comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
missã possit uiolentia extorgn. Et tunt qdem barbari paulisꝑ ab excursib cessauerunt
At cũ direo ociore sũpsissent ad suꝑiora reditum cantus aut̃ timor anglos incesse¬
rat ut nichis minꝰ quã deresistendo hostib cogitarent. eotam itaq proumnciã abori᷑¬
uelis redierũt. Sed ñ sic malum qͥeuit. Nam sic̃ ydre serpentis młtorũ capitũ yno
capite succiso. plura repupullant. sic noui semꝑhostes coniiuũ suoꝵ exemplo ⁊
sucro prouocati: ex danemarchia młtiplicato numero reu̾tebantur in angliam. Re¬
u̾si itaq tertio. occidentalem prouinçiam adhuc intactam pessundederũt. eusis mo¬
nast̾us. ⁊ exoniã urbe incensa.cancia de pdatoi data.cantuaria metropoli confaig̾ta
Metrypolitanus quoq beatus elfegus lapidatuo ⁊ secu percussus. sed om̃ipotens mi¬
quo lignũ aridum ip̃ius sanguie litũ. sub nocte una reuiruerat. certatĩ moscuła

Expanded text:
nulla possit uiolentia extorqueri. Et tunc quidem barbari paulisper ab excursibus cessauerunt, nulla possit uiolentia extorqueri. Et tunc quidem barbari paulisper ab excursibus cessauerunt, at cum uires ocio resumpsissent, ad superiora reditum. Tantus autem timor Anglos incesserat, ut nichil minus quam de resistendo hostibus cogitarent. Totam itaque prouintiam ab oriuelis redierunt. 18. Sed non sic malum quieuit. Nam sicut hydre serpenti multorum capitum uno capite succiso plura repullulant, sic noui semper hostes conciuium suorum exemplo et lucro prouocati ex Danemarchia multiplicato numero reuertebantur in Angliam. Reuersi itaque tercio occidentalem prouintiam adhuc intactam pessum dederunt, euersis monasteriis, et Exonia urbe incensa, Cantia depredationi data, Cantuaria metropoli conflagrata, metropolitanus quoque beatus Elfegus lapidatus et securi percussus. Sed omnipotens maquo lignum aridum ipsius sanguine litum sub nocte una reuiruerat, certatim in oscula
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃ uiͣʳ. uite euis cur sus crudelis in pͥncipio. in medio miser̃ in exitũ turnis Ignauiã
eus predix̾at dũstanꝰ. fedo minis exemplo admonitus. Mam cũ pusiuncłuum baptisiia¬
ret. arcunstantib Epĩs. ⁊ ille aliu ꝓ fłluuio in fontem sacrum cacasset. tulbatꝰ Ar chie¬
tasset ait ille. Quia hoc ⁊ ħ fecisti. ueniẽt suꝑ temala q̃ locutus est dñs. sed hec me ui¬
uente ñ fient qr ⁊ hoc lucutꝰ est dũe. Itaq cũ detimo amo regnu illuis. sc̃s drchimandoi¬
ta migrasset a scło uenert dani om̃s portus infestantes. ⁊ leuitate prratica ubig di¬
scurentes. Quid młtis: post młtam regni uastationẽ cõmuni consilio repulsi st̃
Argento. q ferro nãpot̾ant. Itaq decem misia libraꝵ argenti daui acapientes abiert
Sic ad ignominiam suau angli libertatem pecunia nundinati sunt. que abmuto amo

Expanded text:
xxx.vii; uite eius cursus crudelis in principio, in medio 36u miser, in exitu turpis. Ignauiam xxx.vii; uite eius cursus crudelis in principio, in medio 36u miser, in exitu turpis. Ignauiam eius predixerat Dunstanus fedo nimis exemplo admonitus. Nam cum pusiunculum baptizaret circumstantibus episcopis et ille alui profluuio in fontem sacrum cacasset, turbatus archietasset, ait ille: “Quia hoc et hoc fecisti, uenient super te mala, que locutus est Dominus. Sed hec me uiuente non fient, quia et hoc locutus est Dominus”. Itaque cum decimo anno regni illius sanctus archimandrita migrasset a seculo, uenerunt Dani omnes portus infestantes et leuitate piratica ubique discurrentes. Quid multis? Post multam regni uastationem conmuni consilio repulsi sunt argento, qui ferro non poterant. Itaque decem milia librarum argenti Dani accipientes abierunt. Sic ad ignominiam suam Angli libertatem peccunia nundinati sunt, quȩ ab inuito animo
Abbreviated transcription (Latin):
qui mnocentem suũ. multoꝵ magnorũ q signoꝵ. głia decorauit᷑. Ibi ostensa de celo lumma
ibi clauduo gressum cõposuit ibi mutus organũ lingue resumpsit ibi pror sus oĩo nua¬
litudo sanitati locum fecit. Frater eius e delredus cũ decemus esset ⁊ frem suũ necatũ con¬
claman auduet cepit parit̾ flere. Quo fletu furentem genitͥaem suã adeo mitauit. ut
qr flagellum ad manũ ñ habebat. Arreytiᷤᷤ candelis pusionẽ cedebet pene usq ad morte
Exqͦ in id passionis incidit ut tota uita sua candelas horreret ⁊ta u̾t ñꝙͣ. anͣ se pateret᷑
inferu lum eaꝵ. hec a nob̾ dicta ꝓ eo quod sc̃o du̾stanus cũ eũ corotiaret ꝓpħice dix̾it. qr
ꝑ mortem fũo tuii aspirasti ad regnũ. ꝓpt̾ea audi uerbuu dñi. Non delebit᷑ pectatũ igno¬
miniose matus tue nͥ młto sangne misero ꝑ anglorũ uenient ꝙͥ suꝑ angliam mala. qͣlia
adeptus anno dñice incaruatoĩs. deice. ⁊ lxix. obsedit illud potius qͣm rexit. Annio

Expanded text:
qui innocentem suum multorum magnorumque signorum gloria decorauit. Ibi ostensa de cȩlo lumina, ibi claudus gressum composuit, ibi mutus organum lingue resumpsit, ibi prorsus omnis inualitudo sanitati locum fecit. 15. Frater eius, Edelredus, cum decennis esset et fratrem suum necatum conclamari audiret, cepit pariter flere. Quo fletu furentem genitricem suam adeo irritauit, ut, quia flagellum ad manum non habebat, arreptis candelis pusionem cederet pene usque ad mortem. Ex quo in id passionis incidit, ut tota uita sua candelas horreret, ita ut numquam ante se pateretur inferri lumen earum. Hec a nobis dicta pro eo, quod Sanctus Dunstanus, cuignominiose matris tuȩ, nisi multo sanguine miserorum Anglorum, uenientque super Angliam mala, qualia tre suo regnum adeptus anno dominice incarnationis dcccc.lxxix obsedit illud potius quam rexit annis
Abbreviated transcription (Latin):
rm̃ miaprios mores rũtetun ᷤ nibeus dxacho ⁊ in seip̃m seuire labozabit. oo¬
tuo Caduallone m̃ quieta gens britonũ ⁊e pacis impaçiens ad iñtestina bel¬
la rediit cuules ꝙ discordias. s non impune. Seguit᷑ enim i dicit. Qld
decipiet .i. fnistrabitiu. Arripiet mortalitas ꝓpłm. cunctasꝙ natões euacuabu
residui natalo solum deserent. Hritonib int̾ se cuul seditõe pugnantib supueiẽ

Expanded text:
in proprios mores reuertetur rubeus draco et in seipsum seuire laborabit. Mortuo Caduallone inquieta gens Britonum et pacis inpatiens ad intestina bella rediit ciuilesque discordias. Sed non impune. Sequitur enim et dicit, quid decipiet, id est frustrabitur. Arripiet mortalitas populum cunctasque nationes euacuabit. Residui natale solum deseren
Abbreviated transcription (Latin):
laborem a sui ainhesuo. Comitus euio disꝑsi ut assolet. quo cũꝙ ca sus tuleraci canes
concendit nue nculus ⁊ asidias nouercales ignorans. quippe qͥ alioꝵ animos ex sus
pontarians nil p̃ter anocentiã cogitaret.  unc illa muliebri blanditiã ad uemen¬
tem assiciens sibi fecit mñtende.⁊ post libata oscła. porrectũ poculum auddue hares¬
entõꝰ ꝓ datellitro subornatos sica transfodit᷑. Quo couln̾e̾ sauciatus cũ quantie
gotaut am̃ie ⁊ eli qͥio equũ casearib mõnisset ad suos redire uno pede lapsus asres
ꝑ deuia tractus. undante cruore indicia sui mt̾itus se querentib dedit . acaus¬
but itnq̃i publlcam e festauam senciam furia infernalie Ied affuit celests o cilis

Expanded text:
laborem siti anhelus. Comites eius dispersi – ut assolet, quo quemque quo quemque Pf; contendit iuuenculus insidias nouercales ignorans, quippe qui aliorum animos ex suo ponderans nil preter innocentiam cogitaret. Tunc illa muliebri blandicia aduenientem alliciens sibi fecit intendere et, post libata oscula, porrectum poculum auide haurientem per satellites subornatos sica transfodit. Quo uulnere sauciatus, cum quantis potuit anime reliquiis equum calcaribus monuisset ad suos redire, uno pede lapsus alteroque per deuia tractus, undante cruore indicia sui interitus se querentibus dedit. Actitabat itaque publicam et festiuam leticiam furia infernalis. Sed affuit celestis oculus
Abbreviated transcription (Latin):
te filiue cius compositis reb mn danomarchia federata cũ funtimis regib pace. Su ingenti
naugio ⁊ m̃ m̃łtitũdie graus poenit n angliam. ea mente ⁊ dĩo.ut ad comendino. dia
coduo n cendiis ꝯ fedabat Mec multo post aduentũ euis ĩ insulan ⁊ e desfiedus nexanglr
in qͥmapio q̃dragesmne aiam laborib ⁊ erumpnis natam efflauit resiccis tͥb liberissꝵ¬
sticib ed mundo ssftredo e duardo. Quo apid scm paulã lundoniẽ seyulto. oppadene
suꝑiorem manũ pene cũ uictoria reportasset. quadam die orcũuentꝰ/ dolo suoꝵ t̾ga nu¬
dauet ꝑ̃ auci ty se astutrum excctantes ⁊ resociantes atroatꝰ ceperũt arietan in
hostes. sed om̃s mox sunt ad conũ int̾empti. Qbi Enuito regnũ anglie expug aauit

Expanded text:
 filius eius, compositis rebus in Danomarchia, federata cum finitimis regibus pace, cum ingenti nauigio et in multitudine graui uenit in Angliam ea mente et animo, ut cedibus incendiisque fedabat. Nec multo post aduentum eius in insulam Edelfredus, rex Anglorum, in principio quadragesime animam laboribus et erumnis natam efflauit, relictis tribus liberis superstitibus, Edmundo, Elfredo, Eduardo. Quo apud sanctum Paulum Londonie sepulto oppidani superiorem manum pene cum uictoria reportasset, quadam die circonuentus dolo suorum terga nudauit. Pauci tamen se alterutrum excitantes et resociantes, atrociter ceperunt arietari in hostes, sed omnes mox sunt ad unum interemti. Ibi Cnuto regnum Angliȩ expugnauit
Abbreviated transcription (Latin):
ext̾mĩatio eius festinat. Cau̾nas eius occupabit albus draco. qui saxones
quos ĩuitasti significat. Rubeus uero gentem designat brictãne. que ab
albo oppͥmetur. Montes itaꝙ eius ut ualles equabuntur. et flumia ualliũ

Expanded text:
ccupabit albus draco, qui Saxones, quos inuitasti, significat. Rubeus autem gentem designat Britanniȩ, que ab albo opprimetur. Montes itaque eius ut ualles equabuntur, et flumina uallium
Abbreviated transcription (Latin):
stiata uentis pene tota ⁊ ignib pitens.spũ q intorsus cũ igni cõc̾tã¬
te. mlt̾is sepe locis fumũ ul uapores ul flãmas eructat. uł ⁊ uento
accrius incombente.harenaꝵꝵ ac sap̃idũmoses egerit. Uñ uii. gilliꝰ.¬
Int̾ea fessos uẽ tus cũ sole reliñqͥt. ignari q uie ciclopũ allabimͣ horiᷤ
portus ab accessu uentoꝵ ĩmotus.⁊ ingẽs ip̃e. s orificis uixͣ sonat
et hna riunis Int̾dũq atram prorũꝑit ad et hera nubem. turbine fum̃a¬
te piceo ⁊ candente fauilla Acollit ꝙ glolos flaminar. ⁊ sꝑdera sambit
Incdũ scopulos cõuussa q uiscera montis.erigit eructãs. liquefacta q
saxa sub auras. cũ gemitu głomerat. fondo q exestuat m̃o Nuiꝰ¬

Expanded text:
strata, ventis pene tota et ignibus patet, spiritu introrsus cum igne concertante, multis saepe locis fumum, vel vapores, vel flammas eructat, vel etiam vento acrius incumbente, arenarum lapidumve moles egerit. Interea fessos ventus cum sole reliquit, ignarique viae Cyclopum adlabimur oris. Portus ab accessu ventorum immotus et ingens ipse; sed horrificis iuxta tonat Aetna ruinis; interdumque atram prorumpit ad aethera nubem, turbine fumantem piceo et candente favilla, attollitque globos flammarum et sidera lambit; interdum scopulos avolsaque viscera montis erigit eructans, liquefactaque saxa sub auras cum gemitu glomerat, fundoque exaestuat i
Abbreviated transcription (Latin):
us cenobũ sci petri qd̾ ñõ longe a londonia sitil est: tonsensr Ego baldumꝰ abb̃as ce nobii sc̃. dmdi cõ
sensi. Eto turoldus abbas debur go consensi. ego ad elmꝰ ab̾as afbẽdoie cõsensi. Ego ruadid ꝰ albias nonꝰ
monaster ii lzintonie cõsensi.
Prefatio ⁊ home Eboracensis archiep̃t .r

Expanded text:
us sensi. « Ego Turoldus abbas de Burgo consensi « Ego Adelelmus abbas Abbendoniae consensi. « Ego Rualdus abbas Novi Monasterii Wintoniae consensi. » Professio Thomae Eboracensis archiep
Abbreviated transcription (Latin):
uos qcu¬
locum cobatuo. chultos illa desatio magne nobłtatis ⁊ probitat uiros. E acõcimate fac¬
tionis conspiratõe inocentes inuoluit de quoꝵ numero fuit᷑ ⁊ wilselmus de alarian

Expanded text:
us oculorum orbatus. Multos illa delatio magne nobilitatis et probitatis uiros et a concinnate factionis conspiratione innocentes inuoluit. De quorum numero fuit et Willelmus de Alderia
Abbreviated transcription (Latin):
ganeaꝵ. In palatio eiũs ⁊ in cubiculio cũ cubitũ issent. luceruas om̃s extingiie conabis
regis cubicular q̃ eius morio habebant haud incongrue quidem qͣ̃tinus uidel solis renaba
utetur ad opa te nebrarũ: Quõd ñ equis oculio intuens uerus ille pat̾e ꝓr̃ anseliẽu
loquar cantuariensem drchimnandritam. cũ corrige̾ attemptaret. regie ferocitat scu¬
cu fide constant opponeno. si susfraganeo s suo  obformidabilem regni pertru or¬
dignatoem. om̃i diuxilio desticutus cũ nullo gen̾e emendare ualeret patrio solo
uale facicho sponte discedit homo quo urĩo temporibus nemo iustior nemo es¬

Expanded text:
ganearum. In palatio eius et in cubiculis, cum cubitum issent, lucernas omnes extinguere ex precepto ganearum. In palatio eius et in cubiculis, cum cubitum issent, lucernas omnes extinguere ex precepto regis cubicularii eius moris habebant – haud incongrue quidem – quatinus uidelicet solis tenebris uterentur ad opera tenebrarum. 4. Quod non equis oculis intuens uerus ille patrie pater, Anselmum loquor, Cantuariensem archimandritam, cum corrigere attemptaret regie ferocitati scutum fidei constanter opponens, sed suffraganeorum suorum ob formidabilem regii pectoris indignationem omni auxilio destitutus, nullo genere emendare ualeret, patrio solo ualefaciens sponte discessit, homo quo nostris temporibus nemo iustior, nemo eq
Abbreviated transcription (Latin):
praue ⁊ adustere quas uidinius m diebus nrĩs uł yatrum nr̃orum ip̃o regnan det sum¬
serunt nntut̃ uelosum abolite atq emortue. ꝑ ip̃m a mortius surrex̾iunt. Pillo namq
regnante inuentus est in regno euo ⁊ in curia eius calamistratoꝵ ille comiũ fluxus
uanissimusuille uestuum suxus. illa laterũ denudatõ. meretricia illa laciiarũ affrictio
ula capillorum m̃tricatõ. illa uestimentoꝵ incisio. panni foliati. calcri acules arcuat
aallice corporis certare cũ feminis. gressium frangere gestu soluco ⁊ lacẽ nudo made
a dosescentuu specimen erat. Comacusi uuenes ⁊ iberbes emolliti ⁊ en̾̃ues qd nade su¬
erant inuiti manebant ꝓrius corrunti ab aliio post alios corrũpentes. aliene uidia¬
ue proditores prodigi sue. Sequebantur curiam regis. exoletorũ gregio prostir bulr

Expanded text:
praue et adultere, quas uidimus in diebus nostris uel patrum nostrorum, ipso regnante sumpraue et adultere, quas uidimus in diebus nostris uel patrum nostrorum, ipso regnante sumpserunt inicium, uel olim abolite atque emortue, per ipsum a mortuis surrexerunt. 3. Willelmo namque regnante inuentus est in regno eius et in curia eius calamistratorum ille crinium fluxus, uanissimus ille uestium luxus, illa laterum denudatio, meretricia illa laciniarum astrictio, illa capillorum intricatio, illa uestimentorum incisio, panni foliati, calcei aculeis arcuati; mollicie corporis certare cum feminis, gressum frangere gestu soluto et latere nudo incedere, adolescentium specimen erat. Comatuli iuuenes et imberbes, emolliti et enerues, quod nati fuerant, inuiti manebant, prius corrupti ab aliis, post alios corrumpentes, aliene pudicitie proditores, prodigi sue. Sequebantur curiam regis exoletorum greges, prostibula
Abbreviated transcription (Latin):
uin sapientis ⁊ bon. eleccus est in rugem. ñ cñ sine mltorum controu̾sus qui ex adũso stantes
dicebant cRobertum sĩem eius qui tuns in expedicõe ierosolimitana erat operiendũ. diꝙ res
anglie pͥmogeniti pruilegio tribuendum ut pate quẽ constaret ꝑtinaai prĩs iracundia in¬
iuste exheredatum. Preualuit tñ ꝑs henrici annitente. uł maxine henrico comiter
sbariuensi uiro scõ ⁊ fide integro: cuius familiari contubernio iam dudum usus sũatt. Rex
henricus. Itaq confirnatus in regem henricus Samo dniice in caruatõio d udoltindo
gr̃am fecit᷑ in car ceratos educens Antiquaꝵ ꝙͦ mõderacõem legũ reuocauit insolidiur
acramento ⁊ suosuoꝵ ne qua amplius occasione uiolarẽ tur corroboratio ⁊ con fur muãs
esfeniãtor ⁊ melliũ gͣgio a curia sua expollens lucernarũ usum ĩnoctib in regia sua
restitiut᷑. qui su̾at sus t̾empore nit̾missuo ĩmo ꝓhibitus. Sicut om̃s alie consuetũdimas

Expanded text:
uiri sapientis et boni, electus est in regem, non tamen sine multorum controuersiis, qui ex aduerso stantes dicebant Robertum fratrem eius, qui tunc in expeditione Ierosolimitana erat, operiendum, eique regnum Anglie primogeniti priuilegio tribuendum, utpote quem constaret pertinaci patris iracundia iniuste exheredatum. Preualuit tamen pars Henrici adnitente uel maxime Henrico comite Warinensi, uiro sancto et fide integro, cuius familiari contubernio iam dudum usus fuerat rex Henricus. 2. Itaque confirmatus in regem Henricus anno dominice incarnationis.mo.coam fecit incarceratos educens. Antiquarum quoque moderationem legum reuocauit in solidum sacramento et suo et suorum, ne qua amplius occasione uiolarentur, corroborans et confirmans; effeminatorum et mollium greges a curia sua expellens lucernarum usum noctibus in regia sua restituit, qui fuerat fratris tempore intermissus, immo prohibitus, sicut omnes alie consuetudines
Abbreviated transcription (Latin):
liuido corruet. ⁊ falce recurua mortales ꝑmiet. Bissenꝰ¬
prouecabũt. Pensa libre oblique yendebũt donec ari¬
es recurua cornua sua supponat. Caudascorpionis ꝓcͦ¬
abit fulgur.a. ⁊ canter cũ sole litigabit. Ascendet ui¬
abtosũ sagitarĩ. ⁊ fłoues u̾gm̃eos obfugabit. Currꝰ
lune tui. babit zodiacũ. ⁊ in fletu prorũpent ꝓliades.¬

Expanded text:
livido corruet et falce recurva mortales periplexus etc. Pensa Libre oblique pandebunt, donec Aries recurva cornua sua supponat. Cauda Scorpionis procreabit fulgura et Cancer cum Sole litigabit. Ascendet Virgo dorsum Sagitarii, flores virgineos obfuscabit. Currus Lune turbabit zodiacum, et in fletu prorumpet Plyades
Abbreviated transcription (Latin):
mia ferro incedioꝙ fedata. Curbati insulã qui om̃ia tutiora putarent.
as supeetias contẽdũt. Xoni misa̾tõe infracti nicħꝙ antiqͥus extimates qm
fessis reb socioꝵ opẽ porrig̾e. semel ⁊ it̾m ꝑturbato longiꝰ hoste opamsua ex¬

Expanded text:
omnia ferro incendioque vastata; turbati insulani, qui omnia tutiora putarent omnia ferro incendioque vastata; turbati insulani, qui omnia tutiora putarent das suppetias ire intendunt. Romani, miseratione infracti, nihilque antiquius aestimantes quam fessis sociorum rebus opem porrigere, semel et iterum proturbato hoste, op
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ laborib fũctos in qͣdam ꝑte gallie ad occidentẽ suꝑ litus occeani locanit.
ubihodieꝙ postĩ eoꝵ manẽtes ĩmane qͣntũ coaluere᷑ morib linguaq non
uit. Statĩꝙ in galliã tͣnsitũ parãs: ex ꝓuincia õem pene militẽ abrasit.
Constãtinꝰ qdam nõ multo post ibidẽ sp̃e nõis imꝑator allectꝰ. quicqd resi¬
duum erat militaris roboris ex hausit. S alt̾ a theodosio. alt̾ ab honorio
int̾festi reb humanis ludibͥo fuere. Copiarũ que illos ad bella secute fue¬
raut: pars occisa ꝓs post fugã ad suꝑiores britãnos ꝯcessit. Ita cũ tyrãni nul¬
uin in ago pret̾ semibarbaros. nłłm in urbib p̾ter uentͥ deditos reliqͥssent:
uritãnia dim pat̾cinio inuenilis uigoris uiduata om̃i excitio artiũ exinai.¬
aita: cont̾minarũ gẽtiũ inhiatõi diu obuoxia fuit. Siqͥdem est uestigio i

Expanded text:
et laboribus functos in quadam parte Galliae ad occidentem super littus oceani collocavit; et laboribus functos in quadam parte Galliae ad occidentem super littus oceani collocavit; ubi hodieque posteri eorum manentes immane quantum coaluere, moribus linguaque noduit, statimque in Galliam transitum parans, ex provincia omnem pene militem abrasit. Constantinus etiam quidam non multo post ibidem spe nominis imperator allectus, quidquid residuum erat militaris roboris exhausit; sed alter a Theodosio, alter ab Honorio interfecti, rebus humanis ludibrio fuere; copiarum quae illos ad bella secutae fuerant, pars occisa, pars post fugam ad superiores Britannos concessit. Ita cum tyranni nullum in agris praeter semibarbaros, nullum in urbibus praeter ventri deditos reliquissent, Britannia omni patrocinio juvenilis vigoris viduata, omni exercitio artium. exinanita, conterminarum gentium inhiationi diu obnoxia fuit. § 3. Siquidem, e vestigio,
Abbreviated transcription (Latin):
ut qd̃ intendo certius elucescat. altiꝰ ordiendũ. Romani britanniã
ꝑ iuliũ cesarẽ in latias leges iurare compulsã. magna dignatõe coluerũt. ut ⁊
in ãnalib leg̾e̾. ⁊ in uet̾um edificioꝵ uestigiis est uide. Ip̃i etiã pͥncipes qui toti
pene orbi imperitarẽt. huc aucupatis occasionib libent̾ ãnauigare. hic euum
solebant tͣnsig̾e. Deniq seuerus ⁊ ꝯstãtius imꝑatores. amplissimi: amibo apd̃
insulã diem fũcti. ⁊ sup̾mo honore sũt fun̾ati. Quoꝵ seuerus ob ꝓuinciã ab in¬
cursione barbaroꝵ muniendã celebrem illã ⁊ uulgatissimã fossam. de mari ad
mare duxit. Constãtiꝰ uir ut aiunt magne ciuilitatis ꝯstãtinũ ex helena stã¬
bularia susceptũ. egregie spei iuuenẽ reliqͥt h̾edem. Oi ab ex̾citu imꝑator consa¬
lutatus. expeditõe in suꝑiores t̾ras indita: magnã manũ britãnoꝵ militum ab¬
duxit. ꝑ quoꝵ indust̾am tͥumphis. ad uota fluẽtib breui rerũ potitꝰ em̾itos¬

Expanded text:
ut quod intendo clarius elucescat, altius ordiendum. Romani Britanniam , per Julium Caesarem in Latinas leges jurare compulsam, magna dignatione coluere; ut et in annalibus legere, et in veterum aedificiorum vestigiis est videre. Ipsi etiam principes, qui toti pene orbi imperitarent, huc aucupatis occasionibus adnavigare, hic aevum solebant transigere. Denique Severus et Constantius , imperatores amplissimi, ambo apud insulam diem functi et supremo sunt honore funerati; quorum Severus, ob provinciam ab incursatione barbarorum muniendam, celebrem illam et vulgatissimam fossam de mari ad mare duxit. Constantius, ut aiunt, vir magnae civilitatis, Constantinum ex Helena stabularia susceptum, egregiae spei juvenem, reliquit haeredem; qui ab exercitu imperator consalutatus, expeditione in superiores terras indicta, magnam manum Britannorum militum abduxit, per quorum indust
Abbreviated transcription (Latin):
rent ip̃i poti amartio patrũ calore nõ degen̾are. animis ⁊ armis patam de¬
msare. Adiciũt u̾bis normam muri ꝓ sui tuitõe ꝯstendi. ad ꝓpugnacula ex¬
cubrendi iuhostẽ si uecesse sic ꝓcursandi. ⁊ ceta que discipline mulitari le ex¬
dit exeq̃ndi post monita lacͥmis miso̾ꝵ comitati discedũti. ac eñtes fene for¬
tina ꝓsequẽs uotis suoꝵ restituit. Tũ uͦ scoti desꝑati reditꝰ audito nũcio itũ
tantꝰ ⁊ plus solito in britones irruere murũ complanare pancos resistẽteꝰ op¬

Expanded text:
on degenerare, animis et armis patriam defensare. Adjiciunt verbis formam muri pro sui tuitione construendi, ad propugnacula excubandi, in hostem si necesse sit procursandi, et caetera quae disciplina militaris exigit exequendi; post monita, lachrymis miserorum comitati, discedunt: abeuntes felix fortuna prosequens, votis eorum restituit. Tum vero Scotti, desperati reditus audito nutanter et plus solito in Britones irruere, murum complanare, paucos resistentes op
Abbreviated transcription (Latin):
sius pͥmisit. lento peie p̃euntes subsetitus. Erat t̃c apud rouetestram. oĩs pene Ius¬
uen ͭ s ex anglia. et normãnia nobilitas. Tres filii ⁊ogerii tomitis. et eustachius bono¬
nie uimor młtiq ałii quos infra turã nr̃am existimo. Regũ tu ep̃o paui et mer mes
quis eĩ eo psente isidias tĩert. Circa muros desiliu̾t clamantes oppidanis ut portas

Expanded text:
suis praemisit, lento pede praeeuntes subsecutus. Erat tunc apud Rovecestram omnis pene jusuis praemisit, lento pede praeeuntes subsecutus. Erat tunc apud Rovecestram omnis pene juventutis ex Anglia et Normannia nobilitas; tres filii Rogerii comitis, et Eustachius Bononiae junior, multique alii quos infra curam nostram existimo. Regii cum episcopo pauci et inermes quis enim eo praesente insidias timeret? circa muros desiliunt, clamantes oppidanis ut portas
Abbreviated transcription (Latin):
cĩ ducto magna ingessit iniudiam: dicẽs libent̾ se imꝑio cessurũ. si illi et alis uudeã quos
pat tuto res ie linquerat nõ se intlłi̾gerꝰ quid esffi̾es sint. Si uẽlint ꝑetiũao acciꝑiat ꝓi.¬
libito si augmetũ pr̃imoĩoꝵ eodem mͦ Pororsus que uẽlint heant tĩo uudeãe ne cuditum
genitorio ꝑicditetir. Qi uodsi de se putaiui̾nt asꝑnendũ. Ae seup̃rs caueart ex emiꝑ lu. tdee
ei se t gim qui illos dntes fecĩt. hus ubis comes et pollititatõil mntensus quĩ pͥmꝰ ẜact õrs
p᷑ od one signifer fuit pͥmꝰ defecit. Continuo gͦ in deseriores ꝓft̃ũs castella patͣ suito¬
nebrude . et peuenes eĩ esfregit ip̃o in postiari int̾tepto. Captũ ad quei liliuit uusiuuar¬
dum impulit. ut auglia decedet et ouerestram tinie̾t. Ad quod implendũ eũ cũ fidebibus

Expanded text:
enim ducto magnam ingessit invidiam; dicens. Libenter se imperio cessurum, si illi et aliis videatur quos enim ducto magnam ingessit invidiam; dicens. Libenter se imperio cessurum, si illi et aliis videatur quos pater tutores reliquerat. Non se intelligere quid ita effraenes sint: si velint, pecutum patrimoniorum, eodem modo; prorsus, quae velint, habeant. Tantum videant ne judicium genitoris periclitetur: quod si de se putaverint aspernandum, 489 de se ipsis caveant exemplum; idem enim se regem, qui illos duces fecerit. His verbis, comes et pollicitationibus incensus, qui primus factionis post Odonem signifer fuit, primus defecit. Continuo ergo in desertores profectus, castella patrui sui Tunebrige et Pevenesel effregit; ipso in posteriori intercepto: captum ad quod libuit jusjurandum impulit, ut Anglia decederet et Rovecestram traderet. Ad quod implendum eum cum fidelibus
Abbreviated transcription (Latin):
m eoꝵ ꝑfidiam focesserat.s. ucd gͣuit̾ culisse ferunt q cũ amisse caritatis dipendio r̾mo¬
tatũ ꝓnuntiaꝵ frustiabatur tõpendio. Itaq odo p̾dam oẽm ranecestram cõportabat re¬
gios filtos in cantia deuastans. Maxĩe t̾ras archiepͥ in morle in eũ odiũ anhelaus qd
e tonsilio a fr̃e in iuncula cõiectũ asserẽbat. S nec fides u̾boꝵ uacillabat. ⁊ lam t̃. oli isle
tollot abati ⁊obs de mõte gomito exercitumsium a scrosbesberia cũ mallensib mutes: to¬
loniam wigornutm pdabatur. Ianiq ingorniam infestus adiuen̾at. al regii malites qͥ pre¬
plur ⁊biq sautiis et ceais quosdam abduxe̾unt. pͥdtea rogi̾us bigod apꝰ norihich et hugo de gͤ¬
pene cs i ama rabie tospratos. anglos ꝓbos. et fortes hõies qui aduch refid iueraatr le¬
ges et tbuto ꝵ deuamen libasq uenatões possitens fidelitati sue obligauit . Net m̃o eo
astutia regium de montẽ gomito cõitẽ secũ dissimulata ꝑfidia equitatem tͥtumuenit Sece

Expanded text:
od graviter regem tulisse ferunt, quia, cum amissae charitatis dispendio, remotarum provinciarum frustrabatur compendio. Itaque Odo praedam omnem Rovecestram comportabat, regios fiscos in Cantia devastans, maxime terras archiepiscopi; immortale in eum odium anhelans, quod ejus consilio a fratre se in vincula conjectum asserebat. Sed nec fides verborum vacillabat: nam cum olim Willelmus collocabat. Rogerius de Monte Gomerico, exercitum suum a Scrobesbiria cum Walensibus mittens, coloniam Wigorniensem praedabatur: jamque Wigorniam infestus advenerat, cum regii milites, qui praepluribusque sauciis et caesis, quosdam abduxerunt. Praeterea Rogerius Bigot apud Northwic, et Hugo de Grpene omnes in una rabie conspiratos, Anglos probos et fortes viros, qui adhuc residui erant, inns, fidelitati suae obligavit. Nec minori astutia Rogerium de Monte Gomerico, secum dissimulata perfidia equitantem, circumvenit. Seorsum
Abbreviated transcription (Latin):
potẽtie. s p̾ponderare p̾rogatiuã eccłe. ad laxandũ dubietatis nodũ. querit᷑ et
ponit᷑ iit̾ duoꝵ scõꝵ corpora lepsus. uix solo anhelitu palpitãs cet̾a tabidus. ⁊¬

Expanded text:
potentiae, sed praeponderare praerogativam ecclesiae. Ad laxandum dubietatis nodum quaeritur, et potentiae, sed praeponderare praerogativam ecclesiae. Ad laxandum dubietatis nodum quaeritur, et ponitur inter duorum sanctorum corpora, leprosus, vix solo anhelitu palpitans, caetera tabidus,
Abbreviated transcription (Latin):
go mare tͣnsfretauert̃ uͥ que mala fec̾int indigene norũt. Tota .n. hora maritime
usꝙ ad mare tyrrenũ grassati. parisius ⁊ turonis ⁊ mltas alias urbes que uł sr̃
seqͣnã. uł lig̾im nobiles gallie fluuios scite st̃. ciuib uacuarũt. Tñc corpora mul¬
toꝵ scõꝵ ab antiq̃ reqͥescionis sedib eruta. ⁊ ad tutiora loca delata: ꝑegͥnas eccl̃as
totis uen̾abile tris in quo pꝰ uite tẽpora uiuit honos antissiodorũ a clericis suis
portatũ in eccl̃a bĩ germani locatũ in auditis signis cͥcũiacẽtiũ regionũ homi¬
nes excitabat. Cũ ꝙ aduẽtãtes ꝓ remedioꝵ grã plurima conferrẽt que baiulo¬
rum hoña palparẽt. ut fieri solet ex pecunie ꝑtitõe est lis ꝯmissa. Turonicis to¬
tam uendicantib. qd̃ eoꝵ herus oblatores mirabilib ĩuitasset. In digenis cõtͣ
refe̾ntib: germanũ nõ disparẽ m̾ito eqͣlem officio. Et uideri qͥdem amboꝵ esse

Expanded text:
 A. D. 853, ubi, quae mala fecerint, indigenae norunt; tota enim ora maritima usque ad mare Tyrrhenum grassati, Parisius, et Turonis, et multas alias urbes quae vel super Sequanam vel Ligerim, nobiles Galliae fluvios, sitae sunt, civibus vacuarunt. Tunc corpora multorum sanctorum ab antiquae requietionis sedibus eruta, et ad tutiora loca delata, peregrinas eccleTotis venerabile terris, In quo post vitae tempora vivit honos, Autisiodorum a clericis suis portatum, et in ecclesia beati Germani locatum, inauditis signis circumjacentium regionum homines excitabat. Cumque adventantes pro remediorum gratia plurima conferrent, quae bajulorum onera palparent, ut fieri solet, ex pecuniae partitione lis commissa; Turonicis totam vendicantibus, quod eorum herus oblatores mirabilibus invitasset; indigenis contra referentibus, Germanum non disparem merito, aequalem officio, et videri quidem amborum esse
Abbreviated transcription (Latin):
dinata dire penituit. adeo ut multis annis apd̾ wareuellã carnẽ in deliciis nu¬
ctritã cilicio cõuolueret. noctib solo stͣta sine ceruicali sompnũ hauriret. cces
p̾tea qͣscũꝙ poss. corpori cõmiscẽs. Speciosa mulier ⁊ pulcre iuro sobͥa. s qr tãtũ
nefas cõmisit. pena digna. Creditũꝙ ⁊ celebriter uulgatũ qd̾ ꝓpt̾ eiꝰ in ediuar¬
um insolẽtiam. młto post tempore tota patͥa su̾itutẽ infremuiss barbaricam

Expanded text:
clinata dire poenituit, adeo ut multis annis apud Warewellam carnem in deliciis nuclinata dire poenituit, adeo ut multis annis apud Warewellam carnem in deliciis nutritam cilicio convolveret, noctibus solo strata sine cervicali somnum hauriret, cruces praeterea quascunque posset corpori comminiscens; speciosa mulier et pulchre viro sobria, sed quia tantum nefas commisit poena digna. Creditumque et celebriter vulgatum, quod, propter ejus in Edwardum insolentiam, multo post tempore tota patria servitutem infremuisset barbaricam
Abbreviated transcription (Latin):
manifestã iram dei ꝑsensit. Animal nãꝙ familiare quo sed̾e consueu̾at an¬
tea uẽtis ꝑnitius qd̃ auras ipãs p̾curr̾et: tũc nutu dei stabat ĩmobile. Instãt
ministͥ. hinc flagris. illinc clamorib: ut potentẽ herã. qua solebat alacͥtate ene¬
heret. Cassus labor cõsumit᷑. mutato ꝙͦ ium̃to. cassus idẽ seqͥtur. Intellexit lic
tarde. brutũ pectus. quo portẽtum illud respic̾et. Q ꝓpt̾ qd̾ ꝑ se nõ m̾uit ꝑ aliũ
fieri consensit. Nãq elfredꝰ ille quẽ supͣ culpaui qd monast̾ia destruxiss tem̃i¬
tatis penitẽs. młtoꝙ gemitu animũ augẽs. sacro corꝑe de ignobili loco leuato.
iustas ⁊ egͤgias inferias apd̃ sceptoniã soluit. nõ tamẽ effugit. s post annum
u̾mib quos pediculos dicimꝰ consũptꝰ est. Et qm animꝰ in disciplinatꝰ ip̃e sͥ torm̃¬
tum est. patit᷑ꝙ suos etiã hic mens anxia manes: elfrida de illo regali suꝑcilio in¬

Expanded text:
manifestam iram Dei persensit. Animal namque familiare, quo sedere consueverat, antea ventis pernicius, quod auras ipsas praecurreret, tunc nutu Dei stabat immobile; instant ministri, hinc flagris, illinc clamoribus, ut potentem heram qua solebat 260 alacritate eveheret. Cassus labor consumitur, mutato quoque jumento casus idem sequitur; intellexit, licet tarde, brutum pectus quo portentum illud respiceret: quapropter quod ipsa non meruit per alium fieri consensit. Namque Elferius ille quem supra culpavi quod monasteria destruxisset, temeritatis poenitens multoque gemitu animum angens, sacro corpori de ignobili loco levato justas et egregias inferias apud Scephtoniam solvit; non tamen effugit, sed post annum vermibus quos pediculos dicimus consumptus est . Et quoniam animus indisciplinatus ipse sibi tormentum est, patiturque suos etiam hic mens anxia manes, Elfrida de illo regali supercilio in
Abbreviated transcription (Latin):
pͥuatꝰ latro. nemo popularis predo: uͥ qͥ mallet in fortunas alienas grassari ꝓpe uite
nspendio. Quomͦ .n. ausus hoĩm pret̾iret. qui ⁊̃ om̃is gen̾is feras sangiũs auidas ex
regno ext̾minare cogitau̾it. Woualoq regi walensiũ edictũ imposuerit: ut sͥ qd̾ ãnis

Expanded text:
privatus latro, nemo popularis praedo, nisi qui mallet in fortunas alienas grassari propriae vitae privatus latro, nemo popularis praedo, nisi qui mallet in fortunas alienas grassari propriae vitae dispendio. Quomodo enim ausus hominum praeteriret, qui etiam omnis generis feras sanguinis avidas ex regno exterminare cogitaret, Judvaloque regi Walensium edictum imposuerit ut sibi quotannis
Abbreviated transcription (Latin):
est alt̾m ita qd̃ ex collisione scdi in pͥus uid̾et᷑ uox sonuisse weliste: hoc innuit
mumi sunc diu̾se ꝓtis incẽtores dicẽt pueris utͥsꝙ weliste: qr mortũꝰ regnabit in¬
celo uiuus in scło. Iam uͦ ꝙ urcens maior minorẽ implere nõ pot̾at. hoc desig¬
nat qd̾ gñs aqͥlonales: que num̾osiores st̃ qͣm angli angliam post mortẽ tuã
impetrent. Et qͣmuis crebro cõpatͥotarũ aduentu ruinas suas suppleãt nũqͣm
hũc angulũ mũdi pot̾unt implere qͥn potiꝰ angli nr̃i maxime uicti uidebuntur
ctitas. qd̃ alt̾ uid̾it enigna ugilãs: sine obstaculo. ⁊ alt̾a solu̾it ꝓblema de lõ¬
ge porrecto ꝓpħie oculo. Scĩtati quoq moꝵ cõmunicabat se u̾itatis animosiras:
it nullũ cuiꝰtũq dignitatis hoĩem: leges elude̾ impune ꝑmt̾et. Nemo eiꝰ tempore

Expanded text:
est alterum, ita ut ex collisione secundi in prius videretur vox sonuisse « Wel his the! » hoc innuiest alterum, ita ut ex collisione secundi in prius videretur vox sonuisse « Wel his the! » hoc innuimum: tunc diversae partis incentores dicent pueris utrisquculo. Jam vero quod urceus major minorem implere non poterat, hoc designat, quod gentes aquilonales, quae numerosiores sunt quam Angli, Angliam post mortem tuam impetent; et, quamvis crebro compatriotarum adventu ruinas suas suppleant, nunquam hunc angulum mundi poterunt implere, quin potius Angli nostri, cum maxime victi videbuntur,ctitas, quod alter viderit aenigma vigilans sine obstaculo, et altera solverit problema de longe porrecto prophetiae oculo; sanctitatique morum communicabat severitatis animositas ut nullum cujuscunque dignitatis hominem leges eludere impune permitteret. Nemo ejus tempore
Abbreviated transcription (Latin):
ter eũ ut seruaret frontẽ ⁊ animũ: sͥ studio fut᷑m. ut appellaret dñi qui nosset
enigmata inspiratõe sua patefac̾et. Quo admonito recudit ille mesticiã. et
soluit in ocia curas. conscius mat̾ne scĩtatis cui soleret deus multa reuelare.
Erat eiꝰ uocabulũ elsgiua: bonis oꝑib intẽta: pietate dulcedine. predita: ut ⁊̃
reos quos tristis sentẽcia iudicũ palam dampnau̾at: ip̃a occulte recłmet. p̾cio¬
sus amictus qui płisq mulierib. est leuo soluendi pudoris illi erat suppellex mu¬
nificẽtie. ut qͣmlibet oposã uestẽ. conspͤto statim largiret᷑ paupi. Speciẽ corporis
medullis uaticiũ combibẽs: post̾o mane filio dixit. latratꝰ catuloꝵ quẽ matͦ
quiescẽte dedere. sigͣt qd̾ post obitũ tuũ quiescentib illis qui mͦ ualẽt ⁊ uiuuĩt
nũdũ natinebulones cont᷑ dei latrabũt eccłam. Sane qd̾ unũ pomũ secutũ

Expanded text:
mater, ut serenaret frontem et animum: sibi studio futurum, ut appeteret Deum, qui posset mater, ut serenaret frontem et animum: sibi studio futurum, ut appeteret Deum, qui posset aenigmata inspiratione sua patefacere. Quo admonitu retudit ille moestitiam, et solvit in otio curas, conscius maternae sanctitatis, cui soleret Deus multa revelare. Erat ea vocabulo Elfgifa, bonis operibus intenta, pietate et dulcedine praedita, ut etiam 250 reos, quos tristis sententia judicum palam damnaverat, ipsa occulte redimeret. Pretiosius amictus, qui plerisque mulieribus est leno solvendi pudoris, illi erat supellex munificentiae, ut quamlibet operosam vestem conspecto statim largiretur pauperi. Speciem corporis medullis vaticinium combibens, postero mane filio dixit: « Latratus catulorum, quem matre quiescente dedere, significat quod post obitum tuum, quiescentibus illis qui modo valent et vivunt, nondum nati nebulones contra Dei latrabunt ecclesiam. Sane quod unum pomum secutum
Abbreviated transcription (Latin):
strat. ui penduli ꝑ cͥcuitũ rami foliatã effec̾ant cau̾am. Lassitudine itaq suadẽte. riũ
subt̾ scatebris loquatib fluẽs. soporẽ inuitabat: cũ canis femina qui cura ferarũ
uestigia inseqͥ pregnãs ⁊ iux pedes acculñs. dormitãtẽ ext̾ruit. Nãq mat᷑ tacen¬
te. catuli aluo indusi: latratꝰ młtiformes. ⁊ sonoros reddid̾e̾. quodã nimiũ sui car¬
ceris gaudio incitati. hoc monstro attonitꝰ dũ ad cacumẽ arboris oculos intẽdit.
uidet poma unũ post alt̾in delapsa: in fluuiũ. Quoꝵ collisione bullis aqͣtilib int̾
rum uoluminib agentib urceolus suꝑ aqͣm appuit: ⁊ post urceolũ urceolus
exundaus aqua. Nam alt̾ uacuus erat. Et qͣmuis crebro gurgitis impulsu ma¬
ior minorẽ urg̾e̾t: ut scil aqͣs suas in illũ infund̾et nũꝙͣ tam̃ obtin̾e potuit qͥn
ꝙ regressus. ut dicit psalmista. excercitabat᷑. ⁊ scopebat sp̃m suũ. S cõuenit ma

Expanded text:
stratus, ubi penduli per circuitum rami foliatam effecerant cameram. Lassitudine itaque suadente, rivus subter scatebris loquacibus fluens soporem invitabat: cum canis femina, cui cura ferarum vestigia insequi, praegnans, et juxta pedes accubans, dormitantem exterruit; namque, matre tacente, catuli alvo inclusi latratus multiformes et sonoros reddidere, quodam nimirum sui carceris gaudio incitati. Hoc monstro attonitus, dum ad cacumen arboris oculos intendit, videt poma, unum et alterum, delapsa in fluvium; quorum collisione bullis aquatilibus inter rum voluminibus agentibus, urceolus super aquam apparuit, et post urceolum urceus exundans aqua; nam alter vacuus erat, et quamvis crebro gurgitis impulsu major minorem urgeret, ut scilicet aquas suas in illum infunderet, nunquam tamen obtinere potuit quin que regressus, ut dicit psalmista, exercitabatur, et scopebat spiritum suum. Sed convenit eum
Abbreviated transcription (Latin):
sͥ obligauit: adeo ut apd̃ ciuitatẽ legionũ sͥ occurrẽtes in pompã tͥumphi ꝑ flui
um illos deduc̾et. Una .n. naui impositos ip̃e ad clauũ sedẽs. remigare cogebat:
ꝑ hoc ostentans. regalẽ magnificentiã. qͥsubiectã hab̾e̾t. tot regnũ potẽtiam.
uñ fcm̃ est ut fama eiꝰ ꝑ ora oĩm uolitãte. alienigene saxones. flandrite. ip̃i ⁊̃
dam huc frequent̾ annauigarẽt. edgaro familiares effecti. Quoꝵ aduẽtꝰ mag¬
droꝵ corporib eneruẽ molliciẽ a danis potatõem disc̾ent. hoĩes ante hac in tali¬
bus integͥ: ⁊ nat᷑ali simplicitate sua defensare aliena nõ mirari. Inde m̾ito iur¬
ꝙ culpãt eũ licere. nã cet̾as infamias qͣs post dicã: magis respserũt cantilene.

Expanded text:
sibi obligavit; adeo ut, apud civitatem Legionum sibi occurrentes, in pompam triumphi per fluvium De illos deduceret. Una enim navi impositos, ipse ad proram sedens remigare cogebat; per hoc ostentans regalem magnificentiam, qui subjectam haberet tot regum potentiam.um est, ut, fama ejus per ora omnium volitante, alienigenae, Saxones, Flandritae, ipsi etiam Dani, huc frequenter annavigarent, Edgaro familiares effecti: quorum adventus magdritis corporum enervem mollitiem, a Danis potationem discerent; homines antehac in talibus integri, et naturali simplicitate sua defensare, aliena non mirari. Inde merito jureque culpant eum literae; nam caeteras infamias, quas post dicam, magis resperserunt cantilenae.
Abbreviated transcription (Latin):
t̃. Res eiꝰ multũ splendide: etiã nrõ celebrant᷑ tꝑ̃re. affulsit annis ãnis illiꝰ diui¬
nitatis amorꝓpiti. quẽ ip̃e m̾ebat᷑ sedula deuotõe animi. ⁊ uiuacitate ꝯsilii. De¬
niq uulgatũ est. ꝙ eo nascẽte angelicã uocẽ dinistanꝰ accepit. pax anglie. ꝙͣ¬
diu puer iste regnau̾it: ⁊ dustanꝰ nost̾ ix̾it. Respondit u̾itas. rerũ celesti o¬
raculo. adeo illis uiuẽtib. splendor ecłasticꝰ effloruit. ⁊ tumłtus emarcuit bellicuꝰ.
lec ullus fere ãnus in cͦnicis p̾t̾itꝰ est. quo nõ magnũ ⁊ neccͣium. patͥe aliqͥd

Expanded text:
it. Res ejus multum splendide etiam nostro celebrantur tempore. Affulsit annis illius divinitatis amor propitius, quem ipse mercabatur sedulo devotione animi et vivacitate consilii. Denique vulgatum est, quod, eo nascente, angelicam vocem Dunstanus exceperit, « Pax Angliae quamdiu puer iste regnaverit, et Dunstanus noster vixerit. » Respondit veritas rerum coelesti oraculo: adeo illis viventibus splendor ecclesiasticus effloruit, et tumultus bellicus emarcuit; nec ullus fere annus i
Abbreviated transcription (Latin):
entes faculas luminis iaculabat᷑. ut qͣnto qͥs certaret uisũ intende̾ tãtomagis
reu̾beratꝰ cogeret᷑ ced̾e. Particulã scẽ ⁊ adorande cͥcis cristallo inclusã: uͥ solidi¬
tatẽ lapidis oculus penetͣns potest discerñe. quał sit ligni color ⁊ que qͣntitas.
Portiũculã ꝙͦ corone spinee eodẽ mͦ inclusam. qͣm ad derisionẽ regni militar
rabies sacroscõ imposuit capiti.

Expanded text:
entes faculas luminis jaculabatur, ut quanto quis certaret visum intendere, tanto magis entes faculas luminis jaculabatur, ut quanto quis certaret visum intendere, tanto magis reverberatus cogeretur cedere: particulam sanctae et adorandae crucis crystallo inclusam, ubi soliditatem lapidis oculus penetrans potest discernere qualis sit ligni color, et quae quantitas: portiunculam quoque coronae spineae, eodem modo inclusam, quam, ad derisionem regni, militaris rabies sacrosancto imposuit capiti.
Abbreviated transcription (Latin):
u̾e mou̾ hoĩm ymagines uid̾ent᷑. ita lucidũ ⁊ politũ: ut uice speculi. uultꝰ ĩtuẽ
tiũ emularet᷑. Ensem ꝯstãtini magni: in quo litt̾is aureis nomẽ antiqͥ posses
soris legebat᷑. In capulo qͦ suꝑ crassas auri lãminas. clauũ ferreũ affixũ cerne¬
res: unũ ex qͣtuor quos iudaica factio dñici corporis aptarat supplicio. Lanceã
karoli magni qͣm imꝑator inuictissimꝰ contͣ sarracenos ex̾citũ ducẽs. si qͣndo in
hostem ubrat᷑ nũꝙͣ nͥ uictor abibat. Ferebat᷑ eadẽ esse ꝙͣ dñico lat̾i centionis ma¬
iuii impacta: p̾ciosi uuln̾is hyatu ꝑadysũ misi̾s mortalib aꝑuit. uexillũ mauri-¬
cii beatissimi martiris. ⁊ thebee legionis pͥncipis. quo idẽ rex in bello hẏspano sp¬
ibet infestos ⁊ confertos: inmicoꝵ cuneos disrũꝑe. ⁊ in fugã solitꝰ erat cogere.
Dyadema ex auro qͥdem młto. s magis gẽmis p̾ciosũ. quarũ splendor ita in ĩtu¬

Expanded text:
um moveri imagines viderentur: et ita lucidum et politum, ut vice speculi imagines intuentium redderet. Ensem quoque Constantini Magni, in quo litteris aureis nomen antiqui posoris legebatur; in capulo quoque super crassas auri laminas clavum ferreum affixum cerneres, unum ex quatuor quos Judaica factio Dominici corporis aptarat supplicio: lanceam Karoli magni, quam imperator invictissimus, contra Saracenos exercitum ducens, siquando in hostem vibrabat, nunquam nisi victor abibat; ferebatur eadem esse quae, Dominico lateri centurionis manu impacta, pretiosi vulneris hiatu Paradisum miseris mortalibus aperuit: vexillum Mauricii beatissimi martyris, et Thebaeae legionis principis, quo idem rex in bello Hispano quamlibet infestos et confertos inimicorum cuneos dirumpere, et in fugam solitus erat cogere: diadema ex auro quidem multo, sed magis gemmis pretiosum, quarum splendor ita in intu
Abbreviated transcription (Latin):
conflux̃at hugo rex fnͣcoꝵ ꝑ nũcios agermano expetiit. pͥnceps huiꝰ legatõis fuit
adulfus filiꝰ baldeuini comitis flandrie: ⁊ filia regis eduuardi elspia. Is cũ in con¬
uentu ꝓcerũ apud balbandunã ꝓci potulata exposuiss. ꝓtulit mun̾a sane amplis¬
suna: ⁊ que cuilibet auarissimi cupiditatẽ incũctant᷑ explerẽt. Odores aromatũ
qͣlia nũꝙͣ antea in anglia uisa st̃. honores gẽmarũ p̾sertim simnaragdoꝵ: in q̃rũ
uiriditate sol reꝑcussus oculos astãtiũ gͣtiosa luce animaret. Equos cursores
plimos. cũ faleris: fuluũ ut maro ait. mandẽtes sub dẽtib aurũ. uas qͦdam ex oni¬
chino. ita subtili celatoris. arte sculptũ. ut ne fluctuare segetes. ũe g̾minare uite.¬

Expanded text:
confluxerat, Hugo rex Francorum per nuncios a germano expetiit. Princeps hujusce legationis fuit confluxerat, Hugo rex Francorum per nuncios a germano expetiit. Princeps hujusce legationis fuit Adulfus, filius Baldewini comitis Flandriae ex filia regis Edwardi Ethelswitha. Is, cum in conventu procerum apud Abbandunam proci postulata exposuisset, protulit munera sane amplissima, et quae cujuslibet avarissimi cupiditatem incunctanter explerent: odores aromatum qualia nunquam antea in Anglia visa fuerant: honores gemmarum, praesertim smaragdorum, in quorum viriditate sol repercussus oculos astantium gratiosa luce animaret: equos cursores plurimos, cum phaleris, fulvum ut Maro ait « mandentes sub dentibus aurum: » vas quoddam ex onichino, ita subtili caelatoris arte sculptum, ut vere fluctuare segetes, vere germinare vite
Abbreviated transcription (Latin):
go alt̾am filiã eduuardi duxit uxorẽ. ⁊ genuit rob̾tum. Robtus henricũ. Hẽricũ
philippũ. philippus luchdouicũ qui nũc in fnͣciam regnat.¬
suscepti sucorẽ pegͥnatõis p̾miis decẽtib ext̾sere. henricꝰ pͥmꝰ filiꝰ conradi multi enĩ
huiꝰ nõis fu̾e rex teuthonicoꝵ ⁊ impator romanoꝵ sorẽ eiꝰ. filio otoni expostulauit.
tot in cͥcuitu regib p̾termissis.: ꝓgeniei gen̾ositatẽ. ⁊ animi magnitudinẽ. in etel¬
stano elõginquo conspicatꝰ adeo .n. hec duo in eo ꝯsentiẽs habitaculũ effecerãt. ut
nullus eẽt uł gen̾e clarior ⁊ illustͥor. uł animo audatior ⁊ efficatior. Qͣre ꝑpẽsor¬
duas postulãti cesari misit. Qͣs ille quomͦ nuptũ locau̾it. iam sermo p̾occupauit.
Terciã legitima copula sortitꝰ est. comꝑeni luchdonicꝰ aqͥtanoꝵ pͥnceps. de gen̾e ka¬

Expanded text:
go alteram filiam Edwardi duxit uxorem, et genuit Rodbertum; Rodbertus Henricum; 203 Henricus go alteram filiam Edwardi duxit uxorem, et genuit Rodbertum; Rodbertus Henricum; 203 Henricus Philippum; Philippus Lodowicum, qui nunc in Fsuscepti, sudorum peregrinationes praemiis decentibus extersere. Henricus primus, filius Conradi, multi enim hujus nominis fuere, rex Teutonicorum et imperator Romanorum, sororem ejus filio Othoni expostulavit, tot in circuitu regibus praetermissis, progeniei generositatem et animi magnitudinem in Ethelstano e longinquo conspicatus. Adeo enim haec duo in eo consentiens habitaculum effecerant, ut nullus esset vel genduas 216 postulanti Caesari misit, quas ille quomodo nuptum locaverit, jam sermo praeoccupavit. Tertiam legitima copula sortitus est comparem Lodowicus Aquitanorum princeps, de genere Ka
Abbreviated transcription (Latin):
Erancis rep̾hendẽtib factũ excusat. rollo impudẽtiã allegãs ꝓuincie sue morẽ. Ita
reb compositis rotomagũ rediit: ibiq diem clausit. anno ducatꝰ. xlii.¬
ilius huiꝰ karoli fuit luchiouicꝰ. Is a quodã isambardo qui ad paganisimĩ reũ¬
sus. fidẽ luserat irritat᷑. ꝓce̾s suos de suffragio cõuenit. Quib nͨ responsum re¬
lum expetiit. ⁊ ꝓuocatorẽ int̾emit. Luchiouicꝰ cũ toto ex̾citu apud pontiniũ subsecutꝰ.
om̃ib barbaris: qͦs ille addux̾at uł occisis uł elapsis opimã laureã obtimuit Sed
non młto post. ꝓ labore illiꝰ expeditõis extͦma ualitudine debilitatꝰ hedem regni
hugonẽ instituit p̃dicande ficei ⁊ uͥtutis iuuenẽ. Ita ꝓsapia karoli magui in illo
cessauit. seu qd̃ uxqr eiꝰ stĩlis fu̾at. seu qd̾ ꝓbreuitate uite absq prole decessa̾t. Hu¬

Expanded text:
Francis reprehendentibus factum, excusat Rollo impudentiam, allegans provinciae suae morem: ita Francis reprehendentibus factum, excusat Rollo impudentiam, allegans provinciae suae morem: ita rebus compositis Rotomagum rediit, ibique diem clausit. DE HUGONE ilius hujus Karoli fuit Lodowicus: is a quodam Isambardo, qui ad paganismum versus fidem luserat, irritatus, proceres suos de suffragio convenit; quibus nec responsum relum expetiit, et provocatorem interemit. Lodowicus cum toto exercitu apud Pontivum subsecutus, omnibus barbaris quos ille adduxerat vel occisis vel elapsis, opimam lauream obtinuit. Sed non multo post, pro labore illius expeditionis extrema valetudine debilitatus, haeredem regni Hugonem illum instituit, praedicandae fidei et virtutis juvenem. Ita prosapia Karoli magni in illo cessavit, seu quod uxor ejus sterilis fuerat, seu quod pro brevitate vitae absque prole decesserat. Hu