comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tione querere debeat instituat᷑. Sic autẽ sunt
cher ubyn suꝑ ꝓpiciatorium positi. qͦmͦ ciuitas xp̃i
stituta dicit᷑: non qd̾ altior illo possit cẽ ciuitas
sua: s qͦd eiꝰ subsidio sustentata ꝓficiat. Cherubyn
sup̃ ꝓpiciatorium habet archa: qr uel angelica nu¬
iusteria. uel eloqͥa diuina eo ueratnis ȩccłam
iuuant. qͦ ipsa in fundaũto sũmȩ ueritatis
stabilita consistunt. Cap̃.ui.
tem duos cubitos longitudinis: &. latitu¬
dinis cubitum unũ: &. altitudine cubitũ ac
semusem. Mensa de ligius sethim facꝰta. sc̃pt᷑a
falutis ac uitȩ suggerit. Hȩc habet longituclinẽ.
cũ pseuerant iam̃ nob̃ ceptȩ religionis: latituduiẽ.
cum amplitudinem caritatis: altitudinẽ. cũ sprc
suꝑne remunerationis infinuat. Ebene songitũ¬
do duoꝵ ẽ cubitoꝵ: ꝙ ac tualis nr̃a conuersatio.
i diab̾ inarime iurtutibꝰ consistit. iiscd̾ĩa uide¬
licd & innocentia : dicente apło iacobo. Religio

Expanded text:
tione quaerere debeat, instituatur. Sic autem sunt tione quaerere debeat, instituatur. Sic autem sunt cherubim super propitiatorium positi, quomodo civitas Christituta dicitur: non quod altior illo possit esse civitas sua, sed quod ejus subsidio sustentata proficiat. Cherubin supra propitiatorium habet arca, quia vel angelica ministeria, vel eloquia divina eo veracius ecclesiam juvant, quo ipsa in fundamento summae veritatis stabilita consistunt. CAPUT tem duos cubitos longitudinis: et in latitudine cubitum unum: et in altitudine cubitum et semissem . Mensa de lignis sethim facta, Scripturasalutis ac vitae suggerit. Haec habet longitudinem cum perseverantiam coeptae religionis, latitudinem cum amplitudinem charitatis, altitudinem cum spem perpetuae remunerationis insinuat. Et bene longitudo duorum est cubitorum: quia actualis nostra conversatio in duabus maxime virtutibus consistit, misericordia videl
Abbreviated transcription (Latin):
ni esu. testauiñti. consona nos uoce. ad fide uerer¬
tiserudit. llel certe de medio cheruby n loqt̃.
sunrute uĩ manifestare dignatis ẽ. Quo sen¬
suetiani ũlud potest accipi. qđ att ab acuc. In
medio diuii anim aliũ innotesceris. fotest aut̃¬
uigan hnttam sc̃ai eecła figuralit accipi. qͦ de
stenta. coronam uitȩ ało expecꝰtat ȩternã: ha¬
heus in se tabulas testam̃ti. in meditatione conti¬
nua legis di: habens & urnam aureani cũ manna.
in fide nicȩ incarnationis. habens gͦ uͥrgã aaron
qͥfronduerat in participatione regn &. sacerdotis
dnci: dicente apło petro: uos autẽ genus ȩlecꝰ tum.
req ale sacerdotium. Habens ꝓpiciatoriũ desuꝑ:
ut cuncta qͣ habet bona largiente grã diuina sese
accepisse meminerit. Habens &. cherubyn głe in
ꝓpiciatorio: uel angelica uidelic&. p̃sidla quibꝰado
semꝑ aduuet̾ ꝓpicio: uel testam̃ta qͥbꝰ qͣliter uiue¬
re .&. qͦmͦ auxiliũ recꝰte uiuendi a diuina ꝓpicia¬

Expanded text:
utriusque testamenti consona nos voce ad fidem veritatis erudit. Vel certe de medio Cherubim loquiturluntatem suam manifestare dignatus est. Quo sensu etiam illud potest accipi, quod ait Habacuc: In medio duorum animalium innotesces . Potest autde stenta, coronam vitae a Deo exspectat aeternam, habens in se tabulas testamenti, in meditatione continua legis Dei. Habens et urnam auream cum manna in fide Dominicae incarnationis. Habens et virgam Aaron quae fronduerat, in participatione regni, et sacerdotii Dominici, dicente apostolo Petro: Vos autem genus electum, regale sacerdotium . Habens propitiatorium desuper, ut cuncta quae habet bona, largiente divina gratia, sese accepisse meminerit. Habens et cherubin gloriae in propitiatorio, vel angelica videlicet praesidia, qui a Deo semper adjuvetre et quomodo auxilium recte vivendi a divina propitia
Abbreviated transcription (Latin):
mense dna uaris distincta sculpuris .s. cõpete mt̃
orlinatis apposita est. Una &. enim ubta futura
illam alterã coronam aureolam: cde uͦloꝵ potest
pͥmio recꝰte intelligi. qͥ generalia seriptiux sc̃e
mandata. spontanea uitȩ ꝑfecꝰtioris elec tione
tenscendunt: ideoq specialẽ p̃ceteris fidelibus
retbutionẽ uoluntariȩ oblationis expectant.
Coronaq aurea .iiͣi. digiis alta. labio niense
aureo apponit᷑: cum ꝑ ęuangelium his qͥ mandata cliui¬
ne legis custodiunt. iuta ęt̾na ꝓmittit᷑: dicente d̃no
id aiuitem. Siuis ad uitam ingredi. serua mandata:

Expanded text:
mensae Domini, variis distincta sculpturis, sed competenter mensae Domini, variis distincta sculpturis, sed competenter ordinatis, apposita est. Una etenim vita futura,illam altera corona aureola, de illorum potest praemio recte intelligi, qui generalia Scripturae sanctae mandata spontanea vitae perfectionis electione transcendunt, ideoque specialem prae caeteris firetributionem voluntariae oblationis exspectant. Corona namque aurea quatuor digitis alta labio mensae aureo apponitur, cum per Evangelium his qui mandata divinae legis custodiunt, vita aeterna promittitur: dicente Domino ad divitem: Si vis ad vitam
Abbreviated transcription (Latin):
ultera qͣm accusabant pharisei &. secribe. Siqͥs ur̃m
sine peccato est: pͥmus in illam lapide mittat. Di¬
gitus autẽ dĩ: sp̃e di intelligit᷑. Uñ illud qd̾ matħs
labio mensȩ aureo. corona aurea. iͦiͬ. digitis alta
piunt. uerum&ẽ omnibꝰ sibi obtemꝑantibus. eandẽ
iute coronam certa ȩuangelicȩ ueritatis auc for¬
tate ꝓmitunt. Bene. aut eadẽ corona int̾rasilis
fieri p̃cipit᷑: qͥa nimirum ȩterii retͥburio requi
indifferent᷑ omnibꝰ dat᷑: s pro q̃litate iħcipiẽntiũ
distrĩcto diuinitꝰ examine. singłis qͥbusq distbuit᷑.
Corona & enĩ aurea mense dni pura & ñ int̾rasiuis
esset: N claritas futurȩ iustoꝵ retbtionis. eq̃sis
omnibꝰ panderet᷑. instar uidelic&& huiꝰ solis mũnda
NCeutꝰ splendorẽ deus indifferent suꝑ bonos&x. ma¬
los facit oriri. At ꝙ sic̃ stella astella differt inclari¬
tate. ita erit & resuriectio mortuoꝵ. corona

Expanded text:
ultera, quam accusabant Pharisaei et scribae: Si quis vestrum ultera, quam accusabant Pharisaei et scribae: Si quis vestrum sine peccato est, primus in illam lapidem mittat . Digitus autem Dei, Spiritus Dei intelligitur. Unde illud quod Lucas labio mensae aureo corona aurea quatuor digitis alta piunt, verum etiam omnibus sibi obtemperantibus eamdem vitae coronam certa evangelicae veritatis auctoritate promittunt. Bene autem eadem corona interrasilis fieri praecipitur; quia nimirum aeterni retributio regni non indifferenter omnibus datur, sed pro qualitate accipientdistincto divinitus examine singulis quibusque distribuitur. Corona etenim aurea mensae Domini pura et non interrasilis esset, si claritas futurae justorum retributionis aequalis omnibus panderetur: instar videlicet hujus solis mundum, cujus splendorem Deus indifferenter super bonos et malos facit oriri. At quia sicut stella stellae differt in claritate, ita erit et resurrectio mortuorum, corona
Abbreviated transcription (Latin):
quii ꝑmundisima nob̾ p̃dicato fideliũ ora
ministrat᷑: neq illoꝵ loqutio qͥ diuina nobis
archana tͣtliderunt. Inmane confabulationis ser¬
monibus ullatenus ad taminari consentiebant: qͥn po¬
tiusũ tantũ nociua s & ociosa hominũ uerba. guiter
ferre ic redarguere curabant. uelcerte labiũsit au¬
reum mensẽ ꝑ circuittũ: ꝙ scriptura scã omini expar¬
te suȩ locitionis cũ rec̾ꝰte intelligit᷑. claritatẽ nob̃¬
s. ipientiȩ celestis insonat. Cini uidelic&e. labio corona
addit̃. q ling̃ p̃dicantium. sius. iuditoribꝰ retͥbutio¬
nem uitȩ. ꝓmittit et̾̃ne. &. bene ipsa corona.i iii. digi¬
euangelice fidei & oꝑationis. ad coronã nos uite: ꝑueni¬
re oportet. sulchreq ꝑdigitos libri desiguant᷑. qͥ a
numirum &. tabulȩ legis. digito d̃i scripte esse re¬
seriuit᷑: &. in enangelio legĩs distric̾tionẽ tẽpera¬
turus dus. digito scribebat in terra: clicens de ad¬

Expanded text:
quii per mundissima nobis praedicatorum fidelium ora ministratur, neque illorum locutio qui divina nobis arcana tradiderunt, humanae confabulationis sermonibus ullatenus attaminari consentiebat. Quin potius, non tantum nociva, sed et otiosa hominum verba graviter ferre ac redarguere curabant. Vel certe labium fit aureum mensae per circuitum, quia Scriptura sancta omni ex parte suae locutionis cum recte intelligitur, claritatem nobis sapientiae coelestis insonat. Cui videlicet labio corona additur; quia lingua praedicantium suis auditoribus retributionem vitae promittit aeternae. Et bene ipsa corona quatuor digievangelicae fidei et operationis, ad coronam nos vitae pervenire oportet. Pulchreque per digitos libri designantur, quia nimirum et tabulae legis, digito Dei esse scriptae referuntur: et in Evangelio Dominus districtionem legis temperaturus, digito scribebat in terra, dicens de ad
Abbreviated transcription (Latin):
toria gͥ & uasa uͥ quȩ emuncꝰ ta sunt extingunt᷑.
fiunt de auro purissimo: ꝙ & diuina sunt uerba
gã sunt illustrata eoꝵ corda: in qͥbus eadẽ figura¬
ta legis obumbratio finẽ accipit: ut succedens
euangelis ueritas clarius mundo luceret. Constat
enim pͥmos apłos. in euangelio ante passionẽ
se legalibꝰ hostiis: ac pleraq legis litterȩ decreta
euangelicȩ gr̃a lib̾tatis mutasse. In his gͦ luci¬
nia quȩ emuncꝰta sunt extinguebantur. in
qͥbus litteralis obseruatio completa. exordiũ
giȩ̃ mundo clarius fulgens exhibuit. Itẽq fi¬
uita mortali & succedente. uita ĩmortali. ces¬
sabunt uarina ex parte oꝑa uel dona lucis qͥbus

Expanded text:
oria ergo, et vasa ubi quae emuncta sunt exstinguuntur, fiunt de auro purissimo; quia et divina sunt verba,  et Dei gratia sunt illustrata eorum corda, in quibus eadem figurata legis adumbratio finem accipit, ut succedens Evangelii veritas clarius mundo luceret. Constat enim primos apostolos in Evangelio ante passionem se legalibus, ac pleraque legis litterae decreta evangelicae gratia libertatis mutasse. In his ergo lucinia quae emuncta sunt exstinguebantur: in quibus litteralis observatio completa exordium gratiae mundo clarius fulgentis exhibuit. Item quia finita mortali, et succedente vita immortali, cessabunt maxima ex parte opera vel dona lucis, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
aoc tores n ñ exipsa eoꝵ gente p̃fuerunt: at uͦ
cate rectores pͥmi qͥdem fuere de hebreis. uerũ
mox erescente ea ac dilatata ꝑorbem. etiã de
gentibus strucꝰtores sunt eiuis exorti sadeo ut¬
ut ipse qͦ: euangelista lucas. & thinotheus. as
titus. iuri apłici. de uocatione gentiumi ad psu¬
latum eiꝰ ꝑuenerint. Uerũ si diligentiꝰ singula
inspiciamus: ittͥusq domus edificatio. & totius
eccłe p̃sentis statũ mistice describit. qͣ abintrio
mundanȩ conditionis. usq ad ultimũ qͥui fiue
nũ fruitura ẽ. mirabili sigarum uarietate. depin¬
git. Unde nos aliqua de tab̾uaculo dño opitu¬
lante dicꝰturi. pͥmo ipsum inuocantes. hu¬
nuli etiam p̃ce deposcinus. reuelare. ocłos
cordis nr̃i: ut considerare queamus mi¬
rabi lia de lege eiꝰ: &. in p̃ciosoꝵ decore me¬
tdama sues t m elroo untelligamus oruatũ nos
qorum ficle : de deuotisie fulgentium ese comer¬

Expanded text:
doctores non nisi ex ipsa eorum gente praefuerunt; at vero Ecclesiae rectores primi quidem fuere de Hebraeis: verum mox crescente ea ac dilatata per orbem, etiam de gentibus structores sunt ejus exorti, adeo ut ipse quoque evangelista Lucas, et Timotheus ac Titus, viri apostolici de vocatione gentium, ad praesulatum ejus pervenerint. Verum si diligentius singula inspiciamus, utriusque domus aedificatio totius Ecclesiae praesentis statum mystice describit, quae ab initio mundanae conditionis usque ad ultimum qui in fine rnum fruitura est, mirabili figurarum veritate depingit. Unde nos aliqua de tabernaculo, Domino opitulante, dicturi, primum Ipsum invocantes, humili etiam prece, deposcimus revelari oculos cordis nostri, ut considerare queamus mirabilia de lege ejus, et in perniciosorum decore meorum ac vestimentorum intelligamus ornatum nobis morum, fide ac devotione fulgentium, esse comme
Abbreviated transcription (Latin):
tiplicari ñ desinit. Unde &. angłs daniheli. per¬
transibunt inquit pluruni: & multiplex erit
scientia. Namq moysen ampliorẽ patarchis
scientiam ꝑcepisse. testat᷑ ipse dñs qͥ illi apparens
ait. Ego dñs qͥ apparui abraham. & ysaac iacob.
in dm̃ omnipotentẽ : & nom̃ meũ adonay non
indicaui eis. Multiplicata ẽ gͦ ex tp̃i scientia
diuinȩ cognitionis: cũ hoc de se ipso dñs moy¬
si. quod patͥarchis ñ indicauerat ostendit. Da¬
uid qͥin lege dmi meditabat᷑ die ac nocꝰte ui¬
deamus: an se ipsum. qͥ legem scripsit mos si
aliqͥd amplius de dño intellexisse senserit. Quo¬
modo inquit dilexi legem tuam dñe. tota die
medctatio mea est: statimq subiungit: suꝑ om̃s
nodetices mne intellexi. Unde & alibi głat᷑ in dño.
ipse. qͥeisdem loqͥt̃ dicens. Multi ꝓpħe &. iusti cu¬
pierunt uidere quȩ uidetis & ñ uiderunt: a au

Expanded text:
tiplicari non desinit. Unde et angelus Danieli: Pertiplicari non desinit. Unde et angelus Danieli: Pertransibunt, inquit, plurimi, et multiplex erit scientia . Namque Moysen ampliorem patriarchis scientiam percepisse testatur ipse Dominus, qui illi apparens ait: Ego Dominus, qui apparui Abraham et Isaac et Jacob in Deo omnipotente, et nomen meum Adonai non indicavi eis . Multiplicata est ergo ex tempore scientia divinae cognitionis, cum hoc de seipso Dominus Moysi, quod patriarchis non indicaverat, ostendit. David qui in lege Domini meditabatur die ac nocte, videamus an se, ipso qui legem scripsit Moyse, aliquid amplius de Domino intellexisse senserit. Quomodo, inquit, dilexi legem tuam, Domine; tota die meditatio mea est . Statimque subjunxit: Super omnes docentes me intellexi. Unde et alibi gloriatur in Domino, ipse, qui eisdem loquitur, dicens: Multi prophetae et justi cupierunt videre quae videtis, et non vide
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃. ꝓpter significandam societatẽ anglicȩ pacis:
ꝙ minus quã int duos haberi caritas ñ potest. Uñ
& sese respicere mutuo .&. in ꝓpiciatoriũ uultus ui¬
bent᷑ habere. quia nimirũ in glorificatione diui¬
ue uisionis. sibim&. alteritrũ consonant. Itẽ ꝑ duo
cherubyn possunt duo testam̃ta figurari: quoꝵ unũ.
futuram đni incarnationẽ. aliud factam clamat.
Respiciunt q ͤ mutuo: qͥꝑ in adtestatione ueritatis
quam p̃dicant. in nullo ab inuicẽ discrepant. Uer
in qua unica mundo spes ẽ. ualde cõmendant:
atq ideo sunt ex utͣq parte oraculi: qr & p̃ceden¬
tia ante incarnationẽ dnicam tempora. & se¬
quentia p̃dicatione spiritalis scientiȩ replenit.
Quibꝰ etiam nom̃ scientiȩ multiplicate conuenit:¬
quod iudelio&. scriptura sacra. spiritali ac diui¬
na scientia plena est: ẽadẽq scientia ex qͦ duĩina
ipsa scriptura condi cepit. augeri semꝑ ac mul¬

Expanded text:
autem propter significandam societatem angelicae pacis; autem propter significandam societatem angelicae pacis; quia minus quam inter duos haberi charitas non potest. Unde et sese respicere mutuo, et in propitiatorium vultus jubentur habere, quia nimirum in glorificatione divinae visionis sibimet alterutrum consonant. Item per duo Cherubim possunt duo Testamenta figurari, quorum unum futuram Domini incarnationem, aliud factam clamat. Respiciuntque se mutuo, quia in attestatione veritatis quam praedicant, in nullo ab invicem discrepant. Vertin qua unica mundo spes est, valde commendant. Atque ideo sunt ex utraque parte oraculi, quia et praecedentia ante incarnationem dominicam tempora, et sequentia praedicatione spiritualis scientiae replent. Quibus etiam nomquod videlicet Scriptura sacra spirituali ac divina scientia plena est, eademque scientia, ex quo ipsa Scriptura condi coepit, augeri semper ac mul
Abbreviated transcription (Latin):
ab omni unpulsi impurȩ cogitationis alieni. usioni
sui conditoris adherent. Iccirco aut̃ alas uel in siguras
cherubyn. moyses facere iubet᷑: uel in ipsa eoꝵ specie
uidisse se ꝓpħa testat᷑: quod etiam licentia solet
imitari pictoꝵ: ut in alto sedem habere. augłi. et
qͣsi leui uolatu ubiq discurrere posse signentur:
neq ullã habere tarditatẽ. qͥn confestum ubicũq
uoluerint. ad suit. Quod ipsum qͦ nobis pꝰ resur¬
recꝰtionẽ spiritali iã corpore uestitis: indubit. auĩ
ꝓ mettit᷑. Expandunt gͦ alas cherubyir & ꝓpicia¬
torium tegunt: qm̃ angłi omnẽ sue nature po¬
tentiam qua in alus habitare. &. cunc la suꝑue
illius patͥȩ loca leui ac leto itinere penet̃re me¬
ruerunt. in obseqͥum sui conditoris offerunt:
ac uelud ꝓpiciatorium contuentes obumbrant.
id ẽ honorant uelando: qr totum quẽ habent
statum ꝑpetuȩ felicitatis. eius grẽ deputant: a qͦ
ut nichil mali uelle. possent. accẽperunt. Duo sunt

Expanded text:
e cogitationis alieni, visioni sui Conditoris adhaerent. Idcirco autem alas, vel in figura Cherubim Moyses facere jubetur, vel in ipsa eorum specie vidisse se propheta testatur, quod etiam licentia solet imitari pictorum, ut in alto sedem habere angeli, et quasi levi volatu ubique discurrere posse signentur, neque ullam habere tarditatem, quin confestim ubicunque voluerint adsint. Quod ipsum quoque nobis post resurrectionem spirituali jam corpore vestitis indubitanter promittitur. Expandunt ergo alas Cherubim, et propitiatorium tegunt: quoniam angeli omnem suae naturae potentiam, qua in altis habitare, et cuncta supernae illius patriae loca levi ac laeto itinere penetrare meruerunt, in obsequium sui Conditoris offerunt, ac velut propitiatorium contuentes obumbrant, id est honorant velando: quia totum quem habent statum perpetuae felicitatis, ejus gratiae deputant, a quo ut nihil mali velle posse acceperunt. Duo sunt
Abbreviated transcription (Latin):
uis in carne p̃dicantis & nur. acula facientis. ioser¬
baut: dio aitẽ ali poit resuttic hione aicensionc̃ q eĩ
adcelos. ad fidem ei uenerunt: uel q infigura.iiii. ani¬
malium duo qui ꝑ hominẽ & uitulum designati sũt.
passionũ &. mortis eiꝰ iudicia p̃tulerunt: duo uͦ illi qui
ꝑ lconẽ & aquilam p̃sigurati sunt. iuc toriȩ qͥ mortẽ
destruxit uiiignia demontrarunt. Homo qͥppe d̃ns
ꝑ incarnationẽ mortalis facꝰtus apparuit: iutulus uͦ
icse oblatus ꝓ nobis in altare crucis extitit. Itẽ leo. for¬
titer subigendo mortẽ : aquila. ad cȩlos. ascendeudo
factus est. Atq ideo duo circuli in latere uuo: & duo
sunt in altero: q iunurum duo euangelistȩ ꝑ su ami
sigur.ini. issumptiouẽ ii dno humane fragilitatis:
&: clio ali uic toriami qͥde cadem assũpta fraglitate ac mor¬
te triumphauit insinuant. Nam qͣsi leuũ latũs archi.
duos habuit circulos: cũ ęuangelistȩ duo. incarna¬

Expanded text:
icantis, et miracula facientis adhaerebant; duo autem alii post resurrectionem ascensionemque ejus ad coelos, ad fidem venerunt: vel quia in figura quatuor animalium, duo qui per hominem et vitulum designati sunt, passionum et mortis ejus indicia praetulerunt; duo vero illi qui per leonem et aquilam praefigurati sunt, victoriae qua mortem destruxit, insignia demonstrarunt. Homo quippe Dominus, per incarnationem mortalis factus apparuit. Vitulus vero idem oblatus pro nobis in altari crucis exstitit. Idem leo fortiter subigendo mortem, aquila ad coelos ascendendo factus est. Atque ideo duo circuli in latere uno, et duo sunt in altero, quia nimirum duo evangelistae, per suam figuram assumptionem in Domino humanae fragilitatis; et duo alii victoriam, qua de eadem assumpta fragilitate ac morte triumphavit, insinuant. Nam quasi laevum latus arcae duos habuit circulos, cum evangelistae duo incarna
Abbreviated transcription (Latin):
mandatoꝵ contineant. Bene autẽ seqͥt᷑ ponesq
inaitha testficationẽ quam dotͥ: q illa solũm de
incarnatione filii dei loqui & credere debemus:
que nobis ipse cdñis ꝑ auctores sacrȩ scripturȩ re¬
uelare dignatus est. Si autẽ ius sene quȩ sit illa
testificatio quã in archa ponendam ađno moy¬
ses accepit: apłm audi. Post uelamentũ autẽ
inquit sedm taberu aculum quod đr scã sc̃oꝵ. ai¬

Expanded text:
contineant. Bene autem sequitur: Ponesque in arcam testificationem quam dabo tibi. Quia illa solummodo de incarnatione Filii Dei loqui, et credere debemus, quae nobis ipse Dominus per auctores sacrae Scripturae revelare dignatus est. Si vis scire quae sit illa testificatio, quam in arcam ponendam a Domino Moyses accepit, Apostolum audi: Post velamentum autem, inquit, secundum tabernaculum quod dicitur sa
Abbreviated transcription (Latin):
quasi metallũ feriendo dilatatum ꝑpassionũ
contumelias. ad ĩ mortalitatis grãm ꝓfieiunt.
Unde.&m psalmo quarto qͥ inĩcibit̾ in carmi¬
nbius. q̃si in misticis fidei calamis. dicit ȩccła
suo redemptori. In tͥbulatione dilatasti me.
Ac si aurum ductile suo artifici diceret. In
ꝑcussione fabrili amplifi casti me: & maiorẽ¬
michi tundendo ꝓfectum dedistiX
delabrum: ut luceant ex aduerso. Lucer
redemptore: nr̃o cuncꝰta semꝑ mauserunt:
& in mẽbris eiꝰ ħ ẽ omibus ȩlecꝰtis ꝓ eiꝰ uolun¬
tate distͥbuta sunt. Ponunt᷑ gͦ lucerniȩ .uii. suꝑ¬
candelabrum: quia suꝑ redemptorẽ nrm̃m
pͥmogenitum de radice. iesse. requieuit sp̃c sa¬
pientiȩ & intellectus: sp̃c consilii & fortitudi¬

Expanded text:
quasi metallum feriendo dilatatum, per passionis contumelias ad immortalitatis gratiam proficiunt. Unde et in psalmo quarto, qui inscribitur, In carminibus, quibus in mysticis fidei calamis dicit Ecclesia suo Redemptori: In tribulatione dilatasti me. Ac si aurum ductile suo artifici diceret: In percussione fabrili amplificasti me, et majorem tundendo mihi profectum dedisti. delabrRedemptore nostro cuncta semper manserunt, et in membris ejus, hoc est omnibus electis, pro ejus voluntate distcandelabrum, quia super redemptorem nostrum primogenitum de radice Jesse, requievit spiritus sapientiae et intellectus, sp
Abbreviated transcription (Latin):
q eidem secum tanto tempore demoranti. manifeste de¬
monstrauit. qͣnta pietate. humilitate .&. mundicia uirtutes
angłicȩ. suo creatori gaudeant obedire: qͦ sunt in omnibus
ꝑfec tum tabernacłm eiꝰꝰ. qͥ nũꝙͣ. in eis ex qͦ conditi sunt
manere atq inhabitare cessauit. Quoꝵ etiam nob̾ in re
surrecꝰ tione similitudo uitȩ. &. cõmunis ante. dñm con¬
uersatio ꝓmutit᷑. qͥcumq mͦ relictis huiꝰ mundi conta¬
giis. eoꝵ in terris uitam imitari studemus. uidelic&. in
laudando ac diligendo dm̃. &. ꝓximũ qͦq in do diligendo
ac iuuando:. inimicos &̃ ad amorẽ dĩ pietatis officiis ꝓuo¬

Expanded text:
quia eidem secum tanto tempore demoranti manifeste dequia eidem secum tanto tempore demoranti manifeste demonstravit, quanta pietate, humilitate, et munditia, virtutes angelicae suo Creatori gaudent obedire, quae sunt perfectum in omnibus tabernaculum ejus; qui nunquam in eis ex quo conditi sunt, manere atque inhsurrectione similitudo vitae, et communis ante Dominum conversatio promittitur: quicunque modo relictis hujus mundi contagiis, eorum in terris vitam imitari studemus, videlicet in laudando ac diligendo Dominum, et proximum quoque in Deo diligendo ac juvando, inimicos etiam ad amorem Dei pietatis officiis
Abbreviated transcription (Latin):
ornauere. digna laude p̾dicamus: atq hȩc ĩ adiutoriũ
nr̃ȩ fidei ubi opus fuerit assumimꝰ. Quia enĩ in hume¬
ris onera gestare solemus: recꝰte ꝑ ephoth id ẽ suꝑhu¬
merale: oꝑa iustoꝵ & pii pro dño labores insinuantur.
Quia uͦin pecꝰtore cogitationũ sedes est: rec te in rationali
qͥ est habitus pecꝰtoris sacͥdotalis munde electoꝵ cogitatio¬
nes expͥmunt᷑. Lapides qͦq onichini &. gẽmȩ ornant ephoth
ac rationale.: cũ ex imiis sũmoꝵ patrũ acꝰ tib̾de cogitationi¬
bus. etiam miracłoꝵ insignia iungunt᷑. Neq aliqͥd uetat in
lapidibus onichinis qͥ sangͥnei ferunt᷑ esse coloris. addita bonis
oꝑibꝰ martẏrii merita intelligi: de qͥbꝰ singł̃is. suo loco pleniis
opitulante cłĩ gra dicendũ est. Facientq mͥ inqͥd scuariũ¬
moysi dñs tab̃nacłm in monte. & uasa incultũ eiꝰ consecta:

Expanded text:
ornavere, digna laude praedicamus. Atque haec in adjutorium ornavere, digna laude praedicamus. Atque haec in adjutorium nostrae fidei, ubi opus fuerit, assumimus. Quia enim in humeris onera gestare solemus, recte per ephod, id est, superhumerale, opera justorum, et pii pro Domino labores insinuantur. vero in pectore cogitationum sedes est, recte in rationali, qui est habitus pectoris sacerdotalis, mundae electorum cogitationes exprimuntur. Lapidesque onychini et gemmae ornant ephod ac rationale, cum eximiis summorum Patrum actibus et cogitationibus, etiam miraculorum insignia junguntur. Neque aliquid vetat in lapidibus onychiois, qui sanguinei feruntur esse coloris, addita bonis operibus martyrii merita intelligi. De quibus singulis suo loco plenius opitulante Dei gratia dicendum est. Facientque mihi inquMoysi Dominus tabernaculum in monte, et vasa in cultum consecrata;
Abbreviated transcription (Latin):
ni subicimus: coccumbis tincꝰtum. cũ gemina idẽ dĩ & ꝓxi¬
mi dilectione flagm᷑: byssum. cum carnis castitatẽ serua¬
mus: pulos caprum. cum habitũ penitentiȩ ac lucꝰtus in¬
duimͣ. felles arietũ rubricatas: cum ipsos dñici gregis duc¬
tores. suo sangͥne bapticatos uidemꝰ. Pelles iacẏncꝰtinas:
cum nos pꝰ mortẽ spualia in cęlis corpora habituros esse
sꝑamus. Ligna sethym: cum expurgatis peccatoꝵ spine¬
tis. mnunda carne &. anima. dno :oli seruimꝰ. Oleum ad lu¬
minaria concinnanda: cũ fruc tibꝰ caritatis & miscdiȩ re¬
fulgemus. aromata. unguantũ. & thimiama boniodo¬
ris: cũ opinionẽ bonȩ nix̧ actionis multis ad exenplum
bene uiuendi longe lateq diffundimus. Lapides onichi¬
nos & gẽmas ad ornandum ephoth ac rationale: cũ mira¬
cula scõꝵ qͥbus cogitationes cło deuotas. & oꝑa uirtutũ

Expanded text:
ni subjicimus. Coccum bis tinctum, cum gemina, id est, Dei et proxini subjicimus. Coccum bis tinctum, cum gemina, id est, Dei et proximi dilectione flagramus. Byssum, cum carnis castitatem servamus. Pilos caprarum, cum habitum poenitentiae ac luctus induimus. Pelles arietum rubricatas, cum ipsos dominici gregis ductores suo sanguine baptizatos videmus. Pelles hyacinthinas, cum nos post mortem spiritualia in coelis corpora habituros esse speramus. Ligna setim, cum, expurgatis peccatorum spinetis, munda carne et anima Domino soli servimus. Oleum ad luminaria concinnanda, cum fructibus charitatis et misericordiae refulgemus. Aromata, unguentum et thymiama boni odoris, cum opinionem bonae nostrae actionis, multis ad exemplum bene vivendi, longe lateque diffundimus. Lapides onychinos et gemmas, ad ornandum ephod ac rationale, cum miracula sanctorum, quibus cogitationes Deo devotas, et opera virtutum
Abbreviated transcription (Latin):
ram coccumq bis tincꝰtum. & byssum. pilos caprarũ. & pelles
arietum rub̾catas. pelles acẏnctinas. & ligna sethym. oleum
ad luminaria concinnanda. aromata. unguentũ. & thimia¬
ma boni odoris: lapides onichynos. & gemmas ad ornandũ
in medio eoꝵ. Cuncta hȩc qͤ dñs sibi apͥore popło ad facien¬
dum scũarium matialiter offerri p̃cepit. nos qͦq qͥ spirita¬
les filii isrł. idẽ imitatores d̾m uidentis ppłi esse desideramꝰ.
spiritali intelligentia debemꝰ offerre: qͣtinus ꝑ huiusmodi
oblationes uoluntarias. & ipsi sanc tuariũ ei in nobis
facere meream : & ipse in medio nr̃m habitare. hocẽ ii nr̃o
sibi corde mansionẽ consec̾re dignet᷑. Cui udelic& aurũ offeri¬
mus.: c̃um claritate uerȩ sapientiȩ quȩ est in fide recꝰ ta resplen¬
demus. Aigentũ: cum & ore nr̃o confessio sit ad salutẽ. Es. cũ
eamdem fidẽ publica p̃dicatione diuulgare gaudemꝰ. Hiacinc¬
tum. cum sursum corda leuamus : purpuram. cũ corpꝰ passio¬

Expanded text:
ilos caprarum, et pelles arietum rubricatas, pelles hyacinthinas, et ligna Setim, et oleum ad luminaria concinnanda, aromata in unguentum, et thymiamata boni odoris, lapides onychinos, et gemmas ad ornandum in medio eorum . Cuncta haec, quae Dominus sibi a priore populo ad faciendum sanctuarium materialiter offerri praecepit, nos quoque, qui spiritales filii Israel, id est, imitatores Domini videntes populi esse desideramus, spirituali intelligentia debemus offerre, quatenus per hujusmodi oblationes voluntarias, et ipsi sanctuarium ei in nobis facere mereamur, et ipse in medio nostrum habitare, hoc est in nostro sibi corde mansionem consecrare dignetur. Cui videlicet aurum offerimus, cum claritate verae sapientiae, quae est in fide recta, resplendemus. Argentum, cum et ex ore nostro confessio fit in salutem. Aes, cum eamdem fidem publica praedicatione divulgare gaudemus. Hyacinthum, cum sursum corda levamus. Purpuram, cum corpus passio
Abbreviated transcription (Latin):
quatuor sunt eii angelioꝵ. sib̾. Qui merito aurei
sum ꝓpt̃ claritatem sapientiȩ. qͥ fulgent: meri
Et ñc elarisica m̃e tu pat̃ apud tenietipsũ. elari¬
tate quam habui priusquam mundus eiset. apd̃
Tuseianior. uit angsos habet archa: qꝑ sac̃mentũ
dnice incarnationis ꝑ om̃s mundi plagas in qͥb sca

Expanded text:
quatuor sunt Evangeliorum libri, qui merito aurei sunt, propter claritatem sapientiae qua fulgent; meritEt nunc clarifica me, tu Pater, apud temetipsum claritate quam habui prius quam mundus fieret apud te . Quatuor autem angulos habet arca, quia sacramentum dominicae incarnationis per omnes mundi plagas, in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
dendo peneit: qͥa nimirũ abdita mysterioꝵ diuinoꝵ ꝑfecꝰ ti
qͥq fe ꝑfecte ac sublimit uident. At nos nrȩ meniores fragilitatis
& iertiȩ . & si hoc int̾re conp̃hendendo neqͥmus: saltim creden¬
do sꝑando. diligendo. in ꝓximo manere atq expectare cure¬
mus. Quasi eiũ filii isrł. a longe ocłos ad montẽ cdi. atq ad conspec¬
desiderantes: ocłos mnentis sedulo in memoriã eternȩ claritaus
fixos tenent. Qui in uicinia montis di in ꝗͦ moysen ascendis¬
se nouerunt cõmorant᷑: cum in illo se mod̾amine uiuendi
cohercent. qͦ numꝙͣ gressum suȩ oꝑationis longius ab imi¬
tatione sũmoꝵ uiroꝵ subtͣhant: tã & si necdũ plene illoꝵ ad
ꝑfectionẽ sequi uestigia possint.

Expanded text:
dendo penetrat; quia nimirum abdita mysteriorum divinorum perfecti dendo penetrat; quia nimirum abdita mysteriorum divinorum perfecti quique perfecte ac sublimiter vident. At nos nostrae memores fragilitatis et inertiae, etsi huc intrare comprehendendo nequivimus, saltem credendo, sperando, diligendo, in proximo manere, atque aspectare curemus. Quasi enim filii Israel a longe oculos ad montem Dei, atque ad conspec summopere desiderantes, oculos mentis sedulo in memoriam aeternae claritatis fixos tenent. Quasi in vicinia montis Dei, in quem Moysen ascendisse noverant, commorantur, cum in illo se moderamine vivendi coercent, quo nunquam gressum suae operationis longius ab imitatione summorum vivorum abstrahant, tametsi necdum plene illorum ad perfectionem sequi vestigia possint.
Abbreviated transcription (Latin):
Caligo namq illa obscuritas est archanoꝵ cȩlestiũ: terrenis qͥdẽ
cordibꝰ inaccessibilis : s. moẏsi & ceteris mundo corde beatis.
diuina reserante gr̃ã penet̾bilis: qͥbus dr̃ in psalmo. Accedite
ad eum & illuminamini. In accessibilis namq est lux eius. ui¬
ribꝰ nr̃is: ad qͥ tamen ascendit᷑ muneribꝰ ipsuis. Erat autem
species głe cdñi quasi ignis ardens suꝑ uerticẽ montis. in conspecꝰ tu
corda ȩlectoꝵ qͣ i dono scientiȩ cȩlestis illustrat : &. ardore suȩ
caritatis inflammat. In nubegͦ. caligine. &. igne: gła dñi uisa ẽ.
In nube iudelic&. qͣ nos ab estu temptarionũ ꝓtegit: in caligine
iͦ q potentia maiestatis eius. anulla potest creatura ad inte
diat: &. spe ac dilecꝰtione incendit. Et hanc qͥdem dñi gła̾m. filii
isrł de longe.&. ab inferioribꝰ aspiciunt: moyses uͦ altius ascen¬

Expanded text:
Caligo namque illa obscuritas est arcanorum coelestium, terrenis quidem Caligo namque illa obscuritas est arcanorum coelestium, terrenis quidem cordibus inaccessibilis, sed Moysi et caeteris mundo corde beatis divina reserante gratia penetrabilis: quibus dicitur in Psalmo, Accedite ad eum, et illuminamini . Inaccessibilis namque est lux ejus viribus nostris, ad quam tamen acceditur muneribus ipsius. Ubi aptspecies gloriae Domini, quasi ignis ardens super verticem montis: in conspectu corda electorum, et dono scientiae coelestis illustrat, et ardore suae charitatis inflammat. In nube ergo, caligine et igne gloria Domini visa est. In nube videlicet, quia nos ab aestu tentationum protegit. In caligine vero, quia potentia majestatis ejus a nulla potest creatura ad integdiat, et spe ac dilectione accendit. Et hanc quidem Domini gloriam filii Israel de longe et ab inferioribus aspiciunt, Moyses vero altius ascen
Abbreviated transcription (Latin):
um ascend̾e meream᷑: iu̾ixta illud psalmistȩ. Uenĩ benedic tio¬
nẽ dabit qͥ legem dedit: ambulabunt de iuirtute ĩ uirtutẽ:
uidebit᷑ dĩ doꝵ in syon. Quod ỹ in hac uita ñnullis elecꝰ loꝵ
cdiuinȩ gram speculationis ascendi̾nt: qͣliscumq & qͣntula¬
ciunq hȩc ab hominibꝰ carne indutis fieri potest: qd̾ &. plu
est: de qͦ specialit̃ dictũ ẽ. qͥa locutꝰ sit cũ dõ fãcie ad faciẽ.
sic̃ loqͥ solet hocũ amico suo. llnde & de illo specialit᷑ intel¬
sit. septimo aut̃ die uocatus ad colloqͥum eiꝰ altiora montis
magis ab illo illustrari. atq ab omnibꝰ maloꝵ incursibꝰ meru¬
it ab umbri: ac sic ad sublimiora uisionis & collutionis illius
dõ tenebras ullas significat : s ꝙ lucẽ habitat inaccessibilẽ: et
sic̃ idem dicit apłs. quẽ uidit nullus hominũ. s nec uid̾e potest.

Expanded text:
ium ascendere mereamur: juxta illud Psalmistae, Etenim benedictioium ascendere mereamur: juxta illud Psalmistae, Etenim benedictionem dabit, qui legem dedit . Ambulabunt de virtute in virtutem, videbitur Deus deorum in Sion. Quod etiam in hac vita nonnullis electorum divinae gratiam speculationis ascenderint, qualiscunque et quantulacunque haec ab hominibus carne adhuc indutis fieri potest: quod et pluest, de quo specialiter dictum est, quia locutus sit cum Deo facie ad faciem, sicut loqui solet homo cum amico suo . Unde et de illo specialiter intelsit; septimo autem die vocatus ad colloquium ejus, altiora montis magis ab illo illustrari, atque ab omnibus malorum incursibus meruit obumbrari, ac sic ad sublimiora visionis et collocutionis illius on inesse Deo tenebras ullas significat: sed quia lucem habitat inaccessabilem , et sicut idem dicit Apostolus, Quem vidit nullus hominum, sed nec videre potest .
Abbreviated transcription (Latin):
scd̃m opera ipsoꝵ redderet: iuxta ħ quod ipse ait. In qͦ enĩ uidi¬
cio udicaueritis. udicabimini: &. inꝗͣ menfura mensi fueritis.
remetiet᷑ uobis. Bene autẽ dr. qd moyse ascendente. nubes et
gła dñi sex diebus montẽ oꝑuit: septimo autẽ die illũ ad
altiora montis uocauerit. Sex namq diebus ui lege oꝑari:
in septimo requiesc̾e iubemur. Ascendensq in montẽ moyses.
sex diebis nube &. gła łni tegit᷑: ut insinuet᷑ mystice. qr qͥcumq
mandataᷤ oͣꝑibus iustis ex seqͥt᷑ : diuina utiq prectione dignus
existit. Idem naniq dñs qͥ moysen in montẽ ascend̾e uissit. ascen¬
dentẽ qͦq sua nube & claritate circiundedit: ꝙ qͥ donũ nobis
b̃n oꝑandi tͥbuit. ipse nos bñ oꝑantes ne deficiamus illustt̃:
ne tẽptam̃tis antiqͥ hostis qͣsi feruoribꝰ solis exuram᷑ ꝓtegit.
tȩ actionis dño assist̾e̾ curauimꝰ. iã ad eiꝰ uisionẽ atq colloqͥ¬

Expanded text:
ipse: In quo enim judicio judicaveritis, judicabimini . Et: In qua mensura mensi fueritis, remetietur vobis . Bene autem dicitur, quod, Moyse ascendente, nubes et gloria Domini, sex diebus montem operuit, septimo autem die illum ad altiora montis vocavit. Sex namque diebus in lege operari, in septimo requiescere jubemur. Ascendensque montem Moyses, sex diebus nube et gloria Domini tegitur: ut insinuetur mystice, quia quicunque mandata Domini operibus justis exsequitur, divina utique protectione dignus existit. Idem namque Dominus, qui Moysen in montem ascendere jussit, ascendentem quoque sua nube et claritate circumdedit: quia qui donum nobis bene operandi tribuit, ipse nos bene operantes, ne deficiamus, illustrat, et ne tentamentis antiqui hostis, quasi fervoribus solis exuramur, protegit. tae actionis Domino assistere curavimus, jam ad ejus visionem atque colloqu
Abbreviated transcription (Latin):
lio. libere se animȩ ipsoꝵ alterutrũ in cȩlesti luce
remaneat occultum. fiuntq sciphi in cande labro
ad nucis modum: cum qͥlib&. ȩlecti uino sapien¬
tiȩ repleri defiderantes. ad exemplũ sese informare.
lun boroꝵ Aulcedine. ic dilectione psenosesse nouiẽ¬
suort se uod aittẽ ꝑsinguios calamossenos sile escuehi¬

Expanded text:
lio, libere se animae ipsorum alterutrum in coelesti luce lio, libere se animae ipsorum alterutrum in coelesti luce remaneat occultum. Fiuntque scyphi in candelabro ad nucis modum, cum quilibet electi vino sapientiae repleri desiderantes, ad exemplum sese informare slium bonorum dulcedine ac dilectione plenos esse noverunt. Quod autem per singulos calamos
Abbreviated transcription (Latin):
quasi de. ꝓximis candelabro calamis p̾missum ẽ:
& cantabant quasi canticum nouum ante sedẽ &. an
iiiͣi. animalia & seniores. Ubi ostendit᷑. quod om̃s scĩ
ꝑplateas suꝑnȩ illius eiuitatis. canticũ leticiȩ d̃no
nouũ cantant: s illi p̃ ceteris ibi specialis gaudio car¬
minis sublimant᷑: qͥ hic generalẽ uitam sideliũ. pͥui¬
legio sacrȩ uirginitatis. transcenderunt. I resgciphi¬
quasi in nucis modum ꝑ calamos singulos. sꝑulȩq
qͥ ꝓducendi sunt de hastili. Nucẽ in figura p̃sentis
eccłẽ poni solere. testat᷑ salomon: qͥ ex ꝑsona docꝰ toꝵ
fideliũ loqͥtur. descendi dicens in cantico canticoꝵ
ad hortum nucum. ut uiderem poma conuallis.
Sic̃ enim nux dulcẽ qͥdem fructum habet interius.
s. ñ hunc ostendere foris. nͥ facta teste duricia pot̾.:
sic iustoꝵ uita p̃sens. ita suauitatẽ grẽ spiritał inti¬
mo corde conseruat. ut hȩc apxinus qͣnta sit. nulla¬
tenus ualeat ꝑspici: donec soluto corporis domici

Expanded text:
quasi de proximis candelabro calamis, praemissum est: Et cantabant quasi canticum novum ante sedem, et ante quatuor animalia et seniores . Ubi ostenditur quod omnes sancti per plateas supernae illius civitatis, canticum laetitiae novum Domino cantant. Sed illi prae caeteris ibi specialius gaudio carminis sublimantur, qui hic generalem vitam fidelium privilegio sacrae virginitatis transcenderunt. Tresquasi in nucis modum per calamos singulos, sperulæque qui producendi sunt de hastili. Nucem in figura praesentis Ecclesiae poni solere, testatur Salomon, qui ex persona doctorum fidelium loquitur: Descendi, dicens in Cantico canticorum, ad hortum nucum, ut viderem poma convallium . Sicut enim nux' dulcem quidem habet fructum interius, sed non hunc ostendere foris, nisi fracta testae duritia potest, sic justorum vita praesens, ita suavitatem gratiae spiritualis intimo corde conservat, ut haec a proximis quanta sit, nullatenus valeat perspici, donec soluto cor
Abbreviated transcription (Latin):
tam ꝓ nobis mortẽ cũ ipso mortis aucꝰtore suꝑa¬
ret: atq ad patrẽ uicꝰ tor in cȩlos ascendet. De
hac corona dicit apłs. Cũ aut̃ qͥ modicũ qͥdem
ab angłis minoratus ẽ uidemus iħm ꝓpt̃ passio¬
nem mortis. gła & honore coronatum. De hac

Expanded text:
tam pro nobis mortem cum ipso mortis auctore superatam pro nobis mortem cum ipso mortis auctore superaret, atque ad Patrem victor in coelos ascenderet. De hac corona dicit Apostolus: Eum autem qui modico quidem ab angelis minoratus est, vidimus Jesum propter passionem mortis gloria et hon
Abbreviated transcription (Latin):
habet gͦ archa cubitum plenũ ii altitudine: qr d̃ns et
saluator nr̃ plenissime nouerat. ipse ⁊ corruptibili ad huc
ꝯuersatus in carne. qͥnta uel sibimet ipsi uel membͥs
sius qͦ nos sumus esset gła conseruata infuturo. Ha¬
bet & dimidiũ cubitũm altitudinis: qͥa nr̃e qͦq de¬
uotionẽ paruitatis. libent in suo corpore suscepit.
Qui pia qͥdẽ intentione futuram patͥam diligi¬
mus: s necdum ꝑfecꝰte que sit eus felicitas caꝑe
ualemus: at tam̃ qͣntum capimus. ħ ñ nͥ ab illo ha¬
benius. Et deaurabis auro mundissimo intus
et foris: faciesq supͣ coronam auream ꝑcircui¬
tum. Archautus & foris auro mundissimo de¬
aurat᷑: q assumpta afilio dĩ humana natura.
& intus uirtute sc̃i sp̃c plena erat: &. foris homi¬
rum archȩ bn corona aurea sup̃ circũdari p̃ci¬
pitur: qr apparens in carne atq ad redemptio¬
nem humani geni̾s ueniens filius dĩ. certum
expecꝰtabat tempus & horam quando suscep¬

Expanded text:
itum in altitudine, quia Dominus et Salvator noster plenissime noverat, ipse etiam corruptibili adhuc conversatus in carne, quanta vel sibimetipsi, vel membris suis, quae nos sumus, esset gloria conservata in futuro. Habet et dimidium cubitum altitudinis, quia nostrae quoque devotionem parvitatis libenter in suo corpore suscepit, qui pia quidem intentione futuram patriam diligimus: sed necdum perfecte, quae sit ejus felicitas, capere valemus, attamen quantum capimus, hoc non nisi ab illo habemus. Et deaurabis eam auro mundiset foris. Facies insuper coronam auream per circuitum. Arca intus et foris auro mundissimo deauratur, quia assumpta a Filio Dei humana natura, et intus virtute sancti Spiritus plena erat et foris, homirum arcae bene corona aurea supra circumdari praecipitur, quia apparens in carne, atque ad redemptionem humani generis veniens Filius Dei, certum exspectabat tempus et horam, quando suscep
Abbreviated transcription (Latin):
mo ꝓfitentes. qd̾ ne iniciũ qͥdem bonȩ ac tionis aut cogitatio¬
nis aliqͦd. nͥ adn̾o possimus hab̾e: mala uͦ nr̃a semꝑ a nob̾ ipsis.
diabolo instigante: & cepta consũmata nec nͥ dno donante
lixanda esse fatem᷑ selagiani pͥmitias bonoꝵ suoꝵ nolunt
cłnio tolle̾ s sibimoe. ipsis possidenda retine: qͥa se boni aliqͥd a se¬
ipsis absq gra d̃ĩ hab̾e̾. stulta p̾sumpfione. uuitumant. Bene aut̃
p̃cipit᷑ moyses ab homine qͥ offe̾rt ultͦneus acciꝑe pͥmitias: hi¬
larẽ enun clatorẽ diligit ds̃: &. apli nos ñ ex tͥstitia aut ex neces¬
sitate. s. ꝓposito coidis bona face̾ uibet. Quod se face sciens ꝓpħa¬

Expanded text:
ofitentes, quod ne initium quidem bonae actionis, aut cogitationis aliquid, nisi a Domino possimus habere: mala vero nostra semper a nobis ipsis diabolo instigante, et coepta et consummata, nec nisi Domino donante laxanda esse fatemur. Pelagiani primitias bonorum suorum nolunt Domino tollere, sed sibimetipsis possidenda retinere: quia se boni aliquid a seipsis absque gratia Dei habere, stulta praesumptione autumant. Bene autem praecipitlarem enim datorem diligit Deus. Et Apostolus: Non ex tristitia nos aut necessitate, sed proposito cordis bona facere jubet . Quod se facere sciens P
Abbreviated transcription (Latin):
gressus. ascendit in montẽ: cum p̾dicatores diuinȩ legis in
qͥbus ipse moyses eximius erat. ad intuenda sublimit᷑ incerta
&. occulta sapientiȩ diuinȩ. inuitante ac ducente dño pene¬
niimero temporis disceret. qd̾ illi solummͦ decalogum legis
eadem p̃cepta decalogi quȩ tẽ cum uno filioꝵ isrł popło accep̃
innoticiã cunctarũ g̃ntiũ. qͦ .iiiͦi. oibis partibꝰ continent᷑. duuna
ad salutẽ ꝑuenirent et̾nam. Uerũ ꝙ breuit᷑ ut mirifico ascensu
moyses ad accipiendam legẽ ꝑuenerit clidicimus: iamnc̃ aures
simul & animos ad audienda qͥ audiuit. ac ꝓ modulo nr̃o expo¬
nenda ipsa legis mandata uertamus. Seqͥtur. cap̃ .iii.
ocutus ẽ d̃s ad moysen dicens. A oquere filis isy ł: ut tollant¬
michi pͥmitias. Ab omni homine qͥ offert ultͦneus: accipietis pri¬

Expanded text:
gressus ascendit in montem, cum praedicatores divinae legis, in quibus ipse Moyses eximius erat ad intuenda sublimiter incerta et occulta sapientiae divinae, invitante ac ducente Domino, penes, ut hoc numero temporis disceret, quod illi solummodo decalogum legis,eadem praecepta decalogi, quae tunc cum uno filiorum Israel populo accepit, in notitiam cunctarum gentium, quae quatuor orbis partibus continentur, divina ad salutem pervenirent aeternam. Verum quia breviter quam mirifico ascensu Moyses ad accipiendam legem pervenerit didicimus, jam nunc aures simul, et animos ad audienda quae audivit, ac pro modulo nostro exponenda ipsa legis mandata convertamus. Sequitur: CAPUT III.cens ad Moysen: Loquere filiis Israel, ut tollantmihi primitias: ab omni homine, qui offeret ultroneus, accipietis pri
Abbreviated transcription (Latin):
ciat. Synai namq: int̾ptatur mensira mea. siue amphora
mea. Diuinitꝰ ꝓͦ ꝓcuatum ẽ. ut mons in qͦ lex daret᷑. amphora
mea uocaret᷑: qͣsi ipso dño ꝑ h uocabulum significante: qd̾ lex

Expanded text:
tiat. Sinai namque interpretatur mensura mea, sive amphora tiat. Sinai namque interpretatur mensura mea, sive amphora mea. Divinitus ergo procuratum est ut mons in quo lex daretur, amphora mea vocaretur, quasi ipso Domino per hoc vocabulu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ lumen quoq & ignem sp̃c sci nr̃a illustret᷑ ignorantia. nr̃. ad dilectionẽ
ciuisdẽ pii conditoris animꝰ iardescat. Cumq ascendisset moy ses:
oꝑuit nubes montẽ. Sic̃ mons in qͦ legẽ accepit moy ses altitudine ꝑfec̃¬
tionis qͦ meadẽ lege erat conscribenda deniguat: ita nubes q̃ mons tecꝰ¬
tus ẽ. gram diunȩ insinuat ꝓtecꝰtionis: q̃tanto amplius qͥsq srut. qͥnio¬
altius ad serutanda miribilia de lege dñi reuelatis ocłis cordis ascendit.
Namq nec montẽ solummꝰ in qͦ moyses ascendit iiubes oꝑuit. s. & ppłim
ꝑ deserta gͣdientẽ. qͥ neqͥꝙͦ ad altiora poterat ascendere. nic hilominus
nubes celitꝰ musa obumbrauit. Unde scriptũ est. Expandit uubem in
ce lesti benedic tione ꝓtegit. Et habitauit gła d̃ni suꝑ sẏnai
tegens illum ube sex diebꝰ. Septimo autẽ die. uocauit eum¬
de medio caliginis. Io. tantũ sublimitas. uerumetiã nomen
montis ui qͦlex data est. ꝑfechionẽ ipsius legis figurate denun¬

Expanded text:
 nostra illustretur ignorantia, nosterque ad dilectionem ejusdem pii conditoris animus inardescat. Cumque ascendisset Moyses, operuit nubes montem. Sicut mons in quo legem accepit Moyses, altitudinem perfectionis, quae in eadem lege erat conscribenda, designat; ita nubes, qua mons tectus est, gratiam divinae insinuat protectionis: qua tanto amplius quisque altius ad scrutanda mirabilia de lege Dei revelatis oculis cordis ascendit. Namque nec montem solummodo in quo Moyses ascendit, nubes operuit, sed et populum per deserta gradientem, qui nequaquam ad altiora poterat ascendere, nihilominus nubes coelitus missa obumbravit. Unde scriptum est: Expandit nubem in coelesti benedictione protegit. Et habitavit gloria Domini super Sinai, tegens illum nube sex diebus. Septimo autem die de medio caliginis. Non tantum sublimitas, verum etiam nomen montis in quo data est lex perfectionem ipsius legis figurate denun
Abbreviated transcription (Latin):
Qui autẽ diligit me. diliget᷑ apatre meo. & ego
auigam eũ. &. manifestabo ei me ipfum. Rec̾ te
qͦ cħerubn scientia multiplicata dicit᷑: quia
i utͦq testam̃to fidelib̾ inagis ex tp̃r magisq cog¬
nitio ueritatis innotuit. Recꝰte cherubyn glȩ.
ꝓpiciatorium obumbrare dicunt᷑: qr testam̃to
crescente ꝑ tempus & multiplicata scientia ꝓpi¬
tationẽ nobiᷤ dñi saluatoris p̃dicant: & hanc gra¬
tis semꝑ uocibus. qsi expansis ad uolatũ alis. ho¬
norare ñ cessant. Quia enim uerba colloquen¬
tium. quasi uolando ꝑ aerẽ ab ore dicentium
acl cor pueniunt audientiũ: i nerito expansis cherubyn
alis & uelud aid uolandũ aptatis. possunt designar.

Expanded text:
iligetur a Patre meo, et ego diligam eum, et manifestabo ei meipsum . Recte ergo Cherubim scientia multiplicata dicitur, quia in utroque Testamento fidelibus magis ex tempore magisque cognitio veritatis innotuit. Recte Cherubim gloriae propitiatorium obumbrare dicuntur; quia testamento crescente per tempus, et multiplicata scientia, propitiationem nobis Domini Salvatoris praedicant; et hanc gratis semper vocibus quasi expansis, ad volatum alis honorare non cessant. Quia enim verba colloquentium, quasi volando per aerem ab ore dicentium, ad cor perveniunt audientium, merito expansis Cherubim alis, et velut ad volandum aptatis possunt designari.
Abbreviated transcription (Latin):
Hinc eni & euangelista lucas sermonẽ se fecise aserit de his
quȩ cepit ił ic face̾ & docere & ciues ipsius admurantes diceb ant.
Unde hiuic sapientia hȩc & iurtutes: Sapiente̾am uidelic &.
referentes ad ea qͥ miranda dicebant: iltutes ad ea qͥgerebant.
Quod uͦ pꝰ diios cubitos etiã semissem. archa in longitudine
habebat. potest adhunianȩ taiditatẽ fragilitatis referri. qͥ
dicta uel oꝑa saluatoris sublimia. neodũ ꝓut dignũ erat
capere uo̾lebat. Uñ & de qͥbusclam mysticis esꝰ acꝰ tibꝰ. apte
dicꝰtum est. Hec ñ cognouerunt discipłi eiꝰ pͥmum. sed
qͣndo glificatus est iłre. Similit̃ &. dedicꝰtis illius sublimio¬
ribus. Et erit uerbum istud absconditũ abeis: & ñ intelli¬
gebant qͦ dicebant᷑. habebat arha duos cubitos longitu¬
dinis: qr dñs in carne clarus uerbo &. ic tibus appare¬
bat. Nłabebat &. cimidium cubitũ: q ã tarditatem

Expanded text:
Hinc enim et evangelista Lucas sermonem se fecisse asserit, de his Hinc enim et evangelista Lucas sermonem se fecisse asserit, de his quae coepit Jesus facere et docere . Et cives ipsius admirantes dicebant: Unde huic sapientia haec, et virtutes? sapientiam videlicet referentes ad ea quae miranda dicebat: virtutes, ad ea quae gerebat: quod vero post duos cubitos, etiam semissem arca in longitudine habebat, potest ad humanae tarditatem fragilitatis referri: quae dicta vel opera Salvatoris sublimia, necdum, prout dignum erat, capere valebat. Unde et de quibusdam mysticis ejus actibus aperte dictum est: quando glorificatus est Jesus . Similiter et de dictis illius sublimioribus: Et erat verbum istud absconditum ab eis, et non intelligebant quae dicebantur . Habebat arca duos cubitos longitudinis, quia Dominus in carne clarus verbo et actibus apparebat. Habebat et dimidium cubiti, quia etiam tarditatem