comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
caro factum est idest ds̃ homo factus
est & habitauit in nob̃. ut ꝑ cognatũ
nob̾ hominis habitum in nobis con¬
u̾sando congruere. nos alloquendo in¬
struere nobis iuam uiuendi prebere.
ꝓ nobis contra hostem confligere. uo¬
stram mortem moriendo ac resurgẽdo
poss destruere. ꝑ coet̾nam uͦ pat̾ diui¬
nitatem uos interius uiuificando ad
diuina sustoleret remissionem nobis
peccatorum et spiritus sancti dona cõ¬
cederet. & pt bonorum ꝑfectionem o¬
ꝑumnon solum nos ad uidendam głi¬
am clarificate sue ꝑduceret huma¬
nitatis s & in cominutabilẽ nobis
essentiam sue diuine maiestatis o¬
stenderet. in qua uiuit & regnat cũ
patre in unitate spiritus sancti per

Expanded text:
caro factum est, id est, Deus homo factus caro factum est, id est, Deus homo factus est, et habitavit in nobis, ut per cognitum nobis hominis habitum nobis conversando congruere, nos alloquendo instruere, nobis vivendi viam praebere, pro nobis contra hostem confligere, nostram mortem moriendo ac resurgendo posset destruere: per coaeternam vero Patri divinitatem nos interius vivificando ad divina sustolleret, remissionem nobis peccatorum pariter ac Spiritus sancti dona concederet, et post bonorum perfectionem operum non solum nos ad videndam gloriam clarificatae suae perduceret humanitatis, sed et incommutabilem nobis essentiam suae divinae majestatis ostenderet, in qua vivit et regnat cum Patre in unitate Spiritus sancti pe
Abbreviated transcription (Latin):
delicet uerbi diuinitate que ho¬
minem illum singularit᷑ electũ
cum quo una xp̃i ꝑsona ẽẽt assu¬
m̾e clignata est non aliquid sue
diuine substantie ut herenitt uo¬
lunt ut faciendam hominis na¬
turam commnutans. s ip̃a apud
patrem manens totum quod erat.
totam de semine dauid naturam
ueri hominis quam non habe¬
bat suscipiens. Unde oportet frẽs
katissimi ut qui humanam redẽp¬
toris nostri natiuiratem hodie an¬
nua deuotione recolimus. & diuinã
parit̾ ⁊ humanam eius naturam
non annuo s continuo semper ample-¬
ctamur amore: diuinam ꝑ quam cre-¬
ati sumus cum ñ essemus. humanã
per quã recreati sumus tum perditi
essemus. Q quidem diuina condito¬
ris ñri uirtus sine assumptione hu¬
manitans nos retreare erat idonea. hu¬
mana autem eiusdem redemptorisnr̃i
infirmitas sine assumente se ⁊ inhabi¬
tante in se et in oꝑante ꝑ se diuinitate
nos recreare nequiunt: atꝙ id̾o u̾bum

Expanded text:
delicet Verbi divinitate, quae hodelicet Verbi divinitate, quae hominem illum singulariter electum, cum quo una Christi persona esset, assumere dignata est; non aliquid suae divinae substantiae, ut haeretici volunt, in faciendam hominis naturam commutans; sed ipse apud Patrem manens, totum quod erat, totam de semine David naturam veri hominis quam non habebat, suscicharissimi, ut qui humanam Redemptoris nostri nativitatem hodie annua devotione recolimus, et divinam pariter et humanam ejus naturam non annuo, sed continuo semper amplectamur amore. Divinam, per quam creati sumus, cum non essemus; humanam, per quam recreati sumus, cum perditi essemus. Et quidem divina conditoris nostri virtus, sine assumptione humanitatis nos recreare erat idonea: humana autem ejusdem Redemptoris nostri infirmitas, sine assumente se, et inhabitante in se, et operante per se divinitate, nos recreare nequivit. Atque ideo Verbum
Abbreviated transcription (Latin):
pt incarnationem uiderunt. aspi¬
cientes humanitatem muatulis
fulgentem. & intelligentes diuini¬
tatem intus latitantem: illi maxi-¬
me qui et eius claritatem ante pa¬
sionem tranffigurati in monte sc̃õ
contemplari meruerunt uoce de¬
lapsa ad eum huiuscemodi a mag¬
nifica gloria. hic est filius meus
dilectus in quo michi complacui.
& pt passionem resurrectionis as¬
censionisq ipsius gloria conspec¬
ta spiritus eus sunt dono mirifi¬
te refecti. Quib omnib manifeste
tognouerunt quod huiusmodi głi¬
a non tuilibet sanctorum s illi
solum homini qui ess indiuini¬
tate unigenitus a patre conuemi¬
ret. Quod autem sequitur plenũ
munere pre ceteris mortalibus da
tum est ut statim ex quo imitero
uirginis concipi ⁊ homo fieri inci¬
peret uerus ẽẽt ⁊ d̾s. Unde & eadem
gloriosa semꝑ uirgo maria ñ solũ
hominis. xp̃i s & dei genitrix rec¬
te credenda & confitenda est. Ilem
u̾itate plenus erat & est: ip̃a ui¬

Expanded text:
post incarnationem viderunt, aspipost incarnationem viderunt, aspicientes humanitatem miraculis refulgentem, et intelligentes divinitatem intus latitantem; illi maxime, qui et ejus claritatem, ante passionem transfigurati in monte sancto, contemplari meruerunt, voce delapsa ad eum hujuscemodi a magnifica gloria: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi complacui . Et post passionem, resurrectionis, ascensionisque ipsius gloria conspecta, Spiritus ejus sunt dono mirifice refecti. Quibus omnibus manifeste cognoverunt, quod hujusmodi gloria non cuilibet sanctorum, sed illi soli homini, qui esset in divinitate unigenitus a Patre, conveniret. Quod autem sequitur: Plenummunere prae caeteris mortalibus 471 datum est, ut statim ex quo in utero virginis concipi et homo fieri inciperet, verus esset et Deus. Unde et eadem gloriosa semper virgo Maria, non solum hominis Christi, sed et Dei genitrix recte credenda et confitenda est. Idem veritatis plenus erat et est, ipsa vi
Abbreviated transcription (Latin):
namq scriptura modo anime. mͦ
cariis uocabulo totum designare
hominem: anume uidelicet ut scͥp¬
tum est quia descendit iacob in egyp¬
tum in animabus septuaginta. car¬
nis uero ut rursus scriptum est et
iudebit omnis caro salutare dei. Neq
enun uel anime sine corporibus in
egyptum destendere. uel caro sine a¬
nima uidere aliquid potest: s hic ꝑ
animam totus homo. ibi signatur
ꝑ tarnem. Sic ergo hoc loco quod
dicitur & uerbum caro factum est
nichil aliud debet intelligi quam
si diceret᷑ & b̾s homo faclus est car¬
nem uidelicet inluendo ꝙ animã.
ut sicut quisq nostrum unus ho¬
unus ab incarnationis tempore
constet deus ab et̾no in eternum ex¬
istens uerus ut erat. hominem ex
tempore assumens in unitatem
sue ꝑsone uerum quem ñ habu¬
erat. Sequitur. Et iudimus gł̾iã
euis. gloriam quasi unigeniti a
patre: plenum gratie ⁊ ueritatis.
Gloriam xp̃i quam ante incarna-
tionem uidere non poterant hor̃es

Expanded text:
namque Scriptura modo animae, modo namque Scriptura modo animae, modo carnis vocabulo, totum designare hominem. Animae videlicet, ut scriptum est: Quia descendit Jacob in Aegyptum in animabus septuaginta ; carnis vero, ut rursus scriptum est: Et videbit omnis caro salutare Dei . Neque enim vel animae sine corporibus in Aegyptum descendere, vel caro sine anima videre aliquid potest; sed hic per animam totus homo, ibi signatur per carnem. Sic ergo hoc loco quo dicitur: Et Verbum caro factum est, nihil aliud debet intelligi quam si diceretur: Deus homo factus est, carnem videlicet induendo et animam; ut sicut quisque nostrum unus hounus ab incarnationis tempore constet: Deus ab aeterno in aeternum existens verus ut erat, hominem ex tempore assumens in unitatem suae personae verum, quem non habuerat. Sequitur: Et vidimus gloriam ejus, gloriam quasi unigeniti a Patre, plenum gratiae et veritatis. Gloriamtionem videre non poterant homines,
Abbreviated transcription (Latin):
sunt fieri. & qͣntum hec generatio a
carnali distet: subsecut᷑ euuangelista
designat. Qui non ex sanguinibus.
neq ex uoluntate carmis neq ex uo¬
luntate uiri. s ex deo nati sunt. Car¬
nalis quippe nostra singulorũ gene
ratio ex sanguinib id est ex natura
maris & femine a complexu coniugi
duxit onginem: at uero spũalis sp̃c
sancti gratia ministratur. Quã a car¬
nali distinguens dominus ait. Nisi
quis renatus fui̾t ex aqua ⁊ sp̃u scõ.
non potest introire in regnum dei. Qd̾
natum est ex carne. caro est. quod na
tum est de spũ. sp̃s est. Uerum neqͥs
hominum dubitet filium se dei & co¬
heredem xp̃i posse fieri. dat exemplũ
enuangelista. quia & ip̃e filius dei
ceps existendo fragilitatis hoĩes
diuine uirtutis sue donarer ẽẽ par¬
ticipes. Et uerbum caro factũ ẽ.
ꝙ habitauit in nob̃. Quod ẽ dic̾e.
Et filius dei homo factus est. ⁊ int̾
homines conu̾satus est. Solet

Expanded text:
sent fieri, et quantum haec generatio a sent fieri, et quantum haec generatio a carnali distet, subsecutus evangelista designat. Qui non ex sanguinibus, neque ex voluntate carnis, neque ex voluntate viri, sed ex Deo nati sunt. Carnalis quippe nostra singulorum geratio ex sanguinibus, id est, ex semine maris et feminae, a complexu conjugii duxit originem; at vero spiritalis Spiritus sancti gratia ministratur; quam a carnali distinguens Dominus ait: Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu, non potest introire in regnum Dei. Quod natum est ex carnetum est de spiritu, spiritus est . Verum ne quis hominum dubitet filium se Dei cohaeredem Christi posse fieri, dat exemplum evangelista, quia et ipse Filius Dei ticeps existendo fragilitatis, homines divinae virtutis suae donaret esse participes. Et verbum caro factum est, et habitavit in nobis. Quod est dicere: Et Filius Dei homo factus est, et inter homines conversatus est. Solet
Abbreviated transcription (Latin):
non erat. ut ꝑ hoc homines in dei fi¬
lios transferret glorieq sue fac̾et
cohereles. qui quod ip̃e semper habebat
ꝑ naturam inciperent hab̾e ꝑ grãm.
Tonsideremus quanta uirtus est fidei
tuius merito potestas datur hominib
filios dei fieri. Unde bene scripium est.
quia iustus ex fide uiuit. Tliuit enim
iustus ex fide. non illa que labiorum
tantum confessione profertur. s ea que
ꝑ dilectionem oꝑatur. Alioquin. fides
si non hãbeat oꝑa: mortua est in se¬
metip̃a. Nullus seip̃m despiciat. nul¬
lus de sua salute desperet. Curramus
omnes. turramus singuli: ut qͥ era¬
mus longe. mereamur fieri prope
in sanguine xp̃i. Uideamus qd̃ dicit᷑.¬
qr quotqd̃ receperunt eum. dedit eis po¬
testatem filios dei fieri. Quotquot ĩqͥt
receperunt. Non est enim ꝑ sonarum
acceptor ds. s in omni gente qͥ timet
eum ⁊ oꝑatur iusticiam acceptus ẽ illi.
Quo autem orcdine tredentes filii d̃i poᷤ¬

Expanded text:
non erat, ut per hoc homines in Dei finon erat, ut per hoc homines in Dei filios transferret, gloriaeque suae faceret cohaeredes: ut quod ipse semper habebat per naturam, inciperent habere per gratiam. Consideremus quanta virtus est fidei, cujus merito potestas datur hominibus filios Dei fieri. Unde bene scriptum est, Quia justus ex fide vivit . Vivit enim justus ex fide, non illa quae labiorum tantum confessione profertur, sed ea quae per dilectionem operatur; alioquin fides si non habet opera, mortua est in semetipsa. Nullus seipsum despiciat, nullus de sua salute desperet: curramus omnes, curramus singuli, ut qmus longe, mereamur fieri prope in sanguine Christi. Videamus quod dicitur: Quotquot receperunt eum, dedit illis potestatem filios Dei fieri. Quotquot inquit receperunt. Non est enim personarum acceptor Deus , sed in omni gente, qui timet Deum, et operatur justQuo autem ordine credentes filii Dei pos
Abbreviated transcription (Latin):
ratulis choruscantem rerpere nolue¬
runt: & quod gͣuius est sui eum
ũ receperunt. homines scilicet qͦs
ip̃e creauit. uidei qͦs peculiarem sibi
elegerat in plebem. quib sue cog¬
qͦs mirificis patrum glorificauerat
actis. quib sue legis doctrinam cõ¬
tulerat. ex quib se incarnandum
uementem magna ex parte rerular̃t.
Neq enim omnes retusarunt. Ali¬
receperunt de quib euuangelista cõ-¬
sequenter insinuat dicens. Qrotqͦt¬
autem receper̃t eum. dedit eis pote-¬
statem filios dei fieri : his qͥ tredũt
in nomine eius. Consideremus frẽs
karissui qͣnta gratia redemptoris
nri. quam magna sit multitudo dł¬
cedinis eius. Alnicuis ex patre natꝰ
est: & noluit remanere unus. De-¬
scendit ad ĩram. ubi fratres sibi qͥb
regnum patris sui dare poss ad qui¬
reret. Deus ex d̾o natus est: ⁊ nolu
it tantum dei filius man̾e̾. Hominiꝰ
quoq filius fieri dignatus est non
anitrens qd̃ erat s assumens qd̃

Expanded text:
raculis coruscantem recipere nolueraculis coruscantem recipere noluerunt. Et quod gravius est, sui eum non receperunt, homines scilicet, quos ipse creavit; Judaei, quos peculiarem sibi elegerat in plebem, quibus suae cogquos mirificis patrum glorificaverat actis, quibus suae legis doctrinam contulerat, ex quibus se incarnandum venientem magna ex parte recusarunt. Neque enim omnes recusarunt; alireceperunt: de quibus evangelista consequenter insinuat dicens: eis potestatem filios Dei fieri, his qui credunt in nomine ejus. Consideremus, fratres charissimi, quanta gratia Redemptoris nostri, quam magna sit multitudo dulcedinis ejus. Unicus ex Patre natus est, et noluit remanere unus; descendit ad terram, ubi fratres sibi, quibus regnum Patris sui dare posset, acquireret: Deus ex Deo natus est, et noluit Dei tantum Filius manere; hominis quoque filius fieri dignatus est, non amittens quod erat, sed assumens quod
Abbreviated transcription (Latin):
non cognouit. In propͥa uenit. ⁊ sui
eum ñ receperiunt. In mundo qͥppe
erat. & mundus ꝑ ip̃m factus est.
quia deus erat. quia totus ubiq qr
sue presentia maiestatis sine labo¬
re regens ⁊ sine onere continens q̃d
fecit. Et mundus eũ non cogno¬
uit : quia lux in tenebris lucet. &
tenebre eam non comprehenderũt.
Mundum namq hoc loco dicit
homines mundi amore deceptos.
atq inherendo creature ab agno¬
scenda creatoris sui maiestate refle¬
xos. In ꝓpria uenit. q̃m in mun¬
do quem ꝑ diuinitatem fent. per
humanitatem apparuit. In pro¬
pria uenit : quia in gente uidea
quam sibi precetis nationib sꝑe¬
ciali grana copulauerat incarna¬
ri dignatus est. In mundo gͦ erat.
ꝙ in mundum uenit. In mundo
erat ꝑ diuinitatem. in mundum
nire in mundum ꝑ humanitatem.
ut uel sic eum mundus cognosceret.
S uideamus quid sequit᷑. In propͥa
uenit uenit. & sui eum ñ recepetũt.
Quem enim in potentia deitatis cũ¬
cta creantem regentemq ñ cognoue

Expanded text:
it. In propria venit, et sui eum non receperunt. In mundo quippe erat, et mundus per ipsum factus est, quia Deus erat, quia totus ubique, quia suae praesentia majestatis, sine labore regens et sine onere continens quod fecit. Et mundus eum non cognovit. Quia lux in tenebris lucet, et tenebrae eam non comprehenderunt. Mundum namque hoc in loco dicit homines, mundi amore deceptos, atque inhaerendo creaturae, ab agnoscenda creatoris sui majestate reflexos. In propria venit, quia in mundo, quem per divinitatem fecit, per humanitatem natus apparuit. In propria venit, quia in gente Judaea, quam sibi prae caeteris nationibus speciali gratia copulaverat, incarnari dignatus est. In mundo erat ergo, et in mundum venit. In mundo erat per divinitatem: in mundum nire in mundum per humanitatem, ut vel sic eum mundus cognosceret. Sed videamus quid sequitur In propria venit, et sui eum non receperunt. Quem enim in potentia divinitatis cuncta creantem regentemque cognoveran
Abbreviated transcription (Latin):
so ẽẽ potest. ita etiam nemo a se¬
ip̃o sapiens ẽe potest: s illo illu¬
strante de quo scriptũ est. Omnis
sapientia a dño d̾o est. Cuiꝰ utrã¬
q naturam diuinam uidelicet
qua semper ubiq totus manet
& humanam in qͣ ex tempore
natus loco inclususꝰ apparuit.
consequent̾ euuangelista descͥbit
dicens. In mundo erat. & mundꝰ¬

Expanded text:
so esse, ita etiam nemo a seso esse, ita etiam nemo a semetipso sapiens esse potest, sed illo illustrante, de quo scriptum est: Omnis sapientia a Domino Deo est, cujus utramque naturam, et divinam videlicet, qua semper ubique totus manet, et humanam, ex qua in tempore natus, loco inclusus, apparuit; consequenter Evangelista describit, dicens: In mundo erat. Non
Abbreviated transcription (Latin):
homines lux sunt recte uocati di¬
tente ad eos domino uos estis lux
mundi. ⁊ apostolo paulo fiuistis a¬
liquando tenebre nunt aũ lux
in domino: s multum distat
int̾ lucem que illuminatur &
lucem que illuminat int̾ cos
qui parricipatione uere lucis
accipiunt ut luceant & ip̃am
lucem ꝑpetuam que ñ solum
lucere in seipsa s sua presenti¬
a quoscũq atngerit illustrare
sufficit. Ad cuĩ tomparationẽ
uere lutis non tantum minoreᷤ
quilibet electi uerum etiam ip¬
se iohannes qͦ maior int̾ natol
mulierum non surrexit lux nͣ
ẽẽ asseritur. ut uidelicet xp̃c nõ
ẽe quod putabat᷑ monstretur. Il-¬
le enim ut siriptũ est erat lucer¬
na ardens & lucens. ardens scibez
fide & diletione: lucens uerbo &
actione. Gratiam uero lucis ꝑe¬
ctorib in fundere solius est eudͤ
de quo diettur. erat lux uera q̃
illuminat omnẽ hominem ue¬
nientem in mundum: ommnem
uidelicet qui illuminatur siue
naturali ingenio seu sapientia
diuina. Sicut enim nemo a seip¬

Expanded text:
homines lux sunt recte vocati, dicente ad eos Domino: Vos estis lux mundi . Et apostolo Paulo: Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino ; sed multum distat inter lucem quae illuminatur et lucem quae illuminat. Inter eos qui participatione verae lucis accipiunt ut luceant, et ipsam lucem perpetuam, quae non solum lucere in seipsa, sed et sua praesentia, quodcunque attigerit, illustrare sufficit. Ad cujus comparationem verae lucis, non tantum minores quilibet electi, verum etiam ipse Joannes, quo major inter natos mulierum nemo surrexit , lux non esse asseritur, ut videlicet Christus non esse quod putabatur monstretur. Ille enim, ut scriptum est, erat lucerna ardens et lucens . Ardens scilicet fide et dilectione, lucens verbo et actione. Gratiam vero lucis pectoribus infundere, solius est ejus de quo dicitur: Erat lux vera, quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum. Omnem videnaturali ingenio, seu sapientia divina. Sicut enim nemo a semetip
Abbreviated transcription (Latin):
domini ih̃u retubuisse ꝑhibetur. s
ꝑ hoc tẏpite docetur quia celestis hau¬
stum sapientie cet̾is extellentius de
sanissimo eiusdem pectoris fonte po¬
tau̾it. Unde & merito in figura qͣ¬
tuor animaliũ aquile uolanti compa¬
ratur. Cunctis quippe auib aquila
telsius uolare. tunctis animantibus
clarius solis radiis infigere consue¬
uit obtutus. Et ceteri euuangeliste qͣi
in t̾ra ambulant cũ domino. qui tem¬
poralem generationẽ eius pariter ⁊ tẽ¬
poralia facta sufficient̾ exponentes pauca
de diuinitate dixerunt: hic aũ quasi
ad celum uolat cum domino. qui per¬
pauca de temporab eius acdis edisserẽs
ad et̃nam diuinitatis eius potentiam
per quam omnia facta sunt sublimiꝰ
mente uolando ⁊ limpidꝰ spetiulando
cognouit. ac nobis cognoscendam
stribendo contradidit. Ergo alii enn¬
geliste xp̃m ex tempore natũ descri¬
bunt. iohannes eundem in princi¬
pio fuisse testat᷑ dicens. In princi

Expanded text:
ini Jesu recubuisse perhibetur, sed per hoc typice docetur quia coelestis haustum sapientiae caeteris excellentius de sanctissimo ejusdem pectoris fonte potaverit. Unde et merito in figura quatuor animalium aquilae volanti comparatur. Cunctis quippe avibus aquila celsius volare, cunctis animantibus clarius solis radiis infigere consuevit obtutus. Et caeteri evangelistae quasi in terra ambulant cum Domino, qui temporalem ejus generationem pariter et temporalia facta sufficienter exponentes, pauca de divinitate dixerunt: hic autem quasi ad coelum volat cum Domino, qui perpauca de temporalibus ejus actis edisserens, aeternam divinitatis ejus potentiam, per quam omnia facta sunt, sublimius mente volando, et limpidius speculando cognovit, ac nobis cognoscenda scribendo contradidit. Ergo alii evangelistae Christum ex tempore natum describunt, Joannes eumdem in principio jam fuisse testatur, dicen
Abbreviated transcription (Latin):
si baptizati a iohanne iterũ
baptizati sint baptismo xͥ: ⁊ qua for¬
ma u̾borum usus est iohes. Illi qui
baptitati sunt a ioh̾e nescientes spm̃
sciñ esse. ac spem ponentes i illuis
bapõ: postea haptizati sũt bapõ xͥ.Bap

Expanded text:
si baptizati a Joanne iterum baptizati sunt Baptismo Christi, et qua forma verborum usus sit Joannes. Illi qui baptizati sunt a Joanne, nescientes Spiritum sanctum esse, ac spem ponentes in illius baptismo, postea baptizati sunt Bap
Abbreviated transcription (Latin):
qr dixerunt s ueq si sp̃s sanctus ẽ au¬
diuimus. iterũ baptizantur: inimo
iterum bapã accipiunt. Illi uͦ qui
spem ñ posuerunt in baptismo ioħis
sitionc manuũ ab apłis suꝑ eos fcã¬

Expanded text:
s sanctus est audivimus, iterum baptizabantur, imo verum Baptisma accipiebant. Illi vero qui spem non posuerunt in baptismo Joannisitione manuum ab apostolis super eos fa
Abbreviated transcription (Latin):
um fiat prouisio s in hoc potuis ip̃i¬
us anime ꝑtouideatur ut salubrem
agat penitentiam de commissis. ¶¬
Drecipimus sub interminatione
diuini udicii ut abbates qui ĩ capi¬
tulo prominciali pro tempore fuerĩt
uiros prudentes. prouidos et tim̃tes
deum in ip̃o capitulo prouinciali iu¬
sitatores instituant qui omnes ab¬
tes ñ habentes eiusdem prouincie
uisitent infra annum. et secundũ
hanc ordinationem nostram in cor-¬
rectione et reformatione procedant.
et eã que emendari preceꝑint sub si¬
gilis suis in singulis dimittant mo¬
nasteriis et eadem reportent ad sub-¬
sequentis anni capitulum tradenda
substituendis uisitatorib. ut sic oĩ¬
uni monasti̾orum obedientia uł tͣrs¬
¶ gssio appareat.

Expanded text:
um fiat promissio, set in hoc pocius ipsium fiat promissio, set in hoc pocius ipsius anime provideatur ut salubrem agat penitenciam de commissis. Precipimus autem, sub incriminatione divini judicii, ut abbates, qui in capitulo provinciali pro tempore fuerint, viros prudentes et providos et timentes Deum in ipso capitulo provinciali visitatores instituant, qui omnes abrios non habentes, ejusdem provincie visitent infra annum, et secundum hanc ordinationem nostram in correctione et reformacione procedant, et ea que emendari preceperint sub sigillis suis in singulis dimittant monasteriis et ea reportent ad sequentis anni capitulum tradenda substituendis visitatoribus, ut sic omnium monasteriorum obediencia vel trangressio appareat.
Abbreviated transcription (Latin):
abbates et priores qui in suis et¬
clesiis proprium abbatem non
habent faciant in suis monast̾i̾is.
cellis. obedientiis. et aliis locis sibi
supditis inuiolabiliter obseruati.
alioquin iusitatores trangressores
regulauter puniant ec predicta
fatiant obseruari. salua nichonui¬
nus et saluata in predictis omnibus
beati benedicti regula. quam sciant
precipne ad corrrectionẽ et reforma¬
tionem ordinis se hr̃e magistram
¶ Precipimus autem in uirtute sc̃ẽ¬
obedientie qd̃ abbasuł prior si abbas
in anno uidelicet infra octauas nati
et assumptionis beate uirginis. Ab¬
bas uͦ hec õia diligent᷑ obseruet et ab
omnib faciat obseruari. alioquin
si super his neglige̾s fui̾t secundum
trangrossionis uł negligentie sue qͣ¬
litatem talit̾ puniatur quod pena il¬
luis aliis sit in exemplum. ⁊ si forsã
culpis sirs exigentib abbatem ab am¬
ministratione sua contig̾it amoueri
nulla ei omnino aliquoꝵ reddini¬

Expanded text:
abbates et priores, qui in suis ecabbates et priores, qui in suis ecclesiis proprium abbatem non habent, faciant in suis monasteriis, cellis, obedienciis et aliis locis sibi subditis inviolabiliter observari, alioquin visitatores transgressores regulariter puniant et predicta faciant observari; salva nichilominus et servata in predictis omnibus beati Benedicti regula, quam sciant precipue ad correctionem et reformationem ordinis se habere magnam— Precipimus etiam in virtute obediencie quod abbas vel prior, si absens in anno, videlicet infra octavas festiet Assumptionis beate Virginis. Abbas vero, hec omnia diligenter observet et ab aliis faciat observari, alioquin, si super hiis negligens fuerit secundum transgressionis sue vel negligencie qualitatem taliter puniatur, quod pena illius sit aliis in exemplum; et si forsan, culpis suis exigentibus, abbatem ab amministracione contigerit amoveri, nulla ei aliquorum redditu
Abbreviated transcription (Latin):
Ne religiosi uagandi occasionemꝰ
currant et sanguis eorum de prela¬
torũ manib requiratur: statuimꝰ
ut presidentes capimilis celebrandiᷤ
serndũ statutũ concilii gen̾alis
sen patres abbares seu priores fu
gituios et abiectos de ordine suo re¬
quirant sollitite annuatim qui si¬
in monast̾iis suis recipi possunt
secundum orbinem regularẽ abba-¬
tes sen priores eoꝵ monitione pre¬
missa ecclesiastica censura compel¬
lantur ad receptionem eoꝵ salua
ordus disciplina quod si hoc re-¬
gularis ordo non paritur. auctori¬
tate nr̃a prouideant ut apud idem
monasterium in locis competẽ¬
tib si absq graui scandalo fie¬
ri poterit alioquin in aliis religi
osis domibus eiusdem ordinis ad
agendam ibi penitentiam talib
uite necessaria ministrentur.
cent. et tamdiu faciant ab eccł̃i¬
arum prelatis publite excõicatoᷤᷤ
uenuntiari donͨ ad mandatũ ip̃o¬
rum humiliter reuertantur. ¶¬
Predicta omnia uoluinus quod

Expanded text:
Ne religiosi, vagandi occasionem hNe religiosi, vagandi occasionem hentum incurrant et sanguis eorum de prelatorum manibus requiratur, statuimus ut presidentes capitulis celebrandis, secundum statutum concilii generalis, seu patres abbates sgitivos et abjectos de ordine suo requirant solliin monasteriis suis recipi possint secundum ordinem regularem, abbates seu priores eorum, monitione premissa, ecclesiastica censura compellant ad recepcionem ipsorum, salva ordinis disciplina. Quod si regularis ordo non patitur, auctoritate nostra provideant ut apud eadem monasteria, in locis competentibus, cum absque gravi scandalo fieri posis domibus eiusdem ordinis, ad agendam ibi penitentiam, talibus uite necessaria ministrentur; cent et tamdiu faciant ab ecclesiarum prelatis excommunicatos publice nuntiari, donec ad mandatum ipsorum humiliter reuertantur. Predicta omnia volumus quod
Abbreviated transcription (Latin):
ab ip̃o qni capnulũ tenet uł ab alio
taturas abbatum hoc modẽram̃ uolu¬
mus et precipimus obseruari. ut nultꝰ¬
de familia sua continua qͥlibet mo-
minores tñ abbates secundũ fa culta¬
ta domoꝵ equitaturar minori nu
certe ñ sunt fidelit̾ extimentur. ⁊ unũ
scriptũ habeat inde abbas penes se. et
prior aluid pro conuentu et utraq se¬
ordinis uł pana delicti hoc exigit ut de
sedib propriis monachi aliqui emutã¬
tur. abbates ad quos misse fu̾nt ꝑsone
huiusmodi eas reciꝑe ñ retusent quam¬
dui iusitatorib iusum fui̾t expedire.
nisi tales fui̾t qd̃ eorum conuersatio
ñ possit sine graui scandalo tollerati.
qd̃ si eas ꝑsonas recipere noluerint cũ
possint ꝑ uisitatores compellantur. ¶¬
Qualiter autem cura personas p̃missas
procedi debeat in constitutone nostͤ
suꝑ hoc nuꝑ a nobis edita continetur.
quam ad cautelã presentib duximꝰ
inserendam. tuiꝰ tenor talis est. ¶¬

Expanded text:
ab ipso qui capitulum tenet, vel ab illo ab ipso qui capitulum tenet, vel ab illo taturas abbatum, hoc moderamen volumus proprium observari, ut nulde familia sua continua ultra decem Minores tamen abbates, secundum facultates domorum, equitantum minori numcerte non sunt fideliter estimentur, et unum scriptum inde habeat abbas penes se, et prior aliud cum conventu, et utrumque seordinis, seu pena delicti hoc exigerit, ut de sedibus propriis monachi aliqui emittantur, abbates ad quos misse fuerint persone hujusmodi eas recipere non recusent, quamdiu visitatoribus visum fuerit expedire, nisi tales fuerint quod earum conversacio non possit sine gravi scandalo tolerari; quod si eas recipere noluerint, cum possint, per visitatores compellantur. Qualiter autem circa premissas personas procedi debeat, in constitutione nostra super hoc a nobis edita continetur, quam ad cautelam presentibus duximus inserendum; cujus tenor talis est:
Abbreviated transcription (Latin):
presumpserit regulari pene subdat᷑.
quod monachi qui in prioratibus
ext̾iorib cũ morantur in diuinis offi¬
ciis in honestate habitus et ciborum
abstinentia sius abbatiis se confor-¬
ment. et iaceant uestiti. et cincti sicut
monachi in dormitorio abbatie. qd̾
etiam omnib qui iacent extra dor¬
mitoriũ precipiuᷤ obseruari. nec
mulieres in aliquo loco ad monacho
rere uł uagari ñ debeant. uolumus ut ĩ
clanstro cũ fratrib sedeant et diuinis int̾¬
sint. maxime uigiliis. capitulo collarõi.
et aliis diuinis officiis cũ eisdem. nisicã
necessaria uł utili. uł honesta fui̾nt pre¬
pediti. ¶ Nullus abbas uł monachus
ꝓpe monast̾um uł cellã monast̾ii sui
ad leucã unam in domo seculari co¬
medat uł ꝑ noctet. ¶ Cet̾m qͥa ĩ ml¬
tis monast̾iis a paucis intelligitur re¬
gula cũ legitur. precipimus ut lectõ
regule que legnur in capitulo propt̾
minores statim in uulgari exponat᷑

Expanded text:
presumpserit, regulari pene subdatur.presumpserit, regulari pene subdatur.quod monachi, qui in prioratibus exterioribus commorantur, in divinis serviciis in honestate habitus et ciborum abstinencia suis abbaciis se conforment, et jaceant vestiti et cincti sicut monachi in dormitorio abbacie: quod etiam ab omnibus qui jacent extra dormitorium precipimus observari. Nec mulieres in aliquo loco ad monachorrrere vel vagari non debeant, volumus ut in claustro cum fratribus sedeant et divinis intersint, maxime Vigiliis, capitulo et collacioni et aliis divinis officiis cum eisdem, nisi causa necessaria vel utili et honesta fuerint impediti. Nullus abbas vel monachus prope monasterium suum vel cellam monasterii sui, ad leucam unam, in domo seculari comedat tis monasteriis a paucis intelligitur Regula cum legitur, praecipimus ut lectio Regulae, quae legitur in capitulo, propter minores statim in vulgari exponatur
Abbreviated transcription (Latin):
ne possessiones uł reddit᷑ ad elemosi¬
nam siue hospitalitatẽ uł ĩfirmariã
deputan uł collati ab eiscem usib abstͣ¬
antur. Si contra hoc presumptũ suĩt ñ
teneanir. s ad usus reuocentur predc̃os.
et si abbates contͣ uenire presumpsetĩt
ab amministratione ꝑ uisitatores. mo¬
nachi ꝑ abbates suspendantur. ⁊ sus¬
pensi maneant quamdiu scđ̃m qua-
nullus de cibis que sibi ammninistrã¬
tur ĩ mensa. nullus de uet̾b uesti
monachis euagandi potestas. nec det᷑
clanstralib licentia reuisendi secula¬
ria nisi forte rarissime et ex rationabi¬
li causa. et ad tempns modicũ mat᷑a
qͦ societate eisdem ad custodiã deputa¬
ta. et ip̃i horas licant in uia. et de li¬
bris ꝓuideatur eisdẽ. et cuilibet mona-¬
cho loquendi cũ muliere sine honestis
duob uł trib testib licentia deneget᷑.
¶Monachus uͦ qui in abatiã uł pri-¬
oiatum moram feti̾t si sine licentia
suꝑioris sui clansuras domus exire

Expanded text:
redditus, ad elemosinam sive ad hospitalitatem vel infirmariam deputati vel collecti, ab eisdem usibus extrahantur; si contra hoc presumptum fuerit, non teneat, sed ad usus revocentur predictos, et si abbates contra venire presumpserint, ab amministracione per visitatores, monachi per abbates suspendantur, et suspensi maneant quamdiu secundum qunullus de cibis qui sibi ministrantur in mensa, nullus de vestimentes vmonachis evagandi potestas, nec detur claustralibus licencia revidendi secularia, nisi forte rarissime et ex causa racionabili et ad tempus modicum, matura quoque societate eisdem ad custodiam deputata, et ipsi Horas dicant in via et de libro provideatur eisdem, et cuilibet monacho loquendi cum muliere, sine honestisduobus vel tribus, licencia denegetur. Monachus qui in abbacia sive in prioratu moram fecerit, si sine licencia superioris clausuras domus exire
Abbreviated transcription (Latin):
te̾ ut dimittatur tibi. Cordis hoc opꝰ ẽ.
iutorium anime assumitur. ut hoc ĩ¬
pleat qd̾ rogat᷑. Uoluntate agnu: no¬
pore dolebis nicħ in domo minus habeb̾.
Iam uͦ fiatres uidete. quod malũ sit.
ut petenti fratri ñ ignosrat. cui pre-¬
ceptum est. ut inimicũ ad huc diligat.
Que cum ita sint. et cum scriptum
sit. sol ñ occidat suꝑ iracundiam
uestram: considerate fratres. utrum
xp̃ianus dicendus sit qui his diebus
inimicitias ñ uult finire. quas nũ-¬
quam debuit exercere.

Expanded text:
te, ut dimittatur tibi. Carnis hic opus nulte, ut dimittatur tibi. Carnis hic opus nulbrum in adjutorium animae assumitur, ut hoc impleatur quod rogatur. Voluntate agitur, vopore dolebis, nihil in domo minus habebis. Jam vero, fratres, videte quid mali sit, ut poenitenti fratri non ignoscat, cui praeceptum est ut inimicum adhuc diligat. Quae cum ita sint, cum scriptum sit, Sol non occidat super iracundiam vestram ; considerate, charissimi, utrum christianus dicendus sit, qui saltem his diebus inimicitias non vult finire, quas nunquam debuit exercere.
Abbreviated transcription (Latin):
tis ĩ opia. fiat necessaria ĩ opis. Copiosa
⁊̃ sͥ ĩ aĩo ꝑlacabłi ⁊ hũili. misi̾cors
ignoscendi facilitas. petat ueniã qͥ
fec̃ iniuriam. Det ueniam qui
accipit inuiriam. ut ñ possideatur
a. sathana: cuiꝰ triũphus ẽ dissen¬
tio xp̃ianorum. Etenim magni
lucri elemosina ẽ. debitum relaxa¬
re conseruo: ut tibi relaxetura dño.
Utrumq opus bonum. celestis ma-¬
gister discipulis comm̃dauit dicẽs.
Dimittite. et dimiitetur uob̾: date
et dabitur uobis. Mementote serui
illiꝰ cui omne debitum dominꝰ euꝑs
qd̾ donauerat replicauit: quia
conseruo ipse debenti sibi centũ dena-¬
rios misericordiam ñ rependit. quam
de thalentorum decẽ milib q̃ debebat
facultas ẽ. Potest quisq dice̾. Ne sto¬
machus doleat ieiunare non pos¬
sum. Potest enã dice̾. Uolo dare pauꝑi.
s unde ñ habeo: aut tantũ habeo. ut time
qui dicat. id̾o ñ ignoui ueniam petẽ¬
ti quia me ualide impediuit: aut qͥa
manum cui porrigerem ñ fuit e Dimit¬

Expanded text:
i inopia, fiat necessaria inopis copia. Sit etiam in animo placabili et humili misericors ignoscendi facilitas. Petat veniam, qui fecit injuriam: det veniam, qui accepit injuriam: ut non possideamur a satana, cujus triumphus est dissensio Christianorum. Et haec enim magni lucri eleemosyna est, debitum relaxare conservo, ut tibi relaxetur a Domino. Utrumque opus bonum coelestis magister discipulis commendavit dicens: Remittite, et remittetur vobis; date, et dabitur vobis . Mementote servi illius, cui omne debitum dominus ejus quod donaverat, replicavit, quia conservo ipse debenti sibi centum denarios misericordiam non rependit, quam de talentorum decem millibus quae debebat facultas est. Potest quisque dicere: Ne stomachus doleat, jejunare non possum. Potest etiam dicere: Volo dare pauperi; sed unde, non habeo: aut tantum habeo, ut timeaqui dicat: Ideo non ignovi veniam petenti, quia me valetudo impedivit, aut quia manus qua porrigerem non fuit? Dimit
Abbreviated transcription (Latin):
sancti desiderii flamma uritur: quis hũc
ñ lugeat: Quis ñ laboret in gemitu suo:
Quis nondicat. facte sunt michi lacrune
mee panes die ac nocte. dum dicitur mͥ
cotidie ubi ẽ deus tuus: Credimus qͥ ppe¬

Expanded text:
sancti desiderii flamma uratur? quis non hic lugeat? quis non laboret in gemitu suo? quis non dicat, Factae sunt mihi lacrymae meae panis die ac nocte, dum dicitur mihi quotidie, Ubi est Deus tuus ? Credimus q
Abbreviated transcription (Latin):
S it̾m uidebo uos et gandebit cor
uestrũ et gaudiũ uestrũ nemo tol¬
let a uob̾. In hac spe fidelissimi ꝓmiᷤᷤ¬
soris enam nunc ut cumq gaude¬
mus. donec ueniat illuo uberrimũ
gandium cũ similes ei erimus q̃m
uidebim᷑ eũ sicun est. et gaudiũ
nostrum nemo tollet a nobis. Cuius
spei tam gratum et tam gratuitum

Expanded text:
it, videbo vos, et gaudebit cor vestrum; et gaudium vestrum nemo auferet a vobis . In hac spe fidelissimi promissoris etiam nunc utcumque gaudemus, donec veniat illud uberrimum gaudium, cum similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est , et gaudium nostrum nemo auferet a nobis. Hujus enim spei tam gratum et gratuitum
Abbreviated transcription (Latin):
scilicet in kłis. octobris collectis an¬
ni. fructib. et in liłis. aprilis sta¬
tum domus sue in capitulo uł corã
semorili. ⁊ enam corã unsitatorib
cũ uen̾int plenarie manifestent.¬
¶ Abbas autem uł prior siue prepo¬
situs qui in predictis ratiociniis
grauia debita suppresserĩt fraudu¬
lent̾ ab amministratione quam
oꝑtinet penitus repellanr. Si uͦ
abbas uł pͥor sine consensu sui ca-¬
pituli contrax̾it muniũ non te¬
neatur monasterium nisi qͣtenꝰ
ꝓbatum fui̾t inutilitatẽ eccłie
abbas uł pͥor prioratum aut grã¬
giam pensionẽ aut prebendam
monachalẽ ꝑ sonis secularibus do¬
nare audeat. possessionẽ uero nul¬
lã uendat uł commuret uł alienet
nisi in casib a iure concessis nec
etiam donet s sciat alienauonem
careat sepulnira .¶ Nulli aũ ꝓrsus
nisi ꝑ officio sibi cominisso archam
⁊ quotiens arbas. hanc petierit eidem¬
tractat᷑. et si alit̾ habeat: eo ip̃o ꝓprie

Expanded text:
scilicet in calendis Octobris, collectis anscilicet in calendis Octobris, collectis annuis fructibus; et in calendis Aprilis, statum domus suae in capitulo, vel coram senioribus, et etiam coram visitatoribus cum venerint plenarie manifestent. Abbas autem, vel prior, sive praepositus, qui in praedictis ratiociniis gravia debita suppresserit fraudulenter, ab amministracione quam obtinet penitus repellatur. Si vero abbas vel prior sine consensu conventus sui contraxerit mutuum, non teneatur monasterium, nisi quatenus probatum fuerit in utilitatem ecclesie abbas vel prior prioratum vel grangiam, pensionem aut prebendam monachalem personis secularibus donare audeat; pensionem vero nullam vendat, vel commutet nec alienet, nisi in casibus a jure concessis, nec etiam donet, set sciat alienacionem careat sepultura. Nullus prorsus, nisi pro officio sibi commisso, archam quotienstradatur. Et si aliter habeat, eo ipso propri
Abbreviated transcription (Latin):
de bruneto uł alio panno co lorato.
uł pellib siluaticis. uł lineis carai¬
siis. uł lintheaminib. s uestiti dor¬
miant et cincti. sicut ui regula con
añ uł retro. ¶. Nullus prior claustͣ¬
lis uł alius monachus chameram.
priet. uł de eiꝰ usu contendat. s si
in necessitate uł utilitate oporteat
illum exire. ꝑ illum qui pre est in
necessariis ꝓuideat᷑ eidẽ. ¶. Precipi
et sanioris partis quib presunt
ꝑcũ faciendum ẽ mutuum uł in¬
nouandum. hoc ita fiat ut om̃ibꝰ
liqneat. quanta sũma. quib cre¬
ditorib. quib conditionib. et qͥ bꝰ
t̾minis debeatur. ⁊ in quos usus
¶ et ut domorũ stanis certior habe¬
at᷑ singuł trib mensib corã abb̾e
uł priore si ibi ñ est abbas et sem¬
orib reddant officiales de suis offi¬
ciis rauonẽ. cõpu tationẽ de om̃ib
expensis et recepus fidelit̾ facientes.¬
¶. abbates et priores bis in anno

Expanded text:
de bruneto, vel alio panno colorato, de bruneto, vel alio panno colorato, vel pellibus silvaticis, vel lineis camisiis, vel linteaminibus, set vestiti dormiant et cincti, sicut in regula cont ante vel retro. Nullus prior claustralis vel alius monachus cameram, priet, vel de ejus usu contendat, set si ex necessitate vel utilitate operteat eum exire, per illum qui preest in necessariis provideatur eidem. XIV. et sanioris partis ipsorum, cum faciendum est mutuum vel innovandum, hoc ita faciant quod omnibus liqueat quanta summa, quibus creditoribus, quibus condicionibus et quibus terminis debeatur, et in quos usus  Et ut domorum status cercior habeatur, singulis tribus mensibus, coram abbate seu priore, si ibi non est abbas, et senioribus reddant officiales de suis officiis racionem, computationem de omnibus expensis et receptis fideliter facientes. Abbates
Abbreviated transcription (Latin):
et aqua sit content᷑. si autẽ in consue¬
seruitorib et aliĩs necessariis scd̾m
qd̾ eoꝵ requirit infiimitas et continet᷑
in regula precipimus prouidi et hiis
om̃ib si infirmariꝰ inuentꝰ suerit inde¬
fectum ꝑ proprium abbatẽ uł priorẽ.
abbas uͦ uł prior per uisitatores cum
ad locũ accesserint pena puniauir
tis ordinatis ꝯgruo tp̃re ꝓuideat᷑tã mõa-¬
chis quam conu̾sis. etꝰ ne ꝓptet hoc
alicui detur pecunia districlis in hibe
stro. ita foris exeuntes honeste se ha¬
beant. nec incedant sine cuculla. et
habitu regulari. nec capã habeant
coloratam. nec cũ sella minus regu¬
lari et sumpiuosa. nec clauorũ or¬
natu decorata suꝑfluo aliquis equi¬
tare presumat. calcaria de aurara ñ¬
habeant uł argentea ñ habeant. fer¬
raiura ad ornatũ infrens prsus a¬
mota. nec ꝙyrothecis ꝑ digiros distri-¬
us. nec ochreis rostratis quis utat᷑.¬
loco sit utatur tunicis uł cooꝑtoriis

Expanded text:
et aqua contentus; si autem in consueet aqua contentus; si autem in consueservitoribus et aliis necessariis, secundum quod eorum requirit infirmitas et continetur in regula, precipimus provideri; et in hiis omnibus, si infirmarius inventus fuerit in defectu, per proprium abbatem vel priorem, abbas vero vel prior per visitatores, cum ad locum accesserint, pena puniatur tis ordinatis congruo tempore provideatur, tam monachis quam conversis, et ne propter hoc alicui detur pecunia districtius inhibemstro, ita foris exeuntes honeste se habeant, nec incedant sine cuculla et habitu regulari, nec capam habeant coloratam, nec cum sella minus regulari, somptuosa vel clavorum ornatu decorata superfluo aliquis equitare presumat; calcaria deaurata vel deargentata non habeant, ferratura ad ornatum in frenis prorsus amota, nec cirotegis per digitos distinctis nec ocreis rostratis quis utaturloco utatur tunicis vel coopertoriis
Abbreviated transcription (Latin):
ratur. et ip̃e talit̾ ꝓuideat sine de hiᷤ
sine de aliis pitantiis qͦd illoꝵ con¬
forret naturam. qui delican uel de¬
biles cõmode communib cibis uti ñ
possurit. ¶ In infimitorio uł refecto¬
rio ciphis argenteis uł aureis. seu e¬
tiam pedẽ aut circulum argenteum
uł aureũ habentib ñ utantur nec
zonã uł cutellũ cũ ornatu auri uel
conu̾sus. aut propt̾ debilitatẽ sui cor¬
ꝑis ad infirmtoriũ missus. ¶ Nul¬
lus quoq monachus in quocumq
loco fuit siue in domo ordinis siue
extra carnes comedat nisi secundum
qd̾ in regula continetur. ¶. Illas aũ
carnium refectiones que sanis in qui
bemus. et sicut int̾dicinis esũ car¬
niũ. ita farsaturas de tritis carnibꝰ
denegamus. si quis comedere sarnes
contra predicta presumꝑserit pͥmo
suetudinẽ duxerit. subiaceat graui
culpe. ¶. Abbas uͦ si in hoc deliq̃rit
secunda et quarta et sexta feria pane

Expanded text:
ratur, et ipse taliter provideat, sive de hiis, ratur, et ipse taliter provideat, sive de hiis, sive de aliis pitanciis, quod illorum confortet naturam qui delicati vel debiles commode communibus cibis uti non possunt. In infirmitorio et refectorio cifis argenteis vel aureis, seu etiam pedem vel circulum argenteum vel aureum habentibus, non utantur, nec zonam nec vel cultellum cum ornatu auri vel fuerit, aut propter debilitatem corporis ad infirmitorium missus. Nullus monachus in quocumque loco, sive in domo sit ordinis, sive extra, carnes comedat, nisi secundum quod in regula continetur. Illas autem carnium refectiones, que sanis in quibbemus, et sicut interdicimus usum carnium, ita farsaturas de tritis carnibus denegamus. Si quis comedere carnes contra predicta presumpserit, semesuetudinem duxerit, subjaceat gravi culpe. Abbas vero, si in hoc deliquerit, secunda, quarta et sexta feria sit pane
Abbreviated transcription (Latin):
sitis in infirmitate graui decũben¬
tib statiumꝰ. ut ãministratiões
suas ⁊ uniu̾sa que hñt de ipsis
ciboꝵ et habitus p̃cipimꝰ obseruari.
Ut omnes monachi uestes hant
de uno uestiario. et cõmestionib
q̃ ꝑ cam̾as fi̾ solent penitꝰ int̾dic¬
tis in uno refectorio. de una coqͥna.
et uno pane ⁊ uno potu regularit̃
reficiantur. salua pitcantia q̃ ad
maiorem m̃sam ex c̾ta cã deferri ꝗ¬
sueuit. nͥ forte ĩ infirmitorio uel se¬
orsum comedant cũ abb̃e. ¶ Ab I¬
dib septembͥs usq ad capud qͣdra¬
gesime scd̾m regłam sc̃i bñdicti refi¬
ciantur ad nonã. et aliis temꝑib
scd̾m regłam eandem ⁊ eo modera¬
mine ciboꝵ qd̃ describit regula. et
ordinans piitantiis. si q̃n eas fieri
contig̾it sint contenti. nec aliqͥs sͥ
in cibo ut potu delieatiora parari iat
extra deferri faciat aut recipiat pre¬
sentata. si quiqͥd fui̾t presentatum

Expanded text:
sitis, in infirmitate gravi decumbensitis, in infirmitate gravi decumbentibus, statuimus ut amministraciones suas et universa que habent, de ipsis ciborum et habitus, precipimus observari ut omnes monachi habeant vestes de uno vestiario, et, comestionibus que per cameras fieri solent penitus interdictis, in uno refectorio de una coquina, de uno pane et uno potu regulariter reficiantur, salva pitancia que ad majorem mensam ex certa causa deferri consuevit, nisi forte in infirmitorio vel seorsum comedant cum abbate. X. dibus Septembris usque ad capud Quadragesime, secundum regulam beati Benedicti, reficiantur ad Nonam, et in aliis temporibus, secundum regulam eandem, et eo moderamine ciborum quod describit regula, et ordinatis pitanciis, si quando eas fieri contigerit, sint contenti, nec aliquis sibi in cibo et potu delicaciora parari vel extra deferri faciat vel recipiat presentata, set quicquid presentatum
Abbreviated transcription (Latin):
beat uel ãministrationem. Abb̃s
uͦ qui uendid̾it tanqͣm symoniatꝰ.
scłariũ ꝑsonarum cõmitti sͥ obedi¬
entiam ut pͥoratũ deposcat. nũꝙͣ il¬
lum optineat. nͨ aliũ infra annũ.¬
li. nͨ ullus pͥor litt̾as ꝯfirmatõis
h̾at. qd̾ de suo pͥoratu uł obedientia
batias. uł pͥoratus. uł abbatiam
⁊ pͥoratũ. nͨ in plurib abbatiis mo
nachatũ. ⁊ qui ãministrationem
illi qui solus ẽ socius monachus
adiũgatur. aut socii. si ip̃ius loci¬
suppetant facultates. alioqͥn re¬
uocetur ad claustrũ. ꝓuiso tñ defa¬
cultatib eccłie alicui sac̃doti ne debi¬
ti obsequii defraudenr ¶Cũ aut̃ alb̃s
balliuiam. siue p̃postt᷑am. ut cͤam a-¬
liquoꝵ reddituũ alicui de frĩb com¬
mitt̃e uolu̾it. firmã cũ ip̃o ñ fati¬
at. nͨ plegios ab ip̃o recipiat uł re
tis oppͥmarit. nͨ carius uendãt ad
t̾minũ. nec ꝯtractus faciant inho¬
strationẽ hñtib. balliuis. seu p̃p̃o¬

Expanded text:
istrationem. Abbas vero qui vendiderit tanquam simoniacus secularium personarum committi sibi obedienciam vel prioratum deposcat, nunquam illam obtineat, sed nec aliam infra annum.. Nec ullus prior litteras confirmacionis habeat quod de sua prioratu vel obediencia bacias vel prioratus, vel abbaciam et prioratum, nec in pluribus monasteriis monachatum, et qui amministracionem illi qui solus est, socius monachus adjungatur aut socii, si ipsius locsuppetant facultates, alioquin revocetur ad claustrum, proviso tamen de facultatibus ecclesie alicui sacerdoti, ne debitis obsequiis defraudetur. Cum autem abbas ballivam, sive preposituram vel curam aliquorum reddituum, alicui de fratribus committere voluerit, firmam cum ipso non faciat nec plegios ab ipso recipiat vel retis opprimant, nec carius vendant ad terminum, nec contractus faciant inhostracionem habentibus, ballivis seu prepo
Abbreviated transcription (Latin):
habui̾nt de propria uł continua fami¬
lia ñ nisi maturos habeant et honestioᷤ.
et in habitu non lasciuo. et nulla dis
et mandamꝰ ut in qͦlibet monassĩo
uł prioratu. abbas uł pͥor. aut ip̃is
cessantib uisutatores qui ꝑro temꝑe
fu̾nt sed̾m possibilitatem locorum
hospitalitatẽ ordinent ad elemosi¬
nas faciendas. certo hospicio ad
recipiendos pauꝑes et alios hospites
et ministro idoneo qui eis deseruiat
de putato. et si alicui religiose ꝑsõe¬

Expanded text:
equitantes de propria vel communi famiequitantes de propria vel communi familia, nonnisi maturos habeant et honestos et in habitu non lascivo. XX. De et mandamus ut in quolibet monasterio vel prioratu abbas vel prior, aut ipsis cessantibus, visitatores qui pro tempore fuerint secundum possibilitatem locorum hospitalitatem ordinent ad elemosinas faciendas, certo hospicio ad recipiendos pauperes et alios hospites, et ministro idoneo qui eis deserviat deputato; et si alicui persone religiose
Abbreviated transcription (Latin):
stricte precipimꝰ. neqͥs abbas can.¬
sanguineo suo egenti uł ñ egenu
immobilia eccł̃ie concedat. nec eti¬
am mobilia donet. nisi aliquod
moclicũ nomine elemosine largia¬
tur. et qui de immobilib contͣ pre¬
sumpserit. ab eadẽ a moueat eccl̃a.
Oriorib et officialib. si eos tali¬
a cõmisisse contig̾it. ab ãministra¬
culpe qualitas exig̾it grauit᷑ pu¬
niendis. ¶ Clanstri. Rie foctorii.
dormitorii. et chori q̃n cantat᷑ officium¬
 custodia certs cõmittat᷑ ꝑsonis. ⁊ nulla
mislier omnino ꝑmtitatur intrare p̃¬
Dicta loca. neq per choꝵ qñ cantatur
ibidẽ. nisi forte in consecrationib et
nec ad exequias mortuoꝵ aliquas mu¬
lieres ꝑ claustra uł choꝵ transrre con¬
tingat exceptis nobilib q̃ patrone sũt
monast̾ioꝵ. uł aliis nobilib quibus
sine graui scandalo ñ possit inttoitus
denegati. et eisdẽ certis horis et temꝑi¬
b poterit ingressus ab abb̾e uł priore
officiał ꝑ cuius hostium mulier nura¬

Expanded text:
stricte precipimus, ne quis abbas consanguineo suo egenti, vel non egenti, immobilia ecclesie sue concedat, nec etiam mobilia donet, nisi aliquid modicum nomine elemosine largiatur; et qui de immobilibus contra presumpserit ab eadem amoveatur ecclesia, prioribus et officialibus, si eos talia commisisse constiterit, ab amministrapene qualitas exigerit, gravitito. — Claustri, refectorii, dormitorii et chori, quando cantatur officium, custodia certis committatur personis, et nulla mulier permittatur intrare predicta loca neque chorum, quando cantatur ibidem, nisi forte in consecracionibus etie et exequiis mortuorum, aliquas mulierum per claustrum vel chorum transire contingat, exceptis nobilibus que patrone sunt monasterii, vel aliis nobilibus quibus sine gravi scandalo non posset introitus denegari, et eisdem certis horis et temporibus poterit ingressus ab abbate vel priorofficialis per cujus ostium mulier intra