comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Holo causta autẽ dicta sunt saeficia. que
post quã fuissent immolata. ignis ueni¬
ens desuꝑ absumebat. que latine tota
incensa dicebantur. hȩc xp̃c ueniens res¬
puit. quia ipse uera iuctima fuit. Ali¬
ud. ẽ. holoc austum quod dñs ante con¬
spectum suum semꝑ esse pronuntiatũ
scilic& quando mens nostra diuino amo¬
re succensa pecc̃a sua tribulatione deco¬
quit: ⁊ ad illius holoc austi similitudinẽ
omia uitia sua crutiati eorporeo exusta
consumit. : on accipiam de domo tua
uitulos. neq de gregib tuis hyrcos. umi¬
er hunc uersum & duos alios qui
secunt᷑ breuiter enumerat. qui se
respuere prositetur. Iec figura dicituu
brachilagia ide. breuis locuteo ed̃ pura
paues amplectuntur. S ne audito ho¬
mana recurreret. aꝑte renugt consuetu¬
qine prioiẽ. ut spitalit̾ intelligeret qͦd
in similitudine premissa gerebatur. Sñ
cus hec auio respuit. uniuersa pͥmi tein¬
ponis sacrificia designat modis om̃ibus

Expanded text:
Holocausta autem dicta sunt sacrificia, quae, Holocausta autem dicta sunt sacrificia, quae, postquam fuissent immolata, ignis veniens desuper absumebat; quae Latine tota incensa dicuntur. Haec Christus veniens respuit, quia ipse vera victima fuit. Aliud est holocaustum, quod Dominus ante conspectum suum semper esse pronuntiat; scilicet quando mens nostra divino amore succensa, peccata sua tribulatione decoquit, et ad illius holocausti similitudinem omnia vitia sua cruciatu corporeo exusta consumit. Vers. 9. Non accipiam de domo tua vitulos, neque de gregibus tuis hircos. Per hunc versum et duos alios qui sequuntur, breviter enumerat quae se respuere profitetur. Haec figura dicitur brachylogia, id est brevis locutio; cum plura paucis amplectimur. Sed ne audito hoificia recurreret, aperte renuit consuetudinem priorem, ut spiritualiter intelligeretur quod in similitudine praemissa gerebatur. Sed cum haec duo respuit, universa primi temporis sacrificia designat modis omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
tempore ñ mutatur. s semꝑ ad est atq
et̾num manet. sicut moysi scͥptum. ẽ.
Ego sum qui sum. & rursus. Qui. est.
misit me. S ꝑscrutandum ẽ cur istud
nomen essentie solus sibi uendicet ds̃.
Tunc en quando dictum. ẽ erant an¬
głi. erant cęlestia. erant terrena. om̃ĩa
sicut esse decreta sunt. S quia illa sola
pit ex tempore. & in trib ꝑsonis dĩtas¬
una subsistit. Merito esse solus dicitur deus.
quia ute sit nullius indiget. s semꝑ iurtutis
ytoptiȩ uigore consistit. Est ibi e aliue sa¬
cramentũ. quod una syllaba trib litteris
continetur. ut scã trinitas unus ds̃ esse do¬
holocau̾sta autem tua in conspectu meo sũt
ꝑducere. pecudum sacrificia iam non dic̃
ex quirenda net eum exinde argui posse
testatur. si minime animaliũ uicdimas
immolaret. S holocausta illa potius in
conspectu suo danda cõmemorat. que hu¬
miliato corde piis altarib offeruntur.

Expanded text:
tempore non mutatur, sed semper adest, atque tempore non mutatur, sed semper adest, atque aeternum manet; sicut Moysi responsum est, Ego sum qui sum ; et rursum, Qui est misit me. Sed perscrutandum est cur istud nomen essentiae solus sibi vindicet Deus? Tunc enim quando dictum est, erant angeli, erant coelestia, erant terrena omnia, sicut esse decreta sunt. Sed quia illa sola pit ex tempore, et in 166 tribus personis Deitauna subsistit, merito solus esse dicitur Deus: quia, ut sit, nullius indiget, sed semper virtutis propriae vigore consistit. Est ibi et aliud sacramentum, quod una syllaba tribus litteris continetur, ut sancta Trinitas unus Deus esse doholocausta autem tua in conspectu meo sunt sacramenta perducere, pecudum sacrificia iam non dicit exquirenda; nec eum exinde argui posse testatur, si minime animalium victimas immolaret; sed holocausta illa potius in conspectu suo danda commemorat, quae humiliato corde piis altaribus offeruntur.
Abbreviated transcription (Latin):
qui precepta compleuerunt. Sicut legit᷑.
Qui habet aures audiendi audiat. Popls
meus. significat plebem deuotam. Et
loquar. subaudi profutura. Qd si non au¬
dieris. consequitur ad interitum tuum
negligas. quia contemplatio mea obedi¬
entiam tribuit audienti. Testificare lͦi. ẽ.
testimoniũ dicere: quod utiq in iudicio
facturus est dominus. quando unius-¬
cuiusq facta discerneret. Tunc enim
fidelib suis testimonium dabit. cũ dic¬
turꝰ. est. Esuriu enim & dedistis michi
manducare. Eisq si milia. Sequit᷑. Qm̃
ds̃ tuus ego sum. Noc erat quod popłm
audire sub contestatione p̃monebat.
ut ds̃ ille generalis & uolentium & no¬
lentium esset ipsius proprie qͥ eũ pura
mente diligeret. Nam cum dicit tuus.
fidelem sibi eum fuisse monstrauit. Re¬
pecitio enim ista as̃ ds̃. mentem solidat:
ne semel dicta laberent᷑. Istua uͦ sum.
propͥum diuinitatis. est. uerbum. quod

Expanded text:
qui praecepta compleverint; sicut legitur: qui praecepta compleverint; sicut legitur: Qui habet aures audiendi audiat . Populus meus significat plebem devotam. Et loquar, subaudi profutura; quod si non audieris, consequitur ad interitum tuum,negligas; quia contemplatio mea obedientiam tribuit audienti. Testificari vero est testimonium dicere; quod utique in judicio facturus est Deus, quando uniuscujusque facta discernet. Tunc enim fidelibus suis testimonium dabit, cum dicturus est: Esurivi, et dedisti mihi manducare , eisque similia. Sequitur: Deus Deus tuus ego sum. Hoc erat quod populum audire sub contestatione praemonebat; ut Deus ille generalis et volentium et nolentium esset ipsius proprie qui eum pura mente diligeret. Nam cum dicit, tuus, fidelem sibi eum fuisse monstravit. Repetitio enim ista, Deus Deus, mentem solidat, ne semel dicta laberentur. Illud vero sum, proprium Divinitatis est verbum, quod
Abbreviated transcription (Latin):
gillat. Ac si dicer& eos dño cong̃gare. qui
in officio scĩtatis cõmemorantur. E contͣ¬
rio uͦ que impia sunt agunt. & in eo qͦd
sacrificia dõ consueta cesebrant. scĩficari.¬
celi iusticiam eius: quoniam ds̃ uidex ẽ.
Uꝑiori parte excolit celos. significans ui¬
ros iustos quib urbs cęlestis dispensatio
condonatur. Addidit. qm̃ ds uidex ẽ. Ac si
dicerte. qui nescit falli. Q̾ sicut omnia mani¬
feste nouit. ita & sine rep̃hensione discerint.
Hoc enĩ ueracit̾ ac proprie de dõ dicitur.
cui nichil negatur. nichil suppͥmitur.
quem nec factum aliquod lat&. cui nec qͦd
& loquar isił: & testificabor tibi Es̃ Es tuis
Zego sum
entum. ẽ. ad secundam sectionem. in
qua iam ueritas ipsa ex ꝑsona propria
loquitur. ds̃ enim qui uerba sua non uult
incassum suscipi. ne ut legitur porci preci¬
osa disꝑgant. Dicit ad popłm. Audi. idẽ.
deuote suscipe. Illos enim audire dicimꝰ

Expanded text:
gillat; ac si diceret: Eos Domino congregate, qui gillat; ac si diceret: Eos Domino congregate, qui in officio sanctitatis commorantur: econtrario vero quae impia sunt agunt; et in eo quod sacrificia Deo consueta celebrant, sanctificancoeli justitiam ejus: quoniam Deus judex est. Superiora excolit, per coelos significans viros justos, quibus verbi coelestis dispensatio condonatur. Addidit, quoniam Deus judex est; ac si diceret, qui nescit falli; et sicut omnia manifeste novit, ita et sine reprehensione discernit. Hoc enim veraciter ac proprie de Deo dicitur, cui nihil negatur, nihil supprimitur, quem nec factum aliquod latet, cui nec quod quar; Israel, et testificabor tibi: Deus Deus tuus ego sum. Ventum est ad secundam sectionem, in qua jam Veritas ipsa ex persona propria loquitur. Deus enim, qui verba sua non vult incassum suscipi, ne ut legitur porci pretiosa dispergant, dicit ad populum: Audi, hoc est devote suscipe. Illos enim audire dicimus
Abbreviated transcription (Latin):
corrigi debuissent. sicut in euangłio dicit.
Et exierunt in exitus uiarum. & uocauert̃
ne ulterius sicut hic confusi habitationib
misceantur. Congregate illi scõs euis. qui
ordinant testamentum euis suꝑ sacrificia.
Unc sẏnagoga xp̃i uerba facit ad anglos
qui ministerio suo in finem scłi scõs de
uniuerso mundo sicut legitur congregabt̃.
Dicit enim ipse dñs in euangłio. Mittet
angłos suos. & congregabunt ante eum
om̃s gentes. & separabit eos ab inuicem:
sicut pastor segregat oues abhedis. Sequit᷑.
Q ordinant testamentum eius suꝑ sacrifi-¬
cia. Ordinare dicimus testamentũ eos qui
actib bonis restituunt ea que in testam̃ti
serie cognouerunt. ut hospitem suscipere.
elemosinam dare. caritati studere. Hoc ens
suꝑ sacͥficia pecudum dño constat acceptũ.
ut actuum illi magis probitas offeratur.
Siue ut quidam uoluerunt potest & hoc
de uideis accipi. per yroniam idest ꝑ irri¬
sionem. quando uilem rem laudando sug¬

Expanded text:
corrigere debuissent; sicut in Evangelio dicit: Et exierunt in exitus viarum, et vocaverunne ulterius, sicut hic, confusis habitationibus misceantur. Vers. 5. Congregate illi sanctos ejus, qui ordinant testamentum ejus super sacrificia. Nunc Synagoga Christi verba facit ad angelos, qui ministerio suo in fine saeculi sanctos de universo mundo, sicut legitur, congregabunt. Dicit enim ipse Dominus in Evangelio: Mittet angelos suos, et congregabunt ante eum omnes gentes, et separabit eos ab invicem, sicut pastor segregat oves ab haedis . Sequitur, qui ordinant testamentum ejus super sacrificia. Ordinare dicimus testamentum eos qui actibus bonis restituunt ea quae in testamenti serie cognoverunt, ut hospitem suscipere, eleemosynam dare, charitati studere. Hoc enim supra sacrificium pecudum Domino constat acceptum, ut actuum illi magis probitas offeratur. Sive, ut quidam voluerunt, potest hoc et de Judaeis accipi per ironiam, id est, per irrisionem, quando vilem rem laudando sug
Abbreviated transcription (Latin):
quare dicant᷑. Quintꝰ quid sit psalmꝰ.
Sexto qͥd sit canticum. Septino qͥd sit
psalmi canticũ. D etauo qͥd sit cantic̃¬
psalmum. Nono de quinq faria diui¬
sione. Decim̾a de unita inscͥptione ti¬
tulorum. U ndecimo quid sit diapsal¬
ma. D uodecimo utrũ in quinq uo¬
luminib psalmorũ sit secunda contex¬
tio: an certe unus liber debeat nuncu¬
decimo quẽ admodum sit expositio di¬
gesta psalmorũ. Q uinto decimo de elo¬
quentia totius legis diuine. Sexto de¬
cumo de ꝓpͥa eloquentia psalt̾ii. Septi.¬
mo decimo laus eccłie. N unc adpre¬
missũ ordinem dño p̾stante ueniamꝰ.

Expanded text:
psalmi dicantur. Quinto: quid sit psalmus. psalmi dicantur. Quinto: quid sit psalmus. Sexto: quid sit canticum. Septimo: quid sit psalmo-canticum. Octavo: quid sit canticupsalmum. Nono: de quinquefaria divisione. Decimo: de unita inscriptione titulorum. Undecimo: quid sit diapsalma. Duodecimo: utrum in quinque voluminibus psalmorum sit secanda contextio; an certe unus liber debeat nuncudecimo: quemadmodum sit expositio digesta psalmorum. Quintodecimo: de eloquentia totius legis divinae. Sextodecimo: de propria eloquentia Psalterii. Septimodecimo: laus Ecclesiae. Nunc ad praemissum ordinem, Domino praestante, veniamus.
Abbreviated transcription (Latin):
In euuanglĩo etiam dñs ait. om̃is qui
audit u̾bum regni & ñ intelligit: ue¬
nire ñ posse: qui scͥpturas scãs puro corde
merentur a ditere. De quibꝰ pulchre pat̾
Ieronimꝰ ait. margaritum quoddam ẽ
scͥptura diuina: & ex multis partibꝰ
formari pot̾. Quo cirta pat̾ apostolice
qͥ celestes litteras scĩs morib reddidisti:
prestante dõ tua inuitatione ꝓuocat᷑
abissi diuitias ing̾diar. ut qui clems
errata corrigis: seuerus ñ imputes q̃
em̃das. S antequam entechas sꝑua¬
p̾gustanda: ut cum earum rerũ locꝰ
se intulerit. magni nectaris potus su¬
auissimis delectationibꝰ hauriatira
nichilominus ẽ dicendum. ut quȩ
sit ista cdauitica possimꝰ distinctius e¬
doceri. Secundo cur in psalmorũ ti¬
tulis. quasi auctorũ nomina diuersa
reperiunt᷑. Tertio qͥd significet in fi¬
nem. qͦd frequent̾ inuenit᷑ intitulie.
Quarto quid sit psalt̾ium: uel psalmi

Expanded text:
In Evangelio etiam Dominus ait: Omnis qui In Evangelio etiam Dominus ait: Omnis qui audit verbum regni, et non intelligit, venire non posse qui Scripturas sanctas puro corde merentur advertere: de quo pulchre Pater Hieronymus ait: Margaritum quoddam est Scriptura divina, et ex multis partibus forari potest. Quocirca, Pater apostolice, qui coelestes litteras sanctis moribus reddidisti, praestante Deo tua invitatione provocatus, abyssos divinas ingrediar: qui clemens errata corrigis, nec severus imputas, quod emendas. Sed antequam enthecas spirituaem, aestimo praegustanda; ut cum earum rerum locus se intulerit, magni nectaris potus suavissimis delectationibus hauriatur. nihilominus est dicendum, ut quae sit ista Davidica possimus distinctius edoceri. Secundo: cur in psalmorum titulis, quasi auctorum diversa nomina reperiantur. Tertio: quid significet, in finem, Quarto: quid sit psalterium, vel quare
Abbreviated transcription (Latin):
citharam uiuentium cordarũ ꝑmix¬
tione cõponunt. et qͥcquid ante musi¬
cis instrumentis uidebatur agi: nunc
probat᷑ ꝑ rationales substantias explica¬
ri. Uerum tam̃ nequaquã nobis ut
psitacis merulisq modulandum ẽ. qͥ
dum uerba nrã conantur imitari:
qͥd tamen canant noscuntur modis
omnibꝰ ignorare. Melos siquidẽ blan¬
dum animas oblectat: & ñ compellit
ad lacͥmas fructuosas. ꝑmulcet au¬
res: sed non ad suꝑna erigit audien¬
tes. Corde autem cõpungim᷑. si qͦ
dicimꝰ ore animaduertere ualeamꝰ. sic̃¬
in eodem psalterio dicitur: beatus po¬
pulus qͥ scit iubilationẽ. Et iterũ. Qm̃
rex om̃is terre ds: psallite sapienter.
Philippus quoq apłs cum regine can¬
dacis eumichum isaiam legentem au¬
disset: scͥpturas ei scãs competenter ex¬
posuit. Post quã quȩ legebat aduertit
statim grãm baptismatis exquisiuit:
& mox ꝑfecte munera salutis accepit.

Expanded text:
citharam viventium chordarum permixcitharam viventium chordarum permixtione componunt; et quidquid ante instrumentis musicis videbatur agi, nunc probatur per rationales substantias explicari. Verumtamen nequaquam nobis, ut psittacis merulisque vernandum est, qui dum verba nostra conantur imitari, quid tamen canant, noscuntur modis omnibus ignorare. Melos siquidem blandum animos oblectat, sed non compellit ad lacrymas fructuosas; permulcet aures, sed non ad superna erigit audientes. Corde autem compungimur, si quod ore dicimus, animadvertere valeamus, sicin Psalterio legitur: Beatus populus qui intelligit jubilationem . Et iterum: Quoniam rex omnis terrae Deus: psallite sapienter . Philippus quoque apostolus , cum reginae Candacis eunuchum Isaiam legere cognovisset, Scripturas ei sanctas competenter exposuit; qui postquam quod legebat advertit, statim gratiam baptismatis exquisivit, et mox perfectae munera salutis accepit.
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi sextam in panis fractione letificãt.
Ipsi none ieuinia resoluunt.: ipsi diei
postrema concludunt. Ipsi noctis aduen¬
tum ne mens nrã tenebretur clarum ef¬
nox illuminatio mea in deliciis meis. &¬
rursũ: tenebre n tenebrantur abste do¬
mine. ut merito se auera uita credat ali¬
enũ: quisquis hꝰ muneris iocunditate
non fruitur. Quorum uͥtutes ut breuit¬
sermo diuinꝰ concluder&: in lxxͦ psal¬
mo dicturꝰ ẽ. Ego autẽ confitebor tibi
in uasis psalmorum ueritatẽ tuam.
Reuera uasa ueritatis quȩ tot uͥtutes
capiunt. tot diuinis odorib farciunt᷑:
drie quȩ uinum cęleste recipienteᷤ. pu¬
ritatẽ eiꝰ semꝑ in nouitate custodiunt.
Dulcedo mirabilis: quȩ scłi corruptiõib
ñ acescit. s in sua ꝑmanens dignitate.
bibant tam magni t᷑rarum populi.
ubertas eiꝰ nescit exhauriri. Tam mi¬
cissonum organum adcanendũ emu¬
grandi loqͥs clamoribꝰ reddunt: uocalẽ

Expanded text:
ipsi sextam in panis confractione laetificant, ipsi sextam in panis confractione laetificant, ipsi nobis nona jejunia resolvunt, ipsi die postrema concludunt, ipsi noctis adventu, nomens nostra tenebretur, efNox illuminatio mea in deliciis meis, quoniam tenebrae non tenebrabuntur abs te, Domine ; ut merito se a vera vita credat alienum, quisquis hujus muneris jucunditate non fruitur. Quorum virtutes, ut breviter divinus sermo concluderet, in LXX psalmo dicturus est: Ego autem confitebor tibi in vasis psalmorum veritatem tuam. Revera, vasa veritatis, quae tot virtutes capiunt, tot divinis odoribus farciuntur, driae, quae vinum coeleste recipientes, puritatem ejus semper in novitate custodiunt. Dulcedo mirabilis, quae saeculi corruptionibus non acescit; sed in sua permanens dignitate, bibant tam magni terrarum populi, ubertas ejus nescit expendi. Quam micisonum organum humanis vocibus aemugrandiloquis clamoribus reddunt. Vocalem
Abbreviated transcription (Latin):
salutari institutione formati turbidos et
tempestuosos animos declinant᷑: liqͥdam
& ranquillissimã uitam ꝓmittentes. mͦ¬
am̃ propter salutem credentium ui¬
re. Modo sacris orationib reuerent̾ atto¬
niti. mͦ hebrei alphabeti uirtute ꝓfun¬
di. Modo de passione & resurrectione
dĩi salutaria p̾dicanteᷤ: modo lam̃tã¬
tium deploratione piissimi. Modo ũ¬
suum repetitione quedã nobis sacra¬
m̃ta pandentes. mͦ canticorum graduũ
ascensione mirabiles: postremo suꝑnis
laudib felicit̾ inherentes. Beata copia
in explicabile desidium: stupenda pro¬
funditas. Non pot̾ animus fidelis exple¬
ri: qͥ ceperit inde satiari. Psalmi sunt
gilias. quando silenti nocte psallenti¬
bus choreiꝰ humana uox erumpit in
iusicam: uerbisq arce modulatis ad
animas instruit. Fit uox una cum an
licet quenit ex semine cdauia dum̃
xp̃n. sicut ipse in apocalypsi dicit. ego
sum radix & origo dauid: a quo & religi
ciatur. ut ꝑfecta eorum preconia com¬

Expanded text:
salutari institutione formati, turbidos et tempestuosos animos declinant ad limpidam et tranquillissimam vitam. Modo promittentes Deum propter salutem credentium vire, modo sacris orationibus reverenter attoniti, modo Hebraei alphabeti virtute profundi, modo de passione et resurrectione Domini salutaria praedicantes, modo lamentantium deploratione piissimi, modo versuum repetitione, quaedam nobis sacramenta pandentes, modo canticorum graduum ascensione mirabiles; postremo supernis laudibus feliciter inhaerentes, beata copia, inexplicabile desiderium, stupenda profunditas. Non potest animus fidelis expleri qui coeperit inde satiari. Psalmi sunt gilias, quando silenti nocte, psallentibus choris, humana vox erumpit in musicam; verbisque arte modulatis, ad animas instruit, fit vox una psallenlicet qui venit ex semine David, Dominum Christum, sicut ipse in Apocalypsi dicit: Ego sum radix et origo David ; a quo et religiociatur, ut perfecta eorum praeconia com
Abbreviated transcription (Latin):
sib nr̃is fiorigeras secles: quatinus in
celesti ꝑa dẏso salutarit᷑ introducti spu¬
alia poma sine aliqua primi hominis
transg̃ssione carpamꝰ. Sere chorischꝰ
liber sermno lampabilis. cura sautiati
cordis. fauus int̾ioriꝰ hominis: primax
sp̃ualium ꝑsonarum. occultarũ lingua
urtutũ: quȩ inlinat suꝑbos humilita¬
ti reges pauꝑibus subdit. assabilitate
paruulos nutrit. Quanta enĩ illic est

Expanded text:
ris floriferas sedes, quatenus in illo coelesti paradiso salutariter introducti, spiritalia poma sine aliqua primi hominis transgressione carpamus. Vere coruscus liber, sermo lampabilis, cura sauciati cordis, favus interioris hominis, pinax spiritualium personarum, occultarum lingua virtutum: qui inclinat superbos humilitati, reges pauperibus subdit: affabilitate parvulos nut
Abbreviated transcription (Latin):
ibi aliqͥd conuenient᷑ agnouerit. credere cõ¬
uenit cęli terreq creatorem oꝑationes & dic¬
ta sua ꝑdiuersorum calculorũ distribuisse
sine ambiguitate uirtutes: qui omĩa sicut le¬
gitur in pondere numero mensuraq ꝑfẽ
Neq enĩ quia guite pluuiarũ stellȩ celi ulł
arena maris nobis numerabiles nonut.¬
& aput illum ñ constat ẽe sub numero. Hã
& si nobis probantur occulta. diuine sunt
tamen nota potentie. Restat ut illud qͦd
dictum. ẽ. diffinitione maiorum credere
debeamus: in numeris positis atq definits.
uͥtutes omnium cõuenire psalmorum:

Expanded text:
ibi aliquid convenienter agnoveris, credere 91 conibi aliquid convenienter agnoveris, credere 91 convenit coeli terraeque Creatorem, operationes et dicta sua per diversorum calculorum distribuisse sine ambiguitate virtutes, qui omnia, sicut legitur , in pondere, numero, mensuraque perfecit. Neque enim quia guttae pluviarum, stellae coeli, vel arena maris nobis numerabilis non est, apud illum non constat esse sub numero. Nam etsi nobis probantur occulta, divinae sunt tamen nota potentiae. Restat ut illud quod dictum est definitione majorum credere debeamus, in numeris positis atque definitis virtutes omnium convenire psalmorum.
Abbreviated transcription (Latin):
Nter multiplices & seuientes angustias qͥd
specialit̾ desidereniꝰ reuerentissimus proph̃a
patefecit. ut in habitare xp̃i eccł̃iam modis
om̃ib appetamus. Hoc patulis aurib audien¬
tes. assidua sipplicatione dep̃cemur. quia nes
breuius quicqͣuam potuit dici nec latius im¬
petrari. In numõ autem presentis psalmi &e
quorumdã qui subsequuntur. nequaquam
potumus calculorum singłarem repperire
rationẽ. scilicae qualis creatura uicesimo. uͦ.
legatur aptata. S studiosis relinquimus ut
secundũ exempla quȩ dicta sunt quando ñ
inueniunt rationem in numero sinqlari
tunc aliquas similitudineᷤ in partito caleu¬
lo siue bis siue t̾cio debeant indagare. U̾bi
grã ut uginti sex parciantur in uicenario
& senario numero. Et iterum uiginti septẽ
inter nouem. tẽ facilius calculis diuisis:
fortasse ratio competens poterit inueniri.
Ad enim inter ẽ. sibinas aut ternas metre¬
tas capiant uasa psalmorum. Si uero nec

Expanded text:
nter multiplices et saevientes angustias, quid specialiter desideremus reverendissimus propheta patefecit, ut inhabitare Christi Ecclesiam modis omnibus appetamus. Hoc patulis auribus audientes, assidua supplicatione deprecemur; quia nec brevius quidquam potuit dici, nec latius impetrari. In numero autem praesentis psalmi, et quorumdam qui subsequuntur, nequaquam potuimus calculorum singularem reperire rationem; scilicet qualis creatura vigesimo sexto, legatur aptata. Sed studiosis relinquimus, ut secundum exempla quae dicta sunt, quando non inveniunt rationem in numero singulari, tunc aliquas similitudines in partito calculo, sive bis, sive tertio debeant indagare. Verbi gratia, ut viginti sex partiantur in vigesimum et senarium numerum, et Iterum viginti septem in ter novem. Tunc facilius calculis divisis, fortasse competens ratio poterit inveniri. Quid enim interest si binas aut ternas metretas capiant vasa psalmorum? Si vero nec
Abbreviated transcription (Latin):
quia scẽ trinitatis unitas in fine declarata est.
Desinat hereticorum insana ꝑfidia uanas
cõmouere calumpnias. legant didimum
legaut beatum ambrosium. ceterosq patres:
qui de hac re ꝑfectissima disputatione dixe¬
runt. Afferant in duudue trinitati głãm
& honorem. nec faciant in equalitatẽ distã¬
tiam. si se ꝑduci ñ eligunt ad ruinam.

Expanded text:
quia sanctae Trinitatis unitas in fine declarata est. Desinat haereticorum insana perfidia vanas commovere calumnias: legant Didymum, legant beatum Ambrosium, caeterosque. Patres qui de hac re perfectissima disputatione dixerunt. Afferant individuae Trinitati gloriam et honorem, nec faciant in aequalitate distantiam, si perduci non eligunt ad ruinam.
Abbreviated transcription (Latin):
Ceminerimꝰ quam ingenti tuba psalmꝰ
iste tonuerit: ut detrectatores spiritꝰ
scĩ non possint ignorantiȩ suȩ excusatioẽ
defendi. Nam potentia ipsuis septiformis¬
sp̃s distributione laudata ẽ: ut nichil sͥ
inferius. nichil cognosceres ẽẽ diuisum:¬

Expanded text:
Meminerimus quam ingenti tuba psalmus iste tonuerit, ut detrectatores Spiritus sancti non possint ignorantiae excusatione defendi. Nam potentia ipsius septiformi distributione laudata est, ut nihil ibi inferius, nihil cognosceres esse divisum
Abbreviated transcription (Latin):
sus fuisti inferre manum in xp̃m dñiͦ In dđ̃
de ꝑsequentium ferocitate lib̾auit. R semini
eius. Dnm̃ significat saluatorẽ. qui secundũ
carnem ab ipsius generatione descendit. Dic̃
gͦ tunc miscdiam factam semini eiꝰ. quando
post triduum resurrexit a mortius. ascendit
in celos sedet ad dexteram patris. Usq inse¬
culum accipitur in ęt̾num. sicut in suꝑiori
pͦs dictum. est: usq infinem. hȩc enĩ uerba
id ipsum significant. quãuis propter grãm
nouitatis uariata esse uideantur. Conchus.
ꝓsalmi drama decursũ. est: quod uaria¬
tione ꝑsonarũ semꝑ efficitur. dum uicarnus
sibi sermo alterutra ꝑmutatione succedit.
S intelligamꝰ quanta sit huiꝰ chori gloriosa
societas. ut & ipse quoq simul dñs dignatus
fuerit salutaria uerba miscere. pro quib ñ
asꝑnatus . ẽ. humilitatẽ incarnationis assu¬
mere. Nam & numerꝰ ipse magna legis sacͣ¬

Expanded text:
sus fuisti inferre manum in christum Domini ? sus fuisti inferre manum in christum Domini ? de persequentium ferocitate liberavit. Et semini ejus, Dominum significat Salvatorem, qui secundum carnem ab ipsius generatione descendit. Dicit ergo tunc misericordiam factam semini ejus, quando post triduum resurrexit a mortuis, ascendit in coelos, sedet ad dexteram Patris. Usque in saeculum accipitur in aeternum; sicut in superiore psalmo dictum est, usque in finem: haec enim verba idipsum significant, quamvis propter gratiam novitatis variata esse videantur. Conclusiopsalmi drama decursum est, quod variatione personarum semper efficitur, dum vicarius sibi sermo alterutra permutatione succedit! Sed intelligamus quanta sit hujus chori gloriosa societas; ut et ipse quoque Dominus simul dignatus fuerit salutaria verba miscere, pro quibus non aspernatus est humilitatem incarnationis assumere. Nam et numerus ipse magna legis sacr
Abbreviated transcription (Latin):
me: a uiro iniquo eripies me. Eddidit li¬
beratori laudem. cum dic̃ iracundis. Minus
est. enim periditantem liberare abinimicis
tepidis. s multo gloriosiꝰ aferuida malignita¬
te succensis. Sequitur decora diuersitas. t
quanto altius in iram resurrexerũt inimici.
uirũ scismaticum designat. qui ꝑuersi dog-
quȩ suꝑus dicta sunt. Confitebor tͥ. idest. lati¬
dem te ꝑ popłos xp̃ianos. quorum utiq lin¬
guȩ eccłie uox. est. Psalmus autem sicut dic¬
tum. est. opus significat actuale. Unde ꝑ ope¬
ram fidelium deo dicit grãs offerencdas. quã
plus diuinitas noscitur exaudire quã uoces.
Int̾ gentes designat uniuersitatẽ. qm̃ erat
ecclia gentiũ numerositate dilatanda.
agnificans salutare regis ipsius. & faciens
miscdiam xp̃o suo dauid: & semini eius usq
in scłm. Exponit qualem psalmũ suꝑius
dixerit. qui magnificet filium ipsius toto orbe
terrarum: Xp̃c ante dicebatur omnis unctus
in regem. sicut & de saule dictum. est. Cur au¬

Expanded text:
me, a viro iniquo eripies me. Addidit liberatori laudem, dum dicit, iracundis. Minus est enim periclitantem liberare ab inimicis tepidis, sed multo gloriosius a fervida malignitate succensis. Sequitur decora diversitas, ut quanto altius in iram surrexerunt inimici, virum, schismaticum designat, qui perversi dogmaquae superius dicta sunt. Confitebor tibi, id est laudem te per populos Christianos, quorum utique lingua Ecclesiae vox est. Psalmus autem, sicut dictum est, opus significat actuale: unde per opera fidelium Deo dicit gratias, quas plus Divinitas noscitur exaudire quam voces. Inter gentes designat universitatem, quoniam erat Ecclesia gentium numerositate dilatanda. Vers. 52. Magnificans salutare regis ipsius, et faciens misericordiam Christo suo David, et semini ejus usque in saeculum. Exponit qualem psalmum superius dixerit, qui magnificet filium ipsius toto orbe terrarum. Christus ante dicebatur omnis unctus in regem; sicut et de Saule dictum est: Cur au
Abbreviated transcription (Latin):
dit. Affligam illos nec poterunt stare. Afflic¬
ti quippe diuersis calamitatib in sua ꝑtina¬
tia stare ñ possunt. quando uires nequitie
in suis ausib ꝑdiderunt. Tunc fit illud q̃d
sequitur. Cadent sub pedib meis. Qui sub
pedib cadit dñi. aduersum illum ultra nõ
patitur. cuius iam tuitione uallatur. sed
erectus cr̃ redditur. quando illi fuerit humi¬
li satisfactione subiectꝰ. Et precixisti me¬

Expanded text:
dit: Affligam illos, nec poterunt stare. Afflicdit: Affligam illos, nec poterunt stare. Afflicti quippe diversis calamitatibus, in sua pertinacia stare non possunt, quando vires nequitiae in suis ausibus perdiderunt. Tunc fit illud quod sequitur: Cadent sub pedibus meis. Qui sub pedibus cadit Domini, adversum illum ultra non patitur, cujus jam tuitione vallatur; sed erectus tunc redditur, quando illi fuerit humili satisfactione subjectus. Vers.
Abbreviated transcription (Latin):
da iure denegauit. quia licet se uentosa
mundi procella cõmouerit: eius tamen
uestigia mouere non potuit. quȩ ille ne
petrus inmari mergeretur fixa solidauit.
ersequar inmicos meos & cõprehendam
illos. & conuertar donec deficiant. Affligã
illos nec poterunt stare. cadent sub pedibus
meis. stos duos uersus de illis intelligi
ñ dubium. est: qui primo contra dñm eri¬
guntur. post ea conuiersi eius pedib indinã¬
tur: & uitam merentur subditi. qui mor¬
tem incurreant contumaces. Psequit᷑ enĩ
mimicos suos afflictionum diuersa clades
fatigatos. & compͣhendit eos quos abstudio
ꝑuerso mutauerit. S felix. est. om̃ino qui
capitur. felix qui illas manus euadere non
meretur. Tunc magis liber redditur. cum
fuerit tali sorte captiuus. Sequitur. Et non
conuertar donec deficiant. Cum ñ conuer¬
titur dñs. preda tunc capitur. & aprauo stu¬
dio suo desinit qui uincitur ad salutẽ. Adcdi¬

Expanded text:
da jure denegavit, quia licet se ventosa da jure denegavit, quia licet se ventosa mundi procella commoverit, ejus tamen vestigia movere non potuit, 63 quae ille ne Petrus in mari mergeretur fixa solidavit.ersequar inimicos meos, et comprehendam illos; et non convertar, donec deficiant. Affligam illos, nec poterunt stare; cadent sub pedibus meis. Istos duos versus de illis intelligi non dubium est qui primo contra Dominum eriguntur, postea conversi ejus pedibus inclinantur; et vitam merentur subditi, qui mortem incurrerant contumaces. Persequitur enim inimicos suos afflictionum diversa clade fatigatos, et comprehendit eos quos ab studio perverso mutaverit. Sed felix est omnino qui capitur, felix qui illas manus evadere non meretur; tunc magis liber redditur, cum fuerit tali sorte captivus. Sequitur: Et non convertar donec deficiant. Cum non convertitur Dominus, praeda tunc capitur; et a pravo studio suo desinit, qui vincitur ad salutem. Addi
Abbreviated transcription (Latin):
quos desiderium sue uoluntatis oꝑatus. est.
His comparat ereum arcum. quia nescuĩt
dei serui p̾dicando mollescere: s incelesti for¬
titudine ꝑmanentes. uerbis salutarib emissiᷤ.
tamquã sagittis eminus iaculatis. deuotorũ
hominum corda conpungunt. Et dedisti¬
mͥ protectionẽ salutis tue: & dextera tua sus¬
cepit me. & disciplina tua ipsa me docebit.
Rotectio salutis głam significat resurrec¬
tionis. quando mortali carne deposita:
tentia diuinitatis. est: quȩ assumptã huma¬
nitatẽ in et̾na maiestate constituit᷑. Et bene
se dicit esse docendum: ut ueri hominis expͥ¬
subtus me: & ñ sunt infirmata uestigia m̃a.
Ncarnationis sue głosissimos actus. qui
monstrandi erãt conuersatione scĩssima dic̃
esse dilatatos: Uestigia uͦ uiam informatiois¬
IT
ostendunt. quam firmissimnã reliquit apłis.
ubi ipse gressus imprimens sc̃is actib ambu¬
lauit. hec gͦ uestigia abinimicis infirman¬

Expanded text:
quos desiderium suae voluntatis operatus est. quos desiderium suae voluntatis operatus est. His comparat aereum arcum, quia nesciunt Dei servi praedicando mollescere, sed in coelesti fortitudine permanentes, verbis salutaribus emissis, tanquam sagittis eminus jaculatis, devotorum hominum corda compungunt. Versmihi protectionem salutis tuae; et dextera tua suscepit me; et disciplina tua ipsa me docebit. Protectio salutis gloriam significat resurrectionis, quando mortali carne deposita, tentia Divinitatis est, quae assumptam humanitatem in aeterna majestate constituit. Et bene se dicit esse docendum, ut veri hominis exprisubtus me, et non sunt infirmata vestigia mea. Incarnationis suae gloriosissimos actus, qui monstrandi erant conversatione sanctissima, dicit esse dilatatos. Vestigia vero viam informatiois ostendunt, quam firmissimam reliquit apostolis, ubi ipse gressus imprimens sanctis actibus ambulavit. Haec ergo vestigia ab inimicis infirman
Abbreviated transcription (Latin):
et suꝑ excelsa statuit me.requenter
hoc animal in diuinis scripturis in bono
ponitur: ut ẽ illud. Sic̃ ceruus desid̾at ad
fontes aquarum. Ibi quia nimium sitiunt:
hic quia uelocit̾ currunt. Norunt em̃ spi-¬
nosa saltibus trascendere. & loca periculosa
hiantia transilire. sicut ille delicta scłi huma¬
nã salutem pungentia & foueas profundissi
ratione ꝑmaneat. qui quando plana fugi¬
unt: montium celsa conscendunt. Signifiꝰ¬
cat autẽ se suꝑ omnẽ creaturarũ eminentiã
constitutum: sicut dicit apłs. Et donauit
illi nom̃ quod. est. suꝑ omne nomen. ut in
nomine sħu om̃e gemi flecꝰtatur celestium
nus meas in p̃lium. & posuit ut arcum exeũ
brachia mea. Goceri. est: ab iminentibus
insidiis cautum fieri. Manus oꝑationes sig¬
nificant. Prelium diaboli certamen demon¬
strat. cum quosꝑitalit̾ confligitur. quia in¬
cessabilib colluctationib semꝑ armatur.
Brachia uero xp̃i prophete sunt & apłi. per

Expanded text:
quenter hoc animal in Scripturis divinis in bono ponitur, ut est illud: Sicut cervus desiderat ad fontes aquarum : ibi, quia nimium sitiunt; hic, quia velociter currunt. Norunt enim saltibus spinosa transcendere, et loca periculose hiantia transilire, sicut ille delicta saeculi humanam salutem pungentia, et foveas profundissim cervorum permaneat, qui quando plana fugiunt, montium celsa conscendunt. Significat autem se super omnem creaturarum eminentiam constitutum, sicut dicit Apostolus: Et donavit illi nomen quod est super omne nomen, ut in nomine Jesu omne genu flectatur nus meas ad praelium, et posuit ut arcum aereum brachia mea. Doceri est ab imminentibus insidiis cautum fieri. Manus operationes significant; praelium, diaboli certamen demonstrat, cum quo spiritualiter confligitur; quia incessabilibus colluctationibus semper armatur. Brachia vero Christi prophetae sunt et apostoli, per
Abbreviated transcription (Latin):
orũ iniqua certamina cõmouerunt. Pre
cinctus. est. enĩ uirtute. quando patientiae
fortitudine iniquorũ ꝑuersa superauit.
Ipsi tam̃ qui contra eum insana conspiratiõe
tumuerunt. eius sunt iudicio sine dubita¬
tione subdendi. ut cum suo instigatore pe¬
reant: qui auctori suo credere noluerunt.
sacramenta uersus iste complexus. est. Pmum
.ẽ. quod dorsum conuersionem eorum signifi¬
cat. quȩ ex resistentib erus nomini insaluti¬
feram uictoriam fugati. emerserunt subito
xp̃iani. ut paulus apłs de ꝑsecutore seuissi¬
mo post dñi increpationẽ apparuit repente
discipulus. Secundum quod odientes se disꝑ¬
dendos eẽ denuntrat. qui in ꝑfidie sue ob¬
stinatione manserunt: sicut de uideis ammad¬
uertendum. ẽ. qui impia uoce dixerunt:

Expanded text:
o iniqua certamina moverunt. 44 cinctus est enim virtute, quando patientiae fortitudine iniquorum adversa superavit. Ipsi tamen qui contra eum insana conspiratione tumuerunt, ejus sunt judicio sine dubitatione subdendi, ut cum suo instigatore pereant, qui auctori suo credere noluerunt. sacramenta versus iste complexus est. Primum est quod dorsum conversionem eorum significat qui ex resistentibus ejus nomini, in salutiferam victoriam fugati, emerserunt subito Christiani, ut Paulus apostolus de persecutore saevissimo, post Domini increpationem apparuit repente discipulus. Secundum est quod odientes se disperdendos esse denuntiat, qui in perfidiae suae obstinatione manserunt; sicut de Judaeis animadvert
Abbreviated transcription (Latin):
quando blasphemi & infideles uere ad religi¬
onis penetralia ꝑducuntur. ut qui ante con¬
tumaces extiterunt. fiant illi proficua deuo¬
cione subiecti. Eece uͦ uindicta pia salutaris.
pena ultio głosa. Ipsi enim eccłie subduntur.
qui liberi probantur a uiciis. Nam qui ab ipsa
deuiant. mox laqueũ noxie captiurtatis in¬

Expanded text:
quando blasphemi et infideles ad verae religiquando blasphemi et infideles ad verae religionis penetralia perducuntur; ut qui ante contumaces exstiterunt, fiant illi proficua devotione subjecti. Ecce vere vindicta pia, salutaris poena, ultio gloriosa. Ipsi enim Ecclesiae subduntur, qui liberi probantur a vitiis; nam qui ab ipsa deviant, mox laqueum noxiae captivitatis in
Abbreviated transcription (Latin):
nias cõmouerent. Reuera sordidi. s non ta¬
li obseruatione mundandi. Potuerant enĩ
propͥa fece purgari. si lauacrũ sacri baptis¬
ubi itm eccłia catholica loquitur to¬
to orbe dilatata. quȩ summatim & bene¬
ficia refert dñi & hymnum suaui delecta¬
tione profundit. Recte dicebat uiuit do¬
minꝰ. quẽ in suo corde iugi consideratioẽ
cernebat. Uiuit enĩ dixit. presens ẽ. firma
credulitate conspectus. Benedicꝰtus autem¬
dicitur ads. cum ei laus celeberrima deuocione
mentis offertur: sicut & alibi legitur. Benedic¬
tus qui uente innomine dñi: osanna inex¬
celsis. Intelligitur eciã propriȩ benedictus. qͦd
ipse propicius om̃ia benedicat. sicut & uiuit
dñs quod ipse uiuificet. Hȩc autẽ & his similia
sicut sepe diximus. tropicis allusionib proban¬
tur edici. Exaltetur łi posuit. toto orbe credat᷑
Nam quẽadmodum aliter exaltari poterat
qui proprie uocatur altissimus: Is qui

Expanded text:
nias commoverent; revera sordidi, sed non tanias commoverent; revera sordidi, sed non tali observatione mundandi. Potuerant enim propria faece purgari, si lavacrum sacri baptisubi iterum Ecclesia catholica loquitur toto orbe dilatata, quae summatim et beneficia refert Domini, et hymnum suavi delectatione profundit. Recte dicebat: Vivit Dominus, quem in suo corde jugi consideratione cernebat. Vivit enim, dixit, praesens est firma credulitate conspectus. Benedictus autemdicitur Deus, cum ei laus celeberrima devotione mentis offertur; sicut et alibi legitur: Benedictus qui venit in nomine Domini, hosanna in excelsis . Intelligitur etiam proprie benedictus, quod ipse omnia propitius benedicat: sicut et vivit Dominus, quod ipse vivificet. Haec autem et his similia, sicut saepe diximus, tropicis allusionibus probantur edici. Exaltetur vero posuit, toto orbe credatur. Nam quemadmodum aliter exaltari poterat, qui proprie vocatur Altissimus? Vers. 4
Abbreviated transcription (Latin):
diaboli. quib ipse in euangłio dicit. uos
ex patre diabolo estis. Mentiti sunt mͥ. qñ
dicebant. Magister. scimus quia a deo uenisti.
& inuĩtate uiam dĩ doces. Mentiri emm
est. contra mentem loqui. & illud linguaꝓ
alienos filios claudicasse. quia filii domini
rectis gressib ambulare noscuntur. Nam
claudicare proprie dicunꝰ eos. qui uno pede
sunt debiles. Qd uideis accidisse manifestũ
est: qui uetus testam̃tum carnalit̃ tenenteᷤᷤ.
noui grãm respuerunt. Et hinc factum. ẽ.
ut una parte debiles mentis suȩ gressib clau¬
dicarent. hoc etiã in illa angłica concerta¬
tione patriarche iacob quidam asserunt
presagatum. quando tacto neruo uno pede
claudus efectus. est. Nec illud uacat quod
adelidit suis. quia deserentes intellectũ legis.
sius suꝑsticionib agebantur. ut non reci¬
pientes promissum dnm saluatorem de la¬
uandis manib & calicib insanas calump¬

Expanded text:
diaboli, quibus ipse in Evangelio dicit: Vos diaboli, quibus ipse in Evangelio dicit: Vos ex patre diabolo estis , mentiti sunt mihi, quando dicebant: Magister, scimus quia a Deo venisti, et in veritate viam Dei doces . Mentiri enim est contra mentem loqui, et illud lingua  suis. Bene dixit alienos filios claudicasse: quia filii Domini rectis gressibus ambulare noscuntur. Nam claudicare proprie dicimus eos qui uno pede sunt debiles. Quod Judaeis accidisse manifestum est, qui Vetus Testamentum carnaliter tenentes, Novi gratiam respuerunt: et hinc factum est, ut una parte debiles mentis suae gressibus claudicarent. Hoc etiam in illa angelica concertatione patriarchae Jacob , quidam asserunt praesagatum, quando tacto nervo, uno pede claudus effectus est. Nec illud vacat quod addidit suis, quia deserentes intellectum legis, suis superstitionibus agebantur; ut non recipientes promissum Dominum Salvatorem, de lavandis manibus et calicibus 64 insanas calum
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ quicumq credit & seruit. Ed factum
est. & gentib que non fuerant a xp̃o car¬
naliter exquisitȩ. Nam quid. est. quod ille
ñ cognoscat. qui renes hominũ ꝑscrutatur
gentium. exprobratio. ẽ. magna uideorũ:
ut seruirent qui non uiderent. ut audi¬
rent quib ex ore eiꝰ sacratissima uerba mi
nime sonuerunt. Sicut scriptum. ẽ. Qb
ño. est nuntiatum de eo uidebunt. & qui
non audiert̃ de eo contemplabuntur. Sed
intellectus trabit ut adiciam᷑. Hebrei aut̃
qui uiderunt & audierunt sicut inferuis
dicit. totũ contraria uoluntate fecerunt.
Quod idem p̾dicit ysaias. Exceca cor ppłi
huiꝰ. et aures eius adgraua: et oculos eius
daude: ne forte uideant occł̃is suis aut
aurib suis audiãt. uel corde suo intelli¬
gant. & conuertantur & sanem eos. Quȩ
tigura dicitur iposiopesis idest dictio. cuius
finis reticetur. ut aut terreatur. autͣ desi¬
deriũ prouocetur auditor. Eli i aliem filii

Expanded text:
quoniam quicunque credit et servit; quod factum quoniam quicunque credit et servit; quod factum est a gentibus, quae non fuerant a Christo carnaliter inquisitae. Nam quid est quod ille non cognoscat, qui renes hominum perscrutatugentium, exprobratio est magna Judaeorum; ut servirent qui non viderunt; ut audirent quibus ex ore ejus sacratissima minime verba sonuerunt; sicut scriptum est: Quibus non est nuntiatum de eo videbunt; et qui non audierunt contemplabuntur . Sed intellectus trahit, ut adjiciamus. Hebraei autem qui viderunt et audierunt, sicut inferius dicit, totum contraria voluntate fecerunt. Quod idem praedicit Isaias: Excaeca cor populi hujus, et aures ejus aggrava, et oculos ejus claude: ne forte videant oculis suis, aut auribus suis audiant, vel corde suo intelligant, et convertantur, et sanem eos . Quae figura dicitur aposiopesis, id est dictio cujus finis reticetur; ut aut terreatur, aut ad desiderium provocetur auditor. Filii alieni, filii
Abbreviated transcription (Latin):
platearum comparat peccatores. quod fedissi¬
mis sordib inquinatur. neᷤ excipitur acon-¬
culcatione popłi. ut semꝑ eius fetor iteret᷑.
Delebo eos. Idest de medio tollam. quod ꝑti¬
net ad lutum platearũ. Uim quoq ipsã
comparationis intellige. Ait enim. Syt lu¬
tum platearum: quod facile tollitur. quia
mollissimũ comprobatur. Eripies me¬
de contradictionib ppłi. cõnstitues me in
caput gentium: popłs quem non cognoui
seruiuit mͥ.  reptus. est. plane de con-¬
tradictionib popłi: quando explosis ꝑfidis
udeis ad gentium fidem deuotionẽq trais¬
latus. est. Contradictiones uͦ illas dicit quas
ei scelerata turba multiplicit̃ ingerebat. Nã
quod ait constitues me. in caput gentium.
signum dic̃ fidei xp̃ĩane. quia in fronte
gentium crucis habuerunt uexilla radia.¬
re. Popłm quem ñ cognoui. id est ad quem
non uem. nouum rudem. atq antea nõ
receptum. Seruiuit autem credidit dicit.

Expanded text:
platearum comparat peccatores, quod fetidissiplatearum comparat peccatores, quod fetidissimis sordibus inquinatur, nec excipitur a conculcatione populi, ut semper ejus fetor iteretur. Delebo eos, id est de medio tollam, quod pertinet ad lutum platearum Vim quoque ipsam comparationis intellige: ait enim, ut lutum platearum, quod facile tollitur, quia mollissimum comprobatur. Versde contradictionibus populi, constitues me in caput gentium: populus quem non cognovi servivit mihi. Ereptus est plane de contradictionibus populi: quando explosis perfidis Judaeis ad gentium fidem devotionemque translatus est. Contradictiones vero illas dicit, quas ei scelerata turba multipliciter ingerebat. Nam quod ait, constitues me in caput gentium, signum dicit fidei Christianae: quia in fronte gentium, crucis habuerunt vexilla radiare. Populum quem non cognovi, id est ad quem non veni, novum, rudem, atque antea non receptum. Servivit autem, credidit dicit,
Abbreviated transcription (Latin):
lamauerunt nec erat qui saluo faceret.
ad dnm̃ nec exaudiuit eos. Clamores
dicit irritos. quos impii in illa uidicatione
missuri sunt: sicut in euangłio de dampnã¬
dis ait. Ibi erit flecus & stridor dentium. Ca¬
mores enim isti saluum facere nequeunt.
qui salutis auctorem hic contempnendum
eẽ decreuerunt. Nec erat qui saluos faceret.
Propt̾ diabolum dicit: quo immittente de¬
liquerunt. Quis eñi tales facturus . ẽ. saluos.
cum instigator & princeps eorum sit pͥmus
ipse dampnandꝰ: S hic cum uiderint spem
suam in diabolo corruisse. clamabunt quidẽ
ad dñm s non exaudiet eos. qm̃ infructuo¬
sa illic agnoscitur pęnitudo: ubi iam ẽ. iusta
delebo eos. Ubi. est. illa lingua grandiloqͣ.
& uentosa suꝑbia: iisq ad puluerem se con¬
minuendos intelligant. qui dño prauis m̃¬
tib contradicere moliuntur. Et ne putet se
quãuis detritum posse quiescere. addidit
ante faciem uenti: ut quiescere non possint
cum fuerint imminitti. Bene aitt̾ẽ lito¬

Expanded text:
lamaverunt, nec erat qui salvos faceret, ad Dominum, nec exaudivit eos. Clamores dicit irritos, quos impii in illa judicatione missuri sunt; sicut in Evangelio de damnandis ait: Ibi erit fletus et stridor dentium . Clamores enim isti salvos facere nequeunt, qui salutis auctorem hic temnendum esse decreverunt. Nec erat qui salvos faceret: propter diabolum dicit, quo immittente deliquerunt. Quis enim tales facturus est salvos, cum instigator et princeps eorum sit primus ipse damnandus? Sed hi cum viderint spem suam in diabolo corruisse, clamabunt quidem ad Dominum, sed non exaudiet eos: quoniam infructuosa illic agnoscitur poenitudo, ubi jam est justa atearum delebo eos. Ubi est illa lingua grandiloqua et ventosa superbia? Usque ad pulverem se comminuendos intelligant, qui Domino pravis mentibus contradicere moliuntur. Et ne putent se quamvis detritos posse quiescere, addidit, ante faciem venti; ut quiescere non possint, cum fuerint imminuti. Bene autem lut
Abbreviated transcription (Latin):
one celebrantur. sicut in euangłio legitur..
Confiteor tͥ pater dñe celi & terre. qui abscõ¬
disti hȩc a sapientib & prudentib. & re¬
uelasti ea paruulis. Non enĩ ibi quicquã
de peccato dicitur. sed sola grãe momenta
referuntur. Ita & hȩc confessio p̃conialis ac¬
cipienda ẽ: quȩ gaudenti animo dni uir¬
tutib exhibetur. Scdm̃ iusticiã eius. qm
& suꝑbos facit sua crimina sustinere. et
humiles dignatur ab soluere. Psallere uͦ ẽ.
uoce etiã & corde cantare: quod se ꝓmittit
propheta esse facturum. quia hoc reuera
dño cognoscebat acceptum
Conclusio.

Expanded text:
one celebrantur, sicut in Evangelio legitur: one celebrantur, sicut in Evangelio legitur: Confiteor tibi, Pater, Domine coeli et terrae: qui abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis . Non enim ibi quidquam de peccato 34 dicitur, sed sola gratiae momenta referuntur. Ita haec confessio praeconialis accipienda est, quae gaudenti animo Domini virtutibus exhibetur. Secundum justitiam ejus: quoniam et superbos facit sua crimina sustinere, et humiles dignatur absolvere. Psallere vero est voce etiam et corde cantare; quod se promittit propheta esse facturum, quia hoc revera Domino cognoscebat acceptum. Conclusio
Abbreviated transcription (Latin):
inclinetur. necesse est ut in uerticem id est
suꝑ rationem descendat. quod augmento
iniquitatis excreuerat. Nam & ipsum ũ¬
bum si consideremꝰ. quam magnorum secͤ¬
torum significans inuenitur. Primũ ẽ.
quia iniquitas dum exalto precipitata
descendit. uiolenter ꝑcutit: deinde poten¬
ter quomͦ impii torqueantur exponit. Nã
cum suꝑ eos propria peccata descenderint.
sius malis suis scelerib in penas debitas
destinantur. Dolor en̾i dictus ẽ. quasi do¬
iusticiã eius. & psallam nomini dñi altissi
xpositis uirtutibꝰ patris qͥbus ui. Imi.¬
deorum populum miraculorum signifi-¬
catione terruerat. in sũmam colligens illa
que dixit: a lacri mente ꝓfitetur se dño con¬
fiteri. Confiteri autem duobus dicimus
modis. Unus ẽ. quando peccata nostra
humili satisfactione dampnamꝰ. ut ẽ illud
prophetae damhelis. Confitebor peccata
mea: et pecc̃ã populi mei. Scds. unde nc̃
sermo est cum laudes añi magna exultati¬

Expanded text:
inclinetur, necesse est ut in verticem, id est, supra rationem descendat, quod augmento iniquitatis excrevit. Nam et ipsum verbum si consideremus, quam magnorum secretorum significans invenitur! Primum est quia iniquitas, dum ex alto praecipitata descendit, violenter percutit. Deinde potenter quomodo impii torqueantur exponit; nam cum supra eos propria peccata descenderint, suis malis, suisque sceleribus in poenas debitas destinantur. Dolor enim dictus est, quasi dojustitiam ejus, et psallam nomini Domini altissimi. Expositis virtutibus Patris, quibus Judaicum populum miraculorum significatione terruerat, in summam colligens illa quae dixit, alacri mente profitetur se Domino confiteri. Confiteri autem duobus modis dicimus: unus est quando peccata nostra humili satisfactione damnamus; ut est illud prophetae Danielis: Confitebor peccata mea, et peccata populi mei . Secundus, unde nunc sermo est, cum laudes Domini magna exsultati