comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dieq ÷ uillathena in decimomiliario neas poleos
contraorientẽ descendentib: iordanen. Thaffuie
intribuioseph Tafsuth intribumanasse. Thee
usq hodie iuxta desertũ ciuitatis elie uicus osten¬
ditur. unde&amos ꝓph&la fuit. Thersã & hanc cũ
rege suo cepit hiesus. Therama in tribubeniamin
Tholad intribuuida siue simeonis, Thabor ter¬
minus ⁊abulon. Estaut̃ monsin medio gali lea
cãpomira rotunditate sublimis distans adio
intribusi meon. Nc̃uicus grandis iudeorũ uocat᷑
thella quasi insexto decimo miliario el eutero poleos

Expanded text:
dieque 283 est villa Thena in decimo milliario Neapoleos dieque 283 est villa Thena in decimo milliario Neapoleos contra Orientem, descendentibus in Jordanem. Thaffue, in tribu Joseph. Thaphuth, in tribu hodie juxta desertum civitatis Aeliae vicus ostenditur, unde et Amos propheta fuit. Thesram, et hanc cum rege suo cepit Jesus. Therama, in tribu Benjamin. Tholad, in tribu Juda, sive Simeonis. Thabor, terminus Zabulon. Est autem mons in medio Galilaeae campo mira rotunditate sublimis, distans a Dioin tribu Simeon: nunc vicus grandis Judaeorum vocatur Thella, quasi in sextodecimo milliario Eleutheropoleos
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta aeuan głm luce. dixim de hac et sup̃. Estaũ trans
bos drã arabiaeciuitm̃ in deserto c̃tratiustralẽ plaga
sedexTΗTV iđ extũeta grecoscribunt᷑ cũ aspira¬
tione legere debem̾. deqenesi. Teman regio
principũ edom in t̾ra habalitica acheman filio
elifar filiiesau sortita uocabulũs &usq hodie ÷
uillatheman nomine distans ab urbe petra qͥnq
theman dr̃ Thã na ubio uessuas totonditiudas
ostendit᷑ hodieq uiais ꝑ granđ infinib: dios poleos
euntib aeliã intribudan siueiude. Thãnas alia
silue sau thã na appellata : q̃: peperitei amalech
undea malechite. De deutero nomio:
Thafollocas in deserto trans iordanen in quo
deutero nomiũ scribit moises contra hitricho
Thaath castrapbiliorũ isrł. Thara castra siliorũ
ME IDELIBROHIESV Thaffu intribuuda
ciuitas quã expugnauit hiesus regeillius in t̃fecto ĩg¬
in quarto miliario oppidi legionis hoc nomine
uicus ostenditur. Thenath in tribuio seph. ho¬

Expanded text:
Lucae. Diximus de hac et supra. Est autem trans Bostram Arabiae 282 civitatem in deserto, contra australem plagam, sed ex thau, id est, theta Graeco, scribuntur, cum aspiratione legere debemus. DE GENESI. Theman, regio principum Edom in terra Gebalitica, a Theman filio Eliphaz filii Esau sortita vocabulum. Sed et usque hodie est villa Theman nomine, distans ab urbe Petra quinquens. Thamna, ubi oves suas totondit Judas, ostenditur hodieque vicus pergrandis in finibus Diospoleos euntibus Eliam in tribu Dan sive Juda. Thamna, alia filii Esau, Thamna appellata est, quae peperit ei Amalec, unde Amalecitae. DE DEUTERONOMIO. Thaphol, locus in deserto trans Jordanem, in quo Deuteronomium scribit Moyses, contra Jericho. Thaath, castra filiorum Israel. Thara, castra filiorum Israel. DE LIBRO JESU. Thaffu, in tribu Juda civitas, quam expugnavit Jesus, rege illius interfectoin quarto milliario oppidi Legionis hoc nomine vicus ostenditur. Thenath, in tribu Joseph: ho
Abbreviated transcription (Latin):
porro sicut innr̃is codicib ÷ ꝑ extremũ
m. scribi gesem quod mihinequaquã
plac& terrã significat complutã. Gesem
eñĩ inimbrem uertitur. Dix̃ aut̃ farao
adoseph dic fratribituis. hoc facite
onerate ueicula ur̃a &ite interrãcha¬
reliqui transtuler̃. Et dedit illis cibaria
inuia uerbu sẽda quod hi com̃s ore con
cia int̃p̃tatisunt. In psalterro quoque
habetur Vbi enĩ nr̃i legunt ui duã eiꝰ
benedicens benedicã. Lic& in plerisq
codicib: prouidua hoc ÷ proa hipa
non nullilegunt eõpar inebreo habet
sedũ id ÷ cibaria eiꝰ benedicens. benedicã
porro etip̃ uenationẽ magis potest sona¬
requã fruges tã&simoris sit ȩgrptiorũ
en pan &iã faruocare quod nunc cor¬
ruptȩ atheran nuncupant. Omnes
ergo animȩ quae ingressȩs cũ ia cob egr¬
ptũ & quae exier̃ de femorib eius absq

Expanded text:
Porro si, ut in nostris codicibus est, per extremum Porro si, ut in nostris codicibus est, per extremum m scribitur GESEM  , quod mihi nequaquam placet, terram signat complutam; GESEM enim in imbrem vertitur. Dixit autem Pharao ad Joseph, dic fratribus tuis, hoc facite: onerate vehicula vestra, et ite in terram Chasunt, jumenta reliqui transtulerunt. Et dedit illis cibaria in via. Verbum SEDA  , quod hic omnes ore conscia interpretati sunt, in Psalterio quoque habetur. Ubi enim nostri legunt, Viduam ejus benedicens benedicam , licet in plerisque codicibus pro vidua, hoc est pro χήρᾳ, nonnulli legant θήραν, in Hebraeo habet SEDA  , id est, Cibaria ejus benedicens benedicam. Porro θήραν venationem magis potest sonare, quam fruges; tametsi moris sit Aegyptiorum θήραν etiam far vocare, quod nunc corrupte atheran Omnes ergo animae, quae ingressae sunt cum Jacob Aegyptum, et quae exierunt de femoribus ejus, a
Abbreviated transcription (Latin):
muneru. aliquid resinȩ & mellis timia¬
ma & stactenterebintũ & nuces siue
ut aquila & simmachus transtulerunt :
amigdalu. Idcirco hoccapitulũ posuimꝰ
ut sciamus ubi in nr̃is codicib: habetur
timiama inebreo eẽ nechotha quod aqͥla
strracem transtulit. ex quodomus nacho
cellatimiamatis siuestrracis intellegit᷑¬
eo quod inilla a romata diuersa sint c̃dita
Et biber̃ & in ebriati sunt cũeo. ldioma lin¬
guȩ ebraicȩ ut ebrietatẽ prosatiecate po¬
nat sicut ibi instillicidus eiꝰ inebriabit᷑
germinans h aud dubiũ quin terra plu¬
un sirrigata. Et pone argentũ unius¬
cuiusq: inore sacculi . & condymeũ ar¬
genteũ mittere insacculũ iumoris. pro
sacculo pirionẽ uł follẽ inebreo hab&
nesteteris & habitubis int̃ra gesen ara¬
biȩ hicarabiȩ additũ ÷ in ebreis eñi
uoluminib: non habetur. Vnde &error
increpuit quod terra gesen inarabias it

Expanded text:
munera, aliquid resinae, et mellis, thymiamunera, aliquid resinae, et mellis, thymiama et stacten, et terebinthum, et nuces. Sive, ut Aquila et Symmachus transtulerunt, amygdala. Idcirco hoc capitulum posuimus, ut sciamus ubi in nostris codicibus habetur thymiama, in Hebraeo esse NECOTHA  , quod Aquila storacem transtulit. Ex quo domus nechocella thymiamatis, sive storacis intelligitur, quod in illa aromata diversa sint condita. Et biberunt, et inebriati sunt cum eo. Idioma linguae Hebraeae est, ut ebrietatem pro satietate ponat, sicut ibi: In stillicidiis ejus inebriabitur germinans , haud dubium, quin terra pluviis irrigata. Et pone argentum uniuscujusque in ore sacculi, et condy meum argenteum mitte in sacculum junioris. Pro sacculo, peronem, vel follem, in Hebraeo habet. ne steteris, et habitabis in terra Gesen Arabiae. Hic Arabiae additum est: in Hebraeis enim voluminibus non habetur. Unde et error increbuit, quod terra Gesen in Arabia sit.
Abbreviated transcription (Latin):
filiã uxorem acceperit. quia id locorum
pontifex eliopoleoserat: Neq enĩ faserat
absq eunuchis idoluillius eẽ antistites.
ut ueru illa ebreoꝵ suꝑ eo quod ante iã
diximꝰ suspicio comprobetur. Et ioseph
nati sunt duofilii. ante quã uenirent
annifumis quos peperit ei a senech filia
puti fares sacerdotis elio poleos. Vocaũ
aut̃ ioseph nom̃ primogeniti manasse.
quia obliuiscime fec̃ dr̃ omniũ laborum
meoꝵ & om̃is domus patrismei. Nom̃ aũt
secundi uocauit effraim. quia crescore¬
me fecit ds̃ int̃rahumilititis meae : Obser¬
ua propt̃ questionẽ quae post paululum
deio sephfiliis ꝓponenda ÷ quod ante famis
tempͦ quã iacob intraũ inegrptũ duos tan¬
tum io sephfilios habuerit manassen &ef
fraim. Manassen uocans ab eo quod sit
oblitus luborũ suoꝵ ita eñi ebraice uoca¬
tur obliuio. Effraim eo quod auxerit eũ
ds̃ & ex hoc eñiuocabulo in linguã nram
trans fert᷑ augmentũ Et deferte uiro

Expanded text:
filiam uxorem acceperit, qui ad id locorum filiam uxorem acceperit, qui ad id locorum pontifex Heliopoleos erat. Neque enim fas absque eunuchis idoli illius esse antistites, ut vera illa Hebraeorum super eo quod ante jam diximus, suspicio comprobetur. Et Joseph nati sunt duo filii antequam venirent anni famis, quos peperit ei Aseneth filia Phutipharis sacerdotis Heliopoleos. 368 Vocavit autem Joseph nomen primogeniti Manasse: quia oblivisci me fecit Deus omnium laborum meorum, et omnis domus patris mei. Nomen autem secundi vocavit Eme fecit Deus in terra humilitatis meae. Observa propter quaestionem, quae post paululum de Joseph filiis proponenda est, quod ante famis tempus, quo Jacob intravit in Aegyptum, duos tantum Joseph filios habuerit, Manasse et Ephraim. Manasse vocans ab eo, quod sit oblitus laborum suorum: ita enim Hebraice vocatur oblivio. Ephraim, eo quod auxerit eum Deus. Et ex hoc enim vocabulo in linguam nostram transfertur augmentum. Et deferte viro
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum ebraicum sermonẽ int̃p̃tansait
Et clamaũ ante eũ adrec. Vnde mihi
uidetur ñtã p̃co siue ad geniculatio quae
insalutundo ł adorando iosephaccipipo¬
test intellegenda quã illud quodebrei
tradunt dicentes patrem tenerũ ex hoc
sermone transferri : as quippe dicitur
pat̃ : Rech delicatus siue tenerrimus
significante scripturc quod iuxtu pru¬
dentiã quidem pat̾ omniũ fuerit. sedux¬
ta aetutẽ tenerrimꝰ ad olescens & puer
Et uocaũ farao nom̃ iosephsafnethfane.
& dedit ei a senec filiã putifare sac̃ dotis
eliopoleos inuxorẽ. Lic& ebraice hocno¬
men absconditorum reꝑtorẽ son& : tam̃
quia ab egrptio ponitur ipsius linguȩ de¬
b& habere rationẽ. Int̃ p̃tatur ergo sermone
aegrptio safhnet fane. siue ut septuaginta
transferre uoluer̃ ꝓsont hofanech. sal¬
uator mundi eo qđ orbemterrȩ ab inmi¬
nente famis excidio liberuret: Notandũ
aũt quod dõmini quondã & emptoris sui

Expanded text:
ipsum Hebraicum sermonem interpretans ait: ipsum Hebraicum sermonem interpretans ait: Et clamavit ante eum ABRECH  . Unde mihi videtur non tam praeco, sive adgeniculatio, quae in salutando vel adorando Joseph accipi potest, intelligenda: quam illud quod Hebraei tradunt, dicentes patrem tenerum, et hoc sermone transferri; AB   quippe dicitur pater, RECH   delicatus sive tenerrimus; significante Scriptura, quod juxta prudentiam quidem pater omnium fuerit: sed juxta aetatem tenerrimus adolescens et puer. Et vocavit Pharao nomen Joseph Saphaneth Phanee, et dedit ei Aseneth filiam Phutiphar sacerdotis Heliopoleos in uxorem. Licet Hebraice hoc nomen, absconditorum repertorem sonet, tamen quia ab Aegyptio ponitur, ipsius linguae deet habere rationem. Interpretatur ergo sermone Aegyptio SAPHANETH PHANEE  , sive ut Septuaginta transferre voluerunt, Psomthom-Phanech, Salvator mundi, eo quod orbem terrae ab imminente famis excidio liberavit. Notandum autem, quod Domini quondam et emptoris sui
Abbreviated transcription (Latin):
duplicem aspiratione hẽt. ebrex litterȩchi
graecã litterã copulauer̃ : Et responditioseph
faraonidic̃s : Sine dõ non respondebitur
salutare faraom. In ebreo alit̃ hab& Sine
meds̃ respondebit pacem faraom. Deniq
simmachus more suo aꝑtius trunstulit. Ñ
ego sed ds̃ respondebit pacem faraoni: Ecce
septem anni uenient habundantiȩ magnȩ
inomnit̃ra aegrpti. Miror quomodo uer¬
bum ebraicũ Sabaẽ quod nos supra habun¬
dantiã siue satietatẽ in puteo quẽ foder̃
extremũ seruii saac int̃ p̃tatisumus. nunc
Ixx rectissime trans ferentes ibiiuram̃¬
tum int̃p̃tausint. cum &iuram̃tum & septẽ
& satictus & habundantia prout locus
&ordo flagituuerint possit intellegi
Sed & in consequentib ubicumq habun¬
dantia legitur inebreo idem uerbũ scrip¬
tũ hab& : Et clamaũ ante eũ p̃co. & consti¬
tuit eum suꝑ omnẽ terrã aegr̃pti : Proquo
aqui la transtulit. & clamauit inconspec¬
tueius ad geniculationem: Simmachus

Expanded text:
eae litterae, Chi  χ Graecam litteram copulaverunt. Et respondit Joseph Pharaoni, dicens: Sine Deo non respondebitur salutare Pharaoni. In Hebraeo aliter habet: Sine me Deus respondebit pacem Pharaoni. Denique Symmachus more suo apertius transtulit: Non ego, sed Deus respondebit pacem Pharaoni. Ecce septem anni venient abundantiae magnae in omni terra Aegypti. Miror quomodo verbum Hebraicum   SABEE, quod nos supra, abundantiam, sive satietatem, in puteo quem foderunt extremum servi Isaac, interpretati sumus: nunc Septuaginta rectissime transferentes, ibi juramentum interpretati sunt, cum et juramentum, et septem, et satietas, et abundantia, prout locus et ordo flagitaverint, possit intelligi. Sed et in consequentibus 367 ubicumque abundantia legitur, in Hebraeo idem verbum scriptum est. Et clamavit ante eum praeco, et constituit eum super omnem terram Aegypti. Pro quo Aquila transtulit: Et clamavit in conspectu ejus adgeniculationem. Symmachus
Abbreviated transcription (Latin):
quod sensum turb& ingrecis & latinisco¬
dicib continetur: Et dix̃ei quod nom̃tibi
quiait. iacob: Dix̃ aut̃ ei. lã non uocabit᷑
ia cobnom̃tuũ . sed uocabit᷑ nom̃tuũ i srł
quia inualuisticũdõ. &cũ hominib uale¬
bis: Io sephus in primo antiquitutũ libro
isrł ideo appellatũ putat quod aduersũ
angelũ steterit quod egodiligent̃ discu¬
tiens in ebreopenitus inuenire ñ potui
et quid me neces seest opiniones quȩ rere
singuloꝵ cũ et imonotian nominis ex¬
ponat ipse quiposuit. non uocabitur inquit
nom̃ tuũ ia cob sedisrłerit nomentuum:

Expanded text:
quod sensum turbet, in Graecis et Latinis coquod sensum turbet, in Graecis et Latinis codicibus continetur. Et dixit ei: Quod nomen tibi? Qui ait, Jacob. Dixit autem ei: Jam non vocabitur Jacob nomen tuum, sed vocabitur nomquia invaluisti cum Deo, et cum hominibus valebis . Josephus, in primo Antiquitatum libro, Israel ideo appelatum putat, quod adversus angelum steterit; quod ego diligenter excutiens, in Hebraeo penitus invenire non potui. Et quid me necesse est opiniones quaerere singulorum, cum etymologiam nominis exponat ipse qui posuit. Non vocabitur, inquit, nomen tuum Jacob, sed Israel erit nomen tuum.
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑ a ad uero testimoniũ Rursũ lingua
srra aceruus ic̃at̃ appellatur. testimoniũ¬
sedutha: lacobigitur aceruũ testimonii
hoc ÷ gala ad lingua appellauit ebrea
labanuero idipsum id÷ a ceruũ testimonii
iqat sedutha gentis suȩ sermone uoca¬
uit. Eratem̃ syrus & antiquã linguam
parentũ prouinciȩ inqua habitabat sermo¬
ne non mutuuerat : Et occurrer̃ ei angeli
dĩ: Et dix̃ iacob ut uiditeos : Castradñihȩc
suNT : Et uocauit nom̃ locuillius castra:
Vubihic castrapositus in ebreo hab& mana¬
im̃. ut sciamus siquando int̃p̃tutũ in alio
locoponitur quẽ locũ signific& & pulchrȩ
ad fremiturus inimicũ. angeloꝵ se comi¬
tantiũ excipitur choris: Et dix̃iacob ds̃
patris m̃ei isaac. dnẽ quidixistiadme reuer¬
tere int̃rũ tuã & benedicãtibi minorsũ
omnimisericordiatua & omni ueritute
tua quã fecisti proseruotuo: proeo quod
nos posuimꝰ minorsum aliud nescio quid

Expanded text:
dicitur; ed vero testimonium. Rursum lingua dicitur; ed vero testimonium. Rursum lingua Syra acervus igar appellatur, testimoniuSEDUTHA  . Jacob igitur acervum testimonii, hoc est, GALAAD lingua appellavit Hebraea: Laban vero idipsum, id est, acervum testimonii, IGAR SEDUTHA, gentis suae sermone vocavit. Erat enim Syrus, et antiquam linguam parentum, provinciae, in qua habitabat, sermone mutaverat. Et occurrerunt ei Angeli Dei, et dixit Jacob ut vidit eos: Castra Dei haec sunt, et vocavit nomen loci ejus Castra. Ubi hic castra posita sunt, in Hebraeo habet MANAIM  ; ut sciamus, si quando non interpretatum in alio loco ponitur, quem locum significet. Et pulchre, ad fratrem iturus inimicum, Angelorum se comitantium excipitur choris. Et dixit Jacob, Deus patris mei Isaac, Domine, qui dixisti ad me, Revertere in terram tuam, et benedicam tibi: minor sum omni misericordia tua, et omni veritate tua, quam fecisti pro servo tuo. Pro eo quod nos posuimus, minor sum, aliud nescio quid,
Abbreviated transcription (Latin):
nascipecora. iacobquippe hoc audito uirgas
in canalib ñ ponebat dicebat ut futuros fȩ¬
tus unius coloris sibi pecora procrearent :
et quid pluru usq: aduices decem semꝑ ala¬
banpecoris sui siue ia cobmututa conditio ẽ ÷
& quodcũ q bipro posuerat ut nasceretur in
colorem contrariũ uertebatur. Necuiaut̃
insex annis decempariendi uices incredibi¬
les uideantur. Lege uirgiliũ in quodicitur:
Bisgrauide pecuoes: Natura aut̃ it alica
idolu legimus in ebreo tarapior scriptũ ẽ
Non quo eo tẽpore galaad mons diceretur
sed ꝑ anticipationẽ ut frequent̃ diximꝰ illo
uocatur nomine quo postea nuncupandus ÷ :
error qui supru. Numerus eñ ꝓagnis legen¬
dus : Et dix̃ iacobfr̃ib: suis: Coligamus lapi¬
des & congregatis lapidibus fecer̃ a ceruum
& comeder suꝑ eum: & uocauit illũ laban
aceruus testimonii. & ia cobuocauit illum
accruus testis. Aceruus lingua ebrea qał

Expanded text:
nasci pecora Jacob quippe hoc audito virgas nasci pecora Jacob quippe hoc audito virgas in canalibus non ponebat, dicebat ut futuros fetus unius coloris sibi pecora procrearent. Et quid plura? usque ad vices decem semper a Laban pecoris sui, sive Jacob mutata conditio est. Et quodcunque sibi proposuerat ut nasceretur, in colorem contrarium vertebatur. Ne cui autem in sex annis decem pariendi vices incredibiles videantur, lege Virgilium in quo dicitur: Bis gravidae pecudes. Natura autem Italicaridola legimus, in Hebraeo Teraphim scriptum est, . Non quod eo tempore Galaad mons diceretur, sed per anticipationem, ut frequenter diximus, illo vocatur nomine, quo postea nuncupandus eraterror qui supra, numerus pro agnis legendus. Sequitur: Et dixit Jacob fratribus suis: Colligemus lapides, et congregatis lapidibus fecerunt acervum, et comederunt. Et vocavit illum Laban acervus Testimonii, et vocavit Jacob illum acervus Testis. Acervus lingua Hebraea Gal
Abbreviated transcription (Latin):
post ea laban inunius oñi tã innigroquã in al¬
bo coloris pecus oriebatur. In eo aut̃ loco
ubi scriptũ ÷ ut conciperent in uirgis & in
sicircuitu ex primero non possumus iã amena
eñi propriedicitur extremus incoitucalor
quo corpus omne concutitur & patrantiuo¬
luptuti uicinus ÷ finis Et pat̃ ues termenti¬
tus ÷ mihi & mutauit mercedẽ meã decemuicib
& non dedite ids̃ ut noceret mihi. Si dixorit
hocuariũ pecuserit mercestua nasce tͥ omna
pecus uarium : Et dixerit unius coloris erit
mercestua nascetur omne pecus unius co¬
loris proeo quod nos posuimus mutauit
ducti cũ uerbũ ebraicũ moni numerum
magis quã agnos sonec : Deniq: & excon¬
sequentib hemagis sensus probatur qđ
ꝑ singulos fȩtus semꝑ labanconditione mu¬
tauerit. Si uidebat uariũ nascipecus post
factũ dicebat. uolo ut in futurũ mihiuaria
nascantur Rursũ cũ uidis set unius coloris

Expanded text:
postea, Laban: unius enim tam in nigro, quam in alpostea, Laban: unius enim tam in nigro, quam in albo, coloris pecus oriebatur. In eo autem loco ubi scriptum est, ut conciperent in virgis: in 355 circumitu exprimere non possum. JEAMENA enim proprie dicitur extremus in coitu calor, quo corpus omne concutitur, et patranti voluptati vicinus est finis. Et pattus est mihi, et mutavit mercedem meam decem vicibus, et non dedit ei Deus ut noceret mihi. Si dixerit: Hoc varium pecus erit merces tua, nascetur omne pecus varium; et si dixerit: Unius coloris erit merces tua, nascetur omne pecus unius coloris . Pro eo quod nos posuimus Mutavit ducti, cum verbum Hebraicum Monim numerum magis quam agnos sonet. Denique et ex consequentibus hic magis sensus probatur, quod per singulos fetus semper Laban conditionem mutaverit. Si videbat varium nasci pecus, post fetum dicebat: Volo ut in futurum varia mihi nascantur. Rursus cum vidisset unius coloris
Abbreviated transcription (Latin):
pecora contra uirgas. lacob uirgas quas
concipiendũ in edis & in serotinis ouibus
non ponebat: Et fiebant serotinalaban &tẽ
Sed pro serotinis & temporaneis aliud nescio
quid quod ad sensũ non ꝑtin& transtuler
Quodaũt dic̃ scriptura hoc ÷ lacobprudens
&callid iustitiã & ȩquitutẽ &iã in noua
arte seruabat: Si em̃om̃s agnos & edos ua¬
rios pecora procreassent erataliqua suspicio
doli & apte huius reilabaninuidus contra¬
iss& Ergo itu om̃a tẽperauit ut &ipse fruc¬
tũ suilaboris acciper& & laban non penitus
spoliaretur. Siquando oues & caprȩprimo
tẽpore ascendebantur. quia melior uernus
fȩcus ante ipsas ponebat uirgas ut uariaso¬
boles nasceretur: Quaecũq aũt oues & ca¬
prȩsero quaerobant marem ante harum
oculos non ponebat ut unius coloris pecora
nascerentur. Et quicquid primũ nascebat᷑
suũ erat quiadiscolor & uariũerat. Quic quid

Expanded text:
pecora contra virgas Jacob, virgas quas pecora contra virgas Jacob, virgas quas concipiendum in eis, et in serotinis ovibus non ponebat; et fiebant serotina Laban, et ibus non habetur, sed pro serotinis et temporaneis, aliud nescio quid, quod a sensum non pertinet, transtulerunt. Quod autem dicit Scriptura, hoc est: Jacob prudens et callidus justitiam et aequitatem etiam in nova arte servabat. Si enim omnes agnos et haedos varios pecora procreassent, erat aliqua suspicio doli, et aperte huic rei Laban invidus contraisset. Ergo ita omnia temperavit, ut et ipse fructum sui laboris acciperet, et Laban non penitus spoliaretur. Si quando oves et caprae primo tempore ascendebantur, quia melior vernus est fetus, ante ipsas ponebat virgas, ut varia soboles nasceretur. Quaecumque autem oves et caprae sero quaerebant marem, ante earum oculos non ponebat, ut unius coloris pecora nascerentur. Et quidquid primum nascebatur, suum erat, quia discolor et varium erat: quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
Ex uirgi s enĩ in canalibus positis uarius erat
&iã imaginũ color Nec mirũ hanc in concep¬
tu feminarũ eẽ naturã ut quales ꝑspexe¬
rint siuemente conciperent in extremo uo¬
iuptutis ȩstu quae concipiunt talem sobo¬
lem procreenit cum hoc ipsũ &iã in equarũ
gregibus apud his panos dicaturfieri et
quintilianus in ea contro uersia inqua accu¬
satur matrona quo dechiopempepererit:
prodefensione illius argumentetur hanc
conceptũ eẽ naturũ quã supͣ diximus . Post¬
quã aũt natifuerant hedi & agniuarii &
discolores ex albis & unius coloris gregib:
separubat illos ia cob & procul eẽ faciebat.
a pristino grege Si quiaũt nascebantur
unius coloris iđ albi si ue nigri. tradebat
inmanib: filiorũ laban. Et ponebat uirgas
quas discoriauerat in canalib: ubi effun¬
debantur aquȩ & ueniebant ad potandũ
contrapecoruut conciperent Eotẽpore
cumueniaent ad potandũ & concipiebant

Expanded text:
Ex virgis enim in canalibus positis, varius erat Ex virgis enim in canalibus positis, varius erat etiam imaginum color. Nec mirum hanc in conceptu feminarum esse naturam, ut quales perspexerint, sive mente conceperint in extremo voluptatis aestu, quae concipiunt, talem sobolem procreent: cum hoc ipsum etiam in equarum gregibus apud Hispanos dicatur fieri: et Quintilianus in ea controversia, in qua accusabatur matrona quae Aethiopem pepererit, pro defensione illius argumentetur, hanc conceptuum esse naturam, quam supra diximus. Postquam autem nati fuerant haedi, et agni varii et discolores ex albis et unius coloris gregibus, separabat illos Jacob, et procul esse faciebat 354 a pristino grege. Si qui autem nascebantur unius coloris, id est, albi, sive nigri, tradebat in manus filiorum Laban: et ponebat virgas quas decorticaverat, in canalibus quibus effundebantur aquae, et veniebant ad potandum contra pecora, ut conciperent eo tempore, cum venirent ad potandum. Et concipiebant
Abbreviated transcription (Latin):
lote cum facit naturu pecorũ. ut alba ex alb
& igranascantur ex nigris. mecũ iustitia mea
dum ds̃ humilitatẽ meã respicit & laborem
Optionẽ lubandatũ libent̃ arripuit. & itu
q: ia cob nouã strofã commentatus ÷. et con¬
tranaturũ albi & nigripecoris naturali arte
pugnauit. Tres eñĩ uirgas populeas & amig¬
parte de corticans uariũ uirgarũ fecit colo¬
rẽ ut ubicũq: in uirga corticem reliquiss&
antiquus ꝑmaner& color. Vbi uerotulis¬
s& corticem color candidus panderetur
obseruabat ergo iacob & tempore quo as¬
cendebantur pecoru : & post cclorem diei
ad p̃otandũ auida ꝑgebant. Discolores
uirgas ponebat incanalibus. & ad missisari¬
ctib & ircis in ipsa potandi auiditite oues
& capras faciebat ascendi. ut exduplicide
sidesiderio dũ & auide bibunt & ascen¬
duntur amaribus tales fetus conciperent
quales umbrus arietũ & ircorũ desuꝑ ascen¬
dentiũ in aquarũ speculo contẽplabantur.

Expanded text:
lo. Tecum facit natura pecorum, ut alba ex albis, lo. Tecum facit natura pecorum, ut alba ex albis, et nigra nascantur ex nigris: mecum erit justitia mea, dum Deus humilitatem meam respicit et laborem. Optionem Laban datam libenter arripuit, et ita que Jacob novam stropham commentus est, et contra naturam albi et nigri pecoris, naturali arte pugnavit. Tres enim virgas, populeas et amygparte decorticans, varium virgarum fecit colorem, ut ubicumque in virga corticem reliquisset, antiquus permaneret color: ubi vero tulisset corticem, color candidus panderetur. Observabat ergo Jacob et tempore, quo ascendebantur pecora, et post calorem diei ad potandum avida pergebant, discolores virgas ponebat in canalibus, et admissis arietibus et hircis, in ipsa potandi aviditate, oves et capras faciebat ascendi, ut ex duplici desiderio, dum avide bibunt, et ascenduntur a maribus, tales fetus conciperent, quales umbras arietum et hircorum desuper ascendentium in aquarum speculo contemplabantur.
Abbreviated transcription (Latin):
cuius filius ioseph abeo qđ sibialiũ ad dimat̃
optuuerat. uocatur augmentũ. Transibo¬
inuniuerso pecore tuohodie. separa in de
omne coloris pecus uariũ & discolorem
&omne pecus unius coloris in agnis & uari
um dis colorem in capris. &erit merces mea
Etrespondebit mihi iustitiamea indie
crastino cum uenerit merces mea corãte
Omne in quonon fuerit uariũ & discolor
incapris & in agnis furtũ erita pud me
sensus &usq in p̃sentẽ diem nullũ potuiin¬
uenire nr̃orũ qui adliquidũ quid in hoc
loco diceretur exponer& Vis inquit ia cob
me seruire tibi &iã alios septẽ annos. fac
quod postulo Separa om̃s discolores & uarias
tã oues quã caprus. & trade in manus filioꝵ
tuoꝵ. Rursus ex utroq grege alba & nigra
pecoru id÷ unius coloris damihi Si quidigi¬
tur ex albis & nigris quac unius coloris sunt
uariũ natũ fuerit meumerit: Si quiduero
unius coloris tuũ. Remnon difficilem postu¬

Expanded text:
cujus filius Joseph ab eo quod sibi alium addi mater cujus filius Joseph ab eo quod sibi alium addi mater optaverat, vocatur augmentum. in universo pecore tuo hodie: separa inde omne pecus varium et discolor: et omne pecus unius coloris in agnis et varium et discolor in capris, erit merces mea: et respondebit mihi justitia mea in die crastino, cum venerit merces mea coram te: omne in quo non fuerit varium et discolor in capris, et in agnis, furtum erit apud me,sensus, et usque in praesentem diem nullum potui invenire nostrorum, qui ad liquidum quid in hoc loco diceretur, exponeret. Vis, inquit, Jacob, me servire tibi etiam alios septem annos, fac quod postulo. Separa omnes discolores et varias, tam oves quam capras, et trade in manus filiorum tuorum. Rursumque ex utroque grege, alba et nigra pecora, id est, unius coloris, da mihi. Si quid igitur ex albis et nigris, quae unius coloris sunt, varium natum fuerit, meum erit: si quid vero unius coloris, tuum. Rem non difficilem postu
Abbreviated transcription (Latin):
p̃tes edider̃ est merces Nom̃ utiq ut pleri¬
q: addito pronomine malelegunt estiman¬
dũ ÷ itu scriptũ eẽ quodest merces sed totũ
nom̃ int̃p̃tutur est merces. Isquippedicit᷑
est &acharmerces hoc aut̃ ideo quia man¬
dragoris filii ruben introitũ qui rachelide¬
bebatur ad seuiri emerat. Sequit᷑. Et conce¬
pit ad huclia & peperit filiũ sextũ ia cob
et dix̃lia : Dotauit medñs dotẽ bona in hoc
tempore habitabit mecũ uirm̃s quia pepe¬
riei sex filios Et uocauit nomeneius ⁊ abulon
Vbinosposuimꝰ habitauit mȩcũ. & lxxint̃
et est sensus. Quia sex filios genuia cob ꝓpt̃ca
de& filius m̃suocetur habituculũ Male
igitur & uiolent̃ in libro nominũ ⁊ abulon
Fluxus noctisint̃ p̃tutur Et post hos peperit
filiã & uocauit nom̃ eius dina. haectrans¬
fertur incausã quã signi ficantius grece
AIRn uocant lurguenĩ insichimis causa
extitit post filios & parentũ ponenda s̃ nomi¬
na lia in t̃p̃tatur laborans. Rachelouis

Expanded text:
tes ediderunt, est merces. Non utique, ut plerique addito pronomine male legunt, aestimandum est ita scriptum esse, quod est merces, sed totum nomen interpretatur, est merces. Is quippe dicitur est, , et SACHAR  , merces. Hoc autem ideo, quia mandragoris filii Ruben introitum, qui Racheli debebatur, ad se viri emerat. Sequitur: Et concepit adhuc Lia, et peperit filium sextum Jacob, et dixit Lia, Dotavit me Deus dote bona: In hoc tempore habitabit mecum vir meus, quia peperi ei sex filios: et vocavit nomen ejus Zabulon. Ubi nos posuimus, habitabit mecum, et et est sensus: Quia sex filios genui Jacob, propterea et filius meus vocetur habitaculum. Male igitur et violenter in libro nominum, Zabulon fluxus noctis interpretatur. Et post hoc peperit filiam, et vocavit nomen ejus Dina. Haec transfertur in causam, quam significantius Graeci δίκην vocant. Jurgii enim in Sichimis causa exstitit. Post filios et parentum ponenda sunt nomina. Lia interpretatur laborans, Rachel ovis;
Abbreviated transcription (Latin):
legitur acgͥa aucid ÷ diligent̃ in ebreoscri¬
ptũ : Bet̃ ẽ id ÷ audac t̃ & confident̃. Et uenit
iacobinluta int̃rachana anquȩ : bethel ec¬
cemanifestissime comprobatur bethes
non ulam maus ut sup̃ dictũ ÷ sed lutam id ÷
amigdalũ ante uocitatã. Et mortua est deb¬
bora nutrix rebeccȩ & sepulta ẽ subtus be¬
thol. Si mortua ÷ nutrix rebecce nomine
possumus quare ibi substantiã posuerint
hic nutricem : Et dixeids̃: lã non uocabit᷑
nom̃ tuũ iacob sedisrł erit nom̃tuũ &uo
cauit nom̃ eius isrł. Dudũ nequaquã ei
abangelo nom̃ imponitur. sed qđ imponen¬
dũ adõ sit p̃dicatur: quodigitur ibi futurũ
promittitur hic docetur expletũ et factũ ÷
dũ appro pinquaret cabratha in t̾ra ut uem
retefratha peperit rachel. Verbũ ebraicũ
chabratha in consequentib ubi iacob loquit᷑
adioseph : Ego aut̃ cũ uenirem de mȩ sopo¬
tamia syriȩ mortua ẽ mat̃tua rachel int̃¬

Expanded text:
legitur legitur TE  , id est, audacter et confidenter. Et venit Jacob in Luzam in terram Chanaan, quae est Bethel. Ecce manifestissime comprobatur, Bethel non Ulammaus, ut supra dictum est, sed Luzam, id est, amygdalon ante vocitatam. Et mortua est Debbora nutrix Rebeccae, et sepulta est juxta Bethel. Si mortua est nutrix Rebeccae nomine possumus, quare ibi substantiam posuerunt, hic nutricem. Et dixit ei Deus, jam non vocabitur 360 nomen tuum Jacob, sed Israel erit nomen tuum: et vocavit nomen ejus Israel. Dudum nequaquam ei ab Angelo nomen imponitur, sed quod imponendum a Deo sit, praedicitur. Quod igitur ibi futurum promittitur, hic docetur expletum. Et factum est dum appropinquaret Chabratha in terra Chanaan, ut veniret Ephratha, peperit Rachel Verbum Hebraicum   CHABRATHA, in consequentibus, ubi Jacob loquitur ad Joseph: Ego autem cum venirem de Mesopotamia Syriae, mortua est mater tua Rachel in te
Abbreviated transcription (Latin):
sichem int̃ru canaan cũ uenis set deme sopo¬
tamia syrie. Error oboritur quomodo salẽ
sychemciuitus appelletur cũ ierusalem
inquaregnauit melchigedech salemante
sit dictu. Aut igitur unus urbis utraq no¬
minis ÷ quod &iã deplurib: iude locis possu¬
mus inuenire ut idem urbis & loci nom̃ in alia¬
atq alia tribu aut certe istã salem quae nunc
prosichem nominatur dicimus hic int̃p̃tari
consũmatũ atq ꝑfectũ. & illã quȩ postea
declinato hoc uocabulũ sonat Tradunt ebre
quod claudicantis femuria cob ibi conua¬
luerit & sanatũ sit. propter ea eandem ciuita¬
tẽ curatiatq ꝑfecti uocabulũ consecutum:¬
et uenit emmor & srchemfilius ei ad portã
ciuitutis suȩ & locutis ad ui rosciuitutis dicentes
proquo inebreo legitur salamin exquo
ꝑspicuũ ÷ uerũ eẽ illud quod supͣ desalem
diximꝰ: Et ingressis ciuitatẽ diligent̃ & intfe¬
cer̃ omnõ masculmũ. proeo quod ingrecis

Expanded text:
Sichem in terram Chanaan, cum venisset de MesopoSichem in terram Chanaan, cum venisset de Mesopotamia Syriae. Error oboritur, quomodo Salem, Sichem civitas appelletur, cum Jerusalem in qua regnavit Melchisedech, Salem ante sit dicta. Aut igitur utraque urbs unius nominis est: quod etiam de pluribus Judaeae locis possumus inatque alia tribu, ita ut aut certe istam Salem, quae nunc pro Sichima nominatur, dicimus hic interpretari consummatam, atque perfectam; et illam quae postea declinato hoc vocabulum sonat. Tradunt Hebraei quod claudicantis femur Jacob ibi convaluerit et sanatum sit, propterea eamdem civitatem curati atque perfecti vocabulum consecutamEt venit Emor et Sichem filius ejus ad portam civitatis suae, et locuti sunt ad viros civitatis dicentes, pro quo in Hebraeo legitur   SALAMIM. Ex quo perspicuum est, verum esse illud quod supra de Salem diximus. Et introgressi sunt civitatem diligenter, et interfecerunt omne masculum. Pro eo quod in Graecis
Abbreviated transcription (Latin):
facies dĩ uidie nĩ dm̃ facie ad faciem & sal¬
uafactu ÷ anmamea. in ebreodicitur fanuel
ut sciamus ipsũ eẽ locum qui inceteris scrip¬
turȩ scẽ uoluminib: it aut in ebreo scriptũ ÷
fanuel legit᷑ ingreco. Et diuisit pueros suꝑ
suit ancillas & filios earũ primas : liam
uero & pueros nouissimos & rachel &io¬
seph nouissimos. Et ipse transiuit ante eos¬
Non ut pleriq estimant. tresturmas fecit
sed duas : Deniq ubinos habemꝰ diuisit
ut unũ cuneũ facer& ancillarũ cumpariui¬
lissuis & alium liȩ & rachel quae liberȩerit
cum filiis earũ primasq ire faceret ancillas
secundas liberus ipse aut ante utrũq grogõ
fratri adoraturus occurreret : E aedifica
tab̃naculu. Vbinos tab naculuhabemus
inebreolegitur socchot : Estaut̃ usq ho¬
die ciuitus trans iordanen hoc uocabulo
inpartes scrthopoleos dequa in libro locoꝵ
scripsimus: Etuenit iac obsalemciuitatẽ

Expanded text:
Facies Dei: vidi enim Deum facie ad faciem, et salFacies Dei: vidi enim Deum facie ad faciem, et salva facta est anima mea; in Hebraeo dicitur PHANUEL  , ut sciamus ipsum esse locum, qui in caeteris Scripturae sanctae voluminibus, ita ut in Hebraeo scriptum est, Phanuel legitur in Graeco. Et divisit pueros supesuit ancillas et filios earum primos: Liam vero et pueros ejus novissimos, et Rachel et Joseph novissimos, et ipse transivit ante eosNon, ut plerique aestimant, tres turmas fecit, sed duas. Denique ubi nos habemus, divisit, ut unum cuneum faceret ancillarum cum parvulis suis, et alium Liae, et Rachel, quae liberae erant, cum filiis earum: primasque ire faceret ancillas, secundas liberas: ipse autem ante utrumque gregem, fratrem adoraturus occurreret. Et aedificavTabernacula. Ubi nos tabernacula habemus, in Hebraeo legitur   SOCHOTH. Est autem usque hodie civitas trans Jordanem hoc vocabulo in parte Scythopoleos, de qua in libro Locorum scripsimus. Et venit Jacob Salem civitatem
Abbreviated transcription (Latin):
uet or sanith eñi quod abisrł uocabulo
diriuator principem sonat. Sensusituq hic÷ :
Nonuocabitur nom̃tuũ supplamtitor
hoc ÷ iacob sed uocabitur nom̃tuum princeps
cum dõ hoc ÷ isrł . Quomodo eñiego princeps
sum sic& tu qui mecumlucture potuisti prin¬
ceps uocaberis: Siaut̃ mecũ quids̃ sum siue
angelus qm̃ pleriq uariȩ int̃p̃tuntur pug¬
narepotiusti. quanto magis cũ hominibus
hoc ÷cumes auquẽ formidare ñ debes : illud
autẽ quod inlibro nominũ int̃p̃tatur isrł
uiruidens dm̃ siuemens uidens dm̃ omniũ
pȩne sermo decritũ nontũ uir quã uiolent̃
his ut uir extrib: litteris scribatur. uidens
turds̃ siue fortis. Quãuis igitur grandis
auctoritutis sint & eloquentiȩ ipsorum
umbra nosopprimat quiisrł uirũ siuem̃ tẽ
uidentẽ dm̃ transtuler̃ nos magis scripturȩ
& angeli uł dĩ quiisrł ipsũ uocauit auctori¬
tate ducimur : Quã cuius libet eloquentiȩ
sȩculuris. Illud quoq: quod postea sequitur

Expanded text:
t anima mea. Quod ab Israel vocabulo derivatur, principem sonat. Sensus itaque hic est: Non vocabitur nomen tuum supplantator, hoc est, Jacob, sed vocabitur nomen tuum princeps cum Deo, hoc est, Israel. Quomodo enim ego princeps sum, sic et tu, qui mecum luctari potuisti, princeps vocaberis. Si autem mecum qui Deus sum, sive angelus; quoniam plerique varie interpretantur, pugnare potuisti, quanto magis cum hominibus? hoc est cum Esau, quem formidare non debes. Illud autem quod in libro Nominum, interpretatur Israel vir videns Deum, sive mens videns Deum, omnium pene sermone detritum, non tam vere, quam violenter N, ut vir ex tribus litteris scribatur, et dicatur Deus, sive fortis. Quamvis igitur grandis auctoritatis sint, et eloquentiae ipsorum umbra nos opprimat, qui Israel virum, sive mentem videntem Deum transtulerunt: nos magis Scripturae, et Angeli, vel Dei, qui ipsum Israel vocavit, auctoritate ducimur, quam cujuslibet eloquentiae saecularis. Illud quoque quod postea sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
sȩ sunc defemorib iacob & introier̃ egrp¬
tũ nulla dubitatio: Itaem̃ & paulatim
ꝑ singulos supputatus numerus ad proba
bit & inebreis uoluminibus inuenitur
io seph quinatis ei inegrpto animȩ uiui
sciamus in ebreo pronouemeẽ duas. ef¬
fraim quippe & manasse antequã ia cob
introiret aegrptũ & famis tempus in¬
grueret. natisunt dea senech filia puti fa¬
re in aegrpto. Sed & illud quod supralegi¬
mus. facti sunt aũt filiimanasse quos
genuit ei concubina srramachyr & macher
genuit galaad Filii aũt effraim frĩs
manasse suthalaam &thaam Filii uero
sut halaã edem additũ ÷ quidem id quod
postea legimus quasi ꝑ anticipationem
factũ eẽ describitur: Neq: eñĩ illotempore
quo ingressus ẽ iacob aegrptũ eius ae ca¬
tis erant effraim & manasse ut filios
generire potuerint. ex quomanifestũ ÷
om̃s animas quae ingresse sunt aegrptũ
defemorib ia cobfuisselxx. Dum lxxui
postea ingresse s̃. & reppererunt in aegrpto¬

Expanded text:
sae sunt de femoribus Jacob, introierunt Aegyptum, nulla dubitatio est. Ita enim, et paulatim per singulos supputatus numerus approbat, et 370 in Hebraeis voluminibus invenitur.Joseph, qui nati sunt ei in Aegypto animae novem: sciamus in Hebraeo pro novem, esse duas. Ehraim quippe et Manasse antequam Jacob intraret in Aegyptum, et famis tempus ingrueret, nati sunt de Aseneth filia Putipharis in Aegypto. Sed et illud quod supra legimus: Facti sunt autem filii Manasse, quos genuit ei concubina Syra Machir; et Machir genuit Galaad. Filii autem Ephraim fratris Manasse Suthalaam, et Thaam. Filii vero Suthalaam, Edem, additum est: si quidem id quod postea legimus, quasi per anticipationem factum esse describitur. Neque enim illo tempore quo ingressus est Jacob in Aegyptum, ejus aetatis erant Ephraim et Manasse, ut filios generare potuerint. Ex quo manifestum est omnes animas quae ingressae sunt Aegyptum, de femoribus Jacob fuisse LXX, dum LXVI postea sint ingressae, et pepererunt in Aeg
Abbreviated transcription (Latin):
& genuit filiũ & dix̃ Nunc suꝑ hocconfite¬
das confessio dr̃ A confessione ituq con¬
fessoris nom̃ẽ dictũ : Verũ tum̃ hic confes¬
sio progratiarũ actione aut prolaude
accipitur ut frequent̃ in psalmis & in euan¬
cep̃balla & peperit ia cobfiliũ & dixit
rachel iudicauit medñs & ex audiuit
uocemmeã & dedit mihi filiũ. Propt̃ ea
uocaũ nom̃ eidan Causa nominis expres¬
sit. ut ab eo quodiudicasset dñs filio ancille
iudiciinom̃ imponeret: Danquippe int̃¬
p̃tatur iudiciũ Et c̃ep̃ ad huc & peperitballa
ancilla rachel filiũ secundũ ia cob & dix̃¬
rachel habiture me fec̃ ds̃ habitutione
cũ sororemea. & inualui & uocaũ nomẽĩ
neptalim: Causa nominis neptalim alia hic
multo ex ponitur quã in libroebreoꝵ nominũ

Expanded text:
 genuitque filium, et dixit: Nunc super hoc confite genuitque filium, et dixit: Nunc super hoc confiteda confessio dicitur, a confessione itaque confessoris nomen est dictum. Verumtamen hic confessio pro gratiarum actione aut pro laude accipitur, ut frequenter in Psalmis et in Evancepit Bala, et peperit Jacob filium: et dixit Rachel: Judicavit me Dominus, et exaudivit vocem meam, et dedit mihi filium: propterea vocavit nomen ejus Dan. Causam nominis expressit, ut ab eo quod judicasset se Dominus, filio ancillae, judicii nomen imponeret: DAN   quippe interpretatur judicium. Et concepit adhuc, et peperit Bala ancilla Rachel filium secundum Jacob: et dixRachel: Habitare me fecit Deus habitatione cum sorore mea, et invalui; vocavitque nomen ejus Nephthalim . causa nominis Nephthali alia hic multo exponitur, quam in libro Hebraeorum nominum
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ eiꝰ ruben. Omniũ patri archarũ propt̃
compendiũ lectionis. ET IMΟΛΟΤIΑC no¬
minũ uolo parit̃dicere. Et uocauit inquit¬
nom̃ eiꝰ dics quia uidit dñs humilitatẽ meã
Rubenint̃p̃tatur uisionis filius : Et concep̃
dñs eoquod odio me haberet uirm̃s & dedit
mihi &iã hunc & uocauit nom̃ ei simeon
Ab eo qđ sit ex auditu si meon nom̃ imposuit
Simeon quippe int̃p̃tatur auditio. Deter¬
tio uero sequitur. Et concep̃ ad huc & pepe¬
rit filium & dix̃ : Nunc mecũ erit uirmeus
quia peperieitres filios: Ideo uocauit nom̃
eius leui : Vbinos legimus a pud meerituir
m̃s. aquila int̃p̃tatꝰ ẽ applicabit᷑ mihi uirmĩs
qđ ebraicedr̃ ellaue & adoctorib ebreoꝵ
alit̃ transfertur uidicant prosequit᷑ me uir
m̃s id ÷ non ãbigo de amore in me uirimei
Erit mihimn hac uitu comes & eiusdilectio
meadmortẽ usq deducet : & prosequitur
Tres em̃ ei filios genui. Et concep̃ & peperit¬

Expanded text:
nomen ejus Ruben . Omnium patriarcharum, propter nomen ejus Ruben . Omnium patriarcharum, propter compendium lectionis, etymologias nominum volo pariter dicere. Et vocavitn, dicens: Quia vidit Dominus in humilitate mea. Ruben interpretatur visionis filius Et concepit, ivit me Dominus, eo quod odio me haberet vir meus, et dedit mihi etiam hunc; et vocavit nomen ejus Simeon. Ab eo quod sit exaudita, Simeoni nomen imposuit. Simeon quippe interpretatur auditio. De tertio vero sequitur: Et concepit adhuc, et peperit filium, et dixit: Nunc erit mecum vir meus, quia peperi ei tres filios; ideo vocavit nomen ejus Levi. Ubi nos legimus, apud me erit vir meus, Aquila interpretatus est, applicabitur vir meus dicitur Ilaue, et a doctoribus Hebraeorum aliter transfertur, ut dicant: Prosequetur me vir meus, id est, non ambigo de amore in me viri mei. Erit mihi in hac vita comes, et ejus dilectio me ad mortem usque deducet et prosequetur, tres enim ei filios genui. Et concepit et peperit
Abbreviated transcription (Latin):
nunc loco nom̃ impo pit & uocat illũ bethel
id ÷ domũ dĩ qui locus uocabatur anteluta
deridicule quidã uerbũ ebraicũ ulam nomee
urbis puttnt cũ ulã int̃p̃tetur prius Or¬
do itaq: iste ẽ lectionis . Et uocauit nomen
locuillius bethel &prius luta uocabulum
ciuitutis antique. Om̃s scripturȩ uerbo ulã
siue elã plenes quod nihil aliud significat
nisi ante aut prius ł uestibulũ siue suꝑlimina¬
re uł postes. Compleergo ebdomadẽ istius
& dabo&iã hanctibi post quãliã iacob
fraude deceptus ꝓrachel uxorem acceperat.
dicitur ei a socero laban ut septẽ dies postnup¬
tias sororis prioris expleat . & sic accipiat ra¬
chel proquaiterũ septẽ alus annis seruitu¬
russit Nonigitur ut quidã male ȩstimant
post septẽ annos alios rachel accepit uxorẽ
sed post septẽ dies nuptiarũ uxoris primȩ
Nã sequit᷑. Et in gressus ÷ ad rachel & dilex̃
aliis. & concepit & peperit filiũ & uocauit

Expanded text:
nunc loco nomen imponit, et vocat illum BETHEL nunc loco nomen imponit, et vocat illum BETHEL  , id est, domum Dei: qui locus vocabatur ante LUZAde ridicule quidam verbum Hebraicum ulam nomen esse urbis putant, cum ulam interpretetur prius. Ordo itaque iste est lectionis: Et vocavit nomen loci illius Bethel, et prius Luza vocabulum civitatis antiquae. Omnes Scripturae verbo ulam, sive elam, plenae sunt, quod nihil aliud significat, nisi ante aut prius, vel vestibulum, sive superliminare, vel postes. Comple ergo hebdomadam istius: et dabo etiam hanc tibi. Postquam Liam Jacob fraude deceptus pro Rachel uxorem accdicitur ei a socero Laban, ut septem dies post nuptias sororis prioris expleat, et sic accipiat Rachel, pro qua iterum septimanis aliis serviturus sit. Non igitur, ut multi male aestimant, post septem annos alios Rachel accepit uxorem, sed post septem dies nuptiarum primae. Nam sequitur: Et ingressus est ad Rachel, et dilexit aliis; concepitque Lia et peperit filium, et vocavit
Abbreviated transcription (Latin):
ualde apud sedomi. Et in hoclo cotradunt
ebrei primogenitos functos officio sac̃ docũ
& habuis se uestim̃tũ sac̃ dotuls quo induti
dõuictimas offerant. ante quã aaron insa¬
cerdotiũ eligeretur : Et dixesau
iuste uocatũ ÷ nom̃ ei iacob. supplantauit
eñi me ecco secundo: lacob supplantator int̃¬
p̃tutur: Ab eo igit᷑ quod fratrẽ arte decepe¬
rit. ad lusit ad nom̃ qui ideo iacobante uoca¬
tus : quod inortuplantã fris app̃henderat
et fratrituo seriues & eritquando depones
& solues iugum illius decollotuo. Significat
quod idumei seruituri sint iudeis & tẽpusesse
uenturũ quundo decollo iugum seruitutis
abiciant eorũq imperio contra dicant.
tuo. uidetur pendere sententia nec esse
completu. Et uocaũ ia cob nom̃ lociillius
bethel & ulamaus erat nom̃ ciuitati prius
Ab eo quod su pradixerat quã terribilis locꝰ
iste ñẽ haec nisidomdĩ & haec portucaeli.

Expanded text:
valde apud se domi. Et in hoc loco tradunt valde apud se domi. Et in hoc loco tradunt Hebraei, primogenitos functos officio sacerdotum, et habuisse vestimentum sacerdotale, quo induti, Deo victimas offerebant, antequam Aaron in sacerdotium eligeretur. Et dixit Esau, juste vocatum est nomen ejus Jacob. Supplantavit enim me ecce secundo. Jacob, supplantator interpretatur. Ab eo igitur, quod fratrem arte deceperit, allusit ad nomen. Qui ideo Jacob ante vocatus est, quod in ortu plantam fratris apprehenderat. Et fratri tuo servies: et erit quando depones, et solves jugum illius de collo tuo. Signat quod Idumaei servituri sint Judaeis, et tempus esse venturum, quando de collo jugum servitutis abjiciant, eorumque imperio contradicant. Stuo, videtur pendere sententia, nec esse completa. Et vocavit Jacob nomen loci illius Bethel, et Ulammaus erat nomen civitatis prius. Ab eo quod supra dixerat: 349 Quam terribilis est locus iste: non est hic nisi domus Dei, et haec porta coeli:
Abbreviated transcription (Latin):
quodaquã ñ inuenerint. Et econtrario inebreo
cui int̃p̃tatione aquilaqq̃ consentit & simma¬
chus. hoc significat qđ inuenerinta quã &
ppt̃ea appellatus sit puteus ipse saturitus
& uocata ciuitas bersabeȩ. hoc ÷ puteus satu
exseptenario ouium numero quod sabedr̃.
ad seruerimus bersabeȩ appellatũ ⁊amen
nunc ex eo quod aqua inuentaẽ i saac ad nom̃
ciuitatis quae ita uocabatur adludens de¬
clinauit paululũ litterũ & prostridolo ebreoo¬
rũ Sĩ a quo sabaȩ incipitur grecũ simma id ÷
ebreũ samech posuit. Alioquin & iuxta alle¬
goriȩ legẽ posttantos puteos infine uirtutũ
nequaquã congruit. ut isaaca quã minime
repererit. Ecce esaufrat̃m̃s uirpilosus &
egosum uirlenis : Vbinos pilo sum legimus
mebreoscriptũ ÷ seir. Vnde posteamontes
seir regio inqua uersabatur ÷ dictu Dicimꝰ
de hoc & supͣ. Et sumsit rebecca uestim̃tae sau
filii suimaioris quae erant desiderabilia

Expanded text:
quod aquam non invenerunt? E contrario in Hebraeo, cui interpretationi Aquila consentit et Symmachus, hoc significat, quia invenerint aquam, et propterea appellatus sit puteus ipse saturitas: et vocata civitas BERSABEE, hoc est, puteus saturex septenario ovium numero, quod SABEE   348 dicitur, asseruerimus BERSABEE appellatam: tamen nunc ex eo quod aqua inventa est, Isaac ad nomen civitatis, quae ita vocabatur alludens, declinavit paululum litteram, et pro stridulo Hebraeorum SIN, a quo SABEE incipitur, Graecum sigma, id est Hebraeum SAMECH posuit: alioquin et juxta allegoriae legem, post tantos puteos in fine virtutum, nequaquam congruit, ut Isaac aquam minime repererit. Ecce Esau frater meus vir pilosus, et ego sum vir levis. Ubi nos pilosum legimus, in Hebraeo scriptum est SEIR  . Unde postea montes Seir, et regio, in qua versabatur, est dicta: diximus de hoc et supra. Et sumpsit Rebecca vestimenta Esau filii sui majoris, quae erant desiderabilia