comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Nq̃ro uoluntatẽ meã: s uoluntatẽ eiꝰ qͥ mi¬
sit me patͥs. Qͥ ut hur adhuc uirtutis gr̃ãm
cõmendaret: seruaturum se hoc in extremo
tudicio p̃misit dicens. Ego ñ possũ ame
ipso facẽ quieqͣm: s sic̃ audio iudico. Qua
itaq constantia dedignat᷑ ħo alienȩ uolũ¬
tati ad quiescere: qͣndo dĩ atq hominis filr
cũ uututis sue głam uenit ostend̾e. testat᷑
se ñ asemet ipso iudicare: Et cont ad mo¬
nendi sunt in constantes: ut mentem gra¬
uitate roborent. Tc̃ enĩ genimina in se mu¬
iabilitatis arefiunt: cũ a corde pre radicẽ
leuitatis abscidunt. Quia & tunc fabrica
robusta construitur. cum prius locus soli¬
dus in quo fundamentum poni debeat
puidetur. Disi ergo ante mentis leuitas
caueatur. cogitationũ in constantia mi¬
uie iuncitur. A quib alienum paub
feusse se ꝑhibuit cum dicit. Nun quio
leiitate usus sum: aut quȩ cogito scdm
camem cogito: ut sit apud me est & ñ¬

Expanded text:
quero voluntatem meam, sed voluntatem eius, qui misit me, patris. Qui, ut huius adhuc virtutis suae gratiam commendaret, servaturum se hoc in extremo iudicio premisit, dicens: 'Non possum ego a me ipso facere quicquam, sed sicut audio, iudico'. Qua itaque conscientia dedignatur homo aliene voluntati adquiescere, quando Dei atque hominis Filius, cum virtutis suae gloriam venit ostese non a semetipso judicare? At contra admonendi sunt inconstantes, ut mentem gravitate roborent. Tunc enim genimina in se mutabilitatis arefaciunt, cum a corde prius radicem levitatis abscidunt, quia et tunc fabrica robusta construitur, cum prius locus solidus, in quo fundamentum poni debeat, providetur. Nisi ergo ante mentis levitas caveatur, cogitationum inconstantia minime vincitur. A quibus se alienum Paulus fuisse perhibuit, cum dicit: Nunquid levitate usus sum? aut quae cogito, secundum carnem cogito, ut sit apud me, est et no
Abbreviated transcription (Latin):
mosinis redimant. adhuc redimenda cõ¬
mittant: ne uenalem dĩ iusticiam esti¬
ment: si cum curent ꝓpeccatis nũmos
tribuere. arbitrentur se posse in ulte pec¬
care. Plus ẽ. namq: anima quam esca:
& corpus plus qͣm uestimentũ. Qui gͦ
escam atq uestimentum pauꝑib lar¬
gitur. sed tamen animȩ uel corꝑis ini¬
quitate polluitur: qͦd minus ẽ. iusticiȩ
obtulit. & qͦd maius ẽ. culpȩ. Sua enim

Expanded text:
emosynis redimunt, adhuc redimenda comemosynis redimunt, adhuc redimenda committant. Ne venalem Dei justitiam aestiment: si, cum curant pro peccatis nummos tribuere, arbitrentur se posse inulte peccare. Plus namque est anima quam esca: et corpus plus quam vestimentum. Qui ergo escam atque vestimentum pauperibus largitur, sed tamen anima, vel corpus iniquitate polluitur, quod minus est justitiae obtulit, et quod majus est, c
Abbreviated transcription (Latin):
patientiȩ animus: & tunc aut multas
aut cuncta largienda: ne dum minus
equanimiter inopia irruens fert᷑ꝰ & p̃¬
misse largitatis merces ꝑeat. & ad huc
mentem deterius murmuratio subse¬
quens ꝑdat. Ne omnino nichil eis prebe¬
audiant quod scriptum ẽ. Omĩ petenti
ds tibus. Pe saitem aliquid tribuant qͥb
omnino eonferre nichil debent: audiant
qd senptum ẽ. Da bono : & non recepens
peccatorem.Bene fac humili: & ñ dedens
eup sepulturam iusti constitue: &. noli
er eo manducare & bibere cum peccato
miqui sunt impendit. Vnde et ĩuilli
huius mundi diuites: cum fame cruci¬
entur xp̃i paupes: effusis largitatibus
niununt histriones. Qui ũ indigenti¬
edem peccatori panẽ suum non quia
peccator s quia homo ẽ tribuit: nimi¬
rum ñ peccatorem. s iustum nutritꝰ
quia millo ñ culpã s naturam diligit.
sediter largiunt᷑: ut sollicite custodire
studeant ne cum commissa peccata ele¬

Expanded text:
patientiae animus, et tunc aut multa sunt patientiae animus, et tunc aut multa sunt aut cuncta largienda, ne dum minus aequanimiter inopia irruens fertur, et praemissae largitatis merces pereat, et adhuc mentem deterius murmuratio subsequens audiant quod scriptum est: Omni petenti te tribue . Et ne saltim aliquid praebeant quibus omnino conferre nihil debent, audiant quod scriptum est: Da bono, et non receperis peccatorem, bene fac humili, et non dederis super sepulturam justi constitue, et noli ex eo manducare neque bibere cum peccatoriniqui sunt, impendit. Unde et nonnulli hujus mundi divites, cum fame crucientur Christi pauperes, effusis largitatibus nutriunt histriones. Qui vero etiam indigenti peccatori panem peccator, sed quia homo est, tribuit, nimirum non peccatorem, sed justum nutrit, quia in illo non culpam, sed naturam diligit. rditer largistudeant, ne cum commissa peccata ele
Abbreviated transcription (Latin):
conuiuium: uoca pauꝑes. debiles. clau¬
dos. cecos. &. beatus eris: qͥa ñ habent
unde retribuere tibi possint. Ne quȩ p̃¬
benda sunt cicius. sero prebeantur. au¬
diant qͦd scriptum ẽ. Ne dicas amico
tuo uade & reuertere & cras dabo tibi:
cum statm possis dare. Ne sub optentu
pietatis ea quȩ possident mutilit̾ spar¬
gant: audiant qd scriptum ẽ. Sud et
elemosina in manu tua. Ne cũ multa
necesse sint pauca largiantur: audiañ
qd scriptum ẽ. Qui parce seminat: parce
& metet. Ne cum parua oportet. plurima
p̃beant. & ips postmodum minime ino¬
piam tolerantes adimpatientiã erumpañ:
audiant qđ scriptum ẽ. Non ut aliis sit re¬
missio. uobis autem tribulatio. s exequali¬
tate. ur̃a habundantia.illoꝵ inopiã sup¬
pleat: ut &: abundantia illoꝵ ur̃ȩ inopiȩ
sit supplementum. Cum enim dantis
mens ferre inopiam nescit: si multa sibi
subtrahit occasionem contra se impatien¬
diȩ exquirit. Prius nanq p̃parandus est

Expanded text:
s, debiles, claudos coecos; et beatus eris, quia non habent unde retribuere tibi . Ne quae praebenda sunt citius, sero praebeantur, audiant quod scriptum est: Ne dicas amico tuo: Vade et revertere, et cras dabo tibi, cum statim possis dare . Ne sub obtentu largitatis ea quae possident inutiliter spargant, audiant quod scriptum est: Sudet eleemosyna in manu tua. Ne cum multa necesse sint, pauca largiantur, audiant quod scriptum est: Qui parce seminat, parce et metet . Ne cum pauca oportet, plurima praebeant et ipsi postmodum minime inopiam tolerantes ad impatientiam erumpant, audiant quod scriptum est: Non ut aliis sit remissio, vobis autem tribulatio, sed ex aequalitate, vestra abundantia illorum inopiam suppleat, et ut illorum abundatia vestrae inopiae sit supplementum . Cum enim dantis mens ferre inopiam nescit, si multa sibi subtrahit, occasionem contra se impatientiae exquirit. Prius namque praeparandus est
Abbreviated transcription (Latin):
reli uirtus estimatur. Sepe precipitata ac¬
tio. uelocitatis efficatia: atq agendi tardi¬
tas. grauitatis consilium putatur unde ne¬
cesse ẽ. ut rector animarum. uirtutes ac ui¬
cia. uigilanti cura discernat. ne aut cor te¬
nacia occupet. & parcũ se uideri in dispen¬
sationib exultet: aut cum effuse qͥd ꝓdit᷑.
largum se quasi miserando glorietur: aut
remittendo qͦd ferire debuit. ad et̾na sup¬
plicia subditos ꝑtiahat: aut immaniter
feriendo qͦd delinquitur: ipse graurꝰ delin¬
quat: aut hoc quod agi recte ac grauit̃ po¬
tuit. immature preueniens leuiget: aut bo

Expanded text:
zeli virtus aestimatur. Saepe praecipitata aczeli virtus aestimatur. Saepe praecipitata actio velocitatis efficacia, atque agendi tarditas 29 gravitatis consilium putatur. Unde necesse est ut rector animarum virtutes ac vitia vigilanti cura discernat, ne aut cor tenacia occupet, et parcum se videri in dispensationibus exsultet; aut cum effuse quid perditur, largum se quasi miserando glorietur; aut remittendo quod ferire debuit, ad aeterna supplicia subditos pertrahat; aut immaniter feriendo quod delinquitur, ipse gravius delinquat; aut hoc quod agi recte ac graviter potuit, immature praeveniens leviget; aut bo
Abbreviated transcription (Latin):
appetant: s ut suȩ estimationis dulcedine.
primos in affectum ueritatis trahant. Ñ
ut se amari desiderent: s ut dilectionem
suã qͣdi qͣndam uiam faciant: ꝑ quã corda
audientiũ ad amorẽ conditoris introducãt.
Difficile quippe ẽ: ut quamlibet recta de¬
nuntians p̃dicator qui ñ diligitur libent̃
audiatur. Debet gͦ qui preest & studere se
tur ei cui seruire ꝑ officium cernit᷑. occul¬
ta cogitationis tyrannide resultare. Quod
bene paulus insinuat: cum sui nobis stu¬
dii occulta manifestat dicens. Sic̃ et ego
lus & ñ placet: qͥa m eo qͦd placere appetit:
non se. s ꝑ se hominib place uitatem q̃rit
cur etiã rector debet: qͦd plerumq ꝓx¬
uicia. iuitutes se eẽ mentiunt᷑. Nã sepe
Tub parsimonie nomine. se tenatia palliat.
contraq effusio se sub appellatione laigi¬
tatis occultat. Sepe in ordinata remissio.
pietas creditur: & effrenata ira. spiritualis

Expanded text:
appetant, sed ut suae aestimationis dulcedine appetant, sed ut suae aestimationis dulcedine proximos in affectum veritatis trahant, non ut se amari desiderent, sed ut dilectionem suam quasi quamdam viam faciant, per quam corda audientium ad amorem ConditoDifficile quippe est ut quantumlibet recta denuntians praedicator qui non diligitur libenter audiatur. Debet ergo qui praeest studere se tur ei cui servire per officium cernitur occulta cogitationis tyrannide resultare. Quod bene Paulus insinuat, cum sui nobis studii occulta monifestat, dicens: Sicut et ego lus, et non placet; quoniam in eo quod placere appetit, non se sed per se hominibus placere veritatem quaeritcire etiam rector debet quod plerumquvitia virtutes se esse mentiuntur. Nam saepe sub parcimoniae nomine se tenacia palliat, contraque se effusio sub appellatione largitatis occultat. Saepe inordinata remissio pietas creditur, et effrenata ira spiritalis
Abbreviated transcription (Latin):
agere. et tam̃ ad hȩc uult cetos tacere: ipse
sibi met testis ẽ. quia plus ueritate se appe¬
tit diligi: quã contra se non uult defendi.
Nemo quippe ẽ. qui ita uiuat: ut aliqͣten
ñ delinquat. Ille gͦ se ipso amplius uentatẽ
desidat amari: qui sibi a nullo ruilt cont̾
uentatem parci. Hinc etenim petrus: in¬
crepationẽ pauli libenter accepit. Hinc
dauid correptionem subdit humiliter
audiuit. Quia et rectores bom. dum pri¬
uato diligere se amore nesciunt: lib̾e pu¬
ritatis uerbũ. a subdiꝗs obsequiũ humi¬
litatis credunt. S int̾hȩc necesse ẽ ut
cura regiminis tanti moderaminis arte
tempetur: quatinus subditoꝵ menscũ
quedã recde sentire potuerit. sic in uocis
lib̾tatem ꝓdeat. ut tamen lib̃tas in suꝑbiã
ñ erumpat: ne dum fortasse immoderatiꝰ
lingue libertas eis conceditur: uitȩ humi¬
litas abhis amittatur. Sciendũ quoq qͦd
oporteat ut rectores boni placere hominib

Expanded text:
agere, et tamen ad haec vult caeteros tacere, ipse agere, et tamen ad haec vult caeteros tacere, ipse sibimet testis est, quia plus veritate se appetit diligi, quam contra se non vult defendi. Nemo quippe est qui ita vivat, ut aliquatenus non delinquat. Ille ergo se ipso amplius veritatem desiderat amari, qui sibi a nullo vult contra veritatem parci. Hinc etenim Petrus increpationem Pauli libenter accepit ; hinc David correptionem subditi humiliter audivit ; quia rectores boni dum privato diligere amore se nesciunt, liberae puritatis verbum a subditis obsequium humilitatis credunt. Sed inter haec necesse est ut cura regiminis tanta moderaminis arte temperetur, quatenus subditorum mens cum quaedam recte sentire potuerit, sic in vocis libertatem prodeat, ut tamen libertas in superbiam non erumpat; ne dum fortasse immoderatius linguae eis libertas conceditur, vitae ab his humilitas amittatur. Sciendum quoque est quod oporteat ut rectores boni placere hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
tione refouere. Quasi enĩ puluillo cubitꝰ
uel ceruicalib caput iacentis excipit᷑ cum
correptionis duricia peccanti subtrahitur.
eiq mollicies fauoris adhibetur: ut in erro¬
re molliter iaceat. quẽ nulla asꝑitas contͣ¬
dictionis pulsat. S hec rectores qui semet¬
ipsos diligunt. his ꝓculdubio exhibent:
a quib se noceri posse. in studio gle dem¬
poralis timent. Nam quos nil contra se
ualere conspiciunt. hos nimirũ asꝑitate
clementer admonent: s pastoralis man¬
suetudinis obliti iure dñationis terrent. Qͦs
recte ꝑ ꝓpħam diuina uor increpat dicens.
Uos autem cum austeritate imꝑabatis eis
& cum potentia. Plus enim se suo auctore
diligentes. iac̾tant erga subiectos se erigunt.
nec quid agere debeant. s quid ualeant at¬
tendunt. Nu de subsequenti iudicio metu¬
unt: imꝓbe de temporali potestate głantur.
Libet ut licenter & ilicita faciant: subdito
nemo contradicat. Qui gͦ & praua studet

Expanded text:
tione refovere. Quasi enim pulvillo cubitus, tione refovere. Quasi enim pulvillo cubitus, vel cervicalibus caput jacentis excipitur, cum correptionis duritia peccanti subtrahitur, eique mollities favoris adhibetur, ut in errore molliter jaceat, quem nulla asperitas contradictionis pulsat. Sed haec rectores, 28 qui semetipsos diligunt, his procul dubio exhibent, a quibus se noceri posse in studio gloriae temporalis timent. Nam quos nil contra se valere conspiciunt, hos nimirum asperitate clementer admonent, sed pastoralis mansuetudinis obliti, jure dominationis terrent. Quos recte per prophetam divina vox increpat, dicens: Vos autem cum austeritate imperabatis eis et cum potentia . Plus enim se suo auctore diligentes, jactanter erga subditos se erigunt, nec quid agere debeant, sed quid valeant attendunt; nil de subsequenti judicio metuunt, improbe de temporali potestate gloriantur; libet ut licenter et illicita faciant, et subditorum nemo contradicat. Qui ergo et prava studet
Abbreviated transcription (Latin):
ris ẽ. qui ꝑ recta oꝑa quȩ fac̃. eius uice ab
ȩccłia amari concupiscit: qͥa adulterinȩ co¬
gitationis reus ẽ. si placere puer sponsȩ o¬
culis appecit. ꝑ quẽ sponsus dona transmi¬
sit. Qui nimirũ amor ꝓprius cũ rect̾oris
mentem ceꝑit: aliquando hanc mordinate
ad molliciem. aliquando uͦ. ad asꝑitatem
rapit. Ex amore etenim suo. mens rectoriᷤᷤ
inmolliciẽ uertitur: quia cũ peccantes
subditos respicit ne erga hunc eoꝵ dilec¬
dio torpeat corriꝑe non p̃sumit: nonnun¬
quam uͦ errata subditoꝵ. quȩ increpare de¬
buerat. adulationib demulcet. Unde bene
ꝑ ꝓph̃am dicitur. Ue his qui consuunt
pulullos sub omni cubito manus: & fa¬
cint ceruicalia sub capite uniuersȩ etati
ad capiendas animas. Puluillos quippe
sub omni cubito manus ẽ ponere: caden¬
tes a sua rectitudine animas atq in huiꝰ mun
di delectatione se reclinantes. blanda adula¬

Expanded text:
ris est, qui per recta opera quae facit, ejus vice ab ris est, qui per recta opera quae facit, ejus vice ab Ecclesia amari concupiscit, quia adulterinae cogitationis reus est, si placere puer sponsae oculis appetit, per quem sponsus dona transmisit. Qui nimirum amor proprius cum rectoris mentem ceperit, aliquando hanc inordinate ad mollitiem, aliquando vero ad asperitatem rapit. Ex amore etenim suo mens rectoris in mollitiem vertitur; quia cum peccantes subditos respicit, ne erga hunc eorum dilectio torpeat, corripere non praesumit; nonnunquam vero errata subditorum quae increpare debuerat, adulationibus demulcet. Unde bene per prophetam dicitur: Vae his qui consuunt pulvillos sub omni cubito manus, et faciunt cervicalia sub capite universae aetatis ad capiendas animas . Pulvillos quippe sub omni cubito manus ponere, est cadentes a sua rectitudine animas, atque in hujus mundi se delectatione reclinantes, blanda adula
Abbreviated transcription (Latin):
ut cogitationes carnis de uita subditoꝵ. nec
a se fundit᷑ amputent: nec rursus ad crescen¬
dum nimis relaxent. Ubi & bene dicit᷑ con¬
dentes condeant capita sua: ut uidelicet cu¬
ie temporalis sollicitudinis. et qͣntum neceᷤ¬
se ẽ ꝓdeant: & tamen recidant᷑ cicius. ne ĩ¬
moderatius ex crescant᷑. Dum gͥ ꝑ admini
stratã exteriorem ꝓuidentiã. corꝑum uita
ꝓtegitur: & rursus ꝑ immoderatã cordis
intentio ñ impeditur: capilli in capite sa¬
cerdotis. & seruant᷑ ut cutẽ cooꝑiant: & re¬
secantur ne ocłos claudant. xuiiii.¬
Nt̃ hȩc necesse ẽ ut rector sollerter iniuig¬
let. ne hunc cupido placendi hominib
pulset ne cum studiosȩ int̾iora penetrat.
cum ꝓuide exteriora subministrat. se ma¬
gis a subditis diligi qͣm ueritatẽ querat.
ne cum bonis actib fultus. a mundo ui¬
detur alienus. hunc auctori reddat extra¬
neum. amor suus. Hostis namq redempto¬

Expanded text:
ut cogitationes carnis de vita subditorum nec ut cogitationes carnis de vita subditorum nec a se funditus amputent, nec rursum ad crescendum nimis relaxent. Ubi et bene dicitur: Tondentes tondeant capita sua ; ut videlicet curae temporalis sollicitudinis et quantum necesse est prodeant, et tamen recidantur citius, ne immoderatius excrescant. Dum igistratam exteriorem providentiam corporum vita protegitur, et rursus per moderatam cordis intentionem non impeditur, capilli in capite sacerdotis et servantur, ut aurem cooperiant, et resecantur, ne oculos claudant . 7. Necesse est ut rector solerter invigilet, ne hunc cupido placendi hominibus pulset, ne cum studiose interiora penetrat, cum provide exteriora subministrat, se magis a subdine cum, bonis actibus fultus, a mundo videtur alienus, hunc auctori reddat extraneum amor suus. Hostis namque Redempto
Abbreviated transcription (Latin):
dum: ne dũ cura ab eis exterior agit᷑ ab inter¬
na intentione mergantur. Plerumq enim
ut p̃diximꝰ corda rectoꝵ dum temporali sol¬
licitudini in caute deseruiunt. ab intimo
amore frigescunt: & foras fusa obliuisc ñ
metuunt. quia animarũ regimina susceꝑ¬
unt. Sollicitudo gͦ que subditis exderiꝰ im¬
penditur: sub certa necesse ẽ mensura dene¬
atur. Unde bene ꝑ erechielem dr̃: Sac̾dotes
caput suũ ñ radant. neq comã nutriant: s
condentes attondeant capita sua. Sac̾dotes
namq iure uocati sunt: qui ut sacrũ duca¬
tum prebeant. fidelib p̃sunt. Capilli uͦ in
capite: exteriores sunt cogitationes in men¬
de. Qui dũ ꝑ cͤrebrum insensibilit̃ oriunt᷑.
cuias uitȩ presentis exprimunt: quȩ ex
cedunt. Quia gͦ cuncti qui p̃sunt habere
quidẽ sollicitudines exteriores debent. nec
tamen eis uehement̃ incumbere: sacerdotesrec¬
te. & caput ꝓhibent᷑ iadere. & comã nutrire:

Expanded text:
dum, ne dum cura ab eis exterior agitur, ab interdum, ne dum cura ab eis exterior agitur, ab interna intentione mergantur. Plerumque enim, ut praediximus, corda rectorum dum temporali sollicitudini incaute deserviunt, ab intimo amore frigescunt; et foras fusa oblivisci 27 non metuunt, quia animarum regimina susceperunt. Sollicitudo ergo quae subditis exterius impenditur, sub certa necesse est mensura teneatur. Unde bene ad Ezechielem dicitur: Sacerdotes caput suum non radent, neque comam nutrient, sed tondentes attondeant capita sua . Sacerdotes namque jure vocati sunt, qui ut sacrum ducatum praebeant, fidelibus praesunt. Capilli vero in capite, exteriores sunt cogitationes in mente: qui dum super cerebrum insensibiliter oriuntur, curas vitae praesentis designant; quae ex rocedunt. Quia igitur cuncti qui praesunt, habere quidem sollicitudines exteriores debent, nec tamen eis vehementer incumbere, sacerdotes recte et caput prohibentur radere, et comam nutrire;
Abbreviated transcription (Latin):
animus frangitur:si cura exterioris subsidii.
a pastore negligatur. Unde & primus pastor
sollicite admonet dicens. Seniores qui in uob̾
sunt. obsecro consenior & cestis xp̃i passionũ.
qui & eius quȩ in futuro reuelanda ẽ glȩ com¬
municator: pascite qui in uobis ẽ. gregẽ dĩ.
Qui hoc in loco pastionem cordis an corporis
suaderet aꝑuit: cum ꝓtinus adiunxit. Pui¬
dentes non coacto s spontaneȩ scdm deum:
neq turpis lucri grã s uoluntariȩ. Quib
ꝓfecto uerbis. pastorib piȩ precauetur: ne
dum subiectoꝵ mopiam satiant. se mucrone
ambitionis occidant: ne cũ ꝑ eos carnis sub¬
sidiis reficiuntur ꝓximi: ipsi remaneant
a iusticiȩ pane ieiuni. Hanc pastoꝵ sollicitu¬
dinem paulus excitat dicens. Qui suoꝵ. &
maxime domesticoꝵ curã non habet: fidẽ
negauit & ẽ. infideli deterior. Inter hȩc itaq
metuendum semꝑ ẽ & ugilanter intuen¬

Expanded text:
animus frangitur, si cura exterioris subsidii animus frangitur, si cura exterioris subsidii a pastore negligatur. Unde et primus pastor sollicite admonet, dicens: Seniores qui in vobis sunt, obsecro consenior et testisqui et ejus quae in futuro revelanda est, gloriae communicatur, pascite qui in vobis est gregem Dei . Qui hoc in loco pastionem cordis an corporis suaderet aperuit, cum protinus adjunxit: Providentes non coacte, sed spontanee secundum Deum, neque turpis lucri gratia, sed voluntarie. Quibus profecto verbis pastoribus pie praecavetur, ne dum subjectorum inopiam satiant, se mucrone ambitionis occidant, ne cum per eos carnis subsidiis reficiuntur proximi, ipsi remaneant a justitiae pane jejuni. Hanc Pastorum sollicitudinem Paulus excitat, dicens: Qui suorum, et maxime domesticorum curam non habet, fidem negavit, et est infideli deterior . Inter haec itaque metuendum semper est, et vigilanter intuen
Abbreviated transcription (Latin):
ram suscipiunt: s sic sibimet uacare ad spũa¬
lia appetunt: ut reb exderiorib nullatenus
occupent᷑. Qui dum curare corporalia fun
ditus negligunt: subditoꝵ necessitatib mi¬
nime concurrunt. Quoꝵ nimirũ p̃dicatio ple¬
rumq despicitur: quia dũ delinquentium
facta corripunt. s tamen eis necess aria p̃sen¬
tis uite ñ tribuunt: nequaqͣm libent̃ audiuñ.
Egentis etenimmentẽ. doctrinȩ sermo non pe¬
netrat: si hunc apud eius animũ. manus mi¬
sediȩ non commendat. Tunc autẽ uerbi sem̃
facile germinat: qͣndo hoc in audientis pec¬
tore. pietas p̃dicantis rigat. Unde rectorẽ ne¬
ceose ẽ. ut interiora possit infundere: cogitõ¬
ne innoria.etiã exteriora ꝓuidere. Sic itaq
pastores erga interiora studia subditorũ
suoꝵ ferueant: quatinus in eis. exterioris
qͦ uitȩ ꝓuidentiã non relinquant .Nam qs.
iure ut dirimꝰ aꝑcipienda p̃dicatione gregi

Expanded text:
ram suscipiunt, sed sic sibimet vacare ad spiritaram suscipiunt, sed sic sibimet vacare ad spiritalia appetunt, ut rebus exterioribus nullatenus occupentur. Qui cum curare coditus negligunt, subditorum necessitatibus minime occurrunt; quorum nimirum praedicatio plerumque despicitur, quia, dum delinquentium facta corripiunt, sed tamen eis necessaria praesentis vitae non tribuunt, nequaquam libenter audiuntur. Egentis etenim mentem doctrinae sermo non penetrat, si hunc apud ejus animum manus misericordiae non commendat. Tunc autem verbi semen facile germinat, qtore pietas praedicantis rigat. Unde rectorem necesse est ut interiora possit infundere, cogitatione innoxia etiam exteriora providere. Sic itaque Pastores erga interiora studia subditorum suorum ferveant, quatenus in eis exterioris quoque vitae providentiam non relinquant. Nam quasi jure, ut diximus, a percipienda praedicatione gregis
Abbreviated transcription (Latin):
rii lapides. disꝑsi ꝑ plateas iacent: cũ ꝑsonȩ
sacroꝵ ordinum uoluptatũ suarũ latitudins
dedite. terrenis negociis inherent. Et notan¬
dum qͦd non hos dispsos in plateis.s in ca¬
pite platearũ dic̃: quia & cum terrena agt̃
summi uideri appetunt: ut & lata itinera
teneant ex uoluntate delectationis: et tam̃
in platearum sint capite. ex honore scĩtats.
Nichil qͦ obstat:si scũarii lapides. eosdẽ ipsos
quib constructum scũarium existebat ac¬
cipimus. Qui disꝑsi in capite platearum ia¬
cent quando sacroꝵ ordinũ uiri derrenis
actib ex desiderio inseruiunt: ex quoꝵ priꝰ
officio scĩtatis gła stare uidebatur. Sclaria
itaq negocia aliquando excompassione to¬
leranda sunt. nunqͣm uͦ ex amore requirenda:
ne cũ mentem diligentis aggrauant: hanc
suo uictã pondere. adima de cȩlestib immergãt.
At contra sunt nonnulli. qui gregis quidẽ cu¬

Expanded text:
rii lapides dispersi per plateas jacent, cum personae rii lapides dispersi per plateas jacent, cum personae sacrorum ordinum voluptatum suarum latitudini deditae, terrenis negotiis inhaerent. Et notandum quod non hos dispersos in plateis, sed in capite platearum dicit; quia et cum terrena agunt, summi videri appetunt, ut et lata itinera teneant ex voluptate delectationis, et tamen in platearum sint capite ex honore sanctitatis. Nil quoque obstat si sanctuarii lapides eosdem ipsos quibus constructum sanctuarium existebat accipimus: qui dispersi in platearum capite jacent. quando sacrorum ordinum viri terrenis actibus ex desiderio inserviunt, ex quorum prius officio sanctitatis gloria stare videbatur. Saecularia itaque negotia aliquando ex compassione toleranda sunt, nunquam vero ex amore requirenda; ne cum mentem diligentis aggravant, hanc suo victam pondere ad ima de coelestibus mergant. At contra, nonnulli gregis quidem cu
Abbreviated transcription (Latin):
ipsam uͦ ueritas dic̃. Lata & spaciosa uia ẽ.
quȩ duc̃ ad ꝑditionem. Aurũ gͥ obseuratur:.
cum t̾renis actib scĩtatis uita polluitur. Co¬
ior optimꝰ commutat᷑ cũ quorundã qͥ agere
religiose credebantur estimatio anteacta mi¬
nuitur. Nã cum quilibet post scĩtatis habi¬
tum. t̾ems se actib inserit: qͣs colore ꝑmu¬
tato.ante humanos ocłos reuerentia despec¬
ta pallescit. Scũarii qͦ lapides in plateas di¬
sꝑguntur: cum causarũ scłarium foras lata
itinera expetunthii qui adornamentũ ȩccłiȩ
internis ministeriis qͣsi in secrets tab̾naculi
uacare debuerunt. Ad hoc quippe scũaru la¬
pides fiebant: ut intra sc̃a scõꝵ. in uestimento
summi sacerdotis appaterent. Cũ uͦ minist
religionis. a subditis honorem redemptoris
sui ex merito uitȩ ñ exigunt: scũarii lapide ᷤᷤ
in ornamento pontificis ñ st̃. Qͥ nimirũ scũa¬

Expanded text:
ipsam vero Veritas dicit: Lata et spatiosa via est ipsam vero Veritas dicit: Lata et spatiosa via est quae ducit ad perditionem . Aurum igitur obscuratur, cum terrenis actibus sanctitatis vita polluitur. Color optimus commutatur, cum quorumdam qui degere religiose credebantur, aestimatio anteacta minuitur. Nam cum quilibet post sanctitatis habitum terrenis se actibus inserit, quasi colore permutato ante humanos oculos ejus reverentia despecta pallescit. Sanctuarii quoque lapides in plateas disperguntur, cum causarum secularium foras lata itinera expetunt hi qui ad ornamentum Ecclesiae internis mysteriis quasi in secretis tabernaculi vacare debuerunt. Ad hoc quippe sanctuarii lapides fiebant, ut intra sancta sanctorum in vestimento summi sacerdotis apparerent. Cum vero ministri religionis a subditis honorem Redemptoris sui ex merito vitae non exigunt, sanctuarii 26 lapides in ornamento pontificis non sunt. Qui nimirum sanctua
Abbreviated transcription (Latin):
rali inter ceteros uticur: si inderrems nego¬
ciis quȩ rep̃hendere in aliis debuit. & ipse u̾¬
satur: Qđ uidelicet ex ira iustȩ retributio
ẽ. ut populus: quando ea agit is qͥ spũali of¬
ficio fungitur. que illi nimirum faciunt
qui adhuc de studiis carnalib iudicantur:
Qđ cum magno scilicet dolore caritatis iere¬
mias ꝓph̃a conspiciens: quasi sub destructio¬
ne templi deplorat dicens. Quomͦ obscura¬
tum ẽ aurũ: mutatus ẽ. color optimus: di¬
sꝑsi sunt lapides scũarii. in capite omnium
platearum: Quid namq auro. qđd metallis
ceteris preminet: nͥ excellentia scĩtatis: qͥd co¬
lore optimo. nͥ cunctis amabilis reu̾entia re¬
ligionis exprimitur: Qui scũarii lapidib:. nͥ
sacioꝵ ordinũ ꝑsonȩ signant᷑: Quid platearũ
nomine: nͥ p̃sentis uite latitudo figuratur:
Quia enĩ greco eloquio matoc latitudo dr
ꝓfecto a latitudine plateȩ sunt uocatȩ. ꝑ semet¬

Expanded text:
rali inter caeteros utitur, si in terrenis negorali inter caeteros utitur, si in terrenis negotiis quae reprehendere in aliis debuit, et ipse versatur? Quod videlicet ex ira justae retributionest ut populus, quando ea agit is qui spiritali officio fungitur, quae illi nimirum faciunt qui adhuc de studiis carnalibus judicantur. Quod cum magno scilicet dolore charitatis Jeremias propheta conspiciens, quasi sub destructione templi deplorat, dicens: Quomodo obscuratum est aurum, mutatus est color optimus, dispersi sunt lapides sanctuarii in capite omnium platearum ? Quid namque auro, quod metallis caeteris praeeminet, nisi excellentia sanctitatis? Quid colore optimo, nisi cunctis amabilis reverentia religionis exprimitur? Quid sanctuarii lapidibus, nisi sacrorum ordinum personae signantur? Quid platearum nomine, nisi praesentis vitae latitudo figuratur? Quia enim Graeco eloquio πλάτος latitudo dicitur, profecto a latitudine plateae sunt vocatae. Per semet
Abbreviated transcription (Latin):
te ad iudicandũ. Ut illi uidelicet dispensati¬
onib terrenis inseruiant: qͦs dona spualia
ñ exornant. Ac si aꝑtius dicat. Quia pene¬
trare intima nequeunt: saltem necessaria fo¬
ris oꝑentur. Hinc moyses qui cum dõ loqͥt̃
iethro alienigeme rep̃hensione iudicatur: qͦd
terrenis populoꝵ negociis.stulto labore deser¬
uia t. Cui & consilium mor prebetur. ut ꝓ
se alios adiurgia dirimenda constituat: &
ipse liberius aderuendos populos spũaliũ
archana cognoscat. A subiectis uͦ inferiora
gerenda sunt. arectorib summa cogitanda:
ut scilicet ocłm qui ꝓ uidendis gressib pre¬
minet cura pulueris non obscuret. Caput
namq subiectoꝵ sunt: cuncti qui presunt.
Et ut recta pedes ualeant itinera carpe: hȩc
ꝓculdubio caput debet ex alto ꝓuidẽ: ne aꝓfectu
sui itineris pedes torpeant cum curuata rec¬
titudine corꝑis caput sese ad terrã declinat.
Qua autẽ mente anmarũ p̃sul honore pasto¬

Expanded text:
te ad judicandum ; ut ipsi videlicet dispensatite ad judicandum ; ut ipsi videlicet dispensationibus terrenis inserviant, quos dona spiritalia non exornant. Ac si apertius dicat: Quia penetrare intima nequeunt, saltem necessaria foris operentur. Hinc Moyses, qui cum Deo loquitur , Jethro alienigenae reprehensione judicatur, quod terrenis populorum negotiis stulto labore deserviat: cui et consilium mox praebetur, ut pro se alios ad jurgia dirimenda constituat, et ipse liberius ad erudiendos populos spiritalium arcana cognoscat. A subditis ergo inferiora gerenda sunt, a rectoribus summa cogitanda; ut scilicet oculum, qui praevidendis gressibus praeeminet, cura pulveris non obscuret. Caput namque subjectorum sunt cuncti qui praesunt; et ut recta pedes valeant itinera carpere, haec proculdubio caput debet ex alto providere, ne a provectus sui itinere pedes torpeant, cum curvata rectitudine corporis caput sese ad terram declinat. Qua autem mente animarum praesul honore pasto
Abbreviated transcription (Latin):
dũ pastors sensus terrena studia occupant:
uento temptationis impulsus. eccłiȩ ocłos
puluis cecat. Qđ contra recte humani ge¬
neris redemptor cum nos auentris uoraci¬
tade compesceret dicens. attendite autem
uobis ut ñ grauent᷑ corda ur̃a incrapula
& ebrietate: ilico adiunrit. Aut in curis
huius uitȩ. Ubi pauorem quoq ꝓtinꝰ inten¬
pentina dies illa. Cuius aduent᷑ etiam qͣli¬
tatem denuntiat: dicens. Tanqͣm laqueus
enĩ ueniet: suꝑ om̃s qui habitant suꝑfa
ciem orbis terre. Hinc iterum dic̃. Nemo
ligiosorum mentes. a mundi consortio.
contestando ac potius conueniendo su¬
spendit: dicens. Nemo militans dõ impli¬
cat se negociis secularib: ut ei placeat
cu se ꝓbauit. Hinc ȩccłiȩ rectorib & uacandi
studia precipit: & consulendi remedia osten¬
dit dicens.Sclaria gͥ iudicia si habueritis.:con¬
temptibiles qui sunt in ȩccłia. illos constitui¬

Expanded text:
dum pastoris sensus terrena studia occupant, dum pastoris sensus terrena studia occupant, vento tentationis impulsus Ecclesiae oculos pulvis caecat. Quo contra recte humani generis Redemptor, cum nos a ventris voracitate compesceret, dicens: Attendite autem vobis, ut non graventur corda vestra in crapula et ebrietate , illico adjunxit: Aut in curis hujus vitae. Ubi pavorem quoque protinus inten in vos repentina dies illa . Cujus adventus etiam qualitatem denuntiat, dicens: Tanquam laqueus enim veniet super omnes qui sedent super faciem omnis terrae . Hinc iterum dicit: Nemo ligiosorum mentes a mundi consortio contestando, ac potius conveniendo suspendit, dicens: Nemo militans Deo, implicat se 25 negotiis saecularibus, ut ei placeat cui se probavit . Hinc Ecclesiae rectoribus et vacandi studia praecipit, et consulendi remedia ostendit, dicens: Saecularia igitur judicia si habueritis, contemptibiles qui sunt in Ecclesia, illos constitui
Abbreviated transcription (Latin):
tionis turbide estib anhelant. Cunq ab
his cessante forsitan oportunitate quietis̃:
ipsa dedenus sua quiete fatigant᷑. uolupta¬
tem namq censent si act̾ionib depͥmunt᷑:
laborem deputant. si int̾renis negociis ñ
laborant. Sicq fit. ut dum se urgeri mun¬
danis tumultib gaudent: int̾na quȩ do
cere alios debuerant ignorent Unde sub¬
iectorum qͦ ꝓculdubio uita torpescit: qͥa
cum ꝓficere spũalit̃ appetit: in exemplo
eius qui sͥ prelatꝰ ẽ. qͣsi in obstaculo itine¬
ris offendit. Languente enĩ capite: men¬
bra incassum uigent. Et mexploratione
hostium. frustra exercitus uelocit̃ sequit᷑.
si ab ipso duce itineris erratur. Nulla sub¬
iectorum mentes exhortatio subleuat: eo¬
rumq culpas inerepatio nulla castigat.
quia dum ꝑ animarũ presulem terreni
exercetur officium udicis: a gregis cu¬
stodia uacat cura pastoris. Et subiecti ue¬
ritatis lumen apprehendere nequeuint: qͥa

Expanded text:
tionis turbidae aestibus anhelant. Cumque ab tionis turbidae aestibus anhelant. Cumque ab his, cessante forsitan opportunitate, quieti sunt, ipsa deterius sua quiete fatigantur. Voluptatem namque censent si actionibus deprimuntur, laborem deputant si in terrenis negotiis non laborant. Sicque fit, ut dum se urgeri mundanis tumultibus gaudent, interna quae alios docere debuerant ignorent. Unde subjectorum quoque proculdubio vita torpescit, quia cum proficere spiritaliter appetit, in exemplo ejus qui sibi praelatus est, quasi in obstaculo itineris offendit. Languente enim capite membra incassum vigent, et in exploratione hostium frustra exercitus velociter sequitur, si ab ipso duce itineris erratur. Nulla subditorum mentes exhortatio sublevat, eorumque culpas increpatio nulla castigat; quia dum per animarum praesulem terreni exercetur officium judicis, a gregis custodia vacat cura pastoris; et subjecti veritatis lumen apprehendere nequeunt, quia
Abbreviated transcription (Latin):
consolata sunt. Uurga enĩ ꝑcutimur: baculo
sustentamur. Si gͦ ẽ districtio uirgȩ quȩ feri¬
at. sit & consolatio baculi que sustentet. Sit
itaq amor. s ñ emolliens:sit uigor s non
exasꝑans: sit zelus s ñ immoderate seui¬
ens: sit pietas s non plusqͣm expediat par¬
cens: ut dũ se in arce regiminis iusticia ele¬
mentiaq ꝑmiscet: is qui preẽ. corda sub¬
ditoꝵ & t̾rendo demulce̾t: &tam̃ ad t̾roris
it rector internorum curã mexterioꝵ
occupadione non minuens: ert̾ioꝵ ꝓ
iudentiam in internoꝵ sollicitudine ñ re¬
linquens: ne aut solis exteriorib deditus¬
ab intimis corruat: aut solis interiorib
occupatꝰ quȩ foris debet ꝓximis ñ
impendat. Sepe nanq nonnulli uelut ob¬
liti qͦd fr̃ib causa animarũ p̾lati sunt:
toto cordis annisu. scłarib curis inserui¬
unt. Has cum ad sunt se agere exultant:
adhas ⁊̃ cum desunt dieb ac noctib cogita¬

Expanded text:
consolata sunt . Virga enim percutimur, baculo consolata sunt . Virga enim percutimur, baculo sustentamur. Si ergo est districtio virgae quae feriat, sit et consolatio baculi quae sustentet. Sit itaque amor, sed non emolliens; sit vigor, sed non exasperans; sit zelus, sed non immoderate saeviens; sit pietas, sed non plus quam expediat parcens; ut dum se in arce regiminis justitia clementiaque permiscet, is qui praeest corda subditorum et terrendo demulceat, et tamen adt rector internorum curam exteriorum occupatione non minuens , exteriorum providentiam in internorum sollicitudine non relinquens, ne aut exterioribab intimis corruat, aut solis interioribus occupatus, quae foris debet proximis non impendat. Saepe namque nonnulli velut obliti quod fratribus animarum causa praelati sunt, toto cordis adnisu saecularibus curis inserviunt: has, cum adsunt, se agere exsultant; ad has etiam cum desunt, diebus ac noctibus cogita
Abbreviated transcription (Latin):
sine altera teneat᷑. S erga subiectos suos
in eẽ rectorib debet. & iustȩ consulens
miscdia: & pie seuiens disciplina. Hinc nãqꝙ
ẽ qͦd docente ueritate ꝑsamaritam studiã¬
.. semiuiuus instabulum ducit᷑. & ui¬
num atq oleum uulnerib eius adhibet᷑
oleum foueantur. Necesse quippe ẽ ut
quisquis sanandis uulnerib preẽ.
in uino morsum doloris adhibe¬
at. in oleo molliciem pietatis: quatinꝰ ꝑ
uinum mordeant᷑ putrida: ꝑ oleũ sanan¬
da foueantur. Miscenda gͦ ẽ lenitas cum¬
seueritate: faciendũ qđdã exudroq temꝑam̃¬
tum: ut neq multa aspitate exulcerentur
subditi: neq nimia benignitate soluantur.
Qđ iurta pauli uocem bene illa tab̾nacłi arca
significat: in qua cum tabulis uirga simul
& manna ẽ: quia cum scripture sacre scien¬
tia. in boni rectoris pectore si ẽ uirga distric¬
tionis: sit & manna dulcedinis. Hinc da¬
uid ait. Uirga tua & baculus tuus: ipsa me

Expanded text:
sine altera teneatur. Sed erga subditos suos sine altera teneatur. Sed erga subditos suos inesse rectoribus debet et juste consulens misericordia, et pie saeviens disciest quod docente Veritate per Samaritani studium semivivus in stabulum ducitur, et vinum atque oleum vulneribus adhibetur; oleum foveantur. Necesse est quippe ut quisquis sanandis vulneribus praeest, in vino morsum doloris adhibeat, in oleo mollitiem pietatis; quatenus per vinum mundentur putrida, per oleum sananda foveantur. Miscenda eseveritate; faciedum quoddam ex utroque temperamentum, ut neque multa asperitate exulcerentur subditi, neque nimia benignitate solvantur. Quod juxta Pauli vocem bene illa tabernaculi arca significat, in qua cum tabulis virga simul et manna est; quia cum Scripturae sacrae scientia in boni rectoris pectore, si est virga 24 districtionis, sit et manna dulcedinis. Hinc David ait: Virga tua et baculus tuus, ipsa me
Abbreviated transcription (Latin):
quisq in culpa lapsus. ad stratum iusti¬
ciȩ ex pastoralis sollicitudinis iugore re¬
uocatur. Fractum uͦ ligamine stringit.
cũ culpã disciplina deprimit: ne plaga usq
ad interitum defluat si hanc districtioni
seueritas ñ coartat. S sepe deceriꝰ frangit᷑.
cum fractura meaute colligatur: ita ui
grauus scissuram sentiat. si hanc immo¬
deratius ligamenta constringant. Unde
necesse ẽ ut cũ peccati uulnuᷤ insubditis
corrigendo restringitur. magnase
sollicitudine etiã districtio ip̃sa mode t
quatinus sic iura disciplinȩ cont̾ delinqñ¬
tes exerceat: ut pietatis uiscera ñ amitiat.
Curandum quippe ẽ: ut rectorem subdi¬
tis & matrem pietas. & patrẽ exhibeat
disciplina. Atq int̾hec sollicita cutum¬
spectione ꝓuidendum: ne aut districtio
rigida aut pietas sit remissa. Nã sicut
in libris iam moralib diximꝰ: disciplina
ut miscdia multum destituitur. si una

Expanded text:
quisque in culpa lapsus, ad statum justiquisque in culpa lapsus, ad statum justitiae ex pastoralis sollicitudinis vigore revocatur. Fracturam vero ligamen astringit, cum culpam disciplina deprimit, ne plaga usque ad interitum defluat, si hanc districtionis severitas non coarctat. Sed saepe deterius frangitur, cum fractura incaute colligatur, ita ut gravius scissuram sentiat, si hanc immoderatius ligamenta constringant. Unde necesse est ut cum peccati vulnus in subditis corrigendo restringitur, magna se sollicitudine etiam districtio ipsa moderetur, quatenus sic jura disciplinae contra delinquentes exerceat, ut pietatis viscera non amittat. Curandam quippe est ut rectorem subditis et matrem pietas, et patrem exhibeat disciplina. Atque inter haec sollicita circumspectione providendum, ne aut districtio rigida, aut pietas sit remissa. Nam sicut in libris Moralibus jam diximus , disciplina vel misericordia multum destituitur, si una
Abbreviated transcription (Latin):
Hinc ẽ enĩ qͦd seruũ ex suscepto regimine ela¬
tum quȩ pꝰ supplicia maneant indicat dicens.
Qͦd si dixerit malus ille seruus in corde suo. morã
fac̃ dñs m̃s uenire: & ceperit ꝑcutere cor¬
seruos suos. manducet autẽ & bibat cum
ebriis: ueniat dñs serui uliꝰ in die qua ñ
sꝑat. & hora qua ignorat. & diuidet eũ: par¬
temq eius ponet cũ hypocritis. Inter ypo¬
critas enĩ iure deputatur: qui exsimula¬
tione disciplinȩ.ministeriũ regiminis u̾¬
tit inusum dñationis. Ettamen nonnun¬
quã graurꝰ delinquitur: si int̃ ꝑuersos plꝰ
equalitas quam disciplina custodit᷑ Quia
enĩ falsa pietate suꝑatus ferire hely delin¬
quentes filios noluit: apud districtũ iu¬
dicem semetipsũ cũ filiis crudeli damp¬
natione ꝑcussit. Hinc nãq diuina ei uox
dic̃. Honorasti filios tuos plus qͣm me hic̃
pastores increpat ꝑꝓpham dicens. Quod
fractum ẽ non alligastis: & qͦd abiectum
ñ reduxistis. Abiectum enĩ reducit᷑. cum

Expanded text:
Hinc est quod servum ex suscepto regimine elatum quae post supplicia maneant indicat, dicens: Quod si dixerit malus ille servus in corde suo: Moram facit Dominus meus venire, et coeperit percutere conservos suos, manducet aunus servi illius, in die qua non sperat, et hora qua ignorat, et dividet eum, partemque ejus ponet cum hypocritis . Inter hypocritas enim jure deputatur, qui ex simulatione disciplinae ministerium regiminis vertit in usum dominationis; et tamen nonnunquam gravius delinquitur si inter perversos plus aequalitas quam disciplina custoditur. Quia enim falsa pietate superatus ferire Heli delinquentes filios noluit, apud districtum judicem semetipsum cum filiis crudeli damnatione percussit . Hinc namque divina ei voce dicitur: Honorasti filios tuos magis quam me . Hinc pastores increpat per prophetam, dicens: Quod fractum est non alligastis, et quod abjectum est non reduxistis . Abjectus enim reducitur cum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtulit adiunrit. Au̾tisti faciẽ tuã ame:
fortem me int̃ iurtutes credidi: s qͣntȩ infir¬
mitatis sim. derelictus cognorui. Hinc rur¬
sum dic̃. Iuraui & statur: custodire iudicia
uisticiȩ tuȩ. S qͥa ei uiriũ ñ erat manere
in custodia qͣm iutabat: debilitatẽ suã ꝓ¬
tinus turbat᷑ inuenit. uñ et ad p̃cis opem
repente se contulit: dicẽs. Humiliat᷑ sũ

Expanded text:
pertulit, adjunxit: «Avertisti faciem tuam a me, pertulit, adjunxit: «Avertisti faciem tuam a me, Fortem me inter virtutes credidi, sed quantae infirmitatis sim, derelictus agnovi. Hinc rursum dicitur: Juravi et statui, custodire judicia justitiae tuae . Sed quia ejus virium non erat manere in custodia quam jurabat, debilitatem suam protinus turbatus invenit. Unde ad precis opem repente se contulit, dicens: Humiliatus sum
Abbreviated transcription (Latin):
panus p̾uatam querit: & sibi arrogare in¬
cipit om̃e bonũ. qͦd ut largitoris p̃conio ser¬
uiret accepit. Opinionis suȩ glam dilatare
desid̾at: satagit ut mirabilis cunctis innote¬
seat. In suo gͦ nomine fornicatur: quȩ lega¬
lis thori conubium deserens corruptori spi¬
ritui in laudis appetitu substernitur. hinc
dauid ait. Tra. didit in captiuitatem uir¬
tutem eoꝵ: & pulcͥtudinẽ eoꝵ in manꝰ inimi¬
ci. In capdiuitatẽ & enĩ uirt᷑. & pulcritudo
in manꝰ inunici traditur: cũ deceptȩ menti
antiquus hostis exboni oꝑis elatione do¬
minat᷑. Quȩ tam̃ uirtutis elatio qͣmiuis ple¬
ne ñ suꝑat: ut cũq tam̃ et electorum sepe
ammũ temptat. S cũ subleuat᷑ destituit᷑.¬
destitutus ad formidinẽ reuocat᷑. Hinc &¬
em̃ dauid iterũ dic̃. Ego dixi in mea abun¬
dantia: ñ mouebor in ȩt̾nũ. S qͥa de confi¬
dentia uirtutis intumuit: paulo post qͥd

Expanded text:
protinus privatam quaerit, et sibi arrogare inprotinus privatam quaerit, et sibi arrogare incipit omne bonum, quod ut largitoris praeconio serviret accepit; opinionis suae gloriam dilatare desiderat, satagit ut mirabilis cunctis innotescat. In suo ergo 101 nomine fornicatur, quae legalis thori connubium deserens, corruptori spiritui in laudis appetitu substernitur. Hinc David ait: Tradidit in captivitatem virtutem eorum, et pulchritudinem eorum in manus inimici . In captivitatem etenim virtus, et pulchritudo in manus inimici traditur, cum deceptae menti antiquus hostis ex boni operis elatione dominatur: quae tamen virtutis elatio, quamvis plene non superat, utcunque tamen et electorum animum saepe tentat; sed cum sublevatus destituitdestitutus ad formidinem revocatur. Hinc enim David iterum dicit: «Ego dixi in mea abundantia: Non movebor in aeternum .» Sed quia de confidentia virtutis intumuit, paulo post, quid
Abbreviated transcription (Latin):
Unde agitur ut ante iusti iudicis ocłos. fo¬
uea m̃tis sit memoria uirtutis: qͥa reminiscen¬
do qͦd gessit. dũ se apud se erigit: apud hu¬
militatis auctorẽ cadit. Hinc namq suꝑbi¬
enti animȩ đr. Quo pulchrior es: descende
te eleuas: ipsa tua pulchritudine impelleriᷤ
ut cades. Hinc sub ierłm sp̃e. uirtute suꝑbi¬
ens anima reꝓbatur: cum đdi. ꝑfecta eras
in decore meo quẽ posuerã suꝑ te dic̃ dñs: &
habens fiduciã ĩ pulchritudine tua fornicata eᷤ ĩ no¬
mine tuo. Fiducia quippe suȩ pulcritudi¬
nis animꝰ atcollitur: cũ de uirtutũ meritiᷤ
leta apud se securitate glatur. S ꝑhanc e¬
andẽ fiduciam ad fornicationẽ ducit᷑: qͥa
cum interceptam m̃tẽ cogitõnes suȩ deci¬
piunt: hanc maligni sp̃s ꝑ innumera ui¬
cia seducendo corrumpunt. Notandum uͦ
qͦd dr̃: fornicata es in nomine tuo. Qa cũ
respectũ mens suꝑni rectoris deserit. laudẽ

Expanded text:
Unde agitur, ut ante justi judicis oculos, foUnde agitur, ut ante justi judicis oculos, fomentis sit memoria virtutis; quia reminiscendo quod gessit, dum se apud se erigit, apud humilitatis auctorem cadit. Hinc namque superbienti animae dicitur: Quo pulchrior es, descende,te elevas, ipsa tua pulchritudine impelleris ut cadas. Hinc sub Jerusalem specie, virtute superbiens anima reprobatur, cum dicitur: Perfecta eras in decore meo, quem posueram super te, dicit Dominus; et habens fiduciam in pulchritudine tua, fornicata es in nomine tuo . Fiducia quippe suae pulchritudinis animus attollitur, cum de virtutum meritis laeta apud se securitate gloriatur. Sed per hanc eamdem fiduciam ad fornicationem ducitur; quia cum interceptam mentem cogitationes suae decipiunt, hanc maligni spiritus per innumera vitia seducendo corrumpunt. Notandum vero quod dicitur: Fornicata es in nomine tuo; quia cum respectum mens superni rectoris deserit, laudem
Abbreviated transcription (Latin):
om̃e qͦd locuturi sunt oꝑib clament
ed quia sepe dũ p̃dicatio modis con LU.¬
gruentib ubertim fundit᷑. apud semet¬
ipsum de ostensione sui occulta lȩticia loqñ¬
tis animus subleuat᷑: magna cura necesse ẽ.
ut timoris laceratione se mordeat: ne qͥ alioꝵ
uulnera medendo ad salutem reuocat. ipse
ꝑ negligentiam suȩ salutis intumescat: ne
ꝓrimos iuuando se deserat: ne alios erigens.
cadat. Nam quibdã sepe magnitudo uirtutiᷤ.
occasio ꝑditionis fuit: ut cũ de confidentia
iuriũ mordinate securi essent. ꝑ negligenti¬
am inopinate morerentur. Uirtꝰ nãqz dũ ui¬
ciis renititur: cũ quadã delectatione eiꝰ. sibi¬
met ipsi animꝰ blandit᷑. fitq ut bene agñtis
mens metum suȩ circum spectionis abiciat:
atq in sui confidentia. secura requiescat.
Cui iam torpenti seductor callidꝰ ome quod
bene gessit enumerat: eamq qͣsi p̃ cȩtis pre¬
pollentem in tumore cogitationis exaltat.

Expanded text:
omne quod locuturi sunt, operibus clamentomne quod locuturi sunt, operibus clamented quia saepe dum praedicatio modis congruentibus ubertim funditur, apud semetipsum de ostensione sui occulta laetitia loquentis animus sublevatur, magna cura necesse est ut timoris laceratione se mordeat, ne qui aliorum vulnera medendo ad salutem revocat, ipse per negligentiam suae salutis intumescat, ne proximos juvando se deserat, ne alios erigens cadat. Nam quibusdam saepe magnitudo virtutis occasio perditionis fuit; ut cum de confidentia virium inordinate securi sunt, per negligentiam inopinate morerentur. Virtus namque cum vitiis renititur, quadam delectatione ejus sibimetipsi animus blanditur; fitque ut bene agentis mens metum suae circumspectionis abjiciat, atque in sui confidentia secura requiescat; cui jam torpenti seductor callidus omne quod bene gessit enumerat, eamque quasi prae caeteris praepollentem in tumore cogitationis exaltat.