comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rantiã. hiietiam qui secunt᷑ offendant. hĩc
Si cecꝰ ceco ducatum p̃beat. ambo infoueã
cadunt. Hinc psalmista s̃ĩ optantes animo:
s ꝓphetantis minstĩo denuntiat dicens:
Obscurent᷑ oculi eoꝵ ne uideant: ⁊ dorsũ
eoꝵ semꝑ incurua. Ocłi quippe sunt: qui
in ipsa honoris sumini facie positi. ꝓuidẽ¬
di itiñis offitium susciperunt. Quibꝰ nimi¬
rũ qui subseq̃nt̃ inherent. dorsa nominãt᷑.
Obscuratis gͦ ocłis dorsum flectit᷑: quia
cũ lumen scientie ꝑdunt qui p̃cetunt ꝓ¬
fecto ad portanda peccatoꝵ curuant᷑ one¬
ra qui secuntU R. .ii.¬
spiritalia p̃cepta ꝑscrutant᷑. Sed q̃
intelligñdo penetrant. uiuendo concul¬
cant. R epente docent q̃ ñ oꝑe s meditatio¬
ne di dicerunt. Et qd̾ uerb̾ p̃dicant. mori¬
bꝰ inpugnant. Unde fit ut cũ pastor ꝑ ab¬
rupta gradit᷑. ad p̃cipitium grex sequat᷑.
ipsi limpidissimã aqͣmbib̾etis: reliqͣm pe¬
dibꝰ ur̃is turbabatis. ⁊ oues mee q̃ concul¬

Expanded text:
ndant. Hinc Si caecus caeco ducatum praebeat, ambo in foveam cadunt . Hinc Psalmista non optantis animo, sed prophetantis ministerio denuntiat, dicens: Obscurentur oculi eorum ne videant, et dorsum illorum semper incurva . Oculi quippe sunt, qui in ipsa honoris summi facie positi, providendi itineris officium susceperunt: quibus hi nimirum qui subsequenter inhaerent; dorsa nominantur. Obscuratis ergo oculis dorsum flectitur, quia cum lumen scientiae perdunt qui praeeunt, profecto ad portanda peccatorum curvantur onera qui sequuntur. CAPUspiritalia praecepta perscrutantur, sed quae intelligendo penetrant, vivendo conculcant, repente docent quae non opere, sed meditatione, didicerunt, et quod verbis praedicant, moribus impugnant. Unde fit ut cum pastor per abrupta graditur, ad praecipitium grex sequatur.ipsi limpidissimam aquam biberitis, reliquam pedibus vestris turbabatis, et oves meae quae concul
Abbreviated transcription (Latin):
Que pͥncipari appetens: fit adhoc pauida c̃
niat trepidat. S repente ꝑueniens iure sibi
ħ debitum ad qͦd ꝑuen̾̃it putat. Cumq ꝑcep¬
ci pͥncipatꝰ offitio ꝑfrui scłarit̾ ceꝑit libent̃
obliuiscit᷑: Quicqͥd religiose cogitauit. Unde

Expanded text:
quae principari appetens, fit ad hoc pavida cum quae principari appetens, fit ad hoc pavida cum niat trepidat; sed repente perveniens, jure sibi hoc debitum ad quod pervenerit putat. Cumque percepti principatus officio perfrui saeculariter coeperit, libenter obliviscitur quidquid religiose cogitavit
Abbreviated transcription (Latin):
tesis ẽ. quia epatum ñ appetit qͥ ñ phuno
bom oꝑis ministerium si honoris głamn q̃rit.
Sacrum quippe offitium ñ solum ñ dilioit
omino s nescit. qui ad culmen regiminis
anhelans in occulta meditatione cogitatio¬
nis ceteroꝵ subiectione pascit᷑. Laude ꝓͥa le¬
tat᷑. Ad honorẽ coreleuat. rerum affluentium
habundantia exultat. Mundigͦ lucrũ q̃rit᷑
sub eiꝰ honoris specie. qͦ mund destruiluera de¬
buerunt. Cumq mens humilitatis culien
arripere adelationẽ cogitat: qͦd foris appe¬
tit intus inmutat.UI¬
Ed ꝑlerum&: hi qui subire magistĩ¬
um postorale cupiunt: sinulla qͦr bona
oꝑa animo ꝓponunt. Et qͣmuis ħ elationisin¬
tentione appetant. oꝑaturos cam̃ se magna ꝑ¬
cctant. E itq ut aliud inimis intentio subpͥ¬
mat. aliud intrait̾antiᷤᷤ animo: suꝑfities co¬
gitationis ostñdat. Nam sepe sibi dese mensip¬
sa mentit᷑. Et fingit se de bono oꝑe amare qͦdñ
amat: De mundi aũt gła ñ amare qͦdamat

Expanded text:
testis est quia episcopatum non appetit, qui non per hunc boni operis ministerium, sed honoris gloriam quaerit. Sacrum quippe officium non solum non diligit omnino, sed nescit, qui ad culmen regiminis anhelans, in occulta meditatione cogitationis caeterorum subjectione pascitur, laude propria laetatur, ad honorem cor elevat, rerum affluentium abundantia exsultat. Mundi ergo lucrum quaeritur sub ejus honoris specie quo mundi destrui lucra debuerunt. Cumque mens humilitatis culmen arripere ad elationem cogitat, quod foris appetit, intus immutat.ed plerumque hi qui subire magisterium pastorale cupiunt, nonnulla quoque bona opera animo proponunt; et quamvis hoc elationis intentione appetant, operaturos tamen se magna pertractant; fitque ut aliud in imis intentio supprimat, aliud tractantis animo superficies cogitationis ostendat. Nam saepe sibi de se mens ipsa mentitur, et fingit se de bono opere amare quod non amat, de mundi autem gloria non amare quod amat:
Abbreviated transcription (Latin):
dũ uosin⁊ ip̃os metiri negl sitis. tauto fe¬
dior urã rep̃hñsibilitas pareat qu̾ato & a
cunct̾is conspici. inhonoris arce festinat.
Magnꝰ enim regendi artifex fauoribꝰ inpe¬
llit. t̾roribꝰ retrahit. Ut auditorẽ suos ⁊ des¬
cripto in rephensibilitatis culmine restrin¬
gat a suꝑbia: ⁊ offitium laudando qͦd q̃rit᷑
laudabile episcopatum q̃rere: qñ ꝑhunc u¬
numquẽq dubiumñerat ad supplicia graui¬

Expanded text:
dum vosmetipsos metiri negligitis, tanto foedum vosmetipsos metiri negligitis, tanto foedior vestra reprehensibilitas appareat, quanto et a cunctis conspici in honoris arce festinat. 9 Magnus enim regendi artifex favoribus impellit, terroribus retrahit, ut auditores suos et descripto irreprehensibilitatis culmine restringat a superbia, et officium laudando quod quaerilaudabile fuit episcopatum quaerere, quando per hunc quemque dubium non erat ad supplicia gravi
Abbreviated transcription (Latin):
aut: cum qͣnta culpa exappetitu ꝓo cetenis
p̃ferri ñ nietuunt. si scĩ uiri plebiũ ducatũ
susciꝑe dõ etiam iubente tunuert̃. Moyses
suadente dño trepidat. ⁊ infirmꝰ qͥso ut
honoris honꝰ ꝑcipiat anhelat ͦ ⁊ qͥ ad casũ ual¬
de urguet᷑ ex propͥis. humerũ libent̾ obpri¬
mendꝰ ponderibꝰ submittit alienis. qͣ agit
ferie ñualet ⁊ auc̃et qͦd portet Un¬
MLERIMQ uͦ qui p̃ẽẽ concupiscunt.
adusum sue libidinis instrumentũ
apłici sermonis arripiunt: Quo ait. Siqͥͤ
ep̃atum desid̾at. bonũ opꝰ desid̾at. Qͥ cam̃
laudans desid̾ium inpauorẽ uertit ꝓtinꝰ
qͦd laudauit: cum repente subuingit. O¬
portet aũt ep̃m in rep̃hñsibilẽ eẽ. Cumq
uͥtutũ necessaria subseqñt̃ enum̃at: q̃ sit ĩ¬
rep̃hñsibilitas ip̃a manifestat. Et fauet gͦ
oesid̾io. ⁊ t̾ret exp̃cepto. Ac si aꝑte dicat
Laudo qͦd q̃ritis. s pͥꝰ discite qͥd qritis: Ne

Expanded text:
ant cum quanta culpa ex appetitu proprio caeteris ant cum quanta culpa ex appetitu proprio caeteris praeferri non metuunt, si sancti viri plebium ducatum suscipere Deo etiam jubente timuerunt. Moyses suadente Domino trepidat, et infirmus quisque ut honoris onus percipiat anhelat; et qui ad casum valde urgetur ex propriis, humerum libenter opprimendus ponderibus submittit alienis; quae egit ferre non valet, et auget quod portetero qui praeesse concupiscunt, ad usum suae libidinis instrumentum Apostolici sermonis arripiunt, quo ait: Si quis episcopatum desiderat, bonum opus desiderat ; qui tamen laudans desiderium, in pavorem vertit protinus quod laudavit, cum repente subjungit: Oportet autem episcopum irreprehensibilem esse . Cumque virtutum necessaria subsequenter enumerat, quae sit irreprehensibilitas ipsa manifestat. Et favet ergo ex desiderio, et terret ex praecepto, ac si aperte dicat: Laudo quod quaeritis, sed prius discite quid quaeratis; ne
Abbreviated transcription (Latin):
sentiret. Sed ħ inutͥsq ẽ subtilit̾ intuen
dũ qr is qͥ recusauit plene ñ restitit: ⁊ is
qͥ mittiuoluit. ante se ꝑ altaris calculum
purgatũ uidit. Ne aut ñ purgatꝰ adire
qͥsq sacra mystenia audea t. aut quẽ suꝑ¬
nagrã elioit. subhumilitatis specie suꝑbe
contradicat. Quia gͥ ualde difficile ẽ purga¬
tum sequemlib posse cognoscẽ: p̃dicationiᷤ
offictũ multocies dclinat᷑.. Nec tam̃ declinari
ut diximꝰ ꝑtinacit̾ debet: cum ad suscipi¬
endum ħ suꝑna uoluntas agnoseit᷑. Qͦd
moyses utrumq miro oꝑe expleuit: qͥ
p̃esse cante multitudini ⁊ noluit ⁊ obe¬
diuit. Suꝑbͣ⁊ em̃ forcasse eẽt. siducatõ
plebis in numere. sine crepidatione sus¬
ciꝑet Et rursum suꝑbꝰ existẽt: siauctoris
imꝑio obedire recusaret. Utroꝙͣgͦ humilis.
utrõq subiectꝰ. ⁊ p̃ẽẽ popłis sem ip̃m metiẽ¬
do noluit. ⁊ tam̃ de imꝑantis uiribꝰ p̃sumẽ¬
do consensit. Hinc gͦ hinc qͥq p̃cipites collig¬

Expanded text:
ntiret. Sed hoc in utrisque est subtiliter intuendum: quia et is qui recusavit, pleniter non resistit; et is qui mitti voluit ante se per altaris calculum purgatum vidit, ne aut non purgatus adire quisque sacra ministeria audeat, aut quem superna gratia elegit, sub humilitatis specie superbe contradicat. Quia igitur valde difficile est purgatum se quemlibet posse cognoscere, praedicationis officium tutius declinatur; nec tamen declinari, ut diximus, pertinaciter debet, cum ad suscipiendum hoc superna voluntas agnoscitur. Quod Moyses utrumque miro opere explevit, qui praeesse tantae multitudini et noluit et obedivit. Superbus enim fortasse esset, si ducatum plebis innumerae sine trepidatione susciperet; et rursum superbus existeret, si auctoris imperio obedire recusaret. Utrobique ergo humilis, utrobique subjectus, et praeesse populis semetipsum metiendo noluit, et tamen de imperantis viribus praesumendo consensit. Hinc ergo, hinc quique praecipites collig
Abbreviated transcription (Latin):
egri. ut consid̾ent qͣntasit muñis molestia
tioribꝰ plagis. concusse menti penitentie uul¬
nem infigit. Unde scͥptumẽ. Liuor uulner̃
abstergit mala. ⁊ plage in secrecioribꝰ uentͥs.
Oala enĩ liuor uuln̾s abstergit: qr flagellox
Solet uͦ uentris appellatione. mens accipi:
Quia sic̃ uent̃ consumit escas. ita mens ꝑ¬
petrando exquoqͥt ⁊curas. Quia enĩmens
cernadm̃i spiracłm hominis. q̃ inuestigat
om̃ĩa secreta uentͥs. Ac si dicẽt. Diuini afflatꝰ
illuminatio c̃ inm̃tẽ hominis uenĩt eã sibi¬
met ip̃i illuminans ostendit: que añ scĩ
sp̃c aduentum cogitationes prtiuas.⁊ portare
potat ⁊ pensare nesciebat. Liuoruulĩs ab¬

Expanded text:
aegri ut considerent quanti sit muneris molestia aegri ut considerent quanti sit muneris molestia terioribus plagis, concussae menti poenitentiae vulnera infligit. Unde scriptum est: Livor vulneris abstergit mala, et plagae in secretioribus ventris . Mala enim livor vulneris absSolet vero ventris appellatione mens accipi; quia sicut venter consumit escas, ita mens petractando excoquit curas. Quia enim ventcerna Domini spiraculum hominis, quae investigat omnia secreta ventris Ac siilluminatio, cum in mentem hominis venerit, eam sibimetipsi illuminans ostendit quia, ante Spiritus sancti adventum cogitationes pravas portare poterat, et pensare nesciebat.-- Exsulta
Abbreviated transcription (Latin):
cordis sit molestia corporalis. q̃ ad cognitio¬
nem sui mentẽ reuocat.⁊ qͣm plerumq salꝰ
abicit infirmitatis memoria reformat. ũ
animꝰ qui extra se inelationẽ ducit᷑. cui
sit conditioni suboit᷑ exꝑcꝰsa qͣm sustinet
eiꝰ itiñs petardatione si gnat᷑. Pulaã nãqꝙ
ꝑ uemie ad piopositum tendit s: eiꝰ uotum a¬
nimal cui p̃sidet p̃pedit. Prohibitione namq¬
quippe immorata asina angłm uidit. quẽ hu¬
mana mens ñ uidit. Quia plerumq caro
ꝑ molestias tarda flagello suo m̃te dm̃indi¬
pediat: donec ei iniusibilem qui s̾ obuiat ĩ¬
qͦd in hominis uocem loqñs: ꝓhibuit ꝓpħe
insipientiã. Insanꝰ quippe homo a subiuga¬
li muto corripit᷑: qũ elatamens humilitati
bonum qͦd tenẽ debeat. ab afflicta carne
memorat᷑. S huiꝰ correptionis donum idcͥ¬
co balaam ñ obtinuit. ꝙ ad maledicendũ
ꝑgens uocẽ ñ m̃tẽ mutauit. Ammonendis

Expanded text:
cordis sit molestia corporalis, quae ad cognitiocordis sit molestia corporalis, quae ad cognitionem sui mentem revocat, et quam plerumque salus abjicit, infirmitatis memoriam reformat, ut animus qui extra se in elationem ducitur, cui sit conditioni subditus, ex percussa quam sustinet ejus itineris retardatione signatur . Balaam namque pervenire ad propositum tendit, sed ejus votum animal cui praesidet praepedit. Prohibitione quippe immorata asina angelum videt, quem humana mens non vidit, quia plerumque caro per molestias tarda, flagello suo menti Deum indipediat, donec ei invisibilem, quia sibi obviat, inquod in hominis voce loquens, prohibuit prophetae insipientiam . Insanus quippe homo a subjugali muto corripitur, quando elata mens humilitatis bonum quod tenere debeat ab afflicta carne memoratur. Sed hujus correptionis donum idcirco Balaam non obtinuit, quia ad maledicendum gens, vocem, non mentem mutavit. Admonendi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
mans ait. Si iustꝰ fuero ñ leuabo cap̃. satura¬
tꝰ afflictione ⁊ miseria. Dicendum ẽ egris. ut
si celestẽ patͥam suã credunt. necessario in
hac labore uelut in aliena patiant᷑ Hĩc
ẽ enum qͦd lapides extra consi sunt: ut in
constructione templi dñi absq mallei so¬
nitu ponerent᷑. Quia uidelicet nc̃ foris ꝑ
flagella cundimur. ut intꝰ iutemplũ dĩ post¬
modum sine discipline ꝑcussione dispona
resecet.⁊ cc̃ sola nos inedifitio concordia
caritatis liget. Ammonendi st̃ egri. ut cõ¬
sid̾ent ꝓꝑcipiendis t̾renis hereditatibꝰ qͣ
dura carnales filios. discipline flagello
castigant. Que gͦ nob̾ diuuine correptionis
ditas ꝑcipit᷑.: semꝑ mansura supplitia ui¬
cant̾: Hinc eñ pausꝰait. Patres qͥdẽ car¬
nis nr̃e habuimꝰ eruditores ⁊ reueremꝰ ẽos.
ñ multo mag̃ obtemꝑabimꝰ pat spũum:¬
ad id qͦd utile ẽ. in recipiendo scĩficationẽ ei.
Ammonendi st̃ egri. ut consid̾ent qͣnta salꝰ

Expanded text:
mans, ait: Si justus fuero, non levabo caput, saturatus afflictione et miseria . Dicendum est aegris, ut si coelestem patriam, suam credunt, necessario in hac labores velut in aliena patiantur. Hinc est enim quod lapides extra tunsi sunt, ut in constructione templi Domini absque mallei sonitu ponerentur; quia videlicet nunc foris per flagella tundimur, ut intus in templum Dei postmodum sine disciplinae percussione disponamresecet, et tunc sola nos in aedificio concordia charitatis liget. Admonendi sunt aegri, ut considerent pro percipiendis terrenis haereditatibus quam dura carnales filios disciplinae flagella castigent. Quae ergo nobis divinae correptionis ditas percipitur, et semper mansura supplicia vitantur? Hinc etenim Paulus ait: Patres quidem carnis nostrae habuimus eruditores, et reverebamur eos; nonne multo magis obtemperabimus Patri spiritad id quod utile est in recipiendo sanctificationem ejus . Admonendi sunt aegri, ut considerent quanta salus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑegrinum est opꝰ eiꝰ abeo. Opus em̃ dĩ est¬
animas quas creauit colligere: ad et̃nȩ
lucis gaudia reuocare. Flagellari autt̃e
atq spitis illiniri. crucifigi. mori. ac
sepeliri. non hoc in sua substantia opus
dĩ est. sed opus hominis peccatoris qui hec
omnia meruit ꝓpeccato. Sed peccata nr̃a
ipse ꝑtulit incorpore suo suꝑlignum.
t qui innatura sua manet semꝑ incom¬
p̃hensibilis innatura nr̃a comprebendi
dignatus est ac flagellari. Quia nisi
ea que erant infirmitatis nr̃e susciꝑet.¬
nunꝗͣ nos ad sue fortitudims potentia
subleuaret. Ut gͦ faciat opus suum ali¬
enum opus eius. ut oꝑetur opus suũ.
ꝑegrinum ẽ opis etꝰ abeo. quia incar¬
natiis deus. ut nos ad suam iusticiam
colligeret. dignatus pronobis est. tanꝗͣ
peccator homo uapulare. Et alienum
opus fecit ut faceret proprium. Quia
ꝑ hoc quod infirmans mala nr̃a susti¬
nuit. nos qui creatura illiuis sumus.

Expanded text:
peregrinum est opus ejus ab eo . Opus eperegrinum est opus ejus ab eo . Opus eanimas, quas creavit colligere, et ad aeternae lucis gaudia revocare. Flagellari autem, atque sputis liniri, crucifigi, mori, ac sepeliri non hoc in sua substantia opus Dei est; sed opus hominis peccatoris, qui haec omnia meruit per peccatum, sed peccata nostra ipse pertulit in corpore suo super lignum: et qui in natura sua manet semper incomprehensibilis, in natura nostra cumprehendi dignatus est ac flagellari, quia nisi ea, quae infirmitatis nostrae suntiam sublevaret. Ut ergo faciat opus suum, alienum opus ejus; et ut operetur opus suum, peregrinum est opus ejus ab eo; quia incarnatus Deus, ut nos ad suam justitiam colligeret, dignatus est pro nobis tanquam peccator homo vapulare. Et alienum opus fecit, ut faceret proprium; quia per hoc quod infirmans mala nostra sustinuit, nos qui creatura illius sumus,
Abbreviated transcription (Latin):
pleuit. ut que intelligi aucdita non potu¬
ert̃: uisa panderent᷑. Ibi quippe incar¬
natio. ibi passio. ibi mors. ibi resurrectio.
ibi ascensio illius continetur. Sed quis
nr̃m hec audita crederet nisi facta cog¬
nouisset: Signatum ergo librũ sicut
in ioħs apocalipsi legit᷑. quẽ aꝑire ile¬
gere nullus potuit. leo detribu uida ape¬
tulit. sue nobis potentie et claritatis bo¬
na monstrauit. Caro enim factus ẽ: ut
nos spales faceret. Benigne inclinatusẽ.
ut leuaret. Exiit: ut introduceret. Uisibilis
apparuit: ut in uisibilia monstraret. Flagel¬
la ꝑtulit. ut sanaret. Obprobria et irrisi¬
ones sustinuit: utͣ obꝓbrio ȩt̾no liberaret.
Mortuus ẽ. ut uiuificaret. Agamus ergo gr̃as
uuuficanti et mortuo: ⁊ ideo amplius ui¬
uificanti quia mortuo. Unde bene sa¬
lutem nrãm et passionem illuis ysaias
contemplatus. ait. Ut faciat opus suũ:
alienum ẽ opus eiꝰ. Ut oꝑetur opus suum:

Expanded text:
plevit, ut quae intelligi audita non potplevit, ut quae intelligi audita non poterant, visa panderentur. Ibi quippe incarnatio, ibi passio, ibi mors, ibi resurrectio, ibi 1351 ascensio illius continetur. Sed quis nostrum haec audita crederet, nisi facta cognovisset? Signatum ergo librum, sicut in Joannis Apocalypsi legitur , quem aperire et legere nemo poterat, leo de tribu Juda apetulit, suae nobis potentiae et claritatis bona monstravit. 20. Caro enim factus est, ut nos spiritales faceret; benigne inclinatus est, ut levaret; exiit, ut introduceret; visibilis apparuit, ut invisibilia monstraret; flagella pertulit, ut sanaret; opprobria et irrisiones sustinuit, ut ab opprobrio aeterno liberaret; mortuus est, ut vivificaret. Agamus ergo gratias vivificanti et mortuo, et ideo amplius vivificanti, quia mortuo. Unde bene salutem nostram, et passionem illius Isaias contemplatus ait: Ut faciat opus suum, alienum opus ejus; ut operetur opus suum,
Abbreviated transcription (Latin):
unus mediator dĩ ⁊ hominum homo xp̃s¬
testamenti que p̃dicta ⁊p̃missa sunt cõ¬
plebit. Sin uero utraq hoc loco margi¬
nem ac thalamos memorat: neq hoc
abhac sententia abhorret. quia cum ma¬
iestas redẽptoris nr̃i nobis fuerit ostensa.
fides finitur cũ iam ceꝑit iudere homo
quod credidit. Et ad finem suũ ꝑueni¬
unt thalami. quia corda fidelium in cõ¬
parabiliter longe quã modo sunt in amo¬
re illius ꝑficiuntur. Cubitus ergo unꝰ
finis utrĩq est: quia unuis dĩ et sal¬
uatoris uisio. in electis suis fidem furit.
i caritatem ꝑficit. Considerare libet
qui nos sumus. qui ista tractamus. Cer¬
te exgentib uenimus. Certe parentes
nr̃i lignorum ac lapidum cultores
fuerunt. Unde ergo nobis hoc ut ea
que nunc usq hebrei nesciunt erechie¬
lis propħe tamprofunda misteria rime¬
mur:Agamus gͦ gr̃asuni qui cuncta que
de eo in sacro eloquio scripta sunt oꝑe im¬

Expanded text:
unus Mediator Dei et hominum homo Chrisunus Mediator Dei et hominum homo Christestamenti quae praedicta et promissa sunt complebit. 18. Sin vero utraque hoc loco marginem ac thalamos memorat, neque hoc ab hac sententia abhorret, quia cum majestas Redemptoris nostri nobis fuerit ostensa, finitur fides, cum jam coeperit videre homo quod credidit. Et ad finem suum perveniunt thalami, quia corda fidelium incomparabiliter longe quam modo sunt, in amore illius perficiuntur. Cubitus ergo unus finis utrinque est, quia unius Domini et Salvatoris visio in electis suis fidem finit, et charitatem perficit. 19. Considerare libet qui nos sumus qui ista tractamus. Certe ex gentibus venimus, certe parentes nostri lignorum ac lapidum cultores fuerunt. Unde ergo hoc nobis, ut ea quae nunc usque Hebraei nesciunt Ezechielis prophetae tam profunda mysteria rimemur? Agamus ergo gratias uni, qui cuncta quae de eo in sacro eloquio scripta sunt opere im
Abbreviated transcription (Latin):
morantur. Uidemus alios aliena non
querere. illatam in iuriam equanimit
portare. rebus propriis ẽẽ contentos. hu¬
militer uiuere. Sed quia isti iam pauci
sunt angustatur archa. Alios autẽ con¬
spicimus etiam possessa relinquere. nul¬
lum terrenis rebus ftudium dare. ini¬
micos diligere. carnem aciunctis uolup¬
tatib edomare. motus omnes subra¬
tionis udicio p̃mere. ꝑ celeste desid̾iũ
contemplationis penna subleuari.
Sed quia tales quiq ualde rari sunt. iam
archa cubitum ducitur uͥ homines
et uolatilia continentur. Querit᷑ tam̃
siquis in eis eẽ ualeat sine peccato.: ⁊ nul¬
lus inuenit᷑. Quis itaq homo sine pec¬
cato est. nisi ille qui inpeccatis concep¬
tus ñ ẽ : In uno gͦ cubito comũmat᷑
archa: quia unus ẽ auctor et redẽptor
scẽ eccłiȩ sine peccato. adquem et ꝑquem
omnes proficiunt qui se ẽẽ peccatores no¬
uerunt. Dicatur gͦ de limine et deporta:
Et cubitus unus finis utriq. Quia cum

Expanded text:
morantur. Videmus alios jam aliena non morantur. Videmus alios jam aliena non quaerere, illatam injuriam aequanimiter portare, rebus propriis esse contentos, humiliter vivere. Sed quia isti jam pauci sunt, angustatur arca. Alios autem conspicimus etiam possessa relinquere, nullum terrenis rebus studium dare, inimicos diligere, carnem a cunctis voluptatibus domare, motus omnes sub rationis judicio premere, per coeleste desiderium contemplationis penna sublevari. Sed quia tales quique valde rari sunt, jam arca juxta cubitum ducitur, ubi homines et volatilia continentur. Quaeratur tamen si quis in eis esse valeat sine peccato, et nullus invenitur. Quis itaque homo sine peccato est, nisi ille qui in peccatis conceptus non est? In uno ergo cubito consummatur arca, quia unus est auctor et Redemptor sanctae Ecclesiae sine peccato, ad quem et per quem omnes proficiunt, qui se esse peccatores noverunt. Dicatur itaque de limine et porta: Et cubitus unus, finis utrinque, quia cum
Abbreviated transcription (Latin):
git ut credamus quod in illa arche la¬
titudine omnes bestie. omma qua¬
drupedia atq reptilia urinferiorib fue¬
runt: homines atq uolatilia nimirũ
insuꝑiorib. luxta suꝑiorem et enim par¬
tem fenestra fuit in latere dequa coruũ
uł columbã dimisit homo: ut si iamdilu¬
uii transissent aque coguosceret. Et qͥa
archa eadem fuit in uno eubito consum¬
mata: homines ⁊ uolatilia uixta cubi¬
tum fuerunt. Recte itaq ꝑ archam u¬
iuuersa eccła figuratur. que ad huc in
multis suis carnalib lata ẽ: inpacis sp̃ali¬
b angusta. Et quia ad unũ hominem
multos intra eiusdem sc̃ẽ eccłȩ sinũ in
suꝑbia erigi. in carnis uoluptatib dissol¬
ui. adquirendis terrenis reb inhyare.
imꝑante auaricia maria transire. de ser¬
iure iracundie. uirgiis uacare. proxi¬
mos quos p̃ualent ledere. Sed quia eos
adhuc sca eccła tolerat ut conu̾tantur.
quasi in arche latitudine de orsũ bestie

Expanded text:
git ut credamus quod in illa arcae lagit ut credamus quod in illa arcae latitudine omnes bestiae, cuncta quadrupedia atque reptilia in inferioribus fuerunt, homines atque volatilia nimirum in superioribus. Juxta superiorem etenim partem fenestra fuit in latere, de qua corvum et columbam dimisit homo, ut si jam diluvii transissent aquae, cognosceret. Et quia arca eadem in uno fuit cubito consummata, homines et volatilia juxta cubitum fuerunt. Recte itaque per arcam universa Ecclesia designatur, quae adhuc in multis suis carnalibus lata est, in paucis spiritalibus angusta. Et quia ad unum hominem, multos intra ejusdem sanctae Ecclesiae sinum in superbia erigi, in carnis voluptate dissolvi, acquirendis terrenis rebus inhiare, imperante avaritia maria transire, deservire iracundiae, jurgiis vacare, proximos quos praevalent laedere. Sed quia eos adhuc sancta Ecclesia tolerat ut convertantur, quasi in arcae latitudine deorsum bestiae
Abbreviated transcription (Latin):
ergo unus ẽ finis utrimq quia unus
ille qui dixit. Singulariter sum ego
donec transeam: Qui solus cũ patre et
spũ sc̃o presidet incelo. sicut passer unicꝰ
inedificio. quem ad modũ impleuit
legem ꝑ mist̾ium in carnationis ⁊ per¬
fecte humanitatis sue: ita testam̃ti
noui promissa impleturus est. per
ostensam głam claritatis sue. Hunc
unum nobis cubitum: mensura quoq
arche locuta ẽ. Archa enim que trecen¬
tis cubttis fieri in longitudinẽ uissa
est: sexaginta uero in latitudinẽ. trigĩ¬
ta autẽ in altitudinẽ: in uno ẽ cubito
consummata. Quid enim ꝑ archam
nisi scã eccła figuratur. que inferuis
ampla ẽ. suꝑuis angusta: Que atrecen¬
tis ⁊ sexaginta ac triginta cubitis ad
unum cubitum colligitur: quia ab ea
latitudine quam scã ȩcła in menbris
suis adhuc infirmantib habet. pau¬
lisꝑ angusta et in altum proficiens.
ad unum tendit. Ipsa enun ratio exi¬

Expanded text:
ergo unus est finis utrinque, quia unus est ergo unus est finis utrinque, quia unus est ille qui dixit: Singulariter sum ego donec transeam . Qui solus cum Patre et sancto Spiritu praesidet in coelo, sicut passer unicus in aedificio . Quemadmodum implevit legem per mysterium incarnationis et perfectae humanitatis suae, ita testamenti novi promissa impleturus est per ostensam gloriam claritatis suae. 16. Hunc unum nobis cubitum mensura quoque arcae locuta est. Arca enim, quae trecentis cubitis fieri in longitudine jussa est, sexaginta vero in latitudine, triginta autem in altitudine , in uno est cubito consummata. Quid enim per arcam nisi sancta Ecclesia figuratur, quae inferius ampla est, superius angusta? Quae a trecentis, et sexaginta, ac triginta cubitis ad unum cubitum colligitur, quia ab ea latitudine quam sancta Ecclesia in membris suis adhuc infirmantibus habet 1350 paulisper angustata, et in altum proficiens, ad unum tendit. Ipsa enim ratio exi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ sp̃m. formosa ꝑmorum pulcritudi¬
nem. Que cum iam decorruptione
carnis educitur. ei proculdubio hyẽps
transit. quia p̃sentis uite torpor absce¬
dit. Imber quoq abi t ⁊ recedit. quia
cum ad contemplandũ in sua substan¬
tia omnipotentẽ dm̃ educitur. iam uer¬
boꝵ gutte necessarie non erunt: ut plu¬
uia debeat p̃dicationis in fundi. Nam
quod minus audire potuit: amplius iu¬
debit. Tunc apparent flores interra. quia
cum de et̃nȩ beatitudins iuta quedam
suauitatis primordia p̃gustare anima
ceꝑit. quasi iam inflorib otloratur exiens.
quod postquam egressa fuerit: infruc¬
tu uberius habebit. Unde ⁊ llic subdr̃.
Tempus putationis aduenit. Inputati¬
one quippe sarmenta sterilia recidunt᷑.
ut ea que preualent uberius fructũ
ferant. Nrm̃ itaq putationis tempꝰ
tunc aduenit. quando infructuosam
ac noxiam corruptionem carnis de¬
serimus: ut adfructum anime ꝑue¬
nire ualeamus. Qui fructus nobis
erit uberrimus uisio unius. Cubitꝰ

Expanded text:
m, formosa per morum pulchritudinem. Quae cum jam de corruptione carnis educitur, ei procul dubio hiems transit, quia praesentis vitae torpor abscedit. Imber quoque abit et recedit, quia cum ad contemplandum in sua substantia omnipotentem Deum educitur, jam verborum guttae necessariae non erunt, ut pluvia debeat praedicationis infundi. Nam quod minus audire potuit, amplius videbit. Tunc apparent flores in terra, quia cum de aeternae beatitudinis vita quaedam suavitatis primordia praegustare anima coeperit, quasi jam in floribus odoratur exiens, quod postquam egressa fuerit, in fructu uberius habebit. Unde et illic subditur: Tempus putationis advenit . In putatione quippe sarmenta sterilia reciduntur, ut ea quae praevalent uberius fructum ferant. Nostrae itaque putationis tempus tunc advenit quando infructuosam ac noxiam corruptionem carnis deserimus, ut ad fructum animae pervenire valeamus. Qui fructus nobis erit uberrimus, visio unius. Cubitus
Abbreviated transcription (Latin):
ihic non dicit᷑. palme ante frontes. sed
ante frontes pictura palmarum. Ibi eñĩ
uictorie palma uidebitur: ubi iam sine
fine gaudebit᷑. Nam hic plerumq sc̃os
iuros aspicimus mira agere. uirtutes mul¬
tas facere. leprosos mundare. demonia ei¬
cere. tactu egritudines corporum fuga
hec nondum palme sunt. sed pictura pal¬
marum. Ham hec aliquando dantur ⁊

Expanded text:
et hic non dicitur: Palmae ante frontes, sed et hic non dicitur: Palmae ante frontes, sed ante frontes pictura palmarum. Ibi enim victoriae palma videbitur, ubi jam sine fine gaudebitur. Nam hic plerumque sanctos viros aspicimus mira agere, virtutes multas facere, leprosos mundare, daemonia ejicere, tactu aegritudines corporum fugarhaec necdum palmae sunt, sed adhuc pictura palmarum, nam haec aliquando dantur et
Abbreviated transcription (Latin):
requirens dicebat. Circuibo ⁊ immolabo
intab̾naculo eius. hostiam uibilationis.
Ecce ut unmolaret iubilationis hostiam cir¬
ciubat. quia nisi animum huc illucq ad
bonoꝵ uitam exquirendam mitteret. ip¬
se usq adiubilationis sacrificium ñ ꝑue¬
niret. Cũ uero sc̃i uiri intra eccłam ad loca
summa ꝑducunt᷑. eoꝵ uita quasi inspecu¬
lo ponitur. ut cuncti uideant bona que
debeant unitari. Unde ⁊ adhuc apte sub¬
ditur. Et ante frontes pictura palmarũ.
nantur: Ipse qͥ ppe dari uincentib solent.
Unde ⁊ de his qui incertamine martyrii
antiquum hostem uicerunt. etiam uic¬
tores in patria gaudebant: scriptum est.
alme in mamibus eoꝵ: et clamabant uoce
magna dicentes. Salus deo nr̃o: qui sedet
suꝑtronum ⁊ agno. Palmas quippe inma¬
nib habere ẽ: uictorias inoꝑatione tenu¬
isse. Cuius oꝑationis palma ibi retͥbuit᷑.
ubi iam sine certamine gaudetur. Unde

Expanded text:
requirens, dicebat: « Circuibo et immolabo requirens, dicebat: « Circuibo et immolabo in tabernaculo ejus hostiam jubilationis . » Ecce, ut immolaret jubilationis hostiam circumibat: quia nisi animum huc illucque ad bonorum vitam exquirendam mitteret, ipse usque ad jubilationis sacrificium non perveniret. Cum vero sancti viri intra Ecclesiam ad loca summa perducuntur, eorum vita quasi in speculo ponitur, ut cuncti videant bona quae debeant imitari. Unde et adhuc apte subditur: « Et ante frontes pictura palmarum. nantur? Ipsae quippe dari victoriae solent. Unde de his quoque qui in certamine martyrii antiquum hostem vicerant, et jam victores in patria gaudebant, scriptum est: « palmae in manibus eorum, et clamabant voce magna, dicentes: Salus Deo nostro, qui sedet super thronum, et Agno . Palmas quippe in manibus habere est victorias in operatione tenuisse. Cujus operationis palma ibi retribuitur, ubi jam sine certamine gaudetur. 1363 Unde
Abbreviated transcription (Latin):
nentur. ⁊ despecti humanis oculis ui¬
dentur. sed apud se sapientie studiis
uacant. ad cȩlestia anhelant. atq in
quantum preualent que sint gaudia
et̃na considerant: fenestre itaq obli¬
que sunt: sed in uestibulis. Bene aut̃
dicitur ꝑgirum: quia omnis inquificio
secretarum rerum gyrum habet dũ incogi¬
tatione sua dicit anmus. Putas ne hoc.
putas ne illud: Quasi cireuit: ut inueniat
quod querit. Cui cum incireũscͥptum lum̃
erumpere inagnitione ceꝑit. quasi ꝑ obli¬
quam fenestram raduis ueritatis uenit.
Sie quippe incontemplatione nr̃a multa co¬
gitationib circum eundo proficimus. sicut
exempla bonoꝵ sepe querimus. ut in mori¬
bus proficiamus. Nam cũ cogitat animꝰ
ad meliora transire. quicquid melius de
aliis audire possit exquirit. nunc huius
nunc sc̃i alterius uitam uentilat. Unde
ielectus quidam qui in expanso sinu sc̃ȩ
los miserat. bonoꝵ uitam ad imitationẽ

Expanded text:
nentur, et despecti humanis oculis vinentur, et despecti humanis oculis videntur, sed apud se sapientiae studiis vacant: ad coelestia anhelant atque, in quantum praevalent, quae sint gaudia aeterna considerant: fenestrae itaque obliquae sunt, sed in vestibulis. 21. Bene autem dicitur per gyrum, quia omnis inquisitio secretarum rerum gyrum habet, dum in cogitatione sua dicit animus: Putasne hoc? putasne illud est? Quasi circuit, ut inveniat quod quaerit. Cui cum incircumscriptum lumen erumpere in cognitione coeperit, quasi per obliquam fenestram radius veritatis venit. Sic quippe in contemplatione nostra multa cogitationibus circumeundo proficimexempla bonorum saepe quaerimus, ut in moribus proficiamus. Nam cum jam cogitat animus ad meliora transire, quidquid melius de aliis audire possit, exquirit: nunc hujus, nunc sancti alterius vitam ventilat. Unde et electus quidam, qui in expanso sinu sanctalos miserat bonorum vitam ad imitationem
Abbreviated transcription (Latin):
priuatum: quia ineo quod se habere p̃¬
cipuum putat: sepe alter ẽ dicior quẽ
habere apud se bom aliquid non puta¬
bat. Uude hic quoq adhuc aꝑte subiun¬
gitur. Similiter autẽ erant. ⁊ in uestibu¬
lis fenestre ꝑgyrum intrinsecus. Postquã
dixit fenestras infrontib. adiungit fenes¬
tras inuestibulis ꝑgirum intrinsecus. qͥa
non solum alta scã eccłe menbra que p̃¬
inuient. habent contemplationis grãm.
sed plerũq hoc donum etiam illa m̃bra
ꝑcipiunt. que isi iam ꝑdesiderium ad
sumnia emicant: tamen adhuc ꝑoffici¬
um in imo iacent. Nisi enim ⁊ his qui
despecti uidentur. omps ds̃ lum̃ contem¬
plationis infunderet. fenestre inuestibu¬
lis non fuissent. Uidemus itaq alios
in summis locis scẽ ȩccłȩ constitutos.
alta de celestib loqui: miro studio inꝗͣ¬
tum illustrata mens sufficit. suꝑne pa¬
trie secreta rimari fenestre sunt in fron¬
tibus. Alii uero inscẽ eccłe sinu conti¬

Expanded text:
privatum: quia in eo quod se habere praeprivatum: quia in eo quod se habere praecipuum putat, saepe alter est ditior, quem habere apud se boni aliquid non putat. Unde hic quoque adhuc apte subjungitur: « Similiter autem erant et in vestibulis fenestrae per gyrum intrinsecus. » Postquam dixit « fenestras in frontibus, » adjungit « fenestras in vestibulis per gyrum intrinsecus. » Quia non solum alta sanctae Ecclesiae membra, quae proeminent habent contemplationis gratiam, sed plerumque hoc donum etiam illa membra percipiunt, quae etsi jam per desiderium ad summa emicant, tamen adhuc per officium in imo jacent. Nisi enim et his qui despecti videntur, omnipotens Deus lumen contemplationis infunderet, fenestrae in vestibulis non fuissent. Videmus itaque alios in summis locis sanctae Ecclesiae constitutos alta de coelestibus loqui; miro studio in quantum illustrata mens sufficit, supernae patriae secreta rimari. Fenestrae sunt in frontibus. Alii vero in sanctae ecclesiae sinu conti
Abbreviated transcription (Latin):
hi qui ueri speculatores sunt. semper
sensum inhumilitate depͥmunt. atq
adeoꝵ mentes intelligentia contẽpla¬
tionis intrat. sed iactantia elationis
non intrat. Et patent itaq fenestre
imunite sunt. quia iaꝑta ẽ inmen¬
tib eoꝵ gr̃a qua replentur. ⁊ tam̃ ad
se aduersarium ingredi ꝑ suꝑbiam
non admittunt. Hotandum uero
quod intra portam undiq ꝑcircuitũ
fenestre obliquȩ eẽ memorantur.
on enim contẽplationis gr̃a summis dat᷑.¬
⁊ minimis nondatur. sed sepe hanc sũmi.
sepe minimi. sepius remoti. aliquando
etiam conuigati ꝑcipiunt. Si ergo nul¬
lum ẽ fidelium officiũ a quo possit gr̃a
contẽplationis excludi. quisquis cor intꝰ
habet illustrari exiam lumine contẽ¬
plationis potest: Q uia intra portam
undiq ꝑrircuitum fenestre obliquȩ
conftructe siuit. ut nemo ex hac gracia
quasi desingularitate głetur. nullus
se donum ueri liuminis estimet habere

Expanded text:
hi qui vere speculatores sunt semper hi qui vere speculatores sunt semper sensum in humilitate deprimunt, atque ad eorum mentes intelligentia contemplationis intrat, sed jactantia elationis non intrat. Et patent itaque fenestrae, et munitae sunt, quia et aperta est in mentibus eorum gratia qua replentur, et tamen ad se advenon permittunt. Notandum vero, quod intra portam undique per circuitum fenestrae obliquae esse memorantur. Non enim contemplationis gratia summis datur, et minimis non datur: sed saepe hanc summi, saepe minimi, saepius remoti, aliquando etiam conjugati percipiunt. Si ergo nullum est fidelium officium, a quo possit gratia contemplationis excludi, quisquis cor intus habet, illustrari etiam lumine contemplationis potest: quia intra portam undique per circuitum fenestrae obliquae constructae sunt, ut nemo de hac gratia quasi de singularitate glorietur. Nullus se donum veri luminis aestimet habere
Abbreviated transcription (Latin):
mis oblique fenestre ẽẽ ꝑhibẽtur. uel in
his que uixta thalamos non iam extrinse¬
cus sed ẽẽ intrinsecus dicuntur. Nam de
eisdem fenestris subditur:⁊ infrontibus
⁊infrontib eoꝵ que intra portam undi¬
ꝙ ꝑ circuitum fuerant constructe.: qͥa
qui cor intus habet ipse quoq lumen
contemplationis suscipit. Nam qui ad¬
huc exteriora immoderatiꝰ cogitant.
que sunt de et̃no lumine. rimȩ contem¬
plationis ignorat. Neq enim cũ corpo¬
ralium rerum imaginib illa infusio
incorporee lucis capitur. quia dum ui
sibilia cogitantur. lum̃ inuisibile ad
mentem non admittit᷑. Sed quisquis
iam lumini contemplationis urtendit.
curare magnopere debet. ut mentẽ sẽꝑ
inhumilitate custodiat. Nunquam
se de gr̃a qua infunditur extollat: ⁊rp¬
sas que mentes contemplantium sig¬
nant. qualessint oblique fenestre con¬
sideret. Per obliquas ienun fenestras
lumen intrat. ⁊ fur non intrat. quia

Expanded text:
mis obliquae fenestrae esse perhibentur, vel in mis obliquae fenestrae esse perhibentur, vel in his quae juxta thalamos non jam extrinsecus, sed esse intrinsecus dicuntur. Nam de eisdem fenestris subditur: IBID.-- Et inet in frontibus eorum, quae intra portam undique per circuitum fuerant constructa, quia qui cor intus habet, ipse quoque lumen contemplationis suscipit. Nam qui adhuc exteriora immoderatius cogitant, quae sint de aeterno lumine rimae contemplationis ignorant. Neque enim cum corporearum rerum imaginibus illa infusio incorporeae lucis capitur, quia dum sola visibilia cogitantur, lumen invisibile ad mentem non admittitur. Sed quisquis jam lumini contemplationis intendit, curare magnopere debet, ut mentem semper in humilitate custodiat, nunquam se de gratia qua infunditur extollat, et ipsas quae mentes contemplantium signant quales sint obliquae fenestrae consideret. Per obliquas etenim fenestras lumen intrat, et fur non intrat, quia
Abbreviated transcription (Latin):
abeatur gͦ fides in porta. que introducat
ad intelligentiam caritas in atrio. que
ꝗͥ qͥnquagnita describit᷑ cubitis: qͥa ꝑ deside¬
ria atq suspiria introducit animum¬
ad secreta gaudia quietis
Dequa quiet̾e ⁊ si adhuc
sicut ẽ ueritatis lumen non cernius:
iam tamen ꝑrimas intelligentie aliqͥd
pars illa ꝑquam lumen intrat angus¬
ta est: sed pars interior que lumen sus¬
cipit lata. quia mentes contemplantiũ
quamuis aliquid teniut̃ delumine uͦi
uideant. insemet ipsis tam̃ magna am¬
plitudine dilatant᷑. Que uidelicet ⁊ ip¬
sa que conspiciunt: capere pauca iux
pofsunt. Exiguum quippe ualde est
quod de tt̃intate contemplantes iuden.
sed exipso exiguo laxatur sinus m̃tiũ
in augmentum feruoris ⁊ amoris: Et inde
apud se ample sunt: unde ad seueritatis
lumen quasi ꝑ angustias admittunt.
Que magnitudo conteplationis. quia con¬
cedi non nisi amantib potest: inthala¬

Expanded text:
Habetur ergo fides in porta, quia introducit Habetur ergo fides in porta, quia introducit ad intelligentiam; charitas in atrio, quia qui quinquaginta describitur cubitis, quia per desideria atqad secreta gaudia quietis: de qua quiete etsi adhuc sicut est veritatis lumen non cernimus, jam tamen per rimas intelligentiae aliquid pars illa per quam lumen intrat angusta est, sed pars interior quae lumen suscipit lata, quia mentes contemplantium quamvis aliquid tenuitur de vero lumine videant, in semetipsis tamen magna amplitudine dilatantur. Quae videlicet et ipsa quae conspiciunt capere pauca vix possunt. Exiguum quippe valde est quod de aeternitate contemplantes vident, sed ex ipso exiguo laxatur sinus mentium in augmentum fervoris et amoris; et inde apud se amplae fiunt, unde ad se veritatis lumen quasi per angustias admittunt. Quae magnitudo contemplationis, quia concedi nonnisi amantibus potest, in thala
Abbreviated transcription (Latin):
nobis uisione iam minus aliquid salu¬
tis i gaudii non erit. Hinc etiam iube
tis dĩ gaudia eterna ꝑuenerit. laborem
igemitum ulteruis non habebit. Notan¬
dum uero quia locus qui describit᷑: ꝑ qͥnqͣ¬
ginta cubitos tendit. ⁊ ad faciem uestibu¬
li porte interioris ꝑtingere memoratur.
on ergo hoc loco ꝓpħa iamipsum uesti¬
bulum porte interioris: sed locũ interuis
qui tendit ad uestibulũ porte interioris
narrat. ꝑquem utiq locum sicut dixi¬
mus spes nr̃a signatur. Quȩdũ ęt̃nam
requiem querit. mentem aduestibulũ
porte interioris ducit. Hoc ipsum enimm
sa gaudia suspiramus. quod ȩt̃nȩ uitȩ re¬
quiem querimus: iam ad unterioris uesti¬
buli faciem propinquamꝰ. Signetur gͦ per
portam fides. ꝑ atrium caritas. ꝑ locum
uero qui ad faciem uestibuli interioris
propinquat. figuret᷑ spes: sine quib tbꝰ
uirtitib quisqius iam uti ratione pot̃.
ingredi adceleste edificium non potest.

Expanded text:
nobis visione, jam minus aliquid salunobis visione, jam minus aliquid salutis et gaudii non erit. Hinc etiam jubiltis Dei gaudia aeterna pervenerit, laborem et gemitum ulterius non habebit. Notandum vero quia locus qui describitur, per quinquaginta cubitos tendi ad faciem vestibuli portae interioris, pertingere memoratur. Non ergo hoc loco propheta jam ipsum vestibulum portae interioris, sed locum interiorem, qui tendit ad vestibulum portae interioris, narrat; per quem locum utique, sicut diximus, spes nostra signatur, quae, dum aeternam requiem quaerit, mentem ad vestibulum portae interius dicit. Hoc ipsum enim, sa gaudia suspiramus, quod aeternae vitae requiem quaerimus, jam ad interioris vestibuli faciem propinquamus. Signetur ergo per portam fides, per atrium charitas, per locum vero, qui ad faciem vestibuli portae interioris propinquabat, figuretur spes, sine quibus tribus virtutibus quisquis jam uti ratione potest, ingredi ad coeleste aedificium non potest.
Abbreviated transcription (Latin):
tionem querit. sed spem suam animus
ad futuram promissionem tendit. ut ex
temporalib et̃na ext̾renis celestia sꝑet.
Spes enim celestium mentem solidat. ne
ram habenius anime tutam ⁊ firmam.
⁊ incedentem usq ad interiora uelaminis
Dequib interioribus hic quoq subuingit.¬
ante faciem porte non exterior sed inte¬
rior ante portam locus describitur: dũ
usq ad faciem uestibuli porte interioris
ꝑtingere ꝑibetur. Unde udem lo¬
cus quinquaguita cubitis ditit᷑ mensu¬
ratus. ꝑ quinquagenarium numerum.
requies et̃na designat᷑. Habet enim sep¬
tenarius numerus ꝑfectionem suam.
quia eo dierum numerus ẽ completus.
⁊ ꝑ legem sabbatum in requiem datũ
est. Ipse autem septenariꝰ numerus ꝑ¬
seipsum multiplicatꝰ. ad quadraginta
nouem ducitur. Cui si monas additur:
ad quinquagenarium numerum ꝑ ne-¬
nitur. Quia omnis nr̃a ꝑfectio in illius¬
contemplatione unius erit in cuus

Expanded text:
tionem quaerit, sed spem suam animus tionem quaerit, sed spem suam animus ad futuram promissionem tendit, ut ex temporalibus aeterna, ex terrenis coelestia speret. Spes enim coelestium mentem solidat, ne ram habemus animae tutam ac firmam, et incedentem usque ad interiora velaminis . De quibus interioribus hic quoque subjungituante faciem portae » non exterior, sed interior ante portam locus describitur, dum usque ad faciem vestibuli portae interioris pertingere perhibetur. Unde et idem locus quinquaginta cubitis dicitur mensuratus. Per quinquagenarium quippe numerum, requies aeterna signatur. Habet enim septenarius numerus perfectionem suam, quia eo die, dierum numerus est completus, et per legem sabbatus in requiem datus est. Ipse autem septenarius per semetipsum multiplicatus ad quadraginta et novem ducitur. Cui si monas additur, ad quinquagenarium numerum pervenitur: quia omnis ncontemplatione unius erit, in cujus
Abbreviated transcription (Latin):
sustinet. Habet quidem frontem mne¬
dificio. sed ante frontẽ atrium non habet.
quia is qui seangustie odiorum subdi¬
dit. profecto caritatis latitudinẽ amisit.
am sicut insuꝑiori parte iam diximus:
pacientia ueraẽ: que et ipsum amat quem
portat. Nam tolerare ⁊ odisse non est
uirtus mansuetudinis: sed uelam̃ fu¬
roris. Et notandum est quod hoc ipsum
atruim porte dicitur. Porta quippe nr̃a
est aditus ad regnum: ⁊ dm̃ ⁊ proximũ
ꝑfecte amare. iam ad ingressum regni ẽ
tendere. Inquantum enu quis amat.
in tantum ad ingressum propinquat.
nquantum uero amare negligit: in tantũ
in gredi recusat. quia nec studet uidere
quod appetat. Tunc ergo habenius atrium
porte: quando ex latitudine caritatis ad su¬
ꝑnam uitam quam adhuc contingere m¬
nune possumus. iam ꝑdesiderium utͣmꝰ.
taq cum bonum opus erga proximũ agi¬
tur: restat ut eiꝰdem boni oꝑis intentio
discernatur. si non presentis gr̃e retribu¬

Expanded text:
sustinet, habet quidem frontem in aesustinet, habet quidem frontem in aedificio, sed ante frontem atrium non habet: quia is qui se angustiae odiorum subdidit, profecto charitatis latitudinem amisit. Nam sicut in superiore parte jam diximus, patientia vera est, quae etportat. Nam tolerare, sed odisse, non est virtus mansuetudinis, sed velamentum furoris. Et notandum quod hoc ipsum atrium portae 1360 dicitur. Porta quippe nostra est aditus ad regnum. Et Deum ac proximum perfecte amare jam ad ingressum regni est tendere. In quantum enim quisque amat, in tantum ad ingressum propinquat. In quantum vero amare negligit, in tantum ingredi recusat, quia nec studet videre quod appetit. Tunc ergo habemus atrium portae, quando ex latitudine charitatis ad supernam vitam quam adhuc contingere minime possumus jam per desiderium intramus. Itaque cum bonum opus erga proximum agitur, restat ut ejusdem boni operis intentio discernatur, si non praesentis gratiae retribu
Abbreviated transcription (Latin):
dolorib gaudia et̃na reciꝑe. et hoc in¬
cipit quod affligit᷑ amare̾ atrũi ante
frontes est. idẽ inꝑfectione oꝑis. latitu¬
do dilectionis. Et notandum quoddr̃.
ꝑ omne quod agit semꝑ se incaritatis
amplitudine dilatet. ne hunc aut timor
aut odia angustent. Siquis enim deu̾¬
bo dĩ loquitur. ⁊ caritatem quam p̃dicat.
inmente nonseruat. edificui frontem
habet. sed atriũ ante frontẽ non habet.
iquis elemosinam indigentib largit᷑.
⁊ ꝑhanc fortasse in corde extollitur. nec
ex caritate proximi inopie subuenit. sed
se se elatione tacita extollit:. frontẽ quidẽ
uIedificio ostendit. sedirxta frontẽ atͥum
non fecit. Siquis illatas a proximo con¬
tumelias tolerat. ⁊ mala obiecta tacitus
strat. sed sidolorẽ incorde non habeat. si
lucrari ad tranquillitatem mansuetudi¬
nis etiam ipsum qui male excesserat que¬
rat. Ham si pacientiam exteruis adhibeis
intus dolorem tenet. nec amat eum quẽ

Expanded text:
doloribus gaudia aeterna recipere, et hoc indoloribus gaudia aeterna recipere, et hoc incipit quod affligitur amare. Atrium ergo ante frontes ejus est in perfectione operis latitudo dilectionis. 14. Et notandum quoe quod agit semper se in charitatis amplitudine dilatet, ne hunc aut timor aut odia angustent. Si quis enim de verbo Dei loquitur, et charitatem quam praedicat in mente non servat, aedificii frontem habet, sed atrium ante frontem non habet. Si quis eleemosynam indigentibus largitur, et per hanc fortasse in corde extollitur, nec ex charitate proximi inopiae subvenit, sed se per elationem tacitam extollit, frontem quidem in aedificio ostendit, sed juxta frontem atrium non fecit. Si quis illatas a proximo contumelias tolerat, et male objecta tacitus strat; sed si dolorem in corde non habeat, si lucrari ad tranquillitatem mansuetudinis etiam ipsum qui male excesserat, quaerat. Nam si patientiam exterius adhibens, intus dolorem tenet, nec amat eum quem
Abbreviated transcription (Latin):
nimis. De hac tterum psalmista ait
Statusti in loco spacioso pedes meos.
Sed ecce dum loquor. ammo occurrit qͦmͦ
lata ẽ caritas: si ꝑcaritatẽ ꝑtingitur
uerba labioꝵ tuoꝵ: ego custodiui uias
duras. Atq in eiuangłio dñs dicit.
ugum enim meum suaue ẽ ⁊ onus me¬
um leue. Quomodo ergo lata ẽ caritas.
si ante angusta porta: Quomodo uigũ
Sed hanc nobis questionem citius ipsa
caritas soluit: quia uia dĩ ⁊ inchoantib
angusta ẽ ⁊ ꝑfecte iam uiuentib lata.
Et dura sunt que contra usum sp̃ĩalit̃
animo proponimus: et tamen onꝰ dĩ leue
ẽ pꝰꝗͣ hoc ferre ceꝑimꝰ: ita ut pro amore eiꝰ
et ꝑsecutio placeat. ⁊ omnis afflictio in
mentis dulcedinem ueniat. Sicut sc̃ĩ
quoq apłi gaudebant. cum prodno fla¬
gella tolerabant. Ipsa ergo angusta por¬
ta amantibis lata fit. ipse uiȩ durȩ sp̃a¬
liter currentib molles ⁊ plane fuint.
um enim scit animus se ꝓtemporalib

Expanded text:
nimis . De hac iterum Psalmista ait: nimis . De hac iterum Psalmista ait: Statuisti in loco spatioso pedeSed ecce dum loquor, animo occurrit quomodo lata est charitas, si per charitatem attingitur verba labiorum tuorum ego custodivi vias duras . Atque in Evangelio Dominus dicit: Jugum enim meum suave est, et onus meum leve . Quomodo ergo lata charitas si angusta porta? quomodo jugum Sed hanc nobis quaestionem citius ipsa charitas solvit; quia via Dei et inchoantibus angusta est, et perfecte jam viventibus lata. Et dura sunt quae contra usum spiritaliter in animo proponimus, et tamen onus Dei leve est, postquam hoc ferre coeperimus: ita ut pro amore ejus et persecutio placeat, et omnis pro eo afflictio in mentis dulcedinem veniat; sicut sancti quoque apostoli gaudebant, cum pro Domino flagella tolerabant . Ipsa ergo angusta porta amantibliter currentibus molles et planae fiunt; dum enim scit animus se pro temporalibus