comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suggestiones inmunditia sus piras se
lasciuiam intellegunt inpenetralib
animae. libidinis iaculo. fuis sedefixã
Suncitamenta tristiciae. surȩ. sifuroris.
ad mouerint: ut rum nam cordi insede¬
rint. gestucorporis. & sensibili commo¬
tione dinoscunt: Scilic& eum uelin¬
fremuis setacitum. uel quadamin digna¬
tione suspirasse: seu uultũ consideraue¬
rint quoclam pallore. autrubore mutas¬
se: &ita subtiliter: quis nam cui sit dedi¬
tus uitio deprehendunt .: Illonãq: unũ¬
quemq: nr̃m del&tari certa ratione cog¬
noscunt ad cuius instigationẽmox quo¬
dã nutu. uel motu corporis. consensum
coni b entiamq ab eo prestitã fuis se ꝑ¬
uiderint : Queabillis aeris uirtutib
itadep̃hendi non mirum est
Cum hoc aprudentib quoq: uiris se¬
pissime fieri uidemus: ut scilicet
interioris hominis statum defi¬
gurco & uultu. seuquec litate ex¬
terioris agnoscant : Qua cntoergo
certius hȩc ab eis poterunt deprȩ¬

Expanded text:
suggestionis inmundae suspirasse suggestionis inmundae suspirasse lasciuiam, intellegunt in penetralibus animae libidinis iaculum fuisse defixum. si incitamenta tristitiae, si irae, si furoris admouerint, utrumnam cordi insederint gestu corporis et sensibili conmotione dinoscunt, cum scilicet eum uel infremuisse tacitum uel cum quadam indignatione suspirasse seu uultum considerauerint quodam pallore aut rubore mutasse, et ita subtiliter quisnam cui sit deditus uitio deprehendunt. illo namque unumquemque nostrum delectari certa ratione cognoscunt, ad cuius instigationem mox quodam notu uel motu corporis consensum coniuentiamque ab eo praestitam fuisse peruiderint. quae ab illis asriis uirtutibus ita deprehendi non mirum est, cum hoc a prudentibus quoque uiris saepissime fieri uideamus, ut scilicet interioris hominis statum de figura et uultu seu qualitate exterioris agnoscant quanto ergo certius haec ab his poterunt depre
Abbreviated transcription (Latin):
ulli dubium est. quod possint spi¬
ritus inmundi. cogitationũ nr̃a¬
rum attingere qualitates. sedindi¬
cus eas sensibilib forinsecus colligen¬
tes : Idest aut a nr̃is dispositionib
aut uerbis & studus. inquȩ propen¬
sius conspexerininos inclinari :
C&erum illas quȩ nec dum de internis
animȩ prodierunt. ad ireomnino
non possunt: Ipsas quoq cogitatio¬
nes quas ingerunt utrum susceptȩ
uel quemadmodum susceptȩ sint:
ñ ꝑ ipsius animȩnaturam. id est ꝑ il¬
lum interiorẽ motũ. quiin ab ditis¬
utita dixerim ipsius latitantem:
sed ex motib atq indiciis exterio¬
ris hominis deprehendt. ut puta¬
cũ sug gesserint gastrimar¬
giam. siuiderint monachũ ad fenes¬
tram autadsole moculũ erexisse
uel dehora sollititius in quisisse: cog¬
noscunt desideriumgulȩ fuisse suscep¬
tum: Si fornicationem ingerentes.
senserint cum patienter telũ libinis
suscepisse: scu uiderint carnẽ com¬
motam aut certe ut nonoͣ portuit adũ sus

Expanded text:
ulli dubium est quod possint spiritus immundi cogitationum nostrarum attingere qualitates, sed indiciis eas sensibilibus forinsecus colligentes, id est, ex nostris dispositionibus aut verbis et studiis in quae propensius conspexerint nos inclinari. Caeterum illas quae necdum de internis animae prodierunt, adire omnino non possunt. Ipsas quoque cogitationes quas ingerunt, utrum susceptae vel quemadmodum susceptae sint, non per ipsius animae naturam, id est, per illum interiorem motum in medullisut ita dixerim ipsius latitantem, sed ex motibus atque indiciis exterioris hominis deprehendunt. ut putacum suggesserint gastrimargiam, si uiderint monachum oculos ad fenestram aut ad solem curiosius erexisse uel de hora sollicitius inquisisse, cognoscunt desiderium gulae fuisse susceptum. si fornicationem ingerentes senserint eum patienter telum libidinis suscepisse seu uiderint carne conmotum aut certe non ut oportuit aduersum
Abbreviated transcription (Latin):
se octo uitiis. quam fuerat quon¬
dam  sđo constituta: Cum nec
disciplinam monachi fuiss&
professa nec nomen : Nam &
nequio res hiseptem sp̃s illo
priore quiegres sus fuerat idcir
codicuntur. quia desiderium
gulae idest gastrimargia per
sese ñess&  noxia: nisi intro¬
mitter& grauiores alias passi¬
ones. idest fornicationis. filar¬
giriȩ . irȩ. tristiciȩ siue suꝑbiȩ.
quȩ ꝑsem& noxia animȩ acꝑ
emptoria eẽ non dubiumest:
& idcirco ꝑfectionis puritatem
num quam potuerit optinere :
quis quis eam dehac sola continen¬
tia. idest ieuinio corporali spe¬
rauerit adquirendam nisi noue¬
rit obid se hanc eercere de¬
bere. ut humiliata carne ieuinus.
feccilius possit aduersus alia
uitia inire certamen. non inso¬
lescente carne saturitatis in

Expanded text:
bi octo vitiis, quam fuerat quonbi octo vitiis, quam fuerat quondam in saeculo constituta, cum nec disciplinam monachi fuisset professa nec nomen. Nam et nequiores hi septem spiritus illo priore qui egressus fuerat idcico dicuntur, quia desiderium gulae, id est gastrimargia per sese non esset noxia, nisi intromitteret grauiores alias passiones, id est fornicationis, filargyriae, irae, tristitiae siue superbiae, quae per semet noxia animae ac peremptoria esse non dubium est. et idcirco perfectionis puritatem numquam poterit obtinere, quisquis eam de hac sola continentia, id est ieiunio corporali sperauerit adquirendam, nisi nouerit ob id se hanc exercere debere, ut humiliata carne ieiuniis facilius possit aduersus alia uitia inire certamen non insolescente carne saturitatis in
Abbreviated transcription (Latin):
teritas gulȩ concupiscentias reuer¬
taris, Perhoc enimdict sp̃s ille
quem uiceras . reuertar in domũ
meam unde & iui: & ꝓcedentes
x eo confestim septem sp̃s uitioꝵ.
erunt tibi acriores quam illa pas¬
sio. quae in primordis fuerat su¬
perata. quite mox add&eriora
pertrahunt genera peccatoꝵ.
ua propter ieiuniis & continen¬
tiȩ incumbentib: nobis. festinan¬
dum est. utgulae passione supera¬
ta. protinus animam nr̃am uacu¬
ã eẽ a necessariis uirtutib: non si¬
namus sedeis uniuersos recessus
cordis nr̃i studiosius occupemus.
nereuersus concupis centiaesp̃s.
in anes nos ab ipsis uacantesq re¬
periat. Et non sibiiam soli aditũ
parare contentus. introducat se¬
cũ in animã nr̃am septenarium
hunc fomitem uitiorum. & facciat
nr̃a nouissima peiora priorib
Turpior enim posthȩc & inmundi¬
oranima. ac supplicio grauiore
platetur. quȩ se renuncias se
huic scło gloriatur. dominantib in¬

Expanded text:
praeteritas gulae concupiscentias reuerpraeteritas gulae concupiscentias reuertaris. per hoc enim dicit spiritus ille quem uiceras: reuertar in domum meam unde exiui, et procedentes ex eo confestim septem spiritus uitiorum erunt tibi acriores quam illa passio quae in primordiis fuerat superata, qui te mox ad deteriora pertrahent genera peccatorum. Quapropter ieiuniis et continentiae incubantibus nobis festinandum est, ut gulae passione superata protinus animam nostram uacuam. esse a necessariis uirtutibus non sinamus, sed eis uniuersos recessus cordis nostri studiosius occupemus, ne reuersus concupiscentiae spiritus inanes nos ab ipsis uacantesqperiat, et non sibi jam soli aditum parare contentus, introducat secum in animam nostram septenarium hunc fomitem vitiorum et faciat novissima nostra pejora prioribus. Turpior enim erit post haec et immundior anima ac supplicio graviore plectetur, quae se renuntiasse huic saeculo gloriatur dominantibus si
Abbreviated transcription (Latin):
Reuertar indomum meam unde
&iiii. & ueniens inuenit uacantẽ.
scopis mundatam & ornatam:
Tunc uadit & assumit alios sp̃s
septem nequioresse. & intrantes.
habitant ibi & fiunt nouissima
hominis illius peiora prioribus .
Ecce ibi septem gentes legimus &¬
cepta egyptiorum. dequa egressi
fuerant filii isrł: ita & hic septem
reuerti sp̃s dicuntur inmundi:
eccepto eo quiabhomine prius
narratur egressus. De hoc septe¬
nario fomite uitiorum. salo mon
quoq: in prouerbiis ita describit.:
Site rogauerit inimicus uoce mag¬
na. ne con senseris ei . septe menim
nequitiae sunt in anima eius.
dest sisuperatus gastrimargiae sp̃s.
coeperit tibi sua humiliatione
blandirȩ : rogans quo dam modo
utaliquid relaxans acepto feruore
inpertias ei. quod continentiae mo¬
dum & mensuram iustae discr&io¬
nis ecedat: nere soluaris eius subiec¬
tione: nec adridente in pugnatio¬
nis securitate . quauicderis paulis ꝑ
a carnalib: incentiuis factus qui&i¬
or. ad pristinam remissionem ꝑp̃

Expanded text:
am unde exiui: et ueniens inuenit uacantem, scopis mundatam et ornatam: tunc uadit et adsumit alios spiritus septem nequiores se, et intrantes habitant ibi: et fiunt nouissima hominis illius peiora prioribus. ecce ut ibi septem gentes legimus excepta Aegyptiorum de qua egressi fuerant filii Israhel, ita et hic septem reuerti spiritus dicuntur inmundi excepto eo qui ab homine prius narratur egressus. de hoc septenario fomite uitiorum Salomon quoque in Prouerbiis ita describit: si te rogauerit inimicus uoce magna, ne consenseris ei: septem enim nequitiae sunt in anima eius: id est si superatus gastrimargiae spiritus coeperit tibi sua humiliatione blandiri, rogans quodammodo ut aliquid relaxans a coepto feruore inpertias ei quod continentiae modum et mensuram iustae districtionis excedat, ne resoluaris eius subiectione nec adridente inpugnationis securitate, qua uideris paulisper a carnalibus incentiuis factus quietior, ad pristinam remissionem uel
Abbreviated transcription (Latin):
IDehis qui a brenuntiantes mun:¬
do adperfectionem sine curita¬
te contendunt.¬
Il De appetenda tranquailliticte cor¬
VII De principali conatu ergadiuina¬
rumrerum contemplationem.
& similitudinẽ mariae & marthae.
Interrogatio quomodo efficienti¬
a uirtutum. non cum homine ꝑ
earum merces. sed actio cessatura.¬
I Decaritatis ꝑp&uitate.
II Intes deperseuerantia sp̃itadis the¬
oriae.
VIIResponsio dedirectione cordis in
dm̃ & deregno dicboli.
XVII Responsio quod possitmens super
cogitationẽ statu. quidueñ possit.¬
xiii. Conparatio aquaris molae & anime¬
.xIIIII Detrib: cogitationum nr̃a rum prin¬
X Dedis cernendis cogitationib ad si¬
militudi nem probabilis trapezitȩ¬
XI De in lusione abbatis iohannis.
cũ dequa dripestita discretionis ratione :
Desermone doctoris scđm audienti

Expanded text:
De his qui abrenuntiantes mundo ad perfectionem sine caritate contendunt.De appetenda tranquillitate cordis. De principali conatu erga diuinarum rerum contemplationem et similitudine Mariae et Marthae. Interrogatio, quomodo efficientia uirtutum non cum homine pet earum merces, sed actio cessatura. De caritatis perpetuitate. Interrogatio de perseuerantia spiritalis theoriae. Responsio de directione cordis in deum et de regno dei . Responsio, quid possit mens super cogitationum statu quidue non possit. Conparatio aquaria molae et animae. De tribus cogitationum nostrarum principiis. De discernendis cogitationibus ad smilitudinem probabilis trapezitae. De inlusione abbatis Iohannis. De quadripertita discretionis ratione. De sermone doctoris secundum audienti
Abbreviated transcription (Latin):
orum purgationem. sollicitos redde
dones sunt corpore. idcirco hunc
animo teporem plerũq inesse dep̃¬
hendimus. quia uelud soluti ab hac
necessitate carnali . nec labore conti¬
nentiae corporalis. nec contritione
cordis seestimant indigere . & hac se¬
curitate resoluti. numquam ꝑf&tio¬
nem cordis. sed nec spiritalium quidẽ
uitiorum purgationem uel quȩ rere
inueritate. uel possidere festinant.
Qui status a carnali qualitate descen¬
dens. efficitur animalis. qui est procul¬
dubio d&erior gradus. ipseẽ enim
quide frigido ad tepidum transiens.
d&estabilior dñi uoce signatur

Expanded text:
orum purgationem sollicitos redderorum purgationem sollicitos redderdones sunt corpore, idcirco hunc animi teporem plerumque inesse deprehendimus, quia velut soluti ab hac necessitate carnali, nec labore continentiae corporalis, nec contritione cordis se aestimant indigere; et hac securitate resoluti, numquam perfectionem cordis, sed nec spiritalium quidem vitiorum purgationem vel quaerere in veritate, vel possidere festinant. Qui status, a carnali qualitate descendens, efficitur animalis, qui est proculdubio deterior gradus; ipse est enim qui, de frigido ad tepidum transiens, detestabilior Domini voce signatur
Abbreviated transcription (Latin):
quodam modo ipsius rei experim̃¬
tis. ut suntegritatem cordis ꝑp&uo
consequi del&tamur. humilitatis
studeamus uirtutem iugiter obtinere:
Huius igitur puritatis elationem ꝑniti¬
osioraem futuram cunctis scelerib atq
flagitiis. & obhanc nihil nos emolu
menti consecuturos. ꝓqua lib& castita¬
tis integritate : Testantur illȩ uirtu¬
tes quarũ superius fecimus mentionẽ:
Quȩcum nullas huius modi titillationes
carnis habuis secredantur: obsolam
cordis clationem: ꝑp&uaruina de sub¬
limi cȩlestiq statio ne deiectȩ sunt.
Es semus itaq: penitus absq: remedio
tepidi : utpute non habentes indicem
neglegentiae nr̃ae. uel in corpore nr̃o.
aut in conscientiis propriis insidentẽ.
nec studeamus ad ꝑfectionis per ueni¬
re feruorem. sed nec frugalitatis qui¬
dem districtionem. uel continentiã te¬
neremus : Nisinos hȩctitillatio car¬
nis increscens. humilia r& atq: retun¬
der&: aduersus sp̃italiũ quoq uiti¬

Expanded text:
quodammodo ipsius rei experimequodammodo ipsius rei experimentis, at si integritatem cordis perpetuo consequi delectamur, humilitatis studeamus uirtutem iugiter obtinere. Huius igitur puritatis elationem perniciosiorem futuram cunctis sceleribus atque flagitiis menti consecuturos pro qualibet castitatis integritate, testantur illae virtutes quarum superius fecimus mentionem, quae cum nullas hujusmodi titillationes carnis habuisse credantur, ob solam cordis elationem perpetua ruina de sublimi coelestique statione dejectae sunt. Essemus itaque penitus absque remedio tepidi, utpote non habentes indicem negligentiae nostrae, vel in corpore nostro aut in conscientiis propriis insidentem, nec studeremus ad perfectionis umquam pervenire fervorem; sed nec frugalitatis quidem districtionem vel continentiae teneremus, nisi nos haec titillatio carnis increscens humiliaret atque retunderet, et adversus spiritalium quoque viti
Abbreviated transcription (Latin):
nis. in secretis conscientiȩ nr̃ȩ fuerimꝰ
elati: suonos rursum quam uis quie¬
to ac simplici uisitans fluxu humi¬
liat ac retundit. nosq homines eẽ
stimulis suis ad mon&: Quodammo¬
do enim cũ inc&eris generib uitio¬
rum & quidem grauiorib magisq
noxus indiferentius soleamus in¬
currere : Nectam facile in eorum
conpungamur admisso in hoc pe¬
culiarius humiliatur conscientia
nr̃a: ꝑque hanc in lusionem neglec¬
tarum quoq: passionum recordati¬
one mord&ur : euidenter intelle¬
gens in mundã sefactam naturalib
incentiuis. Quaecum ess& inmun¬
dior sp̃italib uitiis. ignorabat . & re¬
currens protinus adem̃dationem
anterioris ignauiȩ. commonetur
pariter. nesuꝑsuccessib praeteritȩ
puritatis debere confidere : quam
seꝑ spicit. pusillum quid declinantẽ
ad ño ꝑdidisse. nec posse huius pu¬
rificationis donum. nisi persolius dĩ
gratiam possidere .: Docentib nos

Expanded text:
nis, in secretis conscientiae nostrae fuerimus nis, in secretis conscientiae nostrae fuerimus elati, suo nos rursum quamuis quieto ac simplici uisitans fluxu humiliat ac retundit nosque homines esse stimulis suis admonet. quodammodo enim, cum in ceteris generibus uitiomm et quidem grauioribus magisque noxiis indifferentius soleamus incurrere nec tam facile in eorum conpungamur admissu, in hoc peculiarius humiliatur conscientia nostra perque hanc inlusionem neglectarum quoque passionum recordatione mordetur, euidenter intellegens inmundam se factam naturalibus incentiuis, quae cum esset inmundior spiritalibus uitiis ignorabat, et recurrens protinus ad emendationem anterioris ignauiae commonetur pariter nec super successibus praeteritae puritatis debere confidere, quam se perspicit pusillum quid declinantem a domino perdidisse, nec posse huius purificationis donum nisi per solius dei gratiam possideri, docentibus nos
Abbreviated transcription (Latin):
s peccatum. & languor sine remedio ẽ.
Sicut enim nulla sollicitante terrena¬
materia corruit. Ita neindulgenti¬
am quidem. aut locum penitudinis
euidenter colligitur: quod non solũ
noxia non sit hȩc. quȩ contra se inuicẽ
suscitatur in nobis. carnis sp̃sq:
contentio. uerum &iam multam con¬
ferat utilitatem : Primo. quod desidi¬
as ac neglegentias nr̃as statimarguit.
& ut quidam diligentis simus pedago¬
gus. a cdistrictionis & disciplinȩ num¬
quam nos leuia reconcedens: si pau¬
lõlum quid securitas nr̃a. mensuram
serit. flagellis incentiuorum stimu¬
lat confestim & increpat. Atq: ad con¬
petentem reuocat parcitatem.
Secundo. quod pro castimonae acpu¬
ritatis integritate cum dĩ gratia
concedente: Ita nos longotempore.
genitali pollutione uiderimus in mu¬
nes : Vtne ipsa quidem simplici cõ¬
motione carnis. ulterius nos esse in¬
quietandos credamus & per hoc uelut
qui nonges temus corruptelam car¬

Expanded text:
 peccatum et languor sine remedio est.  peccatum et languor sine remedio est. sient enim nulla terrena sollicitante materia conruit, ita ne indulgentiam quidem aut locum potest paenitudinis euidenter colligitur, quod non solum noxia non sit haec quae contra se inuicem suscitatur in nobis carnis spiritusque contentio, uerum etiam multam nobis conferat utilitatem. Primo quod desidias ac neglegentias nostras statim arguit et ut quidam diligentissimus paedagogus a districtionis et disciplinae linea numquam nos deuiare concedens, si paululum quid securitas nostra mensuram serit, flagellis incentiuorum stimulat confestim et increpat atque ad conpetentem reuocat parcitatem. secundo quod pro castimoniae ac puritatis integritate, cum dei gratia concedente ita nos longo tempore genitali pollutione uiderimus inmunes, ut ne ipsa quidem simplici conmotione carnis ulterius nos inquietandos esse credamus et per hoc, uelut qui non gestemus corruptelam car
Abbreviated transcription (Latin):
desideria ꝑficiencla . nullo carnis ob¬
staculo retardari: Demones scili
c& acspiritales nequitias : & quidem
cum sint deeminentiore angelorum
ordine deuoluti. detestabiliores esse
hominib: contemplamur : eo quod
possibilitate eorum desiderus adia¬
cente. id quod nequiter semel con¬
ceperint. in reuocabili malo ꝑfice¬
re non morantur: Quia sicut est ani¬
mus uel ox ad e cogitandum: sic adꝑ gresto¬
ficiendum pernix &absoluta substan¬
tia : dum suppeditat eis prona facilitas
ea quae uoluerint peragendi. concep¬
tum malum. nulla intercedens deli¬
beratio salutaris emendat .:
Spiritalis namq substantia neculla
carnis soliditate cleuicta utex cusa¬
tionem &x ortȩ inse prauȩ non reci¬
pit uoluntatis: Ita uenliam malig¬
nitatis ex cludit: quia nulla quem¬
admodum nos. ad p&candum in¬
pugnatione carnis e trinsecus la¬
ces sita est sed uitio solius malae uo¬
luntatis accensa & obhoc sine uenia¬

Expanded text:
desideria perficienda nullo carnis obdesideria perficienda nullo carnis obstacucet ac spiritales nequitias, et quidem cum sint de eminentiore angelorum ordine devoluti, detestabiliores esse hominibus contemplamur, eo quod, possibilitate eorum desideriis adjacente, id quod nequiter semel conceperint irrevocabili malo perficere non morentur: quia sicut est animus eorum velox ad excogitandum, sic ad perficiendum pernix et absoluta substantia, dumque subpeditat eis prona facilitas ea quae uoluerint peragendi, conceptum malum\' nulla intercedens deliberatio salutaris emendat. Spiritalis namque substantia nec ulla carnis soliditate deuincta ut excusationem exortae in sese prauae non recipit noluntatis, ita ueniam malignitatis excludit, quia nulla quemadmodum nos ad peccandum inpugnatione carnis extrinsecus lacessita est, sed uitio solius malae uoluntatis accensa. et ob hoc sine uenia
Abbreviated transcription (Latin):
Permansiss&  etĩa ibi aduersus dm̃.
immo aduersus eos. quidiuinam eius
ad temptare coeperant maiestatem.
consensus noxius . Nisi eos dispensati¬
one dĩ repugnans inter sediuersitas
linguȩ ꝑ dissonantiam uocis in meli¬
orem statum ꝓficere conpulis s&:
& quos ad excidium suianima ue¬
rat ꝑniciosa consensio alsalutem reuo¬
cas s& bona utilisq: discordia: Incipi¬
entes scilic& humanam fragilitatem
int̃cedente diuisione sentire quam
ꝑ noxiam conspirationem elati antea
nesciebant: Intantum uero utilis no¬
bis echuius pugnȩ diuersitate cun¬
ctatio nascitur : & salutaris ex hac con¬
certatione dilatio ut resistente soli¬
ditate corporea dum abeorũ effoctu
quae nequiter mente concipimus
r&ardamur . Non nũquã in melio¬
rem statum. seu penitudine subse¬
quente . seuemendatione quadam.
quȩ sol& ꝓcrastinatione operis.
& re cogitatione inter ueniente des¬
cendere corrigamur.: Deniq: hos quos
intelligimus aduoluntatum suarum

Expanded text:
permansisset enim etiam ibi aduersus deum, immo aduersus eos qui diuinam eius adtemptare coeperant maiestatem consensus noxius, nisi eos dispensatione dei repugnans inter se diuersitas linguae per dissonantiam uocis in meliorem statum proficere conpulisset, et quos ad excidium sui animauerat perniciosa consensio, ad salutem reuocasset bona utilisque discordia, incipientes scilicet humanam fragilitatem intercedente diuisione sentire, quam per noxiam conspirationem elati antea nesciebant., In tantum uero utilis nobis ex huius pugnae diuersitate cunctatio nascitur et salutaris ex hac concertatione dilatio, ut resistente soliditate corporea, dum ab eorum effectu quae nequiter mente concepimus retardamur, nonnumquam in meliorem statum seu paenitudine subsequente seu emendatione quadam, quae solet procrastinatione operis et recogitatione interueniente descendere, corrigamur. denique hos quos intellegimus ad uoluntatum suarum
Abbreviated transcription (Latin):
on posse quem quam primotantum
renuntiationis gradu eẽ perfectum. Ni¬
XI Interrogatio delibero arbitrio homi¬
nis & gratia dĩ.
XIResponsio de dispensatione diuinȩ
gratiȩ manente arbitrii libertate.

Expanded text:
on posse quemquam primo tantum renuntiationis gradu esse perfectum. Interrogatio de libero arbitrio hominis et gratia dei. Responsio de dispensatione diuinae gratiae manente arbitrii libertate.
Abbreviated transcription (Latin):
amen expetendȩsunt no¬
bis perprofectum uitae. consum ma¬
tionemq uirtutum. illae potius
supplicationum species. quae uelde
contemplatione futurorum bonorũ :¬
ueldecaritatis ardorefunduntur : Seu
certe uthumilius. & secundum incipi¬
entium mensuram loquar: pro ad¬
quisitione: quarumq: uirtutum :¬
seuuiti cuius libet extinctione gene¬
rantur .: Auterenim adilla sublimio¬
ra quae prȩdecimus. supplicatio¬
num genera peruenire nullatenus
poterimus. Nisi perordinem postula¬
tionum istarum. sensim mens nostra

Expanded text:
amen expetendae sunt nobis per profectum uitae consummationemque uirtutum illae potius supplicationum species, quae uel de contemplatione futurorum bonorum uel de caritatis ardore funduntur seu certe, ut humilius et seeundum incipientium mensuram loquar, pro adquisitione quarumcumque uirtutum seu uitii cuiuslibet extinetione generantur. aliter enim ad illa sublimiora quae praediximus supplicationum genera peruenire nullatenus poterimus, nisi per ordinem postulationum istarum sensim mens nostra
Abbreviated transcription (Latin):
uodistud quȩ so est animȩ cumis¬
tis spiritib: nequã. tam indiscre¬
tum ꝑmixtumq: consortiũ quosic
eidem ñ dicam iungi sedumri possint:
qđ & alloqui eam in sensibilit̃ & in se¬
riatq inspirareilli quȩcũq: uolue¬
rint. & adea quȩ placuerint . eamua¬
leant instigare : eiusq: cogitationes
ac motus uideantatq ꝑlustrent.
tantaq: inter ipsos acmentem unitas
ficat. utsinedĩ gratia quid ex illorũ
incitamento. quid & nr̃a uoluntate
procedat . discernipene non possit :
SERENUS

Expanded text:
uod istud, quaeso, est animae cum istis spiritibus nequam tam indiscretum permixtumque consortium, quo sic eidem non dicam iungi, sed uniri possint, ut et adloqui eam insensibiliter et inseri atque inspirare illi quaecumque uoluerint et ad ea quae placuerit eam ualeant instigare eiusque cogitationes ac motus uideant atque perlustrent, tantaque inter ipeos ac mentem unitas fiat, ut sine dei gratia, quid ei illorum incitamento, quid ex nostra uoluntate procedat, discerni paene non possit? SERENVS
Abbreviated transcription (Latin):
sed profuit .¬
heodorus. nos deproprietate
bonimaliq: ueleius quod dixi
mus medium lisputamus. ñ de
aff&tueorum quiista conmit¬
tunt. necenim quis impius uel ini¬
qus idcrco inpunitus erit quia
malitia sua iusto nocere non potu¬
it .  Tolerantia enim& uirtus iusti.
non illiqui mortem uel supplicia
intulit . sed illi proficit admercedẽ
qui in lata sibi patienter &cepit.
leleoq: & hic merito puni&ur. ꝓcru¬
delitatis suae uitio. qua malum uo¬
luit inferre & ille nihil hominus
nihil mali ꝑpessus est. quia uir¬
tute animisui patienter tempta¬
tiones doloresq: sustentans: eaquȩ
malo ꝓposito in lacta sunt ad ꝓf&¬
tũ melioris status. & eternȩ uitae
fecit beatudinem ꝑti nfre.

Expanded text:
sed profuit? THEODORVS: Nos de proprietate boni malique uel eius quod diximus esse medium disputamus, non de affectu eorum qui ista conmittunt. nec enim quia impius uel iniquus idcirco inpunitus erit, quia malitia sua iusto nocere non potuit. tonon illi qui mortem vel supplicia intulit, sed illi proficit ad mercedem qui illata sibi patienter excepit. Ideoque et hic merito punietur pro crudelitatis saevitia, qua malum voluit inferre, et ille nihilominus nihil mali perpessus est, quia, virtute animi sui patienter tentationes doloresque sustentans, ea quae malo proposito illata sunt, ad profectum melioris status et aeternae vitae fecit beatitudinem pertinere.
Abbreviated transcription (Latin):
tantum sumpsimus grana: myx¬
aria bina: caricas singulas. hunc
enim numerum. in illa heremo
quem quam excesisse. cul pabileẽ
Quarefectione transacta. reꝓ¬
missam quȩstionis absolutio¬
nẽ cum reposcere coepissemus.
proferte inquit senis interro¬
ramus indaginẽ:¬
TUM GERMANUS

Expanded text:
tantum sumpsimus grana, myxtantum sumpsimus grana, myxaria bina, caricas singulas. hunc enim numerum in illa heremo quemquam excessisse culpabile est. qua refectione transacta repromissam quaestionis absolutionem cum reposcere coepissemus, proferte, inquit senex, interroramus indagineTum GEBMANVS
Abbreviated transcription (Latin):
matisquȩ diei solẽ¬
nitas exigebat. &
ecclesiȩ congregati¬
onedimissa reuersi ad cellam senis.
refecti primum lautissime sumus:
Nam promuriȩ. quȩ suꝑ iecta oleigut¬
ta cottidianȩ refectioni solebat
ad poni: modicũ liquaminis miscuit.
&olei quiddam solito propensius suꝑ¬
fudit : Nam illam olei gutt̃a. obhoc
unus quisq cottidianȩ refectioni
instillat. Non ut eius & hoc gustu.
quandam percipiat suauitatems
quippe.cuius tantus est modus:
utuix ipsius guttunis fauciumq
meatus. non dicam unguere:
sed ꝑtransire sufficiat: sed hoc
usuiactantiam cordis. quȩ ꝓ absti¬
nentia destrictiore. blande sol&
aclatenter in repere: &stimulos
c lationis obtundat: Quȩ
quanto occultius exercetur.
nulloq hominum teste perfici¬
tur. tanto subtilius occultatorẽ
suum temptare non desinit
Deinde ad posuit salem. frictum
oliuas ternas. quibus posthec
suꝑ intulit canstrũ habens ci¬
cerfrictum: quod illi trogali cc
uocant: ex quib quina

Expanded text:
matis quae diei sollemnitas exigebat et ecclesiae congregatione dimissa reuersi ad cellam senis refecti primum lautissime sumus. nam pro muria, quae superiecta olei gutta cotidianae refectioni solebat adponi, modicum liquaminis miscuit et olei quiddam solito propensius superfudit. nam illam olei guttam ob hoc unusquisque cotidie refecturus instillat, non ut eius ex hoc gustu quandam percipiat suauitatem quippe cuius tantus est modus, ut uix ipsius gutturis ac faucium meatus non dicam linire, sed pertransire sufficiat, sed ut hoc usu iactantiam cordis, quae pro abstinentia districtiore blande solet ac latenter inrepere, et stimulos elationis obtundat, quia quanto abstinentia ipsa occultius exercetur nulloque hominum teste perficitur, tanto subtilius occultatorem suum temptare non desinit. deinde adposuit salem frictum, oliuas ternas: quibus post haec superintulit canistrum habens cicer frictum quod illi trogalia uocant, ex quibus quina
Abbreviated transcription (Latin):
traq: unomodo acsollicitudi¬
ne pari conuenit obseruari Nã
& mensuram cibi causa continentae
acpuritatis cumomniscrupulo
custodire debemus: & humanita
temi hortationem aduenientib

Expanded text:
traque uno modo ac sollicitudine pari conuenit obseruari. nam et mensuram cibi causa continentiae ac puritatis cum omni scrupulo custodire debemus et humanitatem atque adhortationem aduenientib
Abbreviated transcription (Latin):
dine delectati . quattuor seuquinq
cellas & has easdem exquisito ornatu
& capatiores quam usus desiderat ex¬
tru imus. passionem libidinis mun¬
dialis. inquibus possumus praeferen¬
tes: Quod nonsine instinctudȩ mo¬
num fieri. manifestissimanos ex

Expanded text:
dine delectati quattuor seu quinque dine delectati quattuor seu quinque cellas et has easdem exquisiti ornatus et capaciores quam usus desiderat extruamus, passionem libidinis mundialis in quibus possumus praeferentes. Quod non sine instinctu daemonum fieri manifestissima nos ex
Abbreviated transcription (Latin):
uae omnia nisi fuerimus cunctis
uitus expurgati: & abomnium pas¬
sionum crapula sobrii. absq: usu¬
& ebrietate uini: epularumq: dili¬
cus &affluentia : erit cornr̃m ebn¬
etate & crapula magis noxia prȩ¬
grauatum: N¬
Nam quia sȩculares
curae. &iam in nos quinullis actib
mundiistius admiscemur. cadere
nonnumqaiam possint : manifes¬
taratione monstratur : Nec¬
Secun¬
dum regulam seniorum qui quic.¬
quid necessitatem uictus cottidiani.
& ineuitabilem usum carnis excedit
ad sȩcularem definierunt curam
& sollicitudinem pertinere : Vtuer¬
bigratia: sicum possit operatio unius so¬
lidi necessitatem nr̃icorporis expedire :
Ad duorum ueltrium solidorum ad qui¬
sitionem nos metipsos propensiore
uelimus opere aclabore distendere:
Etcum duarum uelamen sufficiat tu¬
nicarum adusum scilicet noctis ac diei:
trium uel quatuor fieri domini pro¬
curamus : Cumque unius siuedu¬
arum habitatio sufficiat cellarum.
ambitione sȩculari atque amplitu¬

Expanded text:
uae omnia, nisi fuerimus cunctis vitiis expurgati, et ab omnium passionum crapula sobrii, absque ebrietate vini epularumque omnium affluentia, erit cor nostrum ebrietate et crapula magis noxia praegravatum. Nam quia saeculares curae etiam in nos, qui nullis actibus mundi istius admiscemur, cadere nonnumquam possint, manifesta ratione monstratur secundum regulam seniorum, qui quidquid necessitatem uictus cotidiani et ineuitabilem usum carnis excedit, ad saecularem definierunt curam et sollicitudinem pertinere: ut uerbi gratia si, cum possit operatio unius solidi necessitatem nostri corporis expedire, ad duorum uel trium solidorum adquisitionem nosmet ipsos propensiore uelimus opere ac labore distendere, et cum duarum uelamen sufficiat tunicarum ad usum scilicet noctis ac diei, trium uel quattuor fieri domini procuremus, cumque unius sine duarum habitatio sufficiat cellularum, ambitione saeculari atque amplitu
Abbreviated transcription (Latin):
omnes testimonio fidei compro¬
bati: Non acceperunt repro¬
missiones. dõ pronobis melius
aliquid prouidente : ne sine nobis
consummarentur: Communi¬
onem uero eis sacro scãm. a seniorib
nr̃is num quam meminimꝰ inter¬
dictam: quinimmo si possibile
esset. &iam cotidie eis inperti¬
ri eam debere censebant.
Necenim secundum euangelii sen¬
tentiam quam in congrue huic
sensui coaptatis N olite scm
dare canibus: addemonis escã
sacro scã communio: & non poti¬
us ad purgationem. ac cutelam
corporis animȩque peruini recre¬
dendaẽ: quȩ ab homine percepta.
eum̃ qui in membris eius insidet spm̃:
seu in ipsis latitare conatur: uelut
quodam exurens fugat incendio:
Hocnamq: modocuratum & abba¬
tem andronicum nuperas pexi¬
mus aliosq: quam plures: Magis
namq: ac magis in imicus insulta¬
bit offenso. cumeum acęlesti
medicina uiderit segregatum:
Tantoq: dirius acfrequentius ad¬
temptabit Quanto eum abspĩ¬

Expanded text:
omnes testimonio fidei comproomnes testimonio fidei comprobati non acceperunt repromissiones; Deo pro nobis melius aliquid providente, ne sine nobis consummarentur , Communionem vero eis sacrosanctam a senioribus nostris numquam meminimus interdictam, quin immo si possibile esset, etiam quotidie eis impartiri eam debere censebant. Nec enim secundum Evangelii sententiam, quam incongrue huic sensui coaptatis, Nolite sanctum dare canibus, ad daemonis escam sacrosancta communio, et non potius ad purgationem ac tutelam corporis animaeque, pervenire credenda est; quae ab homine percepta, eum qui in membris ejus insidet spiritum, seu in ipsis latitare cognoscitur, velut quoddam exurens fugat incendium. Hoc namque modo curatum et abbatem Andronicum nuper aspeximus, aliosque quamplures. Magis namque ac magis inbit obsesso, cum eum a caelesti medicina uiderit segregatum, tantoque dirius ac frequentius adtemptabit, quanto eum ab spiri
Abbreviated transcription (Latin):
It quomodo non solum eos despi¬
ci ab hominibus uelhorreri. sed
etiam a communione dominica.
in nr̃is prouintiis perpetuo uide¬
mus abstinere: secundum illam
euangelii sententiam Nolite sc̃m
dare canib: nequemittatis mar¬
garitas ur̃as ante porcos: Cum de
illis. quem ad modum dicis ita creden¬
dum sit. quod eis purgationis ueluti¬
ltatis obtentu huius temptationis
humiliatio tribuatur:
immo fidem quam superius compre¬
hȩndi : ut & omnia per dñm fieri.
& proutilitate animarum dispen¬
sari uniuersa crelamus: Nonsolũ
nequaquam despiciemus eos. sed
etiam proeis tamquam promem¬
bris nostris incessanter orabimus
eisque totis uis cerib: acpleno con¬
patiemur affectu: Cum enim
patitur unum mem brũ: conpa¬
tiuntur omnia membra : Scien¬
tes nos absq illis. ut putemembris
nr̃is omnimodis consummari
non posse: quemadmodum legi¬
mus ne anteriores quidem nros
sine nobis repromissionis sum mã
consequi potuisse: Ita de illis a¬
postolo pronuntiante: Et hi

Expanded text:
t quomodo non solum eos despici ab hominibus vel horreri, sed etiam a communione dominica in nostris provinciis perpetuo videmus abstinere, secundum illam Evangelii sententiam, Nolite sanctum dare canibus, neque mittatis margaritas vestras ante porcos , cum de illis, quemadmodum dicis, ita credendum sit, quod eis purgationis vel utilitatis obtentu hujus tentationis humiliatio tribuatur? immo fidem, quam superius comprehendi, ut et omnia per Dominum fieri, et pro utilitate animarum dispensari universa credamus, non solum nequaquam despiciemus eos, sed etiam pro eis tamquam pro membris nostris incessanter orabimus, eisque totis visceribus ac pleno compatiemur affectu; cum enim patitur unum membrum, compatiuntur omnia membra ; scientes nos absque illis utpote membris nostris omnimodis consummari non posse, quemadmodum legimus ne anteriores quidem nostros sine nobis repromissionis summam consequi potuisse, ita de illis Apostolo pronuntiante: Et hi
Abbreviated transcription (Latin):
corruptionis labe ꝑueniant:
Magisq ex eorum perceptione
lesio: quam utilitas aliqua
subsequatur: ut est illud:
bet gladium: uendat tonicã
suam. &emat sibi gladiũ: & qui
Quod quidam districtissimi mona¬
chorumshabentes quidem zelũ
đi. sed non secundum scientiam.
simpliciter intellegentes. fece¬
runt sibicruces ligneas: easq iu¬
giter umeris circum ferentes:
non ȩdificationem. sedrisũ
cunctis uidentibus intulerunt:
Nonnulla uero adutram que
perceptionem: idestitam his¬
toricam quam allegoricam. ita
at: ut est illud: Siquis tepercus¬
serit indextr̃a maxilla tuã prȩ¬
beilli & alteram: & cumperse¬
quuntur uos inciuitate ista fugi¬
te inaliam: Et siuis perfectus
eẽ uade uende omnia quȩ habes
& da pauperib & habebis thes¬
aurum incȩlo: &ueni sequereme :¬
roducit sane & foenum iumen¬
tis quib pabulis omnesscriptu¬
rarum repleci sunt campi sim¬
plex scilicet puraq narratio
historicȩ̃ lectionis: quasimplici¬

Expanded text:
corruptionis clade pervenient, corruptionis clade pervenient, magisque ex eorum perceptione laesio quam utilitas aliqua subsequetur, ut est illud: bet gladium, vendat tunicam suam et emat sibi gladium Lucae Quod quidam districtissimi monachorum, habentes quidem zelum Dei, sed non secundum scientiam, simpliciter intelligentes, fecerunt sibi cruces ligneas, easque jugiter humeris circumferentes, non aedificationem, sed risum cunctis videntibus intulerunt. Nonnulla vero ad utramque perceptionem, id est, tam historicam quam allegoricam, ita et, ut est istud, Si quis te percusserit in dextram maxillam tuam, praebe illi et alteram . Et, Cum persequuntur vos in civitate ista, fugite in aliam . Et, Si vis perfectus esse, uade uende omnia quae habes et da pauperibus, et habebis thesaurum in caelo, et ueni sequere me. producit sane et faenum lumentis, quibus pabulis omnes scripturarum repleti sunt campi, simplicem scilicet puramque narrationem historicae lectionis, qua simplici
Abbreviated transcription (Latin):
grua erunt usib humanis: uel
noxia: Non nulla uero. ita inu¬
trum que aptanascuntur: ut nec
in cocta sua cruditate displiceant.
uel offendant. &tamen ignis
calore lenita: salubriora reddan¬
tur: Plura quoque. adescamtan¬
tum modo inrationabilium iu¬
um. uel ferarum: seuuolatilium
oriuntur usum cibis hominum
minime profutura: quȩ &iam
in sua asperitate manenticc:
absq: ulla ignis confectione.
uitalem iumentis conferunt
saturitatem: Quam rationẽ
satis euidenter aspicimus in hoc
uberrimo spiritalium scriptu¬
rarum paradsso contineri: in
quoita quȩdam significatione
litterȩ plana acluculenta
resplendent
interpreta¬
tione non egeant: simplicitantũ
lit terȩ sono abunde pascant acnu¬
triunt Audientes: ut est illud:
cordetuo & extota animatua.
&&x totauir tute tua: Quȩcdã
aũ si allegoriȩ explanatione
extenuata non fuerint. & spi¬
ritalis ignis examinatione mol¬
lita nullo modo ad salutarẽ
interioris hominis cibum: sine

Expanded text:
grua usibus humanis uel grua usibus humanis uel noxia sentrique usui apta nascuntur, ut nec incocta sua cruditate displiceant uel offendant et tamen ignis calore decocta salubriora reddantur. plura quoque ad escam tantummodo inrationabilium inum uel ferarum ac uolucrum proferuntur, cibis hominum minime profutura, quae etiam in sua asperitate manentia absque ulla ignis confectione uitalem iumentis conferunt sanitatem. quam rationem satis euidenter aspicimus in hoc uberrimo spiritalium scripturarum paradiso contineri, in quo ita quaedam significatione litterae plana ac luculenta resplendent, interpretatione non egeant, simplici tantum litterae sono abunde pascant ac nutriant audientes, ut est illud: corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota virtute tua . Quaedam autem si allegorica explanatione extenuata non fuerint, et spiritalis ignis examinatione mollita, nullo modo ad salutarem interioris hominis cibum sine
Abbreviated transcription (Latin):
rata mysteriis edidit: ut ineorũ
discussione & intellectu: in men¬
sum nobis exercitii campum ac sol¬
licitudinis reseruaret: Quam rem
multas obcausas dm̃ dispensasse
manifestum est: Primumne
sacramenta diuina nullum ha¬
bentia spiritalis intellectus ue¬
la men obductum: cunctis homi¬
nib idest tam fidelib: quam
profanis: ȩ quali scientia & no¬
titia paterent. Et per hoc
inter inertes acstudiosos. nulla
esset uirtutis prudentię que
distantia: tum ut &iam inter
ipsos domesticos fidei dum in
tellectuum spatia coram eis
in mensa tenduntur. Es set
inquib & desidiosorum argue¬
studiosorum. acpuritas cor¬
probaretur: Ideoq: satis
proprie scriptura diuina
agro optimo ac fertili conpa¬
ratur: Quicum multa gig¬
nat ac proferat quȩ ad ho¬
minum
uictũ sine aliqua
ignis coc¬
tione pro¬
ficiant quȩ dam nisi prius flammȩ
calore mitigata atq: mollita:
omnem asperitatem suȩ depo¬
suerint cruditatis uelin con¬

Expanded text:
rata mysteriis sunt, ut in eorum rata mysteriis sunt, ut in eorum discussione et intellectu inmensum nobis exercitii \'campum ac sollicitudinis reseruaret. quam rem multas ob causas dmanifestum est. Primum ne sacramenta divina nullum habentia spiritalis intellectus velamen obductum, cunctis hominibus, id est, tam fidelibus quam profanis, aequali scientia et notitia panderentur, et per hoc inter inertes ac studiosos nulla esset virtutis prudentiaeque distantia; tum ut etiam inter ipsos domestitellectuum spatia coram eis inmensa tenduntur, esset in quibus et desidiosorum arguestudiosorum alacritaprobaretur. ideoque satis proprie scriptura dinina agro opimo ac fertili conparatur, qui cum multa gignat ac proferat quae ad hominum uictum sine aliqua ignis coctione proficiant, quaedam nisi prius flammae calore mitigata atque mollita omnem asperitatem suae deposuerint cruditatis, uel incon
Abbreviated transcription (Latin):
nde quȩ sumus. tanta uarietas
aduersanarũ potestatum con¬
tra hominem. ac diuersitas ista
processit: quas beatus a posto¬
lus ita dęnumerat. Non est
nobis conluctatio aduersus
carnem & sanguinem. sed ad
uersus. principatus & potes¬
tates. aduersus mundi recto¬
res. tenebrarũ harũ contrali
spiritalia nequitiȩ incȩlestibus:
Etiterum Neque angeli. Neque
principatus. Neque uirtutes.
Neque creatura alia potenit nos se¬
parare a caritate dĩ. Quae est in xp̃o
ihũ dño nostro: Unde ergo tanta
malitiae diuersitas. emula nobis
emersit: anad hoc potestates is¬
tas ad nõ conditas esse credendum
est. uthis contra hominem gra¬
dibus. atq ordinib militarent:
iuinarum scripturarum auc¬
toritas. dehis inquibus nos uoluit
erudire: quȩ dam tam lucidẽ
ficta est : Vt nonsolum nulla
trocinio interpretationis indi¬
geant: insuperficie uocis aclit¬
terȩ : suos intellectus ac senten¬
tias prȩferentia Quaedam ue¬
ro ita contecta: & quibusdam obscu¬

Expanded text:
nde, quaesumus, tanta uarietas aduer- . sariarum potestatum contra hominem ac diuersitas ista processit, quam beatus apostolus ita dinumerat: non est nobis conluctatio aduersus carnem et sanguineus potestates, aduersus mundi rectores tenebrarum harum, contra spiritalia nequitiae in caelestibus, et iterum: neque angeli neque principatus, neque uirtutes neque creatura alia poterit nos separare a caritate dei quae est in Christo Iesu domino nostro? unde ergo tantae malitiae aemula nobis emersit aduersitas? an ad hoc potestates istas a domino conditas esse credendum est, ut his contra hominem gradibus atque ordinibus militarent ? iuinarum scripturarum auctoritas de his in quibus nos uoluit erudire quaedam etiam his ffata est, ut non solum nulla trocinio interpretationis indigeant, et in superficie vocis ac litterae suos intellectus ac sententias praeferant. Quaedam vero ita contecta et quibusdam obscu
Abbreviated transcription (Latin):
equa dripertita orationti specie.
eordine specierum quȩ super oratio¬
nis qualitate ponuntur¬
e obsecratione.
eoratione.
e postu latione.
egratiarum actione.
trum quatuor orationum species
simul & omnibus ansingillatim &uicis¬
sim unicuiquesint necessariae.¬
Ad quas orationum species nosmetip¬
softendere ualeamus.
equatuor subplicationum generi¬
bus adño initiatis¬
eoratione dominica.
eeo quod dicit adueniatregnũtuũ.
eeo quod dicit fiat uoluntastua.

Expanded text:
quadripertita orationum specie. De ordine specierum quae super orationis qualitate ponunture obsecratione. oratione. e postulatione. gratiarum actione. trum quattuor orationis species simul et omnibus, an singillatim et uicissim unicuique sint necessariae.Ad quas orationum species nosmet ipsos tendere debeamus. quattuor supplicationum generibus a domino initiatisoratione dominica. eo quod dicit: adueniat regnum tuum. eo quod dicit: fiat uoluntas tua.
Abbreviated transcription (Latin):
bsit ergo ut dm̃ quic quam creasse
tura: omnia quȩ fecit ds̃ bona ual¬
de: Sienim ado tales isticrea¬
tisunt. uel ad hoc facti. ut hosmi¬
litiȩ gradus teneant. acsemper
deceptionibus &ruinis hominũ
uacent. contra prȩdictȩ scribtu¬
rȩ sententiam: infamabimus dm̃
uelut creatorem atque inuento¬
rem malorum: Quod scilicet
pessimas uoluntates acnaturas
ipse condident. Ad hoc eas creans
ut semper innequitia perseueran¬
tesnumquam transire possint
inbonȩ uoluntatis affectum:
conditiones qualibet industna

Expanded text:
bsit ergo ut deum quicquam creasse nte scriptura: omnia quae fecit deus, bona ualde. si enim a deo tales isti creati sunt uel ad hoc facti, ut hos malitiae gradus teneant ac semper deceptionibus et ruinis hominum uacent, contra praedictae scripturae sententiam infamabimus deum uelut creatorem atque inuentorem malorum, quod scilicet pessimas uoluntates ac naturas ipse condiderit, ad hoc eas creans, ut semper in nequitia perseuerantes numquam transire possint in bonae uoluntatis adfectum. ditio
Abbreviated transcription (Latin):
ac ratione quadicis. Nec cogitati¬
ones quidem nr̃as intueri isti sp̃s
possunt : quodexistimare ualde
putamus absurdũ. dicente scrip¬
tura. Si sp̃s potestatem habentis
ascenderit suꝑte: Etiterum.
Cum diabolus misis s& incordesimo¬
nis scariothis. ut traderet dñm:
Quidergo  credipotest. non patere
eis cogiationes nr̃as. quarum semi¬
narium ꝓparte maxima ipsis inmit¬
tentib atq: instigantib sentimus
oboriri:
SERENVS.XU

Expanded text:
ac ratione qua dicis ne cogitationes quidem nostras intueri isti spiritus possunt. quod existimari ualde putamus absurdum dicente scriptura : si spiritus potestatem habentis ascenderit super te, et iterum: cum diabolus misisset in corde Simonis Scariotae ut traderet dominum. qui ergo credi potest non patere eis cogitationes nostras, quarum seminarium pro parte maxima ipsis inmittentibus atque instigantibus sentimus oboriri? SERENVS
Abbreviated transcription (Latin):
rimodo : ne desertis cellulis suis
ad pernitiosiores in quietudi¬
nes reuoluantur: Etcircume¬
untes a cuagi. crassioribus utita
dix erim uitis implicentur.
Nagnusq fructus ab eis obtine¬
re credatur. si solum modo
se &iam cum qualibet ignaura
ualeant insolitudine conti¬
nere: ac proingenti remedio
soleat eis a seniorib dici: sede¬
te in cellulis ur̃is. & quantum
libitum fuerit manducate
at que bibite : & dormite : dũ
modo in eis iugiter perduretis:
onstat ergo in¬
mundos spiritus. non alit̃
posse mn illos quorum obten¬
turi sunt corpora penetra¬
re. Nisi prius eorum mentes
cogitatiꝰnes que possiderint:
Quos cumtimore acmemo¬
riadĩ: uel sp̃itali meditatio¬
ne nudauerint. uelut ex ar¬
matos omni praesidio. acmu¬
nitione diuina nudatos: fa¬
cile uincendos audenter in¬
uadunt: Domicilium demn¬
ceps ineis. uelut in possessione
sibi tradita pręsumentes:

Expanded text:
ri, modo ne desertis cellulis suis ri, modo ne desertis cellulis suis ad perniciosiores inquietudines revolvantur, et circumeuntes ac vagi crassioribus ut ita dixerim vitiis implicentur; magnusque fructus ab eis obtineri credatur, si solummodo se etiam cum qualibet ignavia valeant in solitudine continere, ac pro ingenti remedio soleat eis a senioribus dici, Sedete in cellulis vestris, et quantum libitum fuerit manducate atque bibitmodo in eis iugiter perduretis. Constat ergo inmundos spiritus non aliter posse in illos quorum obtenturi sunt corpora penetrare, nisi prius eorum mentes cogitationesque possederint. quos cum timore ac memoria dei uel spiritali meditatione nudauerint, uelut exarmatos omni praesidio ac munitione diuina. facile uinciendos audenter inuadunt, domicilium deinceps in eis uelut in possessione sibi tradita praesumentes.