comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
petine Tiaconꝰ aaq sepe disti prbi nomine
hatibciaꝰ. om̃s heremisenttasnotas habebaus
i sebessus Sislebat enĩ pisciũ & accipitrũ causa
capiendo sepiuꝰ ꝑsolitudinẽ ꝑuagom: et secreta
loconnsicotidiano ꝑdiscere. Huiccũ iur scł
familiarttatis suę gram p̃stitiss&. que siuit
ab eo an inuenisset uꝗ in solitudine locũ agus
habundantẽ puris  salubrib planiti stratũ.
e humanis nitu:oportuni Desiderio in¬
quiens anuni feruentis ȩstuo.cupiens insolitu¬
dine dies ducere huic uitȩ concessos. Iuxta qͦd
psalmista pnuntiat dicens. Ecce elongaui fugi¬
ens. &niansi in solitudine. Expectaba cũ quime
tudo aquis ẽ infusa frequentib: aspitate ter¬
ribilis montib plena p̃celsis. angustis uallb
flexuosa. bestiis posessastiussimis. Nã p̃tei
ceruos & in nocuorũ gregas animaliũ uios
gignit plurimos. aprosninumes abiles duco
iuniei ũ excedentes rabie singulat es dimes
ꝗ nesi te illuc introduxers. a hui modiho

Expanded text:
. 10. Diaconus itaque sepe dicti presbyteri nomine Hiltibodus omnes heremi semitas notas habebat et secessus. Solebat enim piscium et accipitrum causa capiendorum sepius solitudinem pervagari et secreta locorum usu cottidiano perdiscere. Huic cum vir sanctus familiaritatis suae gratiam praestitisset, quaesivit ab eo, an invenisset umquam in solitudine locum aquis abundantem puris et salubribus, planitiae stratum et humanis cultibus oportunum: 'Desiderio', inquiens, 'animi ferventis exaestuo, cupiens in solitudine dies ducere huic vitae concessos, iuxta quod psalmista pronuntiat, dicens: Ecce! elongavi fugiens et mansi in solitudine. Expectabam eum, qui tudo aquis est infusa frequentibus, asperitate terribilis, montibus plena praecelsis, angustis vallibus flexuosa, bestiis possessa saevissimis. Nam praeter cervos et innocuorum greges animalium, ursos gignit plurimos, apros innumerabiles, lupos numerum excedentes, rabie singulares. Timeo igitur ne si te illuc induxero, ab hujusmodi ho
Abbreviated transcription (Latin):
te incorpore. missa celebrare p̾sumas. Et eũ ei licen¬
tiã ꝑsȩ conuersandi dediss&. uia ingressus ẽ ab eun¬
di. Post discessũ magistri& socioꝵ. gallus retiasua
& sagenã naui imponens. ad uiullimarũ p̃rb̾mue
nit. Et cũ obtulisset ei retia. int̾ lacrimas et sus¬
piriaretexuit omã quȩ gesta fuerant cirtafri
¶Suosi
Deinde infirmitatis suȩ eausas aptenser secleiom¬

Expanded text:
te in corpore, missam celebrare praesumas. Et cum ei licente in corpore, missam celebrare praesumas. Et cum ei licentiam per se conversandi dedisset, viam ingressus est abeundi. Post discessus magistri et sociorum, Gallus retia sua et sagenam navi imponens, ad Willimarum presbyterum venit, et cum obtulisset ei retia, inter lacrymas et suspiria, retexuit omnia quae gesta fuerant circa fratres suos. Deinde infirmitatis suae causas aperiens, ro
Abbreviated transcription (Latin):
lerent᷑ amabili. consilio cõmuni italiã petere de¬
creuer̃. Et dũnino tenerent᷑ dolore: sc̃s pat̃ co¬
lũ banꝰ his ubis cȩp̃ eos c̃solari. Inueninꝰ qdẽ fr̃s his
in partib aurea concã .s uenenatis serpentib plenã.
Cedat tanĩ tristiciȩ languor exitialis. qͥa certa ẽ
fiducia de auxilio ꝓtectoris. Ds̃ enĩ cuiserumꝰ. angłin
suũ mittere mitt& nob̾cũ qͥ nos ꝑducat adagilul.
humanos asfectꝰ & pace plenũ habitationis locũ
inueniemꝰ. Post hȩc gͥ cũ ꝓficiscendi tẽpꝰ instar&:
beatũ Gallũ repentina febris inuasit. Uinde abbis
sui pedib ad uolutꝰ indicaũse infirmitate uehentti
laborare. & iđoit̃ p̃positũ ñ posse ꝑficere. Ille uͦ
existimans eũ ꝓlaborib ibidẽ csumatis. amore loci
detentũ Iongioris iuȩ detrectare laborẽ. dix̃
tigari : tam̃ hoc discessurus denuntio. ne me uiuen¬

Expanded text:
lerentur amabili, consilio communi Italiam petere delerentur amabili, consilio communi Italiam petere decreverunt; et dum nimio tenerentur dolore, sanctus pater Columbanus his verbis coepit eos consolari: 'Invenimus quidem, fratres, his in partibus auream concam, sed venenatis serpentibus plenam. Cedat tamen tristitiae languor exitialis, quia certa est fiducia de auxilio protectoris. Deus enim, cui servimus, angelum suum mittet nobiscum, qui nos perducat ad Agilulfhumanos affectus et pace plenum habitationis locum inveniemus'. 9. Post haec igitur cum proficiscendi tempus instaret, beatum Gallum rsui pedibus advolutus, indicavit se infirmitate vehementi laborare, et ideo iter propositum non posse perficere. Ille vero existimans eum pro laboribus ibidem consummandis amore loci detentum, viae longioris detrectare laborem, dicittigari: tamen hoc discessurus denuntio, ne me viven
Abbreviated transcription (Latin):
cusauer sc̃os. dicentes uenationẽ publicã ineisdẽ
locis ꝓpt̃ illoꝵ infestationẽ ꝑ egr noꝵ eẽ turbi¬
ta. Quo audito duxfurore sũc. ensus. missis nun¬
tiis famulosdĩ deloco eodẽ disceddere iuissit. Sed
neq hoc sustic̃satellitib demonũ.quinetiã uaccã
coꝵ furto abstrahentes. in inuia ducunt sil uarũ.
Quos cũ duc defr̃ib eriestigio insequunt᷑. coi¬
surgentes latrunculi interficiunt cos. & aufe¬
rentes spola eoꝵ discedunt. Mirati aut̃ fr̃s cur
tãdiu differant redire: mittunt alios qͥeos reqͥrant.
Illi euestigia eoꝵ sequitti. occisos inueniunt.
&cadauera ipsoꝵ suis humeris in iponentes
ad cellã reportant. Int̾ hos angustiarũ & tris¬
ticiȩ fluctꝰ. nuntuiꝰ ducis adueniens de illo eos
loco cõmeare p̃cep̃. Nec innierito. qͥa nẽ societas
luci ad tenebras. Egit aut̃ hoc arte sua diabos.
ut pꝰpłm quẽ inp̾sentia lucis admittere cȩp̃
discedente scĩtatis fulgore. tenbris occuarci

Expanded text:
ctos, dicentes venationem publicam in eisdem locis propter illorum infestationem peregrinorum esse turbatam. Quo audito dux furore succensus, missis nuntiis famulos Dei de loco eodem discedere jussit. Sed neque hoc sufficit satellitibus daemonum: quin etiam vaccam eorum furto abstrahentes, in invia ducunt silvarum. Quos cum duo de fratribus e vestigio insequuntur, consurgentes latrunculi interficiunt eos, et auferentes spolia eorum, discedunt. Mirati autem fratres cur tandiu differant redire, mittunt alios qui eos requirant. Illi vestigia eorum secuti, occisos eos inveniunt, et cadavera ipsorum suis humeris imponentes, ad cellam reportant. Inter hos angustiarum et tristitiae fluctus nuntius ducis adveniens, de illo eos loco commeare praecepit nec immerito, quia non est societas luci ad tenebras. Egit autem hoc arte sua diabolus, ut populum, quem in praesentia lucis amittere coepit, discedente sanctitatis fulgore, tenebris occupare
Abbreviated transcription (Latin):
& ipsũ rogaret ut ad agilulfũ regẽ langobdr¬
oloꝵ eiꝰ iussu ꝑ ala manniã duceretur. moleste
fereis rex tantoꝵ discessũ uiroꝵ. pollicitus ẽ
cis infra terminos sui regnise repperituruͥloca
uenusta quȩ famulis dĩ & ad in colendũ essent
cõmoda. et ad instruendas uerbo ueritatis cirtũ¬
positas nationes oportuna. Lir disem̃ ũbi incor

Expanded text:
et ipsum rogaret, ut ad Agilulfum regem Langobaret ipsum rogaret, ut ad Agilulfum regem Langobardorum eius iussu per Alamanniam duceretur, moleste ferens rex tantorum discessum virorum, pollicitus est eis, infra terminos sui regni se reperturum loca venusta, quae famulis Dei et ad incolendum essent commoda et ad instruendas verbo veritatis circumpositas nationes oportuna. Vir Dei semen verbi in cor
Abbreviated transcription (Latin):
turũ ꝓmisit. Sedd riibildis auia regis uidens
eũ uiridĩ consilus obedire. stimulo maliciȩ con¬
citata. mentẽ serpentino foris armaũ ueneno.
licrebat᷑ enĩ nesi abiectis concubinis regina
mco i soreiũ regniassumeret. diggnitas sua ho¬
nore subtracto uilesceret. Quo timore labo¬
rans. inuidiã contrauirũ dĩ cep̃ habere.
& pꝰmultas in irias quas illi machinata ẽ
ut scriptura sc̃ȩ conuersationis eiꝰ testatur:
consilio cũ regemito. ut eũ regnosuodetur¬
baret misit legatarios suoscũ epistola ad scm̃
uir ũ d enuncians ei ne de inceps in illoreig¬
no consisteret. Iile ie zabelis insidias uitans¬
cũ suis aggressus. ad lothariũ regẽ ꝑuenit.
Apud quẽ cũ aliquanto tẽꝑr moraret᷑ rogaũ
ut illius solatio ad theo debtũ austrasiorũ
Sngẽ ꝑuenire potuisset. Ad quẽ cũ scđm peti
Mansit itaq: apud illũ a aliquot dieb sacras
scer ipturas aꝑiens. et insinuans eiueritatẽ. Cũq

Expanded text:
turum promisit. Sed Brunihildis, avia regis, videos eum viri Dei consiliis oboedire, stimulo malitiae concitata, mentem serpentino furoris armavit veneno. Verebatur enim, ne si, abiectis concubinis, regina in consortium regni assumeretur, dignitas sua, honore subtracto, vilesceret. Quo timore laborans, invidiam contra virum Dei coepit habere et post multas iniurias, quas illi machinata est, ut scriptura sanctae conversationis eius testatur, consilio cum rege inito, ut eum regno suo deturbaret, misit legatarios suos cum epistola ad sanctum virum, denuntians ei, ne deinceps in illo regno consisteret. Ille Zezabelis insidias vitanscum suis aggressus, ad Lotharium regem pervenit. Apud quem cum aliquanto tempore moraretur, rogavit, ut illius solatio ad Theodebertum Austrasiorum regem pervenire potuisset. Ad quem cum secundum pMansit itaque apud illum aliquot diebus, sacras scripturas aperiens et insinuans ei veritatem. Cumque
Abbreviated transcription (Latin):
meorũ fȩtorib: Hisieñ uita mea tuo dis¬
pliceret iudicio. amabili me edificationis
abicore. se d dñĩ puncatus mandats uiã uerita
munꝰ inpende ¶Hotꝰ gͥ hoc supplcnt is alloquio
piciati s amator. descindit cuĩ illo & uenerunt
ad castrũ. Uocata aut̃ multitudine indie
luce uestiuit. ut sũma gratularione om̃ium¬
auditꝰ & pleua cunctoꝵ uenerationesithme¬
ratus.B. duoitaq ibidẽ ducto. tt̃ia die s

Expanded text:
meorum fetoribus? Nisi enim vita mea tuo dismeorum fetoribus? Nisi enim vita mea tuo displiceret judicio, amabili me aedificationis abjicere, sed Domini provocatus mamunus impende. Motus igitur hoc supplicantis alloquio pietatis amator, descendit cum illo, et venerunt in castrum. Vocata autem multitudine in dieluce vestivit, ut summa omnium gratulatione auditus, et plena cunctorum veneratione sit honoratus. Biduo itaque ibidem ducto, tertia die febre
Abbreviated transcription (Latin):
colloqui idapib animassuas pascere studuerꝰ. De¬
tinutt aut̃ eos beatꝰ gallus aliqͣntis secu dieb
& Raritatis intuitu. om̃i humanitatis fouit ob¬
seqͥo. Marraũ qͦq de cõmunipatre beato uide¬
lic& colu̾bano. qđ certa relatione didicerat.
Deinde osculo pacis oblato: dimisit eos. E illi
benedictione tanti patris armati. ad sua
remear̃. Nec multo post cũ iãbonorũ omĩũ
auctor & ꝓpagator a thletã suũ demundi¬
agone sub latũ. p̃mioꝵ laureis uellet & ꝑhen¬
uib adornare. Auullimarꝰ ꝓbr ueniens ad
cellã uiridĩ rogaũ eũ ut secũ e grederet̃ ad
castrũ. Et ut obtiner& qđ uoluit. huiꝰ modi
uoce flebili. querimoniã submssus ex pli¬
cuit. Cur inqͥens opat̾. me qͥ tuoꝵ monitis
dictoꝵ innitor. quasi despectũ de reliqui¬
fri & doctrine tuȩ salutarib institutis.
auditorẽ fraudastibeniuolum: Cui hane
obiettione ad scribere possũ. nͥ peccatoru

Expanded text:
colloquii dapibus animas suas pascere studuerunt. Decolloquii dapibus animas suas pascere studuerunt. Detinuit autem eos beatus Gallus aliquantis secum diebus et caritatis intuitu omni humanitatis fovit obsequio. Narravit quoque de communi patre, beato videlicet Columbano, quod certa relatione didicerat. Deinde, osculo pacis oblato, dimisit eos, et illi benedictione tanti patris armati, ad sua remearunt. 29. Nec multo post, cum iam bonorum omnium auctor agone sublatum praemiorum laureis vellet perennibus adornare, Willimarus presbyter veniens ad cellam viri sancti, rogavit eum ut secum egrederetur ad castrum; et ut obtineret quod voluit, hujusmodi voce flebili querimoniam submissus explicuit: Cur, inquiens, o Pater, me, qui tuorum monitis dictorum invitor, quasi despectum dereliquisti, et doctrinae tuae salutaribus institutis auditorem fraudasti benevolum? Cui hanc objectionem ascribere possim, nisi peccatorum
Abbreviated transcription (Latin):
lutros. quasi capere fugiente᷑ uolentes. In¬
misso rethi captũ eũ traxer̃ adlitus. Habebat
aut̃ in longitudine palmos duodexĩ. & in
piscatores sci pisciu̾ latebras pulsando inqui¬
etarent. iterato lutri apparuer̃ pisciũ tan.¬
taͣ multitudinẽ ꝓpellentes uirethe. ut id
sua pluralitat᷑e ꝑ loca disrũperent. Prȩila
itaq: ad litis ꝑdũcta. uir discretione plenis¬
simus. quosdam pisces ad iuuantib qui ad¬
erant . rursus in aquã ꝓiecit. & fr̃ib dix̃.
Hlodie ꝓpt̃ ad uentu̾ ur̃m. mirabile̾ suę lar¬
gitatis eiudentiã dñs manisestare digna¬
tusẽ. Illi econtra meritis ipsius qđ fac̾ tũ
fuerat impiitantes. eo alacrit̃ pcuntȩ uo¬
muͣ redier᷑. Et ecce uixta introitũ cellulȩ
uir unus apparuit: ferens duos utres
uiao plenos: & t̾nosfarinȩ modios. obsuȩ deuo¬
tionis indiciũ. Oiub cũ graruactione suscep¬
⁊is. cibũ sũpser̃. Et pꝰcorporis refectionẽ. sp̃alis

Expanded text:
lutros, quasi capere fugientem volentes. Imlutros, quasi capere fugientem volentes. Immisso reti, captum eum traxerunt ad littus. Habebat autem in longitudine palmos duodecim, et in piscatores sancti piscium latebras pulsando inquietarent, iterato lutri apparuerunt, piscium tantam multitudinem propellentes in rete, ut id sua pluralitate per loca disrumperent. Praeda itaque ad litus perducta, vir discretione plenissimus quosdam pisces, adiuvantibus qui aderant, rursus in aquam proiecit et fratribus dixit: 'Hodie propter adventum vestrum mirabilem suae largitatis evidentiam Dominus manifestare dignatus est'. Illi econtra meritis ipsius quod factum fuerat imputantes, eo alacriter praeeunte, domum redierunt. Et ecce! iuxta introitum cellulae vir unus apparuit, ferens duos utres vino plenos et ternos farinae modios ob suae devotionis indicium. Quibus cum gratiarum actione susceptis, cibum sumpserunt et post corporis refectionem spiritalis
Abbreviated transcription (Latin):
humilitati sẽꝑ de disse oꝑam & subiectioni. et
quomodo creditis ad tanticulminis me ꝓuoca
posse rifastigiũ : In uocate csilia. aliorsũ uo̾s uer¬
tite : mͥ qđ animosemel infixũ ẽ. dñs innuitar
ñsinet. His & similib uerbis. animos eoꝵ ab spi
imipetrationis huiꝰ amouit. Uocaũ de inde un
efrib et eũ int̾rogaũ. qͥd eeñt tẽpr̃ refectio¬
nis sũpturi. Cũq responsũ eẽt. tant ũmodoso¬
tariũ farinȩ ad usũ habericunctoꝵ: iussit f¬
eri panes dicens. Potens ẽ dñs parare mensã i
aeserto. Et cũ feriss&. holera colligi ipse sume¬
nsrete & unũ ex discpłis suis. cũ frib qui suꝑ¬
uenerant: iuit ad gurgite᷑ dicens Uide¬
amꝰ itriiꝰ misericorꝰs dñs aliquos nr̃is uelit
necess itatib largiri pisciculos. Lũq ꝑue¬
nissent ad gurgitẽ: uider̃ pisce magnum in
aquȩ colletꝰtione natantẽ: duosq illũ inseq

Expanded text:
humilitati semper dedisse operam et subiectioni; et humilitati semper dedisse operam et subiectioni; et quomodo creditis, ad tanti culminis me provocari posse fastigium? Innovate consilia, aliorsum vos vertite; mihi, quod animo semel infixum est, Dominus immutari non sinet'. His et similibus verbis animos eorum ab spe impetrationis huius amovit. Vocavit deinde unum e fratribus et eum interrogavit, quid essent tempnis sumpturi. Cumque responsum esset tantummodo sextarium farinae ad usum haberi cunctorum, jussit fieri panes, dicens: Potens est Deus parare mensam in deserto. Et cum fecisset olera colligi, ipse sumens rete et unum ex discipulis suis cum fratribus qui supervenerant, ivit ad gurgitem, dicens: Videamus utrum misericors Dominus aliquos nostris velit necessitatibus largiri pisciculos. Cumque pervenissent ad gurgitem, viderunt piscem magnum in aquae collectione natantem, duosque illum insequi
Abbreviated transcription (Latin):
chuiꝰ nomine quẽ bonȩ memorię colũ banꝰ cide
loco p̃fer̃. ab huiꝰ exiliouitȩ. a dsuꝑnã patriã
cõmigrauit. fr̃sgͦ: in eodẽ cȩnobio constituti in¬
ier consiliũ: ut uenerabilẽ gallũ reuocarent:
& eiꝰ regiminise subdendo cont aderent G¬
nuntiati aduenisse. ducti sunt ad oratiene.
Qua expleta. domũ ingressi porr exer̃ ȩpłam
Quã ut uir scs ꝑlegitꝰ: dix̃ illis. Ego quide᷑ ofrs
uerba ꝓphetiȩ cupiens inutari dicentis. extri¬
neusfactussũ fr̃ib meis. & peregrinꝰ filiis meꝗ¬
matris meȩ: deserui notos meos & ꝓpinquos.
Et ut lib̾ius dño possẽ uacare. solttudinis ele¬
gi secreta. Utq parentũ & p̃dioꝵ dimissione
pre terea. epis copatꝰ honorẽ & diuitias niundi
suscipere ñ consensi. E qͦ pactopꝰ hanc remu¬
nerationẽ & uoluntariã pauꝑtate᷑.: scłi impli¬
cabor negoti is. exaltabor honorib: aggraua
uertar ad uonittũ. Scitis ipsi in teruos posioi

Expanded text:
Columbanus eidem loco praefecit, ab huius exilio vitae ad supernam patriam commigravit. Fratres ergo in eodem coenobio constituti consilium inierunt, ut venerabilem Gallum revocarent et eius regimini se subdendo contraderent. Mnuntiati advenisse, ducti sunt ad orationem; qua expleta, domum ingressi, porrexerunt epistolam. Quam ut vir sanctus perlegit, dixit illis: 'Ego quidem, o fratres, verba prophetae cupiens imitari dicentis: Extraneus factus sum fratribus meis et peregrinus filiis matris meae, deserui notos meos et propinquos, et ut liberius Domino possem vacare, solitudinis elegi secreta; utque parentum et praediorum dimissionem praeteream, episcopatus honorem et divitias mundi suscipere non consensi. Et quo pacto post hanc renuntiationem et voluntariam paupertatem saeculi implicabor negotiis, exaltabor honoribus, pondervertar ad vomitum. Scitis ipsi, me inter vos positum
Abbreviated transcription (Latin):
indiciũ. Lecta epła sc̃s gallus. Rm̃i patris
amore᷑ plenoretinens corͦde. lacrinas ꝓfudit
uberrimas. Et collectisfr̃ib: a cycausas me¬
roris aꝑuit. Deide tanti patrisme moriam
p̃cib sacris & sacrificiis salutarib frequentar
Contigit aut̃ quadã die. dũ in c̃struendo
ratorio cũ fr̃ib laboraret. ut tabula que¬
dã parieti imponenda. breuior ceteris mo¬
sura palmoꝵ i .i. uͦt̃ apparer&. Quã dũ eiꝰ de
oꝑis artifices uellent abicere. beatusẜ alli
aut̃. cũ om̃s parit̾ opꝰ repeterent in ꝑfect ũ: inue¬
ner̃ tabulã ꝗͣ ꝓpt̾ sui breuitate pridẽ abicre
uoluer̃ cȩteris omib: longiore mensura diui¬
dii pedis. Et ad miratione de eo qđ euene cat
habita lignũ qđ mirabili creuerat mode: in
locosuo parieti aptauer. Quod ipsĩ longo
dentiũ dolorib essicacit̃ medebatꝰ: p̃tei arti¬

Expanded text:
indicium. Lecta epistolindicium. Lecta epistolamorem pleno retinens corde, lacrimas profudit uberrimas, et collectis fratribus, causas meroris aperuit. Deinde tanti patris memoriam praecibus sacris et sacrificiis salutaribus frequentarunt. 27. Contigit autem quadam die, dum in construendo oratorio cum fratribus laboraret, ut tabula quaedam parieti imponenda brevior ceteris mensura palmorum quattuor appareret. Quam dum eiusdem operis artifices vellent abicere, beatus Gallus autem, cum omnes pariter opus repeterent imperfectum, invenerunt tabulam, quam propter sui brevitatem pridem abicere voluerunt, ceteris omnibus longiorem mensura dimidii pedis, et ammiratione de eo quod evenerat habita, lignum, quod mirabili creverat modo, in loco suo parieti aptaverunt. Quod ipsum longo dentium doloribus efficacit
Abbreviated transcription (Latin):
ritatis fulciatur effectu. Hȩc gͦ om̃a sollictia
inuestigatione
nuntiabis mͥ. Diaconꝰ adpe des magistri ꝓuolu¬
tus: ignotũ sibi it̃ eẽ c̃questus ẽ. Sed uirꝰ bene¬
dictus uoce blanda eũ net imeret ad monuit.
ꝑge in quiens & dñs dirig& gressus tuos. Hac
c̃solatione roboratus pũ do ct oris alĩmus: prę¬
cepto paruit. & accepto benedictionis inatico.
uiã fest mant̃ aggressus ẽ. Cũq ꝑ ueniss& ad
monasteriũ ut uolebat. inuenit onĩa contigis¬
se sic̃ patrisuo ꝑuisionẽ fuerant reuelata
colũbani. Qui& baculũ ipsius quẽ uulgo cam¬
butã uocant : ꝑmanũ diaconi trans muser̃. di¬
centes scm̃ ab batẽ ante transitũ suũ iussisse:
ut ꝑ hoc notissimũ pignus gallꝰ ab solueret ur
Dimissus aut̃ ab illis. it̃ acceleraũ. & ꝓspere
in onũb agens die octaua ꝑuenit ad dnm suu
patrẽ. ferens epłam relationis. & ab solutions

Expanded text:
ritatis fulciatur effectu. Haec ergo omnia sollicita ritatis fulciatur effectu. Haec ergo omnia sollicita investigatione nuntiabis mini'. Diaconus ad pedes magistri provolutus ignotum sibi iter esse conquestus est, sed vir benedictus voce blanda eum, ne timeret, admonuit: 'Perge', inquiens, 'et Dominus diriget gressus tuos'. Hac consolatione roboratus, pii doctoris alumnus praecepto paruit, et accepto benedictionis viatico, viam festinanter aggressus est. Cumque pervenisset ad monasterium, ut volebat, invenit omnia ita contigisse, sicut patri suo per visionem fuerant revelata. Columbani. Qui et baculum ipsius, quem vulgo cambotam vocant, per manum diaconi transmiserunt, dicentes, sanctum abbatem ante transitum suum iussisse, ut per hoc notissimum pignus Gallus absolveretur. Dimissus autem ab illis, iter acceleravit, et prospere in omnibus agens, die octava pervenit ad dominum suum et patrem, ferens epistolam relationis et absolutionis
Abbreviated transcription (Latin):
riũ. ut possi diuina sine dilatione cȩlebrar
mysterla. Et ille. Nũ inquid tupat̾ nussan
cȩlebrabis: Dix̃ gͦ ad illũ. Post huiꝰ uigilias
noctis cognoui ꝑ uisionẽ dominũ & patre
meũ colũbanũ dehuiꝰ uitȩ angustiłs. hodie
ad paradisi gaudia cõmigrasse. Pro eiꝰ itaq re¬
quie. sacrific iũ salutis debeo in molare. Et
signo pulsato. oratoriu ingressi ꝓstrauer̃
se in oratione & cȩper̃ missascęlebrare. et
p̃cib insistere: ꝓcõmenioratione beati
colũ bani. Finitosacrȩ deuotionis officio: ue¬
nerabilis gallus dix̃ ad magnoaldũ diaconũ.
łili. ñ tibi gͣue uideꝰt᷑ petitionis meȩ pondus.
sed arripe uiã & italia petito ꝑtransiensq
usq ad monasteriũ qđ bobui nominat᷑. dili¬
gent̃ ꝑ quirito qͥd ac tũ sit circa abbatẽ meuꝰ.¬
Plota gͦ diẽ & horã. ut sieu̾ cõpe reris eẽ de¬
functir possis agnoscere ut rum iuisio mea ue¬

Expanded text:
terium, ut possim divina sine dilatione celebrare terium, ut possim divina sine dilatione celebrare mysteria'. Et ille: 'Num', inquit, 'tu pater missam celebrabis?' Dixit ergo ad illum: 'Post huius vigilias noctis cognovi per visionem, dominum et patrem meum Columbanum de huius vitae angustiis hodie ad paradysi gaudia commigrasse. Pro eius itaque requie sacrificium salutis debeo immolare'. Et signo pulsato, oratorium ingressi, prostraverunt se in orationem et coeperunt missas agere et praecibus insistere pro commemoratione beati Columbani. Finito sacrae devotionis officio, venerabilis Gallus dixit ad Magnoaldum diaconum: 'Fili, non tibi grave videatur petitionis meae pondus, sed arripe viam et Italiam petito, pertransiensque usque ad monasterium quod Bobium nominatur, diligenter perquirito, qNota ergo diem et horam, ut si eum compereris esse defunctum, possis agnoscere, utrum visio mea ve
Abbreviated transcription (Latin):
susẽ ad cellulã suã. Ep̃s aut̃ iussit his rel
episcopii p̃erant ut aduirũ dĩ cũsibi subꝰ¬
ieitis uenirent .&. eiꝰ obtẽperarent iussioni.
Post hec tantost udiocaritas mutuaserna¬
bat᷑ utrĩq ut sp̃alis glutinod ientelȩ sibi
sc̃ꝑ coherentes solo corpore uiderent᷑ Aiuisi
Aagist᷑ pat̾na sollicitudine. p̃eib & c̃silio
salutari ma atiten refonebat. ille uͦ pat̾no
honore. & omi necessitatũ subsidiodidasca¬
lũ subleuabat. Sicq sacra pioꝵ societasau¬
cto crescebat honore: & multiplicato com¬
mendabat᷑ amore . Tẽpore subsequenti
cȩpit iurtutũ cultor eximius. oratoriũ
construere. mansiunculis ꝑgirũ dispositis
tate ꝓpositi roboratos. doctrina & exemplis
adęternorũ desideria c̃citauit. Qua da
itaq die dũpꝰ labore᷑ matut in alis officiiqu¬
escendi gr̃a lectossuos reuiserent. primodi¬
luculo uir dĩ uocauit magno aldũ diaconũ
suũ dicens illi. Instrue saerȩ oblationis nul¬

Expanded text:
pus autem iussit his qui rebus episcopii praeerant, ut ad virum Dei cum sibi subiectis venirent et eius obtemperarent iussioni. Post haec tanto studio caritas mutua servabatur utrimque, ut spiritalis glutino clientelae sibi semper cohaerentes solo corpore viderentur divisi. Magister paterna sollicitudine, praecibus et consilio salutari mathiten refovebat; ille vero paterno honore et omni necessitatum subsidio didasculum sublevabat. Sicque sacra piorum societas aucto crescebat honore et multiplicato commendabatur amore. 26. Tempore subsequenti coepit virtutum cultor eximius oratorium construere, mansiunculis per girum dispositis tici sanctitate propositi roboratos doctrina et exemplis ad aeternorum desideria concitavit. Quadam itaque die, dum post laborem matutinalis officii quiescendi gratia lectos suos reviserent, primo diluculo vir Dei vocavit Magnoaldum diaconum suum, dicens illi: 'Instrue sacrae oblationis minis
Abbreviated transcription (Latin):
pͦpło benedictiones exhibuit. Et dũ qͦdã tẽpr̃
retia sua nutteret in pelagũ. in silentio noctis
audiũ demonẽ magnouocis strepitu deuertice
montis ꝓximi. uocantẽ quendã alterũ nomi¬
natĩ quasi inpelago cõmorante᷑. Cũq & his qͥ
nas iuitis ui ib: ant᷑is terminis arceamꝰ. Et ipse res¬
pendat Hen qued ddetuis calũpniis narras. exneps
cteptuꝑcipio lixͣ unꝰ extis me in pelagop̃mit. et
mca deuastat Suiꝰ necretia ũquã corrũpere
pessu ma ipsã dicipere qͥa inuocatio diuni nomi

Expanded text:
populo benedictiones exhibuit. 7. Et dum quodam tempore populo benedictiones exhibuit. 7. Et dum quodam tempore retia sua mitteret in pelagus, in silenaudivit daemonem magno vocis strepitu de vertice montis proximi vocantem quemdam alterum nominatim quasi in pelago commorantem. Cumque et is qui nes unitis viribus a nostris terminis arceamus. Et ipse respondit: Heu! quod de tuis calamitatibus narras, ex meo contemptu percipio. Nam unus ex illis me in pelago premit, et mea devastat, cujus nec retia unquam corrumpere possum, nec ipsum decipere, quia invocatio divini
Abbreviated transcription (Latin):
tuoꝵ. Etconspectu om̃iũ armipien s simula¬
era & lapidib infrusta cõminuens piecit
inlacũ. His uisis: ñ nulli conuersisunt ad dñm.
& confitentes peccata sua: la udes dño ꝓsua inlu¬
minatione deder̃. Ali i aut̃ ꝓpt̃ imaguũ cõmi¬
nutionẽ ira &furore cõmeti. gui indignatio¬
nis rabie turbidi recesser̃. Beatusaut̃ colũbanus
uissit aquã afferrii& benedicens illã asꝑsit ea
tẽplũ. Et dũ circũ irent psallentes: deͥdicauit
ȩccłã. Deindee in uocato nonune dnĩunx̃ . al¬
tare & beatȩ aureliȩ reliqͥas in eocollocauit
uestitoq altari. nussas legitime cõpleuer.Oñib
itaq rite ꝑactis reuersus ẽ pͦpłs insua cũ gaudio
magno. Post hȩt ꝑmansit ibi beatꝰ colũbanus cũ cõ¬
nulttonib sius trib annis.I edificatdanibi. cel¬
lula. alii ortulaborauer̃. alii arbores pomiferas
defiussent. Quin etiã ad uentantes peregrinos
huiꝰ modi uiuit solatio. & de eodẽ labore assiduas

Expanded text:
t in conspectu omnium arripiens simulacra et lapidibus in frusta comminuens, proiecit in lacum. His visis, nonnulli conversi sunt ad Dominum, et confitentes peccata sua, laudes Domino pro sua inluminatione dederunt; alii propter imaginum comminutionem ira et furore commoti, gravi indignationis rabie turbidi recesserunt. Beatus autem Columbanus iussit aquam afferri, et benedicens illam, aspersit ea templum, et dum circuirent psallentes, dedicavit ecclesiam. Deinde, invocato nomine Domini, unxit altare et beatae Aureliae reliquias in eo collocavit, vestitoque altari, missas legitime compleverunt. Omnibus itaque rite peractis, reversus est populus in sua cum gaudio magno. Post haec permansit ibi beatus Columbanus cum commilitonibus suis tribus annis, et aedificata inibi cellula, alii hortum laboraverunt, alii arbores pomiferas quam fratribus defuissent; quin etiam adventantes peregrinos huiusmodi iuvit solatio et de eodem labore assiduas
Abbreviated transcription (Latin):
uenisse. Eugo dũ ad horã orationis concurre¬
rent: iussu uenerandi abbis Gall cȩꝓit uiã ue¬
ritatis ostendere pͦpło. &cut ad dñm c̃uerte¬
rent᷑ ad monere. utq uanis abiectis. ad orare.¬
nt đm patre creatorẽ om̃i ũrerũ . & unigeni
tũ filiũ eiꝰ inqͦẽ salus. uita & resurrectio mor

Expanded text:
enisse. Ergo dum ad horam orationis concurrerent, iussu venerandi abbatis Gallus coepit viam veritatis ostendere populo, et ut ad Dominum converterentur, admonere, utque, vanis abiectis, adorarent Deum patrem creatorein omnium rerum et unigenitum eius filium, in quo est salus, vita et resurrectio
Abbreviated transcription (Latin):
ex hibuisset in censũ: Circa insulas. circa uicanen se
darent aut baurientib aꝗͣ ipsã facultatẽ tnbue¬
rent . nͥ qͥ idolis debuissent: Tunc Scĩ Gais ep̃i consi¬
lio babitio Cronatius inlustris iur om̃s xp̃ianos in do¬
mo suasus cepit et uniuersos ita fouebat. ut nullus
omĩno sacrificandi necessitatẽ succũberent. uerũ
qa tanta iuis ꝑsecuturis extiterat. ut opinio xpͣia
scripto Cromatuis ut medendi gra in cãpanoluto¬
re meraret᷑. in qͦ erat lati cespitis dñs tribuit q co¬
pia om̃ĩ xp̃iano ipe uolent c̃ eodẽ ad ꝑsecutoris
uurbẽ remaner& et qͥiret c̃Cromatio qͥ tantũ
popłm susceꝑat xp̃ianu. Qub altͣcantib uene¬
rabilis papa faris dixit dũ abo coronas passioni

Expanded text:
exhibuisset incensum. Circa insulas, circa vicos, circexhibuisset incensum. Circa insulas, circa vicos, circdarent, aut hauriendi aquam ipsam facultatem tribuerent, nisi qui idolis delibassent. 66. Tunc S. Caii episcopi consilio habito, Chromatius illustris vir omnes Christianos in domo sua suscepit, et universos ita fovebat, ut nullus omnino sacrificandi necessitati succumberet. Verum quia tanta vis persecutionis exstiterat, ut opinio ipsa Cscripto Chromatius ut medendi gratia in Campano littore moraretur, in quo erat lati cespitis dominus, tribuitque copiam omni Christiano ire volenti cum eodem ad persecutoris  in Urbe remaneret, et quis iret cum Chromatio, qui tantum populum susceperat Christianum. Quibus altercantibus venerabilis papa Caius
Abbreviated transcription (Latin):
acceptionis ei est factꝰ: Igit᷑ dũ pauci ad modũ trinꝰ¬
acti fussent dies: om̃ib ritȩ abrenuntiante Eromia¬
tio mundi negotus: suscepit Cromatius sacri baptis¬
matis nouitatẽ et c̃ eodẽ ex familia eꝰ. ꝓmiscu sexus
numero nulle qͣ drin gente animȩ: Quos omi prius
missionis grã seruitutis nodo exsluit: et donis ob¬
timis instruxit dicens Hoc qͦa ist qͥdm̃ incipiuit
habere patrẽ: seru hominis eẽ nondebeant: Era¬
prudentiȩ magnȩq uirtutes in perantib Carino
dio cletiano et maximiano. Biocletianꝰ in urbe erat
ani circa xp̃ianos cẽ. cȩperat qͥa carunꝰ habebitd
liq̃s amicos qͥs huiꝰ titul ꝓffessio de corabat lod
occiso sarino: inciuitate montiaco anximiano
aqͥlino consulib fac taest ꝑsecutio talis ut nulluis
emer& uł uenderet aliquid. nisi qͥstaticulis positꝰ
i eo loco ubi emend gr̃a inuentũ fiusset. et turis

Expanded text:
susceptionis ejus est factus. 63. Igitur dum pauci admodum transsusceptionis ejus est factus. 63. Igitur dum pauci admodum transacti fuissent dies, omnibus rite abrenuntiatis a Chromatio mundi negotiis, suscepit Chromatius sacri baptismatis novitatem; et cum eodem ex familia ejus promiscui sexus mille quadringentae animae, quos omnes prius manumissionis gratia a servitutis nodo exsolvit, et donis optimis instruxit, dicens hoc: Illi qui Deum incipiunt habere patrem, servi hominis non debent eprudentiae, magnaeque virtutis, imperantibus Carino, Diocletiano et Maximiano. Sed Diocletianus in Urbe erat iani circa Christianos esse coeperat; quia Carinus habebat aliquos amicos, quos hujus tituli professio decorabat. 65. Igitur occiso Carino in civitate Maguntiaco Maximiano et Aquilino consulibus, facta est persecutio talis, ut nullus emeret vel venundaret aliquid nisi qui statunculis positis in eo loco, ubi emendi gratia ventum fuisset, thuris
Abbreviated transcription (Latin):
iris debiterib eiro grafarestidan
Sui aliquid uaolenter abs tah. in tegrũ reda pcipid
Due im post uxoris obit coneubine sunt et istis
deoiẽ et maritis tradã. ab onĩ nexu seriub in¬
genuo pͥuato uel publico actũ eoꝵ nodos ex sol¬
ua. t ita demũ ꝓmitta renuntiaturũ ab om̃ib
peccatis diabolicis et uoluptatib mundi Dicit
es Policarpꝰ presbiter. Beatiorẽ te cęlestis unda
ꝑfundet cũ ea quȩ dicis arbitrio tuo te esse
facturũ tota festinatione cõpleueris Nã et
qͣ dragesimȩ tepꝰ ideo bapti zandis inuingitur.
ut tot dieb ipsi discant renuntiaturos se ẽe
emib artib uunici et mundi cõmertiis. hi qui
turus erã negotia soli susceptionis noluniat
renuntio & qͥa ficturus erã aduocatꝰ ad agen¬
das causas mertaliũ sũsciprã xpͣ ani tatẽ adagen
unt᷑ causidici sc̃itatid Tunc amplexꝰ est rũ bratꝰ
Sebastianus quẽ dũ baptitasset sc̃s solicarpꝰ ipse pater

Expanded text:
grapha restituam; si cui aliquid violenter abstuli, integrum reddi praecipiam: duae mihi post uxoris obitum concubinae sunt, et istis dotem et maritis tradam, ab omni nexu servili, ingenuo, privato, vel publico actuum meorum exsolvam: et ita demum promittam renuntiaturum me omnibus peccatis diabolicis et voluptatibus mundi. Dicit ei Polycarpus presbyter: Beatiorem te coelestis unda perfundet, cum ea quae arbitrio tuo dicis te esse facturum, tota festinatione compleveris: nam et quadragesimae tempus ideo baptizandis injungitur, ut tot diebus ipsi discant renuntiaturos se esse omnibus artibus inimici et mundi commerciis, si qui turus eram negotia fori, soli susceptionis voluntati renuntio: et qui futurus eram advocatus ad agendas causas mortalium, suscipiam Christianitatem, ad agendiuntur causidici sanctitatis. Tunc amplexatus est eum B. Sebastianus: quem cum baptizasset S. Polycarpus, ipse pater
Abbreviated transcription (Latin):
dẽns fides eꝰ: lacrimas effundebat. orans ut om̃s qͥreman¬
serant certamini iuictores existerent triũ phũ martyrii
cellianꝰ et Marcꝰ simul qͦq et pat̾ eoꝵ uir gloriosissimꝰ a
Tran qͥllinꝰ. itẽ beatꝰ Sebastianꝰ. & pulcherrimꝰ iuuenis. sed
ifre suo sastorio. et c̃ coniuge sua zoe nomine: Item
claudius c̃ iuctorino fr̃e suo. et c̃filio suo Simproniano
qͥfuerat a morbo hydropis liberatꝰ: Hitantũ uniũsis
c̃ cromatio ꝓficiscentib. c̃ Gaio ep̃o remanserunt. qͥ¬
marcũ et marcellianũ dia conis honorẽ scĩficauit: Tran¬
qͥlinũ uero patrẽ ore: fecit psbiterũ: Sebastianũ qͥa

Expanded text:
dens fidei ejus lacrymas effundebat, orans ut omnes qui remanserant certamine victores existerent, triumphum martyrii  simul quoque et pater eorum vir clarissimus Tranquillinus, item B. Sebastianus, et pulcherrimus juvenis, sed o cum fratre suo Castorio, et cum conjuge sua, Zoe nomine; item Claudius cum Victorino fratre suo et cum filio suo Symphoriano qui fuerat a morbo hydropis liberatus. Hi tantum, universis cum Chromatio proficiscentibus, cum Caio episcopo remanserunt: Marcum et Marcellianum diaconii honore sanctificavit, Tranquillinum vero patrem eorum, fecit
Abbreviated transcription (Latin):
pudicissimȩ. una est pudica. alcera efficit᷑ in¬
pudica: utrisq stellȩ meritũ contulerunt:
Nex meretrix utuꝑanda est. nec casta laudan¬
̾a Certe legũ latores & pͥncipes sc̃a sua p̾ua¬
rieata puniunt: ideo forũ ideo iudex. idro
iꝑsũ nondũ saluatũ adtendis: Nãsi exintegs¬

Expanded text:
pudicissima altera, altera efficitur impudica: utriusque stellae si meritum contulerint, nec meretrix vituperanda est, nec casta laudanda. Certe legum latores et principes sacra sua praevaricata puniunt, et ideo forum, ideo judex, ideo mathematicum, cui ipsas horas ipsumque te
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ eredidist: ut omiũ m̃broꝵ tuors reeipias
sanitatẽ: Ad hanc uocẽ sanissimꝰ redditꝰ: cȩpit cur¬
rere post uiuene̾. ut pedes eꝰ oscularet᷑: At ille
dix̃ei. Uide ne con tingasme : qͥa ñ dũ baptismatis
sõficatio te absqalorib abluit idoloꝵ Uidens hȩc
icut ipse nost pͥncipatũ pͥmȩ cohortis ago
sedutrũ sit militia hominis. nescire olun de
uolui: ut nutantiũ animos instruerẽ. et du¬
bitantes constantes efficerẽ : nepassionũ do¬
lorib cederent. qͦs fides fecerat pellatores
łuautẽ amplissime potestatis gepens aꝑice
non potes te met ipsum neq ex pecticulũ
tollere: neq uidicandis negotis absentare
unulans gͥ egridinẽ tͥ ipse postula suecesso¬
re᷑. ut possis liber ab occũpationib muna
futurȩ uite ru dim̃ta susciꝑe. et ser undi
natuutite iterũ natꝰ. ȩt̾ni efficiaris pa¬
rentib ꝑles Eode̾ itaq die mitut ada¬
mieos suos in palatio posites ꝑ qͦs testii¬

Expanded text:
ui credidisti, ut omnium membrorum tuorum recipias sanitatem. Ad hanc vocem sanissimus redditus coepit currere post juvenem, ut pedes ejus oscularetur. At ille dixit ei: Vide ne contingas me, quia nondum baptismatis sanctificatio te a squaloribus abluit idolorum. Videns haec Sicut ipse nosti, principatum primae cohortis ago, sed utrum sit militia hominis, nescire olim declatere volui, ut nutantium animos instruerem, et dubitantes constantes efficerem, ne passionum doloribus cederent, quos fides fecerat bellatores. Tu autem amplissimae potestatis apicem gerens, non potes temetipsum nec a spectaculis tollere, neque judicandis negotiis absentare. Simulans igitur aegritudinem, tibi ipsi postula successorem, ut possis liber ab occupationibus mundi, futurae vitae rudimenta suscipere, ut secunda nativitate iterum natus aeternis efficiaris parentibus proles. Eodem itaque die mittit ad amicos suos in palatio positos, per quos testim
Abbreviated transcription (Latin):
ameest ꝓtiius infirmitas separata. Ht̃e audi¬
est ia qđ feristi tranqͥllino. E mͥ facus ut pos¬
sim mei corꝑis recipere sartatẽ : solicapons
p̃sbit dix. Si transeuntes dolores anima honi¬
nis non suffert qa de illis dolorib ac ditraest
qͥb nullus ũqua euenit finis nullus datur
omiino successor  Na istis dolores illoꝵ una

Expanded text:
ta. Haec audiest ut quod fecistis Tranquillino et mihi faciatis, ut possim mei corporis recipere sanitatem. 50. Polycarpus presbyter dixit: Si transeuntes dolores anima hominis non suffert, quid de illis doloribus actura est, quibus nullus umquam evenit finis, nulla datur omnino successio? Nam isti dolores illorum
Abbreviated transcription (Latin):
muobis: Non g meditando sed credendo. ege¬
inueni anm̃ ereatorẽ nr̃m. & querã podagr
a  eacrico dolore contractus & qua¬
sat statiꝰ ut xp̃o credidi aesi puerulus omi
mbiorũ meoꝵ recepi sanitate. Conita
poris ita qͦq animȩ post istaͣ uita dapt
pmsit. sitam̃ non dubius nrctumdus hos¬
ditit Eioeo quasi securus qd t in act sun
timere ꝓsequeris: Tranqͥllinꝰ Respondit Stultus
timor est si plus tintet᷑ humana in dignatio ꝗͥ
duuna. Huqͥd si pimedio canũ latraotiũ ibne¬
rin. &uanc furore cxpsrint nossins morsibat¬
trentare. possunit nob deanimo tollert hoc qđ nosi
homines sũmꝰ racionables cusiut ił caones ẜ i¬
raeonabilesae insani Ita qͥnob rrcte credentib¬

Expanded text:
obis . Non ergo meditando ego, sed credendo inveni Creatorem meum, et qui eram podagrico et chiragrico dolore contractus et quassatus, statim ut Christo credidi, ac si parvulus omnium membrorum meorum recepi sanitatem. Constapori, ita quoque animae post istam vitam dare promisit, si tamen non dubius nec timidus hot ideo quasi securus quod tibi videtur sine timore prosequeris. Tranquillinus dixit: Stultus timor est, quo plus timetur humana indignatio, quam divina. Numquid si in medio canum latrantium venerimus, et vano furore nos coeperint suis morsibus attrectare, possunt nobis de animo tollere hoc quod nos homines sumus rationabiles, cum sint illi canes, et irrationabiles, et insani? Ita qui nobis recte credentib
Abbreviated transcription (Latin):
dix: Nulla patior ratione hoc opͥris pͣeiosis
et precipuũ et in cõparabile dezei dedĩ
patne salit uidear in uenire c̃trariꝰ. Ae¬
forant duo clibani et accens ante ianuã &¬
bicul p̃parãnt᷑. ut dũ destructũ ab eis fuerit. &
pat̾ meus non reꝑit sanitatẽ. ambo in singulis cliba¬

Expanded text:
it: Nulla patiar ratione hoc opus pretiosum et praecipuum et incomparabile dejici. Sed ne paternae saluti videar venire contrarius, deferantur duo clibani et accensi ante januam biculi praeparentur, ut dum destructum ab eis fuerit, et pater meus non re
Abbreviated transcription (Latin):
tis ee.mortius hominib dĩtatis nom̃ imponere. Efigu-¬
raseoꝵ ꝑligna. E lapides ad orare : Prefectꝰ dixit:
rgo non sunt dii quoscolimus : Tranquillinꝰ dixit:
ntantũ non sunt dii. ut legant᷑ in codicib ur̃is & quã
male natisunt E quã iniquos & crudeles & sceleratos
habebat regẽ & cęli dñm ñ habebant: Ualde errat
qͥ putat louẽ filiũ eiꝰ imperare fluminib. homun¬
tionẽ in qͦ malitia E libido regnabat: Quẽ non per¬
fecutus est qͥ patri non peꝑcit : aut quas sordes non
exercuit. qͥ suã germana accepit uxorẽ : Inforo.
ab ipsis aqb iupit̾ colit᷑ nonnegat᷑. Dlongͥ erris
uip sublimissimȩ qͥ tales colis quales eomanȩ uibt
leges ꝓsu facti qualitate dampnari. & relicto do
nipotenti qͥ uicelis regiat lapidi dicis ds meu

Expanded text:
ortuis hominibus Deitatis nomen imponere, et figuras eorum per ligna et lapides adorare? 41. Praefectus dixit: Ergo non sunt dii quos colimus? Tranquillinus dixit: Intantum non sunt dii ut legatur in codicibus publicis, et quam male sint nati, et quam iniquos et crudeles et sceleratos habebat regem, et coeli Deum non habebant? Valde errat qui putat Jovem filium ejus, imperare fulminibus, homuncionem in quo malitia et libido regnabat. Quem non persecutus est, qui patri non pepercit? Aut quam sordem non exercuit, qui suam germanam accepit uxorem? In foro, ab ipsis, a quibus Jovis colitur, non negatur. Non ergo erras, vir sublimissime, qui tales colis, quales Romanae jubent leges pro sui facti qualitate damnari, et relicto Deo omnipotente qu
Abbreviated transcription (Latin):
lula de eade̾ penuria cũ cȩteris loquittur:
Dũq: sermone uario pauꝑtatissolati aniu¬
tuo ministrarent. anis quȩdã ignotȩ formȩ
consedit inlimine. Unꝰ assidentiũ torre deig¬
ne rapiens alitẽ ꝑcussit. Cuiꝰ carne̾ dũsius
usib p̃parassent incredibile saporis dulcedi¬
ne ingustu eaꝵ dep̃hender̃ facientib hocut
credimꝰ beatiuiri meritis. ut sic̃ famulis eiꝰ in
similitudinẽ antiqui miracłi qͦ pͦpłs dĩ cotuit¬
nicũ carnib insolitudine ẽ refectus Auis in¬
cognita muissa ẽ ita sapor ꝓcuratȩ cęlitꝰ escȩ.¬

Expanded text:
lula, de eadem penuria cum ceteris locuturus. lula, de eadem penuria cum ceteris locuturus. Dumque sermone vario paupertatis solatia mutuo ministrarent, avis quaedam ignotae formae consedit in limine. Unus assidentium torrem de igne rapiens alitem percussit. Cuius carnes dum suis usibus praeparassent, incredibilem saporis dulcedinem in gustu earum deprehenderunt, facientibus hoc, ut credimus, beati viri meritis, ut, sicut famulis eius in similitudinem antiqui miraculi, quo populus Dei coturnicum carnibus in solitudine est refectus, avis incognita missa est, ita sapor
Abbreviated transcription (Latin):
tinale c̃uenissent officiu᷑. in uener inorat¬
rio cȩreos ardentes. & duos iuuenes stantes
unũ ad caput. & alterũ ad pedes. distender¬
tes interse pallã quȩ pridẽ fuerat ignis ad
se collocarent. eꝙ excłȩ cãpanu insonuit. Etau¬
ditisunt duo chori incre dibili alternantiĩ ꝑ¬
sonarũ dulcedine ꝑstrepentes. Igit᷑ die illa
neqͣ quã ausist̃ oratorium introire. Die auti
scquenti. ante hostiũ eiꝰ unanimit̃ conglobas
ꝓstrauer̃se in oratione᷑. & cũsurrexissent
cũ magnotimore intr̾antes inuener pa¬
lã quã parti ignis arserat suꝑ lectũ expan
sic̃ pͥus expandi solebat. nulla imminutio¬
nis habente᷑ in dicia. sed potius latitudinem
uł longitudinẽ eiꝰ triũ auctã eẽ magnitu di¬
necubitoꝵ. Huiꝰ ꝑspicuitate mira łihilares
factibenedixer dño quitaꝰ manifestis grẽ
suȩ uirtutib serui sui merita de clarare
dã accessu ieuinii ñ haberet: resedit in cel¬

Expanded text:
tinale convenirent officium, invenerunt in oratotinale convenirent officium, invenerunt in oratorio cereos ardentes et duos iuvenes stantes, unum ad caput et alterum ad pedes, distendentes inter se pallam, quae pridem fuerat ignis attse collocarent, ecclesiae campanum insonuit, et auditi sunt duo chori, incredibili alternantium personarum dulcedine perstrepentes. Igitur die illa nequaquam ausi sunt oratorium introire. Die autem sequenti ante ostium eius unanimiter conglobati prostraverunt se in orationem, et cum surrexissent, cum magno timore intrantes, invenerunt pallam, quam partim ignis absumpserat, super lectum expansam, sicut prius expandi solebat, nulla imminutionis habentem indicia, sed potius latitudinem vel longitudinem eius trium auctam esse magnitudine cubitorum. Huius perspicuitate miraculi hilares facti, benedixerunt Domino, qui tam manifestis gratiae suae virtutibus servi sui merita declarare sdam accessu ieiunii non haberet, resedit in cel
Abbreviated transcription (Latin):
Alio tẽpr̃ diaconꝰ quidã noi̾e stepħs. dũ in
esꝰde̾ scĩ patris ȩcdã custodis fungeret᷑ officio.
qͣdã ues ꝑa in censã oratorio inferens cande¬
lã. posuit suꝑ cande labrũ iuxta beatiuir ⁊
sepulcrũ. Quȩ a rectitudine statꝰ uergens
in parte᷑ ardens cecidit suꝑ archã sepulcri.
Cuiꝰ ardoris iolentia. unã cõp̃hendens pallã
usq ad medietatẽ exussit. & ita restius taẽ:
nichil lecto. nichilbaculo qͥ in eo pendebat.
uł aliis linte aminib suꝑ sepulcrũ ex pansis.
inferens lesionis. Qua exre colligitur. ad
declarationẽ uirtutũ beati uiri. potius quã as
dãpnũ reb eiꝰ inferendũ ide᷑ euenisse in cendu
qr ut in sequentib apparet. pallã ꝗͣ lenis lla¬
ma diminuit. uirtus manifesta restituit. Mi¬
ne itaq facto. frsorator iũ ingressi qđ facti
fuerat ꝑuider̃. & ad nuratione ñ minuna
sunt ꝑculsi. Tercia uͦ idẽ die cũ ad matu¬

Expanded text:
Alio tempore diaconus quidam nomine Stephanus, dum in Alio tempore diaconus quidam nomine Stephanus, dum in eiusdem sancti patris ecclesia custodis fungeretur officio, quadam vespera incensam oratorio inferens candelam posuit super candelabrum iuxta beati viri sepulchrum; quae a rectitudine status vergens in partem, ardens cecidit super arcam sepulchri. Cuius ardoris violentia unam comprehendens pallam usque ad medietatem exussit, et ita restincta est, nihil lecto, nihil baculo , qui in eo pendebat, vel aliis linteaminibus super sepulchrum expansis inferens laesionis. Qua ex re colligitur ad declarationem virtutum beati viri potius quam ad damnum rebus eius inferendum idem evenisse incendium; quia, ut in sequentibus apparet, pallam, quam lenis flamma diminuit, virtus manifesta restituit. Mane itaque facto fratres oratorium ingressi, quod factum fuerat, perviderunt et admiratione non minima sunt perculsi. Tertia vero die, cum ad matu
Abbreviated transcription (Latin):
pũ prb̃m in loco ubi erat causa ꝑsecutionis oecus¬
tꝰ ⁊ narraũ ei om̃a quȩ gesta st̃. Quib auditis
policarpus. gr̃as egit deoꝰ ⁊ unacũ eo uenit acddo¬
mũ nicostrati pͥmi serinii: & uidens turbas ert¬
dentiũ salutans eos cũ om̃i gaudio ait: Beati est

Expanded text:
um presbyterum, ubi erat causa persecutionis occultus, et narravit ei omnia quae gesta sunt. Quibus auditis Polycarpus gratias egit Deo et una cum eo venit ad domum Nicostrati: et videns turbas cred
Abbreviated transcription (Latin):
aix Noc responsũ tui̾ nr̃e artis adfirmat
aasertio. Nã ab origuit mun cũpuricu¬
s & pastorib ouut᷑ ds habuit rationt᷑ & iusta
tine inuid ueniens non elegit gramati cos
quens cognouert̃ salute inucture non pos¬
sim. Sebastianꝰ dixͣ Quia multos deosis cdeas

Expanded text:
Hoc responsum tuum nostrae partis firmat assertionem. Nam ab origine mundi cum ruricolis et pastoribus ovium Deus habuit rationem, et juxta finem mundi veniens non elegit grammaticos quem nisi agnoverim salutem invenire non possim? S. Sebastianus dixit: Quia multos deos, et mult
Abbreviated transcription (Latin):
Diseruũ tuũ ad aurienda aꝗͣ miseris dũ ad fon¬
& non est aus aꝗͤ inuas mittere. nisi mundã
ceris alienũ : Cromatius dix̃: Et qͦ ordine alienus
effici potero ab his: : Sebastianꝰ dix̃. Danob potes¬
tatẽ ut om̃ia idola quȩ intra domũ tuã inue¬
nerimꝰ lapidea confringamꝰ. lignea incendamꝰ.

Expanded text:
servum tuum ad hauriendam aquam miseris, dum ad fon non est ausus aquam in vas mittere, nisi mundatuceris alienum? Chromatius dixit: Et quo ordine alienus effici potero ab his? S. Sebastianus dixit: Da nobis potestatem ut omnia idola, quae in domo tua invenerimus, lapidea confringamus, lignea incendamus,
Abbreviated transcription (Latin):
sed etiã ips sib in sanabilẽ morbii aa sumuntt
dicit ei p̾fectꝰ. Dic gͦ mͥ qͥd faciã ut conseqͥ ualeã qđ̃
spero: Dicit ei scs solicarp. Si credis ex toto core
tuo. sicut credidit tranqllin:. saluus eris. dicit
ei pͣfectꝰ. Quoordine gredere debrã intimato.
Lunc Sc̃s solica̾pꝰ catecirauit eũ et in dix̃ ei ut per
triduũ ieiunaret: Et con uocan̾s adse sebastianũ
trib dieb cũ eo et trib noctib ieuinauit. et cũ¬

Expanded text:
si sibi insanabilem morbum assumunt. Dicit ei praefectus: Dic ergo mihi quid faciam, ut consequi valeam quod spero. Dicit ei Polycarpus: Si credideris ex toto corde tuo, sicut credidit Tranquillinus, salvus eris. Dicit ei praefectus: Quo ordine credere debeam intimato? Tunc S. Polycarpus catechizavit eum, et indixit ei ut per triduum jejunaret. Et convocans ad se S. Sebastianum tribus diebus et tribus noctibus jejunavit cu