comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cuncto orbe subiectas. ut malus
figuram orbis ostenderet. Uexillũ
up̃m sigñbellicũ tͣctũ nom̃ħns aueli dimi¬
nutioe qͣsi uelillũ. Subromulo autẽ
fasciculos feni. ꝓuexillis mili¬
tes habuerunt: hinc & mani¬
puli appellant᷑. Oanipulos enĩ
dicimus fasces feni: qd̾ manũ
impleant. Cetã signa diuersis
prelata imaginib scdm militarẽ
consuetudinẽ existunt. ꝑ quas
exercitus. ꝑmixtionẽ preliorũ

Expanded text:
cuncto orbe subiectas, ut maius cuncto orbe subiectas, ut maius figuram orbis ostenderet. Vexillum et ipsud signum bellicum, tractum nomen habens a veli diminutione, quasi velxillum. Sub Romulo autem fasciculos feni pro vexillis milites habuerunt: hinc et manipuli appellantur; manipulos enim dicimus fasces feni quod manum inpleant. Cetera signa diversis praelata imaginibus secundum militarem consuetudinem existunt, per quas exercitus permixtionem proeliorum
Abbreviated transcription (Latin):
apredando uocata. Manubiȩ eo
quod manib detrahuntur. Hȩe
& exiuuȩ abexuendo dicte. qr
exuuntur. hȩe & partes apari
diuisione ꝓ ꝑsonarũ qualitate.
& laboꝵ iusta decisione. Ex polia
autẽ apalliis. quasi expallia. Ui¬
ctis enim detrahunt᷑. De signis.
uictoriȩ receptus: accipit simbolũ.
Nam aut ꝑuocem tube. aut ꝑsim¬
bolũ ammonet᷑ exercitꝰ legionũ.
Principalia signa. aquile draco¬
nes & pile. Aquile ideo qd̃ aius
eadem. iouis marmis auspitio
fu̾it. Nam dum idem ioiuis ad
ei in auspitio apparuisse fertur.¬
qmͣ ille ꝓinditio uictorie acceptã
tudelȩ suȩ auspicatꝰ. eam legioni
signum dedit: quod factum ẽ
ut deinceps militũ signis cõmitte¬
Signa pares aquilas. & pila mi¬
nantia pilis. Draconũ signa ab
apolline morte phitonis serpen¬
tis inchoata sunt. De hinc a grecis
& romanis inbello gestari ceꝑurl.
P il am insigno constituisse fertur
augustus. ꝓpt̾ nationes sibi in

Expanded text:
a praedando vocata. Manubiae, eo a praedando vocata. Manubiae, eo quod manibus detrahuntur. Haec et exuviae ab exuendo dictae, quia exuuntur. Haec et partes a pari divisione pro personarum qualitate, et laborum iusta decisione. Spolia autem a palleis, quasi expallia; victis enim detrahuntur. § 3 De signi et victorie receptui accipit simbolum. Nam aut per vocem tube, aut per symbolum admonetur exercitus legionum. Principalia signa sunt aquile, dracones et pile. Aquile ideo quod eadem avis Iovi in armis auspicio fuerit. Nam dum idem Iovis adei in auspitio apparuisse etquam pro indicio victoriae acceptam, tutelae suae auspicatus et eam legionis signum dedit. Quo factum est ut deinceps militum signis committesigna, pares aquilas’. R nantia pilis. Draconum signa ab Apolline morte Pythonis serpentis inchoata sunt. Dehinc a Graecis et Romanis in bello gestari coeperunt. Pilam in signo constituisse fertur Augustus, propter nationes sibi in
Abbreviated transcription (Latin):
habitu bella inire. Quicũq autẽ
in conflictu uicissent. palma au¬
rea coronabant᷑. quia palma sti-¬
mulos habet. qui uͦ sine confli¬
ctu fugientẽ ꝓstrasset laurea.
eo quod hȩc arbor sine spinis ẽ.
Namq & purpuream & palma-¬
tam togam triumphantes indu¬
ebantur. & scipionẽ cum sceptro
in manu gerebant a dimitationẽ
uictoriȩ scipionis. licet &. scipio
baculus sit quo homines innitunt᷑.
Unde & ille primus cornelius scipio
appellatus ẽ. quia inforo pater eiꝰ
cecus innixus eo ambulabat. Suꝑ
scipionẽ autẽ aquila sedebat ob
indiciũ quod ꝑ uictoriã quasi ad
suꝑnã magnitudinẽ accederent.
Inde & colore rufo ꝑliniebantur
quasi imitarent᷑ ignis effigiem.
Quod uͦ a carnifice contingebant᷑
id eẽ indiciũ. ut ad tantũ fastigi¬
um euecti. mediocritatis huma¬
nȩ cõmonerentur. D uob audem
generib deletur exercitꝰ: aut in¬
ponto. Expolia hostiũ preda.
manubie exuuie. partes. P reda

Expanded text:
habitu bella inire. Quicumque autem habitu bella inire. Quicumque autem in conflictu vicisset, palma aurea coronabatur, quia palma stimulos habet; qui vero sine conflictu fugientem prostrasset, laurea, eo quod haec arbor sine spinis est. Namque et purpuream et palmatam togam triumphantes induebantur, et scipionem cum sceptro in manu gerebant ad imitationem victoriae Scipionis; licet et scipio baculum sit quo homines innituntur. Unde et ille primus Cornelius Scipio appellatus est, quia in foro pater eius caecus innixus eo ambulabat. Super scipionem autem aquila supersedebat, ob indicium quod per victoriam quasi ad supernam magnitudinem accederent. Inde et colore rufo perliniebantur, quasi imitarentur divini ignis effigiem. Quod vero a carnifice contingebantur, id esse indicium ut ad tantum fastigium evecti mediocritatis humanae commonerentur. Duobus autem generibus deletur exercitus; aut inponto. Spolia hostium: praeda, manubiae, exuviae, partes. Praeda
Abbreviated transcription (Latin):
bellis queritur. uictoris
ius gentiũ iuim ui expellere. Nã
turpis ẽ dolo quesita uictoria.
Certa autẽ uictoria ẽ. ł occisio
hostis. ł expoliatio. uł utrũq
ꝑ inmensa detrimenta contingit.
Et hoc ẽ quod laudat salustius.
tu deportasse. Pompa dicta ẽ gre-
dit autẽ uictoria pompã. ideo qd̾
ituris adhoc certamen pͥmũ ẽ uicto
fuga. Nam ab eo quod hostẽ quis
fugasset merebatur tropheum.
exultatione. Plene enĩ iuctoriȩ
triumphꝰ debetur. semiplene tro¬
pheum. quia ñdũ plenã ẽ uictoriã
consecutus. Nonenĩ optinuit. s
fugauit exercitũ. hec tam̃ noĩ a
scriptores confundunt. Tranqͥl
potius appellatũ: quod is qui tri¬
umphans urbem ingredet᷑. triꝑ¬
tito iudicio honoraret᷑. Nam pri-¬
mo de triumpho duci conceden¬
do exercitũ iudicare solitũ erat.
scdõ senatũ. tercio ppłm. Erat
autẽ romanoꝵ mos ut triũphan¬
tes quadrigis ueherent᷑. ex illo
quod soliti sint priores duces. hoc

Expanded text:
bellis queritur, victoriisius gentium, vim vi repellere; nam turpis est dolo quesita victCerta autem victoria est vel occisio hostis, vel exspoliatio, vel utrumque. per inmensa detrimenta contingit: et hoc est, quod laudat SallustiusHtu deportasse. Pompa dicta est Graedit autem victoria pompam, ideo quod ituris ad hoc certamen primum est victis et fuga. Nam ab eo quod hostem quis fugasset merebatur tropeum; xultatione. Plenae enim victoriae triumphus debetur; semiplenae tropeum, quia nondum plenam est victoriam consecutus: non enim optinuit, sed fugavit exercitum. Haec tamen nomina scriptores confundunt. Tranquilpotius appellatum, quod is, qui triumphans urbem ingrederetur, tripertito iudicio honoraretur: nam primum de triumpho duci concedendo exercitum iudicare solitum erat, secundo senatum, tertio populum. Erat autem Romanorum mos ut triumphantes quadrigis veherentur, ex illo quod soliti sint priores duces hoc
Abbreviated transcription (Latin):
quid agere debet eligit. aut animad¬
uersione quod inutile sit contẽpuit.
his enĩ qualitatib: exp̃ssus ac diffi¬
nitus ẽ homo. Quarta sꝑecies est¬
latine a tullio descriptio nominat᷑:
que adhibita circuitione dictorum
factoꝵꝙ: rem quid sit descriptione
declarat. Querit᷑ enim qͥd auarꝰ sit.¬

Expanded text:
quod agere debet eligit, aut animadquod agere debet eligit, aut animadversione quod inutile sit contemnit'. His enim qualitatibus expressus ac definitus homo est. Quarta species Latine a Tullio descriptio nominatur, quae adhibita circuitione dictorum factorumque rem, quae sit, descriptione declarat. Quaeritur enim quid avarus sit
Abbreviated transcription (Latin):
nale animal. mortale. sensus discipli¬
nȩq capax. Hȩc enĩ diffinicio ꝑ species &e
differentias descendens uenit ad ꝓpͥũ.
et designat plenissime qͥd sit homo.
Sed̾a species diffinitionis ẽ quȩ grece
enneomatice dicit᷑: latine notio nun¬
cupatur. Quã notionem communi ñ
ꝓpͥo nomine possumꝰ dicere. Hȩc isto mͦ
semꝑ efficitur. Homo ẽ: quod raciona¬
li conceptione & exercicio p̃est anima¬
lib cunctis. Non enĩ dixit. quid est
homo. s quid agat: quasi quodam
signo in noticiam deuocato. In ista
enim & in reliquis noticia rei ꝓfert᷑.
ñ substantiali explicatione declarat᷑:
&e quia illa substantialis ẽ: diffini¬
tionum om̃ium optinet pͥncipatũ
Tercia species diffinitionis ẽ. quȩ gͣce
poetes dicitur. latine qualitatiua
uocatur. quȩ ex qualitate nomen
accepit. ꝓ eo quod quale sit. id quod
sit. euident ostendit. Cuiꝰ exemplum
tale ẽ. homo ẽ qui ingenio ualet. ar¬
tib pollet. & cognicione rerum aut

Expanded text:
mal rationale, mortale, sensus disciplinaeque capax'. Haec enim definitio per species et differentias descendens venit ad proprium, et designat plenissime quid sit homo. Secunda species definitionis est, quae Graece ἐννοηματική dicitur, Latine notio nuncupatur, quam notionem communi, non proprio nomine possumus dicere. Haec isto modo semper efficitur: 'Homo est, quod rationali conceptione et exercitio praeest animalibus cunctis'. Non enim dixit quid est homo, sed quid agat, quasi quodam signo in notitiam devocato. In ista enim et in reliquis notitia rei profertur, non substantialis explicatio declaratur; et quia illa substantialis est, definitionum omnium obtinet principatum. Tertia species definitionis est, quae Graece ποιότης dicitur, Latine qualitativa vocatur: quia ex qualitate nomen accepit pro eo quod quid, quale sit id, quod sit, evidenter ostendit. Cuius exemplum tale est: 'Homo est, qui ingenio valet, artibus pollet et cognitione rerum, aut
Abbreviated transcription (Latin):
iffinitio ẽ phylosophoꝵ quȩ
un rebꝰ expͥmendis explicat
quid res ipsa sit. qualis sit. & quẽ¬
admodũ membris suis constare de¬
beat. Est enĩ breuis oracio uniꝰcuiꝰq¬
rei naturã a communione diuisã.
ꝓpria significatione concludens.
Diuisio diffinitionũ. in partes quindecim

Expanded text:
ue in rebus exprimendis explicat quid ipsa res sit, qualis sit et quemadmodum membris suis constare debeat. Est enim oratio brevis, uniuscuiusque naturam communione divisam, propria significatione concludens. Divisio diffinitionum in XXV partes
Abbreviated transcription (Latin):
ca dicta. eo qd̾ ferat micas faͬris. cuiꝰ
sollertia multa. Prouidet enĩ infitt᷑m.
& preparat estate. quod hieme come¬
dat. In messe autẽ eligit triticum. or¬
deum non tangit. Dum pluit enĩ
suꝑ frumentũ. totum eicit. Dicunt᷑¬
quȩ harenas aureas pedib eruunt.
quas custodiunt nequis auferat.
captantesq adnecẽ ꝑsequunt᷑. For¬
micaleon obhoc uocatus quia ẽ uel
formicarũ leo. uł certe formica pari-¬
ter & leo. Est enĩanimal paruum.
formicis sadis infestũ. quod se inpul¬
uere abscondit. & formicas frumenta
gestantes interficit. Promde autẽ
leo & formica uocatur. quia aliis a¬
nimalib ut formica ẽ. formicis autẽ
ut leo est.¬
iIII. De serpentibus.

Expanded text:
ca dicta, eo quod ferat micas farris, cujus ca dicta, eo quod ferat micas farris, cujus solertia multa. Providet enim in futurum, et praeparat dat. In messe autem elegit triticum, hordeum non tangit: dum pluit ei super frumentum, totum ejicit. Dicuntuquae arenas aureas pedibus eruunt, quas cuscaptantesque ad necem persequuntur. Formicoleon ob hoc vocatus, quia est vel formicarum leo vel certe formica pariter et leo. Est enim animal parvum formicis satis infestum, quod se in pulvere abscondit, et formicas frumenta gestantes interficit. Proinde autem leo et formica vocatur, quia aliis animalibus ut formica est, formicis autem ut leo est. De serpentibus
Abbreviated transcription (Latin):
nomiã notam habebit: ꝑ quam
contemplet᷑ racionẽ astroꝵ. & mutationeᷤ
tempoꝵ. Nam sicut att qͥdam medicoꝵ
cũ ipsoꝵ qualitatib & nr̃a corpora cõ¬
mirtant᷑. Hinc ẽ quod medicina: scd̃a
phylosophia dicit᷑. Utraq enĩ discipli¬
na: totũ hominẽ sibi uendicat. Nã
sicut ꝑ illam anima: ita ꝑ hanc cor¬
pus curatur.¬

Expanded text:
nomiam notam habebit, per quam nomiam notam habebit, per quam contempletur rationem astrorum et mutationem temporum. Nam sicut ait quidam medicorum, cum ipsorum qualitatibus et nostra corpora commutantur. Hinc est quod Medicina secunda Philosophia dicitur. Utraque enim disciplina totum hominem sibi vindicat. Nam sicut per illam anima, ita per hanc corpus curatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ex est constitutio popłi: quã ma¬
iores natu cũ plebibꝰ sanxerunt. Nã
quod rex uł imꝑator. edicit: constitu¬
tio uł edictum uocat᷑. Institutio eqͥ¬
tatis duplex ẽ: nunc in legib nc̃
in moribus. Int̾ legem aut̃ẽ & mo¬
res hoc uit est. quod lex est scͥpta:
mos uͦ est uetustate ꝓbata consue

Expanded text:
ex est constitutio populi, quam majores natu cum plebibus sanxerunt. Nam quod rex aut imperator edicit, constitutio vel edictum vocatur. Institutio aequitatis duplex est, nunc in legibus, nunc in moribus. Inter legem autem et mores hoc interest, quod lex scripta est; mos vero est vetustate probata consue
Abbreviated transcription (Latin):
tudo autẽ est ius qͦddam morib
institutũ: quod ꝓ lege suscipitur
cũ deficit lex. Nec differt scͥptura
an racione consistat: quando et
legem racio comm̃dat. Porro si ra¬
cione lex constat: lex erit om̃e iam quod
racione constiterit dum taxat quod re¬
ligioni congruat. quod disciplinȩ con¬
ueniat. quod saluti ꝓueniat. Uocata
autẽ consuetudo: quia in communi est
usu. Om̃is autem lex aut ꝑmittit aliqͥd.
ut uir fortis petat p̃mium: aut uetat:
ut sacrarũ uirginum nuptias nulli
petere liceat: aut punit: ut qͥ cedem
herceatur audacia: tutaq sit inter
imꝓbos innocentia. & in ipsis imꝓ¬
bis formidato supplicio refrenet᷑ no¬
cendi facultas. Uegis enim p̾mio aut
autẽ lex honesta. iusta. possibilis
scđm naturã. scdm consuetudinẽ
patriȩ. loco temporiq conueniens. ne¬
cessaria. utilis. manifesta quoq ne
aliquid ꝑ obscuritatem in cautione
contineat:: nullo pͥuato commodo
s ꝓ cominuni cuuum utilitate con

Expanded text:
tudo autem est ius quoddam moribus institutum, quod pro lege suscipitur cum deficit lex. Nec differt scriptura an ratione consistat, quando et legem ratio commendat. Porro si ratione lex constat, lex erit omne quod ratione constiterit, dumtaxat quod religioni congruat quod discipline conveniat, quod saluti proficiat. Vocata autem consuetudo, quia in communi est s Omnis autem lex aut permittit aliquid, ut vir fortis petat premium, aut verat, ut sacrarum virginum nuptias nulli petere liceat, aut punit, ut qui cedem erceatur audacia, tutaque sit inter improbos innocentia et in ipsis improbis, formidato supplicio, refrenetur nocendi faculautem lex honesta, iusta, possibilis secundum naturam, secundum consuetudinem patrie, loco temporique conveniens, necessaria, utilis, manifesta quoque, ne aliquid per obscuritatem in captione contineat, nullo privato commodo, sed pro communi civium utilitate con
Abbreviated transcription (Latin):
enatꝰ consultum. quod si¬
tantũ senatores popłis consu¬
lendo decernunt. x iii. Quid
constitutio & edictum

Expanded text:
enatusconsultum, quod tantum senatores populis consulendo decernunt. CAPUT XIII. Quid constitutio et edictum
Abbreviated transcription (Latin):
s ex utroq temꝑam̃to luce pur¬
puraq refulgens. Hinc autẽ non¬
rutilat equalit̾. Sereno enĩ ꝑspi¬
cuus atq gratꝰ ẽ. nubilo coram
oculis euanescit atq marcessit.
In os missus frigidus ẽ insculpt᷑is
durissimus. nec tamen iniuictꝰ.
Nam adamante scribit᷑ & signat᷑.
Iacinctironta indicus ẽ iacdnctũ
ꝓpe referens. Qui dã autẽ eoꝵ
cristallis similes capillam̃tis int̾¬
currentib obscurant᷑. Ex qͦ etiã
uicio illoꝵ nomen ẽ. Ametistiron¬
tas appellatꝰ quia eiꝰ extremꝰ igni¬
culus ametisti uiolam exit. Ge¬
ledonia ex hirundinũ colore uo¬
cata & duoꝵ ẽ generũ. quarum
una ex altera parte purpurea. &
alia purpurea nigris int̾uenien¬
tib maculis. Cianea scithiȩ gem¬
ma ceruleo coruscans nitore. pur¬
pureo int̾dũ & punctulis int̾ii¬
cantib auratis puluiculis uari¬
ans. Roditis rosea ẽ & ex eo nom̃

Expanded text:
sed ex utroque temperamento luce pursed ex utroque temperamento luce purpuraqrutilat aequaliter. Sereno enim perspicuus atque gratus est, nubilo coram oculis evanescit atque marcescit, in os missus frigidus est, in sculpturis durissimus, nec tamen invictus. Nam adamante scribitur et signatur. Iacinthizonta Indicus et iacinthum prope referens. Quidam autem eorum crystalli similes capillamentis intercurrentibus obscurantur; ex quo etiam vitio illorum nomen est. Amethystizontas appellatus quia eius extremus igniculus in amethysti violam exit. Chelidonia ex hirundinum colore vocata; et duorum est generum, quarum una ex altera parte purpurea, et alia purpurea nigris intervenientibus maculis. Cyanea Scythiae gemma caeruleo coruscans nitore, pura, interdum et punctulis intermicantibus auratis pulvisculis varians. Rhoditis rosea est; et ex eo nom
Abbreviated transcription (Latin):
ud cristallũ rigore ut tepore. Ex
ea fiunt decoris gr̃a agrestium
feminarũ monilia. Uocari autẽ
a quibdam arpaga. eo quod at¬
tritu feminarũ accepta caloris
anima. folia paleasq & uestium
simbrias rapiat. sicut magnes
ferrũ. Quocũq modo libia tinguit᷑.
Nam ancuse radice conchilioq
inficiuntur. Ligurius uocatus
quod fiat ex urina lincis bestiȩ¬
tempore indurata. Est autẽ sic̃
& sucinũ fulua. attrahens spũ fo
nter purpureas geminas pͥncipatũ
ametistꝰ indicus tenet. Ametistꝰ
purpureus ẽ ꝑmixtꝰ iuolatio colo¬
re & quasi rose nitore lenit̾ quasdã
flãmulas fundens. Alterũ eiꝰgenꝰ
igneũ. s uni colorẽ habens. Est
autẽ sculpturis facilis. Genera
eiꝰ quinq. Saphirus ceruleus ẽ
cum purpura habens pulueres
ex nominis sui fulgore uocatus.
hic in ethiopia inuenit᷑. ceruleum
colorem habens. Optimus qͥ nec
rarus ẽ. nec densitate obtunsus.

Expanded text:
ut crystallum rigore, vel tepore. Ex ut crystallum rigore, vel tepore. Ex ea fiunt decoris gratia agrestium feminarum monilia, vocari autem a quibusdam harpaga, eo quod attritu digitorum, accepta caloris anima, folia, paleasque, et vestium fimbrias rapiat, sicut magnes ferrum. Quocunque autem modo libeat, tinguitur. Nam anchusae radice conchylioque inficitur. 270 8. Lyncurius vocatus, quod fiat ex urina lyncis bestitempore indurata. Est autem, sicut et succinum, fulva, attrahens spiritu is. 1. Inter purpureas gemmas principatum Amethystus Indicus tenet. Amethystus purpureus est permisto violaceo colore, et quasi rosae nitore, leniter quasdam flammulas fundens. Alterum ejus genus igneum, sed vini colorem habens. Est autem scalpturis facilis, genera ejus quinque. 2. Saphirus caeruleus est cum purpura, habens pulveres . Hyacinthus ex nominis sui flore vocatur. Hic in Aethiopia invenitur, caeruleum colorem habens. Optimus qui nec rarus est, nec densitate obtusus,
Abbreviated transcription (Latin):
dore & sardo. Constat autẽ tribꝰ
colorib. subt̾ius ingro. medio
candido. suꝑius nueo. Hȩc sola
insignando. nichil cerȩ euellit.
Reppit᷑ autẽ apud indos & arabes
E matites rubore sangͥneꝰ ac ꝓpt̾ea ema¬
tites uocatꝰ. Emat qppe sangͥs ẽ. Gigni
ĩ affrica. De qua ꝓmittunt magi
quidd̃a ad coarguendas barbaroꝵ
insidias. Su cinus quẽ appellant
greci eletron fului cereiq colceis
fert᷑ arboris succus ẽẽ. & obid
sucinũ appellari. Electrũ autẽ
uocari. fabulosa argumentatio
dedit. Namq fetonte fulminis
ictu interempto. sorores eiꝰ luctu
mutatas in arbores ppłos lacri¬
mis electrũ om̃ib annis infun-¬
dere. iuxta eridanũ amnem et
electrũ appellant. qm̃ sol uocita¬
tus sit elector. plurimi poetȩ di¬
xerunt. Cõstat autẽ eum ñ ẽẽ
succũ ppłi. s pmeȩ arboris nam
accensus tede nidore flagrat. Nas¬
citur autẽ ininsulis occeani sep¬
tentrionalis. sicut gũmi. densat᷑q

Expanded text:
dore et sardo. Constat autem tribus dore et sardo. Constat autem tribus coloribus; subterius nigro, medio candido, superius mineo. Haec sola in signando nihil cerae avellit. Reperitur autem apud Indos et Arabes, ue. 5. Haematites rubore sanguineus, ac propterea haematites vocatur, αἴμα quippe sanguis est. Gignitur ur. De qua promittunt magi quiddam ad coarguendas barbarorum insidias. Sucinus, quem appellant Graeci ἤλεκτρον, fulvi cereique coloris, fertur arboris sucus esse et ob id sucinum appellari. Electrum autem vocari fabulosa argumentatio dedit. Namque Phaethonte fulminis ictu interempto sorores eius luctu mutatas in arbores populos, lacrimis electrum omnibus annis fundere iuxta Eridanum amnem; et electrum appellatum quoniam sol vocitatus sit Elector plurimi poetae dixere. Constat autem eum non esse sucum populi, sed pineae arboris; nam accensus taedae nidore fragrat. Nascitur autem in insulis Oceani septentrionalis, sicut gummi, densaturque
Abbreviated transcription (Latin):
pennȩ: quia acutȩ. Et ecce no¬
men quod reseruauit antiquita¬
tem: quia ueteres pinnas non
quod habeat duo labra. Nam secu¬
ris simplex ẽ. Dextralis dextere
habilis. Ascia ab hastulis dicta
quas aligno eximit: cuiꝰ diminu¬
tiuum ẽ asciola. Est autẽ manu¬
brio breui: aduersa parte referens
ł simplicẽ malleũ. aut cauatum.
łbicorne rastrum. Scalprus dic¬
tus. quod sculturis & foramiib
sit aptus: quasi scalphorus. Cuius
diminutuium scapellus. Terebra
uocata auerme ligni qui nuncu¬
patur derebra: quem greci teredo¬
quod ut uermis terendo forat qͣsi
terefora ł quasi tranfforans. Cara¬
trum quasi teratrũ. Scophina
dicta quod herendo scofam facit.
Canterium guuia.

Expanded text:
pennae, quia acutae. Et ecce nopennae, quia acutae. Et ecce nomen quod reservavit antiquitatem, quia veteres dicebant 445 quod habeat duo labra: nam securis simplex est. Dextralis, dexterae habilis. 12. Ascia ab hastulis dicta, quas a ligno eximit, cujus diminutivum nomen est asciola. Est autem manubrio brevi ex aversa parte referens, vel simplicem malleum, aut cavatum, vel bicorne rastrum. 13. Scalprus dictum, quod scalpturis et foraminibus sit aptus, quasi scalforus. Cujus diminutivum scalpellus. 14. Terebra vocata a verme ligni qui nuncupatur terebra, quem Graeci τερηδquod ut vermis terendo forat, quasi terefora, vel quasi transforans. 15. Taratrum, quasi teratrum; scofina dicta, quod haerendo scophen faciat. Cantherium .
Abbreviated transcription (Latin):
quereret. spinã piscis imitatus.
e ferro lãminã exasꝑans dentiũ
mordacitate armauit. qmͣ serrã
artifices noncupant: ꝓcuiꝰ artis
inuentione dedalus magister
eiꝰ inuidie liuore ꝑmotꝰ. precipitẽ
puerũ exarce deiec̃. De hinc exulatꝰ
cretam abiit. ibiq aliqmͣdui fuit
ut fabulȩ ferunt: & excreta pen¬
nis uolauit. & insiciliam uenit.
Circinus dictus. quod uergendo¬
efficiat circulum. Huius modus
duplicata linea fit. quȩ simplex
ꝑlatitudinẽ extensa fuerat. Pun¬
ctus autẽ inmedio circini. centry
agrecis dr: incuiꝰ mediũ cuncta
conuergunt. Securis uocat᷑ eo qd̵
ea arbores succidant᷑. quasi sucu¬
ris. Item securis quasi semicuris.
Exuna enĩ parte acuta ẽ: ex alt̾ã
fossoria. Hec apud ueteres penna
uocabat᷑ utramq autẽ habens
aciem bipennis. Nam bipennis
đr quod exutraq parte habeat
acutam aciem: quasi duas pen¬
nas. Pinnũ autẽ antiqui. acu¬
tum dicebant. Unde & auium

Expanded text:
quaereret, spinam piscis imitatus quaereret, spinam piscis imitatus e ferro lamminam exasperans dentium mordacitate armavit, quam serram artifices nuncupant. Pro cuius artis inventione Daedalus magister eius invidiae livore permotus praecipitem puerum ex arce deiecit, dehinc exulatum Cretam abiit ibique aliquamdiu fuit, ut fabulae ferunt. Ex Creta pinnis volavit et in Ciliciam venit. Circinus dictus quod efficiat circulum. Hujus modus duplicata linea fit, quae simplex per latitudinem extensa fuerat. Punctus autem in medio circini, centrum a Graecis dicitur, in cujus medium cuncta convergunt. 11. Securis vocatur, eo quod ea arbores succidantur, quasi succuris. Item securis, quasi semicuris. Ex una enim parte acuta est, ex altera fossoria. Haec et apud veteres penna vocabatur, utramque autem habens aciem, bipennis. Nam bipennis dicitur, quod ex utraque parte habeat acutam aciem, quasi duas pennas. Pennum autem antiqui acutum dicebant. Unde et avium
Abbreviated transcription (Latin):
Simpolones dicunt᷑ cõuiue.
in comedia piscatoria ait. Sũmates
uiri simpolones facti sunt ganei.

Expanded text:
simpolones dicuntur conuiuaein comedia Piscatoria ait: ‘Summates uiri simpolones facti sunt ganei’.
Abbreviated transcription (Latin):
quat̾ uel septies possit ꝑ annũ
recidi. Uitia dicta quod uix ad
triplicem ꝑueniat fructũ. cũ alia
legumina ꝓuentũ habeant fer-¬
tilem. Linde uirgilius. Attenius
fetus uitiȩ. Pisa quod eis pensa¬
batur aliquid auri minutũ. Nã
Quod dum sit quib d̾a pecorib
infestũ. tauros tamen pingues
efficit.

Expanded text:
quater vel sexies possit per annum quater vel sexies possit per annum recidi. 10. Vicia dicta, quod vix ad triplicem perveniat fructum, 316 cum alia legumina proventum habeant fertilem. Unde et Virgilius: Aut tenues fetus viciae. 11. Pisa, quod ea pensabatur aliquid auri minutum. Nam quod dum sit quibusdam pecoribus infestum, tauros tamen pingues efficit.
Abbreviated transcription (Latin):
egumina
alegendo dicta. quasi electa. Ulere¬
res enĩ meliora quȩq legebant:
siue quod manu legant᷑. nec secti¬
onẽ requirant. Leguminũ pluri¬
ma genera. ex quib faba. lenticła.
pisũ. faselũ. cicer. lupinũ. gratiora
in usu omniũ uident᷑. Faba greca
ethimologia. auescendo uocabu¬
lũ sumpsit quasi faga. Fage enĩ
grece comedere dr. Primũ enĩ
homines hoc legumine usi sunt.
Huiꝰ spẽs duȩ quarũ altera com¬
munis. altera egiptia. faba fresa
dicta eo quod eã homines frendãt.
.i. frangant & molendo cõminuant.
Lentis uocata quod lenta & humi-¬
da ẽ. uel quod adhereat humida.
faselum autẽ & cicer greca noĩa
tantis amaritudine contristant.
unde & eos ꝓamaritudine nec uer-¬
mis nec ullum animal cõmedit.
Medica. uitia. & erbum. pabuloꝵ
optima genera sunt. Medica di-¬
cta quia amedis translata ẽ ingre¬
ciã. tempore quo eã rex xerses ꝑsa¬
rum inuasit. Hec semel seritur.
& decem annis ꝑmanet. ita ut

Expanded text:
egumina a legendo dicta, quasi electa; veteres enim meliora quaeque legebant; sive quod manu legantur nec sectionem requirant. Leguminum plurima genera, ex quibus faba, lenticula, pisum, faselum, cicer, lupinum gratiora in usum hominum videntur. Faba Graeca etymologia a vescendo vocabulum sumpsit, quasi faga; φαγεῖν enim Graece comedere dicitur. Primum enim homines hoc legumine usi sunt. Huius species duae, quarum altera communis, altera Aegyptia. Faba fresa dicta eo quod ea homines frendant, id est frangant, et molendo conminuant. Lentis vocata quod humida et lenta est, vel quod adhaeret humi. Faselum autem et cicer Graeca nomina tantis amaritudine contristat; unde eos prae amaritudine, nec vermis, nec ullum animal comedit. 8. Medica, vicia, ervum, pabulorum optima sunt. 9. Medica dicta, quia Medis translata est in Graeciam, tempore quo eam Xerxes rex Persarum invasit. Haec semel seritur, et decem annis permanet, ita ut
Abbreviated transcription (Latin):
num. Aquitania autẽ ab obliqus a¬
quis ligeris fluminis appellata qͥa
ex plurima parte terminus eius ẽ:
eamq pene in orbe cingit. Hispania
prius abhibero amne hibia nuncupa¬
ta: postea abhispano hispania nun¬
stella occidentali dicta. Sita ẽ autẽ
inter affricam & galliam: a septentͥ¬
one pireneis montib clausa. re¬
liquis partib undiq mari conclusa.
salubritate cȩli equalis. omnium
frugum generib fecunda gẽmarũ
metalloꝵq copiis ditissima. Inter¬
fluunt eam flumina magna boetiᷤ.
mineus. hib̃is & tagus aurum tra¬
hens ut pactolus. Habet ꝓuntias
sex. t̾raconensem. cartaginensem.
lusitaniã. gallitiã. beticam. & trans
freta in regione affrice tingitaniam.
Duȩ sunt autẽ hispanie citherior
quȩ inseptentrionis plagam api-¬
rineo usq ad cartaginẽ porrigitur:
ulterior que inmeridiem a celtibis
usq adgaditanũ fretum extendit᷑.
Citerior autẽ & ulterior dicta qͣsi

Expanded text:
num. Aquitania autem ab obliquis anum. Aquitania autem ab obliquis aquis Ligeris fluminis appellata, qui ex plurima parte terminus eius est, eamque pene in orbem cingit. Hispania prius ab Ibero amne Iberia nuncupata, postea ab Hispalo Hispania cognstella occidentali dicta. Sita est autem inter Africam et Galliam, a septentrione Pyrenaeis montibus clausa, a reliquis partibus undique mare conclusa, salubritate caeli aequalis, omnium frugum generibus fecunda, gemmarum metallorumque copiis ditissima. Interfluunt eam flumina magna: Baetis, Mineus, Iberus et Tagus aurum trahens, ut Pactolus. Habet provincias sex: Tarraconensem, Cartaginensem, Lusitaniam, Galliciam, Baeticam, et trans freta in regione Africae Tingitaniam. Duae sunt autem Hispaniae: Citerior, quae in septentrionis plagam a Pyrenaeo usque ad Cartaginem porrigitur; Ulterior, quae in meridiem a Celtiberis usque ad Gaditanum fretum extenditur. Citerior autem et Ulterior dicta quasi
Abbreviated transcription (Latin):
tantum tib̃is ripam tenebat. Alii
etruriam dictam. ab eutusco pͥnci
parte demeonia uenit. ad italiam.
hȩc ẽ & tuscia. S tusciam dicere ñ
debemus: quia nunqmͣ legimus.
Tuscia autẽ a frequentia sacrificu
lic & aruspicinam dicunt eẽ reꝑ¬
lia a candore ppłi nuncupata. Ga¬
la enim grece. lac. dr. Montes enĩ¬
& rigor cȩli abea parte solis ardorẽ
exeludunt. quo fit ut candor cor¬
porum non coloretur. Hanc abori¬
ente alpium uiga tuent᷑. ab occa¬
su occeanus includit. ameridie
prerupta pirinei. aseptentrione
reni fluenta atq germania. cuius
mitium belgica. finis aquitania ẽ.
Regio. gleba ub̃i ac pabulosa: ad
usum animantium apta. flu¬
minib quoq & fontib irrigua.
ꝑfusa duob magnis reno & rodano
fluuus. Belgis autẽ ciuitas ẽ gal¬
liȩ. aqua belgica ꝓuintia dicta ẽ.
Ci salpina quia cirea alpes. Transal¬
pina .i. transalpes contra septentri¬
onem. Retia uͦ quod sit iuxta re¬

Expanded text:
tantum Tiberis ripam tenebat. Alii tantum Tiberis ripam tenebat. Alii Etruriam dictam ab Etrusco principparte de Moeonia venit ad Italiam. Haec est et Tuscia, sed Tusciam dicere non debemus, quia nusqTuscia autem, a frequentia sacrificii lic et aruspicinam dicunt esse replia a candore populi nuncupata. Gala enim Graece lac dicitur. Montes et rigor coeli ab ea parte solis ardorem excludunt. Quo fit, ut candor corporum non coloretur. Hanc ab oriente Alpium juga tuentur, ab occasu Oceanus includit, a meridie praerupta Pyrenaei, a septentrione Rheni fluenta atque Germania, cujus initium Belgica finis. Aquitania est regio gleba uberi et pabulosa, et ad usum animantium apta, fluminibus quoque et fontibus irrigua, perfusa duobus magnis Rheno et Rhodano fluviis. Belgis autem civitas est Galliae, a qua Belgica provincia dicta est, Cisalpina, quia citra Alpes, vel transalpina, id est trans Alpes contra septentrionem. Raetia vero, quod sit iuxta R
Abbreviated transcription (Latin):
pabuli ub̾tate gratissima. Habet
lacus benacum auernum atq
lucrinum. fluiuos eridanum &
tib̾im. & tepentes fontes. baias
gignit. genimas syrtitem. liguriũ.
& corallium. boam. quoq serpen¬
tem. lincem feram. & diomedias
aues. Italia autẽ & hispania iccir¬
co hesꝑie dictȩ. quod greci hespero
stella nauigent. & initalia & in
hispania: que duȩ hac ratione se¬
cernuntur. Aut enim hesꝑam
solam dicis. & significas italiam:
aut addis ultimam. & significas
hispaniam quia in occidentis ẽ
fine. Thuscia pars italie. Umbria
uͦ pars thusciȩ. Thuscia autẽ a fre¬
quentia sacroꝵ & churis uocata.¬
rie narrant eoquod tempore aqͦse
cladis imbrib suꝑfuerit: & obhoc
umbria grece cognominata. Est
enim inuigis appennini montis
sita: in parte italiȩ iuxta meridiẽ.
Etruria pars italie dicta quod eiꝰ
fines tendebantur. usq ad ripam
tib̾is. quasi aitepocopoi. Nam aite¬
catur. Rome enimfinis antea unã

Expanded text:
pabuli ubertate gratissima. 19. Habet pabuli ubertate gratissima. 19. Habet lacus Benacum, Avernum, atque Lucrinum; fluvios Eridanum, et Tiberim, et tepentes fontibus Baias. Gignit gemmas syrtitem, lyncurium, et corallium; boam quoque serpentem, lyncem feram, et Diomedeas aves. Italia autem et Hispania idcirco Hesperiae dictae, quod Graeci Hespero stella navigent, et in Italia et in Hispania, quae hac ratione discernuntur; aut enim Hesperiam solam dicis, et significas Italiam: aut addis ultimam, et significas Hispaniam, quia in Occidentis est fine. 20. Tuscia pars Italiae, Umbria vero pars Tusciae. Tuscia autem a frequentia sacroriae narrant eo quod tempore aquosae cladis imbribus superfuerit, ob hoc Umbriam Graece cognominatam. Est enim in jugis Apennini montis sita, in parte Italiae juxta meridiem. Etruria pars Italiae dicta, quod ejus fines tendebantur usque ad ripam Tiberis quasi eteros oros. Nam etecatur. Romae enim finis antea unam
Abbreviated transcription (Latin):
li fortis & solo leta. duob satis acͥb
fluiuis. drauo sauoq uallata.
Conuingit᷑ autẽ cum norico &. re¬
tia. habens aboriente messiam.
ab euro histriam. ab affrico uero
alpes appenninos ħt. ab occasu
galliam belgicam. a septentrione
danubii fontem uel limittẽ qui
germaniã galliamq se cernit.
Histriam hister amnis uocatut
qui eiꝰ terram influit: ipse ẽ da¬
nubius. ht̃ autẽ histria asepten¬
trione pannoniã. Italia olim agre¬
cis ppłis occupata. magna grecia
appellata ẽ deinde ãregis nomine
saturnia. Mox & latium dicta eo
quod idem saturnus a ioue sedib
suis pulsus ibi latuerit. Postremo
abitalo siculoꝵ rege ibi regnante:
italia nuncupata. ẽ. Cius situs
longitudine amplius qmͣ latitu¬
dine acirceo in eurum extendit᷑.
a meridie tirreno mari. abaquilo¬
ne adriatico. clauditur. ab occiduo.
alpium iuigis finitur. t̾ra in reb
om̃ib pulcherrima. soli fertilitate.

Expanded text:
viro fortis et solo laeta, duobus satis acribus viro fortis et solo laeta, duobus satis acribus fluviis, Dravo Savoque, vallata. Coniungitur autetia, habens ab Oriente Moesiam, ab Euro Istriam, ab Africo vero Alpes Appenninas, ab Occasu Galliam Belgicam, a Septentrione Danubii fontem, vel limitem, qui Germaniam, Galliamque secernit. 17. Istriam Ister amnis vocavit, qui ejus terram influit, ipse est Danubius. Habet autem Istria a Septentrione Pannoniam. 18. Italia olim a Graecis populis occupata, magna Graecia appellata est; deinde a regis nomine Saturnia, mox et Latium dicta, eo quod, idem Saturnus, a Jove sedibus suis pulsus, ibi latuerit; postremo ab Italo, 162 Siculorum rege, ibi regnante, Italia nuncupata est. Cujus situs longitudine amplius quam latitudine a Circio in Eurum extenditur, a Meridie Tyrrheno mari, ab Aquilone Adriatico clauditur, ab Occiduo Alpium jugis finitur: terra in rebus omnibus pulcherrima, Soli fertilitate,
Abbreviated transcription (Latin):
ia abacheo rege & urbs & ꝓuin¬
tia appellata. Hec pene insula ẽ
Nam absq septentrionali parte
qua macedonia iungit᷑. undiq sep¬
ta ẽ mari. Ab oriente enim habet
mirteum mare. ab euro creticum
ameridie ionium. ab affrico et
occasu casiopas insulas. a septen¬
trionali parte macedonie ł attice
terre adiungitur. huius caput
ẽ urbs corithus. grecie decus.
Inacus ẽ achaie fluuius. Archadia
uͦ sinus achaie ẽ ut platani fiꝰliũ
int̾ ionium et egeum mare expo¬
sita qmͣ archas iouis & caliste filiꝰ
pelaᷤgis inditionẽ redactis ex suo
nomine nuncupauit. Ipsaẽ & si¬
cronia a sicione rege. aquo & regny
sicinioꝵ ẽ dictum. Habet autem
archadia fluiiũ magnũ eriman¬
tum. ab eston quoq lapidem qui
semel accensus. nunqmͣ extinguit᷑.
Candidissime etiam merule ibi
nascunt᷑. Lacedemonia pannonia
abalpi.b apenninis ẽ nuncupata.
quib ab italia se cernitur. Regio

Expanded text:
ia ab Achaeo rege et urbs et provinia ab Achaeo rege et urbs et provincia appellata. Haec pene insula est; nam absque septentrionali parte, qua Macedoniae iungitur, undique septa est mari. Ab oriente enim habet Myrteum mare, ab Euro Creticum, a meridie Ionium, ab Africo et occasu Cassiopas insulas, a sola septentrionali parte Macedoniae vel Atticae terrae adiungitur. Huius caput est urbs Corinthus Graeciae decus. Inachus est Achaiae fluvius. Arcadia vero sinus Achaiae est, ut platani folium inter Ionium et Aegeum mare exposita, quam Arcas, Iovis et Callisto filius, Pelasgis in dicionem redactis, ex suo nomine Arcadiam nuncupavit. Ipsa est et Sicyonia, a Sicyone rege, a quo et regnum Sicyoniorum est dictum. Habet autem Arcadia fluvium magnum Erimanthum; asbeston quoque lapidem, qui semel accensus numquam extinguitur: candidissimae etiam merulae ibi nascuntur. Lacedaemonia . . . Pannonia ab Alpibus Appenninis est nuncupata, quibus ab Italia secernitur, regio
Abbreviated transcription (Latin):
sis. scdã pars elladis apelope rege
antiq uocata. Thessalia a thessa lo
rege cognominata. quȩ admeridia¬
nam plagam macedonie coniuncta
ẽ cuius atergo pieria ẽ. Multa in
thessalia flumina & oppida. int̾ quȩ
parnasus quondã appollini conse¬
cratus. Thessalia patria achillis
& origo laphitarum fuit. De quib
fert᷑ quod hii primo. equoᷤ frenis
domuerunt. Unde & centauri dic
ti sunt. Inthe̾salia primũ solidi
aurei facti sunt. domandoꝵ quoq
nomen erat. s macedo deucalioĩs
maternus nepos. postqmͣ ibi acce¬
pit pͥncipatum mutauit uocabu¬
lum. macedoniãq a suo nomine
dixit. Est autẽ confinis aborien¬
te egeomari. ameridie achaie.
ab occasu dalmatie. a septentͥone
messie patria alexandri magni.
& regio aureis uenis argentiq
optima. Lapidem quem panetẽ
uocant. ista gignit. Mons olimpꝰ
in ea ẽ qui excellenti uertice tantꝰ
attollit᷑. ut incatumine eiꝰ. nec
nubes. nec uenti sentiant᷑. Acha¬

Expanded text:
sus secunda pars Helladis, a Pelope regnata sus secunda pars Helladis, a Pelope regnata atque vocata. 12. Thessalia a Thessalo rege cognominata, quae a meridiana plaga Macedoniae conjuncta est, cujus a tergo Pieria est. Multa in Thessalia flumina, et oppida, inter quae Parnassus quondam Apollini consecratus. 160 Thessalia patria Achillis, et origo Lapitharum fuit, de quibus fertur quod hi primo equos frenis domuerint; unde ti sunt. In Thessalia primum solidi aurei facti sunt, domandorum quoqnomen erat, sed Macedo Deucalionis maternus nepos, postquam ibi accepit principatum, mutavit vocabulum Macedoniamque a suo nomine dixit. Est autem confinis ab oriente Aegeo mari, a meridie Achaiae, ab occasu Dalmatiae, a septentrione Moesiae; patria Alexandri Magni, et regio aureis venis argentique opima. Lapidem quem paeaniten vocant ista gignit. Mons Olympus in ea est, qui excellenti vertice tantus adtollitur ut in cacumine eius nec nubes nec venti sentiantur. Acha
Abbreviated transcription (Latin):
media iacet archadie a septentrio¬
nali parte coniuncta. Ipsa ẽ & uera
grecia ubi fuit athenas ciuitas.
mat̾ lib̾alium litterarũ & philoso¬
phoꝵ nutrix. qua nichil habuit gre¬
cia. clarius atq nobilius. In ea ẽ &
maratonius campus opinione qͦn.¬
qͥam prelii cruentissimus. Elladas
autẽ duȩ sunt ꝓuintiȩ boetia. &
peloponensis. H oetia autẽ dicta
hac excausa. Dum cadinus ageno-¬
ris filius europam sororem aioue
raptam ex precepto genitoris que¬
reret nec repꝑiret. patris iram for¬
midans. confirmato animo exili
um elegit. Nam bouis forte cons¬
pecte secutus uestigia amplexus
ẽ sedem ubi illa recubuerat. sicq¬
locum de nomine bouisboetiã
nominauit. ubi & thebas urbẽ
construxit. In qua olim cuuiliabel¬
la detonuerunt. & ubi natisunt
apollo & hercules. maior ille theba¬
nus. Eadem ẽ ionia uocata a fonte
quodam apollini & musis consecrato.
qui in eadem boetia ẽ. Peloponen¬

Expanded text:
media jacet, Arcadiae a septentriomedia jacet, Arcadiae a septentrionali parte conjuncta. Ipsa est vera Graecia, ubi fuit Athenae civitas, mater liberalium litterarum, et philosophorum nutrix, qua nihil habuit Graecia clarius atque nobilius. In ea est et Marathonius campus, opinione quondam praelii cruentissimus. Helladis autem duae sunt provinciae, Boeotia et Peloponnesus. Boeotia autem dicta hac ex causa. Dum Cadmus Agenoris filius Europam sororem a Jove raptam ex praecepto genitoris quaereret, nec reperiret, patris iram formidans, confirmato animo elegit exsilium. Nam bovis forte conspectae secutus vestigia, amplexus est sedem, ubi illa recubuerat: sicqlocum de nomine bovis BOEOTIAM nominavit: ubi et Thebas urbem construxit, in qua olim civilia bella detonuerunt, et ubi nati sunt Apollo et Hercules major ille Thebanus. Eadem est Aonia vocata, a fonte quodam Apollini et Musis consecrato, qui in eadem Boeotia est. Peloponne
Abbreviated transcription (Latin):
matia adelmi maxima eiꝰd̾e pro¬
uintiȩ ciuitate traxisse nomen ꝑ¬
hibetur. Adheret autẽ aboriente
macedoniȩ. a septentrione messie
ab occasu histria terminat᷑. a me¬
ridie uͦ adriatico sinu clauditur.
Epirus apirro achillis filio cogno¬
minata cuius pars caonia que añ
molosia dicta ẽ amoloso filiopirri.
quem deandromaca habuit. S
post qmͣ ocei susẽ pirrus horestis
insidiis. amlromacã helenus sus¬
cepit tenuitq regnũ priuigni qui
successerat patri: aquo molosia dic¬
ta ẽ. Pars epiri qmͣ helenus postea
a frr̃e caone quẽ inuenatu ꝑignoran¬
tiam dr occidisse caoniam nominaũ.
quasi ad solatium frrĩs extincti. Ei¬
ladas dicta arege ellano. deucalionis
& pirre filio. aquo & prius greci hel¬
lenes nuncupati sunt. Ipsa ẽ & atti
caterra: atta prius dicta. Nã granꝰ
quidã greciȩ indigena fuit. ex ciuꝰ
filia attis nomine. attica tr̃a uocata¬
ẽ. Hec int̾ macedoniã & achaiam

Expanded text:
matia a Delmi maxima eiusdem promatia a Delmi maxima eiusdem provinciae civitate traxisse nomen existimatur. Adhaeret autem ab oriente Macedoniae, a septentrione Moesiae, ab occasu Histria terminatur, a meridie vero Adriatico sinu clauditur. Epirus a Pyrrho Achillis filio cognominata. Cuius pars Chaonia, quae antea Molosia dicta est, a Moloso filio Pyrrhi quem de Andromacha habuit. Sed postquam occisus est Pyrrhus Orestis insidiis, Andromacham Helenus suscepit tenuitque regnum privigni qui successerat patri; a quo Molosia dicta est pars Epiri, quam Helenus postea a fratre Chaone, quem in venatu per ignorantiam dicitur occidisse, Chaoniam nominavit, quasi ad solacium fratris extincti. Hellas dicta a rege Hellene, Deucalionis et Pyrrhae filio, a quo et prius Graeci Hellenes nuncupati sunt. Ipsa est etca terra, Acte prius dicta. Nam Cranous quidam Graeciae indigena fuit, ex cujus filia, Attis nomine, Attica terra est vocata: haec inter Macedoniam et Achaiam
Abbreviated transcription (Latin):
Inde noricus ager frigidus & partiꝰ
fructuosus. Post quem rechicus. fe¬
rax frugib qui excipit gallicam
belgicam. Tracie tiras iasphet fi-¬
uus ueniens. nomen dedisse ꝑ¬
hibetur. Alii aseuitia incolarum.
traciam appellatam dixerunt. hu¬
ic aboriente ꝓpontis & urbs con¬
stantinopolis opposita ẽ. a septentͥ¬
one uͦ hister ostendit᷑. a meridie uͦ
egeo mari adheret. ab occasu ma¬
cedonia illi subiacet. Cuiꝰ regionẽ.
olim diuersi ppłi massagethe sar¬
rime nationes incoluerunt. Am¬
pla ẽ enim ideoq plurimas obti¬
nuit gentes. Ebrũ fluuiũ trachia
fundit. qui etiam gentes barbaroꝵ
plurimas tangit. Grecia agreco rege
uocata. qui cunctam eã regionem
regno incoluit. Sunt autẽ ꝓuintiȩ
greciȩ septem. quarũ prima ab oc¬
cidente. dalmatia. inde epirus.
inde elladas. inde thessalia. inde
macedonia. inde achaia. & due in
mari. creta. & ciclades. Illiricus
autẽ generalit̾ om̃is grecia ẽ. Pal¬

Expanded text:
Inde Noricus ager frigidus, et parcius Inde Noricus ager frigidus, et parcius fructuosus. Post quae Rheticus ferax frugibus, qui excipit Galliam Belgicam. 6. Thraciae Thiras Japhet filius veniens nomen dedisse perhibetur. Alii a saevitia incolarum Thraciam appellatam dixerunt. Huic ab Oriente Propontis, et urbs Constantinopolis opposita est, a Septentrione vero Ister obtenditur, a meridie vero Aegeo mari adhaeret, ab occasu Macedonia illi subiacet. Cuius regionem olim Bessorum populus Massagetae, Sarrimae nationes incoluerunt; ampla est enim, ideoque plurimas continuit gentes. Ebrum fluvium Thracia fundit, qui etiam gentes barbarorum plurimas tangit. Graecia a Graeco rege vocata, qui cunctam eam regionem regno incoluit. Sunt autem provinciae Graeciae septem: quarum prima ab occidente Dalmatia, inde Epirus, inde Hellas, inde Thessalia, inde Macedonia, inde Achaia, et duae in mari, Creta et Cyclades. Illyricus autem generaliter omnis Graecia. Dal
Abbreviated transcription (Latin):
Germania post scithiam inferiorẽ
.adanubio int̾ renũ fluuiũ occe¬
anumq conclusa. cingit᷑q a sep¬
tentrione. & o ccasu occeano. ab or¬
tu uͦ danubio a meridie reno flu¬
mine dirimit᷑. terra diues uiriũ
ac ppłis innumerosis & immanib
Unde & ꝓpt̾ fecunditatẽ gignendoꝵ
ppłoꝵ germania dicta ẽ. Gignit
aues huranias quarum penne
nocte ꝑlucent. Ulisontias quoq
feras & uros atq alces parturit.
Mittit & geminas cristallum &.
sucinũ. callaicũ quoq uiridem
& cerauniũ candidũ. Duȩ sunt
germaniȩ suꝑior uixta septentͥ¬
onalem occeanũ: inferior circa
renũ. Prouintias autẽ quas da¬
nubus abarbarico ad mediterra¬
neum mare se cludit. prima est
messia amessiũ ꝓuentu uocata.
Unde & eam ueteres cereris horreu
nuncupabant. Hȩc autẽ aborien¬
te ostiis danubii iungitur. ab
euro uͦ tracie. ameridie macedo¬
niȩ. ab occasu histriȩ copulatur.
Post messiam autẽ pannonia ẽ.

Expanded text:
Germania post Scythiam inferiorem Germania post Scythiam inferiorem a Danubio inter Rhenum fluvium Oceanumque conclusa, cingitur a septentrione et occasu Oceano, ab ortu vero Danubio, a meridie Rheno flumine dirimitur; terra dives virium, ac populis numerosis et inmanibus; unde et propter fecunditatem gignendorum populorum Germania dicta est. Gignit aves Hyrcanias, quarum pinnae nocte perlucent; bisontes quoque feras et uros atque alces parturit. Mittit et gemmas, crystallum et sucinum, callaicum quoque viridem, et ceraunium candidum. Duae suntGermaniae, superior juxta septentrionalem Oceanum, inferior circa Rhenum. Provincias autem, quas Danubius a barbarico ad Mediterraneum mare secludiMaesia, a messium proventu vocata. Unde eam veteres Cereris horreum nuncupabant. Haec autem ab Oriente ostiis Danubii jungitur; ab Euro vero Thraciae, a Meridie Macedoniae, ab Occasu Histriae copulatur. Post Moesiam autem Pannonia est.
Abbreviated transcription (Latin):
ost asiam ad europam stilũ
uertimus. Europa quippe
agenoris regis libiȩ filia fuit.
qmͣ iupit̾ ab affrica raptã. cretã
nomine appellauit. Iste ẽ autem
agenor libiȩ filius. ex qua & libra.
a. affrica fert᷑ cognominat᷑a. Unde
apparet prius libiam accepisse uo¬
cabulum. postea europã. Europa
autẽ int̾ciam partẽ orbis diuisa
incipit a flumine tanai. descendẽs
ad occa sũ. ꝑ septentrionalem occe¬
anũ uisq infines hispaniȩ. Cuiꝰ
pars orientalis. ⁊ meridiana apon¬
to consurgens. tota mari magno
coniungitur. & in insulis gadis
finitur. Pꝰrima europe regio. secchi
inferior quȩ ameotidis paludib
incipiens inter danubiũ & occeany
septentrionalem usq ad germania
porrigit᷑. Quȩ terra generalit̾ ꝓpt̾
barbaras gentes quib in habitat᷑.
barbarica dicit᷑. Huiꝰ pars prima
alania ẽ que a̾meotidas paludes
ꝑtingit. Post hanc datia ubi et
gothia. Deinde germania ubiplu¬
rimã partem sueui incoluerunt.

Expanded text:
ost Asiam ad Europam stilum vertendum. Europa quippe Agenoris regis Libyae filia fuit, quam Iovis ab Africa raptam Cretam nomine appellavit. Iste est autem Agenor Libyae filius, ex qua et Libya, id est Africa, fertur cognominata; unde apparet prius Libyam accepisse vocabulum, postea Europam. Europa autem in tertiam partem orbis divisa incipit a flumine Tanai, descendens ad occasum per septentrionalem Oceanum usque in fines Hispaniae; cuius pars orientalis et meridiana a Ponto consurgens, tota mari Magno coniungitur, finitur. Prima Europae regio Scythia inferior, quae a Maeotidis paludibus incipiens, inter Danubium et Oceanum septentrionalem usque ad Germaniam porrigitur, quae terra generaliter propter barbaras gentes, quibus inhabitatur, barbarica dicitur. Hujus pars una Alania est, quae ad Maeotidas paludes pertingit: post hanc Dacia, ubi et Gothia; deinde Germania, ubi plurimam partem Suevi incoluerunt.