comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Seruitutis. caritatis. dignitatis.
Misterium seruitutis: corꝑis casti¬
gatio. caritatis: m̃tis deuotio. dig
fit ĩ afflictione. scđm ̃ hilaritate
deium: in humilitate. Primum
ẽ sacͥficium timoris. scđm amoriᷤᷤ
in qͣ duplici doctͥna erudimͣ: qr
aliud ꝑ seipsum ille unꝰ ⁊ uerus
magister docet. aliud ꝑministͦs.
ꝑministros timorẽ: ꝑ semetipsum
dilectionẽ. Uñ deficiente timoius¬
sit ministros implere ydrias aqͣ:
⁊ adhuc cotidie refrigescente ca¬
ritate. minist᷑ xͥ ĩplent ydrias aqͣ.
.i. m̃tes hõiũ timore. Et b̃n ꝑ aqͣm
timor intelligit᷑. qr sic̃ aqͣ ignem.
ita dimor extinguit libidinẽ: ⁊ siẽ
aqͣ sordes corpoꝵ. ita timor sor
met nicħ negligit: ⁊ bn plenꝰ est.
uͥ negligentia cade ñ pot̃. S qr
aqua grauat .i. timor penã h̃t.¬
accedendum ẽ ad eum qͥ de aqͣui

Expanded text:
servitutis, charitatis, dignitatis. Ministerium servitutis, corporis castigatio: charitatis, mentis devotio; dignfit in afflictione, secundum in hilaritate, tertium in humilitate. Primum est sacrificium timoris, secundum amoris, in qua duplici doctrina erudimur; quia aliud per seipsum ille unus et verus magister docet, aliud per ministros. Per ministros timorem; per seipsum, dilectionem. Unde deficiente vino praecipit ministros implere hydrias aqua : et adhuc quotidie refrigescente charitate, ministri Christi implent hydrias aqua, id est mentes hominum timore. Et bene per aquam timor intelligitur; quia sicut aqua ignem, ita timor exstinguit libidinem; et sicut aqua sordes corporum, ita timor sordmet, nihil negligit; et bene plenus est, ubi negligentia cadere non potest. Sed quia aqua gravat, id est timor poenam ha
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ex. d Est cor altum. cor humile.
cor mediocre. Dic̃ ꝓpħa. Redite p̃¬
uaricatores ad cor. Prima accessio
p̃uaricatoris serui ad cor htmile:
ad qͦd trahitͣ ꝑitidictũ. Scd̃a acces¬
sio mercennarii. ad cor mediocre:
ad quod uocat᷑ ꝑ ꝯsilium. Tercia
filii. ad cor altum. ad qͦd leuat᷑ ꝑ

Expanded text:
 . Est cor altum, cor humile, cor mediocre. Dicit propheta: Redite, praevaricatores, ad cor . Prima accessio praevaricatoris servi ad cor humile: ad quod trahitur per judicium. Secunda accessio mercenarii ad cor mediocre: ad quod vocatur per consilium. Tertia filii ad cor altum: ad quod levatur per
Abbreviated transcription (Latin):
a .p. s.t. Triast̾ occulta. illicita
actio. dolosaintentio. ĩpudica af-¬
fec̾tio. Praua oꝑatio inqͥnat memo¬
riam. dolosa intentio rationẽ tł
m̃tem: impudica affectiouotun¬
tatem. Mundat᷑ memoria ꝑ ꝯfessio¬
nem. mens ꝑ lect̾ionẽ: affectio uel
uoluntas ꝑ or̃onem. Ab alienis
mundꝰ eris. siñ infultes. si ñ disce¬
das. si ñ ꝯsentias. siñ dissimules.
Iusticie ẽ ñ ꝯsentire. s cũ rigore re¬
fistere. fortitudinis. ñ discede. sed
mala ꝓximi patient̃ tolerare. tẽꝑ¬
andie. ñ infultare. s cũ modami¬
ne ꝯpati: prudentie. ñ dissimula¬
re. s sollicite ut mala desmant ꝓ¬

Expanded text:
 tuo . Tria sunt occulta: illicita actio, dolosa intentio, impudica affectio. Prava operatio inquinat memoriam; dolosa intentio, rationem vel mentem; impudica affectio, voluntatem. Mundatur memoria per confessionem; mens, per lectionem; affectio vel voluntas, per orationem. Ab alienis mundus eris, si non insultes, si non discedas, si non consentias, si non dissimules. Justitiae est non consentire, sed cum rigore resistere; fortitudinis, non discedere, sed mala proximi patienter tolerare; temperantiae, non insultare, sed cum moderamine compati; prudentiae, non dissimulare, sed sollicite, ut mala desinant
Abbreviated transcription (Latin):
mi parentis gn̾auuit mortẽ: ita
obȩdientia scdi ade gñauit uitã.
fuit obȩdiens patͥ usq ad mortẽ.
De hac ait samuel. Nꝰ ualet obedi¬
entia qmuictima. Disciplina ẽ
em̃datͥe. q̃ ñ ẽ uilipendenda. Ait
ẽ. disciplinã qͥ abic̃: infelix ẽ. Et
salomon. fili miñ neglexeris dis¬
ciplinam. nec defeceris cum ab eo
argueris. Quem enim dilig̃ dñs
corripit. Itaq necessariȩ st̾ he .iiͦii.
uͥtutes. caritas radix. humilitas
seruatͥx. obedientia incitatͥx: dis¬
ciplina em̃datͥx. Ds̃ aut̃ qͥ inha¬
bitare fac̃ uniꝰ moris ĩ domo. con¬
firmet ⁊ corroboret uos inomni
u̾tute ⁊ patientia. ut pꝰ ꝑactum

Expanded text:
nis generavit mortem, ita obedientia secundi Adae generavit vitam; fuit enim obediens Patri usque ad mortem. De hac ait Samuel: « Melior est obedientia quam victimae . » Disciplina est emendatrix, quae non est vilipendenda. Ait  Disciplinam qui abjicit, infelix est . » Et Salomon: « Fili, non neglexeris disciplinam Domini: ne defeceris, cum ab eo argueris; quem enim diligit Deus corrigit . » Itaque necessariae sunt hae quatuor virtutes, charitas radix, humilitas servatrix, obedientia incitatrix, disciplina emendatrix. Deus autem qui facit habitare unius moris in domo, confirmet et corroboret vos in omni virtute, et patientia, ut peracto
Abbreviated transcription (Latin):
b̃i fr̃s. g̾mani tã laudabiles. qͦs
nec inuidia cuiꝰpiamut pͥmos di¬
uidit. nec pecuma. ut .ii. secernt̃.
nec uecordia. ut .iiͦi. a dosecludit.
nec multitudo in heres es ⁊ sect̾aᷤᷤ
disiungit: Multi st̾ uocati pau
qelecti. Multiuocati faciunt he¬
reses. pauci electi manent ut
fr̃s. Isti ꝑauei. isti elec̾ti. hi st̃ fu̾s¬
iħu. qͥseruant unitatem sp̃e contͣ
inuidiam. uoluntariã pauꝑtatẽ
ꝯtͣ pecuniam. dilectionem q̃ fortiᷤᷤ
ẽ ut mors contͣ uecordiam. fr̃nã
caritatem.cͣe scismaticorũ mali-¬
ciam. Gͥ p̃t̾ illos ꝑaucos qͦs elegit
ds ꝯformes fieri imaginis filii fui
ut sint istiunum. sic̃ ⁊psiunũ
ft̾. in toto orbe uix ĩmo nullatenꝰ
reppies. qͥ possĩt habitare ĩ unum.
tagͦ ipsum u̾bum habitare.
qͦd ẽ ĩmobilit̾ inunitatẽ ꝯsistere.
abitant auitem ⁊ ipsi cũ habitan¬
tib cȩdar. s carne ñ sỹu. necessita

Expanded text:
beati fratres, germani tam laudabiles, quos nec invidia cujusquam, ut primos dividit; nec pecunia, ut secundos secernit; nec vecordia, ut tertios a Deo secludit; nec multitudo in haereses et sectas disjungit? Multi sunt vocati, pauci vero electi Multi vocati faciunt haereses, pauci electi manent ut fratres. Isti pauci, isti electi, hi sui servant unitatem spiritus contra invidiam, voluntariam paupertatem contra pecuniam, dilectionem, quae fortis est ut mors, contra vecordiam; fraternam charitatem, contra schismaticorum malitiam. Igitur praeter illos paucos quos elegit Deus conformes fieri imaginis Filii sui, ut sint isti unum, sicut et ipsi unum sunt, in toto orbe vix, imo nullatenus reperies, qui possit habitare in unum. Nota ergo ipsum verbum habitare, quod est immobiliter in unitatem consistere. Habitant autem et ipsi cum habitantibus Cedar, sed carne, n
Abbreviated transcription (Latin):
ropͥa uoluntas ẽ uelut quedã
adutera regina. q̃ se cuidam
filios habuit. Ex his uͦ tot alii filii
nȩ consistunt. eoꝵq iussa qͥq fuo
mͦ ꝑficiunt. Rex itaq cum regina il.¬
la cuidam alii regi adũ̾sat᷑: collec¬
toq filioꝵ ⁊ nepotum exercitu. reg¬
num illiꝰ agg̃ssum p̃dat᷑. Hic aut̃
ex̾citꝰ sic seruos illiꝰ regis inuadit:
ut aut plures aut uꝰ unum. aut
dunt. exigentes ab eis quantum
nunquam ꝑsolu̾e possunt: s õib
affecti miseriis ĩ carcere illo defi¬

Expanded text:
 voluntas est velut quaedam adultera regina, quae se cuidam filios habuit. Ex his vero tribus tot alii filii nae consistunt, eorumque jussa quisque suo modo perficiunt. Rex itaque cum regina ista cuidam alii regi adversatur, collectoque filiorum et nepotum exercitu, regnum illius aggressum praedatur. Hic autem exercitus sic servos illius regis invadit, ut aut plures plures, aut unus unum. aut dunt, exigentes ab eis quantum nunquam persolvere possunt, sed omnibus affecti miseriis, in carcere illo defi
Abbreviated transcription (Latin):
Itaq indm̃habitant scĩ. dũ ad
illum tendt̃ ꝯstant̃. Habitant ĩ
d̾o angłi. dummanent ĩ illomi¬
mutabilit̾. Istindm̃. illi in deo.
ex ipso ad sub̃am. ꝑ iꝑfum ad
gr̃am. cum ipso ad ꝑmanentiã.
Iniꝰticia. similitudo. In sub̃a. cre¬
atio. In gr̃a reꝯciliatio. In ꝑma¬
nentia. ĩ ꝯmutatio accipit᷑. Nec
de moueat qͦdreꝯciliatio ad ho¬
mines similit̃ ⁊ angłos dr ꝑtin̾e.¬

Expanded text:
Itaque in Deum habitant sancti, dum ad Itaque in Deum habitant sancti, dum ad illum tendunt constanter; habitant in Deo angeli, dum manent in illo immutabiliter: isti in Deum, illi in Deo. ex ipso, ad substantiam; per ipsum, ad gratiam; cum ipso, ad permanentiam. In justitia, similitudo; in substantia, creatio; in gratia, reconciliatio; in permanentia incommutatio accipitur Nec te moveat quod reconciliatio ad homines similiter et angelos di
Abbreviated transcription (Latin):
in.l.s. ¶mꝑossibile cuiquam
fortasse uĩdebit᷑. qͦd dixiscõs ĩmo¬
bilit̾ inunitatẽ ꝯsistere. cum ilło
unum uł illamunitatem ñ aliud
qͣm iꝑsum dm̃ uelim acciꝑe. quẽ
solumu de unum. uł potius ip¬
sum ẽẽ ipsamunitatẽ. ĩ seq̃ntib
ꝯꝓbabo. ⁊ dicet Qͥs nã mortaliũ
ĩmobilit̾ ind̾m ꝯsistat. cum uł
ad punct̾um tp̃ris in illumire.
cat. indo stabilitatẽ sig̃cat. Cũ
gͦ dicimꝰ habitare ĩ unum. uel
ꝯsistere ĩ dm̃. latma qͥdem locu¬
tiodissonat. s ꝯgruendia sensus
&e munum motionẽ sig̃cat. Sta¬
bilitatem ad intentionis ꝓpo¬
situm: mobilitatẽ ad affe ctio¬
ins ꝓfectum referimus.
Habitant gͦ in dm̃sc̃ĩ: istabilit̾ ⁊
mobilit̾. Mobilit̾ qr adeo mens
sepe relabit᷑. ⁊ tc̃m in illum diri¬
bilem qi ꝑpetuo motu cͥca gala¬
tiam rotat᷑. ĩmobilem. qͥa aloco
suo ĩ alium ñ tͣnsfert᷑. Ita scĩ ce
mobiles. qr semꝑfestinant ad
brauiumr: & immobiles. quia
incõmutabile tenent ꝓpositũ.

Expanded text:
I. Impossibile cuiquam fortasse videbitur quod dixi sanctos immobiliter in unitatem, consistere cum illud unum, vel illam unitatem, non aliud quam ipsum Deum velim accipere quem solum vere esse unum, vel potius ipsum esse ipsam unitatem, in sequentibus comprobabo, et dicet: Quisnam mortalium immobiliter in Deum consistat, cum vel ad punctum temporis in illum ire cat; in Deo stabilitatem significat. Cum ergo dicimus habitare in unum, vel consistere in Deum, Latina quidem locutio dissonat, sed congruentia sensus et in unum motionem significet. Stabilitatem ad intentionis propositum, mobilitatem ad affectionis profectum referimus. Habitant ergo in Deum sancti et stabiliter et mobiliter: mobiliter, quia a Deo mens saepe relabitur, et iterum in illum diribilem, quia perpetuo motu circa Galatiam rotatur; immobilem, quia a loco suo in alium non transfertur. Ita sancti: et mobiles, quia semper festinant ad bravium; et immobiles, quia incommutabile tenent propositum.
Abbreviated transcription (Latin):
nos. Humilitas uͦ ẽ: seruatͥx õĩum
cumpedes lauaret. u̾bocum ait.
discite ame. E qͥd: Ñmundum
fabricare. ñ mortuos resuscitare.
trinam. Noluit tube qͦdiꝑse ñfa¬
ceret. Mors fuit de pocło suꝑbiȩ
ꝓpinata. uita de humilitate na
celsa alonge cognoscit reꝓbãdo.

Expanded text:
nos . » Humilitas est servatrix omnium cum pedes lavaret; verbo, cum ait: « Discite a me , » non mundum fabricare, aut mortuos suscitare, trum! Noluit jubere quod ipse non faceret. Mors fuit de poculo superbiae propinata; vita de humilitate ortcelsa a longe cognoscit, reprobando,
Abbreviated transcription (Latin):
irłmascendit: qr pꝰ ꝑfectionem
oꝑis. duplicatam uͥtutem carita¬
tis. ad pacem ꝯtemplationis ꝓfic̃.
Parentes iħu abirłm itinere unius
diei redeunt: qr sensꝰ carnis qͥ ꝑ ex¬
ercicium bom oꝑis int̾nam boni¬
tatem nutͥunt. ꝑ excecationẽ de¬
lectationis. recti diu in interna¬
pace ꝑsistere ñ posst̃. Unꝰdies. una
claritas. unum gaudiũ. unab̃n¬
dictio. qͣm esau accipit. qr dupli¬
cemstolam ꝓmereri ñ potuit. H¬
qr sensꝰ carnis qͥ qͣntum ad se pu
erilia semꝑ appetit. Huiꝰ tm̃ uitȩ
claritatem amans. ĩ ea nunquã
sine pecc̃ĩ macła ꝯsistit. Ñ enĩue¬
nit ad alium diẽ de qͦ dictum ẽ
aĩas a ꝯtemplatione suꝑnorũ.
Post tͥduum iħc in templo inue¬
nit᷑: qr pꝰ correptionẽ cogitatiõis¬

Expanded text:
ascendit, quia post perfectionem operis et duplicatam virtutem charitatis ad pacem contemplationis proficit. Parentes Jesu ab Hierusalem itinere unius diei redeunt, quia sensus carnis per exercitium boni operis internam veritatem nutriunt, per exteriorum delectationpace persistere non possunt. Unus dies, una claritas, unum gaudium, una benedictio, quam Esau accipit, quia duplicem stolam non potuit quia sensus carnis, qui quantum ad se semper puerilia appetit, hujus tantum vitae claritatem amans, in ea nunquam sine peccati macula consistit. Non enim venit ad alium diem, de quo dictum est: animos a contemplatione aeternorum. Post triduum Jesus in templo invenitur, quia post correctionem cogitatio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓculdubio humilitas fec̃. Qͥd dicis
uͥgo suꝑbe: M ariauͥginem se obli¬
ta głat᷑ de humilitate: & du negli¬
gendo humilitatem blandiris tͥ
de uͥginitate. Riespexit ait illa¬
ds humilitatẽ ancillȩ suȩ. Que
illa:. uirgo utiq sc̃a. uͥgo sobria.
uͥgo deuota. Nunqͥd tu castior illa :
Nunqͥd deuotior. Aut nunqͥd tua
forte pudicicia gͣcior castitate ma¬
riȩ : uͥ tuscił sine humilitate plac̾e
fuffictas ex tua. qͦd illa ñ potuit ex
sua᷑. Deniq qͣnto honorabilior es
ex singłari munere castimoniȩ:
tanto tͥ tũ maiorem inuriam fa¬
tione suꝑbie. Alioqͥn expedit tibi
uͥginem ñ ẽẽ: qm deu̾ginitate ĩ¬
solescere. Ñ omniũ qͥdem ẽ uͥgii¬
tas: multo tñ paucioꝵ ẽ cũ u̾gi¬
intate humilitas. Si gͦ uͥginita¬
tem ĩ maria ñ potes nͥ mirari: stu¬
de humilitatẽ imnitari. ⁊ susfic̃ tͥ. Qͦd
si ⁊ uͥgo ⁊ humił es: qͥsqͥs es. magnꝰes.
disce puluis obtẽꝑare. De auct̾ore
tuoloqñs eugłista.⁊erat inquit

Expanded text:
cul dubio fecit. 6. Quid dicis, virgo superbe? Maria virginem se oblita gloriatur de humilitate: et tu negligendo humilitatem, blandiris tibi de virginitate? Respexit, ait illa, humilitatem ancillae suae. Quae illa? Virgo utique sancta, virgo sobria, virgo devota. Nunquid tu castior illa? nunquid devotior? Aut nunquid tua forte pudicitia gratior castitate Mariae; ut tu scilicet sine humilitate placere sufficias ex tua, quod illa non potuit ex sua? Denique quanto honorabilior es ex singulari munere castimoniae, tanto tibi tu majorem injuriam fatione superbiae. Alioquin expedit tibi virginem non esse, quam de virginitate insolescere. Non omnium quidem est virginitas: multo tamen pauciorum est cum virginitate humilitas, Si igitur virginitatem in Maria uon potes nisi mirari, stude humilitatem imitari, et sufficit tibi. Quod si et virgo, et humilis es, quisquis es, magnus disce, pulvis, obtemperare. De auctore tuo loquens evangelista, Et erat, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
ignis ꝓbabit. Si cuiꝰ opꝰ manserit.
accipiet. Ipse autẽ saluus erit. sic
tn quasi ꝑ ignem. Multift̾ qͥ lecti¬
onem istam legentes. male ĩtel¬
ligunt. ⁊ falsa securitate decipi¬
untur. dum credt̃ qͦd supͣ funda¬
mentum xͥ cͥmina capitalia ȩ

Expanded text:
Si cujus opus arserit, patietur: ipse autem salvus erit; sic tamen quasi per ignem. Multi sunt qui lectionem istam male intelligentes falsa securitate decipiuntur, dum credunt quod si supra fundamentum Christi capitalia crimina
Abbreviated transcription (Latin):
sint nota. tñqr longum ẽ ut
omnia replicent᷑: opꝰ ẽ ut ex eis
aliqua nominemꝰ. Quotiens
aliquis in cibo aut in potu plꝰ
quam neces se ẽ accipit: ad mi¬
nuta pec̃ca nou̾it ꝑtinere. Qͦti¬
ens plꝰ loquit᷑ quam oportet.
plꝰ tacet quam expedit. qͦtiens
sanus aliisieumantib pͣndere
uolu̾it. ⁊ sommo deditꝰ tardiꝰ ad
eccl̃iam surgit. qͦtiens excepto
mum aut uxorem. aut filium
aut seruum exasꝑau̾it płqm opor¬
uoluntate aut ex necesfitate ad¬
ulari uolu̾it. si pauꝑib efurien¬
mus. ⁊ cũ aut ꝓ aliqͣ necessitate
tł temeritate maledicimꝰ. cum
mus comprobatur.¬

Expanded text:
sint, tamen quia longum est ut omnia replicentur, opus est ut ex eis vel aliqua nominemus. Quoties aliquis aut in cibo aut in potu plus accipit quam necesse sit, ad minuta peccata noverit pertinere. Quoties plus loquitur quam oportet, aut plus tacet quam expedit. Quoties sanus, aliis jejunantibus prandere voluerit; aut somno deditus tardius ad ecclesiam surgit. Quoties excepto mum, aut uxorem, aut filium, aut servum exasperaverit quam oporvoluntate, aut ex necessitate adulari voluerit. Si pauperibus esurienmus, et cum hoc per aliquam necessitatevel temeritate maledicimus; cum mus, comprobatur
Abbreviated transcription (Latin):
Sic̃ mundꝰ iste dupliciter
homini ad sustentationẽ scił.¬
carnis ⁊ ad erudtionem m̃tis:
sic u̾bum caro fc̃m remediũ prãt
⁊ exemplum. Remedium in eo
qͦd oblatum ẽ ad redemptionẽ.
Exemplum. ĩ eo qͦd oꝑatum ẽ ad
imitationem. Remedium. ĩ eo

Expanded text:
Sicut mundus iste dupliciter servit homini ad sustentationem carnis, et ad eruditionem mentis, sic Verbum caro factum, remedium praestat et exemplum. Remedium in eo quod oblatum est ad redemptionem, exemplum in eo quod operatum est ad imitationem. Remedium
Abbreviated transcription (Latin):
extollentiam. curiositatẽ ꝯcipit:
emittit. Ex his iͦ .iiͦi. tot aliauitia
nascunt᷑: sicq multiplicant᷑. ut
absq nũo habeant᷑. Omĩa uͦ ex fa¬
milra diaboli ꝓpͥeq uoluntatis
existunt: ⁊ ex seipsis qͣndam ãmi¬
randam multitudinẽ reddunt.
Diabolꝰ itaq ꝓpͥaq uoluntas dore¬
sic genꝰ humanũ inuadit: ut aut
plura uitia hoĩes płes. aut unum
suetudine ligatum ĩ infernum
detrudunt. ubi ab eounũqͦdq
uidium exigit. qͥcqͥd illd̾ unquã

Expanded text:
extollentiam, curiositatem concipitemittit. Ex his vero tribus tot alia vitia nascuntur, sicque multiplicantur, ut absque numero habeantur. Omnia vero ex familia diaboli propriaeque voluntatis existunt; et ex seipsis quamdam admirandam multitudinem reddunt. Diabolus itaque propriaque voluntas Deo Resic humanum genus invadit, ut aut plura vitia plures homines, aut unum la consuetudine ligatum in infernum detrudunt. Ubi ab eo unumquodque vitium exigit quidquid unquam
Abbreviated transcription (Latin):
sine macła. Si bonũ ñsimulas.
ñ habes rugam. Si malũ odis.
ñ habes macłam. Si u̾itas in de
desid̃io ꝯciptt᷑. oꝑe nascit᷑. studio
nutrit᷑: ut ꝓficiat etate ĩ ꝓcessu
tpr̃is. sapĩa ĩ augm̃to cognitioĩs
gr̃a in increm̃to uͥtutis. Apd̾ hoĩes

Expanded text:
sine macula. Si bonum non simulas, non habes rugam; si malum odis, non habes maculam . Sic veritas in te desiderio concipitur, opere nascitur, studio nutritur, ut proficiat aetate in progressu temporis, sapientia in augmento cognitionis, gratia in incremento virtutis: apud
Abbreviated transcription (Latin):
tus pignꝰ sp̃c accipiens: ꝑ adoptio¬
nem di filiꝰ efficit᷑. Tercia huiꝰ fe¬
stiuitatis ẽ causa. qͦd dñs anni¬
uersaria baptismi fui die corã
positis discipłis suis bonum con
nuptus aqͣm inumũ mutauit.
i magnum nob̃ mist̾ium ꝯm̃daũ.¬
Pmo ꝑ miracłi ostensionẽ: suã dis¬
cipul adhucrudib insintauit diui¬
itatem. Mistice uͦ aqͣmuinum
innuptiis mutata. hoc insinuat.
qͦd qñ d̃s humanȩ nat᷑e sociatus
sipida uet̾is hoĩs tuta. ꝑhane
xͥ ⁊ ȩccłiȩ societatem drans lati
sumꝰ in filiorum dĩ adoꝑtionẽ.
Possent qͥdem de hisplura.⁊ ꝓlixio¬
ra dici.⁊ scͥpturarum testimoniis
ꝯꝓbari. s ne ꝓlixitate sermonis
onerent᷑ auditores. nẽ istasuffi¬
ciant. Modestꝰ enimcib tanto
sumit᷑ utiliꝰ. quanto auidiꝰ ⁊ tan¬
tomag̃ ẽ fastidiosiꝰ. qnͣtomagis ẽ
copiosiꝰ. His gͦ supͣdict̾is dilectissi¬
mi sođm recordationem gestorũ.
dexͥ diuinitate. ⁊ humanitatẽ fi¬

Expanded text:
s accipiens, per adoptionem Dei filius efficitur. Tertia hujus festivitatis est causa, quod Dominus anniversaria baptismi sui die, coram positis discipulis suis, bonum connuptiis aquam in vinum mutavit , magnum nobis mysterium per miraculi ostensionem, suam discipulis adhuc rudibus insinuavit divinitatem. Mystice vero aqua in vinum in nuptiis mutata, hoc insinuat, quod quando Deus humanae naturae sociatus sipida veteris hominis vita pe Ecclesiae societatem translati sumus in filiorum Dei adoptionem. Possent quidem de his plura et prolixiora dici, et Scripturarum testimoniis comprobari; sed ne prolixitate sermonis onerentur 290 auditores, nunc ista sufficiant. Modestus enim cibum tanto sumit utilius, quanto avidius: et tanto magis est fastidiosus, quanto magis est copiosus. His ergo supradictis, dilectissimi, secundum recordationem gestorum, de Christi divinitate et humanitate fi
Abbreviated transcription (Latin):
parentem.⁊ pat̾nam uocẽ di filiꝰ
nitate nr̃e fides u̾itas approbat᷑.
ce de appetendo baptismo. ⁊ de eiꝰ¬
dem baytis mittilitate. ad fidem
uenientiũ fimplicitas informat᷑.
inse mundum. s cẽ scelerũ mun¬
di mundatorem. uidet baptismi
sacram̃tum a seruo suscepisse. qͣ
rõne qmlibet mundꝰ. qͣmlibet sc̃s.
ne idem sacram̃tum a ꝯseruosus¬
ciꝑiat. se pot̾it excus are: His enĩ
omnib necessaria ẽ regeneratio.
qͦꝵ uitiosa p̃cessit gñatio. Qd̃ qr
in eo ñ fuit. de qͦ legr̃. gnationem
relinq̃ndam hoc sacram̃tum ac¬
cepit. Qd uͦ eo descendente ĩ aqͣs.

Expanded text:
nam vocem, Dei Filius nativitate nostrae fidei veritas approbatur, et de appetendo baptismo, et de ejusdem baptismi utilitate ad fidem venientium simplicitas informatur.in se mundum, sed etiam scelerum mundi mundatorem, videlicet baptismi sacramentum a servo suscepisse, qua ratione quilibet mundus, quilibet sanctus, ne idem sacramentum a conservo suscipiat, se poterit excusare? His enim omnibus necessaria est regeneratio, quorum vitiosa praecessit generatio. Quod quia in eo non fuit, de quo legitur: « Generationem relinquendam hoc sacramentum accepit. Quod vero eo descendente in aquas,
Abbreviated transcription (Latin):
cum int̾no eiꝰ amore flagͣntes
ꝑstudiũ ꝯpunct̃e ce lacͥmose ora¬
tionis ei place ꝯtendimꝰ. Myrrã
qͦ de nr̃i cordis archa ꝓferimꝰ.
cum ꝓ eiꝰ amore. uigilando. o¬
rando. ieiunando.⁊ aliis hone¬
stis exerciciis intendendo. petu¬
lantiam carnis edomamꝰ. Uñ
incantico canticoꝵ dic̃ sponsa.
Digiti mei distillauert̃ myrrã
pͥmam. Est qͥdem myrra pͥma.
castigatio carnis cum disc̾tiõe
assumpta. quȩ ñ laudes uena¬
tur popłoꝵ. s ad uegetatio¬
nem tͣnsit ammaꝵ. Hanc distilla¬
bant manꝰ pauli cum dicet. Castigo
corpꝰ meum ⁊ inseruitutẽ redigo.
nia. siue ad fid̃. siue ad morum
edificationẽ. probreuitate sermo¬
nis dict̾a susficiant. Aua hꝰ festiui¬
tatis ẽ ratio. qͦd iħc impleto.xxͦx.e

Expanded text:
cum interno ejus amore flagrantes, cum interno ejus amore flagrantes, per studium compunctae et lacrymosae orationis ei placere contendimus. Myrrham quoque de nostri cordis arca proferimus, cum pro ejus amore vigilando, orando, jejunando, et aliis honestis exercitiis intendendo, petulantiam carnis edomamus. Unde in Cantico canticorum dicit sponsa: « Digiti mei distillaverunt myrrham primam . » Est quidem myrrha prima, castigatio carnis, cum discretione assumpta, quae non laudes venatur populorum, sed ad vegetationem transit animarum. Hanc distillabant manus Pauli cum diceret: « Castigo corpus meum, et in servitutem redigo, nia, sive ad fidei, sive ad morum aedificationem, pro brevitate sermonis dicta sufficiant. Alia hujus festivitatis est ratio quod Jesus, impleto
Abbreviated transcription (Latin):
re.Isti etenm magi. ñ nigͦmãtici
ut qͥdã putant. h genttũ erant phi¬
losophi quitisu didicerant ex sig¬
ns sig̃cata ꝑpende. ⁊ ex circũstan¬
tiis rerũ. cognatos euentꝰ agnosc̾e.
Uñ congrua sig̃catione ꝑ aurũ qͦd
regib in tͥbutum darisolet. re¬
giam natiifantis potentiam
ꝑ thꝰ qͦd in drumosacͥficio adoletur.
ditimam eiꝰde infantis ẽẽntiã. per
myrrã q̃ mortuoꝵ corꝑa ꝯdiunt᷑.
mortalem sig̾cauere naturã. Hȩc
nantem ñ misticis muneribus.
s auro. thure. ⁊ myrra. de cordiꝰ
sui apotheca ꝓlatis honorat. ce
adorat. durum etenim do offe¬
rimꝰ. cum ꝑpatientiã ꝓbati in
tͥbulationib ñ deficimus. Aurũ
qͥppe sic̃ cum malleis tundit᷑ ꝓ.¬
ducit᷑. itapia aĩa cum tͥbulat᷑.
ꝑpatientiam ad meliora ꝓuehit̃.
& ẽ ei tͥbuladio tunsio. ꝑsetieran¬
tia. ꝓductio. Uñ dic̃ apłs. Tribu
Thꝰ qͦ ei in ara cordis incendimꝰ.

Expanded text:
re. Isti etenim magi, non negromantici, re. Isti etenim magi, non negromantici, ut quidam putant, sed gentium erant philosophi, qui usu didicerunt ex signis significata perpendere, et ex circumstantiis rerum, cognatos eventus agnoscere. Unde congrua significatione per aurum, quod regibus in tributum dari solet, regiam nati infantis potentiam; per thus quod in Dei sacrificio adoletur, divinam ejusdem infantis essentiam; per myrrham, qua mortuorum corpora condiuntur, mortalem figurare naturam. nantem non mysticis muneribus, sed auro, thure et myrrha de cordis sui apotheca prolatis honorat et adorat. Aurum etenim Deo offerimus, cum per patientiam probati, in tribulationibus non deficimus. Aurum quippe sicut cum malleis tunditur, producitur: ita pia anima, cum tribulatur, per patientiam ad meliora provehitur: et est ei tribulatio, tunsio: perseverantia, productio. Unde dicit Apostolu quoque ei in ara cordis incendimus,
Abbreviated transcription (Latin):
unc epiphanioꝵ diem ma¬
lores nr̃i tͥb de catisis sanx¬
erunt hab̾e sollemnem. Qs cau¬
sas fidelis qͥsq cognoscit: q̃ euan¬
gelicam hystoriam leg̾e uł audi¬
re ꝯsueurt. De quib pauca dicen¬
da sunt qͦm ⁊ diuino militent
tioni. Prima causa ꝯtigit qͣm
ueri luminis indicante. magi ĩ
orientis partib excitati.ierosoli¬
mamuenert̃.⁊ inqͥsito loco nati¬
uitatis xͥ. p̃fata stella p̃eunte. ⁊ suꝑ
domum uerat puer stante. puerũ
muenert̃. ⁊ ei mistica munera ob¬
dulert̃: aurũ. thꝰ.⁊ myrrã. Primo
ad edificationẽ fidi nr̃e ꝓfecit. qͦd
exorta nouastella. ortũ diuini lu¬
minis in t̾ris apparuisse nunciauit.
ne se rõnalis creat᷑a posset ab eiꝰ
agnitione excusare. cuiuideret
aẽ elem̃ta seruire. Qua inre iudea
minꝰ excus abilis fuit. cũ eum ñ
credens. cuiꝰ ortum ex scͥpt̾is didic̃.
magos tanꝗͣ pͥmitias gendium
udet ꝑ p̃sentia signa ꝯmotos. ad¬
orare. ⁊ misticis mun̾ib honora¬

Expanded text:
unc Epiphaniorum diem majores nostri tribus de causis sanxerunt haberi solemnem. Quas causas fidelis quisque cognoscit, qui Evangelicam historiam legere vel audire consuevit. De quibus pauca dicenda sunt: quomodo et divino militent tioni. Prima causa contigit, qveri luminis indicante, Magi in orientis partibus excitati, Hierosolymam venerunt, et inquisito loco nativitatis Christi, praefata stella praeeunte, et super domum, ubi puer erat, stante, puerum invenerunt, et ei mystica munera obtulerunt, aurum, thus, et myrrham. Primo ad aedificationem fidei nostrae proficit, quod exorta nova stella ortum divini luminis in terris apparuisse nuntiavit, ne se rationalis creatura posset ab ejus agnitione excusare, cui videret etiam elementa servire. Qua in re Judaea minus excusabilis fuit, cum eum non credens, cujus ortum ex Scripturis didicit, magos tanquam primitias gentium videt per praesentia signa commotos adorare, et mysticis muneribus honora
Abbreviated transcription (Latin):
ait ñmea uoluntas s tua fiat.
suam ad hoiem retulit ꝑatͥs diui¬
nitatem. Uoluntas hominis tp̃ra¬
lis. uoluntas diuinitatis eterna.
N alia uoluntas patͥs. alia filii: u¬
na enĩuoluntas: uͥuna diuimi¬

Expanded text:
ait: non mea uoluntas, sed tua fiat, suam ad hominem rettulit, patris ad diuinitatem; uoluntas enim hominis temporalis, uoluntas diuinitatis aeterna. non alia uoluntas patris, alia filii; una enim uoluntas, ubi una diuini
Abbreviated transcription (Latin):
co qͥ t̾sticiam saluatoris ad argum̃¬
tum solite potiꝰ a pͥncipio. ꝗͣ suscepte
ad tp̃s infirmitatis inclinant. et
nat᷑ali senfũ cupiunt detorquere
sententie. Ego aut̃ ñ solum excu¬
sandum ñ ꝑuto. s ⁊̃ nusqͣ magis
maiestatẽ eiꝰ pietatẽq demiror. Minꝰ
enĩ mͥ ꝯtulerat: nͥ meũ suscepisset
affect̾um. E ꝓ me doluit. qui ꝓse
nicħ hũit qͦd doleret. Iseq̃stra dilecꝰ¬
tione diuinitatis et̾nȩ tedio mee
infirmitatis afficit᷑. Confidenter¬

Expanded text:
co, qui tristitiam saluatoris ad argumentum inolitae potius a principio quam susceptae ad tempus infirmitatis inclinant et naturalis sensum cupiunt detorquere sententiae. ego autem non solum excusandum non puto, sed etiam nusquam magis pietatem eius maiestatemque demiror; minus enim contulerat mihi, nisi meum suscepisset affectum. ergo pro me doluit, qui pro se nihil habuit quod doleret, et sequestrata delectatione diuinitatis aeternae taedio meae infirmitatis a
Abbreviated transcription (Latin):
atur. Nota qͦd dic̃ pꝰ tͤsdies. a par¬
te totum. Pars enĩ .ui. diei qͦ cruci¬
fixus ẽ cũ sua nocte ꝓuna die ac-¬
cipit᷑. Sal̃b̃m integre. Terciꝰ dies
a parte pͥma .i. a noct̾e totꝰ ÷ suo

Expanded text:
nt. Nota, quod dicit post tres dies, a parte totum. Pars sextae diei, qua crucifixus cum sua nocte pro una die accipitur Sabbatum integrum. Tertius dies a parte prima, id est nocte totus cum suo
Abbreviated transcription (Latin):
solidum &ybum ꝑub̃a ministnͣt
indigentiȩ paruuloꝵ. fitq ĩ eis
ꝑub̃aut iam ñ egeant ubibus
qn ꝯfortati ꝑ alimoniã lactis.
idonei fiunt ad cont̾endam soli¬
dam escam panis.Ita qͦ reꝑator
ac nutͥtor nr̃. longe a se remotos
ĩ regione dis similitudinis alere
uoluit lact̾e suȩ incarnationis.
qͦ cresc̾e nos fac̾et ad suauissimũ
⁊ ineffabilem gustũ suȩ dituni¬
tatis. qͥ tñ qm diu ꝑ spem ambulamꝰ
do corde plene ꝯcedit᷑. s ꝑfect̾a eius
sacietas. cum gła dñi manifestabi¬
tur. in ȩt̃na iustorum retͥbutione
seruatur: qr nulli possibileͤ uiatori.
sedula meditatione pensemus.
Manc inestimabilem dĩ fuauitatẽ.
tota m̃tis auiditate guistemꝰ: ꝯsi¬
derantes qͤ ⁊ qͣnta sint qͦ ꝓmittuts

Expanded text:
 ministrant indigentiae parvulorum, fitque in iis per ubera ut jam non egeant uberibus, quando confortati per alimoniam lactis, idonei fiant ad conterendam solidam escam panis. Ita quoque reparator ac nutritor noster longe a se remotos in regione dissimilitudinis alere voluit lacte suae incarnationis, quo crescere nos faceret ad suavissimum et ineffabilem gustum suae divinitatis, qui tamen quandiu per spem ambulamusdo corde plene conceditur, sed perfecta ejus satietas, cum gloria Domini manifestabitur, in aeterna justorum retributione servatur, quia nulla possibile est viatori psedula meditatione pensemus, hanc inaestimabilem Dei suavitatem tota mentis aviditate gustemus, considerantes
Abbreviated transcription (Latin):
magnũ ⁊ mirabile sacram̃tum. qͦ
deleto p̃uaricationis cyrographo
diuina confedant᷑ ⁊ humana. fi
mus uterꝰ uirginalis extitit. de qͦ
decursis nouem m̃sib scdm legem
parientium. cum uxore sua .i. car¬
ne nr̃a tanqm sponsꝰ e thalamo
assumptam in sole posuit. quia
carnem suam ꝑ qͣm debellaturꝰ
erat hostem inuisibilem. cunctis
exhibuit. factꝰ ẽ itaq ꝑ ꝯdescensio¬
nem nr̃e humanitatis tanqm lac
paruuloꝵ. qͥ in sublimitate suȩ
ditatis panis ẽ angłoꝵ. ꝑ carnem

Expanded text:
magnum et mirabile sacramentum, quo deleto praevaricationis chirographo, divina confoederantur et humana, fiumus, uterus virginalis exstitit, de quo, discursis novem mensibus, secundum legem parientium, cum uxore sua, id est carne nostra, tanquam sponsus e thalamo assumptam in sole posuit , quia carnem suam, per quam debellaturus erat hostem, visibilem cunctis exhibuit. Factus est itaque per condescensionem nostrae humanitatis tanquam lac parvulorum, qui in sublimitate suae divinitatis pa
Abbreviated transcription (Latin):
corruptione caruit iste ꝯceptus.
ita qͥcqͥd heretici garriunt. ĩ ꝯci¬
piendo ⁊ pariendo u̾ginis uterꝰ
ꝑmansit intemerat᷑. Qd indu¬
bitant̾ cognosc̾e pot̃ ⁊ rationa¬
bilit̾ aliis approbare mansuetu¬
do xp̃iana. tͣnsitionem faciendo
de minorib ad maiora. de pͥori¬
bus ad post̾iora. Si enim soł radiꝰ
cͥstallum penetͣns. nec ing̾diendo
ꝑforat. nec eg̾diendo dissipat :
qͣnͣtomag̃ ad ing̃ssum uł eg̃ssum
ueri ⁊ et̾ni solis uterꝰ turginis
clausꝰ ce integer ꝑseuerat. Sie
ille rubꝰ ardens ⁊ ñ ꝯbustꝰ ĩ typũ
uͥginitatis intemerate moysi scõ
legit᷑ ẽẽ monstratꝰ. sic adipsum
p̃signans u̾ga aaron sũmi sacer¬
dotis. nec fuco aĩata. nec semine
fȩcundata. qͦd nat᷑a ñ habuerit.
facere sine uiro de femina:qͥ pͥ¬
mum hoĩem nec de uuro fec̃ nee
de femina. Nimirum uerã huma¬
nitatem testat᷑ ꝯceptꝰ ⁊ partꝰ humanꝰ.¬

Expanded text:
corruptione caruit iste conceptus, corruptione caruit iste conceptus, ita, quidquid haeretici garriunt, in concipiendo et pariendo Virginis uterus permansit intemeratus. Quod indubitanter cognoscere potest, et rationabiliter aliis approbare mansuetudo Christiana, transumptionem faciendo de minoribus ad majora, de prioribus ad posteriora. Si enim solis radius crystallum penetrans, nec ingrediendo perforat, nec egrediendo dissipat: quanto magis ad ingressum vel egressum veri et aeterni Solis, uterus virginalis clausus et integer perseverat? Sic ille rubus ardens, et non combustus, in typum virginitatis intemeratae Moysi sancto legitur esse demonstratus ; sic idipsum praesignans virga Aaron summi sacerdotis, nec succo animata, nec semine fecundata, quod natura non habuit, facere sine viro de femina, qui primum hominem nec de viro fecit, nec de femina? Nimirum veram humanitatem testatur conceptus et part
Abbreviated transcription (Latin):
inte.⁊ uͥtꝰ altissimi obumbrabrt
tͥ. Ñenim sic̃ qͥdam fatui.⁊ erro¬
buit seminis. s qr tanta ei diui¬
ni concessa ẽ amoris uis. q̃ itail¬
lam m̃te & corꝑe inuiolatã cu¬
stodiret. ut nullꝰ ꝯͣ cupiscentie
carnał estꝰ p̃ualere posset. sola
meruit eligi de cuiꝰ ĩmacłato
corꝑe corpꝰ immacłatum sͥ apta¬
ret. qͥ ante tp̃ra p̃destinatꝰ ẽ in¬
cetur sc̃m: uocabit᷑ filiꝰ di. Opor
dis pecc̃orib erat offerendum.
decebatq ut uitio careret eiꝰ ge¬
neratio. ꝑ qͣmpurganda erat fi¬
liorum euȩ uitiosa generatio.
Ta enimmala eua seguacib suis
parerent. In hoc uͦ ꝯceptu nul
cuit. uͥ maritante foris uerbo
sublimitas ĩ unitate ꝑsone nr̃ȩ
humilitati sociauit. Hoc splen¬
dore difiliꝰ ꝯcipit᷑. hac mundicia
generat᷑. Nulla fieri potuit tͥsti¬
cia ꝯcipienti. nulla difficultas
parienti. Qi enim letificare ue¬
nerat tͥste scłm. ꝯtͥstare ñ debu¬
it uentͥs hospicium. Sic̃ gͥ om̃i

Expanded text:
irtus Altissimi obumbrabit tibi . » Non enim, sicut quidam fatui et errobuit seminis, sed quia tanta ei divini concessa est vis amoris, quae ita illam mente et corpore inviolatam custodiret, ut nullus ei concupiscentiae carnalis aestus praevalere posset: sola meruit eligi, de cujus immaculato corpore corpus immaculatum sibi aptaret, qui ante tempora praedestinatus cetur sanctum, vocabitur Filius Dei . » Oportdis peccatoribus erat offerendum. Decebat quoque ut vitio careret ejus generatio, per quam purganda erat filiorum Evae vitiosa generatio. Tria enim mala Eva sequacibus suis parerent . In hoc vero conceptu, nulcuit, ubi maritante foris verbo sublimitas in unitate personae, nostrae humilitati sociavit. Hoc splendore Dei Filius concipitur, hac munditia generatur. Nulla potuit fieri tristitia concipienti, nulla difficultas parienti: qui enim laetificare venerat triste saeculum, contristare non debuit ventris hospitium. Sicut ergo omni
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ãmirabilib pͥncipiis. mirabileᷤᷤ
⁊ iocundos exitꝰ expectare merea¬
mur. fit hodie porta cęl uͥginis
eis ascensum p̃b̃et ad cȩlos. audit
enim mirat᷑q beatissimauͥginũ.
filiũ se ẽe pariturã. q̃ uirił ãplexꝰ
penitꝰ se ẽẽ sciebat ignaram. s ꝯfor¬
tatur ⁊ ĩformat᷑ ab angło. qͣ u̾tute
qͦ merito possit ĩ ea ꝯpleri. qͦd in
aliis mulierib ñ patit᷑ natura
fieri. Ne timeas inqͥt maria:
inuenisti grãm apud dm̃m. Tan¬

Expanded text:
et admirabilibus principiis mirabiles et admirabilibus principiis mirabiles et jucundos exitus exspectare mereamur. Fit hodie porta coeli virginiseis ascensum praeberet ad coelum. Audit enim miraturque beatissima Virgo filium se esse parituram, quae virilis amplexus penitus se esse sciebat ignaram; sed confortatur ac informatur ab angelo, qua virtute, quo merito posset in ea compleri, quod in aliis mulieribus non patitur natura fieri: « Ne timeas, inquit, Maria: invenisti gratiam apud Dominum ; tan
Abbreviated transcription (Latin):
Stultum eñuisum ẽ sapientibus
huiꝰ scł̃i qͦd qͥ in forma dierat. per
formam serui uoluit humiliari.
dñs aseruis reꝓbari. conspui. co
tuisset utiq lapsib humanis alio
mͦ diuina subuenire potentia. s
tanqͣm bonꝰ creatoristis modis ⁊
auditoꝵ cͥca se ꝯparare. ⁊ suam
apud auditores benuolentiam
uł aliqͣ ĩpotens ꝑsona. regio decore
deposito. sic nob̃ ꝯdescendet. ut tan¬
quamunꝰ ex nob̃ nr̃ȩ captiuitatis
erumnas toleraret. qͣtinꝰ oportuni¬
tate inuenta nos ab ipsa captiuita¬
de lib̾aret. qͣ ratione posset meliꝰ ce
suam nob dilect̾ionẽ intimare: &
nr̃am gͣse excitare: Unde ꝑsemet
tos suos. captiuos fuos humił ⁊ fcib¬
limis. Numił ꝯpatiendo. fublimiᷤᷤ
de seruitute diaboli potent̾ lib̃an
ioꝯdȩ.tam necessariȩ lib̃ationis
admirandainitia p̃senti festiuita¬
de nob̃ ad memoriam reuocata.
totom̃tis intuitu ꝯsidemꝰ. totom̃¬
tis affectu diligamꝰ. debitis obseqͥ¬
is uenerem. quatinꝰ de iocundis

Expanded text:
Stultum enim est visum sapientibus hujus saeculi, quod qui in forma Dei erat per formam servi voluit humiliari, Dominus a servis reprobari, conspui, coltuisset utique lapsibus humanis alio modo divina subvenire potentia, sed tanquam bonus orator istis modis et auditorum circa se comparare, et suam apud auditores benevolentiamvel aliqua compotens persona, regio decore deposito, sic nobis condescenderet, ut tanquam unus ex nobis nostrae captivitatis aerumnas toleraret, quatenus opportunitate inventa nos ab ipsa captivitate liberaret: qua ratione posset melius et suam nobis dilectionem intimare, et nostram erga se excitare? Unde per se os suos, captivos suos, humilis et sublimis: humilis compatiendo, sublimis de servitute diaboli potenter liberanjucundae, tam necessariae liberationis admiranda initia praesenti festivitate nobis ad memoriam revocata, toto mentis intuitu consideremus, toto mentis affectu diligamus, debitis obsequiis honoremus, quatenus de jucundis
Abbreviated transcription (Latin):
dilectissimi. ⁊ licet non quantas
debemꝰ. quantas tam̃ possumꝰ
eo donante gr̃as nr̃o referamus
auctori: ne suꝑabundanti eius
in nobis gr̃ȩ repiamur ingrati.
Nouũ etenm uͥginis ꝯceptum
nob̃ festiuitas hodierna comm̃
dietum Si enĩrerum dñs fugidi¬
uosseruos reqͥrens. iudicium ex¬
ercere ⁊ ñ pietatem ex hib̾e tieni¬
ret. nequaqͣm uasis lutei huitis
fragilitatem. qͣ nob̃ ꝯꝑati. ⁊ pro
nobis patiposset indueret. Et
qͣmus hoc ipsum stultum ⁊ in¬
firmum tuxta uocẽ pauli uidea¬
dur gentib inans philosophiȩ
ratione nitentibꝰ sedm leges crea¬
turȩ de creatore tudicantib qͥd
tñpotentiꝰ qm contͣ iura nat᷑ẽ
uͥgini ꝯceptum dare:⁊ ꝑ mortẽ
carnis assumptȩ. mortalem fub¬
stantiam ad immortalitatis
głam reuocare: Unde ẽ illud
hominib. Sapientes demq ul¬
dicamꝰ medicos corꝑalium egri¬
tudinum. qͥ nouert̃ ꝓ qͣlitate mor¬
borũ similia similib apponere.¬
ponere. Qnͣto prudentior hic

Expanded text:
dilectissimi, et licet non quantas debemus, quantas tamen possumus, eo donante, gratias nostro referamus Auctori, ne superabundanti ejus in nobis gratiae reperiamur ingrati. Novum etenim Virginis conceptum nobis festivitas hdicium. Si enim rerum Dominus fugitivos servos requirens, judicium exercere, et non pietatem exhiberet, nequaquam vasis lutei hujus fragilitatem, qua nobis compati, et pro nobis pati posset, indueret; et quamvis hoc ipsum stultum et infirmum juxta vocem Pauli , videatur gentibus, inanis philosophiae ratione nitentibus, secundum leges creaturae de Creatore judicantibus: quid tamen potentius, quam contra jura naturae Virgini conceptum dare, et per mortem carnis assumptae, mortalem substantiam ad immortalitatis gloriam revocare. Unde est illud hominibus . » Sapientes denique judicamus medicos corporalium aegritudinum, qui noverunt pro qualitate morborum similia similibponere. Quanto prudentior hic
Abbreviated transcription (Latin):
tute lib̾are: Uenit enĩ ĩ similitudinẽ
carnis peccĩ. ut ꝑ oĩa tẽptaret᷑ ꝓsimi¬
litudine absq peccato. quatinus
in hoc temptaretur
tatis de cȩt̃o ministraret. Opposu¬
it cẽ nouitatem fuã uetustatinr̃ȩ:
iꝰticiam suã inusticie nr̃e. obȩdi¬
entiam suam inobȩdientiȩ nr̃ȩ.
humilitatem suã suꝑbiȩ nr̃e: qͣti¬
nus qͥ suꝑbiendo. mobediendo.
a florigera sede beatoꝵ decid̃amꝰ:
ꝑ eiꝰ humilitatem atq obedientiã
reformati. q̃nꝙ ad paradysl gay¬
dia redeam. Q hoc ẽ qͦd ait apłs.¬

Expanded text:
tute liberare? Venit enim in similitudine carnis peccati, ut per omnia tentaretur pro similitudine absque peccato, quatenus in quo tentaretur tatis de coelo ministraret. Opposuit etiam novitatem suam vetustati nostrae, justitiam suam injustitiae nostrae, obedientiam suam inobedientiae nostrae, humilitatem suam superbiae nostrae: quatenus qui superbiendo, inobediendo, a florigera sede beatorum decideramus, per ejus humilitatem atque obedientiam reformati quandoque ad paradisi gaudia redeamus: et hoc est, quod ait Apos
Abbreviated transcription (Latin):
eus qui te precipis apeccõri¬
b exorari. tͥq sacrificiũ con¬
triti cordis offerri. hoc sacrifici¬
um qͦd indignis manib meis offe¬
ro acceptare dignare. ut et ip̃e tͥ
hostia et sacrificiũ ẽẽ m̾ear mise¬
ratus concede. quo ꝑ minist̾i huiꝰ
exhibitionẽ peccatoꝵ om̃ium ꝑci¬
ꝑiam remissionem. ꝑ. pꝰ com
sit pecc̃oꝵ remissio. et tue
pietatis optata ꝓpitiatio: ut per
hec te opitulante efficiar sacris
mist̾iis dignus que de tua pieta¬
te confisus frequẽtare presumo

Expanded text:
eus, qui te praecipis a peccatoribus exorari, tibique sacrificium contriti cordis offerri, hoc sacrificium, quod indignis manibus meis offero, acceptare dignare, ut et ipse tibi hostia, et sacrificium esse merear, miseratus concede, quo per ministerii hujus 239 exhibitionem, peccatorum omnium percipiam remissionem. Per. Ad Comit peccatorum remissio, et tuae pietatis optata propitiatio, ut per haec, te opitulante, efficiar sacris mysteriis dignus, quae de tua pietate confisus frequentare praesumo
Abbreviated transcription (Latin):
nazareni quẽ. uos crucifixistis
quẽ deus suscitauit amortuis
in hoc iste astat corã uobis sanꝰ
Dic est lapis qui reprobatus
est. a uobis edificantibus qui
factus est in caput anguli et
nõ est in aliquo aliosalus.
Nec enim est aliud nomẽ sub
celo datũ hominibus ur quo
oporteat nos̾ saluos fieri. R.

Expanded text:
quem crucifixistis, quem Deus suscitavit a mortuis, in hoc iste astat vobis sanus. Hic est lapis, qui reprobatus est a vobis aedificantibus, qui factus est in caput anguli, et non est in alio aliquo salus, nec enim aliud nomen est sub coelo datum hominibus, in quo oporteat nos
Abbreviated transcription (Latin):
electus m̃s ꝯplacut s̃ in illo anima
mea. Dedi sp̃m meũ suꝑ eũ: iuditi¬
um gertib ꝓferet. Non clamabit.
neq accipiet ꝑsonam: nec audiet᷑
foris uox eius. Calamũ qͣssatum
ñ conteret: Et linũ fumigans nõ
extinguet. In ueritate ẽoucet iu-¬
diciũ. Non erit tristis. neq tur¬
bulentꝰ. donec ponat in t̾ra iudiciũ:

Expanded text:
 in illo anima mea. Dedi spiritum meum super eum: iudicium gentibus proferet. Non clamabit neque accipiet personam: nec audietur foris vox eius. Calamum quassatum non conteret: et linum fumigans non extinguet. In veritate educet iudicium, non erit tristis neque turbulentus: don
Abbreviated transcription (Latin):
tͥ a die qua faloẽ ĩ segetes miseris:
⁊ celebrabis diẽ festũ ebdomadaꝵ
dño dõ tuo. oblationẽ spontaneam
manus tue. quã offeres iuxta bñ¬
dc̃ionẽ dñi dei tu: ⁊ epłaberis co¬
rã dño deo tuo. tu et filius tuꝰ ⁊ fiba
tua.⁊ seruus tuꝰ ⁊ ancilla tua. ⁊ leui¬
tes qͥ ẽ intra portas tuas: ⁊ adriena
⁊ pupillus. ⁊ uidua qͥ morant᷑ uob̾cũ.

Expanded text:
a die qua falcem in segetem miseris: et celebrabis diem festum hebdomadarum Domino Deo tuo, oblationem spontaneam manus tuae, quam offeres juxta benedictionem Domini Dei tui: et epulaberis coram Domino Deo tuo, tu, et filius tuus, et filia tua, et servus tuus, et ancilla, et Levites qui est intra portas tuas, et advena ac pup
Abbreviated transcription (Latin):
ter infũde que nos gemitibus
latrimarũ fatiat maculas no¬
strorũ diluere pectato¬
rũ atq optate nobis te largiẽ¬
te indulgẽtie prestet effectum.
Per dominũ a in unitate

Expanded text:
ter infunde, quae nos gemitibus lacrymarum maculas nostrorum diluere peccatorum, atque optatae nobis, te largiente, indulgentiae praestet effectum. Per Dominum, etc., in unitate
Abbreviated transcription (Latin):
tholicoꝵ. ozthodoxoꝵ quoꝵ nomina
ante scũi altare tuũ scripta adeẽ
uidentur. nomini tuo consecr̃ãdas
deferimus bepignius assume. ut sa¬
crificii pr esentis oblatio. ad refri¬
gerium animaꝵ eoꝵ te miseran¬
te ꝑueniat. ꝑ¬

Expanded text:
torum orthodoxorum, et quorum nomina super sanctum altare tuum scripta adesse videntur, nomini tuo consecrandas, deferimus, benignus assume, ut sacrificii praesentis oblatio ad refrigerium animarum eorum te miserante proveniat.
Abbreviated transcription (Latin):
q̃s dñe nos protege: ⁊ famu¬
lis ⁊ famulab tuis quoꝵ cõmemora¬
tõnem agiinis. uł quoꝵ elemosinas
suscepimꝰ. seu etiam hiis qui nobis
familiaritate atq cõsanguinitate im¬
cti sunt miscd̾iam tuam ubiq p̾tende.
ut ab om̃ib impugnatõnib defen¬
si. tua opitulatõne saluentur: et
aĩas famuloꝵ famulaꝵq tuꝵ om̃i

Expanded text:
os protege, et famulis vel famulabus tuis, quorum commemorationem agimus, et quorum eleemosynas recepimus, seu etiam his qui nobis familiaritate et consanguinitate juncti sunt, misericordiam tuam ubique protende, ut ab omni impugnatione defensi tua opitulatione salventur. Et animas famulorum famu
Abbreviated transcription (Latin):
incarnati uerbi tui luce per¬
fundimur: hoc in nr̃o resplendeat
opere: quod per fidem fulget in
qui beate anastasie martiris
tue sollempnia colimus: eius

Expanded text:
incarnati Verbi tui luce perfundimur, hoc in nostro resplendeat opere, quod per fidem fulget in qui beatae Anastasiae martyris tuae solemni
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. Et auduu uocem magnã¬
incelo dicentem. Nunc facta est
salus. et uirtus. et regnũ dei nostri
ante conspectũ dei nr̃i die ac nocte
Et ipsi uicer̃t illũ ꝓpt̾ sangͥnem.
agni. et ꝓpt̾ u̾bum testimoniisui
et ñ dilexerunt animai suas usq
ad mortem. Propt̾ea letamini celi
et qui habitatis in eis. eld maiorẽ¬

Expanded text:
 Et audivi vocem magnam dicentem: Nunc facta est salus, et virtus, et regnum Domini nostri, nte conspectum Dei nostri die ac nocte: et ipsi vicerunt illum propter sanguinem agni, et propter verbum testimonii sui, et non dilexerunt animas suas usque ad mortem. Propterea laetamini, coeli, et qui habitatis in eis. Et fa
Abbreviated transcription (Latin):
teras ad regem israhel ĩ hec uerba.
Cũ acceꝑis epłam hanc: scito. qd̾ mi¬
serim ad te naaman seruum meum
ut cures eum a lepra sua. Cumq
legisset rex israhel litteras: scidit
uestimenta sua. et ait. Nunqͥd ds̃ sũ. ego
ut occidere possim ⁊ uiuificare. quia
iste misit adme. ut curem hoĩem a le

Expanded text:
teras ad regem Israhel in haec verba cum acceperis epistulam hanc scito quod miserim ad te Naaman servum meum ut cures eum a lepra sua cumque legisset rex Israhel litteras scidit vestimenta sua et ait numquid Deus sum ut occidere possim et vivificare quia iste misi
Abbreviated transcription (Latin):
tangeret manu sua locũ lepre. ⁊
curaret me. Nũqͥd ñ meliores sunt
abana et pharphar. fluuii damasg.
om̃ib aquis isrł. ut lauer ĩ eis et
munder: Cum gͦ auertisset se.⁊abi¬
ret inligna us: accesserunt ad eum
serui sui.⁊locuti sunt ei. Pater:⁊
si rem grandẽ dixisset tibi ꝓpħ̾a: cer¬
te facere debueras. Qnͣtomagis qr
nunc clixit tͥ. lauare ⁊ mundaberis:

Expanded text:
tangeret manu sua locum leprae et curaret me numquid non meliores sunt Abana et Pharphar fluvii Damasci omnibus aquis Israhel ut laver in eis et munder cum ergo vertisset se et abiret indignans accesserunt ad eum servi sui et locuti sunt ei pater si rem grandem dixisset tibi propheta certe facere debueras quanto magis quia nunc dixit tibi lavare et mundab
Abbreviated transcription (Latin):
loqueris contra ꝓximũ tuũ falsũ
testimonium. ⁊ son concupisces do¬
mum proximi tui. nec desid̾abis uxo¬
remeius: non seruum. ñ dencillam.
ñ bouẽ. ñ asinũ. nec om̃ia que illiꝰ¬

Expanded text:
loqueris contra proximum tuum falsum testimonium: & non concupisces domum proximi tui, nec desiderabis vxorem eius, non seruum, non ancillam, non bouem, non asinum, nec omnia quæ illi
Abbreviated transcription (Latin):
tu regũ: et iussit illi coram ppło
suo. et ostendit illi głam suã. In
fide et lenitate ip̃ius scm̃ fecit illũ
et elegit illũ ex omĩ carne. Audi¬
uit enĩ uocem ip̃ius: et meluxit
illũ innubem. Et dedit illi cor¬
ad p̃cepta:. et legem uite et disci

Expanded text:
iussit illi coram populo suo et ostendit illi gloriam suam in fide et lenitate ipsius sanctum fecit illum et elegit illum de omni carne audivit eum et vocem ipsius et induxit illum in nubem et dedit illi coram praecepta legem vitae et disci
Abbreviated transcription (Latin):
scẽ religionis effectũ: et ad op¬
tinendam tue gratie largitatẽ: b̃gᷤ
bernardus abbas et doctor egregiꝰ
sius apud te semꝑ pro nobis m̾itis
D

Expanded text:
sanctae religionis effectum, et ad obtinendam tuae gratiae largitatem, beatus Bernardus abbas et doctor egregius suis apud te semper pro nobis meritis D