comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Data est ei qui paulo cruci¬
fixus ante quisepultus in tu¬
mulo quimortuus iacer&: qui
postea resurrexerat. Incelo
autem & int̾ra potestas data
est. ut quiantea regnabat in
celis perfidẽ credentiũ regn&
interris.
eunites enqo

Expanded text:
Data est ei, qui paulo ante crucifixus est, qui sepultus in tumulo, qui mortuus jacuerat, qui postea resurrexerat. In coelo autem et in terra potestas data est, ut qui antea regnabat in coelo, per fidem credentium regnet in terris. Euntes ergo
Abbreviated transcription (Latin):
Rimus in hac parge
Id est quasinos in hac parte
ab illis minus aliquid ab eamus
& non magis nob uera & fortia
p̃dicemus in quo quis aud&
ix irsipiertia dico audeo
ett eco Idest possum audire
si uolo hic se apłis conparat
laborũ suorũ contẽplatione
hebReis̃ et eco. ic rahela¬
tre s̃ et eco sec̃ ab rahe s̃
et eco Id est si in hoc gloriant᷑
qđ hebrei s̃ aut israhelite
aut sem̃ abraliȩ & ego gloriari
dexp̃o ministerio glorietur
ñ sapienter gloriantur
uemi. nus sapiers dico lae¬

Expanded text:
rimus in hac parte. Id est, quasi nos in hac parte ab illis minus aliquid habeamus, et non magis vobis vera et fortia dicemus. In quo quis audet, in insipientia dico, audeo et ego. Hoc possum audere, si volo. Hic se apostolis comparat laborum suorum contemplatione. Hebraei sunt et ego: Israelitae sunt et ego: Semen Abrahae sunt et ego. Hoc est, si in hoc gloriantur, quod Hebraei sunt, aut Israelitae, aut semen Abrahae, et ego gloriari de Christi ministerio glorietur non sapienter gloriatur. Ut minus sapiens dico
Abbreviated transcription (Latin):
eido uiga ȩgniã possĩdepo
Hegis peritus qui deuita & na
dñm tẽptans int̃rogat. oc casionẽ
ut reor tẽptandi de ipsis dñi ser¬
monib sũpsiꝗ ubiait. Gaudexe aũ¬
qđ nomna ur̃a scriptaᷤ incȩlis. sed
& ipsa tẽptatione declarat quã
uera sit illa dñi confessio qua pa¬
triloquitꝰ qđ ab scon disti hȩc asa¬
pientib: & prudentib & reuelasti
ac paruulis. atildie dix ad eũ
Inlece quidscripgii est

Expanded text:
endo vitam aeternam possidebo? Legisperitus, qui de vita aeterna Dominum tentans interrogat, occasionem, ut reor, tentandi de ipsis Domini sermonibus sumpsit, ubi ait: Gaudete quod nomina vestra scripta sunt in coelis. Sed ipsa sua tentatione declarat quam vera sit illa Domini confessio, qua Patri loquitur: Quia abscondisti haec a sapientibus et prudentibus et revelasti ea parvulis. At ille dixit ad eum: In
Abbreviated transcription (Latin):
mons quippe oliueti sublimitatẽ
dominicȩ pietatis & misericordiȩ
designat qui & grecȩ hel eos mi¬
sericordia oliuecũ uocatur eleon
& ipsa unctio olei fessis sol& ad ferri
ac puritate prȩmin& & quecumq
ei liquorẽ suꝑ fundere uolueris.
confestim huno transcendere eio
suꝑ ferri consueuit: gratiã miseri¬
cordiȩ cȩlestis non inuenienter
insinuat dequa scriptũ ẽ suauis
dñs uniuersis & miserationes eius
eiusdem gratiȩ quare mota legis
lux euuangelicȩ ueritatis erat
reuelanda de monstrat ꝑgit ergo
iłis in montẽ oliueti ut arcẽ mise¬
ricordie inse constare denunti&
uenit iterũ diluculo intẽplum
ut eandem misericordiã cũ inci¬
pienti noui testam̃ti lumine fi¬
delib: tẽplo uidelic& suo pandendã
prebendamq signific& et oconis

Expanded text:
Mons quippe Oliveti sublimitatem Dominicae pietatis et misericordiae designat. Quia et Graece ἔλεος misericordia, olivetum vocatur ἐλαιών; et ipsa unctio olei fessis ac dolentibus ac puritate praeeminet, et quemcunque ei liquorem superfundere volueris, confestim hunc transcendere, eique superferri consuevit, gratiam misericordiae coelestis non inconvenienter insinuat, de qua scriptum est: Suavis Dominus universis, et miserationes ejus ejusdem gratiae, qua, remota legis umbra, lux evangelicae veritatis erat revelanda demonstrat. Pergit ergo Jesus in montem Oliveti, ut arcem misericordiae in se constare denuntiet; venit iterum diluculo in templum, ut eamdem misericordiam cum incipiente Novi Testamenti lumine fidelibus, templo videlicet suo pandendam praebendamque significet. Et omnis
Abbreviated transcription (Latin):
et dixer̃ ei maqist̃ hec coulaer
modo dep̃hers a ẽ ix adul¬
gerio inlege autẽ aoorses
lapidare. et cr Vt¬
t si & ipse
hanc lapidandã decerner&: deri¬
derent eũ quasi misericordiȩ quã
semꝑ docebat oblitũ Si lapidari
uetar& striderent in eum
dentib: suis & quasi factorẽ
scelerũ legisq: contrariũ ue¬
lut merito dãpnarent
iħs aũ ueclinanes se
deo sũ digito scrure

Expanded text:
Magister, haec mulier modo deprehensa est in adulterio, in lege autem Moyses lapidare, etc. Ut, si ipse hanc lapidandam decerneret, deriderent eum, quasi misericordiae, quam semper docebat, oblitum. Si lapidare vetaret, striderent in eum dentibus suis, et quasi fautorem scelerum legisque contrarium, velut merito, damnarent. Jesus autem inclinans se deorsum, digito scribe
Abbreviated transcription (Latin):
apłi sed angeli s̃ uidete quid
dictũ sit simul gaudeat &¬
qui seminat & qui mot& dis¬
paris tẽporis: labores habuer̃
ent̃ ꝑ fruentur: mercedem simul
accepturi sunt uitã x nã Rogauer̃
eũ ut ibi maner& & mansit ibi
duos dies & reliqua xp̃s nuntiat᷑¬
hoc ẽ ecclesia adnuntiante ad xp̃m
ueniunt qui foris s̃ & ñdum sunt
xp̃iani. Credunt ꝑ istã famã : man&
aput eosbiduo hoc est dat illis
duo prȩcepta caritatis id est dilec¬

Expanded text:
apostoli, sed angeli sunt. Videte quid apostoli, sed angeli sunt. Videte quid dictum sit: simul gaudeat qui seminat, et qui metet. Disparis temporis labores habuerunter perfruentur, mercedem simul accepturi sunt vitam aeternam. Rogaverunt eum, ut ibi maneret, et mansit ibi duos dies et reliqua. Christus nuntiatuhoc est, Ecclesia annuntiante, ad Christum veniunt, qui foris sunt, et nondum sunt Christiani. Credunt per istam famam. Manet apud eos biduo, hoc est, dat illis duo praecepta charitatis, id est, dilec
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ ꝓiecit cupiditatẽ &
ꝓperauit adnuntiare ueri¬
tatẽ: discant qui uolunt
euuangelizare ꝓiciant hr¬
driã ad puteũ: & sic currant
adnuntiare xp̃m sicut illa
honere ab iecto currit adci¬
uitatẽ & dicit illis hominib
uenite &uidete hominẽ
mulier fructus maturus
erat & erant albe messes &
falcẽ querebant: er qđ antea
ꝑ proph&as seminatũ fuerat
maturũ factũ erat: falcẽ &
triturã desiderabat: messores
tantumodo me tendi erant
unde & dñs inquit illis.
misi uos quoq megere
LABORES IMEROISTIS
Qui labor auerunt ipse ha¬
braham isaac iacob morses
& cȩteri patri arche: & om̃s
ꝓph&e legite labores eorũ
in omnib: eorũ laborib: pro¬
phetie ẽ xp̃i & ideo semina¬
tores: Ergo iniudga iam mes¬
sis parata erat quid inde
factũ ẽ de ipsa messe eiecta s̃
pauea grana & seminauerunt
orbẽ terrarũ & surgit alia
messes ꝗ infine scłi metenda ẽ
Ista ergo messis crescit inter
Zizaniã: cuius messores non

Expanded text:
iecit cupiditatem et properauit annunciare ueritatem. Discant qui uolunt evangelizare, projiciant hydriam ad puteum, et sic currant annuntiare Christum, sicut illa onere abjecto, currit ad civitatem, et dicit illis hominibus: Venite et videte hominem, mulier fructus maturus erat, et erant albae messes, et falcem quaerebant. Quia quod antea per prophetas seminatum fuerat, maturum factum erat, falcem et trituram desiderabat. Messores tantummodo mittendi erant, unde et Dominus inquit illis: Misi vos quoque metere labores introistis. Qui laboraverunt? Ipse Abraham, Isaac, Jacob, Moyses et caeteri patriarchae et omnes prophetae. Legite labores eorum, in omnibus eorum laboribus, prophetia est Christi, et ideo seminatores. Ergo jam in Judaea messis parata erat. Quid inde factum est. De ipsa messe ejecta sunt pauca grana, et seminaverunt orbem terrarum, et surgit alia messis, quae in fine saeculi metenda est. Ita ergo messis crescit inter zizaniam, cujus messores non
Abbreviated transcription (Latin):
Nulla inquid dis¬
cinccio .e. int̃ iudeos & grecot
cũ conit& exequo om̃s priui
sub peccato fuisse &om̃s qui
ue iudei sint siue gentiles pur¬
gatos eas apriorib scelerib
iustificat & capaces facit gloriȩ

Expanded text:
Nulla, inquit, est distinctio, inter Judaeos et Graecos, cum constet omnes prius sub peccato fuisse, et omnes qui ve Judaei sint, sive gentiles, purgatos eos a prioribus sceleribus justificat, et capaces facit gloriae
Abbreviated transcription (Latin):
facultas quia dum quisq pec¬
catũ amat. futurã gloriã non
sperat: Ille enim fiducialiter
ex pectat: qui ei: mandata fi¬
delit̃ seruat beata enim recte
dicit᷑ spes: ubi filiũ dĩ merebi¬
mur esse & lieredes heredes
quidem dĩ quo heredes autẽ xp̃i
ubi cũ apparuerit similes ei
erimus: quõ eum uidebimus
sic uti est ubi & pecccata nob
donabitur & uita &erna
prȩstabitur ubi solum splen¬
dorẽ solis & consortiũ obti¬
nebimus angelorũ
eit ad¬

Expanded text:
facultas, quia dum quisque peccatum amat, futuram gloriam non sperat. Ille enim fiducialiter exspectat, qui ejus mandata fideliter servat. Beata enim recte dicitur spes, ubi filii Dei merebimur esse, et haeredes, haeredes quidem Dei, cohaeredes autem Christi. Ubi cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est. Ubi peccata nobis donantur, et vita aeterna praestabitur. Ubi splendorem solis et consortium obtinebimus angelorum. Et ad
Abbreviated transcription (Latin):
senia. nec inorbo. nec morte: neo
aliqua mestitia tangitꝰ. Incontami¬
natã qr nullus ineã potest inmunđ
intrare. Inmarciscibilẽ qͥa nec in
ipsis beator hominũ m̃tib: ex longo
usu celestis illa conuersatio ual& ali¬
quando uilescere quoniodo p̃sentis
scłi luxus & diliciȩ solent ñnũquã
diuina consuxudine &usu in fasti¬
diũ uerti
cons eruatã iaceł¬

Expanded text:
senio, nec morbo, nec morte, nec aliqua moestitia tangitur. Incontaminatam, quia nullus eam potest immundus intrare. Immarcescibilem, quia nec in ipsis beatorum hominum mentibus, ex longo usu coelestis illa conversatio valet aliquando vilescere, quomodo praesentis saeculi luxus et deliciae solent, non nunquam divina consuetudine et usu in fastidium verti. Conservatam i
Abbreviated transcription (Latin):
tisq dies: cũ redirent
Remaresit puer iħs i
hierus alẽ M¬
uia natiuitate
immo ac conceptione humane
manifestis miraculorũ erđs
sic est ad ꝓbatus indiciis ipse
&iam mox ubi tempus &atis
congruebat ut ramq: suã re¬
uerent̃ pandere coepit appe¬
rire substantiã & quid uidelic&
patri iuxta ueritatẽ diuine ma¬
iestatis: Et quid iuxta ad sũptionis
humane fragilitatẽ debeat matri
nec absq: prouidentia duodenis
primas suas fidei rudim̃ta reuela¬
bat. que duodecim apłorũ misterio
cunctũ erant reuelanda & eludan¬
da ꝑerbem possumus &occidere
quia sicut septenario sic & di de¬
nario numero qui multiplicatis
inter se inuicem septenarii partib
constat. uel rerũ uel temporũ
uniuersitas a perfectio designetur
atq ideo quo om̃a loca uel tẽpora
doceat occupari recte aduo decimo
numero iubar summat ex ordium

Expanded text:
 diebus, cum redirent, remansit puer Jesus in Hierusalem. Qui a nativitate, imo a conceptione humana, manifestis miraculorum, quia Deus sit, est approbatus indiciis, ipse etiam mox ubi tempus aetatis congruebat, utramque suam reverenter pandere coepit, atque aperire substantiam, et quid videlicet Patri juxta veritatem divinae majestatis, et quid juxta assumptionis humanae fragilitatem debeat matri. Nec absque providentia duodenis prima suae fidei rudimenta revelabat, quae duodecim apostolorum ministerio cunctum erat revelanda et elucidanda per orbem. Possumus et hoc dicere, quia sicut septenario, sic et duodenario numero, qui multiplicatis inter se invicem septenarii partibus constat, vel rerum vel temporum universitas ac perfectio designetur. Atque ideo quo omnia loca vel tempora deceat occupari, recte a duodecimo numero jubar sumat exordium
Abbreviated transcription (Latin):
auttẽ alter algerius
ꝑ hȩc ponens omne corpus
ecclesiȩ ut sicut membra
corporis singulaq: quȩ pro¬
prios habent actus & tam̃
uno consensum mutuo sibi
inuics̃ cedunt: ita inquid & in
ecclesia que corpus xp̃i diuer¬
sos singuli habemus actus
uerbi gratia alius ꝑ sapientiã
est oculus alius ꝑ opera est
manus alius audiendo est au¬
ris unũ tam̃ est ex omnibus
membris corpus ite xp̃o¬

Expanded text:
autem, alter alterius c componens omne corpus Ecclesiae, ut sicut membra corporis, singula quaeque proprios habent actus, et tamen uno consensu mutuo sibi invicem cedunt, ita, inquit, et in Ecclesia, quae est corpus Christi, diversos singuli habemus actus, verbi gratia alius per sapientiam, est oculus, alius per opera est manus, alius audiendo est auris, unum tamen est ex omnibus membris, corpus in Chr
Abbreviated transcription (Latin):
pore suo qđ est ecclesia ad hiue
patior iniquos. in cui: &iã mẽ¬
bris beneficia conlata sibi facta ẽe.
denuntiat cũ ait. esuriui & de¬
distis mͥ manducare & exponen¬
do subiuncx̃. Quã diu exmini
ego sũquẽ tu ꝑseqris. Non
dĩx ego sũ dĩ. ego su dĩ filius. sed
humilitatis inquid mex̧ infir¬
quamas depone. Sed subdi & in¬
gredere inciuitatẽ & dicet tibi
quid ge opoiegeat facene:
eg cr̃. Non continuo ꝗ essent
facienda monstraũ sed inciui¬
tate p̾modũ audienda p̃monuit
ut tanto pͥinbonis solidius.
star& quanto prius funditus euer¬
sus apristino errore cecidisi&.
aꝑgis ꝗoculas nihil. uides at

Expanded text:
pore suo, quod est Ecclesia, adhuc patitur iniquos. In cujus etiam membris beneficia collata, sibi facta esse denuntiat, cum ait: Esurivi, et dedistis mihi manducare . Et exponendo subjunxit: Quandiu uniEgo sum quem tu persequeris. Non dixit, Ego sum Deus, ego sum Dei filius, sed humilitatis, inquit, meae infirsquamas depone. Sed surge et ingredere civitatem, et dicetur tibi quid te oporteat facere, etc. Non continuo quae essent facienda monstravit, sed in civitate postmodum facienda praemonuit, ut tanto post in bonis solidius staret, quanto prius funditus eversus a pristino errore cecidisset. Apertis oculis nihil videbat
Abbreviated transcription (Latin):
egr Hinc ergo turbari & formi¬
dare poterat cor illorũ quod hibat
ab eis quã uis uenturus essex ad eos
neforsitan gregẽ lupus in hoc in¬
ter uallo inuader& pastoris ab¬
sentia Sed aquibus homo absce¬
debat dr non relinquebat: &idẽ
ꝑid quod homo erat : & manebat
ꝑ id qđ dẽ erat: Ibat ꝑid qđ in uno loco erat
manebat ꝑ id qđ ubiꝗ erat. Si diligeretis
megauderetis utiquae: quia uado ad
patrẽ. quia pat̾ maior me ẽ per
qđ ergo filius non est equalis patri:
ꝑ hoc erat iturus ad patrẽ. per
illud autem in quo est equalis
gignenti unigonitus. num quani
recedit a patre forma quippe
serui accessit: non forma dĩ recessit:
Hec est ad sumpta ñ illa consũpta.
propt̃ hanc dicit: pat̃ maior me
est propt̃ illã uero ego & pater
unũ sumus. agnoscam:. geminã
substantiã xp̃i diuinã scilic&. qua
equalis est patri humanã qua ma¬
ior est pater: utrumq aũ simul
non duo sed unus xp̃s. Mesit qua¬
ternitas sederinitas dĩ. Sicut enĩ

Expanded text:
 Hinc ergo turbari et formidare poterat cor illorum, quod ibat ab eis, quamvis venturus ad eos, ne forsitan gregem lupus hoc intervallo invaderet pastoris absentia. Sed a quibus homo abscedebat, Deus non relinquebat: idem per id quod homo erat, et manebat per id quod Deus erat. Ibat per imanebat per id quod ubique erat. Si diligeretis me, gauderetis utique quia vado ad Patrem, quia Pater major me est. Per quod ergo filius non est aequalis patri, per hoc erat iturus ad patrem, per illud autem in quo est aequalis gignenti unigenitus, nunquam recedit a patre. Forma quippe servi accessit, non forma Dei recessit, haec est assumpta, non illa consumpta. Propter hanc dicit, Pater major me est, propter illam vero, ego et Pater us. » « Agnoscamus geminam substantiam Christi, divinam scilicet, qua aequalis est Patri; humanam qua major est Pater: utrumque autem simul, non duo, sed unus Christus, ne sit quaternitas, sed Trinitas Deus. Sicut enim
Abbreviated transcription (Latin):
ritiã repellit. Beatimites irã & in¬
dignationẽ excludit. Beati quilugent
scłi tristitiaq: mortẽ operatꝰ repue¬
nat. Beati esuriunt gułã siue um¬
nũ deliciarũ cupiditatẽ ꝑ ieiunũ
retundit. Beati misericordes suꝑ¬
biã humili commpatiendo iecit Beati
mundo corde fornicationẽ &om¬
ne corporis inquinam̃tũ fortiter
extor qu&. Beati pacifici uana glo¬
riã pacis dilectione humiliat. Beati
qui ꝑsecutionẽ accidiã omnẽq dis¬
currendi amorẽ abiecit.

Expanded text:
ritiam repellit. Beati mites, iram et indignationem excludit. Beati qui lugent, saeculi tristitiam quae mortem operatur repugnat. Beati qui esuriunt, gulam, sive omnium deliciarum cupiditatem, per jejunium retundit. Beati misericordes, humili compatiendo jecit. Beati mundo corde, in fornicationem et omnem corporis inquinamentum fortiter extorquet. Beati pacifici, vanam gloriam, pacis dilectionem humiliat. Beati qui persecutionem, accidiam omnemque discurrendi amorem abjicit.
Abbreviated transcription (Latin):
testimoniũ ꝑ hibebat illi sacro scõ
misterio. qđ ecclesiã cotã ꝑ orbem
suo sanguine lauar&. ett gres
unum sunit. Inuidia namq
hec manent nihil que eorũ a sui co¬
nexione se iungitur: quia nec sine¬
nitas nec sine uera credenda ẽ hu¬
manitate diuinitas. Sed & innob¬
hec unũ sunt. Nonnatura eiusdẽ
subsistentia sed eiusdẽ operati¬
one misterii. Nam sic ut beatus
ambrosius an sp̃s mentẽ renouat
aqua ꝓficit ad lauacrũ sanguis ex¬
pectat ad p̃tiũ sp̃s enĩ nos ꝑ adopti¬
onẽ filios dĩ fecit: sacri fontis unda
nos abluit. sanguis dñi nos redemit.
alterũ igitur inuisibile alterum
uisibile testimoniũ sacram̃to
consequitur spĩtali. SigEsqi¬
moniũ hociniũ accipi¬
maius es quõ hoc ẽ ges¬
qr gesgipicagus esg
depilio suo. Magnum
est testimoniũ hominis: qđ ꝑ
hibex defilio dĩ dicens. dixit
dñs dño meo sede addextris
meis. Et ex ꝑsona illius silii. dñs

Expanded text:
testimonium perhibebat illis, sacrosancto testimonium perhibebat illis, sacrosancto mysterio, quod Ecclesiam totam, per orbem suo sanguine lavaret. Et tres unum sunt. Individua namque haec manent, nihilque eorum a sui connexione sejungitur, quia nec sinnitas, nec sine vera credenda est humanitate divinitas. Sed haec in nobis unum sunt, non natura ejusdem subsistentiae, sed ejusdem operatione mysterii. Nam sicut beatus Ambrosius ait: Spiritus mentem renovat, aqua proficit ad lavacrum, sanguis exspectat ad pretium. Spiritus enim nos per adoptionem filios Dei fecit; sacri fontis unda nos abluit, sanguis Domini nos redemit. Alterum igitur invisibile, alterum visibile, testimonium sacramento consequitur spiritali. Si testimonium hominum accepimajus est. Quoniam hoc est tesquia testificatus est de Filio suo. Magnum est testimonium hominis quod perhibet de Filio Dei, dicens: Dixit Dominus Domino meo: Sede a dextris meis. Et ex persona illius Filii: Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
qui testimoruum danie.
sp̃s aqua ett sanquis.
est ueritas: quando suꝑ babti¬
⁊ atũ descendit. si enĩ uerus filius
di noness&: nequaquã ineũ tanta
manifestacione sp̃s sc̃s uenir&.
aqua &iam & sanguis dedere cesti
moniũ quo ihs̃ ẽ ueritas quando
delatere ei: incruce mortui mana¬
ta sunt. quod nullatenus fieri possec:
si uerã carnis naturã haber&. Sed
& hoc ante passionẽ cũ orar& factus
est sudor eius tamquã gutte san¬
guinis decurrentis int̃rã ueritati
carnis ad sumpte testimoniũ dat.
nec reticendũ qđ in hoc quoquae
sanguis &aqua cestimoniũ illi de¬
der̃ : qđ delatere mortui uiuacit̃
effluxer̃ quod erat contra naturã
corporis. atq obid misteriis aptũ.
& testimoniũ ueritatis fuit con¬
gruũ uidelic& insinuans quia &
ipsũ dñi corpus melius post mortẽ
ess& uicturũ resuscitatũ ingloria.
& ipsa mors illius nob uitã donar&.
hoc quoq qđ sudor ei: instargut¬
tarũ sanguinis decurrobat in trã

Expanded text:
qui testimonium dant, Spiritus, aqua et sanguis. est veritas, qui super baptizatum descendit. Si enim verus filius Dei non esset, nequaquam in eum tanta manifestatione spiritus sanctus veniret. Aqua etiam monium quomodo Jesus est veritas, quando de latere ejus in cruce mortui manarunt, quod nullatenus fieri posset, si veram carnis naturam non haberet. Sed quod ante passionem, cum oraret, factus est sudor ejus sicut guttae sanguinis, decurrentis in terram, veritati carnis assumptae testimonium dat. Nec reticendum quod in hoc quoque sanguis et aqua testimonium illi dederunt, quod de latere mortui vivaciter effluxerunt, quod erat contra naturam corporis, atque ob id mysteriis aptum, et testimonio veritatis fuit congruum . Videlicet, insinuans, quod et ipsum Domini corpus, melius post mortem esset victurum, resuscitatum in gloria, et ipsa mors illius nobis vitam donaret. Hoc quoque quod sudor ejus instar guttarum sanguinis decurrebat in terram,
Abbreviated transcription (Latin):
defilio dĩ. sed multo magis ẽ testi¬
moniũ dĩ qđ testificatus ẽ ipse
defilio suo cum decelo illũ adlo¬
quens ait. Cues silius m̃r dile¬
tus inte conplacuit mihi. mag¬
nũ est testimoniũ p̃cursoris
qđ dĩ filio ꝑhibens ait. Ego bab¬
tizau uos aqua. ille uero bab¬
tizauit uos spũ scõ. maius est
testimoniũ patris. quo spm scm̃
ineũ quo semꝑ erat plenus. &iã¬
uisibiliter misit. quicne¬
dig inpilio di hasea
tesqunoriũ di inse.
Qui ita credit infilio dĩ ut
exerceat operando qđ credit
hab& testimoniũ dĩ inse. Illut
utiq quia ipse quoq infiliorũ
dĩ. numero iure conputetur.¬
ipso unico dĩ filio sic suis fidelib
pollicente. Siquis mihi minis¬
trauerit honorificauit eũ pat̃
m̃s. quod si dĩ testimoniũ habe¬
re merueris. sidm̃ testẽ tuae
fidei intemeritate possederis
quitte hominũ infamia aut
ꝑsecutio ledit : sienĩ dĩ ꝓ nob¬

Expanded text:
de Filio Dei, sed multo majus est testimonium Dei, qui testificatus est ipse de Filio suo, cum de coelo illum alloquens ait: Tu es Filius meus dilectus, in te complacuit mihi . Magnum est testimonium praecursoris, quod de Dei Filio perhibens ait: Ego baptizavi vos aqua, ille vero baptizabit vos Spiritu sancto . Majus est testimonium Patris, quo Spiritum sanctum in eum quo semper erat plenus etiavisibiliter misit. Qui credit in Filium Dei, habet testimonium Dei in se. Qui ita credit in Filium Dei, ut exerceat operando quod credit, habet testimonium Dei in se. Illud utique quia ipse quoque in filiorum Dei numero jure coipso unico Dei Filio sic suis fidelibus pollicente: Si quis mihi ministraverit, honorificabit eum Pater meus. Quod si Dei testimonium habere merueris, si Dominum testem tuae fidei intemeratae possederis, quid te hominum infamia, aut persecutio laedet: Si enim D
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc est ut sciat unus quisq
& intellegat q in eo sit m̃sura
gratiȩ dĩ quã consequi me¬
ruit ꝑfidem inter dum enim
accepit quis ađo ne sapiat
in opere caritatis. aut erga
miseri cordias pauperũ aut
circa debiliũ cura aut erga
uiduarũ & pupillorũ defen¬
sionẽ aut erga hospitalitatis
sollicitudinẽ hec ergo singula
diuisit unic uiq: đs secundũ
m̃ surã fidei Sed si is qui ac¬
cepit gratiã ut de uno alico
horũ saper& non intellegat
m̃ surã gratiȩ sibi date. sed
uellit sapere. in quo gratiȩ
non accipit & non discere
uellit sed docereq: nescit
iste cum minus sapiat plus
uult sapere quã oporta
uerũ ut euidentius ad huc
dehis apłis ad signar& intro¬
duci exemplũ & dicit
sicut erim ixuno cor

Expanded text:
Hoc est, ut sciat unusquisque et intelligat quae in eo sit mensura gratiae Dei quam consequi meruit per fidem, interdum enim accipit, quis a Deo, ut sapiat in opere charitatis, aut erga misericordias pauperum, aut circa debilium curam, aut erga viduarum et pupillorum defensionem, aut erga hospitalitatis sollicitudinem, haec ergo singula divisit Deus unicuique secundum mensuram fidei, sed si is qui accepit gratiam, ut de uno aliquo horum saperet, non intelligat mensuram gratiae sibi datae, sed velit sapere in quo gratiam non accepit, et non discere velit, sed docere quae nescit, iste cum minus sapiat plus vult sapere, quam oportet, verum ut evidentius adhuc de his Apostolus assignaret, introducit exemplum et dicit: Sicut enim in uno cor
Abbreviated transcription (Latin):
uoduos putatis ꝑditi¬
onẽ essẽ unguenti officiũ sepul¬
ture ẽ nec mirũ si mihi bonũ odo¬
rẽ fidei suȩ dederit: cũ ego ꝓ ea
futurus sim sanguine meũ
catũ puerit hoc euanqeł

Expanded text:
uod vos putatis perditionem esse unguenti, officium sepulturae est, nec mirum, si mihi bonum odorem fidei suae dederit, cum ego pro ea fusurus sim sanguinem meum. catum fuerit hoc Evangelium
Abbreviated transcription (Latin):
cum impleti gratia spĩtali doc¬
tores scĩ tor & tanta miracula
in nomine xp̃i fecer̃. quib: orbẽ
totũ ad sidẽ xp̃i conuerterent:
tota hac tanta ꝓ xp̃i nomine pas¬
dũ caritatẽ in cordib nr̃is diffun¬
dit &e cernae patriae amorẽ
inspirat. quia demeo accipiex
& adnunc iabit uob idẽ de meo
patre . Depatre accipit sp̃s sc̃s
quia depatre ꝓcedit. de quo &
filius natus est. Qui uero depatre
natus sit: denullo ꝓcedit pater
est solus. om̃a quecũq hab& pat̃
mea s: ꝓpterea dixi quia de meo
accipiet &adnunciabit uobis.
Deliis dix̃ qui a dipsã patris di
uinitatẽ ꝑtinent in quib: ille ẽ
equalis patri inqua ẽ sp̃s sc̃s equa
patri & filio. quia una substantia
una natura una inaiestas. una gloria
una aeternitas est patris & filii & sp̃s
scĩ Et est unus dĩ om̃ps inuisibilis
in conp̃hensibilis omni creature pa¬
ter &x filius & sp̃i sc̃s. conicoedia. In
missione: istarũ duarũ fit concordia
lectionũ
doc̃c ini post ocqͣs¬

Expanded text:
cum impleti gratia spirituali doctores sancti tot et tanta miracula in nomine Christi fecerunt, quibus orbem totum ad fidem Christi converterent, tot ac tanta pro Christi nomine pasdum charitatem in cordibus nostris diffundit, et aeternae patriae amorem inspirat. Quia de meo accipiet, et annuntiabit vobis, id est, de meo Patre. De Patre accepit Spiritus sanctus, quia de Patre procedit, de quo et Filius natus est: qui vero de nullo natus sit, de nullo procedit, Pater est solus. Omnia quaecunque habet Pater, mea sunt, propterea dixi quia de meo accipiet, et annuntiabit vobis. De his dixit ququibus ille est aequalis Patri, in qua est et Patri et Filio, quia una substantia, una natura, una majestas, una gloria, una aeternitas est Patris et Filii et Spiritus sancti, et est unus Deus omnipotens, invisibilis, incomprehensibilis omni creaturae, Pater et Filius et Spiritus sanctus. CONCORDIA. In i dono et missione, istarum duarum fit concordia lectionum. DOMINICA IV POST OC
Abbreviated transcription (Latin):
rio certandi ꝓueritate succensi s̃:
nontam̃ putandũ est in hac uita:.
quẽ piã omnẽ ueritatẽ posse con¬
lus apostolus qui ad terciũ celũ rap¬
tus ẽ Et ibi audiuit archana uer¬
ba queñlic& homini loqui ait.

Expanded text:
rio certandi pro veritate succensi sunt. rio certandi pro veritate succensi sunt. Non tamen putandum est in hac vita quempiam omnem veritatem posse comlus apostolus, qui ad tertium coelum raptus est, et ibi audivit arcana verba, quae non licet homini loqui , ait:
Abbreviated transcription (Latin):
Nonenĩ loquitur sp̃s a semetipso
scetasse quia non est a semecipso
quitur a semetipso: idẽ sine pa¬
tris & filii cõmunione: nonenĩ
diuisus ẽ sp̃s sc̃s a patre & filio.
sed unũ opus ẽ patris & filu &¬
Audi& indelic& ꝑunitatẽ substani¬
tiaȩ & ꝓprietatẽ scientiae. Ñ lo
quit᷑ asemetipso: quia ñ est a se¬
mecipso pat̃ quippe solus de
enĩ audi& sp̃s sc̃s a quo ꝓcedit:
quia n est ase ipso sed ab illo aquo
ꝓcedit. aquo illi ẽ intelligentia
ab illo utiq &scientia ab illo
igitur audientia qđ nihil ẽ aliut
quã scientia quod uero adiunx̃.
& que uenturas ad nunciabit uob.
Constat enĩ non nullo scõrũ inspũ

Expanded text:
 loquetur a semetipso, fortasse quia non est a semetipso,quitur a semetipso, id est, sine Patris et Filii communione. Non enim divisus est Spiritus sanctus a Patre et Filio, sed unum opus est Patris, et FilAudiet videlicet per unitatem substantiae et proprietatem scientiae. Non enim loquitur a semetipso, quia non est a semetipso: Pater quippe solus de enim audiet Spiritus sanctus a quo procedit, quia non est a seipso, sed ab illo a quo procedit. A quo illi est intelligentia, ab illo utique et scientia: ab illo igitur audientia, quod nihil est aliud quam scientia. Quod vero adjunxit: Et quae ventura sunt annuntiabit vobis. Constat
Abbreviated transcription (Latin):
minẽ uerũ corde credunt
ac diligunt. dequa ꝓfecto ius¬
ticia fidei arguntur infideles :
cur ipsi udelicex cũsimilit̃
uerbũ uite audirent: nolu¬
erint credere iniusticiã. neq
enĩ nequitia malorũ ex sua
solũ prauitate: uerũ &iã ex
conparatione rectorũ: quam
statim dãpnanda denunciex.
arguit ergo mundũ sp̃s sc̃s
depeccato: quia ñ crediderit
credentiũ: quia exemplum
eorũ sequi noluerit: qui huno
ad patrẽ ascendisse: neq: ultra
corporalit̃ int̃ris conuersatu¬
rũ esse sciebant. nec tam̃ ab
oius dilectione poterant ulla
ratione separari. hoc est enĩ
qđ ait . quia ad patrẽ uado etiã
non uidebitis me. Honuide¬
bitis me post quã ascendere
qualẽ nunc uidere soletis car¬
ne mortali. & conp̃hensibili
circũ datũ sed inmaiestate ad
iudiciũ uenientẽ . Et ꝑacto iu¬
dicio inmaiore gloria cũ scĩs
apparentem sequitur.
deiudicio autẽ quia princepo
coiradi huius udi catud e

Expanded text:
minem verum corde credunt minem verum corde credunt ac diligunt. De qua profecto justitia fidei arguuntur infideles, cur ipsi videlicet. cum similiter verbum vitae audirent, noluerint credere in justitiam. Neque enim nequitia malorum ex sua solum pravitate, sed etiam ex comparatione justorum, quam statim damnandi sint denuntiat. Arguit ergo mundum Spiritus sanctus de peccato. quia non crediderit credentium, quia exemplum eorum sequi noluerit, qui hunc ad Patrem ascendisse, neque ultra corporaliter in terris conversaturum esse sciebant, nec tamen ab ejus dilectione poterant ulla ratione separari. Hoc est enim quod ait, quia ad Patrem vado, et jam non videbitis me. Non videbitis me, postquam ascendero, qualem nunc videre soletis carne mortali et comprehensibili circumdatum. Sed in majestate ad judicium venientem, et, peracto judicio, in majori gloria cum sanctis apparentem. Sequitur: De judicio autem, quia princeps mundi hujus judicatus est.
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃ĩ indiscipulis ei: toto orbe
diffusis. non unã gentẽ intelli¬
gitur arguisse sed mundũ. In
tuerent mundũ. idest amatores
mundi arguere. depeccato
eade iusticia et deiudicio.
¶uã sententiã ipse xp̃s expo¬
suit dicens. Depeccato quia
ñcredunt inme. peccatũ in¬
credulitatis quasi speciale po¬
suit. quia sicut fides origo
uirtutũ. ita solidam̃tũ est ui¬
tiorũ in incredulitate ꝑsistere
Dño terribilit̃ ad testante qui
ait . Qui autẽ noncrediderio
iã iudicatus est: quia ñcredit
in nomine unigeniti filii dĩ iu¬
dicatus dixit: idest dãpnatus.
deiusticia uero quia
ad padremoo uado etiã
monuidepigis me
Iusticia discipulorũ xp̃s erat¬
qđ dñm quẽ uerũ hominẽ cer¬
nebant. uerũ quoq dĩ filiũ eẽ
credider̃. Et quẽ sibi corpora¬
lit ab latũ nouerant: certo sẽꝑ
amore colebant. Iusticia ceterorũ
fidelium. idest eorum qui dnm
in carne non uiderunt. Hec ẽ
quod eũ corporali intuitu
nũquã uiderunt: dm̃ & ho¬

Expanded text:
s in discipulis ejus toto orbe diffusis, non unam gentem intelligitur arguisse, sed mundum. tuerent mundum, id est, amatores mundi arguere. De peccato, et de justitia, et de judicio. Quam sententiam ipse Christus exposuit dicens: De peccato, quoniam non credunt in me. Peccatum incredulitatis quasi speciale posuit, quia sicut fides origo virtutum, ita solidamentum est vitiorum in incredulitate persistere, Domino terribiliter attestante qui ait: Qui autem non credit jam judicatus est, quia non credit in nomine unigeniti Filii Dei. Judicatus dixit, id est, damnatus. De justitia vero, quia ad Patrem vado, etiam non videbitis me. Justitia discipulorum erum hominem cernebant, verum quoque Dei Filium esse crediderunt; et quem sibi corporaliter ablatum noverant, certo semper amore colebant. Justitia caeterorum fidelium, id est, eorum qui Dominum in carne non viderunt, haec est, quod eum quem corporali intuitu nunquam viderunt, Deum et ho
Abbreviated transcription (Latin):
adnunciabit: cũ gaudia nob pa¬
triȩ celestis ad memoriã reducit.
cũ festa illa suꝑne ciuitatis ꝑdonũ
nob̵ suae adspirationis innotuit.
uentura nob̵ ad nunciat cũ nos
adelectacione p̃sentiũ abtrahens
desideriis inflãmat alle cla¬
rificabit quia oemeo
VODIS.
Sp̃i clarificauit xp̃m quia
peũ ea caritas incordib disci¬
pulorũ accensa ẽ : ut ab iecto
timore carnali effeccũ resur¬
rectionis er constanter p̃dica¬
rent. qui paulo ante tẽpore
passionis paindi fugerant. unde
scriptum est. Et repleti s̃ om̃s¬

Expanded text:
nobis annuntiat, cum gaudia nobis patriae coelestis ad memoriam reducit, cum festa illa supernae civitatis per donum nobis suae aspirationis innotescit. Ventura nobis annuntiat, cum nos a delectatione praesentium abstrahens, desideriis inflammat. Ille me clarificvobis. Spiritus clarificabit Christum, quia per eum ea charitas in cordibus discipulorum accensa est, ut abjecto timore carnali effectum resurrectionis ejus constanter praedicarent, qui paulo ante tempore passionis pavidi fugerant. Unde scriptum est: Et repleti sunt om
Abbreviated transcription (Latin):
õdorẽ suauitantis
Qui ꝓaliorũ salute usq ad
sanguinẽ contra peccatũ dimi¬
gat. Ita ut & animam suã tradat
ꝓeis iste ambulat incaritate
imitans xp̃m qui nos intantũ
dilex̃ ut cruce ꝓ salute hominũ
sustiner& quo modo enim ille
tradidit sem&ipsũ ꝓnob sic &
ipse ꝓquib: potest libenter oc¬
cumbens imitabitur eũ qui ob¬
lationẽ & hostiã in odorẽ sua¬
uitatis se patri tradidit fi&
otiam ipse oblatio & hostia đĩ
in odorẽ suauitatis
pornicatio autẽ et
ocoris rmunditia aurt
auaritia nec mocooietꝰ¬

Expanded text:
tatis. Qui pro aliorum salute usque ad sanguinem contra peccatum dimicat, ita ut et animam suam tradat pro eis: iste ambulat in charitate, imitans Christum, qui nos intantum dilexit, ut crucem pro salute omnium sustineret. Quomodo enim ille se tradidit pro nobis: sic et iste pro quibus potest libenter occumbens, imitabitur eum qui oblationem et hostiam 640 in odorem suavitatis se Patri tradidit, et fiet etiam ipse oblatio et hostia Dei in odorem suavitatis. Fornicatio autem et omnis immunditia, aut avaritia, nec no
Abbreviated transcription (Latin):
uȩritur
cur duos hos specialiter posu¬
it abel & zachariã quia ne¬
uter tunc praesens fuit & pos¬
tea multi ab eis scĩ occisi sunt.
nimirũ ꝓ ȩcuitate piaculi Cam
enim occidit habel fratrẽ suũ
nulla causa iuxta existente
ioas quoq: rex filiũ sacerdotis
nutriente se &eripiente de
morte & in templo septẽ annis
abscõdenti secum azaria aut
ei: omne semen regiũ desiderio
regni inter feciss& maximeq
conlactaneũ suũ horum in quã
omniũ oblitus inter fecit. Itẽ
quȩritur si sanguis horũ qui
post hunc occisi sunt: uenio
suꝑ eos nimirũ zacharias scõs
infine mundi passuros signifi¬
cat quorũ omniũ sanguis ue¬
ni& suꝑ generationẽ malam
cuius malitia unitas est quare
a sanguine habel. qui prius mar
ad sanguinẽ ⁊acharie queren¬
dũ est cũ & multi posteũ usq
ad natiuitatẽ xp̃i & ipso mox
in nocens inb&hlem pueri sint
ab hac generatione ꝑ empti nisi
forte quia abel pastor ouium
tacharias sacerdos fuit & hic

Expanded text:
eritur cur duos hos specialiter posuit Abel et Zachariam, quia neuter tunc praesens fuit, et postea multi ab eis sancti occisi sunt, nimirum pro aequalitate piaculi. Cain enim occidit Abel fratrem suum, nulla causa justa existente. Joas quoque rex filium sacerdotis nutrientis se et eripientis de morte, et in templo septem annis abscondentis se, cum Athalia, avia ejus, omne semen regium, desiderio regni, interfecisset, maximeque collactaneum suum; horum, inquam, omnium oblitus, interfecit. Item quaeritur: Si sanguis horum, qui post hunc occisi sunt, venit super eos, nimirum Zacharias sanctos in fine mundi passuros, significat, quorum omnium sanguis veniet super generationem malam, cujus malitia unita est, quare a sanguine Abel, qui primus marad sanguinem Zachariae quaerendum est, cum et multi post eum usque ad nativitatem Christi, et ipso mox nato innocentes in Bethleem pueri sint ab hac generatione perempti ? Nisi forte, quia Abel pastor ovium, Zacharias sacerdos fuit, et hic
Abbreviated transcription (Latin):
gipa cauenigis. Qui ergo seđ
sp̃m agens mortificat actus car¬
nis. uiu& ꝓpt̃ inhabitantẽ in se
sp̃m uitae. Mortificat aũ quis ac¬
tus carnis hoc modo. fruetus.ẽ.
sp̃s caritatiso diũ carnis ẽ. accus.
odiũ ergo ꝑcaritatẽ mortificatꝰ
& extinguitꝰ. Caudiũ similit̃ fruc¬

Expanded text:
is, vivetis. Qui ergo secundum spiritum agens, mortificat actus carnis, vivet propter inhabitantem in se spiritum vitae. Mortificat autem quis actus carnis hoc modo, fructus est spiritus charitas, odium carnis est actus, odium ergo per charitatem mortificatur et exstinguitur.
Abbreviated transcription (Latin):
Ne uacat ministerio qđ die
tertio post illaq: superior
euangelii sermo descripserat:
niuptiȩ referunt᷑ sed tertio
sibi ecclesie ueniss& de sign&
primũ quippe scłi tẽpus ante
legẽ patri archarũ exemplis
secundũ sublege ꝓphetarũ
scriptis tertiũ sub gratia p̃¬
coniis euangelistarũ quasi
tertia diei lucẽ mundo reful¬
sit. In quo dñs & saluator nr̃
ꝓredẽptione generis humane
in carne natus apparuit sed
& hoc inchanna galilee id est
in cȩlo transmigrationis ꝑ¬
petrate eadem nuptiȩ facte
ꝑ hibentur: tipice denunciat
eos maxime gratia xp̃i dignos ex¬
istere qui zelo feruore pie de¬
uotionis &emulari carismata
meliora ao deuitiis aduirtutes
migrare Ruptiȩ pacte s̃

Expanded text:
Nec vacat mysterio, quod die tertio post ea, quae superior Evangelii sermo descripserat, nuptiae factae referuntur, sed tertio sibi Ecclesiam venisse designat. Primum quippe saeculi tempus ad legem, patriarcharum exemplis; secundum sub lege, prophetarum scriptis; tertium sub gratia, praeconiis evangelistarum, quasi tertiae diei luce mundo refulsit; in quo Dominus et Salvator noster pro redemptione generis humani in carne natus apparuit. Sed et hoc, quod in Cana Galilaeae, id est, in coelo transmigrationis perpetratperhibentur, typice denuntiat eos maxime gratia Christi dignos existere, qui zelo ac fervore piae devotionis, et aemulari charismata meliora, ac de vitiis ad virtutes migrare. Nuptiae factae s
Abbreviated transcription (Latin):
cati inmicis fortitor resistere.
ualeatis. Iacta indm̃. ait psal¬
mista curam tuam & ipse te
enutri&. quoruam ipsi cu¬
ra est deuosis. Oculi enĩ
dnĩ super iustos.& aures eius
inpreces eorum. & qui tangit
eos quasi quitangit pupillam
oculi eius. Sonru es ꝗoge.
Id est temperati. Sobrietas enĩ
temperantia intelligitur.
gitur. Non est nobis conlucta¬
cio ait a postolus paulus aduersus
carnem & sanguinem. sed aduer¬
sus spiritalia nequitia quia
aduersarius uesq̃ dia¬
Aliquando diabolus leo prop Ret
ter aꝑtas persecutiones dici¬
tur. aliquando draco proptor
occultas insidias nominatur.
cui resis trge portes in
ride. execoplo xp̃o nesis¬

Expanded text:
cati, inimicis fortiter resistere valeatis. Jacta in Deum, ait Psalmista, curam tuam, et ipse te enutriet. Quoniam ipsi cura est de vobis. Oculi enim Domini super justos et aures ejus ad preces eorum, et qui tangit eos, quasi qui tangit pupillam oculi ejus. Sobrii estote. Id est, temperati, sobrietas enim temperantia intelligitur. gitur, non est nobis colluctio, ait Apostolus, adversus carnem et sanguinem, sed adversus spiritales nequitias. Quia adversarius vester diaAliquando diabolus leo propter apertas persecutiones dicitur. Aliquando draco propter occultas insidias nominatur. Cui resistite fortes in fide. Exemplo Christi resis
Abbreviated transcription (Latin):
Idest eandem passionem quam
uos sustinetis. & eaquae in mun¬
do est ur̃a fraternitas qua est
uniuersalis ecdesia sustinere non
cesia ds aũ om̃nus quatiae.
Id est multi formis gratia. Omne
enim bonum quod homo hab&. per
gradiam dĩ ut habeat. accipit.
temporalis est. & gloria futuri ie¬

Expanded text:
ssionem, quam vos sustinetis, et ea quae in mundo est vestrae fraternitatis, quae est universalis Ecclesia, sustinere non cessat. Deus autem omnis gratiae. Id est, multiformis gratiae: Omne enim bonum, quod homo habet per gratiam Dei, ut habeat accipit. temporalis est, et gloria futuri sae
Abbreviated transcription (Latin):
ifrł & abiectionẽ in creduli po¬
puli ꝑmanentis. De quib dixe¬
rat non ẽ. pax impiis dic̃ dñs
transit ad ecclesias degentibus
congregatas. Et eis sub insularũ
nomine loquitꝰ. q ꝑsecutorum
quasi maris fluctib patent: et
exomni parte. seuiente naufra¬
gio tundunt᷑ potius quã mouent:
ac nequis put& uiolentã . ẽẽ. ex¬
positionẽ ñr̃a & non ad gentes
ꝑtinere qđ dicitꝰ sed ad sina¬
gogas populi iudeorũ sequitꝰ
&adteridige popula. Siue

Expanded text:
 abjectionem increduli populi permanentis, de quibus dixerat, non est pax impiis dicit Dominus, transit ad ecclesias de gentibus congregatas, et eis sub insularum nomine loquitur, quae persecutorum quasi maris fluctibus patent, et ex omni parte saeviente naufragio conduntur potius, quam moventur. Ac ne quis putet violentam esse expositionem nostram, et non ad gentes pertinere quod dicitur, sed ad synagogas populi Judaeorum, sequitur, et attendite populi, sive
Abbreviated transcription (Latin):
ad ꝓpinquat. accedit autẽ r&ro
siue iuxta id qđ ipse ait. Siquis
mͥministrat me sequat᷑. & alibi.
p̃cipit̾: post dñm dm̃ tuũ abulab
siue qs p̃sentẽ in carne dñm ñui¬
dens ꝑactis tẽporariȩ dispensatio¬
nis sacram̃tis ei iã ꝑfidẽ coepit
uestigia subsequi Tangit autẽ fĩ¬
briã uestim̃ti &undas restringit
sanguinis qr beatus &uere mun¬
danđ qui uł extremã uerbi par¬
tẽ fidei manu contigorit. Niã ra¬
rus ualde qui ei:uł inpectore
recũbere uł capud mereat᷑ pisti¬
canardo ꝑunguere. cũ &ille magn:
fuerit quise indignũ dicebat ei:
calciam̃ta portare. magna & il¬
la ꝗunguere pedes er: &capillis

Expanded text:
appropinquat. Accedit autem retro, sive juxta id quod ipse ait: Si quis mihi ministrat, me sequatur . Et alibi praecipitur: Post Dominum Deum tuum ambulabis; sive quia praesentem in cardens, peractis temporariae dispensationis sacramentis, ejus jam per fidem coepit vestigia subsequi. Tangit autem fimbriam vestimenti, et undam restringit sanguinis, quia beatus et vere mundandus, qui vel extremam verbi partem fidei manu contigerit. Nam rarus valde, qui ejus vel in pectore recumbere, vel caput mereatur pistica nardo perungere, cum et ille magnus fuerit qui se indignum ducebat ejus calceamenta portare; magna et illa quae ungere pedes ejus, et capillis
Abbreviated transcription (Latin):
Fortitudo ad tolerandã ꝑ uerseri
in ꝓbitatẽ decor ad exercenđa uir¬
psalmista de dño posuit dicens.
dñs regnaũ decorẽ induit. induit
dñs fortitudinẽ. cũ eñ p̃dicar&
dñs euangeliũ regni. aliis placebat.
aliis displicebat. alii bene loqbant᷑
alii detrahebant. lacerabant: mor¬
debant. conuiciebant᷑. ad eos ergo
quib: placebat decorẽ induit. ad
eos ergo quibt displicebat fortitu¬
dinẽ. Imitare ergo &tudñm tuũ
ut possis ẽẽ. uestis ipsius esto cũ
decore ad eos. quib placent bona
opera tua. esto fortis aduersum
detractatores.
eg ridesit
indie nouissimo. Ridebit

Expanded text:
Fortitudo ad tolerandam perversorum improbitatem, decor ad exercendam viruit dicens, Dominus regnavit, decorem induit: induit Dominus fortitudinem . Cum enim praedicaret Dominus Evangelium regni, aliis placebat, aliis displicebat; alii bene loquebantur, alii detrahebant, lacerabant, mordebant, conviciabantur. Ad eos ergo, quibus placebat, decorem induit. Ad eos ergo quibus displicebat, fortitudinem. Imitare ergo tu dominum, ut possis esse vestis ipsius, esto cum decore ad eos quibus placent bona opera tua, esto fortis adversum detractores. Et ridebit in die novissimo. Ridebit
Abbreviated transcription (Latin):
nullo alio quam
aio seph qui licentia maritali futu¬
re uxoris bene om̃a nouerat.
ideoq: tumentẽ eius ut erum
mox curioso de prehendit in tu¬
itu & alibi inuenimus scriptum
Inutero inquid habens non in ute¬
rũ accipiens qui non aliunde
acceptũ fuisse sed interius suꝑ¬
ueniente sp̃ũ sco inutero uirgi¬
nali integritate circũ septo ha¬
bitũ declarat conceptũ seq̃t
ios ephauẽ uir eius

Expanded text:
nullo alio quam a Joseph, qui licentia maritali futurae uxoris pene omnia noverat. Ideoque tumentem ejus uterum mox curioso deprehendit intuitu. Et alibi invenimus scriptum: In utero, inquit, habens, non, in uterum accipiens, quia non aliunde acceptum fuisse, sed interius, superveniente Spiritu sancto, in utero virginali integritate circumsepto, habitum declarat conceptum. Sequitur. Joseph autem vir ejus
Abbreviated transcription (Latin):
stendere se sacer¬
doti iub&ur ut intelleger&
sacerdos eũ non legis ordine: sed
gratia dĩ supra legẽ esse curatũ
uarias ob causas mittit eũ ad sa¬
cerdotes primũ ꝓpter humili¬
tatẽ ut sacerdotib: deferre ui¬
deatur: erat enim inlege p̃cep¬
tũ ut qui mundati fuissent ale¬
pra offer̃munera sacerdotib
de inde ut mundatũ uidentes
leꝓsum aut crederent & salua¬
rent᷑ aut si ñ crederent in excu¬
sabiles fierent: & simul ne qđ in
eo sepessime criminabant᷑ legẽ
uideretur infrangere
et opper munus qd p̃ce

Expanded text:
stendere se sacerdoti jubetur, ut intelligeret eum sacerdos, non legis ordine, sed gratia Dei supra legem esse curatum. Varias ob causas mittit eum ad sacerdotes, primum propter humilitatem, ut sacerdotibus deferre videatur. Erat enim in lege praeceptum, ut qui mundati fuissent a lepra, offerrent munera sacerdotibus. Deinde ut mundatum videntes leprosum, aut crederent, et salvarentur, aut si non crederent, inexcusabiles fierent, et simul ne quod in eo saepissime criminabantur, legem videretur infringere. Et offer munus quod prae
Abbreviated transcription (Latin):
Quaritiȩ magnitudinẽ impie¬
tatis pondus exclusit: uidens iu
tate sua ess& ꝑ sec utorũ mutare
sententiã itaq: ac& mutauerit
uoluntatẽ suã tam̃ uoluntatis
prime exicũ ñ mutauit: nihil ꝓfuit

Expanded text:
al., magnitudine impietatis pondus exclusit. Videns Judtate sua esset persecutorum mutare sententiam. Itaque, licet mutaverit voluntatem suam, tamen voluntatis primae exitum
Abbreviated transcription (Latin):
cumiesant autẽ duo
Simul. et ildie alius dis¬
cipulus prȩcucuriuit
cicius pegio ea ueruo
prius ad moraumengũ.
Nuertenda hic & cõmendenda
recapitulatio: quoinodo reditũ
.ẽ. ad id qđ suerat prȩter missũ:
&tanquã si hoc sequeret ad¬
iunctum est. Cum enim iam di¬
xisi& uenerunt ad monum̃tũ:
regressus est ut uarrar&. quomodo
uenerantur atq ait . Currebant
autẽ duo simul. & cetera libi
ostendit qđ praecurrens ad mo¬
num̃tũ prior uenerit ille alius
discipulus. quẽ seipsũ significat:
sed tamquã dealio more scãe scrip

Expanded text:
 duo simul, et ille alius discipulus praecucurrit citius Petro, et venit primus ad monumentum. Advertenda hic et commendanda recapitulatio, quomodo reditum est ad id quod fuerat praetermissum, et tamen quasi hoc sequeretur, adjunctum est. Cum enim jam dixisset: Venerunt ad monumentum, regressus ut narret quomodo venerunt, atque ait: Currebant autem duo simul, etc. Ubi ostendit, quod praecurrens ad monumentum prior venerit ille alius discipulus, quem seipsum significat; sed tanquam de alio more sanctae Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
cuius regio penta politana uocas:¬
fulgeat. Creta greca insula gentiũ
quondam urbib nominis: unde
trsti excento polis dicta est. Ciprus in¬
sula mari pãphirlio quindecim quo¬
dã oppidis insignis famora quae
diuitiis & maxime aeris. cilicia
ꝓuintia asie est: quacignus amnus
inter secat. Carra ciuitas mesopo¬
tami ẽẽ ubi fuit habrahae patri¬
archae hospitiũ. Chorintus ciui¬
tas achage maritima Cenore porr¬
tus cordnorũ ciuitatis. Chio in¬
sula ante bitdirniã cinus nomen
sira lingua masticẽ designat : eo
sangum̃ qđ ibi mastrix gignitur. Damascus
nobilis urbs fenicis que condã in
omni siria tenuit principatum.
& nunc saracenorũ metropolis ẽ
unde & rex eorũ mauuias famosa
in ea sibi sueq genti basilicã dedi¬
cauit. cristianis in circuitu ciuib
beatibabtistae iohannis ecclesiã
frequentantib: Derbe ciuitas ẽ

Expanded text:
cujus regio Pentapolitana vocatfulgeat. Creta Graeca insula, centum quondam urbibus nobilis, unde et Centipolis dicta est. Cyprus insula mari Pamphylio, quindecim quondam oppidis insignis, famosaque divitiis, et maxime aeris. Cilicia provincia Asiae est, quam Cydnus amnis intersecat. Charra civitas Mesopotamiae est, ubi fuit Abrahae patriarchae hospitium. Corinthus civitas Achaiae maritima. Cenchrae portus Corinthiorum civitatis. Chio insula ante Bithynia, in cujus nomen Syra lingua masticem designat, eo quod ibi mastix gignatur. Damascus nobilis urbs Phoenices, quae quondam in omni Syria tenuit principatum, et nunc Saracenorum metropolis est, unde et rex eorum Nauvias famosam in ea sibi suaeque genti basilicam dedicavit, Christianis in circuitu civibus beati Baptistae Joannis ecclesiam frequentantibus. Derben civitas est