comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
omino uere Sc̃o &beatissimo papȩ Au¬
gustino. ieronimus in xp̃o salutem.
Tressimul eptas i molibellos breues ꝑdiaco¬
nẽ cypͥanũ tuũ dignationis accepi. diuersas
ut tu nominas questiones. & ego sentio rep̃hen¬
siones meoꝵ opusculoꝵ ctinentes. Ad quas
si respondere uoluero. libri magnitu dine
opus erit. Tamen conabor quantũ facere
possũ modũ ñẽgredi ȩptȩ longioris. & festinanti
fr̃i morã ñ fuicere. qͥante triduũ quã ꝓfecturus
erat ame epłas flagitauit. ut pene in ꝓcinctu
cõpeller& tumul¬
tuario resp̃dere sermone. ñmaturitate scriben¬
tis seddictantis temeritate. quȩ plerũq ñ in
doctrinã sedinca sũ ueratur. ut fortis simos
qͦq milites subita bella c̃turbant. & ante cogun¬
tur fugere. quã possint arina corriꝑe. Cȩcerũ
ad ȩphesios. Assumite armadĩ. ut possitis re¬
sistere malo. Etrursus. State suecinctilũbos
uros inueritate. & induite loricã iusticiȩ
& calciatr pedes inp̃paratione euglii pacis.

Expanded text:
OMINO VERE SANCTO ET BEATISSIMO PAPAE AUGUSTINO HIERONVMUS IN CHRISTO SALUTEM. Tres simul epistulas, immo libellos breues per diaconum Cyprianum tuae dignationis accepi diuersas, ut tu nominas, quaestiones, ut ego sentio, reprehensiones meorum opusculorum continentes. ad quas si respondere uoluero, libri magnitudine opus erit; tamen conabor, quantum facere possum. modum non egredi epistulae longioris et festinanti fratri moram non facere, qui ante triduum, quam profecturus erat, a me epistulas flagitauit, ut paene in procinctu compellar et tumultuario respondere sermone non maturitate scribentis sed dictantis temeritate, quae plerumque non in doctrinam sed in casum uertitur, ut fortissimos quoque milites subita bella conturbant et ante coguntur fugere, quam possint arma corripere. Ceterum ad Ephesios: Adsumite arma dei, ut possitis resistere in die malo; et rursus: State succincti lumbos uestros in ueritate et calciate pedes in preparationem evangelii pacis,
Abbreviated transcription (Latin):
transib : Nã neq. in illius. neq in hiuus corpore ferrũ
transisse cognouimus. atq ut magis pateat ibi pro¬
phãm ferrũ ꝓuerbi gladio posuisse. stati subseqͤnti
uersiculo ait. Ser modiũ igniuit illũ. Sermo enĩ
gladium. Uides eiũ uitim uim doctrine suȩ diuerso
igins ⁊ gladii nomine designasse. Aut quomꝰ mariȩ
inlati ꝑglidiũ passio uł tribulatio prestae. Itaq
hȩc seire cupio. qͥd admartã ꝑtiura: at reuelarentur

Expanded text:
transiuit? nam neque in illius neque in huius corpore ferrum transisse cognouimus. atque ut magis pateat ibi prophetam ferrum pro uerbi gladio posuisse statim subsequente uersiculo ait: sermo domini igniuit illum. sermo enim gladium. uides eum unam uim doctrinae suae diuerso ignis et gladii nomine designasse. aut quomodo Mariae inlata per gladium passio uel tribulatio praestaret? itaque hoc scire cupio quid ad Mariam per
Abbreviated transcription (Latin):
lum̃ ad crescer& : & ex tua copia locupletaretur
in opiamtã. Quod quide & ab sentib largiripot:
hac p̃sertm occasione quafilii nr̃i unanimes &
tibi cõmendauimus in nomine dñi. reuertentur
oꝑe caritatis impl&o inquo tuȩ caritatis affes¬
tu specialit̃ utantur rogamus. Nosti enĩ quam
celsa ꝓmittat altissimus fr̃i frem ad uiuanti.
Phos si quome gr̃ȩ quȩtibi datac̃ dono remunerari
uoles. tuto facies. Sunt enim uelim credas. unum
cor & una in dño antima nob̾cum. Grã dĩ tecum
scõs quales tibi coherere ñ dubiũ÷ a nob saluta.
Cõmenda nos omĩib scis. uttecũ ꝓnob̾ orare dignent᷑¬

Expanded text:
lumen accresceret, et ex tua copia locupletaretur lumen accresceret, et ex tua copia locupletaretur inopia nostra. Quod quidem et absentibus largiri potes, hac praesertim occasione, qua filii ntibi commendamus, in nomine domini reuertentur opere caritatis inpleto; in quo tuae caritatis affectu specialiter utantur, rogamus. nosti enim quam celsa promittat altissimus fratri fratrem adiuuanti. per hos, si quo me gratiae quae tibi data est dono remunerari uoles, tuto facies. sunt enim, uelim credas, unum cor et una in domino anima nobiscum. gratia dei tecum, tos, quales tibi cohaerere non dubium est, a nobis saluta. Commenda nos omnibus sanctis, ut tecum pro nobis orare dignent
Abbreviated transcription (Latin):
ut nob̾ non nouã aliquã amiciciam Sumere.
sed quasi ueterẽ caritatẽ resumere iuderemͣ.
rudes scribimus teq uicissim in spũ ꝑ interio
rẽ hominẽ quasi recognoscimus. Neo mirum
si & ab sentes adsumꝰ nob̾ & ignoti nos m& no-¬
uimus. cũ unius corꝑis inembra simus. unum
habeamus corpus caput. una ꝑ fundam̃ grã
uno pane uiuamꝰ. una incedamꝰ uia. eadẽ ha¬
bite mus domo. Deniq in om̃e quodsumꝰ tota
spe acfide quastamꝰ inp̃senti nitim̃ infuturũ.
corꝑalis ñbis inuid& nr̃i. nisi sant fractũ istum
quopascunt᷑ oculi temꝑalium expectatores.
Quã uis ne corꝑalis quidẽ gr̃a temꝑalis insp̃ualib
dici debrat. quib & iam corꝑum a et̾nitatẽ re¬
surrectio largietur. ut audebimus inuistute
xp̃i & bonitatis dĩ patris uł indigni p̃sumere.
ne faciẽ tuã uidercmꝰ. ñsolũ desideriis nr̃is
magnũ conferretur gaudiũ. sed &iã m̃tibus

Expanded text:
ut nobis non nouam aliquam amicitiam sumere, ut nobis non nouam aliquam amicitiam sumere, sed quasi ueterem caritatem resumere uideremur.rudes scribimus teque uirem hominem quasi recognoscimus. nec mirum, si et absentes adsumus nobis et ignoti nosmet nouimus, cum unius corporis membra simus, unum habeamus caput, una perfundamur gratia, uno pane uiuamus, una incedamus uia, eadem habitemus domo. denique in omne quod sumus tota spe ac fide qua stamus in praesenti nitimur in futurumcorporalis nobis inuidet nostri nisi sane fructum istum, quo pascuntur oculi temporalium expectatores? quamuis ne corporalis quidem gratia temporalis in spiritalibus dici debsurrectio largietur; ut audemus in virtute Christi et bonitate Dei Patris vel indigni praesumere. ne faciem tuam videremus. Non solum desideriis nostris magnum conferretur gaudium, sed etiam mentibus
Abbreviated transcription (Latin):
ÑO FRI Sc̃o & unanimo augustino. Paulinꝰ
dño mi unanime utte in scis & piis laboribus
tus nescientẽ agnoui. absentẽq uidi tota
mente cõpleaus. allo quio
quoq familiari atq fr̃no ꝑlitteras audire ꝓpe¬
raui. & credo in manu& in ꝯgrã dñi sermonẽ
meum ad te fuisse ꝑlatũ. sed moderante ad huc
puero quẽ adte aliosq dilectos aeque dõ salu¬
tandos ante hic mẽ miseramus. non potuimus
ultra & officium nr̃m suspendere & deside¬
rium sermonis tui cupidissimũ tẽperare.
Scripsimus itaq iterato. Nunc si priores
adte littere nr̃ȩ ꝑuenire meruer aut pͥmo
non fuit. Sed tufr̃ sp̃ualis om̃a udicans amorẽ
inte nr̃m nependas officiosolo aut tẽpor
litterarũ. Dns enim testis est qui unus atque
idẽ oꝑatur insuis. ubiq caritatẽ suã iam
ab inde nob̵. ex quo te beneficio uenerabilium
ep̃orum aurelii & alipii ꝑtuã in manicheos
oꝑa cognouimus. ita inditã diltionẽ tuam

Expanded text:
NO FRATRI SANCTO ET UNANIMO AUGUSTINO PAULINUS Christo domino mi unanime, ut te in sanctis et piis laboribus tuis nescientem agnoui absentemque uidi, tota mente complexus alloquio quoque familiari atque fraterno per litteras adire properaui. et credo in manu et in gratia domini sermonem meum ad te fuisse perlatum; sed morante adhuc puero, quem ad te aliosque dilectos aeque deo salutandos ante hiemem miseramus, non potuimus ultra et officium nostrum suspendere et desiderium sermonis tui cupidissimum temperare. scripsimus itaque iterato nunc, si priores ad te litterae nostrae peruenire meruerunt, aut primo,ndi felicitas non fuit. Sed tu, frater spiritalis omnia iudicans, amorem in te nostrum ne pendas officio solo aut tempore litterarum. dominus enim testis est, qui unus atque idem operatur in suis ubique caritatem suam, iam abinde nobis, ex quo te beneficio uenerabilium episcoporum Aurelii et Alypii per tua in Manichaeos opera cognouimus, ita inditam dilectionem tuam,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ scripsisse. neq romã misisse que ñ scripseris.
sed si forte aliqua intuis scriptis reꝑiantur.
quȩ ameo sensu discrepent. ñ me ate laesum.
sed ate scriptũ. qđ tͥ rectũ uidebatur. Queso
ut me patient̃ audias. Nonscripsistilibrũ.
Et quomodo mihi rep̃hensionis ate meae ꝑ
alios scripta delata sunt: Curhaba italia
quod tu ñscripsisti: Quaratione posscis ut
rescribã adea. que scripsisse te denegas.
Nectam hebes sũutdiuersa senseris. mȩate
lesũ putẽ. sed si mea cõminus dicta rep̾hen¬
das. & rationẽ scriptoꝵ expetas. & quȩ scrip

Expanded text:
non scripsisse neque Romam misisse, quem non scripseris, non scripsisse neque Romam misisse, quem non scripseris, sed si forte aliqua in tuis scriptis reperiantur, quae a meo sensu discrepent. non me a te laesum, sed a te scriptum, quod tibi rectum uidebatur, quaeso, ut me patienter audias. non scripsisti librum. et quo modo mihi reprehensionis a te meae per alios scripta delata sunt? cur habet Italia, quod tu non scripsisti? qua ratione poscis, ut rescribam ad ea, quae scripsisse te denegas? nec tam hebes sum, ut, si diuersa senseris, me laesum putem. sed si mea comminus dicta reprehendas et rationem scriptorum expetas et, quae scrip
Abbreviated transcription (Latin):
uis uł ostendere uł exercere. doctrinam:
quę̧re uiuenes & disertos & nobiles. quoꝵ
rome dicuntur. eẽ. quã plurimi. qͥ possint¬
& audeant tecũ congredi. & in disputatio¬
ne scãrũ scripturarũ uigũ cũ epõ ducere.
Ego quondã miles. nunc ue teranus: et
tuas & alioꝵ debeo laudare iuctorias.
n ipse rursus effeto corꝑe dimicare. nesi me
ad rescribendũ frequent̃ impuleris. illius
recorder historie qua hannibalẽ iuueni¬
lit̾ ex ultantẽ. Quintus maximꝰ patientia
sua fregerit. Om̃a fert aetas. animũ quoq
sepe ego longos Eantando puerũ memini
me condere soles. Nunc oblita mͥtot car¬
mina. uox quoq me nimiũ fugit. Et ut
magis descripturis scĩs loquar. Berzellai
ille gala adites regis dauid benefitia om̃sq
delitias uiueni delegans filio. ostendit se¬
nectutẽ hȩc appetere ñdebere. nec oblata
susciꝑe. Qđ aut̃ uiraste aduersũ me librũ

Expanded text:
uis uel ostentare uel exercere doctrinam, uis uel ostentare uel exercere doctrinam, quaere iuuenes et disertos et nobiles, quorum Romae dicuntur esse quam plurimi, qui possint et audeant tecum congredi et in disputatione sanctarum scripturarum iugum cum episcopo ducere. ego quondam miles nunc ueteranus et tuas et aliorum debeo laudare uictorias, non ipse rursus effeto corpore dimicare, ne, si me ad scribendum frequenter inpuleris, illius recorder historiae, quod Hannibalem iuueniliter exultantem Quintus Maximus patientia sua fregerit. Omnia fert aetas, animum quoque. saepe ego longos cantando puerum memini me condere soles. nunc oblita mihi tot carmina; uox quoque Moerim iam fugit. et, ut magis de scripturis sanctis loquar, Berzelli ille Galaadites regis Dauid beneficia omnesque delicias iuueni delegans filio ostendit senectutem haec appetere non debere nec oblata suscipere. Quod autem iuras te aduersum me librum
Abbreviated transcription (Latin):
cresceres. ut multi cognoscerentte. ꝓ uo¬
care. me timere. tescribere ut doctũ. me
tacere ut imꝑitũ. & tandẽ repperisse qui
garrllitati meȩ modũ imponcr&. Ego aut̃
ut simplicit̾ fatear dignationi tuȩ.pͥ mum
id circo respondere nolui. qͥa tuã liquido
epłam ñcredebã. nec ut uulgi de quibus dã
ꝓuerbiũ ÷. litũ melle gladium. De inde
illud cauebã ne ep̃o cõmunionis meae
uiderer ꝓcacit̾ resp̃dere: & aliqua in re¬
p̃hendentis epła rep̃hendere. p̃sertĩ cũ
quȩdã in illa heretica uidicare᷑. ad extre¬
mũ ne tuuire expostulares & diceres.
Quid enĩ. ȩpłam meã uideras. & note tibi
manus in subscriptione signa dephenderas.
uttã facile amicũ lederes. & alterius mali¬
tiã in meam uerteres contumeliã: Igitur
ut ante iã scripsi aut mitte eandẽ ȩpłam
tua subscripta manu. aut senẽ latitantem
incella la lacessere desine. Sin aut̃ tuã

Expanded text:
cresceres, ut multi cognoscerent te prouocresceres, ut multi cognoscerent te prouocare, me timere, te scribere ut doctum, me tacere ut inperitum et tandem repperisse, qui garrulitati meae modum inponeret. ego autem, ut simpliciter fatear, dignationi tuae primum idcirco respondere nolui, quia tuam liquido epistulam non credebam nec, ut uulgi de quibusdam prouerbium est, litum melle gladium; deinde illud cauebam, ne episcopo communionis meae uiderer procaciter respondere et aliqua in reprehendentis epistula reprehendere, praesertim cum quaedam in illa heretica iudicarem; ad extremum, ne tu iure expostulares et diceres: \'Quid enim? epistulam meam uideras et notae tibi manus in subscriptione signa deprehenderas, ut tam facile amicum laederes et alterius malitiam in meam uerteres contumeliam?\' igitur, ut ante iam scripsi, aut mitte eandem epistulam tua subscriptam manu aut senem latitantem in cellula lacessere desine. sin autem tuam
Abbreviated transcription (Latin):
omino uere scõ & beatissimo papae
Crebras adme epłas dirigis & sepe cõpellis
ut respondeam cuidã aepłȩtue. cuius
& interim ꝓfuturũ retractũ deitinere
& epm̃ constitutũ uelocĩ morte subtrac¬
tũ. illũ cuius nom̃ retices. maris timuisse
discrimina & nauigationis mutasse
c̃siliũ. Quȩcũ itasint. satis mirari ne queo
quo modo ipsa epła & romȩ &⁊ initalia
haberi aplerisq dicatur. & ad me solum
ñꝑuenerit. cuisoli missaẽ. p̃sertĩ cũ idẽ
fr̃ Si sinnius int̾ cęteros tractatus tuos
dixert se eã ñ in africa. non apudte. sed
in insula hadriȩ ante. hoc ferme quin¬
quennium reperis se. De amicicia om̃is
tolbenda. suspitio ẽ: & siccũ amico quasi
cũ altero ẽẽ loquendũ. Non nulli
familiares mei & uasa xp̃i quoꝵ iero¬
solimis & inscis locis ꝑ magna copia ẽ.
suggerebant. ñ simplici ate animo
factũ: sed laudẽ atq rumusculos & glo¬
riolam popli requirentẽ. ut de nobis

Expanded text:
omino uere sancto et beatissimo papae Crebras ad me epistulas dirigis et saepe conpellis, ut re- i spondeam cuidam epistulae tuae, cuius et interim Profuturum retractum de itinere et episcopum constitutum ueloci morte subtractum, illum, cuius nomen retices, maris timuisse discrimina et nauigationis mutasse consilium. quae cum ita sint, satis mirari nequeo, quomodo ipsa epistula et Romae et in Italia haberi a plerisque dicatur et ad me solum non peruenerit, cui soli missa est, praesertim cum idem frater Sisinnius inter ceteros tractatus tuos dixerit eam se non in Africa, non apud te, sed in insula Hadriae ante hoc ferme quinquennium repperisse. De amicitia omnis tollenda suspicio est et sic cum amico quasi cum altero se loquendum. nonnulli familiares mei et uasa Christi, quorum Hierosolymis et in sanctis locis permagna copia est, suggerebant non simplici a te animo factum, sed laudem atque rumusculos et gloriolam populi requirente, ut de nobis
Abbreviated transcription (Latin):
nionẽ atq inpeccata impii ꝑtrahat᷑. Lo qͥndoqͥppe
uanitatẽ. beatũ dixer̃ popłm ciu hȩe st que supra
cõme moraut. qͥb ea felicitas ẽstat. qua solam
sicut sinstrȩ p̃ponitur dęxitra. Sieni habent: n in
eis beati uita ponendaẽ. Subdita debentee: non
p̃dita: sitiuentia ñducentia. huic aũt qͥsic orabat
& afiliis alitnis qͥbeatũ dixer. popłm cui he sunt
eximi discerniq cuprebat. tiqua dicere mus ipsi
qd sentis. quebeatu popłm dicis: Nonait beatus

Expanded text:
pe uanitatem beatum dixerunt populum, cui haec sunt, quae supra commemorauit, quibus ea felicitas constat, quam solam sicut sinistrae praeponitur dextera. si enim habentur, non in eis beata uita ponenda est; subdita debent esse non praedita, sequentia non ducentia. huic autem, qui sic orabat et a filiis alienis, qui beatum dixerunt populum, cui haec sunt, eximi discernique cupiebat, tamquam diceremus: Ipse quid sentis? quem beatum populum dicis? non ait: Beatus
Abbreviated transcription (Latin):
da fostitudint armare. ut ab eis omĩ modo libare:
& post hȩc utt beatã uitã dait. quonullu malũ
ad mutat᷑ & ubi sũ mũ bonũ nũquã amittatur :
Hocpioꝵ p̾̃miũ÷ ciu adipiscendi spe uitã istã tẽpalẽ
atq mostalẽ nta delectabilit qui tolerabilit̃ ducim
& mala eiꝰ tuncbono csilio & diumo munere fortit̃
ferimꝰ cumbonoꝵ ȩtnoꝵ fideli dĩ ꝓmissione. & fi¬
deli nr̃a exspectatione gaudemꝰ. Adhoc nos exhor¬
tatꝰ apłs ait. Spegaudentes intribulatione patien¬
tes. Ostendit eni q̃re ĩtribulatione patientes. p̃mit¬
tendo spegaudentes. Aahanc spẽ exhortor per

Expanded text:
da fortitudine armare, vel ab eis omni modo liberare, da fortitudine armare, vel ab eis omni modo liberare, et post haec vere beatam vitam dare, quo nullum malum adtam temporalem atque mortalem non tam delectabiliter quam tolerabiliter ducimus et mala eius tunc bono consilio et diuino munere fortiter ferimus, cum bonorum aeternorum fideli dei promissione et fideli nostra expectatione gaudemus. ad hoc nos exhortatus apostolus ait: Spe gaudentes, in tribulatione patientes: ostendit enim, quare in tribulatione patientes\', praemittendo \'spe gaudentes. ad hanc spem exhortor per
Abbreviated transcription (Latin):
euq bratũ dicere. sud addit &iã dolores grauis
niat. Cedit igͥ sapiens immanissimis cladib
atq snctũbit. in tantu uteis cogat᷑ & inscipsũ ho¬
micdiũ ꝑparartͤ : uitã paret. ut illis careat
test tullui c̃alamitatis amutent. Ecct ince¬
citate & surduate & atrocissirs qunatibus
corꝑis aut anuisitbrata utã. uit sũ inistis
affuelionib adhucbratiẽ. sit p hui modi
doctisimtꝵ hominũ disputationss. ut sit
caliquando beata uita. qua si piens ferren pos¬
sit uł quł ist ab surditis quã lipiens ferro
ñ debrat: cãq. fugiat. abrupitã abiuat.¬
scseq abta ferro &ia seu ueuiendo ulla ut alia uolun¬
tiru morte subducat. ut inport ñ sentiendi. ł nullo
om̃inosit qđ epicurei. & siqd aliis similistulticia
tinta sibeata uita ÷ incruciatb corꝑis. curñ
& misericordi supplica. qͥpotens ÷. & uite huiꝰ
mala uł auertere. uł mitigare. uł adea toleran¬

Expanded text:
eumque beatum dicere, sed addidit etiam dolores grauisseumque beatum dicere, sed addidit etiam dolores grauissniat. cedit igitur sapiens immanissimis cladibus atque succumbit in tantum, ut eis cogatur et in se ipsum homicidium perpetrare. cui iam parcat, ut illis careat amittere. ecce in caecitate et surditate et atrocissimis cruciatibus corporis aut amisit beatam uitam aut, si et in istis afflictionibus adhuc beata est, fit per huius modi doctissimorum hominum disputationes, ut sit aliquando beata uita, quam sapiens ferre non possit uel, quod est absurdius, quam sapiens ferre non debeat eamque fugiat, abrumpat, abiseseque ab ea ferro etiam seu ueneno ullaue alia uoluntaria morte subducat, ut in portu non sentiendi uel nullus omnino sit. quod Epicurei et si qui alii simili stultitiatantia! si beata uita est in cruciatibus corporis, aut non et misericordi supplicet, qui potens est et vitae hujus mala vel avertere vel mitigare, vel ad ea toleran
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbiȩ suę resistente sentire minine potuer:
Unde inerrore absurdissimũ lapsist. utcũ asseuo¬
rant &ĩ insalaridis tauro buatũet̃. sapinte.
cogantur fater uitũ buatã aliqͥndo et fugienda
exagtraus enĩ malis corporis cedunt : atq
incorm molestũ graus simis absce¬
dendũ ura ar exhicuita ce decernunt.¬
Ubi nolo dicere qͥͣntu sit nefas seipsũ homnẽ occi¬
dere in sontẽ cuomino ndebeat uł nocentem
Vnoo in libro pͥmo ttiũ illoꝵ qͦs benignissume astu¬
diosissimt ꝑ legisti: multa ĩ diximꝰ. Sedcerto
csiderã ne suꝑbȩ. sed sobrie iudic&̃ qͦmꝰ ui tabiata
sit. quan̾sapiens retenta fruit̾. s inlatis sibi manib
dico ani ad uesterdus. Curni decscitate corporis
Itẽq sisurduscã : ta quib oblect trit᷑ id oculos
transtalit. Siaut̃ utroq sensupͥuant & cecus
surdusq ftor&. ne ausus hinc ferre sentantium

Expanded text:
superbiae suae resistentem sentire minime potuerunt. superbiae suae resistentem sentire minime potuerunt. Unde in errorem absurdissimum lapsi sunt; ut cum asseverant etiam in Phalaridis tauro beatum esse sapientem, cogantur fateri vitam beatam aliquando esse fugiendam. Exaggeratis enim malis corporis cedunt, atque in eorum molestiis gravissimis abscedendum ex hac vita esse decernunt.Ubi nolo dicere quantum sit nefas seipsum hominem occidere insontem, cum omnino non debeat vel nocentem; unde in primo libro trium illorum, quos benignissime et studiosissime perlegisti, multa iam diximus. sed certe consideretur nec superbe sed sobrie iudicetur, quo modo uita beata sit, qua non sapiens retenta fruitur, sed inlatis sibi manibus dico. animaduertendus. cum enim de caecitate corporis itemque, si surdus esset, ea, quibus oblectaretur, ad oculos transtulit; si autem utroque sensu priuaretur et caecus surdusque fieret, non est ausus hinc ferre sententiam
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃is. & inqͣ sola sẽꝑ brateq uiuendũ: sirec te hic
pieq uiuatAgnosco inhantẽ. uideopin¬
quantẽ. eꝰq potiunde ãplector ardeuat̃: Inde
qͥppe manat a iã uera amicica. ñpensanda tẽpalib
cõmodis. sed grituto amore porinda. Nemo eñ
potist ueracit amiceẽ hominis. nͥ fuerit ipsius
uera piaas. id÷ uerax dicult. nde om̃a recte ui¬
uendi ducioposta officia. ñ inuenit. ñ obaliud qͣntũ
intellego. nqͥa bratã uitã ipsi sibi quodĩmͦ fabricare
malisq largitur. utsint. ut homines sint. ut uigen¬
tes siensib: ualentis uirib. affluentes opib sint
sc ipsũ bonis dab utbratisint: qͥaeiꝰcerã hoc : munꝰ
utbonisint. Illiuꝰ qͥinhac erunosa uita. in his mon¬
bundis m̃bris. sub hac sarcina corruptibib carnis
austoressur beutę uite & qͥsi c̃ditores eẽ uoluer
uelut ꝓpͥis cã iustitib appatites. uq ranuntes.
ñ ab illo fonte iustitia paentes atq sꝑantos. dm̃

Expanded text:
s, et in qua sola semper beateque vivendum est, si recte hic pieque vivatur, agnosco inhiantem, video propinquantem, ejusque potiundae amplector ardentem. Inde quippe manat etiam vera amicitia, non pensanda temporalibus commodis, sed gratuito amore putanda. Nemo enim potest veraciter amicus esse hominis, nisi fuerit ipsius uerax ueri dei cultus, unde omnia recte uiuendi duci oportet officia, non inuenitur non ob aliud, quantum intellego, nisi quia beatam uitam ipsi sibi quodam modo fabricare malisque largitur, ut sint, ut homines sint, ut uigentes sensibus, ualentes uiribus, adfluentes opibus sint, se ipsum bonis dabit, ut beati sint, quia eius etiam hoc est munus, ut boni sint. illi uero, qui in hac aerumnosa uita, in his moribundis membris. sub hac sarcina corruptibilis carnis auctores suae beatae uitae et quasi conditores esse uoluerunt uelut propriis eam uirtutibus appnon ab illo fonte virtutum petentes atque sperantes, Deum
Abbreviated transcription (Latin):
Nec supplicit̾ acueracit dm̃ utuum sibi ostendera
paiuer. Meritauꝰ qͦrũliba hominũ q̃sint q̃ndo
uenit om̃s peccatorts solus apeccatis lib. & libator
inuenit᷑. Sigͦ nos uist uera delectat. eidicamus.
qđ ineiꝰ sacris litteris legimus. Diligãte dne uirtus
mea. ł tsiutre beatiet̃ uolumꝰ qđ nolle npossumꝰ.¬

Expanded text:
nec suppliciter ac ueraciter deum, ut uiam sibi ostenderet, nec suppliciter ac ueraciter deum, ut uiam sibi ostenderet, petiuerunt. merita uero quorumlibet hominum quae sunt, quando venit, omnes peccatores solus a peccatis liber atque liberator invenit? 6. Si ergo nos virtus vera delectat, ei dicamus, quod in ejus sacris Litteris legimus, Diligam te, Domine, virtus mea : et si vere beati esse volumus quod nolle no
Abbreviated transcription (Latin):
spe: ut sis a iam re. cũ piaati ꝑseuerantis sime raribuea
mercis felicitatis at̾nt. Siplixa epła ontrosussũ. tute
hoc intristitͥ. qͥme sapuentẽ appellasti. Hinc eni ausus
sũ hȩc ad te loqͥ. uttͥ sapientiã nqͣlis iͥ sit ostentarẽ
sed qualisec debeat ostenderẽ. Hec ÷ aut inp̾senti
scło uerꝰ uendi cultꝰ. ut sit ciꝰ infuturo sło cest atq
integer fructꝰ. hic estantissuna piaas. ibi sepitna
selicitas: ex ista sapientia quȩ una utra ÷. siqͥd ibeo
adosũ. Siñ ame p̃supsi. atq ab illo uime ꝑfici fidelit̃
spero. aquo inchoatuee humilit̾ gaudeo: nec in eo
qđ adhuc ñdonauit in credul. nec ineo qđ ia donaũ
ingrat᷑. Noneni meo uł ingenio uł merito sed eius
donosũ siqͥd laudabilit̃ sũ: naquȩdã acutissima &
excellentissima ingenia. tauto in maiores errores
itr̃ qͣntoꝑfidentius tãquã sus uirib cucurrerunt.

Expanded text:
etiam re, cum pietati perseuerantissimae retribuetur merces felicitatis aeternae. Si prolixa epistula onerosus sum, \'tute hoc intristi tibi\', qui me sapientem appellasti. hinc enim ausus sum haec ad te loqui, ut tibi sapientiam, non qualis mihi sit, ostentarem, sed, qualis esse debeat, ostenderem. haec est autem in praesenti saeculo uerus ueri dei cultus, ut sit eius in futuro saeculo certus atque integer fructus; hic constantissima pietas, ibi sempiterna felicitas. ex ista sapientia, quae una uera est, si quid habeo, a deo sumpsi, non a me praesumpsi atque ab illo in me perfici fideliter spero, a quo inchoatum esse humiliter gaudeo nec in eo, quod adhuc non donauit, incredulus nec in eo, quod iam donauit, ingratus. non enim meo uel ingenio uel merito sed eius dono sum, si quid laudabiliter sum. nam quaedam acutissima et excellentissima ingenia tanto in maiores errores ierunt, quanto praefidentius tamquam suis uiribus cucurrerunt
Abbreviated transcription (Latin):
in altera qͣlia debtamꝰ sperart monstrauit. cui
& illi grãm mererent᷑. nisi elati. inflatiq suꝑ
qđ solus ds̃ ueracit̃ cultorib sius post hanc uitã
selargiturũ et̃ ꝓmisit. Samor ꝗppae tiusdẽ
ciceronis illa sententia ubiait. Nã hec qͥdẽ uita mors est.

Expanded text:
in altera qualia debeamus sperare monstravit. Cujus et illi gratiam mererentur, nisi elati inflatique supe solus deus ueraciter cultoribus suis post hanc uitam se largiturum esse promisit. sanior quippe est eiusdem Ciceronis illa sententia, ubi ait: Nam haec quidem uita mors est,
Abbreviated transcription (Latin):
tates & insanias m̃daces. Quanta: aũt uinitas
qͣnta insanta qͥntũq indatiũ. homine morta lem
eninosĩ uitã mutabili e spu & carne ducentẽ. totpec¬
catis oneratũ. tot teptationib subditũ. tot corruptio¬
nib obnaxiũ. potnisq iustissimis destinatũ. seipso
fidere utbeat᷑ sit. qͣndo utillud qͥdẽ qđ hab& innaturae
suȩ dignitate p̾cipuu. id⁊ intẽ atq rationẽ potest
uindicare aberrorib nͥds̃ ad sit lux intium. Abicia¬
m̾ itaq obsecrote falsoꝵ phylosophoꝵ uanitates &
in sanias ĩdaces qͥa necuirtꝰ nob̾erit. nisi ad sit ipse
qđ iubͣm nebeatitudo n adsit ipse quo fruamur
inbecillũ ⁊ q̃dã materios miseriarũ ÷ douo in mortali¬
tatis atq incorruptionis absorbeat. Emu̾texei
publicȩ scimꝰ amatorẽ. naliunde eẽ beatũ hominẽ
aliunde cuntatẽ Uide quãsit in illis sacris litteris
clarũ : Naqͥdã ineis scõspũ plenꝰ hȩc loqͥt᷑ orans.
Exime me demanu filioꝵ alienoꝵ. quoꝵ os locutũ:

Expanded text:
t autem vanitas, quanta insania, quantumque mendacium, hominem mortalem, aerumnosam vitam mutabili et spiritu et carne ducentem, tot peccatis oneratum, tot tentationibus subditum, tot corruptionibus obnoxium, poenisque justissimis destinatum, in seipso fidere ut beatus sit, quando ne illud quidem, quod habet in naturae suae dignitate praecipuum, id est mentem atque rationem, potest vindicare ab erroribus, nisi Deus adsit lux mentium! Abjiciamus itaque, obsecro te, falsorum philosophorum vanitates et insanias mendaces, quia nec uirtus nobis erit, nisi adsit ipse, quo iuuemur, nec beatitudo, nisi adsit ipse, quo fruamur,inbecillum et quaedam materies miseriarum est, dono inmortalitatis atque incorruptionis absorbeat. Quonipublicae scimus amatorem, non aliunde esse beatum hominem, aliunde civitatem, vide quam sit in illis sacris Litteris clarum. Nam quidam in eis sancto Spiritu plenus haec loquitur orans: Exime me de manu filiorum alienorum, quorum os locutum est
Abbreviated transcription (Latin):
explicent ndesistant: & cuex plicauerint adhuc
requirant. Conuicti nãꝙ sunt in prudent᷑ ꝑtinaces
u inde ab onus que memorunt sełis ꝓnature rerũ
obscuritate ctigisse priora. falsosq omis. inlitis
qͣ dã dulcedine felicitatib suis ꝑ quas ñ aabea¬
titudint̃ sed ad pruptast duet Hȩc uͦ nr̃a p̃cipta.¬
quã puressimis iustutib pollicent᷑: aiã hȩc
seculana & necessario qͥ nati sumꝰ euentura
mitigare. & usiͦs ce ualidissimo exẽplo recentis cala¬
mitatis. Quolice firmissime ciusa muniueris.
tam̃siutrũ uis licussa. it nolutrã suffragari. sed
ĩndo inde orta furrat c̃uincendoꝵ stultiđe querela.
nedesse fuit inde argumta ueritatis accersere.
rescribũ. uttante doctrine opꝰ debitis & sinsatis¬
facientib remunerã officiis. In coloxĩ m̃letãq
scitatẽtuã ds̃ omps euo largissimo tueat. dnẽ
merito desiderabił & uere susci piende pater¬

Expanded text:
explicent, non desistant, et, cum explicauerint, adhuc explicent, non desistant, et, cum explicauerint, adhuc requirant. conuicti namque sunt inpudenter pertinaces iam inde a bonis, quae memorant, saeculis pro naturae rerum obscuritate contigisse peiora falsosque omnes inlitis quadam dulcedine felicitatibus suis, per quas non ad beatitudinem sed ad praerupta sunt ducti, haec uero nostquam purissimis uirtutibus pollicentur, etiam haec saecularia et necessario, qua nati sumus, euentura mitigare. et usus es ualidissimo exemplo recentis calamitatis, quo licet firmissime causam muniueris, tamen, si utrumuis licuisset, id tibi nolueram suffragari. sed quando inde orta fuerat conuincendorum stultitiae querela, necesse fuit inde argumenta ueritatis accersere. rescribam. ut tantae doctrinae opus debitis etsi non satisfacientibus remuneretur officiis. incolumem beatamque sanctitatem tuam deus omnipotens aeuo largissimo tueatur, domine merito uenerabilis et uere suscipiende pater
Abbreviated transcription (Latin):
Miromͦ afficior sapientia tua & in illis quę de usti a
in his que intueniens ꝑsollicitis mittere ñgrauaris.
Na& illa tantũ habent acuminis scuntie sc̃ĩtatis. ut
nihil sup̾sit. & hec tantũ uerecundie. ut nͥfaciã
qđ mandas. culpã penes me remanere ñ innegotio
ee diuidicẽ. Domine merito uenerabilis & utre
suscipiende pat̾: ñeñĩ in stas qđ pleriq homines
istiũ loci faciunt. ut qđ cũq sollicitꝰ uoluente extor¬
queas. sed qđ tibi aiudice tot curis obstricto petibi¬
le uisũ fuerit amones. subseruiente uerecundia.
quȩ iaxima difficiliũ int̾bonos efficatia. pinde
stati cõmdatis effictũ desiderii tribui. Nã spetindi
uiã ante pͥua facerẽ. explicui libros tuos. Neq
eni ta languidi aut inertes erant. ut me aliud
quã securare paterent̾: initter manũ ereptũ que
aliis sollicitudinũ suis uincuł inligar. Ita enĩ
muirer. sac dotii ꝑfectionẽ. philo sophre dogm̃ta.
hystorie plenã noticiam. anfacundie iocundi

Expanded text:
modo afficior sapientia tua, et in illis quae edidisti, et in iis quae interveniens pro sollicitis mittere nam et illa tantum habent acuminis, scientiae, sanctitatis, ut nihil supra sit, et haec tantum uerecundiae, ut, nisi faciam, quod mandas, culpam penes me remanere. non in negotio esse diiudicem, domine merito uenerabilis et suscipiende pater. non enim instas, quod plerique homines istius loci faciunt, ut, quodcumque sollicitus uoluerit, extorqueas; sed quod tibi a iudice tot curis obstricto petibile uisum fuerit, admones subseruiente uerecundia, quae maxima difficilium inter bonos efficacia est. proinde statim commendatis effectum desiderii tribui; nam sperandi uiam ante patefeceram. Explicui libros tuos; neque enim tam languidi aut inertes erant, ut me aliud quam se curare paterentur; iniecerunt manum ereptumque aliis sollicitudinum suis uinculis inligarunt — itamirer, sacerdotii perfectionem, philosophiae dogmata, historiae plenam notitiam an facundiae iucundi
Abbreviated transcription (Latin):
ad galathas int̾pr&atur. & cęteri de inceps intpre¬
tes sunt secuti. illa uł inaxuna causa ubi intro¬
ducunt. ut porphirio respondeant blaspheman¬
ti qͥpauli arguit ꝓcacitatẽ. qđ pͥncipt̃ apłorũ
parũ ausussit rep̃henđẽ & arguere infaciem.
ac ratione c̃stringere qđ male fecerit. id in eo
errore fuerit. inquo fuit ipse quialiũ arguit
delinquentẽ. Quid dicã de iohanne qͥdudum
in quoorigenis & ueterẽ sententam ẽ secutꝰ: Si igͥ me
rep̾hendis eriantẽ. patert me quęso errare cũtalib
& cũme erroris mei multos socios habere ꝑspexeris

Expanded text:
ad Galatas interpretatur, et ceteri deinceps interpread Galatas interpretatur, et ceteri deinceps interpretes sunt secuti, illa uel maxime causa subintroducunt, ut Porphyrio respondeant blasphemanti, qui Pauli arguit procacitatem, quod principem apostolorum Petrum ausus sit reprehendere et arguere in faciem ac ratione constringere, quod male fecerit, id est in eo errore fuerit, in quo fuit ipse, qui alium arguit delinquentem. quid dicam de Iohanne, qui dudin quo Origenis et ueterum sententiam est secutus? si igitur me reprehendis errantem, patere me, quaeso, errare cum talibus et, cum me erroris mei multos socios habere perspexeris,
Abbreviated transcription (Latin):
ego pecies ñ faceres nonũ argum̃tũ repperisti.
ut assereres gentiles quin xpin credidissent lege
onere libros. eos aut qͥ ex iudeis crederent legi eẽ
deres eos qͥlegẽ seruarent quasi doctor gentiũ: et
parus iure rephenderet᷑. quipͥnceps circũcisionis id
unꝑauerit gentib qđ soli quiex udȩis erant debue¬
rint obseruare. hoc siplac& quia plac&e. ut quicũq
credunt ex uidcis. debitores sint legis facitnde:
tu ut ep̃s intoto orbe notissimꝰ debes hanc ꝓmulgare¬
tuã sententiã. & inassensũ tuũ om̃s coepõs trahere.
torib meis. de magnisstatuere ñaudeo. nisi hoc inge¬
nue confiteri. me maioꝵ scripta legere. & in cõm̃ta¬
ras scđmom̃ium csuetudint uarias ponere ex ptaͥ ͣ¬
tiones. ut cmultis sequat᷑ unꝰqͥsq qđuelit. Qđ̾ quidẽ¬
putote & insđari litteratura & indiuinis libris
legiese & ꝓbasse. hanc aut̃ expositione quã pͥmꝰ
origenes indecimo stromatũ libro ubi epłam pauli

Expanded text:
ego petieram, faceres, nouum argumentum repperisti, ut adsereres gentiles, qui in Christum credidissent, legis onere liberos, eos autem, qui ex Iudaeis crederent, legi essderet eos, qui legem seruarent, quasi doctor gentium et Petrus iure reprehenderetur, qui princeps circumcisionis id imperauerit gentibus, quod soli, qui ex Iudaeis erant, debuerint obseruare. hoc si placet, immo quia placet, ut, quicumque credunt ex Iudaeis. debitores sint legis faciendae, tu ut episcopus in toto orbe notissimus debes hanc promulgare sententiam et in adsensum tuum compeccatoribus meis, de magnis statuere non audeo, nisi hoc ingenue confiteri, me majorum scripta legere, et in Commentariis secundum omnium consuetudinem, varias ponere explanationes, ut e multis sequatur unusquisque quodputo te et in saeculari litteratura et in diuinis libris legisse et probasse. Hanc autem expositionem, quam primus Origenes in decimo Stromatum libro, ubi epistulam Pauli
Abbreviated transcription (Latin):
lendũ credas audeo ꝑ cantari. Nam qđ eũ colendũ
credas iateneo. Quero & im quid de depõ sentias.
Quod eni eũ non parui pendas aduera. Sed utrũca
sola uia. quȩ ab illo de monstrata ẽ aduitãbeatã
ꝑ urniri posse existi mes. & aliqia ex causa non
eam neglegas ire sed difseras. an& aliam & alias
adtã opimã &p̃om̃ib appetendã possessionẽ
uias eẽ arbitreris. & aliquã carũ iamte ingredi
credas nosse cupio. ñ ut opinor impudent᷑.
Diligo eiũ te propt̃̾ id quod supra dixi. meq abste
diligi ñ temere existimo. nec ulla dere alia int̾
cos qͥse beniuole nouer̃ sermo fructuosior uł
impendit᷑ uł reposcitur. uł accipit᷑ uł recipitus.
quã unde boni beatiq simus:

Expanded text:
lendum credas, audeo percontari; nam quod eum colendum credas, iam teneo. quaero etiam, quid de Christo sentias: quod enim -eum non parui pendas, aduerti, sed utrum ea sola uia. quae ab illo demonstrata est, ad uitam beatam perueniri posse existimes et aliqua ex causa non eam neglegas ire, sed differas, an et aliam uel alias ad tam opimam et prae omnibus appetendam possessionem uias esse arbitreris et aliquam earum iam te ingredi credas, nosse cupio non, ut opinor, inpudenter; diligo enim te propter id, quod supra dixi, meque abs te diligi non temere existimo nec ulla de re alia inter eos, qui se beniuole nouerunt, sermo fructuosior uel inpenditur uel reposcitur uel accipitur uel recipitur quam, unde boni beatique simus.
Abbreviated transcription (Latin):
cotidie p̾sentẽ te habere malle cũ quo loqueter
quicquid uellẽ. Nec idõ tam̃ non debiu sticere
qđ potui. si non potui totũ quod uolui. Cece uenit
ad me religiosus iuuenis. catholica pace fr̃. aetate
filius. honore cõpresbit nr̃ Orosius. uigil ingenio.
paratꝰ eloquio flagrans studio utileuas in domo
dñi eẽ desiderans a ad refellendas ꝑniciosas que
doctrinas. quȩ animas hispanor multo infelicius¬
quã corꝑa barbaricus gladius tucidarunt.
Nam inde ad nos usq adoceani littore ꝓꝑauit. fama
excitꝰ. quod ame possa dehis quȩ scire uell& qͥc quid
uella audire. neq ullũ cepit aduentus siu fructum
pͥmo nedeme multũ stimȩ creder&. De inde docui ho¬
minẽ quod potui. quod aut̃ ñpotui unde discere
porsa ad monui. atq ut adte ir& homo hortatus sũ
Quainte consiliũ uł p̾ceptũ meũ cũlibent᷑ & obedient
acciꝑ&. rogaui eũ ut abste ueniens ꝑnos ad ꝓpͥa
remeara. Quã eius pollicitationẽ tenens occa¬

Expanded text:
tidie praesentem te habere uellem, cum quo loquerer, quicquid uellem. nec ideo tamen non debui facere, quod potui, si non potui totum, quod uolui. Ecce uenit ad me religiosus iuuenis, catholica- pace frater, aetate filius, honore conpresbyter noster Orosius, uigil ingenio, paratus eloquio, flagrans studio, utile uas in domo domini esse desiderans ad refellendas falsas perniciosasque doctrinas, quae animas Hispanorquam corpora barbaricus gladius trucidarunt. Nam inde ad nos usque ab Oceani littore properavit, fama excitus quod a me posset de iis quae scire vellet quidquid vellet audire. Neque nullum cepit adventus sui fructum. Primo ne de me multum famae crederet; deinde docui hominem quod potui; quod autem non potui, unde discere posset admonui, atque ut ad te iret hortatus sum. qua in re consilium uel praeceptum meum cum libenter et oboedienter acciperet, rogaui eum, ut abs te ueniens per nos ad propria remearet. quam eius pollicitationem tenens occa
Abbreviated transcription (Latin):
scc̃ frat̾ hitronime consulens te dehis quȩ nesco
fructuosũ eẽ uelit. Quam quã enĩ multote quam
ego sum aetate maiorẽ. tam̃ &iam ipse iam senex
consulo. Sed ad discendũ quod opus ẽ nulla mͥ¬
artas sera uideri potest. quia &si senes magis dec& docere
quam discere. magis ttim̃ discere. quam quid doceant
ignorare. Nihil equidẽ molestius fero in om̃ib an¬
gustiis meis quaspatior in difficillimis questionib
quã intã longinquo tue caritatis absentiã. ut uix¬

Expanded text:
sancte frater Hieronyme, consulens te de his, quae nescio, fructuosum esse nobis uelit. quamquam enim te multo. quam ego sum, aetate maiorem tamen etiam ipse iam senex consulo; sed ad discendum, quod opus est, nulla miaetas sera uideri potest, quia, etsi senes magis decet docere quam discere. magis tamen discere quam, quid doceant, ignorare. nihil equidem molestius fero in omnibus angustiis meis, quas patior in difficillimis quaestionibus, quam in tam longinquo tuae caritatis absentiam, ut uix
Abbreviated transcription (Latin):
poenitentu rursusse laqueis iniqͥtitis obstringit.
udhucierũ puarcis. qͥs audtat diceit. erga istos ñ
agi qd apłs ait. ignoras qͥa pacientiadi ad penitr¬
tũ ir adducot Luttistis exceptiscẽ deuinuũ quod

Expanded text:
rursus se laqueis iniquitatis obstringit, adhuc iterum parcis? Quis audeat dicere erga istos non agi quod Apostolus ait, Ignoras quia patientia Dei ad poenitentiam te adducit? aut istis exceptis esse definitum quod
Abbreviated transcription (Latin):
boni om̃ino eẽ in corꝑe. duorestabunt. anitecs
a d̃. Quoꝵ uł inuno. uł inambob sit. Si autẽ
adiͤceris. ⁊ didiceris hoc idt̃ dcanimo qđ aecorꝑe.
qͥd aliudiã nisi ds̃ occurrit. in quo sũmũ hominis
bonũ c̃stitutum sit: ñ quo alia bona ncon sint: sed
illud ã nonpropt̃ aliud. sed ꝑpt̃ scipsũ diligatur.
Et ioõ fuiis ibi dr̃: quii iã quo ex currat ⁊ quoferat᷑
ñ inuenitur. Ibi requies appetendi. ibi fruendi
seturitas. ibi tranquillissimũ gaudiũ optunt uolun¬
tatis. Da igͥ quicitouideat. ñ corp eẽ. anini bonũ.
sed animũ potius tẽ. corꝑis bonũ. Reccditur uꝰ
ab inquirendo. uttũ sumũ illud bonũ. uł aliqua pars

Expanded text:
boni omnino esse in corpore, duo restabunt, animus et Deus, quorum vel in uno vel in ambobus sit. Si autem adjeceris et didiceris hoc idem de animo quod de corpore, quid aliud jam nisi Deus occurret, in quo summum hominis bonum constitutum sit; non quo alia bona non sint, sed illud iam non propter aliud sed propter se ipsum diligatur, et ideo finis ibi dicitur, quia iam, quo excurrat et quo referatur, non inuenitur, ibi requies appetendi, ibi fruendi » securitas, ibi tranquillissimum gaudium optimae uoluntatis. : Da igitur, qui cito uideat non corpus esse animi bonum, sed animum potius esse corporis bonum; recedetur iam ab inquirendo, utrum su
Abbreviated transcription (Latin):
Illud dcamina dictũ est: quia ñr ibi derelicta. unde
tã cito remeanit. Iilud decorpore: quod in sepul diro
corrũpi celeri resurrectiont non potuit. Sed in se¬
puldno paradysũ nullus intellegit. Esiquis quã
iti eã absurdus ut hoc sapere conar&̃ eo qđ illua
sepulcrũ in horto erat. certe hinc abista opinone
fidei ꝓmagno uiunere offerretur. scpultura carnis.
nil gaudentis uł doloris in morte sentientis. cum
ille deroue ubi scusus: cogitata. Restat igitur
ut si scđdm hominẽ dictũ÷ hodie mecũ eris inpara¬
dyso. uł iinferno intellegatur. eẽ. paradysus. ubi

Expanded text:
illud de anima dictum est. quia non ibi est derelicta, unde illud de anima dictum est. quia non ibi est derelicta, unde tam cito remeauit; illud de corpore, quod in sepulcro corrumpi celeri resurrectione non potuit. sed in sepulcro paradisum nullus intellegit. et si quisquam ita esset absurdus, ut hoc sapere conaretur eo. quod illud sepulcrum in horto erat, certe hinc ab ista opinionfidei pro magno munere offerretur sepultura carnis nihil gaudii uel doloris in morte sentientis, cum ille de requie, ubi sensus est, cogitaret. Restat igitur, ut, si secundum hominem dictum est: Hodie mecum eris in paradiso, in inferno intellegatur esse paradisus, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
mecũ eris inparadyso. Et lnc fortasse intellegen¬
antqͥa ds̃ ubiq sit. hominẽ quoq. illũ qui uidõsit
ubiq diffusũ. ex hoc nimirũ intellegi uolens & iã
inparadyso ẽẽ potuisse qͥubiq. sit. Ubi ego quȩ ro
uł potius agnosco. quẽ ad modũ accipias hominẽ
anima. uel uerbũdĩ ⁊ auimã ⁊ carnẽ. seasine
na. Nonutiq sic accipis honunẽ xxpm. s sic̃ supe¬
rius locutus es. ubi dixisti xp̃m om̃i potentẽ dm̃
eite ratione credulitatis accipere. ut dm̃ ñ cre¬
deres. nisi ꝑfecto &iam hominẽ credidisses. Pro¬
fecto cũdicis hominẽ ꝑfectũ. tota illie naturam
hummã uis intellegi. Nonerit aut̃ homo ꝑfectꝰ.
dictũ cẽ hodie mecũ eris inparadyso. nexcis uerbis
animã. in sepuleto aut scđm cirtit̃. Etde carme quidẽ
qđ eodic insepulero sit posita. manifestus cugłm
trina p̃dicat. quindo quidẽ beat perus adhiaug re¬
un inferno. neq dabis sem tuum uidere corruptionẽ

Expanded text:
mecum eris in paradiso. et hinc fortasse intellegenaut, quia ubique deus sit. hominem quoque illum, qui in deo sit, ubique diffusum ex hoc nimirum intellegi uolens etiam in paradiso esse potuisse, qui ubique sit. Ubi ego quaero uel potius agnosco, quem ad modum accipias hominem anima, uel uerbum dei et animam et carnem sed sine na. non utique sic accipis hominem Christum. sed sicut superius elocutus es, ubi aisti Christum omnipotentem deum ea te ratione credulitatis accipere, ut deum non crederes, nisi perfectum etiam hominem credidisses. profecto. cum dicis hominem perfectum, totam illic naturam humanam uis intellegi; non est autem homo perfectus, dictum esse: Hodie mecum eris in paradiso. non ex his uerbis animum, in sepulcro autem secundum carnem. Et de carne quidem quod eo die in sepulcro sit posita, manifestissimum ectrina praedicat; quandoquidem beatus Petrus ad hanc rin infernum neque dabis sanctum tuum uidere corruptionem.
Abbreviated transcription (Latin):
tante auiditati religiositue amoris inuenio.
Huc accessit qđ pret̃mo tut karitatis flam¬
ma quasit ut & iã tos quos nũquã udimus di¬
ligamus. dũ eos hubere quoddiligimꝰ credimꝰ
ubi ne tuiq p̾uciusti. fecistiq ututrear in me
dicipiopionẽ atq expectationẽ tuã. Pret̃ hoc gͦ
tales mihi questiones intua epła ꝓposuisti. quęsi
a quolib& ꝓpositę forent. ocio quoq ineo quodinͥ
defit nonparuum negotiũ fierent. Cũuͦ abste
proponiitur ciuꝓfunda rimanti solationͥs eaꝵ
suꝑ ficies nequaquã sat÷. ⁊ ꝓponunt occupatissimo
aliarũq curarũ molib uallato ⁊ obstricto. tue
prudentie ÷ ⁊ b oñ uolentie cogitare quãte placi¬
dũ habere debeã. uł qđ diu ũresp̃di. uł si & iam

Expanded text:
tantae auiditati religiosi tui amoris, inuenio. tantae auiditati religiosi tui amoris, inuenio. Hae accessit, quod praeter mutuae caritatis flammam. qua fit, ut etiam eos, quos numquam uidimus, diligamus. bi me utique praeuenisti fe-cistique, ut uerear in me decipi opinionem atque expectationem tuam. praeter hoc ergo tales mihi quaestiones in tua epistula proposuisti. quae, si a quolibet propositae forent, otio quoque meo, quod mihi defit, non paruum negotium fierent; cum uero abs te proponuntur, cui profunda rimanti solutionis earum superficies nequaquam sat est, et proponuntur occupatissimo aliarumque curarum molibus uallato et obstricto, tuae prudentiae est et beniuolentiae cogitare, quam te placidum habere debeam, uel quod diu non respondi uel si
Abbreviated transcription (Latin):
aitor me fr̃ dilectissime dardant inlustri¬
ormͥ. Iabcaritate xp̃i quã inliuius scłi dignitate.
litteris tius tardius resp̃disse quadebui. Cuiuis
rticiusas uollẽ quȩreres. ne molestius me feras
diutius excusantẽ qũa ꝑ tulisti tardius rescriben¬
tẽ. cũ egott mallẽ offensionẽ incͦ facile ignos¬
ccre. qua deiea deftusione udicare: quȩcumq
illȩ causȩ fuerint. erede nullũ tui apudme. ẽẽ.
potuis se ẽtẽptum. Immo eiũ uerũ citissime re¬
scripsis se. site ctepsissẽ. Nec modo qr tiuudẽ ali¬
quando rescripsi. idõ saltẽtaudẽ aliquando dig¬
nũ aliqͥote lectore molitussũ. & qđ merito pos¬
sim tuiͦst nomine p̾notare. Sed rescribere ut¬
cumq ũ malui. quãpati&. hauo estatẽ me
huiꝰ offitii debitorẽ transire. neo
tua me dignitas t̾rait. fec̃q cune¬
tintẽ. cusit lumanitas tua gra¬
tior quã illa suspectior. Srd unde
it magis amo. hinc deͥficalius sunt ͫde sufficiã

Expanded text:
ateor me. frater dilectissime Dardane inlustrior mihi in caritate Christi quam in huius saeculi dignitate, litteris tuis tardius respondisse. quam debui. cuius rei causas nollem quaereres, ne molestius me feras diutius excusantem. quam pertulisti tardius rescribentem, cum ego te malim offensioni meae facile ignoscere quam de mea defensione iudicare. quaecumque illae causae fuerint, crede nullum tui apud me esse potuisse contemptum. immo enim uero citissime rescripsissem, si te contempsissem. nec modo quia tandem aliquando rescripsi. ideo saltem tandem aliquando dignum aliquid te lectore molitus sam et quod merito possim tuo nomine praenotare: sed rescribere utcumque iam malui quam pati et hanc aestatem me huius officii debitore transire. nec tua me dignitas tenuit fecitque cunctantem, cum sit humanitas tua gratior quam illa suspectior. sed unde te magis amo, hinc difficilius, unde sufficiam
Abbreviated transcription (Latin):
mostuus ẽ. Hoc declarit & qđ ipse cõmemorasti.
Cuacuati estis axp̃o. Quiinlege iustifica mini
agra exccidistis. Illos utiq arguit quise iustifi¬
cari in lege eredebant. ñqͥilla legitura ineiꝰ hono¬
it a quo iamdatast̃ obseruabant. intellegentes
& quia p̾nuntiande ueritatis fatione mandata
sint & quousq debeuit ꝑdurare. Unot ẽ illud
qđ ait. Sispũ ducimini. n adhuc estis sublege.
Vnde udut colligis apparere qͥ sublegeẽ ñdispensa¬
tiue ut nr̃os puttis uoluisse maiores. seduere ut

Expanded text:
uus est. hoc declarat et quod ipse commemorasti: Euacuati estis a Christo, qui in lege iustificamini; a gratia excidistis. illos itaque arguit, qui se iustificari in lege credebant, non qui legitima illa in eius honore, a quo mandata sunt, obseruabant intellegentes, et quia praenuntiandae ueritatis ratione mandata sint et quousque debeant perdurare. unde est illud, quod ait: Si spiritu ducimini, non adhuc estis sub lege, unde, uelut colligis, apparere, qui sub lege est, non dispensatiue, ut nostros putas uoluisse maiores, sed uere, ut