comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ exulem aĩam suam sacͥs meditatõib tanqͣm celestib pasce̾ bõis
dĩ bñplacitũ ⁊ mystia uolũtatis eiꝰ inqͥrere. penetͣre deuotõe celos
angłoꝵ. nũc om̃ib hiis obmissis. turpi se mancipet corꝑis ẜuitu¬
ꝯti ad obediendũ carni. ad satisfaciendũ uẽt ⁊ gule. ad m̃dicãdũ in
umu̾sa t̾ra. unde ex ea q̃ p̃t̾i̾t m̃di huiꝰ figͤa suã smꝑ famelitã ciositatẽ

Expanded text:
m suam sacris meditationibus, tanquam coelestibus pascere bonis, Dei beneplacitum et mysteria voluntatis ejus inquirere, penetrare devotione coelos, angelorum: nunc omnibus his omissis, turpi se mancipet corporis servituti ad obediendum carni, ad satisfaciendum ventri et gulae, ad mendicandum in universa terra, unde ex ea quae praeterit mundi hujus figura, suam semper famelicam curiositatem
Abbreviated transcription (Latin):
no. Agnosce tñ o bos possessorem tuu̾. ⁊ tu asine p̾sepe dñi tui. Cogͦsce
pecꝰ qu̾e nõ cogͦiusti hõ. Adora in stabło quẽ fugiebas ĩ ꝑadiso. honora p̾se
piũ cuiꝰ cõtẽpsisti imꝑium. comede fenũ que panẽ ⁊ panẽ angłicum
Tempꝰ enĩ breue est. Est autẽ qd̃ in se est om̃is scientia boã qͥ tñ u̾itate
subnixa sit. s tu qͥ cũ timore ⁊ tͤmore tuã ip̃iꝰ oꝑari salute̾ ꝓ teꝑi
breuitate festinas. ea scire pͥus ampliꝰq cuiato q̃ senseris iuciniora
saluti. Nonne medici corpoꝵ medicine portionẽ diffimũt elige̾ in
sum̾dis cibis. qͥd pͥiis qͥd postu̾us. ⁊ ad que modũ qͥdꝙ sumi oporteat
Nã et sicibos bonos cõstat ẽẽ cibos qͦs ds̃ cͤauit. tu tñ ip̃os tͥ si ĩsum̃do
modũ ⁊ ordĩem nõ obserues: reddis plane nõ bonos. Ergo qd̾ dico de cilbt¬

Expanded text:
no. Agnosce, o bos, possessorem tuum, et o asine, praesepe Domini tui. Cognosce, pecus, quem cognovisti; homo, adora in stabulo quem fugiebas deo bos, possessorem tuum, et o asine, praesepe Domini tui. Cognosce, pium, cujus contempsisti imperium. Comede fenum, quem panem et panem angelicum tempus enim breve est. Est autem quod in se est omnis scientia bona, quae tamen veritate subnixa sit. Sed tu, qui cum timore et tremore tuam ipsius operari salutem pro temporis brevitate festinas, ea scire amplius, priusque curato, quae senseris viciniora saluti. Nonne medici corporum medicinae portionem diffiniunt eligere in sumendis cibis, quid prius, quid posterius, et ad quem modum, qi bonos constat esse cibos, quos Deus creavit, tu tamen ipsos tibi si in sumendo modum, et ordinem non observes, reddis plane non bonos. Ergo quod dico de cibis
Abbreviated transcription (Latin):
tño est qͥ ext̾reat. Nicħ ibi formidat᷑ nͥ fastidit᷑ nicħ deficit. Tuta hĩta¬
tio paradysus: dulce pabulũ u̾bũ. Opulentia multa nimis et̾uitas.
festinemꝰ ꝓinde filii festinemꝰ ad locũ tuciorẽ ad pastũ suauiorẽ ad ub̾io¬
rem. ⁊ fertiliorem agrũ. Festinemus ut hĩtemꝰ sñ metu. hũdemꝰ sũ deft̃ĩ
cipare iugłias. qͦ ad sollẽpnia fr̃m illude̾t dormitanti. Qͦ ciens ꝓduci
leumia ut diumis obsequiis eo ĩutilem redd̾et qͦ ĩbecillem. Qͦ ciens
bñ ꝓficientib incenobiis in uidens obt̾etu qͦiᷤ maioris pͣitatis he

Expanded text:
ter satietatem? Nihil ibi formidatur, nihil fastiditur, nihil deficit. Tuta habitatio paradisus, dulce pabulum Verbum, opulentia multa nimis aeternitas.Festinemus proinde, filii, festinemus ad locum tutiorem, ad pastum suaviorem, ad uberiorem et fertiliorem agrum. Festinemus ut habitemus sine metu, abundemus sine defectu, cipare vigilias, quo ad solemnia fratrum illuderet dormitanti? quoties produci jejunia, ut divinis obsequiis eo inutilem redderet, quo imbecillem? quoties bene proficientibus in coenobiis invidens, obtentu quasi majoris
Abbreviated transcription (Latin):
satiffecit patͥ: amicꝰ dulcis. cõsiliariꝰ pͣdens. adiutor fortis. huic se¬
curus me credo qͥ saluare me uelit: noui̾t possit. Qͤ m q̃siuit hc̃
⁊ uocauit ꝑ gr̃am suam. Numꝙͣ uenientẽ eitiet foras.ͦ. ¶ Disce
ab amore dñi au̾tam᷑. ¶le mũdi gła seu tarnis uoluptatib abduca

Expanded text:
satisfecit patri; amicus dulcis, consiliarius prudens, adjutor fortis. Huic sesatisfecit patri; amicus dulcis, consiliarius prudens, adjutor fortis. Huic securus me credo, qui salvare me velit, noverit, possit. Quem quaesivit, hunc et vocavit per gratiam suam; nunquid venientem ejicieab amore Domini avertamur. Ne mundi gloria seu carnis voluptatibus abducar
Abbreviated transcription (Latin):
calix qͥm bibisti opꝰ nr̃e redẽptõis. Hoc om̃mo amiorem nr̃mu fatile uei¬
ͦcat forum sibi. Hoc inqͣm est qd̾ nr̃am deuotõem et blandius allicit
⁊ iuistĩexigit et artꝰ stringit: ⁊ afficit uehem̃tius. Multum quiden
laborauit in es saluator nͨ enĩ in om̃i mũdi fab̾ca tm̃ fatigatõio ant¬
tor assumpsit. Illa demꝙ dixit ⁊ fc̃a sunt mãdauit ⁊ c̾ata st̃. Qt uͥ
hic ⁊ indc̃is sius sustimut ꝯtͣdictores. ⁊ in fc̃is obseruatores. ⁊ in toroꝰ
dulcit̾. sapient᷑. fortit̾. Dulce nempe dixim qd̾ carnẽ ind̾uit. cant
d culpã canit: forte qd̾ mortẽ sustinuit. Nam quos sane in c̾ne ui¬
sitauit. carnalr̃ tñ neq̃qͣm amauit. s in p̾dentia sp̃c. Itaꝙ qͥs in cane
dulcedĩe: uidere hoĩem hõis ꝯditorem. At dũ nata᷑m pͣdent᷑ se legͭ
aculpa etiam pot̾n̾ter mortẽ ꝓpulit a nat᷑a. In carnis assũptõne
ꝯdescendit mͥ in culpe uitatõe cõsuluit sibi. In mortis susceptõe

Expanded text:
calix quem bibisti, opus nostrae redemptionis. Hoc omnino amorem nostrum facile vindicat totum sibi. Hoc, inquam, est quod nostram devotionem et blandius allicit, et justius exigit, et arctius stringit, et afficit vehementius. Multum quippe laboravit in eo Salvator, nec in omni mundi fabrica tantum fatigationis auctor assumpsit. Illa denique dixit, et facta sunt; mandavit, et creata sunt . At vero hic et in dictis suis sustinuit contradictoredulciter, sapienter, fortiter. Dulce nempe dixerim, quod carnem induit; cautum, quod culpam cavit; forte, quod mortem sustinuit. Nam quos sane in carne visitavit, carnaliter tamen nequaquam amavit, sed in prudentia spiritus. Spiritus dulcedine, videre hominem hominis Conditorem. At dum naturam prudenter selegit a culpa, etiam potenter mortem propulit a natura. In carnis assumptione condescendit mihi, in culpae vitatione consuluit sibi, in mortis susceptione
Abbreviated transcription (Latin):
Sͦ dicit modũ sciendi: Q uid: il ut scias qͦ ordĩe qͦ studio. qͦ fine. qͥo
nosse oporteat: Qͦ ordĩe. ut id pͥus qd̵ maturiꝰ ad salutẽ. Oͦ stid
ut id ardentiꝰ qd uehem̃tius ad amorem. Qͦ fine. Ut nõ adi̾an᷑
glam aut curiositatẽ. aut aliqͥd simle. s tm̃ ad edificatõem tira
uł ꝓximi. Sũt nãꝙ qui scire uolũt eo fine tm̃ ut sciant: et

Expanded text:
rdine, quo studio, quo fine quaeque nosse oporteat? Quo ordine, ut id prius, quod 1400 maturius ad salutem: quo studio, ut id ardentius, quod vehementius ad amorem: quo fine, ut non ad inanem gloriam, aut curiositatem, aut aliquid simile, sed tantum ad aedificationem tuam vel proximi. Sunt namque qui scire volunt eo fin
Abbreviated transcription (Latin):
ita ad unguem oĩa a se suꝑflua resetauit ut nil se hr̃e putet putaᷤ¬
cõe dignũ. Credite mͥ ⁊ putatu repullulant ⁊ effugata redeũt ⁊ re¬
actẽdunt᷑ extinta. et sopita demio excitant᷑. Parũ ẽ gͦ semel pi¬
oporteat si nõ dissimulas mue̾is. Qnͣtũ lib in hoc corꝑe manẽs
ꝓfecis: erras si uitia putas emortua. ⁊ nõ magͣ supp̃ssa. Uelis noł
intͣ fines tuos hĩtat iebuseus: subiugari pͭ s nõ ext̾mĩari. ¶ Medi

Expanded text:
ita ad unguem omnia a se superflua resecavit, ut nil se habere putet putatione dignum? Credite mihi, et putata repullulant, et effugata redeunt, et reaccenduntur exstincta, et sopita denuo excitantur. Parum est ergo semel puoporteat, si non dissimulas, invenis. Quantumlibet in hoc corpore manens profeceris, erras si vitia putas emortua, et non magis suppressa. Velis, nolis, intra fines tuos habitat Jebusaeus ; subjugari potest, sed non exterminari. Sci
Abbreviated transcription (Latin):
gitis. At mãifestũ se facit qͥ sic disputat. hoc ocłis hoc capiti illud
p̃torruł stomacho nocet. ꝓfecto uiniisqͥsꝙ qd̾ a suo magr̃o didicit. hoc
uidicandũ.s de ꝓfessione. ¶ Tu tͥmet ip̃i dispensas. misertꝰ tui suspta
est mͥ fateor tua in te ip̃ius dispensatõ. u̾e̾or tͥ illudi. sub tegmĩe et
celigãti ⁊ ocł̃m ĩpat luci. Scͥptũ est enim fide mũdans corda eoꝵ tiles
itato lucẽ nõ extinguit s custod. Qiuicqͥd sane est illud ꝗd uudet an¬
glõ hoc mͥ fidei u̾bra seruat fideli sinu repõitum ĩ tẽpore reueladũ.

Expanded text:
gitis? At manifestum se facit qui sic disputat: hoc oculis, hoc capiti, et illud pectori vel stomacho nocet. Profecto unusquisque quod a suo magistro didicit, hoc amo. Caeterum tu tibimetipsi dispensas, misertus tui. Suspecta est mihi, fateor, tua ipsius in te dispensatio; et vereor tibi illudi sub tegmine et caliganti, et oculum praeparat luci; scriptum est enim: Fide mundans corda eorum . Fides itaque lucem non exstinguit, sed custodit. Quidquid sane est illud quod videt angelus, hoc mihi umbra fidei servat, fideli sinu repositum, in tempore revelandum.
Abbreviated transcription (Latin):
Unde gatnꝰ qͥdem. Scire tuũ nicħ est. nͥ te scire hocsciat alt̾. Et
sũt itẽ qͥ scire uolũt ut scĩam suã uandũt u̾bi causa. ꝓ pecũra ꝓ
honorib ⁊ tͦpis qͣstus est. Sed sũt ꝙͦ qͥ scire uolu̾t ut edificent
⁊ cãitas est. Et itẽ qͥ scire uolũt ut edificẽtur. ⁊ pͥdentia es t.
Hoꝵ om̃im soli ultimi duo nõ inue̾uint᷑ mabusiõe scĩe. qͥppe
qͥ aid hoc uolũt intlłig̾e̾ ut bñfaciant. Denꝙ intesltꝰ bonꝰ
oĩb facientib eũ. Deliqui om̃s audiant. Scienti bonũ et ñ fa¬
cienti pcc̃m est ei. ac si ꝑ similitudĩem dicat. Sum̃ͣti cibũ et
nõ dige̾nti ꝑnitõsum est ei. Cib siqͥͣdem indigestꝰ ⁊ qͥ bonã ñ ht̃
decoctoẽm malos gen̾at humores et corrũpit corꝰ ñ nutͥt. Ita
et multa sc̃ia ingesta stomacho. anime q̃ est memoria. si decota
igͤ caritatis nõ fu̾it ⁊ sic ꝑ quosdam artus aĩe mores .s. atq actꝰ¬

Expanded text:
. Et sunt item qui scire volunt ut scientiam suam vendant; verbi causa, pro pecunia, pro honoribus: et turpis quaestus est. Sed sunt quoque qui scire volunt, ut aedificent; et charitas est. Et item qui scire volunt, ut aedificenfur: et prudentia est. 4. Horum omnium soli ultimi duo non inveniuntur in abusione scientiae, quippe qui ad hoc volunt intelligere ut bene faciant. Denique: Intellectus bonus omnibus facientibus eum . Reliqui omnes audiant: Scienti bonum et non facienti, peccatum est ei ; ac si per similitudinem dicat: Sumenti cibum et non digerenti, perniciosum est ei. Cibus siquidem indigestus, et qui bonam non habet decoctionem malos generat humores, et corrumpit corpus, et non nutrit. Ita et multa scientia ingesta stomacho animae, quae est memoria, si decocta igne charitatis non fuerit, et sic per quosdam artus animae, mores scilicet at
Abbreviated transcription (Latin):
est. ⁊ pleitudo legis cͤaritas. ¶ O scã aĩa sola esto ut soli omĩm serues
te ip̃ãm qu̾e ex oĩb tͥ elegisti. fuge plublicũ. fuge ⁊ ip̃os domesticos:
secede ab amicis. ⁊ intimis. etia ⁊ ab illo qͥ tͥ m̃iftͣt. An nescis te u̾ecũ¬
dũ hr̃e sponsũ. ⁊ qͥ neqͥqͣm suã uelit tͥ indulgẽ p̾sentiam p̾sentib cet̾i̾s:ͦ
Secede gͦ s m̃te nõ corꝑe s intẽtõne. s deuotõne s spu. Ꝙͣ qm et

Expanded text:
ex decorem tuum . O sancta anima, sola esto, ut soli omnium serves te ipsam, quem ex omnibus tibi elegisti. Fuge publicum, fuge et ipsos domesticos; secede ab amicis et intimis, etiam et ab illo qui tibi ministrat. An nescis te verecundum habere sponsum, et qui nequaquam suam velit tibi indulgere praesentiam praesentibus caeteris? Secede
Abbreviated transcription (Latin):
ꝰcoitꝰ. mollitie uestiũ. otii soporis ꝙi resolutõne. Trahit᷑ eqͥs eq̃ duoh
tas. Cõtemptꝰ dĩ. mortis obliuio. Porro ium̃ta tͣhentia. tenacitas. e
rapatitas. ⁊ hiis ambob. Unus auriga p̾sidet. hẽndi ardor. Sola siqͥden
nõ accepunt si qͥstũ estiment pietatẽ. si ꝯu̾tant ad manẽ głam qd̃ ad luca
dei accepant erogandũ. si alta sapientes hĩulib nõ ꝯsentiant. pane¬
ant qd̃ in ꝓpħa leg᷑. dicẽte dño. Dedi eis aurũ meũ. ⁊ argñtũ meĩ
ip̃i aut̃ de argñto ⁊ auro meo oꝑati st̃ baal. ¶ Mira ꝑu̾sitas. medica¬

Expanded text:
coitus, Mollitie vestium, otii soporisque Resolutione. Trahitur equis aeque duanitas, Contemptus Dei, mortis Oblivio. Porro jumenta trahentia, Tenacitas, et Rapacitas; et his unus auriga ambobus praesidet, habendi Ardor. Sola siquidem qui acceperunt, si quaestum aestiment pietatem; si convertant ad inanem gloriam, quod ad lucra Dei acceperant erogandum; si alta sapientes, humilibus non consentiant. Paveant quod in propheta legitur, dicente Domino: Dedi eis aurum meum et argentum meum; ipsi autem de argento
Abbreviated transcription (Latin):
ta cͥminibꝰ: si cũ incipit cogitare ias suas. colligat. cõgerat
conterat ꝙ: in mortariolo ꝯstĩe. multas ac uarias spẽs pcc̃oꝵ suoꝵ.
et intͣ estuantis p̾toris ollam simul om̃ia coqͣt igne qͥdam peni¬
tencie ⁊ doloris: ut possit dice̾ cũ ꝓpħa. Concaluit cor meuĩ
Anbob longe antecellit. ⁊ hoc appłłam̾m pietatis eo qd fiat d
De illo repletio. hoc meditari sc̃e spei semĩariũ est: ilis sũmianꝰ
nitas. o bã ⁊ bĩficans t̾ntas. ad te mea misera tͥnitas. misablit
suspirat. qm̃ a te infelicit̾ exulat. discedens a te qͣntis int̾cauit
errorib dolorib timorib Heu me qͣlem ꝓte cõmutauimꝰ en¬
S tatem. Cor meũ ꝯtͦbatũ ẽ. ⁊ inde dolor. Deliqͥt me uͥtus mea
⁊ inde pauor. ⁊ lumen ocłoꝵ meoꝵ. ñ est metũ. ⁊ inde error.

Expanded text:
ta criminibus, si, cum incipit cogitare vias suas, colligat, congerat, conteratque in mortariolo conscientiae multas ac varias species peccatorum suorum, et intra aestuantis pectoris ollam simul omnia coquat igne quodam poenitentiae et doloris, ut possit dicere cum Propheta: Concaluit cor meum ambobus longe antecellit: et hoc appellaverini pietatis, eo quod fiat de de illo repletio. Hoc meditari, sanctae spei seminarium est; illud summi amoris ernitas! O beata et beatificans Trinitas! ad te mea misera trinitas miseserabiliter suspirat, quoniam a te infeliciter exsulat. Discedens a te quantis se intricavit erroribus, doloribus, timoribus! Heu me! qualem pro te commutavimus trinitatem! Cor meum conturbatum est, et inde dolor; dereliquit me virtus mea, et inde pavor, et lumen oculorum meorum non est mecum , et inde error.
Abbreviated transcription (Latin):
d̃ laudes ꝯtempnit. ¶ Iocũdum iudicium ut suꝑb ille hũilium
malleator eisdem ip̃is nesciens fabͥcet coronas ꝓpetuas. ĩpugnãdo om̃s
⁊ om̃ib sudcũbendo. ¶ Quomͦ me amas deus m̃s amor m̃s qͣmͦ me¬
amas ⁊ꝙ recordans mei uͥꝙ zelans salutem egeni ⁊ pauꝑis nõ solum
adu̾sus hoĩes suꝑbos. s etiam adu̾sus sublimes angłos ¶ Disce nõ¬
tatum infundit obliuionẽ. Humectat int̾iora arentis ꝯscie. escas
ꝯfortans. uiegetans. ordĩans ꝙ caritatẽ. ⁊ impingans mores. ¶ Pr¬
impleri ꝙ̧x effunde debemꝰ ⁊ sic de ple̾itudĩe. nõ de penuria largiẽtes.
Srmio qͥdem ꝯpũctio deinde deuotio. t̾tio penitũtie labor. qͣrto piẽ
opꝰ. qͥnto or̃onis studium. Sexto ꝯtemplators ociũ. Septĩo plẽitudo di

Expanded text:
 constituit. Jucundum judicium, ut superbus ille humilium malleator, eisdem ipsis nesciens fabricet coronas perpetuas, impugnando omnes, et omnibus succumbendo. Siquamas, ubique recordatus mei, ubique zelans salutem egeni et pauperis, non solum adversum homines superbos, sed etiam adversus sublimes angelos? In cotatum infundit oblivionem. Humectat interiora arentis conscientiae, escas confortans, vegetans ordinansque charitatem, et impinguans mores.  ut effundere audeamus, de plenitudine, non de penuria largientes: primo quidem, compunctio; deinde, devotio; tertio, poenitentiae labor; quarto, pietatis opus; quinto, orationis studium; sexto, contemplationis otium; septimo, plenitudo di
Abbreviated transcription (Latin):
p̾ladi qii sibi ꝯmissis uolu̾̃t smꝑ ẽẽ formidini. utilitati raro. Discitt
⁊ si mtdum seuitate opiis est. pat̾na sit nõ tyramita. martes fonede
patres uos corripiendo exhibeatis. Mansuescite. ponite feritatem. Si¬
spendite u̾bera. ꝓducite ubera. pͣtora lacte pinguescant. nõ typo
turgeant. Qͥd iugũ ur̃m suꝑ eos aggͣuatis. qͦꝵ pociꝰ onera porta
debetis: Cur morsus a ẜpente ꝑuulus fugit ꝯscĩam sacdotis
ad qͣm eũ mag̃ oportuerat tanqͣm ad sinũ ret᷑rere mr̃is. Si spita¬
les estis: instruite huiꝰmodi in spũ lenitatis. consid̾ans se ip̃m qͥsq¬

Expanded text:
lati, qui sibi commissis semper volunt esse formidini, utilitati raro. Erudiminet si interdum severitate opus est, paterna sit, non tyrannica. Matres fovendo, patres vos corripiendo exhibeatis. Mansuescite, ponite feritatem; suspendite verbera, producite ubera; pectora lacte pinguescant, non typho turgeant. Quid jugum vestrum super eos aggravatis, quorum potius onera portare debetis? Cur morsus a serpente parvulus fugit conscientiam sacerdotis, ad quem eum magis oportuerat tanquam ad sinum recurrere matris? Si spirituales estis, instruite hujusmodi in spiritu lenitatis; considerans
Abbreviated transcription (Latin):
magnũ te nescias. Mirabłem te apparere. ⁊ cõtẽptibilem reputare
hoc ego ip̃is uͥtutib mirabłius udico. Fidelis reuera famulus es
si de multa gła dñi tui. ⁊ si nõ exeunte ex te. tñ tnͣseunte ꝑte.
⁊ reddentes uota nr̃a de die in diem. curemꝰ om̃i iugilantia. iung̾e
sensum usui. affectum sensui. exłtatõnem affectui. grauitatem
exultatõi hũilitatem granitati. lib̾tatem hũilitati. ¶ Quid tͥ¬
rib. ¶ Oleum fouet ign̾e ntͥt carne̾ lenit dolorem. Iux cibus
medicina: uide idem nũc de sponsi nõie. lucet p̾dicatum pascit
fouet assectiones ¶Et ridus est omĩs aĩe cib si nõ oles testo fristimo:
Ansipidus est si nõ hoc sale cõdit. Si scͥbas: nõ sapit ĩ ñ l̃ es ing¬
mubil iui om̃e disfugit. redit seremem. Iabitur qpuis in eonenen

Expanded text:
anctitatem. Mirabilem te apparere, et contemptibilem reputare; hoc ego ipsis virtutibus mirabilius judico. Fidelis revera famulus es, si de multa gloria Domini tui, etsi non exeunte ex te, tamen transeunte per te, et reddentes vota nostra de die in diem, curemus omni vigilantia jungere sensum usui, affectum sensui, exsultationem affectui, gravitatem exsultationi, humilitatem gravitati, libertatem humilitati: quo intis. Fovet ignem, nutrit carnem, lenit dolorem; lux, cibus, 1311 medicina. Vide idem nunc et de sponsi nomine. Lucet praedicatum, pascit fovet affectiones? Aridus est omnis animae cibus, si non oleo isto infunditur; insipidus est, si non hoc sale conditur. Si scribas, non sapit mihi nisinubilum omne diffugit, redit serenum. Labitur quis in crimen, c
Abbreviated transcription (Latin):
tate ⁊ osculamiui monachos ut bñdicamini ab eis freq̃nt̾ eĩ
ꝯu̾sati sunt ⁊ ñqmͣ ĩ t̾ se litẽ hũerunt Dix̃ at̃ unus alteri
faciamus ⁊ nos unã litẽ sic̃ hoĩes faciunt. Et ille respondit
⁊ ego dico. meũ ẽ hoc. tu ã dic. nõ. s meũ ẽꝰ ⁊ ĩde fit litis
ĩiciũ. posuerunt gͦ lac̾tulũ ĩ medio sui. Et dic̃ unus eoꝵ. Meũ
est hoc. et alt̾ dix̃ . nõ. s meũ ẽ. ⁊ ille respondit eciã. cuũ est
dolle gͦ ⁊ uade. ⁊ discesserũt. nͨ cõtend̾e̾ potuerũt. Erat̾ aliqͥs¬

Expanded text:
tate, et osculamini monachos ut benedicamini, frequenter enim tate, et osculamini monachos ut benedicamini, frequenter enim conversati sunt, et nunquam inter se litem habuerunt . . Dixit autem unus alteri: Faciamus et nos unam litem, sicut homines faciunt. Et ille respondit et ego dico: Meum est hoc. Tu autem dic: Non, sed meum est; inde sit litis initium. Posuerunt ergo testam in medio sui, et dicit unus eorum: Meum est hoc. Et alter dixit: Non, sed meum est. Et ille respondit ei: Etiam tuum est; tolle ergo et vade. Et discesserunt, n
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ uenissemus ad locũ quẽ messuri eramus ip̃a pͥma die ĩ egri¬
tudine cetidi ⁊ reu̾sus sũ ĩ celłam meã. nec una die met̾e p̾ua¬
cũ gͣnͣdi labore iux potuissemus explicare illud. orõnib at fr̃is
accipe m̾cedes tuas ⁊ ñ uult. hoc audiens senex iiratus ẽ e dix̃
uni de monachis siuis. ꝑcute signũ ĩ cella fr̃m ut cõgͤgent. se ħ
⁊ plorans ꝯͣiͣ p̾iudiciũ passus. Dicebat qͥdã senex qr pres nr̃i¬
ꝯsuetudinẽ hũerunt uenire ad celłas nouoꝵ fr̃m̃ qͥ solitarii
ꝯu̾sari uolebant ⁊ uisitabant eos ne qͥs eoꝵ tẽptatꝰ a demonibꝰ
led̾et᷑ a cogitarõne sua. et si qñ aliqͥs eoꝵ ĩueniebat᷑ lesus addu¬
cebant cũ ad eccłiam ⁊ ponebatur peluis cũ aqͣ ⁊ fiebat ꝓ eo or̃o
qͥ ĩ tẽpt̃õnib laborabat. Et lauabant fr̃es om̃s manus suas ĩ
pelui ⁊ ꝑfundebatur aqua ilła frat̾ qui tẽptabat᷑ atq ita sta¬
ag̾e. ⁊ uidens qͦsdam seculares sedentes dix̃ eis. Surgite ⁊ salu¬

Expanded text:
 venissemus ad locum quem messuri eramus, ipsa prima die in aegritudine cecidi, et reversus sum in cellam meam, nec una die metere praevacum grandi labore vix potuissemus explicare illud; orationibus autem accipe mercedes tuas, et non vult. Hoc autem audiens senex, miratus est, et dixit uni de monachet plorans, quasi praejudicium passus. 21. Dicebat quidam senex: Quia Patres nsuetudinem habuerunt venire ad cellas novorum fratrum, qui solitarii conversari volebant, et visitabant eos, ne quis eorum tentatus a daemonibus laederetur 635 a cogitatione sua. Et si quando aliquis eorum inveniebatur laesus, adducebant eum ad ecclesiam, et ponebatur pelvis cum aqua, et fiebat pro eo oratio qui tentationibus laborabat, et lavabant omnes fratres manus suas in pelvi, et perfundebatur aqua illa fratri qui tentabatur, atque ita staet videns quosdam saeculares sedentes dixit eis: Surgite, et salu
Abbreviated transcription (Latin):
Ilẽ respondit. nescio. Et dix̃ antonuis. Sere albas ioseph ĩuenit ui¬
tio eẽt nemo melioribus uestibus usus eẽt. Ita ⁊ dũ ⁊̃ ꝯu̾satõne
moraret᷑ nemo eo uilius tegebatur. ¶um interrogaret¬
aliqñ idem arsenus quẽdam senẽ egiptiũ de cogitatõnib sins
Alius uidens eũ dix̃. Arseni ꝯũõ tu qͥ tante eruditõnis es edoctus
ĩ latina ⁊ greca lingua rusticũ istũ de cogitatõnib tuis ĩter¬
rogas : Et ille respondit. Latinã quidẽ ⁊ grecã erudicõnẽ qnͣ¬
tũ ad seculũ ap̃p̃hendi s alphabetũ rustici istius nͦdũ discere

Expanded text:
Ille respondit: Nescio. Et dixit abbas Antonius: Vere abbas Joseph solus invenit vitio esset, nemo melioribus vestibus eo utebatur; ita et dum in conversatione moraretur, nemo eo vilius tegebatur 7. Cum interrogaretaliquando abbas Arsenius quemdam senem Aegyptium de 621 cogitationibus suis, alius vide lingua edoctus es, rusticum istum de cogitationibus tuis interrogas? Et ille respondit: Latinam quidem et Graecam eruditionem, quantum ad saeculum, apprehendi; sed alphabetum rustici istius necdum discere
Abbreviated transcription (Latin):
legas: Eastidiantis stomachi est multa degustare
q̃ uͥ uaria sũt ⁊ diu̾sa inqͥnunt nõ alunt. Probatos
itaꝙ semꝑ lege et si qñ ad alios diu̾ti libuerit ad
pͥores reddi. Aliquid cotidie cõtra pauꝑtatẽ aliquid
adu̾sus mort̾ẽ auxilii ꝯpara nͨ minus adu̾sus ceteras
pestes et cũ multa ꝓcurreris unicũ excerpe qd illa
Die concsruas.¶ Honesta res est leta pemptas. Illa uͦ no
est paupertas si leta est. Cui cũ pauiꝑtate uñ ꝯuẽi di¬

Expanded text:
lum." Fastidientis stomachi est multa degustare; quae ubi varia, sunt et diversa, inquinant, non alunt. Probatos itaque semper lege, et si quando ad alios deverti libuerit, ad priores redi. Aliquid cotidie adversus paupertatem, aliquid adversus mortem auxilii compara, nec minus adversus ceteras pestes; et cum multa percurrens, unum excerpe, quod illo die concoquas. Hoest paupertas si laeta est. Cui cum paupertate bene convenit, di
Abbreviated transcription (Latin):
pueroꝵ. ¶ Hoc cotidie meditare ut possis equuo aio
uitam relinquere. qmͣ multi sic cõplectũt᷑ et tenent
qͣm qͥ aqua torrente rapiunt᷑ int̾ spinas et aspa. N ulũ¬
bonũ adiuuat habentem nͥ ad cuiꝰ admissionem p̃panitꝰ
est aĩmus. Nullius est rei fatilior amissio qͣmꝙ desi¬
derari amissa nõ potest. ¶ Nemine̾ eo fortimap¬
uexit ut nõ tm̃ illi iniaretur qͣntũ ꝑmiserit. Noli
huic tͥnquillitati ꝯfidere mom̃to mare cõcutitur
eodem die uͥ luserunt nauigia sorbentur. ¶Mag
ne diuicie sũt lege nature cõpoĩta pauꝑtas. Lex
autem illa nat᷑e scis quos nb̾ t̾minos statuati Nõ esu¬
rire nõ sitire nõ argere ut famẽ sitim ꝙ depͦellas

Expanded text:
erat. Hoc cotidie meditare, ut possis aequo animo vitam relinquere, quam multi sic conplectuntur et tenent, quomodo qui aqua torrente rapiuntur spinas et aspera. Plbonum adiuvat habentem, nisi ad cuius amissionem praeparatus est animus; nullius autem rei facilior amissio est, quam quae desiderari amissa non potest. Ergo arovexit, ut non tantum illi minaretur, quantum permiserat. Noli huic tranquillitati confidere; momento mare evertitur. Eodem die ubi luserunt navigia, sorbentur. Cogne divitie sunt lege nature composita paupertas. Lex autem nature scis, quos nobis terminos statuat, non esurire, non sitire, non algere. Ut famem sitimque depellas
Abbreviated transcription (Latin):
uem mͥ dabis qͥ alqͥs p̃ciũ tp̃ri ponat qͥ diẽ estimẽ¬
qͥ intelligat se cotidie mori ͦ In hoc om̃s fallurꝰ
qd nõ mortem prospicimꝰ magꝰ pars eiꝰ im pterut
quicqd etatis retro est mors tenet. Dum differtur
unta tͣnscurrit reliqͣ oĩa nb aliena sũt. tp̃s tm̃ nr̃m

Expanded text:
uem mihi dabis, qui aliquod pretium tempori ponat, qui diem estimequi intelligat se quotidie mori. In hoc omnes fallimur, quod mortem prospicimus. Magna pars eius iam preteriit, quicquid etatis est mors tenet, dum differtur vita transcurrit. Reliqua omnia nobis aliena sunt, tempus nostrum
Abbreviated transcription (Latin):
decet ¶ Pestifera uis est ualere ad nocendũ. Illius
demũ magnitudo stabilis fundataq est qmͣ om̃s tam
supͣ se ẽe ꝙͣ pro se sciunt cuiꝰ curam excubare pro sa¬
posilierit diffugiunt s tanꝙͣ ad clarum ac bificii stous
derer tenõ m̃ se ad illam extulit s altior stetit illimqꝙͥ
eẽ tranqͥllum ꝙ ⁊ iniurias atꝙ offensiones suꝑne despi¬
cere. Muliebre est litigare iu iram procurrere ac mo
uident alios in numerũ relinquat qͦsdam ẽẽ gaudeat qͥldã
micti aĩo impium exertere. et cogitare utrũ mondi stitꝰ
gratior oculis pulcͥor ꝙ sit sereno a puro die an cũfra¬
gratib crebis om̃ia quatiũt᷑ ⁊ ignes hinc atꝙ hinc mi¬

Expanded text:
 pestifera vis est valere ad nocendum. Illius demum magnitudo stabilis fundataque est, quem omnes tam supra se esse quam pro se sciunt, cuius curam excubare pro saprosilierit, diffugiunt, sed tamquam ad clarum ac beneficum sidus decet, qui, nisi se ad illam extulit et altior stetit, illam quesse tranquillumque et iniurias atque offensiones superne despicere. Muliebre est furere in ira, ferarum videat, alios in numerum relinquat ; quosdam esse gaudeat, quosdam miti animo exercere imperium et cogitare, uter mundi status gratior oculis pulchriorque sit, sereno et puro die, an cum fragoribus crebris omnia quatiuntur et ignes hinc atque illinc mi
Abbreviated transcription (Latin):
inueut libertatis mat̾iam etiam int̾ angistias. Uidetꝰ
ti dixisse. Nich̾ egisti fortuna qd me pauꝑem ẽe uolui¬
sti. Exxpediam nicholminꝰ dignũ hiuic iuro miinus et
qr de tuo nõ possum de meo dabo Iu scd̃o.¬
neratũ est bñficiũ qd̵ diu int̾ manus dantis hesit. Gr̃a¬
tissima sũt bñficia parata octrentia uͥ nlła iut̾ueĩt mo¬
ra nisi mnaccipientis u̾econdia. ¶ Grauissimis uiris¬
nlła res carius constat ꝙͣ q̃ p̾cib empta est. Molestũ
enĩ u̾bũ est ⁊ onerosũ demisso ꝙ uultu dicendũ rogo

Expanded text:
inveniat liberalitatis materiam etiam inter angustias. Videtur mihi dixisse : " Nihil egisti, fortuna, quod me pauperem esse voluisti; expediam dignum nihilo minus huic viro munus, et quia de tuo non possum, de meo dabo." ngratum est beneficium, quod diu inter manus dantis hesit. Gratissima sunt beneficia parva accurrentia, ubi nulla intervenit mora, nisi in accipientis verecundia. Omnis beninulla res carius constat, quam que precibus empta est. Molestum enim verbum est et onerosum demissoque vultu dicendum Rogo
Abbreviated transcription (Latin):
multa suplitia ꝙͣ medito multa fimera remissius imꝑonti
melius paret᷑. Nsatã ꝯtirmaux est aĩmꝰ hũ̾anus et inc̃tui¬
rnĩ uiti audiumn niteno sequit᷑ ꝙ facilus qm̃ duicit᷑. ⁊ se¬
ini tin ista rabies est sanguine gonitere atꝙ uuluerib ⁊ ãtie
est tempantia aĩ in potestate ulcistendi uł lenitas suꝑi¬
oris adu̾sus inferiorem in penis constituendis: ¶ oma¬
est pene debiti remissio. ¶ Sapiens multa remitet mil¬
tos parum sani sed sanabłis ingenii seruabit acͥtolas bonos
iinidadit̃ quiñ tm̃ rectas proceras ꝙ arbores colunt sed se
alias cutũcidu̾̃t ne proceritatẽ rami p̃mant qͣ dem i sinas

Expanded text:
multa supplicia, quam medico multa vulnera. Remissius imperanti melius paretur. Nam contumax est animus humanus; et in contrarium atque arduum nitens, sequiturque facilius quam due est temperantia animi in potestate ulciscendi, vel levitas superioris ad inferiorem in penis constituendis. est, de re quidem convenit. Sapiens multa remittet, multos parum sani, sed sanabilis ingenii servabit. Agricolas bonos mutabitur, qui non tantum rectas procerasque arbores colunt ; illisalias circumcidunt, ne proceritatem rami premant, quasdam infirmas
Abbreviated transcription (Latin):
da sit. nͨ parsimõia sordida. nͨ simplicitas neglecta. nͨ lenita s
languida. ¶ Qd si res tͥ exigne sint: nõ sunt tñ anguste
nec tua defleas. nͨ aliena mireris. ¶ A u̾bis turpib absti
neto qr licentia eoꝵ ĩprudentiã nutͥt. Sermones utiles ma¬
prehensibił est risus: si est inmodicꝰ. si pu̾ilit̾ effusus. simu
⁊ clarus. aut malignus ⁊ furtiuus. aut alienis mał euocatꝰ.
fitou t̃ sit scurrilis s grata urbanitas. Sales tui. sũ det
sint ioti sñ leuitate. tisus sñ cachinno. uox sñ clamore. det¬
sus sũ tumultu. St uies tͥ erit sine desidia. ⁊ dũ ab ills
sit laudari a turpib: qm̃ si laudau̾s ohturpia. ¶ Difle¬
limiũ continentie opꝰ est: assentatoẽs adiilantiũ. repelle
qt sermones aĩm qͣdam uoluptate resoliuint. flullius ꝑ
assentatõnem amiticiã m̾earis. nͨ ad tuam ꝓmerẽdam ꝑ he
aditũ pandas. Flon eris audax. ñ arrogans. submittes te no
ꝓities. grauitate seruata. Admonebis libent̾. rep̃hentes pa¬

Expanded text:
da sit, nec parcimonia sordida, nec simplicitas neglecta, nec lenitas languida; et si tibi res exiguae sunt, non tamen sint angustae. Nec tua defleas, nec aliena mireris. Si continenti. Sermones utiles maprehensibilis est risus, si est immodicus, si pueriliter effusus, si muet clarus, aut malignus et furtivus, as. Item: Non erit tibi scurrilis, sed grata urbanitas. Sales tui sine dente sint; joci sine vilitate; risus sine cachinno; vox sine clamore; incessus sine tumultu; quiesit laudari a turpibus, quam ut lauderis ob turpia. Difficillimum continentie opus est assentationes adulatorum repellere, quorum sermones, animum quadam voluptate resolvunt. Nullius per assentationem amaditum pandas. Non eris audax, nec arrogans: submittes te, non projicies; gravitate servata, admoneberis libenter, et reprehenderis pa
Abbreviated transcription (Latin):
hõmum secedere. Cum secesseris nõ hoc agendum est ut
hoĩes de aliis libentissime facuĩt de te apd̾ te male existuma
Asuestes et dice̾ uerũ et audire. Id autẽ maxͤ tracta qd
in te ẽẽ infirmissimũ senties. ¶ Frequens migratio
instabilitas aĩ est Ut animũ possis otinere pͥmũ corporis
tui fugam siste deiide plurimũ remedia cõtinuata ꝑfici¬
unt. Int̾rumpenda nõ est quies ⁊ uite prioris obliuo.
Sine dedisc̾e̾ oculos tuos sine aures assuescere sanioribus
da est om̃is ammonitio dilecti corporis nicħ euĩ facilius
ꝙͣ amor recrudescit ita qui deponere uult desideriũ rerũ
omĩm quaꝵ cupiditate flagrauit ⁊ oculos ⁊ aures ab his

Expanded text:
osuit. Cum secesseris, non est hoc agendum, ut autem loqueris? Quod homines de aliis libentissime faciunt, de te apud te male existima; adsuesces et dicere verum et audire. Id autem maxime tracta, quod in te esse infirmissimum senties. et errare. Ut animum possis continere, primum corporis tui fugam siste. Deinde plurimum remedia continuata proficiunt. Interrumpenda non est quies et vitae prioris oblivio. Sine dediscere oculos tuos, sine aures adsuescere sanioribus da est omnis admonitio dilecti corporis, nihil enim faciliusquam amor recrudescit aliis reardescit. Itaque qui deponere vult desideria rerum omnium quarum cupiditate flagravit et oculos et aures ab his
Abbreviated transcription (Latin):
sti actuleris an unũ apd̃ te unꝙͣ perierit officium
an om̃ium te bñficioꝵ memoria comitet᷑. Bidebis
q̃ puero data sũt ante adolescentiã elapsa q̃ iuueni
collata sũt nõ ꝑdurasse in senectutam. In pͥmis fragi
lis est nemoria p̾teritoꝵ ⁊ rerum turbe nõ sufficit ne¬
cesse est qnͣtum recipit emittat ⁊ antiquitissima recen¬
tissimis obruat. ¶ Inique plublico crimini irasceris¬
stulte tuo ut absoluaris ignosce. Meliorem illũ facies
ferendo peiorem exprobrando. Ut corporum ita aĩoꝵ¬

Expanded text:
s, an nullum umquam apud te perierit officium, an omnium te beneficiorum memoria comitetur. Videbis, quae puero data sunt, ante adulescentiam elapsa, quae in iuvenem conlata sunt, non perdurasse in senectutem. Quaedam perdile est memoria et rerum turbae non sufficit ; necesse est, quantum recipit, emittat et antiquissima recentissimis obruat. Sic stulte tuo ; ut absolvaris, ignosce. Meliorem illum facies ferendo, utique peiorem exprobrando. Non est, quo
Abbreviated transcription (Latin):
eruditam manũ frustra extutit. Infelix qui huit uni
rei uunt ut artilia decent̾ secet ñ qd miserior est aͥ hos
lioluptatis cansa docet qm̃ qͥ nectessitatis discit. Adite¬
obsonatores quib dñiti palati notitia subtilis est̃. qui
scuut cuiꝰ ilũ rei sapor excitet cuiꝰ delectet asp̃tꝰ cuius
nolutate nauseabund̾ erigi possit.¶ Cum inferiore sicu¬

Expanded text:
eruditam manum frusta excutit, infelix, qui huic uni eruditam manum frusta excutit, infelix, qui huic uni rei vivit, ut altilia decenter secet, nisi quod miserior est, qui hoc voluptatis causa docet quam qui necessitatis discit. Aliobsonatores, quibus dominici palati notitia subtilis est, qui sciunt, cuius illum rei sapor excitet, cuius delectet aspectus, cuius novitate nauseabundus erigi possit, quid iam i
Abbreviated transcription (Latin):
nõ abscondant. Uix qͣmꝙͣ inuẽies qui possit apto ostio
iuuere. Ianitores nob̾ ꝯscĩa nr̃a nõ superbia opposuit. Qͤ
Bona oscĩa turbam aduocat mala etiam in solitudie ai¬
xiaiute solicita est. di honesta sunt qͥ̃ facis om̃o sciant
siturpia quid refert nemĩem scire cũ tu scias. O te mise¬
nm si dontẽpnis hunc testem. ¶ Bona mens ominibꝰ
prodest uaria delectat. Qͥ qͦ destinauit perue̾ire uult unam
plectim᷑ optamꝰ contͣ id qd̃ optauimꝰ pugnant oota ur̃acũ
uotis cõsilia cũ consilus. Adulatio qͣm similis est amicicie
ño unittat᷑ tm̃ illam s uincit ⁊ p̃terit. Apertis ac ꝓpi¬
cus aurib recipit᷑ ⁊ in p̾cordia una descendit eo ip̃o gra¬
ciosa qͥ ledit. Uitia nobis sub uͥtutum spetie obrepũt Te¬
meritas subtitulo fortitudĩs latet mod̾atio uotat᷑ igna¬
iia procauto timidꝰ accipit᷑. ¶ Etiam uͥ causa m̃tien
aues sciuidit ⁊ per p̃tus ⁊ clunes certis ductib cͥtumferens

Expanded text:
nostros: vix quemquam invenies, qui possit aperto ostio vivere. Ianitores conscientia nostra, non superbia opposuit; sicBona conscientia turbam advocat, mala etiam in solitudine anatque sollicita est. Si honesta sunt quae facis, omnes sciant, si turpia, quid refert neminem scire, cum tu scias ? O te miserum, si contemnis hunc testem ! VALE. Seneca prodest, varia delectat. Qui, quo destinavit, pervenire vult, unam plectimur; optamus contra id, quod optavimus. Pugnant vota nostra cum votis, consilia cum consiliis. Adulatio quam similis est amicitiae ! Non imitatur tantum illam, sed vincit et praeterit; apertis ac propitiis auribus recipitur et in praecordia ima descendit, eo ipso gracilium Vitia nobis sub virtutum nomine irrepunt. Temeritas sub titulo fortitudinis latet, moderatio vocatur ignavia; pro cauto timidus accipitur, in his magnaves scindit; per pectus et clunes certis ductibus circumferens
Abbreviated transcription (Latin):
gilis est breius fastidio obiecta qͦ auidius huista est citiꝰ
incõtrariũ retidens cuiꝰ sub ude necesse est ait pẽiteat
aut pudeat. in qͣ nicħ est magͥficum aut qd̃ uatãm
hõis diis ꝓximi deceat res huilis penbroꝵ tꝑiũ
ac uiliũ m̃ĩsterio uẽiens exitu feda. Illa est uoluptas
⁊ hõie ⁊ iuro digna ñ ĩplere corpꝰ nõ saginare. ñ iita¬

Expanded text:
gilis est, brevis, fastidio obiecta, quo avidius hausta est citius in contrarium recidens, cuius subinde necesse est aut paeniteat aut pudeat, in qua nihil est magnificum aut quod naturam hominis dis proximi deceat, res humilis, membrorum turpium aut vilium ministerio veniens, exitu foeda. Illa est voluptas et homine et viro digna non implere corpus nec saginare n
Abbreviated transcription (Latin):
tiunt. ¶ Is ꝑdidit bñficia qͥ se perdidisse cito eͤdidit
At qͥ instat ⁊ honãt pͥora seqñtib etiã ex duro ⁊ iume¬
mori pͤtore grãm extundit. ¶ Bñficiũ est beniuola
actio tͥbuens gaudiũ capiansq tribuendo ⁊ in id qd
fac̃ prona ⁊ sponte sua parata. Itaꝙ nr̃ quid detur
et p̾cio hĩta de honestat. ¶ Non nũꝙͣ mag̾ nos obligat

Expanded text:
utem perdit beneficia, qui se perdidisse cito credidit; at qui instat et onerat priora sequentibus, etiam ex duro et immemori pectore, gratiam extundit. Seneca Lucius Annaactio, tribuens gaudium capiensque tribuendo et in id quod facit prona et sponte sua parata. Itaque non quid detur et pretio habita dehonestat. Nonnunquam magis nos obligat
Abbreviated transcription (Latin):
nõ cũ aliquid a se peti suspicatꝰ est fronte̾ abduxit
uultũ adu̾tit occupatõnes simulauit longis sermo¬
nib ⁊ de industria nõ inue̾ientib exitum octasioẽm
petendi abstulit. Errat si quis sperat responsurũ¬
sibi qmͣ dilatõne laxauit expͣtatione torsit. Eodẽ

Expanded text:
non, cum aliquid a se peti suspicatus est, frontem adduxit, vultum avertit, occupationes simulavit, longis sermonibus et de industria non invenientibus exitum occasionem petendi abstulit esibi, quem dilatione lassavit, expectatione torsit. Eodem
Abbreviated transcription (Latin):
bentib pessimũ est torquet se ingratꝰ ⁊ materat odit q̃
accepit qr redditurus est bñficia extenuat iniurias uͦ
dilactat atꝙ auget. Quid eo miserius cui bñficia exci¬
dunt herent iniurie: ¶ Sapiens exornat om̃e bñfi¬
cium ac sibi ip̃e dm̃dat ⁊ se assidua eiꝰ ꝯmemoratõe delet¬

Expanded text:
bentibus pessimum est. Torquet ingratus se et macerat; odit, quae bentibus pessimum est. Torquet ingratus se et macerat; odit, quae accepit, quia redditurus est, et extenuat, iniurias vero dilatat atque auget. Quid autem eo miserius, cui bdunt, herent iniurie; at contra sapiens exornat omne beneficium et sibi ipsa commendat et se assidua eius commemoratione delec
Abbreviated transcription (Latin):
ingenia qͣm pauci qnͣtꝰ ad spectatulum nõ fidele et luxiosum
concursus qnͣta cirb cirta bonas artes solitudo est. Qͣm in¬
becilli aĩo sũt quoꝵ lacertos humerosꝙ miram᷑. ¶ Siuis
scire qͣm nͥ in paupertate mali sit ꝯpara it̾ se pauperũ et
diuitũ uultꝰ sepius pauꝑ ⁊ fidelius ridet nulla ei sollicitudo
in alto est etiã si qͣ incidit cura uelud mibes leuis transit
Hoꝵ qͥ felices uocant᷑ hylaritas ficta est aut grauis ⁊ sub¬
putata tristicia eo qͥdem grauior qr int̾dum nõ licet pa¬
lam ẽẽ miseros s int̾ erũpnas cor ip̃m excedentes necesse
pondeant pociꝰ. qm nõ dentur. pꝰ malam segetem serend̾̃ ẽ
sepe qͥcquid perierat assidua infelicis soli sterilitate unius
anni restituit ubertas. Tãnti est ut gratũ inuẽias ex¬
s pͥus profuit itaꝙ heatur ⁊ temporis ratio. ¶ Flemo
qm̃ alt̾ius bono gratꝰ es illi enĩ uulgaris ⁊ cotidiana res
otigit recipere q̃ dederat tͥ magna ⁊ ex bĩssimo aĩ statu ꝓ¬

Expanded text:
ingenia quam pauci; quantus ad spectaculum non fidele et lusorium fiat concursus, quanta sit circa artes bonas solitudo; quam inbecilli animo sint, quorum lacertosscire, quam nihil in illa mali sit, compara inter se pauperum et divitum vultus; saepius pauper et fidelius ridet; nulla sollicitudo in alto est; etiam si qua incidit cura, velut nubes levis transit. Horum, qui felices vocantur, hilaritas ficta est at gravis et subpurata tristitia, eo quidem gravior, quia interdum non licet palam esse miseros, sed inter aerumnas cor ipsum exedentes necesse pondeant potius quam non dentur. Et post malam segetem serendum est; saepe quicquid perierat adsidua infelicis soli sterilitate, unius anni restituit ubertas. Est tanti, ut gratum in venias, exed prius profuit. Itaque habeatur et temporis ratio. Iam ius bono gratus es. Illi enim vulgaris et cottidiana res contigit, recipere, quod dederat, tibi magna et ex beatissimo animi statu pro
Abbreviated transcription (Latin):
tũc recte iuuet si oĩa pͥus estimet. si dignitatẽ reb
non ex opinione multoꝵ: s ex eaꝵ nat᷑a cõstituat. ¶Pru¬
dentis. ꝓpͥum est. examĩare ꝯsilia ⁊ ñ tito fatili credulitate¬
miles: nõ retipies. qͥb si aĩm tuũ oblectaueris: cũ oĩa disposue¬
ris tristis remanebis. ¶ Parte lauda. parciꝰ uitupera. dili¬
tio. Illa siquidẽ adulatõe. ista malignitate susp̃ta est. Testi¬
monium u̾itati ñ amicicie reddas. Trib temporib dispen¬
setur animꝰ tuus. p̾sentia ordina. fut᷑a prouide. p̾t̾ita rece¬
dare. ¶ propone aĩo tuo ⁊ mala fut᷑a ⁊ bona. illa ut sustin¬
re possis: ista ut moderari. ¶ Prudens nũꝙͣ ocio martes
ꝑplexa expedit. dura mollit. aspera tempat. ardua exequat.
Ex apertis obstrusa existimat. ex parius magna. ex ꝓximis
remota. ex ꝑtib tota.¶ Non te moueat dicentis auctori¬
tas. nͨ quis. s qͥd dicat actendas. nͨ qm młtis. s qͥb placeat co¬

Expanded text:
tunc recte vivit, si omnia prius estimet, si dignitatem rebus, non ex opinione multorum, sed ex eorum natura constituat. Prudentis pmiles, non recipies; quibus si animus tuus se oblectaverit, cum omnia disposueris, tristis remanebis: tio; illa siquidem adulatione, ista malignitate suspecta est. Testimonium veritati, non amicitie reddas. Sermones utilesetur: presentia ordina, futura provide, preterita recordare. Propone animo tuo et mala futura et bona: illa ut sustinere possis, ista ut moderari. Prudens numquam otio marcet;lerat, perplexa expedit, dura mollit, aspera lenit, ardua exequat, ex apertis obscura aestimat, ex parvulis magna, ex proximis remota, ex partibus tota. Non te moveat dicentis auctoritas, nec quis, sed quid dicat, intendito. Nec quam multis, sed qualibus placeat, co
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ eo us m̃tem alienant ut fama pecunie nos etiã noci¬
terribłia et sub iugũ libertatem nr̃am ĩmitancia despi¬
bonũ est nlła necessitate ad fallandũ cogit᷑ ulło corrũ
secͤta q̃ret dolor hoc illa altius condam temperãtia
sat et ad sanũ modũ redigit nͨ inꝙͣ ad illas ꝓpt̾ ip̃as ue¬
nit. scit optimũ ẽẽ mod̾ cupitoꝵ ñqͣnͣtum uelis sed
qnͣtum debeas sumere. ¶ Luãitas uetat suꝑbũ ẽẽ
adu̾sus socios uetat auarũ u̾bis reb affectib omunem

Expanded text:
 eo mentem alienant, ut fama pecuniae nos etiam nociterribilia et sub iugum libertatem nostram mittentia despibonum est, nulla necessitate ad fallendum cogitur, nullo corrsecreta quaeret dolor, hoc illa altius condam." Numquid lisat et ad sanum modum redigit nec umquam ad illas propter ipsas venit. Scit optimum esse modum cupitorum non quantum velis, sed quantum debeas sumere. Humanitas vetat superbum esse adversus socios, vetat avarum. Verbis, rebus, adfectibus comem
Abbreviated transcription (Latin):
endas iniurias oportuniores acceptarũ pacĩa facit
regib certior est ex mensuetudine seturitas qr fre¬
quens uindicta paucoꝵ odia repͥmit omĩm irritat
Uolunitas oportet ante seuiendi qm̃ causa deficat
Alioqͥn qͣiadmod̾ p̃cise arbores plurimis ramis repullu¬
lant ⁊ ꝯulta satoꝵ gen̾a̾ ut densiora surgant recidũt᷑ tta
regia ciudesitas auget inimitoꝵ numerũ tollando parẽtes
enĩ liberĩ ꝙ eoꝵ qͥ int̾fecti sunt et ꝓpinqͥ ⁊ amici ĩ locum
singuloꝵ succedunt. ¶ Natã cõmenta est regẽ qd̾ exa
liis animalib licet cognosc̾e et ex apib quaꝵ regi ãplis¬
simũ cubile est medio ꝙ ac tutissimo loco p̃terea on̾e¬
uacat ex actor alienoꝵ oꝑm ⁊ admisso rege totũ agme
q̃runt. Preterea in signis regi forma est dissimilisꝙ ce¬
teris tũ magͥtudĩe tũ nitore. Iracundisime at ꝓ corpo¬
ris captu pugnacissime st̃ apes ⁊ acculeos in uulu̾e relĩ¬

Expanded text:
endas iniurias opportuniores acceptarum patientia facit, regibus certior est ex mansuetudine securitas, quia frequens vindicta paucorum odium opprimit, omnium irritat. Voluntas oportet ante saeviendi quam causa deficiat alioqui, quemadmodum praecisae arbores plurimis ramis repullulant et multa satorum genera, ut densiora surgant, reciduntur, ita regia crudelitas auget inimicorum numerum tollendo ; parentes enim liberique eorum, qui interfecti sunt, et propinqui et amici in locum singuliis animalibus licet cognoscere et ex apibus; quarum regi amplissimum cubile est medio que ac tutissimo loco. Honere vacat, exactor alienorum operum. Et amisso rege totum dilab pugna querunt. Insignis regi forma est dissimilis que ceteris tum magnitudine, tum nitore. 9. Iracundissime ac, pro corporis captu, pugnacissime sunt apes, et aculeos in vulnere relin
Abbreviated transcription (Latin):
tionib iudulgere excludende st̃ Si semel intrauerint in lo¬
cum suum alias substituant. Principiis illaꝵ obstemus
nõ tam iocundũ est post se multos udere qmͣ graue aliqͣm
ascendentib manũ porrigunt. Miraris hoĩem ad eos ire :
Deus ad hõĩes uenit. ĩmo qd̃ est ꝓpius in hoĩes uẽit. Alła sñ
deo mens bona est. Semina in corporib humanis duima: di¬
spersa sunt. q̃ si bonus cultor excepit: similia origini ꝓdeũt
⁊ paria hiis ex quib orta sunt. surgunt. Si malus: nõ alit̾
qm humꝰ sterilis ac palustris necat. ac deinde pͣgam̃ta creat

Expanded text:
tionibus indulgere. Excludendae sunt; si semel intraverint, in locum suum alias substituent. Principiis illarum obstemus. non tam iucundum est multos post se videre quam grave aliquem ascendentibus manum porrigunt. Miraris hominem ad deos ire ? Deus ad homines venit, immo quod est propius, in homines venit; nulla sine deo mens bona est. Semina in corporibus humanis divina dispersa sunt, quae si bonus cultor excipit, similia origini prodeunt et paria iis, ex quibus orta sunt, surgunt; si malus, non aliter quam humus sterilis ac palustris necat ac deinde creat
Abbreviated transcription (Latin):
cidem eo uehem̃tius quo octultius. Omĩa eñ uitia inapti
leuiora sunt. Mdorbi ꝙ̃ tunc ad sauitatem incliuant: cũ
ex abdito erũpunt ac uam suam ꝓferũt. ⁊ auaritiam itaq
lata sanitate subsident ociosi uidem᷑ et non sumus.
S uod oꝑa nr̃a Corpora nĩa rapiunt᷑ fluminũ mort
qͥd qͥd uides currit cũ tp̃r nicħ ex his q̃ uidemꝰ manet ego

Expanded text:
tius, quo occultius. Omnia enim vitia in aperto leniora sunt; morbi quoque tunc ad sanitatem inclinant, cum ex abdito erumpunt ac vim suam proferunt. Et avaritiam itaquelata sanitate subsidunt. Otiosi videmur, et non sumus.Senecam: «Corpora nostra rapiuntur fluminum more; quicquid vides currit cum tempore; nichil ex his que videmus manet. Ego
Abbreviated transcription (Latin):
plus opꝰ sit qm imi ciui. qnͣto maioris uiri putas res¬
puisse hoc munus ꝙͣ meruisse. ¶ Numꝙͣ te in hua¬
nus et ĩmemor ⁊ ingͣtus offendat ut nõ tñ dedisse de¬
lectet. Nũꝙͣ te in has uoces iniuria ĩpellat uellem
nõ dedisse. Beneficii tui tͥ ip̃a infelicitas placeat.¬

Expanded text:
plus opus sit quam uni civi." Quanto maioris viri putas respuisse hoc munus, quam meruisse ! Multi enim nus et immemor et ingratus offendat, ut non tamen dedisse delectet ; numquam in has voces iniuria impellat : " Vellem, non fecissem." Beneficii tui tibi etiam infelicitas placeat
Abbreviated transcription (Latin):
ligere oportet. Effemĩat aĩos amenitas nimia nͭ dubie
aliquid ad corrumpendũ uigorem pͭ regio. Qualib uiã
ium̃ta pacut᷑ quoꝵ durata in aspero ungula est in mos¬
in pͥmo deficit puluere ille unctꝰ ⁊ intidus. ¶ Hitia¬
siue mͦ sñ fine ꝑsequere nã ilł ꝙͦ nͨ finis est ñ modus
Proice q̃ cor tuu̾ lamant q̃ si alit̾ extͣhi nequirent cor
ipm̃ cũ uł reuellandũ erat. Uoluptates p̃cipue extͦba
n dui placet. ¶ Ouoseam ait epicurꝰ ad uu̾itatẽ
sine ullius adintorio exisse fecisse sibi ip̃os uiam. Quosdã
ex illa pͥma nota nõ sumꝰ bñ nobiscum agitur si in scd̾a re¬
dulce tm̃ opꝰ sit s adiutore et ut ita dicam ectore cooctore

Expanded text:
ligere oportet. Effeminat animos amoenitas nimia nec dubie aliquid ad corrumpendum vigorem potest regio. Quamlibet viam iumenta patiuntur, quorum durata in aspero ungula est; in molin primo deficit pulvere ille unctus et nitidus. Severisine modo, sine fine. Nam illis quoque nec finis est nec modus. Proice quaecumque cor tuum laniant, quae si aliter extrahi nequirent, cor ipsum cum illis revellendum erat. Voluptates praecipue exturba ducat. Quosdam ait Epicurus ad veritatem sine ullius adiutorio exisse, fecisse sibi ipsos viam. Hos maxiex illa prima nota non sumus; bene nobiscum agitur, si in secundam reduce tantum opus sit, sed adiutore et, ut ita dicam, coactore