comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
regłm. Notuit pͥorituo qd̾ teminis fami¬
liariter et blande tctauerat. atq de ip̃tuᷤ
hunilitate suꝑbiam con̾cepisti. Egiss
prudentꝰ̃ si ceruicẽ oñass in solentem.
et semraiatis erga te austerꝰ habuisset.
scͥptum est inlibro sapiẽ qr maliciam
ociositas docet. seruum ꝙ incliuauit opa¬
tiones affidue. Et item. Seruo matuolo
debentur compedes et tortum ne uacet

Expanded text:
regulum. Nocuit priori tuo quod te nimis familiariter et blande tractaverat, atque de ipsius humilitate superbiam concepisti. Egisset prudentius, si cervicem onerasset insolentem, et se in multis erga te austerius habuisset. Scriptum est in libro Sapientiae, quia malitiam otiositas docet, servumque inclinant operationes assiduae. Et item: Servo malevolo debentur compedes, et tortura, ne vacet
Abbreviated transcription (Latin):
lites galliaꝵ sͥ us decimationis usurpãt.
uͦ ur̾is pͥuilegiis deferentesͦ cas a uob̾ potẽ¬
ter extorquent. Ad uersus dos deberetis
in surgere ñ ad uersus cłicos aut eccłias di¬
coꝵ. Debetetis recołe uos qũq fuisse cłicos
atq sacramenta salutis in eoꝵ eccłiis ꝑ ce
filial:. affectus pͥiugnales indint. et sub
religionis p̃tertu fnsiit inꝯtemptũ. Nõ
ponimꝰ os nr̃m in celũ nͨ de fc̃o sũm ponti

Expanded text:
lites Galliarum sibi jus decimationis usurpant, lites Galliarum sibi jus decimationis usurpant, nec vestris privilegiis deferentes, eas a vobis potenter extorquent. Adversus eos deberetis insurgere, non adversus clericos, aut ecclesias clericorum; deberetis recolere vos quandoque fuisse clericos, atque sacramenta salutis in eorum ecclesiis pfilialis affectus privignales induit, et sub religionis praetextu transiit in contemptum. Non ponimus os nostrum in coelum, nec de facto summi ponti
Abbreviated transcription (Latin):
nia nos compellunt. uota et lingue oĩũ
ili ur̃e scĩtatis p̾conium laxaxentur nͥ tape¬
retis qd̾ alienũ est. nͥ monachis etcłicis de¬
ne. decime tributa sunt egentium aĩaꝵ.
s t̾ritorii tatione. Si in ritõm possessionẽ
t̾re deuolute sunt qr̃in hoc ꝑiclitat᷑ alie¬
nũ uis : Nm ad nos terre uir cõmunem
equitatẽ cũ suo oñe tͣnsiorunt: ut qͥd in
alienam in uiriã terras et mitͥmento
ur̃a pͥuilegiari facitis ut auferatis qdꝰ alicũ
estͦ Num qͥd abel denitmentil suis dm̃
ã resperit: Huiqͥd uistiores estis pͥmo
oium iusto ut uos contͣ dei iusticiam eri¬
gatis: ꝑ ꝓph̾am p̾cipit dñs decimas infer¬
ri inhorres̃ sirũ uos abciꝰ horreo in betis au¬
ferri. habet iusticia diumne legis ut in
leuitaꝵ sortem cedant decime. Uñ eo ius¬
ticie dei mantfeste resistit᷑ qui ministris
eccłie uititur uis decrmationis auferre
facile detrectaretis obedientie itigum. Mi¬

Expanded text:
nia nos compellunt. Vota et linguae omnium nia nos compellunt. Vota et linguae omnium in vestrae sanctitatis praeconium laxarentur, nisi raperetis quod alienum est, nisi monachis et clericis denae, decimae tributa sunt egentium animarused territorii ratione? Si in vestram possessionem terrae devolutae sunt, qnum jus? nam ad vos terrae juxta communem opinionem cum suo onere transierunt. Utquid in alienam injuriam terras et nutrimenta vestra privilegiari facitis, ut auferatis quod alienum est? Nunquid Abel de nutrimentis suis Dominum non respexit? nunquid justiores estis primo omnium justo? ut vos contra Dei justitiam erigatis? Per prophetam praecepit Dominus decimas inferri in horreum suum; vos ab ejus horreo jubetis auferri. Habet justitia divinae legis, ut in Levitarum sortem cedant decimae; unde et justitiae Dei manifeste resistit, qui ministris ecclesiae nititur jus decimationis auferre. facile detrectaretis obedientiae jugum. Mi
Abbreviated transcription (Latin):
iericho rapuisse conuincit᷑. h̾bũ tobie ẽ uide¬
te ne furtiuũ sit. furtũ siqͥdẽ cõmitit᷑ qͥ¬
tiens res aliena ĩuito dño ꝯtrectatur. s
et rapine cͥmen in uire ciuili furtum ĩ¬
ꝓbiꝰ diffinitur. Heminẽ p̃donẽ notamꝰ
aut furem. s uerem᷑ ne ut̃am suggillet
opimonem.si rem cõcupiscitis aut rapitis
alieuan. una oĩtim uox ẽ. cist̾ciensis ordi¬
nis ꝓfessores tanto differentiꝰ p̃cet̾is tum¬
phales sanctitatis titłos refert̃. qͣnto exp̃s¬
sius religionis apłice uestigiis in heserũt¬
.nͥ. Cũ intenutate ciboꝵ. ĩ asꝑitate uesti¬
um. in uigiliis. in ꝯfessionib. in discipli¬
uis. in psalmis. in humilitate. hospitalita¬
ce ob̾a. caritate. et ceteris qͥb fructus u¬
te semiuat᷑ interris de pͥmatis carnem.
comparerent nisi. Cum uob̃ in fauorẽ
plenissimũ laus homiñ ꝯmunis assistat.
Et q̃ est ista maledicta conuinctio n que
murm uniuersa le et cõmunis querimo¬

Expanded text:
. Verbum Tobiae est: Videte ne furtivus sit. Furtum siquidem committitur, quoties res aliena invito domino contrectatur. Sed et rapinae crimen in jure civili furtum improbius definitur. Neminem praedonem vocamus, aut furem, sed veremur, ne vestram suggillet opinionem, si rem concupiscitis, aut rapitis alienam. Una omnium vox est, quia Cisterciensis ordinis professores, tanto differentius prae caeteris triumphales sanctitatis titulos referent, quanto expressius religionis apostolicae vestigiis inhaeserunt; cum in tenuitate ciborum, in asperitate vestium, in vigiliis, in confessionibus, in disciplinis, in psalmis, in humilitate, hospitalitate, obedientia, charitate et caeteris, quibus fructus vitae seminatur in terris, deprimatis carnem, compararent ubique, cum vobis in favorem plenissimum laus hominum communis assistat, Et quae est ista maledicta conjunctio, nisi,murmur universale et communis querimo
Abbreviated transcription (Latin):
rob̾tus sit pͥmogenitꝰ pͥmogeniti fratris
mei. et ab ip̃o ratione patris qͣi acapite
series parentele ur̃e tota dependeat. ue¬
remi ne conunictionis i nceste uicium
Affundatut ad posteros. Concipiet enĩ
tota successio corraptelam. si a capite mẽ¬
bra. si afonte niuuli. si rami a stipite le¬
gictime ñ ꝓoedanti sacia equid scͥptur
tcitante filii incestuosoꝵ ab hominabiles
sunt deo et sicut beatus Gregoriꝰ asserit
ex incestuoso contubitu ꝙ les legutima nĩ
succrescit. faciatis gͥ prudentissime pr̃
uerbũ abreuiatũ et mandatum dũi
pape qd̾ hactenꝰ suspendistis sine mora¬
toria bilatione mancipetis effectin. aut

Expanded text:
Robertus sit primogenitus primogeniti fratris mei, et ab ipso ratione patris quasi a capite series parentelae nostrae tota dependeat, veremur ne conjunctionis incestae vitium transfundatur ad posteros. Concipiet enim tota successio corruptelam, si a capite membra, si a fonte rivuli, si rami a stipite legitime non procedant. Sacra equidem Scriptura testante, filii incestuosorum abominabiles sunt Deo. Et sicut beatus Gregorius asserit, ex incestuoso concubitu proles legitima non succrescit. Faciatis igitur, prudentissime pater, verbum abbreviatum et mandatum domini papae, quod hactenus suspendistis, sine moratoria dilatione mancipetis effectui, aut
Abbreviated transcription (Latin):
deformata uet̾ib inoptatã redeat nouita¬
tem uos totꝰ orbis cxpuerat et abiecerat a
facie sua. ñ mouchat ir̃a deplor anda cap¬
tiuitas epõs uł abbates: ad cõpassionis af¬
fectum. ut uos adanqͣm cclesiolam qͣ¬
lem qͣlem oci ã cum qͣntolibet onereser¬
uitutis admitterent. Porro s̃affridꝰ ni¬
les faculiatib qͥdem tenius. s sangui¬
iiis et aiumi gñositate p̃clarꝰ. essugelici
tuta tͣtscundo cõtẽpserant. sa ꝓpter me¬
moriale crit nom̃ eiꝰ ingñationem et ge¬
uerationem. tp̃uisq domꝰ bũdictionẽ he¬
ditabit eceram. argumentũ huiꝰ reiͤyi¬
inꝰ aberemplo. Nam inlibro regumle¬
guꝰ qͥa bũdixit dñs clomui obeth edom
co qd̾ repit apd̾ se archam dñi. Conuet¬
enterab eo atcha dñi recipitur aꝑd̃ qm̃¬

Expanded text:
deformata veteribus in optatam redeat novitatem. Vos totus orbis expuerat, et abjecerat a facie sua; non movebat vestra deploranda captivitas episcopos vel abbates ad compassionis affectum, ut vos ad aliquam ecclesiolam, qualem qualem etiam cum quantolibet onere servitutis admitterent. Porro Gaufridus miles, facultatibus quidem tenuis, sed et sanguinis et animi generositate praeclarus, evangelici vita transeuntes contempserant. Eapropter memoriale erit nomen ejus in generationem et generationem, ipsiusque domus benedictionem haereditabit aeternam. Argumentum hujus rei trahimus ab exemplo. Nam in libro Regum legimus quod benedixit Dominus domui Obededom, eo quod recepit apud se arcam Domini. Convenienter ab eo arca Domini accipitur, apud q
Abbreviated transcription (Latin):
et omnẽ indicigontiam aliene dispen¬
sationis euacuat. Si filii istłꝰ de manda¬
to dñi et ob retributionẽ longi obseqͥii
stet hoc dum̃ mandasse et uos nob̾ tang᷑
egyptiis longe seruitutis obsegunum
impendisse. Consultiꝰ gͦ et modestiꝰ agen¬
tes dare oꝑam ut p̃dicte ambitionis no¬
ta que ur̃e sc̃ĩtatis tytiuos de honestat:
ur̃am inaliquo ledi. Nam si qͥd utilita¬
ppłoꝵ que uunc erga uos płimũ turba¬
ta e: totum hoc plemore munificen¬
tia restaurabit. Qd̃ si ꝑtinaces nos et in¬
flexibiles exhibetis: iuncło auathematis
in nodabiinus itutuersos qͥ aliqͥd nob̾ de¬
d̾int aut uendidint unde itis doctinati¬
ouis obuetuat atq in celum cdomabimꝰ

Expanded text:
et omnem indulgentiam alienae dispenet omnem indulgentiam alienae dispensationis evacuat. Si filii Israel de mandato Domini, et in retributionem longi obsequii, stet Dominum haec mandasse, et vos nobis tanquam Aegyptiis longae servitutis obsequium impendisse. Consultius ergo et modestius agentes, date operam, ut praedictae ambitionis nota, quae vestrae sanctitatis titulos dehonestat, tram in aliquo laedi; nam, si quid utilitapopulorum, quae nunc erga vos plurimum turbata est, totum hoc pleniore munificentia restaurabit. Quod si pertinaces vos, et inflexibiles exhibetis, vinculo anathematis innodabimus universos, qui aliquid vobis dederint, aut vendiderint, unde jus decimationis obveniat, atque in c
Abbreviated transcription (Latin):
tui tolerari ad tempꝰ. licet in commuẽ re¬
dunbaret in uiriam: qd̾ causa necessitatis
fuerat introductum. Nunc aũt qñ ur̃e
possessiones multiplicate sunt eciã in in¬
mensum. pͥuilegia ħ pociꝰ ambitionis
qͣm religionis in strumeuta censentur.
Quieqͥt in dulgeant pͥuilegia romane
eccłie: uob̃ expedire si credo contra consci¬
antiã nr̃am qd̾ alienũ est usurpare. Qͥd
sia sede illa publicũ emanass edictum.
qd̾ ucumq inueniretis cłicos aut alt̾uis
habitꝰ monachos eqͥtantes. uob̾ liceret
eos desins euectionib deicere et equos
in usus ꝓpͥos retinere: Quid inter ẽ eqͦs
rapiatis an decimas uͥ qr decima res sp̃ua
cipiat decimas solui. quis contra eiꝰ p̃cep¬
tum potuit dispensare. Ubi diuina et
hrimana iussio sͥ inuicem ꝯ tͣdicunt
obediendum ẽ. deo magis qͣm hominsb.
Cumq sunit due leges ext̾ior etuit̾ior.
int̾ior semꝑ p̾ iidicat. qd̾q puritas con
scĩe dictat m̃: ext̾iori p̾cepto forciꝰ esti

Expanded text:
tuit tolerari ad tempus, licet in communem redundaret injuriam, quod causa necessitatis fuerat introductum. Nunc autent, etiam in immensum; privilegia haec potius ambitionis, quam religionis instrumenta censentur. Quidquid indulgeant privilegia Romanae Ecclesiae, vobis expedire non credo, contra conscientiam vestram, quod alienum est, usurpare. Quid si a sede illa publicum emanasset edictum, quod ubicunque inveneritis clericos, aut alterius habitus monachos equitantes, vobis liceret eos de suis evectionibus dejicere, et equos in usus proprios retinere? quid interest, equos rapiatis, an decimas? nisi quia decima res spiritaecipiat decimas solvi, quis contra ejus praeceptum potuit dispensare? ubi divina et humana jussio sibi invicem contradicunt, obediendum est Deo magis quam hominibus. Cumque sint duae leges, exterior et interior; interior semper praejudicat: scientiae dictat mihi, exteriori praecepto fortius est,
Abbreviated transcription (Latin):
ditum aut donatum uob̾ fuerif confiscet᷑.
fame maturiꝰ ꝓuidentes uelitis assuesc̾e
et qͣs cłici siue monachi hactenꝰ ꝑceꝑiu:
Nam si de noualib tm̃ sicut beate recorda¬
tionis adrianus paꝑa constituit tlocimas
retiuetis nob̾ in eare dampnũ erit deto łabi¬
sententiam ũ sine dolore amistitur qd̾ delec¬
tabiłr et cõmode possidetur. Exhortatio ut

Expanded text:
onatum vobis fuerit, confiscetur. famae maturius providentes, velitis assuescere et quas clerici sive monachi hactenus perceperunt. Nam si de novalibus tantum, sicut beatae recordationis Adrianus papa constituit, decimas retinetis, nobis in ea re damnum erit tolerabisententiam, non sine dolore amittitur, quod delectabiliter et commode possidetur. Valet
Abbreviated transcription (Latin):
cet. Nicħ hic dissimulanter agere uidi ci
licet li uertitur ꝑiłm animaꝵ. ideoꝙ aui¬
icoꝵ partite fut iptionib et expenas qͥ
iam alt̾utram debuetant reportasse sisi ã
qui eciã libenter scd̾e et t̾cie ꝓductioni
reuiuitiant. si scd̾m testificata auoꝵ ueli¬
tis expodire negocium. Si ad plemorem uo¬
ticiam rei alia ꝓductione opits est ip̃i u¬
dicio et ꝓdiictioni scd̾e se offeriuit. utrũ
uclitis elige. dum mͦ ult̾ius ñ uelitis in

Expanded text:
llet. Nihil hic dissimulanter agere judici llet. Nihil hic dissimulanter agere judici licet, ubi vertitur periculum animarum. Ideoque amicorum parcite fatigationibus et expensis, qui jam alterutram debuerant reportasse sententiam, qui etiam libenter secundae et tertiae productioni renuntiant; si secundum testificata aliorum velitis expedire negotium. Si ad pleniorem notitiam rei alia productione opus est, ipsi judicio et productioni secundae se offerunt; utrum velitis, eligite, dummodo ul
Abbreviated transcription (Latin):
hid̾. salt ur eo qui iudicat fines terre.
um płima litterat᷑a ususq et exꝑientia
negocioꝵ prudentẽ et cͥcumsp̾tum uos te¬
cerinton decisione cãꝵ. miror et mirantur
cet̾i qui sunt in utroq uire ꝑitiͦ qr̃ inter
Rob̾tum et ysminem consangiuneã sciã
celebrare diuorctum tanto tp̃r distiustis.
marime cũ mandatum dũi pape suꝑ hoc
habeatis erp̃fslun: et cum sacri canonesde¬
testabile reputent cohabitanonem taliũ¬
ercepnoni obuorii ꝓducti sunt. qͥ si incã
ht uerbis fidem ñ fecerunt ad pleirum:
uis ᷑ clausulam illam literaꝵ dñi pape
u̾bi dr᷑ et alium płium: auctoritate eciã
fabianiset celestini atq alioꝵ scõꝵ pr̃um
qui post eos ꝓpinquiores ot samoris testi¬
monii erant ad mittentli sĩt. ut sit lucci¬
na pedib ur̃is ad conuertendam iusticiã
iniidicium diligensin quistrio ueritaris
incestus. tanto scrupoliꝰ cereitudinem¬
consanguinitatis exquiri oportet. utin
cebrand o cliuortio sina̾ uidicis ñ uaru¬

Expanded text:
 salutem in eo qui judicat fines terrae. Cum plurima litteratura, ususque et experientia negotiorum, prudentem et circumspectum vos fecerint in decisione causarum; miror, et mirantur caeteri, qui sunt in utroque jure periti, quare inter Robertum et Ismenem consanguineam suam celebrare divortium tanto tempore distulistis: maxime cum mandatum domini papae super hoc habeatis expressum, et cum sacri canones detestabile reputent cohabitationem taliuexceptioni obnoxii producti sunt, qui si in causa hac vobis fidem non fecerint ad plenum, juxta clausulam illam litterarum domini papae, ubi dicitur; et aliorum plurium; auctoritate etiam Fabiani et Coelestini, atque aliorum sanctorum Patrum, qui post eos propinquiores et sanioris testimonii erant, admittendi sunt, ut sit lucerna pedibus vestris ad convertendam justitiam in judicium, diligens inquisitio incestus, tanto scrupulosius certitudinemconsanguinitatis exquiri oportet, ut in celebrando divortio sententia judicis non vaci
Abbreviated transcription (Latin):
cessitatẽ indesiderium cõmutasses. Citm
ad faciendũ meditand̾ uealiqͥdͦ studios
ẽẽ ñ potest cuiꝰ auimũ uoluntaria dis
tũ dissimsł est abeo qui lauguente ap¬
petitu atꝙ ui sipiente palato cibum re¬
cip cibosq cũtradiocorios guleꝰ. fastid¬
ienti stomacho molenterin trudit. Ei
sc̾mes suaiutetem sapientie degustasseᷤ:
ota p̾d̾ illam ⁊ uifastidium uerterent᷑.
ht̃ aũ in comparabiles thesauros delici¬
aruiii. atq omnium bonoꝵ grãm largi¬
tut ad plenum. et ad hoc forte uerba illa

Expanded text:
cessitatem in desiderium commutasses. Cumcessitatem in desiderium commutasses. Cumad faciendum, meditandumve aliquid: studiosus esse non potest, cujus animum voluntaria discltum dissimilis est ab eo, qui, languente appetitu atque insipiente palato, cibum recipit, cibosque contradictorios gulae fastidienti stomacho violenter intrudit. Si semel suavitatem sapientiae degustasses, omnia praeter illam in fastidium tibi verterentur. Habet enim incomparabiles thesauros deliciarum, atque omnium bonorum gratiam largitur ad plenum; et ad haec forte verba illa
Abbreviated transcription (Latin):
nlam exultationem animi reformares. si
relictiꝰ pũilib matiorib intenderes. qui
puicie iam excedis. Spes equidem agrico¬
le uchementiꝰ hylarescit. si plantã qͣm ex¬
tolit florere conspiciat. fructumꝙ ꝓmit¬
tere tempestiuũ. Coiuerĩo gutter auimo
consternatur s planta numꝙ tͥgescit in
fiorem si se tm̃ diffundit uiramos. et in
degen̾em filioꝵ lur᷑iat ub̃tatem. Sane
tempus est ait honestorib studiis te im¬
pendas. atq prumentis pͥmicias puber¬
tatis sub arctiore nodo custodie et ꝓuidẽ¬
tia ugilantiore cobibeas. Obrepunt eqͥ¬
dem desidena carnis que lattuter erter¬
niuant gram studioꝵ. et sub qͣdam eta
honestatis. Si modicum delibasses de a¬
more sapiencie et duicedine studiorumr᷑
spes ututis inte securior arcideret. Mam
cum hactenꝰ sub uirga discipliue et sub
iugo fu̾is magutrali te doctons instancia
qͣiͣ q̃dam sigiuli molenta imp̾ssio uiforma¬
b̾es uidicia: si timorem in amorem. si ne¬

Expanded text:
nam exsultationem animi reformares, si relictis puerilibus, maturioribus intenderes, qui fines pueritiae jam excedis. Spes equidem agricolae vehementius exhilarescit, si plantam, quam excolit, florere conspiciat, fructumque promittere tempestivum. E diverso graviter animo consternatur, si planta nunquam turgescit in florem, si se tantum diffundit in ramos, et in degenerem foliorum luxuriat ubertatem. Sane tempus est, ut honestioribus studiis te impendas, atque prurientis primitias pubertatis, sub arctiore nodo custodiae, et prudentia vigilantiore cohibeas. Obrepunt equidem desideria carnis, quae latenter exterminant gratiam studiorum, et sub quadam aetahonestatis. Si modicum delibasses de amore sapientiae et dulcedine studiorum, spes virtutis in te mihi securior arrideret. Nam cum hactenus sub virga disciplinae et sub jugo fueris magistrali, te doctoris instantia quasi quaedam sigilli violenta impressio informartutum indicia, si timorem in amorem, si ne
Abbreviated transcription (Latin):
tis demedio: ꝑ qͣm hostis humani gn̾issĩ¬
ceritatem urãm attẽptare p̃sumit. Sci¬
tis qd olum maloꝵ radirõ cupiditas. pi¬
blice aut̃ ds et nos id ip̃m cũ lacrimis
recensemꝰ. qd̃ usq ad igregatioẽs uĩas au
magistra uocendi. pͥmipilaria iniquita¬
tis. auriga malicie. sicaria uͥtutum. se¬
ditionis origo. fouea scandaloꝵ Renim¬
tiastis mundo et cupiditatib eiꝰ. atq cũ
iosus ur̃am in uob̾ sp̃ualẽ. ierico sub uer¬
tistis. Sinãm maledictionis incurrit

Expanded text:
tis de medio, per quam hostis humani generis sinceritatem vestram attentare praesumit. Scitis quod omnium malorum radix est cupiditas; publice tamen dicitur, et nos id ipsum cum lacrymis recensemus, quod usque ad congregationes vestras aumagistra nocendi, primipilaria iniquitatis et auriga malitiae, sicaria virtutum, seditionis origo, fovea scandalorum. Renuntiastis mundo et cupiditatibus ejus, atque cum Josue vestram in vobis spiritualem Jericho subvertistis. Sententiam maledictionis in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsurgere ad ꝑfectum. domos clauttłes¬
disponi et erigi. utensilia et ornamenta mł¬
tipsicari. numeꝵ canonicoꝵ usꝙ ad octoge¬
narium crescere. et ordinabuiter inecłia
ministrar. ħ añqͣm moriar uideant ocłi¬

Expanded text:
surgere ad perfectum, domos claustrdisponi et erigi, utensilia et ornamenta multiplicari, numerum canonicorum usque ad octogenarium crescere, et ordinabiliter in ecclesia ministrari. Haec, antequam moriar, videant oc
Abbreviated transcription (Latin):
secontulit. d̾s uñ scolarem possis conti
studio ꝓseqͣris. et ad tempꝰ diuiciaꝵ ad qͥsi¬
tioe̾ suspensa totum te impetidas amori
sapientie. cuiꝰ accessoria et sub setimua e¬
runt testimonio salom̃. bona tp̃alia pa¬

Expanded text:
se eontulit Deus, ut scholarem possis continstudio prosequaris, et ad tempus divitiarum acquisitione suspensa, totum te impendas amori sapientiae, cujus accessoria et subsecutiva erunt testimonio Salomonis bona temporalia pa
Abbreviated transcription (Latin):
diuicias. s putabant cum eaꝵ sollicitu¬
aut digne in castris displicinalib milita¬
re uerbum poete est. Quis locus ingenio
nͥ cum se carmine solo. hexanti et dñis cir¬
re niseꝙ fernntur peccora nr̃a duas ñ ad
de lodice paranda gollicite currꝰ et oquos
faciosq deoꝵ. aspicete et qͣus rutilum
confudat hetinis. deoqꝑ cum pat̾ de me
trii filio suo tantas reliquiss diuicias:
quib ex̾citum regis. xersis potenat una
die ꝓ curare. demetriꝰ ipatri monium
siuim donauit patͥe. et athenis in discẽ¬
do et decendo dies suos nnuans studioꝵ
miliciam consumm auit in aurea pan
diuicie pessime. ego uos sub mergam ne
sub mergar auob̾. Anaragoras cum pꝰ lon¬
ga tp̃a studioꝵ in patriam rediiss: ꝓpͥasq
possessiones ex longa absentia sua inuenis¬
s enorunt᷑ dissipatas: ꝑ iissem inquit nͥ
dicitur neminẽ sustiosũ fieri nͥ semedio¬
criter pauꝑem opinet᷑. Nm sicut sr̃tiacusᷤ

Expanded text:
divitias, nec putabant cum earum sollicitudivitias, nec putabant cum earum sollicituaut digne in castris disciplinalibus militare. Verbum poetae est: Quis locus ingenio, nisi cum se carmine solo Vexant, et dominis Cyrrhae, Nysaeque feruntur, Pectora nostra duas non adde lodice paranda attonite, currus et equos faciesque deorum aspicere et quenam rutilum confundat herinis. 10 Hanc ea<n>demtrii filio suo tantas reliquisset divitias, quibus exercitum regis Xerxis poterat uno die procurare, Democritus patrimonium suum donavit patriae: et Athenis in discendo et docendo dies suos continuans studiorum malitiam consummavit in aurea paupdivitiae pessimae; ego vos submergam, ne submergar a vobis. » Anaxagoras, cum post longa tempora studiorum in patriam rediisset, propriasque possessiones ex longa absentia sua invenisset enormiter dissipatas: « Non essem, inquit, dicitur; neminem studiosum fieri nisi se mediocriter pauperem opinetur. Nam sicut supervacuas
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ omĩa bona pariter cum illa. Amor
discendi amissus: egre ad mittitur. atꝙ
in desiderium tͤtisiens᷑ sua se uoluptãte
ꝑpemat.et cum uita hominis lunitatur.
Legitur qr solon temporib stus athenu¬
enfis prudentie gła singularis cum in
ultimis laboiaret: assidentib suis amicis
et in uitem conferentibͦ capd̾ erorit. in
terrogatus cur hoc feciss : respondit. Ut cũ
diis qͣdriennium complouisti. et abiec¬
tis studiis: temporalium rerum solui¬
citudini de in misces. Rem tuam affec¬
tas disponere. q̃ ꝓculdtibio ꝑiclitabit᷑
iu manib euis. et in suꝑ euolabit inuẽ¬
tos quicqͥd hactenꝰ didicisti. Scio qr ut fi¬
liꝰ scłi scienter appetis diuicias. s ꝯsuitius
et forciꝰ ageres: si cũ salom̃. sapientiom
diuicits añferres. p̃tudiis equidem et
diuiciis pariter uacate ñ potes. nec ani¬
nam inam dignatur habitacione pru¬
dentia: qͣm uidet infectam desideriis. et
dã qũ philosop hie ꝓfessores erecbontur

Expanded text:
 omnia bona pariter mihi cum illa. Amor discendi admissus aegre amittitur, atque in desiderium transiens sua se voluptate perpetuat, et cum vita hominis limitatur. Legitur, quod Solon temporibus suis apud Athenienses prudentiae gloria singularis, cum in ultimis laboraret, assidentibus suis amicis, et invicem conferentibus caput erexit; et interrogatus, cur hoc fecisset, respondit: « Ut, colis quadriennium complevisti, et abjectis studiis, temporalium rerum sollicitudini te immisces. Rem tuam affectas disponere, quae procul dubio periclitabitur in manibus tuis, et insuper evolabit in ventos, quidquid hactenus didicisti. Scio quia, ut filius saeculi sitienter appetis divitias, sed consultius et fortius ageres, si cum Salomone sapientiam divitiis anteferres. Studiis equidem et divitiis pariter vacare non potes. Nec animam illam dignatur inhabitare prudentia, quam videt infectam desideriis, et dam philosophiae professores exsecrabantur
Abbreviated transcription (Latin):
qmn sioducere. nã et ħ ip̃a ductio incħ ali¬
rid est qͣm abono fame et aquqͥllitate aĩ lõ¬
giꝰ erulare. Nõ est sine płima in cõmodi¬
tate copula ꝯuigał uioq posse optineri
croditur parantini cum urore. Refert
ualeriꝰ maximꝰ qd socͣtes rogatus aquodam
adolescentulo utr̃ urorem duoeret ananup¬
orbicas. hiuic gs̾ns interitus. hinc heres alie¬
nus excipiet. Iuiuio ꝑpetua sollicitudo con¬
tertus querelaꝵ. dotis ex ꝓbiatis affitũ¬
soria. incertus lib̾oꝵ euentus. Shoronens
rer ule nomimatisimꝰ inthesauris dutri¬
butis pociꝰ qͣm retintis: die ͣ de cessit logitur
dirisse icontio fri suo nicħ s defuisse ad ple¬
nam felicitatem: si defuisset uor. Leontio
querenti cãm: respondit. sciuint hoc om̃s
matiti. Teste Ieromino aurcolus theophrast̃
inubro denuptiis q̃rit annir saꝑiens ducat
urorem. et cum diffmiss si pulc᷑ eẽt. si bñ
inorata. si honestis parentib. si ip̃e sanus

Expanded text:
quam sic ducere; nam et haec ipsa ductio nihil aliquam sic ducere; nam et haec ipsa ductio nihil aliud est quam a bono famae, et a tranquillitate animi longius etate copula conjugalis, vixque posse obtineri creditur pax animi cum uxore. Refert Valerius Maximus , quod Socrates rogatus a quodam adolescentulo, utrum uxorem duceret, an a nuporbitas, hinc generis interitus, hinc haeres alienus excipiet. Illinc perpetua sollicitudo, contextus querelarum, dotis exprobratio, affionii, incertus liberorum eventus. Phoroneus rex ille nominatissimus in thesauris, distributis potius quam retentis, die qua decessit, legitur dixisse Leontio fratri suo, nihil sibi defuisse ad plenam felicitatem, si defuisset uxor Leontio autem quaerenti causam, respondit: « Sciunt hoc omnes mariti. » Teste Hieronymo, Aurelius Theophrastus in libro De nuptiis quaerit an vir sapiens ducat uxorem; et cum definisset, si pulchra esset, si bene morata, si honestis parentibus, si ipse sanus
Abbreviated transcription (Latin):
archid̃. dilecto amico suo .R. sałt. et
cautuis negociari. Quis celum terris
ñ misceat et mate celo: Cpedend̾ est dele¬
ui posse comtingere quicqͥt communis
usus ab horret quicqͥd nat᷑a ꝓhibuit. Is
qui muliebrem serum apuericia detesta¬
tus est. qui i eiꝰ ignomunam semꝑ lingͣ
detractionis amauit nunc in foueam ꝙͣ
semp uitarat cecidit. et qui insuꝑbia et
abusione qͦndam muliorib insultabati
sponte sua iugulum laqueis muliebtib
ci de p̾hensa est uulpis astucia. ꝑditissime
hominũ que te in enitauit hericto. que
cerebr̃ itium exturbauit herinis. ut gus¬
turi tuo laqueũ in extritabilem iiceres.
et ab iocta iocundissima lib̾tate ignom ini¬
osam eligeres seruitutem:. In eo siqͥoẽ
in quo deliquisti iustissime piciunt
te deus. Nam hodis obstruunt mulieres
os loquentiñ iqua. que tociens a te sus¬
timierunt lingue ꝓcacis inuirias. ut ũbo
beati augustini utar: nauigasti. urorem
dipristi. Saciꝰ tibi fuierat ingrilium duci:

Expanded text:
archid., dilecto amico suo R., salutem et cautius negotiari. Quis coelum terris non misceat, et mare coelo? Credendum est de levi posse contingere, quidquid communis usus abhorret quidquid natura prohibuit? Is, qui muliebrem sexum a pueritia detestatus est, qui in ejus ignominiam semper detractionis linguam armavit, nunc in foveam, quam semper evitarat, cecidit; et qui in superbia et in abusione quondam mulieribus insultabat, sponte sua jugulum laqueis muliebribus ci deprehensa est vulpis astutia. Perditissime hominum, quae te incantavit Hecate, quae cerebrum tuum exturbavit Erinnys, ut gutturi tuo laqueum inextricabilem injiceres, et abjecta jucundissima libertate ignominiosam eligeres servitutem? In eo siquidem in quo deliquisti, justissime punivit te Deus: nam hodie obstruunt mulieres os loquentium iniqua, quae toties a te sustinuerant linguae procacis injurias, ut verbo B. Augustini utar. Navigasti, uxorem duxisti; satius tibi fuerat in exsilium duci,
Abbreviated transcription (Latin):
ad eferunt: stispectam hũt boreilem ma¬
nidem. et uentaꝵ fortiores excurtus. ha¬
letis cmulos qui usos ortus im pedire
conatisunt. qui ip̃i grãm depͤuantes ĩ
uob̾: ur̃is ꝓ fectib in tabescunt. Sane cõ¬
gregatio ħ noua. xp̃i opus est. sicut ip̃e

Expanded text:
aeserunt, suspectam habent borealem tyrannidem, et ventorum fortiores excursus. Habetis aemulos, qui vestros ortus impedire conati sunt, qui Christi gratiam depravantes in vobis vestris profectibus intabescunt. Sane congregatio haec nova, Christi opus est, sicut ipse
Abbreviated transcription (Latin):
Eras eqͥdem electus in sortem dm̃i atq in
ordiniem diaconatus ascetideras. ooq for¬
sitan p̾tertu ad uota matrmoniahia con¬
uolasti: ut cum appetitum noue libidint
saciasses: ratione ꝯunictionis illicite dui¬
ortium celebrares. Porro p̃ter anime dis¬
orimen ꝑiososum tͥ est ita parentib tue
liroris uludere. qui sun gñis titulos t-¬
mus humiliasse frequenter ⁊ q̃sti sunt. eo
qd̾ te in sue parentele participium ad mi¬
serunt. Uideo te ineuitabilib angustiis
dcumspectum. qr siue in matrimonio
ꝑ seueres. sine abuxore diuertas: uite aut¬

Expanded text:
Eras equidem electus in sortem Domini atque in Eras equidem electus in sortem Domini atque in ordinem diaconus ascenderas, eoque forsitan praetextu ad vota matrimonialia convolasti, ut cum appetitum novae libidinis satiasses, ratione conjunctionis illicitae divortium celebrares. Porro praeter animae discrimen periculosum est tibi ita parentibus tuae uxoris illudere, qui sui generis titulos nimis humiliasse frequenter conquesti sunt, eo quod te in suae parentelae participium admiserunt. Video te inevitabilibus angustiis circumseptum, quia, sive in matrimonio perseveres, sive ab
Abbreviated transcription (Latin):
niarime qr uehementissimꝰ ons instudiis
et nominatissimꝰ philosophie ꝓfessor.
logimꝰ qd̾ cum cicero irgaretur ut pꝰ ixpu¬
d̾ium terencie sororẽ yrrii duceret ꝓrsus
cẽ matrimonium renuit dicens se philo
atus ieronimꝰ ꝙr tote eutippedis tͣgediea
niulicres maledicta sunt. et qd̾ epicu
cum distrpulus el icontion duris u porẽ
dirit sapienti parissime ineunda ꝯuigi
cõ qd plura et gͣnissima incõmodia bre¬
uib mptiaꝵ deliciis sunt ad mixta. Pa¬
cuniꝰ flens ait uicino suo. amice arborẽ
habes inerto uico in felici ssimam. acua
suspendit se pͥma uxor qͣmi habiil. abead̾
scd̾a ipcor mea eligit suspendium. ab caclẽ¬
se susꝙendit et fcia. Cui respondit amicus.
bore tua ut in mortem uroris mee iuifi¬
cetur et crescat. ħ arboi tibi neccessariacẽt
Noueris aut̃ ꝯtub̾nium istud ne dicã
um. et apłicas p̃sumptum est sanctiones.

Expanded text:
maxime, quia vehementissimus eras in studiis, maxime, quia vehementissimus eras in studiis, et nominatissimus philosophiae professor. » Legimus quod, cum Cicero rogaretur ut post repudium Terentiae, sororem Hirtii duceret, prorsus omne matrimonium renuit, dicens se philosatus Hieronymus, quod totae Euripidis tragoediae, in mulieres maledicta sint: et quod Epicuus discipulus ejus Leontion duxisset uxorem, dixit: « Sapienti rarissime ineunda conjugia, eo quod plura et gravissima incommoda brevibus nuptiarum deliciis sint admista. » Pacuvius flens ait vicino suo: « Amice, arborem habeo in horto meo infelicissimam a qua suspendit se prima uxor mea, quam habui; ab eadem secunda uxor mea elegit suspendium. Ab eadem suspendit se et tertia. » Cui respondit amicus: bore tua, ut in mortem uxoris meae vivificetur et crescat. » Haec arbor tibi necessaria esset. Noveris autem conturbernium istud, ne dicam um et apostolicas praesumptum est sanctiones.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑueneritĩ ei nimis uiuere uidearis; Hedes
meliores et certiores sunt quos arbitrio
tuo eligas amici et ꝓximi. ꝙͣ quos inuitꝰ
br̃o cogaris. Miner qͣnturcũꝙ houesta
sit et pudica. qͣncieꝰ porit deponere uestẽ.
soler habicere honestatem. Uñ et herodoc i
ta scͥbit. Mulier cum ueste deponit ueres¬
diam. Si illam saritam inuenalis credo
pudiciciam freqũtius relegisses: iuilla
te ꝓditoria mulierum malignitas ĩ hãc
miseriã de ieciss. Caniꝰ poetalenis facundie
et iocundie repͥhensus aliuio peno gͣui ⁊
uxorato qd̾ multaꝵ femmaꝵ gaud̾et
pareũ poteris din atot participaris. Nõ
tiũ inrouem eo iecore amiat ticiꝰ qd miti
uultes in multa diuellunt. Cui camꝰ. Sĩ
qũ labor: resurgo cqutior. Si oppͥmorͦ
aorem resumo alacor. uicos noctium di
magnum ẽ xp̃i et eccłic sacramentu:
s tt nuptias ꝯtrarisse et qd̾ mirabiliꝰ est

Expanded text:
perveneris, ei nimis vivere videaris? Haeredes perveneris, ei nimis vivere videaris? Haeredes meliores, et certiores sunt, quos arbitrio tuo eligas, amici et proximi, quam quos invitus habere cogaris. Mulier, quantumcunque honesta sit et pudica, quam citius potest deponere vestem, solet abjicere honestatem. Unde et Herodotus ita scribit: Mulier cum veste deponit verecundiam. Si illam satyram Juvenalis, Credo pudicitiam, etc., frequentius relegisses, nulla te proditoria mulierum malignitas in hanc miseriam dejecisset. Canius, poeta lenis facundiae et jucundae, reprehensus est a Livio Poeno gravi et uxorato, quod multarum feminarum gauderet pare non poteris, dum a tot participaris; non enim Junonem eo jecore amat Tityus, quod multi vultures in multa divellunt. » Cui Canius: « Si quandoque labor, resurgo cautior; si opprimor, aerem resumo alacrior, vices noctium diemagnum est Christi et Ecclesiae sacramentum, sed te nuptias contraxisse, et quod mirabilius est,
Abbreviated transcription (Latin):
tabit. conuertef᷑ in odium. et tͥ si potest
ueneno ericium cogitabit. anus aurifi¬
ces. ariolos. institores geminaꝵ et serica¬
rum uestium si rutromiseris: ꝑicłu pu¬
dicicie est. si ꝓhibu̾is: suspitionis in ui¬
ra. liuuia uirũ suũ interdetit qũ nimis
habebat crosum. lucilia fuũ: qm̃ ueheñĩ¬
tissime diligebat. ħ poculo amatorio. illa
guine ixessi qͣm̃ aetidert hͥeuies: sangͣnẽ
touita m occisoris appetiit. deoꝙ uaientinꝰ
imꝑator eminentiorem eligens uitam:
pudiciciam nouit. nͨ uniqͣri carnem suã
ad motus illicitos relarauiti uũcũ iam
octogenamꝰ moreret᷑ audiretq suoꝵ recoli
dixt se in una sola uictoria gloriori. Reqͥ¬
situs aut̃ dema uictoria: hostem in qͥt me¬
ũ pessimũ carnẽ meã seniꝑ obpssi et uici.
porro liboꝵ cã uxorẽ ducere ut uł nom̃ ues¬
domi qͥ aut pͥor te forte moriat᷑. aut ꝑdi¬
tis morib sit. aut cum ad małam etatẽ

Expanded text:
tabit, sed vertetur in odium, et tibi, si potest, tabit, sed vertetur in odium, et tibi, si potest, veneno exitium cogitabit. Anus, aruspices, ariolos, institores gemmarum et sericarum vestium si intromiseris, periculum pudicitiae est; si prohibueris, suspicionis injuria. Livia virum suum interfecit, quem nimis habebat exosum. Lucilia suum, quem vehementissime diligebat: haec poculo amatorio, illa guine Nessi, quem occiderat Hercules sanguinem et vitam occisoris appetiit. Ideoque Valentinianus imperator eminentiorem eligens vitam, pudicitiam vovit, nec unquam carnem suam ad motus illicitos relaxavit. Unde cum jam octogenarius moreretur, audiretque suorum recoli dixit se in una sola victoria gloriari: requisitus autem de illa victoria, « hostem, inquit, meum pessimum, carnem meam semper oppressi et vici. » Porro liberorum causa uxorem ducere, ut vel nomen nosdomi eum, qui aut prior te forte moriatur, aut perditis moribus sit, aut, cum ad maturam aetatem
Abbreviated transcription (Latin):
nam: Qd cum ancila loquebaris: Ed aitu
ñ sodalem. Alo̾nis amoren: suũ odiũ sus¬
picatut. Pauꝑem alere difficile ẽ. diuitõ
sustiñe. torm̃tum. Cumm mariꝰ filiam suã
dote diuitem. forma nobilem. fama ocle
meus eẽ qͣm sinis. Cui mariꝰ. s̃mo ip̃a tria
erit. uirũ inqͥt metellus oportet ẽẽ uroris
Ñ ratione logices talia suut p̾dicata qlia
stib iecta eẽ ꝑmiseriit. Sic itrbanitate
siboꝵ diucrti ab om̃b dorsum suũ. ad de
qd̾ nulla est proris electio. Qlscunq ob¬
uen̾it hũda est. si nacunda. si fetida. si su¬
ꝓba. si fatua. si deformis. Equus. asmꝰ. bos
cams. et inlissima mancipia. sedile ligne¬
nm. uixeoli ⁊ lebetes pͥus ꝓbantur et sic
eniunt᷑. sola uror ñ ostenditur ne autea
displiceat qͣm dricatur. Quoscum ꝙ dile¬
aitilla licet ui gͦti sint tͥ: tũ amandi et
colendi sunt. Gi domũ tuã regendam cõ¬
miseris : seruicudum eet. si qͦd tue dupo
sicioni reseruaueris: fidẽ te sibi ñ hĩe pu¬

Expanded text:
nam? Quid cum ancillula loquebaris? De foro ossumus, non sodalem. Alterius amorem suum odium suspicatur. Pauperem alere difficile est, divitem ferre tormentum. Cum Marius filiam suam dote divitem, forma nobilem, fama celebmeus esse, quam suus. » Cui Marius: « Imo ipsa tua erit.--Virum, inquit Metellus, oportet esse uxoris. » Nam ratione logicae: Talia sunt subjecta, qualia praedicata esse permiserint. Sic urbanitate verborum divertit ab oneribus dorsum suum. Adde quod nulla est uxoris electio: qualiscunque obvenerit habenda est; si iracunda, si fetida, si superba, si fatua, si deformis. Equus, asinus, bos, canis, et vilissima mancipia, sedile ligneum, urceoli et lebetes probantur prius, et sic emuntur: sola uxor non ostenditur, ne ante displiceat, quam ducatur. Quoscunque dilexerit illa, licet ingrati sint, tibi tamen amandi et colendi sunt. Si totam domum ei regendam comiseris, seruiendum est. Si aliquid tuo arbitrio reseruaueris, fidem sibi haberi non pu
Abbreviated transcription (Latin):
cit demonla. Qm̃ ñ urerent uerba hoo
que defora ce unidie ꝓcedebant: Diẽ
senerinandra docet. si uelles humilita¬
ti ẽo pacĩe malitare. in uenires uiuer¬
sos sine inuidia et amicos pares. legitⁱ
qd̵ uiliꝰ orsar audita morte catonis com¬
passus ẽ eiꝰ morti. et egregium oruem
ad emptum demedio et ablatum rei¬
publice deplorauit ꝓfessus est tñ. quod
cato accib eiꝰ et qd̾ ip̃e gt̾e catonis in¬
iudemti Nichil inte głosius iudeo:
ꝙͣ qd̾ habes iͥnuidos. q odientes te asti¬
et uris. atq indeliciis tuis crucias inmi
uicatem. et si publice uoci creditur ñ inui¬
diam claustralium fugis. s secularium se.¬
queris uoluptatẽ. uide ne sub p̾tertu ma¬
luiolentie aliene tuã uales palliare mali¬
ciam. et grediendo claustẽꝰ in gressum tibi
Simoni canonico enrnot̾. studiorum.

Expanded text:
cit daemonia. Quem non urerent verba haec, quae de fornace invidiae procedebant? sicut senex in Andria docet: Si velles humilitati et patientiae militare, invenires laudem sine invidia et amicos pares. Legitur, quod Julius Caesar, audita morte Catonis, compassus est ejus morti, et egregium civem ademptum de medio, et ablatum reipublicae deploravit; professus est tamen, quod Cato actibus ejus, et quod ipse gloriae Catonis inviderat. Nihil in te gloriosius video, quam quod habes invidos, quod odientes te aet uris, atque in deliciis tuis crucias inimivitatem; et si publicae voci creditur, non invidiam claustralium fugis, sed saecularium sequeris voluptatem. Vide ne sub praetextu malevolentiae alienae tuam velis palliare malitiam, et egrediendo claustrum, ingressum tibi SIMONEM C
Abbreviated transcription (Latin):
diꝰ eoꝵ intret incorda ip̃oꝵ. Sane solias in¬
terfectus est gladio quodauid exciciu m
intentabat. Aman stispensus ẽ in patibit¬
lo in quo stipplicium destinauerat mas¬
dochoo. u̾bum salomonis est. Qui mittit
lapidem in altum : suꝑ capd̾ eiꝰ cadet. Nͦ
cñi lex equior islla estͦ qͣm nocis artificẽ
lege pire sua. Cum ħ pestis telerabilior
sit inuidioso qͦm iniudo: mimis delicatus
es si tui eruli cruciatũ sustinere ñ potes.
De tͣctores deo odibiles sicut apło dicit qͣnto
te poeta sumina petit liuoa ꝑflant altis¬
sima uenti. Quoꝵ utta fauorabilior est
ad głam: acriores inindie sentiunt moriꝰ.
urit enĩ lplendore suo qui p̃guat artesmn¬
fra se positas. legit᷑ i̾ cum platontꝑl sõ¬

Expanded text:
dius eorum intret in corda ipsorum. Sane Goliath indius eorum intret in corda ipsorum. Sane Goliath interfectus est gladio, quo David exitium intentabat. Aman suspensus est in patibulo, in quo supplicium destinaverat Mardochaeo. Verbum Salomonis est: Qui mittit la idem in altum, super caput ejus cadet. Nec enim lex aequior ulla est, Quam necis artifices arte perire sua. Cum haec pestis tolerabilior sit individioso, quam invido: nimis delicatus es, si tui aemuli cruciatum ferre non potes. Detractores Deo odibiles, sicut Apostolus dicit, quanto te poeta: Summa petit livor, perflant altissima venti. Quorum vita favorabilior est ad gloriam, acriores invidiae sentiunt morsus. Urit enim fulgore suo, qui praegravat artes Infra se positas. Legitur quod, cum Platoni ejus so
Abbreviated transcription (Latin):
torꝑe ꝑ nuctit inuidia detͣctoꝵ. Iacobqͥ
in baculo suo iorbanem tͣnsierat. ñ reduss.
cum duab fͣmes nͥ enĩ iniudia esau agi¬
tass. Ioseph n imꝑass eypto. il ip̃m fra¬
trum in uidia uendidiss. Soͥptum qppe
est. abel ce̾ ñ post᷑. qm̃ caym malicia non
ereroet. In uidebat fortet aliqͥs s habe¬
bas uindicem tium. et quiad uersus tu¬
atu in nocentiam crigebat tormentam
uidio: sicum gerobat su mentȩ tortorem.
Nam uir uerbũ echier uistꝰ in uidia
nicħ esb que ꝓtinus ip̃m. auctorem tor¬
quet ererucians alumum. Ñne torme¬
ta sunt ex bonis alioꝵ macrescere. egresẽs.
deꝑire: Adili poetam. In udiꝰ altetiꝰ rebi
ma crescit opiinis. audi alium ꝓpͥetatẽ
in uidie assignantẽ. Insultare malis reb:
egrescere lecis. dudi eciã salononem. Stui¬
tim iuqͥt interficit suꝑbia. et paruulũ
occidit inuidia. Pusillanuuitas .Nt. tntu
ignẽ liuoris inflominat. Sustinie gͦ qd̾ in¬
itidi et omuli tui se ip̃os occidant. ut gla¬

Expanded text:
invidia detractorum. Jacob, qui in baculo suo Jordanem transierat, non red iisset cum duabus turmis, nisi cum invidia Esau agitasset. Joseph non imperasset Aegypto, nisi ipsum fratrum invidia vendidisset. Scriptum quippe est, Abel esse non potest, quem Cain invidia non exercet. Invidebat forte tibi aliquis, sed habebas vindicem tuum. Et qui adversus innocentiam tuam erigebat tormenta invidiae, suum gerebat in mente tortorem. Nam juxta verbum ethici: Justius invidia nihil est, quae protinus ipsum Auctorem torquet, discrucians animum? Nonne tormenta sunt, ex bonis aliorum marcescere, aegrescere, deperire? Audi poetam: Invidus alterius macrescit rebus opimis. Audi alium proprietatem invidiae assignantem: Insultare malis, rebusque aegrescere laetis. Audi etiam Job: Stultum, inquit, interficit iracundia, et parvulum occidit invidia; pusillanimitas enim invidignem livoris inflammat. Sustine ergo quod invidi et aemuli tui se ipsos occidant, ut gla
Abbreviated transcription (Latin):
habitano ⁊ir̃a. si sit in uob̾ cõmuuiter
unio uoluntatum. uos quib unicum
et pcipuum uotum est iaiciate eccłie
uidere ꝓ fectum: certissime nouoritis
mentum. Recolamꝰ eccłie nascentiem
fantiam. et uidebimꝰ ad̾ ab initite artũ¬
habuerit et ꝓ gressum. In unitate etiam cõ

Expanded text:
in vobis communiter unio voluntatum. Vos, quibus unicum et praecipuum votum est initiatae Ecclesiae videre profectum, certissime noveritis,mentum. Recolamus Ecclesiae nascentis infantiam, et videbimus qualiter ab unitate ortuhabuerit et progressum; et in unitate
Abbreviated transcription (Latin):
to. in nõcens a nocente ugatit. ꝓficit aũt
liltum inter sprnas. et dum supͣ doosum
iusti fabricant peccõres: dilatatꝰ eccłia. In
omnc̃ conf uos armat᷑ maliciam iniqui¬
tas suꝑboꝵ. uos aũt erga cos qui pacem uos¬
tam curbant cor habeatis pacificum sic̃
apħa desoip̃o comimemorat. Cum hiis q
odenint paceni eram pacificꝰ. Uincite ĩ
bono malum. Nani et sapĩa tuncet ma¬
liciam. confimgetq dñs cedroslibani. le¬
uabit manus suas insupbia eoꝵ. et hu¬
miliabit oc̃m altitudinem extouentem
se ad uersus sciꝰam dei. Ad huc pauci estis
et uos multitudo expugnat. Holite tñ
timere pusillꝰ grex. Dns eñi sabaoth uĩ¬
cit ñ in multitudine s in pautis: et uer
quidem crescere oportet. illos aũt mi¬
nui. qui eciam iam declinant maru¬
festissime in defectum. Iite qͥ nocat ea q̃
ñ sunt tanqͣm ea que sunt. ille qui in¬
Arma eligit ut confundat fortia. ip̃o ut
repͥmeres supbiam meab uos in suo bene
dicto nomine congregauit. Udum aut̃

Expanded text:
to, innocens a nocente vexatur. Proficit autem lilium inter spinas: et, dum supra dorsum justi fabricant peccatores, dilatatur Ecclesia. In omnem jam contra vos armatur malitiam iniquitas superborum. Vos autem erga eos, qui pacem vestram turbant, cor habeatis pacificum, sicut Propheta de seipso commemorat: Cum his, qui oderunt pacem, eram pacificus Vincite in bono malum: nam et sapientia vincit malitiam, confringetque Dominus cedros Libani: levabit manus suas in superbias eorum, et humiliabit omnem altitudinem extollentem se adversus scientiam Dei. Adhuc pauci estis, et vos multitudo expugnat. Nolite tamen timere, pusillus grex. Dominus enim Sabaoth venit, non in multitudine, sed in paucis. Et vos quidem crescere oportet, illos autem minui: qui etiam jam declinant manifestissime in defectum. Ille qui vocat illa, quae non sunt tanquam ea quae sunt: ille, qui infirma eligit, ut confundat fortia, ipse ut reprimeret superbiam Moab, vos in suo nomine benedicto congregavit. Verbum autem
Abbreviated transcription (Latin):
siordinata sit et exdeuocione ꝓcedat. Pre¬
uenerunt in qͥt ꝓpħ̾a pͥncipes comune¬
ti psallentib in medio uiuencdaꝵ tym¬
panistrioꝵ. Et illud. In conspꝰtu angeloꝵ
psaliam ł deus meus. Si aut murmur¬
atis in choro. si serpentina consilia sib
repunt cogitationes iumunde psallen¬
do: ñ est hic psalmꝰ iocunda decorate lau¬
datio. hiuo psalmodie angelus inimi¬
cus asslstit. Nongatur aut̃ amicus et
primus. si gͦmn psalmis et in eanticis
et insacramento altaris.⁊ uelemofii
eciam ur̃a exerceatur deuotio: ut ui¬
deant homines oꝑ̃a ut̃a bona. et glori¬
ficent prẽm uc̃m qui in celis est. Sic .it.
płimi societatis ure desiderio accenden¬
tum et iniciate facultates eccłie otinu¬
um in redlitib suscipient incremen¬
tum.Ego pͥmus inter pͥmosqui Blesen¬
sem restituerund eccłiam m satiffcm̃¬

Expanded text:
si ordinata sit, et ex devotione procedat. Praesi ordinata sit, et ex devotione procedat. Praevenerunt, inquit Propheta, principes conjuncti psallentibus in medio juvencularum tympanistriarum. Et illud: In conspectu angelorum psallam tibi, Deus meus. Si autem murmuratis in choro; si serpentina consilia sibirepunt cogitationes immundae psallendo, non est hic psalmus jucunda decoraque laudatio; huic psalmodiae angelus inimicus assistit, elongatur autem amicus et proximus. Sic igitur in psalmis, in canticis, et in sacramento altaris, in eleemosynis etiam vestra exerceatur devotio, ut videant homines opera vestra bona, et glorificent Patrem vestrum, qui in coelis est. Sic enim plurimi societatis vestrae desiderio accendentur, et initiatae facultates Ecclesiae continuum in redditibus suscipient incrementum. Ergo primus inter primos, qui Blesensem restituerunt Ecclesiam, mihi satisf
Abbreviated transcription (Latin):
ħ tͥa eccͤm fundauerunt in eo de quo scͥp¬
tum est. Audi istł deus tuus unꝰ est. ꝓfecit
eciam in meliꝰ bñficio unitatis. Legit᷑ eñ.
multitudinis credentium erat corunum
et amica una. et erant cis oĩa cõmunia.
hanc iutatis grãm pausꝰ inse et in aliĩs
frẽs ut idip̃m sentiatis. et ñ sint in uob̾
scismata. Petrꝰ apłc eadem affectioue et
sollicitudine ductus. ante onsĩa in qͥt mu¬
tuam ii uob̃ caritatem habeatis. Pacẽ
ait paulꝰ habete nob̾cum et sc̃ĩmoniã.
sũ qͣ uenio indebit diñ. habeatis gͥ unica¬
tem sp̃c intuncło pacis. nͦ enĩ inuentri
p forma exp̃ssior conuersationis ange¬
lice ͦ qͣm unitas sociał. Illud eciã p̾cib
deuotis adicio ut inecclia ur̃a cotidie et
sollempniter celebretur obsequu debite
seruitutis. Sit in cantu sit in psalmis ob.¬
seruantia nigis. hec est enĩ sacitficnum
laudis. quo dñs postulat honeian. Sacri¬
ficrum in quit laudis houorificabit me
Angeli psaimodie libenter uiter sunt.

Expanded text:
 Ecclesiam fundaverunt in eo, de quo scriptum est: Audi, Israel, Deus tuus unus est. Profecit etiam in melius beneficio unitatis. Legitur enim quod multitudinis credentium erat cor unum, et anima una, et erant eis omnia communia. Hanc unitatis gratiam Paulus in se et in aliis fratres, ut idipsum sentiatis, et non sint in vobis schismata. Petrus apostolus eadem affectione et sollicitudine ductus: Antea omnia, inquit, mutuam in vobis charitatem habeatis. Pacem, ait Paulus, habete vobiscum et sanctimoniam, sine qua nemo videbit Deum. Habeatis igitur unitatem spiritus in vinculo pacis. Nec enim inveniri potest forma expressior conversationis angelicae, quam unitas socialis. Illud etiam precibus devotis adjicio, ut in ecclesia vestra quotidie et solemniter celebretur obsequium debitae servitutis. Sit in cantu, sit in psalmis observantia jugis: hoc est enim sacrificium laudis, quo Dominus postulat honorari. Sacrificium, inquit, laudis honorificabit me. Angeli psalmodiae libenter intersunt,