comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
consortium. ex cõmunicatus ẽ in pictauensi coneilio a car¬
dinalib ioħe ⁊ bñdicto. Hec scribo absens qui nichil ali¬
ud qd̃ ad rem ꝑtin̾et dicturus eẽm p̃sens Occurrerẽ tam̃
libent̾ amabili mͥ ur̃o colloquio. nͥ obsisteret mnͥ coluber inui¬
a. cerastes in semita. uidelicet puteacensis dr̃is. qui ꝓpt̾ in to¬
ẽ Computatores uͦ genealogie quos monebatis mecũ ueni¬
re quorum m̃tionem suꝑius feciñ st̃ parrochiani mei. neq
etiam nou utrũ uiuant. ut possim eos ad hanc discussio¬
nem inuitare:¬
domib deuotio fidelium ꝓ redẽptione ammarum
suarum dare consueuit ad sustentationẽ eorũ qui ibi com¬
morantur. ñ iam in humanis rebꝰ cõputanda st̃ qr dĩ st̃.o.¬
portet rectores eccłarũ. ut ea tanqͣm diuina patrimonia
ni defensionem eccłe suscipiant.⁊ exerto gladio sp̃s ꝑuasoee
ritate ferire ñ differant. Qd̃ ego Io carnot̾ eccłe minister

Expanded text:
consortium, excommunicatus est in Pictaviensi conconsortium, excommunicatus est in Pictaviensi condinalibus Joanne et Benedicto. Haec scribo absens qui nihil aliud quod ad rem pertineret dicturus essem praesens. Occurrerem tamen libenter amabili mihi vestro colloquio, nisi obsisteret mihi coluber in via, cerastes in semita, videlicet Puteacensis dominus, qui propter intocommunicatus. Computatores vero genealogiae quos monebatis mecum venire, quorum mentionem superius feci, non sunt parochiani mei, neque etiam novi utrum vivant, ut possim eos ad hanc discussionem invitaredomibus devotio fidelium pro redemptione animarum suarum dare consuevit ad sustentationem eorum qui ibi morantur non iam in humanis rebus computanda sunt quia dei sunt oportet rectores ecclesiarum ut ea tanquam divina patrimonia in defensione ecclesiae suscipiant et exerto gladio spiritus ritate ferire non differant Quod ego pio affectu consider
Abbreviated transcription (Latin):
sał ⁊ seruitiũ. Consanguinitatẽ que dr̃ ẽe inter
filium flandrensis comitis ⁊ filiam comitis rodonensis
didici cũ eẽm incuria pape urbani. ñ ꝓpt̾ istos pueros
qui ñ dum fortasse nati erant. s ꝓpt̾ auos eoꝵ aut ꝓauos pa¬
t̾nos aut mat̾nos. de quoꝵ consanguinitate t̃e tẽporis urgẽ¬
te necessitate tractabatur Computauit eñi eam ad suggesti¬
onem dñi pape me audiente quidam monacꝰ aruernensis
nomine castus etate maturus. de nobilib t̾re illius ꝓgenitus.
uita ⁊ fama honestus. Computauer̃t eandem consangium¬
tatem alio cẽpore inp̃dicta euria legati fulconis andegauẽ¬
sis comitis ⁊ ꝓbauer̾t. cum accusarentur rex francoꝵ qd̾ p̃
dicto comiti consanguineo suo uxorem suam subtrax erat.
qͣm etiã illicite retinebat. Propt̾ qm accusationẽ ⁊ patrati
pa urbano in ela romontensi concilio. Et eũ pꝰ factũ diuor
tium p̃dictus rex reu̾sus ẽet ad p̾dicte mulieris illicitum¬

Expanded text:
salutem et servitium. Consanguinitatem, quae dicitur esse inter filium Flandrensis comitis et filiam comitis Redonensis, didici, cum essem in curia papae Urbani, non propter istos pueros, qui nondum fortasse nati erant, sed propter avos eorum, aut proavos paternos aut maternos, de quorum consanguinitate tunc temporis, urgente necessitate, tractabatur. Computavit enim eam ad suggestionem domni papae, me audiente, quidam monachus Arvernensis, nomine Castus, aetate maturus, de nobilibus terrae illius progenitus, vita et fama honestus. Computaverunt eamdem consanguinitatem alio tempore in praedicta curia legati Fulconis Andegavensis comitis, et probaverunt, eum accusaretur rex Francorum Philippus quod praedicto comiti consanguineo suo uxorem suam subtraxerat, quam etiam illicite retinebat. Propter quam accusationem, et patrati pa Urbano in Clartium praedictus rex esset reversus ad praedictae mulieris
Abbreviated transcription (Latin):
ohanni ⁊ Benedicto cardinalib p̾sb̾is. ⁊ romane eccłe
uicariis. Iuo humił eccłe carnotensis minister: ita sͥ cõmissa
fungi legatione. ut angło magni consilu ualeant cõplac̾e.
Quia beluacensis eccłe lapsum dudũ uob̃ ex parte ꝑ litt̾as
insinuaui: nẽ in qͣntum ꝓfundũ malorũ descend̾it sollici¬
tudini ure reticere ñ ualeo. ne mea taciturnitas mͥ repu¬
tet᷑ Cinuicium. ⁊ uet̾no ipsius eccłe morbo nullũ ꝓeu¬
ret ad hibere remedium. P redicta eni eccła tam diu iam
bonos desuouit hab̾e pastores. ut malos hab̾e uideat᷑ ei qͣ¬
si legittimũ. bonos aũ eligere quasi nefarium. Qd̃ in hoc
satis patet. qd̾ ad u̾sus lit̾as dñi pape ⁊ ur̃as de electione
e  assũptione ep̃i illicitas ꝓhibentes. ad contẽptũ sedis apłi¬
eẽ ir risoria ⁊ contẽptibilia uerba in uos ꝓtulert᷑. ⁊ pꝰpo¬
sita omni canonica electione cłicũ quendam aleato¬

Expanded text:
OANNI et BENEDICTO cardinalibus presbyteris, et Romanae Ecclesiae OANNI et BENEDICTO cardinalibus presbyteris, et Romanae Ecclesiae vicariis, IVO, humilis Ecclesiae Carnotensis minister, ita sibi commissa fungi legatione ut Angelo magni consilii valeant complacere. Quia Belvacensis Ecclesiae lapsum dudum vobis ex parte per litteras insinuavi, nunc in quantum profundum malorum descenderit, sollicitudini vestrae reticere non valeo: ne mea taciturnitas mihi reputetur in vitium et veterno ipsius Ecclesiae morbo nullum procuret adhibere remedium. Praedicta enim Ecclesia tandiu jam bonos desuevit habere pastores ut malos habere videatur ei quasi legitimum, bonos autem eligere quasi nefarium. Quod in hoc satis patet quod adversus litteras domni papae et vestras de electione vel assumptione episcopi illicita prohibentes, ad contemptum sedis apostolicae, irrisoria et contemptibilia verba in vos protulerunt, et postposita omni canonica obedientia clericum quemdam illit
Abbreviated transcription (Latin):
fluũ mͥ uidetux te instruere. quib auetoritatib debeas
ignotos ⁊ ex tͣnsuerso uenientes refutare. hoc tam̃ consulo
tibi ut abbatem maioris monasterii euiꝰ ad hue monachus
ẽ comonesacias. quatinꝰ p̃dictũ ebrardũ atali ambitione cõ¬
pescat. ac regłari seueritate si sit necesse coerceat: Licet enim
abhatem eum fieri consenserit. ñ tam̃ eũ aiugo monastice
discipline liberauit. Ualete.
p̃sbr suus. sał. ⁊ sic̃ dño ⁊ regi suo fid ele seruitiũ. De eo
qd̾ paruitati mce mandauit ur̃a sublimitas pꝰ duo coneili¬
a hoc anno a dño papa celebrata. nc̃ legatũ eiꝰ lugdunen¬
deo. qr eum nuꝑ lict̾as eiꝰ habuerim nichil tale ibi legi.
dulto sͥ congruo spacio alegatis apłicis uocatus fuerit: non
pot̾ subt̃ fugere qͥn ad diem sͥ p̾sc̾ptum occurrat. nͥ eũ legit¬
tutos angariare uoluerit: uos habito eũeis comuni consi
Ualeat multo tempore ur̃a sublimitas.¬

Expanded text:
fluum mihi videtur te instruere, quibus auctoritatibus debeas fluum mihi videtur te instruere, quibus auctoritatibus debeas ignotos, et ex transverso venientes refutare. Hoc tamen consulo tibi, ut abbatem Majoris Monasterii, cujus adhuc monachus est, commonefaciatis, quatenus praedictum Ebrardum a tali ambitione compescat, ac regulari severitate, si sit necesse, coerceat. Licet enim abbatem eum fieri consenserit, non tamen eum a jugo monasticae disciplinae liberavit. Vale. s, salutem, et sicut domino et regi suo fidele servitium. De eo quod parvitati meae mandavit vestra sublimitas, post duo concilia hoc anno a domno papa celebrata, nunc legatum ejus Lugdunendeo, quia cum nuper litteras ejus habuerim nihil tale ibi legi, dulto sibi congruo spatio a legatis apostolicis vocatus fuerit, non potest subterfugere quin ad diem sibi praescriptum occurrat, nisi eum legittutos angariare voluerit, vos habito cum eis communi consValeat multo tempore sublimitas
Abbreviated transcription (Latin):
uo humilis eccłe carnotensis minister. Gaufrido cenomã¬
nensis eccłe decano. sal̃. Multis ⁊ magnis negociis occupa¬
tus. fr̾nitati tue sufficient̾ ad p̾sens scrib̾e ñ potui. De
actuum suoꝵ qmͣ u̾boꝵ importabili p̃sũptione confr̃s
suos frequent̾ offendet. hoc mͦ licentiam ab eis ꝓmeruit
⁊ hoe t̾m ut monachus maicris monasterii ma̾neret ob¬
tinuit. Qui gͦ contẽpto clericatu ad monasteriũ con¬
fugit. ⁊ e conuerso contẽpto monasterio iterũ ad clerica¬
tum aspirare contendit: ñ mͥ facile suscipiendꝰ uidet᷑
abhis: quib uita ⁊ doctrina & morib nondum fuit
inanisestus: Si gͦ huius modi ꝑsone intrusione te sonseri
p̃grauari: lib̾a ẽ tͥ faeultas refutandi qr scd̾m decretum
pape celestini. tunc pͥinũ at̾ de altera eligendꝰ ẽ eccłia. si de
ciuitatis ipsun clero ciui ep̃s ẽ ordinandus. nullus dignꝰ qd̾
euenire non credimꝰ potuerit reꝑiri. Et qr ꝑ te sapisꝰ super¬

Expanded text:
 humilis Ecclesiae Carnotensis minister, GAUFRIDO Cenomanensis Ecclesiae decano, salutem. Multis et magnis negotiis occupatus, fraternitati tuae sufficienter ad praesens scribere non potui. De actuum suorum quam verborum importabili praesumptione confratres suos frequenter offenderet, hoc modo licentiam ab eis promeruit, et hoc tantum ut monachus Majoris Monasterii maneret, obtinuit. Qui ergo contempto clericatu ad monasterium confugit, et e converso contempto monasterio, iterum ad clericatum aspirare contendit, non mihi facile suscipiendus videtur ab his quibus vita et doctrina et moribus nondum fuit manifestus. Si ergo ejusmodi personae intrusione te senseris praegravari, libera est tibi facultas refutandi, quia secundum decretum papae Coelestini : « Tunc primum alter de altera eligendus est Ecclesia, si de civitatis ipsius clero, cui episcopus est ordinandus, nullus dignus quod evenire non credimus potuerit reperiri. » Et quia per te sapis, super
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o fr̃i. de syon iherłm cont̾eplari. Nosti km̃e de te ipso et
meluis me nosti cum qͣnta spei fiducia. ⁊ cum qͣnta laude ho¬
minũ calcato mundi flore solitariã uita elegͥis. quomͣ pꝰ serua¬
tam aliqͣndiu laudabilit̾ solitariam conu̾sationẽ ad regen¬
dum monast̾ium uocatꝰ fueris. nostiqr tumultꝰ popłares si¬
ne qͥb nec modica rei familiaris dispensatio ad ministrari po¬
test p̾ amore int̾ne quietis ferre ñ potuisti. ⁊ iccirco ad inter¬
missam quietẽ modis om̃ib reuolare studiusti. in loco tuo
abbatem qũe cong̾gatio tͥ cõmissa uoluit tu ipse elegisti. et
tanqũa columba a molestiis a uolans fugiens elongasti. ut
insolitudine maneres.⁊ eum expectare qui saluĩi te facͥet a
pusillo animo ⁊ inquieto decreuisti. Nunc uͦ ut aiunt qͥdã
contra ꝓpositũ tuũ monachos rumigerulos de loco ad locum

Expanded text:
Christo fratri, de Sion Hierusalem contemplari. Nosti, charissime, de te ipso, et Christo fratri, de Sion Hierusalem contemplari. Nosti, charissime, de te ipso, et melius me nosti, cum quanta spei fiducia, et cum quanta laude hominum, calcato mundi flore, solitariam vitam elegeris, quomodo post servatam aliquandiu laudabiliter solitariam conversationem, ad regendum monasterium vocatus fueris. Nosti quia tumultus populares, sine quibus nec modica rei familiaris dispensatio administrari potest, prae amore internae quietis ferre non potuisti, et idcirco ad intermissam quietem modis omnibus revolare studuisti, in loco tuo abbatem, quem congregatio tibi commissa voluit, tu ipse elegisti, et tanquam columba a molestiis evolans  al., avolans elongasti, ut in solitudine maneres, et eum exspectare qui salvum te faceret a pusillo animo et inquieto, decrevisti. Nunc vero, ut aiunt quidam, contra propositum tuum monachos rumigerulos de loco ad locum
Abbreviated transcription (Latin):
redeeusis i nonasteriu sei simphoriani monachis aur prudens ⁊
relrgiosus similide causa relicto monasterio. nunc eaaers.¬
riense monasteruim regit Sic ⁊ alii multi
baugori meldenis. himbaldꝰ autisiodorensis. philipottrerissĩ
si uera st̃ ꝑiculosa. De quib qr eadem legati tui reculer̃t.
nicam dedisse sententiam. Non eñi metum mortis aut cru¬
in lict̾is excusatoriis fieri solet int̾posuisti. nec ad eũ alic
excusatoria u̾ba direxisti. Nos aut̃ miscd̃ie magis intenti
qm iudicio. inducias tͥ adomno in etropolitano impetͣuimꝰ
usq ad dnicam ꝓximam ante natale dñi. qñ fut᷑a ẽ consecͣtio
niuernensis ẽpi. Monendo itaq maudamꝰ. ⁊ mandando mo¬
nemus. ut tẽ p̾sentiam tuã remota omni excusatione dõno
metropolitano ex hibeas. satis facturus de obiectis. Qd̃ si ad¬
filio suo ⁊ omnib suis omẽm securitatemi tͥ inp̃sentia tocius
concilii promisit. Ualete.
uo d̃i gr̃a humił eccłe carnot᷑ minist̾. Gaufrido dilecto sͥ in

Expanded text:
vacensis monasterii Sancti Simphoriani monachus, vir prudens et religiosus, simili de causa relicto monasterio, nunc Cantuariense monasterium regit. Sic et multi US Meldensis, HUMBALDUS Antissiodorensis, PHILIPPO Trecassinsi vera sunt periculosa; de quibus quia eadem legati tui retulerunt, nicam dedisse sententiam. Non enim metum mortis aut cruin litteris excusatoriis fieri solet, interposuisti, nec ad eum aliqua excusatoria verba direxisti. Nos autem misericordiae magis intenti quam judicio, inducias tibi a domno metropolitano impetravimus usque ad Dominicam proximam ante Natalem Domini, quando futura est consecratio Nivernensis episcopi. Monendo itaque mandamus et mandando monemus ut tunc praesentiam tuam remota omni excusatione domno metropolitano exhibeas, satisfacturus de objectis. Quod si adfilio suo, et omnibus suis omnem tibi securitatem in praesentia totius concilii promisit. Vale. Dei gratia humilis Ecclesiae Carnotensis minister, GAUFRIDO dilecto sibi in
Abbreviated transcription (Latin):
silentiũ impositũ ẽẽ canonicis legib. Quom eñi ad fontem
scientie ꝑtingemꝰ. si ab ipsis qui clauem tenent intrare ñ ꝑ¬
mittim᷑ : His ⁊ huiꝰ modi p̃monitã ⁊ p̃munitã uolo ẽẽ solliei¬
tudinẽ ur̃am. ut ⁊ uob̾ caueatis. ⁊ dnm̃ papam suꝑ his cau¬
tum faciatis. ut qui ex adu̾so stat. occasionem maledicendi
tus eñi intrusus festinat ut cito romam uadat aut mittat.
flectat. ⁊ dñm . papam quacũq poterit machinatione decipi¬
at Nei itaq ueritatem uob̾ notificamꝰ. ut auctoritati apłice
.ꝓuideatis. ⁊ fame ur̃e bene consulatis. ⁊ eccłam in malis ta¬
bescentem solatio foueatis. forti manu releuetis. ⁊ corrosorũ
sata fuerit expectatio nr̃a: iam qͥd contͣ obloquentes ꝑ roma¬
na eccła loquam᷑ ñ habebimꝰ. ⁊ murũ ꝓ domo dei ponere fidu
⁊ de iundicando contẽptu ur̃o consiliũ eito capite.⁊ quid suꝑ
hoc ⁊ suꝑ aliis dispositionib ur̃is fac̾e uelitis. ꝑ porcitor em p̃¬

Expanded text:
silentium impositum esse canonicis legibus. Quomodo enim ad fontem scientiae pertingemus, 43 si ab ipsis qui clavem tenent, intrare nmodi praemonitam et praemunitam volo esse sollicitudinem vestram, ut et vobis caveatis, et domnum papam super his cautum faciatis, ut qui ex adverso stat occasionem maledicendi risti. Praedictus enim intrusus festinat ut cito Romam vadat, aut mittat,  in suam partem, et domnum papam quacunque poterit machinatione decipiat. Rei itaque veritatem vobis notificamus, ut et auctoritati apostolicae provideatis, et famae vestrae bene consulatis, et Ecclesiam in malis tabescentem solatio foveatis, forti manu relevetis, et corrosorum sata fuerit expectatio nostra, jam quid contra obloquentes pro Romana Ecclesia loquamur, non habebimus, et murum pro domo Det de vindicando contemptu vestro, consilium cito capite, et quid super hoc et super aliis dispositionibus vestris facere velitis, per portitorem prae
Abbreviated transcription (Latin):
ei confr̾i nr̃o iusta ⁊ possibilia uibeatis C cũ uidicium
apłicum a nemine sit foris retractandũ: uos ipse ꝑ pendi¬
te. uos ipsẽ uidicate. utrũ synodalis sencentia apłicis decre¬
tis ⁊ canonicis sanctionib munita dissolui debuerit sine
utriꝰq partis audientia. Neq eñi indecens ẽ siẽ apłicis do¬
cemur exemplis ⁊ scͥptis si aliqͣndo sententiam mutet
onem a ur̃a sci̾tate littͥas catalau nensi ep̃o missas extor¬
tas aguoscatis: seriem cause qmͣ tͣctauimꝰ. prudentie u¬
ure breuit᷑ intimabimꝰ. Predictus em̃ drogo eũ om̃iũ
in pictauensi concilio considentiũ importunis clamorib au¬
res oneraret. dicebat se p̃dicta thesauraria a philippo catalau¬
nensi cp̃o canoniee fuisse inuestitũ. ⁊ id̾o inuiste spoliatũ. Cuiꝰ
rei u̾itas cum diligenter fuisset euentilata. contestantib ca¬

Expanded text:
m, confratri nostro justa et possibilia jubeatis. Et cum judicium apostolicum a nemine sit foris retractandum , vos ipse perpendite, vos ipse judicate, utrum synodalis sententia apostolicis decretis et canonicis sanctionibus munita dissolvi debuerit sine utriusque partis audientia. Nec enim indecens est, sicut apostolicis docemur exemplis et scriptis, si aliquando sententiam mutet onem a sanctitate vestra litteras Catalaunensi episcopo missas extortas agnoscatis, seriem causae quam tractavimus, prudentiae vestrae breviter intimabimus. Praedictus enim Drogo cum omnium in Pictavensi res oneraret, dicebat, se praedicta thesauraria a Philippo Catalaunensi episcopo canonice fuisse investitum, et ideo injuste spoliatum. Cujus rei veritas cum diligenter fuisset eventilata, contestantibus Ca
Abbreviated transcription (Latin):
tii debitum munus. Betatus sum supͣ qmͣ dici possit.
et de Stepħi beluacensis eccłe ꝓei repulsione.⁊ de facta
in me ꝓpt̾ eum pat̾na inuectione. Quamuis gͦ in post̾iori¬
b litt̾eris nichil contͣriũ pͥorib ex me seͥpserim. nec ꝓ
rim. Importunitate eñi sua extorsit ame lut̾as quas ei
lus domꝰ dĩ liquido mͥ apparuit. ⁊ me publicante fere oĩbꝰ
regni nr̃i eccłiis. ad laudem diuinis nominis in notuit. Ni¬
chil itaq de hoc negocio restat. nͥ ut bonis pͥncipiis ⁊ boni ᷤ¬
ꝓuectib. bonus uingatur ⁊ exitus. De cet̾o notũ facimꝰ ꝓui¬

Expanded text:
um, ms. c.. Laetatus sum supra quam dici possit, et de Stephani Belvacensis Ecclesiae proci repulsione, et de facta in me propter eum paterna invectione , quamvis ego in posterioribus litteris nihil contrarium prioribus ex me rim. Importunitate enim sua extorsit a me litteras, quas ei lus domus Dei, liquido mihi apparuit, et me publicante fere omnibus nostri regni Ecclesiis ad laudem divini nominis innotuit. Nihil itaque de hoc negotio restat, nisi ut bonis principiis et bonis provectibus bonus imponatur
Abbreviated transcription (Latin):
dit: carnotensis eccłe ẽ. in qua obtuli ei om̃em uisticiã. ⁊ adhuc
offero. s ipsa omnino refugit. qr in iustam se nouit hab̃e calũp¬
b orta st̃. pͥmum st̃ discutienda.

Expanded text:
dit, Carnotensis Ecclesiae est, in qua obtuli ei omnem justitiam, et adhuc dit, Carnotensis Ecclesiae est, in qua obtuli ei omnem justitiam, et adhuc offero. Sed ipsa omnino refugit, quia injustam se novit habere calumibus orta sunt, primum sunt discutienda.
Abbreviated transcription (Latin):
et milites eiꝰ ex cõmunicandi. magna ⁊ manifesta me c̾opulit
necessitas. ꝓ int̾minatis inuiriis carnotensi eccłe ab eis freqͦn¬
t̃ illatis. ⁊ ab aurelianensi eccła ñ dum em̃datis. Ad qd̾ &̾ nc̃
laborare uident᷑ qui ꝓ uob̾ scripser̃t. ad libitũ suũ int̾ p̃tantes
littͥas dñi pape. sensum suũ ñ apponences eiꝰ uoluntati. s insidi¬
as facientes gr̾amatice positioni. tanqͣm ⁊ ipsi qui litt̾as apłicas
scripsert̃ ñ fuerint gr̃amatici. Qndo eñi dix̾ ut confirinaretis sẽ¬
tentiam nr̃am canonice dictatã inp̃dictam dnam.iam dix̾at
ẽẽ parrochianam ur̃am.⁊ tam̃ dedit carnotensi eccłe licentiã
cõmunicare ad monitam. ⁊ sepe uocatam. ⁊ ñ resipiscentem satha¬
ne tradere. cum illa potestas hoc concesserit. euiꝰ ẽ de omni ꝑsona
⁊ de omni eccła iudicare. Nogo itaq ⁊ moneo ut impleatis p̃cep¬
tum qd̾ accepistis.qr ⁊ ego ad p̃sens n pͥuabor apłico munere qd̾

Expanded text:
et milites ejus excommunicandi, magna et manifesta me compulit necessitas pro interminatis injuriis Carnotensi Ecclesiae ab eis frequenter illatis, et ab Aurelianensi Ecclesia nondum emendatis. Ad quod etiam nunc laborare videntur qui pro vobis scripserunt, ad libitum suum interpretantes litteras domni papae, sensum suum non aptantes ejus voluntati, sed insidias facientes grammaticae positioni, tanquam et ipsi qui litteras apostolicas scripserunt, non fuerint grammatici. Quando enim dixit, ut confirmaretis sententiam nostram canonice dictatam in praedictam domnam, jam dixerat esse parochianam vestram, et tamen dedit Carnotensi Ecclesiae licentiam aque est eam excommunicare admonitam, et saepe vocatam, et non resipiscentem Satanae tradere, cum illa potestas hoc concesserit, cujus est de omni persona et de omni Ecclesia judicare . Rogo itaque et moneo ut impleatis praeceptum quod accepistis, quia et ego ad praesens non privabor apostolico munere quod
Abbreviated transcription (Latin):
octauis pentecostes senonis. de conuigio regis ⁊ consobrine
tue filie borufacũ marcionis. uirgini illi de cuiꝰ conuigio tͣctã¬
dum ẽ. nec honesta ẽ nec utilis. In utilis ido. qr fedus illud qd̾
cassabitur. Honesta u̾ id̾o ñ erit. qr infamia uirginis qd de
leg ittuno coo uigio nata nꝰ ẽ: longe lateq diuulgabit᷑. Nul¬
lus uaquupe qui fidelitatem regi fecerit p̃sumet illus dare
consiliũ. qd̾ sit cont᷑ fidelitatẽ suam. ⁊ regni minuat maies¬
tatem. Cum his eñi que fidelitas continet p̃cipue obseriã¬
fiorrre utile ⁊ bonestiu. que minime obseruarent. qͥmu¬
lierem de uncesto coniugio natam regie ꝑsone sociandam ẽẽ
ualuerint inuenire Uositaq qui huiꝰ conuigii paranĩphis
estis. potestis in utrũq consulere. ut nec rex ineurrat piu¬
rium. Nec turpe consobrina ur̃a repudiũ. maxime cũ rex
in hoc mee fidelitati. ⁊ nobilitatis ur̃e honestaq. quatinꝰ

Expanded text:
octavis Pentecostes Senonis, de conjugio regis et consobrinae octavis Pentecostes Senonis, de conjugio regis et consobrinae tuae, filiae Bonifacii marchionis, virgini illi de cujus conjugio tractandum est, nec honesta est nec utilis. Ideo inutilis, quia foedus illud quod dcassabitur. Honesta vero ideo non erit, quod infamia virginis, quae de legitimo conjugio nata non est, longe lateqquippe qui fidelitatem fecerit regi, praesumet illud dare consilium quod sit contra fidelitatem suam, et regni minuat majestatem. Cum his enim quae fidelitas continet, praecipue observandum est utile et honestum, quae minime observarent qui mulierem de incesto conjugio natam regiae personae sociandam esse valuerint invenire. Vos itaque qui hujus conjugii paranymphus estis, potestis in utrumque cosulere, ut nec rex incurrat perjurium, nec turpe consobrina vestra repudium, maxime cum rex in hoc meae fidelitati, et nobilitatis vestrae honestati, quatenus
Abbreviated transcription (Latin):
noxiis collocutionib expendis. ⁊ secretũ locũ tuũ publicũ fa¬
cis. cum indebita curiositate silentiũ monachoꝵ inu̾ba ad ula¬
toria ⁊ detractoria nescio qua uanitate lenocinante int̾rũpi ꝑ¬
mittis. Bicit᷑ &̾ qd̃ milites illos qui bñficia monasterii habent
nulta in hunc modum. que omnia sũmo studio p̾cau̾e debet
tua religio. ut aut omnino ñ sint. aut ꝓbabilit̾ fingi ñ o
possint. Que seripsi tͥ d̾s nouit id̾o seripsi. qr ⁊ si ñ omnia
ita st̃ ut dicunt᷑. s ab emulis fortasse conficta st̃. tñ scio qd̾
aliq̃n plus ꝓsunt inimici detrahentes. qm amici adulat¬
tes. ⁊ illud salomonis. qr meliora st̃ uulnera diligentis. ꝙͣ
fraudulenta oscula blandientis. Multa possem inhune mo¬
dum scribere prudentie tue. s sapienti ista sufficiunt. Uał¬
uo d.g.c.e. minister. hugoni
magnisico treiectensium comiti. sał & seruitiũ. Notũ fac̾e
uolo celsitudini tue: qr discussio illa que uentilanda ẽ in

Expanded text:
noxiis collocutionibus expendis, et secretum locum tuum publicum facis, cum indebita curiositate silentium monachorum in verba adulatoria et detractoria nescio qua vanitate lenocinante interrumpi permittis. Dicitur etiam quod milites illos qui beneficia monasterii habent , multa in hunc modum, quae omnia summo studio praecavere debet tua religio, ut aut omnino non sint, aut probabiliter fingi non possint. Quae scripsi tibi Deus novit; ideo scripsi quia et si non omnia ita sunt ut dicuntur, sed ab aemulis fortasse conficta sunt, tamen scio quod aliquando plus prosunt inimici detrahentes quam amici adulantes, et illud Salomonis, quia meliora sunt vulnera diligentis quam fraudulenta oscula blandientis . Multa possem in hunc modum scribere prudentiae tuae, sed sapienti ista sufficiunt. VaEcclesiae minister, HUGONI magnifico Trecensium comiti, salutem et servitium. Notum volo facere celsitudini tuae, quia discussio illa quae ventilanda est in
Abbreviated transcription (Latin):
garia. s ̾ ii qui custodire uolunt cũ diligentia. Nuid et iã
ultra ualebunt celebranda concilia. quoꝵ ꝑunꝰ ꝑsone delacio
nem irrita fient qͣntalibet auctoritate fulta uidicia: Unde ro
modorũ que de huiꝰmodi ꝑturbatione nasei posst̾. saniori sen¬
tentie animũ accõmodetis. ut ⁊ iudicia synodalia ñ nͥ sũma
ratione cassentur.⁊ mandata apłica euriosius obseruentur
ens ad nos petrus eccłe ure archidia conꝰ postulauit a paruitate
mea. ut scribem fr̾nitati ur̃e flagitanti consiliũ meũ qͥd sen¬
tirem de sepultura patͥs sui cui denegata ẽ defuncto cõmuni¬
o eccłastica. qmͣ nec iudicio eccłastico. nec ꝓ aliquo facinore

Expanded text:
iam hi qui custodire volunt cum diligentia. Quid etiam ultra valebunt celebranda concilia, quorum per unius personae delationem irrita fient quantalibet auctoritate fulta judicia? Unde rogmodorum quae de hujusmodi tentiae animum accommodetis, ut et judicia synodalia non nisi summa ratione cassentur, et mandata apostolica curiosius observentur.ens ad nos Petrus Ecclesiae vestrae archidiaconus postulavit a parvitate mea ut scriberem fraternitati vestrae, flagitanti consilium meum, quid sentirem de sepultura patris sui, cui denegata est defuncto communio ecclesiastica, quam nec judicio ecclesiastico, nec pro aliquo facinore
Abbreviated transcription (Latin):
epm te̾ sedis apłice legatũ ciiꝰdam cͥiminis obiectione fuisse
pulsatũ. ñ tñ sponte confessũ. uł aliquo eccłastico. uł scłari
iuidicio fuisse coniuctũ. assit itaq p̾dicta eccła eunde ad
omnia obiecta fore paratũ canonice respondere. siqͥs cauio¬
nice possit accusare. ꝑ redictꝰ & lisiardus qui t̃e inimicꝰ accu
defensores. quid uid ex facere debeat: ñ ẽ meũ urãm sollicitu¬
dinem monere. ur̃am prudentiã doc̾e. Quicũq uͦ facti hu
ius sint laudatores aut uituꝑatores. ipse electus tanqͣm de
conscientia sua que illi ñ dubiꝰ testis ẽ. aut ꝓse aut contra se
bene securus tͥbunalib ur̃is se p̃sentat. aut miscd̾iam accep¬
turus aut iudicium subiturus. Petimꝰ itaq cũ petentib.
pulsamus cũ pulsantib. quatinꝰ sic uidiciũ ex miscd̾ia t̾eꝑe¬
tis. ut qͣntu laluo honore ur̃o potestis. miserabilib ecełs rui¬
nis inisod̃it̾ occurratis: Sic enĩ uolumꝰ amicis ꝓdõe. ut aue¬

Expanded text:
 tunc sedis apostolicae legatum, cujusdam criminis objectione fuisse pulsatum, non tamen sponte confessum, vel aliquo ecclesiastico vel saeculari judicio fuisse convictum. Asserit itaque praedicta Ecclesia eumdem ad omnia objecta fore paratum canonice respondere, si quis 45 canonice possit accusare. Praedictus etiam Lisiardus qui tunc inimicus accdefensores, quid judex facere debeat, non est meum vestram sollicitudinem monere, vestram prudentiam docere. Quicunque vero hujus facti sint laudatores aut vituperatores, ipse electus tanquam de conscientia sua, quae illi non dubius testis est aut pro se, aut contra se, bene securus tribunalibus vestris se praesentat, aut misericordiam accepturus, aut judicium subiturus. Petimus itaque cum petentibus, pulsamus cum pulsantibus, quatenus sic judicium ex misericordia temperetis, ut quantum salvo honore vestro potestis, miserabilibus Ecclesiae ruinis misericorditer occurratis. Sic enim volumus amicis prodesse, ut auc
Abbreviated transcription (Latin):
absq satisfactione absolu̾it. uł ambitione ad quirendi e¬
ep̃atus. uł timore amutendi supportau̾it: tanqͣm saclegis
particeps. ⁊ ep̃atus emptor ad iudicetur. Tali eñi obice po¬
terit malioie torrens a solito p̃cipicio retineri. ⁊ intͣ debi¬
tos fines coherceri. Nec indebitũ est si adu̾sus noua morboꝵ
gen̾a. inueniuntur ⁊ apponunt᷑ in solita medica m̃ta.

Expanded text:
absque satisfactione absolverit, vel ambitione acquirendi eabsque satisfactione absolverit, vel ambitione acquirendi episcopatus vel timore amittendi supportaverit, tanquam sacrilegii particeps, et episcopatus exutor adjudicetur. Tali enim obice poterit malitiae torrens a solito praecipitio retineri, intraque debitos limites coerceri. Nec indebitum est, si adversus nova morborum genera inveniuntur et apponuntur insolita medicamenta.
Abbreviated transcription (Latin):
mum. Qm̃ diuino ad iutorio carnotensis comes pͣuas ꝯ¬
suetudines quas habuerant antecessores sui ⁊ ipse in domib
⁊ reb carnotensis ep̃i defũcti uł depositi multo meo labore
n sũptu eccłe dimifit. ⁊ paruitas mea suꝑ hoc pͥuilegiũ a sci¬
tate ur̃a ꝓmeruit ad ꝑficiendam eiꝰdem lib̾tatis confirmatio¬
nem. pet̾o ab excellentia ur̃a muti litt̾as olero carnotensi cõ¬
tinentes hane sententiam. ut si forte aliquis carnotensium
raria cupitate lib̾catem a coinite concessam infregerint: tã¬
qm eccłastici uiri sacͥ legi ꝑuasores ab ipso elero aplica aucto¬
ritate ex c̃omunicent᷑. ⁊ eccłe tam ciuiles qm suburbane
usq ad satisfactionẽ claudantur: Non eñi pot̃ popłs rapi
nis assue factus alit̾ a sua malicia coherceri. nͥ summno rp¬
gore iusticie refrenetur. ⁊ t̾ribili ex c̃omunicatione plecta¬
tur. Addatur &̾. ut si succedens ep̃s illiꝰ saclegii patratores

Expanded text:
mum . Quoniam divino adjutorio Carnotensis comes pravas consuetudines quas habuerant antecessores sui, et ipse in domibus et rebus Carnotensis episcopi defuncti vel depositi, multo meo labore et sumptu Ecclesiae dimisit, et parvitas mea super hoc, privilegium a sanctitate vestra promeruit ad perficiendam ejusdem libertatis confirmationem, peto ab excellentia vestra mitti litteras clero Carnotensi continentes hanc sententiam, ut si forte aliqui Carnotensium raria cupiditate libertatem a comite concessam infregerint, tanquam ecclesiastici juris sacrilegi pervasores ab ipso clero apostolica auctoritate excommunicentur, et Ecclesiae, tam civiles quam suburbanae , usque ad satisfactionem claudantur. Non enim potest populus rapinis assuetus  quidam assuefactus aliter a sua malitia coerceri, nisi summo rigore justitiae refrenetur, et terribili excommunicatione plectatur. Addatur etiam, ut si succedens episcopus illius sacrilegii patratores
Abbreviated transcription (Latin):
minister. debitam cũ omni deuotione obedientiã. Mater
mea beluacensis eccła que in xp̃o me genuit. que lacte suo
uł eam apd̾ scĩtatem urãm mea impet̾re possit int̾cessio:
Ec qr mat̾ni dolores qmuis aliq̃n ñ usꝙ quaq rationabiles pia¬
e uiscera uehemtuis penet̾nt. eiꝰ conquestionib ñ possũ nano¬
ueri eidem gemitib ñ compungi. Postulat aut̃ eadem ecclos
in ꝑsona el ecti siui unam tin imꝑfectionem remiti. uideł qd̾
insaeris ordinib non ẽ inuentus. cũ inoct̾is eiꝰ integͥtacem ũ

Expanded text:
minister, debitam cum omni devotione obedientiam. Mater mea Belvacensis Ecclesia, quae in Christo me genuit, quae lacte suo vel eam apud sanctitatem vestram mea impetrare possit intercessio. Et quia materni dolores, quamvis aliquando non usquequaque rationabiles pia viscera vehementius penetrant, ejus conquestionibus non possum non moveri, ejusdem gemitibus non compungi. Postulat autem eadem Ecclesia in persona electi sui unam tantum imperfectionem remitti, videlicet quod in sacris ordinib
Abbreviated transcription (Latin):
studuer̃t. In mortalis ⁊ eñi sponsus inintiori hoĩe ur̃o
in put̾bilem. querit pulcritudinẽ non ext̾ioris hoĩs
Omnis gła eiꝰ filie regis ab intus. Ap̃i gͦ uirginẽ pͥmũ
decet cordis humilitas. facies pallida. maciesq ꝯfecta. cu¬
tis cilicio squalida. ñ balnois freq̃ntib accurata. in lo¬
q̃noo uerecundia. iii audiendo ebedientia. in cibo par¬
ñ uoluptati seruiatur. s necessitati Sic̃ eñi bona do¬
mus in ip̃o uestibulo agnoscit᷑ sic religiose m̃tis habitꝰ
his signis foris agnoscitur. ⁊ eisdem ad contẽptũ sui eoti¬
dianis ꝓfectib eruditur. Quanto eñi quisq uiliorẽ in
ocłis sius. tanto sublimior ẽ in ocłis ꝯditoris. Oportet
quoq ut semꝑ sitis intente or̃oni. aut lectioni. aut o¬
ꝑationi. ut diabolus inueniat uos¬
patas. nec m̃tes ur̃as in otus.⁊

Expanded text:
studuerunt; immortalis etenim Sponsus in interiori homine vestro studuerunt; immortalis etenim Sponsus in interiori homine vestro imputribilem quaerit pulchritudinem, non eOmnis gloria ejus filiae Regis ab intus . Christi ergo virginem primum decet cordis humilitas, facies pallida macieque confecta, cutis cilicio squalida, non balneis frequentibus accurata, in loquendo verecundia, in audiendo obedientia, in cibo parnon voluptati serviatur, sed necessitati. Sicut enim bona domus in ipso vestibulo agnoscitur, sic religiosae mentis habitus his signis foris agnoscitur, et eisdem ad contemptum sui quotidianis profectibus eruditur . Quanto enim quisque vilior est in oculis suis, tanto sublimior est in oculis Conditoris. Oportet quoque ut semper sitis intentae orationi, aut lectioni, aut operi, ut diabolus vos inveniat patas , nec mentes vestras nocuis et
Abbreviated transcription (Latin):
hõium eolloquia freq̃ntare ad hoc eñi uob̾ septa monas¬
cerii
facta st̃. ne mundi amatores intra
claustra mundũ
fugientium recipiatis. ne ad pu¬
blicũ ꝑdeatis. ac de cor¬
porali inundi uisione tͣctis i¬
introrsum fedis imagini¬
bus atq expugnata intus
uirginitate corpꝰ qͦ corru¬
ptioni subici ꝑmutatis.
Quomͦ gͦ pudicitiã seruare
ualebitis. que cũ inpu¬
dicis hõib iniscere colloquia
ublica ł pͥuata coti¬
diano usu laboratis: Legistis eñi. Corrumpunt mores
bonos. cõ fabulationes pessime. Non eñibeata uirgo oa¬
bat in publico. nec ꝓ quoꝵ delectabatur colloquio. qn ẽ
ris effecta. Sie relique sc̃ẽ mulieres que in ꝓposito sc̾itatiᷤ
d̾õ plac̾e uoluer̃t uirorũ colloquia respuert.p̃t̾ eos quoꝵ
necessitatib aliqn de sua suba caritate monente minis
cata facie. uł lubrico gestii.ł soluto incessu. placere

Expanded text:
hominum colloquia frequentare. Ad hoc enim vobis septa monashominum colloquia frequentare. Ad hoc enim vobis septa monasterii facta sunt, ne mundi amatores intra castra mundum fugientium recipiatis, ne ad publicum prodeatis, ac de corporali mundi visione, tractis introrsum foedis imaginibus atque expugnata intus virginitate, corpus quoque corruptioni subjici permittatis. Quomodo ergo pudicitiam servare valebitis, quae cum impudicis hominibus miscere colloquia publica vel privata quotidiano usu laboratis? legistis enim: Corrumpunt mores bonos confabulationes pessimae . Non enim beata Virgo Mabat in publico, nec procorum delectabatur colloquio, quando est ris effecta. Sic reliquae sanctae mulieres, quae in proposito sanctitatis Deo placere voluerunt, virorum colloquia respuerunt, praeter eos, quorum necessitatibus aliquando de sua substantia charitate monente ministcata facie, non gestu lubrico, vel soluto incessu placere
Abbreviated transcription (Latin):
supma sꝑanda ẽ głificatio. tanto eadenti iniserior ⁊ extre¬
ma ẽ tim̃da dãpuatio. Uirginitas suꝑne ciuitatis ẽ uir¬
tus. sr̃norũ ciuiũ decus. uͥ ñ ht̃ quis de integritate qd̃
ꝑdat. de corruptione qd̾ doleat. qua quisqͥs in hac mortali¬
tate studiosius emulabitur eo familiariꝰ sponsi uirginũ
uisicatione ⁊ caritate delectabitur Ut aut̃ ꝓbetis hane
ꝑadisi ẽẽ uirtutẽ. inem̃tote qr p̾mi parentes hanc an pe¬
catũ in ꝑadiso seruauert. Post lapsum facti exules ami
hoste facile expugnanti ⁊ in huiꝰ exilus erũpnas expulsi.
eiusdem ciuitatis ornam̾ta m̾ito ꝑdider̃t. Ut gͦ ualeatis
de ex ilio ad patͥam repedare. eĩ ꝑat̾rie munim̃tis uos mu¬
nite. eiꝰ dem ornam̃tis uos ornate. quo ⁊ antiqui hostis cal¬
lida tẽptam̃ta fortit̾ respuatis. ⁊ unmortali sponso ciu in¬
tegͥtatem corpoꝵ ur̃oꝵ deuouistis. cõplac̾e ualeatis. Xp̃o
enim uoiustis nub̾e ñ cłicis. xp̃o uouistis nube ñ scłariũ

Expanded text:
suprema speranda est glorificatio, tanto cadenti miserior et extrema timenda damnatio. Virginitas supernae civitatis est virtus, supernorum civium decus, ubi non habet quis de integritate quod perdat, de corruptione quod doleat. Quam quisquis in hac mortalitate studiosius aemulabitur, eo familiarius Sponsi virginum visitatione et charitate delectabitur; ut autem probetis hanc paradisi esse virtutem, mementote quia primi parentes hanc ante peccatum in paradiso servaverunt, post lapsum facti exsules in cerunt, ab antiquo hoste facile expugnati, et in hujus exsilii aerumnas expulsi, ejusdem civitatis ornamenta merito perdiderunt. Ut ergo valeatis de exsilio ad patriam repedare, ejusdem patriae munimentis vos munite, ejusdem ornamentis vos ornate; quo et antiqui hostis callida tentamenta fortiter respuatis, et immortali Sponso, cui integritatem corporum vestrorum devovistis, complacere valeatis. Christo enim vovistis nubere, non clericis. Christo vovistis nubere, non saecularium
Abbreviated transcription (Latin):
iueris. ñ deert̃ t u̾ba diuine consolationis. ⁊ mat̾ eccła
que detiium ex as ꝑauit pat̾na seu̾itate. correptũ assumet
et̾na pietate. Mestat gͥ ut palmodiam scͥbas.⁊ recantatis
obꝑbriis uestem dñi cuiqmͣ publice scindebas. pubilice
resarcias. quatiuꝰ sic̃ multis eemplum fiusti erroris. sic
ugi ⁊ colligi. pbnficiis pot̾is ampliari.uał.C. d .¬

Expanded text:
ueris, non deerunt tibi ubera divinae consolationis  sicueris, non deerunt tibi ubera divinae consolationis  sicium exasperavit paterna severitate, correctum assumet materna pietate. Restat igitur ut palinodiam scribas, et recantatis opprobriis vestem Domini tui, quam publice scindebas, publice resarcias, quatenus sicut multis exemplum erroris fuisti, sic ligi et colligi, et beneficiis poteris ampliari.
Abbreviated transcription (Latin):
uoluisse. ñ pot̾ incrare in cor mneum. qd̾ ad hue fid̾ẽ tuã dor¬
rexis. qd mores in melius cõmutauis. Sigͦ ex hac occasione
te affuxit. ⁊ rebus tuis nudauit quoꝵdam uolentorũ rapar.
cue ꝯsulens di sapientia. faciens etiã ꝑ malos ꝗͣ uis nescien¬
tes bona sua. cuius uestem scind̾e conabaris rõnib huma¬
nis armata. s ti infecunda facundia. Cũ uͦ multis exẽplis
ethici tͣctacoris ueram constet ẽe sententiam. Quo semel est
inbuta recens seruabit odorem testa dii. ñ tñ ꝑꝑ me cime
uiciniora. s quidam ciues nr̃i ad cognoscenoam uitã alienã
curiosi. qͣmius ad corrigendam suam desidiosi te qͥdẽ ooi
rent. ⁊ lapidũ aggere obcutũ p̃focarent. Interim ꝯsulo tͥ.
dicas. sustinebo iram di qm̃ merui donec̃ iustificet eausã
meam. Testificor eñitͥ. si ꝯu̾sus igemueris.⁊ insumlici¬
tace fidei deg̾e uolens auanitate carualis sensus decum¬

Expanded text:
voluisse, non potest intrare in cor meum quod adhuc fidem tuam corvoluisse, non potest intrare in cor meum quod adhuc fidem tuam correxeris, quod mores in melius commutaveris. Si ergo ex hac occasione te afflixit, et rebus tuis nudavit quorumdam violentorum rapax tuae consulens Dei sapientia, faciens etiam per malos, quamvis nescientes, bona sua, cujus vestem scindere conabaris rationibus humanis armata, sed tamen infecunda facundia . Cum vero multis exemplis ethici tractatoris veram constet esse sententiam: Quo semel est imbuta recens servabit odorem Testa diu. HORATIUS, lib. I, viciniora. Sed quidam cives nostri ad cognoscendam vitam alienam curiosi, quamvis ad corrigendam suam desidiosi, te quidem odrent, et lapidum aggere obrutum praefocarent. Interim igitur conr, cum eo tamen dicas: « Sustinebo iram Dei, quoniam merui, donec justificet causam meam . » Testificor enim tibi, si conversus ingemueris, et in simplicitate fidei degere volens, a vanitate carnalis sensus tui detum
Abbreviated transcription (Latin):
ri impar.eidem on̾i libent̾ humerũ subtraherem. Cũ
gͦ a te ad partes nr̃as tͣnsierint. uel redierint aliqui fac
ut uideam intiorem hominem tuũ in lict̾is tuis. sic̃ ex
parte uidisti meum in meis. De cet̾o. cõmendo frẽm is¬
eum habeas. ⁊ in lectionib tuis ei benigne responde¬
as. Quantum eni de homine estinare possumus. e¬
dificari querit. non inflari.Ualete. C.xiii¬
tet saꝑe. s saꝑe ad sobrietatem.Si eẽs ouis centesima
in deserto ꝑdita.s gregi iam reddita. sic̃ ex arserat ince
relus meus quam diu te incellexi au̾sum ⁊ adu̾sum. sic re¬
quiesceret inte sp̃s m̃s si te cognosc̾em ad doctrinam sa¬
nam conu̾sum ⁊ reu̾sum. Et q scio tẽpus conciliũ suessi¬
ouense in aurib quorũdam quos mecũ bñ nosti p̾stinam
sencentiam tuam cladestinis dispitationib studiosissimne de¬
fendisse. ⁊ camdẽ qͣm uirauias ⁊ alias non minꝰ insanas ꝑsuadẽ

Expanded text:
ri impar, eidem oneri humerum libenter subtraherem. Cum ri impar, eidem oneri humerum libenter subtraherem. Cum ergo a te ad partes nostras transierint vel redierint aliqui, fac ut videam interiorem hominem tuum in litteris tuis, sicut ex parte vidisti meum in meis. De caetero commendo fratrem iseum habeas, et in lectionibus tuis ei benigne respondeas. Quantum enim de homine aestimare possumus, aedificari quaerit, non inflari. 19 EPItet sapere, sed sapere ad sobrietatem. Si esses ovis centesima in deserto perdita, sed gregi jam reddita , sicut exarserat in zelus meus quandiu te intellexi aversum et adversum, sic requiesceret in te spiritus meus, si te cognoscerem ad doctrinam sanam conversum et reversum. Sed quia scio te post concilium Suessionense in auribus quorumdam quos mecum bene nosti, pristinam sententiam tuam clandestinis disputationibus studiosissime 4 defendisse, et eamdem quam abjuraveras, et alias non minus insanas persuadere
Abbreviated transcription (Latin):
semine patris iacob tanquã zelpha inueterata ⁊ ancillari
consuetudine philosofandi filios peꝑeras iam de eiꝰdem
patris semine. tanqu̾a speciosa rachel ex intime uisioĩs
cens mineruam quidem doced qua mag̃ doceri indigeo.
s fr̾is ꝑfectib ꝯgaudens. bonis pͥncipiis meliores exitꝰ ap¬
poni desid̾o. simul obsecro ut pusillanimitatem meam
tatis tue or̾onibꝰ iuues. salutarib monitis aliq̃n ꝯsoleris
Notum eñi eredo ẽẽ prudentie tue mͥ ꝓ rachel seruienti.
et inuitus tolero. ut parum uidentem. parum parientẽ.
s multum ex asꝑantem. quarũ molestiarũ tedio freq̃n-¬
ter affectus. retro specta quietis amisse pulcͥtudine gͣ¬
uiter ingemisco. ⁊ dans mͥ colu̾be penuis auolare. ⁊ ite¬
rum uacare desid̾o. inquã ꝑturbatione solũ mͥ refrigiũ
c̃ orare.⁊ eum expectare qui saluum me fac̃.a.p.℥.t.
Acuius uoluntate si dissentire non timerem tanto one¬

Expanded text:
semine patris Jacob tanquam Zelpha inveterata et ancillari semine patris Jacob tanquam Zelpha inveterata et ancillari consuetudine philosophandi filios pepereras, jam de ejusdem patris semine tanquam speciosa Rachel ex intimae visionis cens: Minervam quidem non doceo, a qua magis doceri indigeo; sed fraternis profectibus congaudens, bonis principiis meliores exitus apponi desidero. Simul obsecro, ut pusillanimitatem meam tatis tuae orationibus juves, salutaribus monitis aliquando consoleris. Notum enim credo prudentiae tuae mihi pro Rachel servienti et invitus tolero, utpote parum videntem, parum parientem, sed multum exasperantem. Quarum molestiarum taedio frequenter affectus, retrospecta quietis amissae pulchritudine graviter ingemisco, et datis mihi columbae pennis avolare , iterum vacare desidero. In qua perturbatione solum mihi refugium est orare, et eum exspectare qui salvum me fcujus voluntate si dissentire non timerem, tanto one
Abbreviated transcription (Latin):
hibui. cogor debere correptionem alienis erroribꝰ. einus
uita licet olim in conspectu sũmi iudicis calũpniose ha¬
betur. nc̃ maxine tam uicinior ẽ accusationi sue. qͣm
exeusationi aliene. Ualete. C. xiii.¬
uo.c.e. non satis aptus minister. fr̃i manegaldo sic cruc̃e
dñi portare. ut eiꝰ remnigio mare huius mundi ualeat tͣns¬
fretare. Qm̃ post inultos circuitus leuem &̾ sarcinã subi¬
re. ⁊ contẽpto mundi flore in doino d̾i ab iecte uiu̾e elegisti
sciens qr melius ẽ. modicum iusto suꝑ diuitias pec̾eorum
multas. diuine bonitati que humilib dat gr̃am gͣtec
ex soluimus. et ut de commisso ⁊ talento tainqu̾a fides
nunmularius conditori tuo multiplicem referas usuram.
eandem bonitatem incensuis obsecramus. Sic enim r̾onis¬
ordo poscebat. ut qui u̾bo ad uiam uite płimos informau̾a ᷤ.
aliquos aliq̃n conformares ⁊ confirmares exemplo.⁊qui de

Expanded text:
hibui, cogor debere correctionem alienis erroribus; cujus hibui, cogor debere correctionem alienis erroribus; cujus vita, licet olim in conspectu summi Judicis calumniosa haberetur, nunc maxime tamen vicinior est accusationi suae quam excusationi alienae. Vale. EPIe non satis aptus minister, fratri MANEGALDO, sic crucem Christi portare ut ejus remigio mare hujus mundi valeat transfretare. Quoniam post multos circuitus levem Christi sarcinam subire, et contempto mundi flore in domo Dei abjecte vivere elegisti, sciens quia melius est modicum justo, super divitias peccatorum multas , divinae bonitati, quae humilibus dat gratiam, grates exsolvimus, et ut de commisso tibi talento, tanquam fidelis nummularius, creditori tuo multiplicem referas usuram, eamdem divinam bonitatem intensius obsecramus. Sic enim ordo rationis poscebat ut qui verbo ad viam vitae plurimos informaveras, aliquos aliquando conformares et confirmares exemplo; et qui de
Abbreviated transcription (Latin):
mee quã ipsorũ saluti posse suffic̾e desꝑo E legͥam ab iectus
ẽe in domo d̾i. ut pote eui non gen̾is nobilitas. ñ scientie
sic latenti nec tale quid suspicanti eccła carnotensis pon¬
tificalis ꝓfessionis pondus obtrusit. nec sane eiꝰ uolunta¬
ti aliqua ratione uictus ced̾em. nͥ id uos uelle atq p̃cepissẽ
cui non obedire nefas ẽ. ꝓtestaretur. E pm beluacensem s¬
sc̃itati ur̃e cõm̃do.cuiꝰ simplicitas hoc habet laudabile.
qd̾ nec pusa agentib place. nec recta sapientib displi¬
cere potest. Nouerit enĩ prudentia ur̃a eũ in quib dam
accusatum non tam relo iusticie. qua uirtutis emula¬
tione. S in non uidetur rationabilit̾ posse fieri. ut ami¬
nori ꝑsona debeat tͣctari. qd̾ sub ur̃i iudicii ex amine fi¬
nem sortiri meruit. S ad me reu̾tar que pastorał eure
iuncła p̾munt. qui etiam quã nundum erratibꝰ meis ad¬

Expanded text:
meae quam ipsorum saluti posse sufficere despero. Elegeram abjectus meae quam ipsorum saluti posse sufficere despero. Elegeram abjectus esse in domo Dei, utpote cui non generis nobilitas, non scientiae sic mihi latenti, nec tale quid suspicanti Ecclesia Carnotensis pontificatus professionis pondus obtrusit ; nec sane ejus voluntati aliqua ratione victus cederem, nisi id vos velle atque praecepisse , cui non obedire nefas est, protestaretur. Episcopum Belvacensem sanctitati vestrae commendo, cujus simplicitas hoc habet laudabile, quod nec perversa agentibus placere, nec recte sapientibus displicere potest; novit enim prudentia vestra eum in quibusdam accusatum, non tam zelo justitiae quam virtutis aemulatione. Sed mihi non videtur rationabiliter posse fieri, ut a minori persona debeat retractari quod sub vestri judicii examine finem sortiri meruit. Sed ad me revertar, quem pastoralis curae vincula premunt; qui etiam, quod nondum erratibus meis ad
Abbreviated transcription (Latin):
nulitatem. Qm̃ diaboluis adu̾sariꝰ nr̃ tanꝗͣ leo rugiens.
circuit querens quẽ deuoret. fr̾nitatem ur̃am familiari ex¬
hortatione cõmoneo ut fallaces eiꝰ cireuitus omni uigilan¬
tia cauere studeatis. quatinꝰ ꝓpositi ⁊ officii menor munda¬
huc anchora aliqua nr̃e spei cap̃ nulla ratione erigatis. si¬
pꝰ qͣntascũq ꝓcellas ad portũ ꝑuenire cogitatis. Uał.C.xii.¬
abano summo pontifici patri ⁊ dño suo. Io.h.c.e.m.sał.
Si animo meo morem ger̾e uellem.sideniq sic ẽẽt tołabi¬
le. ut non etiam penale iudicaretur. successorem petri
in aree summi pontificatus positum lacessem. iam quidem
in uos odiorum castra mouere. maledictis ꝑsequi ñ cessarẽ
Credo eñi ꝑꝑ qd̾ loquor me oꝑa ur̃a de tͣnqͥllitatis littore abs¬
tractum in altitudinem maris in opinato casu deuenisse.
et tẽporalium occupationum quas ꝓcellosis fluctib iactã¬
do ꝓspitio. ii dum multorũ utilitatibꝰ ꝓuid̾e cõpellor. tam

Expanded text:
m diabolus adversarius noster tanquam leo rugiens circuit quaerens quem devoret , fraternitatem vestram familiari exhortatione commoneo, ut fallaces ejus circuitus omni vigilantia cavere studeatis, quatenus propositi et officii vestri memor mundahuc anchora aliqua spei nostrae, nulla ratione caput erigatis, sipost quantascunque procellas ad portum pervenire cogitatis. ExURBANO summo pontifici patri et domino suo IVO Carnotensis. Si animo meo morem gerere vellem, si denique sic esset tolerabile ut non etiam poenale judicaretur successorem Petri in arce summi pontificatus positum lacessere, jam quidem in vos odiorum castra movere, maledictis persequi non cessarem. Credo enim, tractum in altitudinem maris inopinato casu devenisse, et temporalium occupationum quasi procellosis fluctibus jactandum prospicio, ubi, dum multorum utilitatibus providere compellor, tam
Abbreviated transcription (Latin):
ẽe tue pat̾nitati. ut iterũ manũ ad aratrũ mitt̾es. ⁊ de agͦ
d̾i spinas quas posses euelleres. ⁊ semina queq messem latura
suꝑ seminare ñ differres. Hec hactenꝰ. De cet̾o deuotissime
postulo pat̾nitatem tuam. quatinꝰ paruitati mee rese̾bas.
utrũ naui ꝑiclitantis eccłe ⁊iam pene naufragiũ paciere¬
tis. manũ adhib̾e disponas.⁊ quo in loco cirea initiũ .xu.¬

Expanded text:
em tuae paternitati, ut iterum manum ad aratrum mitteres, et de agro Domini spinas, quas posses, evelleres, et semina quaeque messem latura superseminare non differres. Haec hactenus. De caetero devotissime postulo paternitatem tuam quatenus parvitati meae rescribas, utrum navi periclitantis Ecclesiae, etiam pene naufragium patientis, manum adhibere disponas, et quo in loco circa initium Qu