comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
diuinitꝰ soliditate munita ẽ. ut
eam nec hetica umquam ꝓrum¬
ꝑe ꝓrauitas. nec pagana poturrit
simi.ratio nabili obsequio celebrat᷑
hodierna festiuitas. ut inꝑsona
humilitatis ille intelligat᷑ ille
honoret᷑: inquo et omnium pas¬
torum sollicitudo. cum commñda¬
tarum sibi ouium custodia ꝑse¬
indignoheredenondeficit. Nñ ue¬
n̾abilium qͦ fr̾m et consac̾dotũ
meorum desidata mͥet honoran¬
da p̃sentia. hinc sacratior ẽ atq
deuociqr: si pietatem huius offi¬
cu inqͦs adẽe dignati sunt el
pͥncipalit̾ referunt. quem non so¬
lum huius sedis p̃sulem ⁊ s et om¬
nium epõrum nouerunt ẽẽ pͥma¬
tem. Cum gͦ cohortaciones nr̃as
aurib nͣre scĩtatis ad hibemus. ip¬
sum uob cuius uice fungimur lo¬
qui credite. quia et illius assectu
monemus et non aliud uoħ quam
quod docuit p̃dicamus: ob secran¬
tes ut suceineti lumbos m̃tis ur̃e cas¬
tam et sobriam uitam indi timore

Expanded text:
divinitus soliditate munita est, ut divinitus soliditate munita est, ut eam neque haeretica umquam corrumpere pravitas, nec pagana potuerit  modis, dilectissimi, rationabili obsequio celebratur hodierna festivitas, ut in persona humilitatis meae ille intelligatur, ille honoretur, in quo et omnium pastorum sollicitudo cum commendatarum sibi ovium custodia perseindigno haerede non deficit. Unde venerabilium quoque fratrum et consacerdotum meorum desiderata mihi et honoranda praesentia hinc sacratior est atque devotior, si pietatem hujus officii in quo adesse dignati sunt, ei principaliter deferunt, quem non solum hujus sedis praesulem, sed et omnium episcoporum noverunt esse primatem. Cum ergo cohortationes nostras auribus vestrae sanctitatis adhibemus, ipsum vobis, cujus vice fungimur, loqui credite: quia et illius vos affectu monemus, et non aliud vobis, quam quod docuit, praedicamus: obsecrantes, ut succincti lumbos mentis vestrae castam et sobriam vitam in timore Dei
Abbreviated transcription (Latin):
incelis. Manet gͦ disposito i̾utatis.
ec beatus petrus in accepta fortitu
non reliquit. Sic enim p̾cet̾is ordi¬
natus ut dum petra đr. oum fun¬
oam̃tum ꝓnunciat᷑. dum regni
celorum ianitor constituit᷑ oum
ligandorum soluendorumq arbĩ
mansura etiam incelis iudiciorũ
desinitione p̃ficit᷑. qualis illi cũxͦ¬
ẽet societas. ꝑ ipsa appellationũ
eius mist̾ia nosceremus. Qui nẽ
plenius et potentius ea que sibi
commissa sunt ꝑagit: et om̃s pas¬
tes officiorum atq curarum. in
ipso et cum ipso. ꝑquem ẽ głifica
exequit᷑. Siquid itaq a nob recte
optinet᷑: illius ẽ oꝑum atq meri¬
torum cuius insede sua tuuit po¬
testasexcellit auctoritas: hoc enin
optiniut dilectissimi illa consessio.
que adeo patre apłico inspirata
cordiomma humanoum opinio¬
rum incerta tͣnscendit: et firmitatẽ
petre que nullis impulsionib qua¬
trus dicit: et omnis lingua que
cis imbuitur. hec fides diabolum
uinc̃. et captiuorum eius uincla

Expanded text:
III. Manet ergo dispositio veritatis, et beatus Petrus in accepta fortitudnon reliquit. Sic enim prae caeteris est ordinatus, ut dum Petra dicitur, dum fundamentum pronuntiatur, dum regni coelorum janitor constituitur, dum ligandorum solvendorumque arbiter, mansura etiam in coelis judiciorum suorum definitione, praeficitur, qualis ipsi cuet societas, per ipsa appellationum ejus mysteria nosceremus. Qui nunc plenius et potentius ea quae sibi commissa sunt peragit, et omnes partes officiorum atque curarum in ipso et cum ipso, per quem est glorificatus, exsequitur. Si quid itaque a nobis recte obtinetur, illius est operum atque meritorum, cujus in sede sua vivit potestas, et excellit auctoritas. Hoc enim obtinuit, dilectissimi, illa confessio, quae a 13 Deo Patre apostolico inspirata cordi, omnia humanarum opinionum incerta transcendit, et firmitatem petrae, quae nullis impulsionibus quatrus dicit, et omnis lingua, quacis imbuitur. Haec fides diabolum vincit, et captivorum ejus vincula
Abbreviated transcription (Latin):
lit tͥbui quȩ sibi optat impendi:
quisquis huiusmodi ÷. dm̃ ⁊ rec¬
torem ⁊ habitatorem sui. e̾ẽ. ñ
dubi tet. Quem tanto mag¬
nificentius recipit. quantoma¬
tionis affectum. uniu̾ sorum fide¬
lium corda concurrant. Transe¬
untia nos ⁊ uana non occupent:
constanti de siderio ad ea quȩ st̃
semꝑ mansura tendamꝰ. Sacra¬
mentum enĩ p̃sentis festi oportet
in nob̾. ee̾. ꝑpetuum: qđ uttq sine
qui cum patre ⁊ spũ scõ uiuit ⁊ reg¬

Expanded text:
lit tribui quae sibi optat impendi; lit tribui quae sibi optat impendi; quisquis hujusmodi est, Deum et rectorem et habitatorem sui esse non dubitet: quem tanto magnificentius recipit, quanto mationis affectum universorum fidelium corda concurrant. Transeuntia nos et vana non occupent; constanti desiderio ad ea quae sunt semper mansura tendamus. Sacramentum enim praesentis festi oportet in nobis esse perpetuum; quod utique sine qui cum Patre et Spiritu sancto vivit et reg
Abbreviated transcription (Latin):
simus fidelium cohortator: cum ti¬
more inquit ⁊ tremore urãm salu¬
nob̾ ⁊ uelle ⁊ oꝑari ꝓbona uolunta¬
te. Q hȩc scĩs causa ÷ trem̃di atq¬
metuendi: ne ipsis oꝑib pietatis
elati. de serantur ope gr̃ȩ : nrema¬
neant ininfirmitate naturȩ. Qi
autem exꝑiri cupit aninipso ds̃
habitet de qͦ dr̃ mirabilis ds̃ in
scĩssuis: sincero examine cordis
sui interiora discutiat. ⁊ sagacit̃
querat qua humilitate resistat
suꝑbiȩ : qua beniuolentia obluc
ulantium linguis. ꝗͣq bonis
delectetur alienis: anꝓmaloñ
cupiat malum reddere: malit¬
q mnultas obliuisci imurias. ꝙͣ.¬
uͦ maginem ⁊ similitudiaem sui
conditoris amittere. qui om̃s
ad cognitionem sui genera¬
lib incitans donis. pluit
ac ne inmultis laboret sollicite
discretionis inspectio ipsam ma¬
insecretis suȩ m̃tis inquirat:
& sunea dilectionem dĩ ꝓrrimi
toto corde intente reppererit.
ita ut ⁊̃ inimicis sus eademue¬

Expanded text:
simus fidelium cohortator, Cum tisimus fidelium cohortator, Cum timore, inquit, et tremore vestram saluvobis et velle et operari, pro bona voluntatemetuendi ne ipsis operibus pietatis elati deserantur ope gratiae et ramaneant in infirmitate naturae. Qui autem experiri cupit an in ipso Deus habitet, de quo dicitur: Mirabilis Deus in sanctis suis , sincero examine cordis sui interiora discutiat et sagaciter quaerat qua humilitate resistat superbiae, qua benevolentia obluctulantium linguis, quamque bonis delectetur alienis; an pro malo non cupiat malum reddere, malitque inultas oblivisci injurias, quam imaginem et similitudinem sui Conditoris amittere, qui omnes ad cognitionem sui generalibus incitans donis, pluit t malos . CAP. IV. Ac ne in multis laboret sollicitae discretionis inspectio, ipsam main secretis suae mentis inquirat, et si eam dilectioni Dei et proximi toto corde intentam repererit, ita ut etiam inimicis suis eadem ve
Abbreviated transcription (Latin):
tescere dĩ filium. ut de hoc qđ idẽ
culi. ad p̃sentis festiꝑtinet dignitatẽ:
⁊ uera ÷ infantia saluatoris declara¬
tiodĩtatis. quando carnissensus
abhuinanis ad diuina tͣnsfertur.
ut quos deprimunt ex ꝑunenta
infirmitatum. erigant signa uir¬
tutum: qr tali auxilio ⁊nata nr̃a.
uidigebat ⁊ causa. ut reparare
humanum genus nec sine maie¬
state posset humilitas: nec sine
humilitate maiestas. Iamuͦ cum
toꝵ: impleturq qđ dictum ÷. sic
luceat lux ura coram hominib. ut
uideant oꝑa ur̃a bona ⁊ magnisiceÑ¬
patrem urm̃ quiincȩlis ÷: quis illie
ñ p̃sentem intelligat maie¬
statem. ubi ueram uidet
apparere uirtutem: quȩ
utiq sine deo nulla ẽ.
nec ꝓprietatem obtinet deitatis.
nisi spũ sui uegetetur auctoris
Dicente enun discipłissuis dño. si¬
ne me nicħ potestis facere: dubi¬
um ñ ÷ hominem bona agentem.
ex deo hab̾e ⁊ effectum oꝑis. ⁊ initiũ
uoluntatis. Unde ⁊ apłs copiosis¬

Expanded text:
tescere Dei Filium, ut de hoc quod idetescere Dei Filium, ut de hoc quod ideculi, ad praesentis festi pertinet dignitatem. et vera est infantia Salvatoris declaratio deitatis, quando carnis sensus ab humanis ad divina transfertur; ut quos deprimunt experimenta infirmitatum, erigant signa virtutum: quia tali auxilio et natura nostra indigebat et causa, ut reparare humanum genus nec sine majestate posset humilitas, nec sine humilitate majestas. 3. Hic nemtorum, impleturque quod dictum est, Sic luceat lux vestra coram hominibus, ut videant opera vestra bonaPatrem vestrum qui in coelis est ; quis illic non praesentem intelligat deitatem, ubi veram videt apparere virtutem? quae utique sine Deo nulla est, nec proprietatem obtinet deitatis, nisi Spiritu sui vegetetur auctoris. Dicente enim discipulis suis Domino, Sine me nihil potestis facere , dubium non est hominem bona agentem, ex Deo habere et effectum operis, et initium voluntatis. Unde et Apostolus copiosis
Abbreviated transcription (Latin):
tempora ꝑtinere: nec ullomͦ ba¬
beatur insolitum. quod in dispensa¬
tionum ordine adora Atur anti¬
ina xp̃iana nicħ indignum habe¬
at de dĩ filii maiestate sentire:
transcensis incipientis fidei rudim̃¬
tisoporteat unumquemq ad sub¬
limiora ꝓficere: necesse ẽ. tam̃ in¬
firmitatem m̃tis humanȩ. dum
uerum hominem accepit xpm̃.
de ipsa naturȩ nr̃e communione
trepidare : ⁊ ꝑ mitia uł increm̃ta
corporea. ad agnitionem unius
cum patre dĩtatis difficulter
accedere. S ubi inter caligantes
cogitationes radius suꝑnȩ lucis
refulserit. cunctantes fidĩ mo¬
ias splendor ueritatis abrumpat.
ut cor lib̾um ⁊ a uisibilib ab solu¬
tum. lum̃ intelligentiȩ tanquã
ducem stellam sequatur: qr sic̃
rabatur incunis humiliter ia¬
centem: ipsum sine diffidentia
ad oret. cum patre regnantem.
Hec autem manifestatio dilectis¬
sumi. quȩ hȩsitantium nebulas
dissoluit animaꝵ. ⁊ ita facit imo¬

Expanded text:
tempora pertinere; nec ullo modo hatempora pertinere; nec ullo modo habeatur insolitum, quod in dispensationum ordine adoratur antiima Christiana nihil indignum debeat de Filii Dei majestate sentire, et transcensis incipientis fidei rudimentis oporteat unumquemque ad sublimiora proficere; necesse est tamen infirmitatem mentis humanae, dum verum hominem accipit Christum, de ipsa naturae nostrae communione trepidare, et per initia vel incrementa corporea ad agnitionem unius cum Patre deitatis difficulter accedere. Sed ubi inter caligantes cogitationes radius supernae lucis refulserit, cunctantis fidei moras splendor veritatis abrumpat: ut cor liberum et a visibilibus absolutum, lumen intelligentiae tanquam ducem stellam sequatur; quia, sirabatur in cunis humiliter jacentem, ipsum sine differentia adoret cum Patre regnantem. Haec autem manifestatio, dilectissimi, quae haesitantium nebulas dissolvit animarum, et ita facit inno
Abbreviated transcription (Latin):
ausam dilectissimi ⁊ rationẽ
sollemnitatis hodiernȩ. se¬
pe uobis ⁊ euangłica narratio :
obseruantiȩ consuetudo patefe¬
cit: nec necesse ÷ ita nuncquȩ in¬
ter saluatoris nr̃i humana pͥmor¬
dia gesta sunt replicari. ut de
splendore noui sideris. de magis
magorumq munerib de seuitia
herodis ⁊ de interfectione uifan
tium disseramꝰ: cum sicut nostis.
⁊ instellȩ fulgore dĩ gr̃a. ⁊ intͥb
uiris uocatio gentium. ⁊ in rege
impio crudelitas paganoꝵ. ⁊ in
occisione infantium differantꝰ.:¬
cum sicut nostis. ⁊ instelle fulgaie
dĩ grã. ⁊ intͥb uiris uocatio gen¬
tium. ⁊ iurege impio crudelitas
paganorum. ⁊ inoccisione infan¬
tium. cunctorum mrm̃ forima
prȩcesserit. S quia insacͣtissimo
die reddendum expectationiurẽ
ẽ. sacerdotalis sermonis officium:
nitam᷑ ut possumꝰ adiuuante spt̃
dĩ. eo ꝑ intelligentiȩ semitas ꝑue¬
nire. ut cognoscamus sac ram̃tum
p̃sentis festi ad om̃ium fidelium

Expanded text:
ausam, dilectissimi, et rationem solemnitatis hodiernae, saepe vobis et evangelica narratio, et observantiae consuetudo patefecit: nec necesse est ita nunc quae inter Salvatoris nostri humana primordia sunt gesta, replicari ut de splendore novi sideris, de Magis, Magorumque muneribus, de saevitia Herodis, et de interfectione itium disseramus; cum, sicut nostis, et in stellae fulgore Dei gratia, et in tribus viris vocatio gentium, et in rege impio crudelitas paganorum, et in occisione infantium cun sicut nostis, et in stellae fulgore Dei gratia, et in tribus viris vocatio Gentium, et in rege impio crudelitas Paganorum, et in occisione infantium, cunctorum martyrum forma praecesserit. Sed quia in sacratissimo die reddendum exspectationi vestrae est sacerdotalis sermonis officium, nitamur ut possumus adjuvante Spiritu Dei, et per intelligentiae semitas pervenire, ut cognoscamus sacramentum praesentis festi ad omnium fidelium
Abbreviated transcription (Latin):
rum. negent de eiuslatete lancea
uulnerato. sanguinem ie deptio¬
nis. ⁊ aquam fluxisse baptismatis:
negent eum sepultum ac die t̾cio
suscitatum: negent eum incons¬
pectu discipulorum ad consedendũ
nullus metus terreat impios. nul¬
la spes incitet scõs: negent a xp̃o
uiuos ⁊ mortuos iudicandos: ut qͦs
tantorum sacram̃torum uirtute pri¬
uarint. doceant insole & luna cole¬
talium impietatum magistrum
naturȩ niẽ carnem in xp̃o negan¬
tium. anathemnati ⁊ etur impie¬
ñ dubio sermone p̃monuit dicens.
Om̃is sp̃ẽ qui conficetur xp̃mibm¬

Expanded text:
xum; negent de ejus latere lancea xum; negent de ejus latere lancea vulnerato sanguinem redemptionis et aquam fluxisse baptismatis; negent eum sepultum, ac die tertia suscitatum; negent eum in conspectu discipulorum ad considendum nullus metus terreat impios, nulla spes incitet sanctos, negent a Christo vivos et mortuos judicandos: ut quos tantorum sacramentorum virtute privaverint, doceant in sole et luna coletalium impietatum magistrum naturae nostrae carnem in Christo negantium anathematizetur impieostolus non dubio sermone praemonuit, dicens: Omnis spiritus qui confitetur Chri
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ diuinȩ pietatis magnum ⁊inef¬
fabile sacram̃tum. qr om̃ĩb sc̃arum
scͥpturarum ẽ. testificationib nunti¬
atum: isti de quib loquim᷑ adu̾sarii
ueritatis. legem ꝑ moy sendatam.
⁊ inspirata diuinit ꝓpħarum ora¬
cula respuerunt: ipsasq euangłicas
zapłicas paginas. quedam aufe¬
rendo. ⁊ quedam inserendo iuolaue¬
runt. confingentes sibi sub apłoꝵ
mnulta uolumina falsitatis. quib
errorissui comm̃ta munirent:
decipiendoꝵ m̃tib. mortiferum
uirꝰ infunderent. Uidebant enim
sibi uniu̾sa obsistere. omĩa reclama¬
re: ⁊ ñ solum nouo. s etiam uet̾i te¬
stam̃to sacrilege impietatis suȩ
dem̃tiam confutari. & tam̃ in fu¬
riosis m̃datiis ꝑsistentes. eccłiam
dĩ deceptionib suis ꝑturbare ñ
desinunt. hoc miseris quosilla que¬
are potuerint suadentes. ut negent
a domino iħu xpõ humauam natu¬
ram uere. ee̾. susceptam: negent
eum uere ꝓmundi salute exucifi¬

Expanded text:
Quod divinae pietatis magnum et inefQuod divinae pietatis magnum et ineffabile sacramentum, quia omnibus sanctarum Scatum; isti, de quibus loquimur, adversarii veritatis, legem per Mosen datam et inspirata divinitus prophetarum oracula respuerunt, ipsasque evangelicas et apostolicas paginas, quaedam auferendo et quaedam inserendo violaverunt: confingentes sibi sub apostomulta volumina falsitatis, quibus erroris sui commenta munirent, et decipiendorum mentibus mortiferum virus infunderent. Videbant enim sibi universa obsistere, omnia reclamare, et non solum novo, sed etiam veteri Testamento sacrilegam impietatis suae dementiam confutari. Et tamen in furiosis mendaciis persistentes, Ecclesiam Dei deceptionibus suis perturbare non desinunt: hoc miseris quos illaqueare potuerint persuadentes, ut negent a Domino Jesu Christo humanam naturam vere esse susceptam; negent eum vere pro mundi salute crucifi
Abbreviated transcription (Latin):
dum. nicħ uerum. ocłis hõĩum ac¬
tib q p̃buerit: s simulate carnis
uacuam imaginem demonstrarit.
Indignum enim uideri uolunt. ut
credat᷑ ds̃ dĩ filius. femineisse uise¬
russse uiscerib: ⁊ maiestatem suã
huic corumeliȩ subdidisse. ut na¬
turȩ carnis immyrtꝰ. inuͦ humane
substantiȩ corpore nasceret᷑: cumtotũ
hoc corpꝰ ñ iniuria sit ipsiꝰ s poten¬
tia: nec credenda pollutio. s głosa
dignatio. Si enim lux ista insibilis.
nullisimnundiciis qͥb suꝑfusa fue¬
rit uiolat᷑. nec radiorum solis nitorẽ.
quam corpoream creatirã eẽ. dubiũ
ñ ẽ. loca ulla sordentia uł cenosa con¬
taminaut. quidillius sempiterne
nuicorporeȩ lucisessentiam potuit
qualib: sui qͣlitade polluere. quȩ
se ei quam ad imaginem suam condi¬
dit sociando creature. purificatio¬
nem p̃stitit macłam ñ recepit: ⁊ sic
sanduit uulnera infirmitatis. ut
nulla pateretur dampna uirtutis:

Expanded text:
dum, nihil verum oculis hominum acdum, nihil verum oculis hominum actionibusque praebuerit; sed simulatae carnis vacuam imaginem demonstrarit. Indignum enim videri volunt, ut credatur Deus Dei Filius femineis se inseruisse visceribus, et majestatem suam huic contumeliae subdidisse, ut naturae carnis immixtus, in vero humanae substantiae corpore nasceretur: cum totum hoc opus non injuria sit ipsius, sed potentia; nec credenda pollutio, sed gloriosa dignatio. Si enim lux ista visibilis nullis immunditiis, quibus superfusa fuerit, violatur, nec radiorum solis nitorem, quem corpoream esse creaturam non dubium est, loca ulla sordentia vel coenosa contaminant: quid illius sempiternae et incorporeae lucis essentiam potuit qualibet sui qualitate polluere? quae se ei, quam ad imaginem suam condidit, sociando creaturae purificationem 126 praestitit, maculam non recepit; et sic sanavit vulnera infirmitatis, ut nulla pateretur damna virtutis.
Abbreviated transcription (Latin):
runt puerum. quanti tate parui¬
lum: aliene opis uidigum: fandi
impotem: ⁊ innullo ab humane
iufanciȩ generalitate dissimilẽ.
Quia sicut fidelia erant testimo¬
nia. quȩ in eo maiestatem in uisibił¬
lis diuinitatis assererent: ita ꝓba¬
tissimum. eẽ. decebat. u̾bum car¬
uem factum. ⁊ sempit̃nam illã es¬
sentiam filii dĩ. hominis ueramsus¬
cepisse naturam: ne uł in effabiliũ
oꝑum secutura miracła. itł excipien¬
darum supplicia passionũ. sacͣmen¬
tum fidĩ exrerum diu̾sitate tur¬
barent: cumiustificari omĩno
non possent. nͥ qͥ dnm̃¬
dissent. Huic singłari fidĩ
dilectis simi ⁊ p̃dicate ꝑ om¬
nia scła ueritati. diaboliea
manicheorum resistit impietas: qui
sibi ad interficiendas deceptorum
animas. nefandi dognatis ferale
cõmentum. de sacͥlegis ⁊ fabulosis
m̃datiis texuerunt : ⁊ ꝑhasinsana¬
rum opinionum ruinas. eo usq p̃ci¬
pites ꝓruerunt. ut sibi falsi corꝑis
fingerent xp̃m. qui nicħ inise soli¬

Expanded text:
runt puerum, quantitate parvulum, alienae opis indigum, fandi impotem, et in nullo ab humanae infantiae generalitate dissimilem. Quia sicut fidelia erant testimonia, quae in eo majestatem invisibilis Deitatis assererent, ita probatissimum esse debebat Verbum carnem factum, et sempiternam illam essentiam Filii Dei, hominis veram suscepisse naturam: ne vel ineffabilium operum secutura miracula, vel suscipiendarum supplicia passionum, sacramentum fidei ex rerum diversitate turbarent; cum justificari omnino non possent, nisi qui DomIV. Huic singulari fidei, dilectissimi, et praedicatae per omnia saecula veritati diabolica Manichaeorum resistit impietas: qui sibi ad interficiendas deceptorum animas nefandi dogmatis ferale commentum de sacrilegis et fabulosis mendaciis texuerunt, et per has insanarum opinionum ruinas eo usque praecipites proruerunt, ut sibi falsi corporis fingerent Christum, qui nihil in se soli
Abbreviated transcription (Latin):
eo tͥbui quodimpenditur indigenti:
dispensatores elemosinarum quȩ cõ¬
mercia ineant audiamus. domino
dicente que futura sit iudicii sui
forma. cumdicit ad dexteram collo¬
catis. Uenite benedicti patris
mei: possidete paratum uob̾ reg¬
num a constitutione mundi. E suriui

Expanded text:
eo tribui quod impenditur indigenti, eo tribui quod impenditur indigenti, dispensatores eleemosynarum quae commercia ineant audiamus, Domino dicente quae futura sit judicii sui forma, cum dicet ad dexteram collocatis: Venite, benedicti Patris mei, possidete paratum vobis regnum a constitu
Abbreviated transcription (Latin):
iħ uneq circumcisio aliquid
ualet. neq p̃putium. s fides
quȩ ꝑdilectionem oꝑatur: si¬
mul atq coniunctim ⁊ caritati
studeamus ⁊ fidĩ. Hic enim ÷¬
quidam efficacissimus gemi¬
narum alarum uolatꝰ. quo ad ꝓme¬
rendum ⁊ uidendum dm̃. puritas
m̃tis atcollitur: ne onere curaꝵ
carnalium deprimatur. Nam qͥ
ait sine fide impossibile ẽ. place¬
re deo: idem dicit. Si habuero om¬
nem fidem ita ut montes tͣnsferam.
caritatem autemũ habeam: nichil
sum. Unde sacram̃toꝵ paschaliũ
diuina mysteria: digno susc ipiant᷑
officio. Duo hȩc inquo om̃ium p̃cep¬
torum doctrina concurrit. studio¬
sius appetantur: quib singłi qͥq
delium. ⁊ sacͥficium deo ef¬
ciantur ⁊ templum. Instet
fides sperare quod credit: instet ca¬
ritas ꝓpitiare quod diligit. Utrũq
amantis ÷: utrumq credentis. Et
ciintelligentiȩ concessione subiei¬
mur: eidempietatis imitatione
misericors ÷. Ac ne dubitemus de¬

Expanded text:
Jesu neque circumcisio aliquid Jesu neque circumcisio aliquid valet, neque praeputium, sed fides, quae per dilectionem operatur , simul atque conjunctim et charitati studeamus et fidei. Hic est enim quidam efficacissimus geminarum alarum volatus, quo ad promerendum et videndum Deum puritas mentis attollitur, ne onere curarum carnalium deprimatur. Nam qui ait: Sine fide impossibile est placere Deo ; idem dicit: Si habuero omnem fidem, ita ut montes transferam, charitatem autem non habeam, nihil sum . Unde ut sacramentorum paschalium divina mysteria digno suscipiantur officio, duo haec, in quibus omnium praeceptorum doctrina concurrit, studiosius appetantur, quibus singuli quique fidelium et sacrificium Deo efficiantur et templum. Instet fides sperare quod credit; instet charitas propitiare quod diligit: utrumque amantis est, utrumque credentis. Et cui intelligentiae concessione subjicimur, eidem pietatis imitatione III. Ac ne dubitemus D
Abbreviated transcription (Latin):
saluati: ut nos ⁊ miscđia dei mi¬
sericordes. ⁊ ueritas faciat. eẽ.
ueraces. Sicut itaq ꝑuiam ueri¬
tatis mens iusta: ita ꝑ uiam mise¬
ricordiȩ ambulã mens benigna.
Hec tam̃ umꝙͣ. itinera ista diuisa
sunt quasi horum bonorum singła
diu̾sis tramitib expetantur ::
aliud sit miscłia crescere. aliud ue¬
ritate ꝓficere. Non ẽ. misericors
ueritatis alienus: nec iusticie
capax ÷ pietatis extraneus: nec¬
utraq uirtute utitur. qui non
utraq ditatur. Caritas robur
fidei: fides fortitudo ẽ. carita¬
tis. & tunc uerum nom̃ ac uerus
ẽ. fructus ambarum: cum inso¬
lubilis manet utrisq conerio
Ubi enim non simul fuerint.
simuldesunt: quia inuicem sibi
⁊ iuuamen ⁊ lum̃ sunt. donee de¬
sidium credulitatis impleat re¬
muneratio uisionis. ⁊ incõmuta¬
biliter uideatur : ametur. qđ
nunc ⁊ sine fine ñ diligitur.
⁊ sine dilectione non creditur.
Quia gͦ sicut apłs ait. in xp̃o

Expanded text:
salvati: ut nos et misericordia Dei misalvati: ut nos et misericordia Dei misericordes, et veritas faciat esse veraces. Sicut itaque per viam veritatis mens justa, ita per viam misericordiae ambulat mens benigna. Nec tamen umquam itinera ista divisa sunt, quasi horum bonorum singula diversis tramitibus expetantur, et aliud sit misericordia crescere, aliud veritate proficere. Non est misericors, veritatis alienus; nec justitiae capax est, pietatis extraneus. Neutra virtute utitur, qui non utraque ditatur. Charitas robur fidei, fides fortitudo est charitatis. Et tunc verum nomen ac verus est fructus ambarum, cum insolubilis manet utriusque connexio. Ubi enim non simul fuerint, simul desunt, quia invicem sibi et juvamen et lumen sunt, donec desiderium credulitatis impleat remuneratio visionis, et incommutabiliter videatur et ametur, quod nunc et sine fide 172 non diligitur, et sine dils ait, in Christo
Abbreviated transcription (Latin):
qui se humiliat exaltabitur. ⁊ qͥ
se exaltat humiliabit᷑ : merito ⁊
uallib adimpletio.⁊ montib ẽ.
annuntiata de pressio: ut ⁊ ꝑ la¬
na nicħ offensionis: ⁊ directa nicħ
habeant prauitatis. Quamuis
enim angusta ⁊ ardua sit uia quȩ
ducit aduitam: non tamen diffi¬
culter incedit quemueritas con-¬
confirmat ⁊ pietas: nec caret de¬
lectatione gradieudi. cunꝰter ef¬
ficit uirtutum petra solidum:
non uiciorum arena succiduum.
Uerum ut pleuius nouerimꝰ ꝑcu
iusmodiuias. nob̾ sit ad dei ꝓmis¬
sa tendendum: audiamꝰ dei ꝓ
pħam quid doceat. Uniuersȩ
inquit uiȩ domini: miscdia &
ueritas. Forma gͥ conu̾sationis
auxilium. exemplo uenit oꝑm
diuinorum: ⁊ merito ds̃ imitati¬
oneisui abeis exigit. quos ad
imaginem ⁊ sumlitudinem suã
fecit: cuius utiq głe dignitate
non aliter pocienuir. quam si in
nob̾ ⁊ miscdđia inueniatur &
ueritas. ꝑquȩ enim ad saluan¬
dos saluator aduenit. ꝑ hȩc
ad saluantem debent ꝓperare

Expanded text:
iliat, exaltabitur, et qui se exaltat, humiliabitur ; merito et vallibus adimpletio, et montibus est annuntiatia depressio: ut et plana nihil offensionis, et directa nihil habeant pravitatis. Quamvis enim angusta et ardua sit via, quae ducit ad vitam , non tamen in ea difficulter incedit, quem veritas confirmat et pietas; nec caret delectatione gradiendi, cujus iter efficit virtutum petra solidum, non vitiorum arena succiduum. CAP. II. Verum ut plenius noverimus per cujusmodi vias nobis sit ad Dei promissa tendendum, audiamus David prophetam quid doceat: Universae viae Domini, misericordia et veritas . Forma igitur conversationis fidelium ab exemplo venit operum divinorum; et merito Deus imitationem sui ab eis exigit quos ad imaginem et similitudinem suam fecit. Cujus utique gloriae dignitate non aliter potiemur quam si in nobis et misericordia inveniatur et veritas. Per quae enim ad salvandos Salvator advenit, per haec ad salvantem debent properare
Abbreviated transcription (Latin):
nib dilectissimi religiosȩ celebra¬
ta ieiunia: ut continentiȩ utilitas
ꝙͣ.⁊ animis ⁊ corporib ꝓbauimꝰ con-¬
gruentem. nullis corrumpat᷑ ȩxces¬
sib. Quȩ eñĩ ad sobrietatem ⁊ par¬
simoniam ꝑtinent ideo diligentius
inhissunt cȩle branda dieb. ut de bre¬
ui studio. in longam consuetudinem
siue instudio parsimoniȩ. nullum
rum lucra debenus facere operum.
non dampna meritoꝵ. Piis autemstu¬
diis⁊ religiosis animis aderit miscdĩ¬
adei: ut quod fecit concupisci. fa¬
ciat obtineri: qui uiuit ⁊ regnat cũ
domino nr̃o tħu xp̃o filio suo. ⁊cum

Expanded text:
nibus, dilectissimi, religiose celebranibus, dilectissimi, religiose celebrata jejunia, et continentiae utilitas, quam et animis et corporibus probavimus congruentem, nullis corrumpatur excessibus. Quae enim ad sobrietatem et parcimoniam pertinent, ideo diligentius in his sunt celebrata diebus, ut de brevi studio in longam consuetudinem icordiae, sive in studio parcimoniae, nullum rum lucra debemus facere operum, non damna meritorum. Piis autem studiis et religiosis animis aderit misericordia Dei, ut quod fecit concupisci, faciat obtineri: qui vivit et regnat cum Domino nostro Jesu Christo Filio suo, et cum
Abbreviated transcription (Latin):
nature officia subtͣhebant. Cũq
custos supplicii centurio t̾rrcus his
que uid̾at diceret. uere filiꝰ dei erat iste:
impietatem tam̃ iudaicam monum̃¬
tis ⁊ petris om̃ib duriorem. nulla ꝓ¬
dit᷑ mitigasse compunctio: ut appare¬
at paratiores ad intelligendũ dĩ fili
um. tẽ fuisse romanos milites. ꝙͣ. isrłi¬
nium sacram̃torum sc̃ĩficatione pͥ¬
uati. lucem sibi intenebras. ⁊ inluc¬
tum festa uerterunt: nos dilectissi¬
mi effusam suꝑ om̃s gentes gram
dei ꝓcidiis corporib atq animis ad-¬
oremus: obsecrantes miscdem pa¬
trem ⁊ diuitem redemptorẽ. ut de
die indiem auxilio eiꝰ aditi. omĩa
uitȩ huius ꝑicula possimus effu¬
gere. Adẽ. enim callidus ubiq tẽp
diis. Cui auriliante miscđia dĩ qͦ
nob̾ inter omnia aduersa p̃tendi¬
tur. fideli semꝑ ẽ. constantia re¬
sistendum: ut quamius impugna¬
re ñ desinat. neminem tam̃ quem
expugnet inueniat. Prosint om¬

Expanded text:
naturae officia subtrahebant. Cumque naturae officia subtrahebant. Cumque custos supplicii Centurio, territus iis quae viderat, diceret: Vere Filius Dei erat homo iste : impietatem tamen Judaicam monumentis et petris omnibus duriorem, nulla proditur mitigasse compunctio: ut appareat paratiores ad intelligendum Filium Dei tunc fuisse Romanos milites, quam Israelinium sacramentorum sanctificatione privati, lucem sibi in tenebras et in luctum festa verterunt, nos dilectissimi, effusam super omnes gentes gratiam Dei prociduis corporibus atque animis adoremus; obsecrantes misericordem Patrem et divitem Redemptorem, ut de die in diem, auxilio ejus adjuti, omnia vitae hujus pericula possimus effugere. Adest enim callidus ubique tentdiis. Cui, auxiliante misericordia Dei, quae nobis inter omnia adversa praetenditur, fideli semper est 267 constantia resistendum: ut quamvis impugnare non desinat, neminem tamen quem expugnet inveniat. Prosint om
Abbreviated transcription (Latin):
ne. Spreta
gͦ sunt uane in sul¬
tationis
in ꝑdita ⁊ collap¬
sarepa¬
rantem. nullȩ con¬
tumeliȩ. nulla conuitia. asui
uia ꝓpositi remouerunt. Offe¬
rebatur enim deo ꝓ salute mun¬
di hostia singularis: ⁊occisio ueri
rebat. Confirmabatur quoq te¬
stamentum nouum. ⁊ xp̃i sangui¬
ne ȩterni regni scͥ bebantur hȩre¬
des. Ingrediebatur sũmus pontifex
sc̃a sanctorum : ⁊ ad exorandum dm̃
innaculatꝰ sacerdos. ꝑuelum suȩ
carnis intrabat. Deniq a deo tẽ
a lege ad ȩuangłium. a sinagoga.
adȩccłiam. a multis sacrificiis ad
unam hostiam ȩuidens ẽ. facta tͣns¬
latio: ut emittente spm̃ dño uelũ
illud mnẏsticum quod templi penetͣlia.
scm̃q secretum suo intercludebat ob¬
iectu. a summo usq ad unium ui su¬
bita scinderetur: qm̃ figuras ueri¬
tas auferebat: ⁊ suꝑflui erant nun¬
tii sub p̃sentia nuntiati. Adiciebat᷑
his elem̃torum om̃ium trem̃da cõ¬
motio: ⁊ actorib erucis rp̃i ipsa se

Expanded text:
. Spreta ergo sunt vanae insultationis ni perdita et collapsa reparantem nullae contumeliae, nulla convicia a sui via propositi removerunt. Offerebatur enim Deo pro salute mundi hostia singularis, et occisio Chrrebat. Confirmabatur quoque Testamentum novum, et Christi sanguine aeterni regni scribebantur haeredes. Ingrediebatur summus pontifex Sancta sanctorum, et ad exorandum Deum immaculatus sacerdos per velum suae carnis intrabat . Denique adeo tunc a lege ad Evangelium, a Synagoga ad Ecclesiam, a multis sacrificiis ad unam hostiam evidens est facta translatio, ut emittente Spiritum Domino, velum illud mysticum quod templi penetralia sanctumque secretum suo intercludebat objectu, a summo usque ad imum vi subita scinderetur: quoniam figuras veritas auferebat, et superflui erant nuntii sub praesentia nuntiati. Adjiciebatur iis elementorum omnium tremenda commotio , et auctoribus Crucis Christi ipsa se
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uera maiestas. Quia ideose hu¬
manȩ infirmitati uirtus diuina
conseruit: ut dum deus sua fecit eẽ
quȩ ur̃a sunt: nr̃a faceret. ee̾. quȩ
sua sunt. Nongͦ aberat a patre filiꝰ
nec a filio pater: ⁊ illa dĩtas incom¬
mutabilis atq inseparabilis trim¬
tas. nicħ su poterat a se hab̾e dis¬
cretum. Quamuis euim suscepte
incarnationis dispensatio. adunige¬
nitum dei filium ꝓpriȩ ꝑtineret:
sic tam̃ pater ñ abiungebat᷑ a filio.
ut notum omnib faceret. quam
oportuerit eum nonerui. ñ de¬
fendi. s seiuentium manib dere¬
linqui: hoc ẽ. saluatorem fieri
mundi ⁊ omnium hominum re¬
demptorem: ñ ꝑmiseriam s per
miscđiam. nec amissione auxilii.
s definitione moriendi. Quȩ uͦ
illic uitȩ intercessio sentienda ẽ.
ubi anima ⁊ potestate ẽ. emissa:
⁊ potestate reuocata: Dicit aũ
beatus apłs. quod pater filio ñ

Expanded text:
et vera majestas: quia ideo se huet vera majestas: quia ideo se humanae infirmitati virtus divina conseruit, ut dum Deus sua facit esse quae nostra sunt, nostra faceret esse quae sua sunt. Non ergo aberat a Patre Filius, nec a Filio Pater: et illa Deitas incommutabilis, et inseparabilis Trinitas nihil sui poterat a se habere discretum. Quamvis enim 265 susceptae incarnationis dispensatio ad unigenitum Dei Filium proprie pertineret, sic tamen Pater non abjungebatur a Filio, ut notum omnibus faceret quam oportuerit eum non erui, non defendi, sed saevientium manibus derelinqui, hoc est Salvatorem mundi fieri, et omnium hominum Redemptorem; non per miseriam, sed per misericordiam; nec amissione auxilii, sed definitione moriendi. Quae vero illic vitae intercessio sentienda est, ubi anima et potestate est emissa, et potestate revocata? Dicit enim beatus Apostolus quod Pat
Abbreviated transcription (Latin):
ermo ꝓrimus dilectissimi
cuius uoł ꝓmissam restitue¬
re cupimus porcionem. inid dis¬
serendi ratione ꝓcesserat. ut de il¬
laclamantis ad patrem crucifixi
domini uoce loqueremur. ne su¬
plex ⁊ incuriosus auditor. ita acci
tatis omnipotentia recessisset: cũ
uitantam unitatem dei : hominis
natura conuenerit ut nec suppli¬
cio potuerit dirimi. nec morte
disiungi. Manente enim insua
ꝓprietate utraq substantia. uec ds̃
reliquit sui corporis passionem: nec
deum fecit caro passibilem: qr di¬
uinitas quȩ erat indolente. ñerat
indolore. Unde secundum u̾biho¬
minisq ꝑsonam. idem ẽ. qui factꝰ
ẽ. inter omĩa: ⁊ ꝑquem facta sunt
omĩa. Idem ÷ qui impiorꝵ manib
comp̃henditur: ⁊ qui nullo fine
concludit᷑. Idem ẽ. qui clauis tͣns-¬
figitur: ⁊ quinullo dolore sauciat᷑.
Idem postremo ẽ. qui mortem subiit.
sempiternus eẽ. non desiit: ut
utrumq signis ñ dubiis manifeste¬
tur. qđ uera sit inxp̃o humilitas

Expanded text:
ermo proximus, dilectissimi, cujus vobis promissam restituere cupimus portionem, in id disserendi ratione processerat, ut de illa clamantis ad Patrem crucifixi Domini voce loqueremur: ne simplex et incuriosus auditor ita accipetatis omnipotentia recessisset; cum in tantam unitatem Dei et hominis natura convenerit, ut nec supplicio potuerit dirimi, nec morte disjungi. Manente enim in sua proprietate utraque substantia, nec Deus dereliquit sui corporis passionem, nec Deum fecit caro passibilem, quia Divinitas quae erat in dolente non erat in dolore. Unde secundum Verbi hominisque personam, idem est qui factus est inter omnia, et per quem facta sunt omnia. Idem est qui impiorum manibus cconcluditur. Idem est qui clavis transfigitur, et qui nullo vulnere sauciatur. Idem postremo est qui mortem subiit, et sempiternus esse non desiit, ut utrumque signis non dubiis manifestetur quod vera sit in Christo humilitas,
Abbreviated transcription (Latin):
nam transierat uoluntatẽ. &
toto mortis terrore calcato. opꝰ suȩ
constitutionis implebat: cur in
ipso tantȩ iuictoriȩ exaltatꝰ triũ¬
pho. causam ⁊ rationem quare sit
relictus idẽ. non exauditus inqͥrit:
nͥ ut ostendat alium illum. ee̾. af¬
fectum quem ad humanȩ formidi¬
nis excusationem recepit. Alium
illum quem ex ȩt̾no placito patͥs.
ꝓmundi reconciliatione p̃elegit:
Unde ipsa uox ñ exauditi. magni
ẽ. expositiosac ram̃ti: quod nicħ
humano generi conferret redemp¬
toris potestas: si qđ pete bat nr̃a
obtiueret infirmitas. Hec hodie
dilectissimi ne uos ꝓlixitate ser¬
monis oneremus: dicta sufficiant.
sȩtera inquartam sabb̃i differamꝰ.
Aderit dominus orantib uob̾ ut
que soluenda ꝓmittunus. ipso lar¬
giente reddamꝰ: qͥuiuit ⁊ regnat.¬

Expanded text:
nam transierat voluntatem, et nam transierat voluntatem, et toto mortis terrore calcato, opus suae constitutionis implebat, cur in ipso tantae victoriae exaltatus triumpho, causam et rationem qua sit relictus, id est non exauditus, inquirit, nisi ut ostendat alium esse illum affectum, quem ad humanae formidinis excusationem recepit, alium illum quem ex aeterno placito Patris pro mundi reconciliatione praeelegit? Unde ipsa vox non exauditi, magni est expositio sacramenti, quod nihil humano generi conferret Redemptoris potestas, si quod petebat nostra obtineret infirmitas. Haec hodie, dilectissimi, ne vos prolixitate sermonis oneremus, dicta sufficiant: caetera in quartam sabbati differamus. Aderit Dominus orantibus vobis, 264 ut quae solvenda promittimus, ipso largiente reddamus, qui vivit et regnat
Abbreviated transcription (Latin):
rergłȩ ideo omnia in infirmita¬
tis nr̃ȩ forma ⁊ incarnis peccati.
similitudine ꝑcucurrit: ut in¬
ter p̃sentis uitȩ ꝑicula. ñ tam
optandum sit nob̾ declinando ista
effugere. quam tolerando supera
sui membra transformans: quod
olimin psalino eructuarat. id in
supplicio crucis subredemptoꝵ
suorum uoce clamabat. Ds̃ dsm̃s
respice inme quare me dereliqͥsti:
Uor ista dilectissimi doctrina ẽ: ñ
querela. Namcum in xp̃o. deri
hominis una ꝑsona sit nec abeo
potuerit relinqui. a qͦ ñ pot̾at
separari: ꝓnob̾ trepidis ⁊ infirmis
interrogat. cur caro pati metuenᷤ.
exaudita ñ fuerit. Instante enum
passione ad sanandum ⁊corrigen¬
dum nr̃e fragilitatis metum. di¬
xerat. Pater si possibile ẽ. tͣnseat
calix iste a me. Ueruntam̃ non
sicut ego uolo: s sicut tu. Wite¬
rum. Pater si ñ potest Hic calix
transire nͥ bibam ill m: fiat uo¬
luntas tua. Quia gͦ trepidatio¬
ne carnis euicta. iam ad pater¬

Expanded text:
Rex gloriae ideo omnia in infirmitaRex gloriae ideo omnia in infirmitatis nostrae forma, et in carnis peccati similitudine percurrit , ut inter praesentis vitae pericula non tam optandum sit nobis declinando ista effugere, quam tolerando superarsui membra transformans, quod olim in psalmo eructaverat, id in supplicio crucis sub redemptorum suorum voce clamabat: Deus, Deus meus, respice in me: quare me dereliquisti ? Vox ista, dilectissimi, doctrina est, non querela. Nam cum in Christo Dei et hominis una persona sit, nec ab eo potuerit relinqui a quo non poterat separari, pro nobis trepidis et infirmis interrogat cur caro pati metuens exaudita non fuerit. Instante enim passione ad sanandum et corrigendum nostrae fragilitatis metum dixerat: Pater, si possibile est, transeat a me calix iste; verumtamen non sicut ego volo, sed sicut tu, et iterum: Pater, si non potest hic calix transire, nisi bibam illum, fiat voluntas tua . Qui ergo trepidatione carnis evicta, jam in pater
Abbreviated transcription (Latin):
nȩ infirmitatis excluserat: ut ⁊
sua nob̾ insereret. unse nr̃a curaret.
Ab omni potente enimmedico dup
plex miseris remediũ p̃paratumẽ.
cuius aliud ẽ. insacram̃to aliudin
exemplo: ut ꝑunum conferantur
diuina. ꝑ aliud exigant᷑ humana.
quia sicut ds iustificationis ẽ. auctor
nob̾ nec desidiȩ locꝰ relinquitur.
quia ⁊ nicħ habemꝰ nͥ qđ accepunꝰ.:¬
gr̃ȩ dei ñ negligenter habeamus.
Iuste enim nobis instat p̃cepto qͥ
p̃currit auxilio: ⁊ benigne incitat.
ad obȩdientiam. qui ducit ad głam.
Unde merito dominus ipse nobis
factus ẽ. uia: quia nisi ꝑ xpm̃ non
itur ad xp̃m. ꝑ ipsum autem ad ip¬
sum tendit: qui ꝑsemitam paci¬
entiȩ ⁊ humilitatis eius incedit.
Inquo plane itinere. nec estus de¬
ẽ. laboris: nec nubes tͥsticie. nec
ꝓcella formidinis. Ibi sunt insidiȩ
iniquoꝵ: ꝑsecutiones infidelium:
minȩ potentium: contumelie suꝑ¬
borum: quȩ dominus uirtutum:

Expanded text:
nae infirmitatis excluserat, ut et nae infirmitatis excluserat, ut et sua nobis inferret, et in se nostra curaret. Ab omnipotenti enim medico duplex nobis miseris remedium praeparatum est, cujus aliud est in sacramento, aliud in exemplo; ut per unum conferantur divina, per aliud exigantur humana. Quia sicut Deus justificationis est auctor,nobis, nec desidiae locus relinquitur: quia et nihil habemus nisi quod accepgratiae Dei non negligenter habeamus . Juste enim nobis instat praecepto qui praecurrit auxilio, et benigne incitat ad obedientiam qui ducit ad gloriam. Unde merito Dominus ipse nobis factus est via , quia nisi per Christum non itur ad Christum. Per ipsum autem ad ipsum tendit qui per semitam patientiae et humilitatis ejus incedit: in quo plane itinere nec aestus deest laboris, nec nubes tristitiae, nec procella formidinis. Ibi sunt insidiae iniquorum, persecutiones infidelium, minae potentium, contumeliae superborum: quae Dominus virtutum et
Abbreviated transcription (Latin):
poneretur acceptis. Imperabas
demoniis: medebaris infirmis:
honorabaris cum apłis: ⁊ ut famẽ
tuȩ cupiditatis expleres. patebant
tͥ furta de loculis. S animumin¬
terdictorum ammonitum qđ mninꝰ
licuit. amplius incitauit: nec tã
placuit quantitas p̃cii. ꝗͣ magni¬
tudo peccati. Unde facinus com¬
mercii tui ñ ideo de testandum ẽ.
qr dominum uiliter estimasti: s qr
redemptorem ⁊̃ tuum ne tͥ parce¬
ros. uendidisti. O merito tͥ tua
pȩna cominissa ẽ: quia insuppli¬
cium tuum nemo te seuior potuit
uerbum caro factũ est. ut de utero
uirginis sumeretur natura passibi¬
lis: ut qd̾ infiliumdĩ non potuit
ꝑpetrari: infilium hominis posset
admitti. Nam licet in ipso ortu cho¬
ruscarent in eosigna deitatis.⁊
omnia increm̃ta corporalium ꝓ¬
uectuum diuinis. ẽẽnt. plena mi¬
raculis: infirmitatum tam̃ nr̃arũ
susceꝑat ueritatem: ⁊ excepta com¬
munione peccati. nicħ a se huma¬

Expanded text:
poneretur acceptis? Imperabas poneretur acceptis? Imperabas daemoniis, medebaris infirmis, honorabaris cum apostolis, et ut famem tuae cupiditatis expleres, patebant tibi furta de loculis. Sed animum interdictorum avidum, quod minus licuit, amplius incitavit; nec tam placuit quantitas pretii quam magnitudo peccati. Unde facinus commercii tui non ideo detestandum est quia Dominum viliter aestimasti, sed quia Redemptorem etiam tuum, ne tibi parceres, vendidisti. Et merito tibi tua poena commissa est, quia in supplicium tuum nemo te saevior potuit Verbum caro factum est, ut de utero Virginis sumeretur natura passibilis, et quod in Filium Dei non poterat perpetrari, in filium hominis posset admitti. Nam licet in ipso ortu coruscarent in eo signa Deitatis, et omnia incrementa corporalium provectuum divinis essent plena miraculis, infirmitatum tamen nostrarum susceperat veritatem, et excepta communione peccati, nihil a se huma
Abbreviated transcription (Latin):
Quigͦ receꝑunt sermouemeiꝰ. bap¬
tirati sunt: ⁊apposite sunt in illa
die animȩ circiter tria milia. Qđ
itaq dominus iħc xp̃c furorem fre¬
m̃tium pati uoluit: in nullo auctor
eorum criminum fuit. Nec egit
ut hoc uellent: s cessit ut possent.
& sic usus ẽ. obcȩcate plebis insa¬
nia. qͦmͦ ⁊ ꝑfidia traditoris: quẽ
abimmanitate concepti sceleris:
beneficiis ẽ. reuocare dignatꝰ ⁊ uer¬
bis assumendo indiscipłm. ꝓue¬
hendo in apostolum. monendo sig¬
is. consecrando my steriis: ut cui
nicħ beniuolentiȩ de eẽt. ad cor¬
rectionem: nicħ occasionis suꝑ eẽt.
semenchanaan ⁊ ñ uida. nec iam
uas electionis s filius ꝑ dicionis
⁊mortis. utiliora tͥ diaboli inci¬
tam̃ta credebas: ut facib inflã¬
matus auariciȩ. ad triginta ar¬
genteorum lucrum in ardesceres:
⁊ quid diuitiarum amitteres ñ
uides. Nam ⁊ si putabas creden¬
dum eẽ ꝓmissis: quȩ fuit ratio
ut tantillus pecuniȩ modus prȩ¬

Expanded text:
 baptizati sunt, et appositae sunt in illo die animae circiter tria millia . Quod itaque Dominus Jesus Christus furorem frementium pati voluit, in nullo auctor eorum criminum fuit; nec egit ut haec vellent, sed cessit ut possent; et sic usus est obcaecatae plebis insania, quomodo et perfidia traditoris, quem ab immanitate concepti sceleris, 262 et beneficiis revocare est dignatus et verbis, assumento in discipulum, provehendo in apostolum, monendo signis, consecrando mysteriis, ut cui nihil benevolentiae deesset ad correctionem, nihil occasionis superesset adsemen Chanaan, et non Juda , nec jam vas electionis, sed filius perditionis et mortis, utiliora tibi diaboli incitamenta credebas: ut facibus inflammatus avaritiae, ad triginta argenteorum lucrum inardesceres, et quid divitiarum amitteres non videres. Nam etsi non putabas credendum esse promissis, quae fuit ratio ut tantillus pecuniae modus prae
Abbreviated transcription (Latin):
destruat᷑ corpus peccati: ut ultra non
seruiamꝰ peccato. Qui enim mortiuis
ẽ: iustificatꝰ ẽ. a peccato. Si autem
mortui sumus cum xp̃o: credimꝰ qr
simul ⁊̃ uiuemus cumillo: qͥ uiuit:¬

Expanded text:
tur corpus peccati, ut ultra non seruiamus peccato. qui enim mortuus est, iustificatus est a peccato. si autem mortui sumus cum Christo, credimus, quia simul uiuemus cum illo, scient
Abbreviated transcription (Latin):
ces blasphemantium linguarũ.
humani gener is redemptio de¬
bebat omitti: cum si deitatem
filii uoluissetis agnoscere. innu¬
mera oꝑ a eius uideretis. quȩ uos
ad eam quam fallaciter. ꝓmitt.¬
tis fidem. confirmare debuerint.
Si autemut ipsi ꝓfitemini ue¬
rum ẽ. quod alios saluos fecit:
cur illa tot ac tanta miracula
quȩ subhublico sunt facta cons¬
ectu innullo cordis nr̃i durici¬
beneficia dĩ inpnitiem u̾teretisꝰ
NIam  si descenderet xp̃c de cru¬
&: uos tamen hereretis incrumni

Expanded text:
avas blasphemantium linguas avas blasphemantium linguas humani generis redemptio debebat intermitti: cum si Deitatem Filii Dei voluissetis agnoscere, innumera opera ejus videretis, quae vos ad eam quam fallaciter promittitis fidem confirmare debuerint. Si autem, ut ipsi profitemini, verum est quod alios salvos fecit, cur illa tot et tanta miracula, quae sub publico facta sunt conspectu, in nullo cordis vestri 266 duritibeneficia Dei in perniciem verteretis? Nam etiamsi descenderet Christus de cruce, vos tamen haereretis in crimi
Abbreviated transcription (Latin):
dilȩxit ȩccłiam: ⁊ semet ipsum
tradidit ꝓea ut eam sanctifica¬
ret. Unde tradi dominum passio¬
ni.tam fuit paterne quam ipsiꝰ
uoluntatis: ut eum non solum pa¬
ter relinqueret. s ipse se quadam
ratione desereret. nontrepida
discessione s uolunta ria cessione.
Continuit enunse ab impiiscru¬
cifixi potestas: ⁊ ut dispositione
uteretur occulta. uti oluit uir¬
tute manifesta. Nam qui mortem
⁊ mortis auctorem sua uenerat
passione destruere: qͦmͦ peccato¬
res saluos faceret. si ꝑ secutorib
repugnaret: Iudȩorumgͥ hoc fu¬
erat dilectissimi. ut iħm crede
rent a deo relictum. inquemtan¬
to scelere seuire potuissent: qui
sacram̃tum mirabilis patientie
nescientes. sacrilega illusione
dice bant. Alios saluos fecit: se¬
ipsum non potest saluum facere:
Si rȩx isrł ÷: descendat nunc de
cruce ⁊ credimus ei. Non ur̃e ce¬
citatis arbitrio stulti scribȩ ⁊
impii sacerdotes ostentanda erat
potentia saluatoris: nec scđm p̃¬

Expanded text:
dilexit Ecclesiam, et semetipsum tradidit pro ea, ut eam sanctificaret . Unde tradi Dominum passioni, tam fuit paternae quam ipsius voluntatis: ut eum non solum Pater relinqueret, sed etiam ipse se quadam ratione desereret, non trepida discessione, sed voluntaria cessione. Continuit enim se ab impiis Crucifixi potestas, et ut dispositione uteretur occulta, uti noluit virtute manifesta. Nam qui mortem et mortis auctorem sua venerat passione destruere, quomodo peccatores salvos faceret, si persecutoribus repugnaret? Judaeorum igitur hoc fuerat, dilectissimi, ut Jesum a Deo crederent relictum, in quem tanto scelere saevire potuissent: quia sacramentum mirabilis patientiae nescientes, sacrilega illusione dicebant: Alios salvos fecit, seipsum non potest salvum facere. Si rex Israel est, descendat nunc de cruce, et credimus ei . Non vestrae caecitatis arbitrio, o stulti scribae, et impii sacerdotes, ostendenda erat potentia Salvatoris, nec secundum pr
Abbreviated transcription (Latin):
ris. reciꝑet unda baptisinatis.
Namsicut scͥptura quȩ apłorum
actus continet loquitur. cum p̃di¬
catio beati petri apłi iudȩoꝵ cor¬
da compungeret. ⁊ agnita impie¬
tate sui sceleris dicerent. quid
faciemus uiri fr̃s: idem apłs ait.
Renitentiam agite ⁊ bapti ⁊ ctur
unus quisq urm in nomine iħu

Expanded text:
ris, reciperet unda baptismatis. ris, reciperet unda baptismatis. Nam, sicut Scriptura, quae apostolorum actus continet, loquitur, cum praedicatio beati Petri apostoli Judaeorum corda compungeret, et agnita impietate sui sceleris dicerent: Quid faciemus, viri fratres? idem Apostolus ait: Poenitentiam agite, et baptizetur unusquisque vestrum in no