comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
trestrium. & infernorum. Qͣmͣ
beatus gͥ ille uent̾ eburneus:
unde caro eburnea sumpta ẽ
redemptoris: p̃cium animaꝵ.
mirac łm angłoꝵ. solium sum¬
mȩ maiestatis. thronꝰq pote¬
statis: cibꝰ uite immortalis. me¬
dicina peccati: restitutio sani¬
latis. Quotquot inquit tan¬
gebant eum sanabant᷑ a lan¬
guoribus suis: namuirtꝰ de illo
exibat: ce sanabat omnes. Beatꝰ
uit: felix castitas ut̾i uirginalis
que huic oꝑi mat̾iam ministra¬
uit. felix prors fr̃s me nitor illiꝰ
eboris. id est candor castitatis:
cui nec aurum mundanȩ sapĩe
nec argentum eloquentiȩ. nec
geminam alicinus excellentis
gr̃e. nr̃i p̃fert electio salomonis:
simͦ tamen castitas humilitate
commendet᷑: quia humilitatẽ
ancillȩ sue respexit dñs. Tuide
namq salomon cum in carmi¬
ne amoris castitatem p̾dicaret
uirginis. seu sponse uidelicet sex
sponsi : quia quorum sp̃s unus
&e caro una. in plerisq etiam lauꝰ

Expanded text:
terrestrium, et infernorum. Quam terrestrium, et infernorum. Quam beatus igitur ille venter eburneus, unde caro eburnea sumpta est Redemptoris, pretium animarum, miraculum Angelorum, solium summae majestatis, thronusque 982 potestatis, cibus vitae immortalis, medicina peccati, restitutio sanitatis! Quotquot, inquit, tangebant eum, sanabantur a languoribus suis : nam virtus de illo exibat, et sanabat omnes . 5. vit! felix castitas uteri virginalis, quae huic operi materiam ministravit! Felix prorsus, fratres mei, nitor illius eboris, id est, candor castitatis: cui nec aurum mundanae sapientiae, nec argentum eloquentiae, nec gemmam alicujus excellentis gratiae, nostri praefert electio Salomonis; si modo tamen castitas humilitate commendetur, quia humilitatem ancillae suae respexit Dominus . Proinde namque Salomon, cum in carmine amoris castitatem praedicaret virginis, seu sponsae, videlicet seu sponsi quia quorum spiritus unus et caro una, in plerisque etiam laus
Abbreviated transcription (Latin):
suam ipsiꝰ animam ꝑtͣnsut
gladiꝰ. ut mater summi uirgi¬
nis e martyris eẽt & uirgo ipla
& martyr: candida & rubicun¬
da: quemadinodum dilectus
eiꝰ candidus & rubicundus. De¬
iq siẽ salomon in omnib thes¬
auris suis &e opib tantis nichil
habuit tam p̃ciosum. quod in
opus illuo magnificum. thro¬
num scilicet głe suȩ iudicaret
ebori p̃ferendum: sic maria sin¬
gularem p̾ omnib electis ange¬
lorum ce hominum. inuenit
grãm apud dñm: ut uidelicet
dei conciꝑet & pareret filium:
atq ex ebore corporis eiꝰ. thro¬
num sibi uirtꝰ altissimi sine
de qͦscriptura ꝑhibet quia ñ ẽ
fact̾um tale opꝰ in uniuersis
regnis: quod facile testimoniis
ꝓbaret᷑ angłorum: qui semper
& insaciabilit̾ in głam ce decorẽ
dominiei corporis ꝓspicere. con¬
cupiscuñ. Qͥa enim in unqu̾sis
regnis non est dale opus factum.
quiequid factum est flectat ei
genu in omnib regnis. cȩlestiũ.

Expanded text:
suam ipsius animam pertransivit suam ipsius animam pertransivit gladius, ut mater summi Virginis et Martyris esset et virgo ipsa et martyr, candida et rubicunda, quemadmodum dilectus ejus candidus et rubicundus . Denique, sicut Salomon in omnibus thesauris suis et opibus tantis nihil habuit tam pretiosum, quod in opus illud, magnificum thronum scilicet gloriae suae judicaret ebori praeferendum, sic Maria singularem prae omnibus electis Angelorum et hominum invenit gratiam apud Deum, ut videlicet Dei conciperet et pareret Filium, atque ex ebore corporis ejus thronum sibi virtus Altissimi sine de quo Scriptura perhibet quia non est factum tale opus in universis regnis , quod facile testimoniis probaretur Angelorum, qui semper et insatiabiliter in gloriam et decorem Dominici corporis prospicere concupiscunt. Quia enim in universis regnis non est tale opus factum, quidquid factum est, flectat ei genu in omnibus regnis, coelestium,
Abbreviated transcription (Latin):
sit scͥpturarum. Cȩt̾a nanq qͥ
ꝙsequit᷑ scriptura de illiꝰ thro¬
ni magnificentia: accomotatiꝰ
isi fallor. si quis tractare uolu
mirari modolibet illud ebur
tam p̃ciosum. unmo imp̃ciabile
uirginalis castimoniȩ: de quo
scilicet sedem sibi face̾ delegit
qͥ sedet suꝑ cherubin:. hec inqͥris
requies mea in scłm scłi. hic se¬
debo qm̃ elegi eam. Quamntti¬
dum ebur illud quod ocłis tan¬
ti tamq diuitis regis placuit.
in cuius dieb argentum nullꝰ
est p̃cii: quam frigidum. quod
nec conceptu incaluit : quam
solidum. qͦd nec partꝰ uiolauit.
quam candidum simul a ru¬
bicundum. qͦd candor lucis et̾¬
ne ignisq sp̃s sanct̾i. uniuiers a
sui plenitudine repleuit. Ma¬
ria siqͥdem &e ipsa candidior
niue. rubicundior ebore anti¬
quo: eui scilicet incompara¬
bilem & castitas candorem & ca¬
ritas seu martyrium rutilan¬
tem p̃ antiqͥs elec̃tis nos citur
contuliss e ruborem. Nam &e

Expanded text:
sit Scripturarum. Caetera namque quae sit Scripturarum. Caetera namque quae prosequitur Scriptura de illius throni magnificentia , accommodatius, nisi fallor, si quis tractare voluemirari modo libet illud ebur tam pretiosum, imo et impretiabile, virginalis castimoniae, de quo scilicet sedem sibi facere delegit, qui sedet super Cherubim: Haec, inquiens, requies mea in saeculum saeculi; hic sedebo, quoniam elegi eam . Quam nitidum ebur illud, quod oculis tanti tamque divitis Regis placuit, in cujus diebus argentum nullius est pretii! quam frigidum, quod nec a conceptu incaluit! quam solidum, quod nec partus violavit! quam candidum simul et rubicundum, quod candor lucis aeternae ignisque Spiritus sancti, universa sui plenitudine replevit! Maria siquidem et ipsa candidior nive, rubicundior ebore antiquo; cui scilicet incomparabilem et castitas candorem, et charitas seu martyrium rutilantem prae antiquis electis noscitur contulisse ruborem. Nam et
Abbreviated transcription (Latin):
iudicandum: qͦd pͥmo tab̃nacu¬
lum ei fuit ad pugnandum.⁊
cathedra ad docendum. Uide
autem ne forte ipsa sit sedes od
patͥs eiꝰ. quam ei dandam pro¬
mittit angłs: ñ quod dauid iꝰ
ea sederit: s quod ex semine dd
assumpta &e fabracata sit. Et
certe si sedes dauid non ẽ: tam̃
sedes tua ds in scłm scł̃i. ipsa ẽ
Si solium dauidñ
ẽ. certe
solium excelsum
& ele¬
uatum suꝑ omnẽ
crea¬
turam ipsa ẽ. Siquis autem
etiam thronum illum grandẽ
quem rex salomon sibi fecit de
ebore. corpꝰ ipsum int̾ptetur. qͦd
pacifie̾ nr̃ hodie sumpsit ex uir¬
gine. ñ multum a uero uideb¬
tur abhorrere: quandoqͥdem
ce illud quod sequitur. ce uesti¬
uit eum auro fuluo nimis. eidẽ
satis corpori coñgruit: qͦd iam
dñs decorem induit fulgoris
intolerãbilis. Uestiuit inquit
guratum in monte uiderunt
confitebuntur aurum mmnis
ẽẽ fuluum: id ẽ fulgorem cor¬
poris ẽẽ nimium. quem ferre
nequiuerunt: quamuis nimiᷤ
ꝓualde ponere consuetudinis

Expanded text:
udicandum, quod primo tabernaculum ei fuit ad pugnandum, et cathedra ad docendum. Vide autem ne forte ipsa sit sedes David patris ejus , quam ei dandam promittit angelus; non quod David in ea sederit, sed quod ex semine David assumpta et fabricata sit. Et certe, si sedes David non est, tamen sedes tua, Deus, in saeculum saeculi ipsa est. Si solium David non est, certe solium excelsum et elevatum super omnem creaturam ipsa est. Si quis autem etiam thronum illum grandem, quem rex Salomon sibi fecit de ebore, corpus ipsum interpretetur, quod Pacificus noster hodie sumpsit ex Virgine, non multum a vero videbitur abhorrere; quandoquidem et illud quod sequitur, et vestivit eum auro fulvo nimis , eidem satis corpori congruit; quod jam Dominus decorem induit fulgoris intolerabilis. Vestivit, inquit, transfiguratum in monte viderunt , confitebuntur aurum nimis esse fulvum, id est, fulgorem corporis esse nimium, quem ferre nequiverunt, quamvis nimis pro Valde ponere consuetudinis
Abbreviated transcription (Latin):
& desiderium: dulciorem tamen
te mͥ facit teneritudo membroꝵs.
Hec nimirum de capabilem fac̃ sen¬
sibus & asfectibus paruulorum: qͥ
nondum ft̃ te solioum idonei caꝑe
cibum. Dulce int̾m dulce proreꝰ
puerum dm̃. quinetiam efficax &
oꝑatorium ad medendum ac dul¬
corandum siquis in nob̾ ẽ rancorẽ
amimorum: sermonum amaritu¬
dinem: ioꝵᷤ austitatem. Neq enĩ
crediderim ubi sensus ⁊ memoria
fuerit huius diuine dulcedinis. lo¬
cumire uel tristicie inuentri: s oĩs
indignatio & amaritudo cum omĩ
malicia tollet᷑ a nob̾. Ita fiet ut quasi
mͦ geniti infantes. mͦ geni̾tum infantẽ
dñm digne laudemꝰ: &e in consonantia
morum &e uocum. ex ore infantrum ce

Expanded text:
et desiderium, dulciorem tamen et desiderium, dulciorem tamen te mihi facit teneritudo membrorum. Haec nimirum te capabilem facit sensibus et affectibus parvulorum, qui nondum sunt te solidum idonei capere cibum. Dulce interim, dulce prorsus puerum Deum: quin etiam efficax et operatorium ad medendum, ac dulcorandum, si quis in nobis est, rancorem animorum, sermonum amaritudinem, morum austeritatem. Neque enim crediderim, ubi sensus et memoria fuerit hujus divinae dulcedinis, locum irae vel tristitiae inveniri: sed omnis indignatio, et amaritudo cum omni malitia tolletur a nobis. Ita fiet ut quasi modo geniti infantes, modo genitum infantem Dominum digne laudemus, et in consosonantia morum et vocum, ex ore infantium e
Abbreviated transcription (Latin):
ueniam indulgebit. s & gratiam
cumulabit: quin immo lucrum
non mediocre deputans ouem re¬
cuꝑasse ꝑditam. diem festum aget
cum angłis. Congruebat gͦ cum di¬
uma mans uetudine etas innocen¬
tis ac facilis infantie: satisq conue¬
nient̾ ce commode salutem pecẽoꝵ
ab hac exorditꝰ est etate: ut qͦs reatꝰ
ꝓpͥe t̾rebat conscientiȩ. spes consola¬
retur non difficilis intelligentiȩ.
Opuer dulcissime iħu bone. quam
magna est multitudo dulcedinis
tue: quam abscondisti timentibus
te. & ꝑficies sꝑantib in te: qͥ tantam
exhibuisti necdunscientib te ołrsꝰ
dulcedo incomparabilis. & pietas
meffabilis: ut dm̃ qui creauit me.
uideam puerum creatum ꝓpt̾ me:
dsq maiestatis ce głe non solum si¬
milis mͥ fiat corporis u̾itate : s etiã
miserabilis & uelat humane indi¬
gens opis appareat. etatis infirmi¬
tate. Uere tu puer ds. salutare uultꝰ
mei &e d̾s m̃s. cum totꝰ sis dulcedo

Expanded text:
veniam indulgebit, sed et gratiam veniam indulgebit, sed et gratiam cumulabit: quinimo lucrum non mediocre deputans, ovem recuperasse perditam, diem festum aget cum angelis. Congruebat ergo cum divina mansuetudine aetas innocentis ac facilis infantiae, satisque convenienter et commode salutem peccatorum ab hac exorditus est aetate; ut quos reatus propriae terrebat conscientiae, spes consolaretur non difficilis indulgentiae. 4. O puer dulcissime, Jesu bone, quam magna est multitudo dulcedinis tuae, quam abscondisti timentibus te, et perficies sperantibus in te, qui tantam exhibuisti necdum scientibus te! Prorsus dulcedo incomparabilis, et pietas ineffabilis; ut Deum qui creavit me, videam puerum creatum propter me: Deusque majestatis et gloriae non solum similis mihi fiat corporis veritate, sed etiam miserabilis, et velut humanae indigens opis appareat aetatis infirmitate. Vere tu puer Deus, salutare vultus mei, et Deus meus, cum totus sis dulcedo,
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ cum pͥmo se manifestauit mor¬
talib pucrum se maluit exhibere.
mag̃q amabilis quam terribilis
apparere: ut qͥa saluare ueniebat
& ñ iudicare. p̃ferret int̾m unde
ꝓuocaret amorem: differret unde
incutere posset timorem. Cumfi¬
ducia gͥ accedamus ad thronum gr̃ȩ
eiꝰ: qͥ nec cogitare sine tremore pote¬
ramus de throno głe eiꝰ. Nicħ hic
t̾roris: nicħ seueritatis quam metu¬
as: s omnimoda benignitas atq
mansuetudo de qua prestmas.
Et si potestas & t̾ror apud tpstum ẽ.
totum tam̃ int̾im dissimulat do¬
nec pęnitenti parcat. confitentem
recipiat. Ne sit tͥ scrupulo quod gͣ¬
uiter deliquisti: nescit puer lesus
irasci: aut si irascit᷑ facile potest
placari. Uere nicħ placabiliꝰ animo
huiꝰ pueri : qͥ in hoc ipsum pacem
tuam satisfactionemq p̃uenit.
p̃orq legatos de pace mittit: ut qͥ
reus esuelis reconciliari. Tantũmͦ
uelis. & uere ꝑfecteq uelis: non mͦ

Expanded text:
nunc cum primo se manifestavit mornunc cum primo se manifestavit mortalibus, puerum se maluit exhibere, magisque amabilis quam terribilis apparere: ut, quia salvare veniebat, et non judicare; praeferret interim unde provocaret amorem, differret unde incutere posset timorem. 3. Cum fiducia igitur accedamus ad thronum gratiae ejus, qui nec cogitare sine tremore poteramus de throno gloriae ejus. Nihil hic terroris, nihil severitatis quam metuas; sed omnimoda benignitas atque mansuetudo, de qua praesumas. Et si potestas et terror apud ipsum est, 923 totum tamen interim dissimulat, donec poenitenti parcat, confitentem recipiat. Ne sit tibi scrupulo, quod graviter deliquisti: nescit puer laesus irasci; aut, si irascitur, facile potest placari. Vere nihil placabilius animo hujus pueri, qui in hoc ipsum pacem tuam satisfactionemque praevenit, priorque legatos de pace mittit: ut qui reus es, velis reconciliari. Tantummodo velis, et vere perfecteque velis; non modo
Abbreviated transcription (Latin):
factus est humillimꝰ ce minimꝰ om
nium. Parum erat ei ut fieret minor
angłis conditione mortalis nature:
nͥ &e hominib minor fieret ȩcate im¬
becillis infantiȩ. Uideat gͥ pius ⁊ hu¬
& confundat᷑. Uideat in quam dm̃
immensum. paruulum factum. ce
infantulum adorandum: stupen¬
dum mistium: redemptionem pio¬
rum: głam humilium: iudicium
impioꝵ: ruinam suꝑboꝵ. Ouene¬
randum ac tremendum mistĩum:
quam scm̃ &e t̾ribile ẽ nom̃ tuũ.
fons mis cłiarum. & abyssꝰ iudicio¬
rum. Qͥs de hoc fonte bibit: ce ñ
amauit: Quis hane abyssum con¬
sideratut & ñ expaiit: Qui non
amauit. nequam & impius est: siẽ
qui non expauit. uecors &e insensat̾
est. Nicħ tamen est c̃ iudicium expa¬
uescas: si non adu̾sus miscdiam inso¬
lescas. Et ipse siquidem mallet a¬
mari quam seruilit̾ timeri: mag̃ꝙ
ꝓbat quod liber ac uoluntarius of¬
fert affectus filiorum: qm coacticiꝰ
extorquet metꝰ seruulorum. Ideo &

Expanded text:
factus est humillimus omnium et factus est humillimus omnium et minimus. Parum erat ei, ut fieret minor angelis conditione mortalis naturae, nisi et hominibus minor fieret aetate imbecillis infantiae. Videat igitur pius et huet confundatur. Videat, inquam, Deum immensum, parvulum factum, et infantulum adorandum, stupendum mysterium, redemptionem piorum, gloriam humilium, judicium impiorum, ruinam superborum. O venerandum ac tremendum mysterium! Quam sanctum et terribile est nomen tuum, fons misericordiarum, et abyssus judiciorum! Quis de hoc fonte bibit, et non amavit? quis hanc abyssum consideravit, et non expavit? Qui non amavit, nequam et impius est: sicut qui non expavit, vecors et insensatus est. Nihil tamen est cur judicium expavescas, si non adversus misericordiam insolescas. Et ipse, siquidem mallet amari, quam serviliter timeri: magisque probat quod liber ac voluntarius offert affectus filiorum, quam quod coactitius extorquet metus servulorum. Ideo et
Abbreviated transcription (Latin):
tate sensꝰ. & pietate mors. ꝓrsus uos
filii ade qͥ minis grandes estis in ocłis
ur̃is. & in gygantiam enormitatem
alatudo uirorum: ñ eos admitcet
humilitatis ianuã. Ideo nimirum
conquassabit capita in t̾ra multoꝵ
ce qui elati accedunt. repulsi capite
illiso cadent retrorsum. Qͥd enim:
Adhuc tu suꝑbis t̾ra & cinis: postqm
d̾s factꝰ est humilis: Adhuc tam magnꝰ
paruus sub ocłis tuis: Ille semetipsũ
exinaniuit. ut pene uideret᷑ ẽẽ nicħ.
sine qͦ factum ẽ nicħ: oe ti in imm̃¬
sum inflaris & extolleris. existimans
te aliqͥd ẽẽ. cum uere sis nicħ: Ipse
te seducis. clamat tͥ apłs: cum ce si ali¬
quid eẽs. si magnum aliqͥd eẽs: tãto
magis humiliari de oporteret. Qn¬
to inqͥt sapiens magnus es humilia
te in omnib: & inuenies gram corã
deo qͥ suꝑb̃ resistit. humilib auitem
dat grãm: qͥ & ipse ut tͥ fieret exem¬
plum. cum eẽt maximꝰ omnium.

Expanded text:
tate sensus, et pietate morum. Prorsus vos tate sensus, et pietate morum. Prorsus vos filii Adae, qui nimis grandes estis in oculis vestris, et in giganteam enormitatem altitudo virorum, non eos admittet humilitatis janua. Ideo nimirum conquassabit capita in terra multorum ; et qui elati accedunt, repulsi capite illiso cadent retrorsum. Quid enim? adhuc tu superbis, terra et cinis, postquam Deus factus est humilis? adhuc magnus factus est sub oculis tuis? Ille semetipsum exinanivit ut pene videretur esse nihil, sine quo factum est nihil: et tu in immensum inflaris et extolleris, existimans te aliquid esse, cum vere sis nihil! ipse te seducis , clamat tibi Apostolus; cum, etsi aliquid esses, si magnum aliquid esses, tanto magis humiliari te oporteret. Quanto, inquit Sapiens, magnus est, humilia te in omnibus: et invenies gratiam coram Deo , qui superbis resistit, humilibus autem dat gratiam ; qui et ipse, ut tibi fieret exemplum, cum esset maximus omnium,
Abbreviated transcription (Latin):
semetipsum. ñ solum t̾reno morta¬
lium corpori: s etiam infirme ac pu¬
sille infantium se confignrauit ȩtati
Obeata infantia. cuiꝰ infirmum &e
stultum. fortiꝰ ⁊ sapientius est omĩbꝰ
hominib: qͥa nimirum dei uirtꝰ ce
dei sapientia. sua in nr̃is. diuina
oꝑatur in humanis. Huiꝰ siqͥdem
infantis infirmitas pͥncipem mun¬
di triumphat: fortem armatum li¬
gat: crudelem tyrannum captiuat.
ce captiuitatem nr̃am absoluit ce li¬
berat. Huiꝰ infantis muta ut uidet᷑¬
& elinguis simplicitas. linguas in¬
fantium facit disertas: linguis ho¬
minum loqͥ facit ce angłoꝵ. linguas
diuidens igneas: inscĩus iste ut ui¬
det᷑. ipse est qui docet hominemsci¬
entiam &e angłm: tanquam uere ds
scientiarum. sapientia dei & u̾bum.
Osacra &e dulcis infantia. que uerã
humanis innocentiam refudisti :
ꝑqͣm omnis etas in beatam redeat
infantiam. tͣq conformis fiat. non
pusulitate membrorum. s humili¬

Expanded text:
semetipsum, non solum terreno mortasemetipsum, non solum terreno mortalium corpori, sed etiam infirmae ac pusillae infantium se configuravit aetati. O beata infantia, cujus infirmum et stultum fortius et sapientius est omnibus hominibus; quia nimirum Dei virtus, et Dei sapientia sua in nostris, divina operatur in humanis! Hujus siquidem infantis infirmitas principem mundi triumphat, fortem armatum ligat, crudelem tyrannum captivat, et captivitatem nostram absolvit et liberat. Hujus infantis muta, ut videtur, et elinguis simplicitas linguas infantium facit disertas; linguis hominum loqui facit et angelorum, linguas dividens igneas: inscius iste, ut videtur, ipse est qui docet hominem scientiam et angelum, tanquam vere Deus scientiarum, Sapientia Dei, et Verbum. O sacra et dulcis infantia, quae veram humanis innocentiam refudisti, per quam omnis aetas in beatam redeat infantiam; tibique conformis fiat, non pusillitate membrorum, sed humili
Abbreviated transcription (Latin):
nitas saluatoris nr̃i dei: ut ꝑ hanc
digni efficiam̃ & idonei. qͥb appa¬
reat maiestas & diuinitas creatoris
uo miserendi genere. de xpsa miseria.
miseroꝵ oꝑantem remedia. Ad hoc
siquroem ars miscdie beatitudinem
dei & miseriam hominis. in unita¬
tem mediatoris temꝑauit: ut oꝑan¬
te sacram̃to unitatis ꝑ turtutemre¬
surrectionis. beatitudo miseriam
absorbeat. mortemq uita degluciat:
& totꝰ homo glorificat᷑. in diuine cõ¬
sortium naturȩ transeat. Usq adeo
autem uniu̾sas in firmitates car-¬
nis. qͥb ob culyam humana subia¬
cet natura. absq culpa uidelicet dig¬
natio suscepit diuina. ut nec infan¬
de recusaret iniurias. nec alia quã
communis habȩt conditio sortiri uel¬
let exordia: excepto sane qͦd ꝑ sp̃m
culata. uitia nr̃e originis emunda¬
bat: atq secdȩ natiuitatis nob sacram̃¬
ta debicabat. Itaq partiulus natus ẽ
nobis: & ds maiestatis exinaniens

Expanded text:
nitas Salvatoris nostri Dei, ut per hanc nitas Salvatoris nostri Dei, ut per hanc digni efficiamur et idonei, quibus appareat majestas et divinitas Creatoris vo miserendi genere de ipsa miseria miserorum operantem remedia. Ad hoc siquidem ars misericordiae beatitudinem Dei, et miseriam hominis in unitate Mediatoris temperavit; ut operante sacramento unitatis, per virtutem resurrectionis beatitudo miseriam absorbeat, mortemque vita deglutiat; et 922 totus homo glorificatus in divinae consortium naturae transeat. Usque adeo autem universitas infirmitates carnis, quibus ob culpam humana subjacet natura, absque culpa videlicet, dignatio suscepit divina; ut nec infantiae recusaret injurias, nec alia, quam communis habet conditio, sortiri vellet exordia: excepto sane, quod per Sculata, vitia nostrae originis emundabat, atque secundae nativitatis nobis sacramenta dedicabat. 2. Itaque parvulus natus est nobis , et Deus majestatis exinaniens
Abbreviated transcription (Latin):
Uer natus est nob̃. Euer anti¬
quus dierum. Puer. forma
corporis ce etate: antiquus dierũ.
incomp̃hensibili uerbi et̾nitate.
Quanquam & in ipsa sua dierũ
antiquitate. &e si ꝑuer non sit. no¬
uus tam̃ semꝑ sit: immo non tã
nouus sit quam ipsa nouitas. in
se semꝑ manens de innouans oĩa.
a qͦ queq res al ꝓut recedit in¬
ueteratur.: ꝓut reaccedit renoiia¬
tur. Et nouo qͦ dãm unde anti¬
quus inde nouus: qm̃ quidem
et̾nitas ipsius. sine initio nascen¬
di.sine defectu ueterascendi: ip¬
sa est. & antiqua nouitas. & no¬
ua antiquitas ipsius. Alia tam̃
est nouit as huius temporalis
natiuitatis. qua puer natꝰ est
nobis innouandis: qui ab eterno
ds natꝰ est angłis beatificandis. Il¬
la quidem natiuitas amplioris głe
ꝓpt̾ me qui miscdłia indigebam.
qm miseria circumdatus eram: ce
miseria quam expiare ñ poteram.
Ostende nob̃ miscdiam tuam. qͥ
nondum idonei sumꝰ uidere głam
tuam: appareat benignitas & huma¬

Expanded text:
uer natus est nobis . Puer antiquus dierum. Puer forma corporis et aetate: antiquus dierum, incomprehensibili Verbi aeternitate. Quanquam et in ipsa sua dierum antiquitate etsi puer non sit, novus tamen semper sit; imo non tam novus sit, quam ipsa novitas in se semper manens et innovans omnia, a quo quaeque res prout recedit, inveteratur; prout reaccedit, renovatur. Et novo quodam modo unde antiquus, inde novus: quoniam quidem aeternitas ipsius sine initio nascendi, sine defectu veterascendi, ipsa est et antiqua novitas, et nova antiquitas ipsius. Alia tamen est novitas hujus temporalis nativitatis, quia puer natus est nobis innovandis, qui ab aeterno Deus natus est angelis beatificandis. Illa quidem nativitas amplioris glorpropter me, qui misericordia indigebam, quoniam miseria circumdatus eram, et miseria quam expiare non poteram. Ostende nobis misericordiam tuam , qui nondum idonei sumus videre gloriam tuam: appareat benignitas et huma
Abbreviated transcription (Latin):
hunc finem cogitat: puto quia ñ so¬
lum uiam dilatat sibi: s etiã pen¬
nas ut iam ñ ambulet s uolet. as¬
sumit sibi. Semꝑ gͦ fr̃s cogitate fi¬
nem p̃mioꝵs: & cum omni facilita¬
te & alacritate curretis uiam man¬
datorum. Pipsam uos deducat a
ꝑducat. ipse qͥ est uia currentiũ.
& brauium ꝑuenientium. xp̃s iħs.¬

Expanded text:
hunc finem cogitat, puto quia non sohunc finem cogitat, puto quia non solum viam dilatat sibi; sed etiam pennas, ut jam non ambulet, sed volet, assumit sibi. Semper ergo, fratres, cogitate finem praemiorum, et cum omni facultate et alacritate curretis viam mandatorum. Per ipsam vos deducat et perducat ipse, qui est via currentium, et bravium pervenientium, Chris
Abbreviated transcription (Latin):
ius noui serpentis exemplum seqͣm᷑.
ysaias ꝓmitat: qͥ de eadem uia sũb¬
dit. Non erit ibi leo: & mala bestia
ñ ascendet ꝑeam: nec inueniet᷑ ibi.
Securi gͦ simus: side uia ñ ex orbi¬
tamus. Potest leo ille qͥ cireuit que¬
rens quem deuoret. iuxta iter scan¬
dala ponere: laqueos abscondere:
uiatores rugitu t̾rere: s ꝑsistentes
inuia ledere ñ potest: qͥppe cuiuia
ipsa t̾ror ⁊ supplicium est. fortitudo
nempe simplicis uia domini: ce
pauor his qͥ oꝑant᷑ malum. Si gͦ in
itia es. hoc solum time ne deuies:
ne dñm offendas q̃ de ꝑuiam duc̃.
ut dimittat te uagum in uia cordiᷤ
tui: p̃t̾ eum ne timeas alienũ. Qͦd
si nimis artamuiam caus aris: ꝓs¬
pice finem: qͦ te uia ducit. Si enim
omnis consummationis uideris
finem: continuo dices: latum man¬
datum tuum nimis. Si minꝰ uide
potes: crede uidenti ysaie. qͥ ocłs
tui corporis ẽ. Ipse utcumq uide¬
bat: cum id quod sequit᷑ dicebat.

Expanded text:
jus novi serpentis exemplum sequamur, jus novi serpentis exemplum sequamur, Isaias promittit, qui de eadem via subdit: Non erit ibi leo, et mala bestia non ascendet per eam, nec invenietur ibi . Securi ergo simus, si de via non exorbitamus. Potest leo ille, qui circuit quaerens quem devoret, juxta iter scandala ponere, laqueos abscondere, viatores rugitu terrere: sed persistentes in via laedere non potest; quippe cui via ipsa terror et supplicium est. Fortitudo nempe simplicis, via Domini, et pavor his qui operantur malum . Si ergo in via es, hoc solum time, ne devies, ne Dominum offendas, qui te per viam ducit, ut dimittat te vagum in via cordis tui: praeter eum ne timeas alienum. Quod si nimis arctam viam causaris, prospice finem, quo te via ducit. Si enim omnis consummationis videris finem, continuo dices: Latum mandatum tuum nimis . Si minus videre potes, crede videnti Isaiae, qui oculus tui corporis est. Ipse utcunque videbat, cum id quod sequitur dicebat:
Abbreviated transcription (Latin):
at quantumlibet pollutus ad eã:
non tam̃ transibit pollutꝰ ꝑ eam.
qͥa cum transierit iam pollutꝰ ñ
erit. Admitete quidem uia sancta
pollutum: s statim abluit admis¬
sum: qͥa diluit omne commissum.
tanquam uere baptismꝰ alt̾ peni¬
tentium. Hic plane hic baptizat.
non ioħs. s iħs baꝑtismo penitentiȩ:
hic patet fons domꝰ dauid in ablu¬
tionem peccatoris &e menstruate.
Ppt̾ea nanq uia hec pollutum ad¬
mittit. s pollutum non tͣnͣsmittit:
qͥa uia arta ẽ. & quasi foram̃ illud
angustum ẽ. qͦ serpens innotiandꝰ
cum exuuiis sue uetustatis uenire
potest. s cum ipsis transire non po¬
test: s nouum suaq nuditate meliꝰ
uestitum. transitꝰ angustia traicit.
extͥcans omnem quem attulerat
squalorem uetustatis. Bene gͦ pru¬
dentiam serpentis imitari rogam᷑.
quinec alit̾ innouari possumꝰ. nͥ
ꝑ angustum coartem. Sane quod
illius antiqͥ serpentis insidias eua¬
damus. si ꝑhanc artamuiam hu¬

Expanded text:
ad eam, non tamen transibit pollutus per eam: quia cum transierit, jam pollutus non 921 erit. Admittit quidem via sancta pollutum, sed statim abluit admissum; quia diluit omne commissum, tanquam vere baptismus alter poenitentium. Hic plane, hic baptizat, non Joannes, sed Jesus baptismo poenitentiae: hic patet fons domus David in ablutionem peccatoris et menstruatae. Propterea namque via haec pollutum admittit, sed pollutum non transmittit: quia via arcta est, et quasi foramen illud angustum est, quo serpens innovandus cum exuviis suae vetustatis venire potest, sed cum ipsis transire non potest; sed novum suaque nuditate melius vestitum, transitus angustia trajicit, extricans omnem, quem attulerat, squalorem vetustatis. Bene ergo prudentiam serpentis imitari rogamur, qui nec aliter in novari possumus, nisi per angustum coarctemur. 5. Sane quod illius antiqui serpentis insidias evadamus, si per hanc arctam viam hu
Abbreviated transcription (Latin):
tiquis eubilib draconum. in t̾ra
utiq deserta & inuia. semita ⁊ iuua.
sic̃ hodie cernere est: qͥa inferis ce
incultis hominib qͥ sine lege uiue¬
bant. inipsisinuenit᷑ ordo uite &
disciplina. Et hȩc uia inquit sc̃a
uocabit᷑: qͥa nimirum scĩficatio ẽ
peccatorum: ꝑclitorumq salus.
Quanta uͦ uirtute ac reuerentia
eam.O mi ysaia: ibunt gͥ qͥ pol¬
luti sunt ꝑ aliam uiam. Immo
potius huc om̃s huc ueniant: hac
incedant: immundis enim p̃cipue
xp̃s hanc uiam strauit: qui uenit
querere & saluum facere qͦd ꝑie¬
rat inuiis scłi. Qͥd gͥ: Transibit

Expanded text:
tiquis cubilibus draconum, in terra utique deserta et invia, se mita et via, sicut hodie cernere est: quia in feris et incultis hominibus, qui sine lege vivebant, in ipsis invenitur ordo vitae, et disciplina. Et haec via, inquit, sancta vocabitur: quia nimirum sanctificatio est peccatorum, perditorumque salus. Quanta vero virtute ac reverentia eam . O mi Isaia, ibunt igitur qui polluti sunt per aliam viam? Imo potius huc omnes, huc veniant, hac incedant. Immundis enim praecipue Christus hanc viam stravit, qui venit quaerere et salvum facere quod perierat in viis saeculi. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
riseus: summa est commendatio
caritatis. consummata omnipo¬
tentiȩ głabonitas ce clementia:
& nichil amplius decet sc̃m. qͣm
pietas: nec in aliquo. honorabiliꝰ
est p̃conium redemptoris: quam
cum eomiserante. conuales cit
& solidatur humana infirmitas.
Tremendus quidem ẽ rigor di-¬
uine iusticie. &e formidabilis di¬
strietio iudicis reuerenda om¬
nino seueritas. & iudicium pu¬
nientis: s misedia. ex lenitate ẽ
amabilis: & ex gratia p̃dicabilis.
Ubi enim contra merita. malũ
ꝓ bono redditur. benignitatis suꝑ¬
abundantia predicatur: de cuꝰ
plenitudine. nr̃a ariditas irriga¬
tur. Non est satis sco spũi. esse cũ
scĩs: etiam impios sanctificat. nec
docet: & ungit. & urit:⁊ publi¬
canos & meretrices. reformat &e im¬
buit. Illa amplius ammirabilis

Expanded text:
risaeus, summa est commendatio risaeus, summa est commendatio charitatis, consummata omnipotentiae gloria, bonitas, et clementia, et nihil amplius decet sanctum quam pietas; nec in aliquo honorabilius est praeconium Redemptoris, quam cum, eo miserante, convalescit et solidatur humana infirmitas. Tremendus quidem est rigor divinae justitiae, et formidabilis districtio judicis, reverenda omnino severitas, et judicium punientis; sed misericordia lenitate est amabilis, et ex gratia praedicabilis. Ubi enim contra merita bonum pro malo redditur, benignitatis superabundantia praedicatur, de cujus plenitudine, nostra ariditas irrigatur. Non est satis sancto Spiritui esse cum sanctis, etiam impios sanctificat, nec docet, et ungit, et urit, et publicanos et meretrices reformat et imbuit. Illa amplius admirabilis
Abbreviated transcription (Latin):
horum agit. mortua est: quia cũ
uere eius uita sit d̾s: nullus om¬
nino eo absente. ad aliquod bo¬
num aspirat affectus. Hec pͥma
amimȩ mors. qua deserente eam
deo.ipsa quasi criminum institiꝰ
conexa remanet &e sepulta. non
omnino a gleba arida. huius hi¬
emis frigore. spei reliquias era¬
dicat: quia diues in miscdia ds.
magna uoce quatriduano iam
fȩtido clamat. Lazare. ueni foras.
Infremuit. clamauit & fleuit. in¬
timans rationabilibus animis.
quam sit effieax fletuum pluuia.
& penitentiȩ tremor. ce confessio¬
nis clamor: quorum supplicatio
non repellitur. immo obtinee ue¬
niam scelerum: & statim qui re¬
surgit. ubi soluitur conuescitur.
Nullus suꝑest fȩtor: nullum pu¬
tredinis uestigium manet. in eo ꝙͦ
de stercore erigit ds: s cum pͥnei¬
pibus populi sui. scĩs angłis dico.
donat suscitato consessum: ce in
solio głȩ collocatum etiam ad ꝓ¬
prium eum admittit conuiuiũ.
Indignetur nouatꝰ. irascatur pha¬

Expanded text:
horum agit, mortua est: quia cum horum agit, mortua est: quia cum vere ejus vita sit Deus, nullus omnino eo absente ad aliquod bonum aspirat affectus. Haec prima animae mors, qua deserente eam Deo, ipsa quasi criminum institutis connexa remanet, et sepulta, non omnino a gleba arida, hujus hiemis frigore, spei reliquias eradicat, quia dives in misericordia Deus magna voce quatriduano jam fetido clamat: Lazare, veni foras . Infremuit, clamavit et flevit, intimans rationabilibus animis quam sit efficax fletuum pluvia, et poenitentiae tremor, et confessionis clamor: quae supplicatio non repellitur, imo obtinet veniam scelerum, et statim qui resurgit, ubi solvitur, convescitur. Nullus superest fetor, nullum putredinis vestigium manet in eo quem de stercore erigit Deus, sed cum principibus populi sui, sanctis angelis dico, donat suscitato consessum, et in solio gloriae collocatum , etiam ad proprium eum admittit convivium. Indignetur Novatus, irascatur Pha
Abbreviated transcription (Latin):
stodia earuit: & a contumatia p̃¬
uaricatoris. ingratitudinem eius
exseerans. indignans abscesfit.
Priuauit eum statim gloria & ho¬
nore ⁊ &e uitam. id est cognitionis
suȩ lumen. in eo extmnxit: oe exceca¬
ta anima. cum ueritatem amisit:
simul cum illo beatifico uisu. & re¬
liquas beatitudinis species pariter
exalauit. Recedente deo. nicħ boni
suꝑfuit: & nisi eo reuertente data
indulgentia & gr̃a. ad abiectam ⁊
contemptibilem animam. illumi¬
nationis abolite claritas ñ redit.
Nec tamen imago uel similitudo
auctoris. etiam moriente anima ꝑ
peccatum. omnino deletur: sed
dum patientia dei ad penitentiã
delinquentes expectat potest la¬
uari ꝑ penitentiam. quiequid ꝑ¬
gͥ & restituitur. qͥ resurgit a mor¬
tuis: & ad indulgentiȩ manumis¬
sionem. regrediuntur uirtutes
ad oꝑa destinata: & tunc iterũ
uiuit amma. cum uidet & audit:
& agit quȩcunq sibi fuerint di¬
uinitus imꝑata. Cum enim nicħ

Expanded text:
stodia caruit, et a contumacia prstodia caruit, et a contumacia praevaricatoris ingratitudinem ejus exsecrans indignans abscessit. Privavit eum statim gloria et honore, et vitam, id est cognitionis suae lumen, in eo exstinxit et excaecata anima, cum veritatem amisit, simul cum illo beatifico visu, et reliquas beatitudinis species pariter exhalavit. Recedente Deo nihil boni superfuit, et nisi eo revertente data indulgentia et gratia, ad abjectam et contemptibilem animam illuminationis abolitae claritas non redit. Nec tamen imago vel similitudo auctoris etiam moriente anima per peccatum omnino deletur, sed dum patientia Dei ad poenitentiam delinquentes spectat, potest lavari per poenitentiam quidquidigitur et restituitur qui resurgit a mortuis, et ad indulgentiae manumissionem regrediuntur virtutes ad opera destinata: et tunc iterum vivit anima cum videt et odit, et agit quaecunque sibi fuerint divinitus imperata. Cum enim nihil
Abbreviated transcription (Latin):
aptatum est extra corporibus: qͦd
intus erat in moribus. Agebat hõ
irrationabilem ꝑsonam. compara¬
tus iumentis insipientib: &e brute
mentis imꝑttiam. in illa cruda ot
hispida suppellectile expͥmebat.
Homo de terra terrenus. iam ꝓnꝰ
ad infima. in limo de quosumptꝰ
erat figebat intuitum: & sarcina
corruptionis opp̃ssus. curuas sca¬
pulas sessori peceato p̃bebat: ser¬
uus uentris. cliens libidinis: ua¬
nitatis mancipium. &e uernula
uitiorum. Exposuerat animã
suam quasi incudem. malleatoꝵ
ictibus: & in illa fabricarum ar-¬
tifex concupiseentia. omnium
trans gressionum formabat si¬
mulachrã. Ire & inuidiȩ ce omni¬
um blasphemiarum idola. illiꝰ
officinȩ eruetabat incendium᷑:⁊
plebescebant monstra temptatio¬
num. assidentia cogitationibus:
quorum multitudine fatigata ra¬
tio grauabatur. Deseruerat qͥppe
deus animam. ce ad seipsam conu̾¬
sa turbabatur: ce hec pͥma mors ho¬
minis fuit. cum ereatoris fui eu¬

Expanded text:
aptatum est extra corporibus, quod aptatum est extra corporibus, quod intus erat in moribus. Agebat homo irrationabilem personam comparatus jumentis insipientibus, et brutae mentis imperitiam in illa cruda et hispida supellectile exprimebat. Homo de terra terrenus, jam pronus ad infima in limo de quo sumptus erat figebat intuitum, et sarcina corruptionis oppressus curvas scapulas sessori peccato praebebat, servus ventris, cliens libidinis, vanitatis mancipium, et vernula vitiorum. Exposuerat animam suam quasi incudem malleatorum ictibus, et in illa fabricarum artifex concupiscentia omnium transgressionum formabat simulacra. Irae et invidiae et omnium blasphemiarum idola illius officinae eructabat incendium, et plebescebant monstra tentationum assidentia cogitationibus, quorum multitudine fatigata ratio gravabatur. Deseruerat quippe Deus animam, et ad seipsam conversa turbabatur: et haec prima mors hominis fuit, cum Creatoris sui cu
Abbreviated transcription (Latin):
detestentur: & flagitiorum confũ¬
matio ꝓpͥȩ uoluptatis abhominet᷑
&e horreat passionem.Deniq ipsa
confusio & uereeundia. quȩ semꝑ
turpitudintim castra sequuntur:
quasi erudelissimi earnifices con¬
scientie. lascessunt ce improꝑant
peccatori: c instant quasi quȩdã
eumenides. agitatrices furiȩ : rep̃¬
hensionis stimulos. cordi sautio af¬
figentes. Ipsa se malicra. p̃tudicat
& punit: ce contrariis armis. in sui
defensione utitur ueritas. Expelli¬
tur ã deliciis trans gressor. & miser
laboribus deputatur: uestitusq
pelliciis tumcis. ce ꝓ diuinitatis
amictu mortieinorum spolus
inuolutusin illius paludamen¬
ti gestamine. intelligebat pellem
suam pellibeluinȩ consimilem:
immout ipsam rem expͥmam.
amplioris & abiectioris miseriȩ:
euius infirmitas ardoris &e algo¬
ris imꝑatiens. alieno beneficio fo¬
ueretur. Immopellib nudo cor¬
pori suꝑductis. homo bestia uide¬
batur de ommnino conuenientissime

Expanded text:
detestentur, et flagitiorum consumdetestentur, et flagitiorum consummatio propriae voluptatis abominetur et horreat passionem. Denique ipsa confusio, et verecundia quae semper turpitudinum castra sequuntur, quasi crudelissimi carnifices conscientiae, lacessunt et improperant peccatori, et instant quasi quaedam Eumenides, agitatrices furiae, reprehensionis stimulos cordi saucio affigentes. Ipsa se malitia praejudicat et punit, et contrariis armis in sui defensione utitur veritas. Expellitur a deliciis transgressor, et miser laboribus deputatur, vestitusque pelliciis tunicis, et pro divinitatis amictu morticiniorum spoliis involutus, in illius plaudamenti gestamine intelligebat pellem suam pelli belluinae consimilem, imo, ut ipsam rem exprimam, amplioris et abjectioris miseriae, cujus infirmitas ardoris et algoris impatiens alieno beneficio foveretur. Imo pellibus nudo corpori superductis homo bestia videbatur, et omnino convenientissime
Abbreviated transcription (Latin):
nis ignominiam. culpa merinit
non natura. Quod enim serui.
quod degeneres sunt. & inglorii
ce ignobiles: quod peccatores. qͦd
mortales: illiꝰ effecit fermenti cõ¬
spersio: & quic quid ex adam est.
illa una occupauit infectio. Mul¬
tiplicantur erumne. & in dolo¬
re misera mater parturit.:⁊ mul¬
tiplicatio conceptuum cum an¬
gustia exiens.parturientis uis¬
cera fere ch rumpit. Hec in car-¬
ne.hec in sp̃u fumt: quia cumra¬
tionis uel seripturarum semina.
doctrinȩ studio uel intellectus.
quasi uiro infundente. anima
subiecta sus ceꝑit: per multas tri
omnes responsionis concluserat uiã.
ce conclamabant etiam ipsa uitia.
aduersus egrum᷑. non imponentia
suum languorem nature. s suꝑbie.
de euius radice. omnium contagio¬
num germina pullularunt. Ex il¬
lo uno utero. egressa sunt eollactan¬
tia omnia uitia: aduersum quȩ. iu¬
dicium dei ita est iustum &e euidẽs:
ut ipse concupiscentiȩ. motus ꝓpͥoᷤ

Expanded text:
nis ignominiam culpa meruit, nis ignominiam culpa meruit, non natura. Quod enim servi, quod degeneres sunt, et inglorii, et ignobiles: quod peccatores, quod mortales, illius effecit fermenti conspersio, et quidquid ex Adam est, illa una occupavit infectio. Multiplicantur aerumnae, et in dolore mater misera parturit, et multiplicatio conceptuum cum angustia exiens, parturientis viscera fere dirumpit. Haec in carne, haec in spiritu fiunt, quia cum rationis vel Scripturarum semina doctrinae studio vel intellectus, quasi viro infundente, anima subjecta susceperit, per multas triomnes responsionis concluserat vias, et conclamabant etiam ipsa vitia adversus aegrum, non imponentia suum languorem naturae, sed superbiae, de cujus radice omnium cogitationum germina pullularunt. Ex illo uno utero egressa sunt collactentia omnia vitia, adversum quae judicium Dei ita est justum et evidens ut ipse concupiscentiae motus proprios
Abbreviated transcription (Latin):
auiditate & continuostudio. dehis¬
centibus inferis. intͣ chaos illucd
gehennale miser ille claudet᷑: &¬
in illa tormentorum abysso. in de¬
nebrosis fetoribus ce horrenclis ar¬
doribus. quorum immanitas omnẽ
suꝑat intellectum. sine fme merget᷑
eauitur ex ordine iusticiȩ. mu¬
lier quȩ suggestioni acquieuit:
debitaq pena reddit᷑ uoluptati:
& quȩ libertatem suam excuoso a
se creatoris dominio. suꝑbe ambie¬
rat̾. sub uiri constitu tur ser¬
uitute. Nec absq nutu diuino esse
quisquam estimet. quodusq ho¬
die in genere humano seruorum
ꝑseuerat nomen ce genus: cũ hoc.
originalis meruerit trans gressio:
& ã pͥmis patrib. huius conditioĩs
emanauit ratio. Uideat homo no¬
bilitatem diuinam. genus cȩleste:
honorem regium. potentiȩ głam:
et̾nitatis uitam. sc̃ĩtatis imaginẽ:
&e recordetur quid fuerit: &e ex iu¬
go quod uiciss im trahunt. inui¬
cem erubeseant: qͥa hanc opp̃ssio¬

Expanded text:
aviditate et continuo studio dehisaviditate et continuo studio dehiscentibus inferis, intra chaos illud gehennale miser ille claudetur, et in illa tormentorum abysso, in tenebrosis fetoribus, horrendis ardoribus, quorum immanitas omnem superat intellectum, sine fine mergetur. Sequitur ex ordine justitiae mulier quae suggestioni acquievit, debitaque poena redditur voluptati, et quae libertatem suam excusso a se Creatoris dominio superbe ambierat, sub viri constituitur servitute. Nec absque nutu divino esse quisquam aestimet, quod usque hodie in genere humano servorum perseverat nomen et genus, cum hoc originalis meruerit transgressio, et a primis patribus hujus conditionis emanarit ratio. Videat homo nobilitatem divinam, genus coeleste, honorem regium, potentiae gloriam, aeternitatis vitam, sanctitatis imaginem, et recordetur quid fuerit, et ex jugo quod vicissim trahunt, invicem erubescant, quia hanc oppressio
Abbreviated transcription (Latin):
est ex uirtute securitas. ita sepe ex
securitate uirtus dissolurtur: & in¬
firmato calcaneo. nec recte itur: nec
languente pede. ultra inimica po¬
testas conterit᷑. In pͥmis audacter
congreditur: deinde repulsus fa¬
than ansidiatur nouissimis: qͥa
tota humane militie gła. ex ulti¬
mis commendatur agonib: &
cum multi currant in stadio: qͥ ñ
laxͤatur in eursunec deficit: solus
ille brauium accipit. Certantes
legittime. ꝓmerentur coronam: &
ꝑseuerantes in finem.a linguȩ acu¬
leo & la queo caudȩ. incolumes &
illesi euadunt. Ille tamen male¬
dictus terram comedit. omnibus
diebus uite sue ante iudicium ⁊ qͥa
amatores muncdi aruina tiolup¬
tatum distensos & turgidos. rictu
patulo absorbet ce detiorat: & om¬
nem domum in euius postibus san¬
guis agni non emicat. intrepidus
inuadit: omneq pͥmogenitum eiꝰ
int̾ficit indefessus. Restat qͥppe
maledictionis huius euidentior
in fine ꝑfectio: eum ꝓ hac nocendi

Expanded text:
est ex virtute securitas, ita saepe ex est ex virtute securitas, ita saepe ex securitate virtus dissolvitur, et infirmato calcaneo nec recte itur, nec languente pede ultra inimica potestas conteritur. In primis audacter congreditur, deinde repulsus Satan insidiatur novissimis, quia tota humanae militiae gloria ex ultimis commendatur agonibus. Et cum multi currant in stadio, qui non lassatur in cursu, nec deficit, solus ille bravium accipit. Certantes legitime promerentur coronam, et perseverantes in finem a linguae aculeo, et laqueo caudae incolumes et illaesi evadunt. Ille tamen maledictus terram comedit omnibus diebus vitae suae ante judicium, quia amatores mundi a ruina voluptatum distensos et turgidos rictu patulo absorbet et devorat, et omnem domum in cujus postibus sanguis agni non emicat, intrepidus invadit, omneque primogenitum ejus interficit indefessus. Restat quippe maledictionis hujus evidentior in fine perfectio, cum pro hac nocendi
Abbreviated transcription (Latin):
capite nequam. sancti celebrart̃
uictorias: quotiens cerebro eius.
uictrices manus immerserint:
quot uirgines. quot uiduȩ. in
pͥmo introitu exsufflauerint ir¬
repentem. Qui quia incongres¬
su non ꝓficit. & ubi manifeste ag¬
noscitur ilico uincitur. tendit
insidias: & si aliqͥs torpor irrep¬
serit sanctitati. & aliquo mͦ rigor
iusticiȩ fatigetur & langueat. se¬
dulus prestolatur. Quod si forte
ex aliquo neglectu rubigo occupãs
armis uirtutum adheserit: si ex
aliquo iusticiȩ prurtiti. scabies.
religionis pellem obduxerit: ilico
iad tinearum crustas in quib ali¬
quid suum agnoscit. paratus re¬
labitur: & defluentem saniem
ablingit & glutit. Uere. appetitus
tutis. tinea sanctitatis: quod ulti¬
mum malum. sepe expugnatus
hostis in fine expectat. Cum enim
gła nr̃a sit. bonȩ testimonium con-¬
scientiȩ: sepe fit. ut uictores umea¬
mur:dum de ipsa uictoria in nobis
non indomino gloriamur. Et siẽ

Expanded text:
capite nequam sancti celebrarunt capite nequam sancti celebrarunt victorias, quoties cerebro ejus victrices manus immerserint, quot virgines, quot viduae in primo introitu exsufflaverint irrepentem, qui quia in congressu non proficit, et ubi manifeste agnoscitur, illico vincitur, tendit insidias, et, si aliquis torpor irrepserit sanctitati et aliquo modo rigor justitiae fatigetur et langueat, sedulus praestolatur. Quod si sorte ex aliquo neglectu rubigo occupans armis virtutum adhaeserit, si ex aliquo justitiae pruritu scabies religionis pellem obduxerit; illico ad tinearum crustas in quibus aliquid suum agnoscit, paratus illabitur, et defluentem saniem ablingit et glutit. Vere appetitus tutis, tinea sanctitatis, quod ultimum malum saepe expugnatus hostis in fine exspectat. Cum enim gloria nostra sit bonae testimonium conscientiae, saepe fit ut victores vincamur, dum de ipsa victoria in nobis, non in Domino gloriamur. Et sicut
Abbreviated transcription (Latin):
tissime distinguit. Qalathas in¬
sensatos. & fas emnatos a pseudo pro¬
phetis. & ad cerimonias legis con¬
uersos. increpat ce reuocat: & illiꝰ
seductionis caput confringit.
Ephesios in ordine statuit: docẽs
uiris mulieres subiei maritos ux¬
ores ut corpꝰ suum in honestate
complec̾ti: filios parentibus obe¬
dire & honorare. patres ad filios
mansuetos eẽ seruos obsequi. do¬
minos non inflari: & astringens cᷤ
in unitatem sp̃s in uinculo pa¬
cis. inobedientiȩ malum a radi¬
ce extirpat. Totum corpus episto¬
larum. tonitruum est: & singłȩ
fere sententiȩ sunt quasi fulmi¬
na. carbones uastatores spargentia:
a quorum luce uel flammnis. ca-¬
put hostis illius ueteram. fides xp̃i¬
anȩ uirtute exurit᷑. Occurrit io¬
seph. occurrit susanna: ille puer.
hec mulier delicata: uterq huius
monstri caput horrendum qͣnta
uirtute contriuerit. sacrȩ non si¬
lent hystoriȩ. Impossibile ẽ enu¬
merare ꝑ singła. quantas de hoc

Expanded text:
ertissime distinguit. Galatas inertissime distinguit. Galatas insensatos et fascinatos a pseudoprophetis, et ad caeremonias legis conversos increpat et revocat, e illius seductionis caput confringit. Ephesios in ordine statuit, docens viris mulieres subjici, maritos uxores ut corpus suum in honestate complecti, filios parentibus obedire et honorare, patres ad filios mansuetos esse, servos obsequi, dominos non inflari, et astringens eos in unitatem spiritus in vinculo pacis, inobedientiae malum a radice exstirpat. Totum corpus Epistolarum tonitruum est, et singulae fere sententiae sunt quasi fulmina carbones vastatores spargentia, a quorum luce vel flammis caput hostis illius veterani, fidei Christianae virtute exuritur. Occurrit Joseph, occurrit Susanna, ille puer, haec mulier delicata, uterque hujus monstri caput horrendum quanta virtute contriverit, sacrae non silent Historiae. Impossibile est enumerare per singula, quantas de hoc
Abbreviated transcription (Latin):
gulȩ p̃cidit paulus. castigans cor¬
pus suum. ce redigens in seruitu¬
tem. Nichilominus & omnium
fere heresum.idem capita ampu¬
tauit. in romanis suꝑbiam & se¬
ditionem compescens. In yͥma
ad corinthios epła: quod ad sec¬
tam legis iudaicȩ ind̾uei tã erdo
potuerunt & c̃uerti. & quod erãt
in eis ꝑsonarum acceptio & scisia¬
ta. arguit &e obuirgat. Sed ce for¬
nicationis caput. in sp̃u uehem̃ti
ibidem conterit: tradens sathanȩ
in ntt̾itum carnis. eum qui uxorẽ
patris sui publice detinebat. De
regła quoq coniugii & castitatis.
de auctoritate apłatus. de ꝓstratiꝰ
in deserto fornicatorib & murmu¬
ratoribus ce idolatris multa ib
ꝓponit &e discutit: in quibus. &
elisum & elidendum caput ma¬
ligni ostendit. In seda quoq ad
eosdem epła. non esse cons ensum
xp̃i cum idolis. nec participatio¬
nem iusticiȩ cum iniquitate. nec
xp̃m oe belial posse conuenire: ma¬
lignum de medio remouens. aꝑ¬

Expanded text:
gulae praecidit Paulus castigans corgulae praecidit Paulus castigans corpus suum, et redigens in servitutem . Nihilominus et omnium fere haeresum idem capita amputavit, in Romanis superbiam et seditionem compescens. In prima ad Corinthios Epistola, quod ad sectam legis Judaicae induci tam cito potuerunt et converti, et quod erant in eis personarum acceptio et schismata arguit et objurgat. Sed et fornicationis caput in spiritu vehementi ibidem conterit, tradens Satanae in interitum carnis eum qui uxorem patris sui publice detinebat. De regula quoque conjugii et castitatis, de auctoritate apostolatus, de prostratis in deserto fornicatoribus, et murmuratoribus et idololatris multa ibi proponit et discutit, in quibus et elisum et elidendum caput maligni ostendit. In secunda quoque ad eosdem Epistola, non esse consensum Christi cum idolis, nec participationem justitiae cum iniquitate, nec Christum et Belial posse convenire, malignum de medio removens ap