comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uideri nec metuunt. Ducatũ
animarũ impudent̃ assumunt.
qͥb uia omĩs ignota doctoris est:
uł ubi ipsi gradiantur ignari St̃.¬
Nã dũ dux exercitꝰ. ñ nͥ labore &.
sollicitudine exꝑtꝰ eligit᷑: quales
animarũ duces esse debeant. qͥ
ep̃atꝰ culm̃ in matura cupiunt
festinatione conscendere: Huiꝰ
saltẽ rei se ia cõparatione consi¬
derent: & aggredi repente ex ꝑ¬
tos labores timeant. ne ceca hono¬
ris ambitio. & ipsis in pena sit: &¬
aliis pestifera erroris semina ia¬
ciant quippe qͥ non didicere qđ̃
i. ut tã detestabile malũ de reg¬
ni ur̃ĩ studeatis finib ꝓhibere.
.& nulla apud uos excusatio. muil¬
la contra ammã urãm suggestio
locũ inueniat: qr facientis ꝓcul
dubio culpã habet. qͥ qđ potest
corrigere. negligit emendare.
uehem̃ti tedio meroris afficim᷑
si in eccłiasticis officiis quẽquã
habet locũ pecuna: ut fit scł̃a¬
re qđ sacrũ est. Quicũq gͦ hoc

Expanded text:
videri, nec metuunt. Ducatum videri, nec metuunt. Ducatum animarum impudenter assumunt, quibus via omnis ignota ductoris est, et quo vel ipsi gradiantur, ignari sNam dum dux exercitus non nisi labore et sollicitudine expertus eligitur, quales animarum duces esse debeant qui episcopatus culmen immatura cupiunt festinatione conscendere? Hujus saltem rei se comparatione considerent, et aggredi repente inexpertos labores timeant, ne caeca honoris ambitio, et ipsis in poenam sit, et aliis pestifera erroris semina jaciant, quippe qui non didicere quod ipsi i, ut tam detestabile malum de regni vestri studeatis finibus prohiberi.et nulla apud vos excusatio, nulla contra animam vestram suggestio locum inveniat, quia facientis procul dubio culpam habet, qui quod potest corrigere negligit emendare. vehementi taedio moeroris afficimur, si in ecclesiasticis officiis quemquam habet locum pecunia, et fit saeculare quod sacrum est. Quicumque ergo hoc
Abbreviated transcription (Latin):
merita s p̃mioꝵ copie suffragan¬
tur: restat ut nichil sibi in hono¬
res eccłiasticos grauitas. nichil de¬
fendat industria: s totũ auri
ꝓfanis amor obtineat. E dũ ui¬
ultoris is qͥ fortasse fuerat ulciscen¬
dus adducit᷑. atq hinc sacerdotes
ñ ꝓficere sed ꝑire potiꝰ indicant᷑.
Uulnerato nãq pastore qͥs curandis
ouib adhibeat medicinã : lut
quando popłm orationis clipeo tu¬
eatur qui iaculis se ostiũ ferien¬
dũ exponit:Aut qualem de se
fructũ ꝓducturꝰ ẽ: cuiꝰ graui
peste radir infecta ẽ: Maior gͦ
metuenda locis illis foret calami¬
tas: ubi tales intercessores ad locũ
regiminis adducunt᷑. qͥ di in se
magis iracundiã ꝓuocent: quã
ꝑsemetipsos popłis placare de¬
buerant: Nec hoc quoq malũ
sollicitudo nr̃a patit᷑ negligent̃¬
ad mittere : qđ qͥdã instinotu gle
ianis illecti. ex laico repente ha
qͥ docendi st̃ doctores ñ erubesẽt

Expanded text:
merita, sed praemiorum copia suffragamerita, sed praemiorum copia suffragatur, restat ut nihil sibi in honores ecclesiasticos gravitas, nil defendat industria, sed totum auri profanus amor obtineat. Et dum viultoris is qui fortasse fuerat ulciscendus adducitur; atque hinc sacerdotes non proficere, sed perire potius indicantur. Vulnerato namque pastore, quis curandis ovibus adhibeat medicinam? Aut quando populum orationis clypeo tueatur, qui jaculis se hostilibus feriendum exponit? Aut qualem de se fructum producturus est, cujus gravi peste radix infecta est? Major ergo metuenda est locis illis fore calamitas, ubi tales interceregiminis adducuntur, qui 82 Dei in se magis iracundiam provocent, quam per semetipsos populis placare debuerant. « Nec hoc quoque malum sollicitudo nostra patitur negligenter omittere, quod quidam, instinctu gloriae inanis electi, ex laico repente habqui docendi sunt, doctores, nec erubescunt
Abbreviated transcription (Latin):
Itẽ de eisdẽ theoderico & theodeb¬
to regib francoꝵ pꝰ aliqua. fertͣ
simomiaca heresis. que pͥma con¬
tra di eccłiã diabolica plantatio¬
ne subrepsit. & in ipso ortu suo
telo apłice ultionis ꝑcussa atq
dãpnata ẽ in regni ur̃i finib
dnãri: cũ in sacer dotib fides sit
habet. beato iacobo attestante qͥ ait. fideᷤᷤ
sine oꝑibꝰ mortua ẽ. Quȩ enĩ oꝑa esse ua¬
leant sacerdotis: cũ honor tan¬
ti sacram̃ti. conuincit᷑ obtineri
ꝑ p̃miũ. Ex quare agic᷑ . ut
ipsi qͦq qui sacros ordines appe¬
tunt ñ uitã corrigere ñ mores
cõponere studeant: s diuitias
qͥb honor sacer emit᷑ congrega¬
re. Hinc fit etiã ut insontes
innocentia pauꝑis displicet: du¬
biũ ñ ẽ. qd pͣmiũ illic delicta
cõmendet: qr ubi aurũ placet
natoris & ordinati animã leta¬
debuerat p̃grauat᷑. Si enĩ is dignꝰ
sacerdotio credit᷑. cui ñ actionis

Expanded text:
» Item ejusdem Theodorico et Tehodem» Item ejusdem Theodorico et Tehodemperto regibus Francorum post aliqua : « Fertur Simoniacam haeresim, quae prima contra Dei Ecclesiam diabolica plantatione subrepsit, et in ipso ortu suo telo apostolicae ultionis percussa, atque damnata est, in regni vestri finibus dominari; cum in sacerdotibus fides sit habet, beato Jacobo attestante, qui ait: Fides sine operibus, mortua est . Quae enim opera esse valeant sacerdotis qui honorem tanti sacramenti convincitur obtinere per praemium? Ex qua re agitur ut ipsi quoque qui sacros ordines appetunt non vitam corrigere, non mores componere studeant, sed divitias quibus honor sacer emitur satagant congregare. Hinc fit etiam ut insontes innocentia pauperis displicet, dubium non est quod praemium illic delicta commendet, quia ubi aurum placet, natoris et ordinati animam lethadebuerat, praegravatur. Si enim is dignus sacerdotio creditur, cui non actionis
Abbreviated transcription (Latin):
custodire. Nec illud qͥdem qd̃ si¬
mili emendatione radendũ ẽ p̃t̃i
lic ordines ꝑsimoniacã heresim
que contra eccłiã orta & distͥcta
malelictione dãpnata ẽ conferan
tur. Hinc gͦ agit᷑. ut sacerdotis
dignitas in despectu: &. sc̃s sit ho¬
nor incrimine. Piit utiq in re¬
uerentia: aditnit᷑ disciplina: qr
qͥ culpas debuit em̃dare cõmittit:¬
&. nefaria ambitione honorabilis
sacerdotii ducit᷑ in p̃uaricatione
censura. Nã qͥs denuo uenetur
qđ uendit᷑: aut qͥs ñ uile putet
esse qd̃ enuit᷑: Ilnde ualde contͥs¬
tor. & terre illi condoleo: qr dũ¬
spm̃ scm̃ quẽ ꝑ manus impositi¬
onẽ ompc̃ ds hominib largiri
dignat᷑ diuino mune̾ habere
despiciunt. s p̃miis assequunt᷑:
sacerdotiũ illio subsistẽ diuinũ¬
ñ arbitror. Nam ubi dona suꝑ¬
ne gr̃ȩ uenalia iudicant᷑. ad di
seruitiũ. non uita querit᷑. s ma¬
gis contra dm pecunie uenerant᷑.

Expanded text:
custodire. Nec illud quidem, quod sicustodire. Nec illud quidem, quod simili emendatione radendum est, praelic ordines per simoniacam haeresim, quae prima contra Ecclesiam orta, et districta maledictione damnata est, cotur. Hinc ergo agitur ut sacerdotii dignitas in despectu, et sanctus sit honor in crimine. Perit utique reverentia, adimitur disciplina, quia qui culpas debuit emendare, committit, et nefaria ambitione honorabilis sacerdotii ducitur in depravatione censura. Nam quis denuo veneretur quod venditur, aut quis non vile putet esse quod emitur? Unde valde contristor et terrae illi condoleo, qusanctum, quem per manus impositionem omnipotens Deus hominibus largiri dignatur, divino munere habere despiciunt, sed praemiis assequuntur, sacerdotium illic subsistere diu non arbitror. Nam ubi dona supernae gratiae venalia judicantur, ad Dei servitium non vita quaeritur, sed magis contra Deum pecuniae vene
Abbreviated transcription (Latin):
ut piꝰ uł ꝓpͥus reuera sacerdos. libe¬
rã ex nr̃e auctoritatis consensu
atq ꝑmissione licentiã. Ilbi uͦ cõ¬
modiꝰ aut subtiliꝰ ẽẽ ꝑspexeris ha¬
bitato: ita sane ut alterã ȩccłiam
a qua corporalit̃ ad p̃sens absens es.
sollicita ꝓuidentiq cura disponas:
ne lucrandis animab sollicitiori
cura semꝑ inuigilet: qͣnto se ini¬
tarũ ȩccłiarũ gubernationis oña
suscepisce cognoscit. Item ioħi ep̃o
uelit̃nino. Postquã hostilis impie¬
tas diuersar ũ ciuitatũ ita peccatis
facientib desolauit ȩccłias. ut
reparandi eas spes nulla popło
deficiente remanserit. maiore
ualde cura constringim᷑. ne defun
pastoris moderamine gub̃nate
ꝑ inuia fidi hostis callidi rapiant᷑ qͦd
absitinsidia. Huiꝰ gͦ rei sollicitudi¬
ne sepe cõmoniti: hoc nr̃o sedit
cordi consiliũ: ulicinis eas manda¬
remꝰ pontificib gub̾nandas. Ideoq
fr̃ntati tue curã gubernationẽq
tͥum tabernensiũ eccłie p̃uidimꝰ

Expanded text:
beram ex nostrae auctoritatis consensu atque permissione licentiam. Ubi vero commodius atque utilius esse perspexeris, habitato; ita sane, ut alteram Ecclesiam, a qua corporaliter ad praesens absens es, sollicita providentique cura disponas, ne lucrandisque animabus sollicitiori cura semper invigilet, quanto se unitarum Ecclesiarum gubernationis onera suscepisse cognoscit. EPISTOepist 35. Postquam hostilis impietas diversarum civitatum ita peccatis facientibus desolavit ecclesias, ut reparandi eas spes nulla populo deficiente remanserit, majori valde cura constringimur, ne defunpastoris moderamine gubernatae per invia fidei hostis callidi rapiantur quod absit insidiis. Hujus ergo rei sollicitudine saepe commoti, hoc nostro sedit cordi consilium, ut vicinis eas mandaremus pontificibus gubernandas. Ideoque fraternitati tuae curam gubernationemque Triumtabernensium ecclesiae providimus
Abbreviated transcription (Latin):
sollempnit delegare. Cui dedimꝰ
in mandatis: ut nichil de ꝓuectio¬
nib clericoꝵ reditu ornatu. mi¬
nisterusq a qͦquã usur pari pati¬
atur. Cuiꝰ uos assiduis ad hortati¬
onib conuenit obedire: quatinꝰ
in eccłiastico obsequio sacerdos ex¬
quirat᷑ : qui a uenerandis canoni¬
qͥ dũ fuerit postulatus cũ sollemp¬
nitate decreti omniũ subscͥpti¬
onib roborati: & usitatoris pagi¬
na ꝓsequente ad nos ueniat ordi¬
nandus: ꝓuisuri ante omĩa. ne
cuiuslibet uite uł meriti. laica
ꝑsonã p̃sumatis eligere: et ñ solũ
ille ad ep̃atus apicẽ nulla ratio¬
ne ꝓuehetur: uerũ etiã uos nul¬
lis intercessionib ueniã posse ꝓ
mereri cognoscite: s om̃s quos
ex uob̾ de laica ꝑsona aspirare con¬
stiterit: ab offioio & a cõmuniõe
de donariis siue p̃diis quarũ¬
Glibet ȩccłiarũ patiebat᷑ auferri.
Idcirco maximiano syracusano ep̃o.
inter alia scribit dicens. Car itatẽ
tuã cõmonere curauimꝰ: ut si qͥs¬

Expanded text:
solemniter delegare: cui dedimus in mandatis ut nihil de provectionibus clericorum, reditu, ornatu, ministeriisque a quoquam usurpari patiatur, cujus vos assiduis adhortationibus convenit obedire; quatenus in ecclesiastico obsequio sacerdos exquiratur, qui a venerandis canoni dum fuerit postulatus, cum solemnitate decreti omnium subscriptionibus roborati, et visitatoris pagina prosequente, ad nos veniat ordinandus, provisuri ante omnia ne cujuslibet vitae vel meriti laicam personam praesumatis eligere. Et non solum ille ad episcopatus apicem nulla ratione provehetur, verum etiam vos nullis intercessionibus veniam promereri posse cognoscite. Sed omnes quos ex vobis de laica persona aspirare consde donariis sive praediis quarumlibet ecclesiarum patiebatur auferri. Idcirco Maximiano, Syracusano episcopo, inter alia scribit, dicens: « Charitatem tuam commonere curavimus ut si q
Abbreviated transcription (Latin):
sta si in mat᷑e qͥs dederit: dubrũ ñ
itaq discant in officio sacer dotes
qͥb aĩarũ credita ẽ cura seruare
qđ diuersarũ artiũ homines do¬
cente ratione custodiunt: & ap̃¬
cipiti se ãbitione & si ñ metu sal¬
tẽ pudore contineant. S ne forsi¬
tan ad hoc pͣue se consuetudinis
qͥsquã uelit obiectu retrahere.
fr̃nitatis tue discretio. rationis
eos freno coherceat. & labi in il¬
licitis ñ ꝑmittat : qr qͥcqͥd ultioni
dignũ ẽ. ñ ad imitationis s potiꝰ
ad exẽplũ debet correptiõis addu¬
ci. E pͥost pauca.
e his itaq que suꝑiꝰ dicta ft̃
fr̃nitatẽ urãm auctore do
uolumꝰ synodũ congregare: atq
reuerentissimo frẽ nr̃o a regio
ep̃o. & dilectissimo filionr̃o eir iaco
abbate mediantib omĩa que sc̃ĩs
canonib sic̃ p̃dirimꝰ st̃ aduersa.
districte sub anathematis int̃positi¬
one dampnent᷑. id ẽ ut nullus ꝓ
adipiscendis eccłiasticis ordinib

Expanded text:
Nam si immature quis dederit, dubium nonNam si immature quis dederit, dubium nonitaque, discant in officio suo sacerdotes, quibus animarum credita est cura, servare quod diversarum artium homines docente ratione custodiunt, et a praecipiti se ambitione, et si non metu, saltem pudore contineant. Sed ne forsan adhuc pravae se consuetudinis quisquam velit obiectu defendere, fraternitatis tuae discretio rationis eos freno coherceat et labi in illicitis non permittat, quia quicquid ultioni dignum est non ad imitationis, sed potius ad exemplum debet correptionis adduci. Et post pauca: De his itaque, quae superius dicta sunt, fraternitatem vestram auctore Deo volumus synodum congregare, atque in ea reverentissimo fratri nostro Aregio episcopo et dilectissimo filio nostro Cyriaco abbate mediantibus omnia, quae sanctis canonibus, sicut praediximus, sunt adversa, districte sub anathematis interpositione damnentur, id est ut nullus pro adipiscendis ecclesiasticis ordinibus
Abbreviated transcription (Latin):
cũ oriat᷑ a sũmitate pͥncipium:
& antequã esse incipiat discipłs
sit magister: Qsquis gͥ sacerdoti¬
ũ non ad elationis p̃opa. s ad utili¬
tatẽ adipisci desidat: pͥus uires
suas cũ eo quẽ ẽ subit᷑us honore me¬
tiat᷑. ut &. impar abstineat. & ad
id cũ metu etiã qͥ se suffic̾e existi¬
mat acceclat. Ab re aut̃ ñ facimus :¬
si ad argum̃tũ rationabiliũ. usũ re¬
rũ irrationabiliũ colligamꝰ. Apta
nãq edificationib de silusligna suo
eidunt᷑ nec tam̃ adhuc uiridib
edificii pondꝰ imponit᷑. nͥ eoꝵ uiri¬
ditatẽ multoꝵ dierũ mora sicca¬
uerit. & apta ad necessar iũ usũ
effecerit. Que si obseruantia forte
negligit᷑. citiꝰ suꝑ imposita mole
frangunt᷑. & gignit ruinã ad au¬
riliũ resꝓuisa. hinc & enĩ medici
qui corpoꝵ curã gerunt. quedã
adnitoria recenti adhuo confecti¬
one formata indigenti ñ offert̃:
s maceranda tꝑib derelinquunt.

Expanded text:
ut exoriatur a summitate principium, ut exoriatur a summitate principium, et antequam esse incipiat discipulus, sit magister? Quisquis igitur sacerdotium non ad elationis pompam, sed ad utilitatem adipisci desiderat, prius vires suas cum hoc quod est subiturus onere metiatur, ut et impar abstineat, et ad id cum metu, etiam qui se sufficere existimat, accedat. Ab re autem non facimus si ad argumentum rationabilium usum rerum irrationabilium colligamus. Apta namque aedificationibus de silviciduntur, nec tamen adhuc viridibus aedificii pondus imponitur, nisi eorum viriditatem multorum dierum mora siccaverit, et apta ad necessarium usum effecerit. Quae si observantia forte negligitur, citius superimposita mole franguntur, et gignit ruinam ad auxilium res provisa. Hinc etenim medici, qui corporum curam gerunt, quaedam adjutoria recenti adhuc confectione formata indigenti non offerunt, sed maceranda temporibus derelinquunt.
Abbreviated transcription (Latin):
teneat. ut postea non debeat erra¬
na suꝑ candelabrũ posita luccat.
ut aduersa uentoꝵ uis irruens
conceptã eruditionis flãmã non
ertinguat s angeat. Nam cũ seͥptũl
sit ut pͥus qͥs ꝓbetur & sic ministret:
multo ampliꝰ ante ꝓbandus est qͥ
popłi int̾cessor assumit᷑: ne fiant
cause ruine populi sacerdotes ma¬
liNulla gͥ contra hoc exeusatio. nul¬
la potest esse defensio: qr cunctis
rei diligentia. scĩ & egregii sollici¬
tudo doctoris. qr neophitũ ad ordi¬
nes uetat sacros accedere. Sicut
aut̃ tunc neophitꝰ dicebat᷑. qui in¬
itio in scẽ fidei erat eruditione
plantatꝰ: sic modo neophitꝰ habendꝰ
est: qͥ repente in religionis habitu
plantatꝰ. ad ãbiendos honores sacͦs
irrepserit. Ordinate gͦ ad ordines
ascendendũ ẽ. Nam casũ appetit:
qui ad summa loci fastigia pꝰposi¬
tis gradib ꝑ arrupta querit as¬
censũ Q cũ idem apłs doceat int̃
alia sacͥ ordinis instituta discipłm

Expanded text:
teneat, ut postea non debeat errateneat, ut postea non debeat errana super candelabrum posita luceat, ut adversa ventorum vis irruens, conceptam eruditionis flammam non exstinguat, sed augeat. Nam cum scriptum sit, ut prius, Quis probetur, et sic ministret , multo amplius ante probandus est, qui populi intercessor assumitur, ne fiant causa ruinae populis sacerdotes mali. Nulla igitur contra hoc excusatio, nulla potest esse defensio, quia cunctis rei diligentia sancti et egregii sollicitudo doctoris, qui neophytum ad ordines vetat sacros accedere. Sicut autem tunc neophytus dicebatur, qui initio in sanctae fidei erat eruditione plantatus, sic modo neophytus habendus est, qui repente in religionis habitu plantatus, ad ambiendos honores sacros irrepserit. Ordinate ergo ad ordines ascendendum est. Nam casum appetit qui ad summa loci fastigia, postpositis gradibus, per abrupta quaerit ascensum. Et cum idem Apostolus doceat inter alia sacri ordinis instituta discipulum,
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑis: ac si uictimet filiũ in
conspectii patͥs. Qntꝰ aut̃ dolor patͥs
sit ꝑpendamꝰ si in eiꝰ conspectu fili¬
us uictimet᷑ .&. hinc facile cognosci¬
qͣndo ei sacͥficiũ ex rapina tͥbuitur.
Nimis gͦ declinandũ est dilectissime
fr̃ sub obtentu elemosine: peccata
simoniace hereseos ꝑpetrare. Nã
aliud ẽ ꝓpt̃ peccata elemosinas
facere: aliud ꝓptͣ elemosinas pec¬
cata cõmitt̾e. Hoc quoq ad nos ꝑue¬
nisse non dissimili dignũ detesta¬
tione cõplectim᷑. qđ quidã desicłio
cis sacer dotes: atq in uerecunde
religiosi ꝓpositi ducatũ arripi¬
unt: qui nec esse adhuc milites di¬
dicert̃. Qd putamꝰ quid isti subiec¬
tis prestati st̃: qui ante quã disci¬
pulatꝰ limen atringant. tenere
locũ magisterii ñ formidant: Qua
de re necesse est ut si quãuis ineul¬
patꝰ qͥsq sit meritis: ante tamen
ꝑ distincta ot dinis eccłiastici ex¬
erceat᷑ officia. Nideat qđ imitet᷑.
discat qđ doceat. informetur qd̃

Expanded text:
peris, ac si victimet filium in conspectu patris. Quantus autem dolor patris sit perpendamus, si in ejus conspectu filius victimetur. Et hinc facile cognosciquando ei sacrificium ex rapina tribuitur. Nimis ergo declinandum est, dilectissimi fratres, sub obtentu eleemosynae, peccata simoniacae haereseos perpetrare. Nam aliud est propter peccata eleemosynas facere, aliud propter eleemosynas peccata committere. Hoc quoque ad nos pervenisse non dissimili dignum detestatione complectimur, quod quidam, desiderio cis sacerdotes, atque inverecunde religiosi unt, qui nec esse adhuc milites didicerunt. Q..... d putamus quid isti subjectis praestaturi sint, qui antequam dicipulatus limen attingant tenere locum magisterii non formidant, qua de re necesse est, ut si quamvis inculpati quisque sit meriti, ante tamen per distincta ordinis ecclesiastici exerceatur officia, videat quod imitetur, discat quod doceat, informetur q
Abbreviated transcription (Latin):
pastellis. eundẽ qui ordinandus ẽ¬
uł ordinatur. omnino aliquid dare
ꝓhibeo: ex quib p̃dictis reb si qͥs
huic aliquid cõmodi appellatione
ȩrig̾e uel pet̾e forte p̃sũpsit: in di¬
stricto di om̃potentis ex amine re¬
atui subiacebit. Itẽ ioħi ep̃o corin¬
gruũ erat: facto concilio. ante cor¬

Expanded text:
pastellis eumdem, qui ordinandus epastellis eumdem, qui ordinandus est, omnino aliquid dare prohibeo. Ex quibus praedictis rebus si quis huic aliquid commodi appellatione exigere vel petere forte praesumpserit, in districto Dei omnipotentis examine reatui subiacebit. Item eidem Virggruum erat, facto concilio ante cor
Abbreviated transcription (Latin):
cimis uidelicet sẏmoniace aut
neophitoꝵ hereseos emendandũ
officii sui ronsicłatione uehem̃t̃
ñ arserit: cũ ipsose habere ñ du
bitet portionẽ. a quo pͥus hoc pia
ad euitande sẏmoniace heresis
crimina. pestifere negotiationis
munera pastellaticũ callide uo¬
citare: ac huiusmodi mutato noie
sue cupiditatis auaritiã uelle con¬
tegere: prudentissimꝰ doctor grego¬
rius sententiã quã inpmordio sui
pontificatꝰ corã sẏnodo ꝓmulgaue¬
rat iterato ꝓtulit dicens. Antiquã
patrũ regulã sequens. nulli ũquã
qͥcquã de ordinationib accipiendũ
esse constituo: neq ex datione pallui¬
neq ex traditione cartharũ. neq
er ea quã noua ꝑ ambitionẽ simu¬
latio inuenit appellatione pastelli
Quia enĩ inordinando ep̃o pentifer
ma nũ ponit: euuangelicã uͦ lectio¬
nẽ minist̾ legit: confirmationis aũ
bet mordinatione eiꝰ uocẽ suã uł¬
calamũ uenuindare. Pro ordinatio¬
ne gͦ uel usu pallii seu chartis atq

Expanded text:
cinus videlicet symoniacae aut neophitorum hereseos emendandum officii sui consideratione vehementer non arserit, cum ipso se habere bitet portionem, a quo prius hoc piacad evitanda simoniacae haeresis crimina, pestiferae negotiationis munera pastellaticum callide vocitare, ac hujusmodi mutato nomine, suae cupiditatis avaritiam velle contegere, prudentissimus doctor Gregorius sententiam, quam in primordio sui pontificatus coram synodo promulgaverat, iterato protulit, dicens: « Antiquam Patrum regulam sequens, nulli unquam quidquam de ordinationibus accipiendum esse constituo: neqneque ex traditione cartarum neque ex ea, quam nova per ambitionem simulatio invenit, appellatione pastelli. Quia enim ordinando episcopo pontifex manum imponit, euangelicam vero lectionem minister legit, confirmationis autebet in ordinatione eius vocem vel calamum venundare. Pro ordinatione ergo vel usu pallii seu cartis atque
Abbreviated transcription (Latin):
in eodẽ loco ministrare p̃sũpserit: cõ¬
munionis sacre participatione pͥua¬
mꝰ. Equũ enĩ est ut asꝑos de iusticia
sentiat: quos ergoͣ se positos in cari¬
tate contempnit. Restituto gͦ loco
suo honorato archidiacono instru¬
ctã ꝑsonã supͣdictꝰ antistes cũ com¬
pellente dirigat: qui intentionẽ eiꝰ¬
uoluisse uł fuisse iustã suis mͥ alli¬
gationib possit ostendere. S & e
undẽ archidiaconẽ ad nos uenire
p̃cipimus.: ut quic quid iustũ. qͥeqͥd¬
fuerit. cognitis assertionib partiũ
decernamus. Nos enĩ nullũ ꝓ ꝑso¬
nali amore defendimꝰ. s auctore
dõ normã iusticie postposita cuiꝰ¬
libet acceptione seruamus. Itẽ
indiaconatũ reducto. Dudũ quidẽ
dilectionẽ tuã cuourrerat: in qua
&. de obiectis tͥ calumpniose capi¬
tulis fueras absolutꝰ: & intui gra¬
dus ordinẽ sine aliqua institiui
mus altercatione restitui.S rur¬
sus ante non multũ tꝑis spaciũ
ad romanã cruitatẽ ueniens: de

Expanded text:
trare praesumpserit, communionis sacrae participatione privamus. Aequum enim est ut asperos de justitia sentiat, quos erga se positos in charitate contemnit. Restituto ergo loco suo Honorato archidiacono, instructam personam supradictus antistes, te compellente, dirigat, quae intentionem ejus esse vel fuisse justam, suis mihi allegationibus possit demonstrare. Sed es venire praecipimus, ut quidquid justum, quidfuerit, cognitis assertionibus partium decernamus. Nos enim nullum pro personali amore defendimus, sed auctore Deo, normam justitiae, postposita cujuslibet acceptione personae, servain diaconatum reducto: « Dudum quidedilectionem tuam cucurrerat, in qua, et de objectis tibi calumniose capitulis fueras absolutus, et in tui gradus omus altercatione restitui. Sed quia rursus ante non multum temporis spatium, ad Romanam civitatem veniens, de
Abbreviated transcription (Latin):
pendit᷑. Vlnde etiã illud cer¬
tũ est: qr &. si monasteria aut xe¬
nodochia uel qͥd aliud construat᷑
mercedi ñ ꝓficit: qm̃ dũ ꝑuersꝰ¬
&. emptor honoris in locũ trans¬
mittit᷑ : & alios ad sui similitudinẽ
sub cõmodi latione constituit.
plura male ordinando destruit:
quã post edificare. qui ab eo pe¬
cumã ordinationis accepit. Ne gͦ
sub obtentu elemosine cũ pec¬
cato aliquid studeamꝰ acciꝑe: aꝑ¬
te sacra seriptura nos ꝓhibet di¬
cens. Hostie impioꝵ ab hominabi¬
les que offerunt᷑ ex̾cellere: om̃i¬

Expanded text:
eritur. Unde etiam illud certum est, quia et si monasteria, aut xenodochia, vel quid aliud construatur, mercedi non proficit: quoniam dum perversus emptor honoris in locum transmittitur, et alios ad sui similitudinem sub commodi dilatione constituit, plura male ordinando destruit, quam ille potest aedificare, qui ab eo pecuniam pro ordinatione accepit. Ne ergo sub obtentu eleemosynae cum peccato aliquid studeamus accipere, aperte sacra Scriptura nos prohibet, dicens: Hostiae impiorum abominabiles, quae offeruntur ex scelere
Abbreviated transcription (Latin):
cant s irritant. Hinc rursus
seriptũ est. Honora dñm de cuis
nistis laborib Qui gͦ male tol¬
lit ut quasi bene p̃beat: constat
rat. Hinc quoq ꝑsalomonẽ đr.¬

Expanded text:
am, sed irritat. Hinc rursus scriptum est: Honora Dominum de tuis justis laboribus . Qui ergo male tollit, ut quasi bene praebeat, constat rat. Hinc quoque per Salomonem
Abbreviated transcription (Latin):
nrĩ quas dudũ ut dictũ est ꝓ
tua absolutione tͣnsmisimꝰ. p̃sentib
deinceps apicib confirmare. Quã¬
obrẽ a cunctis tͥ obiectis capitu¬
lis te plemꝰ absoluentes: in tui or
dinis gradu. sine aliqua uolumꝰ
alt̾catione ꝑmanere: ut nichil tͥ
penitꝰ mota a p̾fato uiro questio
qualibet occasione p̃iudicet.

Expanded text:
 quas dudum, ut dictum est, pro tua absolutione transmisimus, praesentibus deinceps apicibus confirmare. Quamobrem a cunctis tibi objectis capitulis te plenius absolventes, in tui te ordinis gradu sine aliqua volumus altercatione permanere, ut nihil tibi penitus mota a praefato viro quaestio qualibet occasione praejudicet.
Abbreviated transcription (Latin):
g̃ssus uidi ⁊ ecce om̃is similitudo reptiliũ:
animalium abhominatio⁊ uniũsa ydola
domꝰisrł: de picta erant inpariete. ꝑ ere¬
ebielem quippe p̃positoꝵ ꝑsona signat᷑. ꝑ pa¬
rietem. duritia subditoꝵ. Et qͥd ẽ parietẽ fo¬
dere. nͥ acutis inquisitionibꝰ duritiam cordiᷤ
aꝑire: Quẽ cum ꝑ fodisset apparuit ostiũ.
qr dum cordis duritia ł studiosis ꝑserutatio¬
nibꝰ ł maturis correptionibꝰ scindit᷑: quasi
q̃dam ianua ostñdit᷑. ex qͣ omnia ineo qui
corripitur cogitationum int̾iora uideant᷑.
iumiationes pessimas: quas isti fatiunt hic. Quasi
ingditur ut ab hominationes aspitiat. quidiscus¬
sis quibꝰdam signis exceriꝰ apparentibꝰ ita corda
subditoꝵ penetrat: ut cuncta ei q̃ illicita cogi¬
tant̾ inmnotescat. Unde ⁊ subdit. Et ingssus ui¬
di.⁊ ccoe om̃issimilitudo reptilium : anmaliũ
ab hominatio. In repcilibꝰ cogitationes omnino

Expanded text:
ilitudo reptilium, et animalium abominatio, et universa idola domus Israel depicta erant in pariete . Per Ezechielem quippe praepositorum persona signatur, per parietem duritia subditorum. Et quid est parietem fodere, nisi acutis inquisitionibus 30 duritiam cordis aperire? Quem cum fodisset, apparuit ostium; quia cum cordis duritia vel studiosis percunctationibus, vel maturis correptionibus scinditur, quasi quaedam janua ostenditur, ex qua omnia in eo qui corripitur cogitationum interiora videantur. minationes pingreditur, ut abominationes aspiciat, qui discussis quibusdam signis exterius apparentibus, ita corda subditorum penetrat, ut cuncta ei quae illicita cogitantur innotescant. Unde et subdit: Et ingressus vidi, et ecce omnis similitudo reptilium, et animalium abominatio . In reptilibus cogitationes omnino
Abbreviated transcription (Latin):
pastoris. Et subiecti ueritatis lumen adphẽ¬
dere neq̃unt: qr dum pastoꝵ sensus t̾rena studia
&cupant. uento temptationis inpulfus: eccle¬
si& oculos puluiscecat. Quo contra recte hu¬
mam gñis redemptor: cuim. quentris uoracita¬
te conspscerłt dicens. attendite aũt uobis ut
ñ grauent᷑ corda ur̃a inerapula ⁊ ebriecate:
llico adiunxit aut incuris huiꝰ uite ubi pa¬
uoroin quoq procins intente adiciensne for
cus etiam qͣlitatem denuntiat. dicens. T̾anꝗͣ
laq̃us enim ueniet. suꝑ om̃s qui sedent suꝑ
fatiem orbis t̾re. Hinc it̾um dicit. ñ pocestis
mentes amundi consortio contestando ac potiͦ
comieniendo suspendit dicens. Nemomilitã
deo implicat se negotus scłaribꝰ. uit ei placeat
cui se probauit. Hinc eccsie rectoribꝰ ⁊ uacan

Expanded text:
pastoris; et subjecti veritatis lumen apprehenpastoris; et subjecti veritatis lumen apprehendere nequeunt, quia dum pastoris sensus terrena studia occupant, vento tentationis impulsus Ecclesiae oculos pulvis caecat. Quo contra recte humani generis Redemptor, cum nos a ventris voracitate compesceret, dicens: Attendite autem vobis, ut non graventur corda vestra in crapula et ebrietate , illico adjunxit: Aut in curis hujus vitae. Ubi pavorem quoque protinus intente adjiciens: Ne fotus etiam qualitatem denuntiat, dicens: Tanquam laqueus enim veniet super omnes qui sedent super faciem omnis terrae . Hinc iterum dicit: Nemo potestmentes a mundi consortio contestando, ac potius conveniendo suspendit, dicens: Nemo militans Deo, implicat se negotiis saecularibus, ut ei placeat cui se probavit . Hinc Ecclesiae rectoribus et vaca
Abbreviated transcription (Latin):
mimme oportunitas congririt. ut aꝑte cor¬
rigant᷑. Nans ecta in maturae uuln̾a deteriꝰ
inferuescunt. ⁊ nͥ cum temꝑe medicam̃ta cõ¬
uemant: constat proculdubio qͦd medendi
offitium amittant. Sed cum tempꝰ subditiᷤ
ad correptionem querit᷑. subipso culpaꝵ põ¬
dere patientia p̃sulis exercet᷑. Uñ bñ ꝑ psal¬
mistamdr̃. Supra dorsum meũ fabricaue¬
runt peccatores. Indorso qui ppe onera susti¬
nemꝰ. Supra dorsum gͥ suũ fabricasse pec¬
catores q̃ritun: Ac siaꝑte dicat. Qͦs corrigẽ
neq̃o: quasi suꝑ impositum onus porto. N¬
tanda: ut quibꝰ signis erumpentibꝰ rector
insubditoꝵ mente ome qͦd clausum latet
inueniat. ⁊ int̾uemente correptionis articło.
ex minimis maiora cognoscat. Uñ recte ad
erechielem dr̃. Fili hominis fode parietem.
Ubi mox isdem propħa subiungit. Et cũ¬
ꝑ fodissem parietẽ. apparuit ostium unũ:
⁊ dixit ad me. Ing̾dere ⁊ uide ab hominati

Expanded text:
te corrigantur. Nam secta immature vulnera deterius infervescunt, et nisi cum tempore medicamenta conveniant, constat procul dubio quod medendi officium amittant. Sed cum tempus subditis ad correptionem quaeritur, sub ipso culparum pendere patientia praesulis exercetur. Unde bene per Psalmistam dicitur: Supra dorsum meum fabricaverunt peccatores . In dorso quippe onera sustinemus. Supra dorsum igitur suum fabricasse peccatores queritur, ac si aperte dicat: Quos corrigere nequeo, quasi superimpositum onus porto. Ntanda, ut quibusdam signis erumpentibus, rector in subditorum mente omne quod clausum latet, inveniat, et interveniente correptionis articulo, ex minimis majora cognoscat. Unde recte ad Ezechielem dicitur: Fili hominis, fode parietem . Ubi mox idem propheta subjungit: Et cum fodissem parietem, apparuit ostium unum. Et dixit ad me: Ingredere
Abbreviated transcription (Latin):
herent. Et notandum qͦd ñ disꝑsos inplateis:
s incapite plateaꝵ dicit. Quia ⁊ cum t̾rena a¬
gunt. sunmi uideni appetunt. ut⁊ lata iti¬
nera ceneant exuoluptate delectationis. &
tamen inplateaꝵ sint capite. ex honore scĩta¬
tis. Nichil qͦq obstat si scũarii lapides eos¬
demipsos quibꝰ constructum scũarium exis¬
tebat. accipimꝰ. Qͥ disꝑsi incapite plateaꝵ ia¬

Expanded text:
haerent. Et notandum quod non hos dispersos in plateis, haerent. Et notandum quod non hos dispersos in plateis, sed in capite platearum dicit; quia et cum terrena agunt, summi videri appetunt, ut et lata itinera teneant ex voluptate delectationis, et tamen in platearum sint capite ex honore sanctitatis. Nil quoque obstat si sanctuarii lapides eosdem ipsos quibus constructum sanctuarium existebat accipimus: qui dispersi in platea
Abbreviated transcription (Latin):
dine platee sunt uocate. ꝑ semet ip̃am uͦ u̾i¬
tas dicit. Lata ⁊ spatiosa uia ẽ: que ducit ad
ꝑditionem. Aurum gͥ obscurat᷑: cũ t̾renis
act̾ibꝰ scĩtatis uita polluit᷑. Color optimꝰ con-¬
mutat᷑: cum qͦrũdam qui deg̾e religiose
credebant᷑. estimatio ante acta minuit᷑. ⁊ã
cum quilibet post scĩtatis habitum t̾renis
se actibꝰ inserit: quasi colore ꝑmutato ance
humanos ocłos eiꝰ reuerentia despecta palleᷤ̾¬
cit. Scũarii qͦq lapides inplateas disꝑgunt᷑.
cumeausor selarium foras lata itĩaet pe¬
terus quasi insecretis scũariuacare debuert̃.
Ad hoc quippe scuanii lapides fiebant. ut intra
scã scõꝵ inuestimento sumini sacerdotis appa¬
rerent. Cumuͦ ministai religionis asubditiᷤᷤ
Qui nimrũ scũarii lapides disꝑsi ꝑ plateaͤ
iacent: cum ꝑsone sacroꝵ ordinum uolupta
tum suaꝵ latitudtins dedite. t̾renis negotiis in¬

Expanded text:
dine plateae sunt vocatae. Per semetipsam vero Veridine plateae sunt vocatae. Per semetipsam vero Veritas dicit: Lata et spatiosa via est quae ducit ad perditionem . Aurum igitur obscuratur, cum terrenis actibus sanctitatis vita polluitur. Color optimus commutatur, cum quorumdam qui degere religiose credebantur, aestimatio anteacta minuitur. Nam cum quilibet post sanctitatis habitum terrenis se actibus inserit, quasi colore permutato ante humanos oculos ejus reverentia despecta pallescit. Sanctuarii quoque lapides in plateas disperguntur, cum causarum secularium foras lata itinera expeteriis quasi in secretis tabernaculi vacare debuerunt. Ad hoc quippe sanctuarii lapides fiebant, ut intra sancta sanctorum in vestimento summi sacerdotis apparerent. Cum vero ministri religionis a subditis Qui nimirum sanctuarii lapides dispersi per plateas jacent, cum personae sacrorum ordinum voluptas negotiis in
Abbreviated transcription (Latin):
max p̃sul honore pasterali int cetõs utit᷑. si
int̾rena negotia q̃ rep̃hendere in aliis debuit
⁊ ip̃e ũsatur: Qͦduidelicet ex ir iuste retri¬
butionis ꝑ propħam oñs minat᷑ dicens. Et
fungitur. que illi minirum fatiunt. qͥ ad¬
huc de studiis carnalibꝰ uidicant᷑. Qͦs cum
magno scił dolore caritatis. iheremias pro¬
pheta conspitiens: quasi sub destructione tẽ¬
pli deplorat dicens. ꝯͦ mͦ obscuratumẽ aurũ
mutatus ẽ color optimꝰ. disꝑsi sunt lapides
sanctuarũ. incapite omniũ platerꝵ. Qͥd
namq auro. qͦd metallis cetĩs p̃minet.
nͥ excellentia scĩtatis: Qͥd colore optimo. nͥ
cunctis a mabilis reuerentia religionis ex¬
primit᷑: Quid scũarii lapidibꝰ. nͥ sacroꝵ or¬
dinum ꝑsone signant᷑ : Q d plateaꝵ noĩe.
nͥ p̃sentis uite latitudo signat᷑: Quia enungre¬
co eloqͥo platõs latitudo dr̃: profecto alatitu¬

Expanded text:
marum praesul honore pastorali inter caeteros utitur, si marum praesul honore pastorali inter caeteros utitur, si in terrenis negotiis quae reprehendere in aliis debuit, et ipse versatur? Quod videlicet ex ira justae retributionis per prophetam Dominus minatur, dicens: Et fungitur, quae illi nimirum faciunt qui adhuc de studiis carnalibus judicantur. Quod cum magno scilicet dolore charitatis Jeremias propheta conspiciens, quasi sub destructione templi deplorat, dicens: Quomodo obscuratum est aurum, mutatus est color optimus, dispersi sunt lapides sanctuarii in capite omnium platearum ? Quid namque auro, quod metallis caeteris praeeminet, nisi excellentia sanctitatis? Quid colore optimo, nisi cunctis amabilis reverentia religionis exprimitur? Quid sanctuarii lapidibus, nisi sacrorum ordinum personae signantur? Quid platearum nomine, nisi praesentis vitae latitudo figuratur? Quia enim Graeco eloquio πλάτος latitudo dicitur, profecto a latitu
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Seculariagͥ iuditia si habueritiscon¬
temptibiles qui sunt ineccłia. illos constitui¬
te adiudicandum. Ut ipss uidelicet dispen¬
sationibꝰ terienis inseruiant. quos dona spi¬
ritalia ñ exornant. Ac si aꝑtius dicat: qi pe¬
netrałe intima neq̃unt. saltim necessaria
foras oꝑent᷑. Hinc moyses quicum deo loqͥ¬
tur. lechro alienicene rephensione iudica¬
Cui ⁊ consilium mox p̃betur. ut prose alios
ad uugia dirimenda constituat᷑ ⁊ ipse libe¬
rius ad erugiendos popuibos sptalum aui¬
chana cognoscat. A subiectis gͦ inferiora geren¬
da sunt. arectoribꝰ sũma cogitanda: ut scilie:
ocłm qui preuidendiᷤ gͣssib p̃minet. cura
pulueris ñ obscuret. C ap̃̾namq subiectoꝵ st̃:
cuncti qͥ p̃sunt. Et ut recta pedes ualeant iti¬
nera carꝑe. ħ proculdubio caput debet ex al¬
to prouidere. ne aprofectꝰ sui itine pedes tor¬
peant. cum curuata rectitudine corporis capd̃
se se ad t̾ram declinat. Quaaũt mente ani¬

Expanded text:
icens: Saecularia igitur judicia si habueritis, contemptibiles qui sunt in Ecclesia, illos constituite ad judicandum ; ut ipsi videlicet dispensationibus terrenis inserviant, quos dona spiritalia non exornant. Ac si apertius dicat: Quia penetrare intima nequeunt, saltem necessaria foris operentur. Hinc Moyses, qui cum Deo loquitur , Jethro alienigenae reprehensione judicacui et consilium mox praebetur, ut pro se alios ad jurgia dirimenda constituat, et ipse liberius ad erudiendos populos spiritalium arcana cognoscat. A subditis ergo inferiora gerenda sunt, a rectoribus summa cogitanda; ut scilicet oculum, qui praevidendis gressibus praeeminet, cura pulveris non obscuret. Caput namque subjectorum sunt cuncti qui praesunt; et ut recta pedes valeant itinera carpere, haec proculdubio caput debet ex alto providere, ne a provectus sui itinere pedes torpeant, cum curvata rectitudine corporis caput sese ad terram declinat. Qua autem mente ani
Abbreviated transcription (Latin):
uiunt. ab intimo amors frigescunt. Et foras̃
fusa obliuisci ñ metuunt. qͥa animaꝵ regimi¬
na susceꝑunt. Sollicitudogͦ q̃ subditis exceriꝰ
impendit᷑. subcerta neceẽ ẽ mensura teneat᷑.
Unde bene ꝯ erechielem or̃. Sacerdotes caput
suũ ñ radant neq comã nucriant. s conden¬
tes ad condant capita sua. Sacerdotes namq
iure uocatisunt: qui ut sacrũ ducatũ prebe¬
ant fidelibꝰ p̾sunt. Capilli uͦ incapite. excĩorẽ
sunt cogitationes inmente. Quidum suꝑcere¬
brum insensibilit̾ oruint᷑. curas uite p̃sentis
designant. Que ex sensu negligenti quia impor¬
cune aliqñ prodeunt quasi nob̾ ñsentientibꝰ
procedunt. Quia gͥ cunc̾ti qui p̃sunt hab̃e
qͥdem sollicitudines exc̾iores debent. nec cam̃
eis uehement̾ incumb̾e. sacerdotes recte ⁊ ca¬
put prohibent᷑ radere. ⁊ comã nutrire: ut co¬
gitationes carnis de uita subditox. nec a radi¬
ce funoit amputent. ner rursus aderesend

Expanded text:
viunt, ab intimo amore frigescunt; et foras viunt, ab intimo amore frigescunt; et foras fusa oblivisci 27 non metuunt, quia animarum regimina susceperunt. Sollicitudo ergo quae subditis exterius impenditur, sub certa necesse est mensura teneatur. Unde bene ad Ezechielem dicitur: Sacerdotes caput suum non radent, neque comam nutrient, sed tondentes attondeant capita sua . Sacerdotes namque jure vocati sunt, qui ut sacrum ducatum praebeant, fidelibus praesunt. Capilli vero in capite, exteriores sunt cogitationes in mente: qui dum super cerebrum insensibiliter oriuntur, curas vitae praesentis designant; quae ex sensu negligenti, quia importune aliquando prodeunt, quasi nobis non sentientibus procedunt. Quia igitur cuncti qui praesunt, habere quidem sollicitudines et exteriores debent, nec tamen eis vehementer incumbere. Sacerdotes recte et caput prohibentur radere, et comam nutrire, ut cogitationes carnales de vita subditorum, nec a se funditus amputent, nec rursus ad crescen
Abbreviated transcription (Latin):
tores ersa int̾iora studia subditoꝵ suoꝵ fer
cipienda p̃dicatione g̃gis aniinus frangit᷑: Si
cura ext̾ioris subsidii apastore negligat᷑. Unde
⁊ pͥmus pastor sollicite admonet dicens. Semores
quiinuob sunt: obsecro consenior ⁊ testis x p̃i
passionum. qui ⁊ eiꝰ q̃ infuturo reuelanda ẽ gł a
ꝯmunicatoꝵ: pascite qui in uob ẽ gregem dei.
Q hoc uiloco utrum passionem cordis ancor¬
tiant. se mucrone ambitionis occidant. Ne
dum ꝑ eos carnis subsidiis reficiunt᷑ proximm:
ipsi remaneant adiumo pane ieium. hanc pa¬
stoꝵ sollicitudinem paulus excitat: dicens. Qͥ
suoꝵ ⁊ maxime domesticoꝵ curam ñ habet. fi¬
demneciuit.⁊ ẽ infideli det̾ior. Int̾ ħ itaq mne¬
tuendum semꝑẽ. ⁊ uigilant̃ intuendum: ne
dumcura ab eis ext̾ior asit᷑. ab int̾naintenti¬
one mergãt᷑. Plerumq enĩ ut p̃diximꝰ corda rec¬
coꝵ dumtemꝑali sollicitudim incaute deser¬

Expanded text:
tores erga interiora studia subditorum suorum tores erga interiora studia subditorum suorum percipienda praedicatione gregis animus frangitur, si cura exterioris subsidii a pastore negligatur. Unde et primus pastor sollicite admonet, dicens: Seniores qui in vobis sunt, obsecro consenior et testis Christi passionum, qui et ejus quae in futuro revelanda est, gloriae communicatur, pascite qui in vobis est gregem Dei . Qui hoc in loco pastionem cordis an cortiant, se mucrone ambitionis occidant, ne cum per eos carnis subsidiis reficiuntur proximi, ipsi remaneant a justitiae pane jejuni. Hanc Pastorum sollicitudinem Paulus excitat, dicens: Qui suorum, et maxime domesticorum curam non habet, fidem negavit, et est infideli deterior . Inter haec itaque metuendum semper est, et vigilanter intuendum, ne dum cura ab eis exterior agitur, ab interna intentione mergantur. Plerumque enim, ut praediximus, corda rectorum dum temporali sollicitudini incaute deser
Abbreviated transcription (Latin):
tatis oła midebat᷑. Scłaria itaq nebotia aliqñ
ex compassione coleranda sunt: nunqͣm uͦ ex a¬
more requirenda. ne cummentẽ diligentis ad¬
grauant. Hanc suo uictam pond̾e adima de
celestibꝰ mergant. At contra ñ nulligreois qͥ¬
dem curam suscipiunt.  sibimet uacare
ad sp̃alia appetunt. ut rebꝰ ext̾ioribꝰ nullate¬
nꝰ occupent᷑. Quicum curare corꝑalia funditꝰ
negligunt. subditoꝵ necessitatibꝰ minime con¬
currunt. Quoꝵ nimirũ p̃dicatio plerumq
despicit᷑: quia cum delĩqñtium facta corripiũt
s tam̃ eis necessaria p̃sentis uite ñ cribuunt:
neqͣ qͣm libent̃ audiunt᷑. Eõentis :⁊ enim cordoc¬
trine sermo ñ penetrat: si hunc aput eiꝰ anumũ
manus misccłie ñ conmendat. Tunc aũt ũ̾bi
semen facile germinat: qñ hoc inaudientis pe¬
c̾tox pietas p̃dicantis rigat. Unde ⁊ rectori ne¬
cesse ẽ. ut int̾iora possit infund̾e̾ cogitatione
innoxia etiam exc̃iora prouidẽ. Sic itaq paᷤ¬

Expanded text:
tare videbatur. Saecularia itaque negotia aliquando ex compassione toleranda sunt, nunquam vero ex amore requirenda; ne cum mentem diligentis aggravant, hanc suo victam pondere ad ima de coelestibus mergant. At contra, nonnulli gregis quidem curam suscipiunt, sed sic sibimet vacare ad spiritalia appetunt, ut rebus exterioribus nullatenus occupentur. Qui cum curare corporalia funditus negligunt, subditorum necessitatibus minime concurrunt. Quorum nimirum praedicatio plerumque despicitur; quia dum delinquentium facta corripiunt, sed tamen eis necessaria praesentis vitae non tribuunt, nequaquam libenter audiuntur. Egentis etenim mentem doctrinae sermo non penetrat, si hunc apud ejus animum manus misericordiae non commendat. Tunc autem verbi semen facile germinat, quando hoc in audientis pectore pietas praedicantis rigat. Unde rectorem necesse est ut interiora possit infundere, cogitatione innoxia etiam exteriora providere. Sic itaque Pas
Abbreviated transcription (Latin):
mo quippe ẽ. qui ita uiuat. ut aliqͣtenꝰ nõ
delinqͣt. Ille gͦ se ip̃o amplius uĩtatem desi¬
derat. amani. qͥ sibiꝰ nullo uult contͣ ueri¬
catem parci. hinc enim petuꝰ. increpationẽ
pauli libent̃ accepit. Hinc dauid correptio¬
nem subditi humilit̃ audiuit. qr rectores
boni dumn pͥuato diligẽ amore se nesciunt.
libent puritatis ũbum a subditis obseqͥ ũ
humilitatis credunt. Sed int̾ hec necẽẽ ẽ.
ut cura regiminis canta moderaminis ar¬
de temꝑet᷑: quatinꝰ subditoꝵ mentes cũ q̃dã
recte sentire potuerint. sit in uocis lib̾ca¬
tem prodeant. ut cñ lib̾tas insuꝑbiã ñ erũ¬
pat. ne dum fortasse in mod̾atuis lingue
eis lib̾tas concedit᷑. uite abhis humilitas
amittat᷑. Sciendum qͦq qͦd oporteat ut rec¬
tores boni placẽ hominibꝰ appetant. s ita ut
su xestimationis dulcedine prorimos in
affectũ u̾itatis trabant. Nonut se amare
desid̾ent: s ut dilectionẽ suã quasi qͣnd

Expanded text:
 non delinquat. Ille ergo seipso amplius veritatem desiderat amari, qui sibi a nullo vult contra veritatem parci. Hinc etenim Petrus increpationem Pauli libenter accepit. Hinc David increpationem subditi humiliter audivit. Quia rectores boni dum privato diligere amore se nesciunt, liberae puritatis verbum a subditis obsequium humilitatis credunt. Sed inter haec necesse est, ut cura regiminis tanta moderaminis arte temperetur, quatenus subditorum mens cum quaedam recte sentire potuerit, sic in vocis libertatem prodeat, ut tamen libertas in superbiam non erumpat, ne dum fortasse immoderatius linguae eis libertas conceditur, vitae ab his humilitas amittatur. Sciendum quoque, quod oporteat, ut rectores boni placere hominibus appetant, sed ut suae aestimationis dulcedine proximos in affectum veritatis trahant, non ut se amari desiderent, sed ut dilectionem suam, quasi quamdam
Abbreviated transcription (Latin):
landa sunt: S quia dissimulant᷑ indicanda:
aliqñ ⁊ aꝑte cognita mature coleranda: aliqñ¬
uͦ subcilit̾ ⁊ occulte ꝑscrutanda. aliqñ lenit̃
arguenda: aliqñ aũt uehement̃ increpanda¬
sĩ nulla quippe ut diximꝰ prudent̃ dissimulã¬
da sunt: S : dissimulant᷑ indicanda. ut cum
delinq̃ñs ⁊ dep̃hendi se cognoscit. ⁊ ꝑpeti has
scilicet dissimulatione. bñ iudeam dñs corripit:
cum ꝑ propħam dr̃. Mentita es ⁊ meiñ es recor¬
data neq cogitasti incorde tuo qi ego tacens. Aqͤsi
ñ uidens. Et dissimulauit gͦ culpas ⁊ imotuit.
qr ⁊ contra peccantẽ tacuit.: ⁊ ħ ipm tam̃ qr ta¬

Expanded text:
landa, sed quia dissimulantur indicanda, aliquando et aperte cognita mature toleranda, aliquando subtiliter occulta perscrutanda, aliquando leviter arguenda, aliquando vehementer increpandaNonnulla quippe, ut diximus, prudenter dissimulanda sunt, sed quia dissimulantur, indicanda; ut cum delinquens et deprehendi se cognoscit et perpeti, hscilicet dissimulatione bene Judaeam Dominus corripit, cum per prophetam dicit: Mentita es, et mei non es recordata, neque cogitasti in corde tuo, quia ego tacens et quasi nquia et contra peccantem tacuit, et hoc ipsum tamen quia ta
Abbreviated transcription (Latin):
Ducẽ te ꝯstituert̃ noli extolli: s esto millis:
quasi unꝰ ex illis. Hinc enĩ petuꝰ ait. Non
dominantes inclero: s forma facti õresi.
Hinc ꝑsemet ipãm ueritas adaltiora nos
uirtutum merita prouocane: ait. Scitis
qr pͥncipes gentium dominant᷑ eoꝵ: ⁊ qui
maiores sunt potestatẽ ex̃cent in eosͦ. nõ

Expanded text:
Ducem te constituerunt, noli extolli, sed esto in illis Ducem te constituerunt, noli extolli, sed esto in illis quasi unus ex illis . Hinc etiam Petrus ait: Non dominantes in clero, sed forma facti gregis . Hinc per semetipsam Veritas ad altiora nos virtutum merita provocans, dicit: Scitis quia principes gentium dominantur eorum, et qui majores 23 sunt, potes
Abbreviated transcription (Latin):
tiꝰ custodit᷑ uirtꝰ humilitatis. s oluant᷑ uira
resiminis. &̃ dum p̃latꝰ qͥsq plus se qͣm de¬
cet deicit: subditoꝵ uitam stringẽ sub disci¬
pline uincła ñ possit. T encant gͦ rectores ex¬
teriꝰ qͦd proalioꝵ utilitate suscipiunt: seruẽt.
interuis qͦd de sua estimatione pertimescun.
Sed tam̃ quibꝰdam signis decent̾ erumpenti¬
bꝰ cos aput se eẽ humiles. etiam subiecti de¬
p̃hendant. Quatinꝰ ⁊ in auec̾oritate eoꝵ qͦd
formident uideant. ⁊ dehumilitate qͦ duniten¬
cur agnoscant. Studeant gͥ sine int̃missio¬
ne qui presunt: ut eoꝵ potentia. qͣnco mag¬
na exceniꝰ cernitur. tanto aput eos inteniꝰ
deprimat᷑. Ne cogitationẽ uincat. ne in
delect̾ationẽ sui aminũ rapiat. Ne iã subse
mens eam regere ñ possit: Cui se libidine do¬
iinandi supponit. Ne enim p̃sidentis ani¬
mꝰ adelationẽ pocestatis sue delectatione
rapiat᷑ : recte ꝑquendam sapientẽ dicit᷑.

Expanded text:
rtus humilitatis, solvantur jura regiminis; et dum praelatus quisque plus se quam decet dejicit, subditorum vitam stringere sub disciplinae vinculo non possit. Teneant ergo rectores exterius quod pro aliorum utilitate suscipiunt; servent interius quod de sua aestimatione pertimescunt. Sed tamen quibusdam signis decenter erumpentibus, eos apud se esse humiles etiam subjecti deprehendant, quatenus et in auctoritate eorum quod formident videant, et de humilitate quod imitentur agnoscant. Studeant igitur sine intermissione qui praesunt, ut eorum potentia quanto magna exterius cernitur, tanto apud eos interius deprimatur, ne cogitationem vincat, ne in delectationem sui animum rapiat, ne jam sub se mens eam regere non possit, cui se libidine dominandi supponit. Ne enim praesidentis animus ad elationem potestatis suae delectatione rapiatur, recte per quemdam sapientem dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
cenaria occupet: ⁊ parcum se uid̃e indispen¬
sationibꝰ exultet. aut cumeffuse qͥd proditur
largum se qͣsi iniserando głet᷑: aut remittendo
qͦd ferire debuit. ad et̾na supplitia subditos ꝑtͣ¬
hat. auti nmanter feriendo qͦd delinqͥt᷑. ipsegͣ¬
uius delinqͣt: aut hoc qͦd agi recte ac grauit̃ po¬
tuit inmature p̃ueniens leuiget. aut bone ac¬
tionis meritum differendo ad det̾iora ꝑmucet.

Expanded text:
tenacia occupet, et parcum se videri in dispentenacia occupet, et parcum se videri in dispensationibus exsultet; aut cum effuse quid perditur, largum se quasi miserando glorietur; aut remittendo quod ferire debuit, ad aeterna supplicia subditos pertrahat; aut immaniter feriendo quod delinquitur, ipse gravius delinquat; aut hoc quod agi recte ac graviter potuit, immature praeveniens leviget; aut bonae actionis meritum differendo, ad deteriora permutet.