comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bant᷑. Nos quoq ipsi natales dies defunctoꝵ obliuscim᷑. ⁊ eum
turȩ exceptionẽ nob̃ arrogare uideam᷑. aut cõmuẽ eͣxcusa¬
re. Et enĩ mors equał ẽ omnib. indiscreta pauꝑib. in excep¬
ta diuitibꝰ. Et ideo licet ꝑ unius peccatum. in om̃s tam̃ ꝑtrau¬
siit. ut quẽ generis ñ refugimꝰ auctorẽ. ñ refugiamꝰ ⁊ mor¬
tis: ⁊ sit nob̃ sic̃ ꝑ unũ mors. ita ꝑ unũ etiã resurrectio: nec¬

Expanded text:
abantur. Nos quoque ipsi natales dies defunctorum obliviscimur, et eum abantur. Nos quoque ipsi natales dies defunctorum obliviscimur, et eum turae exceptionem nobis arrogare videamur, aut communem recusare. Etenim mors aequalis est omnibus, indiscreta pauperibus, inexcepta divitibus. Et ideo licet per unius peccatum, in omnes tamen pertransivit ; ut quem generis non refugimus auctorem, non refugiamus et mortis: et sit nobis sic
Abbreviated transcription (Latin):
nichilmorte perire. ĩmo ipsius mortis celeritate fieri. ut plus
tium recusare. mente carnis inflari. & carnis ipsius nescire
mensuram. Quid absurdius quã nescire quid sis. affectare qͦd
ñ sis: aut qͥd imprudentiꝰ. quã qͦd futurũ scias. id cum accide¬
rit ferre ñ posse: Natura ipsa nos reuocat. ⁊ ab huiꝰcemodi me¬
rorib quadam sui ꝯsolatione subducit. Quis ẽ enĩ tam graus
luctus. aut tam acerb dolor. in quo ñ inc̃dũ relaxet᷑ animꝰ:
Habet hoc natura. ut quãuis homines in tristib reb sint.
taiñ si mͦ homines sunt: a merore mentẽ paulisꝑ abducant.
Fuisseꝰ qͦuidam ferunt᷑ ppłi. qui ortũ hominũ lugerent:⁊ obi¬
tum celebrarent. Nec in prudent̃ eos qui in hoc uitȩ cursu
uenissent merendos putabant: eos uͦ qui ex istius mundi ꝓcel¬
lis ⁊ fluctib emersissent. ũ iniusto gaudio ꝓsequendos arbit᷑¬

Expanded text:
nihil perire morte; immo ipsius mortis celeritate fieri, ut plus nihil perire morte; immo ipsius mortis celeritate fieri, ut plus tium recusare, mentem carnis inflari, et carnis ipsius nescire mensuram. Quid absurdius, quam nescire qui sis, affectare quod non sis? Aut quid imprudentius, quam quod futurum scias, id cum acciderit, ferre non posse? Natura ipsa nos revocat, et ab hujuscemodi moeroribus quadam sui consolatione subducit. Quis est enim tam gravis luctus, aut tam acerbus dolor, in quo non interdum relaxetur animus? Habet hoc natura, ut quamvis homines in tristibus rebus sint; tamen si modo homines sunt, a moerore mentem paulisper abducant. 5. Fuisse etiam quidam feruntur populi, qui ortus hominum lugerent, obitusque celebrarent. Nec imprudenter; eos enim qui in hoc vitae salum venissent, moerendos putabant: eos vero qui ex istius mundi procellis et fluctibus emersissent, non injusto gaudio prosequendos arbitr
Abbreviated transcription (Latin):
mabiles aspectus animũ debuit inclinare fr̃num. qr totum
tenebat᷑: nunc qm̃ die .uii. ad sepulchrũ redimus. qui dies
symbolũ futurȩ quietis ẽ. a fr̃e paululũ ad cõmimẽ huma¬
ni generis cohortacionẽ iuuat deriuare mentẽ. intencionẽq
trausfundere: ita ut neq totis sensib defigamur in fr̃e: ne
obrepat affectus. neq tante exules pietatis & gr̃ȩ. eum
quẽ diligimꝰ deseramꝰ. & uere ipsi nobis tant doloris augea¬
mus iniuriã: si hodie nobis & in sermone moriat᷑. Unde ꝓ¬
posuimus fr̃s km̃i solari nos cõmuni usu. nec durũ putare
quicqͥd uniuersos maneret. & ideo mortẽ non ee̾ lugendã:
pͥmũ qr cõmunis sit ⁊ cunctis debita. deinde qr nos scłi huiꝰ
absoluat erumnis: postremo qr somini sp̃e ab istiusmodi labo¬
re reqͥetum sit. uigor nob̃ uiuacior refundat᷑. Quẽ enĩ non
soletur resurrectionis gr̃a. quẽ non excludat merorẽ. si credas

Expanded text:
mabiles aspectus debuit animum declinare fraternum, quia totum mabiles aspectus debuit animum declinare fraternum, quia totum tenebat; nunc quoniam die septimo ad sepulcrum redimus, qui dies symbolum futurae quietis est, a fratre paululum ad communem humani generis cohortationem juvat derivare mentem, intentionemque transfundere; ita ut neque toti sensibus defigamur in fratre, ne obrepat affectus: neque tantae exsules pietatis et gratiae eum, quem diligimus, deseramus; et vere ipsi nobis tanti doloris augeamus injuriam, si hodie nobis et in sermone moriatur. 3. Unde, proposuimus, fratres charissimi, solari nos communi usu, nec durum putare, quidquid universos maneret; et ideo mortem non esse lugendam: primum, quia communis sit, et cunctis debita: deinde, quia nos saeculi hujus absolvat aerumnis: postremo, quia somni specie ubi ab istius mundi labore requietum sit, vigor nobis vivacior refundatur. Quem dolorem non soletur resurrectionis gratia? quem non excludat moerorem, si credas
Abbreviated transcription (Latin):
mosini. et maine consortium egritudinis fuit. quoingos
mortis consortium ñ fuit:
am meã offero. cape ꝓpicius ac serenꝰ fr̃num munus. sacri¬
ficiũ sac̾dotis. Hec mei iam libamina p̃mito. in hoc ad te
pignore uenio. ñ pecunie s uite pignore. Ne me diucius
residere facias tanti fenoris debitorẽ. Non medioc̃s ẽ fr̃n
amoris usura. nec uilis naturȩ sors. quã cumulant increm̃¬
ca uirtutis. Possum ferre. si cito cogar exsoluere.
ti plage austeriora adhibita medicam̃ta. exas¬
perarent magis quã lenirent dolorẽ. Simul qr frẽm sepus
allo cuti sumꝰ. ⁊ oculis tenebamꝰ absurdũ non fuit relaxare
paulisꝑ affectum naturȩ. qui lacͥmis magis pascit᷑. fletib de¬
linitur. stupore defigit᷑. Mollis enĩ ⁊ tenera ẽ sp̃es. forma pieta¬
tis. nil insoleus amat. nil immite. nil durũ. Ferendo aũt ꝓba¬
tur pacientia. ñ resistendo. Ergo qr dudũ dies mortis int̾ lacͥ¬

Expanded text:
misimus? Et nunc consortium aegritudinis fuit, quomodo misimus? Et nunc consortium aegritudinis fuit, quomodo mortis consortium non fuit?am meam offero: cape propitius ac serenus fraternum munus, 1136 sacrificium sacerdotis. Haec mei jam libamina praemitto, in hoc ad te pignore venio, non pecuniae, sed vitae pignore; ne me diutius residere facias tanti fenoris debitorem. Non mediocris est fraterni amoris usura, nec vilis naturae sors, quam cumulant incrementa virtutis. Possum ferre, si cito cogar exsolvere. ti plagae austeriora adhibita medicamenta exasperarent magis, quam lenirent dolorem: simul quia fratrem saepius allocuti sumus, et oculis tenebamus, absurdum non fuit relaxare paulisper affectum naturae, qui lacrymis magis pascitur, fletibus delinitur, stupore defigitur. Mollis enim et tenera species est forma pietatis, nihil insolens amat, nihil immite, nihil durum: ferendo auttur patientia, quam resistendo. 2. Ergo quia dudum dies mortis inter lacry
Abbreviated transcription (Latin):
solare mentẽ.Cernat te ẽe p̃sentẽ. senciat ñ ee defanctũ. iit
cus secura de merito. eius fota solacio. diseat ꝓeo ñ grauit do¬
oratro: licet ipsa sp̃es ⁊ exanimis corꝑis forma solet᷑. oculosq
maneus gra.⁊ ꝑmanens figura demulceat. Nichil inquã mo¬
ror p̃cedant ad tumulum. Sed prius ultimũ corã populo ui¬
le dico. pacẽ p̃dico. osculum soluo. Precede ad illam cõmunẽ
omnibꝰq debitam s ã mnͥ p̃ cet̾is desiderabilẽ domũ para hos¬
picii consortiũ. & quẽ adinodũ hic omĩa uob̾ fuere cõmania.
ita illic quoq ius diuiduũ nesciamus. Ne queso cupientẽ tui
diu deseras: ꝓperantẽ eapecta. festinantẽ adiuua.: ⁊ si diucius
morari tibi uidear accersi. H eq enĩ uinquam ꝓlixius affiumꝰ
anobis: Tu tam̃ solebas reuisere: Niunc qm̃ turedire iã ñ po¬
tes. nos ad te ibimus. Equũ: ut oficiũ rependamus. sibeanꝰ

Expanded text:
penetrare mentem. Cernat te esse praesentem, sentiat non esse defunctum; ut penetrare mentem. Cernat te esse praesentem, sentiat non esse defunctum; ut cujus secura de merito, ejus functa solatio, discat pro eo non graviter dooratio? Licet ipsa species et exanimis corporis forma soletur, oculosque manens gratia et permanens figura demulceat; nihil, inquam, moror, procedamus ad tumulum. Sed prius ultimum coram populo vale dico, pacem praedico, osculum solvo. Praecede ad illam communem omnibus et debitam, sed jam mihi prae caeteris desiderabilem domum. Para hospiti consortium; et quemadmodum hic omnia nobis fuere communia, ita illic quoque jus dividuum nesciamus. 79. Ne, quaeso, cupientem tui diu differas, properantem exspecta, festinantem adjuva, et si diutius morari tibi videbor, accerse. Neque enim umquam prolixius abfuimus a nobis, tu tamen solebas revisere. Nunc quoniam tu redire jam non potes, nos ad te ibimus: aequum est ut officium rependamus, subeamus
Abbreviated transcription (Latin):
rori qͥd fiet: quȩ licet diuino metu pietatẽ temperet. rursus
tam̃ ipsum pietatis dolorẽ studio regionis accendit. strata
humi. ⁊ totũ gremio sui cõplexa tumulũ. laborioso fessa inces
mone suspendat. ĩ oratione renouat. ⁊ quãius scripturarũ me¬
moria ꝯsolationes serentib p̾currat. flendi tam̃ desideriũ p̃can¬
di assiduitatẽ cõpensat lacͥmarũ ubertate. tunc p̃cipue qͣndo
nemo int̾rũpere possit instaurans. Ita qͦd miserearis habes. qđ
rep̃hendas ñ habes. flere enĩ inoratione uirtutis ẽ. Et quãquã
istud familiare uirginib quib mollior sexus. tenerior affectꝰ.
ꝯtuitu ꝯmunis fragilitatis in lacrimas etiã sine domestici sensu
Neq enĩ possis ꝓhibere qͦd doceas. p̃sertim cum religionis
astruat lac̾mas. s̃i doloris. ⁊ cõmunis seriẽ deplorationis in¬
metupudoris obtexeat. Consolare gͦ qui potes adire amimũ.

Expanded text:
rori quid fiet, quae licet divino metu pietatem temperet; rursus rori quid fiet, quae licet divino metu pietatem temperet; rursus tamen ipsum pietatis dolorem studio religionis accendit, strata humi et totum gremio sui complexa tumulum, laborioso fessa incessmone suspendat, in oratione renovat: et quamvis Scripturarum memoria consolationes serentibus praecurrat; flendi tamen desiderium precandi assiduitate compensat, lacrymarum ubertatem tunc praecipue, quando nemo interrumpere possit, instaurans. Ita quod miserearis, habes: quod reprehendas, non habes; flere enim in oratione virtutis est. Et quamquam istud familiare virginibus, quibus mollior sexus, tenerior affectus, contuitu communis fragilitatis in lacrymas etiam sine domestici sensu Neque enim possis prohibere, quod doceas; praesertim cum religionis astruat lacrymas, non doloris; et communis seriem deplorationis metu pudoris obtexat. Consolare ergo qui potes adire animum,
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ȩ ꝯspectꝰ ⁊ osculoꝵ corporaliũ suauitates locis om̃b ⁊ õisꝰ
tẽporib suppetebant. Annoꝵ imagines semꝑ nob̾ cum erant.
etiã qñ ñ erantꝰ una. Quȩ ne nc̃ qͥdẽ occiderunt. assiduoq at¬
uolant. qͦ maiore desiderio. eo maiore copia. Teneo gͥ te frꝰ.
rat affectus. Nleq enĩ sine te e̾e̾ possũ. aut tuiꝰ mehninisse umnꝙ̃
aut meininisse sine lacmis. O amari dines qui nitruptam
copulam ꝑditis. O flebiles noctes. quȩ tam bonũ.ꝯ sortẽ quiecis
uindiuiduũ mͥ comitẽ ꝑ didistis. Quas ederetis cruces. nisi se
offerret imago p̾sentis uisi uisiones animi rep̃sentarent qut̃
tu in maturo decesseris obitu. beatꝰ tam̃ qui ista ñ sustines.
Nec amissum frẽm merere cõpelleris. quẽ absentẽ diu ferre
ñ poceras. s recursu celeri reuisebas. Quod si t̃c solituduis
meş tedia repellere: mesticiã fr̃nȩ m̃tis alleuare ꝓperabas. qͣn¬
as. & obsequii sac̾dotał intentio abducit animũ. Sc̃ȩ uͦ so¬

Expanded text:
e et osculorum corporalium suavitates locis omnibus et omnibus temporibus suppetebant. Animorum imagines semper nobiscum erant, etiam quando non eramus una: quae ne nunc quidem occiderunt, assiduoque advolant, quo majore desiderio, eo majore copia. 74. Teneo igitur rat affectus. Neque enim sine te esse possum, aut tui non meminisse umquam, aut meminisse sine lacrymis. O amari dies, qui interruptam copulam proditis! O flebiles noctes, quae tam bonum consortem quietis, et individuum mihi comitem perdidistis! Quas ederetis cruces, nisi se offunderet imago praesentis, nisi visiones animi repraesentarent, quharissime, quamquam tu immaturo decesseris obitu; beatus tamen, qui ista non sustines, nec amissum fratrem moerere compelleris, quem absentem diu ferre non poteras, sed recursu celeri revisebas. 1134 Quod si tunc solitudinis meae taedia repellere, moestitiam fraternae mentis ablevare properabas; quanas, et obsequii sacerdotalis intentio abducit animum: sanctae vero so
Abbreviated transcription (Latin):
tua. Iuuat enĩ tuis p̾ceptis. tuis sentenciis immorari. Quam
facilius est celum ⁊ t̾ram p̃terire. quam de lege tua unũ api¬
cem cadere. Sed iam audiamꝰ quȩ scripta sunt. Nunc inqͥt
retine apud temetipsum dolorẽ tuum. & fortit̾ fer qui
tͥ ꝯtigerunt casus. Si enĩ iustificaueris t̾minũ di ⁊ filium
tuum recipies in tempore.:⁊ in mulierib collaudaberis. Si
hoc ad muli erem. quancomagis ad sacerdotẽ: Si defilio
ñ utiꝙ ab surdũ. etiã de fr̃m amissione talia posse memorari.
quãꝙ̃ si mͥ fusset filius. nũquã eũ ampleꝰ dilexissem. Nam
sieut in obitu liberoꝵ. esfusi labores. suscepti frustra dolores
memoria uident᷑ augere. ita etiã infr̃ib ꝯsuetudinss iisus
atq collegi. acerbitatẽ doloris accendt̃. S ecce dcentẽ scptu¬
ram audio. Noli facere hunc sermonẽ s ꝯsenti ꝑsuader. Qui

Expanded text:
tua; juvat enim tuis praeceptis, tuis sententiis immorari. Quam tua; juvat enim tuis praeceptis, tuis sententiis immorari. Quam facilius est coelum et terram praeterire, quam de Lege unum apicem cadere ! Sed jam audiamus quae scripta sunt: Nunc, inquit, retine apud temet ipsam dolorem tuum, et 1132 fortiter fer, qui tibi contigerunt, casus. Si enim justificaveris terminum Dei, et filium tuum recipies in tempore, et in mulieribus collaudaberis . Si hoc ad mulierem, quanto magis ad sacerdotem? Si de filio, non utique absurdum etiam de fratrum amissione talia posse memorari; quamquam si mihi fuisset filius, numquam eum amplius dilexissem. Nam sicut in obitu liberorum effusi labores, suscepti frustra dolores moerorem videntur augere; ita etiam in fratribus consuetudinis usus atque collegii acerbitatem doloris accendunt. 69. Sed ecce dicentem Scripturam audio: Noli facere hunc sermonem, sed consenti persuaderi. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
infrẽ int̾roga t̾ram. & dicet tibi qm̃ hec ẽ quȩ debeat iuge¬
re. tantoꝵ suꝑstes germinũ. Et ex ipsa inquit inmicio or̃s
nati sunt. & ali uenient. ⁊ ecce pene om̃s in ꝑdicionem am¬
bulant. in ext̾miniũ fit multitudo eoꝵ. Et qͥs gͦ debet luge¬
eos quos cernimus liberatos. Neq enĩ ociose tam scãs hoc
tempore animas corporeis uinculis reminiscim᷑ absolutas.
slaq uelut diuino iudicio tam graues uiduas ita uno tẽ¬
pore defunctas uidemus. ut ꝑfectionis quidã uideat᷑ exces¬
sus. ñ mortis occasus. ne ueterana meritis stipendiis pudici¬
tia dubium duu seruati pudoris incideret. Quos gemitꝰ mͥ.
quos dolores tam acerba excitat recordatio: Et si meroribꝰ
non uacabant. tam̃ in ipso dolore pͥuato. in ipso tantoꝵ. amis¬
so flore meritoꝵ. cõmunis quedã me naturȩ ꝯdicio solabat᷑.
Defixusq in unadoloris acerbitate tanti funeris. domestice
spem pietatis obduxerat. Repeto gͦ sca scriptura solacia

Expanded text:
in fratre. Interroga terram et dicet tibi, quoniam haec est quae debeat lugere, tantorum superstes germinum: et ex ipsa, inquit, ab initio omnes nati, et alii venient, et ecce pene omnes in perditionem ambulant, et in exterminium fit multitudo eorum. Et quis ergo debet lugeeos, quos cernimus liberatos; neque enim otiose tam sanctas hoc tempore animas corporeis vinculis reminiscimur absolutas. Namque velut divino judicio tam graves viduas, ita uno tempore defunctas videmus, ut profectionis quidam videatur excessus, non mortis occasus; ne veterana emeritis stipendiis pudicitia in dubium diu servati pudoris incideret. Quos gemitus mihi, quos dolores tam acerba excitat recordatio! Et si moeroribus non vacabam; tamen in ipso dolore privato, in ipso tantorum amisso flore meritorum, communis quaedam naturae me conditio solabatur: defixusque in uno dolor acerbitatem publici funeris, domesticae specie pietatis obduxerat. 68. Repeto ergo, sacra Scriptura, solatia
Abbreviated transcription (Latin):
accuratoribꝰ epulis aut ꝯgestis fercuł delectatꝰ nͥ cũ amicos rogaret. qͣntũ
nat̾e satis ẽẽt. ñ qͣntũ uoluptati suꝑẽet reqͥrẽs Et certe erat ñ pauꝑ
tudine nequaquam utiq dubitare debenꝰ. qui neq ut opu¬
lens ex ustauit in diuiciis. neq ut pauꝑenguũ qͦd habi¬
tiudicauit. Suꝑẽ ut ad ꝯclusionẽ cardinaliũ uirtutũ

Expanded text:
accuratioribus epulis aut congestis ferculis delectatus est, nisi cum amicos rogaret: quantum naturae satis esset, non quantum voluptati superesset, requirens. Et certe erat non pauper tudine. nequaquam utique dubitare debemus, qui neque ut opulens, exsultavit in divitiis: neque ut pauper, exiguum quod habuit, judica
Abbreviated transcription (Latin):
Et enĩ sõno similis imago mortis. Quod si in quiete noctur¬
na uinculis ad huc corꝑeis inherentes. & quasi incarcera
Meritoq ĩi conquerenti uergente quodã in occasũ die qd
ñ reuiseres qͥ escentẽ totꝰ om̃i tẽpore indiuiduus adfuisti ita
ut illo ꝑfusus sopore m̃broꝵ. cũ ego euigilarẽ tͥ tu uiueres
m̃. dicerem. Quid ẽ mors fr̃: Nam c̾te nullis ame separaris
mom̃tis. Ita enĩ ubiq p̃sto eras ut quã inistiꝰ uitȩ copiã habe

Expanded text:
Etenim somni similis imago mortis. 73. Quod si in quiete nocturEtenim somni similis imago mortis. 73. Quod si in quiete nocturna vinculis adhuc corporeis inhaerentes, et quasi inter carcerarMeritoque mihi conquerenti, vergente quodam jam in occasum die, quod non reviseres quiescentem, totus omni tempore individuus adfuisti; ita ut illo perfusus sopore membrorum, cum ego vigilarem tibi, tu viveres mihi, dicerem: Quid est mors, frater? Nam certe nullis a me separabare momentis; ita enim ubique praesto eras, ut quam in istius vitae usu habe
Abbreviated transcription (Latin):
cõmunib lam̃tis flebo te fr̃. &. sub dolore publico domesti¬
cos luctus tegam. Nam cessare qui poterunt. cũ ad omnẽ so¬
num nomuus tui lacͥme subrepant. Uel cum usus ipse recor¬
dationẽ excitat. uel cum affectus imagniẽ rep̃sentat. uel cũ
recordatio dolorẽ renouat: Quando enĩ dees. qui tantis offi¬
cus rep̃sentaris: ades inꝙͣ ⁊ semꝑ offerris. ⁊ toto te animo ac m̃te
cõplector. aspicio. alloquor. osculor. cõp̃hendo. uel in ipsa qui¬
ete nocturna. uel in luce pura cum reuisere ⁊ ꝯsolari dignariᷤ
mnerentẽ. Deniq ipse iam noctes quȩ quasi molestiorẽ te ui¬
uente uidebantur. qͦd mutui conspectꝰ copiam deuegarent.
ipse iam mͥ sõnus colloquiũ nr̃oꝵ. lam dudũ int̾ruptor ma¬
mabilis dulcis ẽẽ cepit. qr te mͥ reddidit. ¶ Non gͥ miseri sed
beati quoꝵ nec p̃sentia deficit. nec cura minuit᷑ ⁊ gr̃a auget᷑

Expanded text:
communibus lamentis flebo te, frater, et sub dolore publico domesticommunibus lamentis flebo te, frater, et sub dolore publico domesticos gemitus 1133 tegam. Nam cessare qui poterunt, cum ad omnem sonum nominis tui lacrymae subrepant, vel cum usus ipse recordationem excitat, vel cum affectus imaginem repraesentat, vel cum recordatio dolorem renovat? Quando enim dees, qui tantis officiis repraesentaris? Ades, inquam, et semper offunderis, et toto te animo ac mente complector, aspicio, alloquor, osculor, comprehendo vel in ipsa quiete nocturna, vel in luce clara; cum revisere et consolari dignaris moerentem. Denique ipsae jam noctes, quae quasi molestiores, vivente te, videbantur; quod mutui conspectus copiam denegarent: ipse jam somnus colloquiorum nostrorum dudum interruptor inamabilis, dulcis esse jam coepit; quia te mihi reddidit. Non igitur miseri, sed beati; quorum nec praesentia deficit, nec cura minuitur, et augetur
Abbreviated transcription (Latin):
tesurrecdionis hr̃e ñ possunt quã ñ sententia cuĩ eripit .s: fic̃i inde¬
mentia. Int̃sit int̾ xp̃i seruulos idoloꝵq cultores. ut ili suos fleant
qͦ inꝑpetuũ estimant interisse Illi nullas hãnt lacͥmaꝵ ferias nullam
Eticie reqͥẽ ⁊sequant᷑ ꝙ nulã putant reqͥẽ mortuoꝵ. siotꝰ ũ qbꝰ mors¬
repererunt. qui finẽ sensus defectumq naturȩ mortẽ arbit¬
tist̃. quancomag̃ nos quibꝰ meliora pꝰ mortẽ p̃mia bonoꝵ fac¬
toꝵ ꝯscientia pollicet᷑: Habent gentiles solatia sua. qr requi¬
em maloꝵ omniũ mortẽ existimant.⁊ ut uitȩ fructu carent.
ita etiam carusse putant omnisensu. & doloꝵ ⁊ penaru.
quas in hac uita graues ⁊ assiduas sustinemꝰ. Nos uͦ ut recti¬
ores p̃mio. ita etiã patientiores solatio ẽẽ debemꝰ. Non enĩ
amitti s p̃mitti uident᷑. quos ñ absũptura mors. sed et̾nitas
receptura ẽ. Cessabunt gͦ lacͥmȩ. Aut si cessare poterunt. in

Expanded text:
 possunt, quam non sententia Dei eripit, sed fidei inclementia. Intersit inter Christi servulos, idolorumque cultores; ut illi fleant suos, quos in perpetuum existimant interiisse: illi nullas habeant lacrymarum ferias, nullam tristitiae requiem consequantur, qui nullam putant requiem mortuorum. Norepererunt, qui finem sensus, defectumque naturae mortem arbitrati sunt; quanto magis nos, quibus meliora post mortem praemia bonorum factorum conscientia pollicetur! Habent gentiles solatia sua, quia requiem malorum omnium mortem existimant: et ut vitae fructu carent, ita etiam caruisse se putant omni sensu et dolore poenarum, quas in hac vita graves et assiduas sustinemus. Nos vero ut erectiores praemio, ita etiam patientiores solatio esse debemus; non enim amitti, sed praemitti videntur, quos non assumptura mors, sed aeternitas receptura est. 72. Cessabunt ergo lacrymae: aut si cessare non poterunt, in
Abbreviated transcription (Latin):
uideret᷑. Hoc unũ itaq fuit. quo nec fr̃ĩb crederet. ñ aliqua
mediũ. magnanimitate ñ imparẽ. ita int̾ duo maxina mu¬
uera p̾stitisse. ut alt̾ius muneris castitatẽ. alteriꝰ referret sc̃ita
atq iracundia reliquoꝵ uicioꝵ educatͥces st̃. iure castitatem
atq clem̃tiam dixerim quasdam uirtutũ parentes. quãquã
pietas quoq ut omniũ pͥncipatꝰ bonoꝵ. ita etiã seminariũ:
iurtutũ ceterarũ. Namde parsimonia qͥd loquar. ⁊ quadam
habendi castitate: Is enĩ ñ querit aliena. qui sua seruat. nec
recuperare uoluit. magis ne fraudaret᷑ quã ut dicaret᷑. Nlam
eos qͥ aliena quererent recte acceptorẽ pecunie nommabat. qͦd radix

Expanded text:
videretur. Hoc unum itaque fuit, quod nec fratribus crederet: non aliqua videretur. Hoc unum itaque fuit, quod nec fratribus crederet: non aliqua medium, magnanimitate non imparem, ita inter duo maxima munera praestitisse; ut alterius muneris castitatem, alterius sanctitatem refatque iracundia reliquorum vitiorum educatrices sunt, jure castitatem atque clementiam dixerim quasdam virtutum parentes; quamquam pietas quoque ut omnium principatus bonorum, ita etiam seminarium virtutum est caeterarum. 55. Nam de parcimonia quid loquar, et quadam habendi castitate? Is enim non quaerit aliena, qui sua servat: nec recuperare voluit; magis ne fraudaretur, quam ut ditaretur. Nam eos qui aliena quaererent, recte accipitres pecuniae nominabat. Quod si radix
Abbreviated transcription (Latin):
difficilis. Sẽs pudori. ut frequent᷑ suꝑfluam magis uerecun¬
diam p̾̃dicares. quã necessariã quereres.s. numquã suꝑfiua
fundam̃ta uirtutis. Pudor enĩ non reuocat.s cõmendat of¬
ficium. Itaq uelut quadam uirginali uerecundia suffusũ
subito offendisset parentẽ. uelut dep̃ssus & quasi demersis
in terram licet in ipso ne quaquã dissimilis cetu uiroꝵ. rarꝰ
attollere os. eleuare oculos. referre sermonẽ. qͦd pudico qͦ¬
dam mentis pudore faciebat. cum quo castimonia quoq
corꝑis congruebat. Et enĩ intemerata sacri baptismatis
dona seruauit. mundꝰ corꝑe. purior corde. ñ minꝰ adulte¬
rini sermonis obꝓbriũ quã corꝑis ꝑhorrescens. ñ niinorẽ
ratꝰ pudicitiȩ reuerentiã deferendam integritate ũboꝵ
quã corꝑis castitatẽ. Deniq in tantũ castimoniã dilexit.
ut nec uxorẽ ex pectaret. licet meo ñ solũ castitatis appe
nobis quoq urgentib differre magis ꝯsortium quã refugere

Expanded text:
ioni, sanctus pudori; ut frequenter in eo superfluam magis verecundiam praedicares, quam necessariam quaereres. 52. Sed numquam superflua fundamenta virtutis; pudor enim non revocat, sed commendat officium. Itaque velut quadam virginali verecundia suffusus  veniens offendisset parentem, velut depressus et quasi demersus in terram, licet in ipso nequaquam dissimilis coetu virorum, rarus attollere os, elevare oculos, referre sermonem: quod pudico quodam mentis pudore faciebat, cum quo castimonia quoque corporis congruebat. Etenim intemerata sacri baptismatis dona servavit, mundus corpore, purior corde: non minus adulterini sermonis opprobrium, quam corporis perhorrescens: non minorem ratus pudicitiae reverentiam deferendam integritate verborum, quam corporis castitate. 53. Denique in tantum castimoniam dilexit, ut 1129 nec uxorem expeternobis quoque urgentibus, differre magis consortium, quam refugere
Abbreviated transcription (Latin):
germmabit.: ⁊ edes pabulũ agri. Cum sudore uultꝰ cui man¬
ducabis panẽ tuũ. aonec reuertaris in t̾ram de qua suptus
audisti uocẽ mulieris reu̾teris int̾ram: hec enĩ esset penalis
seutentia. quẽ admodũ ÷ ⁊ illa. maledicta t̾ra. spinas ⁊ tͥbulos
germinabit tͥ. s dixit manducabis panẽ tuĩ in sudore. do¬
nec reu̾taris in t̾rani. Uides mortẽ magis ẽẽ metã penarũ
malum ñ ÷ s etiã bonũ est. Deniq ꝓ bono querit᷑ sicut scrip¬
tum ẽ. Querent homines mortẽ. ⁊ ñ inuenient. Querent¬

Expanded text:
los germinabit tibi, et edes pabulum agri. Cum sudore vultus tui manducabis panem tuum, donec revertaris in terram, de qua assumptus audisti vocem mulieris, reverteris in terram; haec enim esset poenalis sententia, quemadmodum est illa: Maledicta terra spinas et tribulos germinabit tibi; sed dixit: Manducabis panem tuum in sudore, donec revertaris in terram. Vides mortem magis metam esse nostrarumalum non est, sed etiam bonum est. Denique pro bono quaeritur, sicut scriptum est: Quaerent homines mortem et non in
Abbreviated transcription (Latin):
gressus. cum quedã incubatori cõmuniũ fructuũ mei ꝯtem¬
platione muneris putasset ẽẽ tͥbuenda. largitatis me iacta
tionẽ doloris afferunt. manent tam̃ eruntq semꝑ. nec umquã
uelut umbra p̾tereunt: Neq enĩ uirtutis gr̃a cum corꝑe occi¬
dit. nec idẽ naturȩ meritũ qͥd finis. licet ipsius naturȩ usus
non uet̾num oecidat s tẽporali quadã uacatione requies
eñ uico muu dolore ꝓpriũ uacare debere. Neq enĩ ꝓphea¬
cosermone un illi mulieri quȩ figurat᷑s. singulis at ei eatlise
ne doces Siccine di eccłam instituis: Annescis quia exem
rens. Primũ istud arrogantis ẽ impudentiȩ merer solum
uelle qͦd multis etiã sc̃ĩs negatũ noueris. cũscias qr ñ etꝑ
sonarum aceptor deus: Nam isi inisericors as tam̃ si semꝑer
audiret om̃s. nemo moreret᷑ Pro quantis cotidie rogas: Nun¬
petratum aliqũ doles. qͦd ñ semꝑ impetrabile esse cognoscis:

Expanded text:
rogressus; cum quaedam incubatori communium fructuum mei contemrogressus; cum quaedam incubatori communium fructuum mei contemplatione muneris putasset esse tribuenda, largitatis me jactabtionem doloris exasperant. Manent tamen, eruntque semper, nec umquam velut umbra praetereunt, neque enim virtutis gratia cum corpore occidit, nec idem naturae meritorumque finis; licet ipsius naturae usus non in aeternum occidat, sed temporali quadam vacatione requiescin communi dolore proprium vacare debere . Neque enim prophetico sermone uni illi mulieri, quae figuratur, sed singulis dicitur, ne doces, sic instituis Dei plebem? An nescis quia exempreris. Primum istud arrogantis est impudentiae, mereri solum velle, quod multis etiam sanctis negatum noveris; cum scias, quia non est personarum acceptor Deus . Nam etsi misericors Deus, tamen si semper exaudiret omnon impetratum aliquando doles, quod non semper impetrabile esse cognoscis? 66.
Abbreviated transcription (Latin):
erat᷑ a nob̾ nichil tam̃ ꝯdendũ putauit. slon oblitꝰ pauperĩ.
Quounio satis & diumi timoris erp̃ssit in dicũ ⁊ hun enȩ cad
religionis exemplum. Nam qͦd pauꝑib ꝯtulit. deo detulit.
qm̃ qui largit᷑ pauꝑi do fenerat. ⁊ postulando qͦd iustum
ẽ non exiguũ s totũ reliqͥt. hec ẽ enĩ sũma iusticiȩ. uendere
ticia etꝰ manet in et̾nũ. Ergo dispensatores nos ñ heredes
reliquit. Nam hereditas successori querit᷑. dispensatio pau¬
ꝑibꝰ obligat᷑. Uñ ñ immerito qͣntꝰ fuerit hodie quoq ꝑ uocẽ
lectoris paruuli sp̃s sc̃s exp̾sit. Innocens manib inundo cor¬
de. qͥ ñ accepit ĩ uano animã suam. nec fecit ꝓximo suo dolũ.
hec ẽ generatio querentiũ dñm. hic gͦ ⁊ in montẽ dñi ascen¬
det. ⁊ in tab̾naculo dĩ habitabit. qr ingressus sine macula.
Quid uͦ illud recenseam. qͦd supra ipsã qͦq iusticiã pietate ꝓ¬

Expanded text:
cratus a nobis, nihil tamen condendum putavit: non oblitus tamen cratus a nobis, nihil tamen condendum putavit: non oblitus tamen Quo uno satis et divini timoris expressit indicium, et humanae edidit religionis exemplum. Nam quod pauperibus contulit, Deo detulit; quoniam qui largitur pauperi, Deo fenerat : et postulando quod justum est, non exiguum, sed totum reliquit. Haec enim est summa jutitia ejus manet in aeternum . Ergo dispensatores nos, non haeredes reliquit; nam haereditas successori quaeritur, dispensatio pauperibus obligatur. 61. Unde non immerito quantus fuerit, hodie quoque per vocem lectoris parvuli, Spiritus sanctus expressit: Innocens manibus, et mundo corde, qui non accepit in vangeneratio requirentium Deum . Hic ergo et in montem Domini ascendet, et in tabernaculo habitabit Dei; quia ingressus sine macula, Quid vero illud recenseam, quod supra ipsam justitiam pietate p
Abbreviated transcription (Latin):
na &e er pssio designat᷑: maximeq iusticiȩ. Ea eui sibipar¬
los ÷ ouistõ aẽ ft̃ quicqͥd habet quadã sui incleitia dim
rapat᷑ amore cõmuni transfundit in prorximose eti hulut
erita di cultum ładium̃tũ inopũ. Itaq qualis in uniusosha
erit ꝓuincialiũ quib p̃fuit studia docent. qui parentemn
magis fuisse ꝓpͥum quã uidicẽ loquebant᷑. Gracũ pieriecesi¬
tudinis arbittiũ ꝯstante. equi uiris aisceptatorẽ. Int fr̃s aut
qualis fũt heet omne hominũ genꝰ beniuolentia cõplectere¬
tur. indiiusum pat̾moniũ docet. nec distributa aut delibu¬
rat ẜe seseruata hereditas. Et enĩ pietatẽ sibi causam nega¬
uuit esse testandi. Nam hoc q̃ ultimo sermone signauit. ut
quos dilexerat cõmendaret sibi. nec uxoris arbitriũ fuise
ducende. ne afrĩb diuelleret᷑ nec testam̃ti facienoi uolunta¬
temne nr̃m in aliquo arbitriũ lederet᷑. Deniq rorat: obse¬

Expanded text:
ma expressior desideratur, maximeque justitiae. Ea enim sibi parcior foris tota est, et quidquid habet quadam inclementia sui, dum rapitur amore communi, transfundit in proximos. 58. Sed hujerga Dei cultum, vel adjumentum inopum. Itaque qualis in universos fuerit, provincialium, quibus praefuit, studia docent: qui parentem magis fuisse proprium, quam judicem loquebantur: gratum piae necessitudinis arbitrum, constantem aequi juris disceptatorem. 59. Intlicet 1130 omne hominum genus benevolentia complecteretur, indivisum patrimonium docet: nec distributa aut delibata, sed reservata haereditas. Etenim pietatem sibi causam esse negavit testandi. Nam hoc quoque ultimo sermone signavit, cum quos dilexerat, commendaret; sibi nec uxoris arbitrium fuisse ducendae, ne a fratribus divelleretur: nec testamenti faciendi voluntatem, ne nostrum in aliquo arbitrium laederetur. Denique et oratus et obse
Abbreviated transcription (Latin):
es c̃n seificet̾ nomen tuũ. adueniat regnũ tuũ. postulatio.
sartꝰ habe ñ potest. culra ñ regnat. pecatũ ñ regnat si regnat
unrt᷑. regnat pudicicia: regnat deuotio: deinde fiat uolin¬
tas tua sicut in cȩlo ⁊ ĩ t̾ra. panẽ ñm cotidianũ da nob̾ hodis
Hei postulatio maxima ẽ eoꝵ quȩ postulant᷑: Simitte nob debi

Expanded text:
nctificetur nomen tuum. Adveniat regnum tuum . Postulatio, adversarius non potest. Culpa non regnat, peccatum non regnat: sed regnat virtus, regnat pudicitia, regnat devotio. Deinde: Fiat voluntas tua, sicut in coelo et in terra. Panem nostrum quotidianum da nobis hodie . Haec postulatio maxima est eorum quae postulantur. Et dimitte, i
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃i in corde. ita etiã xp̃cin corde. quomodo habes in canticis canticorũ
dicentẽ xp̃m ad eccłam: Pone me ut signaculũ in corde tno. ut
signacusũ in brachiis tuis Gͦ unxit te ds: signauit te xp̃c: Q mͦ.
Quia crucis ipsiꝰ signatꝰ es forma. ad illiꝰ passionẽ: accepisti signa¬
culũ ad illiꝰ similitudinẽ. ut ad ipsiꝰ formã resurgas. ipsiꝰ uiuas
figura. qui peccato crucifixꝰ ẽ: & deo uiuit Et tuus hõ uetus
infonte duiersus. peccato crucifixꝰ ẽ s& deo resurrexit De inde
habes alibi speciale. qͦd te uocauerit ds̃: in baptismate autẽ
quasi specialit̃ ꝯcrucifigeris xp̃o: deinde quasi specialit acci-¬

Expanded text:
sanctus in corde, ita etiam Christus in corde. Quomodo? Habes hoc in Canticis canticorum Christum dicentem ad Ecclesiam: Pone me sicut signaculum in corde tuo, sicut signaQuia crucis ipsius signatus es forma, ab ipsius passione accepisti signaculum atque similitudinem, ut ad ipsius formam resurgas, ipsius vivas figura, qin fonte demersus, peccato crucifixus est, sed Deo resurrexit . 8. Deinde habes alibi speciale, quod te vocaverit Deus, in baptismate autem quasi specialiter concrucifigeris Christo. Deinde quasi specialit
Abbreviated transcription (Latin):
tantũ mͦ tua ꝓcedat oratio: animo totus intende. Intra in reces-¬
sum pectoris tui. totus ingredere: ñ te ꝑfunctorium udeat: cui
tu placere desideras: Uideat qi ex corde oras: ut te excorde oran¬
tẽ dignet᷑ audire. Tu ant̃ cũ oras: intͣ in cubieulũ tuũ habeᷤᷤ
hoc & alibi Ambula ppłs m̃s. int in recessus cuos: abscondẽ¬

Expanded text:
tantummodo tua procedat oratio. Animo totus intende, intra in recestantummodo tua procedat oratio. Animo totus intende, intra in recessum pectoris tui, totus ingredere. Non te perfunctorium videat ille, cui te placere desideras. Videat quia ex corde oras ut te ex corde orantem dignetur audire. 14. Tu autem cum oras, intra in cubiculum tuum. Habes hoc et alibi: Ambula, populus meus, et intra in recessus tuos, claude
Abbreviated transcription (Latin):
S ñ ẽ ꝯtrarium Hoc gͦ absoluamus. deinde quomͦ debeas inci¬
pere orationẽ: guo ordine distingnere: qͥd sub texere: qͥd alliga¬
re: quẽ ad modũ claudere orationẽ: deinde ꝓqͦ orare debeas.
Hȩc omĩa discamus: pͥmo ubi debeas orare: Aliud paulus udet
dicere: aliud dñs: Numqͥd potuit pauluis contͣ xͥ docere p̃cepta
Nonutiq Qua ratione : Quia ñ contrarius: s interpres ẽ xͥ
mitatores inquit mei estote: sic̃ ⁊ ego xp̃i. Quid gͦ: potes
ubiq orare. & in tuo cubieulo semꝑ orare Habes ubiq cubi¬
culũ tuũ & si int̃ gentes :⁊ sunt̃ iudeos positꝰ habes tamen ubiq tuum secre¬
tũm. Cubiculũ tuu: mens tua ẽ. In ppło licet positꝰ: tam̃ ĩ
interiore hoĩe archanũ tuũ secrecũ q conseruas: ⁊̃ u aut̃ cũ oras. int̃
ĩ cubiculũ Bene ait ora: ne sic intres quomͦ iudeus. eui dicit᷑: Bopulꝰ
hic labiis me honorat: cor aut̃ eoꝵ longe ẽ ame: Non gͦ de labiis

Expanded text:
Sed non est contrarium. Hoc ergo absolvamus: deinde quomodo debeas incipere orationem, et quo ordine distinguere, quid subtexere, quid allegare, quemadmodum claudere orationem, deinde pro quo orare debeas: haec omnia dicamus. 12. Primo ubi orare debeas. Aliud Paulus videtur dicere, aliud Dominus. Numquid potnit Paulus contra Christi docere praecepta? Non utique. Qua ratione? Quia non contrarius, sed interpres est Christi: Imitatores, inquit, mei estote, sicut et ego Christi. Quid ergo? Potes ubique orare, et in cubiculo tuo semper orare. Habes ubique cubiculum tuum. Etsi inter gentes, inter Judaeos positus sis; habes tamen ubique tuum secretum. Cubiculum tuum mens tua est. In populo licet positus, tamen in interiore homine arcanum tuum secretumque conservas. 13. Tu autem, cum oras, intra in cubicuhic labiis me honorat, cor autem eorum longe est a me . Non ergo de labiis
Abbreviated transcription (Latin):
furor impsdiat orationẽ tuã. mag̃ placido aecede pechoce
ira: Nunc de disceptatione iudeamus: Plerũq negatiator uenit
de honore. at̃ de cupiditate: & putat qͦs eũ d̃s possit andire.
inquit gr̃a plurimũ ualet: ut uri eiꝰ ꝯuertat᷑ affectus
ꝑ uxoris bonã ꝯuersationẽ: ⁊ ineredulus se ꝯuertat ad gr̃am
xp̃i. Hoc ualec mulieris grauitas & pudicicia. & bona eiꝰ con¬
uersatio. ut urũ suũ uocet ad fidem ⁊ deuotionẽ: qͦd pruden¬
tis uiri sermo frequent᷑ oꝑat᷑ Ergo mulier inquit ñ ĩ ornatu
capilloꝵ. ñ in tortis crinibꝰ ornamentũ suũ habeat: s orationẽ
e corde puro. ubi ẽ absconditꝰ hõ interior. qͥ semꝑ ẽ ad dm̃ lo¬
cuples Habes gͦ inquo sis diues In xp̃o diuitiȩ tuȩ. pudiciciȩ
ciȩ: sic̃ ꝓpħa memorauit: deide ubi debeas inciꝑe: dic mͥ. si
uelis hoĩem rogare. & sic incipias. damͥ. ecce ulud qͦo peto. ñ ne
arrogans uidet᷑ oratio: Et ideo inchoari debet oratio a laude

Expanded text:
furor impediat orationem tuam: sed magis placido accede pectore. 20. Nunc de disceptatione videamus. Plerumque negotiator venit de honore, alter de cupiditate; et putat quod eum Deus possit audire. it, gratia plurimum valet, ut viri ejus convertatur affectus per uxoris suae bonam conversationem, et incredulus se convertat ad gratiam Christi . Hoc valet mulieris gravitas et pudicitia, et ejus bona conversatio, ut virum suum vocet ad fidem et devotionem, quod et prudentis viri sermo frequenter operatur. Ergo mulier, inquit, non in ornatu capillorum, non in tortis crinibus ornamentum suum habeat, sed in oratione ex corde puro; ubi est absconditus cordis homo, qui semper est apud Deum locuples . Habes ergo in quo sis dives. In Christo divitiae tuae pudicitiae sunt tiae, sicut propheta memoravit . 22. Deinde unde debeas incipere. Dic mihi, si velis hominem rogare, et sic incipias: Da mihi, ecce illud quod te peto; nonne arrogans videtur oratio? Et ideo inchoari oratio debet a Dei
Abbreviated transcription (Latin):
In euanglio aut̃ dix̃. Clauso hostio. ora patrẽ tuũ: Quid est
clauso ostio: audi qͦd ostiũ habere debeas: qd debeas claudere
quando oras: Utinã mulieres audirent: Andisti iã. sc̃s ddđ¬
te docuit dicens Pone dñe custodiã ori meo. & ostiũ circũ.¬
oras. noli sermone clamare. nec diffundere orationẽ tiulam
& iactare ꝑ ppłos In secreco tuo ora securus: ut te ĩ secre¬
to possit audire qui om̃ia uidet & audit. Et ora patrẽ tu
Qua ratione aut̃ secrete mag̃ orare debeamus. qͣ cũ uocife.¬
ratione: audi: de ꝯsuetudine hõũi: sumamus exemplum:
mante audire. ⁊ dũ rogit. eiꝰ derogat potestati: Qui aut̃ insi-¬
ientis orat. fidem defert. & confitet᷑ qd d̃ serutator cordis a.
reiũ sit . x orationẽ tuã ante ille audiat. q̃ tuo ore funidit.

Expanded text:
in cubiculum tuum; et clauso ostio, ora Patrem tuum. 15. Quid est clauso ostio? Audi quod ostium habeas, quod debeas claudere, quando oras. 383 Utinam mulieres audirent! Audisti jam; sanctus David docuit te dicens: Pone, Domine, custodiam ori meo, et ostium circuoras, noli sermone clamare, nec diffundere orationem tuam, nec jactare per populos. In secreto tuo ora, securus quod te in secreto possit audire, qui omnia videt, atque audit uqua ratione secreto magis orare debeamus, quam cum vociferatione. Audi: de consuetudine hominum sumamus exemplum. clamantem audire; et cum rogat cum, ejus derogat potestati: qui autem in silentio orat, fidem defert, et confitetur quod Deus scrutator cordis et renis sit , et orationem tuam ante ille audiat, quam tuo ore fundatu
Abbreviated transcription (Latin):
in cęlo ⁊ in t̾ra: panẽ nr̃m cotidianũ da nobis hodie: Sangui-
ne xp̃i pacificata s̃ omia. ł in celo. ł in t̾ra. Sc̃ificatũ ẽ cȩlũ:
deiectus ẽ diabolus: ubi uersat᷑: ubi & homo quẽ ille decepit:
F iat uoluntas tua. hoc ẽ. sit pax in terra quẽ admodũ ⁊ in
cȩlo: Panẽ nr̃m cocidianũ da nob̵ hodie: Memini sermonis
mei: cũ de sacmentis tractarẽ: dixi uob̃. qͦd ante uerba xͥ
qͦs offert᷑: panis dicat᷑: ubi uerba xͥ dȩꝓmpta fuerint.

Expanded text:
odie. Sanguine Christi pacificata sunt omnia, vel in coelo, vel in terra: sanctificatum est coelum, dejectus est diabolus. Ubi versatur? Ubi et homo, quem ille decepit. Fiat voluntas tua, hoc est, sit pax in terra, quemadmodum in coelo. 24. Panem nostrum quotidianum da nobis hodie. Memini sermonis mei cum de sacramentis tractarem . Dixi vobis quod ante verba Christi quod offertur, panis dicatur: ubi Christi ve
Abbreviated transcription (Latin):
rit: qͥd sͥ uult mixtio aquȩ: Rationẽ accipe pͥmũ om̃in figure.
quȩ p̃cessit tempore moysi: Quid habet: Quia cũ sitiret ppłs iude¬
orũ ⁊ murmurarent. qͦo aquã unienire ñ possent: iussit d̾s moysi
ut tangeret petrã de uirga Eetigit petrã: ⁊ petra undã fudit¬
petra Petra aut̃ erat xp̃c: Non ĩ mobilis petra. quȩ ppłm se¬
quebat᷑. Et tubibe: ut te xp̃c sequat᷑ uide mysteriũ. Moyses
petrã & fluit aqua. & bibit ppłs: Tangit gͦ sacerdos. redundat aq̃
in calice: salt inuttã ȩt̾nã: ⁊ bibit ppłs d̃i: qui gramꝰ ꝯsecutus c̃ di¬
dicisti hoc: accipe & aluid: In tempore dñicȩ passionis cũ sabbatum
guis Quare aqua: Quare sanguis: Aqua. ut mundaret: sanguis. ut
redimeret: Quare de latere: Quia unde culpa: inde gr̃a. Culpa per

Expanded text:
it? Quid sibi vult admixtio aquae? Rationem accipe. 3. Primum omnium figura quae ante praecessit tempore Moysi, quid habet? Quia cum sitiret populus Judaeorum, et murmuraret quod aquam invenire non possent, jussit Deus Moysi ut tangeret petram de virga. Tetigit petram, et petra undam petra, petra autem erat Christus . Non immobilis petra, quae populum sequebatur, et tu bibe, ut te Christus sequatur. Vide mysterium Dei: Moyses, petram et fluit aqua, et bibit populus Dei. Tangit ergo sacerdos, redundat aqua in calice, saliet in vitam aeternam: et bibit populus Dei, qui Dei gratiam consecutus dicisti ergo hoc. 4. Accipe et aliud. In tempore Dominicae passionis cum sabbatum guis . Quare aqua? quare sanguis? Aqua, ut emundaret: sanguis, ut redimeret. Quare de latere? Quia unde culpa, inde gratia. Culpa per
Abbreviated transcription (Latin):
bat᷑ ppłs iudeoꝵ ab egẏptiis: int̃clusus erat mari diuino un
ꝑio moyses uirga tetigit aquas. ⁊ se unda diuisit: ñ utiq se¬
cundũ naturȩ suȩ ꝯsuetudinẽ: s scd̾m gr̃am cęlestis imꝑii:
Accipe aliud: Sitiebat ppłs: uenit ad fontẽ: Amarus erat fons
imarus: hoc ẽ. mittauit ꝯsuecudinẽ naturȩ suȩ: accepit
dulcedinẽ gr̃ȩ: Accipe & quartũ exemplum Ceciderat ferrũ
securis in aqm̃: quasi ferrũ. sua ꝯsuetudine dimersũ ẽ: Misit li¬
gnũ helẏseus. statĩ ferrũ eleuatũ ẽ. & aquis suꝑnatauit: utiq
contra ꝯsuetudinẽ ferri: Est enĩ grauior materies: quã aquarũ e

Expanded text:
batur populus Judaeorum ab Aegyptiis, interclusus erat mari: divino imperio virga Moyses tetigit aquas, et se unda divisit; non utique secundum suae naturae consuetudinem, sed secundum gratiam coelestis imperii . Accipe aliud. Sitiebat populus, venit ad fontem: amarus erat fons, erat; hoc est, mutavit consuetudinem naturae suae, accepit dulcedinem gratiae . Accipe et quartum exemplum. Ceciderat ferrum securis in aquas, quasi ferrum sua consuetudine demersum est: misit lignum Elisaeus, statim ferrum elevatum est, et aquis supernatavit : utique contra consuetudinem ferri; est enim materies gravior, quam aquarum es
Abbreviated transcription (Latin):
in medio umbrȩ mortis. ñ timebo mala quoniã tu mecũ
es: uirga tua ⁊ baculus tuiis. ipsa me consolata s̃. uirga imꝑi¬
um. baculus. passio ẽ. hoc ẽ eterna dunitas xp̃i: s. etiã pas¬
sio corporał Ille ereauit: hec redemit: P arasti inc̾spectu meo
mensã. aduersus eos qui tribulant me Impinguasti ĩ oleo ea¬
put meũ. ⁊ poculũ tuũ in ebrians quã p̾clarũ ẽ Uenisti gͦ ad al-¬

Expanded text:
rtis, non timebo mala; quoniam tu mecum es. Virga tua et baculus tuus; ipsa me consolata sunt . Virga imperium, baculus passio est, hoc est, aeterna divinitas Christi, sed etiam passio corporalis: illa creavit, haec redemit. Parasti in conspectu meo mensam adversus 376 eos qui tribulant me. Impinguasti in oleo caput meum; et poculu
Abbreviated transcription (Latin):
S nos in p̃destinatione: illi in nomine. ¶ Optulit gͣ mel.¬
chisedech panẽ ⁊ uinũ. Qs ẽ melchisedech : Sine patre ĩ¬
quit. sine matre. sinc generationis ordine. neq initium
dierũ neq finẽ uitȩ habens Hoc habet ad hebreos epła¬
Sine patre inquit ⁊ sine matre ẽ. Cui similis: filio di Sa¬
cerdos qͦ erat melchisedech Sine matre natꝰ ẽ dĩ filius gene¬
ratione cȩlesti: qr ex solo d̾o patre natꝰ ẽ Et iterũ sine pa¬
tre natꝰ ẽ: quando de uirgine natꝰ ẽ Non enĩ ex uirili se.
ro editus uirginali: similis ꝑ omĩa filio di: Sacerdos e

Expanded text:
sed nos in praedestinatione, illum in nomine. 12. Obtulit ergo Melchisedech panem et vinum. Quis est Melchisedech? Sine patre, inquit, sine matre, sine generationis ordine, neque initium dierum, neque finem vitae habens: hoc habet ad Hebraeos epSine patre, inquit, et sine matre est. Similis cui? Filio Dei. SDei. Sine matre 368 natus est Dei Filius generatione coelesti, quia ex solo Deo Patre natus est: et iterum sine patre natus est, quando natus ex Virgine est; non enim ex virili semiro editus virginali, similis per omnia Filio Dei. Sacerdos quoque
Abbreviated transcription (Latin):
catis. dignã. quȩ ad altare xͥ possit accedere Ed ẽ enĩ altare.
n forma corpors x. Uidit sac̃menta mirabilia. ⁊ ait Esculetur¬
sculet᷑ me ab osculis oris sui. hoc ẽ. osculũ mͥ xp̃c infigat.
Quare: Quia meliora s̃ ubera tua suꝑ iunũ. hoc ẽ. meliores sen-¬
sus: meliora sacmenta suꝑ uinũ. suꝑ illud uinũ. qͣo⁊ si suaui.¬
tatẽ habet. lȩticiã habet. gram habet: tam̃ in illo
lȩticia scłaris: inte aut̃ ẽ iocunditas spũalis Iam tẽ gͦ salo¬
he nos post te: in odorẽ unguentoꝵ tuo currimꝰ uide qͥd di¬
riũ suũ habet: ubi bona libamina: ubi boni odoris mella sua¬
uia: ubi fructus duersi: ubi epulȩ uariȩ: ut plurimis epu¬
corpus xͥ audi iterũ quȩ sãcramenta esꝯsecutꝰ. audi dicen¬
tẽ sc̃m dauid Et ule in spũ hȩc mysteria p̾uidebat ⁊ lȩta¬
bat᷑: & nichil sibi ab eẽ dicebat Quare: Quia qͥ acceꝑit
corpus xͥ: ñ esuriet in ȩternũ Quotiens audisti in uice.¬

Expanded text:
catis, et dignam quae ad altare Christi possit accedere quid est enim altare, nisi forma corporis Christi vidit sacramenta mirabilia, et ait: Osculetur me ab osculis 375 oris sui, hoc est, osculum mihi Christus infigat. 8. Quare? Quia meliora ubera tua super vinum ; hoc est, meliores sensus, meliora sacramenta tua super vinum. Super illud vinum, quod etsi suavitatem habet, laetitiam habet, gratiam habet; tamen in illo laetitia saecularis, in te autem jucunditas est spiritalis. Jam tunc ergo Salohe nos, post odorem unguentorum tuorum curremus . Vide quid di et in cellarium suum, habet. Ubi bona libamina, ubi boni odores, ubi mella suavia, ubi fructus diversi, ubi epulae variae; ut plurimis epunta es consecutus. Audi dicentem sanctum David; et ille in Spiritu haec mysteria praevidebat, et laetabatur, et nihil sibi abesse dicebat. Quare? Quia qui acceperit corpus Christi, non esuriet in aeternum. 13. Quoties audisti vice
Abbreviated transcription (Latin):
cet᷑ nom̃ tuũ. & reliq̃: usq s libera nos amalo. A meN¬
¶ Uide quã breuis oratio: & om̃iũ plena uitutũ. Erimꝰ sermo. qn.¬
cȩ ẽ g̃e. O homo. faciẽ tuã ñ audebas ad cȩlũ attollere: ocu¬
los tuos in terrã dirigebas: ⁊ subito accepisti grãm xp̃i. Omnia
Ñ gͦ hic arrogantia ẽs fides. Predicare quod acceꝑis: non ẽ suꝑbia: sed
deuotio. Ergo actolle oculos ad patrẽ. qui te ꝑlauacrũ genuit. ad patrẽ qͥ
te ꝑfiliũ redemit. ⁊ dic pat̃ nr̃ Bona p̾sũptio. s moderata.

Expanded text:
ibera nos a malo. ibera nos a malo. Vides quam brevis oratio, et omnium plena virtutum? Primus sermo, quantae gratiae? O homo, faciem tuam non audebas ad coelum attollere, oculos tuos in terram dirigebas; et subito accepisti gratiam Christi, ogo hic arrogantia est, sed fides: praedicare quod acceperis, non est superbia, sed devotio. Ergo attolle oculos ad Patrem, qui te per lavacrum genuit, ad Patrem qui per Filium te redemit, et dic, Pater noster. Bona praesumptio, sed moderata.