comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tegrum. nicħ castum. dicente apło.
om̃e quodñ ÷ ex fide peccatũ ÷. cũ
diuisis abunitate corporis xp̃i nulla
sumlitudine comparamur: nulla
cominunione miscem᷑: qđ utiq nob̾
salub̾rimum maximumq ieiuniũ
ẽ. Adiurturem enim continentię
nicħ prius ꝑtinet ꝗͣ aberrorib ab¬
stinere: qr tunc demum bene ambu¬
latur. cum ꝑuiam ueritatis incedit᷑.
Ham qr angusta ⁊ arlua declinan¬
tes. ꝓcliua  lata sectando cito in ꝑ¬
dicionem deueniunt: melior ÷ gradꝰ
lentior ꝑ iter rectum. quam ueloci
iunii sui: quod ⁊̃ inter marimaᷤ
largitates sterilissimum erit.
nisi de scĩ sp̃c rigatione. ꝓcesserit.
Cum enim dicat apłs nullas sibi utr¬
tutes sine caritate ꝓdesse: idemq
dicat caritatem dei diffusam eẽ. in
sine bonitate ñ possumꝰ. elatione
ꝑdamus. Nam omni se merito lau¬
de dispoliat. quide studiis indu¬
striȩ suȩ inse magis quamindo¬
mino głatur: cum beatus dauid

Expanded text:
tegrum, nihil castum, dicente Apostolo: tegrum, nihil castum, dicente Apostolo: Omne quod non est ex fide, peccatum est : cum divisis ab unitate corporis Christi nulla similitudine comparamur, nulla communione miscemur: quod utique nobis saluberrimum maximumque jejunium est. Ad virtutem enim continentiae nihil prius pertinet quam ab erroribus abstinere, quia tunc demum bene ambulatur, cum per viam veritatis inceditur. Nam quia angusta et ardua declinantes, proclivia et lata sectando, cito in perditionem deveniunt, MELIOR est gradus lentior per iter rectum, quam velocitjunii sui, quod etiam inter maximas largitates sterilissimum erit, nisi de sancti Spiritus rigatione processerit. Cum enim dicat Apostolus nullas sibi virtutes sine charitate prodesse , idemque dicat charitatem Dei diffusam esse in sine bonitate non possumus, elatione perdamus. NAM OMNI se merito laude dispoliat qui 318 de studiis industriae suae in se magis quam in Domino gloriatur : cum beatus David
Abbreviated transcription (Latin):
ubitandum ñ ẽ. dilectissimi .ii.
omuem obseruantiam xp̃ia¬
nam. eruditionis eẽ. diuinȩ:: qͥcqͥd
abeccłia inconsuetudinem ẽ. deuo¬
cordib fidelium suis p̃sidet institu¬
tis: ut ea om̃s: obȩdienter custo¬
diant ⁊ sapienter intelligant. Nã
cumindie pentecostes. quema pascha
domini quinquagesimum cȩlebramꝰ.
ꝓmissus a domino sp̃e sc̃s. ex pectan
impleuerit:÷ manifestissime patet
inter cetera dĩ munera ieiunioꝵ qͦq
grãm. quȩ hodiernam festuutatem
indiuisa subsequit᷑. tunc fuisse do¬
natam: ut sicut fuit concupiscenta
mitium peccatorum: ita sit continen
hoc dei munere. ñ ideo segniores. &e.
debemus. quia ⁊ iudȩi ⁊ hȩretici se¬
pe abedendi lib̾tate se continent.
⁊apud ipsos paganos sunt quȩdam
uana ieiuna. Aluid autem agit
subueritate ratio: aliud sub falsita¬
te deceptio. Apud nosfides sc̃ĩ¬
ficat etiam manducantẽ: apuid illos
infidelitas polluit ieiunantẽ. Ilñ
qr extͣ eccłiam catholicam nicħ. ẽ. in¬

Expanded text:
ubitandum non est, dilectissimi, omnem observantiam Christianam eruditionis esse divinae, et quidquid ab Ecclesia in consuetudinem est devocordibus fidelium suis praesidet institutis, ut ea omnes et obedienter custodiant et sapienter intelligant. Nam cum in die Pentecostes, quem a Pascha Domini quinquagesimum celebramus, promissus a Domino Spiritus sanctus exspectantimpleverit, manifestissime patet inter caetera Dei munera, jejuniorum quoque gratiam, quae hodiernam festivitatem indivisa subsequitur, tunc fuisse donatam: ut sicut fuit concupiscentia initium peccatorum, ita sit continentcendo autem hoc Dei munere, non ideo segniores esse debemus, quia et Judaei et haeretici saepe ab edendi libertate se continent, et apud ipsos paganos sunt quaedam vana jejunia. Aliud enim agit sub veritate ratio, aliud sub falsitate deceptio. Apud nos fides sanctificat etiam manducantem; apud illos infidelitas polluit jejunantem. Unde quia extra Ecclesiam catholicam nihil est in
Abbreviated transcription (Latin):
pria. Sub oculis iusti iudicis sumꝰ:
qui nouit quantam unicuiq bene
oꝑandi dederit facultatem. Nonuult
ociosa eẽ. munerasua: qui seruis
suis sic m̃suras mysticorum distri¬
buit talentoꝵ: ut creditum qͥ lib̾a¬
liter erogasset augeret: qͥ steriliter
seruasset. amitteret. M ideo dilectis¬
simi qr septuni mensis ieiunium cele¬
brare nosconuenit: sc̃ĩtatem urãm
monemꝰ. ut quarta ⁊ sexta feria ie¬
iunemꝰ: sabb̃o uͦ apud beatũ apłm
petrum pariter uigilemus: cuiussuf

Expanded text:
pria. Sub oculis justi judicis sumus, pria. Sub oculis justi judicis sumus, qui novit quantam unicuique bene operandi dederit facultatem. Non vult otiosa esse munera sua, qui servis suis sic mensuras mysticorum distribuit talentorum, ut creditum qui liberaliter erogasset, augeret; qui steriliter servasset, amitteret . Et ideo, dilectissimi, quia septimi mensis jejunium celebrare nos convenit, sanctitatem vestram monemus ut quarta et sexta feria jejunemus; sabbato vero apud beatum Petru
Abbreviated transcription (Latin):
bseruanttam qͥdem urãm dilec¬
tissimi ita nouimus ẽẽ. deuotã.
ut animas ur̃as ñ solum legitimis. s ñ
uoluntariis ieuiniis excolatis. Ue¬
rtintamen adicienda ẽ. hiuc studio
etiam nr̃e ammonitionis hortatio:
ut si qͥ sunt in hoc exercitio tardio¬
res. in his saltim dieb cõmuni absti¬
neutiȩ se obȩdienter adiungant.
inquib nos oportet sacratissimam
consuetudinem attentiꝰ cȩlebrare:
ut ꝑhumilitatem ieiunii. contͣ om̃s
hosteᷤᷤ nrõs diuinum me reamur au¬
xilium. Resemm ẽ. precipui oꝑis. ꝙͣ.
⁊ exauctoritate indicimus . ex cari¬
tate sua demꝰ: ut paululum edendi
lib̾tate compressa. castigationi corpo¬
rum : pauꝑum studeamꝰ ali¬
moniȩ: quos qui reficit ani¬
mamsuam pascit: ⁊ temporales epu¬
sideriorum uicrem̃ta succedant. Ces¬
set iniqͥtas: s ñ sit ociosa iusticia.
Quem nullus patitur oppͥmentem:
sentiat aliqͥs ad uiuantem. Parũ est
enimferre aliena: nͥ largiaris ⁊ ꝓ¬

Expanded text:
bservantiam quidem vestram, dilectissimi, ita novimus esse devotam, ut animas vestras non solum legitimis, sed etiam voluntariis jejuniis excolatis. Verumtamen adjicienda est huic studio etiam nostrae admonitionis exhortatio, ut si qui sunt in hoc exercitio tardiores, in his saltem diebus communi abstinentiae se obedienter adjungant, in quibus nos oportet sacratissimam consuetudinem attentius celebrare, ut per humilitatem jejunii contra omnes hostes nostros divinum mereamur auxilium. Res enim est praecipui operis, quam et ex auctoritate indicimus, et ex charitate suademus: ut paululum edendi libertate compressa, castigationi corporum et pauperum studeamus alimoniae, 341 quos qui reficit animam suam pascit, et temporales epusideriorum incrementa succedant. Cesset iniquitas, sed non sit otiosa justitia. Quem nullus patitur opprimentem, sentiat aliquis adjuvantem. Parum est enim non auferre aliena, nisi largiaris et pro
Abbreviated transcription (Latin):
quib manicheoꝵ confutatur un¬
pietas: hac aꝑtissimȩ sententia to¬
tum sacrilege falsitatis dogina. ꝓ¬
sternitur. Nam ut magnum quen¬
dam atq sublunen sequi uiderent᷑¬
auctorem. inmagistro suo manicheo.
apparuisse spm scm̃ crediderunt: ꝓ¬
missumq a domino paraclitum. ñ
prius uenisse. quam hic infelicium
deceptor oriretur: in quo ita spẽ sc̃s
manserit. ut ñ aluid fuerit mani¬
cheus ipse quam sp̃e. qui ꝑministe¬
rium corporeȩ uocis: linguȩ. disci¬
pulos suos inomnem induceret ue¬
ritatem: ⁊ numqͣ cognita p̃teritoꝵ

Expanded text:
quibus Manichaeorum confutatur imquibus Manichaeorum confutatur impietas, hac apertissime sententia totum sacrilegae falsitatis dogma prosternitur. Nam ut magnum quemdam atque sublimem sequi viderentauctorem, in magistro suo Mane sanctum apparuisse Spiritum crediderunt, promissumque a Domino Paracletum non prius venisse quam hic infelicium 305 deceptor oriretur: in quo ita Spiritus Dei manserit, ut non aliud fuerit Manes ipse quam spiritus qui per ministerium corporeae vocis et linguae discipulos suos in omnem induceret veritatem, et numquam cognita praeteritorum
Abbreviated transcription (Latin):
quit multa habeo uob̾ dicere. s ñ
potestis portare mͦ: cum autem ue¬
nerit ille sp̃c ueritatis ille uos
diriget inomnem ueritatem.
Numquid sese dominus inferio¬
ris scientiȩ uolebat intelligi. aut
didicisse. cumipse sit ueritas.
te.dat filius: Nlonitaq alia erat¬
insinuanda ueritas. nec alia p̃di¬
canda doctrina: s oportebat capa¬
citatem eoꝵ qui docebant᷑ augeri.
⁊ multiplicari constantiam illius ca¬
ritatis. quȩ omuem formidinem
sunt repleti. ardentius uelle ⁊ effi¬
catius posse ceꝑunt: ꝓficiscentes
a p̃ceptoꝵ scientiam ad toleranti¬
am passionum: ut sub nulla iam
tempestate trepidantes. fluctus se¬
culi⁊ elationes mundi fide suꝑ¬
grediente calcarent: ⁊ morte contẽp¬
ta. omnib gentib euangłium ue¬
ritatis inferrent. Qđ uͦ addidit do¬
minus dicens quecumq audiet lo¬
quetur ⁊ futura annuntiabit uob̃.
ñ segni intellectu dilectissumi. nec
transitorio accipiamus auditu. Pre¬
ter alias enimueritatis locutiones.

Expanded text:
it, multa habeo vobis dicere, sed non potestis illa portare modo. Cum autem venerit Spiritus ille veritatis, ille vos diriget in omnem veritatem? Numquid sese Dominus inferioris scientiae volebat intelligi, aut didicisse? cum ipse sit Veritas, te, dat Filius. Non itaque alia insinuanda erat veritas, nec alia praedicanda doctrina; sed oportebat capacitatem eorum qui docebantur augeri, et multiplicari constantiam illius charitatis quae omnem formidinem sunt repleti, ardentius velle et efficacius posse coeperunt, proficientes a praeceptorum scientia ad tolerantiam passionum: ut sub nulla jam tempestate trepidantes, fluctus saeculi et elationes mundi fide supergrediente calcarent, et morte contempta, omnibus gentibus Evangelium veritatis inferrent. CAP. VI. minus, dicens: Quaecumque audierit loquetur, et futura annuntiabit vobis , non segni intellectu, dilectissimi, nec transitorio accipiamus auditu. Praeter alias enim veritatis locutiones
Abbreviated transcription (Latin):
inparadiso uir tutum concrescat
mosinis atq ieiuniis: dum ⁊ carna¬
les cupiditates continentia necat.
desidiorum spũalium fructꝰ. mis¬
cdiȩ cura multiplicat. Unde cari
nium peccatoꝵ sorde cupientes.
quarta: sexta feria ieiunemꝰ: sab¬
bato autem apud beatissimum pe¬
trum apłm uigilias cȩlebremꝰ: cuiꝰ¬

Expanded text:
in paradiso virtutum concrescat in paradiso virtutum concrescat emosynis atque jejuniis, dum et carnales cupiditates continentia necat, et desideriorum spiritalium fructus misericordiae cura multiplicat. Unde charinium peccatorum sorde cupientes, quarta et sexta feria jejunemus; sabbato autem apud beatissimum Petrum apostolum vigilias celebrem
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutem: ꝑ ꝗͣ. dum exterioris ho¬
minis uoluntas minuit᷑: sapienti¬
a interiorisaugetur. Noneñ idẽ
cordisiugo ẽ. subonere cibi. qͥ sub
leuitate ieiunii: nec eundem sen¬
sum potest sacietas grnerare quẽr
parcitas: quia cum caro concupiscensꝰ
adusus spm. spũali cupiditate suꝑa¬
tur. liba obtinetur sanitas.⁊ sana
lib̾tas: ut ꝯ caro m̃tis iudicio. ⁊ mens
usq ad aduentum sp̃s scĩ. quinqͣ¬
ginta dieb msis. qͦs in leticia p̃ci¬
pue festiuitatis exegimus. adie¬
iuniorum remedia recurramꝰ: ne
forte ꝑoccasionem licentiȩ blandi¬
oris. aliqͥs negligentiȩ culpas delec¬
tabilium usus incid̾it. Terra enim
carnis nt̃e nͥ assiduis fuerit subiec¬
ta culturis. cito de segni ocio spi¬
nas tͥbulosq ꝓducit : ⁊ partude¬
generi. dabit fructum ñ horreis
inferendum. s ignib concreman¬
dum: dicente dũo. omnis planta
dendum. ne deimimera aliqͥ inui¬
dentis imici fraude uolent᷑

Expanded text:
virtutem, per quam, dum exterioris hovirtutem, per quam, dum exterioris hominis voluptas minuitur, sapientia interioris augetur. Non enim idem vigor cordis est sub onere cibi, qui sub levitate jejunii; nec eumdem sensum potest satietas generare quem parcitas. QUIA CUM caro concupiscens adversus spiritum spiritali cupiditate superatur , libera obtinetur sanitas et sana libertas: ut et caro mentis judicio et mens usque ad adventum Spiritus sancti quinquaginta diebus emensis, quos in laetitia praecipuae festivitatis exegimus, ad jejuniorum remedia recurramus: ne forte per occasionem licentiae blandioris aliquas negligentiae culpas delectabilium usus inciderit. Terra enim carnis nostrae, nisi assiduis fuerit subacta culturis, cito de segni otio spinas tribulosque producit, et partu degeneri dabit fructum non horreis inferendum, sed ignibus concremandum, dicente Domino: Omnis plantatdendum ne Dei munera aliqua invidentis inimici fraude violentur, et
Abbreviated transcription (Latin):
dilectissimi apłicȩ instituta docꝰtri¬
nȩ. quȩ ex diuinȩ erudicionis fon¬
te manarunt. dubium ñ ẽ. influ
pͥmum ab eis obseruantiam fuisse
conceptam. ut scĩ obseruatione ieiu¬
nii omnium uir tutum regulas incho¬
arent. quia multum ad p̃cepta dĩ exe
ꝑ illecebram eybi irrepserit pͥma cau¬
sa peccati: qͦ salubriore dĩ munere
utitur. redempta lib̾tas. ꝗͣ ut no¬
uerit abstinere a concessis. que fre¬
nare se nesciuit a uetitis. Omĩs qͥ¬
dem ereatura dĩ bona ẽ: ꝯnicħ ÷
abiciendum. qđ cum gr̃arum acti¬
one ꝑcipitur. S non ad hoc crea¬
ti sumus. ut feda ⁊ impudenti aui¬
ditate om̃s mundi copias expetamꝰ:
tanqͣͥm qd licet sumi non liceat p̃
usui tammulta donauit: s agnos¬
cat rationalis animꝰ. maiores delici¬
as menti: datas eẽ. qͣ. carni. Et
concupiscentias tuas ne eas. ⁊ a uo¬
luntate tua uetare: intelligat sibi
contra omnia que sensib corꝑis blau¬
diuntur. tẽperantie sectandã. eẽ.

Expanded text:
dilectissimi, apostolicae instituta doctrinae, quae ex divinae eruditionis fonte manarunt, dubium non est, inflcto, hanc primum ab eis observantiam fuisse conceptam, ut sancti observatione jejunii, omnium virtutum regulas inchoarent: quia multum ad praecepta Dei exper illecebram cibi irrepserit prima causa peccati, quo salubriore Dei munere utitur redempta libertas, quam ut noverit abstinere concessis, quae frenare se nescivit a vetitis? Omnis quidem creatuabjiciendum quod cum gratiarum actione percipitur ; sed non ad hoc creati sumus ut foeda et impudenti aviditate omnes mundi copias expetamus, tamquam quod licet sumi non liceat prausui tam 320 multa donavit; sed AGNOSCAT rationalis animus majores delicias menti datas esse quam carni. Et concupiscentias tuas non eas, et a voluntate tua avertere , intelligat sibi contra omnia quae sensibus corporeis blandiuntur, temperantiae sectandam esse
Abbreviated transcription (Latin):
ancura scorum᷑. Quorum utiq p̃¬
cib diuine censurȩ flexa senten¬
tia ẽ: ut qui merebamur iram.
obsecro dilectissimi cor nrm illa sen¬
tentia saluatoris. quicum decem
leꝓsos miscđiȩ uirtute mundas¬
set. unum tantum ex eis chix̃ ad
agendas grãs reuertisse: signifi-¬
cans uidelicet de ingratis. quod
huic pietatis officio. ⁊̃ si corporis
assecuti sunt sanitatem. ñ tam̃
sine anum impietate defuerunt.
Ne gͦ ista ingratoꝵ nota. etiam
uobis dilectissimi possit ascribi:
reuertimini ad dominum. intel¬
ligentes mirabilia quȩ in nobis
dignatus ẽ. oꝑari. Et lib̾ationem
nrãm ñ sicut opantur impii.
stellarum affectib. s ineffabili om
qui corda furentium barbaroꝵ mi¬
tigare dignatꝰ ẽ. Ad tantiuos be¬
ne ficii memoriam: toto fidei uigo¬
re conferte. Grauis negligentia.
iaiore satisfactione curanda ÷.
Ad em̃dationemnrãm utam᷑ lenita¬
te parcentis: ut beatꝰ petrꝰ ⁊ om̃s

Expanded text:
an cura sanctorum? quorum utique pran cura sanctorum? quorum utique precibus divinae censurae flexa sententia est, ut qui merebamur iram sobsecro, dilectissimi, cor vestrum illa sententia Salvatoris, qui cum decem leprosos misericordiae virtute mundasset, unum tantum ex eis dixit ad agendas gratias revertisse : significans videlicet de ingratis, quod huic pietatis officio, etiam si corporis assecuti sunt sanitatem, non tamen sine animi impietate defuerunt. Ne ergo ista ingratorum nota etiam vobis, dilectissimi, possit ascribi, revertimini ad Dominum intelligentes mirabilia quae in nobis dignatus est operari, et liberationem nostram, non, sicut opinantur impii, stellarum effectibus, sed ineffabili omnqui corda furentium barbarorum mitigare dignatus est, ad tanti vos beneficii memoriam toto fidei vigore conferte. Gravis negligentia 337 majore satisfactione curanda est. Ad emendationem nostram utamur lenitate parcentis: ut beatus Petrus et omnes
Abbreviated transcription (Latin):
deuocionem dilectissum ꝗͥ.
obdiem̃ castigationis ⁊ lib̾ationis
nr̃e. cunctus fidelium popłs ad
agendas deo grãs confluebat.
penȩ abomnib ꝓrime fuisse ne¬
glectam ipsa paucorum qͥ affuert̃
raritas demonstrauit : ⁊ cordimeo
multum tristiciȩ uitulit.⁊ pluri¬
mum timoris uncussit. Magnum
enim ꝑiculum ẽ. eẽ. homines in¬
gratos deo: ꝑobliuionẽ benefi¬
cioꝵ eiꝰ nec decorreptione compun¬
gi nec de remissione lȩtari. Uerror
gͥ dilectissimi ne uox illa ꝓpħica
tales increpasse uideatur. quȩ di¬
cit. flagellasti eos ⁊ non doluert̃:
castigasti eos ⁊ noluerunt accipere
disciplinam. Quȩ enim in eis cor¬
rectio ostenditur: in quib tanta au̾¬
sio repꝑitur. Pudet dicere. s neces¬
se ẽ. nontacere : plus impenditur
demoniis quam apłis: ⁊ maiorem ob¬
tinent frequentiam in sana specta¬
cula. quam beata martiria. Qs
hanc urbem reformauit saluti:
Quis a captiuitate eruit: Quis a
cede defendit: Ludus circensiũ:

Expanded text:
devotionem, dilectissimi, qua ob diem castigationis et liberationis nostrae, cunctus fidelium populus ad agendas Deo gratias confluebat, pene ab omnibus proxime fuisse neglectam, ipsa paucorum qui adfuerunt raritas demonstravit: et cordi meo multum tristitiae intulit, et plurimum timoris incussit. Magnum enim periculum est homines esse ingratos Deo, et per oblivionem beneficiorum ejus nec de correptione compungi, nec de remissione laetari. Vereor igitur, dilectissimi, ne vox illa prophetica tales increpasse videatur, quae dicit: Flagellasti eos, et non doluerunt; castigasti eos, et noluerunt accipere 336 disciplinam . Quae enim in eis correctio ostenditur, in quibus tanta aversio reperitur? Pudet dicere, sed necesse est non tacere: plus impenditur daemoniis quam apostolis, et majorem obtinent frequentiam insana spectacula quam beata martyria. Quis hanc urbem reformavit saluti? quis a captivitate eruit? quis a caede defendit? ludus Circensium,
Abbreviated transcription (Latin):
cãrum sollempnitatum dilec¬
tissimiordine celebrato. ⁊
spũalis lȩticiȩ deuocione comple-¬
ta: oportet nos ad saluritatem re¬
curtere parcitatis remediumq ie¬
iunii. ⁊ exercendis m̃tib m̃tib
castigandis ad hib̾e corporib: ut
quia uossatis de hoc. ⁊ diuina mo¬
nita.: ⁊ꝓpͥa exꝑimenta docuerunt.
pͥmum ꝑsacratissimorũ dierum de¬
cursum. diuinȩ pietati grãs refe-¬
ramus: tunc scãs continentiȩ deli¬
cias appetentes. aliquantulũ nob̾
de terrenorum cyborum abundan¬
tia subtͣhamus: ita ut ꝓficiat
elemosinis. qđ ñ impenditur m̃sis.
Tunc enim demum ad anime cu¬
rationem ꝓficit medicina ieiunii.
cum abstinentia ieiunantis. esuri¬
em reficit indigentis. Quiagͦ sci¬
mus apud miscđem dm̃ ienuniis p̃¬
cellere elemosinȩ largitatẽ. dicente
ipso domino date elemosinam ⁊ om̃i¬
amunda sunt uob̃̾: si animas nr̃as
dari. elemosinam pauꝑib ñ nege¬
mu: ut indie retͥbutionis ad ꝓme¬

Expanded text:
arum solemnitatum, dilectissimi, ordine celebrato et spiritalis laetitiae devotione completa, oportet nos ad salubritatem recurrere parcitatis, remediumque jejunii et exercendis mentibus et castigandis adhibere corporibus: ut quia nos satis de hoc et divina monita et propria experimenta docuerunt, primum per sacratissimorum dierum recursum divinae pietati gratias referamus, tum sanctas continentiae delicias appetentes, aliquantulum nobis de terrenorum ciborum abundantia subtrahamus: 319 ita ut proficiat eleemosynis quod non impenditur mensis. Tunc enim demum ad animae curationem proficit medicina jejunii, cum abstinentia jejunantis esuriem reficit indigentis. Quia ergo scimus apud misericordem Deum jejuniis praecellere eleemosynae largitatem, dicente ipso Domino: Date eleemosynam, et omnia munda sunt vobis : si animas nostras dari, eleemosynam pauperibus non negemus, ut in die retributionis ad prome
Abbreviated transcription (Latin):
tate tͥnitatis concepta. nicħ ꝑdi
querat. Ac si quid dignum de deo
senserit. nulli hoc ibi audeat ne¬
gare ꝑsonȩ: tanquam honorificen¬
tius patͥ ascribat. quod filio spũiq
ñ tͥbuat. Non ÷ pietas: ungenito
p̃ferre genitorem. Filii contumelia.
nitas sit cominunus⁊ deitas: nec oĩ¬
potens pater nec incõmutabilis
estimatur. si aut minorẽ se genuit.
aut quem ñ habuit. habendo ꝓfecit.
Dicit quidem dominus iħc discipłis
suis sicut ȩuangelica lectione recita¬
tum ÷: si diligeretis me gauderetis
utiq quia uado ad patrem. quia
pater maior me ẽ.S hoc ille aures
quȩ sepius audierunt. ego ⁊ pat̾ unũ
sumus.⁊ quime uidet. uidet ⁊ patrẽ.
sine deitatis accipiunt differentia.
nec de illa hoc essentia intelligunt.
quam sempiternam cum patre.

Expanded text:
tate Trinitatis concepta nihil per tate Trinitatis concepta nihil per er gradus quaerat: ac si quid dignum de Deo senserit, nulli hoc ibi audeat negare personae, tamquam honorificentius Patri ascribat, quod Filio Spirituique non tribuat. Non est pietas Unigenito praeferre Genitorem; Filii contumelia Pnitas sit communis et Deitas, nec omnipotens Pater, nec incommutabilis aestimatur, si aut minorem se genuit, aut quem non habuit, habendo profecit. CAP. V. Dicit quidem Dominus Jesus discipulis suis, sicut evangelica lectione recitatum est: Si diligeretis me, gauderetis utique, quia ad Patrem vado, quia Pater major me est ; sed hoc illae aures, quae saepius audierunt: Ego et Pater unum sumus ; et qui me videt, videt et Patrem ; sine Deitatis accipiunt differentia, nec de illa hoc essentia intelligunt, quam sempiternam cum Patre et
Abbreviated transcription (Latin):
filio. quid spͥũi scõ inreparatione
nr̃a ꝓprium. quidue cõmune sit.
ea quȩ ꝓnob̾ humiliter ⁊ corpora¬
liter gesta sunt. ita ꝓculdubio sus¬
cipiemus: ut nicħ indignum de
una atq eadem tͥnitatis gła sen¬
tiamus. Quamuis enim nulla mens
ad cogitandum de deo. nulla ad lo¬
quendum lingua sufficiat: camen
quantum cumq illud ÷ qđ huma¬
no intellectu. de eentia pat̾nȩ
deitatis attingitur. nͥ unum atq
idem ÷ cum uel de unigenito eiꝰ
qđ de patre congruenter sentiri ui¬
debatur amittitur: qr a tota tri¬
nitate receditur. si inea unitas ñ
tenetur. Nulla autem ratione ue¬
re ÷ unum: quod aliqua ẽ. inȩqͣ li¬
intendinus: ꝓcul ab animo formaᷤᷤ
uisibilium rerum. ⁊ȩtates tempora¬
lium naturarum. ꝓcul corpora loco¬
rum. ⁊loca corpors repellamꝰ. Disce¬
da acorde quod spacio tenditur. qd̾
fine concludit᷑: ⁊ quicquid nec sẽꝑ
ubiq nec totum ÷. Cogitatio de dĩ¬

Expanded text:
Filio, quid Spiritui sancto in reparatione Filio, quid Spiritui sancto in reparatione nostra proprium quidve commune sit, ea quae pro nobis humiliter et corporaliter gesta sunt ita procul dubio suscipiemus, ut nihil indignum de una atque eadem Trinitatis gloria sentiamus. Quamvis enim nulla mens ad cogitandum de Deo, nulla ad loquendum lingua sufficiat, tamen quantumcumque illud est quod humano intellectu de essentia paternae Deitatis attingitur, nisi unum atque idem est, cum vel de Unigenito ejusquod de Patre congruenter sentiri videbatur, amittitur: quia de tota Trinitate receditur, si in ea unitas non tenetur. Nulla autem ratione vere est unum quod aliqua est inaequaliintendimus, procul ab animo formas visibilium rerum et aetates temporalium naturarum, procul corpora locorum et loca corporum repellamus. Discedat a corde quod spatio extenditur, quod fine concluditur, et quidquid nec semper ubique, nec totum est. Cogitatio de Dei
Abbreviated transcription (Latin):
lis deitatis. quedam pater. quedam
imaginem ⁊ similitudinem dĩ factꝰ.
insuȩ honore nature mansisset: nec
diabolica fraude deceptꝰ. a lege sibi
posita post concupiscentias deuias¬
set: c reator mundi creatura ñ fieret:
ueq aut sempit̾ms temporalitatẽ
subiret: aut equalis deo patͥ filus
deus. formam serui ⁊ similitudinẽ
car nis pecẽi assumeret. Quia uꝰ mui¬
dia diabolimors introuut in orbẽ
terrarum: ⁊ aliter solui captiuitas.
humana ñ potuit. nͥ causam niãm
ipse susciꝑet. qui sine maiestatis
suȩ dampno ⁊ uerus homo fieret.
⁊ solus peccati contagium ñ hab̾et.
diusit sibi opus nr̃e reꝑationis
miscdia tͥnitatis: ut pat̾ ꝓprtia¬
retur. filius ꝓpitiaret: sp̃c sc̃s igni
u̾sis ad redemptorem cordib. ab
iminici dominatione discederent.
ba pater. Ubi autem sp̃c dñi ibi
lib̾tas. Et nemo potest dicere do¬
ce grã dilectissum fideliter sapien¬
terq noscamus. quid patͥ. quid

Expanded text:
lis Deitatis, quaedam Pater, quaedam lis Deitatis, quaedam Pater, quaedam imaginem et similitudinem Dei factus in suae honore naturae mansisset, nec diabolica fraude deceptus a lege sibi posita per concupiscentiam deviasset. Creator mundi creatura non fieret; neque aut sempiternus 310 temporalitatem subiret, aut aequalis Deo Patri Filius Deus formam servi et similitudinem carnis peccati assumeret. Sed quia invidia diaboli mors introivit in orbem terrarum, aliter solvi captivitas humana non potuit, nisi carnem nostram ille susciperet, qui sine majestatis suae damno verus homo fieret, et solus peccati contagium non haberet; divisit sibi opus nostrae reparationis misericordia Trinitatis; ut Pater propitiaretur, Filius propitiaret, Spiritus sanctus ignironversis ad Redemptorem cordibus, ab inimici dominatione discederent: ba Pater . Ubi autem Spiritus Domini, ibi libertas . Et, Nemo potest dicere Doce gratia, dilectissimi, fideliter sapienterque noscamus quid Patri, quid
Abbreviated transcription (Latin):
Udiernam dilectissimi .iii.
festiuitatem toto terrarũ orbe
uelierabilem ille sp̃c scĩ consecrauit
aduentus. qͥ post resurrectionẽ dñi
quinqͥgesimo die inapłos popłmq
credentium. sic̃ sperabat᷑ influxit.
ta sibi pectora ⁊ feruentius accendẽt.
⁊copiosiꝰ mnundaret: cumulanssua
dona ñ inchoans. nec ideo nouus¬
opere qr dicior largitate. Numqͣ eñi
positione agit omnium rerum diui¬
na moderatio. ex totius uenit. ꝓuiden¬
tia tͥnitatis. Una ÷ ibi benignitas
miscđiȩ : una censura iusticiȩ: nec
aliquid÷ in actione diuisum. ubi
nicħ ÷ inuoluntate diu̾sum. Que
gͦ illuminat pat̾. illuminac filius:
illuminat sp̃ẽ sc̃s. Cumq alia sit ꝑ¬
sona missi. alia mittentis. alia ꝓ¬
mittentis: simul uob̾ ⁊ unitas ma¬
infestatur ⁊ tͥnitas: ut essentia ha¬
bens ȩqualitatem ⁊ ñ recipiens soli¬
tudinem: eiusdem substantiȩ.
noneiusdem intelligatur. eẽ. ꝑsouȩ.
Qđ gͦ salua cooperatione inseparabi¬

Expanded text:
diernam, dilectissimi, festivitatem toto terrarum orbe venerabilem, ille sancti Spiritus consecravit adventus, qui post resurrectionem Domini quinquagesimo die in apostolos populumque credentium, sicut sperabatur, influxit . ta sibi pectora et ferventius accenderet, et copiosius inundaret; cumulans sua dona, non inchoans, nec ideo novusopere, quia ditior largitate. Numquam enipositione omnium rerum agit divina moderatio, ex totius venit providentia Trinitatis. Una est ibi benignitas misericordiae, una censura justitiae; nec aliquid est in actione divisum, ubi nihil est in voluntate diversum. Quae ergo illuminat Pater, illuminat Filius, illuminat Spiritus sanctus; cumque alia sit persona missi, alia mittentis, alia promittentis, simul nobis et unitas manifestatur et Trinitas ut essentia habens aequalitatem, et non recipiens solitudinem, et ejusdem substantiae, et non ejusdem intelligatugo salva cooperatione inseparabi
Abbreviated transcription (Latin):
debemus concupiscentiis uinci. nul¬
lis uicuis possid̃i: ut uirtutis habita¬
culum. nulla sit contaminatione pol
dño. oib optinere possibile ẽ. siꝑ ieiu¬
tatem. studeamus: peccatoꝵ sordib lib̾a¬
ri: ⁊ caritatis fructib eẽ. fȩcundi.
Qcqͥd enĩ ineybos pauꝑum. incuratio¬
quelibet oꝑa pietatis impendit᷑: ñ iniiu¬
itur s augetur. Nlec umꝙ apud dm̃
ꝑire poterit. qđ fidelis benignitas
tis affuerit. Quarta gͥ ⁊ sȩrta feria
ieiunemus: sabb̃o autẽ uigłias apud
beatissimũ petrum apłm cȩlebremꝰ.

Expanded text:
debemus concupiscentiis vinci, nuldebemus concupiscentiis vinci, nullis vitiis possideri, ut virtutis habitaculum nulla sit contaminatione pollDomino omnibus obtinere possibile est, si per jejutatem studeamus et peccatorum sordibus liberari, et charitatis fructibus esse fecundi. Quidquid enim in cibos pauquaelibet opera pietatis impenditur, non minuitur, sed augetur, nec umquam apud Deum perire poterit quod fidelis benignitas tis affuerit. Quarta igitur et sexta feria jejunemus; sabbato autem apud beatissimum Petrum apostolum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpetua ẽ : s mermis atq inefficax erit:
si nicħ in nob̾ unde contͣ nos puguet
inuen̾it. Quis autem hac fragili car¬
ne circtundatꝰ.⁊ in isto mortis corꝑe ꝯ
ita iamde sua salute securꝰ sit ut ab
om̃ium se illece brarum ꝑiculo credat
alienum: Donet licet scĩs suis cotidia¬
nam grã diuina uictoriã: ñ aufert
tam̃ dimicandi mat̾iam: qr ⁊ hoc ipsũ
de miscđia ꝓtegentis ẽ. qͥ naturȩ mu¬
tabili ne de confecto p̃lio suꝑbiret.
tur post scȩ dies leticiȩ. quos inho¬
norem domini amortuis resurgentis.
ac deinde incȩlos ascendentisȩxegimnꝰ
postq ꝑceptum sc̃ĩ sp̃c donum. salubri¬
ter ⁊ necessariȩ consuetudo ẽ. ordinata
ieuinii. ut si quid forte uit ipsa festi¬
uitatum gaudia. negligens lib̾tas. ⁊ li¬
centia in ordinata p̃sumpsit. hocre¬
ligiose abstinentiȩ censura castiget. Qͤ
obhoc quoq studiosius exequenda ÷:
ut illa innob̾ quȩ hac die eccłiȩ diui¬

Expanded text:
perpetua est, sed inermis atque inefficax erit, perpetua est, sed inermis atque inefficax erit, si nihil in nobis unde contra nos pugnet invenerit. Quis autem hac fragili carne circumdatus, et in isto mortis corpore ita jam de sua salute securus sit, ut ab omnium se illecebrarum periculo credat alienum? Donet licet sanctis suis quotidianam gratia divina victoriam, non aufert tamen dimicandi materiam: quia et hoc ipsum de misericordia protegentis est, qui naturae mutabili, 315 ne de confecto praelio superbiret, tur post sanctae laetitiae dies, quos in honorem Domini a mortuis resurgentis, ac deinde in coelos ascendentis, exegimus, postque perceptum sancti Spiritus donum, salubriter et necessarie consuetudo est ordinata jejunii: ut si quid forte inter ipsa festivitatum gaudia negligens libertas et licentia inordinata praesumpsit, hoc religiosae abstinentiae censura castiget: quae ob hoc quoque studiosius exsequenda est, ut illa in nobis quae hac die Ecclesiae divi
Abbreviated transcription (Latin):
so: ñ ambigunus inter cęt̾a celestissa¬
cram̃ta doctrinȩ. hanc spirrtalis con¬
tinentiȩ disciplinam. de paracliti ma¬
gisterio pͥmitus fuisse conceptã: ut
scĩficate ieiunio m̃tes. conferendis
sibi carismatib fierent aptiores.
Aderat quippe xpi discipłis ꝓtectio
om̃ĩpotentis auxilii: pͥncipib nas¬
centis eccłiȩ. tota patͥs filiiq diuini
S contra instantes impetus ꝑse¬
quentium. cont minaces fremitꝰ un¬
piorum. ñ corꝑis fortitudine nec carniᷤ
erat saturitate certandũ: cum hoc ma¬
ximȩ hominisuit̾iora corrumpat qđ
ext̾iora delectat: tanto fiat rationalis
anima purgatior. qͣnto fuerit substan¬
filios imbuerunt. ty ronicium mili¬
ut contra spĩtales nequitias pugnat᷑i.
abstinentiȩ arma raꝑent. qͥb uicioꝵ
incentiua truncarent. Inuisibiles
eñi adu̾sarii ⁊ incorporales hostes
ñerunt contͣ nos ualidi. sinulliscar¬
nalib desideriis fuerimꝰ inmersi.
Cupiditas quidem nocendi intẽptatore

Expanded text:
so, non ambigimus inter caetera coelestis sacramenta doctrinae, hanc spiritalis continentiae disciplinam de Paracleti magisterio primitus fuisse conceptam: ut sanctificatae jejunio mentes conferendis sibi charismatibus fierent aptiores. Aderat quidem Christi discipulis protectio 314 omnipotentis auxilii, et principibus nascentis Ecclesiae tota Patris FilSed contra instantes impetus persequentium, contra minaces fremitus impiorum, non corporis fortitudine, nec carnis erat saturitate certandum; cum hoc maxime hominis interiora corrumpat, quod exteriora delectat; et tanto fiat rationalis anima purgatior, quanto fuerit substanfilios imbuerunt, tirocinium miliut contra spiritales nequitias pugnaturi, abstinentiae arma caperent, quibus vitiorum incentiva truncarent. Invisibiles enim adversarii et incorporales hostes non erunt contra nos validi, si nullis carnalibus desideriis fuerimus immersi. Cupiditas quidem nocendi in tentatore
Abbreviated transcription (Latin):
tentię seua interp̃tatione blandit᷑:
ac dicente dño omĩa quȩ habet pat̃
mea sunt. ñ intelligit se patri deme¬
re. quicqͥd audet filio denegare : ita
inhis quȩ humana sunt desipit. ut
putet qđ ideo unigenito pat̃na de¬
fuerint. qr nr̃a suscepit. Nonminuit
in deo miscdia potestatem: nec de¬
lata reconciliatioctat᷑e. sẽpit̾nȩ defec¬
tus ẽ. głȩ. Que habet pat̾ habet fili¬
qr tota simul tͥnitas ẽ. unꝰ ds̃. Hanc
autem fidem ñ t̾rena sapientia reppit.
nec opinio humana ꝑsuasit: s ipse uu¬
genitus filiꝰ docuit. ipse sp̃e sc̃s insti¬
tuit: de qͦ nicħ : aliter ꝙͣ. de patre
⁊ filio sentiendum. Quia licet ñ sit
pater ñ sit filiꝰ: ñ tam̃ ÷ a patre filio¬

Expanded text:
tentiae scaeva interpretatione blanditur: ac dicente Domino: Omnia quae habet Pater mea sunt , non intelligit se Patri demere quidquid Filio audet denegare, et ita in his quae humana sunt desipit, ut putet quod ideo Unigenito paterna defuerint, quia nostra suscepit. Non minuit in Deo misericordia potestatem, nec dilectae reconciliatio creaturae, sempiternae defectus est gloriae. Quae habet Patquia tota simul Trinitas est unus Deus. Hanc autem fidem non terrena sapientia reperit, nec opinio humana persuasit, sed ipse unigenitus Filius docuit, ipse Spiritus sanctus instituit; de quo nihil est aliter quam de Patre et Filio sentiendum. Quia licet non sit Pater, non sit Filius, non tamen est a Patre Filio
Abbreviated transcription (Latin):
inutroq sim: tam̃ qͦ uob̾ conformor.
patre summinor Qđ aũ a patre ñ di¬
uidor: ⁊̃ me ipsosum maior. Hat᷑a ita¬
q quȩ minor ẽ. patre. uadat ad patrẽ :¬
⁊ ibi sit caro ubi semꝑ ÷ u̾bum: ⁊ una ec¬
clesiȩ catholice fides. quẽ scđm hũ¬
manitatem ñ diffitetur minorẽ: scđ̾m
dĩtatem credat ȩqͥlem. Contempnat᷑¬

Expanded text:
in utroque sim, tamen quo vobis conformor, in utroque sim, tamen quo vobis conformor, Patre sum minor; quo autem a Patre non dividor, etiam meipso sum major. Natura itaque quae minor est Patre, vadat ad Patrem, ut ibi sit caro ubi semper est Verbum; et una Ecclesiae catholicae fides, quem secundum humanitatem non diffitetur minorem, secundum Deitatem credat aequalem. CA
Abbreviated transcription (Latin):
nici humana ꝓuectio: ⁊ qui de nun¬
tiato sibi domini turbabantur
ab scessu: ad ȩterna gaudia hono¬
rissui incitantur augm̃to. Si dili¬
geretis me inquit. gauderetis uti¬
q quia uado ad patrem. Hoc ẽ. si
ꝑfecta scientia uideretis. quiduob̾
gle confertur. ꝑ hoc qd̾ ex deo pa¬
tre genitus. etiam ex homine ma¬
tre sumnatꝰ : qd̾ dominus et̃noꝵ.
unus uolui eẽ. mortalium: quod
uisibilem me inuisibilis p̃bui: qd̾
formam serui informa dei sempi¬
t̃nus accepi: gauderetis qr uado
ad patrem. Uob̾ enim hȩc p̃stat᷑
ascensio: ⁊ suꝑ om̃s cȩlos ad patͥs
dexteram collocanda. ur̃a inme
humilitas eleuatui. Ego autemqͥ
hoc sum cum patre qđ pat̾ ẽ. indi¬
uiduus cum genitore ꝑmaneo: ⁊ sic
ab illo ad uos ueniens non recedo:
quemadinodum ⁊ uos ad illum rediens
non relinquo. Maudete gͦ qr uado ad
patrem: quia pater maior me ẽ. Ulni¬
ui enim uos mͥ: ⁊ factꝰ sum filiꝰ hõis.
ut uosfilii dĩ e̾ẽ. possitis. Uñ licet unꝰ

Expanded text:
erbi humana provectio, et qui denuntiato sibi Domini turbabantur abscessu, ad aeterna gaudia honoris sui incitantur augmento: Si diligeretis me, inquit, gauderetis utique, quia vado ad Patrem ; hoc est, si perfecta scientia videretis quid vobis gloriae confertur per hoc quod ex Deo Patre genitus etiam ex homine matre sum natus, quod Dominus aeternorum, unus volui esse mortalium, quod visibilem me invisibilis praebui, quod formam servi in forma Dei sempiternus accepi: Gauderetis, quia vado ad Patrem. Vobis enim haec praestatur ascensio, et super omnes coelos ad Patris dexteram collocanda vestra in me humilitas elevatur. Ego autem; qui hoc sum cum Patre quod Pater est, individuus cum genitore permaneo, et sic ab illo ad vos veniens non recedo, quemadmodum et vos ad illum rediens non relinquo. Gaudete ergo, quia vado ad Patrem, quia Pater major me est. Univi enim vos mihi, et factus sum filius hominis, ut vos filii Dei esse possitis. Unde 312 licet unus
Abbreviated transcription (Latin):
da deuocio: ut ieiunium qđ ex apłi¬
ca tͣditione subsequitur. scã obser¬
uantia cȩle bremꝰ. Quia ⁊ hoc inter
marima scĩ sp̃s dona numerandu
ẽ. qđ nob̾adiisum illecebras car¬
nis ⁊ insidias diaboli ieiuniorum sunt
collata p̃sidia. quib om̃s temptatio¬
nes deo adiuuante uincamus. Erta
beatum petrum apłm uigilias cȩ¬
lebremus. patrocinante eodemora¬
tionib nr̃isut inom̃ib miscdiam
dĩ obtinere mereamur. ꝑ eundẽ

Expanded text:
da devotio, ut jejunium quod ex apostolica traditione subsequitur celebremus, quia et hoc inter magna sancti Spiritus dona numerandum est, quod nobis adversum illecebras carnis et insidias diaboli jejuniorum sunt collata praesidia, quibus omnes tentationes Deo adjuvante vincamus. Quarta beatum Petrum apostolum vigilias celebremus, patrocinante eodem orationibus nostris, ut in omnibus misericordiam Dei obtinere mereamur, per
Abbreviated transcription (Latin):
rarent Qd roma didicisset. Hic
conculcandȩ philosophiȩ opiniones:
dissoluende erant t̾rene
pientiȩ uanitates. Hic ꝯ¬
futandi demonum cultꝰ: hic om̃iũ
sac̾ficiorum impietas destruenda:
ubi diligentissimȩ habebat᷑ suꝑ¬

Expanded text:
rarent quod Roma didicisset? Hic rarent quod Roma didicisset? Hic conculcandae philosophiae opiniones, hic dissolvendae erant terrenae sapientiae vanitates, hic confutandus daemonum cultus, hic omnium sacrificiorum impietas destruenda, ubi diligentissima su
Abbreviated transcription (Latin):
positio namq diuinitus oꝑi. ma¬
ximȩ congruebat. ut multa reg¬
na uno confederarent᷑ imꝑio:
cito ꝑuios hab̾et popolos p̃dica¬
tio generalis. qͦs unius teneret
regim̃ ciuitatis. Hȩc autemci¬
uitas ignorans suę ꝓuectionis
auctorem.cum pene omnib do¬
minaretur gentib. omĩum genti¬
um seruuiebat errorib:  magnã
sibi uidebatur assumpsisse religio¬
nem: quia nullam respuerat falsi¬
tatem. Unde quantum erat ꝑdia¬
bolum tenaciꝰ illigata: tantũ ꝑ xp̃m
ẽ. mirabiliꝰ ab soluta. Nam cũ duode¬
locutione linguarum. nnbuendũ
ȩuangłio mundum. distributis sibi
t̾rarum partib suscepissent: bea¬
tissimus petrus pͥnceps apłici or¬
dinis. ad arcem romam destinat᷑ im¬
ꝑii: ut lux ueritatis quȩ in omĩum
gentium reuelabatur salutẽ. effica¬
tiusse abipso capite ꝑtotum mun¬
di corpus effundet. Cuius autem
nationis homines in hac tẽ urbe ñ
essent:ꝰ Autq quȩ usꝙͣ gentes igno¬

Expanded text:
posito namque divinitus operi maposito namque divinitus operi maxime congruebat, ut multa regna uno confoederarentur imperio, et cito pervios haberet populos praedicatio generalis, quos unius teneret regimen civitatis. Haec autem civitas ignorans suae provectionis auctorem, cum pene omnibus dominaretur gentibus, omnium gentium serviebat erroribus, et magnam sibi videbatur suscepisse religionem, quia nullam respuerat falsitatem. Unde quantum erat per diabolum tenacius illigata, tantum per Christum est mirabilius absoluta. CAP. locutione linguarum, imbuendum Evangelio mundum, distributis sibi terrarum partibus, suscepissent, beatissimus Petrus princeps apostolici 323 ordinis, ad arcem Romani destinatur imperii: ut lux veritatis quae in omnium gentium revelabatur salutem, efficacius se ab ipso capite per totum mundi corpus effunderet. Cujus autem nationis homines in hac tunc urbe non essent? aut quae usquam gentes igno
Abbreviated transcription (Latin):
sacram beati petri sedem caput
orbis effecta: latius p̃sideres re¬
ligione diuina.qͣ. dñatione ter¬
rena. Quamius enimmultis auc¬
ta uictoriis. ius imꝑii tui terra ma¬
riq ꝓtulerit: inuius tam̃ ẽ. qđ
tͥ bellicus labor subdidit. quam
numquam negauit. om̃sq in cõ¬
mune mortales. ad cognitionem
sui habundantissim is semꝑbe
neficiis erudiuit: uoluntariam
errantium cecitatem. ⁊ ꝓcliuẽ in
deter lora. nequitiam secretiore
consilio: altiori pietate miseratꝰ ÷:
mit tendo u̾bum suum ȩqͣle sibi.
⁊ coȩt̾num. Uerbum gͥ caro factũ.
ita diuinamnaturam. nat̾ȩ unii¬
uit humanȩ: ut illius ad infima
inclinatio. ur̃a fieret ad sumina
ꝓuectio. Ut autem hiius in enar¬
rabilis gr̃ȩ. ꝑtotum mundum
diffunderetur effectus: romanũ
regnum diuina. ꝓuidentia p̃pa¬
rauit. Cuius ad eos limites mere¬
m̃ta ꝑlucta sunt: quib cuncta¬
rum undiq gentium uicina ⁊
contigua. eet. uniuersitas. Dis¬

Expanded text:
sacram beati Petri sedem caput sacram beati Petri sedem caput orbis effecta, latius praesideres religione divina quam dominatione terrena. Quamvis enim multis aucta victoriis jus imperii tui terra marique protuleris, minus tamen est quod tibi bellicus labor subdidit quam qnumquam negavit, omnesque in commune mortales ad cognitionem sui abundantissimis semper beneficiis erudivit, voluntariam errantium caecitatem et proclivem in deteriora nequitiam secretiori consilio et altiori pietate miseratus est, mittendo Verbum suum aequale sibi atque coaeternum. Quod caro factum ita divinam naturam naturae univit humanae, ut illius ad infima inclinatio, nostra fieret ad summa provectio. Ut autem hujus inenarrabilis gratiae per totum mundum diffunderetur effectus, Romanum regnum divina providentia praeparavit; cujus ad eos limites incrementa perducta sunt, quibus cunctarum undique gentium vicina et contigua esset universitas. Dis
Abbreviated transcription (Latin):
un quidem sc̃arum sollepni¬
tatũ dilectissum totꝰ mundꝰ. ẽ.
particeps: et unius fidei pietas
ȩxigit. ut qͥcqͥd ꝓsalute uniu̾̃soꝵ
gestum recolitur: cominunib ubi¬
q gaudiis cȩlebret᷑. U eruntam̃
hodierna festiuitas.p̃ter illã
reuerentiam ꝗͣ. toto terrarum
orbe ꝓmeruit. speciali ⁊ ꝓpria
nr̃e urbis ȩxultatione ueneran¬
da ÷: ut uͥ p̃cipuorum apłor
głificatus ÷ exitus: ibi indie
martẏrii eorum sit leticiȩ pͥn¬
cipatꝰ. Isti enim sunt uiri: ꝑ qͦs
tͥ ȩuangłium xp̃i roma resplen¬
duit. Et quȩ eras magistra erro¬
ris: facta ẽ. discipula ueritatis
Isti sunt patres tui ueriq pastores
quite regnis cȩlestib inserendã.
multo melius. multoq felicius
condiderunt. quam illi qͦrũ studio
pͥma menium tuoꝵ fundam̃ta
locata sunt. Ex quib is qͥ tͥ nomen
dedit: frat̾na te cȩde fȩdauit. Isti
sunt qui te ad hanc głam ꝓuȩre¬
runt: ut gens scã. popłs electus.
ciuitas sacerdotalis ⁊ regia. ꝑ

Expanded text:
um quidem sanctarum solemnitatum, dilectissimi, totus mundus est particeps, et unius fidei pietas exigit ut quidquid pro salute universorum gestum recolitur, communibus ubique gaudiis celebretur. Verumtamen hodierna festivitas, praeter illam reverentiam quam toto terrarum orbe promeruit, speciali et propria nostrae urbis exsultatione veneranda est: ut ubi praecipuorum apostolorum glorificatus est exitus, ibi in die martyrii eorum sit laetitiae principatus. Isti enim sunt viri per quos tibi Evangelium Christi, Roma, resplenduit; et quae eras magistra erroris, facta es discipula veritatis. Isti sunt sancti patres tui verique pastores, qui te regnis coelestibus inserendam multo melius multoque felicius condiderunt, quam illi quorum studio prima moenium tuorum fundamenta locata sunt: ex quibus is qui tibi nomen dedit fraterna te caede foedavit. Isti sunt qui te ad hanc gloriam provexerunt, 322 ut gens sancta, populus electus, civitas sacerdotalis et regia, per
Abbreviated transcription (Latin):
Quem illi necesse ẽ. ut neget datũ.
qui adconsessum pat̃nȩ dexterȩ. ue¬
rum inxp̃o hominem. negat. eẽ ꝓ¬
uectum. Nos autem̃ dilectissuni ad
beatam ȩt̾nitatem⁊ animȩ et car¬
nis. ꝑ regenerationem scĩ spc ad opta¬
bremus: confitentes cum beato pau

Expanded text:
quem ille necesse est neget datum, quem ille necesse est neget datum, qui ad consessum paternae dexterae verum in Christo hominem negat esse provectum. Nos autem dilectissimi ad beatam aeternitatem et animae, et corporis per generationem sancti Spiritus adoptabremus confitentes cum beato Pau
Abbreviated transcription (Latin):
dei timore fraudaret: donec ꝓdi¬
giosus turpium m̃dacioꝵ signifer
nasceretur. cuinec hoc quidem t̾ͥbui
potest qđ uel exiguam diuinȩ in¬
spirationis acceꝑit portionẽ: qm̃
⁊ hic de illa mundi exticit parte.
que non potest spm̃ ueritatis
accipere. Reple¬
tus enim
spũ diaboli.
spiũ re¬
stitit rp̃i. Et
dei. hoc para¬
eliti doc¬
trina contule¬
rit ut
futura p̃dicerent
hic ne fal¬
sitates eius ipse rerum ꝓcessus
argueret. ridendarum impuden¬
tiam fabularum. in preteritas re¬
torsit ȩtates: : quasi nicħ nos de
sempit̃uitate creatoris. nicħ de
tioꝵ monstra contexuit. Quib
tandem suaserat insinuaturus
uma lumine pietatis ausis. qͥ siuȩ
ꝑ ignorantiȩ cecitatem. siue ꝑtur¬
pitudinis appetitum. ad illa ñ sac
pter communem uerecundiam ñ
sunt nr̃o sermone ꝓmenda: cum
confessione patefacta. Nulli gͦur̾m
pietatis auctorem. sp̃c sc̃s aliqͣ ex
parte dignatussit. Nicħ ad istum
domini ascensio. dandi spẽ fuit ratio.

Expanded text:
piratione fraudaret, donec prodigiosus turpium mendaciorum signifer nasceretur  cui nec 307 hoc quidem tribui potest, quod vel exiguam divinae inspirationis acceperit portionem: quoniam et hic de illa mundi exstitit parte, quae non potest Spiritum veritatis accipere. Repletus enim spiritu diaboli, Spiritui restitit Christi; et Dei hoc Paracleti doctrina contulerit, ut futura praedicerent, hic ne falsitates ejus ipse rerum processus argueret, sacrilegarum impudentiam fabularum in praeteritas retorsit aetates. Et quasi nihil nos de sempiternitate Creatoris, nihil de ciorum monstra contexuit. Quibus tandem suas insinuaturus um a lumine veritatis aversis, qui sive per ignorantiae caecitatem, sive per turpitudinis appetitum, ad illa non sacropter communem verecundiam non sunt nostro sermone promenda, cum confessione patefacta. CAP. VIII. Nupietatis auctorem Spiritus sanctus aliqua ex parte dignatus sit. Nihil ad istum Domini ascensio dandi Spiritus erat ratio,
Abbreviated transcription (Latin):
potuit ꝓmissio dĩi ꝑtanta etatum
in t̾ualla differri: nec ille sp̃c ueri¬
tatis quemmundus ñ accepit ĩpi¬
orum. ita septiformem illam dono¬
rum suorum continuit largitatẽ.
ut tot ȩccłie generationes sapien

Expanded text:
potuit promissio Domini per tot aetatum intervalla differri, nec ille Spiritus veritatis, quem mundus non accepit impiorum, ita septiformem illam donorum suorum continuit largitatem, ut tot Ecclesiae generationes sua in
Abbreviated transcription (Latin):
magister falsitatis cliabolice.
conditor suꝑsticionis obscenȩ: eo
tempore dampnandus innotuit.
quo post resurrectionem dominicdu¬
centesimus ⁊ seragesimus agnꝰ imple¬
tus ẽ : ꝓbo imꝑatore paulinoq con¬
sule. cumoctaua iam in xp̃ianos
ꝑsecutio ebulliret: ⁊ innumera
mrm̃ milia. ipsissuis uictoriis ꝓba¬
uissent impletum eẽ. qđ dñs ꝓmi

Expanded text:
minister falsitatis diabolicae, et conditor superstitionis obscenae, eo tempore damnandus innotuit, quo post resurrectionem Domini ducentesimus et sexagesimus annus impletus est, Probo imperatore Paulinoque consulibus, cum octava jam in Christianos persecutio desaeviret, et 306 innumera martyrum millia ipsis suis victoriis probavissent impletum esse quod Domi
Abbreviated transcription (Latin):
tur ei. neq in hoc scło neq infu¬
turo. Unde manifestum ÷ pecca¬
torum remissionem. sine scĩ sp̃e
aduocatione non f eri. nec quẽ¬
qͣ. sine illo sicut ex pedit ingemis¬
cere. aut sic̃ oporcet orare. dicente
apło. Quid enim otemꝰ siẽ oportet
nescimus: s ipse sp̃e postulat. ꝓ
nob̾ gemitib menarrabilib. Et

Expanded text:
tur ei neque in hoc saeculo, neque in futuro . Unde manifestum est peccatorum remissionem sine Spiritus sancti advocatione non fieri, nec quemquam sine illo, sicut expedit, ingemiscere, aut sicut oportet, orare, dicente Apostolo: Quid enim oremus sicut oportet, nescimus; sed ipse Spiritus postulat pro nobis gemitibus inenarrab