comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nis. & cũ eo sculptue ꝑuersi oꝑis. ⁊ cõfiatile¬
igne. fit tumultꝰ foiliũ ad tracto ⁊ emisso aere
cõmouent᷑ cineres. crescit flamina. uolant scuitil¬
ie. Sio in quibꝰdã eccłiss euenire solet. du simul
lum. id ẽ mat̾iam rumoꝵ. Aerẽ folles attrahuñ
et emitunt: cũ rumores audiunt fr̃s & dicunt. Audi¬
tur ibi tumultꝰ folliũ .i. dissensio inpacientiũ. cõmo¬
uent᷑ cineres. quia cito turbant᷑ leuiores. Crescit fła¬
ma du succendit᷑ ira. uolant seintille .i. uerba discor¬
diȩ. Sic cũ aaron. fecisset uitułu cõflatiłe a filiis isrł
peciit in aures. In aures gt rumores. quia sio̾ in au¬
ris inponit᷑ auri. sic rumor auditui. E& his gͥ ꝓ-
cedit uitulus petulantiȩ. qui si p̃cedat aufert a
nobis rectitudinẽ uiȩ. Non enĩ grauiter incedit.¬
s ludendo discurrit Cñ gͥ aliqui de
scło ad domũ religionis ueniunt. & hoc inuenuit.
domũ michȩ se reꝑisse credunt. Michas enĩ inter

Expanded text:
nis, et cum eo sculptile perversi operis, et conflatileigne, fit tumultus follium attracto et emisso aere, commoventur cineres, crescit flamma, volant scintillae. Sic in quibusdam ecclesiis evenire solet, dum simul lum, id est, materiam rumorum. Aerem folles attrahunt et emittunt, cum rumores audiunt fratres et dicunt. Auditur ibi tumulus follium, id est, dissensio impatientium, commoventur cineres, quia cito turbantur leviores, crescit flamma dum succenditur ira, volant scintillae, id est, verba discordiae. Sic Aaron, ut faciat vitulum conflatilem, a filiis Israel petiit inaures . Inaures sunt rumores; quia, sicut inauris imponitur auri, sic rumor auditui. Ex his igitur procedit vitulus petulantiae, qui si praecedat, aufert a nobis rectitudinem viae. Non enim graviter incedit,d ludendo discurrit. Cum igitur aliqui de lo ad domum religionis veniunt, et haec inveniunt, domu
Abbreviated transcription (Latin):
nuũ suaꝵ dedux̃ eos. Ad cor ꝑtinet in nocentia. ad
corpꝰ oꝑũ munditia : ut inocens habeat᷑ intentio
cordis: & munda sint oꝑa carnis. hȩc st lana ⁊ lac.
hoc lacte debemꝰ pasci. hac lana uestiri. Hȩc gͥ ad
simplicitatẽ claustraliũ ꝑtinẽt. qui inundicia car¬
nis uestiunt᷑ ⁊ nulli nocent. In adipe agnoꝵ ⁊ arie¬
tũ. designat᷑ inp̾latis dilectio fratrũ. Nis enĩ dicun¬
tur filii basan id ẽ pinguedinis. in quo demonstra¬
tur dulcedo caritatis. ꝑ hyrcos signat᷑ uita peni¬

Expanded text:
nuum suarum deduxit eos . Ad cor pertinet innocentia, ad nuum suarum deduxit eos . Ad cor pertinet innocentia, ad corpus, operum munditia, ut innocens habeatur intentio cordis, et munda sint opera carnis. Haec sunt lac et lana, hoc lacte debemus pasci, hac lana vestiri. Haec igitur ad simplicitatem claustralium pertinent, qui munditia carnis vestiuntur, et nulli nocent; in adipe vero agnorum et arietum, designatur in praelatis dilectio fratrum. Hi enim dicuntur filii Basan , id est, pinguedinis in quo demonstratur dulcedo charitatis. Per hircos siquide
Abbreviated transcription (Latin):
Discite ame quia mitis sũ ⁊ humilis corde. ⁊ inue¬
nietis requiẽ animabꝰ ur̃is. Ecce mnel humiliatis.
cũ dulcedine mansuetudinis. Sic̃ mel cõcordat
in cõfectionibꝰ medicinȩ cũ om̃ibꝰ diu̾sitatib spe¬
cieru. sic ex humilitatis dulcedine condiunt᷑ oĩa
genera uirtutũ. Ebutyrũ uͦ de armento signat᷑
in patriarchis ⁊ ꝓphetis doctͥnȩ sp̃italis pingue¬
do.
quia sic̃ pinguedo lactis
inuasis
suꝑeminere cõgnoscit᷑. sic et ĩ
uerbis ꝓphicis sensus de diuinitate ⁊ humanita¬
te xp̃i spitalit suꝑhabundans repꝑitur. S hȩc
pinguedo butyri specie̾ ñ recipit. nͥ quando pͥꝰ
agitata tunsionibꝰ indurescit: sic et cds in homine
ñ cognosceret᷑. nͥ pͥꝰ ds̃ homo flagellis cesus. cruci
affixus. ꝑpotestatẽ diuinitatis amortuis suscita¬
retur. hoc gͥ butyro pascim᷑. du in uerbis ꝓpħici
contẽplatione diunitatis delectam᷑. ꝑ lac uͥ do
ouibus. designat᷑ innocentia cordis: & uitellectibꝰ ma

Expanded text:
e quia mitis sum et humilis corde, et invenietis requiem animabus vestris . Ecce mel humilitatis cum dulcedine mansuetudinis. Sicut mel corcordat in confectionibus medicinae cum omnibus diversitatibus specierum, sic et humilitatis dulcedine condiuntur omnia genera virtutum. Per butyrum vero de armento, signatur in patriarchis et prophetis doctrinae spiritualis pinguedo, quia sicut pinguedo lactis in vasis supereminere cognoscitur, sic et in verbis propheticis sensus de divinitate et humanitate spiritualiter superabundans reperitur. Sed haec pinguedo butyri speciem non recipit, nisi quando prius agitata tunsionibus indurescit. Sic et Deus in homine non cognosceretur, nisi prius Deus homo flagellis caesus, cruci affixus, per potestatem divinitatis a mortuis suscitaretur. Hoc igitur butyro pascimur, dum in verbis propheticis contemplatione divinitatis delectamur. Per lac vero de ovibus, designatur innocenti
Abbreviated transcription (Latin):
as ut lauaret pedes. xp̃c ut ablueret peccata. iust
ut carnales mundaret affectꝰ. Inueñ thobias piscẽ.
xp̃c diabołii. iustꝰ q̾alibet diaboli membrũ. Piscẽ
thobias extrahit: diabołu xp̃c eicit. iustũs impium
conũtit. Exenterat thobias piscẽ int̾iora ꝓiciendo. xpͣc
cdiabołu malignitatẽ eiꝰ aꝑiendo. iustus ꝑ confessionẽ
occulta pet toris eiciendo. Non isti carent sale quo
pisces suos asꝑgant. Habe ⁊ enĩ thobias mat̾ialem.
xp̃c mysticũ. uitus morałe. Thobias gͥ ñ caret sale
mat̾iali quo piscis cõdiat᷑. xp̃c sale sapientiȩ quo di¬
abolus caueatur. uistus sale doctͥnȩ quo uouit̃ conu̾¬
sus doceatur. Affert ⁊ honoratꝰ piscẽ de monte.
ex empłu uidł sobrietatis ⁊ abstinentiȩ. Affert et
moyses diu̾sas ferculoꝵ species. mel scił de petra
oleumq de saxo durissimo. butyrũ de armento
I lac de ouibꝰ. cũ adipe agnoꝵ ⁊arietũ filioꝵ ba¬

Expanded text:
as, ut lavaret pedes, Christus ut ablueret peccata, justus as, ut lavaret pedes, Christus ut ablueret peccata, justus ut carnales mundaret affectus. Invenit Tobias piscem, Christus diabolum, justus quodlibet diaboli membrum. Piscem Tobias extrahit, diabolum Christus ejecit, justus impium convertit. Exenterat Tobias piscem interiora projiciendo, Cdiabolum malignitatem ejus aperiendo, justus per confessionem occulta pectoris ejiciendo. Non carent isti sale, quo pisces suos aspergant, habet enim Tobias materialem, Christus mysticum, justus moralem. Tobias igitur non caret sale materiali quo piscis condiatur; Christus sale sapientiae, quo diabolus caveatur; justus sale doctrinae, quo noviter conversus doceatur. Affert et Honoratus piscem de monte, exemplum scilicet sobrietatis et abstinentiae. Affert et Moyses diversas ferculorum species, mel scilicet de petra, oleumque de saxo durissimo, butyrum de armento, et lac de ovibus cum adipe agnoru
Abbreviated transcription (Latin):
ta mauri. qͥd aliud agit᷑ quã qͦd ex eoꝵ exemplis a¬
nunꝰ saginatur : Nuiꝰ modi pisces sunt comeden¬
di. id ẽ uita ⁊ morib iitandi. Imitandus ẽ eniꝰ
corneli fide ⁊ oꝑe scłarib. paulus uita ⁊ doctͥna
doctoribꝰ. maurus humilitatẽ ⁊ obedientia elau¬
stralibꝰ. Qͦ enĩ aqua mauro se calcabiłe p̾buit.
uirtꝰ obȩdientiȩ ⁊ magistri meritũ fuit. Qd uir¬
tuit᷑ miracłi magistro assc̾bit. humilitatis offici¬
um docuit. Afferunt etiã alii alios pisces. affert̃
emꝰ pisces de mari iacob ⁊ ioħs andreas. de flu¬
mine tobias: de monte honoratus. Iacob sup¬
piantator. audreas uirilis int̃pretat᷑. Qui enĩ uicia
supplantãt. qui uirilit̾ agunt exemplo bonȩ oꝑati¬
onis. pisces de mari. id ẽ scłares ad litus su̾sionis
trahunt. Thobias uͦ qui descendit ad flum̃. xp̃c
ẽ descendens ad mundu. iustus ad lacͥmas. Thobi¬

Expanded text:
ta Mauri, quid agitur quam quod ex eorum exemplis ata Mauri, quid agitur quam quod ex eorum exemplis animus saginatur? Hujusmodi ergo pisces sunt comedendi, id est, vita et moribus imitandi. Imitandus est enim Cornelius fide et opere saecularibus, Paulus vita et doctrina doctoribus, Maurus humilitate et obedientia claustralibus. Quod enim aqua Mauro se calcabilem praebuit, virtus obedientiae, et magistri meritum fuit. Quod virtutem miraculi magistro ascripsit humilitatis officium docuit. Afferunt et alii alios pisces. Afferunt enim pisces de mari Jacobus et Andreas, de flumine Tobias, de monte Honoratus. Jacobus supplantator, Andreas virilis interpretatur. Qui enim vitia supplantant, id est, qui viriliter agunt, exemplo bonae operationis pisces de mari, id est, saeculares ad littus conversionis trahunt. Tobias vero, qui descendit ad flumen, Christus est descendens ad mundum, justus ad lacrymas. Tobi
Abbreviated transcription (Latin):
fortitudo oꝑis. inuacca lac p̃dicationis. Hon sit au̾t
illi qui ut nubes uolant. prudentes sic̃ serpentes
et simplices sicͣ cołubȩ. ne sit nubes sine pluuia.
serpens sine prudentia. cołuba sins sine simpli.¬
citate.s coluba careat felle serpens ueneno. nubes
siccitate ut sit simplicitas iusti sine a maritudine.
prudentia sine malignitate. doctrina sine uanita¬
te. Post carniũ fercula tres pisciũ diu̾sitates appo¬
nunt᷑. scił pisces demari. de flumine. de stagno.
Pisces de mari scłares : de flumine doctores. de stag¬
no claustrales. Tales apponant᷑ tñ qui squamas ⁊ pen¬
nulas habent. id ẽ asꝑitatẽ rectȩ cõuersationis. et a¬
las contẽplationis. Piscis de mari corneliꝰ. de flumi¬
ne paulus. de stagno maurus. Apponit gͥ petrus
ad mensã corneliũ. ananias paułu. senedictꝰ mau¬
rum. Cũ enĩ legunt᷑ oꝑa cornelii. conu̾sio pauli. iui¬

Expanded text:
fortitudo operis, in vacca lac praedicationis. Non sit autem fortitudo operis, in vacca lac praedicationis. Non sit autem illi, qui ut nubes volant, prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae , ne sit nubes sine pluvia, serpens sine prudentia, columba sine simplicitate: sed careat columba felle, serpens veneno, nubes siccitate, ut sit simplicitas justi sine amaritudine, prudentia sine malignitate, doctrina sine vanitate. Post carnium fercula tres piscium diversitates opponuntur, scilicet pisces de mari, de flumine, de stagno. Pisces de mari saeculares, pisces de flumine doctores, de stagno claustrales. Tales tamen apponantur, squamas et pinnulas habeant, id est, asperitatem rectae conversationis et alas contemplationis. Piscis de mari Cornelius, de flumine Paulus, de stagno Maurus. Apponit igitur Petrus ad mensam Cornelium , Ananias Paulum, Benedictus Maurum. Cum enim leguntur opera Cornelii, conversio Pauli, vi
Abbreviated transcription (Latin):
passũ. ysaias aqua mixtũ. inebriant᷑ autẽ duo. noe¬
uidł & loth. Noe requies. loth uͦ declinatio intpreta¬
tur. Est autẽ requies mentis. ⁊ ẽ requies carnis. Q
querunt requiẽ carnis in ebriant᷑ uino aqua mix-¬
to. qui uͦ requiẽ mentis uino passo. Apponit paulus
olera. tres pueri legumina ministrant. paulus in¬
firmis olera. tres pueri uͦ ꝑ leguinina delicatis
dant exempłu seruandȩ sobrietatis. Secunt᷑ aut̃
tria generalia fereula. seł agnina. arietina. ⁊ uac¬
cina. Abel agnũ. abraħa arietẽ. moyses uaccam
apponit. Agnus obinutescens corã tontleite. xpͣc
est humilis inpassione. nos patientes int̾ͥbulatione.
Aries adherens int̾ uepres cornibꝰ. xp̃c incruce
manibꝰ nos obedientiȩ oꝑibꝰ. Aries precedens
grege̾. xpͣc uita plebem. p̃lati exemplo congre¬
gationẽ. Uacca occisa extra castra. xpm extra
sherusalem. nos extra mundi uanitatẽ mortifica¬
ri designat᷑. In agno simplicitas cordis. in ariete

Expanded text:
passum, Isaias aqua mistum. Inebriantur autem duo. Noe requies, Loth vero declinatio interpretatur. Est autem requies mentis, et requies carnis. Qui quaerunt requiem carnis, inebriantur vino aqua misto; qui vero requiem mentis, vino passo. Apponit Paulus olera , tres pueri legumina ministrant . Paulus infirmis per olera, tres pueri vero per legumina delicatis dant exemplum servandae sobrietatis. Sequuntur autem tria generalia fercula, scilicet caro agnina, arietina et vaccina. Abel agnum, Abraham arietem, Josue vaccam apponit. Agnus obtumescens coram tondente, est Christus humilis in passione, nos patientes in tribulatione. Aries adhaerens inter vepres cornibus, Christus in cruce manibus, nos obedientiae operibus. Aries praecedens gregem, Christus vita plebem, praelati exemplo congregationem. Vacca occisa extra castra, Christum extra Hierusalem, nos extra mundi vanitatem mortificari designat. In agno simplicitas cordis, in ariete
Abbreviated transcription (Latin):
rarũ spẽ. doctͥna moꝵ caritatẽ. Dũ eiũ aqua in uinũ
mutat᷑. du lazarꝰ suscitat᷑. lepsus mundat᷑. & cęcꝰ illu¬
minat᷑. ec supplicioꝵ turba mirat᷑. s fides ide suc¬
crescit: quia hoc fecisse ds credit᷑. Dum gͦ discipłis
dificari ꝓmittit᷑. cũ hoc euenisse cernit᷑. nonne de gła
future resurreetionis spes inflaminatur : Dicebat
enim de templo corporis sui. Dum xpͣc in paraboł
loquit᷑. du sem̃ seminantis quib terris congruit
assignat᷑. qͥd aliud inmentibꝰ hominũ nͥ uerbi
cłi amor ordinatur : Ponunt᷑ itaq mensȩ. ponun¬
tur & panes. Affert enĩ moyses consꝑsũ. apłi
ordeaceũ. helias sub cinericiũ. Ordeũ tenacissi¬
testam̃tũ figurat᷑. qͦd iegalib obseruantus¬

Expanded text:
rarum spem, doctrina morum charitatem. Dum enim aqua in vinum rarum spem, doctrina morum charitatem. Dum enim aqua in vinum mutatur, dum Lazarus suscitatur, leprosus mundatur, caecus illuminatur, tunc simplicior turba miratur: sed fides inde crescit, quia Deus hoc fecisse creditur. Dum vero discipulis dificari promittitur, cum hoc evenisse cernitur, nonne de gloria venturae resurrectionis spes inflammatur? dicebat enim de templo corporis sui. Dum Christus in parabolis loquitur, dum semen seminantis quibus terris congruat assignatur, quid aliud in mentibus hominum nisi verbi Dei amor ordinatur? Ponuntur itaque mensae, ponuntur et panes. Affert Moyses conspersum apostoli hordeaceum, Elias subcinericium. Hordeum tenacissiTestamentum figuratur, quod
Abbreviated transcription (Latin):
Ueinde messem suã uirga id ẽ subtili discretione
discutiens. inueñ tres modios qui st̃ tres itellectꝰ.
onis xp̃i. Eoc his gͥ sustentam᷑ tẽpore famis. ut ui
in refectorio mat̾iali ad horã cibo potuq re¬
ficitur. sic homo utior inrefectorio scę meditatio¬
nis potat᷑ uino ꝯpunctionis. ⁊ diu̾sis exemploꝵ
saginat᷑ ex ferculis. In hoc gͥ refectorio tres ponũ¬
tur mense. id ẽ tres intellectꝰ diuinȩ scͥpturȩ
uidł hystorialis. mysticꝰ. ⁊ moralis. Prima men¬
sa simplicibꝰ. sccđa doctoribꝰ. tercia omunis ẽ utͥs¬
ꝙ. inprima cibus grossior. in scđã subtilior t̃riaa
dulcior. Prima saporẽ continet exemploꝵ. uͭ
uim mysterioꝵ. tercia dulcedine̾ morũ. In una
xpͣc uinũ ministrat. in alia frangͣ pane̾. in t̃cia
docet. Prima pascit miracłis: scda figuris. t̃cia
uerbis. Res miracłoꝵ coroborat fide. impletio figu¬

Expanded text:
Deinde messem suam virga, id est, subtili discretione Deinde messem suam virga, id est, subtili discretione discutiens, invenit tres modios, qui sunt triplices intellectus onis Christi. Ex his igitur susten refectorio materiali ad horam cibo potuque reficitur, sic homo interior in refectorio sanctae meditationis potatur vino compunctionis, et diversis exemplorum saginatur ferculis. In hoc refectorio tres ponuntur mensae, id est, triplices intellectus divinae Scripturae, videlicet historialis, mysticus et moralis. Prima mensa simplicibus, secunda doctoribus, tertia communis est utrisque. In prima cibus grossior, in secunda subtilior, in tertia dulcior. Prima saporem continet exemplorum, secunda vim mysteriorum, tertia dulcedinem morum. In una Christus vinum ministrat, in secunda frangit panem, in tertia docet. Prima pascit miraculis, secunda figuris, tertia verbis. Res miraculorum corroborat fidem, impletio figu
Abbreviated transcription (Latin):
tes sustentat. Alyrrȩ fasciculos portat. qui car¬
nis uoluptate̾ ꝑ afflictionẽ uidł ieiunando.
uigilando. laborando domat. Alyrrȩ fasci¬
culos intͣ ubera sua portat: qui lapidationẽ
stephani. iggne̾ laurentii. crucẽ pet. mortẽ
xp̃i incorde. qqͦ ẽ intͣ ubera opaciendo locat.
Unde in cantieo canticoꝵ dicit᷑. Faseiculus
myrrȩ dilectꝰ m̃s michi: int̾ ubera mea eom¬
morabitur. Inter ubera sponse quasi fasci¬
culus myrrȩ dilectꝰ eiꝰ cõmorat᷑. du in corde cuiꝰ¬
libet uisti xp̃i passio cũ a maritudine ꝑ memor¬
serant. spicas colligit. qui sententias amagnis doc.¬
torib̾ intactas diligent᷑ inqͥrit. Sic ruth moabi¬
tis. anima scił peccatria secuta uurũ sua̾ uenit
in uidea t̾ram cõfessionis. ibi in agro booꝵ seq̃ns
post t̾ga metentiũ ne adoctͥna ab erraret eoꝵ
spicas id ẽ sententias colligͣ. quas lex in cibu
uidue ⁊ pupillo ⁊ aduene reman̾e precepit.

Expanded text:
tes sustentat. Myrrhae fasciculos portat, qui cartes sustentat. Myrrhae fasciculos portat, qui carnis voluptatem per afflictionem, videlicet jejunando, vigilando, laborando, domat. Myrrhae fasciculos inter ubera sua portat, qui lapidationem Stephani, ignem Laurentii, crucem Petri, mortem Christi in corde quod est inter ubera compatiendo locat. Unde in Canticis: Quasi fasciculus myrrhae dilectus meus mihi, inter ubera mea commorabitur . Inter ubera sponsae quasi fasciculus myrrhae dilectus commoratur, dum in corde cujuslibet Christi passio cum aserant, spicas colligit , qui sententias a magnis doctoribus intactas diligenter inquirit. Sic Ruth Moabitis, anima scilicet peccatrix, secuta nurum suam venit in Judaeam confessionis terram. Ibi in agro Boos sequens post terga metentium, ne a doctrina aberret, eorum spicas, id est, sententias colligit, quas lex in cibum viduae, pupilli et advenae remanere praecepit.
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ purũ. Illud ũ adhuc turbat᷑ feci mat̾ali naturali.
idẽ uoluptate carnali. istud uͦ ñ turbat᷑ etiã quali¬
bet tͥbulatione tẽporali. Illud uet̾um uasoꝵ reci¬
net saporẽ. id ẽ memoriã peccati. Istud nouoꝵ re-¬
dolet. uuslieiã mundiciã. idẽ dulcedine̾ cordis
purificati. Uinũ gͥ de uineis engaddi ⁊ de uinea
sorech cõdit᷑ pigm̃tis ⁊ melle: iuinũ de uinea so¬
domoꝵ & cle suburbauis gomorrȩ: uenenis et
felle. Fel enĩ raconũ uinũ eoꝵ. & uenenũ aspi¬
dum insanabile. Gomorra siccitas. sodoma ste¬
rilitas interp̾tatur. Qui eniꝰ remoti stͣ a fonte
cõpunctionis. qͥ ñ humectant᷑ pluuia p̾dicati¬
onis. qui ñ fuffalciunt᷑ cȩlesti aspiracione. id ẽ¬
suptilitate cõtemplationis. Qcd enĩ mirũ si st̃
sicci ac steriles: Humor enĩ gen̾at fecundita¬
tem: siceitas sterilitatẽ. Myrrȩ uͦ fascieulos in¬
ter ubera sua portat. qui corde cõpaciens. et
manuũ laborẽ impendens. ꝓxunoꝵ necessita¬

Expanded text:
 purum. Illud adhuc turbatur faece naturali, id est voluptate carnali; istud vero non turbatur etiam qualibet tribulatione temporali. Illud veterum vasorum retinet saporem, id est, memoriam peccati; istud redolet munditiam, id est, dulcedinem cordis purificati. Vinum igitur de vineis Engaddi, et de vinea Soreth conditur pigmentis et melle, vinum de vinea Sodomorum, et de suburbanis Gomorrhae, venenis et felle. Fel enim draconum vinum eorum, et venenum aspidum insanabile . Gomorrha, siccitas; Sodoma, sterilitas interpretatur. Qui enim remoti sunt a fonte compunctionis, qui non humectantur pluvia praedicationis, qui nsubtilitate contemplationis, quid mirum si sunt sicci aut steriles? Humor enim generat fecunditatem, siccitas sterilitatem; myrrhae vero fasciculos inter ubera sua portat, qui corde compatiens et manuum laborem impendens, proximorum necessita
Abbreviated transcription (Latin):
do seinetipsum. suꝑ scaminũ. cũ subic̾ mundũ.
Unde beatꝰ iheronimꝰ. Magna inqt exaltacio
animnȩ e̾ muncłu habere sub pedibus. Cum uͦ
sedet suꝑ scamuũ. nouissimũ eligat locũ ut au.¬
diat. amice ascende suꝑiꝰ. ne cũ rubore desendat
et audiat. da huic locũ. Qui humilitatẽ setfuit᷑
sedẽt nͣ iusticie. s pestilentiȩ de quib dicit᷑. Quȩ di¬
cunt facite. quȩ aut̃ faciunt facere nolite. Post pau¬
sacionis quietẽ iterũ surgit animꝰ ad laborẽ. ut ca¬
ligat botros de uincis engaddi. ñ de uinea sodoma
De uinea sorech. ñ de sub urbanis gomorrȩ. Ut in¬
ter ubera sua cõportet myrrę fasc̾iculos: ut in agͦ
boor recipiat spicas quȩ messori manꝰ esfu¬
gauerant. De uineis engaddi.⁊ le uinea sorech
anima botros colligit: cũm fructꝰ penitentili. uł
electoꝵ pͥmia requirit. Engaddi fons hedi. soras
electa. uł optima int̾pretat᷑. In hoc fonte qui de¬
scendunt hedi. ascendunt agni nouelli. In fon¬

Expanded text:
scabellum, cum subjicit mundum. Unde beatus Hieronymus: « Magna, inquit, exsultatio est animae, mundum habere sub pedibus. Cum vero sedet super scamnum, novissimum eligat locum, ut audiat: Amice, ascende superius , ne cum rubore descendat et audiat: Da huic locum . Qui humilitatem sequitur, sedent non justitiae, sed pestilentiae, de quibus dicitur: Quae dicunt facite, quae autem faciunt, facere nolite . Post pausationis quietem iterum surgit animus ad laborem, ut colligat botros de vineis Engaddi , non de vinea Sodomorum; de vinea Sorec, non de suburbanis Gomorrhae: ut inter ubera sua comportet myrrhae fasciculos, ut in agro Boos recipiat spicas, quae messorum manus effugerant . De vineis Engaddi, et de vinea Sorec animus botros colligit, cum fructus poenitentium vel electorum praemia requirit. Engaddi, fons haedi; Sorec electa interpretatur. In hunc fontem qui descendunt haedi, ascendunt agni novelli. In fon
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ cõsꝑsum desiggnat᷑ panis lacͥmaꝵ. qui et ppło
cłi in cibo conceditur. cũ de eggypto egredit᷑.
ꝑpanẽ uͦ E sub cinericiũ notat᷑ uita pecca¬
toꝵ: qui taindiũ supra se cinerẽ portant.
quãdiu carnaliũ uoluptatũ desiderio flagͣnt.
habet muudiorẽ: ilła quȩ supra ẽ sortlidioreor.
Sic mens terrena cogitaus supͣ se ciuerẽ portat:
si autẽ reuerset᷑ ex cusso cuiere. totꝰ existit inun¬
dis. Hoc pane subcinericio ñ du bene acinere ex¬
cusso pastus ẽ helyas. dũ fugeiis a facie mulieris
ferncarie uenit inbersabeę uida. ubi puero
suc dunisso ꝑrexit indesertũ uia uniꝰ dici. sedenᷤ

Expanded text:
 conspersum designatur panis lacrymarum, qui populo Dei in cibo conceditur, dum de Aegypto egreditur. Per panem vero subcinericium notatur vita peccatorum: qui tandiu supra se cinerem portant, quandiu carnalium voluptatum desiderio flagrant.habet mundiorem: illam, quae supra est, sordidiorem. Sic mens terrena cogitans, super se cinerem portat. Si autem panis reversetur, excusso cinere, totus extat mundus. Hoc pane subcinericio nondum bene a cinere excusso pastus est Elias, dum fugiens a facie mulieris fornicariae, venit in Bersabaee Juda, ubi puerum suum dimittens perrexit in desertum viam unius diei, se
Abbreviated transcription (Latin):
petriis in pfundo carceris: paralitieus ingrasbatto
iacusse referunt᷑. Ait enĩ beatꝰ iob. Eece nunc inpuluere
aormiõ. Dormit̾ inpuluere. qui gaudet leuitate. De
samsone uͦ dicit᷑. qđ ingremio mulieris dormi¬
ens amiserit effectũ uͥtutis. Nichil enĩ mentẽ eiciꝰ e¬
neruat. quã cũ aliquis adiuxuriã affectũ cordis in¬
clinat. Pecrus uͦ dormit in carcere. id ẽ obliuione sui
⁊ ignorãtiȩ cecitate. Inter duos aut̃ milites dormit.
uidł int̾ uicia carnis ⁊ uicia mentis. quȩ aduersus ani¬
mam militat᷑. quia contra uͥtutes semꝑ uicia pugnant.
page mẽbroꝵ. idest dissipatꝰ in om̃i actu suo & cogi¬
scͥpta gͣt hȩc omia: Hidesne qm ꝑpuluerẽ. designat᷑
leuitas. ꝑ gremiũ mulieris uoluptas. ꝑ ꝓfundu car¬
ceris ignorantiȩ cecitas. ꝑ gͣbattum paralitici. cont᷑¬
urige de gremio mulieris. solue uncula colli tui.
tolle grab attũ tuũ. et am sULa.

Expanded text:
Petrus in profundo carceris . Paralyticus in grabbato Petrus in profundo carceris . Paralyticus in grabbato jacuisse refertur . Ait enim beatus Job: Ecce nunc in pulvere dormiam . Dormit in pulvere, qui gaudet levitate. De Samsone vero dicitur, quod in gremio dormiens mulieris amiserit affectum virtutis. Nihil enim mentem citius enervat, quam cum aliquis ad luxuriam affectum cordis inclinat. Petrus vero dormit in carcere, id est, in oblivione sui et ignorantiae caecitate. Inter duos autem milites dormit, videlicet inter vitia carnis, et vitia mentis, quae adversus animam militant, quia contra virtutes semper vitia pugnant. compage, id est, dissipatus in omni actu suo et cogipta sunt haec omnia? Videsne quod per pulverem designatur levitas, per gremium mulieris voluptas, per profundum carceris ignorantiae caecitas, per grabatum paralytici contu pulvere; consurge de gremio mulieris, solve vincula colli tui, tolle grabatum tuum et ambula.
Abbreviated transcription (Latin):
dormit. tunc de sinistro latere indextrũ se uertit. & cui
p̾us uicia resistebant amanti quietẽ. uͥtutes obsequia
p̃stant. Felix anima eui uicia seruui̾t. cui uirtutes obe¬
diunt. quȩ in dormitorio tranquillitatis ordinauit lec¬
tum mentis. ut somno fruat᷑ pacis. quȩ ñ egredit᷑ sub
obscuritate noctis. id ẽ ñ recedit tẽpore tẽptationis. qͥ
non discurrit ꝑ plateas leuitatis. nec intrat lupanar
libidino sȩ uoluptatis. quȩ capta ñ trahit᷑ ad obscuri¬
tatẽ carceris. id ẽ ad obliuionẽ mentis. nec iacet ingrab.¬
batto dissoluta. in uoluptate scił dissolutȩ carnuis. Nomo
siquicde interior indutꝰ uestibꝰ egredit᷑. qñ ꝑplateas ci¬
uitatũ scłariũ meditando delectat᷑. Ad hoc forsitan ꝑti¬
diet qͥd scͥptura sacra quoscła dormire dic̃ inpuluere
quo scła ingremio mulieris. quoscła ingrabbalta qͥscdam
in carcere. Iob inpuluere. samson ingrenuo mulieris.

Expanded text:
t, tunc de sinistro latere in dextrum se vertit, et cui t, tunc de sinistro latere in dextrum se vertit, et cui vitia prius resistebant, amanti quietem virtutes obsequia praestant. Felix anima, cui vitia serviunt, virtutes obediunt, quae in dormitorio tranquillitatis ordinavit lectulum mentis, ut somno frueretur pacis, quae non egreditur sub obscuritate noctis, id est, non recedit tempore tentationis, quae non discurrit per plateas civitatis, nec intrat lupanar luxuriosae voluptatis, quae capta non trahitur ad obscuritatem carceris, id est, ad oblivionem mentis, nec jacet in grabbato dissolutionis, in voluptate videlicet dissolutae carnis. Homo siquidem interior indutus vestibus egreditur, quando per plateas civitatem saecularium meditando delectatur. Ad hoc forsitan pertinet, quod Scriptura sacra quosdam dormire dicit in pulvere, quosdam in gremio mulieris, quosdam in grabbato, quosdam in carcere: Job in pulvere , Samson in gremio mulieris ,
Abbreviated transcription (Latin):
tũ cõu̾sionis. & ꝯflatile .i. uerba detractionis. ex
uersiones quis ẽ hio dicũt. Muiti siquidẽ istorũ
quietȩ mentis turbant. Incipientẽ et enĩ dornu¬
re rumor ex agitat. curiositas excitat. & sic de
uno latere in aliuid latꝰ dormiens uerut᷑. du curio¬
sitatibꝰ mundi quietꝰ dormit. De his qͥ ex ehiel ꝓpħa¬
dicit. Et tu dormies suꝑ latꝰ tuũ sinstrũ. Cum hec pro¬
pheta dicit. ꝑ souã cuiꝰubet nouit̃ cõu̾si moraliter in¬
ducit. Suꝑ latꝰ enĩ sinistrũ dormit. qui qualibet sibi
aduersantia sub se equauinut᷑ p̃mt. S cũ iniquita.¬
tem domꝰ isrł suꝑ se portet. idẽ meritis suis ascribat
peccata quȩ fecerat. & elationẽ quȩ de contẽptu uicioꝵ
nascit᷑ p̃mat. du annos iniqͥtatis sub certo num̾o dierũ
portat. licet du peccato seruierit. tam̃ post labore̾ peni¬
tentiȩ ueniã sperat. Accidit gͥ qđ sequit᷑. Et cũ cõpleue
ris hȩc dormies suꝑ latꝰ tuũ dextrũ. Cũ enĩ uicia succũ¬

Expanded text:
t conflatile, id est, verba detractionis, execonversionem, quis est hic, dicunt. Multi quidem istorum quietae mentis turbant. Incipientem etenim dormire rumor exagitat, curiositas excitat, et sic de uno latere in alterum latus dormiens vertitur, dum curiositatibdicit: Et tu dormies super latus suum sinistrum . Cum hoc propheta dicit, personam cujuslibet noviter conversi moraliter inducit. Super latus enim sinistrum dormit, qui quaelibet sibi adversantia sub se aequanimiter premit. Sed cum iniquitates domus Israel super se portat, et meritis suis ascribens peccata quae fecerat, elationem quae de contemptu vitiorum nascitur premit, dum annos iniquitatis sub certo numero dierum portat, licet diu peccato servierit, tamen post laborem poenitentiae veniam sperat. Audi igitur quod sequitur; et cum  tuum dextrum. Cum enim vitia succum
Abbreviated transcription (Latin):
listi eũ dicito mͥ uͥ posiusti eũ. ⁊ ego eũ tolła. Desꝑa¬
bat maria de fructu laboris. quia dubitabat deue¬
ritate resurrectionis. Uñ dicit᷑ qr cou̾sa ẽ retrorsũ.
Conuertit᷑ retͦsum. quȩ in d̾ni faciẽ ꝑ dubitationem
miserat dorsũ. Plantauerat maria ꝑ amorẽ. s de
fructu resurrectionis dubitabat ꝓpt̾ resurrõnis
dilationẽ. Dũ aũ cognoscit xp̃m. collig̃ fructum.
Qͥd enĩ ꝓdeĩt sem cõceptionis. qͥd flos natiuitatis.
qͥd mat᷑itas passionis. n sequeret᷑ fructꝰ sꝑatȩ re¬
surrectionis: Egredit᷑ it᷑um animꝰ ut cireũfodiat
ficulneã. ut quȩ sterilis erat fructũ ferat: ut cophi¬
nũ stercoris mittat .i. ut memoriã peccati fecentẽ
reddat. Intrat ⁊̃ uineã ut circũfodiat eã. ut succidã
sarm̃ta. id ẽ suꝑfluitatis increm̃ta. ut qͦd luxuri¬
at inpalmitib habundit infructibꝰ. Unde incanti

Expanded text:
listi eum, dicito mihi ubi posuisti eum, et ego tollam eum . Desperalisti eum, dicito mihi ubi posuisti eum, et ego tollam eum . Desperabat Maria de fructu laboris, quia dubitabat de veritate resurrectionis. Unde dicitur quod conversa est retrorsum . Convertitur retrorsum, quae in Domini faciem per dubitationem miserat deorsum. Plantaverat Maria per amorem, sed de fructu resurrectionis dubitabat propter resurrectionis dilationem. Cum autem cognoscit Christum, colligit fructum. Quid enim prodesset semen corruptionis, quid flos nativitatis, quid maturitas passionis, nisi sequeretur fructus speratae resurrectionis? Egreditur iterum animus, ut circumfodiat ficulneam, ut quae sterilis erat, fructum ferat , ut cophinum stercoris mittat, id est, ut memoriam peccati fetentem reddat. Intrat et in vineam, ut circumfodiat eam, ut succidat sarmenta, id est, superfluitatis incrementa, ut quod luxuria
Abbreviated transcription (Latin):
mittamꝰ. In memoria delictoꝵ laborantes genumꝰ. ne Iĩ agrũ.¬
condẽpnati simus. incõpassione ui ꝓxinioꝵ labor tͣ
cordis. inagenda cura eoꝵ labor oꝑationis. inuno mo
nemur: in alio docemur. interrio mouem᷑. inquarto
merem᷑. Monet scͥpt᷑a qͥd agere debeamiꝰ. docet memo¬
ria delicti ut peniteamꝰ. mouem᷑ cõpassione ut dili¬
gamꝰ. ꝑ opus u̾ bonũ merem᷑ ut nobis qui aliis sue¬
uirtutũ. Exit ⁊ olera rigare. idest fragilitatẽ car
sio xp̃c pꝰ irrigationẽ lacͥmaꝵ benignior appari.
betendens radios sue cognitionis illuminãs corda
ꝑ ubera consolationis. Exierat maria magilalene ad
sepulchrũ quasi mortũ ut plantaret ⁊ irrigaret.
inuenit eũ qui dat inorem̃tũ ⁊ audit. Mulier qͥd plo¬
ras. Quẽ queris : Eece post pluuiã cõpunctionus. ir¬
radiat claritas cõsolationis. At uia audito qͥd quere¬
ret. estimans quia ortulanus eẽt. ait. Dñe si tu sustu¬

Expanded text:
mittamus; in memoria delictorum laborantes gemimus, ne condemnati simus; in compassione proximorum, labor est cordis; in agenda cura eorum, labor est operis. In unnemur, in secundo docemur, in tertio movemur, in quarto meremur. Monet Scriptura quid agere debeamus; docet memoria delicti, ut poeniteamus; movemur compassione, ut diligamus; opus vero bonum meretur, ut nobis, qui aliis sucvirtutum. Exit et olera rigare, id est, fragilitatem carnsic Christus post irrigationem lacrymarum benignior apparet, extendens radios suae cognitionis et illuminans corda verbo consolationis. Exierat Maria Madalene ad sepulcrum quasi in hortum, ut plantaret et irrigaret; invenit eum qui dat incrementum, et audit: Mulier, quid ploras? Quem quaeris? Ecce post pluviam compunctionis irradiat claritas consolationis. At illa, audito quid quaereret, existimans quia hortulanus esset, ait: Domine, si tu sustu
Abbreviated transcription (Latin):
um.
et spinaꝵ. Cõmorem᷑ inqͥt inuillis. ideͣ in illis qui sͣt
uillani: id ẽ rudes & tardi ad ꝑcipienda docum̃ta
curiȩ xp̃i. Sunt enĩ quidã claustrales qui eurialos.
quiada ũ uillani idẽ inordinati. qui ñ quert̃ edifi¬
cationẽ mentis. s repletionẽ uentͥs. terrenis sthi¬
ant. terrena sapiunt. Inhis necesse ẽ ut faciamys
morã. ꝑ doctrinã. ꝑ disciplinã. Mane surgamus
aduineas. Qui enĩ uolunt alios ut surgant ado¬

Expanded text:
um et spinarum. Commoremur, inquit, in villis, id est in illis qui sunt villani, id est rudes et tardi ad percipienda documenta curiae Christi. Sunt enim quidam claustrales quasi curiales, quidam vero villani, id est inordinati, qui non quaerunt aedificationem mentis, sed repletionem ventris, terrenis inhiant, terrena sapiunt. In his necesse est ut faciamus moram per doctrinam, per disciplinam. Mane surgamus ad vineas. Qui enim volunt succidere sarmenta
Abbreviated transcription (Latin):
firmitatẽ. saxũ uͦ durissimũ pꝰea ꝓpt̾ in mortalitatis
ȩt̃nitatẽ. Petra enĩ erat. frangi pot̾at quia ad huc mor¬
talis fuerat. nunc aut saxũ durissimũ ẽ. quia factus
ĩmortalis. itũ mori ñ potest. ꝑ mel gͥ de petra desig¬
natur melliflua doctrina p̾dicationis. Eoleũ uͦ

Expanded text:
firmitatem; saxum vero durissimum postea propter immortalitatis aeternitatem. Petra enim erat, frangi poterat, quia adhuc mortalis fuerat; nunc autem saxum durissimum est, quia factus immortalis, iterum mori non potest. Per mel igitur de petra, designatur melliflua doctrina praedicationis, per oleum vero
Abbreviated transcription (Latin):
fug̃ mulierẽ fornicariã. qui fug luxuriam.
Uenit inbersabeȩ iuda. uit̾rã confessionis. et
puerũ suũ ibi dinttit. qui pueriles actus de¬
serens aduiriles ascendit. Egit uidesertum
uia uniꝰ diei. qui seruata uniate diminis ui¬
tȩ. mundanis renuntians sp̃italia querit. Subtͣ
unã iuniꝑũ sedet. qui nolens aculeos peccati
sustiuet. Unͣ apłs. Condelector legi dĩ sccłm in¬
teriorẽ hominẽ. uideo aut̃ aliã lege̾ in mnembris
meis repugnantẽ legi mentis meȩ. Piecitq se et
ob cdortnuit. cũ ab amore suꝑni luminis defici¬
ens in fomite peccati quasi sub umbra uimꝑi
requiescit. Ab angło excitat᷑. quando a sermo¬
ne łi qui media nocte aregalibꝰ  sedibus
uenit suscitat᷑. Etecce ad caput eiꝰ subeineri¬
cius panis. Caput mentis ratio ẽ. ubi subeine¬
dit. & rursũ obdornuuit. non in u̾bra uimꝑi ut
lauit enĩ in fortitudine cibi illiꝰ quadraginta die

Expanded text:
fugit mulierem fornicariam, qui fugit luxuriam. Venit in Bersabaee Juda terram confessionis, et puerum suum ibi dimisit, qui pueriles actus deserens, ad viriles ascendit; pergit in desertum viam unius diei, qui servata unitate communis vitae mundanis renuntians, spiritualia quaerit. Subter unam juniperum sedet, qui, nolens aculeos peccati sustinet. Unde Apostolus: Condelector legi Dei secundum interiorem hominem, video autem aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae . Projecitque se, et obdormivit, cum ab amore superni hominis deficiens, in fomite peccati quasi sub umbra juniperi requiescit. Ab angelo excitatur quando a sermone Dei qui media nocte a regalibus sedibus venit suscitatur. Et ecce ad caput ejus subcinericius panis. Caput mentis, ratio est. Ibi subcinedit, et rursum obdormivit, non in umbra juniperi ut lavit enim in fortitudine cibi illius quadraginta die
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. Pecte eẽ dicit᷑ extra domũ ꝯpassionis. qui nescit
beneficiũ consolationis. qui tantũ nouit increpa¬
gentis. ne impunita remaneat culpa delinquen¬
tis. Sic qñq spĩtales patres quosđa delinqu̾n¬
ses recipiunt. quos fr̃s despiciũt: domũ cõpas¬
sionis uitrare dedignant᷑. & sic extra morant̃.
eti qui fr̃ĩb cõpati debuer̃ crudeliores prelatis
fiunt. Duẽ ꝑdditã xp̃c ad caulas molenta manu
non redũ. s hum̾is ꝓpriis impositã reporiaũ.
S et angli suꝑuno peceatore penitontiã agen
pati. diu pat spĩtalis nuscdit̾ ignoseit filio deli¬
quenti: Descendit samuel de excelso in oppidum.
ut mregẽ saul ungeret. Descensus samueł. exẽpłu
de signat cõdescensionis. ꝑ unctionẽ uͦ demonstrat.
ut qui descendit misereat᷑: ut qͥ prebet effectum
condescensionis. ungat blandiens oleo consolationis.
Descendit suꝑior adinueriorẽ ut sublimet adho:¬
norẽ. ut qui sequebat asinas. regat animas :iquia

Expanded text:
tur esse extra domum compassionis, qui nescit beneficium consolationis, qui tantum novit increpagentis, ne impunita remaneat culpa delinquentis. Sic quandoque spiritales patres quosdam delinquentes recipiunt, quos fratres despiciunt, qui domum compassionis intrare dedignantur; et sic extra morantur, et qui fratribus compati debuerunt, crudeliores praelatis fiunt. Ovem perditam Christus ad caulas violenta manu non reduxit, sed humeris propriis impositam reportavit. Sed et angeli super uno peccatore poenitentiam agentpati, dum pater spiritualis misericorditer ignoscit filio delinquenti. Descendit Samuel de excelso in oppidum, ut in regem Saulem ungeret . Descensus Samuelis exemplum designat condescensionis; per unctionem vero demonstratur, ut qui descendit misereatur, ut qui praebet effectum compassionis, ungat blandiens oleo consolationis. Descendit superior ad inferiorem, ut sublimet ad honorem, ut qui sequebatur asinas, regat animas, id est, qui
Abbreviated transcription (Latin):
bulȩ quȩ disponunt᷑ ꝑ circuitũ. designãt mora¬
liter ordinẽ uirtutũ. Bine uͦ incastraturȩ quȩ
erãt in singulis tabulis. sunt affectꝰ mentis. et ex¬
hibitio oꝑis. Dum enĩ mens alii concordat. ne ta¬
bula tabuła excedat. incastrat᷑ȩ sir mitas seruat.
Duȩ g̾ bases sub singulis tabulis sunt. ꝑ seueran¬
tia pacientiȩ. longanimitas inꝓsꝑis ⁊ aduersis.

Expanded text:
bulae, quae disponuntur per circuitum, designant morabulae, quae disponuntur per circuitum, designant moraliter ordinem virtutum. Binae vero incastraturae, quae erant in singulis tabulis, sunt affectus mentis et exhibitio operis. Dum enim mens operi concordat, ne tabula tabulam excedat, incastraturae firmitas servat. Duae vero bases sub singulis, sunt perseverantia et longani
Abbreviated transcription (Latin):
extouit̾ in auras uanȩ głȩ. nec uento rapit̾ elatiõis.
ses suũ erexit inheremo. xp̃c. in hoc miido. iuist̃
ui animo. Om̃s tam̃ uideserto edificauet. Heremꝰ
desertũ uocat᷑. quia ab hõibus non habitatur.
Mundus uͦ dicit᷑ desertũ. quia deseruerat xp̃m:
similit̃. & animꝰ desertũ nuncupat᷑. quando sp̃o¬
scĩ grã nonfecundãt᷑. Posuit moyses uitabernacło
suo archã. xp̃c in suo carnẽ ꝓpͥam. iustus uͦ in suo
conscienciã. Archa moysi decorat᷑ auro purissi¬
mo uitꝰ ⁊ exteriꝰ. caro xp̃i de aurat᷑ intus diini¬
late. exteriꝰ mniraculoꝵ claritate. oscientia iusti in¬
teriꝰ fulget splendore puritatis. exteriꝰ uͦ oꝑibus
caritatis. Posuit ⁊ moyses tabulas ꝑ circuitũ taber¬
nacłi Nantes. & binȩ incastraturȩ erãtꝑ singulas¬
na tabula ponebant᷑ exutraq parte angͣloꝵ. uͥ
in castraturȩ lat̃um in angulis terminant᷑. Ta¬

Expanded text:
extollitur in auras vanae gloriae, nec vento rapitur elationiextollitur in auras vanae gloriae, nec vento rapitur elationi Sicut bases suppositae columnis materialibus portant in anima, omnes tamen in deserto aedificaverunt. Eremus desertum vocatur, quia ab hominibus non habitatur; mundus vero dicitur desertum, quia deseruerat Christum: similiter et anima desertum nuncupatur, quando Spi gratia non fecundatur. Posuit Moyses in tabernaculo suo arcam, Christus in suo carnem propriam, justus vero conscientiam. Arca Moysi decoratur auro mundissimo intus et exterius. Caro Christi deauratur intus divinitate, foris miraculorum claritate. Conscientia justi interius fulget splendore puritatis, exterius vero operibus claritatis. Posuit Moyses tabulas per circuitum tabernaculi et binae incastraturae erant per singulasna tabula ponebantur ex utraque parte angulorum, ubi incastraturae laterum in angulis terminantur. Ta
Abbreviated transcription (Latin):
in om̃ib saciari. ⁊esurire & habundare. ⁊ esuriem
pati ⁊ pęnuriã. Omĩa possũ in eo qui me cõfreta
Unde beatꝰ gregoriꝰ. Qui inqͥt non extollit̾ accep
qui solus non possidet qđ accepit. s hoc nuscđi¬
ter cũ indigentib duuidit. scit habundare. Qui accep¬
tis alim̃tis non ad ingurgiationẽ uentͥs utit᷑. s ad
reparacionẽ uirtutis. uec plus carni tribuit quã
necessitas petit. scit saciari. Qui alimentoꝵ in opi¬
am siuie murmure tolerat. nec ꝓnecessitate uel¬
iuctus uł uestitus aliqd agit unde peccati laqͥũ¬
anima uicurrat. scit esurire. Quẽ gͦ in habun¬
dantia suꝑbia non eleuat. nec innecessitate cu¬
piditas irritat. nouit habundare. nouit penu¬
riã pati. Cũ autẽ diceret omĩa possũ. ne ꝑ elati¬
onẽ timoris excederet equalitatẽ. statĩ subuing̃¬
in eo qui me confortat. Qui enĩ qđ faciunt deo
asscribunt. & humilit̃ sencientes de se diffidũt.
taub non euanescit fructꝰ sui laboris. qui nec

Expanded text:
riam pati. Omnia possum in eo, qui me confortat . Unde beatus Gregorius: « Qui, inquit, acceptqui solus non possidet quod accepit, sed hoc misericorditer cum indigentibus dividit, scit abundare. » Qui acceptis alimentis, non ad ingurgitationem ventris utitur, sed ad reparationem virtutis, nec plus carni tribuit quam necessitas petit, scit satiari; qui alimentorum inopiam sine murmuratione tolerat, nec pro necessitate victus aliquid agit, unde anima peccati laqueum incurrat, scit esurire. Quem ergo in abundantia superbia non elevat, nec in necessitate cupiditas irritat, novit abundare, novit penuriam pati. Cum autem diceret omnia possum, ne per elationis tumorem excederet aequalitatem, statim subjunxiin eo qui me confortat. Qui enim quod faciunt, Deo ascribunt, et humiliter sentientes de se diffidunt, talibus non evanescit fructus sui laboris, quia nec
Abbreviated transcription (Latin):
entibus: s sepe dormiunt aliis iugilantibꝰ. Nc humi¬
lia nulie. sublimia. nunc blanda. nõ asꝑa locunt᷑.
medio colore coloratas delectant᷑ habere cap¬
pas. nuic ulis placet habitꝰ. nc̃ mediocris. nunc
suꝑfiuus. Qunc dant illis olera pastũ. ñc potũ
aquia. nc̃ uͦ exquisitis ferculis. nc̃ diũsis poculis
utunt᷑. nc laborant. nc̃ labor displicet. amãt sub¬
ẽẽ ut possint p̃ẽẽ. Nonores fugiunt. ut honoribꝰ
obuient. hoc ẽ inequalitas columpnaꝵ. hoc ẽ asꝑi¬
tas. Farũ paulus apłs equautatẽ ⁊ lenitatẽ docet.

Expanded text:
entibus, sed saepius dormiunt aliis vigilantibus. Nunc humientibus, sed saepius dormiunt aliis vigilantibus. Nunc humilia, nunc sublimia, nunc blanda, nunc aspera loquuntur, medio colore coloratas delectantur habere cappas, nunc vilis placet habitus, nunc mediocris, nunc superfluus. Nunc dant illis olera pastum, aqua potum, nunc vero exquisitis ferculis, nunc diversis poculis utuntur. Nunc laborant, nunc labor displicet. Amant subesse. ut possint praeesse, honores fugiunt, ut honoribus occurrant. Haec est inaequalitas columnarum, haec est asperitas earum. Paulus apostolus aequalitate
Abbreviated transcription (Latin):
me
disponunt᷑. Ex contẽptu et enĩ sui .xii. columpna
ado ꝓcedit. scilic humiliatio cordis. & afflictio car¬
inis. sermo humilis. abiectio uestis : cibꝰ tenuis. pon¬
dus laboris. amor subiectionis. ꝯtẽptꝰ honoris. lau¬
dem fugere. alt̾iᷤ consiliũ suo p̃ferre. subditis obe¬
dire. de se deficere. hȩ columpnȩ secant᷑. sculpuiñ
et polunt᷑. Secant᷑ quando serra districtionis uir¬
tutes auicus separant᷑ Sculprunt̃. quando ea q̃
mens cogitat manꝰ oꝑat᷑. Sic salemon intẽplo ce¬
laturas ꝓminentes fecisse legit᷑. ꝓmined celaturȩ
one & aduersitate feriunt᷑. Qa polit᷑. equale ef¬
ficitur. Equale. non elatũ. lene. ñ asꝑũ. Prima gͥ colup¬
quȩ sibi nulłu estunat ȩquałe. s efficit᷑ cor do sub¬
ditũ. pximo amicũ. ise modestũ. Equalitas men¬
tis lineã seruat religionis. Sunt enĩ quida qui
nunc afflictione carnis macerant᷑. nc̃ ad carnis
uoluptatẽ reuertunt᷑. sepe uigilant. aliis dormi¬

Expanded text:
m disponuntur. Ex contemptu etenim sui duodecim columnarum ordo procedit, scilicet humiliatio cordis, et afflictio carnis, sermo humilis, abjectio vestis, cibus tenuis, pondus laboris, amor subjectionis, contemptus honoris, laudem fugere, alterius consilium suo praeferre, subditis obedire, de se diffidere. Hae columnae secantur, sculpuntur et poliuntur. Secantur quando discretione virtutis a vitiis separantur. Sculpuntur, quando ea quae mens cogitat, manus operatur. Sic Salomon in templo caelaturas prominentes fecisse legitur . Prominent caelaonis adversitate feriuntur. Quod politur, aequale efficitur. Aequale non elatum, laeve non asperum. Prima igitur columquae sibi nullum existimat aequalem, sed efficitur cor Deo subditum, proximo amicum, in se modestum. Aequalitas mentis lineam servat religionis. Sunt enim quidam, qui nunc afflictione carnis macerantur, nunc ad carnis voluptatem revertuntur, saepe vigilant aliis dormi
Abbreviated transcription (Latin):
temptaeionũ cupiditatũ. maria ꝯturbationũ. intrat
tñ noe securus archã .i. quietꝰ animꝰ. clauso aforis silen¬
cii ostio possidet animã. S ⁊ lamech intͣfecisse cain
legit᷑. Cain aut̃ posessio intͣ pretat᷑. Cuius : Diaboli non
di: sui ñ magistri. ꝓpͥa ñ cõmunis. Int̾ folia iacensca.¬
in occidit᷑. quia ꝑuersꝰ in leuitate cordis ⁊ inmutti¬
plicitate uerboꝵ uolutat᷑. Sic gͥ ꝑ lamech cain occi
qui se ipsos possident. qui exempłu prauȩ oꝑati¬
onis fr̃ib ostendunt: & qͥd aliud quã frĩs animã

Expanded text:
sus cupiditatum, maria conturbationum, intrat sus cupiditatum, maria conturbationum, intrat tamen Noe securus arcam, id est, quietus animus clauso foris silentii ostio possidet animam. Sed et Lamech interfecisse Cain legitur . Cain autem possessio interpretatur. Cujus? diaboli non Dei, sui non magistri, proprii non communis. Inter folia jacens Cain occiditur, quia perversus in levitate cordis et multiplicitate verborum volutatur. Sic igitur per Lamech Cain occidqui seipsos possident, qui exemplum pravae operationis fratribus ostendunt, quid aliud quam fratris animam
Abbreviated transcription (Latin):
plina ẽ. ꝑ discretionẽ cordis correctio moꝵ. ext̾ior uͦ
ꝑ afflictionẽ carnis correctio actionum. Ext̾ior qnͣq
genat interiorẽ. quia du mens ñ ex spargit᷑ ad extͣiora.
reu̾tit᷑ ad quietis amorẽ. Ad hoc ꝑtuiet qͦd lamech noe
genuit. id est disciplina requiẽ. Int̾pretat᷑ et enĩ lamech
ꝑcutiens. qd ẽ ꝓpriũ disciplinȩ. noe ũ requies interp̃¬
tatur. quȩ t̾e nascit᷑. qnͣ mens ab extͣiorib ꝑ discipli¬
nam repͥmit᷑. Nic ẽ noe qui construit arcħa .i. edificat
animã: qui irracionabilia animalia ĩ inferiorib or-¬
dinat hoĩes ⁊ uolatilia insuꝑiori pirte locat .i. motus
carmales subic. sptales suꝑpont.Si autẽ unundañt
diluiũ tẽptacionis. tͣc intrat archã m̃tis. ⁊ licet cͥcum¬
fluant torrentes uacundiȩ. fiuenta luxuriȩ. uoragi¬
nes gulȩ. licet ebulliant fontes delectacionũ. abyfs¬

Expanded text:
plina est per districtionem cordis, correctio morum; exterior vero plina est per districtionem cordis, correctio morum; exterior vero per afflictionem carnis, correctio actionum. Exterior quandoque generat interiorem; quia, dum mens non spargitur ad exteriora, revertitur ad quietis amorem. Ad hoc pertinet quod Lamech Noe genuit , id est, disciplina requiem. Interpretatur enim Lamech percutiens, quod proprium est disciplinae: Noe vero requies interpretatur, quae tunc nascitur, quando mens ab exterioribus per disciplinam reprimitur. Hic est Noe, qui construit arcam , id est, aedificat animam, quae irrationabilia animalia in inferioribus ordinat, homines et volatilia in superiori parte locat, id est, motus carnales subjicit, spiritales superponit. Si autem inundaverit diluvium carnis, tunc intrat arcam mentis; et licet circumfluant torrentes iracundiae, fluenta luxuriae, voragines gulae, licet ebulliant fontes delectationum, abys
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuersoꝵ uicia p̾ceptis contradicut̃. more uͦ simplici¬
um uirtutes obediunt. Se ipsas tamͣ qnͣq uͥtutes
inuice̾ aceusant. Accusat enĩ mĩa iusticiã. iusticia
tem¬
tem. Accusat miscđia iusticiã qđ manꝰ usq ad erudeli¬
tũ dimiserit: qđ saltẽ delinquentẽ uerbis ñ inerepaue¬
rit. Accusat humilitas honestatẽ qđ excedat mediocͥ¬
tatr̃. qdđ sequat̾ suꝑfluitatẽ. qđ ñ tantũ utat᷑ honestis.
s etiã uoluptuosis. Honestas uͦ accusat humilitatẽ quod
iinuã diligat pauꝑtatẽ.: qd ñ impendat corpori necessi¬
honestas habundantiꝰ. nec tam̃ desinunt ẽẽ uirtutes. licet
imꝑfectȩ sint. Dũ aut̃ accusant᷑. quasi ad suscipiendã
disciplinã denudant᷑. S quomͦ denudant᷑: Quando ꝑ
cõfessionẽ uicioꝵ occulta manifestant᷑. Duȩ st siquidẽ
spẽs disciplinȩ. intior scilicꝰ et ex teruor. Interior disci¬

Expanded text:
um vitia praeceptis contradicunt, more vero simplicium vitia praeceptis contradicunt, more vero simplicium virtutes obediunt, seipsas tamen quandoque virtutes invicem accusant. Accusat enim misericordia justitiam, temtem. Accusat misericordia justitiam, quod manus usque ad crudelitum dimiserit, quod delinquentem saltem verbis non increpaverit. Accusat humilitas honestatem, quod excedat mediocritatem, quod sequatur superfluitatem, quod non tantum utatur honestis, sed etiam voluptuosis. Honestas vero accusat humilitatem, quod nimiam diligat paupertatem, quod non impendat corpori necessihonestas abundantius, nec tamen desinunt esse virtutes, licet imperfectae sint. Dum enim accusantur, quasi ad suscipiendam disciplinam denudantur. Sed quomodo denudantur? Quando per confessionem vitiorum occulta declarantur. Duae siquidem sunt species disciplinae, interior scilicet et exterior. Interior disci