comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tͣnsisset. quã cecꝰ fu̾it suꝑͣ satis audistis. qñ ire putauit
ubi hoĩ uia ñ erat. q̃rere et inuestigarẽ unu̾isa q̃ erant
sub sole. et magnũ aliqͥd ẽẽ credidit illorũ inuestigare
naturã. q̃ extͣ hois naturã consistunt. q̃ et si sciant᷑ qͣn¬
tũ in ipsis ẽ nec salutẽ conferre posst᷑. neq si nesciant᷑
auferre: Ibi gͦ cecꝰ fuit ñ uidendo neq cognoscendo in se
qd̃ potuit. nec ꝓ se appetendo qd̾ debutt S nẽ illumi¬
natus a sapi̾a qͣuid dicat intendite: Qͥd ẽ inquã homo:
Qͥdẽ inquã: Non q̃ro qͥd ẽ qͣi ad mirando dignitatem.
s cognoscendo infirmitatẽ: Qͥd ẽ homo: Hicħ ẽ homo:
Non aliqͥd tale ẽ hõ ut sufficiens inueniat ad hoc aliqͥd
ut seqͥ possit regẽ faccorẽ suũ  Si enĩ ñ pot̃ conseqͥfac

Expanded text:
satis supra audistis, quando ire putavit ubi homini via non erat; quaerere et investigare universa quae erant sub sole; et magnum aliquid esse credidit illorum investigare naturam, quae extra hominis naturam consistunt; quae, etsi sciantur quantum in ipsis est, nec salutem conferre possunt, neque si nesciantur, auferre. Ibi ergo caecus fuit, non videndo neque cognoscendo in se quod potuit, nec pro se appetendo quod debuit. Sed nunc illuminatus a sapientia, quid dicat, intendite. Quid est, inquam, homo? Quid est, inquam? Non quaero quid est quasi admirando dignitatem, sed cognoscendo infirmitatem. Quid est homo? nihil est homo. Non aliquid tale est homo, ut sufficiens inveniatur ad hoc. Ad quid? Ut sequi possit regem factorem suum. Si enim
Abbreviated transcription (Latin):
ad aliquid ꝑuener̃. qͥa sp̃em pietatis habuert̃. s ueritatẽ
ñ tenuer̃÷ Ab iecert̃ pecuniam. s maliciã retinuer̃: Qd̃
Foris erat mundauer̃. et qd intus erat pollutũ tenuer̃
ħ aut̃ sapientia ñ fuit qͥa ui̾tas ñ fuit. s falsa ymago so¬
la: Illi aut̃ putauer̃ se ꝑ it̾ uirtutũ inced̾e. s quo dende¬
rent nesciert̃. qͥa directionẽ suã et finẽ ñ cognouert̃:
Et erant adhuc alii qͥ u̾ͥtutes quasdã habuerunt. et na¬
turali ductu in eas ferebant᷑. et tͣnsier̃ et ꝑuener usq ad
aliqͥd. et ex parte quadã nat᷑e q̃ ñ tota corruptioni subiacuit bo¬
nũuidunt et c̃cupier̃. et datũ ẽ eis multa posse de studio
uͥtutũ. affectu ꝓbo ad bonitatẽ ꝓcliui Qͥs hoc nescit qͣn¬
tos et illi uiros uͥtutũ habuerint. et quanta illi miranda
et imitatione digna fec̾unt. sectantes iusticiã. pietatẽ colen¬
tes. seruantes castimoniã. patientia confirmati. stabiles fi¬

Expanded text:
a speciem veritatis habuerunt, sed veritatem non tenuerunt. Abjecerunt pecuniam; sed malitiam retinuerunt. Quod foris erat mundaverunt, et quod intus erat pollutum tenuerunt. Hoc autem sapientia non fuit; quia veritas non fuit, sed falsa imago sola. Illi autem putaverunt se per iter virtutum incedere; sed quo tenderent nesciverunt, quia directionem suam et finem non cognoverunt. Et erant adhuc alii qui virtutes quasdam habuerunt et naturali ductu in eas ferebantur; et transierunt et pervenerunt usque ad aliquid; et ex parte quadam naturae, qua non tota corruptioni subjacuit, bonum viderunt et concupierunt. Et datum est eis multa posse de studio virtutum; et affectu probo ad bonitatem proclivi. Quis hoc nescit quantos et illi viros virtutum habuerunt, et quanta illi miranda et imitatione digna fecerunt: sectantes justitiam, pietatem colentes, servantes castimoniam, patientia confirmati, stabiles fi
Abbreviated transcription (Latin):
issent Et cecid̾unt et defec̾unt scrutantes serutationes.
et uisũ ẽ ilł diuinũ aliqͦd ẽẽ supͣ omnia. et tam̃ illd̃ non
cognouer̃ neq intellexer. s uidentes ampliꝰ caligauer̃. qͥ a
infirmis ocłis ceci lum̃ splendidũ impeger̃: Et ceꝑunt
falsa multa de uero estimare. et dm̃ corde suo ꝑuerso com¬
parare. ñ qd ipse erat. s qd̃ ipsis uidebat᷑. qͥ uid̾e ñ potu¬
er̃ qd̾ erat: Illi aut̃ bñ uid̾e se existimauer̃. et in cogi¬
tationibꝰ suis euanuer̃. et peiꝰ excecati st̃. et inuenti fc̃¬

Expanded text:
issent. Et ceciderunt et defecerunt scrutantes scrutationes; issent. Et ceciderunt et defecerunt scrutantes scrutationes; et visum est illis divinum aliquod esse supra omnia, et tamen illud non cognoverunt neque intellexerunt; sed videntes amplius caligaverunt, quia infirmis oculis contra lumen splendidum impegerunt. Et coeperunt falsa multa de vero existimare; et Deum corde suo perverso comparare, non quod ipse erat, sed quod ipsis videbatur, qui videre non potuerunt quod erat. Illi autem bene videre se existimaverunt, et in cogitationibus suis evanuerunt; et pejus excaecati sunt et in
Abbreviated transcription (Latin):
scrutando Usq ad lunã et usq ad solẽ. usq ad sid̾a celi. de¬
niq usq ad ipsũ celũ. et usq ad ipsũ firmam̃tũ ingenio su¬
o ascender̃. et intellȩctu ꝑuen̾unt Et qͥd erat ultra quo
ꝑgere potuissent : S sãpientia sũꝑ hec omnia ẽ. neq in¬
ueniri pot̃ int̾ omnia. ꝑ quã omnia facta st̃: Nicħ horũ
ẽ. a qua ẽ omẽ qd̾ ẽ: S ubi illud inuenire potuissent ñ
uidebat᷑. et tamen q̃rebat᷑ nec latere potuit ut ñ q̃reret᷑.
nec inuestigari ut ñ inueniret᷑ Sapientia intꝰ erat. et
ipsi foris erant. et ing̃ssi sc̃ m̃te ptꝰ eã. ut transirent ad
contẽplandã sapientiã Inuestigauer̃ et ꝑscrutati st̃ sa¬
pient̾. et comprehend̾unt sec̾ta nat᷑e. ⁊ inuener̃ occulta
multa. et nichil horũ sapientia fuit. qͥa omne hoc ꝑ sa¬
pientiã factũ fuit: Supra omnia quo aseñđunt int̾ra oĩa
quo intͣuer̃. et ñ erat ultra aliqͥd ubi sapiam q̃rere potu¬

Expanded text:
scrutando. Usque ad lunam et usque ad solem, usque ad sidera coeli, denique usque ad ipsum coelum et usque ad ipsum firmamentum ingenio suo ascenderunt, et intellectu pervenerunt. Et quid erat ultra quo pergere potuissent? Sed sapientia super omnia est, neque inveniri potest intra omnia, per quam omnia fi illud invenire potuissent? Non videbatur, et tamen quaerebatur; nec latere potuit, ut non loqueretur, nec investigari ut inveniretur. Sapientia intus erat, et ipsi foris erant; et ingressi sunt mente post eam, ut transirent ad contemplandam sapientiam. Et investigaverunt, et perscrutati sunt sapienter; et comprehenderunt secreta naturae, et invenerunt occulta multa; et nihil horum sapientia fuit, quia omne hoc per sapientiam factum fuit. Supra omnia quo ascenderunt, intra omnia quo intraverunt; et non erat ultra aliquid ubi sapientiam quaerere potu
Abbreviated transcription (Latin):
te uides: Uide diligent̾ ne forte ñ sit sapientia. s aliud ali¬
qͥd latens sub sp̃e illiꝰ: Que ẽ enĩ sapientia in umbra folio¬
rũ : Nam umbra folioꝵ delectatio ẽ et iocunditas specie. et
pulcͥtudine rerũ tͣnsitoriaꝵ: Et habet ista sapientiã suam:
Sic enĩ homines uocant sapientiã. qua ista reqͥes et tͣnqͥlli¬
tas ista carnis callide. et astute q̃rit᷑. et prudentꝰ conserua¬
tur: Et ista ẽ sapientia qua filii huiꝰ scłi et filii tenebraꝵ
prudentiores st̃ filiis lucis in gen̾atione sua. q̃ ꝑseu̾at cũ
his qͥ iacent in umbra folioꝵ. et lum̃ uere sapientie apd̾ꝗͣ.
stulticia ẽ sapientia ista. uide ñ possunt: &ͥa enĩ ad sola

Expanded text:
te vides. Vide diligenter ne forte non sit sapientia, sed aliud alite vides. Vide diligenter ne forte non sit sapientia, sed aliud aliquid latens sub specie illius. Quae est enim sapientia in umbra foliorum? Nam umbra foliorum delectatio est, et jucunditas in specie et pulchritudine rerum transitoriarum. Et habet ista sapientiam suam. Sic enim homines vocant sapientiam qua ista requies, et tranquillitas ista carnis callide et astute quaeritur, et prudenter conservatur. Et ista est sapientia, qua filii hujus saeculi et filii tenebrarum prudentiores sunt filiis lucis in generatione sua , quae perseverat cum iis qui jacent in umbra foliorum; et lumen verae sapientiae, apud quam stultitia est sapientia ista, videre non possunt. Quia enim ad so
Abbreviated transcription (Latin):
mus. uinee. orti.piscine. silua lignoꝵ gͥminantiũ. familie.
possessiones. aurũ. argentũ. substantie regũ et ꝓuinciarũ
lyre. eythare. thibie. organa. et cifi. et urcei. et uasa p̾ciosa.
diuitie et pompe. et głia. omĩa ħ folia st̃ Quare folia: Qa
uana caduca. quia tͣnsitoria. id̾o folia: Uirent qͥdẽ modico tẽ¬
pore. s cito arescunt et cadunt: S tam̃ dũ stant umbram
faciunt: ⁊ habent refrig̾ium suũ Sed ẽ obscura umbra.⁊
inimica lumini: Carni qͥdẽ ad tempꝰ refrig̾ium pr̃are u¬
det̾. sed ocłos caligare facit: Iccirco suspectã hab̾e debemꝰ
umbrã. nec facile crede̾ his q̃ uident᷑ in umbra fallunt
enĩ ocłos imagines. qͥa et ipsa umbra imago ẽ. ñ ueritas:
Id̾o dixi ut sus pectã habeas umbrã. qͥ te sub foliis positum
confiteris: Sub foliis es. in umbra es. et sapientiã iuxta

Expanded text:
mus, vineae, horti, piscinae, sylva lignorum germinantium, familiae, mus, vineae, horti, piscinae, sylva lignorum germinantium, familiae, possessiones, aurum, argentum, substantiae regum et provinciarum; lyrae, citharae, tibiae, organa, scyphi, et urcei, et vasa pretiosa divitiae et pompae, et gloria: omnia haec folia sunt. Quare folia? Quia vana, quia caduca, quia transitoria: ideo folia. Virent quidem modico tempore, sed cito arescunt et cadunt. Sed tamen dum stant, umbram faciunt et habent refrigerium suum; sed est obscura umbra et inimica lumini. Carni quidem ad tempus refrigerium praestare videtur, sed oculos caligare facit. Idcirco suspectam habere debemus umbram, nec facile credere iis quae videntur in umbra. Fallunt enim oculos imagines; quia et ipsa umbra imago est, non veritas. Ideo dixi ut suspectam habeas umbram, qui te sub foliis positum confiteris. Sub foliis es, in umbra es, et sapientiam juxta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑseueraũ mecũ: Grandis fiducia Idõ secure peccasti. id̾o cos¬
fident̃ effudisti cor tuũ in delicias uoluptatis. et suꝑ illecebrã
cum: Quare enĩ tu intus positã q̃reres. si ipsa foris uagũ non
reliquit: Que tam̃ ẽ ista sapientia. q̃ ita discursꝰ amatꝰ. et se¬
cretum fastidit : Uide ne forte similitudo fallat te. et ñ sit sa
latuit pat̾ tuus. qui uĩtatẽ uid̾e ñ potuit: Umbra enĩ obs¬
curũ facit. et si requiẽ hab̾e uidet᷑. luñ ñ habet: Caue gͦ ne
et tu dũ sub umbra folioꝵ reqͥem q̃ris incipias pati caligi¬
nem. nec possis sub umbra positus clare dise̾nere. qͥa ima¬
go q̃ apparet umbra sola ẽ. non u̾itas: Hanc gͦ umbrã fo¬
lioꝵ sus pectã habe. ne decipiaris: Que st̃ folia: Sp̾es re¬
rum uisibiliũ folia st̃. q̃ modo qͥdẽ pulera et uirentia ap¬
parent. s cadent subito cũ tͣbo exierit: Que st̃ folia. Do¬

Expanded text:
perseveravit mecum. Grandis fiducia. Ideo secure peccasti. Ideo conperseveravit mecum. Grandis fiducia. Ideo secure peccasti. Ideo confidenter effudisti cor tuum in delicias voluptatis, et super illecebracum. Quare enim tu intus positam quaereres; si ipsa foris vagum non reliquit? Quae tamen est ista sapientia quae ita discursus amat, et secretum fastidit? Vide ne forte similitudo fallat te, et non sit salatuit pater tuus qui veritatem videre non potuit. Umbra enim obscurum facit; et si requiem habere videtur, lumen non habet. Cave ergo ne et tu dum sub umbra, foliorum requiem quaeris, incipias pati caliginem. Nec possis in umbra positus clare discernere; quia imago quae apparet umbra, sola est, non veritas. Hanc ergo umbram foliorum suspectam habe, ne decipiaris. Quae sunt folia? Species rerum visibilium folia sunt; quae modo quidem pulchra et virentia apparent, sed cadent subito cum turbo exierit. Quae sunt folia? Do
Abbreviated transcription (Latin):
dñari. regnantis foret ꝓbitas Hic uͦ dñari ñ regnantis
ꝓbitas ẽ. sed p̃mentis in iqͥtas. et patientis utilitas: Sed
głie animal speciem attendit exteriꝰ. morbũ interiꝰ ñ attñ¬
dit: Putat magnũ eẽ qd̾ inflatũ ẽ. et id̾o gaudet ext̾ius
magnꝰ uidi. introrsꝰ aut̃ uacuus et mnanis ẽẽ ñ timet: Po¬
ssedi inqͥt seruos et ancillas. multãq familiã habui Q d
multa familia sine possessione multa. et pecunia multa
atq habundantia sumptusi face̾ potuisset. ꝓpt̾ea adiunxit
et ait̾: Arm̃ta quoq et magnos omũ g̃gesꝰ. ultͣ om̃s qͥ fuer̃
ante me in iherłm: Ecce habundantia : Głia ubi est.Coac̃
Quanta głia: Et qͥd seqͥtur: Qͥd nͥ qͥa mens ꝓcax ad iac¬
tantiã cito ꝑ lasciuiã mollescit. et en̾uat᷑: Et dicit: Feci mͥ
urceos in minist̾io ad uina fundenda. et suꝑgressꝰ sum
opibꝰ om̃s qͥ fuer̃ ante me in iherłm: Sapientia quoq

Expanded text:
dominari, regnantis foret probitas. Hic vero dominari, non repugnantis probitas est, sed prementis iniquitas, et patientis utilitas. Sed gloriae animal speciem attendit exterius, morbum interius non attendit. Putat magnum esse quod inflatum est, et ideo gaudet exterius magnus videri. Introrsus autem vacuus et inanis esse non timet. Possedi, inquit, servos et ancillas, multamque familiam habui. Quid multa familia sine possessione multa; et pecunia multa, atque abundantia sumptuum facere potuisset? Propterea adjunxit, et ait: Armenta quoque, et magnos ovium greges ultra omnes qui fuerunt ante me in Hierusalem. Ecce abundantia. Gloria Quanta gloria. Et quid sequitur: nisi quod mens procax ad jactantiam cito per lasciviam mollescit et enervatur et dicit: Feci canurceos in ministerio ad vina fundenda: et supergressus sum opibus omnes qui fuerunt ante me in Hierusalem. Sapientia quoque
Abbreviated transcription (Latin):
et tenebras Qͥ gͦ uid̾e uult tenebras suas recedat abeis.
ne in tenebͥs sit ipse et nicħ uideat. et tͣnseat ad lucẽ. ut
ꝑ lucẽ ⁊ parit̃ tenebras et lucẽ uideat: Recte gͥ eccłiastẽ
cũ ad sapiam contẽplandã tnsit.errores qͦ et stulticiam
contẽplaturꝰ ad ipsam ueñ qͣi ad lucẽ. ut in ipsa uideat
et tenebras et lucẽ. hoc ẽ ut in ipsa uideat et qd̾ ipsa
ẽ sap̾ia. et ꝑ ipsam uideat errores et stulticiã. qd̾ ip̃sa ñ ẽ¬

Expanded text:
m. Qui ergo videre vult tenebras suas, recedit ab eis, ne in tenebris sit ipse, et nihil videat: et transit ad lucem ut per lucem, et tenebras pariter et lucem videat. Recte igitur ecclesiastes cum ad sapientiam contemplandam transit: errores quoque et stultitiam contemplaturus ad ipsam venit, quasi ad lucem, ut in ipsa videat, et tenebras et lucem. Hoc est, ut in ipsa videat, et quod ipsa est sapientia; et per ipsam videat errores, et stultitiam, quod ipsa no
Abbreviated transcription (Latin):
obus dñis seruire: Iccirco bene fecisti ut p̃cides ate ne¬
bulosam et tenebrantẽ conscientiã delectationẽ carnis. qͣte¬
niis inuenire potuisses luminosã et nicħ impuritatis
habentẽ. dilectionẽ ueritatis: Bene in hoc fecisti qd̃ abs¬
trahere ꝓposuisti a uino carnẽ tuã. ut melius inebͥareᷤᷤ
sapientia animã tuã. et eã ad semecipsã introrsus colli¬
geres. ubi sapientia lucet. ubi u̾tas cognoscit᷑. et pru¬
dentia inuenit᷑ Nã et hoc temꝑm erat deuitare stultici¬
am.ñ se ad mania et uana appetenda effunde. s totã in
tentionẽ animi. om̃sq cordis conatus sub rationis mod̾ami¬
ne cohibendo ui̾tati conformare: Hoc gͦ bñfecisti S usqqͦ
Donec inqͥt uidem qͥd eẽt utile filiis hominũ. quo facto

Expanded text:
obus dominis servire . Idcirco bene fecisti, ut praecideres a te neobus dominis servire . Idcirco bene fecisti, ut praecideres a te nebulosam et tenebrantem conscientiam, delectationem carnis, quatenus invenire posses luminosam, et nihil impuritatis habentem delectationem veritatis. Bene in hoc fecisti, quod abstrahere proposuisti a vino carnem tuam, ut melius inebriares sapientia animam tuam, et eam ad semetipsam introrsum colligeres: ubi sapientia lucet, ubi veritas cognoscitur, et prudentia invenitur. Nam, et hoc ipsum erat devitare stultitiam, non se ad inania, et vana appetenda effundere; sed totam animi intentionem omnesque cordis conatus sub rationis moderamine cohibendo veritati conformare. Hoc ergo bene fecisti. Sed usquequo? Donec, inquit, viderem, quid esset u
Abbreviated transcription (Latin):
gnus uidet᷑ omnino et appropinqͣns u̾itati. qͥ sic ꝓficetur
u̾itatẽ: Uere magnꝰ. si ñ absconditus Audit enĩ ⁊ non ui¬
det u̾itatẽ. qͥa ipse ꝑ concupiseñtiã foris ẽ. u̾itas aut̃ ꝑ
sapientiã intus. et uult eũ lucͣri uĩtas et reuocari ad Se.
et it̾m atq it̾m deintus clamat et dicit: Adam ubi es: Ille
uero ꝓditũ se sentiens conuictũ. uno aditu obstruso. adaliaᷤ
fug̾esatebras q̃rit. et cohercitꝰ a uoluptate. ad auariciã se eff¬
undit : Et enĩ pͥus fructũ ad esũ expetiit. nc̃ folia ad ũbrã
querit. et tanto ꝓfundius se a luc̃e abscondit. quanto neqͥꝰ
studio parsimonieiuciũ ambitionis tegit : Propt̾ea infer
et dic̃: Cogitaui in corde meo abstraere a uino carnẽ me¬
am: Quare: Ut animũ meũ inqͥt transferrẽ ad sapientiã
deuitarẽtp stulticiã : Bene hoc fecisti: Nemo enĩ pot̃ du¬

Expanded text:
gnus videtur omnino, et appropinquans veritati, qui sic profitetur gnus videtur omnino, et appropinquans veritati, qui sic profitetur veritatem. Vere magnus, si non absconditus. Audit enim, et non videt veritatem; quia ipse per concupiscentiam foris est: veritas autem per sapientiam intus. Et vult eum lucrari veritas, et revocat ad se, et iterum itaque iterum de intus clamat, et dicit: Adam ubi es? Ille vero proditum se sentiens et convictum, uno aditu obstruso, alias fugae latebras quaerit; et coercitus a voluptate ad avaritiam se effundit Etenim prius fructum ad esum expetit, nunc folia ad umbram quaerit; et tanto profundius se a luce veritatis abscondit, quanto nequius sub studio parcimoniae vitium ambitionis tegit. Propterea infert, et dicit: Cogitavi in corde meo abstrahere a vino carnem meam. Quare? Ut animum meum, inquit, transferrem ad sapientiam, devitaremque stultitiam. Bene hoc fecisti. Nemo enim potest du
Abbreviated transcription (Latin):
Uideamus ur̃m adam antiquũ illũ. et nouũ ad hue it̾ata
malicia: Uideamus eũ uetera adhuc studia renouantẽ
n transfugã ueritatis umbrã ac latebras et tegmina fo¬
liorũ requirentẽ. undiq conuinci. nũꝗͣm uelle dep̃hendi
non posse latere et semꝑ fug̾e. Uideamus gͦ qͥd facit. Qd
enĩ fecit : Uidit cibũ et contẽplatꝰ ẽ. qm̃ delectabilis est
uisu et suauis ad uescendũ. aꝑuit fauces. et ait: Uadã et
affluã deliciis. et fruar bonis Et ecce pt tergũ eiꝰ sapi¬
entia. et ueritas clamauit et dixit: adam ubi es: Iue uͦ
audiens uocẽ eiꝰ. et conuictꝰ a ueritate intꝰ clamante. ne¬
gare ñ potuit u̾itatẽ. et ait: Audim d uocẽ tuã et uidi
uere qd̃ hoc quoq eẽt uanitas. et id̾o risum reputaui errorẽ
et gaudio dixi Qͥd frustra deciꝑis: Ecce hominẽ audientẽ
ueritatẽ. et confitentẽ ueritatẽ: Quis putatis iste ẽ: Ma¬

Expanded text:
Videamus nostrum Adam antiquum illum, et novum adhuc iterata Videamus nostrum Adam antiquum illum, et novum adhuc iterata malitia. Videamus eum vetera adhuc studia renovantem, et transfugam veritatis umbram, ac latebras et tegmina foliorum requirentem, undique convinci, nunquam velle reprehendi. Non posse latere, et semper fugere. Videamus ergo quid facit. Quid enim facit? Vidit cibum, et contemplatus est; quoniam delectabilis est visu, et suavis ad vescendum ; et aperuit fauces, et ait: Vadam, et affluam deliciis, et fruar bonis. Et ecce post tergum ejus sapientia et veritas clamavit et dixit: Adam, ubi es? Ille vero audiens vocem ejus, et convictus a veritate intus clamante, negare non potuit veritatem, et ait: Audivi, Domine, vocem tuam; et vidi vere quod hoc esset vanitas, et ideo risum reputavi errorem, et gaudio dixi: Quid frustra deciperis? Ecce hominem audientem veritatem, et confitentem veritatem. Quis putatis iste est? Ma
Abbreviated transcription (Latin):
quitate ꝑsistentẽ: Adã ubi es : Ego inqͥt scio ubi es. tu
nescis: Id̾o ubi es: Attende ubi es. ut corrigas qd̾ fact̾
es. et redeas ad eũ a quo factꝰ es: Adã ubi es: Audiui dñe
uocẽ uiã. et abscondi me: O abscondite et ñ abscondite.
non uidens et uise. cui abscondisti te: Audisti uocẽ. faciẽ ñ
uidisti Quare : Qͥa absconditꝰ es. hoc enĩ lucratꝰ es abscon¬
dendo te. ut p uideres a quo uidebaris Quẽ qͥdem fug̾e
potusti. s effug̾e ñ potuisti. qͥa eũ nec abscondit᷑ lacuisti
⁊ꝑterea ea q̃situs uuentꝰ es. quia latens abscondit᷑ ñ es:
Tu uͦ malicia tua it̾m fugis. et it̾m fugis et inueniris.
et it̾m fugis. et semꝑ fugis. et ñ effugis habitꝰ fugis
q̃situs fugis. reqͥsitus inficiaris: P roptẽa q̃sit᷑ in ue̾ns¬
ris uinficiatꝰ conuinceris. conuictus condẽpnaris. uide¬
amus gͥ nunc ne forte sine causa tantũ excessum fecerimꝰ.

Expanded text:
quitate persistentem. Adam ubi es? Ego, inquit, scio ubi es; tu quitate persistentem. Adam ubi es? Ego, inquit, scio ubi es; tu nescis. Ideo ubi es? Attende ubi es ut corrigas quod factus es, et redeas ad eum a quo factus es. Adam ubi es? Audivi, Domine, vocem tuam, et abscondi me. O abscondite et non abscondite, non videns et vise, cui abscondisti te? Audivi vocem, et faciem non vidisti. Quare? quia absconditus. Hoc enim lucratus es abscondendo te, ut non videres a quo videbaris. Quem quidem fugere potuisti, sed effugere non potuisti; quia eum nec absconditus latuisti. Propterea quaesitus inventus es, quia latens absconditus non es. Tu vero malitia tua iterum fugis, et iterum fugis, et inveniris et fugis; et semper fugis, et non effugis. Habitus fugis; quaesitus fugis, requisitus inficiaris. Propterea quaesitus inveniris, inficiatus convinceris, convictus condemnaris. Videamus ergo nunc ne forte sine causa tantum excessum fecerimus.
Abbreviated transcription (Latin):
diens. et magno quodam in c̾to estuans qͥsi nolens sedẽ suã
desererȩ. nec ualens pollutã mansionẽ sustin̾e Qͥd facis
adam: Quare siles: Uoca discedentẽ. sequere fugientem
qm̃ adhuc ꝓpe ẽ. et expectat si forte reuocet᷑ Et id̾o morã
ẽ qͥ reuocet iturã. et ecce ambulare ut abeat. qm̃ nemo ẽ di¬
lectionis memor qͥ caritatis recordet᷑. cui cordi adsit socie¬
tatis affectus O infelix adam ubi ẽ recordatio tua: Ubi fix¬
isti animã tuã ut ħ sustineas: Dure indurate ⁊ obdura¬
te.ñ te emollire potuit tanta benignitas. tanta flãma
tam ingens ardor dilectionis ut liq̃fieres. ut curreres ptꝰ
eã ÷ Tu uero qͥd facis : Audiu inqͥt uocẽ tuã et abscondi
me: Quare: Eo qd̾ nudus eẽm Ergo fugis u̾itatẽ. qͥa amaᷤ
prauitatẽ : Ipsa aut̃ qͥd facit : Sequit᷑ fugientẽ. q̃ deseru¬
it discedentem Que au̾sa ẽ iniqͣ facientẽ. reuocat inini¬

Expanded text:
diens, et magno quodam incerto aestuans: quasi nolens sedem suam diens, et magno quodam incerto aestuans: quasi nolens sedem suam deserere nec valens pollutam mansionem sustinere. Quid facis Adam? quare siles? Voca discedentem, sequere fugientem; quoniam adhuc prope est et exspectat si forte revocetur, et ideo moram est qui revocet, ituram, et ecce ambulare ut abeat; quoniam nemo est dilectionis memor, qui charitatis recordetur, cui cordi sit societatis affectus. O infelix Adam, ubi est recordatio tua? Ubi fixisti animam tuam ut haec sustineas? Dure, indurate, et obdurate, non te emollire potuit tanta benignitas, tanta flamma, tam ingens ardor dilectionis, ut liquefieres et curreres post eam? Tu vero quid facis? Audivi, inquit, vocem tuam et abscondi me. Quare? Eo quod nudus essem . Ergo fugis veritatem, quia amas pravitatem. Ipsa autem quid facit? Sequitur fugientem quae deseruit discedentem. Quae aversa est iniqua facientem, revocat in ini
Abbreviated transcription (Latin):
et id̾o clamat tͥ et dic̃ Adam ubi es : Querit ut tuã igno¬
rantiã arguat. ambulat ut instabilitatẽ tuã ostendat Dũ
deambularet dñs in ꝑadiso ad aurã ptꝰ m̾idiem. clamaũ et
dixit: Adam ubi es: Non ambulauit. sed deambulaũ Q d
ẽ deambulaũ : Huc et illuc quasi errabundꝰ et uagus non in
directũ uadens. s ꝑgens circũquaq abiit. hoc ẽ deambula¬
uit: Et quare ita deambulare uoluit: Ut talẽ se ostend̾et
foris. qualis intꝰ eẽ ceꝑat: Iam enĩ mota erat ui̾tas. et fluc¬
tuabat ut reced̾et a corde peoc̃oris. immo u̾itas stabat. et
peccatͥx conscientia fluctuabat: Et ideo ueritas foris de¬
ambulabat. qͥa intꝰ peccator a uitate fluctuabat. Deam¬
bulabat tam̃ et ñ discedebat. neq abiit in directũ elon¬
gans qͣsi inreuocabił. nec reu̾sura ampliꝰ. s ꝓpe girans
iuxia deambulans abiit. et non abiit. modo uadens. mͦ re¬

Expanded text:
et ideo clamat tibi, et dicit: Adam ubi es? Quaeris ut tuam ignoet ideo clamat tibi, et dicit: Adam ubi es? Quaeris ut tuam ignorantiam arguat; ambulat ut instabilitatem tuam ostendat. Cum deambularet Dominus in paradiso ad horam post meridiem vocavit et dixit: Adam, ubi es? Non ambulavit, sed deambulavit. Quid est deambulavit? Huc et illuc quasi errabundus et vagus in directum non vadens; sed pergens quocunque, hoc est, deambulavit. Et quare ita deambulare voluit? Ut talem se ostenderet foris, qualis intus esse coeperat. Jam enim mota erat veritas, et fluctuabat, ut recederet a corde peccatoris. Imo veritas stabat, et peccatrix conscientia fluctuabat; et ideo veritas foris deambulabat, quia intus peccator a veritate fluctuabat. Deambulabat tamen et non discedebat, neque abiit indirectum elongans quasi irrevocabilis, nec reversura amplius; sed prope gyrans et juxta deambulans, abiit et non abiit, modo vadens et modo re
Abbreviated transcription (Latin):
bit extͣ ipsã ut q̃rat. nec inueniet p̃ter ipsã ut reqͥescat:
Sursũ deorsũ. longe et ꝓpe quouis ꝑgat̾ ñ inueniet re¬
qͥem. donec illã inueniat᷑ Qd tu tumultuaris infelixᷤ
Rides. ploras. foueris. affligeris Qd ad sapientiã : Nã in
lasciuuia et in uoluptate stultꝰ fuisti. in afflictione mise¬
reris: Qͥd ampliꝰ tͥ conferre potert̃ uanitas uanitatũ. ua¬
nitas uanitatum et omnia uanitas: Sed ñdũ ista cogno¬
ueras: & pt̾ea sensu tuo et sapientia tua q̃ apd̃ ipsam
stulticia est inflatꝰ mag̃ quã solidꝰ. obniti conabaris. et
existimasti te aliqͥd facturũ. cũ nichil ẽes: Tẽptasti oĩa
Ergo fluctuas et iactaris. ruis et cadis. et impelłis. appetis
nec conseq̃ris: Palpando et ñ uidendo frustra ex adu̾so in ce¬
dis. aĩrens ueritatẽ ubi ñ ẽ. ubi es : Illa intꝰ ẽ. et tu foris es.

Expanded text:
bit extra ipsam ut quaerat, nec inveniet praeter ipsam ut requiescat. bit extra ipsam ut quaerat, nec inveniet praeter ipsam ut requiescat. Sursum, deorsum, longe et prope, quovis pergat: non inveniet requiem, donec illam inveniet. Quid tumultuaris, infelix? Rides, ploras, foveris, affligeris: quid ad sapientiam? Nam quia in lascivia et voluptate stultus fuisti, in afflictione miser eris. Quid amplius tibi conferre poterunt? Vanitas vanitatum: vanitas vanitatum et omnia vanitas . Sed nondum ista cognoveras. Propterea sensu tuo et sapientia tua, quae apud ipsam stultitia est, inflatus magis quam solidus, obniti conabaris, et existimasti te aliquid facturum cum nihil esses. Tentasti omnia, Ergo fluctuas et jactaris; cadis et ruis, et impelleris; appetis nec consequeris. Palpando et non videndo frustra ex adverso incedis, quaerens veritatem ubi non est. Et tu ubi es? Illa intus est, et tu foris es;
Abbreviated transcription (Latin):
esse tͥ ut q̃ras: Intellige gͦ te uł in hoc prorsꝰ ñ eẽ abscondi¬
tum. qͥa illa fugientẽ sequit᷑. atq au̾so se ingerit ac q̃rendã
docet. cui se uidendã ñ p̃bet : Quamuis et hoc ipsũ extͣ uerita¬
sit ñ uideas Ergo in ueritate uides grendũ tͥ eẽ. qd̾ iu̾tatẽ
ñ uides ẽẽ Quare hoc: Quia absconditꝰ es: Namsi abscon¬
ditus ñ eẽs. nichil p̃ter u̾itatẽ q̃rendũ eẽ uid̾es. et ipsam
u̾itatẽ ñ quereres s habes Nẽ aut̃ absconditꝰ es et ñ uides
Id̾o tͥ dicit᷑ Adam ubi es : Ut ad u̾itatẽ redeas: et inueni¬
as u̾itatẽ Noluisti stare in u̾itate. modo redi ad u̾itatẽ.
qͥa stare non potes extͣ ueritatẽ: Uagus et ꝓfugus et in¬
stabilis eris om̃ibꝰ diebus qͥbus cũ ipsa et inipsa ñ fiu̾s. nec
inuemet cor tuũ ubi reqͥescat. si in ipsa nolu̾it. qͥa nec sta¬

Expanded text:
esse tibi quod quaeras. Intellige ergo te vel in hoc prorsus non esse abscondiesse tibi quod quaeras. Intellige ergo te vel in hoc prorsus non esse absconditum; quia illa fugientem sequitur atque averso se ingerit, ac quaerendam docet cui se videndam non praebet. Quamvis et hoc ipsum extra veritasit, non videas. Ergo in veritate vides quaerendum tibi esse quod veritatem esse non vides. Quare hoc? quia absconditus es. Nam si absconditus non esses, nihil praeter veritatem quaerendum esse videres; et ipsam veritatem non quaereres, sed haberes. NIdeo dicitur tibi: Adam, ubi es? ut ad veritatem redeas, et invenias veritatem. Noluisti stare in veritate; modo redi ad veritatem, quia stare non potes extra veritatem. Vagus, et profugus, et instabilis eris omnibus diebus quibus cum ipsa et in ipsa non fueris, nec inveniet cor tuum ubi requiescat, si in ipsa stare noluerit; quia nec sta
Abbreviated transcription (Latin):
Non enĩ q̃reret: ñ uid̾et: Tu aut̃ qͥ adã.uͥes: Tu ꝑdidisti
et totũ ꝑdidisti. qͥa et ꝑdidisti ne habeas. et uide desisti
ne reqͥras Nam si uides qͥd ñ habeas. intelliges qͥd requi¬
ras: Nẽ aut̃ longe es et exulas a ueritate. ut ñ possis ui¬
dere unde ueneris. et quo tͥ redeundũ sit: ꝓpterea q̃ris qͥd
quer̾e debeas. qͥa qͥd amiseris ignoras: Queris qͥd utile sit
filiis hominũ. quo facto opꝰ sit sub sole num̾o dier̃ uite
sue O quã scire hoc debuisti. s nẽ absconditꝰ es a uitate.
latens sub umbra ignorantie tue. qͥa recessisti longe. et uo¬
liusti cũ illa eẽ. sine qua eẽ ñ potes: Nã qͥa sine illa eẽ ñ
potes. id̾o q̃ris. et qͥa auersus es et absconditꝰ. ꝓpt̾ea nesciꝰ
quid q̃rere debeas. cũ tam̃ in hoc abscondi ab eo omnino ñ
potusti. ut ñ intelligas q̃ rendũ tͥ eẽ cũ iideas. et hoc de¬

Expanded text:
Non enim quaereret nisi videret. Tu autem quid? Adam ubi es? Tu perdidisti Non enim quaereret nisi videret. Tu autem quid? Adam ubi es? Tu perdidisti et totum; perdidisti, quia et perdidisti ne habeas, et videre desisti ne requiras. Nam si vides quod non habeas, intelligis quid requiras. Nunc autem longe es et exsulas a veritate, ut non possis videre unde veneris et quo tibi redeundum sit. Propterea quaeris quid quaerere debeas; quia quid amiseris, ignoras. Quaeris quid utile sit filiis hominum: quo facto opus est sub sole numero dierum vitae suae! Oh! quam scire hoc debuisti! sed nunc absconditus es a veritate, latens sub umbra ignorantiae tuae; quia recessisti longe et noluisti cum illa esse, sine qua esse non potes. Nam, quia sine illa esse non potes, ideo quaeris; et quia aversus es et absconditus, propterea nescis quid quaerere debeas, cum tamen in hoc abscondi ab ea omnino non potuisti, ut non intelligas quaerendum tibi esse cum videas et hoc de
Abbreviated transcription (Latin):
mero dierũ uite sue: Ocor humanũ ubi es: Quomͦ huc ue¬
nisti ut nescias qͥd utile sit filiis hominũ. quo facto opꝰ est
sub sole num̃o dierũ uite sue: Ubi es. ut hoc ignores: Ubi
es adã. ubi es : Audiui inqͥt dñe uocẽ tuã: et abscondi me:
Oabscondite. cui abscondite : O abscondite. ubi es: Quã
longe es. quã ꝓpe es: Quã longe es ab illo. ⁊ quã ꝓpe es
illi: Propterea ubi es: Ecce q̃rit te ds̃ tuus. et clamat uͥ
es. tu te au̾tis ne uideas. et claudis ocłos ne uidearis: Il¬
le aut̃ ñ uidentẽ uidens. et id̾o ñ uidentẽ qͥa ñ uidi cupi¬
entẽ ꝓpt̃ tuũ affectũ ñ ꝓpt̾ suũ defectũ clamat et dicit. Adã
ubi es : Querit gͦ te ut tu ipsũ inuenias. et q̃rit te it ⁊
tu ipsũ q̃ras et dicas Dñe ubi es: Tu uero qͥd facis: Nã
ipse si ꝑdidit. tam̃ q̃rit: Si ꝑdidit ñ totũ ꝑdidit. qͥa ui¬
det qd̾ ꝑdidit : Et ideo q̃rit qd̾ ꝑdidit. qͥa uidet qd̾ ꝑdidit:

Expanded text:
uc venisti, ut hoc nescias quid utile sit filiis hominum, quo facto opus est sub sole numero dierum vitae suae? Ubi es ut hoc ignores? Ubi es Adam, ubi es? Audivi, inquit, vocem tuam et abscondi me . O abscondite, cui abscondisti te? O abscondite, ubi es? Quam longe es, et quam prope es? Quam longe es ab illo, et quam prope es illi? Propterea ubi es? Ecce quaerit te Deus tuus et clamat: Ubi es? Tu te avertis ut lateas; et claudis oculos ne videas. Ille autem non videntem videns, et ideo non videntem; quia non videri cupientem: propter tuum affectum, non propter suum defectum clamat et dicit: Adam ubi es? Quaerit ergo te ut tu ipsum invenias, et quaerit te ut et tu ipsum quaeras et dicas: Domine, ubi es? Tu vero quid facis? Nam ipse si perdidit, tamen quaerit; si perdidit, non totum perdidit, quia videt quod perdidit: et ideo quaerit quod perdidit, quia videt quod perdidit.
Abbreviated transcription (Latin):
uosuptati tantũ imm̾serat. ut hanc partẽ suã existima¬
ret. neꝙ ob aliud quodãmodo factũ se cred̾et. quã ut ob¬
lectaret se in his omĩbꝰ q̃ ꝑauerat. nũqͥd non uidebat
qͥd faciebat: Sed uidit speciẽ. ñ p̃uidit corruptionem:
Uidit qd̾ ẽẽ uidebant᷑ q̃ stabant. sed ñ attendit qͥd facta fu¬
issent que ꝑierant: a mor enĩ p̃sentiũ dũ in se totã animi
intentionem conuert̾et. et in eorũ q̃ uidebant᷑ fallaci sp̾e
ꝑ carnis aspectũ ing̃ssus. cordis quoq ocłos occuparẽt.
similit̃ et p̃teritorũ memoriã abstulit. et fut᷑oꝵ ꝓuidentiã
abscondit: Uñ factũ ẽ. ut dũ ea q̃ uidebant᷑ sola respice¬

Expanded text:
et voluptati tantum immerserat, ut hanc partem suam existimaet voluptati tantum immerserat, ut hanc partem suam existimaret; neque ob aliud quodam modo se factum crederet, quam ut oblectaret se in his omnibus, quae paraverat: nunquid non videbat quod faciebat? Sed vidit speciem, non praevidit corruptionem. Vidit quid esse videbantur, quae stabant, sed non attendit quid facta fuissent, quae perierant. Amor enim praesentium, dum in se totam animi intentionem converteret, et in eorum, quae videbantur fallaci specie per carnis aspectum ingressus cordis quoque oculos occuparet, simul et praeteritorum memoriam abstulit, et futurorum providentiam abscondit. Unde factum est, ut dum ad ea quae videbantur sola respice
Abbreviated transcription (Latin):
exꝑiende in his q̃ p̃parauerat rerum affluentiis quẽ admo¬
dum animã suã effud̾at. ipso testante cognouimꝰ: Nc̃ uͦ qͥd
post ħ omĩa subiungat. audiamꝰ Cũ inquit me conu̾tissẽ
ad uniu̾sa oꝑa q̃ fec̾ant manꝰ mee et ad labores qͥbus fru
stra sudaueram. uidi in omĩbꝰ uanitatẽ et afflictionẽ aĩ.
et nicħ ꝑ man̾e sub sole: hoc itaq in pͥncipio q̃stionem
dendũ oꝑa sua. cũ nicħ aliud actenꝰ fecisse uideat᷑. qͣm hi ᷤᷤ
rebus intentionẽ adhibuisse. et studiũ : Quando magnifi¬
caũ oꝑa sua. edificaũ domos. plantaũ uineas. et ortos fe¬
cit et pom̾ia. atꝙ piscinas extrux̃. seruos et ancillas ha¬
buit. arm̃ta et greges. argentum et aurũ. et substanti¬
as regũ et ꝓuinciaꝵ. et delicias filioꝵ hominũ. qñ de¬
niq non solum oꝑe sed et m̃te quoq rerũse suaꝵ amori

Expanded text:
experiendae, in iis quas paraverat, rerum affluentiis, quemadmoexperiendae, in iis quas paraverat, rerum affluentiis, quemadmodum animam suam effuderit, ipso testante cognovimus: nunc vero quid post haec omnia subjungat, audiamus. Cum, inquit, me convertissem ad universa ostra sudaveram, vidi in omnibus vanitatem, et afflictionem animi, et nihil permanere sub sole. Hoc itaque in principio quaestionem dendum opera sua cum nihil aliud hactenus fecisse videatur, quam his rebus intentionem adhibuisse, et studium? Quando magnificavit opera sua, aedificavit domos, plantavit vineas, et hortos fecit, et pomaria, atque piscinas exstruxit, servos et ancillas habuit, armenta et greges, argentum et aurum, substantias regum et provinciarum, et delicias filiorum hominum. Quando denique non solum opere, sed et mente quoque rerum se suarum amori,
Abbreviated transcription (Latin):
bi ꝑicłm gͣue ẽ. et intołabile detͥmentũ: Nã q̃ ẽ sapientia
carnẽ fouere. et animã neglig̾e̾: Que ẽ sapientia id qd̾ mo
semꝑ ẽẽ exiciabe constat non cauere: hec ẽ sapientia de qͣ
iste głiatur. sub umbra folioꝵ iacens O folia et umbra qͣł
tus tiuis: Abscondisti te. et folia tua umbracłm p̃buert̃.
ut tectꝰ ñ uid̾es u̾itatẽ: Manducasti. et fructus tuus ci¬
bum p̃sticit. ut corruptus edulio ꝑd̾es immortalitatẽ: Re¬
cognos ce miser. recognosce malũ tuũ. et recognosce miseriã
tuã recognosce ubi es. et qualis factus es. conuert̾e de um¬
bra ad claritatẽ luminis. ut ñ solũ u̾ba audias. sed faciẽ
umq me conũtissem ad uniu̾sa oꝑa q̃ fec̾ũnt manus me¬
e. et ad labores qͥbus frustra sudau̾am. uidi in omĩbus
uanitatẽ et afflictionẽ animi. et nicħ ꝑman̾e sub sole:¬
audiuimꝰ supͣ. iste quanto studio diuiciis congregandis.
augendisq rebꝰ insudau̾it. ac deinde lascuue ac uoluptati

Expanded text:
e est et intolerabile detrimentum. Nam quae est sapientia, carnem fovere et animam negligere? Quae est sapientia id quidem,semper exitiale esse constat, non cavere? Haec est sapientia de qua iste gloriatur sub umbra foliorum jacens. O folia, et umbra quatus tuus? Abscondisti te, et folia tua umbraculum praebuerunt ut tectus non videres veritatem. Manducasti, et fructus tuus cibum praestitit, ut corruptus edulio perderes immortalitatem. Recognosce, miser; recognosce malum tuum; recognosce miseriam tuam; recognosce ubi es et qualis factus es. Convertere de umbra ad claritatem luminis, ut non solum verba audias, sed etiam umque me convertissem ad universa, que fecerant manus mee et ad labores quibus frustra sudaveram, vidi in omnibus vanitatem et afflictionem animi, et nicAudivimus supra, iste quanto studio divitiis congregandis augendisque rebus insudaverit; ac deinde lasciviae, et voluptati
Abbreviated transcription (Latin):
qͣntũ in rebꝰ aliis siue ad bonũ siue ad malũ condueat hõi. qͣl
homo ipse fu̾it s̾ Nã scd̾m aliqͥd omĩa hoc tͥ ẽẽ incipiunt.
qd̃ tu pͥrefiu̾s tͥ Si te ipsum ñ uides. nicħ bñ uides Si
in tui iudicio ñ fallereris. facile dirigeris in alieno Siẽ
hic quoq conu̾sus et directꝰ cũ de suis oꝑibꝰ subiunexisset
uidi in omĩbꝰ uanitatẽ et afflictionẽ aĩ. statĩ quasi in ꝓpͥis¬

Expanded text:
quantum in rebus aliis, sive ad bonum sive ad malum conducat homini quantum in rebus aliis, sive ad bonum sive ad malum conducat homini homo ipse fuerit sibi. Nam secundum aliquid omnia hoc tibi esse incipiunt, quod tu ipse fueris tibi. Si teipsum non vides, nihil bene vides. Si in tui judicio non falleris, facile dirigeris in alieno. Sicut hic quoque conversus, et directus cum de suis operibus subjunxisset: Vidit in omnibus vanitatem et afflictionem animi; statim quasi in
Abbreviated transcription (Latin):
bores in quibꝰ frustra sudauerã In omĩbꝰ enim uanitaᷤ.
uanitas Sed post uanitatẽ afflictio. et ante uanitatẽ
afflictio. et in uanitate afflictio. et totũ uanitas et to¬
tũ afflictio. Uana qͥppe fiunt uniu̾sa q̃ suis dilectoribꝰ
et cũ st̃ ñ exibent quod ꝓmittunt. et cum ten̾i existi¬
mant᷑ ꝑtranseunt. Sed poterat fortassis tolerabile ui¬
deri si sola uanitas eẽt. et afflictio ñ eẽt Nẽ aut̃ et añ
uanitatẽ afflictio. et in uanitate afflictio. et pt uanita¬
tẽ afflictio. qm̃ nec sine labore acqͥri. nec sine sollicitu
ne uanitas. et in uanitate afflictio. et propt̾ hoc recte
conu̾sus ait: Uidi in om̃ibꝰ uanitatẽ et afflictionẽ aĩ.
et nil ꝑman̾e sub sole: Eruditus nãq in ꝓpͥis etiã aliena u¬
dicare cep̃. et qd̾ in parte cognou̾at. et ueracit̃ de toto ꝓnũ¬
ciabat dicens nicħ ꝑman̾e sub sole: Hinc uͦ colligi potest.

Expanded text:
bores in quibus frustra sudaveram. In omnibus enim vanitas bores in quibus frustra sudaveram. In omnibus enim vanitas vanitas, sed et post vanitatem afflictio; et ante vanitatem afflictio; et in vanitate afflictio; et totum vanitas, et totum afflictio. Vana quippe sunt universa, quae suis dilectoribus, et cum sunt, non exhibent, quod promittunt; et cum teneri existimantur pertranseunt. Sed poterat fortassis tolerabile videri, si sola vanitas esset, et afflictio non esset. Nunc autem, et ante vanitatem afflictio, et in vanitate afflictio, et post vanitatem afflictio, quoniam nec sine labore acquiri, nec sine sollicitudne vanitas, et in vanitate afflictio. Et propter hoc recte conversus ait: Vidi in omnibus vanitatem, et afflictionem animi: et nihil permanere sub sole. Eruditus namque in propriis, etiam aliena judicare coepit; et quod in parte cognoverat, veraciter de toto pronuntiabat, dicens: Nihil permanere sub sole. Hinc vero colligi potest,
Abbreviated transcription (Latin):
ut tꝑalia bona tẽ citiuus uana ẽẽ cõprehendant᷑. cũ magis
habundare ceꝑint. qͥa sepe cũ ñ habent᷑. ꝓdesse potius ex¬
istimant᷑. si adfuerint: Cũ uͦ habita m̃tis in opiã nec
in sua affluentia expelłere ualeant. tẽ pͥmũ exꝑienti qꝗͣ
exiguũ ꝓ se laborantibꝰ fructũ conferant. manifestant᷑:
U̾nde conuenient̃ iste pt tantã rerũ omĩum affluentiã
usũq uoluptatũ conuersũ se dic̃ ut intellig̾e̾t uanita¬
tẽ suã. qͥa cũ exꝑiri cep̃ qd̾ felicẽ fac̾e ñ poterant ha¬
młtomag̃ miserũ fecerant qͣ¬
sso labore q̃sita: Cũn
inqͥt me conu̾tissem ad uni¬
u̾sa oꝑa que fecerant manus mee uideł respi
u̾sa oꝑa que fecera¬
nt manus mee uideł respi¬
ciens quał fructꝰ tantos labores seqͥ potuisset. tẽ ait:
Inueni ñ equa lance recõpensari mͥ fructũ laborũ meo¬
rũ. id̾oq me frustra laborasse iuidicaui. respiciens la¬

Expanded text:
e deprehendantur, cum magis abundare coeperint, quae saepe cum non habentur prodesse potuisse existimantur, si adfuerint. Cum vero habita, mentis inopiam, nec in sua affluentia expellere valeant; tunc primum experienti, quam exiguum pro laborantibus fructum conferunt manifestant. Undtatum; conversum se dicit, ut intelligeret vanitatem suam. Quia cum experiri coepit, quod felicem facere non poterant hamulto magis miserum fecerant casso labore quaesita. Cum, inquit, me convertissem ad universa opera, quae fecerant manus meae; videlicet respisa opera, quae fecerant manus meae; videlicet respiciens qualis fructus tantos labores sequi potuisset; tunc, ait, inveni non aequa lance recompensari mihi fructum laborum meorum, ideoque frustra me laborasse judicavi respiciens la
Abbreviated transcription (Latin):
rigunt᷑: Nam si in semetipsis corrigerentũr. ꝑ semetipos
conu̾terent᷑. qͥa si iudiciũ u̾itatis in semetipsis reciꝑent.
suo pt᷑ modũ iudicio uanitatẽ fugiendã et ui̾tatẽ seqͣndã
ꝑ lum̃ u̾itatis uident. et id̾o difficile corrigunt᷑. qͥa rectitudinẽ
et u̾itatẽ nec absentẽ q̃rere sciunt. nec p̃sentẽ ꝓbare: Idõ ꝑ¬
u̾si difficile corrigunt᷑. et stultoꝵ infinitꝰ ẽ numerus Tam
multi enĩ ñ eẽnt. si facile corrigi potuissent Et in hoc mani¬
ste ostendit᷑. qͣm difficił sit ꝑuersoꝵ correctio. qd̾ infinita ẽ
stultoꝵ mnultitudo Nẽ gͦ ꝑuersi et stulti tã st̃ ad correctionẽ¬

Expanded text:
ficile corriguntur. Nam si in semetipsis corrigerentur, per semetipsos converterentur. Quia si prius judicium veritatis in semetipsis reciperent, suo postmodum judicio vanitatem fugiendam et veritatem sequendam  lumen veritatis vident, et ideo difficile corriguntur, quia rectitudinem et veritatem nec absentem quaerere sciunt, nec praesentem approbare. Ideo perversi difficile corriguntur, et stultorum infinitus est numerus. Tam multi enim non essent si facile corrigi potuissent. Et in hoc manifeste ostenditur quam difficilis sit perversorum correctio quod infinita est stultorum multitudo Nunc ergo perversi et stultitam sunt ad correctione
Abbreviated transcription (Latin):
ui errorẽ. et gaudio dixi: Quid frustra deciꝑis : Decipit᷑ gͦ
cũ delectat᷑ in rebus noxiis. et iã bene sibi ẽẽ putat cũ ma¬
le ẽ: Decipit᷑ etiã. cũ p̃sentiũ occupatione delectationum
inuoluit᷑. et ne fut᷑a mala consid̾are ualeat p̃pedit᷑ Sed
quare frustra: Quia ipse mundi delectationes a consid̾ati¬
one futuroꝵ maloꝵ cor au̾tere possunt. s a p̃ssura suꝑue¬
mentiũ liberare ñ possunt: Frustra enĩ decipit᷑. qͥa fallaci
boni gaudia in qͥbus exultat. tantis amaritudinibꝰ ammix¬
ta sunt. ut iure displic̾e debeant. etiã si debeant semꝑ per¬
manere : Frustra gͦ utrobiq decipit᷑ uidel et cũ malum ñ
uidet qd̾ patit᷑. et cũ ñ p̃uidet malũ qd̾ patiet᷑. qm̃ et ratio
manifesta ẽ. q̃ illd̃ bñ consid̾anti indicare ualeat. et exꝑi¬
entia p̃sens q̃ hoc patienti ostñdat. ꝓpt̾ea infert et dicit:

Expanded text:
vi errorem et gaudio dixi: Quid frustra deciperis? Decipitur ergo, vi errorem et gaudio dixi: Quid frustra deciperis? Decipitur ergo, cum delectatur in rebus noxiis; et bene sibi esse putat, cum male est. Decipitur etiam cum praesentium occupatione delectationum involvitur, et ne futura mala considerare valeat, praepeditur. Sed quare frustra? Frustra decipitur, quia ipse mundi delectationes a consideratione futurorum malorum cor avertere possunt; sed a pressura supervenientium liberare non possunt. Frustra etiam decipitur, quia fallacis boni gaudia in quibus exsultat, tantis amaritudinibus admista sunt ut jure displicere debeant, etiamsi debeant permanere. Frustra ergo utrobique decipitur; videlicet et cum malum non videt quod patitur, et cum non praevidet malum quod patietur; quoniam et ratio manifesta est, quae illud bene consideranti judicare valeat; et experientia praesens, quae hoc patienti ostendat. Propterea infert et dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
ea leticia q̃ a carnis blandim̃to concipit᷑. etiã ꝑ carnis motum
facile aꝑitur Nã qͥa pͥmũ ad animũ ingdiendo in ordinatũ
gaudiũ claustra continentie rupit. eadem postmodũ uia qͣ
illapsum ẽ. cũ introrsum excrescere ceꝑit. sine modestia faci¬
le erumpit: Lubrica enim mens semen ꝑuersũ qd pͥmum
sine modestia concipit. qͦsi parturiens pͥtꝰ modũ sine pudit¬
cia effundit. nec se continere pot̃ qͥn excrescentẽ intꝰ leticiã
eiciat. cuiꝰ integͥtatis claustra rupta st̃. q̃n eam c̃cipiohat:
Primũ gͦ decipit᷑. qͣndo blandim̃tis mundi illecebras intu
ad gaudiũ suscip̃: postea errat. qn conceptũ intꝰ gaudiũ
ad lasciuiã mundi ꝑ risũ effundit: Notandũ aut̃ qd̾ gau¬
diũ tantũ arguit᷑.risus uero omnino reꝓbat᷑. qͥa risus oĩ¬
no malus ẽ. gaudiũ ñ semꝑ malũ ẽ. nͥ qͣn de malo ẽ. iecͥco il¬
aturꝰ. et id qd̾ bonũ ẽ corrigat᷑: Propt̾ea inqͥt risũ deputa¬

Expanded text:
aetitia quae a carnis blandimento concipitur etiam per carnis motum facile aperitur. Nam quia primum ad animum ingrediendo inordinatum gaudium claustra continentiae rupit: eadem postmodum via qua illapsum est, cum introrsum excrescere coeperit, sine modestia facile erumpit. Lubrica enim mens semen perversum, quod primum sine modestia concipit, quasi parturiens postmodum sine pudicitia, effundit; nec se continere potest, quin excrescentem intus laetitiam ejiciat, cujus integritatis claustra rupta sunt, quando eam concipiebat. Primum ergo decipitur, quando blandientis mundi illecebras intro ad gaudium suscipit; postea errat, quando conceptum introrsum gaudium ad lasciviam mundi per risum foras effundit. Notandum quod gaudium tantum arguitur, risus vero omnino reprobatur; quia risus omnimodo malus est: gaudium non semper malum est, nisi quando de malo est; et idcirco ilea, inquit: Risum reputa
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ ipsa sapi̾a in suminis qͣi ꝑmanendo consistit. ad infima ue¬
ro qͣi excurrendo ꝑtingit. quiaͥ  in ꝑfecto decore suo immu¬
tabilit᷑ꝰ subsistentia nus ꝗͣ. ab eiꝰ similitudine defluunt. ista uͦ
ꝑ defectũ fugientia. ꝑ id ipsũ tam̃ qd̾ in suo gen̾e retinent pł¬
chritudinis. sibi qͦ sapi̾am adeẽ ostendunt᷑: ꝑ tingit gͦ sapi

Expanded text:
tamen ipsa Sapientia in summis quasi permanendo consistit; ad infima vetamen ipsa Sapientia in summis quasi permanendo consistit; ad infima vero quasi excurrendo pertingit, quia illa in perfecto decore suo immutabiliter subsistentia nusquam ab ejus similitudine defluunt. Ista vero per defectum fugientia per idipsum tamen, quod in suo genere retinent pulchritudinis, sibi quoque sapientiam adesse ostendunt. Pertingit ergo ubi
Abbreviated transcription (Latin):
in uniu̾sis q̃ subsistunt. singła queq quantomag̃ a ꝑfecta
pulchritudine c̃sũmatoq decore summoꝵ degenant. tanto
mag̃ qͣi fugienda quodãmodo a sap̾ia elongant : S ipsa sa¬
pientia fugã rerił a fine usq ad finẽ seqͥtur. qͥa in uniu̾sis
que fec̃ erͣ toto deserens. singła q̃ꝙ a suminis usq ad infima
ꝓprio cõuemientiq suo gen̾i decore moð̾ando: his quoq se
presentẽ eẽ testatur: Eadẽ ipsa q̃ excellentissima creata in
si mina. ⁊ supeminenti puletudine disposuit. inferiora qͦ
conseqñt̾ coaptans. et dispon̾e ꝓsequens. usq ad fundũ rerũ ni¬
cħ in ordinatũ reliqͥt: ꝑ tingitꝰ gͥ sap̾ia ad finẽ usq ad ea q̃ in re¬
bus omĩbꝰ infima st̃. qͥa in his et̃ aliqͥd eiꝰ inuenit᷑. q̃ ꝑ infirmi¬
tatẽ conditionis et defectũ nat̾e a summis longe recessert̃:S

Expanded text:
in universis quae subsistunt, singula quaeque quanto magis a perfecta in universis quae subsistunt, singula quaeque quanto magis a perfecta pulchritudine consummatoque decore summorum degenerant, tanto magis quasi fugientia quodammodo a sapientia elongant. Sed ipsa Sapientia fugam rerum a fine usque ad finem sequitur; quia in universis, quae fecit nihil ex toto deserens, singula quaeque a summis usque ad infima proprio convenientique suo generi decore moderando: his quoque se praesentem esse testatur. Eadem enim ipsa quae excellentissima creaturarum in summa et supereminenti pulchritudine disposuit; inferiora quoque consequenter coaptans et dispositione prosequens, usque ad fundum rerum nihil inordinatum relinquit. Pertingit itaque Sapientia ad finem usque ad ea quae in rebus omnibus infima sunt; quia in his etiam aliquid ejus invenitur, quae per infirmitatem conditionis et defectum naturae a summis longe recesserunt. Sed