comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uursum terrenis iupiditatib imm̾gi. cũ magna tura crigere muros. negli¬
gere mores. Sub p̃textit quoq ꝯmunis utilitatis. u̾ba uend̾e diuitib.⁊ ma¬
tronis salutationes s ⁊ contra sin imꝑatoris edictũ: ꝯcupiscere aliena. et
sua cũ lite repetere. ñ audic̃tes apłm. ex p̾cepto regis tubitinãtem. Noc ip̃m
inquit delictum t̃ in uobis: ꝙ tãm habetis. qͣre ñ magis fraude patimu¬

Expanded text:
us terrenis immergi: cum magna cura erigere muros, et negligere mores: sub praetextu quoque communis utilitatis, verba vendere divitibus, et matronis salutationes: sed et contra Imperatoris sui edictum concupiscere aliena, et sua cum lite repetere; non audientes apostolum ex imperio Regis tubicinantem: Hoc ipsum, inquit, delictum est in vobis, quod causas habetis. Quare non magis fraudem patimi
Abbreviated transcription (Latin):
regorus. Sic̃ aurarũ flatui. in altũ dtpula ⁊ transitu huius uite. ix¬
empitur. S casit ꝯcito nd iura reuocatur. Sic̃ ad nubila funius atcollitur
S repẽte in nichilũ tumescẽdo dissipa tui: sic̃ ab infiniis nebula dempsescẽd se eri¬
gue s erortus hanc solis raduis. ac si ñ fuit: abstergit. Sic̃ in herbarũ saꝑficiẽ. Noc¬
turii roris humor asꝑgit᷑: s diurm luminis subito calore ficcatur Sicut spumo¬
e teparũ bulle. inchoantib pluuiis exiccate ab intimis tertarũ ꝑ deutis¬

Expanded text:
. Sic aurarum flatu in altum stipula rapitur, sed casu concito ad ima revocatur. Sic ad nubila fumus attollitur, sed repente in nihilum tumescendo dissipatur. Sic ab infimis nebula densescendo se erigit; sed exortus hanc solis radius, ac si non fuerit, abstergit. Sic in herbarum superficie nocturnis horis humor aspergitur, sed diurni luminis subito calore siccatur. Sic spumosae aquarum bullae inchoantibus pluviis excitatae ab intimis certatim
Abbreviated transcription (Latin):
anit. duites ñ palpent: s terreant. paupes ñ grauent: si foueant. muas pͥntipũ ñ
paueant s ꝯtẽpnant. q ñ cũ tuiba uitrent: nec cũ ira exeant. qͥ eccl̃ias ñ fpolient:
ꝑ emdeitt qui marsupia ñ gharaiant: s corda reficianit. fame ꝓuideãt sue. ñ m¬

Expanded text:
ant: divites non palpent, sed terreant: pauperes non gravent, sed foveant: minas principum non ant: divites non palpent, sed terreant: pauperes non gravent, sed foveant: minas principum non paveant, sed contemnant. Qui non cum turba intrent, nec cum ira exeant: qui ecclesias non spolient, sed emendent. Qui marsupia non exhauriant, sed corda reficiant et crimina
Abbreviated transcription (Latin):
daut s netessitates qͥ stent uirilit᷑ ꝓ asflictis. ⁊ uidicent in equitate ꝓ mansuctis ter¬
re. qͥ sint ꝯpositi do mores. ꝓbat ad sc̃imonm̃ parati ad obedr̃am. ñasueti ad prt̾iam.
subiecti ad disciplina. tigioi ad cẽsutam. catholiti ad fidẽ. fideles ad dispẽsationẽ. ꝯcordes
ad pacẽ. ꝯ formes ad unitatẽ qͥ sint in uiditio recti in ꝯfilio ꝓuidi inuibendo distreti
in disponẽdo uidustrii. in agẽdo strenui. in loquẽdo modesti ĩ adu̾sitate securi ĩ¬
ꝓsꝑitate deuoti. in ⁊ elo sobri. in misid̾ia ñ remissi. ĩ ocio ñ ociosi. in hospitioñ dis.
qͥ quod u̾etunde extusant: obstinatius ñ recusent. qͥ post aurũ nussi ñ eant. qui¬
questũ legasionẽ ñ estiment. nͥ requirant datũ s fructũ. qͥ se regib iohem exibe¬
aut. egyptiis moysen. fornicãtib phẏnees helyam ydolatris helyscũ auaris. pe¬
trũ ñitientib. priulũ blasphemãtib. negotiantib xp̃m. qͥ uulgus ñ sꝑnant: s doce¬

Expanded text:
dant, sed necessitates; qui stent viriliter pro afflictis et iudicent in equitate pro mansuetis terre; qui sint compositi ad mores, probati ad sanctimoniam, parati ad obedienciam, mansueti ad pacienciam, subiecti ad disciplinam, rigidi ad censuram, catholici ad fidem, fideles ad dispensacionem, concordes ad pacem, conformes ad unitatem; qui sint in iudicio recti, in consilio providi, in iubendo discreti, in disponendo industrii, in ageprosperitate devoti, in zelo sobrii, in misericordia non remissi, in otio non otiosi, in hospitio non disQui quod verecunde excusant, obstinatius non recusent. Qui missi, post aurum non eant, quaestum legationem non aestiment, nec requirant datum, sed fructum. Qui regibus Joannem exhibeant, Aegyptiis Moysen, fornicantibus Phinees, Eliam idololatris, Elisaeum avaris, Petrum mentientibus, Paulum blasphemantibus, negotiantibus Christum. Qui vulgus non spernant, sed doce
Abbreviated transcription (Latin):
stipula rapitur. s casu ꝯcito. ad inia reuocat᷑. Sic ad nubila fumꝰ attollitur. s repẽte in
nichilũ tumescendo. dissipatur. Sic ab infimis nebula dẽpsescẽdo se crigit. s exort᷑
hanc solis raduis. ac si ñ fui̾t: cibstergit. Sic in herbaꝵ suꝑficiẽ. nocturni rous humor
asꝑgitur. s diurmi luminis subito calore siccatur. Sic spumose aquar bulle. incho¬
antib pluuiis extitate. ab intimis certati ꝓdeũt. s eo celeriꝰ dirupte deꝑeunt: quo inflate
altiꝰ extẽduntur. Cumq crescũt ut appareant. crescẽdo ꝑagunt. ne subsistant. Hec st̃ u̾ba grcg̾¬

Expanded text:
stipula rapitur, sed casu concito ad ima revocatur. Sic ad nubila fumus attollitur, sed repente in nihilum tumescendo dissipatur. Sic ab infimis nebula densescendo se erigit; sed exortus hanc solis radius, ac si non fuerit, abstergit. Sic in herbarum superficie nocturni roris humor aspergitur, sed diurni luminis subito calore siccatur. Sic spumosae aquarum bullae inchoantibus pluviis excitatae, ab intimis certatim prodeunt; sed eo celerius diruptae depereunt, quo inflatae altius extenduntur. Cumque excrescunt ut appareant, crescendo peragunt ne subsistant. De iniquis ig
Abbreviated transcription (Latin):
imitandi. Imitandꝰ est eni corueli fide ⁊ ope sclarib: paulus uita ⁊doe¬
na doctorib: maurus hũilitate ⁊ obedientia claustralib. Qd̾ enĩ aqͣ cal
cabilem se maius p̾buit: uͥtꝰ obedientie. ⁊ magist᷑ nu̾tum fuit. Qd̾ u̾tu¬
tem iuracłi magist᷑ ascͥpsit: hu̾ilicatis offi̾um doc uit. Afferunt ⁊ alii alid̾
pisces. Affert̃ enĩ pisces demari iacobꝰ ⁊ andreas: de flumine thodias: de
ꝑꝯfessionẽ eccłta p̾ccoris eiciendo. Nõ isti carẽt sale: quo pisces sues asꝑgãt.
ht eiũ todias mat̾alẽ : xp̾e misticũ: uitꝰ moralẽ. Tobias gͥ ñ caret sale mat̾i
doceatur: Affert ⁊ honoratꝰ piscẽ demonte: exemplũ uidelie sccietatis ⁊ absti¬
nentie. Asffert ⁊ moyses diu̾sas fc̾ułoꝵ spĩes: mel .s. depetͣ: oleumq desaxo¬

Expanded text:
imitandi. Imitandus est enim Cornelius fide et opere saecularibus, Paulus vita et docimitandi. Imitandus est enim Cornelius fide et opere saecularibus, Paulus vita et doctrina doctoribus, Maurus humilitate et obedientbuit, virtus obedientiae, et magistri meritum fuit. Quod virtutem miraculi magistro ascripsit humilitatis officium docuit. Afferunt et alii alios pisces. Afferunt enim pisces de mari Jacobus et Andreas, de flumine Tobias, de fessionem occulta pectoris ejiciendo. Non carent isti sale, quo pisces suos aspergant, habet enim Tobias materialem, Christus mysticum, justus moralem. Tobias igitur non caret sale materidoceatur. Affert et Honoratus piscem de monte, exemplum scilicet sobrietatis et abstinentiae. Affert et Moyses diversas ferculorum species, mel scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
loth uͦ declinatio intptat᷑. Est aũ reqͥes mentis. ⁊ ẽ reqͥes carnis. Qͥ quer̃ reqͥem
carnis. inheb̾ant᷑ uno aqͣ mixtũ: qͥ uͦ reqͥem mñtis uino passo. Apponit paulus
olera: tͤs pueri legumina ministͣnt. Paulus infirrais olera: tres pueri uͦ ꝑ
sue uaccã apponit. ilgnꝰ obmnutescẽs coram tondentẽ. xp̃c ẽ huimił inpassiõẽ:
nos pacientes int̾dulatõe. Ares adh̾ens int̾ uepres cornib. xp̃e incruce ma¬
nibus. no otedientie oꝑib: Aries p̃cedens gͥgem. xp̾c uita plebem: p̾lati exẽplo
tes. ⁊simplices sic̃ columte: ne sit nubes sñ pluuia: serpens sñ pdentia :
columba sñ simplicitate: s careat columba felle. serpẽs ueneno. nubes sicci¬
tate. ut sit simplicitas iꝰti sñ amaritudine: p̾dentia sñ malignitate: doctͥ¬
na sn̾ uanitate. pꝰ cariũ fereula. tͤ pisciũ diu̾sitates apponunt᷑: s. pisces
de stagno maurꝰ Apponut gͥ petrꝰ admensata corneliũ: ananias paulũ : bñde̾s

Expanded text:
mentis, et requies carnis. Qui quaerunt requiem carnis, inebriantur vino aqua misto; qui vero requiem mentis, vino passo. Apponit Paulus olera , tres pueri legumina ministrant . Paulus infirmis per olera, tres pueri vero per sue vaccam apponit. Agnus obtumescens coram tondentenos patientes in tribulatione. Aries adhaerens inter vepres cornibus, Christus in cruce manibus, nos obedientiae operibus. Aries praecedens gregem, Christus vita plebem, praelati exemplo tes, et simplices sicut columbae , ne sit nubes sine pluvia, serpens sine prudentia, columba sine simplicitate: sed careat columba felle, serpens veneno, nubes siccitate, ut sit simplicitas justi sine amaritudine, prudentia sine malignitate, doctrina sine vanitate. Post carnium fercula tres piscium diversitates opponuntur, scilicet pisces de stagno Maurus. Apponit igitur Petrus ad mensam Cornelium , Ananias Paulum, Benedictu
Abbreviated transcription (Latin):
adobliuonẽ m̃tis: ñ iacet ingͣlato dissolutõis. iuoluptate uidelicet
dissolute carnie. hõ siqͥdẽ int̾ior inductus nestidꝰ egͥcdit᷑: qñ ꝑ plateas ciui¬
tatum scłarium meditando delectatur. Ad hoc forsitã ꝑtinet. ꝙ scͥptura
sacͣ q̾sdam dormire dic̃ inpulu̾e. qͦsdam ing̾mio młieris: qͦsclan ĩ gͣbato:
qͦsdã incarce̾. Iob inpulu̾e̾: sanson ingͥmio młris: pettꝰ inꝓfundo car¬
cuis: paralitieꝰ ingͣbato iacnisse referuntur. Ait eñ bt̾s iob. Ecce ns
mñ tem citiꝰ en̾uat : ꝙͣ eũ aliqͥs ad luxirlã affectũ cordis meliniat. Petĩ
litant. q cent᷑ uirnites semꝑ uitia pugnant. Ealiticus siqͥdẽ iacet in

Expanded text:
ad oblivionem mentis, nec jacet in grabbato dissolutionis, in voluptate videlicet dissolutae carnis. Homo siquidem interior indutus vestibus egreditur, quando per plateas civitatem saecularium meditando delectatur. Ad hoc forsitan pertinet, quod Scriptura sacra quosdam dormire dicit in pulvere, quosdam in gremio mulieris, quosdam in grabbato, quosdam in carcere: Job in pulvere , Samson inceris . Paralyticus in grabbato jacuisse refertur . Ait enim beatus Job: Ecce nunc mentem citius enervat, quam cum aliquis ad luxuriam affectum cordis inclinat. Petrus litant, quia contra virtutes semper vitia
Abbreviated transcription (Latin):
eiest mñtis tͣnqͥllitas nuncupai. amme. dormitorium ꝑsimili¬
tudinem mincupan: inqͣ ponit᷑ lectꝰ ꝯscĩe. subst̾nit᷑ fenum
ptationũ: ꝯpone lectum ꝯscĩe: ne mens incõposita cesset aqͥe.¬
te: Subst̾rie fenum caris: ut aĩalitas subiaceat rõni m̃tis:
cõpisce t̾pam uitioꝵ ͥ ne impediant qͥ escentis somnũ. Ordo

Expanded text:
dormitorium per similitudinem nuncupari, in qua ponitur lectus conscientiae, substernitur fenum ntationum; compone lectum conscientiae, ne mens incomposita cessat a quiete. Substerne fenum carnis, ut animalitas subjaceat rationi mentis; compesce turbam
Abbreviated transcription (Latin):
młierem sornicariã: qͥ fugit luxi̾am. Uenit inbersatee uida. t̾ram ꝯfessionis d ipu¬
eror sues i dimutit. qͥ pueriles actꝰ deserens. aduiriles asceudit: ꝑgit in desertun.
uia unꝰ diei. q̃ seruata uutate ꝯmuins uite. mundanis renũcians sp̃alia
q̃nit. Subt̾ unã iunipũ sedet: qͥ nolens aculeo pc̃ei sustinet. Uñ apłs. Condelee¬
bor legidi. scd̾m int̾iorem hominẽ: uideo aũ aliã legẽ inmenabͥs mĩs repugnã¬
tem logim̃tis mee. ꝓiecitq se ⁊ obdormiuit: cũ ab amore suꝑni luminis deficiens
infomite pcc̃i ꝙͣ sub umbͣ iuniꝑi reqͥoscit: abangło exeitatꝰ: qñ alermone d̃ĩ qui
media nocte aregalid sedib uenit sc̾itat᷑. Et ecce adcap̃ eiꝰ succm̾ieus panis. s apud
Surrexit ⁊ comedit: trursũ obdormiuit: nõ murabͣ iumꝑi ut pꝰ s manore mis¬

Expanded text:
ornicariam, qui fugit luxuriam. Venit in Bersabaee Juda terram confessionis, et puerum suum ibi dimisit, qui pueriles actus deserens, ad viriles ascendit; pergit in desertum viam unius diei, qui servata unitate communis vitae mundanis renuntians, spiritualia quaerit. Subter unam juniperum sedet, qui, nolens aculeos peccati sustinet. Unde Apostolus: Condelector legi Dei secundum interiorem hominem, video autem aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae . Projecitque se, et obdormivit, cum ab amore superni hominis deficiens, in fomite peccati quasi sub umbra juniperi requiescit. Ab angelo excitatur quando a sermone Dei qui media nocte a regalibus sedibus venit suscitatur. Et ecce ad caput ejus subcinericius panis. Caput Surrexit, et comedit, et rursum obdormivit, non in umbra juniperi ut prius, sed i
Abbreviated transcription (Latin):
turaꝵ admemoriã delictoꝵ. qͣi adomo intorticũ ⁊ aoꝯemoria delictoꝵ. ad cõpaᷤᷤ¬
sionẽ ꝓximoꝵ. qi aporticu in uicũ: aꝯpassione ꝓximoꝵ.adagendã cam eoꝵ
laboramꝰ: tim̃tes ne p̃mia iꝰtoꝵ amittamꝰ. In memoria delictoꝵ laborantes
gemimꝰ: ne ꝯdẽpnati simꝰ. Incõpassione uͦ ꝓximoꝵ: labor ẽ cordis. Inagẽda
cura coꝵ: labor oꝑonis. Inuno monem᷑ ÷ inalio docemꝰ᷑: int̾eio mouemur:
inqͣrto memur. Monet scͥpt᷑a qͥd ag̾e debeamꝰ : docer memoria delicti ut peni¬
teamus ⁊ moueniur ꝯpassione ut diligamꝰ: ꝑ opꝰ uͦ bonũ mem᷑. ut nob̾ qͥ alue
tre. S sic̾ sol pꝰ pluuiã clarior sͨgit nsic xp̃o post irrigatẽe lacmaꝵ bengnior
apparet. extendens radios sue cognitõis : illuminãs corda u̾bo ꝯsolatõis. Exie¬
rat maria magdalene ad sepuicrũ. qͣ inortũ. ut plantaret irigaret: in¬
uenit eũ q̃ dat int̾mentũ. ⁊ audit. Młr qͥd ploras: Qm q̃ris : Ecce pꝰ pluiã

Expanded text:
turarum ad memoriam delictorum, quasi a domo in porticum; a memoria delictorum ad compassionem proximorum, quasi a porticu in vicum; a compassione proximorum ad agendam curam eorum, laboramus, timentes ne praemia justorum amittamus; in memoria delictorum lagemimus, ne condemnati simus; in compassione proximorum, labor est cordis; in agenda cura eorum, labor est operis. In uno monemur, in alio docemur, in tertio movemur, in quarto meremur. Monet Scriptura quid agere debeamus; docet memoria delicti, ut poeniteamus; movemur compassione, ut diligamus. Per opus vero bonum meremur, ut nobis qui aliis Sed, sicut sol post pluviam clarior fulget: sic Christus post irrigationem lacrymarum benignior apparet, extendens radios suae cognitionis et illuminans corda verbo consolationis. Exierat Maria Madalene ad sepulcrum quasi in hortum, ut plantaret et irrigaret; invenit eum qui dat incrementum, et audit: Mulier, quid ploras? Quem quaeris? Ecce post pluviam
Abbreviated transcription (Latin):
demonstrabit: ut sit pax inoꝑe. ñ more. Lingͣ q̃nq pacẽ p̾oieait: s sepiꝰ turbat.
sũ aũ habiiꝰ. cor. ⁊ ingͣ ꝯxordant: pacem seruant. U uͦ lingͣ tlissoluta disctit: pa¬
cem soluit: Ads ꝑtin̾e̾ moralit᷑ uidet᷑. ꝙ cũ tͥb dan possessionẽ sͥ q̃reret ut inea ha¬
bitarer. usq adillũ etũ diẽ int̾ cet̾as tͥb fortẽ ñ accepat: uenerũt adsiliis dan ad
domum miche: ⁊ inuener̃ i ephoth. ⁊ scultile. atq ꝯflatile. Dan int̾pr̃ uditium.
Iustꝰ enĩ iniuditio acensator ẽ sui. Filii dan q̃rentes sͥ sortẽ h̾editatis: designant
qͣsolam de selo ꝓuidentes ÷ adhabitandũ domũ ꝯu̾sionis. Inueniũt gͥ iͥ q̃nq ep hod.

Expanded text:
sit pax in opere non in ore. Lingua quandoque pacem praedicat, sed saepius turbat. Cum autem habitus, cor et lingua concordant, pacem servant. Ubi vero lingua dissoluta discurrit, pacem solvit. Ad hoc pertinere moraliter videtur, quod cum tribus Dan possessionem sibi quaereret, ut in ea habitaret usque ad illum enim diem inter caeteras tribus sortem non acceperat venerunt de filiis Dan ad domum Michae, et inverunt ibi ephod, et sculptile, atque conflatile . Dan interpretatur judicium. Justus enim in initio accusator est sui . Filii Dan quaerentes sibi sortem haereditatis, designant quosdam de saeculo providentes sibi ab habitandum domum conversionis
Abbreviated transcription (Latin):
min sẽcet tr̃ scani nouifsumũ eligat looũ: ut audiat amice ascende suꝑiꝰ.
tiẽ cũ ederre descendat: iaudiat: da huc locũ. Qͥ hũilitatẽ seqͥt᷑ ad suꝑiora uoca¬
tocomor deuinea sorech. ñ de fudurtanis gomorre: ut it̾ uta̾ sua ꝯportet myrre
cacuioꝵ i de maeti odoo recipia spicat. qͥ messoꝵ man̾ibꝰ effug̾ant. Deuineiz engade¬
cendunt agri n̾ouesii. Infonte eteni ꝯpuntõis. adlutint᷑ sordee camor: ablutar
unum toninol ntanta soreth uinum optimũ: illo ineb̾antur cari. isto katu. Ill

Expanded text:
 super scamnum, novissimum eligat locum, ut audiat: Amice, ascende superius , ne cum rubore descendat et audiat: Da huic locum . Qui humilitatem sequitur, ad superiora vocaSodomorum; de vinea Sorec, non de suburbanis Gomorrhae: ut inter ubera sua comportet myrrhae fasciculos, ut in agro Boos recipiat spicas, quae messorum manus effugerant . De vineis Engadcendunt agni novelli. In fonte etenim compunctionis abluuntur sordes carnis, abluitur inum bonum, ex, vineis Soreth vinum optimum; illo inebrian
Abbreviated transcription (Latin):
tium: ꝯmouent᷑ cine̾s. qr cito tͣuant᷑ leuioras: crescit flãma. dũ succendit᷑
ira: uolant scintille .i. u̾ba discordie. Sic cũ acron feciss tiitulim ꝯflatilẽ.
afiliis ifrł pecũt inaures. Inaures s̃ rumores: q sic̾ inauris imponit᷑ curr: sic
rumor auditui. Ex his gͥ ꝓcedit uitulꝰ petulantie: qͥ si p̾cedat. aufert anb̾ rec¬
titudinẽ uie. Nõ enĩ gͣuit̾ incedit : s ludendo discurrit. Cũ gͥ aliqͥ de scło ad
domũ religionis ueniũt.⁊ ħ inueniñt: ddomum miche se reꝑꝑisse credutit.

Expanded text:
oventur cineres, quia cito turbantur leviores, crescit flamma dum succenditur ira, volant scintillae, id est, verba discordiae. Sic Aaron, ut faciat vitulum conflatilem, a filiis Israel petiit inaures . Inaures sunt rumores; quia, sicut inauris imponitur auri, sic rumor auditui. Ex his igitur procedit vitulus petulantiae, qui si praecedat, aufert a nobis rectitudinem viae. Non enim graviter incedit, sed ludendo discurrit. Cum igitur aliqui de saeculo ad domum religionis veniunt, et haec inveniunt, domum Michae se reperisse cred
Abbreviated transcription (Latin):
bitatõem amiserat. dorsum. P lantau̾at maria ꝑamorẽ: s de fructu resur¬
rectõis dubitabat. pp̃r resurrectõis dilatõem.Dũ aũ cegnoscit xp̃m: colligit
fructũ. Q d .ii. ꝓdeẽt semẽ ꝯceptõĩs ⁊ qͥd flos natiuitatis ͥ qͥd matitas passiõis
q̃ st̾ilis erat. fructũ ferat: ut cophinũ st̾coris mutat: i. ut memoriã pcc̃i ferẽ¬
tem redent. Intͣt ñ uineã. ut c̾cũfodiat eã : ut succidat sarmenta .i. suꝑflui¬
tatis merem̃ta: ut ꝙ luxuriat ĩpalmitib. abundet infructib. Uñ incãti¬
cis canticoꝵ d̾. Neni dilecte mi: ⁊ eg̃diamꝰ in agrũ: ꝯmoremꝰ in uiͥ mane
Egrediamꝰ inqͥt inagrũ. E g̾dit᷑ aũus acõtẽplatõe. ad sui cͥcũ secto̾em:
eplit᷑ ac̃a sui adagendã c̃am ꝓxim: ut ꝯsoletur pusillanimes: corripiat ĩ¬

Expanded text:
dubitationem miserat deorsum. Plantaverat Maria per amorem, sed de fructu resurrectionis dubitabat propter resurrectionis dilationem. Cum autem cognoscit Christum, colligit fructum. Quid enim prodesset semen corruptionis, quid flos nativitatis, quid maturitas passionis, phinum stercoris mittat, id est, ut memoriam peccati fetentem reddat. Intrat et in vineam, ut circumfodiat eam, ut succidat sarmenta, id est, superfluitatis incrementa, ut quod luxuriat in palmitibus, redundet in fructibus. Unde in Canticis canticorum: Veni, dilecte mi, egrediamur in agrum, commoremur in villis, mane Egrediamur, inquit, in agrum. Egreditur animus a contemplatione ad sui circumspectionem, greditur a cura sui ad agendam curam proximi, ut consoletur pusillanimes, corripiat in
Abbreviated transcription (Latin):
colł .u. appłłatore ã cessante cũ unus
mensis suꝑest ex biemuo licet nictori
ing̾di ut querat᷑ reus quo siue iuẽto
sine ñ. suas afferat collegatõnes ut
uł confirme f uł rescindat᷑ snĩa omñ
casu absente ĩ expensis condempnãto

Expanded text:
 1. Appellatore cessante, quum unus mensis superest ex biennio, licet victori ingredi ut reus quaeratur, quo sive invento sive non, suas afferat allegationes, et vel confirmetur vel rescindatur sententia, omni casu absente impensis condemnando
Abbreviated transcription (Latin):
quit᷑. facit ṅ ninua remissio consa¬
dignitatis acquiri. hinc passimmim̃¬
osa pluralitas. tm hiis locis uͥ soliᵈo
ẽ taliũ reꝑitur dum parochias extẽ¬
di capiunt. aut quib aᵈ prãre ñ posst̃

Expanded text:
it. Facit hoc nimia remissio consadignitatis acquiri. Hinc passim numerosa popularitas, etiam in his locis ubi solitudo est, talium reperitur, dum parochias extendi cupiunt, aut quibus aliud praestare non possunt,
Abbreviated transcription (Latin):
de late̾ dormiontis ate qui crat forma
futari assũpta ẽ costa te qͣ forͣta ẽ eua.
ita dormunt ip̃c sompno mortis ut te
lat̾e tormientis de quo ꝑ fluxenint sangͥs
⁊ aqͣ que sunt nr̃e recemptõnis sacͣmenta

Expanded text:
t forma futuri, assumpta est costa, de qua formata est Eva, ita dormivit Christus somno mortis, ut de latere dormientis, de quo profluxerunt sanguis et aqua, quae sunt nostrae redemptionis sacramenta,
Abbreviated transcription (Latin):
ceni dm̃r qui nͨ nouũ nes uotus retipi¬
unt te st am̃tũ qui ñ se ab agar antilla
abrale de qua eox fuit origo a gare¬
nos uocari se uolunt. s pocuil a sarra
uxore eurs ⁊ libera se sairacenos uotau̾¬
unt. Sunt tñ int̾ sarratenos quidam
qui receꝑunt quinz libros moysi. s ꝓ¬
phas respuerunt hn dñr samaritam¬

Expanded text:
ceni dicuntur qui nec novum nec vetus recipiunt testamentum; qui non se ab Agar ancilla Abrahe, de qua eorum fuit origo, agarenos vocari volunt, sed potius a Sara eius uxore et libera, se sarracenos appellaverunt. Sunt tamen inter sarracenos quidam qui receperunt V libros Moysi, sed prophetas respuerunt. Hi dicuntur samarita
Abbreviated transcription (Latin):
ditur in g̾ssus in domũ uñ ⁊ hic di. Si ostium eit̃ ⁊ pigamus illd̾.
tabłis cẽdrinis. Beata uirgo ostium meccĩa que malignis obsistit
spiritib ne ad deuotos sũos intrent ⁊ aggxdant sicut uolunt ihoc
ostuimi tot tabłis est epactum.a scã triuitate quot in ipã sunt inrtu¬
tes ⁊ puilegia dignitatũ. Et hec tabłe eedrine dn̾r. Q imputribles
Tunt ⁊ edorifere ⁊ ꝑ humslitatẽ in ꝓfundũ radieate creuerunt in mensũ

Expanded text:
ditur ingressus in domum. Unde et hic dicitur: Si ostium est, compingamus illud tabulis cedrinis. Beata virgo ostium est in Ecclesia, quae malignis obsistit spiritibus, ne ad devotos suos intrent et accedant sicut volunt, et hoc ostium tot tabulis est compactum a sancta Trinitate, quot in ea sunt virtutes et privilegia dignitatum. Et hae tabulae cedrinae dicuntur, quia imputribiles sunt, et odorificae, et per humilitatem in profundum radicat
Abbreviated transcription (Latin):
magrimĩ .i. uisitemus illos am sunt magro ⁊ uomere p̾dicationis
humanoꝵ coꝵdiũ t̾ram seindunt. uem dilecte mi ꝯmorenuim in uillis.
tacientes mansiones aput illos qui hĩtantes in illos in uũ ꝑdilectionẽ
uno iure uiunt. Surg quius mane aduineas plantandas in fide. uidea¬
mus si floruit uinea ꝓ bom operis exordi. si flores fruetus partu¬
riant. ꝓ boni exordii ⁊ plementũ uideamus si floruerunt mala puni¬
ca. quoꝵ flos rubens desideriũ imitandi passionẽ diũcã demonstrat
iuiris fidelib ami ꝑ illas arbores designantur. ⁊ subdit dñã. ibi dabo
tibi ub̾a miea: nt gustes int̾ pslatõnes mẽas ꝓe eclia aue ꝑcedunt de ubi¬
uns meis ꝑ que sippra diximus eius pietatem ⁊ mĩam de signari ⁊ in hoc

Expanded text:
in agrum, visitemus illos qui sunt in agro, et vomere praedicationis humanorum cordium terram scindunt. Veni, dilecte mi, commoremur in villis, facientes mansionem apud illos, qui habitantes in unum per dilectionem, uno jure vivunt. Surgamus mane ad vineas plantandas in fide, videamus si vinea floruit, per boni operis exordium, si flores fructus parturiunt per boni exordii complementum, videamus si floruerunt mala punica, quorum flos ruber desiderium imitandi passionem Dominicam demonstratur in viris fidelibus, qui per illas arbores designantur. Et subdit domina: Ibi dabo tibi ubera mea, ut gustes interpellationes meas pro Ecclesia, quae procedunt de uberibus meis, per quae supra diximus ipsius pietatem et miseric
Abbreviated transcription (Latin):
opere caruali tornatili uelii crater cireueissus est eius umbilicus
itus ⁊ ext̾uis ab om̃i ⁊ temptatione ext̾iori ⁊ mñt̾iori. nec indiget
poeulis. iste crater auib ille potetui aui clam at meruce sifio
si de hoc cratere potauit uinũ ⁊ lac Nram cum lacte candoris uigi¬
nalis mortificationẽ carins ꝓprie aue auft̾um saporem ħt. ut uesni¬
ni ⁊ nurtam in uenit ut d̾ilectaretur ꝑit̾ in utroq. Alit̾ umbili

Expanded text:
li, velut crater, circumcisus erat ejus umbilicus, interius et exterius, ab omni tentatione interiori et exteriori. Nec indiget poculis iste crater, quibus ille potetur qui clamat in cruce: « Sitio. » Sed de hoc cratere potavit vinum et lac, nam cum lacte candoris virginalis, mortificationem carnis propriae, quae austerum saporem habet, in vinum commistam invenit, ut delectaretur
Abbreviated transcription (Latin):
menta uł oum doctores int̾rogauit qui erant uberi sygagoge luc̃.
.II. Quis inꝙͣ mͥdet ut inueniam solũ te foris ⁊ de oscłerte Inue¬
mre desidetnt eum solum. in diuina uidelic natura in qua solus
lum eum ⁊gno scat in carurs ergastulo: s ut in in mensitate de¬
tatis in uanat q̃ nullo ⁊ oluditur t̾mino. ⁊ omnĩa etinens. ⁊ conolubit

Expanded text:
menta, cum doctores interrogabat qui erant ubera Synagogae. Quis, inquam, mihi det ut inveniam te solum foris, et deosculer te? Invenire desiderat eum solum, in divina videlicet natura, in qua solus  solum eum cognoscat in carnis ergastulo, sed ut immensitatem deitatis inveniat, quae nullo concluditur termino, et omnia continet et concludit,
Abbreviated transcription (Latin):
chroñ. sũ ꝑ quod deferetur ad nociciã hõim cum ĩ carnacõm sus b̾am
uirginẽ preparauit : Ieandem sibi matrẽ fecit hoc a̾ fercłm feat deli¬
fecit argenteas Iu colũpnis ꝯsistit fortitudo fercłi. Colũpne a̾ iste qs
ce sonat. Ffulget. candet. ⁊ p̾co ualet. Igitur ꝑ quatuorid lũpui at¬
genteas designant᷑ ĩ matto dm̃ dulcis sonus orõnis. in precib ad dt̃o It¬

Expanded text:
thronum, per quod defertur ad notitiam hominum, cum incarnationi suae beatam Virginem praeparavit, et eamdem sibi matrem fecit. Hoc autem ferculum fecit de lifecit argenteas, in columnis consistit fortitudo ferculi, columnae autem istalce sonat, fulget, candet, et pretio valet. Igitur per quatuor columnas argenteas designantur in matre Domini dulcis sonus orationis in precibus apud Domi
Abbreviated transcription (Latin):
utissum obumbrabittͥ. Quto est uirtus al.ob. tibi. qui põt capere capiat. quis eł
oecepta fortassis illa que hec sola i se felicissime merunt exꝑiri. intlłeu capers. rõ
uscernere possit qualĩ splendor ille in accessibilis uirgnieis sese ine iuscerun
⁊ fus erit. ⁊ ut illa ꝙ inacressiuile ẽ accedere ad se ferre potuisset. de por eumicia
ddem corpons cui se aiãte ꝯ temꝑauit reliq̃ masse umbracłmn fecerit. ⁊ forte pp̃hoe
ut̃ est obumbzabit tibi. Quia res nimirũ in sacram̃to erat ⁊ꝙ sola ꝑ setri
ultabit q̃tinꝰ sibi tm̃ notus hõatur ⁊tibl. ac si angl  Rdeat ad inigmẽ quid a.
ne requiris ꝙ in te mox exꝑieris: Scies scies: ⁊ felicit᷑ scies: s illo doctore
quo l auetore. Ego aut̃ missus sum uirgnnialẽ nĩeiare ꝯceptum nõ ereare
nõ põt doceri uisi a donante. nõ põt adduri nisi a sus cipiente. alit᷑ obumb̃¬

Expanded text:
Altissimi obumbrabit tibi? Qui potest capere, capiat. Quis enim, excepta fortassis illa quae hoc sola in se felicissime meruit experiri, intellectu capere, ratione discernere possit, qualiter splendor ille inaccessibilis virgineis sese visceribus infuderit; et ut illa inaccessibilem accedere ad se ferre potuisset, de portiuncula ejusdem corporis, cui se animatae contemperavit, reliquae massae umbraculum fecerit? Et fortasseum est, obumbrabit tibi, quia res nimirum in sacramento erat, et quod sola pcultabit, quatenus sibi tantum notus habeatur et tibi. Ac si angelus respondeat ad Virginem: Quid a me requiris, quod in te mox experieris? Scies, scies, et feliciter scies, sed illo doctore, quo et auctore. Ego autem missus sum nuntiare virginalem conceptum, non creare. Nec potest doceri nisi a donante: nec potest addisci nisi a suscipiente. Ideoqu
Abbreviated transcription (Latin):
racłã ꝑensare possem. Ouine si quidẽ umbrosũ corpus in natura reꝵ suam
unibr ã iacit in illd̾ b̾ ppositũ est ei a quo claritas ꝓcedit. assiłi attende hie de¬
tũ huic splendori fragilitas nr̃e mortalitatis. xp̃i u̾o humauitas in ꝯceptio¬
ne unita uerbo. suscep̾ in se splendorem diuinitatis. Sic a diuiuitati ⁊
nr̃e fragilitati int̾potta.nõ solũ mapie s ⁊ toti mũido obuiubrauit. ut ob¬
umbratonẽ intelligas assũpte carnis mediatõnẽ. ⁊̃ sic̃ radiꝰ solaris iubaris
ui assumens de dit hulitatis exemplum. ad occasũ. cũ in passione ⁊tulit¬

Expanded text:
racula pensare possemus. Omne siquidem umbrosum corpus in natura rerum, suam umbram jacit in illud quod oppositum est ei, a quo claritas procedit. A simili attende tum huic splendori, fragilitas nostrae mortalitatis; Christi vero humanitas in conception unita Verbo suscepit in se splendorem Divinitatis: sicque Divinitati et nostrae fragilitati interposita non solum Mariae, sed et universo orbi obumbravit, ut obumbrationem intelligas assumptae carnis mediationem. Et sicut radius solaris jubaris ervi assumens, dedit humilitatis exemplum: ad occasum fecit umbram, cu
Abbreviated transcription (Latin):
dignitatis aua ad dei silitudinem fõs est. Hundanciam ꝑlenitu uꝰ arn¬
diuis aua in loco uoluptatił poitus est. Denudationẽ immoitalła p¬
tis audi u deligno uento legis. quacũdio. ꝯed̾is ex eo mor marieis.
honoris degnidatio dignitatis qr detractio fuit. u̾ de illa sublintabe s¬
turims dei reoroit in similitudinẽ iumenti. homo in quid cũ in honore op¬

Expanded text:
ignitatis qua ad Dei similitudinem factus est, abundantiam plenitudinis qua in loco voluptatis positus est. Denudationem immortalitatis audi ubi de ligno vetito legis: Quacunque die comederis ex eo, morte morieris , honoris degradatio dignitatisque detractio fuit, ubi de illa sublimitate similitudinis Dei recidit in similitudinem jumenti: Homo, inquit, cum in honore
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ si duos & uos nõ possumus prẽs hret. S ⁊ rõ sane exigobat t
aut de solo uiro uuro aut de sola femina nasci s̃ si deuito sent
femuneu assumeret᷑ or diuem nature confunderet. qui fenmeianso¬
um supra nãtintm urilem extolleret. ⁊ idem iꝑe drẽtup filius etdu¬
intate ⁊ filia exhumantate. s si iurilis sexus eõ que a ssu mert¬

Expanded text:
et si duos quod nos non possumus partes haberet. Sed et ratio sane exigebat, ut aut de solo viro, aut de sola femina nasci. Sed, si de viro sexum femineum assumeret, ordinem naturae confunderet, qui femineum sexum supra virilem extolleret: et idem ipse diceretur filius ex divinitate, et filia ex humanitate. Sed, si virilis esset sexus quem assumer
Abbreviated transcription (Latin):
lieribus uł exinulieriu natis In oo ⁊tulit ꝙ creatoroun ꝙ saluatorhe¬
minlł nascentum more ex nuliere nasci uoluit. Ex nuliere ins eor
S &r ꝙ muliebrem de nuiliebre sexu assumere nõ de buit rõ st̃iꝰ mõ¬
stirtia o itendit. nam ⁊ ordinem ut dc̃m est nate᷑ ⁊ funderet ign¬
nato in hoo młrum solatio irslis s exus singiiaris pͥulegu ich¬

Expanded text:
lieribus, vel ex mulieribus natis in eo contulit quod Creator omnium, et Salvator hominum nascentium more ex muliere nasci voluit! Ex muliere itaque debuit lari. Sed quod muliebrem de muliebri sexu assumere non debuit, ratio superius monstrata ostendit. Nam et ordinem, ut dictum est, naturae confunderet et geminato in hoc mulierum solatio virilis sexus singularis privilegi
Abbreviated transcription (Latin):
qus ꝑ gr̃am ad ꝯ u̾sionẽ in spiretur si ip̃am gr̃am ꝑ fecto corde ꝯceperit qm̃urt
samis est. ar cũ grã ꝑire nõ põt. In fide eĩ iam accepta uirtus sacramentoꝵ iã¬
ntinctuꝵ ⁊in bona uoluntate aue intri secus fidem ueram in soꝑabiłi. semꝑ
dais uite grͣatis. Oam p̾ciosa sunt ista suꝑne dignatõnis oraculam. om̃i p̾¬
rso pͥferrenda onñi acceptõne digna. om̃i deuotione accipienda. oĩm memo¬
ni retiuenda. om̃i uirtute ꝓm̾enda. unus quis gͦ uideat anͣto qualia auditu
lla ꝑcipiat pͥcepta custodiat. ac ꝑficiat.

Expanded text:
 gratiam ad conversionem aspiret, si ipsam gratiam perfecto corde conceperit quamvis salvus est, quia cum gratia perire non potest. In fide etenim jam accepta virtus sacramentorum continetur, et in bona voluntate quae intrinsecus fidem veram inseparabiliter seaquam vitae gratis. O quam pretiosa sunt ista supernae dignationis oracula, omni pretio praeferenda, omni acceptione digna, omni devotione accipienda, omni memoria retinenda, omni virtute promerenda! Unusquisque ergo videat quanto qualique auditu illa percipiat, percepta custodiat ac perficiat.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊nõ ingͥssus ad eam: puco in secretarium pudici eubiełi ubi illa fortassis clauso
stare orantib ⁊ delectari in hiis quos uident leuare puras manus in orõne. loo¬
locaustum sc̃ẽ deuocionis gaudent se offerre diuino ꝯ spoctui in odorem suauit atis
maric aũt oratõnes qnͣtũ placuerint in ꝯsꝑeetualtissimi angi̾s indicauit. qui ĩ¬
gressus ad eam cũ tauta eam reu̾encia salutauit. nec fuit difficile angłmi per
clansum hostiũ introire ad abis abdita marie uirginis. aui utiq ex subtilitate

Expanded text:
o ingressus ad eam? Puto in secretarium pudici cubiculi, ubi illa fortassis clauso stare orantibus, et delectari in his quos vident levare puras manus in oratione: holocaustum sanctae devotionis gaudent se offerre Deo in odorem suavitatis. Mariae autem orationes quantum placuerint in conspectu Altissimi, angelus indicavit, qui ingressus ad eam, tam reverenter salutavit. Nec fuit difficile angelo per clausum ostium penetrare ad abdita Virginis, qui utique ex subtilitate
Abbreviated transcription (Latin):
udil austerũ in ea nicħ t̾ribile tota suauis ẽ om̃ib offerens.
Li ilanam. Reuolue diligentius euãgłice hystorie seriem uniũ¬
sam isiquid forte in crepatorium.siquid durilm fiauiddeniq signũ
iͥ tamis indignationis occurrerit in maria. deueto susꝑectam nẽas
ligcedere uerearis. Q siut uere sunt plena magis om̃ia pieiatũ ⁊
ia qua nich poss eẽ sus peetum Deniq ꝯ̃smib omĩa fcã est s apientib

Expanded text:
Nihil austerum in ea, nihil terribile: tota suavis est, omnibus offerens lac et lanam. Revolve diligentius evangelicae historiae seriem universam: et si quid forte increpatorium, si quid durum, si quod denique signum vel tenuis indignationis occurrerit in Maria, de caetero suspectam habeas, et accedere verearis. Quod si, ut vere sunt, plena magis omnia pietatis et in qua nihil possit esse suspectum. Denique omnibus omnia facta est,
Abbreviated transcription (Latin):
oiomeo cum fratribestius
quod extoto corde meo
Pomine sus cepeme ut oũ
fratribus meis sim cuni
quibus ueniens in uit astime
aperi mihi iauuam uito &
pordue me ad eon uiuium
epulariun tuarum. alidd̃

Expanded text:
tias quod ex toto corde meo Domine, suscipe me, ut cum fratribus meis sim, cum quibus veniens invitasti me. Aperi mihi januam vitae, et perduc me ad convivium epularum tuarum. Tu
Abbreviated transcription (Latin):
neihuxp̃e manecum surrexero
& uerbamec & cogitationes meus uttora
die
tran secc̃ in tuauo luntate. Don amihi dñe
timorem tuum. cordis compunctionimece
mentis humilitatem. conscientice puritia¬
tem. ut terram despiciam. caelũ aspiciã.¬
peccatũ odiã iustitiã diligã. Auferame
titum. concupiscentiũ fornicationis. amorẽ
pecuniae. pestẽ inacundice. Tristitic̃e scłi.
mentis accidiã : uanũ la&itiã tynaonnidẽ
suꝑbiae. planta dne in meuistutes bonas.¬
Custo didnẽ osmeũ nelo quaruuua. Nefa¬
buler scłaria. Ned etra haabsentib nema¬

Expanded text:
i. Mane cum surrexero et verba mea, et cogitationes meas, ut totum diem transigam in tua voluntate: dona mihi, Domine, timorem tuum, cordis compunctionem, mentis humilitatem, conscientiae puritatem, ut terram despiciam, coelum aspiciapeccata oderim, et justitiam diligam. Abscinde titum, concupiscentiam fornicationis, amorem pecuniae, pestem iracundiae, tristitiam saeculi, mentis accidiam, vanam laetitiam, tyrannidem superbiae. Planta in me, Domine, virtutem aCustodi os meum ne loquar vana, ne fabuler saecularia, ne detraham absentibus, ne ma
Abbreviated transcription (Latin):
lis uistus .ẽ. ual detempenentia. ꝑ quã
omnis honor uitae huius inthomi¬
nes constat. ut omnia inqua cum que
cccuschomo temperanter cogitet.
loquatur &agatur cum consilio sclu¬
tis suce. Haecenim sunt leuic & suauia
dm̃ diligenti corde. quicat discite ame
qui camitis sum ethumilis: & inuenietis
requiem cnimab urĩs. lugum enĩmeũ
sucue .ẽ. &onus meum leue .e. Nonne
melius .ẽ. & bectius dm̃ diligere qui ẽ.
tutes scłi transitori as. Omniccuelu ł
uolatilis umbra recedunt. & traonse¬
unt. & dec ipiunt amantem se & in a&¬
nã eum mittunt miseric̃ Qui uero dm̃
et dñm fidelit̃ amat. & in desinenter
colit. & eius mandata ꝑseueranter
implet. ac ternacum angelis dĩ gloriã
perp&ualit̃ possedere dignus efficiet.

Expanded text:
lis virtus est valde temperantia, per quam lis virtus est valde temperantia, per quam omnis honor vitae hujus inter homines constat; ut omnia in quacunque causa homo temperanter cogitet, loquatur, et agat cum consilio salutis suae. Haec enim sunt levia et suavia Deum diligenti, qui ait: Discite a me, quia mitis sum et humilis corde: et invenietis requiem animabus vestris. Jugum enim meum suave est, et onus meum leve . Nonne melius est et beatius Deum diligere, qui est tates saeculi transitorias, quae omnia velut volatilis umbra recedunt et transeunt, et decipiunt amantem se, et in aeternam mittunt eum miseriam? Qui vero Deum et Dominum fideliter amat, et indesinenter colit, et ejus mandata perseveranter implet, aeternam cum angelis Dei gloriam perpetualiter possidere dignus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsalmo legitur. Deueste amalo & fac
bonum. Iustitia : e animinobilitas
unicuiq rei propriam tribuens digni¬
tatem. In hac diuinitatis cultus. et.
hum anitatis iuna. &iusta iudicia.
& cequitas totius uite conseruatur.
fostitudo : ẽ. magna animi patientia
mo uł amet uł odiohabeat. sedom¬
nes uittehuius uari &ates considenx¬
te temper& diligentia. Haecuero
infide & cccritate obseruantib c& nae
gloriae ab ipsa ueritate xp̃oiħu p̃
mipollicentur. Nulla meliorx .ẽ.
scipientia : quac ea quae dr̃ secundũ mo¬
iudicium uł quid .ẽ. iustius quam dm̃
diligere eiusq mandata custodire:
ꝑapem dumnon fuerimus: creati
sumus. Dum ꝑditi fuimus. recrec¬
tisumus. & aseruitute diabolicalibe¬
rati. qui no bis omniabona quaeha¬
bemus ꝑdonauit. Et quid hac fosti¬
tudine melius . ẽ. quam dicbolum
uincere. & eius omnes supenxre sug¬
gestiones: et omnia aduersa mundi
prodĩ nomine fostit̃ tolentre : Nobi¬

Expanded text:
Psalmo legitur: 145 Diverte a malo, et fac Psalmo legitur: 145 Diverte a malo, et fac bonum . Justitia est animi nobilitas, unicuique rei propriam tribuens dignitatem. In hac divinitatis cultus, et humanitatis jura, et justa judicia, et aequitas totius vitae conservatur. Fortitudo est magna animi patientia mo vel amet, vel odio habeat; sed omnes vitae hujus varietates considerata temperet diligentia. Haec vero in fide et charitate observantibus aeternae gloriae ab ipsa Veritate Christo Jesu praemia pollicentur. Nulla melior est sapientia, quam ea qua Deus secundum mojudicium. Nam quid est justius quam Deum diligere ejusque mandata custodire, per quem, dum non fuimus, creati sumus dum perditi fuimus, recreati sumus, et a servitute diabolica liberati, qui nobis omnia bona quae habemus, perdonavit? Et quid hac fortitudine melius est quam diabolum vincere, et ejus omnes superare suggestiones et omnia adversa mundi pro Dei nomine fortiter tolerare? Nobi
Abbreviated transcription (Latin):
& magis desidentreado laudari
indie retributionis a&nae. quã abho¬
mine quolibet inhuius transitoriae
impi&atis duces cũ exercitib: suis. et for¬
tis simi contrahumanum genus diabo¬
lice frarudis bellatores quidõ auxili¬
ante siccillime uincuntur abellato
ꝑ instanti c̃ bonioperis. Tristitiamala:
perlu&itiam spiritalem. Vanagloria :
di abolicae impi&actis bellatorib
quattuor p̃sunt duces gloriosis simi
quorum nominahaecsunt. PrudeNia
iustitia. fostitudo temperaNTia.
rimo sciendum .ẽ. quidsituistus.
Vistus ẽ animi habitus natunre
decus uitte. ratiomorum pi&as cultis
diuinitatis. honor hominis. a &ernae
bectitudinis meritum. Cuius pastes
sunt ut diximus. quattuor principa¬
les. prudentia : iustitia fostitudo
tempenantia. Prudentia ẽ rerum
diuinarum humancrumq: prout
homini dctũ ẽ. scientia. In qua intel¬
legendũ .ẽ. quid cauendum sithomi¬
ni uł quid faciendũ. Et hoc ẽ. quod in

Expanded text:
et magis desiderare a Deo laudari et magis desiderare a Deo laudari in die retributionis aeternae, quam ab homine quolibet in hujus transitoriae impietatis duces cum exercitibus suis, et fortissimi contra humanum genus diabolicae fraudis bellatores, qui, Deo auxiliante, facillime vincuntur a bellatoer instantiam boni operis, tristitia mala per laetitiam spiritualem, vana gloria pdiabolicae impietatis bellatoribus, quatuor praesunt duces gloriosissimi, quorum nomina haec sunt: prudentia, justitia, fortitudo, temperantia.rimo sciendum est quid sit virtus. Virtus est animi habitus, naturae decus, vitae ratio, morum pietas, cultus divinitatis, honor hominis, aeternae beatitudinis meritum. Cujus partes sunt, ut diximus, quatuor principales: prudentia, justitia, fortitudo, temperantia. Prudentia est rerum divinarum humanarumque, prout homini datum est, scientia; in qua intelligendum est, quid cavendum sit homini, vel quid faciendum: et hoc est, quod in
Abbreviated transcription (Latin):
a nagloria .ẽ. dum homo appetit
inbonissuis lauduri. et non dat dõ
uel saetularis dignitatem honoris. uł
spiritadis decorem supienticce. Dum
homonihil cabsq: dĩgnatia uł cdiuto¬
rio habere poterit boni. sicutipsa ueri¬
tus in cuangelio discipulis suis ait sine
me nihil potestis ficcere. Qua propt̃
qui gloriatur. in dño glorietur. quia
nihilsinedon antedõ boni habere
poterit. Excuus uitii radicemultim ec¬
litiae germinare uidentur rarmusculi
Indeicsttntia arrogantia indignatio
discordia incnis gloria cupido ethy¬
pocbrisis id .ẽ simulatio boni operis
cum desehomo uult laudari quod se
agerenescit. immo peneomnia quae
facit. eo tenoreagit ut ab hominib
laudetur. Dequib: ips ed ñs ct. A mex
dico uobis. receperunt mercedẽ sucm.
diuinae bonitatis. ꝑ quã omnia bona
nob̵ conlatt sunt quaehabere uide¬
mur &iam & ꝑp&ua ipsius dĩ carittes
incuius laudem omnia ageredebemis
quicquid boni in hoc sđo operemur.

Expanded text:
Vana gloria est, dum homo appetit in bonis suis laudari, et non dat Deo vel saecularis dignitatem honoris, vel spiritualis decorem sapientiae, dum homo nihil absque Dei gratia vel adjutorio habere possit boni, sicut ipsa Veritas in Evangelio discipulis suis ait: Sine me nihil potestis facere . Quapropter qui gloriatur, in Domino glorietur: quia nihil sine Deo donante 144 boni habere poterit. Ex cujus vitii radice multi malitiae germinare videntur ramusculi: inde jactantia, arrogantia, indignatio, discordia, inanis gloriae cupido, et hypocrisis, id est, simulatio boni operis, cum de se homo vult laudari, quod se agere nescit. Imo pene omnia quae facit, eo tenore agit, ut ab hominibus laudetur, de quibus ipse Dominus ait: Amen dico vobis, receperunt mercedem suam . divinae bonitatis, per quam omnia bona nobis collata sunt, quae habere videmur; etiam et perpetua ipsius Dei charitas, in cujus laude omnia agere debemus, quidquid boni in hoc saeculo operemur,
Abbreviated transcription (Latin):
in homine quem in opere inuenitbono
quam eum quemotiosum repperit
& nihilboni agentem.
saluti ferum: alterum pestiferum.
Tristitia sadutaris .ẽ. quando dopecca¬
tis suis animꝰ contristatur. peccatoris
& ita contristatur. ut confessionẽ & pae¬
nitentiã agere quaerat. & conuestise
addñm desiderat. Alia ẽ tristitia
huius scłi quaemostem operatur ani¬
mae. quaenihilinbono opere ꝓficere
ual& q̃ animum ꝑturbat . et suepe
in despenitonẽ mitat. & futurorum
citur maditia. nencor animi pusilla¬
nimitus. Amaritudo despenatio. sae¬
Peetiam & p̃sentis uitte nulla delec¬
tutio. Quaceuincitur la&itiaspirita¬

Expanded text:
in homine quem in opere invenit bono, in homine quem in opere invenit bono, quam in eo quem otiosum reperit et nihil boni agentem. salutiferum, alterum pestiferum. Tristitia salutaris est, quando de peccatis suis animus contristatur peccatoris, et ita contristatur, ut confessionem et poenitentiam agere quaerat, et converti se ad Deum desideret. Alia est tristitia hujus saeculi, quae mortem operatur animae, quae nihil in bono opere proficere valet, quae animum perturbat, et saepe in desperationem mittit, ut futurorum citur malitia, rancor, animi pusillanimitas, amaritudo, desperatio. Saepe etiam et praesentis vitae nulla delectatio. Quae vincitur per laetitiam spiritua
Abbreviated transcription (Latin):
ccidic ẽ pestis quaedõ ftmulcx¬
tibus multum nocereprobut :
Dum otiosus homo torpescit indesi¬
deriis carnalib: nec inopere gacudetspi
tur nec inadiutorio fraterni laboris
hilarescit. sed tantum concupiscitet
desidenti & otios amens ꝑomniadis¬
currit. Haec ẽ quaem cxime mona¬
chos excutit decella insceculum. et
de regulari conuersatione ieciteos
inabrupticuitiorum. Qui cũ misera¬
bilem obsidetmentem. multis ecm
inficit miserus qucemultadocetmala.
Dequanascitur somnolentia. Pigritia
operis boni instabilitas. loci ꝑuaga¬
tio. deloco in locum tepidas laboran¬
di Tedium cordis. murmuratio. & in
lectionis passiduitatem operis boni.
ꝑdesiderium futunaep̃miorum becca¬
tudinis. ꝑconfessionem temptationis
quam inmente hab&. ꝑstabilitatẽ
loci et p̃positi sui ctq exercitiũ. Cuiis¬
libetastis & laboris uło aitionũ & ui¬
gilicrum instantia utnum quam oti¬
osus inueniatur seruusd. Difficilias
inuenit dicbolus temptandi locum

Expanded text:
cedia est pestis, quae Deo famulantibus multum nocere probatur, dum otiosus homo torpescit in desideriis carnalibus, nec in opere gaudet spitur, nec in adjutorio fraterni laboris hilarescit: sed tantum concupiscit et desiderat, et otiosa mens per omnia discurrit. Haec est quae maxime monachos excutit de cella in saeculum, et de regulari conversatione ejicit eos in abrupta vitiorum. Quae cum miserabilem obsidet mentem, multis eam inficit miseriis, quae multa docet mala. De qua nascitur somnolentia, pigritia operis boni, instabilitas loci, pervagatio de loco in locum, tepiditas laborandi, taedium cordis, murmuratio et inalectionis, per assiduitatem operis boni, per desiderium futurae praemiorum beatitudinis, per confessionem tentationis, quam in mente habet, per stabilitatem loci et propositi sui, atque exercitium cujuslibet artis et laboris, vel orationum et vigiliarum instantiam, ut nunquam otiosus inveniatur servus Dei. Difficilius invenit diabolus tentandi locum
Abbreviated transcription (Latin):
filiuui donbreui sermone sicut pecisti dic¬
taui. ut habeas ea cotidie quasimanua¬
lem in conspectutuo libellum. in quo
possis teipsum considerare. quid caue¬
re uł quidageredebeas ut quue persiu¬
gulas untehuius prosperitates uł ad¬
uersitates exhostari quomodo ad
culmen perfectionis ascendere debeas.
Nectelcici habitus uł conuersationis
sueculuris terreat qualitus. Quasi
in eo habitu uite cccelestis ianuas intrare
nonuadeas. Igitur sicutomnib: cequa¬
literremidĩ p̃dicata ẽ bectitudo

Expanded text:
fili Wido, brevi sermone, sicut petisti, dictavi; ut habeas ea quotidie quasi manualem in conspectu tuo libellum, et in quo possis teipsum considerare, quid cavere, vel quid agere debeas, atque per singulas vitae hujus prosperitates vel adversitates exhortari, quomodo ad culmen perfectionis ascendere debeas. Nec te laici habitus vel conversationis saecularis terreat qualitas, quasi in eo habitu vitae coelestis januas intrare non valeas. Igitur sicut omnibus aequaliter regni Dei praedicata est beatitudo
Abbreviated transcription (Latin):
magnitudine sua humanũ nonquae¬
nat siuorem: neꝑ dat quod habuit
mo bonifaciat. hoc sesciat hubere
non ase. sed adõ. Increpateos becctis
paulus a postolus qui in suis gloricn¬
tur benestictis dicens. quid habes quod
ruit in suum laudem conuestit procul
dubiouistutem inuitiũ transfest
etbonum quod fecit inpeccatum : Cumenĩ
caiscuactantiae pacuꝑ pacscitur: eticm
ipsũ miseri cordice opus. in peccatum
conuestitur. Quicquid homoboni
agut : dõ quaenait laudem nonsibi
sicut ipsedñs in eu angelio dicit. sic
luceatluxuntx̃ conem hominib: ut
uideant opentunt̃ bona. etglorifi

Expanded text:
magnitudine sua humanum non quaemagnitudine sua humanum non quaerat favorem, ne perdat quod habuit,mo boni faciat, hoc se sciat habere non a se, sed a Deo. Increpat eos beatus Paulus apostolus qui in suis gloriantur benefactis, dicens: Quid habes, quodruit, in suam laudem convertit, procul dubio virtutem in vitium transfert, et bonum quod fecit, in peccatum. Cum enim causa jactantiae pascitur pauper, etiam ipsum misericordiae opus in peccatum convertitur. Quidquid homo boni agit, Deo quaerat laudem, non sibi, sicut ipse Dominus in Evangelio ait: Sic luceat lux vestra coram hominibus, ut videant opera vestra bona, et glorifi