comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
robore atq certamine in maiorib dum taxat
& atib &iam mortis fuerat superandus timor:
quod inscis martyrib: maxime eminuit : Cu¬
ius profecto certaminis e& nulla uictoria nul¬
la gloria quia nec ipsum omnino poss& esse
certamen: si post lauacrum regenerationis.
iam scĩ non possent mortem perp&i corpo¬
ralem: Cum paruulis aut̃ baptizandis quis
non acdhxpi gratiam propterea potius curre¬
r& nea corpore soluer& ur. Atq ita non
in uisibili prȩmio probar&ur fides. sed iam
nec fides ess& confestim sui operis quȩ rendo
& sumendo mercedem.  Nunc uero maiore¬
& mirabiliore gratia saluatoris. inusus iusti¬
tiȩ peccati poena conuersa ẽ: Tunc enim
dictum ẽ homini. morieris si peccaueris.
N unc dicitur martyri morere nepecces : Tunc
dictum ẽ: si mandatum trans gressi fueri¬
tis morte moriemini : Nunc dicitur simor¬
tem recus aueritis: mandatum trans gre¬
diemini: Quod tunc timendum fuerat ut

Expanded text:
robore adque certamine, in maioribus dumtaxat robore adque certamine, in maioribus dumtaxat aetatibus, etiam mortis fuerat superandus timor, quod in sanctis martyribus maxime eminuit; cuius profecto certaminis esset nulla uictoria, nulla gloria quia nec ipsum omnino posset esse certamen, si post lauacrum regenerationis iam sancti non possent mortem perpeti corporalem. Cum paruulis autem baptizandis quis non ad Christi gratiam propterea potius curreret, ne a corpore solueretur? Adque ita non inuisibili praemio probaretur fides, sed iam nec fides esset, confestim sui operis quaerendo et sumendo mercedem. Nunc uero maiorerabiliore gratia Saluatoris in usus iustitiae peccati poena conuersa est. Tunc enim dictum est homini: Morieris, si peccaueris: nunc dicitur martyri: Morere, ne pecces. Tunc dictum est: Si mandatum transgressi fueritis, morte moriemini; nunc dicitur: Si mortem recusaueritis, mandatum transgrediemini. Quod tunc timendum fuerat, ut
Abbreviated transcription (Latin):
na uitiata atq mutata ẽ: ut repugnantem
pater&ur immembris in obedientiam con¬
cupiscendi: & obstringer&ur necessitate
moriendi: Atq ita id quod uitio poenaq
factus est. idest obnoxios peccato mortiq
generar&: A quo peccati uinculo. siꝑ
mediatoris xp̃i gratiam soluuntur in¬
fantes. hanc solam mortem perp&ipos¬
sunt. quȩ animam seiungit a corpore
In secundam uero illam sinefine poena¬
lem. liberati apeccati obligatione non
ipsam patiantur. si & ipsa peccati pena est: quo¬
rum per gratiam reatus abol&ur :lam istaquȩs¬
tio in alio nr̃o opere quod scripsimus debaptis¬
simo paruulorum. tractata & absoluta ẽ: ubi dic¬
tum ẽ. ad hoc relinqui animae experimentum
separationis a corpore. quamuis ablato iam cri¬
minis nexu : quo si regenerationis sacramentũ
continuo sequer& ur immortalitas corporis.
ipsa fides eneruar&ur: quȩ tunc ẽ fides quando
expectatus in spe quod in re nondum uid&ur: Fidei aũt

Expanded text:
na uitiata adque mutata est, ut repugnantem na uitiata adque mutata est, ut repugnantem pateretur in membris inoboedientiam concupiscedi et obstringeretur necessitate moriendi, adque ita id, quod uitio poenaque factus est, id eat obnoxios peccato mortique generaret. A quo peccati uinculo si per Mediatoris Christi gratiam soluuntur infantes, hanc solam mortem perpeti possunt, quae animam seiungit a corpore; in secundam uero illam sine fine poenalem liberati a peccati obligatione non ipsam patiantur, si et ipsa peccati poena est, quorum per gratiam reatus aboletur: iam ista quaestio in alio nostro opere, quod scripsimus de baptismo paruulorum, tractata ac soluta est; ubi dictum est ad hoc relinqui animae experimentum separationis a corpore, quamuis ablato iam criminis nexu, quoniam, si regenerationis sacramentum continuo sequeretur inmortalitas corporis, ipsa fides eneruaretur, quae tunc est fides, quando expectatur in spe, quod in re nondum uidetur. Fidei autem
Abbreviated transcription (Latin):
genuit quantum quidem attin& ad peccati &
mortis originem: Nonenim ad in fantilem he¬
betudinem & infirmitatem animi & corporis
quam uidemus in paruulis. peccato ł poena illa
redactus ẽ: quȩ ds̃ uoluit eẽ tam quam primor¬
dia catulorum: quorum parentes in bestialem
uitam. mortemq deiecerat: Sicut enim scrip¬
tum est. homo in honore cum e& non intellexit.
conparatus pecorib non intellegentibus. & simi¬
lis factus est eis : nisi quod infantes infirmio¬
res. &iam cernimus inusumatuq membrorũ
& sensu appetendi atq uitandi: quam sunt ali¬
orum tenerrimi f&us animalium : tam quam
se tanto attollat excellentius supra c&era ani¬
mantia uis humana: quantomagis imp&um
suum uelud sagita cum arcus extenditur. re¬
trorsum reducta distulerit.: Non ergo adis¬
ta in fantilia rudimenta prȩsumptione inlici¬
ta & damnatione iusta prolapsus ł inpulsus
ẽ primus homo sed hactenus in eo natura humu¬

Expanded text:
genuit, quantum quidem adtinet ad peccati et genuit, quantum quidem adtinet ad peccati et mortis originem. Non enim ad infantilem hebetudinem et infirmitatem animi et corporis, quam uidemus in paruulis, peccato uel poena ille redactus est quae Deus uoluit esse tamquam primordia catulorum, quorum parentes in bestialem uitam mortemque deiecerat; sicut enim scriptum est: Homo in honore cum esset, non intellexit; conparatus est pecoribus non intellegentibus et similis factus est illis; nisi quod infantes infirmiores etiam cernimus in usu motuque membrorum et sensu adpetendi adque uitandi, quam sunt aliorum tenerrimi fetus animalium; tamquam se tanto adtollat excellentius supra cetera animantia uis humana, quanto magis inpetum suum, uelut sagitta cum arcus extenditur, retrorsum reducta distulerit; — non ergo ad ista infantilia rudimenta praesumtione inlicita et damnatione iusta prolapsus uel inpulsus est primus homo; sed hactenus in eo natura huma
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse institutos. ut si non peccas sent nullum
mortis experirentur genus : Sed cosdem pri¬
mos peccatores ita fuisse morte multatos ut
&iam quicquid eorum stirpe ess& exortũ.
eadem poena tener&ur obnoxium: Non
enim aliud ex eis quam quod ipsi fuerant nas¬
cer&ur: Promagnitudine quippeculpȩ
illius: naturam damnatio mutauit inpeius.
ut quod poenaliter prȩcessit in peccantibus
hominibus primis. &iam naturaliter seque¬
r&ur innascentibus c&eris Neque enim
ita homo ex homine: sicut homo expuluere:
Pulius namque homini faciendo materi es
fuit. homo aut̃ homini gignendo parens:
Pro inde quod est terra non hoc ẽ caro: qua¬
uis ex terra facta sit caro: Quod ẽ autem
parens homo hocẽ & proles homo : In
primo igitur homine perfeminam in ꝓ¬
geniem transiturum uniuersum genus
humanum fuit. quando illa coniugum co¬
pula diuinam sententiam suae damnati¬
onis excepit: Et quod homo factus ẽ non cũ
crear&ur: sed cumpeccar& & punir&ur : hoc

Expanded text:
fuisse institutos, ut, si non peccassent, nullum mortis experirentur genus; sed eosdem primos peccatores ita fuisse morte multatos, ut etiam quidquid de eorum stirpe esset exortum eadem poena teneretur obnoxium. Non enim aliud ex eis, quam quod ipsi fuerant, nasceretur. Pro magnitudine quippe culpae illius naturam damnatio mutauit in peius, ut, quod poenaliter praecessit in peccantibus hominibus primis, etiam naturaliter sequeretur in nascentibus ceteris. Neque enim ita homo ex homine, sicut homo ex puluere. Puluis namque homini faciendo materies fuit, homo. autem homini gignendo parens. Proinde quod est terra, non hoc est caro, quamuis ex terra facta sit caro; quod est autem parens homo, hoc est et proles homo. In primo igitur homine per feminam in progeniem transiturum uniuersum genus humanum fuit. quando illa coniugum copula diuinam sententiam suae damnationis excepit; et quod homo factus est, non cum crearetur, sed cum peccaret et puniretur, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. Sed sineglectis melioribus quȩ
ad supernam pertinent ciuitatem: u¬
bi erit uictoria aeternu & summa pa¬
ce secura. bona ista si concupiscunt᷑.
utuel sola esse credantur: uel his quȩ
meliora creduntur am plius diligant᷑
necesse est miseriu consequatur et quȩ
inerat augeatur. Primus itaq fuit ter¬
renȩ ciuitatis conditor. fratricida Nã
suum fratrem ciuem ciuitatis aeternae
in hac terra peregrinantem in uidentia
uictus occidit. Unde mirandum non
est quod tanto post in ea ciuitate conden

Expanded text:
sunt. Sed si neglectis melioribus, quae sunt. Sed si neglectis melioribus, quae ad supernam pertinent ciuitatem, ubi erit uictoria in aeterna et summa pace secura, bona ista sic concupiscuntur, ut uel sola esse credantur uel his, quae meliora creduntur, amplius diligantur: necesse est miseria consequatur et quae inerat augeatur. CAPUT V. De primo terrenae ciuitatis conditor fratricida; nam suum fratrem ciuem ciuitatis aeternae in hac terra peregrinantem inuidentia uictus occidit. Unde mirandum non est, quod tanto post in ea ciuitate conden
Abbreviated transcription (Latin):
rit superbius extollitur &iam mortife¬
ra : Siuero conditionem cogitans casus¬
q. communes. magis quae accidere poss
aduersis angitur quam eis quaepro ue¬
nerint secundis rebus inflatur: tantum¬
modo mortalis est ista uictoria.
enim semper dominari poterit per¬
manendo: eis quos potuerit sub iugare
uincendo. Non autem recte dicitur ea
bona non esse quae concupiscit haec ci¬
uitas: quando est ipsa in suo humanoge
nere melior. Concupiscit enim terre¬
nam quandam prorebus in fimis pacem.
ad eam namq desiderat per uenire bel¬
lando Q uõ siuicerit & qui resistat
non fuerit:. pax erit : quam non habe¬
bant pafres inuicem aduersantes: et
pro his rebus quas simul habere ñ
poterant in felici egestate certantes.
Hanc pacem requirunt laboriosa bel¬
la. hanc adipiscitur quaeputatur
gloriosa uictoria. Quando autem¬
uincunt qui causa iustiore pugnabant:
quis dubit& gratulandam esse uictori¬
am & pro uenisse optabilem pacem.
haec bona sunt & sine dubio dĩ dona.

Expanded text:
rit, superbius extollitur, etiam mortifera; si uero condicionem cogitans casusque communes magis quae accidere possunt aduersis angitur, quam eis quae prouenerunt secundis rebus inflatur, tantummodo mortalis est ista uictoria. Neque enim semper dominari poterit permanendo eis, quos potuerit subiugare uincendo. Non autem recte dicitur ea bona non esse, quae concupiscit haec ciuitas, quando esnere melior. Concupiscit enim terrenam quandam pro rebus infimis pacem; ad eam namque desiderat peruenire bellando; quoniam si uicerit et qui resistat non fuerit, pax erit, quam non habebant partes in uicem aduersantes et pro bis rebus, quas simul habere non poterant, infelici egestate certantes. Hanc pacem requirunt laboriosa bella, hanc adipiscitur quae putatur gloriosa uictoria. Quando autemuincunt qui causa iustiore pugnabant, quis dubitet gratulandam esse uictoriam et prouenisse optabilem pacem? Haec bona sunt et sine dubio Dei dona.
Abbreviated transcription (Latin):
Sed quia & terrenis corporibus. pax incor¬
ruptionis atque inmortalitatis inde in¬
flu&: ideo declinare sedixit hoc flu¬
men: utde suꝑnis quo dam modo &iã
in feriora ꝑfundat : & homines ȩquales
angelis reddat: Hierłm quoque non il¬
lam quȩ seruit cum fili is suis: sed libe¬
ram matrem nr̃am intellegamus: sec un¬
dum apostolum xernam incelis: ibi.
post labores ȩrumnarum cura rum¬
que mortalium consolamur. tam¬
quam paruuili eius inhumeris genibus¬
que portati Rudes enim nos & nouos
blandissimis adiutoriis insolita nobis
be atitudo illa suscipi&. Ibi uidebimus.
& gaudebit cornrm: nec & pressit quid
ui debimus : sed quid nisi dm̃: ut imple at᷑
in nobis ꝓmissum euangelicum: Beatimun¬
docorde quõ ipsi dm̃ uidebunt: & omnia

Expanded text:
sed quia et terrenis corporibus pax incorsed quia et terrenis corporibus pax incorruptionis adque inmortalitatis inde influet, ideo declinare se dixit hoc flumen, ut de supernis quodam modo etiam inferiora perfundat et homines aequales angelis reddat. Hierusalem quoque, non illam quae seruit cum filiis suis, sed liberam matrem nostram intellegamus secundum apostolum aeternam in caelis. Ibi post labores aerumnarum curarumque mortalium consolabimur, tamquam paruuli eius in umeris genibusque portati. Rudes enim nos et nouos blandissimis adiutoriis insolita nobis beatitudo illa suscipiet. 1m ib uidebimus, et gaudebit cor nostrum. Nec expressit quid uidebimus; sed quid nisi Deum? ut inpleatur in nobis promissum euangelicum: Beati mundicordes, quoniam ipsi Deum uidebunt, et omnia
Abbreviated transcription (Latin):
no in eos ut flumen pacis &uttorrens
inundans gloriam gentium: Filii eorum
suꝑhumeros portabuntur & suꝑgenua con¬
solabuntur: Quem ad modum siquem ma¬
ter consoletur: ita ego uos consolabor: &
in hierusalem consolabimini: &ui debitis.
& gaudebit cor urm̃ &ossa ur̃a ut herba
&orientur. Et cognoscetur manus dñi
colentibus eum & comminabitur contuma¬
cibus. Ecce enim dñs ut ignis ueni&. & ut
tem pestas currus eius. reddere in indigna
ma ignis. In igne enim dñi iudicabitur¬
om̃s terra: & ingladio eius om̃s caro:
multi uulnerati erunt ad nõ In bono¬
rum ꝓmissione: flumen pacis ꝓfecto a¬
bun dantiam pacis illius debemus accipe¬
re : quo maior esse non possit: Hac utique
in fine rigabimur. dequa in prȩcedenti
libro. abundanter locutisumus Hoc flu¬
men se in eos declinare dicit quibus tan¬
tam beatitudinem pollicetur ut intelle¬
gamus in illius felicitatis regione quȩ
in celis est: hoc flumine omnia satiari.

Expanded text:
no in eos ut flumen pacis et ut torrens no in eos ut flumen pacis et ut torrens inundans gloriam gentium. Filii eorum super umeros portabuntur et super genua consolabuntur. Quem ad modum si quem mater consoletur, ita ego uos consolabor; et in Hierusalem consolabimini, et uidebitis, et gaudebit cor uestrum et ossa uestra ut herba exorientur. Et cognoscetur manus Domini colentibus eum, et comminabitur contumacibus. Ecce enim Dominus ut ignis ueniet, et ut tempestas currus eius, rma ignis: Quia in igne Dominus judicabitomnis terra et in gladio eius omnis caro; multi uulnerati erunt a Domino. In bonorum promissione flumen pacis profecto abundantiam pacis illius debemus accipere, qua maior esse non possit. Hac utique in fine rigabimur; de qua in praecedenti libro abundanter locuti sumus. Hoc flumen se in eos declinare dicit, quibus tantam beatitudinem pollicetur, ut intellegamus in illius felicitatis regione, quae in caelis est. hoc flumine omnia satiari;
Abbreviated transcription (Latin):
& lȩtabuntur om̃ qui sunt in terra Roseñi
qui abste est sanitas illis est: terra uero
impiorum cad&.: Totum illud superius
adresurrectionem. ꝑ tin& beatorum.
quod aut̃ ait terrauero impiorum cad&.
bene intellegitur dictum: corpora uero
impiorum ruina damnationis &cipi &
Iam porro si debonorum resurrectione
quod dictum est diligentius & distintius
uelimus intueri : ad primam referendum
est quod dic tum est. resurgent mortui.
Ad secundam uero quod sequitur &resur¬
gent qui erant insepul chris: Iam si & illos
inquira mus scõs quos hic uiuos inuentu¬
rus est dñs: eis congruȩ deputabitur quod
adiunxit & lȩtabuntur om̃ qui sunt inter¬
ra: ros enim qui abste est sanitas illis
est: Sanitatem loco isto inmortalitatẽ
rectissime accipimus: Eanam que est
plenissima sanitas quȩ non reficitur ali¬
mentis tam quam cottidianis medicamen¬
tis. : Item deiu̾ci die spẽ prius dans bonis:
de inde terrens malos ĩdem proph&a sic
loquitur. Hec dicit dñs ecce ego decli¬

Expanded text:
qui sunt in terra; ros enim, qui abs te est, sanitas illis est; terra uero inpiorum cadet. Totum illud superius ad resurrectionem pertinet beatorum. Quod autem ait: Terra uero inpiorum cadet, bene intellegitur dictum: \'Corpora uero inpiorum ruina damnationis excipiet.\' Iam porro si de bonorum resurrectione quod dictum est diligentius et distinctius uelimus intueri, ad primam referendum est quod dictum est: Resurgent mortui; ad secundam uero quod sequitur: Et resurgent qui erant in sepulcris. Iam si et illos inquiramus sanctos, quos hic uiuos inuenturus est Dominus, eis congrue deputabitur quod adiunxit: Et laetabuntur omnes qui sunt in terra; ros enim, qui abs te est, sanitas illis est. Sanitatem loco isto inmortalitatem rectissime accipimus; ea namque est plenissima sanitas, quae non reficitur alimentis tamquam cottidianis medicamentis. Item de iudicii die spem prius dans bonis, deinde terrens malos idem propheta sic loquitur: Haec dicit Dominus: Ecce ego decli
Abbreviated transcription (Latin):
parentes eius ignoti uulcani & mineruae
dictũ eẽ filiũ: Nominis tam̃ eius origi¬
nẽ: fabula illa potius quã ista designat
historia: Sed quid ad nos : hoc inueracib¬
libris homines instruat religiosos: illud in.
fallacib: ludis daemones delect& in puros: quos
tamen illi religiosi tamquam deos colunt: Et
cũ deillis hoc negant abom ni eos crimine pur¬
gare nom possunt: quo ludos eis poscentib ex¬
hibent ubi turpiter aguntur quȩ uelut sapien¬
ter negantur : & his falsis ac turpib du placan¬
tur: Vbi & si fabula cantat crimen numinum
falsum : delectari tamen falso crimine᷑ crimeꝵ
iudices habuit: quib temporib alternauer̃
apud eos & humitates laborũ pro eorũ pecca¬
tis : & prosperitates consolationũ propt̃ mise¬
rationẽ dĩ. Histemporib fabulȩ fictaesunt

Expanded text:
parentes eius ignoti, Vulcani et Mineruae parentes eius ignoti, Vulcani et Mineruae dictum esse filium. Nominis tamen eius originem fabula illa potius quam ista designat historia. Sed quid ad nos? Hoc in ueracilibris homines instruat religiosos, illud in fallacibus ludis daemones delectet inpuros; quos tamen illi religiosi tamquam deos colunt, et cum de illis haec negant, ab omni eos crimine purgare non possunt, quoniam ludos eis poscentibus exhibent, ubi turpiter aguntur, quae uelut sapienter negantur, et his falsis ac turpibus di placantur, ubi etsi fabula cantat crimen numinum falsum, delectari tamen falso . crimine crimen iudices habuit, quibus temporibus alternauerunt aput eos et humilitates laborum pro eorum peccatis, et prosperitates consolationum propter miserationem Dei. His temporibus fabulae fictae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
tre lybia filia epaphi: Uerũ non credat᷑
hoc stuprũ ꝑ p&rasse neptunus: nedii ac¬
cusentur : sed po&is & theatricis ista tribu¬
antur ut sit unde placentur : Erichtho¬
nu regis atheniensium: cuius nouissimis
annis ihs naue mortuus. reperitur : uul¬
canus & minerua parentes fius sedicunt᷑
Sed quõ mineruam uirginẽ uolunt: in am¬
borũ contentione uulcanũ commotum ef¬
fudisse aiunt semen interra: atq: inde ho¬
mininato obeam causam tale inditũ nom̃.
greca eni lingua eris contentio: chthont̃¬
ra ẽ : ex quib duobus conpositũ uocabulũ ẽ
erichthonius: Uerũ quod fatendũ ẽ re¬
fellunt & asuis diis repellunt ista doctio¬
res: quihanc opinionẽ fabulosam hincex¬
ortam ferunt : quia intemplo uulcani & mi¬
neruae quod ambo unũ habebant athenis.
expositus inuentus ẽ puerdracone in uo¬
lutus: quieũ significauit magnũ futurũ.
& propter commune templũ cũ essent.

Expanded text:
tre Libya, filia Epaphi. Verum non credatur tre Libya, filia Epaphi. Verum non credatur hoc stuprum perpetrasse Neptunus, ne di accusentur; sed poetis et theatris ista tribuantur, ut sit unde placentur. Erichthonii regis Atheniensium, cuius nouissimis annis Iesus Naue mortuus reperitur, Vulcanus et Minerua parentes fuisse dicuntur. Sed quoniam Mineruam uirginem uolunt, in amborum contentione Vulcanum commotum effudisse aiunt semen in terram adque inde homini nato ob eam causam tale inditum nomen. Graeca enim lingua εριςcontentio, Xł}-rov terra est, ex quibus duobus conpositum uocabulum est Erichthonius. Verum, quod fatendum est, refellunt et a suis dis repellunt ista doctiores, qui hanc opinionem fabulosam hinc exortam ferunt, quia in templo Vulcani et Mineruae, quod ambo unum habebant Athenis, expositus inuentus est puer dracone inuolutus, qui eum significauit magnum futurum, et propter commune templum, cum essent
Abbreviated transcription (Latin):
quos magis ex eadẽ muliere filios iouis
esse uulgatum ẽ : Sed talium deorũ culto¬
res illud quod derege cretensium diximꝰ
historicae ueritate: hoc aut̃ quod deioue
po&e cantant. theatra concrepant: po¬
puli celebrant: uanitati deputant fabularũ:
ut eet unde ludi fierent placandis numini¬
b: & iam eorũ criminib: : His temporibus
hercules insyria clarus habebatur : Sed ni¬
mirum alius non ille dequo supra locuti
sumus: Secreciore quippe historia plures
fuis sedicuntur. & liberi patres & hercu¬
les: Hunc saneherculẽ cuius ingentia
duo decim facͥnumerant: interquȩ anthei
a frinecem non conmemorant: quod eares
ad alterum herculẽ ꝑtin&: inoeta monte
ase ipso incensum produnt suis litteris: cũ
ea uirtute qua multa sub egerat morbum
tam̃ quo languebat : sustinere non poss&
Illo tempore uelrex ł potius tyrannus bu¬
sirs suis dus suos hospites immolabat:
que filium ꝑhibent fuisseneptuni &x ma¬

Expanded text:
quos magis ex eadem muliere filios Iouis quos magis ex eadem muliere filios Iouis esse uulgatum est. Sed talium deorum cultores illud, quod de rege Cretensium diximus, historicae ueritati, hoc autem, quod de Ioue poetae cantant, theatra concrepant, populi celebrant, uanitati deputant fabularum, ut esset unde ludi fierent placandis numinibus etiam falsis eorum criminibus. His temporibus Hercules in Syria clarus habebatur; sed nimirum alius, non ille, de quo supra. locuti sumus. Secretiore quippe historia plures fuisse dicuntur et Liberi patres et Hercules. Hunc sane Herculem, cuius ingentia duodecim facta numerant, inter quae Antaei Afri necem non commemorant, quod ea res ad alterum Herculem pertinet, in Oeta monte a se ipso incensum produnt suis litteris, cum ea uirtute, qua multa subegerat, morbum tamen, quo languebat, sustinere non posset. Illo tempore uel rex uel potius tyrannus Busiris suis dis suos hospites immolabat, quem filium perhibent fuisse Neptuni ex ma
Abbreviated transcription (Latin):
uiam ascensum atq discendũ sic interpre¬
tantur : ut ab eis significari dicant homi
nes qui propt̃ aquȩ inundationem summamoꝵ¬
tium p&iuerunt : & rursus eadem residente :¬
adima redierunt : Histemporibus dyoni¬
sium qui&iam liberpater dictus ẽ & post
mortem dr̃ habitus : uitem ferunt ostendis¬
se in attica terra hospitio suo: Tunc apollini
delphico instituti sunt ludimusici: ut pla¬
car&ur ira eius. quaputabant afflictas esse
sterilitate greciae regiones: quia non defen¬
derint templum eius quod rex danaus cum
easdem terras. inuasiss& bello incendit: hos
autem ludos ut instituerent oraculo sunt
eius ammoniti: In attica uerorex ericho¬
nius ei ludos instituit primus: Nec ei tan¬
tum sed &iam mineruae : ubi praemium
uictorib oleum ponebatur: quod eius fructs
in uentricem mineruam sicut uini liberũ¬
patrẽ tradunt: Per eos annos a rege xantho
cretensium cuius apud alios aliud nomen
inuenitur : rapta ꝑhib&ur europa & inde
geniti radamantus. sarpedon & mienus:

Expanded text:
iam ascensum atque descensum sic interpretantur, ut ab eis signines, qui propter aquae inundationem summa montium petiuerunt et rursus eadem residente ad ima redierunt. His temporibus Dionysum, qui etiam Liber pater dictus est et post mortem deus habitus, uitem ferunt ostendisse in Attica terra hospiti suo. Tunc Apollini Delphico instituti sunt ludi musici, ut placaretur ira eius, qua putabant adflictas esse sterilitate Graeciae regiones, quia non defenderint templum eius, quod rex Danaus, cum easdem terras bello inuasisset, incendit. Hos autem ludos ut instituerent, oraculo sunt eius admoniti. In Attica uero rex Erichthonius ei ludos primus instituit, nec ei tantum. sed etiam Mineruae, ubi praemium uictoribus oleum ponebatur, quod eius fructus inuentricem Mineruam, sicut uini Liberum tradunt. Per eos annos a rege Xantho Cretensium, cuius aput alios aliud nomen inuenimus, rapta perhibetur Europa, et inde geniti Rhadamanthus, Sarpedon et Minos.
Abbreviated transcription (Latin):
fecistare ambos fratres. Cum eorum legere¬
tur libellus.: Intuebatur populus uniuer¬
sus. sexus utriusq unum stantem sine defor¬
mi motu: alteram menbris omnibus con
Et qui ipsum non uiderant.
quid inco diuinȩ miscricordiae factũ esset.

Expanded text:
feci stare ambos fratres, cum eorum legeretur libellus. Intuebatur populus uniuersus sexus utriusque unum stantem sine deformi motu, alteram membris omnibus contrementem. Et qui ipsum non uiderant, quid in eo diuinae misericordiae factum esset,
Abbreviated transcription (Latin):
Exultabant eam. fratrisimilem: cui dolue¬
rant remansisse dissimilem. Et non dum
fusas preces suas: proilla iam tamen prȩ¬
uiam uoluntatem: tamcito ex auditam eẽ
cernebant.: Exultabant indĩ laude uo¬
ces sine uerbis tanto sonitu : quantum nr̃ae
Quiderat in cor¬
dibus exultantium. nisi fides xp̃i: proquo
stephani sanguis effusus est .: VIIIISI

Expanded text:
Exsultabant eam similem fratri, cui dolueExsultabant eam similem fratri, cui doluerant remfusas preces suas pro illa, jam tamen praeviam voluntatem tam cito exauditam esse cernebant, exsultabant in Dei laudem voces, sine verbis, tanto sonitu, quantum aures erat in cordibus exsultantium, nisi fides Christi pro quo Stephani sanguis effusus est?
Abbreviated transcription (Latin):
ditipe
In eius sorore cernebant. Videbant¬
Uidebant
enim quid in illo gratulandum: quid proil¬
la esset orandum. : Inter haec : recitato eoꝵ
libello de conspectu populi eos abire prece¬
pi: & detota ipsa causa aliquanto diligen¬
tius coeperam disputare.: Cum ecce me
disputante : uoces aliae dememoria mar¬
trris nouȩ gratulationis audiuntur: Con¬
uersi sunt eo quime audiebant: coeperuntq
concurrere. ⁊ Illa enim ubi degradibus des¬
cendit in quibus steterat: ad scm̃ mastrrem
orare perrexerat. Quȩ mox ut cancellos
attigit: conlapsa similiter uelut in somnũ
sana surrexit . Dum ergo requireremus
quid factum fuerit unde ille strepitus lȩ¬
tus extiterat : ingressi sunt cumilla in
ba sili cã ubi eramus: adducentes c̾am sa¬
nam demastyris loco : Tum uero tantus
ab utroq sexu ammirationis lamor exor¬
tus est: utuox continuata cum lacrimis non
uideretur posse finiri: Perducta est adeũ
locum ubi paulo ante steterat tremens.:

Expanded text:
diuinae in eius sorore cernebant. Videbant enim quid in illo gratulandum, quid pro illa esset orandum. Inter haec recitato eorum libello de conspectu populi eos abire praecepi, et de tota ipsa causa aliquanto diligentius coeperam disputare, cum ecce me disputante uoces aliae de memoria martyris nouae gratulationis audiuntur. Conuersi sunt eo, qui me audiebant, coeperuntque concurrere. Illa enim, ubi de gradibus descendit in quibus steterat, ad sanctum martyrem orare perrexerat; quae mox ut cancellos adtigit, conlapsa similiter uelut in somnum sana surrexit. Dum ergo requireremus quid factum fuerit, unde iste strepitus laetus exstiterit, ingressi sunt cum illa in basilicam, ubi eramus, adducentes eam sanam de martyris loco. Tum uero tantus ab utroque sexu admirationis clamor exortus est, ut uox continuata cum lacrimis non uideretur posse finiri. Perducta est ad eum locum. ubi paulo ante steterat tremens.
Abbreviated transcription (Latin):
futuro in p̃teritum: Nonne ergo uidendũ est.
neista ratione mors corporis nulla es sedicatur.:
Sienĩ est quando ẽ quȩ innullo & inqua ullus esse
non potest: quando quidem siui uit᷑ ad huc non eẽ
qui a hoc ante mortem ñ inmorte. NSi aũt uiuere
iam cessatũ est iã non est: quia ad hoc postmortẽ
ẽ non in morte : Sed rursus si nulla mors est ante
quid uł postquid. est qđ dicitur antemortẽ siue

Expanded text:
futuro in praeteritum. Nonne ergo uidendum est, futuro in praeteritum. Nonne ergo uidendum est, ne ista ratione mors corporis nulla esse dicatur? Si enim est, quando est, quae in ullo et in qua ullus esse non potest? Quando quidem si uiuitur, adhuc non est, quia hoc ante mortem, non in morte; si autem uiuere iam cessatum est, iam non est, quia et hoc post mortem est, non in morte. Sed rursus si nulla mors est ante quid uel post, quid est quod dicitur ante mortem siue
Abbreviated transcription (Latin):
erit non moriens Illud ergo est ad huc ante
mortem. hoc iam post mortẽ: quando ergo
in morte tunc enim est moriens. utquem ad
modum tria sunt cumdicimus ante mortem. in mor¬
te post mortem: ita tria singulis. singula uiuens
moriens. mortuusq: reddantur: Quando itaq: sit
moriens id est inmorte : difficillime diffinitur:
Quam du quippe est anima incorpore: maxime
si &iam sensus adsit: ꝓculdubio uiuit homo qui c̃¬
stat &amina &corpore : ac ꝑ hoc ad huc antemor¬
tẽ. non in morte esse dicendus est: Cum uero ani¬
ma abscesserit: omnemq: abstulerit corporis sen¬
sum: iã post mortẽ mortuusq ꝑ hib&ur : Perit igit᷑
interutrũq: quomodo moriens uł in morte sit
qm̃ si ad huc uiuit ante mortem est: siuiuere desti¬
tit iã postmortem est: num quamergo moriens
id est in morte esse conp̃henditur. Ita &iam
intrans cursu temporum quȩ ritur p̃sens nec inue¬
nitur : quia sine ullo spatio est. ꝑ qđ transitur. &

Expanded text:
erit, non moriens. Illud ergo est adhuc ante erit, non moriens. Illud ergo est adhuc ante mortem, hoc iam post mortem. Quando ergo in morte? Tunc enim est moriens, ut, quem ad modum tria sunt cum dicimus ante mortem, in morte, post mortem\', ita tria singulis singula \'uiuens, moriens mortuusque reddantur. Quando itaque sit moriens, id eQuamdiu quippe est anima in corpore, maxime si etiam sensus adsit, procul dubio uiuit homo, qui constat ex anima et corpore, ac per hoc adhuc ante mortem, non in morte esse dicendus est; cum uero anima abscesserit omnemque abstulerit corporis sensum, iam post mortem mortuusque perhibetur. Perit igitur inter utrumque, quo moriens uel in morte sit; quoniam si adhuc uiuit, ante mortem est; si uiuere destitit, iam post mortem est. Numquam ergo moriens, id est in morte, esse conprehenditur. Ita etiam in transcursu temporum quaeritur praesens, nec inuenitur, quia sine ullo spatio est, per quod transitur ex
Abbreviated transcription (Latin):
ente potius quãuiuente: Si& inuita & in morte
simul non potest esse: anpotius & inuita & in mor¬
te simul est.: Inuita scilic& inquauiuit. donet
tota d& rahatur : inmorte aũt. quia iam morit᷑
cũ uita d&ra hitur. SSienĩ non est inuita: quid
est qđ detra hit᷑ donec eius fiat ꝑfecta consũ¬
matio: Si aut̃ non est inmorte: quid estuitȩ
ipsa d&ranctio: Non enĩ fu̾stra cumuita fu¬
erit corporitota d& racta postmortẽ iam di¬
citur. nisiquia mors erat cum d&ra heretur.⁊
Nam siead&racta non est homo in morte. sed
post mortem: quando nisi cũ derahit᷑ erit in
morte: Si autem absurdum est ut hominem¬
ante quam ad mortem ꝑueniat iamesse dica¬
mus in morte: cuienim ꝓpinquat ꝑagendo uitȩ
suȩ tem pora. siam in illa ẽ maxime quianimis
est in solens utsimul & uiuens eẽdicat᷑ & mori¬
ens. cumuigilans & dormiens simul esse non
possit: quȩrendum est quando erit moriens.:
&enim ante quam ueniat: non ẽ moriens sed
uiuens Cum uero mors uenerit: mortuus

Expanded text:
ente potius quam vivente, si et in vita et in morte simul non potest esse. An potius et in vita et in morte simul est: in vita scilicet in qua vivit, donec tota detrahatur; in morte autem, qucum uita detrahitur? Si enim non est in uita, quid est quod detrahitur, donec eius fiat perfecta consumtio? Si autem non est in morte, quid est uitae ipsa detractio? Non enim frustra, cum uita fuerit corpori tota detracta, post mortem iam dicitur, nisi quia mors erat, cum detraheretur. Nam si ea detracta non est homo in morte, sed post mortem: quando, nisi cum detrahitur, erit in morte? antequam ad mortem perueniat, iam esse dicamus in morte cui enim propinquat peragendo uitae suae tempora, si iam in illa est?, maxime quia nimis est insolens, ut simul et uiuens esse dicatur et moriens, cum uigilans et dormiens simul esse non possit: quaerendum est quando erit moriens. Etenim antequam mors ueniat, non est moriens, sed uiuens; cum uero mors uenerit, mortuus
Abbreviated transcription (Latin):
turis scĩs que appellantur canonicȩ: sed in aliis
inuenitur: in quibus sunt & machabeorum li¬
bri : quos non iudȩi sed etclesia pro canonicis
hab& propter quorundam martyrum passio¬
nes uehe mentes atque mirabiles : qui ante qua
xp̃s uenis s& incarne : usque admortem pro
dĩ lege certarunt: & mala grauissima atque
horribilia pertulerunt:: Tempore igitur¬
pro ph&arum nostrorum quorum iam scripta ad
notitiam fere omnium gentium peruenerunt :¬
& multomagis posteos. fuerunt philosophi gen¬
tium : qui hoc &iam nomine uocarentur quod
coepit a samio pythagora qui eo tempore quo
iudȩorum est soluta captiuitas coepit ex celle¬
re atque cognosci. Multo magis posteriores
c&eri philo sophi post proph&as repperiunt᷑
fuisse. Nam ipse socrates a theniensis ina¬
gister omnium quitunc maxime claruerunt.
tenens in ea parte quȩ moralis uel actiua di

Expanded text:
turis sanctis, quae appellantur canonicae, sed in aliis inuenitur, in quibus sunt et Macchabaeorum libri, quos non Iudaei, sed ecclesia pro canonicis habet propter quorundam martyrum passiones uehementes adque mirabiles, qui, antequam Christus uenisset in carne, usque ad mortem pro Dei lege certarunt et mala grauissima adque horribilia pertulerunt. CAPUT prophetarum nostrorum, quorum iam scripta ad notitiam fere omnium gentium peruenerunt, et multo magis post eos fuerunt philosophi gentium, qui hoc etiam nomine uocarentur, quod coepit a Samio Pythagora, qui eo tempore, quo Iudaeorum est soluta captiuitas, coepit excellere adque cognosci. Multo magis ergo ceteri philosophi post prophetas reperiuntur fuisse. Nam ipse Socrates Atheniensis, magister omnium, qui tunc maxime claruerunt, tenens in ea parte, quae moralis uel actiua di
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ ut his malis carerent. pie fideliterq coluerunt :¬
Vot nulli nr̃i ꝓpter quoddam prȩclarissimũ
loquendi genus: &ꝓpter non nulla quȩ ueraci¬
ter sensit: amantes platonem: dicunt eum ali¬
quid simile nobis &iam demostuorum resurrec¬
tione sensisse.: Quod quidem sic tangit in libris
dere publicat. ullius: ut eum lusisse potius quam

Expanded text:
deum, ut his malis carerent, pie fideliterque colueruntdeum, ut his malis carerent, pie fideliterque colueruntNonnulli nostri propter quoddam praeclarissimum loquendi genus et propter nonnulla, quae ueraciter sensit, amantes Platonem dicunt eum aliquid simile nobis etiam de mortuorum resurrectione sensisse. Quod quidem sic tangit in libris de re publica Tullius, ut eum lusisse potius, quam
Abbreviated transcription (Latin):
platoni: numquam redituras ad miserias corrupti¬
bilis corporis animas sanctas : ut non singuli haec
singula: sed ambo & singuli utrumq dicerent: puto
quod uiderent esse iam consequens. ut &redirent
animae ad corpora: & talia reciperent cor¬
pora inquibus betctae atq inmostaliter uiue¬
rent: quõ secundum platonem &iam sanctȩ
animae adhumana corpora redibunt : secundum
porphyrium ad mala mundi huius sanctȩ animae
non redibunt.. Dicat itaq cumplatone por¬
phyrius . redibunt ad corpora: dicat platocũ
porphyrio : non redibunt admala: &adea cor¬
pora redire consentient: inquibus nulla patian¬
turmala. Haec itaq nonerunt nisi illa quȩ
ꝓmittit ds̃ beatas animas in ȩternum cum sua &er¬
na carne facturus . Hoc enim quantum existimo
iam facile nobis concederent ambo: utqui fate¬
rentur adimmostalia corpora redituras animas.
esse sanctorum : ad sua illas redire ꝑmitterent : in
quibus mala huius sȩculi ꝑtulerant: in quibus

Expanded text:
Platoni, numquam redituras ad miserias corruptibilis corporis animas sanctas, ut non singuli haec singula, sed ambo et singuli utrumque dicerent: puto quod uiderent esse iam consequens, ut redirent animae ad corpora et talia reciperent corpora, in quibus beate atque immortaliter uiuerent. quoniam secundum Platonem etiam sanctae animae ad humana corpora redibunt, secundum Porphyrium ad mala huius mundi sanctae animae non redibunt. dicat itaque cum Platone Porphyrius: "redibunt ad corpora;" dicat Plato cum Porphyrio: "non redibunt ad mala": et ad ea corpora redire consentient, in quibus nulla patiantur mala. haec itaque non erunt nisi illa quae promittit deus, beatas animas in aeternum cum sua aeterna carne iacturas. hoc enim, quantum existimo, iam facile nobis concederent ambo, ut qui faterentur ad immortalia corpora redituras animas esse sanctorum, ad sua illas redire permitterent, in quibus mala huius saeculi pertulerunt, in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
am bobus : frater tamen eius non habetur ds̃
Quis aũ prohibitus est : aut romulum. aut
berculem aut alios tales homines deos dicere :¬
& mori maluit. quam non dicere :: Aut uero

Expanded text:
ambobus, frater tamen eius non habetur deus. Quis autem prohibitus est aut Romulum aut Herculem aut alios tales homines deos dicere et mori maluit quam non dicere? Aut uero
Abbreviated transcription (Latin):
BISSENOS SOCTORISINORDINE
LIBROS
AUCUSTINI IN HOC CORPORE LECTOR
HABES
CUMQUIDUS IN UICTUMSTABILI FUN¬
DAMENE CASTRUM
SANCTOSSCO

Expanded text:
Bissenos magni doctoris in ordine libros Augustini in hoc corpore, lector, habes. Cum quibus invictum stabili fundamine castrum sanctus in
Abbreviated transcription (Latin):
ci uolumus finem summiboni: nisi ut taro
aduersus sp̃m non concupiscat. nec sit in no¬
bis hoc uitium contra quod sps concupiscat:
Quodinhac uita. quamuis uelimus. quõ face¬
re non ualemus : Id saltim in ad uitorio dĩ fa¬
ciamus : Ne carni concupiscenti aduersus sp̃m̃.
spũ suc cumbente caedamus & ad perpetran¬
dum peccatum : nostra consensione pertra¬
hamur: Absit ergo ut quam diu in hoc bel¬
lo intestino sumus: Iam nos beatitudinem:
adquam uincendo uolumus peruenire.
adeptos esse credamus: Etquis est usque:
adeo sapiens : ut contra libidines. nullum
habeat omnino conflictum: quid illa uir¬
tus quȩ prudentia dicitur: Nonne tota uigi¬
lantia sua bona discernit amalis: ut illis ap¬
petendis. istisque uitandis. nullus error obre¬
pat : ac perhoc & ipsa nos inmalis: uel mala in
nobis esse testatur: Ipsa enim doc& ad peccan
dum malum esse consentire. bonumque esse
ad peccandum non consentire libidini: Illud

Expanded text:
ci uolumus fine summi boni, nisi ut caro ci uolumus fine summi boni, nisi ut caro aduersus spiritum non concupiscat, nec sit in nobis hoc uitium, contra quod spiritus concupiscat? Quod in hac uita, quamuis uelimus, quoniam facere non ualemus, id saltem in adiutorio Dei facimus, ne carni concupiscenti aduersus spiritum spiritu succumbente cedamus et ad perpetrandum peccatum nostra consensione pertrahamur. Absit ergo ut, quamdiu in hoc bello intestino sumus, iam nos beatitudinem, ad quam uincendo uolumus peruenire, adeptos esse credamus. Et quis est usque adeo sapiens, ut contra libidines nullum habeat omnino conflictum? Quid illa uirtus, quae prudentia dicitur, nonne tota uigilantia sua bona discernit a malis, ut in illis adpetendis istisque uitandis nullus error obrepat, ac per hoc et ipsa nos in malis uel mala in nobis esse testatur? Ipsa enim docet malum esse ad peccandum consentire bonumque esse ad peccandum non consentire libidini. Illud
Abbreviated transcription (Latin):
quia & ipsam primis naturȩ deputant bonis:
nonne ipse est. quogeruntur &iam insanorũ
illi miserabiles motus. & facta quȩ horremus:
quando peruertitur sensus. ratioque sopitur:
Porro ipsa uirtus: quȩ nonest inter prima na¬
turȩ : quõ eis postea doctrina intro ducente
superuenit : Cum sibi bonorum culmen uin¬
dic& humanorum: quid hicꝰ agit nisi perpetua
bella cumuitiis: nec exterioribus. sed interio¬
ribus. nec alienis sed plane nostris & proprus.¬
& maxime illa quȩ grece sophro spne latine
tẽperantia nominantur : qua carnales fre¬
nantur libidines : ne inquȩque flagiꝰa mentẽ
consentientem trahant: Neque nullum ẽ
uitium cum sicut dicit apostolus caro concu¬
piscit aduersus sp̃m: Cui uitio contraria
uirtus est : cum sicut idem dicit: sp̃s concu¬
piscit aduersus carnem: Hȩc enim inquit
inuicem aduersantur : ut non ea quȩ uultis fa¬
ciatis: Quid autem facere uolumus cumperfi¬

Expanded text:
quia et ipsam primis naturae deputant bonis, quia et ipsam primis naturae deputant bonis, nonne ipse est, quo geruntur etiam insanorum illi miserabiles motus et facta, quae horremus, quando peruertitur sensus ratioque sopitur? Porro ipsa uirtus, quae non est inter prima naturae, quoniam eis postea doctrina introducente superuenit, cum sibi bonorum culmen uindicet humanorum, quid hic agit nisi perpetua bella cum uitiis, nec exterioribus, sed interioribus, nec alienis, sed plane nostris et propriis, maxime illa, quae Graece ococpoaovirj, Latine temperantia nominatur, qua carnales frenantur libidines, ne in quaeque flagitia mentem consen tientem trahant? Neque enim nullum est uitium, cum, sicut dicit apostolus, caro concupiscit aduersus spiritum; cui uitio contraria uirtus est, cum, sicut idem dicit, spiritus. concupiscit aduersus carnem. Haec enim, inquit, inuicem aduersantur, ut non ea quae uultis faciatis. Quid autem facere uolumus, cum perfi
Abbreviated transcription (Latin):
&cȩcus : ratio uero & intellegentia : quorece¬
d& : ubi sopietur : si aliquo morbo efficiatur
insanus : Frenetici multa absurda cũ dicunt
uel faciunt. plerumque abono suo proposito
& moribus aliena: Immo suo bono proposito mo¬
ribusque contraria : Siue illa cogitemus. si¬
ue uideamus sidigne consideremus: lacrimas
tenere uix possumus : aut forte nec possumus
Quid dicam de his quidae monum patiuntur in¬
cursus : ubi habent absconditam uel obrutam
intellegentiam suam. quando secundum suam
uoluntatem : & anima eorum & corpore malig¬
nus utitur sp̃s: Etquis confidit hoc malum
in hac uita uenire non posse sapienti: Deinde
perceptio ueritatis: in hac carne. qualis aut quan
ta est quando sicut legimus inueraci libro
sapientiȩ : corpus corruptibile ad grauat
animam : & de primit terrena in habitatio sen¬
sum multa cogitantem: Impetus porro uel
appetitus actionis: si hoc modo recte latine
appellatur. ea quam grȩci uocant ormen:

Expanded text:
et caecus? Ratio uero et intellegentia quo receet caecus? Ratio uero et intellegentia quo recedet, ubi sopietur, si aliquo morbo efficiatur insanus? Phrenetici multa absurda cum dicunt uel faciunt, plerumque a bono suo proposito et moribus aliena, immo suo bono proposito moribusque contraria, siue illa cogitemus siue uideamus, si digne consideremus, lacrimas tenere uix possumus aut forte nec possumus. Quid dicam de his, qui daemonum patiuntur incursus? Ubi habent absconditam uel obrutam intellegentiam suam, quando secundum suam uoluntatem et anima eorum et corpore malignus utitur spiritus? Et quis confidit hoc,. malum in hac uita euenire non posse sapienti? Deinde perceptio ueritatis in hac carne qualis ta est, quando, sicut legimus in veraci libro Sapientiae, Corpus corruptibile aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem ? Imadpetitus actionis, si hoc modo recte Latine appellatur ea, quam Graeci uocant oppjv,
Abbreviated transcription (Latin):
fluctuent : quis enĩ dolor contrarius uolupti: quȩ
inquietudo contraria quieti. incorpus cadere
sapientis non potest : membrorũ certe amputa¬
tio uel debilitas: hominis expugnat in colomitatẽ
deformitas pulchritudinẽ : In becillitas sanitatẽ :¬
uires lassitudo : mobilitatẽ torpor aut tardi¬
tas: & quidhorũ est quod nequeat in carnẽ sapi¬
entis inruere : Status quoque corporis. atque
motus . cũ decentes & congruentes sunt : inter
naturȩ prima numerantur : Sed quidsi aliqua
mala ualitudo. membra tremore concutiat:
quid siusque adponendas interra manus dor¬
si spina curuetur & hominẽ quodam modo qua¬
drupedem faciatꝰ : Nonne omnẽ statuendicor¬
poris & mouendi speciem decusque peruert&.
Quidipsius animi primigenia quȩ appellantur
bona : ubi duo prima ponunt: propter conpre¬
hensionem perceptionẽ que ueritatis : sensũ
& intellectum: Sed qualis quantusque rema¬
n& sensus. siut alia taceam fiat homo surdus

Expanded text:
fluctuent? Quis enim dolor contrarius uoluptati, quae inquietudo contraria quieti in corpus cadere sapientis non potest? Membrorum certe amputatio uel debilitas hominis expugnat incolumitatem, deformitas pulchritudinem, inbecillitas sanitateuires lassitudo, mobilitatem torpor aut tarditas; et quid horum est, quod nequeat in carnem sapientis inruere? Status quoque corporis adque motus, cum decentes et congruentes sunt, inter naturae prima numerantur; sed quid si aliqua mala ualetudo membra tremore concutiat? quid si usque ad ponendas in terra manus dorsi spina curuetur et hominem quodam modo quadrupedem faciat? Nonne omnem statuendi corporis et mouendi speciem decusque peruertet? Quid ipsius animi primigenia quae appellantur bona, ubi duo prima ponunt propter conprehensionem perceptionemque ueritatis sensum et intellectum? Sed qualis quantusque remanet sensus, si, ut alia taceam, fiat homo surdus
Abbreviated transcription (Latin):
sa ẽ illagens : quia ignorans dĩ iustitiã suã uolu¬
it constituere: iste continuo: ego aut̃ inquit
in dnõ ex ultabo gaudebo indõ salutari meo:
Oñs ds̃ms uirtus mea : statuit pedes meos in coꝵ¬
summationẽ suꝑ excelsa impon& me ut uincã
incantico eius: illo scilic& cantico de quosimi¬
lia quȩdã dicuntur in psalmo : Statuit super
p&ram pedes meos & direxit gressus meos : &ix

Expanded text:
sa est illa gens, quia ignorans Dei iustitiam suam uolusa est illa gens, quia ignorans Dei iustitiam suam uoluit constituere, iste continuo: Ego autem, inquit, in Domino exultabo, gaudebo in Deo salutari meo. Dominus Deus meus uirtus mea, statuit pedes meos in consummationem; super excelsa inponet me, ut uincam in cantico eius, illo scilicet cantico, de quo similia quaedam dicuntur in psalmo: Statuit super petram pedes meos et direxit gressus meos,
Abbreviated transcription (Latin):
dit in ea quȩ dicebat : & ipsa sua ẽ oratione
ꝑ territus quã ꝓph&ice fundebat & in qua
futura cernebat: Turbatis enĩ populis multis ui¬
dit inminentes ecclesi ae tribulationes: continu¬
oq semembrũ eius agnouitatq ait : Nequies¬
cã indie tribulationis: tam quã ad eos ꝑtinens:
qui sunt spegaudentes intribulatione patien¬
tes: Ut ascendã inquit in populũ peregrinatio¬
nis meȩ : Recedens utiq apopulo maligno car¬
nalis cognationis suae : non peregrinante in
hac terra neq supernã patriã requirente: quõ
ficus inquit non affer& fructũ: & noner̃ natiui¬
tates inuineis: Menti&ur opus oliuȩ : & cam¬
pi non facient escã: defecer̃ ab esca oues & non
suꝑ sunt in p̃sepib boues: Vidit eã gentẽ quȩ
xp̃m fuerat occisura ubertatẽ copiarũ spiritaliũ
ꝑditurã : quas ꝑ terrenã fecunditatẽ more ꝓphe¬
tico figurauit: Etquia irã dĩ talẽ ꝓpterea pas¬

Expanded text:
dit in ea, quae dicebat, et ipsa sua est oratione dit in ea, quae dicebat, et ipsa sua est oratione perterritus, quam prophetice fundebat et in qua futura cernebat; turbatis enim populis multis uidit inminentes ecclesiae tribulationes; continuoque se membrum eius agnouit adque ait: Requiescam in die tribulationis. tamquam ad eos pertinens, qui sunt spe gaudentes, in tribulatione patientes. Ut adscendam, inquit, ad populum peregrinationis meae, recedens utique a populo maligno carnalis cognationis suae, non peregrinante in hac terra nec supernam patriam requirente. Quoniam ficus, inquit, non adferet fructus, et non erunt natiuitates in uineis; mentietur opus oliuae, et campi non facient escam. Defecerunt ab esca oues, et non supersunt in praesepibus boues. Vidit eam gentem, quae Christum fuerat occisura, ubertatem copiarum spiritalium perdituram, quas per terrenam fecunditatem more prophetico figurauit Et quia iram Dei talem propterea pas