comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tentem. sicut cẽ in omĩ orbe t̾rarum an¬
ex eo ante scła genitum: duos aut̃ dõs non
oportere dici. qm̃ cr ipse dñs ait. ibo ad pa
Et cet̾a quidẽ consonant᷑: & nulla rema¬
nere uidet᷑ discordia. Quia uͦ multos mo¬
uet sermo latinus substanti& qui greca
lingua dr̃ usia. ut scrupulosissime cog¬
noscat᷑ omousyon. hoc ẽ eiusdem substan¬
ciȩ. aut omõioocion. id est similis substã¬
tiȩ non oportet horum sermonũ quãdã
omĩno fieri m̃tionem. neq de his expo¬
ni apud eccłiam ꝓpt̾ hanc causã ac rati¬
onẽ. qr in scĩs scͥpturis nichil tale conscͥp¬
tum ẽ. & qm̃ hȩc ultra humanã scientiã
intellec tumq st̃. & qr nullus potest gene¬
rationẽ filii enarrare. sicut scͥptum ẽ: ge¬
neratõnẽ eiꝰ quis enarrabit: Hoc enĩ sci¬
endũ solum patrẽ nosse. quẽadmodũ ge¬

Expanded text:
tentem, sicut etiam in omni orbe terrarum antentem, sicut etiam in omni orbe terrarum anex eo ante saecula genitum; duos autem Deos non oportere dici, quoniam et ipse Dominus ait: Ibo ad Patet caetera quidem omnia consonant, et nulla remanere videtur discordia. Quia vero multos movet sermo Latinus substantiae, quae Graeca lingua dicitur οὐσία, ut scrupulosissime cognoscatur ὁμοούσιον, hoc est ejusdem substantiae, aut ὁμοιούσιον, id est similis substantiae, non oportet horum sermonum quamdam omnino fieri mentionem, neque de his exponi apud Ecclesiam: propter hanc causam ac rationem, quia in sanctis Scripturis nihil tale conscriptum est, et quoniam haec ultra humanam scientiam et intellectum sunt, et quia nullus potest generationem Filii narrare, sicut scriptum est: Generationem ejus quis enarrabit ? Hoc enim sciendum, solum Patrem nosse quemadmodum
Abbreviated transcription (Latin):
Siquis consilio łi tanquã unam .xxi¬
creaturarũ fac tum asserit filiũ dĩ: anathe
Siquis nolente patre natũ xxii ẜma sit.¬
filium cdixit: anathema sit. Non enĩ inuitꝰ
& uim pat̾ passus: necessitate naturali qua¬
si nolens genuit filium. s ilico ut uoluit eti¬
am sine tempẽ ce sine passione ex semet ipso
de sine pͥncipio dicit filium: tanquã duos
sine pͥncipio. & duo ingenita dicens. & du¬
os faciens dõs. anathema sit. Caput enĩ est
ce principiũ omĩum filius caput autẽ. xͥ ẽ
ds: sic enĩ ad unũ omĩum pͥncipiũ quod ẽ
sine pͥncipio. ꝑ filium pie omia referuntur.
Rursus autẽ subtilit inspicientes: xͥanum¬
ad omnẽ creationẽ non dixerit. s ex quo ex
maria natus ẽ. & tunc dicit filium xpm eẽ
nathema sit: sicuti paulus samosathenus.
fieri tractatum. omia caute quesita
sunt ce exposita syrmio: sub p̃sentia ualen¬
tis. & ur sacii. atq germani: & ceterorum.
Constitit unum dm̃ ẽẽ patrem omĩpo¬

Expanded text:
Si quis consilio Dei tanquam unam creaturarum factum asserit Filium Dei, anathema sit. 23. Si quis nolente Patre natum Filium dixerit, anathema. Non enim invitus et vim passus Pater necessitate naturali, quasi nolens, genuit Filium; sed illico, ut voluit, etiam sine tempore et sine passione ex semetipso gt sine principio dicit Filium tanquam duos sine principio, et duo ingenita dicens, et duos faciens Deos, anathema sit. Caput enim est et principium omnium Filius, caput autem Christi Deus. Sic enim ad unum omnium principium, quod est sine principio, per Filium pie omnia referuntur. Rursus autem subtiliter inspicientes Chad omnem creationem non dixerit, sed ex quo ex Maria natus est, ex tunc dicit Filium et Chrisnathema sit, sicuti Samosatenus.fieri tractatum, omnia caute quaesita sunt et exposita Sirmii sub praesentia Valentis, et Ursacii, atque Germani, et caeterorum. Constat unum Deum esse Patrem omnipo
Abbreviated transcription (Latin):
iorẽ eẽ patre honore &e dignitate atq di¬
uinitate: & ipso noiẽ pat̾no potiorem ẽẽ
testificante ipso filio: qui me inquit mi¬
sit pat̾ maior me ẽ. & hoc ẽẽ catholicum
nullus ignorat. duas ꝑsonas eẽ patͥs &e filii.
& patrẽ quidẽ maiorem filium uͦ subiectũ
cũ om̃ĩb quȩ ei pat̾ subiecit: eius patrem

Expanded text:
Patrem honore, et dignitate, atque divinitate, et ipso nomine paterno esse potiorem, testificante Filio ipso: Qui me, inquit, misit Pater, major me est . Et hoc esse catholicum nullus ignorat, duas personas esse Patris et Filii; et Patrem quidem majorem, Filium vero subjectum cum omnibus quae ei Pater s
Abbreviated transcription (Latin):
batur a plurimis. Imꝑator autẽ eclictis q̃ri
p̃cepit editõnem ipsam suppliciũ minatus.
si quis eã celasse comꝑiret᷑. S neq t̾roi de¬
struere potuit quod semel fuerat institutũ.
eo quod apud multos haberet᷑. Et de his
quidẽ ista dixisse sufficiant. Capitulũi

Expanded text:
batur a plurimis. Imperator autem edictis quaeri praecepit editionem ipsam, supplicium minatus si quis eam celasse comperiretur. Sed neque terror destruere potuit quod semel fuerat institutum, eo quod apud multos haberetur. Et de his quidem ista dixisse sufficiat. SOCRATES.
Abbreviated transcription (Latin):
marcus edidit arethuse. s cũ romana lin¬
gua concordiam ñ habentẽ neq sermone.
neq compositione: s nec ipsi grecitati con¬
uenientẽ. Unã namq latine a marco com
no postea relegerunt loco ꝓprio ponemus.
dũ ea quȩ ibi gesta sunt dixerimus. utraq
tam̃ ingrecitatem conu̾sa ẽ. Marcus gͦ hoc
mͦ expositionẽ de fide dictauit.
redimus in unũ dm̃ patrẽ omĩpoten¬

Expanded text:
Marcus edidit Arethusae, sed cum Romana linMarcus edidit Arethusae, sed cum Romana lingua concordiam non habentem neque sermone, neque compositione, sed nec ipsi Graecitati convenientem. Unam itaque Latine a Marco compno postea relegerunt, loco proprio ponemus, cum ea quae ibi gesta sunt dixerimus: utraque tamen in Graecitatem conversa est. Marcus ergo hoc modo expositionem de fide dictavit. Credimus in unum D
Abbreviated transcription (Latin):
ompẽ unus: qui ꝓprio uerbo condi¬
dit uniu̾sa. Ante secula uͦ natiuitatẽ ce
existentiam filii dicere fugiebat: s ex ma¬
uamobrem tumultu surgente: iussit
imꝑator conciliũ in syrmio congrega¬
ri. Conuenitq illic ex orientalib qͥdem
mareus arethusȩ. & georguis alexandrinꝰ:
quẽ remoto gregorio ordinauerant arri-¬
ani. uenit etiam basilius expulso marcel¬
lo ancyre p̃sule. panchratius pelusii. hipa¬
tianus heracliȩ. Occidentaliũ uero ualens
nursenus. & tunc famosissimus hominũ
osius cordube hẏspanie pontifex parit̃ in¬
uitus. Isti n quidẽ pꝰ consulatũ sergii & nigͥ¬
ani: quo anno ꝓpt̾ belloꝵ turbas nullus
consul ũ fuerat sollempnit᷑ orcdinatus: con¬
uenert̃ in syrmio. &e fotini dognia. sabellii.
lybiensis. & pauli samosatheni sepe cognos¬
centes. repente dampnauert̃. Soromenꝰ.¬
ost hec de fide ꝓpositiones ediderunt:
unã grece. aliam latine. multũ sibunce¬
&e textu sensuq concordes. Socrates capt̾

Expanded text:
otens unus, qui in proprio Verbo condidit universa. Ante saecula vero nativitatem et existentiam Filii dicere fugiebat, sed ex Mauimperator concilium in Sirmio congregari. Convenitque illic ex Orientalibus quidem Marcus Arethusae, et Georgius Alexandrinus, quem remoto Gregorio ordinaverant Ariani. Venit etiam Basilius expulso Marcello Ancyrae praesule, Pancratius Pelusii, Hippacianus Heracleae; Occidentalium vero Valens Myrsenus, et tunc famosissimus hominum Osius Cordubae pontifex, pariter invitus. Isti siquidem post consulatum Sergii et Nigriani quo anno propter bellorum turbas nullus consulum fuerat solemniter ordinatus convenerunt in Sirmio, et Photinum dogma Sabellii Libyensis et Pauli Samosateni saepe cognoscentes repente damnaverunt. SOCRATEost haec de fide propositiones ediderunt, unam Graece, aliam Latine, multum sibimet textu sensuque concordes. SOZOMEN., lib.
Abbreviated transcription (Latin):
dextera patris: & uenturus ẽ in consũmati¬
one scłi iudicare uiuos & mortuos. & recddẽ
unicuiq scd̾m oꝑa sua: cuiꝰ imꝑium sine fi¬
ne existens. in scła ꝑmanet infinita: erit enĩ
sedens in dextera patͥs. ñ solum in hoc scło. s
etiã infuturo. Et in sp̃m sem̃ ꝑaclitũ idest¬

Expanded text:
est in consummatione saeculi judicare vivos et mortuos, et reddere unicuique secundum opera sua. Cujus imperium sine fine existens, in saecula permanet infinita. Erit enim sedens in dextra Patris, non solum in hoc saeculo, sed etiam in futuro. Et in Spiritum sanctum
Abbreviated transcription (Latin):
dixerit filium qͥ ex maria ẽ: anathema sit
Si quis dm̃ & hominẽ ex maria dicens uiui.¬
dm̃ ingenitũ eundem intelligit: anathe
Siquis illud quod scͥptum ẽ .ix. ma sit.
ego łs pͥmus &r ego postea. & p̃ter me non
ẽ ds: cum indestructionẽ ydoloꝵ & dorũ
non existentium dictum sit: ad destructio¬
nẽ magis unigeniti ante scła dĩ uday ce
ꝑcipit: anathema sit.:
Siquis audiens u̾bum caro factum ẽ. u̾bũ
incarne mutatũ putauit: aut conu̾sione
facta suscepise carnem: anathema sit.x.i.
Siquis unigenitũ filium dĩ crucifixum a¬
iudeis audiens. corruptionẽ. aut passionẽ.
aut conu̾sionẽ. aut mutationem. aut per¬
emptionẽ sustreuisse dicit. anathema sit.
Siquis quod scriptũ ẽ. faciamus .x.ii.¬
hominẽ. ñ patrem aut filium dicere. s
ipsum ad semetipsũ asserit dixisse dm̃: ana

Expanded text:
dixerit Filium, qui ex Maria est, anathema sit. 9. Si quis Deum et hominem ex Maria dicens, Deum ingenitum eumdem intelligit, anatheSi quis illud quod scriptum est: Ego Deus primus, et ego postea, et praeter me non est Deus , cum in destructionem idolorum et deorum non existentium dictum sit, ad destructionem magis unigeniti ante saecula Dei, Judaice percipit, anathema sit. 11. Si quis audiens, Verbum caro factum est, Verbum in carnem mutatum putaverit, aut conversione facta suscepisse carnem, anathema sit. 12. Si quis unigenitum Filium Dei crucifixum audiens, corruptionem, aut passionem, aut conversionem, aut mutationem, aut peremptionem sustinuisse dicit, anathema sit. 13. Si quis quod scriptum est: Faciamus hominem , non Patrem ad Filium dicere, sed ipsum ad semetipsum asserit dix
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sentes epĩ &r senatorũ ñ pauci qͦs p̃ceperat¬
fotino sabinus eccliȩ. tunc ancyre p̃sul: ex¬
ceptorib uoces eorũ conscribentib. magna¬
q certamina sermonũ int̾ utrãq partẽ
facta noscunt᷑. uictusq fotinus dampnat᷑
ẽ: & infuga consistens. de cȩtõ libros utraq
lingua conficiebat. qm̃ neq latini sermo¬
nis uidebatur ignarus. scͥpto qͦ contͣ om̃s
hereses ꝓpͥum studens dogina firmare. Q
de fotino quidẽ hȩc dicta sufficiant. Sei¬
endũ tam̃ qm̃ syrmio conuenientes ep̃i.¬

Expanded text:
praesentes episcopi et senatorum non pauci, quos prapraesentes episcopi et senatorum non pauci, quos praPhotino Sabinus, Ecclesiae tunc Ancyrae praesul, exceptoribus voces eorum conscribentibus. Magnaque certamina sermonum inter utramque partem facta noscuntur, victusque Photinus damnatus est. Et in fuga consistens, de caetero libros utraque lingua conficiebat, quoniam neque Latino sermone videbatur ignarus. Scripsit quoque contra omnes haereses, proprium studens dogma firmare. Et de Photino quidem haec dicta sufficiant. Sciendum tamen quoniam Sirmio convenientes epi
Abbreviated transcription (Latin):
natiuitatẽ sicuti p̃dictum ẽ. nullũ nosse
nͥ solum patrẽ: ipsum uͦ filiũ dnm̃ ce deũ
nrm̃ carnẽ seu corpus hoc ẽ hominẽ assũp¬
sisse. sic̃ ce angłs annuntiauit. & om̃s scͥp¬
turȩ docent: &e maxime ipse apł̃s doc tor
gentiũ. hominẽ assumpsit.xͤ ex maria uir¬
gine. ꝑ quẽ passusẽ. Apex autẽ tocius ficdi
oe firmam̃tum ẽ. ut tͥnitas seruet᷑ semꝑ sic̃
in eugłio legimus: euntes docete om̃s gis. bap
ger aũ atq ꝑfectus ẽ numerus trmitatis. Pa¬
missionẽ: ut apłos & om̃s gt̃s scĩficaret.¬
Iis gͥ explanatõnib etiã pꝰ cdampnationẽ
fotinũ consentire & subscribere suadebant.
ꝓmittentes ei reddendũ epãtum: si ꝑpeni-¬
tentiã anathematrraret dogma quod ipse
comꝑerat. &e in eorum sententiã consonarce.
Ille uͭ eorũ quidẽ ꝓpositum ñ suscepit: s ꝓ¬
uocauit eos ad disputandũ. Qua ꝓpter de¬
finito die imꝑatoris uoluntate. conuener̃

Expanded text:
ivitatem, sicuti praedictum est, nullum nosse, nisi solum Patrem. Ipsum vero Filium Dominum et Deum nostrum, carnem seu corpus, hoc est hominem assumpsisse, sicut et angelus annuntiavit, et omnes Scripturae docent, et maxime ipse Apostolus doctor gentium: hominem assumpsit Christus ex Maria Virgine, per quem passus est. Apex autem totius fidei et firmamentum est, ut Trinitas servetur semper, sicut in Evangelio legimus: Euntes docete omnes gentes, ger autem atque perfectus est numerus Trinitatis. PamissHis igitur explanationibus, etiam post damnationem, Photinum consentire et subscribere suadebant, promittentes ei reddere episcopatum, si per poenitentiam anathematizaret dogma quod ipse compererat, et in eorum sententia consonaret. Ille vero eorum quidem propositum non suscepit; sed provocavit eos ad disputandum. Quapropter definito die imperatoris voluntate convenerunt
Abbreviated transcription (Latin):
Siquis illud quod scͥptum .xiiii sit.¬
e. pluit dñs a dño non de patre &e filio
ꝑceꝑit. s ipsum a semet ipso pluere dixerit
ma sit. Non enĩ coaptamus filium pat̾. sed
subditũ nouimus. neq enĩ descendit in corpꝰ
sine uoluntate patͥs: neq pluit a dño semet¬
ipso s adnõ. aut toritatem quippe p̃bente pa¬
tre. neq sedet adextris a semet ipso. s audit
dicente patre: sede adextris meis. xui

Expanded text:
Si quis illud quod scriptum est: Pluit Dominus a Domino , non de Patre et Filio perceperit, sed ipsum a semetipso pluere dixerit, ma sit; non enim coaptamus Filium Patri, sed subditum novimus. Neque enim descendit in corpus sine voluntate Patris, neque pluit a semetipso, sed a Domino, auctoritatem videlicet praebente Patre. Neque sedit a dextris a semetipso, sed audit, dicente Patre: Sede a dextris meis . 17.
Abbreviated transcription (Latin):
multu contra eos ab omĩb habito. cuncti¬
q ꝓditionẽ ab eis factam accusantib pieta¬
ti: formidantes surrexerunt. & pͥmi arri¬
um abdicauerunt. excepto sccdõ & theona.
Cũ gͦ fuisset impius ille destructus: con¬
corditer unuisi fidẽ głamq dictantes quȩ
b roborantes soluere conciliũ. Dolose &e
ñ salubrit̾ p̃dicti uiri infiłi t̾mino con¬
sensert̃: & detestant᷑ tam quȩ postea abeis
machinata sunt ꝯtra pietatis ꝓpugnatore.
quã que ab ipsis conscripta noscuntur.

Expanded text:
multu contra eos ab omnibus habito, cunctimultu contra eos ab omnibus habito, cunctisque proditionem ab eis factam accusantibus pietatis, formidantes surrexerunt, et primi Arium abdicaverunt, excepto Secundo et Theona. Cum ergo fuisset impius ille destructus, concorditer universi fidem gloriamque dictantes, quaeionibus roborantes, solvere concilium. Dolose tamen et non salubriter praedicti viri in fidei termino consenserunt; ut testantur tam quae postea ab eis machinata sunt contra pietatis propugnatores, quam quae ab ipsis conscripta noscuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
nos erudiunt quid de sacra lege sapiamus.
Expellentes gͥ hostile certamen. ex u̾bis di¬
uinitus inspiratis solutionẽ q̃stionũ m̃te
ꝑcipiamꝰ. Hȩc & his similia tanquã filius
aniator patris. sacerdotib ueluti patrib
offerebat: aplicorũ dogiatũ studens ꝓfli¬
his quȩ dicebant᷑ obediebat: ce int̾ alt̾ut᷑s
unanimitatẽ & dogmatũ salubritatem
libent̃ amplec tebant᷑. Pauci uͦ qͥdam qͦrũ
iam meminimus. ce suꝑ illos immophan¬
tes ephesius. &e sytopolites patrophilus. the¬
ognius. nicenus ep̃c. & narcissus neroclia¬
dis quȩ ẽ scdẽ ciliciȩ quã nunc hermopo¬
lun uocant: &e cum his theonas marmari¬
cenꝰ. & ptolomaidis egipti scds. apłicis resi¬
stentes dogmatib arrium defendebant.
Dictantes enĩ fidĩ peticionẽ: cetui cõmu¬
ni dederunt. Quȩ cũ lecta fuisset abuni¬
u̾sis repente disrupta ẽ: & adultera & frau¬
dulenta ꝓnuntiata. Turba siquidẽ & tu¬

Expanded text:
nos erudiunt quid de sacra lege sapiamus. nos erudiunt quid de sacra lege sapiamus. Expellentes igitur hostile certamen ex verbis divinitus inspiratis, solutionem quaestionum mente percipiamus. Haec et his similia, tanquam filius amator patris, sacerdotibus veluti patribus offerebat, apostolicorum dogmatum studens proflihis quae dicebantur obediebat; et inter alterutros unanimitatem et dogmatum salubritatem libenter amplectebantur. Pauci vero quidam, quorum jam meminimus, et super illos Minophantus Ephesius, et Sius Nicaenus episcopus, et Narcissus Neroniadis, quae est secundae Ciliciae, quam nunc Irenopolim vocant, et cum his Theonas Marmaricenus, et Ptolemaidis Aegypti Secundus apostolicis resistentes dogmatibus, Arium defendebant: dictantes enim fidei petitionem, coetui communi dederunt. Quae cum lecta fuisset ab universis, repente disrupta est, et adultera fraudulentaque pronuntiata. Turba siquidem et tu
Abbreviated transcription (Latin):
hoc sibi ep̃oꝵ iussione concedi. Tunc cũ
eo resedit sacratissimus ille chorus. Pri
mus itaq magnus eustachius antiochene
sortitus eccłiȩ p̾sulatũ: nã phylogonius
cuiꝰ dudũ memiumꝰ ad meliorem iam
transierat uitã: & hunc mirabilem uirũ etiã
nolentẽ ad regnũ eius eccliȩ decreto cõmu¬
ni pontifices ac sacerdotes & omĩs ppls xͥanꝰ
habebat cͥca sacraᷤ benedictiones exhibuit.
Post hunc autẽ eusebius cognomine pã¬
phyli. Quib iã reticentib famosissimꝰ im¬
ꝑator ꝓtulit de unanimitate concordia¬
q sermones: tyraunorũ crudelitatẽ me
inorans. ce honorabilẽ pacem quȩ sub eo ẽ¬
collecta diuinitꝰ: simul quia ce pessimũ &
ualde crudelit̾ uidẽtur: ut destructis ho¬
tes alt̾utros iacłarent᷑ atq confundent: ce
impiis atq sine dõ ꝑsonis delectationẽ risũ¬
q p̃berent. cum utiq de diuinis tracta
ci antiquoꝵ. q ꝓpħarum sanctiones quȩ

Expanded text:
hoc sibi episcoporum jussione concedi. Tunc cum hoc sibi episcoporum jussione concedi. Tunc cum eo resedit sacratismus itaque magnus Eustathius Antiochenae sortitus Ecclesiae praesulatum; nam Philogonius, cujus dudum meminimus, ad meliorem jam transierat vitam; et hunc mirabilem virum, etiam nolentem, ad regimen ejus Ecclesiae decreto communi pontifices ac sacerdotes et omnis populus Chhabebat circa sacra, benedictiones exhibuit. Post hunc autem Eusebius cognomine Pamphili. Quibus jam residentibus, famosissimus imperator protulit de unanimitate concordiaque sermones, tyrannorum crudelitatem eis rememorans, et honorabilem pacem, quae sub eo collata est divinitus; simul et quia pessimum et valde crudele videretur, ut destructis hotes alterutros jacularentur atque confunderent, et impiis atque sine Deo personis delectationem risumque praeberent: cum utique de divinis tractarci, antiquorumque prophetarum sanctiones, quae
Abbreviated transcription (Latin):
Nterea sacerdotes
sepe conuenientes arriũ ad mediũ dedu¬
cebant: subtilit̾q examinatõnẽ de eiꝰ ꝓpo¬
sitõnib agebant: petulanter aut̃ in quam¬
libet partẽ metuebant ꝓferre sententiã.
Hȩc itaq sacra &e uenerabilis turba: ꝑmix¬
tione adu̾sarioꝵ ñ uidebat᷑ aliena. Erant
enĩ int̾ eos qͥdam pauci qͥdem s. callidi. &
breui initantes. celantesq calliditatem ce
arrii blasphemiã ñ defendentes aꝑte. Con¬
uenientib gͥ uniu̾sis. maximã domũ p̃¬
ꝑauit in regalib imꝑator sedens: &e sub¬
sellia in ea poni p̃cipiens quȩ suffice̾nt or¬
dim sufficerent sacerdotũ. Ita decentem
p̃ꝑans eis honorẽ inuitauit ingredi: ce de
p̃sentib hab̾e consiliũ. Introuut autẽ ce
ipse pͥnceps ultimꝰ cũ paucis: laude dignã
sui magnitudinẽ habens ce mirabilẽ spe¬
ciem: mirabiliorẽq gerens dignitatẽ pu¬
doris infronte. Mmore uͦ sede quã alii po¬
sita in mecdio eoꝵ sedit. pͥmo tam̃ petens

Expanded text:
nterea sacerdotes saepe convenientes, Arium ad medium deducebant, subtilemque examinationem de ejus propositionibus agitabant. Petulanter autem in quamlibet partem metuebant proferre sententiam. Haec itaque sacra et venerabilis turba a permixtione adversariorum non videbatur aliena. Erant enim inter eos quidam, pauci quidem, sed callidi, et brevia imitantes, celantesque calliditatem, et Arii blasphemiam non defendentes aperte. Convenientibus igitur universis, maximam domuaeparavit, in regalibus imperator sedens; et subsellia in ea poni praecipiens, quae sufficerent ordini sacerdotum. Ita decentem praeparans eis honorem, invitavit ingredi, et de praesentibus habere consilium. Introivit autem et ipse princeps ultimus cum paucis laude dignam sui magnitudinem habens, et mirabilem speciem, mirabilioremque gerens dignitatem pudoris in fronte. Minore vero sede quam aliis posita in medio eorum sedit, primo tamen petens,
Abbreviated transcription (Latin):
dã gestum ꝑ alexandrũ constantino¬
politanȩ ciuitatis epm̃. Cũ enĩ uenisset im¬
ꝑator constantinꝰ bẏrantiũ. adeuntes eũ
quida phylosophi quȩrebant᷑ quasi ñ dm̃
colerce ut deceret: & cͥca sacras nouitates
exercẽt. nouã in re publica introducendo
culturã p̃ter quȩ eius morib uisa st̃. & gre¬
coꝵ. romanoꝵq pͥncipib qͦs habuert tranꝰac¬
citatione u̾boꝵ in exꝑtus erat. de uitȩ qua¬
litate confidens: fuit enĩ uir magnuis. &e
conu̾satione mirandus. Cumq certamen
imꝑatore p̃cipiente suscepissent. conuenis¬
ssentq phylosophi. omĩb loqͥ uolentib ut¬

Expanded text:
Alexandrum Constantinopolitanae civitatis episcopum. Cum enim venisset imperator Constantinus Byzantium, adeuntes eum quidam philosophi querebantur quasi non Deum coleret ut deceret, et circa sacra novitates exerceret, novam in republica introducendo culturam, praeter quae ejus majoribus visa sunt, et Graecorum Romanorumque principibus, quos habuerunt transaccitatione verborum inexpertus erat, de vitae qualitate confidens. Fuit enim vir magnus, et conversatione mirandus. Cumque certamen imperatore praecipiente suscepisset, convenissentque philosophi, omnibus loqui volentibu
Abbreviated transcription (Latin):
q eeñt silentiũ tenere p̃cepit: & tantũ mͦ his
quȩ abutroq dicẽtur intendere. Suscipien¬
te siqͥdem uno eoꝵ disputatõnis uniu̾sȩ ne¬
gotiũ: ad phylosophũ sc̃s alexander. In no
ris. Et una cũ sermone opus impletũ ẽ. Re¬
pente nainq ille homo ut sermonẽ audi¬
uit obligato ore conticuit. Putas ne iustũ
fuit considerare utrũ magis hoc miracu¬
lũ uidẽtur: ut homo & hoc phylosophus
sic facile officiũ locutionis amitteret. an
certe ut lapis uiolentia u̾bi manu diuide¬
ret᷑: Quod quida aiunt iulianũ fecisse cal¬
deum: &e hȩc qͥdem sic acta referunt᷑. Teo¬

Expanded text:
essent, silentium tenere; praecepitque ut tantummodo his quae ab utroque dicerentur, intenderent. Suscipiente siquidem uno eorum disputationis universae negotium, ad philosophum sanctus Alexander: In nomris. Et una cum ejus sermone opus impletum est. Repente namque ille homo, ut sermonem audivit, obligato ore conticuit. Putasne justum fuit considerare utrum majus hoc miraculum videretur, ut homo, et quidem philosophus, sic facile officium locutionis amitteret, an certe ut lapis violentia verbi manu divideretur, quod quidam aiunt Julianum fecisse Chaldaeum? Et haec quidem sic acta sunt
Abbreviated transcription (Latin):
re eos & ferali religione lib̾auit. passus ex
muliere nasci. ce con homiuib conu̾sari.
&e mori ꝓeis: uenietq denuo iudicaturus
sungłoꝵ uitã. Hec ita se habere: sine ꝑscru¬
tatione credimꝰ. Noli gͥ manit̾ laborare
querens destruere ea quȩ fide ꝑcepimꝰ: no¬
li inuestigare modũ quo hȩc fieri aut ñ fi¬
eri potuerunt. Si enĩ credis: consulenti mͥ
ad ista responde. Obstupefactus uͦ philoso¬
phus: credo inqͥt. Tunc grãs ꝓ de uictione
ꝑsoluens. eadem quȩ senior eque sectatus ẽ.¬

Expanded text:
re eos et ferali religione liberavit, passus ex muliere nasci, et cum hominibus conversari, et mori pro eis, venietque denuo judicaturus singulorum vitam. Haec ita se habere sine perscrutatione credimus. Noli igitur inaniter laborare, quaerens destruere ea quae fide percepimus. Noli investigare modum quo fieri haec aut non fieri potuerunt. Si enim credis consulenti mihi, ad ista responde. Obstupefactus vero philosophus: Credo, inquit. Tunc gratias pro devictione persolvens, eadem quae senior aeque sectatus
Abbreviated transcription (Latin):
iuuene & anino p̃sentes quidẽ mirati
sunt. dictũq ꝓbauerunt: dialec tici uͦ sa¬
tisfactione suscepta cessarunt: ratõnẽ quippe
simplicẽ ueritatis audientes. Sorome
Dertur enĩ e aliud. Dum qͥdansnus.
Seorũ magnificentia sermonũ extolle
batissimus confessorũ: s accessit adu̾sus
eũ ꝓferre sermonẽ. Hoc itaq factum pe¬
tulantib qͥdem &e simplicẽ scientib con¬
fessorem risũ mouit: maturiorib uͦ formidi¬
nẽ. ꝓuidentib ne auiro u̾bi artifice de¬
duceret᷑ ad risum. Uerũtam̃ cedentib ut
Unus ẽ ds celi ce t̾rȩ omĩumq uisibilium
& inuisibiliũ creator: qͥ hȩc omĩa u̾bi sui
uirtute fecit. & sp̃c sui scĩtate firmauit.

Expanded text:
ene, praesentes quidem mirati sunt, dictumque probaverunt. Dialectici vero satisfactione suscepta cessarunt, rationem quippe simplicem veritatis audientes. SOCRATEertur enim et aliud: dum quidam eorum magnificentia sermonum extollerrobatissimus confessorum; sed accessit adversus eum proferre sermonem. Hoc itaque factum petulantibus quidem et simplicem scientibus confessorem risum movit, maturioribus vero formidinem: providentibus ne a viro verbis artifice deduceretur ad risum; verumtamen cedentibus, ut Unus est Deus coeli et terrae, omniumque visibilium et invisibilium Creator, qui haec omnia Verbi sui virtute fec
Abbreviated transcription (Latin):
unigeniti filii ineffabilis sub̾a: ñ gͦ reor qi
gare p̃sumant᷑. P ppt̾ qͦd dictũ ẽ. Altiora te
ne quesieris: & difficiliora te noli examinare.
Nã sicut aliarũ płimarũ. ce huiꝰ noticia
humanȩ ꝑceptõni celata ẽ quale ẽ apud
paulũ. quȩ ocłs ñ uidit. nec auris auduit.

Expanded text:
unigeniti Filii ineffabilis substantia. Non ergo gare praesumant, propter quod dictum est: Altiora te ne quaesieris, et difficiliora te noli examinare . Nam sicut aliarum plurimarum, et hujus notitia humanae perceptioni celata est, quale est apud Paulum: Qu
Abbreviated transcription (Latin):
scͥbebant: contͣ uitatem se armanteᷤ
ad p̃liũ. Et peius fiebat malũ ad conten¬
tionis incendiũ: ꝑeos qͥ hȩc scͥpta suscipi
Precipue tñ mouebat᷑ ex aduerso nicho¬
aut̃ illo tp̃r nimis eusebius: qr tẽ imꝑa¬
tor nichomedie morabat᷑. Nã ibi añ pau¬
lulũ tempꝰ diocletianꝰ & qͥ cͥca eũ regalia¬

Expanded text:
bebant, contra veritatem se armantes bebant, contra veritatem se armantes ad praelium. Et pejus fiebat malum ad contentionis incendium per eos qui haec scripta suscipiePraecipue tamen movebatur ex adverso Nicoautem illo tempore nimis Eusebius, quia tunc imperator Nicomediae morabatur. Nam ibi ante paululum temporis Diocletianus et qui circa eum era
Abbreviated transcription (Latin):
equalitatẽ nat᷑e. Scimꝰ enĩ qr ñ de eo solo
genitũ dicit scͥptura: s &̃ de similib ei
nat᷑a ꝑ omĩa. Nã ce de hoĩb ait. filios genui
& exaltaui: ipsi uͦ spreuer̃ me. Et iterum.
Dm̃ qͥ te genuit dereliqͥsti. Et inalus qͥ¬
deͣm ait. Qui peꝑit guttas roris. N na¬
turã ex nat᷑a narrans. s uniꝰciuusq crea¬
turȩ ex eiꝰ uoluntate natiuitatẽ. Non e¬
nĩ ex sub̾a eiꝰ sunt. s omĩa uoluntate eiꝰ fa¬
ctasicuti facta sunt. Ille siqͥdem d̃s ẽ. hȩc aũ
ad simnilitudinẽ eiꝰ uͦ similia futura. scd̾m
spontaneũ motũ facta. & omĩa qͥdem ꝑeũ
a dõ facta: cuncta tñ ex do. Quȩ ꝑcipiens
&e exponens scdm datã tibi diunit᷑ grãm:
scrib̾e dñõ meo alexandrino festina. Con¬
fido em̃: qr si scͥpseris illi conu̾teret᷑. Salu¬
ta om̃s qͥ indño sunt. Ualentẽ te & ꝓno
bis orantẽ grã dĩ custodiat dñe.¬
alia &e isti alt̾utris

Expanded text:
aequalitatem naturae. Scimus enim quod non de eo solo aequalitatem naturae. Scimus enim quod non de eo solo genitum dicit Scriptura, sed etiam de dissimilibus ei natura per omnia. Nam et de hominibus ait: Filios genui, et exaltavi; ipsi vero me spreverunt ; et iterum: Deum, qui te genuit, dereliquisti . Et alius quidam ait: Qui peperit guttas roris ; non naturam ex natura narrans, sed uniuscujusque creaturae ex ejus voluntate nativitatem. Non enim ex ejus substantia sunt, sed omnia voluntate ejus facta, sicuti facta sunt. Ille siquidem Deus est: haec autem ad similitudinem ejus verbo similia futura, secundum spontaneum motum facta. Et omnia quidem per eum a Deo facta, cuncta tamen ex Deo. Quae percipiens et exponens secundum datam tibi divinitus gratiam, scribere domino meo Alexandro festina. Confido enim quia si 221 scripseris illi, convertetur. Saluta omnes qui in Domino sunt. Valentem te et pro nobis orantem gratia Dei custodiat, dalia et isti alterutris
Abbreviated transcription (Latin):
& uniu̾salit̾ dicendũ. nequaquã cũ in-¬
genita nat᷑a participantẽ aut existen-¬
tẽ ex eiꝰ sub̾a. s factũ ꝑfecte. aliud nat᷑a
atq uirtute. quĩ quantũ attinet ad
integrã similitudinẽ affec tu potestate
factoris: factũ scilicae mnenarrabilit̃ qͦd
cẽ cogitatõni ñ solũ humanȩ s cẽ quȩ¬
ultra om̃s homines ẽ. in cõphensibile
iudicauimꝰ ce credimꝰ. Et hȩc qͥdẽ ñ ratõ¬
nib nris obstricti. s ex scͥptura scã discen¬
tes: dicimꝰ creatũ eẽ & fundatũ & geni¬
tũ sub̃a. & inconu̾tibili ce meffabili na¬
tura similitudinẽ factoris: sicut ipse dñs
dic̃. Dñs creauit me inicio uiarũ suarũ
in oꝑa sua. & ante scła fundauit me. añ
om̃s colles genuit me. Si autẽ ex eo hoc
ẽ ab eo erat quasi parseiꝰ uł ex fluxu sub
genito ex istit: crea¬
tũ iã ab illo
aut abeo fundatũ
ñ erit. Abmi¬
dicẽ. ostensionem
quanda p̃bet qͦsi¬
tꝰ: &e habeat ex eo

Expanded text:
 dicendum, nequaquam cum ingenita natura participantem aut existentem ex ejus substantia, sed factum perfecte, aliud natura atque virtute, quantum attinet ad integram similitudinem, affectum potestatemque factoris, factum scilicet inenarrabiliter. Quod etiam cogitatultra omnes homines est, incomprehensibile judicamus et credimus. Et haec quidem non rationibus nostris obstricti, sed ex Scriptura sancta discentes, dicimus creatum esse, et fundatum, et genitum substantia, et inconvertibili et ineffabili natura, similitudine factoris, sicut ipse Dominus ait: Dominus creavit me in initio viarum suarum, in opera sua, et ante saecula fundavit me, ante omnes colles genuit me . Si autem ex eo, hoc est ab eo erat, quasi pars ejus vel ex fluxu subsgenito existit, creatum jam ab alio, aut ab eo, aut fundatum non erit ab idicere, ostensionem quamdam praet habeat ex eo
Abbreviated transcription (Latin):
sim face̾ manifestos. Capitulum xi¬
nõ desidabilissimo homini dĩ fideli or¬
thodoxo eusebio: arriꝰ qͥ ꝑsecutõnẽ ab
tẽ. Patre meo armenio ueniente ad nicho¬
mediã. ratõnabile iudicaui te salutare ꝑeũ.
sciens dilectõnẽ parit ce affectũ quẽ cͥca fr̃s
ꝓpt̾ dm̃ hab̾e dinosceris. Uehement̾ nos ua¬
stat atq ꝑsequit᷑. & omnẽ bengnũ animũ
cordamꝰ ei publice dicenti. semꝑ ds. semꝑ filiꝰ.
simul pat̾. simul filiꝰ coexistit ingenito deo.

Expanded text:
sim facere manifestos. Tsim facere manifestos. Tno desiderabilissimo, homini Dei, fideli, orthodoxo Eusebio, Arius, qui persecutionem ab tem. Patre meo Ammonio veniente Nicomediam, rationabile judicavi te salutare per eum, sciens dilectionem pariter et affectum quem circa fratres propter Deum habere dignosceris. Vehementer nos vastat atque persequcordamus ei publice dicenti, Semper Deus, semper Filius; Simul Pater, simul Filius; coexistit ingenito Deo
Abbreviated transcription (Latin):
scͥpsert̃: tã totiꝰ egipti & thebaidis. ꝗͣ lybiȩ
padociȩ sac̾dotes. aliarũq ꝓuinciarũ. ad
qͦrũ instar cẽ uos confido eũ susciꝑe. Aultiꝰ
itaq mͥ contͣ nocentes remediis existentib
cẽ ħ inuentũ ẽ utile medicamen. qi conu̾¬
tunt᷑ seducti ab eis ppłi.: nẽ nr̃is sacdotibus
obedientes. & ad penitentiã ꝑeos accedẽ festi¬
diaconib autẽ achillas. eurroius. athalis. lu¬
cius. sarmatiꝰ. iuliꝰ menas. alt̃ arriꝰ. & hella¬
direx̃ &e philogonio antiochene p̃su¬
li ciuitatis. & eustacio qͥ tc̃ beroeam gub̾¬
nabat eccłiam: & aliis apłicoꝵ dognatũ de¬
fensorib. S neq arriꝰ qͥescẽ passus ẽ. Scͥpsit
enĩ ce ipse concordib suis. Qͥa uͦ nichil falsi
contͣ eũ scͥpsit sacratissimꝰ alexander: ipse ar¬
riꝰ litt̾is suis scͥptis ad nichomediensẽ eusebiũ
ꝓtestatꝰ ẽ. Quã epłam inserere ñ omitto: ut
cõmunicatores impietatis eiꝰ ignorantib pos¬

Expanded text:
scripserunt, tam totius Aegypti et Thebaidis, quam Libyae ppadociae, sacerdotes, aliarumque provinciarum, ad quorum instar etiam vos confido eum suscipere. Multis itaque mihi contra nocentes remediis existentibus, etiam hoc inventum est utile medicamen: quia convertuntur seducti ab eis populi, nunc nostris sacerdotibus obedientes, et ad poenitentiam per eos accedere festidiaconibus autem Achillas, Euzoius, Aithalis, Lucius, Sarmatius, Julius, Menas, alter Arius, et Helldirexit et Philogonio Antiochenae praesuli civitatis, et Eustathio, qui tunc Beroeensem gubernabat Ecclesiam, et aliis apostolicorum dogmatum defensoribus. Sed neque Arius quiescere passus est; scripsit enim et ipse concordibus suis. Quia vero nihil falsi contra eum scripsit sacratissimus Alexander, ipse Arius litteris suis scriptis ad Nicomediensem Eusebium protestatus est. Quam epistolam inserere non omittam, ut communicatores impietatis ejus ignorantibus pos
Abbreviated transcription (Latin):
cũq sit: ñ tam̃ ẽ id qd̃ ingͣnitũ. Ergo in¬
nullã dicentes causã ei fuisse ut eẽt: filio
uͦ congrius distͥbuat᷑ honor. Sine pͥnci¬
pio enĩ a patre sciamꝰ eiꝰ eẽ natiuitatẽ. eul¬
turã ei sicuti p̃diximꝰ tͥbuentes pie. atq
c̃bona opinione suꝑ eo erat ce semꝑ & ante
tantes. s imagini &e ꝑscrutatõne patͥs ꝑ

Expanded text:
cunque sit, non tamen est id quod ingenitum. Ergo incunque sit, non tamen est id quod ingenitum. Ergo innullam dicentes ei causam fuisse ut esset; Filio vero congruus distribuatur honor. Sine principio enim a Patre sciamus ejus esse nativitatem, culturam ei, sicut praediximus, tribuentes pie, atque cum bona opinione super eo, erat, et semper, et antes;
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ ad suspitõnẽ ingeniti sumat: sicu¬
ti putant qͥ sensus anĩmȩ cȩcatos hñt.
Nlã neq erat neq semꝑ neq ante scła id
ẽ qͦd ingenitũ: s. nec qͥlibet humanꝰ inte
llectꝰ ab hominib noĩat᷑ indicare ualet
hoc qͦd dicimꝰ ingenitũ: sic̃ & uos estima¬
re credo. & de omiũ ur̃oꝵ confido ꝓpo¬
sito: nullomͦ qͥbꝰuibet noĩb ingenitum
ti temꝑa eẽ ꝓductiua: digne tñ ipsius
unigeniti diuinitatẽ. & ueluti dicã an¬
tiqͥtatẽ nequaquã significare ualentia.
tutẽ. sacͣm̃tũ hoc aꝑire conati st̃. ueniã
poscentes ab auditorib ꝑ satiffac tõnes ra¬
tionabiles. dicendo de se ꝓtulimꝰ qͦ ꝑtingẽ
p̾ualuimꝰ. Siqͥd autẽ ultra hominẽ expe¬
tant qͥcũq uiri. & ad maiꝰ innitunt᷑ eloqͥ¬
ũ. illud qͦd ait ex parte cognoscimꝰ. iã putan¬
tes eẽ destructũ palamẽ qr multũ spe sua
deficiunt. Igͥ erat &e semꝑ & ante scła qͦd¬

Expanded text:
semper, ad suspicionem ingeniti sumat, sicuti putant qui sensus animae caecatos habent. Nam neque erat, neque semper, neque ante saecula, idem est quod ingenitum. Sed nllectus ab hominibus nominatus indicare valet hoc, quod dicimus ingenitum, sicut et vos aestimare credo, et de omnium vestrorum confido proposito, nullo modo quibuslibet nominibus ingenitum ti temporum esse productiva: digne tamen ipsius Unigeniti divinitatem, et veluti dicam antiquitatem nequaquam significare valentia, tutem sacramentum hoc aperire conati sint: veniam poscentes ab auditoribus per satisfactiones rationabiles, dicendo de se: Protulimus quod pertingere praevaluimus. Si quid autem ultra hominem exspectant, quicunque viri et ad majus innituntur eloquium, illud quod ait: Ex parte cognoscimus , jam putantes esse destructum; palam est, quia multum spe sua deficiunt. Igitur erat, et semper, et ante saecula, quod
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tiunt᷑. qr u̾itatẽ loqͥ ñ posst̃. Circueuis
deniq ciuitates. nichil aliud studentes ꝗͣ¬
ut amiticiarũ scemate ce noĩe pacis ꝑfig¬
m̃ta uł blandim̃ta littãs dent ce accipiari.
ut errare faciant ꝑ hȩc deceptas a se muli
cia ꝑsecutõnes nob̃ qͣntũ in ipsis ẽ excitare
ñ cessant. &e ineffabile sacͣntũ xͥanitatis e¬

Expanded text:
mentiuntur: quia veritatem loqui non possunt. Circumeunt mentiuntur: quia veritatem loqui non possunt. Circumeunt denique civitates, nihil studentes ut amicitiarum schemate et nomine pacis per figmenta vel blandimenta litteras dent et accipiant; ut errare faciant per haec deceptas a se muliecia persecutiones nobis, quantum in ipsis est, excitare non cessant, et ineffabile sac
Abbreviated transcription (Latin):
is. quoꝵ pͥmiciȩ factꝰ ẽ dñs iħc xͦ nr̃ carne ue¬
ra indut᷑. &e ñ putatiue ex d̃i genitͥce ma¬
ria: qm̃ in nouissimis temꝑib ꝓdãpnatõ¬
ne peccati ad humanũ genꝰ adueniens
crucifixꝰ & mortuus ẽ. s ñ ꝓptẽa duuinita¬
te sua minor factꝰ. resurrex a mortuis. assũp¬
tꝰ ẽ incelũ: sedet ad dext̾am maiestatis. Hȩc
gͥ ex parte in hac eplã figaui. onerosũ cre¬
dens singła sub scrupulositate conscb̾e:
eo qͦd scia scm̃ studiũ urm̃ talia ñ latere.
struere ea uolentes nullatenꝰ formidamꝰ. Qͥ
licet u̾b̃ib a nobis extorqueant: nos tñ sp̃e
eccłia st̃ ꝓcul expulsi: alieni facti apia do
fingat. s cẽ si qͥs aliis sermonib diũ nr̃i ie¬
su x ce doctͥna quȩ scdm pietatẽ ẽ inflatꝰ
nichil sciens. & reliqͣ. Hos gͥ anathemati¬
zatos a fr̃nitate nullus ur̃m suscipiat. aut
hab̾e patiat᷑ ea quȩ ab eis uł dicunt᷑ uel
conseͥbunt᷑: cunc ta enĩ uelut magi hoĩes

Expanded text:
arne vera indutus, et non putative ex Dei Genitrice Maria; qui in novissimis temporibus pro damnatione peccati ad humanum genus adveniens, crucifixus et mortuus est; sed non propterea divinitate sua minor factus. Resurrexit enim a mortuis, assumptus est in coelum, et sedet ad dexteram Majestatis. Haec igitur ex parte in hac epistola figuravi, onerosum credens singula sub scrupulositate conscribere, eo quod sciam sanctum studium vestrum talia non latere. struere ea volentes nullatenus formidamus. Qui licet verberibus nobis extorqueant, nos tamen speEcclesia sunt procul expulsi, alieni facti a pia dofingat . Sed etiam si quis aliis sermonibus Doministi, et doctrina, quae secundum pietatem est, inflatur, nihil sciens, et reliqua. Hos igitur anathematizatos a fraternitate nullus vestrum suscipiat, aut habere patiatur ea quae ab eis vel dicuntur vel conscribuntur. Cuncta enim velut magi homines
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd nec pars dĩ ẽ. nec exͣliquo subiecto: ꝓ¬
ptẽa ꝑsecutionẽ patim᷑: de cet̾o tu nosti.
ualere te in dño opto memorẽ tͥbulatõ¬
nũ nr̃arum colluc tianista: uere eusebu
idest pie.
usebius itaq cesariȩ erat ep̃c. theo¬
dotus laodiciȩ. tyri paulinꝰ. athana¬
sius anazarbi. & gregorius beriti: etius
autẽ liddȩ. Lidda uͦ ẽ quȩ nẽ diospolis
appellatur. Hos gͦ arrius concordes se ha¬
b̾e głabat᷑. Hostes autẽ uocauit philogoni¬
um p̃sulem urbis antiochenȩ. helladicũ
tͥpoleos. & machariũ iherosolunoꝵ adu̾sus
eos sarciendo calũpnias: qm̃ ȩt̃nũ ce añ¬

Expanded text:
quod nec pars Dei est, nec ex aliquo subjecto; pquod nec pars Dei est, nec ex aliquo subjecto; propterea persecutionem patimur. De caetero tu nosti. Valere te in Domino opto, memorem tribulationum nostrarum, Collucianista vere Eusebie, id est, pie. Eusebius itaque Caesareae erat episcopus, Theodotus Laodiceae, Tyri Paulinus, Athanasius Anazarbi, et Gregorius Beryti, Aetius autem Lyddae. Lydda vero est quae nunc Diospolis appellatur. Hos ergo Arius concordes se habere gloriabatur. Hostes autem vocavit Philogonium praesulem urbis Antiochenae, Hellanicum Tripoleos, et Macarium Hierosolymorum, adversus eos sarciendo calumnias: quoniam a
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ eusebiꝰ fr̃ tuus cesariensis. & theodotus.
om̃s ꝑ orientẽ dicunt. qi p̃existit d̃s filio si¬
ne pͥncipio anathema facti s̃: pret̃ solũ phi¬
logoniũ. ce helladicũ. &e machariũ hoĩes he¬
reticos meruditos. quoꝵ aliqͥ dicunt filiũ¬
eructuationẽ. alii uͦ ꝓpositionẽ. alii com¬
genitũ qͦs impietates nec audire possu¬
mͦ. licet innumeras mortes minent᷑ nob̾
heretici. Nos autẽ qm̃ dicimꝰ &e sapimꝰ
&e dociumꝰ ce docemꝰ. qr filius ñ ẽ ingenit᷑
nec ingeniti pars ullomͦ. neq ex aliquo
subiecto: s qm̃ uoluntate & consilio sub¬
sistit ante temꝑa & ante scla. plenus ds.
unigenitꝰ. conũtibilis. & antequã genã¬
ret᷑ aut crearet᷑ aut p̾destinaret᷑. aut fun¬
daret᷑ ñ erat. ingenit᷑ enĩ ñ erat. ꝑsecuti¬
onẽ patimurq diximꝰ pͥncipiũ ht̃ filius.
ds̃ autẽ sine pͥncipio ẽ. & quia diximꝰ ea
ex ñ extantib ẽ. Si autẽ diximus scd̾m

Expanded text:
Theodotus, omnes per Orientem dicunt, quia praeexistit Deus Filio sine principio, anathema facti sunt, praeter solum Philogonium, et Hellanicum, et Macarium, homines haereticos, ineruditos; quorum alii quidem dicunt Filiuationem, alii vero propositionem, alii coingenitum. Quas impietates nec audire possumus, licet innumeras mortes nobis minentur haeretici. Nos autem quoniam dicimus, et sapimus, et docuimus, et docemus, quia Filius non est ingenitus, nec ingeniti pars ullo modo, neque ex aliquo subjecto; sed quoniam voluntate et consilio subsistit ante tempora, et ante saecula plenus Deus, unigenitus, convertibilis; et antequam generaretur, aut crearetur, aut praedestinaretur, aut fundaretur, non erat: ingenitus enim non erat, persecutionem patimur quia diximus: Principium habet Filius, Deus autem sine principio est; s secundum
Abbreviated transcription (Latin):
nõ paulino eusebius indnõ salutẽ.
Heq dñi mei eusebii studiũ ꝓue
ritate u̾bi tacitũ ẽ. s usq ad nos ꝑuenit.
neq tuũ dñe suꝑ hanc causã silentium.
Et ut consequens erat de dño meo qͥdẽ
eusebio letati sumus. de te uͦ tristam᷑: ar¬
bitrantes taciturnitatẽ tanti uiri nr̃ãm
qm̃ indecens ẽ uirũ sapientem alia saꝑe.
me dũ ꝑ consequentiã scͥpt᷑e ce uestigia
diuimꝰ aliqñ. neq unũ induos diuisũ.
neq corꝑale aliqͥd passũ eẽ didicimꝰ. aut

Expanded text:
o Paulino Eusebius in Domino salutem. Neque domini mei Eusebii studium pro veritate verbi tacitum est, sed usque ad nos pervenit, neque tuum, domine, super hac causa silentium. Et, ut consequens erat, de domino quidem meo Eusebio laetati sumus: de te vero tristamur, arbitrantes taciturnitatem tanti viri nostramquoniam indecens est virum sapientem alia sapereme dum per consequentiam scripturae, et vestigia divimus aliquando, neque unum in duos divisum. Neque corporale aliquid passum esse didicimus aut
Abbreviated transcription (Latin):
nias inferre contendt̃. Aunt enĩ nos adũ¬
santes fabulas ex qͥb inuentũ ẽ dici ex ñ ex¬
tantib impiã &e ñ scͥptã cont᷑ xp̃m blasphe¬
miã p̾dicare. id÷ duo ingenita: ip̃si potiꝰ
duoꝵ alt̾i necessario eẽ oportẽ. dicentes in¬
eruditi: aut ñ extantib filiũ eẽ sapiendũ.
aut indubitant̃ dicẽ ingenita duo. igno¬
rantes imꝑiti qi multũ ẽ int̾ patrẽ ingenitũ.
& ea quȩ abeo ex ñ extantib st̃ creata ratõ¬
nalia &e irratõnalia. Quoꝵ media existens
nat᷑a ingenita: ꝑ quã uniu̾sa ex ñ extantib
fecit pat̾ dĩ u̾bi. Ex ipso uͦ patre natiuitatẽ
ht̃: sic̃ ce ipse dñs alicubi testat᷑ ẽ dicens. Qͥ
diligit patrẽ: diligit filiũ qͥ ex eo natꝰ ẽ. De

Expanded text:
nias inferre contendunt. Aiunt enim nos adversantes fabulas, ex quibus inventum est dici, ex non exstantibus, impiam et non scriptam contra Christum blasphemiam praedicare, id est duo ingenita: ipsi potius duorum alterum necessario esse oportere dicentes ineruditi, aut ex non exstantibus Filium esse sapiendum, aut indubitanter dicere ingenita duo. Ignorantes imperiti quia multum est inter Patrem ingenitum, et ea quae ab eo ex non exstantibus sunt creata rationabilia et irrationabilia; quorum media existens natura unigenita, per quam universa ex non exstantibus fecit Pater Dei Verbi, ex ipso vero Patre nativitatem habet, sicut et ipse Dominus alicubi testatus est, dicens: Qui diligit Patrem, diligit Filium qui ex eo natus est . De
Abbreviated transcription (Latin):
deserens que¬
stionẽ quȩ moueba¬
ttumultu.
susciꝑet arrium &e
sequaces eiꝰ.
ꝑ ciuitates autẽ
diu̾sis ep̃is ne
consentirent scͥp tis al¬
tis alexandri. uñ
omĩa erant tur bata. Non enĩ solũ¬
nãq istis: alii uͦ consentiebant illis. Et
ad tantã causã uenit incendiũ: ut in
publico & in ipsis theatris xͥanitati dero¬
garet᷑. Hi qͥdẽ in ipsa alexandria positi
tanꝗͣ. iam uictores de suꝑiorib ꝑsecutõ¬
nib facti potiꝰ amabant᷑: legatõnesq mit¬
tebant ad compuinciales epõs. hi uͦ in

Expanded text:
erens quaestionem quae movebat tumultum, susciperet Arium et sequaces ejus; per civitates autem diversis episcopis, ne consentirent scriptis Alexandri. Unde omnia erant valde turbata. Non enim solumnamque istis, alii vero consentiebant illis. Et ad tantum causa venit incendium, ut in publico et in ipsis theatris Christianitati derogaretur. Hi quidem in ipsa Alexandria positi, tanquam jam victores de superioribus persecutionibus facti, potius armabantur, legationesque mittebant ad provinciales episcopos;
Abbreviated transcription (Latin):
ne complacui. In psalmis uͦ saluator ait.
Dñs dixit adme filiꝰ m̃s estu. germanita¬
tẽ nat᷑e declarans: significanis ñ eiꝰ eẽ nat᷑a¬
les qͦs libet alios filios pret̃ istũ. Qͥd cẽ qͦd ait.
ex utõ ante luciferũ genuite. nonne clare
demonstrat nat᷑alẽ pat̾nȩ genatõnis filiati¬
onẽ. quã ñ moꝵ diligentia ce exercitatõ¬
ne ꝓuectus. s ꝓpͥetate nat᷑e sortitꝰ ẽ: IInde
& in transgssibilem habet filiationẽ. unige

Expanded text:
ne complacui . In Psalmis vero Salvator ait: Dominus dixit ad me: Filius meus es tu : germanitatem naturae declarans, significat non esse ejus naturales quoslibet alios filios praeter istum. Quid etiam quod ait: Ex utero ante luciferum genui te ? Nonne clare demonstrat naturalem paternae generationis filiationem, quam non morum diligentia et exercitatione provectus, sed proprietate naturae sortitus est? Unde et int
Abbreviated transcription (Latin):
nũ dnm̃ ih̃m xpm̃ filiũ cli unigenitũ. na
tũ ex ñ extante. s. ex extante patre. ñ scd̃m̃
coiꝑum similitudines incisionũ. aut
diuisionũ effluxionib sicuti sabellio cr
ualentino placet: s ineffabilit̾ inenarra¬
bilit̾ scdm eũ qͥ dix̃ sicut supͣ ꝓposuimus.
istente. sic̃ & ipse pat̾ in ꝑserutabilis ẽ. eo
qͦd ñ capiat ratõnaliũ nat᷑a scientiã qua
genuit pat̾ dm̃. Qd̃ qͥdẽ ñ ame conueñ
te qͥppe nos xͥ uoce qͣ dicit. nullus nouit
qͥs ẽ pat̃ nͥ filiꝰ. & nullus nouit qͥs ẽ filius
ẽ enĩ integerrima & inmutabilis patͥs.
ꝑ quã ñ desit aliqͥd ab ȩqualitate eiꝰ euiꝰ
imago ẽ. sicut ipse dñs docuit dicens.¬

Expanded text:
istum Filium Dei unigenitum, natum non ex non exstante, sed ex exstante Patre; non secundum corporum similitudines incisionibus, aut divisionum effluxionibus, sicuti Sabellio et Valentino placet, sed ineffabiliter et inenarrabiliter secundum eum qui dixit, sicut supra posuimus: istente, sicut et ipse Pater imperscrutabilis est, eo quod non capiat rationalium natura scientiam, qua Pater genuit Filium. Quod quidem non a me convenit te quippe nos Christi voce, qua dicit: Nullus novit quis est Pater, nisi Filius; et nullus novit quis est Filius, enim est integerrima et immutabilis Patris; per quam non desit aliquid ab aequalitate ejus cujus imago e
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ honorat patrẽ honorat filiũ: ce qͥ honorat
filiũ honorat patrẽ. Et recte. Omĩs nãq uox
dĩtatẽ filii dĩ castra constituunt. neq con¬
tͣ nos ingratas calũpnias exercẽ formidãt.
qm̃ nec priscoꝵ quẽpiã dignant̾ sibimet
comꝑare. neq p̃ceptorib. eqͥb nos ab in¬
fantia eruditi sumꝰ ȩqͣre patiunt᷑. neq com¬
ministroꝵ quẽquã nẽ uͥcumq consistenti
tiũ m̃sura sapĩȩ reputant: quasi soli sapi
matũ inuentores. & qͥb solis reuelata sint.
quȩ a nullo alto sub sole intellecta noscun¬
t᷑. Oscelesta suꝑbia. inm̃sa uesania. uanȩ
rũ scͥpturarũ dõ amabiliũ explanatõ: ñ
cõministroꝵ consors reue̾ntia. de xͦ fero¬
citatẽ eoꝵ mansue fecit. Quoꝵ scelesta oꝑa
nec demones ferre patiunt᷑: qñ uocẽ blas¬
phemã contͣ filiũ di ꝓmere p̾sumunt. Hȩc¬

Expanded text:
t Patrem, honorat et Filium; et qui honorat Filium, honorat et Patrem, et recte. Omnis namque vox deitatem Filii Dei castra constituunt, neque contra nos ingratas calumnias exercere formidant: quoniam nec priscorum quempiam dignantur sibimet comparare, neque praeceptoribus se, a quibus nos ab infantia eruditi sumus, aequare patiuntur; neque comministrorum quemquam nunc ubicunque consistentium in mensura sapientiae reputamatum inventores, et quibus solis revelata sunt quae a nullo altero sub sole intellecta noscuntur. O scelesta superbia, immensa vesania, vanae arum Scripturarum Deo amabilium explanatio, non comministrorum consors reverentia de Christo ferocitatem eorum mansuefecit; quorum scelesta opera nec daemones ferre patiuntur, quando vocem blasphemam contra Filium Dei promere non