comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Idcͥco ⁊ desidiosꝰ iuge¬
gligencia iusturs ꝓuuiat̾
quia quod siue labore as¬
premia retribucoĩs ĩue¬
ad premiss proficit et
desioioso uelocitas ad
supplicium crescit. gͥg̃¬
liora ingenia stadus
de houoctar minoribꝰ
⁊ eos quos ardua ⁊ gͣ¬
iora expectant osficia
ocrupatõnib agitan¬

Expanded text:
 desidiosus ingegligentia justius puniatur, quia quod sine labore aspraemia retributionis invead praemium proficit, et desidioso velocitas ad supplicium crescit. » Erliora ingenia studiis dehonestari minoribus, et eos, quos ardua et graviora manent officia, occupationibus agita
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Ille pͥlus edidt qu
plus tacit. Cet̾i̾usi &
tu ediscit ego fucio
magis mea oꝑascrp¬
turas teuent ꝙ ͥ tuus

Expanded text:
 Ille plus edidicit, qui plus facit. Caeterum si quod tu ediscis, ego facio: magis mea opera Scripturas tenent, quam tuus
Abbreviated transcription (Latin):
a loquacitate restͥugat.
oculos suos acirꝯspec¬
coũe cohibeat. ⁊ ut ce¬
tera mẽbra onnua cũ
modestia. et quiete ꝯti¬

Expanded text:
a loquacitate restringat, et oculos suos a circumspectione cohibeat, et ut caetera membra omnia cum modestia et quiete conti
Abbreviated transcription (Latin):
uare nõ diguat᷑. ubi
curiosa ciborũ
dulsitas ubi
ditis sr̃ lectis disco¬
lor lurietas oculos
paut̃ pascit ⁊ uentrez.
celescis pauis ienuiã

Expanded text:
nare non dignatur. Ubi curiosa ciborum diversitas, ubi divitis supellectilis discolor varietas oculos pariter pascit et ventrem, coelestis panis jejunam
Abbreviated transcription (Latin):
¶Quia dus discipu¬
los zelo succensos ⁊
u̾bo eru ditos iutus¬
bili et noce sine si¬
qui appuit s uitus
qui srĩam dedit . x

Expanded text:
qui discipulos et zelo succensos et verbo eruditos intusbili et voce sine soqui apparuit, sed intus q
Abbreviated transcription (Latin):
qr u delicet ouiues
bo sĩplicitate mana.¬
etos et igno zelia¬
dontes Ceihibet ne
didore iurtutenz mã¬
suetirdnus anuttit

Expanded text:
cet omnes ae simplicitate mansuetos, et igne zeli ardentes exhibet. Neardore virtutem mansuetudinis amittit
Abbreviated transcription (Latin):
lieno. sed parcus ĩ ꝓpͥb
gulami euacuat ut
archam npleat. cor¬
pus extenuat ut lu¬
crum oxtendat. ma¬
num habet ad daudũ
colłctani. S ad recipi¬
eudũ porrectamr ad
dandum elausain.B
ud recipiend̃ aꝑtarii.¬

Expanded text:
lieno, sed parcus in proprio. Gulam evacuat, ut arcam impleat: corpus extenuat, ut lucrum extendat. Manum habet ad dandum collectam, sed ad recipiendum porrectam: ad dandum clausam, sed ad recipiendum aper
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ̃ ꝙ amicos sibi pu
ficacia iudicat ad
quidam quo plus
debent magis oderũt.
Om̃ se spectat et pp̃
loc amiciciam uenit ma¬
le cogitat ꝙ̃ admodu
cepit. sic desmet noc̃ẽ¬

Expanded text:
 amicos sibi putficacia iudicat ad quidam, quo plus debent, magis oderint.  se spectat et propter hoc ad amicitiam venit, male cogitat. Quemadmodum coepit, sic desine
Abbreviated transcription (Latin):
fuit uoluitati posse
sture ne cad̾et nõ
tũ refug̾e ñ caderet
non enĩ tam facile
quis ualet exue de

Expanded text:
fuit voluntati posse stare ne caderet, non tamen resurgere si caderet. Non enim tam facile quis valet exire de
Abbreviated transcription (Latin):
ciet. diuuites intellige. sr̃¬
bos paupes huĩles. hẽat
tes. si ĩeis non extollit᷑
⁊ cupiet ⁊ inflet. Iut̾
diuites reprobos eum
reputat du̾i qr dĩtes ⁊
paupes incorde int̾rogat
deus. nõ ĩ archa aut in¬

Expanded text:
inum. Divites intellige superbos, pauperes humiles. Habeat rum; si in eis non extollitur, et cupiat et infletur; inter divites et reprobos eum deputat Deus. Et divites et pauperes in corde interrogat Deus, non in arca et
Abbreviated transcription (Latin):
¶Argumentĩ est me
lius translati añui
ꝙ uicia sua que ad¬
huc iguorabat uat
Qmibusdam egris gratu¬
egros se esse sensere¬

Expanded text:
argumentum est in melius translati animi, quod vitia sua, quae adhuc ignorabat, videt. Quibusdam aegris gratuegros se esse senser
Abbreviated transcription (Latin):
laurenciꝰ sua dispsit
ham filiũ too obtulit
laurenciꝰ se ipm̃ ꝓ filio
d̾i hic iguem patat.
colligat filiũ. gladi¬
um ouagniat. s ange¬
lũ audit ꝓhibentem
ue ꝑficiãt. ille ĩ igne

Expanded text:
Laurentius sua dispersit am filium suum Deo obtulit. Laurentius seipsum pro Filio Dei; hic ignem parat, colligat filium, gladium evaginat, sed angelum audit prohibentem ne perficiat, ille ad ignem
Abbreviated transcription (Latin):
¶uidit apło in audieu¬
do facilinie seruari hu¬
militatem que disficił
est in docendo. qũ noceͣ
est optinere ne subre¬

Expanded text:
uidit enim in audiendo facillime seruari humilitatem, quae difficilis est in docendo, quoniam neest obtinere, ne subre
Abbreviated transcription (Latin):
uero pp᷑ auditores cul¬
num corda repleat ad
aures corporũ uox docẽ¬
cium ni catcum soliat.
formare ens uoceu ma¬
gistu ext̾iis possluit.

Expanded text:
uditores rum corda repleat, ad aures corporum vox docentium incassum sonat. Formare enim vocem magistri exterius possunt,
Abbreviated transcription (Latin):
¶Uba dei que aure ꝑ¬
t p tis mente uetĩete.
cibus enĩ mentis est
ẜ uio de. et quasi ac¬
ceptus cibus sthomacp
lauguente reiciturꝰ
tre memorie uou tenzͣ.
retiuet huuis ꝓfecto
bita d sꝑatur. et̾ne
gͦ mortis ꝑiculuu for¬
iidate si cibum quid

Expanded text:
ba Domini, quae aure percipitis, mente retinete. Cibus enim mentis est sermo Dei. Et quasi acceptus cibus stomacho languente rejicitur, tre memoriae non tenetur. retinet, hujus profecto vita desperatur. Aeternae igitur mortis periculum formidate, si cibum quide
Abbreviated transcription (French):
lougitudinem. ailata
amoreui tuum usq
licitudine timoratus.
sublime et profũdũ
appreheidisti .b̾. u. de¬

Expanded text:
longitudinem: dilata amorem tuum usque licitudine timoratus, et sublime profundumque apprehendisti. 31.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Opus uere non di¬
guitatem. laborem nõ
delicias non cresdete
fastigio. s hũilitate
le decora facie nitrer
cendat ad gampos .⁊ de
lorem acroñis. Iomꝰ.

Expanded text:
opus vere, non dignitatem; laborem, non delicias; non crescere fastigio, sed humilitate le decora facie, sed nocendat ad campos, id est de laborem actionis. Non
Abbreviated transcription (Latin):
to euemiat illi ꝓ scͥo¬
tum est. si cecꝰ ceco di¬
catũ prebet. ambo ĩ to¬
ueam cadist. qui nem
tlẽm se ut dixiꝰ eẽ
ignorat. sacerdociss i
mine appetat. n ͨ leo
gore sue sapientie
puloꝵ potest corda buꝰ¬

Expanded text:
 eveniat illi, quod scriptum est: Caeco caecus ducatum praebens, ambo in foveam cadunt . Qui vero talem se, ut diximus, esse ignorat, sacerdotium minime appetat, nec locugore suae sapientiae populorum potest corda lu
Abbreviated transcription (Latin):
pro cis fiant quoꝵ
tat mala sunt ne¬
rita ut uec talibus
digui quit adiuuari
siue pro eis quoriuu¬
sunt tam boua ut ta¬
libus uon uidigrant
adiuuentis gue gͥ¬

Expanded text:
pro eis fiant, quorum tam mala sunt merita, ut nec talibus digni sint adiuuari, siue pro eis, quorum tam bona, ut talibus non indigeant adiumentis. ge
Abbreviated transcription (Latin):
uũstabłe ⁊ maguum
ꝯ sequant᷑ ignoraut.
Ille ex ꝯuiuus ⁊ luxu¬
ria. et ille oxaubicoẽ
et circũ fusa diuiciaꝵ tur¬
ba. Ille ex anucis. alius
ex studioꝵ lib̾iliũ ua¬
tib lrĩs. om̃s istos ob¬
lectamẽta falsa ⁊ bre¬
uia recipũit. sicut ebrie¬
tas que uinꝰ hore hyl¬
lo rem isamam longi
temporis tedio pensa

Expanded text:
 magnumque consequantur, ignorant. Ille ex conviviis et luxuria, ille ex ambitione et circumfusa clientium turba, ille ex amica, alius ex studiorum liberalium vatibus litteris; omnes istos oblectamenta fallacia et brevia decipiunt, sicut ebrietas, quae unius horae hilarem insaniam longi temporis taedio pensa
Abbreviated transcription (Latin):
i. locustis in escam ce¬
dentib non fiuste pol¬
lutũ. ⁊ scio esau lenti¬
⁊ dauid pp̃ aque desi¬
deriũ a seipõ rep̾hon¬
non de carus. S de pa¬

Expanded text:
 locustis, in escam cedentibus, non fuisse pollutum: et scio Esau lentiet David propter aquae desiderium a se ipso reprehennon de car
Abbreviated transcription (Latin):
le. que sꝑ expetit. ñ¬
ꝙͣ ex pletur. quid enĩ
insaciabiliꝰ. uentre.
hodie suscipit. cras
origet. aami impletꝰ
fu̾it disputat᷑. de ꝯti¬
uentia ammi digeseit.
ualde uirtutib dr̃.¬

Expanded text:
lae, quae semper expetit, numquam expletur. quid enim insatiabilius uentre? hodie suscipit, cras exigit. cum impletus fuerit, disputatur de continentia: cum digesserit, uale uirtutibus d
Abbreviated transcription (Latin):
nus cibus. oloca. ot
ducas de licus. qui xiu
defiderat et illo ꝑmne
uescit᷑. non querit ma¬
cibis st̃cus ꝯticiat.
¶y pocrates in amplo¬
rismus docet crassa et¬
oesa obesa corpora qui
escendi miẽsuram ĩ ple¬
sanguins nunuant
in palipsim et pessi
hẽaut in que possut
crescere. Non enĩ ma¬
u̾e in uno statu mũ
cor ᷝ ͥ. S aut crescere
sꝑ aut de crescere. nõ
posse uiuere. Alias a
cresçendo raparca.

Expanded text:
nus cibus. Olera et lducas deliciis. Qui Christum desiderat, et illo pane vescitur, non quaerit macibis stercus conficiat. pocrates in aphorismis docet, crassa et obesa corpora, quae crescendi mensuram complesanguinis imminuantur, in paralysim et pessimhabeant in quae possint crescere; non enim manere in uno statu naturam corporum, sed aut crescere semper, aut decrescere, nec posse vivere animal, nisi crescendi capa
Abbreviated transcription (Latin):
caueant illi qui locu¬
los portant. qui peciũ¬
as fuant qui uũdinos
⁊ fora pro uccitatib
friũ frequentant. qui

Expanded text:
caveant illi qui loculos portant, qui pecunias servant, qui nundinas et fora pro necessitatibus fratrum frequentant, qui
Abbreviated transcription (Latin):
¶Quourꝰ exhortenuir̾ ad
ꝯstauciam. tuudos ad ti¬
uiorem sr̾bos. frugalita¬
tem. ꝓdigos. ad libulita¬
ceui auaros. ad huinaui¬
tutem ꝑcos ad parcitatẽ
gulosos ad ꝯ silium tecue¬
ad u̾bum oxhportacõius
niuus tacitos. ad man

Expanded text:
us. Exhortemur ergo ad constantiam timidos, ad timorem superbos, ad frugalitatem prodigos, ad liberalitatem avaros, ad humanitatem parcos, ad parcitatem gulosos, ad consilium temerad verbum exhortationis nimis tacitos, ad alac
Abbreviated transcription (Latin):
Si pp̃ se iudeat ut ille
talis sit de cuiꝰ colloqͥo
utilitas ei ꝓuenire po¬
ssit: Si pp̃ illũ loquatͫ
caueat ne talis sct ille
qui uł sua exhortacõ¬
ue nou iudigeat uł ita¬
⁊̃ inuialo sit obstinat᷑
ut oehartacõne alt̾ius

Expanded text:
itur, videat ut ille talis sit, de cujus colloquio utilitas sibi provenire possit. Si propter illum loquitur, caveat ne talis sit ille, qui vel sua exhortatione non indigeat, vel ita in malo obstinatus, ut exhortatione alt
Abbreviated transcription (Latin):
adeo molli ingressu uta¬
iuiurꝰ. ut pomparũ fertił
siles ee uideamur. aut
infestiuacoñib non susci¬
piamus nimias celi̾ta¬
ces. que cum fuint aue¬
litus mouẽtur. uultus
luitantͫ. ora torquent

Expanded text:
adeo molli egressu utamur, ut pomparum ferculis similes esse videamur, aut in festinationibus non suscipiamus nimias celeritates; quae cum fiunt, anhelitus moventur, vultus mutantur, ora torquent
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Gestus lominis in¬
grocõsus siue molli¬
cie quietus. sine dis¬
solucoe grauis. siue
tarditate alacer siũ
in quietudiue matur
sine protͥuia. ⁊ siue tur¬
busentia seuerus le¬

Expanded text:
 gestus hominis ingratiosus sine mollitie, quietus sine dissolutione, gravis sine tarditate, alacer sine inquietudine, maturus sine protervia, et sine turbulentia severus
Abbreviated transcription (French):
anat le prosos curat.
mortuos suscitat. saui¬
atem auget. grãm ꝯ¬
suat. claudis gressũ.
aridis copiam. cecis
restiruit uisum. uicia
fugat ututes exoruat.
uieutem niunit ⁊ pobo
tat. Augꝰ .ł. de ꝑuia¬

Expanded text:
at, leprosos curat, mortuos suscitat, sanitatem auget quam conservat; claudis gressum, aridis copiam, caecis restituit visum; vitia fugat, virtutes exornat, mentem munit et robt, leprosos curat, mortuos suscitat, sani
Abbreviated transcription (Latin):
¶Sunt multi quos
pccaĩe non pudet. a¬
gere pnĩau pudet.
o incredibił insama
de uulu̾e ipõ nõ erube¬
bescis. nõne uuluius
ꝯ fuge gͦ ad medicũ

Expanded text:
sunt multi quos peccare non pudet, agere poenitentiam pudet. O incredibilis insania! De vulnere ipso non erubebescis? Nonne nudum Confuge ergo ad medicum,
Abbreviated transcription (Latin):
¶Iute consisti non n¬
fra deici nou supra¬
attolli. uon euadere
ni longius non ex¬
tenda in lacius. tene
mediũ non uis ꝑ¬
doro modũ. locus
modiꝰ tutus est me¬
diũ sedes modi. et

Expanded text:
te consistito. Non infra dejici, non attolli supra, non evadere in longius, non extendi in latius. Tene medium, si non vis perdere modum. Locus medius tutus est. Medium sedes modi, et
Abbreviated transcription (Latin):
¶Greca narrat hy¬
storia alexandrum
potentissimst regẽ:
orbisq dũatorem
et in morib et in¬
cessu leonidis peda¬
gogi sui non potui¬
sse carere uicus qui¬
bus ꝑuulos ad fue¬

Expanded text:
Graeca narrat historia Alexandrum, potentissimum regem orbisque domitorem, et in moribus et in incessu Leonidis, paedagogi sui, non potuisse carere uitiis, quibus paruulus adhuc fue
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ouinis qui uuo pede
in solo pete amoris
dei se tota iurtute su
stinet. ⁊ in ipõ sccit. qr¬
quia petem amoris set¬
culi quem pou̾e iit̾ra

Expanded text:
uippe qui uno pede in solo pede amoris Dei tota virtute se sustinet, et in ipso stat, quia pedem amoris saeculi quem ponere in ter
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ape misericors deus
quo suos cetĩs diligit
ad eum laborem ẜuos
dirigit. a quo subtiles
suspendit. et inde fili
siue liexatc̃e decori st̃.
unde serui inpuluere

Expanded text:
 misericors Deus quo suos tenere diligit, ad eum laborem servos dirigit, a quo subtiles filios suspendit; et inde filii sine vexatione decori sunt, unde servi in pulvere
Abbreviated transcription (Latin):
pũtis oꝑis laborat.
illa u̾o sapore iutuno
uenturam requiem de¬
¶Suut non nulli qui
magius min̾ib dita¬
ti dum soliꝰ ꝯtẽpsons
studus Tardescunt: pa
secretũ quietis diligi.
secessum specibus ap¬
pecit. de quo si dist̾ͥcoe
iudiceut  : ex tontis ꝓ¬
cul dubio rei sist ꝙtis
ueuientes ad publicum
prodesse pot̾unt. Etge̾.

Expanded text:
tis operis laborat, illa vero sapore intimo venturam jam requiem deSunt nonnulli qui, magnis muneribus ditati, dum solius contemplationis studiis inardescunt, parsecretum quietis diligunt, secessum speculationis appetunt: de quo si districte judicentur, ex tantis procul dubio rei sunt, quantis venientes ad publicum prodesse potuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Contemplan dei sapi¬
entiam nõ pũt qui sibi
ab tanto ab eius luce
longe sunt. qũto. ap̃d
semetipõs huiles nõ
dum tumor elacõius
crescit actum ꝯtempla¬
cõms clauoit. ⁊ uñ se
luc̾e pre cet̾is cetunant

Expanded text:
Contemplari enim Dei sapientiam non possunt qui sibi a tanto ab ejus luce longe sunt, quanto apud semetipsos humiles non dum tumor elationis crescit, aciem contemplationis claudit; et unde se lucere prae caeteris aestimant,
Abbreviated transcription (Latin):
pło iũgitur. nec pͥualet
meus ꝑturbata ꝯspic̾e
ad qnod uir tnͣsquilla
ualet nihiare. qr uec
solis radius cerint᷑.
cum ꝯmote nubes celi
faciem obducũt itͨ tur
silituorns obscuuit.

Expanded text:
o jungitur; nec praevalet mens perturbata conspicere, ad quod vix tranquilla valet inhiare: quia nec solis radius cernitur, cum commotae nubes coeli faciem obducunt, nec turbsimilitudinis obscurat.
Abbreviated transcription (Latin):
hĩtabat in padiso ⁊
n loco uoluptatis ꝯ¬
lestie. nͦ ntoigentie
seutiebat. otoriferis
stipatus mał fulcitꝰ
florib glia et houo¬

Expanded text:
itabat in paradiso, et in loco voluptatis clestiae, nihil indigentiae sentiebat odoriferis stipatus malis, fulcitus floribus, gloria et hono
Abbreviated transcription (Latin):
saluate aĩas uras
ꝯuolate adiuibes
refugii ubi possitis
et dẽ p̾t̾itis agere
ram gliami fiducia¬
retordet ꝯscia .qi¬

Expanded text:
salvate animas vestras. Convolate ad urbes refugii, ubi possitis et de praeteritis agere ram gloriam fiduciaretardet conscienti
Abbreviated transcription (Latin):
die tuba euũgelice pre¬
dicatõius iitonuit. ab
hoc die ymbres curisma¬
uũ omne desertũ⁊
biu̾sam aridam riga

Expanded text:
die tuba evangelicae praedicationis intonuit; ab hoc die imbres charismaum, omne desertum et universam aridam riga
Abbreviated transcription (Latin):
cliue currencus uõ il
uissi est gradꝰ sistit᷑.
B iicituto corpons
poud̾e ẜpit. ac longiꝰ
qui uoluit elfeit᷑ sic
ista ddi celĩtas uec i
sua potestate est. uec
satis decora phie. que
pon̾e debet u̾ba nõ ꝑi¬

Expanded text:
clive currentium non ubi visum est, gradus sistitur, sed inritato corporis pondere se rapit ac longius quam voluit effertur; sic ista dicendi celeritas nec in sua potestate est nec satis decora philosophiae, quae ponere debet verba, non
Abbreviated transcription (Latin):
ssio alia ex uico. alia
ox nͣ. alia oe uirtuce.
eupassio ex uicõ est qũ
bilr dolore tangit᷑. u̾
illicito prius amore
tatis affcũ animus
alieis eruĩpius ꝯdolet
quociẽs d pietatis ł
hũanitatis mẽsuram
ffugi uidet. Compus

Expanded text:
lia ex natura, alia ex virtute. Compassio ex vitio est, quando bili dolore tangitur, ubi illicito prius amore tatis affectu, animus alienis aerumnis condolet, quoties contra pietatis vel humanitatis mensuram ffligi videt. Com
Abbreviated transcription (Latin):
m̾ut. emolliri em̃ potͣ
eradicarinon potest.
quoniam animꝰ qui
est boĩus capax non
est suaꝵ passiouũ
emĩ fieri potest ut
facilis ad iracundi¬
amn non irascatur.
B ut rõne. se tempet¬
et indignacõm cohibe¬
at apumendo se rero¬
cet. sicut et ꝓpħa nos

Expanded text:
imit. Emollire enim potest, eradicare non potest; quoniam animus qui 444 est rationis capax, non est suarum passionum enim fieri potest ut facilis ad iracundiam non irascatur: sed ut ratione se temperet, indignationem cohibeat, a puniendo se revocet; sicut et Propheta nos
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Qui sibi uascitur
qr cito motus est de¬
siui irasci alt̾i. Qui
a̾ uult itam suam
inflãmaturꝰ ⁊ cito in
ai¶ Iam cadit. amb¬

Expanded text:
 enim sibi irascitur, quia cito commotus est, desinit irasci alteri: qui autem vult iram suam inflammatur, et cito in culpam cadit. M
Abbreviated transcription (Latin):
¶Est ira que iustici¬
aui dei non opatur
⁊ furoxi ꝓrima muẽtis
sue ĩpote̾m facit intm̃
ut labia tremant. deu¬
tes ꝯcrepent. iltus
pallore iuutet᷑. recte¬
q ilsud laudatur arte
thirentini qui cum ui¬
lico suo iratꝰ iam te
in quid occidem uͥ iri
tus essem ¶ Idmmꝰ

Expanded text:
Est ira quae justitiam Dei non operatur, et furori proxima, mentis suae impotem facit: intantum ut labia tremant, dentes concrepent, vultus pallore mutetur. Recteque illud laudatur Archytae Tarentini, qui cum villico suo esset iratus: Jam te, inquit, occiderem, nisi iratus essem. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
esse participes quorum
exemplo simul ac u̾bo
pliues fuint regnoꝵ
celestum coheiedes. Isti
sunt nstri uerbi
aduitores dei oracu

Expanded text:
esse participes, quorum exemplo simul ac verbo plures fiunt regnorum coelestium cohaeredes? 2. Isti sunt ministri verbi, adjutores Dei, oracu
Abbreviated transcription (Latin):
ueris tristes pusilla¬
noius essc abbateui. ꝯso¬
lando exhortando icie¬
pando agis opus tuũ.¬
ł portas onus tuuni.
⁊ portando sanas quos
sauaudo portas.ẜ. ⁊ teui

Expanded text:
neris tristes, pusillanoveris esse abbatem. Consolando, exhortando, increpando agis opus tuum, portas onus tuum, et portando sanas quos sanando portas. Si qui
Abbreviated transcription (Latin):
tu fumitute corporis
ne pecceut ut eis uti¬
lius sit frangi labori¬
bus ad salutem: qmi
reman̾e incolumes ad

Expanded text:
mitate corporis, ne poccent: ut eis utilius sit frangi languoribus ad salutem, quam remanere incolumes ad
Abbreviated transcription (Latin):
¶ colestũ est inquit ca¬
rere assuetis bolupta¬
tib abstui̾e cibo. siti¬
re. esurire. hec pͥmo
abstiẽutie gruua sũt.
uende cupiditas te¬
lauguescit. ipĩs ꝑse
tis ac deficientibus

Expanded text:
 molestum est," inquit, "carere adsuetis voluptatibus, abstinere cibo, sitire, esurire." Haec prima abstinentia gravia sunt. Deinde cupiditas relanguescit ipsis per tis
Abbreviated transcription (Latin):
et tñ cum filio parit̾
oꝑantur. sic nec pr̃.
unt caruem et tnł
cumi filio parit᷑ pau¬
turꝰ. Sonum sola cor¬
da excutit carneni
solus xp̃c suscepit.
op̃o nitribus ꝯstat.

Expanded text:
 pariter operantur. Sic nec Pater erunt carnem; et tamen cum Filio pariter operantur. Sonum sola chorda excutit; carnem solus Christus suscepit. Operatio in tribus constat:
Abbreviated transcription (Latin):
respice ut nuisicũ
mesos tonisq dul¬
cibus reddat. tria
pant̾ adeste uident᷑
arermanus. corda.
et tũ unus sonus

Expanded text:
respice. Ut musicum melos sonis dulcibus reddat, tria pariter adesse videntur, ars, manus et chorda: et tamen unus sonus
Abbreviated transcription (Latin):
nulꝰ dependeat nepos.
licet sparso erine ⁊ scissis
uestib u bera quibꝰ
te nutrierat mat̾ ostẽ¬
derat. licet limine pat̾
Iaceat ꝑ calcatũ ꝑge pa¬

Expanded text:
collo pendeat nepos, licet sparso crine et scissis vestibus ubera quibus te nutrierat mater ostendat; licet in limine pater jaceat, per calcatum perge pa
Abbreviated transcription (Latin):
¶De scripturis disputã¬
tem non decet aiticusis
argumenta ꝯiur̾e. nec
oe flui̾e culliaue eloque¬
cie ducendeꝰ riuulꝰ. nec
aures qͥutiliau fboscu¬
lis et scolari decliuatoẽ
iulcenide. s pedestris ⁊
cotidiane silĩtuduus.
⁊ iilla lucubratõne

Expanded text:
eis litteris disputantem non decet Aristotelis argumenta conquirere nec ex flumine Tulliano eloquentiae ducendus est riuulus nec aures Quintiliani flosculis et scolari declamatione mulcendae. pedestris et cotidianae similis et nullam lucubrationem
Abbreviated transcription (Latin):
Qiubusdum prauis
mẽtto nichil est la¬
boriosius. qmͣ si ois
pcipiaturꝰ. ut in hus
iũdi actibus non la¬

Expanded text:
ibusdam pravis mentibus nihil est laboriosius quam si eis praecipitur ut in hujus mundi actibus non la
Abbreviated transcription (Latin):
fous ĩuenire nõ potiuit.
nec erigont ceruiceui
qr᷑ sociant᷑ ẽ ad quos
foris acced̾e nõ autebũt
s sursuĩ cor hẽant. et
ne incipiant ẽẽ moua
stĩa d̾itib utilia nõ
pauꝑib s dĩtes illic
hũiliaut᷑ et plupes

Expanded text:
foris habere non poterant. Nec erigant cervicem, quia sociantur eis, ad quos foris accedere non audebant; sed sursum cor habeant, et ne incipiant monasteria esse divitibus utilia, non pauperibus: si divites illic humiliantur, et pauperes
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ fictis cacis blandi¬
ciis. licium pugnas
itroire. quid istis ni¬
felicius. quid ꝑlallosiꝰ
eẽ pot̃. qui fallacis.
lingue studio uite ĩ¬
sidiant᷑ aliene ibid̃¬

Expanded text:
 fictis pacis blanditiis litium pugnas introire. Quid istis infelicius, quid periculosius esse potest, qui fallacis linguae studio vitae insidiantur alien
Abbreviated transcription (Latin):
¶Mutti hoĩes ⁊ culpom
ꝯfitent ⁊ hũiles nõ
sũt ¶Eam multos no¬
iumꝰ qui arguente msso
lio de culꝑa sua tu̾mr for¬
tasse correpti. pr̃doiis

Expanded text:
ue homines et culpas confitentur, et humiles non sunt. Nam multos novimus qui arguente nullo vero de culpa sua fuerint fortasse correpti, defensionis
Abbreviated transcription (Latin):
trnse mutem. quic¬
quid tunemꝰ opta¬
lostis potenͣ agitat.
nou potest res tan
lis ꝯtingunt quid̃
tram Red ibi siit

Expanded text:
transeuntem, quicquid timemus optalestis potentia agitat. Non potest res tantlis contingunt quidem terram, sed ibi sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
¶Q latebra est mo
non intret metus mor¬
trd. que tam emũtta
⁊ ĩaltum subducto ui¬
te quias quiͣ nõ dolor
quomodo natus est
lores morimurꝰ quam
nascimurꝰ. nostrs̃ istud¬

Expanded text:
 latebra est, in quam non intret metus mortis ? Quae tam emunita et in altum subducta vitae quies, quam non dolor quomodo natus est iores morimur quam nascimur. Nostrum est
Abbreviated transcription (Latin):
¶Pum electi p̃fici¬
uit reprobi ad ra¬
biem furoris excitã¬
tur. et bona nasçẽ¬
çia que nolunt nui¬
tari ꝑsequutus.¬

Expanded text:
um electi proficiunt, reprobi ad rabiem furoris excitantur, et bona nascentia, quia nolunt imitari, persequuntu
Abbreviated transcription (Latin):
¶Quatuor modrs
pociũ ppetrat in co¬
dẽ. quãtuor ꝯsumat.
in oꝑe. in corde. namq¬
sub suggestione deł
delectatione. ꝯ sensu
et deffensionis auda¬
cia ppetratur. fit sug¬

Expanded text:
Quatuor modis peccatum perpetratur in corde, quatuor consummatur in opere. In corde namque suggestione, delectatione, consensu, et defensionis audacia, perpetratur . Fit
Abbreviated transcription (Latin):
iñ actu inuerecũdum.
non gustus fraccor.
non incessus solu¬
cor. uon box peculan¬
cõr ut ipõ corporis
spẽs sinulacuł fue¬
uuit mentis. figura
ewũgelista monst̃¬
lit talem angelus
reperit. talem spe scs̃
elegit. Quid erimu
inssugulis morer q̃
dei filius nasceret᷑.¬
secretum u̾ecudie
cois obsequium.
uirgo uitru domum
comes ad ministicĩ
luater ad templum
tanqmͣ in uuiagine
uita marie. inqua
uelut inspeculo re¬
fulget species casti¬
tatos et forma iur̃¬
tutis. Huic sumatis
ubi tanquam inołi
magistia or pressa
ꝓbitatis. Quid cor¬
rigere quid fug̾o
quid tenere debẽatis
ostendũt. Ibitem

Expanded text:
in actu inverecundum: non gestus fractior, non incessus solutior, non vox petulantior; ut ipsa corporis species simulacrum fuerit mentis, figura evangelista monstravit , talem angelus reperit, talem Spiritus sanctus elegit. Quid enim in singulis morer, utDei Filius nasceretSecretum verecundiae, tionis obsequium: virgo intra domum, comes ad ministerium, mater ad templumtanquam in imagine vita Mariae, e qua velut speculo refulget species castitatis et forma virtutis. Hinc sumatis ubi tanquam in exemplari magisteria expressa probitatis, quid corrigere, quid effugere, quod tenere debeatis ostendunt. Primus
Abbreviated transcription (Latin):
¶Pudicicia ros est
animi. b̾gmitas cor¬
poris. deniq illa in¬
tegra in amua por¬
manẽte. potest ista de
cor pore iuolent̾ aufer¬
ri. et cum integra ma

Expanded text:
Pudicitia res est animi; virginitas, corporis. Denique et illa integra in animo permanente, potest ista de corpore violenter auferri; et cum ista integra ma
Abbreviated transcription (Latin):
Ille qui hoĩem
iuratõnenr et scit
eum falsum iuratũ
biucit homicidam.
qr homicida corpꝰ
occisurus est. ille
⁊ oiis quem iurare

Expanded text:
Ille qui hominem iurationem et scit eum falsum iuraturum esse, vincit homicidam quia homicida corpus occisurus est, ille et eius quem iurare
Abbreviated transcription (Latin):
¶Quacumq ar bio
te u̾borum quis iuret.
deus tuĩ qui ꝯscientie
testis est Ita le acci¬
pit. sicut ille cui iura¬
tur intelligit. ysid̃.¬

Expanded text:
Quacumque arte verborum quis iurat, Deus tamen, qui conscientie testis est, ita hoc accipit sicut ille cui iuratur intelligit. D
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ille qui exigit
iuratõnem mł¬
eiui int̾est si nescit
illũ falsũ uiraturum
an scit. Si em̃ nescit.
⁊ iceo dicit iuira m ut
fides ei fiat. non au¬
deo dre non eẽ pocm̃¬
a
tio est. si autem sat
eum fecisse. nouit
fecitte uidit fecuse
et cogit̾ irare ho¬

Expanded text:
ipse qui exigit jurationem, multum interest, si nescit illum falsum juraturum, an scit; si enim nescit, et ideo dicit, jura mihi, ut fides ei fiat, non audeo dicere non esse peccaa tio est. Si autem scit eum fecisse, novit fecisse, vidit fecisse, et cogit jurare, ho
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃. exuit ꝑsonam in¬
dicis quisquis amicũ
iudiuit equitas ciu
uidex obsequit sini¬
strani odi uł amoris
dextram nescit. nani¬
talis debet esse uiris¬
uir ullius auctoritate
ꝑsone titubet. aut
u̾acillet libra iusteͤ.¬

Expanded text:
« Exuit personam judicis, quisquis amicum induit. » Aequitas enim, cui judex obsequitur, sinistram odii vel amoris dexteram nescit. Talis debet esse minisnu nullius auctoritate personae titubet aut vacillet libra just
Abbreviated transcription (Latin):
fide suscipientes sic ab¬
soluũtur a debito asp¬
natołs ut non teueau¬
tur debite explatõnus.
fideles uero et cruni¬
nosi post lapsuui bͥe
penicentre sic absol¬
uũtur a debito aamp¬
tur sub debito expia¬

Expanded text:
ntes sic absolvuntur debito damnationis, ut non teneantur debito expiationis: fideles vero et criminosi post lapsum vere poenitentes sic absolvuntur debito damtur sub debito expia
Abbreviated transcription (Latin):
¶Cetũ uicia solas
illas uͥtutes ĩpetũ
ut luxuria pudia¬
soli u̾o sĩ bia contra
cũctas aĩ uirtutes se

Expanded text:
era vitia solas illas virtutes impetunt, ut luxuria pudicsola vero superbia contra cunctas animi virtutes se
Abbreviated transcription (Latin):
¶Quis suꝑbit t̾ra ⁊
ciuis ut sꝑuio arro¬
gantia sb̾leuet᷑ obli¬
tus quid erit. et ꝙͣ fu
de sua carue ꝓhiciat.

Expanded text:
quid superbit terra et cinis, ut homo arrogantia sublevetur, oblitus quid erit, et quam fde sua carne projiciat?
Abbreviated transcription (Latin):
¶Quoidam sr̃bos diui¬
tes rerum copia facit
elatos. quoꝵ nõ sunt
aures in uicõ s uolun¬
tas. R am erimen iure¬
bus nõ est. S inusu
agentis. est ⁊ eleuatõ
pauperũ. quos nec di¬

Expanded text:
quosdam superbos divites rerum copia facit elatos, quorum non sunt opes in vitio, sed voluntas. Nam crimen in rebus non est, sed in usu agentis. 13. Est et elatio pauperum, quos nec di
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Sicut martores lau¬
dant dñu puc in regi¬
Ita et mouachi qui die
isuocte psallunt dũo
debeut caudem purita¬
tem hẽre marmtũ. si¬
quide ip̃i martores sꝑ:
q eũ faciũt angeli ĩce¬

Expanded text:
im martyres laudant Dominum pure in regiita et monachi qui die et nocte psallunt Domino, debent eamdem puritatem habere martyrum, siquidem ipsi martyres sunt. Quod enim faciunt angeli in coe
Abbreviated transcription (Latin):
¶Migis cogitare debetis
quid uobis desit. qui
sit maior. Si enĩ oogi¬
tus ꝙtum p̾cessisti alt̾m.
gemisti. et cum ĩgenu¬
scis cururis huĩlis. si¬
precipitab̾is. uon flabe¬
ris. augꝰ. st̃ ui .s̾. liuiꝰ¬
¶Supea te deus iufra
te pectora. aguosce eũ
qui supra te est. ut ag¬
noscant te qui infra
te suut.Ideoq dum da¬
uiel aguouisset supra
supͣ se leoues. Augiꝰ.

Expanded text:
im cogitare debetis quid vobis desit, quamsis major. Si enim cogitas quantum praecessisti alterumgemiscis; et cum ingemiscis, curaris, humilis praecipitaberis, non inflaberis. supra te Deus; infra te pecora. Agnosce eum qui supra te est, ut agnoscant te quae infra te sunt. Ideoque cum Daniel agnovisset supra supra se leones . Si
Abbreviated transcription (Latin):
¶Euut hoĩes iurari
alta mõciũ. et ĩgentes
fluctus maris ⁊ alta
et altissimos lapsus flu¬
⁊ guos syderum ⁊ relui¬
qut seipos uec miraut᷑.¬

Expanded text:
eunt homines admirari alta montium, et ingentes fluctus maris, et atissimos lapsus fluet gyros siderum, et relinquunt seipsos; nec mirant
Abbreviated transcription (Latin):
aꝙͣ caput est uirgioꝵ.
a qua ꝓprie dimittit᷑ cũ
lugue fluxus effrenat᷑
s dmnsidr aque uirgio¬
rium caput efficit᷑. quia
ꝑ liugue in ꝯtiuẽtiam
discordie origo ꝓpuiat᷑.¬

Expanded text:
aquam, caput est jurgiorum . Aqua quippe dimittitur, cum linguae fluxus effrenatur. Sed dimissor aquae jurgiorum caput efficitur, quia per linguae incontinentiam, discordiae origo p
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ato nub̾ placenius
si ĩueniutꝰ qui uos bo¬
uos uiros dicat. qui
aduło siue pudore
ꝯgessit tuuꝙͣ debitũ.
prendimꝰ optimos
uos eẽ ⁊ sapieutulliõs

Expanded text:
to nobis placemus; si invenimus, qui nos bonos viros dicat, qui adulatio sine pudore congessit, tamquam debitum prendimus. Optimos nos esse, sapie
Abbreviated transcription (Latin):
Non libera¬
retur huma¬
num genus iisi s̾¬
mo deiꝰ dignaretur
esse humanꝰ ¶ Rami
manꝰ qui se exhibet
loineni et niaxie
hospicõ suspit ho¬
mineur si gͦ hũa¬
uus dr̃ qui nidomo
sua suscipit lpĩem
quam humauius ẽ
qui iscipõ suscepͭ¬

Expanded text:
Non liberaretur humanum genus, nisi sermo Dei dignaretur esse humanus. Nam manus, qui se exhibet hominem, et maxime qui hospitio suscipit hominem. Si ergo humanus dicitur qui in domo sua suscipit hominem, quam humanus est qui in se ipso suscep
Abbreviated transcription (Latin):
git̾ꝰ mente uoluant᷑. u ͨ
suffic̾e cibi putes. mã¬
data dei mempria tene
et aperib obluusai. s
ideo illa coguosce ut
facias quicẜ duidic̾isy

Expanded text:
giter mente uoluantur. nec sufficere tibi putes mandata dei memoria tenere et operibus obliuisci; sed ideo illa cognosce, ut facias quicquid
Abbreviated transcription (Latin):
portiꝰ precator est.
qui ad dandas ues
biq enĩ .s. apud curia¬
optiuet pro solis uħ
pro sacis rebus pigiã¬
tis et spebus. Ccusoꝰ.

Expanded text:
portunus precator est, qui dandas res bique enim, scilicet apud curiaobtinet, Pro solis verbis, Pro caris rebus, pigmentis et speciebus.
Abbreviated transcription (Latin):
Dic mͥ ubi sũt bouo¬
amatores mũdi qui añ
panca tẽpora nobiscũ
tende diligent᷑. quid st̃.
uł quid fu̾ut hoiẽs fu¬
enuit sic̃ tu comederũt
bibeiĩt riserũt dux̾¬
nit in bonis diez suos.
⁊ ĩpñcto ad inferna:
descendunt. hic caro
eoꝵ u̾mib: et illic aiͣ
iguib deputat᷑. donͨ
rursus infelici collegio
colbgati sẽpit̾ius in¬
uoluant᷑ incendus.
una namq peua ĩpli¬

Expanded text:
dic mihi, ubi sunt amatores mundi, qui ante pauca tempora nobiscum tende diligenter quid sunt, vel quid fuerunt. Homines fuerunt sicut tu: comederunt, biberunt, riserunt, duxerunt in bonis dies suos; et in puncto ad inferna descenderunt . Hic caro eorum vermibus, et illic anima ignibus deputatur, donec rursus infelici collegio colligati, sempiternis involvantur incendiis, Una namq
Abbreviated transcription (Latin):
catores saluat. cecos
illiũat inifumos curat.
cathecuminos bapti at¬
si deles iustificat. puĩtẽ¬
tes reparat iustos au¬
gũitat. martyres coro¬
uat uirgiues ⁊ iuduas.
et ꝯiugales casto pudo¬
re ꝯseruat clicos ordi¬
uat᷑ saccudtes ꝯ seccat.¬

Expanded text:
es salvat, caecos illuminat, infirmos curat, catechumenos baptizatfideles justificat, poenitentes reparat, justos augmentat, martyres coronat, virgines, viduas et conjugales casto pudore conservat, clericos ordinat, sacerdotes consecrat
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Ubi aula regiacobi
thionus ubi curie
regalis freꝙͣcia ñ¬
quid aula est stabliii.
thronus. pre sepiuui.¬

Expanded text:
Et ubi aula regia, ubi thronus, ubi curiae regalis frequentia? Nunquid aula est stabulum, thronus praesepium
Abbreviated transcription (Latin):
¶Tr̃abes ĩ ocrilo gnͣdis
et grossa sr̃bia in men¬
te est que qiͣ corpuleuͣ
sui uana non sanat. ti¬
unda nou solidat ocu¬
lum mẽtis obscurat ⁊
ueritatem obumbrat.¬

Expanded text:
Trabes in oculo grandis et grossa, superbia in mente est: quae quadam corpulentia sui vana, non sana; tumida, non solida, oculum mentis obscurat, veritatem obumbrat
Abbreviated transcription (Latin):
nobles de pauꝑibus
dĩtes fcõs soĩto intu¬
mesce̾. p̾stine obliuisci
a bieaõnis. geuus quo
susi embescere ⁊ inti¬
mos dedignar pentes.
sos ad honores quoz¬

Expanded text:
nobiles, de pauperibus divites factos, subito intumescere, pristinae oblivisci abjectionis: genus quoque suum erubescere, et infimos dedignari parentesos. ad honores quo
Abbreviated transcription (Latin):
habens soleui incesle
limam fidem. aistra uir¬
tutes. uł certe sol iusti¬
cie zelus. aut feruẽs
cantas et luna ꝯtĩenͣ.

Expanded text:
habens solem intellectum, lunam fidem, astra virtutes. Vel certo sol, justitiae zelus aut fervens charitas; et luna contihabens solem intellectum,
Abbreviated transcription (Latin):
fũigiturꝰ in passionib
datur inceemplis su¬
mit ͫ indoctlus. forus
sangͥuem suũ ĩailicẽ
alio purgaret᷑ aculpis
alio rediiemurꝰ apest.
Sangͥne namq agui
sioue augeli ⁊ aqua
maris rubri oxtĩgũt
iuiuici que sunt nusgͥa¬

Expanded text:
frangitur in passionibus, datur in exemplis, sumitur in doctrinis: formans sanguinem suum in calicem, alio purgemur a culpis, alio redimamur a poenis. Sanguine namque agni sione angeli: et aqua maris Rubri exstinguuntur inimici, quae sunt mys
Abbreviated transcription (Latin):
cũ inse ips̃ ĩ mortalit̾
atq iucorruptibilitꝰ
uileus pro nob̾ itͥm
nis s̃molat᷑ eius qui¬
ppe ibi corpus suut᷑
eiuy caro in salutem¬
ppłi partitur eius
manus infccelist s
mora fidelium fadr̃
huic gꝰ pensemꝰ qͣle

Expanded text:
pso inmortaliter atque incorruptibiliter vivens, pro nobis iterum nis immolatur. Eius quippe ibi corpus sumitur, eius caro in populi salutem partitur, eius manus infidelium, sed in ora fidelium funditur. Hinc ergo pensemus, quale
Abbreviated transcription (Latin):
debent labores suos erga
nem uicõꝵ carnalumi.
detiu̾e. quib expulsis
cordis cordis ocruli is¬
lato uelamine passio¬

Expanded text:
debere labores suos erga nem vitiorum carnalium detinere. Quibus expulsis confestim cordis oculi, sublato velamine passio
Abbreviated transcription (Latin):
Qui monachã ꝓfit̾is
qui crucifissꝰ es. qui¬
debes luge t rides
dic michi ubi xpcͣ hoc
fecit au disti hoc alicubi
contristatũ sepius legisti

Expanded text:
qui monachum profiteris, qui crucifixus es, qui lugens, rides? Dic mihi, ubi Christus hoc fecit? Audisti hoc alicubi? contristatum saepius legisti
Abbreviated transcription (Latin):
rib ac ꝓpoĩto desiten¬
tes. una hĩtatõne ñ¬
gant ͫ. nec obest parili
uirtute fũdatis ꝑ lo¬
coꝵ int̾ualla disiũga

Expanded text:
ribus ac proposito dissidentes una habitatione iungantur, nec obest parili uirtute fundatis per locorum interualla disiungi.
Abbreviated transcription (Latin):
iius in ꝓp̾andis ci¬
bis studium adhi
mado mollia. modo
dura. modo frigida
mado calida. modo
pipe. modo alleo i
cymino mõ sale ꝯdi¬

Expanded text:
mis in praeparandis cibis studium adhibdo mollia, modo dura, modo frigida, modo calida, modo pipere, modo allio, modo cumino, modo sale condi
Abbreviated transcription (Latin):
hauelant ⁊ sus pirant
pre augustia. ita ut
cxistuues eos aliuu
rem aditũ querere.
q angustia fancici
non possit esurient
stomacho satis suffi¬
cientem habũamti¬
am mniuistrare. et ue¬

Expanded text:
Anhelant, et suspirant prae augustia, ita ut existimes eos alium rem aditum quaerere, i angustia faucium non possit esurienti stomacho satis sufficientem abundantiam ministrare. In u
Abbreviated transcription (Latin):
¶Quidam cum ad
.edendũ. Acced̾uit in¬
quieta quadam agi
desigñt. caput excu¬
cuĩt brachia orerũt
manus ĩ altum oxpau¬
diuit ⁊ non sine magͥͣ

Expanded text:
qui cum ad sedendum assederint, inquieta quadam agitdesignant. Caput excutiunt, brachia exerunt, manus in altum expandunt, et non sine magna
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstrui. Altana en¬
gi. ministri .so ẜui¬
ondũ ordinari. ĩ mo¬
liri pocutes. thura
ꝯcoemari deo. si qui¬
deu uent templit
est coquin.a. altare
mẽsa munstri cocr
ĩmolate pecudes co

Expanded text:
construi, altaria erigi, ministri ad serviendum ordinari, immolari pecudes, thura concremari. Deo siquidem ventri templum est coquina, altare mensa, ministri coqui, immolatae pecudes, co
Abbreviated transcription (Latin):
te sad̃nt si nulla ian
uuala ꝓrinus irrogãt.
Bi irrogata aꝓrinus
eqͣninut̾ portant. Si ob¬
ieccis bouis tẽporalib
neqͣ qmͣ meus letiͣ sol¬
mio merore saucit
aut deĩ ꝓpendant. si
cũ ad seinipõs ĩtrort
ruuant ͥ nequaquam
secum rerum corporali¬
um uncbras t̾hunt. uł
fre tacre ẗctas manu di.¬

Expanded text:
ite sciant si nulla jam mala proximis irrogant, si irrogata a proximis aequanimiter portant, si objectis bonis temporalibus nequaquam mens laetitia solmio moerore sauciatur; ac deinde perpendant si cum ad semetipsos introrsus rimantur, nequaquam secum rerum corporalium umbras trahunt, vel fortasse tractas manu di
Abbreviated transcription (Latin):
ĩportunsi se ingerit
est ꝓcul dubio repellẽ¬
dus. nam qui sic int̾i
do ext̾ius: int̾ius ĩ
profũda descendat. Eg¬

Expanded text:
importune se ingerit, est procul dubio repellendus. Nam qui sic nititudo exterius, interius ad profunda descendat?
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Sic fit ubi lomines
maiorem uite ꝑten inte¬
uebris agunt. ut noui¬
ssime sosem qiͣ suꝑ na¬
tutam fastidiant. &ͣ¬

Expanded text:
 Sic fit, ubi homines maiorem partem uitae in tenebris agunt, ut nouissime solem quasi superuacuum fastidiant.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Consuetudo que apus
quosdam irrept. t ĩp¬
dire non debet. ano mi¬
uus ueritas pͥualeat
et uincat. Nami ꝯsue¬
tudo sine i̾itite: uetu¬
stas ercoris est. pp̃ quo
relicto errore sequaiã
sũtatem. Ocientes qd¬

Expanded text:
consuetudo quae apud quosdam obrepserat impedire debet quo minus ueritas praeualeat et uincat. nam consuetudo sine ueritate uetustas erroris est. propter quod relicto errore sequamur ueritatem scientes q
Abbreviated transcription (Latin):
mores facit. ⁊ id sapit
uiusquis & didicit.
cute debet ꝙ mal istru¬
tit. bene decet loqui
beue docet facere. Q

Expanded text:
mores facit. Id sapit unusquisque quod didicit. cutere debet quod mala instruxit. Bene decet loqui, bene decet tacere. Q
Abbreviated transcription (Latin):
¶Onmpotẽs deus hũa¬
uum cor destruit cuan re¬
lĩquit. edificelt dum te¬
plet. neq erĩ hũamami
mẽtem debellando destru¬
it. sed recendo. qr ad ꝑ
fecooẽm suam sufficit̃
sibi dimissa .g̾g̾ ĩmoꝵ
¶Quid est cor durum.
ip̃m̃ est quod nec ꝯpũ¬
tate mollitur. nec mõ
precib. minis non ce¬
dit flagellis iudicia¬
ad ꝯsilia senũ ad iudi¬

Expanded text:
nipotens Deus humanum cor destruit, cum relinquit: aedificat, dum replet. Neque enim humanam mentem debellando destruit, sed recedendo: quia ad perditionem suam sufficit sibi dimissa. » Item: Quid est cor durum? ipsum est quod nec compuntate mollitur, nec movetur precibus: minis non cedit, flagellis duraad consilia infidum, ad judi
Abbreviated transcription (Latin):
nascimur. nudi mori¬
niur. uuilla discretio
il forte qr grauꝰ fetẽt
diuitũ corpora. disten¬
ta luxuria. Ambroꝰ¬

Expanded text:
nascimur, nudi morimur. Nulla discretio nisi forte quod gravius foetent divitum corpora distenta luxurie.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Eo ꝑductus Est fa¬
uor ut ꝑiculosissima
res sit beneficia iu
aliꝙ̃ magua ꝯferre
Naui qr putat tur¬
pe nou̾ reddere uõ
uult eẽ cui reddat.

Expanded text:
erductus est furor, ut periculosissima res sit beneficia in aliquem magna conferre; nam quia putat turpe non reddere, non vult esse, cui reddat.
Abbreviated transcription (Latin):
lude ꝑtotas uoctes
garrule questioues.
Illa oruatior pocedit
in publicumr hoc houo¬
ratur ab omnb ego¬
nusera despiciol. cu
a spicielus uiciqui
quud ammi anclla loq̃¬
banis. de foro beuieus
quid attulistr noula¬
uncũ hẽre poscunius.
non sodaleut alt̾ius

Expanded text:
per totas noctes garrulae conquaestiones. Illa ornatior procedit in publicum, haec honoratur ab omnmisella despicior. Cur aspiciebas uicinam? quid cum ancilla loquebaris? de foro ueniens quid attulisti? Non amicum habere possumus, non sodalem. Alterius
Abbreviated transcription (Latin):
¶Adde quod uulla est
uxoris elecoõ. s quał¬
benda. si iracunda. Si
fatua. si deforius sis
aunqz uiciiest post uup¬
tias. discinus. eque
ui lissuna mancipia.
euĩtur . Sola uxoe ũ
ostendetur ue aute di¬
spliceat quiͣ ducatui¬
facies ⁊ pulcutudo.:
di aliquid tuo arbico
refuaius fidem sibi
hr̃i uou putabat. et
in odium u̾titur et
iurgia. et ia cito ꝯ¬
suleris parabit uene¬

Expanded text:
Adde quod nulla est uxoris electio, sed qualbenda. Si iracunda, si fatua, si deformis, si cumque uitii est, post nuptias discimus. Equus, uilissima mancipia emuntur; sola uxor non ostenditur, ne ante displiceat quam ducatfacies et puSi aliquid tuo arbitrio reseruaueris, fidem sibi haberi non putabit et in odium uertetur ac iurgia, et nisi cito consulueris, parabit uene
Abbreviated transcription (Latin):
lis. s cuusa pecuuie.
bũ marcia cathonis
filla iuuior cũiu que¬
uoretur ab ea cur post
deuuo uou nberet:
kespoudit se non ni¬
uenire uirum qui se
magis uellet quam
sua. quo dcõ elegant
oñdit diuicias mag̃
iu urorib eligi sole¬
re qus pudiciciany ⁊
multos non oculis.
s digitis uxores du¬
cere optuua ⁊ saua
uon luxuria copu¬

Expanded text:
rolis, sed causa pecuniae. Unde Martia Catonis filia minor, cum quaereretur ab ea cur post denuo non nuberet, respondit se non invenire virum, qui se magis vellet quam sua. Quo dicto eleganter ostendit divitias magis in uxoribus eligi solere, quam pudicitiam, et multos non oculis, sed digitis uxores ducere. Optima est nec luxuria copu
Abbreviated transcription (Latin):
¶Quid enĩ potest
esse melius qmiͣ ho¬
mines debonis legi¬
liquos non tuti̾e iura
publica certissima
sunt humane uite so¬
lacia infurmoꝵ auxi¬
lia potentum freua

Expanded text:
Quid enim potest esse felicius quam homines de solis legiliquos non timere? Jura publica certissima sunt humanae vitae solatia, infirmorum auxilia, potentum frena
Abbreviated transcription (Latin):
nalis est pluna uir¬
tutum sub qua et be¬
ata uolũtas gͦuinat.
paciens hic in adn̾¬
sis. tẽpata ĩ prosꝑis

Expanded text:
nalis est pluvia virtutum, sub qua et beata voluntas germinat, patiens hic in adversis, temperata in pros
Abbreviated transcription (Latin):
qui posũt aꝑto hostio
niã non suꝑbia opposu¬
it. sic uilumnꝰ. ut dep̾hẽ¬
di aut subito aspia qo
aut ꝓ dest ieodere se. ⁊o
culos hominũ autes q¬
uitare. bona ꝯsciͣ turtũ

Expanded text:
qui possit aperto ostio nostra, non superbia opposuit; sic vivimus, ut deprendi sit subito adspici. Quid autem prodest recondere se et oculos hominum auresqu
Abbreviated transcription (Latin):
COseum payris est
dilecõ siłata u̾borũ
que adulouibz ⁊ blan¬
diũtis urãs mẽtes
belud olei pinguedo
libent̾ ingrediens ui¬
gorem u̾itatis emos¬
lit. ⁊ ad norias cogita¬
tõnes amoris ficti po¬
cius ostentatoẽ ꝑdui¬

Expanded text:
oleum peccatoris est dilectio simulata verborum, quae adulationibus et blandimentis nostras mentes velut olei pinguedo leniter ingrediens, rigorem veritatis emollit, et ad noxias cogitationes amoris ficti potius ostentatione perdu
Abbreviated transcription (Latin):
Sodomite ⁊ uuui
ciis exardebant
Hospitalo ⁊ant tũ
ap̃ illos nullitales
hospites aualea ĩꝑ¬
quales apłi reperti

Expanded text:
Sodomitae, etsi iis exardebant, et inhospitales erant, apud illos nulli hospites tales qquales apostoli reperti
Abbreviated transcription (Latin):
bria irrisiones ꝯtu¬
mielias al apas spu¬
ta. flagella spniõ
coronam. crucemq
sustimut ⁊ nos mi¬
seri ad urãm ꝯfu¬
sionem uno ẜirone
fatiganur dĩ u̾bo

Expanded text:
robria, irrisiones, contumelias, alapas, sputa, flagella, spineam coronam, crucemque sustinuit: et nos miseri ad nostram confusionem uno sermone fatigamur, uno verbo
Abbreviated transcription (Latin):
¶Impostibile est.
saturum uentrenr pug¬
nas int̾ioris hoĩs exp̃i¬
ni. uec bellos robustio¬
rib actẽptari. dignũ

Expanded text:
inpossibile enim est saturum uentrem pugnas interioris hominis experiri nec bellis robustioribus adtemptari dignu
Abbreviated transcription (Latin):
nũꝙͣ in uobis ẽ ita
simplex oculus ut
miscetis fetuenti
quo totam m ul̃
mora negligitis
diuitũ cam̃ cũ in¬
stancia ꝓmouetis
in issis rigorem oñ¬
ditis. in istis ex mã¬
suetitoi̾e dispensa¬
tis. illos cũ difficł¬
tute resꝑicitis istos
cti facinade tͣctatis.
illos negligent au¬
ditio. ittos cubtur
accultatis. ibidꝰ.¬

Expanded text:
nquam in vobis ita simplex est oculus, utmiscetis fermenti, quo totam massam mora negligitis, divitum causam cum instantia promovetis. In illis rigorem ostenditis, cum istis ex mansuetudine dispensatis. Illos cum difficultate respicitis, istos cum favore tractatis. Illos negligenter auditis, istos subtiliter auscultatis.
Abbreviated transcription (Latin):
fetat uicõꝵ morbos
crius aniputet pas¬
pietatis riuo. sie
olemosme sumptu
ꝑfcãm salutem mẽ¬
fibus non reponit.
Ienuum sanat wlu̾a
uolueꝵ siue miRicor¬
dia nou eiudat pr

Expanded text:
at vitiorum morbos, carnis amputet paspietatis rivo, sine eleemosynae sumptu, perfectam salutem mentibus non reponit. Jejunium sanat vulnera vulnerum sine misericordia non emundat.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ꝑbonam et malam
famami a dextris ⁊ a
simistris xp̃i miles g¬
ditur. nec laude ortol¬
liturꝰ. noc uituꝑatõne
s.
tumet non ꝯfunor̃ pau¬

Expanded text:
bonam et malam famam, a dextris, et a sinistris Christi miles graditur, nec laude extollitur, nec vituperatione s tumet, non contra
Abbreviated transcription (Latin):
¶O uauitas uanitatũ
mor. fulget eccã in
filios nudos deserit.
de sũptib egenoꝵ ẜ
uet  ꝯculis diuitũ

Expanded text:
O vanitas vanitatum, nior! Fulget ecclesia filios nudos deserit. De sumptibus egenorum servitur oculis divitu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ alioꝵ uituracõue te
laudabłem. uideri uel¬
uelis. magis tuam ui¬
tam ornare disce. ꝙͣ a¬
lieuani carpe ac meõr¬

Expanded text:
 aliorum uituperatione te laudabilem uideri uelis, magisque tuam uitam ornare disce quam alienam carpere. ac semp