comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mondus. s. omĩa elem̃ta Istud oñdit hugo de sancto uictore
dicens celum dͭ ego sibi lacem mĩstui ad sollaciũ. aet dͭ
ego omne genus auiũ sibi dedi ad obsequiũ. aqua dͭ ego
diu̾sa gn̾a pisciũ dibi dedi ad esum. terra dł ego panem
et uniũ sibi dedi ad nut̾mentũ. ideo ignis clamabit
ame combireat᷑ aqua clamabit. ame demergatur. a er
clamabit ame uentiletur. teyra clamabit ame absorbe¬
atur. infermis clamabit ame deglutiat᷑. sap̃. uͦ arma
est ꝓpͫ scelus nã omĩa pcta q̃ modo sũi occulta exempla¬
tũc ꝓsiliẽt et suũ accusabut actorẽ. nã tinea uestimẽtoꝵ
accusabit uãĩ glõsum. Crugo metalloꝵ accusabit auaꝵs.
merces pauperũ defraudata accusabit tyrãnum uiolentũ.
miquũ edificiũ accusabit usurariũ. Detrib primis
dĩ. ia.uͦ Diuicie uestre putrest̃e sunt et uestimc̃ta ur̃a
atineis cõesta sũt. Aurum et argentũ ur̃m erngiiau᷑

Expanded text:
menta. Et istud ostendit Hugo de Sancto Victore dicens: ‘Celum dicet: “Ego lucem sibi ministraui ad solatium”. Aer dicet: “Ego omne genus auium sibi dedi ad obsequium”. Aqua dicet: “Ego diuersa genera piscium sibi dedi ad esum”. Terra dicet: “Ego panem et uinum dedi sibi ad nutrimentum”. Ideo ignis clamabit: “A me comburatur”; aqua clamabit: “A me demergatur”; aer clamabit: “A me uentiletur”; terra clamabit: “A me absorbeatur”; infernus clamabit: “A me deglutiatur”’, Sap. V: ‘Arerit proprium scelus; nam omnia peccata que modo sunt occulta tunc extra prosilient et suum accusabunt actorem. Nam tinea uestimentorum accusabit uani gloriosum, erugo metallorum accusabit auarum, merces defraudata pauperum accusabit tirannum uiolentum, iniquum edificium accusabit usurarium. De tribus primis dicitur Iac. V: ‘Diuitie uestre putrefacte sunt et uestimenta uestra a tineis comesta sunt, aurum et argentum uestrum eruginauit
Abbreviated transcription (Latin):
infirmus in corde qr heb̾at cogitators noxias ⁊ uanas eoat
in firmus erat infinus in pedib qr habebat affectionem
⁊rat insirmus in toto corꝑe quia hebat tot uitã nuddanã
bus nos sanaret uoluit pͥmo uuluari ĩ capite nt̃ sauaret
nr̃as obliquas intenciones uoluit uulu̾ari in manie ut
sanaret nras malas ⁊ remissas ingracões uoluit uulnari
in corde ut sanaret nr̃s noxias ⁊ uanas cogitacoes uo
uuluerari in p̃edib ut sauaret nostras mĩnũdas ⁊ terrenas
affertions uoluit uuluerari et flagellari in toto corpe ut nos¬
omes sanaret

Expanded text:
infirmus in corde quia habebat cogitationes noxias uel uanas; erat infirmus in pedibus quia habebat affectionem Erat infirmus in toto corpore quia habebat totam uitam mundanam  uulneribus nos sanaret, uoluit primo uulnerari in capite ut sanaret nostras obliquas intentiones; uoluit uulnerari in manibus ut sanaret nostras malas et remissas operationes; uoluit uulnerari in corde ut sanaret nostras noxias et uanas cogitationes; uoluit uulnerari in pedibus ut sanaret nostras immundas et terrenas affectiones; uoluit uulnerari et flagellari in toto corpore ut sanaret
Abbreviated transcription (Latin):
sus pulc̾us stat in cloaca inf̾in ꝙ staret in camia pit
uo tliẽ ig̾ latͦ pulc̾us stat in patiblo ĩ f̾nalis toruẽ¬
ti ꝙͣ staret in solio maiestatꝭ dei. Octauo legauit cr̃c¬
ip̃os quales peccando nos fin̾imnꝰ ⁊ manea ꝰ iles per
gr̃am fĩti simuns Ecie enum quĩ suꝑbus fu̾it si hu¬
milis factus ⁊ se ip̃m relinquit si luxuriosus uitã
mutauit abuegauit q̃d fint ¶i auarus elargiri de¬
discit ⁊ aliena daꝑe de sistit semet ipz relinquit est

Expanded text:
us pulchrius stat in cloaca inferni quam staret in camera picbo’; talis igitur latro pulchrius stat in patibulo infernalis tormenti quam staret in solio maiestatis dei. Octauo legauit cros quales peccando nos fecimus et maneamus quales per gratiam facti sumus. Ecce enim qui superbus fuit, si humilis factus est, semetipsum reliquit; si luxuriosus uitam mutauit, abnegauit quod fuit; si auarus elargiri didicit et aliena rapere destitit, semetipsum reliqui
Abbreviated transcription (Latin):
fusas ⁊ ꝓ nob̾ ut̃ nos cedim̾e̾t ⁊ ialnaret homo quid euat ex¬
clusus a celo niclusus in inserno siue ĩ limbo ⁊ rechusus in
exilio ⁊ ĩdeo sancuis xͦ effusus ⁊ u honnem ad celum re¬
duceret de libo exħeret ⁊ in mudo sine in exilio ꝯfortare
¶Primo igitur homo a celo exclusus erat ideo sangnis xͥ
susus ⁊ ut ip̃m ad celum reducet. Otia enm erant q̃ hõĩez
impediebant ne ad celum redirei p ͫ erat qr porta celi erat
q̃dam exat int̾po ᷝ ͣ que honnem ab mitssu ꝓhibebat. uñ dr̃¬

Expanded text:
edimeret atque saluaret. Homo quidem erat exclusus a celo, inclusus in inferno siue in limbo et reclusus in exilio. Ideo sanguis Christi fusus est ut hominem ad celum reduceret, de limbo extraheret et in mundo, siue in exilio, confortaret. Primo igitur homo erat exclusus a celo; ideo sanguis Christi fusus est ut ipsum ad celum reduceret. Tria autem erant que hominem impediebant ne ad celum rediret. Primum quia porta celi erat quedam erat interposita, que hominem ab ingressu arceret, un
Abbreviated transcription (Latin):
nobie talitꝰ se extendit debemius ⁊ nos ad ip̃m ep̃nd
et as ip̃o trahi Nam extendit se pro nos de celo usqz ad
dtam de utero in p̾sepium de p̾sepio ĩ mũdi exilui de
mudo in patibulũ de patibulo in sepultrid de sepult.
in limbu de lunbo redit ĩ muddi de m̃do se exndit
usq ad celum de celo ad iudinum¬

Expanded text:
otaliter extendit debemus et nos ad ipsum extendi et ab ipso trahi. Nam extendit se pro nobis de celo usque in uterum uirginis, de utero in presepium, de presepio in mundi exilium, de mundo in patibulum, de patibulo in sepulchrum, de sepulchro in limbum, de limbo rediit in mundum, de mundo se extendit usque ad celum, de celo se exten
Abbreviated transcription (Latin):
ie o ͦ. Sepe in st̃pturis xp̃e agnnis appellatur
ꝓpr mansuetu ͧͤ ⁊ innocencia. Niam sicꝭ̃ dͭ ysidorꝰ
cer̾a aĩalia armandt n᷑a solum agnũ duisit ĩ huiẽ
Non enum ht̃ cormia ad uentiland nͥ dentes ad mor¬
dendꝰn  uniues ad lac̾and̾ s mãsnetꝰ ⁊ innocẽe ĩnei.¬

Expanded text:
agnus appellatur propter mansuetudinem et innocentiam. Nam, sicut dicit Ysodorus, cetera animalia armauit natura, solum agnum dimisit inermem. Non enim habet cornua ad uentilandum nec dentes ad mordendum nec ungues ad lacerandum, sed mansuetus et innocens in
Abbreviated transcription (Latin):
me maligni in ec̾nũ quod quid legadium ualde ꝯpent
eis quia pultraus stant in inf̾no ꝙͣ starent i padiso
mõd onditur torplici exemplo p ͫ⁊ quia pulcus manet
portus in luto ꝙ̃ in flondo prato portus ⁊ luxuriosus d̃¬
luti iõ pult̾us manet in luro inf̾nalis Golupͥ Ieu seti
ditat᷑ ꝙͣ in prato florido celest amenitat ¶s cdm ꝙ ͫ¬

Expanded text:
 ignem eternum”. Quod quidem legatum ualde competit eis quia pulchrius stant in inferno quam starent in paradiso, quod ostenditur triplici exemplo. Primum est quia pulchrius manet porcus in luto quam in florido prato. Porcus est luxuriosus luti’; ideo pulchrius manet in luto infernalis feditatis quam maneret in prato florido celestis amenitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
pertransibit gladins familia eius fint euacuata fide qr
oins apli fidem ꝑdiderunt ¶Tercio trahit nos xͤ per
quod paret per mi ͦͬ signa que sunt sudare sitire ru¬
bere ⁊ uestunc̃ta ferce nõ posse qñ eiñ aliquis sudatĩ
facie ⁊ in toto corpore signũ ⁊ intensi corꝑis caloris xp̃e
ignur sudorẽ enuisit q̃ tanius fuit ꝙ in t̾ra decuodebit
⁊ tantus suit ardor ꝙ humorẽ flenmna  dsangine cõũ

Expanded text:
pertransibit gladius’; eius familia fuit euacuata fide, quia omnes apostoli fidem perdiderunt. Tertio trahit nos per quod patet per quatuor signa que sunt sudare, sitire, rubere et uestimenta ferre non posse. Quando enim quis sudat in facie et in toto corpore, signum est intensi caloris. Christus igitur sudorem emisit qui tantus fuit quod in terram decurrebat, et tantus
Abbreviated transcription (Latin):
ral Ihslus aiiena de¬
monum. et illud erat imutum. lu .xiͦ. Quia dẏabolꝰ
misto tempore quadra ͭ ͦ magis excercet conatus sue tẽtacõis
ideo ectͣa induab dnĩtis precedentib tenitacõnes suas ã¬
inguet isst canendas. Corum enĩ quos tentat sunt mi ͫ
gna. quosd enĩ tenitat sc̃o nequaꝙͣ superat isti signͣtur
per tenitacõnem xͥ. aliquos tentat et superat et per diu̾si
uicia uexat. isti sigñtur perfiliam mulier chananee. q̃¬

Expanded text:
rat Ihesus eiciens demonium et illud erat mutum. Luc. XI. Quia dyabolus in isto tempore quadragesimali magis exercet conatus sue temptationis, ideo ecclesia in duabus dominicis precedentibus et in istadmonet esse cauendas. Eorum enim quos temptat quatuor sunt genera. Quosdam enim temptat, sed nequaquam superat; isti significantur per temptationem Christi. Alios temptat et superat et per diuersa uitia uexat; isti significantur per filiam mulieris Chananee,
Abbreviated transcription (Latin):
marati pn ¶  ides ꝑ eum ꝓct̃or surmificatur.
Cieca enis curacionem xp̃us oñdit suã potentiam. sapientiam
at bonitatem. Primo quidem triplex opus magne potentie
circa ip̃m ostenditur ¶ Prmiũ est qr demoniũ ab eo exeo ex
nõ soluit. Deus sm̃ dedit honĩ. tria dequib uult pe sione

Expanded text:
ideo per eum peccator significatur. Circa cuius curationem Christus ostendit suam potentiam, sapientiam et bonitatem. Primo quidem triplex opus magne potentie circa eum ostenditur. Primum est quia demonium ab eo expnon soluit. Deus enim dedit homini tria de quibus uult pensione
Abbreviated transcription (Latin):
ut me debeatis octidere. uel potest itligi de ucidinãtib ut sit
seusus qyͣnis dyabolum uĩcerim et ligauerim tñ nillus decõ
temptandi tã nequitur eos tẽtat ꝙ scpe uincit Et superat.

Expanded text:
ut me debeatis occidere ». Vel potest intelligi de recidiuantibus, ut sit sensus: «Quamuis dyabolum uicerim et ligauerim, tamen nullus de temptandi tam nequiter eos temptat quod sepe eos uincit et superat».
Abbreviated transcription (Latin):
et tibi dũantun et ideo ee Auis ancillarum inearum
Cũ ꝙ famuli alexandri uellent in eum ienere ait ale¬
uander. uidete ne quis contingat ꝙ seruus dei est et ueri¬
tatem dixit.

Expanded text:
et tibi dominantur, et ideo seruus es ancillarum mearum». Cum igitur famuli Alexandri in eum uellent irruere, ait Alexander: «Videte ne quis eum contingat, quia seruus dei est et ueritatem dicit».
Abbreviated transcription (Latin):
nes phũs cũ alexandrum argueret et ille potẽciã suã
allegarit s. Respondł dyogenes potencia tua et gloria
ceteritam non tuneo qr iam nou est. Quturam non pa¬
monesto quia dibia et incerta est / pñtem pet emupendo . n
morientanea est et mictu octłi amislanda. taler etiam
habent libertatem amini mno peccando qr dedignantur

Expanded text:
nes philosophus, cum Alexandrum argueret et ille potentiam suam sibi nes philosophus, cum Alexandrum argueret et ille potentiam suam sibi allegaret, respondit Diogenes: «Potentia tua et gloria reteritam non timeo, quia iam non est; futuram non pertimesco, quia dubia et incerta est; presentem parui pendo, quia momentanea et in ictu oculi annullanda est». Tales etiam habent libertatem a
Abbreviated transcription (Latin):
et mmixta obliione. sanitas nuxta est egritudint.
Dita est cũ morte nxta. Inpñti enĩ uita ista iũt nixta
sed ibã uita erunt pura. In inferno exrunt fetulenta.
nebunt omia purissima. s. gaudiũ sine dolore. sapĩa
sine obliuõe. sanitas sine egritudine, et uita sine morte
Tercio ip̃a mũdana sũt uãna. hñt enĩ uanitatẽ exꝑte
pͥncipii qr exnichillo sunt. exparte medii qr multipliciꝰ
mitablitati sunt subdita. Exparte finis qr cito adn¬
chilum Redigendasũt. et ͭͥ in ͦ. cuncta subiacent uani¬
tati hoc refert᷑ ad uanitatẽ exparte medii. Detera sit
facta. hoc Refertur ad uanitatem exparte pͥncipii et in
terra pariter Reuertent᷑ hoc refert᷑ ad uanitatẽ exparte¬
sinis.  Tercia efficacia uerbi dei est quia illi qui
huant uerba deiꝰ assetunt᷑ plenã libetatem ideo subdit
et ueritas siberab ͭ uos. tases euĩ siñt sibectatem aumi
marguendo et non impeccando. ip̃ĩ tĩ arguũt potenter

Expanded text:
sanitas mixta est cum egritudine, uita mixta est cum morte. In presenti igitur uita ista sunt mixta, sed in uita beata erunt pura, in inferno autem erunt feculenta. nebunt omnia purissima, scilicet gaudium sine dolore, sapientia sine obliuione, sanitas sine egritudine, uita sine morte. Tertio, ipsa mundana sunt uana. Habent enim uanitatem ex parte principii quia ex nichilo sunt, ex parte medii quia multiplici mutabilitati subiecta sunt, ex parte finis quia ad nichilum rediguntur, Eccl. III: ‘Cuncta subiacent uanitati’, hoc refertur ad uanitatem ex parte medii, ‘de terra facta sunt’, hoc refertur ad uanitatem ex parte principii, ‘et in terram pariter reuertuntur’, hoc refertfinis. Tertia efficacia uerbi dei est quia illi qui obseruant uerba dei assequuntur plenam libertatem, ideo subdit: “Et ueritas liberabit uos”. Tales enim habent libertatem animi in arguendo et non peccando; ipsi enim arguunt libere
Abbreviated transcription (Latin):
mũdant᷑ exeo ꝙ animꝰ eorum conũsus est interram. Nã sicut
dixͭ augꝰ. talis est unusquisq quatis est dilectio sua. Si
terram diligis teryaes. si deui diligis deus es. sinit enm
lateres aqua non lauãtur sed magis inquinãtur. sic net
tales cum interram suit comlisiꝰ osee. ix esffacti sunt ab hoĩa

Expanded text:
quod animus ipsorum conuersus est in terram. Nam, sicut dicit Augustinus, talis est unusquisque qualis est dilectio sua: ‘Si terram diligis terra es, si deum diligis deus es’. Sicut enim lateres aqua non lauantur sed magis inquinantur, sic nec tales cum in terram sint conuersi, Os. IX: ‘Facti su
Abbreviated transcription (Latin):
et mundan ¶ldquod dictudũ est ꝙ licet uerba dei suit
ignis. tñ igne inflãmari nõ pñt. exeo ꝙ inter se et istum
ignem dĩonem faciunt. et murum ferrcum ponũt ip̃m pct̃m¬
sed mq̾tates uestre diuiserũt inter uos et deui uestrum.
et pct̃a ur̃a abscondenũt faciem eius a uobis ne exau. młt

Expanded text:
et mundantur? Ad quod dicendum quod licet uerba dei sint ignis tamen multi inflammari non possunt, ex eo quod inter se et istum ignem diuisionem faciunt et murum ferreum ponunt, ipsum sciniquitates uestre diuiserunt inter uos et deum uestrum, et peccata uestra absconderunt faciem eius a uobis ne exaudiret
Abbreviated transcription (Latin):
dulciter ne caro nos alliciat fortiter ne adu̾sitas mõdi
nos frangat et sapient̾ ne dya ᷝ ͥ astucia nos decipiat. Ius
trib modis beata uirgo xp̃m dilexͭ ¶ Primo dilex ͭ dulciter
ad ardoron diumi amoris. cañ uͦ Amina mea liq̃facta
est tam dulciter eum dilexit ꝙ amor erris mea extasĩ
exñs sua uulnera obluuomi tradebat. et mris iẽõr
erat sicut ⁊̃ extasim fecerat nimr̃e quod iiuedio in¬
terfectoꝵ manebat nec ip̃os expanescebat ¶Scdõ
et mamore. sed tñ debiles infide sicut deuote młieres
qui xp̃m mortuũ dilexerut et abeiꝰ. conce non Re¬
cesẜũt. s tñ fidem perdiderũt beata autẽ uirgo
ci mori ꝙͣ abeiꝰ dilectione separari. cañ uin ᵈ fortis
est ut mors dilectio fuit fortior massociacõe̾ qr iupͣ
crucẽ inmobius stetit. io. uniͦ¶ Stabat inpͣ crutẽ
ihesui. mater eius. ffuit fortissima in fide qr fides in
ipsa sola remanssit. nec tempore passiomis mea ex¬

Expanded text:
dulciter, ne caro nos alliciat, fortiter, ne aduersitas mundi nos frangat, et sapienter, ne dyaboli astutia nos decipiat. Istis tribus modis beata uirgo Christum dilexit. Primo dilexit eum dulciad ardorem diuini amoris, Cant. V: ‘Anima mea liquefacta est’. Tam dulciter dilexit quod amor in ea extasim o, in cruce existens, sua uulnera obliuioni tradebat et matris memor erat, similiter extasim fecerat in matre que in medio interfectorum manebat nec ipsos expauescebat. Secundo tione, sed tamen debiles in fide, sicut deuote mulieres que Christum mortuum dilexerunt et ab eius cruce non recesserunt, sed tamen fidem perdiderunt. Beata autem uirgo sibi mori quam ab eius dilectione separari, Cant. VIII: ‘Fortis est ut mors dilectio fuit’; fortior in associatione, quia iuxta crucem immobilis stetit, Ioh. XIX: ‘Stabat iuxta crucem Ihesus mater eius etc.’; fuit fortissima in fide, quia in ipsa sola fides remansit nec tempore passionis ex
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmum est qr quãtum cumq filius tuus essẽt puer delicatus
tñ in hus que dei erant sibi pariter parcere nolebat sed ad festui¬
geret tñ nũꝙͣ sibi dissuadere uoluit qn coucẽ ascenderet.
it mortem ꝓhumano gn̾e sustm̾et ¶ Tercium signum¬
est qr ꝙͣus scroet filiũ in cruce positum grauissimos dolores
pati tñ nmnꝙͣ sibi suasit et de cruce destendet et a dolorib
sibi parc̾et ix quo instruũt᷑ parentes ꝙ filios suos a pu¬
tricia bons studus debent assuefacere nec a bons ꝓpositiez
qr sigilla pudoris sibi illibata ẜuau̾it in sua pueritia
adimpcias ad p̾ces mris aquam in uinũ mutauit
in sua passione qr decruce ip̃am Iohãn conmendauit.
post suam resurrectõnem. qr sicut dͭ seduliꝰ ¶ xpũs eesur¬
et adsue maiestatis dexteram colsocauit.

Expanded text:
Primum est quia, quantumcumque filius suus esset puer delicatus, tamen in hiis que dei erant sibi parcere nolebat, sed ad festiuiligeret, tamen numquam sibi dissuadere uoluit quin crucem ascenderet et mortem pro humano genere sustineret. Tertium est quia, quamuis sciret filium suum in cruce positum grauissimos pati dolores, tamen numquam sibi suasit ut de cruce descenderet et a doloribus sibi parceret. Ex quo instruuntur parentes quod filios suos a pueritia bonis studiis debent assuefacere, nec a bonis propositis  in sua infantia, quia sigilla pudoris sibi illibata seruauit; in sua pueritia,ad nuptias ad preces matris aquam in uinum mutauit; in sua passione, quia de cruce ipsam Iohanni recommendauit; post suam resurrectionem, quia, sicut dicit Sedulius, Christus resuret ad suam dexteram collocauit.
Abbreviated transcription (Latin):
crt uetaretes uolũtatis ipam implendodes suauispimo
amore. pater h̃tat in taber nal ꝰ mĩorie impeats ipam
coguiti et dilecti ppetua tencõne. Ceistis trib taberlis
et manssionib trmitatis dr̃ .i0 .xiiiiͦ. aderim ueniemꝰ
et otiaussi fipd eũ fuci ¶ Tercio destribit hec tñicio
aiocuriditate consorcii. qr ibi fu̾n̾t moysẽs. helyas.
pelens. iacobus. et iohannes incelesti eã gl̃a habebimꝰ
isenios oms sauctos ueteris et nouiꝰ testamenti
per racobum qui interp̾tatur supplantaton. Inconfessores
qui fu̾nt pleni sapientia dei qui intelligũ᷑ per petrum q .
interp̾tat᷑ agnostens. Et in uirgines qui intelligunt᷑.
lrẽre testimoniũ sui aduentus ab illis qui sunt incelo. idest.
apatre qũ dicit. Hic est filius intus dilectus/ ab illis qui
sunt in mondo .i. Apetro ⁊ aco. et. Iohẽ. abillis qui sunt

Expanded text:
culo uoluntatis, implendo ipsam dei suauissimo amore, pater habitat in tabernaculo memorie, implendo ipsam cogniti et dilecti perpetua retentione. De istis tabernaculis et mansionibus trinitatis dicitur Ioh. XIIII: ‘Ad eum ueniemus etiucunditate consortii, quia ibi fuerunt Moyses et Elyas, Petrus, Iacobus et Iohannes. In celesti enim gloria, habebimus in socios omnes sanctos ueteris et noui testamenti. iguntur per Iacobum qui interpretatur subplantator, in confessores qui fuerunt pleni sapientia dei, qui intelliguntur per Petrum qui interpretatur agnoscens, et uirgines qui intelliguntur ere testimonium sui aduentus ab illis qui sunt in celo, id est a patre, quando dixit: “Hic est filius meus dilectus”, ab illis qui sunt in mundo, id est a Petro, Iacobo et Iohanne, ab illis qui sunt
Abbreviated transcription (Latin):
CTalis mater erat ille qui dicebat᷑ . gał in Rulioli
mei quos Iterũ pturior. donec formetur in uobis xp̃s. tr̃it est
frater et soror xpĩ. qñ facit cum xx̃o eiusdem patris uolũ¬
tatẽ. nã xp̃s facit uolũtatẽ pr̃is. io .ui ͦ. Destendi decelo nõ.
ut fatiã uolũtatẽ meã. sed .uo. enis qui mi me Nos eciã

Expanded text:
at qui dicebat Gal. IIII: ‘Filioli mei quos iterum parturio donec formetur in uobis Christus’. Tunc est frater et soror Christi, quando facit cum Christo eiusdem patris uoluntatem; nam Christus fecit uoluntatem patris, Ioh. VI: ‘Descendi de celo non ut faciam uoluntatem m
Abbreviated transcription (Latin):
gnat appłs ad ro. xuͦ dicens. probans q̃ sit uolũtas
dti bona beneplacẽs et ꝑfecta. quod aut dͭ beneplacẽs
dei bonan et Isti sunt bom. cisn suns qui facuis uolictass.
dei bonam et placentẽ. et isti sunt melloree. Abo sut q¬
faciũt uoluntatẽ dei benepsacitã. et isti sunt opsimi
Abre sete qui faciũt uollĩtatẽ dei perfectam et otisut
peroxtumi. uoluntae de bona confistit inuitando mohi

Expanded text:
gnat apostolus, Ro. XII: ‘Probetis que sit uoluntas dei, bona, beneplacens et perfecta’; quod autem dicit ‘beneplacens’ dei bonam, et isti sunt boni; alii qui faciunt uoluntatem dei placentem, et isti sunt meliores; alii qui faciunt uoluntatem dei beneplacentem, et isti sunt optimi; alii qui faciunt uoluntatem dei perfectam, et isti sunt peroptimi. Voluntas dei bona consistit in uitando prohi
Abbreviated transcription (Latin):
der beneplatẽs ꝯsistit. nn consinando li consiliat.
Si consiliũ paupertatis castitatis et obediesitie.
Uolũtas dei perfecta cõsistit insyarido suꝑerogata.
Consilio castitatis st addit. nõ tm̃ suare tastitatẽ.
continẽcie s eciam uirginalẽ mundiciã ¶ onsilio
obediẽcie st addit ẜuare obedientiã nõ tm̃i usoꝵ
ad dampna Rerum. ⁊ usq admortem. Digritas
autẽ hiuꝰ gñacõis bonoꝵe consistit nihot ꝙ funt
honio. suando dei uoluntatem et habendo cumxpõ
cãd nature conformitatẽ. nã suando dei uoluita

Expanded text:
dei beneplacens consistit in conseruando dei consilia, scilicet consilium paupertatis, castitatis et obedientie. Voluntas dei perfecta consistit in seruando supererogata, communi, consilio castitatis superaddit non tantum seruare castitatem continentie, sed etiam uirginalis munditie, consilio obedientie superaddit seruare obedentiam, non tantum usque ad dampna rerum, sed etiam usque ad mortem. Dignitas autem huius generationis bonorum consistit in hoc quia homo seruando uoluntatem dei et habendo cum Christo eandem nature conformitatem. Nam seruando uoluntatem
Abbreviated transcription (Latin):
.xxxͦ honor est homi qui siꝑat se acointenciomib
om̃s aut̾ stulti quiescent᷑ cõtumeliis. ¶ Scdẽ
duros bollos. corpus .s. et aĩam deuorando. Talit̾
eñ dyabolo debemꝰ Resistere. et fugiet anobis. et
bene dixit fugiet/ aquibzd .i. nõ exit sed meis
quiescit sicut in auaris superbis et luxuriosis
Ios. polᵒ sub umibra dorminᵗͭ ecte umbra auaricie
lotis ecte turpitudo luxurie ab aliqͥb uero exit
cendit sicut atepidis quos nõ plent deserit, abali¬
quib uero exit et fugᵃ sic a uiris ꝑfãs qui fortit̾
ei resistunt. et ip̃m infugã cõutunt nã sit᷑ dt
g̾goi Sdyabolo cum Resistit᷑ est ut formica quo eiꝰ¬

Expanded text:
XX: ‘Honor est homini qui separat se a contentionibus, omnes autem stulti commiscentur contumeliis’. Secundo duos bolos, corpus scilicet et animam deuorando. Taliter ergo dyabolo debemus resistere et fugiet a nobis, et bene dicit ‘fugiet’; a quibusdam enim non exit, sed in eis quiescit, sicut in auaris, superbis et luxuriosis; Iob XL: ‘Sub umbra dormit’, ecce umbra auaritie, humentibus’, ecce turpitudo luxurie. Ab aliquibus uero exit cedit, sicut a tepidis quos non plene deserit. Ab aliquibus uero exit et fugit, sicut a uiris perfectis qui fortiter ei resistunt et ipsum in fugam conuertunt. Nam sicut dicit Gregorius dyabolus cum ei resistitur est debilis ut
Abbreviated transcription (Latin):
esse ꝙꝙ paciẽtem laudabłe est. Inuirias uero deiꝰ diffilare
Impiũ est ¶ Ex supdicto ordine tẽtationis patet ꝙ
uonsuetudo dyaboli qst inciꝑe alemorib et p̃cedere adgtis¬
nia. denĩ ad grauiora et post ea ad gͣuissima. Istud p in
iob. incepit autẽ aleiuorib .s. qñ omnes Res tpãles sibi
abstulit Dem̃ ꝓcessit ad grauia .s. qñ filios extiuxit. dem̃
s qñ fiduciã dedeo per amieos suos sib̃i aufferri cognatꝰ
ꝓp̃r pcta sua fuerat percussus et ꝙ fu̾at tyraniꝰ et ypoc̾ta
deffendit per nati ͭ ͥ ᷤ ͤ t mortis confidacõe dicens. Nudu

Expanded text:
esse quemquam patientem laudabile est; iniurias uero dei dissimulare impium est’. Ex supradicto ordine temptationis patet quod consuetudo dyaboli est incipere a leuioribus et procedere ad grauia, deinde ad grauiora, deinde ad grauissima. Istud etiam patet in Iob. Incepit enim a leuioribus quando omnes res temporales sibi abstulit; deinde processit ad grauia quando filios eius extinxit; deinde quando fiduciam a deo per amicos sibi auferre conatus opter peccata sua fuerat percussus, quod fuerat tirannus et ypocrita defendit per natiuitatis et mortis considerationem, dicens: “Nudu
Abbreviated transcription (Latin):
sua enu̾at nõ adiactãciã sed ad spe exigendam. Istum
ordinẽ eciã suasit dyabolus in tẽtacõe .xͬ. incepit enim
ꝓcessit ad gnem qñ cũ tentarit de uana geã ꝓcessit ad gͣuiorẽ
qñ eũ tẽtauit de auaxicia ꝓcessit adgͣuissiam qñ eũ tẽta¬
uit de ydolatria. Istas autem tenitacões xpũs suꝑanͭ
sapient̾ fortĩt et perseu̾ant̾ sapienter quidem qr ꝑst̾ptu¬
mo respondere si euĩ tentat nos desuperbia et appetitu
bonorũ debenius Rñde̾ scriptũ est. etͭͥ xͦ. quid suꝑbis
terra ⁊ cuus om̃is pt̃atus brems uita si tentat de

Expanded text:
sua enumerat non ad iactantiam, sed ad spem erigendam. Istum etiam ordinem seruauit dyabolus in temptatione Christi: incepit enim tauit de uana gloria; processit ad grauiorem quando temptauit de auaritia; processit ad grauissimam quando temptauit de ydolatria. Istas autem temptationes Christus superauit sapienter, fortiter et perseueranter. Sapienter quidem, quia per scriptuure testimonia respondere. Si enim temptat nos de superbia et appetitu bonorum, debemus respondere: «Scriptum est Ecc. X: ‘Quid superbis terra et cinis? Omnis potentatus breuis uita’». Si tempta
Abbreviated transcription (Latin):
cam hẽs hunalitatis si respicias tuam natiuitatẽ
uitam et mortẽ. unde quid̃ interroguit quẽdam
.qui .ii. ĩmũda ẽ per pcc̃m d lauari aqua ꝯfessiõis
.Ie .xͦ. laua a malicia cor tuũ krłm uti saluafias.
qui autem lotus est dz seruare se mũdũ. ysa. pͦ
Rauanti anundi estote.  illi qui lauãt se in .xl.
primite dr̃.pͣ. pet̾isec: canis reuersus ad uonittunt
it suo lota in uolutario luti. de tercio. lu ixͦ. nes
aillers. manũ ad aratũr. et respũ re. aptue s.
sunt signa. unũ ẽ quando recte uãditi. ideo dicit᷑¬
mimas᷑ in sc pcrpendit. et eas abluit iõ dr̃ et lauł
t̃ ꝙ quil iustus qui est spirituald illiũatꝰ d ire¬

Expanded text:
am habes humilitatis, si respicias tuam natiuitatem, uitam, mortem». Vnde quidam interrogauit quendam Qui enim immundus est per peccatum debet lauari aqua confessionis, Ier. IIII: ‘Laua a malitia cor tuum Iherusalem ut salua fias’. Qui autem lotus est debet se seruare mundum, Ys. I: ‘Lauamini mundi estote’. Sed illi qui lauant se in quadrprimis, II Pe. II: ‘Canis reuersus ad suum uomitum et sus lota in uolutabro luti’. De tertio, Luc. IX: ‘Nemo mittens manum suam ad aratrum et respiciens retro aptus sunt signa. Vnum est quando recte uadit et rectminimas in se perpendit et eas abluit, ideo sequitur: quod quilibet iustus qui est spiritualiter i
Abbreviated transcription (Latin):
est quia in loco pulchro et mũdo modice minũdi¬
alba modica. macula statim uidet . in ueste autem
ngra ⁊̃ magne macule non uidẽtur. tereut̃ ẽ qr
conspicuĩtur. In aere uero non radiato nõ q̃spi¬
cur̃tur s parum prodest maculos cognosc̃e. et eas

Expanded text:
us. Vnum est quia in loco pulchro et mundo modice immundialba modica macula statim uidetur, in ueste autem nigra etiam magne macule non uidentur. Tertium est quia conspiciuntur, in aere uero non radiato non conspiciuntur. Sed parum prodesset maculas recognoscere et eas
Abbreviated transcription (Latin):
Abel. merito gͥ suꝑbia ẽ cecitas a natĩtate que
oitum habuit in ip̃a anglĩ crcatõne. In ip̃a houĩs
formatõne. In ip̃a monds hĩtacione. ¶e iyca pͫ.s.¬
mõdũ atatõnis notandũ esti ꝙ triplex est collirũd.¬
¶t drmnũ est totũ amarũ quod ꝯficitur ex felle
piscis quo thobie oculi sũt sanati ut hẽtur.
ubi tãꝙͣ piscis fuit assatus. et ficit felle potatus.
ssta autem amaritũdo passionis di sanare cecitatẽ̾
indictũ ex carnali uoluptate quia seruꝰ non d¬

Expanded text:
Abel. Merito igitur superbia est cecitas a natiuitate, que ortum habuit in ipsa angeli creatione, in ipsa hominis formatione, in ipsa prima mundi habitatione. Circa smodum curationis, notandum quod est triplex collirium. Amarum, quod conficitur ex felle piscis, quo Tobie oculi sunt sanati, ut habeturpatibulo, ubi tamquam piscis fuit assatus et fuit felle potatus. Ista autem amaritudo passionis debet sanare cecitatem inductam ex igne carnalis uoluptatis, quia seruus non
Abbreviated transcription (Latin):
Deberent cõtẽm ut salti una hora poss uideri
facies dei. ¶ Cerciũ collirĩ est ex parte dulce ⁊
ex parte amarũ quod ꝯfieit᷑ ex sa liua que est dłcis.
et terra que est amara. de qua hẽt᷑ hic. et
et amarꝰ ⁊ eprobris. et illud̃ colliriũ de bet expelle
cecitatem inductan ex timore elacionis. quia tuns
superbi hũiliabunt᷑ ¶ Circa tercud .s. epectum¬

Expanded text:
deberent contempni, ut saltem una hora posset facies dei uideri. Tertium collirium est ex parte dulce et ex parte amarum, quod conficitur ex saliua, que est dulcis, et terra, que est amara, de quo habetur hic; eet amarus reprobis. Et illud collirium debet expellere cecitatem inductam ex tumore elationis, quia tunc superbi humiliabantur
Abbreviated transcription (Latin):
et emubesce. ubisis. et ĩgemisce. quo uadis. et ꝯtre¬
tabis ẽe elatur¶ercio per uiam rectã uadũt
hom̃is qui sũt in modo mortificati per pinaz per¬
uiam discortã uadũt deliciosi. et dissolute. homo
enĩ cum flettu mascr̃. et cũ dolore. et flectu mort᷑¬

Expanded text:
et erubesce, ubi sis et ingemisce, quo uadis et contreuita uis esse elatus». Tertio per uiam rectam uadunt homines qui sunt in mundo mortificati, per uiam autem distortam uadunt delitiosi et dissoluti. Homo enim cum fletu nascitur et cum dolore et fletu mor
Abbreviated transcription (Latin):
excutitẽ pulũem de pedib urĩs. ĩsti puluẽres
adhent per modũ forme accidentalis quia Et¬
per suꝓbiam. si desunt non corrũpit per in pace¬
pitur eorã mens per suꝑe biant . pͣ. chi. ui ͤ dĩtibus
huius secli precipe non sublime sapere ubi diͭ Augꝰ
corrumpit᷑ eorũ mens per inpacĩam etͣ uͦ diui¬

Expanded text:
Excutite puluerem de pedibus uestris’. Isti pulueres rum sanctorum adherent per modum forme accidentalis. per superbiam, si desunt non corrumpitur per impatipitur eorum mens per superbiam, I Tim. VI: ‘Diuitibus huius seculi precipe non sublime sapere’, ubi dicit Acorrumpitur eorum mens per impatienti
Abbreviated transcription (Latin):
tate .ro. ix ͦ dñs nr̃ sanãdo in homĩb sensus cor¬
porales sanauit. et sensus spũales. nã quãdo
Reddi dit sierdo audicũ corporis reddidit sibi audi¬
tum auentis. Illum .s. auditum de quo dr̃. In psõ
Audiam quid loquatur in me dñs deris meus guãdo
sãnauit amitũ dans ort corpis ut proferret u̾bũ
de dr̃e dedis et cordi ut dei diuce dnie pregustaret
uideret corporalit᷑ illumĩauit ipm̃ spũalꝵ ret¬
per istum cecũ slłiuãtũ intessigere possints pcc̾o

Expanded text:
tate. Ioh. IX Dominus noster sanando in hominibus sensus corporales sanabat et sensus spirituales. Nam quando reddidit surdo auditum corporis, reddidit sibi auditum mentis, illum scilicet auditum de quo dicitur in Ps. ‘Audiam quid loquitur in me dominus deus’. Quando sanauit mutum dans ori corporis ut uerba proferret, dedit ori cordis ut dei dulcedinem pregustaret;uideret corporaliter, illuminauit ipsum in meper istum cecum illuminatum intelligere possumus peccator
Abbreviated transcription (Latin):
pessimai secundo dat᷑ cecitas mentis ex igne car¬
ceaidit ignis. et noñ uiderũt solem. sicut gͣ ursa
excecatur ad peliũ candẽtem. sic lebidinosꝰ ad tor¬
cupiscenciã ardentẽ. nam expollutõe carnalis
concupie fumositates ascendũt per oculũauẽtis
obscuratũe quando enĩ uas cordis per ignem male
cibus. et uicinitatibus mulierũ se absentare. et
unͦ Auerte faciem tuã auuiliere corupta. et illud
spẽm mulieris aliene. muilti admirantes Reprobi¬
ligna uel primas .. cogilatõnes ignitas a corde
sua diminuere et abice quia sicut dit᷑ prou. ui ͦͤ. nũqd̾
abscondere pt̃ hõ ignẽ in sinu suo ut uestimenta
illius. non ardeãt. tercio d aquã frigidã .i. puiam

Expanded text:
undo causatur cecitas in mente ex igne carcecidit ignis et non uiderunt solem’. Sicut enim uisus excecatur ad peluim candentem, sic libidinosus ad concupiscentiam ardentem: nam ex pollutione carnalis concupiscentie fumositates ascendunt quem oculum mentis obscurant. Quando autem uas cordis per ignem male tibus et uicinitatibus mulierum se abstinere, Ecc. IX: ‘Auerte faciem tuam a muliere compta’, et infra ‘Speciem mulieris aliene muligna siue prunas, id est cogitationes ignitas, a corde suo diminuere et abicere, quia sicut dicitur Prou. VI ‘Numquid abscondere potest homo ignem in sinu suo ut uestimenta illius n
Abbreviated transcription (Latin):
flagello de funiclĩs eiecit. perq. datur antelli¬
templi. leones ¶ boies et cherubin in leone. fero,¬
citas in boue. imansuetudo. et leiitas in cheru¬
bm sapiencie. Inmẽfitas desigͣtur. quia che
tẽ leonũ in coruigendo malos. mansuttudie
ista animalia sigt templũ celeste extra qd̾ ꝓiciẽt
superbi. qm̃ intelligũt᷑ per uonos qui cormib
sũe potencie a lios ferm̃s: proiciãtur qͣr auart que
Intelligũtur per nĩnalarios. proicientur libide¬
nost qui intelligũtur per colu̾bas que ẽ auie
libidinosa proicientur ypcrite qui ĩtelligũtur
per oues quia exteruis ueniũt in pellib ouiũ.
sst om̃s tanquã excõĩtat exͣ templũ celeste ꝓr¬
cientur apot̾ .xiiͦ. foris canes. et om̃is qui faͭ

Expanded text:
flagello de funiculis eiecit. Per quod datur intellitempli leones et boues et cherubin; in leonibus ferocitas, in bobus mansuetudo et lenitas, in cherubin sapientie immensitas designatur, quia chertem leonum in corrigendo malos, mansuetudinem ista animalia significat templum celeste; extra quod proicientur superbi, qui intelliguntur per boues, qui cornibus sue potentie alios feriunt; proicientur auari, qui intelliguntur per nummularios; proicientur libidinosi, qui intelliguntur per columbas, que est auis libidinosa. proicientur ypocrite, qui intelliguntur per oues, qui exterius ueniunt in pellibus ouium. Isti omnes tamquam excommunicati extra templum celeste proicientur, Apoc. XXII: ‘Foris canes et uenefici et
Abbreviated transcription (Latin):
puniuit sicut dicit inc per hoc ꝙ dat mobis exemplũ
ut nos simuld̃ faciantꝰ. Iniiria enĩ aliqua.. aut uedũ¬
dat in deid. aut in proximũ. aut in nos ip̃os. Inuiriã
punire. Ieroꝰ. Inuiria imeã paciẽter tulli. Inueria au

Expanded text:
puniuit, sicut patet hic. Per hoc dat nobis exemplum puniuit, sicut patet hic. Per hoc dat nobis exemplum quod similiter faciamus. Iniuria enim aliqua aut redundat in deum aut in proximum aut in nos ipsos. Iniuriam punire; Ieronimus: ‘Iniuriam meam patienter tuli, iniuriam au
Abbreviated transcription (Latin):
iebłmn ueniebat statim tẽplum intrabat. uiĩ dt
aliquam ig̾ssũs fueris ciuitatem. pͦ ante omen
Actionem ad eccam cupre. Int̾ns Autem ĩhũs in tẽ¬
plum oues et boues de porticu templi etecit. sac̾do¬
tes enm auaricie sue consulentes. in porticib tpl
oues et boues. et ceteras merces faciebãt uendi. ut
ne forte ex deffectu hostre Recederent. s nichil offerẽt
et ne pauperes qui denarios mon hebant se excusa-¬
rẽt ꝙ eniere. non possent. Ideo mũmularios ponebãt¬
Ib̃i qui denarios talibus accõmodarent. non ad ufurã
quia non licebat eis s aliqua nuenustula uilia si ͭ
assumpsit. et omia tallia de templo eiecit ¶Rou̾tẽduõ¬
ꝙ xp̃us inũqua fuit tã seuerus in p̃mẽdo sieut ħ
et rõ est quia fiit iniuria dei prĩs. Inuiriã prop̾a
xpũs pacienter portanit. sic ͭ p io. uni᷑ quando iu
quãdo phi̾se discipulos ueprehenderũt ꝙ. non lotis ma¬
nibus imanducabant Inũriã autẽ dei pr̃is gͣuit

Expanded text:
imam ueniebat statim templum intrabat; unde dicaliquam ingressus fueris ciuitatem primo ante omnem actum ad ecclesiam curre’. Intrans autem Christus in templum, oues et boues de porticu templi eiecit. Sacerdotes enim sue auaritie consulentes in porticibus templi oues et boues et columbas uendi faciebant, ut ne forte ex defectu hostie recederent et nichil offerrent et ne pauperes qui denarios non habebant se excusarent quod emere non poterant; ideo nummularios ibi posuerunt, qui denarios talibus accomodabant non ad usuram, quia hoc non licebat eis, sed aliqua munuscula uilia sicutassumpsit et omnia talia de templo eiecit. In istous nunquam fuit tam seuerus in puniendo sicut hic; et ratio est, quia erat iniuria dei patris. Iniuriam propriam Christus patienter portauit, sicut patet Ioh. VII quando Iudquando Pharisei discipulos reprehendebant quod non lotis manibus manducabant. Iniuriam autem dei grauiter
Abbreviated transcription (Latin):
diligendo. benefiem̃ oris ꝓ eis orando. et beneficum
operis eis benefaciẽdo. math̾ .u. diligite iimicos uros
quo ad beneficiũ cordis. benefacite eis qui od̾unt uos
quo ad beneficiũ oꝑis. et orate pro ꝓsequẽtib uos. qͦ¬
lueri sui auferebat du de templo oues et boues expel
ad q̃uule suffice̾. non potuissont. uersi sũt mimagrͣͫ
timorẽ uidentem radiũ ⁊ fulgorem ex eus facie ꝓcede
fuigor radiosus egrediebatur ex oculis eius quot᷑riti
sacerdotes et leuite. non poterãt ei resistẽ ⁊ ro sio in¬
dignati sic stupefacti sic territi dixerunt quod signũ

Expanded text:
is eos diligendo, beneficium oris pro eis orando et beneficium operis eis benefaciendo; Mt. V: ‘Diligite inimicos uestros’, quo ad beneficium cordis, ‘benefacite eis qui oderunt uos’, quo ad beneficium operis ‘et orate pro persequentibus sui lucri auferebat dum de templo oues et boues expellad que multi sufficere non potuissent. Versi sunt in magnum terrorem uidentes radium et fulgorem ex eius facie procedere.asticis, quod quidam fulgor radiosus egrediebatur ex oculis eius, quo territi sacerdotes et leuite non poterant ei resistere; et ideo sic indignati, sic stupefacti, sic territi dixerunt: “Quod signum
Abbreviated transcription (Latin):
potencie. scz auemoria q̃ est prima. in telligencia que
est media. et uolunitas que est ultima. in aiã ig᷑.
omã iste potencie a maiore. et mediocre usz adiũo¬
lucra pñcia. uolũt᷑as autẽ stud auaricie. dum
semꝑ auelat ad lucra futura. de ista auaricia dr̃
ferias et auĩdinas uuet odorare. in ore dum semꝑ
eas clausas ad dandũ et paratas ad recipiendũ cup ͭ
seruus efficia᷑ tales a ꝓphã uocantur uiri diuiciat.
non diuiaie uirorũ. tunc eno sunt diuicie uiroꝵs
quando eas expendũt ut dñi. tunc uiri diuiciarum
quando eas tenent uti serut. Secundo in up̃o fuit
matora iusticia quando oues et boues de templo

Expanded text:
potentie, scilicet memoria, que est prima, intelligentia que est media et uoluntas que est ultima. In auaro igitur omnes iste potentie, a maiore et mediocre usque ad minolucra presentia; uoluntas auaritie studet dum semper anhelat ad lucra futura. De ista auaritia dicitur ferias et nundinas uult odorare; in ore dum de teeas clausas ad dandum et apertas ad recipiendum cupit seruus. Tales proprie uocantur uiri diuitiarum, non diuitie uirorum. Tunc enim diuitie sunt uirorum, quando eas expendunt ut domini. Tunc sunt uiri diuitiarum, quando eas tenent ut serui. Secundo in Christo fuit magna iustitia, quando oues et boues de templo
Abbreviated transcription (Latin):
stitur insiat ꝙͣ puidum. futit et ło assigna᷑ ioid
qt eiñ dñe xomitstiicitias uiter ẜpente et mularẽ
et sem̃ eiis. tunc homo erat idus et iõ m̃aliter fu¬
ggit hoiẽm nudum tamꝙͣ iniicum. ¶ Quarto
per carmina incatatoris unde qñ incantari se sentit depracaid̃ u

Expanded text:
stitum insilit, nudum fugit; et ratio assignatur ibidt inimicitias inter serpentem et mulierem et semen eius tunc homo erat nudus, et ideo naturaliter fugit hominem nudum tamquam sibi inimicum. Quarto per carmina incantatoris; unde quando incantari se sentit, unam aurem in
Abbreviated transcription (Latin):
Esimardus aũt suĩsis et odorifera herda et sigͣnt hñsi tatẽ
unrgnns grõse cuiꝰ odor intelum ascendit et celum ad se descedere
Si tu Ieminas ego cibum nõ sumo. Si tu diuicias ꝯtẽpis
ego nicene trtuum possideo. Unũ solum inte est qd̃ expeara
num qui sufpiratus clamauit. Odñe quis istos laq̃os enadet
Et nĩsum est ei huiniͭͣˢᷤ ¶¶ Secondus demon est asmodens qui
pater lupurie dr᷑. Iste ex pellit᷑ per sputũ homĩs Icuinãtis

Expanded text:
em nardus herba humilis et odorifera et signat humilitatem uirginis, cuius odor in celum ascendit et Christum ad se descendere Si tu ieiunas, ego cibum non sumo. Si tu diuitias contemnis, ego nichil terrenum possideo. Vnum solum est in te quod expellit num; et ipse suspirans clamauit: «O domine, quis istos euadet?» Et responsum est ei: «Humilitas». Secundus demon, scilicet Asmodeus qui preest luxurie expellitur per sputum hominis i
Abbreviated transcription (Latin):
est rex super oñis filios su perbie. alius est qui ꝑest luxu¬
uie et uocatur apmodens de quo hẽtur. tho.iiͦ. Qui inter¬
fecit untem uiros sarre. odit enim legitimũ inr̃ioniũ et diligᵗ
adueterium. et iõ perhunt modum iõ uosebat ilłam puellã¬
puellam madulteriũ duce ut .s. postꝙͣ nõ poterat legitine¬

Expanded text:
est rex super omnes filios superbie’. Alius est qui preest luxurie et uocatur Asmodeus, de quo habetur Tob. III, quod interfecit septem uiros Sare. Odit enim legitimum matrimonium et diligit adulterium, et ideo per hunc modum uolebat illam puellam inducer
Abbreviated transcription (Latin):
desperatõis. ¶Quarto in i ͭ ͦ euang ͦ sut quedã uñ
martham. et tñ dinusit eas uenire in magnã tabrult
in pũti uita. multis tribulatõib exponit quia iꝑ̃e
tribulatões sũt eis in signũ amoris. et auerctũ et̾ne
apes enĩ t pungͣnt tamen enrel ꝓpinãt. sic ⁊̃ persecu¬
tores pungnͣtim carne tamẽ dart ꝯsolatõm mañte¬

Expanded text:
desperationis. Quarto in isto euangelio sunt quedam unde Martham, et tamen dimisit eas uenire in tribulationem min presenti uita multis tribulationibus exponit, quia ipse tribulationes sunt eis in signum amoris et in meritum eterne Apes enim licet pungant tamen mel propinant; sic etiam persecutores licet pungant in carne, tamen dant consolationem in
Abbreviated transcription (Latin):
ande exirt. et illud ex ͫpertinet ad auaros de qͥb
dr. ysci. xxiii ͤ. formido fouea ⁊ laqueus suꝑ te qui
hĩtator es terre. Auars eñe semꝑ ẽ. in formidĩe. ne
Siuicias suas perdat. semꝑ ẽ infonea ꝓfunde cupidi
uult. sic hõmo ꝑdito auxilio gr̃s dei non f quod uult
s quod dyaboꝰ. et iᵈ exemplũ pertinet ad luxurrosos
qui sunt inmari carnaliũ deliciaꝵ. et uoluptatum
que l uideãtur dulces tñ in ueritate sunt amare. unde

Expanded text:
inde exire; et istud exemplum pertinet ad auaros, de quibus dicitur Ys. XXIIII: ‘Formido et fouea et laqueus super te, qui habitator es terre’. Auarus enim semper est in formidine ne diuitias suas perdat; semper est in fouea profunde cupidituoluerit, sic homo perdito auxilio gratie dei non facit quod uult, sed quod dyabolus; et istud exemplum pertinet ad luxuriosos, qui sunt in mari carnalium uoluptatum, que licet uideantur dulces tamen in ueritate sunt amare; de
Abbreviated transcription (Latin):
hic. si illuc iturs es hic que tua sunt cur relinquis.
qui relinguẽda seruat alienorum custos ẽ õ suorirf ͭ
⁊ secura. ambroꝯ heditas in loco tuto po᷑ que a deo cu
da pauꝑi ut accipias celũ. da iĩnũ ut accipias ⁊ eq̃n
da unieũ ut accipias totũ. et subdͭ. deus unum accipt
ꝙ. non de rachel per quã sigtur. uita ꝯ tẽplatiua.
ed de lya per quam significa uita accuia. nasciuolu ͭ
quia tũt qui erat mortuus per culpã. resurgit
diligit frequenter diligentes utiliter operantes
et a pccͣo resurgẽtes. qui nõ in nuo istorum triũ
a deo mon deligitur s oditur. isti sunt trec urri illi

Expanded text:
pone; si illuc iturus es, hic que tua sunt cur relinquis? pone; si illuc iturus es, hic que tua sunt cur relinquis? Qui relinquenda seruat alienorum custos est, non suorum’secura. Ambrosius: ‘Hereditas in tuto ponitur, que deo custerram ut accipias celum, da nummum ut accipias regnum, da micam ut accipias totum’; et subdit: ‘Deus unum accipitt per hoc quod non de Rachel, per quam significatur uita contemplatiua, sed de Lya, per quam significatur uita actiua, nasci uoluit. et tunc qui erat mortuus per culpam resurget pdiligit feruenter contemplantes, utiliter operantes et a peccato resurgentes. Qui non est in numero istorum trium a deo non diligitur, sed oditur. Isti sunt illi tres uiri
Abbreviated transcription (Latin):
ihs mariam ⁊ res boni autem suut in uia ꝯtẽplatĩa.
aut sunt in actiã aut sunt in passiua. iste sũt tres
uie enudi ad celũ ¶ Prima ura ẽ ire per uitam
ꝯtemplatĩam ista uita sigͣt᷑. perimariã que ad pedes
xp̃i sedebat. et eus uisione et locutõe pasceba᷑. ⁊
ista uia ẽ duiturmor ꝙͣ actiua qr actiuia nõ finitur:
indicat. quia ueste ĩmortalitatis sunt om̃s induti.
nec ut aliquẽ potet uel pascat. quia om̃s sũt satĩ¬
tate plem. nec ꝙ in hospicco respiciat quia om̃s sũt
in ꝓpͥa prĩa. nee ꝙ aliquem infirmũ uisiteti quia
nullus infirma᷑ nec ꝙ ad sepulchrũ uadat. quia¬
ibi nullus morit᷑. ¶Secuendã uia quaitur ad
celum ẽ uita actiua. Et ista sig̃t pen inartham que
pauyeres et pereg̾nos recipiebat hospicio. et ita uia est
utilior. et frlictuosior ꝙͣ prima. ẽ enim utilior ꝓxr̃o quia ĩde
sustenta᷑. eutilior facienti. quia inde remun̾a᷑ bona ẽ
suntmiausiua. s sũt transsitoria. non sunt p̾ciosa. sed

Expanded text:
emplatiua aut in actiua aut in penitentia. Iste enim sunt tres uie eundi ad celum. Prima est ire per uitam contemplatiuam; ista uita significatur per Mariam, que ad pedes Christi sedebat et eius uisione et locutione pascebatur. Et ista uita est diuturnior quam actiua, quia illa finitur, iquem induat, quia ueste immortalitatis omnes sunt induti, nec quod aliquem potet uel pascat, quia omnes sunt satietate pleni, nec quod in hospitio recipiat, quia omnes sunt in propria patria, nec quod aliquem infirmum uisitet, quia nullus ibi infirmatur, nec quod ad sepulchrum uadat, quia nullus ibi moritur. Secunda uia qua itur ad celum est uita actiua; et ista significatur per Martham que pauperes et peregrinos hospitio recipiebat. Et ista uita est utilior et fructuosior quam prima. Est enim utilior proximo, quia inde sustentatur, est utilior facienti, quia inde remuneratur. Bonasunt mansura sed transitoria, non sunt pretiosa sed
Abbreviated transcription (Latin):
letr aĩam meã. a deo eñi ip̃i per secutores uocãtur
uirgͬ siue baciclus der. ysa .xͦ ue assur uirga furoris
dat suam hereditatem. sic deus peranalos corrigit
bonos. et tamd̃. malos proicit in ignẽ inferu. et
honos deducit ad hereditatem celi. et in ħ sensu loquitur

Expanded text:
deo autem ipsi persecutores uocantur uirga siue baculus dei, Ys. X: ‘Ve Assur uirga furoris dat suam hereditatem. Sic deus corrigit per malos bonos et tandem malos proicit in ignem inferni et bonos deducit ad hereditatem celi. Et in hoc sensu loquitur
Abbreviated transcription (Latin):
qui ante ꝙͣ peccemꝰ liberi sumq. s si semel ^ operib
dyaboli nos obliguerius iam nr̃a uirtute liberari nos
potest expellere pꝰꝙͣ honũes tħronũ dyaboli in cordibus
suis posuerũt. Iam nullꝰ p̃t eos corrig̾e nisi deus. et iᵈ.
exemplũ pertiẽt ad superbos que dya ͫ regem suum fec᷑ Et
iuixͣ iͥ iob. xli. ip̃e ẽ rex super om̃e filios superbie.
¶eecio n iͭ ͦ euang̃ pomĩtur qued̃. unde pitores
muiltũ spare debẽt. lazarus enĩ eras mortuus seplt
et fetidꝰ et tamẽ resurrexit ad uitã per quos daturꝰ
an pctis profunde̾᷑. et si ꝓfundas fuerit d rec̾re
aque hoĩem demergit quãdo guis tẽtacio pccͣi ĩpell¬

Expanded text:
quam peccauerimus liberi sumus, sed si semel operibus dyaboli nos obligauerimus, iam nostra uirtute liberari non postquam homines thronum dyaboli in cordibus suis posuerunt, iam nullus potest eos corrigere nisi deus’; et istud exemplum pertinet ad superbos, qui dyabolum regem suum fecerunt, iuxta illud Iob XLI: ‘Ipse est rex super omnes filios superbie’. Tertio in isto euangelio ponuntur quedam, unde peccatores multum sperare debent; Lazarus enim erat mortuus sepultus et fetidus, et tamen resurrexit ad uitam. Per quod datur in peccatis profundetur; et si profundatus fuerit, debet recurrere aque hominem demergit, quando grauis temptatio ip