comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pons non inueniat : quã quã iam intell&ctus elucescat
Cum superius dictum ess&. Venit hora addidit & nuno
ẽ. Modo aiuenit hora: & non addidit & nunc esa :
Tocmen om̃sansas omnes clauiculas calũ niarum:
omnes nodos laqueorũ aperta uentate dirũ pat
Nolite miran hoc quiauenit hora in qua om̃ qui in mo¬
numentis sunl: Quid euidenliur quid ex presius : Corpo¬
rccr̃ in monumentis animae ñ sunt in monumentis :
N& iustorum: n&c iniquorum: Iuscti anima insinu
abrcchȩ fuit : iniqui anima apud inferos tor quebat᷑:
inmonumento n& illa n& illa: Superiur quando ait.
Venit hora & nuncẽ : obsecro intendite. nostis frr
quicc ad panẽ uentiis cum labore ꝑuenitur: Quan¬
to magis cedpanem m̃tis. cum labore statis &au¬
ditis : Sed nor cũ maiore stamur & loquimur: Si labo¬
rccmus propteruos. cum laborcre non deb&is prop¬
ter eos demuor: Superius ergo cum dicer&: Ve nit

Expanded text:
poris non inveniat: quanquam jam intellectus elucescat. poris non inveniat: quanquam jam intellectus elucescat. Cum superius dictum esset, Venit hora; addidit, et nunc est: modo autem, Venit hora; non addidit, et nunc est. Tamen omnes ansas, omnes claviculas calumniarum, omnes nodos laqueorum aperta veritate disrumpat. Nolite mirari hoc; quia venit hora, in qua omnes qui in monumentis sunt. Quid evidentius? quid expressius? Corpora sunt in monumentis: animae non sunt in monumentis, nec justorum, nec iniquorum. Justi anima in sinu Abrahae fuit, iniqui anima apud inferos torquebatur : in monumento, nec illa, nec illa. Superius quando ait, Venit hora, et nunc est; obsecro, intendite. Nostis, fratres, quia ad panem ventris cum labore pervenitur; quanto magis ad panem mentis? Cum labore statis, et auditis; sed nos cum majore stamus, et loquimur. Si laboramus propter vos, collaborare non debetis propter eosdem vos? Superius ergo cum diceret, Venit
Abbreviated transcription (Latin):
occulta ent formadĩ: occultus erit inseruo filius dĩ
&ccppecrebit filius hominis: quia potestatem dedit ei
& iudiciũ facere. quia filiur hominis esa: Et quia so
lus ipse ceppacrebit in forma serui: pater ccũ non appa¬
rebit : qui anon ese indutus forma serui: ideo supen¬
us ait: Pecter non iudicat quemquem sedomne iu¬
dicium de dit filio: Bene ergo dilatũ esa ut ipse ess&
expositor qui prositor: Supenus enim ocul tũ erat. Nunc¬
nẽ iam ut arbitror manifestatum ẽ : quia dedit ei potes¬
tatem & iudicium facere : qui a pater non iudicat quẽ¬
quã. sed omne iudicium dedit filio Quia iudicium
per illã formã futurumẽ quam non hab& pater: Et
quale iudiciũ nolite miran hoc quia uenit hora & non
ecc quae nunc est: ut resurgant animae: Sed quae
futura est : utre surgant corpora: Ex presius hoc di¬
cat ut calũ niã her&i cus. negator resur r&ctionis cor¬

Expanded text:
occulta erit forma Dei. Occultus erit in servo Filius Dei, occulta erit forma Dei. Occultus erit in servo Filius Dei, et apparebit filius hominis; quia potestatem dedit ei et judicium facere, quia filius hominis est. Et quia ipse solus apparebit in forma servi, Pater autem non apparebit, quia non est indutus forma servi; ideo superius ait, Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio. Bene ergo dilatum est, ut ipse esset expositor qui propositor. Superius enim occultum erat; nunc jam, ut arbitror, manifestum est quia dedit ei potestatem et judicium facere, quia Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio: quia judicium per illam formam futurum est, quam non habet Pater. Et quale judicium? Nolite mirari hoc; quia venit hora: non ea quae nunc est, ut resurgant animae; sed quae futura est, ut resurgant corpora. 17. Expressius hoc dicat, ut calumniam haereticus negator resurrectionis cor
Abbreviated transcription (Latin):
re infine scłi: Hora nunc esa: utresurgant mor tui: Hora
ent insine scłi ut resurgant mortui: Sedre surgant:
uer bũ clĩ Carne factũ filiũ hominis: Neq enĩ adiuditiũ
uiporum & mor tuorum : pacter ipse uenturus ẽ: nec tam̃
recedit afilio pater: quo modo ergo nonipse uenturus ẽ :
quia non ipse ui debitur iniudicio: Videbunt in quẽ pupu¬
gerunl: forma illa ent iudexsquȩ st&it sub iudicez illa
iudi cabit : quae iudicataẽ: Iudi cata ẽ enim inique. iudicabit
iuste. Ueni& ergo forma ser ui&ipsa ceppcerebit: Et enim¬
forma dĩ : quomodo appareat iustis & iniquir: Nã siiudi¬
cium non fier&: nisi inter solos iustos apparer& et tã¬
qua iustis forma dĩi quia uero iudicium futurũ est iusto¬
rum & iniquorũ: H& li c& ut iniqui uideant dm̃: Beati
enim mundo corde quõ ipsidm̃ uidebunt : Talis appare¬
bit iudex : qualis uiden porsit & ab eir : quos coronaturusẽ
et abeis. quos dã naturus ẽ: Forma ergo seruiui debitꝰ:

Expanded text:
rget. « Hora autem nunc est, ut resurgant mortui. » Hora erit in fine saeculi, ut resurgant et mortui. Sed si resurgant Verbum Dei caro factum, filium hominis. Neque enim ad judicium vivorum et mortuorum Pater ipse venturus est, nec tamen recedit a Filio Pater. QuomoQuia non ipse videbitur in judicio. Videbunt in quem pupugerunt . Forma illa erit judex, quae stetit sub judice; illa judicabit quae judicata est: judicata est enim inique, judicabit juste. Veniet ergo forma servi, et ipsa apparebit. Etenimforma Dei quomodo appareret justis et iniquis? Nam si judicium non fieret nisi inter solos justos, appareret tanquam justis forma Dei: quia vero judicium futurum est justorum et iniquorum, nec licet ut iniqui videant Deum; Beati enim mundi corde, quoniam ipsi Deum videbunt ; talis apparebit judex, qualis videri possit et ab eis quos coronaturus est, et ab eis quos damnaturus est. Forma ergo servi videbitur,
Abbreviated transcription (Latin):
sensus corrum pcntur a castitate. quȩ ẽ in xpoihũ:
om nis eccła iirgo coppellataẽ: Diuersa eẽ mem¬
bac &cłe : diuersis donis pollere ui decmus atq
gau dere. Alii coniugecti: aliȩ coniugatȩ: alii uidua¬
tiuxoribus ultra non querunt: Aliȩ uiducctae ma¬
ritis ultra non quȩrun: alii integritatem. ab in¬
eunte a&ccte conseruant : alie uirginitatem suam dõ
uouerunt: Diuersa sunt munera: Sed om̃isti unaesa
pccu carum feminarum esa: Et si diciuirginitas in uiris
potesa : pccucorum ui rorum sanctitar: integritas Etiã
corporas ẽ in eccła & honorabilius membrũ ese : alia

Expanded text:
sensus corrumpantur a castitate, quae est in Christo. sensus corrumpantur a castitate, quae est in Christo. Omnis Ecclesia virgo appellata est. Diversa esse membra Ecclesiae, diversis donis pollere videtis atque gaudere: alii conjugati, aliae conjugatae, alii viduati uxores ultra non quaerunt, aliae viduatae maritos ultra non quaerunt, alii integritatem ab ieunte aetate conservant, aliae virginitatem suam Deo voverunt; diversa sunt munera, sed omnes isti una Paucarum feminarum est, et si dici virginitas in viris potest, paucorum virorum sancta integritas etiam corporis est in Ecclesia, et honorabilius membrum est: alia
Abbreviated transcription (Latin):
Re deccmur ui deccmur quid dicit iste Qui hab& spon¬
sã sponsurest: Nonest mecc sponsa & non gacudeas in
nuptus: immo gecudeo ait Amicur ccũ sponsi: quistat
& ccudit eũ gacudio gacud& propter uocẽ sponsi: Honir¬
quit gccudeo propter uocẽ meã sed propter uocem
sponĩ gccudeo Ego sum in audiendo ille indicendo:
Sgo enim sum inluminandus illelumen: Igo sum inau¬
re: ille uerbum: ergo amicursponsi. setat &ccudit eum:
Quecre seat: qui ce non cadit: Quecre non cadit qui cchu¬
milis ẽ: Vi de sacentẽ in solido: Nonsũ dignus corrigiã
calci amenti eius soluere Ben&e humili armerito
non cadis: Merito seas: merito audiseũ. &gacudi o
cus sponsi. z elans & ipse non sibi sed sponso Audiuocẽ
zelcntis: zelouosdõ: zelo dix̃. Non meo non mihi
sed zelo dĩ unde quomodo quã zelans uel cui zels
Dis ponsccui enim uos uni uiro. uirginem cccsarẽ & hibe¬
re xpo: Quider gotimes quare zelas: Timeo inquid
ne sicut serpens euã. seduxit cstutia sua Sic &urĩ

Expanded text:
12. Redeamus, videamus quid dicit iste: Qui habet sponsam, sponsus est; non est mea sponsa. Et non gaudes in nuptiis? Imo gaudeo, ait: Amicus autem sponsi, qui stat et audit eum, gaudio gaudet propter vocem sponsi. Non, inquit, gaudeo propter vocem meam, sed propter vocem sponsi gaudeo. Ego sum in audiendo, ille in dicendo: ego sum enim illuminandus, ille lumen; ego sum in aure, ille Verbum. Ergo amicus sponsi stat et audit eum. Quare stat? Quia non cadit. Quare non cadit? Quia humilis est. Vide stantem in solido: Non sum dignus corrigiam calceamenti ejus solvere . Bene te humilias, merito non cadis, merito stas, merito audis eum, et gaudio cus sponsi zelat, et ipse non sibi, sed sponso. Audiat vocem zelantis zelo Dei. Vos zelo dixit, non meo, non mihi, sed zelo Dei. Unde? Quomodo? Quem zelas, cui zelas? Desponsavi enim vos uni viro, virginem castam exhibere Christo. Quid ergo times? Quare zelas? Timeo, inquit, ne sicut serpens Evam seduxit astutia sua, sic et vestri
Abbreviated transcription (Latin):
inxpo nosredamate : Et amor nos.ter. proinuicem
gemat addm̃ Ipse enim gemitur. columbae est : Sier¬
go gemitur colum bae ẽ qđ om̃s nouimur : Gemunt aũ
colum bae in amore audite quid dicat apostolur. Et
nolite mirari. quia in columbȩ specieuoluit demonstran
Sed ipse spr inter pellat: gemitibus inenarrabilibus

Expanded text:
isto nos redamate, et amor noster pro invicem gemat ad Deum: ipse enim gemitus columbae est. 2. Si ergo gemitus columbae est, quod omnes novimus, gemunt autem columbae in amore; audite quid dicat Apostolus, et nolite mirari quia in columbae specie voluit demonstrarsed ipse Spiritus interpellat pro nobis gemitibus
Abbreviated transcription (Latin):
in his membris & dehis membris : Hac in tribulati¬
bo totcctraniitura: uȩ gccudentibur ueritas dicit
Beati lugenter quõ ipñ conso labuntur. Dr̃ homo
fecctus ẽ Quid feccturus ẽ homo propter quẽ dr̃ factus ẽ¬
homo: Haec spes consol&ur nos inomnitribulatio¬
ne. & temptectione huius uite Non enim cessat ini¬
micur per sequi & si non a perte sȩuit : insidus agit :
Quid enim ait. Et suꝑ irc̃ dolose cgebant: inde dic¬
tusẽ leo & dracc o: Sed quid dicitur xpõ & concul¬
cabis leonem & draconem: Leo propter apertã
irã drccco propter occultas insidias : Drccco. e¬
cit cedam de pacradiso. ldem ipse leo per secutus ẽ
& clesiã dicente p&ro : quia aduersccrius uester
diccbolus. Sicut leo circuit. quȩ rens quem deuor&
Nontibi sȩ uiꝰã suã ꝑdidirre dicbolus uideatur¬
quan do blanditur tunc magis cacuendus ẽ: Sed in¬
ter has om̃s mñdias & dus temptationes quid faciãmꝰ
nisi quodibi audiuimur: Ego aũ cũ mihi molesties

Expanded text:
in his membris et de his membris: nam tribulatio tota transitura est. Vae gaudentibus ! Veritas dicit: Beati lugentes, quoniam ipsi consolabuntur . Deus homo factus est: quid futurus est homo, propter quem Deus factus ehomo? Haec spes consoletur nos in omni tribulatione et tentatione hujus vitae. Non enim cessat inimicus persequi; et si non aperte saevit, insidiis agit. Quid enim agit? Et super iram dolose agebant . Inde dictus est leo et draco. Sed quid dicitur Christo? Et conculcabis leonem et draconem . Leo propter apertam iram, draco propter occultas insidias. Draco ejecit Adam de paradiso, idem ipse leo persecutus est Ecclesiam, dicente Petro, Quia adversarius vester diabolus sicut leo rugiens circuit, quaerens quem devoret . Non tibi saevitiam suam perdidisse diabolus videaturquando blanditur, tunc magis cavendus est. Sed inter has omnes insidias et ejus tentationes, quid faciemus, nisi quod ibi audivimus, Ego autem, cum mihi molesti es
Abbreviated transcription (Latin):
Raptum ẽ aurum dicunt deaure mulieris &cucurrit
sangiis : & positumẽ ccurum intrutina uel statera.
et proponderauit multum de ranguine. Si pondus¬
ad inclinandum in auro habuit sanguis inulieris.
quale pondur hab& ad inclinandum mundum: sangu¬
is agni ꝑquem factus ẽ mundur: Et quidem ille spr̃
nescio quis ut premer& pondus placatus ẽ sanguine:

Expanded text:
Raptum est aurum, dicunt, de aure mulieris, et cucurrit sanguis, et positum est aurum in trutina vel statera, et praeponderavit multum de sanguine. Si pondd inclinandum aurum habuit sanguis mulieris, quale pondus habet ad inclinandum mundum sanguis Agni, per quem factus est mundus? Et quidem ille spiritus nescio quis, ut premeret pondus, placatus est sanguine.
Abbreviated transcription (Latin):
pugnant uerba sequenticc No sarũ ẽ quȩrere quidpo¬
tiur intelle gamur: In hir uerbis: quaclis fuerit natha

Expanded text:
pugnent verba sequentia; nostrum est quaerere quid potius intelligamus in his verbis. 16. Qualis fuerit Natha
Abbreviated transcription (Latin):
piscator: ꝑquem post ea creder&. Non tantum orator sed
&icc̃ imperctor: nullus nobilis primo el&tus ẽ Nullus
doctur: quic infir mamundi elegit dr̃ ut confunder& for¬
ticc Ercet ergo iste magnus & sine dolo: Hoc solo non
electus n&cui quã uider&ur. dnr̃ doctos elegisse: & exipsa
doctrince legis ueniebat: Quod cum ccudirs& anaꝗ ar& hs¬
Scrutatur enimerat scripturas & sciebat quic
in deerct & sp&tandus scluator quod non fcccile
clii scribȩ & pharis ei noueratit: Iste ergo doctissi¬
mus legis cumccudiss& philippũ dicentem. Inueni¬
mus itim̃ quem scripsit moyses in lege & proph&ȩ¬

Expanded text:
piscator, per quem postea crederet non tantum orator, sed piscator, per quem postea crederet non tantum orator, sed et imperator. Nullus nobilis primo electus est, nullus doctus; quia infirma mundi elegit Deus, ut confunderet fortia. Erat ergo iste magnus et sine dolo: hoc solo non electus, ne cuiquam videretur Dominus doctos elegisse. Et ex ipsa doctrina Legis veniebat, quod cum audisset a Nazarethscrutatus enim erat Scripturas, et sciebat quia inde erat expectandus Salvator, quod non facile alii Scribae et Pharisaei noverant: iste ergo doctissimus Legis, cum audisset Philippum dicentem, Invenimus Jesum, quem scripsit Moyses in Lege, et Prophe
Abbreviated transcription (Latin):
hele Ecceuere isrcchelita in quo dolur non est :
Ouidergo fecci mur frr̃: deber& esse iste primus in a¬
postolis: Non solum primus non inuenitur incpostolir
Sed n& medius. n& ultimus inter duodecim: nathancc¬
hel iste Cuitantum tesaimonium ꝑhibuit filiur dĩ
dicens: uere &ce is rahelita in quo dolur non ẽ: Quaeri¬
tur eccusa: quantum dnr̃ intimat. probabiliter inueni¬
mur: Intel legere enim debemus ipsum. nathana helẽ
discipulos ponere. quic idiotas elegit : unde con funde¬
r& mundum: audi cpostolũ dicentem isac Uid& e
enim in quid uocationem urcm frr̃. Qui ce non mul¬
infir macmundi elegit dr̃ ut confundat fortic & igno¬
bilia mundi & contemptibi lic elegit dr̃ Et eccquae
non sunt. tem quec̃ sint. ut quae sunt. eucccuentur. Si
doctus eliger&ur: fortasseideo sedicer& el&ctum: qͥa
suꝑborum frangere ceruicer non quae siuit per ora¬
torem pis catorem : sed de piscatore lucratus ẽ impe¬
rectorem: Magnus ciprianur. orctor. sed prius p&rus

Expanded text:
Ecce vere Israelita, in quo dolus non est. 17. Quid ergo facimus, fratres? Deberet iste primus esse in Apostolis? Non solum primus non invenitur in Apostolis, sed nec medius, nec ultimus inter duodecim Nathanael est, cui tantum testimonium perhibuit Filius Dei, dicens, Ecce vere Israelita, in quo dolus non est. Quaeritur causa? quantum Dominus intimat, probabiliter invenimus. Intelligere enim debemus ipsum Nathanaelem  illum Dominus inter discipulos ponere; quia idiotas elegit, unde confunderet mundum. Audi Apostolum dicentem ista: « Videte enim, inquit, vocationem vestram, fratres, quia non mulgnobilia mundi et contemptibilia elegit Deus, et ea quae non sunt, tanquam quae sunt, ut ea quae sunt evacuentur » . Si doctus eligeretur, fortasse ideo se diceret electum, quia istus volens superborum frangere cervices, non quaesivit per oratorem piscatorem; sed de piscatore lucratus est imperatorem. Magnus Cyprianus orator, sed prior Petrus
Abbreviated transcription (Latin):
quingentor: Cum non haberent underedderent.
Slimi sit combobus: quis eũ plus dil&̃: & ille: credo
Idnẽ: cui donauit: Et conuersus cdmulierem intra
ti illac non de saitit pedes meos osculari oleũ mihudas
Ynon de disti illa pedes meos unxit unguento. Propter¬
ecc di cotibi: Remittuntur ei p&cata multa. quõ dilex̃
multum: Cui aũ modicum dimittitur modi cumdi¬
ligit: Hoc ẽ dicere plus aegrotas. sed sanum teputas
modicum putas tibi dimitti. cum plus debitor sis: Be¬
ne i sac. qui a dolus in illa nonerat. meruit medicinã:
Ouidẽ dolus in illa nonerat confitebatur p&cata: hoc
lccudat in nathanahele.: quiccdolur in illo nonerat:

Expanded text:
quingentos: cum non haberent unde redderent, quingentos: cum non haberent unde redderent, donavit ambobus; quis eum plus dilexit? Et ille: Credo, Domine, cui plus donavit. Et conversus ad mulierem, ti: illa non destitit pedes meos osculari: oleum mihi non dedisti; illa pedes meos unxit unguento. Propterea dico tibi; dimittuntur ei peccata multa, quoniam dilexit multum: cui autem modicum dimittitur, modicum diligit » . Hoc est dicere, Plus aegrotas, sed sanum te putas: modicum putas tibi dimitti, cum plus debitor sis. Bene ista, quia dolus in illa non erat, meruit medicinam. Quid est, dolus in illa non erat? Confitebatur peccata. Hoc et laudat in Nathanaele, quod dolus in illo non erat:
Abbreviated transcription (Latin):
dicitis cum sitis p&catorer : Scnos uos iudicatos cũ
languatir me dicinã repellitis . non sanitatẽ ten&is
Vnde ille phacriseus quiuocauerat dnm̃ cedprandiũ.
sanus s̃bi uidebatur : Aegrota aũ illa mulier iñ rupit
indomum quiꝰ non erat inuitata & desiderio salugr
feccta impudens: accersit non ad caput dnĩnon ad
manus: Sed adpedes lauit eos lacnmis ter sit capil¬
lirs oiculate eosiunxit unguento: pacem fecit cum¬
uestigir dñĩ p&catrix: Repre hendit ille tã quam sanus
medicum. illephecrisȩus qui illic discum bebat᷑ ait
apud se: Hic ness& inquid proph&a scir& quae mulier
ille pedes t&igirr& : Ideo aũ suspicatus erat eum igno¬
rasse. quic non illam repulit : qua silmmundis manib:
tanger&ur : Nouerat autem ille : permisit tangiut
Iitecctus ipse sanccr&: Dnr̃ uidens corpharisei proposu¬
Sit similitudinem. Duo debitores erant cui dã fene¬
ratori unus ei debebat quinqua ginta dencrios alter

Expanded text:
dicitis, cum sitis peccatores, sanos vos judicatis, cum dicitis, cum sitis peccatores, sanos vos judicatis, cum langueatis, medicinam repellitis, non sanitatem tenetis. Unde ille pharisaeus qui vocaverat Dominum ad prandium, sanus sibi videbatur: aegrota autem illa mulier irrupit in domum, quo non erat invitata, et desiderio salutis facta impudens, accessit, non ad caput Domini, non ad manus, sed ad pedes; lavit eos lacrymis, tersit capillis, osculata est eos, unxit unguento, pacem fecit cumvestigiis Domini peccatrix. Reprehendit ille tanquam sanus medicum, ille pharisaeus qui illic discumbebat; et ait apud se: Hic si esset propheta, sciret quae mulier illi pedes tetigisset. Ideo autem suspicatus erat eum ignorasse, quia non illam repulit, quasi ne immundis manibus tangeretur: noverat autem ille, permisit se tangi, ut tactus ipse sanaret. Dominus videns cor Pharisaei, proposuit similitudinem: « Duo debitores erant cuidam feneratori; unus ei debebat quinquaginta denarios, alter
Abbreviated transcription (Latin):
inisto nonerat scc nabilẽ illum me dicus iudicauit.
non sanum: Aliud ẽ enim sanus cliud sanabilir. ali¬
ud in sanabilis: qui egrotat cum spe. sanabilis di¬
citur: qui egrotat cum disperatione. in sanabilis:
Qui aũ icc̃ sanus ẽ non eg& medico Medicus ergo qui
uenerat sanare uidit istũ sanabilẽ qui cdolus in illo
non erat: Quomodo in illo nonerat dolus: Si p& cator
est fact&ur se p&ccatorem: Sienim pacator ẽ &ius¬
tum sedicit dolus ẽ in ore ipsius: Ergo in nathana¬
hele confesnonem p&catii laudauit non iudi cauit
non esse paccatorem: Propter ea cum pharisȩi qui
sibi uidebantur iusti reprehenderent dnm̃ iquia
miscebatur aegrotis medicur: & diceren. Ecce
cum quibur manducat cumpublicanis & p&catori¬
bur. Respondit medicur freneticis. Non est opur
sanis medicus. sed male habenteb: Non ueniuo care
iustos sed p&catores: Hoc ẽ dicere : quia uos iustor

Expanded text:
in isto non erat, sanabilem illum medicus judicavit, in isto non erat, sanabilem illum medicus judicavit, non sanum. Aliud est enim sanus, aliud sanabilis, aliud insanabilis: qui aegrotat cum spe, sanabilis dicitur; qui aegrotat cum desperatione, insanabilis; qui autem jam sanus est, non eget medico. Medicus ergo qui venerat sanare, vidit istum sanabilem, quia dolus in illo non erat. Quomodo dolus in illo non erat? Si peccator est, fatetur se peccatorem. Si enim peccator est, et justum se dicit; dolus est in ore ipsius. Ergo in Nathanaele confessionem peccati laudavit, non judicavit non esse peccatorem. 19. Propterea cum Pharisaei qui sibi videbantur justi, reprehenderent Dominum quia miscebatur aegrotis medicus, et dicerent, Ecce cum quibus manducat, cum publicanis et peccatoribus; respondit medicus phreneticis, Non est opus sanis medicus, sed male habentibus: non veni vocare justos, sed peccatores . Hoc est dicere, Quia vos justos
Abbreviated transcription (Latin):
non est forte non habebat pecatum: forte nonerat
aeger Forte illi medicur non erat necessarius absit
Nemohic sic natus ẽ ut illo medico non eger&: Quid
sibi ergo uult. in quo dolus non ẽ aliquanto intentius
queramus. apparebit modo in nomine dnĩ Dolũ
dicit dnr̃. & omnis qui uerba latina intellegit. Scit.
qui ccdo lusẽ. cum cliud cgitur . Et aliud fingitur:
Intendat cacritasurc̃ : Non dolus dolor ẽ propter¬
eccdico: quicc multi frr̃ imperitiores latinitatis. lo¬
c̃untur Sicut dicant dolur illũtor qu& proeo quod
ese dolor: dolus frccur ẽ : simulatio ẽ: quando aliquis
aliquid in cordetegit. & cliuid loquitur: dolusẽ:
& tam quam duo corda hab&: unũ quasi sinũ cordis
hacb& ubi uid& ueritatem. Et alterum sinũ ubi conci¬
pit mendectium: &ut noueritis hunc esse dolum: Dic¬
tum ẽ in psal mir. Iabia dolosa: quidẽ labiadolosa
Sequitur. in corde & incorde. locuti sunt mala: Quid
ẽ incorde & cordemisi duplici corde: Siergo dol

Expanded text:
non est? Forte non habebat peccatum? forte non erat aeger? forte illi medicus non erat necessarius? Absit. Nemo hic sic natus est, ut illo medico non egeret. Quid sibi ergo vult, in quo dolus non est? Aliquanto intentius quaeramus; apparebit modo in nomine Domini. Dolum dicit Dominus; et omnis qui verba latina intelligit, scit quia dolus est, cum aliud agitur et aliud fingitur. Intendat Charitas vestra. Non dolus dolor est: propterea dico, quia multi fratres imperitiores latinitatis loquuntur sic, ut dicant, Dolus illum torquet, pro eo quod est dolor. Dolus fraus est, simulatio est. Quando aliquis aliquid in corde tegit, et aliud loquitur, dolus est, et tanquam duo corda habet: unum quasi sinum cordis habet, ubi videt veritatem; et alterum sinum, ubi concipit mendacium. Et ut noveritis hunc esse dolum, dictum est in Psalmis, Labia dolosa. Quid est, Labia dolosa? Sequitur, In corde et corde locuti sunt mala . Quid t, In corde et corde; nisi duplici corde? Si ergo dolus
Abbreviated transcription (Latin):
nachel iscte in sequentibus probamui: audite qualis
fuerit Dnr ipse ꝑhib& testimonium: Magnus
dnr̃ cognitus testimonio io hannis: Becctur nathana¬
hel & cognitus testimonio ueritatis quicc dnr̃etsi
testimonio iohannir non commendacr&ur. Ipsesibi
per hibebet tesctimonium : quiccsufficit ñbi cedtes¬
timoniũ nium ueritcas: Sed quia ueritactem non

Expanded text:
nael iste, in sequentibus probamus. Audite qualis fuerit: Dominus ipse perhibet testimonium. Magnus Dominus cognitus testimonio Joannis: beatus Nathanael cognitus testimonio veritatis. Quia Dominus etsi testimonio Joannis non commendaretur, ipse sibi perhibebat testimonium; quia sufficit sibi ad testimo
Abbreviated transcription (Latin):
sacramena sciero : & habiero ꝓph&iã & omnem fidẽ
itccut montes trans feram: caritatẽ aũ non hcbeã
nihil sum: Fructũ ibiuideã oliuã ibiuadeã. Et reuo¬
carir adarcã sedartꝰ inquit : Eccenos multa mala

Expanded text:
ramenta sciero, et habuero prophetiam et omnem fidem, ita ut montes transferam, charitatem autem non habeam, nihil sum. Fructum ibi videam, olivam ibi videam, et revocaris ad arcam. 23. Sed quid ais? Ecce nos multa mala
Abbreviated transcription (Latin):
ipsos: Si dixerimur decȩlo dicturus estobis: quareer¬
go non credi distis illi: quicc ille xp̃o ꝑhibuerat tesai¬
monium: & dixerat non sum ego xp̃s sed ille: Si autem
ex hominibus dixerimus esse : timemus populum ne
Responderunt mendasium ueritati : & mentriocẽ
inquitas sibi: Dixer̃ enĩ nescimus: Et dnr̃ quia ipsi
conrecse dccuserunt neghido sescire quodnorant . Nec
ipseillir aperuit quia non pul sauerunt: Dic tum ese enĩ
pul sate &ceperi&ur uobis : Non solum aũ illi non pulsa¬
uerunt ut cperir&ur: sed neghido ostium ipsum
conrecse adstrinxerunt : & att illis ins̃ : Nec ego dico

Expanded text:
ipsos, Si dixerimus de coelo; dicturus est nobis, Quare ergo non credidistis illi? quia ille Christo perhibuerat testimonium, et dixerat, Non sum ego Christus, sed ille . Si autem ex hominibus dixerimus esse, timemus populum ne responderunt mendacium veritati; et mentita est iniquitas sibi . Dixerunt enim: Nescimus. Et Dominus, quia ipsi contra se clauserant, negando se scire quod noverant, nec ipse illis aperuit, quia non pulsaverunt. Dictum est enim: Pulsate, et aperietur vobis . Non solum autem illi non pulsaverunt, ut aperiretur; sed negando, ostium ipsum contra se obstruxerunt. Et ait eis Dominus: Nec ego dico
Abbreviated transcription (Latin):
tu non deserr & non desereris: noli cadere : & non libi oc¬
cid& : Situ feceris casumillectibi fecit occasum: Siaũ
tustas. prȩsensese tibi : Sed non sa&isti: recor dareun¬
dececi deris und&e deiec̃ qui priorte cecidit: deiacit
enim te: nonui non in pulsu seduoluntateua : Si enim
malo non consentires saccres: inluminatus maneres:
Modo aũ quicciã c&idisgii& fecatusẽ saucius corde ⁊ in¬
de uideri illa lux potest: Uenit adte.talis qualem possis
uidere : & aclem se homnem prebuit. ut abhomine
cernadicturẽ ipse iohannes: dnõ dicente: illeerat lucer¬
na ardens & lucens: &uos uoluistis &ultare adhoram
in lumine qus: ego aũ habeo testimonium maius io hanne
Ergo ostendit quia propiter homines uoluit ꝑ lucernã
de monstrari adfidem credenium ut ꝑ ipsã lucernã
inimicieiur confunderentur:illi enim inimici: quiillũ
tẽptabant & dicebant. Dic nob in quae potestate isca

Expanded text:
tu non deseras, et non desereris. Noli cadere, et non tibi octu non deseras, et non desereris. Noli cadere, et non tibi occidet. Si tu feceris casum, ille tibi facit occasum: si autem tu stas, praesens est tibi. Sed non stetisti: recordare unde cecideris, unde te dejecit qui prior te cecidit. Dejecit enim te, non vi, non impulsu, sed voluntate tua. Si enim malo non consentires, stares, illuminatus maneres. Modo autem quia jam cecidisti, et factus es saucius corde, unde videri illa lux potest, venit ad te talis qualem posses videre; et talem se hominem praebuit, ut ab hominecerna dictus est ipse Joannes, Domino dicente: Ille erat lucerna ardens et lucens, et vos voluistis exsultare ad horam in lumine ejus; ego autem habeo testimonium majus Joanne 9. Ergo ostendit quia propter homines voluit per lucernam demonstrari ad fidem credentium, ut per ipsam lucernam inimici ejus confunderentur. Illi enim inimici qui illum tentabant, et dicebant, Dic nobis, In qua potestate ista
Abbreviated transcription (Latin):
aĩ uidere : radiauit io hannem: & ꝑ illũ confitentem sera¬
diatum: se in luminatum esse ñ quiradiaret & in luminar¬
cognitus ille ẽ qui in luminat : cognitus ẽ qui in lustrat:
cognitus est qui impl& : & quisẽ : qui in luminat inquidomnẽ
hominem uenientem in hunc mundum: Namsi illinen᷑
r&eder& non ess& in luminandur. sedideo hic inluminsi¬
dus. quia illinc recessit ubi homosemꝑ poterat esse inlum¬
natus : Quidergo siuenit huc ubi erat in hoc mundo erat:
hicerat & huc uenit. hic erat ꝑ diuitatem: huc uenit ꝑ camẽ :
Queccum hic ess& ꝑ diuinitatem : cbstulꝯs & cȩcir &ini¬
quis uideri non poterat: ipsi in quit tenebrx̧r̃: De quib:
dicitum est: lux luc& inenebiis. &i tenebrȩ eam non
conprehenderunt : &cehicẽ & modo & hicerat & sẽ¬
ꝑ hicẽ: & num quam recedit & nus quã recedit: opus esa
ut habeas unde uideas. quod tibinum quam recedit: opurẽ
ut tunon recedas cebeo quinus quã recedit: opus est ut

Expanded text:
eum videre: radiavit Joannem; et per illum confitentem se radiatum ac se illuminatum esse, non qui radiaret et illuminarcognitus est ille qui illuminat, cognitus est ille qui illustrat, cognitus est qui implet. Et quis est? Qui illuminat, inquit, omnem hominem venientem in mundum. Nam si illinc non recederet, non esset illuminandus: sed ideo hic illuminandus, quia illinc recessit, ubi homo semper poterat esse illuminatus. 8. Quid ergo? Si venit huc, ubi erat? In hoc mundo erat. et huc venit: hic erat per divinitatem; huc venit per carnem: quia cum hic esset per divinitatem, ab stultis et caecis et iniquis videri non poterat. Ipsi iniqui tenebrae sunt de quibus dictum est, Lux lucet in tenebris, et tenebrae eam non comprehenderunt . Ecce hic est et modo, et hic erat, et semper hic est; et nunquam recedit, nusquam recedit. Opus est ut habeas unde videas quod tibi nunquam recedit; opus est ut tu non recedas ab eo qui nusquam recedit; opus est ut
Abbreviated transcription (Latin):
festissima trinitas. pater in uoce filius in homine
Spr in colum ba: inisda trinitate quo mir si sunt a postoli
Videamur quoduidemur: & quod mirũ ẽ quia illi nonui¬
dent: Nonenim uere non uident : Sed adid quod facies
eorum fecerit oculor claudunt quo missi sunt disci

Expanded text:
festissima Trinitas, Pater in voce, Filius in homine, festissima Trinitas, Pater in voce, Filius in homine, Spiritus in columba. In ista Trinitate quo missi sunt Apostoli, videamus quod videmus, et quod mirum est quia illi non vident: non enim vere non vident, sed ad id quod facies eorum ferit, oculos claudunt. Quo missi sunt disci
Abbreviated transcription (Latin):
in columba: Sunt passeres breuissimi uł musca socci¬
dunt: Ni hil horum columba non de morte pascitur:
qui lania uerunt &clesiam de mortibus pascuntur:
podens esa dnr̃ rogemus ut reuiurcant: quideuorantur
abeis & non sentiunt : Multi agnorcunt quiã reuiuis cuis
Ham ad eorum caluentum cotidie gratulamur innom¬
ne xpi. Vos tantum sicstote simplices. ut sitis feruentes
& feruor uesder in linguissit: Nolite tacere ardentib
linguis loquenter accẽdentes frigidos: Quidemm
fratres mei quis non uideat: quod illi non uident n&c mirũ
quia qui inde reuertinolunt Sicut coruus de arca emis¬
surẽ: quisenimnonuideat quod illi non uident & ipsi spũi
scõ ingratisunt: Ecce columba descendit suꝑ dnmy&
nitas: quae unur nobis dr̃ ẽ: ascendit enim dnr̃ ab aqua
sicut in euangelio legimur. Et ecce aꝑti sunt ei caeli.
& uidit spm̃ descendentem uelud columbam. & manen¬
tem suꝑ eum: Et statim uox consecutaẽ Tues filius mr̃
dil&tur. in quo mihibene conplacuit: Appar& mani¬

Expanded text:
in columba; sed passeres brevissimi vel muscas occidunt. Nihil horum columba; non de Qui laniaverunt Ecclesiam, de mortibus pascuntur. Potens est Deus, rogemus ut reviviscant qui devorantur ab eis et non sentiunt. Multi agnoscunt, quia reviviscunt; nam ad eorum adventum quotidie gratulamur in nomine Christi. Vos tantum sic estote simplices, ut sitis ferventes; et fervor vester in linguis sit. Nolite tacere; ardentibus linguis loquentes, accendite frigidos. 5. Quid fratres mei? quis non videat quod illi non vident? Nec mirum; quia qui inde reverti nolunt, sicut corvus qui de arca emissus est. Quis enim non videat quod illi non vident? Et ipsi Spiritui sancto ingrati sunt. Ecce columba descendit super Dominitas, quae nobis unus Deus est. Ascendit enim Dominus ab aqua, sicut in Evangelio legimus: Et ecce aperti sunt ei coeli, et vidit Spiritum descendentem velut columbam, et mansit super eum: et statim vox consecuta est, Tu es Filius meus dilectus, in quo mihi complacui . Apparet mani
Abbreviated transcription (Latin):
bã didicit: Quare missus ẽ io hannes baptizans. lãme memim
Non enim modo non saluantur homines: aut non modo
plures saluantur: aut alia tunc saluserat alia modo
ẽ iohannes bapti ans qui a oportebat bapti zarixpm̃:
xpm̃ Si enimuiam humilem de monsaraturus adue¬
nerat: et seipsum facturum ipsa humilitatis uiam in
omnibus ab eo inplenda erat humilitas : aucdorita dem
dare baptismosuo. hinc dignatus ẽ ut cognascerent
serui : Qunta a lacritate deberent currere adbaptismũ
dni qun do ipse non de dignatus ẽ suscipere baptismũ
serui: donatum enim hocerat io hanni ut ipsius baptis¬
mum dicgetur hoc adtendat & distinguat & nouerit
caritas ur̃a baptismũ quem accepit iohannes. Baptismũ
iohannis dictus ẽ solus tale donũ accepit . Nullus ante

Expanded text:
bam didicit. 3. Quare missus est Joannes baptizans? Jam memini me bam didicit. 3. Quare missus est Joannes baptizans? Jam memini me Non enim modo non salvantur homines, aut non modo plures salvantur, aut alia tunc salus erat, et alia modo. est Joannes baptizans? Quia oportebat baptizari ChristChristum? Si enim viam humilitatis demonstraturus advenerat, et seipsum facturus ipsam humilitatis viam; in omnibus ab eo implenda erat humilitas. Auctoritatem dare baptismo suo hinc dignatus est, ut cognoscerent servi quanta alacritate deberent currere ad baptismum Domini, quando ipse non dedignatus est suscipere baptismum servi. Donatum enim erat hoc Joanni, ut ipsius baptismus diceretur. 4. Hoc attendat, et distinguat, et noverit Charitas vestra. Baptismus quem accepit Joannes, baptismus Joannis dictus est: solus tale donum accepit: nullus ante
Abbreviated transcription (Latin):
tem & manentem suꝑdum : ipseẽ qui bapti sat in spũ scõ
Et non nouert dim sed columba descendente
cognouit &am: Colum bauero tunc descendit quħdo
dnr̃ ab aqua arcendit. Tunc aũ cognouerat io hannes
dnm̃ qundo ad eũ dnr̃ adaquã uemebat Mani fer¬
tatur nobis quia io hannes secundum ali quid noue¬
rat: Secundum aliquid non dum nouerat dnm̃: Nlisi
aũ hoc intellecerimur mendaxerat: quo modo erit
uerax agnarcens : quid scit Tuad me uenis bapti ⁊ari
ego ate debeo bapti zarrꝰ ueraxẽ cum hoc dicit: Et quo¬
modorursus ueraxẽ cum dicit. Ego non noueram &̃
sed qui me misit bapti zare in aqua ipse mihi dixit
Super quem uideris sptodescendentem sicut columbam
& manensem suꝑdũ ipse ẽ qui bapti⁊at despũ scõ Innotu¬
it ꝑculum bam dnr̃. non ei qui se non nouerat sed ei qui in
eo aliquid nouerat. aliquidnon nouerat: Nostrum est er¬
go querere quid ineo io hannes non dum nouerat. & ꝑ colũ¬

Expanded text:
t manentem super eum, ipse est qui baptizat in Spiritu sancto; et non noverat eum, sed columba descendente cognovit eum; columba vero tunc descendit, quando Dominus ab aqua ascendit; tunc autem cognoverat Joannes Dominum, quando ad eum Dominus ad aquam veniebat: manifestatur nobis quia Joannes secundum aliquid noverat, secundum aliquid nondum noverat Dominum. Nisi autem hoc intellexerimus, mendax erat. Quomodo erat verax agnoscens, qui dicit, Tu ad me venis baptizari, et ego a te debeo baptizari? Verax est cum hoc dicit? Et quomodo rursus verax est cum dicit, Ego non noveram eum; sed qui misit me baptizare in aqua, ipse mihi dixit, Super quem videris Spiritum descendentem sicut columbam, et manentem super eum, ipse est qui baptizat in Spiritu sancto? Innotuit per columbam Dominus, non ei qui se non noverat, sed ei qui in eo aliquid noverat, aliquid non noverat. Nostrum est ergo quaerere quid in eo Joannes nondum noverat, et per colum
Abbreviated transcription (Latin):
Songccudemus frequentiae uraẽ : qui aultro qͥa
sperare potuimur . a lacriter conuenistii : Hoc est
ꝑqđnor lc&i ficat & consolatur in omnibur la¬
boribus & periculir uitae huius : amorur᷑ indm̃ & pi
ũ sdudiũ &certa sper & feruor spr̃: Audisdis cum psalmꝰ
legere tur : quia inopr & pau perclamat ad dnm̃ in hoc
saeculo: Vox enim ẽ ut sepius audisdis & meminir se deb&is
nonuniur hominir: Et tamen uniur hominis : non uniur:
quiccfideles multi: Multa grana interpalea gementia
di fusa toto orbe terrarum: uniur aũ quia membra xpĩ
omnes: acper hoc unum corpur: isteergo pupulus inopi
& pauper Non nouit gacudere deseculo & dolor eius in¬
ccusesa: & gccudium sus in turẽ : ubi non uidit in siille
qui ex audit gementem : &coronat sperantem: ha&iti¬
a seculi uanitas: cum magna ex p&tatione speratur ut
ueniat. Et non potesa cteneri cum uenerit: iste enim
dies quil&us ẽ.perditir hodie inista ciuitate : crasutiq

Expanded text:
ongaudemus frequentiae vestrae, quia ultra quam sperare potuimus, alacriter convenistis. Hoc est quod nos laetificat, et consolatur in omnibus laboribus, et periculis vitae hujus, amor vester ium studium, et certa spes, et fervor spiritus. Audistis cum Psalmus legeretur, quia inops et pauper clamat ad Deum in hoc saeculo . Vox enim est, ut saepius audistis, et meminisse debetis, non unius hominis, et tamen unius hominis: non unius, quia fideles multi; multa grana inter paleas gementia, diffusa toto orbe terrarum: unius autem, quia membra Christi omnes; ac per hoc unum corpus. Iste ergo populus inops et pauper, non novit gaudere de saeculo: et dolor ejus intus est, et gaudium ejus intus est, ubi non videt nisi ille qui exaudit gementem, et coronat sperantem. Laetitia saeculi, vanitas. Cum magna exspectatione speratur ut veniat, et non potest teneri cum venerit. Iste enim dies qui laetus est perditis hodie in ista civitate, cras utique
Abbreviated transcription (Latin):
orate prȩdicate diligite pror sus potensẽ dnr̃iam
coeperunt cognoscere fronem suã: Multi cognouer̃
Et certe frr̃ mei uel palea solaibi remaneant: omnia
grana colligantur: quid quid tibi fructisicauit redeat
ad arcã ꝑcolumbam: Modo deficienles ubiq quidno

Expanded text:
orate, praedicate, diligite; prorsus potens est Dominus. Jam coeperunt cognoscere frontem suam: multi cognoverunt, Et certe, fratres mei, vel palea sola ibi remaneat, omnia grana colligantur: quidquid ibi fructificavit, redeat ad arcam per columbam. 25. Modo deficientes ubique, quid no
Abbreviated transcription (Latin):
mihi trita sunt in orationibus & ad sidu. e ȩgroto:
homicidia faciunt homines. Rapinas faciunt &&¬
ultant abundant. Beneẽ illis : Talia ergo quȩ rebas
adõi certe ad gratiã ꝑtinebas : Si gratiam ideotibi
dedit : quia gratis de dit gratir ama : Noli ad prȩmiũ

Expanded text:
mihi trita sunt in orationibus; et assidue aegroto: mihi trita sunt in orationibus; et assidue aegroto: homicidia faciunt homines, rapinas faciunt; exsultant et abundant, bene est illis. Talia ergo quaerebas a Deo? Certe ad gratiam pertinebas. Si gratiam ideo tibi dedit Deus, quia gratis dedit, gratis ama. Noli ad praemiu
Abbreviated transcription (Latin):
uos uideri potest oculis: daengi potest pulchritudo aliquꝰ
est quae oculos del&tat: Nonne martyres amatir
uehementer : & qundo eos commemoramus in ardesci¬
mus amore. Quid in illir amamus frr membra lamata
aferis Quid foediur si oculos carhis interroges : quid pul¬
chrius si oculor interroges : Quid tibi uid&ur aduliscens
pul cherrimus fur : quo modo horrent oculitui. Num¬
quid oculi carnes horent᷑ Siipsos intorroges nihil illo
corpore conpotius : Nihil ordinatius & parilitasmem¬
brorum & colores del&tatio in licit oculos : Et tamen
cum audis quia furese. Fugis hominem animo uider
&xclia parte senem curuũ babulo innitentem uix se
mouentem rugis undiq: exccratum : quiduides qđ ocu¬
los del&a& et audis quiccusdur ẽ amas am pl&aens
adeo adhuc sublegees. &ideo ipsam legem non imple¬
bis: Quñdo enim uideris abundare ista temporalia
in eis qui dnm̃ offendunt nutant gressus tui&dices ꝗͥbi
Ecceego colo dm̃: cotidie ad ecclesiam curro. Genua

Expanded text:
os? Videri potest oculis? tangi potest? pulchritudo aliqua est quae oculos delectat? Nonne martyres amati sunt vehementer; et quando eos commemoramus, inardescimus amore? Quid in illis amamus, fratres? Membra laniata a feris? Quid foedius, si oculos carnis interroges? quid pulchrius, si oculos cordis interroges? Quid tibi videtur adolescens pulcherrimus fur? Quomodo horrent oculi tui? Numquid oculi carnis horrent? Si ipsos interroges, nihil illo corpore compositius, nihil ordinatius ; et parilitas membrorum, et coloris delectatio illicit oculos: et tamen cum audis quia fur est, fugis hominem animo. Vides ex alia parte senem curvum, baculo innitentem, vix se moventem, rugis undique exaratum: quid vides quod oculos delectet? Audis quia justus est; amas, amplecteris.a Deo, adhuc sub Lege es, et ideo ipsam Legem non implebis. Quando enim videris abundare ista temporalia in eis qui Deum offendunt, nutant gressus tui, et dicis Ecce ego colo Deum, quotidie ad ecclesiam curro, genua
Abbreviated transcription (Latin):
uultis possidere recitemus legis imperatorum: Vi¬
deamus n uoluerun aliquid ab her&icis possidere:
Sed quid mihiẽ imperator : Secundum ius ipsius

Expanded text:
ultis possidere, recitemus leges imperatorum. Videamus, si voluerunt aliquid ab hereticis possideri. Sed quid mihi est imperator? Secundum ius ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
ihr̃ xpr̃ filius dĩ dr̃ & homo: io bannes uero &cellen¬
tir graciae : missus ante ipsũ in luminatus ab illo qui
lumenẽ: De iohanne enim dictumẽ. Non eratille
lum en sed ut testimoniũ ꝑ hib& & delumine: potest
quidẽ dicilumen Ttbenedicitur & ipselum̃ sed in lu¬
minatũ non in luminans: aliud est enĩ lum̃ quod
mluminat Aliud lum̃ qđ in luminatur : Nã &oculi
nri lumina dicuntur: Et tamen intenebris paten
& nonuident: Lumenaũ in luminans seipso lumen
ẽ & sibilumenẽ non in dig& alio lumine ut lucere
possit : Sed ipso indigent c&ercut luceant: Con¬
fessus ergo ẽ iohannes sicut audisdis: quia cũ disci¬
qui instigccr&ur quasi in uido enĩ narrauerunt
Ecceille fac̃plures discipulos quãtu ille confer¬
susẽ quiders&: Et inde meruit adipsũ ꝑtinere
qui c nonẽ ausus sedicere quod ẽ ille: Hoc ergodix̃
iohannes: Nonpotese homo accipere quicquõ nisi

Expanded text:
Christus, Filius Dei, Deus et homo. Joannes vero excellentis gratiae missus ante ipsum; illuminatus ab illo qui lumen est. De Joanne enim dictum est, Non erat ille lumen, sed ut testimonium perhiberet de lumine . Potest quidem dici lumen, et bene dicitur et ipse lumen; sed illuminatum, non illuminans. Aliud est enim lumen quod illuminat, et aliud lumen quod illuminatur: nam et oculi nostri lumina dicuntur, et tamen in tenebris patent, et non vident. Lumen autem illuminans a seipso lumen est, et sibi lumen est, et non indiget alio lumine ut lucere possit, sed ipso indigent caetera ut luceant. 2. Confessus est ergo Joannes, sicut audistis, quia cum disciut instigaretur; quasi invido enim narraverunt, Ecce ille facit plures discipulos quam tu: ille confessus est quid esset, et inde meruit ad ipsum pertinere, quia non est ausus se dicere quod est ille. Hoc ergo dixit Joannes, « Non potest homo accipere quidquam, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ ccudiuntur aiohanne: ubi testimoniũ ꝑ hi b&
quitur diuina inluminatus ẽ ccdõ: Ncc̃ si noness&
inluminatus terra terrã loquer&ur: ergo seor¬
sũs ẽ gracticdĩ seor sus natura hominis: modona¬
turã hominis. Interroganasciturspȩscit usitata
istachominũ discit: Quid nouit nisi terra. d&er¬
rechumana loquitur humana. Nouit humana :¬
sccpit carnalis: carnaliter aestimat. carnalit̃¬

Expanded text:
i audiuntur a Joanne, ubi testimonium perhibetquitur divina, illuminatus est a Deo. Nam si non esset illuminatus, terra terram loqueretur. Ergo seorsum est gratia Dei, seorsum natura hominis. Modo naturam hominis interroga: nascitur et crescit, usitata ista hominum discit. Quid novit nisi terram de terra? Humana loquitur, humana novit, humana sapit; carnalis carnaliter aestimat, carnalit
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid sumur: & non illi gloriã reddiderimus
adulteri sumus : Nos cemari uolumurmnon sponsum: or xp̃m
diligite : & nos in illo in quo &uor a nobis diligimini Inuicã
se diligeent membra sed omnia sub capiteuiuant: Dolo¬
re quidẽ frr̃ mei multa coactus sũ dicere & parucc
dixi: & pccuca dixi: ł etionẽ finire non potui  Adent
dnr̃ ut oportune finiatur: Nolui enim ampłius one¬
rere cordccurc̃ quȩ uolo uacare gemitibus. & ora¬
tionibur prohis quicedhuc surdir & ñ intellegunt¬

Expanded text:
aliquid sumus, et non illi gloriam dederimus, aliquid sumus, et non illi gloriam dederimus, adulteri sumus; nos amari volumus, non sponsum. Vos Christum diligite, et nos in illo, in quo et vos a nobis diligimini. Invicem se diligant membra, sed omnia sub capite vivant. Dolore quidem, fratres mei, multa coactus sum dicere, et parva dixi: lectionem finire non potui, aderit Dominus ut opportune finiatur. Nolui enim amplius onerare corda vestra, quae volo vacare gemitibus, et orationibus pro his qui adhuc surdi sun
Abbreviated transcription (Latin):
gentium hoc ait Dixer enĩ gloriantes ipn disci¬
puli : Ecce dne. innomin&uo. &iã dȩ monia nobir
subi&ta sunt : Bene quidẽ confessisun d&uler
honorẽ nominixpĩ: Et tacmen quideis ait. Noli¬
tein hoc gloricri. quia de monia uobis subi&¬
itocsunt: Sed gaud&e quia nominaurã scripta
s̃ incaelo: p&rus demonia &xclusit : Nescio quia
laicus. habens caritatẽ. tenens in tegritatẽ fidei.
non faccit hoc: p&rus in corpore oculus ẽ ille in
corpore digitusẽ : In eotam̃ corpore : in quo p&rlis
& siminus ucl& digitur quã oculus non ẽ tamen
prȩcisus a corpore : Melius ẽ esse digitũ & esse cor¬
pore : quã esse oculũ & eue lli corpore: pro in de
fratres mei: nemouos fallat: nemouos seducat :
amate pacẽ xp̃i qui prouobis crucifixus ẽ cũ dr̃ e&
ꝓcculus dic̃: Neq qui plantat ẽ aliquid neq qui
rigat: Sed qui in crementũ dat dr̃: et quis quã
nr̃um dicet : & quiccali quidẽ: Si dixerimus quio

Expanded text:
gentium hoc ait. Dixerunt enim gloriantes ipsi discipuli, Ecce, Domine, in nomine tuo etiam daemonia nobis subjecta sunt. Bene quidem confessi sunt, detulerunt honorem nomini Christi; et tamen quid ait eis? Nolite in hoc gloriari, quia daemonia vobis subjecta sunt; sed gaudete, quia nomina vestra scripta sunt in coelo . Petrus daemonia exclusit; nescio quae laicus, habens charitatem, tenens integritatem fidei, non facit hoc. Petrus in corpore oculus est, ille in corpore digitus est, in eo tamen corpore est in quo Petrus, et si minus valet digitus quam oculus, non est tamen praecisus a corpore. Melius est esse digitum et esse in corpore, quam esse oculum et evelli de corpore. 18. Proinde, fratres mei, nemo vos fallat, nemo vos seducat: amate pacem Christi, qui pro vobis crucifixus est, cum Deus esset. Paulus dicit, Neque qui plantat est aliquid, neque qui gat, sed qui incrementum dat Deus . Et quisquam nostrum dicit quia aliquid est? Si dixerimus quia
Abbreviated transcription (Latin):
ergo omnem hominẽ & ipsũ io hannẽ : quicc &ipse de
hominib: : & enim quã uis Nemo &x surrexerit maior
io hanne inncctis mulierũ Vnus tamĩ & ipse & his qui
natisunt ex mulieribus : Nũ quid comparandus ẽei qui
qui a uoluit naturẽ : Et ideo nouo partu: quia nouus
natus: Ambȩ enim generationes dnĩ inusitate sunt
& diuina & humana diuina Nhab& matrẽ humana
non licb& patrẽ: ergo unus dec&eris io hanner : Sed ta¬
sponsi Non dignũ tamen soluere corrigiã calciam̃¬
ti ipsius : Hinc audiuit iã multa caritas urã : quod
sequitur ui deccmus: ali quantũ enĩ spis sũ es ad intel¬
legendum: Sed quõ dicit ipse iohanũs qui a non po

Expanded text:
ergo omnem hominem, et ipsum Joannem; quia et ipse de ergo omnem hominem, et ipsum Joannem; quia et ipse de hominibus. Etenim quamvis nemo exsurrexerit major Joanne in natis mulierum , unus tamen et ipse ex his qui nati sunt ex mulieribus. Numquid comparandus est ei qui, quia voluit, natus est; et ideo novo partu, quia novus natus? Ambae enim generationes Domini inusitatae sunt, et divina et humana: divina non habet matrem, humana non habet patrem. Ergo unus de caeteris Joannes, sed tasponsi, non dignum tamen solvere corrigiam calceamenti ipsius. Hinc audivit jam multa Charitas vestra: quod sequitur videamus; aliquantum enim spissum est ad intelligendum. Sed quoniam dicit ipse Joannes, q