comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
latum mandatũ: ut qͥ diligit dm̃.
diligat ⁊ frẽm suum. De longitudi¬
ne uͦ scͥptum ẽ. cum achaz rex isrł
uineam naboth u̾t̾e uellet in ortũ.
qͦd ille moralit̾ intelligens. mori ma¬
luit qͣm consentiret. ut labor exco¬
lende carnis u̾teret᷑ in ortũ uolup¬
tatis: & uoluit ẽẽ in bono ꝑseueran¬
tie m̃suram longitudinis t̾minum
mortis. Supͣ ꝓfundum gͥ timoris. al¬
titudo spei locat᷑. ne ꝑtimorem ad
desꝑationem animꝰ ꝑducat᷑. Post spẽ.
caritas. pꝰ caritatem ꝑseuerantia po
crucis m̃suras. diligens lector assig¬
nare pot̾it cum uoluit. Los aut̃ re¬
uertam᷑ ad ea qͤ cȩyimꝰ: ut sacͥficium
dignũ do offerre ualeamꝰ. Tria st̃
aut̃ sacͥficii gn̾a. Unum dñici cor¬
mortificate carnis. Oportet gͦ p̃cede
sacͥficium humilitatis inmente. af¬
flictionis in carne: ut habeat᷑ deuo¬
tio in dñici corporis consecratione.
Cũ obtulisset abrahã sacͥficium dño
pꝰ uictoriã.uͦ. regum. uaccã tͥennem.

Expanded text:
latum mandatum, ut qui diligit Deum, diligat et fratrem suum . De longitudine vero scriptum est. Cum Achab rex Israel vineam Naboth vertere vellet in hortum , quod ille moraliter intelligens mori maluit quam consentire, ut labor excolendae carnis verteretur in hortum voluptatis, voluit esse in bono perseverantiae mensuram longitudinis terminum mortis. Supra profundum igitur timoris altitudo spei locatur, ne per timorem ad desperationem animus perducatur. Post spem charitas, post charitatem perseverantia poncundae crucis mensuras diligens lector assignare potest cum voluerit. Nos autem revertamur ad ea, quae coepimus, ut sacrificium dignum Deo offerre valeamus. Tria sunt autem sacrificii genera. Unum Dominici cormortificatae carnis. Oportet igitur praecedere sacrificium humilitatis in mente, afflictionis in carne, ut habeatur devotio in Dominici corporis consecratione. Cum obtulisset Abraham sacrificium Domino post victoriam quinque regum, vaccam triennem,
Abbreviated transcription (Latin):
cum respondissem adsum:. dix̃¬
michi. Qͥsnam es tu: E aio ad
eum. Amalechites egosum. Sta
inquit suꝑme: & int̾fice me. Stãs¬
q suꝑ eum int̾feci eum. Hi sunt
rumores ruminandi claustrali¬
bus. Cum enim reuerteret᷑ dauid
a cede amalech. uenit ad eum ho
de castͥs saul: quia dum post mor
liorum. Qs enim saul nͥ suꝑbos
in ȩccłia p̾latos significat: qui ab
humero &e sur sum eminere sibi
uidentur suꝑ uniu̾sum populũ:
Qui in monte gelboe ab amalechi¬
ta ꝑcussꝰ occumbit: dum in mon¬
te suꝑbie posita ꝑ diu̾sa carnis
desidia mens fluxa decurrit. Sr̾
saul ut eum occidẽt amalachites
stetit: qͥa animꝰ cui carnis delecta
amalechitam istum: qui ausus ẽ
manum mittere etiam n̾e cotidie
in xp̃m dñi. Hec enim multum
nocent p̾latis: amor scilicet ꝓpͥȩ
excellentiȩ. &e uoluptas carnis.
Audire forsitan uelles kiñe ru¬
mores pacis ñ belli. concordiȩ ñ
discordie. Regina saba nouit
rumores huimodi. que audita

Expanded text:
que respondissem: Adsum, dixque respondissem: Adsum, dixit: Quisnam es tu? Et aio ad eum: Amalechites ego sum. Sta, inquit, super me, et interfice me; et interfeci eum . Hi sunt rumores ruminandi claustralibus. Cum enim reverteretur David a caede Amalech, venit ad eum homo de Castris Saul, quia dum post mortliorum. Quos enim Saul, nisi superbos in Ecclesia praelatos significat? qui ab humero et sursum eminere sibi videntur super universum populum. Qui in monte Gelboe ab Amalechita percussus occumbit, dum in monte superbiae posita, per diversa carnis desideria mens fluxa decurrit. Super Saul ut eum occideret, Amalechites stetit; quia animus, cui carnis delectatAmalechitam istum, qui ausus est manum mittere etiam nunc quotidie in Christum Domini. Haec enim multum nocent praelatis, amor scilicet propriae excellentiae, et voluptas carnis. Audire forsitan velles, charissime, rumores pacis non belli, concordiae non discordiae. Regina Saba novit rumores hujusmodi, quae, audita
Abbreviated transcription (Latin):
& casum puerors. Hi rapuntur:
illi moriunt᷑. duferunt᷑ enim cu¬
re dispens ationum: dum ꝑ negli¬
gentiam ꝑit puritas circum spec¬
tionum. Gaudent multi claustͣ¬
lium. cum de regib fabulantur:
dum casꝰ militum narrant. dum
ꝓ illis loquunt᷑ a qͥb ñ agnoscur᷑:
multoꝵ partes defendunt. pro
multis irascunt᷑ ꝓ multis litigañ:
ignorant tn quod negant aut af¬
firmant. Si autem de regib sermo
ẽ. docet lectio claustͥ. regum cer¬
tamina. casꝰ & conuentꝰ bellorũ:
qͦmͦ moriat᷑ saul. qͥs eiꝰ mortem
nunciauit dd̃. Cum enĩ reu̾teret᷑
dauid a cede amalech. & man̾et
in sicelech. uenit homo de castͥs
saul ad dauid. Dixitq ad eum dd̃.
est: Qui ait. Saul ce ionathas fi¬
lius eiꝰ int̾ierunt. Unde scis inqͥt
quod mortui sunt: Q ait adole¬
scens.Casu ueni in montem gel¬
boe & saul incumbebat suꝑ ha¬
stam suam: ce conu̾sꝰ post t̾gum
suum uidensq me uocauit. Cui¬

Expanded text:
et casum puerorum. Hi rapiuntur, et casum puerorum. Hi rapiuntur, illi moriuntur. Auferuntur curae dispensationum, dum per negligentiam perit puritas circumspectionum. Gaudent multi claustralium cum de regibus fabulantur, dum casus militum narrant, dum pro illis loquuntur, a quibus non agnoscuntur, multorum partes defendunt, pro multis irascuntur, pro multis litigant, ignorant tamen quod negant aut affirmant. Si autem de regibus sermo est, docet lectio claustri regum certamina casus et eventus bellorum, quomodo moriatur Saul, quis ejus mortem nuntiaverit David. Cum enim reverteretur David a caede Amalech, et maneret in Siceleg, venit homo de castris Saul ad David, dixitque ad eum David: est? Qui ait: Saul et Jonathas filius ejus interierunt. Unde scis, inquit, quod mortui sunt? Et ait adolescens: Casu veni in montem Gelboe, et Saul incumbebat super hastam suam, et conversus post tergum suum, vidensque me vocavit. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
solus ut nunciarem tͥ. Chaldes fe¬
custodes sollicitas circum specꝰ¬
tiones: nunciꝰ qui euadit. disc̾¬
tionem designat animi. Camelꝰ
partim mundum animal quia
ruminat. partim immundum
quia ungłam non diuidit. bonaᷤᷤ
t̾renorum dispensationes dicit.
qͣs diabolꝰ mͦ torpenti. mͦ p̾cipita¬
ta actione ferit. mͦ pigra uel im¬
moderata locutione confundit:
pene aut nimiis cogitationum
molib p̃mit. Sic gͥchaldei trib
turmis camelos rapiunt:q̃m il¬
licita oꝑatione. suꝑflua locutione.
mordinata cogitatione. curas dis¬
pensatorum confundunt. Sepe aũ
quid sͥ quid ꝓximis debeat atcen¬
dit. nec ꝑ immodationem sollici¬
tudinis aliorum se negligit. nec
ꝑsui curam alioꝵ pꝰponit. sed hec
utraq sollert̃ agit. aliqua subito
causa emergit. que om̃s circum¬
spectiones obruit:& sic sola discre¬
tio animo damna nunciat.⁊ qͣsi
sit .i. puritas disc̾tionis qͥd nunci¬
et menti. Audi damna cameloꝵ:

Expanded text:
solus, ut nuntiarem tibi . Chaldaei fesolus, ut nuntiarem tibi . Chaldaei fenes, pueri custodes, sollicitas circumspectiones, nuntius qui evadit discretionem designat animi. Camelus partim mundum animal, quia ruminat, partim immundum, quia ungulam non dividit, bonas terrenorum dispensationes innuit, quas diabolus modo torpenti, modo praecipitata actione ferit, modo pigra vel immoderata locutione confundit, pene autem semper nimiis cogitationum molibus premit. Sic igitur Chaldaei tribus turmis camelos rapiunt, quando illicita cogitatione, superflua operatione, inordinata locutione curas dispensatorum confundunt. Saepe autem quid sibi, quid proximis debeat, attendit, nec per immoderationem sollicitudinis aliorum se negligit, nec per sui curam, aliorum postponit; sed, cum haec utraque solerter agit, aliqua subito causa emergit, quae omnes circumspectiones obruit; et sic sola discretio animo damna nuntiat, et quasit, id est puritas discretionis quid nuntiet menti. Audi damna camelorum,
Abbreviated transcription (Latin):
turbat᷑. Sepe ⁊enĩ ꝑ ignauiam pru¬
dentia: ꝑ delectationem temꝑan¬
tia. fortitudoꝑ timorem: iusticia
ꝑ amorem frangunt᷑. qͥb quassatiꝰ.
uirtutes animi. scił sapĩa. intellec¬
tus. consilium. fortitudo. scientia.
pietas & timor. qͥ tam̃ moriunt᷑.
qͣndo a suis contrariis feriuntur
Obruit᷑ enim sapientia ꝑ stultici¬
am. intellectꝰ ꝑ hebitudinem. cõ¬
silium ꝑp̃cipitationem̾. fortitu¬
do ꝑ timorem. scientia ꝑ ignoran¬
tiamꝰ. pietas ꝑ duriciam. timor
ꝑsupb iam.S abhac ruina puer
euadat. qui beato iob nunciet .i.
disc̾tio mentis quȩ cum animo
agit. ut quod ꝑdere cȩꝑat. patien¬
do conseruet. Hisunt rumores
claustralium: ad qͦs non ꝑtinent
bella pͥncipum scłariumr: s pugne
his rumorib non ext̾iorib. Uene¬
rat &e aliꝰ nunci ad beatum iob qͥ
diceret. Chaldei fecerunt tres tur¬
mas & inuaserunt camelos tuos¬
& tulerunt eos. necnon & pueros
ꝑcusserunt gladio. & effugi ego

Expanded text:
rbatur. Saepe etenim per ignaviam prudentia, per delectationem temperantia, fortitudo per timorem, justitia per amorem franguntur, quibus quassatis, virtutes animi, scilicet sapientia, intellectus, consilium, fortitudo, scientia, pietas et timor moriuntur, quando a suis contrariis feriuntur. Obruitur enim sapientia per stultitiam, intellectus per hebetudinem, consilium per praecipitationem, fortitudo per timorem, scientia per ignorantiam, pietas per duritiam, timor per superbiam. Sed ab hac ruina puer evadit, qui beato Job nuntiet, id est discretio mentis, quae cum animo agit, ut quod perdere coeperat, poenitudo conservet. Hi sunt rumores claustralium, ad quos non pertinent bella principum saecularium, sed pugnae his rumoribus, non exterioribus. Venerat et alius nuntius ad beatum Job, qui diceret: Chaldaei fecerunt tres turmas, et invaserunt camelos, et tulerunt eos, necnon et pueros occiderunt gladio, et effugi ego
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃ intꝰ dissoluti. s etiam cum ex¬
ierint foras curiosi: psalmodie
u̾ba ꝑferunt: s psalmodiȩ sen¬
sum non attendunt. Unde beatꝰ Gb̾.
Uox inquit psalmodie cum ꝑ inten¬
tionem cordis agtt᷑. ꝑ hanc omĩpo¬
tenti dño ad cor it̾ parat᷑: at inten¬

Expanded text:
tantum intus dissoluti, sed etiam cum extantum intus dissoluti, sed etiam cum exierint foras curiosi. Psalmodiae verba proferunt, sed psalmodiae sensum non attendunt. Unde beatus Gregorius. « Vox, inquit, psalmodiae cum per intentionem cordis agitur, per hanc omnipotenti Deo ad cor iter paratur, ut inten
Abbreviated transcription (Latin):
medicꝰ &e ꝑfecta medicina: seuerꝰ
magister non crudelis. & rationa¬
bilis disciplina. Si enim aliquis
emendatoriam uindictam ferre
recusauerit: nec tm̃ fr̃s sed etiam
magistrtim. clamos ⁊ ĩpudens ꝯtẽpse¬
rit ĩsiñ abscesserit de ur̃a societa¬
te ꝓiciat᷑. Nonenim ut ait beatꝰ
augustinus hoc fit crudelit̾ sed
miscdit᷑: ne cogitatione pestifera
plurimos perdat. xiͭ. abus io
rum locis. uerum etiam in õ¬
bus motib nr̃is nicħ fiat qͦd euiꝰ¬
quam offendat aspectum. con¬
gruum mͥ fore uidet᷑. ut maxime
in eccłia cum ad opꝰ deiuentum
fu̾it. humilitatis bonestas dili¬
gentius obseruet᷑: ut qͥ in eccłia
ante conspectum d̃ conuenimꝰ:
ne ibidem det̾iores simus. Sunt
enim quidam qui mente uagi.
atconit ocłis. habitu dissoluti pla¬
na parietũ ꝓspicienteᷤ ꝑlustrant: ali¬
ud cantant. & aliud cogitant. In
choro sunt corpore. s in foro m̃te:
nc̃ intꝰ sunt. nc̾ foris exeunt. nec

Expanded text:
medicus et perfecta medicina, severus medicus et perfecta medicina, severus magister non crudelis, et rationabilis disciplina. Si enim aliquis emendatoriam vindictam ferre recusaverit, nec tantum fratres sed etiam magistrum clamosus et impudens contempserit, etiam si non abscesserit, de vestra societate projiciatur. « Non enim, ut ait beatus Augustinus, hoc fit crudeliter, sed misericorditer, ne contagione pestifera plurimos perdat. » CAP. XXII. rum locis, verum etiam in omnibus motibus nihil fiat, quod cujusquam offendat aspectum, congruum mihi fore videtur, ut maxime in ecclesia cum ad opus Dei ventum fuerit, humilitatis honestas diligentius observetur, ut qui in ecclesiam ante conspectum Dei convenimus, ne ibidem deteriores simus. Sunt enim quidam, qui mente vagi, attoniti oculis, habitu dissoluti, plana parietum prospicientes perlustrant, aliud cantant, et aliud cogitant. In choro sunt corpore, sed in foro mente; nunc intus sunt, nunc foras exeunt; nec
Abbreviated transcription (Latin):
Ubi enim nimia simplicitas p̾la¬
toꝵs non seruat pacem claustrali¬
umꝰ. uł ñ increpat culpas mini¬
strantium: ibi nec martha cõpes¬
citur. nec mariȩ silentium eusto¬
dit᷑. Lego questum marthe. s ñ
lego responsionem mariȩ. Lego
tantum xp̃m ꝓ hac ad illam res¬
pondisse. In responsione siquidẽ
xp̃i doceri possunt p̾lati. Hortat᷑
enim martham. laydat mariam:
illam ne desistat a bona oꝑatione.
istam ut ꝑseueret in contemplatio.¬
ne. Pulcher ordo recte uiuentium:
ut in capło turbato fr̃i non respon¬
deat nisiqͥ scit qͦd debet. & quod
deceat. In his tͥb ꝑsonis: designa¬
ri potest forma ꝑfecte religionis
Inmartha ministrandum:. in ma¬
rla claystralium᷑. in xp̃o p̾latoꝵ.
Incapło itaq in qͦ discreti p̃ualet
auctoritas p̾lati. nemo ussus lo¬
quit᷑. nis iuł clamet aliquiem. ł
de ordine querat: uel culpam
suam humilit̾ confiteat᷑. In his
siquidem seruandis. summus ẽ

Expanded text:
Ubi enim nimia simplicitas praelaUbi enim nimia simplicitas praelatorum non servat pacem claustralium, vel non increpat culpas ministrantium, ibi nec Martha compescitur, nec Mariae silentium custoditur. Lego questum Marthae, sed non lego responsionem Mariae; lego tamen Christum pro hac ad illam respondisse. In responsione siquidem Christi doceri possunt praelati. Hortatur enim Martham, laudat Mariam. Illam, ne desistat a bona operatione; istam, ut perseveret in contemplatione. Pulcher ordo recte viventium, ut in capitulo turbato fratri non respondeat, nisi qui scit quid debet et quid deceat. In his tribus personis designari potest forma perfectae religionis. In Martha ministrantium, in Maria claustralium, in Christo praelatorum. In capitulo itaque, in quo discreti praevalet auctoritas praelati, nemo nisi jussus loquatur, nisi vel proclamet aliquem, vel de ordine quaerat, vel culpam suam humiliter confiteatur. In his siquidem servandis summus est
Abbreviated transcription (Latin):
catis. S tu inclina cor tuum ad
faciendas iustificationes tuas in
ȩt̾num: nec declines cor meumin
u̾ba malicie s iusticie. iustꝰ enim
ininitio accusator est sui. Quidẽ
qͦd celare uis illi quem nicħ latet:
Cui omne cor patet:qui uidet in
occulto: qui nouit cogitationes
bominum: Abscondit se adam ĩ
paradyso post culpam.s abscon¬
di ñ potuit qui nudꝰ fugit. Ocłis
enim omnipotentis dei nuda ce
aꝑta sunt omnia. Solent etiam¬
quandoq ex nimia simplicitate
in capitulo lites multiplicari: q
ubi deest seueritas discipline: o¬
riuntur iirgia:crescunt rixe.
Loquunt᷑ de extiorib negociis in
domo confessionis.adducunt o¬
ues & boues in capło. ut ubi hab̃i
deberet᷑ sermo de animab babea.¬
tur cura de bub. Commouentur
uit̾ huiꝰmodi u̾ba simpliciores
frs. turbant᷑ discreti:. habent ira¬
cundi locum. ꝑu̾si tempꝰ loquendi.
Conquerit᷑ martha. respondet ma¬
ria: qr non est qͥ respondeat ꝓ ea.

Expanded text:
catis. Sed tu, benicatis. Sed tu, benitiones tuas in omni tempore, ne declines cor meum in verba malitiae , sed justitiae. Justus enim in initio accusator est sui . Quid est quod clare vis illi, quem nihil latet, cui omne cor patet, qui videt in abscondito, qui novit cogitationes hominum? Abscondit se Adam in paradiso post culpam, sed abscondi non potuit, qui nudus fuit . Oculis enim omnipotentis Dei nuda et aperta sunt omnia . Solent etiam ex nimia simplicitate itorum, in capitulo lites multiplicari, quia ubi deest severitas disciplinae, oriuntur jurgia, crescunt rixae. Loquuntur de exterioribus negotiis in domo confessionis, adducunt oves et boves in capitulum, ut ubi haberi deberet sermo de animabus, habeatur cura de bobus. Commoventur inter hujusmodi verba simpliciores fratres, turbantur discreti, habent iracundi locum, perversi tempus loquendi. Conqueritur Martha, respondet Maria, quia non est qui respondeat pro ea.
Abbreviated transcription (Latin):
turbatio in familiaritate: Unde
it̾m malum in angło: cum nec p̃ces¬
sisset nec tẽ ẽẽt: unde peccatum in
pͥmohomineᷤ. cum meliꝰ deberet cre¬
dere p̃cepto creatoris. quam sugge¬
stionib antiqͥhostis: Quomͦ conti¬
git ut iudas qui in tm̃ fuerat fami¬
dior : Quoascendo: Altioris ẽ enĩ
hoc oꝑis. & subtilioris. Scio tamen
quod si ueniret sathan ad capłm
confessionis: impetrare posset in¬
dulgentiam remiss ionis. S ne desꝑaret
hõ cũ audiret angłm tante dignitatiᷤᷤ desꝑ¬
asse: hoĩem tante potestatis peccasse ⁊
discipłm tante familiaritatis a¬
postatasseͬ. ostendit nob̃ ds exem¬
pla quoꝵdam qͥ peccauerunt nec
desꝑauert̃: s amici dei facti sunt.
An ignoras petͥ negationem: an
nescis thomȩ dubitationem: N¬
ne post culpam dilexit mariam:
dmat xp̃s confitentium humilitatẽ
non suꝑborum obstinationem: qͥ
declinant corsuum in u̾ba malicie
ad excusandas excusationes in pec¬

Expanded text:
turbatio in familiaritate? Unde turbatio in familiaritate? Unde iterum malum in angelo, cum nec praecessisset, nec tunc esset? Unde peccatum in primo homine, cum melius deberet credere praecepto Creatoris, quam suggestionibus antiqui hostis? Quomodo contigit ut Judas, qui in tantum fuerat famidior? Quo ascendo? Altioris est enim hoc operis et subtilioris. Scio tamen quod si veniret Satanas ad capitulum confessionis, impetrare posset indulgentiam remissionis. Sed ne desperaret homo, cum audiret angelum tantae dignitatis desperasse, hominem tantae potestatis peccasse; discipulum tantae familiaritatis apostatasse, ostendit nobis Deus exempla quorumdam, qui peccaverunt, nec desperaverunt, sed amici Dei facti sunt. An ignoras Petri negationem? An nescis Thomae dubitationem? Nne post culpam dilexit Mariam? Amat Christus confitentium humilitatem, non superborum obstinationem, qui declinant cor suum in verba malitiae ad excusandas excusationes in pec
Abbreviated transcription (Latin):
plo. Pena culpe pͥmȩ casꝰ. scde la¬
bor. t̾cie laqueꝰ. De pͥma dr. uidi
sathanam qͣsi fulgur de çelo cã¬
dentem. De scda. in sudore uultꝰ
tui uesceris pane tuo.De tercia.
laqueo se suspendit. Mel ius hiᷤ
tionis querunt. & illi qͥ nec p̃esse
possunt. nec obȩdire uolunt: Ali
Iuͦ qͥ familiares magists loculos
portant: & in occulte detrahenteᷤ.
magists cruciant. Qͥt: Nocet¬
ne dignitas. potestas. & familia.¬
ritas: Creatꝰ intanta dignitate
angłs ut lucifer uocaret᷑: nonat¬
tendens dignitatem creationis.
casurꝰ sedem quesiuit elationis.
Sic quidam claustralium dum
gn̾is nobilitate p̃minent. dum
litt̾arum scientia pollent. dum¬
elationis sedem petunt: ce qui
ex dono tantimuneris humilio¬
res ẽẽ deb̃ent: contra debiliores
& illiteratos suꝑbi tument. No¬
dire contempsit. creaturȩ cui
ĩpositꝰ erat subditus fuit. Sic qͥ
ant. ipsi tam̃ obedire p̾latis nolt̃
Unde gͥ ꝓcessit deiectio in dignitate:
Unde subiectio in potestate: Unde

Expanded text:
plo . Poena culpae primae, casus; secundae, labor; tertiae, laqueus. De prima dicitur: Vidi Satanam quasi fulgur de coelo cadentem . De secunda: In sudore vultus tui vesceris pane tuo . De tertia: Laqueo se suspendit, et crepuit mtionis quaerunt; et illis qui nec praeesse possunt, nec obedire volunt, alii autem, qui familiares magistris loculos portant, et in occulto detrahentes magistros cruciant. Quid? nocetne dignitas, potestas et familiaritas? Creatus in tanta dignitate angelus ut Lucifer vocaretur, non attendens dignitatem Creatoris, casurus sedem quaesivit elationis. Sic quidam claustralium dum generis nobilitate praeeminent, dum litterarum scientia pollent dumelationis sedem petunt et qui ex dono tanti muneris humiliores esse deberent, contra debiliores et illitteratos superbi tument. Nodire contempsit, creaturae, cui praepositus erat subditus fuit. Sic quiant, ipsi tamen obedire praelatis nolunt. Unde igitur processit dejectio, in dignitate; unde subjectio in potestate; unde
Abbreviated transcription (Latin):
cium a refectorio. sic̃ egyptꝰ a deser¬
to: Sigͥ in desertosumꝰ. mirandũ ne
c̃. si ollas carnium suspiramus:
Ollas carnium suspirat:. quem car¬
nis desidium temptat. Isti autem qͦ¬
re suspirent.qͥollas carmum semꝑ
habent: Adhuc esce inquit eorum

Expanded text:
tium a refectorio, sicut Aegyptus a desertium a refectorio, sicut Aegyptus a deserto? Si igitur in deserto sumus, mirandumne est si ollas carnium suspiramus? Ollas carnium suspirat, quem carnis desiderium tentat. Isti autem quare suspirent, qui ollas carnium semper habent? Adhuc escae inquit eorum
Abbreviated transcription (Latin):
S forsitan dices. q̃m infirmus erat
huiusmodi: immosanꝰ ce petulans.
& pingui residens equo. abundans
reb. & curias frequentans. Qui tn
ante conu̾sionis habitum pedeᷤᷤ ire
consueuerat: nec semꝑ lineis indu¬
ebatur: & ideo hec abusio ñ tantũ
on negat religio quod requirit
necessitas nature ꝓhibet tam̃
quod appetit suꝑflurtas gulȩ. sau¬
sari etenim solent qͥdam scłares.
quod tot diu̾sis & tam delicatis u¬
tantur cibis: qͦd tam magno labo¬
re cibꝰ conficit᷑: & tam cito glutit᷑.
Nec minꝰ fors itan causari debent qͥ¬
dam religiosi: quia delicatiores
possunt appellari qui enim deli¬
catiora querunt: delicatiores dici
possunt. Cum gͥ legas deliquisse
ionatham in gustu mellis. es ay
in edulio lentis. sodomitas in satu¬
ritate panis. putasne sine ꝑietilo
ẽẽ tot carnium fercłis. tot pisciũ
gen̾ib. tot fricurarum diu̾sitatib
delectari: Nonne sie differ ⁊ pala¬

Expanded text:
Sed forsitan dices, quod infirmus fuit Sed forsitan dices, quod infirmus fuit hujusmodi, imo sanus et petulans, et pingui residens equo, abundans rebus, et curias frequentans. Qui tamen ante conversionis habitum, pedes ire consueverat, nec semper lineis induebatur. Et ideo haec abusio non tantum Non negat religio quod requirit necessitas naturae, prohibet tamen quod appetit superfluitas gulae. Causari etenim solent quidam saeculares, quod tam diversis et tam delicatis utuntur cibis, quod tam magno labore cibus conficitur, et tam cito deglutitur. Nec minus forsitan causari debent quidam religiosi, qui delicatiores possunt appellari. Qui enim delicatiora quaerunt, delicatiores dici possunt. Cum enim legas deliquisse Jonathan in gustu mellis . Esau in edulio lentis , Sodomitas in saturitate panis , putasne sine periculo esse tot carnium ferculis, tot piscium generibus, tot frixurarum diversitatibus delectari? Nonne sic differt pala
Abbreviated transcription (Latin):
sua uestib ualde bonis. similit̾ p̾cio¬
sis uestiri queris: dum legis tumcã
ioseph fuisse talarem:conaris ⁊ tu
habe longiorem. An nescis ut ait
apłs. qͥa omnia contingebant illis
infiguram:. An ignoras quia inia¬
cob fraglantia uestimentorum fa¬
matd designat uirtutum. in ioseph
tunica talaris. ꝑseuerantiam lon¬
ganimitatis: He sunt gͥ uestes qͣs
apud se habebat rebecca. & quib
induit iacob cum a patre bndice
ẽ uirtutum. ut in fine quilibet
bndictione ꝑfruat᷑. Int̾ illos etiam
qͥ tunicis induunt᷑. uoluptas pedẽ
posuit: non qͦd camisiis utant᷑.
s quodam delicato panno qͥ uulgo
saia uocat᷑. In ostensione gͥ lanee
uestis. asꝑitatem conu̾sionis osten¬
dunt. s in delectatione delicati
panni. suauitatis molliciem
querunt. Uidi & ego nisi fal¬
lor mor nachum camisia uesti¬
tum. iocantem &e dicentem. Carior
est stamini a quam camisia. tuni¬
ca uͦ uiestiri. magna est difficultas

Expanded text:
sua vestibus valde bonis, similiter pretiosua vestibus valde bonis, similiter pretiosis vestiri quaeris, dum legis tunicam Joseph fuisse talarem, conaris et tu habere longiorem. An nescis, quod, ut ait Apostolus, omnia contingebant illis in figura? An ignoras, quod in Jacob fragantia vestimentorum famam designat virtutum; in Joseph tunica talaris perseverantiam longanimitatis? Hae sunt igitur vestes, quas apud se habebat Rebecca, et quibus induit Jacob cum a patre benedic custos est virtutum, ut in fine quilibet benedictione perfruatur. Inter illos etiam, qui tunicis induuntur voluptas pedem posuit, non quod camisiis utantur, sed quodam delicato panno, qui vulgo saia dicitur. In ostensione igitur lanei vestis, asperitatem conversationis ostendunt, sed in delectatione delicati panni suavitatis mollitiem quaerunt. Vidi et ego, ni fallor, monachum camisiam indutum, locantem et dicentem: carior est stamina, quam camisia; tunica vero vestiri magna est difficultas.
Abbreviated transcription (Latin):
lectulo iacet paraliticꝰ ommi com
in omni ac̾tione dissipatꝰ. In lec¬
tulo iacob ad caput ponit᷑ lapis:. ñ
pluma leuitatis. que uento suꝑbie.
ad aquilonem rapit᷑. cum dr. Po¬
nam sedem meam a⁊ aquilonem:¬
& ero similis altissimo. Iacobin it¬
nere sub capite lapidem posuit. &
dormiuit.: sealam uidit. angłos ascen¬
den̾s & descendentes. &e dñm in nx¬
um scale. In itinere dormit᷑: qͥ in
concupiscendum aꝑuerat. ab ap¬
petitu scłarium claudit. Uidec an¬
gelos quanto desidio suꝑ se dõ inhe¬
reant: qͣnto caritatis affectu nobis
infirmis condescendant. uidit
ctiam dominum innixum sca¬
lȩ: ut uideat si est intelligens
aut reqͥrens dm̃: nec mi rum si ħ
uideat. qͥ caput in lapide posuit.
.i. mentem in xp̃o. Audistis de lecꝰ¬
tulo. audite de tiestim̃to. Q induit
inquit eum mat̾ sua uestib esay ual¬
de boms: quas apud se habebat. forsi¬
tancum audis qͦd induit eum mat̾

Expanded text:
lectulo jacet paralyticus omni comlectulo jacet paralyticus omni comin omni actione dissipatus in lectulo Jacob ad caput ponitur lapis, non pluma levitatis quae vento superbiae ad aquilonem rapitur, cum dicitur: Ponam sedem meam ad aquilonem, similis ero Altissimo . Jacob in itinere sub capite lapidem posuit, et dormivit, scalam vidit, angelos ascendentes et descendentes, et Dominum innixum scalae . In itinere dormit, qui in concupiscendum aperuerat ab appetitu saecularium claudit. Videt angelos, quanto desiderio super se Deo inhaereant, quanto charitatis affectu nobis infirmis condescendant. Videt etiam Dominum innixum scalae, ut videat, si est intelligens aut requirens Deum . Nec mirum si hoc videat, qui caput in lapide posuit, id est, mentem in Christo. Audistis de lectulo, audite de vestimento: Et induit, inquit, eum mater sua vestibus Esau valde bonis, quas apud se habebat . Forsitan cum audis, quod induit eum mater
Abbreviated transcription (Latin):
uites laboriosi. fiant pauꝑes deli
cati. Mentior si non uidi quosdam
quoꝵ pauꝑtas talis erat quando
foris erant. quod nec ipsa necessari¬
a pot̾ant inuenire. erigentes cer
uicem. noluerunt sociar⁊ eis ad qͦs
foris accedere ñ audebant: s egssi
de pauꝑe eccłia cireuierunt diti¬
ores ut ibidem reciꝑent᷑: de qui
semꝑ uetes pannos aut uiles ha¬
bere consueuerant. nc̃ semꝑ no¬
uos aut p̃ciosos hab̃e contẽdant:
ce qͥ ante conu̾sionem lectulum
ꝓpͥum nusquam habebant. ñc si
forte uoluntas eis fu̾it eunchi. aui¬
cubi: ornam̃ta lectuli secum por¬
tant. Timeo autem ne in huiꝰmo¬
di lectulis. uideant᷑ somnia ua¬
nitatis. ne in eisdem patiat᷑ aĩmꝰ.
illusionem carnis. Sicut enim in ex¬
teriori lectulo caro mollit̾ uoluptat᷑:
sic & in uoluptatis lectulo anma
spoliata uirtutib eneruit̾ delecta¬
tur. In lectulo gͥ flure mentis. dỹ
dilectꝰ querit᷑: non inuenit᷑. In hoc

Expanded text:
vites laboriosi, fiant pauperes dvites laboriosi, fiant pauperes dcati. » Mentior, si non vidi quosdam, quorum paupertas talis erat, quando foris erant, quod nec ipsa necessaria poterant invenire. vicem, voluerunt sociari eis, ad quos foris accedere non audebant, sed egressi de paupere Ecclesia circuierunt ditiores, ut ibidem reciperentur, et qui semper veteres pannos aut viles habere consueverant, nunc semper novos aut pretiosos habere contendant, et qui ante conversionem lectulum proprium nusquam habebant, nunc si forte voluntas eis fuerit eundi aliquo, ornamenta lectuli secum portant. Timeo autem, ne in hujusmodi lectulis videantur somnia vanitatis, ne in eisdem patiatur animus illusionem carnis. Sicut in exteriori lectulo caro molliter volutatur, sic et in voluptatis lectulo anima spoliata virtutibus enerviter delectatur. In lectulo igitur fluxae mentis dum dilectus quaeritur, non invenitur. In hoc
Abbreviated transcription (Latin):
deres. lectulum sponse quȩ spon¬
sum desid̾at forsitan estimares. Cap¬
pa canonici. ⁊ cuculla monachi. ñ
differunt a pallio militis. S ut ait
quidam sapiens.miles &e monachꝰ
ex eodem panno partiunt᷑ sͥ cucullã
& clamidem. Non multum differt
habitꝰ canonici regłaris & scłaris:
s si forte regłarem uideas: archidi¬
aconum. uł ep̃m te uidisse conten¬
das. S forsitan dices Delicatis deli¬
cata contienunt: ex regła testimo¬
nium ꝓferens. dit enimbeatꝰ arigu¬
stintis. Si eis qͥuenerunt ex moribꝰ¬
delicatiorib ad monast̾rum aliqͥd
alimentoꝵ. uestimentorum. oꝑrm̃¬
torum dat᷑: cogitare debent quib
ñ dat᷑. qnͣtum de sua scłari uita illi
ad istam descenderint. Consentimꝰ
auetoritatiut detͣ delicato quod
sufficiat. ne deficiat:. non qͦ super¬
biat. Audi &e tu kiñe beatum au¬
gustinum. Non contingat inqͥt
detestãda pũsitas. uit in monast̃¬
io ubi quantum possunt fiunt di¬

Expanded text:
deres, lectulum sponsae, quae sponderes, lectulum sponsae, quae sponsum desideret, forsitan aestimares. Cappa canonici, et cuculla monachi non differunt a pallio militis; sed, ut ait quidam sapiens, miles et monachus ex eodem panno partiuntur cucullam, et chlamydem. Non multum differt habitus canonici regularis et saecularis, sed si forte regularem videas, archidiaconum vel episcopum te vidisse contendas. Sed forsitan dices, delicatis delicata conveniunt, ex regula testimonium proferens. Ait enim beatus Augustinus: « Si eis, qudelicatioribus ad monasterium aliquid alimentorum, vestimentorum, operimeon datur, cogitare debent, quibus non datur, quantum de sua saeculari vita illi ad istam vitam descenderint. » Consentimus auctoritati, ut detur delicato quod sufficiat ne deficiat, non quo superbiat. Audi et tu, charissime, beatum Augustinum. « Non contingat, inquit, detestanda perversitas: ut in monasterio, ubi quantum possunt, fiunt di
Abbreviated transcription (Latin):
docet apłs: qualis eẽ debeat religioĩs
habitꝰ. Ait enim. Non in ueste p̃cio¬
sa. Qui molliciei muliertim p̃cios¬
orem uestem denegat. putas ne mo-¬
nacho p̃ciosiorem uestem concedat:
Plus amat sponsꝰ sponse castitatem
quam speciosam uestem: plus sim¬
plicitatem. quam tortum cͥnem.
Sic immortalis sponsꝰ plusa¬
mat int̾i orem habitum q̃sm grđ̃¬
orem. Molles mollia querunt. elati
p̃ciosa. delicati speciosa. Extior etenĩ
suꝑfluitas: animi nunciat uanita¬
tem. Iuxta regłam qͦd uilius occur¬
rerit. non qͦd cariꝰ fu̾it. emendum
puto. ut sit diu̾sitas int̾ indum en¬
tum palatui &e monasterii.Qui e¬
nim mollib induunt᷑: in domibus
regum sunt.Loquor qualiscunq
canonicus de monachis. s qͥd dici
debeat de qͥbdam nr̃i ordinis ea¬
nonieis. & mens &e facies uehem̃t̾
erubescit. Lectuli etemm eorum
culcitris fulciunt᷑ plumeis. Linte¬
is ce lodicib accurate parantur. ca¬
tinis tegunt᷑ oꝑtoriis. qͦs si forte ui¬

Expanded text:
docet Apostolus qualis esse debeat religionis habitus, ait enim: Non in veste pretiosa . Qui mollitiei mulierum pretiosam vestem negat, putasne monacho pretiosiorem habitum concedat? Plus amat sponsus sponsae castitatem quam pretiosam vestem, plus simplicitatem quam tortum crinem. Sic immortalis sponsus plus amat interiorem habitum quam exteriorem. Molles mollia quaerunt, elati pretiosa, delicati speciosa. Exterior ergo superfluitas, animi nuntiat vanitatem. Juxta Regulam: « Quod vilius occurrerit, non quod carius fuerit, emendum puto, ut sit diversitas inter indumentum palatii et monachi. » Qui enim mollibus vestiuntur, in domibus regum sunt . Loquor qualiscunque canonicus de monachis. Sed quid dici debeat de quibusdam nostri ordinis canonicis? et mens, et facies vehementer erubescunt. Lectuli eorum culcitris fulciuntur plumeis, linteis et lodicibus accurate parantur, cothurnis teguntur et opertoriis, quod si forte vi
Abbreviated transcription (Latin):
suggestionis in paradys õ. desꝑatio¬
nis in inferno. Differt itaq musica
xp̃i a musica diaboli. illa enim inci¬
pit auoce sublimiori. hec autem
ab humiliori. Audi gͦ doctorem: de
musica spũali doctrinam nob̃ facien¬
tem. Discite inquit a me quia miti

Expanded text:
suggestionis in paradiso, desperatiosuggestionis in paradiso, desperationis in inferno. Differt itaque musica Christi a musica diaboli: illa enim incipit a voce sublimiori, haec autem ab humiliori. Audi igitur doctorem de musica spirituali doctrinam nobis facientem: Discite, inquit, a me quia miti
Abbreviated transcription (Latin):
ad contemplationem di. Noli canta¬
re cum lucifero in cȩlo.sey cũ pͥmo
homine in paradyso̾. s cantes en tẽ¬
plo cum xp̃o. eiciens ementes ⁊ uen¬
dentes ex eo: eiciens uendentes datã
grãm. & ementes uanam głam. Can¬
tus diaboli. cupiditas. cantꝰ pͥm
hominis. uoluptas: sccħi. caritas. In
cantu etenim diaboli sunt tres fal¬
se uoces: &e incantu pͥmi hominis
tres dissonȩ & dicordes. In cantu et¬
enim diaboli.pͥma uox ẽ elationis:
scła suggestionis. t̾cia desꝑationis:
similit̾ &e in cantu pͥmi hominis
pͥma uox est delectatio scda consen¬
sus: t̾cia excusatio. Exhis sex uocib:
constat discordie cantꝰ. musica dia¬
boli ab altior uoce cantari cepit.
Inchoauit enim in cȩlo antiphonã
elationis: dicens. Ponam.s. in.a.A.
buit. Si enim ñ excedet reglłam
subiectionis: cantaret cum aliis angłiᷤᷤ
canticum ꝑpetuȩ felicitatis. Descen¬
dens uͦ de cȩlo inchoauit antiphonã

Expanded text:
ad contemplationem Dei. Noli cantaad contemplationem Dei. Noli cantare cum Lucifero in coelo, seu cum primo homine in paradiso, sed cantes in templo cum Christo, ejiciens vendentes et ementes ex eo , ejiciens vendentes datam gratiam, et ementes vanam gloriam. Cantus diaboli cupiditas, cantus primi hominis voluptas, secundi charitas. In cantu diaboli sunt tres falsae voces, et in cantu primi hominis tres dissonae et discordes. In cantu etenim diaboli prima vox est elationis, secunda suggestionis, tertia desperationis. Similiter et in cantu primi hominis prima vox est delectatio, secunda consensus, tertia excusatio. Ex his sex vocibus constat discordiae cantus. Musica diaboli ab altiori voce cantare coepit; inchoavit enim in coelo antiphonam elationis, dicens: Ponam sedem meam buit. Si enim non excederet regulam subjectionis cantaret cum aliis angelis canticum perpetuae felicitatis. Descendens vero de coelo inchoavit antiphonam
Abbreviated transcription (Latin):
concordiam moꝵs: ut ꝑ exemplum cõ¬
cordes ꝓximo. ꝑ uoluntatem deo: per
obedientiam magistro. Hȩc est concor¬
dia moꝵ. St̃ ⁊̃ tres species sonorum:
quȩ fiunt pulsu. flatu ⁊ cantu. Ad
Mytharam ꝑtinet pulsꝰ. ad organum
flatꝰ᷑: ad uocem cantꝰ. Assignari pot̃
hȩc consonantia sonoꝵ concordiȩ
moꝵs. si referat᷑ ad pulsum cytharȩ
manuum oꝑatio. ad flatũ organi.
mentis deuotio: ad cangum uocis.
sermonis exhortatio. ꝑcute gͥ cordaᷤᷤ
cytharȩ manubonȩ oꝑationis. ut cõ¬
cordes ꝓximo ꝑ exemplum mortifi¬
cate carnis. imple organum cordis
do dulcẽ sonum pie deuotionis. Ut
tt̾m concordes magistro canta canti¬
cum nouum. canticum obȩdi entie.¬
do uocis. sine dulcedine cordis: Sic̃
gͥ ꝑ ascens ce descensꝰ musice frangis
&e eleuas uocem. sic ꝑascentꝰ e des¬
census uirtutum frangas & eleues
mentem. frangas descendens ad cõ¬
passionem ꝓximi. eleues ascendens

Expanded text:
concordiam morum, ut per exemplum conconcordiam morum, ut per exemplum concordes proximo, et per voluntatem Deo, per obedientiam magistro: haec est concordia morum. Sunt etiam tres species sonorum, quae fiunt pulsu, flatu et cantu. Ad citharam pertinet pulsus, ad organum flatus, et ad vocem cantus. Assignari potest haec consonantia sonorum, concordiae morum: si referatur ad pulsum citharae, manuum operatio; ad flatum organi, mentis devotio; ad cantum vocis sermonis exhortatio. Percute igitur chordas citharae manu bonae operationis, ut concordes proximo per exemplum mortificatae carnis. Imple organum cordis Deo dulcem sonum piae devotionis. Ut iterum concordes magistro, canta canticum novum, canticum obedieedo vocis sine dulcedine cordis? Sicut per ascensus musicae frangis et elevas vocem, sic per ascensus et descensus virtutum frangas et eleves mentem. Frangas descendens ad compassionem proximi, eleves ascendens
Abbreviated transcription (Latin):
diam compunctio infundit᷑. uia
nob̃ in corde fit. ꝑ quam ad iħm
in fine ꝑuenit᷑. Sunt etiam alii
uoce dissoluti. qͥ uocis sue modu¬
latione głant᷑. nec tantum gau¬
dent de dono gr̃e. s etiam alio ᷤ
sꝑnunt tumentes elatione: ali¬
udcantant. quam libri habe¬
ant. & aliud forsitan it̾m dictͣ
ut sint illut idem it̾m cantat᷑i:
tanta est leuitas uocis. forsitan
&e mentis. Cantant forsitan ut
placeant popłomag̃ quam deo.
Qui sic cantant. non cantant in¬
choro cum mariasorore moysi.
s in palatio cum herodiade: ut
placeant discumbentib uł hero¬
di. Timeo autem ne sic̃ delectant᷑
altitudine uocis: delectentur cẽ
elatione mentis. Nemo tam̃ altiꝰ
cantat eo quem dñs audire consu¬
euit. de monte sc̃osuo: nemo dul.¬
cius. quam cui inclinat dñs au
rearis. Sisic cantas ut ab aliis laudem
tas in theatrum. Habes in potestate tua
uocem tuam. habeto & animum. fran¬
gis uocem frange & uoluntatem. ser¬
uas consonantiam uocum. serua et

Expanded text:
ia nobis in corde fit, per quam ad Jesum in fine pervenitur. » Sunt etiam alii voce dissoluti, qui vocis suae modulatione gloriantur, nec tantum gaudent de dono gratiae, sed etiam alios spernunt tumentes elatione, aliud cantant quam libri habeant, et aliud forsitan iterum dicturi, si sint illud idem iterum cantaturi. Tanta est levitas vocis, forsitan et mentis. Cantant forsitan, ut placeant populo magis quam Deo. Qui sic cantant, non cantant cum Maria sorore Moysi, sed in palatio cum Herodiade, ut placeant discumbentibus vel Herodi. Timeo autem, ne sicut delectantur altitudine vocis, delectentur etiam elatione mentis. Nemo tamen altius cantat eo, quem Dominus exaudire consuevit de monte sancto suo, nemo dulcius quam cui Dominus inclinat rearis. Si sic cantas, ut ab aliis laudem nasterium vertas in theatrum. Habes in potestate tua vocem tuam, habeto et animum, frangis vocem, frange et voluntatem, servas consonantiam vocum, serva et
Abbreviated transcription (Latin):
coram hominib uita.Concordat̃
autem in iudicio scientia & medi¬
tatio. dum qͦd fit aut qͦd dr. dili¬
genti consicdatione ꝓuidet᷑. Iota
uͦ iusticia p̃dict̾e legis: pendet ex
duob p̃cedentib consiliariis. ẜe
his duob mandatis: totalex pen¬
det & ꝓpħe. Si quid gͥ in hoc scło ꝑ¬

Expanded text:
coram hominibus vita. Concordant coram hominibus vita. Concordant autem in judicio scientia et meditatio, dum quod fit aut quod dicitur diligenti consideratione providetur. Tota vero justitia praedictae legis pendet ex duobus praecedentibus consiliariis. Ex his duobus mandatis tota lex pendet et prophetae . Si quid igitur in hoc s
Abbreviated transcription (Latin):
cum litigio. non cum molestia ꝓse¬
quaris: & tamen siquid ei auferat᷑.
subire iudicium non recusat: ꝑi¬
culum ꝑiurii. cum uł aliquis ꝓ
se ipsoul ꝓ alio iuret. ñ euitat. In¬
de conquerit᷑ apłs. quod fraudem
pati nolumꝰ: quod iudicns conten¬
dimus. quod ira succens⁊ nosmet
tionis integritas: Ubi caritatis in¬
uenietur fundamentum: forsitã
in elaustralib qͥ se ipsos iudicantes
cotidie accusant: summi uidicis
sententiam formidant dicentes:
strales iudicia dñi uera. ñ scłaria:
legem dñi custodiunt. uiuendo.
meditando. amando. Uruendopu¬
ritas conscientie. meditando pleni¬
tudo scientie: amando caritatis ꝑ¬
fe. ctiosolet adipisci. Habet autem
lex claustralium. iudices & testes
atq consiliarios suos. In lege &¬
enim dñi duo testes sunt. uita ce con¬
scientia. duo iudices meditatio ce
scientia: duo consiliarii. amor ꝓx¬
imi ce amor dei. Bonꝰ testis. bonaui¬
ta. coram deo testis est conscientia:

Expanded text:
cum litigio, non cum molestia prosecum litigio, non cum molestia prosequaris, et tamen si quid ei auferatur, subire judicium non recusat; periculum perjurii, cum vel aliquis pro seipso vel pro alio juret, non evitat. Inde conqueritur Apostolus, quod fraudem pati nolumus, quod judiciis contendamus, quod ira succensi nosmetitionis integritas? ubi charitatis invenitur fundamentum? Forsitan in claustralibus, qui seipsos judicantes quotidie accusant, summi judicis sententiam formidant dicentes: strales judicia Domini vera, non saecularia, legem Domini custodiunt vivendo, meditando, amando. ritas conscientiae; meditando, plenitudo scientiae; amando, charitatis perfectio solet adipisci. Habet etiam lex claustralium judices, et testes atque consiliarios suos. In lege etenim Domini duo testes sunt, vita et conscientia; duo judices, meditatio et scientia; duo consiliarii, amor proximi et amor Dei. Bonus testis bona vita. Coram Deo testis est conscientia,
Abbreviated transcription (Latin):
de sub̃a pauꝑis comedens monachꝰ
moralit̃ discumbo. saltantem puel¬
lam confidero: caput ioħis trunca¬
tum in disco conspicio. Herodes si¬
quidem pellis gr̃a interp̾tatur. Dĩs
enim gla filiarum syon abintus:
uio gͥcumherode sedeo:dum in de¬
lectatione uitioꝵ uane głe fauorẽ
quero saltantem conspicio filiam
herodiadis. dummͥ placet uanitas
curiositatis. Hec sunt illa duo que
auferunt eaput ioħis: uanitas seł
&e curiositas. Ioħs gr̃a dei int̾p̾tatur
Huiꝰgͥ gr̃e ds caput est. Caput gͥa
corpore separat᷑: qͣndo aliqͥs non õo
ssibi asscͥbit bonum qͦd oꝑatur.
Tales apud dm̃ grãm non inuent¬
unt. qͥa nec querunt: suꝑbi enim
apud homines: aꝑd dm̃humiles
grãm querunt. Unde ci pͥ ateltes
Grãdei sum id qͦd sum: ce gr̃a eiꝰ in
me uacua non fuit. Audit monachꝰ
causidicꝰ apłm dicentem. ne repetas:
audit ce det̾minat. Ne repetas inqͥt

Expanded text:
de substantia pauperis comedens monachus de substantia pauperis comedens monachus moraliter discumbo, saltantem puellam considero, caput Joannis truncatum in disco conspicio. Herodes siquidem pellis gloria interpretatur. Omnis enim gloria filiarum Sion ab intus vio igitur cum Herode sedeo, cum in delectatione vitiorum, vanae gloriae favorem quaero, saltantem conspicio filiam Herodis, dum mihi placet vanitas curiositatis. Haec sunt illa duo, quae auferunt caput Joannis, vanitas scilicet et curiositas. Joannes gratia Dei interpretatur. Hujus gratiae Deus caput est. Caput igitur a corpore separatur, quando aliquis non Deo, sed sibi ascribit bonum quod operatur. Tales apud Deum gratiam non inveniunt, quia nec quaerunt. Superbi enim apud homines, apud Deum humiles gratiam quaerunt. Unde et Paulus: Gratia Dei sum id quod sum, et gratia Dei in me vacua non fuit . Audit monachus causidicus Apostolum dicentem: Ne repetas . Audit, et determinat: Ne repetas, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
de incertis iudicant: testantur se¬
pissime qͦd ignorant. Siuͦ aliquoti¬
ens illicita conubia contungunt.
cõmunem utilitatem p̃tendunt:
eccłiarum quietem ꝓmittunt: pa¬
cem popłi. patͥe salutem. Siuͦ res
sic ad effectum ꝑuenire non ua¬
leat. monachꝰ causidicꝰ it̾ parat:
ut quod alibi fieri nonpotuit. ro
tan ñ pat̾et᷑. Oneratꝰ cartulis. aucto¬
ritatib fultꝰ reu̾tit᷑. ponit diem
cause. ꝑsonas inducit. que si ueliᷤᷤ
parate sunt iurare. qͦd ẽ. & si uelis
tt̾m iurent. qͦd non ẽ. Hec sunt pͥn¬
cip um negotia. dudi iudicium
iohis baptiste: in consimili causa.
Non heet inquit tͥ hab̃e uxorem
fris tui. Quid gͥ dicam: Nonne
magis a mat monaebꝰ causidicꝰ¬
eẽ de similit̃ discumbentib cũ he¬
rode. quam in uincłis & carcere de¬
neri cum iohe. In quo conuiuio li¬
cet non uideat caput iohis: iudet
uaccam uidue. porcum pauꝑis. In
carcere pͥncipis pauꝑ morit᷑: & tam̃

Expanded text:
de incertis judicant, testantur saede incertis judicant, testantur saepissime quod ignorant. Si vero aliquotres illicita connubia conjungunt, communem utilitatem praetendunt, Ecclesiarum quietem promittunt, pacem populi, patriae salutem. Si vero res sic ad effectum pervenire non valeat, monachus causidicus tunc parat, ut quod alibi fieri non potuit, Roitan invitus pateretur. Oneratur chartulis, auctoribus fultus revertitur, ponit diem causae, personas inducit, quae si velis, paratae sunt jurare quod est, et si velis, iterum jurare quod non est. Haec sunt principum negotia. Audi judicium Joannis Baptistae in consimili causa: Non licet tibi habere uxorem fratris tui . Quid igitur dicam? Nonne magis amat monachus esse causidicus, de simul discumbentibus cum Herode, quam in vinculis, et carcere teneri cum Joanne? In quo convivio licet non videat caput Joannis in divaccam viduae, et porcum pauperis. In carcere principis pauper moritur, et tamen
Abbreviated transcription (Latin):
tant. s qui corde amant. Amet
gͥ monachus curialis consilium
chusi .i. silentium claustri: respu¬
at autẽ consilium achitofel. ut ñ
amet negotia pͥncipumꝰ nec scla¬
rium uagꝰ querat accessum.ui.
abusio. Monachꝰ causidicus.
ontingere quandoq solet. ut
monachi qui curias frequen¬
tant. causas audiant. iudicia ꝑ¬
quirant: & si aliquando ꝓpͥȩ cau¬
se necessitates occurrant: ad curi¬
am securiores recurrant. Nee tm̃
suas. s alienas defendunt causas.
hoc amant. hoc frequentant. A¬
mant decreta concilioꝵ. ñ sec̾ta
mistioꝵ. Dec̾ta non psalmos ru¬
minant:. fiunt oratores in causis.
&e retoricis uitunt᷑ colorib. Laudar ap¬
petunt. quia ꝓ multis loquunt᷑. sed
monachꝰ multum loquens multis
displicet. Coniugia copulant illici¬
ta. licita qͣnq dissoluunt. quorũ
non nouert patͤs. attauos nominãt:
consanguinitatis ordinem narrãt:
hc̃ ex illo descendisse confirmant:

Expanded text:
tant, sed qui corde amant. Amet tant, sed qui corde amant. Amet igitur monachus consilium Chusai, id est, silentium claustri. Respuat autem consilium Achitophel, ut non amet negotia principum, nec saecularium vagus quaerat accessum. CAP. XVII. De monacho causidico.ontingere quandoque solet, ut monachi, qui curias frequentant, causas audiant, judicia perquirant, et si aliquando propriae causae necessitates occurrant, ad curiam securiores recurrant. Nec tantum suas, sed etiam alienas defendunt causas, hoc amant, hoc frequentant. Amant decreta conciliorum, non secreta mysteriorum. Decreta, non psalmos ruminant, fiunt oratores in causis, rhetoricis utuntur coloribus; laudari appetunt, quia pro multis loquuntur. Sed monachus multum loquens, multis displicet. Conjugia copulant illicita, licita quandoque dissolvunt, quorum non noverunt patres, atavos nominant, consanguinitatis ordinem narrant, hunc ex illo descendisse confirmant,
Abbreviated transcription (Latin):
dans miscd̃ia. delict̾um suum cog¬
nitum facit. confitet᷑ iusticiam. &
quo plus peccatum cdetegit᷑ ab eo:
tanto pł tegit᷑ a deo. dudi publicũ
pondꝰ chaim. Ait enim. Maior est
iniquitas meã. quam ut ueniam
merear. Nus suam maliciam: qͣm
dei miscđdiam ponderauit. Sed ce
quia cogitationum suꝑfluitatẽ
ꝓducit. Que cesaries grauat m̃tẽ :
dum depͥmit t̾rena inhabitatio
sensum multa cogitantem. Qui
tonsus semel in anno. ducentis
siclis crines ponderat. quando
in omni spacio uite sue. cupibi¬
tatib suis semel renunciat. ⁊ hoc
in fine. Tunc enim tantum abhiᷤ
que possidet spoliat᷑. qͣndo succisio¬
nem mortis ultimȩ a t̾renis separa¬
tur. Pondat autem plꝰ t̾ram quam
cȩlum. plus enim amat ẽẽ in domo¬
lutea. quam in domo non manu
facta quȩ est incęlis. intͣnsitoria
quam in ȩt̾na: & hoc pondere pu
Cupio inquit dissolui. & ẽẽ cũ xp̃o.
dudi pondꝰ publicum. ue habitan¬
tibus in t̾ra. ñ illis qͥ corpore habi¬

Expanded text:
dans misericordia! Delictum suum cognitum facit, confitetur injustitiam; et quo plus peccatum detegitur ab eo, tanto plus tegitur a Deo. Audi publicum pondus Cain; ait enim: Major est iniquitas mea, quam ut veniam merear , plus suam malitiam, quam Dei misericordiam ponderavit. Sed et quia cogitationum superfluitatem producit. Quae caesaries gravat mentem, dum deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Qui tonsus semel in anno ducentis siclis crines ponderat, quando in omni spatio vitae suae cupiditatibus saeculi semel renuntiat, et hoc in fine. Tunc enim tantum ab iis, quae possidet, spoliatur, quando succisione mortis ultimae a terrenis separatur. Ponderat autem plus terram quam coelum, plus enim amat elutea quam in domo non manu facta, quae est in coelis; in transitoria quam in aeterna; et hoc pondere pubCupio, inquit, dissolvi, et esse cum Christo . udi pondus publicum: Vae habitantibus in terra , non illis qui corpore habi