comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ edificat: solidata est: Non est
ibi inflatio: ubi petra. est. funda¬
flatio. hoc est. elatio: Utiq ubi ⁊¬
uitium etiam tantus ille apłs ap¬
positum sibi. ẽẽ. ilicebat stimulum
carnis angłm sathane: aquo cola¬
phyzaretur Qui colaphizatur:
caput eius tunditur ne erigat᷑
Et ibi de scientia metus erat in¬
flationis: hoc est elatõis: Ait enĩ:
In magnitudine reuelatõnũ me¬
arum ne extollar: Ibi gͦ metuen¬
da erat elatio: ubi erat rerum ma¬
gnaꝵ reuelatõ: In magnitucline¬
inquit reuelatõnũ meaꝵ ne ex¬
tollar: datus. est. mͥ stimulus car¬
nis mee angłs sathane qui me co¬
laphrzet: Propt̾ quod ter dñm
rogaui. ut auferret eum ame:
et dixit mͥ Sufficit tibi gr̃a me¬
a: nam uirtus in infirmitate per¬
ficitur : Petit eger ut qd̃ ad salu¬
tem apponit medicus cum uolu̾it
egrotus auferatur: Medicus dic̃
Nunc mordet: s sanat: Tu clicis
tolle.quia mordet:medicus clicit:
Non tollo: quia sanat: Tu adme¬

Expanded text:
autem aedificat, solidata est. Non est ibi inflatio, ubi petra est fundaflatio, hoc est, elatio, ut vitium etiam tantus ille Apostolus appositum sibi esse diceret stimulum carnis, angelum satanae, a quo colaphizaretur? Qui colaphizatur, caput ejus tunditur, ne erigatur: nam et ibi de scientia metus erat inflationis, hoc est elationis. Ait enim: In magnitudine revelationum mearum ne extollar. Ibi ergo metuenda erat elatio, ubi magnarum rerum erat revelatio: « In magnitudine revelationum mearum ne extollar, datus est mihi stimulus carnis meae, angelus satanae, qui me colaphizet. Propter quod ter Dominum rogavi, ut auferret eum a me: et dixit mihi, Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur » . Petit aeger, ut quod ad salutem apponit medicus, cum voluerit aegrotus auferatur. Medicus dicit: Non; mordet, sed sanat. Tu dicis: Tolle quod mordet. Medicus dicit: Non tollo, quia sanat. Tu ad me
Abbreviated transcription (Latin):
cut a se ierat:sic a dño suo: Se enĩ
respexerat. sibiq placuerat: sueq
potestatis amatrix facta fuerat. Re¬
cessit ab illo. ⁊ nõ remansit inse: ⁊do̾̃¬
et a se pellitur et a se excluditun:
et inexteriora ꝓlabitur: Amat
mundũ. amat temporalia. amat
terrena.que si se ip̃am amaret:ne¬
glecto a quo facta est iam minitᷤ
eẽt. lam deficeret. amando qd̾ minꝰ
est. Minus est enuum ip̃a qͣm deus:
et longe minꝰ: Tantoq minus: qͣn¬
to minus est res facta qͣm factor.
ita ut si fieri potest. nos ip̃os obli¬
iuscamur: Quis gͦ est iste transitꝰ.
Oblita est anima se ip̃am s amã¬
do mundũ Nunc obliuiscatur
se sed amando aitificem mundi:
Pulsa est gͦ a se. quod amando ꝑ¬
didit sez Et quia nec facta sua ñ¬
uult uidere: iustificat iniquita¬
tes suas. effertur et suꝑbit inpe¬
tulantia in luxuria. in honorib
in potestatib. indiuitiis inpoten¬
tia uanitatis. Arguitur corripit᷑

Expanded text:
cut a se ierat, sic a Domino suo ibat. Se enim cut a se ierat, sic a Domino suo ibat. Se enim respexerat, sibique placuerat, suaeque potestatis amatrix facta fuerat. Recessit ab illo, et non remansit in se: et a se repellitur, et a se excluditur, et in exteriora prolabitur. Amat mundum, amat temporalia, amat terrena: quae si se ipsam amaret, neglecto a quo facta est, jam minus esset, jam deficeret amando quod minus est. Minus est enim ipsa quam Deus; et longe minus, tantoque minus, quanto minus est res facta quam factor. est Deus ita, ut, si fieri potest, nos ipsos obliviscamur. Quis ergo est iste transitus? Oblita est anima se ipsam, sed amando mundum: obliviscatur se, sed amando artificem mundi. Pulsa ergo et a se, quodam modo perdidit se, nec facta sua novit videre, justificat iniquitates suas: effertur et superbit in petulantia, in luxuria, in honoribus, in potestatibus, in divitiis, in potentia vanitatis. Arguitur, corripitur,
Abbreviated transcription (Latin):
uiderasti celum derre maris. elem̃toꝵ¬
q oĩum ordinen collegisti. istud
nõ uis attendere qd̾ mundus opꝰ
est fabri: Si faler ydolo sicut dedit
figuram. datet et cor: ab ip̃o ydo¬
lo faber ad oraretur: Quom enim
o homo faber tuus d̾s est: sic hõ
ydoli faber est: Quis est d̃s tuus
Qui te fecit. Quis est ds̃ ydoli: Q
Qui illum fecit. Ergo si ydolum
cor haberet: nõne fabrum adora
mor fabricatoris mundi castificat
aĩam S nͥ de corruptõe erubue¬
rit: ad amplexus illos castos redi¬
re non concupiscit: Confundat ͤ
ut redeat: que se iactabat ne redi¬
ret. Suꝑbia gͦ: impediebat aĩe
reditum. Qui autẽ increpat. non
facit peccatũ: s ostendit peccatum.
Quod nolebat anima uidere: poni¬
tur ante ocłos: et qd̾ post dorsũ
habere cupiebat. ad faciem illi ad¬
mouetur: uidete inde: qui uides
stipulam in ocło fr̃is tui. trabem
aut̃ in ocło tuo nõ uides: reuoca¬
tur ad se anima:que ibat a se: Si¬

Expanded text:
siderasti; coeli, terrae, maris, elementorsiderasti; coeli, terrae, maris, elementorumque omnium ordinem collegisti: istud non vis attendere, quod mundus opus est fabri. Si faber idolo, sicut dedit figuram, daret et cor; ab ipso idolo faber adoraretur. Quomodo enim, o homo, faber tuus Deus est, sic homo idoli faber est. Quis est Deus tuus? Qui te fecit. Quis est Deus fabri? Qui Qui fecit illud. Ergo si idolum cor haberet, nonne fabrum adoramor fabricatoris mundi castificat animam: sed nisi de corruptione erubuerit, ad amplexus illos castos redire non concupiscit. Confundatur ut redeat, quae se jactabat ne rediret. Superbia ergo impediebat animae reditum. Qui autem increpat, non facit peccatum, sed ostendit peccatum. Quod nolebat anima videre, ponitur ei ante oculos; et quod post dorsum habere cupiebat, ad faciem illi admovetur. Vide te in te. Quid vides stipulam in oculo fratris tui, trabem autem in oculo tuo non vides ? Revocatur ad se anima, quae ibat a se. Si
Abbreviated transcription (Latin):
s euanuerunt in cogitatõnib
sius. ⁊ obscuratũ est. insipieas
cor eoꝵ: Apłi uerba sunt: non
mea Et obscuratum est coreoꝵ.
te inuenerunt: suꝑbia ꝑdiderũt
Dicentes se. esse. sapientes. id est
donum dei sibi tribuentes stulti fc̃i
sunt Uerba inqͣm apłi sunt dicẽtes.
se esse. sapientes stulti facti sunt:¬
Ostende ꝓba stulticiam eoꝵ: Osten¬
de apłe: et sicut ostendisti nob̾ unde
potuerũt ꝑuenire ad cognitõem dĩ.
qm̃ inuisibłia euis ꝑ ea que facta
sunt intellecta conspicĩtur: ita ñc
ostende quomͦ dicentes se. eẽ. sapien¬
tes. stulti facti sunt: Audi quia im¬
mutauerunt ait głiam incorrup¬
tibilis dei insiłitudinem p̾maginis
corruptibilis hominis ⁊ uolucrũ.
et quadrupedũ ⁊ serpentiũ figurã
enim istoꝵ aĩalium sibi deos paga¬
ni fecerunt: Inuenisti dm̃: ⁊ colis
ydolum. Inuenisti iu̾itatem: et ip¬
sam u̾itatem in inuisticia detines:
Et quod ꝑ dei opera cognouerunt
ꝑ opera hominis ꝑdis: Totum cõ¬

Expanded text:
sed evanuerunt in cogitationibus suis, et obscuratum est insipiens cor eorum. Apostoli verba sunt, non mea: Et obscuratum est insipiente invenerunt, superbia perdiderunt. Dicentes se esse sapientes, id est, donum Dei sibi tribuentes, stulti facti sunt. Verba, inquam, Apostoli sunt: Dicentes se esse sapientes, stulti facti suntOstende, proba stultitiam ipsorum. Ostende, Apostole, et sicut ostendisti nobis unde potuerunt pervenire ad cognitionem Dei, quoniam invisibilia ejus, per ea quae facta sunt, intellecta conspiciuntur: ita nunc ostende quomodo dicentes se esse sapientes, stulti facti sunt. Audi: Quia immutaverunt, ait, gloriam incorruptibilis Dei in similitudinem imaginis corruptibilis hominis, et volucrum, et quadrupedum, et serpentium . Figuras enim istorum animalium, sibi deos Pagani fecerunt. Invenisti Deum, et colis idolum. Invenisti veritatem, et ipsam veritatem in injustitia detines. Et quod per Dei opera cognovisti, per opera hominis perdis. Totum con
Abbreviated transcription (Latin):
corruptibiliũq głietur: Audiat
eum ip̃m qui dixit: Intrate per
angustam portam dicentẽ: ego sũ:
Quasi enim quereret tumidus:
uiaz ꝑme intra: Non nͥ per me am¬
bules: ut intres ꝑ ianuam. Nam
sicut cdixit ego sum iua: ita ego
sum ianua Quid queris qua rede¬
as. quo redeas. qua intres. ne alicu¬
bi erres. ip̃e tibi om̃ia factus est:
Breuit̾ gͦ dicit humilis esto: mi¬
tis esto: Audiamus hoc aꝑtissime
dicentem: ut uideamus qua sit
uua. que sit uia. quo sit ua. quo
ius uenire: Certe forte auatitia:
Om̃is uis possidere : Om̃ia mn tradi¬
ta sunt a patre meo inquit: forsi¬
tan dicturus es: xp̃o sunt tradita.¬
Audi ut dexi iamdudũ ne despera¬
tione frangaris: fudi quomͦ ama¬
tus es: nõ amandus: Audi quomͦ
amatus es turpis.fedus. ante qͣm
eẽt inte quod amari dignum ẽẽt
ret qui illud fecit: Ecce inqua
iniquitate u̾itatem tenuerunt:

Expanded text:
corruptibiliumque glorietur: audiat corruptibiliumque glorietur: audiat eum ipsum qui dixit, Intrate per angustam portam, decentem, Ego sum via. Quasi enim quaereret tumidus, ; per me intra: non nisi per me ambulas, ut intres per januam. Nam sicut dixit, Ego sum via; ita etiam, Ego sum janua . Quid quaeris qua redeas, quo redeas, qua intres? Ne alicubi erres, ipse tibi omnia factus est. Breviter ergo dicit: Humilis esto, mitis esto. Audiamus hoc apertissime dicentem, ut videas qua sit via, quae sit via, quo sit via. Quo vis venire? Certe forte avaritia omnia vis possidere. Omnia mihi tradita sunt a Patre meo, inquit . Fortasse dicturus es: ChrisAudi, ut dixi jamdudum, ne desperatione frangaris. Audi quomodo amatus es non amandus. Audi quomodo amatus es turpis, foedus, antequam esset in te quod amari dignum essetret qui illud fecit? Ecce in qua iniquitate veritatem tenuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
Quo enim fugies a d̾o fugiens:
Quo fugies fugiens ab illo qͥ nlło
loco continetur: et nusqͣm . ẽ. ab
sens: Qui conu̾sum lib̾at: punit
auersum: Quem habes iudicem
fugiens: hunc patrem habeto re
diens Timuerat aut̃ suꝑbia. et¬
in ip̃o tumore ꝑ angustũ redire ñ
poterat Clamat ille qui factus ẽ
iua: intrare ꝑ angustam portam:
Conatur ingredi: impedit timor
et tanto magis ꝑnitiose conat᷑:
qͣnto magis impedit tumor: Tumi¬
dum enim uexat angustia: uexatꝰ
aut̃: amplius tumebit: Ampliꝰ
tumens qͣndo intrabit: Ergo decu¬
detumescat: Accipiat humilitatiᷤ
medicam̃tum. bibat contra tumo¬
rem poculum amarũ. s salubre.
bibat poculum humilitatis. Quid
se artat: Non sunt moles. nõ mag¬
na. s tumida. Magnitudo enim so¬
liditatẽ halet: tumor inflatõem:
Non sibi magnus tumidus uideat᷑
Detumescat ut magnus sit: ut cer¬
tus et solidus. Non ista desideret: ñ
destatu pomparũ recum labentiũ:

Expanded text:
Quo enim fugies a Deo fugiens? Quo enim fugies a Deo fugiens? Quo fugies fugiens ab illo qui nullo loco continetur, et nusquam absens est? Qui conversum liberat, punit aversum. Habes judicem fugiens, patrem hab Tumuerat autem superbia, et ipso tumore per angustum redire non poterat. Clamat ille qui factus est via: Intrate per angustam portam . Conatur ingredi, impedit tumor: et tanto magis perniciose conatur, quanto magis impedit tumor. Tumidum enim vexat angustia; vexatus autem amplius tumebit; amplius tumens quando intrabit? Ergo detudetumescit? Accipiat humilitatis medicamentum: bibat contra tumorem poculum amarum, sed salubre; bibat poculum humilitatis. Quid se arctat? Non sinit moles, non magna, sed tumida. Magnitudo enim soliditatem habet, tumor inflationem. Non sibi magnus tumidus videatur: detumescat, ut magnus sit, ut certus, ut solidus. Non ista desideret, non de ista pompa rerum labentium
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ ignominia Imple inquit fa¬
cies eoꝵ ignominia: et querent
nom̃ tuum cłne O derat eos qͦrũ
at: uide quẽ admodũ amet eos: qͦs
uult querere nom dñi Amat tñi.
an odit tantũ: an et odit ⁊ amat.
Imnio et odit et amat. Odit tua:
amat te: Quid est odit tua ⁊amat
te: Odit quod fecistr:amat qd̾ cłs
fecit. Que sunt enĩ tua: nͥ peccata:
fecisti Amas extra te opera tua:
negligis inte opus dei. Merito his:
merito laberis. merito ⁊ a te ip̃o ꝑ¬
gis. merito audis spitus ambłans
et non reuertens: Audi pocius uo¬
cantem et dicentem. Conu̾timini
adme ⁊ conu̾taraduos. sion enĩ
deus auertitur et conu̾titur: Ma¬
nens corripit: incõmutabilis cor¬
ripit. Aduersus.: quia tu te auer¬
tisti. Eu ab illo fecisti casum: nõ
ip̃e a te fecit occasum. Ergo audi
dicentẽ tibi. Coni̾timiniadine:
et conu̾tar ad uos: hoc est enum¬
qd̾ conu̾tar ad uos: quia conuer¬
timini Fugientes dorsa ꝑsequit᷑.¬
quia faciem redeuntis illuminat:

Expanded text:
ossit amicus. Imple, inquit, facies eorum ignominia, et quaerent nomen tuum, Domine . Oderat eos, quorum at? Vide quemadmodum amat eos, quos vult quaerere nomen Domini. Amat tantum, an odit tantum? an et odit et amat? Imo et odit et amat. Odit tua, amat te. Quid est, Odit tua, amat te? Odit quod fecisti, amat quod fecit Deus. Quae sunt enim tua nisi peccata? fecisti. Amas extra te opera tua, negligis in te opus Dei. Merito is, merito laberis, merito et a te ipso pergis: merito audis, Spiritus ambulans, et non revertens . Audi potius vocantem, et dicentem, Convertimini ad me, et convertar ad vos . Non enim Deus advertitur, et convertitur: manens corripit, incommutabilis corripit. Aversus est, quia tu te avertisti. Tu ab illo fecisti casum, non ipse a te fecit occasum. Ergo audi dicentem tibi, Convertimini ad me, et convertar ad vos. Hoc est enim, Convertor ad vos, quia convertimini ad me. Fugientis dorsa persequitur, faciem redeuntis illuminat.
Abbreviated transcription (Latin):
ci et singulari bono. in istas multi¬
tudirũ uoluptates ⁊ inamorem
hoc est fornicari a dño: Huic tla
um Non enim sic increpat ut insul¬
tet: s ad confusionẽ uult ꝑducere¬
p̾sumptc̃ẽm ut sanet Exclamauit
scriptura uehem̃ter nec palpainit
ad ulando. quos uoluit reparate
Amatus es prius. ut dignus fie¬
An forte impuis amari merebat᷑.
Quare: Quid merebatur impius:
Dampnari respondes: xp̃c tamẽ
ꝓ impiis mortiis est. Etce quid
tibi p̾stitum est impio. Iam pio
quid seruatur: Quid p̾stitum est
impio: Xp̃c ꝓ impiis mortuus est
Desiderabas aut̃ om̃ta possidere:
Noli per auaritiam: s ꝑ pietatem
possideb̾ Tenebis enim eum ꝑ quẽ
facta sunt om̃ia: et cum ip̃o om̃ia.

Expanded text:
ci et singulari bono, in istam multici et singulari bono, in istam multitudinem voluptatum, in amorem m, fornicari atur. Non enim sic increpat, ut insultet: sed ad confusionem vult perducere, ut sanet. Exclamavit Scriptura vehementer, nec palpavit adulando, quos voluit reparare Amatus es prius, ut dignus fiertuus est . An forte impius amari merebatur? Quaero quid merebatur impius? Damnari, respondes. Christus tamen pro impiis mortuus est. Ecce quid tibi praestitum est impio, jam pio quid servatur? Quid praestitum est impio? Christus pro impiis mortuus est. Desiderabas autem omnia possidere: noli per avaritiam; per pietatem possidebis. Tenebis enim eum per quem facta sunt omnia, et cum ipso omnia
Abbreviated transcription (Latin):
bules in humili: ꝑuenies ad excel¬
sum Si infirmus humilem nõ
asꝑneris in excelso fortissimus
ꝑmanebit: Que enim causa hu¬
militatis xp̃ił nisi infirmitas
tuas ualde enim et in remedia¬
biliter te obsidebat infirmitas:
et hec res fecit ut ueniret ad te
tantus medicus: Si enim uł sit
egrotares. ut tu posses ire ad medicũ:
poterat tolerabilis uideri ip̃a infra¬
mitas: S quia tu ire nõ potiusti ad
eum: ille uenit adte: uenit docenᷤ
humilitatẽ. qua redeamus: quia su¬
ꝑbia nos redire nõ sinebat ad uitã.
et ip̃a fecerat nos a uita recedere:
Exaltatũ enim humanũ cor adu̾sus
dm̃: et negligens in ip̃a sanitate
p̾cepta salutaria. decidit aĩa inin¬
firmitatẽ Discat audire infirma¬
illum quẽ contempsit incolumis:
audiat ut surgat quẽ spreuit ut
caderet. Audiat tandem exꝑimen¬
to edocta. quod p̾cepto docta nolu¬
it optinere: Docuit enim nuseria
tiendo Recedere enim ab illo simpli¬

Expanded text:
bules in humili, pervenies ad excelbules in humili, pervenies ad excelsum. Si infirmus humilem non asperneris, in excelso fortissimus permanebis. Quae enim causa humilitatis Christi, nisi infirmitas tua? Valde enim et irremediabiliter te obsidebat infirmitas tua, et haec res fecit ut veniret ad te tantus medicus. Si enim vel sic aegrotares, ut tu posses ire ad medicum, poterat tolerabilis videri ipsa infirmitas. Sed quia tu ire non potuisti ad eum, ille venit ad te. Venit docens humilitatem, qua redeamus: quia superbia nos redire non sinebat ad vitam; et ipsa fecerat nos a vita recedere. Exaltatum enim humanum cor adversus Deum, et negligens in ipsa sanitate praecepta salutaria, decidit anima in infirmitatem: discat audire infirma quem contempsit fortis. Audiat ut surgat, quem sprevit ut caderet. Audiat tandem experimento edocta, quod praecepto noluit obtinere. Docuit enim eam miseria nicari. Recedere enim ab illo simpli
Abbreviated transcription (Latin):
Rigunt nos
diuine lectõnes ne despera¬
tione frangamur: et rursus ter¬
rent. ne suꝑbia uentilemur: Te¬
nere aut̃ uiam mediam. ueram.
rectam. tanqͣm inter sinistram
desꝑatõnis. ⁊ dexteram p̾sumptõ¬
nis disficillimũ. eẽt nob̾: ñ xp̃c
quit uia ueritas et uita: Tanqͣm
diceret: Qua uis ire: Ego sũ uia
Quo ius ire : Ego sum ueritas:
Ubi uis ꝑmanere: Ego sum uita
Necuri ergo ambulemus inuia:
s insidias timeamꝰ uixta uiam
Inimicus insidiari nõ audet ĩuia:
quia xp̃c est ura Sed iuxta urã
plane nõ desinit: Unde ĩ psalmo
dr̃. Iuxta semitam scandala po¬
suerunt mn Dicit et alia scͥptura.
Memento quia inmedio laqueoꝵ
ingred eris: Isti laquei int̾ quoᷤ
ingredimur nõ sunt in uia: sed
tam̃ sunt uxta uiam Quid for¬
midas. quid metius si in uia am¬
bulas: Tunc time: si deseris ui¬
am Nam ideo etiam ꝑmictitur
inimicus ponere uixa iuam laq̃¬
os: ne securitate exultatõis ura
deseratur et in insidias incidatur:¬

Expanded text:
Erigunt nos divinae lectiones, ne desperatione frangamur: et rursus terrent, ne superbia ventilemur. Tenere autem viam mediam, veram, rectam, tanquam inter sinistram desperationis et dexteram praesumptionis, difficillimum esset nobis, nisi  veritas, et vita. Tanquam diceret, Qua vis ire? Ego sum via. Quo vis ire? Ego sum veritas. Ubi vis permanere? Ego sum vita. Securi ergo ambulemus in via: sed insidias timeamus juxta viam. Inimicus insidiari non audet in via; quia Christus est via: sed juxta viam plane non desinit. Unde et in Psalmo dicitur: Juxta semitas scandala posuerunt mihi . Dicit et alia Scriptura: Memento quia in medio laqueorum ingrederis . Isti laquei inter quos ingredimur, non sunt in via: sed tamen sunt juxta viam. Quid formidas, quid metuis, si in via ambulas? Tunc time, si deseris viam. Nam ideo etiam permittitur inimicus ponere juxta viam laqueos, ne securitate exsultationis via deseratur, et in insidias incidatur
Abbreviated transcription (Latin):
re. qͣntit ⁊ qualib natalib sit
plenum: Int̾roga aera: qͣntis uo¬
latib iuget: Intͥroga om̃ĩa ⁊ ui¬
de si nõ sensu suo. tanqͣm tibi teᷤ¬
pondent: ds̃ nos fecit: Hec ⁊ phy¬
losophi nobiles quesierunt: et
ex arte arcificem cogno uerunt:

Expanded text:
re, quantis et qualibus natatilibus re, quantis et qualibus natatilibus plenum: interroga aera, quantis volatilibus viget: interroga omnia, et vide si non sensu suo tanquam tibi respondent, Deus nos fecit. Haec et philosophi nobiles quaesierunt, et ex arte artificem cognoverunt.
Abbreviated transcription (Latin):
celo. suꝑ omẽm impietatẽ. ⁊ iniusti¬
ciam hominũ. qui u̾itatem mnini¬
quitate detinent: Nunquid dixit
eos nõ detinere u̾itatem: S u̾ita¬
tem ininiqͥtate detinent. Bonũ.
est.qd̾ tenent: s malum est ubi
tenent. Ueritatem ininiqͥtate de
tenent. Nunqͥd ds̃ ad quemqͣm
eoꝵ locutus est. Nunqͥd legem ac¬
ceperunt. sicut isrłita popłs per
moysem : Unde gͦ detinent u̾itatẽ.
uł in ip̃a iniqͥtate: Auclite qd̾ se¬
quitur: et ostenditz Quia quod
notũ. est. dei inquit: mamfestũ.
est . in illis. Os enim illis mani¬
festauit Manifestauit illis: qͥb
legem nõ dedit: Audi quomodo
manifestauit Inuisibłia eium
eius ꝑ ea que facta sunt intellec¬
ta conspiciuntur: Interroga mund̾.
ornatum celi fulgorem. depositio¬
nemq siderum. solem. diei suffi¬
cientem. lunam noctis solatium
Int̾roga terram fructificantem.
herbis. ⁊ lignis. aĩalib plenam.
hõib exhornatam: Int̾roga ma¬

Expanded text:
coelo super omnem impietatem et injusticoelo super omnem impietatem et injustitiam hominum, qui veritatem iniquitate detinent. Numquid dixit eos non detinere veritatem? Sed, veritatem in iniquitate detinent. Bonum est quod tenent: sed malum est ubi tenent. Veritatem in iniquitate ddetinent? Numquid Deus ad quemquam eorum locutus est? Numquid legem acceperunt, sicut Israelitarum populus per Moysen? Unde ergo detinent veritatem, vel in ipsa iniquitate? Audite quod sequitur, et ostendit. Quia quod notum est Dei, inquit, manifestum est in illis: Deus enim illis manifestavit. Manifestavit illis quibus legem non dedit? Audi quomodo manifestavit. Invisibilia enim ejus, per ea quae facta sunt, intellecta conspiciuntur. Interroga mundum, ornatum coeli, fulgorem dispositionemque siderum, solem diei sufficientem, lunam noctis solatium: interroga terram fructificantem herbis et lignis, animalibus plenam, hominibus exornatam: interroga ma
Abbreviated transcription (Latin):
Nter cetera cum sc̃m euangłium
legeretur: aucdistis qd̾ ait cłnis
ueritatem ⁊ uitam om̃is homo cu¬
pit. s uiam om̃is hõ non inuenit.
Dm̃̃. esse. qͣndam uitam et̾nam. im¬
mutabilem. intelligibłem. intelligẽ¬
tem. sapientem. sapientes facientem.
nõ nlłi etiam huiꝰ scl̃i philosophy
uiderunt: Ueritatẽ fixam. stabilem.
indeclinabilem. ubi sunt om̃s ratõ¬
nes rerum oĩum creatarum. uider̃t
quidem: s de longinquo : uiderunt:
s inerrore postri Et u circo ad tam
magnam ⁊ inesfabłem. ⁊ beatificã
possessionem. qua uia ꝑueniretur.
non inuenerunt: Namq uiderũt
etiam ip̃i qͣntum uideri ab hõib
potest. creatorem ꝑ creaturam fac¬
torem ꝑ facturam: fabricatorem
mundi per mundũ. Paulus apło
testis est: cui utiq debent credere
xp̃iani Ait enim cũ de talib lo¬
queretur Reuelatur ira dei de ce¬
lo: super omẽm impietatẽ. Ista
sicut recognoscitur: pauli apłi
uerba sunt: Reuelatur ira dñi de

Expanded text:
Evangelium legeretur, audistis quod ait Dominus Veritatem et vitam omnis homo cupit: sed viam non omnis homo invenit. Deum esse quamdam vitam aeternam, immutabilem, intelligibilem, intelligentem, sapientem, sapientes facientem, nonnulli etiam hujus saeculi philosophi viderunt. Veritatem fixam, stabilem, indeclinabilem, ubi sunt omnes rationes rerum omnium creatarum, viderunt quidem, sed de longinquo; viderunt, sed in errore positi: et idcirco ad eam tam magnam et ineffabilem et beatificam possessionem, qua via perveniretur, non invenerunt. Nam quia viderunt etiam ipsi quantum videri ab homine potest creatorem per creaturam, factorem per facturam, fabricatorem mundi per mundum, Paulus apostolus testis est, cui utique debent credere Christiani. Ait enim, cum de talibus loqueretur: Revelatur ira Dei de coelo super omnem impietatem. Ista, sicut recognoscitis, Pauli apostoli verba sunt. Revelatur ira Dei de
Abbreviated transcription (Latin):
tempestates diuersarum temptati¬
onum. Inerucifixum erede ut fi¬
des malignum possit ascendere
non mergeris. s ligno portab̾ił.
Si sic huius seculi fluctib naui¬
gabat. illi qui dicebat. michi ã
absit gloriari nisi in eruce domi

Expanded text:
tempestates diversarum tentatitempestates diversarum tentationum; in crucifixum crede, ut fides tua lignum possit ascendere. Non mergeris, sed ligno portaberis. Sic, sic in hujus saeculi fluctibus navigabat ille, qui dicebat, Mihi autem absit gloriari, nisi in cru
Abbreviated transcription (Latin):
cutussum uob̾: spicitus ⁊ uita sũt.
hsunt inquid quidem quinon ẽ¬
dunt. ip̃i dicebant dueus est. hic
sermo.quis eum potest audire.
Dueus est. s duris. hoc est. incre
nos etiam ip̃m credere doni ẽẽ
non meritisicut inquit dixi
uob̾. nemo uenit ad me nisi eui
datumfu̾it a patre meo. Ubi ã
hoc dominus dixerit si superiori
euangelii recolamus. inueniemꝰ
sum dixisse nemo uenit adme.
nisi pater qui misit me traxerit
eum. non dixit duxerit s traxe¬
rit. Ista uiolentia cordifit non
carni. Quid ergo miraris.cre¬
de ⁊uenis ama ⁊ traherisne ar¬
bitoeris istam aspe: ram moles¬
tamq uiolentiam. dulcis est. sua¬
uis est. ip̃a suauitas tetrahit. Non¬
ne oiuis trahitire cui esurienti her¬
ba monstratur: et puto quia ñ
corpore impellitur. s desiderio
colligatur. sic ⁊ tu ueni ad xp̃m.
noli longaitinera meditari. uͥ
ccedis. ibi uenis. Ad illum enim
qui ubiq est. amando uenitur.
non nauigando sed qmetiam in
talutmere habundant fluctus ⁊

Expanded text:
tus et vita sunt. Sed sunt, inquit, quidam, qui non credunt. Ipsi dicebant, Durus est hic sermo, quis eum potest audire? Durus est, sed duris: hoc est, incrednos etiam ipsum credere doni esse, non meriti: Sicut, inquit, dixi vobis, nemo venit ad me, nisi cui datum fuerit a Patre meo. Ubi autem hoc Dominus dixerit, si superiora Evangelii recolamus, inveniemus eum dixisse, Nemo venit ad me, nisi Pater, qui misit me, traxerit eum . Non dixit, Duxerit; sed, traxerit. Ista violentia cordi fit, non carni. Quid ergo miraris? Crede, et venis; ama, et traheris. Ne arbitreris istam asperam molestamque violentiam: dulcis est, suavis est; ipsa suavitas te trahit. Nonne ovis trahitur, cum esurienti herba monstratur? Et puto quia non corpore impellitur, sed desiderio colligatur. Sic et tu veni ad Christum: noli longa itinera meditari; ubi credis, ibi venis. Ad illum enim qui ubique est, amando venitur, non navigando. Sed quoniam etiam in tali itinere abundant fluctus et
Abbreviated transcription (Latin):
dehita nr̃a dimitte nob̾. s quid de:
domine deus nc pacem dabis: om̃ia
tione quid restat nisi corona iusti¬
cie. ip̃a certe restat: s etiam in ip̃a
uel sub ip̃a non sit caput turgi¬
dum ut recipiat coronam. Audi
attende psalmum qm nolit corona
illa turgidum caput. Cum dixiss
qui redimet de corruptione uitã
tuam qui coronat te inquit: iam
hic dicturus eras corona te merita
meafatentur. iusticia mea fecit ħ.
debitum redditur non donatur.
Audipotus psalmum. nam et hoc
tu dicis. omnis homo mendar. Au¬
di deusquid dicat. qui coronat te
inmiseratione ⁊ misericor dia.de
misericordia te coronat. de miserati¬
one tecoronat. non enim dig¬
nus fiusti quem uocaret. ⁊ uoca¬
tum iustificaret. iustificatum glo¬
rificaret: reliquie ꝑ electõnem gͣ¬

Expanded text:
Debita nostra dimitte nobis. Sed quid dicetur? Debita nostra dimitte nobis. Sed quid dicetur? Domine Deus noster, pacem da nobis: omnia tione, quid restat nisi corona justitiae? Ipsa certe restat, sed etiam in ipsa vel sub ipsa non sit caput turgidum, ut recipiat coronam. Audi, attende Psalmum, quam nolit corona illa turgidum caput. Cum dixisset, Qui redimit de corruptione vitam tuam: Qui coronat te, inquit. Jam hic dicturus eras, Coronat te, merita mea fatentur, virtus mea fecit hoc: debitum redditur, non donatur. Audi potius Psalmum. Nam et hoc tu dicis: Omnis homo mendax . Audi, Deus quid dicat: Qui coronat te in miseratione et misericordia. De misericordia te coronat, de miseratione te coronat. Non enim dignus fuisti quem vocaret, et vocatum justificaret, justificatum glorificaret. Reliquiae per electionem gr
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ noli oblinsciones retributiõs
eius. Quas retributiones eius:
lic enumera gratias age. quas re¬
tributiones: qui propitius fit om̃i¬
b iniquitatib tuis. Hoc factum
est in baptismo qd̾ sit modo. qui
sanat omnes languores tuos. hoc
fit modo agnosco. s qͣm dui hic
sum: corpus qd̾ corrumpitur ad¬
grauat animam. Dic ergo ⁊ qd̾
sequitur. qui redimet de corrup¬
tione uitam tuam. post redemp¬
tionem de corruptione quid res¬
tat: quando corruptibile hoc in¬
duerit incorruptionem. ⁊ mor¬
tale hoc induerit in mortalita¬
tem. Tune fit sermo qui seriptus
est. absorta est. mors inuictoria.
Ubi est mors contentio tua. uhi est¬
mors aculeus tuus: queris locũ
ei. et non iuuenies. Quid est acu¬
leus mortis: quid est. ubi est. mors
aculeustuus: ubi est peccatum. A
ubi est mors aculeus tuus: nusqͣm
erit peccatum nec quod te capiat.
nec qd̾ te inpugnet. nec qd̾ consei¬
entiam titillet. tunc non dicitur

Expanded text:
et noli oblivisci omnes retributiones et noli oblivisci omnes retributiones ejus. Quas retributiones? Dic, enumera, gratias age. Quas retributiones? Qui propitius fit omnibus iniquitatibus tuis. Hoc factum est in Baptismo. Quid fit modo? Qui sanat omnes languores tuos. Hoc fit modo: agnosco. Sed quamdiu hic sum, corpus quod corrumpitur aggravat animam. Dic ergo et quod sequitur, Qui redimit de corruptione vitam tuam. Post redemptionem de corruptione quid restat? Quando corruptibile hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatem, tunc fiet sermest, Absorpta est mors in victoriam. Ubi est, mors, contentio tumors, aculeus tuus? Quaeris locum ejus, et non invenis. Quid est aculeus mortis? Quid est, Ubi est, mors, aculeus tuus? Ubi est peccatum? QuUbi est, mors, aculeus tuus? Nusquam erit peccatum, nec quod te capiat, nec quod te impugnet, nec quod conscientiam titillet. Tunc non dicetur:
Abbreviated transcription (Latin):
mento baptismatis cuncta pror¬
sus dicta facta cogitata cuncta de¬
leta sunt. s hoc est qd̾̃ infusum est
Accipiens oleum et uinum nul¬
nerib suis: iam utiq errorieius
indultum fuit. et tamen sana¬
tur languor instabulom. Sta¬
bulum si agnoscitis eccła est. sta¬
bulum modo qr uiuendo transi¬
mus. domus erit unde numꝙͣ
migrabimus cum ad regnum
celorum san ꝑuenerimus. Interĩ
instabulo libenter euremur: nõ
ad huc languidi s sauitate glort¬
emur. Ne nichil aliud suꝑbiendo sa¬
eramus. nisi ut numq̃m curando sa
nemur. Benedic anima mea dũm.
dic anime tue. dicadhue in hac
uites. ad huc carnem fragilem por¬
tas. ad huc corpus qd coreumpiturr
ad grauat aninam. ad huc post
integritatem remissionis. accepi¬
sti remedium orationis: ad huc u¬
tiqr dicis donec sauentur languo¬
res tui dimitte nob̾ debita nostra.
Dic ergo anmmie tue humilis ual¬
lis: non erectus collis. die anime
tue. Benedic anima mea dominũ

Expanded text:
amento Baptismatis, cuncta proramento Baptismatis, cuncta prorsus, dicta, facta, cogitata, cuncta deleta sunt. Sed hoc est quod infusum est accipiens oleum et vinum vulneribus suis . Jam utique errori ejus indultum fuit, et tamen sanatur languor in stabulo. Stabulum si agnoscitis, Ecclesia est. Stabulum modo, quia vivendo transimus: domus erit, unde nunquam migrabimus, cum ad regnum coelorum sani pervenerimus. Interim in stabulo libenter curemur, non adhuc languidi de sanitate gloriemur; ne nihil aliud superbiendo faciamus, nisi utntia.--Benedic, anima mea, Dominum. Dic animae tuae, dic: Adhuc in hac vita es, adhuc carnem fragilem portas, adhuc corpus quod corrumpitur aggravat animam ; adhuc post integritatem remissionis accepisti remedium orationis; adhuc utique dicis, donec sanentur languores tui, Dimitte nobis debita nostra . Dic ergo animae tuae, humilis vallis, non erectus collis; dic animae tuae, Benedic, anima mea, Dominum,
Abbreviated transcription (Latin):
sequitur. beati omnes qui confi¬
dunt in eum. non in se sed in eũ.
gr̃a salui faclisumus: non ex nob̾
s dei donum est. forte dicatis. qͥd
sibi uult qd̾ hoc sepe dicit. iterũ
hoc. ⁊ tercio hoc. ⁊ ꝓpe numquam
loquitur. nisi quando dicit. uti¬
nam non sine causa dicam. sunt eĩ
homines uigniti gratie multum
tribuentes inopisaucieq nature.
uerum est. magnas arbitriilibe¬
riuires homo eum conderetur ac¬
cepit. s peccando amisit. in mortẽ
lapsus est. Infirmus factus est. a
latronib semiuiuus in uia relictꝰ
est. iniumentum suum leuauit e¬
um. Transiens samaritanus qd̾ in¬
terpretatur custos. ad stabulum
ad huc perducitur. quid extolli¬
tur: ad huc curatur. s sufficit in¬
quit michi qd̃ in baptismo acre¬
pi remissionem omnium peccato¬
rum. Numquid quia deleta est in¬
iquitas. fincta est infrrmitas. acci¬
pe inquit remissionem omnium
peccatorum. Prorsus uerum est.
deleta sunt cuncta peccata insacͣ¬

Expanded text:
sequitur, Beati omnes qui confisequitur, Beati omnes qui confidunt in eo : non in se, sed in eo. Gratia salvi facti sumus, non ex nobis, sed Dei donum essibi vult quod hoc saepe dicit? Iterum hoc, et tertium hoc: et prope nunquam loquitur, nisi quando hoc dicit. Utinam non sine causa dicam. Sunt enim homines ingrati gratiae, multum tribuentes inopi sauciaeque naturae. Verum est, magnas arbitrii liberi vires homo, cum conderetur, accepit; sed peccando amisit. In mortem lapsus est, infirmus factus est, a latronibus semivivus in via relictus est: in jumentum suum levavit eum transiens Samaritanus, quod interpretatur Custos; ad stabulum adhuc perducitur. Quid extollitur? Adhuc curatur. Sed sufficit, inquit, mihi quod in Baptismo accepi remissionem omnium peccatorum. Numquid quia deleta est iniquitas, finita est infirmitas? Accepi, inquit, remissionem omnium peccatorum. Prorsus verum est. Deleta sunt cuncta peccata in sacr
Abbreviated transcription (Latin):
quem credendo uenistis. Hoc
ergo dicit audite qd̾ nostis. a
doceo sed cominemoro predicando:
immonec doceo quia nostis. nec
commemoro quia meministis.
s simul dicamus qd̃ nob̾cum te¬
netis. Hoc dominus dicit. ad p̾¬
hendite disciplinam: exultate
s cum tremore ut semper humi¬
les teneatis qd̾ accepistis. nequã¬
do irascatur dominus utiq suꝑb̾.
sibi qd̃ habent tribuentib non
illi aquo habent gratias agen¬
tes. nequando irascatur dominꝰ
⁊ pereatis deuia iusta. Numquid
dixit nequando irascatur dominꝰ.
et non ueniatis ad uiam iustam.
Numquid nequando irascatur
dominus. ⁊ nonuos ꝑducat ad ui¬
am iustam. aut non uos ammit¬
tat aduiam iustam. Iam in illa
ambulatis. nolite superbire: ne e¬
tiam de illa pereatis. ⁊ pereatis in¬
quid de uia iusta. Cum exarserit
in breui ira eius superuos non in
longum ubi superbis: ibi qd̾ ac¬
ce peras perdis. His terrnus homo.
quasi diceret. quid ergo faciam:

Expanded text:
quem credendo venistis? Hoc quem credendo venistis? Hoc ergo dicit: audite quod nostis; non doceo, sed commemoro praedicando: imo nec doceo, quia nostis; nec commemoro, quia meministis; sed simul dicamus quod nobiscum tenetis. Hoc Dominus dicit: Apprehendite disciplinam, et exsultate, sed cum tremore, ut semper humiles teneatis quod accepistis, Ne quando irascatur Dominus, utique superbis, sibi quod habent tribuentibus, non illi a quo habent gratias agentibus. Ne quando irascatur Dominus, et pereatis de via justa. Numquid dixit, Ne quando irascatur Dominus, et non veniatis ad viam justam? Numquid, Ne quando irascatur Dominus, et non vos perducat ad viam justam, aut non vos admittat ad viam justam? Jam in illa ambulatis, nolite superbire, ne etiam de illa pereatis. Et pereatis, inquit, de via justa. Cum exarserit in brevi ira ejus super vos. Non in longum. Ubi superbis, ibi quod acceperas perdis. His territus homo quasi diceret, Quid ergo faciam?
Abbreviated transcription (Latin):
currerem siciens unde implerer. ⁊
quo impletus ẽẽm ad quẽ custo¬
direm. fortitudinem enim meã
ad te custodiam. qd̾ te largitorẽ
impleam. te seruatore non ꝑdã.
fortitudinem meam ad te custo¬
diam. hoc ut ostenderes michi: A¬
uertisti faciem tuam. et factus
sum contuebatus. Conturbatus q
siccatus siccatus qr exaltatus. Die
ergo siceus ⁊ aridus: ut ruxsus im¬
plearis. anima mea uelut terrasi¬
ne aqua tibi. dicanima mea ue¬
lit terrasine aqua tibi. Tu enĩ
dixeras. non dominus dixerat. ñ
mouebor incternum. Tu dixeras p̃¬
sumens date. s non de tuo. ⁊ quasi
dicit: seruite domino intimore
⁊ exultate cum tremore. sic apłs.
cuni timore ⁊ tremore. ur̃am ip¬
sorum salutem operamini. deꝰ
est. enim qui operatur in uob̾.
Ergo exultate eum toemore. ne
quando irascatur dominus. ui¬
deo qui ad amando preuenitis.
quid enim dicturussim sems.
clamando preuenitis.⁊ hoc un¬
de habetis nisi quia docuit ad

Expanded text:
currerem sitiens, unde implerer, et currerem sitiens, unde implerer, et quo impletus essem ad quem custodirem. Fortitudinem enim meam ad te custodiam , quo te largitore implear, te servatore non perdam. Fortitudinem meam ad te custodiam. Hoc ut ostenderes mihi, avertisti faciem tuam a me, et factus sum conturbatus. Conturbatus, quia siccatus; siccatus, quia exaltatus. Dic ergo siccus et aridus, ut rursus implearis: Anima mea velut terra sine aqua tibi . Dic, Anima mea velut terra sine aqua tibi. Tu enim dixeras, non Dominus dixerat, Non movebor in aeternum. Tu dixeras praesumens de te; sed non de tuo, et quasi dicit? Servite Domino in timore, et exsultate ei cum tremore. Sic et Apostolus, Cum timore et tremore vestram ipsorum salutem operamini. Deus est enim qui operatur in vobis. Ergo, exsultate cum tremore. Ne quando irascatur Dominus. Video quia clamando praevenitis. Quid enim dicturus sum scitis, clamando praevenitis. Et hoc unde habetis, nisi quia docuit ad
Abbreviated transcription (Latin):
puserat ut discerem: opuserat
ut ꝑ doctemam legis scirem qͥd
agerem. Habeo liberum uolunta¬
tis arbiteium. quis me ab ista uia
separabit. si legas. diligenter inue¬
nies quendam desua quadam ha¬
bundantia qm tamen acceperat
extollere se cepisse dũm aũt mise¬
ricordem ut doceret humilitatẽ
qd̾ dederat abstulisseillum uero
subito in opemremansisse. ⁊ mise¬
ricordiam dei recordatione confes¬
sum dixisse. sgo dixiinhabundã¬
tia mea non mouebor meternum.
Ego dixi inhabundantiamea. sed
ego dixi. homo dixi. omnis homo
mendar. Ego dixi. ego ergo dixũ
habundantia mea tanta erat
habundantia. ut hoc dicere au¬
derem. non mouebor ineternũ.
quiddeinde. Domine inuolunta¬
te tua prestitisti decori meo uirtu¬
tem. Auertisti autem faciem tu
am. ⁊ factus sum conturbatus. Os¬
tẽdisti inquit michi. quia illud
qd̾ habundabam de tuo erat.
Ostendisti michi unde peterem:
cui tribuerem qd acceperim. eui
gratias agere deberem ad quem

Expanded text:
pus erat ut discerem, opus erat pus erat ut discerem, opus erat ut per doctrinam Legis scirem quid agerem: habeo liberum voluntatis arbitrium; quis me ab ista via separabit? Si legas diligenter, invenies quemdam de sua quadam abundantia, quam tamen acceperat, extollere se coepisse; Dominum autem misericordem, ut doceret humilitatem, quod dederat abstulisse; illum vero subito inopem remansisse, et misericordiam Dei recordatione confessum dixisse, Ego dixi in abundantia mea, Non movebor in aeternum. Ego dixi in abundantia mea. Sed ego dixi, homo dixi: Omnis homo mendax : Ego dixi. Ergo, Ego dixi in abundantia mea: tanta erat abundantia, ut hoc dicere auderem: Non movebor in aeternum. Quid deinde? Domine, in voluntate tua praestitisti decori meo virtutem. Avertisti autem faciem tuam a me, et factus sum conturbatus . Ostendisti, inquit, mihi quia illud quo abundabam, de tuo erat. Ostendisti mihi unde peterem, cui tribuerem quod acceperam, cui gratias agere deberem, ad quem
Abbreviated transcription (Latin):
diunt duo unus contempnit.
alter ascendit. Qui contempn̾
imputet sibi. qui ascendit non
artoget sibi. Audunt enim aue¬
raci magistro. nemo uenit adm̃
nisi datum fuerit ei apatre. Gau¬
deat qr datum est. gratias agat
dari corde humilinon arreganti
ne qd humilis meruit superbus
aminiitat. Nametiam qui iam
in ip̃a uia iusta ambulant. si sibie¬
am teibuerint et uirib suis: pe¬
reant de illa. Ideo humilitatẽ
cum timore extoemore urãm
ip̃orum salutem operamini.
Et ne sibi inde aliquid dacent
qr dixit operamini continuo
subiunxte. Deus enim est. qui
operatur in uob̃ et uelle et o¬
perari pro bona uoluntate.
Deus est qui operatur in uob̾:
ideo eum timore ⁊ tremore ual¬
lemfacite. imbrem suscipite. de¬
pressa implentur. alta siccant᷑.
Gratia pluuia est. Quid ergo
miraris: si deus superbis resistit.
humilib autem dat gratiam. Ido
eum timore et tremore. idẽ. esi
humilitate. Nou altum sapete sed
time. Time ut implearis. noli al¬
inquis ambulo uiam iustam o¬

Expanded text:
diunt duo, unus contemnit, alter ascendit. Qui contemnit, imputet sibi: qui ascendit non arroget sibi. Audivit enim a veraci Magistro, Nemo venit ad me, nisi datum fuerit ei a Patre meo. Gaudeat, quia datum est: gratias agat danti corde humili, non arroganti; ne quod humilis meruit, superbus amittat. Nam etiam qui jam in ipsa via justa ambulant, si sibi eam tribuerint et viribus suis, pereunt de illa. Ideo humilitatem Cum timore et tremore vestram ipsorum salutem operamini. Et ne sibi aliquid inde darent, quia dixit, operamini: continuo subjunxit, Deus enim est qui operatur in vobis et velle et operari, pro bona voluntate . Deus est qui operatur in vobis: ideo cum timore et tremore, vallem facite, imbrem suscipite. Depressa implentur, alta siccantur. Gratia pluvia est. Quid ergo miraris, si Deus superbis resistit, humilibus autem dat gratiam ? Ideo cum timore et tremore, id est, cum humilitate. Noli altum sapere, sed time . Time, ut implearis: noli alinquis, ambulo viam istam: o
Abbreviated transcription (Latin):
rantes eium dei iusticiam. ⁊ suã
uolentes constituere: iusticie dei
non sunt subrecti: Ftattes mei cõ¬
patimini mecum: ubi tales inue¬
neritis occultare nolite. Non sit ĩ
uob̾ ꝑueesa misericordia. Pror¬
sus ubi tales inueneritis: occulta¬
re nolite. Redarguit econtra di¬
centes: ⁊ resistentes ad nos ꝑduei¬
te. Iamenim de hac causa duo st̃¬
concilia missasunt ad sedem apo¬
stolicam inde etiam reseripta ue¬
nerunt. Causa fintta est: utinã

Expanded text:
es enim Dei justitiam, et suam volentes constituere, justitiae Dei non sunt subjecti . Fratres mei, compatimini mecum. Ubi tales inveneritis, occultare nolite, non sit in vobis perversa misericordia: prorsus ubi tales inveneritis, occultare nolite. Redarguite contradicentes, et resistentes ad nos perducite. Jam enim de hac causa duo concilia missa sunt ad Sedem Apostolicam: inde etiam rescripta venerunt. Causa finita est: utina
Abbreviated transcription (Latin):
bis uero totus tamqͣm illa area
plenus est gratia: non oceulta
s mainfesta. Unde multum plã¬
gere cogimur fratres nostros qui
non contra occultam s contea a¬
ꝑtam gr̃ãm manifestamq con¬
tendunt. ignoscetur uideis. Qd
xp̃iani quare inimici gracie x:
quare de uob̾ presumentes qua¬
re ingrati: quare enim xp̃s ue
nit: numquid natura. hic non
erat: natura non erat. Quam
multum laudando decapitis. nũ¬
quid lex hie non erat: s ait apłe.¬

Expanded text:
bis vero totus tanquam illa area bis vero totus tanquam illa area plenus est gratia non occulta, sed manifesta. Unde multum plangere cogimur fratres nostros, qui non contra occultam, sed contra apertam gratiam manifestamque contendunt. Ignoscitur Judaeis. Quid, Christiani? quare inimici gratiae Christi? Quare de vobis praesumentes? quare ingrati? Quare enim Christus venit? Numquid natura hic non erat? Natura non erat, quam multum laudando decipitis? Numquid Lex hic non erat? Sed ait Apo
Abbreviated transcription (Latin):
dominum nosteum. Iusticia dei
dicitur. non qr iustus est dominus.
s qr iustificat eos. quos ex impiis
iustos facit. Quidam uero quo¬
modo aliquando iudei ⁊ xp̃ianos
se dici uolunt. ⁊ ad huc ignoran¬
tes dei iusticiam suam uolunt
constituere: etiam temporibus
nẽis. temporib aꝑte gratie. tem¬
porib nunc reuelate. prius oceul¬
te grane. temporib nune in are¬
amanifeste gratie que aliquan¬
do latebat in uellere. paucos in
Quidam de antiquis iusticie deo
petiuit a domino signum: ⁊dixit.
Peto domine ut uells hoc qd̾ ĩ
area pono compluatur. ⁊ area sic¬
easit. Factum est complutum est
uellus. area tota sicca erat. expres¬
sit mane uellus inpeluem qm hu¬
minus nostis quid fecerit discipul
suis. Item petiuit alterum signũ:
uolo inquit domine ut uellus
siccunisit: area compluta. ⁊ hoc
ristestamenti: gratia oceulta ẽ
in nube tamqͣm imber inuellere
Aattende modo tempus noui testa¬
menti: discute gentem uideoꝵ
quasi uellus siecum inuenies. or¬

Expanded text:
Dominum nostrum, justitia Dei dicitur, non qua justus est Dominus, sed qua justificat eos quos ex impiis justos facit. Quidam vero, quomodo aliquando Judaei, et Christianos se dici volunt, et adhuc ignorantes Dei justitiam, suam volunt constitunostris, temporibus apertae gratiae, temporibus nunc revelatae prius occultae gratiae, temporibus nunc in area manifestae gratiae, quae aliquando latebat in vellere. Paucos intQuidam de antiquis justis Gedeon petivit a Domino signum, et dixit: Peto, Domine, ut vellus hoc quod in area pono, compluatur, et area sicca sit. Factum est: complutum est vellus, area tota sicca erat. Expressit mane vellus in pelve; quoniam hupelve nostis quid fecerit Dominus discipulis suis. Item petivit alterum signum: Volo, inquit, Domine, ut vellus siccum sit, area compluta. Et hocris Testamenti, gratia occulta est in nube, tanquam imber in vellere. Attende modo tempus Novi Testamenti, discute gentem Judaeorum, quasi vellus siccum invenies: or
Abbreviated transcription (Latin):
s sed̾m debitum. te autem coronat
in miseratione ⁊ misericordia. ⁊ si
tua merita precesserunt: dieit tͥ
deus. discute bene merita tua: et
udebis qr donasunt mea. Hec ẽ.

Expanded text:
sed secundum debitum. Te autem coronat in miseratione et misericordia: et si tua merita praecesserunt, dicit tibi Deus, Discute bene merita tua, et videbis quia dona sunt mea. CAPUT IX.
Abbreviated transcription (Latin):
Iudiuimus ueracẽ
magistrum diui¬
num redemptorẽ
humanum salua¬
torem commendã¬
tem pretium nostrum sangui¬
uenisium. Locutus est enim¬
nob de corpore ⁊ sanguine suo.
guinem potum sacramentum
fidelium agnoscunt fi deles. au¬
dientes autem quid aliud quã¬
qui auouint. cumergo cominẽ¬
dans. talem escam ⁊ talem potum
diceret. nisi manduca ueritiscar¬
nem meam. ⁊ biberitissanguinẽ
meum. non habebiuis uitam in
uob̾. ⁊ hoc dicẽt deuita. qui sal¬
uisqm ip̃auita. exit aũt illi hõl
mors nonuita: qui mendacem
putauerit uttam scandalirati
sunt discipłi eius non quidem
omnes sed plurimi dicentes apd̾
se ip̃os. durus est hicsermo quil
eum potest audire. cum aũt hoc
dominus apd̃ se ip̃m cognouisset
et murmura cogitationis audifs
cogitantib nec sonantib uoce.¬
respondit ut se auditosẽẽ cognoᷤᷤ¬
cerent. ⁊ talia cogitare desinerẽt.
Quid ergo respond̾. hoc uosscan¬
dalizat. si ergo uideritis filium ho¬
minis ascendentemubiecat priꝰ.

Expanded text:
Audivimus veracem magistrum, divinum Redemptorem, humanum Salvatorem, commendantem nobis pretium nostrum, sanguinem suum. Locutus est nobis de corpore et sanguine suo: guinem potum. Sacramentum fidelium, agnoscunt fideles. dientes autem quid aliud quam audiunt? Cum ergo commendans talem escam et talem potum diceret, Nisi manducaveritis carnem meam, et biberitis sanguinem meum, non habebitis vitam in vobis et hoc diceret de vita, quis alius quam ipsa vita? Erit autem illi homini mors, non vita, qui mendacem putaverit vitam; scandalizati sunt discipuli ejus, non quidem omnes, sed plurimi, dicentes apud se ipsos, Durus est hic sermo, quis eum potest audire? Cum autem hoc Dominus apud semetipsum cognovisset, et murmura cogitationis audisset, cogitantibus, nec voce sonantiburespondit, ut se auditos esse cognoscerent, et talia cogitare desinerent. Quid ergo respondit? Hoc vos scandalizat? Si ergo videritis Filium hominis asc
Abbreviated transcription (Latin):
putastis qr de hoc corpore qd̾ uide¬
tis partes facturussum. ⁊ membr̃a
i ea concisurus ⁊ nob̾ daturus:
Quid si ergo uideritis filium ho¬
minis ascendentem ubierat prius.
certe qui inaegerascendi potuit
consumi non potuit. Eego ⁊ de cor¬
poreac sangume suo dedit nobis
salubrem refectionem: ⁊ tã ma¬
gnam breuiter soluit de sua uite¬
gritatem questionem. Mandu¬
cent ergo qui manducant ⁊ bi¬
bant qui bibunt: esuriant ⁊ siei¬
ant: uitam manducent. uitam
bibant. illud mandncare reficiẽ
s sic reficeris: ut non reficiat un¬
dereficeris. Ilud bibere quidesti
nisi uiuere: maronca uitam. bibe
uitam: habebisuitam. ⁊ integra
est uita. Tunc aũt hoc erit id est
uita unicuiqi erit corpusi sangs¬

Expanded text:
Putatis quia de hoc corpore quod videtis partes facturus sim, et membra mea concisurus, et vobis daturus? Quid ergo si videritis Filium hominis ascendentem ubi erat prius? Certe qui integer ascendere potuit, consumi non potuit. Ergo de corpore ac sanguine suo dedit nobis salubrem refectionem, et tam magnam breviter solvit de sua integritate quaestionem. Manducent ergo qui manducant, et bibant qui bibunt; esuriant et sitiant: vitam manducent, vitam bibant. Illud manducare, refici est: sed sic reficeris, ut non deficiat unde reficeris. Illud bibere quid est, nisi vivere? Manduca vitam, bibe vitam: habebis vitam, et integra est vita. Tunc autem hoc erit, id est, vita unicuique erit corpus et sang
Abbreviated transcription (Latin):
mundus muitũ napulatr Seruus est
sciens uoluntatem dñi: et faciens oigna
plagis. Non gͦ reciset uapulare multis:
cm̃i si non uult audire preceptorem in¬
iuste: iuste pacietur ultorem. Uel non
murmurat contra castigatorem: cum
uideat se plagis dignum. ut miscdiam
mereatur. per xp̃m cominũ nostrum

Expanded text:
mundus multum vapulat? Servus est mundus multum vapulat? Servus est sciens voluntatem domini et faciens digna plagis. Non ergo recuset vapulare multis : quoniam si non vult audire praeceptorem injuste, juste patietur ultorem. Vel non murmuret contra castigatorem, cum videat se plagis dignum, ut misericordiam mereatur: per Christum Dominum nostrum,