comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dendo temperare. Hinc iacob dño desuꝑ
mnitente & uncto deorsum lapide. ascñ¬
dentes & descendentes angłos uidetꝰ qͥa
scilicet p̃dicatores rect non solũ sursũ
scm̃ caput ȩccłiȩ uidelicet dnm̃ contem¬
plando  appetunt: s deorsum quoq ad
menbra illius miserando descendunt.
Ninc moyses crebro tabnacłm intrat & eru
& qui intus in contemplationem rapit᷑
foris infirmantium negotiis urgetur.
Inius di archana considat: foris onera
carnalium portat. Qui de reb qͦ du¬
biit semp ad cab̾naculũ recurrit: corã
cestamenti archa dnm̃ consulit: erem¬
plu. ꝓcul dubio rectorib prebens: ut
cuon foris ambigunt qͥd disponant. ad
mentem semꝑ qͦsi ad tabernaculum re¬
deant. Et uelut coram testamenti arca
nm consulunt: si de his in quib du¬
bitant. apud semetipsos intus sacri elo¬
quii paginas requirant. Hinc ipsa ueri¬
tas ꝑsusceptionem nobis niȩ humanita
ni ostensa. in monte orationi inheret:

Expanded text:
dendo temperare. Hinc Jacob Domino desuper dendo temperare. Hinc Jacob Domino desuper innitente, et uncto deorsum lapide, ascendentes ac descendentes angelos vidit ; quia scilicet praedicatores recti non solum sursum sanctum caput Ecclesiae, videlicet Dominum, contemplando appetunt, sed deorsum quoque ad membra illius miserando descendunt. Hinc Moyses crebro tabernaculum intrat et exit; et qui intus in contemplationem rapitur, foris infirmantium negotiis urgetur. Intus Dei arcana considerat, foris onera carnalium portat. Qui de rebus quoque dubiis semper ad tabernaculum recurrit, coram testamenti arca Dominum consulit: exemplum proculdubio rectoribus praebens, ut cum foris ambigunt quid disponant, ad mentem semper quasi ad tabernaculum redeant; et velut coram testamenti arca Dominum consulant, si de his in quibus dubitant apud semetipsos intus sacri eloquii paginas requirant. Hinc ipsa Veritas per susceptionem nostrae humanitatis nobis ostensa, in monte orationi inhaeret,
Abbreviated transcription (Latin):
stib secretis inseritur: etcam̃ ꝑ condescen¬
sionis uscera carnalium cubile pscrtat᷑
Et quem subleuatus usq ad inuisibilia en¬
g hunc miscd̾iter adsccreta infirmantium
ocłm cordis flectit. Celum contemplatione
transcendit. nectamen carnalium stratũ
sollicitudine deserit: quia compage carita¬
tis summis simul & infimis iunctus. q
insemet ipso unrtute sp̃s ad alta ualenter
infirmatur. Hinc etenim dic̃. Quis in¬
firmatur & ego non infirmor: Quis scan¬
dalitatur et ego non uror: Hinc rursus
alt. Factus sum iudeis canqͣm iudeus.
Quod udelicet exhibebat non amittendo
fidem. s extendendo pietatẽ: ut inse ꝑso¬
nam infidelium transfigurans. exsemet¬
ipso disceret qualit̾ aliis misereri dehuis¬
set: quatinus hoc ilis impenderet. qͦd sͥ
ipse si ita esset impendi recte uoluisset
Hinc iterum dicit. Siue mente excedimꝰ
dõ: siue sobrii sumus uob̃. Quia &semet¬
ipsum nouerat contemplando transcen¬
dere: & eundem se auditorib condescen¬

Expanded text:
stibus secretis inseritur, et tamen per condescensionis viscera carnalium cubile perscrutatur; et quem sublevatus ad invisibilia erigit, hunc miseratus ad secreta infirmantium oculum cordis flectit. Coelum contemplatione transcendit, nec tamen stratum carnalium sollicitudine deserit, quia compage charitatis summis simul, et infimis junctus, et in semetipso virtute spiritus ad alta valenter infirmatur. Hinc etenim dicit: Quis infirmatur, et ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror ? Hinc rursus ait: Factus sum Judaeis tanquam Judaeus . Quod videlicet exhibebat non amittendo fidem, sed extendendo pietatem, ut in se personam infidelium transfigurans, ex semetipso disceret qualiter aliis misereri debuisset, quatenus hoc illis impenderet, quod sibi ipse, si ita esset, impendi recte voluisset. Hinc iterum dicit: Sive mente excedimus, Deo; sive sobrii sumus, vobis ; quia et semetipsum noverat contemplando transcendere, et eumdem se auditoribus condescen
Abbreviated transcription (Latin):
spensus: ut et ꝑ pietatis uiscera in se ĩfir¬
mitatem cȩterorum transferat: et ꝑ specu¬
lationis altitudinẽ semet ipsum qͦ inuisi¬
bilia appetendo transcendat: ne aut alta
petens ꝓrimoꝵ infima despiciat. aut in¬
fumis primorum congruens appete alta
derelinquat. Hinc ẽ. namq qđ paulus in
paradẏsum ducit᷑ celiq tercii secreta n¬
matur: et tamen illa inuisibilium contẽ¬
platione suspensus. ad cubile carnaliũ
suis qualit̾ debeant conuersari dispen¬
sat dicens. Ept̃ fornicationem autẽ unꝰ¬
quisq suam urorem habeat: & unaqueq
siuum uirũ habeat. Urori uir ddebitũ rec

Expanded text:
spensus, ut et per pietatis viscera in se infirmitatem caeterorum transferat, et per speculationis altitudinem semetipsum quoque invisibilia appetendo transcendat, ne aut alta petens, proximorum infirma despiciat, aut infirmis proximorum congruens, appetere alta derelinquat . Hinc est namque quod Paulus in paradisum ducitur, coelique tertii secreta rimatur, et tamen illa invisibilium contemplatione suspensus, ad cubile carnalium suis qualiter debeant conversari dispensat, dicens: Propter fornicationem autem unusquisque suam uxorem habeat, et unaquaeque suum virum habeat.
Abbreviated transcription (Latin):
dicens.Ego
dñs diligens iudicium: & odio habens
rapinam̃ in holo causto. Hinc iterũ dicit
Nostiȩ impiorum abhominabiles: quia offe¬
runtur exscelere. Qui sepe qͦ etiã indigentib
subtrahunt: quȩ dõ largiuntur. S quanta
eos animaduersione renuat: ꝑ quendã sa¬
pientem dñs demonstrat dicens. Qͥ offert
sacrificiũ ex substantia pauꝑis: qͣsi qui uic

Expanded text:
dicens: Ego Dominus diligens judicium, et odio habens rapinam in holocausto . Hinc iterum dixit: Hostiae impiorum abominabiles, quae 68 offeruntur ex scelere . Qui saepe quoque et indigentibus subtrahunt quae Deo largiuntur. Sed quanta eos animadversione renuat per quemdam sapientem Dominus demonstrat, dicens: Qui offert sacrificium de substantia pauperis, quasi qui
Abbreviated transcription (Latin):
nanq intolerabilius ẽẽ potest: quã mors
filii ante ocłos patris: Hoc itaq sacrificiũ
quanta ira aspiciatur ostenditur: qͦd orba¬
ti patris dolori comparatur. Et tamen ple¬
rumq quanta tribuunt pensant: quanta
autem rapunt considerare dissimulant.
Quasi mercedem numerant: & ꝑpendere
culpas recusant. Audiant itaq qđ scͥptũ
ẽ Qui mercedes congregauit: misit eas in
sacculũ ꝑtusum. In sacculo quippe ꝑtuso
uidetur quando pecunia mittitur: s qͣn¬
do amitcitur non uidetur. Qui gͦ quan¬
ta largiuntur aspiciunt. sed quanta ra¬
piuit non ꝑpendunt: in ꝑtuso sacculo mer¬
cedes mittunt: quia ꝓfecto has in sp̃e suȩ
fiduciȩ intuentes congerunt: s non incu¬
entes ꝑdunt. xLUI

Expanded text:
 intolerabilius potest, quam mors filii ante oculos patris? Hoc itaque sacrificium quanta ira aspiciatur ostenditur, quod orbati patris dolori comparatur, et tamen plerumque quanta tribuunt, pensant, quanta autem rapiunt, considerare dissimulant: quasi mercedem numerant, et perpendere culpas recusant. Audiant itaque quod scriptum est: « Qui mercedes congregavit, misit eas in pertusum sacculum . » In sacculo quippe pertuso videtur quando pecunia mittitur, sed quando amittitur non videtur. Qui ergo quanta largiuntur aspiciunt, sed quanta rapiunt non perpendunt, in pertuso sacculo mercedes mittunt: quia profecto has in spem suae fiduciae intuentes congerunt, sed non intuentes perdunt.
Abbreviated transcription (Latin):
oleo. argento panter & auro. sathanȩ sacͥ¬
ficium immolant: quia ad errorẽ discor¬
diȩ uerba pacis inelinant. Unde admonen¬
di sunt ut ꝑpendant: quia dum ꝑuersa
mente de preceptis pacis discordiam faci¬
unit iusto dĩ examine ipsi de uerbis uitȩ

Expanded text:
oleo, argento pariter et auro, Satanae sacroleo, argento pariter et auro, Satanae sacrificium immolant, quia ad errorem discordiae verba pacis inclinant. Unde admonendi sunt ut perpendant, quia dum perversa mente de praeceptis pacis discordiam faciunt, justo Dei examine ipsi de verbis vit
Abbreviated transcription (Latin):
consequent̾ rami prauȩ assertionis arefi¬
unt. Aomonendi sunt etiã. ne errores dis¬
cordiasq genertindo legẽ dĩ quȩ idcirro da¬
ta e ut sacrificia sathanȩ ꝓhibeat: eandem
mentum. uinum. & oleum: & argentum
multiplicaui eis. & aurum: quȩ fecerunt ba¬
al. Frumentum quippe a dño accipimus:
qͣndo in dictis obscuriorib subducto deg¬
mine utterȩ. ꝑ medullã sp̃s legis inderna
sentimus. Ulinum suũ nobis dñs prestat:
cũ scripture suȩ alta p̃dicatione nos debri¬
at. Oleum qͦ suum tribuit nobis: cũ p̃cep¬
tis aꝑtiorib uitam nrãm blanda lenitate
disponit. Argentũ multiplicat: cũ nobis
luce uenitatis plena eloquia subministrat.
Auro qͦ nos ditat: qͣndo cor nrm intellectu
summi fulgoris irradiat. Quȩ cuncta he¬
redici baal offerunt: quia apud auditoꝵ
suoꝵ corda corruptȩ omnia intelligendo
ꝑuertunt. Et de frumento dĩ. uino atq

Expanded text:
consequenter rami pravae assertionis areficonsequenter rami pravae assertionis arefiunt. Admonendi sunt etiam, ne erroris discordias generando legem Dei, quae idcirco data est ut sacrificia Satanae prohibeat, eamdem mentum, et vinum et oleum, et argentum multiplicavi eis et aurum, quae fecerunt Baal . Frumentum quippe a Domino accepimus, quando in dictis obscurioribus subducto tegmine litterae, per medullam spiritus legis interna sentimus. Vinum suum nobis Dominus praestat, cum Scripturae suae attenta praedicatione nos debriat. Oleum quoque suum nobis tribuit, cum praeceptis apertioribus vitam nostram blanda lenitate disponit. Argentum multiplicat cum nobis luce veritatis plena eloquia subministrat. Auro quoque nos ditat, quando cor nostrum intellectu summi fulgoris irradiat. Quae cuncta haeretici Baal offerunt, quia apud auditorum suorum corda corrupte omnia intelligendo pervertunt. Et de frumento Dei, vino atque
Abbreviated transcription (Latin):
tatur. Et quia cunct̾a simul conggatio
eccłie ꝑ confessionem seruit testimonio ue¬
ritatis: ñ in congrue ꝑ galaad ecclia expͥ¬
mitur quȩ ore cunctoꝵ fidelium de deo
queq uera sunt testatur. Pregnantes autẽ
uocantur anme quȩ indellectum uerb
ex duino amore concipiunt: si ad ꝑfec¬
tum tempus ueniant conceptam intell¬
gentiam opis ostensione pariturȩ. Terminũ
ie suũ dilatare ẽ: opimonis suȩ nom̃ extend̾e.
Secuerunt Sͦ pregnantes galaad adddilatan¬
dum torinim suum: qͥa nimirũ heretici
mentes fideliũ quȩ iam aliquid de ueritats
intellectu concepunt. ꝑu̾sa predicatione pi¬
munt: & scientiȩ sibi nom̃ extendunt. Par¬
uulorum corda iam de uerbi conceptione
grauida erroris gladio scindunt. & quas
doctrine sibi opinionẽ faciunt. Hos gͥ cũ
conamur instruere ne ꝑu̾sa sentiant: ad¬
moneamꝰ prius necesse ẽ. ne mnanem głam¬
querant. Si enim radir elationis abscidit᷑

Expanded text:
tatur. Et quia cuncta simul congregatio tatur. Et quia cuncta simul congregatio Ecclesiae per confessionem servit testimonio veritatis, non incongrue per Galaad Ecclesia exprimitur, quae ore cunctorum fidelium, de Deo quaeque vera sunt testatur. Praegnantes autem vocantur animae, quae intellectum verbi ex divino amore concipiunt, si ad perfectum tempus gentiam operis ostensione pariturae. Terminum vero suum dilatare est, opinionis suae nomen extendere. Secuerunt ergo praegnantes Galaad ad dilatandum terminum suum: quoniam nimirum haeretici mentes fidelium, quae jam aliquid de veritatis intellectu conceperant, perversa praedicatione perimunt, et scientiae sibi nomen extendunt. Parvulorum corda, jam de verbi conceptione gravida, erroris gladio scindunt, et quasi doctrinae sibi opinionem faciunt. Hos ergo cum conamur instruere, ne perversa sentiant, admoneamus prius necesse est, ne inanem quaerant. Si enim radix elationis abscinditur,
Abbreviated transcription (Latin):
aliter qui recte quidem intelligunt. s hec
humiliter non locuntur: Fdmonendi sut̃
enim qui sacrȩ legis uerba non recte intelli¬
gunt. ut ꝑpendant quia saluberrimum
iuni potum in ueneni sibi poculum uer¬
tunt: ac ꝑ medicinale ferrũ uulnere mor¬
tali seferiunt. dũ ꝑhoc inse sana ꝑint.
ꝑ qͦd salubnt̾ abscidere sauciata debuert̃.
Ndmonendi sunt. ut ꝑpendant qd sc̃ptura
sacra in nocte uitȩ presentis qͣsi quedam
nobis lucerna sit posita. Cuiꝰ nimirum
uerba dum ñ recte intelligunt: de lumine
tenebrascunt. Quos uidelicet ad intellec¬
tum prauũ intentio ꝑuersa ñ raꝑet: nͥ preꝰ
suꝑbia inflaret. Dum enim se pre cȩteris
sapientes arbitrant᷑: sequi alios ad meliꝰ
intellecta despiciunt. Atq ut apud imꝑi¬
tum uulgus scientie sibi nom̃ extorqueant:
student summoꝑe & ab aliis recte intellec¬
ta destruere: & sua ꝑuiersa roborare. Unde
galaad: ad dilatandũ terminũ suũ. Ga¬
laad namq aceruus testimonii int̾pre¬

Expanded text:
ec humiliter non loquuntur. Admonendi enim sunt qui sacrae legis verba non recte intelligunt, ut perpendant, quia saluberrimum vini potum in veneni sibi poculum vertunt, ac per medicinale ferrum vulnere mortali se feriunt, dum per hoc in se sana perimunt, per quod salubriter abscindere sauciata debuerunt. Admonendi sunt, ut perpendant quo Scriptura sacra in nocte vitae praesentis quasi quaedam nobis lucerna sit posita, cujus nimirum verba dum non recte intelligunt, de lumine tenebrescunt. Quos videlicet ad intellectum pravum intentio perversa non raperet, nisi prius superbia inflaret. Dum enim se prae caeteris sapientes arbitrantur, sequi alios ad melius intellecta despiciunt; atque ut apud imperium vulgus scientiaesibi nomen extorqueant, student summopere et ab aliis recte intellecta destruere, et sua perversa roborare. Unde Galaad ad dilatandum terminum suum . Galaad namque acervus testimonii interpre
Abbreviated transcription (Latin):
Quomͦ dilexi legem tuã dñe: dota die medi¬
tatio mea ẽ. Hinc moysi dñs deportanda
arca precepit dicens. Facies quatuor circuloᷤ
aureos qͦs pones ꝑ quatuor arche angulos:
faciesq uectes de lignis sechim & oꝑies
auid. inducesq ꝑ circulos qͥ sunt in archȩ
lat̾ib. ut portetur in eis: qͥ semꝑ erunt in

Expanded text:
Quomodo dilexi legem tuam, Domine, tota die mediQuomodo dilexi legem tuam, Domine, tota die meditatio mea est . Hinc Moysi Dominus de portanda arca praecepit, dicens: Facies quatuor circulos aureos, quos pones per quatuor arcae angulos, faciesque vectes de lignis sethim, et operies auro, inducesque per circulos qui sunt in arcae lateribus, ut portetur
Abbreviated transcription (Latin):
iudex uenerit. qui se nobis ꝑ naturȩ nr̃e
consorgum iunrit ab eo ꝓculdubio cul¬
pe iratum non expetit: quem sub eius ue¬
ed om̃e hoc rite arectore geritur: si suꝑ¬
ne formidinis & dilectionis sp̃u affiat᷑
ludiose & cotidie sacri eloquii p̃cepta me¬
dicet᷑: ut in eo uim sollicitudinis. & eiga
celestem uitam ꝓuide circuim spectionis.
q̃m humanȩ conu̾sationis us indesinent᷑
destruit. diuinȩ ammonitionis uerba re¬
staurent. Et qͥa ad uetustatẽ uitȩ ꝑ socie¬
tatem scłariũ ducit᷑: ad amorẽ semꝑ spũat
patriȩ compunctionis aspiratione renoue¬
tur:Ualde namq: inter humana uerba
cor defluit.Cumq indubitant̃ constet qͦd
exterius occupationum cumultib im¬
pulsũ. a semet ipso corruat: studere inces¬
sabiliter debet. ut ꝑ eruitionis studium
resurgat. Hinc ẽ enim qͦd p̃latum gregi
discipłm. paulus ammonet dicens. Dum
uenio attende lectioni. hinc daiud ait

Expanded text:
judex venerit qui se nobis per naturae judex venerit qui se nobis per naturae consortium junxit, ab eo procul dubio culpae reatum non expetit, quem sub ejus veSed omne hoc rite a rectore agitur, si supernae formidinis et dilectionis spiritu afflatus, studiose quotidie sacri eloquii praecepta meditetur; ut in eo vim sollicitudinis, et erga coelestem vitam providae circumspectionis, quam humanae conversationis usus indesinenter destruit, divinae admonitionis verba restaurent; et qui ad vetustatem vitae per societatem saecularium ducitur, ad amorem semper spiritalis patriae compunctionis aspiratione renovetur. Valde namque inter humana verba cor defluit; cumque indubitanter constet quod externis occupationum tumultibus impulsum a semetipso corruat, studere incessabiliter debet, ut per eruditionis studium resurgat. Hinc est enim quod praelatum gregi discipulum Paulus admonet, dicens: Dum venio attende lectioni . Hinc David ait:
Abbreviated transcription (Latin):
fenumq lapsum de manubrio amicũ er¬
ꝑcusserit. & occiderit: Hic ad unã supra¬
dictarũ urbiũ fugiat & iuiuet: ne forte
ꝓrimus eus cuius effusus ẽ sanguis. do
pliciter ligna succidunus: cũ delinquentiũ
uicia pia intentione resecamus. S securis
manũ fugit: cũ sese increpatio plus quã ne¬
cesse ẽ. in asꝑitatem ꝑtrahit. Ferrumq de
manubrio ꝓsilit:cum de correptione ser¬
mo durior excedit. Et amicũ ꝑcutit. ꝙoc¬
cidit: quia auditorẽ suũ ꝓlata contume¬
lia. aspũ dilectionis int̃ficit. Correpti nãq
mens repente ad odiũ ꝓruit: si hanc im¬
moderata increpatio plusqͣm debuit addic̃.
S is qui incaute ligna ꝑcutit & ꝓrimum
extinguit: ad tres necesse ẽ. urbes fugiat.¬
& inuna earum defensus uiuat: quia si
ad penitentiȩ lamenta conuers. in unita¬
te sacrament sub spe. fide. & caritate ab¬
sconditur: reus ꝑpetrati homicidii non
denetur. Eunq extincti ꝓrimus & cum
muenerit non occidit: quia cũ districtus

Expanded text:
ius percusserit et occiderit hic ad unam supradictarum urbium confugiet et vivet ne forsitan proximus eius cuius effusus est sanguis dolvertimur. Et simpliciter ligna succidimus, cum delinquentium vitia pia intentione resecamus. Sed securis manu fugit, cum sese increpatio plusquam necesse est in asperitatem pertrahit, ferrumque de manubrio prosilit, cum de correptione sermo durior excedit. Et amicum percutiens occidit, quia auditorem suum prolata contumelia a spiritu dilectionis interficit. Correpti namque mens repente ad odium proruit, si hanc immoderata increpatio plusquam debuit addicit. Sed is qui incaute lignum percutit, et proximum exstinguit, ad tres necesse est urbes fugiat, ut in una earum defensus vivat, quia si, ad poenitentiae lamenta conversus, in unitate sacramenti sub spe, fide ac charitate absconditur, reus perpetrati hotenetur. Quem exstincti proximus cum invenerit, non occidit: quia cum districtus
Abbreviated transcription (Latin):
tione componit: ut uno eodemq dempore
& languori obuiet & debilitati. Si gͥ medici¬
na corpis indiuise adhibita seruire diuisibi¬
liter potesttunc enim uere medicina ẽ. qñ
sic ꝑeam uicio suꝑ existenti succurrit᷑. ut etiã
supposite consꝑsiom seruiatur: cur medi¬
cina una mentis eademq p̃dicatione appo¬
sita moꝵ morbis diu̾so ordine obuiare ñ ua¬
leat. quȩ tanto subtilior agitur. quanto de
inuisibilib tractat:

Expanded text:
tione componit, ut uno eodemque tempore tione componit, ut uno eodemque tempore et languori obviet et debilitati. Si igitur medicina corporis indivise adhibita servire divisibiliter potest tunc enim vere medicina est, quando sic per eam vitio superexistenti succurritur, ut etiam suppositae conspersioni serviatur, cur medicina mentis una eademque praedicatione apposita, morum morbis diverso ordine obviare non valeat, quae tanto subtilior agitur, quanto de invisibilibus tractat
Abbreviated transcription (Latin):
aliquando tam̃ ab eo qͦd festine agendũ ẽ
eum uis p̃pedit subito nate formidinis: Il¬
le grauatur usu immoderatȩ formidinis:
aliquando tamen in eo qͦd appetit.temeri¬
tade impellitur p̃cipitationis. Sic itaq in
isto repͥmatur subito oborta formido: ut
tam̃ non excrescat enutrita diu p̃cipitatio.
Sic in illo reprimatur repente oborta p̃cipi¬
tatio: ut tamen non conualescat impressa
ex conspsione formido.Quid autem mirũ
si mentiũ medici ista custodiunt: dũ tanta
discretionis arce se temperant. qͥ ñ corda s
corꝑa medentur: Plerumq enĩ debile corpꝰ
opprimit languor immanis: cui languori
scilicet obuiari adiutoriis fortib debet: sed
tamen corpꝰ debile adiutorium forte ñ sustinet.
Studet gͥ qui medet᷑ quatinꝰ sic suꝑ existentẽ
morbũ subtrahat. ut nequaquam supposita
corꝑis debilitas crescat: ne fortasse languor
cũ uita deficiat. Tanta gͦ adiutorium discre¬

Expanded text:
aliquando tamen ab eo quod festine agendum est, aliquando tamen ab eo quod festine agendum est, eum vis praepedit subito natae formidinis. Ille gravatur usu immoderatae formidinis, et aliquando tamen in eo quod appetit, temeritate impellitur praecipitationis. Sic itaque in isto reprimatur subito oborta formido, ut tamen non excrescat enutrita diu praecipitatio. Sic in illo reprimatur repente oborta praecipitatio, ut tamen non convalescat impressa ex conspersione formido. Quid autem mirum si mentium medici ista custodiunt, dum tanta discretionis arte se temperant, qui non corda sed corpora medentur? Plerumque enim debile corpus opprimit languor immanis, cui languori 98 scilicet obviari adjutoriis fortibus debet, sed tamen corpus debile, adjutorium forte non sustinet. Studet igitur qui medetur, quatenus sic superexistentem morbum subtrahat, ut nequaquam supposita corporis debilitas crescat, ne fortasse languor cum vita deficiat. Tanta ergo adjutorium discre
Abbreviated transcription (Latin):
tib laudet᷑ uirginitas corꝑis. ut tam̃ in conui¬
gib despecta non fiat fecunditas carnis. Sic p̃¬
dicanda s̃ bona: quȩ ex latere iuiuent᷑ ⁊ mala.Sic
laudanda st̃ bona summa: nec despiciant᷑ ul¬
tima. Sic nutrienda sunt ultima: ne dum cre¬
dunt᷑ sufficere. nequaquaꝗͣ tendat᷑ ad summa.
Et grauis quidẽ p̃dicatori laborẽ in com lxi.¬
munis p̃dicationis uoce ad occultos sin¬
głorum motus causasq uigilare: & palestͣ¬
rum more in diu̾si lateris arte se uertere.
Multo tam̃ acriori labore fatigatur: quando
uni & contrariis uiciis seruienti p̃dicare
compellitur Plerumq enim qͥs letȩ nimis
consꝑsionis existit sedtam̃ eum repente ob¬
orta tłisticia immaniter deprimit. Curan¬
dũ itaq p̃dicatori ẽ. quatinꝰ sic tergat᷑ tsticia q̃
uenit ex tempore ut non augeat᷑ leticia q̃ sup¬
grauatur usu immoderatȩ p̃cipitationis: &

Expanded text:
tibus laudettibus laudetgibus despecta non fiat fecunditas carnis; sic praedicanda sunt bona, ne ex latere jubeantur et mala; sic laudanda sunt bona summa, ne despiciantur ultima, sic nutrienda sunt ultima, ne dum creduntur sufficere, nequaquam tendatur ad summa. Et gravis quidem praedicatori labor est, in communis praedicationis voce, ad occultos singulorum motus causasque vigilare, et palaestrarum more in diversi lateris arte se vertere; multo tamen acriori labore fatigatur, quando uni e contrariis vitiis servienti praedicare compellitur. Plerumque enim quis laetae nimis conspersionis existit; sed tamen eum repente tristitia oborta immaniter deprimit. Curant itaque praedicatori quatenus sic tergatur tristitia quae venit ex tempore, ut non augeatur laetitia quae supgravatur usu immoderatae praecipitationis, et
Abbreviated transcription (Latin):
dii. tumores cogitonum carnalium ex diu̾¬
so latere incidat: quatinus sic suꝑbis p̃di¬
cetur humilitas. ut tam̃ timidis ñ augeat᷑
metus: sic timidis infundat᷑ auctoritas. ut
tam̃ suꝑbis ñ crescat effrenatio. Sic ociosis
ac torpentib p̃dicetur sollicitudo boni oꝑiᷤ.
ut tam̃ inquietis immoderatȩ licentia non
augeatur actionis: sic in quietis ponat᷑ mo¬
dus. ut tamen ociosis ñ fiat dorpor securus.
Sic ab impatientib extinguat᷑ ira. ut tam̃
remissis ac lenib ñ crescat negligentia: sic
lenes accendantur ad zelum. ut tamen ira¬
cundis ñ addatur incendium. Sic tenacib
infundatur tribuendi largitas. ut tamen
ꝓdigis effusionis frena minime larentur:
sic ꝓdigis p̃dicetur parcitas. ut tam̃ tenaci¬
bus ꝑiturarum rerũ custodia ñ augeatur.
Sic in continentib laudet᷑ comugiũ. ut tam̃
iã continentes ñ reuocent᷑ ad luxũ: sic continẽ¬

Expanded text:
dii, tumores cogitationum carnalium ex diverdii, tumores cogitationum carnalium ex diverso latere incidat, quatenus sic superbis praedicetur humetus, sic timidis infundatur auctoritas, ut tamen superbis non crescat effrenatio. Sic otiosis ac torpentibus praedicetur sollicitudo boni operis, ut tamen inquietis immoderatae licentia non augeatur actionis. Sic inquietis ponatur modus, ut tamen otiosis non fiat torpor securus. Sic ab impatientibus exstinguatur ira, ut tamen remissis ac lenibus non crescat negligentia. Sic lenes accendantur ad zelum, ut tamen iracundis non addatur incendium. Sic tenacibus infundatur tribuendi largitas, ut tamen prodigis effusionis frena minime laxentur. Sic prodigis praedicetur parcitas, ut tamen tenacibus periturarum rerum custodia non augeatur. Sic incontinentibus laudetur conjugium, ut tamen jam continentes non revocentur ad luxum. Sic continen
Abbreviated transcription (Latin):
ses cũ diceret ñ maledices surdo: ꝓtinus
adiunrit. Nec coram ceco pones offendi¬
culum. Surdo qͥppe maledicere ẽ:absen¬
ti ac ñ audienti derogare. Gorã ceco offen¬
diculum ponere ẽ: discretã quidẽ rẽ age:
stamen ei qͥ lum̃ discretionis ñ habet. scan¬
dali occasionem prebere.Lx.
tionis diu̾sitate custodiat: ut solli¬
cit᷑ congrua singłoꝵ uulnerib me¬
dicamina opponat. S cũ magni
sit studii ut exhortandis singłis seruiatur
ad singła: cũ ualde laboriosũ sit unum¬
quemq deꝓpriis sub dispensatione de¬
bite considerationis instruere: longe ta¬
nien ẽ laboriosius auditores innumeros
a diuersis passionib laborantes. uno eodẽq¬
tempore uoce unius & communis exhortatio¬
nis admonere. Ibi quippe tanta arde uortẽ¬
peranda ẽ. ut cum diu̾sa sint auditoꝵ uicia.
& singłis inueniat᷑ congrua. ẽt tam̃ sibi met¬
uno quidẽ ductu transeat. s more bicitis gla¬

Expanded text:
ses cum diceret: Non maledices surdo, protinus ses cum diceret: Non maledices surdo, protinus adjunxit: Nec coram caeco pones offendiculum . Surdo quippe maledicere, est absenti et non audienti derogare: coram caeco vero offendiculum ponere, est discretam quidem rem agere, sed tamen ei qui lumen discretionis non habet, scandali occasionem praebere. tionis diversitate custodiat, ut sollicitus congrua singulorum vulneribus medicamina opponat. Sed cum magni sit studii ut exhortandis singulis serviatur ad singula, cum valde laboriosum sit unumquemque debitae considerationis instruere, longe tamen est laboriosius auditores innumeros ac diversis passionibus laborantes, uno eodemqutempore, voce unius et communis exhortationis admonere. Ibi quippe tanta arte vox temperanda est, ut cum diversa sint auditorum vitia, et singulis inveniantur congrua, et tamen sibimetuno quidem ductu transeat, sed more ancipitis gla
Abbreviated transcription (Latin):
bono oꝑe dep̃hendi ac laudari concupiscit:
& nullus fortasse uidit qͦd exhibuit. et tam̃
hoc corã hominib fec̃: qͥa tot destes inbono
oꝑe secũ durit. qͦt humanas laudes in corde
requisiuit. Cũ uͦ pratua estimatio inqͣntum
sine peccato ualet. ab intuentiũ mente non¬
tergitur: cunctis mala credentib ꝑ exẽplũ
culpa ꝓpinatur. Unde & plerumq contin¬
git: ut qͥ negligent̃ de se mala opinari ꝑmit¬
tunt. ꝑ semet ipsos qͥdẽ nulla iniqua faciãt:
sedtamen ꝑ eos qͥ se imitati fuerint. multipli¬
cius delinquant. Hinc ẽ. qͦd paulus immun¬
da q̃dam sine pollutione comedentib. s im¬
ꝑfectis temptationis scandalũ sua hac come¬
stione mouentib:dic̃ Uidete ne forte hȩc li¬
centia ur̃a offendiculũ fiat infirmis. Et
rursum. Et pibit infirmus in tua conse¬
peccantes in fr̃s. & ꝑcutientes conscientiã eoꝵ
infirmã: in xp̃m peccatis. Hinc ẽ qͦd moy¬

Expanded text:
bono opere deprehendi ac laudari concupiscit; bono opere deprehendi ac laudari concupiscit; et nullus fortasse vidit quod exhibuit, et tamen hoc coram hominibus fecit, quia tot testes in bono opere secum duxit, quot humanas laudes in corde requisivit. Cum vero prava aestimatio, in quantum sine peccato tergitur, cunctis mala credentibus per exemplum culpa propinatur. Unde plerumque contingit, ut qui negligenter de se mala opinari permittunt, per semetipsos quidem nulla iniqua faciant, sed tamen per eos qui se fuerint imitati multiplicius delinquant. Hinc est quod Paulus non munda quaedam sine pollutione comedentibus, sed imperfectis tentationis scandalum sua hac comessatione moventibus dicit: Videte ne forte haec licentia vestra, offendiculum fiat infirmis. Et rursum: Et peribit infirmus in tua conscipeccantes in fratres, et percutientes conscientiam eorum infirmam, in Christum peccatis . Hinc est quod Moy
Abbreviated transcription (Latin):
longe aliud p̃cepisse uidet᷑ dicens. Attendi¬
te ne iusticiã uram faciatis corã hominib:
ut uideamini ab eis. Quid ẽ. gͦ qͦd opus
nm & ita faciendũ ẽ. ne uideatur. et tam̃
tanda sunt ne ipsi laudemur et camen osten¬
denda sunt ut laudem cȩlestis patͥs augeamꝰ:
Nam cũ nos iusticiã corã hominib facẽ dñs
ꝓhiberet: ilico adiunxit. Ut uideamini ab
eis. Et cum rursũ uidenda ab hominib bo
ficent patrem ur̃m qͥ in cęlis ẽ. Qualiter gͥ
uidenda eeñt. uł qualit̃ ñ uidenda. ex sen¬
tentiarum fine monstrauit: qͣtinꝰ oꝑantis
mens. opꝰ suũ & ꝓpt̃ se uideri ñ quereret:
et tam̃ hoc ꝓpt̃ celestis patͥs głam non ce¬
laret Unde fit plerumq ut bonum opus
& in occulto sit cum fit publice: & rursũ
inpublico cum agitur occulte. Qui enĩ¬
in publico bono oꝑe ñ suã. s suꝑni patͥs głam
querit: qͦd fec̃ abscondit: qͥa illum solũ testẽ
habuit cui plac̾e curauit. Et qͥ in secreto suo

Expanded text:
longe aliud praecepisse videtur, dicens: Attendite ne justitiam vestram faciatis coram hominibus, ut videamini ab eis . Quid est ergo quod opus nostrum et ita faciendum est ne videatur, et tamens, et occultanda sunt, ne ipsi laudemur, et tamen ostendenda sunt, ut laudem coelestis Patris augeamus? Nam cum nos justitiam nostram coram hominibus facere Dominus prohiberet, illico adjunxit: Ut videamini ab eis. Et cum rursus videnda ab hominibus boficent Patrem vestrum qui in coelis est . Qualiter igitur videnda essent, vel qualiter non videnda, ex sententiarum fine monstravit, quatenus operantis mens opus suum et propter se videri non quaereret, et tamen hoc propter coelestis Patris gloriam non celaret. Unde fit plerumque ut bonum opus et in occulto sit, cum fit publice; et rursus in publico, cum agitur occulte. Qui eniin publico bono opere non suam, sed superni Patris gloriam quaerit, quod fecit abscondit; quia solum illum testem habuit, cui placere curavit. Et qui in secreto suo
Abbreviated transcription (Latin):
sorbeant. intentis in sui considatione m̃tib.
pestiferũ ueneni poculũ fundant. Hi ni¬
mirũ in uno ꝓrimoꝵ uitã minꝰ adiuuat:
in altero multũ grauant: dũ student &¬
recta occulte agere et quibdã fac̾tis ad
exemplum de se praua seminare.Quiqͥs
enĩ laudis concupiscentiã calcare iam
sufficit: edificationis fraudem ꝑpetrat.
si bona quȩ agit occultat. Et quasi iac¬
cado semine germinandi radices subtra¬
hit: qͥ opꝰ qͦd imitandũ ẽ ñ ostendit. hic̃
namq in eugłio ueritas dic̃. Uideant oꝑa

Expanded text:
sorbeant, intentis in sui consideratione mentibus sorbeant, intentis in sui consideratione mentibus pestiferum veneni poculum fundant. Hi nimirum in uno proximorum vitam minus adjuvant, in altero multum gravant, dum student et recta occulte agere, et quibusdam factis, ad exemplum de se prava seminare. Quisquis enim laudis concupiscentiam calcare jam sufficit, aedificationis fraudem perpetrat, si bona quae agit, occultat; et quasi jactato semine germinandi radices subtrahit, qui opus quod imitandum est, non ostendit. Hinc namque in Evangelio Veritas dixit: Videant opera
Abbreviated transcription (Latin):
ne oꝑum de solo foris iusticiȩ colore blan¬
diuntur. Admonendi sunt itaq ne quȩ
agunt recta despiciant: s ea meriti melioris
credant.Ualde enim bona sua duudicant:
qͥ ad eoꝵ mercedẽ sufficere fauores huma¬
nos putant. Cum enim ꝓ recto oꝑe laus
transitoria queritur: ȩterna retͥbutione reᷤ
digna uili precio uenundatur. De q̃ uide¬
uob̾: receꝑunt mercedẽ suã. Admonendi
sunt ut consident. qͥa dũ prauos se in oc¬
cultis exhibent sedtam̃ exempla de se pu¬
blice in bonis oꝑib p̃bent: ostendunt se¬
quenda quȩ fugiunt: clamant amanda
quȩ oderunt. Uiuunt postremo aliis: & si¬
bi moriuntur.
t contͣ admonendi sunt qͥ bona oc¬
culte faciunt. et tam̃ quib dã factis pu¬
blice de se mala opinari ꝑmittunt: ne cũ
semet ipsos actionis recte uirtute uiuifi¬
cant. in se alios ꝑ exemplum pͣuȩ estima¬
tionis occidant: ne minus qͣm se ꝓrimos
diligant: & cũ ipsi salubrem uini potum

Expanded text:
ne operum, de solo foris justitiae colore blanne operum, de solo foris justitiae colore blandiuntur. Admonendi itaque sunt, ne quae agunt recta despiciant, sed ea meriti melioris credant. Valde namque bona sua dijudicant, qui ad eorum mercedem sufficere humanos favores putant. Cum enim pro recto opere laus transitoria quaeritur, aeterna retributione res digna vili pretio venundatur. De quo videvobis, receperunt mercedem suam . Admonendi sunt ut considerent quia dum pravos se in occultis exhibent, sed tamen exempla de se publice in bonis operibus praebent, ostendunt sequenda quae fugiunt, clamant amanda quae oderunt, vivunt postremo aliis, et sibi moriuntur. At contra admonendi sunt qui bona occulte faciunt, et tamen quibusdam factis publice de se mala opinari permittunt, ne cum bona semetipsos actionis rectae virtute vivificant, in se alios per exemplum pravae aestimationis occidant; ne minus quam se proximos diligant, et cum ipsi salubrem potum vini
Abbreviated transcription (Latin):
faciunt absconduntꝰ ettam̃ quibdã fac¬
tis publice mala de se opinari ꝑmitcuñ.
Admonendi enĩ st̃ qͥ mala occulte agunt &
bona publicȩ: ut pensent humana iudi¬
cia qͣnta uelocitate euolant: huina aut̃
qͣnta immobilitate ꝑdurant. Admonen¬
di sunt ut in fine rerum m̃tis ocłos figant:
qͥa & humanȩ laudis atcestatio. preterit
& suꝑna quȩ et abscondita penetrat. ad re¬
tributionem ꝑpetuam conualescit. Dũ gͥ
occulta mala sua diumis rudiciis. recta
autem sua humanis ocłis anteponunt:
& sine teste ẽ. bonum qͦd publice faciunt:
& non sine etͥno deste ẽ qͦd latent̃ delinqt̃.
Culpas itaq suas occultando hominib
uirtutesq pandendo: & unde puniri
debeant. abscondentes detegunt: & unde
remunerari poterant detegentes abscon¬
dunt. Quos recte sepulchra dealbata. specio¬
sa ext̾ius. s mortuorum ossib plena. ueritaᷤᷤ
uocat: quia uicioꝵ mala intus contegunt:
humanis uͦ ocłis quorundã demonstratio¬

Expanded text:
quibusdam factis publice mala de se opinari permittunt. Admonendi enim sunt qui mala occulte agunt, et bona publice, ut pensent humana judicia quanta velocitate evolant, divina autem quanta immobilitate perdurant. Admonendi sunt ut in fine rerum mentis oculos figant, quia et humanae laudis attestatio praeterit quae et abscondita penetrat, ad retributionem perpetuam convalescit. Dum igitur occulta mala sua divinis judiciis, recta autem sua humanis oculis anteponunt, et sine teste est bonum quod publice faciunt, et non sine aeterno teste est quod latenter delinquunt. Culpas itaque suas occultando hominibus, virtutesque pandendo, et unde puniri debeant abscondentes detegunremunerari poterant, detegentes abscondunt. Quos recte sepulcra dealbata speciosa exterius, sed mortuorum ossibus plena Veritas vocat , quia vitiorum mala intus contegunt, humanis vero oculis quorumdam demonstratio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑato crescit ut ferueat: ꝓculdubio calo¬
re desꝑato dum norio in depore demorat᷑.
ut frigescat agit. S sic̃ ante teporem frigꝰ
sub spe ẽ: ita post frigus depor in desꝑatio¬
ne. Qui em̃ adhuc in peccatis ẽ: conu̾sio¬
nis fiduciã ñ amitcit. Qui uͦ post conu̾¬
sionem depuit: & spem quȩ eẽ potuit de
peccatore subtrarit Aut calidus gͦ qͥsq
ẽẽ. aut frigidus queritur. ne tepidus euo¬
matur: ut uidelicet. aut nec dũ conu̾sꝰ
adhuc de se conu̾sionis spẽ p̃beat: aut
iam conu̾sus in uirtutib in ardescat: ne
euomatur tepidꝰ. qui a calore quẽ ꝓposu¬
it torpore ad noxium frigus redit.

Expanded text:
perato excrescit ut ferveat, proculdubio caloperato excrescit ut ferveat, proculdubio calore desperato, dum noxio in tepore demoratur, agit ut frigescat. Sed sicut ante teporem frigus sub spe est, ita post frigus tepor in desperatione; qui enim adhuc in peccatis est, conversionis fiduciam non amittit: qui vero post conversionem tepuit, et spem quae esse potuit de frigore subtraxit. Aut calidus ergo quisque esse, aut frigidus quaeritur, ne tepidus evomatur: ut videlicet, aut necdum conversus adhuc de se conversionis spem praebeat, aut jam conversus in virtutibus inardescat, ne evomatur tepidus; quia a calore quem proposuit, torpore ad noxium frigus redit.
Abbreviated transcription (Latin):
liqua etiã quȩ erant gesta p̃dicebat. Si .N.
qͥd mortuum in nobis ẽ. ad uicã non accen¬
ditur: hoc etiam extinguitur. qͦd qͣsi ad¬
huc uiuum tenetur. Admonendi sunt
ut ꝑpendant qͦd tolerabilius eẽ potuissẽt.
recti uiam ñ arriꝑe: quam arrepta post
tergum redire. Nisi enim retro respiceret:
erga ceptũ studium nullo torpore langue¬
ret. Audiant gͦ qͦd scriptum ẽ. Melius e¬
rat eis non cognoscere uiã iusticiȩ: quam
post agnitionem retrorsum conuerti. Au¬
diant qͦd scriptum ẽ. Utmam frigidꝰ esses.
aut calidus. S quia depidus es. nec frigidꝰ
nec calidus.: incipiam te euomere exore meo.¬
Calidus quippe ẽ: qͥ bona studia & arripit
& consummat. Frigidꝰ uͦ ẽ: qͥ consummanda
nec inchoat. Est sic̃ afrigore ꝑ deporem tͣns¬
itur ad calorem: ita a calore ꝑteporem re¬
ditur ad frigus. Quisqͥs gͦ amisso infide¬
litatis frigore uiuit s nequaqͣm tepore su¬

Expanded text:
liqua etiam quae erant gesta praedicebat. Si enim liqua etiam quae erant gesta praedicebat. Si enim quod mortuum in nobis est ad vitam non accenditur, hoc etiam exstinguitur, quod quasi adhuc vivum tenetur. Admonendi sunt ut perpendant quod tolerabilius esse potuisset recti viam non arripere, quam arrepta post tergum redire. Nisi enim retro aspicerent, erga coeptum studium nullo torpore languerent. Audiant ergo quod scriptum est: Melius erat eis non cognoscere viam justitiae, quam post agnitionem retrorsum converti . Audiant quod scriptum est: Utinam frigidus esses, aut calidus; sed quia tepidus es, et nec frigidus, nec calidusCalidus quippe est qui bona studia arripit et consummat: frigidus vero est qui consummanda nec inchoat. Et sicut a frigore per teporem transitur ad calorem, ita a calore per teporem reditur ad frigus. Quisquis ergo amisso infidelitatis frigore vivit, sed nequaquam tepore su
Abbreviated transcription (Latin):
cauta circũspectione considerent. quia dũ
ꝓposita ñ ꝑficiunt. etiã quȩ fuerant cepta
conuellunt. Si enĩ quod uidetur gerendũ.
sollicita intentione ñ crescit: etiã qđ fuerat
bene gestũ decrescit. In hoc quippe mundo
humana anima quasi more nauis ẽ contra
ictũ fluminis concendentis: quȩ in loco uno¬
nequaꝗͣ stare ꝑmittitur: quia ad ima rela¬
bitur. nisi ad sũma conetur. Si gͦ inchoata
bona. fortis oꝑantis manus ad ꝑfectionẽ ñ
subleuat: ipsa oꝑandi remissio contͣ id qđ
oꝑatum ẽ pugnat. Hinc ẽ enĩ quod ꝑ salo¬
monem dr̃. Qui mollis et dissolutus ẽ in oꝑe
suo: fr̃ ẽ.sua oꝑa dissipantis. Quia uidelicet
qui cepta bona districte ñ exequitur: disso¬
lutionȩ negligentiȩ. manum destruentis imi¬
tatur: Hinc sardis eccłiȩ ab angło dr Esto
uigilans: & confirma cȩtera quȩ moritu¬
ra erant. Don enum inuenio oꝑa tua plena.
coram do meo. Quia gͥ plena coram dõ
eius oꝑa inuenta ñ fuerant: moritura re¬

Expanded text:
cauta circumspectione considerent quia dum proposita non perficiunt, etiam quae fuerant coepta convellunt. Si enim quod videtur gerendum sollicita intentione non crescit, etiam quod fuerat bene gestum decrescit. In hoc quippe mundo humana anima quasi more navis est contra ictum fluminis conscendentis: uno in loco nequaquam stare permittitur, quia ad ima relabitur, nisi ad summa conetur. Si ergo inchoata bona fortis operantis manus ad perfectionem non sublevat, ipsa operandi remissio contra hoc quod operatum est, pugnat. Hinc est enim quod per Salomonem dicitur: Qui mollis et dissolutus est in opere suo, frater est sua opera dissipantis . Quia videlicet qui coepta bona districte non exsequitur, dissolutione negligentiae manum destruentis imitatur. Hinc Sardis Ecclesiae ab angelo dicitur: Esto vigilans, et confirma caetera quae moritura erant, non enim invenio opera tua plena coram Deo meo . Quia igitur plena coram Deo ejus opera inventa non fuerant, moritura re
Abbreviated transcription (Latin):
Et actorem suũ hȩc eadem loquatitas inq̃¬
nat: quȩ seruire auditorib ad usum pro¬
fectus ignorat. Alnde bene ꝑ moysen dr
Uir qui fluxum seminis paticur: in mun¬
dus erit . Inmente quippe audientium.
semen secuturȩ cogitationis ẽ. auditȩ q̃¬
litas locutionis: quia dum ꝑ aurem ser¬
mo concipitur: cogitatio inmente ge¬
neratur. Unde & ab huius mundi sapi¬
entib: predicator egregius seminiuerbi
ẽ uocatus. Qui gͦ flurũ seminis susti¬
net. immundus asseri tur: quia multi¬
ioquio subditus exeo se inquinat. qđ si or¬
dinate ꝓmeret ꝓlẽ recte eogitationis edẽ
in audientiũ corde potuisset. Dumq in¬
cautus ꝑ loquacitatẽ defluit: ñ ad usum
generis.s ad inmundiciã sem̃ effundit.
Unde paulus qͦ cum discipulũ de instan¬
tia predicationis admoneret dicens. te¬
rus ẽ. uiuos & mortuos. & aduentũ ipsi
& regnum eius. p̃dica uerbũ. insta oportu¬

Expanded text:
et auctorem suum haec eadem loquacitas inquet auctorem suum haec eadem loquacitas inquinat, quae servire auditoribus ad usum profectus ignorat. Unde bene per Moysen dicitur: Vir qui fluxum seminis patitur, immundus erit . In mente quippe audientium semen secuturae cogitationis est auditae qualitas locutionis, quia dum per aurem sermo coneipitur, cogitatio in mente generatur. Unde et ab hujus mundi sapientibus praedicator egregius seminiverbius est vocatus . Qui ergo fluxum seminis sustinet, immundus asseritur, quia multiloquio subditus, ex eo se inquinat, quod si ordinate promeret, prolem rectae cogitationis edere in audientium corda potuisset; dumque incautus per loquacitatem diffluit, non ad usum generis, sed ad immunditiam semen effundit. Unde Paulus quoque cum discipulum de instantia praedicationis admoneret, dicens: Terus est vivos et mortuos, per adventum ejus, et regnum ipsius: Praedica verbum, insta opportu
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotis ueste iurta diuinã uocem. tin
annabulis mala punica comunguntur.
Quid enim ꝑ mala punica: nͥ fidi unitas
designatur: Nam sic̃ in malo punico. una
exterus cortice multa interius grana mu¬
niunt᷑: sic innumeros sc̃ȩ ȩccłiȩ populos
unitas fidei contegit. qͦs intꝰ diu̾sitas meri
torum tenet. Ne gͥ rector incautus ad loqñ¬
dum ꝓruat: hoc qͦd iam p̃misimꝰ. ꝑsemet¬
ipsam discipłis ueritas clamat. Habete sal
in uobis: & pacẽ habete inter uos. Ac si figã¬
te ꝑ habitũ sacerd. otis dicat. Mala puni
ca tintinnabulis iungite: ut ꝑ omne qͦd di¬
citis unitatem fidei cauta obseruatione de¬
neatis. Prouidendũ qͦ ẽ. sollicita intentio¬
ne rect̾orib. ut ab eis non solum praua nui
lomͦ. s ne rect̾a quidẽ nimie & mn ordina¬
te ꝓferantur: quia sepe dictorum uirtus
ꝑditur. cum apud corda audientum lo¬
quacitatis in caute inportunitate leuigat᷑.

Expanded text:
sacerdotis veste, juxta divinam vocesacerdotis veste, juxta divinam vocetinnabulis mala punica conjunguntur. Quid enim per mala punica nisi unitas fidei designatur? Nam sicut in malo punico una exterius cortice multa interius grana muniuntur, sic innumeros sanctae Ecclesiae populos unitas ftorum tenet. Ne igitur rector incautus ad loquendum proruat, hoc quod jam praemisimus, per semetipsam discipulis Veritas clamat: Habete sal in vobis, et pacem habete inter vos : ac si figurate per habitum sacerdotis dica tintinnabulis jungite, ut per omne quod dicitis, unitatem fidei cauta observatione teneatis. Providendum quoque est sollicita intentione rectoribus ut ab eis non solum prava nullo modo, sed ne recta quidem nimie et inordinate proferantur; quia saepe dictorum virtus perditur, cum apud corda audientium loquacitatis incauta importunitate levigatur;
Abbreviated transcription (Latin):
occult iudicis exigit. si sine p̃dicationis
sonitu incedit. Apte autem tintinnabula
uestimentis illius describunt᷑ inserta. Uesti¬
menta et enim sacerdotis qͥd aliud qͣm rec¬
ta oꝑa debemus accipe ꝓpħa attestante
qui ait: sacerdotes tui induant᷑ iusticiam:
Uestimentis itaq illius cintinnabula in¬
herent: ut uitȩ uã cum linguȩ sonitu
rector se ad loquen dum preparat. sub
qͣnto cautele studio loquatur attendat:
ne si mordinatȩ adloquendum rapitur.
eroris uulnere audiendũ corda feriant᷑.
& cum fortasse sapiens uideri desiderat.
unitatis compagem insipient̾ abscidat.
Hinc namq ueritas dic̃ Habete sal in uo¬
bis: & pacem habete inter uos. ꝑ sal qͥppe
uerbi sapientia designat᷑. Qui gͦ loqui sa¬
pienter nititur: magnope metuat ne erꝰ
eloquio audientium unitas confundat᷑.
Hinc paulus ait Non plus sape qͣm opor¬
tet sapere : s saꝑe ad sobrietadem. Hinc ĩ

Expanded text:
occulti judicis exigit, si sine praedicationis occulti judicis exigit, si sine praedicationis sonitu incedit. Apte autem tintinnabula vestimentis illius describuntur inserta. Vestimenta etenim sacerdotis quid aliud quam recta opera debemus accipere? Propheta testante, qui ait: Sacerdotes tui induantur justitia. Vestimentis itaque illius tintinnabula inhaerent, ut vitae viam cum linguae sonitu rector se ad loquendum praeparat, sub quanto cautelae studio loquatur, attendat, ne, si inordinate ad loquendum rapitur, erroris vulnere audientium corda feriantur, et quum fortasse sapiens videri desiderat, unitatis compagem insipienter abscindat. Hinc namque veritas dicit: Habete sal in vobis, et pacem habete inter vos . Per sal quippe verbi sapientia designatur. Qui igitur loqui sapienter nititur, magnopere metuat, ne ejus eloquio audientium unitas confundatur. Hinc Paulus ait: Non plus sapere quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem . Hinc in
Abbreviated transcription (Latin):
dotis custodiunt scientiam: & legẽ reqͥ¬
runt ex ore euis: quia angłs dñi exerci¬
tium ẽ. Hinc ꝑ ysaiam dñs admonet
dicens. Clama ne cesses: sicut tuba ex¬
alta uocem tuam. Preconi quippe offi¬
cium suscipit. quisquis ad sacerdotiũ acce¬
dit: ut ante aduentum iudicis qui terri¬
biliter sequitur: ipse scilicet clamando gͣ¬
diatur. Sacerdos gͦ si p̃dicationis ẽ nescr:
quã clamorisẽ uocem daturus preco mutꝰ:
Hinc ẽ. enim qͦd suꝑ pastores primos in lin
rum qͦs repleuerit de se ꝓtimis loquentes
facit. Hinc moysi p̃cipitur. ut tab̾naculum
sacerdos ingrediens tintinnabulis ambia¬
tur: ut uidelicet uoces predicationis habe¬
at. ne suꝑni spectatoris iudiciũ ex silentio
offendat. Scriptum quippe ẽ. Ut audiat᷑
sonitus quando ingreditur & egreditur scũa¬
riũ in conspectu dñi: & non moriatur. Sa
cerdos namq ingrediens ł egrediens morit᷑ si de eo
sonitus non auditur: quia iram contra se

Expanded text:
dotis custodiunt scientiam, et legem requdotis custodiunt scientiam, et legem requirunt ex ore ejus, quia angelus Domini exercituum est. Hinc per Isaiam Dominus admonet, dicens: Clama, ne cesses, sicut tuba exalta vocem tuam. Praeconis quippe officium suscipit, quisquis ad sacerdotium 511 accedit, ut ante adventum judicis, qui terribiliter sequitur, ipse scilicet clamando gradiatur. Sacerdos vero si praedicationis est nescius, quam clamoris vocem daturus est praeco mutus? Hinc est enim quod super pastores primos in lingrum quos repleverit, de se protinus loquentes facit. Hinc Moysi praecipitur ut tabernaculum sacerdos ingrediens tintinnabulis ambiatur, ut videlicet voces praedicationis habeat, ne superni speculatoris judicium ex silentio offendat. Scriptum quippe est: Audiatur sonitus quando ingreditur vel egreditur sanctuarium in conspectu Domincerdos namque ingrediens vel egrediens moritur, si de eo sonitus non auditur, quia iram contra se