comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rimi bĩ arnulsi ꝯmanẽt atq ꝯmanẽces eandẽ supdcam da-¬
glam legittima sanctione custodiunt ac ꝓcurant. qͣtmꝰ a p̾¬
senti die ⁊ deinceps supͣ memorati serui dei mibi dogentes te¬
neant. possideant. liberãq in om̃ibꝰ habeant potestatẽ: qͥcqͥd ex
illa uoluerĩt agendi. Que oia ut firmiꝰ. Apd̾ posteros nr̃os rata
⁊̃ incõuulsa maneant. dominꝰ ⁊̃ serenissimꝰ ĩꝑator petitũ nr̃o pͥ¬
ceptu auctoritatis sue statuit ac sigilli sui ĩp̾ssione firmauit.
Petim̃ gͥ hũilit̾ oĩbꝰ successorib mris ꝑ caritatẽ dm̃ nr̃i ibũ xp̃i.

Expanded text:
rimi beati Arnulfi commanent, atque commanentes eandem supradictam darimi beati Arnulfi commanent, atque commanentes eandem supradictam daglam legitima sanctione custodiunt ac procurant, quatinus a presenti die et deinceps supramemorati servi Dei inibi degentes teneant, possideant, liberamque in omnibus habeant potestatem, quicquid ex illa voluerint agendi. Quȩ omnia ut firmius apud posteros nostros rata et inconvulsa maneant, dominus et serenissimus imperator, petitu nostro preceptum auctoritatis suȩ statuit, ac sigilli sui impressione firmavit. Petimus igitur humiliter omnibus successoribus nostris per caritatem domini nostri
Abbreviated transcription (Latin):
captꝰ scd̾m leges adiudicabit᷑. Nec nõ ad uictualia cottidia
E eis bannũ excepto uie regie ꝯcedimꝰ. Hec gͦ omĩa cum
omĩb uineis u circuitu positis ⁊̃ ut claret cũctis iam ꝓpe deser¬
tis tradimꝰ ex integro ad p̾dcm̃ locũ quatinꝰ habeant unde nos ali¬
osq suꝑuẽientes hospitti. nõ solũ spũali. uerũ ⁊̃ corꝑali cibo refi¬
cere possint. Concedimꝰ etiã a eũdẽ locũ censum de amiuale
m̾cuto qd est ui festiuitate p̾ dc̃i egregii sc̃ĩ uideliret cõfessoris ͥ
arnulfi cũ om̃i integritate ꝑpetualit̾. ut ħeant unde uestim̃¬
ta cõparare possuit. ne noc̃itate uestim̃toꝵ cõpulsi oꝑus sit
illis foras euagare qd̾ mĩme expedit animab eoꝵ. Statuimꝰ
qͦ ad usus frm̃ in p̾dc̃o scõ loco dõ militantiũ ꝙͣdam daglam
ĩ finibꝰ uille nr̃e fitam noĩe uirnedo ubi etiã mũdiliones plu¬

Expanded text:
captus secundum leges adjudicabitur. Necnon ad victualia cottidiancaptus secundum leges adjudicabitur. Necnon ad victualia cottidianergo eis bannum, excepto viȩ regiȩ concedimus. Hȩc igitur omnia cum omnibus vineis in circuitu positis, et ut claret cunctis jam prope desertis, tradimus ex integro ad predictum locum, quatinus habeant unde nos aliosque supervenientes hospites, non solum spirituali, verum etiam corporali cibo reficere possint. Concedimus etiam ad eundem locum censum de annuale mercato, quod est in festivitate predicti egregii sancti videlgritate perpetualiter, ut habeant unde vestimenta comparare possint, ne necessitate vestimentorum compulsi, opus sit illis foras evagare, quod minime expedit animabus eorum. Statuimus quoque ad usus fratrum in predicto sancto loco Dei militantium quandam daglam in finibus villȩ nostrae sitam, nomine PURNEDO, ubi etiam mundiliones plu
Abbreviated transcription (Latin):
diũ nr̃i ihũ xp̃i ⁊̃ beatissimi arnulfi cõfessoris ip̃iꝰ. eũd̃ locũ releua¬
re ⁊ exaltare uoluit. n. tantũ ut eccłam eiꝰdẽ loci uobilit̾ ornaret.
ac excelsius sublima cet. Claustrũ qͦ inibi causa monachoꝵ edificu¬
ret. s mortis muurrente obstaculo uxta bonũ desideriũ suũ ꝑfe¬
ceret nequerat. nos qui ip̃iꝰ loco positi sumꝰ ĩplere obtamꝰ. Quo cͥca
morati uiri astei. scil alb̃is ad eũdẽ locũ c̾rã incircuitu eiꝰdẽ mo¬
uasti̾ cõiacẽtem. atq de nr̃o iure in illoꝵ ius ꝑpetuo tradimꝰ ha¬
bendã. De qua t̾ra sunt mansa .xi. qͥnq qͥd̾. nestita. Aliau̾o̾ .ui. ma¬
nẽt absa. Bannũ uͦ eidẽ loco t̾ali tradimꝰ ꝯditõne. ut siqͥs suꝑ e
andã t̾ram sur uł sangͥnis effusor dep̾hensꝰ fu̾it. ꝑ officiales
loci discutiat᷑. neq anr̃is inĩstralib nisi eis tradentibꝰ poterit
ĩ uis trabi. Mox tñ ut ĩ publica uia q̃ dr̃ regia deueni̾t Anr̃ĩs

Expanded text:
onfessoris ipsius, eundem locum relevare et exaltare voluit, in tantum ut ȩcclesiam ejusdem loci nobiliter ornaret ac excelsius sublimaret; claustrum quoque inibi causa monachorum ȩdificaret, sed mortis intercurrente obstaculo juxta bonum desiderium suum perficere nequiverit, nos qui ipsius loco positi sumus, implere obtamus. Quocircamorati viri Anstei scilicet abbatis, ad eundem locum terram in circuitu ejusdem monasterii conjacentem, atque de nostro jure in illorum jus perpetuo tradimus habendam, de qua terra sunt mansa XI, quidem quinque vestita, alia vero sex, manent absa. Bannum vero eidem loco tali tradimus conditione, ut si quis super eandem terram fur vel sanguinis effusor deprehensus fuerit, per officiales loci discutiatur, neque a nostris ministralibus nisi eis tradentibus poterit in jus trahi. Mox tamen ut in publica via quȩ dicitur regia devenerit, a nostris
Abbreviated transcription (Latin):
nici scĩ arnulfi monastii in eius ep̃õpatu cõsistentes. pꝰ hĩta
cauouice regule ꝯuersatione. Laico more uiuere maluerunt.
Quos dum idem episcopꝰ antedictus post creberrimas ammo¬
nĩtiones incorrigibiles ẽẽ cognouit gõsilio tociꝰ cleri sui. eos in de
pociꝰ expelli qmͣ in honestam ĩbi ducere uitã decceuit. Preli¬
bati aut̃ canonici ꝓ hoc ad nos ꝓclamatõnẽ fecerũt. Uerum
inutilem eũ cõsida̾ntes flagitationib prelibati ep̃i nr̃i ce
ut ꝯgregata inibi dõ famulantiũ honesta cõgregatione exħ
in antea monachica ibi ꝑpetualiter uita ducitur. Et ut ħ
nr̃i precepti auctoritas inuiolabilis eterualiter ꝑduret.
manu nr̃a subtꝰ illud firmauimꝰ ⁊ anuli nr̃i impressio¬
ne corroborari precipimus. E ata .iiii. idꝰ IaN. Anno in¬
carnatoĩs dm̃i. deces .xli. Indictõe .xiiii. anno domni
Otchonis .ui. Ictum In uranconeuurt. In dĩ noĩe ameNi.

Expanded text:
ncti Arnulfi in eius episcopatu consistentes, posthabita canonice regulae conversatione, laico more vivere maluerunt, quos dum idem episcopus antedictus post creberrimas ammonitiones incorrigibiles esse cognovit, consilio totius cleri sui eos inde potius expelli quam inhonestam inibi ducere vitam decrevit. Prelibati autem canonici pro hoc ad nos proclamationem fecerunt, verum nos inutilem eam considerantes, flagitationibus prelibati episcopi nostut, congregata inibi deo famulantium honesta congregatione, ex hoc inantea monachica ibi perpetualiter vita ducatur. Et ut haec nostri precepti auctoritas inviolabilis aeternaliter perduret, manu nostra subtus illud firmavimus et anuli nostri impressione corroborari precepimus. Signum dcarnationis domini DCCCCXLVIIII, indictione VII, anno domni Ottonis XIII; actum Franconeuurt; in dei nomine amen.
Abbreviated transcription (Latin):
stus rex ne in reliquũ q̃ rimoniis mibi dõ famulantiũ mo¬
lestarent᷑ inuidoꝵ. cũt ⁊ ip̃e qd̾ fecerã cõstrmauit cestam̃¬
co rege auctoritatis p̾cipiens ut pari ꝯsensu ad corroboratõis
auctoritatẽ identidẽ nr̃a sentiret ecca. Quod suxta defiderii ar¬
dorẽ exequent ut dehine sicut staturmꝰ manẽt cũ ꝯsensu ducis

Expanded text:
stus rex, ne in reliqum querimoniis inibi Deo famulantium mostus rex, ne in reliqum querimoniis inibi Deo famulantium molestarentur invidorum, tunc et ipse quod feceram confirmavit nto regiae auctoritatis, praecipiens ut pari consensu ad corroborationis auctoritatem identidem nostra sentiret ecclesia. Quod juxta desiderii ardorem exsequens, ut dehinc sicut statuimus maneret cum consensu ducis
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. ut oos inde expellerẽ. ⁊ dõ acittore uitã instituerẽ monasti¬
ami. isi se ipõs scẽ illiis subderẽt uite. S hoc quafi despec¬
tui habentes. ut erant: uniti actu. maluerũt ẽẽ patres ĩ
professienis consensu. Deniq cõsultu nr̃oꝵ clicoꝵ scilicet¬
abbats̃ utr iꝰ q or dinis atq fideliũ laicoꝵ prefecimꝰ ibi ab¬
batẽ arbertũ noie. cuiꝰ institutõib ĩ reliquũ aduentantes
mnibi eodẽ quo definiuimꝰ ordine scil monastico erudiren¬
tur. Qua ꝓpt̾ furoris stimulo ueluti de paternis redditib
accens ⁊ quidã eoꝵ adietũt regẽ seniorẽ nr̃m udelicet ottonẽ ua¬
nam suꝑ hoc garrientes declamatõnẽ qd̾ in iuste ꝓpriũ abstulis¬
sem. ⁊ ueluti h̾editariũ locũ. Cũq ut egeram p̾fato semori
totũ m̃dicassem illoꝵ floccipendens ratõnẽ ut sapiens. ⁊̃ in¬

Expanded text:
fuit, ut eos inde expellerem et Deo auctore vitam instituerem monastifuit, ut eos inde expellerem et Deo auctore vitam instituerem monasticam, nisi se ipsos sanctȩ illius subderent vitȩ. Sed hoc quasi despectui habentes, ut erant uniti actu, maluerunt esse pares in profectionis consensu. Denique consultu nostrorum cle ibi abbatem, Arbertum nomine, cujus institutionibus in reliqum adventantes inibi eodem quo difinivimus ordine scilicet monastico erudirentur. Qua de causa furoris stimulo veluti de paternis reditibus accensi quidam eorum adierunt regem seniorem nostrum videlicet Ottonem vanam super hoc garrientes declamationem quod injuste proprium abstulissem et veluti hereditarium locum; cumque ut egeram prefato seniori totum indicassem, illorum floccipendens rationem ut sapiens et ju
Abbreviated transcription (Latin):
Scius ordo expedit equitatis quo in om̃i statu ⁊̃¬
habitu si qua manent iusto correcta moderamine instantius
in augmẽto ꝓmoueant᷑ summo. nec minꝰ iusto que uident᷑ pes¬
sundari eque reformari m̃sura libratoĩs. Idarco ego indignus
adelhero soẽ sedis meccensiũ ep̃c opere pͥciũ dixi. ut qui diu michi
ꝯmissa intorporis negligentia cũcta duxeram. saltẽ aliqua q̃ cor¬
rigere ualerẽ ꝯgruebat sagaci ꝓuiderem industria. Itaq mo¬
nasteriũ cũctis notũ scil beati arnulfi qͦ uidebat᷑ coadunatõ
dericoꝵ. utq ueridice dicam. ⁊̃ sub testimonio tociꝰ ecc̃e ace faloꝵ
sub sp̃ẽ amonicoꝵ regule existere. succreuit ardor simimi de si¬
derii ut qui illoꝵ mores ⁊ uitam ĩ derrigibilẽ noueram. namq
T̃ hoc expientia diu̾saꝵ ammonicõnũ antea cũ ur̃is experie
tam suffraganeis. quo potiorib ⁊̃ uite prestantissimis ip̃iꝰ
loci pbendam cõuercerẽ disciplinis. Huiꝰ siquidẽ delib̾atõns sũma

Expanded text:
IUS ORDO EXPEDIT AEQUITATIS QUO IN OMNI STATU EHABITU SI QUA MANENT JUSTO CORRECTA MODERAMINE INSTANTIUS IN AUGMENTO PROMOVEANTUR SUMMO, NEC MINUS JUSTO QUE VIDENTUR PESSUNDARI aeque reformari mensura librationis. Idcirco ego indignus Adelbero, sanctȩ sedis Mettensium episcopus, opere pretium duxi, ut qui diu mihi commissa in torporis neglegentia, cuncta duxeram, saltem aliqua quȩ corrigere valerem congruebat, sagaci providerem industria. Itaque monasterium cunctis notum scilicet Beati Arnulfi, in quo videbatur coadunatio clericorum, utque veridice dicam et sub testimonio totius ecclesiae acefalorum sub spetie canonicorum regulȩ existere, succrevit ardor summi desiderii, ut qui illorum mores et vitam incorrigibilem noveram, namque et hoc experientia diversarum ammonitionum antea cum nostris experieram cum suffraganeis, quo potioribus et vitȩ prestantissimis ipsius loci prebendam converterem disciplinis. Hujus siquidem deliberationis summa
Abbreviated transcription (Latin):
epĩs nr̃is fidelib qr dedimꝰ. in dm̃ ⁊̃ ꝓpt̾ dm̃ onĩs successdres nres
hũilit̾ postulans ut sicut diffiniuimꝰ ut ꝙ uolũt sua quo dif¬
finierit rata hr̃e ꝯsentiãt nr̃a. Actũ meccis publice. sub die Idꝰ
marcii. Indictõe .xu. soncurrente .u. anno .xiii. adeptionis
ẽpiscopatꝰ domni ⁊ uenabilis ep̃i . ldesberonis. Hoc testam̃tũ
fuit coram cũctis in palatio recitatũ. ⁊̃ ab om̃ibꝰ uolũtarie

Expanded text:
episcopis fidelibusque dedimus; in Deum et propter Deum omnes successores nostros humiliter postulans, ut sicut difinivimus utque volunt sua quo diffinierint rata habere consentiant nostra. Actum Mettis publice, sub die idus martii, indictione XV, concurrente V, anno XIII adeptionis episcopatus domni et venerabilis episcopi Adelberonis. Hoc testamentum fuit coram cunctis in palatio recitatum, et ab omnibus voluntarie
Abbreviated transcription (Latin):
uł minuere. s pociꝰ ex sua ꝑte augm̃tare studeant. ⁊ sicut uobũt
ut ea que statuerint ꝑpetualit̾ maneant. ita ⁊̃ nr̃is et̾nalicet
manere cõsentiant. quatinꝰ omĩpotentis dei miserante cle-¬
mentia in excieino examine. mecũ a dnõ mereant᷑ audire.
Euge serue bone ⁊ fidelis. quia suꝑ panca fuisti fidelis. supͣ
młta ce ꝯstituam. Intra in gaudiũ dni tui. Et ut hoc largi¬
tionis nr̃e testamẽtũ nullo unꝙͣ tempore ab aliqͦ uioletur.
omniũ fidelium nr̃orum auctoritate roborantes manu ꝓ¬
pria nostri nominis monogrammam subtus signa

Expanded text:
udeant. Et sicut volunt ut ea quae statuerint perpetualiter maneant, ita et nostris aeternaliter manere consentiant, quatinus omnipotentis Dei miserante clementia, in extremo examine mecum a Domino mereantur audire: Euge serve bone et fidelis, quia super pauca fuisti fidelis, supra multa te constituam, intra in gaudium Domini tui. Et ut hoc largitionis nostrȩ testamentum nullo unquam tempore ab aliquo violetur, omnium fidelium nostrorum auctoritate roborantes, manu propria nostri nominis monogrammam subtus signa
Abbreviated transcription (Latin):
laicoꝵ ordinalumꝰ fauente dĩ clem̃tia regłam bĩ bñdc̃i in ce¬
nobio gloriosissimi ꝯfessoris xp̃i Arnulfi ubi saccatissimũ eiꝰ
corpꝰ humatũ est qd̾ est in suburbio ciutatis nr̃e. ut dei fa¬
usq in fiunẽ scłi pꝰ turbinosam uitam sñ qͣ ñ possumꝰ eẽ in quitate
ualeamꝰ ad portũ monasti̾i aliꝙͣdiu cũ dĩ famulis recteari. Ad
suauia uite eterne colloquia degustando refici. S qm̃ mouast̾i̾ũ
nõ pͭ eẽ absq rectore. pecuumꝰ domnũ a fẽnoldũ Gor ziensis monastni
alb̃em ut unũ ex monastii sui fr̃ib eidẽ scõ loco p̾ficeret. Qd̾ ⁊̃ fecit.
Misimꝰ gͦ ibi frẽm ꝙ̃dã noĩe. Insteũ nobis satis dilectũ. cuiꝰ institu¬
toĩbꝰ ac docum̃tis om̃iũ frm mibi sub regła beati bñdc̃ĩ degentiũ
uita imbueret᷑. Et qm̃ isdẽ locꝰ adhuc minus est idoneꝰ. Huic ordini sci¬
licet monachoꝵ ꝓpt̾ officinas ⁊ mltas alias res que monasti̾o cõ¬

Expanded text:
laicorum ordinavimus favente Dei clementia, regulam beati Benedicti in coenobio gloriosissimi confessoris Christi ARNULFI, ubi sacratissimum ejus corpus humatum est, quod est in suburbio civitatis nostrȩ, ut Dei fausque in finem seculi post turbinosam vitam, sine qua non possumus esse in civitate, valeamus ad portum monasterii aliquandiu cum Dei famulis recreari, ac suavia vitae aeternȩ colloquia degustando refici. Sed quoniam monasterium non potest esse absque rectore, petivimus domnum Agenoldum Gorziensis monasterii abbatem, ut unum ex monasterii sui fratribus eidem sancto loco preficeret, quod et fecit. Misimus ergo ibi fratrem quendam, nomine Ansteum, nobis satis dilectum, cujus institutionibus ac documentis, omnium fratrum inibi sub regula beati Benedicti degentium vita imbueretur. Et quoniam isdem locus adhuc minus est idoneus huic ordini, scilicet monachorum, propter officinas et multas alias res quȩ monasterio con
Abbreviated transcription (Latin):
ascensionis um̃ hoc est in .iiii. sdꝰ maii. eclipsis solis cura sep¬
timam ⁊ octauam boram diei facta est cam ualida ut etiam
stelle ꝓpt̾ obscuritatẽ solis uise sint rebꝰq color in t̾ris muta¬
retur. Impr̃ u̾o illis dieb morbo correptꝰ egrotare cepit. ⁊ ꝑ
menũ fliuciũ nauigio ad franconofurd. Inde pꝰ dies pauces
ĩ insulam ꝙͣdam tẽ flumĩs ꝓpe minglibun delatꝰ morbo in¬
ualescente .xii. R. iulii diem ultimũ clausit. Corpꝰ uͦ eius
mectis ciuitatẽ ꝑlatũ in basilica scĩ arnulfi ꝯfessoris hono¬

Expanded text:
ascensionis Domini, hoc est in IIII. Id. Mai., eclipsis solis circa sepascensionis Domini, hoc est in IIII. Id. Mai., eclipsis solis circa septimam et octavam horam diei facta est tam valida, ut etiam stellae propter obscuritatem solis visae sint rebusque color in terris mutaretur. Imperator vero illis diebus morbo correptus aegrotare coepit et per Moenum fluvium navigio ad Franconofurt, inde post dies paucos in insulam quandam Rheni fluminis prope Ingilenheim delatus morbo invalescente XII. Kal. Iul. diem ultimum clausit; corpusque eius Mettis civitatem perlatum in basilica sancti Arnulfi confessoris hono
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑatoris ꝑtẽ regni transrenũ qiͣ iure sibi debitam af¬
fectans ꝑ alamãniam facto itiuere uenit ad franconofurd.
multoꝵ ad se orientaliũ francoꝵ animis prudenti cõsilio cõ
cõpulsus drogonẽ archicapellanũ ⁊̃ ad alb̾tũ comitẽ cũ alus
multis p̾ͥmisit ad tuendũ litꝰ occidentale reni fluminis ꝓpe̾
uero secutꝰ in aquis graui trames pascha celebeauit. Hi : tem¬
ꝑib ꝑ aliq̾t noctes rubor acris nimius apparuit ita ut mĩ
trames ardeus ab euro. Alt̾ a circio exorientes inconũ coirent. ⁊
enͣ coagulati sanguins spẽm in summitate oeli mõstrarent.
Post pascha tlut̃ imꝑ̃ collecto exercitii. filiũ ꝑturĩgiara usq
Ad terminos lurbaroꝵ ꝑsequit᷑. Exclustimq a finib regni ꝑs
clauoꝵ t̾ram cũ magno labore baioariam redire cõpellit. Ip̃e u̾
reb ĩ ꝑtib illis ordinatis adsal uillam regiam recsus. dies le¬
canioꝵ. ⁊̃ ascensiõĩs dñi sollẽpnia celebrauit In ip̃a aũt̃ iugtia

Expanded text:
imperatoris partem regni trans Rhenum quasi iure sibi debitam affectans per Alamanniam facto itinere venit ad Franconofurt, multorum ad se orientalium Francorum animis prudenti consilio convconpulsus Druogonem archicapellanum et Adalbertum comitem cum aliis multis praemisit ad tuendum litus occidentale Rheni fluminis; ipse vero secutus in Aquisgrani pascha celebravit. Hisdem temporibus per aliquot noctes rubor aeris nimius apparuit, ita ut unus trames ardens ab euro, alter a circio exorientes in conum coirent et quasi coagulati sanguinis speciem in summitate caeli monstrarent. Post pascha antem imperator collecto exercitu filium per Thuringiam usque ad terminos barbarorum persequitur exclusumque a finibus regni per Sclavorum terram cum magno labore Baioariam redire conpellit. Ipse vero rebus in partibus illis ordinatis ad Salz villam regiam reversus dies letaniarum et ascensionis Domini sollemnia celebravit. In ipsa autem vigilia
Abbreviated transcription (Latin):
Rogo filius karoli magni imꝑatoris archiep̃e metten.
Sedit anuit annis .xxx.ii. sub apłicis ualentino. Grego¬
rio .iiii. Sergio. Hic archiep̃atꝰ honore sũblimatꝰ est. ⁊̃ sacri
palatii moderator extitit. Hic leuauit corpꝰ ab humo sc̃e glo¬
desindis uirginis. Plurima egit magnifica sicut qui uicer
apłicam gerebat. cis alpes ꝑ totã galliã. Obiit in burgundia.
ui. sdꝰ. Nouembeis. corpꝰ eiũs inde relatũ sepelitur ĩ ecc̃a sc̃i io¬

Expanded text:
rogo, filius Caroli Magni imperatoris. Sedit annis 32 sub apostolicis Valentino, Gregorio IV, Sergio. Hic archiepiscopatus honore sublimatus est, et sacri palatii moderator exstitit. Hic levavit corpus sanctae Glodesindis virginis ab humo. Plurima egit magnifica, sicut qui vicem apostolicam gerebat cis Alpes per totam Galliam. Obiit in Burgundia VI Idus Novembris. Corpus ejus inde relatum, sepelitur in ecclesia sancti Jo
Abbreviated transcription (Latin):
Expleuit necdum uite tibi circulus annum.
Annua nec uenit lux gemiͥna tibi.
Paruult̃ non paruiim linquis uirgũcula luctum.
Confodiens iaculo regia corda pat̾ris.
Matris habens nomen. renouans de morte dolorẽ.
Pest qmͣ uixisti iuix quadraginta dies.
P̾ectore nos mesto lacrimarũ fundimus amnes.
Tu nimium felix gaudia longa petis.

Expanded text:
Explevit necdum vitae tibi circulus annum, Explevit necdum vitae tibi circulus annum, Annua nec venit lux geminata tibi. Parvula, non parvum linquis, virguncula luctum, Confodiens iaculo regia corda patris, Matris habens nomen renovas de morte dolorem, Postquam vixisti vix quadraginta dies. Pectore nos mesto lacrimarum fundimus amnes, Tu nimium felix gaudia longa petis.
Abbreviated transcription (Latin):
sumq getis duris plangit hibera cohors.
Accola ce ligeris te deflet. ⁊ itala tellus
Ipsaq morte tua anxia roma gemit.
N ouisti ad fletꝰ ⁊ fortia corda uirorum.
Et lacrime clipẽos inter ⁊ arma cadint
Hei qͣnͣtis sapiens ⁊ firmũ robore semꝑ
Ussisti flaminis pectus herile uiri
Solatur cunctos spes hec s certa dolentes
Pro dignis factis qd̾ sacra regna tenes.
oc tumulata iacet pusilla puellula busto.
ldeleid amne sacro que uocitata fuit.
Huic sator est karolus. gemino diademate pollens.
Nobilis ingenio. fortis ad arma satis.
Sumpserat hec ortum ꝓpe menia celsa papie.
Cum caperet genitor Itala regna pecens.
Sed rodamim ꝓperans rapta de limine uite.
Ictaq sunt matris corda dolore proeul.
Etcessit patrios nõ cõspectura triunphos.
Nunc patris eterni regna beata tenet.¬
Item epitaphiũ hildegardis filie citiꝰ supra. aroces¬
Ildegardi tapuit subito te funus acerbum.
Cen raptat boreas uere ligustra nouo.

Expanded text:
Cumque Getis duris plangit Hibera cohors. Cumque Getis duris plangit Hibera cohors. Accola te Ligeris, te deflet et Itala tellus, Ipsaque morte tua anxia Roma gemit. Movisti ad fletus et fortia corda virorum, Et lacrimae clipeos inter et arma cadunt. Heu, quantis sapiens et firmum robore semper Ussisti flammis pectus herile viri. Solatur cunctos spes haec sed certa dolentes, Pro dignis factis quod sacra regna tenes. Hoc tumulata iacet pusilla puellula busto, Adeleid amne sacro quae vocitata fuit. Huic sator est Karolus, gemino diademate pollens, Nobilis ingenio, fortis ad arma satis. Sumpserat haec ortum prope moenia celsa Papiae, Cum caperet genitor Itala regna potens; Sed Rodanum properans rapta est de limine vitae, Ictaque sunt matris corda dolore procul. Excessit patrios non conspectura triumphos, Nunc patris aeterni regna beata tenet. Epitaphium Hildegardis filiae cuius supra Hildegard, rapuit subito te funus acerbum, Ceu raptat Boreas vere ligustra novo.
Abbreviated transcription (Latin):
N osse cupis cut busta sacer minierosa retentet.
Hic locus astrigeri qua patet aula poli
Iste sacer domini qui post seruauit ouile
Legitimi fuerat germinis aoccte pater
Ciuus posteritas atauo confũsa patrono.
Hoe cuꝑit in sancto ponere membea loco
Pipim hic peoles adheleid pia uirgo quiescit.
Quam simul ⁊̃ reliquas sc̃ẽ tuere pater.
Quam clara extiterint membra sepulta docent.
Hic regina iacet. regi p̾celsa potenti.
Hildegard karolo que bene nupta fuit
Que tantum clare transcendit stirpis alimmos
Quantũ quo genita est indica gemina solum
Huic tam clam fuit florentis gracia forme
Actamen hanc speciem suꝑabant lumina cordis
Simplicitasq anime. Interiorq decor
Tu uttis. sapiens. sollers iocunda fuisti
Dipsilis ⁊ cunctis condecorata bonis
Sed quid plura feram cum nõ sit grandior ulla
Laus tibi qmͣ tanto complacuisse uiro
Cũq uir armipotens sceptris iunxisset auitis
heu genitrix regnum heu decus atq dolor
Te francus. sueuus. Gẽrmanꝰ. teq britannus.

Expanded text:
Nosse cupis cur busta sacer numerosa retentet Hic locus, astrigeri qua patet aula poli? Iste sacer Domini qui post servavit ovile Legitimi fuerat germinis ante pater. Cujus posteritas atavo confisa patrono, Hoc cupit in sancto ponere membra loco. Pipini hic proles Adheleid pia virgo quiescit, Quam simul et reliquas sancte tuere Pater. Quam clara extiterint membra sepulta docent. Hic regina iacet regi praecelsa potenti Hildegard Karolo quae bene nupta fuit. Quae tantum clarae transcendit stirpis alumnos, Quantum, quo genita est, Indica gemma solum. Huic tam clara fuit florentis gratia formaeAttamen hanc speciem superabant lumina cordis, Simplicitasque animae, interiorque decor; Tu mitis, sapiens, sollers, iocunda fuisti, Dapsilis et cunctis condecorata bonis. Sed quid plura feram, cum non sit grandior ulla Laus tibi, quam tanto complacuisse viro! Cumque vir armipotens sceptris iunxisset avitis Heu genitrix regum, heu decus atque dolor! Te Francus, Suevus, Germanus et ipse Britannus,
Abbreviated transcription (Latin):
qnͣdo istum quẽ ꝓicio anulum recepero. Post aliqͦd uero an¬
nos cũ ad episcopatꝰ asscendiss officiũ. ei die quadam piscatoe
quidam piscem attulit quẽ ille sibi quia a carnib abstine¬
bat. ad refectõnem uespertinam uissit p̾ꝑari. Cumq eũ mi¬
nister officii more solito exinterasset: euudem anulũ intra
ip̃ius piscis intestinũ repperit. Ille fcm admiratꝰ. s rem nes¬
ciens beato arnulfo detulit. Quem ille ut uidit statim re¬
cognonit ac dõ om̃ĩpotenti iam de remissione peccatoꝵ fidus
gr̃as retulit. ac deiceps nõ remissiuis uitam duxit. s ma¬
iori se potiuis abstinentia coartauit. De uita scĩ gledulfi.¬

Expanded text:
quando istum quem proicio recepero anulum. Post aliquot vero anquando istum quem proicio recepero anulum. Post aliquot vero annos cum ad episcopatus ascendisset officium, ei die quadam piscator quidam piscem attulit, quem ille sibi, quia carnibus abstinebat, ad refectionem vespertinam iussit praeparari. Cumque eum minister eius officii more solito exenterasset, eundem anulum intra ipsius piscis intestinum repperit. Ille factum admiratus, sed rem nesciens, beato Arnulfo detulit. Quem ille ut vidit, statim recognovit, ac Deo omnipotenti, iam de remissione delictorum fidus, gratias retulit, ac deinceps non remissius vitam duxit, sed maiori se potius abstinentia coartavit. Nec dissimili
Abbreviated transcription (Latin):
Statimq resolutis neruoꝵ contractionib surrexit sanꝰ
⁊ letus atq ad domiciliũ suum pedib ꝓprus reuertit᷑ qui¬
ad scm̃ sepulchrũ fustib sustentatꝰ uenit ut sauaretuR.
Hec nos pauca de plurib huuis uiri miraculis uł ope¬
rib bonis. ut ualuimꝰ scciptis uidimus. Ceterũ si omĩa
bona que egit stilo ꝓsequentes mẽbranis uiserere studius¬
Inum tamen eius adnurabile fcm̃ referam. De auuilo eiꝰ¬
qd̾ satis miratꝰ sum quo ordine precerierit is qui eius
ꝯtexiit uitam. Hic deniq cũ penitentiam pro aliquibus
gccessib ageret. contigit ut ꝑ moselle fluminis pontem tnͣ¬
siret. Cumq sp̾ter fluentiũ a quarum ꝓfuidos nec uisu pene¬
trabiles gurgites cerneret. nõ dubie spei fiduciam mente ge¬
rens. extractũ digito anulũ in illam aquarũ ꝓfunditatem.
ꝓiecit. Tunc inquiens me putabo culparũ nexib absolutum.

Expanded text:
statimque resolutis nervorum contractibus, surrexit sanus statimque resolutis nervorum contractibus, surrexit sanus et laetus aad sanctum sepulchrum fustibus sustentatus venit, ut sanaretur. 30. Haec nos pauca de plurimis huius viri miraculis vel operibus bonis, ut valuimus, scriptis indidimus. Ceterum, si omnia bona quae egit stilo persequentes, membranis inserere studuisnum tamen eius admirabile factum referam, quod satis miratus sum quo ordine praeterierit is, qui eius contexuit vitam. Hic denique cum poenitentiam pro aliquibus excessibus ageret, contigit ut per Mosellae fluminis pontem transiret. Cumque subterfluentium aquarum profundas nec visu penetrabiles gurgites cerneret, non dubiae spei fidutiam mente gerens, extractum digito anulum in illam aquarum profunditatem proiecit: Tunc, inquiens, me putabo culparum nexibus absolutum,
Abbreviated transcription (Latin):
mediomatrici degens. ausa fuit die dommica operari. S
mox diuinitꝰ uerberata. utraq manu cõtracta est. Tũc
magnis uallata angorib. ad suprascriptũ albatẽ ꝑuẽit.
At ille pͥcepit eidẽ quatinus ad sepulchrũ scĩ antistitis
cs̃ fide festinaret. Ubi cũ affiusret. ostia obserata repagu¬
lis inuenit Ilico ante ualuas sc̃e basilice semet ipãm ꝓ¬
sternens in orõnem cũ lacrimis dedit. uocifetans atq
deprecans scm̃ ARnulfum ep̃m: ut se sauaret. Scatimq
digiti illius qui iam dudum fortiter palmis inheserãt.
resoluto rigore. pristinam receperũt medelam. ⁊̃ reme¬
auit mox ad ꝓpria incolumis ⁊ leta. que uenerat tristis
ER Id̾ Em tempꝰ hominculus fuit nomine cya¬
ro. nequiter pedib ꝯtractus. qui ex utroq latere
auxiliantib baculis uix pedetentim ⁊̃ cũ ingenti uu¬
ria callẽ. nitebatur ꝯtingere. Hic cũ croceis suis ad
urnam sc̃ĩ uiri semet ip̃m sañandũ ĩ orõnẽ ꝓstͣuit.

Expanded text:
Mediomatrici degens, ausa fuit dominica die operare; set mox divinitus verberata, utraque manu contracta est. Tunc magnis vallata ancoribus, ad superscriptum abbatem pervenit. At ille praecepit eidem, quatenus ad sepulchrum sancti antistitis cum fidem festinaret. Ubi cum fuissent ostia obserrata repacolis, invenit ilico ante faculas sancti basilicae sepulturamimis dedit, vociferans adque deprecans sanctum Arnulfum episcopum, ut se sanaret. Statimque digite illius, que iam dudum fortiter palmis inhaeserant, resoluto regore, pristinam receperunt medelam, et remeat mox ad propria incolomis et laeta, quae venerat tristis mque tempus homuncio fuit nomine Cero nequiter pedibus contractus, qui ex utroque latere, auxiliantibus paculis, vix peditemtim et cum ingente iniuria callem nitebatur contingere. Hic cum crociis suis ad ornam sancti viri semet ipsum sanandum in oracione prostravit;
Abbreviated transcription (Latin):
q scõ loco dari iussimꝰ ꝑ qd̾ p̾fatam capellam cũ domibꝰ edificus
curtiferis. uiridiariss. artis uintis. terris. silluis. pratis pasduis.
Aquis a quarũ ue decursib mancipus utroꝵq utriꝰq sexꝰ de suꝑ
cõmanẽtibꝰ uł ad eandẽ capellam iuste ⁊ legalit ꝑtenentisꝰ plenaq
integritate eidẽ eccłie ppetim habendã ⁊̃ canonice ordinandã lat¬
gum᷑ delogamꝰ ⁊ ꝯfir mamꝰ ita ut nulli tectoꝵ ip̃i monasterii licet
ec eusdẽ reb quicqmͣ subtrahere aut minuere aut in alios pͥter
qc ꝯstitiũ mꝰ usus tetoe quere. quatinꝰ aanonici ip̃i monastii liberi

Expanded text:
llis que dari iussimus per quod prefatas res cum domibus edificiis curtiferis uiridariis hortis terris siluis pratis pascuis aquis aquarum ue decursibuscommanentibus vel ad eandem cappellam juste et legaliter pertinentibus plenaque integritate eidem ecclesiae perpetim habendam et canonice ordinandam largimur delegamus et confirmamus, ita ut nulli rectorum ipsius monasterii liceat ex eisdem rebus quicquam subtrahere, minuere aut in alios preter quos constituimus usus retorquere, quatenus canonici ipsius monasterii liberius
Abbreviated transcription (Latin):
impressione iussimꝰ assignari. Data Octauo k. decembris.
Anno .xxx.uiii. regii Ludewici serenissimi regis in orien¬
cali fr̾ancia regnante. ⁊̃ adeptionis regni Locharii.Ui. In¬
dictione. Uiii. Actum mectis ciuitate in suburbio ad scm̃ armil¬
fum in dei nomine feliciter. Amen.

Expanded text:
 decembris, anno XXXVIII regni Hludovuici serenissimi regis in orientali Frantia regnante et adeptionis regni Hlotharii VI indictione VIIII. Actum Mettis civitate in suburbio ad Sanctum Arnulfum. In Dei nomine, feliciter. AMEN.
Abbreviated transcription (Latin):
ut suꝑuis fatũ eit memorate fat scõ loco tradimus atq delegamꝰ. Sedut
cadẽ libetalitatis nr̃e largitio urĩs futuriõq temꝑib firmiorẽ ualeret
obtinere uigorẽ. ⁊̃ genitori nr̃o ꝓpio dato habundantior existeret beati¬
tudo. hanc auctoritatis nr̃e scripturam circa memoratũ monasteriũ
tas ob diuinũ amorẽ eidẽ scõ loco a nobis sollemni donatione colla¬
tas uire eccłiastico possideant. ⁊ gtueqͥd de ets uł in eis dispone
ordĩare aut face̾ uoluerĩt liberam in om̃ib habeant potestatẽ. qͣ¬
tinꝰ fuos dei in ibi diuino nomini famulantes ꝓ genicoris nr̃i

Expanded text:
tradimus atque delegamus. Sed ut eadem liberalitatis nostrae largitio nostris futurisque temporibus firmiorem valeret obtinere vigorem et genitori nostro pro pio dato abundantior existeret beatitudo, hanc auctoritatis nostrae scripturam circa memoratum monasterium tas ob divinum amorem eidem sancto loco a nobis sollemni donatione conlatas jure ecclesiastico possideant, et quicquid de eis vel in eis disponere, ordinare aut facere voluerint, liberam in omnibus habeant potestatem, quatenus servos Dei inibi divino nomini famulantes pro genitoris nostri
Abbreviated transcription (Latin):
N Nomine sc̃e ⁊ Indiuidue trinitatis. karolus grã s iussiatca .m.¬
dei rex. Q uicqͥ̾d ꝓ amore dei scõꝵ q reuentia agimꝰ ꝓficturũ nob
Ad p̾sentis uite curricula securiꝰ transienda. t̃ ad fucure beatitudĩs
pͥmia felicuis obtinenda nõ dubitamꝰ. Comperiat gͥ om̃iũ fideliũ scẽ
ni niẽ ad depͥcatõnẽ karissimi nobis filiint̃i Barlomanni reuerẽdi
Abb̃is qmͣdam capellam in pago mossensi inuilla Iussiaca in honorẽ
sc̃ hularii cõfessoris fũdatã ⁊ dedicatã cũ suis appendicib cũctisis
sibi ꝑ mentib reb ⁊ mancipiis ecõe p̾fati sc̃ĩ arnulsi ad limina

Expanded text:
N NOMINE SANCTAE ET INDIVIDUAE TRINITATIS, KAROLUS, GRATIA DEI REX. QUICQUID PRO AMORE DEI SANCTORUMQUE REVERENTIA AGIMUS PROFUTURUM NOBIS AD PRAESENTIS VITAE CURRICULA SECURIUS TRANSIGENDA ET AD FUTURAE BEATITUDINIS PRȨMIA FAELICIUS OBTINENDA non dubitamus. Comperiat igitur omnium fidelium sanctae ni nostrae ad deprecationem carissimi nobis filii nostri Karlomanni, reverendi abbatis, quandam capellam in pago Moslensi, in villa Jussiaco, in honorem sancti Hilarii confessoris fundatam et dedicatam, cum suis appendicibus cunctisque sibi pertinentibus rebus et mancipiis ecclesiae praefati sancti Arnulfi ad lumina
Abbreviated transcription (Latin):
ibi de rõne scĩ arnulphi uidet᷑ hẽre ad eamdẽ eccãm in qͣ corpꝰ dõ¬
ni genitoris nr̃i diueq memorie constat oẽ sepultũ. Omĩa siꝑus
dinominata nris ꝯfirmartiꝰ edictis cũ om̃i decimatione ip̃i᷑ ecc̃e q̃ in
dominio hẽt᷑. eo scil rõnis tenore. ut de inceps nrĩs ficturisq tõpo¬
rib ptãtẽ hẽant ip̃i cauonici ordinandi legtitimo dũ cacxat iu¬
re de suis usib qͥcqͥd rõnabilitꝰ una cũ p̾lato elegerint. Et nul¬
la regia ł ep̃eca episcopal potestas hoc nr̃e auctoritatis preceptũ
frange̾ audeat. s ut suꝑius dcm̃ est ꝓ mercedis nr̃e augm̃to ac
genicoris nr̃i soboloꝵq nrõꝵ actentiꝰ dñi implorẽt miãm. Et

Expanded text:
re, ad eandem aecclesiam in qua corpus domni genitoris nostri divȩque memoriae constat esse sepultum. Omnia superius dinominata nostris confirmamus edictis cum omni decimatione ipsius aecclesiȩ quȩ in dominio habetur, eo scilicet rationis tenore ut deinceps nostris futurisque temporibus potestatem habeant ipsi canonici ordinandi legitimo dumtaxat jure de suis usibus quicquid rationabiliter unacum prelato eligerint et nulla regia vel episcopalis potestas hoc nostrȩ auctoritatis preceptum frangere audeat sed, ut superius dictum est, pro mercedis nostrȩ augmento ac genito
Abbreviated transcription (Latin):
ł ꝯfirmamꝰ. Hoc nobis ꝓculdubio ad m̾oedẽ ł stabilitatẽ regni
ticula felicius tramsienda. nec nõ ⁊̃ beatitudinis pͥmia felicius
obtienda uõ dubitamꝰ. Quo arca ꝯperiat om̃sũ sc̃ẽ dĩ eccłie fi¬
deliũ nrõꝵq p̾sentiũ scil ⁊ futuroꝵ solleraa. quia frẽs ex oe
ꝯfessoris xp̃i Armilfi attaui nr̃i post obitũ aduentii eiusdẽ ac̃e
epi niũm adeuntes clemẽtiam reclamando inotuerut qd sub¬
stantia ie nectus illoꝵ minus deerant necessaria. Uñ dep̾canteᷤ
nrãm lementiam. ut ꝓ amore ⁊ reuentia sdõꝵ inibi deo qͥes¬
centium largitas nr̃a ex reb eiusdẽ occ̃e collatis olimq sublatis
t̃ ab antecessorib nris ibidẽ dicatis restitueremꝰ. ⁊ restituta ĩ aug¬
mẽtũ substantie uictꝰ ac uestimẽti ꝓ remedio aĩe genitoris nri¬

Expanded text:
edem vel stabilitatem regni tis vitae curricula felicius transienda nec non et  beatitudinis premia felicius obtinenda non dubitamus. Quocirca comperiat omnium sanctae dei aecclesiae fidelium nostrorumque pręsentium scilicetconfessoris Christi Arnulfi, attavi nostri, post obitum Aduentii ejusdem aecclesiȩ episcopi, nostram adeuntes clementiam reclamando innotuerunt, quod substantia et victus illorum minus deerant necessaria. Unde deprecantes nostram clementiam ut pro amore et reverentia sanctorum inibi Deo quiescentium largitas nostra ex rebus ejusdem aecclesiȩ collatis olimque sublatis et ab antecessoribus nostris ibidem dicatis restitueremus et restituta in augmentum substantiȩ victus ac vestimenti pro remedio animȩ genitoris n
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ de nr̃o uire in nis ac potestatẽ eꝰ sollẽpni more quͣsferre. Ie¬
moratũ demiq fiscũ cũ domib eccłus cet̾ioꝙ edificũs mancipus

Expanded text:
et de nostro jure in jus ac potestatem ejus sollemni more transferre. Meet de nostro jure in jus ac potestatem ejus sollemni more transferre. Memoratum deniq
Abbreviated transcription (Latin):
N Nomine cdñi nr̃i ihu xp̃i dei eterni Lotharius diuina ordinã¬
te ꝓuidentia imperator Angustus. Si locis diuino cultu man¬
cipatis quitpiam mum̾s ꝯferimnꝰ id nob̃ ꝓculdudio adet̾nam
deatitudinẽ ꝓmerendam ꝓfuturũ liquido scimꝰ. Idcirco notũ
turis. quia ob e emolumẽtũ remediũq aĩe dõmi ⁊ genitorũ nci¬
tecolende memorie ludenuyci pusĩmi angusti. quatmꝰ copio¬
sior delestis suffragii oꝑitulatõne scõꝵq multiplicie indesig¬
nenter intercessio ei assit. Complacuitq serenitatis nr̃e magni¬
ficentie q ꝯstat illũ in monasti̾o sc̃i arnulsi cõfessoris ⁊pĩ
ubi presenti tp̃r Drogo uenerabilis archiep̃e Anũculus nr̃ pre¬
esse dignosoctur qd̾ est cõstructũ haud longe a menib medio¬
matrice urbit humatũ detineri quẽdã fiscum nr̃t fu meliacũ
nõĩe qui est iñ pogo mettensi inte̾iacens comitatꝰ moslensĩs dfi¬
niõ ⁊ salnensis comitatꝰ atq caluomõtensis eide scõ loco ꝯcet̾e

Expanded text:
 DOMINI NOSTRI JHESU CHRISTI DEI AETERNI, HLOTHARIUS, DIVINA ORDINANTE PROVIDENTIA IMPERATOR AUGUSTUS. SI LOCIS DIVINO CULTUI MANCIPATIS QUIPPIAM MUNERIS CONFERIMUS, id nobis procul dubio ad aeternam beatitudinem promerendam profuturum liquido scimus. Idcirco notum tris recolendȩ memoriae Hludovuici piissimi augusti, quatenus copiosior celestis suffragii opitulatio sanctorumque multiplicior indesinenter intercessio ei adsit, conplacuit serenitatis nostrae magnificentiae, quia constat illum in monasterio Sancti Arnulfi confessculus noster praeesse dinoscitur, quod est constructum haud longe a moenibus Mediomatricȩ urbis, humatum detineri, quendam fiscum nostrum Rumiliacum nomine, qui est in pago Netensi, interjacens comitatus Moslensis confinio et Salnensis comitatus atque Calvomontensis, eidem sancto loco concedere
Abbreviated transcription (Latin):
tudine pro hac re merces ascrescat. Idõ nos in dĩ noĩe. Hugo sac̾¬
dos huilie ⁊ germanus meus illuster tuir arnulfus dux. necnon
Pypinus ⁊ sodefaidus. Dura cõcigit ut gͥenitor nr̃ illustet uir d̾co¬
go quondam de hac luce unigraret: nr̃a fuit peticio ad uenerabi¬
ĩ corpore requiescit. ut ibidem iam dictũ genitorẽ nrm drogonẽ.
sepelire deberemus ⁊̃ ip̃e luitbertꝰ benigno aĩo uisus fuit p̾sti

Expanded text:
merces adcrescat. Ideo nos, in Dei nomine, Hugo, sacerdos, et germanus meus illuster vir Arnulfus, dux, necnon Pippinus et Godefridus dum contigit ut genitor noster illuster vir Drogo quondam de hac luce migraret, nostra fuit petitio ad venerabiin corpore requiescit, ut ibidem jamdictum genitorem nostrum Drogonem sepe
Abbreviated transcription (Latin):
deliũ nr̃oꝵ ad eoꝵdẽ frm̃ usus reuocauimꝰ. Ac p̾cepto nr̃e auctorita¬
tis cõstitumꝰ capellã ex iulla Rumiliaco iñ honore sc̃i martini cũ
om̃i sua integritate sicuti qndam stephanꝰ ⁊̃ engobertꝰ habuerũt
scil eccliis. mansis. cũ sortib. tris. pRatis. uineis maucipus furi¬
nariis. silius. cultis. ⁊̃ incultis. pasduis aquis aquarũ ue decursibꝰ
exitib ⁊ regressibꝰ omĩaq ure ac ratõnabilitꝰ ad se ꝑtiuentia sũꝑ

Expanded text:
lium nostrorum ad eorundem fratrum usus revocavimus ac precepto nostrȩ auctoritatis constituimus capellam ex villa Rumiliaco, in honore sancti Martini, cum omni sua integritate, sicuti quondam Stephanus et Engobertus habuerunt scilicet aecclesiis, mansis cum sortibus, terris, pratis, vineis, mancipiis, farinariis, silvis, cultis et incultis, pascuis, aquis aquarumve decursibus, exitibus et regressibus, omniaque jure et
Abbreviated transcription (Latin):
famulantiũ donamꝰ ⁊̃ tradimꝰ cũ omĩb illuc rite aspicientib auir¬
tilib ⁊ edificiis. uineis. campis. agris pr̾atis. pascuis. fanis. Aquis
aquarũq decursib. Uiis ⁊ iniuiis. quesitis ⁊ inquirendis mobili

Expanded text:
famulantium donamus et tradimus, cum omnibus illuc rite aspicientibus curfamulantium donamus et tradimus, cum omnibus illuc rite aspicientibus curtilibus et aedificiis, vineis, campis, agris, pratis, pascuis, silvis, aquis aquarumque decursibus, viis et inviis, quaesitis et inquirendis, m
Abbreviated transcription (Latin):
tiam deuenire. scõ int̾dicimus omĩb albĩb seu aistodib eiusdẽ
ucuerabilis loci. ⁊̃ ꝑ diuinũ eos obtestat᷑ examẽ: ut iam dictas res ñ¬
qmͣ pruͤsumãt alicui beneficio tribuere. n ꝑ precariam ut fieri
assol prebere. n ad nullũ omĩo utius scłi usum inflectere. s semꝑ
in eodẽ uenerabili loco ad usus dõ ibi seruientiũ ꝑpetuali iure ss̃¬
dica ꝑmanearit. Si quis aut̃ ex alb̃ib uenerandi illius loci hãc
nr̃am uolũtatẽ uiolare p̾sumpserit eteruã nõ ualeat effugere dãp¬
natõnem. ⁊̃ beatũ aduersum se aruulsum nõ adiitorẽ s pocius
sentiat accusatorẽ. Om̃s aut̃ nr̃os qui futuri sunt ꝑ xpm dĩ fili¬
um redep̃torẽ om̃ium adiuramꝰ ⁊ exposamꝰ successores. sine auius¬
cũq ordĩs iudices. ut nullus hoc qd̾ statuimꝰ audeat irrtĩꝑe. ⁊̃ qdͤ¬
lib modo alit̾ qmͣ uolumꝰ ĩmutare. Quod si quis eoꝵ facere tẽp

Expanded text:
tiam devenire, ideo interdicimus omnibus abbatibus seu custodibus eiusdem venerabilis loci et per divinum eos obtestamur examen, ut iam dictas res nunquam presumant alicui beneficio tribuere neque per precariam, ut fieri adsolet, prebere neque ad ullum omnino istius saeculi usum inflectere, sed semper in eodem venerabili loco ad usus deo ibi servientium perpetuali iure subdita permaneant. Si quis autem ex abbatibus venerandi illius loci hanc nostram voluntatem violare pnationem et beatum adversum se Arnulfum non adjutorem, sed potius sentiat accusatorem. Omnes autem nostros, qui futuri sunt, per Christum Dei filium redemptorem omnium adjuramus et exposcimus successores sive cujuscunque ordinis judices, ut nullus hoc quod statuimus audeat irrumpere et quolibet modo aliter quam volumus immutare. Quod si quis e
Abbreviated transcription (Latin):
coscem mansos ure legiimeq ꝑtinentib ita uidel ut frẽs pre¬
dicti monastħ nũc ⁊ deinceps om̃i tpr̃ ex eisdem reb liberrima
fruantur potestate ꝓut eis more ecclesiastico placuerit ad sui
petuliaris utiliadem uniner sa disponere uł ordinare absaꝑ
ullius potestatiui ordinis inquietudine. Et ut hec largitionis
nr̃e aucteritas firmior habeatur. ⁊ ꝑ futura terapora a fideli¬

Expanded text:
legitimeque pertinentibus, ita videlicet ut fratres praedicti monasterii nunc et deinceps omni tempore ex eisdem rebus liberrima fruantur potestate, prout eis more ecclesiastico placuerit ad sui peculiaris utilitatem universa disponere vel ordinare absque ullius potestativi ordinis inquietudine. Et ut haec largitionis nostrae auctoritas firmior habeatur
Abbreviated transcription (Latin):
tib scil ⁊̃ futuris qualit̾ nos rogatu ⁊ deprecatõe roddrude dilecte cõ¬
sanguinee nr̃e. Nec nõ ⁊̃ ettouis illustri comitis nr̃i cuidã pbro et.
fideli medico nr̃o nõie amandus. quasdam res iuris ac pprietatis nr̃e
in ꝓpriũ cõcessimꝰ. hoc est in pago mosellenst ⁊ in comitatu scarponẽ¬
si. in uilla arcus mansos .uiii. cũ edifictis ⁊ curtilib. cũ mancipiis
em̃ib utriusq sexus. cũ uincis ⁊ terris. cũ agris. campis. cultis.

Expanded text:
 ET FUTURIS QUALITER NOS, rogatu et depraecatione Roddrudae dilectae consanguinae nostrae necnon et Ottonis illustri comitis nostri, cuidam presbitero et fideli medico nostro, nomine Amandus, quasdam res juris ac proprietatis nostrae in proprium concessimus, hoc est in pago Mosellensi, et in comitatu Scarponense, in villa Arcus, mansos VIII cum aedificiis et curtilibus, cum mancipiis omnibus utriusque sexus, cum vineis, et terris, cum ag
Abbreviated transcription (Latin):
x gͦ que iaceo Rothaith de nomine dicer.
Que gemuis excelso nimurm de germine duco.
Nãm inibi germnanus gentes qui subdidit arms
Ausonias karolus fretus uirtute tonantio.
Pipmus pater est karolo de pͥncipe cretus.
Aggarenũ strauit magna qui cede tirannum.
Pipinus proauus quo nõ audatior ullus
Ast abauus Anschise potens. qui ducis ab illo¬
Troiano anschisa longo post tempere nomen.
Hunc genuit pater iste sacer presulq beatus
Arnusfus miris gestis qui fulget ubiq
Hii me spe cuius freti posuere parentes.
frpetualis amor capiende ⁊ causa salutis.
Pectore quẽ uigili huc podperare facit

Expanded text:
ego quae iaceo Rothaid de nomine dicor, Quae genus excelso nimium de germine duco; Nam mihi germanus gentes qui subdidit armis Ausonias, Karolus fretus virtute tonantis; Pipinus pater est. Karolo de principe cretus, Aggarenum stravit magna qui caede tyrannum. Pippinus proavus, quo non audacior ullus; Ast abaTrojano Anchisa longo post tempore nomen. Hunc genuit pater iste sacer praesulque beatus, Arnulphus, miris gestis qui fulget ubique, Hic me spe cujus freti posuere parentes. rpetualis amor capiendae et causa salutis Pectore quem vigili huc properare facit
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃o mettensi. Ad ħ uir dei amalariꝰ. Publica hoc inqͥt in ppło.
quia diuinitate ꝓpicia donec istic humo tectus ero. nullus me¬
cũ ꝑticipabit᷑ sepultrho. Nam qnͣuis ille minꝰ qd nocificauit.
exitus cñ rei ꝯpbanit. Nam p̾sul adhuc uiuers dũ se istuc de¬
ferri uississ quoꝵdũ ꝯsilio id fuit ĩpeditũ. ⁊̃ in basilica scĩ
saluatoris ab eodẽ mnguistabilt ꝯstructa. sortitꝰ est tumubũ.
Qnͣti ud apud dĩ maiestatẽ hic amalariꝰ babeat᷑. plurimoꝵ libe¬
ratõne fabucitantem cẽprobatur. qd̾ ad p̾sens dice̾ omittimꝰ. quia
si fides assit cottidie agitur. Item̃ mulieres dũt hab̾e pacem
cũ maritis. siuis cũ ad ip̃m tẽiunt deprecature. ⁊̃ etiam hoĩes

Expanded text:
episcopo Metensi. Ad haec vir Dei Amalarius: Publica hoc, inquit, in populo, episcopo Metensi. Ad haec vir Dei Amalarius: Publica hoc, inquit, in populo, quia divinitate propitia donec istic humo tectus ero, nullus mecum participabitur sepulcro: nam quamvis ille minus quid notificaverit, exitus tamen rei comprobavit: nam praesul adhuc vivens dum se istuc deferri jussisset, quorumdam consilio id fuit impeditum, et in basilica sancti Salvatoris ab eodem augustabiliter constructa sortitus est tumulum. Quanti vero apud Dei majestatem hic Amalarius habeatur, plurimorum liberatione febricitantium comprobatur quod ad praesens dicere omittimus; quia si fides adsit, quotidie agitur. Item mulieres debent habere pacem cum maritis suis, cum ad ipsum veniunt deprecaturae, et etiam homines
Abbreviated transcription (Latin):
quisi motib rechamasse ossa iuri dei nõ eẽ ausas attingere
quia dũ aduixit in se celesti rore uitõꝵ flaminã peudens extĩ¬
xit. Quo signo pretitꝰ sepulchro reponat ossa festinꝰ In secuta
igitur mocte dum quietis dono frueretur. Adest nir dei cũ qͣdã
pedum sotutu aleuo cripte aditu illac quidam erat pͥroĩa¬
ti frĩs stratus. ⁊̃ u̾beri cũ tremore subiectũ ĩcrepauit acrius
se inquietate fui̾t ansus. Molestia gͦ corꝑis monachꝰ ꝑuadit᷑
s satisfactõe digna leuigatuRcete .oo. Non poit multum.
tp̃rs domni adalberoni ep̃o mettensi loci nr̃i arnaco fideli fuit de¬
sideriũ ut in cripta eadem sibi collocaret manseolũ. Quod ibi fu¬
uset adimpletũ dũ peesuli uite finis imminẽt. uir isdem dei a¬
malarnis frĩ noĩato supꝑius apparens talia sciscitat᷑ sui uixta
me parit᷑ sepultura. At ille inqmͣ. pie memorie ad alberoni

Expanded text:
quasi motibus reclamasse ossa viri Dei non esse ausas attingere, quasi motibus reclamasse ossa viri Dei non esse ausas attingere, quia dum advixit, in se coelesti rore vitiorum flammam prudens exstinxit. Quo signo perterritus, sepulcro reponit ossa festinus. Insecuta igitur nocte dum quietis dono frueretur, adest vir Dei cum quodam pedum sonitu, a laevo cpyptae aditu. Illac quidam erat pernominati fratris stratus, et verberi cum tremore subjectum, increpavit acrius quod se inquietare satisfactione digna levigatur. Non post multum tempus domno Adalberoni episcopo Metensi loci nostri amico fideli, fuit desiderium ut in crypta eadem sibi collocaret mauseolum. Quod ibi fuisset adimpletum, dum praesuli vitae finis immineret. Vir idem Dei Amalarius fratri nominato superius apparens, talia sciscitatur: Cui juxta me paratur sepultura? At ille inquit: Piae memoriae Adalberoni