comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
idoloꝵ. in quo ñ nimꝰ quã centũ statuta idola gen̾alit̾ ab
om̃i popło colebantur: & per ea miseri responsis demonũ
ac uariis p̾stigiis deludebant᷑. fecȩrt̾ etiam in honorem
Mercurii que̾ dm̃ sũmũ. & int̾ dõs & homines quasi me¬
chatorẽ uolare arbitrabant᷑. fornicẽ infinite altitudrnis.
in qua ferreã imaginẽ mirȩ magintudinis ȩiusde merꝰ¬
curii uolantis in aere pendȩre fecert̃. cũ scriptura huiꝰ¬
modi. ferreus in uacuis pendet caducifer auris. Erat au¬
tẽ lapis magnes unꝰ in summitate. alt̾q imꝰ in parirm̾to
formeis iunctꝰ. cuiꝰ naticralis uis e regione sibi ferru̾ ascruit.
sic q ferrum ingeris quasi dubitans in aere pependit. Non
longe ab hinc super mosellam ex magnis lapidib ferro
plumbo q cõpactis pontẽ construxere: quẽ nulla uetu¬
stas labefactere: nulli possunt fluctꝰ dissoluere fȩcȩit̾ quoq

Expanded text:
idolorum, in quo non minus quam 100 statuta idola generaliter ab idolorum, in quo non minus quam 100 statuta idola generaliter ab omni populo colebantur, et per ea miseri responsis daemonum ac variis praestigiis deludebantur. Fecerunt etiam in honorem Mercurii, quem deum summum et inter deos et homines quasi mediatorem volare arbitrabantur, fornicem infinitae altitudinis, in qua ferream imaginem mirae magnitudinis ejusdem Mercurii volantis in aere pendere fecerunt, cum scriptura hujuscemodi: Ferreus in vacuis pendet caducifer auris. Erat autem lapis magnes unus in summitate alterque unus in pavimento fornicis junctus, cujus naturalis vis e regione sibi ferrum ascivit, sicque ferrum ingens quasi dubitans in aere pependit. Non longe abhinc super Mosellam ex magnis lapidibus ferro plumboque compactis pontem construxere, quem nulla vetustas labefactare, nulli fluctus possunt dissolvere. Fecerunt quoque
Abbreviated transcription (Latin):
instruebantur. Seda deinde porta ad ortum solis cu̾
turrib speciosis est edificata: ad quã uictores de bello re¬
uertentes. toqius ciuitatis occursu excipiȩbantur. & le¬
ticia: & ob hoc alba porta nongnata est. Tercia porta
ad plaqã meridianam cũ turiib firmis & altis. in mehio
urbis constructa: eaq de causa porta media nuncupata ẽ.
Foru̾ rerũ uenalu̾ maximu̾ ante hanc portã constitũ ha-¬
bebatur: locus etiã qͦ mortui ad sepeliendũ efferebantur.
Q uarta porta uersus occidentẽ constructa est. ad littꝰ mo¬
sellȩ. q̃ mira sui oꝑositate. & t᷑rium incõparabili pulchri¬
tudine. cet̾as portas excellebat: & ob hoc portȩ melite uo¬
cabulũ sumpsit. Hanc portã stellis ex auro factis. mirabili¬
ter pixere: que portui nauiũ ꝓximũ diȩ & nocte limi̾is
officiu̾ p̾buere. fecert̃ ibidẽ & capitoliu̾ maximũ. tẽpłũ ꝙͦ

Expanded text:
instruebantur. Secunda deinde porta ad ortum solis cum instruebantur. Secunda deinde porta ad ortum solis cum turribus speciosis est aedificata, ad quam victores de bello revertentes tocius civitatis occursu excipiebantur et laetitia, et ob hoc Alba porta nominata . Tertia porta ad plagam meridianam cum turribus firmis et altis in medio est urbis constructa, eaque de causa porta Media nuncupata . Forum rerum venalium maximum ante hanc portam constitutum habebatur, locus etiam quo mortui ad sepeliendum efferebantur. Quarta porta versus occidentem constructa est ad litus Mosellae, quae mira sui operositate et turrium incomparabili pulchritudine ceteras portas excelluit, et ob hoc portae Inclitae vocabulum sumpsit. Hanc portam stellis ex auro factis mirabiliter pinxere, quae portui navium proximum nocte et die luminis officium praebuere. Fecerunt ibidem et capitolium maximum, templum quoque
Abbreviated transcription (Latin):
Que caput europe cognosgtur anteritate.
filiꝰ huius hero patͥs hec epigramata pono.
Ciius ob inferias. hic eu̾ ioue mars tenet aras.
Sidere concordi pax est non dissocranti.
ost heronẽ treberoꝵ ex ipsa gente orti pͥncrpes
extitert̃ & duces. Iãq treberenses & num̾o aucti
& opib: urbẽ suam munire. & modis om̃ib decreue¬
rt̃ adornare. Primo itaq ad aquilonarẽ plagã urbis.
ex quadris lapidib cũ turrib magnis portã ȩdificaue¬
r̃t. ipsa sui magnitudine. & minaci ꝓceritate intrabilẽ.
eam q portã nigrã. portã martis appellauere. cuiꝰ lapi¬
des non cem̃to aliquo. sed ferro conglutinabantur &
plumbo. in honore̾ martis qui ds belli credebatur. &
ꝑ hanc port̾a bellum gesturi ꝓficiscebantur: nigram
autẽ ob tristiciã. quia de bello fugientes ꝑ eandẽ tristes
reuertebantur. Campus ante portam longitudine  la¬
titudine sƿaciosus. martis uocabat᷑: ubi trones armis

Expanded text:
Quae capud Europae cognoscitur anteritate. Quae capud Europae cognoscitur anteritate. Filius hujus Hero patris haec epigramata pono, Cujus ad inferias hic cum Jove Mars tenet aras Sidere concordi, pax est non dissocianti. 3. Post Heronem Trebirorum ex ipsa gente orti principes extiterunt et duces; jamque Treberenses et numero aucti et opibus, urbem suam munire et modis omnibus decreverunt adornare. Primo itaque ad aquilonarem plagam urbis ex quadris lapidibus cum turribus magnis portam aedificaverunt, ipsa sui magnitudine et minaci proceritate mirabilem , eamque portam Nigram portam Martis appellavere, cujus lapides non cemento aliquo, set ferro conglutinabantur et plumbo Martis; Martis, qui deus belli credebatur; et per hanc portam bellum gesturi proficiscebantur; Nigram autem ob tristitiam, quia de bello fugientes per eandem tristes revertebantur. Campus ante portam longitudine et latitudine spatiosus Martis vocabatur, ubi tyrones armis
Abbreviated transcription (Latin):
niã. belgicã galliam togatã. braccatã. cisalpinã. transalpi¬
nã. pannoniã. italiã. ruriã. Liguriã. dalmatiã. muricũ.
biremilia. cunctãq europã. Trebeta mortuo. hero filꝰ eiꝰ
in pͥncipatũ successit. qͥ patrẽ scd̃m ritũ gentilitatis. igne
cõbustũ. in uertice iurani montis tumulauit: cui
etiã aras institirit. & sib fubiectis ut dm̃ adorare p̃ce¬
pit. Error magnꝰ & a nino ipsiꝰ heronis auo adinuen¬
tus. qͥ pͥmꝰ patris sui belis simulachrũ fudit: & hominẽ
ꝓ dõ uenerari iussit. Hero patris sui merita tabulȩ mar¬
moreȩ inscripsit: quã ad eius memoriã. parit̾ & futuro¬
rũ noticiã cũ eo recondidit. ad instar huiscemodi.
Nini semiramis q̃ tanto coniuge felix.
pburiia possedit. sed plura pͥorib addit.
non contenta suis: nec totis finibus orbis.
Expubit a patrio. pͥuignum trebeta regno.
profugus insignẽ̾ nr̃am qui condidit urbe̾.
Treberis huic nomͣ. dans ob factoris amorem.

Expanded text:
bracatam, cisalpinam, transalpinam, Pannoniam, Italiam, Ruriam, Liguriam, Dalmatiam, Muricum, Bizemilia cunctamque Europam.-- Trebete mortuo, Hero filius in principatu successit, qui patrem secundum ritum gentilitatis igne combustum in vertice Jurani montis tumulavit; cui etiam aras instituit, et sibi subjectis ut deum adorare praecepit: error magnus et a Nino, ipsius Heronis avo, adinventus, qui primus patris sui Belis simulachrum fudit et hominem pro deo venerari jussit. Hero patris sui merita tabulae marmoreae inscripsit, quam ad ejus memoriam pariter et futurorum notitiam cum eo recondidit ad instar hujuscemodi . Nini Semiramis, quae tanto conjuge felix Plurima possedit, set plura prioribus addit, Non contenta suis, nec totis finibus orbis, Expulit a patrio privignum Trebeta regno, Profugus insignem nostram qui condidit urbem, Treberis huic nomen dans ob factoris amorem;
Abbreviated transcription (Latin):
rat nomen resurrectionis imposuerunt. Sẽs uero eucha¬
rnus postquã in elegia multos ad fidem imbuit. iam
ad alia loca migrare disponens ualedixit in elegia fr̃i¬
b & cũ ualerio & mat̾no ꝓfectꝰ est: tandemq ꝑfecto
itinere treberim uenit.
regni autem claudii cesaris nonodecimo. episco

Expanded text:
rat nomen resurrectionis inposuerunt. Sanctus vero Eucharat nomen resurrectionis inposuerunt. Sanctus vero Eucharius postquam in Elegia multos ad fidem Christi inbuit, jam ad alia loca migrare disponens, valedixit in Elegia fratribus, et cum Valerio et Materno profectus est; tandemque perfecto itinere Treberim pervenit. regni autem Claudii Caesaris 19, epis
Abbreviated transcription (Latin):
elegiam alsaciȩ ꝑuenissent. ibiꝙ popło uerbum p̾dica¬
rent ueritatis. umus eoꝵ nomine maternus grauit egͦ¬
tare cepit: &e crescente eadem infirmitatis molestia u̾
post multos dies uitam finiuit. Cuius corpus cũ gemi¬
tu & luctu terre cõmendans sc̃s euchartus. assũpto sȩ
cum ualerio. romã rediit: cunctaq quȩ sibi inuia ac¬
ciderant. flebiliter magistro ꝑ ordinem narrauit. Quẽ
ille clementer consolat᷑. baculũ suu̾ eidẽ tradidit. p̾ci¬
piens eundde baculũ suꝑ corpus defuncti poni: & in no¬
mine ihu xp̃i ex suo p̾cepto resuscitari. Ille ueloci eur¬
su elegiam quadragesimo diȩ iortis eiꝰ ꝑuenit: & corpꝰ
fris effodiens. baculũ superposuit. Dumꝙ uerba aposto¬
li implesset. statim materuꝰ uiius et in columis corã
populi multtudine de tumulo surrexit. In quo loco
xp̃rani popłi eccli̾am constrixerunt. & exeo qͦd accide¬

Expanded text:
Elegiam Aisaciae pervenissent ibique populis verbum veritaElegiam Aisaciae pervenissent ibique populis verbum veritatis praedicarent, unus eorum nomine Maternus graviter aegrotare coepit, et crescente eadem infirmitatis molestia, non post multos dies vitam finivit; cujus corpus cum gemitu et luctu terrae commenceleriter Romam rediit, cuncta quae sibi acciderant in via, flebiliter magistro narravit per ordinem. Quem ille clementer consolatus, baculum suum ei tradidit, praecipiens eundem baculum super corpus defuncti poni et in nomine Jhesu Christi ex suo praecepto resuscitari. Ille vero veloci cursu Elegiam quadragesimo die mortis ejus pervenit, et corpus fratris effodiens, baculum superposuit; dumque verba apostoli inplesset, statim Maternus vivus et incolomis coram populi multitudine de tumulo surrexit. In quo loco christiani populi ecclesiam construxerunt, et ex eo quod ibi accide
Abbreviated transcription (Latin):
ie UNauitemr claudii cesaris anno quarto superria ꝓpusio¬
cunctis Oł credentib fidem constantissima assertione p̾¬
dicauit. eandemq signis potentissimis atq uirtutibus
comꝓbauit. & eiusde̾ urbis pontificatum uigintiquinq
annis strmiissime rexit: fundata atq edificata romanȩ
urbis ȩccłia supra firmissimã petram quȩ est xp̾s. fidȩ¬
ne. germaniȩ atq galliȩ uerbum salutis inferre ordina¬
uit Ad hoc demq opus ȩligitur ex suis discipulis uir mag¬
narum existens uirtutum eucharius qui in ordinatiõe
& maternus. Quoꝵ statim eucharium episcopũ ordi¬
nauit. ualerium diaconum. maternum subdiaconũ
consecrauit. Quos statim in opus p̾dicationis direxit:
aliosꝙ cum eis idoneos uiros. clementem. mansuetũ.
Mẽmium. aliosq plurimos. Qui accepta benedictione
magistri. ad gallias properarunt: & multos ad solidi¬
tatem sacre fidei signoꝵ uirtute ꝑduxerunt. Cũꝙ in

Expanded text:
ni autem Claudii Caesaris anno 4, superna provisiocunctis credentibus fidem constantissima assertione praedicavit eandemque potentissimis signis atque virtutibus comprobavit et ejusdem urbis pontificatum 25 annis strenuissime rexit. Fundata itaque et aedificata Romanae urbis ecclesia supra firmissimam petram, quae est Christus, fidene, Germaniae atque Galliae verbum salutis inferre ordinavit. Ad hoc denique opus eligitur ex suis discipulis vir magnarum existens virtutum Eucharius, qui in ordine 72 dMaternus. Quorum statim Eucharium episcopum ordinavit, Valerium diaconum, Maternum subdiaconum consecravit. Quos statim in opus praedicationis direxit aliosque cum eis idoneos viros, Clementem, Mansuetum, Memmium aliosque plurimos. Qui accepta benedictione magistri, ad Gallias properarunt, et multos ad soliditatem sacrae fidei signorum virtute perduxerunt. Cumque in
Abbreviated transcription (Latin):
ab auctore trebeta profugo fibio Nini. filii belis. paruo ad¬
huc nomine condita est: anno septimo ȩtatis abrahȩ pa¬
triarchȩ. Origiẽ gens que incobuit eam de gomer filio
iafech. filii noe duxit. & ex candore corpoꝵ galloꝵ no¬
men assumpsit: gens & urbs antiquissima. atite quam
in europa neq gentes. neq urbes fuere sed que st̃. uel
ex illa. uel post ilła esse ceperunt. Noe quippe tres filios
habuit: sem. Chã. & Iafech. De sem nati sunt hebrei.
chaldei. & greci. de cham affrici & getuli: de lafeth itabi.
galli. & hispaui. Sem possedit indiã. inesopotamiã. syrrã.
palestinã. armeniam. & cet̾as asiȩ ꝓuineras. Chã tenunt¬

Expanded text:
a auctore Trebeta profugo, filio Nini filii Belis, parvo ada auctore Trebeta profugo, filio Nini filii Belis, parvo adhuc nomine condita est anno septimo aetatis Habrahae patriarchae. Originem gens quae incoluit de Gomer, filio Jafeth filii Noe, duxit, et ex candore corporum Gallorum nomen assumpsit, gens et urbs antiquissima, ante quam in Europa gentes neque urbes fuere; sed quae sunt vel ex illa vel post illam esse coeperunt. Noe quippe tres filios habuit, Sem, Cham et Jafeth. De Sem nati sunt Hebrei, Chaldei et Greci; de Cham Affrici et Getuli ; de Jafeth Itali, Galli et Ispani. Sem possedit Indiam, Mesopotamiam, Siriam, Palestinam, Armeniam, et caeteras Asiae provintias. Cham tenu
Abbreviated transcription (Latin):
no. semiramis pͥuignrũ suu̾ trebetã. maritũ
ducere uoluit: eũq renuent̾e̾ & execrantẽ. inui¬
dia & libidine stimulata.tam diu ꝑsecuta est. do¬
nec ei̾ pelleret patͥa & regno. Pulsus qͦ dũ diu
longeq sedes uagando qͥreret. & ñ inueniret.
cxpit ex diut᷑mi itineris fatigatione tedere: & ubi¬
nã sibi fata quieseendũ confulerent missione
sortis inqͥrere. Sors obtulit europã q̃ est t̾era pars
orbis. licet qͥdã scdam diffiuant. & affrioam nou
per se partẽ esse. sed ad europã ꝑtinere contendãt.
Transfretato mari medit̾raneo qͦd ab afia diui¬
dit europã. per uasta solitudimĩ. & inuia saltu¬
uin. uenit ad mosellã: in cinꝰ littore reperit uallem
speciosã. aquis irriguã. siluis nemorosã. montib un¬
diq circunseptã. Captꝰ amenitate loci. ibidẽ subsistere
delegit: urbẽq constituit. quã ex nomine suo trebe

Expanded text:
no, Semiramis privignum suum Trebetam maritum no, Semiramis privignum suum Trebetam maritum ducere voluit, eumque renitentem et execrantem, invidia et libidine stimulata, tam diu persecuta est, donec eum patria pelleret et regno. Pulsus igitur dum diu longeque sedes vagando quaereret et non inveniret, coepit ex diuturni itineris fatigatione taedere, et ubinam sibi fata quiescendum consulerent, missione sortis inquirere. Sors optulit Europam, quae est tertia pars orbis, licet quidam secundam diffiniant, et Affricam non per se partem esse set ad Europam pertinere contendant. Transfretato mari mediterraneo, quod ab Asia dividit Europam, per vasta solitudinum et invia saltuum venit ad Mosellam, in cujus littore repperit vallem speciosam, aquis irriguam, silvis nemorosam, montibus undique circumseptam. Captus amenitate loci, ibidem subsistere delegit, urbemque constituit, quam ex suo nomine Treber
Abbreviated transcription (Latin):
nno ante urbem romã conditã
millesimo. trecentesimo. Nintis rex
assirioꝵ primtis ut hystorici uolunt.
propagande d̃nationis causa. arma fo¬
ris extulit. cruentãq uitã quinqua¬
ginta annis per totam asiam bellis egit: a me¬
ridie. atq mari rubro surgens. fub ultimo sep¬
tentrione euxinum pontum uastando ꝑdomti¬
it. sciticamq barbariem adhuc trinc imbellẽ
& innocentẽ. torpentẽ excitare seuitiam. uires
fuas nosse. & nͥ lacte pecudũ. sed sanguine homi¬
nu uiuiere. & ad postremũ uincete. dũ uincit.
docuit. Nouissime ⁊ oroastrem bactrianoꝵ re-¬
gem. eundẽq magioe ut ferunt artis reꝑtorem
pugna oppressũ interfecit. Post ipse dum deficien¬
tẽ a se oppugnat cruitatem: sagitte ictu interut.
relicta uixore semirame. cũ duob filiis. trebeta &
nmno. Quoꝵ pͥmus uidelicet trebeta. ex regina
qͣdã chaldeoꝵ quã ante sęmiramẽ duxerat:
lmꝰ autẽ de senirame natꝰ erat. Oociso ergo ni¬

Expanded text:
nno ante urbem Romam conditam millesimo trecentesimo Ninus rex Assiriorum primus, ut historici volunt, propagandae dominationis libidine arma foris extulit cruentamque vitam quinquaginta annis per totam Asiam bellis egit; a meridie atque a Rubro mari surgens, sub ultimo septentrione Euxinum pontum uastando perdomuit, Scythicamque barbariem, adhuc tunc inbellem et innocentem, torpentem excitare saeuitiam, uires suas nosse, et non lacte iam pecudum sed sanguinem hominum bibere, ad postremum uincere dum uincitur edocuit. nouissime Zoroastrem Bactrianogem, eundemque magicae, ut ferunt, artis repertorem, pugna oppressum interfecit. Post ipse dum deficientem a se oppugnat civitatem, sagittae ictu interiit, relicta uxore Semirame cum duobus filiis Trebeta et Nina. Quorum primus, videlicet Trebetas, ex regina quadam Chaldeorum, quam ante Semiramem duxerat, Ninas autem de Semirame natus erat. Occiso ergo Ni
Abbreviated transcription (Latin):
mantinos fugiendo ꝓbassent: nͥ subsci¬
pione pugnassent. Numantini int̾fec¬
til suoꝵ fortissimis: bello cedunt. Com¬
postis tñ orclinib nec : s sicut fugien¬
tes in urbẽ reu̾tuntur. Corꝑa int̾fectoꝵ
ad sepult᷑am oblata. acciꝑe noluerunt.
louissima spe desꝑationis in mortẽ om̃s
destinati. clausam urbẽ ipsi introrsum
sucrendert᷑: cunctiq parit̾ ferro uene¬
no atq igne consũpti s̃. Romani ni¬
chil penitꝰ ex his habuere uictis: pret̾
beuritatẽ suã. Neq enĩ eu̾sa urbe nu¬
mantia: uicisse se magis numantinos
qũa euasisse dixerunt: Unum nu¬
mantinũ uictoris catena ñ tenuit:
im̃ tͥumphum ederet roma ñ uidit.
Aurũ  uł argentũ qͦd igni suꝑee̾
potu  iss apud pauꝑes non fuit:
arma ⁊ uestẽ ignis absũpsit. Scipio¬
hispanie gentes pace compon̾et. tyrre¬
sũ quenda celticũ pͥncipem consuluit:
qua ope res numantina aut pͥus inui¬

Expanded text:
mantinos fugiendo probauissent, nisi sub Scimantinos fugiendo probauissent, nisi sub Scipione pugnassent. Numantini interfectis suorum fortissimis bello cedunt, conpositis tamen ordinibus nec sicut fugientes in urbem reuertuntur, corpora interfectorum ad sepulturam oblata accipere noluerunt. nouissima spe desperationis in mortem omnes destinati clausam urbem ipsi introrsum succenderunt cunctique pariter ferro ueneno atque igne consumpti sunt. Romani nihil ex his penitus habuere uictis praeter securitatem suam; neque enim euersa Numantia uicisse se magis Numantinos quam euasisse duxerunt. unum Numantinum uictoris catena non tenuit; unde triumphum dederit, Roma non uidit; aurum uel argentum, quod igni superesse potuisset, apud pauperes non fuit; arma et uestem ignis absumpsit. IgiHispaniae gentes pace componeret, Tiresum quemdam, Celticum principem, consuluit, qua ope res Numantina aut prius invi
Abbreviated transcription (Latin):
arcem paruã nat᷑a munitã obtinentes.
Aloqͥn tantã paucitatẽ hominũ tam ãplũ
urbis spaciũ non munire magis
qũa ꝓ dere uidebat᷑. Igit᷑ conclu¬
si diu numantini ⁊ fame trucidati: dedi¬
cionẽ sui obtulert᷑. si tolerabilia iuberent᷑.
hepe etiã orantes iuste pugne facultatẽ:
ut tamꝗͣ. uiris mori liceret. Ultimo om̃s
duab subito portis eruꝑunt larga pͥus
potione usi. ñ uini cuiꝰ ferax is locus nonẽ.
s suco tͥtici ꝑ artẽ confecto: qu̾e sucũ a ca¬
iefaciendo celiam uocant. Suscitat᷑ enĩ
ignea illa germinis uis madefacte fru-¬
gis ac dem̃ siccat᷑. ⁊ post in farinã reda¬
cta molli suco admiscet᷑: quo ferm̃to sa¬
por austeritatis. ⁊ calor ebrietatis adicit᷑.
Hac gͥ potione post longã famãt recalescen-¬
tes: bello sese obtulert. Atrox dui certa¬
m̃ iusq ad periculũ romanoꝵ fuit.
Itm q romani pugnare se adu̾sum nu¬

Expanded text:
arcem paruam natura munitam obtinentes; arcem paruam natura munitam obtinentes; alioquin tantam paucitatem hominum tam amplum urbis spatium non munire magis quam prodere uidebatur. igitur conclusi diu Numantini et fame trucidati deditionem sui obtulerunt, si tolerabilia iuberentur, saepe etiam orantes iustae pugnae facultatem, ut tamquam uiris mori liceret. nltime omnes duabus subito portis eruperunt, larga prius potione usi non uini, cuius ferax is locus non est, sed suco tritici per artem confecto, quem sucum a calefaciendo caeliam uocant. suscitatur enim igne illa uis germinis madefactae frugis ac deinde siccatur et post in farinam redacta molli suco admiscetur , quo fermento sapor austeritatis et ealor ebrietatis adicitur. hac igitur potione post longam famem recalescentes bello sese obtulerunt. atrox din certamen et usque ad periculum Romanorum fuit, iterumque Romani pugnare se aduersum Nu
Abbreviated transcription (Latin):
tande indignatꝰ in hostem rediit: &
que fugerat fugere compulit. Difi¬
cilys nunc in relatu ficles. numantius
⁊ fugere: ⁊ fugientes uidere roman
Unde quauis scipio qr p̃ter sꝑem adili¬
bello audendũ ñ ee ꝓfessus ẽ. Itaqli¬
pio insistendũ in opinatis ꝓuentii
censuit: urbẽ ipsam obsidione ꝯdlilt
Fossa etiã circũdeclit. cuiꝰ altitudo płi
decem: latitudo uiginti fuit. Ipsum
dem̃ uallũ sudib ꝑstructũ crebrs mͦ¬
b cõmuniuit : ut si qua ab erũpent
hoste in eũ tẽptaret᷑ irruptio. iami
quasi obsessor cũ obsesso. s u̾sa uice io¬
sessus cum obsessore pugnaret. Nu¬
mantia aũ in tumulo sita. haut ꝓal
a flumine durio. tͥa milia passuũ mn¬
bitu muri amplexabat᷑: qũaui ali
asserant eam ciitatẽ ⁊ paruo siti
n sine muro fuisse. Unde crediblel
qr hoc spacis cura alendoꝵ custodis¬
doꝵ ꝙ pecoꝵ. uł etiã exercenli rus
cum mͦ cum bello p̃merent᷑ incluserint: ip̃i¬

Expanded text:
tandem indignatus in hostem rediit et tandem indignatus in hostem rediit et quem fugiebat fugere conpulit. difficilis tunc in relatu fides: Numantinos et fugauere et fugientes uidere Romani. linde quamuis Scipio, quia praeter spem accieos audendum non esse professus est. itaque Scipio insistendum inopinatis prouentibus censuit, urbem ipsam obsidione conclusit, fossa etiam circumdedit, cuius latitudo pedibus decem, altitudo uiginti fuit. ipsum deinde uallum sudibus praestructum crebris turribus conmuniuit, ut, si qua ab erumpente hoste in eum temptaretur inruptio, iam non quasi obsessor cum obsesso sed uersa uice obsessus cum obsessore pugnaret. Numantia autem in tumulo sita haud procul a flumine Durio tria milia passuum ambitu muri amplexabatur; quamuis aliqui adserant eam et paruo situ et sine muro fuisse: unde credibile est,  hoc spacii cura alendorum custodiendorumque peccorum uel etiam exercendi ruris commodo, cum bello premerentur, incluserint. Ip
Abbreviated transcription (Latin):
cipio affricanus consensu
omniũ romanoꝵ consul
creatꝰ: ad obpugnanda¬
urbem numantiã cum
exercitu missus ẽ. Numantia aũ¬
ciuitas cit̾ioris hispanie. haut ꝓcul
a uacceis ⁊ cantabris in capite ga¬
roꝵ fuit. Hec ꝑ annos quatuorde¬
cim cũ solis quatuor milib suoꝵ qͣ¬
draginta milia romanoꝵ ñ solum
sustinuit: s etiã uicit: pudendis¬
q federib affecit. Igit᷑ scipio africa¬
nus hispaniã ingressus. ñ se ilico
ingessit hostib numantinis ut
quasi incautos circũueniret: sci¬
ens numꝗͣ id genus hominũ adeo¬
in ocium corꝑe atq animo resolui.
diu militẽ suũ in castris uelut is¬
lis exercuit. E cum patẽ estans a¬
tam q hiemẽ. ne ad tẽptata qͥdemp¬
na tͣnsegisset: sic quoq parui ꝓpmo¬
dum ac ꝓfecit indrustria. Namqu
copia pugnandi facta ẽ. exercitꝰ romi¬
nus opp̃ssus impetu numantinoꝵ. q
conu̾tit. s increpatione ⁊ minis oba¬
tantis consulis manuq retinentis.

Expanded text:
cipio Africanus consensu omnium tribuum consul creatus, atque ad oppugnandam Numantiam cum exercitu missus est. Numantia autem citerioris Hispaniae, haud procul a Vaccaeis et Cantabris in capite Ga301 fuit. Haec per annos quatuordecim cum solis quatuor millibus suorum quadraginta millia Romanorum non solum sustinuit, sed etiam vicit, pudendisque foederibus affecit. Igitur Scipio Africanus Hispaniam ingressus non illico se ingessit hostibus, ut quasi incautos circumveniret, sciens numin otio torpere, atque animo resolutumdiu militem suum scholis exercuit. et cum partem aestatis totamque hiemem ne adtemptata quidem pugna transegisset, sic quoque parum propemodum hac profecit industria. namque ubi copia pugnandi faota est, exercitus Romanus oppressus impetu Numantinorum terga conuertit; sed increpatione et minis obiectantis sese consulis manuque retinentis
Abbreviated transcription (Latin):
supradicte eiuitatis. nouimꝰ e̾ẽ. sicut
scͥptura refert eiꝰdem equalitatis. Unde
iob̾es in apocalẏpsi. Longitudo ⁊ lati¬
tudo. ⁊ altitudo ciuitatis. equalia st̃.
Uñ beatꝰ gͣgoriꝰ suꝑ iezechielem. Qa
ciitas sca ihrłm quã in habitat ds. ex¬
augłica simul. ⁊ humana natura ꝑfi¬
citur. ꝑ hoc qͦd angłica creatura sursũ
est. ⁊ humana deorsum. potest ꝑ latitu¬
dinẽ ⁊ altitudiuẽ ciuitatis. hec utͣq
creatura signari. qmͣ adhuc ista. ĩ iniis
degit. illa uͦ in sublunib ꝑmanet.S
latituda ⁊ altitudo equalia sunt: qm̃i
humilitas hominũ ad equalitatẽ qñq
ꝑducet᷑ angłoꝵ. Unde scͥptũ ẽ. Non iu¬
bent ueq nubent᷑. s erunt sic̃ augłi
d̃i in celo. Uñ etiam ꝑ ioh̾em dicitur.
Mensura hominis q̃ ẽ angłi: qͥa usq ad
illam altitudinẽ głe homo ꝑducet᷑.
in qua se solidatos angłi letantur.
Latitudo gͦ ciuitatis tanta ẽ. qnͣta ⁊
altitudo.: qͣm̃ electi qͥq qͥ mͦ laborant

Expanded text:
supradictae civitatis novimus esse, sicut Scriptura refert, ejusdem aequalitatis. Unde Joannes in Apocalypsi: Longitudo, latitudo, et altitudo civitatis aequalia sunt . Unde beatus Gregorius super Ezechielem: « Quia civitas sangelica simul et humana natura perficitur: » per hoc quod angelica creatura sursum est, et humana deorsum, potest per altitudinem et latitudinem civitatis haec utraque creatura signari, quoniam adhuc ista in imis degit, illa vero in sublimibus permanet. Sed latitudo et altitudo aequalia sunt, quoniam humilitas hominum quandoque. Unde scriptum est: Non nubent, neque nubentur, sed erunt sicut angeli Dei in coelo . Unde etiam per Joannem dicitur: Mensura hominis quae est angeli , quia usque ad altitudinem gloriae homo perducitur, in qua se solidatos angeli laetantur. Latitudo ergo civitatis tanta est, quanta et altitudo, quoniam electi quique qui modo laborant
Abbreviated transcription (Latin):
in muro.xi. portas. Fiuint autẽ
pocte ciuitatis. de duodecĩ margaritiᷤᷤ.
ita ꝗd una queq porta. fiat ex una
tm̃ margarita. hoc aũ genꝰ lapidis.
inuenit᷑ in qͥb dã piscib marinis.
De cocleis enim marinis legit᷑. qͦd ĩ eaꝵ
carne quasi calculus candidꝰ nascat᷑. De
celesti siqͥdem rore calculuis gignit᷑. qͥ
c̾tis anui temꝑib a cocleis haurit᷑. Me
iuuentus aut matutini roris ꝯceptio red¬
dit candidas: has senectꝰ seu uesꝑtinus
aer gignit obscuras. Margarita u my¬
stice. si gnificat euangłicam doct᷑nam.
seu dulcedinẽ celestis uite. Ande legit᷑
in euangłica ꝑabola. de homine q̃ren¬
te bonas margaritas: qͥd inuenta una
p̃ciosa margarita. abierit ⁊ uendid̾it
omia q̃ habuerit ⁊ emerit agrum
dulcedinẽ in quantũ possibilitas ad¬
mittit ꝑfecte cognouit: ea q̃ in t̾ris

Expanded text:
 duodecim portas. Fiunt autem portae civitatis de duodecim margaritis, ita ut unaquaeque porta fiat tantum ex una margarita . Hoc autem genus lapidis invenitur in quibusdam piscibus marinis. De cocleis enim marinis legitur quod in earum carne quasi calculus candidus nascitur. De coelesti siquidem rore calculus gignitur, qui certis anni temporibus a cocleis hauritur. Camatutini roris conceptio reddit candidas; has senectus seu vespertinus aer gignit obscuras. Margarita vero mystice significat evangelicam doctrinam seu dulcedinem coelestis vitae. Unde legitur in evangelica parabola de homine qte bonas margaritas, quod, inventa una pretiosa margarita, abierit et vendiderit omnia quae habuerat, et emerit agrum dulcedinem in quantum possibilitas admittit perfecte cogno
Abbreviated transcription (Latin):
bita: ꝯg̾gata disꝑgit. In ardescit in
celestib animus. nil in t̾renis libet.
Deforme conspicit᷑ qͥcqͥd de t̾rena place¬
bat specie: qr sola p̃ciose margarite
claritas fulget in mente. Habes nẽ ꝑ
margaritã. dulcedinẽ celestis uitȩ. &
euangłicam doctͥnam. he̾e̾ sunt mar¬
garitȩ : ex qͥb fiunt duodecĩ portȩ. Ex
rore sicut suꝑiꝰ diximꝰ. margarite fi¬
unt. quẽ certis anni temꝑib coclee
hauriunt: qͥa iusti qͥ in mari huiꝰ scłi
habitant. qñq dulcedinẽ diuinȩ ꝯtem¬
plationis qmuis tenuit᷑ gustant. Uñ

Expanded text:
a dispergit. Inardescit animus in coelestibus, nil in terris libet. Deforme conspicitur quidquid in terra placebat specie, quia sola pretiosae margaritae claritas fulget in mente. Habes nunc per margaritam, dulcedinem coelestis vitae et evangelicam doctrinam. Hae sunt margaritae, ex quibus fiunt duodecim portae. Ex rore, sicut superius diximus, margaritae fiunt, quae certis anni temporibus cocleae hauriunt, quia justi, qui in maris hujus saeculi habitant, quandoque dulcedinem divinae contemplationis quamvis tenuiter gus
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ in dulcedine diuinȩ ꝯtẽplationis nuiͥtͣ
Nota etiã qͦd structura p̃dictȩ ciuitatis.
habeat colorem ꝑpetue uiriditatis. Nota
etiam. qͦd margaritȩ dicunt᷑ ẽe̾ candidȩ
Attende gͥ candorẽ: attende ⁊ uirorẽ. Can¬
dor in portis. ẽ mundicia castitatis : uirao
in muro ꝑseuerantia in ꝓposito

Expanded text:
ntemplationis nutritur. Nota quod structura praedictae civitatis habet colorem perpetuae viriditatis. Nota etiam quod margaritae dicantur esse candidae. Attende igitur candorem, attende et virorem. Candor in portis, est munditia castitatis. Viror in muro, perseverantia in proposito
Abbreviated transcription (Latin):
cordis pecc̃i morbũ diligent̾ inspicias.
humilit̾ ꝯfitearis. amare periteas.
Hoc au̾ medicamine facies. ut nihere¬
ant capiti capilli id÷ ꝓuide cogitatio¬
nes. A capite siqͥd̾e capilli qͣndoq de¬
fluunt. ⁊ in t̾ram cadunt: ⁊ hoc fit
qͥtiens cogitationes m̃tis t̾rensꝰ inhiant.
⁊ t̾rena ꝯcupiscunt. Inherent uͦ capi¬
ti : qͦtiens inherent diuinȩ maiestatiꝰ
contẽplationi. Unde in canticis dicit᷑.
Capilli tui sicut greges capraꝵ. ꝑ¬
capillos. intelligitur subtilitas cogita
de dolore frontis.

Expanded text:
cordis peccati morbum diligenter inspicias; cordis peccati morbum diligenter inspicias; humiliter confitearis, amare poeniteas. Hoc autem medicamine facies, ut inhaereant capiti capilli, id est providae cogitationes. De capite siquidem capilli quandoque defluunt, et in terram cadunt, et hoc fit quoties cogitationes mentis terrenis inhiant, et terrena concupiscunt. Inhaerent vero capiti, quoties inhaerent divinae majestatis contemplationi. Unde in Canticis dicitur: Capilli tui sicut greges capracapillos intelligitur subtilitas cogitatXII. De dolore frontis.
Abbreviated transcription (Latin):
li uͦ capitis. st̃ discrete cogitationes
mentis. Predictꝰ aũ fumus. moralit̾ ẽ
ꝓuidentia habita de futuris reb. Ex
dunt. Qͥ aũ hoc fumo caret: caluus
fiet. Similit̾ auimꝰ qͥ in agendis reb
ꝓuidentiã ñ habet : caluus apparet. Nec
discretȩ cogitationes mentẽ cooꝑunit.
s qͦd int̾ius latet. ext̾ius uidentib aꝑ¬
tum reddunt. Nullȩ gͥ medicine ꝑdert.
uͥ discretȩ cogitationes desunt. Si au̾
fumꝰ ex toto ñ amittit᷑. s solũ ex ali¬
qͥ humore inficiatur. ⁊ infirmita nas¬
citur. q̃ alopitia uocatur: ex colore cu¬
tis ipsiꝰ loci pot̾it cognosci. ex qͦ humo¬
re hec infirmitas oriatur. Si enĩ cit̾na
est. calida ẽ ⁊ sicca. nec dubitamꝰ ex co¬
lera exortã ẽe̾ rubea. Sicut enĩ in passi¬
ouario legitur: oportet ut myrobala
uisui. uiola. ẽ humilis herba. absyn¬
thium ẽ amarissimũ. Hec enĩ tͥa cũ suiꝰ
similib ꝓuidentiã inentis iuuant:
cant. nec defluant. Oportet enĩ ut odꝰ

Expanded text:
li vero capitis sunt discretae cogitationes mentis. Praedictus autem fumus moraliter est providentia habita de rebus futuris. Ex dunt. Qui autem hoc fumo caret, calvus fiet. Similiter animus, qui in agendis rebus providentiam non habet, calvus apparet. Nec discretae cogitationes mentem cooperiunt, sed quod interius latet, exterius videntibus apertum reddunt. Nullae vero medicinae proderunt, ubi discretae cogitationes desunt. Si autem fumus ex toto non amittitur, sed solum ex aliquo humore inficiatur, et infirmitas nascatur quae alopecia vocatur, ex calore cutis illius loci poterit cognosci ex quo humore haec infirmitas oriatur. Si enim activa est, calida et sicca, non dubitamus ex cholera exortam esse rubra. Sicut autem in Passionario legitur, oportet, ut myrobalanvisui. Viola est humilis herba. Absinthium est amarissimum. Haec enim tria cum suis similibus providentiam mentis juvant, cant, nec defluant. Oportet enim, ut oculis
Abbreviated transcription (Latin):
grosso ⁊ calido nascit᷑. qͦd ex igneis
⁊ incensis ẽ humorib. qͦ crescente c̾s¬
cunt ⁊ capilli: ut pote abipso nutͥti.
Hunc fumũ qͥ ꝑdid̾it: ⁊ capillos ꝑdit.
ꝓͥ qualitate gͦ fumi erunt capilli: si¬
cut in herbis uidemꝰ. ex t̾re humore¬

Expanded text:
grosso et calido nascitur, qui ex igneis et incensis est humoribus. Quo crescente crescunt et capilli, utpote ab ipso nutriti. Hunc fumum qui perdiderit, et capillos perdit. Pro qualitate ergo fumi erunt capilli, sicut in herbis videmus, ex terr
Abbreviated transcription (Latin):
mentis. Pessima ẽ infirmitas q̃ fit ex
flegniate. id ex ꝓpͥa m̃tis corruptione.
Ex ꝓpͥa siqͥdem corruptione mentis. na¬
scitur cotidiana febͥs. ꝯtinuus uidł ar¬
dor carnis. In hoc it̾m tẽpore .i. in hy¬
eme utendũ ẽ calidis ⁊ siccis: electoꝵ
ꝓculdubio exemplis. Electoꝵienĩ oꝑa:
sc̃i sp̃c ardore sunt accensa. Notandũ ẽ¬
aũ qͦd frigꝰ p̃dicti temporis: ꝯting̾e so¬
let ex inua remotione solis. Cunc
enĩ sol iutrat capͥcornũ: qͦd e̾e̾ dicit᷑ infe¬
riꝰ signũ. Nota naturani aninialis. unde
signũ nom̾ accepit. ut inde accipias
aliqͥd moralitatis. Capra siqͥdomi simltu¬
sdinẽ
pascit᷑: dum pecc̃or ũbis ⁊ exemplis subli¬
mium uiroꝵ delectat᷑. In hoe gͥ temꝑe sol
capͥcornũ intrat: dũ sol iusticie peccõrem
scĩ sp̃c radiis illustrat. Post capͥcorniũ uͦ
intrat aquariũ. ut fetorẽ carnis abluat
lacͥinis. Asceudit etiã usq ad piscẽ. qͦd¬

Expanded text:
Pessima est infirmitas, quae fit ex phlegmate, id est ex propria mentis corruptione. Ex propria siquidem corruptione mentis nascitur quotidiana febris, continuus videlicet ardor carnis. In hoc item tempore, id est in hieme, utendum est calidis et siccis, electorum procul dubio exemplis. Electorum etenim opera sancti Spiritus ardore sunt accensa. Notandum est quod frigus praedicti temporis contingere solet ex nimia remotione solis. Tunc enim sol intrat Capricornum, quod esse dicitur infimum signum. Nota naturam animalis unde signum nomem accepit, ut inde aliquid accipias moralitatis. Capra siquidem similitudinem pascitur, dum peccator verbis et exemplis sublimium virorum delectatur. In hoc igitur tempore sol Capricornum intrat, dum Sol justitiae peccatorem sancti Spiritus radiis illustrat. Post Capricornum vero intrat Aquarium, ut fetorem carnis abluat lacrymis. Ascendit etiam usque ad Pisces, q
Abbreviated transcription (Latin):
eme: qr multiplicat᷑ tẽptationũ cͥbulatiõe
In hoc tẽꝑe meliꝰ se habent colerici. pes
fleginatici: meliꝰ iuuenes. peiꝰ dec̾piti.
Iuuenes ⁊ colerici. calidi st̃ ⁊ sicci.
fleginatici ⁊ dec̾piti. frigidi st̃ ⁊ humi¬
di. Qͥ gͥ adhuc pecc̃ã sua deflent. nec
tam̃ adhuc illo amore celestiũ suecensi

Expanded text:
eme, qua multiplicatur tentationum tribulatione. eme, qua multiplicatur tentationum tribulatione. In hoc tempore melius se habent cholerici, pejus phlegmatici. Melius juvenes, pejus decrepiti. Juvenes et cholerici calidi et sicci sunt. Phlegmatici et decrepiti frigidi sunt et humidi. Qui igitur peccata sua deflent, nec tamen adhuc illo amore coelestium succensi
Abbreviated transcription (Latin):
homines tardi: obliuiosi ⁊ sonnolen¬
ti. Cardi ad oꝑandũ malũ. obliuiosi.
ut obliuiscant᷑ ppłm suũ ⁊ domũ pa.¬
tͥs sui: somuolenti. ut in pace in
id ipsum dornuant ⁊ reqͥescant. S
⁊ alit̾ accipit᷑ frigidũ ⁊ hiuimidũ. ut
in frigore intelligas torporẽ. in hu¬
in oꝑe. Cum enũ habundat iqͥtas. re¬
frigescit caritas multoꝵ: ⁊ sic ex cor¬
rupto fleginate. id÷ ex corrupta m̾tis
cõpositione. fiunt homines tardi ad
oꝑandũ bonũ. obliuiosi. ut obliuiscan.¬
cur dñi c̾atoris stui: soumnolenti. ut si
p̃ualeat inimicꝰ. obdormiant in ma
turbatꝰ: motib iustabilis. Hyemps uͦ
tẽpestates unitatur. tẽptationũ eteni
ꝓcellis lacessit᷑. Similitudinẽ tenet
etatis dec̾pite : qͥa uet̾is hominis. id
ade defectꝰ ⁊ iobedientia. uix rece¬
dunt a mente. Respirationẽ habet
ꝑ os. Suꝑfluitates siqͥd̾e mentis. purgan¬
tur ꝑ os intiȩ ꝯfessionis. Crescit in hy¬

Expanded text:
somnolenti. Tardi ad operandum malum. Obliviosi, ut obliviscantur populum suum, et domum patris sui . Somnolenti, ut in pace in idipsum dormiant et requiescant . Sed et aliter accipitur frigidum et humidum, ut in frigore intelligas torporem in charitate, in hure. Cum enim abundabit iniquitas, refrigescet charitas multorum , et sic ex corrupto phlegmate, id est ex corruptae mentis compositione, fiunt homines tardi ad operandum bonum, obliviosi ut obliviscantur Domini Creatoris sui, somnolenti, ut si praevaleat inimicus, obdormiant in mortturbatus, nutibus instabilis. Hiemis vero tempestates imitatur, tentationum etenim procellis lacessitur; similitudinem tenet aetatis decrepitae, quia veteris hominis, id est Adae, defectus et inobedientia vix recedunt a mente. Respirationem habet per os. Superfluitates siquidem mentis purgantur per os intimae confessionis. Crescit et hi
Abbreviated transcription (Latin):
affectib hum oꝵ faciliꝰ dinosci uale¬
ant diu̾sitates nioꝵ. In pͥmis gͥ de fleg-¬
mate loqͥ incipiã: ut a frigidis ⁊ hu.¬
mnidis. exordiũ loquendi sinnã. Fleg¬
ma siqͥd̾e habet sedem in pulmone.
Cuꝰ nat᷑a: frigida ẽ ⁊ humida. Uñ fi¬
unt homiues tardi. obliuiosi. atq
somnolenti. Imitat᷑ nat᷑am hyemis.
nat᷑am aque: naturã dec̾pitȩ etatis.
Purgationẽ habet ꝑ os. crescit in
hyeme. In hoc tẽꝑe meliꝰ se habent
colerici. peiꝰ flegniatici. ineliꝰ iuuenes.
fit ex colera ut t̾ciaua. In eod̾e bonũ
ẽ in calidis ⁊ siccis. Potest gͥ na¬
tura flegnatis : assimilari cõpositio¬
ni mentis. fiegina sedem habet in
pulmone. quasi in disc̾tione. Cõposi¬
tio eteniꝰ mentis. adiuuatur bñficio
disc̾tionis. Sicut enĩ pulmo aerẽ at¬
trahit ⁊ emittit. sic disc̾tio qͦd bonũ
est retinet. ⁊ qͦd malũ ẽ expellit.
frigide ⁊ humidȩ nature dicit᷑ ẽe̾.
Est au̾ frigꝰ qͦ refrigeram ab estu ui¬

Expanded text:
 dignosci valeant diversitates morum. In primis igitur de phlegmate loqui incipiam, ut a frigidis et humidis exordium loquendi sumam. Phlegma siquidem habet sedem in pulmone, cujus natura frigida et humida. Unde fiunt homines tardi et oblioviosi, atque somnolenti. Imitatur naturam hiemis, naturam aquae, naturam decrepitae aetatis. Purgationem habet per os, crescit in hieme. In hoc tempore melius se habent cholerici, pejus phlegmatici. Melius juvenes, fit ex cholera, ut tertiana: eodem bonum est uti calidis et siccis. Potest igitur natura phlegmatis assimilari compositioni mentis. Phlegma sedem babet in pulmone, quasi in discretione. Compositio etenim mentis adjuvatur beneficio discretionis. Sicut enim pulmo aerem attrahit et emittit, sic discretio quod bonum est retinet, et quod malum est expellit. Frigidae et humidae naturae dicitur esse. Est autem frigus, quo refrigeramur ab aestu vi
Abbreviated transcription (Latin):
tudo legis caritas. om̃s qͥ di ⁊ ꝓximi ca¬
ritate cet̾is ampliꝰ pleni sunt : mĩtoꝵ su¬
oꝵ soetem int̾ cherubin num̾os ꝑcepe¬
runt. S st̾ ñ nulli qͥ suꝑtie ꝯtẽplationis
facib accensi. in solo ꝯditoris sui desid̾io
anhelant. niliam in hoc mundo cupi¬
unt: solo et̾nitatis amore pascinitur.
Terrena q̃q abicint: cunctaq tẽpora¬
lia m̃te transcendunt. Amant. ⁊ ardent.
atq in ipso ardore suo reqͥescunt. Amant
ardent: soquendo ⁊ alios accendunt. S qͦs
ũbo. tangunt: ardere ꝓtinꝰ in di amore
faciunt. Qͥd gͦ istos nͥ seraphin dix̾im.:
Quoꝵ cor in ignẽ ꝯu̾sum lucet ⁊ urit. qr
⁊m̃tium ocłos ad suꝑna illuminant. ⁊ cõ¬
pinigendo in fletib uitioꝵ rubiginem
purgant. Qͥ gͦ ita ad amorẽ sui ꝯdito¬
ris inflãmati sunt. qͦ isti nͥ int̾ seraphin
num̾um. sortem sue uocationis acceꝑunt:
Ad hos gͥ uicos ut in eis sine fine mane¬
ant ꝑuenient. qͥ modũ quẽ p̃diximꝰ. in

Expanded text:
do legis est charitas , omnes, qui Dei et proximi charitate caeteris amplius pleni sunt, meritorum suorum sortem inter cherubin numeros perceperunt. Et sunt nonnulli, qui supernae contemplationis facibus accensi, in solo Conditoris sui desiderio anhelant, nil jam in hoc mundo cupiunt, solo aeternitatis amore pascuntur, terrena quaeque abjiciunt, cuncta temporalia mente transcendunt. Amant et ardent, atque in ipso ardore suo requiescunt. Amando ardent, loquendo et alios accendunt. Et quos loquendo tangunt, ardere protinus in Dei amore faciunt. Quid ergo istos, nisi seraphin dixerim? quorum cor in ignem conversum lucet, et urit; quia et mentium oculos ad superna illuminant, et compungendo in fletibus, vitiorum rubiginem purgant. Qui ergo ita ad amorem sui Conditoris inflammati sunt, quo isti, nisi inter seraphin numerum sortem suae vocationis acceperunt? Ad hos igitur vicos, ut in eis sine fine permaneant, pervenient, qui modum, quem praediximus, in
Abbreviated transcription (Latin):
dii uit̾ homines uocent᷑. Q gͦ isti. nͥ int
numĩos dũantiũ currunt: E st̾ ñtulli qͥ
dum sibunetipsis uigilanti cura dñant᷑.
dum se sollicita intentione discritiunt.
diuino timori semꝑ inherentes: hoc u
inunere uͥtutis accipunit. ut iudicare
recte ⁊ alios possint. Quoꝵ ꝓfecto menti¬
b dum diuina ꝯtemplatio p̃sto ẽ. in his
uelut in throno suo dñs p̃sidens alioꝵ
facta examinat: ⁊ cuncta mirabilit̾ de
sua sede dispensat. Qͥd gͦ isti. nͥ throni¬
nunos ascͥbuntur: ꝑ qͦs dum scã eceła
regitur: plerũq de qͥb dã suis infirmis
actib etiã electi iudieant᷑. S st̃ ñnulli
qͥ tanta d̾i ac ꝓxiimi dilectione plenist̾.
ut cherubin iure nomuient᷑. Qla enĩ ut

Expanded text:
 isti, nisi inter numeros dominatuum, currunt? Et sunt nonnulli qui, dum sibi metipsis vigilanti cura dominantur, dum se sollicita intentione discutiunt, divino timori semper inhaerentes, hoc in munere virtutis accipiunt ut judicare recte et alios possint: quorum profecto mentibus dum divina contemplatio praesto est, in his, velut in throno suo, Dominus praesidens, aliorum facta examinat, et cuncta mirabiliter de sua sede dispensat. Qui ergo isti, nisi connumeros ascribuntur? Per quos dum sancta Ecclesia regitur, plerumque de quibusdam suis infirmis actibus etiam electi judicantur. Et sunt nonnulli, qui tanta Dei et proximi dilectione pleni sunt, ut cherubin jur
Abbreviated transcription (Latin):
cimũ. ad usum nr̃e ꝯũsationis trahere:
nosq ipsos ad incrementa uirtutũ bo¬
nis scudiis inflãmare. Qͥa enĩ illic tanta
ascensura c̾ditur multitudo hominũ.
quanta inultitudo remansit angłoꝵ.
suꝑ est ut ipsi honunes. qͥ ad celestem
pat̾am redeunt. ex his agminib aliqͥd
illuc reu̾tentes imitent᷑. Nam st̃ ple¬
riq qͥ parua capiunt: s tñ hec eadem
parua pie annuntiare fr̾ib ñ desistant.

Expanded text:
civium ad usum nostrae conversationis trahere, civium ad usum nostrae conversationis trahere, nosque ipsos ad incrementa virtutum bonis studiis inflammare. » Quia enim illuc tanta ascensura creditur multitudo hominum, quanta multitudo remansit angelorum, superest ut ipsi homines, qui ad coelestem patriam redeunt, ex his agminibus aliquid illuc revertentes imitentur. Nam sunt plerique, qui parva capiunt, sed tamen haec eadem parva pie a
Abbreviated transcription (Latin):
angłi ad nos aliqͥd inmistraturi ueni¬
unt. apd̾ nos etiam nomina a minist̾isᷤᷤ
trahunt. Michael nãq qͥsut ds. gabͥ¬
eina di. Qtiens gͦ mire uirtutis ali¬
qͥd agitur. michael mitti ꝑhibetur:
ut ex ipso actu ⁊ nomine detur intel¬
ligi qr nuillus potest fac̾e̾. qͦd fac̾e̾
cum michaele archangło. ut qͥ se ad
di similitudinẽ suꝑb extulerat: ꝑ mi¬
chaelem ꝑemptus discat. qr ad dĩ simi¬
litudinẽ ꝑ suꝑbiam nullus exurgat.
Ad mariã qͦq gabriel mittit᷑ qͥ dĩ
fortitudo nominatur. Illam qͥpe num¬
rias potestates humilis apparebat. Ra¬
pbael uͦ ut diximus. int̾pretatur
medicina d̃i. qr dũ tobiȩ ocłos quasi ꝑ of¬
ficium curationis tetigit. cecitatis eiꝰ te¬
nebras t̾sit. Qͥ gͦ ad eurandũ mittit᷑
dignũ fuit ut d̾i̾ medicina uocaret᷑. S
qr illa suꝑna ciuitas lit ait beatꝰ g̾goriꝰ.
ex angłis ⁊ hominib constat. ido debemiꝰ
⁊ uos aliqͥd ex illis distinedionib suꝑnoꝵ

Expanded text:
 ad nos aliquid ministraturi veniunt, apud nos etiam nomen a ministeriis trahunt. Michael namque, quis ut Deus; Racina Dei. Et quoties mirae virtutis aliquid agitur, Michael mitti perhibetur, ut ex ipso actu et nomine detur intelligi quia nullus potest facere quod facere cum Michaele archangelo , ut qui se ad Dei similitudinem superbus extulerat, per Michaelem peremptus discat quia ad Dei similitudinem per superbiam nullus exsurgat. Ad Mariam quoque Gabriel mittitur , qui Dei fortitudo nominatur. Illum qureas potestates humilis apparebat. Raphael vero, ut diximus, interpretatur medicina Dei, qui dum Tobiae oculos quasi per officium curationis tetigit, caecitatis ejus tenebras tersit . Qui ergo ad curandum mittitur, dignum fuit ut Dei medicina illa superna civitas, ut ait beatus Gregorius, ex angelis et hominibus constat, ideo debemus et nos aliquid ex illis distinctionibus supernorum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tͥbutum reddimꝰ. illic lib̾tate dona¬
mur: nec aliqua exactione ab aliqͦ an¬
garrati grauamui. Hic fures effodiuiit.¬
⁊ furantur. ibi nec fures effodiunt.
nec tinea demolitur. In celestib uicis
angłi suꝑni ciues habitant. qͥ nullo in¬
digent. s diuitiis indeficientib habun¬
dant. Ad illos uicos anime iustoꝵ tnse¬
unt: cum ab hac ualle lacͥmaꝵ post
mortẽ recedunt. Ibi enĩ sunt nouẽ
uicoꝵ diu̾sitates. qr nouẽ sunt an¬
głoꝵ ordines. id⁊ angłi. archangłi.
ututes potestates. pͥncipatꝰ. dnãtiones.
throni. cherubni. ⁊ seraphin. S cur
istos ut ait beatꝰ g̾goriꝰ. angłoꝵ choroᷤᷤ
enum̾ando ꝑstͥnximus. si ñ illoꝵ qͣq
minist̾ia fubtilit̾ expͥmamꝰ : Qͥ gͥ mi

Expanded text:
et tributum reddimus; illic libertate donaet tributum reddimus; illic libertate donamur, nec aliqua exactione ab aliquo angariati gravamur. Hic fures effodiunt, et furantur, ibi nec fures effodiunt, nec tinea demolitur . In coelestibus vicis angeli superni cives habitant, qui nullo indigent, sed divitiis indeficientibus abundant. Ad illos vicos animae justorum transeunt, cum ab hac valle lacrymarum post mortem recedunt. Ibi sunt novem vicorum diversitates, quia novem sunt angelorum ordines, id est, angeli, archangeli, virtutes, potestates, principatus, dominationes, throni, cherubin et seraphin. Sed « cur istos, ut ait beatus Gregorius, angelorum choros enumerando praestinximus, si non illorum quaeque mysteria subtiliter exprimamus?
Abbreviated transcription (Latin):
tura ihrłm. discordiȩ turbatio nusꝗͣ erit.
huiꝰ añ pacis ñ erit finis. & adipe fru¬
menti satiat te. Audi qd̾ seqͥt᷑: qr iusti
⁊ adipe frumenti in illa ciuitate sa¬
ut omnẽ satietatem suꝑare uideat᷑. Si nos
hic corꝑis sui participatione reficit. quẽ¬
admodũ ibi satiabit. qͦs toto lumine di¬
tatis repleu̾it: Hic est gustꝰ mirabilis:
qͥ pcedit de ꝑfecta cognitione diuinitatis.
icut in domo
qͣi patͥs mansiones multȩ sunt:
sic qͥ diuinas scͥpturas sp̃italit̃ intelligt̃.
in celesti ihrłm anagogice diu̾sos uicos
assignare possunt. Diu̾sitatem si qͥdem
uicoꝵ: distinguit diu̾sitas mitoꝵ. Diũsa
etenĩ merita : secunt᷑ diu̾sa retͥbutionũ
dona. In mat̾iali uico. alii alios int̾fici¬
unt. in mystico. xp̾ianos ħotici seducunt
in morali. uicia u̾tutes expellunt. In
celestib uͦ uicis. nec alius alium int̾fiẽ.
quasi hospites censu ales censum soluimꝰ.

Expanded text:
tura Hierusalem discordiae turbatio nusquam erit. tura Hierusalem discordiae turbatio nusquam erit. Hujus autem pacis non erit finis. Et adipe frumenti satiat te . Audi quod sequitur, quia justi ex adipe frumenti in illa civitate saut omnem satietatem superare videatur. Si nos hic corporis sui participatione reficit, quemadmodum ibi satiabit, quos toto lumine Deitatis repleverit? Gustus est hic mirabilis, qui procedit de perfecta cognitione divinitatis.omo Dei Patris mansiones multae sunt , sic qui divinas Scripturas spiritualiter intelligunt, in coelesti Hierusalem anagogice diversos vicos assignare possunt. Diversitatem siquidem vicorum distinguit diversitas meritorum. Diversa etenim merita sequuntur diversa retributionum dona. In materiali vico alii alios interficiunt; in mystico Christianos haeretici seducunt; in mortali vitia virtutes expellunt. In coelestibus vero vicis nec alius alium interficitquasi hospites censuales censum solvimus,