comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uolens tñ efe genuit sic̃ potẽs nuit filiũ
ens genuit et hiꝰ. Si enĩ pater¬
sapiens et bonus dr̃ genuisse nuit filiũ.
sit deo id̾ eẽ uolentẽ qd̾ est este
dtm̃. sic̃ id̾ est ẽẽ sapientẽ qd̾ est

Expanded text:
olens tamen genuit, sicut potens genuit, ens genuit et hujusmodi. Si enim Paterapiens et bonus dicitur genuisse Filium, sit Deo idem esse volentem, quod est esse Deum; sicut idem est esse sapientiam, quod est
Abbreviated transcription (Latin):
tñ ip̃m eẽ locũ qui non est in
inquiens. Deus non alicubi est.
qd̃ alicubi ẽ continet ᷑ loco. qd
continet᷑ loco corpus ẽ. Deus ã
non est corpus. non gͥ alicubi
ẽ. et qr tam̃ est et in loco ñ est
in illo sunt pociꝰ oĩa ꝙͣ ip̃e ali
sit locus. locus enĩ in spacio ẽ¬
ł qd̃ longitudine et latitudĩe¬
et a latitudĩe corporis occupat᷑
uec deus tale aliquid ẽ. ⁊ oĩa
gͥ in ip̃o sunt et locus non est¬
ꝓprie dr̃ templum dei ñ qd̃ in eocõ¬
tineat᷑. Id ã nicħ meliuis est qmͣ

Expanded text:
tamen ipsum esse locum, qui non est in tamen ipsum esse locum, qui non est in inquiens: Dquod alicubi enim est, continetur loco; quod continetur loco, corpus est; Deus autem non est corpus; non igitur alicubi est: et tamen quia est, et in loco non est, in illo sunt potius omnia quam ipse alicsit locus. Locus enim in spatio est, quod longitudine, latitudine, altitudine corporis occupatur; nec Deus tale aliquid est: et omnia igitur in ipso sunt, et locus non estdicitur templum Dei, non quod eo continea
Abbreviated transcription (Latin):
ateamur itaq lo
diuinã naturã pro ĩmen¬
fitate sin nusqmͣ decẽ. eamq solã
dĩo inlocalem et incircũscripti¬
bilem nullo ꝯcludi loco s a fine
usq ad finem acting̾e̾ non tam̾
spaciosa magnitudĩe nec locali
motu set ĩmensitate atq ĩmo
diffundi sic̃ humus aut liꝑe ista
est ĩ uno ꝙͣ in duob. Ita deus sũ
labore regens ⁊ ꝯtinẽs mundũ
ĩ celo totus est in cerra totus ẽ
et in utroq cotus. et nullo ꝯtentꝰ
loco set in se ip̃o ubiq totus. Idem
ꝑtinet non ẽẽ in ꝑte. s ubiq ẽẽ ꝑ
locali motu us ĩmobilitate sin. ue¬
lud si moles aliqua saxea impleat
aliqũe locũ dicit᷑ ꝙ attingit a fi¬
ne illius loci usq ad finem ẽ t ñ
alt̾um non deserat alt̾um occu¬
pando. Non gͦ habet motum lo¬
calem u̾bum illud et sapĩa illa
to loco alium occupat. qr loca
nem localem motũ et localem
cͥciseriptionẽ pocius dic̃ oĩa
ẽẽ in illo qmͣ ip̃m eẽ alicubi. n ͨ

Expanded text:
ateamur itaque divinam naturam, per immensitatem sui nusquam deesse, eamque solam omnino illocalem et incircumscriptibilem, nullo concludi loco, sed a fine usque ad finem attingere, non tamen spatiosa magnitudine, nec locali motu, sed immensitate atque immudiffundi, sicut humus aut lux ista  in uno quam in duobus. Ita Deus sine labore regens et continens mundum, in coelo totus est; in terra totus, et in utroque totus, et nullo contentus loco, sed in seipso ubique totus. Idem pertinet non esse locali motu, sed immobilitate sui, velut si moles aliqua saxea impleat aliquem locum, dicitur quod attingit a fine illius loci usque ad finem, cum tamen alterum non deserat alterum occupando. Non ergo habet motum localem verbum illud, et sapientia illa to loco alium occupat, quia locnem localem motum, et localem cumscriptionem, potius dicit omnia esse in illo quam ipsum esse alicubi, nec
Abbreviated transcription (Latin):
i aũt queru ᷑ quid quo¬
sit qd̾ hic uocat᷑
ordo. Sane dici potest signatulũ
potestas tradit᷑ ordinato et offem̃.
statis ordo uł gradꝰ uocat᷑. ⁊ dñt᷑
bii ordines sacramenta qi ĩ eoꝵ
quiͣ figinant ea que ibi gerunt᷑¬

Expanded text:
i autem quaeritur quid sit quod hic vocatur ordo, sane dici potest signaculum tualis potestas traditur ordinato, et officium. statis, Ordo, vel gradus vocatur. Et dicuntur hi Ordines Sacramenta, quia in eorum quam figurant ea quae ibi gerunt
Abbreviated transcription (Latin):
testimoniis ꝑspicuũ fiat et indu¬
bitabiłr constet. pccm̃. primum
deo.denĩ sacerdoti eẽ confitend̾ ⁊
si ip̃e defu̾it ⁊̃ socio. Illud iohĩs qͥ¬
dum ẽ ut liceat alicui si tempus
hẽat sac̾doti ũ confit̾i. s qr suifi¬
cit ubi crimen occultũ est soli dõ
ꝑ sac̾dotem dic̾e et semł. nec opor¬
tet publicari corã multis qd̾ occł¬
tum est qd̾ notauit dicens. sion
tibi dico nt te ꝑdas ĩ publicum.
Sicut enĩ publica noxa publico
eget remedio: Ita occulta sec̾ta
confessione et occulta satisfacti¬
one purgat᷑. nec nitẽ est ut qd̃
sacerdoti semel confessi sumꝰ ite¬
rũ confiteam᷑. set liugua cordis
ũ carnis apud uerũ iudicem id
confiteri debemus. uñ id̾ iohes¬
tuoꝵ et frequent̾ ea ĩ cõspectu
dei ꝓmincies ⁊ ꝓ eis depreceris.
tẽ eoꝵ recordaberis nolens. qñ publi¬
cabunt᷑ et in conspectu oĩum am¬

Expanded text:
testimoniis perspicuum fiat et indubitabiliter constet peccata primum Deo, deinde sacerdoti esse confitenda, et, si ipse defuerit, etiam socio, illud Joan. dum, ut liceat alicui, si tempus habeat, sacerdoti non confiteri; sed quia sufficit ubi crimen occultum est, soli Deo per sacerdotem dicere, et semel. Nec oportet publicari coram multis, quod occultum est. Quod notavit dicens: Non tibi dico ut te prodas in publicum. Sicut enim publica noxa publico eget remedio, ita et occulta secreta confessione et occulta satisfactione purgatur. Nec necesse est ut quod sacerdoti semel confessi sumus, iterum confiteamur; sed lingua cordis, non carnis, apud verum judicem id jugiter confiteri debemus. Unde ide et frequenter in conspectu Dei pronunties, et pro eis depreceris, tunc eorum recordaberis nolens, quando publicabuntur, et in conspectu
Abbreviated transcription (Latin):
sis humilitas locũ non ht̃. Sine
humilitate ud alicui ueniã spe¬
rare non licet. ubi gͦ tacitur¬
nitas ẽ confessionis. ñ est sꝑan¬
dauema criminis. Iamcertis¬
tunet iudiciũ dei pccm̃ ñ eru¬
beseit confit̾i. ꝑfectus cimor
soluit oẽm pudorẽ. confessio pc
pudorem habet ⁊ ip̃a erubestẽ¬
cu est grains pena. Iõq iube¬
mur confic̾i pectata ut erubes¬
cenciã ẽ suss paciam̃ propena.

Expanded text:
risis, humilitas locum non habet. Sine risis, humilitas locum non habet. Sine humilitate vero alicui veniam sperare non licet. Ubi est ergo taciturnitas confessionis, non est speranda venia criminis. Jam certistimet judicium Dei, peccata non erubescit confiteri. Perfectius timor solvit omnem pudorem. Confessio peccati pudorem habet, et ipsa erubescentia est gravis poena. Ideoque jubemur confiteri peccata, ut erubescentiam patiamur pro poena.
Abbreviated transcription (Latin):
factionẽ referri oportet. Non eĩ
solis sacerdotib ius ligandi atq
soluendi datũ est pi oͥq suo arbi¬
trio se pnĩa uł excoĩcationis sẽ¬
tencia ligare ⁊absIli. sac̾do¬
tali iudicio se ip̃m du̾tei deo et
altari reconciliare lic qd̃ eccłia¬
stice institutiom et consuetu¬
dini penitus repugnat. Pociꝰ
gͥ si publite petcasti publice cõ¬
fiterete reũ. et emenda. Si gͦ ⁊
occulte de li quisti ⁊ sic non tace¬
as. nec cñ dico ut publices. tati¬
turnitas enĩ peccati ex suꝑbia
nascit᷑ cordis. ⁊ õ enĩ peccatũ su¬
um quis celat ne reputet᷑ forit
qualem se iam diuino conspet¬
tui exhibuit qd̾ ex fonte suꝑ¬
bie nafcit᷑. Sp̃es enĩ suꝑbie ẽ se
uelle iustum und̾i qui ptc̃or est:
atq ypocrita cõuncit᷑ qui ad¬
instar primoꝵ ꝑentũ uł tergñ¬
satione u̾toꝵ peccatasua leͤuiga¬
re cõtendit. uł sic̃ chaym pct̾m
sim reticendo suppͥme querit
ubiu̾o suꝑbia regnat uryrot¬

Expanded text:
ctionem referri oportet. Non enim solis sacerdotibus jus ligandi atque solvendi datum est, si cuique suo arbitrio se poena vel excommunicationis sententia ligare, et absque sacerdotali judicio seipsum Deo vel altari reconciliare licet, quod ecclesiasticae institutioni et consuetudini penitus repugnat. Potius ergo si publice peccasti, publice confitere te reum, et emenda. Si vero occulte deliquisti, etiam sic non taceas, nec tamen dico ut publices. Taciturnitas enim peccati ex superbia nascitur cordis. Ideo enim peccatum suum quis celat, ne reputetur foris qualem se jam divino conspectui exhibuit, quod ex fonte superbiae nascitur. Species enim superbiae est se velle justum videri qui peccator est; atque hypocrita convincitur qui instar primorum parentum vel tergiversatione verborum peccata sua levigare contendit, vel sicut Cain peccata sua reticendo supprimere quaerit. Ubi ergo superbia regnat et hypoc
Abbreviated transcription (Latin):
dam ñdũ cognostenciũ deũ et nõ
llud quoq mirabile ẽ. quia ut
ait aug̃ in eod̾. deus est habi
dei ñ ꝑtinent. qui cognostentes
deum non sicut deura glorificant.
ad templum dĩ ꝑtinent ꝑuuli scĩ¬
ficati sacram̃to xp̃i et renum̾ati
spũ scõ qui nũdum ualent cogno¬
sc̾e deu̾̃. gͥ qñe potuerunt illi nos¬
se. nec hr̃e. isti potuerunt hab̾e
añqm nosse. reatissimi sunt ã
nosse. hͣlt̾ aliquatenuis a ꝑit aug̃
quo deus habitet in aliquo .i. bẽ
atur cum uidelic ita est ĩ aliqͦ
ut ab eo cognostatur et diligat᷑.

Expanded text:
t non Illud quoque mirabile est, quia, ut ait Aug. in eodem, Deus est inhabitDei non pertinent, qui cognoscentes Deum, non sicut Deum glorificant. Ad templum Dei pertinent parvuli sanctificati sacramento Christi, et regenerati Spiritu sancto, qui nondum valent cognoscere Deum. Ergo quem potuerunt illi nosse nec habere, isti potuerunt habere antequam nosse. Beatissimi autem sunt nosse. Hic aliquatenus aperit Aug. quomodo Deus habitet in aliquo, id est, habeatur, cum videlicet ita est in aliquo, ut ab eo cognoscatur et diligatur. 6.
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃t .s. alicudi simł eẽ non possiint.
uerũ. illud est mirabiliꝰ małtũ ꝙ cũ
deus udiq sit totus non tñ ĩ oĩb
hĩtat. Quis porro audeat opinari
nͥ inseꝑabilitatem tͥuitatis peni¬
tus iguoraret ꝙ in aliquo possit
hĩtare pat̾ aut filius. ĩ quo nõ ha

Expanded text:
sanctus alicubi simul esse non possint. Verum illud est multo mirabilius, quod cum Deus ibique sit totus, non tamen in omnibus habitat. Quis porro audeat opinari, nisi inseparabilitatem Trinitatis penitus ignoret, quod in aliquo possit habitare Pater et Filius, in quo n
Abbreviated transcription (Latin):
tant̾ teneamꝰ qd ieẜe. in expla¬
uatione fidĩ catholice. a d damasium
papã iouimani et manichei ac pe¬
lagiam ertores collidens docet. lib̾m
inquit sic ꝯficeni arbit̾ um. ut dica¬
mus nos semꝑ indig̾e dĩ aipcilio. ⁊
tã illos errare qui cũ manicheo dñt
hoĩem pcc̃m uitare ñ posse qmͣ illos
qui cũ iouiniano asserũt hoĩem nõ

Expanded text:
tanter teneamus quod Hieron., in Explanatione fidei catholicae ad Damasum papam, Joviniani, et Manichaei, et Pelagii errores collidens, docet. Liberum, erum sic confitemur arbitrium, ut dicamus nos semper Dei indigere auxilio: et tam illos errare qui cum Manichaeo dicunt hominem peccatum vitare non posse, quam illos qui cum Joviniano asserunt hominem non
Abbreviated transcription (Latin):
qua dcm̃ est fidelium sari.¬
qͣsdam rectas uolũtates diu̾sos fines
quiens in li. de sermone dñ ĩ mõte
sion debemus iõ euuͣgelizare ut
manducemꝰ s iõ mandutare ut
euilgelizentus. ut cibus nõ sit boñ

Expanded text:
qua dictum est fidelium quasdam rectas voluntates diversos fines inquiens in lib. de Sermone Domini in monteon debemus ideo evangelizare, ut manducemus, sed ideo manducare, ut evangelizemus; ut cibus non sit bonum
Abbreviated transcription (Latin):
ut p̾missũ est dr̃ et illud qd uolumꝰ
uitam et̾ nam uoluntas est qua uolo
refic̾e esurientẽ cuius finis ẽ refec¬
tio esurientis. Intentio uõ qua sic
ad uitam ꝑuenire uolo. frs ãt su¬
premus est iẜ̃a uita ad qũa et aliꝰ fi¬
nis refert᷑. an illa ĩtentõ sit uolũ

Expanded text:
itur et illud quod volumus, vitam aeternam, voluntas est qua volo reficere esurientem, cujus finis est refectio esurientis; intentio vero est, qua sic ad vitam pervenire volo. Finis vero supremus est ipsa vita, ad quam et alius finis refertur. 7. An illa intentio sit volu
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntatent et intentiouẽ. at finem.
ad quod dicipot̃ int̾ uoluntatem et
finem certo atq euidenti modo distĩ¬
gui qr uoluntas est qua uolumus ad
finis u̾o uoluntatis est uł illid qͣd̾ uo¬
ur pociꝰ aluid pp qͣ ᷤᷤ illud uolumꝰ ⁊̃ten¬
tio u̾o int̾dum ꝓ uoluntate int̾dum
ꝓ fine uoluntatis accipit᷑ que diliget
ac pͥm  lector in scͥptura ubi ħ occur¬
rerũt disc̾nere studeat. finis a̾t uo¬
linitatis est delecͣtio tonia uł mala.
ad qũa nitit᷑ quisq ꝑuenire. unde
aug̃. suꝑ illũlocũ psĩ scrutãs corda
tat᷑ corda .i. quid quisq cogitet et
qua cura ⁊ cogitatione nitit᷑ quisq
ꝑuenire. et paulo fost. oꝑa nr̃a que
sirat in dictis et fcĩs possiat hor̃es
uidere. s quo aĩo fianti et quo ueni¬
re cupiant solus dens uidet qui cũ
uidet cor ẽẽ iͭ celo et non delectani
nos in carne s in dũo .u cumbone¬

Expanded text:
voluntatem, et intentionem, ac finem. Ad quod dici potest inter voluntatem et finem certo atque evidenti modo distingui, quia voluntas est qua volumus aliquid; finis vero voluntatis est, vel illud quod volud volumus. Intentio vero interdum pro voluntate, interdum pro fine voluntatis accipitur; quae diligens ac pius lector in Scriptura ubi haec occurrunt, discernere studeat. Finis vero voluntatis est delectatio bona vel mala, ad quam nititur quisque pervenire. Unde August. super illum locum psal.: Scrutans corda tatur corda, id est, quid quisque cogitet; etquam cura et cogitatione nititur quisque pervenire. Et paulo post: Opera nostra quae sunt in dictis et factis, possunt homines videre; sed quo animo fiant, et quo venire cupiant, solus Deus videt, qui cum videt cor esse in coelo, et non delectari nos in carne, sed in Domin
Abbreviated transcription (Latin):
ũbis p̾missis sĩplici ocłõ diligent̾
set oĩa pp̃ regnũ dei faciamus. ip̃e p̾¬
misit ꝙ deberaus manducare ut en¬
uangelizemus. cũ aũt ħ ita facimꝰ.
actionis illiꝰ finẽ euugeliũ ꝯstitui¬
mus. set et hunc finẽ ad regnũ dei
referimꝰ. mandicamus enĩ pp̃ euuã¬
geliũ et mandicamus et euuͣgeli¬
zamus pp̃ regnũ. duos gͦ fines nob̾
ĩ manducando ꝯstitiumꝰ. s ista faci¬
entes nũquid pectamꝰ absit. Nam et
ip̃ẽ sic fac̾e̾ suad sidiligent̾ u̾ba eiꝰ
necũ ipõ ru̾cedem tempormeitadape

Expanded text:
ligenter sed omnia propter regnum Dei faciamus, ipse praemisit quod debemus manducare ut evangelizemus. Cum autem hoc ita facimus, actionis illius finem Evangelium constituimus; sed et hunc finem ad regnum Dei referimus. Manducamus enim propter Evangelium, et manducamus et evangelizamus propter regnum Dei. Duos igitur fines nobis in manducando constituimus. Sed ita facientes numquid peccamus? Absit. Nam et ipse sic facere suadet, si diligenter ejus verba nec cum ipso mercedem temporale
Abbreviated transcription (Latin):
ostendunt solutos uł ligatos qͥ
ũ sunt apd̾ deũ et pnĩa satisfcõ¬
nis uł excoĩcationis int̾dñ ĩ dig¬
nos ligant uł soluũt et indig¬
nos sacramentis admittũt. et
dignos admitti arcent. s ĩtelli¬
gend̾ est ħ in illis quoꝵ merita
solui uł ligari postulant. tunc
enĩ santentia sac̾dotis uidicio
dei et totiꝰ celestis curie aꝓꝓba¬
tur et ꝯfirmat᷑ cũ ita ex disc̾ti¬
one ꝓͤdit ut teoꝵ merita nõ
contradicant. Quosq gͦ soluũt
us ligant adhibentes clauẽ
discretõnis reoꝵ m̾itis. solĩ̃tͤ
uł ligant᷑ in celis .i. apd̾ deum
qui diuino iudicio/sac̃dotis /snĩa
ce ñ abiciat᷑. sic̃ aliquis eꝯtͣ non
recto iudicio foras mittit᷑. sec si
ledit᷑. int̾dum enĩ quis foras mit¬
titur intus ẽ. et qui foris est. intͦ¬

Expanded text:
endunt solutos vel ligatos, qui ita non sunt apud Deum; et poena satisfactionis vel excommunicationis interdum indignos ligant vel solvunt; et indignos sacramentis admittunt, et dignos admitti arcent. Sed intelligendum est hoc in illis quorum merita solvi vel ligari postulant. Tunc enim sententia sacerdotis judicio Dei et totius coelestis curiae approbatur et confirmatur, cum ita ex discretione procedit, ut reorum merita non contradicant. Quoscumque ergo solvunt vel ligant, adhibentes clavem discretionis reorum meritis, solvuntur vel ligantur in coelis, id est, apud Deum, quia divino judicio sacerdotnon abjiciatur. Si aliquis econtra non recto judicio foras mittitur, sed si laeditur. Interdum enim qui foris mittitur intus est, et qui foris est int
Abbreviated transcription (Latin):
carnał. et que sint legittie ꝑ¬
sone ad matͥmoniũ. Sunt et alia
pła in matͥmonio ꝯsid̾anda que
mas ꝑsonas ad ĩdiuiduã uite cõ¬
suetudinem retinens. ad ĩdiuidu¬
q ꝯsensu alt̾nis neut̃ ꝯtinenci¬
amn ꝓfiterri potest uł orõni uaca¬
re. et ꝙ int̾ eos dũ uinũt uincu¬
lũ ꝯiugale ꝑmanet. ut alii se co¬
pulare ñ liceat. ⁊ ut ĩuicem alt̾
alt̾i exhibeat ꝙꝑ quisq sibi. hac
aũt descͥptione. legittimoꝵ et

Expanded text:
carnalis; quae sint legitimae personae ad matrimonium. Sunt et alia plura in Matrimonio consideranda, quae mas personas individuam vitae consuetudinem retinens. Ad individus neuter continentiam profiteri potest vel orationi vacare; et quod inter eos dum vivunt, vinculum conjugale permanet, ut alii se copulare non liceat; et ut invicem alter alteri exhibeat quod quisque sibi. Hac autem descriptione legitimorum et
Abbreviated transcription (Latin):
et non reꝑ oĩum cã. si tñ et cã.
sion enĩ facile pot̾ inuenin no¬
men ꝙ tante excellentie ꝯͥat.¬
Hes aͣũt quib utend̾ est mun¬
fruend̾ ut inuisibłia dĩ ꝑ ea q̃
facta sunt intellecta  ꝯͥspiciãt᷑.
.i. ut de temporalib et̾na capi¬

Expanded text:
et non rerum omnium causa; si tamen et causa. Non enim facile potest inveniri nomen quod tantae excellentiae Res autem quibus utendum est, munfruendum, ut invisibilia Dei per ea quae facta sunt intellecta conspiciantur , id est ut de temporalib
Abbreviated transcription (Latin):
sa que ꝑ adam facta est ñ libe¬
rantur ꝑ xp̃m resurgent qui¬
dem ⁊̃ ip̃i nuusquisq cũ sua car¬
ne. set ut cum diabolo eiꝰq ange¬
lis puniant᷑. utrũ u̾o ip̃i cum ui¬
ciis et deformitatib suoꝵ corpoꝵ
iEsurgant queq in eis gestarũt¬
ĩ Iquirendo laboͣre quid opus ẽ
non eĩ fatigare nos debet incer¬
ta eoꝵ hĩtudo uł pulcritudo qͦꝵ
erit certa et sempic̾na damp¬
nacio. Ecce ñ diffinit an tũc

Expanded text:
n liberantur per Christum, resurgent quidem etiam ipsi, unusquisque cum sua carne, sed ut cum diabolo ejusque angelis puniantur. Utrum vero ipsi cum vitiis et deformitatibus suorum corporum resurgant, quaecumque in eis gestarunt, inquirendo laborare quid opus est? Non enim fatigare nos debet incerta eorum habitudo vel pulchritudo, quorum erit certa et sempiterna damnatio. Ecce non definit, an tunc
Abbreviated transcription (Latin):
defunctus. nec de sb̃a de qua hoĩs ca¬
ro creat᷑ aliquid ꝑibit. set orum
gida sicut sol resurgent p̾cisis
an cũ deformitatib hic habitis
resurgant. hoc au̾t aug̾. nõ asse¬
rit set dubiũ relinquit. ita inqui

Expanded text:
defunctus. Nec de substantia, de qua hominis caro creatur, aliquid peribit, sed omnium i vitio fulgida sicut sol resurgent , n cum deformitatibus hic habitis resurgant. Hoc autem August. non asserit, sed dubium relinquit, ita inqui
Abbreviated transcription (Latin):
aduingit. Resurgent gͥ scõꝵ cor¬
pora sine ullo uicio sine ulla defor¬
mitate sic̃ sine ulla corruptione
onere. difficultate. ĩ quib tanta
facilitas qnͣta felicitas erit. pp̃qd̾
et spũalia dicta sunt cũ ꝓcul du¬
bio corpora sint firt᷑a ñ sp̃t . ex¬

Expanded text:
unt. Resurgent igitur sanctorum corpora sine ullo vitio, sine ulla deformitate, sicut sine ulla corruptione, onere, difficultate: in quibus tanta facilitas, quanta felicitas erit. Propter quod spiritalia dicta sunt, cum procul dubio corpora sint futura, non sp
Abbreviated transcription (Latin):
tus accipi pot̾ quo t̾ram oem̃ remo¬
tͥiu aquis h̾bas et ligna ꝓduc̾e ius¬
sit. qr et si p̃seͥntͣis ecce ur fu̾t ure
typum t̾enet ad l̃am tũ intelligẽ¬
duĩ est eẽ locũ amenissimũ fructuo¬
sis artorib magnũ et magno fõte
fecũdum qd̾ diximius a pͥntipio.

Expanded text:
tus accipi potest, quo terram omnem remotis aquis herbas et ligna producere jussit. Qui etsi praesentis Ecclesiae vel futurae typum tenet, ad litteram tamen intelligendum est esse locum amoenissimum fructuosis arboribus, magnum et magno fonte foec
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ hõ extͣ ꝑadisũ c̾atus ĩ ꝑidiso
sit poĩtus et qrͣ ita factum sit.
ommẽ aũt it a formatũ tulit
moyses insinuat ꝙ homo extͣia pa¬
i adisum c̾atus postmodũ in ꝑadiso

Expanded text:
 homo extra paradisum creatus, in paradiso sit positus; et quare ita factum sit. Hominem autem ita formatum tulit Moyses insinuat quod homo extra paradisum creatus postmodum in paradiso
Abbreviated transcription (Latin):
tis. hii spẽ qui mittunt ᷑ ꝑcipiũt
hoꝵ uocabulũ quoꝵ gerũt offm̃
Uñ dñt illũ angelũ qui missus
ẽ ad ysayam ut mũdaret ⁊ incen¬
deret la bia ꝓph̾e fuisse de ordine
infĩoꝵ. set iõ dictus est fore de se¬
raphin qi ueniebat ĩcendere et
ꝯsumere delicta ysaye.

Expanded text:
piunt horum vocabulum quorum gerunt officium. Unde dicunt illum angelum qui missus est ad Isaiam, ut mundaret et incenderet labia prophetae, fuisse de ordine inferiorum. Sed ideo dictus est forte de seraphin, quia veniebat incendere et consumere delicta Isaiae.
Abbreviated transcription (Latin):
ui aũt om̃s an los mitti.¬
sai au̾ctoritates damielis .s. et dio¬
tsii iea det̾minant. dñt᷑ suꝑiora᷑
nec tc̃ ab ĩtimis recodu̾t s dĩ p̃sen¬
cie et ꝯtẽplatõni sẽꝑ asstũt qd¬
⁊̃ faciũt qui freqn̾t᷑ iittũtur.
Quos alii dicãt nutti et quos
p̾mos .s. cherubin. seraphin
et thronos ita c̾atori deo assistere.
ꝙ ad ext̾iora ñ exeũt. Inferiores ã
tres ad ext̾iora mitti. Eres uꝰ me¬
dios int̾ ut rosq ꝯsist̾e. nõ modo
dignitate uł loco s ⁊̃ officio. qr p̾¬
ceptũ diuinũ a suꝑioeib accipiũt
et deferunt ad inferiores. ⁊õq
cũ supp̾mi mediis. et medu imis.
dñt. et ob id forte apłus dptit
om̃s sp̃c̃ administratores eẽ filii ⁊
mitti ĩ miuist̾iũ uẜ ꝑ om̃s non
singulos ordines. s de inferiorib
ordinib singulos angłos ople¬

Expanded text:
ui autem omnes angelos mittitas auctoritates, Danielis scilicet et Dionysii, ita determinant. Dicuntur superiora neque tunc ab intimis recedunt, sed Dei praesentiae et contemplationi semper assistunt, q faciunt qui frequenter mittuntur. 6. Quos alii dicant mitti, et quos remos, scilicet cherubin, seraphin et thronos, ita creatori assistere, quod ad exteriora non exeunt; inferiores autem tres ad exteriora mitti; tres vero medidignitate vel loco, sed etiam officio, quia praeceptum divinum a superioribus accipiunt, et deferunt ad inferiores. Ideoque cum supremi mediis, et medii imis,debent. Et ob id forte Apostolus ait omnes spiritus administratores esse Filii, et mitti in ministerium; et per omnes, non singulos ordines, sed de inferioribus ordinibus singulos angelos comple
Abbreviated transcription (Latin):
nich̾ fcm̃ est ante celũ et terrã.
nec ip̃a sapĩa fcã est ante celũ et
teriã. cum gͥ hec cont̾ria uideãt᷑
nec in dĩna scͥptura fas sit senti¬
re aliquid cont̾rietatis requira¬
mus intelligenciã u̾i̾tatis.ͥ sit

Expanded text:
terram, nec ipsa sapientia facta est ante coelum et terram. Cum ergo contraria videantur, nec in divina Scriptura fas sit sentire aliquid esse contrarietatis, requiramus intelligentiam veritatis.
Abbreviated transcription (Latin):
cellentia qsq et ordib et donorũ
uidet᷑ sidi obuiate auctoritas.
uledam aucforitates uident᷑
ĩuere ꝙ ante oem c̾aturã
creati sunt angłi. uñ illud primo
oĩum c̾ata est sapĩa qd̃ inteuligit᷑
de angłica natura que ĩ scͥriptur
sepe uta sapĩa et luꝑx dr̃. Nã sapĩa
illa que deus est c̾ata non est. filiꝰ
enĩ sapĩa prĩs est genita nõ fcõ
nec c̾ata et tota tͥitas una sapĩa
ẽ que nec fcã nec c̾ata nec geni¬
ta uł. ꝓcedens. De angli̾ca gͥ uita
illud accipiend̾ est de qua dicit scͥp¬

Expanded text:
cellentia quoque, et ordinibus, et donorum videntur sibi obviare auctoritates. Quaedam auctoritates videntur innuere quod ante omnem creaturam crgitur de angelica natura quae in Scriptura saepe vita, sapientia et lux dicitur. Nam sapientia illa quae Deus est, creata non est. Filius enim sapientia Patris est genita, non facta nec creata, et tota Trinitas una sapientia est, quae non facta nec creata est, nec genita vel procedens. De angelica ergo vita illud accipiendum est, de qua dicit Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
x pmissis apparet rõnalem
caturã in angelicam et hu
te spũalis et ex ꝑte corporalis .i. hu¬
mana. Cum itaq de hiis tractand̾
tur ut a ꝯtintug̾atoris ad cogniti¬
onẽ creature dĩgnioris ro nra in¬
tendat. De m̃ ad consid̾ationẽ corꝑee
tam illius que est rõnał. qũa illnis
q̃ non est rõnał descendat ut tͥni¬
tatis inc̾ate sacrentũ tͥꝑtite
c̾atue eiqͣ coretoe  ati ꝯtm

Expanded text:
missis apparet rationalem creaturam in angelicam et humarte spiritualis et ex parte corporalis, id est humana. Cum itaque de his tractandumtur, ut a contuitu creatoris ad cognitionem creaturae dignioris ratio nostra intendat, deinde ad considerationem corporeae tam illius quae est rationalis quam illius quae non est rationalis descendat, ut Trinitatis increatae sacramentum tripartitae c
Abbreviated transcription (Latin):
arbit̾o uoluntatis sue disponẽs
illis quos in sua puritate relique¬
bat sursũ in celo mansionẽ. Ilł u̾o
quos corporib t̾renis sociauerat
deorsũ in terra hĩtationẽ ꝯstitu¬
it utrisq regulã imponẽt obedĩs
quatimis et illi ab eo ubi erant ñ ca¬
d̾e̾nt. et isti ab eo uͥ erant ad id ubi
non erant ascend̾ent. Necit itaq
deus hoĩem ex duplici sub̾a. corpꝰ de
ens. Iõ ⁊ unite sunt aĩe corporibus

Expanded text:
arbitrio voluntatis suae disponens, arbitrio voluntatis suae disponens, illis quos in sua puritate reliquerat sursum in coelo mansionem; illis vero quos corporibus terrenis sociaverat, deorsum in terra habitationem constituit, utrisque regulam imponens obedientiae, quatenus et illi ab eo ubi erant non caderent, et isti ab eo ubi erant ad id ubi non erant ascenderent. Fecit itaque Deus hominem ex duplici substantia, corpus de ens. Ideo etiam unitae sunt animae corporibus
Abbreviated transcription (Latin):
ditur sp̃m c̾atũ spĩm inc̾ato meffa¬
bili amioee quiri. ꝓ exemplogͥ tu¬
ture societatis que int̾ deũ et sp̃m
rõnalem in glorificatione eiusd̾
ꝑficienda erat aiãm corporeis ĩdu¬
mentis et t̾renis mansionib co¬
pulauit luteamq mat̾iam fecit
ad uite sensum uegetare ut sci¬
ret homo qr si potinͣt deus cam
disparem naturam corporis ⁊ aĩe
in fed̾ationem inã ⁊ in amiciciã
ei futurũ rõnabilis c̾ature hũili¬
tatem lic longe inferiorẽ ad sue
głie ꝑticipationẽ sublimare. Q
s ꝰ. ꝓ exemplo rõnalis spc̃ in parte
usq ad ꝯsorciũ terreni corporis hu¬
miliatus est ne forte in hoc muns
dep̾ssus ẽ uid̾et᷑ addidit ei ꝓuiden¬
cia ut postmod̾ cũ eod̾ corꝑe glo¬
tificat o ad consorciũ illoꝵ qui ĩ
sua ꝑmanserĩt puritate sublima¬
recurꝰ ut qd̾ minus ex dispensa¬
tõne c̾atoris sui acceperat ꝯditꝰ
postmod̾ ꝑ gram eiusd̾ acciperet
rõnales spiritus uaria sorte pro

Expanded text:
atum Spiritui increato ineffabili amore uniri. Pro exemplo ergo futurae societatis, quae inter Deum et spiritum rationalem in glorificatione ejusdem perficienda erat, animam corporeis indumentis et terrenis mansionibus copulavit; luteamque materiam fecit ad vitae sensum vegetare, ut sciret homo quia, si potuit Deus tam disparem naturam corporis et animae in foederationem unam et in amicitiam e futurum rationalis creaturae humilitatem, licet longe inferiorem, ad suae gloriae participationem sublimare. Quia ergo, pro exemplo, rationalis spiritus in parte usque ad consortium terreni corporis humiliatus est; ne forte in hoc nimis depressus videretur, addidit Dei providentia ut postmodum, cum eodem corpore glorificato, ad consortium illorum qui in sua permanserunt puritate, sublimaretur, ut quod minus ex dispensatione Creatoris sui acceperat conditus, postmodum per gratiam ejusdem acciperet ter Deus rationales spiritus, varia sorte pro
Abbreviated transcription (Latin):
d quod pͥmo dici pot᷑ qr deꝰ
uoluit et̾ uolu̾tatis eius cã
querenda non ẽ. Scd̾o aũt potest
dici ꝙ iõ deus uoluit ea corpori uni
ex cotoͣ corde et uider᷑ facie aͥd fa¬
ciem. Putaret enĩ c̾atura se non
posse uniri c̾atori suo canta ꝓpin¬
quitate ut eũ toca m̃te diligeret
dilectione unitiut ñ ualeat artari
ad hioc ut uelit eam relinquere sic̃¬

Expanded text:
 Deus voluit, et voluntatis ejus causa quaerenda non est. Secundo autem potest dici quod ideo Deus voluit eam corpori unirex toto corde, et videtur facie ad faciem; putaret enim creatura se non posse uniri Creatori suo tanta propinquitate, ut eum tota mente diligeret dilectione uniri, ut non valeat arctari ad hoc ut velit eam relinquere, sic
Abbreviated transcription (Latin):
hõi ĩ c̾atõne dato quo stare pot̾at.
it consid̾and̾ est. qd̵ fuit iud̾
adiutoriũ hoĩ datũ in creati¬
one quo pot̾at manere si uellet
Illud utiq fuit lib̾tas arbitrii ab
oĩ labe et corruptela ĩmun is atq
noluntatis rectitudo et ominum
donum eligitur gr̃a assistente. uł
malũ eadem desistente. et dicitur
lib̾um qnͣtum ad uoluntatẽ. que ad
utrũl flecti pot̃. arbitrium u̾o qnͣ¬
tum ad rõnem cuiꝰ est facultas uł¬
potentia illa. cuiꝰ ⁊̃ est discernere
int̾ bonũ et malũ. et alñ quid̃ dis¬
cretionẽ hũs bom et mal qd̾ ma¬
lum u̾o ꝑ se eligit. est enĩ in aĩa rõ¬
nali. uoluntas naturał qͣt naturałr
uult bonũ. lic tenuit̾ et exilit̾. in¬
si gr̃a iuuet. que adueniẽs iuuat

Expanded text:
i in creatione dato, quo stare poterat. Hic considerandum est quod fuerit illud adjutorium homini datum in creatione, quo poterat manere si vellet. Illud utique fuit libertas arbitrii ab omni labe et corruptela immunis, atque voluntatis rectitudo, et omnium , qua bonum eligitur gratia assistente, vel malum eadem desistente. Et dicitur liberum, quantum ad voluntatem, quae ad utrumlibet flecti potest. Arbitrium vero, quantum ad rationem, cuntia illa, cujus etiam est discernere inter bonum et malum, et aliquando quidem discretionem habens boni et mali, quod malum vero per se eligit. Est enim in anima rationali voluntas naturalis, qua naturaliter vult bonum, licet tenuiter et exiliter, nisi gra
Abbreviated transcription (Latin):
.s. mamoua. est eni mamona nom̃
demonis quo noĩe uocant᷑ diunici
e ẜm syriam lingu̾a. hoc aũt nõ
iõ est ꝙ dẏabolus in potestate ha¬
beat dare uł auferte diuicias cin
uelit. set qr eis utit᷑ ad hominũ¬
tẽptationẽ u deceptionẽ. Anoẽr
demones sit ĩ ħ̃ aere caliginoss
an ah qui sint in inferno.
olet aũt queri utrũ oẽs in
isto aere caliginoso sint ari
aliqui iam sint ĩ inferno. ꝙ ĩ m
ferno cotidie descendant aliqui
demonũ uisiłe est qui aĩas nluc
cruciendas deducũt ⁊ ꝙ illic ali¬
qui semꝑ sint alt̾uatis forte ui¬
cib non ꝓtul est auꝰ qurillis amꝰ illuc
mas detinent atq cruciãt. sẜ ã
aĩe maloꝵ illic descendant atq
illuc descendebant młto magis ĩiusti
et sicut tradit auctoritas eñ iustos
eduxit imquos ibi reliquit. comor¬
dit enĩ infernum non absorbuit.
Quidam putant luciferil m i
fertio religatũ ex quo tempta
mũ hoĩe i tẽptasse ⁊ uicisse.
c lucifero aũt quidam opi¬

Expanded text:
 mammona. Est enim mammona nomen daemonis, quo nomine vocantur divitiae secundum Syriam linguam. Hoc autem non ideo est, quod diabolus in potestate habeat dare vel auferre divitias, cui velit, sed quia eis utitur ad tentationem et deceptionem. 5. An omnes daemones sint in hoc aere caliginoso, an aliqui sint in inferno. Solet autem quaeri utrum omnes in isto aere caliginoso sint, an aliqui jam sint in inferno? Quod in inferno quotidie descendant aliqui daemonum, verisimile est, qui animas illuc cruciandas deducunt: et quod illic aliqui semper sint, alternatis forte vicibus, non procul est a vero, qui illic animas detinent atque cruciant. Quod autem animae malorum illuc descendant, atquilluc descendebant, multo magis injusti; et sicut tradidit auctoritas, cum justos eduxit, iniquos ibi reliquit. Momordit enim infernum, non absorbuit. 6. Quidam putant Luciferum esse in inferno relegatum ex quo tentamum hominem tentasse et vicisse. De Lucifero autem quidam opi
Abbreviated transcription (Latin):
tus locus ẽ et amenus nec ĩ t̾ra
nobiscũ ne hoĩes miniũ infest a¬
rent s iucta apłi petͥ doctrinã
ĩ epl oͦ canoĩca traditã in aere isto
caliginoso qui eis qiͣ carcer usq
ad tempus uidicii deputatus ẽ
tc̃ ã detrudẽt᷑ ĩ baratrũ ĩfn̾i ẜm¬

Expanded text:
enus, nec in terra nobiscum, ne nos nimis infestarent, sed juxta apostoli Petri doctrinam in Epistola canonica traditam, in aere isto caliginoso, qui est eis quasi carcer usque ad tempus judicii deputatus . Tunc enim detrudentur in barathrum inferni
Abbreviated transcription (Latin):
tant pͥmũ hoĩem temptasse et
mc̾isse et ẜo deum set abeo uic¬
tum ẽẽ. et iõ in inferno religa¬
tũ. ãlii aũt putant ex quo ceci¬
dit ꝓ pocĩ sui magnitudĩe illuc
fuisse decrusũ.

Expanded text:
em tentasse et vicisse; et secundo Deum, sed ab eo victum esse, et ideo in inferno relegatum. Alii autem putant ex quo cecidit pro peccati sui magnitudine illuc fuisse demersum.
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩes quib hoĩes mali sũt: non de
hoĩb. uñ qui adult̾iũ dicit bomĩ¬
ni illũ cadit illa ꝓpħica detestatio
et in eñ qui dicit malũ eẽ hoĩem
ẽẽ et bonitatem eẽ iniquitatẽ opus
dĩ culpat qd̾ est hõ et uiciũ hoĩt

Expanded text:
quibus homines mali sunt, non de hominibus. Unde qui adulterium dicit bonum, in eum cadit illa prophetica detestatio; et in eum qui dicit malum hominem bonesse, et bonitatem esse iniquitatem, opus Dei culpat, quod est homo, et vitium ho
Abbreviated transcription (Latin):
am de uoluntate dĩ aliꝙͥ pro
sensus nr̃i inbecillitate dicẽ¬
dum ẽ. Sciend̾ est gͥ qr uoluntas
qd̃ est eẽ deum: Ita id̾ est ei esse uo¬
lentem qd̾ eẽ deum. Nlam uolũtas
qua semper uolens est ñ asfectus
uł motns est qui in deum cad̾e nõ

Expanded text:
am de voluntate Dei aliquid pro sensus nostri imbecillitate dicendum est. Sciendum est ergo quia voluntas quod esse Deum, ita idem est ei esse volentem quod esse Deum. Nam voluntas qua semper volens est, non affectus vel motus est, qui in Deum cadere no
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ patrẽ et aliud est eẽ filiũ. qr
alia nocio ẽ qua pater est pater.
alia qua filius est filiut. s si trans¬
ponas ut dicas aliud est prẽmeẽ
aliud filium ẽẽ: uariat᷑ intelligẽ¬
cia et iõ non ꝯcedicur. Est enim
talis senstis ac si dicat᷑. aluid est quo
pater ẽ non quid̃ pat̾. set ẽ aliud
quo filius est ñ quid̾ filius s est qd̾
penitus fłm̃ est. Eo emĩ pater est
filium. unde aug̾ in .u.li. de tͥ. ait
¶mͣuis diu̾sum sĩt eẽ prẽm et este
filium. nõ est tam̃ diu̾sa sub̾.a. qr n
ñ ẜ m sub̾am dicit᷑ set scd̾m relati¬
uũ qd̃ tñ relatiũ. non est aceñs:
qr non est mutabile. Ecce diu̾sum
ẽẽ dicit ẽẽ prẽm et eẽ filiũ. qd̾ uꝑx¬
ta grõnem p̾dictam accipi oport

Expanded text:
atrem, et aliud est esse Filium; quia alia notio est, qua Pater est Pater, alia qua Filius est Filius. Sed si transponas, ut dicas: Aliud est Patrem esse, aliud Filium esse, variatur intelligentia; et ideo non conceditur. Est enim sensus talis ac si dicatur: Aliud est quo Pater est, non quidem Pater, sed est; aliud quo Filius est, non quidem Filius, sed est; quod penitus falsum est. Eo enim Pater est,Filium. Unde Aug., in lib. 5 de Trin., ait: Quamvis diversum sit esse Patrem et esse Fintiam dicitur, sed secundum relativum; quod tamen relativum non est accidens, quia non est mutabile. Ecce diversum esse dicit esse Patrem et esse Filium, quod juxta rationem praedictam accipi oport
Abbreviated transcription (Latin):
mes tota defec̾it ab antiquiorib et
ueratiorib quib ꝓpinquitas tota
uota sit ep̃c cauoĩce ꝑquirat. et si
ĩuenta fu̾it. seꝑent᷑. Etceͣ quibus
accusautib uł testificantib diri¬
menda sit ꝯsanguineoꝵ ꝯũctio.

Expanded text:
es tota defecerit, ab antiquioribus et veracioribus, quibus propinquitas tota nota sit, episcopus canonice perquirat; et si inventa fuerit, separentur. Ecce quibus accusantibus vel testificantibus dirimenda sit consanguineorum co
Abbreviated transcription (Latin):
ante lapsum uͥtutẽ hũerit.
quib dam u̾idet ᷑ ꝙ ñ habuit. idita
ꝓbare conantib. Insticiam ĩqui¬
unt non hu̾it. qr p̾ceptũ dei con¬
tempsit. nec prudenciã qr sibi nõ
appeciit. nec fortitudinẽ qr pͥue
suggestioni cessit. quib rũdentes
dicimꝰ eum quid̾ non tt̃ habuisse
has uͥtutes. qñ peccauit set ante.
moniis ꝯꝓbat᷑. ait enĩ aug ĩ qͥ

Expanded text:
ante lapsum virtutem habuerit? Quibusdam videtur quod non habuerit, id ita probare conantibus. Justitiam, inquiunt, non habuit, quia praeceptum Dei contempsit; nec prudentiam, quia sibi non appetiit; nec fortitudinem, quia prave suggestioni cessit. Quibus respondentes, dicimus eum quidem non tunc habuisse has virtutes quando peccavit, sed ante, moniis comprobatur. Ait enim
Abbreviated transcription (Latin):
e admittimꝰ et ꝓ illis mortife¬
ris quoꝵ noticiã non habemus
uñ aug̾. ueritatem dicit deo pe
ritatem sibi dici uult ab coue
niam consequat᷑. Si uo̾ mẽce
aliqua extid̾int conaicet᷑ ueri¬
qui nosti occulta cordis et oꝑa
ꝯfessio ⁊̃ mortalia delet quoꝵ ĩtel¬
ligencia non habet᷑. siemo del cõ¬

Expanded text:
e admittimus, et pro illis mortiferis quorum notitiam non habemus. Unde August.: Veritatem dicit Deo poeritatem sibi dici vult ab eo, ut veniam consequatur. Si vero mente aliqua exciderint, confitetur veriqui nosti occulta cordis, et opera confessio etiam mortalia delet, quorum intelligentia non habetur. 6. Nemo co
Abbreviated transcription (Latin):
li et de oĩ ueniali penit̾e excep¬
sic̃ hab quis caritatẽ ⁊ unũ uł
plura uenialia qd de crimina¬
lib nullatenꝰ eẽ pot̾. Est enĩ
aliquis bonus caritate̾ hũs s cñ
adhuc qͦsd̾dã cupiditatis affectui
amans hec secularia. tał existẽs
subdita morte oppͥmit᷑ : In illo
terreno ꝯffcũ mortus est et
tñ saluabit  a quo ñ se hic cb¬
soluit. gͦ post hanc uitã ab illo
purgabit᷑. constat gͦ quedam
pcc̃a set leuia post hanc uitanz
dimitti. Si uo de pena peccati
illud ĩtelligi uoluissent auctores.
cur magis ꝯmemorassent leuiaꝙͤ
grauia cum ⁊̃ gramũ pena hic ĩ¬
expleta post hanc uitã restet:¬
ost hec consid̾and̾ ẽ degn̾al¬
ubi singula peccata q̃
quisq fecit ñ expͥmũt᷑ sane di¬
ci potͣ ꝙ oĩa criminalia semes
saltem oportet ĩ ꝯfessione expri¬
ini nͥ aliqua a mente exeiderint
Set qr nemo delicta iutelligit.
oĩa. gñałi. saltẽ ea confit̾e quoꝵ
memoriam ñ habes et sic nichil

Expanded text:
poenitere, excepsicut habet quis charitatem, et unum vel plura venialia; quod de criminalibus nullatenus esse potest. Est enim aliquis bonus charitatem habens, sed adhuc quodam cupiditatis affectu amans haec secularia; talis existens subita morte opprimitur. In illo terreno affectu mortuus est, et tamen salvabitur, a quo non se hic absolvit; ergo post hanc vitam ab illo purgabitur. Constat ergo quaedam peccata, scilicet levia, post hanc vitam dimitti. Si vero de poena peccati illud intelligi voluissent auctores, cur magis commemorassent levia quam gravia, cum etiam gravium poena hic inexpleta post hanc vitam restetost haec considerandum est qubi singula peccata quae quisque fecit, non exprimuntur. Sane dici potest quod omnia criminalia semel saltem oportet in confessione exprimi, nisi aliqua a mente exciderint. Sed quia nemo delicta intelligit omnia, generaliter saltem ea confitere, quorum memoriam non habes, et sic nihil
Abbreviated transcription (Latin):
et sti. accipi possiit secularnũ
rez ꝙͣuis licite concessaꝵ tales cu¬
piditates ut amitti sine aĩmi dolo¬
re non possiint. hec gͦ edificat is
qui cogitat que mũdi sũt quomͦi
placeat mundo. qui cͥca diuicias
suas quodã modo carnali affectu
set tm̃ deo qui et si ueniałr alñ
peccant feruoee caritatis ita alsu¬
nut᷑ in eis pcc̾m sic̃ gutta ‸ que ĩ
camino ignis et iõ nũqmͣ secitm
portant cremablĩa. ħ aũt ĩfetior
edificatõ minoꝵ ẽ qui ñ tm̃ deo
set et mundo plac̾e cogita̾t. deũ
tũ p̾ponunt. Si uo mundũ p̃po¬
nerent ñ sr̃edificarent. set de¬
struerent fundamentũ. affec¬
tiones. gͥ carnales quib dediti
sunt domib et ꝯiugib possessi¬
onib ita ut nil p̾ponat᷑ xp̃o illis
tͥb significant᷑ que ĩ m̃tes per¬
fectoꝵ ñ cadũt et si alia uenia

Expanded text:
et stipula, accipi possunt secularium rerum, quamvis licite concessarum, tales cupiditates, ut amitti sine animi dolore non possint. Haec ergo aedificat is qui cogitat quae mundi sunt, quomodo placeat mundo; qui circa divitias suas quodam carnali affectu sed tantum Deo; qui etsi venialiter aliquando peccant, fervore charitatis ita absumitur in eis peccatum, sicut gutta aquae in camino ignis; et ideo nunquam secum portant cremabilia. Haec autem inferior aedificatio minorum est, qui noetiam mundo, placere cogitant, Deum tamen praeponunt. Si vero mundum praeponerent, non superaedificarent, sed destruerent fundamentum. Affectiones ergo carnales quibus dediti sunt domibus, conjugibus, possessionibus, ita ut nihil praeponant Christo, illis tribus significantur; quae in mentes perfect
Abbreviated transcription (Latin):
constat alt̾m alt̾o niuencte adult̾i¬
ad aliam ñ posse transire coum.¬
pulam alioqͥn adult̾iũ ꝯmittit.
de quo clemens papa ait. Quid in¬
scd̃m namq in penis tenet locum.
qũe pͥmũ hũt illi qui aberrant a
deo. grauissume gͥ pectant adult̾i¬
et grauit̾ forncaru. set cũctis hus
grauiꝰ incestuosi qui om̃s tr̃ascẽ¬
dunt contͣ uaturam delinqñtes.

Expanded text:
constat alterum altero vivente ad aliam non posse transire copulam; alioquin adulterium committitur: De quo Clemens papa ait, 32, Secundum namque in poenis tenet locum, quem primum illi habent qui aberrant a Deo. Gravissime ergo peccant adulteri, graviter fornicarii, sed cunctis his gravius incestuosi; quos omnes transcendunt contra naturam delinquentes.
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad sat isfactionẽ sunt elmi¬
nande et cart̾ib tradende: Exͣ
hus apparet uͥgines ł uidua ᷤᷤ uo
to ꝯtinencie astr ictas siue fu̾int
uelate siue non. nullatenꝰ cõiu¬
gium sortiri posse. qd̾ uidet᷑ de oĩb
ĩcelligend̾ ẽẽ qui ꝯtinenciã uoue¬
runt. Qd̾ enĩ ante erat licitum:
post uocum fit illicitũ ¶lon est hic

Expanded text:
isfactionem sunt eliminandae, et carceribus tradendae. Ex his apparet virgines vel viduas voto continentiae astrictas, sive fuerint velatae, sive non, nullatenus conjugium sortiri posse. Quod itidem de omnibus intelligendum est, qui continentiam voverunt. Quod enim ante erat licitum, post votum fit illicitum. Non est igit
Abbreviated transcription (Latin):
agenda est puĩa. qr sponsio eaꝵ a
dño tenebat᷑. Si enĩ int̾ honniẽs
solet bone fidĩ contractꝰ uullarõ¬
ne dissolui qnͣto mag̾ ista pollici¬
catio qnͣl cũ deo pepigit solui siñ

Expanded text:
itencia est, quia sponsio eius Domino tenebatur. Si enim inter homines solet bone fidei contractus nulla racione dissolvi, quanto magis ista pollicitacio, quam cum Deo pepigit, solvi sine
Abbreviated transcription (Latin):
cipiũ rectissime credid̾unt. ꝙ̃
fcm̃ uon eẽt. et ex quo eũcta
facta eent. ecce tot modis po¬
tuit cognosci ueritas dĩseũ
g ͦ deus lia  sit et simpsex eeñ¬
cia. que ex uulla diu̾sitate pei¬
um uł accidentiũ ꝯsistit płałi¬
płib modis cognoscit᷑ ueritas
dei. ꝑ ea que fc̃a sunt. ex ꝑpe¬
tuitate namq c̾aturaꝵ ĩtel¬
ligit᷑ ꝯditor et̾mis. ex magni¬
tudine c̾aturaꝵ oĩpotens. ex
ordie et dispõne sapiẽs. ex gu¬
b̾natione bonus. ħ aũt om̃ia
ad initate dĩtatis ꝑtinent
monstrandam.

Expanded text:
cipium rectissime crediderunt, quod factum non esset, et ex quo cuncta facta essent. Ecce tot modis potuit cognosci veritas Dei. Cum ergo Deus una sit et simplex essentia, quae ex nulla diversitate partium vel accidentium consistit, pluraliibus modis cognoscitur veritas Dei per ea quae facta sunt. Ex perpetuitate namque creaturarum intelligitur conditor aeternus; ex magnitudine creaturarum, omnipotens; ex ordine et dispositione, sapiens; ex gubernatione, bonus. Haec autem omnia ad unitatem deitatis pertinent monstrandam.
Abbreviated transcription (Latin):
telligibilem. et ĩtelligibilem
spẽm sensibili p̾cułunt. sensibi¬
lia dicunꝰ q̃ uisu tactitq cor¬
et animus magis miuus q spe¬
ciosa eeñt. si aũt oĩ spẽ carere
possent gĩo nulla eẽnt. iud̾unt

Expanded text:
telligibilem: et intelligibilem speciem sensibili praetulerunt. Sensibilia dicimus, quae visu tactuque coret animus magis minusque speciosa essent, si omni specie carere possent, omnino nulla essent. Viderunt
Abbreviated transcription (Latin):
oĩum qr pͥaciꝑiũ. et iõ omnẽ
aĩamumitabiles q sp̃c trãsden¬
derũt. deinde ud̾unt omne
qd̃ mutabile ẽ non posse esse
nisi ab illo qui ĩꝯmutabilit᷑ ⁊
supł̾r est. Intellex̾unt gͥ eũ
et oĩa ista fecisse. et a nullo fi̾
potuisse
est ĩ sb̃staneis us corpꝰ¬

Expanded text:
ium; et ideo omnem animam mutabilesque species transcenderunt. Deinde viderunt omne quod mutabile est non posse esse nisi ab illo, qui incommutabiliter et simpliciter est. Intellexerunt igitur eum et omnia ista fecisse, et a nullo fieri potuisse. est in substantiis vel corp
Abbreviated transcription (Latin):
homo gͦ inuisibilia dĩ incellectu
spexit ꝑ ea que fc̃a sunt .i. ꝑ c̾a
turas insibiles et ĩuisibiles. a
fcĩs ut mamfestaret᷑ hoĩ uĩtas.
Iõ apł̃s dicitͥ qr dñs reuelauit
illis .s. dũ fecit oꝑa inquibrarti¬
ficis aliqͣtenꝰ telucet indicuĩ.
natura isibił ẽ ⁊̃ a uisiosib
poss sciri. opus fecit qd̃ opifi¬
cem uisiblitate sui manifesta¬
uit. ut ꝑ c̾tũ inc̾cũ posset sti¬
ri.et ip̃e deus oĩum ẽẽ c̾deret᷑
qui hoc fecit qd̾ ad hoĩe ĩ poᷝ ͤ¬
est fr̃. Potu̾int gͦ cognostere
siue cognou̾iũt. ult̾ oẽm cre¬
aturã esse illũ qui ea fecit q̃
nulla c̾aturaꝵ fac̾e uł destru¬
giiere ũ pot̾. accedat queꝯz
uis c̾atuta et faciat tale cebũ
et talẽ t̾ram. ⁊ dicã qr deus ẽ.
Si qr nulla c̾atura talia fat̾e
ualet: constat sup̃ oemñ c̾atutã
eẽ illũ qͥ ea fecit.at ꝑ hoc illũ ẽ
deũ humana meus cognostere
potuit. Sida rõ qua e tuł¬

Expanded text:
ctu spexit per ea quae facta sunt, id est per creaturas visibiles, vel invisibiles. A factis, ut manifestaretur homini veritas.olus dicit: Quia Deus revelavit illis , scilicet dum fecit opera in quibus artificis aliquatenus relucet indicium. natura invisibilis est, a visibilibus posset sciri, opus fecit, quod opificem visibilitate sui manifestavit: ut per certum incertum posset sciri, et ille Deus omnium esse crederetur, qui hoc fecit, quod ab homine impoest fieri. Potuerunt ergo cognoscere, sive cognoverunt, ultra omnem creaturam esse illum qui ea fecit, quae nulla creaturarum facere vel destruere valet. Accedat quaecumque vis creatura, et faciat tale coelum et terram; et dicam quia Deus est. Sed quia nulla creatura talia facere valet, constat super omnem creaturam esse illum qui ea fecit, ac per hoc illum esse Deum humana mens cognoscere potuit.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsonã sequidigni uł indigni set
ordinẽ traditionis. ut ꝙͣuis aliqͥs
bom meriti sit ñ tam̃ possit bñdi¬
cere nͥ fu̾it ordinatus ut officii mi
inst̾iũ exhibeat. dĩ aũt est: esfcm̃
t ribuere bñdictõnis. hinic euiden¬
ter ostendit᷑ ordo ñ pͥuari potesta¬
te tͥbuendi grãm ob ministri dig

Expanded text:
sonam sequi digni ut indigni, sed ordinem traditionis, aut quamvis aliquis boni meriti sit, non tamen possit benedicere nisi fuerit ornisterium exhibeat. Dei autem est effectum tribuere benedictionis. Hinc evidenter ostenditur ordinem non privari potestate tribuendi gratiam ob ministri i
Abbreviated transcription (Latin):
malus sit gr̃am tñ transfũdit
ꝓ sue dignitatis officio aug̾̃ os
tendit dicens. dictũ est a dño
in nͦũis ad moysen et aaronsa¬
cerdotes. uos poite nom̃ meũ
suꝑ filios ysrł. Ego dominꝰ bñdicã

Expanded text:
malus sit, gratiam tamen transfundat pro suae dignitatis officio, Augustinus ostendit dicens: « Dictum est a Domino, in Numeris, ad Moysen et Aaron sacerdotes: Vos ponite nomen meum super filios Israel, ego Dominus benedicam
Abbreviated transcription (Latin):
peccata confit̾i soli deo an oporte¬
at confit̾i sac̾doti. Auctoritatib¬
si soli deo fiat ꝯfessio sine sufficiat¬
iudicio sac̾dotali ĩ ꝯfessione eccłie
qr dauid dixit. Dixi conficebor do
psit ei ñ inuemo ꝙͥ dix̾it inue¬
nio quod fleu̾it. lacrimas eiꝰ le¬
go. satisfactionẽ non lego. set
qd̃ defendi non pot̾ ab. lui po¬
test. lauant lacrime delictum
qd̃ uoce pudorẽ confit̾i. ⁊ uenie
fͣletus ꝯsulit et u̾e̾cõdie: hoc id̾

Expanded text:
peccata confiteri soli Deo, an oporteat confiteri sacerdoti. Quibsi soli Deo fiat confessio sine judicio sacerdotali et confessione Ecclesiae, quia David dixit: Dixi: Confitebor Dompsit ei; non invenio quid dixerit, invenio quod fleverit. Lacrymas ejus lego, satisfactionem non lego. Sed quod defendi non potest, ablui potest. Lavant lacrymae delictum, quod voce pudor est confiteri. Veniae fletus consulit