comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aqua missa ẽ & frustra eiꝰ congesta s̃. quando ad eã undiq ppłi de¬
fluebant qͥ uelut aqua calens. actionibꝰ mundiferuescerent & qͣsi
frusta carniũ in ipso suo feruore liquerent᷑. Dequa bene đr ꝙ fer¬
buit coctio eiꝰ & discocta s̃ ossa illiꝰ in medio eiꝰ qͥa prius quiđe in ea
uehement̃ in caluit actio głe scłaris. s pꝰ mođui ipsa gła cũ suis sequ¬
cibꝰ defecit. Possa & enĩ potentes scłi ꝑ carnes uͦ ppsi designant᷑ qͥa
sicut carnes portant᷑ ossibꝰ ita ꝑpotentes scłi infirmitas regit᷑ ppło
s ecce iam de illa om̃s huiꝰ scłi potentes ablati s̃ ossa gͦ ex cocta s̃. ec¬
ce ppłĩ defecerunt carnes eiꝰ uque facte s̃. Dicat᷑ itaq: Congere ossa
et t̾nipsos nos paucos qͥ remansimꝰ ad huc cottidiȩ gladii adhuc
cottidie innumere tribulationes p̃munt. Bicat᷑ gͦ Pone quoq eã sup
prunas uacuã. Quia enĩ senatus de ẽ. ppss interut & tñ in paucis qui s̃

Expanded text:
aqua missa est, et frusta ejus congesta sunt, quando ad eam undique populi defluebant, qui velut aqua calens actionibus mundi fervescerent, et quasi frusta carnium, in ipso suo fervore liquarentur, de qua bene dicitur, « efferbuit coctio ejus, et discocta sunt ossa illius in medio ejus, » qui ipsa gloria cum suis sequacibus defecit. Per ossa etenim potentes saeculi, per carnes vero populi designantur. Quia sicut carnes portantur ossibus, ita per potentes saeculi infirmitas regitur populorum. Sed ecce jam de illa omnes hujus saeculi potentes ablati sunt. Ossa ergo excocta sunt, ecce populi defecerunt, carnes ejus liquefactae sunt. Dicatur itaque, « Congere ossa et tamen ipsos nos paucos qui remansimus, adhuc quotidie gladii, adhuc quotidie innumerae tribulationes premunt. Dicatur ergo: Pone quoque eam super prunas vacuam. Quia enim senatus deest, populus interiit; et tamen in paucis qui sunt
Abbreviated transcription (Latin):
in ipsa lnctere explanatione tenuert̃ Inquo nos saerificio simorale aliqͥ d
querimus inuenimus. Hos enĩ ipsi in omnipotentisdi ee sacrificio turtur
debemus: ita ut caput nr̃m retorqueat᷑ ad pennulas. idẽ animus adiur¬
tittes gonenĩ immerito ꝑcaput mentẽ intellegimus: quia sieut caput
corpus ita mens actiones regit. S caput ad pennulas retorqueri pcpitur¬
uidelicet mens nr̃a acarnali deletatione incidenda ẽ s a carnis eura ne
cessaria ab seidenda ñ ẽ Hine enĩ scriptũ ẽ sarnis curã nefeceritis indesi¬
deriis. Quȩ g indesideriis fieri ꝓhibet᷑ ꝓculdubio in necessitate ẽcendit᷑
caput gturturis exparte abscisũ sit. & ex parte collo inhereat. ut sicut
dictũ eꝰ & a uoluptate carnis mens nr̃a incisa sit. & tam̃ a necessitate ñ¬

Expanded text:
in ipsa litterae expletione tenuerunt, in quo nos sacrificio, si morale aliquid quaeramus, invenimus. Nos enim ipsi in omnipotentis Dei sacrificio esse turtur debemus, ita ut caput nostrum retorqueatur ad pennulas, id est sensus ad virtutes. Non enim immerito per caput mentem intelligimus, quia sicut caput corpus, ita mens actiones regit. Svidelicet messaria incidenda non est. Hinc enim 1228 scriptum est: Carnis curam ne feceritis in desideriis . Quae ergo in desideriis fieri prohibetur, procul dubio in necessitate conceditur. Caput ergo turturis ex parte abscissum est, et ex parte inhaeret, ut, sicut dictum est, et a voluntate carnis mens nostra incisa sit, et tamen a necessitate n
Abbreviated transcription (Latin):
dũ ẽꝗd p̃sentis uitȩ ꝓsperitas aliquando id cireodat᷑ ut ad meliorẽ uitã
ꝓuocet: aliquando uero ut in ȩternũ plenius damnet. Line ẽ enĩ q̃d ꝑle¬
Uiisrahelitice ehanaan t̾ra ꝓmittit᷑ ut quandoꝙ adȩt̃na speranda ꝓ¬
uocet heq enĩ rudis ule płs ꝓmissionib di in longinquũ crederet
sñ apmissore suo ñetiã eiucino aliqͥd ꝑcepisset. Vt gͦad ȩtnoꝵr fidẽ
certius roboratet᷑: ne quaqͣm solumm̃ spes adres s reb qͦꝙ ad spem tra¬
ht̃t. Quod liquido psaimista testat᷑ dicens. Dedit eis regines gentiũ. &
labores ppłoꝵ possed ert̃: ut custodiant¬

Expanded text:
dum est quod praesentis vitae prosperitas aliquando idcirco datur, ut ad meliorem vitam provocet; aliquando vero, ut in aeternum plenius damnet. Hinc est enim quod plebi Israeliticae Chanaan terra promittitur, ut quandoque ad aeterna speranda ur. Neque enim rudis ille populus promissionibus Dei in longinquo crederet, si a promissore suo non etiam e vicino aliquid percepisset. Ut ergo ad aeternorum fidem certius roboretur, nequaquam solummodo spe ad res, sed rebus quoque ad spem trahitur, quod liquido Psalmista testatur dicens: Dedit eis regiones gentium, et labores populorum possederunt, ut custodian
Abbreviated transcription (Latin):
repbo egestas naq electoꝵ ẽ cũ uerȩ diuitie cęlestis patriȩ ad eoꝵ ani¬
mũ redeunt & in hoc erumnoso uite p̃sentis exilio positi paupes se
ee meminer luas qppe diuitias sine cessatione suspirant. de quib pau¬
lusdiẽ. Ut sciatis quȩ sit spes uocationis ur̃ȩ & quȩ diuitie głe here¬
ditatis eiꝰ inscĩs eiꝰ. Et quia ad hue eas nequaquã c̃spiciunt. studio¬
se interim inerumna istius pauꝑtatis gemunt. Hlanc ꝓcui dubio
uauꝑtat̃e ieremias inspexerat cũ dicebat. Ego uir uidens paurtatẽ
mea inurga indignationis eiꝰ uirgã .i. in dignationis dĩ ẽ districtio¬
ꝑcussionis. Quã indignationẽ tẽ homo ꝑtulit cũ ex paradyso ꝑiuss
ueras int̃ni gaudũ diuitias amisit. S quia electi qͥq in cessant̃ con¬
spiciunt. qd in p̃sentis uite penuriã ab illa potestatis ingenitȩ
facuitate cecider bene dr̃ Ego uir uidens pauptatẽ meã. Qͥs ꝗͥs .ii.
adhuc uisibilia appetit. pegrinationis sue malũ ñ intelligit. &

Expanded text:
 cum verae divitiae coelestis patriae ad eorum animum redeunt, et in hoc aerumnoso praesentis vitae exsilio positi, pauperes se esse meminerunt. Illas quippe divitias sine cessatione suspirant, de quibus Paulus dicit: Ut sciatis quae sit spes vocationis ejus, et quae divitiae gloriae haereditatis ejus in sanctis . Et quia adhuc eas nequaquam conspiciunt, studiose interim in aerumna istius paupertatis gemunt. Hanc procul dubio paupertatem Jeremias inspexerat, cum dicebat: Ego vir videns paupertatem meam in virga indignationis ejus . Virga enim indignationis Dionis; quam indignationem tunc homo pertulit, cum ex paradiso pulsus, veras interni gaudii divitias amisit. Sed quia electi quique incessanter conspiciunt quod in praesentis vitae penuriam ab illa potestatis ingenitae facultate ceciderunt, bene dicitur: Ego vir videns paupertatem meam. Quisquis enim adhuc haec visibilia appeti
Abbreviated transcription (Latin):
salidus ẽ qui bona studia & arripit & consumat. frigidus ẽ qui con¬
sumanda nec inchoat. & siẽ afrigore ꝑtemporẽ tnsitur ad calorẽ.
gore s nequaquã tepore suꝑat᷑o excrescit᷑ ut ferueat. ꝓeul duo ca¬
iore desꝑato du noxia intepore demorat᷑. agit ut frigescat.& sicit
ante teporẽ frigus subspe ẽ. ita pꝰfrigus tepor indespatione: Qui:

Expanded text:
ippe est qui bona studia et arripit et consummat; frigidus vero est qui consummanda nec inchoat. Et sicut a frigore per teporem transitur ad calorem, gore vivit, sed nequaquam tepore superato excrescit ut ferveat, procul dubio calore desperato, dum noxio in tepore demoratur, agit ut frigescat. Sed sicut ante teporem frigus sub spe est, ita post frigus tepor in desperatione. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
mma gisterio atq humilẽ dicere nͥ relictis exercendȩ ela¬
tionis difficultatib plena quȩda bene uiuendi tinera de¬
enĩ graue m̃tis nr̃e ceruicibꝰ inponit. qui uitari omne desi¬
deriũ qd iturbat p̃cipit. Ed graue subiectis iubet qui decli¬
nari laboriosa huiꝰ mundi itinera ad monet:¬

Expanded text:
gisterio atque humilem dicere, nisi relictis exercendae elationis difficultatibus plana quaedam bene vivendi itinera deenim grave mentis nostrae cervicibus imponit, qui vitari omne desiderium quod perturbat, praecipit? Quid grave subjectis jubet, qui declinari laboriosa hujus mundi itinera admonet
Abbreviated transcription (Latin):
cõpages enĩ nr̃e : cogitationes s̃. medulle aut̃ intentiones. Et se
pe aliud cogitamꝰ. atq aliud ẽ qͦꝑ cogitationẽ intendimꝰ. Nã si ꝗͥs
ꝓ positoꝵ nummoꝵ p̃mio. pupulli & uidue causã defendit & for¬
tasse ȩecłam in grediens. insuis p̃eib đõ dicat. tu uides quia cau¬
sã pupulli & uidue defendo. iste ꝓeul dubio qͥd cogitat scit. s qͦ
intendat eiꝰ cogitatio ignorat. Aliud qͥppe cogitat᷑. atq alio in¬
tendit. Non eniꝰ defensionẽ pupulli & uidue s mercedẽ nũ moꝵ
querit. Nã tolle temporale p̃miũ. & pupillũ ae uduã ñ defendit.
Sermo itaq dĩ discretor ẽ cogitationũ & intentionũ cordis. qͥa
ñ aspicit qͥd ap̃ temetipsũ cogitas. s ꝑ medullã cõpagis idẽ ꝑ in

Expanded text:
Compages enim nostrae cogitationes sunt, medullae autem intentioCompages enim nostrae cogitationes sunt, medullae autem intentiodimus. Nam si quis proposito nummorum praemio pupilli vel viduae causam defendat, et, fortasse Ecclesiam ingrediens, in suis precibus Deo dicat: Tu vides quia causam pupilli et viduae defendo, iste procul dubio quod cogitat scit, sed quo intendat ejus cogitatio ignorat. Aliud quippe cogitat, atque alio intendit. Non enim defensionem pupilli vel viduae, sed mercedem nummorum quaerit. Nam tolle temporale praemium, et pupillum ac viduam non defendit. Sermo itaque Dei discretor est cogitationum et intentionum cordis, quia non aspicit 1414 quid apud temetipsum cogitas,
Abbreviated transcription (Latin):
bene gesta. ł que scient̃ s̃ dicta deꝑeunt cũ iã ñ in amore dñis
intentione tnsitorie laudis funt. Sic & enĩ sepe cogitationi
bone cogitatio sinistra sub iungit᷑. ut uix ipse qui easde cogitati¬
ones generat animꝰ agnoscat. Unde p̃dicator egregius loquens
subtilit̃ diceret. uuuis ẽ di sermo & efficax. & penetrabilior omĩ
gladio anciptii. & ꝑtingens usq ad diuisionẽ anime ac sp̃e. ilico
ad iunxit. cõpagũ quoq & medullarũ. & discretor cogitationũ
& intentionũ cordis. Distinguit enĩ dñi sermo cõpages & medul¬
las qͥa discernit. cogitationes & intentiones cordis. ꝑ cõ pages
qͥppe ossib ossa uingunt᷑ & sepe dũ ꝗͥd recta cogitatione agimꝰ¬
s subito in laudis amore declinamꝰ. atꝙ hoc ꝓlaude facims. qil
in com page iuncta s̃. & iã meilullas. Qa p̃dicator sẽs aꝑtius in¬
tulit cũ sũb uingit. Discretor cogitationũ & intentionũ cordis.

Expanded text:
 dicta depereunt, cum jam non amore Domini, sed intentione transitoriae laudis fiunt. Sic enim saepe cogitationi bonae cogitatio sinistra subjungitur, ut vix ipse qui easdem cogitationes generat animus cognoscat. Unde praedicator egregius, cum loquens subtiliter diceret: Vivus est sermo Dei et efficax, et penetrabilior omni gladio ancipiti, et pertingens usque ad subjungit: Compagum quoque et medullarum, et discretor cogitationum et intentionum cordis. Distinguit enim sermo Dei compages et medullas, quia discernit cogitationes, et intentiones cordis. Per compages quippe ossa ossibus junguntur, et saepe dum quid recta cogitatione agimus, sed in laudis amore subito declinamus, et hoc pro laude facimus quodin compage juncta sunt etiam medullas. Quod praedicator sanctus apertius intulit, cum subjungit: Discretor cogitationum et intentionum cordis .
Abbreviated transcription (Latin):
reqͥescit᷑ quia mens in illa fideliũ sp̃e suꝑna refouet᷑. Inde & petro animalia
in linteo demonstrant. qͥa peccatoꝵ animȩ misericordit aggregate inblan¬
da fidei quiete continent᷑. Hane gͦ sindonẽ ȩccła fecit & uenaidit᷑. qͥa fidem
qͣm eredendo texuerat loquendo dedit & ab infidelibꝰ uitã reete conu̾sa¬
tionis accepit. Quȩ & chananeo cingulũ tradidit: qͥa ꝑ iugorẽ demonstra¬
te usticiȩ fluxa oꝑa gentilitatis astrinxit ut qͦd hoc p̃cipit᷑ iuuendo

Expanded text:
r quiescitur, quia mens in illa fidelium spe superna refovetur. Unde et Petro animalia in linteo demonstrantur, quia peccatorum animae misericorditer aggregatae, in blanda fidei quiete continentur. Hanc ergo sindonem Ecclesia fecit et vendidit, quia fidem, quam credendo texuerat, loquendo didicit, et a fidelibus vitam rectae conversationis accipit. Quae et Chananeo cingulum tradidit, quia per vigorem demonstratae justitiae fluxa opera gentilitatis exstinxit. Ut hoc quod praecipit
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a actio deuote famulari & quasi ducẽ su itineris ꝑseqͥ. ne ei etiã nolenꝰ
seruiat. si hane suꝑbiens declinat. Uitari enĩ uis suꝑni ẽsilu nequaqͣm potẽ
s magna sibi uirtute hane temperat. qͥse sub eiꝰ nutib refrenat: eiꝰ ꝙ sibi
pondera leuigat qui hȩc subiecto cordis humero uolens portat.

Expanded text:
nostra actio devote famulari, et quasi ducem sui itineris persequi, ne etiam ei et nolens nostra actio devote famulari, et quasi ducem sui itineris persequi, ne etiam ei et nolens serviat, si hanc superbiens declinat. Vitari enim vis superni consilii nequaquam potest, sed magna sibi hunc virtute temperat, qui se sub ejus nutibus refrenat; ejusque sibi pondera levigat, qui haec ex subjecto cordis humero volens portat.
Abbreviated transcription (Latin):
derint finire eiꝰ potentiã morte conati sunt dicentes. Eopedit ut
unus homo moriatur & non tota gens pereat. & redemptoris mors
ad coniunctionem sui corporis idest ȩccłȩ ualuit. ñ ad separationẽ Rede¬
git gͦ & hoc adpietatis suȩ obsequiũ. qd contra illũ haimana crudelitas
exx arsit. Iustus nanq & misericors mortaliũ acta disponens. alia c̃cedit ꝓpieiꝰ
alia ꝑmittit irats atq ea quȩ ꝑmittit sic tolerat. ut hȩc in sui c̃sili usũ
etiã quȩ eiꝰ c̃silio repugnant. Hine ꝑpsalmistã dr̃ Magna oꝑa dñi. ea quisita
in omnes uoluntates eiꝰ. Sic qͥppe oꝑa eiꝰ magna s̃ ut ꝑomne q̃d ab hominib
agit᷑ eiꝰ uoluntas exquirat᷑. ħ am sepe inde ꝑficit᷑ unde repelli putabat᷑ lin
att. Nonẽ sapientia. ñ ẽ prudentia. ñ ẽ ẽsiliũ ẽtra đm. Restat gͦ ut in cunctis
que agims ium suꝑnȩ uoluntatis inquiramꝰ. lui uidelicet cognite debe

Expanded text:
potentiam morte conati sunt, dicentes: Expedit ut unus homo moriatur, et non tota gens pereat ; sed Redemptoris mors ad conjunctionem sui corporis, id est Ecclesiae valuit, non ad separationem. Redegit ergo et hoc ad pietatis suae obsequium, quod contra illum humana crudelitas exarsit. Justus namque et misericors mortalium acta disponens, alia concedit propitius, alia permittit iratus, atque ea quae permittit, sic tolerat, ut haec in sui consilii usum etiam, quae ejus consilio repugnant. Hinc per Psalmistam dicitur: Magna opera Din omnes voluntates ejus . Sic namque ejus opera magna sunt, ut per omne quod ab hominibus agitur, ejus voluntas exquiratur. Nam saepe inde perficitur unde repelli putabatur.  in cunctis quae agimus, vim supernae voluntatis inquiramus. Cui videlicet cognitae debet
Abbreviated transcription (Latin):
qͣd iniqui s̃ impendit. Unde ñ nulli huiꝰ mundi diuites cũ fame cru¬
cient᷑ xp̃i pauꝑes. effusis largitatib nutriunt istriones. Qui u indi¬
gemi etiã peccatori panẽ suũ ñ quia peccator s qͥa homo ẽ tribuit
nimirũ ñ peecatorẽ s pauperẽ iustũ nutrit. qͥa in illo ñ culyam sed
naturam diligit.

Expanded text:
quod iniqui sunt impendit. Unde et nonnulli hujus mundi divites, cum fame crucientur Christi pauperes, effusis largitatibus nutriunt histriones. Qui vero indigenti etiam peccatori panem suum, non quia peccator, sed quia homo est, tribuit; nimirum non peccatorem, sed justum pauperem nutrit, quia in illo non culpam, sed naturam diligit.
Abbreviated transcription (Latin):
uellet roborare potusset. ut exemplũ subsequentibꝰ daret
ne in ꝑfecti p̃dicare p̃sumerent. pꝰ quã plene discipulos in¬
struacit ilico adiunxit. uos aũ sedere inciuitate. quo ad usq
in duamini uirtute ex alto. In ciuitate qͥppe ẽ sedem̃ si intra
mentiũ nr̃arũ nos claustra c̃stringimꝰ. ne loquendo exteriꝰ
euagem᷑ ut cũ uirtute diuina ꝑfecte in diumͣ tunc iam qͣsi
anobis metipsis foras & iam alios in struentes ex eamus. uure ꝑ
quenisa sapiente dr ado lescens lo quere in causa tia uix &
qbis int̃rogatus fueris habeat inicium responsio tua.¬

Expanded text:
ellet roborare, potuisset, ut exemplum sequentibus daret, ne imperfecti praedicare praesumerent, postquam plene discipulos struxit, illico adjunxit: Vos autem sedete in civitate quoadusque induamini virtute ex alto . In civitate quippe considemus, si intra mentium nostrarum nos claustra constringimus, ne loquendo exterius evagemur; ut cum virtute divina perfecte induimur, tunc quasi a nobismetipsis foras etiam alios instruentes exeamus. Hinc per quemdam sapientem dicitur: Adolescens loquere in causa tua vix; et si bis interrogatus fueris, habeat initium responsio tua
Abbreviated transcription (Latin):
to linguã eõmouet᷑ ut reatũ praui oꝑis uox c̃fessionis impugnet. Sciendũ quos
ẽ quia sepe & reybi peccata c̃fitent᷑ s de his cogitare c̃ temnunt. electi aũ cidlias
suas ꝗͥs uocib ẽfessionis apiunt. districte animaduersionis fletib insecunt᷑. Qulen
mala quidẽ quȩ ꝑpetrauit insinuat. s flere quȩ insinuauerat recusat. qͥa suo¬
ducta ueste uulnus detegit s torpenti mente medicamentũ uulneri ñ appont
Confessionis gͥ uocẽ solus necesse ẽ ut memor ex cruciet: ne uulnꝰ ꝓditũ s negler¬
tũ quo licentius iam ꝑhumana noticiã tangit᷑ deteris putrescat. Quo ẽtra psa¬
mista plagã eordis ñ solũ detexerat .s: de tecte etiã medicamentũ meroris adia¬
bebat dicens. Iniquitatẽ meã ego ꝓnuncio & cogitabo ꝓpeccato meo. ꝓnuncian¬

Expanded text:
torum linguam commovet, ut reatum pravi operis vox confessionis impugnet. Sciendum quoque est qui saepe reprobi peccata confitentur, sed deflere contemnunt. Electi autem culpas suas vocibus confessionis aperiunt, districtae animadversionis fletibus insequuntur. Unmala quidem, quae perpetravit, insinuat, sed flere, quae insinuavit, recusat, quasi subducta veste vulnus detegit, sed torpenti mente medicamentum vulneri non apponit. Confessionis igitur vocem solus necesse est, ut meror excutiat, ne vulnus proditum, sed neglectum, quo licentius iam per humanam notitiam tangitur, deterius putrescat. Quo contra / psalmista plagam cordis non solum detexerat, sed detectę etiam medicamentum męroris adhibebat, dicens: Iniquitatem meam ego pronuntio et cogitabo
Abbreviated transcription (Latin):
bat. s uidelicet uir ꝓuidus elato auditori colloquens. solatium
petit ut daret. ducẽ requirebat inuia. ut dux ei fieri potuisset
aduttã. Egit itaq ut suꝑbus auditor uoci ad męliora sua denti eo
feret magis deuotus. quo putaret᷑ necessaris & unde se ex horta¬
torẽ suũ p̃cedere crederet inde se sub uerbis exhortantis inclinarei¬

Expanded text:
bat. Sed videlicet vir providus elato auditori colloquens, solatium bat. Sed videlicet vir providus elato auditori colloquens, solatium petivit ut daret; ducem requirebat in via, ut dux ei fieri potuisset ad vitam. Egit itaque ut superbus auditor voci ad meliora suadenti eo magis fieret devotus, quo putaretur necessarius; et unde se exhortatorem suum praecedere crederet, inde se sub verbis exhortantis inclinare
Abbreviated transcription (Latin):
ueni nobiscũ ut benefaciamus tibi. Plerunq ꝑsuadere cla¬
ris utilia melius possumus si ꝓfectũ eoꝵ nobis potitus quã illis
ꝓfuturũ dicamꝰ si eoꝵ meli orationẽ nobis magis quã sibi im¬
pendi postulems. Facile enĩ ad bonũ elatio flecttt᷑. si eiꝰ in flexcio
ꝓdeẽ & aliis credat᷑. Inde moyses qui regente sedo deserti iter¬
duce aeria columna ꝑgebati cũ iobab cognatũ suũ agentilita¬
tis c̃uersatione uellet educere & omnipotentis đi dño subiuigare¬
eũ respondisset ille ñuadã tecũ s reuęrtar int̾ram meã in qua nat̾
sũ. iico adiuinxit. Noli nos relinquere: tuenĩ nosti in quib locis ꝑde
sertũ castra ponere debeamus. & eris ductor nr̃ heq enĩ moysi m̃tẽ
ignorantia itineris angustabat. quẽ & ad ꝓphetiȩ scientiã cogni¬
tio diuinitatis expanderat. quẽ columna exteriꝰ p̃ibat. quẽ de
cuntis interiꝰ ꝑ c̃uersationẽ dĩ sedula locutio familiaris instrue¬

Expanded text:
est Dominus, dabimus tibi. Plerumque persuadere elatis utilia melius possumus, si profectum eorum nobis potius quam illis profuturum dicamus, si eorum meliorationem nobis magis quam sibi impendi postulamus. Facile enim ad bonum elatio flectitur, si ejus inflexio prodesse et aliis credatur. Unde et Moyses, qui regente se aerea columna duce pergebat cum Hobab cognatum suum a gentilitatis conversatione vellet educere, et omnipotentis Dei dominio subjugarecum respondisset ille: Non vadam tecum, sed revertar in terram meam in qua natus sum; illico adjunxit: Noli nos relinquere; tu enim nosti in quibus locis per desertum castra ponere debeamus, et eris ductor noster . Neque enim Moysi mentem ignorantia itineris angustabat, quem et ad prophetiae scientiam cognitio Divinitatis expanderat, quem columna exterius praeibat, quem de cunctis interius per conversationem cum Deo sedulam locutio familiaris instrue
Abbreviated transcription (Latin):
suã usq ad collectionẽ ꝑsequentiũ tendit. Habet longitudinẽ qͥ a
ad uite patriã nos longammit̃ tolerando ꝑducit. Habet sublimi¬
tatẽ. qͥa ipsoꝵ qͦq intelligentiã qui recepti in suꝑna fuerint ẽ gre¬
gatione tͣnscendit. Habet ꝓfundũ. quia dãnatis inferius distric¬
tonis sue iudiciũ in cõp̃hensibilit̃ exerit. Quȩ seił quatuor nob̃
in hac utta positis singulis exercet. qͥa latitudinẽ amando. & lon¬
gitdinẽ tolerando. & celsitudinẽ ñ solũ nr̃am intelligentiã
s & iã uota suꝑando & ꝓfunditatẽ suã ex hibet occuttos & illici¬
do ad sũma ꝓ uehi. uel occultis motib resistens. temptationũ ce¬
perit inportunitate turbari. Iob. lU.x.i¬
edimentes tempus. q̃m dies mali s̃: Bempꝰ redimimꝰ. quando
Ante actã uitã quã male agendo ꝑdidimꝰ flendo reparamus.

Expanded text:
suam usque ad collectionem persequentium tendit. Habet longitudinem, quia ad vitae patriam nos longanimiter tolerando perducit. Habet sublimitatem, quia ipsorum quoque intelligentiam qui recepti in superna fuerunt congregatione, transcendit. Habet profundum, quia damnatis inferius, districtionis suae judicium comprehensibiliter exerit. Quae scilicet quatuor nobis in hac vita positis singulis exercet, quia et latitudinem amando, et longitudinem tolerando, et celsitudinem non solum intelligentiam sed etiam vota superando, et profunditatem suam exhibet, occultos et illiciione ad summa provehi, vel occultis motibus resistens, tentationum coeperit importunitate turbari. Cum edimentes. Tempus quidem redimimus, quando anteactam vitam, quam lasciviendo perdidimus, flendo reparamus.
Abbreviated transcription (Latin):
&e uolueresccinidos filius aut̃ hominis ñ habet ubi cap̃suũ re¬
&line tibulpes ualde fraudulenta s̃ animalia que nn fosis uel
inetub abscondunt iũ apparuerint nunqua rȩctis itineribꝰ
s tortuosis amfractib curr̃. Golucres uͦ ut nouimꝰ alto uolatu
st inatra subicuant Nomine gͣ iulpiũ dolosa atq fraudulen¬
ta nomine aũ uolucrũ hȩc eađe suꝑba demonia designagi
Aesi lirat fraudulenta & elata demonia in corde iato hde
ẽ humilitas mea requiẽ in suꝓba

Expanded text:
 volucres coeli nidos; Filius autem hominis non habet ubi caput clinet . Vulpes valde fraudulenta sunt animalia, quae in fossis vel specubus se abscondunt; cumque apparuerint, nunquam rectis itineribus, sed tortuosis anfractibus currunt. Volucres vero, ut novimus, alto volatu se in aera sublevant. Nomine ergo vulpium dolosa atque fraudulenta, nomine autem volucrum, haec eadem superba daemonia designantur. Ac si dicat: Fraudulenta et elata daemonia in corde vestro, it, humilitas mea requiem in superba
Abbreviated transcription (Latin):
utit᷑ s reƿationẽ uirtutis. nec plus carni tribuit quã necessitas
ƿetit. scit saciari. Qui alimento in opiã sine murmuratione
tolerat. nec ꝓnecessitate uictus agit aliqͥd unde anima laqueũ
peccati in currat scit esurire. Quẽ gͥ in habundantia nec suꝑ¬
bia eleuat. nec innecessitate cupiditas irritat nouit abunda¬
re: nouit penuriã pati. Qd cũ dixcisset. statim sub didit. omnia
possũ. Ne elationis u̾ba crederemꝰ ad iunã. in quo. In eo qui me
c̃fortat. Eece in altũ ramꝰ ꝓdut. s qͥa in radice se tenet in uiri¬
ditate ꝑmansit. In altũ enĩ surgens aresceret. sise aradice diui¬
sisset. Sibi enĩ nihil tribuit. qͥ omnia se posse ñ inse. s in eo qui se
c̃fortait fatet᷑. Hinc & iñ gͦ p̃dicator egregiꝰ palmã habet. quȩ
nec abundantia insuꝑbiã. nec in opiã ad auariciã ꝑ trahit.

Expanded text:
utitur, sed ad reparationem virtutis, nec plus carni tribuit, quam necessitas utitur, sed ad reparationem virtutis, nec plus carni tribuit, quam necessitas petit. Scit satiari, qui alimentorum inopiam sine murmuratione tolerat, nec pro necessitate victus agit aliquid, unde anima peccati laqueum incurrat, scit esurire. Quem ergo, nec in abundantia superbia elevat, nec in necessitate cupiditas irritat, novit abundare, novit penuriam pati. Qui cum statim subderet « omnia possum, » ne elationis esse verba crederemus, adjunxit in quo: « in eo, qui me confortat. » Ecce in altum ramus prodit: sed quia in radice se tenuit, in viriditate permansit. In altum enim surgens aresceret, si se a radice divisisset. Sibi enim nil tribuit, qui omnia se posse non in se, sed in eo qui se confortat, fatetur. Hinc et inde ergo praedicator egregius palmam habet, quem nec abundantia in superbiam, nec inopia ad avaritiam pertrahit.
Abbreviated transcription (Latin):
debet & in adu̾sis fiducia & in ꝓsꝑis timor ne aut ad¬
uersa in desꝑationẽ ꝑtrahant. aut ꝓsꝑa animũ insui fidu¬
cia extollant. Hinc ẽ qd egregius p̃dicator dicebat. Scio &
qui me confortat. Nunqͥd nã fr̃s ars ẽ aliqua humiliari & ha¬
bundare. & saciare. & esurire. abundare & penu¬
riã pati. ut ꝓmagno se scire ista tantus p̃dica¬
tor
insinuet. Ars omnino & mire discipline scientia quȩ toto nobis
cordis ẽ annisu discenda. Que enĩ penuriã ñ frangit. agr̃arũ
actione ñ retrahit. inrerũ temporaliũ desideriũ ñ accendit.
scit humiliari. Hoc enĩ loco apłs humiliari dic̃. penuriã pati.
ham statim contrario subiungit. scio & abundare: Qui enĩ accep¬
tis reb extollit᷑ qui eas ad usum uane głȩ ñ intorquet qͥ solus
ñ possidet qͥd accepit. s hoc cũ indigentib miscdit̾ diuidit scit
abundare: Qui acceptis alim̃tis ñ ad in gurgitationẽ uentris

Expanded text:
debet, et in adversis fiducia, et in prosperis timor: ne aut adversa in desperationem pertrahant, aut prospera animum in sui fiducia extollant. Hinc est quod idem egregius praedicator dicebat: « Scio et qui me confortat . » Nunquidnam ars est aliqua humiliari et abundare, satiari et esurire, abundare et penuriam pati, ut pro magno se scire ista tantus praedicator insinuet? ars omnino et mira disciplinae scientia, quae toto nobis cordis est adnisu discenda. Quem enim penuria sua non frangit, a gratiarum actione non retrahit: in rerum temporalium desiderium non accendit. Scit humiliari: hoc enim loco Apostolus humiliari, dicit penuriam perpeti. Nam statim e contrario subjunxit: « Scio et abundare. » Qui enim acceptis rebus non extollitur, qui eas ad usum vanae gloriae non intorquet, qui solus non possidet quod accepit, sed hoc cum indigentibus misericorditer dividit, scit abundare, qui acceptis alimentis non ad ingurgitationem ventris
Abbreviated transcription (Latin):
in carnis interitũ ad satis factionẽ penitentie fatane tradidit.
& in die dñi saluũ eiꝰ sp̃m reseruauit. Ss agna quippe arte magis¬
teriiẽ ipse traditus coactus inpena. cui sponte ẽ sub stratus in
culpa ut qui auctor fuerat aduiciũ nequicie ipse flagellum
fieret discipline. Qua tam̃ bene gesta penitentia. dũ cognouis¬
set corinthios suꝑ eũ iam miscđiter motos ait. Cui aliqͥd donastis
nionis itaq grãm cogitans ait. Cui aliꝗd donastis & ego. Ac si dice¬
ret Abono ur̃o ñdissentio mecũ sit qͥc qͥd ipsi fecistis. atq moa
sub didit. Et ego si qd donauiꝓpt̃ uos. Aesi diceret. Vr̃is actibꝰ bo¬
in quasic tenet᷑ ad iungens subdidit. in ꝑsona xp̃i. Cuisi uelut
dicere p̃sumamꝰ quare te ita caute discpłis copulas. quaret
te illoꝵ ł illos tiuis actionib tã sollicita m̃te conformas. ilico sub¬

Expanded text:
in carnis interitum ad satisfactionem poenitentiae Satanae tradidit, in carnis interitum ad satisfactionem poenitentiae Satanae tradidit, et in diem Domini salvum ejus spiritum reservavit . Magna quippe arte magisterii ipsi est traditus coactus in poenam cui sponte est substratus in culpa, ut qui auctor fuerat ad vitium nequitiae, ipse flagellum fieret disciplinae. Qua tamen bene gesta poenitentia, dum cognovisset Corinthios super eum jam misericorditer motos, ait: Cui aliquid donastis, nionis itaque gratiam cogitans ait: Cui aliquid donastis, et ego. Ac si diceret: A bono vestro non dissentio. Meum sit quidquid ipsi fecistis. Atque mox subdidit: Et ego si quid donavi, propter vos. Ac si diceret: Vestris actibus boin qua sic tenetur, adjungens subdidit: In persona Christi. Cui velut si dicere praesumamus: Quare te ita caute discipulis copulas? quare vel te illorum, vel illos tuis actionibus tam sollicita mente conformas? illico sub
Abbreviated transcription (Latin):
ta p̃mio & iam de eo retributionẽ querit. facile aũ culpa corri¬
git᷑ quȩ & crubescit᷑ quia e̾e̾ culpa sentit᷑.  Hostis itaq nr bonor
uias tanta insidians arte circũ uolat. ut ꝑea quȩ ab eis bene ges¬
ta cognouerit. ad maliciã aditũ querat. Nã unde aliũ largiri
qd c̃spicit. inde aliũ indiscordie flamma succendit & cũ hanc respi¬
cit misereri illi ꝓsuadet irasci. ut dũ bonũ quasi cõmunit̃ factũ in
sinuat concordes animos ab ono gr̃e cõmunis abscindat. Quia en
uisto mentes ad mala suadendo ñualet frangere bonis satagit
actib int̃ eas mala seminare. s sc̃i uiri has eiꝰ insidias tanto celeriꝰ
uincunt qͣnto & subtilius dep̃hendunt. Qd meliꝰ ostendimꝰsi unũ
emuttis assertoribꝰ ueritatis intestimoniũ paulũ uocemꝰ. sub quo
quiđa corinthius cũ incestifacinꝰ ꝑpetrasset eũ doctor egregiis

Expanded text:
ta, praemiorum etiam de eo retributionem quaerit. Facile autem culpa corrita, praemiorum etiam de eo retributionem quaerit. Facile autem culpa corrigitur, quae et erubescitur; quia esse culpa sentitur, auxiliante Domino vias tanta insidians arte circumvolat, ut per ea quae ab eis bene gesta cognoverit, ad malitiam aditum quaerat. Nam unde alium largiri quid conspicit, inde alium in discordiae flamma succendit; et cum hunc respicit misereri, illi persuadet irasci, ut dum bonum quasi non communiter 1086 factum insinuat, concordes animos a bono gratiae communis abscindat. Quia enim justorum mentes ad mala suadendo non valet frangere, bonis satagit actibus inter eas mala seminare. Sed sancti viri has ejus insidias tanto celerius vincunt, quanto et subtilius deprehendunt. Quod melius ostendimus, si unum e multis assertoribus veritatis in testimonium Paulum vocemus, sub Quidam Corinthius, dum incesti facinus perpetrasset, eum doctor egregius
Abbreviated transcription (Latin):
bet Aliqͣndo uocis suꝑbia uerilibtas estimat᷑ & cũ pelationẽ ueri¬
taticont᷑ dr̃ lo quendi ꝓcacitas ueritatis defensio putat᷑ Pierunq
pigricia quasi continentia quietis attendit᷑ & cũ grauis culpa sit
recta studiose ñ agere. magne uirtitis meritũ credit᷑. apua tan¬
tũ actioneq cessart. Plerunꝙ inquietudo sp̃c ugilans sollicitudo
nominat᷑ & cũ quictẽ ꝗsq ñ tolerat agendo quȩ appetit urtu¬
tis debite implere se exercitiũ putatꝰ. Sepe ad ea quȩ agenda
ẽ in cauta p̃cipitatio. laudandistudii feruor eredit᷑ & cũ deside¬
ratũ bonũ intẽpestina actione corrũpit᷑ eo agimeliꝰ quo celeriꝰ
estimat᷑ Sepe accerandiboni tarditas consilium putat᷑ & cũ ea¬
pectatur ut extractatione ꝓficiat hoc insidians mora sub plan
tantoꝰ tardius mens uiciũ deserit. qͣnto hoc qͥd ꝑpetrat ñ erubes¬

Expanded text:
beat. 1070 Aliquando vocis superbia veri libertas aestimatur, et cum per elationem veribeat. 1070 Aliquando vocis superbia veri libertas aestimatur, et cum per elationem veritati contradicitur, loquendi procacitas veritatis defensio putatur. Plerumque pigritia quasi continentia quietis attenditur, et cum gravis culpae sit recta studiose non agere, magnae virtutis meritum creditur a prava tantum actione cessare. Plerumque inquietudo spiritus, vigilans sollicitudo nominatur; et cum quietem quisque non tolerat, agendo quae appetit, virtutis debitae implere se exercitium putat. Saepe ad ea quae agenda sunt incauta praecipitatio laudandi studii fervor creditur; et cum desideratum bonum intempestiva actione corrumpitur, eo agi melius quo celerius aestimatur. Saepe accelerandi boni tarditas consilium putatur; et cum exspectatur ut ex retractatione proficiat, hoc insidians mora supplantatanto tardius mens vitium suum deserit, quanto hoc quod perpetrat, non erubes
Abbreviated transcription (Latin):
inulciscendis uiciis crudelitas agit᷑ & iusticia putat᷑ atq inno¬
dera ta ira iusti heli meritũ credit᷑ & cũ adistortis moribpt
eantis iirigi caute debeant iuolenta inflexione frangunt᷑. Plerins¬
enĩ dissolita remissio quasi mansuetudo ac pietas habet᷑ . &. dũ
plus quã decet delinquentibꝰ temporalit̃ pareit᷑ ad et̃na supplicia
seruare culpasit peius spargi qd acceptũ ẽ ñtimet᷑. Non nunquã
tenacia parcitas putat᷑. & cũ grauȩ sit uiciũ ñ tribuere uirtus ere¬
dit᷑ accepta retinere. Sepe malor ꝑtina cia. c̃stantia dr̃ & dũ mens
apuitate sua flecti ñ patit᷑ quasi exrecti deferisione głat᷑ dipe
ini constantia qsi tractabilitas habet᷑ & quo ꝗs ꝗ fide integrã nuli
seruat eo se amicũ omnibꝰ estimat. Aliqndo timor in cõpetens humni¬
litas eredit᷑ & cũ temporali formidine p̃ssus qsꝙ ad defensionẽ uẽ¬
ritatis tacet arbitrat᷑ qd iuata dĩ ordinẽ humilẽ sẽpotioris eahi¬

Expanded text:
is vitiis crudelitas agitur, et justitia putatur, atque immoderata ira justi zeli meritum creditur; et cum a distortis moribus peccantes dirigi caute debeant, violenta inflexione franguntur. Plerumque dissoluta remissio quasi mansuetudo ac pietas habetur; et dum plus quam decet delinquentibus temporaliter parcitur, ad aeterna supplicia  et dum male servare culpa sit, pejus spargi quod acceptum est non timetur. Nonnunquam tenacia parcitas putatur, et cum grave sit vitium non tribuere, virtus creditur accepta retinere. Saepe malorum pertinacia constantia dicitur, et dum mens a pravitate sua flecti non patitur, quasi ex recti defensione gloriatur. Saepe inconstantia quasi tractabilitas habetur, et quo quisque fidem integram nulli servat, eo amicum se hominibus aestimat. Aliquando timor incompetens humilitas creditur, et cum temporali formidine pressus quisque a defensione veritatis tacet, arbitratur quod juxta Dei ordinem humilem se potioribus exhi
Abbreviated transcription (Latin):
fligit᷑ qͥa ñ ad uotũ dep̃sentis uite iocunditate faciat᷑. S & p̃ciosa queq
ꝓcibo dat. qͥa uirty m̃tis in appetitu tͣnsitorie delectationis in clinat᷑
& refocilare anima nitit᷑. qͥa ꝑuersis suis desideriis satisfacere conat᷑
sidera qͥa factus sũ uilis. Uilis qͥppe plebs dĩ efficit᷑. qͣnͣdo pͣuoꝵ numero
crescente: in eis ñ summa & cȩlestia s ab iecta & t̾rena sectatur

Expanded text:
ia non ad votum, de praesentis vitae jucunditate satiatur, sed et pretiosa quaeque pro cibo dat: quia virtutes mentis in appetitu transitoriae delectationis inclinat, et refocillari animam nititur, quia perversis suis desideriis satisfacere conatur. sidera, quia factus sum vilis. » Vilis quippe plebs Dei efficitur, quando pravorum numero crescente in eis, non summa et coelestia, sed abjecta et terrena sectatur
Abbreviated transcription (Latin):
rapit᷑ filiꝰ hominis uocat᷑. ut ductus ad cȩlestia hominẽ se ẽẽ me¬
minerit. Acsi eũ diuina uox u̾bis aꝑtioribꝰ ad moneat diẽs. Ssemento
ꝗͥd sis. ne de his ad quȩ raperes ex tollaris. s attitudine reuelationis
tempera memoria c̃ ditionis. Ex eo gͦ colligendũ ẽ qͣnta cõmunis natu¬
rȩ memoria. in corde de pͥmi debeat t̾renȩ potestatis tumor si ex hu¬
manitatis uocabulo agit᷑ ne cogitationis elatio ex secretis cęlesti¬
bus generetur.

Expanded text:
rapitur, filius hominis vocatur , ut ductus ad coelestia, hominem se esse meminerit. Ac si eum divina vox verbis apertioribus admoneat dicens: Memento quid sis, ne de his ad quae raperis extollaris, sed altitudinem revelationis tempera memoria conditionis. Ex eo ergo colligendum est quanta communis naturae memoria in corde deprimi debeat terrenae potestatis tumor, si ex humanitatis vocabulo agitur, ne cogitationis elatio ex secretis coelestibus generetur.
Abbreviated transcription (Latin):
incythara cantũ reddat. qͥa sc̃ĩ uiri castigant corpus suũ
& seruituti subiciunt. atq ab infimis ad suꝑiora tendunt. Pensan¬
dũ quoq ẽ qd chorda in cythara siminꝰ tendit᷑ ñ sonat. s ampliꝰ
raucũ sonat. quia nimirũ uirtus abstinentie aũ omnino nulla
si tantũ qͥsq corpus ñ edomat. quantũ ualet. aũ ualde in ordi¬
nata ẽ si corpus atterit. plus quã ualet. ꝑ abstinentiã qͥppe carnis
uicia s̃ extinguenda ñ caro. & tanto qsq sibimet debet mode¬
ramine p̃ee ut adculpã caro ñ suꝑbiat. &. tam̃ ad effectũ rec

Expanded text:
in cithara cantum reddat, quia et sancti viri castigant corpus suum, et servituti subjiciunt , atque ab infimis ad superiora tenduntur. Pensandum quoque est quod chorda in cithara si minus tenditur, non sonat; si amplius, raucum sonat, quia nimirum virtus abstinentiae aut omnino nulla est, si tantum quisque corpus non edomat quantum valet; aut valde inordinata est, si corpus atterit plus quam valet. Per abstinentiam quippe carnis vitia sunt exstinguenda, non caro; et tanto quisque sibimet debet moderamine praeesse, ut et ad culpam caro non superbiat, et tamen ad effectum rec
Abbreviated transcription (Latin):
N mittat isolet enĩ ꝑebrictattẽ bibentiũ sensus mutari. Quigai
cognosee nđu dĩ u̾bũ de uotus ẽ s ea quȩ s huiꝰ se si adipiscidesust¬
rat bibit & ebriatus ñ ẽ Sienĩ ebriatus eẽt mentẽ ꝓcus dubio
mutasset ut iã t̾rena ñ quereret iam uana &e t̃nsitoria quo¬
amauerat ñ amaret.

Expanded text:
n mutat. Solet enim per ebrietatem bibentium sensus mutari. Qui ergo ad cognoscendum Dei verbum devotus est, sed ea quae sunt hujus saeculi adipisci desiderat, bibit, et debriatus non est. Si enim debriatus esset procul dubio mentem mutasset, ut jam terrena non quaereret, jam vana et transitoria quaamaverat non amaret.
Abbreviated transcription (Latin):
nitit᷑. prauo moribꝰ quasi sius contͣ nos armis utit᷑. ꝑ ipsos qͥppe nosseuienseri¬
ciat s nesciens purgat. Peccatis nanq nr̃is ipsi flagellũ fiunt de quor taliumt
stultus ẽ seruiet sapienti. Vnde agit᷑ ut electoꝵ uite ꝓficiat etiã uita ydita rep¬
borũ & utilitati nr̃e dũ illoꝵ ꝑditio militat mira dispensatione fiat quatins
Pelects dĩ ñ ꝑeat etiam omne qͦd perit. lob libro ac

Expanded text:
nititur, pravorum moribus quasi suis contra nos armis utitur, per ipsos quippe nos saeviens cruciat, sed nesciens purgat. Peccatis namque nostris ipsis flagellum fiunt. De quorum tali vita te liberamur. Unde agitur ut electorum vitae proficiat etiam perdita vita reproborum, et utilitati nostrae dum illorum perditio militat, mira dispensatione fiat quatenus electis Dei non pereat etiam omne quod perit. Vet. XI.
Abbreviated transcription (Latin):
uocis ad iuuamꝰ. Et tunc solũ nr̃a exhortatio ad ꝑfectionẽ ducit᷑
cũ in corde d̾s̃ fuerit qͥ ad iuuet᷑. uñ & paulus dic̃. Neq qͥ plantat
ẽ aliqͥd neq qͥ rigat. s qͥ incrementũ dat ds̃. Plantare quippe &
rigare. ad iuuare ẽ qͦd utrũq uacuũ erit ministeriũ .si in corde đs̃¬
ñdat incrementũ. S qͥ de sensu suo alta sapiunt e̾e humilit̃ dĩ ad¬
adiutores nolunt. dũ se do utiles e̾e estimant afructuse utilita¬
tis alienant.

Expanded text:
vocis adjuvamus. Et tunc solum nostra exhortatio ad perfectionem ducitur, cum in corde est aliquid, neque qui rigat, sed qui incrementum dat Deus . Plantare quippe et rigare adjuvare est: quod utrumque vacuum erit ministerium, si Deus in corde non dat incrementum. Sed qui de sensu suo alta sapiunt, esse humiliter Dei adjutores nolunt, quia dum se Deo utiles esse aestimant, a fructu se utilitatis alienant.
Abbreviated transcription (Latin):
legat qs qͥs uerboꝵ c̃tumelus p̃ssus cũ uirtutẽ patientiȩ ser¬
uare ñ sufficit đđ factũ ad memortã reducat. Quẽ cũ semei
tot ẽtum elus urgeret. & armati ꝓceres uscisei ẽtenderent
ta p̃ceptũ dñi si forte respiciat añs affuctionẽ meã. & red¬
dat m bonũ ꝓmaledictione hac hodierna. Quib ꝓfecto ũ¬
bis indicat. qͥa ꝓꝑpetrato bethsabee scelere exurgentẽ ẽtra
se filiũ fugiens. reduxit ad animũ malũ ꝗd ꝑpetraui¬
ñtã c̃uicia quã aduitoria credidit: quib: sepur¬
gari sibiq misereri posse uidicauit. Tunc enĩ il lata c̃uicia
Bene toleramꝰ cũ in secreto m̃tis ad mala ꝑpetrata recurrimꝰ
leue qͥppe udebit᷑ ꝗd inuiria ꝑcutim᷑ꝰ dũ in achone nr̃a ẽspici¬
mes quia peius ẽ ꝗͦd merem. Sicq fit. ut c̃tumelus gr̃a qͣm ira de¬

Expanded text:
quis verborum contumeliis pressus, cum virtutem patientiae servare non sufficit, David factum ad memoriam reducat, quem cum Semei tot conviciis urgeret, et armati proceres ulcisci contenderent, ta praeceptum Domini: si forte respiciat Dominus afflictionem meam: et reddat mihi bonum pro maledictione hac hodierna. Quibus profecto verbis indicat, quia perpetrato Bersabee scelere, exsurgentem contra se filium fugiens, reduxit ad animum, malum, quod pernon tam convicia, quam adjutoria credidit, quibus se purgari, sibique misereri posse judicavit. Tunc enim illata convicia bene toleramus, cum in secreto mentis ad mala perpetrata recurrimus. Leve quippe videbitur, quod injuria percutimur, dum in actione nostra conspicimus, quia pejus est, quod merem
Abbreviated transcription (Latin):
inranonalt undicii do trinã & ueritatẽ quęrt̃ in pectoreaaron qͣn¬
do ingrdit corã d ño & gestabit udiciũ filioꝵ isrł in pectore suo inẽ
Qni ispertũ genare ẽ subiectoꝵ causas ꝓsola interni uidicis utento¬
ned issuter ut nichil se eihumanitatis admisceat in ho qđ diuina po¬
situs iuce dispensat nec correctionis studia priuatus dolor craspe¬
reti cunq etra aliena udicia emulator ostendit̃ quȩ suas exequnt̃
ne tranquillnatẽ iudicu. aut latenus inuidia mueulet aut p̃cepsira

Expanded text:
in rationali judicii doctrinam et veritatem, quae erunt in pectore Aaron quanin rationali judicii doctrinam et veritatem, quae erunt in pectore Aaron quando ingrediDomini conspectu gestare, est subjectorum causas pro sola interni judicis intentione discutere, ut nihil se ei humanitatis admisceat in hoc quod divina positus vice dispensat, ne correctionis studia privatus dolor exasperet. Cumque contra aliena vitia aemulator ostenditur, quae sua sunt exsequatur, ne tranquillitatem judicii aut latens invidia maculet, aut praeceps ira
Abbreviated transcription (Latin):
ut in aaron peccore ratͥonale uidicii uittis ugantib: imprimat᷑ qua¬
tenus sacerdotale cor nequaqm cogitationes fluxe possideant s ra¬
tio sola ẽstringat ne indiscretũ qͥd uel intile cogitet qui ad exemplũ
aliis ẽstititutus ex grauitate uitȩ semꝑ debet ostendere quantam
inpectore rationẽ portet In quo etiã rationali iugilant̃ aduingn᷑
ut duodecim patriarcharũ nomina describant᷑ Asscriptos & enĩ
patres inpectore ferre ẽ antiquoꝵ uitã sine int̃missione cogitare¬
hanitune sacerdos in rep̃hensibilit̃ gradit᷑ cũ exempla patrũ pceden¬
num indesinent intuet᷑ cũ sc̃õꝵ uestigia sine cessatione ẽsuderate&e
cogitationes illictias deprimit: ne extra ordinis linitẽ operis pedẽ
tiui semꝑ exam ine bona malaꝙ discernere & quȩ uel quib quando
ul qualit ẽgruant studiose cogitare nichilꝙ ꝓpriũ quȩrere qsua
com moda ppinquoꝵ bona deputare Indȩ illic scriptũ ẽones autt̃

Expanded text:
, ut in Aaron pectore rationale judicii vittis ligantibus imprimatur, quatenus sacerdotale cor nequaquam cogitationes fluxae possideant, sed ratio sola constringat; nec indiscretum quid vel inutile cogitet, qui ad exemplum aliis constitutus, ex gravitate vitae semper debet ostendere quantam in pectore rationem portet. In quo etiam rationali vigilanter adjungitur, ut duodecim patriarcharum nomina describantur. Ascriptos etenim patres semper in pectore ferre, est antiquorum vitam sine intermissione cogitaretunc sacerdos inreprehensibiliter graditur, cum exempla patrum pręcedentium indesinenter intuetur, cum sanctorum vestigia sine cessatione considerat et cogitationes inlicitas deprimit, ne extra ordinis limitem operis pedem tili semper examine bona malaque discernere, et quae vel quibus, quando vel qualiter congruant, studiose cogitare; nihilque proprium quaerere, sed sua commoda propinquorum bona deputare. Unde illic scriptum est: Pones autem
Abbreviated transcription (Latin):
inde & ꝑpsalmistã dr. Sic̃ tenebrȩ eiꝰita & lum̃ eiꝰ. Quia enĩ sc̃ĩ uiri gaqdor¬
ritatẽ seli despientes calcant sic̃ & aduersantes eiꝰ ealeantes tolerint᷑ ꝑ nuc¬
nã mentes celsitudinẽ mundi sͥ & ad uersa & ꝓsꝑa substernentes dicuna
Sic̃ tenebre eiꝰ ita & lum̃ eiꝰ. Acsi aꝑte dicant. Sic̃ intentionis nr̃e foritũ¬
dinẽ eiꝰ tristicia ñ p̃munt ita hanc nec blanda corrumpunt

Expanded text:
er Psalmistam dicitur: Sicut tenebrae ejus, ita et lumen ejus. Quia enim sancti viri ita prosperitatem saeculi despicientes calcant, sicut adversitatem ejus calcantes tolerant, per magnam mentis celsitudinem, mundi sibi et adversa et prospera substernentes dicunt: Sicut tenebrae ejus, ila et lumen ejus. Ac si apertius dicant: Sicut intentionis nostrae fortitudinem ejus tris
Abbreviated transcription (Latin):
acerba ẽ fructus añ tempꝰ Qͥs qͥs eni p̃sent᷑ uitȩ delectationibꝰ satari
desiderat. qͣsi fructus ante tempꝰ comedere festinat. Qui gͦ uuã acer¬
bã comedit dentes eiꝰ obstupescunt. qͥa qui p̃sentis mundi delectatio¬
ne pascit᷑. int̾ra eiꝰ sensus ligant᷑ ut iã sp̃ualia mandere id ẽ intelle¬
gere nequeant. qͥa unũ in extioribꝰ delectati s̃. inde in intimis obstu¬
pescunt. & dũ peccato anima pascit᷑. panẽ iusticie edere ñ ualet
qũo ligati dentes ex peccati ẽ suetudine iustũ qͥd intu sapit edere

Expanded text:
uctus ante tempus. Quisquis enim praesentis vitae delectationibus satiari desiderat quasi fructus ante tempus comedere festinat. Qui igitur uvam acerbam comedit, dentes ejus obstupescunt, quia qui praesentis mundi delectatione pascitur, interni ejus sensus ligantur, ut jam spiritalia mandere, id est intelligere nequeant, quia unde in exterioribus delectati sunt, inde in intimis obstupescunt. Et dum peccato anima pascitur, panem justitiae edere non valet, quoniam ligati dentes, ex peccati consuetudine, justum quod intus sapit edere
Abbreviated transcription (Latin):
suait fundamentĩ aliud nemo potẽ ponere p̃terid qa positũ ẽ. qͥd
unt̃ qͥndd puersi sp̃c acorde fideliũ destructo pͥus elificioboni opur
soliattate quoq ex hauriunt religionis. Sic̃ enĩ suꝑ fundam̃tũ fabri¬
casie supfide oꝑa ẽstruunt᷑ usq ad fundam̃tũ gͥ exinanisse. ẽ euerso
bene uiuendi oꝑe. etiã robur fidei dissipasse.

Expanded text:
pe ait: Fundamentum aliud nemo potest ponere praeter id quod positum est, quod unt, quando perversi spiritus a corde fidelium, destructo prius aedificio boni operis, soliditatem quoque exhauriunt religionis. Sicut enim supra fundamentum fabrica, sic super fidem opera construuntur. Usque ad fundamentum ergo exinanisse est everso bene vivendi opere etiam robur fidei dissipasse.
Abbreviated transcription (Latin):
ut inꝑcusione benediẽ ut hinc uideł ostendat. qͥd unꝰ qͥs q
inflagello culpe ꝓ priȩ facere de beat. si ipse ȩquanimt̃
flagesla culpe portat aliene ut hinc ostendat qđ in corri¬
tione faciat subditus si in flagello positus patrigras agi

Expanded text:
n percussione benedicit, ut hinc videlicet ostendat quid unusquisque in flagello culpae propriae facere debeat, si ipse aequanimiter flagella culpae portat alienae, ut hinc ostendat quid in correptione faciat subditus, si in flagello positus Patri gratias agit
Abbreviated transcription (Latin):
di ꝓpatientia ur̃a & fide in omnibꝰ ꝑsecutionib ur̃is & tribulationib
qͣs sustinetis in exemplum usti iudicii đi. Aesi diceret. Dũ tot du¬
ra toleratis qui tam recta agitis. qͥd aliud quã iusti iuidicii di ex¬
exempla datis quia ex nr̃a pęna colligendu ẽ. quomͦ feriat quib
irascit᷑sisic affligi uos patit᷑ in quibꝰ let̾at᷑. aut letat᷑ qͦmͦ illos ꝑcus¬
surus ẽ quibꝰ iustũ iudiciũ ex hibet. si & iã uossic cruciat qͦs pie

Expanded text:
secutionibus vestris et tribulationibus, quas sustinetis in exemplum justi judicii Dei . Ac si diceret: Dum tot dura toleratis, qui tam recta agitis, quid aliud quam justi Dei judicii exempla datis? quia ex vestra poena colligendum est quomodo feriat quibus irascitur, si sic vos affligi patitur, in quibus laetatur; aut quomodo illos percussurus est, quibus just