comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tis. Mocus m̃tis in uoluntate ẽ. motꝰ
corpis inoꝑe. motus fensualitatis
medius in delectatione. In motu
m̃tis solo liberũ arbitrium ẽ. in mo¬
tu corꝑis & sensualitatis quȩ sequum¬
tur liberũ arbitriũ. Sic em̃ pͥma fu¬
it dispositio naturȩ. Nam motus
mentis uoluntarius ẽ appetitꝰ. Inuo¬
tis sequit᷑ motus corꝑis. Mens itaq
sicut dixi ꝑse moueri habet. s scd̾m
uoluntatẽ creatoris sui quȩ forma
illi ẽ & exemplai. & ꝓposita regula
qͣm sequatur. Et ꝓpt̾ hoc si scđm dm̃
mouetur: hoc ẽ iusticia. si prec̃ dm̃
mouet᷑ uł contra dm̃. hoc ẽ iniusti¬

Expanded text:
tis. Motus mentis in voluntate est, motus tis. Motus mentis in voluntate est, motus corporis in opere, motus sensualitatis medius in delectatione. In motu mentis solo liberum arbitrium est. In motu corporis et sensualitatis, quae sequuntur liberum arbitrium. Sic enim prima fuit dispositio naturae; nam motus mentis voluntarius est appetitus. In votis sequitur motus corporis. Mens itaque sicut dixi per se moveri habet, sed secundum voluntatem Creatoris sui, quae forma illi est et exemplar et proposita regula quam sequatur. Et propter hoc, si secundum Deum movetur, hoc est justitia; si praeter Deum movetur vel contra D
Abbreviated transcription (Latin):
de caritate. om̃ia credit. omia sꝑat.
om̃ia fustinet. Fides bona ostendit.
spes arripit. fustinentia de fendit.
Per fidem incipiunt nobis eẽ. per
spem nr̃a eẽ. ꝑ sustinentiã nobiscũ
esse. Fides dirigit. spes trahit. susti¬
nentia ꝑducit. Et sunt incaritate
om̃ia hȩc. qr ineo qͦd dilectũ est et¬
placitũ amor suadet libent̃ credẽ.
multũ p̃sumere. non facile desistẽ.¬
subtilis ꝑ exal ationes ãterra
sur sum rapitur. fic intellectus cor¬
dis humani ꝑ medicationes & scru-¬
tationes subtilis effectiis ad alta leua¬
tur. & quemadmodũ humorascen¬
dens frigore p̃stringitur. & relabi¬
tur unde uenerat. sic multi ab in¬
celligentia fũmoꝵ ꝑ ignorantiam
telligere pot̾ant ageudis ꝑ desidiam
torpescunt. S lapsus niuis nec stre¬
pitũ facit nec ledit. lapsus grandi¬
nis & strepitũ facit. & pondẽ ledit.
qr multi corpent abono & nocent
In malo alii torpentes funt ñ noceu
tis. motus corꝑis. motus senfualita¬

Expanded text:
 Charitas omnia credit, omnia sperat, omnia sustinet . Fides bona ostendit, spes arripit, sustinentia defendit. Per fidem incipiunt nobis esse, per spem nostra esse, per sustinentiam nobiscum esse. Fides dirigit, spes trahit, sustinentia perducit. Et sunt in charitate omnia haec, quia in eo quod dilectum et placitum, amor suadet libenter credere, multum praesumere, non facile desistesubtilis per exhalationes a terra sursum rapitur, sic intellectus cordis humani per meditationes et scrutationes subtilis effectus ad alta levatur. Et quemadmodum humor ascendens frigore praestringitur, et relabitur unde venerat, sic multi ab intelligentia summorum per ignorantiam telligere poterant agendis per desidiam torpescunt. Sed lapsus nivis nec strepitum facit, nec laedit; lapsus grandinis et strepitum facit, et pondere laedit: quia multi torpent a bono, et nocent in malo; alii torpentes sunt, non nocetis, motus corporis, motus sensualita
Abbreviated transcription (Latin):
enectus simeonis. defectꝰ ne ⁊xͦ
ueteris hominis. baiulatio xͥ
pueri. assũptio noui. Baudium si¬
meonis. oblatio saluatoris. purifica¬
tio uirginis. deuotio m̃tis. exbibitio
oꝑis. consũmatio uͥtutis. Quomͦ sapi¬

Expanded text:
enectus Simeonis defectus est veteris hominis; bajulatio Christi pueri, assumptio novi; gaudium Simeonis, oblatio Salvatoris; purificatio Virginis, devotio mentis, exhibitio operis, consummatio virtutis. TIT.
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ confidera. uidelicet opꝰ conditionis.
& opꝰ restauratioms. Opus autẽ con¬
ditionis ẽ creatio cęli & t̾rȩ & om̃ium
quȩ in eis continent᷑. quȩ sex diebus
facta sunt. Opus uͦ restaurationis
incarnatio uerbi. & omĩa quȩ a pͥn¬
crpio mundi usq ad finẽ. uł ad ipsã
p̃nuntiandam p̃cesserunt. uł adip¬
sam confirmandam secutura sunt.
Quȩ om̃ia sex ȩtatib fiunt. S oꝑa
restaurationis magis ꝑtinent ad
fidẽ catholicã. quȩ iccirco sc̃i ampliꝰ
diligunt. qͥa ineis suȩ salutis reme¬
dia agnoscunt. Hȩc autẽ. partun
ꝑ homines. partim ꝑ angłos. par¬
tim ꝑ semetipsũ oꝑatus ẽ ds̃. ut in
archa sp̃ali pͥma sit mansio oꝑaho¬
Sup̃mꝰ cubitus auctor uniu̾sorum

Expanded text:
Dei considera, videlicet opus conditionis, Dei considera, videlicet opus conditionis, et opus restaurationis. Opus autem conditionis est creatio coeli et terrae, et omnium quae in eis continentur, quae sex diebus facta sunt. Opus vero restaurationis, incarnatio Verbi, et omnia quae a principio mundi usque ad finem, vel ad eam praenuntiandam praecesserunt, vel ad ipsam confirmandam secutura sunt: quae omnia sex aetatibus fiunt. Sed opera restaurationis magis pertinent ad fidem catholicam, quae idcirco sancti amplius diligunt, quia in eis suae salutis remedia agnoscunt. Haec autem partim per homines, partim per Angelos, partim per semetipsum operatus est Deus: ut in arca spirituali prima sit mansio opera hosupremus cubitus, auctor universorum
Abbreviated transcription (Latin):
ne naui laborantẽ in stuctib im-¬
petus aquȩ decurrentis secũ tra-¬
hit. Qui uͦ et̃na credens transito-¬
ria diligit. hic iuxta nauẽ naufra¬
giũ facit. Qui autẽ ȩt̃na bona &
credit & diligit. hic in naui posi¬
tus fluctuantis maris undas se-¬
curus ꝑtransit. & qͥa ꝑdesidium
fidei nauẽ ñ transgredit᷑. iam quo¬
dãmͦ in fluctib t̾rȩ stabilitatem
imitat᷑. Primũ gͦ si hoc mare mag¬
nũ illesi ꝑtransire uolumꝰ. fabrice¬
mꝰ naue ut fidẽ indegr̃a habeamꝰ.
Deinde nauẽ fidĩ in habitemus ꝑ
caritatẽ. ut & credam̃ qͦd diligere de¬
bemꝰ. & diligam᷑ qͦd credimꝰ. Sicq &
lex dĩ in corde nr̃o sit ꝑ rectȩ fidĩ cog
nitionẽ. & cor nr̃m in lege dĩ sit ꝑ di¬
lectionẽ. Ss ut facilius cognoscas qͦ¬
mͦ uł unde hanc qũã dixi nauẽ siue
archã in corde tuo ȩdificare debeas.
ꝑ qũa huiꝰ diluuii naufragio eductꝰ.
ad portũ quietis ꝑuenias. duo oꝑa

Expanded text:
ne navi laborantem in fluctibus imne navi laborantem in fluctibus impetus aquae decurrentis secum trahit. Qui vero aeterna credens transitoria diligit, hic juxta navem naufragium facit. Qui autem aeterna bona et credit et diligit, hic in navi positus fluctuantis maris undas securus pertransit. Et quia per desiderium fidei navem non transgreditur, jam quodammodo in fluctibus terrae stabilitatem imitatur. Primum ergo si hoc mare magnum illaesi pertransire volumus, fabricemus navem, ut fidem integram habeamus. Deinde navem fidei inhabitemus per charitatem, ut et credamus quod diligere debemus, et diligamus quod credimus. Sicque et lex Dei in corde nnitionem, et cor nostrum in lege Dei sit per dilectionem. Sed ut facilius cognoscas quomodo vel unde hanc, quam dixi, navem vel arcam in corde tuo aedificare debeas, per quam hujus diluvii naufragio eductus, ad portum quietis pervenias; duo opera
Abbreviated transcription (Latin):
necdũ ꝑtingere sufficit stabilita¬
tẽ assuefacienda ẽ id est sidm̃ sem
ꝑcogitare ñ possum. saltẽ cor nr̃m
abillicitis & uanis cogitationib
restringendo inconsideratione
oꝑum dĩ. & mirabiliũ eiꝰ illud te-¬
neam. ut dũ semꝑ minus instabi¬
les eẽ satagimꝰ. tandẽ aliqͣndo do¬
nante dõ uere stabiles fieri ualeam.
Ut autẽ huiꝰ ꝓmotionis aliqͦd tibi
exemplũ subiciã. uniu̾sus iste mun¬
dus quasi qͦddã diluuiũ ẽ. qͥa omĩa
quȩ in hoc mundo sunt ad simili-¬
tudinẽ aquȩ incertis euentib fluc¬
tuando decurrunt. Uera autẽ fides
quasi a quibdã fluctib sic a mun¬
di huiꝰ cupiditate in suꝑna anmũ
attollit. & portari quidẽ ab aquis
potest. s mergi omĩno ñ potest. q
ad necessitatẽ hoc mundo utitur.
s eiꝰ desideriis ꝑ affectũ ñ implica¬
tur. Quisqͥs gͦ et̃na ñ credens sola
quȩ tͣnseunt appetit. hunc quasi si¬

Expanded text:
necdum pertingere sufficit, stabilitanecdum pertingere sufficit, stabilitatem assuefacienda est: id est, si Deum semper cogitare non possumus, saltem cor nostrum ab illicitis et vanis crestringendo in consideratione operum Dei et mirabilium ejus illud teneamus, ut dum semper minus instabiles esse satagimus, tamen aliquando donante Deo vere stabiles fieri valeamus. Ut autem promotionis hujus aliquod tibi exemplum subjiciam, universus iste mundus quasi quoddam diluvium est: quia omnia quae in hoc mundo sunt ad similitudinem aquae incertis eventibus fluctuando decurrunt. Vera autem fides,quasi a quibusdam fluctibus sic a mundi hujus cupiditate in superna animum attollit, et portari quidem ab aquis potest, sed mergi omnino non potest, quia ad necessitatem hoc mundo utitur, sed ejus desideriis per affectum non implicatur. Quisquis ergo aeterna non credens, sola quae transeunt appetit, hunc quasi si
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ ñ inuenit. si se solã diligeret
felix amor ñ eẽt. Oporcet gͦ si feli¬
acer amare desidat. aliud aliqͥd p̃ter
se qͣd amet inquirat. Si autẽ imꝑfec¬
tum aliqͥd extra se amare cȩꝑit. amo¬
se quidẽ suũ irritat. s miseriam
ñexcludit. Felicit᷑ gͦ ñ diligit. donec
aduerũ & sũmũ bonũ ꝑamoris de¬
sai̾um seconu̾tit. Quia uͦ sũmũ
amat qͥdm̃ amat. & tando felicius
qͣnto ampliuis. Hȩc ẽ gͥ uera cor¬
dis nr̃i requies. cũ in amore di ꝑ
desidium figitur. nec ultra qͥcqũa
appetit. s meo qͦd tenet quadã feli¬
ci secicritate delectat᷑. Quia enim
illud nec appetitꝰ ultra ꝓcralit.
nec timor repellit. quodãmͦ in id¬
ipsum iocunditatis sine uexatio¬
ne requiescit. S qͥa humanȩ m̃tiᷤ
infirmitas. ut ñ dicã sẽꝑ s iuix
aliqͣndo in illã diuinȩ contẽpla¬
tionis dulcedinẽ figi potest. quo¬
dã int̾im studio ad illã ad quam

Expanded text:
bonum non invenit, si se solam diligeret, bonum non invenit, si se solam diligeret, felix amor non esset. Oportet ergo, si feliciter amare desiderat, aliud aliquid praeter se quod amet inquirat. Si autem imperfectum aliquid extra se amare coeperit, amorem quidem suum irritat, sed miseriam non excludit. Feliciter ergo non diligit, donec ad verum et summum bonum per amoris desiderium se convertit. Quia vero summum amat qui Deum amat; et tanto felicius quanto amplius. Haec est igitur vera cordis nostri requies, cum in amore Dei per desiderium figitur; nec ultra quidquam appetit, sed in eo quod tenet, quadam felici securitate delectatur. Quia enim illud nec appetitus ultra protrahit, nec timor repellit, quodammodo in idipsum jucunditatis sine vexatione requiescit. Sed quia humanae mentis infirmitas, ut non dicam semper, sed vix aliquando in illam divinae contemplationis dulcedinem figi potest, quodam interim studio ad illam, ad quam
Abbreviated transcription (Latin):
impendere p̃ualent. saltẽ fratmo di
nichil in corde residere ꝑmittant ur
fidutialit᷑ dicere possint: Dimite
nob̾ debita nr̃a. &cetera. Nam exom¬
ditionis ratione si ñ ꝑfecte dimittins
ipsise sua oratione magis constrin¬
gunt. Sunt nanq qui sic dimidus
ut uindictam quidẽ iniuriȩ non
exigant. & tam̃ ab animo odiũ mi¬
mici non excludant. Quod si nos
tali mͦ debita nr̃a dimicti petimus.
qͥd aliud petere conuincim᷑. nͥ ut
nos odiat & ñ puniat ds̃ : Om̃isgͦ
amaritudo & rancor necesse ẽ ab an¬
mo excludat᷑ ut pura conscientia
p̃cib citius effectũ tribuat. simam
mo nr̃o nichil resederit qͦd eũ quẽ
fallere ñ possimꝰ offendat. Quid i¬
amor ẽ. & icetrco omĩno im¬
possibile ẽ. ut sine amore sit corqͦd
uiuere cupit. Quid hinc sequatur
considera. Si eñĩhumana mens
sine amore eẽ ñ potest. aut seipsã.
aut certe aliud aliqͥd a sediligat
necesse ẽ. Quia uͦ in se ipsa ꝑfectũ

Expanded text:
impendere praevalent, saltem fraterni odii impendere praevalent, saltem fraterni odii nihil in corde residere permittant, ut fiducialiter dicere possint: Dimitte nobis debita nostra, etc. Nam ex conditionis ratione si non perfecte dimittunt, ipsi se sua oratione magis constringunt. Sunt namque qui sic dimittunt ut vindictam quidem injuriae non exigant, et tamen ab animo odium inimici non excludant. Quod si nos tali modo debita nostra dimitti petimus, quid aliud petere convincimur, nisi ut nos odiat, et nos puniat Deus? Omnis ergo amaritudo et rancor necesse est ab animo excludatur, ut pura conscientia precibus citius effectum tribuat, si in animo nostro nihil resederit quod eum, quem fallere non possumus, offendat. Tamor est, et idcirco omnino impossibile est ut sine amore sit cor quod vivere cupit. Quid hinc sequatur, considera. Si enim humana mens sine amore esse non potest, aut se ipsam, aut certe aliud aliquid a se diligat necesse est. Quia vero in se ipsa perfectum
Abbreviated transcription (Latin):
puit. Unde ait. Nunc iudicrũ est
mundi. ñc pͥnceps huiꝰ mundi. eict¬
etur foras. Nunc autẽ de homine
iudicat qͦsdam ꝑ grãm uocans. qͦs¬
dã uͦ ꝑ iusticiã reprobans. et in ipsis
uocatis alios inerem̃to uirtutum ꝓ¬
mouens. alios autẽ a gr̃a deciden¬
tes relinquens. In futuro autẽ ho¬
minẽ iudicabit. qm̃ unicuiq scd̾m
oꝑa sua reddens. alios adgłam. ali¬
os destinabit ad pęnam.
Minus est debita dimitt̾e. qũa ini¬
micos diligere. Xp̃iano autẽ ad per¬
fectionẽ uirtutis dr̃. ut ñ solũ non
odiat. s etiã ut diligat inimicos. S
qͥa ad huiꝰ p̃cepti eminentiã ñ om̃s
ascendere possunt. ne fidutiã oran¬
di imꝑfectiores ꝑdant. quib fortas¬
se ñ odisse inimicos. sufficere potest.
ipsa orationis conditio sic temꝑata
est. S cauendũ sũmoꝑe ẽ. his qui
in suis p̃cib exaudiri desiderant ar
si necdũ affectũ caritatis inimicio

Expanded text:
puit. Unde ait: Nunc judicium est puit. Unde ait: Nunc judicium est mundi, nunc princeps hujus mundi ejicietur foras . Nunc autem de homine judicat, quosdam per gratiam vocans, quosdam vero per justitiam reprobans, et in ipsis vocatis alios incremento virtutum promovens, alios autem a gratia decidentes relinquens. In futuro autem hominem judicabit, quoniam unicuique secundum opera sua reddens, ad gloriam alios destinabit, ad poenam . Minus est debita dimittere quam inimicos diligere. Christiano autem ad perfectionem virtutis dicitur, ut non solum non odiat, sed etiam ut diligat inimicos. Sed quia ad hujus praecepti eminentiam non omnes ascendere possunt, ne fiduciam orandi imperfectiores perdant, quibus fortasse non odisse inimicos sufficere potest, ipsa orationis conditio sic temperata est. Sed cavendum summopere est iis qui in suis precibus exaudiri desiderant, ut si necdum affectum charitatis inimicis
Abbreviated transcription (Latin):
cũ patre & sp̃u scõ dictet iusticiam.
Propt̾ea inalio loco scđm formã su¬
scepte humanitatis loquens ait. Ego
sicut audio iudico. Ipse eñi sicut au¬
dit iudicat. qͥa ex int̾na dispositione
trahit om̃e iudiciũ qͦd foris dispensat.
S ẽ adhuc aliud qͦd inhis uerbis con¬
siderare possumꝰ. Pat̃ non iudicat
quẽqũa. s om̃e iudiciũ dedit filio.
Habuit eñĩ ds̃ pat̃ iudiciũ cũ homi¬
ne. que creauerat ut contẽptꝰ sui pe¬
na exigeret. Habuit iudiciũ cũdia¬
bolo. ut inuasionis & rapinȩ quã fe¬
cerat hominẽ seducendo causam red¬
deret. S qͥa solus filius ꝑ incarnati-¬
onis myst̾ium & diabolũ uicit. et
hominẽ a potestate eius eripuit. quasi
a patre acceptũ udiciũ solus expleuit.
Omne autẽ iudiciũ a patre accepis¬
E dicit᷑. qͥa & pͥmũ ꝓ homine. post¬
ea de homine. acdeinde hominem
iudicare mitdebat᷑. Prohomine iudi¬
cauit. qͣndo eũ a potestate diabolieri¬

Expanded text:
cum Patre et Spiritu sancto dictet justitiam. cum Patre et Spiritu sancto dictet justitiam. Propterea in alio loco secundum formam susceptae humanitatis loquens ait: Ego sicut audio judico . Ipse enim sicut audit judicat, quia ex interna dispositione trahit omne judicium quod foris dispensat. Sed est adhuc aliud quod in his verbis considerare possumus: Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio. Habuit enim Deus Pater judicium cum homine quem creaverat ut contemptus sui poenam exigeret. Habuit judicium cum diabolo, ut invasionis et rapinae quam fecerat hominem seducendo, causam redderet; sed quia solus Filius per incarnationis mysterium et diabolum vicit et hominem a potestate ejus eripuit, quasi a Patre acceptum judicium solus explevit. Omne autem judicium a Patre accepisse dicitur, quia et primum pro homine, postea de homine, ac deinde hominem judicare mittebatur. Pro homine judicavit, quando eum a potestate diaboli eri
Abbreviated transcription (Latin):
ũm finsanguinis dedit. & eos aser¬
uitute diaboli redemit. Om̃egͦ iu-¬
diciũ pat̾ dedit filio. ut ipse in p̃¬
senti ꝑseruos suos uice sua fungen¬
tes iudicet facta hominũ. in fut᷑o
autẽ homines ꝓ factis suis iudicet
ꝑsemetipsũ. In iudicio itaq p̃sci¬
entiȩ & causȩ pat̾ simul & filius et
sp̃e sc̃s iudicant & examinant iusti¬
ciam. In iudicio oꝑationis & retri¬
butionis solus filius siue ꝑse siue
ꝑseruos suos qͦs ipse adhocordi¬
nare uoluit iudicii ꝓfert senten¬
solus om̃e iudiciũ dispensat. siuc
ut diximꝰ in p̃senti qͣndo ꝑ uica ri¬
os suos causas ȩquitatis ꝑagit. siue
in futuro qͣndo ipse ad iudicandum
scđm formam humanitatis uisibili¬
ter se manifestabit. Exhis satis colli¬
gi potest. quomͦ filius om̃e iudiciũ
acceꝑit. & tam̃ neminẽ iudicet. quia
sicut in forma hominis accepit in
om̃i iudicio solus ꝓferre sententiã.
ex forma hominis ñ habet s ex ma¬
iestate diuinitatis ut ñ solus s simul

Expanded text:
um sui sanguinis dedit, et eos a servitute diaboli redemit. Omne ergo judicium Pater dedit Filio, ut ipse in praesenti per servos suos vice sua fungentes judicet facta hominum; in futuro autem homines pro factis suis judicet per semetipsum. In judicio itaque praescientiae et causae Pater simul et Filius et Spiritus sanctus judicant et examinant justitiam. In judicio operationis et retributionis solus Filius sive per se sive per servos suos, quos ipse ad hoc ordinare voluit, judicii profert sentensolus omne judicium dispensat, sive, ut diximus, in praesenti quando per vicarios suos causas aequitatis peragit, sive in futuro, quando ipse ad judicandum secundum formam humanitatis visibiliter se manifestabit. Ex his satis colligi potest quomodo Filius omne judicium acceperit, et tamen neminem judicet, quia sicut in forma hominis accepit in omni judicio solus proferre sententiam: ex forma hominis non habet, sed ex majestate divinitatis ut non solus, sed simul
Abbreviated transcription (Latin):
la. luxuria. Tria hominẽ despoliañ.
Quartum despoliatũ flagellat. Quin¬
tũ fiagellatũ eicit. Sextum eiectum
seducit. Septimũ seductũ. seruituti
aufert ei proximũ. Ira ausert ei seipsum.
flagellatũ eicit. Bula eiectũ seducit.
Luxuria seductũ seruituti subicit.s¬

Expanded text:
 ex his tria hominem exspoliant, quartum exspoliatum flagellat, quintum flagellatum ejicit, sextum ejectum seducit, septimum seductum servituti saufert ei proximum. Ira aufert ei seipsum. flagellatum ejicit. Gula ejectum seducit. Luxuria seductum servituti subjicit.
Abbreviated transcription (Latin):
li exercitatio ẽ. In uita cȩlesti
requiescio. In carne peccatũ.
In spũ exercitiũ. Indõ sabba¬
tũ. Egyptus ẽ uita scłaris. Deser-¬
tũ uita sp̃alis. Terra ꝓmissionis
uita cȩlestis. Egyptus caro. desertũ
animꝰ. Terra ꝓmissionis ds̃. Egyp¬
tus iherico. Desertũ stabulũ. Terra
ꝓmissionis ihrłm. Egyptus munduᷤ.

Expanded text:
tali exercitatio est, in vita coelesti tali exercitatio est, in vita coelesti requietio. In carne peccatum, in spiritu exercitium, in Deo Sabbatum. Aegyptus est vita saecularis, desertum vita spiritualis, terra promissionis vita coelestis. Aegyptus caro, desertum animus, terra promissionis Deus. Aegyptus Jericho, desertum stabulum, terra promissionis Jerusalem. Aegyptu
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃: uł obstaculũ auferens.
uł non opponens. Item duob mo¬
dis ꝓhibere. scilicet uł obstaculum
non auferendo uł opponendo.
Ria sunt
loca. Egyptus. desertũ. et t̃¬
ra ꝓmissionis. In egypto sumꝰ ser-¬
ui & miseri. In deserto sumꝰ miseri.¬
etbeati. In egypto saturamur.
& cedim᷑. In deserto esurimꝰ ñ tam̃
flagellam᷑. In t̾ra ꝓmissionis non
flagellam᷑ & saturam᷑. S nobilis in¬
t̾m animꝰ eligit magis inopiã cũ
libertate. qͣm in seruitude abundan¬
dã. In egy pto peccamꝰ. in deserto
laboramꝰ: int̾ra ꝓmissionis reqͥescimꝰ.
In egypto ẽ p̃uaricatio. indeserto ex-¬
ercitatio: in t̾ra ꝓmissionis sabbati-¬
zatio. In pͥncipio mundi pͥmũ cre-¬
auit ds̃ confusionẽ. Postea oꝑatus
ẽ dispositionẽ. Deinde suscepit reqͥ¬
etionẽ. Popłs antiquus inegypto
oꝑatꝰ est iniquitatẽ. In deserto acce¬
pit exercitationẽ. In t̾ra ꝓmissionis
inuenit requiem. In uita scłari con¬
fusio est. In conu̾satione sp̃a-¬

Expanded text:
r, vel obstaculum auferens, vel non opponens. Item duobus modis prohibere, scilicet vel obstaculum non auferendo vel opponendo. ria sunt loca, Aegyptus, desertum, et terra promissionis. In Aegypto sumus servi et miseri. In deserto sumus miseri.et beati. In Aegypto saturamur et caedimur. In deserto esurimus; non tamen flagellamur. In terra promissionis non flagellamur et saturamur. Sed nobilis interim animus eligit magis inopiam cum libertate, quam in servitute abundantiam. In Aegypto peccamus, in deserto laboramus, in terra promissionis requiescimus. In Aegypto est praevaricatio, in deserto exercitatio, in terra promissionis sabbatizatio. In principio mundi primum creavit Deus confusionem. Postea operatus est dispositionem. Deinde suscepit requietionem. Populus antiquus in Aegypto operatus est iniquitatem. In deserto accepit exercitationem. In terra promissionis invenit requiem. In vita saeculari confusio est, in conversatione spiri
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ concupiscentia carnis. Palea est
pompa scł̃aris. Illa ꝑimmundiciã
inqͥnat. hȩc ꝑ mutabilitatẽ & insta-¬
bilitatẽ transuolat. Propt̾ea exeun
tẽ transituri. abdicamꝰ seruitium
pharaonis: abrenuntiantes diabo¬
lo. & om̃ib oꝑib eiꝰ. et om̃ib põpis
eiꝰ. In luto oꝑib. & in palea pompis.
Exeuntes itaq ab egypto indeser¬
tũ. relinquimꝰ mala ut non consen-¬
tiam. Exeuntes a deserto int̾ram ꝓ¬
missionis. euadimꝰ mala ut ñ senti¬
amꝰ. In egẏpto ẽ pugna sine
uictoria. uł seruitus sine pu¬
gna. In deserto ẽ pugna sine
uictoria. uł uictoria cum pug¬
na. In t̾ra ꝓmissionis ẽ sine pug¬
na uictoria. In egypto sunt delecta¬
tiones malȩ & multȩ: ñ tam̃ solȩ.
In deserto sunt delectationes bonȩ
et paucȩ. ñ tam̃ nullȩ. In t̾ra ꝓmissi

Expanded text:
est concupiscentia carnis. Palea est pompa saecularis. Illa per immunditiam inquinat. Haec per mutabilitatem et instabilitatem transvolat. Propterea exeunttem transituri, abdicamus servitium Pharaonis, abrenuntiantes diabolo, et omnibus operibus ejus, et omnibus pompis ejus. In luto operibus, et in palea pompis. Exeuntes ab Aegypto in desertum relinquimus mala, ut non consentiamus. Exeuntes a deserto in terram promissionis evadimus, mala ut non sentiamus. In Aegypto est pugna sine victoria, vel servitus sine pugna. In deserto est pugna sine victoria, vel victoria cum pugna. In terra promissionis est sine pugna victoria. In Aegypto sunt delectationes malae et multae, non tamen solae. In deserto sunt delectationes bonae et paucae, non tamen nullae. In terra promissi
Abbreviated transcription (Latin):
ex frequenti auditu obtusis. uerbũ
dĩ infastidiũ uertit᷑. alii ex cotidia¬
na auditione amplius ad amorem
uerbi inflãmant᷑. Sic filii isrł in deser¬
cousu manna fastidiunt. & duodi-¬
scipuli in uia loquentis ih̃u sermo¬
nib corde in ardescunt. Ita mache¬
ia cotis confricatione acuit᷑. & cultrũ
assidua soli scissione ebetat᷑. Uomer
sulco attritus spendescit. & cacabus
assidua flãmȩ lãbentis adustione
obfiscat᷑. S ue qui debono deterio

Expanded text:
ex frequenti auditu obtusis verbum ex frequenti auditu obtusis verbum Dei in fastidium vertitur. Alii, ex quotidiana auditione amplius ad amorem verbi inflammantur. Sic filii Israel in deserto usu manna fastidiunt, et duo discipuli in via loquentis Jesu sermonibus corde inardescunt. Ita machaera cotis confricatione acuitur, et culter assidua soli scissione hebetatur. Vomer sulco attritus splendescit, et cacabus assidua flammae lambentis adustione offuscatur. Sed vae qui de bono deterio
Abbreviated transcription (Latin):
ñe non ex poscunt. In fantib lacda¬
tur. pueris cib frangitur et masti¬
catur. iuuenib ñ masticat᷑ s fran¬
git᷑. uiris nec masticat᷑ nec frangit᷑.
qui exercitatos habent sensus ut
possint uti solido cibo. Dupplex ẽ
tem.Sensus intelligentiȩ foris
exercet᷑ ꝑ lectionẽ. intꝰ ꝑ medicatio¬
nẽ. Sensus sapientiȩ foris exerce¬
Sensus intelligentiȩ ẽ bonũ cog¬
noscere. sensus sapientiȩ ẽ bonũ
amare. Quidã interiꝰ sensu incel¬
ligentiȩ uiuunt. & sensu sapiendiȩ
mortui sunt. Quidã int̾ius sensu
sapientiȩ uiuunt. & necdũ sensu
intelligentiȩ plenȩ uiuificati suñ.
Alii nec intelligentiȩ nec sapientiȩ
sensũ ꝑcipiunt. alii & intelligentie.
et sapientiȩ sensu uiuunt. Sensuᷤ
sapientiȩ & intelligentiȩ in qͥb¬
dam usu exercitatus acuit᷑. in qͥb¬
dam uͦ ipso exercitationis suȩ usu
ampliꝰ ebetatur. hinc ẽ qͦa qͥbidã

Expanded text:
nem non exposcunt. Infantibus lac danem non exposcunt. Infantibus lac datur. Pueris cibus frangitur et masticatur. Juvenibus non masticatur, sed frangitur. Viris nec masticatur nec frangitur, qui exercitatus habent sensus, ut possint uti solido cibo. TIT. CLXII.tem. Sensus intelligentiae foris exercetur per lectionem, intus per meditationem. Sensus sapientiae foris exerceSensus intelligentiae est bonum cognoscere, sensus sapientiae est bonum amare. Quidam interius sensu intelligentiae vivunt, et sensu sapientiae mortui sunt. Quidam interius sensu sapientiae vivunt, et necdum sensu intelligentiae plene vivificati sunt. Alii nec intelligentiae nec sapientiae sensum percipiunt. Alii et intelligentiae et sapientiae sensu vivunt. Sensus sapientiae et intelligentiae in quibusdam usu exercitatus acuitur, in quibusdam vero ipso exercitationis suae usu amplius hebetatur. Hinc est quod quibusdam
Abbreviated transcription (Latin):
facilia sunt ad intelligendũ libent᷑
audiunt. & quȩ leuia sunt ad facien¬
dũ obȩdient᷑ agunt. istiquasi lacte
nutriunt᷑. Alii autẽ ad solidũ cibũ
habiles sunt. qͥa in p̃ceptis dĩ & for¬
tia agere. &obscura intelligere possc̃.
sitam̃ obscura ꝑ expositionẽ fracta
aꝑiant᷑. & dura ꝑ exhortationẽ & con-¬
solationẽ masticata emolliantur.
Precepta eñĩ fortia ꝑrationẽ faci-¬
endi frangunt᷑. & ꝑblandim̃ta et
consolationes masticant᷑. ut infir¬
miores qͦsq nutrire possint. Alii
sunt qͥ non indigent cibo mastica¬
do. s fracto. qͥa uoluntate ꝑati sunt
ubi rationẽ faciendi agnoscunt.
Alii autẽ in p̃cepto obedientiȩ rati¬
oñe faciendi quȩrere indignum
reputant. qͥa ꝓsolo p̃cepto obȩdi¬
entiã debere seputant. Isti cibum
uerbi dĩ. & frangunt. & masticant.
qͥa fortes fide. nec in occultis racio¬
nem importune exigunt. et carita¬
te feruentes. in difficilib exhortatio.¬

Expanded text:
facilia sunt ad intelligendum libenter audiunt, et quae levia sunt ad faciendum obedienter agunt, ii quasi lacte nutriuntur. Alii autem ad solidum cibum habiles sunt, quia in praeceptis Dei et fortia agere et obscura intelligere possunt, si tamen obscura per expositionem fracta aperiantur, et dura per exhortationem et consolationem masticata emolliantur. Praecepta enim fortia per rationem faciendi franguntur, et per blandimenta et consolationes masticantur, ut infirmiores quosque nutrire possint. Alii sunt qui non indigent cibo masticato, sed fracto, quia voluntate parati sunt, ubi rationem faciendi agnoscunt. Alii autem in praecepto obedientiae rationem faciendi quaerere indignum existimant, quia pro solo praecepto obedientiam debere se putant. Isti cibum verbum Dei et frangunt et masticant, quia fortes fide nec in occultis rationem importune exigunt, et charitate ferventes in difficilibus exhortatio
Abbreviated transcription (Latin):
Ego sum uia. et u̾itas. et uita. Idõ
eñi et ibi uia fuit. et hic ueritas est.
Potus facile sumit᷑ sicut ẽ. Cibus sumi
non potest nͥ cũ labore quodã masti¬
cet᷑. Ea quȩ in scͥpturis inueniunt᷑
facilia ad indelligendũ. potus sunt.
difficilia & obscura cib. Quȩ facilia
sunt ad intelligendũ. & suauia ad
faciendũ. lac sunt. id est potꝰ dulcis.
Quȩ facilia sunt ad intelligendum.
& grauia ad faciendũ. uinũ sunt.
id est potꝰ austerus. Quȩ difficilia¬
sunt ad intelligendũ. & grauia st̃
ad faciendũ. panis doloris. Quȩ dif¬
ficilia sunt ad intelligendũ. & dulcia
ad faciendũ. panis exultationis.
Quatuor gͥ sunt quȩ reficiunt. potꝰ
dulcis & potꝰ amarus. & cib amarꝰ.
& cib dulcis. Item quatuor sunt ge¬
nera reficiendoꝵ. Alii qͥ solo lacte
nutͥunt᷑. alii quib cib frangit᷑. et
masticat᷑. alii quib ñ masticat᷑ s fran¬
git᷑: alii quib nec masticat᷑ nec fran-

Expanded text:
Ego sum via, veritas et vita . Idem Ego sum via, veritas et vita . Idem enim et ibi via fuit, et hic veritas est, Potus facile sumitur sicut est. Cibus sumi non potest nisi cum labore quodam masticetur. Ea quae in Scripturis inveniuntur facilia ad intelligendum, potus sunt; quae difficilia et obscura, cibus. Quae facilia sunt ad intelligendum et suavia ad faciendum, lac sunt, id est potus dulcis. Quae facilia sunt ad intelligendum et gravia ad faciendum, vinum sunt, id est potintelligendum et gravia sunt ad faciendum, sunt panis doloris. Quae difficilia sunt ad intelligendum et dulcia ad faciendum, panis exsultationis. Quatuor igitur sunt quae reficiunt: potus dulcis et potus amarus, et cibus amarus et cibus dulcis. Item quatuor sunt genera reficiendorum: Alii, qui solo lacte nutriuntur; alii, quibus cibus frangitur et masticatur; alii, quibus non masticatur, sed frangitur; alii, quibus ne
Abbreviated transcription (Latin):
exordii sermonũ dĩ. tria st̃
insermone dĩ. Elem̃ta. Exordia.
& completiones. In elem̃tis exp̃ssio
uocis est. sed intelligentia non ẽ.
In exordio sermonis intelligentia
est. s ꝑfecta ñ ẽ. In cõpletione ser¬
monis ꝑfecta intelligentia ẽ. Figu¬
rȩ uet̾is testam̃ti elem̃ta fueruNs
sermonis dĩ. Precepta decalogi.
exordiũ fuerunt sermonis dĩ. Pre¬
cepta noui testam̃ti: cõpletio sunt
sermonis dĩ. Probibitio porcinȩ
carnis elem̃tũ fuit sermonis dĩ. ꝓ¬
hibitio mechie.carnalis: exordium.
ꝓhibitio spũalis mechiȩ: completio.
In uet̾i testam̃to. it̾m. qͣndo dictum
ẽ carnẽ cũ sanguine ñ comedetis. ele-¬
m̃tũ fuit. Qnͣdo dictũ ẽ ñ occides.
exordiũ. Qndo dictũ ẽ siqͥs irascit᷑
fr̃i suo sine causa reus erit iudicio.
cõpletio. In uet̾i testam̃to uox fuit.
in nouo intellectꝰ. in uita ȩt̃na res.
In uet̾i testam̃to uia fuit. in nouo ue¬
ritas: in ȩt̃nitate uita. Unde dicit᷑.

Expanded text:
in sermone Dei. Tria sunt in sermone Dei: Elementa, exordia et completiones. In elementis expressio vocis sed intelligentia non est: in exordio sermonis intelligentia est, sed perfecta non est; in completione sermonis, perfecta intelligentia est. Figurae Veteris Testamenti elementa fuerunt sermonis Dei. Praecepta Decalogi exordium fuerunt sermonis Dei. Praecepta novi Testamenti completio sunt sermonis Dei. Prohibitio porcinae carnis elementum fuit sermonis Dei. Prohibitio moechiae carnalis, exordium; prohibitio spiritualis moechiae, completio. In Veteri Testamento iterum quando dictum est: Carnem cum sanguine non comedetis , elementum fuit; quando dictum est: Non occides , exordium; quando dictum est: Si quis irascitur fratri suo sine causa, reus erit judicio , completio. In Veteri Testamento vox fuit, in Novo intellectus, in vita aeterna, res. In Veteri Testamento via fuit, in Novo, veritas, in aeternitate, vita. Unde dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
In originali peccato tria uitia fueruis.
inobedientiȩ duȩ. & peccm̃ unũ. Tria
uitia fuerunt. Suꝑbia. auaricia. et
gula: Duȩ in obedientiȩ. naturȩ & di¬
scipline. Insuꝑbia & auaricia inobȩ¬
dientia fuit naturalis p̃cepti. Ingu¬
la mobedientia fuit p̃cepti discipli¬
nȩ & suꝑaddidi. & omĩa hȩc qr uno
actu completa sunt. unũ pecc̃m dñr.¬

Expanded text:
In originali peccato tria vitia fuerunt, inobedientiae duae, et peccatum unum. Tria vitia fuerunt: superbia, avaritia et gula; duae inobedientiae, naturae et disciplinae. In superbia et avaritia inobedientia fuit naturalis praecepti. In gula inobedientia fuit praecepti, disciplinae et superadditi. Et omnia haec quia uno actu completa sunt, unum peccatum d
Abbreviated transcription (Latin):
pa addamnationẽ. Aliqͣn bonũ
ꝓbono adbonũ. ut abrabe. & iob.
abundantiã ꝓiusticia ad saluatio¬
nem.
ymandatis tuis exercebor. Exerce¬
tur qui p̃senti studio ad meliora
efutura bona eruditur. In man¬
datis gͦ dĩ exercetur. qͥ sic semꝑ bona
quȩ agit considat. ut ꝑ ea se ad bona
agenda quȩ necdũ cepit p̃parari cre¬
dat. ut se non quasi consummatum
existimet. s semꝑ quasi incipientẽ at¬

Expanded text:
pa, ad damnationem. Aliquando bonum pa, ad damnationem. Aliquando bonum pro bono ad bonum, ut Abrahae et Job abundantiam pro justitia, ad salvationem.mandatis tuis exercebor . Exercetur qui praesenti studio ad meliora et futura bona eruditur. In mandatis ergo Dei exercetur, qui sic semper bona quae agit, considerat, ut per ea se ad bona agenda quae necdum coepit praeparari credat, ut se non quasi consummatum existimet, sed semper quasi incipientem at
Abbreviated transcription (Latin):
di uerbi. In corde meo. filentiũ. Do¬
ce me iustificationes. opus. In labus
meis ꝓnuntiaui. uerbũ. Duo sunt
quȩ homim labia tollunt. ut loqui
non possit. Ignorantia q̃n nescit a
conscientia mala q̃n erubescit. Prop¬
terea contra ignorantiã. in cordeme¬
o abscondi eloquia tua. contra con¬
scientiã malã. docc me iustificatio¬
nes tuas. Pronuntiami. fiduciã lo¬
quendi fignificat. Omĩa iudicia oris
tui. HNichil abscondi. hoc est totũ dixi.
Quȩ dycisti mͥ ego ꝓnuntiaui. Hicħ¬
sta. Iudicia oris quȩ ꝓposiusti. iudi¬
acodis q̃ abscondist. Iudicia cordis u̾sen¬
Ista tacere torpor ẽet. millis p̃sumere
latio eẽt. Quatuor autẽ sunt quib
iudicia fiunt. Aliqn reddit ds̃ ma¬
lum ꝓmalo adbonĩi. ut saulo pe¬
nã ꝓ culpa ad correctionẽ. Aliqñbo
na ꝓ bono ad malũ. ut diuiti abun
aliq̃n malũ ꝓmalo ad malũ. uthe¬
rodi & antiocho & iudȩ pęnã ꝓ cul¬

Expanded text:
di verbi. In corde meo, silentium: Dodi verbi. In corde meo, silentium: Doce me justificationes. Opus: In labiis meis pronuntiavi. Verbum. Duo sunt quae homini labia tollunt ut loqui non possit: Ignorantia, quando nescit; et conscientia mala, quando erubescit. Propterea contra ignorantiam, in corde meo abscondi eloquia tua, contra conscientiam malam, doce me justificationes tuas. Pronuntiavi, fiduciam loquendi significat. Omnia judicia oris tui, nihil abscondi, hoc est totum dixi. Quae dixisti mihi ego pronuntiavi: a; judicia oris, quae proposuisti; judicia cordis, quae abscondisti; judicia cordis, ubi senIsta tacere torpor esset; in illis praesumere elatio esset. Quatuor autem sunt quibus judicia fiunt. Aliquando reddit Deus malum pro malo ad bonum, ut Saulo poenam pro culpa ad correctionem. Aliquando bona pro bono ad malum, ut diviti abundAliquando malum pro malo ad malum, ut Herodi et Antiocho et Judae poenam pro cul
Abbreviated transcription (Latin):
eloquiũ dĩ abscondit. qͥ illud ꝑ di¬
Mlectionẽ suscipit. ꝑ memoriam reti¬
net. ꝑ humilitatẽ tegit. Si numqũa
tegeretur non foueretur. si nũqua
manifestaret. non mulciplicaretur.¬
Cor nidus est. uerbũ oũi. opus pulłꝰ
foue & nutri. non uuuificatur. nͥmi
triat᷑. Reccassi ñ recipis. peccassi re¬
ceptũ reicis. peccas siretentũ antetem¬
pus exponis. Primo duritia. scđo
negligentia. teio suꝑbia. Idõ abscon¬
de ne pecces.
enedictus es dñe doce me iusti¬
ficationes tuas. Non auditoxes
legis iusti sunt apud dm̃s factores.
Igitur ꝑbonũ opꝰ iustificat ds̃. Iustifi¬
cationes dĩ noitt. qui incelligit iustũ
ẽẽ. ut qui mala cũ delectatione ꝑpe¬
trauit. bonũ sine dolore & labore fa¬
cere ñ possit. nec murmurat inpęna.
qui humiliat᷑ ꝓculpa.
N labiis meis ꝓnuntiaui omia iudi¬
cia oris tui. Bonus ordo. Primũ hu¬
militas filentii. Deinde studiũ bom
oꝑis. Postremo fidutia ꝓnuntian¬

Expanded text:
abscondit qui illud per dilectionem suscipit, per memoriam retinet, per humilitatem tegit. Si nunquam tegeretur, non foveretur, si nunquam manifestaretur, non multiplicaretur.Cor nidus est, verbum ovum, opus pullus. Fove et nutri. Non vivificatur nisi nutriatur. Peccas, si non recipis; peccas, si receptum rejicis; peccas, si retentum ante tempus exponis. Primo duritia, secundo negligentia, tertio superbia. Ideo absconde, ne pecces.enedictus es, Domine, doce me justificationes tuas . Non auditores legis justi sunt apud Deum, sed factores . Igitur per bonum opus justificat Deus. Justificationes Dei novit qui intelligit justum esse, ut qui mala cum delectatione perpetravit, bonum sine dolore et labore facere non possit; nec murmurat in poena quIn labiis meis pronuntiavi omnia judicia oris tui . Bonus ordo: Primum humilitas silentii, deinde studium boni operis, postremo fiducia pronuntian
Abbreviated transcription (Latin):
ficit ad exhortationẽ odiũ mali et
amor bomi. Sic gradib fuis crescit sa¬
lus & uirtus ꝓficit. In om̃i aut̃ẽ scͥp¬
tura aut cognitio u̾itatis quȩrenda
ẽaut forma uirtutis. Primo studio
hystoria & allegoria ꝓponitur. scdo
tropologia. & inipsa tropologia
dupplex similit̃ lectio ẽ. pͥma quȩ
plana narratione mores instruit.
Scd̃a quȩ exhortatione affectuosa
manimo auditoꝵ. desidia uirtutis

Expanded text:
ficit ad exhortationem odium mali et ficit ad exhortationem odium mali et amor boni. Sic gradibus suis crescit salus, et virtus proficit. In omni autem Scriptura aut cognitio veritatis quaerenda est, aut forma virtutis. Primo studio historia et allegoria proponitur, secundo tropologia et in ipsa tropologia duplex similiter lectio est: Prima, quae plana narratione mores instruit; secunda, quae exhortatione affectuosa in animo auditorum desideria virtutis
Abbreviated transcription (Latin):
uam diti homo intus dm̃ ancdi¬
re loquentẽ potuit. doccrina
exteriori opꝰ non habuit. s pꝰquam
librũ uidȩ oculo int̾iori inspicere ĩã
non ualet. scͥptura foris apponit᷑. ut
ex eiꝰ saltẽ inspectione ad cognitionẽ
ueritatis renouetur. In hac autem
scͥptura & ꝓhibitiones sunt inaloꝵ
ut ea fugiat. & p̃ceptiones bonoꝵ. it
ea appetat. & ꝓhibitionib quidem
apponuntur cõminationes. qm̃ so¬
lius mali odio hõ cohiberi ñ posset.
& p̃ceptionib adiungunt᷑ ꝓmissi¬
neralit̃ discreta in om̃i scͥptura. pil¬
ceptiones & ꝓlubitiones. ꝓmissiones
& cõminationes. quoꝵ duo pͥma adui¬
tȩ informationẽ ꝑtinent. duo subse¬
quentia ad fidei instructionẽ. In illis
m̃itum. in istis p̃imiũ constat. & ꝑfec¬
tum facit fides recta & oꝑatio bona.
Pruũ autẽ carnalib cõminationeᷤ
carnales. & ꝓmissiones & pȩne ten-¬
porales & p̃mia. deiñ sp̃alib sp̃ita¬
les & ȩt̃nȩ. Postremo exercitatis suf¬

Expanded text:
uandiu homo intus Deum audire loquentem potuit, doctrina exteriori opus non habuit; sed postquam librum vitae oculo interiori inspicere jam non valet, Scriptura foris apponitur, ut ejus saltem inspectione ad cognitionem veritatis renovetur. In hac autem Scriptura et prohibitiones sunt malorum, ut ea fugiat, et praeceptiones bonorum, ut ea expetat. Et prohibitionibus quidem apponuntur comminationes, quoniam solius mali odio homo cohiberi non posset; et praeceptionibus adjunguntur promissineraliter discreta in omni Scriptura, praeceptiones et prohibitiones, promissiones et comminationes. Quorum duo prima ad vitae informationem pertinent, duo subsequentia ad fidei instructionem. In illis meritum, in istis praemium constat. Et perfectum facit fides recta, et operatio bona. Primum autem carnalibus comminationes carnales, et promissiones et poenae temporales et praemia, deinde spiritualibus spirituales et aeternae. Postremo exercitatis suf
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i. qui de ipsũ ꝑdidistr. Lupo futu¬
r oues pascendȩ datȩ sunt. O qualis
pastor. Erubesce miser & confundẽ:
xp̃ianoꝵ oculi inte st̃. Delonge iude¬
ris. Hon potes latere. Error tuus ce no¬
tũ fecit. Non potes euadere confusio¬
ñe. nͥ ostendas confessionẽ. Qd omne¬
abuila dicit. om̃s bestias fȩtus
suos ioui ꝓbandos p̃sentasse:
iter qͣs simia deformẽ natũ traheis.
rssu om̃iũ castigari ñ potuit. qͥn suũ
manti. amare qͦdgenuit. De cordesen¬
sus nascitur. & amant corda fecus fu¬
osadeo ut sepe amm puersus in con¬
spectu sũmȩ m̾tatis tortuosũ & pra¬
uũ& risu om̃iũ dignũ sensũ fuum
g̃mendare non erubescat. De stulco
mutatur. Stultus ꝑsonaliter
unus ẽ. s instabilitate & mutabilita¬
te multi. Sicut una ẽ luma. & dr̃ pͥma¬

Expanded text:
Christi, qui te ipsum perdidisti? Lupo futuChristi, qui te ipsum perdidisti? Lupo futuro oves pascendae datae sunt. O qualis pastor! Erubesce, miser, et confundere! Christianorum oculi in te sunt. De longe videris. Non potes latere. Error tuus te notum fecit. Non potes evadere confusionem, nisi ostendas confessionemFabula dicit omnes bestias fetus suos Jovi probandos praesentasse, inter quas simia deformem natum trahens, risu omnium castigari non potuit quin suum manti amare quod genuit. De corde sensus nascitur, et amant corda fetus suos adeo ut saepe animus perversus in conspectu summae veritatis tortuosum et pravum, et risu omnium dignum sensum suum commendare non erubescat. TIT. IV. De mutatur . Stultus personaliter unus est, sed instabilitate et mutabilitate multi. Sicut una est luna, et
Abbreviated transcription (Latin):
non intelligens dignitatẽ uocationiᷤ
suȩ. neq recte intuens pietatẽ dispen¬
sationis diuinȩ: & iccirco iuste mere¬
pationis sententiã audiuit. ut au¬
scultare disceret. ñ iudicare. Sic inqͥt
audire debes: ut regẽ cuũ sequaris.
& consequaris. Sequaris ad penam:
consequaris ad głam. Si patiendum
ẽ ꝓ.xp̃o: excusacionẽ non habes. N
sunt condigne passiones huiꝰ tem¬
poris ad fucurã głam quȩ reuelabi¬
tur in nob̃. Si au¬
tẽ & sine pis¬
sione negas: non
solũ di¬
co non excusa¬
amplius dico.
accusaris. Mi¬
ser
ubiẽ antinatua:
ut ñ
recogites qualis
factus
disti.&
ad qͣntã miseriã & confusionẽ cort¬
isti. Aspice temet ipsũ qualises Sb
ẽ corona cua & gła: Dereliquisti it¬
gem tuum. Unaqueq gens deos suos
squit᷑. & certe ipsi non sunt dii. Tu
dñm & dm̃ tuum reliquisti: & factꝰ
esuilis. obꝓbriũ pessimoꝵ. O qual
pastorxp̃ianoꝵ. Quom tu pasces oueᷤˢ

Expanded text:
non intelligens dignitatem vocationis non intelligens dignitatem vocationis illius, neque recte intuens pietatem dispensationis divinae. Et idcirco justae increpationis sententiam audivit, ut auscultare disceret, non judicare. Sic, inquiaudire debes, ut Regem tuum sequaris et consequaris. Sequaris ad poenam, consequaris ad gloriam. Si patiendum est pro Christo, excusationem non habes. Non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam, quae revelabitur in nobis . Si autem et sine passione negas, non solum dico, non excusaamplius dico accusaris. Miser, ubi est anima tua, ut non recogites qualis factus disti, ad quantam miseriam et confusionem corruisti? Aspice temetipsum, qualis es: ubi est corona tua et gloria? Dereliquisti Regem tuum: unaquaeque gens deos suos sequitur: Et certe ipsi non sunt dii . Tu Dominum et Deum tuum reliquisti, et factus es vilis, opprobrium pessimorum. O qualstianorum! Quomodo tu pasces oves
Abbreviated transcription (Latin):
aut nutrit edicos parcat. & ad istas
grauiores temptationũ int̾rogatio¬
nes uenire non ꝑmittat: du qͥs esqui
ei dicascur ita facis: Hon tuam decet
excellentiam: ut te innumero taltũ
estimandũ intelligas. Int̾ magnos
seruos non quasi paruulus. s custos
& ꝓuisor paruuloꝵ locũ acceꝑas. Li¬
bi itaq quasi magno & forti. & ad pͥ¬
mam uł ꝓxim̃a consecutionẽ ido¬
neo dixit iħc: sequere me. Te gͥ ꝓrci¬
mum pꝰ ipsũ locũ adeptũ ut eũ seqͣ¬
ris admonuit: quatimis tu pꝰ ea seqͣ¬
cib tuis quib aduitam ducacũ pre¬
bere debueras. fiducialit̃ dic̾e posses.
Imnitatores mei estotẽ. sicut & ego xp̃i.¬
Sigͦ dñs te tariqũa seruũ magnum
& fidelẽ ad głam suȩ imitationis uo¬
care uoluit: uide quale sit hoc. ut tu
ad pusillos eiꝰ qui int̾m fouendi sunt
ñ prem̃di respiciens dicas. dñe hi au¬
tẽ quid: Dixit hoc illeqũẽtu imita¬
riputas. cũ tam̃ ꝑ om̃ia ñ debeas.

Expanded text:
aut nutrit editos, parcat, et ad istos aut nutrit editos, parcat, et ad istos graviores tentationum interrogationes venire non permittat, tu quis es qui ei dicas: Cur ita facis . Non tuam decet excellentiam, ut te in numero talium existimandum intelligas. Inter magnos servos, non quasi parvulus, sed custos et provisor parvulorum locum acceperas. Tibi itaque, quasi magno et forti, et ad primam vel proximam consecutionem idoneo, dixit Jesus: Sequere me . Te igitur proximum post ipsum locum adeptum, ut eum sequaris, admonuit, quatenus tu postea sequacibus tuis, quibus ad vitam ducatum praebere debueras, fiducialiter dicere posses: Imitatores mei estote, sicut et ego Chriminus te, tanquam servum magnum et fidelem, ad gloriam suae imitationis vocare voluit, vide quale sit hoc, ut tu ad pusillos ejus qui interim fovendi sunt, non premendi, respiciens, dicas: Domine, hi autem quid? Dixit hoc ille, quem tu imitari putas, cum tamen per omnia non debeas,
Abbreviated transcription (Latin):
Utrumq debet᷑. utrumq exigicur.
Totũ xp̃e uendicat sibi. Cor ad fidẽ
suã: os ad confessionẽ suã. S astat
tortor: gladius exertus minat᷑. Audi.
Quiamat aninĩa suã: ꝑdet eam. Et
qui ꝑdidit aminĩa suã in hoc mun-¬
do ꝓpt me. in uitã ȩt̃nam custodit
eam. Qui ꝑdic ꝓpt̾ me. recipiet ame.
Ego cõmendatum seruabo: ut me-¬
lius restituam. Nichil trepides. Capil¬
lus de capite tuo ñ ꝑibit. Quid solli¬
citaris de anma. qͥ de capillo etiã
securitatẽ accepisti: S fortasse dices
michi qr multi hodic intͣ sinũ eccłȩ
in fide & confessione. xp̃i uiuunt. qui
sisic int̾rogarent᷑. nullatenꝰ xp̃m con¬
fiterent᷑. Ad qͦd ego tibi uoce ꝓpħeci¬
ca respondeo: qr iudicia dm̃ abysfus
multa. Non possumꝰ nosscrutari ꝓ¬
fundũ iudicioꝵ. dĩ. & inuestigabiles
uias eiꝰ penetrare. Miserebor inqͥt cui
tũ fuerit. ut quibdam paruulisfins
qͦs mat̾ ȩccła aut conceptos portat.

Expanded text:
utrumque debetur, utrumque exigitur. utrumque debetur, utrumque exigitur. Totum Christus vindicat sibi. Cor ad fidem sui, os ad confessionem sui. Sed astat tortor, gladius exertus minatur. Audi: Qui amat animam suam, perdet eam; et qui perdiderit animam suam in hoc mundo propter me, in vitam aeternam custodiet eam . Qui perdit propter me, recipiet a me. Ego commendatum servabo, ut melius restituam. Nihil trepides. Capillus de capite tuo non peribit . Quid sollicitaris de anima, qui de capillo etiam securitatem accepisti? Sed fortassis dices mihi, quod multi hodie intra sinum Ecclesiae in fide arentur, nullatenus Christum confiterentur. Ad quod ego tibi voce prophetica respondeo, quod judicia Domini abyssus multa . Non possumus, nos, scrutari profundum judiciorum Dei, et investigabiles vias ejus penetrare. Miserebor, inquit, ctum fuerit, ut quibusdam parvulis suis, quos mater Ecclesia aut conceptos portat,
Abbreviated transcription (Latin):
ura ouiũ suscepisti: diaccepistidig¬
uitatẽ quare non impendis bonita
tm: Bonus
pastor animam
catus ẽ. nomine
suoad
resurrectionis gau-¬
diũ cũ aliis apłis. Hoc ut audio
maius ẽ qͦd ad excusationẽ tuam p̃¬
endis. Respexit gͦ dñs petrũ negan¬
tem. Quare: Ut faceret conficentẽ.
Prius flentẽ: postea confitentẽ. Res¬
pexit ad compunctionẽ: uocauit ad
confessionẽ. Si gͦ tu respectũ. xp̃i ha¬
bes: ubi sunt lacrimȩ: Si autẽ lacri¬
maris: quare ñ confiteris: Si sequeris
petrũ negantẽ: cur ñ imitaris confi-
ubi ẽ signũ registui: Ego alienũ ca¬
racterem ideo in fronce tua. Scis
qͥd futurũ sit suꝑ illos qui caracterẽ
bestiȩ portant:. Serui dĩ nr̃i signati
sunt infrontib fuis: & ñ possunt ex¬
t̃minii sententiã euadẽ. nͥ solũ hii qͥ
in figura tau crucis xp̃i signaculo
muniunt᷑. Crux in peccore: fides in
corde. Crux infronce: confessio in ore.

Expanded text:
curam ovium suscepisti? Si accepisti digcuram ovium suscepisti? Si accepisti dignitatem, quare non impendis bonitatem: Bonus pastor animam et vocatus est nomine suo ad resurrectionis gaudium cum aliis apostolis. Hoc, ut audio, maximum est quod ad excusationem tui praetendis. Respexit ergo Dominus Petrum negantem. Quare? ut faceret confitentem: prius flentem, postea confitentem. Respexit ad compunctionem, vocavit ad confessionem. Si ergo tu respectum Christi habes, ubi sunt lacrymae? Si autem lacrymaris, quare non confiteris? Si sequeris Petrum negantem, cur non imitaris confiteubi est signum regis tui? Ego alienum characterem video in fronte tua. Scis quid futurum sit super illis qui characterem bestiae portant? Servi Dei nostri signati sunt in frontibus suis, et non possunt exterminii sententiam evadere, nisi solum ii qui in figura Tau crucis Christi signaculo muniuntur. Crux in pectore, fides in corde; crux in fronte, confessio in ore: