comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Eatus quoq Remignis : in cripta
que Retio sedem erãt eccłie sõe marie¬
Remi ꝑnoctabat in orõne et quasi
dormiens in excessum est raptus et
elum adsistentem sibi qui hec onna
sicut dc̃a et gesta fuerant narrauit. et inssit
Et quãtocius laudunũ peteret. et genebaudum
epi scopali sede Restitueret et cor̃a se ministe¬
ruũ episcopale agere ꝑsuadent. Mox sc̃s Remi¬
gius nichil dubitqus cũ suma celeritate lau¬
dunũ /pecut. et in liine ostii saluo su illo. et
sera reserati. genebandũ Iacentem repperit.
quem tensis brachiis cum gaudio ⁊ latrimis
laudans dñi mistdiam̃ elenanit. eũꝙ sedi et
tuere maturanit. et remi cũ gandio repedait
Genebaudus itaꝙ in scĩtate ⁊ institia postea
om̃s dies uite sue gratia dei pegit p̃dicano
cuctis quãta illi fecerit dñs. Quappter nemo
de sua iusticia confidat. nemo de mistdĩa dei
diffidat. que tũc euidencius p̃miciet quãdo

Expanded text:
eatus quoque Remigius in cripta, eatus quoque Remigius in cripta, que retro sedem erat aecclesiae sanctae MariaRemi, pernoctabat in oratione et quasi dormiens in excessum est raptus et vidit angelum assistentem sibi, qui haec omnia, sicut dicta et gesta fuerant, narravit et iussit, ut quantotius Laudunum peteret et Genebaudum episcopali sedi restitueret et coram se ministerium episcopale agere persuaderet. Mox sanctus Remigius nichil dubitans cum summa celeritate Laudunum petiit et in limine ostii, salvo sigillo et sera reserati, Genebaudum iacentem repperit, quem, tensis brachiis, cum gaudio et lacrimis, laudans Domini misericordiam, elevavit, eumque sedi et tuere maturavit et Remi cum gaudio repedavit. Genebaudus itaque in sanctitate et iustitia postea omnes dies vitae suae gratia Dei peregit, predicans cunctis, quanta illi fecerit Dominus. Quapropter nemo de sua iustitia confideret, nemo de misericordia Dei diffideret, quae tunc evidentius preminet, quando
Abbreviated transcription (Latin):
ob̾i ꝓnuis Iacebat. et ait ad eũ. Ge nebande exau¬
dite sũt ꝓte orõnes patris tui Remigii. suscepit
quoq dñs pẽitencĩa tuã. et dimissum est pectm̃
tuũ. Surge et hinc egred̾e fat ꝙ ministerii
episcopalis officiũ et Recõcilia duõ peĩtentes
de crimimbus suis. Genebandus autẽ nmio
tenore ꝑculsus. respondere nl potuit Tunc
angelus dñi confortans eũ et ne timeret
hortatus est sed gauderet in mistdia deñ
sibi collata. Qui auimatus. dixit ad agelum
Non possum huic egredi quia dus ⁊ pater
meꝰ Remugnns clanũ huiꝰ ostii secum habet
quod et sigillo suo signauit. Et angelus ad
eñ. Ut nõ dubites inqnid me a dño missim
ficut patet tib ccłu sic ⁊ hostm̃ istus patebit
EEt fratim sabuo siillo ac oera ostiũ illus aper¬
tũ est. Tunc ge nebaudus in mobũ erucis se
moĩe in ista Reclusione conseituit. Et statim
augelus dñi discessit ab eo.

Expanded text:
ubi pronus iacebat, et ait ad eum: ' Genebaude, exauubi pronus iacebat, et ait ad eum: ' Genebaude, exaudite sunt pro te orationes patris tui Remigii, suscepit quoque Dominus penitentiam tuam, et dimissum est peccatum tuum. Surge et hinc egredere, facque ministerii episcopalis officium et reconcilia Domino penitentes de criminibus suis'. Genebaudus autem nimio terrore perculsus, respondere nil potuit. Tunc angelus Domini confortans eum, et ne timeret, hortatus est, sed gauderet in misericordia Domini sibi collata. Qui animatus dixit ad angelum: 'Non possum hinc egredi, quia domnus et pater meus Remigius clavem huius ostii secum habet, quod et sigillo suo signavit'. Et angelus ad eum: 'Ut non dubites', inquit, 'me a Domino missum, sicut patet tibi caelum, sic et ostium istud patebit'. Et statim, salvo sigillo ac sera, ostium illud apertum est. Tunc Genebaudus in modum crucis se nomine in ista reclusione constituit'. Et statim angelus Domini discessit ab eo.
Abbreviated transcription (Latin):
doctissimꝰ. ac orator eloquẽtissimꝰ. testimonia de
latitudine sc̃e scripture. et exempla pẽitenciũ in
um̃ĩ colligens. ad animãdum eũ illi ꝓposuit. et
exoitato penitencia indixit. fcã ꝙ mansiũcula
cũ lecto in modũ sepulchii ⁊ puissimis fenestel¬
lulis ac oratorio que hodie q manent secus eccł̃iam
st quliani. genebaudũ in ea Reclusit. et clerũ ac
ꝑrochie ip̃ius ppłm ꝑ septem ãnos. ut et ꝓpriam
prochiam gubernauit. et unã dñicam diem remi
altera apud lauduni celebrauit. In qua Reclusi¬
one penitencie quãte contricionis ac cõtinencie
idem genebandus in orõne ꝑnoctaret. ⁊ se ip̃m
de pleret qm̃ io qui adhoc ordinatꝰ fu̾a̾t. ut in
illa die peitentes dño Redõciliaret ip̃e suis cͥmi¬
nibus exigentib nec inter pẽitentes in ecclesia
merebatur cõsistere. circa media noctem. uenit
angelus dñn magna cũ luce ad eñ in oratorium

Expanded text:
doctissimus ac orator eloquentissimus, testimonia de doctissimus ac orator eloquentissimus, testimonia de latitudine sanctae scripturae et exempla penitentium in unum colligens, ad animandum eum illi proposuit et exortato paenitentiam indixit. Factaque mansiuncula cum lecto in modum sepulchri et parvissimis fenestrellulis ac oratorio, quae hodieque manent secus aecclesiam sancti Iuliani, Genebaudum in ea reclusit et clerum ac parrochiae ipsius populum per septem annos, ut et propriam parrochiam, gubernavit et unam dominicam diem Remi, alteram apud Laudunum celebravit. In qua reclusione penitentiae quantae contritionis ac continentiae idem Genebaudus in oratione pernoctaret et se ipsum defleret, quoniam is qui ad hoc ordinatus fuerat, ut in illa die penitentes Domino reconciliaret, ipse, suis criminibus exigentibus, nec inter penitentes in aecclesia merebatur consistere, circa mediam noctem venit angelus Domini magna cum luce ad eum in oratorium,
Abbreviated transcription (Latin):
uellet deponere uix cũ singultibus ⁊ lacrimis
genebandũ ꝑ ordntẽ omĩa retulit q̃ cõmiserat
Qne sẽs Remigius uidens contritũ ⁊ pene des¬
peratũ. blande cõsolatus est dicens. quod nõ tãtũ
doleret de admisso ab eo ei mune quãtũ quod
sit male sentiret de dñi bonitate. cui sedm euã¬
gelicã ueritatẽ nõ est ĩpossibile om̃e uerbum
Nullus eĩ suorũ magnitudine facinorũ ꝑter¬
ritus de ĩpetranda uenia si dignũ peitencie
fructũ fecerit. debet ullomodo dubitare quãdo
ecĩa iherosolunitis qui filiũ dei blasphemaue¬
uũt ⁊ crucifixerũt. indultũ ẽẽ constat. sicut
satra seriptura demõserat. fidelis est eĩ in uerbis
us qui ꝓphetica nobis uode ꝑmisit. In die
illa erit fons patens domꝰ dauid in ablucione
pecc̃oris ⁊ menstruate . Domꝰ est nãq dauid
nobis pectoribus fons patens in ablucione qa
fitentes lauaniur in sangnie suo. Et Et erat

Expanded text:
vellet deponere, – vix cum singultibus et lacrimis vellet deponere, – vix cum singultibus et lacrimis Genebaudus per ordinem omnia retulit que commiserat. Quem sanctus Remigius videns contritum et pene desperatum, blande consolatus est, dicens, quod non tantum doleret de admisso ab eo crimine, quantum quod sic male sentiret de Domini bonitate; cui secundum euvangelicam veritatem non est impossibile omne verbumNullus enim suorum magnitudine facinorum perterritus de impetranda venia. si dignum penitentiae fructum fecerit, debet ullo modo dubitare, quando etiam Hierosolimitis, qui filium Dei blasphemaverunt et crucifixerunt, indultum esse constat, sicut sacra scriptura demonstrat. Fidelis est enim in verbis suis, qui prophetica nobis voce promisit: In die illa erit fons patens domus David in ablutionem peccatoris et menstruatae. Domus namque David nobis peccatoribus fons patens in ablutionem esfitentes lavamur in sanguine suo. Et ut erat
Abbreviated transcription (Latin):
ficociones in seripturis ip̃ius ⁊ animalis co¬
gnoscit. quas ad dolos ac uersucias decepto¬
ris diaboli. et ad carnis petulantis illecrbras
⁊ anfractus retulit facile satis aduertit. Tan¬
dem domino qui b̃m pecrũ despexit et negacio¬
nẽ amarissime fleuit illũ respiciente. gene¬
baudus in se reuersus ad sem̃ Remigiũ misit
petens ut laudunui ueniret. quia tales canse ibi
emerserant. quas ꝑ se diffinre nõ pesset. Beatꝰ
autẽ uenugius sieut genebandus pecũt lau-¬
dunũ ꝑuenit. Et susceptus cũ debita Reu̾encia
ac secreta cubili petens. genebandũ interrogauit
pro qua causa illum uocauerit. Genebandus
bero cũ mapino fletu et eiulatu uoles tollere
stolam de collo suo et procidere ad pedes saniti
Renugii. cũ magna uil tute ab eodem est detentꝰ
ne stolam de collo suo tolleret. Et postquã diu¬
cius ambo flenerunt intelleperat eñ bs Remi¬
gius genebandũ amiuisisse crimẽ pro quo stolã

Expanded text:
ficationes in Scripturis ipsius animalis coficationes in Scripturis ipsius animalis cognoscit, quas ad dolos et versutias deceptoris diaboli, et ad carnis petulantis illecebras et amfractus retulit, facile satis advertit. Tandem Domino, qui beatum Petrum respexit, et negationem amarissime flevit, illum respiciente, Genebaudus in se reversus, ad sanctum Remigium misit, petens, ut Laudunum veniret, quia tales causae ibi emerserant, quas per se diffinire non posset. Beatus autem Remigius, sicut Genebaudus petiit, Laudunum pervenit. Et susceptus cum debita reverentia ac secreta cubiculi petens, Genebaudum interrogavit, pro qua causa illum vocaverit. Genebaudus vero cum maximo fletu et eiulatu volens tollere stolam de collo suo et procidere ad pedes sancti Remigii, cum magna virtute a beato Remigio est detentus, ne stolam de collo suo tolleret. Et postquam diutius ambo fleverunt, – intellexerat enim beatus Remigius, Genebaudum admisisse crimen, pro quo stolam
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃o film̃ se pepisse. Genebandus uero cõfusus
et dolens  nũcio dixit. Qma latrocimo ut late¬
ret hons quos deũ latere non potuit. in cubituili
ab sconso gen̾atus est. recte bocabit᷑ latio. Sit ei
nomen ĩponat. Et quia culpa ĩuotuit. ne su¬
spitio inde procederet si se a solita uisitatione
raim̃a illa subtiaheret. cepit ut antea domũ
firquẽtare ep̃i. Sic ꝙ fcm̃ est. Et tecta homi¬
nibus culpa. ⁊ in cordibus tam ep̃i quã fem̃ĩe
tectus luxiie ardor. qm̃ ut notũ est qͦ magis
regitur tectus magis estuat ignis cõtra culpã
cõpũctus ep̃s. post flegum ad culpam Redũt.
Et oblitus est quod planxerat. cũ extinguie
noluit. quod per desideriũ ardebat. iterait pec¬
catũ quod egerat. Concepit q iterũ mulier et
misso mĩcio mãdauit epo se feminã peꝑisse.
quã iussit noĩari Colpeculam. Quod cur ita eã
noĩari uoluerit. qui frandes ⁊ fr̃efaaẽes signi¬

Expanded text:
episcopo filium se peperisse. Genebaldus vero confusus episcopo filium se peperisse. Genebaldus vero confusus et dolens, nuntio dixit: Quia latrocinio, ut lateret homines, quod Deum latere non potuit, in cubiculi absconso generatus est, recte vocabitur Latro. Sic ei nomen imponat. Et quia culpa hominibus non innotuit, ne suspicio inde procederet, si se a solita visitatione femina illa subtraheret, coepit ut antea domum frequentare episcopi. Sicque factum est, ut recta hominibus culpa, et in cordibus tam episcopi quam feminae tectus luxuriae ardor; quoniam, ut notum est, quo magis tegitur, tectus magis aestuat ignis: contra culpam compunctus episcopus, post fletum ad culpam rediit, et oblitus est quod planxerat, cum exstinguere noluit quod per desiderium ardebat. Iteravit peccatum quod egerat. Concepitque iterum mulier, et misso nuntio, mandavit episcopo se feminam peperisse: quam jussit nominari Vulpeculam. Quod, cur ita eam nominari voluerit, qui fraudes et signi
Abbreviated transcription (Latin):
quia nec dais sanctior nec salomone sapien¬
dior esset qui mulierũ deliimientis ꝑiclitati sũt
m cante suam oxorem. quã relinquens muta¬
uerat an sororem quasi pro instructione salu¬
tari freqiencius se uisitare ꝑmisit. oblitus
stripture dicentis. lapides excauant aque et
a liinione tra cõsinuitur. Rupes transfertur
de loco sno. Unde contigit. ue crebre uisitacioes
⁊ blanda ac fiequẽçia mulieris collognia durũ
contra luxonrie molliciem cor ep̃i emolluẽt. et
quasi inpem sapeam de loco scĩtatis ad lupurie
inquinamẽta transtulerit. Et item cõtra scrip¬
turam dicentem. Quis alligabit ignẽ in simi
suo et uestimẽta enis nõ coburentur. Admota
igni palea idest carnis muliebris materia li¬
bidinis snasione igne diabolica quasi uento
Sehemẽti exagitante ardor iuxurie in plamas
erupit. ⁊ concõbens cũ eadem quondam uxore
sua mulrer cõcepit. et post partũ mandauit

Expanded text:
quia nec David sanctior, nec Salomone sapienquia nec David sanctior, nec Salomone sapientior esset, qui mulierum delinimentis periclitati sunt; incaute suam uxorem, quam relinquens mutaverat in sororem, quasi pro instructione salutari, frequentius se visitare permisit, oblitus Scripturae dicentis: Lapides excavant aquae, et alluvione terra consumitur, et rupes transfertur de loco suo . Unde contigit, ut crebrae visitationes, et blanda ac frequentia mulieris colloquia, durum contra luxuriae mollitiem cor episcopi emollirent, et quasi rupem saxeam de loco suae sanctitatis ad luxuriae inquinamenta transtulerint, et item contra Scripturam dicentem: Quis alligabit ignem in sinu suo, et vestimenta ejus non comburentur? Admota igni palea, id est muliebris carnis materia, libidinis ignem suasione diabolica, quasi vento vehementi exagitante, ardor luxuriae in flammas erupit. Et concumbente eo cum eadem, quondam uxore sua, mulier concepit: et post partum mandavit
Abbreviated transcription (Latin):
plurimas possossiones ꝑ du̾̾sas pñi¬
rias sc̃o Remigio. tam ip̃o quã frauci
potentes dedermit. quãs ip̃e ꝑ uiuersas ecclias
trabidit. ne franci eũ rerũ temporaliũ cupi¬
dũ esse. et ob id ad xp̃iantatem eos uocasse pu¬
tarent. et fidem xp̃i ac scm̃ sacerdociũ uili pen¬
derent. De quibus rebus in orientalibus francie
ꝑtibus petentib traditorib. porcionẽ quẽdam
episcopio Remensi adunxit. et de hus que in
remensi ꝓuĩcia illi fua̾nt tradite nõ moditã
ꝑtem ecclusie sc̃e marie in castro laudum clanati
remensis ꝑ rochie ubi nutritus fuãt ti adidit
in scripturio sc̃ĩs quã et in scłaribus licteris
eruditũ qui uelicta uxore nepte scilioet ip̃ins
bi remigii uitam Religiosam expecierat. ep̃m
ordinauit. et ꝑrochiam ip̃iꝰ comitatus landu¬
nensis p̃fato castro subiecit. Qui genebaudus
plus qña necesse fuãt de ante acta uita et gra¬
dus sublimitate cõfidens. cũ debu̾t cogitare

Expanded text:
plurimas possessiones per diversas provincias sancto Remigio, tam ipse quam Franci potentes dederunt: quos ipse per diversas ecclesias tradidit, ne Franci cum rerum temporalium cupidum esse, et ob id ad Christianitatem eos vocasse putarent, et fidem Christi ac sanctum sacerdotium vilipenderent. XLII. De quibus rebus in orientalibus Franciae partibus, petentibus traditoribus, portionem quamdam episcopio Rhemensi adjunxit; et de his quae in Rhemensi provincia illi fuerunt traditae, non modicam partem ecclesiae sanctae Mariae in castro Lauduni clavati Rhemensis parochiae, ubi nutritus fuerat tradidit:in Scripturis sanctis, quam et in saecularibus litteris eruditum, qui relicta conjuge, nepte scilicet ipsius B. Remigii, vitam religiosam expetierat, episcopum ordinavit, et parochiam ipsius comitatus Laudunensis praefato castro subjecit. Qui Genebaldus plusquam necesse fuerat, de anteacta vita et gradus sublimitate confidens, cum debuerit cogitare,
Abbreviated transcription (Latin):
Eo fit. Et et nr̃ animꝰ officii caritate dati. et
tus secmritate ꝑfrnatur accepti. Dens te ĩco¬
lumen custodiat. Frat̃ kñie. huiꝰ sc̃i ormisde
põtificatus temꝑe. sepefatus hludonuitꝰ Rex
głiosus corona ameam cũ gẽmis q̃ regnũ appel¬
lari solet bo petro sco Remigio suggerente
direxit hic beatus ppͣ ormisda. misit cõstã¬
tinopolim ad iustmũ ĩꝑatorem in legacione

Expanded text:
Eo fit, ut et noster animus officii caritate dati et tuus securitate perfruatur accepti. Deus te incolumem custodiat, frater karissime. Huius sancti Ormisde pontificatus tempore sepe fatus Hludowicus rex gloriosus coronam auream cum gemmis, que Regnum appellari solet, beato Petro, sancto Remigio suggerente, direxit. Hic beatus papa Ormisda misit Constantinopolim ad Iustinum imperatorem in legatione
Abbreviated transcription (Latin):
qui b̃m genebaudũ ⁊ ꝓuexit. ⁊ stiauit et mise¬
ricordissima gr̃a rebenauit. atq Relenatũ in fide
recta ⁊ bonis oꝑibus ꝑsen̾ade fecit. Obut itaq
genebaudus in pace sc̃is dei cõnimeratus tãdiu
in ep̃ãtu uiuens ut ei successerit latro filius eiũs
cras Regulas contra hoc mistdie Sni exempłu/ cõ
stituisse. aut bm̃i Remigiũ diuina p̃cepcione ĩ hoc
oꝑe contra sacras Regulas de genebando egisse.
aut ip̃m genebandũ contra Regulaiẽ constitu¬
cionẽ post lapsum in gradu mãsisse. satisfaciat
illi cõsona catholicorũ patrũ sentencia. Et ĩquĩes
cõstitueretur in eccłia ne quisꝙͣ post alicuiꝰ cri¬
iuinis peitenciã clericatum accipiat Gel ad
chericatũ redeat. uel in clericatu maneat. non
despenacione indulgoncis sed Rigore feñ est¬
disciplnie. Alioquim contra claues datas eccłie
disputabitur. de quib dc̃m est quecũq solueri¬

Expanded text:
qui beatum Genebaudum et provexit et stravit et misequi beatum Genebaudum et provexit et stravit et misericordissima gratia relevavit atque relevatum in fide recta et bonis operibus perseverare fecit. Ͻ Obiit itaque Genebaudus in pace, sanctis Dei connumeratus, tandiu in episcopatu vivens, ut ei successerit Latro , filius eius, cras regulas contra hoc misericordiae Domini exemplum constituisse, aut beatum Remigium divina preceptione in hoc opere contra sacras regulas de Genebaudo egisse, aut ipsum Genebaudum contra regularem constitutionem post lapsum in gradu mansisse, satisfaciat illi consona catholicorum patrum sententia : Ut, inquiens, constitueretur in aecclesia, ne quisquam post alicuius criminis penitentiam clericatum accipiat, vel ad clericatum redeat, vel in clericatu maneat, non desperatione indulgentidisciplinae; alioquin contra claues datas ecclesiae disputabitur, de quibus dictum est: Quae solueri
Abbreviated transcription (Latin):
lica uoce p̃cib bi Remign pecc̃orũ uiculis ab̾so¬
lutũ. illiq post pẽitenciã quod ꝑ pectm̃ sibi
clausũ fueiat oe lum aꝑtũ. et quos ĩuisibilitr
de eo spũali gra actum erat. uisibili ac coꝑali
miratulo demõstratum. Et quidem omps deus
pecc̃m eiꝰ potuit tacendo laxare. et cõsolacione
sui sp̃s de pecc̃i ppetracione merenti certã uenie
spem reꝑando ad afflictione tristicie illius mẽtẽ
eeleuare Sed loquẽdo ꝑ angelum saluo sigillo
et sera reserando ostiũ exemplo sue mist die nr̃a
ad pẽitenciã uoluit corda contute̾. Habeamus
temus que facimꝰ. Recogitemꝰ que fecimꝰ largita¬
tẽ suꝑne pletatis aspiciamꝰ. et ad misericordem iu¬
dioem dã adhuc expectat cũ lac̾mis uenianus.
Tonsiderãtes nãq quod iustus sit. pecta nr̃a nõ
neg ligamꝰ. considerantes uero quod pius sit.
non desperemꝰ. Prebet apud deũ nobis pectonb
pẽitentib quia aduocatꝰ nr̃ fc̃s est iudex nr̃

Expanded text:
lica voce precibus beati Remigii peccatorum vinculis absolutum, illique post penitentiam, quod per peccatum sibi clausum fuerat, caelum apertum, et quod invisibiliter de eo spiritali gratia actum erat, visibili ac corporali miraculo demonstratum. Et quidem omnipotens Deus peccatum eius potuit tacendo laxare et consolatione sui spiritus de peccati perpetratione merenti certam veniae spem reparando ab afflictione tristitiae illius mentem relevare, sed loquendo per angelum, salvo sigillo et sera reserando ostium exemplo suae misericordiae nostra ad paenitentiam voluit corda concutere. Habeamus temus quae facimus, recogitemus quae fecimus, largitatem supernae pietatis aspiciamus et ad misericordein iudicem, dum adbuc expectat, cum lacrimis veniamus. Considerantes namque, quod iustus sit, peccata nostra non neglegamus; considerantes vero, quod pius sit, non desperemus. Prebet apud Deum nobis hominibuspenitentibus, quia advocatus noster factus est iudex noster,
Abbreviated transcription (Latin):
solueris supdr̃a erũt soluta et in celo as herode
cathenis Religatũ in carce̾. ꝓ quo sine intermissi¬
oue ab eccłia ad deñ fiebat oracio quiq ab eisdem
uinculis est absolutus ꝑ angelum. Habeniꝰ gene¬
baudim ep̃m eus fn̾at ligandi ⁊ soluẽdiin delo et
in terra collata potestas. ab herodis capite dia¬
bolo pecc̃i uinculis alligatũ. et ob id decieto b̃i
Remigii ꝓprio iudicio ne iudicaretur a dño.¬

Expanded text:
solveris super terram, erunt soluta et in caelo, ab Herode catenis religatum in carcere; pro quo sine intermissione ab aecclesia ad Deum fiebat oratio, quique ab eisdem vinculis est absolutus per angelum. Habemus Genebaudum episcopum, cui fuerat ligandi et solvendi in caelo et in terra collata potestas, ab Herodis capite diabolo peccati vinculis alligatum et ob id decreto beati Remigii proprio iuditio, ne iudicaretur a Do
Abbreviated transcription (Latin):
petram de cauerna extrahere uoluit Quod
nõ ualens securi ip̃m ꝑtusum ãpliare temp¬
tauit et eleuans securim bt fuste ꝑcuteret
deptera manus eius ex̃aruit et oculorum
lumen amisit. et qui famam sci Remigii.
extinguere uolunt. Laudis ueneracionem

Expanded text:
petram de caverna extrahere voluit. Quod petram de caverna extrahere voluit. Quod non valens, securi ipsum pertusum ampliare temptavit, et elevans securim, ut fustem percuteret, dextera manus illius exaruit, et oculorum lumen amisit; et qui famam sancti Remigii extinguere voluit, laudis venerationem
Abbreviated transcription (Latin):
artem eciã maxinã filue in uosago
p̃cio cõparaiit. et mansiomiles ibid
constituit qui ab aquis suꝑ quibus
constituti sũt cosla et gleni uocãtur
hoĩes ꝙ in eisdem mansiomilibus de uicina epi¬
scopii uilla que berna dicitur a francis si bi
data man̾e disposuit. ut pioem ãnuatun Re
⁊ ponsam dedit q usq hodie ab inoolis ip̃orũ
locorum habetur. eũ qua debitũ suũ exsoluũt
Ip̃ius ꝙ cõꝑacois sue fines per giru a deo
exterminauit. ut et om̃ibꝰ uidentib pateat
ip̃a exterminacio. et a ꝓgenie in ꝓgemies hacte¬
nis ip̃e exterminationes ab eo fc̃e nominetenꝰ
uocentur ac designentur. In quib extermina¬
ciomibus quodam loco in fuste cauo manu sua
petram misit quã om̃s qui uolunt man̾ũ in
cauerna in qua petra posita est pone possunt
et ip̃am petram uoluen. et eam a cauerna nullo
ingenio balent extrahere. Post quedam uero tem¬
pora. quidem ĩuidens quod multi ad laudẽ sc̃i
Remigii hoc ꝑ religione tenebant. manu ipãm

Expanded text:
artem etiam maximam silvae in Vosago retio comparavit et mansioniles ibidem constituit, qui ab aquis super quibus constituti sunt Cosla et Gleni vocantur; hominesque in eisdem mansionilibus de vicina episcopii villa que Berna dicitur a Francis sibi data manere disposuit, ut picem annuatim rel quibus et pensam dedit, quae usque hodie ab incolis ipsorum locorum habetur, cum qua debitum suum exolvunt. Ipsiusque comparationis suae fines per girum adeo exterminavit, ut et omnibus videntibus pateat ipsa exterminatio, et a progenie in progenies actenus ipsae exterminationes ab eo factae nominetenus vocitentur ac designentur. In quibus exterminationibus quodam loco in fuste cavo manu sua petram misit, quam omnes qui volunt manum in caverna in qua petra posita est ponere possunt et ipsam petram volvere et eam a caverna nullo ingenio valent extrahere. Post quedam vero tempora quidam invidens, quod multi ad laudem sancti Remigii hoc pro religione tenebant, manu ipsam
Abbreviated transcription (Latin):
sibili. Ipẽ nãq erat lucerna q̃ non modio
enre conporee. s suꝑ candelabrũ purissime
ac des dilette. cõuersaooĩs erat porẽda quã
tuiꝰ his qui in domo sc̃e eccłie futuri añt
lumen optime institucionis preberet.
placuit ecĩa om̃ipotencie dinine ad alius¬
hunc miraculo addere. ad ostensionẽ me¬
ritorũ beatissimi uiri. Et enĩ radio supra¬
dc̃o se illustrante. sensit capite suo ungui¬
nis sacri anfusum liquorem quo totũ eiũs de¬
libutum est baput. Et merito. ue qui oleum
metes autẽ predicatione sp̃u sc̃o in se loquẽte
uneturus erat crismate ĩnisibili is est gratiã
eiusdem sp̃s sc̃i. ip̃e quoq pͥus tali uncti¬
one insigniretur. Acceptis aũt talib ac
tantis auspiciis diuinis trmuit contraire
statutis. Neq ei tutũ illi uideri poterat.
eot signis p̃ciurrentib diuine contradic̾e̾
iussiom. presertim eũ luce ⁊ unctione sc̃i

Expanded text:
sibili. Ipse namque erat lucerna, quae non sub modio sibili. Ipse namque erat lucerna, quae non sub modio curae corporeae, sed super candelabrum purissimae ac Deo dilecte conversationis erat ponendaenus his, qui in domo sanctae Ecclesiae futuri erant, lumen optimae institutionis praeberet. VIII. Placuit etiam omnipotentiae divinae huic miraculo aliud addere, ad ostensionem meritorum beatissimi viri. Etenim radio supradicto se illustrante, sensit capiti suo unguinis sacri infusum liquorem; quo totum ejus delibutum est caput. Et merito: ut qui oleum mentes autem predicatione, sancto Spiritu in se loquente, uncturus erat crismate invisibili, id est gratia eiusdem Spiritus sancti, ipse quoque prius tali unctione insigniretur. Acceptis autem talibus ac tantis auspiciis, divinis timuit contraire statutis; neque enim tutum illi videri poterat, tot signis precurrentibus, divinae contradicere iussioni, presertim cu
Abbreviated transcription (Latin):
tis. et etatis sue tempore conqueri cepit
et quia eccłiasticus ordo ĩfirmã etatem
adhanc nõ Reciperet dignitatẽ. uoce publi¬
ca fatebatur: Timebat eĩ ne ĩmatura etus
iuimiti uersuciis ĩpugnata. aliquid cõtra¬
heret sustri. Sed diuina grã ⁊ uoc̃e ppłop
constantissime in ip̃iꝰ ꝑdurare fecit elec¬
cione. et scm̃ uirum ab antiqui hostis
ꝓtexit malignitate. Et cũ ppłi acclama¬
ret frequẽcia ⁊ scissimꝰ uir̃ magna reni¬
teretur aenstancia placuit om̃ipotenti
deo ⁊ manifestissimis demõstrare indiens
quod ip̃e de eo haberet Iudiciũ. Et enĩcũ
modo preditto Renitti conaretur. uidẽtil
om̃ib qui aderant. descendit subito idius
noui luminis super ip̃ius sancti uni der¬
tioẽ. ac si ip̃e sol motus de celo suꝑ eñ ceci¬
derit. ut quia illuminandarũ luy para¬
batur animaꝵ ip̃e quoq cũ ad hot opiis
asstisceretur lumine debuite declarari Si¬

Expanded text:
tis et aetatis suae tempore conqueri cepit, tis et aetatis suae tempore conqueri cepit, et quia aecclesiasticus ordo infirmam aetatem ad hanc non reciperet dignitatem, voce publica fatebatur. Timebat enim, ne inmatura aetas inimici versuciis impugnata, aliquid contraheret sinistri. Sed divina gratia et vocem populorum constantissime in ipsius perdurare fecit electione et sanctum virum ab antiqui hostis protexit malignitate. Et cum populi acclamaret frequentia, et sanctissimus vir magna reniteretur constantia, placuit omnipotenti Deo ei manifestissimis demonstrare indiciis, quod ipse de eo haberet iuditium. Etenim cum modo predicto reniti conaretur, videntibus omnibus qui aderant, descendit subito radius novi luminis super ipsius viri sancti verticem, acsi ipse sol de celo motus super eum ceciderit, ut quia illuminandarum lux parabatur animarum, ipse quoque, cum ad hoc opus adscisceretur, lumine debuit declarari vi
Abbreviated transcription (Latin):
Et cũ ad uigniti ⁊ duos etatis sue anos
ꝑuenit. defmicto benua dio archiepo ĩ hac᷑
urbe Remẽsi. oĩum genaliter uotis ad pon¬
tificii culmen Raptics fuisse dinoscitur.
pocius quã electus. Fit ergo concursus
ppłi diuersi siquidem sexis condicionis. ac
dignitatis. nec nõ et etatis. sed uniꝰ atq
eiusdem sentencie cñcti hñc uere deo digñn
et qui populis p̃fici deberet acclamabant.
Uir autem beatissimꝰ. his angustus dep̃ssy
nimiis afficiebatur langorib quia nec
suge locus uspiam patebat. nec poprilo
ut ab intencione cepta resipistet ullomod
satis facere poterat. Omine nanq erat
uolũtatis. ut qui õium saluti ꝓspecturus
erat. om̃iũ acclamacõib eligeretur. Et
qui unitati fidei cũ iã fidelib ⁊ futue
fidelib erat ꝓuisurus. unione cñcti ppłi
ad sedem eueheretur sacerdotalis honoris
Sacratissimꝰ quidem uir cũ his acclania¬
cionibus se urgeri conspioeret. de ĩfirmita¬

Expanded text:
Et cum ad viginti ot duos aetatis suae annos Et cum ad viginti ot duos aetatis suae annos pervenit, defuncto Bennadio archiepiscopo, in hac urbe Remensi omnium generaliter votis ad pontificii culmen raptus fuisse dinoscitur potius quam electus. Fit ergo concursus populi diversi quidem sexus, conditionis ac dignitatis necnon et aetatis, sed unius atque eiusdem sententiae: cuncti hunc vere Deo dignum, et qui populis prefici deberet, acclamabant. Vir autem beatissimus his angustiis depressus, nimiis afficiebatur angoribus, quia nec fuge locus uspiam patebat, nec populo, ut ab intentione cepta resipisceret, ullo modo satisfacere poterat. Divinae namque erat voluntatis, ut qui omnium saluti prospecturus erat, omnium acclamationibus eligeretur, et qui unitati fidei cum iam fidelibus et futuris fidelibus erat provisurus, unione cuncti populi ad sedem eveheretur sacerdotalis honoris. Sacratissimus quidem vir cum his acclamationibus se urgeri conspiceret, de infirmita
Abbreviated transcription (Latin):
peto uita de sangine satro Iurecto etrius
quẽ fudit abłner pp̃s. Remigiꝰ reddit
dño sua uota sacordos. Q nod bas usq ad
ur̃a tempa ꝑdurauit donec fusũ in Re¬
dempcionẽ datũ est ꝓpĩanorũ. ut a mi¬
nistus diaboli nortinannis redmieret
pciũ argentei calicis. quos de potestate
renebrarũ redemerat. effusus sangnis. ca¬
licis pp̃i uidelicet passionis.
raditus autem a parentib scole
licteris ĩbuendus. in breui coeuis
et ecia natu maiorib suis. doct̾na
excellencior est effectus. Studebat quoq
teneros ãnos morũ maturitate unicere.
et bemiuolenciã cordis caritatis melle con¬
dne turmas frequẽciũ ppłorũ uitare. et
ue p̃oone suũ fecisse didi cerat: uita solita¬
ria. in Reclusione dño serure. Qui locus
in castro landuno hactenꝰ designatur ⁊ be¬
merabilit colitur In qua reclusione. secũ¬
dis successibus certatun sc̃e cõnersacionis
studuio instus adolesens dño militanit

Expanded text:
populus vitam de sanguine sacro Iniecto, aeternus populus vitam de sanguine sacro Iniecto, aeternus quem fudit vulnere Christus. Remigius reddit Domino sua vota sacerdos. Quod vas usque ad nostra tempora perduravit, donec fusum in redemptionem datum est christianorum, ut a ministris diaboli Nortmannis redimeret pretium argentei calicis, quos de potestate tenebrarum redemerat effusus sanguis calicis Christi videlicet passionis. Ͻ Traditus. autem a parentibus scole litteris imbuendus, in brevi coaevis et etiam natu maioribus suis doctrina excellentior est effectus. Studebat quoque teneros annos morum maturitate vincere et benivolentiam cordis caritatis melle condire, turbas frequentium populorum vitare, et ut preconem suum fecisse didicerat, vita solitaria in reclusione Domino servire. Qui locus in castro Lauduno actenus designatur et venerabiliter colitur. 3. In qua reclusione secundis successibus certatim sanctae conversationis studiis iustus adolescens Domino militavit.
Abbreviated transcription (Latin):
in pagõ laudunensi alto parentu sanguine
ut mõstraretur in ortir qualis futurus
erat in actu.
et illud silendum est quia in cartis
recenti temꝑe post illiꝰ obitũ. sed et
post plura ãnorũ curicula. factis
de rebus istĩ Remẽsi eccłie traditis. reme
din fuisse nominatũ leginꝰ Quod qui
merita ⁊ actus eiꝰ attendit. cõgrne hoc
eũ noĩe appellatũ fuisse intelligit. Qui
miitigator furoris dnii. in temꝑe iracũdie
fattꝰ est Reconciliatio. et magnificatus
a dño. in conspectu regũ. in uerbis lis
siout in sequentibus ostendemꝰ. monstra
Ende licet paganos ferores placauit. Merito
igitur eñ remediũ fuisse noĩatũ in bap¬
tismate crede̾mus. nisi in emẽdacioribus
gestis illũ oraculo diuino ꝑ sem̃ mõtanũ
renigiũ uocari debere oognosoeremꝰ. Sed
et in uersib metricis al ipo cõpositis.
et iussione illius in quoda uase al eo con¬
Secrato sculptis legimiꝰ. Hauriat hme

Expanded text:
in pago Laudunensi alto parentum sanguine, in pago Laudunensi alto parentum sanguine, ut monstraretur in ortu, qualis futurus erat in actu.ec illud silendum est, quia in cartis recenti tempore post illius obitum, sed et post plura annorum curricula factis de rebus isti Remensi aecclesiae traditis Remedium eum fuisse nominatum legimus. Quod, qui merita et acta illius attendit, congrue hoc eum nomine appellatum fuisse intellegit. Qui mitigator furoris Domini in tempore iracundiae factus est reconciliatio, et magnificatus a Domino in conspectu regum, in verbis suis, sicut in sequentibus ostendemus, monstra, videlicet paganos feroces, placavit. Merito igitur eum Remedium fuisse nominatum in baptismate crederemus, nisi in emendatioribus gestis illum oraculo divino per sanctum Montanum Remigium vocari debere cognosceremus. Sed et in versibus metricis ab ipso compositis et iussione illius in quodam vase ab eo consecrato sculptis ita legimus: Hauriat hinc
Abbreviated transcription (Latin):
dideri debot si ꝑuer iste anteq̃ua ꝑ etatem
corꝑis seires bocare pattẽ atq matrẽ sũa
uireutes mun̾e diuino oꝑatus est. qui et¬
si ut homo in miquitatib cõceptus est. con¬
tra morẽ tamen humane condicionis nõ
in delictis eũ p̃uaricadõis. s in grã remis¬
sionis mater sua pepenit. Neq eĩ dubitã¬
dũ est. quia sp̃s sanitꝰ qui eũ talem futu¬
rũ predixit. et cuiꝰ mun̾e cõceptus fuit
ecĩa a pecc̃is absoluit. Constat quippe ueri¬
dica patrũ sentencia. quia lege nõ strĩgitim
sc̃i sp̃s donũ. Et ꝓptea qui corneliũ ac do¬
nũ eius ante ꝑcepcionẽ baptisini. sua grã
cõseeranit. ip̃e utiq beatũ remigĩ nõ sołu
ante baptismũ. sed eciã ante natinita em
eiisdem gre munere ꝑfudit. Ortus est aũt
ex anũ et betulo diu sterilib ꝑ reꝓmissioñe
Ut ysaac et Ioħes. uir iste sc̃s anteꝙ natꝰ
nomine de signatꝰ antequã mũdo cognitus

Expanded text:
videri debet, si puer iste, antequam per etatem videri debet, si puer iste, antequam per etatem corporis sciret vocare patrem et matrem suam, virtutes munere divino operatus est, qui etsi ut homo in iniquitatibus conceptus est, contra morem tamen humanae conditionis non in delictis eum prevaricationis, sed in gratia remissionis mater sua peperit. Neque enim dubitandum est, quia Spiritus sanctus, qui eum talem futurum predixit, et cuius munere conceptus fuit, etiam a peccatis absolvit. Constat quippe veridica patrum sententia, quia lege non stringitur sancti Spiritus donum. Et propterea, qui Cornelium ac domum eius ante perceptionem baptismi sua gratia consecravit, ipse utique beatum Remigium non solum ante baptismum, sed etiam ante nativitatem eiusdem gratie munere perfudit. Ortus est autem ex anu et vetulo diu sterilibus per repromissionem, ut Isaac et Iohannes, vir iste sanctus antequam natus, nomine designatus, antequam mundo cognitus,
Abbreviated transcription (Latin):
multis effeti. et carne iã infeemndi. cõm¬
gale cõmerciũ nõ querebant. net eis spes
oltra uel appetits generãdi sobolem ĩerat.
Qni beatꝰ mõtanus respondit. Scias qr
cũ ablactaueris ꝓuerũ Remigrã de lacte
tuo ꝑunges oculos meos et Recipiã lum̃e.
Nam et merita illi accrescerẽt sienti ⁊ sc̃o
thobie iupta diuinũ sermonẽ. ut instus
pnstificetur adhuc. idem bo mõtanus lu¬
men conꝑaliũ octulorũ amiserat. Tandẽ
credentibus parentibue uerbis uni dei.
fit gauami quod talem suscepturi essent
prolem. in tmꝰ cõcepcione nõ foret ardor
expłende libidinis. sed amor generande
enpta diuma presagiũ sobola de cipit᷑
engo futurꝰ pp̃i pontifex et xp̃i ãmin¬
eulante mistdĩ. mater bissima qũa ausi¬
men mm̃poni focit. Et ablaitatꝰ sicut sud
prĩciator prediperat Lacte matris oculoe
Iui uatis matre obstetricante ꝑmig̾es lum̃e
I gr̃a diuina resti tuit. Nec incredibile

Expanded text:
multis, effeti, et carne jam infecundi, conjmultis, effeti, et carne jam infecundi, conjugale commercium non quaerebant, nec eis spes ultra vel appetitus generandi sobolem inerat. Cui beatus Montanus respondit: Scias, quia cum ablactaveris puerum Remigium, de lacte tuo perunges oculos meos, et recipiam lumen. Nam ut merita illi accrescerent, sicut et sancto Tobiae , juxta divinum sermonem, Ut justus justificeretur adhuc , idem beatus Montanus lumen corporalium oculorum amiserat. Tandem credentibus parentibus verbis viri Dei, fit gaudium, quod talem suscepturi essent prolem, in cujus conceptione non foret ardor explendi libidinis, sed amor generandae juxta divinum praesagium sobolis. Concipitur ergo futurus Christi pontifex, et Christi adminiculante misericordia, mater beatissima, quem ausmen imponi fecit. Et ablactatus, sicut suus prenuntiator praedixerat, lacte matris oculos sui vatis, matre obstetricante, perunguens, lumen illi gratia divina restituit. Nec incredibile
Abbreviated transcription (Latin):
ut deũ adoraret. in eis quas rigida ꝓfanitate
incendere consuenãz. et y̾dola que in asilio siuis
ꝙpro des adorare solebat fidei ardore succensus¬
deiciendo suctenderet Cuiꝰ sapiencia mirãda
est in brenitate sermonũ. quib discrecionem
ostendit inter illam adoracione ⁊ seruitutem
quã sepe a scis Girs honore senacois a amore
obsequii angłis ⁊ hoĩbus exibitã legimꝰ. ⁊ illam
adoracionẽ ⁊ seruitutẽ quã cultu dininitati de¬
bito deo soli ixta p̃oeptũ ip̃ius. non autem
ulli creature exibendam st̃e scripture lc̃one co¬
gnoscimus. Et sic post confessionẽ orthodoxe
fider ad interrogacionem sc̃i pontificis scdm
eccłiasticũ morem baptizatus est trina mersio¬
ne in noĩe sc̃e ⁊ indundue trimitatis. prĩs et
filii ⁊ sp̃s sc̃i. Et susceptus ab ip̃o pontifice
de sc̃o fonte ꝑ mictus est sacro crismate cum

Expanded text:
ut Deum adoraret in eis, quas rigida profanitate ut Deum adoraret in eis, quas rigida profanitate incendere consueverat, et idola, quae in asilis suis pro Deo adorare solebat, fidei ardore succensusdeiciendo incenderet. Cuius sapientia miranda est in brevitate sermonum, quibus discretionem ostendit inter illam adorationem et servitutem, quam sepe a sanctis viris honore venerationis et amore obsequii angelis et hominibus exhibitam legimus, et illam adorationem et servitutem, quam cultu divinitati debito Deo soli iuxta preceptum ipsius, non autem ulli creaturae exibendam sanctae scripturae lectione cognoscimus. Et sic post confessionem orthodoxae fidei ad interrogationem sancti pontificis secundum aecclesiasticum morem baptizatus est trina mersione in nomine sanctae et individuae Trinitatis, Patris et Filii et Spiritus sancti; et susceptus ab ipso pontifice de sancto fonte, perunctus est sacro chrismate cum
Abbreviated transcription (Latin):
niue candidior adtulit in rostro ãpullulam cris¬
mate sc̃o repletam cue odore mirifico suꝑ om̃s odo¬
res. quos ante in baptisterio senserant. oñĩs qui
aderant in estimabrli suauitate repleti sũt. Ac¬
cipiente autẽ sc̃o pontifice ipam ampullułã fpe¬
cres colimbe disparuit. De quo crismate fudit
rex tanto miraculo abnegatis diaboli pompis
⁊ oꝑibus eius. pecut se a sc̃o pontifice. baptisan
Procedit nouus constantinus ad lauacrũ salu¬
tiferũ. in quo delende erant lepre uet̾i̾s morbi
sordentes ꝙ antique pectorũ maculo diluende
diuino muneri obsequente bõremigio. in quo
tari sidebatur siluester. Ingresso autõ in fõten
uitalem hludonnioo sc̃s ep̃s dixit: ore facundo
Mitis depone colla sicamber. adora quod ĩcen¬
disti. moende quod adorasti. Preceptis saluta¬
ribus illum instituens humili deuocione ue¬
nerari eccłias ad cultum Religionis edificatas

Expanded text:
nive candidior attulit in rostro ampullulam chrisnive candidior attulit in rostro ampullulam chrismate sancto repletam, cures, quos ante in baptisterio senserant, omnes qui aderant inestimabili suavitate repleti sunt. Accipiente autem sancto pontifice ipsam ampullam, species columbe disparuit. De quo crismate fudit rex tanto miraculo, abnegatis diaboli pompis et operibus eius, petiit, se a sancto pontifice baptizari. Procedit novus Constantinus ad lavacrum salutiferum, in quo delendi erant lepre veteris morbi sordentesque antiq ue peccatorum macula e diluendae, divino muneri obsequente beato Remigio, in quo tari videbatur Silvester, ingresso autem in fontem vitalem Hludowico, sanctus episcopus dixit ore facundo: 'Mitis depone colla, Sicamber; adora quod incendisti, incende quod adorasti'; preceptis salutaribus illum instituens humili devotione venerari aecclesias ad cultum religionis aedificatas,
Abbreviated transcription (Latin):
Regia p̃paratur. uelis ac cortmis depictis
ex utraq ꝑte ꝑtenditur et desuꝑ adũbra¬
tur. Mlatee stermĩtur. eccl̃ie coponit᷑ bap¬
tisteriũ. balsamo et cetis odoramẽtis conspergieur
Talem ꝙ gram dñs sub ministrabat in ppło. ut
estmiarent ꝑadisi se odorib refoueri. Sicq p̃oedẽ¬
tibus satro scis enangolims euagelus ⁊ crucibus
regis. a domo Begia ꝑgit ad baptisteriũ subseque¬
te regina ⁊ ppło. Dum autẽ simul ꝑgerent. rex
interrogauit epm̃ dioens. Patirne hoc est Re¬
gnũ dei qd̵ michi promittis. Cui episcopus.
ad baptisteriũ. clericus qui crisina ferebat appło
est interbeptus. ut ad fontem uenire nequi ne¬
rit. Sauctificato autẽ fonte ntu diuino e̾sma
defuit. Et quia ꝓpt̾ ppłi p̃ssurã ulli no pote¬
bat egressus eccłis uel ingressus. ses pontifex
oculis ac manib ꝑtensis in oelum. cepit tati¬
te orare cum lacruis. Et ecce colub subito

Expanded text:
regia preparatur, velisque ac cortinis depictis regia preparatur, velisque ac cortinis depictis ex utraque parte protenditur et desuper adumbratur. Plateae sternuntur, aecclesiae componitur baptisterium, balsamo et ceteris odoramentis conspergitur. Talemque gratiam Dominus subministrabat in populo, ut estimarent, se paradysi odoribus refoveri. Sicque precedentibus sacrosanctis euvangeliis et crucibus,regis, a domo regia pergit ad baptisterium, subsequente regina et populo. Dum autem simul pergerent, rex interrogavit episcopum, dicens: 'Patrone, est hoc regnum Dei, quod michi promittis?' Cui episcopus: ad baptisterium, clericus qui chrisma ferebat a populo est interceptus, ut ad fontem venire nequiverit. Sanctificato autem fonte, nutu divino chrisma defuit. Et quia propter populi pressuram ulli non patebat egressus aecclesiae vel ingressus, sanctus pontifex, oculis ac manibus protensis in caelum, cepit tacite orare cum lacrimis. Et ecce! subito columba
Abbreviated transcription (Latin):
eorũ posteritas. regnũ esset nobilissime ꝓpaga¬
tura atq gubernatura. ⁊ stam̃ eccłiam subli¬
matura. om̃iq Romana dignitate. regnob po¬
titura. et uictorias contra aliarũ genciũ ĩcur¬
sus adeptura. insi forte a bons degenerãtes
uia ueritatis reliqueñt. et diu̾sos biciorũ fu¬
erut secuti aifractus. quib negligi eccł̃ias¬
tita solet disciplia et quib deus offenditur
ac ꝑ hoc regna solent subuerti atq de gẽte
in gentem tranfferri. Quod de moyse scriptũ
legimꝰ quia splendida fcã est faties eiꝰ dũ
respiceret ihleũ dñs hoc et in bearũ remigiũ
luce splendida illustratum sem fuisse audiuimꝰ
qmĩ sicut mosses legis iator ppło beteri erat
a dño constitutus. ita ut beatus Bemigius enãge¬
lice gr̃e lator ppło in ꝑximo ꝑ fontem baptisna¬
tis innouando. extitit munere xp̃i electus: Cei¬
Nterea eundi uia ad bapristenũ a domo

Expanded text:
eorum posteritas regnum esset nobilissime propagaeorum posteritas regnum esset nobilissime propagatura atque gubernatura et sanctam aecclesiam sublimatura omnique Romana dignitate regnoque potitura et victorias contra aliarum gentium incursus adeptura, nisi forte a bono degenerantes, viam veritatis reliquerint et diversos vitiorum fuerint secuti anfractus, quibus neglegi aecclesiastica solet disciplina, et quibus Deus offenditur, ac per hoc regna solent subverti atque de gente in gentem transferri. Quod de Moyse scriptum legimus, quia splendida facta est facies eius, dum respiceret in eum Dominus, hoc et in beatum Remigium luce splendida illustratum factum fuisse audimus; quoniam, sicut Moyses legislator populo veteri erat a Domino constitutus, ita et beatus Remigius euvangelicae gratie lator populo in proximo per fontem baptismatis innovando extitit munere Christi electus. 15. Interea eundi via ad baptisterium a domo
Abbreviated transcription (Latin):
quid sibi ad utilitatem atq salutẽ ꝑtinẽs esset
agendum cũ magna expetunt deuocione ꝑati
audire et oꝑe cõplere. que a sc̃o pontifice disce¬
rent. Nam lumen qd eos exterius ꝑfudit
eciã intẽriũs illuminauit. et ad querendum
saluon consiliũ incitanit. Delectabantur nãq
in Gerbis illis que audierant. licet exterriti
essent de luminis claritate. At hero ui sc̃s stã
repletus sapiencia. cepit eos instruere hanc ẽẽ
uisionis diuine atq angelioe cõsuetudinẽ. ut in
aduentu suo terreant corda mortaliũ s subse¬
quẽti consolacione demulceant poedentẽ timorẽ
instruens eos ex auctoritate scaui scriptinarũ
quom᷑ singłis quib apparuerant. et in p̾mor¬
Dio apparicionis incusserĩt uidentib se timorẽ
de talibus sufficient᷑ in struxisset. ꝓphetioo spũ
repletus cũcta que eis uel semini edrũ enen¬
tura erant predixit. qualiter scilioet suicessu

Expanded text:
quid sibi ad utilitatem atque salutem pertinens esset quid sibi ad utilitatem atque salutem pertinens esset agendum, cum magna expetunt devotione, parati audire et opere complere, quae a sancto pontifice discerent. Nam lumen, quod eos exterius perfudit, etiam interius illuminavit et ad querendum salubre consilium incitavit. Delectabantur namque in verbis illis quae audierant, licet exterriti essent de luminis claritate. At vero vir sanctus, sancta repletus sapientia, cepit eos instruere, hanc esse visionis divinae atque angelicae consuetudinem, ut in adventu suo terreant corda mortalium, sed subsequenti consolatione demulceant precedentem timorem, instruens eos ex anctoritate sanctarum scripturarum, quomodo singulis quibus apparuerant et in primordio apparitionis incusserint videntibus se timorem, de talibus sufficienter instruxisset, prophetico repletus spiritu, cuncta quae eis vel semini eorum eventura erant predixit: qualiter scilicet successura
Abbreviated transcription (Latin):
pontifice uenant. et familiarib regis atq
regine. et sc̃s presul regẽ monitis instrueret
salutanib ac enãgelicis distiplimis imbue̾t
ad cõfirmandam uere fidei predicacoem. ꝑ
sem̃ deppintã pontificẽ eciã uisibiliter ostẽ¬
dere dñs uoluit. quod fidelib cũctis promisit
ubi sũt duo uel tres congregati in noĩe meo
ibi sum in medio eorũ. Repente lux tam copiosã
totam Repleuit eccłiam. ut claritatem solis uince¬
ret. et cũ luce uox parit̾ audita est dicẽs. Pax
uobis. Ego sum nolite tim̾e. Manete in dilectõe
mea. Et post hec uerba. lux que aduen̾at reces¬
sit et incredibrlis sanitatis odor in eadẽ domo
remansit. ut patenter ostenderetur illuc aucto¬
in qua sedebant reddiderit quã lucernarũ lu¬
mina ibidem lucencia. Rex itaq ac regnia. pe¬
dibus se sc̃i sacerdotis prosternunt de cũmagno
pauore ac gemitu cõsolacoẽm eiꝰ Requirñt. et

Expanded text:
pontifice venerant, et familiaribus regis atque pontifice venerant, et familiaribus regis atque reginae, et sanctus presul regem monitis instrueret salutaribus ac euvangelicis disciplinis imbueret, ad confirmandam verae fidei predicationem per sanctum depromtam pontificem etiam visibiliter ostedere Dominus voluit, quod fidelibus cunctis promisit: Ubi sunt duo vel tres congregati in nomine meo, ibi sum in medio eorum: repente lux tam copiosa totam replevit aeccret, et cum luce vox pariter audita: Pax vobis; ego sum. Nolite timere; manete in dilectione mea. Et post haec verba lux, quae advenerat, recessit, et incredibilis suavitatis odor in eadem domo remansit: ut patenter ostenderetur, illuc auctoin qua sedebant reddiderit, quam lucernarum lumina ibidem lucentia. Rex itaque ac regina pedibus se sancti sacerdotis prosternunt et cum magno pavore ac gemitu consolationem eius requirunt, et