comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
at dñs et displiceat ei et auserat ab eoi¬
futurorum spem man et incerna impio¬
rum extinguetur Tune dũm filimi et re¬
gem et cum detractorib ũ cõmistearis. qm̃
repente consurget ꝑdicio eorum et riunã
utriusq quis nonit: Hec queq sapientib
cognosc̾e ꝑsonam inudicio ñ est bonum

Expanded text:
, et displiceat ei, et auferat ab eo it futurorum spem mali, et lucerna impiorum exstinguetur. Time Dominum, fili mi, et regem: et cum detractoribus non commiscearis: Quoniam repente consurget perditio eorum: et ruinam utriusque quis novit? Haec quoque sapientibus: Cognoscere personam in judicio, non est bonum
Abbreviated transcription (Latin):
sicut regulus uenena diffundet. Oci tui
uidebunt extrancas. et cortuum leq̃tur
ꝑu̾sa Et eris sicut dormiens. in medio ma¬
ri et q̃i sopitus gub̃nator amisso clauo et
dices iberauerunt me et ñ dolui traxer̃t̃
me itegoñ sensi qñ iuguabo et rursus ui
orum oqutur. Sapĩa esificabitur dom̃
et prudentia roborabitur In doctrina re¬
pleduntur cellaria unuersa sb̃a p̾ciosa
es pultherrima uir sapiens fortis est.⁊
irdocdas mhusius et ualdus quia cum

Expanded text:
sicut regulus venena diffundet. Oculi tui videbunt extraneas, et cor tuum loquetur perversa. Et eris sicut dormiens in medio mari, et quasi sopitus gubernator, amisso clavo: Et dices verberaverunt me sed non dolui traxerunt me et ego non sensi quando evigilabo et rursum vineorum loquuntur sapientia aedificabitur domus et prudentia roborabitur in doctrina replebuntur cellaria universa substantia pretiosa et pulcherrima vir sapiens et fortis est et vir doctus
Abbreviated transcription (Latin):
uunt laudaruntur et st̃ eos ueniet bene¬
dictio Laria deosculapit r qui recta in a u̾¬
ba resron. et. ppara foris o:nis tuum et dilige¬
ter exte agrumtuum et post ea edisices do¬
ei et reddam unicuiq secundum ꝯpus suũ.
Nagrum hommis pigri transii et ꝑ uine¬
aistuiti uiri et ecce totum repleuerant

Expanded text:
ipsos veniet benedictio: Labia deosculabitur, qui recta verba respondet. Praepara foris opus tuum, et diligenter exerce agrum tuum: ut postea aedifices doei: reddam unicuique secundum opus suum. Per agrum hominis pigri transivi, et per vineam viri stulti, Et ecce totum repleveran
Abbreviated transcription (Latin):
uomodo nix estate et pliue in
messe Sic iudecens est stulto gła.¬
Nainsient ains ad aita transus¬
ans et passer quoliret uadeus. Sic male¬
dictum frustra ꝓlatum in qua piã fue¬

Expanded text:
uomodo nix in aestate, et pluviae in messe: sic indecens est stulto gloria. Sicut avis ad alia transvolans; et passer quo libet vadens: sic maledictum frustra prolatum in quempiam su
Abbreviated transcription (Latin):
Gla dei est celare uerbum et gł̾are¬
gum mnuestigare sermone celum siresurai
ee terram deorsum et cor regum iscrutabi¬
le. Aufer rubigiem de argento et egredit᷑
uorum ne steteris. M elius est emmut dicã¬
tur tibi ascende hus quam ut humilieris.
coram princrre. Q̾ uiderunt ceunitii ne. ꝓ¬
seras inuirgio cito ne post ea emendare ñ
possis cum de honestaueris amicum tuum
cum audierit et exꝑbrare ñ cesset gr̃a et¬

Expanded text:
a Dei est celare verbum, et gloria regum investigare sermonem. Coelum sursum, et terra deorsum, et cor regum inscrutabile. Aufer rubiginem de argento, et egredietur norum ne steteris. Melius est enim ut dicatur tibi: Ascende huc: quam ut humilieris coram principe. Quae viderunt oculi tui, ne proferas in jurgio cito: ne postea emendare non possis, cum dehonescum audierit, et exprobrare non cesset. Mala
Abbreviated transcription (Latin):
soulatoratruditeus s prudencie tu¬
eponemoduen Mec crigas ennos tnos ad
opes quas non pous harere quia facunis
sibi pennas qͣr aqurie etaduis abunt ince¬
lum. ne comodas cumt homine uamnes et
aciol et comcetorũ eytimas ꝙ is uerar. so

Expanded text:
laborare ut diteris: sed prudentie tue pone modum. Ne erigas oculos tuos ad opes: quas non potes habere: quia facient sibi pennas quasi aquile et volabunt in celum. Ne comedas cum homine invido: et arioli et conjectoris estimat
Abbreviated transcription (Latin):
nclina auremtuam et audi uerba sapi¬
encium. appone autem cor ad doctrinã ne
is ut sit in domino fiducia tua uñ et oste
respond̾e eyhus iuiaui miserunt te Non
facias uioienciam pauꝑi qui a pauꝑ est ne¬
distas semittas eiꝰ et sumas sc̃adauim a¬
nne tue. Noli ẽẽ cum hus qui detignut
manussuas et qii uades se offerunt ꝓ de¬
brtis Si enrm ñ habes unde restituas aͥd
cause est ut tollas oꝑmitinn de cubili tuo
Ne transgrediaris terminos antiquos qͦs¬

Expanded text:
nclina aurem tuam, et audi verba sapientium: appone autem cor ad doctrinam meais: Ut sit in Domino fiducia tua, unde et ostendi respondere ex his, illis qui miserunt te. Non facias violentiam pauperi, quia pau per est: nediscas semitas ejus, et sumas scandalum animae tuae. Noli esse cum his, qui defigunt manus suas, et qui vades se offerunt pro debitis: Si enim non habes unde restituas, quid causae est ut tollat operimentum de cubili tuo? Ne transgrediaris terminos antiquos, q
Abbreviated transcription (Latin):
adolescens iuxta inam suam.eciam cum
senuerit ñ recedet ab ea. Diues pauꝑibus
imperat qm accipit mutuum seruus ẽ
fenerantis. Qui seminat inquitatem
metet mala et uirga ire sue ꝯsũmabit᷑
honorem acquiret qui dat munera aui¬
mam autem aufert accipientium Eice
derisorem et exibit cum eo uirgium cessa¬
buntq cause et contumelie Qui diligit
cordis mundiciam pp̃ grãm labiorum suc¬
rum habebit amicum regem Oculi dñi
dio platearum occidensdus sum fouea ꝓ¬
funda. os auene cui iratus est dñs incidet
in cam Sturticia colligata est in corde pu

Expanded text:
Adolescens juxta viam suam, etiam cum senuerit, non recedet ab ea. Dives pauperibus imperat: et qui accipit mutuum, servus est foenerantis. Qui seminat iniquitatem, metet et mala, et virgam irae suae consummabit. honorem adquiret qui dat munera: animam autem aufert accipientiam. Ejice derisorem, exibit cum eo jurgium, cessabuntque causae et contumeliae. Qui diligit cordis munditiam, propter gratiam labiorum suorum habebit amicum regem. Oculi Domidio platearum occidendus sum. Fovea profunda os alienae: cui iratus est Dominus, incidet in ea. Stultitia conligata est in co
Abbreviated transcription (Latin):
Rapine imꝑiorum detrabent eos.qui a
uoluerunt facere indicium peruersaui¬
a uiri aliena est a deo Qui autem mũdus
est rectum opus eiꝰ. Meluis est sed̾e ĩ an¬
gulo dogniatis quam muliere litigio sa
et in domo cõmumi. Anuna impu desi¬
et si sectetur sapienciã sumet sclam Ex¬
cogitat iustus de domo impi ut detran¬
at impios amalo Qui obturat auremsu¬
ami ad clamorem pauperis. et ip̃e clama¬
est facere iudicnim et pauor oꝑantib ĩ¬
iauitatem⁊ uir qui errauerit a uia dec¬
trine in cetu gigantum ꝯmorabitur. Qͥ
diligit epinias in egestate erit Qui a¬
mat uinum et pinguia ñ ditabitur. ꝑ¬
cum muliere rixosa. et iracõda Thesau¬
rus desiderabius et oleum in h̃itaculo
uisti et imprudens hõ diapabit ind̾
Qui sequitur iusticiam et mĩam inue¬
ruxit rubur fiducie eis rm custidit
os suum et linguam suam custodit a¬
ab angustus aĩam suam. Suꝑb et ar¬
rogans uecatur indectus qui in ira oꝑa¬
tur sr̃bram Deswdia occidunt pigriun

Expanded text:
Rapinae impiorum detrahent eos, quia noluerunt facere judicium. Perversa via viri, aliena est: qui autem mundus est, rectum opus ejus. Melius est sedere in angulo domatis, quam cum muliere litigiosa, et in domo communi. Anet si sectetur sapientem, sumet scientiam. Excogitat justus de domo impii, ut detrahat impios a malo. Qui obturat aurem suam ad clamorem pauperis, et ipse clamaest facere judicium, et pavor operantibus iniquitatem. Vir, qui erraverit a via doctrinae, in coetu gigantum commorabitur. Qui diligit epulas, in egestate erit: qui amat vinum, et pinguia, non ditabitur. Pcum muliere rixosa et iracunda. Thesaurus desiderabilis, et oleum in habitaculo justi: et imprudens homo dissipabit illud. Qui sequitur justitiam et miseruxit robur fiduciae ejus. Qui custodit os suum, et linguam suam, custodit ab angustiis animam suam. Superbus et arrogans vocatur indoctus, qui in ira operatur superbiam. Desideria occidunt pigrum:
Abbreviated transcription (Latin):
runtur ex scelere Testis mendax peribit
Uir obediens loquetur ictoriam Uir
impnis ꝓcatiter obfirmat uultum su¬
um Qui autem rectus est corrigit ma¬
num suam Non est sapiencia ñ est pͣ¬
dencia non est consilium ꝯtra dñm Eqꝰ¬

Expanded text:
runtur ex scelere. Testis mendax peribit: vir obediens loquetur victoriam. Vir impius procaciter obfirmat vultum suum: qui autem rectus est, corrigit viam suam. Non est sapientia, non est prudentia, non est consilium contra Dom
Abbreviated transcription (Latin):
dias diligit rixas. Et qui exaitat cor suũ
quert rumam Qui ꝑuersi cordis ẽ non
inuenit bonum et qui uertit linguam
ieidet in malum Natus est stuitui ĩ ig¬
nonunoia sua s nec̃ pater in fatuo iet̾a¬
bitur Animus gandens etatem floridã
facit. sp̃c tristis exsiccat ossa. Miinerade
sinu impius accipit ut ꝑuertat semit¬
tas iudicu. In facie prudentis lucet sapi
Ocuustutorum in finib terre. Ira pa¬
tris finus stuitus et doior matris q̃ genu¬
it eum. Non est bonum dampnum ĩ ferre

Expanded text:
t qui exaltat ostium quaerit ruinam qui perversi cordis est non inveniet bonum et qui vertit linguam incidet in malum natus est stultus in ignominiam suam sed nec pater in fatuo laetabitur animus gaudens aetatem floridam facit spiritus tristis exsiccat ossa munera de sinu impius accipit ut pervertat semitas iudicii in facie prudentis lucet sapientia oculi stultorum in finibus terrae ira patris filius stultus et dolor matris quae genuit eum non est bonum damnum inferre iu
Abbreviated transcription (Latin):
di sicut siuro fremrtus leonis ita et regis.
ra. et sicut ros suꝑ herbam ita et hylaritaᷤᷤ
nius. Dolor patus funs suurus et tectaui¬
giter ꝑstientia liugiosa mulier fonnus
et uiucie dantur a principib a dũs aute

Expanded text:
gredi. Sicut fremitus leonis, ita et regis ira: et sicut ros super herbam, ita hilaritas ejus. Dolor patris, filius stultus: et tecta jugiter perstillantia, litigiosa mulier, Domus, et divitiae dantur a patribus: a
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ batur argentum ⁊ aurum camino ⁊ corda
ꝓbat d̾s. M alus obedit lingue inique et
failax obtemperat labus menda cib Qui
despicit pauꝑem exꝓbrat factoris eiꝰ. Et qͥ
in ruma ietatur alterius. ñ erit imꝑuni
ciens Gemima gratissima expectacio p̃s¬
tolantis quocumq se uertit prudent̾ in¬
telligit Qui celat deuctum q̃xit amicici¬
as qui altero sermone repetit. seꝑat fe¬
deratos Plus ꝓficit correctio una aput
prudentem quam. centum plage apd̾
stutum. Semꝑ uirgia querit malus ã¬
genis autem crudeł mitte tur contra eum
Expedit magil ise occurrere raptis feti¬
b quam fatuo confidentis i oi bonis stul¬
ticia sua. Qui reddit mala bonis. non re¬
cedit malum de domo eus Qui dimit¬
tit aquam cap̃ ẽ uirgioꝵ et antequam
Saciatur contumeliam iudicium dese¬
rit Et auiiustificat impium et qui cõ¬
dempriat iustum ab homimabuis est ut̾¬

Expanded text:
obatur argentum, et aurum camino: ita corda probat Dominus. Malus obedit linguae iniquae, et fallax obtemperat labiis mendacibus. Qui despicit pauperem, exprobrat factori eius: et qui in ruina laetatur alterius, non erit inpunittiens. gemma gratissima expectatio praestolantis: quocumque se uerterit, prudenter intelleget. qui celat delictum, quaerit amicitias: qui altero sermone repetit, separat foederatos. plus proficit correptio apud prudentem, quam centum plagae apud stultum. semper iurgia quaerit malus: angelus autem crudelis mittetur contra eum. expedit magis ursae occurrere raptis fetibus quam fatuo confidenti sibi in stultitia sua. qui reddit mala pro bonis, non recedet malum de domo eius. qui dimittit aquam, caput est iurgiorum, et antequam patiatur contumeliam, iudicium deserit. et qui iustificat impium, et qui condemnat iustum, abominabilis est ute
Abbreviated transcription (Latin):
eius. Labia ip̃rus ruina amine eiꝰ. Uerba
buinguis q̃i simplicia. et ip̃a ꝑueniunt
rient. Qui mollis et dissolutus est in oꝑe
suo fr̃ est sua oꝑa dissipantis. Curris fortis¬
sima nomen donum ad ip̃m currit iustꝰ
et exaltabitur. Sb̃a duuitis ubr urbs robo¬
ris est et qi murul ualidus circumdans eũ
prius respondet quam audiat stultum se
demonstrat ẽe et confusione dignum. Sp̃e¬
autem iiri sustentat in becillitate suam
stmere Cor prudentis possidebrt scienciã
et auris a sapiencium querit doctrinam
donum horimis dilatat man eius ⁊ an¬
te principes spacium ei fa cit. Istus prus
sors et int̾ potentes quos diidicat frat
qui adinuatur a fratre qiͣ cuuntas firmia
et iudicia. qi uestes nrbium De fructuoris
uiri replebitur nentereis. et genmina
labiorum ip̃ius saturabunt eum Mors et

Expanded text:
e eius verba bilinguis quasi simplicia et ipsa perveniunt ris qui mollis et dissolutus est in opere suo frater est sua opera dissipantis turris fortissima nomen Domini ad ipsum currit iustus et exaltabitur substantia divitis urbs roboris eius et quasi murus validus circumdans eum prius respondit quam audiat stultum se esse demonstrat et confusione dignum spiritus viri sustentat inbecillitatem suam oterit sustinere cor prudens possidebit scientiam et auris sapientium quaerit doctrinam donum hominis dilatat viam eius et ante principes spatium ei facit iustus prior sors et inter potentes quoque diiudicat frater qui adiuvatur a fratre quasi civitas firma et iudicia quasi vectes urbium de fructu oris viri replebitur venter eius et genimina labiorum illius saturabunt eum mors et
Abbreviated transcription (Latin):
tem magis amicus exit quam fr̃
euor est pauꝑ qui ambulat in
unpieitate sua quam diues tor¬
quens lapia sua et insipiens. Ubi
non est sẽia amme ñ est bonum et qui
mos.a paupe autem et hu quos habint
cepantur Testis farsus non erit impunit᷑
⁊ ai mendacia loquitur ñ effugiet aꝯł¬
ti colunt ꝑsonam potentis. et amici sũt
donatur uentis. tratres hominis paupis
chu harebit oui autem possessorẽ men

Expanded text:
cus erit quam frater. Melior est pauper, qui ambulat in simplicitate sua, quam torquens labia insipiens. ubi non est scientia animae, non est bonum, et quimos: a paupere autem et hi quos habuit separantur. testis falsus non erit inpunitus, et qui mendacia loquitur, non effugiet. multi colunt personam potentis et amici sunt dona tribuenti. fratres hominis pauperihil habebit: qui autem possessor est men
Abbreviated transcription (Latin):
pientis erndiet oseius et labus uliusad¬
det grãm Fauus mellis composita uer¬
ba duicedo auine est sanitas ossium E
uia que iudetur homimi recta. et nonis
os suum uir insipiens fodit malum et
in iabus enis ignis ardescit. Homo ꝑuer¬
sus suscitat lites et uerbosus separat pr̃i¬
cipes. Uir iniquuis lactat amicum suũ
nectus. que inuiis iusticie reperietur axe¬
lior est paciens uiro forti et qui dñatur
animo suo expugnatore urbium Sortes
Ami gaudio quam plenadomus

Expanded text:
entis erudiet os ejus: et labiis illius addet gratiam. Favus mellis, verba composita: dulcedo animae, sanitas ossium. Est via quae videtur homini recta: et novissos suum. Vir impius fodit malum, et in labiis ejus ignis ardescit. Homo perversus suscitat lites: et verbosus separat principes. Vir iniquus lactat amicum suum: nectus, quae in viis justitiae reperietur. Melior est patiens viro forti: et qui dominatur animo suo, expugnatore urbium: Sortescum gaudio, quam domus
Abbreviated transcription (Latin):
mortis et uir sapiens placabit enm. In
hy laritate nultus regis iuta et clemeu¬
cia eius qĩ ymb̃ serotimis posside sapiẽ¬
ciam ar auro melior est et acquire pͥ¬
denciam qr p̃ciosior est argento Semta
instorum declinat mala custos anime¬
p̃cedit suꝑ bra. et ante rumam exaltab᷑r
ere melius est humiliari cum mitub
bitur prudens et qui duicis eleamo ma

Expanded text:
n hilaritate vultus regis, vita: et clementia ejus quasi imber serotinus. Posside sapientiam, quia auro melior est: et acquire prudentiam, quia pretiosior est argento. Semita justorum declinat mala: custos animcedit superbia, et ante ruinam exaltatur spiritus. melius est humiliari cum mitibus bitur prudens, et qui dulcis eloquio, ma
Abbreviated transcription (Latin):
rantur et guberna culis tractanda sunt
bella. Ei qui rerielat misteria et ambn¬
lat frandulenter et dilatat labia sua ne cõ¬
miscearis. Quimaledicit patri sue ot ma¬
tri. extraguetur lumenerꝰ in medrs tene¬
bris. hercditas ad quam festinatur ĩ prm
Ne dicasn reddam manm ꝓ maio.Expec¬
uiri. Quis autem hominum potest in¬
telugere uiam suam: suma est hois
deuotare sc̃os. et post uota retractare Dis

Expanded text:
rantur: et gubernaculis tractanda sunt bella, Ei, qui revelat mysteria, et ambulat fraudulenter, et dilatat labia sua, ne commiscearis. Qui maledicit patri suo, et matri, exstinguetur lucerna ejus in mediis tenebris. Haereditas, ad quam festinatuNe dicas: Reddam malum: exspecviri: quis autem hominum intelligere potest viam suam? Ruina est hominis devorare sanctos, et post vota tractare. Di
Abbreviated transcription (Latin):
dio sapiencium cõmorabitur Qui abiẽ
disciplinam despicit aĩam suam Qui
autem acouiescit increpationib posses¬
i gubernare linguam. Omet
uie hominum patent ꝯuł eius
tue. Uniũsa pp̃semet ipm̃ oꝑatus est oo¬
munis. Inpiumquoq ad diem malum
Ab hominatio est dñi omnis arrogans.
eciam simanu ad manum fui̾t ñ est ui¬
iniquitas. et intimore dñi declinat a ma¬
lo Cum placuerint dũo ie hominis. mi¬
micos quoq eius conuertit ad pace. Me¬
lius est parum cum letitia quã multi fru¬
ctus cum iniauitate Cor hominis dispo¬

Expanded text:
morabitur. Qui abjicit disciplinam, despicit animam suam: qui autem acquiescit increpationibus, possesDei gubernare linguam. Omnes viae hominum patent oculis ejtuae. Universa propter semetipsum operatus est Dominus; impium quoque ad diem malum. Abominatio Domini omnis arrogans: etiamsi manu ad manum fuerit, non erit ininiquitas, et in timore domini declinatur a malo. cum placuerint domino uiae hominis, inimicos quoque eius conuertet ad pacem. melius est parum cum iustitia quam multi fructus cum iniquitate. cor hominis dispo
Abbreviated transcription (Latin):
berabuntur sciencia. In bonis
uistorum exaltabitur eiuitas
et in ꝑditione impiorum erit lau¬
datio. Benedictione iustorũ exal¬
tabitur ciuitas. et ore impiorũ
Qui autem fidelis est celat ami
ci cõmissum ubi ñ est gub̾nator
popilus corruit Salus autem
rus erit. Mulier graciosa inuemi¬
et głam: et robusti habebunt
diu̾icias. Benefacit anime sue
uir misericors. Qui autem cru¬
delis est ꝓpinquos abicit . Impiꝰ
facit opusinstabile Seminanti
autem iusticiam merces fidelis
Clemencia p̃parabit uitam et

Expanded text:
berabuntur scientia in bonis iustorum exultabit civitas et in perditione impiorum erit laudatio benedictione iustorum exaltabitur civitas et ore impiorum qui autem fidelis est animi celat commissum ubi non est gubernator populus corruet salus autem rus erit mulier gratiosa inveniet gloriam et robusti habebunt divitias benefacit animae suae vir misericors qui autem crudelis est et propinquos abicit impius facit opus instabile seminanti autem iustitiam merces fidelis clementia praeparat vitam et
Abbreviated transcription (Latin):
contustabit iustum quicquid ei acciderit
Impi autem impiebuntur maio Ab hõĩa¬
cio est domins labia mendacia. Qui autem
fiteliter agunt placent ei homo uersutus
celat scĩam et cor insipientium ꝓuocat
stuticiam Manus forcium dommabiti
Que autem remissa est tributis sermet
Meror incorde niri humiliaboit eum et se¬
mone bono letificabitur Q ui negligit
dampnum pp̃ amicum iustus est. Iter aũ
impiorum tecipiet eos Nou inueniet frai¬
dicientus luctum et sb̃a hoĩs erit auri p̃ci¬

Expanded text:
ntristabit justum quidquid ei acciderit: impii autem replebuntur malo. Abominatio Domino labia mendacia: qui autem fideliter agunt, placent ei. Homo versutus celat scientiam: et cor insipientium provocat stultitiam. Manus fortium dominabitur: quae autem remissa est, tributis serviet. Moeror in corde viri humiliabit illum, et sermone bono laetificabitur. Qui negligit damnum propter amicum, justus est: iter autem impiorum decipiet eos. Non inveniet fraudulentus lucrum: et substantia hominis erit auri p
Abbreviated transcription (Latin):
offendiculo fiuus sapiens letificat pa¬
trem et sticitus homo despicit matrem
suam stuieia gaudu stulto et uir
prudens diriget gressus suos. Dissipant᷑
cogitationes uomon est consilium ubi¬
uo sunt plures consiliarii cõfirmantur
Letatur homo in sentencia oris sin. et ser¬
due. Ab hominatiodm̃ cogitationes ma¬
ie et purus sermo picherrimus firma¬
bitur ab eo. Conturbat domum suã qui
sectatur auariciam. Qui antem odit
Longe est dñs ab impus. et orationes ii¬

Expanded text:
offendiculo. Filius sapiens laetificat patrem: et stultus homo despicit matrem suam. Stultitia gaudium stulto: et vir prudens diriget gressus suos. Dissipantur cogitationes ubi non est consilium: ubi vero plures sunt consiliarii, confirmantur. Laetatur homo in sententia oris sui: et serduae. Abominatio Domini cogitationes malae: et purus sermo pulcherrimus firmabitur ab eo. Conturbat domum suam qui sequitur avaritiam: qui autem odit Longe est Dominus ab impiis: et orationes jus
Abbreviated transcription (Latin):
Desiderium impu monum̃tum est pessime¬
uum Radix autem iustoꝵ ꝓficiet. Propt̾
ris lui imus quisq reꝑlebitur bonis et nxͣ
oꝑa mamium suarum retribuetur ei .Ui¬
a stulti recta in oculis eiꝰ Qui autẽ saꝑiẽs
est audit consilia Fatuus indicat statim i¬
ramsuam Qui autem dissimulat inurri
frandui entus est Qm ꝓmittit et qͣi gladi¬
o pungitur conscĩalingua autem sapienci¬
e est sanitas. labium ueritatis firmũ erit
imꝑpetuum qui autem testis est repentniꝰ
concinat linguam mendacuĩ. Dolus ĩ corde

Expanded text:
desiderium impii munimentum est pessimorum radix autem iustorum proficiet propter ris sui unusquisque replebitur bonis et iuxta opera manuum suarum retribuetur ei via stulti recta in oculis eius qui autem sapiens est audit consilia fatuus statim indicat iram suam qui autem dissimulat iniuriafraudulentus est qui promittit et quasi gladio pungitur conscientiae lingua autem sapientium sanitas est labium veritatis firmum erit in perpetuum qui autem testis est repentinus concinnat linguam mendacii dolus in corde
Abbreviated transcription (Latin):
antem oꝑantium impinguatitur.
uerbum mendax iuaus detestabain
Impius autem con fudrt et confu¬
tetir iustiua custolit umnocentu inã
immetas ente peecatorem supplan¬

Expanded text:
autem operantium impinguabitur. Verbum mendax justus detestabitur: impius autem confundit, et confundetur. Justitia custodit innocentis viam: impietas autem peccatorem supplan
Abbreviated transcription (Latin):
orum bremabuntur Expectatio
iustorum leticia. spes autẽ ira¬
piorum ꝑibit Fortitudo simpli¬
cis uia domini et pauor hus qͥ
oꝑantur malum. Iustus ineter¬
num non cõmoueditur. Impu¬
Os rusti parturiet sapiãm lĩgua
prauorum ꝑibit Labia iusti con.¬
sapiencia. Simplicitas iustorũ
diriget eos. et supplantatio ꝑuer¬

Expanded text:
orum adbreuiabuntur. expectatio iustorum laetitia: spes autem impiorum peribit. fortitudo simplicis uia domini, et pauor his qui operantur malum. iustus in aeternum non commouebitur: impos iusti parturiet sapientiam: lingua prauorum peribit. labia iusti consapientia. simplicitas iustorum diriget eos et supplantatio peruer
Abbreviated transcription (Latin):
et ueritas non te deserent
Curumda eas gutturi tuo
et describe in tabulis cor¬
dis tui et inuenies grãm¬
bonam. et discplinã co¬
he fiduciam in dũo exto¬
to corde tuo et ne uitari
prudencie tue In onĩib
muil tius cogita illum et
ip̃e diriget gressus tuos
ne sis sapiens apd̾ temet¬
ip̃m. Tune deum et rece¬
rum. honora dñm de tu¬
a sb̾a et de primicus om

Expanded text:
et ueritas te non deserant! Circumda eas gutturi tuo et describe in tabulis cordis tui, et inuenies gratiam et disciplinam boe fiduciam in Domino ex toto corde tuo, et ne innitaris prudentiae tuae. In omnibus viis tuis cogita illum, et ipse diriget gressus tuos. Ne sis sapiens apud temetipsum. Time Deum, et recesum: Honora Dominum de tua substantia, et de primitiis om
Abbreviated transcription (Latin):
dues insipiens est. Qui bonus est
hauriet sibi grãm a domino Qui autem
confidit in cogitationib suis impre agit
Noncorrotorabitur homo ex impietate et
radix iustorum non cõmouebitur. Muli¬
Cogirationes iustorum iudicia et consina
impiorum frandulenta. uerba impioꝵ
insidiantur sanguini Os uistorum libera¬
bit cos. Uerte impios et non erunt domꝰ
autem iustorum ꝑmanebunt. Doctrina
sua cognoscetur uir. Qui autem uanus et
excors est pateuit cõtemptin. Melior est
pauꝑ et sufficiens sibi quam głosus et ind¬
gens pane. Nouit iustus animas uim̃toꝵ¬

Expanded text:
es, insipiens est, Qui bonus est, hauriet a Domino gratiam: qui autem confidit in cogitationibus suis, impie agit. Non roborabitur homo ex impietate: et radix justorum non commovebitur. Mulicogitationes iustorum iudicia et consilia impiorum fraudulentia verba impiorum insidiantur sanguini os iustorum liberabit eos verte impios et non erunt domus autem iustorum permanebit doctrina sua noscetur vir qui autem vanus et excors est patebit contemptui melior est pauper et sufficiens sibi quam gloriosus et indigens pane novit iustus animas iumento
Abbreviated transcription (Latin):
et attendite ut sei¬
ts prudentiam Donumi
bonum tribuam nobis legẽ
meam ne dereuinquatũ Mã
me atq dicebat. S uscipiat
u̾ba mea cortuum Custodi
p̃cepta mea et inues Possi¬
de sapiãm posside pruden

Expanded text:
et attendite, ut sciatis prudentiam. Donum bonum tribuam vobis, legem meam ne derelinquatis. Namme, atque dicebat: Suscipiat verba mea cor tuum, custodi praecepta mea, et vives. Posside sapientiam, posside pruden
Abbreviated transcription (Latin):
locutua sum et aꝑientur labia mea
ut recta p̃dicent ueritatem meditabi
guttur meum et lapia mea detestarũ¬
tur impum qusti sunt omnes sermo¬
nes mer non est meis prauum quidm ꝑ¬
an dectrinam magis quam aurum engite. Melior eit caprentia cimetis
opib pciosissimis ⁊ omne desiderabile ei non poten cotuiꝑati fgo sapiecia
babito in consiuo et cruditis intersum ecgirationib Tnuor dñi adie mauer

Expanded text:
locutura sum: et aperientur labia mea, ut recta praedicent. Veritatem meditabitur guttur meum, et labia mea detestabuntur impium. Justi sunt omnes sermones mei, non est in eis pravum quid, m: doctrinam magis, quam aurum eligite. Melior est enim sapientia cunctis pretiosissimis, et omne desiderabile ei non potest comparari. Ego sapientia habito in consilio, et eruditis intersum cogitationibus. Timor Domini odit ma
Abbreviated transcription (Latin):
teas. iuxta angiium et ꝓpe iuam domꝰ
ilius graditur Inobscuro aduesꝑante
die in noctis tenebris et cangine Et ec¬
cemulier occurrit ⁊in ornatu meretrici¬
o p̃parata ad capiendas animas garru
los insidians. app̃hensumq deoscuiat᷑
iuuenem et ꝓcaci uultu blanditur
dicens. Uictimas ꝓ salute deuoui hodi
e. et reddidi uota mea. Idcirco egressa
sum in ectursum tuum desideraus te
uidere et repperi Intexin sunb lectu¬
lum meum strami trapetro ꝑ ictis. ex
egypto asꝑsi cubile meum mirra alce
nec illucescat dies. Non est uir ĩ domo
sua abut ua longissima Sacculum
peccunie secum tunit die plene lune re¬
uersurus est in domum suam. Irretunt
enmmultis ẜmonib et blanditus labi.¬
tur qi bos. ductus ad iuctimã et q̃i agn
lasciuens et ignorans. qd̃ ad iuncula
stuatus trahatur donec tranffigat sa¬
gtta iecur eius. uelut si ams festinet
ad laqueum et nescit qd̾ de ꝑicuio a¬
nime illius agitur Nunc ergo fili mi
decipiaris lemittis eius. Multos enim

Expanded text:
 iuxta angulum et propter viam domus illius graditur in obscuro advesperascente die in noctis tenebris et caligine et ecce mulier occurrit illi ornatu meretricio praeparata ad capiendas animas garrullos insidians adprehensumque deosculatur iuvenem et procaci vultu blanditur dicens victimas pro salutee reddidi vota mea. Idcirco egressa sum in occursum tuum, desiderans te videre et reperi. Intexui funibus lectulum meum, stravi tapetibus pictis ex Aegypto. Aspersi cubile meum myrrha, et nec illucescat dies. Non enim est vir in domo sua, abiit in via longissima. Sacculum pecuniae secum tulit. In die plenae lunae reversurus est in domum suam. Irretivit eum multis sermonibus, et blanditiis labiad victimam et quasi agnus lasciviens et ignorans quod ad vincula stultus trahatur donec transfigat sagitta iecur eius velut si avis festinet ad laqueum et nescit quia de periculo animae illius agitur nunc ergo fili auddecipiaris semitis eius multos enim
Abbreviated transcription (Latin):
sapiencia fundauit ter¬
rani.stabilunt celos pr¬
udencia Sapĩa ulius e¬
ruꝑunt abyssi et mibes
rore concrescunt. Fiu mi
ne effluant hec ab ocuł
tins Custodi legem meã
ambulabis fiducialiter
minatua es pestuus ñ
inpinget. Si dormieris
terrore. et uru entes tun
poteniias impioꝵ dñi
ennti enit in latere tuo
et custodi et pedẽ tuũ ne
capiaris Nonꝓ hibe̾ bñ¬

Expanded text:
sapientia fundavit terram, stabilivit coelos prudentia. Sapientia illius eruperunt abyssi, et nubes rore concrescunt. Fili mi, ne effluant haec ab oculis tuis: custodi legem meam,ambulabis fiducialiter in via tua et pes tuus non inpinget si dormieris terrore et inruentes tibi potentias impiorum Dominus enim erit in latere tuo et custodiet pedem tuum ne capiaris noli prohibere b
Abbreviated transcription (French):
rontes a quacum Qũ circuindabat
mari e̾nunun suum etlegera poni
es eram ciracta componẽs. et deles¬
tarar ꝑ aingulosdies. li dens cora
eo omn tempore. ludens inorlem

Expanded text:
ontes aquarum, quando circumdabat mari terminum suum et legem ponebeo eram cuncta componens et delectabar per singulos dies ludens coram eo, omni tempore ludens in or
Abbreviated transcription (Latin):
diciãm Sex sunt que odit dñs et
septumim detestatur aĩa eiꝰ Oculoᷤᷤ
sublimes. Linguam mendacem et
manus effimdentes sangumemin¬
noxium. Cor machinans cogitati
leminat inter fratres discordr as
Conserua fili ini p̾cepta patris tu¬
i. et ne dinittas legemmatris tu¬
e liga ea incordetuo ngit̾. ⁊ cu¬
lans loquere cum eis. quia mada
ant te a muliere mala. et a blan¬
da lingua extrance. Non c̃ocupiscat
pulcritudinẽ eiꝰ cor tuum ne caꝑi¬
aris mutib illius precium enim
ignem in summ suo ut uestim̃ta
iuins non ardeant aut ambula¬
Sic qui ingreditur ad munerem
ꝓximi sui. non erit mundus cum
tur enm ut esurientem impleat
aĩam. Dep̾hensus quoq reddet sep¬
tuplum et onmem sb̃am domus
um iuuis ñ delebitur qr zelus et
furor uiri ñ parcet in die uindc̃e
nec acqinescet cimusquam p̃aibus

Expanded text:
nus, et septimum detestatur anima eius, oculos sublimes, linguam mendacem, manus effundentes sanguinem innoxium, cor machinans cogitatioseminat inter fratres discordiasnserva, fili mi, praecepta patris tui, et ne dimittas legem matris tuae. Liga ea in corde tuo jugiter, et cirlans loquere cum eis. Quia mandaant te a muliere mala, et a blanda lingua extraneae. Non concupiscat pulchritudinem ejus cor tuum, nec capiaris nutibus illius. Pretium enim ignem in sinu suo, ut vestimenta illius non ardeant? Aut ambulaSic qui ingreditur ad mulierem proximi sui, non erit mundus cum tur enim, ut esurientem impleat animam: Deprehensus quoque reddet septuplum, et omnem substantiam domus obrium illius non delebitur: Quia zelus et furor viri non parcet in die vindictae, nec acquiescet cujusquam
Abbreviated transcription (Latin):
arctabuntir gressus tui es
currens non harebrs osfen¬
diculum Tene discipłiaᷤ
ne dimittas eam custedi
illam qr ip̃a est uia tua
Ne deiecteris in sennatis
ea ne transeas ꝑ ulain de¬
clina et desere eam Non
erim dormumit tusima¬
le fecerint neccaꝑ itrre so¬
npnus ab eñ insi suppła

Expanded text:
arctabuntur gressus tui, et currens non habebis offendiculum. Tene disciplinam, ne dimittas eam: custodi illam, quia ipsa vita tua. Ne delecteris in semitis iea, ne transeas per illam: declina, et desere eam: non enim dormiunt nisi male fecerint: nec capietur somnus ab eis nisi suppla
Abbreviated transcription (Latin):
filiũ suũ: Qͥs ẽ cui ñ det disci¬
plinã pat̾: Et tam̃ senire iudet᷑.
Amor seuit caritas seuit. Seuit
qͦdammͦ sine felle more colũbi¬
no. ñ coruino. Unde uenit ĩ mẽ¬
tem fres mei dic̾e uob̃: qͥa illi
iiolatores caritatis scis ma fe¬
cert. Quomͦ oderunt ipãm ca¬
ritatẽ: sic oderunt ⁊ columbã.
S conuincit illos colũba. Pro¬
cedit de celo. aperiunt᷑ celi: et
manet suꝑ caput dñi. Ut qͥd
hoc: Ut audiat. Hic ẽ qͥ bap¬
tizat. Recedite predones: recedite
inuasores passionis xp̃i in posseᷤ¬
sionib ur̃is. Ubi dominari uul¬
tis: tirulos potentis ansi estis̾
infigere. Cognoscit ille tuulos
suos: uindicat sibi possessionem
suã. Non delet titulos: s intrat
et possidet. Sic ad catholicam
uenienti ñ delet᷑ baptismꝰ ne
titulus imꝑatoris deleat᷑. Sed
quid fit in catholica: Agnoscit᷑
titulus: intrat possessor sub
titulis sius: quo intrabat
predo sub titulis alienis.

Expanded text:
s est cui non det discis est cui non det disciplinam pater ? Et tamen saevire videtur. Amor saevit, charitas saevit: saevit quodam modo sine felle, more columbino, non corvino. Unde venit in mentem, fratres mei, dicere vobis quia illi violatores charitatis schisma fecerunt: quomodo oderunt ipsam charitatem, sic oderunt et columbam. Sed convincit illos columba: procedit de coelo, aperiuntur coeli, et manet super caput Domini. Utquid hoc? Ut audiat, Hic est qui baptizat . Recedite, praedones; recedite, invasores possessionis Christi. In possessionibus vestris, ubi dominari vultis, titulos potentis ausi estis infigere. Cognoscit ille titulos suos; vindicat sibi possessionem suam: non delet titulos, sed intrat et possidet. Sic ad Catholicam venienti, non deletur Baptismus, ne titulus imperatoris deleatur. Sed quid fit in Catholica? Agnoscitur titulus; intrat possessor sub titulis suis, quo intrabat praedo sub titulis alienis.
Abbreviated transcription (Latin):
mores. delectent: si ft̃ mali. emẽ¬
dent᷑. corrigant᷑. Noli in hoĩe
amare errorẽ: s hominẽ. Homi¬
nẽ enĩ ds fecit: errorẽ ip̃e homo
fecit. Ama illud qͦd ds fecit: no¬
li amare qͦd ip̃e homo fecit. Cũ
illud amas: illud tollis. Cum
illud diligis: illud emendas.
S et si seuis aliqͣndo: ꝓpt̾ cor¬
rectionis dilectionẽ. Propterea
de columba demonstrata ẽ cari¬
tas: que uenit suꝑ dm̃m. Speci¬
es illa colũbe ẽ in qua specie ue
funderet᷑. Quare hoc: Fel co¬
lumba ñ ht̃. tam̃ rostro ⁊ pen¬
nis ꝓ nido pugnat: sine ama¬
ritudine seint. Hoc facit et
pater q̃n filiũ castigat: si ud
disciplinã castigat. Situt dixi.
seductor ut uendat cũ amari¬
tudine blandit᷑: pat̃ ut corri¬
gat sine felle castigat. Tales
estote ad om̃s. Uidete fr̃es mag¬
nũ docum̃tũ: magnã regulam
Uñquisq ht̃ filios: aut habere
uult dut si omino decreuit fi¬
lios ñ habe̾ carnalit̾: uł spũalit̾

Expanded text:
mores, delectent; si sunt mali, emenmores, delectent; si sunt mali, emendentur, corrigantur. Noli in homine amare errorem, sed hominem: hominem enim Deus fecit, errorem ipse homo fecit. Ama illud quod Deus fecit, noli amare quod ipse homo fecit. Cum illud amas, illud tollis: cum illud diligis, illud emendas. Sed etsi saevis aliquando, propter correctionis dilectionem. Propterea de columba demonstrata est charitas, quae venit super Dominum . Species illa columbae, in qua specie venfunderetur. Quare hoc? Fel columba non habet: tamen rostro et pennis pro nido pugnat, sine amaritudine saevit. Hoc facit et pater; quando filium castigat, ad disciplinam castigat. Sicut dixi, seductor ut vendat, cum amaritudine blanditur: pater ut corrigat, sine felle castigat. Tales estote ad omnes. Videte, fratres, magnum documentum, magnam regulam: Unusquisque habet filios, aut habere vult; aut si omnino decrevit filios non habere carnaliter, vel spiritualiter
Abbreviated transcription (Latin):
dice̾t o si haberẽ uasculũ istud:
Et sine causa dic̾e̾tis: in potesta¬
te eñĩ ur̃a ñ erat. dut si qͥsqͣm
uellet hab̾e̾: cogitaret illud de do¬
mo aliena furari. Laudatur
caritas uobis. si placet habete.
possidete. ñ opꝰ est ut furtũ ali¬
cui faciatis: ñ opꝰ ẽ ut emere co¬
gitetis. Gratis constat tenete
eam: amplectimini eã. Dul ciꝰ
illa nichil est. Si cũ cõmemorat᷑
talis ẽ. cũ habet᷑ qͣlis est: Si qui
forte uultis seruare caritatem
frẽs: ante oĩa ne putetis abiectã
et desidiosã: nec qͣdam mansue¬
tudine inmo ñ mansuetudine
s remissione ⁊ negligentia ser¬
uari caritatẽ. Non sic seruatur.
Non putes tunc amare seruũ
tuũ q̃n eũ ñ cedis. aut tunc te
amare filiũ tuũ q̃n ei ñ clas
disciplinã: aut t̃c te amare ui¬
cinũ tuũ qͣndo eũ ñ corripis.
Non ẽ ista cariras: s languor.
Ferueat caritas ad corrigendũ:
ad emenclandũ. S si st̃ boni

Expanded text:
diceret, O si haberem vasculum istud? diceret, O si haberem vasculum istud? Et sine causa diceretis, in potestate enim vestra non erat. Aut si quisquam vellet habere, cogitaret illud de domo aliena furari. Laudatur charitas vobis; si placet, habete, possidete: non opus est ut furtum alicui faciatis, non opus est ut emere cogitetis; gratis constat. Tenete eam, amplectimini eam; dulcius illa nihil est. Si cum commemoratur talis est, cum habetur qualis est? 11. Si qui forte vultis servare charitatem, fratres, ante dam mansuetudine, imo non mansuetudine, sed remissione et negligentia servari charitatem. Non sic servatur. Non putes tunc te amare servum tuum, quando eum non caedis; aut tunc te amare filium tuum, quando ei non das disciplinam; aut tunc te amare vicinum tuum, quando eum non corripis: non est ista charitas, sed languor. Ferveat charitas ad corrigendum, ad emendandum: sed si sunt boni
Abbreviated transcription (Latin):
Habita ⁊ in habitaberis. Ma¬
ne ⁊ manebit᷑ in te. Quid enĩ
frẽs mei: Qͥs amat qͦd non
uidet: Quare autẽ qͣndo lau¬
dat᷑ caritas erigimini. accla¬
matis. laudatis: Quid uobis
ostendi: Aliquos colores ꝓtu¬
li aurũ ⁊ argentũ ꝓposui. gem¬
mas de thesauris effodi: Qͥd
tale ostendi oculis ur̃is: Nũqͥd
facies mea mutara ẽ cũ loquor:
Carnẽ gero: in ip̃a forma sũ in
qua ꝓcessi. In ip̃a forma estis in
qua uenistis.Laudat᷑ caritas ⁊
clamatis: Certe nichil uidetis:
S qͦm̃ uobis placet q̃n laudatiᷤᷤ
sic uobis placeat ut in corde ser¬
uetis. Intendite eñi qͥd dicam
fr̃es. Exhortor uos qͣntũ cdat
dñs ad magnũ thesaurũ. Si
uobis ostenderet᷑ aliqͦd uascu¬
lũ anaglyphũ. in auratũ. ope¬
rose factũ. ⁊ illiceret ocłos ur̃os.
et duceret in se intentionẽ cor¬
dis ur̃i. ⁊ placeret uobis manꝰ
artificis ⁊ pondꝰ argenti ⁊ splẽ¬
dor metalli. nonne unꝰqͥsq ur̃m

Expanded text:
Habita, et inhabitaberis; maHabita, et inhabitaberis; mane, et manebitur in te. Quid enim, fratres mei, quis amat quod non videt? Quare autem quando laudatur charitas, erigimini, acclamatis, laudatis? Quid vobis ostendi? aliquos colores pli? aurum et argentum proposui? gemmas de thesauris effodi? Quid tale ostendi oculis vestris? numquid facies mea mutata est cum loquor? Carnem gero, in ipsa forma sum in qua processi, in ipsa forma estis in qua venistis: laudatur charitas, et clamatis. Certe nihil videtis. Sed quomodo vobis placet quando laudatis, sic vobis placeat ut in corde servetis. Intendite enim quid dicam, fratres; exhortor vos, quantum dat Dominus, ad magnum thesaurum. Si vobis ostenderetur aliquod vasculum anaglyphum, inauratum, operose factum, et illiceret oculos vestros, et duceret in se intentionem cordis vestri, et placeret vobis manus artificis, et pondus argenti, et splendor metalli; nonne unusquisque vestrum
Abbreviated transcription (Latin):
iste oculus: Audi engłm. Bea¬
ti mundo corde: qm̃ ipsi deũ
uidebunt. S nemo sibi pro
concupiscentia oculoꝵ sogitet
deũ. Fãcit enĩ sibi aut ingentẽ
formã aut magnitudinẽ aliꝙͣ
iestimabilem distendit ꝑ loca
uelut lucem istam quã uidetis
oculis auget ꝑ campos qͣntum
potest: ut faciat sibi aliqũẽ qͣi
uenerabilis forme senẽ. Nichil
hoꝵ cogites. Est qͥd cogites: si
uis uidere deũ. Ds dilectio ẽ.
Qualem faciem ht̃ dilectioͦ
Qualem formã habet: Qualẽ
staturam h̃t̃: Quales pedes ht̃:
Quales manꝰ ht̃: Nemo potest
dice̾. Habet tam̃ pedes. Nam
ipsi ducunt ad eccl̃iam. Habet
manꝰ: nam ipse pauꝑi porri¬
gunt. Habet oculos. Nam
inde intelligit᷑ ille qui eget
Beatus inquit qͥ intelligit su¬
per egenũ ⁊ pauꝑem. Habet
aures. de quib dicit dñs. Qui
habet aures audienli audiat.
Non sunt m̃bra distincta per
loca: s in intellectu. Totum
simul uidet. qͥ ht̃ caritatem.

Expanded text:
iste oculus? Audi Evangelium: Beaiste oculus? Audi Evangelium: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Sed nemo sibi pro concupiscentia oculorum cogitet Deum. Facit enim sibi aut ingentem formam, aut magnitudinem aliquam inaestimabilem distendit per locos, velut lucem istam quam videt his oculis, auget per campos quantum potest; aut facit sibi aliquem quasi venerabilis formae senem. Nihil horum cogites. Est quod cogites, si vis videre Deum: Deus Dilectio est. Qualem faciem habet dilectio? qualem formam habet? qualem staturam habet? quales pedes habet? quales manus habet? Nemo potest dicere. Habet tamen pedes; nam ipsi ducunt ad Ecclesiam: habet manus; nam ipsae pauperi porrigunt: habet oculos; nam inde intelligitur ille qui eget: Beatus, inquit, qui intelligit super egenum et pauperem . Habet aures, de quibus dicit Dominus, Qui habet aures audiendi, audiat . Non sunt membra distincta per locos, sed intellectu totum simul videt qui habet charitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
emendas dilectione emendes:
siue parcis dilectione parcas.
Radix sit intus dilectionis:
ñ potest de ista racdice nͥ bonũ
existere. In hoc ẽ dilectio. In hoc
manifestata ẽ clilectio d̃i in no
ñ quia nos dilexerimꝰ s qͥa ip̃e
dilexit nos. Non illũ dileximuᷤᷤ
pͥus. Nam ad hoc nos dilexit.
ut diligamꝰ eũ. Et misit filiũ
suũ litatorẽ ꝓ pec̃cis nr̃is. Lira¬
torẽ sacrificatorẽ significauit
ꝓ pecc̃is nr̃is. UIbi inuenit ho¬
stiam: Ubi inuenit uictimã
quã purã uolebat offerre:
Aliud ñ inuenit: se ip̃m obtu¬
lit. Dilectissum. si ita cds dilexit
nos: debemiꝰ ⁊ nos inuic̃ẽ dilig̾e.
Petre inquit amas me: Et ille
dixit. Amo. Pasce oues meas.
Deum nemo uidit unquam.
Res ẽ inuisibilis: ñ oculo sed
corde querendus ẽ. S qũe ad¬
modũ si solem istũ uicde uel¬
lemꝰ oculũ corꝑis purgaremꝰ
unde uideri lux potest: uolen¬
tes uidere deũ. oculũ qͦ deus
uideri potest purgemꝰ. Ubi est

Expanded text:
emendes, dilectione emendes; emendes, dilectione emendes; sive parcas, dilectione parcas: radix sit intus dilectionis, non potest de ista radice nisi bonum existere. 9. In hoc est dilectio. In hoc manifestata est dilectio Dei in nobn quia nos dileximus, sed quia ipse dilexit nos. Non illum dileximus prius: nam ad hoc nos dilexit, ut diligamus eum. Et misit Filium suum litatorem pro peccatis nostris: litatorem, sacrificatorem. Sacrificavit pro peccatis nostris. Ubi invenit hostiam? ubi invenit victimam quam puram volebat offerre? Aliud non invenit, seipsum obtulit. Dilectissimi, si ita Deus dilexit nos, debemus et nos invicem diligere. Petre, inquit, amas me? Et ille dixit: Amo. Pasce oves meas . 10. Deum nemo vidit unquam: res est invisibilis; non oculo, sed corde quaerendus est. Sed quemadmodum si solem istum videre vellemus, oculum corporis purgaremus, unde videri lux potest; volentes videre Deum, oculum quo Deus videri potest, purgemus. Ubi est
Abbreviated transcription (Latin):
nandũ unũ glorificandum.
alterũ detestandũ inuenimus.
Tantũ ualet caritas. Uidete
qͥa sola clisceruit: uidete quia
facta hominũ sola distinguit.
Hoc diximꝰ in similib factis:
in diu̾sis factis. Inuenimꝰ seui¬
entẽ honinẽ factũ de caritate:
et blandũ factũ de iniquitate.
Puerũ cedit pater et mango
blandit᷑. Si duas res ꝓponas.
plagas ⁊ blancdim̃taͥ quis nõ
eligat blandim̃ta ⁊ fugiat pla¬
gas: Si ꝑsonas aitenclas: ca¬
ritas cedit. blandit᷑ iniquitas.
uidete qͥd cõmendamꝰ. quia ñ
cliscernunt᷑ facta hominũ nͥ
de radice caritatis. Nam multa
fieri possunt que speciem hñt
bonã: et ñ ꝓcedunt de radice ca¬
ritatis. Hñt eñi ⁊ spine flores.
Quedã uͦ uident᷑ aspera. uident᷑
truculenta: s funt ad disciplinã
dictante caritate. Semel ergo
breue preceptũ tibi precipit᷑
Dilige. et qͦd uis fac. Siue ta¬
ces dilectione taceas. siue cla¬
mas. dilectione clames: siue

Expanded text:
nandum; unum glorificandum, nandum; unum glorificandum, alterum detestandum invenimus. Tantum valet charitas. Videte quia sola discernit, videte quia facta hominum sola distinguit. 8. Hoc diximus in similibus factis. In diversis factis, invenimus saevientem hominem factum de charitate; et blandum factum de iniquitate. Puerum caedit pater, et mango blanditur. Si duas res proponas, plagas et blandimenta; quis non eligat blandimenta, et fugiat plagas? Si personas attendas, charitas caedit, blanditur iniquitas. Videte quid commendamus, quia non discernuntur facta hominum, nisi de radice charitatis. Nam multa fieri possunt quae speciem habent bonam, et non procedunt de radice charitatis. Habent enim et spinae flores: quaedam vero videntur aspera, videntur truculenta; sed fiunt ad disciplinam dictante charitate. Semel ergo breve praeceptum tibi praecipitur, Dilige, et quod vis fac: sive taceas, dilectione taceas; sive clames, dilectione clames; sive
Abbreviated transcription (Latin):
dit: ꝙ ip̃e se tradidit. Ait idem
iudas quid fecit: Facta ẽ tra¬
ditio a parre. facta ẽ traditio
a filio: facta ẽ traditio a iuda.
Una res facta ẽ. S que res disces¬
nit patre tradentẽ filiũ se ipm̃
pulũ tradentẽ magistrum¬
suũ: Qͥa hoc fecit pat̃ ⁊ filiꝰ
in caritate: fecit autẽ hoc iu
das in ꝓditione. Uidetis quia
ñ quid faciat homo conside¬
randũ est: s qͦ animo ⁊ uolun¬
tate faciat. In eodẽ facto inue¬
nimꝰ deũ patrẽ: in qͦ inuenimꝰ
detestam᷑. Bñdicimꝰ caritatẽ:
derestam᷑ inquitatẽ. Quantũ
enĩ prestitũ ẽ generi humano
de tradito xp̃o: Nũquid cogi¬
tauit iucdas ut tͣleret: D̾s
cogitauit salutẽ nr̃am qua
redempti sumꝰ: iudas cogita¬
uit preciũ qͦ uendidit clñm.
dedit ꝓ nobis: iudas cognauit
preciũ q̾cl accepit ut uendẽt.
Diu̾sa gͦ intentio diu̾sa facta
fecit. Cũ sit una res ex diuer¬
sis intentionib: eã si metiam᷑.
unũ amandũ. alterũ damp¬

Expanded text:
m Judas quid fecit? Facta est traditio a Patre, facta est traditio a Filio, facta est traditio a Juda, una res facta est. Quid ergo discrevit Patrem tradentem Filium, et Judam tradentem Magistrum? Quia hoc fecit Pater et Filius in charitate; Judas autem fecit in proditione. Videtis quia non quid faciat homo considerandum est, sed quo animo et voluntate faciat. In eodem facto invenimus Deum, in quo invenimus detestamur? Benedicimus charitatem, detestamur iniquitatem. Quantum enim praestitum est generi humano de tradito Christo? Numquid hoc cogitavit Judas ut traderet? Deus cogitavit salutem nostram qua redempti sumus; Judas cogitavit pretium quo vendidit Dominum. dedit pro nobis; Judas cogitavit pretium quod accepit ut venderet. Diversa ergo intentio diversa facta fecit. Cum sit una res, ex diversis eam intentionibus si metiamur, unum amandum, alterum dam
Abbreviated transcription (Latin):
s ꝓ nobis oĩb tradidit eum.
Quomͦ ñ et cũ illo omia nobis
tradidit iudas. Nũquid non
quasi simile factũ uidetur:
Traditor ẽ iudas. Ergo tͣditor
ẽ et ds pater: Absit inquis.
Non dico s apłs dicit: qͥ filio

Expanded text:
tradidit eum, quomodo non et cum illo omnia nobis tradidit Judas; numquid non quasi simile factum videtur? Traditor est Judas: ergo traditor est et Deus Pater? Absit, inquis. Non dico, sed Apostolus dicit: Qui Filio
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Maiorẽ dilectionẽ nemo¬
potest habe̾. quã ut animã suã
ponat ꝓ amicis suis. Et ibi pro¬
bata ẽ dilectio xp̃i in nos: qͥa ẽ
mortuus ꝓ nobis. Dilectio pa¬
tris unde ꝓbata ẽ in nobis:
Qͥa filiũ suũ unicũ misit mo¬
ri ꝓ nobis. Sic ⁊ paulus apłs

Expanded text:
ait: « Majorem hac dilectionem nemo habet, quam ut animam suam ponat quis pro amicis suis . » Et ibi probata est dilectio Christi in nobis, quia mortuus est pro nobis. Dilectio Patris unde probata est a nobis? Quia Filium suum unicum misit mori pro nobis, sicut et Paulus apos
Abbreviated transcription (Latin):
deũ hortationẽ habemꝰ. Quomͦ
possemꝰ illũ dilig̾e̾: nisi pͥor ille
diligeret: Si pigri eramꝰ ad
amandũ: ñ simꝰ pigri ad re-¬
damandũ. Prior amauit nos:
tos amauit: s sanandos uisi¬
tauit. Ds̃ gͦ dilectio ẽ. In hoc
manifestata ẽ dilectio dei in
nobis. qͥa filiũ suũ unigeni

Expanded text:
Deum, hortationem habemus. Deum, hortationem habemus. Possemus illum diligere, nisi prior ille diligeret? Si pigri eramus ad amandum, non simus pigri ad redamandum. Prior amavit nos; tos amavit, sed sanandos visitavit. Deus ergo dilectio est. In hoc manifestata est dilectio Dei in nobis, quia