comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
literis quippiam comminiscĩ prȩsumam: Cum haec huiusq modiplura ex cu
unt aliquidte cudere petimus. quippe qui nihisiam repperiri posse remuri
quod ab alus non dic tum inueniatur  sedex iis quȩ ab aliis asseris spar sim copio se¬
qr tractata : poscinus utliora quẽq nobisq necessariora. studio tuo decerpta in
unum colli. & uelinti sertum quoddam ex diuersis floribus conpingi in quo opere
non pom pacitatis uerborum faleras aut urbanitas exigimus ueneres. quasin ais
manti quorum est inuenire commnentarus. enmi uero quȩ abillis obscurius suite
ꝓlati. tuo que sumus manifestiora siant rilatu: Hac eudetus in portunitati
& dediuina p̃sumens largi flua bonitace. studiosa nibul ominus ꝓuocatus
fratrum caritare. que humiliter eos postulare sensi ei tenore tẽptare p̃supsi:
in haec nullium quam p̃terse legenda p̃bere. uel auctoreni operis publicare

Expanded text:
veritatis quippiam comminisci praesumam. Cum haec, hujuscemodi plura excusaveritatis quippiam comminisci praesumam. Cum haec, hujuscemodi plura excusaunt, aliquid te cudere petimus, qui nihil jam reperiri posse remur, quod ab aliis non inveniatur dictum; sed ex his, quae ab aliis asseris sparsim copioseque tractata, poscimus utiliora quaeque nobisque necessaria, studio tuo decerpta, in unum colligi, et veluti sertum quoddam ex diversis floribus compingi. In quo opere non pompacitatis verborum faleras, aut urbanitatis exigimus veneres, quas utras  supple in antiquorum est invenire commentariis. Enimvero quae ab aliis obscurius sunt prolata, tuo, quaesumus, manifestiora fiant relatu. Hac evictus importunitate, et de divina praesumens largiflua bonitate, studiosa nihilominus provocatus fratrum charitate, quae humiliter eos postulare sensi, eo tenore tentare praesumpsi, ut haec nulli unquam, praeter se, legenda praebere, vel auctorem operis publicare
Abbreviated transcription (Latin):
quicdam calculatorie artis rudimente communi sermone erplicare
cicpissem. quo cis huiusce quoꝙ non contempnendȩ ut multi arbi¬
trantur scientiat. aliquid imꝑuirem. qu&s marie gram matiex
put diuina iuxiliacta c̃ munificentia. aliquati nus intro dixxq
nescio quo accensi desiderio instare uehementer ceperunt. quatinus a
que uiua uoce de ꝓmseram. multoꝵ utilita ꝓfutura. qualicumq scripto
ederem. ut si quando hace ut solet mens humina diuersis dedita curis multa
obliuisci memoria excederent : litterarum suffragus ea quo quomodo reparare
libros de haceẽdem re. tũm dilucide. tum uenuste. muox nrex lepore elitos
plurimum esudauit. illorum lectioni instirent. illos diutina meditatione ꝑdiscere
studerent. ame intentionẽ auerterent. necme aggredi cogerent opus omũ sputis
obuexium: cunctorum deridiculis dignuni. presertim cumsim ingenio rudis
ser mone impe ditus: & nerusticanõ quidem eloquio balbutire sufficiam nedum

Expanded text:
quaedam calculatoriae artis rudimenta communi sermone explicare coepissem, quo eis hujusce quoque non contemnendae, ut multi arbitrantur, scientiae aliquid impertirer, quos in arte grammatica, prout divina auxiliata est munificentia, aliquatenus induxeram, nescio quo accensi desiderio instare vehementer coeperunt, quatenus ea, quae viva voce deprompseram, multorum utilitati profutura qualicunque scripto ederem, ut, si quando haec, ut solet mens humana diversis dedita curis multa oblivisci, memoriae exciderent, litterarum suffragiis ea quoquo modo reparare libros de hac eadem re tum dilucide, tum venuste majorum nosplurimum esudavit; illorum lectionem instarent: illos diutina meditatione perdiscere studerent, a me intentionem averterent, nec me aggredi cogerent opus omnium sputis obnoxium, cunctorum deridiculis dignum, praesertim cum sim ingenio rudis, sermone impeditus, et ne rusticano quidem eloquio balbutire sufficiam, nedum
Abbreviated transcription (French):
ductȩ  summamt sax reiddunt horarum: Ha sequa por uone ꝑxxiiii. dif ribuens.
absq dubio quinq dies repperies Esingulos xxxiiii. horarum: Istos iunge superiorib:

Expanded text:
ductae, summam CXX reddunt horarum. Has aequa portione per XXIV distribuens ductae, summam CXX reddunt horarum. Has aequa portione per XXIV distribuens absque dubio dies quinque reperies, singulos XXIV horarum. Istos junge superioribus,
Abbreviated transcription (Latin):
nnussolaris ut maiorum constat solertia muestigatum: ecȩ lxv dicbus & qua drante cõn¬
ficitur: Si qua drans quid sit dilucide nosse desideras: quic quid inquatuor. Requas
partes diuiseris. una quȩq earum qua drans. tres reliquie nominantur do dras: Cum
ergo diem inte grum. id est cuin sua nocte.xxiiii. horis constare manifestum sit. qui
numerus ex senario quater ducto consicitur. quia quater hab& senas horas: ipse sex ho¬
rac. qua drans diei iure nominantur: Si aut̃ unde hisdies computentur manifespssi¬
me cupis agnos cere : scitoprimum annum solarem diciquo sol totum signiferumul ÷
xii. hodiaci signa ꝑlabitur:  Quorũ unũ quodq sicia maiores nr̃i idiligenti in qui¬
sitione inuestigauerunt: tricenis diebus. ac denis horis. dimidiaq perlus trat: Qila
ergo xii. sunt signa. & in sitigulis corum .xxX sel dies immoranir : duc duo denes
Xxx. & habes. ecclx. dies: Iiem & horȩ quȩ in singulis suꝑsun signis. duo ile cres

Expanded text:
nnus solaris, ut majorum constat solertia investigatum, CCCLXV diebus, et quadrante conficitur. Si quadrans quid sit dilucide nosse desideras, scito quia quidquid in quatuor aequas partes divideris, unaquaeque earum quadrans, tres autem reliquae nominantur dodrans. Cum ergo diem integrum, id est cum sua nocte, XXIV horis constare manifestum sit, qui numerus ex senario quater ducto conficitur, quia quater habet senas horas, ipsae sex horae quadrans diei jure nominatur. Si ergo unde hi dies computentur, manifeste cupis agnoscere, scito primum annum solarem dici, quo sol totum signiferum, id est, XII zodiaci signa perlabitur, quorum unumquodque, sicut majores nostri diligenti inquisitione investigaverunt, tricenis diebus ac denis horis dimidiaque perlustrat. Quia ergo sunt XII signa, et in singulis eorum sol XXX diebus immoratur, duc duodecies XXX et habes CCCLX dies. Tunc X horae, quae in singulis supersunt signis, duodecies
Abbreviated transcription (Latin):
nulle constit ambiguum: lihaec est qua drans. idẽ. quarta dei pars: ut sup̃ eudentissi¬
me consticit: Quȩ qm̃ singulis añnis conputarine que unt: euitum est uttribusseꝑo
annis absq ulla compitatione p̃tereantũr. donec quarte anno in summã collecg : in¬
tegrum diem xxiiii. reddere possint horarum: Nic est̾ dies quẽ bissextum quarto
tur ÷ constans ccclxui: diebus: Qui dies sine glegatur: euem& post aliquot annos
ut hie me estiui & e contra estate hib ni menses occurrant :i Nam̃ꝑ ccelxiiii. annos
iantum calculatio regra dabit : ut in k alenduris ȩ qui noctiorũ solsticia & econ

Expanded text:
nulli constat ambiguum; et hic est quadrans, id est quarta diei pars, ut supra evidentissime constitit. Quae quoniam singulis annis computari nequeunt, cautum est ut tribus semper annis absque ulla computatione praetercantur, donec quarto anno in summam collectae integrum diem XXIV reddere possint horarum. Hic est dies, quem bissextum quarto tur, constans CCCLXVI diebus. Qui dies si negligatur, eveniet post aliquot annos ut hieme aestivi, et contra aestate hiberni menses occurrant. Nam per CCCLXIV annos tantum calculatio regradabit, ut in Kalendis aequinoctiorum solstitia, et econ
Abbreviated transcription (Latin):
De aeqͥnoctus. ⁊ solstitis qͣlit̾ etiam corporali intuitu dephendat᷑ & deas censu acde censusdli
xxxii
Repetitio determinopas chali: & cur ipsa festiuitas nisi dominica dȩ celebretur
xXXIII
Quomodo inueniatur ipse terminus ꝑ sigulos Annos
xXXIIII
Adinueniendos regulares ipsius ter mini
XXXU
Qualiter ꝑ pas chalem ter minum ceterire periunt᷑¬
Detrib annis cicli decennouenalis in quibus lunȩ pac tarũ nonseruat ordinẽ & qͣ la

Expanded text:
scensu vel descensu solis. XXXII. Repetitio de termino Paschali, et cur ipsa festivitas non nisi Dominica die celebretur. XXXIII. Quomodo inveniatur ipse terminus per singulos annos. XXXIV. Unde inveniantur regulares ipsius termini. XXXV. Qualiter per Paschalem terminum caeteri inveniantDe tribus annis
Abbreviated transcription (Latin):
tem brem estus sui ar dorẽ nobis dum taxat mitigare. Iam uͦ ipsi septẽbri uir ginẽ
in trutinȩ effigiem deformant: ae qui noc tialem diei noctisq parilitatem. quã
ens quarta parte uerno id. est xii bł aprł. Et hisunt ortus ł occasus quorum
uterq ise merinos. id est aequi noctialis appellatur
t uero scor pius aculeatus: & sagitarius : ad exprimendos grandinum ictus. &

Expanded text:
tembrem aestus sui ardorem nobis duntaxat mitigare incipit. Jam vero ipsi Septembri in trutinae effigiem formant, aequinoctialem diei noctisque parilitatem, quam ietis quarta parte verno, id est XII Kal. April. Et hi sunt ortus vel occasus, quorum uterque isemerinos, id est aequinoctialis appellatur. At vero Scorpius aculeatus et Sagittarius ad exprimendos grandinum ictus
Abbreviated transcription (Latin):
uerun: quod mutroq eorum obuante solstitio ultra eius ꝓhibeatur accessus:
Solstitium utem dictum. non quo solem aliquando stare sit cre dibile: sedbreuis¬
simi illa spatia quibus sum mam. ł imam. ⁊a diaci partem: atingit. hoc nomine

Expanded text:
runt, quod in utroque eorum obuiante solstitio ultra eius prohibeatur accessus. Solstitium autem dictum est, non quod solem aliquando stare sit credibile, set breuissima illa spatia, quibus summas uel imas zodiaci partes attingit, hoc nomine
Abbreviated transcription (Latin):
Vnde incanero positus quia suꝑ terram emaximũ aers spatium ab or geusq mocca sum ut.¬
pote in altissima ꝓgredicns consien. sub terras uero breuissi mum quippe qui ambitu

Expanded text:
nde in Cancro positus, quia super terram maximum aeris spatium ab ortu usque in occasum, utpote in altissima progrediens, conficit, sub terra vero brevissimum, quippe qui ambitu
Abbreviated transcription (Latin):
mus: Nam & illi sicut & nos ea demfesta ꝑoctonos celebrant dies & nihulnr̃a abeor¬
distate lebritate : nisiut dictum est quod non pariter inchoant: Si aut̃ sabbato
xiiii luna euenerit & uel acqui noctuĩ dies suerai. ł ĩ astans actus: statim sequenti
die dominicor pascha celebramus: Id cir co aut̃ terminus idem decenno uenali
contine tur eido: quod nonsi totannis ꝑ actis ad eundem Kalendarum diem iuna
easdem redit septimanȩ dies: ꝓpter concurrentes solis queꝑ xxuii annos
uari antur:Queres cogit tam terminum. ꝗe ipsam festiitatẽ mulro lari gu
cuagare maximumqi pas chae ci elum ꝑxx uiii. decem nouenalis cilos id ẽ¬
annos dxxxii. extendi Nam & sun frahunȩ annorum nuraerũ ł termi¬
nus uel sestuutas adeundem kalendaruri. ł septiniane dicmi redeat¬

Expanded text:
mus. Nam et illi sicut et nos eadem festa per octonos celebrant dies, et nihil nomus. Nam et illi sicut et nos eadem festa per octonos celebrant dies, et nihil nodistat celebritate, nisi, ut dictum est, quod non pariter inchoant. Si autem Sabbato XIV luna advenerit, et vel aequinoctium dies fuerit, vel jam transactus, statim sequenti die Dominico Pascha celebramus. Idcirco autem terminus idem xixali cyclo continetur, quod non nisi tot annis peractis ad eumdem diem Kalendarum luna  nunc per eosdem redit Septimanae dies propter concurrentes solis, qui per XXVIII variantur. Quae res cogit tam terminum quam et ipsam festivitatem multo longius evagare, maximumque Paschae cyclum per XXVIII xixales cyclos, id est DXXXII annos extendi. Nam et si infra hunc annorum numerum vel terminus vel festivitas ad eumdem Kalendarum vel septimanae diem
Abbreviated transcription (Latin):
er minum paschȩ nihil aliud dicimus ꝗ xiiii. lunam. quȩ primũ occurrit post
aequi noctium uernale : quando inmolatione agni iudeis pascha facere alimp̃¬
cepium :ẽ. quaenam nocte dũs ur̃ illo primum tipico pascha ꝑ acto est traditur. lica
De quenta die idest .xu. luna ꝓͥnrmũ omũ salure sii immolatus: Quod ȩqui noc tium
Xii. Reł apr̃. occurrere supra osten suni est: Qua cumq igit septimane die luna
xnui. siue mipso aequi noctio siue eo Etrans icta occurxera: terminum paschȩ
dicimus: Ipsam uero sollẽpnitatẽ: indominicum diem. quo dñs resurrexit differimꝰ
Et sicontiger ipsum terminum iđ xii. lunã dominico diȩ euenire pibil ominus i
alteram dominicã nrm̃ pascha exspectamũs : ut mult dicunt ne iũdaieum phase
obseruare uideamur sicumillis cadem sollempnia in choantes. cum cis itidemfinia¬

Expanded text:
erminum Paschae nihil aliud dicimus quam XIV lunam, quae primum occurrit post erminum Paschae nihil aliud dicimus quam XIV lunam, quae primum occurrit post aequinoctium vernale; quando in immolatione agni Judaeis Pascha facere olim praeceptum est; qua etiam nocte Dominus noster illo primum typico Pascha pacto traditus est, licet sequenti die, id est XV, pro nostra sit omnium salute immolatus. Quod aequinoctium XII Kal. April. occurrere supra ostensum est. Quacunque igitur septimanae die luna XIV, sive in ipso aequinoctio, sive eo transacto occurrerit, terminum Paschae dicimus. Ipsam vero solemnitatem in Dominicum diem, quo Dominus resurrexit, differimus, et si contigerit ipsum terminum die Dominico evenire, nihilominus in alteram Dominicam nostrum Pascha exspectamus, ut multi dicunt, ne Judaicum Pascha observare videamur, si cum illis eadem solemnia inchoantes, cum eis itidem finia
Abbreviated transcription (Latin):
ingreco non ipsum nomen anniponitur: sed a partę eftatis intelligitur: et e poc
enimẽ aestas dicit᷑: Illud quoq notandum tribusꝑ annis decem nouenalem p̃cede¬
re. cuius .iiii annolunaris incipiens. eiusdem .iii. finitur anno. quod tunc luno
in seł ianrĩ sit sinita : qui annus : utriusq cidiest embolismus: Cuius nõticia lunanis¬
scilic&. hoc tantum nobis uidetur utilitatis afferre quodꝑ cum ut supͣ retulimus
cotidie lunaris accensionis horam repperimus: Qui a ꝓpter hoc tandem p̃termis¬
so adde ceñ nouenalis indaginem. qui obmulti plices paschȩ rationes utilior est
accedamus: Cuius quotus sit annus inuenire cupiens: ad numerum annoꝵ.
dñi unum semꝑ adice. qui a scđo eius anno dñs natus aseritur. & reliquã sicut
inlunari cilo diximus facito: Per hunccidum : epactarum seriem. terminum
pashalem: aliaq ar gumenta ꝑplura. sed& figuras quȩ dicuntur conpon. concur¬
rere suas

Expanded text:
in Graeca autem nomen anni non ponitur, sed a parte aestatis intelligitur; θέρος enim aestas dicitur. Illud quoque notandum tribus semper annis XIXalem procedere, cujus quarto anno lunaris semper incipiens ejusdem tertio finitur anno, quod tunc luna in Kalendis Januarii sit finita, quia annus utriusque cycli est embolismus. Cujus notitia lunaris hoc tantum nobis videtur utilitatis conferre, quod per eum, ut supra retulimus, quotidie lunaris accensionis hora reperimus. Quapropter hoc tandem praetermisso, ad xixalis indaginem, quia ob multiplices Paschae rationes utiliorem, accedamus. Cujus quotus sit annus invenire cupiens, ad numerum annorum Domini unum semper adjice; quia secundo ejus anno Dominus natus asseritur, et reliqua, sicut in lunari cyclo diximus facito. Per hunc cyclum epactarum seriem et terminum Paschalem, aliaque argumenta perplura, sed et figuras quae dicuntur Compoti, concurrere scias
Abbreviated transcription (Latin):
adchorum estiuo aut̃ ad africum dirigi: Porro mae quinoctior it pote ame¬
dio orientis sole sur gente : ret talinea medium occidemis petrre  Semꝑenĩ

Expanded text:
ad corum, aestivo autem ad Africum dirigi. Porro in aequinoctio, utpote a mead corum, aestivo autem ad Africum dirigi. Porro in aequinoctio, utpote a medio orientis sole surgente, recta linea medium occidentis petere mani
Abbreviated transcription (Latin):
ũ paschalem terminum antẽ uernale aequi noctium celebrare generali
eedȩ ꝓibeniur traditione : deipso aut̃ aequinoe tid. Eiuaria nanoriscurũ¬
tantum. uerum etiant modernorum ex stat opinio: Alus xxui. keł apr. aliis uiii.¬
lł asscrentibus : non incptimi uidetur ostendere: qualiter hoc magistros In nos etiã
eiur porali intuntu uiderimus inuestigare. ut si quis ade ostu diosus exstiterit. et
b oculis potius sis quam scriptorum uelit credere litteris. hic exemplar inue
utraq parte quod animodo ambiunt notandi sunt dies : ut post modum id qđ
mine dio est ac qui noctium. facilius reperiatur. designatis utriniq limitibuss¬
iacere possit:Tum singulis exortibus notantur loca: quȩ radius ille lustratisi
aceidemali pariete ꝓ̃foti gena culiꝰ Certum q ẽ radium illum bru mal solstitio
non tamen pluribus simul annis uro pordinem hocfucit: At eo eapcio eielomot no
omĩa ad eosdem dies c̃ peasdẽ cunciaredeunt linras

Expanded text:
 Paschalem terminum ante vernale aequinoctium celebrare generali cclesiae prohibemur traditione. De ipso autem aequinoctio varia non tantum veterum, verum etiam modernorum exstat opinio, aliis XII Kal. April., aliis VII Kal. asserentibus. Non ineptum videtur ostendere, qualiter hoc magistros nostros etiam corporali intuitu viderimus investigare. Et si quis adeo studiosus exstiterit, ut hoc oculis suis potius velit credere quam litteris, hic exemplar invenutraque parte quodammodo ambiunt, notandi sunt dies, ut postmodum id quod in medio aequinoctium facilius reperiatur designatis utrinqujacere possit. Tum singulis exortibus notentur loca quae radius ille lustrat in occidentali pariete praefati coenaculi. Certumque est radium illum solstitio non tamen pluribus annis per ordinem hoc facit. At eo expleto cyclo maximo, omnia ad eosdem dies et per easdem redeunt lineas
Abbreviated transcription (Latin):
tra in solsfitiorum eueniant ȩ quinoctia. idest cum xxii beł aprł ꝓnuntiaueris. &
debeat et̃ equi noctium uernale: appareat solstitium brũmale quod est ixii. lb¬
giuun Dic que inceteris euema annidiebus : Adhunc euitandum errorem : bissextilis
dies quarto semꝑ anno inter kalatur ⁊ lloc uesuti quodam fundamento in uenien dor

Expanded text:
tra in solstitiorum eveniant aequinoctia, id est, cum XII Kal. April. pronuntiaveris, et debeat esse aequinoctium vernale, appareat solstitium brumale, quod est XII April. Sicque in caeteris eveniet anni diebus. Ad hunc evitandum errorem bissextilis dies quarto semper anno intercalatur. Hoc veluti quodam fundamento inveniendor
Abbreviated transcription (Latin):
que eor oriente: alterũm occidit cumunum suꝑius. alterum inferius obtin& den¬
trum. tantundemq de Podiaco abutraqi parte habent: Quantum enim ascensi

Expanded text:
que eorum oriente alterum occidit, et cum unum superius, alterum inferius obtinet centrum tantumdemque de zodiaco ab utraque parte habet. Quantum enim ascensi
Abbreviated transcription (Latin):
laint fe ꝑaum est. numꝗ dibea itrus cegi aut occultari potest: q̃uin radios suos etiã
cam subipsa est undiq ad superiora remittat umbraterrx contra me diam signifẽr
liniam cuipotius subiat&. & ꝑ quam solis dst̃ iter altius peneiante: Cumergople¬
naluna hemis pherio asole distans ꝑ eãdem mediam fertur lincam qr solt inseriora
dentẽ: & neqiua quam sole cam more solito tespiciente: At si ꝑaliam ꝗ lib& sutrari
positarum feninir linearum. quibus terra obsui exiguitatem. solare numꝗ

Expanded text:
ine repertum est, nunquam ab ea totus tegi aut occultari potest, quin radios suos et cum sub ipsa est, undique ad superiora remittat, umbra terrae contra mediam signiferi lineam, cui potius subjacet, et per quam solis est iter, altius penetrante. Cum ergo plena luna hemisphaerio a sole distans per eamdem mediam fertur lineam, quia, sole inferiedentem, et nequaquam sole eam more solito respiciente. At si per aliam quamlibet utrarumque positarum linearum feratur, quibus terra ob sui exiguitatem solare nu
Abbreviated transcription (Latin):
tro inceditꝰ : ite sol cum ad hoc signũn uenerit. ulira non scandere ualens inse¬
riora repetit. celebrato in quar tatius parte silstitio. idest .xii. Eł iłs Vnde

Expanded text:
tro incedit, ita sol, cum ad hoc signum venerit, ultra scandere non valens inferiora repetit, celebrato in quarta ejus parte solstitio, id est XII Kal. Julii, unde
Abbreviated transcription (Latin):
Ceam ex quo asole recedens prima dr̃ usq adu. quo longuis abeo re¬
cedere non potest singulis noctibus quater nos punctos lucissuae erento
addere: totidemq de inceps reꝑximando sobex altera parte cir culi
usq ax̃ iminuere : Quamdiu ergo inaugmento .ẽ. id est usqrei
adlucendum multiplica sius tatem quat᷑ & exhis quos inueneris puie¬
tis facło horas: singulas ꝑ quinos puneros. Ad non lucendum uero nume¬
rum qui est abeuis aetate usꝙ xu. itidem multiplica. factisq ex in de
rur sus horis insummam coliige. & sintotimi xu horas reppereris: rech¬
te computas site noueris: Post quã uero dexrescert ceperit. Id est axu.
derinceps. adlucendum maltiplicã nunicrun quiẽ abeuis actate usq .xxx.
Porro xo quia plena est toti nocte iuc&. Quater enim quindeni: le
sunt puncti e faciunt hors :cũ: Tcintra nillua. e.x: ut poresoli supro

Expanded text:
eam ex quo a sole recedens prima dicitur, usque ad XV quo longius ab eo reeam ex quo a sole recedens prima dicitur, usque ad XV quo longius ab eo recedere non potest, singulis noctibus quaternos punctos lucis suae cremento addere, totidemque deinceps reproximando sol ex altera parte circuli usque ad XXX imminuere. Quandiu ergo in augmento est, id est usque ad XV, ad lucendum multiplica ejus aetatem quater, et ex his quos inveneris punctis, facito horas singulas per quinos punctos. Ad non lucendum vero numerum, qui est ab ejus aetate usque ad XV, itidem multiplica, et factis exinde rursus horis, in summam collige; et si in toto XII horas reperis, recte computasse te noveris. Postquam vero decressere coepit, id est a XV deinceps, ad lucendum multiplica numerum, qui est ab ejus aetate usque XXX; Porro XV, quia plena est, tota nocte lucet. Quater enim quindeni LX sunt puncti, qui faciunt horas XII. Econtra nil lucet XXX, utpote soli subpo
Abbreviated transcription (Latin):
uicibus conputetur : tunc tres. pariter xxuiii. sine ulla aexeͣ. imer positione ꝓ¬
cedant: Quidies precedenti detrictus aetati : sequentẽ totam uno die ꝑ̾ maro¬
rem conputari facit ħmodo: Sienim cur ł esterno axuiiii: ꝓnuntia uens
hodie xxx. ꝓseras: castino primani. & postridie secundam conputari necesse T¬
est  Atsi hester no similiter xxuiiii. ꝓnuntians. hodit xxx. trinsilita
primã dicas. eras seđam: ꝑ hendie tertiam conputare habes: Ethoc est quod
dicit᷑. domnus beda inminori libello⁊ Adimiit enim saltus noctem. addit ue¬
ro actaiem Quem diem diuerso loco intermittunt. S mili ui detur
q scđm acgr̃ptios epactas a septb̃ri incho amus. ut scđm illosinluna ulum̃¬
sis illum ꝓ̃terist debeamus: ne sequentium b alendaruĩ turbetur lunaris
conputato: Quia simmense nouembri ut multi faciunt distuleris: nonoc¬
curr& lima scđm epactarum rationem ak alendis septẽ bris. ꝑ .iii. menses

Expanded text:
icibus computetur, tunc tres XXIX sine ulla XXXa interpositione procedant. Qui dies praecedenti aetati detractus sequentem lunationem tota die majorem computari facit hoc modo: si enim hesterno die XXIXam pronuntiaveris, hodie XXXam, crastino primam, et postridie IIam computari necesse est. At si hesterno similiter XXIXam pronuntians, hodie, XXXa transilita, primam dicas, cras IIam, perendie IIIam computare debes. Et hoc est quod dicit dominus Beda in minori libello: adimit enim saltus lunae noctem, addit vero aetatem. Quem diem diverso loco intermittunt; sed mihi videtur quia secundum Aegyptios epactas a Septembri inchoamus, ut secundum illos in luna Julii mensis illum praeterire debeamus, ne sequentium Kalendarum lunaris turbetur computatio. Quia si in mense Novembri, ut multi faciunt, distuleris, si occurret luna secundum epactarum rationem a Kalendis Septembris, per tres menses,
Abbreviated transcription (Latin):
qua rum mc diam tantum sol ꝑambulate: luna aitem ꝑtotami eiis latitudi¬
neci ulerra autem inpote totius mundanȩ centum sphere. in melio mundi
lotata : eidem potius mȩ dianȩ subiac& partiꝑ Undesemꝑ ambi cut esole
ucluna in me dia linca cocuntibus. necesse :ẽ. tetre edem̃ lineae sndeo a en
iosst necluna inttreã & sõ lem̃ est: euis lumen nobis dum tasat inter ra posi¬
ns cclare nonpotist Et in de est quo d non singulis mensibus solis patinus eclipsm
comingia sola: quamius ciuis deni lincae medianȩ salic& ratione comengali
amlutir ti mnen esficaitus :. Constit enim̃ lunam ꝓprium non habere lumen: seem̃o
dui spctuli a sole irradi atã ꝓ resplendere ednum quam potest lucere. nisiradus
pene trata solaribus: Solaut̃ quotiens suamagnitudine terram uinot. ut subtilo at

Expanded text:
quarum mediam tantum sol perambulat. Luna autem per totam ejus latitudinem: terra autem, utpote totius mundanae centrum sphaerae, in medio mundi locata, eidem potius medianae subjacet parti. Unde semper ambitur a sole.ole scilicet et luna in media linea coeuntibus, necesse est terrae eidem lineae subjectae jecta non est, nec luna inter eam et solem est, ejus lumen nobis duntaxat in terra positis celare non potest. Et inde est quod in singulis mensibus solis patimur eclipsin. contingere solet, quamvis ejusdem lineae, medianae scilicet, ratione contingat, dissimiliter tamen conficitur. Constat enim lunam proprium non habere lumen, sed in modum speculi a sole irradiatam resplendere. Unde nunquam lucere potest nisi radiis penetrata solaribus. Sol autem, quia octies sua magnitudine terram vincit, ut subtili
Abbreviated transcription (Latin):
uqr pollũ cem: alierun in mortaleni Talierum suisse natum mor talem: Sed is quiin
mor talis essiterit̾e sue mor us obieotũ. sr̃ĩ in mortalitatem ad quisis se idq in ipsis
ꝓbare niuuntur stellis quod uno oriente occidu alter. Nocquoq soli sigeo qp

Expanded text:
ue Pollucem, alterum immortalem, alterum fuisse natum mortalem. Sed is qui mortalis exstiterat, suae mortis objectu fratri immortalitatem acquisisse, id quod in ipsis probare nituntur stellis, quod uno oriente alter occidit. Hoc quoque soli sic
Abbreviated transcription (Latin):
ralem scriberc epłam. quatinus omnis imaginaria pic¬
tura deleatur in omnibus xp̃ianorum ecclesiis. siue
in parietibus. siue in uasis sacris et inuestibus altariũ.
et non solum haec sed quae inciuitatum plateis suntads¬
ornatȩ. Quod audiens perfidus ille trrannus. prae¬
cepit omni prae fecturae incunctis locis ecclesi arum
imagines. et ceteras similitudines abolere. et itaexor¬
nauit ecdesiasdĩ Ab hincenim coeperunt corruptores
imaginum inueniri. sed ipse trrannus anno altero mortuus
est &imagines in pristinum statłm cum honor erefaitutȩ¬

Expanded text:
ralem scribere epistolam, quatenus omnis imaginaria picralem scribere epistolam, quatenus omnis imaginaria pictura deleatur in omnibus Christianorum ecclesiis, sive in parietibus, sive in vasis sacris, et in vestibus altarium, et non solum haec, sed quae in civitatum plateis sunt adornatae. Quod audiens perfidus ille tyrannus, praecepit omni praefecturae, in cunctis locis, ecclesiarum imagines et caeteras similitudines abolere, et ita exornavit ecclesias Dei. Abhinc enim coeperunt corruptores imaginum inveniri. Sed ipse tyrannus anno altero mortuus est, et imagines in pristinum statum restitut
Abbreviated transcription (Latin):
genere quode functo successit humarus in regno.
cui iterum successit ez idus uirualdeleuis et insipiens.
huius enim temporibus erat quidam inberiade male¬
ficus acdiuinus serantapicus nomine praeceptor ini¬
quorum hebraeorum. et in imicus di ecdesiae. qui ut
comperit leuitatem ezidi protosymboli accessit ad eũ
coepit que illi quaedam diuinare et prȩdicere. Illi autem
ex hoc acceptabilis factus ac non multo posteidicere coe¬
pit. henignitatituae exponere uolo. Vnde mesiaudi.¬
eris. adda turtibi longitudouitae et perseueres in hoc
principatu annos xxx. si quidemimpleueris sermones
meos. Ille uero insipiens trrannus obscuratus mente de¬
siderii longeuȩ uitȩ  Quic quid mihi inquit praeceperis
paratus ad perficiendum existo. Et si consecutus fuero
quod pollicitus es maximos tibi honores retribuam
Maleficus uero et diuinus ait adeum Iube mox gene¬

Expanded text:
genere, quo defuncto, successit Humarus in regno, genere, quo defuncto, successit Humarus in regno, cui iterum successit Ezidus, vir valde levis et insipiens. Hujus enim temporibus erat quidam in Beriade  Al., Tiberiade maleficus ac divinus, Serantapicus  Al., Sarantapechy nomine, praeceptor iniquorum Hebraeorum, et inimicus Dei Ecclesiae, qui, ut comperit levitatem Ezidi protosymboli, accessit ad eum coepitque illi quaedam divinare ac praedicere. Ilii autem ex hoc acceptabilis factus, ac non multo post ei dicere coepit: Benignitati tuae exponere volo, unde me si audias, addatur tibi longitudo vitae, et perseveres in hoc principatu annos triginta, si quidem impleveris sermones meos. Ille vero insipiens tyrannus, obscuratus mente desiderii longae vitae: Quidquid mihi, inquit, praeceperis, paratus ad perficiendum exsisto. Et si consecutus fuero, quod pollicitus es, maximos tibi honores retribuam. Maleficus vero et divinus ait ad eum: Jube mox gene
Abbreviated transcription (Latin):
ris tui potest hoc ualere quod tuum corpus ualet.
sic anima non mirandum est. si potentiam tantam
non habet. quantam ille adcuius similitudinem
facta est.
ictura autem est imago exprimens speciem rei¬
alicuius. quaedum uisa fuerit. ad recordationẽ
mentem reducit¬
icturam enim aegyptii excogitauerunt primum¬
umbram hominis lineis circum ductã. itaque initio
talis. Secunda singulis coloribus. postea diuersis sic¬
que paulatim sese arsipsa distinxit. & inuenitdumen
atque umbras differentiasq: colorum. Vnde et nunc
pictores prius umbras quasdam etlineas futurae ima¬
gines ducent. de inde coloribus complent tenentes¬
ordinem inuentȩ artis¬
olores autemdictos quod calore ignis uel solis per¬
ficiuntur. siue quodinitio colabantur ut sum mȩ
subtilitatis existerent. et cetera¬
UN DEPRIMUEA ORTASIT IN ECCLESIIS
ORLENTALIU IMAGINUM DESTRUCTIO
yrannus quidam fuit seleman nomine aggarenus

Expanded text:
ris tui potest hoc valere quod tuum corpus valet; ris tui potest hoc valere quod tuum corpus valet; sic anima non mirandum est si potentiam tantam non habet, quantam ille ad cujus similitudinem facta est.Pictura autem est imago exprimens speciem alicujus rei, quae dum visa fuerit, ad recordationen mentem reducitictura umbra hominis lineis circumducta. Itaque initio talis, secunda singulis coloribus, postea diversis; sicque paulatim sese ars ipsa distinxit, et invenit lumen atque umbras differentiasque colorum. Unde et nunc pictores prius umbras quasdam et lineas futurae imaginis ducent, deinde coloribus conplent, tenentesordinem inventae artisolores autem dictos quod calore ignis vel sole perficiuntur, sive quod initio colabantur ut summae subtilitatis existerent. ColorUnde primum exorta sit in Ecclesiis Orientalium imaginum destructio. Tyrannus quidam fuit Seleman nomine, Aggarenus
Abbreviated transcription (Latin):
seruientes. quod est ingrȩco latreuontes. Plures
enim codices et iam latini sichabent qui spũdĩ ser¬
uimus Nam latri agrece latine seruitus dicitur
quae quantum adueram religionem at tinet
non nisi uni et solidõ debetur. etcetera
ITEM AUGUSTINI IN LIBRO DE ANIMAE¬
QUANTITATE
sautem in mortalem animam fecit. ut opinor.
Nisi forte tibi aliter uidetur. Ergo tuuelles talia
fieri ab hominibus. qualia ds̃ fecit: None quidem
hocdixerim sed quem admodum ipse inmortalis. in¬
mortale quiddam fecit adsimilitudinem suam. sic et
nos in mortales adõ facti adsimilitudinem nostram
quod facimus inmortale essedeberet. Rectediceres
si ad eius imaginem pingeres tabulam quodinte in mor¬
tale esse credis. Nunc uero in ea exprimissimi¬
litudinem corporis quod profecto mortale est
Quomodo ergo sum similis dõ cum in mortalia nul¬
la possum facere ut ille: Quomodo nec imago corpo¬

Expanded text:
servientes , quod est in Graeco λατρεύοντες. Plures servientes , quod est in Graeco λατρεύοντες. Plures enim codices etiam Latini sic habent, qui Spiritui Dei servimus. Nam Latria Graece Latine servitus dicitur, quae quantum ad veram religionem attinet, non nisi uni et soli Deo debetur, etc. » Item Augustini in libro de Quantitate autem immortalem animam fecit, ut opinor, nisi forte tibi aliter videtur. A. Ergo tu velles talia fieri ab hominibus, qualia Deus fecit? E. Non equidem hoc dixerim. Sed quemadmodum ipse immortalis immortale quiddam fecit ad similitudinem suam; sic et nos immortales a Deo facti, ad similitudinem nostram quod facimus, immortale esse deberet. A. Recte diceres, si ad ejus imaginem pingeres tabulam, quod in te immortale esse credis: nunc vero in ea exprimis similitudinem corporis, quod profecto mortale est. E. Quomodo ergo sum similis Deo, cum immortalia nulla possum facere ut ille? A. Quomodo nec imago corpo
Abbreviated transcription (Latin):
Patriet filio prorsus sp̃ssc̃s aequalis et intrinitatis
unitate consubstantialis et co aeternus. maxime
uero illo loco satis apparet quod sp̃s sc̃s non sit crea
tura ubi iubemur non seruire creaturae sedcre¬
atori Non eo modo quo iubemur percaritatem ser¬
uire inuicem quod est grȩce duleuin. sed eo modo
o: quotantum dõ seruitur quodest grȩce latreuin
unde idolatrȩ dicuntur quisimulacris eam serui¬
tutem exhibent quaedebetur dõ Secundum hanc
enim seruitutem dictum est. dnm dm̃ tuum ad orabis
et illi soli seruies. Nam hoc distinctius ingrȩca
scriptura inuenitur latreusis enim habet
Porro sitali serui tute creaturae seruire prohi¬
bemur. quando quidem dictum est. dñmdm̃tuũ
ad orabis & illi soliseruies. unde & apostolus
detestatur eos qui coluerunt et seruierunt cre¬
aturae potius quam creatori. Non est utiq creatu¬
ra sp̃s sc̃s cui ab omnibus scĩs talis seruitus exhibetur.
dicente apostolo. Nos enim sumus circumcisio spudĩ

Expanded text:
Patri et Filio prorsus Spiritus sanctus aequalis et in Trinitatis unitate consubstantialis et coaeternus. maxime vero illo loco satis apptura, ubi jubemur non servire creaturae, sed creatori, non eo modo quo jubemur per charitatem servire invicem, quod est graece δουλεύειν, sed eo modo o quo tantum Deo servitur, quod est graece λατρεύειν, unde idololatrae dicuntur, qui simulacris eam servitutem exhibent, quae debetur Deo; secundum 28 hanc enim servitutem dictum est: Dominum Deum tuum adorabis et illi soli servies. Nam et hoc distinctius in GrScriptura invenitur, λατρεύσεις enim habet. Porro si tali servitute creaturae servire prohibemur, quandoquidem dictum est: Dominum Deum tuum adorabis, et illi soli servies. Unde Apostolus detestatur eos, qui coluerunt et servierunt creaturae potius quam creatori: non est utique creatura Spiritus sanctus, cui ab omnibus sanctis talis servitus exhibetur, dicente Apostolo: Nos enim sumus circumcisio Spiritui Dei
Abbreviated transcription (Latin):
Causa memoriae dilectionis quae inter nos est mi¬
simus perpraedictos missos nros. prasinouultim
unum milino uultim unum trrea .ii. blattas ueras .ii.
diro dina ii. diuenta ii.
ABSOL MEÑS. APRL. DIEX̃ INDICT. II¬

Expanded text:
Causa memoriae dilectionis quae inter nos est, misimus per praedictos missos nostros prasinovultim unum, milinovultim unum, Tyria duo, blattas veras duas, Dirodina duo, diventa duo. Absoluta mense Aprili, die decima, i
Abbreviated transcription (Latin):
GREGORIUS IN LIBRO .X. EXPLANATIO¬
NUM INIOB LO QUITUR
Bene ergolex dĩ multi plex dicitur quia nimirum cum una
cademq sit caritas. simentem plene co eperit hanc
adinnumera opera multi formiter accendit cuius diuer¬
sitatem breuiter ex primimus si inelectis singulis bona
illius perstringendo numeremus. Haec namque per
abel & electa dõ munera obtulit. & fratris gladium non
reluctando tolerauit . Haec enoc & interhomines uiue¬
re spitaliter docuit . & ad sublimem uitam ab hominib:
&iam corporaliter abstraxit
ET PAULO POST
Hl aec nathan & contra peccantem regem auitoritate
liberȩ increpationis sustulit . & cum regisculpadees set¬
in pecitione humiliter strauit. claret namque quod talis
esset haec ad oratio sicuti & nos ante honora bilio res
personas cum eas salutemus pros ternimur humilitatis
gratia et eas adorasse dicamur dumeis nullum diuini
honori scultum exhibemus. eodemq: modo adoras seia cob
CONTRAILLOS ETIAM QUIIMAGINES AD ORARE

Expanded text:
Gregorius in libro X Explanationum in Job loquitur: « Pene ergo lex Dei multiplex dicitur, quia nimirum cum una eademque sit charitas, si mentem plene ceperit, hanc ad innumera opera multiformiter accendit, cujus diversitatem breviter exprimimus, si in electis singulis bona illius perstringendo numeremus. Haec namque per Abel et electa Deo munera obtulit, et fratris gladium non reluctando toleravit. Haec Enoc et inter homines vivere spiritualiter docuit, et ad sublimem vitam ab hominibus etiam corporaliter abstraxit. » --Et paulo post: « Haec Nathan, et contra peccantem regem auctoritate liberae increpationis sustulit, et cum regis culpa deessetin petitione humiliter stravit. Claret namque quod talis esset haec adoratio, sicut et nos ante honorabiliores personas, cum eas salutamus, prosternimur humilitatis gratia, et eas adorasse dicimur, dum eis nullum divini honoris cultum exhibemus, eodemque modo adorasse Jacob . » CAPUT X. Contra illos etiam qui imagines adorare
Abbreviated transcription (Latin):
FIRMIANUS LACTANTIUS IN LIBRO PRIMO DE
FALSAREUGLONE INTERCETERA IN QUIT.
Illa que sunt extrahominem quidopus est ea colere quibus
careas  uirtusenim colenda est nonimago uirtutis. & colenda est
non sacrificio aliquo autthure aut precationesollemini.
seduo luntate sola atque proposito . nam religio acueneratio
nulla alia nisi uniusdĩtenenda est. Quidigitur opusest
o uir sapientis sime tantos sumptus uel fingendis uel colendis
imaginibus inpendere : firmius & in corruptius templumest
pectus humanum. hoc potius ornetur. hoc ueris illis ndminibus
impleatur hasenim falsas consetrationes sequitur quod necesse ẽ
Quienim sic urtutes colunt. idest quiumbras & imagines
uirtutum consectantur . eaipsa qua euera sunt tenere nom pos sunt
AUG IN LIBRO QUAESTIONŨ VETERIS ET
NOUITESTAMENTI.
Apĩani inquit ut pote pauperes quos stultosuocant¬
unum dm̃ colunt inmysterio exquo sunt omna nec aliquid

Expanded text:
Firmianus Lactantius in libro I de Firmianus Lactantius in libro I de falsa Religione, inter caetera, inquit: « Illa quae sunt extra hominem, quid opus est ea colere quibus careas? Virtus enim colenda est, non imago virtutis, et colenda est non sacrificio aliquo, aut thure, aut precatione solemni, sed voluntate sola atque proposito: nam religio ac veneratio nulla alia nisi unius Dei tenenda est. Quid igitur opus est, o vir sapientissime, tantos sumptus vel fingendis vel colendis imaginibus impendere? Firmius et incorruptius templum est pectus humanum: hoc potius ornetur, hoc veris illis numinibus impleatur. Has enim falsas consecrationes sequitur quod necesse est, qui enim sic virtutes colunt, id est qui umbras et imagines virtutum consectantur, ea ipsa, quae vera sunt, tenere non possuntidem in libro Quaestionum Veteris ac Novi Testamenti: Christiani, inquit, ut pote pauperes quos stultos vocanunum Deum colunt in mysterio, ex quo sunt omnia, nec aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
excedunt
et fidemdum augere contendunt ad mendacium
prouehunt.¬
Dicturam autem aegrpti ex cogitauerunt. primum umbram
hominis lineis circumductam. itaque in itiotalis
Secunda singulis coloribus. postea diuersis. sicq paulatim
sesears ipsa distendit : et inuenit lumen atque umbras differentias
ITEM HIERON IN EXPOSIT ETECHIHIEL PROPHET
Et septuagintauiri desenioribus domus isrł & iechonias
filius saphan stabat in medio eorum stantium ante picturas.
& unus quisquehabebat turibulum in manusua. & uapor
nebulae det ure consurgebat. Quando dicit septuaginta
uiros fuisse desenioribus domusis rahel qui tenerent turibula
manibus. ostendit multos et alios fuis seprbos qui hoc non
faciebant. sed forsitan peccatis aliis tenebantur . unumq
nomen iethoniam filium saphan stetisse in medio eorum
quasi principem sceleriseorum atque sacrilegii. qui omissa
religionedĩ colebant idola et intemplonon adorabant
dm̃ cuiuserat templum. sed picturas pariecum.

Expanded text:
excedunt excedunt et fidem, dum augere contendunt, ad mendacium provehuntPicturam autem Aegyptii excogitaverunt primum umbra hominis lineis circumducta. Itaque initio talis, secunda singulis coloribus, postea diversis; sicque paulatim sese ars ipsa distinxit, et invenit lumen atque umbras differentiasque Ezechielis prophetae: « Et septuaginta viri de senioribus domus Israel et Jechonias filius Saphan stabat in medio eorum stantium ante picturas, et unusquisque habebat thuribulum in manu sua, et vapor nebulae de thure consurgebat. Quando dicit septuaginta viros fuisse de senioribus domus Israel, qui tenerent thuribula manibus, ostendit multos et alios fuisse probos qui hoc non faciebant, sed forsitan peccatis aliis tenebantur, unumque nomen Jechoniam filium Saphan stetisse in medio eorum quasi principem sceleris eorum atque sacrilegii, qui omissa religione Dei colebant idola, et in templo non adorabant Deum, cujus erat templum, sed picturas parietum.
Abbreviated transcription (Latin):
seruis dĩnon conuenit.
ITEM ORIGENIS IN OMELIA .UI. DE CANTICO
QUOD CANTA UIT MOUSES¬
Licet apostolus iohannesdicat. filioli nondum scimus quid
futurisumus. Sin autem reue latum nobis fuerit dedõ
scilicet dicens. similes illierimus: Similitudo tamen haec.
non ad naturam sed ad gratiam reuocatur . Verbi ut sidicamus
picturam similem es secius cuius imago inpictura uidetur
expressa. quantum ad gratiam pertinet uisus similis dicitur :
quantum ad substantiam longe dissimilis. Illa enim
species carnisest & corporis uiui. ista colorum fucus est.¬
& ceratabulis sensucarentibus superposita.
XXIIII. ISIDORI EXLIBRO AETHI MO LOGI¬
ARU M
ictura autem est imago exprimens speciem rei alicuius.
quaedum uisa fuerit. ad recordationem mentem reducit.
Pictura autem dictaquasĩ fictura. Estenim imago ficta
nonueritas. hinc & fucata id est quodam fuco quodam
cobore indita nihil fidei & ueritatis habentia unde & sunt
quaedam picturae quaetorpora ueritatis studio coloris

Expanded text:
servis Dei non convenit. servis Dei non convenit. » Idem Origenes in Homilia 6 de cantico quod cantavit MoysesLicet apostolus Joannes dicat: Filioli, nondum scimus quid futuri sumus. Sin autem revelatum nobis fuerit de Deo, scilicet dicens, similes illi erimus . Similitudo tamen haec non ad naturam, sed ad gratiam revocatur. Verbi causa, ut si dicamus picturam similem esse ejus cujus imago in pictura videtur expressa, quantum ad gratiam pertinet, visus similis dicetur, quantum ad substantiam longe dissimilis. Illa enim species carnis est et corporis vivi, ista colorum fucus est, et cera tabulis sensu carentibus superposita. » Isidori ex libro Etymologiarumictura autem est imago exprimens speciem rei alicuius, quae dum visa fuerit ad recordationem mentem reducit. Pictura autem dicta quasi fictura; est enim imago ficta, non veritas. Hinc et fucata, id est ficto quodam colore inlita, nihil fidei et veritatis habentia. Unde et sunt quaedam picturae quae corpora veritatis studio coloris
Abbreviated transcription (Latin):
quae interra sunt. & in aquis & incaelo. addit autem
& dicit non ad orabis eaneque coles: aliud est colere
aliud adorare. Potest quis & interdum & inuitus ad orare
sicut nonnulli regibus addlantes cum eos in huius modi studia
deditos uiderint adorarese simulant idola cum in corde ipsorũ
certum sit quianihil sitidolum. Colere uero est totohis affectu
& studio mancipare. ut rum que ergo resecat sermodiuinus.
ut neque affectu colas neq specie adores.
HIERONIMUS IN EXPOSITIONE DANI¬
HELIS PRO PHETAE
Notum tibi sit inquitrex quiadeostuos non colimus
& statuam auream quam erexisti non ad oramus. siue statuã
ut simmacbus siue imaginem auream ut c&eri transtule¬
runt uoluerimus legere cultores dĩ eam ad orarenondebent
Ergo iudices et principessaeculi quiimperatorum statu¬
as adorant & i magines hoc sefacere intelligant quod
tres pueri facere nolentes placueruntdo. Et notanda pro¬
prietas deoscoli imaginem adoraridicunt. quodutrũ que

Expanded text:
quae in terra sunt, et in aquis, et in coelo; addit autem et dicit: Non adorabis ea neque coles : aliud est colere, aliud adorare. Potest quis et interdum et invitus adorare, sicut nonnulli regibus adulantes, cum eos in hujusmodi studia deditos viderint; adorare se simulant idola cum in corde ipsorum certum sit quia nihil sit idolum. Colere vero, est toto vis affectu et studio mancipare. Utrumque ergo resecat sermo divinus, ut neque affectu colas, neque specie adores. » Hieronymus in expositione Danielis prophetae: « Notum sit tibi, inquit, rex, quia deos tuos non colimus, et statuam auream quam erexisti non adoramus, sive statuam, ut Symmachus, sive imaginem auream, ut caeteri transtulerunt, voluerimus legere, cultores Dei eam adorare non debent. Ergo judices et principes saeculi cum imperatorum statuas adorant, et imagines, hoc se facere intelligant, quod tres pueri facere nolentes, placuerunt Deo; et notanda proprietas, deos coli, imaginem adorari dicunt, quod utrumque
Abbreviated transcription (Latin):
factum & scripturam conseruatam ei dicentem in hoc uin¬
ce uidis sec ipse & milites quicum essent. pergentinã que
aliquocum exercitu periter hoc inqui lei miraculum
estostensum dumq: cogitaret quidesset nox super uenit.

Expanded text:
factum et scripturam conservatam ei dicentem, in hoc vinfactum et scripturam conservatam ei dicentem, in hoc vince, vidisset ipse et milites qui cum eo tunc essent. Pergenti namque aliquo cum exercitu, per iter hoc in quo ei miraculum est ostensum, dumque cogitaret quid esset, nox supervenit
Abbreviated transcription (Latin):
ex consequens inuitatur. Ex in signum quod incaelo
sibi fuerat de monstratum in militaria uexilla trans¬
format aclabarum quem dicunt inspeciem crucis domini¬
cȩ exaptat. et ita armis uex illisq religionis instructus.
aduersum impiorum arma proficiscitur. Sed & indexte
ra sua manu signum nihil ominus crucis exauro fabre¬
factum habuisse perhibetur. ITEM IN TRI¬
ITEM IN TRI¬
PERTITA HISTORIA. LIBRO .I. CAP. IIII
In hisigitur sollicitudinibus constitutus in somno uidit
crucis signum caelo splendide collocatum miranti que
uisionem adstiterunt angelidicentes. o constantine in hoc
uince. Fertur autem & ipsum xpm apparuis se ei signum
crucis monstras se ac prȩcepisse ut figuram similem
faceret. et in proelus auxilium hochaberet quouictoriae.
iura tonquireret. Eusebius itaque pamphylicumiure iuran¬
do ipso imperatore dicente audisse sere fert. qui acirca
meridiem dedinante iamsole crucis signum exlumine

Expanded text:
exconsequens invitatur. Exin signum, quod in coelo exconsequens invitatur. Exin signum, quod in coelo sibi fuerat demonstratum, in militaria vexilla transformat, ac Labarum, quem dicunt, in speciem crucis Dominicae exaptat, et ita armis vexillisque religionis instructus, adversum impiorum arma proficiscitur. Sed et ra sua manu signum nihilominus crucis ex auro fabrefactum habuisse perhibetur. » Item in Tripartita Historia, libro I, cap. 4: « In his igitur sollicitudinibus constitutus in somno, vidit crucis signum coelo splendide collocatum, mirantique visionem adfuerunt angeli dicentes: O Constantine, in hoc vince. Fertur autem et ipsum Christum apparuisse ei, signum crucis monstrasse ac praecepisse, ut figuram similem faceret, et in praeliis auxilium hoc haberet, quo victoriae jura conquireret. Eusebius itaque Pamphili, cum jurejurando ipso imperatore dicente audisse se refert, quia circa meridiem declinante jam sole crucis signum ex lumine