comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rentum. et amicorum suorirm.
et in ꝓpria uoluntate. utiq in ba-¬
bilone est idest in consusione.Qla
in corde ubi ista sunt: smne dubio
magna confusio est. et parua pax.
deo ut ꝑfecta sit m̾a conuersio: õi¬
a ista abiciamus. et de babilone per¬
fecte transmigremus. Et non so¬
lum transmigremus: s et magistri
babilonis efficimur. Magnum ẽ
enim fr̃s mei : magistrum esse babi-¬
lonis. Ui dete queso: magnum mi¬
sterium. Omnes filii istahel qui e¬
rant in ierusalem: ducti sunt capti-¬
ui in babilonem. Nacta est tamẽ
in ipsis captiuis: quedam diuisio.
Alii seruiebant ipsis babilonicis:
Et alii facti sunt magistri in ipsa ba¬
bilone. et babilonicis imperabant.
Constituti sunt enim daniel. ana¬
nias. azarias : misa hel pͥncipes
suꝑ omnes satrapas regis babiloniᷤ:
omnes tamen captiur. Hoc ut a¬
it apostolus: in sigira facta sunt
nostri. Omnes enim fi̾s mei. om¬
nes animo tenemur captiui in ba¬
bilone: idest in confusione. Qs

Expanded text:
rentum et amicorum suorum, rentum et amicorum suorum, et in propria voluntate, utique in Babylone est, id est in confusione. Quia in corde, ubi ista sunt, sine dubio magna confusio est, et parva pax. Ideo ut perfecta sit nostra conversio, omnia ista abjiciamus, et de Babylone perfecte transmigremus. Et non solum transmigremus, sed et magistri Babylonis efficiamur. Magnum est enim, fratres mei, magistrum esse Babylonis. Videte, quaeso, magnum mysterium. Omnes filii Israel, qui erant in Jerusalem, ducti sunt captivi in Babylonem; facta est tamen in ipsis captivis quaedam divisio. Alii serviebant ipsis Babyloniis, et alii facti sunt magistri in ipsa Babylone et Babyloniis imperabant. Constituti sunt enim Daniel, Ananias, Azarias et Misael, principes super omnes satrapas regis Babylonis, omnes tamen captivi. Haec, ut ait Apostolus, in figura facta sunt nostri . Omnes enim, fratres mei, omnes omnino tenemur captivi in Babylone, id est in confusione. Quis
Abbreviated transcription (Latin):
pestem debemus ascendere. ut u¬
nusquisq quantum profecerit.
meminerit se a domino adiutum.
et non ꝓpriã uirtutem ad aliquod
bonum ꝑuenisse. uel ꝑuenire pos¬
se: et non inse s in domino głet᷑.
Ipse est enim qui oꝑatur in nob̾
et uelle et posse: ꝓ bona uolun-¬
tate. Unde dicit apłs. ¶d enĩ
habes quod non accepisti: Si
autem accepisti÷ quid głaris qiͣ
non acceperis: Ergo qui uult ꝑ¬
fecte conuerti ad dominum: sic
ascendat de gradu in gradum. do¬
nec ꝑueniat ad transinigrationẽ
babilonis. Sicut autem in descen¬
sione intelligitut illa trans migra¬
tio que facta est de ierusalem in
bibilonem: itam ascensione de¬
bemus intelligere illam transmi¬
grationem quam facere debemuᷤ
de babilonia uersus ierłm. Hec
p̃ conuersio ꝑfectionis nr̃e : ut ba¬
hibiloniam ꝑfecte relinquamus.
Dabilon: int̾pretatur confusio.
Quandiu homo habet cor suũ
uel ĩ diuitiis huius mundi uel ĩ
deliciis. uel in amore carnali pa¬

Expanded text:
pestem debemus ascendere, ut upestem debemus ascendere, ut unusquisque, quando profecerit, meminerit se a Domino adjutum, et non per propriam virtutem ad aliquod bonum pervenisse, vel pervenire posse, et non in se, sed in Domino glorietur. Ipse est enim qui operatur in nobis et velle, et posse, pro bona voluntate. Unde dicit Apostolus: Quid enim habes quod non accepisti? Si autem accepisti, quid gloriaris quasi non acceperis? Ergo qui vult perfecte converti ad Dominum, sic ascendat de gradu in gradum, donec perveniat ad transmigrationem Babylonis. Sicut autem in descensione intelligitur illa transmigratio quae facta est de Jerusalem in Babylonem, ita in ascensione debemus intelligere illam transmigrationem quam facere debemus de Babylonia versus Jerusalem. Haec est conversio perfectionis nostrae, ut Babyloniam relinquamus. Babylon interpretatur confusio. Quandiu homo habet cor suum vel in divitiis hujus mundi, vel in deliciis, vel in amore carnali pa
Abbreviated transcription (Latin):
tra omnes carnales affectiones: et
ipsum consideremus patrem. fr̃em.
m̃atrem. amicum. Patrem quia e¬
rudit nos. matrem̃ quia consolat᷑
nos. et lacte dulcedinis sue nutrit
nos: fr̾em quia carnem de nr̃a car¬
ne pro nobis assumpsit. amicum qr
suum sanguinem fu dit pro nobis.
Hec est recta uia. S hic cauendi
sunt latrones qui se abscondunt:
et pleruq ĩcautos feriunt. Hic so¬
let latere leo in insidiis: ille qui crr¬
cuit querens quem deuoret. et qͣm
non potest ꝑ suum gladium uulne¬
rare: solet ꝑ ipsius arma quem
temptat appͥetere. Cela illius sũt
uicia: quib nos aꝑte impugnat.
Arma nt̾a sunt uirtutes: quibus
ei resistimus. Ideo quando non po¬
test ꝑ aꝑta uicia que sunt eius tela
destruere: uult de nr̃is armis nos
occid̾e. slitit᷑ enĩ animo nro ꝑsuad̾e
ut in nobis ipsis głemur: quasi
nr̃a uirtute diuitias reliquerimus.
et nr̃a uirtute affectiones omnes
contempserimus. Contra hanc

Expanded text:
tra omnes carnales affectiones, et tra omnes carnales affectiones, et ipsum consideremus patrem, fratrem, matrem, amicum. Patrem, quia erudit nos; matrem, quia consolatur nos, et lacte dulcedinis suae nutrit nos; fratrem, quia carnem de carne nostra assumpsit; amicum, quia sanguinem suum fudit pro nobis. Haec est recta via. Sed hic cavendi sunt latrones, qui se abscondunt, et plerumque incautos feriunt. Hic solet latere leo in insidiis, ille qui circuit, quaerens quem devoret ; et quem non potest per suum gladium vulnerare, solet per ipsius arma, quem tentat, appetere. Tela illius sunt vitia, quibus nos aperte impugnat. Arma nostra sunt virtutes, quibus ei resistimus. Ideo, quando non potest per aperta vitia, quae sunt ejus tela, destruere, vult de nostris armis nos occidere. Nititur enim animo nostro persuadere ut in nobis ipsis gloriemur, quasi nostra virtute divitias reliquerimus, et nostra virtute affectiones omnes contempserimus. Contra hanc
Abbreviated transcription (Latin):
matrem tuam uiduam. desolatame
Quis adiuuabit fr̃s sorores par¬
uulos qui omnes attendunt adte÷
Het si non dicantur foris: ipsa ta¬
men carnalis affectio uel diabo¬
lus dicit in corde. Ex alia parte
occurrunt familiares amici. et so¬
cii cum quib ualde dulciter uixit:
et dicunt. ita relinquis nose Ita
diuidemur: S qui ascendit sca¬
lam istam spiritalem: et uult cã¬
tare canticum graduum dicat.
Domine lbera animam meam a la¬
bus iniquis: et a lingua dolosa. Et
iterum. Narrant michi iniqui. delecta¬
tiones : s non ut lex tua. domine.
ste certe affectiones quasi quedam
nubes obscurant animam: et abscõ¬
dere nituntur omnem spiritalem de¬
lectationem. S debemus hic ma¬
xime cogitare hanc stellam nr̃am.
que nos luceat in hac nocte. in hac
obscuritate. debemus considerare
radium qui de illa stella ortus est.
qui quodammodo obscuratus est.
ꝓpter nos: ut nos liberaret ab his
obscuritatibus. Ipfum ponamus cõ¬

Expanded text:
matrem tuam viduam desolatam? matrem tuam viduam desolatam? Quis adjuvabit fratres, sorores, parvulos, qui omnes attendunt ad te? Haec si non dicantur foris, ipsa tamen carnalis affectio vel diabolus dicit in corde. Ex alia parte occurrunt familiares, amici, et socii, cum quibus valde dulciter vixit, et dicunt: Ita relinquis nos? Ita dividemur? Sed qui ascendit scalam istam spiritualem, et vult cantare canticum graduum, dicat: Domine, libera animam meam a labiis iniquis, et a lingua dolosa . Et iterum: Narrant mihi iniqui delectationes; sed non ut lex tua, Domine . Istae certe affectiones, quasi quaedam nubes obscurant animam, et abscondere nituntur omnem spiritualem delectationem. Sed debemus hic maxime cogitare hanc stellam nostram, quae nobis luceat in hac nocte, in hac obscuritate. Debemus considerare radium, qui de ista stella ortus est; qui quodammodo obscuratus est propter nos, ut nos liberaret ab his obscuritatibus. Ipsum ponamus con
Abbreviated transcription (Latin):
ille cum omni fiducia dicat. Ds
meus. adiutor meus : et sꝑabo in
eum. Et sic consideret quia si de¬
lectabilia sunt t̾rena et transitoria.
sine ulla dubitatione delectabihor
est ille qui fecit non solum ista t̾rena
sy⁊ oĩa dona pulchra et celestra ꝙ.
trena. et pro eius amore omnia cõ¬
tempnat: et dicat. Deus meus.
diuitie meȩ. honor meus⁊ thestru¬
rus meus: et omnia bona mea.
In isto gradu iam ꝑfecte contemp¬
nuntur omnes diuitie. quia quã¬
do homo considerat pulchritudi¬
nem creatoris sur: parum ei uide¬
tur quicquid reliquit in seculo.
S iam calcatis diuitiis. quia ille
non possunt impedire quin con¬
uertatur ad deum : icipiunt un¬
pugnare carnales affectiones. sci¬
licet patris et matris fratrum et
amicorum. Iste locus est ualde
ꝑiculosus. Quando enim homo
uult relinquere seculum. et con¬
uerti ad deum: abstant omẽs
retinent. clamant. Relinquis nos
Quis in senectute sua sustinebit
patrem tumme ¶s consolabitur

Expanded text:
ille cum omni fiducia dicat: Deus ille cum omni fiducia dicat: Deus meus, adjutor meus, et sperabo in eum. Et sic consideret, quia si delectabilia sunt terrena et transitoria, sine ulla dubitatione delectabilior est ille, qui fecit non solum ista terrena, sed et omnia dona pulchra, et coelestia et terrena, et pro ejus amore omnia contemnat et dicat: Deus meus, divitiae meae, honor meus, thesaurus meus, et omnia bona mea. In isto gradu jam perfecte contemnuntur omnes divitiae; quia, quando homo considerat pulchritudinem Creatoris sui, parum ei videtur quidquid reliquit in saeculo. Sed jam, calcatis divitiis, quia illae non possunt impedire quin convertatur ad Deum, incipiunt impugnare carnales affectiones, scilicet patris et matris, fratrum et amicorum. Iste locus est valde periculosus. Quando enim homo vult relinquere saeculum, et converti ad Deum, obstant omnes, retinent, clamant. Relinquis nos? Quis in senectute sua sustinebit patrem tuum? Quis consolabitur
Abbreviated transcription (Latin):
suam in eum ponat. et eum suꝑ
omnia diligat. quia omnibus qͥ
conuertunt᷑ ad eum. sine ulla du¬
bitatione donat omnia peccata.
Dicit salomon in ꝓuerbiis. Fi¬
li accedens ad seruitutem dei:
sta in iustitia et timore: et p̾para
animam tuam ad teimptationem
N on enim curat diabolus demp¬
tare hominem quem in potesta¬
te sua habet. qui enimꝓpͥe concu¬
piscentie in omnib obedit et satiͤ¬
facit desiderus carnis sue: non cu¬
rat diabolus ad illum accedere. s
si ceꝑit ipsas concupiscentias abi¬
cere. et nit contra desid̾ia carnis
suȩ tunc dolet diabolus et aggre¬
ditur eum acriori certamine. Is qͤm
diabolus impugnat non deficiat.
s suꝑius ascendat: et diabolum
⁊ oĩa eius argumenta despiciat et di¬
cat Deus meu adintor meus. et sꝑa¬
bo ĩ eũ. Si enim deus pro nobis⁊
quis contra nos Ponit aiabolus
ante oculos diuitĩas mundi quas
abiecit homo: et uult eum facẽ
redire ad uomitum suum. S ille

Expanded text:
suam in eam ponat, et eum super suam in eam ponat, et eum super omnia diligat; quia omnibus qui convertuntur ad eum sine ulla dubitatione donat omnia peccata. Dicit Salomon in Proverbiis: Fili, accedens ad servitutem Dei, sta in justitia et timore, et praepara animam tuam ad tentationem . Non enim curat diabolus tentare hominem, quem in potestate sua habet. Qui enim propriae concupiscentiae in omnibus obedit, et satisfacit desideriis carnis suae, non curat diabolus ad illum accedere; sed si coeperit ipsas concupiscentias abjicere, et niti contra desiderabilia carnis suae, tunc dolet diabolus, et aggreditur eum acriori certamine. Is quem diabolus impugnat, non deficiat; sed superius ascendat, et diabolum, et omnia ejus argumenta despiciat, et dicat: Deus meus adjutor meus, et sperabo in eum . Si enim Deus pro nobis, quis contra nos? Ponit diabolus ante oculos divitias mundi, quas abjecit homo, et vult eum facere redire ad vomitum suum. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
que habes et da pauꝑib. et ueni se¬
quere me: abiit tristis. Qaiare au¬
dem abierit tristis: euangłista nob̾
ostendit qui ait. Erat autem habẽs
multas possessiones. Tgnebat enim¬
eum ligatum diabolus occupationi¬
b mundi: quasi quibdam iuĩcłis
Ideo tristis fut. Uidebat enim quid
illum oporteret facere⁊ S quia e¬
rat his uinculis firmit̾ ligatus: ñ
poterat se sine magna tristitia ex¬
pedire. ¶u gͦ ꝓiecerit ꝓpt̾ timorẽ
dri et amorẽ diuitias huiꝰ mundi fa¬
cile potest scalam dei ascendere:
et diabolum supplantare. Qͥa mil¬
lo modo potest homo leuius supplã¬
tare diabolum qmͣ ꝑ timorem d̾i
quasi quadam nacuta nouacula
abscidere ista uincula quib dia¬
bolus tenet eum ligatum. S qr
quando homo incipit conuerti
ad deum a peccatis suis. timor
nimius uult aliquando duc̾e eũ
ad despationem. ideo ascendat
suꝑius et respiciat ad illum qui
uere misericors est. et totam sp̃e

Expanded text:
quae habes, et da pauperibus; et veni, sequae habes, et da pauperibus; et veni, sequere me , abiit tristis. Quare autem abierit tristis, evangelista nobis ostendit, qui ait: Erat autem habens multas possessiones . Tenebat eum ligatum diabolus occupationibus mundi, quasi quibusdam vinculis. Ideo tristis fuit. Videbat enim quid illum oporteret facere, sed quia erat his vinculis ligatus, non poterat se sine magna tristitia expedire. Qui ergo projecerit propter timorem Dei et amorem divitias hujus mundi, facile potest scalam Dei ascendere et diabolum supplantare. Quia nullomodo potest homo levius supplantare diabolum, quam per timorem Dei, quasi acuta novacula, abscindere vincula, quibus diabolus tenet eum ligatum. Sed quia quando homo incipit converti ad Deum a peccatis suis, timor nimius vult aliquando ducere ad desperationem: ideo ascendat superius, et respiciat ad illum qui vere misericors est, et totam spem
Abbreviated transcription (Latin):
sumptu loqueretur oftendit dicẽs
Sic qui non renuntiauerit omnib
que possidet non potest ẽẽ m̃s di¬
scipulus. Mira res. Hommes hꝰ
seculi si uolunt aliquio edificare
magnum. non solum seruant ea q̃
habent. s etiam multa congregãt
et acquirunt. S ille qui uult spi¬
ritalem edisicationem facere. uon
solum non debet id querere quod
non habet : s etiam id quod habet
relinquere. Quod ergo illis ui¬
detur detͥmentum: hoc ẽ nr̃m
augmentum. Quanto enim ma-¬
spiritales Ideo nobis qui desidamꝰ
ascendere. et spiritalem turrim edifi¬
care. pͥmũ estpositum aute nos ioseph.
idest augmnentum. ut scilicet t̾renas
diuitias abiciamus: et sic spiritales
diuitie nobis augeantur. Scire au¬
tem debemus quia temporales di¬
uitie. et occupationes mundi sunt
quasi quedam uincula quib diabo¬
lus tenet homines ligatos: ut non
possint liberẽ ascendere scalam di
Ideo quidam diues quia audiuit
A domino. uade et uende omma

Expanded text:
sumptu loqueretur ostendit, dicens: sumptu loqueretur ostendit, dicens: Sic qui non renuntiaverit omnibus quae possidet, non potest esse meus discipulus . Mira res. Homines hujus saeculi, si volunt aliquid aedificare magnum, non solum servant ea quae habent, sed etiam multa congregant et acquirunt. Sed ille qui vult spiritualem aedificationem facere, non solum non debet id quaerere quod non habet, sed etiam id quod habet relinquere. Quod ergo illis videtur detrimentum, hoc est nostrum augmentum. Quanto enim maspirituales. Ideo nobis, qui desideramus ascendere et spiritualem turrim aedificare, primum est positus ante nos Joseph, id est augmentum, ut scilicet terrenas divitias abjiciamus, et sic spirituales divitiae nobis augeantur. Scire autem debemus quia temporales divitiae et occupationes mundi sunt quasi quaedam vincula, quibus diabolus tenet homines ligatos, ut non possint libere ascendere scalam Dei. Ideo quidam dives, quia audivit a Domino: Vade et vende omnia
Abbreviated transcription (Latin):
tum positum sit: idest fides xp̃i. Si¬
ne fide enim: impossibile est place¬
re deo. Postea uero diligent̃ consi¬
deremus. ut semꝑ habeamus ante
oculos nr̃as istam stellam que hodie
apparuit in t̾ra: ne deficiamus ꝓpt̾
tenebras huius noctis in qua sumus
Et. sic incipianus ascendere in pͥ¬
mo slatu: ut conuersio nr̃a ꝑfecta sit.
Iste status incipit a ioseph. Ioseph
tit diximu̾s: int̾pretatur augmentũ
Quid significat hoc augmentum:
Dicit dominus in euangłio. Qͥs
uolens turrim edificare. non pͥus se¬
dens cogitat si habeat sumptus ad
ꝑficiendume Turris ista ẽ ꝑfectio:
ad quam debemus ascendere. O¬
portet ergo ut qui uoluerit istam
turrim spiritalit᷑ edificare augeat
sibi expensas unde possit ꝑficere:
ut sit in isto pͥmo gradu. idest aug¬
mento. G que est ista expensa
Dubitarẽmus dicere : nisi ipse do¬
set oportere sumptus computare
ad istam spiritalem edificationem.
statim in fine huius euagłii de qli

Expanded text:
ntum positum sit, id est fides Christi. Sintum positum sit, id est fides Christi. Sine fide enim impossibile et placere Deo . Postea vero diligenter consideremus, ut semper habeamus ante oculos nostros istam stellam, quae hodie apparuit in terra, ne deficiamus propter tenebras hujus noctis, in qua sumus, et sic incipiamus ascendere in primo statu, ut conversio nostra perfecta sit. Iste status incipit a Joseph. Joseph, ut diximus, interpretatur augmentum. Quid significat hoc augmentum, dicit Dominus in Evangelio: Quis volens turrim aedificare, non prius sedens cogitat, si habeat sumptus ad perficiendum ? Turris ista est perfectio, ad quam debemus ascendere. Oportet ergo ut, qui voluerit istam turrim spiritualiter aedificare, augeat sibi expensas unde possit perficere, ut sit in isto primo gradu, id est augmento. Sed quae est ista expensa? Dubitaremus dicere, nisi ipse Doset, oportere sumptus computare ad istam spiritualem aedificationem; statim in fine hujus Evangelii, de quali
Abbreviated transcription (Latin):
qui fuimus ꝑ uicia et peccata capti¬
uI sub potestate nabuchodonosor ĩ
si sumus. et ita cum ꝑfecte conuertẽ¬
do ad deum redierimus a babilone.
transeamus ad secundum statum. et
incipientes nos met ipsos purgare a¬
scendamus de gradu in gradum donec
ueniamus ad salomonem qui int̾pre-¬
tatur pacificus. ut scilicet purgati a
malis passionibus. habeamus in nob̾
quandam pacem et tranquillitatem.
et sic ingrediam᷑ t̾tium statum. qui ĩ¬
cipit a dauid qui int̃pretatur desi¬
derabilis. ut et nos desideremus et ar¬
deamus uidere illum desidabilem uul.¬
tum creatoris nt̃r et in ipso desidio no¬
styo ꝑueniamus ad pr̾em abrahã ad dm̃
sciłc excelsum: et iudeamus in syon.
S quia longum est si uelimus ista õia
nomina ꝑcurrere et in singulis istos
gradus quertre. hoc uideamus ad
quam ꝑfectionem debemus u sin¬
gulis istis trib statib ꝑuenire. Et
hoc pͥmum uideamus : ut fundar̾¬

Expanded text:
qui fuimus per vitia et peccata captiqui fuimus per vitia et peccata captivi sub potestate Nabuchodonosor in si sumus: et ita cum perfecte convertendo ad Deum redierimus a Babylone, transeamus ad secundum statum, et incipientes nosmetipsos purgare, ascendamus de gradu in gradum, donec veniamus ad Salomonem, qui interpretatur pacificus, ut, scilicet purgati a malis passionibus, habeamus in nobis quamdam pacem et tranquillitatem, et sic ingrediamur tertium statum, qui incipit a David, qui interpretatur desiderabilis; ut et nos desideremus, et ardeamus videre illum desiderabilem vultum Creatoris nostri, et in ipso desiderio nostro perveniamus ad Patrem Abraham, ad Deum scilicet excelsum, et videamus eum in Sion. Sed quia longum est, si velimus ista omnia nomina percurrere, et in singulis istos gradus quaerere; hoc videamus, ad quam perfectionem debemus in singulis istis tribus statibus pervenire. Et hoc primum videamus, ut fundame
Abbreviated transcription (Latin):
dubio stella istius maris. uidelicet
istius seculi. Et ideo debemus eri¬
gere oculos nr̃os ad istam stellamq̃
hodie apparuit int̾ra. ut ipsa nos
ducat. ut ipsa nos illuminet. ut
ipsa nob̾ ostendat istos gradus. ut
eos cognoscamus: ut ipsa nos con¬
soletur ne ascendendo deficiamus.
ut ipsa nos adiuuet. ut ascendere
ualeamus. Et ideo pulchre in ista
scala de qua loquimur. ubinos dẽ¬
benus incipe ascendere: ibi po¬
sita est maria sicut dicit euangłi¬
sta. Iacob autem genuit iosephui¬
runt marie : ut statim in ipsa pͥ¬
ma conuersione nr̃a ipsa nobis
appareat. et recipiat in sua custo¬
dia: et illuminet luce sua. et co¬
mitetur nobis in ista uia laborio¬
sa. Igitur illa illuminante et do¬
cente ꝑ omnia: qui incepymus cõ¬
uerti ad deum. ipsam conuersio¬
nem ducamus ad ꝑfectionem. et
incipiamus a ioseph. tibi incipit
augnentum nr̃m et proficiamus
et ascendamus donec ꝑtranseamꝰ
transmigrationem babilonis: ut

Expanded text:
dubio stella istius maris, videlicet dubio stella istius maris, videlicet istius saeculi. Et ideo debemus erigere oculos nostros ad istam stellam, quae hodie apparuit in terra, ut ipsa nos ducat, ut ipsa nos illuminet, ut ipsa nobis ostendat istos gradus, ut eos cognoscamus, ut ipsa nos consoletur, ne ascendendo deficiamus, ut ipsa nos adjuvet, ut ascendere valeamus. Et ideo pulchre in ista scala, de qua loquimur, ubi nos debemus incipere ascendere, ibi posita est Maria, sicut dicit evangelista, Jacob autem genuit Joseph virum Mariae , ut statim in ipsa prima conversione nostra ipsa nobis appareat, et recipiat in sua custodia, et illuminet luce sua, et comitetur nobis in ista via laboriosa. Igitur, illa illuminante et docente per omnia, qui incepimus converti ad Deum, ipsam conversionem ducamus ad perfectionem, et incipiamus a Joseph, ubi incipit augmentum nostrum; et proficiamus et ascendamus, donec pertranseamus transmigrationem Babylonis, ut
Abbreviated transcription (Latin):
tus ẽ ẽẽ se equalem deo: s semet¬
ip̃m exmaniuit. et descendit usq
ad infirinitatem nr̃am. S quia
quod infirmum est dei fortꝰẽ ho¬
minib: ideo ubi ille deuenit ad
defectum nr̃m. ibi incepit aug¬
mentum nr̃m. Q quia ab illa
magna claritatẽ cecidimus in istas
tenebras. ab illa magna quiete qͣm
pͥmus homo habuit in ꝑadiso ce¬
cidimus in hoc mare magnum et
spaciosum. ubi abundant uentus
temptationum. fluctus ꝑsecutionũ:
et in hanic noctem in qua transe¬
ũt omnes bestie silue. In hoc eti¬
am mari sunt reptilia quorum
non est numerus. idest maligni
spiritus. qui semꝑ intendunt ad
nos decipiendos. et int̾ ista omz̃a
mala et ꝑicula oportet nos illuc
ascendere unde cecidimus et in
ista nocte debemus ascendere at
A mari ascendere: necesse habe¬
mus. ut habeamus aliquam lu-¬
cem que nos illuminet. ꝑ quauti
ipsos gradus possumus ascendere.
deo orta est nobis hodie stella que
que int̾pretatur stella maris. sine

Expanded text:
tus est esse se aequalem Deo; sed semetipsum exinanivit , et descendit usque ad infirmitatem nostram. Sed quia quod infirmum est Dei fortius est hominibus , ideo ubi ille devenit ad defectum nostrum, ibi incoepit augmentum nostrum. Sed quia ab illa magna claritate cecidimus in istas tenebras, ab illa magna quiete, quam primus homo habuit in paradiso, cecidimus in hoc mare magnum et spatiosum, ubi abundant ventus tentationum, fluctus persecutionum, et in hanc noctem, in qua transeunt omnes bestiae silvae . In hoc etiam mari sunt reptilia, quorum non est numerus , id est maligni spiritus, qui semper intendunt ad nos decipiendos; et inter ista omnia mala et pericula oportet nos illuc ascendere, unde cecidimus; et in ista nocte debemus ascendere, et a mari ascendere; necesse habemus ut habeamus aliquam lucem quae nos illuminet, per quam ipsos gradus possimus ascendere. Ideo orta est nobis hodie stella quaedia, quae interpretatur stella maris, sine
Abbreviated transcription (Latin):
dominus nr̃ descendit ad nos. Iam
nunc ergo sr̃s ascendamus. et axp̃o
Axp̃o incipiamus secundum quod
homo est: et ad xp̃m ꝑueniamus
ubi cum patre excelso unum ẽ. Et
si uolumus ꝑ istos prẽs quos cõme¬
morat euangłm acciꝑe illos gradꝰ
spiritales ł quos debemus ascendere.
debemus pͥmo inciꝑe a ioseph: et
ita sursum uersus puenire usq ad
trans migrationem babilonis. Nam
isti sunt gradus : qui ꝑtinent ad pͥ¬
mum statum. Iosepħ int̾pretatur:
augmentum. Scire debemus qͦd
deus craauit rationalem creaturam
ut esset particeps beatitudinis illiꝰ:
lla ut ml aliud illi posset sufficere
ad beatitudinem nisi solus deus. E
hec est tota ꝑtectio rationalis creatu¬
re: et omne bonum: adherere illi.
Et ideo recedens ab eo: tendit
ad nichilum. Et hoc modo om̃e
detrimentum hominis fuit : re¬
cedere a deo Iccirco quando ho¬
mo conuercit se ad deum: tunc
incipit augmentum eius. Exi¬

Expanded text:
Dominus noster descendit ad nos. Jam Dominus noster descendit ad nos. Jam nunc ergo, fratres, ascendamus et a Christo amus. A Christo incipiamus, secundum quod homo est; et ad Christum perveniamus, ubi cum Patre excelso unum est. Et si volumus per istos patres, quos commemorat Evangelium, accipere illos gradus spirituales per quos debemus ascendere, debemus primo incipere a Joseph, et ita sursum versus pervenire usque ad transmigrationem Babylonis. Nam isti sunt gradus, qui pertinent ad primum statum: Joseph interpretatur augmentum. Scire debemus quod Dominus creavit rationalem creaturam ut esset particeps beatitudinis illius, ita ut nihil aliud illi posset sufficere ad beatitudinem, nisi solus Deus. Et haec est tota perfectio rationalis creaturae, et omne bonum adhaerere illi. Et ideo recedens ab eo, tendit ad nihilum. Et hoc modo omne detrimentum hominis fuit, recedere a Deo. Idcirco, quando homo convertit se ad Deum, tunc incipit augmentum ejus. Et i
Abbreviated transcription (Latin):
nem. Decem enim et quatuor sig¬
inficat legem et euangłtm: ĩ qui¬
bus est omnis ꝑfectio. Decem sig¬
nificat ꝑfectionem legis. ꝓpt̃ decem
p̾cepta que erant in lege. Quatu¬
or significat ꝑfectionem euangłi:
ꝓpt̾ quatuor libros euangłiorum.
deo autem posuit euangłista
stum numerum qui significat
ꝑfectionem quia in unoquoq sta¬
tu debet homo esse ꝑfectus Qla
utiq ꝑfecta debet esse conuersio
nt̃a. Nam si in isto statu non fueri¬
mus ꝑfecti: nullo modo possumus
ad illum alium statum ꝑuenires li¬
si enim uoluerimus ꝑfecte ad do¬
minum ab hoc seculo conuerti: ne¬
quaqm poterimus auiciis nr̃is pur¬
gari. Et nisi ꝑfecte forte a uiciis nr̃is
purgati fuerinus nullomodo possumꝰ se-¬
cure p̾miũ celeste expectare. S qm
nec ad pͥmam ꝑfectionem que ẽ
in conuersione. nec inde ad alias
potest homo stãtim ꝑuenire: ideo
debet quasi ꝑ quosdam gradus a¬
scendere. donec ꝑuemat illuc unde

Expanded text:
nem. Decem enim et quatuor signem. Decem enim et quatuor significant legem et Evangelium, in quibus est omnis perfectio. Decem significat perfectionem legis, propter decem praecepta, quae erant in lege. Quatuor significat perfectionem Evangelii, propter quatuor libros evangelistarum. Ideo autem posuit evangelista istum numerum, qui significat perfectionem, quia in unoquoque statu debet homo esse perfectus, quia utique perfecta debet esse conversio nostra. Nam si in isto statu non fuerimus perfecti, nullomodo possumus ad illum alium statum pervenire. Nisi enim voluerimus perfecte ad Dominum ab hoc saeculo converti, nequaquam poterimus a vitiis nostris purgari. Et nisi perfecte a vitiis nostris purgati fuerimus, nullo modo possumus secure praemium coeleste exspectare. Sed quoniam nec ad primam perfectionem, quae est in conversione, nec inde ad alias potest homo statim pervenire, ideo debet quasi per quosdam gradus ascendere donec perveniat illuc, unde
Abbreviated transcription (Latin):
omnia que habet et se ponat
sub alterius potestate. aliquem¬
tamen locum eligit: et ibise
ponit ubi habeat tantas delicias
uel etiam plures qmͣ habebat in
seculo. S et ille cepide conuerti¬
tur ad dm̃: qui in quacunq do¬
mo fuerit. quantum potest semꝑ
trahit ad quietem. et delicias car¬
nis . et nichil curat nisi ut quocunq
modo possit remanere in domo ad
quam uenit. Iterum in purgatiõe
nr̃a debiet esse quedam ꝑfectio. uͭ
non sufficiat nobis si illas abhomi¬
nationes quas fecimus in seculo re-¬
linquimus. Et tamen ira. inuidia.
detractione. murmuratione: occul¬
tis etiam sordib oculus cordis nr̃i
maculetur. Iterum in expectatiõe
nr̃a debet ẽe quedam ꝑfectio: idest
ꝑseuerantia: usq in sinem. et sem
Pferuens desiderium. Istas tres¬
ꝑfectiones possumus intelligere: ꝑ
tres tesserecedecades. S quare po-¬
suit istum numerum. idest quatuor¬
decim in unaquaq distinctione
Iste numerus significat ꝑfectio¬

Expanded text:
omnia quae habet, et se ponat omnia quae habet, et se ponat sub alterius potestate, aliquem locum eligit, et ibi se ponit, ubi habeat tantas delicias, vel etiam plures, quam habebat in saeculo. Sed et ille tepide convertitur ad Deum, qui in quacunque domo fuerit, quantum potest, semper trahit ad quietem et delicias carnis, et nihil curat, nisi ut quocunque modo possit remanere in domo, ad quam venit. Iterum in purgatione nostra debet esse perfectio, ut non sufficiat nobis, si illas abominationes, quas fecimus in saeculo, relinquamus, et tamen ira, invidia, detractione, murmuratione, occultis etiam sordibus, oculus cordis nostri maculetur. Iterum in exspectatione nostra debet esse quaedam perfectio, id est perseverantia usque in finem, et semper fervens desiderium. Istas perfectiones possumus intelligere per tres tessaredecades. Sed quare posuit istum numerum, id est quatuordecim in unaquaque distinctione? iste numerus significat perfectio
Abbreviated transcription (Latin):
erit purgatus a uicns quantum
humana fragilitas ymiserit. tũc
debet cum magno desiderio solu¬
tionem suam expectare. quando
debeat de hoc corꝑe exire et ad
xp̃m uenire : et secure suum p̾¬
mium recipere. S si homo uult
ad istum summum gradum ascẽ¬
dere: pͥmo debet esse ꝑfectus in
pͥmo. et postea in secundo: et sic
ascende ad t̾cium. I deo oportet
ut quicunq conuertit᷑ ad domi¬
num. non timide aut tepide.
conuertatur. Ille timide et tepi¬
de conuertitur ad dominum:
qui quando relinquit scl̃m. nõ
uult ꝑsecte omnia sua deserere.
s contra domini p̾ceptum solli¬
citus est de crastmo: et aliquid
sibi reseruat. et de sua substanti¬
A incipit aliquam nouellam
habitationem edificare. et ti¬
met ne possit pati illam distri¬
ctionem que est ẽẽ sub alt̾ius
imꝑio et incipit ꝑ se uiuere.
et suimes curam habere. et pͥ¬
us ẽẽ magister qmͣ discipulus.
lle etiam tepide se conuertit
ad deum. qui quanuis relĩquat

Expanded text:
erit purgatus a vitiis, quantum erit purgatus a vitiis, quantum humana fragilitas permiserit, tunc debet cum magno desiderio solutionem suam exspectare; quando debeat de hoc corpore exire, et ad Christum venire et secure suum praemium recipere. Sed, si homo vult ad istum summum gradum ascendere, primo debet esse perfectus in primo, et postea in secundo, et sic ascendere ad tertium. Ideo oportet ut quicunque convertitur ad Dominum, non timide aut tepide convertatur. Ille timide et tepide convertitur ad Dominum, qui, quando relinquit saeculum, non vult perfecte omnia sua deserere; sed contra Domini praeceptum sollicitus est de crastino, et aliquid sibi reservat, et de sua substantia; incipit aliquam novellam habitationem aedificare, et timet ne possit pati illam districtionem, quae est esse sub alterius imperio; et incipit per se vivere, et suimet curam habere, et prius esse magister quam discipulus. Ille etiam tepide se convertit ad Deum, qui, quamvis relinquat
Abbreviated transcription (Latin):
non possumus nͥ ꝑ quosdam gra¬
dus illuc ꝑuenire. Istos gradus
spiritales ꝑ quos debemus ascen¬
dere : possumus ut diximus nota¬
re in istis patrib ꝑ quos dominꝰ
nr̃ descendit ad nos. ut ad illum
ascenderemus. Ideo sicut ille ab
abraham id est deo patre descẽ¬
dit ad nos ꝑ istos pres scd̾m car¬
nem : ita et nos ꝑ istos patres sp̃i¬
taliter intellectos. ad ip̃m deum
patrem ascendamus. Et pͥmum
iudeamus quid significent iste creᷤ
distinctiones: quas euangłista fac̃
uto quod ꝑ has tres distinctiones
Debeamus accipere tres status. ĩ qͥb
sunt omnes qui uolunt ꝑ istos gͣ¬
dus ascendere illuc. unde xp̃c de¬
scendit ad nos. Primus status ẽ
nrã conuerszo: secundus nr̃a pur.¬
gatio: t̾cius nr̃a expectatio. Sic
debet unusquisq proficete. Pri¬
mo enim homo conuergtͣ ad dm̃.
a seculi huius uanitate: postea pur¬
gatur a uiciis que contraxit ex ma¬
la consuetudine. Et post qmͣ fu¬

Expanded text:
non possumus nisi per quosdam granon possumus nisi per quosdam gradus illuc pervenire. Istos gradus spirituales, per quos debemus ascendere, possumus, ut diximus, notare in istis patribus, per quos Dominus noster descendit ad nos, ut ad illum ascenderemus. Ideo, sicut ille ab Abraham, id est Deo Patre descendit ad nos per istos patres secundum carnem; ita et nos per istos patres spiritualiter intellectos ad ipsum Deum Patrem ascendamus. Et primum videamus, quid significent istae tres distinctiones, quas evangelista fecit. Puto quod per has tres distinctiones debeamus accipere tres status, in quibus sunt omnes qui volunt per istos gradus ascendere illuc, unde Christus descendit ad nos. Primus status est nostra conversio; secundus nostra purgatio; tertius nostra exspectatio. Sic debet unusquisque proficere. Primo enim homo convertitur ad Dominum a saeculi hujus vanitate; postea purgatur a vitiis, quae contraxit ex mala consuetudine. Et postquam fu
Abbreviated transcription (Latin):
nia patris excelsi. descendit dominꝰ
nr̃ ut ueniret ad nos. Per hoc aut̃
uenit ad nos: quod homo factus
est internos. Et ꝑ hoc quod ho¬
mo est: utiq filus marie est. Id̾o
in sine huis descensus: ita ait eit¬
angłista. Iacob autem genuit io¬
seph uirum marie ÷ de qua uatus
est iħ̾c qui uocatur xp̃c. Ergo fr̃s
kñ si uolumus illuc ascendere un¬
de ille descendit ad nos id est ad pa¬
trem excelsum: hic incipiamus
nt᷑m ascendere U bie A filium
marie: idest ad humanitatem xͥ:
et sic ascendamus ad eius diuini¬
tãtem Ipse est enim uia: sicut ip.¬
se ait. Ego sum uia: Sine ista
uia: nullus potest ꝑuenire ad
patrem excelsum. Ideo ait. Ne¬
mo uenit ad patrem: nisi ꝑ me.
Nemo enim potest aliquod bo¬
num incipere : nisi incipiat axp̃o
Ipse est enim fundamentum̃ om¬
nium bonorum: sicut dic̃ apłs.
und amentum aliud nemo pͣpo
do sumus ille autem ad quema¬
scendere debemus ualde altus ẽ:

Expanded text:
is excelsi descendit Dominus is excelsi descendit Dominus noster ut veniret ad nos. Per hoc autem venit ad nos, quod homo factus est inter nos. Et per hoc quod homo est, utique filius Mariae est. Ideo in fine hujus descensus ita ait evangelista: Jacob autem genuit Joseph virum Mariae, de qua natus est Jesus, qui vocatur Chr si volumus illuc ascendere, unde ille descendit ad nos, id est ad Patrem excelsum, hic incipiamus nostrum ascendere, ad filium Mariae, id est ad humanitatem Christi, et sic ascendamus ad ejus divinitatem. Ipse est enim via, sicut ipse ait: Ego sum via . Sine ista via, nullus potest pervenire ad Patrem excelsum. Ideo ait: Nemo venit ad Patrem, nisi per me . Nemo enim potest aliquod bonum incipere, nisi incipiat a Christo. Ipse est enim fundamentum omnium bonorum, sicut dicit Apostolus: Fundamentum aliud nemo podo sumus, ille autem ad quem ascendere debemus, valde altus est;
Abbreviated transcription (Latin):
nes. A dauid usq ad transinigrati¬
onem babilonis: gn̾ationes quatu¬
oidecim. Et quia noluit hunc nu¬
merum excedere. s istas distinctio¬
nes seruãre: ideo omisit numerare
quosdam pr̾es et filios qui ꝑtm̃ent
ad istam ꝓgeniem : et transiuit de
patre ad tͥcium nepotem. Et ideo
ad nos debemus aliquid sp̃itale in¬
telligere. et notare quosdam gradꝰ
quib debemus ascendere ad ip̃m
Ideo iudeamus quomodo narrat
istam ꝓgeniem. Ille incipit ab a¬
braham : et descendendo ꝑuenit
a dominum nt̃m. Sicut michi¬
iudetur ꝑ istam descensionem qua
dominus nr̃ descendit ad nos uolu¬
it ostendere nobis quandam ascen¬
sionem qua debemus ascendere ad
ipsum Ideo enim ille descendit: ut
nos ascenderemus. Ideo ꝓ nobis pau¬
per factus est: ut nos diuites facet et c̃.
Cuangłista autem incipit istam de¬
scensionem ab abraham. Abraham
autem inłpretatur pater excelsus ꝑ
quem potest significari ille qui uere

Expanded text:
nes; a David usque ad transmisgratines; a David usque ad transmisgrationem Babylonis, generationes quatu quatuordecim . Et quia noluit hunc numerum excedere, sed istas distinctiones servare, ideo omisit numerare quosdam patres et filios, qui pertinent ad istam progeniem, et transivit de patre ad tertium nepotem. Et ideo ad nos, debemus aliquid spirituale intelligere, et notare quosdam gradus, quibus debemus ascendere ad ipsum. Ideo videamus, quomodo narrat istam progeniem. Ille incipit ab Abraham, et descendendo pervenit ad Dominum nostrum. Sicut videtur, per istam descensionem, qua Dominus noster descendit ad nos, voluit ostendere nobis quamdam ascensionem, qua debemus ascendere ad ipsum. Ideo enim ille descendit, ut nos ascenderemus. Ideo pro nobis pauper factus est, ut divites faceret. Evangelista autem incipit istam descensionem ab Abraham. Abraham autem interpretatur pater excelsus, per quem potest significari ille, qui vere
Abbreviated transcription (Latin):
tam miram benedictionem recepit
a domino: quod abstulit maledi¬
ctionem mundi. Nam̃ sicut euan¬
głm quod hodie legitur nar̾tat: cer¬
tissimum est quod ipsa est de se-
In t̾ra: non potest dici recte filius
abrahe et filius dauid: nisi mat̃
eus ẽẽc de illorum semine. I terum
ut essemus certi quia ipse est ille de
quo deus locutus est ad abraham.
tam ꝓgeniem domini nr̃i. ab abra¬
ham usq ad beatam mariam. de
Debemus adhuc etiamĩ considera¬
re quia non solum ad hoc tendebat
euangłista ut nobis simpicit̃ osten¬
deret illos patres de quibus natus
est xp̃c et carnalem eius progeniem
sciremus: s etiam ut de carnali eius
ꝓgenie spiritalem fructum capiamꝰ.
Quia si ad nichil aliud intenderet
euangłista quare saceret illas tres di¬
stinctiones: idest in unagideq distru¬
ctintione poneret quatuordecim ge-¬
nerationes. idest quatuordecim no¬
mina. Sic enim dicit. Ab abrahã
usq ad clauid: quatuordecim gn̾atio¬

Expanded text:
tam miram benedictionem recepit tam miram benedictionem recepit a Domino, quod abstulit maledictionem mundi. Nam, sicut Evangelium quod hodie legitur narrat, certissimum est quod ipsa est de semiin terra, non posset dici recte filius Abrahae, et filius David, nisi mater ejus esset de eodem semine. Iterum ut essemus certi, quia ipse est ille, de quo Deus locutus est ad Abraham, tam progeniem Domini nostri, ab Abraham usque ad beatam Mariam, de Debemus adhuc etiam considerare, quia non solum ad hoc tendebat evangelista, ut nobis simpliciter ostenderet illos patres, de quibus natus est Christus, et carnalem ejus progeniem sciremus; sed etiam ut de carnali ejus progenie spiritualem fructum capiamus. Quia, si ad nihil aliud ostenderet evangelista, quare faceret illas tres distinctiones, id est in unaquaque distinctione poneret quatuordecim generationes, id est quatuordecim nomina? Sic enim dicit: Ab Abraham usque ad David, quatuordecim generatio
Abbreviated transcription (Latin):
quia nos celebra¬
mus hodie nati-
cepit apparere omne gaudium
nr̃m. et ideo iustum ẽ ut excite¬
mus nosmet ipsos in hac festiui¬
tate. ad laudandum dominum
nr̃m.S quia in hac nocte exci¬
tati estis ꝑ cantus. ꝑ lectiones. ꝑ
psalmos. et ꝑ ceccia talia queꝯ
ueniunt festiuitati. ut nichil uo¬
bis desit: uolumus etiam quan¬
tum possumus uos excitare ꝑ
sermonem nr̃m. Spero autemq
et si illum ardentissimum ur̃e
deuotionis affectum sermo nr̃ ñ
augeat: non minuet tamen. E
sicut michi uidetur. nichil al¬
ud debet magis nos excitare
ad amorem et laudem domi¬
ni nr̃i et ad gauditim spiritale:
qmͣ si commemoremus uobis
hoc quod dominus nr̃ hodie in¬
cepit ostendere nobis. Hodie e¬
nim nobis cepit illam miram
misericordiam suam. miram pi
nos ꝓmiserat abrahe. scilicet
quod in semine eius benedi¬
cerentur omnes gentes In semi¬
des xp̃i. et eius bñdictio. stud
semen fr̃s est beata maria que ho¬
die nata est de semine abrahe que

Expanded text:
quia nos celebramus hodie Nativi coepit apparere omne gaudium nostrum. Et ideo justum est ut excitemus nosmetipsos in hac festivitate ad laudandum Dominum nostrum. Sed, quia in hac nocte excitati estis per cantus, per lectiones, per psalmos, et per caetera talia quae conveniunt festivitati, ut nihil vobis desit, volumus etiam, quantum possumus, vos excitare per sermonem nostrum. Spero autem quod, etsi illum ardentissimum vestrae devotionis affectum sermo noster non augeat, non minuet tamen. Et sicut mihi videtur, nihil aliud debet nos magis excitare ad amorem et laudem Domini nostri, et ad gaudium spirituale, quam si commemoremus vobis hoc, quod Dominus noster hodie incoepit ostendere nobis. Hodie enim nobis coepit illam miram misericordiam suam, miram pienos promiserat Abrahae, scilicet quod in semine ejus benedicerentur omnes gentes. . Hodides Christi, et ejus benedictio. Istud semen, fratres, est beata Maria, quae hodie nata est de semine Abrahae: quae
Abbreviated transcription (Latin):
uisitat nos ꝑ sacramenta. Et hec om¬
nia bonis proueniunt in salutem:
malis in ꝑditionem. Si autem uolu¬
errims in his omnib uisitationib
exaltari: humiliemur sub potenti
manu domini. Et quid sunt iste
festiuitates quas celebramus : nisi
quedam eius uisitationes: S in
istis uisitationib alss lgaltantur.
alii deiciuntur. Ecce hodie cele¬
bramus: festiuitatem omnrum sc̃oꝵ:
Nec soli nos celebramus. Quis ẽ ẽ¬
nim xp̃ianus qui non hodie celebrat
istam sestiuitateme S multi ĩ lu¬
xuriis in cõmessationib in ebrieta¬
tibus. ĩ inpudicitiis: et huius modi
contaminationib. Isti non ȩxaltan¬
tur in ista uisitatione: s potius de¬
itiunt᷑. Quero in p̾senti festiuitate

Expanded text:
visitat nos per sacramenta. Et haec omvisitat nos per sacramenta. Et haec omnia bonis proveniunt in salutem, malis in perditionem. Si autem voluerimus in his omnibus visitationibus exaltari, humiliemur sub potenti manu Domini. Et quid sunt istae festivitates, quas celebramus, nisi quaedam ejus visitationes? Sed in istis visitationibus alii exaltantur, alii dejiciuntur. Ecce hodie celebramus festivitatem Omnium Sanctorum, nec soli nos celebramus. Quis est enim Christianus, qui non hodie celebrat istam festivitatem? Sed multi in luxuriis, in comessationibus, in ebrietatibus, in impudicitiis, et hujusmodi contaminationibus. Isti non exaltantur in ista visitatione, sed potius dejiciuntur. Qui vero in praesenti festivitate
Abbreviated transcription (Latin):
mor domini. S ẽ ꝑfectior gradꝰ
quando homo non illam potenti¬
am considerat qua dampnat im-¬
pios. s illam quam in ista uita su¬
os potent̃ defendit. et in die iudi-
Cad regnum celorum introduc̃.
Ad istum gradum nos inuitat
apłs: dicens. Humiliamini sub
potenti manu dei. non timore pe¬
ne. s ut uos exaltet in tempore
uisitationis. Tempus uisitatio¬
nis est: dies iudicii. Primo uisita¬
uit mundum ꝑ miscđiam: postea
uisitabit ꝑ iudicium. Uisitauit
nos misericorditer quando suum san¬
guinem fudit pro nobis: uisitabit ꝑ
iudicium quando unicuiq reddet se¬
cundum oꝑa sua. Sunt eciam alie
uisitationes innumerabiles quib he
dominus uisitat non solum electos:
s etiam reprobos. Uisitat nos ꝑ prosꝑa.
uisitat nos ꝑ aduersa: uisitat nos qn̾
temptamur᷑. uisitat nos quando con¬
solamur. Uisitat nos ꝑ occultam ĩ¬
spirationem: uisitat nos ꝑ exteriorẽ
sermonem. Hisitat nos ꝑ scripturas.

Expanded text:
mor Domini. Sed est perfectior gradus, mor Domini. Sed est perfectior gradus, quando non illam potentiam considerat, qua damnat impios; sed illam, qua in ista vita suos potenter defendit, et in die judicii ad regnum coelorum introducit. Ad istum gradum nos invitat Apostolus, dicens: Humiliamini sub potenti manu Dei; non timore poenae, sed, ut vos exaltet in tempore visitationis . Tempus visitationis est dies judicii. Primo visitavit mundum per misericordiam, postea visitabit per judicium. Visitavit nos misericorditer, quando suum sanguinem fudit pro nobis; visitabit per judicium, quando unicuique reddet secundum opera sua . Sunt etiam aliae visitationes innumerabiles, quibus hic Dominus visitat, non solum electos, sed etiam reprobos. Visitat nos per prospera, visitat nos per adversa. Visitat nos quando tentamur, visitat nos quando consolamur. Visitat nos per occultam inspirationem, visitat nos per exteriorem sermonem. Visitat nos per Scripturas,
Abbreviated transcription (Latin):
seruire illi. uel ut ista t̾rena acqui¬
rant . uel ne ista t̾rena amittant.
Alii meliores istis largam manu̾
eius consid̾antes qui solem suum
oriri facit suꝑ bonos et malos. et
pluit suꝑ iustos et iniustos. qui
etiam ista temporalia mixtim bo¬
nis et malis abunde tribuit: com¬
ciunt qmͣ mira sunt. qmͣ in effabi¬
lia que seruat suis tantum bonis
et cupiditate illius beattudinis
quam nec oculus uidit. nec anrs
audiuit. nec in coi hominis ascẽ¬
dit: seruiunt illi humiliantur
Item sunt alii qui humiliantur:
sub potenti manu dei. Illi sunt
qui considerantes eius potentiã
qua suꝑbos humiliat et humi¬
les exaltat: quia dampnat qͦs¬
salubri timore compuncti. hu¬
miliantur. Ad hanc nos humi¬
liationem: dominus inuitat di¬
cens. Nolite timere eos qui cor¬
pus occidunt et non habent ul¬
tra quid faciant: s eum timę¬
te qui potest et animam et cor¬
ꝑus ꝑdere in gehennam. Hec ẽ
pͥma causa: humilitatis nr̃e: ti¬

Expanded text:
servire illi, vel ut ista terrena acquiservire illi, vel ut ista terrena acquirant, vel ne ista terrena amittant. Alii meliores istis largam manum ejus considerantes, qui solem suum oriri facit super bonos et malos, et pluit super justos et injustos , qui etiam ista temporalia mistim bonis et malis abunde tribuit, conjiciunt, quam mira sunt, quam ineffabilia, quae servat suis tantum bonis et cupiditate illius beatitudinis, quam nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit , serviunt illi et humiliantur. Item sunt alii, qui humiliantur sub potenti manu Dei. Illi sunt, qui considerantes ejus potentiam, qua superbos humiliat et humiles exaltat, qua damnat qsalubri timore compuncti humiliantur. Ad hanc nos humiliationem Dominus invitat, dicens: Nolite timere eos, qui corpus occidunt, et non habent ultra quid faciant: sed eum timete, qui potest et animam et corpus perdere in gehennam . Haec est prima causa humilitatatis nostrae, ti
Abbreviated transcription (Latin):
Et hec omnia illis illata sunt: ꝑ
maliciam diaboli. Ipse enim oꝑaba-¬
tur in cordibus infidelium et im¬
piorum: qui eos ita cruciabant. Q
ecce omnnia illa tormenta: uersa ft̃
illis in głam et coronam. Sic fr̾s
mei licet non patiamur illa cor¬
poralia tormenta que illi passi sũt:
tam̃ &̃ ꝑ nos illuditur diabolo.
Cemptat enim et cruciat. s qui¬
a fortitudo dei p̾mit eum. ne pos¬
sit nos temptare supra id quod pos¬
sumus sustinere: omnes iste tẽp¬
tationes ad nr̃am głam et ad illitis
contumeliam proficiunt. Simili¬
ter mali homines humiliantur sub
forti manu dei quia non ꝑmit¬
tit eos dominus erercere crudeli¬
tatem suam. nisi quantum uiderit
eis expedire. N lii sunt : qui humi¬
liantur: sub larga manu dei. Om¬
nes tamen non eodem modo. Qui¬
dam enim uidentes quod ipss ẽ qͥ
dat escam omni carni. qui firmi¬
ter credentes quod in eius manu
sunt omnes diuitie et honores ce
cui uoluerit dat illa: incipiunt

Expanded text:
Et haec omnia illis illata sunt per Et haec omnia illis illata sunt per malitiam diaboli. Ipse enim operabatur in cordibus infidelium et impiorum, qui eos ita cruciabant. Et ecce omnia illa tormenta versa sunt illis in gloriam et coronam. Sic, fratres mei, licet non patiamur illa corporalia tormenta, quae illi passi sunt; tamen et per nos illuditur diabolo. Tentat enim et cruciat; sed quia fortitudo manus Dei premit eum, ne possit nos tentare supra id quod possumus sustinere, omnes istae tentationes ad nostram gloriam, et ad illius contumeliam proficiunt. Similiter mali homines humiliantur sub forti manu Dei, quia non permittit eos Dominus exercere crudelitatem suam, nisi quantum viderit eis expedire. Alii sunt qui humiliantur sub larga manu Dei. Omnes tamen non eodem modo. Quidam enim videntes, quod ipse est qui dat escam omni carni , qui firmiter credentes quod in ejus manu sunt omnes divitiae et honores, et cui voluerit dat illa; incipiunt