comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
UDASA
xp̃i seruus. frater
ricordia uobis & pax.
Karissimi. omnem sol¬
licttudinem faciens
scribendi uobis. de cõ¬
muni urã salute.¬
Necesse habui scri¬
bere uobis: deprecanssi
super certari. semel
traditȩ scĩs fidei
Sub intro ierunt enĩ
quidam homines. qui
olim praescripti sunt
in hoc iudicium impi.
dĩ nr̃i gratiam trans¬
ferentes in luxuriã.:
& solum dominatorẽ.
x ꝑm̃. negantes
oMMONSRE AU
uos uolo. scientes se¬
populum de terra ae¬
gspti saluans: secun¬
do eos qui non credi¬
derunt. perdidit
Angelos uero. quin
seruauerunt suũ prin¬
cipatum. sedderelique¬
runt suum domiciliũ.
in iudicium magni
diei. uinculis aeternis.
reseruauit
TẼ SODOMA ET EOMORRA
& finitimae ciuitates.
simili modo ex forni¬
catae : & ab euntes p̾
carnem alteram: fac¬
ti sunt exemplum ig¬
nis aeterni poenam
suscipientes Simili¬
ter & hi carnem qui¬
dem maculant: domi¬
nationem autẽ sper¬
nunt. maiestates aũ
blasphemant. Cum
michahel archange¬

Expanded text:
udas seruus, frater ricordia uobis et pax carissimi, omnem sollicitudinem faciens scribendi uobis de communi nostra saluteNecesse habui scribere vobis, deprecans supercertari semel traditae sanctis fidei: subintroierunt enim quidam homines, qui olim praescripti sunt in hoc judicium impii, Dei nostri gratiam transferentes in luxuriam, et solum dominatorem m negantes. Commonere autem vos volo, scientes sepopulum de terra Aegypti salvans, secundo eos, qui non crediderunt, perdidit: angelos vero, qui non servaverunt suum principatum, sed dereliquerunt suum domicilium, in judicium magni diei, vinculis aeternis reservavit. Sicut Sodoma, et Gomorrha, et finitimae civitates simili modo exfornicatae, et abeuntes post carnem alteram, factae sunt exemplum, ignis aeterni poenam sustinentes. Similiter et hi carnem quidem maculant, dominationem autem spernunt, majestatem autem blasphemant. Cum Michael archange
Abbreviated transcription (Latin):
ritatem. quae perma¬
n& in nobis. & nobiscũ
erit inae ternum¬
Sit nobis cum gratia¬
& misericordia. pax a
filio patris. inueritate
& caritate
S AUISUS SŨ UAL¬
de. quõ inueni de
filiis tuis. ambulantes
inueritate. sicut man¬
datum accepimus a
patre. Et nunc ro¬
go te domina. non
tamquam mandatum
nouum scribens tibi.
sed quod habuimus ab
initio. ut diligamus al¬
terutrum. Et haec
est caritas. ut ãbulemꝰ
secundũ mandata eiꝰ
IOC EST ENIM
mandatum. ut quem¬
ad modum audistis ab
quõ multi seductores
exierunt in mundum
met ipsos. neper da¬
tis quae operati eftis.
sed ut mercedem ple¬
nam accipiatis
OMNIS quI PRS¬
cedit . & non perma i¬
dm̃ non hab&: qui ꝑ¬
man& indoctrina.
hic filium & patrem
hab&. Siquis uenit
aduos. & hanc doctri
mum. nec aue dixe
ritis ei Qui enim
dicit illi aue. commu¬
ni cat operibus illi¬
us malignis
PLURA HABENS
uobis scribere. no¬
lui percartam & atra¬
mentum spero enĩ
me futurum ad uos.
& os ad os loqui. ut
gaudium uestrum ple¬

Expanded text:
ritatem quae permanet in nobis, et nobiscum erit in aeternumSit vobiscum gratia, miseriFilio Patris in ueritate et caritate. Gavisus sum valde, quoniam inveni de filiis tuis ambulantes in veritate, sicut mandatum accepimus a Patre. Et nunc rogo te, domina, non tamquam mandatum novum scribens tibi, sed quod habuimus ab initio, ut diligamus alterutrum; et haec est charitas, ut ambulemus secundum mandata ejus. Hoc est enim mandatum, ut quemadmodum audistis  Aquoniam multi seductores exierunt in mundum, vosmetipsos, ne perdatis quae operati estis: sed ut mercedem plenam accipiatis. Omnis qui recedit, et non permanDeum non habet: qui permanet in doctrinhic Filium et Patrem habet. Si quis venit ad vos, et hanc doctrinmum, nec ave ei ritis. Qui enim dicit illi Ave, communicat operibus ejus malignis. Plura habens vobis scribere, nolui per chartam et atramentum: spero enim me futurum apud vos, t os ad os loqui: ut gaudium vestrum ple
Abbreviated transcription (Latin):
amus eam. quae ad pa¬
tres nostros repromis¬
sio facta est: quõ hanc
ds̃ adimpleuit filus nrĩs
resuscitans um̃: sicut
& inpsalmo secundo scri¬
ptum est. filius meus estu.
ego hodie genuite
Quod autem suscitaue¬
rit eum amortuis. am¬
plius iam non reuersurũ
incorruptionem. Ita dix̃
Quia dabo uobis. scã fide
lia dauid Ideo que
& alias dicit. Nonda
bis scm̃ tuum. uiderecoR¬

Expanded text:
amus eam, quae ad paamus eam, quae ad patres nostros repromissio facta est quoniam hanc Deus adimplevit filiis nostris resuscitans Iesum sicut et in psalmo secundo scriptum est Filius meus es tu ego hodie genui te quod autem suscitaverit eum a mortuis amplius iam non reversurum in corruptionem ita dixit quia dabo vobis sancta David fidelia ideoque et alias dicit non bis Sanctum tuum videre
Abbreviated transcription (Latin):
sionem: eduxit israhel
saluatorem. inm Prae¬
dicante iohanne ante fa¬
ciẽ aduentꝰ eius. baptismũ
poenitentiae. omni popu¬
lo israhel:: Cum imple¬
r& autem iohannes cur¬
sum suum. dicebat
Quemme arbitramini
esse. non sum ego
Sed ecce uenit postmne.
cuius non sum dignus.
calciamenta pedum sol¬
uere
IRI PR̃S. FILII GE¬
neris abra hae &đi qui in
uobis timent dm̃. uobis
uerbum salutis huius
missum est. Qui enim
habitabant hierusalẽ.
& principes eius : Hunc
ignorantes um. & uoces
prophetarum quae per
omne sabbatum legun¬
tur. iudicantes impleue¬
runt Et nullã cau¬
sam mortis inuenientes
in eo. petierunt api¬
lato. ut inter ficerent eũ
Cumq consum massent
omnia. quae deeo scri¬
pta erant : deponentes
eum deligno. posuer̃
inmonumento. Ds¬
uero. suscitauit eum
amortuis .: qui uisus
est perdies multos. his
qui simul ascenderant
cum eo degalilea inhie¬
rusalem : quiusq nunc.
sunt testes eiꝰ adplebẽ.
Et nos uobis ad nunti¬

Expanded text:
sionem eduxit Israhel sionem eduxit Israhel salvatorem Iesum praedicante Iohanne ante faciem adventus eius baptismum paenitentiae omni populo Israhel cum impleret autem Iohannes cursum suum dicebat quem me arbitramini esse non sum ego sed ecce venit post me cuius non sum dignus calciamenta pedum solvere viri fratres filii generis Abvobis timent Deum: vobis verbum salutis hujus missum est. Qui enim habitabant Jerusalem, et principes ejus, hunc ignorantes, et voces prophetarum, quae per omne sabbatum leguntur, judicantes impleverunt: et nullam causam mortis invenientes in eo, petierunt a Pilato, ut interficerent eum. Cumque consummassent omnia, quae de eo scripta erant, deponentes eum de ligno, posuerunt eum in monumento. Dvero suscitavit eum a mortuisest per dies multos his, qui simul ascenderant cum eo de Galilaea in Jerusalem; qui usque nunc sunt testes ejus ad plebem. Et nos vobis annunti
Abbreviated transcription (Latin):
principes sinagogȩ ad
eos. dicentes: Uiri fr̃s.
siquis est inuobis sermo
exortationis. ad plebem.
dicite Surgens autẽ
paulus. & manu silentiũ
indicans. ait Uiri isra¬
helite. & quiti me tis dm̃.
audite. Ds plebis is¬
rahel elegit patres nos¬
tros. & plebem exalta¬
uit: cumessent incole
interra aegypti : inmanu
forti & brachio excelso
eduxit eos exea: & per
quad raginta annorum
tempus. mores eorum sus¬
tinuit indeserto.: & de¬
struens gentes septem in
terra. chanaan. sor tedis¬
tribuit eis terrã eorũ.¬
quasi post quadringen.¬
tos. & quinquagintaan¬
nos. Et post haec
dedit iudices. usque ad
samu hel prophetam
Et exinde postulauer
regem: & dedit eis ds̃ saul
filium c is. uirum detri¬
bu beniamin. annis qua¬
draginta. Et a moto
illo. suscitauit illis dauid
regem : cui & testimoniũ
perhibens. dixit . inue¬
ni dauid filium iesse. ui¬
rum secundum cormeũ.
qui faci& omnes uolunta¬
tes meas. Huius ds̃ ex
semine secundum promis¬

Expanded text:
principes synagogae ad principes synagogae ad eos, dicentes: Viri fratres, si quis est in vobis sermo exhortationis ad plebgens autem Paulus et manu silentium indicens ait viri israhelitae et qui timetis Deum audite Deus plebis Israhel elegit patres nostros et plebem exaltavit cum essent incolae in terra Aegypti et in brachio excelso eduxit eos ex ea et per quadraginta annorum tempus mores eorum sustinuit in deserto et destruens gentes septem in terra Chanaan sorte distribuit eis terram eoruquasi post quadringentos et quinquaginta annos et post haec dedit iudices usque ad Samuhel prophetam et exinde postulaverunt regem et dedit illis Deus Saul filium Cis virum de tribu Beniamin annis quadraginta et amoto illo suscitavit illis David regem cui et testimonium perhibens dixit inveni David filium Iesse virum secundum cor meum qui faciet omnes voluntates meas huius Deus ex semine secundum promis
Abbreviated transcription (Latin):
prudenti. Hic accitis
barnaba & saulo. de¬
siderabat audire uerbũ
di Resistebat autẽ il¬
lis elimas. magus : Sic
enim interprẽtatur no¬
men eius: quaerens auer¬
tere proconsulem a fide.
Saulus aut̃ qui & paulus.
repletus spũ scõ. intuens
in eum. dixit. O plene om¬
nidolo. & omni fallacia
fili diaboli. inimice om¬
nis iustitiae. non desinis
subuertere uias dñi re¬
ctas Et nunc. ecce manus
dñĩ superte. &eris cȩcus.
non uidens solem. us que
ad tempus. Et confes¬
tim cecidit in eum caligo
& tenebrae : & circuiens.
quaerebat qui ei ma¬
num dar&. Tunc pro¬
consul. cum uidiss& fac¬
tum: credidit. ad mirans
super doc trina dñi
PT CUM APAPHONA¬
uigass& paulus & qui
cũ eo erant. uenerunt per¬
gen pamphiliae. Iohan¬
nes autem discedens ab
eis. reuersus est hiero¬
solimam. Illiuero per¬
transeuntes pergen.
uenerunt antiochiam pi¬
sidiae. Et ingressi
sinagogam die sabbato¬
rum sederunt. Postlec¬
tionem autem legis &
prophetarum. miserunt

Expanded text:
prudente. Hic, accersitis Barnaba et Saulo, desiderabat audire verbum Dei. Resistebat autem illis Elymas magus sic enim interpretatur nomen ejus, quaerens avertere proconsulem a fide. Saulus autem, qui et Paulus, repletus Spiritu sancto, intuens in eum, dixit: O plene omni dolo, et omni fallacia, fili diaboli, inimice omnis justitiae, non desinis subvertere vias Domini rectas. Et nunc ecce manus Domini super te, et eris caecus, non videns solem usque ad tempus. Et confestim cecidit in eum caligo, et tenebrae, et circuiens quaerebat qui ei manum daret. Tunc proconsul cum vidisset factum, credidit admirans super doctrina Domini. Et cum a Papho navigassent Paulus et qui cum eo erant, venerunt Pergen Pamphyliae. Joannes autem discedens ab eis, reversus est Jerosolymam. Illi vero pertranseuntes Pergen, venerunt Antiochiam Pisidiae: et ingressi synagogam die sabbatorum, sederunt. Post lectionem autem legis, et prophetarum, miserunt
Abbreviated transcription (Latin):
qui uiuimus. qui re lin¬
quemur : simul rapie¬
mur cum illis innubib
ob iuiam xp̃o inaera
& sic semper cum dño e¬
rimus. Itaque. consola¬
mini inuicem. inuerbis
istis
ETEM PORIBUS
autem & momentis
fr̃s. non indigetis ut
scribamus uobis Ipsi
enim diligenter scitis.
quia dies dñi. sicut fur
innocte. ita ueni&
Cum enim dixerint.
pax & securitas : tunc
repentinus eis superue¬
niet interitus. Sicut
tis. & non effugient
Uos autem fr̃s. non
estis intenebris: ut uos
dies ille. tam quam fur
comprehendat. Omuii¬
nes enim uos. filii lucis
estis. & filii diei: nonesr¬
tis noctis. neque tene¬
brarum. Igitur non
dormiamus sicut cͦete¬
ri. seduigilemus. & so¬
brii simus Quienim
dormiunt. nocte dormi¬
unt: Et qui ebrii sunt.
nocte ebrii sunt. Nos
autem quidiei sumus.
sobrii simus: Induti lo¬
ricã fidei. &caritatis : &
galeam. spem salutis.
Quõ non posuit nos
ds̃ iniram: sed in ad
gilemus. siue dormia¬
mus : simul cum illo ui¬

Expanded text:
inquimur simul rapiemur cum illis in nubibus obviam Domino in aera et sic semper cum Domino erimus itaque consolamini invicem in verbis istis de temporibus autem et momentis fratres non indigetis ut scribamus vobis ipsi enim diligentquia dies Domini sicut fur in nocte ita ueniet. Cum enim dixerint: Pax et securitas, tunc repentinus eis superueniet interitus, sicut tis, et non effugient. Vos autem, fratres, non estis in tenebris, ut vos dies illa tamquam fur comprehendat: omnes enim vos filii lucis estis, et filii diei: non sumus noctis, neque tenebrarum. Igitur non dormiamus, sicut ceteri : sed uigilemus et sobrii simus. qui enim dormiunt, nocte dormiunt, et qui ebrii sunt. nocte ebrii sunt. nos autem qui diei sumus sobrii simus, induti loricam fidei et caritatis et galeam spem salutis. quoniam non posuit nos dgilemus siue dormiamus simul cum illo ui
Abbreviated transcription (Latin):
uos fr̃s. ut noue¬
ritis eos quilaborant
interuos. & prae sunt
uobis indnõ. & monent
uos : ut habeatis illos
abundantius incarita¬
te : propter opus illo¬
rum. pacem habete cum
eis. Rogamus autẽ uos
frs : corripite inquie¬
tos. consolamini pu¬
sillanimes. suscipite
infirmos. patientes
estote adomnes. Ui
dete. nequis malum
promalo alicui reddat :
sed semper quod bonũ
est. sectamini in inui¬
cem. & inomnes. Sem¬
pergaudete. sine in¬
termissione orate . In
omnibus gratias agite
Haec enim uoluntas
omnibus uobis. Spm̃
nolite ex tinguere.
prophetias nolite sꝑ¬
nere Omnia autẽ
probate. quod bonum
est tenete : ab omni
specie mala. abstine te

Expanded text:
vos fratres ut noveritis eos qui laborant inter vos et praesunt vobis in Domino et monent vos ut habeatis illos abundantius in caritate propter opus illorum pacem habete cum eis rogamus autem vos fratres corripite inquietos consolamini pusillianimes suscipite infirmos patientes esdete ne quis malum pro malo alicui reddat: sed semper quod bonum est sectamini in inuicem et in omnes. semper gaudete, sine intermissione orate, in omnibus gratias agite. haec enim uoluntas omnibus uobis. spiritum nolite extinguere. prophetias nolite spernere. omnia autem probate: quod bonum est tenete. ab omni specie mala abstinete
Abbreviated transcription (Latin):
Et uenit unus deseptem angelis qui
habebant septem plagas & locutus est
mecum dicens
Post haec audiui quasi uocem magnã
turbarum multarum in caelo dicen¬
tium alł¬
Et uidi caelum apertum & ecce ȩquus
albus & qui sedebat super eum uocaba¬
tur fidelis & uerax.

Expanded text:
enit unus ex septem angelis, qui habent septem pateras, et locutus est mecum dicenspost haec audivi quasi vocem magnam turbarum multarum in caelo dicentium alEt uidi caelum apertum: et ecce equus albus, et qui sedebat super eum, uocabatur fidelis et uerus.
Abbreviated transcription (Latin):
Et septimus angelus tuba cecinit &
factae sunt uoces magnae incaelo
Et apertum ẽ templum dĩ incaelo &iu
sa est arca testamenti eius intemplo eius
Et factum est proelium in caelo micha¬
el &angeli eius proeliebant᷑ cũ dracone

Expanded text:
et septimus angelus tuba cecinit et factae sunt voces magnae in caelo Et apertum est templum in coelo, et visa est arca testamenti ejus in templo ejuset factum est proelium in caelo Michahel et angeli eius proeliabantur cum dracone
Abbreviated transcription (Latin):
filii ac sp̃s scĩ. una diui¬
nitatis sub stantia com¬
probatur Inceteris
uero epistolis. quantũ.
anostra aliorum dist&
editio. lectoris pruden¬
tiae derelinquo. Sed tu
uirgo x pĩ eustochium.
dum ame in pensius scrip¬
turae ueritatem inqui¬
ris. meam quodammodo
senectutem. Inuidorum
dentibus corrodendam
ex ponis. qui me falsa¬
rium. corruptoremq.
sc̃ãrum pronuntiant
scripturarum. Sed e¬
go intali opere. nec emu¬
lorum meorum inuiden¬
tiam pertimesco: nec
scaẽ scripturae uerita¬
tem. poscentibus denega

Expanded text:
Filii ac Spiritus sancti una diviFilii ac Spiritus sancti una divinitatis substantia comprobatur. In caeteris vero Epistolis, quantum nostra aliorum distet editio, lectoris prudentiae derelinquo. Sed tu, virgo Christi Eustochium, dum a me impensius Scripturae veritatem inquiris, meam quodam modo senectutem invidorum dentibus corrodendam exponis; qui me falsarium corruptoremque sanctarum pronuntiant Scripturarum. Sed ego in tali opere nec aemulorum meorum invidentiam pertimesco: nec sanctae Scripturae veritatem poscentibus denega
Abbreviated transcription (Latin):
do est apud
grecos. qui in¬
gre sapiunt.
et fidem rectam sec tant᷑.
epistolarum septem quȩ
canonicae nuncupantur :
petrus primus ẽ innume¬
ro apostolorum: primȩ
sint &iam eius epistolae.
inordine ceterarum : sed
sicut euangelistas. dudũ
adueritatis lineam cor¬
reximus : Ita has pro¬
prio ordini. dõ nos iu¬
uante reddidimus
Est enim prima earũ.
una ia cobi. petri duȩ.
lohannis tres. & iudȩ
Quaesi ut ab eis
digestae sunt. Ita quoq
ab interpretibus. fideli¬
ter in latinum eloquiũ¬
guitatem legentibus fa¬
cerent. nec sermonum
sese uarietas impugna
co. ubi deunitate trini¬
tatis. In prima iohannis
epistola positum legi¬
mus: In qua &iam. ab
infidelibus trans lato¬
ribus. multum erratum
esse. fidei ueritate com¬
perimus: trium tantũ¬
modo uocabula. hoc ẽ
aquae. sanguinis & sp̃s.¬
in ipsa sua editione po¬
nentes: & patris uerbiq
ac sps̃ testimonium Eo¬
mit tentes: In quo maxi¬
me. & fides catholica
roboratur : & patris &

Expanded text:
do est apud Graecos, qui integre sapiunt, et fidem rectam sectantur, Epistolarum septem, quae Canonicae nuncupantur, qPetrus primus est in numero apostolorum, primae sint etiam ejus Epistolae in ordine caeterarum. Sed sicut evangelistas dudum ad veritatis lineam correximus: ita has proprio ordini, Deo nos juvante, reddidimus. Est enim prima earum una Jacobi, Petri duae, Joannis tres, et Judae una. Quae si, ut ab eis digestae sunt, ita quoque ab interpretibus fideliter in Latinum verterentguitatem legentibus facerent, nec sermonum sese varietas impugnarco ubi de unitate Trinitatis in prima Joannis Epistola positum legimus. In qua etiam ab infidelibus translatoribus multum erratum esse a fidei veritate comperimus: trium tantum vocabula, hoc est, aquae, sanguinis, et spiritus, in sua editione ponentes; et Patris, Verbique, ac Spiritus testimonium omittentes: in quo maxime et fides Catholica roboratur, et Patris et
Abbreviated transcription (Latin):
UERBUM UERITATIS. IT¬
AFALSIS APOSTOLIS. NÃ¬
QUIDAM APHI LOSOPHIAE
UERBOSAELO QUENTIA. A¬
LII ASECTA LEGIS IU DAI¬
CAE IN DUCTI. HOSRI¬
UOCAT APOSTOLUS ADUE¬
RAM ETE UAN GELI CAM¬

Expanded text:
verbum veritatis; a falsis apostolis, quidam a philosophiae verbosa eloquentia, alii secta legis Judaicae inducti sunt. Hos revocat Apostolus ad veram fidem et evangelica
Abbreviated transcription (Latin):
Et insapientia. ambulandum
ad eos qui foris sunt. Et sermo
sale sit conditus. Etdehis quos
OLOSENSES ET
HI SICUT LAU DI¬
CEN SESSUNT A¬
SIANI ET IPSI PRAEVEN¬
TIERANT APSEUDO APOS
TOLIS NEC ADHOS ADCES¬
SIT IPSEAPOSTOLUS. SED
ETTIOS PEREPISTOLAN
RECORRIGII. AUDIERANT
EN IM UERBUM AB ARCUIE¬
PO QUIETMI NISTERI UMIN
EOS ACCEPIT. ERGO APOS¬
TOLUS IAMLIGATUS SCRI¬
BIT EIS ABEPHESO PERTI

Expanded text:
et in sapientia ambulandum et in sapientia ambulandum ad eos, qui foris sunt, et, sermo sale sit conditus. Et, de his, quos ossenses, et hi sicut et Laodicenses sunt Asiani, et ipsi praeventi erant a pseudoapotolis, nec ad illos accessit ipse Apostolus, sed et hos per epistolam recorrigit. Audierant enim verbum ab Archippo, qui ministerium in eos accepit. Ergo Apostolus jam ligatus, scribit eis ab Epheso per Ti
Abbreviated transcription (Latin):
AD COLO SENSES.
EUIA ORET PROEIS CON¬
laudans fidem eorum dig¬
nos eos factos in partẽ sortis
scõrum inxp̃o in quo condita s̃
omnia siue thron &cet̾.
uia cum essent inimici re¬
conciliati sunt dõ in mysterio
quod absconditum fuit asaecu¬
lis. Etdocentes omnẽ hominẽ.
Et quia in xẽo absconditi sunt
omnes thes auri.
t non decipiantur perfilo¬
sophiam. qui xẽo consepultis.
Et baptismu delens quod aduer¬
sum erat. Et cyro grafum. Et
nemo iudic& in cybo aut inpo¬
to. Et seduceentur inhumili¬
tate angelorum
i mor tui estis ab elementis
quid ad huc tam quã uiuentes
decernitis. Et quae sursum s̃
sapite. Mortificanda membra.
quae sunt super terram. Et
induendum nouum hominem.
Ubi non est gentilis & iud eus
Etsiquis hab& aliquid adira¬
sus aliquem dimittat. Et in psal¬
mis & ymnis. Et in nominednĩ
omnia facienda. Et mulieres
sub dite sint uiris. Et uiri uxo¬
res diligant. Filii & serui obau¬
diant.
rationi instandum. Et ꝓse.

Expanded text:
AD COLOSSENSES. 1. Quia orat pro eis, collaudans fidem eorum: dignos eos factos in partem sortis sanctorum in Christo, in quo condita sunt omnia, sive throni, etc. 2. Quia, cum essent inimici, reconciliati sunt Deo in ministerium, quod absconditum fuit a saeculis, et docentes omnem hominem; et quia in Christo absconditi sunt omnes thesauri. 3. Ut non decipiantur pro philosophia, qui Christo consepulti sunt in baptismo. Delens quod adversum nos erat, chirographum. Et nemo judicet in cibo, aut in potu. Et ne seducantur, in humilitate angelorum. 4. Si mortui estis ab elementis, quid adhuc tanquam viventes decernitis? Et, quae sursum sunt sapite. Et, mortificanda membra, quae sunt super terram. Et, induendum novum hominem: ubi non est gentilis et Judaeus. 5. Ut si quis habet aliquid adversus aliquem, dimittat. Et, in psalmis, et hymnis. Et, in nomine Domini omnia facienda. Et, mulieres subditae sint viris, et viri uxores diligant, filii et servi obediant. 6. Orationi instandum pro se:
Abbreviated transcription (Latin):
bitur ille iniquus. Quem
ris sui: & destru& illus¬
tratione aduentus sui
Cuius est aduentus. se¬
cundum operationem sa¬
tanȩ : in omni uir tute
& signis. & prodigus men¬
dacibus: Et in omni se¬
ductione iniquitatis.
his qui pereunt : eo qđ
caritatem ueritatis non
receperunt. ut salui fi¬
erent. Ideo mitt& illis
ds̃ operationem erroris.
utcredant menda cio : ut
iudicentur omnes. qui
noncrediderunt uerita¬
ti : sed consenserunt ini¬
quitati. Nos autẽ de¬
bemus gratias ageredõ.
semper pro uobis fr̃s.
dilecti adõ: quod ele¬
gerit nos ds̃ primitias
insalutem : in scĩ ficati¬
one sp̃s & fide ueri¬
tatis: In qua & uocauit
uos. per euan geliũ nr̃m:
in ad qui sitionem glori¬

Expanded text:
r ille iniquus quem oris sui et destruet inlustratione adventus sui eum cuius est adventus secundum operationem Satanae in omni virtute et signis et prodigiis mendacibus et in omni seductione iniquitatis his qui pereunt eo quod caritatem veritatis non receperunt ut salvi fierent ideo mittit illis Deus operationem erroris ut credant mendacio ut iudicentur omnes qui non crediderunt veritati sed consenserunt iniquitati nos autem debemus gratias agere Deo semper pro vobis fratres dilecti a Deo quod elegerit nos Deus primitias in salutem in sanctificatione Spiritus et fide veritatis ad quod et vocavit vos per evangelium nostrum in adquisitionem glori
Abbreviated transcription (Latin):
nem manducent. Uos
autẽ fr̃s. nolite deficere.
bene facientes. Quod si
quis non oboedit uerbo
nr̃o. per epistolam: hunc
notate. & non commiscea¬
mini cum illo. ut confun
Et nolite qua¬
si inimicum existima¬
re. sed corripite ut fra¬
tremI pre aute dns
pacis det ubbis pacere sẽ¬
piternam. Nomni loco
Dñs cum omnibus uobise
Salutatio mea manũ pau¬
li. quod est signum in om¬
ni epistola. Ita scribo.
Cratia dnĩ nostri in ũ

Expanded text:
ducent. Vos autem, fratres, nolite deficere benefacientes. Quod si quis non obedit verbo nostro per epistolam, hunc notate, et ne commisceamini cum illo, ut confundatur. Et nolite quasi inimicum existimare, sed corripite ut fratrem. Ipse autem Dominus pacis det vobis pacem sempiternam in omni loco. Dominus sit cum omnibus vobis. Salutatio mea manu Pauli, quod est signum in omni Epistola: ita scribo: Gratia Domini nostri Jesu
Abbreviated transcription (Latin):
tis panem manducabi¬
mus abaliquo : sed in¬
omni labore & fatiga¬
tione : nocte & die ope¬
rantes. nequem uestrũ
graua remus. Nonqua¬
si non habuerimus potes¬
tatem : sed ut nos metip
sos formam daremus uo¬
bis. ad imitandos nos
Nam &cum essemus a¬
pud uos. hoc denuntia¬
bamus uobis: quõ siquis
non uult operari.
nec manduc&. Audi¬
uimus enim. inter uos quos¬
dam ambulare inquiete.
nihil operantes. sed curi¬
ose agentes. His autẽ
qui eius modi sunt. de¬
nuntiamus et obsecramus

Expanded text:
tis panem manducavimus ab aliquo, sed in labore, & fatigatione, nocte, & die operantes, ne quem vestrum gravaremus v.9.. Non quasi habuerimus potestatem, sed ut nos metisos formam daremus vobis ad imitandum nos. Nam et cum essemus apud vos, hoc denuntiabamus vobis: quoniam si quis non vult operari, nec manducet. Audivimus enim inter vos quosdam ambulare inquiete, nihil operantes, sed curiose agentes. Iis autem, qui ejusmodi sunt, denuntiamus, et obsecramus
Abbreviated transcription (Latin):
& ds̃ & pater nr̃. quidi¬
lexit nos. & dedit conso¬
lationem aeternam. &
spem bonam ingratia.
Ex hortetur corda
uestra. & confirm&r
in omni opere. & sermo¬
ne bono. Decͦetero
fratres. orate pronobis.
ut sermo dnĩ currat. &
clarificetur. sicut & a¬
pud uos Etut libere¬
mur. ab importunis. &¬
malis hominibus.
Non enim omniũ est
fides Fidelis aũ dñs
est. qui con firmabit uos.

Expanded text:
 Deus Pater noster, qui dilexit nos, et dedit consolationem aeternam et spem bonam in gratia, exhortetur corda vestra, et confirmet in omni opere et sermone bono. De caetero, fratres, orate pro nobis, ut sermo Domini currat et clarificetur, sicut et apud vos, et ut liberemur ab importunis malis hominibus. Non enim omnium est fides. Fidelis autem Dominus est
Abbreviated transcription (Latin):
nrae congregationis in
ipsum : utnon cito mo¬
neque terreamini
Neq per spm̃. neque per
sermonem : neq pere¬
pistolam tam quã ꝑ nos
missam: quasi inst&r di¬
es dnĩ Nequis uos se¬
ducat ullo modo Qũo ni¬
siuenerit discessio primũ.
& reuelatus fuerit homo
peccati. filius perditionis:
qui aduersatur et extol
Vtut supra orone qlloo
dicitured s̃ aut quod coli¬
tur. Ita ut intexpło di
sed eatꝰ. ostendens sgeam
sem apud uos. Haee dic̾e¬
bam uobis Etnunc
quid detineat scitis: ut
reueletur in suo tempon
Nam mysterium iam o¬

Expanded text:
rae congregationis in ipsum: ut non cito moneque terreamini, neque per spiritum, neque per sermonem, neque per epistolam tamquam per nos missam, quasi instet dies Domini. Ne quis vos seducat ullo modo: quoniam nisi venerit discessio primum, et revelatus fuerit homo peccati, filius perditionis, qui adversatuitur supra omne, quod dicitur deus aut quod colitur, ita ut in templo dei sedeat ostentans se, tamq cum essem apud uos, haec dicebantur uobis? et nunc quid detineat scitis, ut reueletur in suo tempore. iam enim mysterium i
Abbreviated transcription (Latin):
pro uobis fr̃s: Ita ut
dignum est Quõ suꝑ¬
crescit fides ur̃a. &
abundat caritas unius¬
cuiusq omniũ rũm. in in¬
uicem: Ita ut & nos ip¬
si. inuobis gloriemur
inecclesis dĩ. propati¬
entia ur̃a et fide : in om¬
nibus persecutionibus
urĩs. et tribulationibus:
quas sustinetis. in exẽ¬
plum iusti iudicidĩ.
ut digni habeamini in¬
regno dĩ. proquo & pa¬
timini Si tamen ius¬
tum ẽ apud dm̃. retri¬
buere tribulationem.
his qui uos tribulant
Et uobis qui tribula¬
mini. requiem nobiscũ.
In reuelatione dñi ihũ
decaelo. cumangelis
uir tutis eius In flami¬
ma ignis dantis uindi¬
etam. his qui non noue¬
runt dm̃ : & quinon o¬
boediunt euan ge
Qui poenas dabunt in
interitu aeternas. a fa¬
cie dñi: & agloria uir¬
tutis eius : cum uenerit
glorificari in scĩs suis:
& ad mirabilis fieri. in
omnibus qui credider̃:
quia creditum ẽ testimo¬
nium nrm̃ super uos. in
die illo. In quo etiam.
oramus semper pro uo¬
bis. ut dignetur uos uo¬

Expanded text:
o uobis, fratrem, ita \' ut dignum est, quoniam supercrescit fides uestra, et abundat caritas uniuscuiusque omnium uestrum in inuicem: ita ut nos ipsi in uobis gloriemur in ecclesiis dei pro patientia uestra et fide in omnibus persecutionibus uestris et tribulationibus, quas sustinetis in exemplum iusti iudicii dei, ut digni habeamini regno dei, pro quo et patimini, si tamen iustum est apud deum retribuere tribulationem his qui uos tribulant, et uobis qui tribulamini requiem nobiscum in reuelatione domini Iesu de caelo cum angelis uirtutis eius et flamma ignis dantis uindictam his qui non nouerunt deum et qui non oboediunt euangeliqui poenas dabunt in interitum aeternas a facie domini et a gloria uirtutis eius, cum uenerit glorificari in sanctis suis, et admirabilis fieri in omnibus qui crediderunt, quia creditum est testimonium nostrum super uos in die illo. in quo etiam oramus semper pro. uobis, ut dignetur uos uo
Abbreviated transcription (Latin):
dies ueniunt. De tabernaculo & quae in ip¬
so fuerunt. Et quiu sanguis ircorum.
sed sanguis ihũ dat credentes. Et sine san¬
guine non fit remissio.
uia non inmanu factis intro it ds̃.
sed in caelum in consummationẽ saeculorũ.
Et quiu in legalibus hostuis commemoratio
fuerit. non emendatio peccatorum. Et
tismi. Et quia uoluntariae negantibus

Expanded text:
dies veniunt. 8. De Tabernaculo, et quae in ipdies veniunt. 8. De Tabernaculo, et quae in ipso fuerunt: et quia non sanguis hircorum, sed sanguis Jesu mundat credentes, et sine sanguine non fit remissio. 9. Quia non in manufactis introibit Jesus, sed in coelum, consummatione saeculorum: et quia in legalibus hostiis commemoratio fuerit, non emundatio peccatorum: et uisti. 10. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
IN CIP̃ CAPITULA¬
UIA INNO UISSINIS DIEDUS EATER
sit locutus infilio. qui splendor
fugura substantiae. sedit addexteram
melior angelis effectus:
Obseruanda quae audiuimus neforte
effluamus.
detur fr̃s orare ut permortem des¬
tru& diabolum & fier& fidelis pontifex
Et consideremus a postolum & pontifi¬
cem ihm̃. qui fidelis ẽ sicut moyses indo¬
mo Et hodie siuocem dnĩ audieritis.
& ut timeamus. ne forte exacer uan¬
dum. non intremus inrequiem
Derequie sabbati. Et quia iterum t̃¬
minat ldem uiuus ẽ sermodĩ. Et quiu
ihs̃ pontifex magnus conpassus ẽ nobis.
De melchi sedech. Et quiu perfecto¬
rũ ẽ cybus solidus. Et in possibile est
Dehebreis quod ministrauerint scĩs. Et
de iure iurando. quod sicut anchoram
habemus. & de melchi sedech ubi occur¬
rit habrahae.
Secundum cuius sacer¬
dotium ihs̃ in nocens in pollutus mane
inae ternum
Quia nihil ad perfectum adduxerielex.
Et de tabernaculo uero. Et qđ ait ecce

Expanded text:
INCIPIT CAPITULAQuia in novissimis diebus Pater sit locutus in Filio: qui splendor, et figura substantiae sedit ad dexteram: melior angelis effectus. 2. Observanda quae audivimus, ne forte effluamus: detur fratres vocare, ut per mortem destrueret diabolum, et fieret fidelis pontifex. 3. Ut consideremus Apostolum, et Pontificem Jesum, qui fidelis est, sicut Moyses in domo: et hodie si vocem ejus audieritis: et ut timeamus, ne forte exacerbando non intremus in requiem. 4. De requie Sabbati: et quia iterum terminat diem: et vivus est sermo Dei: et quia Jesus Pontifex magnus compassus est nobis. 5. De Melchisedech; quia perfectorum est solidus cibus: et impossibile est,6. De Hebraeis, quod ministraverint sanctis: et de jurejurando, quod sicut anchoram habemus: et de Melchisedech, ubi occurrit Abrahae: secundum cujus sacerdotium Jesus innocens impollutus manet in aeternum. 7. Quia nihil ad perfectum adduxit lex: et de tabernaculo vero: et quod ait: Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
imitari nos ebort&. &aspicigites passi¬
onemꝰ ihũ indisciplana tamquam fi¬
lii perseueremus
t manus remissas erigamus pacem
& scĩmonia sectantes. Et de esau. Et
temnamꝰ decaelo loquentem.
Et regnum immobile suscipiamus.
quia ds̃ ignis consumens ẽ. Et decari¬
tate. & hospitalitate. & throno in ma¬
culato. & dep̃positis. & ihs̃ xp̃s eri¬

Expanded text:
imitari nos oportet: et ut aspicientes passionem Jesu, in disciplina tanquam filii perseveremus. 13. Ut manus remissas erigamus: pacem, et sanctimoniam sectantes: et de Esau: et temnamus de coelo loquentem. 14. Ut regnum immobile suscipiamus, quia Deus ignis consumens est: et de charitate, et hospitalitate, et toro immaculato: et de praepositis
Abbreviated transcription (Latin):
scripsi mea manu: Ego¬
reddam : ut non dicam ti¬
bi. quod & te ipsum mihi
debes: lta frater. ego te
fruar in dño. refice uis¬
cera mea in dño. Con
Con¬
fidens oboedientia tua.
scripsi tibi Sciens. quõ
& super id quod dico. fa¬
cies: simul autem. & pa¬
ra mihi hospitium. Nã
cus. aristarcus. demãs. &lu¬
cas. aduitores mẽi. Cras¬

Expanded text:
scripsi mea manu: egoscripsi mea manu: egoreddam, ut non dicam tibi, quod teipsum mihi debes. Ita, frater, ego te fruar in Domino; refice viscera mea in Christo: confidens in obedientia tua scripsi tibi: sciens quoniam et super id quod dico facies. Simul autem et para mihi hospitium. Nam cus, Aristarchus, Demas et Lucas, adjutores mei. Gra
Abbreviated transcription (Latin):
timotheus frater:
philemoni dilecto. &
ad iutori nostro: & ap¬
piae sorori harissimȩ
& archippo commili¬
toni nostro: & eccle¬
caritatem tuam & fidem.
quam habes in dño iniũ.
& in omnes scõs : ut cõmu¬
nicatio fidei tuae. euidens
habui. & consolationẽ. in
caritate tua: quia uisce¬
ra scõrum. requie uerunt
perte frater: Propter
quod. multam fiduciam
perandi tibi. quod ad rem
pertin&: propter carita.¬
tem. magis obsecro: cum
sis talis ut paulus senex.
Nunc autem. & uinc tus
promeo filio. quem genui
inuinculis. onesimo: qui
tibi aliquando inutilis
fuit : nunc autẽ mihi
& tibi utilis: quem remisi:
Tu autem illum. id est
utuiscera mea suscipe:
quem ego uolueram me¬
cum detinere : ut prote
mihi ministrar&. inuin¬
culis euangelii. Sine
consilio aut̃ tuo. nihiluo
num tuum essex. sed
uoluntarium. Forsi¬
tan enim. ideo discessit
adhoram ate : ut ae ter
seruo. carissimum fratrẽ:
autem magis tibi. & incar
tibi. aut deb& : hoc mi¬
hi imputa: Ego paulus

Expanded text:
Timotheus frater, Philemoni dilecto, et adjutori nostro, et Appiae sorori charissimae, et Archippo commilitoni nostro, et Ecclecharitatem tuam, et fidem, quam habes in Domino Jesu, et in omnes sanctos: ut communicatio fidei tuae evidens fhabui, et consolationem in charitate tua: quia viscera sanctorum requieverunt per te, frater. Propter quod multam fiduciam perandi tibi quod ad rem pertinet: propter charitatem magis obsecro, cum sis talis, ut Paulus senex, nunc autem et vinctus pro meo filio, quem genui in vinculis, Onesimo, qui tibi aliquando inutilis fuit, nunc autem et mihi et tibi utilis, quem remisi tibi. Tu autem illum, ut mea viscera, suscipe: quem ego volueram mecum detinere, ut pro te mihi ministraret in vinculis Evangelii: sine consilio autem tuo nihil vonum tuum esset, sed voluntarium. Forsitan enim ideo discessit ad horam a te, ut aetservo charissimum fratrem. autem magis tibi, et in catibi, aut debet, hoc mihi imputa. Ego Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
cedat Sed siquis
bonus ad aedificatio
a maritudo & ira. &
indignatio. & lamor
& blas phemia: tolla¬
tur auobis cum omni
malitia. E stote au¬
tem inuicem benigni
misericor des: donan¬
tes inuicem. sicut &
ds̃ in xp̃o donauit no¬
bis. E stote ergo
imitatores dĩ. sicut fi¬
lii carissimi Et ambu¬
late indilectione. sicut

Expanded text:
cedat, sed si quis cedat, sed si quis bonus ad aedificationamaritudo et ira et indignatio et clamor  blasphemia tollatur a uobis \'cum omni malitia. estote autem inuicem benigni, misericordes donantes inuicem, sicut et deus in Christo donauit uobis. Estote ergo imitatores dei, sicut filii carissimi, et ambulate in dilectione, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
ambulant. inuanitate
sensus sui: tenebris
obscuratum habentes
intellectum: aliena¬
ti auia dĩ. per igno¬
rantiam quae est
in illis. propter cȩci¬
tatem cordis ipsorũ
Qui desperantes se¬
me tipsos. tradider¬
in pudicitiae. in ope¬
rationem inmunditi¬
ae omnis. in auaritia
Uos autem nonita
didicistis xp̃m. si
tamen illum audistis.
& in ipso edocti estis:
Sicut est ueritas ininiũ.
deponere uos secun¬
dum pristinam con¬
uersationem. ueterẽ
hominem : qui corrum
ritu mentis uestrae.
& induite nouum ho¬
minem qui secundum
dm̃ creatus est : in
iustitia & scĩtate ue¬
quod deponentes m̃¬
dacium. lo quimini
ueritatem unus quis¬
que cum proximo
suo : quõ sumus in¬
uicem membra
Iras cimini. & nolite
peccare: Sol non occi¬
dat super iracundiã
uestram: nolite locũ
dare diabolo: qui fu¬
rabatur iã ñ fure tur
Magis autem labor&
operando manibus suis¬
quod bonum est : ut
habeat unde tribuat
necessitatem patienti
Omnis sermo malus
exore uestro nonpro¬

Expanded text:
anitate sensus sui, tenebris obscuratum habentes intellectum, alienati a vita Dei, per ignorantiam quae est in illis, propter caecitatem cordis ipsorum, qui desperantes, semetipsos tradiderunt impudicitiae, in operationem immunditiae omnis, in avaritiam. Vos autem non ita didicistis Christum. Si tamen illum audistis, et in ipso edocti estis, sicut est ueritas in Iesu, deponere uos secundum priorem conuersationem ueterem hominem, eum qui corrumpritu mentis uestrae et induite noum hominem, eum qui secundum deum creatus est in iustitia et sanctitate uequod deponentes mendacium, loquimini veritatem unusquisque cum proximo suo, quoniam sumus invicem membra. Irascimini, et nolite peccare. Sol non occidat super iracundiam vestram. Nolite locum dare diabolo. Qui furabatur, jam non furetur. magis autem laboret operando manibus quod bonum est, ut habeat unde tribuat necessitatem patienti. omnis sermo malus ex ore uestro non pro
Abbreviated transcription (French):
HI LIPPENSES SUNT
MACEDONES. HI ACU¬
CEPTO UERBO UERITA¬
TIS PTRSTITERUNTIND
FIDE. NECRECEPERUNT
FALSOS APOSTOLOS. HOS
SCRIBENS EIS AROMA DECAR¬
CERE PEREPHAFRODITUM .I

Expanded text:
hilippenses sunt Macedones. Hi accepto verbo veritatis perstiterunt in fide, nec receperunt falsos apostolos. Hos scribens eis a Roma de carcere per Epaphroditum.
Abbreviated transcription (Latin):
bum di Per omnẽ
orationem & obsecra¬
tionem. Orantes om¬
ni tem pore. in spũ:
& in ipso uigilantes.
in omni instantia.
& obsecratione pro om¬
nibus scĩs: & pro me
utdetur mihi sermo.
in apertione oris mei.
Cum fiducia notum
facere mysterium eu¬
angelii : pro quo lega¬
tione fungor incatena:
lta ut in ipso audeam.
pro ut opor t&r me lo¬
qui Ut autem et
uos sciatis. quae circa
me sunt. quid agam.
omnia nota uobis fa¬
ci& tichicus. carissimꝰ
frater. & fidelis minis¬
ter in dño. Quẽ mi¬
si ad uos in hoc ipsum.
ut cognoscatis quae cir¬
canos sunt: & conso¬
letur corda uestra
Pax fratrib & caritas.
cũ fide: adõ patre. & dño
omnib. qui diligunt

Expanded text:
bum Dei per omnem orationem et obsecrationem orantes omni tempore in Spiritu et in ipso vigilantes in omni instantia et obsecratione pro omnibus sanctis et pro me ut detur mihi sermo in apertione oris mei cum fiducia notum facere mysterium evangelii pro quo legatione fungor in catena ita ut in ipso audeam prout oportet me loqui ut autem et vos sciatis quae circa me sunt quid agam omnia nota vobis faciet Tychicus carissimus frater et fidelis minister in Domino quem misi ad vos in hoc ipsum ut cognoscatis quae circa nos sunt et consoletur corda vestra pax fratribus et caritas cum fide a Deo Patre et Domino omnibus qui diligunt
Abbreviated transcription (Latin):
se ipsum diligat. Vxor
autem. uitimeat uirum¬
suum. Filii. obo edi¬
te parentibus uestris.
in dño: hoc enim ẽ¬
iustum Honora
patrem tuum & ma¬
trem. quod est pri¬
missione: ut bene sit
tibi. & sis longȩ uus
super terram. Et
patres. nolite adira¬
cun diam prouoca re
filios uestros: sededu¬
cate illos. indisciplina.
& correptione dñi
Serui. oboedite domi¬
nis carnalibus. cumti¬
more & tremore. in
simplicitate cordis ur̃i.
sicut xp̃o: non adocu¬
lum seruientes. qua si
hominibus placeatis.
sed ut serui xũi : faci¬
entes uoluntatem dĩ ex
animo. cum bona uolun¬
tate : seruientes sicut
dño. & non hominibus:
Scientes quõ unus¬
quis que. quod cũ que
fecerit bonum: hoe
percipi& ad nõ. siue
seruus. siue liber.
Et uos domini. ea¬
dem facite illis: re¬
mittentes minas:
Scientes. quia & illorũ
& uester dñs est incę̧¬
lis : Et personarum
acceptio. non est apud
eum. Decͦe tero fra¬
tres. confortamini
in dño. & in potentia

Expanded text:
se ipsum diligat: uxor se ipsum diligat: uxor autem ut timeat uirum. Filii, oboedite parentibus uestris in domino. hoc enim iustum est. honora patrem tuum et matrem, quod est manromissione, ut bene sit tibi et sis longaeuus super terram. et patres, nolite ad iracundiam prouocare filios uestros, sed educate eos in disciplina et correptione domini. serui, oboedite dominis carnalibus cum timore et tremore, in simplicitate cordis uestri, sicut Christo: non ad oculum seruientes, quasi hominibus placentes, sed ut serui Christi facientes uoluntatem dei ex animo, cum bona uoluntate seruientes ut domino et, non hominibus, . scientes quoniam unusquisque quodcumqfecerit bonum, hoc recipiet a Domino, sive servus, sive liber. Et vos, domini, eadem facite illis, remittentes minas; scientes quia et illorum et vester Dominus est in coelis, et personarum acceptio non est apud eum. De caetero, fratres, confortamini in Domino, et in potentia
Abbreviated transcription (Latin):
ULI ERES. UI¬
ris suis subie¬
ctae sint. sicut dño
Qũo uir caput est mu¬
lieris. sicut. xp̃e caput
est ecclesiae. Ipse
saluator corporis: Sed
ut ecclesia subiecta ẽ
XPo. Ita & mulieres
uiris suis in omnibus:
Uiri diligite uxores
dilexit ecclesiam: & se
me tipsum tradidit
pro ea. utillam scĩ fi¬
car&. mundans la¬
uacro aquae in uerbo¬
uitae: ut exhiber&
ipse sibi gloriosam
ecclesiam. ñhabentẽ
maculã autrugã. aut ali¬
quid eius modi: sed ut
sit scã &immaculata.
Ita &uiri. debent dilige¬
re uxores suas. utcorpo¬
ra sua : quia qui suam
uxorem diligit. se ipsũ
diligit Nemo enim.
um quam carnem suam
odio habuit. sed nutrit
& fouet eam : sicut &
xpc ecclesiam: Quia
membra sumus corporis
eius : decarne eius. & de
ossibus cius. Propter
hoc. relinquet homo
patrem & matrem suã.
& ad hęrebit uxori suȩ̨.¬
& erunt duo incarne
una Sacramentum
hoc. magnum est. Ego
autem dico. in x p̃o & in
ecclesia. Uerumtamen. u¬
& uos singuli. unusquis¬
que suam uxorem. sicut

Expanded text:
ulieres viris suis subjectae sint sicut Domino, quoniam vir caput est mulieris, sicut et Christus caput est Eccsaluator corporis. sed sicut ecclesia subiecta est Christo, ita et mulieres uiris suis in omnibus. uiri, diligite uxores dilexit ecclesiam, et se ipsum tradidit pro ea, ut illam. sanctificaret, mundans lauacro aquae in uerbo: ut exhiberet ipse sibi gloriosam ecclesiam, non habentem maculam aut rugam, aut aliquid eiusmodi, sed ut sit sancta et inmaculata. ita et uiri debent diligere uxores suas ut corpora sua. qui suam uxorem diligit, se ipsum diligit nemo enim umquam carnem suam odio habuit sed nutrit et fovet eam sicut et Christus ecclesiam quia membra sumus corporis eius de carne eius et de ossibus eius propter hoc relinquet homo patrem et matrem sut uxori suae, et erunt duo in carne una. sacramentum hoc magnum est: ego autem dico in Christo et in ecclesia. uerum tamen et uos singuli, unusquisque suam uxorem sicut
Abbreviated transcription (Latin):
lucis est. in omni boni¬
tate. & iustitia. Q ue¬
ritate: probantes.
quid sit beneplacitũ dõ
Et nolite communica¬
re. operibus infructu¬
osis tenebrarum: ma¬
gis autem redarguite :
Quae enim inocculto
fiunt ab ipsis. turpe
est &dicere. Om¬
Omnia
enim quae arguunt᷑.
alumine manifestan¬
tur. O mne enim
quod manifestatur.
lumen est. Propt̃
quod dicit. Surge
quo modo caute ambu¬
letis Non quasi in¬
sipientes. sed ut sapi¬
entes: redimentes tem¬
pus. quõ dies mali sunt¬

Expanded text:
est in omni bonitate et justitia et veritate probantes quid sit beneplacitum Deo. Et nolite communicare operibus infructuosis tenebrarum, magis autem redarguite. Quae enim in occulto fiunt ab ipsis, turpe est et dicere. Omnia autem quae arguuntur, a lumine manifestantur. Omne enim, quod manifestatur, lumen est. Propter quod dicit: Surge quomodo caute ambuletis, non quasi insipientes, sed ut sapientes, redimentes tempus quo
Abbreviated transcription (Latin):
munditia. aut auari¬
tia. nec nomine tur
inuobis : sicut dec&
scõs. Aut turpitudo
aut stulti loquium.
aut scurilitas quae ad
rem non pertin& : sed
magis gratiarum actio
Hoc enim scitote in¬
tellegentes : quod om¬
nis fornicator. aut im¬
mundus. aut auarus.
quod est idolorũ ser
uitus: non hab& hȩ¬
reditatem in regno
uos seducat. inanibus
uerbis: propter haec
enim: uenit ira dĩ. infi¬
lios diffidentiae No¬
lite ergo. effici parti¬
cipes eorum. Eratis
enim aliquando tene¬
brȩ. nunc autem lux
in dño. ut filii lucis am

Expanded text:
avaritia nec nominetur in vobis sicut decet sanctos aut turpitudo aut stultiloquium aut scurrilitas quae ad rem non pertinent sed magis gratiarum actio hoc enim scitote intellegentes quod omnis fornicator aut inmundus aut avarus quod est idolorum seruitus, non habent hereditatem in regno uos seducat inanibus uerbis: propter haec enim uenit ira dei in filios diffidentiae. nolite ergo effici participes eorum. eratis enim aliquando tenebrae, nunc autem lux in domino: ut filii l
Abbreviated transcription (Latin):
distis dispensationem
gratiae dĩ. quae data
est mihi in uobis: quõ
secundum reuelatio¬
nem. notum mihi fac¬
tum est sacramentum.
sicut supra scripsi in
breui: prout potestis le¬
gentes. intellegere pru¬
dentiam meam. in my¬
sterio xp̃ĩ Quod aliis
generationibus non ẽ
agnitum. filiis hominũ.
sicuti nunc reuelatum
est scĩs apostolis eius. &
prophetis inspũ : esse
corporales . & comparti¬
minister. secundũ do.¬
num gratiae dĩ. quae
data est mihi. secundũ
operationem uirtutis
eius. Mihi omnium
scõrum minimo. data ẽ
gratia haec. ingentib
euangelizare. inuesti¬
gabiles diuitias x p̃i¬
Et inluminare omnes.
quae sit dispensatio sa¬
cramenti absconditi a
saeculis. in dõ. qui omnia
creauit. Vt innotes¬
cat principibus & potes¬
tatibus. in caelestibus.
per ecclesiam. multi for¬
mis sapientiae dĩ : secun¬
dum praefinitionem sȩ¬
culorum. quam fecit in xp̃o
iũ. dño nostro: In quo
habemus fiduciam. & ac¬

Expanded text:
distis dispensationem distis dispensationem gratiae Dei, quae data est mihi in vobis: quoniam secundum revelationem notum mihi factum est sacramentum, sicut supra scripsi in brevi: prout potestis legentes intelligere prudentiam meam in mysterio Christi: quod aliis generationibus non est agnitum filiis hominum, sicuti nunc revelatum est sanctis apostolis ejus et prophetis in Spiritu: Gentes corporales, et compartiminister, secundum donum gratiae Dei, quae data est mihi secundum operationem virtutis ejus. Mihi omnium sanctorum minimo data est gratia haec: In gentibus evangelizare investigabiles divitias Chriet illuminare omnes, quae sit dispensatio sacramenti absconditi a saeculis in Deo, qui omnia creavit, ut innotescat principatibus et potestatibus in coelestibus per Ecclesiam, multiformis sapientia Dei, secundum praefinitionem saeculorum, quam fecit in Christo Jesu Domino nostro: in quo habemus fiduciam, et ac
Abbreviated transcription (Latin):
promissionis spem
non habentes. & sine
dõ. hoc inmundo
Nunc autem in x põ
uiũ. uos qui aliquando
eratis longe: facti es¬
tis prope. in sanguine
pax nostra. qui fecit
utraque unum: & me¬
dium parietem mace¬
riae. soluens inimiciti¬
as in carne sua: legem
mandatorum decretis
euacuans : ut duos con¬
dat inseme tipsum.
in unum nouum homi¬
nem: faciens pacem. &
reconcilians ambos in
uno corpore dõ. per
crucem: inter ficiens
inimicitiam insemet¬
ipso: & ueniens. euan¬
gelizauit pacem uo¬
bis qui longe fuistis.
& pacem his qui pro¬
pe: quo peripsum
habemus accessum ã¬
bo. inuno spũ. ad patrẽ
SRCOIAM NONES TIS
hospites &aduenae.
sed estis ciues scõrum.
&domestici dĩ Super¬
aedificati. super fun¬
damentum apostolo¬
rum . & prophe tarum.
ipso summo angulari
lapide. xp̃o inũ: In quo
omnis aedificatio con¬
structa. crescit intem¬
plum scm̃. in dño: In
quo & uos. coaedificami
gratia. ego paulus uin¬
gentibus: sitamen au¬

Expanded text:
promissionis spem promissionis spem non habentes et sine Deo in mundo nunc autem in Christo Iesu vos qui aliquando eratis longe facti estis prope in sanguine pax nostra, qui fecit utraque unum, et medium parietem maceriae, solvens inimicitiam in carne sua, legem mandatorum decretis evacuans, ut duos condat in semetipsum in unum novum hominem, faciens pacem, et reconcilians ambos in uno corpore Deo per crucem, interficiens inimicitiam in semetipso. Et veniens evangelizavit pacem vobis qui longe fuistis, et pacem his qui prope; quoniam per ipsum habemus accessum ambo in uno spiritu ad Patrem. Ergo jam non estis hospites et advenae, sed estis cives sanctorum, et domestici Dei, superaedificati super fundamentum apostolorum, et prophetarum, ipso summo angulari lapide Christo Jesu: in quo omnis aedificatio constructa crescit in templum sanctum in Domino: in quo et vos coaedificamingratia, ego Paulus vingentibus, si tamen au