comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nua scĩ uiri enunciat aliquando uera: quã¬
septem cucum inspeccores sedentes in excel¬
sum ad speculandum. Et in his om̃ib dep̃care al¬
tissimum: ut dirigat inueritate uiã tuã. Ante
omĩa oꝑauerbum uerax p̃cedat ce: & ante om¬
nem accum consiliũ stabile. Uerbum nequã:
immutabit cor. Quatuor partes oruintur. bonũ
ce malum. uita ce mors: & dominatrix illorum
ẽ assidua lingua. Hir peritus multos erudiuit:

Expanded text:
t aliquando vera quaseptem circumspectores sedentes ad speculandum et in his omnibus deprecare Altissimum ut dirigat in veritate viam tuam ante omnem operam verbum verax praecedat te et ante omnem actum consilium stabile verbum nequa inmutabit cor quattuor partes oriuntur bonum et malum vita et mors et dominatrix illorum est adsidua lingua vir peritus multos erudivit
Abbreviated transcription (Latin):
mum maxillarũ uocari. Bethania. domꝰ afflictio¬
nis ciꝰ. ł domꝰ obedientiȩ. Barachia benedictꝰ dñs.
mens ore. Cadrantes. caligo. ł tenebrȩ. quẽ nos
ꝑ .q. litterã quadrantẽ dicimꝰ. Corbana. oblatio:
Cananeus. possidens ł possessio. Hucusq ꝑ .c. sim¬
plicẽ litterã scripta sunt nomina. quã g̃tiꝑ .R.
effert̃. exin: aspiratione addita legendũ. quã il¬
li litterã. chi uocant. Chanani. negociator. ł mo¬
tabił. aut ipse pauꝑculꝰ Chorati. hoc misterium
manu. Datuhel. iudiciũ dĩ: ł iudicauit me ds̃:
Estom. sagutã uidit. ł atriũ eoꝵ. Essai. insulȩ li

Expanded text:
ocari. Bethania, domus afflictionis ejus, vel domus obedientiae. Barachia, vel benedictus Dominus, mens ore. caligo, vel tenebrae. Quem nos per Q litteram quadrantem dicimus. Corbana, oblatio. Cananaeus,  , possidens, sive possessio. D. E. licem litteram scripta sunt nomina. quae Graeci per K efferunt: exin 90 aspiratione addita legendum, quam illi litteram CIII vocant. Chanani  , negotiator, vel motabilis, aut ipse pauperculus. Chorazain, hoc mysterium manu. Daniel, judicium Dei, vel judicat me Deus. Esrom, sagittam vidit, sive atrium eorum. Essai Jesse i
Abbreviated transcription (Latin):
tata. Rachel. oius. ł uidens dm̃. Raab. lata. ł di¬
latata. Rachab. ascendens. ł concita ł uidens. Rith.
festinans. Raaba. impetꝰ popłi. Raca. uanꝰ. Rabi.
magist̃ ms. syrũ ẽ. Ramatha. excelsa eoꝵ ł sub¬
lime eis. Salman. sensibił t sensus. Salomon. paci¬
ficꝰ ł pacatꝰ erit. Salathiel. pecitio mea ds̃. Hec tria
nomina ꝑ sin licterã scribunt᷑. reliqua duo. sãde.
in exordio hñt. Sadoch. iustificat᷑. siue iustꝰ. Sidon.
uenatio. Thamar palma. ł amara. Thomas. abis

Expanded text:
. Rachel, ovis, vel videns Deum. Raab, lata, sive dilatata. Rachab, ascendens, vel concita, sive videns. Ruth, festinans. Raabam, impetus populi. Raca, vanus. Rabbi, magister meus. Syrum est. Ramatham, excelsa eorum, vel sublime eis. 93 Salman, sensibilis, sive sensus. Salomon, pacificus, sive pacatus erit. Salathiel, petitio mea Deus. Haec tria nomina per SIN litteram scribuntur: reliqua duo, SADE in exordio habent. Sadoc, justificatus, sive justus. Sidona, venatio. Thamar, palma, vel amara. pascens,
Abbreviated transcription (Latin):
amathites. mouens mortẽ. Naamath. decor. Ophar.
patio. ł speculatorẽ dissipans: ł speculatorẽ udebo
than. adũsariꝰ. Sui. loquens. Senec. cimbalũ. Topa¬
bessalon. pat pacis. Asaph. congregans. Aleph.
mille ł doctrina. Aii. fons ł ocłs. Baalfeor
habens hiauit. ł hñis ospellis. ł pelliciũ. Beth. domꝰ.
babilon. c̃fusio. Cades. immutata ł scã. Choph. uo¬
cant. Cedar. tencbix ł meror. Chusi ethiops. Chaph.
ianua. Etraites. scm̃ clĩ. Ermon. anathema eiꝰ. uel
anathema meroris. Ephrata. frugifera. siue & qdẽ
uidens. He. ipsa ł ista. ł suscipiens. Hech. uita ł ui¬
uacitas. fe. os ab ore ñ ab osse. ł laqueus. ł decipła
Gebal. deficiens. ł dist̾minans. Gimel. retributio.
ł plenitudo. Iemini. dext̾a mea. Idithim. tͣnsiliens
tudinis. Samec. firmam̃tũ. licet qͥdã crectionẽ uł

Expanded text:
amathites, movens mortem. Naamathi, decor. Oophar  patio, vel speculatorem dissipans, sive speculatorem videbo.tan, adversarius. Sui  , loquens. cymbalum. bobessalon, pater pacis. Asaph, congregans. Aleph, mille, sive doctrina. Ain, fons, sive oculus. Baalpheor, habens hiavit, sive habens os pellis, vel pelliceum. Beth, domus. Babylon, confusio. Cades, immutata, vel sancta. Coph, vocant. Cedar, tenebrae, vel moeror. Chusi, Aethiops. Caph, janua. Ezraites, semen Dei. Ermon, anathema ejus, vel anathema moeroris. Ephrata, frugifera, sive equidem vides. He, ipsa, vel ista, sive suscipiens. Heth, vita, vel vivacitas. Fe, os: ab ore, non ab osse: sive laqueus, sive decipula. Gebal, definiens, sive disterminans. Gimel, retributio, vel plenitudo. Jemini, dextera mea. Idithun  , transiliens tudinis. Samech, firmamentum: licet quidam erectionem, vel
Abbreviated transcription (Latin):
t̃missa ẽ. Lebbeus. figurat᷑. nom̃ a corde. qd̃ nos
diminutiue corculũ possumꝰ appellare. Manasse
obluuosus. Matthan donũ ł donat᷑. Mariam
iudet᷑ meliꝰ aũ ẽ ut dicamꝰ sonare eã stellã maris.
siue amarũ mare. Sciendũq qr maria. siro ser
mone dña nuncupet᷑. Matheus. donat᷑ qͥndam:
Magedda. poma ciꝰ. ł nuncia. Maglalene. tur¬
ris s meliꝰ. sic̃ a monte montanꝰ: ita turrensis a
turre dicat᷑. slaa son quidã putant requiecum
sonitũ. int̃pretari. s ueriꝰ ẽ augurans ł. serpens
eoꝵ. Narareth flos. aut uirgultũ eiꝰ. ł mundiciȩ.
aut separatꝰ. ł custodita. Scribit᷑ aũ. ñ ꝑ.z. litte¬
rã. s ꝑhebreũ sade. qd̾ nec .s. nec.z. lutera sonat:

Expanded text:
aetermissa est. Lebbaeus, figuratum nomen a corde, quod nos diminutive corculum possumus appellare. 92 Manasse, obliviosus. Matthan, donum, sive donatus. N. videtur. Melius autem est, ut dicamus sonare eam stellam maris, sive amarum mare: sciendumque quod Maria, sermone Syro domina nuncupetur. Matthaeus, donatus quondam. Magedda, poma ejus, vel nuntia. Magdalene, turris, sed melius sic ut a monte montanus, ita turrensis a turri dicatur. Naason, quidam putant requietum sonitum interpretari, sed melius est, augurans, sive serpens eorum. Nazareth,   flos, aut virgultum ejus, vel munditiae, aut separatus, vel custodita. Scribitur autem non per Z litteram, sed per Hebraeum SADE, quod nec S, nec Z litteram sonat.
Abbreviated transcription (Latin):
rarint: gentes uͦ qđ cum cognitũ de creatura
ciratorẽ ut dm̃ debuerint uenerari: głam eius
in manufacta mutauerint simulachra. Utros¬
q etiam sunilit̃ ueniã consecutos. equales esse
uerissima ratione demonstrat: p̃sertim cũ in

Expanded text:
raverint: Gentes vero, quod, cum cognitum de creatura raverint: Gentes vero, quod, cum cognitum de creatura creatorem ut Deum debuerant venerari, gloriam ejus in manufacta mutaverint simulacra. Utrosque etiam similiter veniam consecutos, aequales esse verissima ratione demons
Abbreviated transcription (Latin):
sionis intrarent. Sed quid antiqua replicamus:
cũ etiã si illa minuime fecissetis. de hoc solo uos
nemo dignos uenia iudicaret. qđ añm xp̃m.¬
ꝓpħarum semꝑuobis uocib reꝓmissum. ñ solum
susciꝑe nolustis. sed etiam morte pessima ꝑemnistis:
Quẽ nos ut cognouimꝰ. statim credidimꝰ: cum nob̃
de eo ante ñ fuerit p̃dicatum. Unde ꝓbatur. qđ
idolis seruiuimꝰ. ñ obstinationi m̃tis sed ignoran¬
tiȩ deputandum. Qui enim agnitum ilico sequi¬
mur: olim utiq sequerem᷑. si antea cognouissemꝰ:
Sic autẽ uos de generis nobilitate iactatis: quasi
ñ morũ imitatio magis quã carnalis natiuitas fi
cum ex abrahȩ stutpe sint: minime: tam̃ in filios
reputantur. His talit̃ alt̾cantib. apł̃s se mediũ
int̃ponens. ita partium dirimit questiones. ut
neutrum eoꝵ sua iusticia salutẽ meruisse confir¬
met: ambos uͦ popłos& scient̃ & grauit̃ deliquis

Expanded text:
sionis intrarent. Sed quid antiqua replicamus, sionis intrarent. Sed quid antiqua replicamus, cum etiam, si illa minime fecissetis, de hoc solo vos nemo dignos veniae judicaret quod Domarum semper vobis vocibus repromissum, non solum suscipere noluistis, sed etiam morte pessima peremistis: quem nos ut cognovimus, statim credidimus, cum nobis de eo non fuerit ante praedicatum. Unde probatur quod si idolis servivimus, non obstinationi mentis, sed ignorantiae deputandum. Qui enim agnitum illico sequimur, olim utique sequeremur, si ante cognovissemus. Sic autem vos de generis nobilitate jactatis, quasi non morum imitatio magis quam carnalis nativitas voscum ex Abrahae stirpe sint, minime in filios repinterponens, ita partium dirimit quaestiones, ut neutrum eorum sua justitia salutem meruisse confirmet, ambos vero populos et scienter et graviter deliquis
Abbreviated transcription (Latin):
comparemini: & ñ potiꝰ inꝓselitoꝵ loca ex legis
auctoritate & consuetutine deputemini: Et
hoc ipsum ñ merebamini: nisi quia larga dĩ semꝑ
dementia. uoluit uos ad nrãm imitationẽ ad¬
mittero Gentes etiã econtrario respondebant:
Quanto maioraerga uos dĩ beneficia narraue¬
titis: tantomaioris uos crimmis reos eẽ monstra¬
bitis. Semꝑ enĩ his omib extitistis ingrati. Nã
ipsis pedib quib aridum mare transistis. lude¬
batis ante idola quȩ fecistis: &e ipso ore qͦ paulo
ante obnecẽ aduersarioꝵ dño cantaueratis. si¬
rando simulachra intuebamni. Mannaquoq¬
uobis fastidio fuit: & semꝑ indeserto contra do¬
minum murmurastis: ad egyptum unde uos
manu ualida eiecerat redire cupientes. Quid
plura: Ita patres ur̃i crebraꝓuocatione dm̃ irri¬
tauerunt. ut om̃s in heremo morerent᷑: nec plus
ex seniqrib eoꝵ quã duohomines t̾ram reꝓmis¬

Expanded text:
comparemini, et non potius in proselytorum loco ex legis comparemini, et non potius in proselytorum loco ex legis auctoritate et consuetudine deputemini; et hoc ipsum non merebamini, nisi quia larga Dei semper clementia voluit vos ad nostram imitationem admittere. Gentes etiam e contrario respondebant: Quanto majora erga vos Dei beneficia narraveritis, tanto majoris vos criminis esse reos monstrabitis, semper enim his omnibus exstitistis ingrati. Nam ipsis pedibus, quibus aridum mare transistis, ludebatis ante idola quae fecistis: et in ipso ore quo paulo ante ob necem adversariorum Domino cantaveratis, siXXXII, simulacra intuebamini. Manna quoqvobis fastidio fuit, et semper in deserto contra Dominum murmurastis, ad Aegyptum, unde vos manu valida ejecerat, redire cupientes. Quid plura? ita Patres vestri creba provocatione Dominum irritaverunt, ut omnes in eremo morerentur, nec plures ex senioribus eorum quam duo homines terram promis
Abbreviated transcription (Latin):
omani sunt. quiex udeis gentilibꝙ cre¬
diderunt. Hii suꝑba contentione. uo¬
lebant se alterutrum suꝑponere. Nã
uidei dicebant. Nossumꝰ popłs dĩ: qͦs
abmnicio dilexit & fouit nos circũcisi ex genere.
nisdĩce uitutib lib̾ati. mare sicco ꝑtransiuimꝰ¬
pede: cum ininucos nrõs grauissim fluctꝰ in uol¬
uerent. Nobis manna pluit dñs in deserto: &
quasi filii sius celeste pabulum ministrauit:
Nos die noctuq in columna nubis ignisq p̃ces¬
sit: ut nobis in inuio iter ostenderet. Atq ut cete¬
racius cura nos imm̃sa beneficia taceamus. nos
soli digni fuimus dĩ legẽ acciꝑe. & uocẽ dĩ loquen¬
tis audire. eiusq cognoscere uoluntatẽ: inqua
iege nobis ꝓmissus ẽ xpc̃: ad quos etiã ipse se ue¬
nisse testatus ẽ dicens: ñ ueni inisiad ouesque
pierunt domus isrł: cumuos canes potiꝰ quam ho¬
mines appellauerit. Equumnegͦ ẽ. ut hodie
idola deserentes quib abinicio deseruistis. nobis

Expanded text:
OMANI sunt qui ex Judaeis et Gentibus crediderunt. Hi superba contentione volebant se alterutrum superponere. Nam Judaei dicebant: Nos sumus populus Dei, quos ab initio dilexit et fovit. Nos circumcisi ex genere Anis Dei et virtutibus liberati, mare sicco pertransivimpede, cum inimicos nostros gravissimi fluctus involverent: nobis manna pluit Dominus in deserto, et quasi filiis suis coeleste pabulum ministravit; nos die noctuque in columna nubis ignisque praecessit, ut nobis in invio iter ostenderet : atque ut caetera ejus circa nos immensa beneficia taceamus, nos soli digni fuimus Dei legem accipere, et vocem Dei loquentis audire, ejusque cognoscere voluntatem, in qua ad quos etiam ipse se venisse testatus est, dicens: Non veni nisi ad oves, quae perierunt, domus Irael , cum vos canes potius quam homines appellaverit. Aequum ne ergo est ut hodie idola deserentes, qui bus ab initio deservistis, nobis
Abbreviated transcription (Latin):
offenderunt ut caderent: Absit. Sed illoꝵ
delicto salus gentib: ut illos emulent᷑. Qđ si de¬
lictum ꝗͣ diuitiȩ sunt mundi. ce diminutio eo¬
rum diuitiȩ gentium: quantomagis plenitudo
obis enim dico gentib.XXXUII seoꝵ
Quãdu quidẽ ego sum gentium apts.
ministerium meũ honorificabo: si quomodo ad

Expanded text:
t. Sed illorum delicto salus est gentibus, ut illos aemulentur. Quod si delictum illorum divitiae sunt mundi, et diminutio eorum divitiae gentium: quanto magis plenitudo eorum? Vobis enim dico gentibus: Quamdiu quidem ego sum gentium apostolus, ministerium meum honorificabo, si quomodo ad
Abbreviated transcription (Latin):
scide illam: ne semꝑ te abutatur: Ixxi. De muli¬
ulieris bone beatꝰ uir: numerꝰ enĩ annoꝵ
ilorum duplex. Mulier fortis oblectat
uirum suum: & annos uitȩ illius in pace imple¬
bit. Parsbonamulier bona: inparte bona tim̃¬
tium dm̃ dabit᷑ uiro ꝓfactis bonis. Diuitis autẽ
& pauꝑis corbonum: in omĩtempore uultus
illorum hilaris. Atrib timuit cormeũ: ce in
quarto facies meametuit. Delatura ciuitatisoe
collectio popłi & calumnia m̃dax: suꝑ mortẽ
qiderit confusionc̃ detelinquet sibi. Gram fideiusso¬
ris neobliuiscaris. Dedit enim ꝓte animã suã. Repro¬
missorẽ fugit peccator: & immundus. Bona repro¬
missoris sibi adscribit peccator: & ingratus sensu de¬
relinquet libantem se.Uir. repromittit de ꝓximo
suo: & cum ꝑdicłit reuerentiã relinquet᷑ ab eo. Re¬
promissio nequissima multos ꝑdidit dirigentes:
& commouit illos quasi fluctus maris. Uiros po¬
tentes gyrans migrare fecit: & uagati sunt in gen¬

Expanded text:
scide illam ne semper te abutatur mulieris bonae beatus vir numerus enim annorum illorum duplex mulier fortis oblectat virum suum et annos vitae illius in pace implebit pars bona mulier bona in parte bona timentium Deum dabitur viro pro factis bonis divitis autem et pauperis cor bonum in omni tempore vultus illorum hilaris a tribus timuit cor meum et in quarto facies mea metuit delatura civitatis et collectio populi et calumniam mendacem super mortem am fideiussoris ne obliuiscaris: dedit enim pro te animam suam. repromissorem fugit peccator et inmundus. bona repromissoris sibi adscribit peccator, et ingratus sensu derelinquet liberantem se. uir repromittit de proximo suo, et cum perdiderit reuerentiam, derelinquetur ab eo. repromissio nequissima multos perdidit dirigentes et commouit illos quasi fluctus maris. uiros potentes gyrans migrare fecit, et uagati sunt in gen
Abbreviated transcription (Latin):
fretandũ torrentẽ. & transfretauit primꝰ. Et uider̃
eum uiri & transierunt post eũ: &e diuisit popłm
& equites in medio peditum. Erat autẽ equitatus
aduersarioꝵ copiosus nimis. Et exclamauer sacti
tubis. & in fugã conuersus ẽ cendebeus &e castra eiꝰ.:
ce ceciderunt ex eis multi uulnerati: residui aut̃¬
fuger in munitionẽ. Tunc uulneratꝰ ẽ uidas frat̃
ioħis. Ioħes aut̃ in secuiꝰ ẽ eos donec uenit cedronẽ.
quã edificauit. & fuger̃ usq ad turres quȩ erant
inagris azoti: & succendit eas igni. Et cecider̃ ex

Expanded text:
 transfretavit primus et viderunt eum viri et transierunt post eum et divisit populum et equites in medio peditum erat autem equitatus adversariorum copiosus nimis et exclamaverunt sacris tubis et in fugam conversus est Cendebeus et castra eius et ceciderunt ex eis multi udas frater Iohannis Iohannes autem insecutus est eos donec venit Caedronam quam aedificavit et fugerunt usque ad turres quae erant in agris Azoti et succendit eas igni et ceciderunt ex
Abbreviated transcription (Latin):
tant᷑ tibi. Cum autẽ optinuerimꝰ regnũ nr̃m. glo¬
rificabimꝰ te & gentẽ tuã. & templũ gła magna:
ita ut manifestet᷑ gła urã in uniuersa t̃ra. Anno
centesimo septuagesimoquarto. exiit antiochus
in t̃ram patrum suoꝵ: & conuener̃ ad eũ omĩs exer-¬
citꝰ. ita ut pauci relicti eẽnt cum trifone. Et insecu¬
tus ẽ eum antiochus rex. Et trifon uenit dorã: fu¬
giens ꝑmaritima. Sciebat enim qđ congregata
sunt in eum mala. Et reliquit eũ exercit᷑. Et appli¬
cuit antiochus suꝑdorã cum centũ uiginti milib
uiroꝵ belligeratoꝵ. & octo milib equitũ: & circũ¬
uuit ciuitatẽ. Et naues a mari accesserunt. & uexa¬
bant cuutatẽ a t̾ra ce mari: & neminẽ sinebant egre
& qui cũ eo erant aburbe roma. habentes e¬
pistolas regib & regionib scriptas: in quib conti¬
nebant᷑ hec. Lucuis consul romanoꝵ: ptholomeo
regi salutẽ. Legati uideoꝵ uener ad nos. amici nr̃i

Expanded text:
m glorificabimus te et gentem tuam et templum gloria magna ita ut manifestetur gloria vestra in universa terra anno centesimo septuagesimo quarto exiit Antiochus in terram patrum suorum et convenerunt ad eum omnis exercitus ita ut pauci relicti essent cum Tryfone et insecutus est eum Antiochus rex et venit Doram fugiens per maritimam sciebat enim quod congregata sunt in eum mala et reliquit eum exercitus et adplicuit Antiochus super Doram cum centum viginti milibus virorum belligeratoivit civitatem et naves a mari accesserunt et vexabant civitatem a terra et mari et neminem sinebant egredi  cum eo fuerant ab urbe Roma habentes epistulas regibus et regionibus scriptas in quibus continebantur haec Lucius consul Romanorum Ptolomeo re
Abbreviated transcription (Latin):
tit symon. & pugnauit ꝓgente sua. & erogauit
multaspetunias: & armauit uiros urtuas gen¬
tis suȩ: & dedit eis stipendia. Et muniuit ciuita¬
tes iudeȩ & bethsurã. que erat in finib udee.ii
bierant arma hostium antea: & posuit illic p̃si¬
dium uiros uideos. Et ioppen muniuit que e¬
rat ad mare. ce gataram quȩ ẽ infinib aroti.
in quabhostes antea babitabant. & collocauit illic uide
oł & quęcunq apta erant ad correctione eorũ aur¬
posunt ineis. Et uidit popłs actum symonis et cõ¬
glam quã cogitabat facere genti suş. &e posuet̾ eum
ducẽ suũ. & principẽ sacerdotum: eoqđ ipse fecerat
hec omia. & iusticiã & fidem qũa conseruauit genti
sue: &x exquisuut omĩmodo exaltare popłm suũ. Et
indieb eius ꝓsꝑatum ẽ inmanib eiꝰ. ut collerentur
gentes de regione ipsoꝵ. & qui inciuitate dauid e¬
rant inierłmin aice: de qͣ procedebant &e contamina¬
bant omĩa quȩ incurcuitu scõꝵ sunt: & inferebant

Expanded text:
it Simon et pugnavit pro gente sua et erogavit multas pecunias et armavit viros virtutis gentis suae et dedit eis stipendia et munivit civitates Iudaeae et Bethsuram quae erat in finibus Iudaeae ubi erant arma hostium antea et posuit illic praesidium viros iudaeos et Ioppen munivit quae erat ad mare et Gazaram quae est in finibus Azoti in qua hostes antea habitabant et conlocant ad correptionem eorum posuit in eis et vidit populus actum Simonis et gloriam quam cogitabat facere genti suae et posuerunt ducem suum et principem sacerdotum eo quod ipse fecerat haec omnia et iustitiam et fidem quam conservavit genti suae et exquisivit omni modo exaltare populum suum et in diebus eius prosperatum est in manibus eius ut tollerentur gentes de regione ipsorum qui in civitate David erant in Hierusalem in arce de qua procedebant et contaminabant omnia quae in circuitu sanctorum sunt et inferebant
Abbreviated transcription (Latin):
gentis uideoꝵ: & uniuerse genti. Et erant con¬
tinentes hunc modũ. Rexantiochꝰ: symoni sacer¬
doti magno. & genti uideoꝵ salutẽ. Qm̃quidẽ
pestilentes obtinuer regnũ patrum nr̃oꝵ: uolo
aut̃ iundicare regnũ. &e restituere illud sicut.
erat antea: electamfrci multitudinẽ exertit᷑. & fecina¬
ues bellicas. Nolo autẽ ꝓcedere ꝑ regiones. ut ulciscar
in eos qui corruper̃ regionẽ nr̃am: & qui desolauer̃
ciuitates multas in regno meo. Nunc gͦ statuo tibi
om̃s oblationes. quas remiser̃ tibi ante me reges.
&e quecunq alia dona remiser̃ tibi: & ꝑ mitto tibi
facere ꝑcussurã ꝓprii nummismatis in regionetua:L¬

Expanded text:
gentis Iudaeorum et universae genti et erant congentis Iudaeorum et universae genti et erant continentes hunc modum rex Antiochus Simoni sacerdoti magno et genti Iudaeorum salutem quoniam quidem pestilentes obtinuerunt regnum patrum nostrorum volo autem vindicare regnum et restituere illud sicut erat antea electum feci multitudinem exercitus et feci naves bellicas volo autem procedere per regiones ut ulciscar in eos qui corruperunt regionem nostram et qui desolaverunt civitates multas in regno meo nunc ergo statuo tibi omnes oblationes quas remiserunt tibi ante me reges et quaecumque alia dona remiserunt tibi et permitto tibi facere percussuram proprii nomismatis in regione tua H
Abbreviated transcription (Latin):
per arma. & suꝑ p̃sidia. & cura sit illi de scĩs: de ut
audiat᷑ ab om̃ib. & scribant᷑ in nomine eiꝰ om̃s con¬
scriptiones in regione: & ut oꝑiat᷑ purpura & au-¬
ro. & ne liceat ulli ex popło & ex sacerdotib irritũ
facere aliquid hoꝵ & contradicere his quȩ ab eo
dicuntur. aut conuocare conuentũ in regione si¬
ne ipso: & uestiripurpura. & uti fibula aurea. Qͥ
autẽ fecerit extra hec. aut irritũ fecerit aliquid
hoꝵ: reus erit. Et complacuit omĩ popło statuere
symonẽ: & facere scłm uerba ista. Et suscepit sy¬
mon & placuit ut sũmosacerdotio fungeret᷑. &e
eẽt dux & princeps genti udeoꝵ & sacerdotum.
& p̃esset om̃ib. Et scripturã istã dixer̃ ponere inta¬
bulis exeis: & ponere eas in ꝑibulosc̃oꝵ. inloco cele¬
bri: exemplũ aut̃ eoꝵ ponere in erario. ut habeat
symon &e filii eius.¬
t misit rex antiochus filiꝰ demetrii epłas ab
insulis maris: symonisacerdoti. &e pͥncipi

Expanded text:
sidia et cura sit illi de sanctis et ut audiatur ab omnibus et ut scribantur in nomine eius omnes conscriptiones in regione et ut operiatur purpura et auro et ne liceat ulli ex populo et ex sacerdotibus irritum facere aliquid horum et contradicere his quae ab eo dicuntur aut convocare conventum in regione sine ipso et vestiri purpura et uti fibula aurea qui autem fecerit extra haec aut irritum fecerit aliquid horum reus erit et conplacuit omni populo statuere Simonem et facere secundum verba ista et suscepit Simon et placuit ut summo sacerdotio fungeretur et esset dux et princeps gentis Iudaeorum et sacerdotum et praeesset omnibus et scripturam istam dixerunt ponere in tabulis aereis et ponere eas in peribolo sanctorum in loco celebri exemplum autem eorum ponere in aerario ut habeat Simon et filii eiust misit rex Antiochus filius Demetrii epistulas ab insulis maris Simoni sacerdoti et principi
Abbreviated transcription (Latin):
collocauit illic equites & exercitũ: ut egressi ꝑam¬
bularent uiã iudeȩ. sicut constituit ei rex: luii¬
Et ascendit iohannes degazaris. & nuncia¬
uit symoni patrisuo. quȩ fecit cendebeus in¬
popło ipsoꝵ. Et uocauit symon duos filios suos
seniores. iuidã & iohannẽ. se ait illis. Ego &e fiz̃ mei¬
&e domuspatris mei expignauimꝰ hostes isrł ab ad¬
olescentia usq in hunc diẽ: & ꝓsꝑatum ẽ in ma¬

Expanded text:
illic equites et exercitum ut egressi peramillic equites et exercitum ut egressi perambularent viam Iudaeae sicut constituit ei rex et ascendit Iohannis de Gazaris et nuntiavit Simoni patri suo quae fecit Cendebeus et vocavit Simon duos filios suos seniores Iudam et Iohannem et ait illis ego et fratres mei expugnavimus hostes Israhel ab adulescentia usque in hunc diem
Abbreviated transcription (Latin):
tem patrum nr̃oꝵ. quȩ ab inimicis nr̃is iniuste aliqͦ
tempore possessa ẽ. Nos uero tempꝰ habentes: uin¬
dicamꝰ hereditatẽ patrum m̃oꝵ. Nã de ioppe ec
gazara quȩ expostulas. ipsi faciebant inpopulo
plagã magnã. & in regione nr̃a. Hoꝵ damꝰ talenta
centum. Et ñ respondit illi uerbum. Reuersus
aut̃ cum ira ad regẽ. renunciauit ei uerba ista. ce
głam symonis. & uniuersa quȩ uidit. Et iratus
ẽ rex ira magna. Trifon aut̃ fugit nauim orto¬
siada. Et constituit rex cendebeũ ducẽ mariti¬
mum. & exercitũ equitũ & peditum dedit illi: &
mandauit illi mouere castra contra faciẽ uideȩ:
& mandauit ei edificare cedronẽ. & obstruere por¬
tasciuitatis. & debellare popłm. Rex aut̃ ꝑseque¬
batur trifonẽ. Et ꝑuenit cendebeus iamniã: et
cepit irritare plebẽ. & conculcare uideã: & capti¬
uare popłm. & int̾ficere. & edificare cedronẽ. Et

Expanded text:
tem patrum nostrorum quae ab inimicis nostris iniuste aliquo tem patrum nostrorum quae ab inimicis nostris iniuste aliquo tempore possessa est nos vero tempus habentes vindicamus hereditatem patrum nostrorum nam de Ioppen et Gazara quae expostulas ipsi faciebant in populo plagam magnam et in regione nostra horum damus talenta centum et non respondit illi verbum reversus autem cum ira ad regem renuntiavit ei verba ista et gloriam Simonis et universa quae vidit et iratus est rex ira magna Tryfon autem fugit navi in Orthosiada et constituit rex Cendebeum ducem maritimum et exercitum equitum et peditum dedit illi et mandavit illi movere castra contra faciem Iudaeae et mandavit ei aedificare Caedronem et obstruere portas civitatis et debellare populum rex autem persequebatur Tryfonem et pervenit Cendebeus Iamniam et coepit inritare plebem et conculcare Iudaeam et captivare populum et interficere et aedificare Caed
Abbreviated transcription (Latin):
milia uiroꝵ eleccoꝵ in auxiliũ. & argentũ & aurũ.
& uasa copiosa: & noluit ea acciꝑe: s irrupit omĩa
quȩ pactus ẽ cum eo antea. & alienauit se ab eo. Et
misitadeum athenouiũ unũ de amicis suis: ut tra¬
ctaret cum ipso dicens. Uostenetis ioppen. & gararã.
& arcẽ que ẽ inierlm: ciuitates regnimei. fines earũ
desolastis. & fecistis plagã magnã in t̾ra: & cdominati
estis ꝑ loca multa in regno meo. Nuncgͦ tradite ci¬
uitates quas occupastis. & tributalocoꝵ quib do¬
minati estis: extra fines uideȩ. Sin aut̃: date ꝓeis
quingenta talenta argenti: & ext̾minii qđ ext̾mi¬
nastis. & tributoꝵ cuutatum alia talenta quingen¬
ta. Sin aut̃: ueniemꝰ &e expugnabimꝰ uos. Et ue¬
nit athenouius amicꝰ regis in ierlm. Et udit głam
symonis. & elaritatẽ in auro & argento. & appa¬
ratum copiosũ. & obstupuit: & retulit ei uerba
regis. Et respondit symon: & dixit. Neq alienam
terrã sumpsimꝰ. neq alienã detinemus: s heredica¬

Expanded text:
n auxilium et argentum et aurum et vasa copiosa et noluit ea accipere sed inrupit omnia quae pactus est cum eo antea et alienavit se ab eo et misit ad eum Athenovium unum de amicis suis ut tractaret cum ipso dicens vos tenetis Ioppen et Gazaram et arcem quae est in Hierusalem civitates regni mei fines earum desolastis et fecistis plagam magnam super terram et dominati estis per loca multa in regno meo nunc ergo tradite civitates quas occupastis et tributa locorum quibus dominati estis extra fines Iudaeae sin autem date pro illis quingenta talenta argenti et exterminii quod exterminastis et tributorum civitatium alia talenta quingenta sin autem veniemus et expugnabimus vos et venit Athenovius amicus regis in Hierusalem et vidit gloriam Simonis et claritatem in auro et argento et adparatum copiosum et obstipuit et rettulit ei verba regis et respondit Simon et dixit ei neque alienam terram sumpsimus neque aliena detinemus sed heredita
Abbreviated transcription (Latin):
gnate ꝓgente nr̃a. Auxiliũ uͦ de cȩlo uobiscũ sit.
Et elegit de regione uigiitimilia uiroꝵ belligera¬
toꝵ. & equites. & ꝓfecti sunt ad cendebeũ. & dormi¬
erunt in modin. Et surrexer̃ mane ce abierunt in
campũ: & ecce exercitꝰ copiosus in obuiã illis pedi¬
tum & equitũ: & fluuiꝰ torrens erat int̃ mediũ ipsoꝵ
t admouit castra contra faciẽ ipsoꝵ. ipse six

Expanded text:
de caelo vobiscum sit et elegit de regione viginti milia virorum belligeratorum et equites et profecti sunt ad Cendebeum et dormierunt in Modin et surrexerunt mane et abierunt in campum et ecce exercitus copiosus in obviam illis peditum et equitum et fluvius torrens erat inter medium ipsorum et admovit castra contra faciem eorum ipse et
Abbreviated transcription (Latin):
pere ab eis clipeum. Siqui gͦ pestilẽtes refugert̃
de regione ipsoꝵ ad uos. tradite illos symoni pͥncipi
sacerdotum: ut uindicet in eos scdm legẽ suã. Hȩc
eadem scripta sunt demetrio regi. & attalo. & ara¬
be. & arsaci: & in om̃s regiones. &e saisamȩ. & spar¬
tanis. & delo. & mido. & sicyonȩ. & carie. & samũ.

Expanded text:
go pestilentes refugerunt de regione ipsorum ad vos tradite eos Simoni principi sacerdotum ut vindicet in eos secundum legem suam haec eadem scripta sunt Demetrio regi et Attalo et Arahae et Arsaci et in omnes regiones et Samsamae et Spartanis et Delo et Myd
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ: Restituit enĩ ipse frs suos. & expugnauit ini¬
nuicosisrł. Et statuer̃ ei libtatem᷑: & descripser̃ ei
in tabulis ereis: & posuerunt in titulis in monte fy¬
on. Octaua decima die m̃sis elul. anno centesimo
septuagesimo scdo. annoc̃tio sub symone sacer¬
dote magno. in assaramel inconuentu magno
sacerdotum & popłi. & principũ gentis. & senio¬
rum regionis. nota facta sunt hec: qm̃ frequent̃
facta sunt p̃lia in regione nrã. Symon aut̃ ma¬
thathie filiꝰ ex filiis ioarib. & frs eiꝰ. deder̃ seꝑicło:

Expanded text:
os et expugnavit inimicos Israhel et statuerunt ei libertatem et descripserunt in tabulis aereis et posuerunt in titulis in montem Sion octava decima die mensis elul anno centesimo septuagesimo secundo anno tertio sub Simone sacerdote magno in Asaramel in conventu magno sacerdotum et populi et principum gentis et seniorum regis nota facta sunt haec quoniam frequenter facta sunt proelia in regione nostra Simon autem Matthathiae filius ex filiis
Abbreviated transcription (Latin):
Minuens eumpaulominꝰ a dõ. gła ce decore corona¬
bis eum. dabis ei potestatẽ suꝑ oꝑa manuũ tuarũ:
Cuncta posuisti sub pedib eiꝰ: oues&earm̃ta omĩa.
insuꝑ ce animalia agri. ¶ marium¬
Aues cęli &e pisces maris: qui ꝑtranseunt semitas

Expanded text:
minuisti eum paulo minus a Deo, gloria et decore coronabis eum. Dabis ei potestatem super opera manuum tuarum, cuncta posuisti sub pedibus ejus. Oves et armenta omnia, insuper et animalia agri. Aves coeli et pisces maris, qui pertranseunt semitas
Abbreviated transcription (Latin):
animȩ meȩ. transuola in montẽ ut auis :
Qm̃ ecce impii tetendunt arcum: posuerunt
sagittã suã suꝑ neruum. ut sagutent in abscon¬
Quia leges dissipate sunt. iustus quid oꝑatus est:
Dominus ustũ ꝓbat. impiũ autẽ & diligentem
iniquitatem odit aruna eius:
tempestatum pars calicis eorum: s facies eoꝵ¬
Qm̃iustꝰ dñs iusticias dilexit: rectum uidebunt
subdolum. in corde & corde locuti sunt:ẜ quã:¬
Disꝑdat dñs omĩa labia dolosa: lingũa magnilo
Qui dixerunt: linguã nrãm roboremꝰ: labia
nra nobiscum sunt. quis dominus nr̃ ẽ:
Ponam in salutari auxilium eorum.
E loquia domini eloquia munda: argentũ igne¬
ꝓbatum. separatum at̾ra. colatũ septuplum
Tu domine custodies ea. seruabis nos ageneratio

Expanded text:
ae meae, transvola in montem sicut passer. Quia ecce impii tetenderunt arcum: posuerunt sagittam suam super nervum, ut sagittent in absconQuia leges dissipatae sunt, justus quid operatus estDominus justum probat. impium autem et diligentem iniquitatem, odit anima ejus. tempestatum pars calicis eorum. Quoniam justus Dominus justitias dilexit: rectum videbunt dolosum in corde, et corde locuti sunt. Disperdat Dominus omnia labia dolosa, linguam magniloquam. Qui dixerunt, Linguam nostram roboremus, labia nostra nobiscum sunt: quis Dominus h. domiponam in salutari auxilium eorum. Eloquia Domini eloquia munda: argentum probatum, separatum a terra, colatum septuplum. Tu, Domine, custodies ea, servabis nos a generatio
Abbreviated transcription (Latin):
attraxerit eum ad rete suum
Et confractũ subiciet: & itruet uirib suis ualenter.
Dixit in corde suo. oblitus ẽ ds̃: abscondit faciẽ suã.
non respiciet in ꝑpetuum: s pacperum.
Surge domine ds̃. leua manũ tuã. noli obliuisci
Quare blasphemat impiꝰ dm̃. dicens in corde suo
Uidisti quia tu laborẽ & furorẽ respicis: ut detur
Contere brachium impii &e maligni: queres ini¬
Dominus rex scłi & ȩt̾nitatis. ꝑietunt gentes de t̾ra

Expanded text:
attraxerit eum ad rete suum. Et confractum subjiciet, et irruet viribus suis valenter. Dixit in corde suo, Oblitus est Deus: abscondit faciem suam, non respiciet in perpetuum. Surge, Domiperum, Quare blasphemat impius Deum, dicens in corde suo Vidisti quia tu laborem et furorem respicis, ut detur Contere brachium impii et maligni: quaeres imDominus rex saeculi et aeternitatis, perierunt gentes de terra
Abbreviated transcription (Latin):
plicitatẽ meã quȩ ẽ in me
Clipeus meus in dõ: qui saluat. rectos corde:
Ds̃ udex iustus & fortis: comminans tota die:
Inipsoparauit uasa mortis: sagitas suas ad cõ
Reuectet᷑ dolor suus incaput eiꝰ: & suꝑ uerticẽ eius
iniquitas sua descendet: ¶ dñi altissimi.¬

Expanded text:
plicitatem meam quae est in me. Clypeus meus in Deo, qui salvat rectos corde. Deus judex justus, et fortis, et comminans tota die. ipso paravit vasa mortis, sagittas suas ad combreuertetur dolor suus in caput eius et super uerticem eius iniquitas sua descendet ΡWC, i
Abbreviated transcription (Latin):
Ut narrẽ om̃s laudes tuas inportis filie syon:
exultabo insalutarituo.
Diner se sunt gentes in int̾itum quẽ fecerunt:
Sunge dñẽ ñ confortet᷑ homo. iudicent᷑ gentes ante
Insupbia impii ardet pauꝑ. capiantur in sccleris¬

Expanded text:
s laudes tuas in portis filiae Sion, exsultabo in salutari tuo. Demersae sunt gentes in interitu quem fecerunt, n confortetur homo: judicentur gentes ante In superbia impii ardet pauper: capiantur in sceleri
Abbreviated transcription (Latin):
meos: dirige ante faciẽ meam uiam tuam:
Nonẽ enĩ in ore eoꝵ rectũ: interiora eoꝵ insidiȩ:
Sepulchrum patens guttur eoꝵ: linguã suã leui¬
ficant. Condempna eos ds̃ decidant aconsiliis suis:
Iuxta multitudinẽ scelerũ eoꝵ expelle eos: q̃m
prouocauerunt te.bunt.

Expanded text:
meos, dirige ante faciem meam viam tuam. Non est enim in ore eorum rectum, interiora eorum insidiae: Sepulcrum patens guttur eorum, linguam suam lenificant. Condemna eos Deus, decidant a consiliis suis: Juxta multitudinem scelerum eorum expelle eos: quoniam provocaverunt te Al.
Abbreviated transcription (Latin):
erba mea audidne: intellige murmur meũ:
Dnẽ anane audies uocẽ meã: mane p̃parabor ad
Nonstabunt iniqͥ: in conspectu ocłoꝵ tuoꝵ.I malignꝰ.
Odisti om̃s opantes iniqͥtatẽ: ꝑdes loquentes m̃daciũ
Uirum sanguinum &e dolosũ abominabit᷑ dominus¬
s go autem in multitudine miscđiȩ tuȩ: smore tuo:¬

Expanded text:
ercipe, Domine, intellige murmur meum ine, mane audies vocem meam, mane praeparabor adlignus. Non stabunt iniqui in conspectu oculorum tuorum, odisti omnes operantes iniquitatem. Perdes loquentes mendacium, virum sanguinum et dolosum abominabitur Dominus. Ego autem in multitudine mise
Abbreviated transcription (Latin):
comparant᷑. Qui retinet eã. quasi quiuentũ teneat:
&e oleum dextere suȩ euocet. ferrum ferro acuit᷑
impium: quicustodiunt succendunt᷑ contra eũ¬
Hirimali ñcogitant uidicium: qui aut̃ reqͥrunt
dñm̃. animaduertunt omĩa. Melior ẽ pauꝑ am¬
bulans insimplicitate sua: quã diues prauis iti¬
pascit comessatores confundit patrẽ suum. Qui
coaceruat diuitias cisuris &e fęnore liberali: in
pauꝑescongregat eas. Qui declinat aurẽ suã
ne audiat legem: aiatio eiꝰ erit execrabilis:  ln
uidecipit iustos inuia mala: in interitu
suo corruet: &e simplices possidebunt bona
eius. Sapiens sibiuidetur uir diues: pauꝑ aut̃
prudens scrutabitur eum. In exultatione uistoꝵ
nulta gła ẽ. regnantib impiis ruing hominũ.
Qui abscondit scelera sua. ñ diriget᷑. q̃ui autem
confessus fuerit & reliquerit ea misccłiam con¬
sequecur. Beatꝰ homo qui semꝑ ẽpauidus: qui

Expanded text:
comparantur: Qui retinet eam, quasi qui ventum teneat, comparantur: Qui retinet eam, quasi qui ventum teneat, et oleum dexterae suae vocabit. Ferrum ferro acuicomedet fructus eius et qui custos est domini sui gloriuiri mali non cogitant iudicium: qui autem requirunt dominum, animaduertent omnia. melior est pauper ambulans in simplicitate sua quam diues prauis itipascit comessatores, confundit patrem suum. Qui coacervat divitias usuris et fenore, liberali in pauperes congregat eas. Qui declinat aures suas, ne audiat legem, oratio ejus erit exsecrabilis. Qui decipit justos in via mala, in interitu suo corruet: et simplices possidebunt bona ejus. Sapiens sibi videtur vir dives: pauper autem prudens scrutabitur eum. In exsultatione justorum multa gloria: regnantibus impiis ruinae hominum. Qui abscondit scelera sua, non dirigetur: qui autem confessus fuerit, et reliquerit ea, misnemine persequente iustus autem quasi leo confidens
Abbreviated transcription (Latin):
elior ẽ manifesta correptio: Lii stent:¬
quã amor absconditus. Meliora sunt uulne¬
ra diligentis: quã fraudulenta odientis oscula.:
Anina saturata calcabit faitum: anima esuriens.
&e amarum ꝓdulci sumet. Sicut auis transmigratiᷤ
de nido suo: sic uir qui relinquit locũ suum. Un¬
guento & uarus odorib delectat᷑ cor: &e bonis ami¬
ci consiliis anima dulcorat᷑. Amicum tuũ &e amicũ
patris tui ne dimiseris: & doniunfrĩs tui ne in¬
grediaris in die afflictionis tuȩ. Melior ẽ uicinus¬
uixta: quã fr̃ ꝓcul Stude sapientiȩ filimi. & leci¬
fica cormeum.: ut possis expbranti respondere
sermonem. Astut᷑ uidens malũ absconditꝰ ẽ par¬
uuli transeuntes sustinuere dispendra. T olle uesti¬
m̃tum eius qui spopondit ꝓextraneo: & ꝓ alieniᷤ
aufer eipignꝰ. Qui benedicit ꝓximo suo uoce gn¬
di. de nocte consurgens: maledicenti similis erit
Tecta ꝑstillantia in die frigoris. & litigiosa mulier

Expanded text:
Melior est manifesta correptio, Melior est manifesta correptio, quam amor absconditus meliora sunt vulnera diligentis quam fraudulenta odientis oscula anima saturata calcabit favum anima esuriens et amarum pro dulce sumet sicut avis transmigrans de nido suo sic vir qui relinquit locum suum unguento et variis odoribus delectatur cor et bonis amici consiliis anima dulcoratur amicum tuum et amicum patris tui ne dimiseris et domum fratris tui ne ingrediaris in die ajuxta, quam frater procul. Stude sapientiae, fili mi, et laetifica cor meum: ut possis exprobranti respondere sermonem. Astutus videns malum, absconditus est: parvuli transeuntes sustinuerunt dispendia. Tolle vestimentum ejus, qui spopondit, pro extraneo: et pro alienis, aufer ei pignus. Qui benedicit proximo suo voce grandi, de nocte consurgens maledicenti similis erit. Tecta perstillantia in die frigoris, et litigiosa mulier
Abbreviated transcription (Latin):
conquiescunt. Sicut carbones ad prunas. &e li¬
gna adignẽ: sic homo iracundus suscitat rixas:
Gerbasusurronis quasi simplicia: & ipsaꝑue¬
niunt ad intima uentris. Quom si argento sor¬
dido ornare uelis uas fictile: sic labia tumen¬
tia cum pessimo corde sociatali
abiis suis intelligit᷑ inimicus: cũ in corde
tractauerit dolos. Quando summiserit
nocensuam ne credidis ei: qͣm scptem nequitie sunt
incorde illiuis. Qui oꝑit odium fraudulent̃: reuelabit᷑
malicia eius inconcilio. Qui fodit foueã. incidet in eã:
ce qui uoluit lapidẽ reuertet᷑ ad eum. Lingua fallax
ñ amat uentatẽ: & oslubricum oꝑatur ruinas se¬
glorieris incrastinũ: ignoras quid suꝑuentura pa¬
riat dies. Laudet te alienus &e ñ oscuum: extraneus
&e ñ labia tua. Graue c̃ saxum &e onerosa arena: sed
ira stuta utroq grauior. Ira ñ habet miscdiam: nec
erumpens furor. Et impetũ concitati ferre quispo

Expanded text:
conquiescent. Sicut carbones ad prunas, et liconquiescent. Sicut carbones ad prunas, et ligna ad ignem, sic homo iracundus suscitat rixas. Verba susurronis quasi simplicia, et ipsa perveniunt ad intima ventris. Quomodo si argento sordido ornare velis vas fictile, sic labia tumentia cum pessimo corde sociata. Labiis suis intelligitur inimicus, cum in corde tractaverit dolos. Quando submiserit vocem suam, ne credideris ei: quoniam septem nequitiae sunt in corde illius. Qui operit odium fraudulenter, revelabitur malitia ejus in concilio, Qui fodit foveam, incidet in eam: et qui volvit lapidem, revertetur ad eum. Lingua fallax non amat veritatem, et os lubricum operatur ruinasentura pariat dies. Laudet te alienus, et non os tuum: extraneus, et non labia tua. Grave est saxum, et onerosa arena: sed ira stulti utroque gravior. Ira non habet misericordiam, nec erumpens furor: et impetum concitati ferre quis poterit?
Abbreviated transcription (Latin):
lapidẽ in aceruum meiturii: ita qui tribuit insi¬
pientihonorẽ. Quomͦ si spina nascat᷑ in manu temu¬
lenti: fic parabola inore stultorum. Iudicium decer¬
minat causas: &e quumponit stulto silentium. iras
mitigat. Sicut canis qui reuertit᷑ ad uomitũ suum:
sic imprudens qui iterat stulticiam suã. Uidisti ho
minẽ sapientẽ sibi uideri: magis illo spem habebit
stultus. Dicit piger. Leo inuia: leena initineribꝰ:
Sicut ostiumuertit᷑ incardine suo: itapiger inle¬
ccosuo. Abscondit piger manꝰ sub ascellas suas:
&e laborat si ados suum eas conuerterit. Sapientior
sibipiger uidet᷑: septem uiris loquentib sententiaᷤ
Sicut qui app̃hendit aurib canẽ: sic qui transit
impatiens. commiscetur rixe alteriꝰ. Sicut noxiꝰ:
qui mittit lanceas & sagitas in mortẽ: sic uir qui
fraudulent nocet amico suo. Et cum fuerit dep̃
hensus: dicit. Ludens feci. Cum defecerint ligna
extinguet᷑ ignis: & susurrone subtracto. uirgia

Expanded text:
ervum Mercurii: ita qui tribuit insipienti honorem. Quomodo si spina nascatur in manu temulenti: sic parabola in ore stultorum. Judicium determinat causas, et qui imponit stulto silentium, iras mitigat. Sicut canis, qui revertitur ad vomitum suum, sic impruminem sapientem sibi uideri? magis illo spem habebit stultus. dicit piger: leaena in uia, leo in itineribus. sicut ostium uertitur in cardine suo, ita piger in lecto suo. abscondit piger manus sub ascella sua et laborat, si ad os suum eas conuerterit. sapientior sibi piger uidetur septem uiris loquentibus sententias. sicut qui adprehendit auribus canem, sic qui transit et inpatiens commiscetur rixae alterius. sicut noxius est qui mittit lanceas et sagittas et mortem, sic uir, qui fraudulenter nocet aehensus, dicit: Ludens feci. Cum defecerint ligna, exstinguetur ignis; et susurrone subtracto, jurgia
Abbreviated transcription (Latin):
elicit sanguinẽ. Et qui ꝓuocat iras: ꝓducit dis¬
cordias. Uerba lamuelis regis. iisio q̃ erudiuit
mei. quid dilecte uotoꝵ meoꝵ: Ne delerismulie¬
rib substantiã tuã: & duntias tuas ad delendos
reges. Noli regib olamuel. noli regib dare uinũ.
quia nullum secretum ẽ ubi regnat ebrictas. ne
forte bibunt ce obliuiscant᷑ iucticioꝵ. & mutent
causã filioꝵ pauꝑis. Date siceram meientib: et
uinum his qui amaro sunt animo. Bibant oe obli¬
uiscantur egestatissuȩ: & dolores ñ recordentur
ampliꝰ. Aꝑios tuum muto: & causis omĩum fili¬
oꝵ qui ꝑtranseunt. Aꝑios tuum. decerne qđ iustũ

Expanded text:
elicit sanguinem: et qui provocat iras, producit diselicit sanguinem: et qui provocat iras, producit discordias. VERBA LAMUELIS REGIS. Cap. XXXI. Visiomei; quid, dilecte votorum meorum? Ne dederis mulieribus substantiam tuam, et vias tuas ad delendos reges. Noli regibus, o Lamuel, noli regibus dare vinum: quia nullum secretum est ubi regnat ebrietas. Ne forte bibant, et obliviscantur judiciorum, et mutent causam filiorum pauperis. Date siceram moerentibus, et vinum his qui amaro sunt animo. Bibant, et obliviscantur egestatis suae, et doloris sui non recordentur amplius. Aperi os tuum muto, et causis omnium filiorum qui pertranseunt: Aperi os tuum, decerne quod justum
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sum oꝑatamalum. ꝑ tria mouecur tra. ce
quartum ñ potest sustinere. ꝑ seruum cũ regna¬
uerit: ꝑ stuttum cum saturatꝰ fuerit cibo. Per
odiosam mulierẽ cum in matrimoniũ fuerit
assumpta: &x ꝑ ancillãcum heres fuerit dominȩ suȩ.
Quatuor sunt minima terre de ipsa sunt sapientio¬
ra sapientib formicȩ popłs infitmꝰ qui p̃parat in
messe cibum sibi. lepusculus plebs inualida: qui
collocat in petra cubile suum. Regem locusta ñ ha¬
bet: & egreditur uniuersa ꝑturmas. Scellio mamibꝰ
nititur & morat᷑ inȩdib regis. T̃ na sunt que bene
graduntur. & quartum qđ incedit feliciter. Leo
fortissimiis bestiarum: ad nullus pauet occursum
Gallus succinctus lumbos. & aries. nec ẽ rex quire si¬
stat ei. Et qui stultꝰ apparuerit postquãeleuatꝰ ẽ in
sublime. Si enimintellexisset: ou suo imposuisset
manum. Qui aut̃ fortit̃ p̃mit ubera. ad eliciendũ
lac: exprimit butyrũ. & qui uehem̃ter emungit᷑

Expanded text:
sum operata malum. Per tria movetur terra, et quartum non potest sustinere: Per servum cum regnaverit: per stultum cum saturatus fuerit cibo: Per odiosam mulierem, cum in matrimonio fuerit assumpta: et per ancillam cum haeres fuerit dominae suae. Quatuor sunt minima terrae, et ipsa sunt sapientiora sapientibus. Formicae populus infirmus, quae praeparant in messe cibum sibi: Lepusculus plebs invalida, qui collocat in petra cubile suum: Regem locusta non habet, et egreditur universa per turmas suas: Stellio manibus nititur, et moratur in aedibus regis. Tria sunt, quae bene gradiuntur, et quartum, quod incedit feliciter: Leo fortissimus bestiarum, ad nullius pavebit occursum: Gallus succinctus lumbos: et aries: nec est rex, qui resistat ei. Et qui stultus apparuit postquam elevatus est in sublime: si enim intellexisset, ori suo imposuisset manum. Qui autem fortiter premit ubera ad eliciendum lac, exprimit butyrum: et qui vehementer emungit,
Abbreviated transcription (Latin):
tio. Qui delicate apuericia nutrit seruũ suum:
postea illum sentiet contumacẽ. Uir iracundꝰ
ꝓuocat rixas: & qui ad indignandũ facilis ẽ.
erit ad peccata ꝓliuior. Suꝑbum sequit᷑ humi¬
litas: & humilẽ spũ suscipiet gła. Quicum fu¬
re participat᷑. odit animã suã: adiurantẽ au¬
dit. & ñ indicat. Qui tunet hominẽ. cito cor¬
ruet: quisꝑat in domino subleuabit᷑. Multi requi¬
runt faciem principis: & adño uidicium egredit᷑
singulorum.
bommantur iustiuirum impiũ: & abominant᷑
impueos qui in recta sunt ura. Uerba congre¬
gantis. filii uom̃tis uisio quã locutꝰ ẽ uir cum quo
ẽ ds̃: &e qui dõ secum morante confortatꝰ ait. stultis¬
simus sum uiroꝵ. & sapientia hominum ñ ẽ mecũ:
Non didicisapientiã: & noui scõꝵ scientiã. Quis

Expanded text:
tio. Qui delicate a pueritia nutrit servum suum, tio. Qui delicate a pueritia nutrit servum suum, postea illum sentiet contumacem. Vir iracundus provocat rixas: et qui ad indignandum facilis est, erit ad peccatum proclivior. Superbum sequitur humilitas: et humilem spiritu suscipiet gloria. Qui cum fure participat, odit animam suam: adjurantem audit, et non indicat. Qui timet hominem, cito corruet: qui sperat in Domino, sublevabitur: Multi requirunt faciem principis: et a Domisingulorum abominantur iusti virum impium et abominantur impii eos qui in recta sunt via verba Congregantis filii Vomentis visio quam locutus est vir cum quo est Deus et qui Deo secum morante confortatus ait stultissimus sum virorum et sapientia hominum non est mecum non didici sapientiam et no
Abbreviated transcription (Latin):
ens si cumstulto contenderit: suie irascat᷑ siue ri¬
deat. ñ inueniet requiẽ. Hirisanguinum oderunt
simplicẽ: iniusti aut̃ querunt animã eiꝰ.
otum sp̃m sium ꝓfert stultus: sapiens dif¬
fert & reseruat inposterum. Princeps qui
ubent̃ audit uerba m̃dacii: om̃s ministros habet
impios. Pauꝑ & creditor obuiauerunt sibi: utriꝰq
illuminator ẽ dominus. Rex qui iudicat in ue¬
ritate pauꝑes: thronus eiꝰ inet̾num firmabitur:
Uirga atq correptio tribuent sapientiã: puer au¬
tem qui dimittit᷑ uoluntatisue. confundet matrẽ
suã. Inmultiplicatione impioꝵ multiplicaburñ
scelera.: &e iustiruinas eoꝵ uidebunt. Crudi filiũ
tuum & refrigerabit te: & dabit delicias animȩ
tuȩ. Cum ꝓphetia defecerit. dissipabit᷑ popłs: qͥ
erudiri: quia qđ dicis intelligit ce respondere
contempnit. Uidisti hominẽ uelocẽ ad loquen¬
dum: stulticia magis sꝑanda ẽ quã illiꝰ correp¬

Expanded text:
ens, si cum stulto contenderit, sive irascatur, sive riens, si cum stulto contenderit, sive irascatur, sive rideat, non inveniet requiem. Viri sanguinum oderunt simplicem: justi autem quaerunt animam ejus. Totum spiritum suum profert stultus: sapiens differt, et reservarba mendacii, omnes ministros habebit impios. Pauper et creditor obviaverunt sibi: utriusque illuminator est Dominus. Rex qui judicat in veritate pauperes, thronus ejus in aeternum firmabitur. Virga atque correptio tribuit sapientiam: puer autem, qui dimittitur voluntati suae, confundet matrem suam. In multiplicatione impiorum multiplicabuntur scelera: et justi ruinas eorum videbunt. Erudi filium tuum, et refrigerabit te, et dabit delicias animae tuae. Cum prophetia defecerit, dissipabitur populus: s non potest erudiri: quia quod dicis, intelligit, et respondere contemnit. Vidisti hominem velocem ad loquendum? stultitia magis speranda est, quam illius correp