comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
is igit᷑ uisis cũ imitationis eoꝵ nos ardorꝰ accendero
p̃ditusq archebuis ꝓbatissimus int̾ eos. humanitatiᷤᷤ
gr̃a nos ad suam cellulam ꝑtra xisset: explorato desidio
nr̃o confinxit se de eodẽ loco uelle discede: ac nobis cel¬
lulã suã uelut exinde migraturus offerre: sese id fa-¬
cturũ etiam si minime affuissemus affirmans. Carit᷑as

Expanded text:
is igitur visis, cum imitationis eorum nos ardor accenderet, praedictusque Archebius probatissimus inter eos humanitatis gratia nos ad suam cellulam pertraxisset, explorato desiderio nostro, confinxit se de eodem loco velle discedere, ac nobis cellulam suam velut exinde migraturus offerre, sese id facturum etiamsi minime adfuissemus, affirmans. Quam
Abbreviated transcription (Latin):
Quam obrem nos desidio cõmorationis accensi. & assertio¬
nibꝰ tanti uiri indubitatã accõmodantes fidẽ. libenter
amplexi: cellulam cũ om̃i suppellectili utensilibꝰq susce¬
pimus. Itaq religiosa potitus circũuentione paucis
diebꝰ quibꝰ construendae cellȩ ꝑaret impendia. de loco
discedens: reuersus post hȩc aliam sibi sũmo labore con¬
struxit. Quam rursum non longo post tempore aliis¬
suꝑuenientibꝰ frĩbꝰ. eodem desidio cupientibꝰ ibidem com¬
morari. simili caritatis mendatio circuuentis: cũ uniuer.¬
so tradidit instrumento Ipse. uero erga opus caritatis in
fatigabilis ꝑseuerans: terciam sibi cellulam inqua cõmane:¬
ret cõstruxit.

Expanded text:
quam rem nos et desiderio commorationis accensi et adsertionibus tanti uiri indubitatam commodantes fidem libenter amplexi cellam cum omni supellectili utensilibusque suscepimus. itaque religiosa potitus circumuentione paucis diebus, quibus construendae cellae pararet inpendia, de loco discedens, reuersus post haec aliam sibi summo labore construxit quam rursum non longo post tempore superuenientibus fratribus eodemque desiderio cupientibus ibidem commorari simili caritatis mendacio circumuentis cum uniuerso tradidit instrumento. ipse uero erga opus carifatigabilis perseverans, tertiam sibi cellulam in qua commaneret exstruxit.
Abbreviated transcription (Latin):
existere: his declarauit indiciis Nam cũ fr̃ibꝰ quibusdã
de reb necessariis ac sp̃ualibꝰ disputaret. eosq uideret
letali quodã sopore demergi: nec posse ab oculis suis
pondus sonmi depellere: ociosam repente fabulam intro¬
duxit: Ad cuiꝰ oblectationem cũ eos euigilasse confestim.
atq erectas aures suas hab̾e uidisset: ingemiscens ait
letali dormitione depͥmebantur At cũ otiosa fabula intromis¬
sa ẽ: om̃s exꝑgefacti torporẽ somni dominantis excussimus.
Uł ex hoc gͦ ꝑpendite. quisnam collationis illius sp̃ualis fu-¬
erit impugnator: anquis huiꝰ infructuose atq carnalis in¬
sinuator existat Ille & enim ẽẽ manifestissime dep̾hendit᷑.
qui malis agaudens. uł ista fouere. uł illa impugnare non

Expanded text:
exsistere his declarauit indiciis. nam cum fratribus quibusdam exsistere his declarauit indiciis. nam cum fratribus quibusdam de rebus necessariis ac spiritalibus disputaret, eosque uideret Lethaeo quodam sopore demergi nec posse ab oculis suis pondus somni depellere, otiosam repente fabulam introduxit. ad cuius oblectationem cum eos euigilasse confestim atque erectas aures suas habere uidisset, ingemescens ait: letali dormitione depsa est, omnes expergefacti torporem somni dominantis excussimus. Vel ex hoc ergo perpendite, quisnam Collationis illius spiritalis fuerit impugnator, aut quis hujus infructuosae atque carnalis insinuator existat. Ille etenim esse manifestissime deprehenditur, qui malis adgaudens, vel istam fovere, vel illam impugn
Abbreviated transcription (Latin):
ltaq se credentes benedictionis oleum consecutos: tandẽ
me aliquando relaxarunt: Quibꝰ mͥ manifeste comꝑtũ
ẽ hisdem causis ac uitiis monachũ obligari: in quibꝰ de
ñ alioꝵ conuersationẽ uitãq discutere: scđm illud apłi
p̾ceptũ: Tu aut̃ quid uidicas fr̃em tuũ: Suo dño stat
lite iudicare: ut ñ uidicemini In quo enim iudicio uidi-¬
caueritis: iudicabimini Pret̃ hanc enim quã diximus
causã. etiam obhoc udicare de aliis ꝑiculosum ẽ: qđ igno¬
rantes uł necessitatem uł rationẽ. qͣua illi hȩc in quibus
offendimus. aut recte corã dõ aut uenialit agunt: in uer¬
nimur eos temere iudicasse Et ꝑ hoc admittimꝰ ñ leue
peccatũ : secus quã oportet de fr̃ib nr̃is aliquid sentientes
ic idem senex ociosarũ fabularũ diabolum xxxi.¬
ẽẽ fautorẽ : ac sp̃ualium collationũ impugnatorẽ sẽꝑ

Expanded text:
itaque se credentes benedictionis oleum consecutos tandem itaque se credentes benedictionis oleum consecutos tandem me aliquando relaxarunt. quibus mihi manifeste conpertum est isdem causis ac uitiis monachum obligari, in quibus de non aliorum conuersationem uitamque discutere, secundum illud apostoli praeceptum: tu autlite judicare, ut non judicemini. In quo enim judicio judicaveritis, judicabimini . Praeter hanc enim quam diximus causam, etiam ob hoc judicare de aliis periculosum est, quod ignorantes vel necessitatem, vel rationem qua illi haec in quibus offendimus aut recte coram deo aut ueniabiliter agunt, inuenimur eos temere iudicasse et per hoc admittimus non leue peccatum, secus quam oportet de nostris fratribus aliquid sentientes. Hic idem senex otiosarum fabularum diabolum esse fautorem ac spiritalium conlationum inpugnatorem semper
Abbreviated transcription (Latin):
ic idem senex cũ instruerte nos neminẽ diuidicare.
debere: intulit tria fuisse in quibꝰ discusserit uł re¬
p̾henderit fr̃s: ꝗđ scilicet uuam sibi non nulli pat̾e¬
rentur abscidi: qđ haberent in cellulis sagũ: qđ oleũ
benedicentes exposcentib scłaribꝰ darent: & in hec
om̃ia se incurrisse dicebat: Nã egritudinem uuȩ
contrahens. tãdiu inquit eius languore distabui: donec
tã doloris necessitate quã senioꝵ om̃ium adhortatione
compulsus. abscidi eam ꝑmitterẽ Cuiꝰ etiam infirmitatis
causa. sagũ quoq habere coactussum Oleum quoq bene¬
dicere aut supplicantibus dare. qđ p̃ om̃ibꝰ execrabar.
uitpote uidicans illud exmagna cordis p̾sũptione descen¬
de : circundantibꝰ me repente scłaribꝰ multis. ita constri-¬
ctus sum: ut alit̾ eos nullatenus euade possẽ. nisi a me
sũma ui & obtestationibꝰ extorsissent: ut oblato ab eis uas¬
culo. manũ meã inpsso crucis signaculo super ponerẽ:

Expanded text:
ic idem senex cum institueret nos neminem diiudicare debere, intulit tria fuisse in quibus discusserit uel reprehenderit fratres, quod scilicet uuam sibi nonnulli paterentur abscidi, quod haberent in cellulis sagum, quod oleum benedicentes exposcentibus saecularibus darent, et haec omnia se incurrisse dicebat. nam aegritudinem uuae contrahens tamdiu, inquit, eius languore distabui, donec tam doloris necessitate quam seniorum omnium adhorta-tione conpulsus abscidi eam permitterem. cuius etiam infirmitatis obtentu sagum quoque habere coactus sum. oleum etiam benedicere ac supplicantibus dare, quod prae omnibus execrabar, utpote iudicans illud ex magna cordis praesumptione descendere, circumdantibus me repente saecularibus multis ita constrictus sum, ut alias eos euadere nullatenus possem, nisi a me summa ui et obtestationibus extorsissent, ut oblato ab eis uasculo manum meam inpresso crucis signaculo superponerem:
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ter missis quȩ legentibꝰ pret̾ ad mirationem. nichil ampliꝰ
ad instructionem ꝑfecte uitȩ conferunt: instituta eoꝵ
tantumodo ac monasterioꝵ regulas. maximeq princi.¬
paliũ uitioꝵ quȩ octo ab eis designantur. origines & cau
sas. curationesq scd̾m traditiones eoꝵ: quantũ dño ad¬
iuuante potuero. fidelit̾ explicare contendã Propositũ
siquidẽ michi ẽ: ñ de mirabilibꝰ dĩ. sed de correptione
morũ nr̃orũ & consũmatione uitȩ ꝑfectȩ. scđm ea quȩ
a senioribꝰ nr̃is accepimus. pauca disserere In eo quoq
p̃ceptis tiuis satis facere studebo: ut siquid forte non
scđm typũ maioꝵ antiquissima constitutione fundatũ.
s ꝓ arbitrio uniꝰ cuiꝰq instituentis monasteriũ uł dimi¬
niitum uł additũ in istis regionibꝰ comꝓbauero: sca̾m
eã quã uidimꝰ monasterioꝵ regulã ꝑ egrptum uel
palestinã antiquitꝰ fundatoꝵ. fideli sermone uł aditiã uł

Expanded text:
termissis, quae legentibus praeter admirationem nihil amplius ad instructionem perfectae vitae conferunt, instituta eorum tantummodo, ac monasteriorum regulas, maximeque principalium vitiorum, quae octo ab eis designantur, origines sas curationesque secundum traditiones eorum, quantum domino adiuuante potuero, fideliter explicare contendam. propositum siquidem mihi est non de mirabilibus dei, sed de correctione morum nostrorum et consummatione uitae perfectae secundum ea, quae a senioribus nostris accepimus, pauca disserere. in eo quoque tuis praeceptis satisfacere studebo, ut, si quid forte non secundum typum maiorum antiquissima constitutione fundatum, sed pro arbitrio uniuscuiusque instituentis monasterium uel deminutum uel additum in istis regionibus conprobauero, secundum eam quam uidimus monasteriorum » regulam per Aegyptum uel Palaestinam antiquitus fundatorum fideli sermone uel adiciam uel
Abbreviated transcription (Latin):
non lapidibꝰ in sensibilibꝰ sed scõrũ uirorũ congregatione.
nec temporale & corruptibile. sed ęt̾̃num atq in expugna¬
bile edificare disnonensuasa etiam p̾ciosissima dño cu-¬
piens consecrare: non multi auri metallo argentiue.
conflata. quȩ post rex babilonius capta. concubinarũ
suarũ ac principum deputet uoluptati: sed animabus
scĩs quȩ innocentiȩ iusticiȩ & castitatis integritate fulgen¬
tes. regem xp̃m in semet ipsis circũferant cõmorantẽ:
egenu me om̃iq ex parte pauperrimũ. ad cõmunionẽ.
tanti oꝑis dignaris ad sciscere In ꝓuincia siquidem
cenobioꝵ experte orientalium : maximeq egyptiorum.
uolens instituta fundare: cum sis ipse cunctis uirtutibꝰ
scientiaq ꝑfectus. & uniuersis ita refertus diuitiis sp̃ita¬
libus. ut ꝑfectionẽ querentibꝰ. satis abundeq non modo
tuus sermo. sed etiam sola uita sufficiat ad exemplũ:

Expanded text:
non lapidibus insensibilibus, sed sanctorum virorum congregatione, non lapidibus insensibilibus, sed sanctorum virorum congregatione, nec temporale et corruptibile, sed aeternum atque inexpugnabile aedificare disponens, vasa etiam pretiosissima Domino cupiens consecrare, non multo auri metallo, argentive conflata, quae post rex Babylonius capta concubinarum suarum ac principum deputet voluptati , sed animabus sanctis quae innocentiae, justitiae et castitatis integritate fulgentes, regem Christum in semetipsis circumferant commorantem, egenum me, omnique ex parte pauperrimum, ad communionem tanti operis dignaris adsciscere. In provincia siquidem tua coenobiorum experte, Orientalium maximeque Aegyptiorum volens instituta fundari, cum sis ipse cunctis virtutibus scientiaque perfectus, et universis ita refertus divitiis spiritualibus, ut perfectionem quaerentibus satis abundeque non modo tuus sermo, sed etiam sola vita sufficiat ad exemplum,
Abbreviated transcription (Latin):
sapientissimũ salomonẽ post accepta ditunitus
sapientiã prudentiamq multã nimis. & latitudinẽ
cordis quasi arenã maris in numerabilem: ita ut dñi testi-¬
monio nułlus ee.similis retro actis temporibꝰ extitisse.
neq post eum surrecturus ẽẽ dicatur illud magnificũ
dño templũ extruere cupientem alienigene regis trri auxi¬
liũ poposcisse Qui misso ad se iram filio mulieris uiduȩ:
quicquid diuina sapientia suggerente p̾clarũ in templo
dm̃ uel in sacris uasis moliebatur: ministerio erus ac dis¬
positione ꝑfecit Si gͦ ille uniuersis regnis terrȩ sublimior
principatus.& ifrahelitici generis nobilior excellentiorq
progenies. illaq sapientia diuinitꝰ inspirata quȩ cunctoꝵ
orientalium. & egyptiorũ disciplinas & instituta supe¬
rabat. nequaquã pauꝑis atq alienigene uiri consilium
dedignatur: recte etiam tu his eruditus exemplis beatis¬
sime papa castor. uerum ac rationabile dõ templum.

Expanded text:
pientissimum Salomonem post acceptam divinitus sapientiam prudentiamque multam nimis, et latitudinem cordis quasi arenam maris innumerabilem : ita ut Domini testimonio nullus ei similis retroactis temporibus exstitisse, neque post eum surrecturus esse dicatur, illud magnificum Domino templum exstruere cupientem, alienigenae regis Tyri auxilium poposcisse. Qui misso ad se Hyram filio mulieris viduae, quidquid divina sapientia suggerente praeclarum in templo Domini, vel in sacris vasis moliebatur, ministerio ejus ac dispositione perfecit . Si ergo ille universis regnis terrae sublimior principatus, et Israelitici generis nobilior excellentiorque progenies , illaque sapientia divinitus inspirata, quae cunctorum Orientalium et Aegyptiorum disciplinas et instituta superabat, nequaquam pauperis atque alienigenae viri consilium dedignatur; recte etiam tu his eruditus exemplis, beatissime papa Castor, verum ac rationabile Deo templum,
Abbreviated transcription (Latin):
tacitꝰ uoluere. cur ignis inqͥens iste mecũ ñ hab& pacẽ: cũ di.¬
riora mͥ demonũ cesserint plia : Aut quẽ ad modũ me in illo
metuendi examinis die ꝑse transiturũ ille ignis in extin.¬
giubilis cx inquisitor meritoꝵ om̃iũ ñ tenehit: cui nunc
extrinsecus hic temporalis ac paruus ñ peꝑcit: Cumq
estuanti huiꝰcemodi cogitationibꝰ atq tristitia sopor subito¬
subrepsisset: ad ueniens angłs dñi cur inqͥt pafmici tristis
es qđ necdũ tͥ pacatꝰ sit ignis iste terrenꝰ. cũ adhuc resideat inm̃.¬
bris tuis carnaliũ motuũ necdũ adpurũ excocta cõmotio:
Cuiꝰ radices donecͣ . intuis uiuunt medullis. ignẽ istũ materialẽ

Expanded text:
tacitus uoluere, cur ignis, inquiens, mecum non habet pacem, cum ditacitus uoluere, cur ignis, inquiens, mecum non habet pacem, cum diriora mihi daemonum cesserint proelia? aut quemadmodum me in illo metuendo examinis die pertransiturus ille ignis inextinguibilis et inquisitor meritorum omnium non tenebit, cui nunc extrinsecus hic temporalis ac paruulus non pepercit ? cumque aestuanti huiuscemodi cogitationibus atque tristitia sopor subitus obrepsisset, adueniens angelus domini, cur, inquit, Pafnuti, tristis es, quod necdum tibi pacatus sit ignis iste terrenus, cum adhuc resideat in membris tuis carnalium motuum necdum ad purum excocta conmotio ? cuius radices donec in tuis uiuunt medullis, ignem istum materiale
Abbreviated transcription (Latin):
uendicare. quȩ dĩ tantũ potentia ac uirtute ꝑficit᷑: s ex illa
uitȩ suȩ cordisq intima puritate: obquã nomina eoꝵ scribi¬
⁊ ut hoc ipsũ qđ diximꝰ uł testimoniis merent᷑ incęlo:
ueterũ. uł diuinis oraculis apꝓbemꝰ: qͥdbeatꝰ paf̾ nutiꝰ uł de
admiratione signoꝵ. uł de gr̃a senserit puritatis: ĩmo qͥd angłi
reuelatione cognouerit: ipsiꝰ uerbis atq exꝑim̃tis rectiꝰ ꝓ¬
feramꝰ: Hic namq ita multis iugens annis districtione p̃ci¬
pua: ut credet se etiam carnalis concupiscentiȩ laqueis pe¬
nitꝰ absolutũ : eo qđ cunctis infestationibꝰ demonũ quibꝰ dru
aꝑteq conflixerat. suꝑiorẽ se factũ eẽ sentiros. dũ aduenien¬
tibꝰ iuris scĩs. pulm̾tũ lenticulȩ qđ illi atheran nominant.
cõbusta ẽ: Quo facto tristificatꝰ. magnũ in modũ cȩpit secũ

Expanded text:
uindicare, quae dei tantum potentia ac uirtute perficitur, sed ex illa uindicare, quae dei tantum potentia ac uirtute perficitur, sed ex illa uitae suae cordisq ut hoc ipsum quod diximus, vel testimoniis veterum, vel divinis oraculis approbemus, quid beatus Paphnutius, vel de admiratione signorum, vel de gratia senserit puritatis, immo quid angeli reuelatione cognouerit, ipsius uerbis atque experimentis rectius proferemus. hic namque ita multis uigens annis districtione praecipua, ut crederet se etiam carnalis concupiscentiae laqueis penitus absolutum, eo quod cunctis infestationibus daemonum quibus diu aperteque conflixerat superiorem se esse factum sentiret, dum aduenientibus uiris sanctis pulmentum lenticulae, quod illi atheran nominant, litante conbusta est. quo facto tristificatus magnum in modum coepit secum
Abbreviated transcription (Latin):
apłs possideat inquirendũ Et reuera. maiꝰ miraculũ ẽ de ꝓpͥa
carne fomitẽ eradicare luxuriȩ: quã expellere ĩmundos sp̃s
de corporibꝰ alienis Ꝙ magnificentiꝰ signũ ẽ uirtute patientie
truculentos motꝰ iracundiȩ coercere: qu̾a aeris pͥncipibꝰ ĩperare
Plusq ẽ edacissimos exclusisse tristiciȩ de corde ꝓpͥo morsus:¬
quã ualitudines alteriꝰ. febresq corporeas expulisse Postremo
curare languores: quã corporis alien Quanto enĩ hȩc sub.¬
limior carne ẽ: tanto p̾stantior eiꝰ ẽ salus Quantoq p̾ciosioris
excellentiorisq ẽ substantiȩ: tanto grauioris ac ꝑniciosioris
Nolite gaud̾e: quia demonia uoħ subiciunt᷑ Hoc enim faciebat
ñeoꝵ potestas: s uirtus dñi nominis inuocati Et idcirco
monent᷑. ut ex hac parte nichil sibi beatitudinis aut głȩ audeam

Expanded text:
apostolus possideat inquirendum. Et re uera maius miraculum est de propria apostolus possideat inquirendum. Et re uera maius miraculum est de propria carne fomitem de corporibus alienis, et magnificentius signum est virtute patientiae truculentos motus iracundiae cohibere quam aeris principibus imperare, plusqquam ualitudines alterius febresque corporeas expulisse: postremo curare languores quam corporis alieni. quanto enim haec sublimior carne est, tanto praestantior eius est salus, quantoque pretiosioris excellentiorisque substantiae, tanto grauioris ac perniciosioris nolite gaudere quia daemonia uobis subiciuntur. hoc enim faciebat non eorum potestas, sed uirtus nominis inuocati: et idcirco monentur ut ex hac parte aihil sibi beatitudinis aut gloriae audeant
Abbreviated transcription (Latin):
discipłis dereliquit: Mandatũ in qui t ^ do uob̾: ut diligatis
cent om̃s quia mei estis discipłi: si dilectione habueritis
adiniuicẽ Nonait. si signa atq uirtutes similit̾ feceritis:¬
s si dilectionẽ inuicẽ habueritis: quã certũ ẽ nͥ mites atq
humiles seruare ñ posse Qua ꝓpt̾ nũquã monachos ꝓbos.
nec morbo cenodoxie uacuos. nr̃i maiores ẽẽ dixert̃: qui se¬
metipsos exorcistas cgrã hominibꝰ ꝓfitent᷑: &x int̾ admiran.¬
tiũ turbas hanc quã meruerunt uł p̃sũpsert̃ gr̃am iactantis.¬
sima ostentatione diffamant: S incassũ. Qui enĩ innita tͦuda¬
cim hic pascit uentos: idem aut̃ ipse seqͥt᷑ aues uolantes. Sine dubio
miallisestissine sunt : ita qui głat indato falso: Et ido siquis
corã nobis horũ aliquid fecerit: ñ de admiratione signorũ:
s de ornatu morũ deboe apud nos ẽẽ laudabilis Nec utrũ
demonia ei subiecta sint. s utrũ caritatis m̃bra quȩ de seribit

Expanded text:
discipulis dereliquit: Mandatum, inquit, novum de vobis, ut diligatis cent omnes quia mei estis discipuli, si dilectionem habueritis ad invicem. Non ait, si signa atqused si dilectionem inuicem habueritis, quam certum est nisi mites atque humiles seruare non posse. quapropter numquam monachos probos nec morbo cenodoxiae uacuos nostri maiores esse duxerunt, qui semet ipsos exorcistas coram hominibus profitentur et inter admirantium turbas hanc quam vel meruerant uel praesumpserunt gratiam iactantissima ostentatione diffamant. sed in cassum. qui enim innititur mendaciis, hic pascit uentos: idem autem ipse sequitur aues uolantes. sine dubio manifestissimae sunt, ita qui gloriantur in dato falso. et ideo si quis coram nobis horum aliquid fecerit, non de admiratione signorum, sed de ornatu morum debet apud nos esse laudabilis, nec utrum daemonia ei subdita sint, sed utrum caritatis membra quae describit
Abbreviated transcription (Latin):
si aliquid stillicidii huiꝰ inferre temptassẽ: nisi me. hȩc fidu¬
tia tuȩ scĩtatis animaret. & sponsio: quo uł tibi hȩmige
forent accepte: qualescũq sunt: uł eas congregationi fr̃m
in nouello tantũ monasterio cõmorantiũ deputares Qui
siquro a nobis minus forsitan caute ꝓlatũ fuerit: & pie
relegant. & cũ uenia indulgentiore sustentent: fidẽ potuis
mei sermonis quã uenustatẽ eloqui ĩ requirentes Qua ꝓpt̃
beatissime papa iinicũ religionis & humilitatis exemplar:
tius p̃cibꝰ animatꝰ. scd̾m uires ingeniĩ mei opus qđ in uingiᷤᷤ
ad grediar: & ea quȩ om̃imodis intacta relicta sunt ab
anteriorib nr̃is. utpote qui audita potius quã exꝑta de:

Expanded text:
si aliquid stillicidii huius inferre temptassem, nisi me haec fiducia tuae sanctitatis animaret et sponsio, quod uel tibi hae nugae forent acceptae qualescumque sunt, uel eas congregationi fratrum in nouello tantum monasterio commorantium deputares: qui, si quid a nobis minus forsitan caute prolatum fuerit, et pie relegant et cum uenia indulgentiore sustentent, fidem potius mei sermonis quam uenustatem eloquii requirentes. quapropter, beatissime papa, unicum religionis et humilitatis exemplar, tuis precibus animatus secundum uires ingenii mei opus quod iniungis adgrediar et ea, quae omnimodis intacta relicta sunt ab anterioribus nostris, utpote qui audita potius quam experta de
Abbreviated transcription (Latin):
triat: ita eodem apło p̾dicante cognouimꝰ: Habentes aut̃ alim̃t
& oꝑimenta: his contenti simus Oꝑim̃ta inquiens
ñ uestim̃ta. ut in quibꝰdam latins exemplaribꝰ ñ ꝓpriȩ
continerur. id ẽ quȩ corpus oꝑiant tantũ. non quȩ amictꝰ¬
gła blandiantur: ita uilia ut nulla coloris uł habitus
nouitate. int̾ cȩteros huiꝰ ꝓpositi uros habeantur insignia
ita studiosis accitationib aliena: ut nullis rursum sint
affectatis ꝑ incuriã sordib decolora. Postremo sic ab huiꝰ
mundi separent᷑ ornatiiiut cultui seruoꝵ dĩ. in om̃ibus
cõmunia ꝑseuerent. Quiquid enim int̾ famulos dĩ p̃¬
sumit᷑ ab uno uł paucis. nec catholice ꝑ om̃e corpus
frat̾nitatis tenetur: aut suꝑflium aut elatum ẽ. ce ꝓpt̾
uirtutis ostentans. Et idcirco hȩc quȩ nec aueteribꝰ scĩs
qui huiꝰ ꝓfessionis fundam̃ta iecerunt: neq apatribus
nr̃i temporis. quoꝵ ꝑ successiones instituta nunc usq custo

Expanded text:
triat, ita eodem apostolo praedicante: Habentes autem alimenta et operimenta, his contenti simus . Operimenta, inquiens, non vestimenta, ut in quibusdam Latinis exemplaribus non proprie continetur, id est, quae corpus operiant tantum, non quae amicta blandiantur: ita vilia, ut nulla coloris vel habitus novitate inter caeteros hujus propositi viros habeantur insignia: ita studiosis accurationibus aliena, ut nullis rursum sint affectatis per incuriam sordibus decolorata. Postremo sic ab hujus mundi separentur ornatu, ut cultui servorum Dei in omnibus communia perseverent. Quidquid enim inter famulos Dei praesumitur ab uno vel paucis, nec catholice per omne corpus fraternitatis tenetur, aut superfluum, aut elatum est, et ob virtutis ostentans. Et idcirco haec quae nec a veteribus sanctis qui hujus professionis fundamenta jecerunt, neque a Patribus nostri temporis, qui eorum per successiones instituta nunc usque custo
Abbreviated transcription (Latin):
erpetuã quidẽ corporis puritatẽ ex parte aliqua exꝑti sum
auigilantibꝰ posse ꝑ dĩ gr̃am possideri: & cõmotione̾ car¬
nis districtiori rigore atq uiditio resistente: uigilantibus
posse ñ contingere ñ negamꝰ: Utrũ aut̃ &e dormientes hac
in quietudine carere possimꝰ : uolumꝰ edoceri Duabꝰ namq
de causis possibile ẽẽ hoc ñ credimꝰ: Quas lico absq uere¬
cundia nequeamꝰ effari : tam̃ qm̃ hoc medicinȩ ipsiꝰ neces.¬
sitas cogit: q̃s ut cũ uenia tui si qua forte inuerecundius
m̃tis ugore laxato. obseruari nequaquã ualeat illiꝰ cõmo¬
tionis obreptio. Scd̾o. qdđ etiã urinȩ collectio cũ uesicȩ capa-¬
citate quiescentibꝰ nob̾ in desmenti confluxu int̾ni humoris
oppleuerit. excitet m̃bra marcentia: Qđ etiam paruulis
uł spadonibꝰ eadẽ. nichilominꝰ lege contingit Unde fit. ut

Expanded text:
parte aliqua experti sumus a uigilantibus posse per dei gratiam possideri, et conmotionem carnis districtionis rigore atque iudicio resistente uigilantibus posse non contingere non negamoa. utrum autem et dormientes hac inquietudine carere possimus uolumus edoceri. duabus namque de causis possibile hoc esse non credimus: quas licet absque uerecundia nequeamus effari, tamen, quoniam hoc medicinae ipsius necessitas cogit, quaesumus ut cum uenia tui, si qua forte inuerecundius quietem mentis uigore laxato obseruari nequaquam ualeat illius conmotionis obreptio, secundo, quod etiam urinae collectio, cum uesicae capacitatem quiescentibus nobis indeeinenti confluxu interni umoris oppleuerit, excitet membra marcentia, quod etiam paruulis uel spadonibus eadem nihilominus lege contingit. unde fit at,
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃a. int̾nã libidinẽ carnis extinguere: quã neqͥtias demonũ ex.¬
trinsecus irruentes. signo dñã ac uirtutis altissime potentia
subuigare: uł de obsessis corporibꝰ nominis diuini inuocatione
quȩ sex fere milibꝰ abipso ab erat ꝓꝑantes. doctrinȩ suȩ institu¬
tione ꝓsecutꝰ ẽ.

Expanded text:
gratia internam libidinem carnis extinguere quam nequitias daemonum exgratia internam libidinem carnis extinguere quam nequitias daemonum extrinsecus inruentes signo domini ac uirtutis altissimae potentia subiugare uel de obsessis corporibus nominis diuini inuocatione quae sex ferme milibus ab ipso aberat, properantes doctrinae suae institutione prosecutus est.
Abbreviated transcription (Latin):
nequaquã tͥ pacificũ ẽẽ ꝑmittent: Quẽ utiq in noxiũ alias sen.¬
tire ñ poteris: nͥ om̃s int̾nos motꝰ his inditiis intemetipso
exꝑiaris extinctos: ade app̃hende nudã & pulcherrimã uir.¬
ginẽ E si illã tenens. tranquillitatẽ tui cordis ĩ mobilẽ: ȩstusq
carnales pacificos inte senseris ꝑdurasse huiꝰ qͦq uisibił flãme
mitis atq in noxiꝰ ignis. in modũ illoꝵ triũ inbabilonia pueroꝵ
te allab& attactꝰ: Itaq senex huiꝰmodi reuelatione ꝑcussus. ñ qͥdẽ
exꝑim̃ti diuinitꝰ demonstrati ꝑicula consuluit: s ĩt᷑rogans con-¬
scientiã suã. & puritat̾e cordis sui examinans. nec adhuc pondꝰ
castimoniȩ suȩ huriꝰ ꝓbationis pondi conpensare coniectans: ñ mirũ
ẽ ait. si cedentibꝰ mͥ immundoꝵ sp̃uũ p̾liis. adustiones ignis quas
dirissimis congressibꝰ demonũ inferiores ẽẽ credebã : ad huc ad¬
uersũ me senserim seuientes: Maior quippe ẽ uirtꝰ ac sublimor

Expanded text:
nequaquam tibi pacificum esse permittent. quem utique innoxium alias sentire non poteris, nisi omnes internos motus his indiciis in temet ipso experiaris extinctos: uade, adprehende nudam et pulcherrimam uirginem, et si illam tenens tranquillitatem tui cordis inmobilem aestusque carnales pacificos in te senseris perdurasse, huius quoque uisibilis flammae mitis atque innoxius in modum illorum trium in Babylonia puerorum te adlambet adtactus. itaque senex huiusmodi reuelatione perculsus non quidem experimenti diuinitus demonstrati pericla consuluit, sed interrogans conscientiam suam et puritatem sui cordis examinans nec adhuc pondus castimoniae suae huius probationis ponderi conpensare coniectans, non mirum est, ait, si cedentibus mihi inmundorum spirituum proeliis adustiones ignis, quas dirissimis congressibus daemonum inferi-ores esse credebam, adhuc aduersum me senserim saeuientes. maior quippe est uirtus ac sublimior
Abbreviated transcription (Latin):
uelaminis cõmoneant᷑:
Qui reuersi ad infantiam
xp̃i: cunctis horis cum
affectu ac uirtute decantant. dñe ñ
dñe ñ ẽ exaltatũ cor meũ
neq elati sunt oculi mei: neq ambulaui innagnis. neq
in mirabilibꝰ suꝑ me Si ñ humilit̾ sentiebã. sed exaltaui

Expanded text:
elaminis commoveantur. Qui reversi ad infantiam Christi cunctis horis cum affectu ac virtute decantant: Domine, non est exaltatum cor meum, neque elati sunt oculi mei, neque ambulavi in magnis, neque in mi
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑: ut quasi rudes & qui solitudinis exercitia ne leuit᷑ quidẽ
aliquando. contigerint cõmorationẽ cellȩ. &. quietis silentia
tolerare ñ possint. atq ex eis statim excussi. tãquã exꝑtes
ac nouitii ꝑt̾bent᷑. Nonenim sedare interioris hominis
motꝰ. & cogitationũ suarũ tẽpestatibꝰ obuiare. iugi sollicitu¬
dine ac ꝑseueranti intentione didicerunt: qui subdiualibus
cotidie oꝑibꝰ desudantes. tota die sub aerea in anitate ñ solũ
corpore. uerũ etiã m̃te ꝑ uolitant: & cogitationes suas cum
mobilitate corporea passim maꝑta diffundunt: Et idcirco
nec multiuoła animi sui sentiuxt: uanitatẽ nec eiꝰ lubricoꝰ
possunt coercere discursus Et contritionẽ sp̃s ñ ferentes.

Expanded text:
tur, ut quasi rudes et qui solitudinis exercitia ne leuiter quidem tur, ut quasi rudes et qui solitudinis exercitia ne leuiter quidem aliquando contigerint commorationem cellae et quietis silentia tolerare non possint atque ex eis statim excussi tamquam expertes ac nouicii proturbentur. non enim sedare interioris hominis motus et cogitationum suarum tempestatibus obuiare iugi sollicitudine ac perseueranti intentione didicerunt, qui subdiualibus cotidie operibus desudantes tota die sub aeria inanitate non solum carne, uerum etiam mente. peruolitant et cogitationes suas cum mobilitate corporea passim in aperta diffundunt. et idcirco nec multiuolam animi sui sentiunt nanitatem nec eius lubricos possunt cohercere discursus, et contritionem spiritus non ferentes i
Abbreviated transcription (Latin):
atq ĩmobił captet: & tãquã de ꝓminenti scopulo curiose ꝓfunda¬
ꝓspectans. quas ad se amo attrahere debeat salutari: quas uero
tãquã malos & naxios pisces negligat ac refutet sagaci discre¬
culabor ut uideam quidloquat᷑ in me: & qͥd respondeã ad argu¬
entẽ me. Qd quanti laboris acdifficultatis sit exꝑim̃tis illoꝵ
qui in illa calami siue porphyrionis heremo cõmorant᷑ mani.¬
festissime comꝓbat᷑. Nam cũ longiore solitudinis int̾uallo ab
uniuersis urbibꝰ et habitacuł hominũ quã heremꝰ serthii di¬
uidant᷑. septẽ siquidem uł octo mansionibꝰ uastissimȩ solitudi¬
nis deserta penetrantes. uix ad cellarũ secreta ꝑuenunt.
tam̃ quia illic agri culturȩ dediti claustris minime cohiben¬
t᷑: cũ adhec sqͥalida in quibꝰ degimꝰ uł ad illa serthiotica uene¬
rint loca tantis cogitationũ estibꝰ. tanta animi anxietate urexan¬

Expanded text:
atque inmobilis captet et tamquam de atque inmobilis captet et tamquam de prospectans, quas ad se homo attrahere debeat, salutari, quas vero tamquam malos ac noxios pisces negligat ac refutet, sagaci discreculabor ut uideam quid loquatur in me, et quid respondeam ad arguentem me. quod quanti laboris ac difficultatis sit, experi-lo mentis illorum, qui in illa Calami seu Porphyrionis heremo commorantur, manifestissime conprobatur. nam cum longiore solitudinis interuallo ab uniuersis urbibus et habitaculis hominum quam heremus Sciti diuidantur septem siquidem uel octo mansionibus uastissimae solitudinis deserta penetrantes uix ad cellarum suarum secreta peunt, tamen, quia illic agriculturae dediti claustris minime cohibentur, cum ad haec squalida in quibus degimus uel illa Scitiotica uenerint loca, tantis cogitationum aestibus, tanta animi anxietate uexan
Abbreviated transcription (Latin):
uenire inqͥt: abneget semet ipsum. et tollat cruce̾ suã cotidie
et sequat᷑ me Et idcirco ei qͥ de interioris hominis puritate
ꝑ uigilẽ sollicitudinẽ gerit. expetenda sunt loca que m̃tẽ eiꝰ
nulla ad culturę distenfionẽ ub̃tatis suę fecunditate sollicitent
nec de cellulȩ fixa atq stabili statione ꝑturbaent: atq ad aliqđ̃¬
su diuale opꝰ ꝓdire compellant: et ita uelud inaptũ effisis cogita¬
tionibꝰ om̃em m̃tis directionẽ ad sub tilissimũ certe illiꝰ destina.¬
tionis intuitũ ꝑ diuersa disꝑgant Quȩ anime ꝓrsus quãius
sollicito ac uigilanti. uł caueri poterunt uł uidi nͥ qui corpꝰ
atq animũ suũ ugit᷑ intra parietũ septa concluserit. ut ita qͥs
uelud piscator egregiꝰ iuctũ sibi apłica arte ꝓspiciens. intranqͥl¬
lissimo cordis sui ꝓfundo agmiina cogitationũ natantia intentꝰ.

Expanded text:
uenire, abneget semet ipsum et tollat crucem suam cotidie uenire, abneget semet ipsum et tollat crucem suam cotidie et sequatur me. Et idcirco ei, qui de interioris hominis puritate peruigilem sollicitudinem gerit, expetenda sunt loca, quae mentem eius nulla ad culturae distentionem ubertatis suae fecunditate sollicitent nec de cellulae fixa atque inmobili statione proturbent atque ad aliquosubdiuale opus prodire conpellant, et ita uelut in apertum effusis cogitationibus omnem mentis directionem ac subtilissimum certe illius destinationis intuitum per diuersa dispergat. quae a nemine prorsus quamuis sollicito ac uigilanti uel caueri poterunt uel uideri, nisi qui corpus atque animum suum iugiter intra parietum saepta concluserit, ut ita quis uelut piscator egregius uictum sibi apostolica arte prospiciens in tranquillissimo cordis sui profundo agmina cogitationum natantia intentus
Abbreviated transcription (Latin):
necessitatẽ uictꝰ nr̃i minimo labore corporis expedirent: nͥ
impingendã nob illã exꝓbationẽ quę ad illũ in euuangłio
diuitẽ directa ẽ uererem̃: quia recepisti consolationẽ tuã in
uita tua: S despectis illis om̃ibꝰ & cũ uniuersa mundi huiꝰ
uoluptate contemptis. his tantu squaloribꝰ delectam᷑: umi-¬
uersisq deliti is horrendã solitudins istiꝰ p̾ferimꝰ uastitatẽ
Neq huic arenarũ amaritudini. quantas uis uberũ glebe
diuitias comparamꝰ: ñ tp̃ralia huiꝰ corporis luera. s eterna
sp̃s emolim̾ta sectantes Parũ ẽ enĩ renunciasse monachum
semel. id ẽ in pͥmordio conuersationis suȩ contempsisse p̾sen¬
tia: nͥ eis cotidie renuntiare ꝑstiterit Usq ad fine̾ namq huiꝰ
uitę: illud nob dicendũ ẽ cũ ꝓpħa: Et diem hominis non
desidaui tu scis Unde & dñs in euugłio Siquis uult pꝰ me¬

Expanded text:
necessitatem uictus nostri minimo labore corporis expedirent, nisi necessitatem uictus nostri minimo labore corporis expedirent, nisi inpingendam illam nobis exprobrationem quae ad illam in euangelio directa est diuitem uereremur: quia revita tua Lucae XVI. Sed despectis illis omnibus et cum universa mundi hujus voluptate contemptis, his tantum squaloribus delectamur, universisque deliciis horrendam solitudinis istius praeferimus vastitatem, neque huic arenarum amaritudini quantasvis uberis glebae divitias comparamus, non temporalia hujus corporis lucra, sed aeterna spiritus emolumenta sectantes. Parum est enim renuntiasse monachum semel, id est, in primordio conversionis suae contempsisse praesentia, nisi eis quotidie renuntiare perstiterit. Usque in finem namque hujus vitae illud nobis dicendum est cum propheta, Et diem hominis non desideravi, tu scis . Unde et Dominus in Evangelio: Si quis vult,
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ si parentũ quoq eẽmꝰ p̾sidio destituti: certe uł potentum
mundi istiꝰ obseqͥa de ẽẽ ñpossent. qui ꝓmptissima largitate
necessitatibꝰ nr̃is cũ om̃i gr̃arũ actione ministrare gauderent.
quoꝵ munificentia sustentati parandi uictꝰ sollicitudine care¬
remꝰ: nͥ nos uehem̃tior illa ꝓpħica maledictio deterreret Nã
maledictꝰ in qͥt homo: qͥ sp̃e suã ponit in homine Et. Holite
confide in pͥncipibꝰ Potuimꝰ etiam cellulas salte̾ nr̃as supra nili
fluminis alueũ collocantes aquã hab̾e ꝓforibꝰ. ne eam eqͣtuor
milibꝰ passuũ nr̃is cogeͣm᷑ deferre ceruicibꝰ. nͥnos adtolerantiã
laboris istiꝰ indefessos beatꝰ apłs reddens hoc iugit animaroe
elaquio: unꝰqͥsq inquiens ꝓpriam mercedẽ accipiet scđm
suũ laborẽ Nec ignoramꝰ ẽẽ ñ nulla etiã in regionibꝰ nr̃is.
amena secreta: in quibꝰ pomoꝵ copia &. ortoꝵ gr̃a uł ub̾tas

Expanded text:
 si parentum quoque essemus praesidio destituti, certe vel potentum mundi istius obsequia deesse non possent, qui promptissima largitate necessitatibus nostris cum omni gratiarum actione subministrare gauderent, quorum munificentia sustentati, parandi victus sollicitudine careremus, nisi nos vehementer illa prophetica maledictio deterreret; nam maledictus, inquit, homo, qui spem suam ponit in homine, et: nolite confidere in principibus. potuimus etiam cellulas saltim nostras supra Nili fluminis alueum conlocantes aquam habere pro foribus, ne eam a quattuor milibus passuum nostris cogeremur deferre ceruicibus, nisi nos ad tolerantiam laboris istius indefessos beatus apostolus reddens hoc iugiter animaret eloquio, unusquisque, inquiens, propriam mercedem accipiet secundum suum laborem. nec ignoramus esse nonnulla etiam in regionibus nostris amoena secreta, in quibus pomorum copia et hortorum gratia uel ubertas
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ . cIIpͥendia si credidissemꝰ ea nr̃o conuenire ꝓposito
aut tale exillis amenitatẽ uoluptatibꝰ fructũ nobis iudicas¬
semꝰ posse conferni: qualis iste ẽ qui de ho ͤ ͦ s alore & corp¬
ris contricione conquirit᷑. Nec sumꝰ ita parentũ solatio
destituti. ut desint qͥ de sius substantiis sustentare nos
gaudeant: nͥ nob̾ illa sententia saluatoris occurrens. quicqͥd
ad fotũ huiꝰ ꝑtinoe carnis excludet qua dr̃ Qui ñ reliquerit¬

Expanded text:
eesse conpendia, si credidissemus ea nostro conuenire proposito aut talem ex illis amoenitatum uoluptatibus fructum nobis iudicassemus posse conferri, qualis iste est qui de hoc locorum squalore et corporis contritione conquiritur. nec sumus ita parentum solacio desgaudeant, nisi nobis illa sententia Salvatoris occurrens, quidquid ad fotum hujus pertinet carnis excluderet, qua d
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ se ad articulos qͦsq et ad manuũ sũma transfunđit: articu¬
laris atq cyragrica dr̃ ualitudo Cũ aut̃ ad pedũ ima deflu.¬
xerit. podagra mutato nomine nuncupat᷑: Totq uocabuł una
atq eadẽ noxii humoris origo distinguit᷑. qͦt m̃broꝵ ceꝑit po.¬
tiones Codẽ mͦ de uisibilibꝰ ad inuisibilia transeuntes: anime
nr̃e partibꝰ atq ut ita dixerim m̃bris uĩ uniꝰq uitii mẽẽ credamꝰ.
Quã cũ sapientissimi quiq triꝑtite definiant. ẽẽ uirtutis. necesse
bile aut. tieyruit iihor. id ẽ concupiscibile eiꝰ aliqͦ corrũpat t᷑ in

Expanded text:
cum se ad articulos quosque et ad manuum summa. transfuderit, articucum se ad articulos quosque et ad manuum summa. transfuderit, articularis atque chiragrica dicitur ualitudo: cum autem ad pedum ima defxerit, podagra mutato nomine nuncupatur: totque uocabulis una atque eadem noxii umoris origo distinguitur, quot membrorum ceperit portiones. eodem modo de uisibilibus ad inuisibilia transeuntes animae nostrae partibus atque ut ita dixerim membris uim cuiusque uitii inesse credamus. quam cum sapientissimi quique tripertitae definiant esse uirtutis, necesse bile, aut ἐπιθυμητικόν, id est concnpiscibile eius aliquo conrumpatur in
Abbreviated transcription (Latin):
atis congrue nob̾his comꝑationibꝰ disputatio tua illusionũ
nr̃arũ manifestauit errores Quoꝵ causas et curationes
similit̾ optamꝰ agnoscere: et unde acciderit nob̾ ista deceptio
parit̃ cupimꝰ edoceri Nulli dubiũ ẽ & enĩ neminẽ admodũ
posse remedia malis ualitudinibꝰ adhib̾e: nͥ eũ qui ipsas mor¬
borũ origines ante p̾dixerit:¬
m̃iũ uitiorũ
unꝰ fons atq pͥncipiũ ẽ: Scd̾m qualitatẽ uͦ partis illiꝰ .&. ut
ita dixerim m̃bri qđ in anima fuerit uitiatũ: diuersa uocabu¬
la passionũ corruptionũq sortit᷑ Qđ ñ nũquã etiã morboꝵ
corporaliũ ꝓbat᷑ exemplo: quorũ cũ una sit causa in diuersa
tamꝰ egritudinũ genera ꝓqualitate m̃broꝵ quę fuerint occu-¬
pata distinguit᷑ Ꝙ enĩ cũ arcẽ corporis id ẽ capud uis noxii.
humoris obsederit. cephalargię ꝓcreat passionẽ. Cũ uͦ aures
oculosue ꝑuaserit in otal ficũ siue obtalmicũ uertit᷑ morbũ

Expanded text:
atis congrue nobis his conparationibus disputatio tua inlusionum nostrarum manifestauit errores: quarum causas et curationes similiter optamus agnoscere, et unde acciderit nobis ista deceptio pariter cupimus edoceri. nulli etenim dubium est neminem admodum poese remedia malis ualitudinibus adhibere nisi aUDI, qui ipsas morborum origines ante praedixerit uitiorum unus fons atque principium est, secundum qualitatem uero partis illius uel ut ita dixerim membri, quod in anima fuerit uitiatum, diuersa uocabula passionum corruptionumque sortitur. quod nonnumquam etiam morborum corporalium probatur exemplo, quorum cum una sit causa, in diuersa tamen aegritudinum genera pro qualitate membrorum quae fuerint occupata distinguitur. etenim cum arcem corporis, id est caput uis noxii umoris obsederit, cefalargiae procreat passionem: cum uero aures oculosue peruaserit, in otalgicum siue ophthalmicum uertitur morbum:
Abbreviated transcription (Latin):
amittit U ł etiã si a d p̾sens ꝑfragilitat̾ẽ carnis amiserit:
manꝰ eũ dñice suppositio reparabit Nec enim ẽẽ sc̃s desinet
pꝰ ruinã: qui cũ se fiducia oꝑum suoꝵ iustificari non posse
cognoscat: & a tantis peccatoꝵ nexibꝰ credat sola gr̃a dñi lib̾an¬
dum: cũ apło ꝓclamare ñ desinit. Infelix ego homo Quis
me lib̾abit decorpore mortis huiꝰ : Grã dĩ ꝑ iħm xp̃m dñm̃¬

Expanded text:
amittet, uel etiamsi ad praesens per fragilitatem carnis amiserit, manus dominicae subpositione reparabit. nec enim esse sanctus desinit post ruinam, qui cum se fiducia operum suorum iustificari non posse cognoscat et a tantis peccatorum nexibus credat sola domini gratia liberandum, cum apostolo proclamare non desinit: infelix ego homo: quis me liberabit de corpore mortis huius? gratia dei per
Abbreviated transcription (Latin):
t trantẽ me tutissimũ silentii portu.rursus ad ĩmensũ ꝓ.¬
fundissime questionis pelagus reuocare conamini S opor¬
tunitatẽ fide stationis amplexi. hic interim cursu tã longe
collationis em̃so tacit᷑nitatis anchorã iaciemꝰ: ut crastina
die si tam̃ nulla uis tempestatis obstiterit flatu: ꝓsꝑi sp̃s
explorato. disputationis uela pandamus. Explicit

Expanded text:
trantem me tutissimum silentii portum rursus ad inmensum profandissimae quaestionis pelagus reuocare conamini. sed oportunitatem fidae stationis amplexi hic interim cursu tam longae conlationis emenso taciturnitatis ancoram iaciemus, ut crastina die, si tamen nulla uis tempestatis obstiterit, flatu prosperi spiritus explorato disputationis uela pandamus. XXIII.
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ aliam legẽ inm̃bris meis repugnantẽ: legi m̃tis mee. &
captiuũ me ducentẽ in lege peccati que e̾unm̃bris meis: In qͦ
gͥ hec ꝑsonȩ possunt apłice coaptari: Quid enim ẽ boni qd ille
ñ potuerit implere : E econtiario. quid illud ẽ mali qđ nolens
& odiens. tam̃ cogente natura inuitꝰ ad miserit: Ad quã uͦ pec¬
captiuus abduci: quicũ omẽm in obedientiã et om̃em ex tol¬
lentẽ seaduersus dm̃ altitudinẽ captiuass& de semetipso cũ

Expanded text:
legem in membris meis repugnantem legi mentis meae et captiuum me ducent in lege peccati quod est in membris meis? in quo igitur haec personae possunt apostoli coaptari? quid enim est boni quod ille non potuerit inplere, et e contrario quid illud est mali quod nolens et odiens tamen cogente natura inuitus admiserit ? ad quam uero pecr, potuit captiuus abduci? qui cum omnem inoboedientiam et omnem extollentem se aduersus deum altitudinem captiuasset, de semet ipso c
Abbreviated transcription (Latin):
legi dĩ scđm interiorẽ hominẽ. uideo aut̃ aliã lege̾ in m̃bris
meis repugnantẽ legi m̃tis meȩ. & captiuũ me ducent̾e in
lege peccati quȩ ẽ in m̃bris meis: om̃i uł sua uł naturȩ ipsius
fragilitate ꝑspecta. tã ĩmensȩ altitu dinis uastitatẽ cont̾ritꝰ.
adtutissimu portũ diuini confugit auxilii: & quasi de na-¬
iugii sui oneribꝰ mortalitatis opp̃ssi naturali infirmitate
desꝑans: ab eo cui impossibile nichil ẽ naufragioꝵ remedia depos-
cit. cũ quodã miserabili uociferans eiulatu Infelix ego homo.
Quis me lib̾abit de corpore mortis huiꝰ: Statĩq absolutionẽ
quã desꝑauit de imbecillitate nature. de dĩ benignitate p̃sũpsit.¬
ulti hunc apłi locũ ita intelligi deb̾e definiunt. ut hoc eũ
ñ ex sua s expeccantiũ ꝑsona dixisse confirment.: eͥoꝵ scilicet
qui uolentes semetipsos acorporalibꝰ illecebris ac uoluptatibꝰ
carnaliũ captiuati. semetipsos cohib̾e non possunt.:Quomͦ gͦ¬

Expanded text:
legem in membris meis repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in legem peccati quae est in membris meis ; omni vel sua vel naturae ipsius fragilitate perspecta, tam immensae altitudinis vastitate conterritus, ad tutissimum portum divini confugit auxilii; et quasi de navigii sui oneribus mortalitatis oppressi, naturali infirmitate desperans, ab eo cui impossibile nihil est, naufragiorum deposcit remedia, cum quodam miserabili vociferans ejulatu: Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus ? Statimque absolutionem quam desperavit de imbecillitate naturae, de Dei benignitate prum. GEIDiiNVS: Multi hunc apostoli locum ita intellegi debere definiunt, ut hoc eum non ex sua, sed ex peccantium persona dixisse confirment, eorum scilicet qui uolentes semet ipsos a corporalibus inlecebris et uoluptatibus  captiuati semet ipsos cohibere non possunt, dum
Abbreviated transcription (Latin):
captiua filia syon Fragilitatẽ eiꝰ ꝓpħa decantat dicens. Dñs soluit
compeditos. Et disrupisti dñe uncula mea: tͥ sacrificabo hostiã
laudis. Audimꝰ in euangłio dñm conuocantẽ nos: ut ad eũ ꝑ¬

Expanded text:
captiua filia Sion: fragilitatem eius propheta decantat dicens: dominus soluit captiua filia Sion: fragilitatem eius propheta decantat dicens: dominus soluit conpeditos, et: disrupisti ninonla mea: tibi sacrificabo hostiam laudis. audimus in enangelio dominum connocantem, ut ad eum
Abbreviated transcription (Latin):
dicens Om̃i custodia serua cortiat S iufirmitatẽ eius apłs
manifestat dicens Dñs custodiat corda ur̃a & intelligentias
ur̃as in xp̃o iħu. Uirtutẽ lib̃i arbitriĩ dauid enuntiat dicens.
Inclinaui cor meũ ad faciendas iustificationes tuas: S infirmitatẽ
eiꝰ idem orans similit̾ doc&e: inclia inquiens cor meũ intestimo¬
nia tua & ñ inauaritiã. Salomon quoq Inclinos inquid dñs
corda nr̃a adse: ut ambulemꝰ in uniuersis iuis eiꝰ. & custodiamꝰ
mandata eiꝰ cȩ cerimonias eiꝰ & uidicia eiꝰ. Potestatẽ designat arbitrii nr̃i
psalmographus dicens. Cohibe linguã tuã amalo: &. labia tua
neloquant᷑ dolũ Infirmitatẽ eiꝰ nr̃a ꝓtestat᷑ oratio: dicentibꝰ nob̾¬
Pone dñe custodiã ori meo: ce hostiũ circũstantiȩ labiis meis: Ar¬
bitrii nr̃i facultas a dño declarat᷑: cũ dr̃ Solue uincula colli tu

Expanded text:
dicens: omni custodia serua taam cor, sed infirmitatem eius apostolus dicens: omni custodia serua taam cor, sed infirmitatem eius apostolus manifestat dicens: dominus custodiat ras in Christo Jesu . Virtutem liberi arbitrii David enuntiat, dicens: Inclinavi cor meum ad faciendas justificationes tuas . Sed infirmitatem ejus idem orans similiter docet, Inclina, inquiens, cor meum in testimonia tua et non in avaritiam . Salomon quoque ait: Incliulemus in universis viis ejus et custodiamus mandata ejus, et caeremonias ejus, et judicia ejus . Potestatem designat arbitrii nostri Psalmographus dicens: Cohibe linguam tuam a malo, et labia tua ne loquantur dolum . Infirmitatem ejus nostra protestatur oratio dicentibpone domine custodiam oris meo: et ostium circumstantiae labiis meis. arbitrii noetri facultas a domino declaratur, cum dicitur: solue uincula colli tui
Abbreviated transcription (Latin):
minẽ scientiã. & dñs illuminat cecos: uł certe. qđ orantes dicimꝰ
cũ ꝓpħa. illumina oculos meos neumquã obdormiã in mortẽ.
nͥ qđ inhis om̃ibꝰ & gr̃a dĩ  lib̾tas nr̃i declarat᷑ arbitrii. &e quia
etiam siis intdũ motibꝰ homo ad uirtutũ appetitꝰ possit exten¬
di. sẽꝑ uͦ adño indigeat ad iuuari: Nec enim cũ uoluerit quis
sanitate ꝑfruit᷑ : aut de egritudinis morbo ꝓarburii sui desidio
libat᷑. Quid aut̃ ꝓd est sanitatis gr̃am concupisse : nͥ dñs qͥ uite
ipsiꝰ usũ tribuit.etiã uigorẽ incolumitatis imꝑtiat: Ut aut̃
euidentiꝰ clareat: etiam ꝑ naturȩ bonũ qđ beneficio creatoris in¬
dultũ ẽ ñ nũquã bonarũ uoluntatũ ꝓdire. pͥncipia: quȩ tam̾
nͥ adño dirigant᷑ ad consũmationẽ uirtutũ ꝑuenire ñ possunt
apłs testis ẽ dicens Uelle enim adiacos mͥ: ꝑficere aut̾ bonũ ñ
inuenio Nam lib̾tatẽ scriptura diuina nr̃i confirmat arbitru

Expanded text:
minem scientiam, et: dominus inluminat caecos, uel certe quod orantes dicimus cum propheta: inlumina oculoquod in his omnibus et gratia dei et libertas nostri declaratur arbitrii, quia etiam suis interdum motibus homo ad uirtutum adpetitus possit extendi, semper uero a domino indigeat adiuuari? nec eaim cum uoluerit quis sanitate perfruitur aut de aegritudinis morbo pro arbitrii sui desiderio liberatur. quid autem prodest sanitatis gratiam concupisse, nisi deus, qui uitae ipsius asam tribuit, etiam uigorem incolumitatis inpertiat? at autem euidentius chreat etiam per naturae bonum, quod beneficio creatoris iadaltam eet, nonnumquam bonarum uoluntatum prodire principia, quae tomea nisi a domino dirigantur ad consummationem uirtutum peruenire non possunt, apostolus testis est dicens: uelle enim adiacet mihi, perficere autem bonum non inuenio. Nam libertatem scriptura diuina nostri confirmat arbitrii