Isaac puteos fobus inrigantur. Abraham et Isaac puteos fodiunt, repugnant allophyli. et Bersabee, ciuitas iuramenti,. regnumque Salomonis nomen sumit a fontibus. Rebecca inuenitur ad puteum. Rachel propter aquas subplantatons osculo salutatur. Moyses filias sacerdotis Madiam aperto puteo ab iniuria uindicat. praecessor domini in aquis fontium iuxta Salim, quod interpretatur
Abbreviated transcription (Latin):
fideles de t̾ra adcelum leuat. fabricatur hͦ d li-
mo.⁊ int̾ manus dĩ aquaruim sacram̃ta ueisãt᷑.
Plantatur ꝑadisus ineden. ⁊ unus fons in .iiͦui.
⁊ cc̃ solis ortum uadẽs amaras aquas mortuaq
iuinficat. Seccat mundꝰ.⁊ sine aquarũ diluui
oñ purgat᷑. Statimq columba sp̃e scĩ expulso
alite teĩrimo ita ad noe quasi ad xp̃m iniorda¬
ne deuolat. ⁊ ramo refectioĩs ac lumini pacẽ
orbi aduuntiat. Pharao cumexeititusuo no¬
lens ppłin dĩ ex ire deegipto intipo baptimatis
suffocat᷑. & inpsalmis de interfectione illiꝰ scͥ¬
bit᷑. Tu confumasti initute tua mare tu
contiiuisti capita draconum in aqͥs. tu cõfregi¬
sti capita draconis magni. Uñ treguli ⁊ scorpi¬
ones arentia quȩq sectãtur. ⁊ pꝰquam ad aqͣs
uenerint. hydropas ⁊ limphaticos faciunt.
Myrramutat᷑ sacram̃to crucis ⁊ septuagin¬
ta palinȩ apłorum dulcoratis legis gurgiti¬

Expanded text:
fideles de terra ad coelum levat. Fabricatur homo, fideles de terra ad coelum levat. Fabricatur homo, et inter manus Dei aquarum sacramenta versantur. Plantatur paradisus in Eden, et unus fons in quatuor et contra solis ortum vadens, amaras aquas mortuasque vivificat. Peccat mundus, et sine aquarum diluvio non purgatur: statimque columba Spiritus sancti expulso alite teterrimo, ita ad Noe, quasi ad Christum in Jordanem devolat, et ramo refectioorbi adnuntiat. Pharao cum exercitu suo nolens populum dei exire de Aegypto in typo baptismatis suffocatur. et in Psalmis de interfectione illius scribitur: tu confirmasti in uirtute tua mare, tu contriuisti capita draconum in aquis, tu confregisti caput draconis magni. unde et reguli et scorpiones arentia quaeque sectantur et, postquam ad aquas uenerint, hydrophobus et lymphaticos faciunt. Merra mutatur sacramento crucis et septuaginta palmae apostolorum dulcoratis legis gurgiti
Abbreviated transcription (Latin):
coitum mag̃ referat᷑ quam ab dotales tabulas.
ħ umuersa ꝓferimus ñ qͦ uerȩ ⁊ simplici intelli¬
gentiȩ resistamꝰ. s ut doceamus scͥpturas scãs
sic intellige̾ ut scͥptȩ sunt: nec euacuare baptiᷤ¬
inum saluatoris.⁊ totum patibuli sacram̃tũ
irritum facẽ. Redclamus ꝙ paulo añ ꝓmisi¬
mꝰ. ⁊ de scola rethoꝵ aquanum laudes ⁊ baptis¬
lante. nec pallente luna. nec astris micantib
in compositam ⁊ inuisibdem materiẽ abẏsex¬
magnitudine ⁊ deformib tenebriꝰ oppͥmebat. So
scentem mundum infigura baptimi parturiebat.
int̃ cęlum ⁊ t̾ram medium exciuit᷑ fumam̃tũ: &.
Sͥ a ps. celum .i. samaim exaquis sortit᷑ uoca¬
bulum. ⁊ aquȩ quȩ suꝑceloᷤ s̃ in laudes domini
seꝑant᷑. u ñ ⁊ inezechiel cͥstallum suꝑ cherabin
udetur extensum . i. compactȩ ⁊densiore aquȩ.
Prunum de aquis ꝙ uiuat egredit᷑. ⁊ pennatos

Expanded text:
coitum magis referatur quam ad dotales tabulas. coitum magis referatur quam ad dotales tabulas. haec uniuersa proferimus, non quo uerae et simplici intellegentiae resistamus, sed ut doceamus te scripturas sanctas sic intellegere, ut scriptae sunt, nec euacuare baptismum saluatoris et totum patibuli sacramentum initum facere. Reddamus, quod paulo ante promisimus, et de schola rhetorum aquarum laudes et baptislante, nec pallente luna, nec astris micantibus, incompositam et invisibilem materiam abysmagnitudine, et deformibus tenebris opprimebat. Solscentem mundum in figura baptismi parturiebat. Inter coelum et terram medium exstruitur firmamentum, et lum, id est Samaim, ex aquis sortitur vocabulum, et aquae quae super coelos sunt in laudes Domini separantur. Unde et in Ezechiel crystallum super cherubim videtur extensum, id est compactae et densiores aquae. Primum de aquis quod vivat egreditur, et pennatos
Abbreviated transcription (Latin):
ginecã. uixta greci sermonis ambiguitatẽ. inhi
om̃ib testimomiis uxorem potiꝰ intelligi. U iolenta
scͥpturȩ simplicitatem suam ne tuis cc̃ te legib
dimicemus. queram ⁊ aliud. Siquis ⁊ ante bap¬
tismum habuent ꝯcubinam ⁊ illa mortua bap¬
tizatꝰ uxorem duxent utrũ cłicꝰ fien debeat an
ñ : Respondebis. pꝰse ficit: qr qͥ concubinam ha¬
buit ñ uxorem. Conuigales gͦ tabulȩ nura dota¬
lia ñ coitus ab apło condempnantur: Multoᷤ ui¬
demus obnimiam pauꝑtatem uxorũ sarrinã
declinare ⁊ ancillas suas hab̾e ꝓuxorib suscep¬
tosq ex his libos cołe ut ꝓͥos. Siforte ditati ab ĩ¬
ꝑatore stolam illimeniennt. ꝯfestĩ apło colla
submittent. ⁊ inuiti inter uxores eas reciꝑe co¬
gentur. Sin aut̃ pͥncipale rescͥptum ead tenu¬
itas impetrare ñ quiuent: cum romanis legib.
scita eccłȩ mutabunt᷑. Uide ne ħ ꝙ dicitur uniꝰ
uxoris urum uniꝰ muliens pꝰsit intelligi. utad

Expanded text:
iuxta Graeci sermonis ambiguitatem in his omnibus testimoniis uxorem potius intellegi. \'uiolenta scripturae simplicitatem suam, ne tuis contra te legibus dimicemus. quaeram et aliud: si quis et ante baptismum habuerit concubinam et illa mortua baptizatus uxorem duxerit, utrum clericus debet fieri an non? respondebis posse fieri, quia concubinam habuerit, non uxorem; coniugales ergo tabulae et iura dotalia, non coitus ab apostolo condemnatur. multos uidemus ob nimiam paupertatem uxorum sarcinam declinare et ancillulas suas habere pro uxoribus susceptosque ex his liberos colere ut proprios; si forte ditati ab imperatore stolas illis meruerint, confestim apostolo colla submittet et inuitus inter uxores eas recipere cogetur; sin autem principale rescriptum eadem tenuitas inpetrare non quiuerit, cum Romanis legibus scita ecclesiae mutabuntur. uide, ne hoc, quod dicitur: unius uxoris uirum, unius mulieris possit intellegi, ut ad
Abbreviated transcription (Latin):
pudenter omium ocłis ingessisti. Illi scͥptumẽ. ho
templum dĩ corrmpr illũ ds̃. Oĩa inqͥt nob̾ inbap¬
tismate ꝯdonata s̃ crimina. nec pꝰ indulgentiã iui¬
dicis metuenda seucitas. dicente apło. &. hec quid̃
fiustis s ablutiestis s sc̃ificati estis innõe dnĩ iħuxͥ¬
m tuȩ sordes lotȩ sint ⁊ meȩ mundiuȩ sordidatȩ.
ñ dico aissordidatas . s. in eodẽ statumansissȩ qͦ fu¬
erant. Si eium sordes fuissent. lorȩ utiq fuissent
ut meȩ. Rogo quȩ ẽ istatgiũsatio ⁊ acum̃ omĩ pi¬
stillo retunsius q ñ ẽ peccatum peccatũ ẽ : qr ñ ẽ sor¬
elidum sordidum ẽ : ñ dimisit dñs qr ñ habuit qd̾

Expanded text:
pudenter omnium oculis ingessisti; illi scriptum est: pudenter omnium oculis ingessisti; illi scriptum est: templum dei, corrumpet illum deus. omnia, inquit, nobis in baptismate condonata sunt crimina — nec post indulgentiam iudicis metuenda seueritas dicente apostolo: et haec quidem fuistis, sed abluti estis, sed sanctificati estis, sed iuomodo tuae sordes lotae sint, et meae munditiae sordidatae? Non dico, ais, tuas sordidatas, sed in eodem statu mansisse quo fuerant; si enim sordes fuissent, lotae utique fuissent ut meae. Rogo quae est ista tergiversatio, et acumen omni pistillo retusius? Quia non est peccatum, peccatum est: quia non est sordidum, sordidum est? Non dimisit Dominus, quia non habuit quod
Abbreviated transcription (Latin):
urores habuerint. Recolat unusquisq ꝯsci¬
entiam suam.⁊ totiꝰ uulnera ꝑ langat etatis.
audiat increpantẽ iħm. hy pocta eice pͥmũ
trabẽ de ocłotuo. ⁊ tr̃ uideb̾ eicere festucã de
ocło frĩs tui. uere scͥbaꝵ ⁊ phanseoꝵ similes cu¬
licem liquantes ⁊ camelum glimentt̾ decima¬
mꝰ m̃tam ⁊ anetum ⁊ clĩ iudiciũ p̃t̃mitimꝰ.
qͥd simile uxor ⁊scortũ: lmputat᷑ infelicitas ꝯ¬
uigis mortuȩ. libidomereticia coronat᷑. Ille
caninas nuptias iungerẽ. qͥd potesercusare :
forsatan timuisse tedicas nͥ matͥmonĩ co¬
pulasses. ñ pꝰses aliquando cłicus ordinar.
Ille in uxorem optauit lib̾os. tu in meretrice
sobolem ꝑdidisti. illũ nt̃ȩ ⁊ bñdictioi dnĩ ser¬
uientem crescite ⁊ multiplicamini ⁊ replete
t̾ram cubiculoꝵ secreta texer̃. te subantẽ ad
coitum publica facies execrata ẽ.Ale ꝙlice
cebat uerecundo pudore celauit: tu qđ ñ licebat im¬

Expanded text:
uxores habuerint! Recolat unusquisque consciuxores habuerint! Recolat unusquisque conscientiam suam et totius uulnera plangat aetatis, udiat increpantem Iesum: hypocrita, eice primum trabem de oculo tuo et tunc uidebis eicere festucam de oculo fratris tui. uere scribarum et pharisaeorum similes, culicem liquantes et camelum glutientes decimamus mentam et anetum et dei iudicium praetermittimus. quid simile uxor et scortum? inputatur infelicitas coniugis mortuae \'et libido meretricia coronatur? ille, t passim caninas nuptias iungeres, quid potes excusare? forsitan timuisse te dicas, ne, si matrimonium copulasses, non posses aliquando clericus ordinari? ille in uxore optauit liberos, tu in meretrice subolem perdidisti; illum naturae et benedictioni domini seruientem: crescite et multiplicamini et replete terramcubiculorum secreta texerunt, te subantem ad coitum publica facies execrata est; ille, quod licebat, uerecundo pudore celauit, tu, quod non licebat, in
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ħ etatis: iubentur monorami inclerũ al¬
ligi. Certe debaptizatis apłi sermo ẽ. Nemo
dubitat. Sigͦ omĩa quȩ in ordinatiõe po¬
nuntur ep̃i. ñ p̃iudicant ordinando licrea
diat. ꝙͣ solum peccatum ñ fuit: Dicis. quia
peccatum ñ fuit. iccͥco ñ ẽ dimissum in baptis
mate. R emnouam audio. qi pecc̾inñ fuit. in
pecc̾m reputabitur. Omĩa scorta ⁊ publice col¬
luiuois sordes. impietas indeum. parricidiũ
⁊ incestus in parentes atq inextra ordinan as
uoluptatẽ utnꝰq sexꝰ mutata nt̃a. xͥ fonte pur¬
gant᷑. Urorisinherebunt maculȩ. ⁊ lupanana
star sius in omĩ ceno libidinum uolutabra.x.
accepi ne facerem ꝙ fecisti: Audiant ethinci
messes eccłe. de quib cotidie horrea ur̃a ꝯplent᷑.
Audiant catecumini qͥ s̃ fidĩ candidati ne u¬
xores ducant añ baptisma. ne honesta ũigat
inatͥmonia. s scortoꝵ ⁊ articorum utu accedẽ
publica platonis ꝓ miscuas uxores ꝯmunes li¬
beros habeant: immocaueant qualecq uoca

Expanded text:
est, hoc aetatis - iubentur monoligi. Certe de baptizatis presbyteris sermo est. Si ergo omnia, quae in ordinatione quaeruntur episcopi, non praejudicant ordinando, licet diat quod solum peccatum non fuit? Dicis quia peccatum non fuit, idcirco non est dimissum in baptmate.\' rem nouam audio: quia peccatum non fuit, in peccatum reputabitur. omnia scorta, publicae conluuionis sordes, inpietas in deum, parricidium et incestum in parentes atque in extraordinarias uoluptates utrinsque sexus mutata natura Christi fonte purgantur: uxoris inhaerebunt maculae et lupanaria instar suis in omni caeno libidinum uolutabra: et accepi, ne facerem, quod fecisti? audiant ethnici, messis ecclesiae, de quibus cotidie horrea nostra conplentur; audiant catechumeni, qui sunt fidei candidati, ne uxores ducant ante baptisma, ne honesta iungant matrimonia, sed Scottorum et Aticottorum ritu ac de Re publica Platonis promiscuas uxores, communes liberos habeant; immo caueant qualecumque uo
Abbreviated transcription (Latin):
tioso ueibo rep̃hensione dignum ẽ. quisẽ ille qui
absq peccõ .i. sine rep̾hensiõe uer setur in mundo:
grex ctĩnominent᷑. definunt rethores oratorẽ qͥ sit¬
uir bonꝰ dicendi ꝑitus. Añ uita sic lingua in rep̃hẽ¬
sibilis querit᷑ ut doctusmito suscipiat᷑. Edit enĩ
auctoritatẽ docendi cꝰ sermooꝑe destruit᷑. Uniꝰu

Expanded text:
tioso uerbo, reprehensione dignum est, quis est ille, qui tioso uerbo, reprehensione dignum est, quis est ille, qui absque peccato, id est sine reprehensione, uersetur in mundo? grex ceteri nominentur. definiunt rhetores oratorem: \'uir bonus, dicendi peritus.\' ante uita, sic lingua inreprehensibilis quaeritur, ut merito suscipiatur. perdit enim auctoritatem docendi, cuius sermo opere destruit
Abbreviated transcription (Latin):
tulit cinedio affigens illud cruci. Omianrã cumxͦ
s̃. solum nom iuũ uxoriᷤ. dies medefment. sicũc¬
uoluero digerere. ⁊ natiuitates scdȩ. immo in xͦ
pͥmȩ ponere sacram̃ta. Añ quam dictandi finẽ
uita descͥbutur cursim exponeͣ. ut apłm ñ in u¬
nius uxoris elogio. s in omnib quȩ p̃cep̃ doctorẽ
gentium suscipiamꝰ. Simł obsec᷑ nequis me in
sugillationemistiꝰ temporis sacerdotum scͥpsisse
q̃ scͥpsi existum. s in eccłe utilitatẽ. Ut enĩ orato¬
res ⁊philosophi descͥbentes qualemuelint ẽẽ
ꝑfectum oratorẽ ⁊ phy losophum. ñ faciunt in¬
uiriã demostem ⁊ platoni. s resipsas absq ꝑso¬
laminpotestate ⁊ oscientia singłoꝵ ẽ quale̾ se ibi aspi¬
ciant. ut ł dolẽ ad deformitatẽ ł gaude ad pulcͥtu.¬
dinem pꝰsint. Siquis ep̃atum desidat bonũ opꝰdesi¬
dat. opꝰ ñ dignitatẽ. laborẽ ñ delitias. opꝰ ꝑ ꝙ hu
militate decrescat. ñ intumescat fastigio. oportet¬

Expanded text:
tulit e medio affigens illud cruci. omnia nostra cu: solum nomen uiuit uxoris? dies me deficiet, si cuncuoluero digerere et natiuitatis secundae, immo in Christo primae, ponere sacramenta. «. Antequam dictandi finem uita describitur, cursim exponere, ut apostolum non in unius uxoris elogio, sed in omnibus, quae praecipit, doctorem gentium suscipiamus. simul obsecro, ne quis me in sugillationem istius temporis sacerdotum scripsisse, quae scripsi, aestimet, sed in ecclesiae utilitatem. ut enim oratores et philosophi describentes, qualem uelint esse perfectum oratorem et philosophum, non faciunt iniuriam Demostheni et Platoni, sed res ipsas absque persoiam in potestate et conscientia singulorum est, quales se ibi aspiciant, ut uel dolere ad deformitatem uel\' gaudere ad pulchritudinem possint. si quis episcopatum desiderat, bonum opus desiderat: opus, non dignitatem, laborem, non delicias: opus, per quod humilitate decrescat, non intumescat fastigio. oportet
Abbreviated transcription (Latin):
itenĩ baptuant᷑. nequis putaret ergentib acui¬
dĩs aquas sine spuscõ ad salutẽ pꝰse sufficere.
saꝵ q̃ ascẽdunt de lauac. om̃s gemello haben¬
tes fetꝰ ⁊ infecunda ñ ẽ inei. Si n ẽ infecunda:
nec stilis. Om̃s hñt ub̃a lacte rorantia q̃ cũ a¬
pło pꝰsunt dicere. filioli mei qͦs iterum parturi¬
ñ escam. Micheas debaptimi grã uaticinat᷑. Ip¬
se auerdet ⁊ miserebit᷑ nrĩ. demerget inqͥtates
mͦ in lauac᷑ om̃ia peccã mergunt᷑ siuna uxor suꝑ¬
natat : Beatiquoꝵ remisse s̃ iniquitates : qͦꝵ¬
tecta s peccã. Beatꝰ uircui ñ imputabit dñs pec¬
Audiamꝰ⁊ erechielẽ filium hõis qͦmͦ de eiꝰ uͥtute
gentib asꝑgam suꝑ uos aquã mundã ⁊ mun¬
dabumni ab om̃ib immunditiis uñs ⁊ dabo uob̾
tant᷑ quãtomag̃ munditiȩ ñ comqͥnant᷑: dabo¬

Expanded text:
iterum baptizati sunt, ne quis putaret et gentibus ac Judaeis aquas sine Spiritu sancto posse sufficere.  omnes gemellos habentes, et infecunda non est in eis. si non est infecunda nec sterilis, omnes habent ubera lacte rorantia, quae cum apostolo possint dicere: filioli mei, quos iterum parturinon escam. Micheas de gratia baptismi uaticinatur: ipse auertet et miserebitur nostri; demerget iniquitates omodo in lauacro omnia peccata merguntnatat: Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum sunt peccata. Beatus vir, cui non imputavit Dominus pecAudiamus et Ezechielem filium hominis, quomodo de ejus virtute gentibus et aspergam super uos aquam mundam et mundabimini ab omnibus inmunditiis uestris; et dabo uobis dantur: quanto magis munditiae non coinquinantur? dab
Abbreviated transcription (Latin):
çȩloꝵ. qi ab aquis ceꝑat: finiuit inaq latꝰ rͥ¬
ꝑcutit᷑ lancea. ⁊ baptismm atq martuiipant̾ sa¬
cram̃ta fundant᷑. Pꝰ resurrõem apłos mititas
baptimum mittit᷑. añ quã partunat parit syõ
⁊ nascit᷑ gens simł. Paulus ꝑsecutor eccłe. ⁊ lu¬
pꝰ rapar beniamin: ananiȩ oui submittit cap̃.
nec a ñ recuꝑat aspectũ: quã curet baptĩmo ceci¬
tatẽ. Eun uchꝰcandaci regine ethyopũ lectio

Expanded text:
caelorum. quia ab aquis coeperat, finiuit in aquis: latus percutitur lancea et baptismi atque martyrii pariter sacramenta funduntur. post resurrectionem apostbaptisma mittitur. Antequam parturiat, parit Sion, et nascitur gens simul. Paulus, persecutor ecclesiae et lupus rapax Beniamin, Ananiae oui submittit caput nec ante recuperat aspectum, quam curet baptismo caecitatem. eunuchus Candacis reginae lectio
Abbreviated transcription (Latin):
scit legere nͥ qui illud acceꝑit. qͦtqͦt enĩbaptrrati su¬
amortuis ꝑgłam patris. itar nos innouitate uite
ambulemꝰ. cotiens nouitatẽ legimꝰ ⁊ tñ maculosũ
nom̃uxori ñ pot̃ ulla nouitate delen. Consepulto
sumꝰ xͦ in baptismate ⁊ resurreximꝰ ꝑfidem oꝑatio¬
nis dĩ qͥ suscitaũ eum amortuis. Cũq eẽmus mor

Expanded text:
scit legere, nisi qui illud acceperit . « Quotquot enim baptizati sugloriam patris, ita et nos in nouitate uitae ambulemus. totiens nouitatem legimus et tamen maculosum nomen uxoris non potest ulla nouitate deleri? consepulti sumus Christo in baptismate et resurreximus per fidem operationis dei, qui suscitauit eum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ame olim trans latum ⁊ nulli alii traditũ asu¬
sti. s ita ut scias detestandatͥ in eis eẽ quã plu¬
rima. ⁊ iuxta sermonem dnĩ int̃ scorpiones:
colubros incedendum. Ut ẽ illus statun in pͥ¬

Expanded text:
quod a me olim translatum, et nulli alii traditum, a suquod a me olim translatum, et nulli alii traditum, a suquod petisti: sed ita, ut scias detestanda tibi in eis esse quam plurima, et juxta sermonem Domini, inter scorpiones, et colubros incedendum , ut e
Abbreviated transcription (Latin):
xte annos cͥciter .x. sc̃s uir
pammachiꝰ ad me cꝰdã sce¬
tiata ħmagnoꝑe postulans ut grecã uĩtatẽ
seruaret latina trans latio. ⁊ inutrãq partẽ
seubene seumale dixis⁊ ille quiscripsit abꝰq
int̾p̃tis pat᷑cino romana lingua cogͦsceret.
feci ut uoluit. misiq eilibroᷤ. quoscum legissi
exhorruit. ⁊ recludens scͥno ne ꝓlati inuulgꝰ
dum rogatus ut trac. quasi statim redditu
ro ꝑꝑ angustiam tpĩs fraudẽ ñ potuit suspi¬
cari. qui acceꝑat legendos. adhibitis notari¬
is opꝰ omne descͥpsit. ⁊ multo celeriꝰ quã ꝓmi¬
serat codicẽ reddidit. Eadeq temeritate
&. ut leuius dicam ineptia ꝙ male subnpuerat
peiuis aliis credidit. ⁊ qi difficile grandes libro
de reb misticis disputante̾. notarum pꝰ s̃ ser¬
uare compendia. p̃sertĩ qui furtm celeritq di¬
ctant᷑ ita millis confusa sunt om̃ia. ut ⁊ ordine
inplenꝰq ⁊ sensucareant. quam obrempetis a¬
uite lmẽ ut idipsum ab te exemplar dirigã.

Expanded text:
te annos circiter decem sanctus uir Pammachius ad me cuiusdam scitiata, hoc magnopere postulans, ut Graecam ueritatem seruaret Latina translatio et in utramque partem, seu bene seu male dixisset ille, qui scripsit, absque interpretis patrocinio Romana lingua cognosceret. feci, ut uoluit, misique ei libros, quos cum legisset, exhorruit et recludens scrinio, ne prolati in uulgus dum rogatus ut traderet quasi statim reddituro, propter angustiam temporis fraudem non potuit suspicari. qui acceis opus omne descripsit, et multo celerius quam promiserat, codicem reddidit. Eademque temeritate, et ut levius dicam ineptia, quod male surripuerat, pejus aliis credidit. Et quia difficile grandes libri de 917 rebus mysticis disputantes, notarum possunt servare compendia, praesertim qui furtim celeriterque dictantur; ita in illis confusa sunt omnia, ut et ordine in plerisque, et sensu careant. Quamobrem petis, Avite carissime, ut ipsum ad te exemplar dirigam,
Abbreviated transcription (Latin):
ciucem domini confiten ꝑꝑdestructionem eoꝵ g̃
sua passioẽ destiux̃. cur timeamꝰ ⁊̃ insuꝑnis lociꝰ
inc̃sumatione scłoꝵ aliquid simile suspicari ut
trem cognoscit filius. uidetur in eoꝙ nouit patrẽ
pꝰse eum comp̃hendẽ ut sidicamꝰ aitificis animũ

Expanded text:
estructionem eorum, quae sua passione destruxit: cur timeamus etiam in supernis locis, in consummatione saeculorum aliquid simile suspicari, ut trem cognoscit Filius, videtur in eo quod novit Patrem, posse eum comprehendere: ut si dica
Abbreviated transcription (Latin):
aturaꝵ nirsus existet. Ds̃ enim incertam̃ &
luctam̃ animas dereliquit. ut intelligant
plenã cõsummatãq uictoriã ñ ex ꝓͥa se forti¬
tudine s ex clĩgrã consecuta. R. id cͥco arbit̾r
ꝓ uanetate causanim diuerso mundo fier ⁊
elidi errores eorum qui similes sui mundoᷤ ẽẽ ꝯ¬
tendunt. & iterum. e riplex gͦ suspitionobis
de fine suggert᷑ equib quȩ uera ⁊ melior sit lec¬
tor inquirat. Aut enim sinecorꝑe uiuemꝰcũ sub

Expanded text:
aturarum rursus existet. Deus enim in certamen, et aturarum rursus existet. Deus enim in certamen, et luctam animas dereliquit, ut intelligant plenam consummatamque victoriam, non ex propria se fortitudine, sed ex Dei gratia consecutas. Et idcirco arbitror pro varietate causarum diversos mundos fieri, et elidi errores eorum, qui similes sui mundos esse contendunt. » Et iterum: « Triplex ergo suspicio 922 nobis de fine suggeritur: e quibus quae vera et melior sit, lector inquirat. Aut enim sine corpore vivemus, cum sub
Abbreviated transcription (Latin):
teri mundo extoto indiscretus ⁊ simił sit futur:
Rursumq pꝰ modicum. Si omnia inquit ut
ipse disputatiois ordo compellit sine corꝑe
uireunt: c̃sumetur corꝑał uniuersant̃a ⁊ redi¬
get᷑ innichilũ quȩ aliqñ ẽ facta denichilo. exitq
tp̃s quo usus eius iterũ nece̾s anꝰ sit . &. inꝯ sequẽ¬
tib. Sin autem ut rõe & scͥpturaꝵ auctoritate
monstratũ ẽ corniptiuũ ħ induerit incorrup
tionem ⁊ mortale ħ induerit ĩmortalitatẽ: ab¬
⁊ forsitan omĩs nt̃a corp orea tollet̃ emedio. in
qua sola pot̾mor᷑ oꝑari. &. pꝰ paululum. Siħ̃
ñ sunt contrara fidĩ. forsitan sine corꝑib aliqñ
uiuemꝰ. Sinaut̃ qui ꝑfecte subiectus ẽ xͦ absq
iecti fuerimꝰ. & in eodloco. Si subiecti fuernt
om̃s deo. om̃s depositur s̃corꝑa. ⁊ tc̃ corꝑaliũ
reꝵ uniũsa nt̃a soluet᷑ innichili. quȩ si scdo
necessitaᷤᷤ postularit ob lapsum rõabilium cre¬

Expanded text:
teri mundo ex toto indiscretus et similis sit futurus. teri mundo ex toto indiscretus et similis sit futurus. rursumque post modicum: si omnia, inquit, ut ipse disputationis ordo conpellit, sine corpore uixerint, consumetur corporalis uniuersa natura et redigetur in nihilum, quae aliquando est facta de nihilo, eritque tempus, quo usus eius iterum necessarius sit. etm consequentibus: sin autem, ut ratione et scripturarum auctoritate monstrat um est, coinduerit inmortalitatem, abforsitan omnis natura corporea tolletur e medio, in qua sola potest mors operari. et post paululum: si haec non sunt contraria fidei, forsitan sine corporibus aliquando uiuemus. sin autem, qui perfecte subiectus est Christo,iecti fuerimus. etin eodem loco: cum s u biecti fuerint omnes deo, omnes deposituri suntrerum universa natura solvetur in nihilum. Quae si secundo necessitas postularit, ob lapsum rationabilium cre
Abbreviated transcription (Latin):
tudine negligentiȩ ⁊ stultitiȩ uim̃tũ posse
fier ⁊ ꝓdolore penarum ⁊ igni arcdore mag̃
eligẽ ut brutum animal sit.⁊ inaquis habi¬
tet ac fluctib ⁊ corpꝰ assumere hꝰ ł illiꝰ pecoriᷤ.
ut nob̾ ñsolum quadrupedum s ⁊ piscium
corꝑa sint tunda. B abextremum ne tene¬
ret᷑ pytagorici dogmati reus qͥ assent.  uͦ¬
diputationem qua lectoris animũ uulneraũ.
hȩc inquit uixta nram sentiam ñ sint dogma¬
ta. s quesita tantum atq ꝓiecta. ne penitus
tpẽ płimõ ⁊ sui similes s pꝰaltenꝰ mũdi finẽ alt̾iꝰ¬
ec̃ pͥncipium ⁊ an hunc nr̃mmũdũ aliũ fuisse
mundũ. ⁊ pꝰhunc alium tursum futuꝵ. ⁊ pꝰ
illũ alium. rursumq ceteroᷤ pꝰ ceteroᷤ. ⁊ addu¬
bitat utrum futurꝰ sit mundꝰ alteri inundo
ita ex omĩparte consimił ut nullo int̾ se dista¬
re distare uideant᷑. ancerte nunquã mundꝰ al¬

Expanded text:
tudine neglegentiae et stultitiae iumentum posse tudine neglegentiae et stultitiae iumentum posse fieri et pro dolore poenarum et ignis ardore magis eligere, ut brutum animal sit et in aquis habitet ac fluctibus, et corpus adsumere huius uel illius pecoris, ut nobis non solum quadrupedum sed et piscium corpora sint timenda. et ad extremum, ne teneretur Pythagorici dogmatis reus, qui adseridisputationem, qua lectoris animum uulnerauit: haec, inquit, iuxta nostram sententiam non sint dogmata sed qutempore plurimos et sui similes; sed post alterius mundi finem, alte principium et ante hunc nostrum mundum alium fuisse mundum et post hunc alium rursum futurum et post illum alium rursumque ceteros post ceteros. et addubitat, utrum futurus sit mundus alteri mundo ita ex omni parte consimilis, ut nullo inter se distare uideantur, an certe numquam mundus al
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ lunã ⁊ astra cetera: eẽ animãtia. immo qͦmͦ
noᷤ homine̾ ob quecdam peccã hĩ sumꝰ ccuba¬
ti corꝑib quȩ crãsa s̃ ⁊ pinguia. sic icȩli lumi¬
uanitati eẽ subiectã ⁊ lib̾ar in reuelationẽ fi¬
creaturȩ. alias earum tardius incede obsegni¬
tiem. alias ꝑnci euolare cursu ꝓpt̾ industriã
Cumq om̃s lib̾m h̃ant arbitrium ⁊ sponte su
a ł uͥtutẽ pꝰsint caꝑe ł uitia: ille multo inpe¬
iori conditiõe er̃ quamnc̃ s̃. hȩ ad meliorem
statum ꝑuenient. qi diueisimotꝰ ⁊uariȩ uo¬
luntates in utrãq partem diuersũ accipient
statum .i. ut ⁊ angłi hões ł demone̾ ⁊ rursũ
ex bis hoẽs ł angłi fiant. Cũq omĩa uario
sermone tractasset asserẽs diabolũ ñincapa.¬
cẽ eẽ uͥtutis. ⁊ tñnecclũ uelle caꝑe uͥtutẽ. ad
extremũ sermone latissimo disputaũ. agłm
siue anmã aut cercȩ demonẽ qͦs unuis as¬
sent ẽẽ nt̃e. s diuersarum uolũtatũ ꝓ magͥ¬

Expanded text:
e animantia, immo, quomodo nos homines ob quaedam peccata his sumus circumdati corporibus, quae crassa sunt et pinguia. sic et caeli lumiuanitati esse subiectam et liberari in reuelationem fit rationabiles creaturae, alias earum tardius incedere ob segnitiem, alias pernici uolare cursu propter industriam. cumque omnes liberum habeant arbitrium et sponte sua uel uirtutes possit capere uel uitia, illiori condicione erunt, quam nunc sunt. hae ad meliorem statum peruenient, quia diuersi motus et uariae uoluntates in utramque partem diuersum accipient statum, id est, ut et angeli homines uel daemones et rursum ex his homines uel angeli fiant. cumque omnia uario sermone tractasset adserens diabolum non incapacem esse uirtutis et tamen necdum uelle capere uirtutem, ad extremum sermone latissimo disputauit angelum siue animam aut certe daemonem, quos unius adserit esse naturae sed diuersarum uoluntatum, pro magni
Abbreviated transcription (Latin):
minib homo factus ẽ ut homines lib̾aret: sicr
ꝓ salute demonum diñ futurum ꝙ s̃ hi ad quo
uenturus ẽlibandos. qd̾ ne forsitan de nrosẽ¬
suputemur asserere: ipsius uerba ponẽdas.
sic̃ enim ꝑ umbram eũgłii umbrã legĩ ĩ ple¬
uit. esic qr omnis lexexemplum ⁊ umbra ẽ et
nmoniarum cȩlestiũ diligentiꝰ requirendũ u¬
trumrectȩ intelligamus legem qͦ celestem ⁊ ceri¬
monias suꝑnicultus plenitudinem ñ hab̾e. s in¬
digere eugłii ueritate ꝙ inioħis apocalipsi euã¬
a scło p̃dicatum. ꝙ quidem etiam siusq ad passio¬
nem domini saluatoris inquirẽ uoluermꝰ. quãꝗͣ
audax ⁊ temerartum sit incȩlo eiꝰ quere pa̾sionem.

Expanded text:
ut homines liberaret, sic et pro salute daemonum deum futurum, quod sunt hi, ad quos uenturus est liberandos. quod ne forsitan de nostro sensu putemur adserere, ipsius uerba ponenda sunt: sicut enim per umbram euangelii umbram legis inpleuit, sic, emoniarum coelestium, diligentius requirendum, utrum recte intelligamus Legem quoque coelestem, et caeremonias superni cultus plenitudinem non habere; sed indigere Evangelii veritate, quod in Joannis Apocalypsi Evanac saeculo praedicatum. Quod quidem etiam si usque ad passionem Domini Salvatoris inquirere voluerimus, quanquam audax, et temerarium sit, in coelo ejus quaer
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ patrẽ eẽ lum̃ in comp̃hensibile. xp̃m colla¬
tione patris splendorem eẽ ꝑparuum qͥ apub
nos ꝓ imbecillitate nra magnus ẽẽ uideat᷑.
duaꝵ statuaꝵ maiori ⁊ paruulȩ. uniꝰ q̃ mundũ
impleat ⁊ magnitudine sua qͦdamꝰ inuisibilis
sit. ⁊ alterius quȩ subocłis cadat ponit exem¬
plum. pͥori patrem. postenori filium ꝯparãs.
dm̃ patrem omĩpotentẽ appellat bonum⁊ ꝑ fec¬
te bonitatis. filium ñ eẽ bonum s aurã quã¬
dam ⁊ imaginẽ uĩtatiᷤᷤ ut ñdicaturabsolute
bonꝰ. s cum additam̃to pastor bonus ⁊ cetera.
t̃ tium dignitate ⁊ honore pꝰ patrem ⁊ filiuĩ as¬
serit spiritum scm̃. De qͦ cumigͦrare se dicat
eẽ confirmans. filium qͦ minorem apatre¬
pats fortitudinẽ eẽ quam filii ⁊ spẽscĩ. ⁊ rar sũ¬

Expanded text:
m patrem esse lumen inconprehensibile;  Christum conlatione patris splendorem esse perparuum, qui apud nos pro inbecillitate nostra magnus esse uideatur. duarum statuarum, maioris et parimpleat, et magnitudine sua quodammodo invisibilis sit, et alterius, quae sub oculos cadat, ponit exemplum: priori Patrem, posteriori Filium comparans. Deum Patrem omnipotentem appellat bonum, et perfectae bonitatis. Filium non esse bonum, sed auram quamdam, et imaginem bonitatis; ut non dicatur absolute bonus, sed cum additamento, pastor bonus, et caetera. 918 Tertium dignitate, et honore post Patrem, et Filium, asserit Spiritum Sanctum. De quo cum ignorare se dicat, esse confirmans. Filium qpatris fortitudinem esse quam filii et spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
statib. tronis. dnãtionib. & forsitan exbis
hominum constabit genꝰ inuno aliqͦ exmũdis
ñ fuint mĩti ut ꝑgenus hominũ reũtant᷑ ad
pͥstinum statũ: fient diabolus ⁊ angłi eiꝰ. ⁊ pe̾¬
sumi demones. ac ꝓuarietate mĩtoꝵ insingłis
mundis diuersa offitia sortientur. Ipsosq
demones ac rectores tenebranim in aliqͦ mũ¬
do ł inundis siuoluerint ad meliora ꝯ uerti.
fieri homines. ⁊ sic ad antiquũ redire pͥnci¬
pium. ita dumtarat ut ꝑ supplitia. atq
torm̃ta. ꝗ ł multo ł breui tp̃e sustinuennt
in hominũ eruditi corꝑib rrsũ ueniant ad
ãgłoꝵ fagistigia. Ex qͦ consequenti roe mõ¬
stran omnes rationabiles creaturaᷤ ex om̃ib
p̾se fieri. ñ semel ⁊ subito s frequentiꝰ. nosq
⁊ angłos futuroꝰ ⁊ demonẽ siegerimꝰ negligẽtiꝰ.
trursum demones siuoluennt caꝑe iurtutes ꝑ¬
uenire adangłicã dignitatẽ. Corꝑalẽ qͦ substã¬

Expanded text:
statibus, thronis, dominationibus; et forsitan ex his statibus, thronis, dominationibus; et forsitan ex his hominum constabit genus in uno aliquo ex mundis, non fuerint meriti, ut per genus hominum reuertantur ad pristinum statum, fient diabo lus et angeli eius et pessimi daemones ac pro uarietate meritorum in singulis mundis diuersa officia sortientur. ipsosque daemones ac rectores tenebrarum in aliquo mundo uel mundis, si uoluerint ad meliora conuerti, fieri homines et sic ad antiquum redire principium, ita dumtaxat, ut per supplicia atque tormenta, quae uel multo uel breui tempore sustinuerint, in hominum eruditi corporibus rursum ueniant ad angelorum fastigia. ex quo consequenti ratione monstrari omnes rationabiles creaturn semel et subito sed frequentius, nosque et angelos futuros et daemones, si egerimus neglegentius, et rursum daemones, si uoluerint capere uirtutes, peruenire ad angelicam dignitatem. Corporales quoque substan
Abbreviated transcription (Latin):
xiss eas ꝑnegligentias ad ĩrena corꝑa ẽẽ dilapsaᷤᷤ.
⁊̃ bec addidit. Grandis negligentiȩ atq desidi
e ẽ intantum unũquẽq defluere atq euacua¬
n ut aduitia ueniẽs. irroãbiliumium̃toꝵ p̾sit
crasso corꝑe colligari. U inconsequentib qͥb
inquit moti disputationib. arbitramur spõ
te sua alios eẽ innũo scõrum ⁊ ministerio dĩ.
alios ob culpam ꝓͥam de scĩmonia cornientes
intantã negligentiam corruisse: ut ĩ incontra¬
nas fortitudines uerterent᷑. Rursũq nasciex
sine pͥncipium ⁊ expͥncipio finem. ⁊ tracuneta
uanari ut : quinunc hõ ẽ pꝰsit inalio mundo de¬
mon fieri.⁊ qui demonẽ sinegligentiꝰ egerit:
incrassiora corꝑa religetur .i. hõfiat. Sicq¬
ꝑniscet omĩa ut dearchangło pꝰsit diaboluᷤ
fieri. ⁊ irsum diabolus inangłm reuertat᷑.
quiuꝰ fluctuauerint ⁊ motis pedib nequaꝗͣm
di atq meliora gub̾nandi principatib pote¬

Expanded text:
iam al. negligentias  ad terrena corpora esse delapsas, etiam hoc addidit: Grandis negligentiae atque desidiae est, in tantum unumquemque defluere atque evacuari, ut ad vitia veniens, irrationabilium jumentorum possit crasso corpore colligari. Et in consequentibns: Quibus, inquit, moti disputationibus, arbitramur sua sponte alios esse in numero Sanctorum, et ministerio Dei; alios ob culpam propriam de sanctimonia corruentes, in tantam negligentiam corruisse, ut etiam in contrarias fortitudines verterentur. Rursumque nasci ex fine principium, et ex principio finem, et ita cuncta variari, ut et qui nunc homo est, possit in alio mundo daemon fieri, et qui daemon est, et negligentius egerit, in crassiora corpermiscet omnia, ut de archangelo possit diabolus fieri et rursum diabolus in angelum reuertatur. qui uero fluctuauerint et motis pedibus nequaquat regendi adque meliora gubernandi principatibus, pote
Abbreviated transcription (Latin):
uerbiũ malȩ arboriꝰ nodo malꝰ cuncus requirendꝰ
ẽ. hoc qđ dic̃ unius uxoris uirtĩ: pot̾ alit̾ disseri.
ac moy si familiare ppło nouerat inmulti urorib
libos spargere. Ipsis qͦ sacerdotib hꝰ licentiȩ pate¬
bat arbitrrum. Precep̃gͦ ne eaudem licentiã eccłȩ
osum clames eẽ ꝙ diximꝰ accipe ⁊aliam explana¬
tionem ne tͥ soli liceat ñuoluntatẽ legi: s legem
uingẽ uoluntati. quidã coactȩ int̾p̃tant᷑ uxores
sinodo apatb ẽẽ decretum. nede alia ad aliã eccł̃a
ep̃c transferatur. ne uirginali pauꝑculȩ societo¬

Expanded text:
uerbium malo arboris nodo malus cuneus requirendus est. hoc, quod dicit unius uxoris uirum, potest et aliter disseri. ac Moysi familiare populo nouerat in multis uxoribus liberos spargere, ipsis quoque sacerdotibus huius licentiae patebat arbitrium: praecipit ergo, ne eandem licentiam ecclesiae osum clames esse, quod diximus; accipe et aliam explanationem, ne tibi soli liceat non uoluntatem legi, sed legem iungere uoluntati. quidam coacte interpretantur uxores synodo a patribus esse decretum, ne de alia ad aliam ecclesiam episcopus transferatur, ne uirginali pauperculae societa
Abbreviated transcription (Latin):
ctum ñ uult de patris eẽ suba. ne diuinitatẽ ĩ par¬
tes secare uideatur. naturam om̃ĩpotentis dĩ an¬
taut scͥpta sunt ꝓtulisse inmedium ⁊ impiauo¬
ce lautasse. cum utiq ⁊ illa ⁊ ista de impietatiᷤᷤ fõ¬
te ꝓcessennt : Aduersum omĩa scb̃e nechꝰ ẽ tꝑis.¬

Expanded text:
ctum non uult de patris esse substantia, ne diuinitatem in parctum non uult de patris esse substantia, ne diuinitatem in partes secare uideatur, naturam omnipotentis dei anta, ut scripta sunt, protulisse in medium et inpia uoce laudasse, cum utique et illa et ista de uno inpietatis fonte processerint? aduersum omnia scribere nec hui
Abbreviated transcription (Latin):
lit᷑ subsistere s ꝑ uitualla ⁊ obuarios motꝰ rõabi¬
liumcͤaturaꝵ nc̃ fieriut quibiᷤ indigent uestian¬
t̃.⁊ rursum cumilla depͣuatioẽ lapsuum seab me¬
liora correxerint dissolui innichili. ⁊ hac semꝑ suc¬
cessione uanari. ⁊ ne paruamputaremꝰ impieta¬
tem ẽẽ eorum quȩ p̃miserat . meiꝰd uoluminis
fine ꝯungit. omnes rationabiles creaturaᷤᷤ.i.
patrem: filium ⁊ spuitum scm̃. angłos potesta¬
tes. dñationes ceterasq uitutes. ipsum qͦ: hõem
tellectualem inquit rõabilẽq naturã sentit ds̃.
⁊ unigenitus filius eus ⁊ spintus sc̃s sentiunt
angłi ⁊ potestates cetereq uiitutes. sentit intenor
hõ qui adimaginem ⁊ similitudiuemdĩ ꝯditꝰ ẽ.
Ex qͦ concluditur dm̃ ⁊ hȩc qͦdammͦ unuis ẽẽ subȩ.¬
unum addidit uerbum qͦdammͦ ut tanti sacͥ legi¬
incͥm̃ effugeret. &. quunalioloco filium ⁊ sp̃msã¬

Expanded text:
liter subsistere, sed per interualla ob uarios motus rationabiliter subsistere, sed per interualla ob uarios motus rationabilium creaturarum nunc fieri, ut, qui his indigent, uestiantur, et rursum, cum illa deprauatione lapsuum se ad meliora correxerint, dissolui in nihil et hac semper successione uariari. et ne parum putaremus inpietatem esse eorum, quae praemiserat, ationabiles naturas, id est patrem et filium et spiritum sanctum, angelos, potestates, dominationes ceterasque uirtutes, ipsum quoque homtiae. intellectualem, inquit, rationabilemque naturam sentit deus et unigenitus filius eius et spiritus sanctus, sentiunt angeli et potestates ceteraeque uirtutes, sentit interior homo, qui ad imaginem et similitudinem dei conditus est. ex quo concluditur deum et haec quodam modo unius esse subunum addit uerbum \'quodam modo\', ut tanti sacrilegii crimen effugeret, et, qui in alio loco filium et spiritum san
Abbreviated transcription (Latin):
siouem eaindicimꝰ ut ñ solum sensumquis: sapi¬
entiam comp̃bendat. s iuiitute ⁊ potentia cunc¬
tateneat qui cognouit. ñ pꝰsumus dicere ꝙ ꝯp̃hẽ¬
dat filius patrem. pater uͦ omnia comphendit.
int̃ omnia autem ⁊ filius ẽ. Ergo ⁊ filium ꝯp̃hen¬
dit. Ut sciremus causas quib pater ꝯp̃hendat fi¬
lium. ⁊ filius patrem ñ queat comp̃hendẽ. ħ uer¬
ba subnectit. Curiosꝰ lector. inquirat utrum
ita a semetipso cognoscat᷑ pat̾ qͦmͦ cogͦscit᷑ a filio.
ẽ inomĩb. uerum ẽẽ contendit ut dicat ⁊ incogni¬
tione filio patrem eẽ maiorem. dum ꝑfectiꝰ⁊ puriꝰ
a semripso cognoscitur quama filio. N n e¬
ꝑhec rursum consentire conuincitur. Siquisaũ¬
potuerit ostende incorꝑalem roãbilemq naturã
cum expoliauent se corꝑe uiuere ꝑ semripsam ⁊
inpeiori ꝯditiõe eẽ qũ corꝑib uestiebat᷑ inmelio¬
ri qñilla deponit. nulli dubium ẽ corꝑa. ñ pͥncipa¬

Expanded text:
sionem eam dicimus, ut non solum sensu quis et sapientia conprehendat, sed uirtute et potentia cuncta teneat, qui cognouit, non possumus dicere, quod conprehendat filius patrem. pater uero omnia conprehendit, inter omnia autem et filius est: ergo e t filium conprehendit. et ut sciremus causas, quibus pater conprehendat filium et filius patrem non queat conprehendere, haec uerba subnectit: curiosus lector inquirat, utrum ita a semet ipso cognoscatur pater, quomodo cognoscitur a filio, est\', in omnibus uerum esse contendet, ut dicat et in cognitione filio patrem esse maiorem, dum perfectius et purius a semet ipso cognoscitur quam a filio. hic rursum sentire conuincitur: si quis aupotuerit ostendere incorporalem rationabilemque naturam, cum expoliaverit se corpore, vivere per semetipsam, et in pejori conditione esse, quando corporibus vestitur; in meliori, q
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ iterũ. & qr cõꝑauimꝰ be istomundo adĩferna
ꝑgentes ammas his animab quȩ suꝑiori cȩlo ad
nrã babitaculaueniente᷑ qͦdamm mortuȩ s̃ pru¬
denti inuestigatione rimandum ẽ anb̃ ipsũ pꝰ¬
simꝰ ⁊̃ innatiuitate dicẽ singularum. ut qͦm᷑q̃
sum meliora cupientes ab suꝑiora ueniunt ⁊ hu¬
manum corpꝰassumunt łd̾ meliorib locĩ ad noᷤᷤ
usq descendunt. sic realoca quȩ supra s̃ infirma¬

Expanded text:
et iterum: et quia conparauimus de isto mundo ad inferna et iterum: et quia conparauimus de isto mundo ad inferna pergentes animas his animabus, quae de superiori caelo ad nostra habitacula uenientes quodam modo mortuae sunt, prudenti inuestigatione rimandum est, an hoc ipsum possimus etiam in natiuitate dicere singularum, ut, quomodsum meliora cupientes ad superiora ueniunt et humanum corpus adsumunt uel de melioribus locis ad nos usque descendunt, sic et ea loca, quae supra s