comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uoluisse. E quidemip̃e ꝓtestat᷑ꝰ
ẽ. int̾ natos mulierum maiorẽ
ioh̃e baꝑtista ñ surrexisseUide
aũt siñ uere falsum fateri co¬
gimur ueritatis ħ testimoni¬
um: sitm̃ tribuamus uet̾ib.
qͣntum nec iohi uendicare uale¬
mus. Aonutiq fir iniuria ihi
si quid ignorasse clitur aut dici¬
tur: numirum quod ⁊ ppẽ ñ diffi¬
tetur. S si qd̾ ꝓ̃coniueritatis ne¬
gamus. contͣ p̾conium ueritatis
alteri damus. hoc ñ tm̃ iniuria.
s ⁊ blasphemia est:⁊ plane ioħt
ñ contͣcice̾. s ueritati. Quid gͦ.
Amicus sponsi dubitat ⁊ que¬
rit. tues qui uenturus es. an
alium exspectamus: & nos mi¬
lib hominum certitudinẽ de
Nec ip̃os de se ita ueteres sensisse:
paucis ad u̾tere possumus.
Moyses scribit deum ad se lo¬
quentẽ clixisse sic. Ego sum d̾s
abraham ⁊ d̾s ysaac ⁊d̾s iacob.
⁊ nom̃ meum adonay. ñ inlica¬
in eis. sub auclis sicut tibi. Ostẽ¬
dit gͦ se de dei notitia. plus ali¬
quid ꝑcedentib pairibus acce¬

Expanded text:
Et quidem ipse protestatus est, inter natos mulierum majorem Joanne Baptista non surrexisse . Vide autem si non vere falsum fateri cogimur Veritatis hoc testimonium, si tantum tribuamus veteribus, quantum nec Joanni vindicare valemus. Non utique fit injuria Joanni, si quid ignorasse creditur aut dicitur, nimirum quod et ipse non diffitetur: sed si quod praeconi Veritatis negamus, contra praeconium Veritatis alteri damus; hoc non tantum injuria, sed et blasphemia est, et plane contn Joanni, sed Veritati. Quid ergo? Amicus sponsi dubitat, et quaerit, Tu es qui venturus es, an alium exspectamus , et nos millibus hominum certitudinem de Nec ipsos de se ita veteres sensisse, paucis advertere possumus. Moyses scribit Deum ad se loquentem dixisse sic: Ego sum Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob; et nomen meum Adonai non indicavi eis ; subaudit, sicut tibi. Ostendit ergo se de Dei notitia 632 plus aliquid praecedentibus patribus acce
Abbreviated transcription (Latin):
hanc fuit apellandum in qͦ
tot ⁊ tante dei ppło duitie sp̃c
affluebant: ut illud ꝓrsus ĩ¬
credibili felicitate cerneretur
impletum. qd̾ moyses opta¬
batcum dicetit. Quis dabit
utomnes ꝓphent: Queso qͥd
simile atiulit ewuãglium : fros¬
tra głãtur paulus depͥminis
spc̃. quas se putat cũ suis co¬
iebat. Nunquidomnes ꝓpħer
frustra inqmͣ glatur de ewãge¬
lio suo. quia ñ ab homine neq
ꝑ horinẽ illud acceꝑit. s qͣi spe¬
ciali qͣdam p̃rogatnia ꝑ reuela¬
tionẽ iħu xp̃i: cum ⁊ ante ip̃m

Expanded text:
hanc fuerit appellandum, in quo hanc fuerit appellandum, in quo tot et tantae Dei populo divitiae spiritus affluebant; ut illud prorsus incredibili felicitate cerneretur impletum, quod Moyses optabat, cum diceret: Quis dabit ut omnes prophetent? Quaeso, quid simile attulit Evangelium? Frustra gloriatur Paulus de primitiis spiritus, quas se putat cum suis coiebat: Nunquid omnes prophetae? Frustra, inquam, gloriatur de Evangelio suo, quia non ab homine, neque per hominem illud acceperit; sed quasi speciali quadam praerogativa per revelationem Jesu
Abbreviated transcription (Latin):
omnẽ multituclinẽ omĩa que
de myst̾io nr̃e redemꝑtionis suꝑ¬
ius enumerata sũt. liquido p̃co¬
noiusse ꝯtiterit Cum erũ ex̃
his quippiam tunc nec scͥptũ
manifeste. nec publice p̃dica¬
tum fuisse manifestũ sit: res¬
extitisse ꝓphas. qͣtquot abad¬
uentu domini retro iusti ꝙ salui
fuerunt. fuit itaq antiquis
temporibꝰ aut ꝑ rara salus:
aut nii um numerosa ꝑ¬
fectio Quorũ quidẽ qͦd libet sa¬
pere. discretionis t̾minos excẽ¬
dere ẽ. Quod si iidetur tolerabi
tur. replesse potius ⁊ clitassescla
illa. multitudine ꝑfectoꝵ. qmͣ
saluandoꝵ tanta fuisse pauci¬
tate ꝯtentũ. qͣtinus ⁊ salui ñ
pauci tunc fierẽt ⁊ omnes nich¬
ominꝰ repleti sp̃u ꝓpħico. nec¬
dum reuelata mysferia iam
tunc penctͣrent: simꝙͣ hoc reri¬
pitur. benedicimus quidem
deum indonis sius. s quid
temꝑi gr̃e resernatum sit ñ ui¬
demius. Aui quod tempus grẽ.
illud potius uixta sententiam

Expanded text:
omnem illam multitudinem omnia, quae omnem illam multitudinem omnia, quae de mysterio nostrae redemptionis superius enumerata sunt, liquido praecognovisse constiterit. Cum enim ex his quidpiam tunc nec scriptum manifeste, nec publice praedicatum fuisse manifestum sit: resexstitisse prophetas, quotquot ab adventu Domini retro justi et salvi fuerunt. Fuit itaque antiquis temporibus aut perrara salus, aut nimium numerosa perfectio: quorum quidem quodlibet sapere, discretionis terminos excedere est. 12. Quod si videtur tolerabiltur, replesse potius et ditasse saecula illa multitudine perfectorum, quam salvandorum tanta fuisse paucitate contentum, quatenus et salvi non pauci tunc fierent, et omnes nihilominus repleti spiritu prophetico, necdum revelata mysteria jam tunc penetrarent: si, inquam, hoc recipitur, benedicimus quidem Deum in donis suis; sed quid tempori gratiae reservatum sit, non videmus: nisi quod tempus gratiae illud potius juxta sententiam
Abbreviated transcription (Latin):
quod aut lobiis ñ sixit᷑ aut pͥmꝰ.
Unde fit. ut in his que sentit ⁊ lo¬
quitur moclum omĩno tenere
aut ignoret aut dissimulet. Etre
enim ⁊in hac affertione sua. dũ
pares inscientia facit omnes qui
uentura sꝑabant his qui p̃te¬
rita legunt. dm̃ ꝑfecto aut ni¬
mis ꝑ̃artũ p̃dicat. aut nimis
largum: ocłm discectionis ex
nulla parte ex aꝑiens. Aut
enim numerum electoꝵ illius
temꝑis subꝑaucitate redigit
rarissimoꝵ sꝑũalium. quos ꝑ
sue scĩtatis spetiali excellentia
in signes illustres q illis tem¬
porib extitisse. ac singłari mun̾e.
sꝑ̃c singula uti uentura erant
puidere certissime potuisse. scͥpta
cõmemorat. ⁊ sic nimis abbreuiat
manum di. clum p̃ter paucos illos
ꝑfectissimos. neminem eo tpr ꝑpu¬
tat potuisse saluarĩ aut certe si⁊
illa tempos multitudinẽ saluã¬
dorum etiam p̃ter istos habuisse
ñ diffitetur magnã s in auditã
diuini muneris largitatem uet̾i

Expanded text:
quod aut solus non dixerit, aut primus. quod aut solus non dixerit, aut primus. Unde fit ut in his quae sentit vel loquitur, modum omnino tenere aut ignoret, aut dissimulet. Ecce enim et in hac assertione sua, dum pares in scientia facit omnes qui ventura sperabant, iis qui praeterita legunt; Deum profecto aut nimis parcum praedicat, aut nimis largum, oculum discretionis ex nulla parte aperiens. Aut enim numerum electorum illius temporis sub paucitate redigit rarissimorum spiritualium, quos pro suae sanctitatis speciali excellentia insignes illustresque illis temporibus exstitisse, ac singulari munere Spiritus singula, uti ventura erant, praevidere certissime potuisse Scriptura commemorat; et sic nimis abbreviat manum Dei, dum praeter paucos illos perfectissimos, neminem eo tempore putat potuisse salvari: aut certe, si et illa tempora multitudinem salvandorum 631 etiam praeter istos habuisse non diffitetur; magnam, sed inauditam divini muneris largitatem veteri
Abbreviated transcription (Latin):
tam omĩno  ab uisse p̃scientiam
futuroꝵ. qͣntam nos qui post
sumiis p̃teritorum scientiã. ita
ut nullus uł simpliciũ iustoꝵ
aliquid prorsus ignꝰtaret exom¬
nib que modo nob̃ ewãgłica pan¬
dit hystoria. u̾bi gr̃a. Uuerbum
incarnatum. ꝑtum u̾ginalem.
doctnam saluatoris. miracłã. cro¬
cem. mortẽ. sepultͣam. descensũ
adinferos resurrectionem & ad
celos ascensionem. sic oĩo om̃ib
illorum tempoꝵ iustis. ⁊ aꝑte oĩa
et distincte singła fuisse p̾cogni¬
ta. quemadmodum suo sũt tpr
ptꝰ exhibita ⁊ mͦ cognita nob̃: a¬
deo ut nec iusti fuint nec salui
sint. quib ita clara omnia. ⁊
ꝑspicua ñ fuerunt. W̾ id qͥdem
falsum. Uerum. ad refellendũ
tus ꝑutẽ. & pene quid acdidi pos¬
sit ninueniam. Se homine tñ
qui ista loquit᷑: pace ip̃ius clico
paucis qd̃ sentio. uidetur plus
nouitatis curiosus. ꝙ stucdio¬
sus ueritatis: gͣuariq de oĩ re
sentire cũ aliis. ⁊ clicere quod¬

Expanded text:
tam omnino habuisse praescientiam futurorum, quantam nos, qui post sumus, praeteritorum scientiam: ita ut nullus vel simplicium justorum aliquid prorsus ignoraret ex omnibus, quae modo nobis evangelica pandit historia. Verbi gratia, Verbum incarnatum, partum virginalem, doctrinam Salvatoris, miracula, crucem, mortem, sepulturam, descensum ad inferos, resurrectionem, et ad coelos ascensionem, sic omnino omnibus illorum temporum justis, et aperte omnia, et distincte singula fuisse praecognita, quemadmodum suo sunt tempore post exhibita, et modo cognita nobis: adeo ut nec justi fuerint, nec salvi sint, quibus ita clara omnia et perspicua non fuerunt. Et id quidem falsum. 11. Verum ad refellendum tus putem; et pene quid addi possit, non inveniam. De homine tamen qui ista loquitur pace ipsius dico paucis quod sentio, videtur mihi plus novitatis curiosus, quam studiosus veritatis; gravarique de omni re sentire cum aliis, et dicere
Abbreviated transcription (Latin):
latrone minꝰqꝑ idoneum. ad
conbandam illam sententiã
confiteri: eo quod sane incer
nisi fallor retͣctasse reꝑies.
Item inalio loco augustimꝰ.
cum aliquos p̾misisset qͦs
sqͥptura cõmemorat. inui¬
sibiliter quidẽ. ñ tam̃ etiam
uisibilit̾ scĩficatos: tandẽ¬

Expanded text:
latrone, minusque idoneum ad latrone, minusque idoneum ad comprobandam illam sententiam confiteri, eo quod sane incertnisi fallor, retractasse reperies. Item in alio loco Augustinus, cum aliquos praemisisset, quos Scriptura commemorat invisibiliter quidem, non tamen etiam visibilit
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sumere ⁊ tͥbuere in dubitant̾
bone uoluntati. quod defuit fa¬
cultati. Lega ⁊ augustiniꝰ deuni¬
co baptismo librum quartũ. ⁊
se uł agnoscat imprudenter de¬
ceptum uł ꝓbet impudenter
obstinatum. Baptismĩ inqͥt
uicẽ aliqnͣdo implere passionẽ
de latrone illo cui ñ baptizato
dictum ẽ hodie mecum eris
mꝑadiso. beatus cẏpͥanus ñ
leue docum̃̃tum assumit. Q
se supplere:s etiam fidem con¬
u̾sionemq corlis. si forte ad
celebradum mist̾ium baptis¬
mi. inangustiis tempoꝵ suc¬
c̾ri ñ potest. E infra. Qnͣtũ
itaq ait ualeat etiam sine
isibili sacͣmento baptismi.
quod ait apłs corde creclitur
ad iusticiã. ore aũt ꝯfessio fit
ad salutem: millo latrone de¬
clararomẽ. S tunc inquit
implet᷑ inuisibilit̾. cum mys¬
t̾ium baptismi ñ contemptus
religionis: s articłs necessita¬
tis raexcludit. Et quidem ñ
ignoro retͣctare ip̃m id quod
posuerat testimonium de

Expanded text:
praesumere, et tribuere indubitanter praesumere, et tribuere indubitanter bonae voluntati, quod defuit facultati . Legat et Augustini de unico Baptismo librum quartum: et se vel agnoscat imprudenter deceptum, vel probet impudenter obstinatum. « Baptismi, » inquit, « vicem aliquando implere passionem, de latrone illo, cui non baptizato dictum est, Hodie mecum eris in paradiso , beatus Cyprianus, non leve documentum assumit. » se supplere; sed etiam fidem conversionemque cordis, si forte ad celebrandum mysterium Baptismi in angustiis temporum succurri non potest. Et infra: Quantum itaque, » ait, « valeat etiam sine visibili sacramento Baptismi quod ait Apostolus: Corde creditur ad justitiam, ore autem confessio fit ad salutem , in illo latrone declaratum est. Sed tunc, » inquit, « impletur invisibiliter, cum mysterium Baptismi non contemptus religionis, sed articulus necessitatis excludit . » Et quidem non ignoro retractare ipsum id quod posuerat testimonium de
Abbreviated transcription (Latin):
solam aꝙͣ si defuerit. neꝙͣꝙͣ
omĩno posfum desꝑare salutẽ.
nec uacũam credere fidem. nec
ꝯfundere spem. nͨ excidere cari-¬
tatem. tantum si aꝙͣ non con
comitempt᷑ s sola ut di ci phibe¬
at impossibilitas. Siquis alit̾
sapit uideritunde s̃ quod asserit
ꝑsuaserit:nam me ñ facile fa¬
teor assentire. si ñ firmior in¬
clux̾it uł ratio ad intelligendũ.
uł ad credendum auctoritas S
miror ad modum si nouus iste
nouarũ inuentor assertionum.
& assertor inuentõnum. inueni¬
re in hoc rationem potuerit. q̃
scõs patres latuerit. ambrosiũ
⁊ aug̾. siue auctoritatẽ. eoꝵ dẽ
auctoritate potiorẽ. Nam si
nescit: uterq idem ꝓfecto sensit.
qd fatemur sentire ⁊ nos. Librũ
certe ambrosii de morte ualen¬
tiniani. legat si ñ legit. recolat.
si iam legit. ñ dissimulet si reco¬
lit: ⁊ animacdu̾tet sine dubio
scm̃. homini ñ bapuzato ⁊ mor¬
tuo fident᷑ de sola fide salutem

Expanded text:
solam aquam, si defuerit, nequaquam solam aquam, si defuerit, nequaquam omnino possum desperare salutem, nec vacuam credere fidem, nec confundere spem, nec excidere charitatem: tantum si aquam non contemptus, sed sola, ut dixi, prohibeat impossibilitas. Si quis aliter sapit, viderit unde sibi quod asserit persuaserit: nam me non facile fateor assentire, si non firmior induxerit vel ratio ad intelligendum, vel ad credendum auctoritas. 7. Sed miror admodum, si novus iste novarum inventor assertionum, et assertor inventionum, invenire in hoc rationem potuerit, quae sanctos Patres latuerit Ambrosium et Augustinum, sive auctoritatem eorumdem auctoritate potiorem. Nam si nescit, uterque idem profecto sensit, quod fatemur sentire et nos. Librum certe Ambrosii de morte Valentiniani legat si non legit; recolat si jam legit; non dissimulet si recolit: et advertet sine dubio, Sanctum homini non baptizato et mortuo fidenter de sola fide salutem
Abbreviated transcription (Latin):
temꝑe tantum cuiq cepit anti-¬
quã obseruatio ñ ualere. ⁊ ñ bap¬
tizatus quisq noui p̃cepti reus
existere ex quo p̃ceptum ip̃mĩ¬
excusabilit̾ ad eius potuit ꝑue¬
nere notitiã Sane ꝑuulis. ⁊ nͥ¬
clũ ratione utentib. qui a sola
nocere creditur peccan contagio.¬
ñetiam mandati p̾uaricatioi
tam dui credendum ẽ antiqͣ
ualuisse sacramenta. ꝙͣ diupa¬
lam int̾licta ñ fuisse constiterit.
Anuero ultͣ᷑ penes deum est ñ
meum diffinire. Norro in ma¬
iori etate. quis quis pꝰ uulga¬
tũ ubiq baptissim remediũ
renuit iam baptizari generali
originaliq macłe adclit ⁊ exꝓp̃o.
crimen suꝑbie duplice secum
portans istissime dampna¬
tionis causam. si sic de corpore
exire contigerit. Tam̃ si ante
exitum resipuerit ⁊ uoluerit ⁊ pe¬
cierit baptizari. s mortis p̃ocoo¬
patus articło. forte optinere ne¬
quiuerit: dũ ñ desit fides recta.
spes pia saritas sincera ꝓpitiꝰ
sit mͥ deus. quia huic ego ob

Expanded text:
tempore tantum cuique coepit antiqua observatio non valere, et non baptizatus quisque novi praecepti reus existere, ex quo praeceptum ipsum inexcusabiliter ad ejus potuit pervenire notitiam. Sane parvulis et necdum ratione utentibus, quia sola nocere creditur peccati contagio, non etiam mandati praevaricatio; tandiu credendum est antiqua valuisse sacramenta, quandiu palam interdicta non fuisse constiterit. An vero ultra? Penes Deum est, non meum definire. Porro in majori aetate quisquis post vulgatum ubique Baptismi remedium renuit jam baptizari, generali originalique maculae addit et ex proprio crimen superbiae, duplicem secum portans justissimae damnationis causam, si sic de corpore exire contigerit. Tamen si ante exitum resipuerit, et voluerit, et petierit baptizari, sed mortis praeoccupatus articulo forte obtinere nequiverit; dum non desit fides recta, spes pia, charitas sincera: propitius sit mihi Deus, quia huic ego ob
Abbreviated transcription (Latin):
tñ. s hominib. S quid si d̾s
qui ꝓfecto ad ꝓbandum quod
uult᷑ nullis mͣdiget exꝑim̃tis.
eque magnam incorde cuius¬
piã in pace morientis in spicit
fidem martyrio quidem ñ int̾ro¬
gatam. martyrio tam̃ idoneamͭ
Si recordatus fuerit h̾o nͨdũ
se salutis ꝑcepisse mist̾im. & do¬
lens penitẽsq toto desiderio ex¬
petierit. s assequi mortis celeri¬
tate poccupatus nequiuerit.
damꝑnabit fidelem suum d̾s.
dampnabit inꝙͣ hominem ꝑ
se etiam ꝑatũ mori: Paulus di
qui in arculo mortis. ñ solumĩ¬
uocat dominũ iħm s ip̃ius qͦ
toto desiderio expetit sacͣmentũ.
dicemus aut ñ loqui in sp̃u scõ.

Expanded text:
tamen, sed hominibus. Sed qui si Deus tamen, sed hominibus. Sed qui si Deus profecto ad probandum quod vult, nullis indiget experimentis, aeque magnam in corde cujuspiam in pace morientis inspicit fidem, martyrio quidem non interrogatam, martyrio tamen idoneam? Si recordatus fuerit homo, necdum se salutis percepisse mysterium, et dolens poenitensque toto desiderio expetierit, sed assequi mortis celeritate praeoccupatus nequiverit; damnabit fidelem suum Deus? damnabit, inquam, hominem pro se etiam paratum mori? Paulus dicqui in articulo mortis non solum invocat Dominum Jesum, sed ipsius quoque toto desiderio expetit Sacramentum; dicemus aut non loqui in Spiritu sancto,
Abbreviated transcription (Latin):
dnm̃ ñ si neqͥuerit s si ꝯtempserit
baptizari: fructu pͥuari baptis¬
matis. Ab his gͦ duab colum¬
nis. augustinũ loqͦr ⁊ ambrosiũ
crede michi difficile auellor. Lum
his inqm me aut errare aut see sapx
fateor. credens ip̃e sola fide hontinẽ
posse saluari. cum desiderio ꝑcipi¬
encli sacͣmentum: si tam̃ pio adim¬
plendo desiderio mors anticipans.
seu alia quecumq uis inuincibi¬
lis obiuarit. uide etiam ne forte
ob hoc saluator cum dicẽt. qui ẽ¬
diderit & baptizatus fuerit saluus
crit. caute ⁊ iugilant̾ ñ repetierit
int̾dum fidem suffice̾ ad salutẽ:⁊
sine ip̃a suffice̾ nichil Qua ꝓpt̾¬
⁊ si martyrium uic̃e baꝑtismi pos¬
se implere cõceclit᷑: ñ plane hoc
absq ulla dubietate ꝓbaptisma¬
te reputet᷑. ip̃a itaq inbirmarĩ
becillis ꝑ seerit ut quod dare
alteri ualet sola ñ ualeat opti¬
nere: Est prosus sanguinis ꝓ
xp̃o effusio. magne cuius dã
fidei inclubitata ꝓbatio. ñ deo¬

Expanded text:
Dominum, non si nequiverit, sed si contempserit baptizari, fructu privari Baptismatis. 8. Ab his ergo duabus columnis, Augustinum loquor et Ambrosium, crede mihi, difficile avellor. Cum his, inquam, me aut errare, aut sapere fateor: credens et ipse, sola fide hominem posse salvari, cum desiderio percipiendi sacramentum: si tamen pio adimplendi desiderio mors anticipans, seu alia quaecunque vis invincibilis obviarit. Vide etiam ne forte ob hoc Salvator cum diceret: Qui crediderit et baptizatus fuerit, salvus erit; caute et vigilanter non repetierit,interdum fidem sufficere ad salutem, et sine ipsa sufficere nihil. Quapropter etsi martyrium vicem Baptismi posse implere conceditur, non plane hoc absque ulla dubietate pro Baptismate reputetur; ipsa ita infirma et imbecillis per se erit, ut quod dare alteri valet, sola non valeat obtinere? Et prorsus sanguinis pro Christo effusio magnae cujusdam fidei indubitata probatio e
Abbreviated transcription (Latin):
habundantior iam p̃cesserat
tnͣsactis scłis effusio sp̃c Aut.
hoc dicẽt intuebatur: ñ plane¬
effundam. s subtham magis
de sp̃u meo clixisse debuerat.
Quid enim: Si filiis ewãgłii.
omines ueteres ustos pares fa¬
cimus inscientia. nunquid ñ
fateri necesse ẽ. ut pote quos ñ
lectio sicut nos. aut p̃dicatio.
s ip̃a unctio docuit omnes de
omnibꝰ : Esto tñ. toleremus
rent᷑ inscientia:. p̃ferantur in
pacto merito ñ ferimus:ut do

Expanded text:
abundantior jam praecesserat transactis saeculis effusio Spiritus. hoc diceret, intuebatureffundam; sed subtraham magis de Spiritu meo dixisse debuerat. Quid enim? Si filiis Evangelii omnes veteres justos pares facimus in scientia, nunquid nonfateri necesse est? Utpote quos non lectio sicut nos aut praedicatio, sed ipsa unctio docuerit omnes de omnibus? Esto tamen, toleremus rent in scientia, proferantur minpacto merito non ferimus, ut Do
Abbreviated transcription (Latin):
illud. quia a dieb ioh̃is baꝑtiste
regnum celoꝵ uim patitur : sip̃¬
cipue tunc temꝑis ꝯͣtigisse ꝯstitĩt
huius cemodi a regnodi uiolentã
int̾clusionem. qͣlis quidẽ nec añ
fuit. nͨ pt᷑ futura sit: Sancito
quippe noui mistii decreto s ad¬
huc Iecreto: qͥsnam queso mo¬
rientib int̾im ad regnum patet
accessus. lum ⁊ uetͣ iam deficit.
qm̃ anouo excludit᷑. ⁊ nouum
ñ ꝑcipit᷑: O infelicissima illa
tempora. que sola ascłis omĩpe¬
nitus saluns remedio uacua
tnͣsierunt: dum ⁊ circũcisio que
illo usq iuguerat ꝓdee̾ iam.
subripiente baptismate ñ au¬
cderet. ⁊ baptisma qm̃ aclhuc
lateret ñ succͣreret. Forsan dormi¬
ebat eo temꝑe ds: nec fuit in¬
t̾im qui redimẽt. neq qui sal¬
uum faceret. E atis ꝑfecto ex¬
his qͣntum reor apparet. qͦd. coĩ
dampnatio ñ baptiratoꝵ ⁊
frustratio ciecumcisorũ. ⁊ euacu¬
acio sacrificioꝵ. que forte contͣori¬
ginale poẽm. ritus obseruabat

Expanded text:
illud, quia a diebus Joannis Baptistae regnum coelorum vim patitur , si praecipue tunc temporis contigisse constiterit hujuscemodi a regno violentam interclusionem, qualis quidem nec ante fuerit, nec post futura sit? Sancito quippe novi mysterii decreto, sed adhuc secreto; quisnam, quaeso, morientibus interim ad regnum patet accessus, dum et vetus jam deficit, quoniam a novo excluditur: et novum non percipitur? O infelicissima illa tempora! quae sola a saeculis omni penitas salutis remedio vacua transierunt, dum et circumcisio quae illo usque viguerat, prodesse jan subripiente Baptismate non auderet: et Baptisma, quoniam adhuc lateret, non succurreret Forsan dormiebat eo tempore Deus, nec fuit interim qui redimeret, neque qui salvum faceret. CAPUT his, quantum reor, apparet, quod damnatio non baptizatorum, et frustratio circumcisorum, et evacuatio sacrificiorum, quae forte contra originale peccatum ritus observabat
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃o teste quid facent. & ita neꝙͣ¬
qmͣ peccantib. Neq enim fas
est ullatenus suspisari. menti¬
tum fuisse dominũ iħm. aꝑte
ꝑhibentem eos ignorare quid
facerent: ⁊ si forte deapło clubi¬
tet quis. quod carnem suam
emulãs. sicut homo mentiri
potuerit uͥ ait. Si enim cogno¬
uissent nunqm dominũ głe
crucifixissent Munquid ñ ox
his satis apparet inqͣntis iace¬
at ignorantie tenebris. qui ig¬
norat peccari posse int̾dum ꝑig
norantiam. S dehis hactenus.
In fine michi insinuas ami¬
cabilit̾ quidem moneri aliqͦs
suꝑ quadã mea sententia.
qua clixi cum ewãgłium ex¬
ponẽm. consilium dei nulli
etiam beatorũ angłoꝵ añꝙͣ
deminde ut arbitior quia ñ
satis iuste mouent᷑. adutere
possunt. quod eandẽ senten¬
tiam ñ ꝯstant̾ affirmo. s eũ

Expanded text:
ipso teste, quid facerent , et ita nequipso teste, quid facerent , et ita nequaquam peccantibus. Neque enim fas est ullatenus suspicari mentitum fuisse Dominum Jesum, aperte perhibentem eos ignorare quid facerent; etsi forte de Apostolo dubitet quis, quod carnem suam aemulans, sicut homo mentiri potuerit, ubi ait: Si enim cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent . Numquid non ex his satis apparet, in quantis jaceat ignorantiae tenebris, qui ignorat peccari posse interdum per ignorantiam? Sed de his hactenus.In fine mihi insinuas, amicabiliter quidem, moveri aliquos super quadam mea sententia, qua dixi cum Evangelium exponerem, consilium Dei nulli, etiam beatorum Angelorum, andem inde, ut arbitror, quia non satis juste moventur, advertere possunt quod eamdem sententiam non constanter affirmo, se
Abbreviated transcription (Latin):
est ĩ epła ad hebreos. quia ĩ sedõ
tabernacło semel ĩãno solus
pontifex intraret ñ sine sangͥ¬
ne. quẽ offerret. ꝓ sui ⁊ ppłi ig¬
norantia. Si pcẽm ignorantie
nullum ẽ. ñ ergo peccauit saulus
qd̾ ꝑsecutus ẽ eccłiam dei. qm̃ qui¬
dem̃ ignorans hoc fecit. manens
in in credulitate. Dene itaq faci¬
ebat. quod erat blas phemus
⁊ ꝑsecutor. ⁊ ꝯtumeliosus. quod
erat spirans minaꝵ. ⁊ cedis in
indiscipłos th̾ui: in hoc ip̃o oͥꝓpe
abundant᷑ emulator existens
pat̾narum suaꝵ tlitionum.
Non ergo debuit dicere misccłiã
ꝯsecutus sum. s mercedẽ recepi:
quippe quẽ ignorantia apcc̃o red.¬
debar immunẽ. insuꝑ ꝙ emu¬
latio remunerabilẽ uidicabat.
Si inqm̃ ignorantia nunqmͣ
pecratur. quid etgo causamur
rũt int̾ficere illos. s insuꝑ qͦ id
faciendo arbitͣti siunt obsequi¬
um se p̃stare deo: S et frustra
in cirice saluator ꝓsuis orabat
crucifixoribus. quippe nescientib

Expanded text:
est in Epistola ad Hebraeos, quia in secundo tabernaculo semel in anno solus pontifex intraret, non sine sanguine, quem offerret pro sui et populi ignorantia? Si peccatum ignorantiae nullum est, non ergo peccavit Saulus, quod persecutus est Ecclesiam Dei, quoniam quidem ignorans hoc fecit, manens in incredulitate. Bene itaque faciebat, quod erat blasphemus, et persecutor, et contumeliosus; quod erat spirans minarum et caedis in discipulos Jesu; et in hoc ipso quippe abundanter aemulator existens paternarum suarum traditionum . Non ergo debuit dicere: Misericordiam consecutus sum ; sed, Mercedem recepi; quippe quem ignorantia a peccato reddebat immunem, insuper et aemulatio remunerabilem judicabat. Si, inquam, ignorantia nunquam peccatur; quid ergo causamur runt interficere illos, sed insuper quoque id faciendo arbitrati sunt obsequium se praestare Deo? Sed et frustra in cruce Salvator pro suis orabat crucifixoribus, quippe nescientibus,
Abbreviated transcription (Latin):
tri uirgini seruaretur. Primũ
equidem ẽ tempus. sod̃m locus.
tercium. modus. qͣtum electio
ꝑsone uirginalis. Hoc respon¬
de fr̃ib qui me rep̃hendunt.
quod clixerim ad laudem iurg̃
ideo positum eẽ adeo: ne cui forte
uł beatorũ angłoꝵ suum ꝯsili¬
um deus pͥus qmͣ uirgini reue¬
lasse putetur. Mecepto dũtaxat
archangłõ gabriele. Suum ꝯ¬
de loco. demodo.de ꝑsone quoq
electione.

Expanded text:
tri Virgini servaretur? Primum equidem est tempus, secundum locus, tertium modus, quartum electio personae virginalis. Hoc responde fratribus, qui me reprehendunt quod dixerim ad laudem Virginis, ideo positum esse a Deo, ne cui forte vel beatorum Angelorum suum consilium Deus priusquam Virgini, revelasse putetur, excepto duntaxat archangelo Gabriele. Suum conde loco, de modo, de personae quoque electione.
Abbreviated transcription (Latin):
dixerim. qui nunciabat. Qd̃
⁊ip̃e fatetur: si eius u̾badi¬
ligent̾ ad uertimus. Respn¬
et inte. nonne aꝑte mittit ad
magist̾i̾um sp̃c sc̃i cuius une¬
tione doceatur de omnib. quoꝵ
ip̃e sͥ ñ p̃sumit scientiam. & dis¬
cat exꝑiendo. quod aucliendo
ñ poterat: Deniq subiungit
⁊ uirtus altissimi obumbrabit
tͥ. exp̃ssius ꝓfecto significans
modum sẽcretissimũ archani
in comp̃hensibilis ⁊ ĩeffabilis
saoͣmenti: quo quasi inumbra
cum sola & insola uirgine sola
łnitas conceptum fuerat oꝑa¬
tura cliuinum. Ad hoc inuesti¬
gandum mist̾ium. minꝰ se ido¬
cum se indignum ꝑhibet sol¬
nere corrigiam calciam̃ti. S
⁊ip̃am iurginẽ rogo unde
ꝓbabit᷑ ex nominẽ uł exfaci¬
e ante cognitam angłis. qd̃

Expanded text:
dixerim qui nuntiabat: quod dixerim qui nuntiabat: quod et ipse fatetur, si ejus verba diligenter advertimus. Responet in te; nonne aperte mittit ad magisterium Spiritus sancti, cujus unctione doceatur de omnibus, quorum ipse sibi non praesumit scientiam, et discat experiendo quod audiendo non poterat? Denique subjungit: Et virtus Altissimi obumbrabit tibi ; expressius profecto significans modum secretissimum arcani incomprehensibilis et ineffabilis sacramenti, quo quasi in umbra cum sola, et in sola Virgine, sola Trinitas conceptum fuerat operatura divinum. Ad hoc quoque investigandum mysterium minus se idocum se indignum perhibet solvere corrigiam calceamenti. Sed et ipsam Virginem, rogo, unde probabitur ex nomine, vel ex facie
Abbreviated transcription (Latin):
tñ usum ẽ occurrere quippiã uł
nichodemo. ꝑ quod siue galileã.
siue nazarech ad xp̃i aduentũ
undecumq ꝑtinere doceret. Sic
ꝙͦ nathanael doctus ⁊ ip̃e in le¬
ge: phylippo nuntianti iħm fi¬
lium iosepha nazarech. mox
sub int̾ rogatione ãmirando
respondit. A nararech inquit
potest aliquid boni eẽ: Aimi¬
tum ãmirans quod a nararech
xp̃c nunciaretur: quod ex nul¬
la penitus scriptura recoleret.
Nut siñ int̾rogando quidem
s magis affirmando illud re¬
spondisse contenlit᷑. memor
utiq p̾fati testimonii. qm̃ na
zareus uocabitur: ñ tam̃ ꝑĩde
qd in nazarech ꝯceptus fuit
iħc eum agnouisse ꝯstabit : cũ
multe alie cause occurrere po¬
tuissent. cur illud ꝓpħa p̃dixit.
Potuit gͦ ⁊ de ꝯceptionis locõ
ut ꝓphas. sic ⁊ angłos diui-¬
dum deinde illum tam in¬
comphensibilẽ. quẽ ⁊ iurgo
lollicita requiliuit᷑. unde q̃so
doceri queam angłis fuisse
p̃cognitum: Michi uͦ uidet᷑
ne ip̃i quidem ut pace eius

Expanded text:
 occurrere quidpiam vel Nicodemo, per quod sive Galilaeam, sive Nazareth ad Christi adventum undecunque pertinere doceret 20. Sic quoque Nathanael, doctus et ipse in lege, Philippo nuntianti Jesum filium Joseph a Nazareth, mox sub interrogatione admirando respondit: A Nazareth, inquit, potest aliquid boni esse? Nimirum admirans quod a Nazareth Christus nuntiaretur, quod ex nulla penitus Scriptura recoleret. Aut si non interrogando quidem, sed magis affirmando illud respondisse contenditur, memor utique praefati testimonii, quoniam Nazaraeus vocabitur: non tamen perinde, quod in Nazareth conceptus fuerit Jesus, cum agnovisse constabit; cum multae aliae causae occurrere potuissent, cur illud propheta praedixerit. Potuit ergo et de conceptionis loco, ut Prophetas, sic et Angelos dividum deinde illum tam incomprehensibilem, quem et Virgo sollicita requisivit, unde, quaeso, doceri queam Angelis fuisse praecognitum? Mihi vero videtur, ne ipsi quidem ut pace ejus
Abbreviated transcription (Latin):
te articło baptizari. Qe sicut
nulla illi patientia remittĩt᷑
pocm̃. sicum possit ñ restituit
ab sarum: sic ⁊ huic nilla ꝑdẽ¬
ligit. Uera enim & plena fides:
uniu̾isa p̃cepta complectitur.
Est autem hoc ununr ipsũq
p̃cipuũ exp̃ceptis. Merito ergo
ñ fi delis. s plane rebellis atqõ¬
temptor reputabitur: quisqͣs
obelire renuerit Quomꝰ deniq
fideł. qui dei cõtempnit sacra¬
mentum. Sane infantes quia
hanc ꝓhibente etate ñ possunt
habere fidem. Hoc ẽ corclis ad de¬
um conu̾sionem: conseqͣnt̾ nec
salutem. si absq baptisimi ꝑcep¬
tione moriunt᷑. Non quod uł
ip̃i qnͣdo baptizant᷑ fide omĩ¬
modo careant.sine qua impos¬
sibile ẽ uł ipõs placere deo:s
saluant᷑ ⁊ ip̃i ꝑfidem ñ tam̃ su¬
am. s alienam. Signum nem¬
pe ẽ ⁊ ad dei spectat benignita¬
tem:ut quib fidem etas dene
nam Nec enim̾ omĩpotentis
iusticia ꝓpͥam putat abhis ex¬
igẽdam fidẽ: quos nouit ꝓpͥã

Expanded text:
is articulo, baptizari. Et sicut nulla illi poenitentia remittitur peccatum, si, cum possit, non restituit ablatum: sic et huic nulla prodeligit. 630 Vera enim et plena fides universa praecepta complectitur: est autem hoc unum ipsumque praecipuum ex praeceptis. Merito ergo non infidelis, sed plane rebellis atque contemptor reputabitur, quisquis obedire renuerit. Quomodo denique fidelis, qui Dei contemnit Sacramentum? 9. Sane infantes, quia hanc, prohibente aetate, non possunt habere fidem, hoc est cordis ad Deum conversionem; consequenter nec salutem, si absque Baptismi perceptione moriuntur. Non quod vel ipsi, quando baptizantur, fide omnino careant, sine qua impossibile est vel ipsos placere Deo: sed salvantur et ipsi per fidem, non tamen suam, sed alienam. Dignum nempe est et ad Dei spectat benignitatem, ut quibus fidem aetas denegnam. Nec enim Omnipotentis justitia propriam putat ab his exigendam fidem, quos novit propriam
Abbreviated transcription (Latin):
Illi te oportet p̾parare uiditio.
illi scło conformare: illius cu¬
rie affectare fauorem formida¬
re repulsam. Quid illorum sẽ¬
tentia ꝯt᷑baris quoꝵ nͨ laude
ꝓbatus nͨ uituꝑatione repb
inueniris: Deniq uani filii
hoĩmͥ m̃daces filii hominũ
instateris: ut decipiant ipsi de
uanitate iniidip̃m. Sptã qui te

Expanded text:
Illi te oportet praeparare judicio, Illi te oportet praeparare judicio, illi saeculo conformare, illius curiae affectare favorem, formidare repulsam. Quid illorum sententia conturbaris, quorum nec laude probatus, nec vituperatione reprobus inveniris; Denique vani filii hominum, mendaces filii hominum in stateris, ut decipiant ipsi de vanitate in idipsum
Abbreviated transcription (Latin):
decus nobiliũ. fideliũ fletꝰ. Wͣ¬
du ꝯtͣ morem tuũ ꝑtinax. ꝯ¬
t honorẽ tuũ seq̃stͥs. ꝯtͣ salutẽ
tuam rebellisc Quid illos eg̃¬
gios mores accusq tuos tam
dissimili ꝑgis exitu ꝯsũma¬
ret᷑. Quomͦ ecas ista qͣm in mi¬
scdia uberi tequiescere opor¬
tebat. omim p̾teritoꝵ dierum
tuoꝵ penas luitͥ ͥ nec diluit cl̾¬
pas: Cur ꝓhdolor sola ueneran¬
da canicies. solita ueneratõe
fraudat᷑. sola sñ honore marces¬
citͥ qm ł maxime decuit hono¬
rari. Misere̾ aĩe tue placens dõ.
Q enim qui hominib placẽt
confusi sunt: qm̃ d̾s spreuit
eos. Breues dies hoĩs sunt: se¬
nimor s in ianuis est. Modic̃ habes¬
hs̃ ꝓrsus mõdicũ tẽpus. cũ
his qui dicunt tͥ euge enge.
Sit etiam ꝓ mõdico tibi iũdi¬
cari ab ip̃is aut ab humano
die: qui anglico examini iã¬
iãq es p̃sentandꝰ: qui ad tri¬
bunal t̾rificũ xͥ ip̃a iam defe¬
ctu nature miserandꝰ urgerisꝰ.

Expanded text:
decus nobilium, fidelium fletdecus nobilium, fidelium flet morem tuum pertinax, contra honorem tuum sequestris, contra salutem tuam rebellis! quid illos egregios mores, actusque tuos tam dissimili pergis exitu consummare? Quomodo aetas ista, quam in misericordia uberi requiescere oportebat, omnium praeteritorum dierum tuorum poenas luit, nec diluit culpas? Cur, proh dolor! sola veneranda canities solita veneratione fraudatur, sola sine honore marcescit, quam vel maxime decuit honorari? Miserere animae tuae placens Deo . Etenim qui hominibus placent, confusi sunt, quoniam Deus sprevit eos . Breves dies hominis sunt : seni mors in januis est. Modicum habes, prorsus modicum tempus cum his qui dicunt tibi, Euge, euge. Sit etiam pro modico tibi judicari ab ipsis, aut ab humano die, qui angelico examini jamjamque es praesentandus, qui ad tribunal terrificum Christi ipso jam defectu naturae miserandus urgeris.
Abbreviated transcription (Latin):
corã te feci: ut iustificeris in
sermonib tuis. ⁊ uinoas cũ
iudicaris. Sũmũ uictorie ge¬
nus diuine cẽde̾ maiestatiͤ
oe auctoritati matͥs eccłie ñ re¬
luctari.sũmus honor ⁊ gła. O
ꝑu̾sitas. Non pudet ĩquinari. ce
abliu pudet: Est pudor uncta sa¬
dł peccare pudeat. Si ñ . pudeat
uł peccasse᷑. ⁊ ita uł sera głia ñ
carebis: reducent᷑ nimirum
pudore. qm culpa fugauerat. Se¬
cundũ tenent beatitudinis loc̃.
quoꝵ temisse sunt ũquitates:
⁊ quoꝵ tecta sunt pec̃a. Hono¬
rabile tegum̃tum. de quo legi¬
tur. Confessio ⁊ pulchͥtudo in
cõspectu eius. Quis mͥ tͥbuat
uidere te in uestitu de aurato.
ut dicamꝰ ce tͣ ꝯfessionẽ ⁊ deco¬
rem indiusti. Amictus lumi¬
ne sicut uestim̃toͤ Reu̾tere
sunamitis: reu̾tẽ ut intueam᷑
te. Consurge ꝯsurge. induere
fortitudine: induere uestum̃to
salutis. Surge qui dormis. ⁊ ex¬
urge a mortius: ⁊ illuminabit
te infine: usqͦ dormis ĩ morte.

Expanded text:
coram te feci, ut justificeris in sermonibus tuis et vincas cum judicaris . Summum victoriae genus, divinae cedere majestati: et auctoritati matris Ecclesiae non reluctari, summus honor et gloria. O perversitas! Non pudet inquinari, et ablui pudet! Est pudor, juxta Sai videlicet peccare pudeat, si non pudeat vel peccasse: et ita vel sera gloria non carebis, reducente nimirum pudore quam culpa fugaverat. Secundum tenent beatitudinis locum, quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata . Honorabile tegumentum, de quo legitur: Confessio et pulchritudo in conspectu ejus . Quis mihi tribuat videre te in vestitu deaurato, ut dicamus et tibi: Confessionem et decorem induisti, amictus lumine sicut vestimento? Revertere, Sunamitis, revertere, ut intueamur te? Consurge, consurge, induere fortitudine, induere vestimento salutis . Surge, qui dormis, et exsurge a mortuis, et illuminabit te in finem? usquequo dormis in morte,
Abbreviated transcription (Latin):
nignitas dĩ ad penitentiam te
adducits Qm diu aũt tu sed̾m
duritiam tuam. ⁊ cor impeni¬
teris. thesaurizas tͥ iram in
die ire : An ñ secl̃m duritiam
quĩdem. s secłm uẽcundiam᷑
Quid refert scd̃m quid peas ͤ
O u̾ecundia exp̃is rationis.
ũmica salutis: totius ignara
honoris ⁊honestatis. Hec pla¬
ne illa qm sapiens loqͥtur.
cõfusio adducẽs pcc̃m. Itane
ue̾tundum ẽ homini iunci a
do. ⁊ ꝓbro ductt᷑ humiliari sb̾

Expanded text:
nignitas Dei ad poenitentiamnignitas Dei ad poenitentiamdiu autem tu secundum duritiam tuam et cor impoenitens, thesaurizas tibi iram in die irae? 2. An non secundum duritiam quidem, sed secundum verecundiam? Quid refert secundum quid pereas? O verecundia expers rationis, inimica salutis, totius ignara honoris et honestatis! Haec plane illa, quam Sapiens loquitur, confusio adducens peccatum . Itane verecundum est homini vinci a Deo, et probro ducitur humiliari sub
Abbreviated transcription (Latin):
tem tͥ uir illustrissime. oe¬
si ñ scribo: oꝑto tñ. Optare qͥs
ꝓhibet: Affectui nec leges im¬
ꝑant: nͨ pͥncipes dñant᷑. liber
sane ausus iste m̃s de p̾senti.
quo ad tuam magnitudinẽ
p̾sumo scrib̾e tanꝙͣ aliquis
magnꝰ. fateor nͨ nissus a te. nͨͦ
rogatꝰ. nec inuitatꝰ. S quid
si caritas iubet: Alius alit̾ for¬
tassis accipiat: ego uirum no¬
bilem qd̃ in me est inuera
caritate decreui litĩs sue ip̃iꝰ
cõmon̾e salutis: excitare a sõ¬
no: reuocare ad coi: ꝓuocare
ad grãm. Quis scit si ꝯu̾tat᷑
⁊ ignoscat d̾s ͭ ⁊ relinquat
pt se benedictionẽ. Immo qͥs
nescit quas ⁊ quantas iam di¬
uitias sue bonitatis & longa¬
nimitatis thesaurraure suꝑ
eum. misericors o miserator
dominꝰ: Deniq miseret᷑. ꝑcit
expectat. dissimulatq usq
adhuc: factus sicut homo ñ
audiens ce ñ hñs in ore sito
redargutões : tardans ferire.
tempnise Dur̃ tͥ est ꝯtra stimu¬
dum calct᷑re. An ignoras. or be¬

Expanded text:
tem tibi, vir illustrissime, etsi non scribo, opto tamen. Optare quis prohibet? Affectui nec leges imperant, nec principes dominantur. Liber sane ausus iste meus de praesenti, quo ad tuam Magnitudinem praesumo scribere, tanquam aliquis magnus fateor, nec jussus a te, nec rogatus, nec invitatus. Sed quid si charitas jubet? Alius aliter fortassis accipiat: ego virum nobilem, quod in me est, in vera charitate decrevi his litteris suae ipsius commonere salutis, excitare a somno, revocare ad cor, provocare ad gratiam. Quis scit si convertatur et ignoscat Deus, et relinquat post se benedictionem? Imo quis 179 nescit, quas et quantas jam divitias suae bonitatis et longanimitatis thesaurizavit super eum misericors et miserator Dominus? Denique miseretur, parcit, exspectat, dissimulatque usque adhuc, factus sicut homo non audiens, et non habens in ore suo redargutiones, tardans ferire, temnis? Durum tibi est contra stimulum calcitrare . An ignoras quia be
Abbreviated transcription (Latin):
malo. s iuncere in bono malũ:
qr ñ respondistis eis malũ ꝓ ma¬
lo aut maledictũ ꝓ maledicto.
porro illas quas ad me adu̾sus
p̾fatos abb̾es ante scripseratis
licteras: nec studio nͦ uoluntate
mea. ad ipõꝵ noticiam ꝑuenis¬
se sciatis. Q de his satis. Tempꝰ
est. ut ñ obliuiscar mei. Clamat
ad uos mea monstruosa uita ͤ
mea er̃pnosa ꝯscientia. Ego enĩ
q̃dam chimera mei scłi nec cle¬
ticũ gero. nͨ laicũ. Nam mona¬
chi iam dudũ exui cõu̾satio¬
nẽ: ñ habitũ. Nolo scͥbere de me.
qd̾ uos ꝑ alios audisse existi¬
mo: quid actitẽ. quid studeã.
ꝑ que discrimina u̾ser ĩ mun¬
do: immo ꝑ que iacter p̾cipitia.
Si quominꝰ audistis. p̾cor ut ĩ¬
quiratis: ⁊ scd̃m qd̾ audierici.
⁊ ꝯsilium impendatis. ⁊ ora¬
tionum suffragia. petrus

Expanded text:
malo, sed vincere in bono malum, malo, sed vincere in bono malum, quia non respondistis eis malum pro malo, aut maledictum pro maledicto. Porro illas, quas ad me adversus praefatos abbates ante scripseratis litteras, nec studio nec voluntate mea ad ipsorum notitiam pervenisse sciatis. Et de his satis. 4. Tempus est ut non obliviscar mei. Clamat ad vos mea monstruosa vita, mea aerumnosa conscientia. Ego enim quaedam chimaera mei saeculi, nec clericum gero, nec laicum. Nam monachi jamdudum exui conversationem, non habitum. Nolo scribere de me quod vos per alios audisse existimo, quid actitem, quid studeam, per quae discrimina verser in mundo, imo per quae jacter praecipitia. Si quominus audistis, precor ut inquiratis, et secundum quod audieritis, et consilium impendatis, et orationum suffr
Abbreviated transcription (Latin):
atis illud eius consiliũ: ne
quis dicat. qd̃ meo instinctu
id fecerit. Nam qd̃ ad me ꝑti¬
net. mͥ decretũ est uͥ oportu¬
ne possem. ñ solum ñ ĩpedi¬
re. s ⁊̃ totis uirib oe amba¬
b ut dicit᷑ trahere manib:
il degr̃a que in eo est. do fru¬
ctificare ualeret. Quis dabre
mͥ homines littãtos. ⁊ scõs ĩ
eccłiis dĩ p̾esse pastores: si
ñ in oĩb certe in plurib c̾¬
te in aliquib saltem: Qd̃
enĩ si iuuenis aliqua olim
iuuenilit̾ egis se memorat᷑:
uetera tͣnsterũt: oe noua fa¬
cta sunt omĩa. Consepultꝰ
baptismut̃ ego olim sepul¬
ta iucta retractabo. Iam od̃
abb̾ ẽa e iaeẽsis. sute trecensis
dure dicunt᷑ scripsisse uob̾.
oĩno cũ audiui dure acce¬
pi: ⁊ cũ accepero tẽpus ñ
dissimulabo. qͣntum qui¬
dem caritas posticlabit. oe
familiaritas que mͥ ꝓ eoꝵ re¬
ligiositate ad ipõs est. Deo aũt
grãs qui dedit uobis ñ uinci a

Expanded text:
atis illud ejus consilium: ne atis illud ejus consilium: ne quis dicat quod meo instinctu id fecerit. Nam quod ad me pertinet, mihi decretum est, ubi opportune possem, non solum non impedire, sed etiam totis viribus, et ambabus, ut dicitur trahere manibus, ubi de gratia, quae in eo est, Deo fructificare valeret. Quis dabit mihi homines litteratos et sanctos in Ecclesiis Dei praeesse pastores, si non in omnibus, certe in pluribus, certe in aliquibus saltem? Quid enim si juvenis aliqua olim juveniliter egisse memoratur? Vetera transierunt, nova facta sunt omnia. Consepultus baptismum: ego olim sepulta vitia retractabo? 3. Jam quod abbas Caziacensis sive Trecensis dure dicuntur scripsisse vobis, omnino, cum audivi, dure accepi, et cum accepero tempus, non dissimulabo, quantum quidem charitas postulabit, et familiaritas, quae mihi pro eorum religiositate ad ipsos est. Deo autem gratias, qui dedit vobis non vinci a
Abbreviated transcription (Latin):
minus est a ꝑfecto. Porro in
ꝓposito ꝑfectionis apparere
imꝑfem: neuus ẽ. Ergo hic
color mͥ in fr̃e natali displi¬
cuit. Quid eiũ et si castum
id fuerit corã dõs Nempe o¬
portet ꝑ uidere bona. ⁊̃ corã
homurib. S dicitis. Non ipẽ
gͣuit̾ tulit: s nos. Ad idem
reu̾tit᷑. itm̃ dico qd̾ sentio.
Cur uobis gͣue fuerit. ñ ui¬
deo. ñ qr ip̃i graue ẽẽ sensi¬
stis uos iudicate an hoc eũ
decuerit. p̾sertĩ innouitate
uite. Nam aũ hanc ut salua
eius pace dixerĩ. ñ caruit
hac nota: an uꝰ nec culpa.
sue ip̃ius ꝯscientie relinqñ¬
dũ est. Qł euid si forte hoc
dicitis. electioni eius assen¬
tire renuit: Ueritus quippe
ut estimo. lingͣs obtrectatoꝵ
uetuit festinã noui heremi¬
te ꝓmotionẽ: ne ut dixi lin¬
gua maliloqica dice̾ posset
hunc ẽẽ quẽ semꝑ optauerat
heremi fiuctũ. Uerũtũ qͥsqͥd
dominꝰ ppͣ unitenderit. siuehͦ
siue. aliud. me ignorasse sci¬

Expanded text:
minus est a perfecto. Porro in minus est a perfecto. Porro in proposito perfectionis apparere imperfectum, naevus est. Ergo hic color mihi in fratre Natali displicuit. Quid enim, 248 etsi castum id fuerit coram Deo? Nempe oportet providere bona etiam coram hominibus. 2. Sed dicitis: Non ipse graviter tulit, sed nos. Ad idem revertitur. Iterum dico quod sentio. Cur vobis grave fuerit, non video, nisi quia ipsi grave esse sensistis. Vos judicate, an hoc eum decuerit, praesertim in novitate vitae. Nam ante hanc ut salva ejus pace dixerim non caruit hac nota: an vero nec culpa, suae ipsius conscientiae relinquendum est. Et quid si forte hoc dicitis, electioni ejus assentire renuerit? Veritus quippe, ut aestimo, linguas obtrectatorum, vetuit festinatam novi eremitae promotionem: ne, ut dixi, lingua maliloqua dicere posset, hunc esse, quem semper optaverat, eremi fructum. Verumtamen quidquid dominus Papa intenderit, sive hoc, sive aliud, me ignorasse sci
Abbreviated transcription (Latin):
uocatus abb. salutem ĩ dño.
Ex quodã beatitudinis ur̃e
reseripto cõꝑi scͥpsisse me ali¬
quid qd me indicaret cõmo¬
tũ. uos q istud ñ parũ me¬
tuere. uerũ. id frustra. Non
est od̾ a puero ur̃o tim̃dũ sit
uob̾ reu̾entissimi patres. qͥ
uos inu̾icate diligo ut a¬
micos̾. ⁊ suspicio ut scõs. Mi¬
si force ñ ame. s mͥ pat̾no
timuistis affectu. qd̃ motus
te plusꝙͣ oporteret. Motus
fateor fiuu. s ꝓ uobis ñ ꝯtra
uos: atq id tͣenuit̾ satis. Si
⁊ hoc temere: s ñ teni̾e ꝯfite
or adu̾sum me in iusticiam
meam: ce uos remittetis te¬
meritatẽ peccati mei. Ignosei¬
te mͥ sic sum: ⁊ elus domꝰ ur̃e
comedit me. Non pattor pla¬
ne qd in me est decolorari tã¬
te specimen scĩtatis: nã cor¬
rũpi posse absit ut uerear
Orsus aũt displicet ĩpulcher¬
limo corꝑe ñ solũ morbus:
s ⁊ neuus. Non plane bonꝰ
color. si scõꝵ quispiã anxie f¬
re abiectionẽ suã uideatur:

Expanded text:
vocatus abbas, salutem in Domino. 1. Ex quodam Beatitudinis vestrae rescripto comperi, scripsisse me aliquid, quod me indicaret commotum, vosque istud non parum metuere. Verum id frustra. Non est quod a puero vestro timendum sit vobis, reverendissimi patres, qui vos in veritate diligo ut amicos, et suspicio ut sanctos. Nisi forte non me, sed mihi paterno timuistis affectu, quod motus te plus quam oporteret. Motus, fateor, fui, sed pro vobis, non contra vos, atque id tenuiter satis: si et hoc temere, sed non temere or adversum me injustitiam meam, et vos remittetis temeritatem peccati mei. Ignoscite mihi: sic sum, zelus domus vestrae comedit me. Non patior plane, quod in me est, decolorari tantae specimen sanctitatis: nam corrumpi posse, absit ut verear. Prorsus autem displicet in pulcherrimo corpore non solum morbus, sed et naevus. Non plane bonus color, si sanctorum quispiam anxie ferre abjectionem suam videatur,
Abbreviated transcription (Latin):
qñto te minus tim̃tẽ ꝯsidero Sci¬
onemꝑe u detalib legerim. Cũ
dixerint pax ⁊ securitas. tunc
subitaneus eis suꝑueniet int̾i¬
tus. tanqͣm inutero habenti.
⁊ ñ effugient. ¶Nulta autẽ p̃¬
senuo imminere tͥ pauenda.
tardanti resipisce̾ tamꝙͣ mul¬
ta exꝑtus: que osi cognouis¬
ses ⁊ tu. Crede gͦ exꝑto. crẽde
amanti:cui exaltero ñ falli.
ex alt̾o ñ fassere in esse cognos¬
cis.

Expanded text:
quanto te minus timentem considero. Sciquanto te minus timentem considero. Scio nempe, ubi de talibus legerim: Cum dixerint, pax et securitas, tunc subitaneus eis superveniet interitus, tanquam in utero habenti, et non effugient . Multa autem praesentio imminere tibi pavenda tardanti resipiscere, tanquam multa expertus, quae o si cognovisses et tu! Crede ergo experto, crede amanti: cui ex altero non falli,, ex altero non fallere inesse cognoscis.
Abbreviated transcription (Latin):
eͦ sum asanguine eius duerũ.
id ñ sufficit michi. qr ⁊ si sim fac¬
to isto securꝰ de me. illa tñ que
ñ querit que sua sũt caritas.
urget me luge̾ illum. qui se¬
curus ñ exiit. qm̃ male secu¬
rus ui xit. O iuclicioꝵ dĩ ab¬
yssus multa. ot̾ribilis incon¬
siliis d̾s suꝑfilios hominũ.
Sspm̃ donauit q̃ erat denuo
ablaturus. ut ẽẽt supͣ modũ
peccãs peccatũ: ⁊ gr̃a sũbintͣ¬
uit. ut ab undaret delictum.
Quod tam̃ ñ fuit culpa dan¬
tis: s ad dentis p̃uaricationẽ
Suinimirũ arbitrii erat. qͦ
male liber liberum habuit
d̾i ut poss dice̾. Giã dĩ in me
uacua ñ fuit. Tun si sapis. illiꝰ
in lipientia ꝑderit t᷑ ⁊ lauabic᷑
manus tuas insanguine ꝓecca¬
toris. ⁊ curabis cito ab solue te a
laqueo ꝑditionis. me atimore
horribili. Ego .i. haud secus fe
Eaꝓpt̾ ad omnem recordationer
tui. aĩmam meã tnͣs u̾berat gla¬
dius istetimores: tanto a cerbius.

Expanded text:
ego sum a sanguine ejus. Verum ego sum a sanguine ejus. Verum id non sufficit mihi; quia etsi sim in facto isto securus de me, illa tamen, quae non quaerit quae sua sunt, charitas urget me lugere illum qui securus non exiit, quoniam male securus vixit. O judiciorum Dei abyssus multa! o terribilis 117 in consiliis Deus super filios hominum! Spiritum donavit, quem erat denuo ablaturus, ut esset supra modum peccans peccatum; et gratia subintravit, ut abundaret delictum: quod tamen non fuit culpa dantis, sed addentis praevaricationem. Sui nimirum arbitrii erat, quo male liber liberum habuit Dei, ut posset dicere: Gratia Dei in me vacua non fuit . 4. Tu si sapis, illius insipientia proderit tibi, et lavabis manus tuas in sanguine peccatoris, et curabis cito absolvere te a laqueo perditionis, me a timore horribili. Ego enim haud secus ferEa propter ad omnem recordationem tui, animam meam transverberat gladius iste timoris, tanto acerbius,