comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uidiligenter ea quae superius dicta sunt deuita contemplatiua conside¬
rat. & sufficienter instructus. intellegit. quando &ubi possit eius
perfectio cõnprehendi non dubitabit ecclesiarum principes uitae contem¬
platiuae posse & debere fieri sectatores : quia siue secundum opinionem
quorundam nihilaliud sit uita contemplatiua. quam rerum latentium
futurarumque notitia: siue uacatio ab omnib: occupationibus mundi. siue
diuinarum studium litterarum siue quod his probaturesse perfectius.
isio dĩ. non uideo quid in pedimenti scĩs sacerdotib possit afferri
minus adhaec quattuor quae commemoraui perueniant. Duo enm primũ
&ultimum id estrerion latentium. futurarumq: notitia. &ipsa uisio dĩ in¬
cõñparabiliter praestantioraerunt in illa uitabeata quam inista diuersis
errorib: inplicata quando quidem tamrerum omnium notitia quam ipsadĩ
substantia pleneac perfecte uidebitur duo autem media uacationem uide¬
lic& abomnib: occupationibus mundi & diuinarum studium litterarum.

Expanded text:
plativa considerat, et sufficienter instructus intelligit quando et ubi possit ejus perfectio comprehendi, non dubitabit ecclesiarum principes vitae contemplativae posse et debere fieri sectatores. Quia sive, secundum opinionem quorumdam, nihil aliud sit vita contemplativa quam rerum latentium futurarumque notitia, sive vacatio ab omnibus occupationibus mundi sive divinarum studium litterarum, sive quod his probatur esse perfectius ipsa visio Dei, non video quid impedimenti sanctis sacerdotibus possit afferri, quo minus ad haec quatuor quae commemoravi perveniant. Duo enim, primum et ultimum, id est, rerum latentium futurarumque notitia, et ipsa visio Dei, incomparabiliter praestantiora erunt in illa vita beata, quam in ista diversis erroribus implicata. Quandoquidem tam rerum omnium notitia, quam ipsa Dei substantia, plene ac perfecte videbitur. Duo autem media, vacationem videlicet ab omnibus occupationibus mundi, et divinarum studium litterarum,
Abbreviated transcription (Latin):
ltaque qm̃ de contem platiua uita in superiorib: multaiam dicta sunt & se¬
cundus liber ea quaed eactiua dicenda sunt continebit. sufficiant ista quae
diximus. ut consideremus &eliqua quaedetertio capitulo usq ad finem libr
huius. sequenti disputatione tractabimus. Videamus nunc utrum is cui
ecclesiae regendaecura commis saest: contemplatiua euitae fieri particeps
possit

Expanded text:
, quoniam de contemplativa vita in superioribus multa jam dicta sunt, et se, quoniam de contemplativa vita in superioribus multa jam dicta sunt, et secundus liber ea quae de activa dicenda sunt continebit, sufficiant ista quae diximus, ut consideremus et reliqua, quae de tertio capitulo usque ad finem libri hujus sequenti disputatione tractabimus. Videamus nunc utrum is cui Ecclesiae regendae cura commissa est, contemplativae vitae fieri particeps possit
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum xp̃o deuota mente restituit : a quo in mortales diuitias sibi donari
orat. ut pauper. protegise cotidie postulat. ut infirmus. Inmor talitatis
indumento uestiricupit. ut nudus. Defendise ab inpugnatione inuisi¬
bilium hostium supplicat. ut fragilitate carnis obpressus: & caelestem
sibi donari patriam desiderat . ut peregrinus. actiuauita hab& sollicitum cur¬
sum contemplatiuagaudun sempiternum. In hac ad quirit̃ regnum. in illa
percipitur . haec facit pulsare bonorum operum uelut quib: dam manibus ia¬
nuam. illa uocat consummatos in patriam. In hac contem nitur mundus.
in illa iudebiturds̃. &ut multa praeter eam qua e commorare non ualeo.
in actiua qui inmundis sp̃itibus ex:titerint fortiores. in illa contemplati¬
uauita quae summ ebeataest remunerante dño fiunt angelis scĩs aequa
Atq in aeternum cumillo regnabunt. in illa superna ciuitate fe

Expanded text:
ipsum Christo devota mente restituit, a quo immortales divitias sibi donari ipsum Christo devota mente restituit, a quo immortales divitias sibi donari orat ut pauper, protegi se quotidie postulat ut infirmus, immortalitatis indumento vestiri cupit ut nudus. Defendi se ab impugnatione invisibilium hostium supplicat ut fragilitate carnis oppressus, et coelestem sibi donari patriam desiderat ut peregrinus. Activa vita habet sollicitum cursum, contemplativa gaudium sempiternum. In hac acquiritur regimen, in illa percipitur. Haec facit pulsare bonorum operum, velut quibusdam manibus, januam; illa vocat consummatos in patriam. In hac contemnitur mundus, in illa videbitur Deus. Et, ut multa praeteream quae commemorare non valeo, in hac vita qui immundis spiritibus exstiterint fortiores, in illa contemplativa vita quae summo beata est, remunerante Domino, fiunt angelis sanctis aequales atque in aeternum cum illis regnabunt in illa superna civitate fe
Abbreviated transcription (Latin):
tatibus. parsimoniae frenũ in ponit tangitur desideriis carnalibus. nec
consentit. pulsatur mundi huius curiositate. nec rapitur. quatitur
diabolica inpugnatione nec uincitur: e dõsuo deuotamente subiectus. non
ritur diuersis temptationib: sed probatur. ille omnes affectio
bus uita mortalium uariatur. scĩs uirtutib: iuncit cupiditatu ac pertur¬
bationum omnium liber. beata quiete perfruitur & in lecebris acuolup¬
tatibus factus expeditamente superior. ineffabiligaudio dumnȩ contempla
tionis a fficitur iste suscipiendoper egrinum. uestiendo nudum gubernan¬
do subiectum redimendo captiuum. tuendo uiolenter obpressum. iugiter
seabomnibus iniquitatib: suis emaculat. &uitam suam bonorum fructibus.
ditat. ille facultatib suis inusus pauperum distributis. semel seex poliauit
mundo & admouit secotis uiribus caelo. yes mundi mundo proiecit. & se¬

Expanded text:
tatibus parcimoniae frenum imponit; tangitur desideriis carnalibus, nec tatibus parcimoniae frenum imponit; tangitur desideriis carnalibus, nec consentit; pulsatur mundi hujus curiositate, nec rapitur; quatitur diabolica impugnatione, nec vincitur; et Deo suo devota mente subjectus, non atteritur diversis tentationibus, sed probatur. Ille omnes affectiones quibus vita mortalium variatur, sanctis virtutibus vincit, cupiditatum ac perturbationum omnium liber beata quiete perfruitur, et illecebris ac voluptatibus factus expedita mente superior, ineffabtionis efficitur. Iste suscipiendo peregrinum, vestiendo nudum, gubernando subjectum, redimendo captivum, tuendo violenter oppressum, jugiter se ab omnibus iniquitatibus suis emaculat, et vitam suam bonorum operum fructibus ditat. Ille facultatibus suis in usus pauperum distributis semel exspoliavit se mundo et admovit se totis viribus coelo. Res mundi mundo projecit, et se
Abbreviated transcription (Latin):
amnunc quidinter ipsam contemplatiuam & actiuam uitam intersit . bre¬
uiter disseramus. quod ut euidenter eluceat. ipsas sibi inuicem uitas. con¬
templatiuam scilic& &actiuam. prolatis earum uir tutibus conferamus
ad actiuam uitam pertinet. inter humana proficere. Erebelles corpo
notus. rationis imperio temperare ad contemplatiuam. supra hu
desiderio perfectionis ascendere. & in desinenter augendis uirtutibus
incubare. habet actiua profectum. contemplatiua fastigium. haec facit
hominem scm̃. illa perfectum huius uitae est nulli prorsus iniurias in roga¬
re. illius in rogatas aequanimiter sustinere. immo ut propius dicam. ex secu¬
tor actiuae: studet insepeccanti dimittere: Contemplatiuae sectator. offen¬
sis quibus pulsatur ne comnino concutitur. Ignorare magis paratus est.
quamdonare. isteiram. patientiae uirtute conpescit. In moderatis cupidi¬

Expanded text:
tam intersit. 1. Jam nunc quid inter ipsam contemplativam et activam vitam intersit bretam intersit. 1. Jam nunc quid inter ipsam contemplativam et activam vitam intersit breviter disseramus. Quod ut evidenter eluceat, ipsas sibi invicem vitas, contemplativam scilicet et activam, prolatis earum virtutibus conferamus. Ad activam vitam pertinet inter humana proficere, et rebelles corporis motus rationis imperio temperare; ad contemplativam supra humana desiderio perfectionis ascendere, et indesinenter augendis virtutibus incubare. Habet activa profectum, contemplativa fastigium. Haec facit hominem sanctum, illa perfectum. Hujus vitae est nulli prorsus injurias irrogare; illius, irrogatas aequanimiter sustinere. Imo, ut proprius dicam, exsecutor activae studet in se peccanti dimittere; contemplativae sectator offensas quibus pulsatur, nec omnino concutitur, ignorare magis paratus est quam donare. Iste iram patientiae virtute compescit, immoderatis cupidi
Abbreviated transcription (Latin):
firmum assidua lectione corroboret : Dñisui prȩcepta infatigabili ter
legat. In explebiliter diligat. efficaciter impleat. & qui asibi cauen¬
n. quiduae sectandum sit. exeis sufficienter instructi
cat mysteriis earundem scripturarum diuinarum perscrutandis in¬
sistat. xpm ibi promis sum legat. reprȩsentatum uideat Prophecatam
perditionem populi contumacis intellegat. impleri lugeat. Desalute
gentium gaudeat expraeteritis quae prȩdicta &impletateneat. fu¬
turis promis sionibus credat abstrepitu negotiorum saecularium re¬
motis simus. ea feruenter ex cogitet. quibus animum sium indesiderium
futurae remunerationis inflammet studus sp̃italib quibus in dies
lentia illius beatitudinis non admittit: ubiom̃s quicumq fuerint. unumcor
nt & singuli desua uel desingulorum felicitate gaudebunt hac
de contem platiua uita dicta sufficiant:

Expanded text:
firmum assidua lectione corroboret; Domini sui praecepta infatigabiliter firmum assidua lectione corroboret; Domini sui praecepta infatigabiliter legat, inexplebiliter diligat, efficaciter impleat, et quid sibi cavendum quidve sectandum sit, ex eis sufficienter instructus agnoscat, mysteriis earumdem divinarum Scripturarum perscrutandis insistat, Christum ibi promissum legat , repraesentatum videat, prophetatam perditionem populi contumacis intelligat, impleri lugeat, de salute gentium gaudeat, ex praeteritis quae praedicta sunt et impleta teneat, futuris promissionibus credat, ab strepitu negotiorum saecularium remotissimus, ea ferventer excogitet, quibus animum suum in desiderium futurae remunerationis inflammet, studiis spiritualibus, quibus in dies lentia illius beatitudinis non admittit: ubi omnes quicunque fuerint, unum corpus erunt, et singuli de sua vel de singulorum felicitate gaudebunt. Haec de contemplativa vita dicta sufficiant.
Abbreviated transcription (Latin):
dixit qm̃ ipsi dm̃ uident: Igitursids̃ quunhacuita sinealicuius elimen¬
ti ad sumptione nec potiit uideri nec potest In futura uita uidendus
st ibi est contemplationis diuinae speranda perfectio. ubierit bo¬
norum omnium plenitudo.
QUALITEREI PERERUENDEMVNDI CONTEMPTORES IN HERE ANT
ro indeuitae contemplatiuae sectator. ad conditoremsuum corde
luminandus accedat. ipsi contemplando atque insatiabi liter perfru¬
endo. uigilanter inseruiat. ipsum iugiter concupiscat. praeamore
eius omnia quibus indeauerti potest fugiat. omnes cogitationes suas.
ac totam spem exillius delectatione suspendat. litterarum diuinarũ
sacris meditationibus uacet in eis sediumitus inlioninatus oblectet.
ibi secotum. uelut inspeculo quodam refulgente consider& quod in se
prauum deprehenderit corrigat quod rectum teneat quod defor¬
me cõnponat quod pulchrum seruet quod sanum ex colat quod in

Expanded text:
dixit, quoniam ipsi Deum vident. Igitur si Deus, qui in hac vita sine alicujus elemendixit, quoniam ipsi Deum vident. Igitur si Deus, qui in hac vita sine alicujus elementi assumptione nec potuit videri nec potest, in futura vita videndus est; ibi profecto contemplationis divinae est speranda perfectio, ubi erit bonorum omnium plenitudo. qualiter ei perfruendi mundi contemptores inhaereant. Proinde vitae contemplativae sectator ad Conditorem suum corde illuminandus accedat, ipsi contemplando atque insatiabiliter perfruendo vigilanter inserviat. Ipsum jugiter concupiscat, pro amore ejus omnia quibus inde averti potest fugiat, omnes cogitationes suas ac totam spem ex illius delectatione suspendat, litterarum divinarum sacris meditationibus vacet, in eis se divinitus illuminatus oblectet, ibi se totum velut in speculo quodam refulgente consideret, quod in se pravum deprehenderit corrigat, quod rectum teneat, quod deforme componat, quod pulchrum servet, quod san
Abbreviated transcription (Latin):
ambulemus sed ipsam speciem adquam perfidem spiritaliter ambulan¬
do peruenimus insatiabili delectatione uidebimus
QUOODM̃ PERFECEE UIDERE NONPOSSINT SCĨ. NISI CUM AD
BEATITUDINEM FUTVRE UITAT PERUENERINT COMNO¬
uocirca sichortandi sunt ad contemplatiuam uitam qui cum que
plene uoluerint. & dõ auxiliante potuerint. ut meminerint sibi
ipsius contemplationis diuinae perfectionem. in illa beatauita
quae futura estreseruari. ut ibidm̃ sicutiest perfectae uideant ubi &
sihicperfectae potuis set substantiam dĩ humana fragilitas contemplari :
num quam sc̃s euangelista dixisset. dm̃nemo uiditumquam non dixit
nemo uidebit: denique ut euidenter ostender& uisionem dĩ non nega
ũs homĩnib: sed dilatam : quod in praesenti tempore negauit.
turo promisit. dicens. beatimundo corde. qm̃ ipsi dm̃ uidebunt nec hĩc

Expanded text:
ambulemus: sed ipsam speciem ad quam per fidem spiritualiter ambulanambulemus: sed ipsam speciem ad quam per fidem spiritualiter ambulando pervenimus, insatiabili delectatione videbimusum perfecte sancti videre non possint, nisi cum ad beatitudinem futurae vitae pervenerint. Quocirca sic hortandi sunt ad contemplativam vitam, quicunque plene voluerint, et Deo auxiliante potuerint, ut meminerint ipsius sibi contemplationis divinae perfectionem in illa vita beata, quae futura est, reservari: ut ibi Deum sicuti est perfecte videant, ubi et ecti. Caeterum si hic perfecte potuisset Dei substantiam humana fragilitas contemplari, nunquam sanctus evangelista dixisset: Deum nemo vidit unquam . Non dixit, nemo videbit. Denique ut evidenter ostenderet visionem Dei non negatam sanctis hominibus, sed dilatam, quod in praesenti tempore negavit, in futuro promisit, dicens: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Nec hic
Abbreviated transcription (Latin):
iamperfecte uidebimus : Nec sane qui a ibirerum omnium notitia non ꝑ
partes sedsimul & tota uidebitur : Ideo saltim qualiscumq in hoc fragilicor¬
pore disperatur : & si enim corpus quod corrumpitur aggrauat animam
& deprimit terrena in habitatio sensum multa cogitantem. tamen in
quantum potest humanamens quamsiuis creator ad suam fecit imaginem
studeat etiam hĩc intellegibiliter dm̃ uidere perfidem ut eum plenius ui¬
deat cum peruenerit munere ipsius sui conditoris adspeciem : Attende
quam diuinae sci apostolus speciem̃ fidemq distinxit. ut diceret perfidem
ambulamus non perspeciem fides ergo est perquam ambulatur & spe¬
ces qua euidetur quia in hac uita ubi perfidem beneuiuendo proficimus
bonorum operum quod ammodo passib: ambulamus : infuturo autem
peruenientes ad speciem. iamnonerit quo uelut proficiendo ulterius

Expanded text:
jam perfecte videbimus. 2. Nec sane quia ibi rerum omnium notitia non per jam perfecte videbimus. 2. Nec sane quia ibi rerum omnium notitia non per partes, sed simul et tota videbitur, ideo saltem qualiscunque in hoc fragili corpore desperatur. Etsi enim corpus quod corrumpitur, aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem ; tamen in quantum potest humana mens, quam suus Creator ad suam fecit imaginem, studeat etiam hic intelligibiliter Deum videre per fidem, ut eum plenius videat, cum pervenerit munere ipsius Conditoris sui ad speciem. Attende quam divine sanctus Apostolus speciem fidemque distinxit, ut diceret: Per fidem ambulamus, non per speciem . Fides ergo est per quam ambulatur, et species quae videtur: quia in hac vita, ubi per fidem bene vivendo proficimus, bonorum operum quodammodo passibus ambulamus, in futura autem pervenientes ad speciem, jam non erit quo velut proficiendo ulterius
Abbreviated transcription (Latin):
fectio perficienda est. praedicaui ut in praesenti eam negarem posse ab
omnibus mundi contemptorib: ad p̃hendi simodo seadeam tota de¬
uotione conuertant. sidesiderio eius accensi praesentia blandimenta fas¬
tidunt & longe fortiores effecti quam uteos terrenae occupationes inlaque¬
nt. diuinis rebus ac futuris promissionibus considerandis in ho
sedsi consideremus a postoli pauli sermonem. quo inteream scientiam quae
hic est. &eam qua eibi futura est discriminans ait expartescimus &
exparte prophetamus : Contemplationem diuinam quae in haciuita est.
illi futurae conferre. nec possumus nec debemus. quando idem apostolu
adiungat. &dicat : Cum autem uenerit quodperfectumest in illauita
significans. tunc eua cuabitur quod ex parte est: ac sic quod modo expar¬
te sentimus tunc adillam plenitudinem complationis diuinae perduct

Expanded text:
fectio perficienda est, praedicavi, ut in praesenti eam negarem posse ab fectio perficienda est, praedicavi, ut in praesenti eam negarem posse ab omnibus mundi contemptoribus apprehendi: si modo se ad eam tota devotione convertant; si desiderio ejus accensi, praesentia blandimenta fastidiant, et longe fortiores effecti, quam ut eos terrenae occupationes illaqueent, divinis rebus ac futuris promissionibus considerandis inhaereant. Sed si consideramus apostoli Pauli sermonem, quo inter eam scientiam quae hic est, et eam quae ibi futura est, discriminans ait: Ex parte scimus et ex parte prophetamus ; contemplationem divinam quae in hac vita est, illi futurae conferre nec possumus, nec debemus; quando idem apostolus adjungat et dicat: Cum autem venerit quod perfectum est, in illa vita significans, tunc evacuabitur quod ex parte est : ac sic quod modo ex parte sentimus, tunc ad illam plenitudinem contemplationis divinae perducti
Abbreviated transcription (Latin):
na clementia angelicae dignitatis aequalitate beauerit: quid ditius
quem regni caelestis in effabiliter affluens beatitudo dita
Aut quid etiam hic delectabilius contemplatione diuina. quae sibi ue¬
raciter inhianti. incorruptibilem suauitatem futurae remunerationis
infundit: qm̃ quidem contemplatiua uita. hic quoq amatores suos fu¬
turorum bonorum consideratione dlectat ac sibi totamenti s intentio¬
ne uacantes. quantum inhacuita fieri potest . dono sapientiae sp̃italis
inluminat &adillam diuinae plenitudinem uisionis. cuius spem stu¬
s intenti caelestibus gerunt. Incentiuo quodam ipsius conseq
perfectionis inflammat : ut quod nunc ineniginate cernu. nec per¬
fectae discernunt. tunc in illa reuelatione conspiciant
QUOOPEREECTIO CONTEMPLATIUAT GITAE. QUAT HIC HABE¬
RI POTEST. PTRPECTIONI EUTURE CONPARATERE
ua propter non sic contemplatiuae uitae sublimitatem infuturo. ubi per¬

Expanded text:
na clementia angelicae dignitatis aequalitate beaverit? Quid ditius eo na clementia angelicae dignitatis aequalitate beaverit? Quid ditius eo quem regni coelestis ineffabiliter affluens beatitudo ditaverit? Aut quid etiam hic delectabilius contemplatione divina, quae sibi veraciter inhianti incorruptibilem suavitatem futurae remunerationis infundit? Quoniam quidem contemplativa vita hic quoque amatores suos futurorum bonorum consideratione delectat, ac sibi tota mentis intentione vacantes, quantum in hac vita fieri potest, dono sapientiae spiritualis illuminat; et ad illam divinae plenitudinem visionis, cujus spem studiis intenti coelestibus gerunt, incentivo quodam ipsius consequendae perfectionis inflammat; ut quod nunc in aenigmate cernunt, nec perfecte discernunt, tunc in illa revelatione conspiciantectio contemplativae vitae quae hic haberi potest, perfectioni futurae comparari 1. Quapropter non sic contemplativae vitae sublimitatem in futuro, ubi per
Abbreviated transcription (Latin):
ui felicitati promerendȩ ille suspirat. qui prȩsentib: omnib: futuro¬
rum contemplatione renuntiat: atq ad omesticis occupationibus
quaenonnum quam perfectae uiuere cupientium processus impediunt.
in illam sublimitatem diuinae contemplationis euectus. ipsos etiam suae
carnis affectus exuperat & infra seuniuersa
dispiciens. qua eple¬
rumq animas depreceritae uitae scĩtate secu¬
ras. interrena deici¬
unt ipseiam caelestib ad propinquat. tan tum¬
tum diuinis uicinior
factus. quantum suprahumana omnia stu dio perfectionis ascendit
Certus quodsi contemplatiuam uitam hic incertis honoribus diuitiis
anxiis. & caducis delectationib: plena uoluntate prętulerit. ueros hono¬
res. securas diuitias. & delectationes aeternas inueniat:: Cum adperfec¬
tionem contemplatiuae uirtutis. in illa beata uita ubi futura est dõ re¬
munerante peruenerit: &reuera quiderit honoratius eo quem diui¬

Expanded text:
e contemplativae felicitati promerendae ille suspirat qui praesentibus omnibus pro futuroe contemplativae felicitati promerendae ille suspirat qui praesentibus omnibus pro futurorum contemplatione renuntiat, atque doquae nonnunquam perfecte vivere cupientium processus impediunt, in illam divinae sublimitatem contemplationis evectus, ipsos etiam suae carnis affectus exsuperat; et infra se universa despiciens, quae plerumque animas de praeteritae vitae sanctitate securas in terrena dejiciunt, ipsis etiam coelestibus appropinquat, tanto divinis vicinior factus, quanto supra humana omnia studio perfectionis ascendit; certus quod si contemplativam vitam hic incertis honoribus, divitiis anxiis, et caducis delectationibus plena voluntate praetulerit; veros honores, securas divitias, et delectationes aeternas inveniat, cum ad perfectionem contemplativae virtutis, in illa beata vita, ubi futura est, Deo remunerante, pervenerit. Et revera quid erit honoratius eo, quem divi
Abbreviated transcription (Latin):
ta in corruptibilis sanitas obtinebit : Propterea quicumq ibierunt & si dif¬
ferentibus meritis ab inuicem distabunt : Om̃s tamen una perfectione beater̃t
quia singulis p̃mia sua sufficientia ert̃ & capere amplius p̃miis suis umꝑfectiñ poti¬
rt̃: sicut enĩ orporalis saturitas om̃saturos eualit̃ habec : quamuis singuli cẏbum
non aequaliter sed propossibilitate perceperint : Ita om̃s scĩ & sifuerint
aliqua graduum suorum diuersitate distincti. un abeatitudine perfecti
int : quia &cuna perfectione beati futuri sunt : Ceterum imilla
beatitu dinis regione. nec maior meriti sibi aliquid arrogabit . quia arro¬
a ibinulla erit nec superiori inferior inuidebit. quia ibi inuidi
non poterit: &ideo &sierit ibi distantia mansionum. summa in illis erit
unius perfectionis aequalitas quib: erit regni caelestis una felicitas¬

Expanded text:
ta, incorruptibilis sanitas obtinebit. 3. Propterea quicunque ibi erunt, etsi difta, incorruptibilis sanitas obtinebit. 3. Propterea quicunque ibi erunt, etsi differentibus meritis ab invicem distabunt, omnes tamen una perfectione beati erunt: quia singulis praemia sua sufficieutia erunt, et capere amplius praemiis suis jam perfecti non poterunt. Sicut enim corporalis saturitas omnes saturos aequaliter habet, quamvis singuli cibum non aequaliter, sed pro possibilitate perceperint, ita omnes sancti, etsi fuerint aliqua graduum suorum diversitate distincti, una beatitudine perfecti erunt, quia et una perfectione beati futuri sunt. Caeterum in illa tantae beatitudinis regione nec majoris meriti sibi aliquid quisque arrogabit, quia arrogantia ibi nulla erit; nec superiori inferior invidebit, quia ibi invidia esse non poterit. Et ideo, etsi erit ibi distantia mansionum, summa tamen in illis erit unius perfectionis aequalitas, quibus erit regni coelestis una felicitas
Abbreviated transcription (Latin):
deterius ultra mutari non possit. Cuius humanȩ substantae ad condito¬
ris sui similitudinem sublimate. omniabona quaenaturaliter accepto pec¬
cato corruperat. reparabuntur in melius. Id est intellectus sine errore. me¬
moria sine obliuione. cogitatio sine peruagatione : karitas sine simulatione
sensus sine offensione. Incolomitas sine debilitate . salus sinedolore . uita sine
morte facultas sine inpedimento saturitas sine fastidio & tota sanitas sine
morbo qm̃ quidem quicquid hic humanis corporib: uitiandis. aut ferarum
morsus adimerit . aut in prouisi casus abstulerint . Autmalarum ualitudi¬
num genera diuersa decerpserint. authumana crudelitas amputaue¬
rit. Aut siignis. uel quaelib& alia res aliquid debilitatis intulerit. autipsa
iectus. etiam sanis onerosa negauerit : haecatq his similia corpori
na. una ibi resurrectio reparabit . atq ea corpora membris omnib: in staura¬

Expanded text:
deterius ultra mutari non possit. 2. Cujus humanae substantiae ad Conditodeterius ultra mutari non possit. 2. Cujus humanae substantiae ad Conditoris sui similitudinem sublimatae, omnia bona quae naturaliter accepta peccato corruperat, reparabuntur in melius; id est intellectus sine errore, memoria sine oblivione, cogitatio sine pervagatione, caritas sine simulatione, sensus sine offensione, incolumitas sine debilitate, salus sine dolore, vita sine morte, facilitas sine impedimento, saturitas sine fastidio, et tota sanitas sine morbo: quoniam quidem quidquid hic corporibus humanis vitiandis aut ferarum morsus ademerint; aut improvisi casus abstulerint, aut malarum valetudinum genera diversa decerpserint, aut humana crudelitas amputaverit, aut si ignis, vel quaelibet alia res aliquid debilitatis intulerit, aut ipsa senectus etiam sanis onerosa negaverit, haec atque his similia corporum damna una ibi resurrectio reparabit, atque ea corpora membris omnibus instaura
Abbreviated transcription (Latin):
or talitate corpori municipatum patriae caelestis accipient atq
ternum ciues effecti promissa prsmia reportabunt. ibieis exuberabit tanta
laetitia. tanta caelestium gratiagaudiorum : ut & remuneratori suo protantis
munerib: gratias agant . & nullum fastidium exipsa affluentium bonorum
perceptione sustineant. Ibi ita patebunt singulorum singulismentes. sicut
corporalibus oculis subiacent facies corporalẽs : quia humanorum pectorum
tanta ibierit . & tamperfecta munditia. uthabeant unde mundatori suo dõ gra
tias agant : Nonunde offensi aliquibus peccatorum sordibus erubescant:
quia ibi neculla peccata: nec peccatores erunt: & qui ibi fuerint . iam peccare
non poterunt. Nec la¬
tebit iamperfect e beatos aliquid secretorum
qui quod est longe
praestantius ipsum uisuri sunt mundis cordib
dm̃ quando quidem hu¬
mana creatura. ita perfecta erit . ut in melius aut

Expanded text:
ortalitate corporibus, municipatum patriae coelestis accipient, atquortalitate corporibus, municipatum patriae coelestis accipient, atque ejus in aeternum cives effecti, promissa praemia reportabunt. Ibi eis exuberabit tanta laetitia, tanta coelestium gratia gaudiorum, ut et remuneratori suo pro tantis muneribus gratias agant, et nullum fasti dium ex ipsa affluentium bonorum perceptione sustineant. Ibi ita patebunt singulorum singulis men tes, sicut corporalibus oculis subjacent facies corporales; quia humanorum peccatorum tanta ibi erit et tam petias agant, non unde offensi aliquibus peccatorum sordibus erubescant; quia ibi nec ulla peccata, nec peccatores erunt, et qui ibi fuerint, jam peccare non poterunt. Nec latebit jam perfecte beatos aliquid secretorum, qui, quod est longe praestantius, ipsum visuri sunt mundis cordibus Deum: quandoquidem humana creatura ita perfecta erit, ut in melius aut
Abbreviated transcription (Latin):
&ideo quia nec peccauerunt umquam. nec peccare iampossunt. illius contem¬
platiuae uitae semel facti participes. in explebiliter auctorem beatitudinis
suae conspiciunt. ac merito suae stabilitatis in aeternum felices effecti de
ua permansione securisunt : qui summum solidumq gaudiu
satiabiliter perfruuntur. dediuina contemplatione percipiunt. Ac dõ suo
in fatigabiliter &amanter inseruiunt Ita perfecte beaq. ut nec cupiant
aec est contemplatiua uitabeata ad quam quibonorum operum consum
matione peruenerint. beatis angelis simileserunt. & simulcum dõsuo
sine fine regnabunt: Quod hic crediderunt. ibi uidebunt suicreatoris sub¬
stantiam mundis cordib: contemplantes aeterna exultatione gaudebunt¬
Diuina dilectione acmutua dilectione posses sidõsuo inaeternum & in¬
uicem sibi feliciter adhȩrebunt. receptis cum in corruptione atq in¬

Expanded text:
Et ideo, quia nec peccaverunt unquam, nec peccare jam possunt, illius contemEt ideo, quia nec peccaverunt unquam, nec peccare jam possunt, illius contemplativae vitae semel facti participes, inexplebiliter auctorem beatitudinis suae conspiciunt, et merito suae stabilitatis in aeternum felices effecti, de sua permansione securi sunt. Qui summum solidumque gaudium, quo insatiabiliter perfruuntur, de divina contemplatione percipiunt, ac Deo suo infatigabiliter et amanter inserviunt; ita perfecte beati, ut nec cupiant  vita sanctorum. 1. Haec est contemplativa vita, vita beata, ad quam qui bonorum omatione pervenerint, beatis angelis similes erunt, et simul cum Deo suo sine fine regnabunt. Quod hic crediderant, ibi videbunt, sui creatoris substantiam mundis cordibus contemplantes, aeterna exsultatione gaudebunt, divina ac mutua dilectione possessi, Deo suo in aeternum et invicem sibi feliciter adhaerebunt. Receptis cum incorruptione atque im
Abbreviated transcription (Latin):
scõs angelos &inmundos credimus factum. Nam cum essent utrique sine
peccato creati. & ad seruiendundõ suo feliciter instituti eorum quidam uolun¬
tate propria de prauati. noluerunt permanere quod facti sunt : &cum se
contrasuum ceatorem tipo superbiae laetalis hostiliter extulissent. desuper¬
na caeli regione proiecti sunt: quos diuina sententia eo iudicio condem nauit.
ut quia noluerunt perseuerare cum possent. necuelint reparari. nec possint
Si quidem praeuaricationis eorum fuit. quod in reuocabilis iudicii anim aduer¬
sione percussi sunt & addam nationem iustissimam profecto pertinuit. quoc
uoluntatem redeundi ac facultatem penitus amiserunt. sicut econtrario
uoluntatis scõrum angelorum fuit. quod malis sponte cadentib: ipsi in sua dig¬
nitate manserunt : & diuino iustoq iudicio factum est. ut quae fuit cudõ
suo manendi uoluntas. fieret permanendi uoluntaria felixque necessitas:

Expanded text:
sanctos angelos et immundos credimus factum. Nam cum essent utrique sine sanctos angelos et immundos credimus factum. Nam cum essent utrique sine peccato creati, et ad serviendum Deo suo feliciter instituti, eorum quidam voluntate propria depravati noluerunt permanere quod facti sunt; et cum se contra Creatorem suum typho superbiae lethalis hostiliter extulissent, de superna coeli regione projecti sunt . Quos divina sententia eo supplicio condemnavit, ut quia noluerunt perseverare, cum possent, nec velint reparari, nec possint. Siquidem praevaricationis eorum fuit, quod irrevocabilis judicii animadversione percussi sunt; et ad damnationem justissimam profecto pertinuit, quod voluntatem redeundi ac facultatem penitus amiserunt; sicut econtrario voluntatis sanctorum angelorum fuit, quod malis sponte cadentibus, ipsi in sua dignitate manserunt, et divino justoque judicio actum est, ut quae fuit cum Deo suo manendi voluntas, fieret permanendi voluntaria felixque necessitas.
Abbreviated transcription (Latin):
terna felicitas. ubiestamor perfectus timornullus. diesaeternus Alacer
motus . &unus omnium sp̃s de contemplationedĩ sui. ac desua cum illo per¬
mansione securus. ubi ipsa ciuitas. quae est angelorum sc̃orum & hominũ
congregatiobeata. meritis fulgentib micat. aetcernasalus exuberat. ueritas
regnat᷑ ubinec fallit quisq: nec fallitur undenullus beatus eicitur. quo
ritis. sed etiam locis sic ab iniquis iusti separandi sunt in aeternum.
ut tam nec remunerati. praemium finiant. necdam nati supplicium. quandõ¬
quidem propterea incorruptio & in mortalitas dabitur. etiam corporibus mi¬
orum ut nec ipsi aeternam poenam finiant. nec ipsos consumat in n
poena sed puniat : ideo autem beata incorruptione & in mortalitate. u storũ
corpora donabuntur. ut &ipsi ingloria & in ipsis gloria aeterna permaneat :
hoc iudicium quod inter iustos homines iniustosq futurum dicimus. inter

Expanded text:
terna felicitas; ubi est amor perfectus, timor nullus, dies aeternus, alacer terna felicitas; ubi est amor perfectus, timor nullus, dies aeternus, alacer motus, et unus omnium spiritus de contemplatione Dei sui, ac de sua cum illo permansione securus; ubi ipsa civitas, quae est angelorum sanctorum et hominum congregatio beata, meritis fulgentibus micat, et aeterna salus exuberat, veritas regnat; ubi nec fallit quisque, nec fallitur; unde nullus ejicitur beatus, et quo ritis, sed etiam locis sic ab iniquis justi separandi sunt in aeternum, ut jam nec remunerati praemium finiant, nec damnati supplicium; quandoquidem propterea incorruptio et immortalitas dabitur etiam corporibus miserorum, ut nec ipsi aeternam poenam finiant, nec ipsos consumat immortalis poena, sed puniat. Ideo autem beata incorruptione et immortalitate justorum corpora donabuntur; ut et ipsi in gloria, et in ipsis gloria aeterna permaneat. 2. Hoc judicium, quod inter justos homines injustosque futurum dicimus, inter
Abbreviated transcription (Latin):
nec peccata eiulla remaneant. nec peccare iamualeat. Cuius hocerit totum
prȩmium. ut uitae contemplatiuae semel compos effecta in explebiliter
auctorem beatitudinis suae conspiciat. deillo gaudeat. quod sperauit
n uero dequalitate ipsius uitae futurae . quid dicam . quae potu
credi. quam dici Nec ideo tamendebeo inde tacere : quodualeo. quia dicere
quantum uolonon ualeo: Neq enim quia dm̃ in effabilem credimus. fari
deillo quod possumus non debemus. Ita sane ut plus credatur deilla ui¬
ta quam scribitur quia nec potest tantum indeproferri sermone. quan¬
tum potest mente conplecti &minus concipit mentis humanȩ : quam¬
libet profunda co plexio quamse habet reupsius magnitudo. ergo
futura uita creditur beate sempiterna. & sempiternebeata: ubi est certa
securitas. secura tranquillitas. tranquilla iucunditas. felix aeternitas. ae¬

Expanded text:
nec peccata ei ulla remaneant, nec peccare jam valeat. Cujus hoc erit totum nec peccata ei ulla remaneant, nec peccare jam valeat. Cujus hoc erit totum praemium, ut vitae contemplativae semel compos effecta, inexplebiliter auctorem beatitudinis suae conspiciat, de illo gaudeat, de illo quod speravit tae futurae. 1. Jam vero de qualitate ipsius vitae futurae quid dicam, quae potius debet credi quam dici? Nec ideo tamen debeo inde tacere quod valeo, quia dicere quantum volo non valeo. Neque enim quia Deum ineffabilem credimus, fari de illo quod possumus non debemus. Ita sane, ut plus credatur de illa vita, quam scribatur; quia nec potest inde tantum proferri sermone, quantum potest mente complecti; et minus concipit mentis humanae quamlibet profunda complexio, quam se habet rei ipsius magnitudo. Ergo futura vita creditur beate sempiterna, et sempiterne beata, ubi est certa securitas, secura tranquillitas, tranquilla jucunditas, felix aeternitas, ae
Abbreviated transcription (Latin):
umphabunt: ibitrium phabunt ubi ulterius aduersarium nontimebunt :
Ceterum in hacuita quamuis strenue dimicemus & adiuuantedño cateruas
hostium. quibus circum fundimur prosternamus. tam̃ si ab eis nolumus uin ci.
num quam pugnare desinimus nec uincentes securos faciunt uiriliter desudata
iam proelia. sed magis sollicitant aduersariorum rediui ua certamima:
Acsic quia secundum scripturaescãe sermone . tota humana uita temptatio est
rterram. tunc est temptatio finienda quando finitur &pug
It tunc finienda estpugna quando posthanc uitam succedit pugnȩ se¬
cura uictoria ut omnes milites xp̃i. quiusq infinem uitae praesentis
diuinitus adiuti. suis hostibus infatigabiliter restiterunt. laboriosa
iamperegrinatione trans acta regnent felices in patria: Inqua hum:¬
na natura ita reparanda est. &abomni prorsus infirmitate sananda ut

Expanded text:
triumphabunt; ibi triumphabunt, ubi ulterius adversarium non habebunt. 2. triumphabunt; ibi triumphabunt, ubi ulterius adversarium non habebunt. 2. Caeterum in hac vita, quamvis strenue dimicemus, et adjuvante Domino, catervas hostium, quibus circumfundimur, prosternamus; tamen si ab eis nolumus vinci, nunquam pugnare desinimus. Nec vincentes securos faciunt viriliter desudata jam praelia; sed magis sollicitant adversariorum rediviva certamina. Ac sic, quia secundum Scripturae sacrae sermonem, tota humana vita tentatio est super terram , tunc est tentatio finienda quando finitur et pugna; et tunc est finienda pugna quando post hanc vitam succedit pugnae secura victoria: ut omnes milites Christi, qui usque in finem vitae praesentis divinitus adjuti, suis hostibus infatigabiliter restiterunt, laboriosa jam peregrinatione transacta, regnent felices in patria. In qua humana natura ita reparanda est, et ab omni prorsus infirmitate sananda, ut
Abbreviated transcription (Latin):
QUODEASIT UITAE CONTEMPLATIUAE PROPRIETAS
UBI DS̃ MUNDO CORDE UIDEBITUR
ONTEMPLATIUA UITA IN QUACREATOREM SUUM CREATURA IN¬
tellectualis. ab omni peccato purgata . atq. ex omni parte sanata uisura
est. a contemplando id est auidendo nomen accepit: quod siita est illauita ubi
ds̃ uideri potest ipsa contemplatiua credenda est: in praesentiauten uita mise¬
riis erroribusq. plenissima dm̃ sicutiest uideri non posse dubium non est : infu¬
tura igitur uita. qua eobhoc appellatur contemplatiua uidendius est̃ nec in meri¬
to: sienimuideredm̃ summum solidumq est gaudium summum uerionꝰ gaudiũ
prennum bene creditur : & premium nonadhuc pugnantibus : sed iam uincentib:
dabitur post triumphum quis non uideat. quod omnes scĩ dm̃ in illauita aete¬
na uidebunt ubisine finegaudebunt ibi gaudebunt ubi prenium reportabuñ.
oturisunt prȩnium ubi nonsolum deuictis. sed etram finitis hosti

Expanded text:
Quod ea sit vitae contemplativae proprietas, ubi Deus mundo corde videbitur. Contemplativa vita, in qua Creatorem suum creatura intellectualis ab omni peccato purgata, atque ex omni parte sanata visura est, a contemplando, id est, videndo, nomen accepit. Quod si ita est, illa vita ubi Deus videri potest ipsa contemplativa credenda est. In praesenti autem vita miseriis, erroribusque plenissima, Deum, sicuti est, videri non posse, dubium non est. In futura igitur vita, quae ob hoc appellatur contemplativa, videndus est, nec immerito. Si enim videre Deum, summum solidumque est gaudium summum vero gaudium praemium bene creditur beatorum; et praemium non adhuc pugnantibus, sed jam vincentibus dabitur post triumphum: quis non videat quod omnes sancti Deum in illa vita aeterna videbunt, ubi sine fine gaudebunt? Ibi gaudebunt, ubi praemium reportabunt; ibi recepturi sunt praemium, ubi non solum devictis, sed etiam finitis hostibus,
Abbreviated transcription (Latin):
QUIBUS IN DICIIS POSSITOSTENDISUPERBIA. QUAEUEL
PERDITIS APERTAEST. UEL IN FICTIS OCCULTA
amnunc uideamus. quibus indicuis possit superbia deprehendi ut sicut in
superioribus claruit. nullum peccatum sine illa posse committi: Ita hĩc
signaeius eluceant. quib: cauenda possit ostendi. Omitto illos. quos etiam
ip̃se habitus & incessus superbos ostendunt quorum erecta ceruix. facies
torua truces oculi . & sermo terribilis. nudam superbiam clamant quili¬
idine dominante possessi. quos possunt iuolenter sibi subiciun
na iura diuinaq confundunt. honoribus intumescunt: passim cuncta
diripiunt suis criminib: gaudent. & seipsos superbiae corrupti morbo.
non capiunt : Hos ergo prȩtereo inquibus superbia tam aperte regnat ut
nec dignetur seoccultare nec ualeat : illos tantum dolendos ostendo atq
eorum exemplacauenda denuntio quosiam conuersos & aliquantulum pro

Expanded text:
uperbia, quae vel in perditis aperta est, vel in fictis occulta. 1. Jam nunc videamus quibus indiciis possit superbia deprehendi: ut sicut in superioribus claruit nullum peccatum sine illa posse committi, ita hic signa ejus eluceant, quibus cavenda possit ostendi. Omitto illos quos etiam ipse habitus et incessus superbos ostendunt; quorum erecta cervix, facies torva, truces oculi, et sermo terribilis nudam superbiam clamant: qui libidine dominandi possessi, quos possunt violenter sibi subjiciunt, humana jura divinaque confundunt, honoribus intumescunt, passim cuncta diripiunt, suis criminibus gaudent, et seipsos, superbiae morbo corrupti, non capiunt. Hos ergo praetereo, in quibus superbia tam aperte regnat, ut nec dignetur se occultare, nec valeat. Illos tantum dolendos ostendo, atque eorum exempla cavenda denuntio, quos jam conversos et aliquantulum pro
Abbreviated transcription (Latin):
Insolitum siquid labentia tempora promunt
Hoc mirum mundus dicit hab&que Nouum
Sed rerum auctori nullus non cognitus ordo est
Cernenti quicquid saecula cuncta ferunt
Quaenon incerto uoluunt magna agmina motu
Sed sub iudicio stanque fluunt que dĩ
Vtnihil existat naturae in partibus ullis
Quodnon illesuo temperet arbitrio
DEPROUIDINTIADI
otabilium dispositionem. in motabilis ratio continet ubisine tempore
simul fiunt quia tempora nonsimul currun
Lex aeterna dĩ stabili regit omnia nutu
ec motat uario tempore consilium
Vtque locis prȩsens simulestds̃ omnibus unus
Sic aeui metas secum hab& & numeros
Nec serum aut properum sibi sentit in ordinererum¬
Cui cuncta adsistunt acta & agenda simul: DIINPVΛITATE
Nihilest infelicius. felicitate peccantium. qua poenalis nutritur inpunitas.
& mala uoluntas ut hostis interior roboratur

Expanded text:
Insolitum si quid labentia tempora promunt, Hoc mirum mundus dicit, habetque novum. Sed rerum Auctori nullus non cognitus ordo est, Cernenti quidquid saecula cuncta ferunt, Quae non incerto volvunt magna agmina motu. Sed sub judicio stantque fluuntque Dei, Ut nihil existat naturae in partibus ullis, Quod non ille suo temperet arbitrio. XLI. De providentia Dei. Mutabilium dispositionem immutabilis ratio Dei continet, ubi sine tempore sLex aeterna Dei stabili regit omnia nutu, Nec mutat vario tempore consilium. Utque locis praesens simul est Deus omnibus unus, Sic aevi metas secum habet, et numeros. Nec serum aut properum sibi sentit in ordine rerumCui cuncta assistunt acta, et agenda simul. 639 XLII. De impunitate peccantium. Nihil est infelicius felicitate peccantium, qua poenalis nutritur impunitas, et mala voluntas, velut hostis interior, roboratur
Abbreviated transcription (Latin):
Diuinorum operum secretas noscere causas
Humanis non est possibile ingenus
Nec ullo tamen intuitu speculatur operta
Quimulta ut lateant scit placuis sedõ
In quomens mbuta fidesimul omnia discit
Perque operum speciem suscipit artificem
Fingentem rebus formas loca tempora motus
Mensuris numeris ponderibus que suis
Scrutari neccura procax obstrusa labor&
Cui cuncta inxp̃o nosse & habere datur
nest disperandum demalis. sed pro ipsis ut bonifiant. studiosius suppli¬
candum quianumerus scõrum denumero semperest auctus impiorum
Ut morbo obsessis praestanda est cura medendi

Expanded text:
Divinorum operum secretas noscere causas Humanis non est possibile ingeniis. Nec nullo tamen intuitu speculatur operta, Qui multa ut lateant scit placuisse Deo. In quo mens imbuta fide simul omnia discit, Perque operum speciem suspicit artificem, Fingentem rebus formas, loca, tempora, motus, Mensuris, numeris, ponderibusque suis. Scrutari ne cura procax obstrusa laboret, Cui cuncta in Christo nosse, et habere datur.sperandis peccatoribus. Non est desperandum de malis, sed pro ipsis, ut boni fiant, studiosius supplicandum. Quia numerus sanctorum de numero semper est auctus impiorum. Ut morbo oppressis praestanda est cura medendi
Abbreviated transcription (Latin):
rios greges stupitlos in obtutu populentur secura uastatione:
Sed hircani ut hominibus intemptatũ nihil est. frequentius eas ueneno.
quã ferro necant a tonito carnes inlinunt atq pertompita spargunt
semitarum: quas ubi tsae sunt. fauces earũ angna obsidentur: id eo
gramini nom̃ pardalia chem dederunt: sed panthere aduersus
hoc uirus. excrementa humana deuorant. et suaptae in genio pesti
resistunt: lenta illis uiuacitas. adeo ut electis interaneus mortẽ diu
differant: in his siluestribus. et pardi sunt setundũ apantheris genus.
noti satis. nec latius exsequendi quorũ adulteris cotibus degenerant᷑.
partulae aenarum et leones quidẽ procreantur sed ignobiles

Expanded text:
 greges stupidos in obtutum populentur secura uastatione.  greges stupidos in obtutum populentur secura uastatione. Sed Hyrcani, ut hominibus intemptatum nihil est, frequentius eas ueneno quam ferro necant. Aconito carnes inlinunt atque ita per compita spargunt semitarum; quas ubi esae sunt, fauces angina obsidentur. Ideo gramini nomen pardalianchem dederunt. Sed pantherae aduersus hoc uirus excrementa humana deuorant et suopte ingenio pesti resistunt. Lenta illis uiuacitas, adeo ut eiectis interaneis mortem diu differant. In his siluestribus et pardi sunt, secundum a pantheris genus, noti satis nec latius exequendi; quorum adulteris coitibus degenerantur partus leaenarum et leones quidem procreantur, sed ignobiles.
Abbreviated transcription (Latin):
ut non ilito adsequantur: ac maxime potentia harũ probatur.
cũ maternis curis intitantur. cũ tatulorum insistunt raptorib.
suc cedant sibi equites. litet et astu quantãlibet fuga amoliri
praedam uelint. nisi in presidio maria fugerint. frustra est ausũ
omne notantur. frequentissime. siquando latrones suo faspor¬
tulis renauigantes uitdent inlitore. irrita rabie cerni
uel ut propriã tarditatem uo luntaria castigantes runa. quãquã
defetu uniuerso uix unus queat sub trahi: Pant erȩ quoq numero¬
sae sunt in hyrtania minutis orbiculis suꝑ pictae. Ita ut oculatis
exfuruo tirtulis. uel taerula uel alba distinguatur tergi sup¬
pellextradunt odore earũ et tontem platione. armenta amore
a ffitrat que ubi eas persentistunt. properato conuenire. nec ter¬
rerinisi sola oris toruitate : quã ob causam panthere absconditis
capitibus. quȩ corporis reliqua sunt spectanda praebent. ut pecua¬

Expanded text:
ut non ilico adsequantur. Ac maxime potentia earum probatur, ut non ilico adsequantur. Ac maxime potentia earum probatur, cum maternis curis incitantur, cum catulorum insistunt raptoribus; succedant sibi equites licet et astu quantolibet amoliri praedam uelint, ni in praesidio maria fuerint, frustra est ausum omne. Notantur frequentissime, si quando latrones suos renauigantes uident, in litore irrita rabie cernuari, uelut propriam tarditatem uoluntaria castigantes ruina; quamquam de fetu uniuerso uix unus queat subtrahi. Pantherae quoque numerosae sunt in Hyrcania, minutis orbiculis superpictae, ita ut oculatis ex fuluo circulis uel caerula uel alba distinguatur tergi supellex. Tradunt odore earum et contemplatione armenta mire adfici atque ubi eas persentiscant properato conuenire nec terreri nisi sola oris toruitate; quam ob causam pantherae absconditis capitibus quae corporis reliqua sunt spectanda praebent, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ltera in asia gens est. ab in itio orientis aestiui ubi deficiunt
rhipeorũ montium iuga hyperbortis similis dicunt arim¬
faeos et ipsi arbustorum frondibus gaudent: bacas edunt. iuxta
uiros acfeminas taetdet crinum. ita uterq sexus comas tondent.
amant quietem nonhamant ledere. sacrihabentur. at tractariq
si ad arimfaeos trans fugerit. tutus est. uel ut asylotegatur:
ultra hoscimmeri et gensa mazonum. porrecta ad caspiũ mare:
quod delapsum perasiaticȩ plagae terga stythitum in rumpit
oceanum. Magnis de inde spatus intertedentib ostia ox ii
fluminis hircani habent. gens siluis a spera copiosa immanibus
ferisfeta tigribus: quod bestiarũ genus insignes matulis notae
et pernicitas memorabile red diderunt. fuluo nitent. hoc fuluum.
nigrantibus segmentis in terundatum uarietate ad prime dec&
Pedem motũ nescio uelocitas. anperuitatita magis ad iuuet. nihil
tam longumest. quod non breu penetret. nihil adeo ante cedit.

Expanded text:
ltera in Asia gens est ad initium orientis aestiui, ubi deficiunt Riphaeorum montium iuga. Hyperboreis similes dicunt Arimphaeos. et ipsi gaudent frondentibus arbustorum: bacas edunt. Iuxta uiros ac feminas taedet crinium: uterque sexus comas tondent. Amant quietem, non amant laedere. Sacri habentur attrectarique esi ad Arimphaeos transfugerit, tutus est, uelut asylo tegatur. Vltra hos Cimmerii et gens Amazonum porrecta ad Caspium mare, quod dilapsum per Asiaticae plagae terga Scythicum inrumpit Oceanum. Magnis deinde spatiis intercedentibus ostia Oxi fluminis Hyrcani habent, gens siluis aspera, copiosa inmanibus feris, feta tigribus. Quod bestiarum genus insignes maculis notae et pernicitas memorabile reddiderunt. Fuluo nitent: hoc fuluum nigrantibus segmentis interundatum uarietate adprime decet. Pedum motum nescio uelocitas an peruicacia magis adiuuet. Nihil tam longum est quod non breui pene-trent: nihil adeo antecedit,