comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
biscum. Non qi iusticiam simulau̾innt
si fussent ex nob̾uetam ñ fictam iꝰticiam
tenuissent utiq nob̾cũ h si fiussent in eͥd
ex nob̃ ꝑmansissent utiq nob̾cũ. In bono itaq erãt
s qi ineo ñ ꝑmansert̃ .i. usq infinem ñ ꝑseũauerũt.

Expanded text:
iorum? Non quia justitiam simulaverunt, si fuissent ex nobis, veram non fictam justitiam tenuissent utique nobiscum. Sed si fuissent, inquit, ex nobis, permansissent utique nobiscum. In bono utique erat; sed quia in eo
Abbreviated transcription (Latin):
aut si qui st̃ quoꝵ deficit. reꝑaturt. ande quam
uita ista finatur. ⁊ dileca que int̾ctirre¬
rad iniqͥtate usq ĩ finẽ ꝑseuerantia de pu
huiꝰ finis ĩueniat: ꝓcul dubio nec illo dẽꝑe
quo bñ pieq uycerunt miston num̃o con¬
putandi st̃ NI enĩ st̃ amassa illa ꝑ dicionis p̃s¬
cientia dei ⁊p̃destinatione discreti ⁊ ĩo ñ ẜ¬
ꝓpositum uocati. ac ꝑhoc nec electi. d ĩeis
uocati dequib dictũ ÷ multi uocati. ñ ĩ eis
de quib dictũ ⁊ pauci uͦ electi. Et tũ qͥs eos
qͥd futuri sint. ñ ab illo qui eos nouit ñ hr̃e
ꝑsenerantiam q̃ ad beatã intam ꝑducit elec¬
tos. scioq illos ita stare ut p̃scierit eẽ. casu¬
pos. hic si ame q̃ ratur cur eis d̾c ꝑseũantiã
dedit me ignorare respondeo. Respondeãt
⁊ ip̃i si possũt c̃ illos d̾s c̃ fidelit̃ ⁊ pie unierẽt.
ñ tc̃ de uite huiꝰ ꝑicłis rapuit ne malicia mu

Expanded text:
cit, reparatur antequam vita ista finiatur, et deleta quae incurrerat iniquitate, usque in finem perseverantia deputahujus finis inveniat, procul dubio nec illo tempore quo bene pieque vivunt in istorum numero computandi sunt: non enim sunt a massa illa perditionis praescientia Dei et praedestinatione discreti. Et ideo nopositum vocati, ac per hoc nec electi. Sed in eis vocati de quibus dictum est: Multi vocati; non in eis de quibus dictum est: Pauci vero electi . Et tamen quis eos quid futuri sint; non ab illo qui eos novit non habere perseverantiam quae ad beatam vitam perducit electos. Scitque illas ita stare ut praescierit esse casuros. Hic si a me quaeratur cur eis Deus perseverantnt dilectionem dedit; me ignorare respondeo. Respondeant et ipsi si possunt, cur illos Deus cum fideliter et pie viverent non tunc de vitae hujus periculis rapuit
Abbreviated transcription (Latin):
ñ t̾d̾r ut peccã tua hoĩ ñ dicas. s ut in his ÷ q̃
cotam hoĩe erubescenda st̃. ded̾i pretate con¬
fidas Opponis ad huc latͥmas illas petri quas
legis cõfessionem ñ legis. lacͥme lauãt delictũ
q̃ oie pudor ÷ ꝯfiti. hasgͥ lacmas opponis ñ q
amas ꝯpunctionẽ s quia sugis confessionẽ. dicis gͦ. q
lacͥmas petͥ legis satifactionẽ ñ legis audisti. quia
ut qr petrꝰ lacͥmatꝰ legitur confessus legitur. tu si
lacͥmaris ñ confitearis. Nonnie multo meliꝰ ⁊ ut utd̾
potius hie de monstrari intelligas. quia si illic tm
lacͥme ualuert uͥ ꝯfessionẽ oris ñ hũert̃. qͣntomag̃
siu̾e fuerint nẽ ualent. uͥ cumcordis contͥtione ⁊ o¬

Expanded text:
tur ut peccata tua homini non dicas, sed ut in his etiam quae coram homine erubescenda sunt, de Dei pietate confidas . Opponis adhuc lacrymas illas Petri quas legis , confessionem non legis lacrymae lavant delictum quod ore pudor est confiteri. Has ergo lacrymas opponis, non quia amas compunctionem, sed quia fugis confessionem. Dicis ergo quia lacrymas Petri legis, satisfactionem non legis. Audisti quia fut quia Petrus lacrymatus legitur, confessus non legitur; tu si lacrymaris, non confitearis. Nonne multo melius est ut illud potius hic demonstrari intelligas, quia si illic tantum lacrymae valuerunt ubi confessionem oris non habuerunt, quanto magis, si verae fuerint: nec valent ubi cum cord
Abbreviated transcription (Latin):
id̾ temptanti ⁊ fatignati ꝯsenserunt ñ nͥ uolen¬
tes sec̾unt. quia mag̾ c̃atorem offend̾e. ꝗͣ i pãm
molestiam ⁊ fatigationem tołare uolucrunt.
Quod si noluissent oĩno ñ fecissent. gͦ in hoc¬
quod uolentes id quod caro uoluit fecerunt.
id quod creator uoluit uoluerunt. qr si illus
uoluissent ad istad faciendũ uoluntarie nõ
ꝯsensissent. Cum em̃ eduob qui smul fĩ ñ pos¬
sunt unũ uoluntarie eligitur ꝓcul dubio al¬
t̾um uoluntate ñ eẽ. ꝯ ꝓbatur. Inea gͦ uolunta¬
te qua ꝯtra dm̃ carni ꝯsentie̾ elegeriuit. cari¬
tatem utiq d̾i millatenꝰ hũnut ꝗͣuis cñ in co
ipso quod magnum in temptatione iuolentiuã
passi st̃ aliquam in pecẽo suo exeusationẽ hr̃e.
spõstnt.
De affrctu uͦ piacatis quẽ hꝰ mͦi peccantes ñ mĩꝗͣ hĩe uide¬

Expanded text:
atiganti consenserunt, non nisi volentes fecerunt, quia magis Creatorem offendere quam ipsam molestiam et fatigationem tolerare voluerunt; quod si noluissent omnino non fecissent. Ergo in hoc volentes id quod caro voluit fecerunt, id quod Creator voluit, noluerunt; quia si illud voluissent, ad istud faciendum voluntarie non consensissent. Cum enim e duobus quae simul fieri non possunt unum voluntate eligitur, procul dubio alterum in voluntate non esse comprobatur. In ea ergo voluntate qua contra Deum carni consentire elegerunt, charitipso quod magnam in tentatione violentiam passi sunt aliquam in peccato suo excusationem habere possunt. De affectu vero pietatis quem hujusmodi peccantes nonnu
Abbreviated transcription (Latin):
mali eẽ. ñ posst̾. ħ enĩ et̾nitatis: ⁊ ĩ mutabi¬
litatis. ut illic de alio in aliud tͣusitus cẽ. ñ possit:
uit. ⁊ utͥusq ꝯdicio ima ⁊̃ intemꝑris dicis. quid gͦ
sͥ uult auctoritas q̃ dicit. Caritas nc ꝗͦ extidet. audi
qͥd. Tn fortassis sic intelligis. qͦd exquo semel ha
qͦd tu ꝙͣ iecͥco ñ recto intellexisti. q ip̃am scͥptu rã
ñ bñ inspexisti. Quid gͦ: Quid dic̃ scͥptura ilła :

Expanded text:
mali esse non possunt. Hoc enim aeternitatis est et immutabilitatis, ut illic de alio in aliud transitus esse non possit. a est in tempore. Sed dicis: Quid ergo sibi vult auctoritas quae dicit: Charitas nunquam excidit? Audi quid: Tu fortassis sic intelligebas, quod ex quo semel habquod tu quidem idcirco recte non intellexisti, quia ipsam Scripturam non bene inspexisti
Abbreviated transcription (Latin):
bescis drẽ hõi ut hõi ñ dicas s dõ. s mansuetudo
ut ea te hõĩ manifestare sũ trubescentia ñ esse
contingat: In eo enim de qͦ entibescis c̃hõidicis. eru¬
bescẽ te ñ oportet ed eo dicis. q ñ inpꝑat dicenti
s ꝯdonat ꝯficenti: Dic gͦ hõĩ ut salubrit̃ ad tp̃s
confumndaris coram eo. ut ista ꝯfusio głam tibi p̾¬
modum adducat ⁊ fiduciam p̃stet ne ĩpꝑium
timeas c̃manifestari ceperis dorã d̾o. Dñ ne forte¬
t dic̃et cogitatio tua si tam gͣue ÷ hõi reuelate
pecc̃ã. ⁊ suita etubescimꝰ coram hoĩe qͥd faciemꝰ añ¬

Expanded text:
bescis dicere homini, ut homini, non dicas, sed Deo, sed mansuetudo ut ea te homini manifestare sine erubescentia non posse contingat. In eo enim de quo erubescis cum homini dicis, erubescere te non oportet cum Deo dicis quia non improperat dicenti, sed condonat confitenti. Dic ergo homini ut salubriter ad tempus confundaris coram eo, ut ista confusio gloriam tibi postmodum adducat, et fiduciam praestet, ne improperium timeas, cum manifestari coeperis coram Deo. Tamen ne forte diceret cogitatio tua: Si tam grave est homini revelare peccata, et si erubescimus ita coram homine, quid faciemus an
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ posuit ut p̾m̾et. s subposuit ut relena¬
ret. subposuit ut adiuuando seꝑaret. ñ sr̃¬
posuit ut udieando ꝯdempnaret. Sic itaq
sp̃s dm̃i ñ recessit add̾ qi c̃ eo erat ut ab euntẽ
reduõet. ⁊ penitentẽ iustificaret. & forte c̃ co
erat. s ĩ coñ enat̃. Cum eo eocit ad oꝰtodiã. s in
eonon erait ad iusticiam. Non em̃ tc̃ ustus e
tum tẽ ꝑtinuit qd̃ scͥptũ ÷. Iustus in die sep
nullatenꝰ tũ sic erat ut dãpnabiłr ñ pecca¬
ret. Simile ÷ qd̃ de petro negtinte asserere

Expanded text:
superposuit, ut premeret; sed supposuit, ut relevaret. Supposuit ut adjuvando repararet, non superposuit ut judicando condemnaret; sic itaque spiritus Domini non recessit a David, quia cum eo erat, ut abeuntem reduceret, et poenitentem justificaret et ferat, sed in eo non erat. Cum eo erat ad custodiam, sed in eo non erat ad justitiam. Non enim tunc justus ereum tunc pertinuit quod scriptum est: Justus in die septnullatenus tamen sic erat, ut damnabiliter non peccaret. Simile est quod de Petro asserere
Abbreviated transcription (Latin):
Nulla scintilla pietatis nulla affectio dilectõis
re fractus quodã modo nt̃q ĩ uitus peccauit :
Imino uoluntarie ut̃q peccauit. quia siuoluis¬
sent utͥq ñ peccassent. s quia sem ⁊ ip̃os mag̾
quã dm dilȩcert suã potius ꝗͣ di uoluntatẽ im¬
pleuerunt. Caro aliud suadebat. ⁊ aliuid d̾̃s p̃cipie¬
bat ⁊ eleg̾unt mag̃ obedire carni ꝗͣ creatori : Si
uoluissent carnis uoluntatem ꝯtẽpsissent. ⁊ uo¬
luntatem c̃atoris p̃posuissent. s ñ dũ magistr̃

Expanded text:
Nulla scintilla pietatis, nulla affectio dilectionis re fractus, quodammodo uterque invitus peccavit. Imo voluntarie uterque peccavit; quia si voluissent utrique non peccassent. Sed quia semetipsos magis quam Deum dilexerunt, suam potius quam Dei voluntatem impleverunt. Caro aliud suadebat, et aliud Deus praecipiebat; et elegerunt magis obedire carni quam Creatori. Si voluissent, carnis voluntatem contempsissent, et voluntatem Creatoris praeposuissent. S
Abbreviated transcription (Latin):
illos int̾rogo q̃ sit illa ꝑfc̃a catitas. nͦ mͥ respon¬
dent nͥ illa qͦ ñ ãmictit᷑. ĩ eñi audent dr̃e de
illa se ꝑfectone caritatis loqͥ qͦ infituro habe¬
br̃. ne suꝑfluo de illa loqͥ ꝯuincant᷑. qͦ ad hanc
fectam dicant. nͥ illam q̃ ñ ãmittit᷑. Et t᷑sũ c̃
assi grare uolunt q̃ sit illa cacitas. q̃ ñ amittit.¬
pꝰ tremo tanta etroris caligine in uoluuntur
ut dũ ꝑtinacit̾ caritate semel habitã ꝯtendt̃
non posse amitti asser̾e incipiant eum aqͥb¬
dam ũ solũ mninora pecc̃a. s cͥminalia qͦ ⁊dãp
nabilia ex delib̃atione ꝑpetrantib retineti.
Dauid ad ult̾m ⁊ homicidã caritatẽ d̾i hu̾isse
dñt. qñ libidini seruiens inuxorem ꝓximi
sui uiolandam turpitudini frena laxauit.¬
⁊ ad eand̃ p̾ea tͦpitudinẽ tegendam illũ ip̃m
ñ agñs ꝑperam. uͥ in nocens oppͥmit᷑. ñ q̃rẽs
q̃ sua sc̃. qñ alienti rapiunt᷑ ostendant mͥ
h si posst̃ dilectionẽ q̃ plenitudo legis ⁊ uͥ

Expanded text:
illos interrogo quae sit illa perfecta charitas, non mihi respondent, nisi illa quae non amittitur. Non enim audent dicere de illa; sed de perfectione charitatis loqui quae in futuro habebitur, ne superfluo de illa loqui convincantur quae ad hanc fectam dicant nisi illam quae non amittitur. Et rursum cum assignare volunt quae sit illa charitas quae non amittittremo tanta erroris caligine involvuntur, ut dum pertinaciter charitatem semel habitam contendunt non posse amitti, asserere incipiant eam a quibusdam non solum minora peccata, sed criminalia quoque et damnabilia ex deliberatione perpetrantibus retineri. David adulterum et homicidam, charitatem Dei habuisse dicunt, quando libidini serviens in uxorem proximi sui violandam turpitudini frena relaxavit; et eamdem turpitudinem tegendam illum ipsumnon agens perperam, ubi innocens opprimitur, non quaerens quae sua sunt, quando aliena rapiuntur. Ostendant mihi hic si possunt dilectionem quae plenitud
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ tẽpꝰ nutat ⁊ in utͣmq partem pꝰ fortunã
mouet᷑. Nontał ÷ ille qui semꝑdilig̃ qͥ hoĩe
amat ñ pecuniam. amicũ ñ lucrũ. Qͥ eñ
ꝓpt̾ solam pecuntam amat. ꝗͣ diu pecunia
habundat amat. Qñ pecunia deficit. dilecstõ
deficit. ⁊ñ ÷ amitꝰ iam qui amicꝰ eẽ. uidebat᷑.
ĩmo qui pͥus amicꝰ ñ fuit. s putabat᷑ : nc̃
manifeste amicꝰ nec eẽ. nec fuisse ꝯꝑbatur.
Illigͦ uire d̾r qui amicꝰ ⁊ semꝑ dilig̃. Si amid
fuisti in ꝓsꝑitate. dilige inadu̾sitate. Quid enim
inꝓspitate dilex̾is inadu̾sicate ostũdis. Si enuim
amicumm dilexisti. ad huc ip̃e ÷ dilige ipm. Cur
cesset dilcctio c̃ d amatur ũ aufecatur: Si ã
fortunã dilexisti ñ hs̃ iam qd diligas. qr fortu¬
na dicessit. ⁊ ꝑmansit hõ solus ħ sͥ uult Q̃

Expanded text:
 tempus nutat; et in utramque partem post fortunam movetur. Non talis est ille qui semper diligit, qui hominem amat non pecuniam, amicum non lucrum. Qui enim propter solam pecuniam amat, quandiu pecunia abundat, amat; quando pecunia deficit, dilectio deficit, et non est amicus jam qui amicus esse videbatur; imo qui prius amicus non fuit, sed putabatur, nec esse nec fuisse comprobatur. Illi ergo jure dicitur qui amicus est semper diligit. Si amicus fuisti in prosperitate: dilige in adversitate. Quid enim in prosperitate dilexeris, in adversitate ostendis. Si enim amicum dilexisti, adhuc ipse est, dilige ipsum. Cur cesset dilectio, cum quod amatur non aufertur. Si autem fortunam dilexisti, non habes jam quod diligas, quia fortuna discess
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓximi facti st̃ accedendo. quare ñ siłr hũ
acced̾e. posst̃ qͥ longe st̾: posst̃ ⁊̃ reted̾e qͥ pro¬
pe st̃. Qͥ accedt̃ reconciliant᷑. qui recedunt ab¬
alienantur. Si ã qui reconciliatis ꝓximi sũt.
gͦ ⁊ qui ab alienati st̃. alienati st̃. Tam̃ quã¬

Expanded text:
ximi facti sunt accedendo, quare non similiteaccedere possunt qui longe sunt, possunt etiam recedere qui prope sunt. Qui accedunt reconciliantur, qui recedunt abalienantur. Si autem qui reconciliati sunt proximi sunt, ergo et qui abalienati sunt alieni sunt, tamen quan
Abbreviated transcription (Latin):
Si gͦ bonꝰ qui ht̃ ñ pot̾ amitt̾e. nec malꝰ qui ñ ht̃
pat̾ ad qͥrere. Qd̾ si u̾um eẽ. ꝯstit̾it. uec stanti ti¬
mendũ ÷ nec sꝑandum racenti. Nos intp̃r su
tem facis: Scͥptura dicit. ꝙ hõ ñꝗͣ in eod̾ statu
bonus ÷ malus ẽẽ ñ poss. S nõ uita ista br̃e

Expanded text:
go bonus qui habet non potest amittere, neque malus qui non habet potest acquirere; quod si verum esse constiterit, nec stanti timendum est, nec sperandum jacenti. Nos in temporetem facis? Scriptura dicit quod homo nunquam in eodem statu bonus est, malus esse non posset. Sed nunc vita
Abbreviated transcription (Latin):
ter diligt̃ ut ãdilectione ñ cadant. ł c̃a dilecti¬
one cecidu̾nt. it̾m ad illam resurgiat. ut ñ ꝑ eant.
Quid tͥ ud̾r: Credis neita eẽ ut dico ⁊ fortassis ñ
ł sufficiet epł s. qui hoc dic̃ ꝓpt̾ea qr qd̾ ñ ita eristi¬
mes incelligendũ eẽ. qd̾ dic̃ apłs ñ os diligentes¬

Expanded text:
ter diligunt, ut a dilectione non cadant, vel cum a dilectione ceciderint, iterum ad illam resurgunt, ne pereant. Quid tibi videtur? Credis ne ita esse ut dico? Fortassis non tibi sufficiet Apostolus qui hoc dicit, propterea non quod ita existimes intelligendum esse quod dic
Abbreviated transcription (Latin):
ñ dix̃ audiont qͦd scͥptum ÷. Eghabundantia cor¬
de os loquitur. Ille gͦ sp̃s foris more loq̃batur qui ĩtꝰ
incorde dñabatur. Qui coi regebat lingͣm mouebat.
Si dicent forte. Sp̃s quid d̾i recessi. s caritas reman¬
sit. Consid̾ate uttum ũitas ħ dictũ paciatur. apłs
dicit. Caritas d̾i diffusa ÷ incoidib nr̃is. ꝑspm̃ scm̃¬

Expanded text:
bundantia cordis os loquitur . Ille ergo spiritus foris in ore loquebatur, qui intus in corde dominabatur. Qui cor regebat, linguam movebat. Sed dicent forte: Spiritus quidem Dei recessit, sed charitas remansit. Considerate utrum veritas hoc dictum patiatur. Apostolus dicit: Charitas Dei diffusa est in cordibus nostris per S
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ hõis etat hoĩ exib̾et qd̾ d̾i erat. In eo namq
qs hõis erat familiarus hõi uingebatur. in eo
uͦ qd̃ qd̾ dierat potentuis in hoĩe oꝑabatur. ꝓꝑ¬
t̾ea dixit. ut sciatis inqͥt q filius hoĩs potestatẽ
ht̃ int̾ra dimutendi peccã tc̃. ait paralitico sur¬
ge ⁊ ambula. ostendit qd uid̾e pot̾ant ut ꝑ hoc

Expanded text:
d hominis erat homini exhiberet quod Dei erat. In eo namque quod hominis erat familiarius, homini jungebatur; in eo vero quod Dei erat potentius in homine operabatur. Propterea dixit: « Ut sciatis quia Filius hominis habet potestatem in terra dimittendi peccata, tunc ait paralytico: Surge et ambul
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ. caritate tam multa dr̃e uolunt. ut
caritatẽ laudare incipiant ꝯͣ ueritatẽ. Et ñ
⁊ tñ laus caritatis. uͥ ÷̃ inuiria u̾itatis. Pñt
caritatem. talẽ ac tantam uirtutẽ hr̃e. ut
tum nature adbonũ ꝓcliuẽ in ẽẽ. possint me¬
ritũ tñ et̾ne recbutionis ap̃dm̃ hr̃e ñ possint.
Quod eñĩ sñ caritate fit ꝓpt̾ dm̃ ñ fit. Et qͦd
ꝓpt̃ dm̃ ñ fit : d̾s remunerare ñ ht̃ si uult ⁊¬

Expanded text:
ritate tam multa dicere volunt, ut charitatem laudare incipiant contra veritatem; et non est tamen laus charitatis ubi est injuria veritatis. Dicunt charitatem talem ac tantum naturae ad bonum proclivem inesse possint, meritum tamen aeternae retributionis apud Deum habere non possint. Quod enim sine charitate fit, propter Deum non fit, et quod propter Deum non fit, Deus remunerare non habet si vult
Abbreviated transcription (Latin):
ȩxire pot̃. qui ibi manz ꝑdicionẽ ũtim⁊. Caueat
ipse ne eg̃diatur foias. Intus positis ꝑ dicio non᷑
sic̃ his qui fous st̃ salus ñ ÷. Qui incipit exire.
incipit ꝑire cũ autẽ fors positus ad caritatẽ reũ¬
titur: ad salutem reꝑatur. Quid ampliꝰ q̃ris : fortas¬
sis aliam unitatem eccłie int̾p̃tari uoles de qͣu̾acit̾
dr̃e possit. qi iccco inilla nullus ꝑibit qm̃d̃ illa
cauit.⁊ qͦs iustificauit: hos ⁊ głificatut. Iti strad gͦ

Expanded text:
erire potest. Qui ibi manet, perditionem non timet. Caveat ipse ne egrediatur foras. Intus positis perditio non est, sicut iis qui foris sunt salus non est. Qui incipit exire incipit perire. Cum autem foris positus ad charitatem revertitur, ad salutem reparatur. Quid amplius quaeris? Fortassis aliam unitatem Ecclesiae interpretari voles, de qua veraciter dicere possis, quod idcirco in illa nullus peribit, quoniam de illa ficavit; et quos justificavit, hos et glorificavit . Isti
Abbreviated transcription (Latin):
sͥ dilig̾. qr desid̾at ⁊ hr̃e cupit ꝗm dilig̾. Itẽ qi
cĩ oĩs qui bonũ alt̾ius dilig̃ illũ dilig̾ cꝰ bonũ
dilig̃. qr ñ illidilig̃ bonũ quod dilig̾ distiait
tusa aliquotiens in ueniunt᷑. id qͦd diuna in¬
seꝑabile hñt dicens hõi. ut pꝰ ꝗͣ dilig̾et dm̃. di¬
lig̾et ⁊ ꝓximũ suũ. non quod illud sñ isto fac̾e
poss. s ne posse putaret. pꝰ gͦ dixit ut dm̃ dili¬
gecet. ⁊ in eo ip̃o dix̃ ut s dilig̾et. quia om̃is qͥ
bonũ suũ dilig̾̃ s. dilig̃. qr uͦ ñ oĩs qͥ bonũ alt̾ius

Expanded text:
re cupit quem diligit. Item quia non omnis qui bonum alterius diligit, illum diligit cujus bonum diligit; quia non illi diligit bonum quod diligit. Distinxit  humanis divisa aliquoties inveniuntur, id quod divina inseparabile habent, dicens homini, ut postquam diligeret Deum, diligeret et proximum suum, non quod illud sine isto facere posset; sed ne posse putaret. Primum ergo dixit ut Deum diligeret; et in eo ipso dixit ut sibi diligeret, quia omnis qui bonum suum diligit, s
Abbreviated transcription (Latin):
namꝰ tͤs. hoĩes. hinc unũ duos: iñ. Dico qr
ꝑire necẽẽ ÷ aut unũ istii aut duos illos¬
illos. Dic gͦ tu mͥ quid eligis. qui ꝓximũ
tuũ qͣntum de ip̃m diligis. Meliꝰ ⁊ ꝑire unũ
ꝙͣ duos. qr meliꝰ ÷ saluari duos quã unũ. Iõ

Expanded text:
 hinc, duos inde. Dico quia perire necesse est aut unum istum, aut duos istos. Dic ergo tu mihi quid eligis, qui proximum tuum tanquam teipsum diligis? Melius est perire unum quam duos, quia melius est salvari duos quam unum. Ideo,
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑantur. iniqͥcatẽ. ñ hñt utiq caritatẽ. Et qͥd
dicent ÷ conueiiant ꝯscientiã suã ⁊ mod̾ent᷑
scientiam suam. Consc̃a humiliet᷑. ne scĩa in¬
fletur. Ñ gͦ de iusticia p̾sumant. ne forte ꝑͥip¬
sam false iusticie p̾sũptionẽ sc̃iam ueritatis a¬
nutant. Dñt qd̃ qui semel caritatẽ ht̃. de ĩceps¬

Expanded text:
operantur iniquitatem, non habent utique charitatem. Et quid dicent? Conveniant conscientiam suam, et moderentur scientiam suam. Conscientia humilietur, ne scientia infletur. Non ergo de justitia praesumant, ne forte per ipsam falsae justitiae praesumptionem scientiam veritatis amittant. Dicunt quod qui semel charitatem h
Abbreviated transcription (Latin):
Suꝑiꝰ ã ꝯfessus es qr tm̃ diligis. ł si ñ diligis.
tm̃ dilig̾e debes ꝓximũ tuũ qͣntũ te ipsũ.
Si gͦ tm̃ diligis unũ istũ. qͣntum de ipm.⁊
rursum duos illos plus diligis. ꝗͣ unũ istũ.
plus utiq duos illos diligis. ꝗͣ de ip̃m Et si
illi salui fiant. ꝙ fortassis aliqͥs existima¬
bit eiꝰmi dilectionẽ hu̾isse moysen qͥ irais¬
centi do ꝓsalute ꝓximor. se opponens ait.
Si ñ dimictis eis hanc noxam. dele me de
aliqͥs ad amorem di ꝑtiñe Edat ut eũ tm diligamꝰ.
ut głiam eiꝰ inaliis potius amplificari ꝗͣ in nob̾
ꝑditionem optandã ut potius multi saluentur
diligat hõ ꝓximũ suũ cꝰ dilectionẽ a sua t᷑bere
⁊ formare iubet᷑ c̃ d̾r. Diliges ꝓximũ .t. s.c.i.
dilig̃ si se ip̃m ñ diligit Si eni ꝓximũ suum
dilig̾ sic̃ se ip̃m. ꝓ fecto ħ illi cupit. ⁊ optat
qͦd sibi. Si autẽ ħ illi euenire desid̾at qͦd sibi.
quomͦ illius salutem desid̾at. qui suam ꝑditio¬

Expanded text:
fessus es quod tantum diligis, vel si non diligis tantum diligere debes proximum tuum, quantum teipsum. Si ergo tantum diligis unum istum quantum teipsum, et rursum duos illos plus diligis quam unum istum, plus utique duos illos diligis quam teipsum. Et silli salvi fiant. Et fortassis aliquis existimabit ejusmodi dilectionem habuisse Moysen, qui irascenti Deo pro salute proximorum se opponens, ait: Si non dimittis eis hanc noxam, dele me de aliquis ad amorem Dei pertinere credat, ut eum tantum diligamus, ut gloriam ejus in aliis potius amplificari quam in nobis m nostram nobis perditionem optandam, ut potius multi salventur diligat homo proximum suum cujus dilectionem a sua trahere et formare jubetur, cum dicitur: Diliges proximum tuum diligit, cum seipsum non diligit. Si enim proximum suum diligit sicut seipsum, profectu hoc illi cupit et optat quod sibi. Si autem hoc illi evenire desiderat quod sibi, quomodo illius salutem desiderat qui suam perditio
Abbreviated transcription (Latin):
de m̃cet̾a adicias. Si qͥd ꝓisto dare uolueris: ñ
accipit᷑ nisi ded̾is ⁊ istud. pͥmũ illa reliqͣ c̃ ista.
Ñ itaq dico. duos aut . iiͦi. aut .iiii. hoĩes. s nͦ
totum mundũ ꝯͣ aĩam tuam dilig̾ẽ debes. Si
enim aliqͥd plꝰ qitam aĩam titam diligis: ⁊ dẽ
ip̃m ꝓfecto plusquam dm̃ dilig̃e ꝗꝓa. is quia
aĩam tuam ñ diligis. nisi ieo solo qͦd bonuni
illus qͦd ⁊̃ d̾̃s diligis. Iocuto pͥmũ dilige aĩam tnã
illum dilig̾e. bonũ illũ dilig̾e. Nam bonũ illius
dilig̾e posses ⁊̃ si illi ñ dilig̾es. posses eñi tͥ dilig̃e.¬

Expanded text:
s. Si quid pro isto dare volueris, non accipitur nisi dederis et istud. Primum istud, reliqua cum isto. Non itaque dico duos aut tres aut quatuor homines, sed nec totum mundum contra animam tuam diligere debes. Si enim aliquid plus quam animam tuam diligis, idem ipsum profecto plus quam Deum diligere comprobaris, quia animam tuam non diligis nisi in eo solo, quia bonum illius quod Deus est diligis. Idcirco primum dilige animam tuam, illud diligere, bonum illi diligere. Nam bonum illius diligere posses
Abbreviated transcription (Latin):
litatẽ intelligendũ sit: Nam si ꝓximos nr̃os
qͥddam scrupulosũ iñ oriri. qͦd ñ leuit᷑ expli¬
cre possimꝰ. Ecoe duo sunt quoꝵ altm ꝑire
necc̃ẽ. sit. Datur uni optio qͥd uelit eligat e
duob quoꝵ alt̾m oĩo euitari ñ possit: Si sirã
salutem mag̃ elig̃. minꝰ ꝓximũ dilig̃. Si ꝓi¬
mi salutem mag̃ elig̃. dm̃ minꝰ dilig̃. quã

Expanded text:
litatem intelligendum sit. Nam si proximos nostros quiddam scrupulosum inde oriri: quod non leviter explicare possumus. Ecce duo sunt quorum alterum perire necesse est. Datur uni optio quod velit eligat e duobus quorum alterum omnino evitari non possit. Si suam salutem magis eligit, minus proximum diligit. Si proximi sal
Abbreviated transcription (Latin):
ñ optas nisi forte si non ẽẽ desid̾as. Si bom
homines p mortem aicł futuri s̃ quomͦ
cłi cupiunt nec tũ ẽẽ q̃unt. Desinant g ñc
⁊ boni sꝑare ⁊ mali temĩe qi ñ erunt aliquid
cum hĩc exierint. ut ł mala ł boia seutire
posseñt. S bñ in quiunt sꝑent ⁊ tumeant

Expanded text:
as. Si boni homines post mortem nihil futuri sunt, quomodo nihil cupiunt, nec tamen esse queunt? Desinant ergo nunc et boni sperare et mali timere, quia non erunt aliquid cum hinc exierint, ut vel mala vel bona sentire possint. Sed bene inquiunt sperent et timeant
Abbreviated transcription (Latin):
magis. aut paruus uocabła sumunt᷑ ab his
q̃ inpatte ꝯstant quia in solo corꝑe hominis:
solum inparte s̃ nomina ad totum sumũt᷑.
⁊ iusta inueritur. Itaq nomen hominis aliq̃n a
aĩa. Ab illa quippe parte hoĩs humana locutio
hõi potissiũ uocabula formauit. qͣm pͥmũ ⁊ pͥar¬
cipalit̾ in hoĩe sensus humanus agnoũ. ⁊ debu¬
isset quid̃ hõ ameliori parte sua potius nomen
sumpsisse. nͥ quia sermo alit̃ ad intelligentiã
hõi famulari ñ potuiss nͥ pͥus eum quẽ sensus
humnanus inꝑcipiendo hu̾it. modũ indicendo
tenuisset. Itaq quia id qd̃ ab humo erat euiden¬
tus in homine uidebatur: ab illo potuis homo
dicebatur. Sic quid̃ ex infirmitate sentiendi
ꝯfusio dicendi orta ⁊̃. Et debemꝰ ꝓpt̾ usum in
loq̃ndo modũ dicendi seruare. nec tñ ꝓpt ꝯsue
quippe scͥptura sacͦ neu̾ba hõium in u̾itate di
errare nos faciant ꝑsondm ipãm ꝓͥe ip̃ma sp̃m rõ¬

Expanded text:
magnus, aut parvus; vocabula sumuntur ab iis quae in parte constant, quia in solo corpore hominissolum in parte sunt nomina ad totum sumuntur,  aliquando anima, ab illa quippe parte hominis humana locutio homini potissima vocabula formavit, quam primum et principaliter in homine sensus humanus agnovit. Et debuisset homo quidem a meliori parte sua nomen potius sumpsisse, nisi quia sermo aliter ad intelligentiam homini famulari non potuisset, nisi prius eum quem sensus humanus in percipiendo habuit, modum in dicendo tenuisset. Itaque quia id quod ab humo erat evidentius in homine videbatur; ab illo potius homo dicebatur. Sic quidem ex infirmitate sentiendi, confusio dicendi orta est; et debemus propter usum in loquendo, modum dicendi servare, nec tamen propterquippe Scriptura sacra, ne verba hominum in veritate Dei errare nos faciant, personam ipsam proprie ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
recte iudicare non possunt. ꝓpt̾ea labo¬
rant in dicendo ⁊ ueniunt alia ⁊ alia di¬
cenda de illo qd unum intelligendũ ÷
Querunt quid sit ꝑͣ ⁊ adduc̃t de iñ diffi¬
nos ita dicamiꝰ. Nanqdꝰ supͣ nos
ẽ dici oĩno ñ pot̾. Indicibile ÷ q in ꝯp̃hen

Expanded text:
recte judicare non possunt. Propterea laborant in dicendo, et veniunt alia et alia dicenda de illo quod unum intelligendum eum. Quaerunt quid sit persona, et adducunt deinde definos ita dicamus. Nam quod supra nos est, dici omnino non potest. Indicibile est, quia in
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ. hõiem ꝗͣ aluidi quia hoc t mag̃ plac:
ꝗͣ illud. S ego inquis de toto loquor eñ
dico oĩs hõ ÷ corp̃. non departe totius q̃
corp̃ ÷ neq de parte que aĩa ÷. hoc eñi cotũ
hõ ÷̃ ñ pars eiꝰ aliqua. De hoc gͦ toto dico
quia corpus ÷. Dic gͦ hoc totũ qt̃ mrag̾
dicis ẽẽ. corpꝰ ꝗͣ aninam. cũ exanima si

Expanded text:
em, quam illud; quia hoc tibi magis placet quam illud. Sed ego, inquis, de toto loquor, cum dico omnis homo est corpus, non de parte totius quae corpus est, neque de parte quae anima est; hoc enim totum homo est, non pars ejus aliqua. De hoc ergo toto dico quod corpus est. Dic ergo hoc totum quare magis dicis esse corpus quam animam, cum ex anima
Abbreviated transcription (Latin):
iominus ꝑsona ÷ ⁊ eadem ꝑsona que pͥus
unionem unacum illo ꝑsona fuit. Sicut
gͦ corpus cõnali sp̃iu iunctum ñ dat illi ut
sit ꝑsona s iunctum illi accipit abillo ut
ipsum sit utia ꝑsona cum illo. sic humatu¬
tas uincea u̾bo non quid̃ illidedit ut eẽt
ꝑsona s unita illi accepit ab illo ut una
eẽt ꝑsona cumillo. Consid̾andum ÷ uͦ
qd̃ cum ũbum ⁊ homo una sit ꝑsona in

Expanded text:
ideo minus persona est, et eadem persona quae prius ideo minus persona est, et eadem persona quae prius unionem una cum illo persona fuit. Sicut ergo corpus rationali spiritui junctum, non dat illi ut sit persona, sed junctum illi accipit ab illo ut ipsum sit una persona cum illo; sic humanitas juncta verbo non quidem illi dedit ut esset persona, sed unita illi accepit ab illo ut una esset persona cum illo. Considerandum vero est quod cum verbum et homo una sit persona in
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ aruma. Nũquid similit̾ concedimꝰ. homo
mortuus non ÷ homo. homo enim uiuens hõ:
Si autem homo motiuus non ÷ homo gͦ hõ qn
iunere desinit iiuere desinit homo ẽẽ. desinit.
S quid ÷ qd̵ uiuere desinit nͥ qd moritur :
Quid autem moritur nisi solum corpꝰ qd̃ ab
aĩa de seritus : Anima eni non mort᷑. nec ui¬
uere desinit ⁊̃ qñ uiuisicare desinit. gͦ solũ
corpꝰ mortur. S homo in quis ipsa ipsa ꝑ sona
tnoritur. Quid ÷ ꝑsona: Nonne in dunduum
quando sine corꝑe ÷. Qñ autẽ corpus illi untcũ
est in quantum cũ cor÷ pore unum ⁊ una
tñ eẽ non desinit ⁊ ipsa eadem ꝑsona que
pͥus fuit. qm̃ corpꝰ a societate sp̃c decidens eid̃
sp̃ui ꝑsona et̃ non tollit sic̃ pͥus qñ iungeba¬
tur ipsi in ꝑsona ẽẽt non dedit. Remanet ita¬
q seꝑata anima a carne eadem ꝑsona sp̃s
rõnalis que licet fortassis scd̾m usum loq̃ ndi
hõ iam dici non possit. quia id qd̵ det̾to sũp¬
cum erat iam sibiunitum non ht̃ non tñ

Expanded text:
 anima. Nunquid similiter concedemus homo mortuus non est homo: homo enim vivens est homo. Si autem homo mortuus non est homo, ergo homo quando vivere desinit homo esse desinit. Sed quid est quod vivere desinit, nisi quod moritur? Quid autem moritur, nisi solum corpus quod ab anima deseritur? Anima enim non moritur, nec vivere desinit, etiam quando vivificare desinit. Ergo solum corpus moritur. Sed homo, inquis, id est ipsa persona moritur. Quid est persona? Nonne individuum quando sine corpore est. Quando autem corpus illi unitum est in quantum cum corpore unitum est; una et ipsa eadem persona quae prius fuit, quoniam corpus a societate spiritus decedens, eidem spiritui personam esse non tollit, sicut prius quando jungebatur ipsi ut persona esset non dedit. Remanet itaque separata anima a carne, eadem persona spiritus rationalis, quae licet fortassis secundum usum loquendi homo jam dici non possit; quia id quod de terra sumptum erat, jam sibi unitum non habet, non tamen
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ similit᷑ recte dm̃s quia ũbum ⁊ homo non
duc sunt s una ꝑsona. Item recte dm̃s quia
desũt. quia se nec in morte carnis ab assump
diuiuitas eiꝰ ab humanitate sui non recessit.
Sola ar̃a acarne ad tempus diuifa ÷. s diuini¬
tas nec ab aĩa nec acarne scꝑata ÷ ꝯcͨ gͦ ⁊ u̾e¬

Expanded text:
 similiter recte dicimus, quod verbum et homo non sunt duae, sed una persona. Iterum recte dicimus quod omo esse desiit; quia se nec in morte carnis suae ab assumptdivinitas ejus ab humanitate sua non recessit. Sola anima a carne ad tempus divisa est, sed divinitas nec ab anima nec a carne separata est;
Abbreviated transcription (Latin):
uniunt᷑ ea q̃ adunronem faciendam
parit̃ ꝯueniunt. ut exeoqiꝰ simul ẽẽ ĩ¬
cipiunt utrũ qͦdã mͦ ẽẽ incipiant. alit̃
uͦ illa uͥ añ unionem unitas p̃cessit. ⁊ qd
addicum ⁊ deliquo ad ip̃ãm unitatem
ꝑ unionẽ accessit. Aliud quippe ÷ aliqua
simul ꝑ umionem adunitatem ꝯponi.
atq aliud aliqua ꝑunionẽ unitatẽ apponi.
nom̃ totius partes ꝯmunicare ñ possunt. qr
ũ hñt singła seꝑatim in se umonem quam
cui unitatem suam hñti ꝑunionem apponũ¬
tur. inparticipationem illius tͣnseunt cui ap¬
ponunt᷑. ut nom̃ qͦ illius cũ illo participare
incipiant. sic̃ ꝑunionim suã iuintatẽ illius
participare incipiunt. U̾bi gr̃a. parietes. tectũ
ẽ. Qñ gͦ conuenũt ut ħ et̃ incipiant tͥa simul
ꝯponunt᷑. ñ duo t̾cio apponunt᷑. Non autẽ sic
uincta st̃ corpꝰ. ⁊ aĩa. Amina quippe inqͣntũ¬

Expanded text:
 ea quae ad unionem faciendam pariter conveniunt, ut ex eo quod simul esse incipiunt unum quodammodo esse incipiant; aliter vero illa ubi ante unionem unitas praecessit; et quod additum est de reliquo ad ipsam unitatem per unionem accessit. Aliud quippe est aliqua simul per unionem ad unitatem componi, atque aliud aliqua per unionem unitati apponi. nomen totius partis communicare non possunt; quia non habent singula separatim in se unionem quam cui unitatem suam habenti per unionem apponuntur; in participationem illius transeunt cui apponuntur, ut nomen quoque cum illo participare incipiant, sicut per unionem suam unitatem illius partest. Quando ergo conveniunt ut haec esse incipiant, tria simul componuntnr, non duo tertio apponuntur. Non autem sic juncta sunt corpus et anima. Anima quippe in quantu
Abbreviated transcription (Latin):
hominẽ ꝑsona cẽ. desũt ideo recte ꝑse dĩs u̾bũ
ist ꝑsona ⁊ quia tursum inrt̃ hominẽ assumptũ
⁊ ũbura maior ⁊ exceslentior quam int̃ anmã
ta ꝑsona ẽẽ ht̃ non tñ alia quam u̾bum quia
una ÷ ꝑsona bõ ⁊ ũbum. Unio quippe unũ facit.
Caro namq ⁊ aĩa simul uincta ꝑsora fuissẽt
siuna cum utbo ꝑsona non fuisseat. ⁊ ucrba ꝑͤ¬

Expanded text:
 ideo recte per se dicimus verbum est persona; et quia rursum inter hominem assumptum et verbum major et excellentior quam inter animam ta, persona esse habet, non tamen alia quam verbum, quia una persona homo et verbum. Unio quippe unum facit. Caro namque et anima simul juncta persona fuissent, si una cum verbo persona non fuissent. Pr
Abbreviated transcription (Latin):
a partib diu̾sum ÷. Itaq sic̃ rõnalitas hõĩs alia
partis ẽ. ⁊ in parte ÷ ita & bonitatem totius
qͣ initoto ÷ aliam ẽẽ dñt.⁊ bonitatem partis
qr in toto ⁊ ⁊ maliciã aĩe aliam quia in parte
ẽ. ptremo qͦtiencq totum fac̃ ⁊ pars facit
ꝗͣuis simul oꝑentur aliam tñ ẽẽ accionem
partis que in parte ÷ ⁊ aliam ẽẽ accionem
totiꝰ qͦ incoto ÷ sic̃ ip̃m totum aliud ⁊ ⁊ ali
ud pars eiꝰ. Ad hõ modum gͥ quotiens hõpec¬
cat ł bñ facit peccm̃ ł usticiam in hoĩe
ẽẽ. q̃ toti accidunt ad ꝓͥetatem ⁊ it̃m pecc̾m
siue iusticiam in aĩa ẽẽ. que parti accidũt
ad ꝓͥetatem ꝯtendiunit. Qua ꝓpt̾ qũ homo
moritur. ⁊ aĩa a catne seꝑad diuisis partib
totũ ip̃m qd̵ exeis ꝯpositum fuerat iam

Expanded text:
is alia partis est et in parte est; ita et bonitatem totius quae in toto est, aliam esse dicunt, et bonitatem partis quia in toto est; et malitiam animae aliam, quia in parte est Postremo quotiescunque totum facit, et pars facit, quamvis simul operentur; aliam tamen esse actionem partis, quae in parte est, et aliam esse actionem totius quae in toto est, sicut totum iud pars ejus. Ad hunc modum igitur quoties homo peccat, vel bene facit, peccatum vel justitiam in homine esse, quae toti accidunt ad proprietatem, et iterum peccatum sive justitiam in anima esse, quae parti accidunt ad proprietatem contendunt. Quapropter quando homo moritur, et anima a carne separatur, divisis partibus, totum ip
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ãa. hic autẽ quidam tom multiplicit̃
delirasse inueniunt᷑ soł u̾b adherentes ut
ñ facile ũbor inuoluc̾ iudicari potuissẽt
nisi in fine error sine manifestus ostnid̾et.
Oñt hominẽ totũ qddam e̾ẽ. ꝯpositum ex
aĩa ⁊ corꝑe. aliud õĩno ⁊ dicisum ab aĩa ⁊
corꝑe. ito ut hoc totum nec aĩa sit n cor

Expanded text:
a. Hic autem quidam tam multipliciter delirasse inveniuntur, solis verbis adhaerentes, ut non facile verborum involucra judicari potuissent, nisi in fine error se manifestus ostenderet. Dicunt hominem totum quoddam esse compositum ex anima et corpore, aliud omnino et diversum ab anima et c
Abbreviated transcription (Latin):
tio dicendi ẽ cͥca. ħ ⁊ laboiat hõ in suo qui
pene nichil intellig̾e nouit. nͥ hoc ⁊F hos
qd̾ d̾re nouit. Quer̾t hoc cotidie homnes
quid dicendum sit ⁊ quid credendũ paro.
Quect̃ si locutio illa bona ⁊ ⁊ si lecutio
illa. Imoneta ũboꝵ positi st̃. ⁊ cõcurrit.
multitudo magna seimonũ ⁊ in finita
non iudiciũ lit̾e a sꝑu. Nesciuit enini

Expanded text:
tio dicendi est circa haec; et laborat homo in suo, qui pene nihil intelligere novit, nisi hoc et squod dicere novit. Quaerunt hi quotidie homines quid dicendum sit, et quid credendum raro. Quaerunt an locutio illa bona est, et an locutio illa. In moneta verborum positi sunt, et concurrit multitudo magna sermonum, et infinita non judicium litterae a spiri
Abbreviated transcription (Latin):
ruisse ⁊ noluisse u̾acit᷑ d̾r. Quã tñ nolun¬
tatem suꝑior uoluntas sp̃s q̃ ad obedientrã
pat̾ue uissionis ꝓmpta fuit dirigebat. Uo¬
loco ꝯstituta uoluntatem carnis subrectã
ori ꝑ obedientiam subiciebatut dicens. nõ

Expanded text:
noluisse voraciter dicitur. Quam tamen voluntatem, superior voluntas spiritus quae ad obedientiam paternae jussionis prompta fuit, dirigebat. Voloco constituta, voluntatem carnis subjectam, ori per obedien
Abbreviated transcription (Latin):
unita fuit. hũit quippe at̃a illa .ẜ asfectus
nature c̃ quib assumpta fuit ⁊ desid̾ium ⁊
gaudium. dolorem ⁊ timorem passionis ꝓ
carne sua. que oĩa adtempꝰ rõnabiłt ad mis¬
sa sunt. potestate facientis ⁊ uoluntate pa¬
cientis. Et cum turuit penam sue carnis

Expanded text:
uit quippe anima illa secundum affectus naturae cum quibus assumpta fuit, et desiderium et gaudium, et dolorem et timorem passionis, pro carne sua; quae omnia ad tempus rationabiliter admissa sunt, potestate facientis et voluntate patientis. Et cum timuit poenam suae carnis
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩs d̾c .i solam carnẽ. qr sola cato ⁊ mortał
satt qũ corruptionẽ passibilitatis portuit¬
⁊ sola mortua fuit qñ in cruce fñ ac̃a uita
sua pependit.⁊ sola sepulta fuit. qñ aĩa eũ
in carne ⁊ cumcarne sua q̃ hoc fecit. Siłr cũ¬

Expanded text:
id est solam carnem; quia sola caro et mortalis fuit, quando corruptionem passibilitatis portavit; et sola mortua fuit, quando in cruce anima sine vita sua pependit. Et sola sepulta fuit, quando anima in carne, et cum carne quae hoc fecit. Si
Abbreviated transcription (Latin):
d̾s ⁊ hõ. Incelligis quid dico: Si ñ intelligis
expartib conpositũ totũ fuit. qi totum ip̃m
ũbum fuit. ubi gͦ totum fuit conpositum ex
partib : ubi partes fuet̾ intoto. totum fuit ex
partib. Diuitas ã at̾e pars non fuit ut exip̃a
totum eẽt maiꝰ ip̃a. nec imp̃a pars fuit ut ini
ipsa aliquid ẽẽt minus ip̃a. In humanitate
sola partes inuenimꝰ. ⁊ totũ expartib ꝯstat.
hõ quoꝰdam totũ ⁊ duab partib constans aĩa
⁊ carne. Iste sunt due partes hõis ⁊ in his du¬
ab partib constat totus hõ. Naturo diui¬
na simplex ÷. natura hu mana duplex ꝓpt̃¬
ea partes hõĩs due sunt quia in natura hoĩs
duo sunt aĩa ⁊ oacro Ubi ħ duo st̾ totus hõ ⁊ uͥ¬

Expanded text:
Deus et homo. Intelligis quid dico? Si non intelligis,ex partibus compositum totum fuit, quia totum ipsum Verbum fuit. Ubi ergo totum fuit, compositum ex partibus? Ubi partes fuerunt in toto et totum fuit ex partibus. Divinitas autem pars non fuit, ut ex ipsa totum esset majus ipsa, nec in ipsa pars fuit, ut in ipsa aliquid esset minus ipsa. In humanitate sola partes invenimus, et totum ex partibus constat. Homo quoddam totum est duabus partibus constans, anima et carne. Istae sunt duae partes hominis, et in his duabus partibus constat totus homo. Natura divina simplex est, natura humana duplex; propterea partes hominis duae sunt. Quia in natura hominis duo sunt: anima et caro. Ubi haec duo sunt, totus homo
Abbreviated transcription (Latin):
aĩa ip̃e ÷ sp̃c. ip̃a gͦ aĩa emissa ÷ potestate mo¬
rientis non iuolentia occidentis. ẜmissa: asa.
Ille emisit cꝰ fuit. Uñ emisit: Extarne. quo
emisit: ad pĩem. Recessit aĩa ⁊ mortua ÷ caro.
mortuus ÷ hõ qr mortua ⁊ caro hõĩs. Sola caro
mortua ÷ ⁊ incarne mortius ÷ hõ cꝰ caro fuit.
niors carnis fuit. sola caro morttia ÷ aqua se¬
ẽ. ab ea uitẽ eiꝰ. dĩa ad infernum descendit
caro insepulero iacuit. diuinitas c̃utroq ꝑ¬
mansit. Neq enira caro ⁊ omĩa ꝑsonam des¬
truere potuerunt seꝑata quam nonfec̾ant
conuncta. U̾bum ꝑsona et̾na fuit. neq t̾ẽ¬

Expanded text:
anima, ipse est spiritus. Ipsa ergo anima emissa est potestate morientis, non violentia occidentis. Emissa est anima. Ille emisit, cujus fuit. Unde emisit? Ex carne. Quo emisit? Ad Patrem. Recessit anima, et mortua est caro. mortuus est homo quia mortua est caro hominis. Sola caro mortua est, et carne mortuus est homo, cujus caro fuit, eparatio animae mors carnis fuit. Sola caro mortua eb ea vita ejus. Anima ad infernum descendit, caro in sepulcro jacuit, divinitas cum utroque permansit. Neque enim caro et anima personam destruere potuerunt separata, quam non fecerant et conjuncta. Verbum persona aeterna fuit. Neque
Abbreviated transcription (Latin):
pars ⁊ t̾m añ sola. Aliqͥd sccupulositatis incur¬
rit. S uspecta quippe sunt ħ attholice ũitati
⁊ nũ recip̃ auo appbat ut dicatur xͤ non u̾e ĩ
sepulcro iacuisse. nec ũe ad in fermun descen¬
disse. Quid enim: Si io ñ u̾e insepulcto iacu¬
it quia solũ corpꝰ insepulcro iacuit. neo uere
ad infernũ descend̾. q sola aĩa a dinfernum
descendit: gͦ nec u̾e mortuus fuit. quia so¬

Expanded text:
anima sola. Aliquid scrupulositatis incurrit. Suspecta quippe sunt haec catholicae veritati, et non recipit aut approbat ut dicatur Christum non vere in sepulcro jacuisse, nec vere ad infernum descendisse. Quid enim? Si ideo non vere in sepulcro jacuit, quia solum corpus in sepulcro jacuit, nec vere ad infernum descendit, quia anima sola ad infernum descendit,
Abbreviated transcription (Latin):
popłosuo. ñ pot̾at lc̃cisis abhis dum tgxat auib
i unca fuierat sine ꝑicło alittis ꝯtempni. Rursũ
ñ noñint erudicentur: sic in nouissimo a qͥbdã
fidelib cͥcũcisio dispensatorie. ẜ solũ sac̃mentũ
s̃cipebatur:. ue bi qͥcͥcũcidi ꝯsueu̾ant: scandali¬
debito ꝑcipiendi baptismi ħ tieritati ⁊
rõni ꝯsentaneum eẽ. ꝓbatur. exeo unũ qͦ obli¬
gari cepisse debito baptismatis suscipiendi. ex
quoł ẜ̃ insticitionem p̃ceptum ł añ ĩstitucio¬
nem ꝯsiliuro ꝑceꝑĩt baptrrandi. Uui eñ nͨ pͥus
ꝯcemptor ꝯsilii. net pꝰ p̃uaricator p̃cepti exti¬
tit culpandꝰ ñ fuit. nͥ forte quis aut pͥus aut
pꝰea ita iguorans fuisse dicatur. ad ꝗ̃ diuine ĩ¬
stitutioniis noticia ꝑuenisset nͥ eiꝰ culpa obsti¬

Expanded text:
cisio ab his duntaxat quibus injuncta fuerat sine periculo salutis contemni. Rursum non noverant erudirentur, sic in novissimo a quibusdam fidelibus circumcisio dispensatorie secundum solum sacramentum suscipiebatur, ne hi qui circumcidi consueverant scandalidebito percipiendi baptismi, hoc veritati et rationi consentaneum esse probatur; ex eo unumquemque obligari coepisse debito baptismatis suscipiendi, ex quo vel post institutionem praeceptum vel ante institutionem consilium percepit baptizandi. Qui enim nec prius contemptor consilii, nec post praevaricator praecepti exstitit culpandus non fuit, nisi forte quis aut prius aut postea ignorans fuisse dicatur, ad quem divinae institutionis notitia pervenisset, nisi ejus culpa obsti
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ iutelligentiõ hñtib pꝰꝙ̃ ad baptismi sacra¬
mentũ acced̾ent regła fid̾i xͥane nunciabat᷑
ut ł sponte fid̾i ad quiescentes digni regenera¬
tione sp̃ali iudicarentur. ł crede uolentes:
Merito a ꝑceptione sacͣmenti di uelud ĩdig¬
in replllentur. A doptinendam quippe salu
quid̃ a pͥncipio sic fc̃m ÷. pꝰ quam autẽ ad fidẽ
mulcitudo gentium introiuit iã nõ ⁊̃ in hiis
qͥ asidelib gn̾ant᷑ partiuł ead̾ forma seruat᷑.¬
quos ⁊ ipsos mat̾ eccłia ꝓuida dispensatione
satͣmento salutis it̾rͥ carẽ ñ uult. ne forte ip¬
sadilatione o salute alieni fierent. si ñ ꝑcepto
sacͣmento salutis subito ab hac uita exirent.
sacram̃to fid̾i baptirentur.⁊ ꝑ alt̾ius fidẽ d̾o̾
reconcilient᷑: qͦs ꝑalt̾us pecc̃m alrenatos
consitat ẽẽ. a dd. institutum ⁊ itaq ad hoc
nouũ sacmentum ad catetitandos pariu¬
los. gxortitandos mitiandos di de baptrrandos.
pondet ⁊ spondet. d̃ onet tp̃i ad in telligibiles

Expanded text:
iusquam ad baptismi sacramentum accederent, regula fidei Christianae nuntiabatur, ut vel sponte fidei acquiescentes digni regeneratione spirituali judicarentur, vel credere nolentes merito a perceptione sacramenti Dei velut indigni repellerentur. Ad obtinendam quippe salutquidem a principio sic factum est. Postquam autem ad fidem multitudo gentium introivit jam nunc etiam in iis qui a fidelibus generantquos et ipsos mater Ecclesia provida dispensatione sacramento salutis interim carere non vult, ne forte ipsa dilatione, a salute alieni fierent, si non percepto sacramento salutis subito ab hac vita exirent. sacramento fidei baptizentur, et per alterius fidem Deo reconcilientur, quos per alterius peccatum alienatos constat esse a Deo. Institutum est itaque ad hoc novum sacramentum ad catechizandos parvulos, exorcizandos, initiandos, et deinde baptizandos, gata respondet et spondet donec ipsi ad intelligibiles
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯdempnabitur. sic̃ dũat. qui c̃did̾it ⁊ baptiratꝰ
fuerit: salruis erit. Lrͣ : nisi qr cred̾e uoluntatas
÷.⁊ quia fides cred̾e uolenti de ẽẽ. ñ potest. ⁊ iccͥco
ineo qui ñ c̾dit: semꝑ pͣua uoluntas arguitur
p̃tendatur. Baptizari autẽ in uoluntate tẽ pot̃.¬

Expanded text:
ur, sicut dixerat: Qui crediderit et baptizatus fuerit, salvus erit? Quare, nisi quia credere voluntatis est, et quia fides credere volenti deesse non potest. Et idcirco in eo qui non credit semper prava voluntas arguitur nem praetendatur. Baptizari autem in voluntate esse pot
Abbreviated transcription (Latin):
nꝰ diã cum adurilem etatẽ ꝑueniss tͥte simo
etatis sue anno a ioħe baptiratus ÷. ñ necesstate
s dispensatione. ut lauacrũ emundandis sc̃ĩficar.
De hinc apłos ministros euuangłi cõuocans reg¬
nuiti celoꝵ uentur̃ p̃dicare cep̃. ⁊ nouissime in
ꝯsũmationẽ oĩum sem ⁊ ip̃m hostiara ꝓmundi
redẽptione inara crucis patri offerens mortẽ
sustinuit. ut credentib inse mortis timorẽ tolłec.
⁊a morte surrexit ut ꝓse morientib sp̃e uite
⁊ resurrectionis daret pꝰea ascensuras ĩ celos
dis cipulos in mundũ uniuersum misit doc̃e
⁊ baptitare õs gs̃. ut uocarentur qͥ p̃cedentẽ
seq̃rentur ad uitam. ħ st̃ sacͣm̃ta fid̾i fidei xͥa¬
ne abiitio ꝯdita ĩ fine credenda sine fine
ꝓfutura. ħ st̃ quib cateritandos in buimꝰ ⁊
eoꝵ qͥ sacͣm̃to nouitatis regenerandi sunt fi¬
dem salutari ꝯfessione ꝓme dam exigimus¬

Expanded text:
cum ad virilem aetatem pervenisset, tricesimo aetatis suae anno a Joanne baptizatus est; non necessitate, sed dispensatione, ut lavacrum emundandis sanctificaret. Dehinc apostolos ministros Evangelii convocans regnum coelorum venturum praedicare coepit; et novissime in consummationem omnium semetipsum hostiam pro mundi redemptione in ara crucis Patri offerens mortem sustinuit, ut credentibus in se mortis timorem tolleret, et a morte resurrexit ut pro se morientibus spem vitae et resurrectionis daret. Postea ascensurus in coelos discipulos in mundum universum misit docere et baptizare omnes gentes, ut vocarentur qui praecedentem sequerentur ad vitam. Haec sunt sacramenta fidei Christianae ab initio condita in fine credenda, sine fine profutura. Haec sunt quibus catechizandos imbuimus, et eorum qui sacramento novitatis regenerandi sunt, fidem salutari confessione promerendam exigimus
Abbreviated transcription (Latin):
scłi fideles suos aduisionem et̾ne pacis int̾duez.
hꝰ antem regni exordium dd̾ extitic qui ꝑmultoᷤ
tribulationes ꝓbatis ⁊ głificatus pacis suecessor
filiũ reliqͥ ut ostendatur q ad future pacis quie¬
dem ꝑuenire ñ possint qui inp̃senti uita ꝯtra tẽ¬
tationes ⁊ tͥbulationes nincendas fortes ñ fuerit.
ꝓpt᷑ hoc qui in sabr̃o scõ pascalis sollempnitati
baptirandi sunt . iii. e̾xemada quadragessmalis
obseruatrne q̃ ꝯtinentie nob̾ arma ministrat.
⁊ inqrta eiꝰdem ebdomade fecia cateti tandi ⁊ ex¬
dicizandi de feruntit ad eccłiam in audituri ⁊
baptismus eoꝵ difertur. hoc actendente eccłio
q quiadagonẽ inp̃senti uita uoeant᷑ in spe fu¬
ture quietis baptitantur. Quinta etate popłs¬
irigo adt̾ram suam reuocat᷑. qm̃ popłs di qͥ in
hac uita q̃ septenario t̾rerũ uoluit᷑. natiuita
ti ⁊ ꝯfusioni subiectus mortalitatis iugũ portat.
pͥ finem eiꝰ ã corruptione lib̾atur. Sic gͥ ab mi¬

Expanded text:
 fideles suos ad visionem aeternae pacis introducet. Hujus autem regni exordium David exstitit, qui per multas tribulationes probatus, et glorificatus, pacis successorem Filium reliquit, ut ostendatur quod ad futurae pacis quietem pervenire non possint, qui in praesenti vita contra tentationes et tribulationes vincendas fortes non fuerint. Propter hoc qui in Sabbato sancto paschalis solemnitatis baptizandi sunt, quarta hebdomada quadragesimalis observantiae, quae continentiae nobis arma ministrat, et quarta hebdomade feria catechizandi et exorcizandi deferuntur ad Ecclesiam: ibi audituri et e baptismus eorum differtur, hoc attendente Ecclesia, quia qui ad agonem in praesenti vita vocantur, in spe futurae quietis baptizantur. Sicut enim cogo ad terram suam revocatur. Quoniam populus Dei qui in hac vitae quae septenario dierum volvitur, vanitati et confusioni subjectus, mortalitatis jugum portat, post finem ejus a corruptione liberatur. Sic igitur ab ini