comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Sanguine xͥ pacificata sunt om̃ia:
uł in celo uel interra. Sc̃ificatum
est celum: deiectus est dỹabłs: ibi uersa¬
tur ubi ⁊ homo quem ille decepit. siat
uoluntas tua: hoc est sit pax in terra
ciũead modũ ⁊ incelo. Panem nostrũ
cotidianũ da nobis hodie. Meminiser¬
monis mei. cum de sacramentis tracta¬
rem. Dixi uobis qd̾ ante uerba xp̃i cid̾
offertur panis dicatur. ubi xp̃i uerba
deprompta fuerint:iam non panis
dr̃: s corpus applłatur. Quare gͦ ĩ or̃o¬
ne om̃ca ciue post ea seciuit᷑ ait panẽ
dixit. hoc est suꝑ substanciale. nõ iste
panis qiui uadit incorpus. s ille panis
uite eterne qui aĩe nostre substanci¬
am fulcit. Idõ gͦ grece ephyosen dicit᷑
latinus autem hunc panẽ cotidianũ
oixit: quem greci dicũt aduenientem.
Ergo quod latinus dixit ⁊ grecus utr̃¬
q utile uidetur. Grecus utr̃ci uno ser¬
mone significauit: latinus cotioianũ
oixit. Si cotidianꝰ est panis: cur post

Expanded text:
 pacificata sunt omnia, vel in coelo, vel in terra: sanctificatum est coelum, dejectus est diabolus. Ubi versatur? Ubi et homo, quem ille decepit. Fiat voluntas tua, hoc est, sit pax in terra, quemadmodum in coelo. 24. Panem nostrum quotidianum da nobis hodie. Memini sermonis mei cum de sacramentis tractarem . Dixi vobis quod ante verba Christi quod offertur, panis dicatur: ubi Christi verba deprompta fuerint, jam non panis dicitur, sed corpus appellatur . Quare ergo in oratione Dominica quae postea sequitur, ait: Panem dixit, hoc est, supersubstantialem. Non iste panis qui vadit in corpus, sed ille panis vitae aeternae, qui animae nostrae substantiam fulcit. Ideo ergo graece ἐπιούσιον dicitur: latinus autem hunc panem quotidianum dixit: quia Graeci dicunt advenientem diem. Ergo quod latinus dixit et graecus, utru utile videtur: Graecus utrumque uno sermone significavit, Latinus quotidianum dixit. 25. Si quotidianus est panis, cur post
Abbreviated transcription (Latin):
est pro paruis magna pensare: de mi¬
scd̾ia eius parua. magna nascitur
copia. fecundus est ager pauꝑum:
cito redoit donantibus fructũ. Uia
celi est pauꝑ: ꝑ qm uenit᷑ ad prẽm.
Incipe gͦ erogare: si non uis errare. Pa¬
crimonii tui quo es ligatus ꝯpedẽ
in hac uita resolue: ut libere ad celũ
possis ascendere. Abice abste diuitia¬
rum oneri. abice uincula uolunta¬
ria: abice anxietates ⁊ tedia: que ce
pluribus in annis inquietant. Da
petenti: ut possis ip̃e accipere. Tribne
pauꝑi: si non uis flãmis exuri. Pa
in terra xp̃o: quod tibi reddat ĩ ce¬
lo. Obluuscere quod es: ⁊ atcende qd̾
futurꝰ es. Presens uita fragilis est.
&ꝰ in morte procluus. slemo p᷑ stare
s om̃s cogn᷑ cransire. siolentes imꝰ.
ĩuiti exinuis. qr mali sumus. Si aũ
ante nos aliqͥd mitt̾emus: non ad
mane hospitium ueniremus. Qd̃
em̃ panꝑi damus: ante nos p̾mita¬
mus. Qd̃ autem rapimꝰ: inc totũ

Expanded text:
est pro parvis magna pensare. De miest pro parvis magna pensare. De misericordia ejus parva, magna nascitur copia. Fecundus est ager pauperum, cito reddit dominantibus fructum. Via coeli est pauper, per quam venitur ad Patrem. Incipe ergo erogare, si non vis errare. Patrimonii tui, quo es ligatus, compedem in hac vita resolve; ut libere ad coelum possis accedere: abjice abs te divitiarum onera, abjice vincula voluntaria, abjice anxietates et taedia, quae te pluribus in annis inquietant. Da petenti, ut possis ipse accipere: tribue pauperi, si non vis flammis exuri. Da in terra Christo, quod tibi reddat in coelo. Obliviscere quod es, et attende quod futurus es. Praesens vita fragilis est, et in mortem proclivis. Nemo potest stare: sed omnes cogimur transire. Nolentes imus, inviti eximus, quia mali sumus. Si autem ante nos aliquid mitteremus, non ad inane hospitium veniremus. Quod enim pauperi damus, ante nos praemittimus: quod autem rapimus, hic totum
Abbreviated transcription (Latin):
ant ista ountes: qui nolunt ẽẽ misĩ¬
cordes. Audiant irrogari supplicia: eis
qui nolunt erogare subsidia. Audiant
pauꝑem refrigerantẽ: audiant oiuiitẽ
penis grauioribus estuantem. Pater in¬
tingat extremum digiti sui ĩ aqũa
et refrigeret ungu̾a meam: qi cruci¬
or in hac flamma. At ille. Memento
inciuit fili qr ꝑcepisti bona in uita
cua: ⁊ la zarus siłr mala. Pensantur
pro diuitiis pene. refrigeriũ pro pau¬
ꝑtate. pro purpura flamina. refectio
pro nuditate: ut salua sit eciuitas state¬
re. ⁊ non mentitur modꝰ illiꝰ mensure
nis miscõia diuiti: qr ip̃e dum uiueret
noluit misereri. Ideo rogans ouies nõ
exauditur i tormentis eꝵ rogantem
ria: sed iterum duo sibi sunt nectͣia
Nullus indigeret si mincem sub por¬
tarent: ⁊ nemo laboraret si se ambo
iuuarent. Diues pp̃ pauꝑem factus
est. ⁊ pauꝑ ppõ diuitem fẽt est. Pau¬
peris est orare: ꝙ diuitis erogare. Dei

Expanded text:
ant ista divites, qui nolunt esse miserant ista divites, qui nolunt esse misericordes. Audiant irrogari supplicia eis qui nolunt erogare subsidia. Audiant pauperem refrigerantem, audiant divitem poenis gravioribus aestuantem. Pater Abtingat extremum digiti sui in aquam, et refrigeret linguam meam; quia crucior in hac flamma. At ille: Memento, inquit, fili, quia recepisti bona in vita tua, et Lazarus similiter mala. Pensantur pro divitiis poenae, refrigerium pro paupertate, pro purpura flamma, refectio pro nuditate, ut salva sit aequitas staterae, et non mentiatur modus illius mensurae: nis misericordia diviti, quia ipse dum viveret, noluit misereri. Ideo rogans dives non exauditur in tormentis; quia rogantem ria: sed iterum duo sibi sunt necessaria. Nullus indigeret, si se invicem supportarent; et nemo laboraret, si se ambo juvarent. Dives propter pauperem factus est, et pauper propter divitem factus est. Pauperis est orare, et divitis erogare; Dei
Abbreviated transcription (Latin):
dum. oicit apłs: sed nec quicciũa aufer¬
re possumus. Nlichil nobis cum collimus:
aut rapimus. Quid si aliquid tolłemus
non niuos hommes uoraremus: Que:
ista auiditas concupiscencie. cũ ipse be¬
lue habeant modum: Tunc em̃ rapuĩt:
qiuando esuriunt. parcent uͦ prede cũ
senserint satiecatẽ. In explebilis est sola
auaricia oiuitũ. Semꝑ rapit: ⁊ nũcim
satiatur. Nlec dm̃ timet: nͨ hominem
reueret᷑. ec patri pareit: nec matrem
agnoscit. Nec fr̃i obtemperat: nec ami¬
co fidem seruat. Uiduam oppͥmit: pupil
li inuadit rem. Liberos inseruitiũ reuo¬
cat: testamentũ falsum profert. Res mor¬
tui occupant᷑: quasi non ⁊ ip̃i cui hoc
faciunt moriantur. Que est ista gͦ aĩa¬
rum insama: Amittere uitam appett̾e
mortem ad quire aurum ⁊ ꝑdere celũ:
net in morte iudiciũ. Merito dictum
est oiuiti. quia ꝑcepisti bona in uita
tua ⁊ lazarus siłr mala nunc autem
hic ꝯsolatur: tũ uero cruciaris. Audi¬

Expanded text:
dum, dicit Apostolus, sed nec quidquam auferdum, dicit Apostolus, sed nec quidquam auferre possumus . Nihil nobiscum tollimus aut rapimus. Quid si aliquid tolleremus, nonne vivos homines voraremus? Quae est ista aviditas concupiscentiae, cum ipsae belluae habeant modum? Tunc enim rapiunt, quando esuriunt: parcunt vero praedae, cum senserint satietatem. Inexplebilis est sola avaritia divitum. Semper rapit, et nunquam satiatur: nec Deum timet, nec hominem reveretur: nec patri parcit, nec matrem agnoscit: nec fratri obtemperat, nec amico fidem servat: viduam opprimit, pupilli rem invadit: libertos in servitium revocat, testamentum falsum profert. Res mortui occupantur; quasi non et ipsi qui hoc faciunt moriantur. Quae est ergo ista animarum insania, amittere vitam, appetere mortem? acquirere aurum, et perdere coelum? um est diviti, Quia recepisti bona in vita tua, et Lazarus similiter mala; nunc autem hic consolatur, tu vero cruciaris. Audi
Abbreviated transcription (Latin):
tror tota mentis intẽ Aediuite epulone
ciam diuitis et indigenciam mendica¬
tis. unum cibis estuantem: ⁊ alium fame
deficientem. Ambo quidem homines. am¬
bo carnales ambo mortales: sed nõ ambo
equales. Natura una: sed non ita una.
Nullus eoꝵ a conoitone mortis inmimis
& tamen unus epulatur splendide. ⁊ al¬
ter in pannis ⁊ in erũpna sordescit. Ille de¬
licatis escis admuentonem coquoꝵ gau¬
debat: iste si caderent mice de mẽsa eius
expͤtabat. Audiant nunc omites qui
nolunt esse misicordes audiant qr una
om̃s nascimur lege. una uiumus luce
unum spiramus aerem. una quoque
extingunnur morte. que si non inter¬
cederet: nͨ ip̃e pauꝑ duraret. Hic ulcero¬
sus ⁊ nndus iacens lazarus: ad abrahe
sinum angłoꝵ portatur manibus. Eoce
diues refectus ⁊ splendidus cartareo cͣrͣ¬
cere cluditur. ubi est uestis illa uyssina:
ubi uita ab undans ⁊ affluens copiis mł¬
tis: Nonne morte omĩa transeunt tanqͣ
umbra: Nichil intulimus in hunc mũ¬

Expanded text:
tror, tota mentis intentione iam divitis, et indigentiam mendicantis; unum cibis aestuantem, et alium fame deficientem. Ambo quidem homines, ambo carnales, ambo mortales: sed non ambo aequales. Natura una, sed vita non una. Nullus eorum a conditione mortis immunis: et tamen unus epulatur splendide, et alter in pannis et in aerumna sordescit. Ille delicatis escis adinventione coquorum gaudebat: iste, si caderent micae de mensa ejus, exspectabat. Audiant nunc divites, qui nolunt esse misericordes; audiant quia una omnes nascimur lege, una vivimus luce, unum spiramus aerem, una quoque exstinguimur morte: quae si non intercederet, nec pauper ipse duraret. Hic ulcerosus et nudus jacens Lazarus, ad Abrahae sinum Angelorum portatur manibus. Ecce dives refectus et splendidus tartareo carcere clauditur. Ubi est vestis illa byssina? ubi vita abundans et affluens copiis multis? Nonne morte omnia transeunt tanquam umbra? Nihil intulimus in hunc mun
Abbreviated transcription (Latin):
ticio nõis indicium est oilectionis: aut
forte mouende intent̾onis. Ut au diret
actentiꝰ bis uocata est. Marcha martha
Audi cu circa multa es occupata: unũ
aũ opus est. id est unũ neccessariũ÷. Non
unũ opꝰ quasi singłare opuc s opuc est
expedit neccessarium est. Quio unũ hoc
elegerat maria: Unũ cogitate fr̃s mei:
et uidete in ip̃a multicuoine si celectat nͥ
unũ. Ecce deo ꝓpicio quam multi estis: cͥs
uos ferret nisi unũ saperectis: Unde ĩ mul¬
tis cunes ista: Da unũ ⁊ populus est. tolle
unũ ⁊ curba est. Quid est em̃ turba nisi
multituco curbata: S audite apłm. Obse¬
cro autem uos fr̃es. Multicudim dicebat
s om̃s unũ facere uolebat. Obsecro autem

Expanded text:
titio nominis indicium est dilectionis, aut titio nominis indicium est dilectionis, aut forte movendae intentionis: ut audiret attentius, bis vocata est, Martha, Martha, audi: Tu circa multa es occupata, unum autem opus est: id est, unum necessarium est. Non unum opus quasi singulare opus: sed opus est, expedit, necessarium est; quod unures mei, et videte in ipsa multitudine si delectat, nisi unum. Ecce Deo propitio quam multi estis: quis vos ferret, nisi unum saperetis? Unde in multis quies ista? Da unum, et populus est: tolle unum, et turba est. Quid est enim turba, nisi multitudo turbata? Sed audite Apostolum: Obsecro autem vos, fratres. Multitudini dicebat: sed omnes unum facere vol
Abbreviated transcription (Latin):
laborantem. ⁊ sedit ip̃a ad pedes om̃:
et uacans audiebat uerbum eiꝰ. Au¬
ris ficelissima audierat: uacate ⁊ ui¬
dete qm̃ ego sum dñs Iua turbabatur.
ista epulabatur. Illa multa disponebat
ista unũ aspiciebat. Utr̃q officiũ bo¬
num: sed tamẽ ciuid sit meluis qͥd nos
dicamus.: Habemus quem int̾rogemus
pacienter auoiamus. Quid sit melius
iam cũ iegeretur audiuimus ⁊ me qme¬
morante iterum audiamus. Interpellat
marcha hospitem. ad uidicem ceponit
postulationẽ piarũ ciierelarum: quod
eam soror deseruerit: ⁊ sic laborantẽ in
minist̾io adiuuare neglexerit. Non res¬
pondente illa sed tamen p̾sente: udi¬
cat dñs. Maria causam suam canquam
ociosa maluit udici ꝯmitere: nec ĩ respõ¬
cendo uoluit laborare. Si em̃ pararet res¬
pondendi sermonemi remitteret audi¬
endi intentionem. Respondit gͦ dñs qͥ ĩ
uerbo non laborabat: quia uerbum ert
Quio gͦ dixit: Marcha marcha. Repe¬

Expanded text:
laborantem, et sedit ipsa ad pedes Domini, laborantem, et sedit ipsa ad pedes Domini, et vacans audiebat verbum ejus. Auris fidelissima audierat: Vacate, et videte, quoniam ego sum Dominus . Illa turbabatur, ista epulabatur: illa multa disponebat, ista unum aspiciebat. Utrumque officium bonum: sed tamen quod sit melius, quid nos dicamus? Habemus quem interrogemus, patienter audiamus. Quid sit melius, jam cum legeretur audivimus, et me commemorante iterum audiamus. Interpellat Martha hospitem, ad judicem deponit postulationem piarum querelarum, quod eam soror deseruerit, et sic laborantem in ministerio adjuvare neglexerit. Non respondente illa, sed tamen praesente, judicat Dominus. Maria causam suam tanquam otiosa judici maluit committere, nec in respondendo voluit laborare. Si enim pararet respondenti sermonem, remitteret audiendi intentionem. Respondit ergo Dominus, qui in verbo non laborabat, quia Verbum erat. Quid ergo dixit? Martha, Martha, Repe
Abbreviated transcription (Latin):
Quid autem mirum si ⁊ de sc̃õ heha
prestitit uidue qiũe prius coruo mi¬
nistrante pascebat: Nunqͥd pascen¬
co cefĩcerat quando ad induam
mittebat: sed religiosam uiduam per
hospes: qui in sua ꝓpria uenit. ⁊ sui eũ
non receperunt. S cinotaͦt receperũt
eum cedit eis potestatem filios dei fieri
adoptans seruos ⁊ fres faciens. redimẽs
captiuos ⁊ faciens coheredes. Nle cuis ta
men forsitan dicat obeati qui xp̃m do¬
minũ suscipere in domũ ꝓpriam me¬
ruerunt: noli colere. noli murmura¬
re qr cemporibus natus es. qũado iam
dñm non uides in carne. Non tibi ab¬
stulit istam dignat̾onem Cum uni in¬
ciuit ex minimis meis fecistis: michi
amus ad causam quam ce unitate ꝓpͦ¬
sui. Marcha dñm pascere oisponẽs ⁊ pͥa¬
rans circa multum minist̾ium occu¬
pabatur: maria soror eius pasci magis
elegit a dño. deseruit quodam modo so¬
rorem suam circa multũ ministerium

Expanded text:
Quid autem mirum, si et de sancto Elia Quid autem mirum, si et de sancto Elia praestitit viduae, quem prius corvo ministrante pascebat ? Numquid pascendo defecerat, quando ad viduam miinus, tanquam hospes, qui in sua propria venit, et sui eum non receperunt: sed quotquot receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri ; adoptans servos, et fratres faciens; redimens captivos, et faciens cohaeredes. Ne quis tamen vestrum forsitan dicat: O beati qui Christum suscipere in domum propriam meruerunt! Noli dolere, noli murmurare quia temporibus natus es, quando jam Dominum non vides in carne: non tibi abstulit istam dignationem. Cum uni, inquit, ex minimis meis fecistis, mihi amus ad causam, quam de unitate proposui. Martha Dominum pascere disponens et praeparans, circa multum ministerium occupabatur: Maria soror ejus pasci a Domino magis elegit. Deseruit quodam modo sororem suam circa multum ministerium
Abbreviated transcription (Latin):
rͦa ex euangłio recitata sunt
ammonent nos esse unũ aliqͥd quo
tendamus: quando huiꝰ scłi multitu¬
oine iaboramus. Tendimus aũ adhͤ
ꝑegrinantes nũdum manentes: ad¬
huc muia. nũdum in prĩa. Ad huc
desid̾ando: nũdum fruendo. Tamen
tendamus ⁊ sine pigricia ⁊ sine int̾¬
missione tendamus: ut aliciuando
carne. s ⁊̃ religione germane. Ambe
comino coheserunt: ambe oño incar¬
ne p̾senti conicorditer seruierunt.
Guscepit eum marcha si eut solent
suscipi ꝑegrini s tamẽ suscepit fa¬
mula dñm. egra saluatorẽ: creatura
creatorem. Guscepit autem spu pascẽ¬
da: in carne pascendũ. uoluit em̃ co¬
minus formam serui accipere. ⁊ accep¬
ta forma serui in illa pasci a seruis
dignatione non ꝯdit̾one. siam ⁊ ista
oignato fait: se prebere pascendum.
harebat carnẽ in qua esuriret qͥdẽ
⁊ si tiret: s nescitis quia in heremo
esurienti angłi ministrabãt: Ergo
quod pasci uoluit: pascenti p̾sticit.

Expanded text:
 ex Evangelio recitata sunt, admonent nos, esse unum aliquid quo tendamus, quando in hujus saeculi multitudine laboramus. Tendimus autem adhuc peregrinantes, nondum manentes; adhuc in via, nondum in patria; adhuc desiderando, nondum fruendo. Tamen tendamus, et sine pigritia et sine intermissione tendamus, ut aliquando pcarne, sed etiam religione germanae; ambae Domino cohaeserunt, ambae Domino in carne praesenti concorditer servierunt. Suscepit eum Martha, sicut solent suscipi peregrini. Sed tamen suscepit famula Dominum, aegra Salvatorem, creatura Creatorem. Suscepit autem Spiritu pascenda, in carne pascendum. Voluit enim Dominus formam servi accipere, et accepta forma servi in illa pasci a servis, dignatione, non conditione. Nam et ista dignatio fuit, se praebere pascendum. Habebat carnem, in qua esuriret quidem, et sitiret: sed nescitis quia in eremo esurienti Angeli ministrabant ? Ergo quod pasci voluit, pascenti praestitit.
Abbreviated transcription (Latin):
teriore consciencie oleo uegetent᷑.
tunc sponsus ille s cl in corꝑeis
uexibus amplec iat tatur. tũc
te introducat in domũ ubi nũꝙͣ
donnias. ubi nunqͣ cua iampada
possit extingui. hooie uͦ laboramus
⁊ lampades nr̃e inter uentos scli¬
temptat̾ones q fluctuant. S arde¬
at in robore flamina nr̃a: ut uen¬
tus temptat̾onis augeat ignẽ pociꝰ

Expanded text:
teriore conscientiae oleo vegetentur: teriore conscientiae oleo vegetentur: tunc sponsus ille incorporeis nexibus amplectatur, tunc te introducat in domum, ubi nunquam dormias, ubi nunquam tua lampas possit exstingui. Hodie vero laboramus, et lampades nostrae inter ventos stentationesque fluctuant: sed ardeat in robore flamma nostra, ut ventus tentationis augeat ignem potius,
Abbreviated transcription (Latin):
penitenciam. Tempore iudicii alã
hares: agere eris in uirgiib illis
contra quas clausum est ostiũ. Do¬
mine dñe: aꝑi nobis. Nunquid nõ
penitenciam egerũt. qr secum oleũ
non portauerunt: Q quid ills pro¬
fuit sera penitencia: cuando eas ir¬
ridebat uera sapiencia: siausum
est gͦ ostum. Q qͥo illis ocm est Non
noui uos. Non illas nouit qui oĩa
nouit. Quio est gͦ non noui uos
Improbo uos reprobo uos. In arte
mea non uos agnosco: ars mea
nescit uicia. Hoc est aũ magnũ:
Q nescit uicia ⁊ iudicat uicia. hes¬
ait faciendo: et uidicat arguendo.
numeri ꝑtinentes:. Ueniet em̃ ho¬
ra: ⁊ cruaudo nescimus ueniet. Me¬
dia nocte uemiet. Uigilate. Sic
clausit euangłium. Uigilate: e
nescitis diem nec horam. Si ergo
cormituri sumus. quando uigi¬
iamus: Corde uigila. fide ingila.
spe uigila. caritate uigila. oꝑib
uigila ⁊ quando cormieris corpo¬
re: ueniet tempus ut surgas. Cũ
autem surrexeris: p̾para lampades
Tunc non extinguantur tunc in¬

Expanded text:
enitentiam. Tempore judicii illam habes agere? Eris in virginibus illis, contra quas clausum est ostium. Domine, Domine, aperi nobis. Numquid non poenitentiam egerunt, quia secum oleum non portaverunt? Et quid illis profuit sera poenitentia, quando eas irridebat vera sapientia? Clausum est ergo ostium. Et quid illis dictum est? Non novi vos. Non illas novit, qui omnia novit? Quid ergo est, Non novi vos? Improbo vos, reprobo vos. In arte mea non vos agnosco; ars mea nescit vitia: hoc est autem magnum, et nescit vitia, et judicat vitia. Nescit faciendo, judicat arguendo. numeri pertinentes. Veniet enim hora, et quando nescimus, veniet. Media nocte veniet, vigilate. Sic clausit Evangelium: Vigilate, quia nescitis diem neque horam. Si ergo dormituri sumus, quomodo vigilamus? Corde vigila, fide vigila, spe vigila, charitate vigila, operibus vigila: et quando corpore dormiveris, veniet tempus ut surgas. Cum autem surrexeris, praepara lampades. Tunc non exstinguantur, tunc in
Abbreviated transcription (Latin):
oculi in nouissima tuba: om̃s resur¬
gemus. Ergo surrexerunt om̃s ille
nuirgines ⁊ aptauerunt lampa¬
des suas: io est rõnes reddendas oꝑm
suoꝵ. Oportet em̃ nos exiberi ante tri¬
bunal xp̃r ut illic recipiat unusqͥs
quod gessit. in corpore siue bonum
siue malum. Et dixerunt stulte ad
sapientes. Date nobis de oleo uestro:
cuua lampades nr̃e extinguntur.
Quoꝵ em̃ facta aiena laude fuleinꝰ¬
cadem subtracta deficunt ⁊ de consue¬
tudine id semꝑ in quirit unde gau¬
cere animus solet. Itaq hominum
qui corda non uident cestimonium
uolunt habere apud deum qui cor¬
dis inspector est. S cuud responderũt
sapientes: Ne forte non sufficiat nobis
Nec alieno testimonio quisqũa adiu¬
uatur apud ceum cui sec̾ta cordis ap¬
parent: ⁊ uix quis sibi sufficit ut ei
cestimonium ꝑhibeat conscĩa sua Qͥs¬

Expanded text:
oculi, in nouissima tuba omnes resuroculi, in nouissima tuba omnes resurgimus. ergo surrexerunt omnes illae uirgines et aptauerunt lampades suas, id est rationes reddendas operum suorum. oportet enim nos exhiberi ante tribunal Christi, ut illic recipiat unusquisque quod gessit in corpore, siue bonum siue malum. et dixerunt stultae ad sapientes: date nobis de oleo uestro, quia lampades nostrae extinguntur: quorum enim facta aliena laude fulcieadem subtracta deficiunt, et de consuetudine id semper inquirit, unde gaudere animus solet. itaque hominum, qui corda non uident, testimonium uolunt habere aput deum, qui cordis inspector est. sed quid responderunt sapientes? ne forte non sufficiat nobis m reddet nec\' alieno testimonio quisquam adiuuatur apud deum, cui secreta cordis apparent, et uix sibi quisque sufficit, ut ei testimonium
Abbreviated transcription (Latin):
ri arbitror. Propter᷑ inciit unxit
te deus deus tuus: oleo leticie. Qui autẽ
non pp̃ea gaudet quia deo intrinsecus
placet: non habet oleum secum. Pruden¬
tes uero acceꝑunt oleum secum ĩ ua¬
sis cuni lampadibus suis. id est bonoꝵ¬
oꝑi leticiam in corde atq conscienci¬
a posuerunt. Sie ⁊ apłs monet. Pro
bet se nomo ineurt: ꝙ cunc insemet
ip̃o hẽbit głam ⁊ non in altero. Tardã¬
te gͦ sponso cormierunt om̃s: qi ex uͦq
genere continencium hominũ sũ eoꝵ
qui coram deo exultant siue eoꝵ qui ĩ
landibus hominũ adcruescũt. mori¬
untur hoc interuallo cemꝑis: conͤ
sub aduentu om̃ifiat resurredio mor¬
cuoꝵ. Media autem nocte idest nillo
senciente aut sꝑente. qruippe cum ip̃e
dñs dicat. de oie autem illa ⁊ hora nẽõ
scit: ⁊ apłs oicit. dies dñi tanquam fur¬
in uocte ueniet. ex ciuo significat penitꝰ
latere cum uenit clamor factus est ecce
sponsus uenit exite obuiam ei. In ictu

Expanded text:
ri arbitror: propterea unxit ri arbitror: propterea unxit te deus, deus tuus oleo exsultationis. qui autem non propterea gaudet, quia deo intrinsecus placet, non habet oleum secum. prudentes autem acceperunt oleum secum in uasis cum lampadibus suis: laetitiam bonorum operum in corde atque conscientia posuerunt. sic et apostolus monet: probet autem se homo, inquit, et tunc in semet ipso habebit gloriam, et non in altero. tardante ergo sponso dormierunt omnes, quia ex utroque genere continentium hominum, siue eorum qui coram deo exsultant, siue eorum qui in laudibus hominum adquiescunt, moriuntur hoc interuallo temporis, donec sub aduentu domini fiat resurrectio mortuorum. media autem nocte, id est nullo sciente aut sperante — quippe cum ipse dicat dominus: de die autem illa et hora nemo scit; et apostolus dicit: dies domiin nocte, ita veniet : ex quo significatur eum penitus latere, cum venerit: clamor factus est, Ecce sponsus venit, surgite obviam ei. In ictu
Abbreviated transcription (Latin):
uoluptate olfaciendi. gustandi. tan¬
gendi. Seo qr ista continencia part̃i
coram dño fit: ut illi placeatur interi¬
ore gaudio consciencie. partin coram
hommib tantũ ut gła hũana capia¬
tur: ciimq oicuntur sapientes ⁊ cͥq
stulte. Utreq tamen uirgines. quia u¬
traq continencia est quanus diu̾so
fomite gaudeat. Lampades autem sũt.
enua manibns portantur oꝑa que scd̃m
istam continenciam fiunt. Dictum est
autem. Luceant oꝑa ur̃a coram homini¬
bus. Om̃s uͦ accepunt lampades suas: ⁊
uenerunt obiuam sponso. Intelligen¬
dum est gͦ xp̃i nomine censerr: de qͥb
agitur. Non em̃ possunt qui xp̃iani ñ
sunt sponso xp̃o uenire obuiam. Ged
ciumꝙ fatue acceptis lampadibus
suis non sumpserunt oleum secum.
Multi em̃ quanuis de xp̃i bonitate płi¬
mũ sꝑent: gaudium camẽ non hñt
dum ꝯtinent̾ uiuunt. nsi in laudib
hominũ. Non gͦ habent oleum secũ.
slam ip̃am leticiam: oleum significa¬

Expanded text:
uoluntate olfaciendi, gustandi, tanuoluntate olfaciendi, gustandi, tangendi. sed quia ista continentia partim coram deo fit, ut illi placeatur interiori gaudio conscientiae, partim coram hominibus, tantum ut gloria humana; capiatur, quinque dicuntur sapientes et quinque stultae, utraeque tamen uirgines, quia utraque continentia est, quamuis diuerso fomite gaudeat. lampades autem sunt, quia manibus gestantur, opera, quae secundum istam continentiam fiunt. dictum est autem: luceant opera uestra coram hominibus. omnes uero acceperunt lampades suas et uenerunt obuiam sponso. intellegendum est ergo Christi nomine censeri de quibus agitur. non enim possunt qui christiani non sunt sponso Christo uenire obuiam. sed quinque fatuae acceptis lampadibus suis non sumserunt oleum secum. multi enim quamuis de Christi bonitate plurimum sperent, gaudium tamen non habent, dum continenter uiuunt, nisi in laudibus hominum. non ergo habent oleum secum. nam ipsam laetitiam oleo significa
Abbreviated transcription (Latin):
tiq uirginũ qiuod quinq admittunt᷑
qũiq excludunt᷑: bonoꝵ ⁊ maloꝵ disc̾¬
tõnem significat. Qua pp̃ cum uirgini¬
catis nomen honorabile est: cur recep¬
tis exclusisq ꝯmune est᷑. Deinde cund si¬
bi uult numerus in utraꝙ ꝑte quin¬
naruis : Quid aũ significat oleun ᷑ mir̃
uidetur quod sapientes petentib non
ꝯmunicant: cum ⁊ muidere fas nõ sit
eas que ita ꝑfecte sunt ut ab sponso re¬
prescribente illa sentencia eiꝰdem dñi
dicentis. Om̃i petenti te tribue. Quid
est aũ quod possit dando non sufficere
utrisq. Hec maxime augent questio¬
nis onfficultatem: qũacm ⁊ cet̾a diligen¬
ter considerata. ut omĩa in unam rõnẽ
concurrant: nichilq munam ꝑtem dica¬
tur ciuod impediat aliam: magna cauti¬
o est adhibenda. Uidentur itaq mͥ cuimi¬
q uͥgnes significare crumꝙ ꝑtitam
continenciam a carius illecebris. Conti¬
nendus est eñi aniini appetitus. a uolup¬
tate ocłorum. a uoluptate aurium. a

Expanded text:
od quinque admittuntur, quinque excluduntur, bonorum et malorum discretionem significat. quapropter si uirginitatis nomen honorabile est, cur receptis exlusisque commune est? deinde quid sibi uult numerus in utraque parte quinarius? quidquid autem significat oleum, mirum uidetur, quod sapientes petentibus non communicant, cum et inuidere fas non sit eas quae ita perfectae sunt, ut ab sponso repraescribente illa sententia eiusdem domini dicentis: omni poscenti te tribue. quid est autem, quod posset dando non sufficere utrisque? haec maxime augent quaestionis difficultatem, quamquam et cetera diligenter considerata, ut omnia in unam rationem concurrant nihilque una parte dicatur, quod impediat aliam, magna cautio est adhibenda. Videtur itaque mihi quinque uirgines significare quinquepertitam continentiam a carnis inlecebris. continendus est enim animi appetitus a uoluntate oculorum, a uoluntate aurium, a
Abbreviated transcription (Latin):
eos adiuuant. Ille autem qũo fecerũt
Luceant oꝑa ur̃a coram hoĩbus: ut
uideant bona facta uestra. ⁊ głificent
prẽm uestrum qiui in celis est. Non ait
uos. Non em̃ de tuo habes oleum: iacta
te ⁊ dic habeo. S hades. Quid em̃ hẽs
emere. cum querũt a ciuib laudent᷑
et non inueniunt. cũ eiuerũt a qͥbus
consolentur. ⁊ non inuenĩt. aperta
est ianua. uenit sponsus ⁊ sponsa.
tunc głificata cum xp̃o eccłia: ut
singula mẽbra ad totum se colligãt
Et intrauerunt cum illo ad miptias
⁊ clausum est ostium. Et ille fatue pꝰ¬
ea uenerunt sed mĩqͥd oleum eme¬
runt: aut a quubus emerent non¬
inuenerñt. Ideo ianuas clausas in¬
uenerunt. Pulsare ceperunt: sed
citer dc̃m est. pulsate ⁊ aꝑiet᷑ uobis.
Sed mͦ quando tempus ÷ miscdie
non cinͣdo cempus est indicu. Non
em̃ possunt confundi ista tempora

Expanded text:
eos adjuvant. Illae autem quomodo fecerunt? eos adjuvant. Illae autem quomodo fecerunt? Luceant opera vestra coram hominibus, ut videant bona facta vestra, et glorificent Patrem vestrum qui in coelis est . Non ait, Vos. Non enim de tuo habes oleum. Jacta te, et dic, Habeo: sed ab eo. Quid enim habes, emere, cum quaerunt a quibus laudentur, et non inveniunt; cum quaerunt a quibus consolentur, et non inveniunt; aperta est janua, venit sponsus et sponsa, tunc glorificata cum Christo Ecclesia, ut singula membra ad totum se colligant. Et intraverunt cum eo ad nuptias, et clausum est ostium. Et illae fatuae postea venerunt: sed numquid oleum emerunt, aut a quibus emerent invenerunt? Ideo januas clausas invenerunt: pulsare coeperunt, sed citer dictum est, Pulsate et aperietur vobis : sed modo quando tempus est misericordiae, non quando tempus est judicii. Non enim possunt conf
Abbreviated transcription (Latin):
camus: Quia cum rex nistus sed̾it in
chrono quis głabitur castum se hat̾e
cor: fõte tu non muenies aliquid in
consciencia tua. ⁊ inuenit ille qͥ meliꝰ
uidet: cuius acies oiuma penetrat ali¬
ena. altiora. Uidet forte aliquid: inue¬
nit forte aliquid. Quanto melius illi
oicis. ne intres in udiciũ cum seruo
tuo: etiam quanto meluis dicis. dimt
ter illas fatuas p̃p̃ illas lampades esu¬
riui ⁊ dedistis michi manducare. ¶d
gͦ & ille non illud fecerunt: sion fece¬
runt ante illum S quomodo fecert̃.¬
Qũo ꝓhirit deus qui dixit. Cauete fa¬
cere iusticiam ur̃am: coram hominibus
ut uide amini ab eis. Aliocͥn non habe¬
bitis mercedem: apuo pr̃ẽm ur̃m qui
in celis est. Et nolite similes esse ypocͥ¬
tis: ciuando oratis. Amant em̃ stare ĩ
plateis ⁊ orare: ut uideantur ab hõĩb
Amen dico uobis: ꝑceperunt mercedẽ
non sunt fraudati laudibus numanis
Quesierunt lauces humanas nabuert
Iste laudes humane: in die udicii non

Expanded text:
s? Quia cum rex justus sederit in throno, quis gloriabitur castum se habere cor ? Forte tu non invenis aliquid in conscientia tua; et invenit ille qui melius videt, cujus acies divina penetrat altiora: videt forte aliquid, invenit forte aliquid. Quanto melius illi dicis, Ne intres in judicium cum servo tuo ? Etiam quanto melius dicis, Dimitter illas faces, propter illas lampades: Esurivi, et dedisti mihi manducare . Quid ergo? et illae non illud fecerunt? Non fecerunt ante illum. Sed quomodo fecerDominus, qui dixit, Cavete facere justitiam vestram coram hominibus, ut videamini ab eis: alioquin non habebitis mercedem apud Patrem vestrum qui in coelis est. Et nolite similes esse hypocritis, quando oratis. Amant enim stare in plateis et orare, ut videantur ab hominibus. Amen dico vobis, perceperunt mercedem non sunt fraudati laudibus humanis; quaesierunt laudes humanas, habuerunt. Istae laudes humanae in die judicii non
Abbreviated transcription (Latin):
est mortuus. a bestiis mortuus est ⁊ dicit
unus quisq carnalis in corde suo. Nuio
est bene uinere: Ccce ille sic uixit ⁊ sic
est mortiis. Redite gͦ ad cor. ⁊ si fide¬
ies estis inuenietis ibi xp̃m. Ip̃e ibi uo¬
bis loquitur. Ego em̃ clamo: ille uͦ in
silentio plus docet. Ego loqͦr ꝑ sonum
sermonis: ille intus loquitur ꝑ timorẽ
cogitat᷑onis. Ergo ip̃e inserat in corde
ur̃o uerbum meum: qm̃ dicere ausus
sum. bene uiuite ne male moriamini.
Ecce qm̃ fices est in cordibus uestris. ⁊ ibi
tem illum ⁊ pauꝑem illum. Duutem ĩ¬
outũ purpura ⁊ bysso. ⁊ cotidianis epłic
sagiatum: pauꝑem uͦ illũ iacentem
ante ianuam diuitis esurientẽ. ⁊ de mẽ¬
sa eius micas reqͥrentẽ. ulceribus ple¬
num. a canibus linctũ. Recordamini
int̾rogau̾itis ⁊ respond̾it uobis. Seqͥt᷑
em̃ ⁊ dicit. Contigit mori inopem illũ

Expanded text:
 mor tuus est, a bestiis mortuus est; et dicit  mor tuus est, a bestiis mortuus est; et dicit unusquisque carnalis in corde suo, Quid est bene vivere? Ecce ille sic vixit, et sic est mortuus. Redite ergo ad cor: et si fideles estis, invenietis ibi Christum; ipse vobis loquitur ibi. Ego enim clamo: ille vero in silentio plus docet. Ego loquor per sonum sermonis: ille intus loquitur per timorem cogitationis. Ergo ipse inserat in corde vestro verbum meum: quoniam dicere ausus sum, Bene vivite, ne male moriamini. Ecce quoniam fides est in cordibus vestris, et ibiitem illum, et pauperem illum: divitem indutum purpura et bysso, et quotidianis epulis saginatum; pauperem vero illum jacentem ante januam divitis, esurientem, et de mensa ejus micas requirentem, ulceribus plenum, a canibus linctum. Recordamini interrogaveritis, et responderit vobis. Sequitur enim, et dicit: Contigit mori inope
Abbreviated transcription (Latin):
obest quia non uidecur. ⁊ tamen au¬
oitur. Dicit gͦ. Qui uos sꝑuit me sꝑ¬
nit. Si sous apłis dixit. qui uos sper¬
nit me sꝑnit sꝑnite nos. Si autẽ
sermo enuis ꝑuenit ad nos: ⁊ uocauit
nos ⁊ ineoꝵ loco nos constituit: uide¬
te ne sꝑnatis nos ne ad illum ꝑueni¬
at iniuria quam nobis feceritis. Si
em̃ nos non timetis: illur timete
qui oixit. Qui uos sꝑuit: me sꝑnit
Quid autem nos loqunnur uobis
qui sꝑni uolumus a uobis nͥ ut de
os. qui forte male uixerunt ⁊ in lec¬
tulis suis mortui sunt: ⁊ acta est
pompa funeris eoꝵ ⁊ positi sunt ĩ
p̾ciosis sarcophagis. in sepulchris
pulcherrimis ⁊ oꝑissime fabricatis.
Q quia forte dicit sibi unus quisc
ur̃m uellem sic morr: ne putetis me
rem uanam oicere uoluisse qrm̃ dixi
uelle me ut uene uiuatis ne male
moriamini. contra forte occurrit ali¬
quis. qui ⁊ bene iuxit ⁊ scd̃m opini¬
onem hominũ male est morcuus.¬
forte a ruma est morcuus. a naufragio¬

Expanded text:
tamen auditur. Dicit ergo: Qui vos spernit, me spernit. Si solis Apostolis dixit, Qui vos spernit, me spernit; spernite nos. Si autem sermo ejus pervenit ad nos, et vocavit nos, et in eorum loco constituit nos; videte ne spernatis nos, ne ad illum perveniat injuria quam nobis feceritis. Si enim nos non timetis; illum timete qui dixit, Qui vos spernit, me spernit. Quid autem nos loquimur vobis, qui sperni nolumus a vobis, nisi ut de os qui forte male vixerunt, et in lectulis suis mortui sunt; et acta est pompa funeris eorum, et positi sunt in pretiosis sarcophagis, in sepulcris pulcherrime et operosissime fabricatis: et quia forte dicit sibi unusquisque vestrum, Vellem sic mori, putetis me rem vanam dicere voluisse; quoniam dixi velle me ut bene vivatis, ne male moriamini. CAPUT II. Contra forte occurrit aliquis, qui et bene vixit, et secundum opinionem hominum male est mortuusforte a ruina est mortuus, a naufragio
Abbreviated transcription (Latin):
tis gͦ fr̃es mei ce istis pocius disputemꝰ
talis ab illicitis sacrificioꝵ nidoribus
au̾tit odoratim: ab illicitis sacrificioꝵ
cibis auertit gustum. fugit complexũ
alieue. frangit panem esurienti hos¬
pitem in ducit in comũ. uestit nudũ
concordat litigiosum. uisitat egrotũ:
sepelit mortuũ. Ecce uirgo: coce ht̃
lampadem. Quid querimus ampliꝰ
Adhuc quero. Quid adhuc ciueris
inquis. Ad huc quero: intentũ me
fecit euangłium scm. Etiam ip̃as uir¬
gines ⁊ ferentes lampades: alias oixte
prudentes alias stultas. Unde intue¬
mur: unde discernimus: De oleo. Ali¬
qauid magnũ significat oleum: et¬
ualde magnum. putas non caritas
est Querendo dicimus: non senten¬
ciam p̾cipitamus: Unde mͥ indeatur¬
ꝑ oleum caritas significarr: dicam
uobis. Apłs oicit. Ad huc suꝑeminẽ

Expanded text:
tis ergo, fratres mei, de istis potius disputemusllicitis sacrificiorum nidoribus avertit odoratum, ab illicitis sacrificiorum cibis avertit gustatum, fugit complexum alienae, frangit panem esurienti, hospitem inducit in domum, vestit nudum, concordat litigiosum, visitat aegrotum, sepelit mortuum: ecce virgo, ecce habet lampades. Quid quaerimus amplius? Adhuc quaero. Quid adhuc quaeris, inquit? Adhuc quaero: intentum me fecit Evangelium sanctum. Etiam ipsas virgines et ferentes lampades, alias dixit prudentes, alias stultas. Unde intuemur? unde discernimus? De oleo. Aliquid magnum significat oleum, valde magnum. Putas, non charitas est? Quaerendo dicimus, non sententiam praecipitamus. Unde mihi videatur oleo charitas significari, dicam vobis. Apostolus dicit, Adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
te redcenda est. Que suit cecem uirgi¬
nes ciuarum sunt quinq prudentes
qumq stulte: non facile indagari pͭ.
uerũptamen scd̾m ea quie continet
ip̃a lectio. quam caritati ur̃e etiam
hodie uolui recitari: quant̃ mͥ dñs
intellectum conare dignatur nõ mͥ
uicetur ista ꝑabola uł similitudo
ad eas solas ꝑtinere que ꝓpria ⁊ ex¬
cellent̾ore sanctitate uirgines ĩ ecc
nominantur: quas etiam usitatiore
uocabulo scĩmoniales applłare con¬
sueuimus. S nisi fallor hec siłitudo
ad uniu̾sam eccłiam ꝑtinet. qũauis
⁊ si illas solas intllige̾nius ciue sc̃ĩ¬
moniales uocantur. numqͥd decem
sunt: Absit ut tauta nirginum
multitudo ad tam exiguũ numet̃
reuocetur. Forte autem dicat ancuis.
Quid si multe sunt nomine ⁊ tam pau¬
ce sunt in neritate ut uix decem ĩue¬
niantur: Non est ita. Nam si solas decem
intelligi uellet bonas: non ibi osten¬
deret quinq fatuas. Si em̃ mulde sũt
uirgines que uocantur ⁊ uere uirgi¬

Expanded text:
te, reddenda est. Quae sint decem virgines, quarum sint quinque prudentes et quinque stultae, non facile indagari potest. Verumtamen secundum ea quae continet ipsa lectio quam Charitati vestrae etiam hodie volui recitari, quantum mihi Dominus intellectum donare dignatur, non mihi videtur ista parabola vel similitudo ad eas solas pertinere, quae propria et excellentiori sanctitate virgines in Ecclesia nominantur, quas etiam usitatiore vocabulo Sanctimoniales appellare consuevimus: sed, nisi fallor, haec similitudo ad universam Ecclesiam pertinet. Quamvis etsi illas solas intelligeremus, quae Sanctimoniales vocantur, numquid decem sunt? Absit ut tanta virginum multitudo ad tam exiguum numerum revocetur. Forte autem dicat aliquis: Quid si multae sunt nomine, et tam paucae sunt in veritate, ut vix decem inveniantur? Non ita est. Nam si solas decem intelligi vellet bonas, non ibi ostenderet quinque fatuas. Si enim multae sunt virgines quae vocantur, quare co
Abbreviated transcription (Latin):
anime s tales anme que tenent cacho¬
uicam fidem ⁊ habere uident᷑ bona oꝑa
in eccłia der: ⁊ tamen ex ipsis qiuici
sunt prucentes ⁊ quinq facuc. Qua¬
re ergo appłłate sunt qͥnq ⁊ ciuare uir¬
gines prus indeamus. ⁊ deinde cetera
consicerenius ¶ Ensus amma in corpore
ideo crimario nuͣd censetur: qr qrũq
sensib utit᷑. Nichil em̃ quod sentimus cor¬
pore: nisi ianua quinq ꝑtita. aut ui¬
cendo. aut audiendo. aut ocorando au̾
gustando. aut tangendo. Qni gͦ se absti¬
net ab illicito uisu. ab illicito audicu
ad illicito odoratu. ab illicito gustu. ab
illicito tacti propter ip̃am integͥtacẽ
uirginis nomen accepit. S si bonũ:¬
nis nomen haret: quare crunq admit¬
tuntur ⁊ quiq repelluntur: Et uir¬
gines sunt & replluntur. Parum est qr
uirgines sunt: ⁊ lampades hñt. Uirgi¬
nes propter abstinenciam ab illicitis sen¬
sibus: lampades habentes pp̃ opera bona.
De quibus oꝑibus oñs dicit. Luceant o¬

Expanded text:
animae, sed tales animae quae habent catholicam fidem, et habere videntur bona opera in Ecclesia Dei: et tamen ex ipsis quinque sunt prudentes, et quinque fatuae. Quare ergo appellatae sunt quinque, et quare virgines, prius videamus; et deinde caetera consideremus. Omnis anima in corpore ideo quinario numero censetur, quia quinque sensibus utitur. Nihil est enim quod sentimus ex corpore, nisi janua quinquepartita, aut videndo, aut audiendo, aut odorando, aut gustando, aut tangendo. Qui ergo se abstinet ab illicito visu, ab illicito auditu, ab illicito odoratu, ab illicito gustatu, ab illicito tactu, propter ipsam integritatem, virginis nomen accepit. 3. nis nomen accepit; quare quinque admittuntur, et quinque repelluntur? Et virgines sunt, et repelluntur. Parum est quia virgines sunt: et lampades habent. Virgines, propter abstinentiam ab illicitis sensibus; lampades habent, propter opera bona. De quibus operibus Dominus dicit: Luceant o
Abbreviated transcription (Latin):
etiam ibi est ficei uirginitas que exibet
pudiciciam quigalem. Nam ut nouer᷑
sanctitas ur̃a non importune scd̃m ani¬
mam ⁊ scd̃m integritatem fidei. qua
eciam fide: ab illicitis abstinetur. ⁊ bona
aĩam uirginem oici: tota ectͣ que ꝯstat
ex iurginibus ⁊ pueris. ⁊ ex maritatis.
feminis. ⁊ uxoratis iris. uno nomine
uirgo est appłłata. Unde hoc probamus.
Apłm audi dicentem: non solum scĩ¬
monialib s imiuerse prorsus eccłie.
Desponsaui uos uĩ uro uirginem cas¬
tam exibere xp̃o. Et quia huius iurgi¬
nitatis corruptor oiarolus cauenduis est.
contmuo pp̃t apse cum dixisset despon¬
sani uni uiro uirginem castam exsbe¬
re xp̃o. ad iunxit ⁊ ait. Timeo autem ne
sicut serpens euam seduxit inuersutia
sua: sic ⁊ ur̃i sensus corrumpant᷑ a casti¬
tate que est inxp̃o. In corpore uirgmi¬
tatem pauci habent: in corde om̃s ha¬
bere deberent. Si gͦ ab illicitis abstmnẽ¬
cia bona est unde uirginitas nomen
accepit. ⁊ si oꝑa bona laudabilia sunt

Expanded text:
etiam ibi est fidei virginitas, quae exhibet pudicitiam conjugalem. Nam ut noverit Sanctitas vestra, non importune secundum animam et secundum integritatem fidei, qua etiam fide ab illicitis abstinetur, et bona animam virginem dici; tota Ecclesia quae constat ex virginibus et pueris, et maritatis feminis et uxoratis viris, uno nomine virgo est appellata. Unde hoc probamus? Apostolum audi dicentem, non solis sanctimonialibus, sed universae prorsus Ecclesiae: Desponsavi vos uni viro virginem castam exhibere Christo. Et quia hujus virginitatis corruptor, diabolus cavendus est, continuo ipse Apostolus cum dixisset, Desponsavi vos uni viro virginem castam exhibere Christo; adjunxit et ait, Timeo autem, ne sicut serpens Evam seduxit in versutia sua, sic et vestri sensus corrumpantur a castitate quae est in Christo . In corpore virginitatem paucae habent: in corde omnes habere debent. Si ergo ab illicitis abstinentia bona est, unde virginitas nomen accepit, et opera bona laudabilia sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
trridere. Ite aduendentes. ⁊ emnte uob̾
Qui non solebatis bene inuere nisiq
Qui uendũt laudes nisi adulatores:
Quanto magis non ad cuiescetis
adulatoribus ⁊ intus oleum portare¬
tis. ⁊ pp̃ uonam conscĩam omĩa opa
bona faceretis tunc dic̾etis. emẽda¬
autem peccatoris non impinguet
capud meũ: Melius inernt emend
tus: quam impinguet capud meum
oieum peccatoris. Quid est oleum pec¬
catoris: nisi blandimenta adulatoris.
Nos autem non uobis damus. Quare:
Ne forte sufficiat nobis ⁊ uobis. Qiid est
non sufficiat: Non cesꝑatone dcm̃ est
ce. Quanuis em̃ tonus habeat bonam
ꝯscĩam non illum titillant crimina
in corde concepta: s pp̃ cotidiana ciued̾
ute humane peccata: uicet rona ꝯscĩa
sit: tamen dicit deo. Dmitte nobis de¬
bta nr̃a: quia fecit qd̃ secnut᷑ sicut ⁊
nos onictimus debitorib nr̃is fregͥ
panem esurienti. ex corde uestiuit nu¬
dum. ex corde ce oleo interiore fecit ope¬
ra bona: ⁊ tamen in illo iudicio tre

Expanded text:
tes.--Ite ad vendentes, et emite vobis: quae non solebatis bene vivere, nisi qQui vendunt laudes, nisi adulatores? Quanto magis non acquiesceretis adulatoribus, et intus oleum portaretis, et propter bonam conscientiam omnia bona opera faceretis: tunc diceretis, Emendaoris non impinguabit caput meum . Melius, inquit, emendet tus, quam impinguet caput meum oleum peccatoris. Quid est oleum peccatoris, nisi blandimenta adulatoris? Nos autem non vobis damus. Quare? Ne forte non sufficiat nobis et vobis, Quid est, non sufficiat? Non desperatione dictum est, te. Quamvis enim bonus habeat bonam t bonam conscientiam, non illum titillant crimina in corde concepta; sed propter quotidiana quaedam vitae humanae peccata, licet bona conscientia sit, tamen dicit Deo, Dimitte nobis debita nostra: quia fecit quod sequitur, Sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Fregit panem esurienti ex corde, vestivit nudum ex corde: de oleo interiore fecit opera bona, et tamen in illo judicio trep
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmutat cłs. qui nescit aliqͣndo mẽ¬
tiri qui et potest face̾ quicqͥd uult.
quia om̃ipotens est. et implet oĩa
que ꝓmutit. quia uerax est.⁊ mẽ¬
datium in eo nõ est: Et dedit nob̾
pius et misericors cłs uirtutis sue
pignus et grandi testimonio spem
nob̾ resurrectõis ostendit: qr uni¬
genitum filium suũ ꝓ nob̾ hoĩem
factum.⁊ mortuũ a mortius susti¬
nasci ex homine. id est ex maria uir¬
gine est clignatus.⁊ a uideis cruci¬
figi. ⁊ die tercia resurgere. ut nos
tali exemplo animati resurrectõem
a mortius certissime crederemꝰ. Quã
qui nõ credit futuram: nec hoc qͥ¬
dem credit. qd̃ xp̃c resurrexit a mor¬
tuis Qui autẽ dñm iħm resurrexi᷑¬
se a mortius ꝯfitentur: nec de fua po¬
terit dubitare. Abstinete gͦ uos ab
om̃i opere malo: ab inimiaciis. ab
ebrietate infornicatd̃e: a furto:a per¬
iurio: a falso testimonio: a detractõe:
quia hec om̃ia odit cłs: et eos qͥ ista

Expanded text:
promittat Deus, qui nescit aliquando menpromittat Deus, qui nescit aliquando mentiri, qui et potest facere quidquid vult, quia omnipotens est; et implet omnia quae promittit, quia verax est, et mendacium in eo non est? Et dedit nobis pius et misericors Dominus virtutis suae pignus, et grandi testimonio nobis spem resurrectionis ostendit; quia unigenitum Filium suum pro nobis hominem factum et mortuum a mortuis susci Christus nasci ex homine, id est, ex Maria virgine, est dignatus, et a Judaeis crucifigi, et die tertia resurgere; ut nos tali exemplo animati, resurrectionem ex mortuis certissime crederemus: quam qui non credit futuram, nec hoc quidem credit, quod Christus resurrexerit à mortuis. Qui autem Dominum Jesum resurrexisse a mortuis confitetur, nec de sua poterit dubitare. Abstinete ergo vos ab omni opere malo, ab inimicitiis, ab ebrietate, a fornicatione, a furto, a perjurio, a falso testimonio, detractione: quia haec omnia odit Deus, et eos qui ista
Abbreviated transcription (Latin):
rectõne dubitas: ubi sunt ista que tẽ¬
pore quo ds disposuit ꝓducuntur.
Dic m ubi latitant anteqͣm ꝓducan¬
tur. que nusqͣm quidem uidentur.
s tamen ds̃ qui om̃ipotens est. ⁊ ea
ex nichilo condidit: secreta sua uͥtu¬
te ꝓclucit Hinc iam ad campos ⁊ pͣ¬
ta respicite. que etate transacta her.¬
bis sius spoliantur ac florib: ⁊ nuda
remanent ip̃a spatia terraꝵ S iterũ
ueris tempore uestiuntur: et nouo
gricola: Certe herba que ante uixit
et moritur: rursus reuiuiscit ex semi¬
credule. ideo credimus futurum. ut
arlores et herbe. ⁊ om̃ia reuiuiscant.
quia illa iam facta cognoscimus:
Unde autẽ cognoscere possumus quia
mortui resurgunt: cum ad huc amor¬
tius nemo resurrex̾it: Quisquis hoc
dicis. uł cogitas: audi pacient̾ ⁊ in¬
tellige pacienter: Ideo enun dñs ih̾e
de resurrectõne dubitares: Camen
quomodo potes dubitare quia nos su¬
mus resurrecturi a mortius cum hoc

Expanded text:
rectione dubitas: Ubi sunt ista, quae temrectione dubitas: Ubi sunt ista, quae tempore quo Deus disposuit producuntur? Dic mihi, ubi latitant antequam producantur, quae nusquam quidem videntur; sed tamen Deus, qui omnipotens est, et ea ex nihilo condidit, secreta sua virtute producit? Hinc jam ad campos et prata respicite, quae aestate transacta herbis suis spoliantur ac floribus, et nuda remanent ipsa spatia terrarum; sed iterum veris tempore revestiuntur, et novo gricola. Certe herba quae ante vixit et moritur, rursus reviviscit ex semicredule, Ideo credimus futurum ut arbores, et herbae et omnia reviviscant, quia illa jam facta cognoscimus; unde autem cognoscere possumus quia mortui resurgunt, cum adhuc a mortuis nemo surrexerit? Quisquis hoc dicis vel cogitas, audi patienter, et intellige sapienter. Ideo enim Dominus node resurrectione dubitares. Tamen quomodo potes dubitare, quia nos sumus resurrecturi a mortuis; cum hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ta tritici. aut aliciuiꝰ ceteroꝵ: Deuͤ
autẽ dat illi corpus sicut uult: et
uniciuq seminũ ꝓprium corpus:
Noli ergo incredule homo. de resur¬
rectõne dubitare: qui grana senu¬
num mortua ⁊ putrefacta uiuifi¬
cat. per que in hoc scło uiuas: mł¬
to magis te ip̃m resuscitabit. ut
iuuas inet̾num: qui illa reparat
que tibi sunt nec̃cia: Quomodo
te ip̃m nõ reparat: ꝓpt̾ quem et
alia reparare dignatus est: Itaq¬
si uellemus considerare que inisto
scło uidemus cliuine ãministratõiᷤᷤ
opera: signa sunt futuroꝵ. Tota
ergo mundi huiꝰ administratio:
testimoniũ est resurrectõis future.
uidemus certe hyemis aduentu ar¬
bores spoliare ponus: nudare folis: s
eas rursus uerno tempore spẽm resur¬
rectõnis expͥmere: Que primo quidẽ
incipiunt turgere ingeminis. tunc
ornari inflorib. uestiri infoliis: et
post modũ pomis grauidari. Inter¬
rogo te infidelis homo. qui de resur¬

Expanded text:
ta tritici aut alicujus caeterorum: Deus ta tritici aut alicujus caeterorum: Deus autem dat illi corpus, sicut voluit, et unicuique seminum proprium corpus . Noli ergo, incredule homo, de resurrectione dubitare. Qui grana seminum mortua, et putrefacta vivificat, per quae in hoc saeculo vivas; multo magis te ipsum resuscitabit, ut vivas in aeternum. Qui illa reparat, quae tibi sunt necessaria; quomodo te ipsum non reparat, propter quem et alia reparare dignatus est? si velimus considerare quae in isto saeculo videmus, divinae administrationis opera signa sunt futurorum. Tota ergo hujus mundi administratio testimonium est resurrectionis futurae. Videmus certe hiemis adventu arbores spoliari pomis, nudari foliis; sed eas rursus verno tempore speciem resurrectionis exprimere: quae primo quidem incipiunt turgere in gemmis, tum ornari in floribus, vestiri in foliis, et postmodum pomis gravari. Interrogo te, infidelis homo, qui de resur