comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
denter hocdicit in extremo uite limite institutus conpac¬
rtionesane utitur incgone cestantium Fidem seruccui
Fidem susceptiofficii in finem usqueseruaui nreliquore¬
posit ẽ mihi iustitiȩ corona quam redd& mihi dñs in illa
dieiustus iudex Qui menouit usque cdmortem proiustitia
quigaudent aduenisse xpm & iustiticm docuisse siue qui
it cagunt utaeduentum dñi libenter exspectent esti¬
nccuenire calmecito demas enim mereliquit diligens
hoc sȩculum & abiit thescclonicam Necesse erct utdili¬
enim animalcdsibi simile coniungitur Crescens
& ad ductecum est enim mihiutilis inminis terium
ueniensadfers & libros maxime autem membranas.¬

Expanded text:
denter hoc dicit, in extremo vitae limite constitutus. Compardenter hoc dicit, in extremo vitae limite constitutus. Comparatione autem utitur in agone certantium. Fidem servavi. Fidem suscepti officii in finem usque servavi. In reliquo reposita est mihi corona justitiae, quam reddet mihi Dominus in illa die justus judex. Qui novit me usque ad mortem pro justitia Qui gaudent advenisse Christum, et justitiam docuisse. Sive, qui sic agunt, ut adventum Domini libenter exspectent. Festina ad me venire cito. Demas enim me dereliquit, diligens hoc saeculum, et abiit Thessalonicam. Necesse erat, ut dilienim animal ad sibi simile conjungitur. Crescens et adduc tecum est enim mihi utilis in ministerium veniens adfers et libros maxime autem membranas
Abbreviated transcription (Latin):
semores & beneo perantes increparesistentes ł unio¬
res sedhȩx omnia cumpauentia &s&undum doc trincẽ¬
ꝑficelegis Erit enim tempus cumsanam doctri¬
nam non sustinebunt Veram ac ꝑfectam sicuit
srł audire noluit a proph&is Sed adsucc deside¬
ria coaceruabunt sibi magistros Tales sibima¬
gistros inquirent qui eis dicantque ipsi cudire desi¬
derant ut securidelinquant Pruriente s auib
Quedilectaridenderent non conpungi Etacue¬
n tacte quidem cuditum auertent ad stbula saũ¬
codractiones humanas quȩ d nm̃ ut pium nonuin¬
dicaturum eẽ conunnant Tuue ro uigila in om¬
nib: labora Quȩcdutilitatem ꝑtinent cudien¬
tium Opus face uangeliste Hoc ẽ uerbũ tuuꝰ
opere confirm&ur Ministeriũ tuũ imple Epi¬
scopatui sulic& nonenim semꝑero in corporeut
ualeam commonere Ego enim icm delebor & tempus
resolutionis mea e instat Mostem suam seccrificium dõ
futurtem dixit ut eum aadmaertyrium prouocar& Ponũ
cesta mencertcui cursum consumaui Modo um confi¬

Expanded text:
stare ne peccent. Increpa resistentes; sed haec omnia cum patientia et secundum doctrinam. Erit enim tempus cum sanam doctrinam non sustinebunt. Veram et perfectam: sicut Israel audire noluit prophetas. Sed ad sua desideria coacervabunt sibi magistros. Tales magistros inquirent, qui ea dicunt, quae ipsi audire desiderant, ut securi delinquant. Prurientes auribus. Qui delectare desiderant, non compungere. Et a veritate quidem auditum avertent: ad fabulas auet rationes humanas, quae Deum non vindicare concinnant. Tu vero vigila: in omnibus labora. Quae ad utilitatem pertinent audientium. Opus fac evangelistae. Ut verbum tuum opere confirmetur. Ministerium tuum imple. Episcopatus scilicet. Non enim semper ero in corpore, ut valeam commonere. Ego enim jam delibor, et tempus resolutionis meae instat. Mortem suam, sacrificium Deo futurum dixit, ut eum ad martyrium provocet. Bonum certamen certavi, cursum consummavi. Modo jam confi
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntatem ꝑtuammitem blandamq
correptionem accepiaratione resipiscant
si mul & contrec nouatianos penitentiȩ nega¬
tores qui her&ici si conuertentur ueniam
posse consequi ꝑhibentur Hocaũ scito
quod in nouissimis diebus instedt̃ tempora
periculosa Non sit tibi hocmirum qđ cotidie
peior proueniunt Et erunt homines
gloriam sed succm querentes Cupidielati¬
blasphemi Cumnollint discere doctrinaẽ
usurpant Parentib: non oboedientes
in grecti scelesti sine affectione Ueris scili¬
c& doctonb: qui eos ꝑ eucngelium genuer̃

Expanded text:
us perpetuam, mitem, blandamque correptionem, ut accepta ratione, resipiscant. Simul et contra Novatianos poenitentiae negatores, qui haereticos conversos veniam non posse consequi quia in novissimis diebus instabunt tempora periculosa. Non sit tibi mirum, quod quotidie pejora veniunt. Et erunt homines gloriam, sed sua quaerentes. Cupidi, elatiblasphemi. Cum nolint discere, doctrinam usurpant. Parentibus non obedientes, ingrati, scelesti, sine affectione. Veteribus scilicet doctoribus, qui eos per Evangelium
Abbreviated transcription (Latin):
Hȩc commone testificans coram dño
Sine testimonus scribturarum huius modi
enim contentio nonedificat sed destru&
audientes dumputant omnic ingenii
acumine & subtilitate consistere si uenoli
uerbis uincere uelle sed factis Sollicte
curate ipsum probabilem ex hiberedõ
Ante omnia heclabora ut talem teapud
dm̃ exhibeas quomerito possit tibipopu¬
lus oboedire Opercorium in confusi¬
bilem Itauiue nedicta factis de ficien¬
tibus erubescent¬
Orncmentum enim uitȩdoctrina fir¬
mamentum uero uerbi est opus.
P roftence autem &inceni lo quiade¬
uita multum enim ꝓficient cedimpi¬
&atem In religiosas her&icorum
fabulcs deuita quinegant resurrec¬
tionem ꝑ quod utique &iudicutimo¬
resublato adomnemim pi&atem &
caduincta crimincꝑueni&ur¬
Et sermo eorum sicut cancerserpit
Canceresse dicitur uulnus quod inmam¬
mellis nocscitur feminarum quibus nisi
cito subuentum fuerit cumuirus ad cor
serpendo ꝑuenerit nullum ultrareme¬

Expanded text:
Haec commone testificans coram Deo.Haec commone testificans coram Deo.Sine testimoniis Scripturarum hujusmodi am contentio non aedificat, sed destruit audientes: putant enim omnia acumine et subtilitate subsistere. Sive: noli verbis vincere, sed factis. Sollicite autem cura te ipsum probabilem exhibere Deo. Ante omnia hoc labora, ut talem te apud Deum exhibeas, quo merito possit tibi populus obaudire. Operarium inconfusibilem. Ita vive, ne dicta factis deficientibus erubescanOrnamentum enim vitae, doctrina: firmamentum verbi, opus. Profana autem et vaniloquia devita. Multum enim proficiunt ad impietatem. Irreligiosas haereticorum fabulas, qui negant resurrectionem, per quas, utique judicis timore sublato, ad omnem impietatem et ad cuncta crimina pervenitur. Sermo eorum ut cancer serpit. Cancer dicitur vulnus, quod in mamillis nascitur feminarum: cui nisi cito subventum fuerit, cum virus ad cor serpendo pervenerit, nullum reme
Abbreviated transcription (Latin):
inomnibus Quia propterquerentes occasio¬
nem conparationis uel cmine fuerant obum¬
illos qui carnis resurrectionem negantes con¬
sequenter &iamxpi negabant sed & aduer¬
sus illos qͥ negant xpm̃ in carne uenisse quos
iohannis anti christos appellat Secundũ
non nescis Quasimale operatus. Non tam̃¬
ueremede Seduerbum dĩ non estligatum
Quia & presentes fiduci aliter doceo & literis
cebsentes confirmare non cesso Ideo om
passioner potuerim icmmoriendo finiri
non nuda sed gloriauestita nec terrena
gloria sed celesti idelir sermonamsi
conmortui sumus & conuiuimus Verita¬
tis ratione subnixus si enim auitus &
uoluptatibus sumus conmortui xp̃o ui¬
uemus cumillo alio quinquo modo hoc¬
sperare poterimus subiecit Si sustine¬
mus & conregnabimus Sisustinueri
in euangelio ipse promisit secoramho¬
minibus negantes corampetre &an¬
gelis negaturum Sin oncredimus
ille fidelis ꝑ man& negare sem& ipsũ
non potest Siuenoncredamus siuecre¬
nec senegare uid eatur

Expanded text:
Eorum quae propter quaerentes occasionem, comparationis velamine fuerant obumillos qui carnis resurrectionem negant, consequenter etiam Christi negabant; sed et adversus illos, qui negant Christum in carne venisse: quos Joannes antichristos appellat. Secundumncula quasi male operans. Non tamen male. Sed verbum Dei non est alligatum. Quia et praesentes fiducialiter doceo, et litteris absentes confirmare non cesso. Ideo omssiones potuerim moriendo finire.non nuda, sed gloria vestita: nec terrena gloria, sed coelesti. Fidelis sermo: nam si commortui sumus, et convivemus. Veritatis ratione subnixus. Si enim a vitiis et voluptatibus sumus commortui Christo, vivemus cum illo. Alioquin quomodo sperare poterimus hoc? Si sustinemus, et conregnin Evangelio ipse promisit, se coram hominibus negantes, coram Patre et angelis negaturum. Si non credimus, ille fidelis permanet: negare seipsum non potest. Sive credamus, sive non crene se negare videatur.
Abbreviated transcription (Latin):
tiuntur Non solum ego sed omnes quinon occi¬
dunt animas adolando timendumergonobis
ẽ ne non pieuiuamus quinil patimur ꝓp̃tdm̃:¬
Maliaũ homines & seductores ꝓficient in peius
errantes & inerrorem mittentes Hoc decdo¬
lutoribus dicit quidum astultis hominibus
diliguntur magis decepti decipiunt siuedehe¬
r&icis accipiendum ẽ Tuautem ꝑmane
in his que didicisti nolo utista teterrecent
ł seducant. Et credita sunt tibi: Adõ ꝑnos

Expanded text:
tientur. Non solum ego, sed et omnes, qui non occidunt animas in adulando. Timendum ergo nobis est, ne non pie vivamus, qui nihil patimur pMali autem homines, et seductores, proficient in pejus, errantes, et in errorem mittentes. Hoc de adulatoribus dicit, qui dum a stultis hominibus diliguntur, magis decepti decipiunt: sive de haereticis accipiendum. Tu vero permane in his, quae didicistis. Nolo ista te terreant, vel seducant. Et credita sunt tibi. A Deo per nos.
Abbreviated transcription (Latin):
exp̃ infilus siue ossa uiuificata in etechiel
israhelis interprac&antib: decaptiuitate quasi¬
amostius resurrexisse. SEd FIR Moo funda¬
mentum dĩ stat habens signaculum hoc cogno¬
xp̃i fundata erat cumopere non sunt seducti
ł moti hocquic dĩ essent habentes indicium
sicut moysi tempore huqui cdathaen & abiron
subuersi non sunt &ideo non simulcum ipsis
perierunt dĩ illos suos esse optime cognosce
bat Et discedit ab iniquitate omnis quino
minat nomen dnĩ Vt nonsimul periattum
iniquis INmcogna autem domu Magncem
domum non ecclesiam dicit ut quidamputant
quȩ non hab& maculcm neque rugam sed mun
mixta cumtritico nam resurrectionem
negantes certum ẽ in ecclesia esse non posse
Non solum sunt uccsa aurea &argentec
Sed& lignea & fictilicc & quedam quidem in

Expanded text:
is, sive ossa vivificata in Ezechiele Israelis, interpretabantur de captivitate collecta, quasi resurrexisse. Sed firmum fundamentum Dei stat, habens signaculum hocChristi erat fundata, non sunt seducti, vel moti: et hoc quia Dei essent habentes judicium, sicut Moysi tempore fuit, in quo Dathan et Abiron subversi sunt: non simul cum impiis perierunt, Deo illos esse optimos cognosce et discedet ab iniquitate omnis qui invocat nomen Domini. Ut Sion simul pereat cum iniquis. In magna autem domo. Magnam domum, non Ecclesiam dicit, ut quidam putant, quae non habet maculam neque rugam, sed munsunt zizania mixta cum tritico; nam resurrectionem negantes, in Ecclesia esse non possunt. Non solum sunt vasa aurea et argentea. et ligne
Abbreviated transcription (Latin):
seduirtutis Illimerito humana suppli¬
cia uidentur forini dacre qui peccant ut
alibi dicit siaũ malum feceris time :¬
Et dilectionis & sobri&atis ut siuedño
ainur ut omniamente sobria fecciamus.
Nolinaque erubescere testimonium dñi
ali quod crimen sed propter dm̃ hȩ c omnia
quȩ pactior sustinere Nequeme uinctũ

Expanded text:
s. Illi merito humana supplicia videntur formidare qui peccant: ut alibi dicit: Si autem malefeceris, timeEt dilectionis, et sobrietatis. Sive pro iamur, ut omnia sobria mente faciamus. Noli itaque erubescere testimonium Dominaliquod crimen, sed propter Deum haec omnia quae patior, sustineo. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
mala ostendit redd& illidñs seumdum operic eius
m̃ uerbis di resistit cum ipso habect rationẽ ue
& tudeuita Mon& caueri la trantes Vald eenim resis¬
ut uerbis nr̃is Sinr̃ĩs resistit quanto magistuis In pri¬
ma mea defensione ne momihi ad fuit sedomnes medere¬
linquerunt non illisimput&ur. Quando primum cospit
& confortauit me. Cumdicit sibi dm̃ omnibus deseren
predicatio impleatur & audiant omnes gentes Non

Expanded text:
 Dominus secundum opera ejus. Quoniam verbis Dei restitit: cum habebant rationem. Quem et tu devita. Monet caveri latrantes. Valde enim restitit verbis nostris. Si nostris restitit, quanto magis tuis! In prima mea defensione nemo mihi affuit, sed omnes me dereliquerunt: non illis imputetur. Quando primum coepi Econfortavit me. Cum dicit sibi Dopraedicatio impleatur, et audiant omnes gentes. Non
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i itiu ꝑ uoluntatem dĩ Non
meis meritis si ueccxp̃o missus nonsine
di uoluntate Secuntdum ꝓmissionem
uitȩ quȩ est inxp̃oitiũ Condignum
exhibens ꝓmissione seruitium Timotheo
Talis est salutio paculi ut in ea omnia patiis
&xp̃ibene ficia commemorentur
Gratias agodõ cuiseruio dõquinos
talem in alterutrum docuit caritatẽ
sed legis emulatione uastabam ł parentũ

Expanded text:
i per voluntatem Dei. Non meis meritis: sive a Christo missus, non sine Dei voluntate. Secundum promissionem vitae, quae est in Christo Jesu. Condignum exhibens promissione servitium. Timotheo Domino nostro. Talis est salutatio Pauli, ut in ea omnia Patris et Christi beneficia memorentur. Gratias ago Deo meo. Deo qui nos talem in alterutrum docuit charitatemsed legis aemulatione vastabam. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
bora &icngelio Iugiter conuersatione
tua & doctrina Secundum uirtutem dĩ
Qua nos sui causa adiuuat laborantes Qui
predic quamnascantur Manifesta
it quidem mortem in lum in auit aut em
uitam & in corruptionem Doctrinc
succ & conuersatione destruxit peccata
quȩ mortem hominibus generabant
& ostendit quomodo uita & incorruptio

Expanded text:
bora Evangelio. Tua conversatione, sive doctrina. Secundum virtutem Dei. Quae sua causa adjuvat laborantes. Quiia, priusquam nascantur. Manifestata it quidem mortem: illuminavit autem vitam et incorruptionem. Doctrina sua, et conversatione destruxit peccata, quae mortem hominis generabant: et ostendit quomodo vita, et incorruptio
Abbreviated transcription (Latin):
fragiles Siquis autem mundauerit seab
istis erituacs in honore sc̃ificatum &utiledño
ad omne opus bonum paratum Siquissea doc¬
toribus her&icis emundacuerit crederit
resurrectionem eẽ futuram &iudiciumdi
acꝑhoc omneopus bonum implere conten¬
d& Iuuenilia autem desi derice fuge¬
essepossunt si hȩc agant que grauitati non
conueniant xp̃ianȩ & auiuenibus uincun
Illam pacem quȩ religione deb&ur Cum his
qui inuocant dnm̃ decordepuro Beati mundo
corde de quibus nondicitur quid m euocatis dnm
& non facitis quȩ dico: Stultas autem & sinedis¬
ciplina questiones deuita quia generantlites¬
nes Seruum autem dñi non oport&litigare
nec audiuit quis quam in plateas uocem eiusse
cundum quod deo proph&a prȩdixit Sed
mansu&um eẽ adomnes Non solum ad amicos¬

Expanded text:
am. Si quis ergo se emendaverit ab istis, erit vas in honorem sanctificatum, et utile Domino ad omne opus bonum paratum. Si quis se a doctoribus haereticis mundaverit, et crediderit in resurrectionem futuram, judicium Dei per omne opus bonum implere studet. Juvenilia autem desideria fugesse non possunt, si haec agant quae gravitati non conveniunt Christianae, et a juvenibus vincuntIllam pacem, quae religioni debetur. Cum his qui invocant Dominum de corde puro. Beati mundo corde: de quibus dicitur, quid me vocatis Deum, et non facitis quae dico? Stultas autem et sine disciplina quaestiones devita, sciennes. Servum autem Domini non oportet litigare.nec audivit quisquam in plateis vocem ejus, etc. Secundum quod de eo propheta praedixit. Sed mansuetum esse ad omnes. Non solum ad amico
Abbreviated transcription (Latin):
Nemomilitans dõ implicat senegotiis s&ulari¬
bus ut ei placceat cui se probauit Conparationem
militantium utitur utostendat multo magis nos
a negotis secularibus liberos essedebere ut xp̃o
placeamus cum &iam seculimilites areliquis eius¬
actibus uacent ut possint regisuo placere ꝑ f&te
Nam & quicertat incgone non coronatur nisi
legitime certauerit: Alic conparatione id
ipsum dicit multi enim cestant sed illesolus
qui totauirtute castando uicerit coronatur

Expanded text:
Nemo militans Deo, implicat se negotiis saecularibus, ut placeat ei cui se probavit. Comparatione militantium utitur, ut ostendat multo magis nos a negotiis saecularibus liberos esse debere, ut Christo placeamus: cum etiam saeculi milites a reliquis actibus vacent, ut possint imperatori suo placere perfecte. Nam et qui certat in agone, non coronabitur nisi legitime certaverit. Alia comparatione id ipsum dicit. Multi enim certant: sed ille solus, qui tota virtute vicerit, coronatur
Abbreviated transcription (Latin):
ne ipsius loquitur Laborantem cegricolam
oport& primum lefructibus accipere. Ne
dicer& undeergo uicturus sum sime totum oc¬
cupccuero indoctrina ostenditdm primitias
fructum apopulo debereꝑcipere pr&ermer¬
cedem qua madño messis accipi& in futuro

Expanded text:
erit, coronatur. Laborantem agricolam oportet primum de fructibus accipere. Ne diceret, Unde ergo victurus sum, si me totum occupavero in doctrina? ostendit eum primitias fructuum a populo debere accipere, praeter mercedem, quam a Domino accipiet in futuro
Abbreviated transcription (Latin):
aũ quod & inte propterquam causcm
admoneote Quia conprobaui fidem tuã
commoneri indiges non noceri. Vtre¬
suscites gratiam dĩ quȩ estinte. Quacsi
tribulationibus obdormitantem ł quia

Expanded text:
autem quod et in te. Propter quam causam admoneo te. Quia comprobavi fidem tuam, commoneri indiges, non doceri. Ut resuscites gratiam Dei. Quasi tribulationibus dormitantem. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
& quantac ephesiministrauit melius tu nosti
Ideo inuenit quia sic quesiuit undeostenditir
quȩ dixi multis proph&arum exemplis testimo¬
nus confirmaui hȩc commenda fidelibus homi¬
nibus Qui fideliterpossint dĩ gratiam dispensa¬

Expanded text:
Et quanta Ephesi ministravit melius tu nosti. Et quanta Ephesi ministravit melius tu nosti. Ideo invenit quia sollicite requisivit: unde ostenditur, quae dixi, multis prophetarum exemplis et testimoniis confirmavi. Haec commenda fidelibus hominibus. Qui fideliter possint Dei gratiam dispensa
Abbreviated transcription (Latin):
magis tergentium Ad con parationem
aliorum pos iunt dicimagistri ad xp̃iugro
Obquam causcm &icm h&x pactior Non obedi
quod crimen sic & nos pati p&rus hortatur¬
sicutem utxp̃i anus non erubescat obcausadoctri¬
ne xpi Sed non confundor hic non erubescit
in catenis cumnos in solis obprobriis confunda¬
mur Sco enim cu icredidi &certussum quia
potens est Suo dim fidelem & potentem
Depositumm &im seruare in illumdiem Quod
cpud meipse deposuit conseruabit siue quod
apud illum ego commendo restitu& in futuro
credere & alter utrum diligere debemus
sunt am eomnes qui in acsic sunt ex quibus
uitit &idurcote commoneo quiaquos me
putabam non deserere seli querunt
D& miseri cordicm dñs onesi fori domui
qui sepe mere frigercuit &catenammã
non erubuit Vi tuperat desertores &
laudat ꝑmanditer ut d&errect ab imita¬
tione mala &cdexemplum prouoc&
bonum Sed cum romam uenirs& sollici
te que siuit me &inuenit d&illi dñs in
uenire miseri cordicm ad nõ in illa die

Expanded text:
magister gentium. Ad comparationem aliorum dicuntur magistri: ad Christi vero Ob quam causam haec etiam patior. Non propter aliquod crimen, sicut et nos pati Petrus hortatursic autem ut Christianus, non erubescat. Sed non confundor. Hic non erubescit in catenis, cum nos in solis opprobriis confundamur. Scio enim cui credidi, et certus sum, quia potens est. Scio enim eum fidelem et potentem. Depositum meum servare in illum diem. Apud me ipse, quod deposuit, conservabit: sive quod ego apud illum commendo, restituet in futuro.credere et alterutrum diligere debeamus.sunt a me omnes qui in Asia sunt: ex quibus irco te commoneo, quia quos non putabam, me dereliquerunt. Det misericordiam Dominus Onesiphori domui: quia saepe me refrigeravit, et catenam meam non erubuit. Vituperat desertores, et laudat permanentes: ut deterreat ab imitatione mala, et ad exemplum provocet bonum. Sed cum Romam venisset, sollicite me quaesivit, et invenit. Det illi venire misericordiam a Domino in illa die.
Abbreviated transcription (Latin):
rans teuidere Caritatemostendit&iu¬
giterorandi preb& exemplum
de& me adstristitiam prouo casti queẽtua
opto presentia reuelcri Recor dectio¬
nemaccipiens eius fidei quȩ inteest

Expanded text:
rans te videre. Et charitatem ostendit, et jugiter orandi praebet exemplum.de me ad tristitiam provocasti, quam tua opto praesentia temperari. Recordationem accipiens ejus fidei qu
Abbreviated transcription (Latin):
tum autem secundum tabernaculum¬
caelestem quod dicitur scã scõrum aureũ
habens turribulũ. & arcam testamenti
circum tectam ex omni pasteauro. In
qua urna aurea habens manna & uir¬
ga aron quae fronduerat & tabulae
testamenti superque eam cherubin
gloriac obumbrantia propiciatorum
dequib: non est modo dicendum persin¬
gula His uero ita conpositis inpriori
quidem tabernaculo semper introibaNT
sacerdotes sacrificiorumofficia consum¬

Expanded text:
secundum tabernaculum quod dicitur sancta sanctorum aureum habens turibulum et arcam testamenti circumtectam ex omni parte auro in qua urna aurea habens manna et virga Aaron quae fronduerat et tabulae testamenti superque eam cherubin gloriae obumbrantia propitiatorium de quibus non est modo dicendum per singula his vero ita conpositis in priori quidem tabernaculo semper introibant sacerdotes sacrificiorum officia consum
Abbreviated transcription (Latin):
mittebantur : Nams̃i illud prius cul¬
pauacass& ñonutique secundilocurm
qireretur uituperansenim eosdicit
dicitproph&a : Et consum mabo sup
domum irrahel & suꝑdomum iuda
testamentumnouum non secundum
testumentum quo fecipatribur eorũ
indiequa adp̃hendi manum illorũ¬
ut educeremeos de t̾raaegyptiqm̃ ipsi ñ
ꝑmanserunt intestamento meo & ego
faciẽm ubi non figura sedipra ueritus
ostenditur manum quoddicitur
ad p̃hendere potestatem suan ł illorũ
eosquodicit. acsidicat reliqui ear
secundum desideria cordis corum Nuia
hoctestamentum quod disponam domu
irrł post dies illos dicidnr dando legrs
meas inmentes eorum & incordeeorũ
suꝑ scriptam ear&erg ir indm̃ xipsi¬

Expanded text:
m est. Nam si illud prius culpa vacasset, non utique secundi locus inquireretur. Vituperans enim eos dicit. dicit dominus, et consummabo super domum Israhel et super domum Iuda testamentum nouum, non secundum testamentum, quod feci patribus eorum in die, qua adpum educere illos de terra Aegypti, quia non permanserunt in testamento meo, et faciam, ubi non figura, sed ipsa veritas ostenditur. Manum, quod dicitur, apprehendere, potestatem suam, et illorum eos, quod dicit, ac si dicat: Reliqui eos secundum desideria cordis eorum. « Quia hoc testamentum, quod disponam domui Israel post dies illos, dicit Dominus: dando leges meas in mente eorum, et in corde eorum superscribam ea
Abbreviated transcription (Latin):
me aminoreus queadmaiorã eorũ
quia propitius ero iniquitatibus
eorum & peccata illorum iam nom me¬
morabor Dicendo aut̃nouum
ueterauit prius: quod aut̃ anti quat᷑
& senercit propeinteritum est: acria¬

Expanded text:
minore usque ad majorem eorum, quia propitius ero iniquitatibus eorum, et peccatorum eorum jam non memorabor. Dicendo autem novum, veteravit prius. Quod autem antiquatur et senescit prope interitum est. C
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinem ꝑmembra sua offerendo
cotidie in quibus utsits acerdos nobis
suꝑ t̃ram necesreefes&. sacerdoscum
essent quiofferent sccundum legẽmu¬
nera : si dñr carnaliter &usibiliter
hic in t̃ramodo habitir & necesse ess &
carnaliter secundum legem sacerdor¬

Expanded text:
sanguinem per membra sua offerendo quotidie, in quibus, ut sit sacerdos nobis super terram, nec esset sacerdos: cum essent qui offerrent secundum legem munera. » Si Dominus carnaliter et visibiliter hic in terra modo habitaret, necesse esset carnaliter secundum legem sacerdo
Abbreviated transcription (Latin):
res & auctores appallat modo aut̃ ñ dommari s for¬
mã praber eiubentur quiasacerdo tulege nussum : &
teneces saria ꝓtẽporis qualitate : At ubi uenit plenitudo
malã c̃suetudinemnemopoterant custodire : Factũ ex
muliere exp̃ dicens factũ exmuliere sexum significat
appellatur c&erũ ut manifeste ostender & natum
ex uirgineideo ait exmuliereñ ꝑmulicrem i neo aũ
cũ dic̃ emuliere monstrat non moresolito ex conuentui

Expanded text:
res et actores appellat. Modo autem non dominari, sed formam praebere jubentur: quia sacerdotale genus sumus, et ti necessaria, pro temporis qualitate. At ubi venit plenitudo malam consuetudinem nemo poterat custodire. Factum ex muliere. Dicens factum ex muliere: sexum significat, aeterum ut manifeste ostenderet natum ex virgine, ait, ex muliere; non per mulierem. In eo autem quod dicit, ex muliere, monstrat non more solito ex conventu
Abbreviated transcription (Latin):
ignorantes dm̃his quinaturanon sunt diiseruieba
tis exp̃ conuertitre abillos qui ex gentibus credide¬
rant & arguitillos quia dies festosmm & tempostiu¬
idola faciebatis: nam &iudeis istidies ifatdiescon¬
cessisunt idcirconeeos amore festiuitctis
idolis ex hiberent: nunc autem cum conoue

Expanded text:
ignorantes deum his, qui natura non sunt dii, seruiebatis. Convertit se ad illos, qui ex gentibus crediderant, et arguit illos, quia dies festos, et tempora Juidolis fecerant. Nam Judaeis isti dies idcirco concessi sunt, ne eos amore festivitatis, idolis exhiberent. Nunc autem cum cognove
Abbreviated transcription (Latin):
adcorinthios scribens ait si cutmnulier ex ui¬
ro ita &uirpermulierem: undesi cutsicut
in principio generationis mulier ex uiro
sumptuest Ita & xpĩ secundum carnem
ex inatretantum est omnis residiahuma
Factum sublege uteos qui s ublege erant
iudeos saluarenon poterat gentes uero poterat
positus sublegeredimere It xp̃. iublege facais¬
esł in peccatm in carne uincens credentes in se
legis uinculo liberar & ipseautem sublege tam di¬
ufuit donecbaptiqatos nouitestamenti inciper&
euangelium predicare utadoptionem filio
rum reciperemus exp̃ non enimomis recepis¬
semus ad obtionemsi factus sublegen ess&¬

Expanded text:
ad Corinthios scribens ait: Sicut mulier ex viro, ita et vir per mulierem. Unde sicut in principio generationis, mulier ex viro sumpta est: ita et Christus secundum carnem, ex matre tantum est. Omnis autem residua humaFactum sub lege, ut eos qui sub lege erant, Judaeos salvare non poterat: gentes vero poterat positus sub lege redimere. Ut adoptionem fiest, ut peccatum in carne vincens, credentes in se a legis vinculis liberaret. Ipse autem sub lege tamdiu fuit, donec baptizatus, novi Testamenti inciperet Evangelium praedicarum reciperemus. Non enim omnes recepissemus adoptionem, si factus sub lege non ess
Abbreviated transcription (Latin):
simulquerendum quomodo superius sc̃ĩsi¬
catur dicatur decuius hic salute dubitatur
nisi secundum hunc quem ex posuimus
ctum a ut undescisuir simulier
s alu amfacier. si ꝑ tecredat& salua sit
quemque sicutuocauit dr̃ ita ambul&¬
si cu tubiquei nomnibur ecclesi is doceo.
uelcum in fideli c̃iugeł &iam cum fideli
si uemn praeputio si uecircumcissus.
Circumcisus aliquesuocatus est non ad¬
non circumadatur
Non put& sesuꝑflue circumcisum
necde hocpeniteat fuit enim suo tempore

Expanded text:
Simul quaerendum, quomodo superius sanctifiSimul quaerendum, quomodo superius sanctificatus dicatur, de cujus hic salute dubitatur: nisi secundum hunc quem exposuimus ctum. Aut unde scis vir, si mulierem salvam facies? Si per te credat, et salva sit? quemque sicut vocavit Deus, ita ambulet: et sicut in omnibus Ecclesiis doceo. Vel cum infideli conjuge, vel etiam cum fideliin praeputio, sive circumcisus: Circumcisus aliquis vocatus est, non adnon circumcidatur. Non putet se superflue circumcisum: nec de hoc poeniteat: fuit enim suo tempore
Abbreviated transcription (Latin):
cri fier&uir ꝑmulierem undebeatur petrus
ait utsi qui n on creduntuerbo ꝑmulierum
conuersationem sine uerbo lucrifiant
id estcum uiderint ea sinmelius comutatur
cognuscant non nisidĩ legem ita consu&u¬
dinem inueteratam potuis semutare¬
Alio quin filii ur̃i inmundiessent nunc
ad hucinfideles ꝑmanerant sepeenimsi con¬
tigerat utfiliillum parentem qui credide¬
rat sequerentur subquaspe crediuoluit
alterum saluatoriposse ⁊ amliberorum
exemplo quam coniugis
Quodsit infidelis discenditdiscedat
Maritus enim uelux or non sunt dnõp̃ ferendi
Non estseruituti deditus frater aut soror
in eius modi non enimitalegatur est
in eius modicausa quasi uereilli seruire
necessesit : & propteralterum interire
In paceautem uocauit nos dr̃
Ceterum non ad discidium sumus uocaai
ultro ergo discederenon debemur
Vn deenim scis mulier siuirum saluũ fa¬
cies Indubium quidemposuit: sed semꝑ
ambi gua in melius euenirecredenda sum

Expanded text:
r per mulierem. Unde et beatus Petrus ait: Ut si qui non credunt verbo, per mulierum conversationem sine verbo lucrifiant: id est, cum viderint eas in melius commutatas, cognoscant omnes, Dei legem ita consuetudine inveterata potuisse mutarAlioquin filii vestri immundi essent: nunc adhuc infideles permanerent: saepe enim contingeret, ut filii illos parentes, qui crediderant, sequerentur. Sub qua spe credi voluit, alterum salvari posse, tam liberorum exemplo, quam conjugis. Quod si infidelis discedit, discedat. Maritus enim vel uxor non sunt Domino praeferendi. Non enim servituti subjectus est frater, vel soror in ejusmodi. Non enim ita ligatus est in ejusmodi causa, quasi vere illi servire necesse sit, et propter alterum interire. In pacem autem vocavit vos Deus. Caeterum non ad dissidium sumus vocati: ultro ergo discedere non debemus. Unde enim scis, mulier, si virum salvum fascies? In dubium quidem posuit: sed semper ambigua in melius evenire credenda sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
neq: siui stutes oper&ur. nec sicȩlũ ꝓmittat¬
& in infernode Oterrect ł ꝓfunditatem
scientiae sucdere con&ur: num quãc nos po¬
terit axp̃i secernere caritte :
nominccuit & non fuit his contentus nisi codde
r& ut &ic̃ si sit alia creccturcnecipsaualeat se parase
Sm̃ diligit in xp̃o cuius dilectio consistit incusto¬
dicmañdcctorũ sicutipseait sidiligitis ineman¬
datamea seruatẽ : nec non imitationem amoris
sui infracternu caritate constituit dicens in hoc

Expanded text:
neque si virtutes operetur, nec si coelum promittatneque si virtutes operetur, nec si coelum promittat, et inferno deterreat, vel profunditatem scientiae suadere conetur, unquam nos poterit a Christi secernere charitate. navit, et non fuit hic contentus, nisi adderit, ut etiamsi sit alia creatura, nec ipsa valeat separare. Deum diligit in Christo, cujus dilectio consistit in custodia mandatorum, sicut et ipse ait: Si diligitis me, mandata mea servate. Nec non imitationem amoris sui in fraterna charitate constituit, dicens: In hoc
Abbreviated transcription (Latin):
debere qui axp̃o nec periculis debeantse parccri¬
ł uncuero iudei uolebant illos axpõitasepcrase.
ut alegis eorcustodicm reuocaren
Quia propter te mortificamur totadie:
N on propter aliquod crimen sed proptertequi
dixistubecti estiscum ꝑ sequentur uos & rełq
Aestimecti sumus ut oues occisionis.
Hoc in nobis xp̃ianis inaxime impl&ur : quibus
non lic& nosm& ipsos defendere sed exemplo dñi
& magistri qui sicut ouis aduictim ẽẽ ductus ẽ.
omnia in lata pacientissime tolerare :
sed in his omnib: supercmus ꝓptereũ quidilexit
Ha somnes tribulationes ꝓnihiloducimus ꝓpter
eum qui nos tantum dilexit ut &icminorer&
mcexime trium phacmus p̃sestim cum leuesit
Procesto confido quia nec si mihiquis mortem
min&ur. nec siuitamꝓmittat necsise angelũ
dicat cdño distinctum nec sise angelorum
principem menticctur nec si in p̃senti honorẽ
conferat. neq si polliceatur gloricc̃futurorũ.

Expanded text:
debere, qui a Christo nec periculis debeant separari. Tunc vero Judaei volebant illos a Christo ita separare, ut ad legis eos custodiam revocarent. Quia propter te mortificamur tota die. Non propter aliquod crimen, sed propter te, qui dixisti: Beati eritis cum persequentur vos, et caetera. Aestimati sumus sicut oves occisionis. Hoc in nobis Christianis maxime impletur, quibus non licet nosmetipsos defendere: sed exemplo Domini et magistri, qui sicut ovis ad victimam ductus est, omnia illata patientissime tolerare. Sed in his omnibus superamus, propter eum, qui dilexit nos. Has omnes tribulationes pro nihilo ducimus, propter eum, qui nos tantum dilexit, ut etiam morermaxime triumphamus: praesertim cum leve sit to confido, quia nec si mihi quis mortem minetur, nec si vitam promittat, nec si se angelum dicat a Domino destinatum, nec si se angelorum principem mentiatur, nec si in praesenti honorem conferat, neque si polliceatur gloriam futurorum,
Abbreviated transcription (Latin):
Rep&it quod superiur dixerat necreccturẽdc̃ena¬
re uidecctur. Sed madum ẽ homini quiꝑ offen¬
diculum mnducat : Ipsum mundum illis fitmalũ.
si ꝑ illum alteroffendat : Honum ẽ non manduca¬
re carnem & bibereuinum. Ex ponit quid sit
ꝑ quod offendere dicebat infirmũ It hoclo colccu¬
dat quidem abstinentiã carnis & uini. sed multo
mcgis ammon& ꝓpt̃ scandadũ frs cbstinendum
eẽ a cibo & potu eorum quȩi dolis immolantur

Expanded text:
Repetit quod superius dixerat, ne creaturam damnaRepetit quod superius dixerat, ne creaturam damnare videretur. Sed malum est homini, qui per offendiculum manducat. Ipsum mundum, illis fit malum, si per illud alterum offendat. Bonum est non manducare carnem, et non bibere vinum. Exponit quid sit per quod offendere dicebat infirmum. Item hoc loco laudat quidem abstinentiam carnis et vini: sed multo magis admonet, propter scandalum fratris abstinendum esse a cibo et potu eorum, quae idolis immolantur
Abbreviated transcription (Latin):
abstinentictua. sicut qui dacm uolun&:
ion ergo blasphem&ur bonum nr̃m . Leber¬
tactem quamhabemus in dñm. utomnia nolis
munda sint: non ita eo debemur uti ut uidec¬
mur proptergulam &epulas cmbulcressiue
blcs phem&ur si propter talia contendimus
Vonẽ regnum dĩ esca & potus : Non ꝑescam iusti¬
ficamur: sed & hoc notandum qđ non dixerit
ieiunium & sobri&as non ẽ regnum dĩ redesca
& potus : It̃ hic mani E feste monstractur
qm̃ regnum caelorum. cybum & potum non
ticc sicut se proximum diligendum. ib i& pccx ubi
pcex ibi& gacudium spintadem: quic ex dissensio¬
ne semꝑ tristitia & molestiageneraitur:
uienim in hoc seruit xp̃o plec& dõ & probatus
ut non inuicemnos dehuius modi iudicemus
tque ȩdificationis sunt inuicem custo dicmus :
Aedificatio ẽ cbstinentia c&erum esca &iam¬
si neminem ꝑdat nullum ccedificat
oli propterercam destruere opusdĩ: Hominẽ
scilic& adõ crectum Omnicquidem mundasunt

Expanded text:
abstinentia tua, sicut quidam volunt. abstinentia tua, sicut quidam volunt. Non ergo blasphemetur bonum nostrum. Libertatem quam habemus in Domino, ut omnia nobis munda sint: non ea ita debemus uti, ut videamur propter gulam et epulas ambulare. Sive blasphematur, si propter talia contendimus. Non est enim regnum Dei esca et potus. Non per escam justificamur. Sed et hoc notandum, quod non dixerised esca et potus. Item hic manifeste monstratur, quoniam regnum coelorum cibum et potum non tia, sicut se proximum diligendo, ibi et pax: et ubi pax, ibi et gaudium spirituale, quia ex dissensione semper tristitia, et molestia generatur. Qui enim in hoc servit Christo, placet Deo, et probatus Ut non invicem nos de hujusmodi judicemus. Et quae aedificationis sunt, invicem custodiamus. Sed aedificatio est abstinentia. Caeerdat, nullum aedificat. Noli propter escam destruere opus Dei. Hominem scilicet a Deo creatum. Omnia quidem munda sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ergo amplius inuicem uidicemus:
Sufficit quod nunc usq fecistis:
ed hoc iudicate magis ne ponctis
offendiculum fratri ł scandalum:
Hinc subtiliter ingreditur. aedabsti¬
nenticm commendendẽ & dicit
illos abstinere debere quã uis firmi
sunneexemplam illorum in firmi scandeclũ
peticentur : Scio & confido indñoihũ quiceni hil
maondata: commune enimdicitur. quicquid¬
quac sunmundum uid&ur in oscaiudeorum:
Vin ei quihȩ cͦ ȩstimat᷑ quid commun eẽe illi cõmunee:
Illȩ ꝑ consuentiã sit commune qui adhucritu iudai¬
co aliquid postxp̃i fidem intelib: causis cerbitra¬
tur in mundum : Si enim proptercibum frater
tuus contristatur. Non dixit propterieiuniũ
sed neillum auttuo exemplo prouoces autcon¬
pellas : Icm non secundum caritatem cmbulas,
Quicc inuitus maenducat quod illi non expedit.
&icm non diligis proximum sicuite. si non illius
utilitatem cogitas sicut tucm Noli cibo tuo
illum ꝑdere. proquo xp̃s mortuus ẽ : Non dixit

Expanded text:
ergo amplius invicem judicemus. Sufficit quod nunc usque fecistis. Sed hoc judicat magis, ne ponatis offendiculum fratri, vel scandalum. Hic subtiliter ingreditur ad abstinentiam commendandam, et dicit illos abstinere debere, quamvis firmi sint, ne exemplo illorum, infirmi scandalum patiantur. Scio et confido in Domino Jesu: quia nihil omnia esse mundata. Commune enim dicitur, quidquid immundum videtur in esca Judaeorum. Nisi ei qui existimat quid commune esse illi, commune est. Illi per conscientiam fit commune, qui adhuc ritu Judaico, aliquid post Christi fidem in talibus causis arbitratur immundum. Si enim propter cibum frater tuus contristatur. Non dixit, propter jejunium, sed ne illum tuo exemplo, aut provoces, aut compellas. Jam non secundum charitatem ambulas. Quia invitus manducat, quod illi non expedit. Etiam non diligis proximum, sicut te, si non illius utilitatem cogitas sicut tuam. Noli cibo tuo illum perdere, pro quo Christus mortuus est. Non dixit,
Abbreviated transcription (Latin):
nem credentium propt̃ gratiam habundan¬
tem & gratiarum actio habund& inglo¬
riam đi Propterquod ñ deficimus
propteruor & propt̃gloriam dĩ in omnibus
tribulationib: & obprobrus noncessamus
Sed licsthis qui foris est nosthomo corrum patur
tamenis quiintus ÷ renouatur dedi einhem
lic& ꝑ corpus passionum iniuriis corrũ pat᷑
animatamens pe futurorum cotidie confir¬
matur adomnia sustinenda
Idenim quodm praesenti est mom̃ tuneum
& leue tribulationis nrãe Praesenstribu¬
lano quantum lib& temporis ꝑseuerans
& breuis & facilis ÷ sicutadromanorait

Expanded text:
nem credentium propter gratiam abundantem, et gratiarum actio abundet in gloria Dei. Propter quod non deficimus. Propter vos, et propter gloriam Dei, in omnibus tribulationibus et opprobriis non cessamus. Sed licet is qui foris est noster homo corrumpatur, tamen is qui intus est, renovatur de die in diem. Licet corpus passionum injuriis corrumpatur, anima tamen spe futurorum quotidie confirmatur ad omnia sustinenda. Id enim, quod in praesenti est momentaneum, et leve tribulationis nostrae. Praesens tribulatio quantolibet tempore perseverans,  brevis et facilis est: sicu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtribulationem sicutalibi ait
Cotdiemorimur propterurã inglors
Ergosi conmorimur in quiđ & conuin¬
mus Illi aũt quinolunt commorineo
conuiuent Semꝑ enimnos qui uiu¬
mus in mortem tradimur:
ꝗ uandiu sumus incorpore propt᷑
ihum̃ut & uituihũ manifestetur
in carnenrã mortali non propt̃opera
malas proptercorpuseius id÷ ecde¬
inmortulis nondum enimapparuit¬
& prasenr increpateos qui a falsis
apostolis dicentibur crediderunt
Idcrco paulum passionibus subi acere
tribuluri non posse E contrario¬
ergo ostendit sepropt̃ fidemtulia susti¬
nere Illos uero causas odii non habere
ꝑ adolationem atque dissidi am
Vnde adgalatus ait quiuoluntin
carneplaceretantum ut crucirxpi
ꝑ secutionem minimepaciantur

Expanded text:
tribulationem, sicut alibi ait: Quotidie morimur per vestram gloriam: ergo si commorimur, inquit, et convivemus. Illi autem, qui nolunt commori, nec convivent. Semper enim nos qui vivimus, in mortem tradimur. Quamdiu sumus in corpore. Propter Jesum, ut et vita Jesu manifestetur in carne nostra mortali. Non propter opera mala, sed propter corpus ejus, id est, Eccleimmortalis. Nondum enim apparuit est. Increpat eos, qui falsis apostolis crediderunt: idcirco Paulum passionibus subjacere,tribulari non possit, econtrario ostendit se propter fidem talia sustinere: illos vero causas odii non habere per adulationem atque dissidium. Unde ad Galatas ait: Qui volunt in carne placere tantum, ut crucis Christi persecutionem minime patiantur
Abbreviated transcription (Latin):
nicheos num quamenim a postolus pos¬
sit contrari a conparare id÷ magorem
ministrorum nouitestumenti quam
inter eosuiderur esse commumio Propt̃
glori amuulturtiur que euacuatur glori¬
alegis ꝑ gloriameuangelii euacuictur nnta
Q uacuatur utproficiat sĩ cutinfantiamip¬
redicit euacuariinuri ꝑ fecti a&atem
remen quoque eu acuatur infructum
melior quidam fructus semini sedineo eẽ
ñ potest fructur & nonerit sed multiplicatur
remeninfructum &itueuacudur sicut
prophetiaetstientia destruentur Quo¬
modonon magis mninistratios p̃reritinglo¬
ria : inglorianrã que utperfectu
non potesteuacuare Nam siministra¬
tio dampnationis ingloria ÷ multoma¬
gis habund& exposuit quod superi ur
dixerat litteram occidereminis trationem
eẽmortis scilic& dampnando peccantes¬

Expanded text:
t, contra Manichaeos. Numquam enim Apostolus posset contrario comparare: id est, majorem ministrorum novi Testamenti, quam inter eos non videretur esse communio. Propter gloriam vultus ejus, quae evacuatur. Gloria Legis, per gloriam Evangelii evacuatur, sed ita evacuatur, ut proficiat: sicut infantem ipse dicit evacuari in viri perfecti aetatem. Semen quoque evacuatur in fructum: melior fructus semine, sed sine eo esse non potest. Fructus non perit, sed multiplicatur semen in fructu, et ita evacuatur, sicut prophetia et scientia destruentur. Quomodo non magis ministratio spiritus erit in gloria? In gloria nostra, quae ut perfecta non potest evacuari. Nam si ministratio damnationis in gloria estnis. Exposuit quod superius dixerat, litteram occidere, ministrationem esse mortis, scilicet damnando peccat
Abbreviated transcription (Latin):
redidipropt̃ quod locutus sum &noscre¬
dimur propĩ quod& loquimur Hoc ÷¬
testimonio credereseprobat si enimille
ideoqui a crediditloquebatur Nemoenĩ
sanamente alteri ad firm& quodipse non
credit Ergo & nor quiloquimur in quidere¬
dimus qui&iampropterea tribulamur
tenentes hancfidem aquan m ec morte
deuellimur Et nos cum ihũ suscitabit&cons¬
titu& uobi scĩ sicutillum suscitauit &nos &iã
propteruos omãideo patimur qui a fi

Expanded text:
Credidi, propter quod locutus sum: et nos credimus, propter quod et loquimur. Hoc testimonio credere se probat. Si enim ille ideo quia credidit, loquebatur: nemo enim sanae mentis alteri affirmat, quod ipse non credit: ergo et nos qui loquimur, inquit, credimus, qui etiam propterea tribulamur.tenentes hanc fidem, a qua nec morte divellimur. Et nos cum Jesu suscitabit, et constituet vobiscum. Sicut illum suscitavit, et nos, propter vos. Omnia ideo patimur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
Supramodum in sublimitatem quia nulla
leuedixerat Ideo hic pondus posuit seruans
m& aphora stateresiue quod tribulationum
pondus que su pramodum sunt in p̃senti sub
limitatem gloria e & ernae proficiunt :
sunt De uisibilibum ec bonis mouemur
Necmalisquia utraque finiuntur

Expanded text:
Supra modum in sublimitate. Quia nec leve dixerat: ideo posuit hic pondus, servans metaphoram staterae: vel quod tribulationum pondus, quae supra modum sunt in praesenti, sublimitatem gloriae aeternae perficiant. Nsunt. De visibilibus, nec bonis movemur, nec malis, quia utraque finiuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
peregrinamur quia adhucnon su¬
mur in hereditatepaterna ut peregriniergeii
non debemur dehuiꝰ sclireb magnoperecu¬
rare sed necessariis c̃tentidesideriũ omne
⁊studiũ ꝑueniendi ad patriã habeam: quã
fideadhucsperamur ⁊ ñdũspecieadhucpͤ sidem
peregrinaride corpore quia id sum:
iterũ regressuri Et prȩscientes eẽ ad¬
creatori suonulla creaturasitabsons
Sednor quodammodo illi & timc magisp̃ser¬
tes erimus &i amut &iam ꝑ fecticuma carnir
fuerimus fragilitutes eum cti siue quodse¬
dum illum absentes eẽne quaquã possimur
&ideo contendimus siue absentes siueprȩ¬
ruptibiler smne dubio & in ꝑfecti It hocdiet
quã diuinmundo positipere gronamur adõ
Conuerratione bonaida grimur ut eihfutur
placere p̃ossimur ñ ut quidem putunt:
qͥ a p̾tea quã excessorimur ecorpore ibi aliqi
operantes dm̃ ꝓmere amur
es eñĩ nos manifesturio opoft& ante tribun

Expanded text:
Peregrinamur: quia adhuc non sumus in haereditate paterna. Ut peregrini ergo non debemus de hujus saeculi rebus magnopere curare: sed necessariis contenti, desiderium omne, et studium perveniendi ad patriam habeamus: quia fide adhuc speramus, et nondum specie possidemus. peregrinari a corpore: quia ad id sumus iterum regressuri. Et praesentes esse acreatori suo nulla creatura sit absens: sed nos quodammodo tunc illi magis praesentes erimus, ut etiam perfecti, cum a carnis fuerimus fragilitate sejuncti. Sive quod sedum illum absentes esse numquam possumus. Et ideo contendimus, sive absentes, sive praeruptibili sine dubio et perfecti. Hoc dicit: quamdiu in mundo positi peregrinamur a Domino, conversatione bona id agamus: ut ei in futuro placere possimus: non ut quidam putant, quia postea quam excesserimus e corpore, ibi aliquid operantes Deum promereamur. Omnes enim nos manifestari oportet ante tribun
Abbreviated transcription (Latin):
gessit Qui aderesurrectionis temporefe¬
cerat mentionem uult ostendereanimam
om̃aꝑcor p̃ operatũ Siuebonum siue
malum
cientes ergotimor enidnĩ hominib: sua¬
demus dõ aut̃ manifestisumus scientes¬
cientiis ur̃ĩs manifestornos eẽ quã uirma¬
leuobis suggestũ sit denobis putota men
quodñ recipiat constientianrã denobis
xliis fidem ad comimo da requam

Expanded text:
 Quia de resurrectionis tempore fecerat mentionem, vult ostendere animam omnia per corpus operatam, sive bonum, sive malum. es ergo timorem Domini, hominibus suademus: Deo autem manifesti sumus. Scientescientiis vestris manifestos nos esse. Quamvis male vobis suggestum sit de nobiquod non recipiat vestra conscientia de nobis stis magis aliis fidem accommodare quam
Abbreviated transcription (Latin):
estopestum: quasi
om̃s intellegant ueritutems i non credentes
in quid uel subdolinon fideles ibi &iamide
orumpueri ignorabant In quibus dr̃ huius
saeculi excaecauimentes infidelium
ut non fulgat in luminatio euangelica e¬
gloria expĩ dr̃ huius sȩculi potest ita accipi
ipsesibiuindicat principatum sed propt̃
calumnlam hereticorum Italegendum ÷
huiurs aeculi merito insidelititis excecasse
sicutait saluator in iudiciũ ueni in hunc
mundũ ut qͥ ñ uidentuideant & quiuident
caecifiunt & ipsea postolus alibidicit qͥñ
credideruntuerituti p consenserunt
iniquitatbs mitt & illis ds̃ spm̃erroris
quasi medicus in obedientem egrum deserat
ipseei egritudinem dr̃ prolongas se
Cumtota illius culpasit qui audirec̃tem¬
sit Tamensirursur rog& & optem¬
por& potestrecipere santutem.
Qui estimagodi imago expressa subs¬
tantiae dĩ sicutscriptum ÷¬

Expanded text:
est opertum. Quasi omnes intelligant veritatem; sed non credentes inquit vel subdoli, non fideles: etiam plurimi Judaeorum ignorabant. In quibus Deus hujus saeculi excaecavit mentes infidelium, ut non fulgeat illuminatio Evangelii gloriae Christi. Deus saeculi potest ita accipi infidelibus vindicat principatum: seu propter calumniam haereticorum ita intelligenhujus saeculi merito infidelitatis excaecasse: sicut ait Salvator: In judicium veni in hunc mundum, ut qui non vident, videant: et qui vident, caeci fiant. Et ipse Apostolus alibi ait: Quia non crediderunt veritati, sed consenserunt iniquitati, misit illis Deus spiritum erroris:quasi si medicus inobedientem aegrum deserat, ipse aegritudinem dicitur prolongasse: cum tota illius culpa sit, quia audire contempsit. Tamen si rursus roget, et obtemperet, potest, recipere sanitatem. Qui est imago Dei. Imago expressa substantia Dei, sicut scriptum