comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
modatius uenerari recusauit: seq illi si¬
milem recognouit dicens. Surge ne fece¬
ris: & ego ipse homo sũ.S cum ananiȩ &
saphyrȩ culpã repꝑit: mox qͣnta potentia
eorum uitã ꝑculit: qͣm sp̃u ꝑscrutante
dephendit. Et summũ se intͣ ȩccłiam ꝯtͣ
peccata recoluit: qͦd honore sibi uehem̃t
impenso.coram bene agentib frĩb non
agnouit Illic communionẽ equalitatis
meruit scĩtas actionis: hic zelus ultio¬
nis. ius aꝑuit potestatis. Paulus bene agñ¬
tib frĩb p̃latum se eẽ nesciebat: cũ di¬
ceret. Non quia dñamur fidei ur̃e s ad¬
iutores sumus gaudii ur̃i. Atq ilico ad¬
iunxit. fide enĩ statis. Ac si id qͦd ꝓtulerat
aꝑiret dicens. Ideo ñ dñamur fidei ur̃ȩ:
quia fide statis. Equales enĩ uobis sumꝰ:
in quo uos stare cognoscimꝰ. Quasi p̃latum

Expanded text:
moderatius venerari recusavit, seque illi simoderatius venerari recusavit, seque illi similem recognovit, dicens: Surge, ne feceris; et ego ipse homo sum . Sed, cum Ananiae et Sapphirae culpam reperit, mox quanta potentia eorum vitam perculit, quam spiritu perscrutante, deprehendit: et summum se intra Ecclesiam contra peccata recoluit, quod honore sibi vehementer impenso coram bene agentibus fratribus non agnovit. Illic communionem aequalitatis meruit sanctitas actionis, hic zelus ultionis jus aperuit potestatis. Paulus bene agentibus fratribus praelatum se esse nesciebat, cum diceret: Non quia dominamur fidei vestrae, sed adjutores sumus gaudii vestri . Atque illico adjunxit: Fide enim statis. Ac si id quod protulerat aperiret, dicens: Ideo non dominamur fidei vestrae, quia fide statis; aequales enim vobis sumus in quo vos stare cognoscimus. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
apud dnm paruulus fuit. Plerumq gͦ dũ ex
subiectorũ affluentia animꝰ inflatur: in flu¬
rum suꝑbiȩ ipso potentiȩ fastigio lenocinan¬
te corrumpit᷑. Quam uidelicet potentiam
bene regit: qui et tenere illã nouerit &. im¬
pugnare. Bene hanc regit: qui scit ꝑ illam
suꝑ culpas erigi. scit cum illa cȩtis equali¬
tate componi.Humana etenim mens ple¬
rumq extollitur. etiam cũ nulla potestate
fulcitur: quantõmagis in altũ se erigit. cũ
se ediam ei potestas adiungit: Quã tam̃
potestatem rect̾e dispensat qui sollicite no¬
uerit & assumere ex illa qͦd adiuuat. et ex¬
pugnare qͦd demptat: & equalem se cũ illa
ceteris cernere: et tamen se peccantib zelo
ultionis anteferre. S hanc discretionem
plenius cognoscim̾: si pastoris primi ex¬
empla cernam. Petrus namq auctore dõ
sc̃ȩ eccliȩ principatũ tenens: a bene agen¬
te cornelio & sese ei humilit̃ ꝓsternende.im¬

Expanded text:
apud Deum parvulus fuit. Plerumque ergo dum ex apud Deum parvulus fuit. Plerumque ergo dum ex subjectorum affluentia animus inflatur, in luxum superbiae ipso potentiae fastigio lenocinante corrumpitur. Quam videlicet potentiam bene regit, qui et tenere illam noverit, et impugnare. Bene hanc regit, qui scit per illam super culpas erigi, scit et cum illa caeteris aequalitate componi. Humana etenim mens plerumque extollitur, etiam cum nulla potestate fulcitur: quanto magis in altum se erigit, cum se etiam potestas ei adjungit? Quam tamen potestatem recte dispensat, qui sollicite noverit et assumere ex illa quod adjuvat, et expugnare quod tentat, et aequalem se cum illa caeteris cernere, et tamen se peccantibus zelo ultionis anteferre. Sed hanc discretionem plenius agnoscimus, si pastoris primi exempla cernamus. Petrus namque, auctore Deo, nctae Dei Ecclesiae principatum tenens, a bene agente Cornelio, et sese ei humiliter prosternente im
Abbreviated transcription (Latin):
sublime uidet: & ipse ẽ rex suꝑ uniuersos
filios suꝑbiȩ. Qui singulare culmen appe¬
tens. & socialem angłoꝵ uitã despiciens: ait.
Ponã sedẽ meã ad aquilonem: & ero similis
altissimo. Miro gͦ iudicio intus foueã de¬
iectionis inuenit: dũ foris se inculmine po¬
testatis extollit. Apostate quippe angło si¬
milis efficitur: dũ homo hominib eẽ simi¬
lis dedignatur. Sic saul ꝑ humilitatis me¬
ritũ prelatus: intumorẽ suꝑbiȩ culmine po¬
testatis excreuit. Phumilitatem quippe p̃
qͥ ait. Nonne cũ esses paruulus in ocłis tu¬
is: caput te constitui intribub isrł: Par¬
uulum se in suis prius ocłis uiderat: sed
fultus temporali podentia. iã se paruu¬
lum non uidebat. Cȩteroꝵ namq compa¬
ratiom se preferens: qͥa plus cunctis pote¬
rat magnũ se pre omnib estimabat. Muo
autem mͦ cum apuo se paruulus. apud dñm
magnus: cũ uͦ apudse magnus apparuit.

Expanded text:
sublime videt, et ipse est Rex super universos sublime videt, et ipse est Rex super universos filios superbiae . Qui singulare culmen appetens, et socialem angelorum vitam despiciens, ait: Ponam sedem meam ad Aquilonem, et ero similis Altissimo . Miro ergo judicio intus foveam dejectionis invenit, dum foris se in culmine potestatis extollit. Apostatae quippe angelo similis efficitur, dum homo hominibus esse similis dedignatur. Sic Saul post humilitatis meritum, in tumorem superbiae culmine potestatis excrevit. Per humilitatem quippe prao attestante, qui ait: Nonne cum esses parvulus in oculis tuis, caput te constitui in tribubus Israel? Parvulum se prius in suis oculis viderat, sed fultus temporali potentia jam se parvulum non videbat. Caeterorum namque comparationi se praeferens, quia plus cunctis poterat, magnum se prae omnibus aestimabat. Miro autem modo, cum apud se parvulus, apud Deum magnus; cum vero apud se magnus apparuit,
Abbreviated transcription (Latin):
elatione cogitationis intumescit. Et dum
ad usũ cuncta subiacent: dum ad uotum
uelociter iussa complentur: dũ om̃s sub¬
diti si qua bene gesta sunt laudib effert̃
malegestis autẽ nulla auctoritate contͣ¬
dicunt: dum plerumq laudant etiã qđ
reꝓbare debuerant: seductus abhis quȩ
infra suppetunt. suꝑ se animus tollitur.
Et dũ foris immenso fauore circumdatur.
intꝰ ueritate uacuatur. Atq oblitus sui. in
uoces se spargit alienas: talẽq se credit qͣ¬
lem foris audit: non qualem intus discer¬
nere debuit. Subiectos despicit: eosq eqͣ¬
les sibi naturȩ ordinȩ ñ agnoscit. Et quos
sorte potestatis excesserit: transcendisse se
etiam uitȩ meritis credit. Cunctis se estimat
amplius saꝑe: quib se amplius uidet pos¬
se In quodã quippe se constituit culmine
apud semetipsum: & qui equa cȩt̾is natͣe
conditione constringitur. ex equo respicẽ
litudinẽ ducitur: de quo scriptũ ẽ. Omne

Expanded text:
elatione cogitationis intumescit. Et dum elatione cogitationis intumescit. Et dum ad usum cuncta subjacent, dum ad votum velociter jussa complentur, dum omnes subditi, si qua bene gesta sunt, laudibus efferunt, male gestis autem nulla auctoritate contradicunt; dum plerumque laudant etiam quae reprobare debuerant, seductus ab his quae infra suppetunt, super se animus tollitur; et dum foris immenso favore circumdatur, intus veritate vacuatur, atque oblitus sui in voces se spargit alienas, talemque se credit qualem foris audit, non qualem intus discernere debuit. Subjectos despicit, eosque aequales sibi naturae ordine non agnoscit; et quos sorte 143 potestatis excesserit, transcendisse se etiam vitae meritis credit. Cunctis se aestimat amplius sapere quibus se videt amplius posse. In quodam quippe se constituit culmine apud semetipsum, et qui aequa caeteris naturae conditione constringitur ex aequo caeteros litudinem ducitur de quo scriptum est: Omne
Abbreviated transcription (Latin):
multiplicamini & replete terrã: ꝓtinus ad¬
iunxis. Et terror ur̃ ac tremor: sit super
cuncta animalia t̾rȩ. Quoꝵ uidelicet terror. ac
brutis animalib: ñ autẽ hominib cȩteris
natura prelatus ẽ. Et idcirco ei dr ut ab ani¬
malib & ñ ab hominib timeatur: qͥa contͣ
naturam supbire ẽ ab equali uelle timeri.
Ettam̃ necesse ẽ ut rectores a subdits time¬
antur qͣndo ab eis dm minime timen dep̃¬
hendunt:ut humana saltem formidine pec
care metuant. qͥ diuina iudicia non formi¬
dant. Dequaqͣm namq p̃posidi ex hoc que¬
sito timore suꝑbiunt: in qͦ ñ suã głam s sub¬
ditoꝵs iusticiã querunt. In eo enim qđ me¬
tum sibi a ꝑu̾se uiuentib exigunt. qͣsi non
hominib s animalib dominant᷑: quia ui¬
delicet ex qua parte bestiales sunt subdit:
ex ea debent etiã formidini subiace sub̾trati.
S plerumq rector eo ipso quo cȩt̾is p̃minet

Expanded text:
multiplicamini, et replete terram , protinus admultiplicamini, et replete terram , protinus adjunxit: Et terror vester ac tremor sit super cuncta animalia terrae. Quorum videlicet terror ac tbrutis animalibus, non autem hominibus caeteris natura praelatus est; et idcirco ei dicitur ut ab animalibus et non ab hominibus timeatur, quia contra naturam superbire est ab aequali velle timeri. Et tamen necesse est ut rectores a subditis timeantur, quando ab eis Deum minime timeri deprehendunt; ut hucare metuant, qui divina judicia non formidant. Nequaquam tamen praepositi ex hoc quaesito timore superbiant, in quo non suam gloriam, sed subjectorum justitiam, quaerunt. In eo enim quod metum sibi a perverse viventibus exigunt, quasi non hominibus, sed animalibus dominantur, quia videlicet ex qua parte bestiales sunt subditi, ex ea debent etiam formidini jacere substrati. Sed plerumque rector eo ipso quo caeteris praeeminet,
Abbreviated transcription (Latin):
it rector bene agentib ꝑ humilitatẽ
socius: contͣ delinquentium uicia
ꝑ zelum iusticiȩ erectus: ut & bonis in
nullo se p̃ferat. et cum prauorum culpa
exigit. potestatem ꝓtinus demonstrare sui
prioratus agnoscat: quatinꝰ & honore sup¬
presso. equalem se subditis bene uiuentib
deputet: & erga ꝑuersos iura rectitudinis¬
ñ exercere formidet. Nam sic̃ in libris mo¬
ralib dixisse me memini: liquet qͦd om̃s
homines natura ȩquales genuit: s uari¬
ante meritoꝵ ordine. alios aliis culpa post¬
ponit. Ipsa autem diuersitas quȩ accessit
ex uicio. diuino iudicio dispensat᷑: ut qͥa
omnis homo equȩ ñ ualet stare: alter re¬
gatur ab altero. Unde cuncti qͥ p̃sunt. ñ
in se potestatem debent ordinis.s ȩquali¬
tatem pensare conditionis: nec preeẽ se
hominib gaudeant. s ꝓdeẽ. Antiqui &¬
enim patres nr̃i: ñ reges hominũ s pa¬
stores pecorum fuisse memorantur. Et
cũ noe dñs filiisq eius diceret. crescite &

Expanded text:
it rector bene agentibus per humilitatem socius, contra delinquentium vitia per zelum justitiae erectus: ut et bonis in nullo se praeferat, et cum pravorum culpa exigit, potestatem protinus sui prioratus agnoscat, quatenus presso aequalem se subditis bene viventibus deputet, et erga perversos jura rectitudinis exercere non formidet. Nam sicut in libris Moralibus dixi se me memini , liquet quod omnes homines natura aequales genuit, sed variante meritorum ordine alios aliis culpa postponit. Ipsa autem diversitas quae accessit ex vitio, divino judicio dispensatur; ut quia omnis homo aeque stare non valet, alter regatur ab altero. Unde cuncti qui praesunt, non in se potestatem debent ordinis, sed aequalitatem pensare conditionis; nec praeesse se hominibus gaudeant, sed prodesse. Antiqui etenim patres nostri non reges hominum, sed pastores pecorum fuisse memorantur. Et cum Noe Dominus filiisque ejus diceret: Crescite et
Abbreviated transcription (Latin):
phariseorum. De spe & resurrectione mor¬
tuorum ego iudicor. Dumq saducei spẽ
resurrectionemq mortuoꝵ eẽ denegarens.
qͣm pharisei iurta sacri eloquii p̃cepta cre¬
derent: facta in ꝑsecutorum unammitate
dissensio ẽ Et diuisa turba illesꝰ paulus
exiit: quȩ hunc unita prius immaniter
pressit. Admonendi sunt itaq qui facien¬
de pacis studiis occupantur: ut prauoꝵ
mentib prius amorem debeant interne
pacis infundere: quatinus eis postmodũ
ualeat exterior par ꝓdẽẽ: ut dum eorũ
cor in illius cognitione suspendidur. ne¬
quaquam ad nequiciam ex huiꝰ ꝑceptio¬
ne rapiatur Dumq suꝑna ꝓuident: t̾¬
rena nullomͦ ad usum suȩ deterioris ratio¬
nis inclinent. Cum uͦ ꝑuersi quiq tales
sunt. ut nocere bonis nequeant. etiam si
concupiscant: int̾ hos imirũ debet t̾rena
par construi & priusqͣm ab eis ualeat sup¬
na cognosci: ut hi scilicet qͦs contra dilec¬

Expanded text:
Pharisaeorum, de spe et resurrectione morPharisaeorum, de spe et resurrectione mortuorum ego judicor . Dumque Sadducaei spem resurrectionemque 72 mortuorum esse denegarent, quam Pharisaei juxta sacri eloquii praecepta crederent, facta in persecutorum unanimitate dissensio est, et divisa turba illaesus Paulus exivit, quae hunc unita prius immaniter pressit. Admonendi itaque sunt qui faciendae pacis studiis occupantur, ut pravorum mentibus prius amorem debeant internae pacis infundere, quatenus eis postmodum valeat exterior pax prodesse; ut dum eorum cor in illius cognitione suspenditur, nequaquam ad nequitiam ex hujus perceptione rapiatur; dumque supernam provident, terrenam nullo modo ad usum suae deteriorationis inclinent. Cum vero perversi quique tales sunt, ut nocere bonis nequeant, etiamsi concupiscant, inter hos nimirum debet terrena pax construi et priusquam ab eis valeat superna cognosci; ut hi scilicet quos contra dilec
Abbreviated transcription (Latin):
tas desit bonis: ita ualde ẽ. norium. si non
desit malis. Si gͣ ꝑu̾sorum nequieia ĩ pace
iungitur: ꝓfecto eoꝵ malis actib robus
augetur: quia quo sibi in malicia congu¬
unt eo se robustius bonoꝵ afflictionib u¬
udunt. Hinc namq ẽ qͣd cont̃ dampnat
illius uasis uidelicet antirpi p̃dicatores.
diuina uoce beato iob dr. Menbra car¬
num erꝰ coherentia sibi. Hinc sub squa¬
marum specie: de eius satellitib phibet.
Unaum comungitur: & nec spiraculum
incedit ꝑ eas. Sequaces quippe illuis q̃
nuua int̾ se discordiȩ aduersitate diussi
sunt: in bonorum grauius nece glome.¬
rant᷑ Qui gͦ iniquos pace sociat. iniqui¬
rat iures administrat. quia bonos dete¬
nus deprimunt: quos ce unaminit᷑ ꝑsecunt᷑
Unde p̃dicator egregius. graui pharisceoꝵ
saduceorumq ꝑsecutione deprehensus
inter semetipsos diuidere studuit. quos
contͣ se unitos grauiter uidit: cũ clamauit.
dicens. Uiri fr̃s : ego phariseus sũ: filius

Expanded text:
tas desit bonis, ita valde est noxium si non desit malis. Si ergo perversorum nequitia in pace jungitur, profecto eorum malis actibus robur augetur; quia quo sibi in malitia congruunt, eo se robustius bonorum afflictionibus illidunt. Hinc namque est quod contra damnati illius vasis, videlicet Antichristi praedicatores, divina ' voce beato Job dicitur: Membra carnium ejus cohaerentia sibi . Hinc sub squamarum specie de ejus satellitibus perhibetur: Una uni conjungitur, et ne spiraculum quidem incedit per eas . Sequaces quippe illius quo nulla inter se discordiae adversitate divisi sunt, eo in benorum gravius nece glomerantur. Qui ergo iniquos pace sociat, iniquitati vires administrat, quia bonos deterius deprimunt, quos et unanimiter persequuntur. Unde praedicator egregins gravi Pharisaeorum Sadducaeorumque persecutione deprinter semetipsos dividere studuit quos contra se unitos graviter vidit, cum clamavit, dicens: Viri fratres, ego Pharisaeus sum, filius
Abbreviated transcription (Latin):
ore ueritatis increpantur cũ audiunt. Deci¬
matis mentã & anetũ & ciminũ: et relinqͥtiᷤ
quȩ grauiora sunt legis: iudiciũ. miscdiam.
& fidem. Neq enĩ negligent̃ audiendũ ẽ. qͦd
cũ decimari minima diceret. extrema qͥdẽ
de olerib maluit. s tam̃ bene olentia me¬
morare: ut ꝓfecto ostenderet. qͥa simulatoreᷤᷤ
cũ parua custodiunt. odorẽ de se extendẽ
sc̃ȩ opinionis quert̃. Et qͣmuis implere ma¬
xima pretermittant: ea tamen minima
obseruant. quȩ humano iudicio longe lateq
redoleant. Luiii¬

Expanded text:
ore Veritatis increpantur, cum audiunt: Deciore Veritatis increpantur, cum audiunt: Decimatis mentham, anethum, et cyminum; et relinquitis quae graviora sunt legis, judicium et misericordiam  fidem. Neque enim negligenter audiendum est quod cum decimari minima diceret, extrema quidem de oleribus maluit, sed tamen bene olentia memorare; ut profecto ostenderet quia simulatores cum parva custodiunt, odorem de se extendere sanctae opinionis quaerunt; et quamvis implere maxima praetermittant, ea tamen minima observant, quae humano judicio longe lateque redoleant.
Abbreviated transcription (Latin):
grauib demerguntur: ne ubi se stare extrin¬
secus estimant. ibi intrinsecus cadant: & iux¬
za district iudicis retributionem. elatio mi¬
noris iusticie. uia fiat ad foueam grauioris
culpȩ. Qui enim uane elati mininiibonicu¬
stodiam suis uirib tribuunt. iustȩ derelicti
culpis maiorib obruuntur: & cadendo disct̃.
ñ fuisse ꝓprium qđ steterunt: ut mala ĩmen¬
sa cor reprimant: qͥd bona minima eraltarł.
Aomonendi sunt ut consident qͦd & inculpis
grauiorib alto reatu se obligant: et camen ĩ¬
qͥa & in illis iniqua faciunt: & ꝑista se homi¬
nib qͥa iniqui sunt tegunt. Unde fit ut cum
maiora mala ꝑpetrant corã dõ aꝑte iniquita¬
tis sint: & cũ partia bona custodiunt: coram
hominib simulatȩ scĩtatis. Hinc ẽ. enĩ quod
phariseis dĩ. Liqͣntes culicẽ: camelũ autẽ glu¬
tientes. At si aꝑte diceret᷑. Minima mala di¬
scernitis: maiora deuoratis. Hinc ẽ qͦd rursũ

Expanded text:
gravibus demerguntur, ne ubi se stare extringravibus demerguntur, ne ubi se stare extrinsecus aestimant, ibi intrinsecus cadant, et juxta districti judicis retributionem elatio minoris justitiae via fiat ad foveam gravioris culpae. Qui enim vane elati, boni minimi custodiam suis viribus tribuunt, juste derelicti culpis majoribus obruuntur; et cadendo discunt non fuisse proprium quod steterunt, ut mala immensa cor reprimant, quod minima bona exaltant. Admonendi sunt ut considerent quod et in culpis gravioribus alto reatu se obligant, et tamen plquia et in illis iniqua faciunt, et per ista se hominibus quod iniqui sunt tegunt. Unde fit ut cum majora mala perpetrant coram Deo, apertae iniquitatis sit; et cum parva bona custodiunt coram hominibus, simulatae sanctitatis. Hinc est enim Pharisaeis dicitur: Liquantes culicem, camelum autem glutientes . Ac si aperte diceretur: Minima mala discernitis, majora devoratis. Hinc est quod rursum
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ ciciꝰ qͥa sit culpa cognoscitur: eo etiã celeriꝰ
emendat᷑ Minor uͦ dũ qͣsi nulla creditur: eo
peius qͦ & securius inusu retinet᷑ Vnde fit ple¬
rumq ut mens assueta malis leuib. nec gͣ¬
uiora ꝑhorrescat: atq ad quandã auctorita¬
tem nequiciȩ. ꝑculpas nutrita ꝑueniat: ut
tanto in maiorib contempnat ꝑtimescere.
qͣnto in minimis didicit ñ timendo peccare.
t cont᷑ admonendi sunt qͥ se a paruis custo¬
diunt. s aliquando in grauib demergun¬
tur. ut sollicite se ipsos dep̃hendant: qͥa dũ
cor eoꝵ de custoditis minimis extollitur. ad
ꝑpetranda grauiora ipso elationis suȩ bara¬
tro deuorantur. Et dũ foris sͥ parua subicĩt.
s ꝑ inanem głam intꝰ intumescunt: languo¬
re suꝑbiȩ intrinsecus uictam mentẽ. etiam
foras ꝑ mala maiora ꝓsternunt. Admoñdi
g̾ sunt qͥ se a paruis custodiunt. s aliqͣndo in

Expanded text:
quo citius quia sit culpa agnoscitur, eo etiam celerius quo citius quia sit culpa agnoscitur, eo etiam celerius emendatur; minor vero dum quasi nulla creditur, eo pejus quo et securius in usu retinetur. Unde fit plerumque ut mens assueta malis levibus nec gravia perhorrescat, atque ad quamdam auctoritatem nequitiae per culpas nutrita perveniat; et tanto in majoribus contemnat pertimescere, quanto in minimis didicit non timendo peccare. At contra admonendi sunt qui se a parvis custodiunt, sed aliquando in gravibus demerguntur, ut sollicite seipsos deprehendant, quia dum cor eorum de custoditis minimis extollitur, ad perpetranda graviora ipso elationis suae barathro devorantur; et dum foris sibi parva subjiciunt, sed per inanem gloriam intus intumescunt, languore superbiae intrinsecus victam mentem etiam foras per mala majora prosternunt. Admonendi ergo sunt qui se a parvis custodiunt, sed aliquando in
Abbreviated transcription (Latin):
custodiunt. s aliquando in grauib demer¬
guntur. Admonendi sunt qͥ qͣmuis inmini¬
mis cam̃ frequent̃ excedunt: ut nequaqͣm
siderent qualia s quanta committunt. fac¬
ca enim sua si despiciunt cim̃e cũ pensant:
debent formidare cũ numerant. Altos qͥppe
gurgites fluminũ: paruȩ s innumere re¬
plent gutte pluuiarum. Et hoc agit seng¬
na latent̃ crescens: qͦd patent̃ ꝓcella seuriens.
Et minuta sunt quȩ erumpunt in menbris ꝑ
scabiem uulnera: s cum multitudo eoꝵ in¬
numerabilit̾ occupat: sic uitã corꝑis. sicut
unũ graue inflictum pectori uulnꝰ necant.
Hinc uidelicet scͥptum ẽ. Qui modica sꝑnit:
paulatim decidit. Qui enĩ pecc̃a minima fle¬
re ac deuitare negligit: a statu iusticie non
qͥdẽ repente.s partib totus cadit. Admonen¬
di sunt qͥ in minimis frequent̃ excedunt. ut sol¬
licite considerent: qͥa nonnunqͣm in parua de¬
terius quã in maiori culpa peccatur. Maior .N.

Expanded text:
stodiunt, sed aliquando in gravibus demerguntur. Admonendi sunt qui quamvis in minimis, sed tamen frequenter excedunt, ut nequaquam considerent qualia, sed quanta committunt. Facta enim sua si despiciunt timere cum pensant, debent formidare cum numerant. Altos quippe gurgites fluminum, parvae sed innumerae replent guttae pluviarum. Et hoc agit sentina latenter excrescens, quod patenter procella saeviens. Et minuta sunt quae erumpunt membris per scabiem vulnera, sed cum multitudo eorum innumerabiliter occupat, sic vitam corporis sicut unum grave inflictum 92 pectori vulnus necat. Hinc videlicet scriptum est: Qui modica spernit, paulatim decidit . Qui enim peccata minima flere ac devitare negligit, a statu justitiae non quidem repente, sed partibus totus cadit. Admonendi sunt qui in minimis frequenter excedunt, ut sollicite considerent quia nonnunquam in parva deterius, quam in majori culpa peccatur. Major enim
Abbreviated transcription (Latin):
In factis enim sepe infirmitate. sepe negligen¬
ta: instudiis uͦ maliciosa semꝑ intentione pec¬
cat᷑ Quo contͣ: recte beati uiri exp̃ssione ꝑ ꝓ
pħam dr̃. Et in cathedra pestilentie ñ sedit.
Cachedra quippe: iudicis uł p̃sidentis ẽẽ solet.
Incathedra autem pestilentiȩ sedere ẽ: ex iudi¬
cio praua committere. In cathedra pestilen¬
tiȩ sedere ẽ: & ex ratione mala discernere :
et tamen ex delibatione ꝑpetrare.Quasi
in ꝑu̾si consilii cathedra sedet: qͥ tanta ini¬
quitatis elatione attollitur. ut implere ma¬
lũ etiam ꝑ consiliũ conetur. Et sic̃ assisten¬
tib turbis p̾laci sunt. qͥ cathedre honore ful¬
ciuntur: ita delicta eoꝵ qͥ p̃cipitatione cor¬
ruunt exquisita ꝑstudium peccata transcen
dunt. Admonendi sunt gͦ ut hinc colligan
qͥ in culpa se etiam ꝑ consiliũ ligant. qͣ qñq
ultione feriendi sunt: qui nunc prauoꝵ ñ so¬
cii. s principes fiunt. Luii.¬

Expanded text:
enim saepe infirmitate, saepe negligentia, in studiis vero malitiosa semper intentione peccatur. Quo contra recte beati viri expressione per Prophetam dicitur: Et in cathedra pestilentiae non sedit . Cathedra quippe judicis esse vel praesidentis solet. In cathedra autem pestilentiae sedere, est ex judicio prava committere: in cathedra pestilentiae sedere, est et ex ratione mala discernere, et tamen ex deliberatione perpetrare. Quasi in perversi consilii cathedra sedet, qui tanta iniquitatis elatione attollitur, ut adimplere malum etiam per consilia conetur. Et sicut assistentibus turbis praelati sunt qui cathedrae honore fulciuntur, ita delicta eorum qui praecipitatione corruunt, exquisita per studium peccata transcdunt. Admonendi sunt ergo, ut hinc colligant qui in culpa se etiam per consilium ligant, quanta tunc ultione feriendi sunt, qui nunc pravorum non socii sed principes fiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
in opinatum credidit. eo ipso quo p̃uisus ẽ
eneruatur.
t contͣ admonendi sunt qͥ in culpa ex
consilio ligantur. qͣtinus ꝓuida conside¬
ratione ꝑpendant. qͥa dũ mala ex iudicio fa¬
ciunt. districtus cont᷑ se iudiciũ accendunt:
ut canto eos durior sententia feriat: qͣnto
illos inculpa arcius uincula delib̾ationis
ligant. Cicius fortasse delicta penitendo ab¬
luerent: si in his sola p̃cipitatione cecidisset.
Nam tardius peccatum soluitur: qͦd & ꝑ con¬
silium solidatur. Nͥ enim mens omnino ȩt¬
na despiceret: in culpa ex iudicio ñ periret.
hoc gͦ p̃cipitatione lapsis. ꝑ consilium peun¬
tes differunt: qͦd cũ astatu iusticiȩ peccando
concidunt: plerumq simul & in laqueũ despa¬
p̃cipitationũ praua. qͣm delictoꝵ studia repre¬
hendit: dicens. Ne forte egrediatur ut ignis
indignatio mea: & suecendat᷑. & ñ sit qui ex¬
cinguat: ꝓpt̾ maliciã studioꝵ ur̃oꝵ. Quia igit᷑

Expanded text:
inopinatum 91 credidit, eo ipso quo praevisus est, enervatur. At contra admonendi sunt qui in culpa ex consilio ligantur, quatenus provida consideratione perpendant, quia dum mala ex judicio faciunt, districtius contra se judicium accendunt; ut tanto eos durior sententia feriat, quanto illos in culpa arctius vincula deliberationis ligant. Citius fortasse delicta poenitendo abluerent, si in his sola praecipitatione cecidissent. Nam tardius peccatum solvitur quod et per consilium solidatur. Nisi enim mens omni modo aeterna despiceret, in culpa ex judicio non periret. Hoc ergo praecipitatione lapsis per consilium pereuntes differunt, quod cum hi a statu justitiae peccando concidunt, plerumque simul et in laqueum desperaus non tam praecipitationum prava, quam delictorum studia reprehendit, dicens: Ne forte egrediatur ut ignis indignatio mea, et succendatur, et non sit qui exstinguat,
Abbreviated transcription (Latin):
plebitis legẽ. xp̃i. Lex quippe. xp̃i ẽ: caritas um¬
tatis. Quam soli ꝑficiunt: qͥ nec cũ grauant᷑ ex¬
cedunt. Audiant impatientes qͦd scrptum est.
Melior ẽ. patiens uiro forti: & qͥ dñatur animo
suo. expugnatore urbium. Minor ẽ. enĩ uic¬
toria urbium: quia extra sunt quȩ subigun¬
tur. Ualde autẽ melius ẽ qͦd ꝑpatientiã iun¬
tur qͥa ipse a se animꝰ suꝑatur: Et semet ipsũ
sibimet ipsi subigit: qñ eũ patientia intra se
frenari compellit. Audiant patientes qͦd elec¬
tis siuis ueritas dic̃. In patientia tirã. posside¬
bitis ammas uiãs. Sic enĩ conditi mirabilit̃
sumꝰ: ut iatio animam. & anima possideat
corpꝰ Ius uͦ animȩ a corporis possessione re¬
pellitur: si ñ prius anima a ratione posside¬
tur. Custodẽ gͥ conditionis nr̃ȩ patientiã dñs
eẽ monstrauit: qui in ipsa nos possidere &¬
nosmet ipsos docuit. Quanta gͦ sit impati¬

Expanded text:
plebitis legem Christi . Lex quippe Christi est charitas unplebitis legem Christi . Lex quippe Christi est charitas unitatis, quam soli perficiunt, qui nec cum gravantur excedunt. Audiant impatientes quod scriptum est: Melior est patiens viro forti, et qui dominatur animo suo, expugnatore urbium . Minor enim est victoria urbium, quia extra sunt quae subiguntur; valde autem majus est quod per patientiam vincitur, quia ipse a se animus superatur, et semetipsum sibimetipsi subjicit, quando eum patientia intra se frenare compellit. Audiant impatientes quod electis suis Veritas dicit: In patientia vestra possidebitis animas vestras . Sic enim conditi mirabiliter sumus, ut ratio animam, et anima possideat corpus. Jus vero animae a corporis possessione repellitur, si non prius anima a ratione possidetur. Custodem igitur conditionis nostrae patientiam Dominus esse monstravit, qui in ipsa nos possidere nosmetipsos docuit. Quanta ergo sit impati
Abbreviated transcription (Latin):
etiã bona reliqua quȩ iam gesta sunt destru¬
untur: rect̾e ad ezechielem in altari dĩ fieri
fossa phibetur: ut in ea uidelicet suꝑposita
holocausta seruentur. Si enĩ in altari fossa
ñ eẽt: ome qͦd in eo sacrificium reꝑiret. suꝑue¬
niens aura disꝑgeret. Quid uͦ accipimus al¬
tare dĩ nͥ animã iusti: quȩ qͦt bona egerit.
tot suꝑ se ante eiꝰ ocłos sacrificia imponit:
Quȩ autẽ ẽ altaris fossa nͥ bonoꝵ patientia:
quȩ dum mentẽ ad aduersa tolerando hu
demonstrat: Fossa gͦ in altari fiat. ne suꝑ¬
positum sacrificiũ aura disꝑgat: id⁊ elec¬
torum mens patientiã custodiat. ne com
mota uento impatientiȩ & hoc qͦd bene oꝑa¬
ta ẽ. amittat. Bene autẽ hec eadẽ foss a unius
cubiti eẽ memorat᷑: qͥa nimirũ si patientia ñ
deseritur. unitatis mensura tenet᷑ Alnde & pau¬
lus ait Inuicem onera uĩa portate: & sic adim¬

Expanded text:
etiam bona reliqua quae jam gesta sunt destruetiam bona reliqua quae jam gesta sunt destruuntur, recte ad Ezechielem in altari Dei fieri fossa praecipitur, ut in ea videlicet superposita holocausta serventur . Si enim non esset, omne quod in eo sacrificium reperiret, superveniens aura dispergeret. Quid vero accipimus altare Dei, nisi animam justi, quae quot bona egerit, tot super se ante ejus oculos sacrificia imponit? Quid autem est altaris fossa, nisi bonorum patientia, quae dum mentem adversa tolerando hum in imo positam demonstrat. Fossa ergo in altari fiat, ne superpositum sacrificium aura dispergat: id est, electorum mentem patientia cusmota vento impatientiae, et hoc quod bene operata est amittat. Bene autem haec eadem fossa unius cubiti esse monstratur ; quia nimirum si patientia non deseritur, unitatis mensura servatur. Unde et Paulus ait: Invicem onera vestra portate, et sic adim
Abbreviated transcription (Latin):
tas ñ ẽ ꝑ hoc qͦ impacientiȩ uicium. ipsa uir¬
tutũ nutrix doctrina dissipatur. Scriptum
namq ẽ. Doctrina uiri: ꝑpatientiã noscitur
Tanto gͦ quisq minꝰ ostenditur doct̾us: qͣnto
minꝰ conuincitur patiens. Neq enĩ podest
ueraciter bona docendo impendere:si ui¬
uendo nescit equanimit̃ aliena mala toleraie.
ꝑhoc qͦ impatientiȩ uiciũ plerumq mentem
arrogantiȩ culpa transfigit: qͥa dõ despiei
in mundo hoc quisq ñ patitit᷑: bona si qua
sibi occulta sunt ostentare conatur. Atq sic
pimpatientiam usq ad arrogantiã ducit᷑
dum qͥa ferre despectionem non potest. dete¬
gendo semetipsũ. in ostentatione głatur. Uñ
scriptũ ẽ. Melior ẽ patiens arrogante. Quia
ui delicet eligit patiens quȩlibet mala pped:
qͣm ꝑ ostentationis uicium bona sua occul¬
ta cognosci. At cont᷑ eligit arrogans bona
de se uł falsa iactari: ne mala possit ut mi¬
nima ꝓpeti. Quia gͥcum patientia relinqͥt᷑.

Expanded text:
t. Per hoc quoque impatientiae vitium ipsa virtutum nutrix doctrina dissipatur. Scriptum namque est: Doctrina viri per patientiam noscitur . Tanto ergo quisque minus ostenditur doctus, quanto minus convincitur patiens. Neque enim potest veraciter bona docendo impendere, si vivendo nescit aequanimiter aliena mala tolerare. Per hoc quoque impatientiae vitium plerumque mentem arrogantiae culpa transfigit; quia dum despici in mundo hoc quisque non patitur, bona si qua sibi occulta sunt, ostentare conatur, atque sic per impatientiam usque ad arrogantiam ducitur; dumque ferre despectionem non potest, detegendo semetipsum in ostentatione gloriatur. Unde scriptum est: Melior est patiens arrogante . Quia videlicet eligit patiens quaelibet mala perpeti quam per ostentationis vitium bona sua occulta cognosci. At contra eligit arrogans bona de se vel falsa jactari, ne mala possit vel minima perpeti. Quia igitur cum patientia relinquitur,
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscant. Unde magister egregius sapi¬
entib & insipientib debitor: cũ hebreoꝵ
quosdã sapientes. quosdã uͦ etiã tardiores ad¬
moneret: illis de completione testamenti
ueteris loquens. eoꝵ sapientiã argum̃to
suꝑauit dicens. Qd enim antiquatur &
senescit: ꝓpe interitum ẽ. Cum uͭ solis ex¬
emplis quosdam trahendos cerneret: inea¬
dem epła adiunrit. Scĩ ludibria & uerbera
exꝑti. insuꝑ & uincula & carceres: lapidati
sunt. secti s̃. temptati s̃. in occisione gladii mor

Expanded text:
cognoscant. Unde et magister egregius, sapicognoscant. Unde et magister egregius, sapientibus et insipientibus debitor , cum Hebraeorum quosdam sapientes, quosdam vero etiam tardiores admoneret, illis de completione Testamenti Veteris loquens, eorum sapientiam argumento superavit, dicens: Quod enim antiquatur et senescit, prope interitum est . Cum vero solis exemplis quosdam trahendos cerneret, in eadem Epistola adjunxit: Sancti ludibria et verbera experti, insuper et vincula et carceres, lapidati sunt, secti
Abbreviated transcription (Latin):
Put admonendi sunt sapientes hulius scłi
onqo alit hebetes. Sapientes quippe Ad¬
edouend sunt. ut amittant scire quȩ sciunt
ebetes & admonendi sunt ut appetint
cur. quo nescunt. In ulis hoc primũ destrui¬
eniũ e qͥũ se sapientes arbitiant᷑ in istis eam
suscipiendũ edificium corda paraueriont
Cum uus laborandũ ẽ ut sapientio stult fi¬
ant: stultam sapientiã deserant. & sapientem
dĩ stulticiam discant: istis uͦ p̃dicandũ ẽ.
ut ab ea quȩ putatur stulticia. ad uerã sapi¬
entiã uicimꝰ transeant. Illis nãq đr. Si qͥs
uidetur int̃ uos sapiens ẽẽ in hoc scło stul¬
tus fiat ut sit sapiens: istis uͦ dr̃. ñ multi¬
sapientes scđm carnẽ. Et rursum. Quȩ stul¬
ta sunt huius mundi elegit ds̃: ut confun¬
dat sapientes. Illos plerumq ratiocinatio¬
nis argumenta: istos nonnunqͣm melius
exempla conuertunt. Illis nimirũ ꝓdest.
ut in suis allegationib uicti iaceant: istis
uͦ aliqñ sufficit. ut laudabilia alioꝵ facta

Expanded text:
 admonendi sunt sapientes hujus saeculi, atque aliter hebetes. Sapientes quippe admonendi sunt, ut amittant scire quae sciunt; hebetes quoque admonendi sunt, ut appetant scire quae nesciunt. In illis hoc primum destruendum est, quod se sapientes arbitrantur; in istis jam suscipiendum aedificium corda paraverunt. Cum illis laborandum est, ut sapientius stulti fiant, stultam sapientiam deserant, et sapientem Dei stultitiam discant; istis vero praedicandum est, ut ab ea quae putatur stultitia, ad veram sapientiam vicinius transeant. Illis namque dicitur: Si quis videtur inter vos sapiens esse in hoc soeculo, stultus fiat, ut sit sapiens ; istis sapientes secundum carnem . Et rursum: Quae stulta sunt mundi elegit Deus, ut confundat sapientes . Illos plerumque ratiocinationis argumenta, istos nonnunquam melius exempla convertunt. Illis nimirum prodest, ut in suis allegationibus victi jaceant; istis vero aliquando sufficit ut laudabilia aliorum facta
Abbreviated transcription (Latin):
pati enim eratis. Ut & illorum culpas incre¬
patio decegeret: & hoꝵ negligentiam sermo
mollior uelaret xxxii.
lit̃ admonendi sunt ꝓterui: atq aliter
pusillanimes. Illi enim dum de se ualde
p̃sumunt: exꝓbrando ceteros dedignant᷑. Isti
autẽ dũ nimis infirmicatis suȩ sunt conscii
plerumq in despationẽ cadunt. Illi singła¬
riter sũma estimant cuncta quȩ agunt. isti
despecta uehement̃ putant ẽẽ quȩ faciunt:
& id curo in desꝑationem frangunt᷑. Subtilit̃
dõ displicent. Tunc enĩ ꝓteruos meliꝰ corri¬
gimus. cũ ea que bene egisse se credunt. male
acta monstramus: ut unde adepta gła cre¬
ditur: inde utilis confusio subsequatur. Non
cognoscunt. compendiosius ad correptionẽ
uentunt. si alteriꝰ culpȩ manifestioris ex la¬
tere requisidȩ in ꝓprio uicio confundunt᷑
ut ex eo qͦd defendere nequeunt. cognoscãt̃
se tenere imꝓbe qd defendunt. Unde cũ¬
ꝓterue paulus corinthios adu̾sum se inui¬

Expanded text:
prehendit, ut et illorum culpas increpatio detegeret, et horum negligentiam sermo mollior velaret.liter admonendi sunt protervi, atque aliter pusillanimes. Illi enim dum valde de se praesumunt, exprobrando caeteros dedignantur; isti autem dum nimis infirmitatis suae sunt conscii. plerumque in desperationem cadunt. Illi singulariter summa aestimant cuncta quae agunt, isti vehementer despecta putant esse quae faciunt, et idcirco in desperatione franguntur. Subtiliter Deo displicent. Tunc enim protervos melius corrigimus, cum ea quae bene egisse se cracta monstramus: ut unde adepta gloria creditur, inde utilis confusio subsequatur. Nonn perpetrare cognoscunt, compendiosius ad correctionem veniunt, si alterius culpae manifestioris, et ex latere requisitae, improperio confundantur, ut ex eo quod defendere nequeunt, cognoscant se tenere improbe quod defendunt. Cum proterve Paulus Corinthios adversum se temere invi
Abbreviated transcription (Latin):
& reseruat in posterum. Impatientia qͥppe
impellente agit᷑. ut tot᷑ foras sp̃s ꝓferatur:
Quẽ idcirco ciciꝰ ꝑturbatio eicit: quia nulla
interius disciplina sapientiȩ circumeludit
Sapiens autẽ differt & reseruat inposterum.
Lesus enĩ in p̃sens se ulcisci ñ desid̾at: qͥa etiã
tolerans. parci optat: s tam̃ iustȩ iudicari
omĩa extremo iudicio non ignorat.
t contra admonendi sunt patientes. ne
in eo qͦd exteruis portant interuis dole¬
ant: ne tantȩ uirtutis sacrificium qͦd inte¬
grum foris immolant intus maliciȩ peste
corrumpant: & cum ab hominib ñ agno

Expanded text:
a quippe impellente agitur ut totus foras spiritus proferatur; quem idcirco perturbatio citius ejicit, quia nulla interius disciplina sapientiae circumcludit. Sapiens autem differt et reservat in posterum. Laesus enim, in praesens se ulcisci non desiderat, quia etiam tolerans parci optat, sed tamen juste vindicari omnia extremo judicio non ignorat. At contra admonendi sunt patientes, ne in eo quod exterius portant, interius doleant, ne tantae virtutis sacrificium quod integrum foras immolant, intus malitiae peste corrumpant; et cum ab hominibus non agno
Abbreviated transcription (Latin):
modo etiã commissis sibi. exempla bene
uiuendi exterius p̃beant. Scire et enim
p̃lati debent. qͥa si ꝑuersa unquã ꝑpetͣnt:
tot tormentis digni sunt. qͦt ad subditos
suos ꝑditionis exempla transmittunt.
Unde necesse ẽ ut tanto se cautiꝰ aculpa
custodiant. qͣnto ꝑ praua quȩ faciunt
ñ soli moriuntur: s animarũ alioꝵ quos
prauis exemplis destrurerunt. rei sunt
Admonendi sunt ili ne districtius puni¬
antur: s absoluti reꝑiri nequiuerint sal¬
tem de se: isti ne de subiectorũ erratibus
uidicent̃:etiam si se iã de se securos inueniant
La cui tanto erea se sollicics uuant q̃nto eodaie¬
na ciua nimplicat istiuͦ u̾sic alioꝵ cuid erplet ab¬

Expanded text:
omodo etiam commissis sibi exempla bene omodo etiam commissis sibi exempla bene vivendi exterius praebeant. Scire etenim praelati debent , quia si perversa unquam perpetrant, tot mortibus digni sunt, quot ad subditos suos perditionis exempla transmittunt. Unde necesse est ut tanto se cautius a culpa custodiant, quanto per prava quae faciunt, non soli moriuntur  sed aliorum animarum, quas pravis exemplis destruxerunt, rei sunt. Unde admonendi sunt illi; ne districtius puniantur si absoluti reperiri nequiverint saltem de se; isti ne de subditorum erratibus judicentur, etiamsi se jam de se securos inveniunt. Illi ut tanto circa se sollicitius vivant, quanto eos aliena cura non implicat; isti vero ut sic aliorum curas explea
Abbreviated transcription (Latin):
debit cor ur̃m: & gaudiũ ur̃mn nemo tol¬
let a uob. Ponnulu autẽ leti ut criste sy
reb fiunt s conspionib existunt. Quib
ꝓfecto intimandũ ẽ qͥd quedã uicia. qb¬
am conspsionib iuxta sunt. Habent.i
lec ex ꝓpinquo luxunã: tristes nã UInoe
recessẽ ẽ ut ñ solum quisq consideret qc
ex conspsione sustinet: s etiã qͦo euicino
decerus purget: nedũ nequaq̃m pugnat
cont hoc qͦd colerat: ei qͦ a qͣ se liberi et¬
mat uicio succumbat. xxuiii
plati. Iuos ne subiectio conterat: istos
ne locus supior ertollat. Ili ne minus quȩ
iubentur impleant: isti ne plus iusto iubeat
quȩ compleantur. Illi ut humilit̃ subiaceãt:
isti ut temꝑanter presint. Nam qͦd intelligi
& figuraliter potest. illis dr filii obedite
parentib urĩs in dño: istis uͦ p̃cipitur. &
patres nolite ꝓuocare ad iracundiã filioᷤ¬
ur̃õs. Illi discant qͦmͦ ande occulti arbi¬
tris ocłos.sua interiora componant: isti qͦ¬

Expanded text:
rum nemo tollet a vobis . Nonnulli autem laeti vel tristes non rebus fiunt, sed conspersionibus existunt. Quibus profecto intimandum est quod quaedam vitia quibusdam conspersionibus juxta sunt. Habent enim laeti ex propinquo luxuriam, tristes iram. Unde necesse est ut non solum quisque consideret quod ex conspersione sustinet, sed etiam quod ex vicino deterius perurget; ne dum nequaquam pugnat contra hoc quod tolerat, ei quoque a quo se liberum aestimat, vitio succumbat. CAPUT Ipraelati. Illos ne subjectio conterat, istos ne locus superior extollat. Illi ne minus quae jubentur impleant, isti ne plus justo jubeant quae compleantur. Illi ut humiliter subjaceant, isti ut temperanter praesint. Nam quod intelligi et figuraliter potest, illis dicitur: Filii, obedite parentibus vestris in Domino; istis vero praecipitur: Et patres, nolite ad iracundiam proros . Illi 38 discant quomodo ante occulti arbitri oculos sua interiora componant, isti qu
Abbreviated transcription (Latin):
bene gesta confundunt: & inꝑuiso impulsu
destruunt. qͥcqͥd forsitan dui labore ꝓtudo con¬
strurerunt. Ipsa namq quȩ mat̾ ẽ. omĩum
custosq uiitutũ: ꝑ impatientiȩ uiciũ iurtꝰ
caritatis amittitur. Scͥptum quippe ẽ. Cari

Expanded text:
bene gesta, confundunt, et improviso impulsu bene gesta, confundunt, et improviso impulsu destruunt quidquid forsitan diu labore provido construxerunt. Ipsa namque quae mater est omnium custosque virtutum per impatientiae vitium virtus charitatis amittitur. Scriptu
Abbreviated transcription (Latin):
quam ꝑ nos missã : qͣsi instet dies dñr. Egit
enĩ pius doctor ut pꝰ audirent laudari qdđ re¬
cognoscerent: & postmodũ qͦd exhortati seq̃¬
rent᷑: qͣtinꝰ eoꝵ mentem ne admonitio subiun¬
cta concuteret. laus p̃missa solidaret. Et qui
commotos eos uicini finis suspicione cogno¬
uerat: ñ iã redarguebat modos. s qͣsi transac¬
ta nesciens adhuc commoueri ꝓhibebat:ut
dum de ipsa leuitate motionis p̃dicatori suo
se incognitos crederent: tanto rep̃hensibiles
fieri. qͣnto & cognosci ab illo formidarent. xxxiii.
padientes. Dicendum namq ẽ impatientib. qr
dũ frenare sp̃m negligunt: ꝑ multa etiã quȩ ñ
appetunt iniquitatum abrupta rapiunt᷑.
Quia uidelicet mentem impellit furor. quo
ñ trahit desid̾ium : & agit commota uelut
nesciens.unde post doleat sciens. Dicendũ
qͦ ẽ. impatientib. quia dũ modionis impul¬
su p̃cipites quedã uelut alienati ꝑagunt uix
mala sua pꝰꝗͣ fu̾int ꝑpetrata agnoscunt. Qͥ dũ ꝑtͣ¬

Expanded text:
quam per nos missam, quasi instet dies Domini . Egit enim verus doctor, ut prius audirent laudati quod recognoscerent, et postmodum quod exhortati sequerentur; quatenus eorum mentem ne admonitio subjuncta concuteret, laus praemissa solidaret; et qui commotos eos vicini finis suspicione cognoverat, non jam redarguebat motos, sed quasi transacta nesciens, adhuc commoveri prohibebat; ut dum de ipsa levitate motionis praedicatori suo se incognitos crederent, tanto reprehensibiles fieri, quanto et cognosci ab illo formidarent. CAPUT IXpatientes. Dicendum namque est impatientibus quia dum refrenare spiritum negligunt, per multa etiam quae non appetunt iniquitatum abrupta rapiuntur, quia videlicet mentem impellit furor quo non trahit desiderium; et agit commota velut nesciens, unde post doleat sciens. Dicendum quoque impatientibus, quia dum motionis impulsu praecipites, quaedam velut alienati peragunt, vix mala sua postquam fuerint perpetrata cognoscunt. Qui dum pertu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ dissolutionẽ negligentiȩ nullius uos eẽ
monstratis: At contͣ pusillanimes aptiꝰ
ad iter bene agendi reducimus. si quedã illoꝵ
bona ex latere requiram: ut dũ in eis alia
audita nutriat. qͣm culpa increpata castigat
& eoꝵ benegesta memoramus. et si qua ab
eis in ordinate gesta sunt ñ iam tanqͣm ꝑ¬
petrata corripimus. s qͣsi adhuc ne ꝑpetiari
debeant ꝓhibemus: ut & illa quȩ apꝓbamꝰ
illatꝰ fauor augeat: & contͣ ea quȩ rephendimꝰ
magis apud pusillanimes exhortatio uerecun¬
da conualescat. Ulñ idẽ paulus cũ thessaloni¬
censes in accepta p̃dicatione ꝑdurantes. qͣsi
de uicino mundi t̾mino quadã cognosceret
pusillammitate turbatos: priꝰ in eis quȩ
fortia ꝓspicit laudat: & caute monendo pꝰ¬
modũ quȩ infirma sunt roborat. Ait enim.

Expanded text:
per dissolutionem negligentiae, nullius vos esse monstratis? At contra, pusillanimes aptius ad iter bene agendi reducimus, si quaedam illorum bona ex latere requiramus, ut dum in eis alia audita nutriat, quam culpa increpata castigat. eorum bene gesta memoramus: et si qua ab eis inordinate gesta sunt, non jam tanquam perpetrata corripimus, sed quasi adhuc ne perpetrari debeant prohibemus, ut illa quae approbamus illatus favor augeat, et contra ea quae reprehendimus magis apud pusillanimes exhortatio verecunda convalescat. Unde Paulus, cum Thessalonicenses, in accepta praedicatione perdurantes, quasi de vicino mundi termino quadam cognosceret pusillanimitate turbatos, prius in eis quae fortia prospicit laudat, et caute monendo postmodum, quae sunt infirmata, roborat. Ait enim:
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃oꝵ qͥ uob̾ locuti sunt uerbum dĩ : quorum
intuentes exitum conu̾sationis. imitamins
fidem. Quatinus & illos ui etrix ratio fran¬
geret: & istos ad maiora conscendere imita¬
tio blanda suaderet xxxi
aliter uerecundi. Illos nanq ab impuden¬
diȩ uicio non nͥ incrẽpatio dura compescit:
istos autem plerumq ad meliꝰ exhortatio
modesta componit. Illi se delinquere nesci¬
unt. nͥ etiã a plurib increpent᷑: istis plerũq
ad conu̾sionem sufficit. qͦd eis doctor mala
sua lenit̃ saltem ad memoriam reducit. Iuo ᷤ
melius corrigit: qͥ in uehendo rep̃hendit. Isti
maior ꝓfectus adducitur: si hoc qͦd ineis re¬
p̃henditur qͣsi ex latere tangatur. Impu¬
dentem quippe iudeoꝵ plebem dñs aꝑte
increpans: ait Frons mulieris meretricis
fact̾a ẽ. tͥ: noluisti erubescere. Et rursũ uere¬
cundantem refouet dicens. Confusionis ad¬
olescentiȩ tuȩ obliuisceris: & obꝓbrii uidui¬
tatis tuȩ non recordab̃is: qͥa dñabitur tui qͥ

Expanded text:
cuti sunt verbum Dei, quorum intuentes exitum conversationis, imitamini fidem ; quatenus et illos victrix ratio frangeret, et istos ad majora conscendere imitatio blanda suaderet. 41 Caliter verecundi. Illos namque ab impudentiae vitio non nisi increpatio dura compescit; istos autem plerumque ad melius exhortatio modesta componit. Illi se delinquere nesciunt, nisi etiam a pluribus increpentur; istis plerumque ad conversionem sufficit quod eis doctor mala sua saltem leniter ad memoriam reducit. Illos melius corrigit qui invebendo reprehendit; istis autem major profectus adducitur, si hoc quod in eis reprehenditur quasi ex latere tangatur. Impudentem quippe Judaeorum plebem Dominus aperte increpans, ait: Frons mulieris meretricis facta est tibi, noluisti erubescere . Et rursum verecundantem refovet, dicens: Confusionis adolescentiae tuae oblivisceris, et opprobrii viduitatis tuae non recordaberis, quia dominabitur
Abbreviated transcription (Latin):
tati. saltẽ innoriȩ & latent̃ derogant: q̃s i
regis suppositi uestẽ fedant. Sedtam̃ ad
semet ipsos redeunt: seq uehem̃tissime. ⁊
de teniuissima uerbi laceratione rep̃hendt̃.
gladio ferienda ñ sunt: etiã cũ iã recte repre¬
hendenda iudicant᷑. Si qͣndo uͦ contͣ eos ut
inminimis lingua labit᷑. necesse ẽ. ut pasfue¬
tionem penitentiȩ corp̃mat᷑ qͣtenꝰ ad semet¬
querit eiꝰ contͣse iudicium a qͦ sibi p̾lata ẽ
ꝑhorrescat Nam cũ p̃positis delinquimus.
es ordinationi qͥ eos p̃tulit obuiam᷑. Unde

Expanded text:
tati saltem innoxie et latenter derogant, quasi tati saltem innoxie et latenter derogant, quasi regis superpositi vestem foedant, sed tamen ad semetipsos redeunt seque vehementissime vel de tenuissima verbi laceratione reprehendunt. gladio ferienda non sunt, etiam cum rede reprehendenda iudicantur. Si quando vero contra eos vel in minimis lingua labitur, necesse est, ut per afflictionem poenitentiquerit, ejus contra se judicium, a quo sibi praelata est, perhorrescat. Nam cum in praepositos delinquis, ejus ordinationi, qui eos nobis prae
Abbreviated transcription (Latin):
tristes. Letis uidelicet inferenda sunt
tstia. quȩ secuntur ex supplicio: tristib
inferenda sunt leta quȩ ꝓmittuntur exre¬
gno. Piscant leti ex minarum aspitate. eͦo
ꝯmeas itraudiant cristes p̃mioꝵ gaudia de
qb p̾sumanit. Iillis quippe dr desubbluue

Expanded text:
tristes . Laetis videlicet inferenda sunt tristia quae sequuntur ex supplicio; tristibus vero inferenda sunt laeta, quae promittuntur ex regno. Discant laeti ex minarum asperitate quod timeant; audiant tristes praemiorum gaudia, de quibus praesumant. Illis quippe dicitur: Vae
Abbreviated transcription (Latin):
lit̃ admonendi sunt serui: atꝙ alit̃ xxuiiii¬
dñi. Serui scilicet ut in se semꝑ humili¬
tatem conditionis aspiciant: dñi uͦ. ut na¬
ture suȩ qua ȩqualiter sunt cum seruis con¬
dit memoriam ñ amittant. Serui admo¬
nendi sunt ne dnm̃ aspiciant: ne dm̃ offen¬
dant. s ordinationi illius suꝑbiendo cont̾¬
dicant. Dñi qͦ admonendi sunt. qͥa contra
dm̃ de munere ei suꝑbiunt: si eos quos ꝑ
conditionẽ senent subditos. eq̃les sibi ꝑ
natore consortiũ ñ agnoscunt Ist admo¬
nenedi siament sciant se seruos esse Mnoꝵe
eli idd nonendi sunt ut cognoscant se&o¬
Seruos eẽ seruorum. Istis namdrar. Setor

Expanded text:
liter admonendi sunt servi, atque aliter domini. Servi scilicet, ut in se semper humilitatem conditionis aspiciant; domini vero, ut naturae suae qua aequaliter sunt cum servis conditi, memoriam non amittant. Servi admonendi sunt ne dominos despiciant, ne Deum offendant si ordinationi illius superbiendo contradicunt; domini quoque admonendi sunt, quia contra Deum de munere ejus superbiunt, si eos quos per conditionem tenent subditos, aequales sibi per naturae consortium non agnoscunt. Isti admonendi sunt ut sciant se servos esse dominorum: illi admonendi sunt ut cognoscant se conservos esse servorum. Istis namque dicitur