comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
magis increpanda ꝗͣ debent. sub imagine
lib̾tatis effrenatio impellit tumoris. Uñ
& elati admonendi sunt. ne plus ꝗͣ decet
sint liberi: & humiles admonendi sunt
ne plusꝗͣ expedit sint subiecti: ne aut illi
defensionẽ iusticiȩ uertant in exercitatio¬
nẽ suꝑbiȩ: aut isti cũ student plꝰ qͣm ne¬
cesse ẽ. hominib subici compellant᷑ eoꝵ eti¬
am uicia uenerari. Considerandũ uͦ ẽ qͦd
plerumq elatos utilius corripimꝰ: si eors
correptionib quedã laudũ fomenta misce¬
amus. Inferenda nãq ulis s̃. aut alia bona
quȩ in ipsis sunt: aut dicendũ ẽ certe quȩ
poterant eẽ. si non sunt. Ot tẽ demũ rese¬
canda sunt mala quȩ nob displicent: cũ
rint p̃missa bona quȩ placent.Nã et eqͣs
endomitos blanda p̾manu tangimꝰ: ut
eos nobis plemꝰ postmodũ etiã pflagel¬
la subigam̃. Et amaro pigmentoꝵ pocu¬
lo mellis dulcedo adiungit᷑: ne ea quȩ

Expanded text:
magis increpanda quam debent, sub imagine magis increpanda quam debent, sub imagine libertatis effrenatio impellit tumoris. Unde et elati admonendi sunt , ne plus quam decet sint liberi; et humiles admonendi sunt, ne plus quam expedit sint subjecti, ne aut illi defensionem justitiae vertant in exercitationem superbiae, aut isti cum student plus quam necesse est hominibus subjici, compellantur eorum etiam vitia venerari. Considerandum vero est quod plerumque elatos utilius corripimus, si eorum correptionibus quaedam laudum fomenta misceamus. Inferenda namque illis sunt aut alia bona quae in ipsis sunt, aut dicendum certe quae poterant esse si non sunt; et tunc demum resecanda sunt mala quae nobis displicent, cum rint praemissa bona quae placent. Nam et equos indomitos blanda prius manu tangimus, ut eos nobis plenius postmodum etiam per flagella subigamus. Et amaro pigmentorum poculo mellis dulcedo adjungitur, ne ea quae
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ magnꝰ manens suꝑ omĩa. fieri inter
omĩa dignatꝰ ẽ paruus. Dicat᷑ gͦ humili¬
bus. qͥa dũ deiciunt se ad dĩ similitudi¬
nẽ ascendunt: dicatur elatis qͥa dũ se
erigunt. in apostate angłi imitadionẽ
cadunt. Qͥd itaq elatione deiectis: quȩ
dũ supͣ se tendit᷑. ab altitudine uere cel¬
situdinis elongat᷑: Et qͥd humilitate sub¬
limius: quȩ dũ se mima depͥmit. auc¬
tori suo manenti suꝑ summa coniung̃e
Est tam̃ aliud qͦd in eis debeat caute pen¬
sari: qͥa sepe qͥdã humilitatis decipiunt᷑
spe: qͥdã uͦ elationis suę ignorantia fal
lunt᷑ Nã plerũq nonnullis qͥs humiles
uident᷑ is qͥ hominib deferri ñ debet.
coniunctus ẽ. timor. Plerũq uͦ elatos co¬
mitari solet liberȩ uocis assertio. Et cũ
quedã increpanda sunt uicia illi reticent
extimore.et lamen tacere se estimant ex
sub sp̃e humilitatis p̃mit culpa formidi¬
nis: istos ad increpanda q̃ ñ debent. aut

Expanded text:
 magnus manens super omnia, fieri inter omnia dignatus est parvus. Ergo dicatur humilibus, quia dum se dejiciunt, ad Dei similitudinem ascendunt. Dicatur elatis, quia dum se erigunt, in apostatae angeli imitationem cadunt. Quid itaque elatione dejectius, quae dum supra se tenditur, ab altitudine verae celsitudinis elongatur? Et quid humilitate sublimius, quae dum se in ima deprimit, auctori suo manenti super summa conjungit? Est tamen aliud quod in eis debeat caute pensari, quia saepe quidam humilitaspecie. Quidam vero elationis suae ignorantia fal Nam plerumque nonnullis qui sibi humiles videntur, is qui hominibus deferri non debet, conjunctus est timor; plerumque vero elatos comitari solet liberae vocis assertio. Et cum quaedam increpanda sunt vitia, illi reticent ex timore, et tamen tacere se aestimant ex sub specie humilitatis premit culpa formidinis; istos ad increpanda quae non debent, aut
Abbreviated transcription (Latin):
crone qͥppe ꝑcutere ẽ: impetu aꝑte mere¬
pationis obuiare. Au̾sa uͦ hasta ꝑseqñtẽ
ferue ẽ furentẽ tranquille exquibdã tan¬
gere: &. qͣsi parcendo suꝑare. Asahel autẽ
ꝓtinꝰ occumbit: qͥa commote mentes dũ
& parci sibi sentiunt. et tam̃ responsoꝵ ra¬
dione mintimis subtranquillitate tangũ¬
tur: ab eo qͦd se erexerant. statim cadunt
Qui gͦ a furoris sui impetu sublenitatis ꝑ¬
cussione resiliunt: qͣsi sine ferro moriunt᷑.¬
alit̃ elati. Illis insinuandũ ẽ qͣm sit ue¬
ra excellentia qͣm sꝑando tenent: istis uͦ ĩ¬
timandum ẽ qͣm sit nulla temporalis gła
qͣm et amplectentes ñ tenent Audiant hu¬
miles qͣm sint ȩt̾na que appetunt: qͣm trãs¬
itori a quȩ contempnunt. Audiant elatiq̃
sint tnsitoria quȩ ambiunt: qͣm ȩterna
quȩ ꝑdunt. Audiant humiles ex magistra
uoce uitatis. omnis qͥ se humiliat exaltab¬
tur:audiant elati. omĩs qͥ se exaltat humilia¬
bit᷑ Audiant humiles. głam p̃cedit hu¬

Expanded text:
e percutere est impetu apertae increpationis obviare: aversa vero hasta persequentem ferire est furentem tranquille ex quibusdam tangere et quasi parcendo superare. Asahel autem protinus occumbit: quia commotae mentes dum et parci sibi sentiunt, et tamen responsorum ratione in intimis sub tranquillitate tanguntur, ab eo, quod se erexerant, statim cadunt. Qui ergo a fervoris sui impetu sub lenitatis percussione resiliunt, qaliter elati. Illis insinuandum est quam sit vera excellentia quam sperando tenent; istis vero intimandum est quam sit nulla temporalis gloria, quam et amplectentes non tenent. Audiant humiles quam sint aeterna quae appetunt, quam transitoria quae contemnunt; audiant elati quam sint transitoria quae ambiunt, quam aeterna quae perdunt. Audiant humiles ex magistra voce Veritatis: Omnis qui se humiliat, exaltabitur ; audiant elati: Omnis qui se exaltat, humiliabitur . Audiant humiles: Gloriam praecedit hu
Abbreviated transcription (Latin):
loqui libere recta ꝑtimescunt: & iurta
ueritatis uocem nequaqͣm iã gregis custo¬
diȩ pastorum studio.s mercennarioꝵ uice
deseruiunt: qͥa ueniente lupo fugunt. dũ
se sub silentio abscondunt. Hinc namq
muti. non ualentes latrare. Hinc rursum
queridur dicens. Non ascenditis exadu̾so.
neq opposiuistis murum ꝓ domo isrł: ut
staretis in p̃lio in die dñi. Exaduerso qͥppe

Expanded text:
loqui libere recta pertimescunt, et juxta veritatis vocem nequaquam jam gregis custodiae pastorum studio, sed mercenariorum vice deserviunt, quia veniente lupo fugiunt, dum se sub silentio abscondunt. Hinc namquemuti, non valentes latrare. Hinc rursus queritur dicens: Non ascendistis ex adverso, neque opposuistis murum pro domo Israel, ut staretis in proelio in die Domini. Ex advers
Abbreviated transcription (Latin):
Qa enĩ murũ silentii ñ ht̃: patet inmici ia¬
culis eiuitas mentis. Et cũ se ꝑ u̾ba extͣ se¬
met ipsã eicit: aꝑtam se aduersario osten¬
dit. Quã tanto ille sine labore suꝑat: qͣnto
&ipsa quȩ uincit᷑ contͣ semetipsã ꝑ mul¬
tiloquium pugnat. Plerumq autẽ qͥa ꝑ qͦs¬
dam gradus desidiosa mens in lapsũ casꝰ
impellit᷑: dũ ociosa cauere uerba negligi¬
mus. ad noria ꝑuenimꝰ: ut pͥꝰ loqͥ aliena
ubeat: postmodũ detractionib eoꝵ uitam
de quib loquit᷑ mordeat: ad extremũ uero
usq ad aꝑtas lingua contumelias erũpat.
Hinc seminant᷑ stimuli: oriuntur rirȩ ac¬
cendunt᷑ faces odioꝵ: pax extinguit᷑ cor¬
diũ. Alñ bene ꝑ salomonem đr Qui dimit¬
dit aqͣm: caput ẽ iurgioꝵ. Aqͣm quippe
dimittere ẽ: linguã in fluxũ eloquii re¬
larare. Quo contͣ in bona etiã parte iderũ dr̃
A qua ꝓfunda: uerba exore uiri. Qui gͦ dimit¬
tit aquã caput ẽ iurgioꝵ: qͥa qͥ linguã ñ re¬

Expanded text:
t, patet inimici jaculis civitas mentis; et cum se per verba extra semetipsam ejicit, apertam se adversario ostendit. Quam tanto ille sine labore superat, quanto et ipsa quae vincitur, contra semetipsam per multiloquium pugnat. Plerumque autem quia per quosdam gradus desidiosa mens in lapsum casus impellitur, dum 55 otiosa cavere verba negligimus, ad noxia pervenimus; ut prius loqui aliena libeat, postmodum detractionibus eorum vitam de quibus loquitur mordeat, ad extremum vero usque ad apertas lingua contumelias erumpat. Hine seminantur stimuli, oriuntur rixae, accenduntur faces odiorum, pax exstinguitur cordium. Unde bene per Salomonem dicitur: Qui dimittit aquam, caput est jurgiorum . Aquam quippe dimittere est linguam in fluxum eloquii relaxare. Quo contra in bona etiam parte iterum dicitur: Aqua profunda, verba ex ore viri . Qui ergo dimittit aquam, caput est jurgiorum, q
Abbreviated transcription (Latin):
aut cũ restringi lingua debet ꝑ uerba mu
tilit̃ defluat: aut cũ loqͥ utilit̃ pot̃. semet ip¬
& ostiũ circũstantiȩ labiis meis. Non enĩ
poni ori suo parietẽ. s ostiũ petiit: qͦd ui¬
delicet aꝑit᷑ & claudit᷑ Uñ & nob̾ caute
discendum ẽ: qͣtinꝰ os discretũ & congruo
tempore uox aꝑiat: & rursũ congruo ta¬
citurnitas claudat.
At contͣ admonendi s̃ multiloqͥo uacantes.
ut uigilant̃ aspiciant: a qͣnto rectitudi¬
nis statu deꝑeant. dũ ꝑ multiplicia u̾ba
dilabunt᷑ humana etenim mens.aquȩ
more & circũclausa ad suꝑiora colligitur.
qͥa illud repetit uñ descendit: & relaxata
deꝑit: qͥa se ꝑ infima inutilit̃ spargit. Qtͦ
enĩ suꝑuaciris uerb a silentii sui censura
dissipatur: qͣsi tot riuis extͣ se ducit᷑. Vñ
& redire interiꝰ ad sui cognitionẽ ñ suffic̃¬
qͥa ꝑ multiloqͥum sparsa. a secreto se intime
consid̾ationis excludit. Totã uͦ se insidiantiᷤ

Expanded text:
aut cum raut cum rtiliter defluat, aut cum loqui utiliter potest, semetipet ostium circumstantiae labiis meis . Non enim poni ori suo parietem, sed ostium petit, quod videlicet aperitur et clauditur. Unde et nobis caute discendum est, quatenus os discretum et congruo tempore vox aperiat, et rursum congruo taciturnitas claudat. At contra abmonendi sunt multiloquio vacantes, ut vigilanter aspiciant a quanto rectitudinis statu depereunt, dum per multiplicia verba dilabuntur. Humana etenim mens aquae more circumclusa ad superiora colligitur, quia illud repetit unde descendit; et relaxata deperit, quia se per infima inutiliter spargit. Quot enim supervacuis verbis a silentii sui censura dissipatur, quasi tot rivis extra se ducitur. Unde et redire interius ad sui cognitionem non sufficquia, per multiloquium sparsa, a secreto se intimae considerationis excludit. Totam se vero insidiantis
Abbreviated transcription (Latin):
pedit tacent: ne int̾ molesta quȩ tolerant.
dum linguã tenent. uim doloris exaggerẽt.
Admonendi enĩ sunt ut si primos sic̃ se di¬
ligunt: mimme illis taceant. uñ eos iustȩ
rep̃hendunt. Uocis enĩ medicamine utroꝵq
saluti concurrit᷑: dũ et ab illo qͥ infert act̾io
pͣua compescit᷑: & ab hoc qͥ sustinet. doloris
la respiciunt. et tam̃ in silentio linguã p̃¬
munt: qͣsi conspectis uulnerib usum me¬
dicaminis subtrahunt: et eo mortis aucto¬
res fiunt. qͦ uirꝰ qͦd poterant curare nolue
runt. Lingua itaq discrete frenanda ẽ ñ ĩ¬
solubilit̃ obliganda. Scͥptum nãq ẽ. Sapi¬
ens tacebit usq ad tp̃s. Ut nimirũ cũ opor¬
tunũ considat. postposita censura silentii
loqñdo quȩ congruunt inusum se utili¬
tatis impendat. Et rursũ scͥpͥtũ ẽ. Tem pꝰ ta¬
cendi: & tempꝰ loquendi. Discrete qui ppe
uicissitudinũ pensanda sunt tẽpora: ne

Expanded text:
pedit tacent, ne inter molesta quae tolerant, pedit tacent, ne inter molesta quae tolerant, dum linguam tenent, vim doloris exaggerent. Admonendi sunt enim, ut si proximos sicut se diligunt, minime illis taceant, unde et eos juste reprehendunt. Vocis medicamine utrorumque saluti concurritur, dum ab illo qui infert actio prava compescitur, et ab hoc qui sustinet doloris la respiciunt, et tamen in silentio linguam premunt, quasi, conspectis vulneribus, usum medicaminis subtrahunt; et eo mortis auctores fiunt, quo virus quod portant curare norunt. Lingua itaque discrete frenanda est, non insolubiliter obliganda. Scriptum namque est: Sapiens tacebit usque ad tempus , ut nimirum cum opportunum considerat, postposita censura silentii, loquendo quae congruunt, in usum se utilitatis impendat. Et rursum scriptum est: Tempus tacendi, et tempus loquendi . Discrete quippe vicissitudinum pensanda sunt tempora, ne
Abbreviated transcription (Latin):
hibere: tit plus ex cogitonib occultũ iu¬
dicium. Q ex sermonib rep̾hensionẽ me¬
tuant ꝓrimoꝵ. Scͥptũ nãq ẽ. Fili mi accen
de sapientiã meã: & prudentiȩ meȩ melina
aurẽ tuã: ut custodias cogitõnes. Di qͥppe¬
ẽ. in nob̾ corde fugacius: qͦd a nob̾ tociens
recedit. quotiens ꝑ prauas cogitõnes de¬
fluit. Hinc et enĩ psalmista ait. Cor meũ
dereliquit me. Hinc ad semetipsũ rediens
dic̃. Inuenit seruus tuus cor suũ: ut oraret
te. Cũ gͦ cogitõ ꝑ custodiã restringit᷑: cor
qͦd fuge consueuit inuenit᷑. Plerumq au¬
dem nimis taciti cũ imulla iniusta patuus̃.
eo in acriorem dolorẽ ꝓdeunt. qͦ ea quȩ susti¬
nent ñ locunt᷑. Nã si ulatas molestias tͣnqͥlle
lingua dicẽt: a conscientia dolor emanaret.
Uulnera enĩ clausa: plus cruciant. Nam cũ
putredo. quȩ interius feruet eicit᷑: ad salu¬
tẽ dolor aꝑitur. Scire gͥ debent qͥ plusꝗͣ ex¬

Expanded text:
hibere, ut plus ex cogitationibus occultum juhibere, ut plus ex cogitationibus occultum judicium quam ex sermonibus reprehensionem metuant proximorum. Scriptum namque est: Fili misapientiam meam, et prudentiae meae inclina aurem tuam, ut custodias cogitationes . Nil quippe in nobis est corde fugacius, quod a nobis toties recedit, quoties per pravas cogitationes defluit. Hinc etenim Psalmista ait: Cor meum dereliquit me . Hinc ad semetipsum rediens, ait: Invenit servus tuus cor suum ut oraret te . Cum ergo cogitatio per custodiam 54 restringitur, cor quod fugere consuevit invenitur. Plerumque autem nieo in acriorem dolorem prodeunt, quo ea quae sustinent non loquuntur. Nam si illatas molestias tranquille lingua diceret, a conscientia dolor emanaret Vulnera enim clausa plus cruciant; nam cum putredo, quae interius fervet, ejicitur, ad salutem dolor aperitur. Scire debent qui plusquam ex
Abbreviated transcription (Latin):
uit admonendi s̃ nimis taciti: at alit̃
multiloqͥo uacantes. Insinuari nãq nimis
tacitis debet. qͥa dũ quedã uicia in caute fu¬
giunt: occulte det̾iorib implicant᷑. Nã sepe
linguã qͥa ĩmoderatius frenant. in corde gͣui
multiloqͥũ tolerant: ut eo plꝰ cogitones in
m̃te ferueant. qͦ eas uiolentia custodia in dis¬
creti silentii angustat. Quȩ plerumq tanto
latius defluunt. qͣnto se eẽ secunꝰ estimañ.
qͥa foris a rep̃hensorib ñ uident᷑. Uñ nonñꝗͣ
mens in suꝑbiam extollit᷑: & qͦs loqñtes au¬
dit. qͣsi infirmos despiẽ. Cũq os corꝑis clau¬
dit: qͣntum se uiciis suꝑbiendo aꝑiat non
agnoscit. Linguã et enĩ p̃mit: m̃tẽ eleuat.
Etcum suã nequiciã mimme considat: tan¬
to apud se cunctos liberiꝰ qͣnto & secieerꝰ
accusat. Admonendi sunt gͥ nimis taciti.
ut scire sollicitȩ studeant. ñ solũ qͣles foris
ostendere. s etiam qͣles se debeant int̾ ex¬

Expanded text:
 admonendi sunt nimis taciti, atque aliter multiloquio vacantes. Insinuari namque nimis tacitis debet, quia dum quaedam vitia incaute fugiunt, occulte deterioribus implicantur. Nam saepe linguam quia immoderatius frenant, in corde gravius multiloquium tolerant; ut eo plus cogitationes in mente ferveant, quo illas violenta custodia indiscreti silentii augustat. Quae plerumque tanto latius diffluunt, quanto se esse securius aestimant, quia foris a reprehensoribus non videntur. Unde nonnunquam mens in superbiam extollitur, et quos loquentes audit, quasi infirmos despicit. Cumque os corporis claudit, quantum se vitiis superbiendo aperiat non agnoscit. Linguam etenim premit, mentem elevat; et cum suam nequitiam minime considerat, tanto apud se cunctos liberius, quanto et secretius accusat. Admonendi sunt igitur nimis taciti, ut scire sollicite studeant, non solum quales foris ostendere, sed etiam quales se debeant intus ex
Abbreviated transcription (Latin):
nubere: & abstinere a cibis quos ds crea¬
uit ad pcipiendum cum grarum actio¬
ne fidelib et his qui cognouerunt ue¬
ritatem. Audiant illi. Bonum ẽ. ñ man¬
ducare carnem. neq bibere uinum: ne¬
q in quo fr̃ tuus scandalirattir. Nudi¬
ant isti. Modico uino utere: ꝓpt̃ sto¬
machum. & frequentes tuas infirmi¬
tates. Quatinus & illi discant cibos car¬
nis immoderate non appetere: & isti
creaturã dĩ quã non appetunt non au¬
deant condempnare. xliiii.

Expanded text:
re a cibis, quos Deus creavit ad percipiendum cum gratiarum actione fidelibus et his qui cognoverunt veritatem. Audiant illi: Bonum est non manducare carnem, neque bibere vinum: neque in quo frater tuus scandalizatur . Audiant isti: Modico vino utere propter stomachum et frequentes tuas infimitates . Quatenus et illi discant cibos carnis inordinate non appetere, et isti creaturam Dei quam non appetunt, non audeant condemnare.
Abbreviated transcription (Latin):
uor adiungitur. et suꝑueniat uobis re¬
pentina dies illa. Tanqͣm laqueus enim
illi.Esca uentii et uenter escis: ds̃ au¬
tem & hunc & hanc destruet. Et rursũ.
Non in commessationib & ebrietatib.
Otrursum. Esca nos non commendat
dõ.Audiant isti quia ommia munda
mundis: coinquinatis autem & infi¬
delib nichil ẽ. mundum. Fudiant ii¬

Expanded text:
pavor adjungitur: Et superveniat in vos repavor adjungitur: Et superveniat in vos repentina dies illa. Tanquam laqueus enim illi: Esca ventri, et venter escis; Deus autem et hunc et has destruet . Et rursum: Non in commessationibus et ebrietatibus . Et rursum: Esca nos non commendat Deo . Audiant isti, quia omnia munda mundis; coinquinatis autem et infidelibus nihil est mundum Tit. I
Abbreviated transcription (Latin):
nium quippe scĩficare ẽ: adiunc̾tis bomiꝰ
aliis. dignam dõ abstinentiam carnis o¬
stendere. Admonendi sunt abstinentes:
ut nouerint quia tunc placentem dõ ab¬
stinentiã offerunt: cum ea quȩ sibi de ali¬
mentis subtrahunt. indigentib largiunt᷑
Sollerter namq audiendum ẽ: qđ ꝑ pro¬
pham dñs redarguit dicens. Cum ieui¬
naretis & plangeretis in quinto & in se
ptimo mense ꝑhos septuaginta annos:
nunquid ieumium ieuinastis michi:
Et cum comeditis & bibitis: nunqͥd non
uobismet ipsis comeditis. et uobis met¬
ipsis bibitis: Non enim dõ s sibi ieui
nat: qui ea quȩ uentri ad tempus sub¬
drahit. non inopib tribuit: sed uentri
postmodum offerenda custodit. Itaq
ne aut illos appetitus gulȩ amentis sta¬
tu deiciat. aut istos afflict̃a caro exela¬
dione supplantet: audiant illi ex ore ue¬
ritatis. Atcendite autem uobis: ne forte
grauentur corda ur̃a in crapula et ebrie¬
tate. & curis huius mundi. Ubi utilis pa

Expanded text:
nium quippe sanctificare, est adjunctis aliis bonis diguam Deo abstinentiam earnis ostendere. Admonendi sunt abstinentes, ut noverint quia tunc placentem Deo abstinentiam offerunt, 63 cum ea quae sibi de alimentis subtrahunt, indigentibus largiuntur. Solerter namque audiendum est, quod per prophetam Dominus redarguit, dicens: Cum jejunaretis et plangeretis in quinto et in ptimo mense per hos septuaginta annos, nunquid jejunium jejunastis mihi? Et cum comeditis et bibitis, nunquid non vobis comeditis et vobis metipsis bibitis ? Non enim Deo, sed sibi quisque jejunat, si ea quae ventri ad tempus subtrahit, non inopibus tribuit, sed ventri postmodum offerenda cune aut illos appetitus gulae a mentis statu dejiciat, aut istos afflicta caro ex elatione supplantet, audiant illi ex ore Veritatis: Attendite autem vobis, ne forte graventur corda vestra in crapula et ebrictate, et curis hujus mundi . Ubi utilis quoque
Abbreviated transcription (Latin):
ciam abluens afflictio fletuum mundat. Hinc
petrus cum quosdã t̾ritos maloꝵ suoꝵ consid̾a¬
tione conspiceret: admonuit dicens. Penicen¬
ciã agite: & baptiretur unusqͥsq urm. Dictu¬
rus enim baptisma p̾misit penitentiȩ lam̃ta :
ut pꝰ se aqua suȩ afflictionis infunderent:
& postmodum sacram̃to baptismatis laua¬
rent. Qua gͥmente qͥ transactas culpas flere
negligunt. uiuunt securi de uenia: qͣndo ipse
summus pastor ȩccłiȩ huic etiã sacramento ad¬
dendam pȩnitentiam credidit. qͦd pͥncipalit̃
peccata extinguitu

Expanded text:
tiam abluens afflictio fletuum mundat. Hinc tiam abluens afflictio fletuum mundat. Hinc Petrus cum quosdam territos malorum suorum consideratione conspiceret, admonuit, dicens: Poenitentiam agite, et baptizetur unus quisque vestrum . Dicturus enim baptisma, praemisit poenitentiae lamenta, ut prius se aqua suae afflictionis infunderent, et postmodum sacramento baptismatis lavarent. Qua igitur mente qui transactas culpas flere negligunt, vivunt securi de venia, quando ipse summus Pastor Ecclesiae huic etiam Sacramento addendam poenitentiam credidit, quod peccata princi
Abbreviated transcription (Latin):
lectati discessimus. fletib amaricati redeam:
& qui ꝑ illicita defluendo cecidim᷑. etiã alicitsᷤ
nosmet ipsos restringendo surgamꝰ: & cor qͦd
insana lȩticia infuderat salubris tristicia ex¬
urat: & qͦd uulnerat elatio suꝑbiȩ curet ab¬
iec̾tio humilis uitȩ. Hinc enim scriptum est.
Diri iniquis. nolite iniquȩ agere: & delinqñ¬
tib nolite exaltare cornu. Cornu quippe de¬
linquentes exaltant: si nequaqͣm se ad peni¬
tentiam ex cognitione suȩ iniquitatis humi¬
liant. Hinc rursum dr̃. Cor contritum &
humiliatũ ds̃ ñ sꝑnit. Quisquis enĩ pec¬
cata plangit. nec tam̃ deserit: cor quidem
conterit: s humiliare contempnit. Qͥs qͥs¬
uͦ pecc̃a iam deserit nec tam̃ plangit: iam
quidem humiliat: sedtamen conterere cor¬
recusat. hinc paulus ait. Et hec qͥdem
fiustis: s abluti estis: s scĩficati
estis. Quia nimirum illos emen¬
datior uita scĩficat: qͦs ꝑ peniten¬

Expanded text:
lectati discessimus, fletibus amaricati redeamus; lectati discessimus, fletibus amaricati redeamus; et qui per illicita defluendo cecidimus, etiam a licitis nosmetipsos restringendo surgamus; et cor quod insana laetitia infuderat, salubris tristitia exurat; et quod vulneraverat elatio superbiae, curet abjectio humilis vitae. Hinc enim scriptum est: Dixi iniquis, Nolite inique agere; et delinquentibus, Nolite exaltare cornu . Cornu quippe delinquentes exaltant, si nequaquam se ad poenitentiam ex cognitione suae iniquitatis humiliant. Hinc rursum dicitur: Cor contritum et humiliatum Deus non spernit . Quisquis enim peccata plangit, nec tamen deserit, cor quidem conterit, sed humiliare contemnit. Qui vero peccata jam deserit, nec tamen plangit, jam quidem humiliat, sed tamen cor conterere recusat. Hinc Paulus ait: Et haec quidem fuistis; sed abluti estis, sed sanctificati estis . Quia nimirum illos emendatior vita sanctificat, quos per poeniten
Abbreviated transcription (Latin):
scriptor si abscriptione cessauit. qͥa alia ñ
addidit etiam ula quȩ scripserat deleuit.
Nec qui contumelias irrogat. si solummꝰ ta¬
cuit satisfecit: cũ ꝓfecto necesse sit ut u̾ba
p̃iissȩ suꝑbiȩ. uerbis subiectȩ humilitatis
impugnet. Nec debitor absolutus ẽ. quia
alia ñ multiplicat: ñ & illa quȩ ligauerat sol¬
uat. Ita et cũ dõ delinquimꝰ. nequaqͣm satis¬
facimus si ab iniquitate cessamus: ñ uoluptateᷤᷤ
qͦ quas dileximꝰ. e contrario appositis lam̃tis
insequamur. Si enim nulla nos in hac uita
opum culpa maculasset: nequaqͣm nobis
hic adhuc degentib. ipsa ad securitatẽ in¬
nocentia nr̃a sufficeret: qͥa illicita animum
multa pulsarent. Qua gͥmente securus ẽ
qui ꝑpetratis iniquitatib ipse sͥ testis ẽ qͥa
innocens ñ ẽ: Neq enĩ ds̃ nris cruciatib
pascitur: s delictorũ morbos medicamentis
contrariis medetur: ut qui uoluptatib de¬

Expanded text:
scriptor, si a scriptione cessaverit, quia alia non scriptor, si a scriptione cessaverit, quia alia non addidit, etiam illa quae scripserat delevit; nec qui contumelias irrogat, si solummodo tacuerit, satisfecit, cum profecto necesse sit ut verba praemissae superbiae verbis subjectae humilitatis impugnet; nec debitor absolutus est quia alia non multiplicat, nisi et illa quae ligaverat solvat. Ita et cum Deo delinquimus, nequaquam satisfacimus si ab iniquitate 88 cessamus, nisi voluptates quoque quas dileximus, e contrario appositis lamentis insequamur. Si enim nulla nos in hac vita operum culpa maculasset, nequaquam nobis hic adhuc degentibus ipsa ad securitatem innocentia nostra sufficeret, quia illicita animum multa pulsarent. Qua ergo mente securus est, qui perpetratis iniquitatibus ipse sibi testis est quia innocens non est? Neque enim Deus nostris cruciatibus pascitur, sed delictorum morbos medicamentis contrariis medetur, ut qui voluptatibus de
Abbreviated transcription (Latin):
riat᷑ anima mea morte iustoꝵ: & fiant nouis¬
sima mea hoꝵ similia. S cum compuncti¬
onis tempꝰ abcessit: contra eoꝵ uitã quib¬
se similẽ fieri etiam moriendo poposcerat.
consilium p̃buit: et cũ occasionẽ de auari¬
cia repꝑit: ilico oblitus ẽ quicqͥd sͥ de inno¬
in menbris meis. repugnantẽ legi mentis
meȩ: & captiuũ me ducentẽ in legẽ peccati
ptatur: ut in bono robustiꝰ ex ipsa in firmi¬
tatis suȩ cognitione solidetur. Qd ẽ. gͦ qͦd
ille compungitur et tam̃ iusticiȩ ñ apꝓpin¬
quat. iste temptatur et tam̃ eum culpa non
inquinat: ñ hoc qͦd aꝑte ostendit᷑. qͥa nec
malos bona imꝑfecta adiuuant. nec bonos
mala in consummata condempnant.
t cont᷑ admonendi sunt qͥ commissa de¬
serunt. nec tam̃ plangunt. ne iã relara¬
tas estiment culpas. q̃s & si agendo ñ multi¬
plicant. nullis tam̃ fletib mundant. Neq enĩ

Expanded text:
riatur anima mea morte justorum, et fiant novisriatur anima mea morte justorum, et fiant novissima mea horum similia . Sed cum compunctionis tempus abse similem fieri etiam moriendo poposcerat, consilium praebuit, et cum occasionem de avaritia reperit, illico oblitus est quidquid sibi de innomentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati, tatur, ut in bono robustius ex ipsa infirmitatis suae cognitione solidetur. Quid est ergo quod ille compungitur, et tamen justitiae non appropinquat; iste tentatur, et tamen eum culpa non inquinat, nisi hoc quod aperte ostenditur, quod nec malos bona imperfecta adjuvant, nec bonos mala inconsummata condemnant? At contra admonendi sunt qui admissa deserunt, nec tamen plangunt; ne jam relaxatas aestiment culpas, quas etsi agendo non multiplicant, nullis tamen fletibus mundant. Neque enim
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ incuxulis semꝑ iubentur: ut cũ porta¬
ri archã oportunitas erigit. de intromit¬
cendis uectib portandi tarditas nulla ge¬
neretur. Quia uidelicet cum spũale aliqͥd
asubditis pastor inquirit᷑: ignominiosũ
ualdoc ẽ si cunc querat discere cũ questionẽ
debet enodare. S curulis uectes inhereant:¬
ut doctores semꝑ in suis cordib eloquia
sacra meditantes. testam̃ti archam sine
ora leuent: si quieꝗͥd necesse ẽ ꝓtinus do¬
cent Ande bene prim̾ pastor ȩccliȩ pastore
cȩteros admonet dicens. Parati semꝑ ad
satisfactionem omni poscenti uos ratio¬
nem: de ea quȩ in uobis ẽ spe. Ac si aꝑde di¬
cat. Ut ad portandam archam mora nulla
p̃pediat: uectes a circulis nunqͣ recedant.

Expanded text:
esse in circulis semper jubentur, ut cum portaesse in circulis semper jubentur, ut cum portari arcam opportunitas exigit, de intromittendis vectibus portandi tarditas nulla generetur; quia videlicet cum spiritale aliquid a subditis Pastor valde est, si tunc quaerat discere, cum quaestionem debet enodare. « Semper ergo vectes inut doctores semper in suis cordibus eloquia sacra meditantes testamenti novi arcam sine mora elevent, et quidquid necesse fuerit protinus doceant. Unde bene primus pastor Ecclesiae pastores caeteros admonet, disatisfactionem omni poscenti vos rationem de ea quae in vobis est spe . Ac si aperte dicat: Ut ad portandam arcam nulla mora praepediat, vectes a circulis nunquam recedant.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ archam: ñ scã eccłia figuratur: Cui qͣtu¬
or cuculi aurei. ꝑ quatuor angulos iubent᷑
adiungi. qͥa in eo qđ ꝑ .iiiiͦ. mundi partes
dilatata tendit᷑: ꝓcul dubio. qͣtuor sc̃i euan¬
gelii libris accinct̾a p̃dicatur. Uectesq de
lignis sethim fuint. qͥ eisdem ad portandũ
curulis inseruntur: qͥa fortes ꝑseuerantesq
doctores. uelut imputribilia ligna queren¬
di sunt: qͥ instructiori sacroꝵ uoluminum
semꝑ inherentes. sc̃ẽ eccłiȩ unitatem denun¬
tient: & qͣsi intromissis circulis archam
portent. Uectib quippe archam portare
c̃. bonis doctorib scãm ȩccłiam. ad rudes
fideliũ mentes. p̃dicando decluce. Q auro
ꝙ siubentur oꝑiri: ut dum sermone aliis
insonant: ipsi etiã uitȩ splendore fulge¬
scant. De quib apte subdit̃ Qui semper
erunt in circulis: nec unqͣm extrahent᷑ ab
eis. Quia nimirum necesse ẽ. ut qͥ ad offi¬
cium p̾dicationis ercubant: a sacie lectio¬
nis studio ñ recedant. Ad hoc namq uectes

Expanded text:
tur? Cui quatuor circuli aurei per quatuor angulos jubentur adjungi, quia in eo quod per quatuor mundi partes dilatata tenditur, 34 procul dubio quatuor sancti Evangelii libris accincta praedicatur. Vectesque de lignis sethim fiunt, qui eisdem ad portandum circulis inseruntur; quia fortes perseverantesque doctores velut imputribilia ligna quaerendi sunt, qui instructioni sacrorum voluminum semper inhaerentes, sanctae Ecclesiae unitatem denuntient, et quasi intromissi circulis arcam portent. Vectibus quippe arcam portare, est bonis doctoribus sanctam Ecclesiam ad rudes infidelium mentes praedicando deducere. Qui auro quoque jubentur operiri, ut dum sermone aliis insonant, ipsi etiam vitae splendore fulgescant. De quibus apte subditur: Qui semper erunt in circulis, nec unquam extrahentur ab eis. Quia nimirum necesse est ut qui ad officium praedicationis excubant, a sacrae lectionis studio non recedant. Ad hoc namque vectes
Abbreviated transcription (Latin):
tenent: ne tunc ad uindictã destituti sint:
si nunc fuerint in correptione dissolut. S
int̃ hȩc sciendum ẽ. quia dũ ad increpatio¬
nem se mens doctoris exasꝑat: difficile ual¬
de ẽ. ut non aliquando. & aliquid qͦd dic̃e
ñ debet erumpat. Est plerumq contingit
ut dum culpa subditoꝵ cum magna in¬
uectione corripitur: magistri lingua usq
ad excessus uerba ꝑtrahatur. Cunq incre¬
patio immoderatȩ accenditur: corda de¬
linqñtiũ in desꝑatione p̃muntur. Unde
necesse ẽ. ut exasꝑatus rect̾or. cũ subdicoꝵ
mentẽ plus se quã debuit ꝑcussisse con¬
siderat: apud se semꝑ ad penitentiã re¬
currat: ut ꝑ lamenta ueniã in conspec¬
tu ueritatis optineat: ex eo etiã qđ ꝑreli
eius studium peccat. Qđ figurate dñs ꝑ
moysen precipit dicens. Si quis abierit
cuim amico suo simplicit᷑ in siluã ad ligna

Expanded text:
tenent; ne tunc ad vindictam destituti sint, tenent; ne tunc ad vindictam destituti sint, si nunc fuerint in correptione dissoluti. Sed inter haec sciendum est quia dum ad increpationem se mens doctoris exasperat, difficile valde est ut non aliquando et ad aliquid quod dicere non debet erumpat. Et plerumque contingit ut dum culpa subditorum cum magna invectione corripitur, magistri lingua usque ad excessus verba pertrahatur. Cumque increpatio immoderate accenditur, corda delinquentium in desperatione deprimuntur. Unde necesse est ut exasperatus rector, cum subditorum mentem plus quam debuit percussisse considerat, apud se semper ad poenitentiam recurrat; ut per lamenta veniam in conspectu veritatis obtineat, ex eo etiam quod per zeli ejus studium peccat. Quod figurate Dominus per Moysen praecipit, dicens: Si quis abierit cum amico suo simpliciter in silvam ad
Abbreviated transcription (Latin):
tilit̾ rector insinuet: nͥ contra delicta sin¬
głoꝵ emulationis sp̃u ferueat: nullã sͥ
imppetuũ absolutionẽ parat Vnde illic
ad huc recte subiungitur. Et tu sume tͥ
sartaginem ferream: & pones eam murũ
ferreum in terte. & inder ciuitatem. ꝑ sar¬
taginem quippe frixura mentis: ꝑ fer¬
rum uͦ increpationis fortitudo signatur.
Quid uͦ acrius doctoris mentẽ. qͣm zelus dĩ
frigit & excruciat: Alnde paulus huiꝰ sar¬
taginis urebatur frixura: cum diceret. Qͥs
infirmat᷑. & ego non infirmor: Quis scan¬
daliratur: & ego non uior:Et quia quisqͥs
zelo dĩ accenditur: ne dampnari ex negligẽ¬
tia debeat. forti inꝑpecuum custodia mu¬
nitur: recte dicit᷑. Pones eam murũ ferreũ:
in ter te. & int̃ ciuitatem. Sartago & enim
ferrea. et murus ferreus. int̃ ꝓpħam & ciui¬
tatem ponitur:qͥa cum nc̃ fortẽ zelum rec¬
tores exhibent. eundem zelum postmodũ
int̃se & auditores suos forte inmunitionẽ

Expanded text:
tiliter rector insinuet, nisi contra delicta sintiliter rector insinuet, nisi contra delicta singulorum aemulationis spiritu ferveat, nullam sibi in perpetuum absolutionem parat. Unde illic adhuc recte subjungitur: 32 Et tu sume tibi sartaginem ferream, et pones eam murum ferreum inter te et inter civitatem. Per sartaginem quippe frixura mentis, per ferrum vero increpationis fortitudo signatur. Quid vero acrius doctoris mentem, quam zelus Dei frigit et excruciat? Unde Paulus hujus sartaginis urebatur frixura, cum diceret: Quis infirmatur, et ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror? Et quia quisquis zelo Dei accenditur, ne damnari ex negligentia debeat, forti in perpetuum custodia munitur, recte dicitur: Pones eam murum ferreum inter te et civitatem. Sartago enim ferrea murus ferreus inter prophetam et civitatem ponitur; quia cum nunc fortem zelum rectores exhibent, eumdem zelum postmodum inter se et auditores suos fortem munitionem
Abbreviated transcription (Latin):
ostenditur: qͣsi obsidio cirea ciuitatem ic¬
rusalem uoce p̃dicatoris ordinat᷑. S qͥa ñ
solum debent innotescere qualit̃ uitia im¬
pugnent: uerũ etiã quomͦ custodite nos
itutes roborent: recte subiungitur. Et
edificabis munitiones. Municiones qͥppe
sc̃s p̃dicator edificat: qͣndo quȩ uirtutes
quib resistant uiciis demonstrat. Et qͥa
crescente uirtute plerũq bella temptadio¬
nis augentur: recte adhuc addit᷑ Et cõ¬
portabis aggerem: & dabis contͣ eam castra:
& pones arietes ingiro. Aggerem namq
comportat: quando p̃dicator quisq mo¬
lem crescentis temptationis enuntiat. E
contͣ ierłm castra erigit: quando recte in¬
tentioni audientiũ hostis callidi in cir¬
cumspectas & qͣsi incomp̃hensibiles insi¬
dias predicit. Atq in giro arietes ponit: cũ
temptationũ aculeos in hac uita nos un¬
diq circum dantes. & uirtutũ murũ ꝑfo¬
rantes innotescit. S cuncta hȩc licet sub¬

Expanded text:
ostenditur, quasi obsidio circa civitatem Jeostenditur, quasi obsidio circa civitatem Jerusalem voce praedicatoris ordinatur. Sed quia non solum debent innotescere qualiter vitia impugnent, verum etiam quomodo custoditae nos virtutes roborent, recte subjungitur: Et aedificabis munitiones. Munitiones quippe sanctus praedicator aedificat, quando quae virtutes quibus resistant vitiis demonstrat. Et quia, crescente virtute, plerumque bella tentationis augentur, recte adhuc additur: Et comportabis aggerem, et dabis contra eam castra, et pones arietes in gyro. Aggerem namque comportat, quando praedicator quisque molem crescentis tentationis enuntiat. Et contra Jerusalem castra erigit, quando rectae intentioni audientium hostis callidi circumspectas et quasi incomprehensibiles insidias praedicit. Atque arietes in gyro ponit, cum tentationum aculeos in hac vita nos undique circumdantes, et virtutum murum perforantes innotescit. Sed cuncta haec licet sub
Abbreviated transcription (Latin):
spẽm denet: Cui dĩ. Sume tͥ laterem: & po¬
nes eum coram te: & scribes in eo citutatem
ierłm. Scĩ quippe doct̾ores sibi laterẽ su¬
munt: quando terrenũ auditoꝵ cor ut do¬
ceant apprehendunt. Quẽ scilicet laterẽ
coram se ponunt: quia tota illud mentis
indentione custodiunt. In quo et ciuitatẽ
irłm iubentur describere: quia p̃dicando
terrenis cordib. curant summoꝑe. quȩ sit
suꝑnȩ pacis uisio demonstrare. S qͥa in¬
cassum gła patriȩ celestis agnoscitur. ñ &
qͣnta hic irruant hostis callidi temptam̃ta
noscantur: apte subiungitur: Et ordinabis
aduersus eam obsidionẽ: & edificabis mu¬
nidiones. Sc̃i quippe p̃dicatores obsidio¬
nem circa laterẽ in quo ierłm ciuitas descͥ¬
pta ẽ ordinat qͣndo terrenȩ menti s iam
suꝑnam patriam requirent. qͣnta eam in¬
huius uite tempore. uicioꝵ impugnet ad¬
u̾sitas demonstrant. Nã cũ unum quodq
peccatum quomͦ ꝓficiscentib insidietur

Expanded text:
speciem tenet? Cui dicitur: Sume tibi laterem, et pones eum coram te, et describes in eo civitatem Jerusalem. Sancti quippe doctores sibi laterem sumunt, quando terrenum auditorum cor, ut doceant, apprehendunt. Quem scilicet laterem coram se ponunt, quia tota illud mentis intentione custodiunt. In quo et civitatem Jerusalem jubentur describere; quia praedicando terrenis cordibus curant summopere quae sit supernae pacis visio demonstrare. Sed quia incassum gloria patriae coelestis agnoscitur, nisi et quanta hic irruant hostis callidi tentamenta niscantur, apte subjungituadversus eam obsidionem, et aedificabis munitiones. Sancti enim praedicatores obsidionem circa laterem in quo Jerusalem civitas descripta est ordinant, quando terrenae menti, sed jam supernam patriam requirenti, qhujus vitae tempore vitiorum impugnet adversitas demonstrant. Nam cum unumquodque peccatum quomodo proficientibus insidietur
Abbreviated transcription (Latin):
corruptionis nr̃ȩ infirmitatib subia¬
cemus. Ex se gͦ debet unusquisq collige.
qualider alienȩ hunc oporteat infirmita¬
ti misereri: ne contͣ infirmitatẽ ꝓximi.
si ad increpationis uocẽ feruentiꝰ rapit᷑.
oblitꝰ sui esse uideatur. Unde bene paulꝰ
admonet dicens. Si quis p̃occupatus fue

Expanded text:
corruptionis nostrae infirmitatibus subjacorruptionis nostrae infirmitatibus subjacemus. Ex se ergo debet quisque colligere qualiter alienae hunc oporteat imbecillitati misereri, ne contra infirmitatem proximi si ad increpationis vocem ferventius rapitur, oblitus sui esse videatur. Unde bene Paulus admonet, dicens: Si p
Abbreviated transcription (Latin):
lorum seruitus. Recte gͦ post ammalia. & ꝑ¬
ydola describunt᷑: quia & si honesta ac¬
tione nonnulli qͣsi a derra se erigunt:
ambitione tamen inhonesta semet ipsos
adterram deponunt. Bene autẽ dr depic¬
ta erant: quia dum exteriorum rerum in¬
trinsecus sp̃es attrahuntur. qͣsi in corde de¬
pingitur. quicquid fictis imaginib deli¬
berando cogitatur. Notandum itaq ẽ qͥa
prius foramen in pariete. ac deinde ostium
cernitur: & tẽ demum occulta abhomi¬
natio demonstratur: quia nimirũ uniꝰ¬
cuiusq peccati priꝰ signa formsecꝰ. deiñ
ianua aꝑtȩ iniquitatis ostendit᷑. & tunc
demum.omne malũ qͦd intꝰ latet aꝑitͣ
Honnulla audem: sunt lemit̃ arguenda.
Nã cũ malicia s sola ignorandia. uł infir¬
mitate delinquitur: ꝓfecto necesse ẽ. ut
magno moderamine ipsa delicti correp¬
dio temꝑetur. Cuncti quippe. quam¬
diu in hac mortali carne subsistimus:

Expanded text:
lorum servitus . » Recte ergo post animalia ilorum servitus . » Recte ergo post animalia idola describuntur, quia etsi honesta actione nonnulli quasi a terra se erigunt, ambitione tamen inhonesta semetipsos ad terram deponunt. Bene autem dicitur, « depicta erant, » quia dum exteriorum rerum extrinsecus species attrahuntur, quasi in corde depingitur, quidquid fictis imaginibus deliberando cogitatur. Notandum itaque est, quia prius foramen in pariete, ac deinde ostium cernitur, et tunc demum occulta abominatio demonstratur, quia nimirum uniuscujusque peccati prius signa forinsecus, deinde janua apertae iniquitatis ostenditur, et tunc demum omne malum quod intus latet aperitur Nonnulla autem sunt leniter arguenda: nam cum non malitia, sed sola ignorantia vel infirmitate delinquitur, profecto necesse est ut magno moderamine ipsa delicti correptio temperetur. Cuncti quippe quousque in hac mortali carne subsistimus,
Abbreviated transcription (Latin):
omĩs similitudo reptilium: & animalium
abhominatio. In reptilib cogitones omino
t̾renȩ signantur: in animalib uͦ iã quidẽ
aliquantulum a terra suspense:s adhuc t̾¬
renȩ mercedis premia requirentes. Nam rep¬
cilia toto ex corꝑe terrȩ inherent: animalia
autẽ. magna parde corꝑis a terra suspensa st̃.
appetitu tamen gulȩ ad terram semꝑ incli
nantur: Reptilia itãq sunt intra parietem.
qͣndo cogitones uoluunt᷑ in mente. quȩ at̾¬
renis desideriis nunquã leuantur. Anima¬
lia quoq sunt intra parietem: quando &
si qͣ iã iusta. si qua honesta cogitantur: ap¬
petendis tamen lucris temporalib honorib̾q
deseruiunt. Et ꝑ semet ipsa quidẽ iam qͣs
a t̾ra suspensa sunt: s adhuc ꝑ ambitũ. qͣsi
ꝑgule desid̃ium. sese ad ima submittunt.
Vnde & bene subditur. Et uniuersa ẏdola
domus isrł: depicta erant in parietẽ. Scri¬
ptum quippe ẽ. Et auariciam quȩ ẽ. ydo¬

Expanded text:
omnis similitudo reptilium, et animalium omnis similitudo reptilium, et animalium abominatio . In reptilibus cogitationes omnino terrenae signantur, in animalibus vero jam quidem aliquantulum a terra suspensae, sed adhuc terrenae mercedis praemia requirentes. Nam reptilia toto ex corpore terrae inhaerent, animalia autem magna parte corporis a terra suspensa sunt, appetitu tamen gulae ad terram semper innantur: reptilia itaque intra parietem sunt, quando cogitationes volvuntur in mente, quae a terrenis desideriis nunquam levantur. Animalia quoque sunt intra parietem, quando et si qua jam justa, si qua honesta cogitantur, appetendis tamen lucris temporalibus honoribusque deserviunt, et per semetipsa quidem jam quasi a terra suspensa sunt, sed adhuc per ambitum, quasi per gulae desiderium sese ad ima submittunt. Unde et bene subditur: « Et universa idola domus Israel depicta erant in pariete. » Scriptum quippe est: « Et avaritia, quae est ido
Abbreviated transcription (Latin):
abhominationes pessimas: quas isti faciut
hic. Et ingressus uidi: & ecce omnis simi¬
litudo reptilium. & animalium abhomi¬
natio: & uniuersa ydola domus isrł de¬
picta erant in pariete. Perechielem qͥppe
p̃positoꝵ ordo signatur: ꝑ parietẽ duricia
subditorum. Et quid ẽ parietem fodere.
nͥ acutis inquisitonib duriciam cordis
aꝑire: Quem cum ꝑfodisset apparuit
hostium: quia cũ cordis duricia uł studio¬
sis ꝑcunctationib uel maturis correptioni¬
bus scinditur. qͣsi quedã ianua ostenditur:
ex qua omnia in eo qui corripitur cogita¬
tionum interiora uideantur.Unde & bene
illic sequitur Ingredere. & uide abhomina¬
tiones pessimas: qͣs isti faciunt hic. Qs
ingreditur ut abhominationes aspiciat.
qui discussis quibdam signis exterius ap¬
parentib. ita subditoꝵ corda penetrat. ut
cuncta ei quȩ illicite cogitant᷑ innotescañ.
Vnde & subdidit. Et ingressus uidi: & ecce

Expanded text:
abominationes pessimas, quas isti faciunt abominationes pessimas, quas isti faciunt hic. Et ingressus vidi, et ecce omnis similitudo reptilium et animalium, abominatio, et universa idola domus Israel depicta erant ipraepositorum persona signatur, per parietem duritia subditorum. Et quid est parietem fodere, nisi acutis inquisitionibus 30 duritiam cordis aperire? Quem cum fodisset, apparuit ostium; quia cum cordis duritia vel studiosis percunctationibus, vel maturis correptionibus scinditur, quasi quaedam janua ostenditur, ex qua omnia in eo qui corripitur cogitationum interiora videantur. Unde et bene illic sequitur: Ingredere et vide abominationes pessimas, quas isti faciunt hic . Quasi ingreditur ut abominationes aspiciat, qui, discussis quibusdam signis exterius apparentibus, ita corda subditorum penetrat, ut cuncta ei quae illicite cogitantur innotescant. Unde et subdidit: Et ingressus vidi; et ecce
Abbreviated transcription (Latin):
nime oportunitas congruit. ut aꝑte cor¬
rigantur. Nam secta immature uulnera
deterius inferuescunt: &. nͥ cũ tempore
medicamenta conueniant: constat pro¬
culdubio. qͦd medendi officiũ amitant.
S cum tempus subditis ad correptionem
queritur. sub ipso culparum pondere. pa¬
tientia p̃sulis exercetur. Vnde bene per
psalmistam dr. Supͣ dorsum meum fa¬
oncauerunt peccatores. In dorso quippe
onera sustinem̃. Supͣ dorsum gͥ suum.
fabricasse peccatores querit᷑ ac si aꝑte di¬
cat Quos corrigere nequeo: quass suꝑ¬
impositum onus porto. Ponnulla autem
sunt subtiliter occulta ꝑscrutanda: ut qui¬
busdam signis erumpentib. rector in sub¬
ditoꝵ mente omne qđ clausum latet in¬
ueniat: & interueniente correptionis ar¬
ticulo. ex minimis maiora cognoscat. Uñ
recte ad ezechielem d̾r. Fili hominis. fode¬
Et cũ ꝑfodissem parietẽ: apparuit hostiũ
unum. Et dixit ad me. Ingredere & uide

Expanded text:
nime opportunitas congruit, ut aperte cornime opportunitas congruit, ut aperte corrigantur. Nam secta immature vulnera deterius infervescunt, et nisi cum tempore medicamenta conveniant, constat procul dubio quod medendi officium amittant. Sed cum tempus subditis ad correptionem quaeritur, sub ipso culparum pendere patientia praesulis exercetur. Unde bene per Psalmistam dicitur: Supra dorsum meum fabricaverunt peccatores . In dorso quippe onera sustinemus. Supra dorsum igitur suum fabricasse peccatores queritur, ac si aperte dicat: Quos corrigere nequeo, quasi superimpositum onus porto. Nonnulla autem occulta subtiliter sunt perscrutanda, ut quibusdam signis erumpentibus, rector in subditorum mente omne quod clausum latet, inveniat, et interveniente correptionis articulo, ex minimis majora cognoscat. Unde recte ad Ezechielem dicitur: Fili hominis, fodeEt cum perfodissem parietem, apparuit ostium unum. Et dixit ad me: Ingredere, et vide
Abbreviated transcription (Latin):
ciendum qͦ ẽ. qͦd aliquando subiectoꝵ
uicia prudenter dissumulanda sunt.
sed quia dissimulant᷑ indicanda: aliqͣndo
&aꝑte cognita mature toleranda: aliqndo
uͦ subtiliter & occulta ꝑscrutanda: aliq̃n
leniter arguenda: aliqñ autẽ uehementer
increpanda. Honnulla quippe ut dirimꝰ
prudent̃ dissimulanda sunt. s quia dissimu¬
lantur indicanda: ut cum delinquens. &
deprehendi se cognoscit. & ꝑpeti has quaᷤᷤ
in se tacite tolerari consid̾at. augerrculpaᷤ
erubescat: seq se iudice puniat. quẽ sib
apud se rectoris patientia clement̃ excu¬
sat. Qua scilicet dissimulatione bene iu¬
deã dñs corripit: cum ꝑ ꝓpham dicit
Mentita es & inei non es recordata: neq co¬
gitaste n corde tuo. quia ego tacens & qͣs̃i
ñ uidens. Et dissimulauit gͦ culpas &. in¬
notuit: qui & contra peccantem tacuit
& hoc ipsum tam̃ quia tacuerit dirit
Honnulla autem uł apte cognita. matu¬
re toleranda sunt: cum uidelicet rerũ mi¬

Expanded text:
ciendum quoque est quod aliquando subjectorum vitia prudenter dissimulanda sunt, sed quia dissimulantur, indicanda; aliquando et aperte cognita, mature toleranda, aliquando vero subtiliter et occulta perscrutanda; aliquando leniter arguenda, aliquando autem vehementer increpanda. Nonnulla quippe, ut diximus, prudenter dissimulanda sunt, sed quia dissimulantur, indicanda; ut cum delinquens et deprehendi se cognoscit et perpeti, has quas in se tacite tolerari considerat, augere culpas erubescat, seque se judice puniat, quem sibi apud se rectoris patientia clementer excusat. Qua scilicet dissimulatione bene Judaeam Dominus corripit, cum per prophetam dicit: Mentita es, gistati in corde tuo, quia ego tacens et quasi non videns. Et dissimulavit ergo culpas et innotuit, quia et contra peccantem tacuit, et hoc ipsum tamen quia tacuerit dixit. Nonnulla autem vel aperte cognita, mature toleranda sunt, cum videlicet rerum mi
Abbreviated transcription (Latin):
sidans te ipsum ne & tu tempteris. Ae si
aꝑte dicat. Cum displicet ex aliena in¬
firmitate qͦd conspicis. pensa qͦd es: ut
increpationis zelo se sp̃s temꝑet: dũ sibi
quoq qͦd increpat timet. Ponnulla audẽ
sunt uehement̃ increpanda: ut cũ culpa
ab actore ñ cognoscitur: quanti su pon¬
deris. ab increpantis ore sentiatur: & cũ¬
sibi quis malũ qͦd ꝑpetrauit leuigat hoc
contͣ se grauit ex corripientis asꝑitate ꝑ¬
timescat. Debitum quippe rectoris ẽ sũꝑ¬
ne patriȩ głam ꝑ uocem p̃dicationis oftñ¬
dere: quanta in huius uitȩ itinere tempta¬
menta antiqui hostis lateant apire: &
subditorum mala quȩ doleran lenit̃ non
debent cum magna zeli asꝑitate corrige:
ne si minus contra culpas accenditur.:
culparum omnium reus ipse deneatur.
Unde bene ad erechielem dr̃: Sume tib la¬
terem et pones eum corã de: & describes in eo

Expanded text:
siderans teipsum, ne et tu tenteris . Ac si aperte dicat: Cum displicet ex aliena infirmitate quod conspicis, pensa quod es; ut in increpationis zelo se spiritus temperet, dum sibi quoque quod increpat timet. Nonnulla autem sunt vehementer iab auctore non cognoscitur, quanti sit ponderis ab increpantis ore sentiatur. » Usibi quis malum quod perpetravit levigat, hoc contra se graviter ex corripientis asperitate pertimescat. Debitum quippe rectoris est supernae patriae gloriam per vocem praedicationis ostendere, quanta in hujus vitae itinere tentamenta antiqui hostis lateant aperire, et subditorum mala quae tolerari leniter non debent, cum magna zeli asperitate corrigere; ne si minus contra culpas accenditur, culparum omnium reus ipse teneatur. Unde bene ad Ezechielem dicitur: Sume tibi laterem, et pones eum coram te, et describe