comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scilic&e amor mundi. & suꝑfluus sui. pesti uitiq duo illi libri.
obiuare noscuntur. Alter sarculo disciplinȩ. praua queq in mo-¬
rib. & carnis suꝑflua resecans: alter luce rationis in om̃i gła
mundi fucũ uanitatis sagaciter deprehendens. ueraciterq
distinguens a solido ueritatis. Deniq uniuersis hũmanis stadiis
ac mundanis desidiis p̃tulit dm̃ timere: eiusq obseruare
mandata. Merito quidẽ. Uere etenĩ sapientiȩ primũ illud inici

Expanded text:
scilicet amor mundi et superfluus sui, pesti utrique duo illi libri scilicet amor mundi et superfluus sui, pesti utrique duo illi libri obviare noscuntur; alter sarculo disciplinae prava quaeque in moribus, et carnis superflua resecans; alter luce rationis in omni gloria mundi fucum vanitatis sagaciter deprehendens, veraciterque distinguens a solido veritatis. Denique universis humanis studiis, ac mundanis desideriis praetulit Deum timere, ejusque observare mandata. Merito quidem. Verae etenim sapientiae primum illu
Abbreviated transcription (Latin):
uis fratres alia quam aliis
de scło. aut certe aliter dicenda sunt. Illii siquidẽ
lac potian dat & non escam: qui apłi formã tenet
in dycendo. Nam sp̃ualib solidiora apponenda. et
itidem ipse suo docet exemplo. Loquimur inqraens
loquimtr inter ꝑfectos. Quales uios nimirum eẽ. confido. uisi
frustra forte exlongo. studiis estis celestib occupati. erercitati sen¬
sib & in lege cdei meclitati die ac nocte. Itaq parate fauces. non
lacłiꝰ: s pani. ł st panis apud salomonẽ. isq aclmodum spleudidus.
sapidusq librum dico qui cantica canticorum inseribitur.
roferatur si placet: & frangatur. Nam de uerb̃ ecclesiastes mundi¬
ur̃i uixta eam qnȩ in ipsis inuenitur doctrinam sufficienter
emendati sunt & informati: Prounde illis ambob p̃libatis que
nichilominui de amici archa prestitos accepistis. accedite & ad
tercium hunc panem ut ꝓbetis forfitan pociora. Cũ enĩ sint inala¬
uo. quȩ uł sola. uł maxime militant aduersus animã. uanus

Expanded text:
is, fratres, alia quam aliis de saeculo, aut certe aliter dicenda sunt. Illis siquidem lac potum dat, et non escam , qui Apostoli formam tenet in docendo. Nam spiritualibus solidiora apponenda esse, itidem ipse suo docet exemplo, Loquimur, inquiens,loquimur inter perfectos , quales vos nimirum esse confido; nisi frustra forte jam ex longo studiis estis coelestibus occupati, exercitati sensibus, et in lege Dei meditati die ac nocte. Itaque parate fauces, non lacti, sed pani. Est panis apud Salomonem, isque admodum splendidus sapidusque; librum dico, qui Cantica canticorum inscribitur: proferatur, si placet, et frangatur. 2. Nam de verbis Ecclesiastevestri juxta eam quae in ipsis invenitur doctrinam sufficienter emendati sunt et informati? Proinde illis ambobus praelibatis, quos nihilominus de amici arca praestitos accepistis, accedite et ad tertium hunc panem, ut probetis forsitan potiora. Cum enim duo sint mala, quae vel sola, vel maxime militant adversus animam, vanus
Abbreviated transcription (Latin):
tum itaq uineas dedisse odorẽ. siue qr
fideleş anime bonam de se ubiq apinio¬
nẽ spargunt. sine qd̃ palam facta sunt
munido oracul et reuelacõnes patrum
et in omẽm t̾ram exsuit odoratue scõꝵ
diconte apło. mamfestis magnũ est pie¬
tatie sacramentũ qd̃ maiifestatũ est
in carne. instificatũ in sp̃u apparuit
angłie. p̃dicatũ est gentib. creditũ ẽ¬
in intindo. assumptum est in głia. mirũ
u̾o si nec ficue nes uinee iste aliqͥd habẽt
qui mores edificet. Eg̃o huno locũ arbi¬
tror õe et moralem. Dico aũt ꝑ gr̃am
dei que est in nobie. et ficue noe hr̃e

Expanded text:
tum est itaque vineas dedisse odorem, sive quia fideles animae bonam de se ubique opinionem spargunt; sive quod palam facta sunt mundo oracula et revelationes Patrum, et in omnem terram exivit odoratus eorum, dicente Apostolo: Manifeste magnum est pietatis sacramentum, quod mani apparuit angelis, praedicatum est gentibus, creditum est mundo, assumptum est in gloria . 9. Mirum vero, si nec ficus, nec vineae istae aliquid habent quod mores aedificet. Ego hunc locum arbitror esse et moralem. Dico autem per gratiam Dei quae in nobis est, et ficus nos habe
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃ine causa reliqua duo a nobie adimic¬
ta sunt. an u̾o ncc̃arie uoe iuditaditie
Duto enĩ facies iꝑ̃a eloquii facile ad me¬
net et ista requir̾e. Mirũ u̾o̾ si nõ et
e adu̾titie oporr̾e̾ reuera ẽẽ aliud̃ si

Expanded text:
ipsius causa reliqua duo a nobis adjuncipsius causa reliqua duo a nobis adjuncta sunt. An vero necessarie vos judicabitis. Puto enim, facies ipsa eloquii facile admonet et ista requirere. Mirum vero si non et vos advertitis, oportere revera esse aliud, si
Abbreviated transcription (Latin):
me dignacõnie. et mire suanitane oscu¬
lñ credo nõ negabitur. sic affecto. ħ nia.
hic ordo.⁊rimo ad pedee ꝓcidimue. et
ploramue coram dño qui fecit noe ea
que fecimue noe. Scdo manũ querimꝰ
.gratũ cogunt magie rumpe quã fini¬
re sermonem . Ego exib ad hospitee
ne quid desit a officiie eiue. de qua loqui¬
mur caritatie. ne forte et de nobie au¬
dire contingat. Dicunt em̃ et nõ facm̃t
uos orate int̾im. ut uoluntaria orie mei
bũplacita faciat deue. Ad ur̃am ip̃o ꝵ ediu¬
cõnẽ et laudem et gloriam nominie¬
⁊ plicem quẽdam anime ꝓfectũ us¬
noĩe triũ oscłoꝵ sermo hestermie
aplexne est. Nonquid excidit uobie Is
michi hodierma disputacõne ꝓsequendue
erit. put parare dignabitur in dulcedi¬
ne sua pauꝑi dene. Bixiue sirecoli¬
tie iłla oscia sumi ad pedee. ad manũ ad
os. singła singłie rete̾ntee.In pͥmo sane
tura ista quã tractare suscepinus. et

Expanded text:
mae dignationis et mirae suavitatis oscumae dignationis et mirae suavitatis osculum, credo non negabitur sic affecto. Haec via, hic ordo. Primo ad pedes procidimus, et ploramus coram Domino qui fecit nos, ea quae fecimus nos. Secundo manum quaerimus gratum cogunt rumpere magis quam finire sermonem. Ego exibo ad hospites, ne quid desit officiis ejus, de qua loquimur, charitatis, ne forte et de nobis audire contingat: Dicunt enim, et non faciunt . Vos orate interim, ut voluntaria oris mei beneplacita faciat Deus ad vestram ipsorum aedificationem, et laudem et gloriam nomini1. Triplicem quemdam animae profectum sunomine trium osculorum sermo hesternus complexus est. Nunquid excidit vobis? Is mihi hodierna disputatione prosequendus erit, prout parare dignabitur in dulcedine sua pauperi Deus. Diximus, si recolitis, illa oscula sumi ad pedes, ad manum, ad os, singula singulis referentes. In primo sane tura ista quam tractare suscepimus, et
Abbreviated transcription (Latin):
luto tractuȩ. hodio nultui głe psentariȩ:
Per manũ tibi transitue sit. Illa priueto
tergat. ilła te erigat. Qnom̃ erigat:
rmdo mde p̃suas: Quid istudͦ recor
continentie. et digne penitencie fructꝰ
que sunt oꝑa pietatie. hec te de st̾core
erigent in spem andiendi potiora. Sa¬
ne accipiẽndodonũ. oscłare manũ. ħ est
nõ tͥ s nomini eiu̾e da głiam. da sem¬
mel et da iterũ. tũ ꝓ donatie crimini¬
b. tñ ꝓ collane uirtutib. au̾t certe i¬
deto unde mumae frontem contra ictꝰ
istoe. Qruid h̾ee qd̾ nõ accepisti᷑ Si añt
accepisti: quid głiarie: quasi nõ accepi᷑.
Iam tandem in ocłie duob gemimũ ha¬
bene diuine dignacõnie exꝑimentũ: for¬
san nõ confunderie p̃simiere sanctiora
Quantũ quippe crestie in gr̃am. tantũ
et in fididuciam dilatarie. Inde fit uts
amee ardenciue. et pulsee fidencine ꝓ
eo qd̃ tibi deeẽ sentis. Porro pulsanti a¬
ꝑietir.Iam sm̃mũ illud. quodcũq est sũ¬

Expanded text:
luto tractus, hodie vultui gloriae praesentaris? Per manum tibi transitus sit. Illa prius te tergat, illa te erigat? Quomodo erigat? Dando unde praesumas. Quid istud? Decor continentiae, et digni poenitentiae fructus, quae sunt opera pietatis. Haec te de stercore erigent in spem audendi potiora. Sane accipiendo donum, osculare manum: hoc est, non tibi, sed nomini ejus da gloriam. Da semel, et da iterum, tum pro donatis criminibus, tum pro collatis virtutibus. Aut certe videto unde munias frontem contra ictus istos: Quid habes quod non accepisti? Si autem accepisti, quid gloriaris quasi non acceperis? 5. Jam tandem in osculis duobus geminum habens divinae dignationis experimentum, forsan non confunderis praesumere sanctiora. Quantum quippe crescis in gratiam, tantum et in fiduciam dilataris. Inde fit, ut et ames ardentius, et pulsos fidentius pro eo quod tibi deesse sentis. Porro pulsanti aperietur. Jam summum illud, quodcunque est sum
Abbreviated transcription (Latin):
nõ incongrue ut opinor de ip̃ie dictum sen¬
timue quia uinee florentes odorom dede¬
runt. ad qͥd ut eo sane ꝓuotati otiamqͥ
necdum credid̾ant ex donie oꝑib illos
consid̾antoe glorificarent Et ip̃i deuni:
asq ita eie odor iite ad uitam eẽ incipo¬
rot . Idcirco gͥͦ dedisse odoromi nõ inme¬
rito referuntur. qui nõ suã głiami
S alioꝵ de sua opimone bona quesi¬
oẜe salutem. alio qͥn pot̾ant more quo¬
rumdã questũ estimare pietatẽ. u̾bi
gr̃a oftentadionie. mertedię. at istud
eẽt nõ dare odorem s uendere. Nñc

Expanded text:
non incongrue, ut opinor, de ipsis dictum sentimus, quia vineoe florentes odorem dederunt. Ad quid? ut eo sane provocati etiam qui necdum crediderant, ex bonis operibus illos considerantes, glorificarent et ipsi Deum, atque ita eis odor vitae ad vitam esse inciperet. Idcirco ergo dedisse odorem non immerito referuntur, qui non suam gloriam, sed aliorum de sua bona opinione quaesiere salutem. Alioquin poterant more quorumdam quaestum aestimare pietatem, verbi gratia, ostentationis, mercedis. At istud esset non dare odore
Abbreviated transcription (Latin):
me̾t . tuno ꝓrsue odor qui in illo erat se¬
se ubiq sparsit adeo. ut a finib t̾re ip̃m
sentione clamaret eccłia. oleum eftusũ
nomẽ iuum curr̾ent q ad olescentule in
odorem oler ita ista uinea dedit odorem

Expanded text:
meret ; tunc prorsus odor, qui in illo erat, sese ubique sparsit, adeo ut a finibus terrae ipsum sentiens clamaret Ecclesia: Oleum effusum nomen tuum: currerentque adolescentulae in odo
Abbreviated transcription (Latin):
b p̃libatis quoe nicħominꝰ de amiti
area p̃ffitos accepistie accedite et ad
t̾cium hunc panẽ ut ꝓbene forsitan
pociora. Cum enĩ duo sint inala. que
soł sola uł maxinie militant adu̾sue ati¬
mã. uanue scil amor mũdi. et suꝑflu

Expanded text:
bus praelibatis, quos nihilominus de amici bus praelibatis, quos nihilominus de amici arca praestitos accepistis, accedite et ad tertium hunc panem, ut probetis forsitan potiora. Cum enim duo sint mala, quae vel sola, vel maxime militant adversus animam, vanus scilicet amor mundi et su
Abbreviated transcription (Latin):
ie descło. Aut cte alit̾ di¬
cenda sunt. Illic siquidẽ
lac potũ dat et nõ escã.
qͥ apłi formã tenet in
docendo. Nã sp̃ualib so¬
lidiora apponenda ẽẽ itidem ip̃e suo
docet exemplo loquim᷑ inquiene nõ
indoctie humane sapĩe u̾bie. S in doc¬
Itẽ sapĩam loquimur int̾ ꝑfectoe:
Qualee noe minirũ ẽẽ confidimne¬
nͥ frustra forte.iam ex longo studiie
estie celestib occupatr. exercitati sen¬
sib. et in lege dei meditati die ac noc¬
te. Ita parate fancee: nõ lacti: S ꝓa¬
ni: Eft panie apiid salomo nẽ isq ad¬
modũ splendidue. sapidue qr. librũm
dico qui cantica canticoꝵ inscribitur.
Broferat᷑ si placet et frangat᷑. Nã
de u̾bie eccłiastes satie ni fallor ꝑd̾i
gr̃am inftrucli estie mundi huiue
cognost̾e et comempn̾e uanitatem
Quid et parabolae: an nõ nita et mo¬
ree nr̃i iuxta ean que in ip̃ie inueni¬
tur doctrinam. sufficient̾ em̃dati et
informati sunt: Droinde illis amdo¬

Expanded text:
de saeculo, aut certe aliter dicenda sunt. Illis siquidem lac potum dat, et non escam , qui Apostoli formam tenet in docendo. Nam spiritualibus solidiora apponenda esse, itidem ipse suo docet exemplo, Loquimur, inquiens, non in doctis humanae sapientiae verbis, sed in docitem, Sapientiam loquimur inter perfectos , quales vos nimirum esse confido; nisi frustra forte jam ex longo studiis estis coelestibus occupati, exercitati sensibus, et in lege Dei meditati die ac nocte. Itaque parate fauces, non lacti, sed pani. Est panis apud Salomonem, isque admodum splendidus sapidusque; librum dico, qui Cantica canticorum inscribitur: proferatur, si placet, et frangatur. 2. Nam de verbis Ecclesiastes satis, ni fallor, per Dei gratiam instructi estis mundi hujus cognoscere et contemnere vanitatem. Quid et Parabolas? An non vita et mores vestri juxta eam quae in ipsis invenitur doctrinam sufficienter emendati sunt et informati? Proinde illis ambo
Abbreviated transcription (Latin):
cibũ anime mee allmoniam sp̃c Re¬
uera pauꝑ et inope. pulso ad eũ qui
aꝑit et iremo clandit: suꝑ sermonie
huiꝰ ꝓfundissimo sacram̃to. Od̃i õmn̾
inte sperant dñe: Daruuli pecier̃t
panẽ. Non est qui frangat eie. Sꝑe¬
ratur id a benignitate tua. O pulli¬
me frange esurientib panẽ tuñ:
nreie quidẽ sidignarie manib. S
tuis nirib. Bie queso nobis: a quo de
quo ad quẽ ue dr᷑. osculetur me ofcło
orie sui. aut quale est istud ita sb̾ita¬
neũ et fc̃m repente de medio sermo¬
me exordium. Sic quippe in u̾ba pro¬
rłimpit quasi quẽinam loquẽtẽ p̃mi¬
serib: cui consequẽt᷑ respondentem
et hanc intͤducat ꝑsonã qui cũq ẽ
ip̃a que oscłm flagitat. Deinde sise
oscłaria nescio quo uł petit uł p̃cipꝰ
cur signant̾ et nominafĩ ore. et o¬
re suo. qua nõ aliud qͣm oc. aut alie¬
nũ et nõ pociue suũ exhib̾e sibi solẽt

Expanded text:
alimoniam spiritus. Revera pauper et inops pulso ad eum, qui aperit et nemo claudit, super sermonis hujus profundissimo sacramento. Oculi omnium in te sperant, Domine. Parvuli petierunt panem; non est qui frangat eis; speratur id a benignitate tua. O piissime, frange esurientibus panem tuum, meis quidem, si dignaris, manibus, sed tuis viribus. 5. Dic, quaeso, nobis, a quo, de quo, ad quemve dicitur: Osculetur me osculo oris sui? aut quale est istud ita subitaneum, et factum repente de medio sermonis exordium? Sic quippe in verba prorumpit, quasi quempiam loquentem praemiserit, cui consequenter respondentem et hanc introducat personam, quaecunque est ipsa quae osculum flagitat. Deinde si se osculari a nescio quo vel petit, vel praecipit; cur signanter et nominatim ore, et ore suo; quasi aliud quam os, aut alienum, et non potius suum, exhibere sibi
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ iam nõ h̾ebit ude adu̾sũ noc mͦ¬
muret ie qui nobie de uia uenit ami¬
cue: cũ et terciũ istñ insumpserit pa¬
nẽ. S quie franget. Adest pater fa¬
miliac. Cognoscite dñm in fractõne
panie. Quie em̃ alt̾ idneue. Nõ
equidẽ ego istud in tenie arrogaue

Expanded text:
d jam non habebit unde adversum nos murmuret is, qui nobis de via venit amicus, cum et tertium istum insumpserit panem. 4. Sed quis franget? Adest paterfamilias; cognoscite Dominum in fractione panis. Quis enim alter idoneus? Non equidem ego mihi istud temere a
Abbreviated transcription (Latin):
cibũ anime mee allmoniam sp̃c. Re¬
uera pauꝑ et inope. Pulso ad eũ qui
aꝑit et iremo clandit: suꝑ sermonie
huiꝰ ꝓfundissimo sacram̃to. Ołi õmin
inte sperant dñe: Darnuili peciert
panẽ. Non est qui frangat eie. Spe¬
ratur id a benignitate tua. O puła¬
me frange esurientib panẽ tuñ:
nreie quidẽ sidignarie manib. S
tuis nirib. Die queso nobis: a quo de
quo ad quẽ ue dr᷑. osculetur me ofcło
orie sui. aut quale est istud ita sõita¬
neũ. et fc̃m repente de medio sermo¬
me exordium. Sic quippe in u̾ba pro¬
rłmipit quasi quẽꝑiam loquẽtẽ p̃m¬
serit: cui consequẽt᷑ respondentem
et hanc intͤdutat ꝑsonã quicũq ẽ
ip̃a que oscłm flagitat. Deinde sise
oscłaria nescio quo uł petit uł p̃cipͭ
cur signant̾ et nominatĩ ore. et o¬
re suo. qua nõ aliud qͣm ox. aut alie¬
nũ et nõ pociue suũ exhib̾e sibi solẽt

Expanded text:
limoniam spiritus. Revera pauper et inops pulso ad eum, qui aperit et nemo claudit, super sermonis hujus profundissimo sacramento. Oculi omnium in te sperant, Domine. Parvuli petierunt panem; non est qui frangat eis; speratur id a benignitate tua. O piissime, frange esurientibus panem tuum, meis quidem, si dignaris, manibus, sed tuis viribus. 5. Dic, quaeso, nobis, a quo, de quo, ad quemve dicitur: Osculetur me osculo oris sui? aut quale est istud ita subitaneum, et factum repente de medio sermonis exordium? Sic quippe in verba prorumpit, quasi quempiam loquentem praemiserit, cui consequenter respondentem et hanc introducat personam, quaecunque est ipsa quae osculum flagitat. Deinde si se osculari a nescio quo vel petit, vel praecipit; cur signanter et nominatim ore, et ore suo; quasi aliud quam os, aut alien
Abbreviated transcription (Latin):
b p̃libatie quoe nicħominꝰ de amici
area p̃słitoe accepistio accedite et ad
t̾cium huno panẽ ut ꝓbetie forsitan
pociora. Cum enĩ duo sint inala. que
uł sola uł maxime militant adu̾sue ani¬
mã. uanue scil amor mũdi. et suꝑflu¬
ue ur̃i pesti utriq dilli duo libri ob¬
iuare noscunt᷑. Alter sarculo discipline
praua queq in morib ex carnie suꝑ¬

Expanded text:
bus praelibatis, quos nihilominus de amici bus praelibatis, quos nihilominus de amici arca praestitos accepistis, accedite et ad tertium hunc panem, ut probetis forsitan potiora. Cum enim duo sint mala, quae vel sola, vel maxime militant adversus animam, vanus scilicet amor mundi et superfluus sui, pesti utrique duo illi libri obviare noscuntur; alter sarculo disciplinae prava quaeque in moribus, et carnis su
Abbreviated transcription (Latin):
ie descło: aut cte alit̾ di¬
cenda sunt. Illic siquidẽ
lac potũ dat et nõ escã:
qͥ apłi formã tenet in
docendo. Nã sp̃ualib so¬
lidiora apponenda ẽẽ: itidem ip̃e suo
docet exemplo loquim᷑ inquiene nõ
in doctie humane sapĩe u̾bie . S in doc¬
Itẽ sapĩam loquimur int̾ ꝑfectos:
Qualee noe ninirũ ẽẽ confidimne.¬
nͥ frustra forte. iam ex longo studiie
estie celestib occupatr exercitati sen¬
sib. et in lege dei meditati die ac noc¬
te. Ita parate fancee : nõ lacti. S pa¬
ni: Eft panie apud salomo nẽ isqr ad¬
modũ splendidue. sapidue q. librũm
dico qui cantica tanticori inscribitur.
Broferat si placet et frangat᷑. Nã
de u̾bie eccłiastes satie ni fallor ꝑ d̾i
gr̃am inftrucli estie mundi huuie
cognost̾e et comempn̾e uanitatem
Quid et parabolae: an nõ nita et mo¬
ree nr̃i iuxta eani que in ip̃ie inueni¬
tur doctrinam. sufficient̾ em̃dati et
informati sunt: Droinde illis ambo¬

Expanded text:
de saeculo, aut certe aliter dicenda sunt. Illis siquidem lac potum dat, et non escam , qui Apostoli formam tenet in docendo. Nam spiritualibus solidiora apponenda esse, itidem ipse suo docet exemplo, Loquimur, inquiens, non in doctis humanae sapientiae verbis, sed in docitem, Sapientiam loquimur inter perfectos , quales vos nimirum esse confido; nisi frustra forte jam ex longo studiis estis coelestibus occupati, exercitati sensibus, et in lege Dei meditati die ac nocte. Itaque parate fauces, non lacti, sed pani. Est panis apud Salomonem, isque admodum splendidus sapidusque; librum dico, qui Cantica canticorum inscribitur: proferatur, si placet, et frangatur. 2. Nam de verbis Ecclesiastes satis, ni fallor, per Dei gratiam instructi estis mundi hujus cognoscere et contemnere vanitatem. Quid et Parabolas? An non vita et mores vestri juxta eam quae in ipsis invenitur doctrinam sufficienter emendati sunt et informati? Proinde illis ambo
Abbreviated transcription (Latin):
p̃t̾ obseruanciã mandatoꝵ. Depulsis gͦ
petent̾ iam acceditur ad hunc sacrũ
theoricũq sermonẽ: qui cũ sit ambori
fructus. nõ nisi sobriie mentib et auri¬
b omĩno credendue est. Alioqͥn ante
carnem discipline studiie edomitam et
mancipatam spũi ante spretam et abiͦ¬
tam scłi pompã et sartinã : indigne ab
impurie lectio sancta p̃suit᷑. Ed nomͦ
nempe liꝑe in cassum circũtũdit ocłoe
cecos uł clausoe. ita animalie homo fĩ
ꝑcipit ea que sunt sp̃c dei. Omppe

Expanded text:
praeter observantiam mandatorum. 3. Depulsis ergo petenter jam acceditur ad hunc sacrum theoricumque sermonem: qui cum sit amborum fructus, nonnisi sobriis mentibus et auribus omnino credendus est. Alioquin ante carnem disciplinae studiis edomitam et mancipatam spiritui, ante spretam et abjectam saeculi pompam et sarcinam, indigne ab impuris lectio sancta praesumitur. Quomodo nempe lux incassum circumfundit oculos caecos vel clausos, ita animalis homo non percipit ea quae sunt Spiritus Dei . Quippe
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ iam nõ h̾ebit ude adu̾sũ noe mͣ¬
muret ie qui nobie de nia uenit ami¬
cuȩ: cũ et terciũ istñ insumpserit pa¬
nẽ. S quie franget. Adest pater fa¬
miliae: Cognoscite dñm in fractõne
panie. Quie eiĩ alt̾ idoneue: Nõ
equidẽ ego istud in tenie arrogane

Expanded text:
d jam non habebit unde adversum nos murmuret is, qui nobis de via venit amicus, cum et tertium istum insumpserit panem. 4. Sed quis franget? Adest paterfamilias; cognoscite Dominum in fractione panis. Quis enim alter idoneus? Non equidem ego mihi istud teme
Abbreviated transcription (Latin):
fraudotetur. nõ qd̾ ułtunc suffitien¬
tes simne cogitare aliquid a nobre tã¬
quã ex nobie p̃sertim in tam digna
tamꝙ exceslente et omĩno suꝑ emi¬
nonte mat̾ia. Sed sufficientia no¬
stra ex deo est. Sponsa eccłie ihu¬

Expanded text:
fraudetur. Non quod vel tunc sufficienfraudetur. Non quod vel tunc sufficientes simus cogitare aliquid a nobis quasi ex nobis, praesertim in tam digna, tamque excellente et omnino supereminente materia; sed sufficientia nostra ex Deo est, sponso Ecclesi
Abbreviated transcription (Latin):
delic spee: in qua mene et conscĩa
molli ninirũ supposito caritatie stya¬
tu suauissime requioscit. Et forte ĩ
consequentib huiꝰ ip̃iue cantici hic
locue fu̾it designatue : uͥ in descoip¬
tione ferculi salomonie int̾ ceta ha¬
bee. media caritate constrauit ꝓpt ͤ
filiae ierłm. Nam qui se singłarit᷑
in spe constitutũ sentit. Non iam ĩ
timore seruit. S requiescit in cari¬
tate. Ueniq requiescit et dorit spõ
capreae c̾uoe ꝙ campoꝵ: ne suscitetie
neq eiugilare faciatie dilectam quo¬
adusꝙ ip̃a uelit. Magna et stupenda
dignatio. qd̾ requiesc̾e facit animam cõ¬
templantẽ in sum suo. in suꝑ et custo¬
dit ab infestantib curie ꝓtegit ꝙ ab
inquietudinib actionũ. et molestiie
negocioꝵ. nec patit᷑ omĩno suscitari
nͥ ad ip̃iue utiq uoluntatem at istud
nõ in angustiie fimendie iam sermo¬
ne ad oriendũ est: magie aũt hinc a¬
liue inchoetur. quatinue locue delecta¬
bilis debita intiactando diligencia nõ

Expanded text:
delicet spes, in qua mens et conscientia, molli nimirum supposito charitatis stratu, suavissime requiescit. Et forte in consequentibus hujus ipsius cantici hic locus fuerit designatus, ubi in descriptione ferculi Salomonis inter caetera habes: Media charitate constravit propter filias Jerusalem . Nam qui se singulariter in spe constitutum sentit, non jam in timore servit, sed requiescit in charitate. Denique recapreas cervosque camporum, ne suscitetis neque evigilare faciatis dilectam, quoadusque ipsa velit. Magna et stupenda dignatio, quod quiescere facit animam contemplantem in sinu suo, insuper et custodit ab infestantibus curis, protegitque ab inquietudinibus actionum, et molestiis negotiorum; nec patitur omnino suscitari, nisi ad ipsius utique voluntatem. At istud non in angustiis finiendi jam sermonis adoriendum est, magis autem hinc alius inchoetur, quatenus locus delectabilis debita in tractando diligentia non
Abbreviated transcription (Latin):
simi archani huiꝰ habu̾t exꝑimentũ
nͥ tamẽ scͥpture loco qui p manib ẽ
omĩno detredimue uͥ manifeste indu¬
citur celestie sponsue uehem̃tissime
zelane ꝓ quiete cuiusdã dilecte sue
sollicituo seruare int̾ brachia. ꝓpria dor¬
mientem. ne qua forte molestia uel
inquietudine a sompno suauissimo
detmbetur. Non me capio p̃ leticia
qd̾ illa maiestae tam familiari dulciq
consortio nr̃e se incdiare infirmitati

Expanded text:
simi arcani hujus habuerit experimentum; nisi tamen Scripturae loco, qui prae manibus est, omnino decredimus, ubi manifeste inducitur coelestis sponsus vehementissime zelans pro quiete cujusdam dilectae suae, sollicitus servare inter brachia propria dormientem, ne qua forte molestia vel inquietudine a somno suavissimo deturbetur. Non me capio prae laetitia, quod illa majestas tam familiari dulcique consortio nostrae se inclinare infirmitati
Abbreviated transcription (Latin):
sce qd̾ dix̾mi in sermone quia e¬
mulie lacessientib sponsa respõ¬
dere cogatur. que corpore quidẽ de
numero adolescentulaꝵ ẽẽ uident᷑.
an imo aũt songe sunt. Ait nempe
nem improꝑ antee. S adu̾te spon¬
se paciam ac benignitatem. Non
mͦ enĩ nõ redoidit malediclũ ꝓ ma¬
ledicto:. S insuꝑ bñdixit. filiae ie¬
rłm nocane. qułe magio ꝓ sua ne¬
quicia filie babilonis uł filie baal aut
si qd̃ aliud nomen mpperii octurris¬
set applłari meruerant. Sane didi¬
c̾at a ꝓpha. immo ab ip̃a uncfõne q̃
docet suauitatem calamũ cassatum
nõ cont̾endum. et linũ fumigane.
nõ extinguendũ. Dropt̾ea non pu

Expanded text:
ce quod dixeram in sermone, quia aemulis lacessentibus sponsa respondere cogatur, quae corpore quidem de numero adolescentularum esse videntur, animo autem longe sunt. Ait nempe:nem improperantes. Sed adverte sponsae patientiam ac benignitatem. Non modo enim non reddidit maledictum pro maledicto, sed insuper benedixit, filias Jerusalem vocans, quae magis pro sua nequitia filiae Babylonis, vel filiae Baal, aut si quod aliud nomen improperii occurrisset, appellari meruerant. Sane didicerat a propheta, imo ab ipsa unctione quae docet suavitatem, calamum 1350 quassatum non conterendum, et linum fumigans non exstinguendum . Propterea non pu
Abbreviated transcription (Latin):
finctuante ninurtim conscia int̾ spẽ
et timorem. imaxime q qd̾ a suꝑ excel¬
lente timore habundantiue cruciettir.
Nam timor penam h̾t Et id̾o nõ est
illi dice̾ in pate in id ip̃m dormiam
et requiescam quando necdũ se sin¬
głarit̾ in spe constitutũ dice̾ potest̾.
Cererum si paulatim ꝑ incrementũ
gr̃e ceꝑit defice̾ timor. et ꝓfic̾e spee
cñ demũ ad hoc uentũ fu̾it ut ꝑfecta¬
caritae ex toto forae mittat timorem
nõne huiꝰmodi anitna singłrit᷑ inspe
constituta uidebitur ac ꝑinde etiam
in pace in id ip̃m dormire iam et re¬
quiesce̾ Si dormiatie inquit int̾ me¬
dios cleroe. penne columbe deargẽ¬

Expanded text:
fluctuante nimirum conscientia inter spem et timorem, maximeque quod a superexcellente timore abundantius crucietur: nam timor poenam habet. Et ideo non est illi dicere: In pace in idipsum dormiam et requiescam, quando necdum se singulariter in spe constitutum dicere potest. Caeterum si paulatim per incrementum gratiae coeperit deficere timor, et proficere spes; cum demum ad hoc ventum fuerit ut trium spei foras mittat timorem: nonne ejusmodi anima singulariter in spe constituta videbitur, ac proinde etiam in pace in idipsum dormire jam et requiescere? 10. Si dormiatis, inquit, inter medios cleros, pennae columbae dearge
Abbreviated transcription (Latin):
desꝑate nõ inconge filie iel ierłm.
nominãtur. uideamue iam quid illd̾
fu̾it dic̾e. nigra sũ s formosa. Nulla¬
ne in hiie u̾bie repugnancia est : ab¬
sit. Propt̾ simplicee dico. qui int̾
colorẽ et formam discern̾e nõ noue¬
runt. cũ forma ad cõposicionẽ ꝑti¬
negt. nigredo color sit. Nõ om̃e de¬
niq qd̾ ngrũ est: continuo defor¬
me est. Nigredo u̾bi causa in pupil¬
la nõ dedecet. Et̃ nigri quidã lapil¬
li in ornamentie placent: et nigri
capilli candidie nultib etiã decorem
augent et grãm. Sic tͥ quoq faci

Expanded text:
desperate; non incongrue filiae Jerusalem nominantur. 3. Videamus jam quid illud fuerit dicere: Nigra sum, sed formosa. Nullane in his verbis repugnantia est? Absit! Propter simplices dico, qui inter colorem et formam discernere non noverunt, cum forma ad compositionem pertineat, nigredo color sit. Non omne denique quod nigrum est continuo deforme est. Nigredo, verbi causa, in pupilla non dedecet; et nigri quidam lapilli in ornamentis placent; et nigri capilli candidis vultibus etiam decorem augent et gratiam. Sic tibi quoque faci
Abbreviated transcription (Latin):
intelligençia sp̃alie at quo quomͦ illa
se habeat int̾im honũ est e noe hic ẽẽ:
et intueri paulisꝑ nature diuĩne bo¬
nitatem. suauitatẽ. dignacionẽ. Gd
namq tu homo in humanie unquã
affectib exꝑtue es dultiue. quã modo
tibi exp̾mitur de corde altissimi. Et
expͥmitur ab illa qui scrutat᷑ alta dei
et nõ potest nescire que in eo sunt.
quia sp̃c ip̃mne est nec aliud loqui ꝓ

Expanded text:
intelligentia spiritualis. At quoquo modo illa intelligentia spiritualis. At quoquo modo illa se habeat, interim bonum est nos hic esse, et intueri paulisper naturae divinae bonitatem, suavitatem, dignationem. Quid namque tu, homo, in humanis unquam affectibus expertus es dulcius, quam modo tibi exprimitur de corde Altissimi? Et exprimitur ab illo qui scrutatur alta Dei, et non potest nescire quae in eo sunt, quia Spiritus ipsius est; nec aliud plane loqui,
Abbreviated transcription (Latin):
engilare faciane dilecta
quonsq ip̃a uelit. Bro¬
hibontur adoloscentule. hac enĩ filiae
ierłm dicit quia et si delitate et mos¬
les et quasi femineie ad huc affectib
et actib infirme sponse tamen uih̾ent
spe ꝓficiendi et ꝓficiscendi ierłm. Sro¬
hibent᷑ ergo ab infestacione sponse dor-¬
mientie. nescil p̃t̾ uoluntatẽ ip̃ine
ullatenue eam excitare p̃sumant. ꝓpp¬
ea etũ disscisamue sponsue leuam suam
capiti eiue supposuit. scd̃m ea que p̃mis¬
sa sunt: quatimue in sinii suo eam qui¬
e sc̾e fac̾et et dormire. Et̃ nũc sicut sb̾¬
inde sc̃ptura ꝓsequitur ip̃e custoe ilhꝰ
dignantissime et beniuolentissime
uigilat suꝑ eam ne adolescentu laꝵ
crebrie inimitie q neccessitatib inq̃¬
etata eingilare cogatur. Ista est litte¬
ralie cohorencia textue. S eñ conte¬
stacio illa facta ꝑ capreae ceruoe q
campoꝵ. nichil omĩno scd̾m litt̾am
consequencie racionabilie habere ui¬
detur: adeo totam sibi eam uendicat.

Expanded text:
evigilare faciatis dilectam, quoadusque ipsa velit . Prohibentur adolescentulae: has enim filias Jerusalem dicit, quia, etsi delicatae et molles, et quasi femineis adhuc affectibus et actibus infirmae, sponsae tamen inhaerent spe proficiendi et proficiscendi Jerusalem: prohibentur ergo ab infestatione sponsae dormientis, ne scilicet praeter voluntatem ipsius ullatenus eam excitare praesumant. Propterea enim dulcissimus sponsus laevam suam capiti ejus supposuit, secundum ea quae praemissa sunt, quatenus in sinu suo eam quiescere faceret et dormire. Et nunc sicut subinde Scriptura prosequitur, ipse custos illius dignantissime et benevolentissime vigilat super eam, ne adolescentularum crebris minutisque necessitatibus inquietata evigilare cogatur. Ista est litteralis cohaerentia textus. Sed enim contestatio illa facta per capreas cervosque camporum, nihil omnino secundum litteram consequentiae rationabilis habere videtur; adeo totam sibi eam 1445 vindicat
Abbreviated transcription (Latin):
sina. S seruemue retenciori pͥncipio
sponse camtilonam: ut et noc de quie¬
te facti a lacrioree. liberiue exultemue
et letemur in ea ad laudem et glo
Ectulue nost̾ floridue tigna do¬
ria nr̃a cip̃ssina. Epitalamiũ canit. cu¬
bile et thalamos pulchro sermone des¬
cribene. Sponsum inuitat ad requi¬
em. hoc enĩ meline quiesc̾e et cũ xp̃o
ẽẽ. Neccessariũ aũt exim ad lucra ꝓp¬
ter saluandoe um nũo oportunita¬
te ut putat inuenta ꝯrnatũ nũciat
thalamũ. lectulũ q digito mõstrane
rilectũ ut dixi inuitat ad requiem
et cũ euntib in emaue cordic ar¬
dorem nõ sustinone. ad mentie ꝓtrahis
hospicium. secũ ꝑ noctare compellit.
et cũ petro loquit᷑ dñe bonũ est noe
hic ẽẽ. Iam quid sp̃ualit̾ ista con̾tineãt
requiramue et in eccłia quidẽ lecłim

Expanded text:
sina. Sed servemus recentiori 1426 principio sponsae cantilenam, ut et nos de quiete facti alacriores, liberius exsultemus et laetemur in ea ad laudem eectulus noster floridus, tigna doria nostra cypressina . Epithalamium canit, cubile et thalamos pulchro sermone describens. Sponsum invitat ad requiem. Hoc enim melius, quiescere et cum Christo esse. Necessarium autem exire ad lucra propter salvandos. Verum nunc opportunitate, ut putat, inventa, ornatum nuntiat thalamum, lectulumque velut digito monstrans, dilectum, ut dixi, invitat ad requiem, et cum euntibus in Emmaus cordis ardorem non sustinens, ad mentis pertrahit hospitium, secum pernoctare compellit , et cum Petro loquitur: Domine, bonum est nos hic esse . 2. Jam quid spiritualiter ista contineant, requiramus. Et in Ecclesia quidem l
Abbreviated transcription (Latin):
tũ animȩ suȩ bene inuendo traicit. Uent̃ aut̃ impioꝵ idẽ. capacita
sensus hereticoꝵ insaturabilis : qͥa sicut apłs ait. sẽꝑ discentes nũꝗ adue.¬
atis scientiã ꝑueniunt. Quare aut̃ saturari scientia ñ merent᷑. . nisi
equaquã refecti cibis pat̾nȩ anstitutionis aliis hos congregant absq iu
o Sapiens mulier cdificabit domũ suã : insipiens extructã quoq:
struet mam̾ibus. Ꝙ una quȩq anima fidelis. & ȩccła ꝑ orbẽ catholic
osionẽ sibi in patria cȩlesti. bonis actib ȩdificat. At uͦ reprobi: ea qu
ie st̃ abonis odinata male iuuendo & aliquando aꝑte repugnando

Expanded text:
tum animae suae bene vivendo trajicit: Venter autem impiorum, id est, capacitas sensus haereticorum insaturabilis, quia sicut Apostolus ait: Semper discentes, nunquam ad veritatis scientiam perveniunt . Quare autem saturari scientia non merentur, nisi quia nequaquam refecti cibis, paternae institutionis, aliis hos congregant absqu Sapiens mulier aedificat domum suam; insipiens exstructam quoque destruet manibus. Et unaquaeque anima fidelis et Ecclesia per orbem catholica mansionem sibi in patria coelesti bonis actibus aedificat: at vero reprobi ea quae bene sunt a bonis ordinata male vivendo, et aliquando aperte repugnando
Abbreviated transcription (Latin):
et iniquitatẽ: recipiet uindinctã. S quia seqͥtur. et uirgai
ue cõsũmabit᷑  illã maxime iniquitatẽ uidetur dicerȩ. qu
mm̃iti & impia m̃te ꝑagit᷑. i ut ẽ latrocinia exercere.
nines seruitio p̃mere : torm̃tis laniare. morte ꝑimere b
idue ꝓpignore auferre.i ipsam deadu̾sario cũ possit uindie
uelle. Tał & enĩ merito uirga ire suę cõsũmabit᷑.  quia sic̾ dñs al
m̃s qͥ accepert̾ gladiũ : gladio ꝑibunt. id est qui inuste inali
euiunt ipsa sẽuitia sibimae interitũ conserunt. Uerũ qui
irerat de impio : sequit᷑ econt᷑ de pio. Tui ꝓnus est ad missi¬
cdiam benedicet᷑ : de panib eni suis dedit̾ pauꝑi. Huic su
ẽ illud iudicis eiusdẽ: quo misericordes ab impiis discernenso
nite benedicti patris mei possidete paratũ uobis regnũ a con¬
tutione mundi.⁊ quia esurni & dedisti mͥ manducare.c
ct̃a. Possunt autẽ panes qui pauꝑi dant᷑ ñ solũ alim̃ti carnał s c¬

Expanded text:
et iniquitatem, recipiet vindictam. Sed quia sequitur: Et virga irae suae consummabitur, illam maxime iniquitatem videtur dicere quae immiti et impia mente peragitur, ut est, latrocinia exercere, homines servitio premere, tormentis laniare, morte perimere, bovem viduae pro pignore auferre, ipsam de adversario, cum possit, vindicare non velle: talis etenim merito virga irae suae consummabitur, quia, ss qui acceperint gladium gladio peribunt, id est, qui injuste in alios saeviunt, ipsa saevitia sibimet interitum consciscunt, verum quia dixerat de impio sequitur e contra de pio: Qui pronus est ad misericordiam, benedicetur: de panibus suis dedit pauperi. Huic simile est illud judicis ejusdem, qui misericordes ab impiis discernens ait: Venite, benedicti Patris mei, possidete paratum vobis regnum a constitutione mundi: quia esurivi, et dedistis mihi manducare, etc. Possunt autem panes qui pauperi dantur, non solum alimenti carnalis,
Abbreviated transcription (Latin):
sinagoga eoꝵ : & odiui eccłam malignantiũ. Iđ gͦ sero penitens
t. contẽptor sapientiȩ. Pene sui in om̃i malo in medio ȩcđe &
iagoge. uidet᷑ misero magnitudinẽ suȩ dãpnationis ꝑpen¬
tanta meruit torm̃ta subire. & hoc adcumulũ accesseri
miseriȩ. qđ ñ extremꝰ ipse peccantiũ. s medius magis. & qͣsi
ictor extiterit. uł certe in mediis scõꝵ̾ conuenticulis coip
positus. alienã ab eis uitã ducere ñtimuerit. Et de here
exẽplis potuerunt aberrore reuocari. Bibe aquã de cist
tua : & fluenta putei tiu. Desiderio utere ꝓprie mulieris:
& eiꝰ ministerus fouere deuotis. Diruent᷑ fontes tui foras:
implateis aquas tuas diuide. Filiũ tuũ ac filiã aliis nuptum
ade: & hor manifeste facito. płib conscus. Habeto eassolu
nec sint alien participes tui. Solus in tua potestate retine
qualib matrimoniis liberos tuos soties: ne sint fornicarii i

Expanded text:
synagoga eorum, et odivi ecclesiam malignantium . Quod ergo sero poenitens ait contemptor sapientiae, pene fui in omni malo in medio Ecclesiae et Synagogae, videtur misero magnitudinem suae damnationis perpen quia tanta meruit tormenta subire. Et hoc ad cumulum accerserit miseriae, quod non extremus ipse peccantium, sed medius magis et quasi auctor exstiterit, et certe in mediis sanctorum conventiculis corpore positus, alienam ab eis vitam ducere non timuerit. Et de haereorum dictis et exemplis potuerunt ab errore revocari. Bibe aquam de cisterna tua, et fluenta putei tui. Desiderio utere propriae mulieris et ejus ministeriis fovere devotis. Deriventur fontes tui foras, et in plateis aquas tuas divide. Filium tuum ac filiam aliis nuptum trade et hoc manifeste facito pluribus consciis. Habeto eas solus, nec sint alieni participes tui. Solus in tua potestate retine, quibus matrimoniis liberos tuos socies, nec sint fornicariae
Abbreviated transcription (Latin):
ueracit̃ didicissẽ:. quo intentionẽ cordis dirigere. qͥd oꝑando gerere conue-¬
niat nosse. Qđ aut̃ adiungi. ad intelligenda uerba prudentie. &
scipiendã erudicionẽ doctrinȩ: monet eos quos imbuit. ut ñ solĩ
sapientiã quã semel ipsi ꝑceperint. sciant amplecti. & discipline uirtuti
quã cognouerint sciant inseruire. si etia ũbis prudentiũ quib ad ꝑfec¬
ciora proficiant libent̃ auscultare. & hȩc sollerter intelligere curent.
Tusticiam & uditiũ & ȩqͥtatẽ. Iusticia. ẽ. in eis quȩ scđm regulã ie itaces.¬

Expanded text:
veraciter didicisse. Quo intentionem cordis dirigere, quid operando gerere conveveraciter didicisse. Quo intentionem cordis dirigere, quid operando gerere conveniat nosse. Quod autem adjungit: Ad intelligenda verba sapientiae, et suscipiendam eruditionem doctrinae. Monet eos quos imbuit, ut non solum sapientiam, quam semel ipsi perceperint, amplecti, et disciplinae virtutem, quam cognoverint, sciant inservire, sed etiam verba prudentium, quibus ad perfectionem proficiant, libenter auscultare, et haec solerter intelligere curent.-- Justitiam, et judicium, etc. Justitia est, in eis quae secundum regulam veritatis
Abbreviated transcription (Latin):
turbarũ testimonio. quȩ ei hierusolimã uenienti. cũ palmarũ
ramis. & laudib occurrere declarat᷑. Notandũ aut̃ qͦd
uulgata editio ꝑparabolis quȩ hebraice. mas loth uocantur.
parhoemias. id est ꝓuerbia dicit: s nec ipsũ nom̃ ab honret
auero. Iuȩ eñ parabole recte ñ cupant᷑. quia oeculta siner. ꝓosrins
min congrse e ia pauerbia uocari. quia talia sunt quȩ merito sepiusin
ẽniconoquentiũ uer sari. ac memoria debenit retineri. Nã & ꝓuerbia
plorũqͥ tam obscure dicunt᷑: ut merito eadẽ possint etĩa parabelarũ
nomine notari. dño attestante qͥ ait Hȩc mproũbus locitus fũ uob
enit hora. cũ iã ñ in ꝓũbus locar uob̃. s palã de patre wim̃tiabo uob.
quid aut̃ utilitatis parabole salomonis conferant: succrem̃to tituli
monstrat᷑ cũ subdit᷑. Ad sciendã sapientiã & disciplinã. Sapientiã aũ
& disciplinã scire. ẽ: qͦmͦ recte credere. qualit̃ se uiuere oporteat. quẽq¬

Expanded text:
turbarum testimonio, quae ei Hierosolymam venienti, cum palmarum ramis et laudibus occurrere declarantur . Notandum autem, quod Vulgata editio pro Parabolis, quae Hebraice Missae vocantur, Paroemias, id est, proverbia dicit. Sed nec ipsum nomen abhorret a vero. Quae enim parabolae recte nuncupantur, quia occulta sunt, possunt non incongrue etiam proverbia vocari, quia talia sunt, quae merito saepius in ore colloquentium versari, ac memoria debeant retineri. Nam et proverbia plerumque tam obscure dicuntur, ut non immerito eadem possint etiam parabolarum nomine notari, Domino attestante, qui ait: Haec in proverbiis locutus sum vobis. Venit hora cum jam non in proverbiis loquar vobis, sed palam de Patre annuntiabo vobis . Quid autem utilitatis Parabolae Salomonis conferant, sub incremento tituli monstratur, cum subditur:-- Ad sciendam sapientiam, etc. Sapientiam autem et disciplinam scire est q
Abbreviated transcription (Latin):
arabole salomonis filii daud regis ifrł: Parabole
grece : latine dicunt᷑ simailtudines. Iuod hiue libro
uocabulũ salomon obid imposuit: ut sciremus
rũ. sic̃ etĩa nomine proprio. & pacifico rei sui
multiplicabit᷑ eiꝰ imperiũ. & pacis ñ erit finis. suꝑ soliũ dauid &
suꝑ regũ eiꝰ: sic̃ & tẽpli cunstructione. acdedicatione. ȩdificatio.¬

Expanded text:
nis filii David regis Israel. Parabolae Graece, Latine dicuntur similitudines. Quod huic libro vocabulum Salomon ob id imposuit, ut sciremus rum, sicut etiam nomine proprio et pacifico regni sui Multiplicabitur ejus imperium, et pacis non erit finis super solium David et super regnum e
Abbreviated transcription (Latin):
OGΩ ΡONTTITUIU AUIA NOUŨ GENUS LOCOTIONIS InCIpIT
ut non sic̃ priꝰ. de singulis bonoꝵ maloꝵue partib: duitius
disputet. s alt̾nis ũsib actus utroꝵq: describat. Filius
sapiens lȩtificat patrẽ : filius uͦ stultus mestitia est
matris suae. Qui accepta fidei mẏsteriabene seruat :
lȩcificat dm̃ patrẽ. Quero hȩc actione mala. uł heresi

Expanded text:
 ponit titulum, quia novum genus locutionis incipit, ut non sicut prius de singulis bonorum malorumve partibus diutius disputet, sed alternis versibus actus utrorumque describat. Filius sapiens laetificat patrem, filius autem stultus moestitia est matris suae. Qui accepta fidei mysteria bene servat, laetificat Deum Patrem, qui vero haec actione mala vel haeresi
Abbreviated transcription (Latin):
qudus ꝓhibent᷑  & duleuis haurat᷑ insipientia quȩ putat᷑ scientia euius
ꝓmnbita furet᷑ audientia : Potest in aqͥs furtuns baptisma heretie& in
pane abscondito. cordẽ saerificiũ designori. At uxta li terã mulier
odutera on aqͥs furtiuuisce pane abscondito prohbita & illicita
conubiã dulcioa ẽẽ asseuerat. Et ignorauit qđ gigantes ibi sint.
& inprefundis inferni conuuue eiꝰ. N escit ad ultera neseit hereticus
quia immundi sp̃s suas domus habitant. & qͥ in profundis inferno penas
luunt aternas ł ipsi actib lixcuriosoꝵ ipsi hereticoꝵ dogmatib quasi
coniniuus delectant᷑ opimis : At cũ rite in ȩccłia sacram̃ta celebrant᷑¬

Expanded text:
que prohibentur. Et dulcius hauriatur insipientia quae putatur scientia, cujus prohibita furatur audientia. Potest in aquis furtivis baptisma haereticorum, in pane abscondito eorumdem sacrificium designari. At juxta litteram mulier adultera in aquis furtivis et pane abscondito prohibita et illicita concubia dulciora esse asseverat. Et ignoravit quia gigantes ibi sint. Et in profundis inferni viae ejus. Nescit adultera, nescit haereticus, quia immundi Spiritus suas domus habitant. Et qui in profundis inferni poenas luunt aeternas, ipsi in actibus luxuriosorum, ipsi haereticorum dogmatibus, quasi conviviis delectantur opimis. At cum rite in Ecclesia Christ
Abbreviated transcription (Latin):
uid aut̃ itilitatis parabole salomonis conferant: suc crem̃to tituli
monstrat᷑ cũ subdit᷑. Ad sciendã sapientiã & disciplinã. Sapientiã aũt
& disciplinã scire. ẽ: qͦmͦ recte credere. qualit̃ se uinere oporteat. quẽq
ueracit̃ didicisse : quo intentionẽ cordis dirigere. qͥd oꝑando gerere conue.¬
mat nosse. Qđ aut̃ adiungi. ad intelligenda uerba prudentie. &¬
suscipiendã erudicionẽ doc trinȩ: monet eosquos imbuit. ut ñ solũ
sapientiã quã semel ipsi ꝑceperint. sciant amplecti. & discipline uirtuti
quã cognouerint sciant inseruire. s etia ũbis prudenciũ quib ad ꝑfec¬
ra proficiant libent̃ auscultare. & hȩc sollerter intelligere cu¬
T usticiam & iuditiũ & ȩqͥtatẽ. Iusticia. ẽ. in eis quȩ scđm regulãtie uacis.¬

Expanded text:
Quid autem utilitatis Parabolae Salomonis conferant, sub incremento tituli Quid autem utilitatis Parabolae Salomonis conferant, sub incremento tituli monstratur, cum subditur:-- Ad sciendam sapientiam, etc. Sapientiam autem et disciplinam scire est quomodo recte credere, qualiter se vivere oporteat, quemque veraciter didicisse, quo intentionem cordis dirigere, et quid operando gerere conveniat, nosse. Quod autem adjungit:-- Ad intelligenda verba prudentiae, t non solum sapientiam, quam semel ipsi perceperint, amplecti, et disciplinae virtutem, quam cognoverint, sciant inservire, sed etiam verba prudentium, quibus ad perfectionem proficiant, libenter auscultare, et haec solerter intelligere curent.-- Justitiam, et judicium, etc. Justitia est, in eis quae secundum regulam veritatis
Abbreviated transcription (Latin):
grece : latine dicunt᷑ similitudines. Iuod hiue libro
uocabulũ salomon obid imposuit: ut sciremus
multiplicabit᷑ eiꝰ imperiũ. & pacis ñ erit finis. suꝑ soliũ dauid &
sinuat. Nam & ipse filiꝰ. eẽ. dauid & rex sꝑualis iss ł. &ĩa
turbarũ testimonio. quȩ ei hierusolimã uenienti. cũ palmarũ
ramis. & laudib occurrere declarat᷑. Notandũ aut̃ qͦd
uulgata editio ꝑparabolis quȩ hebraice. mas loth uocantur:
parhoemias. id est ꝓuerbia dicit: s nec ipsũ nom̃ ab horret
auero. Quȩ eñi parabole recte ñ cupant᷑. quia occulta sunt : postunt
ñ in congrue e ia ꝓuerbia uocari. quia talia sunt quȩ merito sepius in
ore colloquentui uersari. ac memoria debent retineri. Nã & ꝓuerbia
plerũq tam obscure dicunt᷑.: ut merito eadẽ possint etĩa parabe larũ
nomine notari. dño attestante qͥ ait Hȩc inproũbus loentus sũ uob̾
enithora: cũ iã ñ in ꝓũbiis locar uob. s palã de patre uom̃tiabo uob̾.

Expanded text:
Graece, Latine dicuntur Similitudines; quod huic libro vocabulum Salomon ob id imposuit, ut sciremus Multiplicabitur ejus imperium, et pacis non erit finis; super solium David et sinuat. Nam et ipse filius esse David, et rex spiritualis Israel, etiam turbarum testimonio, quae ei Hierosolymam venienti, cum palmarum ramis et laudibus occurrere declarantur . Notandum autem, quod Vulgata editio pro Parabolis, quae Hebraice Missae vocantur, Paroemias, id est, proverbia dicit. Sed nec ipsum nomen abhorret a vero. Quae enim parabolae recte nuncupantur, quia occulta sunt, possunt non incongrue etiam proverbia vocari, quia talia sunt, quae merito saepius in ore colloquentium versari, ac memoria debeant retineri. Nam et proverbia plerumque tam obscure dicuntur, ut non immerito eadem possint etiam parabolarum nomine notari, Domino attestante, qui ait: Haec in proverbiis locutus sum vobis. Venit hora cum jam non in proverbiis loquar vobis, sed palam de Patre annuntiabo vobis .
Abbreviated transcription (Latin):
ra proficiant libent̃ auscultare. & hȩc sollerter intelligere cu¬
T usticiam & iuditiũ & ȩqͥtatẽ. Iusticia. ẽ. in eis quȩ scđm regulãtie uacis.¬

Expanded text:
tionem proficiant, libenter auscultare, et haec solerter intelligere cutionem proficiant, libenter auscultare, et haec solerter intelligere curent.-- Justitiam, et judicium, etc. Justitia est, in eis quae secundum regulam veritatis
Abbreviated transcription (Latin):
plerũq tam obscure dicunt᷑.: ut merito eadẽ possint etĩa parabe larũ
nomine notari. dño attestante qͥ ait Hȩc inproũbus loentus sũ uob̾
enithora: cũ iã ñ in ꝓũbiis locar uob. s palã de patre uom̃tiabo uob̾.
uid aut̃ itilitatis parabole salomonis conferant: suc crem̃to tituli
monstrat᷑ cũ subdit᷑. Ad sciendã sapientiã & disciplinã. Sapientiã aũt
& disciplinã scire. ẽ: qͦmͦ recte credere. qualit̃ se uinere oporteat. quẽq¬
ueracit̃ didicisse : quo intentionẽ cordis dirigere. qͥd oꝑando gerere conue.¬
mat nosse. Qđ aut̃ adiungi. ad intelligenda uerba prudentie. &
suscipiendã erudicionẽ doc trinȩ: monet eosquos imbuit. ut ñ solũ
sapientiã quã semel ipsi ꝑceperint. sciant amplecti. & discipline uirtuti
quã cognouerint sciant inseruire. s etia ũbis prudenciũ quib ad ꝑfec¬

Expanded text:
plerumque tam obscure dicuntur, ut non immerito eadem possint etiam parabolarum plerumque tam obscure dicuntur, ut non immerito eadem possint etiam parabolarum nomine notari, Domino attestante, qui ait: Haec in proverbiis locutus sum vobis. Venit hora cum jam non in proverbiis loquar vobis, sed palam de Patre annuntiabo vobis . Quid autem utilitatis Parabolae Salomonis conferant, sub incremento tituli monstratur, cum subditur:-- Ad sciendam sapientiam, etc. Sapientiam autem et disciplinam scire est qveraciter didicisse. Quo intentionem cordis dirigere, quid operando gerere conveniat nosse. Quod autem adjungit: Ad intelligenda verba sapientiae, et suscipiendam eruditionem doctrsapientiam, quam semel ipsi perceperint, amplecti, et disciplinae virtutem, quam cognoverint, sciant inservire, sed etiam verba prudentium, quibus ad perfec