comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pulsus exitt. ut uacua remaneat. quã pͥ¬
us cȩlestis in habitator replebat. Unde etiãsic̃
ueritatis uoce cognouimꝰ. neqͥssimꝰ sp̃e cũ
septẽ aliis rediens. domũ scopis munda¬
tã inuenit: quia m̃tẽ auirtutib alienã
replet. Seqͥtur. Et scient quia ꝓpha fue¬
rit in medio eorũ. Mali scire bonos: aut
aduitoriũ salutis ꝓficere aut ad testimo¬
niũ dapnationis solent. Sciant qͦ quia in
medio eorũ ꝓpħa fuerit: ut audita p̾dica¬
tione aut adiuuent ut surgant: aut sie
dampnent᷑. ut excusatione careant. Seqͥt.¬
ad quã ꝑuersos in p̃dicationẽ nuttit᷑. qͥ ne
tuneat ãmonet᷑. Q quia pͣui qͥq bona sibi
loquentib alia iniqua faciunt. & adhuc
alia minant᷑ : ꝓpt̃ illa q̃ faciunt. dr̃. ne
timeas eos. Et propt̃ hoc qđminant᷑ ad¬
iungit᷑ : neq sermones eorũ metuas. Uel
certe qͥa reꝓbi & mala bonis ingerunt.
& eorũ semꝑ actib derogant: ꝓ̃pħa miss

Expanded text:
pulsus exiit, ut vacua remaneat, quam prpulsus exiit, ut vacua remaneat, quam prius coelestis inhabitator replebat. Unde etiam, sicut Veritatis voce cognovimus nequissimus spiritus cum septem aliis rediens, domum scopis mundatam invenit , quia mentem a virtutibus alienam replet. Sequitur: IBID.-- Et scient quia propheta fuerit in medio eorum. 11. Malis scire bonos, aut ad adjutorium salutis proficere, aut ad testimonium damnationis solet. Sciant ergo quia in medio eorum propheta fuerit, ut audita praedicatione aut adjuventur ut surgant, aut sic damnentur ut excusatione careant. Seqad quam perversos in praedicationem mittitur, qui ne timeat commonetur. Et quia pravi quique bona sibi loquentibus alia iniqua faciunt et adhuc alia minantur, propter illa quae faciunt dicitur: « Ne timeas eos. » Et propter hoc quod minantur adjungitur: « Neque sermones eorum metuas. » Vel certe, quia reprobi et mala bonis ingerunt, et eorum semper actibus derogant, Propheta missus
Abbreviated transcription (Latin):
habuimus bona ꝑdidimꝰ. Urbeseritas.
euersa castra. depopulatos agros. Suffossal
eccłias uidemus . &. tamen ad huc parentes
nros ad iniquitatẽ sequim. ab eorũ elatione
quã uidemꝰ ñ mutam. Et illi quid̃e inter
peccamꝰ. S ecce omp̃s dĩ iniquitates uidi¬
cans. iã pͥores nr̃os abstulit: iã adiudiciũ
uocauit. nos adhuc adpenitentiã expec¬
tat. nos ad reũtendũ sustinet. & qui iilł
forte quiescant. quia domꝰ exasperans ẽ.
Om̃is anima etiã post acceptã fidem inꝑuer¬
sitate sua. aut ꝑmanens aut reũtens. domꝰ
exasperans uocat᷑. quia eũ quẽ ꝑfidem sus¬
ceꝑat. repellit ase prauis morib habita¬
torẽ dm̃. Nã domꝰ in habitat᷑ adño. Si ergo
domꝰ. quare exasꝑans . Si uero exasperans.
quare domꝰ . q̃utiq iã ñ habitat᷑. S domꝰ.
quia inea dĩ ꝑfidẽ habitare cȩperat. Exas¬
perans uero ẽ: quia ab ea prauis morib re¬

Expanded text:
habuimus bona perdidimus. Urbes erutas, habuimus bona perdidimus. Urbes erutas, eversa castra, depopulatos agros, suffossas Ecclesias videmus; et tamen adhuc parentes nostros ad iniquitates sequimur, ab eorum elatione quam vidimus non mutamur. Et illi quidem inter peccamus. Sed ecce omnipotens Deus iniquitates judicans, jam priores nostros abstulit, jam ad judicium vocavit. Nos adhuc ad poenitentiam exspectat, nos ad revertendum sustinet. Et qui in illis forte quiescant, quia domus exasperans est. 10. Omnis anima etiam post acceptam fidem in perversitate sua aut permanens, aut revertens, domus exasperans vocatur, quia eum quem per fidem susceperat repellit a se pravis moribus habitatorem Deum. Nam domus inhabitatur a domino. Si ergo domus, quare exasperans? Si vero exasperans, quare domus, quae utique jam non habitatur? Sed domus, quia in ea Deus per fidem habitare coeperat; exasperans vero est, quia ab ea pravis moribus re
Abbreviated transcription (Latin):
de signatio tẽptationis fuit : quia qͥelecti
st̃ ad ꝑsistendũ. ꝑsigna p̃dicatorũ antichri¬
sti tẽptabunt᷑ adcadendũ. Perhoc gͦ qđ dr̃¬
si fieri pot̃: hoc expͥmit᷑ qđ electi in corde
cunt᷑ electi. quia ñcadent. Dubitatio itaq
sermonis ad nõ inelectis. expͥmit trepida¬
tionẽ mentis. Quos electos nominat : quia
cernit qđ infide et in bono oꝑe ꝑsistant.
UInde. quoq dicit᷑. Si forte audiant. & si for¬
te quiescant. Per hoc enĩ qd dicit᷑ si forte: ꝙ
ex magna multitudine pauci audituri ft̃.
demonstrat᷑. Perdubitationẽ qͦ sermonũ dĩ
qͥd significat᷑ aliud. nͥ paucitas auditorũ.
Si forte uel ipsi audiant. & si forte qͥescant.
Qͥd ẽ. dicere uel ipsi. nͥquia eorũ patres qͥmn
culpa defuncti ft̃ audire noluerunt. Pen¬
semus gͦ que uirtus sit in hoc dñici sermo¬
nis defectu. ut dicat.Si forte uel ipsi audi¬
obsessi. ẽclusi: omĩa que in hoc mundo

Expanded text:
designatio tentationis fuit, quia qui electi designatio tentationis fuit, quia qui electi sunt, ad persistendum, per signa praedicatorum Antichristi tentabuntur ad cadendum. Per hoc ergo qSi fieri potest, hoc exprimitur, quod electi in corde cuntur electi, quia non cadent. Dubitatio itaque sermonis a Domino in electis exprimit trepidationem mentis. Quos et electos nominat, quia cernit quod in fide et bono opere persistant. Unde hic quoque dicitur: Si forte audiant, et si forte quiescant. Per hoc enim quod dicitur, Si forte, quia ex magna multitudine pauci audituri sint demonstratur. Per dubitationem ergo sermonum Dei quid significatur aliud, nisi paucitas auditorum? Si forte vel ipsi audiant, et si forte quiescant. Quid est dicere Vel ipsi, nisi quia eorum patres qui in culpa defuncti sunt audire noluerunt? Pensemus, rogo, quae virtus sit in hoc dominici sermonis defectu, ut dicat: Si forte vel ipsi audiobsessi, conclusi, omnia quae in hoc mundo
Abbreviated transcription (Latin):
ipse qͥ mitteris: uerba mea ꝓferens
ostende qͥ misit. Sequit᷑. Si forte auidi¬
ant. & si forde qͥescant: quia domꝰ exas¬
perans est. Dum constet qͥa omp̃s ds̃
omiã sciat mirandũ ualde .ẽ. cur dr̃
si forte audiant. & si forte quiescant
Qua ꝓpt̃ sciendũ nobis ẽ. quia ista dubita¬
tio locutionis dĩ: ñ crignorantia. sed ex ali¬
qua significatione descendit. Nã quis nes¬
ciat. qđ qͥfecit & uidet omĩa. omĩa sciat :
Etpersemet ipsã in eugło ueritas de anti¬
christi p̃dicatorib dicit. Dabunt signa
magna & ꝓdigia. ita ut inerrorẽ inducant᷑
si fieri pot̾est etiã electi. Cur hoc subdu¬
bitatione dicit᷑. cũ quid futurũ sit ad nõ
p̾ciat᷑. Unũ uero exduobus ẽ: quia si elec¬
tist᷑: fieri ñ potest. Si aut̃ fieri pot̃: electi
ñst̃. Et tam̃ dicit. Ita ut inerrorem indu¬
cantur si fieri pot̃ etiã electi. Ista ergo dñi¬
ei sermonis dubitatio. exelectorũ cordib

Expanded text:
ipse qui mitteris, verba mea proferens, ipse qui mitteris, verba mea proferens, ostende eum qui misit. Sequitur: « Si forte audiant, et si forte quiescant, quia domus exasperans est. » Dum constet quod omnipotens Deus omnia sciat, mirandum valde est cur dicitur, « si forte audiant, et si forte quiescant. » Quapropter sciendum est nobis, quia ista dubitatio locutionis Dei, non ex ignorantia, sed ex aliqua significatione descendit. Nam quis nesciat quod qui fecit et videt omnia, omnia sciat? Et per semetipsam in Evangelio Veritas de Antichristi praedicatoribus dicit: « Dabunt signa magna et prodigia, ita ut in errorem inducantur, si fieri potest, etiam electi . Cur hoc sub dubitatione dicitur, cum quid futurum sit a Domino praesciatur? Unm vero ex duobus est, quia si electi sunt, fieri non potest; si autem fieri potest, electi non sunt. Et tamen dicitur, ut in errorem inducantur, si fieri potest, etiam electi. » Ista ergo Dominici sermonis dubitatio ex electorum cordibus,
Abbreviated transcription (Latin):
inmemoriã inc̃spectu dĩ. & mox ꝓeadẽ
ascensione p̾cipit᷑. ut ad simonem mic
tat. qͥ ei ueniens p̃dicare debeat: con¬
stat quia hoc petiit. unde meruit ex¬
dura facie & indomabili corde sunt: ad
quos ego mittam de. Eece.ẽ. una culpa su¬
ꝑbiȩ: quia p̃uaricati sunt pactum. Ecce
aldera obstinationis: qͥa usq addiem
hanc. Ecce iniquitate filiorum culpa
grauis impudentie: qͥa dura facie. qm̃
mala quȩ faciunt iam nec erubescunt.
& numquam uł post culpas ad penitẽ¬
diam redeunt: quia indomabili corde
sunt. Cum uͦ tante pͣuitatis tanteq ob¬
stinationis sint hii ad quos ꝓpħ̃a muti¬
tur: quis iam non iudeat. quia ꝑsona¬
ꝓphe atam ꝑuersis hominib despici
ualeat. Sed ecce auctoritas ꝑsone tri¬
buitur: cum subditur. Et dices ad eos.
hec dicit dominꝰ ds̃. ac si aꝑte diceret᷑.
Quia exte despiceris: ex mea uoce neces¬
se est ut loquaris. Ne c̃tempnaris &¬

Expanded text:
in memoriam in conspectu Dei ; et mox pro eadem in memoriam in conspectu Dei ; et mox pro eadem ascentat, qui ei veniens praedicare deberet, constat quia hoc petiit unde meruit exdura facie et indomabili corde sunt, ad quos ego mitto te. 7. Ecce est una culpa superbiae, quia praevaricati sunt pactum. Ecce altera obstinationis, quia usque ad diem hanc. Ecce in iniquitate filiorum culpa gravis imprudentiae, quia dura facie, quoniam mala quae faciunt, jam non erubescunt, et nunquam vel post culpas ad poenitentiam redeunt, quia indomabili corde sunt. Cum vero tantae pravitatis, tantaeque obstinationis sint hi ad quos propheta mittitur, quis prophetae a tam perversis hominibus despici valeat? Sed ecce auctoritas personae tribuitur, cum subditur: Et dices ad eos: Haec dicit Dominus Deus. » Ac si aperte diceretur: Quia ex te despicieris, ex mea voce necesse est ut loquaris, nec contemnaris
Abbreviated transcription (Latin):
Cranslationẽ aut̃ seꝑtuaguta int̾pretum.
aquile & theodotionis & simmachi sollicite
ꝑcrutantes. nichil ex his uerb̾ inuenimus:
Sed beati hieromini scripta relegentes. ag¬
nouimꝰ quia hanc sententiama in hebrea ue¬
ritate & ita posita. ñ qͥdẽ urxta uerbum
sed iuxta sensum inueners. Queri et

Expanded text:
ranslationem Septuaginta Interpretum, Aquilae, et Theodotionis, et Symmachi sollicite perscrutantes, nihil ex his verbis invenimus: sed beati Hieronymi scripta relegentes agnovimus, quia hanc sententiam in Hebraica veritate ita posita non quidem juxta verbum, sed juxta sensum invenerit
Abbreviated transcription (Latin):
dio tritici&. ab ut. Gũ aut̃ creuisset herba:
& fructũ fecisset: tc̃ apparuerunt. & rira¬
nia & reliqͣ q̃ caritas ur̃a. etiã me reticente
reminiscttur. S librũ quẽ in uolutũ osten¬
derat expandit: cũ hoc qđ ꝑenigiata. loq̃bat̃
exposuit dicens. Qui seminat bonũ sem̃: est
filiꝰ hominis. Ager aut̃.ẽ. mundus. Bonũ uͦ
sem̃: hi st̃ silii regni. Lizania aut̃. filii st̃ neꝗͣ.

Expanded text:
 crevisset herba, et fructum fecisset, tunc apparuerunt et zizania , et reliqua quae charitas vestra etiam me reticente reminiscitur. Sed librum quem involutum 1261 ostenderat expandit cum hoc quod per aenigmata loquebatur exposuit dicens: Qui seminat bonum semen, est filius hominis. Ager autem est mundus. Bonum vero semen hi sunt filii regni; zizani
Abbreviated transcription (Latin):
tutes ꝓpͥas. loquunt᷑. in hoc qͦq omĩpot̃n¬
tis di imitatores st̃. qui laudes suas homini¬
bus loqͥtur. ut ab hominib cognoseatur.
Nam per scripturã suã p̃cipiat dicens. lau¬
det te alienus & ñ ostuũ : quomodo facit
ipse qđ ꝓhibet: S si uirtutes suas omp̃s
dñs taceret: eũ nullus agnosceret. Si eũ
nullus agnosceret: nullus amaret. Si
nullus amaret: nullus aduttã rediret.
Unde et per psalmistã de eo dicit᷑. Uirtutẽ
operũ suorũ annuntiauit popło suo: ut
det illis hereditatẽ gentiũ. Uirtutes gͦ su
as anniurtiat. ñ ut laudib suis ipse ꝑtici¬
at: sed ut qui hunc ex sua laude cognoue¬
rint. adperpetuã hereditatẽ uiuant.¬

Expanded text:
virtutes proprias loquuntur, in hoc quoque omnipotenvirtutes proprias loquuntur, in hoc quoque omnipotentis Dei imitatores sunt, qui laudes suas hominibus loquitur, ut ab hominibus cognoscatur. Nam cum per Scripturam suam praecipiat, dicens: Laudet te alienus, et non os tuum , quomodo facit ipse quod prohibet? Sed si virtutes suas omnipotens Deus taceret, eum nullus agnosceret; si eum nullus agnosceret, nullus amaret; si nullus amaret, nullus ad vitam rediret. Unde et per Psalmistam de eo dicitur: Virtutem operum suorum annuntiabit populo suo, ut det illis haeredas annuntiat, non ut laudibus suis ipse proficiat, sed ut hi qui hunc ex sua laude cognoverint, ad perpetuam haereditatem
Abbreviated transcription (Latin):
zelo faciat. quorũ corda abono iti¬
nere detrahentis sermo ꝑturbat. Illi
gͦ debent magnoꝑere curare. ne contra
eoꝵ opinionẽ detrahentiũ uerba p̃uale¬
ant. qui suã conscientiã subtilit̾ discuti¬
entes. se in ea inueniunt de amore pͥua¬
te głe nichil habere. Hinc. ẽ. enĩ qđ iusti
atq perfecti aliquando uircutes suas p̃¬
dicant. bona quȩ diuinitus acceperunt.
narrant: ñ ut ipsi apd̾ homines sua osten¬
sione ꝑficiant. sed ut eos qͥb p̃dicant exem¬
plo suo adutã trahant. Unde paulus apłs
quoties fustib cesus. quoties lapidatus.
quoties naufragiũ pertulit. quanta ꝓuerita¬
te sustinuit. qđ ad t̾ciũ cęlũ raptꝰ. qđ in
paradisũ ductus sit. corinthiis narrat :
ut eoiũ sensũ afalsis p̃dicatorib auertat.
ut dũ se in notesceret qualis eẽt. illi eis ui¬
lescerent: quos ab eis cognouerat iniq ue¬
nerari. Qđ ꝑfecti cũ faciunt id ẽ. cũ ur

Expanded text:
zelo faciat quorum corda a bono itizelo faciat quorum corda a bono itinere detrahentis sermo perturbat. Illi ergo debent magnopere curare ne contra eorum opinionem detrahentium verba praevaleant, qui suam conscientiam subtiliter discutientes, se in ea inveniunt de amore privatae gloriae nihil habere. 19. Hinc est enim quod justi atque perfecti aliquando virtutes suas praedicant, bona quae divinitus acceperunt narrant, non ut ipsi apud homines sua ostensione proficiant, sed ut eos quibus praedicant exemplo suo ad vitam trahant. Unde Paulus apostolus quoties fustibus caesus, quoties lapidatus, quoties naufragium pertulit, quanta pro veritate sustinuit, quod ad tertium coelum raptus, quod in paradisum ductus sit, Corinthiis narrat , ut eorum sensum a falsis praedicatoribus avertat, ut dum se innotesceret qualis esset, illi eis vilescerent, quos ab eis cognoverat inique venerari. Quod perfecti cum faciunt, id est cum 1257
Abbreviated transcription (Latin):
cens. Is qͥamat primatũ gerere in cis.
diotrepes ũrecipit nos. Propt̃ hoc si ue¬
nero. cõmoneã eiꝰ opera q̃ facit uerbis
malignis garriens innos. Hinc paulus
iterũ de detrahentib corinthiis loquitur
dicens. Epłȩ inquiunt graues & fortes st̃:¬
p̃sentia aut̃ corporis infirma. & sermo
c̃ temꝑtibilis. Hoc cogitet qͥeuismodi ẽ:
bent si possunt detrahentiũ sibi ũba com¬
pescere. ne eorũ p̾dicationẽ ñ audiant qͥ au¬
dire poterant: & inpͣius morib remanentes.
Ine uiuere c̃tẽpnant. S hac in re subtili
inqͥsitione necesse ẽ. ut semet ipsũ animus
inuestiget. ne fortasse suę laudis głam
querat : & anunarũ lucra sequerere nr̃a
cogitatio simulet. Sȩpe enĩ sui nominis
laude animus pascitur: &. quasi sub obten¬
tu luerorũ spĩtaliũ. cũ de se bona dici cog¬
nouerit: lȩtat᷑. Et sepe suȩ głe defen¬
sione contra detrahentes irascitur:
& fingit sibimet quod hoc exeorũ

Expanded text:
cens: Is qui amat primatum gerere in eis cens: Is qui amat primatum gerere in eis Diotrepes non recipit nos; propter hoc si venero, commoneam ejus opera quae facit, verbis malignis garriens in nos . Hinc Paulus iterum de detrahentibus Corinthiis loquitur, dicens: Epistolae, inquiunt, graves sunt et fortes, praesentia autem corporis infirma, et sermo contemptibilis; hoc cogbent, si possunt, detrahentium sibi verba compescere, ne eorum praedicationem non audiant qui audire poterant, et, in pravis moribus remanentes, bene vivere contemnant. Sed hac in re, subtili inquisitione necesse est ut semetipsum animus investiget, ne fortasse suae laudis gloriam quaerat, et animarum lucra se quaerere nostra cogitatio simulet. Saepe enim sui nominis laude animus pascitur, et quasi sub obtentu lucrorum spiritalium, cum de se bona dici cognoverit laetatur. Et saepe suae gloriae defensione contra detrahentes irascitur, et fingit sibimet quod hoc ex eorum
Abbreviated transcription (Latin):
dere indesertũ. Hominẽ mollib uesti¬
tũ. Ecce qͥ mollib uestiunt᷑: indomibus
regũ st̃. Arundo aut̃ uento agitata. mͦ
flatib erigitur. modo flatib in clinatur.
Om̃is aut̃ in firmꝰ aniiꝰ qͥuel derogatione
deicit᷑. uel laudib exaltatur: arundo uen
bilem m̃tis uerticẽ. int̾ laudes hominũ
&e derogationes tenebat.S magna inqͥ¬
sitione res indiget: cũ recti operis uiã te¬
nemus. utrũ semꝑ despicere derogantiũ
uerba debeamꝰ. an certe aliquando ẽpesce¬
re. Dequa re sciendũ ẽ. quia linguas de¬
trahentiũ sic̃ nr̃o studio ñdebemus exci¬
tare ne ipsi pereant: ita per suã maliciã
excitatas debenꝰ ęquanimit tolerare: ut
no bis meritũ crescat. Aliquanlo aut̃
etiã conpescere. nedũ de nobis mala
disseminant. eorũ qͥaudire nos ad bo¬
na poterant. corda innocentiũ cor¬
rumpant. Hinc ẽ & enĩ qđ ioħs ob¬
trectatoris sui linguã redarguit di¬

Expanded text:
dere in deserto? Hominem mollibus 1256 vestidere in deserto? Hominem mollibus 1256 vestitum? Ecce qui mollibus vestiuntur in domibus regum sunt. Arundo autem vento agitata modo flatibus erigitur, modo flatibus inclinatur. Omnis autem infirmus animus, qui vel derogatione dejicitur, vel laudibus exaltatur, arundo ventbilem mentis verticem inter laudes hominum et derogationes tenebat. 17. Sed magna inqsitione res indiget, cum recti operis viam tenemus, utrum semper despicere derogantium verba debeamus, an certe aliquando compescere. De qua re sciendum est quia linguas detrahentium sicut nostro studio non debemus excitare ne ipsi pereant, ita per suam malitiam excitatas debemus aequanimiter tolerare, ut nobis meritum crescat; aliquando autem etiam compescere, ne, dum de nobis mala disseminant, eorum qui audire nos ad bona poterant corda innocentium corrumpant. Hinc est enim quod Joannes obtrectatoris sui linguam redarguit, di
Abbreviated transcription (Latin):
bis dicit᷑: semꝑ taciti recurrere ad m̃tẽ
debemꝰ. interiorẽ testem & iudicẽ querere.
Quid et enĩ ꝓdest si om̃s laudent. cũ ẽscien¬
tia accuset: Aut quid poterit obesse si
defendat. Beatus gͦ iob int̃ linguas dero¬
gantiũ inflexa m̃te ꝑsistens. quia int̾ra
IIpugnari falsis sermonib uidit: in cęlo
testẽ qͣsiuit. Hinc isaias ait. Popłe m̃s : qͥbe¬
atificant te. ipsi te decipiunt: & uiã g̃ssu-¬
um tuorũ dissiꝑant. Qui uidelicet ꝑopls
ne uerba suȩ laudis adtenderet. & incul
pis altius periret. statĩ ei dicit᷑ quẽ aspi¬
ciat. cuiꝰ uidiciũ pertimescat: cũ subditur.
Stat adudicandũ dñs. stat aduidicandos.
popłos. Ac si aperte diceret᷑. ludicia huma¬
na quur sequeris. qui stare suꝑ te cęle¬
stem iuidicẽ scis. Hinc ẽ. qđ ioħ̃m bapti¬
stam ueritas esse harundinem uento
agitatã negat dicens. Quid existis uidẽ
cta ũba testant᷑. Ait enĩ. S qͥd existis ui¬

Expanded text:
bis dicitur, semper taciti recurrere ad mentem debemus, interiorem testem et judicem quaerere. Quid enim prodest si omnes laudent cum conscientia accuset? Aut quid poterit obesse si defendat? Beatus ergo Job inter linguas derogantium inflexa mente persistens, quia in terra se impugnari falsis sermonibus vidit, in coelo testem quaesivit. Hinc Isaias ait: Popule meus, qui beatificant te, ipsi te decipiunt, et viam gressuum tuorum dissipant . Qui videlicet populus ne verba suae laudis attenderet, pas altius periret, statim ei dicitur, quem aspiciat, cujus judicium pertimescat, cum suStat ad judicandum Dominus, stat ad judicandos populos . Ac si aperte diceretur: Judicia humana cur sequeris, qui stare super te coelestem judicem scis. 16. Hinc est quod stam Veritas esse arundinem vento agitatam negat, dicens: Quid existis viderencta verba testantur. Ait enim: Sed quid existis vi
Abbreviated transcription (Latin):
erit inc̾sũmatione scłi. In uolutꝰ itaq lib̃ex¬
pandit᷑. quando hoc qđ obscure ꝓlatũ fuerat.
ꝑlatitudinẽ intellectus aꝑitur. Hunc in¬
uolutũ librũ ueritas expandit: quando in
discipulis egit qđ scriptũ ẽ. Tunc aꝑuit
illis sensũ : ut intelligerent scͥpturas. De qͦ
adhuc libro subdit᷑. Qui erat scͥptus intus
& foris. Liber enĩ sacri eloqͥuntꝰ scͥptꝰ .ẽ. ꝑ al
legoriã: foris perhystoriã. Intus ꝑspĩtalem
in tellectũ : foris aut̃ ꝑsensũ littere simplicẽ.
ad huc in firmantib ẽgruentẽ. Intus qͥa
Iinuisibilia ꝓmittit: foris qͥa uisibi¬
lia p̃ceptoꝵ. suoꝵ recłitudine disponit. Int̾̃
qͥa celestia pollicet᷑. foris aut̃ qͥa t̾rena c̾tẽpti¬
bilia qͥlit̾ sint. uł in usu habenda uł exdesi¬
derio fugienda p̾cip̃. Alia nãq de secretis
celestib lõqͥt᷑. alia uͦ in ext̾ĩorib actionib iubet.¬
⁊ Et ea quidem

Expanded text:
. Involutus itaque liber expanditur, quando hoc quod obscure prolatum fuerat, per latitudinem intellectus aperitur. Hunc involutum librum Veritas expandit quando in discipulis egit quod scriptum est: Tunc aperuit illis sensum, ut intelligerent Scripturas . 30. De quo adhuc libro subditur: Qui erat scriptus intus et foris. Liber enim sacri eloquii intus scriptus est per allegoriam, foris per historiam. Intus per spiritalem intellectum, foris autem per sensum litterae simplicem, adhuc infirmantibus congruentem. Intus, quia invisibilia promittit; foris, quia visibilia praeceptorum suorum rectitudine disponit. Intus, quia coelestia pollicetur, foris autem quia terrena contemptibilia qualiter sint, vel in usu habenda, vel ex desiderio fugienda, praecipit. Alia namque de secretis coelestibus loquitur, alia vero in exterioribus actionibus jubet. Et ea quidem
Abbreviated transcription (Latin):
& considerare cum lacrimis debemus.
in quanta miseria & infirmitate cecidi¬
mus: qui & ipsum bonum ferre non
possumuis. ad quod uidendum creati
sumus. Est tamen & aliud quod de
prophete facto consideremus in nob̾.
Propheta enim mox ut gloriȩ domini
similitudinem uidit: in faciem suam
cecidit. Cuius similitudinem glorie
quia nos per spiritum prophetie in¬
dere non possumus: hanc assidue
cognoscere & sollicite contemplari
in sacro eloquio. in celestib monitis
in preceptis spiritalibus debemus. Qui
cum aliquid de deo aspicimus. infaciẽ
nos tram cadimus: quia mala erubes¬
cius que nos meminimus perpetras¬
se. Ibi enim cadit homo: ubi confundi¬
tur. Unde & paulus. quasi quibusdam¬
in facie iacentibus dicebat. Quem gͦ
fructum habuistis cunc in illis in qu̾i¬
bus nunc erubescitis: Ecce celestis
gratie dono largiente. obuolutum
mysteriis libriiitium in hiez echiel
propheta discussimus. & dic̃ta mysti¬
ca moraliter disserentes. uolantem

Expanded text:
et considerare cum lacrymis debemus, et considerare cum lacrymis debemus, in quantam miseriam et infirmitatem cecidimus, qui et ipsum bonum ferre non possumus, ad quod videndum creati sumus. Est tamen et alprophetae facto consideremus in nobis. Propheta enim mox ut gloriae Domini similitudinem vidit, in faciem suam cecidit. Cujus similitudinem gloriquia nos per spiritum prophetiae videre non possumus, hanc assidue cognoscere, et sollicite contemplari in sacro eloquio, in coelestibus monitis, in praeceptis spiritalibus debemus. Qui cum aliquid de Deo conspicimus, in faciem nostram cadimus, quia ex malis erubescimus, quae nos meminimus perpetrasse. Ibi enim cadit homo, ubi confunditur. Unde et Paulus quasi quibusdam jacentibus dicebat: « Quem ergo fructum habaistis tunc in illis, in quibus nunc erubescitis ? 33. Ecce coelestis gratiae dono largiente, obvolutum 1250 mysteriis libri initium in Ezechiel propheta discussimus, et dicta mystica mortaliter disserentes, volantem
Abbreviated transcription (Latin):
rep̃hensibiles ñst̃ qr ꝑsuã uitã. quã refer̃t.
alioꝵ aniias aduitã querunt. Deqͥb tam̃ sci¬
endũ ẽ. qͥa nũqͣm bona sua detegunt.n eos
ut dixi aut ꝓximorũ utilitas. aut certe nunia
necessitas cogat. Unde paulus apłs cũ uirtu¬
tes suas corinthiis enumerasset: ad iunxit.
Factussũ insipiens: uos me coegistis. ł it uͦ
aliqͣndo ut necessitate cõpulsi. in bonisque¬
de se referunt. ñ aliorũ utilitatẽ s suã reqͥ¬
rant : sic̃ beatus iob facta sua enumerat
dicens. Oculus fui cęco: & pesclaudo. Pater
erã pauꝑũ: & causã quã nesciebã diligen¬
gisse cõmemorat. S quia inuulnere do¬
loris positus. ab amicis in crepantib impie
egisse. & uiolentus ꝑximis. atq opp̃ssor.
pauperũ fuisse dicebat᷑: uir sẽsinrt̃ flage¬

Expanded text:
r suam vitam quam referunt aliorum animas ad vitam quaerunt. 20. De quibus tamen sciendum est quia nunquam bona sua detegunt, nisi eos, ut dixi, aut proximorum utilitas, aut certe nimia necessitas cogat. Unde Paulus apostolus cum virtutes suas Corinthiis enumerasset, adjunxit: Factus sum insipiens, vos me coegistis . Fit vero aliquando, ut necessitate code se referunt non aliorum utilitatem sed suam requirant, sicut beatus Job facta sua enumerat, dicens: Oculus fui caeco, et pes claudo. Pater eram pauperum, et causam quam nesciebam diligengisse se commemorat. Sed quia, in vulnere doloris positus, ab amicis increpantibus ipse impie egisse, et violentus proximis atque oppressor pauperum fuisse dicebatur, vir sa
Abbreviated transcription (Latin):
scorpiones aut̃: etiã fortib ac robustis. Qͥb
et si infacie c̃tradicere ñp̃sumunt. exoccul¬
to tam̃ uulnus derogationis inferunt. In¬
creduli qͥppe simul subuersores & scorpiones
st̃. quia & audita ea q̃ dĩ sunt ñ credunt:
& eos qͦs preualent abonis morib subũtunt.¬
Et qͦs in flectere ñualent. occultis machinati¬
onib ferunt. Qua in re hoc qͦq notandũ ẽ:

Expanded text:
scorpiones autem etiam fortibus et robustis. Quibus scorpiones autem etiam fortibus et robustis. Quibus etsi in facie contradicere non praesumunt, ex occulto tamen vulnus derogationis inferunt. Increduli quippe simul et subversores et scorpiones sunt, quia et audita ea quae Dei sunt non credunt, et eos qet quos inflectere non valent, occultis machinationibus feriunt. Qua in re hoc quoque notandum est,
Abbreviated transcription (Latin):
mant: queq possunt. nexia in mittunt.
mortifera inferre occultȩ ñ desinunt. Scor¬
piones gͦ sunt. qͥblandi et in noxii. infaciẽ
uidentur: sedpost dorsũ portant. unde uene¬
num fundant. Qui enĩ in occulto feriunt:
qͣsi mortẽ latent̃ trahunt. Unde etiã ꝑ ꝑsal¬
mistã dic. it᷑. C ircũ dederunt me sic̃ apes.
xexarserunt sic̃ ignis in spinis. Apes enĩ
inore mel habent.: in aculeo caudȩ uulnus.
Et om̃s qͥlingua blandiunt᷑. s latent᷑ ex ma¬
licia feruint: apesst̃: qͥa loquendo dulce¬
dinẽ mnellis ꝓponunt. sedocculte feriendo
uulnus inferunt. Ista gͦ facientes ex ardes¬
cunt sic̃ ignis inspinis: quia ꝑ flãmas detra¬
hentiũ. ñ ustoꝵ uita c̾burit᷑. sed si quȩ eis
in eẽ ꝑot̾ant peccatorũ spinȩ c̾cremant᷑. Di¬
caturgͦ. Increduli & subuersores st̃ tecũ: &
c̃ scorpionib habitas. Increduli scilicet do:
subuersores uero insirmantibus ꝓximis:

Expanded text:
mant, quaeque possunt noxia immittunt, mant, quaeque possunt noxia immittunt, mortifera inferre occulte non desinunt. Scorpiones ergo sunt qui blandi et innoxii in facie videntur, sed post dorsum portant unde venenum fundant. Qui enim in occulto feriunt quasi mortem latenter trahunt. Unde etiam per Psalmistam dicitur: Circumdederunt me sicut apes, et exarserunt sicut ignis in spinis . Apes enim in ore mel habent, in aculeo caudae vulnus. Et omnes qui lingua blandiuntur, sed latenter ex malitia feriunt, apes sunt, quia loquendo dulcedinem mellis proponunt, sed occulte feriendo vulnus inferunt. Ista vero facientes exardescunt sicut ignis in spinis, quia per flammas detrahentium non justorum vita comburitur, sed si quae in eis esse poterant peccatorum spinae, concremantur. Dicatur ergo: Increduli et subversores sunt tecum, et cum scorpionibus habitas. Increduli scilicet Deo, subversores vero infirmantibus proximis,
Abbreviated transcription (Latin):
regnũ qđ ipsi appetere ñ uolunt. nec alt̃
assequatur. Hi nãq cũ teneriores quosdã
bona ineipere. mala iã de uitare cogno¬
supplicus minatur. modo laudando bo¬
na temporalia & delectationes p̾sentis sclĩ
callida persuasione pollicendo: de flectunt
mentes innocentiũ. eorũq itinera ꝑũtunt.
G audent si qͦs potuerint a uita reuocare. ad mor¬
tem trahere: lȩtant᷑ inpuitatib suis. exultant
et in alienis. His nimirũ pena sua ñ suffi¬
eit. qui agunt ne soli moriant᷑. At si fortasse
iustũ quẽpiã tantȩ iam uirtutis inuenerint.
ut ei loqͥ ẽtraria ñp̃sumant: quia subũsores
ẽẽ ñ ꝑossunt. statĩ scorꝑiones siunt. Scorꝑio
enĩ palpando in cedit. sed cauda ferit: nec
mordet afaciȩ. sed aposteriorib nocet. Scor¬
piones enĩ sunt om̃s blandi & malitiosi: qui
bonis qͥdẽ in faciȩ ñ resistunt. sed mox ut re¬
cesserint derogant. alios qͦsualuerint inflã¬

Expanded text:
regnum quod ipsi appetere non volunt, nec alter regnum quod ipsi appetere non volunt, nec alter assequatur. Hi namque cum teneriores quosdam bona incipere, mala jam devitare cognosuppliciis minatur, modo laudando bona temporalia, et delectationes praesentis saeculi callida persuasione pollicendo, deflectunt mentes innocentium, eorumque itinera pervertunt. Gaudent si quos potuerint a vita revocare, ad mortem trahere; laetantur in pravitatibus suis, exsultant et in alienis. His nimirum poena sua non sufficit, qui agunt ne soli moriantur. At si fortasse justum quempiam tantae jam virtutis invenerint, ut ei loqui contraria non praesumant, quia subversores esse non possunt, statim scorpiones fiunt. Scorpio enim palpando incedit, sed cauda ferit; nec mordet a facie, sed a posterioribus nocet. Scorpiones ergo sunt omnes blandi et malitiosi, qui bonis quidem in faciem non resistunt, sed mox ut recesserint derogant, alios quos valuerint inflam
Abbreviated transcription (Latin):
dep̾hensus. mentẽ suã grauit᷑ c̃cuti. atq
ad desperationis foueã ẽ spex̃ imꝑelli : q̃
iam cadere poterat. nͥ ad menioriã
suã bene acta reuocasset. ut ad spẽ anima
reduceret᷑ : ne opp̾ssus u̾bis & uul nerib
indesperationẽ. periret. Qđgͦ bona sua
enumerat. ñ innotescere alusquasi ex
laude desiderat: sed ad spẽ animũ reformat.
Iusti itaq sic̃ sine arrogantia loquiuit᷑ ali¬
quando bona Nagunt: ita sine zelo pͥuate
gle detrahentiũ sibi linguas redarguunt.
quia neria loquuntur. Cũ uͦ lingue dero¬
gantiũ corrigi nequeit. eqͣnimit̾ st̃ per
omĩa tolerande. Hec obtrectationis sermo
timendus ẽ. nedũ uituperatio ꝑuersorũ
inetuit: recti operis uia deserat᷑. Unde nc̃¬
hierechieli ꝓphe dicit᷑. Sermones eorũ ne
uersores minime fuissent. Quia enĩ ipsi
uel celestis regni p̃mia. uel gehenne ẽẽ suꝑ¬
plicia ñ credunt. in suis prauitatib dimis¬
si. a fide & opereetiã alios subuertunt. ut

Expanded text:
iter concuti atque ad desperationis foveam conspexit impelli; qui jamjamque cadere poterat, nisi ad memoriam sua bene acta revocasset, ut ad spem animus reduceretur, ne oppressus verbis et vulneribus in desperatione periret. Quod ergo bona sua enumerat, non innotescere aliis quasi ex laude desiderat, sed ad spem animum reformat. Justi itaque sicut sine arrogantia loquuntur aliquando bona quae agunt, ita sine zelo privatae gloriae detrahentium sibi linguas redarguunt, quia noxia loquuntur. Cum vero linguae derogantium corrigi nequeunt, aequanimiter sunt per omnia toleratio perversorum metuitur, recti operis via deseratur. Unde nunc Ezechieli prophetae dicitur: Sermones eorum ne creduli subversores minime fuissent. Quia enim ipsi vel coelestis regni praemia, vel gehennae esse supplicia non credunt, in suis pravitatibus dimissi, a fide et opere etiam alios subvertunt, ut
Abbreviated transcription (Latin):
est : ut ipse u̾debeat agere malũ: qđ so¬
let in ꝑpło furorẽ c̃ditoris irritare. Propt̃
qđ etiã subdit᷑. Tu aut̃ fili hominis audi
q̃cũq loqͥr adte: & noli eẽ exasꝑans. Sicut
domꝰ ex asperatrix. ẽ. Id. ẽ. mala q̃ fieri con¬
spicis. ipse ñ facias: ne hoc qđ phib̾e nite¬
ris. ipse cõmittas. Om̃is & enĩ p̃dicator in¬
tenta semꝑ debet m̃te pensare. ne qͥ missus
ẽ lapsos erigere. iꝑse in pͣuitate oꝑis cr̃ iap¬
sis cadat: & pauli hunc apłĩ sententia feriat
dicentis. In qͦ alterũ uidicas : te ipsũ condẽp¬
nas. Unde balaam dĩ spũ repletꝰ ad loquendũ
s: tam̃ incarnalẽ uitã suo sꝑũ retent᷑. de¬

Expanded text:
est ut ipse non debeat agere malum quod soest ut ipse non debeat agere malum quod solet in populo furorem conditoris irritare, propter quod etiam subditur: « Tu autem, fili hominis, audi quaecunque loquor ad te, et noli esse exasperans, sicut domus exasperatrix est. 26. Id est, mala quae fieri conspicis, ipse non facias, ne hoc quod prohibere mitteris ipse committas. Omnis etenim praedicator intenta semper debet mente pensare ne qui missus est lapsos erigere ipse in pravitate operis cum lapsis cadat, et Pauli hunc sententia feriat dicentis: In quo alterum judicas teipsum condemnas . Unde Balaam Dei spiritu repletus ad loquendum, sed tam
Abbreviated transcription (Latin):
fendimꝰ. timere minime debemꝰ : quia illis
nr̃a actio displicet. qͥb nec iustitia creatoris
placet. Quid gͦ timendũ ẽ. si nobis ingra¬
ti st̃. qͥdõ amabiles ñ ft̃. Ende recte nunc
dicitur. Uerbaeoꝵ ne timeas. & uultus eoꝵ
ne formides : quia domꝰ exasperans ẽ. Ac
si aꝑte cliceret᷑. Timendi eẽnt : nisi me in
suis actib exasperarent. Deqͥb ad huc sub¬
ditur. Loqueris gͦ uerba mea ad eos. Si
forte audiant &. quiescant: quia irritato¬
resst̃. Omĩs qͥ peccett. qͥd aliud quã ẽdito¬
ris sui in se iraẽdiã irritat: & scimꝰ quia
qͦties actu. qͦties ũbo. qͦties cogitatione delin¬
qͥmus : dm̃ contra nos toties irritamꝰ. Sed
tam̃ sustinet. & clem̃ter expectat ꝑpatien¬
tiã : ꝑp̾dicatores aut̃ suos. uerbii nob̾ ex¬
hortationis p̾rogat. Omĩs aut̃ qͥrecta p̾di¬
cat. si auditur: irã irritati creatoris suꝑ
puaricatorẽ popłin placat. Unde necesse

Expanded text:
fendimus, timere minime debemus, quoniam illis fendimus, timere minime debemus, quoniam illis nostra actio displicet, quibus nec justitia creatoris placet. Quid ergo timendum est, si nobis ingrati sunt, qui Deo amabiles noh sunt? Unde recte nunc dicitur: Verba eorum ne timeas, et vultus eorum ne formides, quia domus exasperasi aperte diceretur: Timendi essent nisi me in suis actibus exasperarent; de quibus adhuc subditur: « Loqueris ergo verba mea ad eos, si forte audiant et quiescant, quia irritatores sunt. » Omnis qui peccat, quid aliud quam conditoris sui in se iracundiam irritat? Et scimus, quia quoties actu, verbo, quoties cogitatione delinquimus, Deum contra nos toties irritamus; sed tamen sustinet et clementer exspectat petiam, per praedicatores autem suos verbum nobis exhortationis prorogat. Omnis autem qui recta praedicat, si auditur, iram irritati creatoris super praevaricatorem placat populum. Unde necesse
Abbreviated transcription (Latin):
Corrũpunt mores bonos colloqͥa mala. & sicuit
ꝑsalomonẽ dicit᷑. Holi ẽẽ amicꝰ homini irac̃¬
do. nec ambules cũ uiro furioso: ne forte dis¬
cas semitas eiuis. & sumas seandalũ animȩ
tuę. Sicut gͥ ꝑfecti uiri ꝑuersos ꝓximos ñ
debent fuigere. qͥa & eos sepe ad rectitudinẽ
trahunt. & iꝑsi ad ꝑuersitatẽ nũquã trahunt᷑:
ita insirmi quiq societatẽ declinare debent
prauorũ. ne mala q̃ frequent᷑ aspiciunt. & cor¬
rigere ñualent: delectent᷑ imitari. Sic enĩ ũ¬
ba ꝑrimorũ audiendo cotidie sumimꝰ in m¬
te: sicut flando atq respirando. aerẽ trahunꝰ
corpori. E sicut malus aer assiduo flatu trac¬
tus inficit corpus: ita ꝑuersa locutio assidue
audita. infirmantiũ inficit animũ. ut tabes
boni tũdi st̃ ne offendant᷑: ne fortasse ꝑeos
ille ꝓuocet᷑ adirã. qͥ eorũ corda semꝑ in habi¬
tat. Nam sicut suꝑius dictũ ẽ. si malosof¬

Expanded text:
Corrumpunt mores bonos colloquia prava . Et per Corrumpunt mores bonos colloquia prava . Et per Salomonem dicitur: Noli esse amicus homini iracundo, nec ambules cum homine furioso, ne forte discas semitas ejus, et sumas scandalum animae tuae . Sicut ergo perfecti viri perversos proximos non debent fugere, quia et eos saepe ad rectitudinem trahunt, et ipsi ad perversitatem nunquam trahuntur, ita infirmi quique societatem declinare debent pravorum, ne mala quae frequenter aspiciunt, et corrigere non valent, delectentur imitari. Sic enim verba proximorum audiendo quotidie sumimus in mente, sicut flando atque respirando aerem trahimus corpore. Et sicut malus aer assiduo flatu tractus inficit corpus, ita perversa locutio assidue audita, infirmantium inficit animum, ut tabescboni timendi sunt ne offendantur, ne forte per eos ille provocetur ad iram, qui eorum corda semper inhabitat. Nam, sicut superius dictum est, si malos of
Abbreviated transcription (Latin):
loth deqͦloqͥmur. insodomis sc̃s extitit: in mon¬
te peccauit. Quia aut̃ loca mntẽ ñ muniunt.
ipse humani genis pͥmꝰ testat᷑ parens: qͥ & in
paradiso cecidit. S miNꝰst̃.  omĩa q̃loqͥm᷑ꝰ
ext̾ra. Nã si locus saluare potuisset: satan dece
lo ñcaderet. Unde psalmista ubiq in hoc mun¬
clo temptationes ẽẽ conspiciens. quęsiuit locũ
qͦ fugeret: sed sine dõ inuenire ñ potuit mu¬
nitum. Exquare & ipsũ sibi locũ fieri pe¬
tut: ꝓpt̾ quẽ locũ quę siuit dicens. E stomͥ in
dm̃ ꝓptectorẽ. & in locũ munitũ : ut saluũ me
facias ł olerandig̾ ubiq st̃ ꝓximi qͥa abel fieri ñua¬
let i quẽ cam malicia ñ cxercet. Unũ uero ẽ.
ꝓquo uitari societas debeat malorũ: ne si fortas¬
se corrigi ñualent. adimitationẽ alios trahant:
et cũ ipsi a sua malicia ñmutant᷑: eos qͥsibi
c̃iuncti suerint: ꝑuertant. Unde paulus ait.

Expanded text:
Lot de quo loquimur, in Sodomis sanctus exstitit, in monLot de quo loquimur, in Sodomis sanctus exstitit, in monte peccavit . Quia autem loca mentem non muniunt, ipse humani generis primus testatur parens, qui et in paradiso cecidit . Sed minus sunt omnia quae loquimur ex terra. Nam si locus salvare potuisset, Satan de coelo non caderet. Unde Psalmista ubique in hoc mundo tentationes esse conspiciens, quaesivit locum quo fugeret, sed sine Deo invenire non potuit munitum. Ex qua re et ipsum sibi locum fieri petiit, propter quem locum quaesivit dicens: Esto mihi in Deum protectorem, et in locum munitum, ut salvum me facias . Tolerandi ergo ubique sunt proximi, qlet, quem Cain malitia non exercet. Unum vero est, pro quo vitari societas malorum debeat, ne si fortasse corrigi non valent, ad imitationem sui et alios trahant, et cum ipsi a malitia sua non mutantur, eos qui sibi conjuncti fuerint pervertant. Unde Paulus ait:
Abbreviated transcription (Latin):
& enĩ. quurnon om̃s boni st̃ qͥ nobiscũ uiunt.
Nala primorũ ferre nolumꝰ. Om̃s scõs iã deb̃e
ẽẽ decernimꝰ: dũ eẽ nolumꝰ qđ exꝑximis porte¬
mus. S hac inre luce claruis patet. dũ ma¬
los portare renuimꝰ. quantũ adhuc ipsi de
bono minus habemꝰ. Neq enĩ ꝑfẽcte bonus
ẽ. nisi qͥfuerit & cũ malis bomis. Huie beꝗt
iob de semet ipso asserit dicens. Frat̾ fui dracoñ.
& socius structionũ. Hinc paulus apls discipu¬
lisdicit. Inmedionationis prauȩ & ꝑuersȩ in¬
ter qͦs lucetis sicut luminaria in mundo. Hinc
petrus gregis dominici pastor dic̃. Lustũ loth
opp̃ssũ a nefandorũ in uiria. c̃uersatione eri¬
puit. Aspectu enĩ & auditu uistus erat: ha
bitans inter eos : qͥ de die indiem animã uisti
iniqͥs oꝑib cruciabant. Seꝑe uͦ cũ de uita pro¬
ximorũ quęrim᷑. mutare locũ conamͣ: secretũ
uitȩ remorioris eligere. uidelicet ignorantes.
qͥa si desit sp̃c̃ : ñ ad uiuat locus. Isdem enim

Expanded text:
biscum vivunt. Mala proximorum ferre nolumus, omnes sanctos jam debere esse decernimus, dum esse nolumus quod ex proximis portemus. Sed hac in re luce clarius patet, dum malos portare renuimus, quam multum adhuc ipsi de bono minus habeamus. Neque enim perfecte bonus est, nisi qui fuerit et cum malis bonus. Hinc beatus Job de semetipso asserit, dicens: Frater fui draconum, et socius struthionum . Hinc Paulus apostolus discipulis dicit: In medio nationis pravae et perversae, inter quos lucetis sicut luminaria in mundo . Hinc Petrus gregis dominici pastor dicit: Justum Lot oppressum a nefandorum injuria conversatione eripuit. 1259 Aspectu enim et auditu justusbitans apud eos qui de die in diem animam justi iniquis operibus cruciabant . Saepe vero cum de vita proximorum querimur, mutare locum conamur, secretum vitae remotioris eligere; videlicet ignorantes quia si desit spiritus, non adjuvat locus. Idem enim
Abbreviated transcription (Latin):
nũ dĩ. qui nouit doctrinã altissimi : & ui¬
siones omĩpotentis uidet: qui cadens aꝑtos
ht ocłos.C.adens aꝑtos oculos habuit. qͥ
rectũ qđ diceret uidit: s recte uiuere con¬
tẽpsit. Cadens uidelicet inꝑuerso oꝑe: &
aꝑtos habens ocłos in scã predicatione. Est
tam̃ aliud qđ possit intelligi. quur beatus
hiezechiel qͥ ad p̾dicationẽ mittitur. ẽẽ ex
asperans ꝓ hibetur. Nisi enĩ ad loquenda
uba qͦ mittebat᷑ obediret: omĩpotñtẽ dnm
exasperasset. Nã sic̃ mali ido dm̃ erasꝑdnt
qͥa locunt᷑ uel faciunt mala: ita ñ numꝗͣ
boni exasꝑant: quia reticent bona. Illis
itaq culpa ẽ. ꝑuersa agere: istis recta reti¬
cere. In hoc gͦ cũ malis etiã boni simul dm̃
exasꝑant: quia cũ ꝑuersa ñ increpant. eis
suũ silentiũ ꝑsiciendi licentiã p̾stant. Seqͥt᷑.

Expanded text:
it doctrinam Altissimi, et visiones omnipotentis videt, qui cadens apertos habet oculos . Cadens apertos oculos habuit, qui rectum quod diceret vidit, sed recte vivere contempsit. Cadens videlicet in perverso opere, et apertos habens oculos in sancta praedicatione. 27. Est tamen aliud quod possit intelligi cur beatus Ezechiel, qui ad praedicatasperans prohibetur; nisi enim, ad loquenda verba cum mittebatur, obediret, omnipotentem Domiexasperasset. Nam sicut mali ideo Deum exasperant, quia loquuntur vel faciunt mala, ita nonnunquam boni exasperant, quia reticent bona. Illis itaque culpa est perversa agere, istis recta reticere. In hoc ergo cum malis etiam boni simul Deum exasperant, quia cum perversa non increpant, eis per suum silentium proficiendi licentiam praestant. Sequitur: «
Abbreviated transcription (Latin):
na uoluntate. hinc est qͦd ipsa uerĩtas
discipłis dicit. Sine me nichil pocestis fa¬
cere. Sed inhis considandũ ÷: qͥa sibo¬
na nr̃ã sic omĩpotentisdi dona sunt: ut
ineis aliquid urm nonsit: cur nos quass
ꝓ meritis ȩtnam retributionem queri¬
mus: Di autẽ ita nrm sunt: ut dona
om̃ipotentis dĩ ñsint: quur exeis omipo¬
teud̃ dõ gras agamꝰ : Sed sciendũ. ẽ. qͥa
mala nrã solũmodo nr̃a sunt: bona aut̃¬
aspirando nos p̃uenit ut uelimus : qͥ
ad iuuando subsequit᷑: ne in anit uelimꝰ
sed possimꝰ implere quȩ uolumꝰ Preue¬
mente gͣ grã. & bona uoluntate sub se¬
quente. hoc qđ om̃ĩpotentis dĩ donũ ẽ: fit
meritum nrm̃. Quod bene paulus bregi
sententia explicat dic̃s. Plus illis omnnb
laboraui. Qui ne uidetur suȩ uirtuq tri¬
buisse qđ fecerat ad uinxit. Non autem
ego: sed grã dĩ mecum. Qͥa enim celesti
dono pͣuentus.ẽ: quas alienum se abo¬
no suo oꝑe agnouit dics. Non autẽ ego.

Expanded text:
bona voluntate . » Hinc est quod ipsa Veritas discipulis dicit: « Sine me nihil potestis facere . » Sed in his considerandum est, quia si bona nostra sic omnipotentis Dei dona sunt, ut in eis aliquid nostrum non sit, cur nos quasi pro meritis aeternam retributionem quaerimus? Si autem ita nostra sunt, ut dona Dei omnipotentis non sint; cur ex eis omnipotenti Deo gratias agimus? Sed sciendum est, quia mala taaspirando nos praevenit ut velimus, qui adjuvando subsequitur ne inaniter velimus, sed possimus implere quae volumus. Praeveniente ergo gratia, et bona voluntate subsequente, hoc quod omnipotentis Dei donum est, fit meritum nostrum. Quod bene Paulus brevi sententia explicat, 127 dicens: Plus illis omnibus laboravi . Qui ne suae videretur virtuti tribuisse quod fecerat, adjunxit: Non autem ego, sed gratia Dei mecum . Quia enim coelesti dono praeventus est, quasi alienum se a bono suo opere agnovit, dicens: Non autem ego.
Abbreviated transcription (Latin):
NITuoo libri inhiezechiel ꝓpħa magnis
obscuritatib clausũ & qͥb̃ dam mysteri¬
nora sunt. & minꝰ difficilia quȩ sequũ¬
tur. Caritati itaq urẽ colloquimur. e¬
dẽ omnipotenti dõ grãs refercntes: qͥa
post tot opaca siluarum tandẽ let
ad campos exiuimꝰ: inqͥb liberis gres¬
sib locutionis nrẽ intrepidũ pedem
ponamus. Ecce enim postquam ꝓpħa
suam cecidit: ad iungit. Et audiui uo¬
cẽ loquentis: & dix̃ ao me. fili hominis
sta suꝑ pedes tuos: & loquar decum
ubi ad huc subdit᷑. Et ingressus inme
sp̾c post quã locutꝰ.ẽ.mͥ: & statuit me
suꝑ pedes meos. Ecce chuina uox iacenti
ꝓpħȩ iussit ut surgeret: sed surgere om̃i¬
no ñ posset nͥ hunc omĩpotentis dĩ spcͣ
intrasset: qͥa ex oipotentisdĩ ad bona

Expanded text:
nitium libri in Ezechiel propheta magnis obscuritatibus clausum, et quibusdam mysteriniora sunt, et minus difficilia quae sequuntur. Charitati itaque vestrae colloquimur, eidem omnipotenti Deo gratias referentes, quia post tot opaca silvarum, tandem laeti ad campos exivimus, in quibus liberis gressibus locutionis nostrae intrepidum pedem ponamus. Ecce enim postquam propheta suam cecidit, adjungit: « Et audivi vocem loquentis, et dixit ad me, Fili hominis, sta super pedes tuos, et loquar tecum. » Ubi adhuc subditur: « Et ingressus es, postquam locutus est mihi, et statuit me supra pedes meos . Ecce divina vox jacenti prophetae jussit ut surgeret: sed surgere omnino non posset, nisi in hunc omnipotentis Dei spiritus intrasset: quia ex omnipotentis Dei gratia
Abbreviated transcription (Latin):
qr. in eo solo ñ inuenit culpã in qua se
in eiꝰ innocentia aspiciut. in quantis ipsi
cotidie delinquant: quȩ neceẽ est ut inces¬
santer defleant. Considerant qͦq qr ꝙ ipse
auc̃tor uite. si ne passionis dolore. ex hac
uita ñ exiit. Et hȩc gͦ uox suꝑ firmam̃tũ
facta ẽ : quia ooñpotentis patris sententia.
etiã de morte ac resurrectione unigeniti
ꝓcessit. S cũ uox suꝑ firmam̃tũ fit. stant
animalia. & submittunt alas suas. q sc̃ĩ quiq
cũ ipsũ quoq unigenitũ flagellatũ m hoc mun¬
do conspiciunt: deponunt si qͥd de suis meritis
p̃sumunt. Nã si ipse hinc sine flagello ñ exiit

Expanded text:
e in ejus innocentia aspiciunt in quantis ipsa quotidie delinquant, quae necesse est ut incessanter defleant. Considerent quoque quia et ipse auctor vitae sine passionis dolore ex hac vita non exiit. Et haec ergo vox super firmamentum facta est, quia omnipotentis Patris sententia etiam de morte ac resurreprocessit. Sed cum vox super firmamentum fit, stant animalia, et submittunt alas suas; quia sancti quique cum ipsum quoque Unigenitum flagellatum in hoc mundo conspiciunt, deponunt quidquid de suis meritis praesumunt. Nam si ipse hinc sine flagello non exivi
Abbreviated transcription (Latin):
rimas uiderunt: Deponant ergo alas suas
cũ uox suꝑ firmam̃tũ fit: id .ẽ. humilien¬
t᷑ in eo qd̃ apprehendunt. cũ suꝑna conspi¬
ciunt. que ab eis conprehendi ñ possunt.
Sepe ȩtiam scoꝵ cogitationib ipsa quę ha
bent bona blandiunt᷑. ut eoꝵ mentes in ali¬
qua sui fiducia eleuent: Sed ꝓtinꝰ ad occul¬
ta dĩ iudicia recurrunt. quomꝰ alii exiur¬
tutib ad infernũ ꝑ elationẽ corruunt:
alii ex uiciis correcti. ad celũ ꝑ humilita¬
tem leuant᷑ Unde nos adhumilitatem
reuocans ꝓpheta: terret & ammonet
dicens. Uenite & indete oꝑa dñi. quam
t̃̾ribilis in consiliis suꝑ filios hominũ:. Quis
enĩ digne considerare ualeat quantꝰ suꝑ nos
t̾ror sit consilioꝵ dĩ quando & alt̾ ex iurtutib infino
tendit ad uitia: et alt̾ ex uitiis in uirtutib ponit finẽ :

Expanded text:
rimas viderunt. Deponant ergo alas suas, rimas viderunt. Deponant ergo alas suas, cum vox super firmamentum fit, id est humilientur in eo quod apprehendunt cum superna conspiciunt quae ab eis comprehendi non possunt. 18. Saepe etiam sanctorum cogitationibus ipsa quae bent bona blandiuntur, ut eorum mentes in aliqua sui fiducia elevent, sed protinus ad occulta Dei judicia recurrunt, quomodo alii ex virtutibus ad infernum per elationem corruunt, alii ex vitiis correcti ad coelum per humilitatem levantur. Unde nos ad humilitatem revocans propheta terret et admonet dicens: « Venite et videte opera Domini, quam terribilis in consiliis super filios hominum . » Quis enim digne considerare valeat quantus supernus terror sit consiliorum Dei, quando et alter ex virtutibus in finem tendit ad vitia, et alter a vitiis in virtutibus concludit finem,