comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
phemia fidei.s insermonis. ł in moꝵ
uicio ꝯsistat. Hec culpa semp repari
potest. nec int̾dicitur aliqñ ae hmi¬
penitñtiã agere. s ñ ita de gͣuloribꝰ
cͥminibꝰ. In guioribꝰ enim c̃munitese¬
mel tm̃ penitͣntie concedit᷑ locus. Com
semꝑ penitentiam recipiunt. & semꝑ
redimuntur. Cõmunia dic̃ pecẽa ueni¬
alia. & forte mortalia qued̃a. alus minꝰ
gͣuia. quȩ sic̾ sepe cõmittuntur. ita fre
tentia .s. sollempnis. Nam & de illis si ite¬
rentur. tterat᷑ penit̃ñtia. s ñ sollempnis.

Expanded text:
phemia fidei, sed in sermonis vel in morum phemia fidei, sed in sermonis vel in morum vitio consistat; haec culpa semper reparari potest, nec interdicitur aliquando de ham agere; sed non ita de gravioribus criminibus. In gravioribus enim criminibus semel tantum poenitentiae conceditur locus. Commsemper poenitentiam recipiunt, semperque redimuntur. Communia dicit peccata venialia, et forte mortalia quaedam aliis minus gravia, quae sicut saepe committuntur, ita per tentia solemnis: nam et de illis, si iterentur, it
Abbreviated transcription (Latin):
s scãm sꝑalem mor̃ẽ eccłe. De sollempni
semel celebrata. ñ iterat᷑. Etem illud aliud
celebrata. & fructũ prioris aufert. & usũ
sequentis amittit. de sollepni intellig̾.
Sollempnis uͦ penitñtia ut ambꝵ in eođ
ait. ẽ qͦ fit extͣeccłam inmanifesto. in ci¬
nere. & cilicio. qͣ ꝓ grauioribꝰ horrendisq
ac manifestis delictis tm imponitur. &
illa ñ ẽ tt̾anda preu̾entia sacͣm̃ti. & ne
uilescat. & contemptibilis hominibꝰ fiat.¬
lñ auc̃ Qmius caute & salubriter piu¬
sum sit ulocus illius humillime penim̃ñ¬
tie semel ineccła concedat᷑. ne medicina
uilis minꝰ utił eẽt egͥtis quȩ tanto magiꝰ
salubris est. qͣnto minꝰ ꝯtemptibilis fue¬
rit. quis tn audeat dõ dic̾e: q̃re huie hõi
is iniquitatis obst̾ngit. adhuc it̾m par¬
cis: Qigenes q̃ de hac sollempni peni¬
tentia que ꝓ grauioribꝰ cͥminibꝰ in iun¬
giturait. Sinos aliq̃ culpa mortalis
inuen̾it. qͥ ñ incͥmine mortali. ñ in bla¬

Expanded text:
specialem morem Ecclesiae de solemni d quosdam semel celebrata non iteratur. Item illud aliud celebrata, et fructum prioris aufert, et usum sequentis amittit, de solemni intelligitur. Solemnis ergo poenitentia, ut Ambros. in eodem ait, est quae fit extra ecclesiam in manifesto, in cinere et cilicio; quae pro gravioribus horrendisque ac manifestis delictis tantum imponitur. Et illa non est iteranda pro reverentia sacramenti, ut non vilescat et contemptibilis fi Quamvis caute salubriterque provisum sit, ut locus illius humillimae poenitentiae semel in Ecclesia concedatur, ne medicina vilis minus utilis esset aegrotis, quae tanto magis salubris est, quanto minus contemptibilis fuerit; quis tamen audeat Deo dicere: Quare huic homini eis iniquitatis obstringit, adhuc iterum parcis? Origenes quoque de hac solemni poenitentia, quae pro gravioribus criminibus injungitur, ait: Si nos aliqua culpa mortalis invenerit, quae non in crimine mortali, vel in blas
Abbreviated transcription (Latin):
inquit ꝙ qͥdam hic exsurgunt hor uer¬
boꝵ occone penitñtiã auferentes. quasi
ꝑpenitñtiã ñ ualeat peccor post lapsũ
resurg̾e. scdõ. & t̾tio. deinceps. uerũ in

Expanded text:
quidam exsurgunt, horum verborum occasione poenitentiam auferentes, quasi per poenitentiam non valet peccator post lapsum surgere secundo et tertio, et deinceps. Verum in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ppłi multitudo pstrata ostendit. lilud
autem mirabile eꝰ ꝙ angło fẽrienti plebe.
se obtulit dicẽs. Grex iste quid fec̃  fiat
manus tua in me: et in domum pr̃is mei.
Q fẽo statim sacͥficio dignus iudicatus¬
est. qui absolutione estimabat᷑ indignꝰ.
sui adeptus ẽ ueniam. c̃ moyses offeren¬
do se ꝓplebis errore pecc̃a diluerit. His
a pecc̃is surg̾e. & ueram penitñtiam
sepiꝰagi. Uoluntarie enim peccantibꝰ

Expanded text:
puli multitudo prostrata ostendit. Illud autem mirabile est, quod angelo ferienti plebem se obtulit dicens, 1 Paralip. 21: Grex iste quid fecit? Fiat manus tua in me, et in domum patris mei. Quo facto, statim sacrificio dignus judicatur, qui absolutione aestimabatur indignus. sui adeptus est veniam, cum Moyses offerendo se pro plebis errore, peccata diluerit. His a peccatis surgere, et veram poenitentiam saepius agi. Voluntarie enim peccantibus
Abbreviated transcription (Latin):
de gr̃a. qͣmdui sustentatur a penttñtia.
Dic enĩ ns. Uade & ampltꝰ noli peccare.
N on dix̃. ne pecces.s nec uoluntas peccan¬
di in te oriat᷑. Qd qͦm seruabitur. nͥ dolor
inpenit̃ntia otinue custodiat᷑. ⁊lic sẽꝑ
doleat ⁊ de dolore gaudeat. & ñ sit sati᷑

Expanded text:
de gratia, quamdiu sustentatur a poenitentia. Dicit enim Dominus: Vade et amplius noli peccare; non dixit, ne pecces, sed nec voluntas peccandi in te oriatur. Quod quomodo servabitur, nisi dolor in poenitentia continue custodiatur? Sed semper doleat, et de dolore gaude
Abbreviated transcription (Latin):
cõmitt̾e non uelit. nͨ satis fac̾e negligat.
uere penitet. Nec ideo ñ ẽ uera peniten¬
tia qr focte pꝰñ deꝓpõito. s casu ł infirmi¬
tate peccabit. Ille aut̃ irrisor ẽ. & ñ peni¬
tens. qui sic cõmissa plangit. ut plangen¬
da uoluntate ł oꝑe cõmittere ñ desinat.
llle &̃ qͥ post lacͥmas repenit que fleuit. la¬
uat᷑ ad tẽpus.s ñ ẽ mundꝰ .i. illa mundi
cia. ñ ẽ ei sufficiens ad salutẽ. qr ẽ mom̃ta¬
nea. ñ ꝑseuerans. Itẽ illud. Inanis ẽ .p. ꝗͣ.
fructu illiꝰ penitñtie. ꝗͣ seq̃ns culpa ñ in¬
qͥnat. Illiꝰ enĩ fructus ẽ uitatio gehennȩ
& adepto głẽ. Aortificat᷑ enĩ illa peni¬
t̃ñtia. & alia añ acta bona ꝑseqͦns pec̃em
ut ñ sortiantur m̾cedẽ. ꝗͣ meruerunt ẽ

Expanded text:
committere non velit, nec satisfacere negligit, vere poenitet. Nec ideo non est vera poenitentia, quia forte post non de proposito, sed casu, vel infirmitate, peccabit. Ille autem irrisor est et non poenitens, qui sic commissa plangit, ut plangenda voluntate vel opere committere non desinat. Ille etiam qui post lacrymas repetit quae flevit, lavattia non est ei sufficiens ad salutem, quia est momentanea, non perseverans. Item illud: Inanis est poenitefructu illius poenitentiae quam sequens culpa inquinat. Illius enim fructus est vitatio gehennae, et adeptio gloriae. Mortificantur enim illa poenitentia et alia anteacta bona per sequens peccatum, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Penit̃tia ẽ quedã dolentis undicta
ip̃a dilectionis uirtus. Penitere enĩ est
penã tenere. u semꝑpuniat inse ulcisc̾n¬
do. ꝙ cõmisit peccando. ille penã tena
qui semꝑ uindicat ꝙ omisisse dolet.
Penitentia gͥ ẽ uindicta semꝑpuniens ⁊̃

Expanded text:
. Poenitentia est quaedam dolentis vindicta,ipsa dictionis virtus. Poenitere enim est poenam tenere, ut semper puniat in se ulciscendo quod commisit pqui semper vindicat, quod commisisse dolet. Poenitentia igitur est vindicta semper puniens in
Abbreviated transcription (Latin):
ẽds̃. nquꝗdhoc emendus qdam̃ ut ea
semplictat impune ꝯmittere. Nemini
cnĩ ddedit laxam̃tũ peccandi ⁊ si mise̾an¬
do deleat ꝯmissa pecc̃a. si ñ satis factio
ꝯgrua negligat᷑. Item piꝰ ppͣ. Nicħ ꝓdest

Expanded text:
eus, non ad hoc emendus quodammodo, ut ea semper liceat impune committere. Nemini enim dedit laxamentum peccandi, etsi miserando deleat commissa peccata, si non satisfactio congrua neg
Abbreviated transcription (Latin):
& ideo ꝑpenitñtiã reuiuisẽe non ualẽt.
Simiłr intelłndu ẽ illud: nicħ ꝓsunt
lam̃ta. & c̃. Et illud. nicħualet. & ẽ.
Si enĩ replicent᷑ pecc̃a. nicħ ualet ad sa¬
lutẽ. ł ueniam infine. p̾ced̾ns lam̃tum.
qr nicħ relinqͥt᷑ de uite munditia. qr
aut pecẽa dimissa redeũt u qͥbꝰda plac&.
cum replicantur. ł si ñ deunt. eis tñ dele¬
tis ꝑꝑ ingͣtitudinẽ ita reus & inmundus
ostituit᷑. cum adhuc expiandis impli
Simiłr nicħ ual&. ad salutẽ obtinẽdã.
ł admundiciã uite ħndam. uenĩa de ma¬
lis fc̃is posc̾e. & mala denuo iterare.

Expanded text:
 per poenitentiam reviviscere non valent. Similiter intelligendum est illud, nihil prosunt lamenta, etc.; et illud, nihil valet, etc. Si enim replicentur peccata, nihil valet ad salutem vel ad veniam in fine praecedens lamentum, quia nihil relinquitur de vitae munditia: quia aut peccata dimissa redeunt, ut quibusdam placet, cum replicantur; vel si non redeunt, eis tamen deletis propter ingratitudinem ita reus et immundus constituitur, cum adhuc in expiandis implicSimiliter nihil valet ad salutem obtinendam, vel ad munditiam vitae habendam, veniam de malefactis poscere, et ma
Abbreviated transcription (Latin):
agñdam penitñtiam putant. qͥ luxuri¬
ant᷑ in xͦ. Nam siuere in xͦ penitnͣtiam
agerent. itanda postea ñ putarent. qr
sic̃ unũ bab̾ma. ita ẽ una penitñtia. His¬
alusq płibꝰ utunt᷑ in assertionem suȩ
opinionis. S ambiꝵ dic̃. ħ ẽ uera penitͣn¬
tia. cessare a pecc̃o. Iitẽ. Aagni ꝓfectus
ẽ renuntiasse errori. imbutos enĩ uiciis
animos exuere atq emundare uͥtutis
cõmissa mala c̃ em̃datonis ꝓpõi¬
to plangimꝰ. & odimꝰ & plangñda ult̾iꝰ
omittere nolumꝰ. qr penitñtia uera est
in aĩo dolere. & odire uitia. Uñ illa uͥ¬
ba p̃missa. Penitere ẽ añ acta .d.⁊ f. ñ c.
oꝑe flenda. Qd innuit᷑ ex u̾bis oseqntibꝰ.
nã qͥsic alia deplorat. & c̃. Hͣaug̃ait. Ca

Expanded text:
agendam poenitentiam putant, qui luxuriantur in Christo. Nam si vere in Christo poenitentiam agerent, iterandam postea non putarent; quia sicut unum baptisma, ita est una poenitentia. Haliisque pluribus utuntur in assertionem suae opinionis. Sed Ambros. dicit: Haec vera poenitentia est, cessare a peccato. Et iterum: Magni profectus est renuntiasse errori. Imbutos enim vitiis animos exuere atque emendare, virtutis commissa mala cum emendationis proposito plangimus et odimus, et plangenda ulterius committere nolumus, quia poenitentia vera, est in animo dolere, et odire vitia. Unde illa verba praemissa, poenitere est anteacopere flenda, quod innuitur ex verbis consequentibus, nam qui sic alia deplorat, etc.
Abbreviated transcription (Latin):
cipere lacͥmas ad penit̃ntiã e̾no . &. affec¬
tum penitñtie ñ ħre. qr inconstantia
m̃tis nõ recordatione peccati lacͥmas
fundunt. nc̃ reuiuiscente usu. ea qͥ fle¬
uerũt itando cõmittunt. Isaias de pec¬
catoribꝰ dic̃. lauamini mundi estote.
lauat᷑ & mundꝰ est. qͥ & p̾t̾ita plangit.
& flenda it̾m ñ admittit. Lauat᷑. &. ñ ẽ¬

Expanded text:
acrymas ad poenitentiam cerno, et affectum poenitentiae non habere; quia inconstantia mentis nunc recordatione peccati lacrymas fundunt, nunc reviviscente usu, ea quae fleverunt iterando. Isaias de peccatoribus dicit: Lavamini, mundi estote. Lavatur et mundus est qui et praeterita plangit, et flenda iterum
Abbreviated transcription (Latin):
cando corruꝑit penit̃ntie remedio repa¬
rare potest. Prima tabula ẽ bab̃mus ũ
deponitur uetus homo. & indut᷑ nouu̾.
Scda penit̾ñtia: qua pꝰ lapsum resurgi¬
mus. du uetustas reuersa repellitur. &
s ñ babtizari. Bab̾inus tm̃ ẽ sacͣm̃tum:

Expanded text:
cando corruperit, Poenitentiae remedio reparare potest. Prima tabula est Baptismus, ubi deponitur vetus homo, et induitur novus; secunda, Poenitentia, qua post lapsum resurgimus, dum vetustas reversa repellitur, et sed non baptizari. Baptismus tantum est sacramentum;
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc penit̃ntiã age̾. aut ignorat. aut
dissimulat. Qͥd enĩ ꝓdest si pecc̃a luxurie
qͥs defleat. & adhuc auaricie estibꝰanhe
dampnabilit̾. & si gͣuit̾ peccau̾it. uerã
ñ p̃cessisse penitñtiam. Qd &̃ aliis mu¬
de sũmo bono. Irrisor ẽ & ñ penitens.
qͥ adhuc agit ꝙ penitet. Nec indr d̃m
poscere subditus.s subsannare suꝑbꝰ.¬

Expanded text:
 aut ignorat, aut dissimulat. Quid enim prodest si peccata luxuriae quis defleat, et adhuc avaritiae aestibus anheldamnabiliter; et si graviter peccaverit, veram non praecessisse poenitentiam. Quod etiam aliis mude summo bono. Irrisor est enim poenitens qui adhuc agit quod poenitet, nec videtur Deum poscere subditus, sed subsannare su
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯt᷑ qͣsda ħeticos qͣ peccantibꝰ pꝰ bab̾mũ
semel tm̃ dicebant utiłẽ ẽẽ penit̃iam
ualeat penit̾ntia.ñ tñ sepe peccantibꝰ
pderit it̾ata. Alioqͥn remissio ad pecc̃m
eẽt incitatio. Dicũt enĩ. qͥs ñ semꝑ pecca
p̃sto ẽ gr̃a. Errant autẽ. Constat n ei
multum pecc̃a displieere q̃ semꝑ p̃stoẽ
ea destruere.Si ea amaret. ñ ita semꝑ de¬
strueret. Lde ad macedoniũ. Intantum¬

Expanded text:
 haereticos, qui peccantibus post Baptismum semel tantum dicebant utilem esse Poenitentiam, valeat Poenitentia, non tamen saepe peccantibus proderit iterata; alioquin remissio ad peccandum esset incitatio. Dicunt enim: Quis non semper peccarpraesto est gratia. Errant autem. Constat enim multum ei peccata displicere, qui semper praesto est ea destruere. Sed si ea amaret, non semper ea destrueret. Item ad Macedonium, epist
Abbreviated transcription (Latin):
nec minꝰ tbuit q̃m anͣ t̾buerat largissi¬
ma munera uite ac salutis. & q̃muis
eis in eccła locus ille penit̃ntie non con¬
cedat᷑. ds̃ tñ suꝑ eos sue patientie ñ ob¬
liuiscit᷑. Ex quoꝵ num̾o siqͥs nobis di¬
cat. dicite. utrum mͥ aliqͥd psit ad uitã
fut᷑am. si m ista uita illecebrosissime
uoluptatis blandim̃ta otempsero. si
me penit̃ndo uehem̃tius qͣm pͥꝰ exeru¬
ciauero. si ub̃ius fleuero. si meliꝰ uixe¬
ro. si pauꝑes largiꝰ sustntauero.si ca¬
ritate ardntiꝰ Nagrauero. Qsur̃m ita de¬
sipit. ut huichõi dicat. nicħ tͥ ista mnpos¬
terum ꝓderunt. uade. saltem uite huius
suauitate fruere. Au̾tat ds tam inmanẽ
sacleggamq dementiam. ltẽ ioħs ẽsostomꝰ
de repatione lapsi. Talis mͥ c̾dere. talis ẽ
ꝗ homines pietas dĩ. Nunꝗͣ sꝑnir peni¬
tntiam.si ei sincere. & simpłr offeratu s

Expanded text:
nec minus tribuit quam ante tribuerat largissima munera vitae et salutis. Et quamvis eis in Ecclesia locus ille Poenitentiae non concedatur, Deus tamen super eos suae patientiae non obliviscitur. Ex quoihi utrum aliquid prosit ad vitam futuram, si in ista vita illecebrosissimae voluptatis blandimenta contempsero, si me poenitendo vehementius quam prius excruciavero, si uberius flevero, si melius vixero, si pauperes largius sustentavero, si charitate ardentius flagravero; quis vestrum ita desipit, ut huic homini dicat: Nihil tibi ista in posterum proderunt; vade, saltem hujus vitae suavitate fruere? Avertat Deus tam immanem sacrilegamque dementiam. Item Joan. Chrysost., de Reparatione lapsi: Talis, mihi crede, talis est erga homines pietas Dei: nunquam spernit poenitentiam, si ei sincere et simpliciter offeratur,
Abbreviated transcription (Latin):
felicit᷑ iuuentib & in nob̾ erũt in fut̾o
s non habebũt oĩa hosusus. siue ħ offła.
facit timere ne offendamꝰ ꝗͣ diligimꝰ &
ne separem᷑ ab eo. fac̃ &̃ nos reuereri
eundẽ. In fut᷑o uͦ faciet nosreu̾eri qn ñ
timebimtꝰ seꝑari ł offñde ⁊ Ion gͣ metꝰ
seꝑationis ł offensionis. ñc ẽ in angłis.¬

Expanded text:
feliciter viventibus, et in nobis erunt in futuro; sed non habebunt omnia hos usus, sive haec officia facit timere ne offendamus quem diligimus, et ne separemur ab eo; facit etiam nos revereri eumdem. In futuro vero faciet nos revereri, quando non timebimus separari vel offendere. Non ergo metus separationis vel offensionis nunc est in angelis
Abbreviated transcription (Latin):
desitũ dic̃ sic. Timor dñi ẽ magnũ p̃si¬
dium ꝓficientibꝰ ad salutem. s ꝑueniẽ¬
tibꝰ foras mittit᷑ Non enĩ timẽtiam a
ti fuerint. Ex his auctoritatibꝰ signisi¬
catur. ꝙ timor ñ erit in futuro. Si ã

Expanded text:
imor Domini est magnum praesidium proficientibus ad salutem, sed pervenientibus foras mittitur. Non enim timent jam amm est, perducti fuerint. Ex his auctoritatibus significatur quod timor non erit in futuro. Si autem
Abbreviated transcription (Latin):
aĩe tͣm ¶ S si in inferno aĩe tm̃. & in
sepulero carni tm̃ uni̾tus erat. ꝙͦ nͦ
in inferno unitꝰ erat aĩe & carni. nͨ
Que ẽ ratio dicti: Q a una ead̃q uniõe uni¬
tus erat animȩ in inferno. & carni in se¬
pulchro. Et sic erat illis duobꝰ tũc seꝑatiᷤᷤ
unitus. sic̃ autem seꝑationem.i. anͣ mor¬

Expanded text:
antum. Sed si in inferno animae tantum, et in sepulcro carni tantum unitus erat: ergo nec in inferno unitus erat animae et carni, nec Quae est ratio dicti? Quia una eademque unione unitus erat animae in inferno, et carni in sepulcro. Et sic erat illis duobus tunc separatis unitus, sicut ante separationem, id
Abbreviated transcription (Latin):
sit ꝓꝑm plenũ gr̃a fuisse. ñ ẽ
suꝑ uacuũ inquirere. utrũ fid̾e &
spem. sic̃ caritatẽ ħuerit Si enĩ his
caruit. ñ uidr plenitudine̾ gr̾arum
ħuisse. Ut aute ħ questio ualeat expli¬

Expanded text:
m plenum gratia fuisse, non est supervacuum inquirere utrum fidem et spem sicut charitatem habuerit. Si enim his caruit, non videtur plenitudinem gratiarum habuisse. Ut autem haec quaestio valeat ap
Abbreviated transcription (Latin):
hõ fuit.Sic ͦ ubi carnem & aĩam sibi
unitam ñ habebat. uerus homo ĩ non
erat. s temꝑe mortis. nusꝗͣ illa duo uni¬
ta habebat. qr nec in sepulcͦ. nec in inf¬
erno. nec alibi. nꝰꝗͣ gͦ erat homo. Ad ꝙ¬

Expanded text:
homo fuit. Sic ergo ubi carnem et animam sibi unitam non habebat, verus homo ibi non erat. Sed tempore mortis nusquam illa duo vere unita habebat, quia nec in sepulcro, nec in inferno, nec alibi; nusquam ergo erat homo. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
ta ẽ int̾ hoĩes. De qͣ ab ⁊ssdiẽ. ñ ẽ in me ma¬
re dic̃. ñ ẽ inmecũ. gͦͣ nec intemꝑe. nͨ in
loco sapĩa ẽ. sui nͨ moes łbuenda ẽ. In lig¬
no enim caro. ñ illa oꝑatͥx oĩum sub̾a
disse in ligno. & iacuisse in sepuleͦ .s

Expanded text:
ta est inter homines. De qua abyssus dicit: Non est in me; mare dicit: Non est mecum; ergo nec in tempore, nec in loco sapientia est, cui nec mors tribuenda est. In ligno enim caro, non illa operatrix omnium substantia disse in ligno et jacuisse in sepulcro, se
Abbreviated transcription (Latin):
ed aueritur heretieua
utrũ tantam qͣnta ipsi ẽ pot̾n¬
tiã pat̃ filio dederit an minorem.
Si tantam. ñ sołu pot̾ntẽ. s etiam
om̃ipotentẽ genuisse ompc intelli¬
itur. Si uͦ minorem. qͦm̾ omĩa q̃¬

Expanded text:
ed quaeritur utrum ei tantam quanta ipsi est, potentiam Pater Filio dederit, an minorem. Si tantam, non solum potentem, sed etiam omnipotentem genuisse omnipotens intelligitur; si vero minorem, quomodo omnia q
Abbreviated transcription (Latin):
xͦiminum᷑ ita dicens. łu dicis qͦd pat̃ p
genuit filiũ minorẽ seipso. in qͦ & patͥ
derogas. Q si filiũ unicum minorẽ
genuit. aut non potuit. aut ñ uoluit
gignere equalem. Si ã dicis qr ñ uo.
luit: cum inuidum ẽẽ dixisti.Si autẽ
ñ potuit: uͥ ẽ om̃potͣntia dĩ patris:
Prsus adhunc articłm rescolligitur
ut d̾s patͣ eqͣlẽ sibi gignere filiũ. aut
non potuerit. aut noluerit. Si ñ poui¬
it. infirmꝰ.:si noluit. inuidꝰ inuenitur¬
potuit. nec tñ plenã genuit. s minorẽ.
cogimini. patrem inuidũ dicere. ple

Expanded text:
um dicens: Tu dicis quod Pater genuit Filium minorem se, in quo et Patri derogas. Nam si Filium unicum minorem genuit, aut non potuit, aut noluit gignere aequalem. Si dicis quia non voluit, eum invidum esse dixisti; si autem non potuit, ubi est omnipotentia Dei Patris? Prorsus ad hunc articulum res colligit, ut Deus Pater aequalem sibi gignere Filium aut non potuerit, aut noluerit. Si non potuit, infirmus, si noluit invidus inveniturpotuit, nec tamen plenam genuit, sed minorem, cogimini Patrem invidum dicere. De
Abbreviated transcription (Latin):
fateamur ⁊ nos filiũ accepisse pot̾ntiã
ab illo de qͦͥ natus ẽ potens. patͥ uͦ po¬
tentiam nullꝰ dedit. qr nuillꝰ eũ genu¬
it. Bignendo enĩ dedit pat̃ pot̃ntiã
filio. Sic̃ oĩa que ht̃ in sub̃a sua. gig¬
nendo dedit ei. quẽ genuit de suba.¬

Expanded text:
e potentiam ab illo, de quo natus est potens; Patri vero potentiam nullus dedit, quia nullus eum genuit. Gignendo enim dedit Pater potentiam Filio, sicut omnia quae habet in substantia sua, gignendo dedit ei quem genuit de sub
Abbreviated transcription (Latin):
qr ñ de suba sua. Sic̃ aliqͥs homo sign̾at
filiũ. & faciat domũ. ex ipso ẽ filiꝰ. ex
ipso ẽ & domꝰ. s filiꝰ de ipso. Domus
dicta sunt summatim colligit.
N Premissis aꝑtũ ẽ qͦd in
dei cognitione. siue p̃sentia. st̃ oĩa .s.¬

Expanded text:
sua. Sicut aliquis homo si generat filium, et faciat domum, et ex ipso est filius, ex ipso est et domus; sed filius de ipso, domus dicta sunt summatim colligit. Ex praemissis apertum est quod in Dei cognitione sive praescientia s
Abbreviated transcription (Latin):
Siqͥs ñ ħns caritatẽ que ꝑtinet ad umi¬
tatem sp̃c. & uincłm pacis quo eccła
onectit᷑ in aliqͦ scismate ostitutꝰ ne
xp̃m neget. patit᷑ tͥbulationes. famẽ ꝑse¬
cutionem. ł flãmas. ł bestias. ł ip̃am cru¬
cem. timore gehenne. Nullo mͦ ista culp¬
anda sunt. immo d̃b laudanda ẽ pati¬
entia. Non u dre pot̾imꝰ meliꝰ ei fuisse

Expanded text:
Si quis non habens charitatem quae pertinet ad unitatem spiritus et vinculum pacis quo Ecclesia connectitur, in aliquo schismate constitutus, ne Christum neget patitur tribulationes, famem, persecutionem, vel flammas, vel bestias, vel ipsam crucem, timore gehennae, nullo modo ista culpanda sunt, imo et haec laudanda est patientia. Non enim dicere poterimus melius ei fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
deo acceptior. Ideo u ada plus peccaũ. ꝙr
ab uno uicio. Ponat se oĩo iniudicio. ⁊ pͭ¬
tate sac̾dotis. nicħ sui reseruans sibi. ut
omĩa eo iubñte ꝑatꝰ sit facere ꝓ recipien¬
da uita anime quȩ fac̾et ꝓuitanda cor¬
ꝑis morte. & hoc cũ desid̾io. qr uitã recu

Expanded text:
Deo acceptior. Ideo enim Adam plus peccavit, quia ab uno vitio. Ponat se omnino in judicio et potestate sacerdotis, nihil sui reservans sibi, ut omnia eo jubente paratus sit facere pro recipienda vita animae, quae faceret pro vitanda corporis morte; et ho
Abbreviated transcription (Latin):
ipsiꝰ uicii młtiplici executõe. Oportet u
penitere fornicantẽ scđm excellentiam
sui status ł officii. ł scd̃m mod̾u m̾etͥcis.
& in mͦ oꝑis sui. & qͣlit̾ turpitudinẽ egit.
si in loco sacͣto. si in tẽꝑe oroni ꝯstituto. ũ
st̃ festiuitates:⁊ tẽꝑa ieumii. Considet

Expanded text:
ipsius vitii exsecutione. Oportet enim poenitere fornicantem secundum excellentiam sui status vel officii, et secundum modum meretricis, et in modum operis sui, et qualiter turpitudinem egit, si in loco sacrato, si in tempore orationi constituto, ut sunt festivitates et tempora jejunii. Consideret
Abbreviated transcription (Latin):
dia ductus. diuidat ap̃ se ꝯfessionẽ. ũ di¬
uersa diuersis uelit sac̾dotibꝰ manifest¬
are. Qͥ dam enim quȩda uni celant. qͤ
alii manifestanda ꝯseruant. ꝙ ẽ se lax¬
dare & ad ypocͥsim tendere. & semꝑ ue¬
nia carere. ad ꝗͣ ꝑfrusta putat ꝑuenire.¬
aueat &̃ ne pͥus ad dnicum corpꝰ acce¬
dat. qm confortet bona ꝯscĩa. ⁊ doleat. ꝙ̃
ñdu audeat sum̾e ꝗͣ młtũ desid̾at cibũ
salutarem. Cohibeat &̃ se a ludis. a spec¬
tacłis scłi. qui ꝑfectam uult ꝯseqͥ remis¬
siõis grãm. Isti sũt digͥ fructꝰ penit̃ntie
animam captiuã elaqueantes. ⁊ in lib̾ta

Expanded text:
 dividat apud se confessionem, ut diversa diversis velit sacerdotibus manifestare. Quidam enim uni celant quae alii manifestanda reservant, quod est se laudare, et ad hypocrisim tendere, et semper venia carere, ad quam per frusta putat Caveat etiam ne prius ad dominicum corpus accedat, quam confortetur bona conscientia, et doleat quod nondum audeat sumere quem multum desiderat cibum salutarem. Cohibeat etiam se a ludis, a spectaculis seculi, qui perfectam vult consequi remissionis gratiam. Isti sunt digni fructus poenitentiae, animam cap
Abbreviated transcription (Latin):
ait.⁊ si fides desit. pena satis fac̃. & ẽ. ñ
de fide intelligͥ qua eͣditur indm. s de
intelligat. ẽ aliq̃n in hõie pecẽm. eiius
pecc̃o cuiꝰ ñ ẽ osciꝰ si patienter fert penã.
a deo pena illa satisfacit. & releuat gra¬
uatum. Adħ aut̃ q obicit᷑ de satisfacti¬
one illa. si satis factio ñ fuit. It̾m impo¬
nenda ⁊̃tẽ. Si ũ it̾m imponenda ñ ẽ sa¬
tisfactio fuit. & si satisfactio fuit ueniã
impetrauit. r esponderi potest satiffac¬
tionem non fuisse. qr ille dignos fruetus
suggestionibꝰ earũ aditũ indulgere. Idẽ.
tam mnoresq corrig̾e. & int̃ ipsa facinora
sua elemosinas freqͣntare ñ cessant frus¬
tra ideo sibi blandiunt᷑. qr dns ait. date¬

Expanded text:
tsi fides desit, poena satisfacit, etc., non de fide intelligitur qua creditur in Deum, sed de intelligat, est aliquando in homine peccatum cujuspeccato cujus non est conscius, si patienter fert poenam a Deo, poena illa satisfacit et relevat gravatum. Ad hoc autem quod objicitur de satisfactione illa: si satisfactio non fuit, iterum imponenda est; si vero iterum imponenda non est, satisfactio fuit: et si satisfactio fuit, veniam impetravit; responderi potest satisfactionem ideo non fuisse, quia ille dignos fructus suggestionibus eorum aditum indulgere. Idem, tam moresque corrigere, et inter ipsa facinora sua eleemosynas frequentare non cessant; frustra ideo sibi blandiuntur quia D
Abbreviated transcription (Latin):
conat᷑ duce. Recte a penit̃ns qͥcqͥd sordiᷤᷤ
pꝰpurificõnẽ otxit. oportet u abluat sal¬
tem lacͥmis m̃tis. S satis durꝰ ẽ cꝰ m̃tis
ldẽ. Penitntes penitentes. si uere estis pe¬
nua figis. & rides subsannans patientrã
tet. ñ penitñs es. Si gͦ penitet: cur facis
que male fecisti: Si fecisse penitet. noli
facere. Si adhuc facis: certe ñ es pentt̃n᷑¬

Expanded text:
conatur adducere. Recte enim poenitens quidquid sordium post purificationem contraxit oportet ut abluat, saltem lacrimis mentis. Sed satis durus est cujus mentis dicit: Poenitentes, si vere estis poenua figis, et rides? Subsannas poenitentiam tens non es. Si ergo poenitet, cur facis quod male fecisti? Si fecisse poenitet, noli facere. Si adhuc facis, certe non es poeniten
Abbreviated transcription (Latin):
dignos. & siñ dignos penit̃ntie. Sũt a
digni fructus uirtutũ. qui ñ sufficiũt
penitentibꝰ. Penitentia n gͣuiores pꝰtu¬
lat. ut dolore & gemitibus mortuus
impetret uitam. Ex his ostenđr qui sit
digni fructus penit̃ntie. quibꝰ uera sa¬
tisfactio expletur. & ꝙ ñ om̃s digni fruc¬
tus. sunt digni fructus penitñtie. Qđ
de illa penitñtia intelligͥ qͣ maioꝵ ẽ¬
cͥminũ. Non enĩ sufficiũt gͣuit̾ delin¬
qͣntibꝰ que sufficiũt minꝰ. ł parum pec¬
cantibus. Que sit falsa satisfac
t sic̃ sunt
digni fructus penitñtie. ac ue¬
ra satisfactio. ita & indigni fructus.
& falsa satisfactio .i. falsa penit̃ntia.¬
auetaritates scoͣꝵ ꝓ qͣlitate cͥminũ impo¬
nuntur. Ideoq miles ł negotiator. ł alicͥ
officio deditꝰ. ꝙ sine pecc̃o exceri ñ pꝰsit.
si culpis gͣuioribꝰ irretitꝰ ad penitñtiã
uen̾it. ł qui bona alt̾iꝰ iiuste detinet
ł qui odium in corde gerit: recognoscat
seueram penitntiam ñ posse ꝑagere. nͥ

Expanded text:
s poenitentiae. Sunt enim digni fructus virtutum, qui non sufficiunt poenitentibus. Poenitentia enim graviores postulat, ut dolore et gemitibus mortuo impetret vitam. Ex his ostenditur qui sunt digni fructus poenitentiae, quibus vera satisfactio expletur; et quod non omnes digni fructus sunt digni fructus poenitentiae; quod de illa poenitentia intelligiminum. Non enim sufficiunt graviter delinquentibus, quae sufficiunt minus vel parum peccantibus. 2. Quae sit falsa satisfactio. Et sicut sunt digni fructus poenitentiae, ac vera satisfactio, ita et indigni fructus, et falsa satisfactio, id est, falsa poenitentiaauctoritates sanctorum pro qualitate criminum imponuntur. Ideoque miles, vel negotiator, vel alicui officio deditus, quod sine peccato exercere non possit, si culpis gravioribus irretitus ad poenitentiam venerit, vel qui bona alterius injuste detinet, vel qui odium in corde gerit, recognoscat se veram poenitentiam non posse peragere, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
se. ꝑħ docet nos nũqͣm de õĩbꝰ sanari.
Si i uellet pecc̃a ex parte reseruari ħntẽ
sis. expulit autem .uii. ut oĩa cͥmina
simł eiciẽda doc̾et. Legionẽ uͦ demonũ
ab allo eiciens. nulłu reliqͥt de õĩbꝰ qui¬

Expanded text:
er hoc docens nos nunquam nisi de omnibus sanari. Si enim vellet peccata ex parte reservari, habensis. Expulit autem septem, ut omnia crimina simul ejicienda doceret. Legionem autem ab alio ejiciens , ne
Abbreviated transcription (Latin):
Intelłndũ ẽ hic aduitam ꝑcipiendam
bona p̃t̾ita ñdare fiduciã:⁊ si admitio¬
rem penã. Alioqͥn p̾misse auctoritati
aug̃i obuiaret. & bona gͥsine caritate
mortalis culpa. quam ñ del et seqͤns
penit̃ntia ad sensum mitioris penȩ
at is arbitror illis ẽẽ res¬
ponsũ. qui asserunt de uno cͥmine
penit̃ñtiam agi.⁊ ueniã pr̃ari alio in delec¬
tone retñto ł ꝑ confessionẽ ñ expõito.

Expanded text:
igendum est hoc, ad vitam percipiendam bona praeterita non dare fiduciam, etsi ad mitiorem poenam; alioquin praemissae auctoritati Augustini obviaret. Et bona ergo sine charitate mortalis culpa, quam non delet sequens poenitentia, ad sensum mitioris poenaeSatis arbitror illis esse responsum, qui asserunt de uno crimine poenitentiam agi, et veniam praestari, alio in dilectione retento, vel per confessionem non exposito;
Abbreviated transcription (Latin):
cipietur aut̃ fructus eiꝰ. incipietq ꝓfi¬
cere. cũ pec̃ci alt̾ius penituerit. Lune i
utrumq dimittitur pec̃em. & satisfac
t satis¬
factio.
tio p̃cedns uiuificat᷑. quȩ fuerat mortua
sic̃ bab̾mus. illi qui ficte accedit. tc̃ pͥ¬
mitus ualet cũ fictio a mente recedit
ꝑpenitentiam. & in huiꝰ opinionis
munim̃tũ: auctoritates inducunt.
ħ pꝰtulat. ũ cũ gr̃a xp̃i in hõie destruxit
mala. pͥora &̃ remunet bona. & cum
destruit ꝙ suũ ñ inuenit. dilig̃ bonũ
qͦd inpeccante plantauit. Item ieron.¬
Si q̃n uidis int̾ multa pecc̃a qͣmqͣm fac̾e
fac̃ eum metere. & in horrea conggare
que inbona t̃ra seminaũ. S ħ dicta in¬

Expanded text:
ercipietur tamen fructus ejus, incipietque profiercipietur tamen fructus ejus, incipietque proficere, cum peccati alterius poenituerit. Tunc enim utrumque dimittitur peccatum, et satisfactio praecedens vivificatur, quae fuerat mortua; sicut Baptismus illi qui ficte accedit tunc primum valet, cum fictio a mente recedit per poenitentiam. Et in hujus opinionis munimentum auctoritates inducunt. hoc postulat, ut, cum gracia Cristi in homine destruxit mala priora, eciam remuneret bona, et cum destruit, quod suum non invenit, diligit bonum, quod in peccante plantavit. Hec Si quando videris inter multa peccata quemquam facere faciet eum metere et in horrea congregare, que in bona terra seminavit. I
Abbreviated transcription (Latin):
munda sint oĩa. si elemosynas istas dedit.
gͥ se fallant. qui ꝑelemosinas largissi¬
mas fructuũ suoꝵ ł peccuniȩ. impuni¬
tatem se emere estimant. in pec̃cis ꝑma¬
nentes quȩ ita diligunt. uͥ in eisoptent
sed̾m dm. Si gͥuult ei dͥare elemosynã
de fructibꝰ t̾rȩ respuere xͦ uideretur.
Hecͣ inquit oportuit fac̾e .s. iudiciũ &
caritatem dĩ. & illa ñ omittere .i. elemo¬
sinas fructuũ t̾renoꝵ. Ex his dat᷑ intel¬
ligi ꝙ in pecc̃o mortali ꝑmanentes. & si
elemosynas largas faciant. ñ m ꝑ eas
satis faciunt. qr inordinate agũt. dum
opus.dũ sͥ ipsis crudeles existunt. non
placentes do. Non gͥ dicenda ẽ illa pec¬
cati satisfactio. qͣm quis agit ꝓuno pec¬
cato dum ꝑdurat in altero. Quia nicħ
ꝓdest ieinare.:⁊ oeare. & alia bona age̾.
tacitum pecẽm sac̾doti fuerit confessuͤ.
de utͦq imponenda . ẽ satis factio. qr de
ructuosa. du in pecc̃o altero ꝑsistit. ꝑ¬

Expanded text:
 in Christum, munda sint omnia, si eleemosynas istas dederinergo se fallant, qui per eleemosynas largissimas fructuum suorum vel pecuniae impunitatem se emere aestimant, in peccatis permanentes, quae ita diligunt, ut in eis optentsecundum Deum. Si ergo vult ei dare eleemosynam, de fructibus terrae, respuere Christus videretur: Haec, inquit, oportuit facere, scilicet judicium et charitatem Dei, et illa non omittere, id est, eleemosynas fructuum terrenorum. Ex his datur intelligi quod in peccato mortali permanentes, etsi eleemosynas largas faciant, non tamen per eas satisfaciunt, quia inordinate agunt, dum opus, dum sibi ipsis crudeles existunt, non placentes Deo. Non ergo dicenda est illa peccati satisfactio, quam quis agit pro uno peccato, dum perdurat in altero. Quia nihil prodest jejunare et orare, et alia bona agere, tacitum peccatum sacerdoti fuerit confessus, de utroque imponenda est ei satisfactio, quia de ructuosa, dum in peccato altero persistit; p
Abbreviated transcription (Latin):
eodẽq temꝑe pecc̃a fec̾it. & iusta oꝑa. s¬
indiuersis temꝑibꝰ utͣq egisse. Nisi i
bonꝰ foret q̃n bona fec̃ ñ seminasse int̾ra
dic̾etur bona. Destructis gͦ malis pꝰoꝑa
tentia de illis mał habita uiuificantur.

Expanded text:
e peccata fecerit et justa opera; sed diversis temporibus utraque fecisse. Nisi enim bonus foret quando bona fecit, non seminasse diceretur in terra bona. Destructis ergo malis post opera tentia de illis malis habita vivificantur
Abbreviated transcription (Latin):
.conpuctio cordis. ꝯfessio oris. satisfactio
oꝑis. Uñ ioħs os aureũ ꝑfecta penitñtia.
cogit peccõrẽ oĩa libent̾ ferre. in corde
ei ꝯtͥtio. in ore ꝯfessio. inoꝑe totahumi¬
litas. Hẽ fructifera penitñtia. u sic̃ tͥbꝰ

Expanded text:
compunctio cordis, confessio oris, satisfactio operis. Unde Joannes, os aureum: Perfecta Poenitentia cogit peccatorem omnia libenter ferre; in corde ejus contritio, in ore confessio, in opere tota humilitas. Haec est fructifer
Abbreviated transcription (Latin):
suetudine. ł uerbo. tanꝗͣ iii. mortes. Una
ni. Altera qͣi ꝓlat᷑a ia extrͣa portã. c̃ĩ fc̃m
ꝓcedit assensio. Tertia c̃ male ꝯsuetud̃ĩs
tanꝗ mole p̃mit᷑ animꝰ ł noxie defensio¬
nis clipeo armat᷑ qͣi in sepulchro ĩa putẽ
Nuic gͥ t᷑plici morti. tͥplici remedio occur¬
ritur ꝯtͥtione. ꝯfessione. satisfactione:
Compunctio nob̃ ꝯmendat᷑ ibi. scinditt¬

Expanded text:
nsuetudine vel verbo, tanquam tres mortes. Una ni; altera quasi prolata jam extra portam, cum in factum procedit assensio; tertia cum vi malae consuetudinis tanquam mole premitur animus, vel noxiae defensionis clypeo armatur, quasi in sepulcro jac ergo triplici morti, triplici remedio occurritur: contritione, confessione, satisfactione. Compunctio nobis commendatur ibi,
Abbreviated transcription (Latin):
& qͥ in salbato ligna collegerat. tales pea
ñ puniri qr cułpa leuis p̾senti supplicio
ꝯpensata sit. Leuis enim culpa. leui suꝑ¬
plicio ꝯpensatur. łlis satis innuit ieroñ
gͣuia pecẽa & ħ puniri gͣui supplicio.
& infuturo punienda et̾naliter de qͥbꝰ
penitñtia ñ agit᷑ int̃ flagella. Leuia u
que ħ puniunt᷑. leui pena ꝯpensatõnẽ

Expanded text:
et qui in sabbato ligna collegerat, tales postea et qui in sabbato ligna collegerat, tales postea non puniri, quia culpa levis praesenti supplicio compensata sit. Levis enim culpa levi supplicio compensatur. His satis innuit Hieron. gravia peccata et hic puniri gravi supplicio, et in futuro punienda aeternaliter, de quibus poenitentia non agitur inter flagella; levia vero quae hic puniuntur, levi poena compensationem
Abbreviated transcription (Latin):
tt ENDt Lector his uerbis. &
caue ne de omnibꝰ generalit̾
intessigas. s de his tm̃ quiint ipsa fla¬
gella penit̃tiã egerunt cdntes indm
flagellum ñ corriguntur. pꝰ et̾naliter
puniant᷑. ibidẽ ostendit agens de fideli
depħnso m adulterio. qͥ decollat᷑. ubi
ostendit leuia pecẽa breui. ⁊ tẽꝑali
supplicio purgari. magna uͦ drut̾nis
et̾nisq supplicuis reseruari. ita ĩquiẽs.
Querat hic aliqͥs si fidelis dep̃ħnsus
in adult̾io. decolletur. qͥd de eo postea
fiat. aut enĩ puniet᷑ & falsum ẽ ꝙ dicit᷑.
ñ iudicabit ds̃ bis inidipsũ. aut non pu¬
nietur. & optandu ẽ adulteris ut hic
breui pena puniant᷑ ut frustrentus
meruciatas et̾nos. Adq respondemꝰ dm
ut oĩum rerum. ita supplicioꝵ qͣ scire mͣ¬
suras. & ñ p̃ueniri sententiã uidicis. nec
illi in peccõrem exercende dehine pene
auferri potestatẽ. & magnum pecẽm ma¬
gnis diturnisq lui cruciatibꝰ Siqͥs ũ
punitus sit ut ille qͥ isrłitȩ maledixerat.

Expanded text:
ttende, lector, his verbis, et cave ne de omnibus generaliter intelligas; sed de his tantum, qui inter ipsa flagella poenitentiam egerunt, credentes in Deum flagellum non corriguntur, post aeternaliter puniantur, ibidem ostendit, agens de fideli deprehenso in adulterio, qui decollatur. Ubi ostendit levia peccata brevi et temporali supplicio purgari, magna vero diuturnis aeternisque suppliciis reservari, ita inquiens: Quaerat hic aliquis, si fidelis deprehensus in adulterio decolletur, quid de eo postea fiat. Aut enim punietur, et falsum est quod dicitur: Non judicabit Deus bis in idipsum; aut non punietur, et optandum est adulteris ut hic brevi poena puniantur, ut frustrentur cruciatus aeternos. Ad quod respondemus, Deum ut omnium rerum, ita suppliciorum quoque scire mensuras; et non praeveniri sententia judicis, nec illi in peccatorem exercendae dehinc poenae auferri potestatem, et magnum peccatum magnis diuturnisque lui cruciatibiter, ut ille qui. Israelitae maledixerat,
Abbreviated transcription (Latin):
Nec ideoquisqͣm putet qͥrẽ alienam inuis¬
te abstulit. qm reddere potest. de illo pec¬
cato penitere acueniã ꝯsequi. nͥ restitu¬
at ablatum. Qm̃ndui enĩ res ꝓpt̾ qͣm pec¬
catũ ẽ ñ redđr: si reddi pͥ. ñ agit᷑ pentt̃n¬
tia .s fingitur. De tͥbus que in penttũ¬

Expanded text:
Nec ideo quisquam putet, qui rem alienam injuste abstulit, quam reddere potest, de illo peccato poenitere, ac veniam consequi nisi restituat ablatum. Quandiu enim res, propter quam peccatum est, non redditur, si reddi potest, non agitur poenitentia, sed fingitur
Abbreviated transcription (Latin):
ei qͥ cͥmen sibi reseruat. de alio ueniam
p̃stari ꝑpenit̃ntiam. Alias q̃q auctori¬
tates inducũt. Ait enĩ gĩ. Płuit dñs
siuꝑunam ciuitatẽ. & suꝑ alt̾am ñ plu¬
it. & eandẽ ciuitatẽ exparte compluit.
odit ab aliis uitus se corrigit. una eadeq
ciuitas exparte ꝯpluit᷑. & exparte arida
remanet: qi sunt qͥdam. qͥcum qͣd̾a uicia
resecẽt. in aliis gͣuit᷑ ꝑdurant. Itẽ ambiꝵ¬

Expanded text:
ei qui crimen sibi reservat, de alio veniam praestari per poenitentiam. Alias quoque auctoritates inducunt. Ait enim Greg.: Pluit Dominus super unam civitatem, et super alteram non pluit; odit ab aliis vitiis se corrigit, una eademque civitas ex parte compluitur, et ex parte arida remanet . Quia sunt qui cum quaedam vitia resecant, in aliis graviter perdurant. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
pars ciuitatis dicat᷑ complui. qr ab actu
& delectione pecci eui ante seruiebat. mͦ
cessat ñꝙ eius ueniam ħat. Nocaturq
pliuria illa talis ꝯtinẽtia qua ab opereꝰ
peccati reuocatur. qr exfonte gr̃e di.
iad cordi instillat᷑ ł sic paulatĩ ad pentt̃n¬
tiam ueniat. ł eominus adeo puniatur.
ad indulgñtiã reatus. pluuia referat᷑

Expanded text:
uia ab actu et delectatione peccati cui ante serviebat modo cessat, non quod ejus veniam habeat. Vocaturque pluvia illa talis continentia quae ab opere peccati revocatur, quia ex fonte gratiae Dei id cordi instillatur, ut vel sic paulatim ad poenitentiam veniat, vel eo minus a Deo puniatur ad indulgentiam reatus pluvia referatur,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓͥi homicidii scelus addid̾it. Caue qͣlit̃
intelligas illud ũ em̃dare ñ ualeat ꝙ
peccauit. & c̃. Non i em̃datio h intelłn¬
da est rei dẽpte recõpensatio. s d̾ilicti
exꝓbratio. & abhominatio cũ satis fac¬
tionis desiderio. Demit enĩ inuste
qͥs alicui ꝙ restituere ñ ualet uocłm ł¬

Expanded text:
proprii homicidii scelus addiderit. Cave qualiter proprii homicidii scelus addiderit. Cave qualiter intelligas illud: Ut emendare valeat quod peccavit, etc. Non enim emendatio hic intelligenda est, rei demptae recompensatio, sed delicti exprobratio et abominatio, cum satisfactionis desiderio. Demit enim injuste quis alicui quod restituere non valet, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ne falsis penifntus laicoꝵ aĩas decipi.
& in infernum ꝑthi patiant᷑. Falsam ã
penit̾ntiã ẽẽ constat cũ spretis płibus.
de uno solo penit̃ntia agit᷑. ł cum sic ag̃r
de uno. ut non discedatur ab alio. Repe¬
tit deuera penitentia ut addati
x p̃missis ꝑspicua
fit notitia uere penitñtiȩ. & satiᷤ¬
factiõis. Illa enĩ uera ẽ penit̃ntia que
pecẽm abolet ꝙ illa sola fac̃. que scelus
cõmissi cͥminis. ⁊ cõmittendi. cũ desid̾io
satis faciendi affert. Iudas enĩ penituisse
legͥ sine assecutione uenie. qr taliꝰpeni¬
tentia ñ corrigit cͥmen. Nñ ieroñ. Nicħ¬
uide ꝓfuit egisse penim̃tiã. ꝑ qͣm scelꝰ
corrigere ñ potuit. Siq̃n frater sic pec¬
cat infrẽm ũ em̃dare ualeat ꝙ peccaũ.
pot̾ ei dimitti. Sin aut̃ ꝑmanent oꝑa
frustra uoce assumit᷑ penit̃nia. ħẽ ꝙ¬
de eo đdr & oratio eiꝰ fiat in pecc̃m. ũ ñ
sołu em̃dare neqͥu̾it ꝓditiõis nefas. s

Expanded text:
laicorum animas decipi, et in infernum pertrahi patiantur. Falsam autem poenitentiam esse constat, cum, spretis pluribus, de uno solo poenitentia agitur; vel cum sic agitur de uno, ut non discedatur ab alio. 7. Repetit de vera poenitentia, ut addat. Ex praemissis perspicua fit notitia verae poenitentiae vel satisfactionis. Illa enim vera est poenitentia, quae peccatum abolet; quod illa sola facit, quae scelus commissi criminis et committendi cum desiderio satisfaciendi affert. Judas enim poenituisse legitur, sine assecutione veniae, quia tali poenitentia non correxit crimen; unde Hieron., cudae profuit egisse poenitentiam, per quam scelus corrigere non potuit. Si quando frater sic peccat in fratrem, ut emendare valeat quod peccavit, potest ei dimitti; sin autem permanent opera, frustra voce assumitur poenitentia. Hoc  Et oratio ejus fiat in peccatum, ut non solum emendare nequiverit proditionis nefas, sed
Abbreviated transcription (Latin):
Fotũ enĩ homine sanau in salbo. qr & corpꝰ
ab oĩ infirmitate. & aĩam abõi otagio¬
ne. indicans penitñtẽ oport̾e̾ simul do¬
lere de om̃i crimine. Scio u d̾nm inimi¬
cum oĩcͥminoso. Qͦmͦ gͦ qui cͥmen reser¬
uat. de alio reciꝑet ueniam: Sine amo¬
re di ꝯsequerctur ueniã. sine qͦ nemo
unꝗͣ inuenit grãm. hostis enĩ dĩ ẽdum
offñdit ꝑseu̾ant᷑. Queda enĩ impietas
infidelitatis ẽ ab illo qui iustꝰ x iustitia

Expanded text:
Totum enim hominem sanavit in Sabbato, quia et corpus ab omni infirmitate, et animam ab omni contagione; indicans poenitentem oportere simul dolere de omcum omni criminoso. Quomodo ergo qui crimen reservat, de alio recipiet veniam? sine amore Dei consequeretur veniam, sine quo nemo unquam invenit gratiam. Hostis enim Dei est, dum offendit perseveranter. Quaedam enim impietas infidelitatis est, ab illo qui justus et justitia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ unxit me. eugłizare pauꝑibꝰ misit
me. p̃dicare captiuis remissionẽ. & c̃.
Q d cum de libꝰ ysaie legeret: ait in ex.
autem dix̃. suꝑ me. qr qͣi filius homi¬
nis & unctus ẽ. & misus ad p̃dicandũ.
Nam scđm diuinitatẽ ñ suꝑ xp̃m ẽ¬
spc̃. sed in xp̃o. Ecce his uerbis ost̃nd̃
ambꝵ filium ẽẽ missum. & datum
nob̾ non t̃m a patre. sed etiã a sp̃ũ scõ.
Qđ filius sit datus etiam a se

Expanded text:
 unxit me, evangelizare pauperibus misit me, praedicare captivis remissionem, etc. Quod cum de libro Isaiae legeret, ait in Evanautem dixit, super me, quia quasi filius hominis et unctus est, et missus ad praedicandum. Nam secundum divinitatem non sus, sed in Christo. Ecce his verbis ostendit Ambrosius Filium esse missum et datum nobis, non tantum a Patre, sed etiam a Spiritu sancto. 5. Quod Filius sit datus etiam a se
Abbreviated transcription (Latin):
Miffit ds filiũ suũ fcm̾ ex muliere. Ibi
satis ostendit. eo ipso missum filium.
quo fc̃m ex muliere: Proinde mitti
a patre sine sp̃u sc̃o. ñ potuit. qͥa pͣr
intelligit᷑ misisse eũ. cum fecit ex fe¬
mina. qͦd utiq ñ fecit. sñ spũ sus scõ.
Ecce hic dic̃ filiũ missum a patre &

Expanded text:
Misit Deus Filium suum, factum ex muliere; ubi satis ostendit eo ipso missum Filium, quo factum ex muliere. Proinde mitti a Patre sine Spiritu sancto non potuit, quia Pater intelligitur misisse eum cum fecit ex femina; quod utique non fecit sine Spiritu sancto. Ecce hic dicit Filium missum a Patre et
Abbreviated transcription (Latin):
& econuerso. Utrum ꝑsona uel nata
predestinata sit.
e iNDE Si queritur utrũ p̃desti¬
natio illa qͣm cõmemorat apłs
sit de ꝑsona. an de nat᷑assane dici pot̃
& ꝑsonam filii quȩ semꝑ fuit ẽẽ p̃desti¬
natam ẜ hominem assumptum. ut
humanam eẽ p̃destinatam. ut u̾bo
pr̃is ꝑsonalit̾ uniretua. Iti xp̃e

Expanded text:
 converso. 6. Utrum persona vel natura praedestinata sit. Deinde si quaeritur utrum praedestinatio illa quam commemorat Apostolus sit de persona an de natura, sane dici potest et personam Filii quae semper fuit esse praedestinatam secundum hominem assumptum, ut humanam esse praedestinatam ut Verbo Patris personaliter uniretur. DISTINCTIO
Abbreviated transcription (Latin):
d̃m. Qua g learitate ꝓximũ diligimꝰ ip̃a
dm diligimꝰ S qr aliud ẽ d̾s. aliud ẽ ꝓrimtꝰ.
ad dilig̾ndũ dm. mouet᷑ & ad diligndu

Expanded text:
ximum diligimus, eadem Deum diligimus. Sed quia aliud est Deus, aliud proximus, ad diligendum Deum, movetur et ad diligendu
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑuali caritate dilig̾et. uid̾et dm. qui ẽ
ip̃a caritas. uisu int̾iori qͦ uideri potest.
Qͥ gͥ frẽm quem uid& ñ diligit. d̾n qͥ est
dilectio. qua caret qͥ frẽm ñ diligit. qͣmͦ
põt̃ diligere: Ex una enim eadq carita¬

Expanded text:
qui est ipsa charitas, visu interiori, quo videri potest. Qui ergo fratrem quem videt non diligit, Deum, qui est dilectio, qua caret qui fratrem non diligit, quomodo potest diligere? Ex una enim eademque chari
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s sit ł donũ. s etiã ut oĩo sit. & ut
sub̾a sit. qͦdutiq ñ accepit. ex eo quo
datur. Nam cũ ñ detur. nͥ ex tẽꝑe.
si hoc haberet eoqd datur. accepisset ꝙͥ
donũ sit. s oĩo ut sit. qͥ si ñ ẽ nͥ quia
ꝓcedendo habet: ut sit donũ.⁊ ut sit ẽẽ¬
ntia. sic̃ filiꝰ non eo qͦ datus ẽ. s nascẽ¬
do accepit. ñ tm̃ ut sit filiꝰ. s ut sit ẽen¬

Expanded text:
s sit vel donum, sed etiam ut omnino sit, et ut substantia sit, quod utique non accepit ex eo quod datur; nam cum non detur nisi ex tempore, si hoc haberet ex eo quod datur, accepisset ergdonum sit, sed omnino ut sit. Quod si non nisi quia procedendo, habet ut sit donum, et ut sit essentia; sicut Filius non eo quod datus est, sed nascendo accepit non tantum ut sit Fili
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃. ñ patri. ł filio donabilis ꝓcessit.
sic̃ & nob̾ tm̃ datus ẽ.⁊ filius uere datꝰ
ẽ nob̃ & ab et̃no pcessit a patre. non
ut donabilis tm. s ut genitus qui &̃
nitus. s tm̃ ut donum: Donũ autem
utroq ꝓcessit. & qr donabił fuit.
Nñ aug̃ in .u.li. de tͥmit᷑. Eo ipso quo¬
daturus erat eum d̾s.iam donũ erat.
&̃ anteqͣm daret᷑. & ideo donabilis.
s aliter donabilis. qͣm filiꝰ. Nam &
alit̃ datus. & alit̾ ꝓcessit ꝗͣ filiꝰ. Filii
Utraq uͦ mesfabilis est. Qa sieut
filius naseñdo accepit non tantũ
ut ẽẽt filius. sed etiam ẽẽntia. ita

Expanded text:
 Filio, donabilis processit, sicut et nobis tantum datus est. Et Filius vere datus est nobis, et ab aeterno processit a Patre non ut donabilis tantum, sed ut genitus qui et nitus, sed tantum ut donum. Donum autem utroque processit, et donabilis fuit. Unde Aug., in daturus erat eum Deus, jam donum erat, etiam antequam daretur, et ideo donabilis est; sed aliter donabilis quam Filius; nam et aliter datur, et aliter processit quam Filius. Filii utraque vero ineffabilis est. 6. Quod sicut Filius nascendo accepit non tantum ut esset Filius, sed etiam essen
Abbreviated transcription (Latin):
no ꝓcedit. ita ab ȩt̾no donũ ẽ. ñ qr do¬
naretur a patre filio ł a filio patri
s qr ab et̾no ꝓcessit donabilis. Sed
filio. an tantũ nobis. qͥ ñ dum era¬
mus. Si aut̃ ñ erat donabił patri
⁊filio. s tm nob̾. ⁊ exeo donũ erat.
qr sic donabilis ꝓcedebat: uidet᷑ qͥd

Expanded text:
rno procedit, ita ab aeterno donum est; non quia donaretur a Patre Filio, vel a Filio Patri, sed quia ab aeterno processit donabilis. 5. QFilio, an tantum nobis qui nondum eramus. Si autem non erat donabilis Patri et Filio, sed tantum nobis, et ex eo donum erat, quia sic donabilis procedebat, videtur quod
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Qͥ õiũ quȩ sunt auctor ẽ. & ad
cuiꝰ bonitatem id ꝑtinet. ut sit om̃e
mali auctor ñ ẽ. & ideo ipse sũmum
bonũ ẽ. a quo innullo defic̾e bonũ ẽ.
& malum ẽ deficere. Non ẽ qͥ causa
deficiendi .i. tend̾ndi ad ñ ẽẽ. qui ut
ita dicam ẽẽ ndi causa ẽ. qui oium
quȩ sunt auctor ẽ. q̃ in qͣntũ st̃ bona
sunt. Ecce aꝑte habes. ꝙ deficere a
e fac̾e małui ẽ. Non qͦ deo auctore

Expanded text:
dicens: Qui omnium quae sunt auctor est, et ad cujus bonitatem id pertinet ut sit omne mali auctor non est, et ideo ipse summum bonum est, a quo in nullo deficere bonum est, et malum est deficere. Non est ergo causa deficiendi, id est, tendendi ad non esse, qui, ut ita dicam, essendi causa est; quia omnium quae sunt auctor est, quae, in quantum sunt, bona sunt. Ecce aperte habes quod deficere a ergo facere malum est; non ergo Deo auc
Abbreviated transcription (Latin):
qr̃ cur ñ dicant᷑ hi tres una ꝑsona
sic̃ una ẽẽntia.⁊ unus d̾s. quã questi¬
onem aug̃ diligent᷑ tͣcͣtat. atq cong¬
rue explicat. in .uii.li. de tͥnit ita di¬
cens. Cur non hec tͥa simul unã ꝑso

Expanded text:
quaeritur, cur non dicantur hi tres una persona, sicut una essentia, et unus Deus? Quam quaestionem Augustinus diligenter tractat, atque congrue explicat in septimo libro De Trinitate ita dicens: « Cur non haec tria simul unam