comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mundantur quod non uidet credit. Nam siuides non ẽ fides.
Credenti colligitur meritum uidenti redditur praemium
Fat ergodñs et paret locum. eat neuideatur. lateat utcredatur:
Tunc enim locus paratur . si exfide uiuatur: creditus desideret᷑.
ut desideratus habeatur. desiderium dilectionis : p̃paratio
est mansionis. Itadnẽ para quod paras : Nosenim tibi
paras et tenobis paras. quõ locum paras et tibi in nobis
etinte nobis: Tuenim dixisti manete in me etego in uob
Quantum quisq fuerit particeps tui. aliusminus alius
amplius .: Haecerit diuersitas p̃miorum prodiuersi¬
tate meritorum: haec erit multitudo mansionem pro
dis parilitate mansorum: sed tamen omnium inaeterni¬
tate uiuorum: etsine fi nebeatorum. Quid est quod ua¬
dis: Quidest quoduenis: sibene te intellego nec unde
uadis nec undeuenis. recedis: Uadis latendo: uenis appa¬
rendo : sednisi maneas regendo ut proficiamus bene ui¬

Expanded text:
mundantur, quod non videt credit: nam si vides, non est fides. mundantur, quod non videt credit: nam si vides, non est fides. Credenti colligitur meritum, videnti redditur praemium. Eat ergo Dominus et paret locum; eat ne videatur, lateat ut credatur. Tunc enim locus paratur, si ex fide vivatur. Creditus desideretur, ut desideratus habeatur: desiderium dilectionis, praeparatio est mansionis. Ita, Domine, para quod paras: nos enim tibi paras, et te nobis paras; quoniam locum paras, et tibi in nobis, et in te nobis. Tu enim dixisti, Manete in me, et ego in vobis . Quantum quisque fuerit particeps tui, alius minus, alius amplius, haec erit diversitas praemiorum pro diversitate meritorum: haec erit multitudo mansionum pro disparilitate mansorum; sed tamen omnium in aeternitate vivorum, et sine fine beatorum. Quid est quod vadis? quid est quod venis? Si bene te intelligo, nec unde vadis nec unde venis, recedis: vadis latendo, venis apparendo. Sed nisi maneas regendo, ut proficiamus bene vi
Abbreviated transcription (Latin):
infinedicetur. uenite benedicti patrismei pertipite regnũ
Id est qui regnum eratis et non regnabatis. uenite regnate .
Vt quod inspe fueratis. etiam in re eẽ possitis.: Haecergo do¬
mus dĩ hoctem plumdĩ. hoc regnum dĩ. regnumq caelorum.
adhuc aedificatur. adhuc paratur. adhuc congregatur.: In illo
erunt mansiones. sicuteas adhuc paratdñs. In illo lam sunt
cum profectonos ipsos p̃pararet. quodnon faciet si reliquerit:
Agnosco dñe ut possum nimirum illud significas. quia ut parent᷑
istae mansiones: uiueredebet iustus exfide .: Quienim ad ñõ
peregrinatur: opus habet ex fide uiuere. quia ꝑhanc ad speciem
contem plandam paratur. Beati enim mundo corde quia
ipsi dm̃ uidebunt. Et fide mundat cordaeorum. Illud in
euangelio. hoc ina postolorum actibus legitur .: Fidesautẽ
qua eorum qui dm̃ uisuri sunt quam diu peregrinantur corda

Expanded text:
in fine dicetur, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum in fine dicetur, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum : id est, qui regnum eratis et non regnabatis, venite, regnate; ut quod in spe fueratis, etiam in re esse possitis. Haec ergo domus Dei, hoc templum Dei, hoc regnum Dei, regnumque coelorum adhuc aedificatur, adhuc fabricatur, adhuc paratur, adhuc congregatur. In illo erunt mansiones, sicut eas adhuc parat Dominus: in illo jam scum profecto nos ipsos praepararet, quod non faciet si reliquerit? Agnosco, Domine, ut possum: nimirum illud significas, quia ut parentur istae mansiones, vivere debet justus ex fide . Qui enim a Domino peregrinatur, opus habet ex fide vivere; quia per hanc ad speciem contemplandam paratur . Beati enim mundo corde, quia ipsi Deum videbunt : et, Fide mundat corda eorum . Illud in Evangelio, hoc in Apostolorum Actibus legitur. Fides autem, qua eorum qui Deum visuri sunt, quamdiu peregrinantur, corda
Abbreviated transcription (Latin):
eius. Deinde finis cumtradiderit regnum dõet patri: Id.
ẽ quosredemit sanguine suo. tradiderit contemplando etiã
patrisuo: Hocẽregnum caelorum dequodicitur: Simile
ẽ regnum caelorum homini seminanti bonum semen in agro
suo .⁊ Bonum autem semen hi sunt filu regni. qui et sinunc
habent permixta zizania : mittet infine rex ipse angelos
suos. ettolligent de regno eius omnia scandala. Tunc iusti
fulgebunt sicut sol in regno patris sui. Regnum fulge¬
bit in regno. Cum regno uenerit regnum: quod nunc oramꝰ
etdicimus ueniatregnum tuum. Nuncergo lam regnum
uocatur: sed ad huc conuocatur. Sienim regnum non uocare¬
tur. colligent deregno eius omnia scandala non diceretur.
Sednondum regnat hocregnum. Proinde sicest iam regnũ
ut cum deillo collecta fuerint omnia scandala: tunc ꝑ ueni¬
at ad regnum : ut non solum regni nomen. sed etiam regnandi
habeat potestatem.: Huic quipperegno addexteram stanti

Expanded text:
ejus: deinde finis, cum tradiderit regnum Deo et Patri ; id ejus: deinde finis, cum tradiderit regnum Deo et Patri ; id est, quos redemit sanguine suo, tradiderit contemplando etiam Patri suo. Hoc est regnum coelorum, de quo dicitur, Simile est regnum coelorum homini seminanti bonum semen in agro suo. Bonum autem semen, hi sunt filii regni: qui etsi nunc habent permixta zizania, mittet in fine rex ipse Angelos suos, et colligent de regno ejus omnia scandala. Tunc justi fulgebunt sicut sol in regno Patris sui . Regnum fulgebit in regno, cum regno venerit regnum, quod nunc oramus, et dicimus, Veniat regnum tuum . Nunc ergo jam regnum vocatur, sed adhuc convocatur: si enim regnum non vocaretur, Colligent de regno ejus omnia scandala, non diceretur. Sed nondum regnat hoc regnum. Proinde sic jam est regnum, ut cum de illo collecta fuerint omnia scandala, tunc perveniat ad regnum; ut non solum regni nomen, sed etiam regnandi habeat potestatem. Huic quippe regno ad dexteram stanti,
Abbreviated transcription (Latin):
tinando utiq non uocando. Quos autem p̃destinauit. illos
etuocauit. Flegit p̃destinando antemundi constitutionẽ
elegit uocando antemundi consummationem. Sic et man¬
siones prȩparauit et p̃parat. nec alias. sed quas p̃parauit
has p̃parat. Quifecit quae futura sunt: quas p̃parauit
p̃distinando p̃parat operando . Iam ergo sunt in p̃distina¬
tione: si quominus dixisset. ibo et parabo. Id est p̃distinabo
Sedquia nondum sunt in operatione: et si abiero inquit &
p̃parauero uobis locum. Iterum uenio etaccipiam uos ad me¬
ipsum. Parat autem quomodo mansiones mansionibus¬
parando mansores: Quippe cum dixerit indomo patris
mei mansiones multaesunt. quid putaui mus domum dĩ eẽ
nisi templumdĩ: Quod autem sit interrogetur apostolus
etiam regnum dĩ quodfilius traditurus ẽ patri.: Vndedic̃
idem a postolus : in itium xp̃s : Deinde qui sunt xp̃i. inp̃sentia

Expanded text:
tinando utique, non vocando. Quos autem praedestinavit, illos tinando utique, non vocando. Quos autem praedestinavit, illos et vocavit : elegit praedestinando ante mundi constitutionem, elegit vocando ante mundi consummationem. Sic et mansiones praeparavit et praeparat; nec alias, sed quas praeparavit, has praeparat, qui fecit quae futura sunt: quas praeparavit praedestinando, praeparat operando. Jam ergo sunt in praedestinatione: si quo minus, dixisset, Ibo et parabo, id est, praedestinabo. Sed quia nondum sunt in operatpraeparavero vobis locum, iterum venio, et accipiam vos ad meipsum. Parat autem parando mansores. Quippe cum dixerit, In domo Patris mei mansiones multae sunt; quid putamus esse domum Dei, nisi templum Dei? Quod autem sit, interrogetur Apostolus, etiam regnum Dei, quod Filius traditurus est Patri: unde dicit idem apostolus, Initium Christus, deinde qui sunt Christi in praesentia
Abbreviated transcription (Latin):
parande sunt : si quominus enim essent. dixisset. uado
parare. ⁊ Ettamen quia ita sunt ut parande sint. non eas ua¬
dit parare sicut sunt . sed siabierit & parauerit sicut future
sunt. Iterum ueniens accipiet suos ad seipsum. etubiẽ ipse
sintetiam ipsi.: Quomodo ergo mansiones indomo patris
non aliae sed ipse : et sine dubio lam sunt sicut parandȩ nons.
& nondum sunt sicut parande sunt. Quomodo putamus
nisi quomodo etiam propheta p̃dicatdm̃ quia fecit quae fu¬
tura sunt. Nonenim ait qui facturus ẽ quae futura sunt
sed qui fecit quae futuras. Ergo et fecitea et facturus ẽ ea
Namneq facta sunt si ipse nonfecit. neq futura sunt supse
non fecerit .: Fecitergo ea p̃destinando. facturus est ope¬
rando ÷ Sicut discipulos quando elegerit : satis indicat euan¬
gelium. Tunc utiq quando eos uocauit. et tamen ait
a postolus. elegitnos antemundi constitutionem. Praedis¬

Expanded text:
parandae sunt? Si quo minus enim essent, dixisset, Vado parandae sunt? Si quo minus enim essent, dixisset, Vado parare. Et tamen quia ita sunt ut parandae sint, non eas vadit parare sicut sunt: sed si abierit et paraverit sicut futurae sunt, iterum veniens accipiet suos ad seipsum, ut ubi est ipse, sint etiam ipsi. Quomodo ergo mansiones in domo Patris non aliae, sed ipsae, et sine dubio jam sunt sicut parandae non sunt, et nondum sunt sicut parandae sunt? Quomodo putamus, nisi quomodo etiam propheta praedicat Deum, quia fecit quae futura sunt? Non enim ait, Qui facturus est quae futura sunt, sed, Qui fecit quae futura sunt . Ergo et fecit ea, et facturus est ea. Nam neque facta sunt, si ipse non fecit: neque futura sunt, si ipse non fecerit. Fecit ergo ea praedestinando, facturus est operando. Sicut discipulos quando elegerit, satis indicat Evangelium; tunc utique quando eos vocavit : et tamen ait Apostolus, Elegit nos ante mundi constitutionem : praedes
Abbreviated transcription (Latin):
tis eẽ sermoni : coartata utique non clarebunt. eteritipsa
breuitas. altera obscuritas. Proinde hocdebitum diffe¬
ramus quod oportunius uobis patre familias nr̃o largiente
EBERI UOBIS ERATRES CARISSI¬
mi lamq: eẽ reddendum quod distuleramus ag¬
noscimus: quomodo intellegi possint Non eẽ
interse duo ista contraria: quod cum dixisset dñs
indomo patrismei mansiones multae sunt : si quominus.
dixissem uobis qui auado parare uobis locum.: Ubisatis
ostendit ideo se hoc illis dixisse. quialam ibi sunt mansiones
multae. et non opus aliquam preparare.: Rursus dicit. et
si abiero p̃parare uobis locum. iterum ueniam etaccipiam uos
ad meipsum. e tubi ego sum etuossitis: Quomodouaditet
parat locum. siiam multae mansiones sunt : si quominus.
dixisset uado parare.: Autsi adhuc parandusẽ. curnon
mertro dixisset uado parare : aniste mansiones et sunt &

Expanded text:
tis esse sermoni, coarctata utique non clarebunt, et erit ipsa tis esse sermoni, coarctata utique non clarebunt, et erit ipsa brevitas altera obscuritas: proinde hoc debitum differamus, quod opportunius vobis Patrefamilias nostro largiente Deberi vobis, fratres charissimi, jamque esse reddendum quod distuleramus, agnoscimus, quomodo intelligi possint non esse inter se ista duo contraria, quod cum dixisset Dominus, In domo Patris mei mansiones multae sunt: si quo minus, dixissem vobis quia vado parare vobis locum; ubi satis ostendit ideo se hoc illis dixisse, quia jam ibi sunt mansiones multae, et non est opus aliquam praeparare: rursus dicit. Et si abiero, et praeparavero vobis locum; iterum venio, et accipiam vos ad me ipsum, ut ubi ego sum et vos sitis. Quomodo vadit, et parat locum, si jam multae mansiones sunt? Si quo minus, dixisset, Vado parare. Aut si adhuc parandus est, cur non merito dixisset, Vado parare? An istae mansiones et sunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
laudabuntte .⁊ Ergoneuos nondomum cuiusq baptizati fra¬
tris. sed domum ipsius dĩ patris. cui omnes fratres dicimus . Pater
noster quies in caelis. a regno separare caelorum : auteam
sic diuidere audebitis: utaliquae mansiones eius sint in reg¬
no caelorum. aliquae autem extraregnum caelorum :
Absit absit. ut quiuolunt habitare in regnocaelorum. in hac
stultitia uelint habitare uobiscum. Absit inquam ut tum
omnis domus regnantium filiorum. non sitalibi nisi in reg¬
no ipsius regiae domus. parsaliqua non sit in regno.
Etsiabiero inquit etp̃parauero uobis locum. Iterum uenio
et accipiam uos admeipsum. utubi egosum et uossitis. Et quo
uado scitis. etuiam scitis. Odñe ihũ quomodo uadis parare
locum. silam multae mansiones sunt indomo patristui. ubi
tecum habitabunt tui : Aut siaccipis eos adteipsum. quo¬
modo iterum uenis qui non recedis: Ista carissimi sibre¬
uiter explicare conemur : quantum uidetur hodierno sa¬

Expanded text:
laudabunt te ? Ergone vos non domum cujusque baptizati fratris, sed domum ipsius Dei Patris, cui omnes fratres dicimus, Pater noster qui es in coelis , a regno separare coelorum, aut eam sic dividere audebitis, ut aliquae mansiones ejus sint in regno coelorum, aliquae autem extra regnum coelorum? Absit, absit, ut qui volunt in regno habitare coelorum, in hac stultitia velint habitare vobiscum. Absit, inquam, ut cum omnis domus regnantium filiorum non sit alibi, nisi in regno ipsius regiae domus, pars aliqua non sit in regno. Et si abiero, et praeparavero vobis locum, iterum venio, et accipiam vos ad meipsum, ut ubi sum ego et vos sitis. Et quo ego vado scitis, et viam scitis. O Domine Jesu, quomodo vadis parare locum, si jam multae mansiones sunt in domo Patris tui, ubi tecum habitabunt tui! Aut si accipis eos ad teipsum, quomodo iterum venis qui non recedis? Ista, charissimi, si breviter explicare conemur, quantum videtur hodierno sa
Abbreviated transcription (Latin):
homines et tarnalibus cogitationibus excȩcati cum re proban¬
di essetis. simansionem nondico petripauli. uelcuius libet
apostolorum. sed cuiuscumq paruuli baptizati a regnocae¬
lorum separaretis .  Non uos putatis eẽ reprobandos. quido¬
mum dĩ patris in de separatis:: Nonenim ait dñs in uniuerso
mundo. autinuniuersa creatura. autinuita uel beatitudine
sempiterna mansiones multaesunt : Sed in domo inquit patris
mei mansiones multae sunt :: Nonne ista ẽdomus. dequacanta

Expanded text:
homines, et carnalibus cogitationibus excaecati, cum reprobanhomines, et carnalibus cogitationibus excaecati, cum reprobandi essetis, si mansionem non dico Petri et Pauli vel cujuslibet Apostolorum, sed cujuscumque parvuli baptizati a regno coelorum separaretis; non vos putatis esse reprobandos, qui domum Dei Patris inde separatis? Non enim ait Dominus, In universo mundo, aut, in universa creatura, aut, in vita vel beatitudine sempiterna mansiones multae sunt; sed, In domo, inquit, Patris mei mansiones multae sunt. Nonne ista est domus ubi a
Abbreviated transcription (Latin):
diuersas meritorum inunauita aeterna significant dignita¬
tes: Alia enim gloria solis. aliagloria lunae alia gloria
stellarum. stella enim abstella differt ingloria. sicetre surrec¬
tiomortuorum.⁊ Tamquam stella scr̃diuersas mansiones diuer¬
sae claritatis. tam quam in caelo sortiuntur in regno : sed prop¬
terunum denarium nullus separatur aregno : atq itaerit ds̃
quod habent singuli. commune sit omnibus.: Sicenim quisq
etiam ipse habet: cumamat in altero. quod ipse non habet . ⁊¬
Nonerit itaq aliqua inuidia in paris claritatis. quo regna¬
bit in omnibus unitas caritatis: Proinde respuendi sunt a
corde xp̃iano : qui putant ideo dictum multas eẽ mansiones. quia
extra regnum caelorum eritaliquid ubibeatae maneant In no¬
centes quisine baptismo exhacuita  migrarunt : quia sine illo:
in regnum caelorum intrare non poterunt: Haec fides non
ẽ fides : quõ nonẽ uera ectatholica fides : Itane tandem stulti

Expanded text:
diversas meritorum in una vita aeterna significant dignitadiversas meritorum in una vita aeterna significant dignitates. Alia est enim gloria solis, alia gloria lunae, alia gloria stellarum: stella enim ab stella differt in gloria; sic et resurrectio mortuorum. Tanquam stellae sancti diversas mansiones diversae claritatis, tanquam in coelo, sortiuntur in regno; sed propter unum denarium nullus separatur a regno: atque ita Deus erit quod habent singuli, commune sit omnibus. Sic enim quisque etiam ipse habet, cum amat in altero quod ipse non habet. Non erit itaque aliqua invidia imparis claritatis, quoniam regnabit in omnibus unitas charitatis. 3. Proinde respuendi sunt a corde christiano, qui putant ideo dictum multas esse mansiones, quia extra regnum coelorum erit aliquid, ubi maneant beati innocentes qui sine Baptismo ex hac vita emigrarunt, quia sine illo in regnum coelorum intrare non poterunt. Haec fides non est fides, quoniam non est vera et catholica fides. Itane tandem stulti
Abbreviated transcription (Latin):
ri atq promptiori : non cantabit gallus. donec me terneges .
lam quam ergo essent ab illo perituri merito turbabantur ::
Sedcum audiunt. indomo patris mei mansiones multae sunt.:
si quominus. dixissem uobis quia uado parare uobis locum. a per¬
turbatione secreantur: certi ad fidentes : etiam post pericula
temptationum. seapud dm̃ cum xp̃o eẽ mansuros.: Quia et si
alius ẽ alio fortior: alius alio iustior. alius alio sapientior.¬
alius alio scĩtior. indomo patris mansiones multae sunt. ⁊ Nul¬
lus eorum aliaenabitur ab illa domo ubi mansionem prosuo
quisq accepturus ẽmerito. Denarius quidem ille aequalis
ẽ omnibus quem pater familias eis qui operati sunt in uinea
iubet dari omnibus.: Nonineo discernens quiminus et qui
amplius laborarunt.: quoutiq denario uita significatur
aeterna.: Ubiamplius alio nemo uiuit: quõ uiuendo non
ẽ diuersa inaeternitate mansura. ÷ Sed multae mansiones.

Expanded text:
ri atque promptiori, Non cantabit gallus donec ter me neges ? ri atque promptiori, Non cantabit gallus donec ter me neges ? Tanquam ergo essent ab illo perituri, merito turbabantur: sed cum audiunt, In domo Patris mei mansiones multae sunt: si quo minus, dixissem vobis quia vado parare vobis locum; a perturbatione recreantur, certi ac fidentes etiam post pericula tentationum se apud Deum cum Christo esse mansuros. Quia etsi alius est alio fortior, alius alio sapientior, alius alio justior, alius alio sanctior; in domo Patris mansiones multae sunt; nullus eorum alienabitur ab illa domo, ubi mansionem pro suo quisque accepturus est merito. Denarius quidem ille aequalis est omnibus, quem paterfamilias eis qui operati sunt in vinea jubet dari omnibus, non in eo discernens qui minus et qui amplius laborarunt : quo utique denario vita significatur aeterna, ubi amplius alio nemo vivit, quoniam vivendi non est diversa in aeternitate mensura. Sed multae mansiones,
Abbreviated transcription (Latin):
rigenda est nobis fratres addm̃ maiorintentio. ut uer¬
ba scĩ euangelii quae modo in nostris auribus sonuer̃
etiammente capere utcumq possimus. Aitenim
dñs ih̃s. non turbetur coruestrum. credite indm̃ et in
mecredite. Nemortem tamquam homineͥs timerent.
Etideo turbarentur. consolatureos etiam sedm̃ esse con¬
testans.: Credite inquit indm̃. et inme credite: Con¬
sequens enimẽ. ut sundm̃ creditis. et in me credere debe¬
atis.⁊ Quodnoneẽt consequens. sixp̃s non eẽt ds̃. Credi¬
te indm̃: et in eum credite cui naturaẽ. non rapinam eẽ
aequalem dõ . semetipsum enim ex inaniuit. non tamen for¬
mam dĩ amittens. sed formam serui accipiens : Mortem
metuitis huic forme serui. non turbetur coruestrum.
suscitabit illam formadĩ. Sed quid est quod sequitur.
indomo patrismei mansiones multaesunt: nisi quia et sibi
metuebant : unde audire debuerunt. nonturbetur corurm̃ ⁊
Quis enim eorum non metueret: cum petro dictum eẽt. fidentio¬

Expanded text:
rigenda est nobis, fratres, ad Deum major intentio, ut verba sancti Evangelii, quae modo in nostris auribus sonuerunt, etiam mente capere utcumque possimus. Ait enim Dominus Jesus: Non turbetur cor vestrum. Credite in Deum, et in me credite. Ne mortem tanquam homines timerent, et ideo turbarentur, consolatur eos, etiam se Deum esse contestans. Credite, inquit, in Deum, et in me credite. Consequens est enim ut si in Deum creditis, et in me credere debeatis: quod non esset consequens, si Christus non esset Deus. Credite in Deum, et in eum credite cui natura est, non rapina, esse aequalem Deo: semetipsum enim exinanivit; non tamen formam Dei amittens, sed formam servi accipiens . Mortem metuitis huic formae servi; non turbetur cor vestrum, suscitabit illam forma Dei. 2. Sed quid est quod sequitur, In domo Patris mei mansiones multae sunt, nisi quia et sibi metuebant? Unde audire debuerunt, Non turbetur cor vestrum. Quis enim eorum non metueret, cum Petro dictum esset fidentio
Abbreviated transcription (Latin):
timendo mortem carnis tuae: mortem dabis animaetuae.
Quanta enim uita ẽ confiteri xpm̃. tanta morsẽ negare
xpm̃.⁊ An apostolus petrus: sicuteum quidam fauore ꝑ¬
uerso excusare nituntur. xpm̃ non negauit : qui a in terrogatus
aban cilla hominem nescire respondit : sicut alii euange¬
listae contestantur. expressius.: Quasi uero qui hominem
xpm̃ negat. Non xpm̃negat: et hoc ineo negat. quod factus
ẽ propternos. neperiret quod feceratnos. Ergo quiita con¬
fitetur xpm̃dm̃. ut hominem neget. non pro illo mortuus ẽ
xp̃s. quia secundum hominem mortuusẽ xp̃s. Quinegat
hominem xpm̃ . non reconciliatur permediatorem dõ. Unus
enim ds̃. et unus mediator dĩ ethominum homo xp̃s ihs.¬
in oboedientiam unius hominis peccatores multi constitutis.
ita et per oboedientiam unius hominis. iusti constituentur

Expanded text:
timendo mortem carnis tuae, mortem dabis animae tuae. timendo mortem carnis tuae, mortem dabis animae tuae. Quanta enim vita est confiteri Christum, tanta mors est negare Christum. 2. An apostolus Petrus, sicut eum quidam favore perverso excusare nituntur , Christum non negavit, quia interrogatus ab ancilla hominem se nescire respondit, sicut alii evangelistae contestantur expressius? Quasi vero qui hominem Christum negat, non Christum negat; et hoc in eo negat quod factus est propter nos, ne periret quod fecerat nos. Ergo qui ita confitetur Christum Deum, ut hominem neget, non pro illo mortuus est Christus; quia secundum hominem mortuus est Christus. Qui negat hominem Christum, non recoenim Deus, et unus Mediator Dei et hominum, homo Chrisinoboedientiam unius hominis peccatores constituti sunt multi, sic per oboedientiam unius hominis iusti constituentur
Abbreviated transcription (Latin):
mittebat. ille prenoscebat .: quinesciebat audebat . qui
p̃sciebat docebat.: Quantum sibi ad sumpserat petrus.
intuendo quid uellet: ignorando quid posset: quantum si¬
bi adsumpserat : ut cum dñs uenisset animam suam ponere
proamicissuis . acperhoc et proipso. ille hoc dnõ offerre
confideret. et nondum prose posita anima xp̃i animam suã
polliceretur positurum seeẽ proxpõ.: Respondit ergo
ihs̃. animamtuam prome pones: Itane facies prome. quod
nondum ego prote : animamtuam prome pones: praeire
potes. qui sequi non potes : Quid tantum p̃sumis. quiddete¬
Quidtantum p̃sumis. quid dete
sentis: quidesse tecredis: Audi quidsis. Amen amendico tibi.
non cantabit gallus. donec termeneges: Eccequomodo tibi
cito apparebis. qui magna loqueris. ette paruulum nescis.
qui mihi promittis mortemtuam. ternegabis uitamtuam.
Qui etiam putas mori posse prome: prius uiue prote : Nam

Expanded text:
mittebat, ille praenoscebat. Qui nesciebat audiebat, qui mittebat, ille praenoscebat. Qui nesciebat audiebat, qui praesciebat docebat quantum sibi assumpserat Petrus, intuendo quid vellet, ignorando quid posset; quantum sibi assumpserat, ut cum Dominus venisset animam suam ponere pro amicis suis, ac per hoc et pro ipso, ille hoc Domino offerre confideret, et nondum pro se posita anima Christi, animam suam pollicetur positurum esse pro Christo. Respondit ergo Jesus: Animam tuam pro me pones. Itane? facies pro me, quod nondum ego pro te? Animam tuam pro me pones? Praeire potes, qui sequi non potes? Quid tantum praesumis? Quid de« Quid tantum praesumis? Quid de te sentis? Quid esse te credis? Audi quid sis: Amen, amen dico tibi: Non cantabit gallus, donec me ter neges. Ecce quomodo tibi cito apparebis, qui magna loqueris, et te parvulum nescis. Qui mihi promittis mortem tuam, ter negabis vitam tuam. Qui te jam putas mori posse pro me, prius vive pro te: nam
Abbreviated transcription (Latin):
UM DÑS IHS̃ SCÃM DILECTIONEM. QUASTIN¬
uicem diligerent discipulis commendaret. Dicitei
simon petrus. Dñẽ quo uadis: sicutiq hocdixit magis¬
tro discipulus. et dño seruus: tamquam sequi paratus.
Propterea quippe dñs qui eius animum uidit. quare hoc
interrogauerit: sicei respondit. quo ego uado non potes
me modo sequi. Tamquam diceret: propter quod inter¬
rogas: non potes modo ⁊ Nonait non potes: sed non po¬
tes modo dilationem intulit. non spemtulit. Etean
dem spem quam nontulit. sed potius dedit. sequenti uo
ce firmauit: addendo atq dicendo.⁊ Sequeris autem
postea : quid festinas petre : nondumte suo spũ solida¬
uit petra. Noli extolli presumendo. non potes modo
Noli deici desperando. sequeris postea. Sed ad huc ille
quiddicit: quare non possum tesequi modo : animam meã
prote ponam .⁊ Quid inanimo eiuseẽt̃ cupiditatis uidebat:
quiduirium: non uidebat. Uoluntatem suam iactabat
infirmus. sed inspiciebat ualȩtudinem medicus .: Iste pro¬

Expanded text:
us sanctam dilectionem, qua se invicem diligerent, discipulis commendaret. Dicit ei Simon Petrus: Domine, quo vadis? Sic utique hoc dixit magistro discipulus et Domino servus tanquam sequi paratus, propterea quippe Dominus qui ejus animum vidit quare hoc interrogaverit, sic ei respondit: Quo ego vado non potestis me modo sequi. Tanquam diceret: Propter quod interrogas non potes modo. Non ait: Non potes; sed non potes modo: dilationdem spem quam non tulit, sed potius dedit, sequenti voce confirmavit, addendo atque dicendo: Sequeris autem postea. Quid festinas, Petre? Nondum te suo spiritu solidavit petra. Noli extolli praesumendo, non potes modo. Noli dejici desperando, sequeris postea. Sed adhuc ille quid dicit? Quare non possum te sequi modo? Animam meam pro te ponam. Quid in animo suo esset cupiditatis videbat, quid virium non videbat. Voluntatem suam jactabat infirmus, sed inspiciebat valetudinem medicus. Iste pro
Abbreviated transcription (Latin):
tiosis actibus: et animus meus diuinis se intendit
affectibus Sed in his qui istomodo suauiter ethumi¬
liter requiescunt. dumotiose oblectatur ecclesia
eccepulsat ille qui ait. quaedico uobis intenebris.
dicite inlumine: et quod inaure auditis. praedica

Expanded text:
tiosis actibus, et animus meus divinis se intendit affectibus. 4. Sed in iis qui isto modo suaviter et humiliter requiescunt, dum otiose oblectatur Ecclesia, ecce pulsat ille qui ait: « Quae dico vobis in tenebris, dicite in lumine; et quod in aure auditis, praedica
Abbreviated transcription (Latin):
tuuacas. et contrame clausumẽ. Tu studes otio¬
rum: et abundante iniquitate. refrigescit cari
ultorum. Nox quippe iniquitas ẽ. rosuero
etguttae. hi sunt qui refrigescunt eccadunt. &
nt refrigescere caputxp̃i. Hoc est ut non a metur
Caput enim xpĩds̃. Sed portantur incrinibus.
iora sensus actingunt.i Pulsatergo ut excutiat
tem scĩs otiosis. et clamat.⁊ A perimihi. desangui
colum bamea. Desermonemeo quemplenius exotio
isti perfectamea. Aperimihi. praedicame : ad
uippe qui clauserunt contrame: Quomodo intra
ie aperiente : Quomodo enim audient sine prae¬
dicante : : Hinc fit. utetiam hi qui amant otium studio¬
rum bonorum. et nolunt perpeti laborio sarum mo

Expanded text:
tra me ostium clausum est: tu studes otio paucorum, et abundante iniquitate refrigescit charitas multorum . Nox quippe, iniquitas est: ros vero ejus et guttae, hi sunt qui refrigescunt et cadunt, et faciunt refrigescere caput Christi, hoc est, ut non ameturCaput enim Christi Deus . Sed portantur in crinibus,nequaquam interiora sensus attingunt. Pulsat ergo ut excutiat tis otiosis, et clamat, Aperi mihi, de sanguine spiritu meo columba mea, de sermone meo quem plenius ex otio didicisti perfecta mea; aperi mihi, praedica me. Ad eos quippe qui clauserunt contra me, quomodo intrabo sine aperiente? quomodo enim audient sine praedicante ? 5. Hinc fit ut etiam hi qui amant otium studiorum bonorum, et nolunt perpeti laboriosarum mo
Abbreviated transcription (Latin):
UDI UIMUS FRATRES CUMEUANGE¬
lium loqueretur. dnm̃ dicentem. si diligitisme
mandatamea seruate. Etego rogabo patrem
et alium paraclitum dabit uobis. ut maneat
uobiscum in aeternum. spm̃ ueritatis. quem
mundus non potest accipere. quia non ui¬
deteum nec sciteum. uos autem cognoscetis eum. quia
apud uos manet. et inuobiserit. Multa sunt quae in¬
istis paucis uerbis dnĩ requirantur. Sed multum ẽ ad nos
uel omnia quae hic requirenda sunt querere. uel om¬
nia quaehic quaerimus inuenire. Uerum tamen
quantum nobis dñs donare dignatur . pronrã et uestra
capacitate quiddicere debeamus. et quidaudire de

Expanded text:
udivimus, fratres, cum Evangelium legeretur, Dominum dicentem: Si diligitis me, mandata mea servate: et ego rogabo Patrem, et alium Paracletum dabit vobis, ut maneat vobiscest accipere; quia non videt eum, nec scit eum. Vos autem cognoscetis eum, quia apud vos manebit, et in vobis erit. Multa sunt, quae in paucis verbis Domini requirantur; sed multum est ad nos vel omnia quae hic quaerenda sunt quaerere, vel omnia quae hic quaerimus invenire. Verumtamen quantum nobis Dominus donare dignatur, pro nostra et vestra capacitate, quid dicere debeamus, et quid audire de
Abbreviated transcription (Latin):
ixerat dñs quime odit & patrẽ meũ odit.: Vtique
enĩ quiodit ueritatẽ necesse ẽ oderit & a quo ueritas na¬
taest: unde iam quantũ datũ est locutisumus.: Bein¬
de addidit unde nunc nobis loquendũ ẽ: siopera non
fecissẽ in eis quȩ nomo alius fecit. peccatũ non haberent:
Peccatũ illud scilic& magnũ. de quo & superius ait sinon
uenis sẽ & locutus eis fuissẽ. peccatũ non haberent. hoc
est peccatũ quo in eũ loquentem &operantẽ noncredide
runt: Neque enĩ nullũ habebant peccatũ. ante quam
loqueretur eis &operatur in eis. sed hoc peccatũ quo in eum
non crediderunt: Ideo sic commemoranitur. quia ipso pecca¬
totenentur & cȩter& :: Hoc enĩ sinon haberent. & in eũ crede¬
rent dimitterentur &cxera : Sed quid est hoc quodcũ dixis¬
s&. siopera non fecissẽ in eis. mox ad didit. quȩ nomo alius
tas ⁊ Fecit enĩ helias. fecit heliseus & cũ in hac carne ui¬
uer&. & cũ in suo monumento sepultus lacer& Nam quidã

Expanded text:
ixerat Dominus: Qui me odit, et Patrem meum odit. Utique enim qui odit veritatem, necesse est oderit et a quo veritas nata est: unde jam quantum datum est, locuti sumus. Deinde addidit unde nobis nunc loquendum est: Si opera non fecissem in eis, quae nemo alius fecit, peccatum non haPeccatum illud, scilicet magnum, de quo et superius ait: Si non venissem, et locutus fuissem eis, peccatum non haberent, hoc est peccatum, quod in eum loquentem et operantem non crediderunt. Neque enim nullum habebant peccatum, antequam loqueretur eis et operaretur in eis; sed hoc peccatum quo in eum non crediderunt, ideo sic commemoratur, quia ipso peccato tenentur et caetera. Hoc enim si non haberent, et in eum crederent, dimitterentur et caetera. 2. Sed quid est hoc quod cum dixisset, Si opera non fecissem in eis, mox addidit, quae nemo alius tas. Fecit enim Elias , fecit Elisaeus et cum in hac carne viveret , et cum in suo monumento sepultus jaceret. Nam quidam
Abbreviated transcription (Latin):
odio habebunt. me in uobis persequentur: Etsermonem
urũm quia meus ẽ. ideo non seruabunt: hex enim omnia
facient uobis propter nomen meum. noñ uestrum. sed me¬
um: Tanto igitur miseriores. qui propter hoc nomen ista fa¬
ciunt: quanto beatiores qui propter hoc nomen ista patiun¬
tur: Sicut ipse alio loco dicit. Beati quipersecutionem
patiuntur propter iustitiam: Hoc ẽ em̃ propter me uel
ẽ nobis sapientia adõ &iustitia. & scĩficatio &redemptio:
ut quem ammodum scriptumẽ. quigloriatur in dñõ glo¬
rietur: Fatient quippe ista mali malis. sed non propter
iustitiam. &ideo miseri utriq & quifatiunt & quipati¬
untur: Faciunt &boni malis. Ubi &sifatiunt isti prop¬
ter iustitiam. non tamen illi propter iusticiam patiuntus.
Sed dicit aliquis. simali quando persequentur bonos ꝓpt̃
nomen xp̃i: Propter iustitiam bonipatiuntur. profec¬
to propter iusticiam: hȩc eis malifaciunt. quod siita ẽ

Expanded text:
odio habebunt; me in vobis persequentur; et sermonem odio habebunt; me in vobis persequentur; et sermonem vestrum, quia meus est, ideo non servabunt? Haec enim omnia facient vobis propter nomen meum; non vestrum, sed meum. Tanto igitur miseriores, qui propter hoc nomen ista faciunt, quanto beatiores, qui propter hoc nomen ista patiuntur; sicut ipse alio loco dicit: Beati qui persecutionem patiuntur propter justitiam ; hoc est enim, propter me, vel ientia a Deo, et justitia, et sanctificatio, et redemptio; ut quemadmodum scriptum est, Qui gloriatur, in Domino glorietur . Faciunt quippe ista mali malis; sed non propter justitiam: et ideo miseri utrique, et qui faciunt, et qui patiuntur. Faciunt et boni malis: ubi etsi faciunt isti propter justitiam, non tamen illi propter justitiam patiuntur. 3. Sed dicit aliquis: Si mali quando persequuntur bonos propter nomen Christi, propter justitiam boni patiuntur, profecto propter justitiam haec eis mali faciunt; quod si ita est,
Abbreviated transcription (Latin):
dixerat. iam non dico uos seruos : Ecce enĩ seruos eos dĩc  nam
quidẽ aliuel. nonẽ seruus maior domino suo. sime ꝑsequuti
sunt &uos pessequentur Manifestum ẽ igitur illum
tem adtimorem quẽ foras caritas mittit esse intellegen¬
dum ubi dictum ẽ : iam non dico uos seruos ⁊ hic aut̃ ubi
dititur. non ẽ seruus maior domino suo. sime ꝑsecuti sunt.
& uos ꝑsequeꝰtur. illum significari seruum ꝑtinentem achni¬
morem castum. qui ꝑmanet insȩculũ sȩculi hic em̃ seruus
est auditurus. euge serue bone: intra ingaudium domini
tui: Sed hec omnia in quit fatient uobis propter nomen
meum quia nesciunt eum quimisit me. que omnia fati¬
ent nisi quȩ dixit odo habebunt scilic& &ꝑsequentur.
sermonemq contemnent. quõ si sermonem non serua¬
rent eorum nec tamen odissent eos neq ꝑsequerentus.
Uel &urm siodissent nec tamen perseq rentur. non
omnia facerent. hec aut̃ omnia facient uobis propter
nomenmeum: quilẽ aliud dieere quam me inuobis¬

Expanded text:
enim eos servos dicit. Nam quid est aliud, Non est servus major domino suo: si me persecuti sunt, et vos persequentur? Manifestum est igitur illum 35, illum pertinentem ad timorem quem foras charitas mittit , esse intelligendum, ubi dictum est, Jam non dico vos servos: hic autem ubi dicitur, Non est servus major domino suo: si me persecuet vos persequentur; illum significari servum pertinentem ad timorem castum, qui permanet in saeculum saeculi. . Hic enim servus est auditurus: Euge, serve bone, intra in gaudium domini tui . Sed haec omnia, inquit, facient vobis propter nomen meum, quia nesciunt eum qui misit me. Quae omnia facient, nisi quae dixit, odio habebunt scilicet, et persequentur, sermonemque contemnent? Quoniam si sermonem non servarent eorum, nec tamen odissent eos, neque persequerentur; vel etiamsi odissent, nec tamen persequerentur: non omnia facerent. Haec autem omnia facient vobis propter nomen meum, quid est aliud di
Abbreviated transcription (Latin):
tolus petrus. xp̃s pronobis passus ẽ. relinquens nobis
Iexemplum. ut sequa mur uestigia eius Quod utique
si facimus. ipso aduuante facimus qui dixit. sine me ni¬
hil potestis facere. Deniq quibus iam dixerat. siodit uos
mundus. scitote quia me priorem uobis odio habuit: Etnunc
in eo quo daudistis cumlegeretur euangelium. Mementore
in quit sermones mei quẽ ego dixi uobis. nont seruus maior

Expanded text:
tolus Petrus, Christus pro nobis passus est, relinquens nobis exemplum, ut sequamur vestigia ejus . Quod utique si facimus, ipso adjuvante facimus, qui dixit, Sihil potestis facere. Denique quibus jam dixerat, Si odit vos mundus, scitote quia me priorem vobis odio habuit: et nunc in eo quod audistis, cum legeretur Evangelium, Mementote, inquit, sermonis mei quem ego dixi vobis, Non
Abbreviated transcription (Latin):
domadus gentib: Ineis ergo uoluit intellegi mum¬
dum quio dit apm & cdiscipulos eius : inmo uero non
tieer solis : sed hos quoque a deundem mundum no¬
Tocetes nonstuit: Quid ẽ ergo si non uenisem &
locutuos fins sem peccatum non haberent᷑ Numqui&
sito peccito erant uidei antequam xp̃s adeosincirit
uenis set: Quis hoc uel stultissimus dixerit  dea quod¬
dam magnum peccatum non omne peccatum. quasi
sub generali nomine uult intellegi: hoc ẽ enim pec¬
catum quotenentur cuncta peccata. quod unus quis¬
q: si non habeat dimittuntur ei cuncta pecctrorheoc
est aut quia non crediderunt in xp̃m. qui propterea
uenit ut credatur in eum: hoc peccatum sinonuenis¬
sem nonutiq haberent: Aduentus quippe erus euan¬
tum credentib salutaris. tintum non crelentibes ex¬
tiabilis factus e : tamquam & ipse caput & princeps
a postolorum. quod dese ipsi dixerunt etusdam uor¬
busdom quidem odor uitae inuitam. quibusdam uero
odor mortis in mortem̃: sed quoda diunxit at que ait:

Expanded text:
s gentibus. In eis ergo voluit intelligi mundum, qui odit Christum et discipulos ejus. Imo vero non in his solis, sed hos quoque ad eumdem mundum petinere monstravit. Quid est ergo, Si non venissem, et locutus eis fuissem, peccatum non haberent? Numquid sine peccato erant Judaei, antequam Christus ad eos in carne venisset? Quis hoc vel stultissimus dixerit? Sed magnum quoddam peccatum, non omne peccatum, quasi sub generali nomine vult intelligi. Hoc est enim peccatum quo tenentur cuncta peccata, quod unusquisque si non habeat, dimittuntur ei cuncta peccata: hoc est autem, quia non crediderunt in Christum, qui propterea venit ut credatur in eum. Hoc peccatum, si non venisset, non utique haberent. Adventus quippe ejus quantum credentibus salutaris, tantum non credentibus exitiabilis factus est: tanquam et ipse caput et princeps Apostolorum, quod de se ipsi dixerunt, exstiterit quibusdam quidem odor vitae in vitam, quibusdam vero odor mortis in mortem . 2. Sed quod adjunxit, atque ait,
Abbreviated transcription (Latin):
Odit ergo in senaturam. diligit ui¬
tium. Odit quod factus ẽ perdi honitatem. diligit quod
in eo factum ẽ. ꝑliberam uoluntatem: Undenos quoq:
illum diligere : & prohibemur. sirecte intellegimus. & u¬
bemur ⁊ prohibemur scilic& ubi nobis dititur: Nolite li¬
ligere mundum : iubemuraũ ubi nobis dicitur. diligite
inimicos urõs. ipsi sunt mundus qui nos odit. Ergo prohi¬
bemur diligere in illo. quod ipse diligit inseipso. &iubemur
diligere in illo : quod ipse odit inseipso: Dĩ scilic& opifiti¬
um. & diuersas bonitatis suȩ consolationes. Uitium qurppe
in illo diligere prohi bemur. iubemurq diligere naturã:
Cum ipse inse diligat uitium. oderitq naturam. ut nos
eum &diligamus &oderimus recte. cum se ipse diligat
oderitque peruersȩ. EXEL SERMO .XXXUII

Expanded text:
Odit ergo in se naturam, diligit vitium: odit quod factus est per Dei bonitatem, diligit quod in eo factum est per liberam voluntatem. Unde nos quoque illum diligere et prohibemur, si recte intelligimus, et jubemur: prohibemur scilicet, ubi nobis dicitur, Nolite diligere mundum ; jubemur autem, ubi nobis dicitur, Diligite inimicos vestros . Ipsi sunt mundus qui nos odit. Ergo et prohibemur diligere in illo quod ipse diligit in seipso; et jubemur diligere in illo quod ipse odit in seipso, Dei scilicet opificium, et diversas bonitatis suae consolationes. Vitium quippe in illo diligere prohibemur, jubemurque diligere naturam, cum ipse in se diligat vitium, oderitque naturam: ut nos eum et diligamus et oderimus recte, cum se ipse diligat oderitque perverse. TRACTATUS LXXXVII
Abbreviated transcription (Latin):
nobis. potest esse in nobis eius scientia. sic enim a nobis ui
us: nr̃am uidere non possumus. conscientiam ueronr̃am
uidemus: alterius non uidemus. sed conscienti anum quam
tur quippe ut sit & in nobis. seduideri & sciri quem am
CIT. NONRE LIN QUAM UOS ORFANOS UENI

Expanded text:
nobis, potest esse in nobis ejus scientia. Sic enim a nobis vidnobis, potest esse in nobis ejus scientia. Sic enim a nobis vidus, nostram videre non possumus; conscientiam vero nostram videmus, alterius non videmus. Sed conscientia nunquam tur quippe ut sit et in nobis. Sed videri et sciri quemadmoNon relinquam vos o
Abbreviated transcription (Latin):
paraclitum dabituobis. ostendit et seipsum eẽ paracli¬
tum. Paraclitus enim latinedicitur ad uocatus. et
xp̃m iustum. sic autem mundum dixit non posse accipere
sidicamus. in iustitia iusta eẽ non potest. Mundum
quippe ait. hoclo co mundi significans dilectores. quae
dilectio non ẽ a patre. et ideo dilectioni huius mundi
dequa satis agimus ut minuatur et consummatur in nob̵
non potest. quia nonuidet eum. neq sciteum. Nonenim
habet in uisibiles oculos mundana dilectio. perquos ui
quit cognoscitis eum. quia apud uos manebit. et in uobis
erit ⁊ Frit in eis ut maneat non manebit ut sit Prius
enimẽ esse ali cubi quammanere. sedneputarent quod dic¬
tumẽ apud uos manebit. Ita dictum quem ammodum
apud hominem hospes uisibiliter manere consueuit. ex¬
posuit quid dixerit. apud uosmanet. cum adiunxit etdixit
in uobis. ergoerit inuisibiliter uidetur. nec̃ si non sit in

Expanded text:
Paracletum dabit vobis, ostendit et seipsum esse paracleParacletum dabit vobis, ostendit et seipsum esse paracletum. Paracletus enim latine dicitur advocatus: et  Jesum Christum justum . Sic autem mundum dixit non posse accipere si dicamus, Injustitia justa esse non potest. Mundum quippe ait hoc loco, mundi significans dilectores, quae dilectio non est a Patre . Et ideo dilectioni hujus mundi, de qua satis agimus ut minuatur et consumatur in nobis, non potest, quia non videt eum, neque scit eum. Non enhabet inuisibiles oculos humana dilectio, per quos uidquit, cognoscetis eum, quia apud vos manebit, et in vobis erit. Erit in eis ut maneat, non manebit ut sit: prius est enim esse alicubi, quam manere. Sed ne putarent quod dictum est, apud vos manebit, ita dictum quemadmodum apud hominem hospes visibiliter manere consuevit; exposuit quid dixerit, apud vos manebit, cum adjunxit et dixit, in vobis erit. Ergo invisibiliter videtur: nec si non sit in
Abbreviated transcription (Latin):
tiautem utam plius habeatur.⁊ Namnisi ab aliominus
abalio amplius habetur: scs heliseus. scõ heliae non di¬
ceret. sp̃s qui est inte. duplosit inme.: Quando aũ ait
quia in illo in habitat omnis plenitudo diuinitatis:
unigenitus a equalis patri. nonẽ gratiae sed naturae.
Quod autem in unitate personae unigeniti ad sumptusẽ
homo. gratiae ẽnonnature. Confitente euangelio atq
dicente.: Puerautem crescebat et confortabatur. ple¬
nus sapientia et gratiadĩ erat in illo. Ceteris autem
admensuram datur. et datus additur.: Donec unicuiq
promodo suae perfectionis propriamensura complea¬
tur: Vnde moneta postolus. non plus sapere quam o¬
portet sapere. sed sapere ad temperantiam unicuiq sic̃
ds̃ partitus est mensuram fidei. Neq enim ipse diuiditur
sp̃s. seddona perspm̃. Nam diuisiones donationum sunt.
idem autem sp̃s. quod uero ait. Rogabo patrem etaliũ

Expanded text:
ti autem, ut amplius habeatur. Nam nisi ab alio minus, ti autem, ut amplius habeatur. Nam nisi ab alio minus, ab alio amplius haberetur, sanctus Elisaeus sancto Eliae non diceret: Spiritus qui est in te, duplo sit in me . 3. Quando autem ait quia in illo inhabitat omnis plenitudo divinitatis t me . Quod enim est Unigenitus aequalis Patri, non est gratiae, sed naturae: quod autem in unitatem personae Unigeniti assumptus est homo, gratiae est, non naturae, confitente Evangelio atque dicente, Puer autem crescebat et confortabatur plenus sapientia, et gratia Dei erat in illo . Caeteris autem ad mensuram datur, et datus additur, donec unicuique pro modo suae perfectionis propria mensura compleatur. Unde et monet Apostolus, Non plus sapere quam oportet sapere, sed sapere ad temperantiam; unicuique sicut Deus partitus est mensuram fidei . Neque enim ipse dividitur Spiritus, sed dona per Spiritum: nam divisiones donationum sunt, idem autem Spiritus . 4. Quod vero ait, Rogabo Patrem, et alium
Abbreviated transcription (Latin):
non semel. sedbis numero dñs egit. Mox utenim resur¬
rexit amortuis insufflansait. Accipite spm̃ scm̃ .⁊
Num quid igitur quia tuncdedit. Ideo nonmisit etiam
postea quem promisit: autnonidem ipseest sp̃s sc̃s. qui et
tuncẽ insufflatus exipso. et postabipso missus aecelo:
qua propter curipsa quae facta ẽ euidenter donatio eius
bis facta fuerit. alia questio est.⁊ Fortassi senim propter
duo precepta dilectionis. hocẽ proximi et dĩ. Ut com¬
menderetur ad spm̃ scm̃ pertinere dilectio. haeceius ge¬
mina ẽ in manifestatione facta donatio .: Et sialia causa
querenda ẽ non nunc eius inquisitione in longiorem quã
oportet modum sermo iste mittendus ẽ.:  Dum tamen
uare non posse. et idnos posse atq agere tanto minus quan¬
to illum percipimus minus. Tanto autem amplius
quantum illum percipimus amplius.⁊ Proinde non so¬
lum non habenti. uerum etiam habenti non in cassum pro¬
mittitur.: Non habenti quidem ut habeatur . ⁊ Haben¬

Expanded text:
non semel, sed bis Dominus numero egit. Mox enim ut resurrexit a mortuis, insufflans ait: Accipite Spiritum sanctum . Nunquid igitur qui tunc dedit, ideo non misit etiam postea quem promisit? Aut non idem ipse est Spiritus sanctus, qui et tunc est insufflatus ex ipso, et post ab ipso missus e coelo? Quapropter cur ipsa quae facta est evidenter donatio ejus, bis facta fuerit, alia quaestio est. Fortduo praecepta dilectionis, hoc est proximi et Dei, ut commendaretur ad Spiritum sanctum pertinere dilectio, haec ejus gemina est in manifestatione facta donatio. Et si alia causa quaerenda est, non nunc ejus inquisitione in longiorem quam oportet modum sermo isto mittendus est: dum tamen ata ejus servare non posse; et id nos posse atque agere tanto minus, quanto illum percipimus minus; tanto autem amplius, quanto illum percipimus amplius. Proinde non solum non habenti, verum etiam habenti, non incassum promittitur: non habenti quidem, ut habeatur; haben
Abbreviated transcription (Latin):
non est meus. sed eius qui memisit patris. nonmiremur
non paueamus. non estminor patre. sednon est nisi apa¬
tre.: Non est inpar ipso. sed non est a seipso. Neq
enim mentitus est dicendo. qui non diligitme ser¬
mones meos nonseruat. eccesuos dixiteẽ sermones.
Numquid sibi est ipse contrarius : ubi rursus dixit
et sermo quem audistis non est meus: et fortasse prop¬
ter aliquam distinctionem. ubi suos dixit pluraliter
Hocest sermones ubi sermonem. hoc est uerbum non
suum dixitesse: sed patris seipsum intellegi uoluit.
In principio enim erat uerbum. et uerbum apud dm̃.
Quomodo nec sua imago sed patris. Nec suus filius
idem ipse sed patris. Recte igitur tribuit auctori
quicquid facit. aequalis a quo habet hoc ipsum
quod illi est in differenter aequalis¬
HAECLOCUTUSSNM

Expanded text:
non est meus, sed ejus qui misit me, Patris; non miremur, non est meus, sed ejus qui misit me, Patris; non miremur, non paveamus: non est minor Patre, sed non est nisi a Patre; non est impar ipso, sed non est a seipso. Neque enim mentitus est dicendo, Qui non diligit me, sermones meos non servat. Ecce suos dixit esse sermones; numquid sibi ipse est contrarius, ubi rursus dixit, Et sermo quem audistis non est meus? Et fortasse propter aliquam distinctionem, ubi suos dixit, dixit pluraliter, hoc est sermones; ubi autem sermonem, hoc est Verbum, non suum dixit esse, sed Patris, seipsum intelligi voluit. In principio enim erat Verbum, et Verbum erat apud quomodo nec sua imago, sed Patris; nec suus Filius idem ipse, sed Patris. Recte igitur tribuit auctori quidquid facit aequalis, a quo habet hoc ipsum quod illi est indifferenter aequalislocutus sum