comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
demũ clericus. necessitate conpul¬
sus. iamq felle cõmoto. e ꝓximis
tabernis nigerrimã uestẽ. breuẽ¬
ꝙ atq hispidam. quinq cõparatã
argenteis rapit. atq ante marti i¬
ni pedes iratus exponit. En inquit
uestem: s pauꝑ hic non ẽ. Ille nichil
motus iubet eum paululũ stare ꝓ
forib secretum utiq ꝓcurans. dum
sibi uestẽ nudus imponeret: totis ui¬
rib elaborans. ut possit occultũ esse
qͦd fecerat.S quando in scĩs uiris latent
oblaturus sacͥficium dõ. ueste ꝓce¬
dit. Quoquidem die. mira dicturus
sum. cum iam altarium sicut ẽ. sollẽp¬
ne benediceret. globum ignis de capite
illius uidimꝰ emicare: ita ut insublime
contendens. longius collum crinemq
flãma ꝓducere. Hoc licet celeberrimo
factum die. in magna popłi multitu¬
dine uiderimus. una tantum de iurgi¬
nib: & unus de p̾sbiteris. tres tantũ
uidere de mona chis. Cȩteri cur ñ uide¬

Expanded text:
demum clericus necessitate compuldemum clericus necessitate compulsus, jamque felle commoto, a proximis tabernis bigerricam vestem, brevem atque hispidam quinque comparatam argenteis rapit, atque ante Martini pedes iratus exponit. en, inquit, uestem, sed pauper hic non est. ille nihil motus iubet eum paululum stare pro foribus, secretum utique procurans, dum sibi uestem nudus inponeret, totis uiribus elaborans ut posset occultum esse quod fecerat. sed quando in sanctis uiris latent oblaturus sacrificium Deo ueste procedit. quo quidem die — mira dicturus sum — cum iam altarium, sicut est sollemne, benediceret, globum ignis de capite illius uidimus emicare, ita ut in sublime contendens longum admodum crinem flamma produceret. et licet celeberrimo factum die in magna populi multitudine uiderimus, una tantum de uirginibus et unus de presbyteris, tres tantum uidere de monachis: ceteri cur non uide
Abbreviated transcription (Latin):
lorum: quas nos rustici galli tripe¬
cias. uos scolastici. aut certe tu qui
de grecia uenis. tripodas nũcupa¬
tis. Hoc ergo secretum beati uiri
pauꝑ ille captatum. cum ei archi¬
diaconus dare tunicam distulisset.
irrupit: disimulatũ se a clerico que¬
rens. algere deplorans. Nec mora sẽs
pauꝑe ñ uidente. intra amphibalũ
sibi tunicam latenter educit: pau¬
ꝑemq contectum discedere iubet.
dein paulo post archidiaconus ing̃s¬
sus. ãmonet ꝓ consuetudine expec¬
tare in eccłia popłm: illũ ad agenda
sollempnia debere ꝓcedere. Cui ille
respondens ait pauꝑem pͥus. de se
autem dicebat. oportere uestirise
ad eccłiam ñ posse ꝓcedere. nͥ uestẽ
pauꝑ acciꝑet. Diaconus uͦ nichil
intelligens quia extrinsecus indu¬
tum amphibalo ueste nudũ inte¬
riꝰ ñ uidebat: postremo pauꝑem
ñ comparere causatur. Michi inqͥt
uestis quȩ p̾parata est deferatur:
pauꝑ ñ deerit uestiendus. Artatus

Expanded text:
lorum, quas nos rustici Galli tripelorum, quas nos rustici Galli tripetias, vos scholastici, aut certe tu qui de Graecia venis, tripodas nuncupatis; hoc ergo secretum beati viri pauper ille captatum, cum ei archidiaconus dare tunicam distulisset, irrupit, dissimulatum se a clerico querens, ac algere deplorans. Nec mora: Sanctus paupere non vidente, intra amphibalum sibi tunicam latenter educit, pauperemque contectum discedere jubet. Dein paulo post archidiaconus ingressus admonet, pro consuetudine exspectare in ecclesia populum: illum ad agenda solemnia debere procedere. Cui ille respondens ait, pauperem prius de se autem dicebat oportere vestiri: se ad ecclesiam non posse procedere, nisi vestem pauper acciperet. Diaconus vero nihil intelligens, quia extrinsecus indutum amphibalo, veste nudum interius non videbat, postremo pauperem non comparere causatur. Mihi, inquit, vestis quae praeparata est, deferatur: pauper non deerit vestiendus. Arcta tum
Abbreviated transcription (Latin):
uo pͥmo igitur temꝑe relic¬
tis scolis beato me uiro iun¬
xi. paucos post dies euntẽ
ad eccłiam sequebamur. Iterum ei
seminudus hibernis mensib pauꝑ
occurrit: orans sibi uestim̃tũ dari.
Tunc ille accersito archidiacono: ius¬
sit algentem sine dilatione uestiri.
Deinde secretarium ingressus. cũ
solus ut erat illi consuetudo reside
ret: hanc enim sibi etiã in eccłia so¬
litudinẽ ꝑmissa clericis libertate
p̃stabat. cum quidẽ in alio secreta¬
rio p̾sbiteri sederent. uł salutatio¬
nib uacantes. ł audiendis negotiis
occupati: martinum uͦ usq in eam
horam qua solempnia popło agi
consuetudo deposceret: sua solitu¬
do cohibebat. Illud ñ preteribo: qͥd
in secretario sedens nũquam cathe¬
dra usus est. Nam in eccłia nemo
unquam illũ sedere conspex̃: sic̃
quendam nuꝑ cestor dm̃. ñ sine¬
meo pudore uidi sublimmi solio &
quasi regio tribunali celsa sede resi¬
dentẽ. Sedebat aũt martinus in
sellula rusticana. ut est in usib seruu¬

Expanded text:
uo primo igitur tempore relictis scholis beato me viro junxi, paucos post dies euntem ad ecclesiam sequebamur. Interim ei seminudus hibernis mensibus pauper occurrit, orans sibi vestimentum dari. Tunc ille, arcessito archidiacono, jussit algentem sine dilatione vestiri, deinde secretarium ingressus, cum solus, ut erat illi consret — hanc enim sibi etiam in ecclesia solitudinem permissa clericis libertate praestabat, cum quidem in alio secretario presbyteri sederent, uel salutationibus uacantes uel audiendis negotiis occupati: Martinum uero usque in eam horam, qua sollemnia populo agi consuetudo deposceret, sua solitudo cohibebat. illud non praeteribo, quod in secretario sedens numquam cathedra usus est: nam in ecclesia nemo umquam illum sedere conspexit, sicut quendam nuper, testor Dmeo pudore vidi sublimi solio et quasi regio tribunali celsa sede residentem. Sedebat autem Martinus in cellula rusticana, ut sunt istae in usibus servu
Abbreviated transcription (Latin):
ista rgina ñ solum astitit: s etiam
mintrauit. Et uereor ne isto aliqͣnͣ¬
tulun se tueant᷑ exẽplo. qͥ libent᷑ fe¬
minis nserunt᷑. Tũ gallus. Quidtu
inquit i uides qͦd solent docere gram¬
matici ocum. tẽpus. ꝑsonam: Ppone
enĩ tͥ arte ocłos captũ in palatio:
imꝑators p̃cib ambiri. reginȩ fide
cogi. tempis necessitate constringi.
ut clausc carcere liberaret. exiliis
datos refitueret. bona adempta red¬
le usuros ẽẽ aliquos arbitraris: Illi
uͦ felices erunt: si a disciplina exẽpli
istiꝰ uiri ñ recedant. Hideant enim
quia martino semel tantũ in uita¬
sua iam septuagenario. ñ uidua
libera. ñ uirgo lasciuiens. s sub iuro¬
suo uiuens: ipso uiro parit̾ suppli¬
cante regina seruiuit & ministra¬
uit. Hec edenti asticit. ñ cum epu¬
lante discubuit. nec ausa ẽ parti¬
cipari conuiuio. s deferebat obseqũ.¬

Expanded text:
ista regina ista regina ministravit: et vereor, ne isto aliquantulum se tueantur exemplo qui libenter feminis inseruntur. Tum Gallus, Quid tu, inquit, non vides quod solent docere grammatici, locum, tempus, personam? Propone enim tibi ante oculos captum in palatio imperatoris precibus ambiri, reginae fide cogi, temporis necessitate constringi, ut clausos carcere liberaret, exsiliis datos restitueret, bona adempta redle usuros esse aliquos arbitraris, illi vero felices erunt, si a disciplina exempli istius non recedant. Videant enim, quia Martino semel tantum in vita, jam septuagenario, non vidua libera, non virgo lasciviens, sed sub viro vivens, ipso viro pariter supplicante, regina servivit et ministravit. Haec edenti astitit, non cum epulante discubuit: nec ausa est participare convivium, sed deferebat obsequ
Abbreviated transcription (Latin):
rat. Postremo a uiro suo poseit.demn mar¬
tinum ut̾q conpellunt: ut ei remotis
om̃ib ministris p̃beret sola conuiuium.
Nec potuit uir beatus obstinatiꝰ reluc¬
tari. Componit᷑ castis reginȩ manib
apparatus. sellulã consternit. mensã
ammouet. aquã manib subministrat.
cibum quem ipsa corerat apponit. Illo
edente ipsa eminꝰ scdm famulantiũ
disciplinã solo fira consistit immobi¬
lis. ꝑ omĩa ministrantis modestiã. et
humilitatẽ exhibens seruientis. Miscuit
ipsa bibituro: & ipsa porrex̃. finita cenu¬
la. fragm̃ta panis absũpti micasq col¬
legit: satis fidelit̾ illas reliquias imꝑia¬
lib epulis ante ponens. Beata mulier
tante pietatis affectu: illi merito com
paranda: quȩ uenit a finib t̾rȩ audire
salomonẽ. siquidẽ simplicẽ sequamur
hystoriam. S si fides reginarũ ẽ confe¬
renda qͦd mͥ liceat separata misteri
maiestate cdi
Adhec postumianus. Ia

Expanded text:
rat. postremo a uiro suo poscit, dicens Marrat. postremo a uiro suo poscit, dicens Martinum uterque conpellant, ut ei remotis omnibus ministris praeberet sola conuiuium. nec potuit uir beatus. obstinatius reluctari. conponitur castus reginae manibus apparatus: sellulam ipsa consternit, mensam admouet, aquam manibus subministrat, cibum, quem ipsa coxerat, adponit. ipsa illo edente eminus secundum famulantium disciplinam solo fixa consistit inmobilis, per omnia ministrantis modestiam et humilitatem exhibens seruientis: miscuit ipsa bibituro et ipsa porrexit. finita cenula fragmenta panis absumpti micasque collegit, satis fideliter illas reliquias imperialibus epulis anteponens. beata mulier, tantae pietatis adfectu illi merito cparanda, quae venit a finibus terrae audire Salomonem; siquidem simplicem sequamur historiam: sed si fides reginarum est conferenda quod mihi liceat separata mysterii majestate diaec Postumianus, iam
Abbreviated transcription (Latin):
tendum uidetur circa martini ãmi¬
rationem: reginȩ fidelis exemplum.
arimus imꝑator rem uii¬
publicam gubernabat. uir om̃i
uitȩ merito p̃dicandus. siei ł diade¬
ma ñ legitime tumultuante milite
impositũ repudiare. uł armis ciuili¬
b abstinere licuisset. S magnum
imꝑium nec sine ꝑicłõ renui: nec si¬
ne armis teneri potuit. Hic marti¬
num sepiꝰ euocatum receptũq intͣ
palatium uenerabilit̾ honorabaiTo¬
tus illi cum eo sermo de p̃sentib ce
futuris. de fidelium głia. de et̾nitati
scõrum: cũ interim dieb ac noctibus
de ore martini regina pendebat. euan¬
głico illo ñ inferior exemplo pedes scĩ
fletu rigabat. cͥne t̾gebat. Martinus
quem nulla umquã femina contigis¬
set. istius assiduitatem immo potuis
seruitutem ñ poterat euadere. Non
illa opes regni. ñ imperii dignitatem.
ñ diadema. ñ purpuram cogitabat. di¬
uelli a martini pedib solostrata ñ pote¬

Expanded text:
tendum uidetur circa Martini admitendum uidetur circa Martini admirationem reginae fidelis exemplum. Maximus imperator rempublicam gubernabat, uir omni uita merito praedicandus, si ei uel diadema non legitime tumultuante milite inpositum repudiare uel armis ciuilibus abstinere licuisset: sed magnum imperium nec sine periculo renui nec sine armis potuit retineri. hic Martinum saepius euocatum receptumque intra palatium uenerabiliter honorabat: totus illi cum eo sermo de praesentibus , de futuris, de fidelium gloria, de aeternitate sanctorum, cum interim diebus ac noctibus de ore Martini regina pendebat: euangelico illo non inferior exemplo pedes sancti fletu rigabat, crine tergebat. Martinus, quem nulla umquam femina contigisset, istius adsiduitatem, immo potius seruitutem non poterat euadere. non illa opes regni, non imperii dignitatem, non diadema, non purpuram cogitabat: diuelli a Martini pedibus solo strata non pote
Abbreviated transcription (Latin):
istus modi p̾sentis angłi confirma¬
tis alloquio. & fretus auxilio. palati¬
am peciit. Patent limina. nullus obsis¬
tit: postremo usq ad regem nemine
ꝓhibente ꝑuenit. Qui c̃ uenientẽ emi¬
nus uideret. infrendens cur fuissec
admissus. neqͥquam assurgere ẽ dig¬
natus astanti. donec regiam sellã igniᷤ
operiret: ipsumq regem ea parte cor¬
ꝑis qua sedebat. afflaret incendium.
Ita solio suo suꝑb excutit᷑. & martino
inuitus assurgit: multumq cõplexus
quem spernere ante decreuerat uirtu¬
tem sensisse diuinam emendatior
fatebat᷑. Nec expectatis martini p̃cib
pͥus om̃ia p̃stitit quã rogaret᷑. Collo¬
qͥo illum atq conuiuio frequent̃ asci¬
uit. postremo abeunti multa mune¬
ra obtulit. quȩ uir beatus ut semꝑ
pauꝑtatis suȩ custos cuncta reiecit.
Et quia palatium semel ingressi sumꝰ:
licet diuersis in palatio temꝑib gesta
conectam. Neqͦquam enim p̃termit¬

Expanded text:
istiusmodi praesentis angeli confirmaistiusmodi praesentis angeli confirmatus alloquio et fretus auxilio, palatium petit. Patent limina, nullus obsistit, postremo usque ad regem nemine prohibente pervenit. Qui cum venientem eminus videret, infrendens cur fuisset admissus, nequaquam assurgere est dignatus astanti, donec regiam sellam ignis operiret, ipsumqporis, qua sedebat, adflaret incendium. ita e solio suo superbus excutitur et Martino inuitus adsurgit: multumque conplexus quem spernere ante decreuerat, uirtutem sensisse diuinam emendatior fatebatur: nec expectatis Martini precibus prius omnia praestitit quam rogaretur. conloquio illum adque conuiuio frequenter adsciuit: postremo; abeunti multa munera obtulit, quae uir beatus, ut semper, paupertatis suae custos cuncta reiecit. Et quia palatium semel ingressi sumus, licet diuersis in palatio temporibus gesta conectam: nequaquam enim praetermit
Abbreviated transcription (Latin):
i suꝑẽ sermonis euoliere.
etiam minima illiꝰ & cotida
umus festinat agnoscere quia
suma illiꝰ. aliorum maximima¬
iora ce ñ dubium ẽ. Ita faciã allus
inquit. Uerum id qd dicturꝰ s ipse
ñ uidi. priꝰ enĩ gesta res est. qã me
illi uiro uingerẽ. s factũ celore ẽ.
fidelium fratrũ qͥ it̾fuerait ser
ualentinianus cum maiorerum
potiebat᷑. Is cum martinun ea ꝑste¬
re cognosceret quȩ p̃stare iolebat.
uissit eum palatii forib arctri. Et¬
tum illum a scõ uiro ne ei debitam
reuerentiã p̃sfaret. auerterat. Itaq
martinus ubi semel atq iterũ suꝑ¬
bũ pͥncipem frustra adire tẽptauit᷑.
recurrit ad nota p̾sidia: cilitio obuol¬
uit᷑. cinere conspergit᷑. cibo potuq
abstinet: orationẽ dieb noctibq
ꝑpecuat. Septimo uͦ die affuit ei an¬
głs dñi. iubet eũ ad palatium ire
securum. regias fores quãlibet clau¬
sas sponte reserandas. imꝑatoris
sp̃m suꝑbum molliendũ. Igitur

Expanded text:
superest sermonis euoluere. nam etiam minima illius et cotidiana animus festinat agnoscere, quia minima illius aliorum maximis maiora esse non dubium est. Ita faciam, Gallus inquit: uerum id, quod dicturus sum, ipse non uidi, prius enim gestum est, quam me illi uiro iungerem: sed factum celebre est, fValentinianus tum major rerum potiebatur. Is cum Martinum ea petere cognovisset quae praestare nolebat, jussit eum palatii foribus arceri: ettum illum a sancto viro, ne ei debitam reverentiam praestaret, averterat. Itaque Martinus, ubi semel atque iterum superbum principem frustra adire tentavit, recurrit ad nota praesidia: cilicio obvolvitur, cinere conspergitur, cibo potuque abstinet, orationem diebus noctibusque perpetuat. Septimo vero die astitit ei angelus: jubet eum ad palatium ire securum: regias forres quamlibet clausas sponte reserandas: imperatoris spiritum superbum molliendum. Igitur
Abbreviated transcription (Latin):
pleuit. Cuas habuit tunicas: unã
earum lagita ẽ ñ habenti. Ita gͦ et
uos facer debetis. Item cũ subulcũ
algentẽ a pene nudũ in pellicia
ueste uidsset: en inquit adam eiec
tus de paradyso: in ueste pellicia
sues pascit.S nos illo uetere deposito.
qui adhuc in isto manet: nouũ adam
potius induamus. Boues ex parte
prata depauerant. porci etiã ñ nul¬
la suffoderant: pars cetera que ma¬
nebat illesa diu̾sis florib quasi pic¬
ta u̾nabat. Speciem inquit gerit
pars illa conuigii. quȩ peccore de¬
pasta. & siñ penitꝰ grãm amisit her¬
barũ: nullam tam̃ florũ retinet
dignitatẽ. Illa uͦ quam porci peco¬
ra immunda foderunt: fornicati¬
onis imaginẽ fedam p̾tendit.

Expanded text:
pleuit: duas habuit tunicas, unam pleuit: duas habuit tunicas, unam earum largita est non habenti: ita ergo et uos facere debetis. item cum subulcum algentem ac paene nudum in pellicia ueste uidtus de paradiso in veste pellicea sues pascit: sed nos illo vetere deposito, qui adhuc in isto manet, novum Adam potius induamus. Boves ex parte prata depaverant, porci etiam nonnulla suffoderant; pars caetera quae manebat illaesa, diversis floribus quasi picta vernabat. Speciem, inquit, gerit pars illa conjugii, quae pecore depasta etsi non penitus gratiam amisit herbarum, nullam tamen florum retinet dignitatem: illa vero quam porci pecora immunda foderunt, fornicationis imaginem foedam praetendit:
Abbreviated transcription (Latin):
quin se intelligeret liberatã. ante pedes
scĩ recepta quiece ꝓsternit᷑. Dem iuben¬
te martino gregem suum petit. seq
agmini ceterarũ oue placidior immis¬
cuit. Hoc illud fuit tẽpꝰ: quo int̾ medi¬
as flãmas positus ñ sensit incendiũ.
Quod mͥ ñ arbitror referendũ eẽ. quia
hoc plenius iste sulpitiꝰ licet in libro
suo p̃teritum in epła cam̃ postea quã
do legisti. aut si incognitũ tͥ est. cũ libu¬
erit in ꝓmptu ex illo armariohabes.
Nos ab illo omissa referimus.
uodam autẽ tẽꝑe dũ dio ceses circu¬
iret: uenantiũ agm̃ incurrimus.
Canes leporẽ sequebant᷑. Iamq multo
abit fugientẽ. Qui continu
Credces uinctos immo potiꝰ affid
in sui herere uestigiis. Ita lepuscul
ꝑsecutub alligatis: in columis euasit
Oꝑep̃cum autẽ ẽ. etiam familiaria
illius urba spͣualit̾ sale condita me¬
tons. in forte conspexerat. Euan¬
głicum nquit mandatũ ista com¬

Expanded text:
quin se intellegeret liberatam: ante pedes quin se intellegeret liberatam: ante pedes sancti recepta quiete prosternitur, dein iubente Martino gregem suum petiit seque agmini ceterarum oue placidior inmiscuit. hoc illud fuit tempus, quo inter medias flammas positus non sensit incendium , quod mihi non arbitror esse referendum, quia hoc plenius iste Sulpicius, licet in libro suo praeteritum, in epistula tamen postea, quam do legisti, aut si incognita tibi est, cum libuerit, in promptu ex illo armario habes: nos ab illo omissa referemus. Quodam tempore, cum dioeceses circuiret, uenantium agmen incurrimus. canes leporem sequebantur: iamque multo  fugientem. continuo ad crederes uinctos, immo potius adfixos in suis haerere uestigiis. ita lepusculus persecutoribus alligatis incolumis euasit. Operae pretium autem est, etiam familiaria illius uerba, spiritualiter salsa, metonsam forte conspexerat. euangelicum, inquit, mandatum ista con
Abbreviated transcription (Latin):
gula loca: ubi aut sederat uir beatus
partiunt᷑. Una earum post dies pau¬
cos partẽ straminis quã sibi ꝓbenedic¬
tione collegerat. energumino quẽ sp̃s
erroris agitabat. de ceruice suspendit.
Nec mora dicto citius eiecto demone:
ꝑsona purgata ẽ.
es idem fere tempꝰ martino a tre¬
ueris reu̾tenti. fit obuiam uacca:
quam demon agitabat. Quȩ relix
grege suo. in homines ferebat᷑. ł imn
multos norie petulca confoderat.
Nerũ ubi nobis cepit eẽ contigua: hii
qui eam eminus sequebant᷑. p̃dicare
magna uoce ceperunt ut caueremꝰ.
S postquã ad nos toruis furibunda
luminib ꝓpius accessit: martinꝰ eleua¬
ta obuiam manu pecudẽ consistere
iubet. Que mox ad uͭ Abũ illius
stare cepit immobilis: Ucũ interea
uidet martinus dorso illiꝰ demonem
suꝑ sedentem. Quẽ increpans discede
inquit. funeste de pecude: & innoxiũ
animal agitare desiste. Paruit sp̃s neꝙͣ
& recessit. Nec defuit sensus in bucula

Expanded text:
gula loca, ubi aut sederat uir beatus gula loca, ubi aut sederat uir beatus partiuntur. una earum post dies paucos partem straminis, quam sibi pro benedictione collegerat, energumeno, quem spiritus erroris agitabat, de ceruice suspendit. nec mora, dicto citius eiecto daemone persona curata est. Per idem fere tempus Martino a Treueris reuertenti fit obuiam uacca, quam daemon agitabat: quae relicto grege suo in homines ferebatur et iam multos noxie petulca confoderat. uerum ubi nobis coepit esse contigua, ii qui eam eminus sequebantur, praedicere magna uoce coeperunt ut caueremus. sed postquam ad nos toruis furibunda luminibus propius accessit, Martinus eleuata obuiam manu pecudem consistere iubet: quae mox ad uerbum illius stare coepit inmobilis, cum interea uidit Martinus dorso illius daemonem supersedentem: quem increpans, discede, inquit, funeste, de pecude et innoxium animal agitare desiste. paruit nequam spiritus et recessit. nec defuit sensus in bucula,
Abbreviated transcription (Latin):
odi concitaui: ut adu̾sum me utrȩq
lgiones uirata bella susciꝑent. Unde
queso taceatis. ne etiam hoc qͦd uos loqͥ¬
mini ad meam referat᷑ inuidiã. Tota
uobis istoꝵ m̃tio relinquat᷑: ad mar¬
tinum potiꝰ reu̾tamur. Tu galle ut ag¬
gͣssus es opus ceptũ explica. Tum ille
satisfacere studiis ur̃is meus sermo
debuerit.S quia uoluntati ur̃e non
obsecundare nefas ẽ mͥ. quantũ adhuc
diei suꝑest loquar. Nã certe dũ stram̃
illud qͦd in lectos nr̃os parat᷑ aspicio.
subuenit in memoriã etiã de stramine
in quo martinus iacuerat factam eẽ
uirtutẽ. Res ita gesta est. uui¬
laudiomacus uicus ẽ. in confinio
bituricũ atq turonorum. Eccłia
ibi ẽ celebris religione scorum. nec mi¬
nus głiosa sacrarum uirginũ mul¬
titudine. Preteriens gͦ martinꝰ. in secre¬
tario ȩccłiȩ habuit mansionẽ. Post dis¬
cessum illiꝰ. cunctȩ in secretariũ illud
uirgines irruerunt. Allambunt sin¬

Expanded text:
odia concitavi, ut adversum me utraeque odia concitavi, ut adversum me utraeque legiones jurata bella susceperint. Unde quaeso taceatis, ne etiam hoc quod vos loquimini, ad meam referatur invidiam. Tota vobis istorum mentio relinquatur: ad Martinum potius revertamur. Tu, Galle, ut aggressus es, coeptum opus explica. Tum ille:satisfacere studiis vestris meus sermo debuerit: sed quia voluntati vestrae non obsecundare mihi non licet, quantum adhuc diei superest, loquar: nam certe dum stramen illud quod in lectos nostros paratur, aspicio, subvenit in memoriam etiam de stramine in quo uirtutem. res ita gesta est. Claudiomagus uicus est in confinio Biturigum adque Turonorum. ecclesia ibi est celebris religione sanctorum nec minus gloriosa sacrarum uirginum multitudine. praeteriens ergo Martinus in secretario ecclesiae habuit mansionem. post discessum illius cunctae in secretarium illud uirgines inruerunt: adlambunt sin
Abbreviated transcription (Latin):
sba illa ministrahit
ni Vd siquis hoc uti uoluer exem¬
plo: ꝑ om̃ia teneat exemplin. Talis
causa sit. talisq ꝑsona. taleosqͤuũ
tale conuiuiũ. & in omĩ uit semel
tantum. freclare inquit ostumia¬
nus nrõs istos ut martini egredi
ant᷑ exemplũ tua construgit oratio.
S ꝓfiteor tibi. quia hȩc sunis aurib
audientur. Nam si martu sequere¬
les dicere.cum ecdacitatil argueris.
galli sumus: ita nos in inc parte ñꝙ.
ł martini exemplo. uł tus disputa¬
tionib corrigendi fatenur. Uerũ tam̃
hȩc nobis iam dudũ agentib qͥd tu
tam obstinate sulpici taces: Ego inꝙ̃
ñ solumin taceo: s olim de istis cacere
disposui. Nam quia quandã uiduã
uagam. nitidulã sũptuosam. obiur¬
gauerim lasciusꝰ uiuentẽ. itidem ꝙ
uirginem adolescenti cuidam mͥraro
indecentiꝰ adherentẽ. cum qͥdẽ ipsã
Frequent̾ audissem alios etiã qͥtalia
agerent increpantẽ: tanta mͥ om̃iũ
feminarũ. cunctorumq monachoꝵ

Expanded text:
rtha illa ministravit ria. Quod si quis hoc uti voluerit exemplo, per omnia teneat exemplum: talis causa sit talisque persona, tale obsequium, tale convivium, et in omni vita semel tantum. VIII. Praeclare, inquit Postumianus, nantur exemplum , tua constringit oratio, sed profiteor tibi quia haec surdis auribus audientur. nam si Martini sequereles dicere, cum edacitatis argueris, Galli sumus; ita nos in hac parte numquam vel Martini exemplo vel tuis disputationibus corrigendi fatemur. Verumtamen haec nobis jamdudum agentibus, quid tu tam, obstinate Sulpici, taces? Ego, inquam, non solum modo taceo, sed olim de istis tacere disposui: nam quia quamdam viduam vagam, nitidulam, sumptuosam objurgaverim, lascivius victitantem; itidemque virginem adolescenti cuidam mihi charo indecentius adhaerentem, cum quidem ipsam frequenter audissem, alios etiam qui talia agerent, increpantem; tanta mihi omnium feminarum cunctorumque monachorum
Abbreviated transcription (Latin):
ueniebat occurrere. Tum gallus. Etiã¬
si ñ ob aduentũ scissimi sac̾dotis relin¬
quenda nob̾ hȩc eẽt oratio: nor ipsa co¬
gebat hucusq ꝓtractũ finire sermonẽ.
Uerum quia de martini uirtutibus
nequaquã explicari uniu̾isa potuerunt.
hȩc uos hodie audisse sufficiat: eras re¬
liqua dicemiꝰ. o

Expanded text:
ueniebat, occurrere. tum Gallus: etiamueniebat, occurrere. tum Gallus: etiamsi non ob aduentum sanctissimi sacerdotis relinquenda nobis haec esset oratio, nox ipsa cogebat hucusque prolatum finire sermonem. uerum quia de Martini uirtutibus nequaquam explicari uniuersa potuerunt, haec uos hodie audisse sufficiat, cras reliqua dicemus. it
Abbreviated transcription (Latin):
eo iste sulpiciꝰ nauigabat: s ꝓcul ut
semꝑ a cet̾is in remota nauis parte
residebat. Ibi ei angłs qͥd gestũ eẽt in
ꝑtũ habuimꝰ. ipsum diẽ fuisse con¬
uentꝰ: & ea ibi ab ep̃is fuisse decre¬
ta. quȩ martino angłs nuntiarat.
Cet̾um cũ ab eo de fine scłi querere¬
mꝰ: ait nob̾ neronẽ & antixp̃m pͥus
eẽ uenturos. neronẽ in occidentali
plaga regib subactis decẽ imꝑaturũ:¬
dam ut idola gentiũ coli cogat: ab
iherosolunam eet habiturus. ab illo ur
bem & templum eẽ reparandũ. illiꝰ eã
cogat negari. se potuis xp̃m ee confirmauꝰ
om̃sq scđ̃m legem circũcidi ubet: &¬
ipsum deniq neronem ab antixpo ee
puerilib constitutus. et ate legitima
sũpturus imperiũ. Quo autẽ hȩc ab
illo audiuimꝰ: annus octauus ẽ. Uos
nec dum explicitis quȩ statuerat refer¬
re loqueret᷑: puer familiaris ingres¬
simo nobis uiro qui officii causa ad nos

Expanded text:
eo iste Sulpicius navigabat; sed procul, ut eo iste Sulpicius navigabat; sed procul, ut semper, a caeteris in remota navis parte solus residebat. Ibi ei angelus, quid gestum esset in pertum habuimus, ipsum diem fuisse conventus, et ea ibi ab episcopis fuisse decreta quae Martino angelus nuntiarat. XIV. Caeterum cum ab eo de fine saeculi quaereremus, ait nobis, Neronem et Antichristum prius esse venturos: Neronem in Occidentali plaga regibdam, ut idola gentium coli cogat. ab Hierosolymam esset habiturus: ab illo et urbem et templum esse reparandum. illius eam cogat negari, se potius Christum esse confirmans, omnesque secundum legem circumcidj iubeat: ipsum denique Neronem ab Antichristopuerilibus constitutus, aetate legitima sumpturus imperium. quod autem haec ab illo audiuimus, annus octauus est: nosnecdum explicitis quae statuerat referre, loqueretur, puer familiaris ingressimo nobis uiro, qui officii causa ad nos
Abbreviated transcription (Latin):
s frequent̾ se ab eis confessus ẽ uisitari.
Petrum etiam & paulũ apłos: uideri
a se sepiꝰ ñ negauit. Iam uͦ demones
ꝓut ad eũ quisq uenisset: suis nomi¬
nib increpabat. Mercuriũ maxime
patiebat᷑ infestum: iouẽ brutũ atq
hebetẽ eẽ dicebat. Hȩc plerisq etiã in
eodem monasterio constitutis. incre¬
dibilia uidebant᷑: ne dum ego confi¬
dam om̃s qͥ hȩc audient credituros.
Nam nͥ mestimabilem uitã atq uirtu¬
tẽ martinus egisset: neqͥꝗͣ apud nos
tanta głia p̃ditus haberct᷑. Quamꝗͣ
minime mirũ si in oꝑib martini
infirmitas humana dubitauerit:
cum multos hodieq uideamꝰ ne euan¬
głiis quidem credidisse. XU.
martino autẽ sepe angłos uisos
familiarit᷑: & sensimꝰ & exꝑti sumꝰ.
Rem minimã dicturꝰ sũ: s tam̃ dicã.
Apud nemausũ ep̃orum si nodꝰ habe¬
bat᷑. Ad quam quidẽ ire noluerat. s
qd gestum eẽt scire cupiebat. Casu ẽ

Expanded text:
sed frequenter se ab eis confessus est uisitari: sed frequenter se ab eis confessus est uisitari: Petrum etiam et Paulum Apostolos uideri a se saepius non negauit. iam uero daemones, prout ad eum quisque uenisset, suis nominibus increpabat. Mercurium maxime patiebatur infestum, Iouem brutum adque hebetem esse dicebat. haec plerisque etiam in eodem monasterio constitutis incredibilia uidebantur, nedum ego confidam omnes, qui haec audient, credituros. nam nisi inaestimabilem uitam adque uirtutem Martinus egisset, nequaquam apud nos tanta gloria praeditus haberetur. quamquam minime mirum, si in operibus Martini infirmitcum multos hodieque videamus nec Evangeliis quidem credidisse. A Martino autem saepe angelos visos familiariter et sensimus et experti sumus. Rem minimam dicturus sum, sed tamen dicam. Apud Nemausum episcoporum synodus habebatur, ad quam quidem ire noluerat, sed quid gestum esset scire cupiebat. Casu cum
Abbreviated transcription (Latin):
illicis excubantes iam ꝑ aliqͦt
as cum silentio sedebamꝰ. ingenti
Orrore & tremore circonfusi: ac si an¬
te angłi cabernaculũ in andatas ex¬
cubias duceremus: cũ qͥdem clauso
ostio cellulȩ suȩ. nos ibi eẽ nesciret.
Int̾im colloquentium murmͦ audi¬
uimꝰ. & mox horrore quodã circun¬
fundim᷑. Ac obstupentes. nec igno¬
rare potuimꝰ qͥddam fuisse diuinũ.
Post duas fere horas: ad nos martinꝰ
egredit᷑. Ac tum eũ iste sulpiciꝰ. sicut
apud eum nemo familiariꝰ loqͦbat᷑. a
cep̃ orare ut ꝑquirentib indicaret.
qͥd illud diuini fuisset horroris. quod
fatebamꝰ nos ambos sensisse: ł cum
quib fuisset in cellula collocutus.
Tenuẽ enĩ nos licet & uix intellectũ.
sermocinantiũ sonũ ꝓforib audis¬
se. Tũ ille diu multũq cunctatus:
s nichil erat qd ei sulpiciꝰ ñ excorque¬
ret inuito. Incredibiliora forte dic¬
tecla & maria mec̃ fuerunt. Refe¬
rebat aut nob̾ uultũ & habitum
singularũ. Nec uͦ illo tantum diei

Expanded text:
illius excubantes iam per aliquot horas cum silentio sedebamus, ingenti horrore et tremore, ac si ante angeli tabernaculum mandatas excubias duceremus, cum quidem nos, clauso cellulae suae ostio, ibi esse nesciret. interim conloquentium murmur audimus et mox horrore quodam circumfundimur ac stupore, nec ignorare potuimus nescio quid fuisse diuinum. post duas fere horas ad nos Martinus egreditur: ac tum eum iste Sulpicius, sicut apud eum nemo familiarius loquebatur, coepit orare, ut pie quaerentibus indicaret, quid illud diuini fuisset horroris, quod fatebamur nos ambo sensisse, uel cum quibus fuisset in cellula conlocutus : tenuem enim nos scilicet et uix intellectum sermocinantium sonum pro foribus audisse. tum ille diu multumque cunctatus - sed nihil erat quod ei Sulpicius non extorqueret inuito: incredibiliora forte dicThecla et Maria mecum fuerunt. referebat autem nobis uultum adque habitum singularum. nec uero illo tantum die,
Abbreviated transcription (Latin):
illa quẽcũq ase reppulit sacerdotem:
s in eiꝰ iuri conspectu puella ñ uenit.
quẽ uidere salus uidentiũ fuit. Quiꝰ
autẽ aliꝰ p̃ter martinũ sac̾dos ñ ad
suã iniuiriam retulisset: Quos adu̾sꝰ
scãm uirginẽ motus. quantasq iras
m̃te concepisset: Hereticam iudicas¬
s&: & anathematirandã eẽ decreuis¬
set. Quam uͦ illi beatȩ anime illas
uirgines p̃tulisset. quȩ crebris occur¬
sib ubiq se p̃bent obuias sacerdoti:
quȩ conuiuia sũptuosa disponunt:
quȩ una parit᷑ accũbunt. S quome
ducit oratioꝰ. Paululũ iste liberior
sermo repͥmendꝰ ẽ: ne in aliquorũ
forsitan incurrat offensam. Et enĩ
infidelib obuirgationis u̾ba non
ꝓderunt: fidelib autẽ satisfaciet
exẽplum. Uerũ ego ita uirtutẽ huiꝰ
uirginis p̃dicabo: ut tam̃ nichil
illis quȩ ad martinũ uidendũ ex
longinqͥs regionib sepe uenerunt.
arbitrer derogandũ. Siquidẽ hoc¬

Expanded text:
illa quemcumque a se reppulit sacerdotem, illa quemcumque a se reppulit sacerdotem, sed in eius uiri conspectum puella non uenit, quem uidere salus uidentium fuit. quis autem hoc praeter Martinum sacerdos non ad suam iniuriam rettulisset? quos aduersum sanctam uirginem motus quantasque iras mente concepisset ? haereticam iudicasset et anathemandam esse decreuisset. quam uero illi beatae animae illas uirgines praetulisset, quae crebris occursibus ubique se praebent obuias sacerdoti, quae conuiuia sumptuosa disponunt, quae una pariter discumbunt! sed quo me ducit oratio? paululum iste liberior sermo reprimendus est, ne in aliquorum forsitan incurrat offensam: etenim infidelibus obiurgationis uerba non proderunt, fidelibus autem satisfaciet exemplum. uerum ego ita uirtutem huius uirginis praedicabo, ut tamen nihil illis, quae ad Martinum uidendum ei longinquis regionibus saepe uenerunt, arbitrer derogandum, siquidem hoc
Abbreviated transcription (Latin):
dos deposito ꝓpositi rigore uenisset.
Uerũ illa fortissimi uincla ꝓpositi: ne
martini qͥdẽ contẽplatione laxauit.
Ita uir beatus accepta ꝑ aliam feminã
excusatione laudabili: ab illiꝰ forib
quȩ uidendam se salutandãq ñdede¬
rat letꝰ abscessit. Ouirginẽ głiosã: que
ne a martino quidẽ passa ẽ se uideri.
Omartinum beatum: qͥ illam repulsã
ñ ad contumeliam suãdux̃. s magni¬
ficans illiꝰ cum exultatione uirtutẽ.
in usitato in his dũ taxat regionib
gaudebat exẽplo. E rgo cum haudlon¬
ge ab illa uillula nos manere nox im¬
minens coegisset: xeniũ beato uiro eadẽ
illa uirgo transmisit. Fecitq martinꝰ :
esset multis sac̾dotil o
ut fores suas sieas mali obsis
luerint: etiam. bonis claudan
ne adse imꝓbis sit liber accessus.n
uereant᷑ excludere etiã sac̾dotes. Toł
hoc mundus exaudiat: uideri se a
martino uirgo ñ passa ẽ. Non utiq

Expanded text:
dos deposito propositi rigore uenisset. dos deposito propositi rigore uenisset. uerum illa fortissimi uincula propositi ne Martini quidem contemplatione laxauit. ita uir beatus accepta per aliam feminam excusatione laudabili ab illius foribus, quae se uidendam salutandamque non dederat, laetus abscessit. o uirginem gloriosam, quae ne a Martino quidem passa est se uideri! o Martinum beatum, qui illam repulsam non ad contumeliam suam duxit, sed magnificans illius cum exultatione uirtutem inusitato in his\' dumtaxat regionibus gaudebat exemplo! ergo cum haut longe ab illa uillula nos manere nox inminens coegisset, xenium beato uiro eadem illa uirgo transmisit : fecitque Martinus, esset multis sacerdotibusud exemplum, ut fores suas, si eas malis obsistere uolunt, etiam bonis claudant, et, ne ad se inprobis sit liber accessus, non uereantur excludere etiam sacerdotes. totus hoc mundus exaudiat\': uideri se a Martino uirgo non passa est. non utique
Abbreviated transcription (Latin):
tibilem enĩ reddit ȩxercitum: si uiroꝵ
cohortibus turba feminea misceat᷑:
Miles in acie. miles pugnet in cãpo:
mulier se intra murorũ munim̃ta
contineat. Habet & illa głiam suam
si pudicitiam uiro absente seruaue¬
rit. Cuiꝰ hȩc pͥma uirtus. & consũ¬
mata uictoria est. ñ uideri. rii¬
llud uͦ sulpici meminisse te credo qͦ
affectu nobis. cum et tucorã ad esses uir¬
ginem illam p̾dicaret: quȩ ita se pe¬
nitus ab om̃ium uiroꝵ oculis remouis¬
set: ut ne ipsum qͥdem adee martinũ
cum eam ille officii causa uisitare uel¬
lec admiserit. Nam cum p̃ter agellũ
illiꝰ pͣteriret in quose ante cõplures
annos pudica cohibebat: audita fide
eius atq uirtute du̾tit ut tã illustriͤ
meriti puellam religioso officio epͣs
honoraret. Nos consequentes: gaus¬
suram illam uirginẽ putabamꝰ. Si qͥdẽ
hoc in testimonium uirtutis suȩ ẽẽ
habiturã: ad quã tanti nominis sacer¬

Expanded text:
tibilem enim reddit exercitum, si uirorum tibilem enim reddit exercitum, si uirorum cohortibus turba feminea misceatur. miles in acie, miles pugnet in campo: mulier se intra murorum munimenta contineat. habet et illa gloriam suam, si pudicitiam uiro absente seruauerit : cuius haec prima uirtus et consummata uictoria est, non uideri. Illud uero, Sulpici, meminisse te credo, quo affectu nobis, cum et tu coram adesses, illam uirginem praedicarit, quae ita se penitus ab omnium uirorum oculis remouisset, ut ne ipsum quidem ad se Martinum, cum eam ille officii causa uisitare uellet, admiserit. nam cum praeter agellum illius praeteriret, in quo se ante conplures annos pudica cohibuerat, audita fide illius adque uirtute deuertit, ut tam inlustris meriti puellam religioso officio episcopus honoraret. nos consequentes gauisuram illam uirginem putabamus, siquidem hoc in testimonium uirtutis suae esset habitura, ad quam tanti nominis sacer
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i. illã qͦq in eadem eiusdẽ militie
sacram̃ta iuirasse. pateret᷑ episcopus
scõs & sexũ suũ fide: merito nescienteᷤᷤ
parit̾ militare: tũ martinꝰ. Uerba uo¬
bis ipsa dicturꝰ sũ. Dic mͥ inquit. si
ũquã in bello fiusti: si in atie consti¬
tisti. At ille respondens fre¬
quenter Uin qͥt in atie steti: et
p̃lio parabat᷑. aut iam adu̾sus hostilem
exercitum collocato cõminus pede. dis¬
tricto ense pugnabat: ullam feminã
stare aut prrgnare uidisti: Tũ demũ
miles confusus erubuit. grãs agens
errori suo señ fuisse ꝑmissum: nec asꝑa
increpatione u̾boꝵ s uera & rationa¬
bili secundũ ꝑsonam militis. cõparati¬
one correctum. Martinus aut̃ conũ¬
sus ad nos. sic̃ eum frequens fratrũ
turba uallauerat. mulier inquit ui¬
rorũ castra ñ adeat: acies militũ sepa¬
rata consistat. ꝓcul femina in suo
degens tabernacło sit remota. Contẽp¬

Expanded text:
Christi, illam quoque in eadem militiae Christi, illam quoque in eadem militiae sacsanctos et sexum suum fidei merito nescientes pariter militare. Tum Martinus verba vobis ipsa dicturus sum: Dic mihi, inquit, si umquam in bello fuisti, si in acie constitisti? At ille respondens, Frequenter, inquit, in acie steti, et praelio parabatur, aut jam adversus hostilem exercitum collato cominus pede, districto ense pugnabat, ullam feminam stare aut pugnare vidisti? Tunc demum miles confusus erubuit, grerrori suo se non fuisse permissum, nec aspera increpatione uerborum, sed uera et rationabili secundum personam militis conparatione correctum. Martinus autem conuersus ad nos, sicut eum frequens fratrum turba uallauerat, mulier, inquit, uirorum castra non adeat, acies militum separata consistat: procul femina in suo degens tabernaculo sit remota. contemp
Abbreviated transcription (Latin):
brnata radiat᷑. Beia spe
uehem̃ter errant: & illi qͥniugia
uirginitati equanda estuant. mi¬
seripenitus & stulti sunt: erũ hȩc
a sapientib tenenda distictio est.
ut conuigiũ ꝑtineat ad iniã: uir¬
ginitas spectet ad głiam fornicatio
deputet᷑ ad pęnã. nisi saisfacione
purgetur.
iles qͥdam cingulũ n ȩccłia
monachum ꝓfessũ abiecerat:
cellulam sibi eminus n remoto
qͣsi heremita uicturus erexerat.
Interea astutus inimrus uariis
cogitationib brutũ pectus agita¬
bat: ut coniuigem sium quã mar¬
tinus in monasterio sus puellarũ
ẽẽ p̾ceperat. uoluntate mutata secũ
potius uellet habitare. Ad iit ergo
martinum fortis heremita. qͥd
haberet animi confitet᷑. Ille uehe
m̃ter abnuere: feminam uiro
rursus iam monacho ñ marito
incongrua ratione misceri. Postre¬
mo cum miles instaret. affirmans
nichil hoc ꝓposito eẽ nociturum
hoe solo conuigis uti uelle solatio
ero ne rursus se in sua uicia reuol¬
aerent ñ ee metuendũ. se eẽ militẽ

Expanded text:
rnata radiat. beata specuehementer errant, et illi qui coniugia uirginitati aequanda aestimant, miseri penitus et stulti sunt. uerum haec a sapientibus tenenda distinctio est, ut coniugium pertineat ad ueniam, uirginitas spectet ad gloriam, fornicatio deputetur ad poenam, nisi satisfactione purgetur. Miles quidam cingulum in ecclesia, monachum professus, abiecerat: cellulam sibi eminus in remoto quasi eremita uicturus erexerat. interea astutus inimicus uariis cogitationibus brutum pectus agitabat, ut coniugem suam, quam Martinus in monasterio puellarum esse praeceperat, uoluntate mutata secum potius uellet habitare. adit ergo Martinum fortis eremita et quid haberet animi confitetur. ille uero uehementer abnuere, feminam uiro rursus, iam monacho, non marito, incongrua ratione misceri. postremo cum miles insisteret, adfirmans nihil hoc proposito esse nociturum : se solo coniugis uti uelle solacio, porro ne rursus se in sua reuoluerent, non esse metuendum: se esse militem
Abbreviated transcription (Latin):
tiũsalute. ut postea nobis ipse
bat consequi posse se uirtutẽ: de¬
funti corpus ꝓpriis manib accep̃.
Et cim inspectantib cunctis ge¬
nua lexisset: ubi consũmata orati¬
one sirrexit. uiuificatũ paruulũ
matͥ reddidit. Tũ uͦ multitudo om̃is
in celim clamore sublato. xp̃m dm̃
faderi: postremo cuncti cat̾uatĩ
ad genua beati uiri ruere ceꝑunt.
fidelit᷑ postulantes ut eos faceret
xp̃ianos. Nec cunctatus in medio
ut erat campo cunctos imposita
uniuersis manu cathecuminos
fec̃. cum quidẽ ad nos conu̾scs
diceret. ñ in rationabilit̾ in cãpo
cathecuminos fiers. ubi solerent
martyres consecrari. Hi cisti inqͥt
postuiianus galle. uicisti. Non
utiq me qui martini sum potiꝰ
assercor & qͥ hec omĩa de illo uiro
& sciui semꝑ & credidi: s heremitas
om̃s a nachoritasq uicisti. Nemo
enĩ illorum sicut martinus hic
uester: immo nrͣ. mortib imꝑauit.
Meritoq hunc sulpitiꝰ apłis com¬

Expanded text:
tantium salute, ut postea nobis ipse dicebat, consequi se posse uirtutem, defuncti corpus propriis manibus accepit: et cum spectantibus cunctis genua flexisset, ubi consummata oratione surrexit, uiuificatum paruolum matri reddidit. tum uero multitudo omnis in caelum clamore sublato Christum Deum fateri, postremo cuncti cateruatim ad genua beati uiri ruere coeperunt, fideliter postulantes ut eos faceret Christianos. nec cunctatus, in medio ut erant campo, cunctos inposita uniuersis manu catechumenos fecit, cum quidem ad nos conuersus diceret, non inrationabiliter in campo catechumenos fieri, ubi solerent martyres consecrari. Vicisti, inquit Postumianus, Galle, uicisti, non utique me, qui Martini sum potius adsertor et qui haec omnia de illo uiro et sciui semper et credidi, sed eremitas omnes anachoretasque uicisti. nemo enim illorum, sicut Martinus hic uester, immo noster, mortibus imperauit. meritoque hunc iste Sulpicius aposto
Abbreviated transcription (Latin):
gos puopheriee
locutionis ẽ. ut pͥus psonã.
tempꝰ. locumq descͥbat. et
storie radicem figat. ⁊ pꝰt fructꝰ sp̃s per
signa ⁊ allegorias ꝓferat. Hie zechiel
itaq etatis sue tp̃s indicat dic̃ns. Et

Expanded text:
s propheticae locutionis est, ut prius personam, tempus, locumque describat, et storiae radicem figat, et post fructus spiritus per signa et allegorias proferat. Ezechiel itaque aetatis suae tempus indicat, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
similitudo et̾nitatis in mente: q̃m
uidebimus eum sicutie̾. Et qr similit udi¬
nem qͦ illiꝰ etiã corpora nr̃a ꝑcipient
in configuratione: dicat᷑ recte de scĩs
auimalib dicatur. similitudo homi¬
nis erat in eis. Hec nos in expositionis
erxordio p̃libasse sufficiat: ut loq̃ndi
uirtꝰ silentio refota. ad indaganda mi¬
steria que secuntur robustior exurgat.
Certi uenim sumus. qr ip̃m de quo lo¬
quimur habemꝰ adiutorem: qͥ uiuit
nregnat cum patre inunitate sp̃s scĩ¬

Expanded text:
nitatis in mente, quoniam videbimus eum sicuti est; et quia similitudinem quoque illius etiam corpora nostra percipient in configuratione, dicatur recte de sanctis animalibus: Similitudo hominis in eis. Haec nos in expositionis exordio praelibasse sufficiat, ut loquendi virtus silentio refota, ad indaganda mysteria quae sequuntur robustior exsurgat. Certi etenim sumus quia ipsum, de quo loquimur habemus adjutorem, qui vivit et regnat cum Patre in unitate Spi
Abbreviated transcription (Latin):
uideo: ⁊ faciem eiꝰ afacie aquilonis. Iude¬
orum quippe mens ꝑsecutione scuiens.
atq in crudelitate malitie undas co¬
gitationum uoluens. quid aliud quã
olla succensa fuit: Cuius facies a facie
torporem mentis non subderet. contra
bonos intanta malitia non arsisset.
Nubem itaq scquitur ignis in uoluens:
quia eiꝰ cecitatem mentis secuta ẽ crude¬
nis alibi arsit:atq alibi splenduit.
Nam subditur. Et splendor incircui¬
tu eiꝰ. Cum enim ꝑsecutio in iudea agi¬
tur: sca apłorum predicatio inuniu̾so
mundo disꝑsa ẽ. sic̃ ipsi dicunt. Uobis
missum ẽ u̾bum di: s qr indignos uos
iudicastis. ecce imꝰ ad gentes: De crude¬
litate gͦ malitie que mentem iudee ẽ¬
cremauit. omp̃s ds luicem gentib spar-¬
sit: qr ꝑ hoc qđ in illa redemptorẽ suũ¬

Expanded text:
video, et faciem ejus a facie Aquilonis . Judaevideo, et faciem ejus a facie Aquilonis . Judaeorum quippe mens in persecutione saeviens, atque in crudentate malitiae undas cogitationum volvens, quid aliud quam olla succensa fuit? Cujus facies a facie spiritui per torporem mentis non subderet, contra bonos in tanta malitia non exarsisset. Nubem itaque sequitur ignis involvens, quia in eis caecitatem mentis secuta est crudenis alibi arsit, atque alibi splenduit. Nam subditur: IBID.-- Et splendor in circuitu ejus. 13. Dum enim persecutio in Judaea agitur, sancta apostolorum praedicatio in universo mundo dispersa est, sicut ipsi dicunt: Vobis missum fuerat verbum Dei, sed quia indignos vos judicastis, ecce imus ad gentes . De crudelitate ergo malitiae, quae mentem Judaeae concremavit, omnipotens Deus lucem gentibus sparsit, quia per hoc q
Abbreviated transcription (Latin):
uens. Ignis enim nomine cum ꝑ
significationẽ đr. aliqͣndo sp̃s sc̃s. ali¬
quando aucem mentis malitia desig¬
natur. De bono igne scͥptum ẽ. Ignẽ
ueni mitt̾e interram. ⁊quid uolo nisi
ut accendaturꝰ Ignis quippe int̾rã
inittitur: cum ꝑardorem sc̃ĩ sp̃e affla-¬
ta terrena mens. a carnalib suis desi¬
deriis concrematur. De malo yenim
igne dr. Et nunc ignis adu̾sarios c̃¬
sumet: qr cor pessimum ex sua ma¬
litia tabescit. Si c̃ aũ ignis amoris
mentem erigit. ita ignis malitie
semꝑincuruat. Iudea gͥ nube sue
ignorantie cecata. qr mox ad ꝑsecutio¬
nis nequitiã erupit. igne suo inuo¬
luta ẽ: que in obligationẽ se nequitie
ꝑ eandem ip̃am crudelitatem qͣ arsit
implicauit. Uentus aũtͦbiumis ueni¬
ebat ab aqͥlone inubes magna ⁊ ignis
inuoluens: qr ex torporis sui frigore
adignorantie caliginẽ ꝑducta. usq
admalitiam ꝑsecutionis erupit. Inde

Expanded text:
vens. 12. Ignis enim nomine, cum per vens. 12. Ignis enim nomine, cum per significationem dicitur, aliquando Spiritus sanctus, aliquando autem mentis malitia designatur. De bono enim igne scriptum est: Ignem veni mittere in terram; et quid volo, nisi ut accendatur . Ignis quippe in terram mittitur cum per ardorem sancti Spiritus afflata terrena mens a carnalibus suis desideriis concrematur. De malo autem igne dicitur: Et nunc ignis adversarios consumet , quia cor pessimum ex sua malitia tabescit. Sicut autem ignis amoris mentem erigit, ita ignis malitiaesemper incurvat. Judaea igitur nube suae ignorantiae caecata, quia mox ad persecutionis nequitiam erupit, igne suo involuta est, quae in obligatione se nequitiae per eamdem ipsam 1188 crudelitatem qua arsit implicavit. Ventus autem turbinis veniebat ab Aquilone, et nubes magna, et ignis involvens, quia ex torporis sui frigore ad ignorantiae caliginem perducta, usque ad malitiam persecutionis erupit. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
nem ꝓpħando conspicit u̾ba u̾tamus.
Que in carnato dño tanto gͣuius ab aqui¬
lone uentum turbinis ꝑtulit: quantõ
a sua rectitudine concussa cadens ꝑtor¬
porem mentis inꝑfidiam frigida remã¬
sit. Uentꝰ gͦ turbinis ab aquilone ue¬
nit:cum uitam uidaici ppłi. malignꝰ
spc intemptationem concussit. Ubi et
amplius obcecari meruit mignorantie
sue caligine. Redemptorẽ qͥppe huma¬
ni geñis quem in lege ac ꝓpħis intelligẽ¬
tes expectauerant: uidentes negabant.
Unde actum ẽ ut eorum mens magna ig¬
norantie sue nube tegeretur: ne hunc
post in quirentes agnosc̾ent. qͣm pͥus ⁊
denuntiare pot̾ant. yamare renueban.
Nam cum mͦ eiꝰ uirtutes ⁊miracula. mͦ
aũ passiones aspicerent in infidelium
cordib nubes magna ab aquilone ue
firmitatem passionis illiꝰ ⁊ int̾ signa
caligabant. Quid uͦ exilla nubis mag¬
ne caligine sit secutum subiungitur.
cum protinus dicit. Et ignis inuol¬

Expanded text:
nem prophetando conspicit, verba vertamus. nem prophetando conspicit, verba vertamus. Quae incarnato Domino tanto gravius ab Aquilone ventum turbinis pertulit, quanto a sua rectitudine concussa cadens, per torporem mentis in perfidia frigida remansit. Ventus ergo turbinis ab Aquilone venit, cum vitam Judaici populi malignus spiritus in tentatione concussit. Ubi et amplius obcaecari meruit in ignorantiae suae caligine. Redemptorem quippe humani generis, quem in lege ac prophetis intelligentes exspectaverant, videntes negabant. Unde actum est ut eorum mens magna ignorantiae suae nube tegeretur, ne hunc post inquirentes agnoscerent, quem prius et denuntiare poterant, et amare renuebant. Nam cum modo ejus virtutes et miracula, modo autem passiones conspicerent, in infidelium cordibus nubes magna ab Aquilone veninfirmitatem passionis illius et inter signa caligabant. Quid vero ex illa nubis magnae caligine sit secutum, subjungitur, cum protinus dicit: IBID.-- Et ignis invol