comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
muris. et musculus etiã dr̃ curmĩ genus. uauigii. Et muscłi
dicũtur capita neruoꝵ ex sauguine et ñuis copulata .s. ilła
nodosa caro que est in tybiis et brachiis. et dr̃ musculus amu¬
riũ siłitudiue quis leat ĩ membris sicit nures subf̾ia uł qr
dispoĩta est ad similitudinẽ muris. Idem dr̃ et lacertus
In hac sigõne ĩuenitur a pasladio poĩtum ubi docet elige̾
bonos equos dicens quia pulchritudo et forma boni equi
in hiis cognoscitut si corus eius uastũ et solidiñ latus ion¬
gissum̃ climes rotunde et maxime pectus late patens et to¬
tum corpus muscłox densitate nodosũ. pes sictus cornu
concanũ alciꝰ calciatus: Item musculi sunt coclee a quaꝵ
lacte concipiũtur ostree. Et dicũtur muscłr .ꝙ. mascłi qr
sunt masculi ostreaꝵ et eciã balenaꝵ. Eoꝵ enĩ cortu conciꝑe
balene ꝑhibentur. Item musculus p̃t diuari amurus.

Expanded text:
mus. Et musculus etiam dicitur curvum genus navigii; et musculi dicuntur capita nervorum ex sanguine et nervis copulata, scilicet illa nodosa caro que est in tibiis et brachiis, et dicitur musculus a murium similitudine quia lateat in membris sicut mures sub terra, vel quia disposita est ad similitudinem muris: idem dicitur et lacertus. In hac significatione invenitur a Palladio positum ubi docet eligere bonos equos, dicens quod pulcritudo et forma boni equi in his cognoscitur: si corpus est vastum et solidum, latus longissimum, clunes rotunde et maxime, pectus late patens et totum corpus musculorum densitate nodosum, pes siccus, cornu concavum, altius calciatus. Item musculi sunt coclee a quorum lacte concipiunt ostree, et dicuntur musculi quasi masculi, quia sunt masculi ostrearum et etiam balenarum: eorum enim coitu concipere balene perhibentur. Et a musculus musculosus
Abbreviated transcription (Latin):
Moneta a mones dr̃ ħ moncta. te. quia monet nequa
fraus in metallo uł pondere sit. unde ħ monetarius .rii.¬
et monetarius. ria. riuĩ. et ħ morietariũ.rii. locus mo¬
quia moruit romanos ꝑ auserem. unde lucanꝰ. Nomĩa
castrensis misceb̾ flama monete.¬
ornamentũ pectoris mulieꝵ. quia muniat pectus mu
net enĩ uidentes illam ẽẽ marito copłatam. et ampli
non debere ab alio tangi enĩ olim non solebant ferre
monilia nisi maritatẽ uł dr̃ monile amini̾e. quia pro
mun̾e solebat dari ħ et serpentũ dicitur quia constat.
ox amphoruł quibꝰdam aureis. et uarus gẽmis ĩ modr̃i
tracture serpentis. płiu et ꝑ mouile omĩa ornamenta.
mulierũ sign̾tur quecũq illis munere dantur. Et ꝓd̾.¬

Expanded text:
em a moneo hec moneta -e, quia monet ne qua fraus in metallo vel pondere sit; unde hic monetarius et monetarius -a -um et hoc monetarium, locus moquia monuit Romanos per anserem, unde Lucanus ‘numina castrensis miscebit flamma Moneteornamentum pectoris mulierum, quia muniat pectus mulnet enim videntes illam esse copulatam marito et amplius non debere ab alio tangi; olim enim non solebant ferre monilia nisi maritate; vel dicitur munile a munere quia pro munere solet dari. Hoc et serpentum dicitur quod constat ex amphorolis quibusdam aureis et variis gemmis in modum facture serpentis. Plerumque et per munile omnia ornamenta mulierum significantur quecumque illis munere dantur.
Abbreviated transcription (Latin):
princeps. et dã hic monartha. the. princeps unius ci¬
uitatis uł singularis princeps .s. quia singłarẽ possid
principatũ sicut alexandet ap̃ grecos. et iuliꝰ ap̃ ro¬
manos. unde ħ monarchia. chie .I. singłaris pri¬
et d̾t ħ monarsiculus. culi .I. stultus iracũdus quia cito
mouetur ad iram. unde plantus. Qͥ tu monarsicule p̃¬

Expanded text:
archa -e, princeps unius civitatis vel singularis princeps, scilicet qui singularem possidet principatum, sicut Alexander apud Grecos et Iulius apud Romanos; unde hec monarchia -e, singularis priet dicitur hic monarsiculus -li, stultus, iracundus, qui cito movetur ad iram; unde Plautus ‘quid tu o homo monarsicule p
Abbreviated transcription (Latin):
Mola. a molo. molis dr̃ ħ mola. le. ubi ferrum molit᷑
Et acuitur. et mola. le. puls ex farina et aqua et sale
qua olim uictime inter cornua profundebant᷑. Et si pa¬
cienctes erant lone erant. si recalatrarent male erant
et reniciebantur. unde ihe xp̃e fuit bona uictima quia
dr̃ mola. quasi mala a malon .I. a rotunditate sui.me¬
la asinaria dicitur quia cum es molit asinꝰ quia in¬

Expanded text:
 a molo hec mola -e, ubi ferrum molitur et acuitur, et mola -e, puls ex farina et aqua et sale, qua olim victime inter cornua perfundebantur, et si patientes erant, bone erant, si recalcitrarent, male erant et reiciebantur. Unde Iesus Christus fuit bona victima quia dicitur mola quasi mala a malon, idest a rotunditate sui; mola asinaria dicitur quia cum ea molitur asino, vel
Abbreviated transcription (Latin):
tur muculentus. ta. tum. sordidus muco plenus. et cõ
adu̾bium. et ħ muculencia. ce .I. abũdancia et ꝑlenitudo
ess mucus putredo in pane ex uetustate proueniens. Et
dr̃ mucus .q. martus. unde hic mucor mucoris. id̾ s ꝓp̾e
nucus in pane mucor in uino et aiqua .s. mufa uint.¬

Expanded text:
tur muculentus -a -um, idest sordidus, muco plenus; Prudentadverbium, et hec muculentia -e, abundantia et plenitudo est putredo in pane ex vetustate proveniens, et dicitur mucus quasi marcus; unde hic mucor -ris, idem; sed proprie mucus in pane, mucor in vino vel aqua, scilicet mufa vin
Abbreviated transcription (Latin):
ticus quia in aqua fuit ĩuentꝰ. et ex aqua sumptꝰ. unde et
moyses int̾pretatur sumptus ex aqua. Inuenit enĩ eum
ad ripã fluuii expoĩtum filisi phõnis ꝙ̃ colligens ad oꝑ¬
tanit sibi et uocauit eũ moysem quia de aqua sumpsiss
iħc qd̾ est saluator quia saluatus fuit ex aqua. et corr̃¬

Expanded text:
ticus, quia in aqua fuit inventus et ex aqua sumptus; unde et Moyses interpretatur sumptus ex aqua. Invenit eum ad ripam fluvii expositum filia pharaonis, quem colligens adoptavit sibi et vocavit eum Moysen quod de aqua sumpsisset iesus, qui est salvator, quia salvatus fuit ex aqua; et
Abbreviated transcription (Latin):
fiam a ꝙͣ acrem. Scd̾a die firmamẽtũ solũ. Tertia. die
quatuor maria. semina sacõnes et plantaria. Quarta
rilia a quaꝵ et uolatilia. sexta die. quatuor bestias pecu¬
das reptilia fit et hoĩe. Et facta sunt omĩa .xxii. genera
in diebus sex. Et xxii. gen̾ones sunt ab adam usq ad
iacob ex ruius semĩe nata est omĩs gens. ifrł et .xxii. libri
dius uinginti duoꝵ sextarioꝵ a moyse .ẜ. sacre legis doctri¬
nam effectus est. et ꝙͣuis diu̾se gentes huic menfure pon

Expanded text:
am atque aerem. 305 Secunda die firmamentum solum. Tertia die quatuor: maria, semina, sationes, atque plantaria. Quarta tilia aquarum, et volatilia. Sexta die quatuor: bestias, pecudes, reptilia terrae, et hominem. Et facta sunt omnia XXII genera in diebus sex. Et XXII generationes sunt ab Adam usque ad Jacob, ex cujus semine nascitur omnis gens Israel. Et XXII libri dius viginti duorum sextariorum a Moyse secundum sacrae legis mensuram effectus est: et quamvis diversae gentes huic mensurae pon
Abbreviated transcription (Latin):
latine dr̃ nigrũ quia eius fructus sit nig. unde ħ moꝵ¬
mori fructus eius hanc latini rubrũ appellant uł cclsã¬
quia fructus eius uł uirgultũ rubeat
do ut talis mos est in ꝑtibus nr̃is .I. talis consuetudo
quia mos ẽ qui morã fec̾it. unde et sic diffinitur. mos ẽ
quedã ius moribus institutũ qd̾ pro lege suscipitur ã
sicuti uiciũ de malo. mali ergo mores non sũt mores̾.
s uicia et est ibi oppõ in adiecto. ficut cum dr̃ homo mo¬

Expanded text:
morus -i, quia eius fructus sit niger, unde hoc morum -ri, fructus eius: hanc Latini rubum appellant quia fructus eius vel virgultum rubeatdo, ut ‘talis mos est in partibus nostris’, idest talis consuetudo,quia mos est qui moram fecerit, unde et sic diffinitur: mos est ddam a majoribus institutum, quod pro lege suscipitur, sicut vitium de malo: mali ergo mores non sunt mores sed vitia, et est ibi oppositio in adiecto sicut cum dicitur ‘homo mo
Abbreviated transcription (Latin):
triũ luminũ sic autẽ dictus est mons olireti quia de nocte
ox ꝑte octidentis illũabatur igue templi qui erat uigis ignis
in altari mane ĩ ꝑte mrientali pͥmos ĩcipiebat radios soł
anteꝙͣ illustrarent auitatẽ ħ̾ebat eciã copiam olei qd̾ ẽ
quis mons triũ lũmũ ucgabatur lucerne .s. de templo re¬
splendentis ac solis ex alt̾a ꝑte orientis et olei in ip̃o mõ¬
lucem de eccͣa fulgentẽ ꝓpł solis iusticie fulgorem. et¬

Expanded text:
trium luminum. Sic autem dictus est mons Oliveti, quia de nocte ex parte occidentis illuminabatur igne templi; quia erat ignis jugis in altari, mane ex parte orientis primo excipiebat radios solis, antequam illustrarent civitatem. Habebat etiam copiam olei, quod est quis mons trium luminum vocabatur: lucernae scilicet de templo resplendentis, ac solis ex altera parte orientis, et olei in ipso monni Verbi lucem de Ecclesia fulgentem, propter solis justitiae fulgorem, pr
Abbreviated transcription (Latin):
Mennonides. menon fuit filius antore. tex orientalis
unde mẽnoniꝰ. nia. niũ. ħ introiano belło ꝑiit. fauille
rogi curius mutate sunt in aues q̃ ab eo dute sunt mẽ¬
noĩdes. he cat̾natim ex egypto ad iliũ uolare dicũtur.
iuxta mennionuis sepulcrũ. Et iñ eas illerises mõnonides
uccant. Qͥnto ã anno ad iliũ ueniũt et cum biduo cirtũ¬
uolau̾int t̾na die in eũtes pugnam uicissim se ungnib
et rostris dilac̾ant. et corr .m.¬

Expanded text:
MENNON fuit filius Aurore, rex orientalis; unde mennonius -a -um. Hic in troiano bello periit, faville rogi eius mutate sunt in aves que ab eo dicte sunt mennonides; hee catervatim ex Egipto ad Ilium volare dicuntur iuxta Mennonis sepulcrum et inde eas Ilienses mennonides vocant; quinto autem anno ad Ilium veniunt et, cum biduo circumvolaverint, tertia die ineuntes pugnam vicissim se unguibus et rostris dilacerant. M 80 M
Abbreviated transcription (Latin):
ca. cum. qui mira facit et mirificens. tis. in eodẽ sensu
Et comꝑatur m̾ificencior. ssimꝰ. s mirificus subdit
locum huius poĩtiui mirificens. quia non est in usir.
bnde mirifice uł mirificẽter. cius. me. adu̾biũ. et ħ miri
mica et hinc mirũceus. cea. ceũ .I. formiceꝰ. et ħ formitea
gẽma q̃ formice reptãtis effigiem mmiitatur.¬

Expanded text:
-a -um, qui mira facit, et mirificens -tis in eodem sensu, et comparatur -tior -simus; sed mirificus subit locum istius positivi mirificens quod non est in usu; unde mirifice vel mirificenter -tius -me adverbium, et hec mirimica, et hinc mirmiceus -a -um, idest formiceus, et hec mirmicea gemma que formice reptantis effigiem imitatur,
Abbreviated transcription (Latin):
dare. uł pro miro hr̃e. Et ponitur sepe prro cupere aun
suis compoĩtis quibusdã .s. pro suo conseꝙ̃ti anteredens
primitus enĩ miramur et pꝰea mirata cupimꝰ anumre
Miror componitur admiror ad mniraris .I. ualde mirnt
mirari. demiro. niris. uaalde mirari uł de orsũ et tepi¬

Expanded text:
dare vel pro miro habere, et ponitur sepe pro cupere cum suis compositis quibusdam, scilicet pro suo consequenti antecedens: primitus enim miramur, postea mirata cupimus; unde componitur admiror -aris, valde mirari mirari; demiror -aris, valde mirari vel deorsum,
Abbreviated transcription (Latin):
inde moriturus. Morior componitur cõmorioꝵ. emorior.
ĩmorior. ĩ nigilare. in sistete. insuadere. p̾morior. ꝑ moriqr
remorior. Et est morior deponens cum suis compoĩtes
et. rẽ. et dicitur. ꝯmoror. raris. demoro. raris. ĩ moror. raris
tardare. deriuere uł impediri. tardari. detin̾i. ponũtur tñ
qnĩq ab solute pro consistere uł morã facere. et cort̾. mo.¬

Expanded text:
is obsitis. Morior componitur commorior, emorior, immorior, idest invigilare, insistere, insudare, premorior, permorior, remorior; et est deponens cum suis compositis. em. Moror componitur commoror -aris, demoror -aris, immoror -aris, tardare, detinere, vel impediri, tardari, detineri; ponuntur tamen quandoque absolute pro consistere vel moram facere. M 136 MO
Abbreviated transcription (Latin):
M Ingo. gis. muxi. mictũ .I. uainare urinã. enutt̾e. unde
mictim adũbium. et hic mictus. tus. cui. Item a mĩgo. mic¬
ꝯmĩgo. gis .I. simul mĩg̾e uł mictu madefate. et deturpare
demĩgo. gis .I. ualde uł deorsum mĩg̾e uł mictu ꝓfund̾e
et detiupare. Emĩgo .I. extra mĩg̾e. Inmĩgo.gis. ꝑmĩgo.

Expanded text:
MINGO -is -xi mictum, idest urinare, urinam emittere; unde mictim adverbium, et hic mictus -tus, unde micticcommingo -is, idest simul mingere vel madefacere mictu et deturpare: demingo -is, valde vel deorsum mingere, vel mictu perfundere et deturpare; emingo -is, extra mingere; imming
Abbreviated transcription (Latin):
grriphos componit̃ ħ miniographus. phi. qui minio scri¬
bit. unde miniographo. phas .I. minio scribe. et ħ minio¬
Ainister. minor. componitur cum steriori qd̾ est stacio.
et dr̃ minister quasi minor instacione uł mĩster diat᷑
qm̃ officiũ debitum manib exequatur. Et hinc hoc mĩ¬

Expanded text:
graphos et dicitur hic miniographus, qui minio scribit, unde miniographo -as, idest minio scribere, et hec minion. Minor componitur cum sterion, quod est statio, et dicitur hic minister, quasi minor in statione; vel minister dicitur quia officium debitum manibus exequatur; et hinc hec mi
Abbreviated transcription (Latin):
hec medica .ce. quoddã genus legunũs dicta sit quia
amedis est tranilata in greciã tempore quo em xorses.
rex ꝑsaꝵ ĩuasit ħ semel seritur. et decem annis ꝑman
uł tribus. et quat̾ uł sexies ꝑ amiũ põt recidi et hoc
ħba abundat ĩuenecia et est triũ filoꝵ et semꝑ iurescit
quidã dicũt ꝙ fit islud legum̃ ꝙ nulgo dr̃ trisitum.¬
unde et dicta est hanc greci cidroresla latim atrura
uł citãm uocant quia eius poma et foliacitri odorem
referant. Malum eius est ĩumicũ uenenis ħ arbor pe
ne om̃i tempore plena est pomis ꝑtim maturris. ꝑtim
acͥbis. parit ad huc in flore poĩtis ꝙ in aliis arborib
raꝵ est. et dicũt ꝙ reu̾a ħ arrbor est citius s apulei᷑¬

Expanded text:
hec medica -ce, quoddam genus leguminis, dicta sic quia a Medis translata est in Greciam tempore quo eam Xerses rex Persarum invasit. Hec semel seritur et decem annis permanet et ter vel quater vel sexies per annum potest recidi, et hec herba abundat in Venetia et est trium foliorum et semper virescit. Quidam dicunt quod sit illud legumen quod vulgo dicituunde et dicta est: hanc Greci cidromelam, Latini citrum vel citriam vocant quia eius folia et poma cedri odorem referant. Malum eius inimicum venenis ne omni tempore plena est pomis partim maturis, partim acerbis, partim adhuc in flore positis, quod in aliis arboribus rarum est, et dicunt quod re vera hec arbor est citrus, sed Apulei
Abbreviated transcription (Latin):
.I.Ioculato et ꝓprie reꝵ hũmaꝵ mutator. sicut olim erat
in recitacõne comediaꝵ. quia ꝙ u̾bo recctatq dicebat mimi
motu corporis expͥmebant. unde ħ minia .I. ioculatrix.¬
.I. iracundus et feruidus. Et comꝑatur minacior.ssimꝰ
unde minaciter. cius. me. adu̾biũ. et ħ minacitas. tatis.

Expanded text:
ioculator et proprie rerum humanarum imitator sicut olim erat in recitatione comediarum, quia quod recitator ore dicebat, mimi motu corporis exprimebant; unde hec mima -e, idest i, iracundus, fervidus, et comparatur -cior -mus, unde minaciter -cius -me adverbium, et hec minacitas -tis.
Abbreviated transcription (Latin):
Metum ametron. dr̃ ħ metrura tri. qd̾ constat ex uno
pede. unde n̾sus. hexametre dr̃ ubi sunt .ui. pedes. Item metrũ
dr̃ legiitima pedum ꝯuĩccio. et scd̾m ħ metricũ qñq constat¬
ut in richinus et scd̾m quãl eius in sigõnẽ competenter
Metrum componitur. bimeter. tra. trum. ubi sunt duo
metiri. t̾meter. tra. trum. tetrameter. tra. trum. pentamẽ¬

Expanded text:
em a metron hoc metrum, quod constat ex uno pede, unde versus exametrum dicitur ubi sunt VI pedes. Item metrum dicitur legitima pedum coniunctio et secundum hoc metrum quaut in rithmis, et secundum quamlibet eius significationem competenter metrum componitur bimeter -a -um, ubi sunt duo metra, trimeter -a -um, tetrameter -a -um, pentame
Abbreviated transcription (Latin):
mũdus mirior quia non constat ex quatuor elementis
in tegnalit̾. sicut maior mũdꝰ. mũdus
logus. Slogi. qui breuiter loquitur uł qui magnã
rom simłare anulãe cupiens . q. ꝑuam despiciendo narras
unde ħ micrologiũ.gii.I. breusloquiũ. et corr̃. lo.¬

Expanded text:
mundus: minor quia non constat ex quattuor elementis integraliter sicut maior mundus, munduslogus -gi, qui breviter loquitur vel qui magnam rem annullare cupiens quasi parvam despiciendo narrat; unde hoc micrologium, idest breviloquium. Item co
Abbreviated transcription (Latin):
metricus.ca. cum. trimeticus .cai. cum. quadrimetitus. ca.¬
ponitur ħ metropolis. lis. tiuitas ad cuuius mensurã cilie
ciuitates disponũtur .s. ubi est ar̾xp̃c. unde ietropolitanus
na. nũ. dñs uł ar̃ep̃c. illius riuitatis. a mensura cuictatis sic
dcũs. Singalis eni ꝓuinciis metropolitani preminẽt. Quoꝵ
ep̃is age̾ licet. Sollicitudo enĩ tocius ꝓuincie eius ꝯmissa ẽ.¬

Expanded text:
metricus -a -um, trimetricus -a -um, quadrimetricus -adicitur hec metropolis -lis, idest civitas ad cuius mensuram alie civitates disponuntur, scilicet ubi est archiepiscopusnus vel archiepiscopus illius civitatis a mensura civitatis sic dictus: singulis enim provinciis metropolitani preminent, quoruepiscopis facere licet; sollicitudo enim totius provincie eis commissa e
Abbreviated transcription (Latin):
larguis in telligitur. unde eciã carnalis cogitacio. qͣ. sub¬
trahit mentẽ a deo. et omĩs libidinosa concupiscencia et
om̃is ad ult̾ina accõ. et omĩs illicita cupiditas p̃t dici me¬
chacio. unde ħ mechus ad ult et hoc mnecha ad ult̾a. et moe¬
sicut dicit pap̃. Mechq componit᷑. cõmechor. charis. Et ẽ

Expanded text:
largius intelligitur, unde etiam omnis carnalis cogitatio que subtrahit mentem a Deo et omnis libidinosa concupiscentia et omnis adulterina actio et omnis illicita cupiditas potest dici mechatio; unde hic mechus, adulter, et hec mecha, adultera, et menic
Abbreviated transcription (Latin):
Meitenarius. r.ii. p̾no a conductus .s. qui acapit mer¬
cedem. Idem et baro quia fortis est in laborib aban
ꝙ est grauis .I. fortis cui contrariũ est leuis .I. in fiutiꝰ
E est scribendũ ꝑ unũ .n. quia d̾matur amertes. cedis
efd. mutatur in .n. Quidam tñ dicũt ꝙ .d. mutatꝰ
in duo .n. et dt̃ mercennarius scd̾m eos qualis mnu¬

Expanded text:
mercenarius, pretio conductus, scilicet qui accipit mercedem: idem et barro, quia fortis est in laboribus, a bari quod est gravis, idest fortis, cui contrarius est levis, idest infirmus. Et est scribendum per unum n quia derivatur a mercedis et d mutatur in n; quidam tamen dicunt quod d mutatur in duo n et dicitur mercennarius, qualis mu
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ eodem sigõne .s. m̾ito acquir̾o lucrari. ¶ Noͣ ergo ꝙ
antiqui dicebant mereo. res. merui. u̾ nos modo dñs
m̾cor.r̾is. Etita mereo. res merui. et m̾eo pro dolere cõ
oꝑibus que seqũtur br̃aturã pñtis et mutauerũt illud
in u̾bum deponens et dederũt ei suplaccõm p̾t̾iti et dixe¬
runt m̾eor. meris. m̾ctus sum p̾titum u̾o dicti uerbi
cidencia. ylam meo pro dolere caret p̾t̾ito et suplecõe
quia mestus tm̃ nomẽ est et non ꝑticipiũ. licet ergo
merui non sit p̃t̾itum huius u̾bi deponentis meor
tñ ad designand̾ ꝙ fuit p̾t̾itũ ilłius u̾bi ꝙ fuit mu¬
tatũ in meror sic facienda est declinacio mereoꝵ.
m̾eris. iueritus sum uł merui. meritus es uł meriusti. et cͣ.¬

Expanded text:
ione, scilicet merito acquirere, lucrari. Nota ergo quod antiqui dicebant mereo -es -ui ubi nos dicimus mereor -ris, et ita mereo -es -ui et mereo pro dolere conctemporibus que sequuntur literaturam presentis et mutaverunt illud in verbum deponens et dederunt ei suppletionem preteriti et dixerunt mereor -ris meritus sum; preteritum vero predicti verbi cidentia. Nam mereo pro dolere carebat preterito et suppletione quia mestus tantum nomen est et non participium. Licet ergo merui non sit preteritum huius verbi deponentis, mereor: tamen, ad designandum quod fuit preteritum illius verbi, quod fuit mutatum in mereor, sic facienda est declinatio: mereor -ris meritus sum vel merui, meritus es vel meruisti, et c
Abbreviated transcription (Latin):
non abscondi. bnde eciam dr̃ manifestus .q. manens festus.
et in aꝑto poni. unde et dr̃ manifestus .I. promptus aꝑtꝰ¬
et palam poĩtus. Et comꝑatur. stior. ssimus. unde mani¬
test. stius. ssime. adu̾bium. et manifesto. stas. unde ma¬
iufestarius.ria. riũ. ꝙ manifestat. uł manifestrtur
uł manifeste et aꝑte aliquid faciens ꝙͥ sit meifestũ¬

Expanded text:
non abscondi, unde et dicitur manifestus quasi manens festus et in aperto poni, unde et dicitur manifestus apertus et palam positus; et comparatur -or -mus; unde manifeste -ius -me adverbium, et manifesto -as, unde manifestarius -a -um, quod manifestat vel manifestatur vel manifeste et aperte aliquid faciens; unde Plau
Abbreviated transcription (Latin):
dulatus. sum. modulari .I. cantare dulcit melodias face̾.
Iuuenitur etiã modulo. las. in codem sensu. Unde modu¬
lamẽ. nĩs. cantacio dulas et meslica. et modulans. tis
unde modulant᷑ adũbi. et ħ modulancia. cie.
dus. unde ħ modulus.li. tropus caritus qui precuntur.
in principio misse uł matutini uł uelꝑaꝵ. Et cort̃. du.¬

Expanded text:
t hinc modulor -aris, cantare dulciter, melodias facere: invenitur etiam modulo -as in eodem sensu; unde modulamen, cantatio dulcis et melica et modulans, unde modulanter et hec modulantia -e.  unde hic modulus, tropus, cantus qui precinitur in primcipio misse, vel matutini vel vesperoru
Abbreviated transcription (Latin):
micoleon quippe ꝑuũ est ualde aĩal formitis adu̾sum
ꝙͦ se in pailu̾e abscondit et formicas frumenta gustã¬
gestantes interficit. Int̾fectasq ꝯlũit mirmicoleor
antẽ latine dr̃ uł formicaꝵ leo uł t̾te exp̾ssiue formictĩ
ꝑiter et leo. recte a̾ formica est. Ipĩs autẽ formicis leo.¬
hñs enĩ quasi leo deuorat s sb illis quasi fornuca deuo
Iob submirinicolemitis nomĩe non pauorẽ et audaciã
rep̾hendit ac si a ꝑte dicat. plon in iuste ꝓcussus es qr
cont᷑ erectos timidus contra subditos audax fuistiat
si a ꝑte dicat contra astutos te formido p̾ssit. Contiti
simplices temitas in flauit s p̾dam iam mumicoleõ
non ht quia tumida tua eleacio dum u̾b̾ibus p̾mit᷑
ab aliena lesionem prohibetur. pot̃ eciã scd̃m greꝙ̾.

Expanded text:
micoleon quippe parvum valde est animal, formicis adversum, quod se sub pulvere abscondit, et formicas frumenta gestantes interficit, interfectasque consumit. Myrmicoleon autem Latine dicitumicoleon quippe parvum valde est animal, formicis adversum, quod se sub pulvere abscondit, et formicas frumenta gestantes interficit, interfectasque consumit. Myrmicoleon tis nomine, nisi pavorem et audaciam reprehendit? Ac si ei aperte dicat: Non injuste percussus es, quia contra erectos timidus, contra subditos audax fuisti. Ac si aperte dicat: Contra astutos te formido pressit, contra simplices temeritas inflavit. Sed praedam jam myrmicoleon non habet, quia timida tua elatio dum verberibus premitur, ab aliena
Abbreviated transcription (Latin):
quia moenib sol addi. uł menianꝰ collega crassi in foro
ꝓiecit mat̾ias ut ẽẽnt loca in quibus spectantes in sifr̾ent
que ex nomĩe eius menia appellata sunt. ħ et solaria diꝯt᷑
quia patent soli. Et inde in oleuit pꝰea confuetudo ut me¬
niana domibus adiac̾ent. unde menianatꝰ ta. tum .I. me
mianis ornatus et imparatus.

Expanded text:
quia menibus solet addi; vel Menianus, collega Crassi, in foro proiecit materias ut essent loca in quibus spectantes insisterent, que ex nomine eius meniana appellata sunt: hec et solaria dicuntur quia patent soli; et inde inolevit postea consuetudo ut meniana domibus adicerent; unde menianatus -a -um, idest menianis ornatus et preparatus.
Abbreviated transcription (Latin):
manu enutt̾e uł liberare. unde ħ manumissio. manu¬
mssionis. et manumissus. ssa. ssum qiͣ manu emissus
antiquitus enĩ quociens manumittebant eos a lapa ꝑ¬
cussos cutũageant ad modũ monachoꝵ et liberos confir¬
mabant. unde et sic manumissi dicti sũt quasi manu enus¬
si. quia manu emitterentur.

Expanded text:
manu emittere, liberare, unde manumissio et manumissus -a -um, idest manu emissus. Antiquitus enim quotiens manumittebant eos, alapa percussos circumagebant ad modum monachorum et liberos confirmabant; unde et sic manumissi dicti sunt quia manu emitterentur.
Abbreviated transcription (Latin):
arbor in aiffrica quia hẽat florem insimilitudinẽ maloꝵ
uł dicitur sic punica lingua. Ex hac proflur lentus suctiꝰ
quia loco armomacus dicitur.
ex nũo cicladũ oĩm rotundissĩa. unde ħ melinũ genus
coloris. quia eius metalli ferax sit mellos. Item melos¬

Expanded text:
arbor in Affrica, quia habeat florem in similitudinem malorum, vel dicitur sic punica lingua: ex hac profluit lentus succus qui a loco ammoniacus dicitur. ex numero Cicladum, omnium rotundissima; unde hoc melinum, genus coloris, quia eius metalli ferax sit Melos. M 17 MALA
Abbreviated transcription (Latin):
quia amari sit saporis Et est malũ ꝑsicũ quia eam ar¬
borẽ in egypto inseuit ꝑseus. ħ arbor in ꝑsida fructũ
gn̾at interfectoriũ. apud nos u̾o iocund̃ et suaue.¬
Et est malum pimicũ dictũ sit. quia expunica regione
et malũ gruatũ quia inter corticis rotunditatem

Expanded text:
ia prius sit advectum; est et malum persicum, quia eam arborem primum in Egipto inseruit Perseus: hec arbor in Persida fructum generat interfectorium, apud nos vero iocundum et suave 6. Malum Punicum dicitur, eo quod ex Punica regione et malogranatum eo quod inter corticis rotunditatem
Abbreviated transcription (Latin):
Memoria. a niemor dr̃ h memoria. rie. Et ẽ memoria
frana comp̾hensoꝵ mora inmente. unde et quodã uo¬
mente mora ethĩa est. Et hinc memoriosus . sa. sũ
qui bone est memorie. Et scias ꝙ memoria p̾t̾ita re¬
ad memoriã. unde ħ memorialis. lis. qd̾ datur uł dr̃ uł fit
uł aliꝙ̾ hẽatur ĩ memoria et non obliuioni tradatur ¶

Expanded text:
memoriter adverbium, et hec memoria -e; et est memoria firma comprehensorum mora in mente, unde et quidam voia, quasi in mente mora, ethimologia est. Et hinc memoriosus -a -um, qui bone est memorie, et hic et hec memorialis ad memoriam, unde hoc memoriale, quod datur vel dicitur vel fit ut aliquid habeatur in memoria et ne
Abbreviated transcription (Latin):
snlendi. ut ergo mendaciũ sit nc̃o ẽ. ut fłin proferatur
et aui in tentõne fassendi ħ enĩ malum est ꝓprie mencien¬
sis aliud hĩe clausum in pectore. aliud promptũ in lingua
si b̾m siue non. mnis ergo qui loquitur mendatiũ non¬
mentitur quia loquitur contra ħ qd̾ aĩo sentit .I. uolũtate
sallendi. s non omis qui mentitur mendaciũdicit. quia
qd̾ uerũ est loquitur aliqñ menciendo. sicut ehꝰ fłm dicẽd¬

Expanded text:
 est ut falsum proferatur et cum intentione fallendi. Hoc enim malum est proprium mentientis, aliud habere clausum in corde, aliud promptum in lingua.verum sit, sive non. Omnis ergo qui loquitur mendacium mentitur, quia loquitur contra quod animo sentit, id est, voluntate fallendi; sed non omnis qui mentitur mendacium dicit, quia quod verum est loquitur aliquando mentiendo, sicut e c
Abbreviated transcription (Latin):
Melchisedech int̾pretatur rex iustus. rex ¶ nigras.¬
quia imꝑauit salem iustus quia discerneus sacramẽta
legis et euuãgłii non pecudũ uictimas. s obłonẽ panis
et calicis in saccificiũ obtulit.
quia melchisedech saicerdotẽ dei non hominẽ fuisse sed u̾¬
tutem dei arbitrantur dei¬

Expanded text:
MELCHISEDECH interpretatur rex iustus: rex quia imperavit Salem, iustus quia discernens sacramenta legis et evangelii non pecudum victimas sed oblationem panis et calicis in sacrificium obtulit; quia Melchisedech sacerdotem Dei non hominem fuisse sed virtutem Dei esse arbitrentur
Abbreviated transcription (Latin):
tri.ge. iũgitur tam̃ ĩmediate et intransitiue cũ mas
milia mulieres. duo milia aĩalia etħ ideo quia ut ac̾t
płale. et sic construebatur mille hoĩm interficittr. q
millenarius hoĩm. S mõ milse fañ est omĩs gn̾is et
płalis nũi. unde milia contra hit abillo. quia fuit suũ firi.
ut compoĩta s se construãtur intransitiue cum quol gen̾e

Expanded text:
ris, iungitur tamen immediate et intransitive cum mascmilia mulieres’, ‘duomilia animalia’. Et hoc ideo quia, ut ait plurale et sic construebatur ‘mille hominum interficitur’, quasi ‘millenarius hominum’, sed modo mille factum est omnis generis et pluralis numeri, unde milia contrahit ab eo, quia fuit suum singulare, ut composita a se construantur intransitive cum quolibet genere
Abbreviated transcription (Latin):
Machil est tnuica talaris tota Iacinctina hñs ad
septuaginta duo tĩtumabula. totidẽq in mixta ac de¬
nio ꝑatur ut manualis balista et siłia et ꝓprie illa que
ad pugnã ꝑantur l et quel artificioia compõ uł con¬
structio dicatur qñq machina. et inuenitur eciam
machines instrã edificioꝵ dicta sit a machinis quib
in sistunt ꝓpt altitudinẽ ꝑietimi.

Expanded text:
MACHIL est tunica talaris tota iacintina, habens ad pedes septuagintaduo tintinnabula totidemque immixta ac denio paratur, ut muralis balista et similia, et proprie illa que ad pugnam parantur, licet et quelibet artificiosa compositio vel constructio dicatur quandoque machina; unde hec machines instrumenta edificiorum, dicta sic a machinis quibus insistunt propter altitudinem parietum.
Abbreviated transcription (Latin):
fuit ĩuenta in eius edificacõne et fuit fcm̃ mediolanũ
a galłis olim illuc uenientib expulsis in digenis. undes¬
in ter mediũ et extrem̃. ut due hĩtabiles. zone. q̃ sũt ins
extremas et corridã que media ẽ. medioxime sũt. et deio
sunt in ter aerios et t̾restres uł inter aerios et celestes
medioximi sunt. unde plantus in cistellaria. Atq ita
medii des q suꝑi in feri et medioximi et martiał caplła
Quos greti demones latini medioximos uerant.

Expanded text:
fuit ibi inventa in eius edificatione, et fuit factum Mediolanum a Gallis olim illuc venientibus expulsis indigenis; undinter medium et extremum, ut due habitabiles zone, que sunt inter extremas et torridam, que media est, medioxime sunt, et dei, qui sunt inter aereos et terrestres, vel inter aereos et celestes, medioximi sunt; unde Plautus in Cistellaria ‘ita me dii deeque superi inferi et medioximi’; et Martianus Capella ‘quos Greci demones Latini medioximos vocant’;
Abbreviated transcription (Latin):
qͣi mare. girans .i. litus maris uł dr̃ margo qiͣ mare regeus
uł agens uł gerens. Tranfftur enã hoc nomẽ ut margõ.
rei. unde margineꝰ. ea. eum. et ħ et ħ marginalis et hoc¬
le. qd̾ ꝑtinet ad marginẽ ui ꝙ est ĩ margine. unde glose di¬
cũtur marginales que sunt ĩmarginib libri ad drĩam in¬
tatẽ. unde et maria illiũatrix siue stella maris int̾pretat᷑
quia genuit lumen nũdi. sermone a̾ syro maria dña¬

Expanded text:
i mare girans, idest litus maris; vel dicitur margo quasi mare regens vel agens vel gerens. Transfertur etiam hoc nomen ut margo direi. Unde margineus -a -um et hic et hec marginalis -le, quod pertinet ad marginem vel quod est in margine; unde glosse dicuntur marginales que sunt in marginibus libri ad differentatem, unde et Maria illuminatrix sive stella maris interpretatur quia genuit lumen mundi. Sermone autem siro Maria d
Abbreviated transcription (Latin):
ał menstruale est cuil cruoris contactu fruges los noa¬
nant. a crescunt musta. Moriũtur herbe amituo a
foctus. feriũ rubigo corumpit. ingrescũt giina ãne
canes uide ederint in rabiẽ effu̾ntur. Glitinũ alan
qd̾ nec ferro nec siliquo dissoluitur. cruore ip̃o polusi
te disꝑgitut. unde hic et hec menstrualis et hoc leqra¬
tur menstruũ uł ꝑtinens ad menstiulis et haensin fi
sa. sum. et menstruatus.ta. tum .I. menstruis plld

Expanded text:
al menstruale est. Cuius cruoris contactu fruges non germinant, acescunt musta, moriuntur herbe, amittunt arbores fetus, ferrum robigo corrumpit, nigrescunt era; si qui canes inde ederint in rabiem efferuntur; glutinum asfalti, quod nec ferro nec aquis dissolvitur, cruore ipso pollutum sponte dispergitur. Unde hic et hec menstrualis -le, quod patitur menstruum vel pertinens ad menstruum, et menstruosus -a -um et menstruatus -a -um, menstruis pollutus
Abbreviated transcription (Latin):
luto plenus. Et comꝑatur lutulencior. ssimꝰ. unde lutulente
maculare d̃ ħ lutum .ti. sordes tetre. cenũ uł lutũ dr̃ quasi lo¬
tum ꝑ contrariũ quia non fit lotum .i. mũdũ. Et scias ꝙ nr
uenttur hic lutus. luti. pro quodã in corpore croceo et quasi
rubro et differunt intempore quia lutus pro colore pͥmam
producit. s lutum proceno eam cori̾. licet qñq gr̃a metri.

Expanded text:
luto plenus, et comparatur -tior -simus, unde lutulente nem, hoc lutum -ti, sordes terre, cenum; vel lutum quasi lotum per contrarium, quia non sit lotum, idest mundum; et nota quod invenitur hic lutus -ti pro quodam colore croceo et quasi rubeo, et differunt in tempore quia lutus pro colore primam producit, lutum pro ceno primam corripit, licet quandoque
Abbreviated transcription (Latin):
pater romuili. Et in de romulus in honqrẽ pris pͥmĩ
men sẽ ab eius nomĩe martiũ uocauit uł ideo maruꝰ
dicitur a marte quia in eo est festũ martis et ei cn¬
seantus est iuensis ille quia eo tempore aincta aĩancia ad
marte agantur concubenda uoluntate. Et iddm dr̃ mensis¬

Expanded text:
pater Romuli, et ideo Romulus in honorem patris sui primum mensem ab eius nomine martium vocavit, vel ideo Martius dicitur a Marte quia in eo est festum Martis, et ei consecratus est mensis ille quia eo tempore cuncta animantia ad Martem aguntur concu<m>bendi voluntate. Aprilis dic
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i passiones sustinuit et usq ad mortẽ pro u̾itate cͥttu¬
et inde ħ martiriũ .iii. cruciatus martiris uł locuis ui
templũ martiris. quia ĩ memoria martiris sit constri
uł quia sepulcra ibi sunt sancoꝵ mextirũ Et hinc man¬
tirio. rias. et martirizo. rizas. et sunt actina. Et ut dicai

Expanded text:
Christi passiones sustinuit et usque ad mortem pro veritate certavit; unde hoc martirium, cruciatus martiris, vel locus vel templum martiris, quia in memoriam martiris sit constructum, vel quia sepulcra ibi sint sanctorum martirum; et hinc martirio -as et martirizo -as, et sunt activa. Martir
Abbreviated transcription (Latin):
Metreta. ametior. dr̃ ħ metreta.te. quedã mensura uł me¬
tron. grece latine dr̃ mensura. In de hoc metreca quedã men¬
sura. Et est liquidox et licet et urna et amphora. et ꝙ̃ꝙͥ plꝰ
uł miꝰ capit mensura sit. unĩ p̃t dici metreta. tñ ideo hoc
spalr̃ sibi ħ nomen assumpsit. quia sit mensura ꝑfc̃i nili¬

Expanded text:
Item a metior hec metreta -te, quedam mensura; vel metron grece, latine dicitur mensura, inde hec metreta, quedam mensura, et est liquidorum: et licet et urna et amphora et quicquid plus minusve capit mensura sit, unde et posset dici metreta, tamen ideo hec specialiter sibi hoc nomen assumpsit quia sit mensura perfecti n
Abbreviated transcription (Latin):
¶Danalles hebrayce dicitur obliuo. unde dcũs est manasses
.q. obliuiosus quia pater eius iacob sit oblitus laboꝵ suoꝵ
uł quia ꝑmulta scelera et sacrilegia deliquerat. et oblitus
fu̾at dñi uł qr deus fit oblitus pccõꝵ illius
illi ħ nonũe cẽsebantur qui ĩ bello capiebantur et in seru¬
s modo ampliata est appellacio huius nomĩs manceps
uł mancipiũ ut dicatur filius uł filia nõdum emancipa
piũ ut homo equus ouis ħ enĩ aĩalia statim ut nata st̃.
mancipia ẽẽ putantur nam et ea que denu̾o bestiaꝵ st̃.
tunc unrͣ mancipia ẽẽ. qñ capi uł domari ceꝑuit. Man¬

Expanded text:
ANASSES ebrayce dicitur oblivio, unde dictus est Manasses, quasi obliviosus, quia pater eius Iacob sit oblitus laborum suorum, vel quia per multa scelera et sacrilegia deliquerat et oblitus fuerat Domini, vel quia Deus sit oblitus peccatorum illiusilli hoc nomine censebantur qui in bello capiebantur et in servd modo ampliata est appellatio istius nominis, manceps vel mancipium, ut dicatur filius vel filia nondum emancipatut homo, equus, ovis: hec enim animalia statim ut nata fuerint mancipia esse putantur; nam et ea que in numero bestiarum sunt tunc videntur mancipia esse quando capi vel domari ceperint.
Abbreviated transcription (Latin):
dax. Omĩs homo infirmus. om̃is homo miser et impotẽs
salutẽ non ꝙ equus aliꝙͣfallat. s quia is se ip̃m fallit
qui infortitudĩe eius contidit. lic omĩs homo dr̃ mendax.
⁊ fragilis et mnutabilis a quo salus non possit sua uł a¬
liena sꝑari qͥn poꝰ maledcõm incurrat qui spẽ suam iri

Expanded text:
dax? Omnis homo infirmus, omnis homo miser et impotens,salutem , non quod equus aliquem fallat, sed quia is seipsum fallit, qui in fortitudine ejus confidit: sic omnis homo dicitur mendax, id est fragilis, mutabilis, a quo salus non possit vel sua, vel aliena sperari: quin potius maledictionem incurrat, qui spem suam in
Abbreviated transcription (Latin):
do qui multũ mandit .s. lectator. ardelio. gulo. comedo. s¬
toni odore et sarore uł spẽ quia heat mala suaue poi&
ĩ magnitudine mali maciaui. unde et eam oas le mesu¬
cant malum t̾re. hñc poete antroporeos appellant quas
radicem formã homĩs similantẽ. antrores auis qual
homo dr̃ cuius cortex uino mixtus ad hilens lagirolos
quoꝵ corpus ꝓpt᷑ curam secãd̾ est ut soporari. dlorte no
senaiant huius sp̃e duc sunt fem̃ĩt toliis lacture iames
niala geriains in similitudine primor mascli e tille¬

Expanded text:
 qui multum mandit, scilicet leccator, ardelio, gulo,poni odore et sapore vel specie, quia habeat mala suave redolentia in magnitudine mali matiani; unde et eam Latini vocant malum terre. Hanc poete antropomoreos appellant quia habeat radicem formam hominis similantem: antropos enim grece homo dicitur. Cuius cortex vino mixtus ad bibendum datur illis quorum corpus propter curam secandum est, ut soporati dolorem non sentiant. Huius species due sunt: femina, foliis lactuce similibus mala generans in similitudine prunorum; masculus, fol
Abbreviated transcription (Latin):
et assidue mella captet. uł dr̃ sic a malon qd̾ ẽ rotund̾
quia rotundissimio mẽbro sit. melo eciam olim dcũs
est nilus. et a melo ħ melotes. tis. et hoc melota. te. q̃ dã
uestis depilis uł de pelle illiuis cũał facta a collo pendens
xi. artuierũt in melotis ot in plłibus iaprinis. quidam

Expanded text:
et assidue mella captet; vel dicitur sic a malon, quod est rotundum, quia rotundissimo membro sit; Melo etiam dictus est olim Nilus. Et a melota hec melotes -tis et hec melota -te, quedam vestis de pilis vel de pelle illius animalis facta, a collo pendens ‘circuierunt in melotis et in pellibus caprinis’. Item
Abbreviated transcription (Latin):
ceretur sicut de hiis legitur qui in enuãgłio natox p̃m annũ¬
ciauerũt. Cuius artis scĩa usq ad euuangłiũ fuit concessa¬
alr̃ edita et edito xp̃o uenio exinde natiuitatẽ alicuiꝰ de ceto
interp̾tatur pꝰ ea magi eciã dicti sunt qui uulgo in tãta¬
tores et malefici obfacinoꝵ magnitudinẽ nũcupantur hi
elemẽta concurrũt mentes turbant hoĩ et sine uno uenie¬
in haustu molencia enĩ carmĩs infiniũt et inde magicus
ca. cuiri. Et scias ꝙ oriẽtales solent p̾uałe in arte magico
unde qñq om̃s orientales dicũtur magi. et diuiditur ars ma¬
gica in prestigiũ et maleficiũ. p̾stigiũ est sensuũ humanoꝵ
illusio. scd̾m ħ in credibiles reꝵ mutacõnes unrͣ fieri ut terre
cumulus uideatur castrũ. lapillus talentũ. seges coors militũ

Expanded text:
ceretur, sicut de eis legitur qui in evangelio natum Christum annuntiaverunt, cuius artis scientia usque ad evangelium fuit concessa, ut Christo edito nemo exinde nativitatem alicuius de celo interpretaretur; postea etiam magi dicti sunt qui vulgo incantatores et malefici ob facinorum magnitudinem nuncupantur: hii et elementa concutiunt, mentes turbant hominum et sine ullo veneni haustu violentia tantum carminis interimunt; et inde magicus -a -um. Et nota quod orientales solent prevalere in arte magica, unde et quandoque omnes orientales dicuntur magi. Et dividitur ars magica in prestigium et maleficium; prestigium est sensuum humanorum illusio: secundum hoc incredibiles rerum mutationes videntur fieri, ut terre cumulus videatur castrum, lapillus talentum, seges coors militum
Abbreviated transcription (Latin):
lcedo. donis. fuit quidã rex. unde quedã t̾ra dicta ẽ
macedonia. Et hinc macedonius. nia. mũ. et hic¬
et et hec macedo. macedonis. et hic et hec macetes. tetis.
gentiia et. corr̃. ce unde lucanus. Inmacedũ t̾ras misceus
adu̾sa scd̃is. Item in aurora dr̃. paulo uir macedo post¬

Expanded text:
CEDO -nis fuit quidam rex unde quedam terra dicta est Macedonia; et hinc macedonius -a -um, et hic et hec Macedo -nis et hic et hec Macetes -tis gentilia; unde Lucanus 5, 2 ‘in Macetum terras miscens adversa secundis’. Item hic Ma
Abbreviated transcription (Latin):
rotunda est. uł mala .q. mala. a malo. lis. uł amando. die
et est mala suꝑior madibuli u̾o inferior. ꝓprie male sunt¬
ã emĩentes ꝑtes sub ocłis sic dicte ꝓpt̾ꝰ rotunditatẽ Item a¬
pomoꝵ fit rotundissimꝰ. unde et illa sunt uera mala ouen
hement̃ rotunda sunt. unde ħ malũ fructus ilius atbie u
et hic malus. li. arbor nauis dr quia rotundꝰ est ad mad in ai
et quia in sũmitate ht iustar mali. uł malus .q. maloia

Expanded text:
rotunda est, vel mala, quasi mola, a molo -is, vel a mando -is; et est mala superior, mandibula vero inferior; et proprie male sunt eminentes partes sub oculis sic dicte propter rotunditatem, ut omnium pomorum sit rotundissimus, unde et illa sunt vera mala que vehementer rotunda sunt; unde hoc malum, fructus illius arboris, et hic malus -li, arbor navis, quia rotundus est ad modum mali vel quia in summitate habet instar mali; vel malus quasi
Abbreviated transcription (Latin):
MLauron grece latine dr̃ nigrũ.
quia homĩes ulius ppłĩ nig̾ sint estifero quippe calore af¬
flari spẽm ac̃ coloris trahuãt. Et inde ħ mauritania¬
nie. t̾ra ꝙͣ possederunt et hinc mauritanꝰ na.nũ. et
manrus. rn.rum. qui est det̾ra illa sine sit nig̾ sine ul¬
maurus daĩs a medis .q. modus medi enĩ in affrica tnͣs¬
fretauerũt et mixti sunt cũ libiis quoꝵ nomẽ libies
paulati corrũꝑe ceꝑunt barbara lingua manros pro
medos appellantes

Expanded text:
r nigrum; quia nigri sunt: estifero quippe calore afflati speciem atri coloris trahunt; et inde hec Mauritania, terra quam possederunt, et hinc mauritanius -a -um et maurus -a -um, quicumque est de terra illa sive sit niger sive us est a medus, quasi maudus: Medi enim in Affricam transfretaverunt et mixti sunt cum Libiis, quorum nomen Libies paulatim corrupere, barbara lingua Mauros pro Medis appellantes
Abbreviated transcription (Latin):
sacrificat qui sacrificiũ facit. litat qui sacrificiũ faciti. qd̾
sacrificio petit impetrat. unde u̾balia litamĩ litacõ. lito
componitur collito. tas .I. simul litare. delito. tas.I. ual¬
relito. tas .I. it̾um litare. lito cum om̃ib suis cõpoĩtis.
ẽ actiuũ. Et corr̃. hanc silłam. li. unde tħodolus. Egregio

Expanded text:
sacrificat qui sacrificium facit, litat qui sacrificium facit et quod sacrificio petit impetrat. Unde verbalia et hoc litus componitur collito -as, idest simul litare, delito -as, valrelito -as, idest iterum litare. Lito cum omnibus suis compositis est activum et corripit hanc sillabam li-. L 90 LITOS grece,
Abbreviated transcription (Latin):
liitemꝰ obscux. in extremitate dictio¬
nũ sonũ ħt. ut templũ aꝑtum in
principio ut magnus. mediocrem
in medio ut uibra. Item sola ħ¬
quidã ut ranuiꝰ et ante .s. posita ĩ
finali silła nomĩs more mute ĩ¬
t̾poĩta .I. facit gtm̃ ut hyens hyemis. ueld̾ in ops ĩ opis

Expanded text:
m obscurum in extremitate dictionum sonat, ut templum, apertum in principio, ut magnus, mediocre in mediis, ut umbra. transit quidam, ut Samnis, et quod ante s posita in finali syllaba nominis more mutae interposita i facit genetiuum, hiems hiemis, uelut inops inopis,
Abbreviated transcription (Latin):
libidĩs ꝓprie. S modo ampliata est appllario uł luxuria di¬
catur suꝑfluitas incoctu. eti in croo et ĩuestitu. et elã ĩ aliis
redus. Et inde luxuriosus. sa. sum. solutus in uolutatib
et tibidine promptus. s prodigus est. et sumptussus qui oĩa
porro agit et .q. proiicit. Item luxuriosus est uictus nccͣn sed
sumptuosi et onerosi appetens delicis affluens. et inquacũq
re dicitur luxuria dr̃ eciara luxuriosus. et comꝑatur. Item a
coitu. luxuries in aliis accenditur. et luxurioꝵ luxuriaris qd̃
antiqui dixerunt. luxurio. as. metricari luxuriã ex̾tere et
ponitur pro suꝑ fluere. uł suꝑ abundare. uł pinguescere

Expanded text:
libidinis proprie, sed modo ampliata est eius appellatio, ut luxuria dicatur superfluitas et in coitu et in cibo et in vestitu et etiam in aliis rebus; et inde luxuriosus -a -um, solutus in voluptatibus, in libidinem promptus; sed prodigus est sumptuosus qui omnia porro agit et quasi proicit; item luxuriosus est victus non necessarii sed sumptuosi et onerosi appetens, deliciis affluens; et in quacumque re dicitur luxuria dicitur et luxuriosus; et comparatur. Item coitu et luxuries in aliis attenditur; et luxurior -aris, quod antiqui dixerunt luxurio -as, idest meretricari, luxuriam exercere, et ponitur pro superfluere vel superabundare vel pinguescere.
Abbreviated transcription (Latin):
Matesis. matho grete latine disco uł doceo. unde ħ ma¬
tesis. sis. penult᷑. ꝓducta et sine aspiracõne .I. diuinacio.
matematicus geniũ indempnatꝰ hẽbi. Item amatho
trina .s. quadrumũ. unde u̾sus. Scre facit mathosis. s
d̾iuare matesis. Et inde mathematicus .ca. tum. cũ aspi¬
racõne .I. doctrinalis quadrumalis. et ħ mathematia.
co .i. quadruntũ .q. doctrinalis. scĩauł quia ꝑ illam uenit̃
ad theologiã. que est doctrina dectrinaꝵ et scĩa scĩaꝵ. uł
quia maior doctrina sit in mathematica ꝙͣ in aliis qr
cum in aliis actibus solo sermone sit doctrina in hac eciã
fit doctrina decorporibus ꝑ ea que circa corꝑa sũt. Unde ma¬
thematica dat inidũ. phisica ꝓuectũ theologia consũ¬

Expanded text:
M 56 MATHO grece, idest disco vel doceo, unde hec matesis -sis, penultima producta et sine aspiratione, idest divinatio, matematicus genium indemnatus habebit’. Item a matho scire facit mathesis, sed divinare matesis’. Unde mathematicus -a -um, doctrinalis, quadruvialis, et hec mathematica -ce, idest quadruvium, quasi doctrinalis scientia, vel quia illa venitur ad theologiam, que est doctrina doctrinarum, scientia scientiarum, vel quia maior doctrina sit in mathematica quam in aliis, quia cum in aliis artibus solo sermone fiat doctrina, in hac etiam fit doctrina de corporibus per ea que circa corpora sunt; unde mathematica dat initium, phisica provectum, theologia consu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ articulatos sonos uł lingua a ledo. dis. quia dentib illi¬
ditur. sicut enĩ plectrũ cordis.: Ita lingua iliditur dentib
et uocalẽ officit sonũ. unde linguosus. sa. sum .I. loquelci¬
ht linguã uł in lingua potens. Et componitur benelin¬
guatus.tri. tum. facundꝰ eloquens. et utrumq cõꝑatur.

Expanded text:
per articulatos sonos; vel lingua a ledo -is quia dentibus illiditur: sicut enim plectrum cordis ita lingua illiditur dentibus et vocalem efficit sonum; habet linguam vel in lingua potens, et componitur benelinguatus -a -um, facundus et eloquens, et utrumque comparatur.
Abbreviated transcription (Latin):
lumũ. tp̃c quͣ luna ẽ nousi .I. cum inaipit illuĩari a sole¬
¶ Et nota ꝙ luria corpus est obscurũ et ꝑ se non lucer
s lumẽ accipit a sole. Item lunia minor est quacunq
stella et n⁊cimor t̾ris. Item luna est sexta ꝑs t̾re. fra ẽ
octaua ꝑs solis. unde inteltigitur ꝙ luna est quadrage¬
suua otaua ꝑs solis. Ea ergo sol accies. maior ꝙͣ terra:
tra sexies maior ꝙͣ luna. unde colligitur ꝙ solest qua
hec luria.ne. pro quadã ciuitate olim edificata ad modũ
nacõnib uexatur et mente laborat. uł ꝙ singłis lunsi¬
cõmibus contingit cum luna plena est. hos eciã lunati¬

Expanded text:
um, tempus quando luna est nova, idest cum incipit illuminari a sole; et nota quod luna corpus est obscurum et lumen non habet a se sed accipit a sole. Item luna minor est qualibet alia stella et vicinior terris. Item luna est VI pars terre, terra est VIII pars solis, unde colligitur quod luna est quadragesima VIII pars solis; est ergo sol octies maior quam terra, terra sexies maior quam luna: unde colligitur quod sol est quahec Luna quedam civitas que olim edificata fuit ad modum nationibus vexatur et mente laborat, vel quod singulis lunationibus contingit cum luna plena est; et hec lun