comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tale sũpsit ĩdumentũ. Beriu qͥ eã ꝓfe¬
rũt recõtiliatioĩs p̃dicatores sũt. ꝓfe¬
rũt enĩ stolã pmã qͣndo mortales tre¬
nosq hoĩes ita sublimados asseuerãt.
ut nõ solũ tiues angeloꝵ s heredes dei
et cohedes sint xp̃i futuri. Et dute a¬
nulũ in manu eiꝰ: et talciamẽta in

Expanded text:
indumentum. Servi qui eam proferunt, reconciliationis praedicatores sunt. Proferunt enim stolam primam, quando mortales terrenosque homines ita sublimandos asseverant, ut non solum cives angelorum, sed et haeredes Dei, et cohaeredes sint Christi futuri . Et date annulum in manum ejus, et calceamenta in
Abbreviated transcription (Latin):
sordib et ceno semꝑ gaudẽs. Et cupie¬
bat ĩplere uentrẽ suũ de siliqͥs: quas
minis follib maximũ et sonoꝵ. ẜ gra¬
noꝵ paucitate sterile et pane uatuũ.
doitrine seculares sterili suauitate re¬
sonãtes. de quibz laudes idoloꝵ fabu¬
laꝵq ad deos genciũ uario sermone
demones delectãt᷑. Unde cũ iste his sa¬
turari cupiebat. aliqͥdsolidũ et rectũ
qd ad bt̃a uitãq ꝑtinet ĩuenire uole spe¬
bat ĩ talib et nõ poterat. Hoc ẽ enĩ
qd ait. Et nemo illi dabat. In se aũt
reus ꝯ iã scilitz ab eis q̃ fornsetꝰ frustra
illicĩt et seducũt: reducẽ faciẽs inten¬
dixit. Quãti mercẽnarii ĩ domo pr̃is
mei habũdãt panib: ego aũt hic fa¬
me pereo. Unde hoc scire poterat ĩ quo
tãta erat obliuo dei sĩc in oĩb idolatris

Expanded text:
sordibus et coeno semper gaudens. Et cupiebat implere ventrem suum de siliquis quas minis, follibus maximum et sonorum, sed granorum paucitate sterile, et pene vacuum. doctrinae saeculares, sterili suavitate resonantes, de quibus laudes idolorum fabularumque ad deos gentium vario sermone aemonia delectantur. Unde cum iste saturari cupiebat, aliquid solidum et rectum, quod ad beatam vitam pertineret, invenire volebat in talibus, et non poterat. Hoc est enim quod ait: Et nemo illi dabat. In se autem reversus. Jam, scilicet, ab eis quae forinsecus frustra illiciunt et seducunt in conscientiae inteDixit: Quanti memei abundant panibus, ego autem hic fame pereo. » Unde hoc scire poterat, in quo tanta erat oblivio Dei, sicut in omnibus idololatris
Abbreviated transcription (Latin):
id ẽ q̃ sine fide uiuẽtes uitã bta ma¬
ius philosophie studiis reqͥrũt. Hicut
enĩ panis qͥ cor hoĩs ꝯfirmat uerbo dei
quo mentẽ reficiat assiłat᷑: ita siliq̃
q̃ et ip̃a intꝰ uacua et foris mollis ẽ
et corpus nõ reficit s ĩplet ut sit ma¬
gis oneri ꝙͣ usui seculari sapiẽtie nõ
ĩmerito ꝯꝑat᷑ ͥ cuiꝰ sermo facũdie plau¬
su sonorꝰ: ꝑ utute utilitatis ẽ uatuꝰ.
Surgũ et ibo ad patrẽ meũ et dicã il¬
li. Pater petraui ĩ celũ et corãte. Qͣ¬

Expanded text:
ide viventes, vitam beatam inanis philosophiae studiis inquirunt. Sicut enim panis, qui cor hominis confirmat , verbo Dei quo mentem reficiat, assimulatur, ita siliqua, quae et ipsa intus inanis, foris mollis est, et corpus non reficit, sed implet, ut sit magis oneri quam usui, saeculari sapientiae non immerito comparatur, cujus sermo facundiae plausu sonorus, sed virtute utilitatis est vacuus. Surgam et ibo ad patrem meum, et dicam illi: Pater, peccavi in coelum et coram te. Q
Abbreviated transcription (Latin):
bãt ĩpertiit: ĩfidelib uo naturalis tã¬
tũ ingenii benefitiũ qd sibi suffice̾ pu¬
tabãt attribuit. Et nõ post multos
dies ꝯgregntis õĩb adolescẽtioe filius.
ꝑegre ꝓfectꝰ ẽ in regionẽ longĩꝙͣ: et¬

Expanded text:
bant, impartiit; infidelibus vero naturalis tantum ingenii beneficium, quod sibi sufficere putabant, attribuit. Et non post multos dies congregatis omnibus, adolescentior filius profectus est in regionem longi
Abbreviated transcription (Latin):
iam nõ sũ dignꝰ uotari filiꝰ tuus:
fat me sĩt unũ de mertẽnariis tuis.¬
affectũ qͥoĩa que pr̃is sũt sua esse nõ
q sĩc mertẽnariũ se fieri poscit. pro.
mercede nõ ꝓ hereditate seruitutis:¬

Expanded text:
am non sum dignus vocari filius tuus. Fac me sicut unum de mercenariis tuis.affectum, qui omnia quae patris sunt sua esse non que sicut mercenarium se fieri poscit, pro mercede, non pro haereditate servitutis
Abbreviated transcription (Latin):
mẽtes ĩfideliũ. Et misit illũ in uillã
suã: ut pascẽt portos. In uillã muti
ẽ substãtie mũdialis cupiditate sub-¬
quidã spitales epulas ad quas ĩuita¬
bat᷑ fastidiẽs dixit. uillã emi: necesse
habeo exire et uide̾ illã. Poetos uero
pasce est: en q̃ maligni spũs delectãt¬

Expanded text:
entes infidelium . Et misit illum in villam suam, ut pasceret porcos. In villam mitti, est substantiae mundialis cupiditate subquidam spiritales epulas, ad quas invitabatur, fastidiens dixit: Villam emi, et necesse habeo exire, et videre illam . Porcos vero pascere
Abbreviated transcription (Latin):
to uno conubio uerbi dei cũ turba de¬
monũ cupiditate turpissima forrca¬
ri. At pater dixit illi. Fili tu semꝑ me¬
cũ es et oĩa mea tua sũt. epulari autẽ
et gaudere oportebat qr frater tuus hic

Expanded text:
to uno connubio verbi Dei, cum turba daemonum cupiditate turpissima fornicari. At ipse dixit illi: Fili, tu semper mecum es, et omnia mea tua sunt. Epulari autem et gaudere
Abbreviated transcription (Latin):
minuerit. insi ip̃a fidẽ pe ꝯfitendo p̃di¬
cauerit: nõ potest sac̃mẽtis int̾esse ce¬
lestib. Et ceperũt epulari. Iste epule
atq festuutts nũc celebeãt ꝑ orbẽ tra¬
rũ: eccłia dilatata at diffusa. Ditulꝰ
em̃ ille sacerrimꝰ ĩ corpe et sanguie

Expanded text:
it, nisi ipsam fidem pie confitendo praedicaverit, non potest sacramentis interesse coelestibus. Et coeperunt epulari. Istae epulae atque festivitas nunc celebrantur, per orbem terrarum Ecclesia dilatata atque diffusa. Vitulus enim ille in corpore et sanguine
Abbreviated transcription (Latin):
Nũc aut manet fides spes caritas
tria het: maior aũt his ẽ taritas. Fides
nãq est q̃ futuri iudicii ac supplicioꝵ
metu uicioꝵ faciat ꝯtagia declinare.
spes que mentẽ nr̃az de p̃sentib auotãs.
unnisas corꝑis uolũtates celestiũ pre¬
mioꝵ expettatiõe ꝯtẽpint. caritas que
nos ad amorẽ xp̃i et spitaliũ u̾tutũ.
fructũ mẽtis ardore suitendẽs quitqͥd
illis cõtrariũ est. toto facit odio detes¬
tari. Unde ꝓdigꝰ iste postꝙͣ ĩ semetip¬
sũ reu̾sus. dire famis supplicia formi
dabat. uelut iã seruꝰ effectꝰ et iã mer¬
tẽnarii statũ de mercede iã cogitans
imora cõcede. utroq gradu sine dilet¬
tione tñsturso p̾stine filioꝵ restituit
dignitati. nec iã de mertede cõducto¬
ris. s de hẽditate fecit cogitare parẽ¬
tis. Dixit aũt pat̾ ad seruos suos. Ci¬
to ꝓferte stolã pinã: et ĩduite illum.

Expanded text:
quit, manet fides, spes, charitas, tria haec, major autem his charitas . Fides namque est, quae, futuri judicii ac suppliciorum metu, vitiorum facit contagia declinare; spes, quae, mentem nostram de praesentibus avocans, universas corporis voluptates coelestium praemiorum exspectatione nos ad amorem Christi, ad spiritualium virtutum fructum mentis ardorem succedens, quidquid illis contrarium est, toto facit odio detestari. Unde prodigus iste, postquam in semetipsum reversus, dirae famis supplicia fodabat, uelut iam seruus effectus etiam mercennarii statura de mercede iam cogitans e dilatione transcurso, pristinae filiorum restituit dignitati; nec jam de mercede conductoris, sed de haereditate fecit cogitare parentis. Dixit autem pater ad servos suos: Cito proferte stolam primam, et induite illum.
Abbreviated transcription (Latin):
potest pplus iugũ suũ de teruite sua
repelle: nã pͥmiũ quidẽ in potestate
ppłi est face̾ sibi regẽ quẽ uult factũ
aũt de regno repelle iã nõ est ĩ potes¬
tate eiꝰ. et sit uolũtas ppłi postea in
pettet liberũ hab arbitriũ utrũ ue¬
iã nõ potest de potestate eiꝰ exire: s
sit pͥnia uolũtas eiꝰ ĩ uecessitatẽ cõ¬

Expanded text:
ervice sua repellere. Nam primum quidem in potestate populi est facere sibi regem quem vult; factum autem de regno repellere, jam non est in potestate ejus, et sic voluntas populi postea in peccet, liberum habet arbitrium, utrum veiam non potest de potestate eius exire. Et sic prima voluntas eius in neccessitatem
Abbreviated transcription (Latin):
lati sũt hoĩes: deũ uł dei filiũ nõ iog¬
noscẽtes. Est em̃ aĩal hoc ĩ mũdũ. et
p̃ceteris fere uimẽtis magis irranio¬
nabile et stultũ et ĩfirmũ et ignobile:
et oneriferũ magis. Bic fuerũt hoĩes
ante xp̃i aduentũ. ydolatrie et pas-¬
sionib duisis ĩmũdi ÷ et irrationabi¬
les uerbi rõne carẽtes: quantũ ad deũ

Expanded text:
t homines, Deum vel Dei Filium non cognoscentes. Est enim animal hoc immundum, et prae caeteris pene jumentis magis irrationabile, et stultum, et infirmum, et ignobile, et oneriferum magis: sic fuerunt et homines ante Christum idololatriis et passionibus immundi et irrationabiles verbi ratione carentes, quantum ad Deum
Abbreviated transcription (Latin):
ascẽdit suꝑ feruidũ equũ discoedie a¬
matorẽ et litis qͥ głie ia tãcia pectꝰ
hab repletũ. q̃ delongẽ odorat᷑ bellũ:
et grudet ad uotẽ tube et tũ uiderit
sãgumeã pugnã dicit ĩ torde suo be¬
nefactũ: s sedet suꝑ asmã tnͣquilli¬
tatis et pacis amicã. Nõ aũt uides
ĩ tirtuitu eiꝰ splendẽtes gladios: ã
cetera ornamẽta srmoꝵ tribiliũ.
S quid. Ramos frondẽtes: testĩo¬
ma pietatis. Denit ergo mãsuetus
nõ ut ꝓpt̾ potenciã timeret᷑: ẜ ut ꝓpt
mãsuetudĩe amaret᷑. Sedẽs suꝑ asi¬
nã et pullũ eiꝰ. Esto. suꝑ matrẽ se

Expanded text:
ascendit super fervidum equum discordiae amatorem et litis, qui gloria jactantiae pectus habet repletum, qui de longe odoratur bellum, et gaudet ad vocem tubae, et cum viderit sanguineam pugnam, dicit in corde suo: Bene factum; sed sedet super asinam tranquillitatis et pacis amicam. Non autem vides in circuitu ejus splendentes gladios, aut caetera ornamenta armorum terribilium. Sed quid? ramos frondentes, testimonia pietatis. Venit ergo mansuetus, ut non propter potentiam timeretur, sed ut propter mansuetudinem amaretur sedens super asinam et pull
Abbreviated transcription (Latin):
tis est uerbũ. id est uidete nõ carna
nõ scema uisionis eiꝰ. Bi enĩ stema
tm̃ eiꝰ aspexeritis: decipiẽdi estis in
natura hũana. i aũt opus eiꝰ ꝯsi¬
deraueritis: saluãdi estis ĩ u̾tute di

Expanded text:
tis verbum est, id est, videte non carnalnon schema visionis ejus. Si enim schema ejus aspexeritis, decipiendi estis in natura humana. Si autem opus ejus consideraveritis, salvandi estis in virtute di
Abbreviated transcription (Latin):
habemꝰ regẽ nisi tantũmõ tesarẽ.
Ette rex tuꝰ uenit tibi mãsuetus:
sedẽs suꝑ asmã. Si ĩtellexeris uẽit
tibi si nõ intellexeris uemet ꝯtra te:
id est si ĩtellexeris uemet ut saluet
te et sub pedib tuis subiuget gẽ¬
suꝑ om̃e t̾rã. subietit ppłos nobis
et gẽtes sub pedib nr̃is: elegit no

Expanded text:
gem, nisi tantummodo Caesarem . Ecce rex tuus venit tibi mansuetus, cedens super asinam. Si intellexeris, venit tibi; si non intellexeris, veniet contra te, id est, si intellexeris, veniet ut salvet te, et sub pedibus tuis subiget gensuper omnem terram subjecit populos nobis, et gentes sub pedibus nostris; elegit nos
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑã eoꝵ desiderat. Iustũ est ut ali¬
quãdo creatura seruiat suo factori.
Gentes em̃ deꝰ ĩ potestate diaboli¬
ꝓtẽpore reliquit ut tẽptet: nõ met̾¬
nũ ꝯtẽpsit ut ꝑdat. Necesse est crũt
ut fict qd scriptũ est: hoĩes et iumẽ¬
ta saluabis dñe. Confestĩ gũt renit

Expanded text:
am eorum desiderat. Justum est, ut aliquando creatura serviat suo factori. Gentes enim Deus in potestate diabolitempore reliquit ut tentet, non in aeternum contempsit, ut perdat. Necesse est autem ut fiat quod scriptum est: Homines et jument
Abbreviated transcription (Latin):
crute. xp̃s apud ĩferos subueniens
quibusdã: eo aũt ip̃o die xp̃s in pa¬
radisotũ latrone cõfitẽte. Et ibi la¬
tro quid meruit : nisi qr illã uiam
tenuit ubi ostendit salutare suũ.
a qua tibi pes nõ exeat: In eo eñ qd̃
se actusauit deũ laudauit: et uitã
suã beatã fecit p̃sũpsit quidẽ a dño
et ait illi. Dñe memẽto mei: tũ ue¬
neris ĩ regnũ tuũ. Cõsiderabat enĩ
facinora sua: et ꝓ magno habebat
si ei uel ĩ fine parteret᷑. Dñs autẽ
ꝯtinuo cũ ille dicẽt memẽtomei. s
quãdo: cũ ueneris ĩ regnũ tuũ. stinẽ

Expanded text:
cruce, Christus apud inferos subveniens quibusdam: ea autem ipsa die Christus in paradiso cum latrone confitente. Et ibi latro quid meruit, nisi quia illam viam tenuit, ubi ostendit salutare suum? A qua tibi pes non exeat. In eo enim quod se accusavit, Deum laudavit, et vitam suam beatam fecit. Praesumpsit quidem a Domino, et ait illi, Domine, memento mei, cum veneris in regnum tuum. Considerabat enim facinora sua, et pro magno habebat, si ei vel in fine parceretur. Dominus autem continuo, cum ille diceret, Memento mei; sed quando? Cum veneris in re
Abbreviated transcription (Latin):
sertas fallacias eloqui discãt: B m¬
his oĩb q̃ hec nõ amũt ẽadẽ grauia
paciũt᷑: q̃ uo̾ amãt eadẽ quidẽ s nõ
grauia pati uidẽt᷑. Dĩa enĩ seua et
ĩmania: ꝓrsus facilia et ꝓpe nulla
efficit amor. Quãto ergo tertiꝰ ac fa¬
tilius ad uerã beatitudĩe caritas fa¬
cit: qd ad miseriã qnͣtũ potuit cupi¬
ditas fecit. Quã facile tolerat᷑ que¬
libet adu̾sitas tꝑalis: ut et̾na pena

Expanded text:
sertas fallacias eloqui discant? sertas fallacias eloqui discant? gravia patiuntur: qui vero amant, eadem quidem, sed non gravia pati videntur. Omnia enim saeva et immania, prorsus facilia et prope nulla efficit amor. Quanto ergo certius ac facilius ad veram beatitudinem charitas facit, quod ad miseriam, quantum potuit, cupiditas fecit? Quam facile toleratur quaelibet adversitas temporalis, ut aeterna poena
Abbreviated transcription (Latin):
ribiles et tremẽde seuicie celi et ma¬
ris ĩ penis sũt mertatores: ut diuiti¬
as uẽturus acqurrãt: maiorib quã¬
cũ quib acquisite sũt ꝑitulis et tẽ¬
pestatib plenas. Quos estus que
frigora que ꝑicula : ab aquis a fos¬
sis a p̃cipiciis a flumĩb a feris per¬
ferũt uenatores: Nuẽ laboeẽ esu¬
riendi et siciẽdi. quãtas uilissim et
soedidissim tibi et potꝰ angustias:
ubi bestie capiãt᷑: Et interdũ nec
ip̃iꝰ bestie tarnes ꝓpt̾ quã hec tãta
sustmet epulis necessarie sũt: quã¬
ꝙͣ et si aper ceriisq capit᷑ ⁊ magis
suaius sit uenãtis aĩo qr captꝰ est:
quã comedẽtis palato q toctus ẽ.
Quãtis crutiatib ꝓpe cotidian aꝵ
plagaꝵ tenera pueroꝵ etas subdit᷑:
quãtis etiã scolis uigiliaꝵ et absti-¬
nẽtie molestiis exertent᷑ : nõ ꝓpt̾ dis¬
tendũ sapientiã ẜ ꝓpt̾ opes honorefq
uanitatis ut nũos et litteras et di¬

Expanded text:
ribili et tremenda saevitia coeli et maribili et tremenda saevitia coeli et maris importuni sunt mercatores, ut divitias ventosas acquirant, majoribus quam quibus acquisitae sunt, periculis et tempestatibus plenas? Quos aestus, quae frigora, quae pericula ab equis, a fossis, a praecipitiis, a fluminibus, a feris perferunt venatores? quem laborem esuriendi et sitiendi, quantas vilissimi et sordidissimi cibi et potus angustias, ut bestiam capiant? et interdum nec ipsius bestiae carnes, propter quam haec tanta sustinent, sunt epulis necessariae. Quanquam etsi aper cervusque capiatur, magis suave sit venantis animo quia captus est, quam comedentis palato quia coctus est. Quantis cruciatibus prope quotidianarum plagarum tenera puerorum aetas subditur? Quantis etiam in scholis vigiliarum et abstinentiae molestiis exercentur, non propter discendam sapientiam, sed propter opes honoresque vanitatis, ut numeros, et litteras, et di
Abbreviated transcription (Latin):
Auideis qͥnquies qͣdragenas una mi¬
nus accepi: ter uirgis cesus sũ semel
lapidatꝰ sũ ter naufragiũ feci ⁊ not¬
te et die ĩ ꝓfũdo maris fui. et cetera
ꝑicula. que nu̾ari quidẽ possũt: sed
et grana frequẽtiꝰ et habundãcius
sustinebat: s ꝓfecto aderat ei spũssc̃ꝰ
portabat et quã leuẽ sartinã: ut oĩa
illa que suꝑiꝰ enu̾ata dura et ĩma¬
ma. oĩs auditor horrescit: leuẽ tribu¬
lationẽ dicẽt. ĩtuens ĩteriorib et fi¬
emẽda sit futã uita. nõ pati labores
externos ĩpioꝵ: et sine ulla sollicitu¬
dine ꝑfrui etna felicitate iustoꝵ. De¬
cari et uei se hoĩes paciũt᷑: ut dolores
nõ et̾m s aliquãto diufmoris ulceris
accioꝵ doloꝵ p̃tio redimãt᷑. In lan¬
guida et ĩcerta uotatioĩs breuissiẽ
atq ultima ⁊ ĩmanissimis bellis ma¬
lus hõ atterit᷑: plurib fortasse q̃me
ĩ laborib ĩquietꝰ ꝙͣ in ono qeturus.
Quib tẽpestatib et ꝓtellis quã hor¬

Expanded text:
minus, accepi. Ter virgis caesus sum, semel lapidatus sum, ter naufragium feci, nocte et die in profundo maris fui : et caetera ricula quae numerari quidem possunt, sed et gravia, frequentius et abundantius sustinebat: sed profecto aderat ei Spiritus sChristi portabat, et quam levem sarcinam: ut omnia illa, quae superius enumerata dura et immania omnis auditor horrescit, levem tribulationem diceret; intuens interioribus et fiemenda sit futura vita, non pati aeternos labores impiorum, et sine ulla sollicitudine perfrui aeterna felicitate justorum. Secari et uri se homines patiuntur, ut dolores non aeterni, sed aliquanto diuturnioris ulceris, acriorum dolorum pretio redimantur. In languida et incerta vacationis brevissimae atque ultima vita, immanissimis bellis miles atteritur; pluribus fortasse annis in laboribus inquietus, quam in otio quieturus. Quibus tempestatibus et procellis, quam hor
Abbreviated transcription (Latin):
uersi ad dñm deũ patrẽ oĩpotentẽ:
puro corde ei in qnͣtũ potest paruitas
nr̃a maximas atq ueras grãs aga¬
mus: p̾cauẽtes toto ño singularẽ
mãsuetudie eiꝰ. ut p̃tes nr̃as in be¬
neplacito suo exaudire dignet᷑: ũ¬
mitũ quoq a nr̃is actib et togita¬
nõib sua u̾tute expellat. nobis mł¬
tiplicit᷑ fidẽ mentẽq gubernet ⁊ spĩ¬
tales togitaciões tõtedat. et ad beati¬

Expanded text:
versi ad Dominum Deum Patrem omnipotentem, puro corde ei, quantum potest parvitas nostra, maximas atque veras gratias agamus; precantes toto animo singularem mansuetudinem ejus, ut preces nostras in beneplacito suo exaudire dignetur; inimicum quoque a nostris actibus et cogitationibus sua virtute expellat, nobis multiplicet fidem, mentem gubernet, spirituales cogitationes concedat, et ad beati
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃e caritatis: quicqd molestiaꝵ exte¬
riori hõi formsetus ĩtuliss ille prin¬
teps qͥ missꝰ ẽ foras ĩteriori gaudio
leue fiẽt. Nichil enĩ tam facile est
bone uolũtati quã ip̃a sibi: et hec
sufficit deo. Quãtũlibet ergo seuiat
iste mũdꝰ uerissĩe angeli nato ĩ tar¬
ne dño clamauerũt: głia ĩ excelsis
deo. et ĩ tra pax hõib bone uolũtatis:

Expanded text:
charitatis, quidquid molestiarum exteriori homini forinsecus intulisset ille princeps qui missus est foras, interiori gaudio leve fieret. Nihil enim tam facile est bonae voluntati, quam ipsa sibi: et haec sufficit Deo. Quantumlibet ergo saeviat iste mundus, verissime Angeli nato in carne Domino clamaverunt, Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis :
Abbreviated transcription (Latin):
tis et onerati estis et ego reficiã uos.
ac nõ potiꝰ dicit᷑ uenite qr uatatis
ut luboretis: Nã et uatãtes ĩuenit.
quos cõduxit in umeũ: ut ferrẽt es¬
tũ diei. Et sub illo iuigo lem et sarti¬
cõmendãtes nosmetipos tanꝙ̃ dei nũ¬
stros : ĩ multa paciẽtia ĩ tribulatõib

Expanded text:
i estis, et ego reficiam vos: ac non potius dicitur, Venite, qui vacatis, ut laboretis? Nam et vacantes invenit, quos conduxit in vineam, ut ferrent aestum diei . Et sub illo jugo leni et sarcicommendantes nosmetipsos, tanquam Dei minist
Abbreviated transcription (Latin):
tis nr̃e lumen : ut qđ postea ĩtulit et
tui uoluerit filiꝰ reuelare: nõ patrẽ
tm̃ s etiã filiũ accipias. Adtotũ enĩ
qd dixit illatũ est. Uerbo enĩ suo se pu¬
ter dedarait. Tlerbũ enĩ nõ solũ id qd̾
ꝑ uerbũ delarat᷑: s etiã seip̃m deda¬
rat. Ut scias aũt qr sĩc filiꝰ pr̃ez quibz
uult reuelat ip̃m ÷ cudi dicentẽ ip̃mi
dñm iħm cũ laudaret petrũ: ꝙ eũ fi¬
liũ dei esse ꝯfessus sit. Beatꝰ es inqͥt
symonbariona qi caro et sãgius nõ
reuelauit tibi: s pat meꝰ qͥ est ĩ telis.
Audiamꝰ ergo eũ qui sequit᷑ et dicit.
Denite ad me ões: q̃ laboratis et oue¬
rati estis. Mirũ quibusdã uidet᷑ frẽs

Expanded text:
strae lumen, ut, quod postea intulit: et cui uoluerit filius reuelare, non patrem tantum sed etiam filium accipias. ad totum enim quod dixit inlatum est. uerbo enim suo se pater declarat; uerbum autem non solum id quod per uerbum declaratur, sed etiam se ipsum derat. Ut scias autem quia sicut Filius Patrem quibus vult revelat ipsum, audi dicentem ipsum Dominum Jesum, cum laudaret Petrum, quod eum Filium Dei esse confessus sit: Beatus es, Simon Bar-Jona, quia caro et sanguis non revelavit tibi, sed Pater meus qui est in coelis . Audiamus ergo eum qui sequitur, et dicit: Venite ad me, omnes qui laboratis et onerati estis. 3. Mirum quibusda
Abbreviated transcription (Latin):
gũ ip̃m intrepida teruite subierũt.
et illã sartinã mãsuetissmmus hume¬
ris acceperũt ÷ tãtis agitari et exerte¬
ri difficultatib huiꝰ secłi ut nõ a la¬
borib ad quietẽ. s a quiete ad laborẽ
uotati uideãt᷑: cũ et apłs dicat oẽs qͥ
uolũt in xp̃o pie uiue̾ ꝑsetutionẽ pa¬

Expanded text:
gum ipsum intrepida cervice subierunt et illam sarcinam mansuetissimis humeris acceperunt, tantis agitari et exerceri difficultatibus hujus saeculi, ut non a laboribus ad quietem, sed a quiete ad laborem vocati videantur; cum et Apostolus dicat, Omnes qui volunt in Christo pie vivere, persecutionem pa
Abbreviated transcription (Latin):
postea ꝑfidẽ sentire ceperũt. Unde et
alio loco dixit. Om̃e qd̾ dat inͥ pater:
ad me uemiet. Et nemo nouit filiũ
nisi pat̾: neq patrẽ qͥs nouit insi filiꝰ
et tiui uoluerit filiꝰ reuelare. Cũ dicẽt
nemo nouit filiũ insi pat̾: nõ dixit et
cui uoluit pat̾ reuelare: quẽadmodũ
cũ dixerit nemo nouit patrẽ nisi filiꝰ.
addidit: et tui uoluerit filiꝰ reuelare.
Nd̾ nõ ita ĩtelligendũ est quasi a
nullo possit cognosti insi a solo pr̃e:
pat̾ aũt nõ solũ a filio s etiã ab eis
quib reuelauerit filiꝰ. Bic enĩ potiꝰ

Expanded text:
postea per fidem sentire coeperunt: unde et postea per fidem sentire coeperunt: unde et alio loco dicit, Omne quod dat mihi Pater, ad me veniet . Et nemo novit Filium, nisi Pater; neque Patrem quis novit, nisi Filius, et cui voluerit Filius revelare. Cum diceret, Nemo novit Filium, nisi Pater; non dixit, Et cui voluerit Pater revelare: quemadmodum cum dixerit, Nemo novit Patrem, nisi Filius; addidit, Et cui voluerit Filius revelare. Quod non ita intelligendum est, quasi a nullo possit cognosci, nisi a solo Patre: Pater autem non solum a Filio, sed etiam ab eis quibus revelaverit Fili
Abbreviated transcription (Latin):
ne nõ prudẽtie causis. Factiq huiꝰ e¬
q̃tatẽ dñs pat̾ne uolũtatis iuditiocõ¬
firmat: ut q̃ dedignãt᷑ paruuli ĩ deũ
fieri. stulti deiceps ĩ sapẽtia sua fi¬
ant. Hides ꝙͣ t̾ribilis ĩ ꝯsiliis dñs. Dis¬
ce uere hũilitatis exẽpla: nec teme
deo placitũ dixit: hoc ostendẽs maifes¬
te. qr ĩiustũ esse nõ potest qd̵ placuit
iusto. At ne quid ĩ illo minꝰ ꝙ̃ qd ĩ deo
est estimaret: statĩ subdidit. Oĩa ni
tradita sũt a patre meo. Pulcherrĩs
cõnectit᷑ de fide lotus: quãdo oĩa sibi
tradita dicit a pr̃e suo. Cũ oĩa legis
oĩpotentẽ agnoscis: nõ detolorẽ non
degenerẽ patris. Cũ tradita legis fi¬
liũ ꝯfiteris: cui ꝑ naturã oĩa umꝰ sub¬
stãtie uire sũt ꝓpria nõ douo collata
ꝑgrã. Tradita aũt sibi dicit oĩa nõ
celũ et trã uł cetera que ip̃e cõdidit
at fecit elemẽta: ẜhoi qͥ ꝑfiliũ acces¬
sũ habẽt ad pr̃ez et ante rebelles: deũ

Expanded text:
. Factique hujus aequitatem Dominus paternae voluntatis judicio confirmat; ut qui dedignantur parvuli in Deum fieri, stulti deinceps in sapientia sua fiant. Vides quam terribilis in consiliis Dominus. Disce verae humilitatis exempla, nec temerDeo placitum dixit: hoc ostendens manifeste, quia injustum esse non potest, quod placuit justo. Ac ne quid in illo minus quam quod in Deo est, aestimaretur, statim subdidit: Omnia mihi tradita sunt a Patre meo. Pulcherrimus connectitur de fide locus, quando omnia sibi tradita dicit a Patre suo. Cum omnia legis, omnipotentem agnoscis, non decolorem, non degenerem Patris. Cum tradita legis, Filium confiteris, cui per naturam omnia unius substantiae jure sunt propria, non dono collata per gratiam. Tradita autem sibi dicit omnia, non solum et terram vel caetera quae ipse condidit ac fecit elementa; sed hos qui per Filium accessum habent ad Patrem, et ante rebelles Deo,
Abbreviated transcription (Latin):
erãt : et ꝓ eo qd̵ tenebre erãt et lu¬
niẽse putabãt: net illumĩari po¬
tuerũt. Illi ant qͥ tenebre erãt et
tenebras se esse ꝯfitebãt᷑: paruuli
erãt nõ magni hũiles erãt nõ su-¬
ꝑbi. E ecte ergo dicebũt tu illumi¬
nabis luternã meã dñe: se agnos¬
cebãt dũm laudubãt. a uia salu¬
tari nõ recedebãt: laudãtes dñm
ĩuotabãt: et ab ĩmintis sius saliui
erãt. Postremo aꝑit teleste myste¬
riũ: qd̾ si platuerit deo ut parnu-¬
lis magis ꝙͣ prudẽtib istiꝰ mũdi
lus stilo plemore digessit ditẽs. Nõ¬
ne stultã fecit deꝰ sapientiã huius
muidi. Nã qm̃ dei sapientiã non
cognouit hic mũdꝰ ꝑ sapienciã:¬

Expanded text:
od tenebrae erant, et lumen se putabant, nec illuminari potuerunt. Illi autem qui tenebrae erant, et tenebras se esse confitebantur, parvuli erant, non magni; humiles erant, non superbi. Recte ergo dicebant, Tu illuminabis lucernam meam, Domine. Se agnoscebant, Dominum laudabant, a via salutari non recedebant. Laudantes Dominum invocabant, et ab inimicis suis salvi endi. postremo aperit caeleste mysterium, quod placuerit deo ut paruulis magis quam prudentibus istius mundi lus stilo pleniore digessit dicens: nonne stultam fecit deus sapientiam huius mundi? nam quoniam in dei sapientia non cognouit hic mundus per sapien tia
Abbreviated transcription (Latin):
illud reuelat᷑. Qui sũt magni. Ba¬
piẽtes et prudẽtes: qͥ dicẽtes se esse
sapiẽtes stulti facti sũt. Habes re¬
mediũ ecõtrario. Si dicẽdo te sapiẽ
eris. B dic dic et ĩtus dic: qi sic est
ut dicis. Si dicis: noli corã hõibus
Niud est enĩ alud esse stultũ: mnͥ¬
si esse tenebrosũ in corde: Demq
de illis sit ait. Dicẽtes se esse sapiẽ¬
tes: stulti facti sũt anteꝙͣ hoc dice¬
rẽt. Quid rursũ: Et obscuratũ ẽ¬
ĩsipiens cor eoꝵ. Dic qr tu tibi lu¬
men nõ es: ut multũ oculꝰ es. lu¬
men nõ es. Quid ꝓdest patẽs et
sams otulꝰ : si lumẽ desit. Ergo
dit et ibi lumẽ nõ esse et lama qd
stptũ est. tu illumabis lucernã in eã
dñe lume tuo: dñe illim̃abis tene¬
beas meas. ee enĩ nichil insi te¬
nebre: tu aũt lumẽ fugãs tenebeus

Expanded text:
illud revelatur. Qui sunt magni? Sapientes et prudentes. Dicentes se esse sapientes, stulti facti sunt. Habes remedium a contrario. Si dicendo te esse saeris. Sed dic: dic, et intus dic; quia sic est ut dicis. Si dicis, noli coram hominibuQuid est enim aliud esse stultum, nisi esse tenebrosum in corde? Denique de illis sic ait, Dicentes se esse sapientes, stulti facti sunt. Antequam hoc dicerent, quid rursum? Et obscuratum einsipiens cor eorum . Dic quia tu tibi lumen non es. Ut multum, oculus es; lumen non es. Quid prodest patens et sanus oculus, si lumen desit? Ergo dic, a te tibi lumen non esse; et clama quod scriptum est, Tu illuminabis lucernam meam, Domine: lumine tuo, Domine, illuminabis tenebras meas . Meae enim nihil nisi tenebrae:
Abbreviated transcription (Latin):
est res illumĩata accẽsa ut lute¬
ret lucerua. Que actendi potest:
potest et extĩgui. Es ut nõ extĩgna¬
tur: uentũ suꝑbie nõ paciat᷑. Ex¬
go ꝯfiteor tibi pat̾ dñe teli et t̾re:

Expanded text:
est, res illuminata, accensa ut luceret. Quae accendi potest, potest et exstingui. Sed ut non exstinguatur, ventum superbiae non patiatur. Ergo, Confiteor tibi, Pate
Abbreviated transcription (Latin):
quib ẽ rectorͦ. Dilectorib suis et ĩfi¬
delib:. quib plenꝰ ẽ mũdꝰ. Hos ap¬
abolũ et angelos eiꝰ. He tenebre nõ
naturales sũt nõ incõmutabiles sũt:
nnitãt᷑ em̃ et lux efficiũt. credũt et
credẽdo illũmãt᷑. Q̾cũ in eis factũ
fuerit audiẽt. Fuistis aliquãdo tene¬
bre: nuĩt aũt lux in dño. Nã quãdo te¬
nebre nõ in dño: iterũ quãdolux nõ

Expanded text:
Quibus est rector, dilectoribus suis et infiQuibus est rector, dilectoribus suis et infidelibus, plenus est mundus. Has Apabolus et angeli ejus. Hae tenebrae non naturales sunt, non incommutabiles sunt: mutantur, et lux efficiuntur; credunt, et credendo illuminantur. Quod cum in eis factum fuerit, audient, Fuistis enim aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino . Nam quando tenebrae, non in D
Abbreviated transcription (Latin):
uersus carnẽ et sangiuez: id est aduer¬
sus hoĩes quos uidetis seuire ĩ uos. Ua¬
sa sũt utit᷑ aliꝰ: organa sũt aliꝰ tan¬
git. Immisit in qͥt diabolꝰ ĩ tor iude:
ut tradet dũm. Ait aliquis. Quid gͦ
feti ego: Audi apłm. Neq detis locũ
diabolo. Tu mala uolũtate lotũ dedis¬
ti ĩtrauit possedit: utit᷑ lotũ si nõ da¬
cnt. Nõ est nobis colluctacio adu̾sus
carnẽ et sanguĩez:. s adu̾sus pͥncipes
et potestates. Possit quisis putare ad¬
usus reges tre: adusus potestates se¬
culi. Quare ip̃i nõ caro et sãguis:
Benel dutũ est nõ adusus carnẽ et
sangiuĩe: auerte̾ cib oĩ hoĩe. Hui ex¬
go restãt ĩninci: Adusus p̾ncipes et
potestates spitales neqͥtie: rectores
mũdi. Quasi plus dedit diabolo: s
angelis eiꝰ plus dedit quos rectores
mũdi appellauit. E ne male ĩtelli¬
gas: exponit qd sit mũdꝰ tiuꝰ sint il¬
li rectores. Rectores nñidi tenebrarũ
harũ. Quid est mũdi tenebraꝵ haꝵ:

Expanded text:
nguinem: id est, adversus homines quos videtis saevire in vos. Vasa sunt, alius utitur: organa sunt, alius tangit. Immisit se, inquit, diabolus in cor Judae, ut traderet Dominum . Ait aliquis: Quid ergo ego feci? Audi Apostolum: Neque detis locum diabolo . Tu mala voluntate locum dedisti: intravit, possedit, utitur. Si locum non daait, Non est nobis colluctatio adversus carnem et sanguinem, sed adversus principes et potestates. Possit quisque putare adversus reges terrae, adversus potestates saeculi. Quare? ipsi non caro et sanguis? Semel dictum est, non adversus carnem et sanguinem. Avertere ab omni homine. Qui ergo restant inimici? Adversus principes et potestates spiritualis nequitiae, rectores mundi. Quasi plus dedit diabolo et angelis ejus. Plus dedit, rectores mundi appellavit. Sed ne male intelligas, exponit quid sit mundus, cujus sunt illi rectores. Rectores mundi, tenebrarum harum Quid est, mundi tenebrarum harum?
Abbreviated transcription (Latin):
gite. Abscondisti in qͥt hec a sapiẽtib
et prudẽtib: et nõ dixit reuelasti en
stultis et ĩprudẽtib: f ait abscondi¬
sti quidẽ hec a sapiẽtib et pruden¬
tib: et reuelasti ea paruulis. Sa¬
pientib et prudẽtib irridendis ar¬
Uere aũt tumẽtib opposuit nõ sapiẽ¬
tes nõ prudẽtes: s paruulos. Qui

Expanded text:
 inquit, a sapientibus et prudentibus: et non dixit, Revelasti ea stultis et imprudentibus: sed ait, Abscondisti quidem a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis. Sapientibus et prudentibus irridendis, arvere autem tumentibus, opposuit non insipientes, non imprudentes, sed pa
Abbreviated transcription (Latin):
Abhis inintis quomõ se tutũ dicit
quidã; Hoc emĩ ceperũ dice̾: et ne¬
tesse habui de istis mincis aliquãdo
cũ mora tractare. Iam ergo cognitis
ĩnnitis: uideamꝰ tutelã. Laudans ĩ¬
uotabo dñm: et ab ĩnnicis meis sal¬
uus ero. Habes qͥd agus. Laudas in¬

Expanded text:
Ab his inimicis quomodo se tutum dicit quidam? Hoc enim coeperam dicere, et necesse habui de istis inimicis aliquanta cum mora tractare. Jam ergo cognitis inimicis, videamus tutelam. Laudans invocabo Dominum, et ab inimicis meis salvus ero . Habes quid agas. Laudans in
Abbreviated transcription (Latin):
tinet aed ip̃iꝰ hoĩs susceptionẽ: tota grã.
singularis grã ꝑfecta gr̃a. Quid mne¬
ruit hõ ille qͥ xp̃s est: Si tollas gr̃az
et tantã gr̃az quã unũ oportebat es-
qd̃ tu; Suscepit aĩar suscepit corpus:
suscepit plenũ hõĩe cociptai sibi unã tã¬
facit dñs cũ seruo ꝑsonã. Quãta is¬

Expanded text:
ad ipsius hominis susceptionem, tota gratia, singularis gratia, perfecta gratia. Quid meruit homo ille qui Christus est, si tollas gratiam, et tantam gratiam, qua unum oportebat esseo? quid nisi quod tu? Suscepit animam, suscepit corpus, suscepit plenum hominem: coaptat sibi, unam facit Dominus cum servo personam. Quanta is
Abbreviated transcription (Latin):
gloriã damꝰ. Hoc si feteris: nullã
mat ante uidicẽ. Cũ enĩ tiup̃e fueris
accusator et dñs liberator ⁊ qͥd erit il¬
le nisi calupinator: Merito ille huic
sibi tutelã ꝓuidit adusus ĩmuutos nõ

Expanded text:
ris, nullam niat ante judicem. Cum enim tu ipse fueris accusator, et Dominus liberator; quid erit ille, nisi calumniator? Merito ille hinc sibi tutelam providit adversus inimicos, non
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m id ẽ coepus siĩ unde dicit. Sol¬
iuite templũ hoc: et ĩ triduo sustita¬
bo illud. Mortuꝰ est arũt pctor: maxi¬
me ille quẽ moles ꝯsuetudĩs p̃mĩt
quasi sepultꝰ ẽ lazarꝰ. Parũ em̃ e¬
rat qr mortuꝰ : etiã sepultꝰ erat. Qs¬
quis igit᷑ male ꝯsuetudĩs male ui

Expanded text:
ipsum, id est, corpus suum; unde dicit, Solvite templum hoc, et in triduo suscitabo illud . Mortuus est autem peccator, maxme ille quem moles consuetudinis premit, quasi sepultus est Lazarus. Parum enim erat, quia mortuus; etiam sepultus. Quisquis igitur malae consuetudinis, malae
Abbreviated transcription (Latin):
ita ut nulloiã factũ sit qd ĩ quodã
psalmo miserabilit̾ dicit᷑. dixit stul¬
tus ĩ corde suo nõ est deꝰ ⁊ sit talis de
quali dictũ est: a mortuo uelut qͥ
nõ sit perit ꝯfessio. Quis eũ suscita¬
uit ⁊ nisi qͥ remoto lapide clamauit
dicẽs lazare ꝓdi foras. Nud est ãt
foras ꝓdire : nisi qd octultũ erat fo¬
ras ꝓdire: Qui ꝯfitet᷑ foras ꝓdit: fo

Expanded text:
am factum sit, quod in quodam psalmo miserabiliter dicitur, Dixit stultus in corde suo, Non est Deus ; fit talis, de quali dictum est, A mortuo, velut qui non sit, perit confessio. Quis eum suscitabit, nisi qui remoto lapide clamavit, dicens: Lazare, prodi foras? Quid est autem foras prodire, nisi quod occultum erat foras prodere? Qui confit
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ spũ: et dixisse. Cõfiteor tibi pater
dñe reli et tre. qr abscõdisti hec a sa¬
piẽtib et prudẽtib et reuelasti ea ꝑ¬
uulis. Hucusq interĩ uerba dm̃ si¬
pie si digne si diligent si qd̃ p̾mũ ẽ
pie ꝯsideremꝰ: ĩuenimꝰ pͥmitꝰ nõ

Expanded text:
teor tibi, Pater, Domine coeli et terrae, quia abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis. Huc usque interim verba Domini. Si digne, si diligenter, si, quod primum est, pie consideremus, invenimus primitus,
Abbreviated transcription (Latin):
Si pcti ꝯfessor reiuxit a morteͬ quis
eũ suscitauit: Nullꝰ mortuus est
surmꝰ sustitator: ille se potuit sus¬
tĩtare q̃ mortua tarne nõ mortuꝰ
est. Etem̃ hoc sustitauit qd̾ moetuũ
fuerat ille suscitauit qͥ uiuebat in

Expanded text:
Si peccati confessor revixit a morte, quis Si peccati confessor revixit a morte, quis eum suscitavit? Nullus mortuus est sui ipsius suscitator. Ille se potuit suscitare, qui mortua carne non mortuus est. Etenim hoc suscitavit quod mortuum fuerat. Ille se suscitavit, q
Abbreviated transcription (Latin):
setutꝰ ẽ etiã sonꝰ tinsiois pettoris
or tibi pater. In hoc ip̃o qd̾ soniut cõ¬
fiteor: pectora tutudistis. Tũdere aũt
pectꝰ qͥd est insi argue qd latet ĩpet¬
tore : et cudẽti pulsu occultũ casti¬
gare peccatũ: Quare hot feristis
nisi qr audistis ꝯfiteor tibi pater:
Cõfiteor audistis: q̃ ꝯfitet᷑ nõ atten¬
distis. Nũt ergo aduertite. Si cõfi¬
teor xp̃s dixit a quo lõge est om̃e pet¬
liquãdo etiã laudatoris. Cõfitemꝰ
ergo siue laudãtes deũ: siue actu¬
sãtes nosmetip̃os. Pia est utraq
ꝯfessio: siue tũ te rephendis qͥ nõ es
sme pct̃o. siue tũ illũ laudas q̃ nõ p̃t
habe pct̃m. Si aũt bene cogitemꝰ :
rephensio tua laus ip̃iꝰ est. Quare
em̃ iam ꝯfiteris ĩ uctusaciõe pc̃ti
tui In accusatiõe ip̃iꝯ tui quare tõ¬
fiteris: nisi qr ex mortuo uiuꝰ factꝰ
esꝰ ꝓtriptura quippe ait. A mortuo
a mortuo ꝯfessio qͥ ꝯfitet᷑ uiuit: et si
pettatũ cõfitet᷑ utiq a morte reuixit.

Expanded text:
ionis pectoris or tibi, Pater. In hoc ipso quod sonuit, Confiteor, pectora tutudistis. Tundere autem pectus quid est, nisi arguere quod latet in pectore, et evidenti pulsu occultum castigare peccatum? Quare hoc fecistis, nisi quia audistis, Confiteor tibi, Pater? Confiteor, audistis: qui confitetur, non attendistis. Nunc ergo advertite. Si, Confiteor, Christus dixit, a quo longe est omne pecaliquando laudatoris. Confitemur ergo, sive laudantes Deum, sive accusantes nos ipsos. Pia est utraque confessio, sive cum te reprehendis, qui non es sine peccato; sive cum illum laudas, qui non pota. Si autem bene cogitemus, reprehensio tua, laus ipsius est. Quare enim jam confiteris in accusatione peccati tui? in accusatione tui ipsius quare confiteris, nisi quia ex mortuo vivus factus es? Scriptura quippe ait: A mortuo,a mortuo confessio, qui confitetur vivit: et si peccatum confitetur, utique a morte revixit.
Abbreviated transcription (Latin):
soluta erũt et ĩ celo: Ip̃m lazarũ
adtende. Cũ uinculis ꝓdit iã uiue¬
bat ꝯfitendo: s nondũ liber ambu¬
labat uĩculis irretitꝰ. Piud ergofa¬
cit eccłia cui dictũ est que solueritis

Expanded text:
soluta erunt et in coelo ? Ipsum Lazarum attende: cum vinculis prodit. Jam vivebat confitendo; sed nondum liber ambulabat, vinculis irretitus. Quid ergo facit Ecclesia, cui dictum est, Quae solveritis,
Abbreviated transcription (Latin):
nĩ uerbi pabulo uicturã in ꝑpetuũ
mentẽ refice̾: quã uentrẽ moriture
carnis treno pane saciare. Nolite gͦ
subtrahe: metũ uos ãmoneo ut ab o¬
cioso sermone paxtamꝰ ĩutilit loqui
declinemꝰ : in qnͣtũ reniti lĩgue p̃ua¬
lemꝰ: in uentũ uerba nõ diffluant
cũ iudex dicat. Om̃e uerbũ otiosũ
qd̾ lotuti fuerĩt hoĩes: reddẽt de eo ru¬
tionẽm die iudicii. Otiosũ quippe
uerbũ est: qd̾ aut utilitate rectitudi¬
nis aut ratione iuste necessitatis ta¬
ret. Ouosa ergo colloq̃a ad edifica¬
cioĩs studiũ uertite: quã celerrime
huiꝰ uite tꝑa fugiãt ꝯsiderate: quã
ante oculos ueĩ cordis ponite. hũt ꝓxi¬

Expanded text:
st verbi pabulo victuram in perpetuum mentem reficere, quam ventrem moriturae carnis terreno pane satiare. Nolite ergo, subtrahere. Mecum vos admoneo, ut ab otioso sermone parcamus, inutiliter loqui declinemus. Inquantum reniti linguae praevalemus, in ventum verba non defluant, cum judex dicat: Omne 1457 verbum otiosum quod locuti fuerint homines, reddent de eo rationem in die judicii . Otiosum quippe verbum est, quod aut utilitate rectitudinis, aut ratione justae necessitatis caret. Otiosa ergo colloquia ad aedificationis studium vertite: quam celerrime hujus vitae tempora fugiant, considerate: quam ante oculos vestri cordis ponite: hunc proxi
Abbreviated transcription (Latin):
sentit nõ ualet: ẜ qr hoc ut cũq de¬
ñtiat ꝓfecto ꝑ siyatũ gustũ p̃bet.
In dei ergo tabnatulo id est ĩ scã et¬
desia positi si ꝑ doctrinã sapiẽtie mĩ¬
strare fialas mĩme potestis: in qnͣ¬
tũ ꝓ diuĩa largitate sufficitis. ꝓxi¬
mis ueĩs boni uerbi scyatos date.
In qͣntũ uos ꝓfecisse pensatis etiã
sũ esse ꝯsiderat ut secũ uemiat ĩuitat.
eũ soli ueniatis. Hinc etemĩ siͥptũ ẽ.
Qau audit dicat uemi ut qͥ iã uotẽ

Expanded text:
sentit non valet, sed quia hoc utcunque desentit non valet, sed quia hoc utcunque denuntiat, profecto per cyathum gustum praebet. In Dei ergo tabernaculo, id est in sancta Ecclesia, positi, si per doctrinae sapientiam ministrare phialas minime potestis, in quantum pro divina largitate sufficitis proximis vestris boni verbi cyathos date. In quantum vos profecisse pensatis, etiamsum esse considerat ut secum veniat invitat. eum soli veniatis. Hinc etenim scriptum est: Qui audit, dicat: Veni ; ut qui jam
Abbreviated transcription (Latin):
dotis custodiẽt scientiã et legẽ reqrẽt
ex oce eiꝰ: qr angelꝰ dm̃i exertituũ ẽ.
S huiꝰ altitudinẽ noĩs: etiã uos si
uultis potestis mereri. Nã unusqsq
ur̃m in qͣntũ sufficit in qͣntũ grã suꝑ¬
ne aspiraciõis accepit: si a prauita¬
te ꝓrimiũ reuotat. si exhortari ad be¬
ne oꝑandũ curat: si et̾nũ regnũ uł
suppliciũ errãti demĩtiat: cũ uerba¬
lus existit. Et nemo ditat mouere nõ
sufficio exhortari idoneꝰ nõ sũ. qͣntũ
potes exhibe: ue male seruatũ talẽ
tũ qd acceꝑus ĩ tormẽtis exigaris.
Neq enuĩ plusꝙͣ unũ talentũ aite¬
ꝑat: qͥ hoc abscõde̾ studuit quã exo¬
nõ solũ fiale: s pp̃tipiẽte dũo etiã tya¬
ti facti sũt. Per fialas quippe doctri¬
na exuberãs: ꝑ styatos uõ parua at¬
q angusta sciencia designat᷑. Alius
doctrina ueritatis plenꝰ audientiu
mẽtes ĩ ebriat: ꝑ hoc ergo qd̾ dicit qr¬
fecto fialã porrigit. Aliꝰ explere qd̾¬

Expanded text:
egem requirunt ex ore ejus, quia angelus Domini exercituum est . Sed hujus altitudinem nominis, etiam vos, si vultis, potestis mereri. Nam unusquisque vestrum in quantum sufficit, in quantum gratiam supernae aspirationis accepit, si a pravitate proximum revocat, si exhortari ad bene operandum curat, si aeternum regnum vel supplicium erranti denuntiat, cum salus existit. Et nemo dicat: Admonere non sufficio, exhortari idoneus non sum. Quantum potes exhibe, ne male servatum, quod acceperas, in tormentis exigaris. Neque enim plus quam unum talentum acceperat, qui hoc abscondere magis studuit quam eronon solum phialae, sed praecipiente Domino etiam cyathi facti sunt. Per phialas quippe doctrina exuberans; per cyathos vero parva atque angusta scientia designatur. Alius doctrina veritatis plenus, audientium mentes inebriat: per hoc ergo quod dicit, profecto phialam porrigit. Ali
Abbreviated transcription (Latin):
ti s treno regi militãt hi qͥ ꝓ deo ppe¬
ti asꝑa fugiĩt: et solis exteriorib
dediti pñtis uite molliciẽ det delecta¬
cionẽ querũt. Nemo ergo existimet
ĩ fluxu atq studio p̃ciosaꝵ uestiũ pet¬
catũ deesse: qr si hoc culpa nõ ess. nul¬
lomõ iohe dñs de uestimẽti sui asꝑi¬
nas a p̃tiosaꝵ uestiũ appetitu ꝯpes¬
teret dicẽs. Nõ in ueste p̃tiosa. Pen¬
sate ergo que culpa sit eciã uiros ap¬
pete: a quo tirauit pustor eccłie et

Expanded text:
Deo perpeti aspera fugiunt, sed solis exterioribus dediti, praesentis vitae molliti sunt, et delectationem quaerunt. Nemo ergo existimet in luxu atque studio vestium, peccatum deesse, quia si hoc culpa non esset, nullo modo Joannem Dominus de vestimenti sui asperinas a pretiosarum vestium appetitu compesceret, dicens: Non in veste pretiosa. Pensate ergo quae culpa sit hoc etiam viros appetere, a quo curavit pastor Ecclesiae et
Abbreviated transcription (Latin):
Harundinẽ a uẽto agitatã: Nd̾
uidelit nõ asserẽdo s negãdo ĩtulit.
Harundiuẽ quippe mox ut aura cõ¬
tigerit: in ꝑtẽ alterã inflectit. Et
quid ꝑ harundinẽ insi carnalis c̃ĩ¬
mus designat᷑ : qͥ mox ut fauore
uł detractione tangit᷑. in ꝑtẽ quã¬
lib ĩclmat᷑: Si em̃ ab hũano ore au
tur: totũq se quasi ad gra ĩflectit.
S si inde uentꝰ detractioĩs erupe¬
rit unde laudis aura uemebat:
mox hũc qͣsi in alterã ꝑtẽ ad uim
furoris ĩclinat. S harũdo uento a¬
gitata iohes nõ eratͥ qr hũc net blã¬
dũ grã nec cuiuslib ira aspũ facie

Expanded text:
Arundinem vento agitatam? Quod videlicet non asserendo, sed negando intulit. Arundinem quippe mox ut aura contigerit, in partem alteram flectit. Et quid per arundinem nisi carnalis animus designatur? Qui mox ut favore vel detractione tangitur, stlibet inclinatur. Si enim ab humano ore aurtur, totumque se quasi ad gratiam inflectit; sed si inde ventus detractionis eruperit, unde laudis aura veniebat, mox hunc quasi in partem alteram ad vim furoris inclinat. Sed arundo vento agitata Joannes non erat: quia hunc nec blandum gratia, nec cujuslibet ira asp
Abbreviated transcription (Latin):
titudine nulla rerũ uarietas ĩflecte
mũ int̾ auras lĩguaꝵ: positꝰ stet ĩ¬
flexibilis statꝰ mentis. Nulla nos de¬
tractio ad irã ꝓuocet atq ad remis¬
sionẽ ĩutilis gr̃e nullꝰ fauor ĩcdiuet:
nõ nos ꝓsꝑa eleuẽt. nõ adusa per¬
turbẽt: ut q̃ in soliditate fidei figi¬
mur: nequaꝙ̃ rerũ tnͣseuntiũ mu¬
tabilitate moueam᷑. Adhut aũt de
eiꝰ exp̃ssione subĩgit᷑. B quid exi¬
stis uide̾ ĩ deserto. Homĩe mollib

Expanded text:
titudine nulla rerum varietas inflectebmum inter auras linguarum positum, stet inflexibilis status mentis. Nulla nos detractio ad iram provocet, atque ad remissionem inutilis gratiae nullus favor inclinet. Non nos prospera elevent, non adversa perturbent, ut qui in soliditate fidei figimur, nequaquam rerum transeuntium mutabilitate moveamur. 3. Adhuc autem de ejus expressione subjungitur: Sed quid exis
Abbreviated transcription (Latin):
ciũ blandimẽtis nõ fouit s uigore a¬
sꝑe ĩuectiõis ĩtrepiait dicẽs. Geni¬
mina uiperaꝵ: quis uobis demõstra¬
uit fugẽ a uẽtura ira. Unde et ꝑ
salomonẽ dicit᷑. Uerba sapientiũ.
qͣsi stimuli: et sũ claui ĩ altũ defi¬
xi. Claius quippe atq stimulis sa¬
pienciũ uerba ꝯꝑant᷑: qr culpas de¬
linquentiũ nestũit palpare s punge.

Expanded text:
vigore asperae invectionis increpavit, dicens: Genimina viperarum, quis vobis demonstravit fugere a ventura ira? Unde et per Salomonem dicitur: Verba sapientium quasi stimuli, et sicut clavi in altum defixi . Clavis quippe atque stimulis sapientum verba comparantur, quia culpas delin
Abbreviated transcription (Latin):
ne mẽdax postea ĩueniret᷑ qd̃ autat a
nobis deꝰ opĩari: insi q̃ndã ꝓpetatẽ in xp̃o
talẽ futurrã ut q̃ius multi mĩstri bap¬
tizaturi essẽt siue iusti siue ĩuisti: nõ
tribuet᷑ sc̃itas baptisim insi illi suꝑ ꝙ̃
destẽdit colũba: de quo dictũ ẽ. hic est qͥ

Expanded text:
ne mendax postea inveniatur quod avertat a nobis Deus opinari; nisi quamdam proprietatem in Christo talem futuram, ut quamvis multi ministri baptizaturi essent, sive justi, sive injusti, non tribueretur sanctitas Baptismi, nisi illi super quem descendit columba, de
Abbreviated transcription (Latin):
bitror memĩsse taritatẽ urã hoc e¬
uãgeliũ lectõib ꝯgrius ex oedĩe re¬
citari: et puto uobis nõ extidisse q̃
iã tractata sũt.maxĩe retẽtioea. de
iohe et de colũba. De ioħe scilitz quid

Expanded text:
bitror meminisse Charitatem vestram hoc Evangelium lectionibus congruis ex ordine recitari: et puto vobis non excidisse quae jam tractata sunt, maxime recentiora de Joanne et columba. De Joanne scili
Abbreviated transcription (Latin):
sterio suꝰ malꝰ⁊ nestiret ille qͥ baptizn¬
ret᷑ baptirari: insi ab illoqͥ sibi tenuit
baptiz ãdi pt̃atẽ. Et ut noueritis frẽs
qr hoc ĩ illo nõ nouerat iohes: et hoc di¬
dicit ꝑ colũbã. Dñm enĩ nouerat: ẜ eũ
baptizãdi sibi pt̃atẽ retentuꝵ ⁊ nulli
seruo eã daturũ nondũ nouerat. Scd̾m

Expanded text:
servus malus, non sciret se ille qui baptizaretur baptizari, nisi ab illo qui sibi tenuit baptizandi potestatem. Et ut noveritis, fratres, quia hoc in illo non noverat Joannes, et hoc didicit per columbam: Dominum enim noverat, sed eum baptizandi sibi potestatem retenturum, et nulli servo eam da
Abbreviated transcription (Latin):
se habe taritatẽ: q̃ diuidũt unitatem.
Hec dicta sũt: sequẽtia uideamꝰ. Per¬
hibuit iohes testiomũ: qr uidit. Nua¬
le testĩomiũ ꝑhibuit. Quia ip̃e est filiꝰ
dei. Oportebat enĩ ut ille baptizaret
q̃ est filiꝰ dei: uiicꝰ nõ adoptuꝰ. Adop¬
tati filii: mĩstri sũt unici. Untus ha¬
bet potestatẽ: adoptati nũsteriũ. Ricet

Expanded text:
tem. » His dictis subsequentia videamus: « Perhibuit Joannes testimonium, quia vidit. Quale testimonium perhibuit? quia ipse est Filius Dei; oportebat ergo ut ille baptizaret qui est Filius Dei unicus, non adoptatus; adoptati filii ministri sunt unici, unicus habet pote
Abbreviated transcription (Latin):
repleri ⁊ insi simplices fuerit insi
uerã cũ fratrib habuerĩt pacẽ. ꝙͣ
significãt oscula colũbaꝵ. Habẽt
loquũt᷑ pacẽ cũ ꝓximio suo mala
aũt sũt in cordib eoꝵ. C olũbe aũt
natura que a lamatu motẽs est
illis m̃otẽtib aptissiẽ ꝯgruit: qui
patẽ sequũt᷑ cũ oĩb et sc̃ioniã et
solliciti seruare unitatẽ spũs in uĩ¬
culo pacis. Atq ideo spũs in colũ¬
ba descendẽdo. nõ suã tantũmodo
uł eiꝰ in quẽ destendit m̃ocentiã si

Expanded text:
repleri, nisi simplices fuerint, nisi veram cum fratribus habuerint pacem, quam significant oscula columbarum. Habenloquuntur pacem cum proximo suo, mala autem in cordibus eorum . Columbae autem natura, quae laniatu innocens est, illis aptissime congruit, qui pacem sequuntur cum omnibus et sanctimoniam, solliciti servare unitatem Spiritus in vinculo pacis . Atque ideo Spiritus in columba descendendo, non suam tantummodo vel ejus super quem descendit innocentiam si