comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa uigit̾ apparent. animabꝰ tantũ & solis
sꝑitibꝰ uisibilia. qm̃ que homo seminauerit.
hec & metet manipulos oꝑũ suort in fine
reportans. Desideriũ nãq hominis cordi eiꝰ
uelut ubera pectori adheret. in quibꝰ om̃is
uis pectoris consistit. idõq anima ꝑ deside¬
riũ carni cooꝑari cogit᷑. ita ut ꝑ ipsã quia
aeria htimida & calida ẽ om̃ia oꝑa ꝑficiati¬
tur. quẽadmͦdũ abertas totius t̾re ꝑ aerẽ
habundant̃ ꝓfert᷑. In loco enĩ illo uir in
uiribꝰ stus potens ẽ . s ibi mulier lac infan¬
tibꝰ effundit qui cibo refici ñ possunt. Ita &
utres anime fortissime sunt. qm̃ ꝑ ipsas dm
scit & senitit. quãuis desideriis carnis etiã

Expanded text:
ipsa jugiter apparent, animabus tantum et solis ipsa jugiter apparent, animabus tantum et solis spiritibus visibilia, quoniam quae homo seminaverit haec et metet, manipulos operum suorum in fine reportans. Desiderium namque hominis cordi ejus velut ubera pectori adhaerent, in quibus omnis vis pectoris consistit; ideoque anima per desiderium carni cooperari cogitur, ita ut per ipsam, quia aerea, humida et calida est, omnia opera perficiantur, quemadmodum ubertas totius terrae per aerem abundanter profertur. In loco enim illo vir in viribus suis potens est, sed ibi mulier lac infantibus effundit, qui cibo refici non possunt. Ita et vires animae fortissimae sunt, quoniam per ipsas Deum scit et sentit, quamvis desideriis ca
Abbreviated transcription (Latin):
sensu eoꝵ carni subiecta multociens famui¬
let᷑. Ipsa qͦq mala oꝑa que homo ꝑ delecta¬
tiones carnis cõmisit: lacrimabili suspirio
qͣs scribendo ipsi in memoriã reuocat. &
sic̃ hiemps frcictus estatis in se ꝯseruat. sic
anina delinquenti homini suspiriũ quo
saltict᷑ in se diligent᷑ ꝓponit. lx iiii.
cere uult congregant᷑. quidã tunores car¬
ntũ instirgentes in tibera uertunt᷑. que
ubertatẽ supͣ demonstrati aeris desig¬
nant. qm̃ ut ubera fortitudinẽ & ple¬
itudinẽ hominis ostendunt. ita & eusdẽ
aeris ubertatẽ ad ferulitatẽ terre manifestãt.
Sic ⁊ anima scit que oꝑa hominis eam deor
lare faciant. quia sic̃ cordi mentẽ sic anime
scientiã inẽẽ constat. Quappt̾ om̃ia oꝑa ho¬
minis ꝑ ipsã ꝑfictunt᷑. Et sic̃ humanũ cor¬
pus diuersis generibꝰ indum̃toꝵ uestit᷑. sic
anima singsis quibꝰq oꝑibꝰ car nis qualia¬
cũq sint tanquã uestim̃tis cooꝑit᷑. que ⁊̃ in

Expanded text:
subjecta multoties famuletur. Ipsa quoque mala opera quae homo per delectationes carnis commisit, lacrymabili suspirio quasi scribendo ipsi in memoriam revocat, et sicut hiems fructus aestatis in se conservat, sic anima delinquenti homini suspirium quo salvetur in se diligenter proponit Quod cere vult congregantur, quidam tumores carnium insurgentes in ubera vertuntur, quae ubertatem supra demonstrati aeris designant, quoniam ut ubera fortitudinem et plenitudinem hominis ostendunt, ita et ejusdem aeris ubertatem ad fertilitatem terrae manifestant. Sic et anima scit quae eam sicut aerlare faciant, quia sicut cordi mentem, sic animae scientiam inesse constat. Quapropter omnia opera hominis per ipsam perficiuntur, Et sicut humanum corpus diversis generibus indumentorum vestitur, sic anima singulis quibusque operibus carnis, qualiacunque sint, tanquam vestimentis cooperitur, quae etiam in
Abbreviated transcription (Latin):
deo creatũ ẽẽ intelligere facit. ipsaq aeri qͥ
int̾ cesu & terrã medus uidet᷑ assimilat᷑. qm̃
homo ꝑ ipsã in suꝑioribꝰ bonũ. & ĩ infimis ia¬
su oꝑat᷑. Nam aer iste om̃ia loca terre temꝑan¬
do ꝑ transit. ita ut eã ubi arida ẽ humiosa fa¬
ciat. ubi pinguis ẽ cũ calore ꝯstringat. ubi
aquosa ẽ exsiccet. ubi ditra ẽ emolliat. atq hoc
usq ad mecdietatẽ ꝓfunditatis ipsiꝰ facit. ad
calorẽ quoq & ad frigus quasi aratro eã euer¬
tit. rectaq temꝑie eam fructiferã reddit. In
hunc qͦq mocłui cũ antua corpꝰ sitũ ab om̃i ui¬
riditate urrtutũ arist senserit in merorẽ ⁊
luctã conuertit᷑. & corpus suũ ꝑ scientiã racio¬

Expanded text:
Deo creatum esse intelliDeo creatum esse intelli terram medius videtur, assimilatur, quoniam homo per ipsam in superioribus bonum et in infimis malum operatur. Nam aer iste omnia loca terrae temperando pertransit, ita ut eam ubi arida est humidam faciat, ubi pinguis est, cum calore constringat, ubi aquosa est, exsiccet, ubi dura est, emolliat; atque hoc usque ad medietatem profunditatis ipsius facit, ad calorem quoque, et ad frigus quasi aratro eam evertit, rectaque temperie eam fructiferam reddit. In hunc quoque modum cum anima corpus suum ab omni viriditate virtutum aridum senserit, in moerorem et luct
Abbreviated transcription (Latin):
nficat. etri homo int̾ctũ consentit int̾iti refistit.
uelait cuiq dño obsequiũ serui sui mͦ placet mͦ
displicet. & sic̃ terra ꝑ spusitudinẽ stiã suistenta¬
tur. ita ⁊ in longituidine & latitudine sua uti¬
la & inutilia ꝓcreat. Spissitudo enĩ terre
que seruo cõꝑat᷑ desideriũ carnis designat.
longitudo aut̃ ⁊ latitudo ipsiꝰ abstinentiã osten¬
dit. que ꝓ dña hic cõputat᷑. luii.
bilicũ aer designat᷑ qui de nubidꝰ usq ad terrã
descendit. & naturali uirtute sua creaturas ter¬
rax tentꝑat. Anima nempe que nuiens sci¬
tilla & racionale spiracusu ex durina potentia
consistit totũ corpiis uecgetando penetrat. eiꝰq
amore circunit illud ad qͥalibet opus mouens.
& licet ingustii peccatoꝵ exortũ sit secũ oꝑa¬
ri cõpellit. Anima enĩ ad altitudine celi ad t̃¬
rena descendens honinẽ quẽ uiuuficat. se a

Expanded text:
nificat, cui homo interdum consentit, interdum resistit, nificat, cui homo interdum consentit, interdum resistit, velut cuique domino obsequium servi sui modo placet, modo displicet, et sicut terra per spissitudinem suam sustentatur, ita et jam in longitudine et latitudine sua utilia et inutilia procreat. Spissitudo enim terrae, quae servo comparatur, desiderium carnis designat; longitudo autem et latitudo ipsius abstinentiam ostendit quae pro domina hic computatur. Quia bilicum aer designatur, qui de nubibus usque ad terram descendit, et naturali virtute sua creaturas terrarum temperat. Anima nempe quae vivens scintilla et rationale spiraculum ex divina potentia consistit, totum corpus vegetando penetrat, ejusque amore circuit, illud ad quodlibet opus movens, et licet in gustu peccatorum exortum sit, secum operari compellit. Anima enim ab altitudine coeli ad terrena descendens, hominem quem vivificat, sed a
Abbreviated transcription (Latin):
transuersũ existit. quanta spusitudo ꝓ fitadi¬
tatis ipsiꝰ ẽ. Homo quippe qui frequent̃ pec¬
cat si aliquando antme in bono oꝑe consen¬
serit letatur. in qua tam̃ leticia dolorẽ timo¬
ris habet. quia timet q̃d inceptũ opis forti
ñ possit ꝑficeri. & cũ timore isto quẽ ꝑ uiris
anime in se retinet. bonũ opus tadi oꝑat᷑.
quouisq hominẽ tedio peccandi antma sibi
attrahat. Sic gͥ om̃is homo in hac uita po¬
situs. mͦ uoluntati anime. mͦ uoluptati car¬
nis ꝯsentit. sic qͦq om̃s sc̃i & electi martires
dĩ dũ adhuc in scso uiuerent facientes uex¬
ilłu passionis xꝑi portabant. Carne enĩ pcc̃¬
cante. antma sic̃ homo ietimans esttriẽ ha¬
bet. & carne esuriente id ẽ a peccatis cessan¬
te. anima sic̃ qui cibis reficit᷑ in bonis oꝑib
gaudet. Menfitra ñ que ab umbilico usq
ad locũ egestionis ẽ. petulantiã caris sig¬

Expanded text:
transversum existit, quanta spissitudo profunditransversum existit, quanta spissitudo profunditatis ipsius est. Homo quippe qui frequenter peccat, si aliquando animae in bono opere consenserit, laetatur, in qua tamen laetitia dolorem timoris habet, quia timet quod incoeptum opus forte non possit perficere, et cum timore isto quem per vires animae in se retinet, bonum opus tandiu operatur, quousque hominem taedio peccandi anima sibi attrahat. Sic igitur omnis homo in hac vita positus modo voluntati animae, modo voluptati carnis consentit; sic quoque omnes sancti et electi martyres Dei, dum adhuc in saeculo viverent facientes vexillum passionis Christi portabant. Carne enim peccante anima, sicut, homo jejunans, esuriem habet; et carne esuriente, id est a peccatis cessante, anima, sicut qui cibis reficitur, in bonis operibus gaudet. Mensura etiam quae ab umbilico usque ad locum egestionis est, petulantiam carnis sig
Abbreviated transcription (Latin):
manus extendit᷑. demonistrat qͥd homo oꝑa
que ꝑ elationẽ m̃tis oꝑatus ẽ ꝑ penitentiã
deleat. Uñ ⁊̃ anima dũ in corꝑe manet. ple¬
nũ gaudiũ nũquã habere ualet quia corpꝰ
& anima sibi inuicẽ aduersant᷑. Quoꝵ con¬
flictũ homo ferre ñ ualens. p̃ magnitudine
tristicie in se ipso deficit. gemensq ad dm̃ con¬
trito corde se ipsũ ꝑ crebra suspiria humiliat.
&i ita ꝑ timorẽ dei humiliatts ab oꝑibꝰ malis
& anime contrariis declinat. oꝑatis bona que
ꝑ manũ significant᷑. currens ⁊̃ uias dei qui
ꝑ pedes ostendint᷑. Manitũ nãq motus & pe¬
adt̃i significat. qm̃ anime de onis oꝑibꝰ gati¬
dendu sit. qͦd aut̃ amotu cessant. designat
quia eise anme in malis oꝑibꝰ sit tristandu¬
ante in transuersũ a femore usq ad femur.
tante longitudinis ẽ. quanta illa ex istit.
que ab umbilico usq ad locũ egestionis ẽ.
quia latitudo terre tante longitudinis in

Expanded text:
onstrat quod homo opera quae per elationem mentis operatus est per poenitentiam deleat. Unde etiam anima dum in corpore manet, plenum gaudium nunquam habere valet, quia corpus et anima sibi invicem adversantur. Quorum conflictum homo ferre non valens, pro magnitudine tristitiae in se ipso deficit, gemensque ad Deum contrito corde se ipsum per crebra suspiria humiliat, et ita per timorem Dei humiliatus, ab operibus malis et animae contrariis declinat, operans bona quae per manum significantur, currens etiam vias Dei quae per pedes ostenduntur. Manuum namque motus et pedum significat quoniam animae de bonis operibus gaudendum sit; quod autem a motu cessant, designat quod eidem animae in malis operibus sit tristanduante in transversum a femore usque ad femur tantae longitudinis est quanta illa existit quae ab umbilico usque ad locum egestionis est, quoniam latitudo terrae tantae longitudinis in
Abbreviated transcription (Latin):
ditate etne leticie uolans in speculatiua fide ⁊ĩ
sapientia scãrũ scriptaraꝵ delectat᷑ quarũ
suauitate inuisibilit̾ pascit᷑ & confortat᷑ ue¬
iut piscis qui ꝑ aerẽ & ꝑ fluxũ aquaꝵ confor¬
tatus ĩ aquis sine pasta mĩtsu tutat. luiiii.

Expanded text:
ditate aeternae laetitiae volans, in speculativa fide et in ditate aeternae laetitiae volans, in speculativa fide et in sapientia sanctarum Scripturarum delectatur, quarum suavitate invisibiliter pascitur et confortatur, velut piscis qui per aerem et per fluxum aquarum confortatus, in aquis sine pastu interdum vivit.
Abbreviated transcription (Latin):
lendinũ circure cogit temꝑat. qm̃ ipsa aer
ille ẽ qui sanguinẽ ꝑ quẽ homo sensũ & ĩtel¬
lectũ capit flucre facit. Ipsa ⁊̃ carnẽ sudorẽ
emittere facit ꝑ caiꝰ calorẽ homo sensũ. & ꝑ cuiꝰ
humorẽ qui frigidus & humidus ẽ intellectũ
habet. & ido om̃is fructus oꝑũ eius in sensu¬
alitate & in intellectu constat. Iuiii.¬
Quecsa etiã uolatilia que magne fortitudi¬
nis sunt. in estate in eundẽ aerẽ uolantia ad
ipso confortant᷑ ipseq aer aliqnͣdo in flumi¬
na descendens quosda magnos pisces confor¬
tat. ita ut aliqnͣditi sine pastti ẽẽ possĩt. Simi¬
lit̾ cũ anima corpus ad ꝯsensã suũ traxerit.
n altitudinẽ cełi. uelat auis in aerẽ uolat.⁊
sicut auts sine aere uolare ñ tialet. sic nec cor¬
pus ꝑ se. s ꝑ animã monet᷑. S cũ homo de¬
sideriis anime aliqnͣdo consenserit. in carita¬
te dei totus ardet. sicq de die in diẽ in iocun¬

Expanded text:
lendinum circuire cogit, temperat, quoniam ipsa aer lendinum circuire cogit, temperat, quoniam ipsa aer ille est qui sanguinem, per quem homo sensum et intellectum capit, fluere facit. Ipsa etiam carnem sudorem emittere facit, per cujus calorem homo sensum, et per cujus humorem, qui frigidus et humidus est, intellectum habet, et ideo omnis fructus operum ejus in sensualitate et in intellectu constat. QuQuaedam etiam volatilia, quae magnae fortitudinis sunt, in aestate in eumdem aerem volantia ab ipso confortantur, ipseque aer aliquando in flumina descendens quosdam magnos pisces confortat, ita ut aliquandiu sine pastu esse possint. Similiter cum anima corpus ad consensum suum traxerit, in altitudinem coeli, velut avis in aerem, volat, et sicut avis sine aere volare non valet, sic nec corpus per se, sed per animam movetur. Sed cum homo desideriis animae aliquando consenserit, in charitate Dei totus ardet, sicque de die in diem in jucun
Abbreviated transcription (Latin):
simus qͦq calor cũ leni frigore ipsiꝰ huntidita¬
tẽ terre immitrit eamq fructiferã in arboribꝰ.
in herbis. & in granis facit.  ita ut om̃tia hec
ꝑ eandẽ hamiditatẽ uirescant. Sintilit̾ aĩa
in suauissimo calore fidi & infortissuna pacien¬
tia ad tollerandas om̃s inutrias hominẽ con¬
fortat. & oꝑa que ñ dene uiuendo priꝰ oꝑatus
ẽ & in quibꝰ eũ ꝑstare ñ licebat. fugienda sibi
ꝓpoint. Sic qͥq eũ in bonis oꝑibꝰ fructiferũ. ⁊
in scĩs uirtutibꝰ uirescere facit. Niueũ etiã
frigus ide aer aliqnͣdo suꝑ terrã mittit qͦd
ipsã totã obtegit. & ꝑ qͦd ad germinandũ
calefit. uñ & illa ex se frigus suũ educit. qͦ¬
usq ad fructiferũ officiũ suũ germinando
int̾ius p̃paret᷑. ac sic deiñ uiriditatẽ fructuũ
cunctoꝵ germinantiũ infert. Anima nãq
hominẽ a gustu oꝑũ suoꝵ quibꝰ eũ ueltit mo¬

Expanded text:
simus quoque calor cum leni frigore ipsius humiditasimus quoque calor cum leni frigore ipsius humiditatem terrae immittit, eamque fructiferam in arboribus, in herbis et in granis facit, ita ut omnia haec per eamdem humiditatem virescant. Similiter anima in suavissimo calore fidei, et in fortissima patientia ad tolerandas omnes injurias hominem confortat, et opera quae non bene vivendo prius operatus est, et in quibus eum praestare non licebat, fugienda sibi proponit. Sic quoque eum in bonis operibus fructiferum et in sanctis virtutibus virescere facit. Niveum etias idem aer aliquando super terram mittit, quod ipsam totam obtegit, et per quod ad germinandum calefit, unde et illa ex se frigus suum educit, quousque ad fructiferum officium suum germinando interius praeparetur, ac sic deinde viriditatem fructui cunctorum germinantium infert. Anima namque hominem a gustu operum suorum, quibus eum velut mo
Abbreviated transcription (Latin):
diuine grẽ returescere facit. S̾ si homo ma¬
iora quã ꝑficere possit de uiribꝰ suis p̃sum̃do
oꝑari temptauerit. anima ipsũ ad m̃sutã
possibilitatis sue rursus rettahens. oꝑa ipsiꝰ
melius disporat. & si in oblurione dei quasi
in securitate tunc uiuit. cimore dei ꝑ terri¬
tũ ab oblurione csĩ eniacuat. Cũ aut̃ homo
qui alienũ sm̃ querendo induriciã inside¬
litatis ducit᷑. tantis tribulationibꝰ ab anima
ꝑ turbat᷑. ut nec spẽ salutis nec ulłu gaudiũ
habere possit. ꝑ hanc triticiã ipsa admo¬
intione sua eũ ad meliorẽ partẽ trahens ad
dm̃ uertĩ suspirare facit. Sic gͥ corpus ꝑ
animã que uuens scintilla & itita ex deo ẽ
ad spẽ uenie & quelibet oꝑa discernenda
& sequenda reriocat᷑. & relicto errore duplici¬
tatis in rectũ iter bonoꝵ oꝑũ ducit᷑. ut ñ aqͣ
cursu suo in recto meatu flait: & sic pꝰea de¬
ne uiuendo in timore dei fortis efficit᷑. Suauis¬

Expanded text:
e revirescere facit. Sed si homo majora quam perficere possit, de viribus suis praesumendo, operari tentaverit, anima ipsum ad mensuram possibilitatis suae rursus retrahens, opera ipsius melius disponit; et si in oblivione Dei quasi in securitate tunc vivit, timore Dei perterritum ab oblivione Dei evacuat. Cum autem homo qui alienum Deum quaerendo in duritiam infidelitatis ducitur, tantis tribulationibus ab anima perturbetur ut nec spem salutis, nec ullum gaudium habere possit, per hanc tristitiam ipsa admonitione sua eum ad meliorem partem trahens ad Deum verum suspirare facit. Sic igitur corpus per animam, quae vivens scintilla et vita ex Deo est, ad spem veniae et quaelibet opera discernenda et sequenda revocatur, et relicto errore duplicitatis, in rectum iter bonorum operum ducitur, ut etiam aqua cursu suo in recto meatu fluit, et sic postea bene vivendo in timore Dei fortis efficitur. Suavis
Abbreviated transcription (Latin):
itit. ut ꝑ cogitationes quȩ ueltit mare urun¬
dant utilia & utitilia discernat. Idẽ ⁊̃ ho¬
mo nanfragiũ sepe patit᷑. cũ ꝑ donas cogitati¬
oues anme ñ consentiens de peccatis suis ĩ
magnã confusionẽ dimergit᷑. & sic ĩ gratus¬
sutio labore cũ naue cogitationũ renigat.

Expanded text:
ponit, ut per cogitationes, quae velut mare inundant, utilia et inutilia discernat. Idem etiam homo naufragium saepe patitur, cum per bonas cogitationes animae non consentiens, de peccatis suis in magnam confusionem dimergitur, et sic in gravissimo labore cum nave cogitationum remi
Abbreviated transcription (Latin):
estatis & de frigore hiemis semꝑ lutulenta ẽ:
& lutũ istud ad germinansu eam impreg¬
nat. Hoc mͦ & corpus antinie ueliit ancilla
dñe subiacere debet. que ꝑ corptis sic̃ aña ꝑ an

Expanded text:
estatis et de frigore hiemis semper lutulenta est, estatis et de frigore hiemis semper lutulenta est, et lutum istud ad germinandum eam impraegnat. Hoc modo et corpus animae, velut ancilla dominae, subjacere debet, quae per corpus
Abbreviated transcription (Latin):
tutes dilatata ad laudẽ dĩ erigit᷑. stabile fun¬
dam̃tũ supͣ petrã edificat. qͦd uentis id ẽ
uarsis temptationibꝰ diaboli moueri ñ possit.
quia quẽ ad mͦsu uene cũ nerius humanũ
corpus ne dissoluat᷑ confirmant. sic uirtus
hunulitatis bona oꝑa ne ꝑ elationẽm dissi¬
ũpent᷑ conectit ⁊ confirmat. Flumina naq
riuulos educunt. terrã turiditate sua adui¬
uando que om̃ia ꝑ p̃dictũ aerẽ mouent᷑. qui
calore & humiditate sua omia germinare
facit. Ita cũ anima carnis delectationẽ su¬
ꝑans desiderior suoꝵ fundam̃tũ in honine
constituit. ipsa & corpus oꝑa sua unanimit᷑
ꝑficiunt. uñ & in scĩs oꝑibꝰ gaudens in dulci
odore uirtutũ uolat. Et quẽ admͦdũ maiora
flumina diuersos riuulos enuttunt qui t̃¬
rã germinare facunt. sic antma corꝑi do¬
minans. caritatẽ. ob edientiã & humilitatẽ
cũ aliis fortissimis uirtitibꝰ in eo suscitat. qͥbꝰ
hominẽ in laude dĩ ꝑ exercitiũ bonoꝵ oꝑũ

Expanded text:
stabile fundamentum supra petram aedificat, quod ventis, id est variis tentationibus diaboli, moveri non possit, quia quemadmodum venae cum nervis humanum corpus ne dissolvatur confirmant, sic virtus humilitatis bona opera ne per elationem dissipentur connectit et confirmat. Flumina namque rivulos educunt, terram viriditate sua adjuvando, quae omnia per praedictum aerem moventur, qui calore et humiditate sua omnia germinare facit. Ita cum anima carnis delectationem superans desideriorum suorum fundamentum in homine constituit, ipsa et corpus opera sua unanimiter perficiunt, unde et in sanctis operibus gaudens in dulci odore virtutum volat. Et quemadmodum majora flumina diversos rivulos emittunt, qui terram germinare faciunt, sic anima corpori dominans, charitatem, obedientiam et humilitatem cum aliis fortissimis virtutibus in eo suscitat, quibus hominem in laude Dei per exercitium bonorum
Abbreviated transcription (Latin):
sũmitatẽ finis medis digiti eande m̃sitrã
habet. que a talo usq ad fraẽ maioris arti¬
culi ẽ: uelut ñ quilibet principalis uentus
cũ collat᷑alibꝰ suis & flatibꝰ ipsoꝵ inuna men¬
sura existit. Homo nãq ꝑ uim racionali¬
tatis bonis & scĩs oꝑibꝰ uana intentione in¬
t̃asu delectat᷑. que dũ oꝑari incipit. sanguis
eiuis qui in peccatis conceptiis ẽ p̃ladore cepti
oꝑus totus in ipso cõmouet᷑. sicq tedio oꝑan¬
di opus suũ imꝑfectũ relinquit. Bonũ ⁊̃
qd priꝰ ñ in deo. s de ꝓpria uirtute confi¬
dendo inchoauerat. imꝑfectũ ꝓpt̾ elatio¬
nẽ mentis sue deridet. & qnͣtũ pricis qmͣ
illud inciꝑet in eo delectabat᷑. tantũ pꝰ de
imꝑfectione eius erubescit. & quia tale qͥd
fecerit. dolere & merere incipit. Menfura
enĩ que ab humeris usq in flexirã triłq
brachii ẽ. oꝑa que homo ꝑ elationẽ mentis

Expanded text:
finis medii digiti, eamdem mensuram habet, quae a talo usque ad finem majoris articuli est, velut etiam quilibet principalis ventus cum collateralibus suis, et flatibus ipsorum in una mensura existit. Homo namque per vim rationalitatis bonis et sanctis operibus vana intentione interdum delectatur, quae dum operari incipit, sanguis ejus, qui in peccatis conceptus est, per laborem coepti operis totus in ipso commovetur, sicque taedio operandi opus suum imperfectum relinquit. Bonum etiam quod prius, non in Deo, sed de propria virtute confidendo, inchoaverat, imperfectum propter elationem mentis suae deridet; et quantum, priusquam illud inciperet, in eo delectabatur, tantum post de imperfectione ejus erubescit, et quia tale quid fecerit, dolere et moerere incipit. Mensura enim quae ab humeris usque ad flexuram utriusque brachii est, opera quae homo per elationem mentis
Abbreviated transcription (Latin):
riũ nature stie in fictili uase corꝑis unquã pł¬
nit̃ oꝑari pot̃. cñ cato exiltũ & ipsa uitã qui¬
rat.is corpis quo peccante sepe affligit᷑. in¬
munda ili & fetida peccata cũ dolore ꝓpo¬
tendo affligit. atq eadẽ peccata in tͥsticia
cognoscere facit. Stomachiis ent̃ qui cibos rea¬
pit. quos uũm in fetore emittit. hominẽ qui ĩ
peccatis delectat᷑ significat.s& p̾ea ꝑ penitentũ
in molestiã peccator conuernit᷑. UXXu¬

Expanded text:
e in fictili vase corporis nunquam pleniter operari potest, cum caro exsilium et ipsam vitam quaerat, sed corpus, quo peccante saepe affligitur, immunda illi et fetida peccata cum dolore proponendo affligit, atque eadem peccata in tristitia cognoscere facit. Stomachus enim qui cibos recipit, quos iterum in fetore emittit, hominem qui in peccatis delectatur significat, et postea per poenitentiam in molestiam peccatorum convertit
Abbreviated transcription (Latin):
ad quã tam̃ in multis suspiriis anhelauit. ut ñ
aninia cũ ꝑ corptis sicꝑata fuerit. plurima sus¬
piria dolendo trahit. S cũ illud desideriis
natire sue subdiderit in magno gaudio
letat᷑. & sic̃ terra in frigore & in calore frue¬
tus stios ñ equalit̾ ꝓfert. sic ⁊̃ ipsa male &
bene oꝑando ineqtialia oꝑa habet. Ex na¬
tura nãq ista in qua anima ꝑ corptis. &
corpus ꝑ aniniã sepe suꝑat᷑. homo iła pu¬
rã fide nequaquã habere pot̃ ꝑ quã ipse

Expanded text:
ad quem tamen in multis suspiriis anhelavit. Ut etiam ad quem tamen in multis suspiriis anhelavit. Ut etiam anima, cum per corpus superata fuerit, plurima suspiria dolendo trahit: sed cum illud desideriis naturae suae subdiderit, in magno gaudio laetatur. Et sicut terra in frigore et in calore fructus suos non aequaliter profert, sic etiam ipsa male et bene operando inaequalia opera habet. Ex natura namque ista, in qua anima per corpus, et corpus per animam saepe superatur, homo illam puram fidem nequaquam habere potest per quam ip
Abbreviated transcription (Latin):
tati carnis sue parit̃ consentiret. nulłu opꝰ
ꝑ ficere posset. qm̃ ipsa uitiens spiractiłui ẽ qͥd
mobili tactu totũ corpus illud uiuificando
ꝑtransit. quẽ admdu ⁊̃ flatus p̃dicti aeris to¬
tã terrã fractiferã reddit. Ide uͦ aer quasi
anuna terre existit. cuiꝰ humiditatẽ flatu
suo tangens eam uirescere faca. & sic̃ aer iste
cuiꝰ iuriditas sanguinẽ & humiditas fudorẽ
in homine significat. in terra inuisibilis &
inpalpabilis ẽ. sic anima in corꝑe in palpabi¬
lis ẽ. sanguinẽ casefacit. & ꝑ racionalitatẽ in
illo inisidilit̃ oꝑat᷑. Homo nãq se dm habe¬
re ꝑ animã itelligit. idoq suie ꝑ se ipsũ si¬
ue ꝑ altũ legẽ sibi semꝑ constituit. & hoc ei
naturale ẽ. qm̃ primꝰ homo legẽ in p̃cepto
accepit. quã ꝑ consiliũ serpentis repudiauit.
Qui pꝰ p̃uaricationẽ p̃cepti dei in exiliũ istud
expiasus paradysũ in habitare ñ potitit.

Expanded text:
tati carnis suae pariter consentiret, nullum opus tati carnis suae pariter consentiret, nullum opus perficere posset, quoniam ipsa vivens spiraculum est, quod nobili tactu totum corpus illud vivificando pertransit, quemadmodum etiam flatus praedicti aeris totam terram fructiferam reddit. Idem vero aer quasi anima terrae existit, cujus humiditatem flatu suo tangens, eam virescere facit; et sicut aer iste, cujus viriditas sanguinem et humiditas sudorem in homine significat, in terra invisibilis et impalpabilis est, sic anima in corpore impalpabilis sanguinem calefacit, et per rationalitatem, in illo visibiliter operatur. Homo namque se Deum habere per animam intelligit, ideoque sive per se ipsum, sive per alium legem sibi semper constituit; et hoc ei naturale est, quoniam primus homo legem in praecepto accepit quam per consilium serpentis repudiavit. Qui post praevaricationem praecepti Dei in exsilium istud expulsus, paradisum inhabitare non potuit,
Abbreviated transcription (Latin):
filis texto induit᷑ ⁊ uestit᷑. sic ipsa om̃ia oꝑa
que cũ homine oꝑat᷑ at uestẽ induens cũ illis
suic bona siue mala sint sic̃ corꝑe in quo ha¬
bitat obtegit᷑. Bona quidẽ oꝑa cũ de corꝑe
abscesserit sic̃ uestim̃tũ in fulgore pitrissimi
auri qͦd om̃i ornam̃to decoratũ ẽ in ipsa appa¬
rent. s praua oꝑa ut uestim̃tũ om̃i innuim¬
dicia pollutũ in ipsa fetent. Ipsa ⁊̃ in sintili¬
tudine aeris cũ homine oꝑat᷑. qui utres stias
t̃re inmittit. ꝑ quas fructifera ẽ & frticttis
suos ꝑficit. & qui frigiditate hiemis totã t̾rã
arefacit. quȩ tam̃ ad frucltiositatẽ t̃re calorẽ
in se conseruat. qm̃ ꝑ uires anime puericia.
adolescentia. uirientus ⁊ senectus frucltis bonoꝵ
p̃mia eterne beatiuidinis pꝰ finẽ ħois ꝯsertia
utresceret. & passim gigneret i ariditatẽ
uerteret᷑ & sicit pulitis efficeret᷑. P hoc de¬
signat᷑ quia si anima desideriis suis ac uolun¬

Expanded text:
induitur et vestitur, sic ipsa omnia opera quae cum homine operatur, ut vestem induens, cum illis, sive bona sive mala sint, sicut corpore in quo habitat obtegitur. Bona quidem opera, cum de corpore abcesserit, sicut vestimentum in fulgore purissimi auri quod omni ornamento decoratum est in ipsa apparent; sed prava opera ut vestimentum omni immunditia pollutum in ipsa fetent. Ipsa etiam in similitudine aeris cum homine operatur, qui vires suas terrae immittit, per quas fructifera est et fructus suos perficit, et qui frigiditate hiemis totam terram arefacit; quae tamen ad fructuositatem terrae calorem in se conservat, quoniam per vires animae pueritia, adolescentia, juventus et senectus, fructus bonorupraemia aeternae beatitudinis post finem hominis conservaresceret et passim gigneret, in ariditatem verteretur et sicut pulvis efficeretur. Per hoc designatur quia si anima desideriis ac volun
Abbreviated transcription (Latin):
ad orientẽ. & ꝑ scientiã mali ad occiden¬
tẽ respiciens. ita ut homo scientia bomi
ꝑ ignẽ qui deus ẽ accensus in ꝑfectione
scĩsfimoꝵ oꝑũ cũ austro uolet. in effecta
uͦ maloꝵ oꝑt̃ in penis aquilonis scdm̃ qͥd
peccauerit puniat᷑. Ipsa enĩ amma que
corpus sensibue reddit. hominẽ in uiribꝰ
suis frigidũ aut calidũ facit. ira ut ꝑ ip¬
sã calorem auistri & frigus aquilonis sen¬
tiat. qͥd in flatu hominis ꝓbari pot̾.ͥ quẽ
ipse scłm qͥd uoluerit siue calidũ suie
frigisu enutit. Homo ⁊̃ in creatura
quã ꝑ uisũ discernit scdm̃ qd caro desi¬
derat bonũ uel małii cũ anima oꝑat᷑. ip¬
saq aĩa in timore & amore dei bõnũ qͣsi
in dextera parte facit. Uñ & mala scien¬
tia ꝑ bonã auxilio gr̃e dei in homine
suꝑat᷑. sic̃ ⁊̃ sinistra manus ꝑ dexterã
que maioris fortitudinis ẽ p̾mit᷑. Ani¬
ma enĩ que spiram̃ a deo ẽ. in corꝑe inui

Expanded text:
ad orientem, et per scientiam mali ad occidenad orientem, et per scientiam mali ad occidentem respiciens; ita ut homo scientia boni per ignem, qui Deus est, accensus, in perfectione sanctissimorum operum cum austro volet, in effectu vero malorum operum in poenis aquilonis, secundum quod peccaverit, puniatur. Ipsa enim anima, quae corpus sensibile reddit, hominem in viribus suis frigidum aut calidum facit, ita ut per ipsam calorem austri, et frigus aquilonis sentiat, quod in flatu hominis probari potest, quem ipse secundum quod voluerit sive calidum sive frigidum emittit. Homo etiam in creatura, quam per visum discernit, secundum quod caro desiderat, bonum vel malum cum anima operatur, ipsaque anima in timore et amore Dei bonum quasi in dextera parte facit. Unde et mala scientia per bonam auxilio gratiae Dei in homine superatur sicut etiam sinistra manus per dexteram, quae majoris fortitudinis est, premitur. Anima enim, quae
Abbreviated transcription (Latin):
ipsoꝵ transiens. capilos paulatĩ & singu¬
latim euellit. cũ humorẽ ñ habent. uelut
ñ terra humore carens p̃ ariditate sua ui¬
riditate graminũ expers ẽ. Sic homines
net int̾renis adiutorio alicuiꝰ utilitatis homui¬
nidꝰ ꝓdesse cupitnt. Isti nãq homines igne
sꝑc sc̃i ñ calentes discretione qdiȩ mat̾ uir¬
tutũ ẽ carent. ita ut ꝓpt̾ in constantiã mo¬
rũ suoꝵ qͦd prius placuit mͦ displiceat. I&¬
loo stabuitate sc̃aꝵ uirtutũ priuant᷑. quẽ¬
admͦdũ caput crinibꝰ suis destittit᷑. x luiii.
Homo itaq ad orientẽ uersus. & uelut oc¬
cidens ad orientẽ respiciens. brachiaq sua
extendens. quẽ admͦsu auster & septento
ab uitucẽ seꝑati sunt. brachtũ fuũ dextrũ
ad austrũ. sinistrũ uͦ ad septentrionẽ di¬
rigit. Hoc mͦ & anima cũ uiribꝰ suis
quatuor elem̃tis ꝑ scientiã bomi & mali
oꝑando in homine uolat. ꝑ scientiã boni

Expanded text:
ipsorum transiens, capillos paulatim et singiipsorum transiens, capillos paulatim et singillatim evellit, cum humorem non habent, velut etiam terra humore carens pro ariditate sua viriditate graminum expers est. Sic homines nec in terrenis adjutorio alicujus utilitatis hominibus prode se cupiunt. Isti namque homines igne Spiritus sancti non calentes, discretione quae mater virtutum est, carent, ita ut propter inconstantiam morum suorum, quod prius placuit modo displiceat, ideoque stabilitate sanctarum virtutum privantur quemadmodum caput crinibus suis destituitur. QuHomo itaque ad orientem versus et velut occidens ad orientem respiciens, brachiaque sua extendens, quemadmodum auster et septentrio ab invicem separati sunt, brachium suum dextrum ad austrum, sinistrum vero ad septentrionem dirigit. Hoc modo et anima cum viribus suis et quatuor elementis per scientiam boni et mali operando in homine volat, per scientiam boni
Abbreviated transcription (Latin):
moribꝰ humida existit. qm̃ isti capillos nu¬
triunt quẽa dm̾su & terra irrigua inui¬
titudinẽ graminis ꝓdacit. Der hoc osten¬
dit᷑ qͥd anua ꝑ uires suas frucluosas utr¬
tutes bonoei oꝑtĩ in illis hominibꝰ oꝑat᷑ quti
deuotis m̃tibꝰ uerba dei libent᷑ audientes.
ꝑ igneã inspirationẽ sꝑc scĩ hunriditatẽ
lacrimax in suspiriis & desiderio celestiũ
sepe ꝓducunt. Istoꝵ scã intentio quasi in
pinguedine bone terre fructuosoꝵ oꝑũ
fructus cũ gaudio ꝓfert. ita ut anima ĩ
bonis oꝑibꝰ corꝑe sibi consentiente. in xꝑo
iam exultando gaudeat. etusq caritatis
dulcedine ueracit᷑ firmata inbeata ꝑseue¬
rantia ita ꝑsistat. ut iã nulla uagatione
sꝑitaliũ uel carnaliũ uicior deficiendo ares¬
cat. In quoꝵ uͦ capitibꝰ capilli euellunt᷑. ita
ut caliu efficiant᷑.ł hoc idõ ẽ quia caro eon
sicca incalore existit. qm̃ calor ad uertieẽ

Expanded text:
moribus humida existit, quoniam isti capillos numoribus humida existit, quoniam isti capillos nutriunt, quemadmodum et terra irrigua multitudinem graminis producit. Per hoc ostenditur quod anima per vires suas fructuosas virtutes bonorum operum in illis hominibus operatur, qui devotis mentibus verba Dei libenter audientes per igneam inspirationem Spiritus sancti humiditatem lacrymarum in suspiriis et desiderio coelestium saepe producunt. Istorum sancta intentio quasi in pinguedine bonae terrae fructuosorum operum fructus cum gaudio profert, ita ut anima, in bonis operibus corpore sibi consentiente, in Christo jam exsultando gaudeat, ejusque charitatis dulcedine veraciter firmata in beata perseverantia ita persistat, ut jam nulla vagatione spiritalium vel carnalium vitiorum deficiendo arescat. In quorum vero capitibus capilli evelluntur, ita ut calvi efficiantur, hoc ideo est, quia caro eorum sicca in calore existit, quoniam calor ad verticem
Abbreviated transcription (Latin):
descendunt. ⁊ totã terrã irrigando ꝑ uiri¬
ditatẽ ad fructuositatẽ ꝑducant. Similĩ
aninia quȩ inmortale & deficienis cõrpus
infantis a deo mutit᷑. ulud ũtribꝰ suis ui¬
ficando suscitat. Ipsa qͦq in naturali sim¬
plicitate adhuc ꝑsistente. auima quasi q̃¬
da eleganti neste in nocentie uiduta ualde
decorat᷑ quia queq uicia que ut tempestatiᷤ
sunt depellit. fructuositatẽ om̃iũ uirtutũ
ꝓducens. in msu terre que ꝑ suauẽ plitiũ
fructũ gegerminando ꝓfert. In nocentu
enĩ regnia ẽ circũ amicta atirea uestt ꝑ quã
castitas intelligit᷑. cuiꝰ uirtutes sic̾ pluula
multiplicant᷑. & eisdẽ castitatis caput ha¬
militas ẽ. He due uirtutes sibi in homine
sociate cesu laudidꝰ resonare facrunt. & t̃rĩ
exemplis scãꝵ uirtutũ replent. Xluii.
Qa aut̃ crmes in quorsa hominũ capitibꝰ¬
fortitudinẽ suã suꝑius ñ cuulsi retinent. sta
ut ñ eradicent᷑. hoc in illis ẽ quoꝵ caro ex hu¬

Expanded text:
ram rigando per viriditatem ad fructuositatem perducunt. Similiter anima, quae in mortale et deficiens corpus infantis a Deo mittitur, illud viribus suis vivificando suscitat. Ipso quoque in naturali simplicitate adhuc persistente, anima quasi quadam eleganti veste innocentiae induta valde decoratur, quia quaeque vitia, quae ut tempestates sunt, depellit, fructuositatem omnium virtutum producens, in modum terrae quae per suavem pluviam fructum suum germinando profert. Ina aurea veste, per quam castitas intelligitur, cujus virtutes sicut pluvia multiplicantur, et ejusdem castitatis caput humilitas est. Hae duae virtutes sibi in homine sociatae coelum laudibus resonare faciunt, et terram exemplis sanctarum virtutum replent. Unde fiat quod in quorumdam hominum capitibfortitudinem suam superius non evulsi retinent, ita ut non eradicentur, hoc in illis est, quorum caro ex hu
Abbreviated transcription (Latin):
scientia que bone uelut ancilla dñe sub¬
dita ẽ ad masu se melinat. & sic̃ dña ꝑ an¬
cilła sepus offendit᷑. similit᷑ & bona scien¬
tia a mala intcłu suꝑat᷑. Quẽadm̾du etiã
manus ad oꝑandu sibi conuingunt᷑. & at
firmam̃tũ & t̾ra licet a se maicẽ pluri¬
niũ distent aliqua societate concordant.
sic homo ꝑ has dissimiles scientias quas in
se habet quelibet oꝑa sua ꝑficit.liii.

Expanded text:
scientia, quae bonae, velut ancilla dominae, subscientia, quae bonae, velut ancilla dominae, subdita est, ad malum se inclinat, et sicut domina per ancillam saepius offenditur, similiter et bona scientia a mala interdum superatur. Quemadmodum etiam manus ad operandum sibi conjunguntur, et ut firmamentum et terra, licet a se invicem plurimum distent, aliqua societate concordant, sic homo per has dissimiles scientias quas in se habet quaelibet opera sua perficit.
Abbreviated transcription (Latin):
brachti principalis uentus orientalis designa¬
tur. in flexura aut̃ & in uinctura ubi manꝰ
eude brachio contungit᷑ collaterales uenti il¬
uꝰ ostendut᷑. in scapula qͦq & in manu itiiꝰ
flatus eoꝵ dẽ collat̾aliũ uentoꝵ manifestant᷑.
nsscxura ũ dextri brachis prmctpalis atistra¬
lis uentus demonstrat᷑. in humero uͦ atq ĩ
uinctura qua manus ipsi brachio coadimna¬
tur. collat᷑ales ꝯ̃ huaꝰ uenti declarant᷑. i s & ĩ
scapula & in mani euiscde brachii spirami¬
na ipsoꝵ collat̃aliũ uentoꝵ notant᷑. Hoc ẽ
qͥd anima in m̃bris hominis similituctinẽ
uenti tenens. qͥdlibet illoꝵ flecti & moueri
naturalit᷑ facit. & homo ñ scđm gustũ car¬
nis cũ ipsa oꝑat᷑. Quappt̾ ipsa de peccato
dinis sic̃ lac coagulatus & conceptus ẽ. &
in dextra parte bonũ. in sinistra aut̃ ma¬
lũ ꝑ aniniã oꝑat᷑. & ut quisq uentꝰ alteri.
sic anima corꝑi adiungit᷑. Homo q̃q u
bona scientia ad dm̃ tendit. in mala uͦ

Expanded text:
brachii principalis ventus orientalis designatur, in flexura autem, et in junctura ubi manus eidem brachio conjungitur, collaterales venti illius ostenduntur, in scapula quoque et in manu illius flatus eorumdem collateralium ventorum manifestantur. In flexura vero dextri brachii principalis australis ventus demonstratur; in humero vero atque in junctura, qua manus ipsi brachio coadunatur, collaterales etiam hujus venti declarantur; sed et in scapula et in manu ejusdem brachii spiramina ipsorum collateralium ventorum notantur. Hoc est quod anima in membris hominis similitudinem venti tenens, quodlibet illorum flecti et moveri naturaliter facit, et homo etiam secundum gustum carnis cum ipsa operatur. Quapropter ipsa de pdinis sicut lac coagulatus et conceptus est, et in dextra parte bonum, in sinistra autem malum per animam operatur; et ut quisque ventus alteri, sic anima corpori adjungitur. Homo quoque in bona scientia ad Deum tendit, in mala vero
Abbreviated transcription (Latin):
bis placeant. Pet duas ñ alas scientie inde¬
licit boni & mali ħo om̃e opus in aĩa ꝑ¬
ficit. quaꝵ diuersitate qualis sit innotescit.
quia saluationẽ ꝑ animã adeo. ꝑ carnẽ u̾ ho¬
norẽ ab hontinibꝰ expetit. Et sic int̾csu ꝑ sci¬
entiã boni in cesu ascendit. int̾csu ñ ꝑ scientiã
suoꝵ in anima se grauari senserit. de prauis
oꝑdoꝰ penitentiã agens ad dm̃ suspirat. &
quẽadmdu uenti mͦ in attra placida. mͦ in
tempestate magna in firmam̃to discurr̃t.

Expanded text:
aceant. Per duas etiam alas, scientiae videlicet boni et mali, homo omne opus in anima perficit, quarum diversitate qualis sit innotescit, quia salvationem per animam a Deo, per carnem vero honorem ab hominibus expetit. Et sic interdum per scientiam boni in coelum ascendit, interdum etiam per scientiam suorum in anima se gravari senserit, de pravis operibus poenitentiam agens, ad Deum suspirat; et quemadmodum venti modo in aura placida, modo in tempest
Abbreviated transcription (Latin):
tera ala ostendit qͦd arutia desideriũ & fus¬
piriũ ad bona oꝑa habet. sinistra aut̃ fa¬
tuitatẽ hominis cũ qua mala ꝓpetrat. que
ex debito originalis peccati ꝯtraxit.I.¬
& uentositas eoꝵ dẽ uentoꝵ ꝑ totũ firmam̃tũ
missa ẽ. uiribꝰ suis illud totũ ꝑfundit: & quẽ¬
adm̃su flatus uentoꝵ i. firmam̃to discurrt̃.
sic ipsa honunẽ dm̃ ardentissime diligere.
& scĩssimas uirtutes mellifluũ saporẽ oꝑari
facit. quia eloquia dñi suꝑ mel & fauũ ori
eius dulcescunt. Sicq anima firmam̃tũ sci¬
licet corpus suũ incomꝑabili ornam̃to uirtu¬
tũ & suauissimo decore scõꝵ oꝑtĩ diligentissi

Expanded text:
tera ala ostendit quod anima desiderium et sustera ala ostendit quod anima desiderium et suspirium ad bona opera habet, sinistra autem fatuitatem hominis, cum qua mala perpetrat, quae ex debito originalis peccati contraxit. Qet ventositas eorumdem ventorum per totum firmamentum missa est, viribus suis illud totum perfundit: et quemadmodum flatus ventorum in firmamento discurrunt, sic ipsa hominem Deum ardentissime diligere, et sanctissimas virtutes mellifluum saporem habentes operari facit, quia eloquia Domini super mel et favum ori ejus dulcescunt. Sicque anima firmamentum, scilicet corpus suum, incomparabili ornamento virtutum et suavissimo decore sanctorum operum diligentissi
Abbreviated transcription (Latin):
didatũ significat. Et sicut hi duo collat᷑a¬
les uenti orientali uento quasi due ale. umc¬
ti sunt. sic anime bonũ ⁊ małii. bonũ in
gatidio & leticia ꝑ que tanquã sol in uirtuti
sua corã deo lucet: mału ꝑ qd oꝑa bona &
sc̃a nigredine peccator uelut claritas solis
tenebrosis nubibꝰ obscurat᷑. Homo namq
ꝑ bonã itentionẽ anime sue penas quas ĩ
aquilone ẽẽ cognoscit ualde timet. quãtus
corpus delectationibꝰ peccatoꝵ assuefactũ
animã multociens p̃mat. S & hec intentio
anime duas alas habet. quaꝵ alt̾a timor
dei ẽ qui ꝑ ammnonitionẽ sꝑc scĩ in homine
accendit᷑ altã uͦ ab reninitiatio peccatoꝵ
que pꝰea timore dei pꝰposito homo sẽpissi¬
me repetit. Occidentalis uentus ñ duas a¬
las habet. quaꝵ alt̾a ad austrũ. & alt̾a ad
aquilonẽ extendit᷑. que significant qͦd ho¬
mo bonũ sentit. & ꝑ bonũ malai scit. Et dex¬

Expanded text:
didatum significat. Et sicut ii duo collateradidatum significat. Et sicut ii duo collaterales venti orientali vento quasi duae alae juncti sunt, sic animae bonum et malum, bonum in gaudio et laetitia, per quae tanquam sol in virtute sua coram Deo lucet, malum per quod opera bona et sancta nigredine peccatorum, velut claritas solis tenebrosis nubibus obscuratur. Homo namque per bonam intentionem animae suae poenas quas in aquilone esse cognoscit, valde timet, quamvis corpus delectationibus peccatorum assuefactum, animam multoties premat. Sed et haec intentio animae duas alas habet, quarum altera timor Dei est, qui per admonitionem Spiritus sancti in homine accenditur, altera vero abrenuntiatio peccatorum, quae postea, timore Dei postposito, homo saepissime repetit. Occidentalis ventus etiam duas alas habet, quarum altera ad austrum et altera ad aquilonem extenditur, quae significant quod homo bonum sentit et per bonum malum scit. Et dex
Abbreviated transcription (Latin):
tis s frigidas. & oꝑa praua designat. Ii gneñ
qͦq spiracusu q̃d anima racionalis ẽ. que oꝑa
cariris ⁊ sangitinis quibꝰ homo delectatur
sentit. licet ad celestia naturalit susptret:
corꝑi tamĩ utres & calor: ĩ inmnundissimo fe¬
tore peccator ñ subministrat. quẽ a dm̃dũ
sol fetentẽ putredinẽ innandissimoꝵ uer¬
miũ radiis suis calefacit. Sed septentriena¬
lis uentus oñibꝰ creaturis in utilis ẽ. qui ⁊̃ du¬
as alas habet. quaꝵ alt̾a ad orientẽ. alt̾a ad
occidentẽ extendit᷑. qtie scientiã boni& mali
in homine designant. ꝑ quã ipse queq uti¬
lia & inutilia m animo suo uelat ueltit in
speculo considerat. sic̃ terra ꝑfirmam̃tũ fu¬
ꝑtus & inferius regit᷑. Orientalis att̃ uenti
ala que ad austrũ tendit. demonstrat ho¬
minẽ qui ꝑ bona oꝑa ad dm̃ in amplexione
uere caritatis ascendit. ala uͦ que ad aqui¬
lonẽ respicit. hominẽ carnis uoluptatibꝰ sor¬

Expanded text:
signat. Ignem quoque spiraculum, quod anima rationalis est, quae opera carnis et sanguinis, quibus homo delectatur, sentit, licet ad coelestia naturaliter suspiret, corpori tamen vires et calorem in immundissimo fetore peccatorum etiam subministrat, quemadmodum sol fetentem putredinem immundissimorum vermium radiis suis calefacit. Sed septentrionalis ventus omnibus creaturis inutilis est, qui etiam duas alas habet, quarum altera ad orientem, altera ad occidentem extenditur; quae scientilia et inutilia in animo suo velut in speculo considerat, sicut terra per firmamentum superius et inferius regitur. Orientalis autem venti ala, quae ad austrum tendit, demonstrat hominem qui per bona opera ad Deum in amplexione verae charitatis ascendit; ala vero quae ad aquilonem respicit hominem carnis voluptatibus sor
Abbreviated transcription (Latin):
seruanda circuitus sui uelocitatẽ ꝑ artẽ
honinis conuenient᷑ & sepe firmat᷑.i sic
anime quãdiu manet in homine ꝑ grãm
dei inbono subuenit᷑. cui tam̃ alias in malo
ꝑ suggestionẽ diaboli delcctatio maia ⁊ ꝯsenfuᷤ¬

Expanded text:
servandam circuitus sui velocitatem per artem servandam circuitus sui velocitatem per artem hominis convenienter et saepe firmatur, sic animae quandiu manet in homine per gratiam Dei in bono subvenitur, cui tamen alias in malo per suggestionem diaboli delectatio mala et consensu
Abbreviated transcription (Latin):
uicia ꝓut ualet ꝑficere ñ desistit. xliiii.
homo pascit᷑ cõminuunt & circãferunt.
insimilitudinẽ molendini positi sunt qͥd cũ
aere aquaꝵ circu̾̃fert᷑. & cuiꝰ lapidis circulis
cũ calore ardet. Sicut enĩ homo cibũ quo
reficit᷑ dentibꝰ suis conterendo temꝑat. sic
etiã anima in ipso quicquid ipse scm no¬
luutatẽ suã elegerit ardenti studio oꝑat᷑.
psa qͦq anima ꝑ qtiã homo sensũ & gustũ
ad ꝑficiendũ qͥdlaet opus siue bonũ siue
masii accipit . animo uelut molendinũ ꝑ
cogitationes circueunte illũ ardentissime in¬
stigat. in modũ ignis qui ꝑ fufflatus folliũ
inifłamatus fortius ardet. Sic anima ⁊̃ in
quatuor elem̃tis ex quibꝰ homo creatus ẽ que¬
cũq uult homo ꝑ capacitatẽ racionalitatis
oꝑat᷑. ꝑ desideria cordis sui circũferens. sic̃
molendinũ humana arte constructũ ꝑ aqͣs
uelocissime circũfert᷑. Et quẽ admͦdu ad

Expanded text:
vitia prout valet perficere non desistit. Quod vitia prout valet perficere non desistit. Quod homo pascitur comminuunt et circumferunt, in similitudinem molendini positi sunt, quod cum aere aquarum circumfertur, et cujus lapidis circulus cum calore ardet. Sicut enim homo cibum quo reficitur dentibus suis conterendo temperat, sic etiam anima in ipso quidquid ipse secundum voluntatem suam elegerit, ardenti studio operatur. Ipsa quoque anima, per quam homo sensum et gustum ad perficiendum quodlibet opus sive bonum sive malum accipit, animo velut molendinum per cogitationes circumcunte, illum ardentissime instigat, in modum ignis, qui per sufflatus follium inflammatus fortius ardet. Sic anima etiam in quatuor elementis ex quibus homo creatus est, quaecunque vult homo per capacitatem rationalitatis operatur, per desideria cordis sui circumferens, sicut molendinum humana arte constructum per aquas velocissime circumfertur. Et quemadmodum ad
Abbreviated transcription (Latin):
unt. Infans enĩ priusquã dentes in ipso ou¬
ant᷑ gingnus ꝑ liquorẽ cerebri cet̾osq hu¬
mores cauatis. graui doloie insirmitatis
int̾im tenet᷑. qui pꝰea puerili etate transac¬
ta in plenitudine sanguinis sui constitutꝰ.
scĩtate anime ꝑ gustũ carnis in eo iã defi¬
ciente lascuuã amplectit᷑. idõq homo illiꝰ
etatis sub magna custodia timoris haben¬
dus ẽ. Ita ⁊ anima corꝑi dominat᷑. dũ ho¬
mo adhuc in dubio positus cogitat qͥd elige¬
re uel agere uelit. uel qͥd ñ que tam̃ m
corꝑe sine mora quasi captiua ducit᷑ ⁊ ligat᷑
& quando homo guitu peccati ꝑ feruentẽ
sanguinẽ coagulato masi cõmittit. ipsa
qͦq cũ corꝑe suo contraria nature sue licet
inuita oꝑat᷑. Et quẽ adm̃ dũ oalor estatis
germina terre & fructus arborũ ad ma¬
taritatẽ pdacit. sic homo ꝑferuorẽ sang̃¬
nis sui illecebris carnis delcctatus. quelibet

Expanded text:
unt. Infans enim priusquam dentes in ipso orunt. Infans enim priusquam dentes in ipso oriantur, gengivis per liquorem cerebri caeterosque humores cavatis, gravi dolore infirmitatis interim tenetur, qui postea puerili aetate transacta, in plenitudine sanguinis sui constitutus, sanctitate animae per gustum carnis in eo jam deficiente, lasciviam amplectitur, ideoque homo illius aetatis sub magna custodia timoris habendus est. Ita et anima corpori dominatur, dum homo adhuc in dubio positus cogitat quid eligere vel agere velit, vel quid non; quae tamen in corpore sine mora quasi captiva ducitur et ligatur, et quando homo gustu peccati per ferventem sanguinem coagulato malum committit, ipsa quoque cum corpore suo contraria naturae suae licet invita operatur. Et quemadmodum calor aestatis germina terrae et fructus arborum ad maturitatem perducit, sic homo per fervorem sanguinis sui illecebris carnis delectatus, quaelibet
Abbreviated transcription (Latin):
s̃plendor ipsius hominibꝰ subtrahit᷑ sic ip¬
sa pꝰ ꝑpetrationẽ peccati de amissione gau¬
dii qͥd priꝰ habuerat geniens & plorans
cruciatur. Gustus nãq peccatoꝵ corpus &
sanguinẽ & om̃ia uiscera hominis ꝑ opus
peccatoꝵ contaminat: pꝰ ꝑ acta uͦ peccata
honio tedio peccatoꝵ suoꝵ in dolorẽ cordis
ꝑ suspiria anine multociens coactꝰ ducit᷑.¬
Cũ aut̃ infans tener ẽ. liquor xliii.¬
de cerebro illiꝰ ad gingiuas descendit. &
cũ cet̃is quibꝰ sa humoribꝰ cauernulas in il¬
us facit .l in quibꝰ ⁊̃ usq ad p̃fatã maturi¬
tatẽ latet. uelut flosculi ꝑ hiemẽ in ramiᷤ
arboris latent. S cũ dem̃ fortitudo san¬
guinis & calor quasi estas in illo exurrexe¬
ruit. iose liquor cũ aliis humoribꝰ & calo¬
re sangumis ooagulat᷑ ui dentes erũpit.
queadmͦdu cũ calor estatis suꝑuenerit.
flosculi ii ramis arborũ apparere incipi¬

Expanded text:
splendor ipsius hominibus subtrahitur, sic ipsplendor ipsius hominibus subtrahitur, sic ipsa post perpetrationem peccati, de amissione gaudii quod prius habuerat, gemens et plorans cruciatur. Gustus namque peccatorum corpus et sanguinem et omnia viscera hominis per opus peccatorum contaminat; post peracta vero peccata, homo taedio peccatorum suorum in dolorem cordis per suspiria animae multoties coactCum autem infans tener est, liquor de cerebro illius ad gengivas descendit, et cum caeteris quibusdam humoribus cavernulas in illis facit, in quibus etiam usque ad praefatam maturitatem latet, velut flosculi per hiemem in ramis arboris latent. Sed cum deinde fortitudo sanguinis et calor quasi aestas in illo exsurrexerit, idem liquor cum aliis humoribus et calore sanguinis coagulatus, in dentes erumpit, quemadmodum cum calor aestatis supervenerit, flosculi in ramis arborum apparere incipi