comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uideret᷑ incendii. s ꝓfecto in qͥb da sͥpturis eiꝰ. patent᷑ agnoscit᷑.
in qͥb utiq ꝑ omnẽ fere paginã. qͥsi ꝑ qͣsdã rimas caritatiᷤᷤ uapo¬
res effundere: caritatis uidet᷑ ardorib ęstuare. Modo enĩ patreᷤᷤ
nominatĩ ad caritatẽ ꝓuocat. mͦ ñ filios s filiolos. qͦsi tenere dili¬
gens appellat. Modo ꝓpͥis ętatũ uocabulis. infantes. mͦ iuuenes
mͦ singłatĩ cõmonet adolescentes. Q etiã mulierib epłas destinat.
eaꝰ q ad cautelã ficdĩ. ⁊ studiũ sincerȩ dilectiõis inuitat. Hic itaq
inenarrabili caritatiᷤᷤ ardore succensus: huc illucq se u̾ten. undiq
curcuien. ubiq discurrens. oia ad salutẽ hõium genera concitat.
om̃a ȩtatũ increm̃ta ꝑlustrat : õs humane conditioĩs ordines.
ccło curiose sollicitudinis inuestigat. ⁊ tãꝗͣ argꝰ uniu̾salis eccłe
factꝰ. totiꝰ humani gñis sũmã ulniᷤᷤ pat̾nę dilectiõĩs ãplectit᷑ atq

Expanded text:
pturis ejus patenter agnoscitur, in quibus utique per omnem fere paginam, quasi per quasdam rimas, charitatis vapores effundere, charitatis videtur ardoribus aestuare. Modo enim patres nominatim ad charitatem provocat, modo non filios, sed filiolos, quasi tenere diligens appellat. Modo propriis aetatum vocabulis infantes. modo juvenes, modo sigillatim admonet adolescentes. Modo etiam mulieribus epistolas destinat, easque ad cautelam fidei et studium sincerae dilectionis invitat. Sic itaque inenarrabili charitatis ardore succensus, huc illucque se vertens, undique circumiens, ubique discurrens omnia ad salutem hominum genera concitat, omnia aetatum incrementa perlustrat, omnes humanae conditionis ordsalis Ecclesiae factus, totius humani generis summam, ulnis paternae dilectionis, amplectitur atque
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uelut inhorrescente tẽpestate ꝑfidie. płimi naufragant᷑. Qd plura:
mit eccłam᷑.s. qͥcqͥd in ueñ erroris t᷑bine ac tẽpestate turbatũ: solidiꝰ
uq robustiꝰ. ad pͥstinę fidĩ reuocat fundam̃tũ. Nã rogatꝰ ut ab histo¬
riogͣphis tͣdit᷑. a karitate fere totiꝰ uniu̾salis ęccłe. in illud tandẽ eru¬
pit diuine inspirationis ȩlogiũ: in pͥncipio inqͥens erat u̾bu . ⁊ u̾bũ erat
apud dm: ⁊ ds erat u̾bũ. Hoc itaq signacło ueritatis. ⁊ heretioꝵꝵ t̃giu̾

Expanded text:
et velut inhorrescente tempestate perfidiae plurimi naufragantur. Quid plura? et velut inhorrescente tempestate perfidiae plurimi naufragantur. Quid plura? quid invenit erroris turbine atque tempestate turbatum, solidius atque robustius ad pristinae fidei revocat fundamentum. Nam rogatus, ut ab historiographis traditur, a charitate fere totius universalis Ecclesiae, in illud tandem erupit divinae inspirationis elogium: «In principio, inquiens, erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . » Hoc itaque signaculo verit
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ p̃cedit in ueritatis confessione. qͥ pͥmꝰ erat in apłica dignitate.
sinuosa uolumina. int̾ ꝓcellas abiguitatũ fluctuantiũ tẽpestates
piscator ille ueritatis anchorã fix̃. ⁊ nauicłam fidĩ in tutissimo tͣn¬
qͥlli portꝰ gͣmio collocauit. S uideamꝰ. utrũ ioħ̃s ⁊ huic oꝑi aliqͣm cũ
beato petro similitudinẽ teneat. Constantissimȩ itaq pͣdicatiomiᷤ
arguit᷑. sicq ã domiciano tc̃ cesare in exiliũ destinat᷑ Ptinꝰ heretici
marcion cherintꝰ. ⁊ hebion. cet̾iq quã płimi. qͦs ipse conuenient̃ anti¬
xp̃os appellat. caulas ȩccłastici gͣgis irrũpunt: ⁊ ueluti lupi gͣues suꝑ
ouilia pastoris aualio destituta gͣssant᷑ : xp̃m scilicet ante mariã ñ
fuisse domatrrabant. ⁊ ita sĩplicẽ eugłicȩ fidĩ puritatẽ. ꝑfidię suę
sqͥlorib corrũpebant. Confundit᷑ mund t᷑bat᷑ ȩccła: uacillat fides:

Expanded text:
tur, praecedit in veritatis confessione qui primus erat in apostolica dignitate, tur, praecedit in veritatis confessione qui primus erat in apostolica dignitate, sinuosa volumina, inter procellosas ambiguitatum fluctuantium tempestates piscator iste veritatis anchoram fixit, et naviculam fidei in tutissimo tranquilli portus gremio collocavit. Sed videamus utrum Joannes et huic operi aliquam cum B. Petro similitudinem teneat. Constantissimae itaque praedicationis arguitur, sicque a Domitiano tunc Caesare in exsilium destinatur. Protinus haeretici Marcion, Cerinthus, Ebion, caeterique quamplurimi, quos ipse convenienter Antichristos appellat, caulas ecclesiastici gregis irrumpunt, et veluti lupi graves super ovilia pastoris adminiculo destituta grassantur, Christum scilicet ante Mariam non fuisse dogmatizantes, et ita simplicem evangelicae fidei puritatem perfidiae suae 339 squaloribus corrumpentes. Confunditur mundus, turbatur Ecclesia, vacillat fides,
Abbreviated transcription (Latin):
uiscerib. đm dĩ uerbũ ꝑ qͦd facta st̃ omia.inmacłata se carne uestiuit:
n angusto scilicet latebut aluo conclusus: s totiꝰ orbis iura regebat
inm̃sus. In breuissimo inquã uirginalis ut̾i domicilio constitutꝰ ⁊ celi
gub̃nabat ĩꝑiũ: ⁊ t̾renoꝵ om̃iũ ñ amiseut pͥncipatũ. Non gͦ p̃sũpti¬
ue cȩlũ dr̃ uenerabilis uirgo maria: atq ido beatũ ioh̃em dñs qͦdã
mͦ cęli clauicłariũ eẽ constituit: cũ beatę genitͥcis suę eũ decreuit
eĩ custodẽ. Pinde. ut beato petͦ ioħs multiplicit̾ c̃paret᷑: cũ discipłoᷤᷤ
suos redẽptor nr̃ inqͥreret. qͣ circa se opinone hoĩes ducerent᷑. illiq
ꝓtinꝰ respondissent. alii ioħem baptistã. alii aut̃ heliã alii uͦ ieremiã
aut unũ ex ꝓpħis. donec ad petrũ uentũ .ẽ. nutabat assertio. nec
ãbiguitatis uincłm soluebat᷑. At uͥ qͥd habeat discipłoꝵ sensus exigi¬

Expanded text:
visceribus, Dei Verbum, per quod facta sunt omnia, immaculata se carne vestivit. In angusto scilicet latebat alvo conclusus, sed totius orbis jura regebat immensus. In brevissimo, inquam, virginalis uteri domicilio constitutus, et coeli gubernabat imperium, et terrenorum omnium non amiserat principatum. Non ergo praesumptive coelum dmodo coeli clavicularium esse constituit, cum beatae Genitricis suae eum decrevit esse custodem. Proinde ut beato Petro Joannes multipliciter comparetur, cum discipulos suos Redemptor noster inquireret qua circa se opinione homines ducerentur, illique protinus respondissent: alii Joannem Baptistam, alii autem Eliam, alii vero Jeremiam, aut unum ex prophetis . Donec ad Petrum ventum est, nutabat assertio nec ambiguitatis vinculum solvebatur. At ubi quid habeat discipulorum sensus exigi
Abbreviated transcription (Latin):
tacet clauicłariꝰ cȩli. Lacet deniq lingua: quȩ clauis facta celoꝵ.
qͥ ligandi animas atq soluendi optinet pͥncipatũ. Silet andreas
qͥ ipsi fr̃i ad fontẽ uitȩ p̾uiꝰ fuit. Non loqͥt᷑ thomas: qͥ uiã se nescire
ꝓfessus. eũdẽ eẽ uiã. ueritatẽ. ⁊ uitã. ipso referente cognouit. Hp̃su¬
mit os aperire philippꝰ. qͥ dũ patrẽ sibi poposcit oftendi: ꝓfunda
mx. steria indiuiduę diuinitatis audiuit. Os̃ tacent: os dubitam
res diu sub hac abiguitate penderet. nec nodũ qͥspiã dubietatᷤ
absolueret: tandẽ ioħis patciniũ querit᷑. ⁊ sic ad rei dubię noticũ
ꝑuenit᷑. Ille nimirũ condiscipłoꝵ in se ꝑsona suscepta. consultor
accedit. qͥde ãpliori famillaritatiᷤᷤ atq dilectioniᷤᷤ p̃rogatiua considit

Expanded text:
 clavicularius. Tacet denique lingua, quae clavis facta coelorum, valent, qui ligandi animas atque solvendi obtinet principatum . Silet Andreas, qui ipsi fratri ad fontem vitae praevius fuit . Non loquitur Thomas, qui viam se nescire professus, eumdem esse viam, veritatem et vitam, ipso referente, cognovit . Non praesumit os aperire Philippus, qui dum Patrem sibi poposcit ostendi, profunda mysteria individuae Trinitatis audivit . Omnes tacent, omnes dubitant, res diu sub hac ambiguitate penderet, nec nodum dubietatis quispiam absolveret, tandem Joannis patrocinium quaeritur, et sic ad rei dubiae notitiam pervenitur. Ille nimirum, condiscipulorum in se persona suscepta, consultor accedit, qui de ampli
Abbreviated transcription (Latin):
citiȩ splendor. ex utͣq ꝑsona sibimet inuicẽ congruat: ⁊ floridꝰ
intimi candoris aspect᷑ꝰ. qͦd in se uirere considerat: ħ uernare ⁊ in
discipłos qͣlit̾ int̾ se qͣdã dignitatis fimilitudine congruant cõ¬
parari: petrũ uidelicet ⁊ ioħem. Cõmisit nãq dñs petͦ claues
eccłȩ. uoluit ⁊ beato ioħ̃i custodiã delegare marie. Utͣq nimirũ
dur̃ Ex ista ꝓdiit scđm carue̾ natꝰ illã ꝓtulit carne iã mortu¬
us. Ex ista uoluit nasci. ꝓ illa dignatꝰ ẽ. mori. Ex una semeł natꝰ:
in ꝑsona suas ex alt̾a nascunt᷑ cotidie m̃bra sua. Trar̾ ex altera qͦs
ꝓalt̾a moreret᷑ ⁊ qͦ ut᷑q cõmunit̃ saluaret᷑. Mlagna gͥ ⁊ felix mat̾᷑
ẽ beata ⁊ uirgo maria. ex cuiꝰ uiscerib caro xp̃i assũpta. ẽ. ex qͦ rursꝰ

Expanded text:
citiae splendor ex utraque persona sibimet invicem congruat, et floridus citiae splendor ex utraque persona sibimet invicem congruat, et floridus intimi candoris aspectus quod in se virere considerat hoc vernare et in discipulos qualiter inter se quadam dignitatis similitudine congruant comparare? Petrum videlicet, et Joannem. Commisit namque Dominus Petro claves Ecclesiae ; voluit et beato Joanni curoduxit. Ex ista prodiit secundum carnem natus, illam protulit carne jam mortuus. Ex ista voluit nasci, pro illa dignatus est mori. Ex una semel natus est in persona sua, ex altera nascuntur quotidie membra sua. Traxit ex altera quod pro altera moreretur, ut quo utraque communiter salvaretur. Magna igitur et felix mater et beat
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ saphiris dr̃. s distinctꝰ ita uidelicet. ut int̾ saphiroᷤᷤ candor eboris
appareret. qͥa sic dñs ex parte assũpti hoĩs oꝑabat᷑ humana. ut aliqͣnͣ
nichominꝰ. ex parte dĩtatis ostenderet ⁊ diuina. Nã esurire. flere. postre¬
mo crucifigi. ⁊ mori. humanitatis erant oꝑa. muacła uͦ facere. ⁊ ñ
sołũ alios.s semetipsũ etiã. ã mortuiᷤᷤ resuscitare: euidentissima erant
ddiuinitatis indicia. Hoc itaq mͦ beatꝰ ioh̃s qͣsi eburneũ uentrẽ sponsi
factũ.ẽ. ut ñ sołũ a gͣcis. s etiã a latinis undiq theologꝰ appellet᷑ Lhxo¬
thocos maria: qͥa dm ueracit̃ genuit. theologꝰ ioħs: qͥa dĩ u̾bũ ante
scła apud patrẽ eẽ. ⁊ dm eẽ. ñ solũ inenarrabilit᷑ uidit :s ⁊ ꝓfundis¬
sima subtilitate descͥpsit. Unde ñ in merito potͣ dicere cũ ꝓpħa.
Eructauit cor meũ uerbũ bonũ. Recte gͥ uirgo uirgini ad obse

Expanded text:
e dicitur, sed distinctus, ita videlicet ut inter sapphiros candor eboris appareret quia sic Dominus ex parte hominis assumpti operabatur humana ut aliquando nihilominus ex parte deitatis ostenderet et divina. Nam esurire, sitire, flere, postremo crucifigi et mori humanitatis erant opera; miracula vero facere, et non solum alios, sed semetipsum a mortuis suscitare, evidentissima erant divinitatis indicia. Hoc itaque modo beatus Joannes quasi eburneum ventrem sponsi factum est ut non solum a Graecis, sed etiam a Latinis undique Theologus appelletur. Theotocos Maria, quia Deum veraciter genuit; Theologus Joannes, quia Dei Verbum ante saecula apud Patrem esse et Deum esse non solum inenarrabiliter vidit, sed descripsit. Unde non immerito potest dicere cum Propheta: «Eructavit cor meum verbum bonum .» Recte igitur virgo Virgini ad obseq
Abbreviated transcription (Latin):
tes õs ⁊ subsequent̾s diuinoꝵ scͥptores uoluminũ. gła singłaris p̾cedit
eloqͥi: quẽ ñ luxuria polluit: ñ libido corrupit. s uirginalis in tegͥtaᷤ
ꝓpetuȩ incor:uptionis titulo decorauit. Iui minirũ nuptialis copłs
thalamũ deserens: omnẽ illecebrȩ carnalis ardorẽ. in celestiũ deliciaꝵ
tͥnstulit uoluptatẽ: artissime q se in sui redẽptoris ac dilectoris amot
coniunxꝰ. ꝓpt̾ quẽ silicet conuigalis thori federa uiolauit. Ulnde
diuinitꝰ illi concessũ ẽ. ut tanta cor eiꝰ etiã circa fr̃s caritatiᷤᷤ gra

Expanded text:
tes omnes ac subsequentes divinorum scriptores voluminum, gloria singularis praecedit eloquii, quem non luxuria polluit, non libido corrupit, sed virginalis integritas perpetuae incorruptionis titulo decoravit. Qui nimirum nuptialis copulae thalamum deserens, omnem illecebrae carnalis ardorem in coelestium deliciarum transtulit voluptatem, arctissimeque se in sui Redemptoris ac dilectoris amore conjunxit, propter quem scilicet conjugalis tori foedera abdicavit. Unde divinitus illi concessum est u
Abbreviated transcription (Latin):
beati ioħ̃is singłaritatis locũ sibi uendicare conspicit᷑. qͥa neq ante illũ.
neq pꝰ illũ. ħ idẽ seͥpsisse aliqͥs inuenit᷑. Hã illã beati petͥ sentenciã.
n marthã sororẽ lazari eisdẽ fere u̾b̃ legimꝰ ꝓtulisse. Cui nimirũ cũ sal¬
uator diceret. oĩs qͥ uiuit ⁊ creditin me ñ moriet᷑ inetͣnũ. atq subiun¬
geret. credis ħ: ilico eodẽ spũ qͦ ⁊ petrꝰ inspirante. respondit. Ego credi¬
głare pͥncipiũ. ipsa etiã dñica u̾ba si dici liceat. excedere uideamꝰ. I ec
iniuria fit redẽptori nr̃o. si dicat᷑ ipse sublimiꝰ aliqͥd deꝑmere ꝑ discipłm.
quã ꝑ semetipsũ. ⁊ ꝑ illiꝰ linguã manifeste ꝓferret: qͦd ꝑ semetipsum

Expanded text:
is singularitatis locum sibi vindicare conspicitur, quia neque ante illum, neque post illum hoc idem scripsisse aliquis invenitur. Nam illam B. Petri apostoli sententiam, et Martham sororem Lazari eisdem fere verbis legimus protulisse. Cui nimirum cum Salvator diceret: «Omnis qui vivit et credit in me non morietur in aeternum ;» atque subjungeret: «Credis hoc?» illico eodem Spiritu, quo et Petrus, inspirante respondit: «Ego credigulare principium ipsa etiam verba Dominica, si dici liceat, excedere videamus? Nec injuria fit Redemptori nostro, si dicatur ipse sublimius aliquid depromere per discipulum quam per semetipsum, et per illius linguam manifeste proferre quod per semetips
Abbreviated transcription (Latin):
q pꝰ partũ: id ẽ transit in c̃uigis nom̃. Conuingit᷑ enĩ: ñ admisce¬
t᷑. Beniq cũ transire ioseph ad egxptũ ãmoneret᷑: ita dr̃ Accipe pu¬
erũ ⁊ matrẽ eiꝰ. ⁊ reu̾tere cũ purro ⁊ matre eiꝰ. Et rursũ in luca. Et
erat ioseph ⁊ mat᷑ eiꝰ. Et qͦtiencũq de utͦq sit sermo. mat̾ potuis
xp̃i. qͥa id erat. ñ uxor ioseph ẽ. ñcupata. qͥa ñ erat. S ħ qͦ ab an¬
gło ratio seruata ẽ. ut cũ desponsatã eã iusto ioseph significabat᷑.
c̃iugẽ ñcuparet. Nã ita ait. Ioseph fili dauid: noli timere accipere
mariã c̃iugẽ tuã. Ergo ⁊ c̃iugis nom̃ sponsa suscep̾. ⁊ pꝰ partũ in
c̃iuge recognita. tantũ iħu mat̾ ostenderet᷑: ut quẽ ad modũ
iusto ioseph deputaret᷑ eiꝰdẽ mariȩ i uirginitate c̃iugiũ itaue

Expanded text:
ugis nomen. Cognoscitur enim, non admiscetur. Denique cum transire Joseph ad Aegyptum admonetur, ita dicitur: Accipe puerum et matrem ejus; et, Revertere cum puero et matre ejus ; et rursum in Luca : Et erat Joseph et mater ejus. Et quotienscumque de utroque fit sermo, mater potius Christi, quia id erat; non uxor Joseph est nuncupata, quia non erat. Sed haec quoque ab angelo ratio servata est: ut cum desponsatam cum justo Joseph significabat, conjugem nuncuparet. Nam ita ait: Joseph fili David, noli timere accipere Mariam conjugem tuam. Ergo et conjugis nomen sponsa suscepit, et post partum in conjugem recognita tantum Jesu mater ostenditur: ut quemadmodum justo Joseph deputaretur ejusdem Mariae in virginitate conjug
Abbreviated transcription (Latin):
eccła. Utͣq tam̃ casta: utͣq munda. utͣq ꝑpetue uuginitatiꝰ signa¬
cło p̃munita. Haꝵ itaq duaꝵ matrũ. duaꝵ ꝑpetuo uuginũ. altam
dñs petͦ cõmittere. alt̾am ioħi uoluit cõmendare: ut ꝑpenso diligen¬
T̃ utriꝰq pondere ministerii ÷ excellentiũ merttoꝵ dignitas. in duo¬
U celi senatorib uideat᷑ eqͣri. Dic̃ dño petͦ. Libi dabo claues regni celes¬

Expanded text:
etuae virginitatis cingulo praemunita. Harum itaque duarum matrum, duarum perpetuo virginum, alteram Dominus Petro committere, alteram Joanni voluit commendare, ut perpenso diligenter utriusque pondere ministerii, excellentium meritorum dignitas in duobus coeli senatoribus videatur aequari. Dicit Dominus Petro: «Tibi dabo claves regni coe
Abbreviated transcription (Latin):
salutẽ bñ ꝓdigꝰ erogauit. Immo supͣ fontẽ ꝑeinis uitȩ recubuit.
ut ⁊ ipse tẽ sẽꝑ manantia fluenta doctͥnę celestis hauriret: ⁊ea¬
dẽ nob pꝰmołũ p̃fixo certi tpris articło ꝓpinaret. ⁊ Alagnꝰ uidelicet
paradysi fluuiꝰ. qͥ ex pͥncipali sui fontis origine ꝓfiluens. ac ubion
celestiũ karismatũ inundatione ꝓcedens squalentia deserta hu¬
manaꝵ mentiũ irrigat: ⁊ ad ꝓferenda bonoꝵ oꝑũ tãquã nouaꝵ
segetũ germina. ub̃rima fecilitate fȩcundat. Et ñ in merito tõ
ꝓfunda. tã suꝑeminens reuelatio dĩtatis. uirgini debebat᷑ ut qͥ
carniꝰ sibimet ãputauit illecebras: felici cõmertio ꝓcarnali dud¬
cedine. cȩlestiũ epulaꝵ diuitiis frueret᷑.  Ad tantũ scilicet gr̃e ꝓ
artingͥet : qͦ ñ ꝓpħ̃a. ñ patͥarcha. ñ deniq qͥsꝙͣ ab ipso mundi pͥmadi ͦ¬

Expanded text:
salutem bene prodigus erogavit, imo supra fontem perennis vitae recubuit, salutem bene prodigus erogavit, imo supra fontem perennis vitae recubuit, ut et ipse tunc semper manantia fluenta divinae doctrinae hauriret, et eadem nobis postmodum praefixo certi temporis articulo propinaret. Magnus videlicet paradisi fluvius, qui ex 336 principali sui fontis origine profluens ac uberiori coelestium charismatum inundatione procedens, squalentia deserta humanarum mentium irrigat, et ad proferenda bonorum operum tanquam novarum frugum germina uberrima fertilitate fecundat. Et non immerito tam profunda, tam supereminens revelatio deitatis Virgini debebatur ut qui carnis sibimet amputavit illecebras, felici commercio, pro carnali dulcedine, coelestium epularum divitiis frueretur. Ad tantum scilicet gratiaeattingeret, quo non propheta, non patriarcha, non denique quisquam ab ipso mundi pri
Abbreviated transcription (Latin):
cła etiã q̃ in hoĩe gessit addisceret. sicq paulatĩ ad cõp̃henden¬
dũ diuinitatis occultȩ mysteriũ. suis uegetata ꝓuectib aspiraret.
uapt᷑ diuini fuit causa consilii. ut cet̾i eugłistę qͥ in desc̾benda
saluatoris humanitate u̾sati st̃. longe p̃cederent: ioħs uͦ cũ ho¬
mines tãquã pͥmo lactentes firmiora ĩa in uia ueritats uestigia
figerent: eos ad conscendendã diuinȩ noticiȩ celsitudinẽ ꝓmoueret.
ta mente concepit: cũ in sacͦsc̃o mysticę gęnę conuiuio. supͣ petꝰ
recubuit redẽptoris. Et qͥa in pectore iħu st̃ om̃s thesauri sapi¬
entiȩ ⁊ scientię absconditi: ex illo cȩlesti garophilatio sũmã t̾ut.
unde nr̃ȩ pauꝑtatis inopiã. copiosa lib̾alitate aitauit. Ex illo in¬
qͣm nob̾ erario diuitiaꝵ copias attulit. ⁊ in cõmunẽ totiꝰ mundi

Expanded text:
cula etiam, quae in hominem gessit, addisceret sicque paulatim ad comprehendencula etiam, quae in hominem gessit, addisceret sicque paulatim ad comprehendendum divinitatis occultae mysterium suis vegetata provectibus aspiraret. QuaSalvatoris humanitate versati sunt, longe praecederent; Joannes vero, cum homines tanquam primo lactantes firmiora jam in via veritatis vestigia figerent, eos ad condescendendam divinae scientiae gratiam promoveret. ta mente concepit, cum in sacrosancto mysticae coenae convivio supra pectus recubuit Redemptoris . Et quia in pectore Jesu sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi, ex illo coelesti gazophylacio summam traxit, unde nostrae paupertatis inopiam copiosa liberalitate ditavit. Ex illo, inquam, nobis aerario divitiarum copias attulit, et in communem totius mundi
Abbreviated transcription (Latin):
ex horruere dicentes. D urꝰ ẽ. hic sermo. Quis pot̾ eũ audire: De¬
⁊ iã ñ cũ illo ãbulabant. Uidelicet ñ de turba. ñ qͥlibet ĩꝑiti. s
ipsi etiã discipłi neqͥuert᷑ caꝑe u̾ba mysterii. Qđ gͦ isti facerent
ante solẽ: qͥ cȩcati st̃ ad lucernã: Quomͦ tonitrui sustineant
sonitũ: qͥ clangentis tubȩ pondꝰ ferre nequeunt. ĩmo qͥ suppressȩ
ac tẽꝑate humanȩ uocis exilitate surdeset᷑: ꝓpt̾eagͥ redẽptor
nr̃ dilectũ fpeciali p̃rogatiua discipłm. ad declarandã suȩ diui¬
nitatis essentiã. qͦddã qͣsi organũ fec̾.: atq ut hic suppleret qͦd ad tp̃s
ipse dñs dispensatiur suppresserat. sibimet uicariũ dereliqͥt. qͣtinꝰ ex¬
pleto passionis. ac resurrectionis. ascensionisq ms. sterio. pꝰ tredecĩ
fere annoꝵ lustra. iã cũ uidelicet hoĩes lib̃iorẽ ad capessendã uerita
manitatis xp̃i pͥmordia. cursũ consũmationẽq ꝑnosceret: mira¬

Expanded text:
exhorruere dicentes: «Durus est hic sermo: quis potest eum audire?» Dedelicet non de turba; non quilibet imperiti, sed ipsi etiam discipuli nequierunt capere verbum mysterii. Quid ergo isti facerent ante solem, qui caecati sunt ad lucernam? Quomodo tonitrui sustineant sonitum, qui clangentis tubae pondus ferre nequeunt, imo qui suppressae ac temperatae humanae vocis exilitate surdescunt. Propterli praerogativa discipulum, ad declarandam suae divinitatis essentiam quoddam quasi organum fecit, atque ut hic suppleret quod ad tempus ipse Dominus dispensative suppresserat, sibimet vicarium dereliquit, quatenus expleto passionis, ac resurrectionis ascensionisque mysterio, post tredecim fere annorum lustra, cum jam videlicet humanitatis primordia cursum consummationemque pernosceret, mira
Abbreviated transcription (Latin):
poñ exordiũ.: in pͥncipio inqͥens erat u̾b̃u: ⁊ uerb̃u erat apud dm̃. ⁊
ds̃ erat u̾b̃u. Ecce aqͥla dĩ. ad cęli u̾ticẽ sublimit̃ euolat. s ad esscã car¬
nis necesse. ẽ. ut p̃ssis alis aliqͣnͣ in imũ submissa descendat. Unde ⁊
bis. Hanc itaq diu̾sitatẽ humanitatis atq diuinitatis. unitę sibimer
atq in confusȩ. sponsa de sponso dic̃ in canticis. Uent̾ tiuiᷤᷤ inqͥt ebur¬
neꝰ distinctꝰ saphiris. In m̃bris nẽpe humani corp̃ris uix aliqͥt uentre
fragłiꝰ siue teneriꝰ inuenit᷑: idõq ꝑ uentrẽ recte fragilitas in xͦ assũp¬
tȩ humanitatis accipit᷑. Ebur aut̃. os.ẽ. elephanti: qͦd uidelicet anima
fert̃ eẽ castissimũ. frigidissimȩq nat᷑e. Ulent̃ gͦ eburneꝰ : sponsi: qͥa su
scepta redẽptoris humanitas. ab oĩ peccatoꝵ contagio casta ꝓrs. ⁊ inuio¬

Expanded text:
ponit exordium: «In principio, inquiens, erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et ponit exordium: «In principio, inquiens, erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum .» Ecce aquila Dei ad coeli verticem sublimiter evolat, sed ad escam carnis necesse est ut repressis alis aliquando in imum submissa descendat. Unde et bis .» Hanc itaque diversitatem humanitatis atque divinitatis unitae sibimet atque inconfusae sponsa de sponso dicit in Canticis: «Venter, inquit, ejus eburneus, distinctus sapphiris .» In membris nempe humani corporis vix aliquid ventre fragilius, sive tenerius invenitur, ideoque per ventrem recte fragilitas in Christo assumptae humanitatis accipitur; ebur autem os est elephantis, quod videlicet animal fertur escepta Redemptoris humanitas ab omni peccatorum contagio casta prorsus et invio
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ diuina reuelet. Modo ꝗ̃ humanitatis st̃ historialit̾ inferat: mͦ
quȩ st̃ diuinitatis qͦdã sublimiũ ac subtiliũ u̾boꝵ maiestate dep¬
mat. tãq locutionis arte u̾boꝵ iuĩ tẽꝑat. ac librati moderaminis
sobrietate dispensat: ut nec diuinitatis arcana uulgari: nec ea
quȩ fidei nr̃ȩ necessaria st̃. patiat᷑ abscondi. Pinde dũ histore u̾¬
ba contex: uelut ꝑ tenussimas rimas. diuinitatis fulgorẽ ad ocłos
hominũ chorꝰcare ꝑmittit. sicq dũ tenuissimo lucis ętͣnę radio
mȩ ueritatis lum̃ ꝑspicatiꝰ apꝑit᷑. Quia uͦ beatꝰ ioħs. alt̾nato suȩ nar¬
rationis ordine. mͦ diuinitatẽ xp̃i sublimit̃ intonat: mͦ q̃ humanita
tiᷤ st̃ plane qͦdamͦ atq humilit̾ asseuerat: sic̃ in ipso eugłii sui pͥnci¬
pio cep̃ ita seriatĩ usq ad finẽ. ħc eundẽ modũ ꝑ omnẽ suȩ descͥptiõis
articłm tenuit. Hã sic̃ nostis. in capite sui libri dĩficũ illud ac singłar

Expanded text:
ina revelet, modo quae humanitatis sunt historialiter inserat, modo quae sunt divinitatis quadam sublimium ac subtilium verborum majestate depromat. Tantaque locutionis arte verborum vim temperat ac librati moderaminis sobrietate dispensat ut nec divinitatis arcana vulgari, nec ea quae fidei nostrae necessaria sunt patiatur abscondi. Proinde dum historiae verba contexit, velut per tenuissimas rimas divinitatis fulgorem ad oculos hominum coruscare permittit, sicque dum tenuissimo lucis aeternae radiomae veritatis lumen perspicacius aperitur. Quia vero beatus Joannes alternato suae narrationis orditis sunt plane quodammodo atque humiliter asseverat, sicut ipse in Evangelii sui principio coepit, ita seriatim usque ad finem hunc eumdem modum per omnem suae descriptionis articulum tenuit. Nam, sicut nostis, in capite sui libri deificum illud ac singulare
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ. illic necessario congregent᷑ & aqͥlȩ: s iste tanto familiariꝰ ad uitę
pabulũ. corruptionis uincłis iã solutꝰ accedit: qͣnto ⁊ in carne
adhuc positꝰ. in ipsũ ętͣni solis orbe. ħ ẽ in diuinę substantię da¬
ritatẽ. radios purificatę m̃tis infix̃. O quã miranda suꝑ nos ee¬
lestis consilii dispensatio. quã ꝓfunda. diuinȩ sapientię .ẽ. alti¬
tudo. Descendit dñs ad hoĩem : ut occultã hoĩb innotesceret
deitatẽ. Ad humanȩ mortalitatis exire dignatꝰ. ẽ. publicũ ut
nob̃ ȩt̃nitatis suę reuelaret archanũ. S si mox ut in eugłicȩ
doctrinȩ cep̃ u̾ba ꝓrũꝑe. ac nouę głe mysteria rudib adhuc
ĩꝑitoꝵ cordib apꝑire. statĩ diuinitatis suę panderet sac̾men¬
tũ : cuiꝰ queso ferret auditꝰ. cuiꝰ ũquã caꝑet intellectꝰ. Nã ut
de diuinitate nc̃ taceã: cũ dñs diceret. qͥa nͥ manducaueritis¬

Expanded text:
e tamen tanto familiarius ad vitae pabulum, corruptionis vinculis jam solutus accedit, quanto et in carne adhuc positus in ipsum aeterni solis orbem, hoc est, in divinae substantiae claritatem, radios purificatae mentis infixit. O quam miranda super nos coelestis consilii dispensatio! O quam profundam divinae sapientiae est altitudo! Descendit Deus ad hominem, ut occultam hominibus patefaceret Deitatem. Ad 335 humanae mortalitatis exire dignatus est publicum, ut nobis aeternitatis suae revelaret arcanum. Sed si mox, ut in evangelicae doctrinae coepit verba prorumpere, ac novae gratiae mysteria rudibus adhuc imperitorum cordibus aperire, statim divinitatis suae panderet sacramentum, cujus quaeso ferret auditus, cujus unquam caperet intellectus? Nam ut de divinitate nunc taceam, cum Dominus diceret: «Quia nisi manduca
Abbreviated transcription (Latin):
odie dilectissimi nob̃. leticie gaudia geminant᷑ qͥa
recenti adhue natiuitate dm̃ca. bc lulłis occurrit
solẽpnitas głosa. Hodie discipłs quẽ diligebat iħc. di¬
lectoris sui ãplexib stringit᷑. societate ꝑfruit᷑ ⁊ qͦs
uiderat. qͦd audierat. qͦd manib attrectauerat de
uerbo uitę. tanto iã liqͥdiꝰ. qͣnto sublimiꝰ contẽplat᷑. Hodie scilioet
illa mirabilis aqͥla. quã nolĩ ihezechiel eminere cet̾is iiiͦi. animali¬
b uidit. n ipse ioħs suimet ut ita loqrͣ ꝓpħa factꝰ. uolantẽ in my¬

Expanded text:
i, sanctae nobis laetitiae gaudia geminantur, quia recenti adhuc nativitate Dominica, B. Joannis occurrit solemnitas gloriosa. Hodie discipulus, quem diligebat Jesus, dilectoris sui amplexibus stringitur, societate perfruitur, et quod viderat, quod audierat, quod manibus attrectaverat de verbo vitae, tanto jam liquidus quanto sublimius contemplatur . Hodie scilicet illa mirabilis aquila quam et olim Ezechiel eminere caeteris quatuor animalibus vidit , et ipse Joannes suimet, ut ita loq
Abbreviated transcription (Latin):
dñe ds̃ nr̃. ⁊ congͣga nos de nationib. ut cͣfibeam᷑ nommi¬
ni scõ tuo. Et mͦ si solẽpnitas gentiũ ꝗͣ fit hodierno die in li¬
ticia scłi atq carnali. in strepitu uanissimaꝵ turpissimaꝵ¬
q cantionũ in c̃uiuiis et saltatioĩb tͣpib. in celebratiõe
ipsiꝰ falsę festiuitatis. si ea que agt̃ gentes ñ uos delectent
uini cantici sonꝰ recens ẽ in aurib ur̃is: salua nos dñe ds¬

Expanded text:
ster, congrega nos de Gentibus, ut confiteamur nomister, congrega nos de Gentibus, ut confiteamur nomini sancto tuo . Et modo si solemnitas Gentium, quae fit hodierno die in laetitia saeculi atque carnali, in strepitu vanissimarum et turpissimarum cantionum, in conviviis et saltationibus turpibus, in celebratione ipsius falsae festivitatis, si ea quae agunt Gentes non vos delectent, vini cantici sonus recens est in auribus vestris, Salva nos, D
Abbreviated transcription (Latin):
mĩa iugłare. Int̾ matrũ planctꝰ ⁊ filioꝵ ululatꝰ: in fuga erat
dñs iħc xp̃c. Milites ꝑcutiebant. matres sepeliebant. ⁊ angłi sp̃m̃¬
eoꝵ suscipiebant. ⁊ xꝑc rex celestis dicebat. In nocentes ⁊ recti ad¬
hesert̃ mͥ. Ergo fr̃s si uolumꝰ xͦ adherere careamꝰ malignitate. ⁊¬
teneamꝰ simplicitatẽ: ut meream᷑ a dño pietatẽ. Uidete enĩ qͦmͦ¬
xp̃c suos milites nͣ despexit. qͥb dedit ante tͥumphare quã uiue¬
re. qͦs fec̃ caꝑe sine c̃certatione uictoriã: qͦs donauit coronis aute¬
quã m̃bris. qͦs uoluit uirtutib uitia pͣterire. ante celũ posside¬
re quã terrã: nec ante humanis inferri quã diuinis. Seri et¬
hodie conuenisse conspicimꝰ. ⁊ ad hc̃ diẽ solito frequenti
cong̃gatos. ut meniuieritis qͦmͦ cantastis. ne sit luigua
ꝑstrepens corde muto. s qͦd soniustis uoce ad aures inuicẽ ur̃a.
dametis affectu ad aures dĩ. Hoc enĩ cantabatis. Salua m¬

Expanded text:
mponere. Inter matrum planctus, et filiorum ululatus, in fuga erat Dominus. Spiculatores percutiebant, matres sepeliebant, et angeli spiritum suscipiebant, et Christus dicebat, Innocentes et recti adhaeserunt mihi. Si volumus Christo adhaerere, careamus malignitate, teneamus simplicitatem, ut mereamus a Domino pietatem. SERMO V. exit, quibus dedit ante triumphare quam vivere, quos fecit capere sine concertatione victoriam: quos donavit coronis antequam membris: quos voluit virtutibus vitia praeterire, ante coelum possidere quam terram, nec ante humanis inserere quam divinis. Praehodie convenisse conspicimus, et ad hunc diem solito frequentius congregatos; ut memineritis quod modo cantastis, ne sit lingua perstrepens corde muto; sed quod sonuistis voce ad aures invicem vestras, clametis affectu ad aures Dei. Hoc enim cantabatis: Salva
Abbreviated transcription (Latin):
minib degere nort̃: eo libiorẽ ad cęlestia meditanda
animũ habentes qͦ a t̾renis separatũ tumultib ñãq ac¬
tiua ñ solis incęnobio monachis. s ⁊ cuncto ut diximꝰ
popło dĩ. generalit̾ ingredienda ꝓponit᷑. Et qͥdẽ utrũq

Expanded text:
minibus degere norunt, eo liberiorem ad coelestia meditanda minibus degere norunt, eo liberiorem ad coelestia meditanda animum habentes, quo a terrenis separantur tumultibus. Namque activa non solis in coenobio monachis, sed et cuncto, ut diximus, populo Dei generaliter ingredienda proponitur. Et quidem utrumque
Abbreviated transcription (Latin):
inmacłatũ custodire.m̃tẽ. manũ. linguã. ac m̃bra cor¬
paris cetͣa ab om̃i inqͥnam̃to culpę tẽptantis c̃tiuere. ac
diuinis ꝑpetuo subiugare seruitiis: deinde etiã ꝓximi
domũ recipiendo. infirmũ uisitando. mortuũ sepeliendo
eripiendo in opẽ de manu fortioris eiꝰ. egenũ ⁊ pauperẽ a
diripientib eũ: s et erranti uiã ueritatis ostendendo.
ac cet̾is se mancipando fr̃nę dilectionis obseqͥis: insuꝑ et
ta c̃. cũ longo qͥs bone actionis exertitio edoctꝰ diutinę
oratioĩs dulcedine instructꝰ. crebra lacͥmarũ c̾punctiõe
assuefactus. ã cunctis mundi negotiis uacare.⁊ in sola di¬
dilectione ocłm m̃tis intente reddiderit. gaudiũ q ꝑpetue
beatitudinis qͦd in fut᷑o ꝑcepturꝰ ẽ. uita etiã in p̃senti ce
ꝑit ardent̃ desiderando p̃gustare : ⁊ aliqͥndo etiã qͣntũ
mortalib fas ẽ. in excessu m̃tis speculando sublimiter
qͥ post longa monasticę rudim̃ta uirtutis. secreti abͭ o¬

Expanded text:
bra corporis caetera ab omni inquinamento culpae tentantis continere, ac divinis perpetuo subjugare servitiis. Deinde etiam proximdomum recipiendo, infirmum visitando, mortuum sepeliendo, eripiendo inopem de manu fortioris ejus, egenum et pauperem a rapientibus eum; sed et erranti viam veritatis ostendendo, ac caeteris se mancipando fraternae dilectionis obsequiis, insuper et ta est, cum longo quis bonae actionis exercitio edoctus, diutinae orationis dulcedine instructus, crebra lacrymarum compunctione assuefactus, a cunctis mundi negotiis vacare, et in sola dilectione oculum mentis intendere didicerit, gaudiumque perpetuae beatitudinit ardenter desiderando praegustare, et aliquando etiam, in quantum mortalibus fas est, in excessu mentis speculando sublimiter qui post longa monasticae rudimenta virtutis secreti ab ho
Abbreviated transcription (Latin):
Nolo uos socios fieri demonioꝵ. uoluit ut ab illis qͥ de¬
monib seruiunt. uita ⁊ morib separent᷑. Et eñ illa de¬
monia delectant᷑ canticis uanitatis. delectant᷑ nugato¬
rio spectacło. ⁊ turpitudinib uariis. theatroꝵ insama.
circi crudelitate amphiteatͥ. c̾taminib animosis eoꝵ:
qͥ ꝓ pestilentib hõĩb lites et contentiones usq ad inimici¬
cias suscipiunt. ꝓ mimo. ꝓ histͥone. ꝓ pantamimo. ꝓ auriga
ꝓuenatore. ista facientes quasi tura pont̃ demoniis de
cordib suis. Sp̃s enĩ seductores. gaudent seductis.⁊ eoꝵ
qͦs seduxerint atq deceꝑint. inalis morib ⁊ uita tͦpi. infa¬
iiq pascuntꝰ. llos aut̃ fr̃s sic̃ dicit apłs non ita didici¬
stis xꝑ̃m:si tam̃ eũ audistis. ⁊ in ipso edocti estis. Nolitegͦ
effici participes eoꝵ. Eratis enĩ aliquando tenebre. nc̃ aut
lux in dño. sicut filii lucis ãbulate: ut et nos qͥ uobis

Expanded text:
Nolo vos fieri socios daemoniorum, voluit ut ab illis qui daeNolo vos fieri socios daemoniorum, voluit ut ab illis qui daemonibus servirent, vita et moribus separarentur. Etenim illa daemonia delectantur canticis vanitatis, delectantur nugatorio spectaculo, et turpitudinibus variis theatrorum, insania circi, crudelitate amphitheatri, certaminibus animosis eorum qui pro pestilentibus hominibus lites et contentiones usque ad inimicitias suscipiunt, pro mimo, pro histrione pro pantomimo, pro auriga, pro venatore. Ista facientes, quasi thura ponunt daemoniis de cordibus suis. Spiritus enim seductores gaudent seductis; et eorum quos seduxerint atque deceperint, malis moribus et vita turpi infamique pascuntur. « Vos autem, » sicut dicit Apostolus, « non ita didicistis Christum: si tamen eum audistis, et in ipso edocti estis . Nolite effici participes eorum. Eratis enim aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino; sicut fil
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑib: ñ quã egebit. Oblitꝰ es etiã qͥd dicturꝰ ẽ dñs eis qͥ pau¬
gib dederunt. Uenite benedicti patͥs mei ꝑcipite regnũ Et
ͦ dicet᷑ eis qͥ ñ dederint. miitent᷑ in ignẽ ęt̾nũ. Modo qͥ bunt
audiert̃ qͦd dix̃ cũ his qͥ certe stant. qͥ ñ libent̃ audiert᷑. Ego
nc̃ xp̃ianis ueris loquor. Si aliud creditis. aliud sꝑatis. aliuo
amatis. alit̾ uiuite: et distantẽ fidẽ ⁊ spẽ et karitatẽ ur̃am
distantib morib adꝓbate. Audite apłm c̾imonentẽ. H¬
lite inqͥt uigũ duce̾re cũ infidelib Quȩ enĩ participatio
iusticie cuͣ iniqͥtate : aut quę societas luminis ad tene¬
bras: Quę pars fidelicũ infideli.: Qui aut̃ consensus rem¬
tẽplo dei cũ ydolis. Et alibi dic̃. quȩ enĩ ĩmolant gentes.
demoniis ĩmolant. ⁊ ñ do̾. Holo uos inqͥt socios fieri de¬
monioꝵ. G̾ ds̃ ipsoꝵ. delectat mores eoꝵ Ille aut̃ qͥd dix̃.

Expanded text:
us Dominus eis, qui pauperibus dederunt, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum? et quid dicetur eis qui non dederint, Mittite eos in ignem aeternum ? Modo qui libenter audierunt quid dixit, cum his certe stant qui non libenter audierunt. Ego ianis veris loquor. Si aliud creditis, aliud speratis, aliud amatis; aliter vivite, et distantem fidem, spem, et charitatem vestram distantibus moribus approbate. Audite Apostolum commonentem: it, « jugum ducere cum infidelibus. Quae enim participatio justitiae cum iniquitate? aut quae societas luminis ad tenebras? Quae pars fideli cum infideli? qui autem consensus templi Domini cum idolis » ? Et alibi dicit: « Quae enim immolant Gentes, daemoniis immolant, et non Deo. Nolo vos, » inquit, « socios fieri dos ipsorum delectant mores eorum. Ille autem qui dixit,
Abbreviated transcription (Latin):
dostrenas do: acccipio ⁊ ego. Id gͦ: quando das pauꝑi nicħ ac¬
cipi es : Certe ñ ħ credas. qͦd gentes cređt. Certe ñ ħ sꝑas qͦd gen¬
tes sꝑant. Eoce si dicis te nicħ reciꝑe cũ pauꝑi dederis. factus
es pars gentiliũ. Sine causa cantasti salua nos dñe ds̃ nr̃¬

Expanded text:
do strenas do, mihi accipio et ego. Quid ergo, quando das pauperi, nihil acdo strenas do, mihi accipio et ego. Quid ergo, quando das pauperi, nihil accipis? Certe non hoc credas, quod Gentes credunt; certe non hoc speres, quod Gentes sperant. Ecce si dicis te nihil recipere cum pauperi dederis, factus es pars Gentilium: sine causa cantasti, Salva nos, Domin
Abbreviated transcription (Latin):
sit ista seg̃gatio. ut decet simͦ faciatis. si mͦ ꝓbetis:Iã enĩ dñs¬
nrͣ iħc xp̃c dĩ filiꝰ qͥ ꝓpt̾ nos hõ factus c̃ dedit ꝓ nob̾ p̾ciũ.
taq si iã ille dedit p̾ciũ. ad ħ dedit ut redinat ut c̃grege
de gentib. Si aut̃ misceris gentib ñ uis seqͥ eũ. qͥ redanit.
misceris aut̃ gentib uita. factis. corde. talia credendo. talia
perando. talia diligendo in gͣtus es redẽptori tuo nec agno
gentib similitudine moꝵ. ata factoꝵ. Dant illi strenas.
date uos helemosynas. Aduocant᷑ illi cantionib lipxuri¬
aꝵ. aduocate uos sermonib scͥpturaꝵ. Currt̃ illi ad theatrũ
uos ad eccłam. Inhebriant᷑ illi: uos ieiunatesdi hodie nͣ po¬
testis ieiunare : saltẽ cũ sobrietate prandete. O si frceris hȩc.
taq multi luctabunt᷑ hodie in corde suo. cũ u̾bo qͦd audier̃.

Expanded text:
sit ista segregatio, videte, si modo facitis, si modo probatis. Jam enim Dsit ista segregatio, videte, si modo facitis, si modo probatis. Jam enim D Dei Filius, qui propter nos homo factus est, dedit pro nobis pretium. Itaque suum dedit ille pretium: ad hoc dedit, ut redimat, ut congreget de Gentibus. Si autem misceris Gentibus, non vis sequi eum qui te redemit: misceris autem Gentibus vita, factis, corde, talia credendo, talia sperando, talia diligendo: ingratus es Redemptori tuo, nec agnosGentibus similitudine morum atque factorum. Dant illi strenas, date vos eleemosynas. Avocantur illi cantionibus luxuriarum, avocate vos sermonibus Scripturarum: currunt illi ad theatrum, vos ad ecclesiam: inebriantur illi, vos jejunate. Si hodie non potestis jejunare, saltem cum sobrietate prandete. Hoc si feceritis, taque multi luctabuntur hodie in corde suo cum verbo quod audierunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tib nͥ cũ fit saluus: qͥ gͦ miscent᷑ gentib salui ñ st̃. Salua¬
t᷑ autẽ qͥ cong̃gant᷑ de gentib salute fidei. salute spei. salu¬
te sincerissimę caritatis: salute spiritali. salute ꝓmissoꝵ dĩ
ui gͦ credit. sꝑat. ⁊ amat. ñ continuo saluus dicend̃ ẽ. Int:
enĩ qͥd credat. speret. ⁊ qͥd amet. Hemo qͥppe uiuit in qͥc̃q
uita sine tͥb istis animę affectionib: c̃redendi. sꝑandi. a¬
mandi. Siñ credis qͦd credt̃ gentes. ñ sꝑas qͦd sꝑant gen¬
tes. ñ amas qͦd amant gentes. cong̃garis de gentib segre¬
garis. ħ ẽ separaris de gentib. Hec te t̃reat ẽmixtio corporalis.
in tanta separatione m̃tis. Id eĩ tã separatũ quã ut cũ cre¬
dũ. ames tu artificẽ mundi. ui gͦ aliud credit. aliud sꝑat.
aliuo amat. uita ꝓbet. factis ostendat. Acturꝰeͭ hodie celeba¬
tionẽ strenaꝵ sicut paganꝰ lusurus. aliꝰ se inhebriatur de. qͦ¬

Expanded text:
 cum fit salvus? Qui ergo miscentur Gentibus, salvi non sunt; salvantur autem qui congregantur de Gentibus, salute fidei, salute spei, salute sincerissimae charitatis, salute spirituali, salute promissorum Dei. Qui ergo credit, sperat, et amat, non continuo salvus dicendus est. Interest enim quid cvita, sine tribus istis animae affectionibus, credendi, sperandi, amandi. Si non credis quod credunt Gentes, non speras quod sperant Gentes, non amas quod amant Gentes; congregaris de Gentibus, segregaris, hoc est separaris de Gentibus. Nec te terreat commixtio corporalis in tanta separatione mentis. Quid enim tam separatum, quam ut credum, ames tu artificem mundi? Qui ergo aliud credit, aliud sperat, aliud amat, vita probet, factis ostendat. Acturus es celebrationem strenarum, sicut paganus, lusurus alea, et inebriaturus te: qu
Abbreviated transcription (Latin):
uangłii tęxtꝰ doqͥt᷑. Et ideo cũ sũma exultatione gaudeat t̾ra nr̃a.
cęlestiũ militũ. ⁊ tantoꝵ parens fecunda uirtutũ. Ee& profinꝰ hosti̾
nũ quã beatis paruulis tantũ ꝓdesse potuisset obseqͥo: quantũ ꝓfut
odio. Nã sic̃ sacratissima p̃sentis diei festa manifestant. qͥntũ c̃ta¬
beatos paruulos iniqͥtas habundaũ: tantũ in eis gr̃am benedichio¬
ius effudit. Beata es o bethleẽ tra uidaͥ quȩ herotis regis ĩmam¬
tatẽ in pueroꝵ extinctione ꝑpessa es. qͣ sub uno tpr candidã plhͥe

Expanded text:
angelii textus loquitur. ideo cum summa exultatione gaudeat terra nostra caelestium militum et tantarum parens fecunda uirtutum. ecce profanus hostis numquam beatis paruulis tantum prodesse potuisset obsequio, quantum profuit odio. nam sicut sacratissima praesentis diei festa manifestant, quantum cbeatos parvulos iniquitas abundavit, tantum in eis gratia benedictionis effulsit. Beata es, o Bethlehem terra Juda, quae Herodis regis immanitatem in puerorum exstinctione perpessa es, quae sub uno tempore candi
Abbreviated transcription (Latin):
sĩt q̃ feriat in m̃bris infantis: et extendit brachia ferientis. Gla¬
diꝰ locũ ñ habebat. ⁊̃ carmficẽ ñ pudebat. Laciozerat mace̾ra quo
uiscera: ut gladiator haberet cͥm̃. ⁊ ñ inocentiã. Dũ em̃ auel¬
lerent᷑ a ẽplexib matrũ auara manũ carnificũ: matres suas dig¬
tis teneris c̃stͥngentes ⁊ nuseris gemitib deplorantes. clamat matei
lamat mat᷑. O fili qͥd mne tenes: Ecce a me te separat carnifex
Lu stͥngis manꝰ: ⁊ m̃s torquet᷑ affectꝰ. Hoc p̃cipit rex ut separeris a
F ili facio tͥ uale. Era bibet sanguinẽ tuũ s ẽ qͥ suscipiat spiritũ¬
magnifici furoais. Clamat gͦ hin ͨ et inde diu̾sa mat̾ Carnifer¬
tu paruulũ meũ a me festinas gladio separare: dona moras. si
ueni. Saltĩ ñ a me filiꝰ m̃s ieiunꝰ discedat. Babo ei uiaticũ lacti¬

Expanded text:
habet quod feriat in membris, et extendit brachia feritatis. Gladius locum non habebat, et carnificem non pudebat: latior erat machaera quam viscera, ut gladius haberet crimen, et non innocentia. Dum enim avellerentur a complexibus matrum manu severa tortorum, matres suas digitis teneris constringentes, et miseris gemitibus deplorantes, clamabat mater, O fili, quid me retines, et te a me separat carnifex? Tu stringis manus, et meus torquetur affectus. Hoc praecepit rex, ut separeris a Fili, facio tibi vale. Terra bibit sanguinem tuum, sed Deus suscipiet spirituitatis. Clamabant ergo hinc et inde diversae matres: Carnifex, parvulum meum a me festines divellere. Dona moras si veni. Saltem non a me
Abbreviated transcription (Latin):
usuram p̃sentis acciꝑent. Alioꝵ qͥde p̃ciosa mors martirũi. laudẽ
ii ẽfessiorir ꝓmeruit. hoꝵ in c̾sũmatione c̃placuit. qͥs incipientĩ
uitȩ pͥmordi is. ipse cis occasus initiũ głȩ deditͥ qͥ p̃sentis t̾minũ
ĩposuit. qͦs herodis impietas lactentes matrũ ub̃ib abstrarꝰ. Q
iuire dicunt᷑ martirũ flores. qͦs in medio frigore infidelitatis ex¬
ortos. uelut pͥmas erũpentes eccłȩ gẽmas. quedã ꝑsecutioĩs prui
re. cerimonias. ñ dolori sacram̃tis dare uota ñ lacͥmis: qͥa ipse illis
fuit causa penę. qͥ extitit coronȩͥ ipse adii causa causa. qͥ p̃mii.

Expanded text:
rs martyrum laudem in confessione promeruit: horum in consummatione complacuit; quia incipientis vitae primordiis ipse eis occasus initium gloriae dedit, qui praesentis terminum imposuit. Quos Herodis impietas lactentes matrum uberibus abstraxit, qui jure dicuntur martyrum flores, quos in medio frigore infidelitatis exortos, velut primas erumpentes Ecclesiae gemmas quaedam persecutionis pruinre; ceremonias, non dolores, sacramentis dare vota, non lacrymas: quia ipse illis fuit causa poenae, qui exstitit et coronae; ipse odii causa, qui praemii.
Abbreviated transcription (Latin):
inanissimis religionib deditas transit: ⁊ uideã relinquens igno¬
rantiũ scło colendꝰ infert᷑. Pethleẽ idẽ audea. martirũ sanguine
redunttante. Herodis uͦ furor. ⁊ infantũ int̾fectio. popłi iudai¬
ci in xp̃i anos seiuentis forma: existimantes se beatoꝵ martirũ

Expanded text:
inanissimis religionibus deditas transit: et Judaeam relinquens, ignoinanissimis religionibus deditas transit: et Judaeam relinquens, ignoranti eum saeculo colendus infertur, Bethlehem, id est, Judaea, martyrum sanguine redundante. Herodis vero furor et infantium interfectio, populi Judaici in Christianos saevientis est forma: exist
Abbreviated transcription (Latin):
relinquebat. Stelle aut̃ ortꝰ pͥmũ ã magͣ intellectus. in dicat mer
gentes in xͦ credituras: ⁊ hoĩes ꝓfessionis longe ã scientia diuinę
cognitionis auersȩͥ lum̃ qͦd statĩ in ortu eiꝰ exutit cognit᷑os. Den
oblatio munerũ. intelligentiã in eo totiꝰ ȩqͥtatis expressit: Iin au¬
ro regẽ: in thure dm̃: inmirra hoĩem cͣfitendo: atq ita ꝑuenera¬
tionẽ eoꝵ. sacͣmenti oĩs ẽ cͣsũmata cognitio  in hoĩe mortis: in dõ
resurrectiõĩs : in rege uidicis. Qd uͦ repetere it̃. atq ad herodẽ in
iudeã redire ꝓhibent᷑. nicħ ã iudea petere scientię. agnitioĩsq
ꝑmittim᷑ . s in xͦ salurẽ omnẽ. ⁊ spẽ locantes: ad monem᷑ pͥoris uite
angło monet᷑. ut iħm in egiptũ transferat. Egiptũ idolis plenã.
t oĩum demonũ monstrrt uenerantẽ. iã post uideoꝵ insectatio¬
nẽ ⁊ in extinguendo eo ꝓphanȩ plebis assensũ. Cristꝰ ad gentes

Expanded text:
ent.-- Stellae autem ortus primum a Magis intellectus, indicat mox gentes in Christum credituras, et homines professionis longe a scientia divinae cognitionis aversae, lumen quod statim in ortu ejus exstitit cognituros. Denique oblatio munerum intelligentiam in eo totius qualitatis expressit: in auro regem, in thure Deum, in myrrha hominem confitendo. Atque ita per venerationem eorum, sacramenti omnis est consummata cognitio: in homine mortis, in Deo resurrectionis, in rege judicii. Quod vero repetere iter, atque ad Herodem in Judaeam redire prohibentur : nihil a Judaea petere scientiae agnitionisque permittimur, sed in Christo salutem omnem et spem locantes, admonemur prioris vitae Angelum monetur, ut eum in Aegyptum transferat : Aegyptum idolis plenam, et omnigenum deum monstra venerantem. Jam post Judaeorum insectationem, et in exstinguendo eo profanae plebis assensum, Christus ad gentes
Abbreviated transcription (Latin):
spuritali docłna ad modũ aliem : occasionẽ ex eo &cuiunt t᷑pit̾
de maria opinandi qͦd dictũ sit. priꝰquã c̃uenirent inuenta ẽ in
ut̃o habens: ⁊ illud. noli tunere acciꝑe mariã c̾iugẽ tuã: ⁊ illud.
ñ cognoũ eã donec peꝑit: ñ recordantes eã desponsatã fuisse. ⁊ dic̃¬
tũ ħ ioseph uolenti eã abicere: qͥa iꝰtꝰ ipse uollet eã lege decerni.
G ne qͣ de partu eiꝰ ãbiguitas existeret: ipse cͣcepti ex spũ scõ.xͥ. testis¬

Expanded text:
a spiritali doctrina 671 admodum alieni, occasionem ex eo occupant turpiter de Maria opinandi, quod dictum sit, Priusquam convenirent, inventa est in utero habens : et illud, Noli timere accipere Mariam cordantes desponsatam fuisse, et dictum hoc Joseph volenti eam abjicere; quia justus ipse nollet in eam lege decerni. Igitur ne qua de partu ejus ambiguitas existeret, ipse concepti ex Spiritu s
Abbreviated transcription (Latin):
mi. s xp̃m ꝓ qͦ ꝑsecutio tota seuit. nullatenꝰ eis uł uiue¬
tib ł occifis posse auferri: s eos ueracit̾ contestari qͥa siue
uimꝰ siue morim᷑ dñi sumꝰ. Qd uxta uaticiniũ iheremie
uox in rama id ẽ in excelso audita ẽ. ploratꝰ ⁊ ululatꝰ mul
suoꝵ nece gemit: nec ut hostes garriunt in uacuũ cede
li uł uiduę si effundat loquelã gemitꝰ. Nonne lacͥmę
uiduȩ ad maxillã descendt᷑. ⁊ exclamatio eiꝰ suꝑ deducen
tẽ eas:Amaxilla enĩ ascendt̃ usq ad cęlũ: ⁊ dñs ęxau¬
ditar ñ delectabit᷑ in illis. Qd rachel plorasse dicit᷑ filioᷤᷤ
suos nec uoluisse c̾solari qͥa ñ st̃. significat eccłam plo¬
ut qͥ scłm morte uicert̃ rursus ad Ecłi certamina secũ
toleranda redeant. di ni mirũ ñ st̃ ultͣ reuocandi in
mundũ. de cuiꝰ crũpnis semel euasert̃ coronandi ad xp̃m.¬

Expanded text:
m, pro quo persecutio tota saevit, nullatenus eis vel viventibus, vel occisis posse auferri, sed eos veraciter contestari: Quia sive vimus sive morimur, Domini sumus. Quod juxta vaticinium Jeremiae: Vox in Rama, id est in excelso, audita est ploratus et ululatus usta membrorum suorum nece gemit, non ut hostes garriunt in vacuum cederli, nec viduam, si effundat loquelam gemitus. Nonne lacrymae viduae ad maxillam descetem eas? A maxilla enim ascendunt usque ad coelum, et Dominus exauditor non delectabitur in illis . Quod Rachel plorasse dicitur filios suos, nec voluisse consolari, quia non sunt, significat Ecclesiam plout qui saeculum morte vicerunt, rursus ad saeculi certamina secum toleranda redeant. Quia nimirum non sunt ultra revocandi in mundum, de cujus aerumnis, semel evaserunt coronandi ad Chr