comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Presentibus urrbis ad sitim aliquam uocat audientes. Scilicet sapi¬
entiȩ. uirtutis. prudentiȩ. Quare hoc: ut sciat audiens ubi sit lon¬
giturna uita lumen oculorum. et pax. Quod p̃espit discere addesi¬
dium ꝑtinet fontis. uxta quod respondet audiens. Sicut ceruus
rationem dicit quare desidet fontem: ubi suꝑiorem uitam intimat
di cendo. ubi sit longiturna uita. i lumen oculorum.: &e pax quod
ꝑtinet ad anagogem. Et sacendos ita. Omp̃s sempiterne os qui hanc
sollempnitatem aduentus sp̃sscĩ consecrasti: oa nobis que sumus
ut celestibus ddesid̃iis accensi. fontem uitȩ siciamus. Ubi dici celestis
desidiis accensi: inagogicum sonat. De letania circa baptisium.
recordari. An in᷑ memoratione primȩ uitȩ innocentis adȩ can¬
tatur: s: quia non fuit eidem in nocentia semprtetna. intractũ
Quesiuit me dñs m̃s misericors. & piissimus inuenit me captiuũ.

Expanded text:
aesentibus verbis ad sitim aliquam vocat audientes, scilicet, sapiaesentibus verbis ad sitim aliquam vocat audientes, scilicet, sapientiae, virtutis, prudentiae. Quare hoc? ut sciat audiens, ubi sit longiturna vita, lumen oculorum et pax. Quod praecipit discere, ad desiderium pertinet fontis, juxta quod respondet audiens: Sicut cervus rationem dicit quare desiderat fontem, ibi superiorem vitam intimat dicendo, ubi sit longiturna vita, et lumen oculorum, et pax, quae pertinet ad anagogen. Et sacerdos ita: Omnipotens sempitertus sancti consecrasti, da nobis quaesumus, ut coelestibus desideriis accensi fontem vitae sitiamus. Ubi dicit, coelestibus desideriis accensi, anagogicum sonat. De litania circa baptismum, recordari. Alleluia in memoratione primae vitae innocentis Adae cantatur; sed quia non fuit eadem innocentia sempiterna, in tractum quaesivit me dominus meus misericors et piissimus, invenit me captivum;
Abbreviated transcription (Latin):
rit. continetur: non nullis in locis sabbato dicere ⁊sueuit. Auoquin
eet preposterum ut priorib septimãnȩ diebus ꝓpħarum dictis car¬
minibꝰ moysi ultimum diceretur. Ac ꝑ hoc quia precessunt boni¬
mores infiliis abrahe añtequam apprehenderent .uii. mulieres ui¬
rum unum. preponitur lactio. scripsit moyses. icanticum: ad tende
cȩlum. ubiadam ad memoriã reducitur. quiẽ origo totius humani
generis. in quo maior. parserat infidelis ante xp̃i aduentum. Uiea
precedit. Quia nisiis uenisset: boni mores aduniu̾sum orbem ñ
transissent. De cercia lectione iam dictum ẽ. inqua septem dona sp̃c
sc̃ĩ deobedientib faciunt unum uirum. De quo dicebat paulus
Donec occurtamus om̃s inuirum ꝑfectum. ⁊ reliqua: Quarta
lectio ieremĩe. ẽ. propħȩ: quȩ dicit intercetera. Disce ubi sit sapi¬
entia. ubi uirtus. ubi prudentia. ut scias suul ubi sit lorgitur¬

Expanded text:
uit, continetur, nonnullis in locis sabbato dicere consuevit. Alioquin uit, continetur, nonnullis in locis sabbato dicere consuevit. Alioquin esset praeposterum, ut prioribus septimanae diebus prophetarum dictis carminibus Moysi ultimum diceretur. Docuit emores in filiis Abrahae, antequam apprehenderent septem mulieres virum unum, proponitur lectio, Scripsit Moyses canticum. Attende coelum, ubi Adam ad memoriam reducitur, qui est imago totius humani generis, in quo major pars erat infidelis ante Christi adventum. Vipraecedit, quia nisi is venisset, boni mores ad universum orbem non transissent. De tertia lectione jam dictum est, in qua septem dona Spiritus sancti de obedientibus faciunt unum virum, de quo dicebat Paulus, Donec occurramus omnes in virum perfectum, et reliqua. Quarta lectio est Jeremiae prophetae, quae dicit inter caetera: Disee ubi sit sapientia, ubi virtus, ubi prudentia, ut scias simul ubi sit longitur
Abbreviated transcription (Latin):
prima lectione memoratur. carnalis ẽ pater. a quo originem om̃s du¬
cimus. qui peccauit non obediendo precepto di. Cui non sequitur can¬
ticum uictorie: Abraham pater spiritalis. quia enus fidem imittan
do filii eiusefficinur: ⁊ populus dĩ uocamur. Iste restuit obediendo
inumolatione filii sui.ꝙ. primus offendit non obediendo. Sui
merito sequitur canticum uictoriȩ. Occidit eum uitum in obedi¬
entie. Ipsum sonat oratio sacerdotis. Os qui in abrahe famuli tui
opere. humano generi obedientie exempla tribuusti. irł̃qͣ
hec lectio ad historiam ꝑtinet. ut iggitur ita factum ẽ. Sequitur alia
lectio Scripsit moy ses canticum hoc. De quo canticodicat cantoi. ilico
demonstrat. Scilicet ad cende cȩlum. De quo beda suꝑ lucam. do me
moriam prisce religionis canticum deuteronomii inquo unuĩsus
ueteris popłi status. qui uidelicet offenso. quid propitio dõ merie¬

Expanded text:
prima lectione memoratur, carnalis est pater, a quo omnes originem duprima lectione memoratur, carnalis est pater, a quo omnes originem ducimus. Qui peccavit non obediendo praecepto Dei: ideo non sequitur canticum victoriae. Abraham vero pater est spiritualis, cujus fidem imitdo filii ejus efficimur et populus Dei vocamur. Iste restituit obediendo in immolatione filii sui, quod primus offendit non obediendo. Cui merito subditur canticum victoriae: occidit enim vitium inobedientiae. Ipsum sonat oratio sacerdotis: Deus, qui in Abrahae famuli tui opere, humano generi obedientiae exempla praebuisti, et reliqua. Haec lectio ad historiam pertinet: ut legitur, ita factum est. Sequitur alia lectio: Scripsit Moyses canticum. De quo cantico dicat, cantor illic demonstrat, scilicet, Attende coelum. De quo Beda super Lucam: Ad memoriam priscae religionis canticum Deuteronomii, in quo universus veteris populi status, quid videlicet offenso, quid propitio Deo mer
Abbreviated transcription (Latin):
fidem. ꝑ ouum: sp̃ẽ. Quibus tribus colitur ãnobis diuinitas. hec illo in
bratur. ut his roborati iniustificatione ꝑsistainiis. Offm romanum
cantamus et tempus eius dep̃cationis p̃termit̃timuis. Inter ẽ scdm
ieronimum quando ex uoluntate munus offertur deo. ⁊ quando
ex necessitate: Uoluntate omĩ tempore munus possumus in abs¬
tinentia rerum ꝑcipiendarum offerre deo. s ex necessitate non opor
cet. xIx uiii de uiglia sececostes
Teniendum ẽ mͦ ad iuigilias pentecostes. In eis leguntur lectiones
iiͦii. icanuntur uiiͦ. cantica. ante baptismi consecrationem: sicut in
uigiliis paschȩ Ibi legimus: in principio creauit ds̃ cȩlum et ter¬
ram. Inuigiliis pentecosten: temptauit ds̃ abraham. In ila non seqt᷑
canticum: in ista sequitur. Lectiones ad memoriam nobis adducunt
duos patres: uinum scłm carnem: asterum scdm sp̃m. Aidam qui in

Expanded text:
fidem; per ovum, spem: quibus tribus colitur a nobis Divinitas. Haec illo in fidem; per ovum, spem: quibus tribus colitur a nobis Divinitas. Haec illo in bratur, ut his roborati, in justificatione persistamus. Officium Romanum cantamus et tempus ejus praedicationis praetermittimus. Interest, secundum Hieronymum, quando ex voluntate munus offertur Deo, et quando ex necessitate. Voluntate omni tempore munus possumus in abstinentia rerum percipiendarum offerre Deo, sed ex necessitate non oportet. CAPUT XXXVIII. De vigilia Pentecostes. Veniendum est modo ad vigilias Pentecostes. In eis leguntur lectiones quatuor, et canuntur quatuor cantica ante baptismi consecrationem, sicut in vigiliis Paschae. Ibi legimus: In principio creavit Deus coelum et terram. In vigiliis Pentecostes, Tentavit Deus Abraham. In illa non sequitur canticum, in ista sequitur. Lectiones ad memoduos patres: unum secundum carnem, alterum secundum Spiritum. Adam, qui in
Abbreviated transcription (Latin):
possunt inimici cõmou̾e bellum aduersus uicina regna. Ut reor cau
te preuidit scã eccłia dm̃ rogare. ut qui destruxit olim consiliũ
a chitofel: nunc destruat consilia eorum qui uolunt irruere suꝑ
Quis aucem ex uob̾ patrem petit panem. Et iterum: dut si pecierit
ouum: Inistis tribus tria temporalia petenda possumus intelli¬
gere: ⁊ tria spiritalia. ꝑ panem:iomĩa bona que oe terris nascuntur.
Episcȩm: quȩ de aquis. Pouiranimalia que coeunt simul. hȩc enim
memorato tempore inaliquo ꝓfectu sunt. Germina missis pul¬
lulant arborum fructus ex flore ꝓdeuit᷑. Uinee atq olei liquor.
suis arboribus se erumpit. Pullorum animantia campos eon¬
cundunt. Qm nec necessaria sunt nris usibus. petenda sunt adnõ:
ut conseruentur. At spiritalia tta. ẜ panem caritatem. E piscẽ

Expanded text:
darum Maii, possunt inimici commovere bellum adversus vicina regna, ut reor, caudarum Maii, possunt inimici commovere bellum adversus vicina regna, ut reor, caute providit sancta Ecclesia Dominum rogare ut qui destruxit olim consilium Achitophel, nunc destruat consilia eorum qui volunt irruere supeQuis autem ex vobis patrem petit panem: et iterum, aut piscem? et iterum, aut si petierit ovum; in istis tribus tria temporalia petenda possumus intelligere, et tria spiritualia. Per panem omnia bona quae de terris nascuntur; per piscem, quae de aquis; per ovum, animalia quae cocunt simul. Haec enim memorato tempore in aliquo profectu sunt: germina messis pullulant, arborum fructus ex flore prodeunt, vineae atque olei liquor suis ab arboribus se erumpit, pullorum animantia campos tondent. Quoniam haec necessaria sunt nostris usibus, petenda sunt a Domino ut conserventur. At spiritualia, ita: per panem, charitatem; per piscem,
Abbreviated transcription (Latin):
ieuinium nixta nt̃m moiem. Neq ubi ieronimus. neq uibiau¬
gustinus erant. Quod si fieret ñtam aꝑte predicarent relaxato
nem ieiunii infra .I. dies. Romana consuetudo unum diem idẽ.
septimo Nł maiinterponit. quem uocat in letania maiore. ñ
serena mens ⁊ aliena auoluntate mala. p̾cari dm̃: quamius mandii¬
cet sobrie carnem meridie: ⁊ lecetur de resurrect̾ione dnĩ: tam̃ ma¬
iorum patrum. idẽ. apłicorum usus sequendus ẽ. forsan ex ipso offi¬
cio poterimus intelligere quid dep̾candum sit tali intempore:
Prma oratio ad missara dicit. Presta quesumus omĩ potens ds̃: ut qͥ
inafflictione nr̃a de tua pietate confidimus. contra aduersa omĩa
tua sẽꝑ ꝓtectione muniamur. huic concordat offertõrium dicers.
Ad iuua me dñe ds̃ m̃s saluum me fac propter miscđiam tuam. E tt̾m:
Qui insurgunt in me confundantur. Eo tempore. idẽ.uiiͦ. hłaꝵ maỹ

Expanded text:
jejunium juxta morem nostrum, neque ubi Hieronymus, neque ubi Aujejunium juxta morem nostrum, neque ubi Hieronymus, neque ubi Augustinus erat. Quod si fieret, non tam aperte praedicarent relaxationem jejunii infra quinquaginta dies. Romana consuetudo unum diem, id est, septimo Kalendas Maii, interponit, quem vocat in litania majore, nonserena mens et aliena a voluntate mala, deprecari Deum, quamvis manducet sobrie carnem meridie, et laetetur de resurrectione Domini; tamen majorum Patrum, id est apostolicorum, usus sequendus est. Forsitan ex ipso officio poterimus intelligere quid deprecandum sit tali tempore. Prima oratio ad missam dicit: Praesta, quaesumus, omnipotens Deus, ut qui in afflictione nostra de tua pietate confidimus, contra adversa omnia tua semper protectione muniamur. Huic concordat offertorium, dicens: Adjuva me, Domine Deus meus, salvum me fac propter misericordiam tuam. Et iterum: Qui insurgunt in me confundantur. Eo tempore, id est, septimo Kalen
Abbreviated transcription (Latin):
ribus fuit inuienna urbe terremõtus marimus. ubi multe
eccłie idomus multorum concusse fuerunt. ⁊ subu̾se. Ubi bes¬
tie multe oberrantes. lupi. ursi. ac cerui. ingressi ꝑ portam
ciuitatis deuorantes plurimos. ꝑtotum annum hoc facie¬
bant. Nam ueniente sollempnitate scĩ pasche sc̃s mamertꝰ
ret. palatium quoq regale quod mea cuutate erat duino ig¬
ne succensum ẽ. Cumq hȩc agerentur ad propinquante ascer¬
sione diuĩ indixit ieninium uir sc̃s dĩ criduum in populs
cum gemitu ⁊ contritione. Et paulo pꝰ. Cunc cessauit ipsa tri¬
bulatio ⁊ subu̾sio. Deinceps om̃s ȩccłiȩ dĩ ⁊ saceulotes hoc exem¬
plum imitantes usq ad p̃sens ipsas triluanas letanias ribiq
celebre colunt. Ubidicit om̃s ȩccłiȩ dĩ nos extra gallias possumꝰ
es intelligere ubierant hi de quibus ambrosuis dixit.ꝙ eotidie
stacuissent carnem edendam usq in pentecosten. Ibi nonfiebat

Expanded text:
ribus fuit in Vienna urbe terrae motus maximus ubi multae ribus fuit in Vienna urbe terrae motus maximus ubi multae ecclesiae et domus multorum concussae fuerunt et subversae: ubi bestiae multae oberrantes, lupi, ursi acerbi ingressi per portam civitatis, devorantes plurimos, per totum annum hoc faciebant. Nam veniente solemnitate sancti Paschae, sanctus Mamertus, ret, palatium quoque regale quod in ea civitate erat, divino igne succensum est. Cumque haec agerentur appropinquante Ascensione Domini, indixit jejunium vir sanctus Dei triduanum in populo cum gemitu et contritione. Et paulo post: Tunc cessavit ipsa tribulatio et subversio. Deinceps omnes Ecclesiae Dei et sacerdotes hoc exemplum imitantes usque ad praesens, ipsas triduanas litanias ubique celebriter colunt. Ubi dicit, omnes Ecclesiae Dei, non extra Gallias possumus eas intelligere. Ubi erant de quibus Ambrosius dixit, qui quotidie statuissent carnem edendam usque in Pentecosten, ibi non fiebat
Abbreviated transcription (Latin):
non tenetur ꝑ orientales eccłias cum scĩ patres quos memorauimus.
Ambrosius. augustimis. ieronimus. dicant relaxata ieiunia tempo¬
re pentestostes. necnon etiam uenerabilis prb̃r beda de eõdem
dempore dicit in omeliis suis. Uerito gͦ sacro scĩs diebus hisnos
quoq maioribus epulis atq hy mnis cęlestib uacamuf. Oo reue¬
rentiam nimirum dnĩce resurrectionis. ob memoriam dñici con¬
iunctus cum discipulis. simul i ob spem futurȩ uitȩ nr̃e quietis.
ac uitȩ in mortalis. Et paulo post. Recte eciam quinquagenario dierum
numero statum futurȩ nr̃ȩ beatitudinis inimagine ueneram̃.
leiunia uidelicet. relaxando. an canendo. stantes orando. quȩ sunt
aptissima ꝑque quietis ꝑpetue resurrectionis et iaudis p̾sagia.
Aquo primo inicium presens ienmium sumeret. gregorns cu¬
ronensis manifestat ingestis francorum ita dicens In his cempo¬

Expanded text:
non tenetur per omnes Orientales Ecclesias, cum sancti Patres quos memoravimus, non tenetur per omnes Orientales Ecclesias, cum sancti Patres quos memoravimus, Ambrosius, Augustinus, Hieronymus, dicant relaxanda jejunia tempore Pentecostes, nec non etiam venerabilis presbyter Beda de eodem tempore dicit in homiliis suis: Merito ergo sacrosanctis diebus his nos quoque majoribus epulis atque hymnis coelestibus vacamus, ob reverentiam nimirum Dominicae resurrectionis, ob memoriam Dominici convictus cum discipulis, simul et ob spem futurae nostrae quietis ac vitae immortalis. Et paulo post: Recte etiam quinquagenario dierum numero statum futurae nostrae beatitudinis in imagine veneramur, jejunia videlicet relaxando, et Alleluia canendo, stantes orando, quae sunt aptissima perpetuae quietis, resurrectionis et laudis praesagia. A quo primo initium praesens jejunium sumpsit, Gregorius Turonensis manifestat, in gestis Francorum ita dicens: In his tempo
Abbreviated transcription (Latin):
statuit ieuinans. siue indicens ieiunium. ut in festiuitate scĩ iohannis.
uel scĩ ꝑetri. ⁊ pauli absoluetur ieiunium: i postea ꝑagatur. nullũ
detrimentum facit anime suȩ. Non sequimur nos in p̃senti ieiunio
montanum ⁊ suos sectatores. s considamus peccata nr̃a. ⁊ pro eis certa¬
mus fructus dignos reddere penitentiȩ. Ex i̾eronimo memorato pos¬
sumus edi cereai quibus ula ieninia usurpata eent aliquando. iq.
non ex necessitate indicenda s int ieiunia pentecostes ꝯmu ecclie. s uo¬
luntate licere unicuiq ieiunare ob deuotionem suȩ mentis. Abista
licentia. ⁊ ab ista lib̾tate: excluduntur qui propͥe penitentes in ȩccłia
nominantur: trroii. De letania maiore:
equitur una uarietas inter octauas pasche: ⁊uigilias pentecostes.
hoc ẽ ieiunium triduanum inuigilia ascensionis dñĩ. Miror.
qͣuo modo moleuit consuctudo p̾sentis ieiunii innia eccłia. que cam̃

Expanded text:
statuit jejunans sive indicens jejunium, ut in festivitate sancti Joannis, statuit jejunans sive indicens jejunium, ut in festivitate sancti Joannis, vel sancti Petri et Pauli absolvatur jejunium, et postea peragatur, nullum detrimentum facit animae suae. Non sequimur nos in praesenti jejunio Montanum et suos sectatores, sed consideramus peccata nostra, et pro eis certamus fructus dignos reddere poenitentiae. Ex Hieronymo memorato possumus addiscere a quibus illa jejunia usurpata sint aliquando, quod non ex necessitate indicenda sint jejunia Pentecostes communi Ecclesiae, sed voluntate licere unicuique jejunare ob devotionem suae mentis. Ab ista licentia et ab ista libertate excluduntur, quae proprie poenitentes in Ecclesia nominant. CAPUT XXXVII. De litania majore. Sequitur una varietas inter octavas Paschae et vigilias Pentecostes, hoc est, jejunium triduanum in vigilia Ascensionis Domini. Miror quomodo inolevit consuetudo praesentis jejunii in nostra Ecclesia, quae tamen
Abbreviated transcription (Latin):
numerum suum iuter pentecosten. ⁊ festiuitatem scĩ ioharinis:
Ut reor. propter memeratos dies qui ꝑ disiunctos annos que¬
nientes st̃ cermino qui tĩt infestiuitate sci iohannis p̾ter mis¬
sa ẽ diligentia pentecostes. ⁊ inclusi sunt ipsi dies inluctu.
qui debent ee. in leticia ex auctoritate dñice p̾sentationis. ut
solitiis terminis ceneatur. Si uisum fuerit magistris. ut hȩc
definiant quando tempus ieunii ꝑagatur eorum qui sponte
propt̃ peccata sua ieiunant post resurrectionẽ dñi: udetur
nob uatiabilis tes auferri de nr̃a ȩccłia. Cur letari debeamus
indie pentecostes: habundant exempla scõrum patrum. Cur ie¬
iunare necesse sit unus quisq ex suo corde cognoscit. Maior.
enim festiuitas ẽ aduentus sp̃s scĩ. quam festiuitas scĩ iohan¬
nis baptiste. Simcludenda ẽ festiuitas infra ieiunium. amplius.
includenda ẽ. festiuitas scĩ iohannis quam aduentus sp̃s scĩ. Et si hes

Expanded text:
numerum suum inter Pentecosten et festivitatem S. Joannis. Ut reor, propter memoratos dies, qui per disjunctos annos convenientes sunt termino qui fit in festivitate sancti Joannis, praetermissa est diligentia Pentecostes, et inclusi sunt ipsi dies in luctu, qui deberent esse laetitia, ex auctoritate Dominicae praesentationis, ut solitus terminus teneatur. Si visum fuerit magistris, ut hoc diffiniant, quando tempus jejunii peragatur eorum qui sponte propter peccata sua jejunant post resurrectionem Domini, videtur nobis variabilis res auferri de nostra Ecclesia. Cur laetari debeamus in diebus Pentecostes, abundant exempla sanctorum Patrum; cur jejunare necesse sit unusquisque ex corde suo cognoscit. Major enim festivitas est adventus Spiritus sancti quam festivitas beati Joannis Baptistae. Si includenda est festivitas infra jejunium, amplius includenda est festivitas sancti Joannis quam adventus Spiritus sancti; et si hoc
Abbreviated transcription (Latin):
post cathalogum conu̾sationis ep̃i: etiam doctrinam similiter pre
cepissẽ.¶ bec propterea imposui: ut intentum facerem ordinandũ
ad noticiam legis et propbarum. Sexta feria una legitur. đꝑ¬
paret. quia lex ⁊ prophecia in uno euangłio recapitulantur Negi¬
tur in sexta etate mũ di. De responsoriis nonẽ necesse hic
aliud dicere: quam quod singulis lectionib singula res¬
ponsoria. respondeant. ut mosẽ. In futuro eos reseruamꝰ. In
sabb̃o quando benediccio datur: iiiͦi. leguntur. Quatuor ordines
sunt benedicentium dnõ: quos psalmsta enumerat dicens.
Domus isrł benicite dño: ilomus aaron benedicite dnio. Do¬
inus leui b enedicite dño: qui timetis dnm. benedicite dño:¬

Expanded text:
post catalogum conversationis episcopi, etiam dopost catalogum conversationis episcopi, etiam docepisse. Haec praeterea interposui ut intentum facerem ordinandum ad notitiam Legis et prophetarum. Sexta feria una legitur. Apparet quia lex et prophetia in uno Evangelio recapitulantur, quod legitur in sexta aetate mundi. De responsoriis non est necesse hic aliud dicere quam quod singulis lectionibus singuli responsorii respondeant, ut mos est. In futuro eos reservamus. In sabbato quando benedictio datur, quatuor leguntur. Quatuor ordines sunt benedicentium Dominum, quos Psalmista commemorat, dicens: Domus Israel, benedicite Domino; domus Aaron, benedicite Domino: domus Levi, benedicite Domino: qui timetis Dom
Abbreviated transcription (Latin):
ctionem languide. infirmeq doctrine. Calis quoq sit.: ut contra¬
dicentes arguat hereticos. siue iudȩos. ⁊ scłi istius sapientes. Et su¬
ꝑiora quidem que in ep̃ĩ uirtutibus posuit aduitam ꝑtinent.
hoc uero quod ait. ut possit. consolari indoctrina sana. ⁊ contra¬
dicentes aiguere. referendum̃ ẽ. ad scientiam. Quia si epi tantum
sc̃a sit uita sibi potest prodesse sic uiuens. Porro siet doctrina
⁊ sermone. fuerit eruditus.: potest ceteros quoq instruere. ⁊ ñ
solum instruere idocere suos. s aduersarios reꝑcutere. Qui nisi
refutati fuerint atq coniuncti: facile queunt simplicium cor
da ꝑuertere. hic locus aduersus eos facit quimercie ⁊ ocu san
guine somno se dantes. putant peccatum eẽ. siscripturas lege¬
gerint. ieos qui in lege dnĩ meditantur die acnocte quasigar¬
rulos inutilesq cõnteminunt. Don animaduertentes. ap̃sm¬

Expanded text:
ctionem languidae infirmaeque doctrinae. Talis quoque sit, ut contractionem languidae infirmaeque doctrinae. Talis quoque sit, ut contradicentes arguat haereticos sive Judaeos, et saeculi istius sapientes. Et superiora quidem quae in episcopi virtutibus posuit, ad vitam pertinent. Hoc vero quod ait: Ut potens sit consolari in doctrina sana: et contradicentes arguere, referendum est ad scientiam. Quia si episcopi tantum sit sancta vita, sibi potest prodesse sic vivens. Porro si doctrina et sermone fuerit eruditus, potest se caeterosque instruere: et non solum instruere, et docere suos: sed et adversarios repercutere: qui nisi refutati fuerint atque convicti, facile queunt simplicium corda 704 pervertere. Hic locus adversus eos facit, qui inertiae se, et otio, et somno dantes, putant peccatum esse, si scripturas legerint: et eos qui in Lege Domini meditantur die ac nocte, quasi garrulos inutilesque contemnunt: non animadvertentes Apost
Abbreviated transcription (Latin):
bato dictum ẽ. scĩficauit ds̃ diem septim um. Quia ergo caritas dĩ
uarta feria leguntur due lectiones. qm̃t debent hii qui ad sa¬
crum ordinem transeunt ammonieri. ut habeant noticiam legis
⁊ prophetarum. Quarta etate mundit lex ⁊ prophetia iuguert̃.
Apłs ammonet de doctrina dicens adtitum. Amplectentem eum qͥ
scđm doctrinam ẽ fidelem sermonem: ut potens sit ex hortari in doc¬
trina sana. ⁊eos qui contradicunt redarguere. Quod ita ieronimus
in epła ad titum. Optineat eum qui scđm doct̾rinam ẽ fidelem ser¬
monem. Ut quomodo sermo dĩ fidelis ẽ. iomĩ acceptrone dgnus:
sic ⁊ ille talem se prebeat. ut omẽ qd̾ loquitur fide dignum existi¬
metur:⁊uerba ip̃sius sint regula ueritatis. Potens quoq sit eos qui¬
scłi istius turbinibus exagitantur consolari. iꝑ suam doctrinam
infirma p̃cepta destruere. Sana autem doctrina dicitur ad distin¬

Expanded text:
bato dictum est: Sanctificavit Deus diem septimum. Quia ergo charitas Dei bato dictum est: Sanctificavit Deus diem septimum. Quia ergo charitas Dei r tres memoratos dies. Quarta feria leguntur duae lectiones, quoniam debent hi qui ad sacrum ordinem transeunt, admoneri, ut habeant notitiam legis et prophetarum. Quarta aetate mundi, lex et prophetae viguerunt. Apostolus admonet de doctrina, dicens ad Titum: Amplectentem eum qui secundum doctrinam est, fidelem sermonem, ut potens sit exhortari in doctrina sana, et eos qui resistunt, redarguere. Quod ita Hieronymus in Epistola ad Titum: Obtineat eum qui secundum doctrinam est, fidelem sermonem, ut quomodo sermo Dei fidelis et omni acceptione dignus, sic et ille talem se praebeat, ut omne quod loquitur fide dignum existimetur, et verba ipsius sint regula veritatis. Potens quoqsaeculi istius turbinibus exagitantur, consolari, et per sanam doctrinam infirma praecepta destruere. Sana autem doctrina dicitur, ad distin
Abbreviated transcription (Latin):
ea fecerunt udei consilium: ut occiderent: xp̃m. Sexta eum occi¬
derunt. Septima romanorum more ieiunium concluditur. pro¬
ter tristiciam apłorum de morte dnĩ. ut innocentius narrat
indecretalibus. Sabbato inquit ieiunandum ẽẽ ratio eiuden¬
tissima demonstrat. Uam si diemdnĩcum ob uenerabilem re¬
surrectionem dñi nr̃i tħu xp̃i. non solum in pascha celebramꝰ.
uerum etiam ꝑsingulos circulos ebdomadarum. ipsiusdiei
inmaginem frequentamus. Ac si .uiͦ. feria propter passionẽ
dñi ieiunamus sabbatunt pretermittere non debemus. qui
inter tristiciam atq leticiam temporis illius uidetur inclu¬
rorum celebretur: augustinus scribit ad ianuarium. Sabbatũ
cõmendatum ẽ priori popło inocio corporaliter celebrandũ.
ut sigura eẽt scĩficationis requie sp̃s scĩ. Nũquam enim legi¬
mus ingenesi scĩficationem ꝑ om̃s priores dies sẽ de solo sub¬

Expanded text:
ea fecerunt Judaei consilium ut occiderent Christum, sexta eum occiea fecerunt Judaei consilium ut occiderent Christum, sexta eum occiderunt; septima, Romanorum more, jejunio concluditur propter tristitiam apostolorum de morte Domini, ut Innocentius narrat in Decretalibus. Sabbato, inquit, jejunandum esse ratio evidentissima demonstrat. Nam si diem Dominicum et venerabilem resurrectionemverum etiam per singulos circulos hebdomadarum ipsius diei imaginem frequentamus, ac si sexta feria propter passionem Domini jejunamus, sabbatum praetermittere non debemus, qui inter tristitiam atque laetitiam temporis illius videtur incluo celebretur, Augustinus scribit ad Januarium: Sabbatum commendatum est priori populo in otio corporaliter celebrando, ut figura esset sanctificationis in requie Spiritus sancti. Nunquam enim legimus in Genesi sanctificationem per omnes priores dies, sed de solo sab
Abbreviated transcription (Latin):
rum spatiis. annua: uer nis. estiuis. autum nalib. hiemali¬
b q mensib atp̃rum autem dilectione lum intemporib
iuiumus ꝑpter ȩternutatem in qua iuiuere uolumus abstinen¬
dũ ⁊ ieiunandum. ẽ. Quamius temporum cursib ipsa no¬
bis insinuentur doctrina comtempnẽdorum temporum
et appetendorum eternorum. Porro autem denarius numerus
creatorus atq creaturȩ significat creaturam scientiam. Ham
trinitas creatoris est. Septenarius autem numerus ciraturam
indicat propter uitam.⁊ corpus. Dam illa tria sunt. Unde etiã
toto corde. tota anima tota mente. diligendus ẽ ds̃. In corpore au¬
tem manifestissima autem .iiiiͬ. apparerent quibus constant ele¬
menta. In hoc gͦ denario dum temporaliter nob insinuatur. idẽ
quater ducitur: caste continenter a temporum dilectione iuuere.
tur:oportet memorari. Scilicet .iiii. feria ui.i uii. Quarta quia in

Expanded text:
rum spatiis; annua vernis, aestivis, autumnalibus hiemalirum spatiis; annua vernis, aestivis, autumnalibus hiemalibusque mensibus. A temporum autem dilectione, dum in temporibus vivimus, propter aeternitatem, in qua vivere volumus, abstinendum et jejunandum est, quamvis temporum cursibus ipsa nobis insinuetur doctrina contemnendorum temporum, et appetendorum aeternorum. Porro autem denarius numerus Creatoris atque creaturae significat scientiam. Nam trinitas Creatoris est, septenarius autem numerus creaturam indicat propter vitam et corpus; nam illa tria sunt: unde etiam toto corde, tota anima, tota mente diligendus est Deus: in corpore autem manifestissima quatuor apparent, quibus constat, elementa. In hoc ergo denario dum temporaliter nobis insinuatur, id est, quater ducitur, caste et continenter a temporum dilectione vivere, tur oportet memorari, scilicet quarta feria sexta et septima. Quarta, quia in
Abbreviated transcription (Latin):
nario presidec scã trinitas ds. i regit creaturam suam ut alie¬
na sit adeceptione primi parentis. Quod nos boni facimus
ipsa facit in nobis. Obdo ponamus uerba scĩ augustini.
Dicit in libro questionum. Ixxx.iii. Omĩs sapientia ⁊ discipli¬
na. ẽ. quȩ ad homines erudiendos ꝑtinet creatdrem creatu¬
ramq diunoscere. & illum colere duminantem: istam subiectã
fateri. Est autem creator. ds ex quo om̃ia. ꝑ quem omĩa. ⁊ inquo
ẽ inuisibilis sicut animus: partim uisibilis sicut corpus. Inui¬
sibiliter denarius numerus tribuitur. Quare diligere dm
tripliciter iubemur extoto corde. extota anima. ⁊ extota m̃te:¬
tua. Corpori quaternarius propter euidentissimam natura
rȩ septenarius num̃us. Qua propter omnis diciplina dinos¬
cens ⁊ discernens creatorem atq creaturam: denario numero
Durna: maturinis:⁊ meridianis. uesꝑtinis. nocturnisq hora¬

Expanded text:
nario praesidet sancta Dei Trinitas, et regit creaturam suam, ut alienario praesidet sancta Dei Trinitas, et regit creaturam suam, ut aliena sit a deceptione primi parentis; quod nos boni facimus, ipse facit in nobis. Modo ponamus verba sancti Augustini. Dicit in libro Quaestionum, cap. 83: Omnis sapientia et disciplina est, quae ad homines erudiendos pertinet, Creatorem creaturamque dignoscere, et illum colere dominantem, istam subjectam fateri. Est autem creator Deus, ex quo omnia et per quem omnia, in quo ero partim est invisibilis sicut animus; partim visibilis, sicut corpus. Invisibiliter ternarius numerus tribuitur, qua de re diligere Deum tripliciter jubemur, ex toto corde, et ex tota anima, et ex tota mente: corpori quaternarius, propter evidentissimam naturamest septenarius numerus. Quapropter omnis disciplina dignoscens et discernens Creatorem atque creaturam denario numero diurna, matutinis et meridianis, vespertinis nocturnisque hora
Abbreviated transcription (Latin):
dine oleeͥ inȩt̾no cab̃naculo. Et enim illo tempore congrega¬
mus quo fruamur infuturo. Quartum ieiunium fit in hi¬
eme.que ẽ frggida ⁊ humida. ne menbra nr̃a fluxii atq lu¬
xu soluantur incomessationib ⁊ potationib. ac ꝑ hoc neglega¬
tur amordĩ. At quia quatuor tempora annorum nos im
pediunt ᷑ ad amorem cęlestium Scilicet matutinum. meri¬
dianum. uesꝑtinum. nocturtium. ꝑ hȩc etiam cotidie ab
amore eternorum retrahimur. In uno. quoq ierunio tres
diessunt. quia unum quod q cempus tres menses habet.
Pro uno quoq mense: singuli dies ieiunio consecranttr. At. uͦ
quia cotidiana peccata adgiauant. ñ sufficit unum ieninium
ꝑ unum quodq tempus: ac ꝑhoc quadragesimale tempus in¬
ducimus quo cotidiana peccata asfliguntur. Benarnis qui ꝑ¬
tinet addisciplinam nr̃am. quater duct̾us: xͣl. facit. In ipso de¬

Expanded text:
dine oleae in aeterno tabernaculo. Etenim illo tempore congregadine oleae in aeterno tabernaculo. Etenim illo tempore congregamus quo fruamur in futuro. Quartum jejunium fit in hieme, qua est frigida et humida: ne membra nostra fluxu atque luxu solvantur in comessationibus et potationibus, ac per hoc negligatur amor Dei. At quia quatuor tempora annorum pediunt ab amore coelestium, scilicet matutinum, meridianum, vespertinum, nocturnum: per haec enim quotidie ab amore aeternorum retrahimur; unde in unoquoque jejunio tres dies sunt; quia unumquodque tempus tres menses habet, pro unoquoque mense singuli dies jejunio consecrantur. Quia quia quotidiana peccata aggravant, non sufficit unum jejunium per unumquodque tempus, ac per hoc quadragesimale tempus, inducimus, quo quotidiana peccata affliguntur. Denarius, qui pertinet ad disciplinam nostram, quater ductus, quadraginta facit. In ipso de
Abbreviated transcription (Latin):
regendum. ex.iiii. elem̃tis. id ẽ. calido. sicco. frigido. humido. Qđ̃
si bene rexerit: idẽ.tria. quatuor. que fiunt uui: deuotissime
uitur uere estate: autumno. hieme. Hȩc quatuor tempora
solent nos ꝑdelectationem suam reuocare ab amore creatoris.
Qua de re ieiunandum ẽ. in uno quoq cempore. ut castigent᷑
enim quatuor. elem̃ta coniuncta sunt in sua natura qua¬
tuor. temporib anni. Uer ẽ calulus :⁊ humidus. Ineo ͭ facimꝰ
nũeiunium. ut elementum humoris in nob castigetur. ne
consentiat faise pulchritudini ueris. Ex humore ⁊i calore
nascitur pulchritudo terrȩ. Estas sicca ẽ. ⁊ calida. in qua
alterum ieiunium facimus. ut castigetur elem̃tum caloris
in nob: ne consentiat incendio carnali. Tercium ieinium
fit in autumno: qui ẽ humidus ⁊ siccus. ne aliquo langore
animi arescamus. ac defluamus. ⁊ inueniamur sine pingue¬

Expanded text:
regendum ex quatuor elementis, id est, calido, sicco, frigido, humido. Quod regendum ex quatuor elementis, id est, calido, sicco, frigido, humido. Quod si bene rexerit, id est, tria et quatuor, quae fiunt septem, devotissime nus volvitur: vere, aestate, autumno, hieme. Haec quatuor tempora solent nos per delectamenta sua revocare ab amore Creatoris, qua de re jejunandum est in unoquoque tempore, ut castigenturenim quatuor elementa conjuncta sunt in sua natura quatuor temporibus anni: ver est calidum et humidum, in eo facimus unum jejunium, ut elementum humoris in nobis castigetur, ne consentiat falsae pulchritudini veris. Ex humore et calore nascitur pulchritudo terrae. Aetas sicca est et calida, in qua alterum jejunium facimus, ut castigetur elementum caloris in nobis, ne consentiat incendio carnali. Tertium jejunium fit in autumno, qui est humidus et siccus, ne aliquo languore animi arescamus ac defluamus, et inveniamur sine pingue
Abbreviated transcription (Latin):
ordinationem accedunt. desideramus si dñs dedit euius
muneri ingratus nullus debet eẽ. nec diues nec patiꝑ. ex
demonstratione scĩ augustini monstrare medicamina
ieiunii .iiͦii. temporum. Quod quamius ordinatio in me¬
moratis temporib ñ celebretur. sicut nec aprimis epis cele¬
brata fuit. tam̃ necessario oportere nr̃ȩ religioni .iiii. ieui-¬
nia annuati celebrare. Qua de re cogito quia ͥ p̃cesserunt:
in his xii. lectiones statutas eẽ. Et ñ ieiunium propter
ipsas. s ipsas ꝓpter ieiunium p̃cedens. atq qͣuatuor. ie¬
iunia opinamur inicium eẽ. quadragesimalis temporis.
Benarꝰ numerus totam disciplinam nram continẽt:
Nrã disciplina talis ẽ: ut creatura seruiat creatori. Ereator. ds in
trib ꝑsonis colitur. Colitur abanimo: qui eum Ailigit ex toto
corde. extota anima. ex tota uirtute. Eui subicitur corpus ad

Expanded text:
ordinationem accedunt; desideramus si Dominus dederit, cujus ordinationem accedunt; desideramus si Dominus dederit, cujus muneri ingratus nullus debet esse, nec dives, nec pauper, ex demonstratione sancti Augustini monstrare medicamina jejunii Quatuor Temporum: quod quamvis ordinatio in memoratis temporibus non celebretur, sicut nec a primis episcopis celebrata fuit, tamen necessario oportere nostrae religioni quatuor jejunia annuatim celebrare. Qua de re cogito quia illa praecesserunt, in his duodecim lectiones statutas esse, et non jejunium propter ipsas, sed ipsas propter jejunium praecedens. Atque ipsa quatuor jejunia opinamur esse initium quadragesimalis temporis. Denarius numerus totam disciplinam nostram continet. Nostra disciplina talis est, ut creatura serviat Creatori. Creator Deus in tribus personis colitur. Colitur ab animo, qui eum diligit ex toto corde, ex tota anima, ex tota virtute: cui subjicitur corpus ad
Abbreviated transcription (Latin):
imilitas suꝑbiam. Qui con:cr̃antur propterea consecrantur:
inrunio mense. quando magnus feruor solis ẽ. suꝑ terram. Onui¬
u notum ẽ dauid bellicosum fuisse: ualde arsisse inmarte.
Tempus iunii aptumẽ bellis. Tercia consecratio celebratur in
septembrio tercia sabbati. qđ ẽ. micium tercii cathalogi.
hec deputatur generationi iechonie. Iechonĩas interpretatur
preparatio domini. Nuliq dubium siomis oportet prepara¬
ri maduentu xp̃i. quin potissimum eos qui consecrantur: Que
consecratio: habet finem inipsa natiuitate xp̃i. Quȩ aliquã¬
do intercia ebdomada finitur. propter anticipationem
dierum natiuitatis xp̃i. ⁊ habet xiiiͥ. ebdomadas. Aliquan¬
sine ratione ẽ. quia si computetur cathalogus tene rece decadis.
et semel computetur iechonias: ñ amplius inueniuntur
cum ipso xp̃o. quam xiii. generationes. Si ipse bis computet᷑:¬
iximus deieiunio quod fit in xii. lectionib. pro hisqui ad

Expanded text:
humilitas superbiam. Qui consecrantur, prophumilitas superbiam. Qui consecrantur, propin Junio mense, quando fervor magnus solis est super terram. Omnibus notum est David bellicosum fuisse et valde arsisse in Marte. Tempus Junii aptum est bellis. Tertia consecratio celebratur in Septembrio, tertio Sabbato, quod est initium tertii catalogi. Haec deputatur generationi Jechoniae. Jechonias interpretatur praeparatio Domini: nullique dubium, si omnes oportet praeparari in adventu Christi, quin potissimum eos qui sacrantur. Quae consecratio habet finem in ipsa Nativitate Christi. Quae aliquando in tertia hebdomada finitur, propter anticipationem dierum Nativitatis Domini, et habet tredecim hebdomadas, aliquansine ratione est. Quia si computetur catalogus novissimae tesserecedecadis , et semel computetur Jechonias, non amplius inveniuntur cum ipso Christo quam tredecim generationes. Si ipse bis computetDiximus de jejunio quod fit in duodecim lectionibus pro his qui ad
Abbreviated transcription (Latin):
mi mensis usq ad quartam sabb̃i decimi mensis. Consecratio
prima celebratur prima sabb̃i prmi mensis. quȩ quasi in loco
abrahe generat xp̃m. Abraham interpretatur pater multarũ
gentium cui diccum ẽ. In semine cuo benedicentur om̃s gen¬
tes. Siquis consecratus stat insemine tas multdrum conuer¬
tentium ꝑsua exempla ad dnm̃ de primo patriarcha abra¬
hani genitus. Est ipsũ semen xp̃c. in quo semine promissum ẽ
abrahe benedici om̃s gentes. Ipsa consecratio tempore uerni cele
bratur: quod tempus babile ẽ procreationibus. Nam et abrahã
tecia etate fuit huiꝰ mundi que etas comparatur adolescentie q̃
habilis ẽ generationi filiorum. Scd̃a consecratio ẽ inquarto
mense scda sabbati. quod ẽ inicium scđi cathalogi x iiͦii. eb¬
domadarum. Hec deputatur in loco dauid filiorum. Lauid
inter pretatur fortis manu. Ipse prostrauit goliam ide hu

Expanded text:
mi mensis usque ad quartum Sabbatum decimi mensis. Consecratio mi mensis usque ad quartum Sabbatum decimi mensis. Consecratio prima celebratur primo Sabbato primi mensis, quae quasi in loco Abrahae generat Christum. Abraham interpretatur pater multarum gentium, cui dictum est: In semine tuo benedicentur omnes gentes. Si quis consecratus stat in semine multorum convertentium per sua exempla ad Deum, est primo patriarcha Abraham genitus; est ipsum semen Christus, in quo semine promissum est Abrahae benedici omnes gentes. Ipsa conbratur, quod tempus habile est procreationibus. Nam et Abraham tertia aetate fuit hujus mundi, quae aetas comparatur adolescentiae, quae habilis est generationi filiorum. Secunda consecratio est in quarto mense secundo sabbato, quod est initium secundi catalogi quatuordecim hebdomadarum. Haec deputatur in loco David filiorum. David interpretatur fortis manu, ipse prostravit Goliam, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
aplici semꝑ indecemhrio mense. in quo natiuitas dnĩ nr̃i
iħu xp̃i celebratur. consecrationes m inistrabant. usq ad sim¬
plicium qui fuit abeato petro quadrage simus nonus. Ipse
primꝰ sacrauit infebruario. Ni fallor. nullam obaliam cau¬
sam nisi itimando coniungendos ꝓpinquaus xp̃i corpori¬
corpori: qui ꝑsacrum ministerium ꝓuehuntur. Quo nullo mͦ
dignum:i abile. hoc ẽ ut per interp̾tationem patriarcharum¬
nominum nascantur mente. quigenealogie xp̃i uidentur fami¬
liarius adscisci. Et quia in congruum ẽ. sicut unicuiq generatio¬
ni singularis ebdomada deputatur. ita ꝑunam quamł obdo¬
madam consecrationem celebrari. Fausa congruenti ꝑ singula
tempora quȩ conueniri possun uirtutib :⁊ interpͣtationib
patriarcharum. qui in articulis genealogie positi sunt conse¬
cratio celebratur. ꝑtres tesserfsce decadẽs annuales fiunt eb
ipso. Cot enim ebdomade inueniuntur ãprima sabbati pri¬

Expanded text:
lici semper in Decembrio mense, in quo Nativitas Domini nostri Jesu Christi celebratur, consecrationes ministrabant usque ad Simplicium, qui fuit a beato Petro quadragesimus nonus. Ipse primus consecravit in Februario, ni fallor, nullam ob aliam causam, nisi intimando conjungendos propinquius Chricorpori qui per sacrum ministerium provehuntur, quod nullo modignum et habile; hoc est: ut per interpretationes nominum patriarcharum nascantur mente, qui genealogiae Christi videntur familiarius ascisci. Et quia incongruum est, sicut uniquique generationi singularis hebdomada deputatur, ita per unamquamque hebdomadam consecrationem celebrari, causa congruenti per singula tempora, quae convenire possunt virtutibus et interpretationibus patriarcharum qui in articulis genealogiae positi sunt, consecratio celebratur. Per tres tesseres decades annuales fiunt hebipso; tot etiam hebdomadae inveniuntur a primo Sabbato pri
Abbreviated transcription (Latin):
capitulo memorati concilii. Quicumq gͦ quales suꝑius memora¬
uimus preces habuerint. uel acceꝑint. ꝑ diaconum suum mitat᷑
quia ꝑso ministri in uidiosa non ẽ. ⁊ reliqua Quia auduuimus
ministerium diaconi ex ueteri testamento: audiamus consecra¬
tionis eius causam: ex nouo. Scriptum ẽ. in actibus apłorum¬

Expanded text:
capitulo memorati concilii: Quicunque ergo, quales superius memoracapitulo memorati concilii: Quicunque ergo, quales superius memoravimus preces habuerint, vel acceperint, per diaconum suum mittant, quia persona ministri invidiosa non est, et reliqua. Quia audivimus ministerium diaconi ex Veteri Testamento, videamus causam consecrationis ejus ex Novo. Scriptum est in Actibus apo
Abbreviated transcription (Latin):
rium eorum ut portent in itinere omnem suppellectilem taber¬
naculi. quin ⁊ ipsum tab̃naculum: sicut in sequentib monstrabit᷑
hoc ẽ officium familiȩ gersonitarum. ut portent cortinas tab̃naculi.
et tectum fedis oꝑimentum aliud.⁊ Rło: De filiis caath dicitur ut
sint sub manu eleazar filii aaron sacerdotis. De istis: ut sint sub ma¬
nu ithamar filii aaron sacerdotis. ⁊ dicitur: ut atricesimo anno usq
ad quinquagesimum annum ministrent intab̃naculo fedis. Ex isto
libro numerorum et ex uerbis scĩ iheronimi qui nos iubet differentias
sacrorum ordinum sumere aueteri testamento: discimus ministeriũ
eẽ leuitarum ut custodiant ȩccłiam. ⁊ uasa eius. atq suppellectilem.
nec non etiam que necessaria sunt ȩccłiȩ portare: ꝑ iter portent.
Qua propt̃ insardicensi concilio staͣtum ẽ. ut qualescumq preces habu¬
erint ep̃iad palacium diaconi eas ꝑferant. Ita scriptum ẽ in uuiui.

Expanded text:
rium eorum, ut portent in itinere omnem supellectilem taberrium eorum, ut portent in itinere omnem supellectilem tabernaculi, quin et ipsum tabernaculum, sicut in sequentibus demonstrabitur. Hoc est officium familiae Gersonitarum, ut portent cortinas tabernaculi, et tectum foederis, operimentum aliud, et reliqua. De filiis Caath dicitur ut sint sub manu Eleazar filii Aaron sacerdotis. De istis, ut sint sub manu Ithamar filii Aaron sacerdotis, et dicitur, ut a trigesimo anno usque ad quinquagesimum ministrent in tabernaculo foederis. Ex isto libro Numerorum et ex verbis sancti Hieronymi, qui nos jubet differentias sacrorum ordinum sumere a Veteri Testamento, discimus ministerium esse Levitarum, ut custodiant ecclesiam et vasa ejus, atque supellectilem, necnon etiam et quae necessaria sunt ecclesiae portare per iter, portent. Quapropter in Sardicensi concilio statutum est, ut qualescunque preces habuerint episcopi ad palatium, diaconi eas perferant. Ita scriptum est in nono
Abbreviated transcription (Latin):
rentiam assumendam: a ueteri testam̃to sc̃s iheronimus nobis
demonstrat ex epła ad ȩuangl um prb̃m dicens. Et ut sciamꝰ
traditiones apłicas sumptas deueteri testam̃to. quod aaron i filii
eius. atq leuite intemplo fuerunt. hoc sibi ep̃i. ⁊ prb̃i. idiaconi. in
eccł̃ia uendicent  Ac ꝑ hoc recurramus aduetus testam̃tum unqui¬
ramus quale eẽt ministerium leuitarum intemplo. Scriptum ẽ
tribum leui. i fac stare inconspectu aaron sacerdotis. ut ministrent
ei. iexcubent. ⁊ obseruent. quicquid ad cultum ꝑtinet multitudi¬
nis. coram tab̃naculo testimonii.:⁊ custodiant tasa tab̃naculi serui-¬
entes in ministerio euis. Ecce ministerium audiuimus leuitarum
id ẽ iugilias intemplo:obseruationes rerum quȩ ꝑtinent adcul
tab̾naculi siue uasorum. Et paulo pꝰ Cumq inuoluerint aaron
et filii eius sanctuarium. iomĩa uasa eiꝰ incõmotione castrorum:
tunc intiabunt filii caath ut portent inuoluta. Et istud ẽ ministe¬

Expanded text:
rentiam assumendam a Veteri Testamento sanctus Hieronymus nobis demonstrat ex Epistola ad Evagrium presbyterum, dicens: Et ut sciamus traditiones apostolicas sumptas de Veteri Testamento, quod Aaron et filii ejus atque levitae, in templo fuerunt, hoc sibi episcopi et presbyteri et diaconi in Ecclesia vindicent. Ac per hos recurramus ad Vetus Testamentum, et inquiramus quale esset ministerium levitarum in templo: Scriptum est ctu Aaron sacerdotis, ut ministrent ei, et excubent et observent quidquid ad cultum pertinet multitudinis coram tabernaculo testimonii, et custodiant vasa tabernaculi, servientes in ministerio ejus. Ecce ministerium audivimus levitarum, id est, vigilias in templo, et observationes rerum, quae pertinent ad cultum taberna culi sive vasorum. Et paulo post: Cumque involuerint Aaron et filii ejus sanctuarium et omnia vasa ejus in commotione castrorum, tunc intrabunt filii Caath, ut portent involuta. Et istud ministe
Abbreviated transcription (Latin):
subdit᷑ sit consecratio eius. ⁊ canonica institutio monstrant. Idẽ ut
ihis ministret diacono quȩ aguntur cica altaris officia. Nam pͥ¬
meuo tempore diaconus non legebat ȩuangłium: quod nũdu
erat scriptum. S postquam statuerunt patresut diaconus leget

Expanded text:
subditus sit, consecratio ejus et canonica institutio monstrant, id est, ut subditus sit, consecratio ejus et canonica institutio monstrant, id est, ut in his ministret diacono, quae aguntur circa altaris officia. Nam primaevo tempore diaconus non legebat Evangelium, quod nondum erat scriptum: Sed postquam statutum est a pat
Abbreviated transcription (Latin):
ni sequentes qui accipiunt ab archidiaͣno urceolum ad ministran¬
dum uinum ineucaristiam corporis xp̃i. Ipsi etiam accipiunt
scifum aquȩ. ⁊ aquȩ manile cum manutergio. Uerito ab archidia¬
cono accipiunt. quia meius adiutorio consecrati sunt. Subdiaconus re-¬
gionatius tempore sacrificii stat infacie pontificis. Ideo necesse ẽ ut
subsequentes necessaria aforis ministrent. Subdiaconus ideo dicitur.
quia subdiacono. ẽ. Ad unum ministerium consecrantur. Subdiaco¬
nus uasa altaris ad eum defert. Ipse uero adaltare ut in eo disponat
quȩ disponenda sunt. atq ĩde recipiat ut bons dispensator de
mensa dni sui. Miror. qua de re sumptus usus inȩccłia nr̃a sit. ut
subdiaconus frequentissime legat leccionem ad missam: cum hoc
non reppiatur ex ministerio sibi dato inconsecratione commnissum
neq exlitteris canonicis. ueq ex nomine suo. Subdiaconus dicitur

Expanded text:
ni sequentes qui accipiunt ab archidiacono urceolum ad ministranni sequentes qui accipiunt ab archidiacono urceolum ad ministrandum vinum in eucharistiam corporis Christi. Ipsi etiam accipiunt scyphum manile cum manutergio. Merito ab archidiacono suscipiuntur, quia in ejus adjutorio consecrati sunt. Subdiaconus regionarius tempore sacrificii stat in facie pontificis: ideo necesse est ut subsequentes necessaria a foris ministrent. Subdiaconus ideo dicitur, quia sub diacono est. Ad unum mysterium consecrantur: subdiaconus vasa altaris ad eum defert, ipse vero ad altare, ut in eo disponat quae disponenda sunt, atque inde recipiat, ut bonus dispensator de mensa Domini sui. Miror qua de re sumptus usus in ecclesia nostra, ut subdiaconus frequentissime legat lectionem ad missam cum hoc non reperiatur ex ministerio sibi dato in consecratione commissum, neque ex litteris canonicis, neque ex nomine suo. Subdiaconus, ut mons