comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ti suꝑbum: uubierast drichonẽ
Numqͥd non tusiccasti mare aqtrã
abyssi uehementis: qui posuisti
ꝓfimdũ maris usam ut transirẽt
liberati: Et ne̾ qui redempti stͣ
÷dño reuertent᷑. & uenient in
syon laudantes: e leticia sempi¬
terna suꝑ capita eo gaudiũ
.s. leticiam denebunt: fugiet
dolor .s. gemitus. Ego ego ipse
consolabor uos. Quis tũ ut ti¬
meres ab homine mortali &. a
filio hominis. qui quasi fenum
ita arescet: & oblitus es dm̃ fac¬
toris tui. qui detendit cȩlos &.
fundauit terram .& formidasti
iugiter tota die a facie furo¬
Iris enis qui te tribulabat çe pa¬
rauerat ad ꝑdendum : III.¬
bi nune est furor tribiz¬
lantis: Cito ueniet gradi¬
Uens ad aꝑiendũ: & ñ int̾¬
ficiet usq ad internicione̾ nec
deficiet panis eius. E go autẽ
summ dñs d̾s tuus. qui contur¬
bo mare: .& intumescunt flu.¬
ctus erus: dñs exercituũ nom̃¬

Expanded text:
ti superbum, vulnerasti draconem? Numquid non tu siccasti mare, aquam abyssi vehementis, qui posuisti profundum maris viam, ut transirent liberati? Et nunc qui redempti sunt a Domino, revertentur et venient in Sion laudantes; et laetitia sempiterna super caet laetitiam tenebunt fugiet dolor et gemitus ego ego ipse consolabor vos quis tu ut timeres ab homine mortali et a filio hominis qui quasi faenum ita arescet et oblitus es Domini factoris tui qui tetendit caelos et fundavit terram et formidasti iugiter tota die a facie furoris eius qui te tribulabat et paraverat ad perdendum ubi nunc est furor tribulantis cito veniet gradiens ad aperiendum et non interficiet usque ad internicionem nec deficiet panis eius ego autem sum Dominus Deus tuus qui conturbo mare et intumescunt fluctus eius Dominus exercituum nom
Abbreviated transcription (Latin):
ea spirituales uiri diuerse quali¬
tatis. etatis & ordinis. ad inuitan¬
dum simul uidentrr. S ecce nos
dum demonstrare ulmũ querimꝰ :
ꝑ multa arbusta longius euaga.¬
ti sumus. Ad hoc itaq ꝓpt᷑ qͦd
ꝓphetȩ testimoniũ ꝓtulimus: re¬
uertamur. Qui recipit ꝓpħam
accipiet: quia & si ulmus fructũ
non habet: uitem tamen cũ fruc¬
tibus portans. hȩc ipsa sua efficit.
quȩ bene sustentat aliena. Quia
uero ad magna nos oꝑa ioħes
ammonet dicens. facite gͦ fructꝰ
dignos penitentiȩ : & rursus qͥ
habet duas tunicas det ñ haben¬

Expanded text:
ea spiritales viri diversae qualiea spiritales viri diversae qualitatis, aetatis et ordinis, ad imitandum simul videntur. Sed ecce nos, dum monstrare ulmum quaerimus, per multa arbusta longius evagati sumus. Ad hoc itaque propter quod prophetae testimonium protulimus revertamur. Qui recipit prophetam accipiet, quia etsi fructum ulmus non habet, vitem tamen cum fructibus 1524 portans, haec ipsa sua efficit, quae bene sustentat aliena. 14. Quia vero ad magna nos opera Joannes admonet, dicens: Facite ergo fructus dignos poenitentiae . Et rursus: Qui habet duas tunicas, det non haben
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓferat. Ad hoc oliua ponitur: ut
qui alienȩ miscđiȩ oꝑa cognoscit:
discat quẽadmodũ dẽbeat indigen¬
ti ꝓximo & ipse mssereri. Ad hoc
abies ponitur: ut quisqͥs uim con¬
templationis eiꝰ agnouerit: ipse
quoq ad contemplanda ȩterna
p̃miã sũccẽdatur. Ad hoc ulmus
qui habere fructũ uirtutũ spiritu¬
alium non ualet sed tam eos qͥ spi¬
ritalibus. donis plens sunt sustentat:
ipse quoq scõꝵ uite quanta ualet
largitate inseruiat: & cęlestiũ do¬
noꝵ botros quos gignendo nͨ ualet.
sustinendo ferat. Ad hoc buxus po¬
nitur: ut qui habere multos adhuc
in infirmitate positos uere fidei ui.¬
riditatẽ considerat: eẽ. ipse infidelis
erubescat. Bene autẽ descriptis priꝰ
arborib dicit᷑ ut uideant. & sciant.
& recogitent: & intelligant. Ubi &
apte subiungit᷑ pariter: quia cum
mtra scãm eccł̃am diuersi hominũ
mores. diuersi sunt ordines: neces¬
se ẽ. ut om̃s simul discant.: dum in

Expanded text:
proferat. Ad hoc oliva ponitur, ut proferat. Ad hoc oliva ponitur, ut qui alienae misericordiae opera cognoscit discat quemadmodum debeat indigenti proximo et ipse misereri. Ad hoc abies ponitur, ut quisquis vim contemplationis ejus agnoverit, ipse quoque ad contemplanda aeterna praemia succendatur. Ad hoc ulmus qui habere virtutum fructum spiritalium non valet, sed tamen eos qui spiritalibus donis pleni sunt sustentat, ipse quoque sanctorum vitae quanta valet largitate inserviat, et coelestium bonorum botros quos gignendo non valet sustentando ferat. Ad hoc buxus ponitur, ut qui habere multos adhuc in infirmitate positos verae fidei viriditatem considerat, etiam esse ipse infidelis erubescat. Bene ergo descriptis prius arboribus dicitur: Ut videant et sciant, et recogitent et intelligant. Ubi et apte subjungitur Pariter, quia cum intra sanctam Ecclesiam diversi hominum mores diversi sunt ordines, necesse est ut omnes simul discant, dum in
Abbreviated transcription (Latin):
altum non ꝓficit. & quamuis fru¬
ctum non habeat uiriditatẽ habet:
nisi eos qui intra scãm eccłam ad¬
huc ex etatis infirnitate. bona oa
ferre non ualent. s tamen parenl.¬
tum fidelium credulitatẽ sequen.
tes fidem ꝑpetuę uiriditatis t¬
nent: Post quȩ omĩa apte subiuii¬
gitur. Ut uideant & sciant & t
cogitent: & intelligant pariter.
hoc enim cedrus in eccła ponitur.
ut quisqͥs a proximo odorẽ uira¬
tum spiritualium trahit⁊ ipl
quoq internȩ uitȩ delectatiole
non torpeat: s ad donoꝵ clisil̃
desideria ignescat. Adhoc spͥma
ponitur: ut qui pͣclicationis eiꝰ
uerbo cõpunctus fuerit.⁊ ipse
quoq exemplo illius discat cor¬
da sequentium predicationis u¬
bo compungere. Ad hoc myrchꝰ
ponitur: ut qui in ardore tribu¬
lationis. ab ore uel opere proximi
cõpatientis tẽperamentũ consola¬
tionis acceperit: ipse etiã discat.
quemadmodũ afflictis proximis.
suȩ consolationis tẽperamentum

Expanded text:
altum non proficit, et quamvis frualtum non proficit, et quamvis fructum non habeat, viriditatem tamen habet, nisi eos qui intra sanctam Ecclesiam adhuc ex aetatis infirmitate bona opera ferre non valent, sed tamen parentum fidtes, fidem perpetuae viriditatis tenent? Post quae omnia recte subjungitur: Ut videant, et sciant, et recogitent, et intelligant pariter . Ad hoc enim cedrus in Ecclesia ponitur, ut quisquis a proximo odorem virtutum spiritualium trahit, ipse quoque in aeternae vitae dilectionem non torpeat, sed ad donorum coelestium desideria ignescat. Ad hoc spina ponitur; ut qui praedicationis ejus verbo compunctus fuerit, ipse quoque exemplo illius discat corda sequentium praedicationis verbo compungere. Ad hoc myrtus ponitur; ut qui in ardore tribulationis ab ore vel opere promixi compatientis, temperamentum consolationis acceperit, ipse etiam discat quemadmodum afflictis proximis suae consolationis temperamentum
Abbreviated transcription (Latin):
los miscdiȩ fructus lucet. Cui ad¬
huc in ꝓmissione subiungit᷑. Po¬
nam in cdeserco abietem: ulmũ.
& bixum simmul. Quid ꝑ abietem
que ualde crescendo ad aeris alta
sustollitur. nisi hui designati sur
qui intra scãm ȩccłam adhuc in
t̃renis corporib positi. iam celesta
contemplant᷑: & quamuis nascen¬
do de t᷑ra exierunt. contemplan¬
do tamen. iam uyxta ethera uer¬
ticẽ mentis atcolluntꝰ Et quid
ꝑ ulmũ. nisi scłariũ mentes ex pres¬
se sunt: Quȩ dum terrenis adhur
curis inseruiunt: nullũ uirtu.¬
tum spiritualiũ fru ctũ ferunt.
Sed & si fructum ꝓpriũ ulmus nͣ
habet: portare tamen uitem cumꝰ
fructu solet: quia & seculares uri
intra scãm eccłam quanus spiritu.¬
alium uirtutũ dona non habeatt.
dum tamen scõs uiros donis spiri¬
tualibus plenos. sua largitate sis¬
tentant: quid aliud quã uitem
cum botris portant. e Huxus ai¬
tem quos alios designat. quȩ in

Expanded text:
los misericordiae fructus lucet. Cui adlos misericordiae fructus lucet. Cui adhuc in promissione subjungitur: Ponam in deserto abietem, ulmum et buxum simul . Qui per abietem, quae valde crescendo ad aeris alta sustollitur, nisi ii designati sunt, qui, intra sanctam Ecclesiam adhuc in terrenis corporibus positi jam coelestia contemplantur? Et quamvis nascendo de terra exierunt, contemplando tamen jam juxta aethera verticem mentis extollunt. Et quid per ulmum nisi saecularium mentes expressae sunt? Quae dum terrenis adhuc curis inserviunt, nullum virtutum spiritalium fructum ferunt. Sed etsi fructum proprium ulmus non habet, portare tamen vitem cum fructu solet, quia et saeculares viri intra sanctam Ecclesiam, quamvis spiritalium virtutum dona non habeant, dum tamen sanctos viros donis spiritalibus plenos sua largitate sustentant, quid aliud quam vitem cum botris portant? Buxus autem quos alios designat, quae in
Abbreviated transcription (Latin):
nulla corrumpat. Per spinam
uero signati sunt doctrinȩ spiri¬
tualis uiri: qui dũ de peccatis
ac uirtutibus disserũnt. &
tur mͦ cęlestis regni gaudia ꝓ¬
sicq mentẽ dolore cõpunctio¬
nis ꝑforant: ut ab eoꝵ oculis.
quasi quidã sangius animȩ.
decurrant. Myrtus uero tẽpe¬
ratiuȩ uirtutis est: ita ut disso¬
lita menbra temperando restrin¬
gat. Qui itaq ꝑ myrtũ uisi hu
signati sunt. qui afflictionibus
proximoꝵ compati sciunt: eoꝵ¬
q tribulationẽ ꝑ compassionem
temperant. iuxta. hoc qͦd scriptũ
est. gras autem deo qui consolat᷑
nos in omni tribulatione nr̃a ut
possimus & ipsi consolari eos qui
in omni pressura sunt: Qui dũ
afflictis proximis uerbũ uł opẽ
consolationis ferunt: eos ꝓcul
dubio ad statum rectitudinis res¬
tringunt: ne immoderata tribu¬
latione in desperatione soluant᷑.
Quos aritẽ ꝑ oliuã nisi misericor¬
des accipimus: Quia & grece
liquor ante om̃ipotentis dei ocu

Expanded text:
nulla corrumpat. Per spinam nulla corrumpat. Per spinam vero signati sunt doctrinae spiritalis viri, qui dum de peccatis ac virttur, modo coelestis regni gaudia pm mentem dolore compunctionis perforant, ut ab eorum ocquasi quidam sanguis animae, lacrymae decurrant. Myrtus vero temperativae virtutis est, ita ut dissoluta membra temperando restringat. Quid itaque per myrtum nisi hi signati sunt qui afflictionibus proximorum compati sciunt, eorumque tribulationem per compassionem temperant? juxta hoc quod scriptum est: Gratias autem Deo, qui consolatur nos in omni tribulatione nostra, ut possimus et ipsi consolari eos qui in omni pressura sunt . Qui dum afflictis proximis verbum vel opem consolationis ferunt, eos procul dubio ad statum rectitudinis restringunt, ne immoderata tribulatione in desperationem solvantur. Quos autem per olivam, nisi misericordes accipimus? quia et Graece liquor ante omnipotent
Abbreviated transcription (Latin):
gant parit᷑. Desertum quippe dñs
in stargna aquarũ. & terrã in uiã
in riũos aquarũ posuit: qͥa gen¬
tilirati quȩ p̾rius ꝑ ariditate men¬
tis nullos bonoꝵ oꝑum fructus
ferebat. fluenta sc̃ę p̾dicationis
dedit. Et ipsa ad quã priꝰ ꝓ asꝑita¬
te suȩ siccitatis uia p̾dicatoribus
ñ patebat: doctrinę postinodum
riuos emanauit. Cui adhuc ex
munere magno ꝓmittit᷑. Dabo in
solitudine cedrum & spinam. Ce¬
drũ quia magni odoris ẽ. atq in-¬
putribilis nature: accipimꝰ in ꝓmi¬
sione. De spina uero cum peccãti ho¬
mini dictum sit. t̾ra tua spinas &
tribulos germinabit tibi: quid mi-¬
rum si sc̃ȩ ȩccłȩ illud ꝓmittit᷑. qͦd
peccãti homini ꝓ pena multiplica.¬
tur: Sed cȩdri signant᷑ nomine.
hi qui uirtutes & signa exibent
in sua oꝑatione: qui dicere cum
paulo ualent. pͣi bonus odor
sumus deo. Quoꝵ corda tta in
terno amore solidata sunt: ut
ea iam t̾reni amoris putredo

Expanded text:
gant pariter . 13. Desertum quippe Dominus gant pariter . 13. Desertum quippe Dominus in stagna aquarum posuit, et terram inviam in rivos aquarum, quia gentilitati, quae prius per ariditatem mentis nullos bonorum operum fructus ferebat, fluenta sanctae praedicationis dedit, et ipsa, ad quam prius pro asperitate suae siccitatis via praedicatoribus non patebat, doctrinae postmodum rivos emanavit. Cui adhuc ex magno munere promittitur: Dabo in solitudine cedrum et spinam . Cedrum, quia magni odoris est, atque imputribilis naturae, jure accipimus in promissione. De spina vero, cum peccanti homini dictum sit: Terra tua spinas et tribulos germinabit tibi , quid mirum si sanctae Ecclesiae illud promittitur quod peccanti homini pro poena multiplicatur? Sed cedri signantur nomine hi qui virtutes et signa exhibent in sua operatione, qui dicere cum Paulo valent: Christi bonus odor sumus Deo . Quorum corda ita in aeterno amore solidata sunt, ut eadem jam terreni amoris putredo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpter hoc qͦd ꝓpħa est. tri¬
buit: ꝓphetiȩ illius
iuires ad loquendũ dedit. Cũ ꝓpħa
hoc tamen ante dei oculos exibuit
quod adiuuit. Hinc est. qͦd de qͥb¬
dam peregrinantib fratrib : gaio
ꝑ iohannẽ dicit᷑. Pro nomine enĩ
entes a gentilibꝰ. Nos gͦ debemꝰ
susciꝑe huiusmodi: ut cooꝑato¬
res simus ueritatis. Qui enm
spiritualia dona habentibus
demporalia subsidia tribuit: in
isis donis spirit alib cooꝑator
existit. Nam eum pauci sint qͥ
sualia dona ꝑcipiunt: & mult
qui rebus temporalib abundant:
ꝑ hoc se diuites uirtutib pauꝑum
inserunt: quod eisdem scĩs pauꝑi.¬
bus de sius diuicus solaciantur.
deserto arbusta ꝓmitteret: uil¬
mũ quoq pariter ꝓmisit dicens.
Ponam desertũ in stagna aqua¬
rum: & terram initiam in riuos
aquarũ. Dabo in solitudine cedrũ
.& spinam: myrtũ. & lignũ oliue.
Ponam in deserto abietem÷ ul¬
mũ & buxum simul: ut uideant.
& sciant. & recogitent: & intelli¬

Expanded text:
pter hoc quod propheta est, tribuit, prophetiae illius vires ad loquendum dedit. Cum prophhoc tamen ante Dei oculos exhibuit, quod adjuvit. Hinc est quod de quibusdam peregrinantibus fratribus Caio per Joannem dicitur: Prentes a gentilibus. Nos ergo debemus suscipere ejusmodi, ut cooperatores simus veritatis. Qui enim spiritualia dona habentibus, temporalia subsidia tribuit, in ipsis donis spiritualibus cooperator existit. Nam cum pauci sunt qui spiritualia dona percipiunt, et multi qui rebus temporalibus abundant, per hoc se divites pauperum virtutibus inserunt quo eisdem sanctis pauperibus de suis divitiis solatiantur. deserto arbusta, promitteret, ulmum quoque pariter promisit, dicens: Ponam desertum in stagna aquarum, et terram inviam in rivos aquarum; dabo in solitudine cedrum et spinam, myrtum et lignum olivae; ponam in deserto abietem, ulmum et buxum simul, ut videant et sciant, et recogitent et intelli
Abbreviated transcription (Latin):
calicis soporis bibisti: & potasti
usq ad feces. Non ẽ qui susten¬
tet eam ex om̃ib filiis quos ge¬
tiuit: & ñ est qui app̃hendat
manũ eius. ex om̃ur filiis qͦs
emtraut. Duo sunt quȩ occurre¬
runc tibi: quis contristabitur
sm te : Uastitas & contriio &̃
fimei ⁊ gledius ⁊ quis consola¬
orͣtec hAi tui piecti sunt: dox¬
mierunt in capite emniũ urarũ
sicut bestia illaqueata: pleni
indignatione dñi. increpatione
dei dui.¬

Expanded text:
oporis bibisti, et potasti usque ad faeces. Non est qui sustentet eam ex omnibus filiis quos genuit: et non est qui apprehendat manum ejus ex omnibus filiis, quos enutrivit. Duo sunt quae occurrerunt tibi; quis contristabitur super te vastitas et contritio et fames et gladius quis consolabitur te filii tui proiecti sunt dormierunt in capite omnium viarum sicut bestia inlaqueata pleni indignatione Domini increpatione Dei tui
Abbreviated transcription (Latin):
tendite ad mę popule m̾s. & tri¬
bus mea audite me: quia lex
a me exiet: & iudiciũ meũ in
lucem popłoꝵ requiescet. Prope
est iustus meus: eg̾ssus ẽ salua¬

Expanded text:
tendite ad me Popule meus, et Tribus meam me audite: quia Lex a me exiet et Judicium meum in lucem Populorum requiescet. Prope est Iustus meus, egressus est Salua
Abbreviated transcription (Latin):
iste cruentis manib abtractus
a fauce itineris: suspen. sus est.
in patibulo crucis. Ibi confessus
est: ibi saluatus ẽ. Ibi audire
meruit: hodie mecũ eris in pa¬
radiso. Quid ẽ hoc: Quis tanta
bonitatẽ dei. dicere.quis estima¬
re sufficiat: De ipsa pena crimi¬
nis: peruenit ad p̃miã uirtutis.
Iccirco autẽ omꝑs ds̃ electos suoꝰ
in quib usdã lapsib cadere ꝑmi.¬
sit : ut aliis in culpa iacentibus.
spem ueriȩ redderet: & eis per
lamenta penitentię uiam pieta¬
tis aꝑiret. E xerceamus gͦ nosmet¬
ipsos in lamentis: extinguamus
fletib. & dignis penitentie frue¬
tib culpas. Tempora indulta ñ
pereant: qr qui multos a sius ii¬
quitatib iam sanatos aspicimꝰ: qͥd
aliud quã suꝑne miscđie pignus¬
UOITE me qͥ seqͥ¬
mim qͦd uistũ ẽ: ꝙ que¬
ritis dñm. Atcenã
ad petrã unde excisi es¬
tis: et ad cauernã laci de qͣ p̃cisi
estis.  Attendite ad abraham pa¬
trem urum. et ad saram que pepe¬

Expanded text:
iste cruentis manibus abstractus est iste cruentis manibus abstractus est a fauce itineris, suspensus est in patibulo crucis, ibi confessus est, ibi sanatus est, ibi audire meruit: Hodie mecum eris in paradiso. Quid est hoc? quis tantam bonitatem dicere Dei, quis aestimare sufficiat? de ipsa poena criminis pervenit ad praemia virtutis. Idcirco autem omnipotens Deus electos suos in quibusdam lapsibus cadere permisit, ut aliis in culpa jacentibus, spem veniae reddat, et eis per lamenta poenitentiae viam pietatis aperiat. Exerceamus ergo nosmetipsos in lamentis, exstinguamus fletibus, dignis poenitentiae fructibus, culpas, tempora indulta ne pereant, quia qui multos a suis impietatibus jam sanatos aspicimus, quid aliud quam supernae misericorAudite me qui seqmini quod justum est: et queritis Dominum. Attendite ad petram: unde excisi estis: et ad cavernam laci de qua precisi estis. Attendite ad Abraham patrem vestrum: et ad Sarram que pepe
Abbreviated transcription (Latin):
baptistȩ usq nunc regnũ cȩloꝵ
uim patitur: & uiolenti rapiunt
illud: Quȩ suꝑnȩ uerba senten¬
tiȩ: nobis sunt magnopere ꝑscru¬
Et rursum querendũ est. si pati
uim regnũ cȩloꝵ potest: cur ean¬
dem uim a dieb ioħis baptistȩ.
.&. non etiam ante ꝑtulerit. Sed
cũ lex dicat. si quis hȩc uel illa
fecerit morte moriatur: cunctis
legentib liquet quia peccatores
quosq pena suȩ seueritatis ꝑcu-¬
lit:i non autẽ ꝑ penitentiam ad
uitam reduxit. Cũ uero ioħes
baptista redemptor is grãm pꝰcur.¬
rens. penitentiã predicat. ⁊ ut
peccator qui ex culꝑa ẽ. mortu
us ꝑ confessiõnem uiuat: ꝓfec¬
ło a dieb ioħis haptistȩ regnũ
cȩloꝵ uim patitur. Quid ẽ aut̃
regnũ cęloꝵ.⁊ nisi locus iustoꝵ
Solis enĩ ustis cȩlestis patriȩ
premia debentur: ut humiles.
casti. mites. atq misericordes ad
gaudia suꝑna ꝑueniant. Cum
uero quis uel suꝑbia tumiduꝰ.
uel carnis facinore pollutus.

Expanded text:
stae usque nunc regnum coelorum vim patitur, et violenti rapiunt illud . Quae supernae verba sententiae nobis sunt magnopere perscruet rursum quaerendum est si pati vim regnum coelorum potest, cur eamdem vim a diebus Joannis Baptistae, et non etiam ante pertulerit? Sed cum lex dicat: Si quis haec vel illa fecerit, morte moriatur, cunctis legentibus liquet quia peccatores quosque poena suae severitatis perculit, non autem per poenitentiam ad vitam reduxit. Cum vero Joannes Baptista Redemptoris gratiam praecurrens, poenitentiam praedicat, ut peccator qui ex culpa mortuus est per conversionem vivat, profecto a diebus Joannis Baptistae regnum coelorum vim patitur.regnum coelorum nisi locus justorum? Solis enim justis coelestis patriae praemia debentur, ut humiles, casti, mites, atque misericordes ad gaudia sempiterna perveniant. Cum vero quis vel superbia tumidus, vel carnis facinore pollutus,
Abbreviated transcription (Latin):
Nicut in sollempnitate pascha¬
li resurrectio nobis fuit cau¬
sa letandi: ita ascensio eius in cę¬
lum p̾sentium nobis ÷ materiã
gaudioꝵ : recolentib illum diem
&. rite uenerantib quo natura
nr̃e humilitatis in xp̃o supra om¬
nem cęli miliciam. supra om̃s or-
ordine diuinoꝵ oꝑum nos fun¬
dati: nos edificati sumus: ut
mirabilior fieret gra dĩ. cum re¬
motis a conspectu hominũ quȩ
merito reuerentiam sui sencieban.¬
tur indicere: fides non difideret.
spes non fluctuaret : caritas non
de fidelium ẽ. hoc lumen ani.¬
moꝵ. incunctanter credere ea¬
quę corporeo non uidentur intu¬
itu: & ibi figere desidium. quo
non queas ferre conspectum. Hec
audem pietas unde in nr̃is cor.¬
dib nasceretuir. aut quo mͦ qͥsꝙͣ
ustificaretur ꝑ fidẽ.: si in his tan¬
dm salus nr̃a consisteret. quȩ
obaitib subiacerent: Unde &
l uiro qui de resurrectione ui.
lebatur ambigere. nisi in ipsius
carne uestigia passionis ꝙ. uisii.

Expanded text:
ergo in solemnitate paschali resurrectio Domini fuit nobis causa laetandi, ita ascensio ejus in coelos praesentium nobis est materia gaudiorum, recolentibus illum diem et rite venerantibus, quo natura nostrae humilitatis in Christo super omnem coeli militiam, supra omnes ordordine operum divinorum nos fundati, nos aedificati sumus: ut mirabilior fieret gratia Dei, cum remotis a conspectu hominum, quae merito reverentiam sui sentiebantur indicere, fides non diffideret, spes non fluctuaret, charitas non de fidelium hoc lumen est animarum, incunctanter credere quae corporeo non videntur intuitu, et ibi figere desiderium, quo nequeas inferre conspectum. Haec autem pietas unde in nostris cordibus nasceretur, aut quomodo quisquam justificaretur per fidem, si in iis tantum salus nostra consisteret, quae obtutibus subjacerent? Unde et illi viro qui de resurrectione Christi videbatur ambigere, nisi in ipsius carne vestigia passionis et visu
Abbreviated transcription (Latin):
nunquã obdormiuit dormit: is
qui celũ s t̾ram gubnat dormit:
isqͥ nũꝗ uormit neq dormitat
ipse dormire dicitur. Pormicbat
quidem corpore: sed ugilabat
ditate. Dormiebat corꝑe s c̃t᷑babat
mare. Erigebatq fluctꝰ &. apłos c̃tur.¬
babat: suã ostensurꝰ potentiã. xi.¬
oriebat gͥ dñs corꝑe. sicut
ad puteũ de itinere lassus
uel fatigatꝰ sedebat: demonitranᷤᷤ
qđ corruptibile induerat. Ipse cor¬
pore dormiebat. dĩtate uͦ mare con¬
citabat : ꝙ. iterũ deplacabat.
Dormiebat itaq corꝑe ut apłos
suscitaret. .ẜ euigilare faceret.
pcipue aut̃ om̃s nos. neunquã
animo clormiamꝰ. neue intellec.¬
tu aut prudentia:⁊ s uigilare
in om̃i temꝑe .ꝙ. uibilare dño: ꝙ
salitẽ ab co postulare studeamꝰ.
Nlam ipse qͥ dormielut corꝑe:
illud uerbũ sc̃m dicit. Ego dor¬
mio: .&. cor meĩt uigilat. Ad quẽ
accedentes discipłi suscitabant
cũ: dicentes. Uñe salua nos ꝑimꝰ.

Expanded text:
nunquam obdormit, dormit; is nunquam obdormit, dormit; is qui coelum et terram gubernat, dormit; is qui nunquam dormit neque dormitat, ipse dormire dicitur. Dormiebat quidem corpore, sed vigilabat deitate; dormiebat corpore, sed conturbabat mare, erigebatque fluctus, et apostolos conterrebat suam ostensurus potentiam; dormiebat corpore, sicuti et ad puteum de itinere lassus vel fatigatus sedebat, demonstrans quod corruptibile induerat. Ipso corpore dormiebat, deitate vero concitabat mare, et iterum complacabat; dormiebat itaque corpore, ut apostolos suscitaret et evigilare faceret, praecipue autem nos omnes ne unquam animo dormiamus, neve intellectu aut prudentia, sed vigilare in omni tempore et jubilare Domino, et salutem ab eo postulare studeamus. Nam ipse qui dormiebat corpore, illud verbum sanctum dicit: Ego dormio, et cor meum vigilat ; ad quem accedentes discipuli, suscitaverunt eum, dicentes: Domine, salva nos, perimus.
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ra. transiit ad mare ut q ibi ad¬
huc excellentiora oꝑa demonstra.¬
ret: quatuiꝰ t̾re marisq dñm se
x̃. cunctis ostenderet. Ingressus
cͦ nauiculã fecit turbari mare:
comouit uentos:⁊ concitauit fluctꝰ.
Cur hocc Ideo ut discipłos mate¬
ret in tuorẽ: ꝙ suũ auxiliũ pos¬
tularent: suãq potentiam rogan¬
Iibus manifestaret.
lla gͥ tempestas ñ ex se orta ẽ. secd
potestati paruit imꝑantis: eiꝰ qui
eduxit uentos de thesauris sius:
qͥ t̾̃minũ mari. arenã constituit.
Dix̃ enĩ ei. Lsq huc uenies. .x. ñ
suꝑ gredieris. s in temet ipło c̃frin¬
gentur fluctꝰ tur. Huiꝰ gͥ iulione
s. p̃cepto orta ÷ tẽpestas in mari:
ꝓpt̾ occa siones suꝑiꝰ memoratas.
la: ut magnũ opꝰ q. ñ pusillum
oftendetur. Quantoq fluctꝰ naui¬
cule trruebant: tanto magis timor
discipłos cont̾babat: ut plꝰ magiꝰ
desidarent ad libandũ se mirabili¬
a saluatoris. Dñs nͦ dormiebat.
Ores mirabilis &. stupenda. Is qͥ

Expanded text:
mare, ut ibidem adhuc excellentiora opera demonstraret, quatenus terrae marisque Dominum se esse cunctis ostenderet. Ingressus ergo naviculam fecit turbari mare, commovit ventos, concitavit fluctus. Cur hoc? Ideo ut discipulos mitteret in timorem et suum auxilium postularent, suamque potentiam rogantibus manifestaret. Illa tempestas non ex se oborta est, sed potestati paruit imperantis ejus, qui educit ventos de thesauris suis , qui terminum mari arenam constituit; Dixit enim ei: Usque huc venies, et non supergredieris, sed in temetipso confringentur fluctus tui . Hujus ergo jussione et praecepto orta est tempestas in mari, propter occasiones superius memoratas. la, ut magnum opus et non pusillum ostenderetur, quantoque fluctus naviculae irruebant, tanto magis timor discipulos conturbabat, ut plus magis desiderarent ad liberandum se per mirabilia Salvatoris. Dominus vero dormiebat. O res mirabilis et stupenda! is qui
Abbreviated transcription (Latin):
amenti eiꝰ. Et rursũ ait. Qui ha¬
bet sponsam sponsus est. Amicꝰ
autẽ sponsi qui stat .ẜ audit eum:
gaudio gaudet ꝓpt᷑ uocẽ sponsi.
hoc autem gaudium meũ imple¬
dum est. Illum oportet cresc̾e: me
aute̾ minui. Ecce cum ꝓ mira ope¬
ratione uirtutũ talis eẽt ut xp̃s¬

Expanded text:
Qui habet sponsam sponsus est, amicus autem sponsi qui stat et audit eum, gaudio gaudet propter vocem sponsi. Hoc autem gaudium meum impletum est. Illum oportet crescere, me autem minui . Ecce cum pro mira operatione virtutum talis esset, ut
Abbreviated transcription (Latin):
p̃s eẽt estimabant. S ait. Qii ha¬
bet sponsam: sponsus est. Nc si di¬
ceret. Ego non sũ sponsus: s ami¬
cus sponsi sũ. Nec ꝓpt̾ uocẽ suã.
s in uoce sponsi se gaudere ꝑhi.
diebatur loquens: s quia ipse
ueritatis uocẽ audiebat intus.
ut loqueret᷑ foras. Quod bene
garidiũ impletũ dicit: quia qͥsqͥs
de sua uoce gaudet. plenũ gaudi¬
um nͦ habet. A quo &. subditur.
Illũ oportet crescere: me aut̃ mi¬
nui. Qua in re querendũ est
in quo creuit xpͣs. in quo ĩminu¬
tus est. ioħes: nisi qͦd popłs ioħs
abstinentiã uidens remotũ hunc
canis comedentẽ int̾ peccatores
ambulantẽ intuenꝰ: eum ñ xp̃m.¬

Expanded text:
t existimabant. Sed ait: Qui habet sponsam sponsus est . Ac si diceret: Ego sponsus non sum, sed amicus sponsi sum. Nec propter vocem suam, sed in voce sponsi se gaudere perhidiebatur loquens, sed quia ipse veritatis vocem audiebat intus ut loqueretur foris. Quod bene gaudium impletum dicit, quia quisquis de sua voce gaudet, plenum gaudium non habet. A quo et subditur: Illum oportet crescere, me autem minui . 5. Qua in re quaerendum est in quo crevit Christus, in quo imminutus est Joannes, nisi quod populus Joannis, abstinentiam videns, remotum hunc canis comedentem, inter peccatores ambulantem intuens, eum n
Abbreviated transcription (Latin):
ła sunt colligere: faciliꝰ me tempꝰ
quã copia deseret. Uerũptamen
senẽ illũ ex gente ur̃a natũ: sed
merrore ur̃o nͣ relictũ. symeonẽ
scm intro ducã: qui meruit tenẽ.¬
ri decrepitus in hac lucȩ⁊ quousq
uideret uerã lucẽ. Quẽ quidem
ĩ etas cõpellebat ire: s expectabat
suscipere. que sciebat uenire. Cũ
qͦd ñ ante moreret᷑. quã uideret
xp̃m dĩ natu̾: quẽ cognoscens ꝑre.¬
rit ad tẽplũ. Ubi uͦ eum portari
matris manib uidit : & diuina infan¬
tiam pia senectꝰ agnouit: tulit in¬
fantẽ in manib suis. Ille qͥdẽ xp̃m
ferebat: s. xpͣs sene̾ regebat. Re¬
gebat qͥ portabat᷑: ne ille ante ꝓ.¬
missũ a corpore solueret᷑. Quid.
tam dixerit᷑: quẽ tam̃ c̾fessus fitꝰ¬
seruũ tuũ scł̃m uerbũ tuũ in
pace: qͥa uidert̾ oculi mei salu¬
tare tuũ. Illi etiã parentes ioħis.
tacharias & elisabeth iuuenes
steriles:⁊ in senecta fecundi: dicant
etiam ipsi testimoniũ xp̃o: dicant

Expanded text:
ta sunt colligere, facilius me tempus quam copia deserit. Verumtamen senem illum ex gente vestra natum, sed in errore vestro non relictum, Simeonem sanctum introducam, qui meruit teneri decrepitus in hac luce quousque videret veram lucem, quem quidem jam aetas compellebat ire, sed exspectabat suscipere quem sciebat venire, cum ncto, quod non ante moreretur quam videret Christum Dei natum. Quem cognoscens perrexit in templum. Ubi vero eum portari matris manibus vidit, et divinam infantiam pia senectus agnovit, tulit infantem in manibus suis. Ille quidem Christum ferebat, sed Christus senem regebat. Regebat qui portabatur, ne ille ante promissum a corpore solveretur. Quid tamen dixerit, quem tamen confessus fuin pace, quia viderunt oculi mei salutare tuum . Illi etiam parentes Joannis Zacharias et Elizabeth juvenes steriles, in senectute fecundi, dicant etiam ipsi testimonium de Christo, d
Abbreviated transcription (Latin):
non estimabit᷑ alius absq illo: qͥ
inuenit omne̾ uiam scientie &.
scł dilecto sibi. Pos hec in t̾ris
uisus ẽ: & cũ hominib conu̾sa-¬
tus est. Ecce duo testes idonei
ex lege ur̃a: ex quoꝵ testimonio
ñ suntigi compuncta corda ur̃a.
S aliĩ atq alii ex lege. xpi tes¬
tes introducant᷑: ut frontes di¬
rissime iniicoꝵ conterant᷑. Ue¬
niat & ille daniel sc̃s. iuuenis
quidẽ etate: senior uero scien¬
tia. ac mansuetudine: conum:¬
cat om̃s falsos testes. Sic̃ conui¬
cit seniores impudicos: ita suo
testimonio xp̃i conterat inmicos. Dic

Expanded text:
non est alius absque eo qui invenit omnem viam prudentiae, et lecto sibi: post haec in terris visus est et cum hominibus conversatex lege vestra, ex quorum testimonio non sunt compuncta corda vestra. Sed alii atque alii ex lege Christi testes introducantur, ut frontes durissimae inimicorum conterantur. Veniat et ille Daniel sanctus, juvenis quidem aetate, senior vero scientia ac mansuetudine, convincat omnes falsos testes; sicut convicit seniores impudicos, ita suo testimonio Christi conterat inimicos. Dic,
Abbreviated transcription (Latin):
nis accendat: & recogitata sepius
exempla genitricis illiꝰ. in uirtutũ
soliditate confirment. Et hoc opor¬
tune ad uesꝑos fieri placuit: ut
uidelicet fatigata ꝑ diem ac disten¬
ta diuersis cogitationib mens rr̃a:
incumbente tẽpore quietis ad uni¬
onẽ se suȩ considerationis colligeret:
iamq salubrit᷑ admonita qͥcquid
suꝑfluũ uel noc̾uũ churna uaga¬
tione contraxisset.: totũ hoc nõc¬
turnis denuo p̃cib ac lacrimis. ex
tempore mundaret. Uerũ nos qr
in longũ duximꝰ sermonẽ: iam con¬
uersi ad dñm clementiã ipsius po¬
stulemus: ut & memoriam beat᷑e
mariȩ congruis itenerem᷑ officiis:
& ad celebranda dñice natiuitatis
solẽpnia puriorib animis uenire
mereamur. Adiuuet ipse ad facien¬
da oꝑa spiritualia ad ꝑcipienda
dona celestia desiderim nr̃m: qͥ
ꝓ nob̾ incarnari. atq int̾ homines
uiuendi formã. dare uoluit uniqe¬

Expanded text:
nis accendat, et recogitata saepius nis accendat, et recogitata saepius exempla genitricis illius in virtutum soliditate confirment. Et hoc opportune ad vesperes fieri complacuit, ut videlicet fatigata per diem ac distenta diversis cogitationibus mens nostra, incumbente tempore quietis, ad unionem se suae considerationis colligeret, jamque salubriter admonita quidquid superfluum vel nocivum diurna negatione contraxisset, totum hoc nocturnis precibus denuo ac lacrymis ex tempore mundaret. Verum nos quia in longum duximus sermonem, jam conversi ad Dominum clementiam ipsius postulemus, ut et memoriam beatae Mariae congruis veneremur officiis, et ad celebranda dominicae nativitatis solemnia purioribus animis venire mereamur, adjuvante ipso ad facienda opera spiritualia, et ad percipienda dona coelestia desiderium nostrum, qui pro nobis incarnari, atque inter homines vivendi formam dare voluit unige
Abbreviated transcription (Latin):
sublimari. Studeamus sollicite ne
uideamus i it̃ uerba uerȩ laudatio¬
nis. in conc issam humilitatis te¬
nuisse const intiã. Si immoderatuᷤ
tẽporaliũ rerũ appetitꝰ nos delectat:
remimscamur qr iuidex nr̃ diuites
dimrerit uanes. Si tẽporalis afflicho
mentẽ ste cons urbat: rogitemus
quia iles exaltat. Nũquam
de impetrancla ad missoꝵ uenia des
dieulpa subripiat: quia ds suꝑbis
resisti. eosq a beatoꝵ sorte secer¬
nens. ꝑ uaria penarũ loca ꝓ pecca.¬
to uarietate disꝑgit. Fit aute̾ lar¬
giente dño. ut si beate Mariȩ semper
actus &. dicta recolamꝰ: semꝑ in nobis
& obseruantia castitatis. & uirtutis
oꝑa ꝑseuerent. Nlam optimꝰ ac sall¬
berrimus in sca eccłia mos mnoleut.
ut ymnus ipsius cotidie cũ psalnb.¬
dia uesꝑtinȩ laudis. ab om̃ib can¬
tetur: quatinꝰ ex hoc animos fide¬
lium & frequentior dñicȩ in carna¬
tionis memoria ad effectũ deuotio¬

Expanded text:
sublimari gaudio. Studeamus sollicite ne sublimari gaudio. Studeamus sollicite ne videamus inter verba verae laudationis inconcussam humilitatis tenuisse constantiam. Si immoderatus temporalium rerum nos appetitus delectat, reminiscamur quia judex noster divites dimittit inanes. Si temporalis afflictio forte mentem conturbat, recogitemus quia et humiles exaltat. Nunquam de impetranda admissorum venia despdi culpa subrepat, quia Deus superbis resistit, eosque beatorum sorte secernens, per varia poenarum loca pro peccatorum varietate dispergit. Fit autem, largiente Domino, ut si beatae Mariae semper acta et dicta recolamus, semper in nobis et observantia castitatis et virtutis opera perseverent. Nam et optimus ac saluberrimus in sancta Ecclesia mos inolevit ut hymnus ipsius quotidie cum psalmodia vespertinae laudis ab omnibus canatur, quatenus ex hoc animos fidelium et frequentior Dominicae incarnationis memoria, ad affectum devotio
Abbreviated transcription (Latin):
cietate patrib copulamur. a qͥb
ꝓsapis.carnalis origine longe le¬
gregam᷑. Et nos enĩm semen ac fi¬
Nos sumus filii abrahȩ: cũ illũ
uidere sollerti intentione qu erimꝰ:
cuiꝰ diembeatus abraham exulta¬
uit ut uideret: & uidit & gaui¬
tem in conclusione subiungit᷑ in
scła: quia nimirum prefata ꝓmis.¬
so suꝑnȩ hereditatis nullo inquã
fine claudetur. Nam & usq in
finẽ scłi huius non deerunt᷑. qͥ
in xp̃m credendo semen fiant
abrahȩ. & futurȩ heatitudinis eidẽ
fesso nisu mentis. ꝓ erus ꝑceptio¬
ne luctari. Oportet enĩ ut ꝓ obti¬
nendo bono quod sine fine cupi¬
mus habere: sine ulla intmissio¬
ne: donec accipiamus. certare cu¬
remus. Uerba gͥ euangłicȩ lectio¬
nis. frequenti meditatione reuol¬
uamus: exempla beate genitriciᷤ
dei semꝑ animo retineamus: ut &¬
in c̃spectu de humiles inuenti&
proximis quoq debito honore sub¬
missi: meream̃ una cũ ipsa. ꝑpetuo

Expanded text:
cietate patribus copulamur, a quibus cietate patribus copulamur, a quibus prosapiae carnalis origine longe segregamur. Et nos enim semen ac fiNos sumus filii Abrahae, cum illum videre solerti intentione quaerimus cujus diem ipse Abraham exsultavit ut videret, et vidit et gavitem in conclusione subjungitur, In saecula, quia nimirum praefata promissio supernae haereditatis nullo unquam fine claudetur. Nam et usque in finem saeculi hujus non deerunt, qui in Christum credendo semen fiant Abrahae, et futurae beatitudinis eidem fesso nisu mentis pro ejus perceptione luctari. Oportet enim ut pro obtinendo bono, quod sine fine cupimus habere, sine ulla intermissione donec accipiamus, certare curemus. Verba igitur evangelicae lectionis frequenti meditatione revolvamsemper animo retineamus, ut in conspectu Dei humiles inventi, et proximis quoque debito honore submissi, mereamur una cum ipsa perpetuo
Abbreviated transcription (Latin):
pam p̃laricationis nisi uistã con¬
ditoris iram meriumus: Unde re¬
lat. ai qͦs qt ad salutẽ uitamq
recuperamur ȩt̾nã non hoc nõ¬
bis s eiꝰ grę tribuamus: cui dictũ
ẽ. in ira miscdiȩ memor eris. Sie
locutus ẽ. ad patres nr̃os abraham
& semini eiꝰ in scła. Patrũ memori¬
am faciens beata maria. recte
& si multi patres ac scĩ dñicȩ in¬
carnationis testimoniũ mistice
ꝓtulerunt: ipsi tam̃ pͥmo mani¬
feste sunt eiusdẽ incarnationis
ac nr̃ȩ reclẽptionis archana pre¬
te benedicent᷑ uniuerse cogna¬
tiones t̾rȩ. Quod ad dñm salua¬
torẽ ꝑtinere nullus fideliũ du¬
bitat : qui adclandã nobis bene¬
dictionẽ ꝑpetuã. de styrpe abra¬
hȩ ad nos uenire dignatus est.
Semen autẽ abrahȩ non illos
tantũ dicit glectos. qui ex abra¬
he ꝓgenie sunt corporalit᷑ edi¬
ti: uerũ etiã nos qͥ de gentibus
ad xp̃m congregati. illis fider so¬

Expanded text:
pam praevaricationis, nisi justam Conpam praevaricationis, nisi justam Conditoris iram meruimus? Unde restat ut quotquot ad salutem vitamque recuperamur aeternam, non hoc nobis, sed ejus gratiae tribuamus, cui dictum est: In ira misericordiae memor eris . Sicut locutus est ad patres nostros, Abraham et semini ejus in saecula. Patrum memoriam faciens beata Maria, recte etsi multi Patres ac sancti dominicae incarnationi testimonium mystice protulerunt, ipsi tamen primo manifeste sunt ejusdem incarnationis, ac nostrae redemptionis arcana praete benedicentur universae cognationes terrae : Quod ad Dominum Salvatorem pertinere nullus fidelium dubitat, qui ad dandam nobis benedictionem perpetuam, de stirpe Abrahae ad nos venire dignatus est. Semen autem Abrahae non illos tantum dicit electos, qui ex Abrahae progenie sunt corporaliter editi, verum etiam nos qui de gentibus ad Christum congregati, illis fidei so
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯfessionis suȩ u̾ba conu̾tit : dicens.
Suscepit isrł puerũ siuuim: memo¬
rari miscđie suȩ. Isrł quippe uia
uidens dm̃ int̾pretat᷑. quo nomi¬
ne om̃is redẽptoꝵ hominũ etus
designatur: ꝓpt qͦs ut dm̃ uide¬
re ualeant. ipse dsͣ homo uisibiliᷤ
int̾ homines apparuit. Qui sus¬
cepit isrł quasi medicus egrũ quẽ
curaret. quassrex popłni quẽ ab
hostiũ incursione defenderet: im¬
mo hoste ꝓstrato liberũ redderet.
Ac secũ ꝑpetuo regnare donaret.
Et bene addidit puerũ situm.
indelicet humile obedientẽq sig¬
nficans: qr ñ nisi ꝑ turtutẽ humi¬
litatis quis ad sortẽ potest redẽp¬
tionis atdingere. Unde & dñs
ait. Nisi conuersi fueritis & effi¬
eiamini sic̃ paruuli: ñ intrabitis
in regnũ cȩloꝵ. Bene quoq sub¬
iungit memorari miseđiȩ suȩ:
quia quod d̾s hominẽ ut redi¬
meret assũpsit: non humane me¬
ritũ conditionis. s diuinȩ domim
pietatis extitit. Quid enĩ per cul¬

Expanded text:
icens: Suscepit Israel puerum suum, memorari misericordiae suae. Israel quippe vir videns Deum interpretatur. Quo nomine omnis redemptorum hominum coetus designatur, propter quos ut Deum videre valeant, ipse Deus homo visibilis inter homines apparuit. Qui suscepit Israel quasi medicus aegrum quem curaret, quasi rex populum, quem ab hostium incursione defenderet, imo hoste prostrato liberum redderet, ac secum perpetuo regnare donaret. Et bene addidit, Puerum suum, videlicet humilem obedientemque significans, quia non nisi per virtutem humilitatis quis ad sortem potest redemptionis attingere. Unde et Dominus ait: Nisi conversi fueritis, et efficiamini sicut parvuli, non intrabitis in regnum coelorum . Bene quoque subjunxit, Memorari misericordiae suae, quia quod Deus hominem ut redimeret, assumpsit, non humanae meritum conditionis, sed divinae donum pietatis exstitit. Quid enim post cul
Abbreviated transcription (Latin):
bona oꝑa p̃dicat. qͥd aliud quã
uenienti dño ad corda audientiũ
uio in parat ut hȩc ius grͣe pene.¬
tret: lumen ueritatis illustret:
ut rectas deo semitas faciat. dum
mundas in animo cogitationes
ꝑ sermonẽ bone p̾clic̾ationis for¬
mat: Om̃is uallis implebitur.
& omĩs imons & collis humiliabi¬
tur. Quid hoc loco ualliũ nomi.¬
ne nisi humiles qͥd montiũ & col¬
lnim nisi suꝑbi homines designan¬
ture In acduentu gͥ redẽptoris ual¬
les implete: montes uero & colles
ꝯumiliati sunt. qr iinta eiꝰ uocem
omñis qui se exaltat humiliabit᷑. ie
om̃is qui se humiliat exaltabitur.
Uallis & enim impleta crescit.
mons autẽ & collis humiliatus de¬
crescit: quia nimirũ in fide media¬
toris dei & hominũ hominis ibu
xp̃i. & gentilitas plenitudine qr̃e
accepit: & iudea ꝑ errorẽ ꝑfidie
hoc unde tumebat ꝑdidit᷑. Omis¬

Expanded text:
bona opera praedicat, qui aliud quam venienti Domino ad corda audientium viam parat, ut hanc vis gratiae penetret, lumen veritatis illustret. Ut rectas Deo semitas mundas in animo cogitationes, per sermonem bonae praedicationis format. Omnis vallis implebitur, et omnis mons et collis humiliabitur. Quid hoc loco vallium nomine, nisi humiles; qui montium et collium, nisi superbi homines designantur? In adventu igitur Redemptoris valles impletae, montes vero et colles humiliati sunt. Quia juxta ejus vocem, omnis qui se exaltat humiliabitur: et omnis qui se humiliat, exaltabitur . Vallis etenim impleta crescit, mons autem et collis humiliatus decrescit. Quia nimirum in fide mediatoris Dei et hominum, hominis Jesu Christi, et gentilitas plenitudinem gratiae accepit, et Judaea per errorem perfidiae, hoc unde tumebat perdidit.
Abbreviated transcription (Latin):
deptoris:⁊ ipsũ quoq baptisma
pͥcedendo fieret umibra uerita¬
tis. Sequitur. Dicut scriptum
est in libro sermonũ ysaĩe pro¬
phete. Uax clamantis in deser¬
to. parate uiam dñi rectas faci¬
te semitas eius. Idem uero iohes
baptista requisitus quis eẽt: res¬
pondit. Ego uox clamantis m
deserto. Qui sicut ante uos dic¬
⁊um ẽ. ideo uox a ꝓpħa uocatꝰ
est qr uerbũ preibat. Quia au¬
tem clamaret: aꝑit᷑ cũ subdit᷑.¬

Expanded text:
demptoris, ipsum quoque ejus baptisma demptoris, ipsum quoque ejus baptisma praecedendo fieret umbra veritatis. Sequitur: 3. Sicut scriptum est in libro sermonum Isaiae prophetae: Vox clamantis in deserto, Parate viam Domini, rectas facite semitas ejus . Idem vero Joannes Baptista requisitus quis esset, respondit, dicens: Ego vox clamantis in deserto . Qui, sicut ante per nos dictum est, ideo vox a propheta vocatus est, quia verbum praeibat. Quid autem clamaret a
Abbreviated transcription (Latin):
tib actum sit demonstra t᷑: uit qͥa
illum ioħes baptista pdicaret.
qui simul rex & sacerdos existe¬
ret: lucas euangłista. p̾dicationiꝰ
eiꝰ tempora ꝑ regnũ &. sacerdoti¬
um designaret. Et uenit in omnẽ
regionẽ iordanis: pͥdicans baptis¬
mũ putentiȩ in remissionẽ pec¬
catoꝵ. Cimctis legentib liquet.
quia ioħs non solum baptismũ
penitentie p̃dicauit: uerũ etiã
Qmibusda. dedit:. s tam̃ baptismũ
suum in remissionẽ peccatoꝵ da¬
re non potuit. Remissio enim
peccatoꝵ. in solo. xp̃i baptisma
te nob̾ tribuitur. Notandũ uca¬
q quod cdicit᷑. p̾dicans baptismũ
penitentȩ in remissionẽ peccatoꝵ.
qͣm baptismũ quod peccata solue.¬
ret quia dare non poterat. p̾dica¬
bat:⁊ ut sicut in carnatũ uerbui
patris p̃currebat uerbo pͦdica¬
tionis: ita baptismũ penitende
quo peccata soluuntur. p̃curre¬
ret suo baptismate. quo peccata
solui non possunt: ut quia eiꝰ
sermo p̃currebat presentiam re¬

Expanded text:
tibus actum sit demonstratur; quia illum Joannes Baptista praedicaret qui simul rex et sacerdos existeret, Lucas evangelista praedicationis ejus tempora per regnum et sacerdotium designavit. 2. Et venit in omnem regionem Jordanis, praedicans baptismum poenitentiae in remissionem peccatorum. Cunctis legentibus liquet quia Joannes non solum baptismum poenitentiae praedicavit, verum etiam 1517 quibusdam dedit, sed tamen baptismum suum in remissionem peccatorum dare non potuit. Remissio etenim peccatorum in solo nobis baptismo Christi tribuitur. Notandum itaque quod dicitur: Praedicans baptismum paenitentiae in remissionem peccatorum, quoniam baptismum quod peccata solveret, quia dare non poterat, praedicabat: ut sicut incarnatum Verbum Patris praecurrebat verbo praedicationis, ita baptismum poenitentiae, quo peccata solvuntur, praecurreret suo baptismate, quo peccata solvi non possunt; ut quia ejus sermo praecurrebat praesentiam Re
Abbreviated transcription (Latin):
appellat. qͦs ante dixerat suꝑbos:
quia supra mensurã se suȩ conditi.¬
onis extollunt. Potentes autẽ. nͣ
quia uere potentes sunt: s quia
confidentes in uirtute fua. condi.¬
toris ad iu toriũ querere detrec¬
tant: Illi autẽ uere potentes sunt.
possumus: in eo qui nos conforta.¬
scriptũ ẽ. Dͣs potentes non abicit:
cũ & ipse sit potens. Deposuit sͣ
potentes de sede.& exattauit hu¬
miles: quia om̃is qui se exaltat
humiliabit᷑: & qui se humiliat
ex altabit᷑: quãuis etiã ita recte
possit intelligi. quod nonñquã

Expanded text:
appellat quos ante dixerat superbos. appellat quos ante dixerat superbos. quia supra mensuram se suae conditionis extollunt; potentes autem, non quia vere potentes sunt, sed quia confidentes in virtute sua, conditoris adjutorium quaerere detrectant. Illi autem vere potentes sunt qa possumus in eo qui nos confortascriptum est: Deus potentes non abjicit, cum et ipse sit potens . Deposuit ergo potentes de sede, et exaltavit humiles, quia omnis qui se exaltat, humiliabitur; et qui se humiliat, exaltabitur. Quamvis etiam ita recte possit int
Abbreviated transcription (Latin):
docuit: restat ut etiã suꝑbi &
contẽpnentes monita ueritatis.
qͥd mereant᷑ insinuet. Fecit inqͥt
potentiã in brachio suo: dsꝑsit
suꝑbos mente cordis sui. In bra¬
chio suo: indi ctionẽ ꝓprie uir¬
tutis significat. Nlon enĩ alieno ad
operandũ indiget auxilio. cui
sicut scriptũ ẽ. subest cũ uolue¬
rit posse. Quod ad distinctionẽ
nr̃ȩ bone oꝑationis dicit: qui nͦ
in nr̃ȩ uirib libertatis. s in deo
facimꝰ uirtutẽ: & sicut alias scrip¬
tũ ẽ. & brachiũ eoꝵ ñ saluabit eos:
s dextera tua & brachiũ tuũ. &
illuminatio uultꝰ tui. Disꝑsit
autẽ suꝑbos mente cordis sui:
bia: ob cuiꝰ meritũ dñs genꝰ hu¬
manũ a stabili habitatione patriȩ
cȩlestis eiciens. in huiꝰ ꝑegrinati¬
oñe exilii. longe lateq dispulit:
s & his qͥ in peccatis ꝑdurare non
timent: grauiorẽ future disꝑsio¬
nis uindictã reseruauit. Deposuit
potentes de sede. Cosdẽ potentes

Expanded text:
docuit, restat ut etiam superbi et docuit, restat ut etiam superbi et contemnentes monita veritatis, quid mereantur, insinuet. Fecit, inquit, potentiam in brachio suo, dispersit superbos mente cordis sui. In brachio suo, in ditione propriae virtutis significat. Non enim alieno ad operandum indiget auxilio, cui, sicut scriptum est, subest cum voluerit posse. Quod ad distinctionem nostrae bonae operationis dicit, qui non in nostrae juribus libertatis, sed in Deo facimus virtutem, et sicut alias scriptum est: Et brachium eorum non salvavit eos, sed dextra tua, et brachium tuum, et illuminatio vultus tui . Dispersit autem superbos mente cordis sui, bia, ob cujus meritum Dominus genus humanum a stabili habitatione patriae coelestis ejiciens, in hujus peregrinationem exsilii longe lateque dispulit: sed et his qui in peccatis perdurare non timent, graviorem futurae dispersionis vindictam reservavit. Deposuit potentes de sede. Eosdem potentes
Abbreviated transcription (Latin):
p̾cepta seruarent. p̾nuntiaute
eẽ. beatos. Cum eni docente illo
popłm quodã loco.&. miracula
faciente. om̃s eiꝰ sapientiã ac uir¬
tutes mirarent᷑ extollens uocẽ
quedã mulier de turba dix̃
illi. Beatis uenter qͥ te porta¬
uit: & ubera quȩ suxisti. At il¬
le testimoniũ ueritati ꝓlatum.
libent᷑ accipiens: continuo respon¬
dit. beati qui audiunt u̾bũ dĩ &
custodiunt: ut ipsa qͦq mulier
mimo unuiersi qui audiebant se
beatos fore. c̾fiderent: si diuinis
uellent obtẽperare mandatis. Ne
si aꝑte dicat. Quãuis singłare
pͥuilegiũ beatitudinis hab̾eat. ꝙͣ
filiũ dĩ incarnatũ. uirgo in utero
gestare. parere. ac nutrire digna
habituri: qͥ eiꝰ fidẽ ac dilectionẽ
casto in corꝑe concipiunt: qͥ sedu¬
la i mente p̾ceptoꝵ eiꝰ mẽmo¬
riam portant.⁊ qui hanc & in
mente proximoꝵ. sollerti exor¬
tatione nutrire satagunt. iii.
Uia uenerabilis dĩ genitrix.
ͥ eũ tierent afficturã eẽ. ꝑ

Expanded text:
praecepta servarent, pronuntiavit esse beatos. Cum enim docente illo populum quodam loco, et miracula faciente, omnes sapientiam ejus ac virtutes mirarentur, extollens vocem quaedam mulier de turba, dixit illi: Beatus venter qui te portavit, et ubera quae suxisti . At ille testimonium veritatis prolatum libenter accipiens, continuo respondit: Beati qui audiunt verbum Dei, et custodiunt illud, ut ipsa quoque mulier, imo universi qui audiebant, se beatos fore confiderent, si divinis vellent obtemperare mandatis. Ac si aperte dicat: Quamvis singulare privilegium beatitudinis habeat, quae Filium Dei incarnatum virgo in utero gestare, parere, ac nutrire digna habituri qui ejus fidem ac dilectionem casto in corde concipiunt, qui sedula in mente praeceptorum ejus memoriam portant, qui hanc et in mente proximorum solerti exhortatione nutrire satagunt. Verum quia venerabilis Dei genitrix qui eum timerent adfuturam esse per
Abbreviated transcription (Latin):
quo tempore uerbũ p̃dica¬
tionis acceperit: memorato
roma nȩ rei publicȩ principe. &
iudex regib designat᷑. cũ dicitur:
Anno quinto decimo imperii tybe¬
rii cęsaris ꝓcu rante pontiopila¬
T uideam. tetrarcha autẽ galileẽ
herode philippo autẽ fr̃e eius

Expanded text:
quo tempore praedicationis verbum acceperit, memorato Romanae reipublicae principe, et Judaeae regibus, designatur, cum dicitur: Anno quinto decimo imperii Tiberii Caesaris, procurante Pontio Pilato Judaeam, tetrarcha autem Galilaeae Herode