comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quia si quid robustũ excertere incipimꝰ. Hoc in aperto citius ostẽdẽ¬
nõ debemius. sed cũ uita nr̃a simplex qͥd innocuũ ichoat: dignũ
ẽ. ut secreti sua uelanuua nõ relinqͣt. uec hoc humanis oculis
quasi subducto uellere ostendit. Ad sola ergo sacrifitia diuina boũ
premogenita ouiũq proficiũt. ut qͥcquid forte simplex ⁊ innocuũ
incipimius: hoc ad houorẽ intermi iudicis ĩ ara cordis inmolemꝰ.
laudis appetitu maculatur. Sepe autẽ noue couuersatioĩs prĩcipia
adhuc caruali uite sunt admixta: ⁊ idarco citius innotescere nõ
debent ire. cũ laudantur bona que placent. deceptus in laude sua
animus deprehendere ĩ eis nequeat mala q̃ latent. Capitulũ .xx.
Du arabis in boue ⁊ asmo simul. In bonis noĩe populus
ex circũcitione positus sub iugo legis accipitur. Iu asmo
arat: qui sic recipit enuangeliũ. ut indaicarũ superstitionũ q̃ eciã ĩ

Expanded text:
quia etsi quid robustum incipimus, exercere hoc in aperto citius quia etsi quid robustum incipimus, exercere hoc in aperto citius non debemus; et cum vita nostra simplex quid atque innocuum inchoat, dignum est ut secreti sui velamina non relinquat, ne nudum hoc humanis oculis, quasi subducto vellere ostendat. Ad sola ergo divina sacrificia boum primogenita oviumque proficiant, ut quidquid forte, simplex, innocuumque incipimus, hoc ad honorem intimi judicis in ara cordis immolemus. laudis appetitu maculatur. Saepe autem novae conversationis principia adhuc carnali vitae sunt admista, et idcirco citius innotescere non debent, ne cum laudantur bona quae placent, deceptus laude sua animus deprehendere in eis nequeat mala quae latent. CAP. XX. arabis in bove simul et asino. In bovis nomine populus ex circumcisione positus sub jugo legis accipitur; in asinoarat qui sic recipit Evangelium, ut Judaicarum superstitionum, quae in
Abbreviated transcription (Latin):
Daudo iugressi fueritis terrã ⁊ plantaueritis in ea ligna
ponufera aufertis preputia coꝵ. pomorq germima ĩmũ¬
da crũt uobis. nec comedetis ex eis. Iigna ponuifera: sũt oꝑa
fecunda uirtutibus. Preputia itaq lignoꝵ auferimꝰ. cũ de ip̃a
uichoationis infirmitate suspecti: pͥmoidia oꝑm nr̃oꝵ nõ appio
bainus. ponia autẽ q̃ gerumãt inmũda estimanus. nostrisq
cibis nõ aunotanus: quia cũ premordia laudantur boni oꝑis:
dignũ est. ut hoc animũ nõ pascat operautis. ne dũ accepta lau
On operaberis in pͥmogenito bouis. ⁊ nõ tondebis pͥmo¬
genita omũ. In pͥmogenito bouis operari est: boue con¬
uersationis pͥmordia mexc̾citio pure actionis ostendere. Dumi q¬
q pͥmogenita toudere est: ab occultationis sue tegnime humanis
oculis inchoantia bona opera nr̃a deuudare. In pͥmogenito ergo bous
operari ꝓhibeniur. ⁊ a pͥmogenito onis tondendo compescinum:

Expanded text:
terram, et plantaveritis in ea ligna pomifera, auferetis praeputia eorum. Poma, quae germinant, immunda erunt vobis; nec comedetis ex eis . Ligna pomifera, sunt opera perfecta virtutibus. Praeputia itaque lignorum auferimus, cum de ipsa inchoationis infirmitate suspecti, primordia operum nostrot immunda existimamus, nostrisque cibis non aptamus, quia cum primordia boni laudantur operis, dignum est ut hoc animum non pascat operantis, ne, dum accepta lauenito. 1. Non operaberis in primogenito bovis, et non tondebis primogenita ovium. In primogenito quippe bovis operari est bonae conversationis primordia in exercitio publicae actionis ostendere. Ovium quoque primogenita tondere est ab occultationis suae tegmine humanis oculis inchoantia bona opera nostra denudare. In primogenito ergo bovis operari prohibemur, atque a primogenitis ovium detondendis compescimur,
Abbreviated transcription (Latin):
sionc est. quia sabbatũ ꝓ salbato sius deus dilectoribus pollicetur
Duo ergo sunt sabbata exterius. unũ dĩ. ⁊ unũ hoĩs. ⁊ duo interius.
sacramc̃tũ ẽ. illius salbati interioris. in quo ipsius eterna ĩmortalisq
eterintas. in concussa beatitudĩe ꝑfruens. nillo nuĩꝙͣ labore fatigat᷑.
ẽ interioris sabbati. ubi mens sancta. per bonã conscientiã a seruitute
peccati quiescens: in gaudio sancti spiritus iocundatur. Hoc sabbat̃
quilquis in prelcnti uita seruaueat: ut nullis conlentiat malis ꝑ
ciet mala sicut dm̃i ẽ. Et erit salbatũ ꝓ sabbato. mensis ꝓ mensẽ.
illicita usurpatione rei aliene sinc octulta sine maniꝰ¬
festa. Nui enĩ furtũ ꝓhibuit: rapinã nõ concessit cũ manis

Expanded text:
sione Sabbatum pro Sabbato Deus suis dilectoribus pollicetur. sione Sabbatum pro Sabbato Deus suis dilectoribus pollicetur. Nunc ergo s interioris Sabbati ejus, in quo ipsius aeterna immortalisque aeternitas inconcussa beatitudine perfruens, nullo unquam labore fatigatur. est interioris Sabbati, ubi mens sancta per bonam conscientiam a servitute peccati quiescens in gaudio Spiritus sancti jucundatur. Hoc Sabbatum quisquis in praesenti vita ita servaverit, ut nullis consentiat malis, piet mala, sicut dictum est: Et erit Sabbatum pro Sabbato, mensis pro mense. illicita usurpatione rei alienae, sive occulta, sive manifesta. Qui enim furtum prohibuit, rapinam non concessit, cum majus
Abbreviated transcription (Latin):
inficarit. Diuersa uala: sunt aĩe diuersis donis sanctificate.
⁊ officiis ⁊ ordinibus deo seruientes. Introitus tabernaculi:
cxprimt initiũ seculi. Posterior pars tabernaculi: finẽ mũdi.
crant ꝑ fidẽ clari ⁊ callidi. Illi per infidelitatẽ obscuii ⁊ frigidi
Tabernaculũ ergo  ecclĩa. Singule tabule : singule aĩe. Bases
fides. Decẽ cortine: sancti decalogũ implentes. Undeaĩ saga:
iusti de transgressione legis penitentie satisfactionẽ exhibentes.
Ansule: uirtutes. Circuli aurei ⁊ rotundi: fulgor eterne retri¬
bitionis. Sancta: p̾sens uita. Sancta sauctoꝵ: eterna uita.

Expanded text:
nificant. Diversa vasa, sunt animae diversis donis sanctificatae, nificant. Diversa vasa, sunt animae diversis donis sanctificatae, et officiis et ordinibus servientes. Introitus tabernaculi, exprimit vitium saeculi, posterior pars tabernaculi finem mundi. erant per fidem clari et calidi; isti per infidelitatem, obscuri et frigidi. Tabernaculum igitur, Ecclesia; singulae tabulae, singulae animae; bases, fides; decem cortinae, sancti Decalogum complentes. Undecim saga, justi de transgressione legis poenitentiae satisfactionem exhibentes. Ansulae, virtutes; circuli rotundi, aeternae retributiones. Sancta, praesens vita; Sancta sa
Abbreviated transcription (Latin):
longe lateq coruscantẽ. Atriũ: significat rudimenta ĩchoanciũ.
Colũpna: quosq fortes ⁊ perfectos uiros exprinut. Decẽ cortine:
illos significant qui decalogũ legis nplent. Uudeã saga: illos
designant qui ꝓ transgressione legis asperã agũt penitentiã. Un¬
denarius namq qui denariũ transgreditur: significat decalogi
transgressionẽ. ⁊ quia saga sũt aspera: penitentie asperitatẽ.
Ansule quibus cortine copulabant ͣ: uirtutes sunt sanctoꝵ qͥbꝰ
ip̃i comunguntur. Tirculi aurei : perpetuũ fulgorẽ future re¬
In sanctis: grã. In sanctis sanctoꝵ glã. In sanctis meritũ. In
sanctis sanctor pienuũ. Delũ expiimit celũ. quia celestia ⁊ t̾re¬
na discernit. Moyses siue aarõ. xp̃m significat quia sanctã ecclia
construit. sanctificat. ⁊ deleleel ⁊ oliab: doctores ⁊ p̾dicatores sig¬

Expanded text:
longe lateque coruscantem. Atrium, significat rudimenta inchoantium. longe lateque coruscantem. Atrium, significat rudimenta inchoantium. Columna, quosque fortes et perfectos exprimit viros. Decem cortinae, illos significant, qui Decalogum legis explent. Undecim saga, illos significant, qui pro transgressione legis, asperam agunt poenitentiam. Undenarius namque, qui denarium transgreditur, significat Decalogi transgressionem; et quia saga sunt aspera, poenitentiae asperitatem. Ansulae, quibus cortinae copulabantur, virtutes sunt sanctorum quibus ipsi conjunguntur. Circuli aurei, perpetuum fulgorem futurae reIn sanctis gratia; in Sanctis sanctorum, gloria. In sanctis, meritum; in Sanctis sanctorum, praemium. Velum exprimit coelum, quia et coelestia et terrena discernit. Moyses sive Aaron Christum significat, quia sanctam Ecclesiam construit et sanctificat. Beseleel et Oliab, doctores et praedicatores sig
Abbreviated transcription (Latin):
Aurũ piopt fulgorẽ: sapientiã etpumit. quc in cordibus
fideliũ relucescit. Argentũ quia darũ ⁊ dulcẽ habet tiitũ: eloquẽ¬
trã. designat. Es quia percussũ magnũ reddit somĩ: predicationẽ¬
ꝑorbẽ terrarũ longe lateq sonantẽ. Iacinctusq aeriũ siue celestẽ
pretendit colorẽ: celestiũ donoꝵ significat spẽ. siue celestẽ conuer¬
sationẽ. Purpura significat corporis passionẽ. ad quã parati esse
q̃ in cordibus sanctoꝵ fiagressit. Qui coctus bis tinctus dicitur:
quia ꝑ duplicẽ dilectionẽ dei iudelicet ⁊ ꝓximi coloratur. Bissus
sethĩ: uiros ĩ fide firmos. Dleũ qđ ceteros liquores excellit: mise¬
ricordiã designat. q̃ alias uirtutes excellit. uel transcendit. Aro¬
mata. ⁊ timiamata: bone fame redolenciã significãt. Unguẽtũ:
dulcedinẽ ⁊ pinguedinẽ. siue suauitatẽ p̾tendit in terrã. lapi¬
des preciosi propt̾ fulgorẽ miraculoꝵ significant operationẽ

Expanded text:
Aurum, propter fulgorem, sapientiam exprimit, quae in cordibus fidelium relucescit. Argentum, quia clarum est et dulcem habet tinnitum, eloquentiam designat. Aes, quia percussum magnum reddit sonitum, signper orbem terrarum longe lateque sonantem. Hyacinthus, quae aerium sive coelestem praetendit colorem, coelestium bonorum significat spem, sive coelestem conversationem. Purpura significat corporis passionem, ad quam parati esse quae in cordibus sanctorum flagrascit. Qui coccus bis tinctus dicitur, quia per duplicem dilectionem, Dei videlicet et proximi coloratur. Byssus, Sethim, viros in fide firmos. Oleum, quia caeteros liquores excellit, misericordiam designat, quae alias virtutes antecellit vel transcendit. Aromata et thymiamata, bonae famae redolentiam significant. Unguentum, dulcedinem et pinguedinem, sive suavitatem praetendit internam. Lapides pretiosi propter suum fulgorem, miraculorum significant operationem,
Abbreviated transcription (Latin):
õis ait qui duit do ͤ. dñe. intrabit regnũ celorũ. sed qui facit uolũ¬
tatẽ patris mei qui in celis est. Sicuti uiri sichẽ ab imelech ita
ligna siluarũ in regẽ rampnũ accipuuit. quia iuqui puncipa¬
tui añxp̃i se subiciũt. Sed sicut illa alterut᷑ igne deuorantur.
sic isti cominuim culpa condempnantur. Possuums per hanc pa¬

Expanded text:
intrabit in regnum coelorum; sed qui facit volunintrabit in regnum coelorum; sed qui facit voluntatem Patris mei, qui in coelis est . Sicut viri Sichem, Abimelech, ita ligna silvarum rhamnum in regem accipiunt, quia iniqui principatui Antichristi se submittent. Sed sicut illa alterutro igne devorantur, sic isti communi culpa condemnantur. Possumus quoque p
Abbreviated transcription (Latin):
sichem prolatã. Serũt inquit ligna siluarũ ut ungerent suꝑ se rege.
⁊ cet̾a. Quid ꝑ ligna siluarũ accipimus insi naciones quaslib ĩ¬
fructuosas : homines in peccatis positos ⁊ ueternos et annosos. ⁊ eter¬
nis incenduis preparatos: olea: sig̃t userecordiã. quia sicut oleũ
excellit cunctos liquores: ita msericordia cunctas uirtutes. Et so¬
qͥ dixit. Ego sũ uitis uera. Per ficũ uero que suauẽ ⁊ dulcẽ habet
fructũ: figuratur spiritus sanctus. de quo scriptũ ẽ. ꝙͣ suauis est do ͤ.
spiritus tius in nobis. ⁊ sapientia. Spiritus mens suꝑ mel dulci.
Ad oluiã igit ᷑ : uitẽ. fic̾. ligna siluestria uenerũt. ⁊ regẽ querũt.
dũ infructuosi quiq patri et filio et spiritui sancto labus dolosis
dicunt. Dñe. dũe. S oliua. uitis. ficus regñ siluestriũ lignorũ
respuerũt: quia pater et filius ⁊spiritus sanctus. hoĩes prauos et
infructuosos nnisi fructuosi fiant: in filios regni non assumũt. Nõ¬

Expanded text:
ent super se regem , etc. Quid per ligna silvarum accipimus, nisi nationes quaslibet infructuosas, et homines in peccatis positos et inveteratos, et aeternis incendiis paratos? Oleum significat misericordiam; quia, sicut oleum excellit cunctos liquores, ita misericordia cunctas virtutes. Et soqui dixit: Ego sum vitis . Per ficum vero, quae suavem et dulcem habet fructum, figuratur Spiritus sanctus, de quo scriptum est: Quam suavis, Domine, Spiritus tuus in nobis? Et sapientia: Spiritus meus super mel dulcis . Ad olivam igitur, vitem, et ficum ligna silvestria veniunt, et regem quaerunt, dum infructuosi quique, Patri, et Filio, et Spiritui sancto labiis dolosis dicunt: Domine, Domine. Sed oliva, vitis, ficus, regnum silvestrium lignorum respuunt, quia Pater, et Filius, et Spiritus sanctus homines pravos et infructuosos nisi fructuosi fiant in filios regni non assumunt. No
Abbreviated transcription (Latin):
dei reꝓbautur. nec efficiũtur consortes passionis xp̃i nec celestis sat̃i¬
ficationis. Sed neq de manibus alienigene offertur dño. idest
doctrina hereticorũ. ⁊ studia superstitiosa scł̃ariũ litterarũ q̃ extͣ
fidẽ sũt ⁊ aliena reputantur. Cales ciũ repudiãtur hostie a dũo¬

Expanded text:
Dei reprobantur, nec efficiuntur consortes passionis Christi, nec coelestis sanctiDei reprobantur, nec efficiuntur consortes passionis Christi, nec coelestis sanctificationis. Sed neque panis alienigenae offeretur Domino, id est, doctrina haereticorum, sive studia superstitiosa saecularium litterarum, quae extra fidem sunt et aliena putantur. Tales enim repudiantur hosti
Abbreviated transcription (Latin):
et acatricẽ habeus idest qui nõ digna satisfactione uuluera
pectatorũ suorũ deplorat. scd adħ uetis morbi signũ. pec de¬
sideria uoluptatis intus seruat. Reicitur luigna amputatũ
idest qui deũ nõ confitetur nec diuinã legẽ meditatur. Reici¬
tur et petulans et pustulas habens idest qui pruritu libidĩs
et ardore concupiscentie estuat. Similit et scabiosũ idest qͥ
peccatũ carnis perficit contagio operis. Iaui uero est impeti¬
ginẽ habens. et significat hereticorũ colloctionẽ. qui frequenter
se ui ecclĩe corpus nuuergunt. ⁊ impetigĩs liuorẽ faciũt. Aure
amputati sũt: qui uerbo dei nõ obedientes: nõ facĩt ea que
uissa sunt fieri. Qui uero candã habet amputatã: ille est. qui
boua que incipit. ꝑseueranti fine nõ perficit. Porro desectũł
testiculis amputatũ iudicat eos qui cũ corpore iuiri sũt: turpitu¬
dĩs usu effemmantur. Hiis ergo crimnbus inuoluti a sacrifitio

Expanded text:
t cicatricem habens, qui non digna satisfactione vulnera peccatorum suorum deplorat, sed adhuc veteris morbi signum per desideria voluptatis intus servat. Rejicitur et lingua amputatum, id est, qui Deum non confitetur, nec divinam legem meditatur. Rejicitur et papulas habens, id est qui prurigine libidinis, et ardore concupiscentiae aestuat. Similiter et scabiosum, id est qui peccatum carnis perficit contagio operis. Jam vero impetiginem habens, significat haereticorum collectionem, qui frequenter se in Ecclesiae corpus immergunt, et impetiginis livorem faciunt. Aure amputata, sunt ii qui verbo Dei non obedientes, non faciunt quae jussa sunt. Quod vero caudam habet amputatam, ille est qui bona quae incipit perseveranti fine non perficit. Porro dejectum vel testibus amputatum, indicat eos qui omni tempore turpitudinis usu effeminantur. His ergo criminibus involuti, a sacrificio
Abbreviated transcription (Latin):
torẽ precedentes scruierũt. S rex hay ignorauit insidias
isditicoꝵ. quia diabolũ latebant obscura enginata ꝓphẽtarũ
et secreta misteria legaliũ scripturarũ futurarũ. ⁊ nõ uouerat
modũ redemptionis. Idcrco temẽ sicut rex hay. losue: agrestꝰ
uitatis pretendens. dũ se a diabolo temptari. ⁊ a mimstris eius
ip̃o cooperante crucifigi periisit: diaboli superbiã humiliter.
⁊ cius maliciã sapienter superauit. Eleuatio scuti: exaltationẽ

Expanded text:
x Hai ignoravit insidias Israelitarum; quia diabolum latuerunt obscura aenigmata prophetarum, et secreta mysteria legalium figurarum, et non noverat modum redemptionis, idcirco temere sicut rex Hai Josue aggressus firmitatem praetendens, dum se a diabolo tentari et a ministris ejus, ipso cooperante, crucifigi permisit, diaboli superbiam humiliavit, et ejus malitiam sapienter superavit. Elevatio scuti exaltationem
Abbreviated transcription (Latin):
liberoꝵ ponat portas eius. quia per hanc culpã amittit. ⁊ q̃d
net iam illi uil ualeat utrũq sed et cuncta q̃ illius sunt igne
consumũt: dũ corpus eius ⁊ aĩa. ⁊ quicqͥd in utroq possidet:
gchenuali efflagracione cõburuntur. Capitulũ. quartum.

Expanded text:
liberorum portas ejus, quia per hanc culpam amittit, et quod liberorum portas ejus, quia per hanc culpam amittit, et quod nem nihil valeat utrumque. Sed et cuncta, quae illius sunt, igne consumuntur, dum corpus ejus, et anima, et quidquid in utroque possidet, gehennali conflagratione comburuntur. CAP. IV.
Abbreviated transcription (Latin):
cus dediti in perpetuũ cõdempuantur. Raab meretrix electã
tis amatoribus idest multis demonibus. Ratib ut saluarctur
fiuuculũ coccineũ infenestra deforis posuit quẽ domi habuit.
⁊ saucta ecc̃a ut saluetur passionẽ xͥ ore cõfitetur: quam corde
uel. hereticus philosophicã sapienciã q̃ ꝑ aureã regulã sig̃cat᷑
⁊ secularẽ cultũ qͥ palliũ designat᷑: in eccãm inducens ĩ infer¬
uo ꝯdempnat ᷑ Aurũ ⁊ argentũ et q̃lilibet metalla siue ierico
sinc ciuitatũ aliarũ ꝑ iguẽ purgata in opus dm̃i assumũtur.
quia ꝓphetica sapiencia. uel eloquencia. siue quelibet coꝵ doctͥ¬
na per sacre scripture examinationẽ ab oĩ errors soide purgata
ĩ diuine predicationis misterio nõ reprobatur. Maledicitur qui¬
ĩ Iericho reedificat. ⁊ maledicitur qui maliciã secularẽ ĩ baptiza¬
tis destructã uerbo prauo uel exemplo reducit. uel restaurat.
In primogenito suo fundamenta illius iaciat. ⁊ in nouissimo

Expanded text:
tiis dediti in perpetuum condemnantur. Raab meretrix, electamltis amatoribus, id est multis daemonibus. Raab, ut salvaretur, funiculum coccineum in fenestra foris posuit, quem domi habuit; et sancta Ecclesia, ut salvaretur, passionem Christi ore confitetur, quam corde ianus, vel haereticus philosophicam sapientiam quae per auream regulam significatur et saecularem cultum qui per pallium designatur in Ecclesiam inducens, inferno condemnatur. Aurum, argentum et quaelibet metalla, sive Jericho, sive civitatem aliarum per ignem purgata, in opus Domini assumuntur; quia philosophorum sapientia, vel eloquentia, sive quaelibet doctrina eorum, sacrae Scripturae examinatione ab omni erroris sorde purificata, in divinae praedicationis ministerio non reprobatur. Maledicitur, qui Jericho reaedificat, et maledictus est, qui malitiam saecularem in baptizatis destructam verbo pravo vel exemplo reducit et restaurat. In primogenito suo ponit fundamentum, et in novissimo
Abbreviated transcription (Latin):
suo dũ nos bellũ gerius aduersus nicia. ⁊ colluctaniur adu̾sus
principes ⁊ potestates ⁊ rectores tenebrarũ harũ aduersus spũa¬
lia nequicie ĩ celestibus: sol nobis iusticie indesmenter assistit
uec deserit nos unꝙͣ uec festinat decũbere. quia ip̃e dix̃. Dobiscũ
sũ oĩbus diebus inte nr̃e usq ad consũmationẽ scłi. Noĩa reg̃
sensus indicant. qui gabaonitas idest carnales hoĩes oxpugnãt
Hii ad speluncã cõfugiũt: nĩ se terrenis aitibus in corpore obsiti
mergunt. Qui tñ expugnante iłmu. idest predicante cuuãgelia
supcrantur. atq ingrediente uerbo dei ĩ nobis idest intra spelũ
sp̃s. ⁊ soite diuisit in nobis terrã oĩa operans unus atq idem
doctrine grã ãmunstrãt prorsus ab oĩbus quibus dispensãt

Expanded text:
ctamur adversus principes et potestates, et rectores, tenebrarum harum, adversus spiritualia nequitiae in coelestibus , sol nobis justitiae indesinenter assistit, nec deserit nos unquam, nec festinat occumbere, quia ipse dixit: Ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi . Quinque sensus indicant, qui Gabaonitas, id est carnales homines expugnant. Hi ad speluncam confugiunt , cum se terrenis actibus in corpore obsiti mergunt. Qui tamen pugnante Jesu, id est praedicatione evangelica superantur, atque ingrediente verbo Dei in nobis, ispiritus, et sorte divisit in nobis terram, omnia operans unus atque idemdoctrinae gratiam administrant, prorsus ab omnibu
Abbreviated transcription (Latin):
penitentia: penitentiã sig̃c. Sic columba quia simplex ⁊ siue
felle est. simplicitatẽ. Et turtur quia castũ aĩal: castitatẽ sig̃t:
Sal: designat sapientiã. quia sicut sal condit cibaria: sapiencia
uirtutes ⁊ bona opera. Farma nõ fermentata: simplicẽ eepramit
doctrinã: ab oĩ heretica prauitate purã. Sicut enĩ fermentũ fari

Expanded text:
itiam designat. Sicut columba, quia simplex et sine felle est, simplicitatem; et turtur, quia castum animal, castitatem significat. Sal designat sapientiam, quia sicut sal condit cibaria, sic sapientia virtutes et bona opera. Farina non fermentata, simplicem explicat doctrinam ab omni haeretica pravitate puram. Sicut enim ferm
Abbreviated transcription (Latin):
tũ glẽ. Pro his oĩbꝰ debrnius dilige deũ. Scd ex qͣnto debemus eũ¬
diligere. Ex toto coide. ex tota aĩa. ex totis uiribus. &x tota mẽte
Ex toto corde. idest sapienter. ex tota aĩa. idest dulciter. ex totis ui¬
ribus: adest fortit. Ex tota mente. idest memoralit̾. ⁊ quibuscũq
aliis modis dici potest. qr nõ potest muiꝰ dici. qd̾ nõ potest iui¬
iiuis amari. ⁊ ꝓximũ tuũ sicut teip̃n. Debeinus diligere ꝓrimos.

Expanded text:
iae. Pro his omnibus debemus Deum diligere. Sed ex quanto debemus diligere eum? Ex toto corde, ex tota anima, ex totis viribus, ex tota mente. Ex toto corde, id est sapienter; ex tota anima, id est dulciter; ex totis viribus, id est fortiter; ex tota mente, id est memoriter: et quibuscunque aliis modis dici potest, quia non potest nimis dici quod non potest nimis amari. Et proximum tuum sicut teipsum . Debemus
Abbreviated transcription (Latin):
Giptus qui interpretatur tenebre: caruẽ significat. xp̃s .iii.¬
Quid eĩĩ cecius. quid tenebrosius carne. Que nisi ratioẽ
refrenetur: semꝑ querit delectabilia. nũꝙͣ utilia. Desertũ: desig¬
uat animũ: coꝙ a multis deseritur. ⁊  paucis incolitur. Pauci uͦ.
sunt qui de preuaricatione ad cor redeant. ut uirtutes auimi ex¬
erceant. Terra ꝓmissionis: exprimit deũ. Sicut enĩ in terra ꝓ¬
missioiuis temporal ubertas: sic in deo existit eterua feliatas.
Ceresdi mnr taqs us es Io. ⁊ dest detencbris caruis ⁊ concupiscẽna¬

Expanded text:
gypus, quae interpretatur tenebrae, carnem significat. Quid enim caecius, quid tenebrosius carne? quae nisi ratione refrenetur, semper quaerit delectabilia, nunquam utilia. Desertum designat animum, eo quod a multis deseritur, et a paucis recolitur. Pauci vero sunt qui de praevaricatione ad cor redeunt, ut virtutes animi exerceant. Terra promissionis exprimit Deum. Sicut enim in terra promissionis temporalis libertas, sic in Deo consistit aeterna felicitas. Egrediamur itaque de Aegypto, id est de tenebris carnis, et concupiscen
Abbreviated transcription (Latin):
Mar tires xp̃i. quia nõ solũ sua: sed semetipõs ꝓ amore dĩ tͣ¬
diderunt. Qui et ip̃i hoĩes fuerũt. ⁊ nobis exemplũ qualiter fa¬
ciend̾ sit. reliquerũt. Debemus itaq diligere. quia ip̃e puor dilex¬
it nos. dona sua multimoda conferendo. alia nobis dando.
alia ꝓmittendo. ⁊ in oĩbꝰ ut ita dixerĩ meruit a nobis: ut diliga¬
tur a nobis. SLinimũ donũ qđ̵ deus dedit hoĩ ut diligatur ab
hoĩe: totus est mundus iste. Causa namq hoĩs fecit deus mũd:
celũ. terrã. mare. solẽ. lunã. stellas. uolucres. pisces. uestias.
herbas. arbores. ⁊ quecũq uisibilit᷑ subsistũt. Cumq inter dona
dei minimũ donĩ sit mundus: quantũ putas est maximũ :
Secundũ dei doñi qd̵ deus dedit hõi. salicet qd feat eũ ad y¬

Expanded text:
martyres Christi, qui non solum sua, sed et semetipsos pro amore Dei trmartyres Christi, qui non solum sua, sed et semetipsos pro amore Dei tradiderunt. Qui et ipsi homines fuerunt, et nobis exemplum qualiter faciendum sit reliquerunt. Debemus itaque Deum diligere, quia ipse prior dilexit nos, dona sua multiplicia conferendo, alia nobis dando, alia promittendo, et in omnibus, ut ita dixero, meruit a nobis, ut diligatur a nobis. Minimum donum, quod Deus dedit homini, ut diligatur ab homine, totus est mundus iste. Causa namque hominis fecit Deus mundum, coelum, terram, mare, solem, lunam, stellas, volucres, pisces, bestias, herbas, arbores, et quaecunque visibiliter subsistunt. Cum igitur inter dona Dei minimum donum sit mundus, quantum putas est maximum? Secundum Dei donum, quod Deus dedit homini, est quod fecit eum ad
Abbreviated transcription (Latin):
uite presentis seculi que genus humanũ sequitur aut cõsequitur.
optimũ sit solũ ⁊ permanens bonũ deo seriure: querend̃ ẽ omnibꝰ
bratus crit. Erẽs breui sermone dulci ⁊ iocũdo conprchenditur.¬
⁊ delcctatur. ⁊ dedaratur. quid sit seruire deo. Deo namq ser¬
uire: est dcũ diligere. Qui non diligit: non seruit: ⁊ qui seruit:
diligit. Qui parũ diligit: parũ seruit. Qui multũ diligit:
multũ seruit. qui ꝑfecte diligit: ꝑfecte seruit. Qui res possidet
temporales terras. Uineas. greges. Armenta. Uestes p̾ciosas
domos: aurũ. argentũ. uxorẽ quam multũ diligit. si se uiderit
unũ ex oĩbus his autẽ hec oĩa simul ir dilectionẽ dei habere:
debet hec oĩa relinquere ⁊ oĩa diuine dilectioni p̾ponere ⁊ eam
cunctis p̾ponẽ. sed et uitã suã debet homo ꝓ diuinnitatis dei dilec¬
tione dare. si contigerit ꝙ cã nõ possit cũ ip̃a pariter cõseruare.
Sic fecit petrus. Sic fecit paulus. Sic fecerunt alii aplĩ.

Expanded text:
i praesentis, quae genus humanum sequitur, aut consequitur, optimum sit solum, et permanens bonum Deo servire, quaerendum est omnibus beatus erit. Fratres, brevi sermone, dulci atque jucundo comprehenditur, et declaratur quid sit servire Deo. Deo namque servire, Deum diligere est. Qui non diligit, non servit; et qui diligit, servit; et qui parum diligit, parum servit; et qui multum diligit, multum servit; et qui perfecte diligit, perfecte servit. Qui res possidet temporales, terras, vineas, greges, armenta, vestes pretiosas, domos, argentum, aurum, aut uxorem, quam multum diligit, si se viderit unum ex his omnibus aut haec omnia simul contra Dei dilectionem habere, debet omnia derelinqtponere. Sed et vitam suam debet homo pro Dei dilectione contemnere, si contigerit quod non possit unam cum altera pariter conservare. Sic fecit Petrus, sic fecit Paulus, fecerunt alii apostoli et
Abbreviated transcription (Latin):
tualiter xp̃m sicut agnus paschalis. Colũpua. Petra.
et cetera quedã. Agnus paschalis: significat xp̃m. quia sicut
in occisione agui liberati sund filii isracd de seruitute regis egip¬
ti: sic in passione domiini liberati sunt electi de seruitute dia¬
boli. Columpna que filios ifrł precedebat. significat xp̃m qͥa¬

Expanded text:
ter significant: sicut agnus paschalis, columna, petra, et caetera quaedam. Agnus paschalis significat Christum, quia sicut in occisione agni liberati sunt filii Israel de servitute regis Aegypti, sic in passione Domini liberati sunt filii electi de servitute diaboli. Columna, quae filios Israel praecedebat, Christum
Abbreviated transcription (Latin):
Rex uero hay ⁊ ex̾citus eius occiditur: cũ diabolo ⁊ mimistus ei
nocendi potestas: diuinitus aufertur. Capitulum. quintum
quia uulla crudelitatis culpa corrũpit. qui dũ ĩ nuitatem fi¬
dei ⁊ concordiã karitatis conueniũt: uũ altare uinuersi fiñt
De utrononuũ qͥd interprctatur sidã lex: sigͥt enuangeliũ. H¬

Expanded text:
Rex vero et exercitus ejus occiditur, cum diabolo et ministris ejus nocendi potestas divinitus aufertur. CAP. V. De altari qquia eos nulla crudelitatis culpa corrumpit. Qui dum in unitatem fidei et concordiam charitatis conveniunt, unum altare faciunt. De
Abbreviated transcription (Latin):
pieniciã. Argentũ autẽ quia sonoꝵ significat eloquentiã. Arma
quibus filii israel legiuitur armati: uirtures iuusiuuant. quibus
contra uicia armaniur. Castitatẽ: per quam nunuinuu contra

Expanded text:
pientiam. Argentum autem, quia sonorum est, significat eloquentiam. Arma, pientiam. Argentum autem, quia sonorum est, significat eloquentiam. Arma, quibus filii Israel leguntur armati, virtutes insinuant, quibus contra vitia armamur - castitatem, per quam mun
Abbreviated transcription (Latin):
cclestis patrie adepturi. Sflagella egipti : destͥutionẽ seculi desig¬
uant. non seculũ. hoc qđ diuina prouibentia regitur: sed sculũ
hoc quod in munsterio predicationis in sua malicia debilitatur.
Pumogeuita principalia expumũt iitia. Primogenita
uero interficuntur: quando per gram dci principalia uitia destru¬
untur. Pctisio agui: passio xp̃i. ꝑ quam om̃s clege liberantur:
a scruitute diaboli. ⁊ de captiuitate presentis seculi. Cums inde¬
delicet agni saguine utruniq postem nr̃m liuimiꝰ cũ passione eius
t corde credinius. ⁊ ore confitent᷑. Lactuce agrestes: amaritudiuẽ
expruũt penitentie. Tũ enĩ sacramento dm̃a corporis cõmunica¬
uiꝰͣ: flagicia sub pharaone retro acta deflẽ debenius. Actinctio renaũ:
manibus: significãt iusticiã. In baculis enĩ rectitudo ẽ. Stestinatio
comestionis: celeritatẽ exprinut conuersionuis. Aurũ egipti qd
silii israel tulerũt: co. qd̃ fulgidũ est philosophicam ĩsinuat sa¬

Expanded text:
triae adepturi. Flagellatio Aegypti destructionem significat saeculi, non secundum hoc quod divina providentia regitur, sed secundum hoc quod in ministerio praedicationis in sua malitia debilitatur. Primogenita principalia exprimunt vitia. Primogenita vero interficiuntur, quando per gratiam Dei principalia vitia destruuntur. Occisio agni passio Christi, per quam omnes electi liberantur a servitute diaboli et de captivitate praesentis saeculi. Cujus videlicet agni sanguine utrumque postem nostrum linimus , cum passionem ejus et corde credimus, et ore confitemur . Lactucae agrestes, amaritudinem exprimunt poenitentiae. Cum enim sacramento Dominici corporis communicamus, flagitia sub Pharaone retroacta deflere debemus. Accinctio renum manibus, significant justitiam, in baculis enim rectitudo est. Festinatio comestionis celeritatem exprimit conversionis. Aurum Aegypti, quod filii Israel tulerunt, eo quod fulgidum est, philosophicam insinuat sa
Abbreviated transcription (Latin):
priiteret: postea uero mutata uoluntate dare nollet: mendatiũ
esset nõ quia in ꝓmissione cor duplex fuit: sed quia ꝓmittens
postea cor duplicauit. Periuriũ est mẽdatiũ sacrosancta aitesta¬
tione inducta: confirmatũ. Capitulũ. nouum¬
Abernaculũ: significat ecclĩam. Tabnle: designant aĩas.
Que bene de lignis scthĩ esse dicuntur: quia aĩe ⁊ ĩmorta
bases nõ idro inconucuient᷑ pluros sũt: quia imicuiq distribuit
dens suã mensirrã fidei. Alius habet fidẽ ⁊ cogniciõe ⁊ atfeatu: agnã

Expanded text:
i, postea vero mutata voluntate dare nollet, mendacium esset; non quia cor in promissione duplex fuit, sed quia promittens cor postea duplicavit. Perjurium, est mendacium sacrosancta attestatione inducta confirmatum. CAP. abernaculum significat Ecclesiam. Tabulae designant animas. Quae bene de lignis Sethim esse dicuntur, quia animae sunt, etbases ideo non convenienter plures sunt, quia unicuique distribuit Deus secundum mensuram fide
Abbreviated transcription (Latin):
ignis: angustiã sigñficat dñice passionis. ꝑ quẽ agnus ille ĩmaculatus
est. assatus. ⁊ deus pater de p̾uaricatione primi parentis ⁊ totius hu¬
maui generis est placatus. Abrahã gͥ: deus pater. ysaas: xp̃s: Mous:
diuina karitas. Duo uuenes: increduli indei ⁊ gentiles. Asinus:
stultitia incredulitatis iudeoꝵ. Ara. Ligna. Depres. uexillũ sainte cru¬
cis. Yscac: duuntas. Aries: humanitas. Ignis: angustia passioĩs. uiii
populo sensiĩ suoꝵ spritualiũ ⁊ corporaliũ. uoluptatũ qͦq
Cogitationũ. Affectionũ. Sermonũ. ⁊ aitionũ cui ip̃a p̾sidet.¬

Expanded text:
Ignis angustiam significat Dominicae passionis, per quem Agnus ille immaculatus Ignis angustiam significat Dominicae passionis, per quem Agnus ille immaculatus est assatus, et Deus Pater de praevaricatione primi parentis, et totius humani generis placatus. Abraham igitur, Deus Pater; Isaac, Christus; mons, divina charitas; duo juvenes, increduli Judaei et gentiles; asinus, stultitia incredulitatis utrorumque; ara, ligna; vepres, exitium crucis; Isaac, divinitas; aries humanitas; ignis, angustia passionis. CAP. populo sensuum suorum spiritualium, virtutum, voluptatum quoque, cogitationu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ continentie subliuutatẽ conscendit. Uxor loch q̃ retro respexit. ⁊ pcriit
sigificat caruales quosq qui quãius qũq de pectatis quãtũ ad actũ
exeunt : mente tñ ⁊ noluntate ꝓtinus ad eadẽ reuectũt᷑: ⁊ quia ma¬
nuĩ mittũt ad aratrũ ⁊ asꝑiciũt retro: nõ sunt apti regno dei. Loch gͥ.
interp̾tatur fidelis amimia. Sodoma: uita secularis. Segor: uita cõn¬
galis. aous: inta spiritualis. Capitulum Septnuũ¬
tẽ xp̃i consentientes designant. Asuius: significat stultitiã utroꝵq.
Stultũ namiq expectare uenturũ: qui iani multis ꝓphetarũ testimo¬
nus. ⁊ iu minierabilib miraculoꝵ ꝓdigiis uenisse probatur. Ara. ligna.
nepace. trucẽ dñi designaut ⁊ yseac qui mortẽ in sacrifitio nõ gustauit:
diuinitatẽ expriunt. q̃ penas aut dolorẽ in passione nõ sensit. Aries gͥ qͥ
mortẽ pertulit: humanitatẽ significat. q̃ passionis amaritudmes sustinu.

Expanded text:
 retrospexit et periit, significat carnales quoque qui, quamvis quandoque de peccatis quantum ad actum exeunt, mente tamen et voluntate protinus ad eadem revertuntur. Et quia manum mittunt ad aratrum, et retro aspiciunt non sunt apti regno Dei . Lot ergo intelligitur fidelis anima; Sodoma, vita saecularis: Segor, vita conjugalis; motem Domini consentientes designant. Asinus significat stultitiam utrorumque. Stultum namque est exspectare venturum, qui jam multis prophetarum testimoniis, et innumerabilibus miraculorum prodigiis venisse probatur. Ara, ligna; vepres, crucem Domini designant. Isaac, qui mortem in sacrificio non gustavit, divinitatem exprimit, quae poenas aut dolorem in passione non sensit. Aries, qui mortem pertulit, humanitatem significat, quae passionis amaritudines sustinuit.
Abbreviated transcription (Latin):
tis superbiã. ee qua se sancta ecclĩa. cognita xõi maiestate humili¬
auit. ¶alliũ quo se curũdedit: opus bonũ significat. quo se saucta
etlia post at ceptã fidẽ coiã deo t angelis ⁊ hominibus oruauit. Eger
ni quẽ ysaac enierat: significat mũdũ. ⁊ uespere diei. finẽ setuli.

Expanded text:
tis superbiam, qua se sancta Ecclesia, cognita Christi majestate, humilitis superbiam, qua se sancta Ecclesia, cognita Christi majestate, humiliavit. Pallium, quo se circumdedit, opus bonum significat quo se sancta Ecclesia post acceptam fidem, coram Deo, et angelis, et hominibus ornavit. Ager, in quem Isaac exie
Abbreviated transcription (Latin):
Ortua sara: misit abiahã puerũ suũ ꝑꝑrebeitã coningẽ
seas. ⁊ alduxit cã scrims abrahe super camelũ. ⁊ attepit cã
ysaac in uxorẽ. ⁊ cct. Rbiahã significat dcũ patrẽ qui est pater mul¬
tarũ gertiũ. quia pater omniũ: pes conditionẽ. Sara. significat
sinagegã qͥm̃ sibi in ueti testaniento deus desponsauerat. ysaac qͥ
nterptutur nsus: desiguat xp̃mi qui est gandiũ nñm. Puer abiahe:
expinuit aplẽs aculpa ougmeli s aituali ꝓ grãm purificatos. Re¬
besta pec puerũ de gentilitate adducta gentiũ esti eccłia ꝑ apłoꝵ p̾di¬
casionẽ ad xp̃m conuersa. Ifons de quo hausit rrbetta: facundia
ꝓbixtica est. ex qua tunt temporis gentilitas sitm suã conabetur
temiperare. Penamenta que dedit pucr rebecte: iuirtutes sunt. que ꝑ¬
predicationẽ aplorũ collate sunt eclĩe. Giłbus cameli de quo conspec¬
to ꝓsca descendit: exprimit autiqͣm pectatoꝵ enormitatẽ. ingẽtilita¬

Expanded text:
ortua Sara, misit Abraham puerum suum propter Rebeccam conjugem Isaac, et adduxit eam servus Abrahae super camelum, et accepit eam Isaac in uxorem, etc. Abraham significat Deum Patrem, qui est pater multarum gentium quia pater omnium per conditionem. Sara significat Synagogam, quam sibi Dominus in Veteri Testamento desponsaverat. Isaac, qui interpretatur risus, designat Christum, qui est gaudium nostrum. Puer Abrahae exprimit apostolos a culpa originali et actuali per gratiam purificatos. Rebecca per puerum de gentilitate adducta, gentium est Ecclesia, per praedicationem apostolorum conversa. Fons, de quo hausit Rebecca, facundia philosophica est, ex qua tunc temporis gentilitas sitim suam conabatur temperare. Ornamenta, quae dedit puer Rebeccae, virtutes spraedicationem apostolorum collatae sunt Ecclesiae. Gibbus cameli, de quo conspecto Isaac descendit, exprimit antiquam peccatorum enormitatem et gentilita
Abbreviated transcription (Latin):
aui. ⁊ sic de ceteris uirtutibus et uiciis. Sfarma nõ fermẽ¬
tata quã secũ tulerũt: simplicẽ ⁊ sanã designat doctrinã:
lxretica prauitate minme corruptã. mare rubrũ: significat
pharao ⁊ prinpͥes cius iin baptismo liberanu a potestate dia¬
boli i principũ illius. Desertũ qđ̾ transito man mbro fi¬
ln isracł intrauerunt: uitã significat spiritualẽ: qmͣ as¬
cepta baptisimi grã debenius agere. Que uita recte dicit᷑

Expanded text:
a non fermentata, quam secum tulerunt, simplicem et sanam doctrinam designat, haeretica pravitate minime corruptam. Mare Rubrum baptismum siPharao, et principes ejus, et in baptismo liberamur a potestate diaboli, et principium illius. Desertum, quod transito mari Rubro filii Israel intraverunt, vitam significat spiritualem, quam, accepta bapti
Abbreviated transcription (Latin):
lati. Sompina: consaencie. Tres dies: tria tempora. Restitutio
pincerne: restitutio iustoꝵ in gradũ inuocentie. ⁊ beatitudinis eterne
Pistoris suspendiũ: eternũ impioꝵ tormentũ. Aues: sunt demo¬
nes. qui comedũt panes pistoris: qui saturabuntur penis peccatoꝵ¬
Iacob autẽ: fidelem significat. que moritur mundo ut ii¬
uat deo. Mortua uero culpe per penitentiã. niuit iusticie per grãm.
⁊ conditur aromatibus idest diuersis uirtutibus. ut in se deinceps
incorrupta permancat. ⁊ aliis in omni loco xp̃i bonus odor fiat
Sepulcrũ: spiritualis uite significat seceetũ. in quo fidelis re¬
conditur. ne p̾sentis seculi fluctuatione turbetur. Liber tertius

Expanded text:
elati; somnia, conscientiae; tres dies, tria tempora; restitutio elati; somnia, conscientiae; tres dies, tria tempora; restitutio pincernae, restitutio justorum in gradum innocentiae et beatitudinis aeternae; pistoris suspendium, aeternum impiorum tormentum; aves, sunt daemones qui comedunt carnes pistoris, quia saturabuntur poenis peccatoJacob fidelem animam significat, quae moritur mundo, ut viat Deo. Mortua vero culpae per poenitentiam, vivit justitiae per gratiam. Et conditur aromatibus, id est diversis virtutibus, ut in se deinceps incorrupta permaneat, et aliis in omni loco Christi bonus odor fiat. Sepulcrum spiritualis vitae designat secretum, in quo fidelis reconditur, ne praesentis saeculi fluctuatione turbetur. LIBER TERTIUS
Abbreviated transcription (Latin):
tie que modo in nocte hunus setuli. futura p̾currunt stipendia.
Noni per bonã conscientiã consecuntur bona. quia desideri¬
ñ suũ iustis dabitur. Mali uero ex mala conscientia. quasi
ex malo sompino consecuntur mala. quia quod tumet ĩps
nemet ei. Ioseph: designat p̾latos. qui exauditu conscien¬
ciarũ ⁊ bona perunittunt bonis. ⁊ mala numantur malis.
Dres dies: tria tempora sunt. C empus naturalis legis. Dẽ¬
pus scripte legis. Tempus gr̃e. Tempus naturalis legis:
fuit ab adam usq ad moysẽ. Tempns scripte legis: fuit a moy
tria tempora: quasi post tres dies auferet deus de carcere p̾sentis
mundi bonos ⁊ malos. Et bonos quidẽ restituet in gaudiũ beati¬
tudinis suꝑne. Malos autẽ suspendet in tormento Iehenne. Rex
igitr: deus. Domus est paradisus. Duo serui: boni ⁊ mali.
Culpa scruor: originale pectatũ. Carcer: inundus. Ioseph: pla¬

Expanded text:
tiae, quae modo in nocte hujus saeculi futura praecurrunt stipendia. tiae, quae modo in nocte hujus saeculi futura praecurrunt stipendia. Boni per bonam conscientiam consequuntur bona, quia desiderium suum justis dabitur; mali, ex mala conscientia quasi a malo somnio consequuntur mala, quia quod timet impius, veniet ei. Joseph designat praelatos qui, ex auditu conscientiarum, et bona promittunt bonis, et mala minantur malis. Tres dies tria tempora sunt, tempus naturalis legis, tempus scriptae legis, tempus gratiae. Tempus naturalis legis fuit ab Adam usque ad Moysen; tempus scriptae legis fuit a Moystria tempora, quasi post tres dies auferet Deus de carcere praesentis mundi bonos et malos. Bonos quidem restituet in gradum beatitudinis supernae, malos autem suspendet in tormento gehennae. Rex igitur, Deus; domus ejus, paradisus; duo servi boni et mali; culpa servorum, originale peccatum; carcer, mundus; Joseph, pra
Abbreviated transcription (Latin):
coidit geminã ꝓlem: ⁊ aĩa diuino spiritu fecundata parit uirtutes
ex̾citationẽ. ⁊ bom operis exhibitionẽ. Iudas igitur: xp̃s. Dues:
fideles. Pastores: doctores. Laua: boua opera. Thamar: anima.
Sessio in bnuo: confessio de pectato. Anulus: fideles. Armilla:
precrat. Alter pistoribus ⁊ misit eos in cartere in quo erat
ioseph. Qui ibi uiderunt sompnia iuxta interpretationẽ sibi cõgru¬
am. ⁊ restitutus est ꝑincernarũ princeps in gredũ pristinuĩ. Prĩceps
qui rex est totius mundi. Domus pharaonis: paradisũ signifi¬
cat. in quo posuit deus hominẽ quẽ formauerat. Duo seru: duo
genera hom̃ exprimunt bonos scilicet ⁊ malos. Pincerna: bonos
Pistor: malos. Culpa seruoꝵ: originale pertatũ. ꝓ quo om̃s sicut
in adã peccauerunt: ita in adã de paradiso eiecti sunt. Carter
uero: miseriã huius mundi significat. Sompnia: sunt consciẽ¬

Expanded text:
edidit geminam prolem; et anima Spiritu sancto fecundata, parit virtutis edidit geminam prolem; et anima Spiritu sancto fecundata, parit virtutis exercitationem et boni operis exhibitionem. Judas igitur est Christus; oves, fideles; pastores, doctores sunt; lana, bona opera; Thamar, anima; sessio in bivio, confessio de peccato; annulus, fides; armilla, praeerat, alter pistoribus, et misit eos in carcerem, in quo erat Joseph. Qui ibi viderunt somnia juxta interpretationem sibi congruam. Et restitutus est princeps pincernarum in gradum pristinum, princeps ignificat, qui rex est totius mundi. Domus Pharaonis, paradisum designat, in quem posuit hominem quem formaverat; duo servi, duo genera hominum exprimunt, bonos et malos; pincerna, bonos; pistor, malos. Culpa servorum originale peccatum, pro quo omnes sicut in Adam peccaverunt, ita et in Adam de paradiso ejecti sunt. Carcer vero miseriam hujus mundi significat. Somnia sunt conscien
Abbreviated transcription (Latin):
scendit indas ad tousores omiũ suarũ. ⁊ inuenit thcmar
sedentẽ ĩ biuio. ⁊ dato ꝓ arabone anulo. ⁊ arnulla. ⁊ baculo:
Ques eius: fideles xp̃i. Pastores eius sunt: doctores qui adipe fru¬
menti. idest uerbo dei gregẽ xp̃i pascunt. Laua: designat bona oꝑa
Iudas autẽ de omdus suis lauã colligit: qũ xp̃s a fidelibus suis
bona coꝵ opera recipit. Thamar cũ habitu meretrico: est aiã ĩ
peccato. Que ad biuiũ uenit: qñ ad confessionẽ accedit. Mere¬
trix namq sedens in buuo. manifesta᷑ offitiũ suũ. ⁊ aĩa in cõfes
sione pecratũ suũ. Quam scilicet animã xp̃s sicut. Iudas thamar
pregnantẽ facit: qñ illi post confessionẽ peitati sui. dona spiritus
saucti infundit. Datq illi ꝓ arrabone future retributionis am¬
lũ. qui significat fidẽ. ⁊ armillas q̃ significant bona opera. ⁊ baca¬
lũ qui significat iusticie rectitudinẽ. Thamar per iudã fecundata

Expanded text:
scendit Judas ad tonsores ovium suarum, et invenit Thamar sedentem in bivio: et dato pro arrhabone annulo, et armilla, et baculo, tum; oves, fideles Christi. Pastores ejus sunt doctores, qui adipe frumenti, id est verbo Dei, gregem Christi pascunt. Lana designat bona opera; Judas autem de ovibus suis lanam colligit, quando Christus a fidelibus suis bona eorum opera recipit. Thamar cum habitu meretricio est anima cum peccato. Quae bene ad bivium vertit quando ad confessionem accedit. Meretsione peccatum suum. Quam scilicet animam, Christus sicut Judas Thamar praegnantem facit, quando ei post confessionem peccati sui, dona Spiritus sancti infundit. Datque illi pro arrhabone futurae retributionis, annulum, qui significat fidem; et armillas, quae significant bona opera; et baculum, qui significat justitiae rectitudinem. Thamar per Judam fecundata,
Abbreviated transcription (Latin):
non seculũ hoc qđ honues in eo uinunt: sed seculũ hoc qd̾ in
eo male muũt. Principes eius: deuioues sunt. qui eius nolũ¬
tati semper obedĩt. Lutũ in quo seruicrũt filii isracd pharaoni:
co qd̾ lutũ inquinat: luxuriã designat. Palca co qd̃ leuis est.
⁊ ato transuolat. uanã gloriã sigͥt. Later queq qui de molli
terra confectus per decoctionẽ igis durescit: hunu duriciã cor¬
dis per longã sine concupiscencie. sine libidims. aut auaricie
consuetudinẽ decocti ostendit. Quam multi scruiunt ⁊hus oĩbꝰ

Expanded text:
ines vivunt, sed secundum hoc quod in ipso male vivunt. Principes ejus, daemones sunt, qui ejus voluntati semper obediunt. Lutum in quo servierunt filii Israel Pharaoni. eo quod lutum inquinat, luxuriam designat. Palea, eo quod levis est, et cito transvolat, vanam gloriam significat. Later quoque, qui de molli terra confectus, per decoctionem ignis durescit, humani cordis duritiam, per longam sive concupiscentiae, sive libidinis aut avaritiae consuetudinem deco
Abbreviated transcription (Latin):
Nichil cĩ orbẽ: ordinis ista transpositio. sed tnĩ historie ueritas cõ¬
sernatur. Nam huiusmodi trãsposino. maiorẽ ñ mĩꝙͣ intelligẽ¬
tiã parit et memoriani. Capitulũ. Decimuni. eX
Abent quoq sacrifitia significationes suas. debenius ergo¬
ono offerre Ditulũ. ouẽ. Agnũ et cetͫ Ditulus donet cres¬
cat ⁊ in tauri robur erũpat. eoꝙ pro ctate possit agi ad libitum
ducentis: significat obedientiã. q̃ nicedit scdñi uitũ p̾sidentis ⁊¬
pcipientis. Bos quoq qui findit ungulã ⁊ actionẽ arando complet

Expanded text:
en historiae veritas conservatur. Nam hujusmodi transpositio, majorem nonnunquam intelligentiam parit, et memoriam. CAP. X. De sacrificiis. Habent quoque sacrificia significationes suas: debemus Domino offerre vitulum, bovem, agnum, etc. Vitulus donec crescat et in tauri robur erumpat: eo quod pro aetate possit agi ad libitum ducentis, significat obedientiam, quae incedit secundum nutum praesidentis. Bos quoque quia findit ungulas, et actionem arando complet
Abbreviated transcription (Latin):
pascebantun uad aquabantur. Deñ comiersatus cũ laban: acte¬
oit liaui ⁊ rachei filias eius in uxores. ⁊ ex eis ancillis earũ. duo¬
dea ser patrianhas genuit.⁊ apud labã est locupletatus. In cob: secũ¬
uũ sensũ tropologiẽ signiatat spiritũ. Esau: corpus huinanũ.
nroro: signisicat spintũ. quia spiritus leuis est dũ suadente ratioue
quoii. tantũ necesaria. Et esau: siguificat coipus. quia corpus
polosũ estidũ russigante concupiscentia querit superflua. de dic¬
cordia stor scriptũ est corpus ꝗd̾ conũpit aggͣuat annã. ⁊ de¬
ponuit terrena orlabitatio sensũ multa cogitautẽ. Et ntẽ. Caro

Expanded text:
pascebantur, et adaquabantur. Deinde conversatus cum Laban, accepascebantur, et adaquabantur. Deinde conversatus cum Laban, accepit Liam, et Rachel filias ejus in uxores: et ex eis, et ancillis earum duodecim patriarchas genuit et apud Laban est locupletatus . Jacob, secundum sensum tropologicum, significat spiritum; Esau, corpus humanum. Jacob significat spiritum, quia spiritus lenis est, dum, suadente ratione, quaerit tantum necessaria. Esau significat corpus, quia corpus pilosum est, dum, instigante concupiscentia, quaerit superflua. De discordia istorum scriptum est: Corpus, quod corrumpitur, aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sen