comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
UM SCRIPTURAS SCAS qUE
APPELLANTUR CANONICAELEGENDO
& cum aliis codicibus secundum septuaginta
interpr&ationẽ conferendo percurreremus. placuit
eas questiones quȩ inmente uenirent. siue breuiter
commemorando. uel &iã ꝑtractando tantũ modo ꝓpo¬
nerentur. siue &iã qualiter cumq tamqũa afestinantib:
soluerentur : stilo alligare. nede memoria fugerent
Nonut eas satis explicaremus. sedut cuopus ess& posse¬
mus inspicere. siue vtammonaeremur. quid adhuc ess&
requirendũ: siue vt exeo qđiam uidebatur inuentũ
ut poteramus. essemus & ad cogitandũ instructi . & ad
respondendũ parati. Siquis igitur hȩc legere ꝓp̃t incul¬
tũ in nr̃a festinatione sermonẽ non fastidierit. quas quȩsti¬
ones ꝓpositas inuenerit. nec solutas. nonideo sibi nihil
collatũ put&: non nulla enĩ pars inuentionis ẽ. nosse
quidqueras: quaru aũt solutio placuerit. non ibi uile
contemnat eloquiũ. seddealiqua participatione doc¬

Expanded text:
Cum scripturas sanctas quae appellantur canonicae legendo et cum aliis codicibus secundum Septuaginta interpretationes conferendo percurreremus, placuit eas quaestiones, quae in mentem uenirent, siue breuiter commemorando uel etiam pertractando tantummodo proponerentur siue etiam qualitercumque tamquam a festinantibus soluerentur, stilo alligare. ne de memoria fugerent: non ut eas satis explicaremus, sed ut, cum opus esset, possemus inspicere, siue ut admoneremur quid adhuc esset requirendum, siue ut ex eo quod iam uidebatur inuentum, ut poteramus, essemus et ad cogitandum instructi et ad respondendum parati. si quis igitur haec legere propter incultum in nostra festinatione sermonem non fastidierit, quas quaestiones propositas inuenerit nec solutas, non ideo sibi nihil conlatum putet; nonnulla enim pars inuentionis est nosse quid quaeras. quarum autem solutio placuerit, non ibi uile contemnat eloquium, sed de aliqua participatione doc
Abbreviated transcription (Latin):
post mostem ista isaac narrauit. putatur ioseph.
post eiusdem aui sui mostem. decem & septẽ annoꝵ fu¬
isse. Qua propter intellegamus deuita isaac. tamquam
multum decrepiti senis tacuisse scripturã. cum iam de
iacob & eius filiis loquer&ur. uiuo tamen isaac. decem
& septem annorum eẽ coepit ioseph
niasti: Num ꝗd uenientes ueniemus ego & mater tua
& fratres tui. adorare te super terrã Nisi in aliquo
mysterio dictum accipitur. quo modo intellegitur
dematre ioseph. quȩ iam erat mostua. unde nec in egy¬
pto cum sublimar&ur. putandum ẽ hoc ẽẽ completum.¬
quia nec pater eum adorauit. quando ad eum uenit
in aegyptũ. nec mater olim defuncta potuit. Inxp̃i ergo
persona. facile intellegi potest. &iam demostuis secun¬
dũ illud qd dicit apostolus. Quia donauit ei nomen qd
ẽ suꝑ omne nom̃. ut in nomine ihu omne genu flectur.
cȩlestiũ terrestium & infernorum¬

Expanded text:
post mortem Isaac ista narravit, putatur Joseph post mortem Isaac ista narravit, putatur Joseph post ejusdem avi sui mortem decem et septem annorum fuisse. Quapropter intelligamus de vita Isaac, tanquam multum decrepiti senis, tacuisse Scripturam, cum jam de Jacob et ejus filiis loqueretur: vivo tamen Isaac, decem et septem annorum esse coepit Joseph.niasti? Numquid venientes veniemus ego et mater tua et fratres tui adorare te super terram? nisi mysterio dictum accipiatur, quomodo intelligitur de matre Joseph, quae jam erat mortua? Unde nec in Aegypto cum sublimarquia nec pater eum adorauit, quando ad eum uenit in Aegyptum, nec mater olim defuncta potuit. in Christi ergo persona facile intellegi potest etiam de mortuis secundum illud, quod dicit apostolus, quia donauit ei nomen quod est super omne nomen, ut in nomine Iesu omne genu flectatur caelestium, terrestrium et infernoru
Abbreviated transcription (Latin):
gentis ipsius. inquase constituit. uel quam ꝓpagauit esau
Post haec. narrationem de ioseph. sic intulit: Habitabat
de inde narratur causa somniorũ. quem admodum odio¬
sus fratrib sit factus & uenditus. Aut ergo eodem anno uii
decimo. aut &iam aliquanto maior uenit in ȩgyptũ . ac
per hoc utrolib& modo perman& quȩstio. Sienim .x̃. & xui.
fuit. ꝓfecto anno eius tricesimo & nono. quando ia cob ue¬
nit inegyptũ. centũ quad raginta duos annos idem iacob
agere debuit: fuit aũt tunc iacob centum triginta : Ac per
hoc sidecem septem annoꝵ. ioseph in aegyptũ ẽ uenditus.
Ante duodecem annos. quam morer&ur auus eius uendit̃
inuenitur. : Decem enim & septem annorum ẽẽ non po
tuit . nisi ante duo decm annos mostis isaac. centesimo
& octauo anno uitȩ patris. iacob His enim cum adie¬
cemus uiginti duos annos. quib: ioseph usq ad aduentũ
patris sui fuit in aegypto. fient &atis io seph. anni

Expanded text:
gentis ipsius, in qua se constituit uel quam propagauit Esau; gentis ipsius, in qua se constituit uel quam propagauit Esau; post haec narrationem de Ioseph sic intulit: habitabat deinde narratur causa somniorum quemadmodum odiosus fratribus sit factus et uenditus. aut ergo eodem anno septimo decimo aut etiam aliquanto maior uenit in Aegyptum. ac per hoc utrolibet modo permanet quaestio. si enim decem et sefuit, profecto anno eius trigesimo et nono, quando Iacob uenit in Aegyptum, centum quadraginta duos annos idem Iacob agere debuit; fuit autem tunc Iacob centum triginta. ac per hoc, si decem et septem annorum Ioseph in Aegyptum est uenditus, ante duodecim annos quam moreretur auus eius uenditus inutuit, nisi ante duodecim annos mortis Isaac, centesimo et octavo anno vitae patris sui Jacob. His enim cum adjemus viginti duos annos quibus Joseph usque ad adventum patris sui fuit in Aegypto, fient aetatis anni Joseph
Abbreviated transcription (Latin):
quando ia cob intrauit in egyptum. Tunc aũt idem iacob
quod ore suo pharaoni dicit. centesimũ & tricesimũ annum
agebat a&atis. Centum autem & .xx. ia cob. quando erat .xuii
ioseph. quod uerum eẽ nullomodo potest. Sienim septimo
xͦ. anno uitȩ ioseph. lacob centũ .xx. ager&. ꝓcul dubio tri¬
non dum erat annorum decem & ioseph: Sed aliquantulo
tempore. post mostem aui sui. ad septimũ decimum ꝑuenit
annum. quo anno scriptura testante. in egyptum ẽ a fratrib:
uenditus. plurimũ &iam quam centũ quad raginta duum
annoꝵ ẽẽ debuit pater eius. quando ẽ filium in ȩgsptũ
consecutus Scriptura quippe postea quam narrauit annũ
uitȩ ultimũ isaac. centesimum & octogesimũ. & eius mostẽ
ac sepulturam: Deinde cõmemorauit. quemammodũ di¬
gressus ess& esau a fratre suo de terra chanaan. inmontẽ
seyr . & contexuit commemorationem regum. & principũ

Expanded text:
quando Iacob intrauit in Aegyptum. tunc autem idem Iacob, quando Iacob intrauit in Aegyptum. tunc autem idem Iacob, quod ore suo Pharaoni dicit, centesimum et tricesimum annum agebat aetatis, centum autem et uiginti Iacob, quando erat decem et septem Ioseph: quod uerum esse nullo modo potest. si enim septimo decimo anno uitae Ioseph Iacob centum uiginti ageret, procul dubio trinondum erat annorum decem et septem Ioseph, sed aliquantulo tempore post mortem aui sui ad septimum decimum peruenit annum, quo anno scriptura testante in Aegyptum est a fratribus uenditus, plurium etiam quam centum quadraginta duum annorum esse debuit pater eius, quando est filium in Aegyptum consecutus. scriptura quippe posteaquam narrauit annum uitae ultimum Isaac centesimum et octogesimum et eius mortem ac sepulturam, deinde commemorauit, quemadmodum digressus esset Esau a fratre suo de terra Chanaan in montem Seir, et contexuit commemorationem regum et principum
Abbreviated transcription (Latin):
quem balaam condumerat idem balac . admaledicen¬
dum populum israhel
Quomodo potuerit mors isa ac: decem & septem annorum in¬
uenire ioseph eius nepotem. sicut uid&ur tamquam ex
ordine scriptura narrare. quocumq: se quisq conuestat.
inuenire difficile ẽ. Nolo enim dicere non posse inue¬
nire : nefoste me fugiat quod alium non fugit. Si enim
post mostem auisui isa ac. decem & septem annorũ fuit io¬
seph. quando eum fratres inegyptũ uendiderunt. proculdu¬
bio & pater eius iacob septimo decimo anno filu sui ioseph.
sexaginta. sicut seriptum ẽ Uixit ergo isaac postea
centum uiginti annis. quia centũ octoginta mostuus est
Id circomisit filios centũ uiginti annos habentes. & ioseph
decem & septem. Ioseph aut̃ quõ triginta annoꝵ fuit. quan¬
do apparuit in conspectu pharaonis. secuti sunt autem vii
anni ubertatis. & duo famis. donec ad eum pater cũ fra¬
trib uenit. trigita nouem ꝓfecto annos agebat ioseph

Expanded text:
quem Balaam conduxerat idem Balac ad maledicenquem Balaam conduxerat idem Balac ad maledicendum populum Israhel. Quomodo potuerit mors Isaac decem et septem annorum inuenire Ioseph eius nepotem, sicut uidetur tamquam ex ordine scriptura narrare, quocumque se quisque conuertat, inuenire difficile est. nolo enim dicere non posse inueniri, ne forte me fugiat quod alium non fugit. si enim post mortem aui sui Isaac decem et septem annorum fuit Ioseph, quando eum fratres in Aegyptum uendiderunt, procul dubio et pater eius Iacob septimo decimo anno filii sui Ioseph csexaginta, sicut scriptum est. uixit ergo Isaac postea centum uiginti, quia centesimo octogesimo mortuus est. idcirco dimisit filios centum uiginti annos habentes et Ioseph decem et septem. Ioseph autem quoniam triginta annorum fuit, quando adparuit in conspectu Pharaonis, secuti sunt autem septem anni ubertatis et duo famis, donec ad eum pater cum fratribus uenit, triginta nouem profecto annos agebat Ioseph,
Abbreviated transcription (Latin):
turꝰ abraham per iacob usq admosen Nam illic inue¬
niuntur fere duodecim. hic autem usq ad mosen ferme
septem. Fieri enim potuit ut ideo ibi plures nomina¬
rentur . quia citius moriendo. plures alter alteri succes¬
serunt. Sic &iam contigit ut alium ordinem sequens
matheus. abraham usq ad ioseph quadraginta duas ge¬
nerationes numer&. Lucas autem in ordine alio. nume¬
rans generationes. non per salomonem sicut ille per
nathan:. Abraham usq ad io seph quinquaginta quinq
commemor& In illo quippe ordine ubi plures numeran¬
tur. citius mostui sunt. quam hic ubi pauciores: nefoste
autem moueat aliquem. quod interreges edom comme¬
moratur balac filius beor. & desimilitudine nominis
exiftim& illum eẽ balac. qui restiatmorsi ducenti po¬
pulum israhel : sciat illum balac. moabitam fuisse. non
idumeum. eumq fuisse filium sefor. non filium beor.
sed fuisse &iam ibi tunc filium beor balam. non balac.

Expanded text:
tur ab Abraham per Iacob usque ad Moysen. nam illic inuetur ab Abraham per Iacob usque ad Moysen. nam illic inueniuntur fere duodecim, hic autem usque ad Moysen ferme septem. fieri enim potuit, ut ideo ibi plures nominarentur, quia citius moriendo plures alter alteri successerunt. sic etiam contigit, ut alium ordinem sequens Matthaeus ab Abraham usque ad Ioseph quadraginta duas generationes numeraret, Lucas autem in ordine alio numerans generationes non per Salomonem sicut ille, sed per Natham ab Abraham usque ad Ioseph quinquaginta quinque commemoret. in illo quippe ordine, ubi plures numerantur, citius mortui sunt quam hic ubi pauciores. ne forte autem moueat aliquem, quod inter reges Edom commemoratur Balac filius Beor et de similitudine nominis existimet illum esse Balac. qui restitit Moysi ducenti populum Israhel, sciat illum Balac Moabitam fuisse, non Idumaeum, eumque fuisse filium Sephor, non filium Beor, sed fuisse etiam ibi tunc filium Beor Balaam, non Balac,
Abbreviated transcription (Latin):
esau. indi tum ẽ terrȩ . quõ idem ipse et esau. & edom
uocabatur. de quo ꝓpagati sunt idumei. hȩc est gens
edom¬
Quod scriptum ẽ. & hi reges qui regnauerunt in edom
ante quam regnar& rex israhel . non sic accipiendum
est. tamquam omnes reges nominati sint usq ad ea
tempora. quibus coeperunt reges israhel. quorũ primꝰ
fuit saul Multi enim fuerunt in edom usq ad tempo¬
ra saul. cum temporib &iam iudicum. quorum tẽpora
fuerunt ante reges. Sed ex his multis. eos solos potuit
commemorare moses. qui fuerunt ante quã ipse morer&ur¬
Nec mirum est quod numerantis ab abra ham per esau patrẽ
gentis edom. Adquem per raguel filium esau. & zara
filium raguel. & iobab filium tara. cui iobab successit in
regno balac. qui primus interra edom rex fuisse cõme¬
moratur. usq ad ultimum regem quem potuit nominare
moses : plures generationes inueniuntur . quam numeran¬

Expanded text:
Esau inditum est terrae, quoniam idem ipse et Esau et Edom Esau inditum est terrae, quoniam idem ipse et Esau et Edom uocabatur, de quo propagati sunt Idumaei, hoc est gens EdomQuod scriptum est: et hi reges qui regnauerunt in Edom, antequam regnaret rex in Israhel, non sic accipiendum est, tamquam omnes reges nominati sint usque ad ea tempora, quibus coeperunt reges Israhel, quorum primus fuit Saul. multi enim fuerunt in Edom usque ad tempora Saul cum temporibus etiam iudicum, quorum tempora fuerunt ante reges; sed ex his multis eos solos potuit commemorare Moyses, qui fuerunt antequam ipse morereturnec mirum est quod numerantibus ab Abraham per Esau patrem gentis Edom atque per Raguel filium Esau et Zara filium Raguel et Iobab filium Zara, cui Iobab successit in regno Balac, qui primus in terra Edom rex fuisse commemoratur, usque ad ultimum regem, quem potuit nominare Moyses, plures generationes inueniuntur quam numeran
Abbreviated transcription (Latin):
ut scrptura falli vel fallere non credatur. impromptu
est cogitare. Quod scilic& esau post ea quam in mesopo¬
tamiam frater ei us abscessit . noluit habitare cum paren¬
tib suis. siue ex illa commotione. quad olebat se bene¬
dictione fraudatum. siue aliqua causa. uel uxo rum
suarum. quas odiosas uidebat ẽẽ parentib. uel qualib&
alia . & ceperat habitare inmonte seyr. De inde post
reditũ iacob fratris sui. facta inter eos concordia re¬
uersus ẽ & ipse ad parentes . & cum mostuum patrem
simul sepelissent. quia eos implurimũ ditatos terra
illa sicut scriptum ẽ minime capiebat. abscessit rursus
inseir. & ibi ꝓpagauit gentem idumeorum .cxx.
Quod scriptum ẽ. hi principes chorrei filii sexr interra
edom. secundum tempus quo uiuebat scriptor cõ¬
memorat. Cum aut̃ seyr habitar& qui iftos genuit.
non dum ueniente in illam terram esau. non dum utiq
appellatur terra edom. Non enim nomen nisi ab ipso

Expanded text:
ut scriptura falli uel fallere non credatur, in promtu ut scriptura falli uel fallere non credatur, in promtu est cogitare. quod scilicet Esau, posteaquam in Mesopotamiam frater eius abscessit, noluit habitare cum parentibus suis siue ex illa commotione, qua dolebat se benedictione fraudatum, siue aliqua causa uel uxorum suarum, quas odiosas uidebat esse parentibus, uel qualibet alia. et coepit habitare in monte Seir. deinde post reditum Iacob fratris sui facta inter eos concordia reuersus est et ipse ad parentes et, cum mortuum patrem simul sepelissent, quia eos in plurimum ditatos terra illa, sicut scriptum est, minime capiebat, abscessit rursus in Seir et ibi propagauit gentem Idumaeorum. Quod scriptum est: hi principis Chorraei filii Seir in terra Edom, secundum tempus quo uiuebat scriptor commemorat. cum autem Seir habitaret qui istos genuit nondum ueniente in illam terram Esau, nondum utique appellabatur terra Edom. non enim nomen nisi ab ipso
Abbreviated transcription (Latin):
pas cebantur oues & hedi . & quia potiores sunt oues.
earum nomine &iam caprarũ pecus complexus est
Sic quia potior erat numerus undecim filioꝵ iacob qui
nati fuerant inmesopotamia. ipsorum commemoratione
scriptura complexa ẽ &iam beniamin . qui non ibi natus erat¬
& dictum ẽ. hisunt filii ia cob. qui factisunt ei in meso¬
potamia srriae
Quod post narrationem mostis isaac. narratur quas uxo¬
res esau acceperit . & quos creauerit. recapitulatio intelle¬
genda ẽ Neq enim post mostem isa ac fieri coepit: cum
iam essent esau & iacob centũ xx. annorũ Nam eos sexa¬
genarius suscepit . & uixit omnes annos uitae suȩ .c. lxxx. CXUIIII.
Quȩstio : quo modo scriptura dicat post mostem isaac patris
sui. esau abcessisse de terra chanaan. & habitasse inmonte
seir. cum ueniente de mesopotamia ia cob fratre eius. legat᷑
quodiam illic habitabat Proinde quid fien potuerit.

Expanded text:
pascebantur oues et hedi, et quia potiores sunt oues, pascebantur oues et hedi, et quia potiores sunt oues, earum nomine etiam caprarum pecus complexus est. sic quia potior erat numerus undecim filiorum Iacob, qui nati fuerant in Mesopotamia, ipsorum commemoratione scriptura complexa est etiam Beniamin, qui non erat ibi natus, et dictum est: hi sunt filii Iacob, qui facti sunt ei in Mesopotamia Syriae. Quod post narrationem mortis Isaac narratur quas uxores Esau acceperit et quos creauerit, recapitulatio intellegenda est: neque enim post mortem Isaac fieri coepit, cum iam essent Esau et Iacob centum uiginti annorum. nam eos sexagenarius suscepit et uixit omnes annos uitae suae centum octoginta. Quaestio est, quomodo scriptura dicat post mortem Isaac patris sui Esau abscessisse de terra Chanaan et habitasse in monte Seir, cum ueniente de Mesopotamia Iacob fratre eius legatur, quod iam illic habitabat. proinde quid fieri potuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
eius traditionem dñi passio compler&ur. idest mali¬
tiam eius ad liquid electam. bene utente dõ &iam malis:
illud attendamus ubi ait . non de omnibus uobis dico. ego
scio quos elegi: ubi declarat. adelectionem non pertinere
nisi bonos : Ac perhoc illud quod dictum ẽ: Ego uos xii
elegi. persinec dochen dictum ẽ: ut nomine maioris me¬
liorisq pastis. &iam illito conplecter&ur. quod ad ip¬
sum nomen non pertin&. Hic modus ẽ in hoc eodem loco.
ubi emor. ꝓfilio suo sichem. ut acciper& dinam filiam
ia cob: Exut loqui cum eodem ia cob: & uenerunt &iam
filii eius qui absentes erant : Et ad omnes dicit emmor
Sichem filius meus elegit animo filiam ur̃am. date ergo
illi eam uxorem. Quia enim potior erat patris persona:
persynec dochen. filiam uestram dicens. &iam fratres
tenuit hoc nomine . quorũ non erat filia Hinc ẽ & illuo.
curre adoues. & accipe mihi duos edos: simul enim

Expanded text:
eius traditionem domini passio compleretur, id est malieius traditionem domini passio compleretur, id est malitiam eius ad aliquid electam bene utente deo etiam malis, illud attendamus ubi ait: non de omnibus uobis dico; ego scio quos elegi; ubi declarat ad electionem non pertinere nisi bonos. ac per hoc illud quod dictum est: ego uos duodecim elegi, per synecdocen dictum est, ut nomine maioris meliorisque partis etiam illud complecteretur quod ad ipsum nomen non pertinet. hic modus est in hoc eodem libro, ubi Emmor pro filio suo Sychem, ut acciperet Dinam filiam Iacob, exiit loqui cum eodem Iacob, et uenerunt etiam filii eius, qui absentes erant, et ad omnes dicit Emmor: Sychem filius meus elegit animo filiam uestram; date ergo illi eam uxorem. quia enim potior erat patris persona, per synecdocen filiam uestram dicens etiam fratres tenuit hoc nomine, quorum non erat filia. hinc est et illud: curre ad oues et accipe mihi inde duos hedos; simul enim
Abbreviated transcription (Latin):
erant. unus tantum erat non ibi natus. quitamen inde
habuit nascendi causam. quod ibi mater eius patri copu¬
lata est : Sed solutio ista quȩstionis: aliquo exemplo
similis locutionis firmanda ẽ : Nulla tamen est facilior
solutio questionis huius. quam ut per synec docen acci¬
pitor. Ubi enim pars maior ẽ aut potior. sol& eius no
Sicut ad duodecem apostolos iam non perti¬
pertin&¬
nebat iudas . qui &iam mostuus fuit cum dñs resurrexit
erit amortuis . & tamen ipsius duodenarii numeri nom̃.
apostolus inepostola sua tenuit: Ubi ait eum appa¬
ruisse illis duodecim: cum articulo enim hoc greci codi¬
ces habent: ut non possent intellegi quicunq: duode¬
cem. sed illi in eo numero insignes: eo modo locutionis :
Puto & illud a dño dictum. ego uos duodecim elegi. &
unus ex uobis diabolus ẽ. ut non adelectionem &iam
ipse uideatur pertinere: Non enim facile inuenitur
electorum nomen inmalo. nisi quando mali eliguntur
amalis. Quod si puta uerimus & illum electum. ut per

Expanded text:
erant, unus tantum erat non ibi natus, qui tamen inde habuit nascendi causam, quod ibi mater ejus patri copulata est. Sed solutio ista quaestionis aliquo exemplo similis locutionis firmanda est. 4. Nulla tamen est facilior solutio quaestionis hujus, quam ut per synecdochen dictum accipiatur. Ubi enim pars major est, aut potior, solet ejus no non pertinet. Sicut ad duodecim Apostolos jam non pertinebat Judas, qui etiam mortuus fuit cum Dominus resurrexit a mortuis, et tamen ipsius duodenarii numeri nomen Apostolus in Epistola sua tenuit, ubi ait, eum apparuisse illis duodecim . Cum articulo enim hoc graeci codices habent, ut non possint intelligi quicumque duodecim; sed illi in eo numero insignes. Eo modo locputo et illud a domino dictum: nonne ego uos duodecim elegi? et unus ex uobis diabolus est, ut non ad electionem etiam ipse pertinere uideatur. non enim facile inuenitur electorum nomen in malo, nisi quando mali eliguntur a malis. quod si putauerimus et illum electum, ut per
Abbreviated transcription (Latin):
insuꝑeriore canstro fuisse omnia ex quib edebat pha¬
rao opus pistorũ. Sed intellegendum ẽ &iam ipsum ca¬
nis trum habuisse panes cibarios. quia dictumẽ tria canis¬
tra condriton. & desuꝑ fuisse illa exomni genere ope¬
ris pistoris. in eodem canistro superiore:
CXXII
uod putabat se stare pharao suꝑ flumen. quem ad modũ¬
seruus abrahȩ dixit. ecce ego sto suꝑ fontem aquȩ¬

Expanded text:
in superiore canistro fuisse omnia ex quibus edebat Phain superiore canistro fuisse omnia ex quibus edebat Pharao, opus pistorum. Sed intelligendum est etiam ipsum canistrum habuisse panes cibarios, quia dictum est, tria canistra χονδριτῶν, et desuper fuisse illa ex omni genere operis pistoris in eodem canistro superiore. CXXXII. Ib. XLI, 1. Quod putabat se stare Pharao suservus Abrahae dixit: Ecce ego sto super fontem aqu
Abbreviated transcription (Latin):
aegyptũ cum filiis suis. & inueniuntur uigintiduo anni:
quib ab fuit ioseph apatre & afratrib suis. Quo medio
tempore. quomodo fieri potuerint. de uxore & filiis. &
nuru iudȩ omnia quȩ narrantur. indagari difficile ẽ
nisi foste ut credamus : Et hoc enim fieri potuit. mox
ut ad olescere iudas coepit. eum incidisse in amorem eiꝰ.
quam duxit uxorẽ. nondũ uendito ioseph inȩgyptũ EUIIII.
Et de positis uestimentis uiduitatis suȩ ase. Hic in sinua¬
tur & temporib patriarcharũ certa & sua fuis se ues¬
timenta uiduarũ. non utique talia qualia con iuga
tarum
possedit eum patefres spado pharaonis :Ad ordinẽ
redit scriptura unde recesserat. Vt illa narrar& quae
supra digesta sunt
Quod aliqui codices latini habent. tria canistra alicȩ. cũ
linguȩ habent. panes eẽ cibarios. sed illud mou& quomo¬
do panem cibarium pharao haberet in escis. Dicit enim

Expanded text:
Aegyptum cum filiis suis; et inueniuntur uiginti duo anni, Aegyptum cum filiis suis; et inueniuntur uiginti duo anni, quibus afuit Ioseph a patre et a fratribus suis. quo medio tempore quomodo fieri potuerunt de uxore et filiis et uuru Iudae omnia quae narrantur, indagare difficile est; nisi forte ut credamus — et hoc enim fieri potuit — mox ut adulescere ludas coepit eum incidisse in amorem eius quam duxit uxorem nondum uendito Ioseph in Aegyptum. Et depositis uestimentis uiduitatis suae a se. hinc insinuatur et temporibus patriarcharum certa et sua fuisse uestimenta uiduarum, ntarum.s est in Aegyptum, et possedit eum Petephres spado Pharaonis, ad ordinem redit Scriptura unde recesserat, ut illa narraret quae supra digesta sunt.. Ib. XL, 16. Quod aliqui codices latini habent, tria canistra alicae, cum linguae habent, panes esse cibarios. Sed illud movet, quomodo panem cibarium potuerit Pharao habere in escis. Dicit enim
Abbreviated transcription (Latin):
Quomodo ergo hȩc omnia intra tam paucos annos fieri
potuerint. merito mou& : nisi ut foste sol& scriptura per
recapitula tionem. aliquot annos. ante uenditũ
ioseph. hoc fieri coepisse intellegi uelit. quõ positum ẽ
ut dicer&ur. Factum ẽ autem in illo tempore. Ubi tamen
quęrctur. sedecem & septem annoꝵ erat ioseph. quando
uenditus ẽ : Quot annorũ iudas ẽẽ potuerit. quartus
filius ia cob quando idem ipse primogenitus ruber Ut
plurimũ. fratrem suum ioseph. quinq: aut sex annos
potuerit & ate prȩcedere. Euidenter autem scriptura
dicit. triginta dnnoꝵ fuisse ioseph. quando innotuit pha¬
raoni. Cum ergo ipse anno septimox. &atis suȩ uenditus
fuisse credatur : tredecim annos peregerat in egypto
ignotus pharaoni. Ad hos aũt tredecim annos. accesserunt
septem anni ubertatis. & factis unt anniuiginti his ad¬
duntur duo. quia secundo anno famis. intrauit ia cob in

Expanded text:
quomodo ergo haec omnia intra tam paucos annos fieri quomodo ergo haec omnia intra tam paucos annos fieri potuerint, merito monet, nisi, ut forte solet, scriptura per recapitulationem aliquot annos ante uenditum Ioseph hoc fieri coepisse intellegi uelit, quoniam sic positum est, ut diceretur: factum est autem in illo tempore. ubi tamen quaeritur, si decem et septem annorum erat Ioseph, quando uenditus est, quot annorum esse ludas potuerit quartus filius Iacob, quandoquidem ipse primogenitus Ruben ut plurimum fratrem suum Ioseph quinque aut sex annos potuerit aetate praecedere. euidenter autem scriptura dicit triginta annorum fuisse Ioseph, quando innotuit Pharaoni. cum ergo ipse anno septimo decimo aetatis suae uenditus fuisse credatur, tredecim annos peregerat in Aegypto ignotus Pharaoni; ad hos autem tredecim annos accesserunt septem anni ubertatis et facti sunt anni uiginti; his adduntur duo, quia secundo anno famis intrauit Iacob in
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur. sed prȩpositum militiȩ. cui e& potestas occiden¬
di Nam sic appellatus ẽ &iam ille quem nobu corlonosor
misit. penes quem potius inuenitur primatus fuisse m litiȩ EXMIII
Factumẽ autem intempore illo. descendit iudas afratrib
suis. ad hominẽ quendam odolamitam. cui nomen iras. & uidit
illic iudas filiam hominis chananei . nomine sauam : & accepit
eam & introiuit adeam . & concepit & peperit filium. &
cxera. Quęritur quando ista fieri potuerunt. Sienim
postea quam ioseph deuenit inegyptũ. quomodo intra
uiginti ferme & duos annos. nampost tatum temporis colli¬
gitur eos uenisse ad eundem ioseph fratrem suum in ȩgy¬
p̾tum cum patre suo. fieri potuerit. Ut iudȩ filii eius a &a¬
tis omnes possent ducere uxores: Nam thamar nurum
suam. mostuo primogenito suo. alteri filio dedit. Quo
&iam mostuo. ex pectauit ut cresceret tertius . & cum
creuiss&. nec illi eam dedit. timens ne & ipse morer&ur
Unde factum ẽ. ut eidem socero suo se illa supponer&

Expanded text:
dicitur. sed praepositum militiae. cui esset potestas occidendi. nam sic appellatus est etiam ille quem Nabuchodonosor misit, penes quem potius inuenitur primatus fuisse militiae. Factum est autem in tempore illo descendit Iudas a fratribus suis • ad hominem quendam Odollamitam, cui nomen Iras. et uidit illic Iudas filiam hominis Chananaei nomine Sauam; et accepit eam et introiuit ad eam. et concepit et peperit filium et cetera. quaeritur quando ista fieri potuerunt. si enim posteaquam Ioseph deuenit in Aegyptum, quomodo intra uiginti ferme et duos annos — nam post tantum temporis colligitur eos uenisse ad eundem Ioseph fratrem suum in Aegyptum cum patre suo — fieri potuerit, ut Iudae filii eius aetatis omnes possent ducere uxores? nam Thamar nurum suam mortuo primogenito suo alteri filio dedit: quo etiam mortuo expectauit, ut cresceret tertius; et cum creuisset, nec illi eam dedit timens, ne et ipse moreretur. unde factum est, ut eidem socero suo se illa subponeret.
Abbreviated transcription (Latin):
hic epitupotamu: Hȩc locutio si ntellegatur in psalmo
ubi scriptum ẽ. qui fundauit terram suꝑ aquam . non co¬
guntur homines putare sicut nauem natare terram
suꝑ aquam. Secundum hanc enim locutionem recte in¬
tellitur. quod altior sit terra quam aqua Altius
quippe ab aquis sustollitur. vbi habitent terrena
animalia
terra ȩgypti. non futurȩ illis qui famem patiantur.
tamquam postea ueniat illis ubertus. sed futura erat
tunc quando loquebatur. ta quam dicer& uberta¬
tishuius. quam futuram significauerunt. boues bonȩ
& spicȩ bonȩ. obliuiscentur homines in ea fame. quã
significauerunt boues & spicȩ malȩ

Expanded text:
 ποταμοῦ: haec locutio si intelligatur in Psalmo ubi scriptum est, Qui fundavit terram super aquam ; non coguntur homines putare sicut navem natare terram super aquam. Secundum hanc enim locutionem recte intelligitur quod altior sit terra quam aqua; altius quippe ab aquis sustollitur, ubi habitent terrena animalia.terra Aegypti, non futurae illis qui famem patientur, tanquam postea veniat illis ubertas; sed futura erat tunc quando loquebatur, tanquam diceret, Ubertatis hujus, quam futuram significarunt boves bonae et spicae bonae, obliviscentur homines in ea fame, quam significaverunt boves et spicae malae.
Abbreviated transcription (Latin):
suit ihs ad populum testamentũ in illa die Re¬
p&itio quippe testamenti. nouũ testamentum
significat. quod significat & teutero nomium
quod interpr&atur secunda lex: quod significant
& priorib confractis. tabule renouatȩ Multis

Expanded text:
suit Iesus ad populum testamentum in illa die. resuit Iesus ad populum testamentum in illa die. repetitio quippe testamenti nouum testamentum significat; quod significat et Deuteronomium, quod interpretatur secunda lex; quod significant et prioribus confractis tabulae renouatae. multis
Abbreviated transcription (Latin):
p&ra scandali quicum reprobar&ur abaedifi¬
cantibus. factus est in caput anguli Quem prę¬
figurauit & illa p&ra quȩ potũ sitienti populo
ligno percussa profudit. Dequa dicit aposto¬
lus Bibebant aũt de spiritali sequenti p&ra.
p&ra aũt erat xp̃s Unde & cultellis p&rinis
populum circũcidit Iste ductor egregius: qui
cultri p&rini cũ illo &iam sepulti sunt. ut profun¬
dum mysterium de monstrarent. posteris profu¬
turũ. Sic ergo & istum lapidem quã quam uisi¬
biliter statutum. spiritaliter debemus accipe¬
re intestimonium futurũ iudeis infidelibus.
hoc est mentientibus : dequibus dicit psalm
Inimici dñi mentiti sunt ei. Neq enim frustra cum
iam dĩ famulus moses. uel potius percum ds̃ dis¬
posuiss& ad populũ testamentũ. quod in arca e¬
rat quȩ dicta ẽ arca testamenti & in libris legis
tanta sacramentorũ & preceptorũ multi plicita¬
te conscriptis: Iamen&iam hic dictũẽ Dispo¬

Expanded text:
petra scandali, qui cum reprobaretur ab aedifipetra scandali, qui cum reprobaretur ab aedificantibus, factus est in caput anguli. quem praefigurauit et illa petra quae potum sitienti populo ligno percussa profudit, de qua dicit apostolus: bibebant autem de spiritali sequenti petra; petra autem erat Christus. unde et cultellis petrinis populum circumcidit iste ductor egregius: qui cultri petrini cum illo etiam sepulti sunt, ut profundum mysterium demonstrarent posteris profuturum. sic ergo et istum lapidem quamquam uisibiliter statutum spiritaliter debemus accipere in testimonium futurum Iudaeis infidelibus, hoc est mentientibus, de quibus dicit psalmus: inimici domini mentiti sunt ei. neque enim frustra, cum iam dei famulus Moyses uel potius per eum deus disposuisset ad populum testamentum, quod in arca erat, quae dicta est arca testamenti, et in libris legis tanta sacramentorum et praeceptorum multiplicitate conscriptis, tamen etiam hic dictum est: dispo
Abbreviated transcription (Latin):
& iuditium insilo. coram taberna culo dñi dĩ
isrł Et scripsit uerba hȩc in libro legemdĩ. &
accepit lapidem magnum. & statuit illũ iħs
subterebinto ante dnm Etdixit ihs ad po¬
pulũ. Eece lapis iste erit uobis intesti monium.
quia hic audi uit omnia quȩ dicta sunt a
dño. quecũq locutus est aduos hodie. Et hic
erit uobis intestimonium in nouissimis dieb.
cum mentiti fueritis dño dõ ur̃o Hlaec uerba
qui non superficie tantum audiunt: sed aliquan¬
to altius perscrutantur : nequa quã tantum ui¬
rum tam insipientem putare debent. ut uerba
dĩ quȩ locutus ẽ populo. in animũ lapidem au¬
disse crediderit. qui &iam siabartifice in ho¬
minissimili tudinẽ effigiatus ess&. inter illos
utiq deputar&ur . De quibus inspalmo canitur
Aures habent & non audient. Neꝙ enĩ idola gen¬
tium aurum & argentũ sola non audi unt: sed ꝑ
fuit lapis offensionis non credentibus iudeis. &

Expanded text:
et iudicium in Silo coram tabernaculo domini dei et iudicium in Silo coram tabernaculo domini dei Israhel. et scripsit uerba haec in libro legum dei; et accepit lapidem magnum et statuit illum Iesus sub<ter> terebintho ante dominum. et dixit Iesus ad populum: ecce lapis iste erit nobis in testimonium, quia hic audiuit omnia quae dicta sunt a domino, quaecumque locutus est ad uos hodie: et hic erit uobis in testimonium in nouissimis diebus, cum mentiti fueritis domino deo uestro. haec uerba qui non in superficie tantum audiunt sed aliquanto altius perscrutantur, nequaquam tantum uirum tam insipientem putare debent, ut uerba dei quae locutus est populo inanimum lapidem audisse crediderit: qui etiam si ab artifice in hominis similitudinem effigiatus esset, inter illos utique deputaretur, de quibus in psalmo canitur: aures habent et non audient. neque enim idola gentium aurum et argentum sola non audiunt et, si lfuit lapis offensionis non credentibus Iudaeis et
Abbreviated transcription (Latin):
talem cogitat dm̃ qualis non ẽ ds̃. alienum dm̃ utiq
& falsum in cogitatione postat. Quis ẽ autem qui
sic cogit& dm̃ quem ammodum illeẽ: acꝑ hoc relin¬
qu&ur fidelibus . quam di peregrinantur. Aad nõ¬
auferre acorde suo inruentia uana fantasmata.
quae se cogitantibus ingerunt. uel ut tales aut
talis sit ds qualis utiq non est. & dirigere cor
ad illum fideliter: ut quẽ ad modũ & quantum
nobis expedire nouit. ipse se insinu& per spm̃
suum. donec absumatur omne mendat᷑ium
Unde dictum ẽ. omnis homo mendax. Et trans¬
acta non solũ impia falsitate. uerum &iã ipso
speculo & enigmate: faciem ad faciem cognos¬
camus. sicut & cognitisimus. quẽ ad modũ a¬
postolus dicit. uidemus nunc per speculum in
enigmate. tunc aũt facie adfaciem. Nunc
scio exparte. tunc aũt cognoseã sicut & cogni¬
tussũ XUIIII. Et dis posuit ihs testam̃¬
tum ad populum in illo die. & dedit illilege̾

Expanded text:
talem cogitat deum, qualis non est deus, alienum deum utique talem cogitat deum, qualis non est deus, alienum deum utique et falsum in cogitatione portat. quis est autem qui sic cogitet deum quemadmodum ille est? ac per hoc relinquitur fidelibus, quamdiu peregrinantur a doauferre a corde suo inruentia uana phantasmata, quae se cogitantibus ingerunt, uelut talis aut talis sit deus, qualis utique non est et dirigere cor ad illum fideliter, ut, quemadmodum et quantum nobis expedire nouit, ipse se insinuet per spiritum suum, donec absumatur omne mendacium — unde dictum est: omnis homo mendax — et transacta non solum inpia falsitate uerum etiam ipso speculo et aenigmate facie ad faciem cognoscamus, sicut et cogniti sumus, quemadmodum apostolus dicit: uidemus nunc per speculum in aegnimate, tunc autem facie ad faciem; nunc scio ex parte, tunc autem cognoscam sicut et cognitus sum. Et disposuit Iesus testamtum ad populum in illo die et dedit illi legem
Abbreviated transcription (Latin):
uid quod ait idemiħs loquens ad populum. & nune
cir cum aufeste deos alienos qui sunt inuobis. & diri¬
credendi sunt adhuc habuisse apudse aliqua gentium
simulacra. cum superius eorum obedientiam prędicaue¬
rit : autuerosi haberent post tantas legis cõminations.¬
ñ Illa cos ꝓspera sequerentur : Cum sic ineos uindicatũ
sit. quod unus corum deanathemate fustum fecerat
Denique ia cob dixit hoceis. quicum illo exierant demes¬
sopotamia. ubi sic idola colebantur. Ut & rahel pat̃na
furar&ur. S ed post illam am̃monitionẽ ia cobdeder̃
quachabebant. Un de apparuit hoc eis ita dictũ ess&ꝵ
quia sciebat eos habere ille quidixerat: nunc uero post
hanc ammonitionẽ iħũ naue : Nullus tale aliquid
protulit. Nec tamen putandum ẽ. hoc illum inani¬
ter p̃ cepisse. Non enimait. Et nunc aufeste deos
Alienos siqui sunt in uobis. sed omnino tam quam sci¬
ens eẽ. qui sunt inquid in uobis. Proinde ꝓph&a
sc̃s in cordibus corum eẽ cernebat cogitationes de

Expanded text:
 quod ait idem Iesus loquens ad populum: et nunc circumauferte deos alienos qui sunt in uobis et diricredendi sunt adhuc habuisse apud se aliqua gentium simulacra, cum superius eorum oboedientiam praedicauerit: aut uero, si haberent, post tantas legis comminationes illa eos prospera sequerentur, cum sic in eos uindicatum sit, quod unus eorum de anathemate furtum fecerat. denique Iacob dixit hoc eis qui cum illo exierant de Mesopotamia, ubi sic idola colebantur, ut et Rachel paterna furaretur; sed post illam admonitionem Iacob dederunt quae habebant: unde adparuit hoc eis ita dictum esse, quia sciebat eos habere ille qui dixerat. nunc uero post hanc admonitionem Iesu Naue nullus tale aliquid protulit. nec tamen putandum est hoc illum inaniter praecepisse; non enim ait: et nunc auferte deos alienos si qui sunt in uobis, sed omnino tamquam sciens esse, qui sunt, inquit, in uobis. proinde propheta sanctus in cordibus eorum esse cernebat cogitationes de
Abbreviated transcription (Latin):
dicta in illa generalitate intellegamus: quem modũ
locutionis. non ess& alibi reperire: Sed inscripturis
scĩs tale est illud. ubi apostolus ait Omne peccatum
quod cumq fecerit homo. extra corpus ẽ Hinc enim
nihil uid&ur inmisisse peccati. quando quidem ait

Expanded text:
dicta in illa generalitate intelligamus. Quem modum dicta in illa generalitate intelligamus. Quem modum locutionis non est alibi reperire: sed in Scripturis sanctis tale est illud ubi Apostolus ait, Omne peccatum quodcumque fecerit homo, extra corpus est. Hic enim nihil videtur praetermisisse peccati, quandoquidem ait
Abbreviated transcription (Latin):
nam & agnam ex ouibus. & illas abiculas. & simila¬
ginem licebat offerri . nisi forte quis dicat hoc dis¬
cerni ifta excepta & nominatim ex pressa peccata.
abillis quȩ generaliter commemorata sunt. quia
hic agnam dixit ubi ouem. ut a&as pecorum aliquã
differentiam faciat : dum tamen intellegatur paupe¬
ribus per ȩque subuentum. ut si non haberent ulla
animalia qua drupedia. aut memoratas aues. aut
similaginem offerrent propeccatis ignorantiȩ suȩ .
si autem mou& quare cumgeneraliter omnia igno¬
rantiae peccata concluserit. & sacrificia non prodi¬
stantia peccatorum quam non fecerat. sed ꝓ distantia
personarum diftinxerit : Post ea uoluerit &iam pec¬
cata distinguere . & pro eorũ diuersitate sacrificia
diuersa precipere. quasi non ad illam generalitatẽ
pertinerent omnia. sic factam posterius exceptio¬
nem opost& intellegi. Ut quȩ cumq remanserit his
exceptis. quȩ nominatim & speciatim commemora uit

Expanded text:
nam, et agnam ex ovibus, et illas aviculas, et similanam, et agnam ex ovibus, et illas aviculas, et similaginem licebat offerri. Nisi forte quis dicat, hoc discerni ista excepta et nominatim expressa peccata ab illis quae generaliter commemorata sunt, quia hic agnam dixit, ibi ovem, ut aetas pecorum aliquam differentiam faciat: dum tamen intelligatur pauperibus peraeque subventum, ut si non haberent ulla animalia quadrupedia, aut memoratas aves aut similaginem offerrent pro peccatis ignorantiae suae. Si autem movet quare cum generaliter omnia ignorantiae peccata concluserit, et sacrificia non pro distantia peccatorum quam non fecerat, sed pro distantia personarum distinxerit; postea voluerit etiam peccata distinguere, et pro eorum diversitate sacrificia diversa praecipere, quasi non ad illam generalitatem omnia pertinerent: sic factam posterius exceptionem oportet intelligi, ut quaecumque remanserint, his exceptis quae nominatim et speciatim commemoravit,
Abbreviated transcription (Latin):
aliqua insacris seruitus
re par turturũ. aut duos pullos columbinos: & si hoc
quoq: non ual&. certam similaginis quantitatem
quosi ubiq italicere intellegitur. non potest quidẽ
dici sacerdotem non habere uitulum. aut uniuersam
sinagogam. aut principem non habere caprium uel
ouem : & siitaẽ. quod opus erat postea dicere. taci¬
tum cuius quam per urium : Aut tactũ inmundum.¬
aut & periurium perignorantiam factum. purgari
sacrificio agnȩ & caprȩ : cum eadem sacricia prȩcep¬
ta sint. &iam in illa generalitate peccati. adquam
generalitatem &iam ista potuerant pertinere::
Si autem hinc ista discernuntur. quolicebat pro eis
turtures & columbos. uel &iam si hoc non ess&. si¬
milaginem offerri. ibi autem ubiꝰ dictum ẽ non lice¬
bat. non uidetur subuentum ẽẽ pauperibus. quo
multa possent esse delicta. non specialiter expres¬
sa. quȩ ad illam generalitatem referentur: ubi
grauarentur in opes. sitantum modo capram femi¬

Expanded text:
aliqua in sacris seruitus.re par turturum aut duos pullos columbinos et, si hoc quoque non ualet, certam similaginis quantitatem. quoniam, si ubique ita licere intellegitur. non potest quidem dici sacerdotem non habere uitulum aut uniuersam synagogam aut principem non habere caprum uel ouem. et si ita est, quid opus erat postea dicere tacitum cuiusquam peret perjurium per ignorantiam factum purgari sacrificio agnae et caprae, cum eadem sacrificia praecepta sint etiam in illa generalitate peccati, ad quam generalitatem etiam ista potuerunt pertinere? Si autem hinc ista discernuntur, quod licebat pro eis turtures et columbos, vel etiam, si hoc non esset, similaginem offerri, ibi autem ubi non dictum est non licebat; non videtur subventum esse pauperibus; quoniam multa possent esse delicta non specialiter expressa, quae ad illam generalitatem referrentur, ubi gravarentur inopes, si tantummodo capram femi
Abbreviated transcription (Latin):
abi. erunt post deos gentiũ quibus erant Indoił
los diuina ira cõmotaẽ. ut per annos decem & octo.
contererentur afiliis ammon sed numquid non exe¬
adẽ gente isrł. &iam illinati erant sacer dotes & scri¬
be & pharisei quos in eis diximus fuisse prefiguratos.
filium persecuti expulerunt sed inco similitudo
adumbrataẽ quod isti ut dixi ueluti regis obseruato¬
rescum qui contra precepta legis facere uidebantur
tamqũa legitimi non legitimum iure sibi uisi sunt ciecisse
Secundum hoc enim plebs illa dictaẽ fornicari quod
legis precepta non seruans tamquã uiro non ex hibebat
fidem: Sic aũt scriptumẽ deiepte. Etcreuerunt filui
uxoris & ciecerunt iepte: Uerbum quod positũ est
creuerunt significat infigura preualuerunt: quod in
iudeis impl&um ẽ qui prȩualuerunt infirmitati xp̃i
quia ita uoluit : Ut abcis quae opor tebat passione per¬

Expanded text:
d abierunt post deos gentium quibus erant circumdd abierunt post deos gentium quibus erant circumdati. unde in illos diuina ira commota est, ut per annos decem et octo contererentur a filiis Ammon. sed numquid non ex eadem gente Israhel etiam illi nati erant sacerdotes et scribae et pharisaei, quos in eis diximus fuisse praefiguratos, filium persecuti expulerunt? sed in eo similitudo adumbrata est, quod isti, ut dixi, ueluti legis obseruatores eum qui contra praecepta legis facere uidebatur tamquam legitimi non legitimum iure sibi uisi sunt eiecisse. secundum hoc enim plebs illa dicta est fornicari, quod legis praecepta non seruans tamquam uiro non exhibebat fidem. Sic autem scriptum est de Iephte: et creuerunt filii uxoris et eiecerunt Iephte. uerbum quod positum est "creuerunt" significat in figura "praeualuerunt": quod in Iudaeis inpletum est, qui praeualuerunt infirmitati Christi, quia ita uoluit, ut ab eis quas oportebat passione per
Abbreviated transcription (Latin):
quendã potentẽ uirtute Ialis enĩ dicitur iepte. qđ
indicat euangelium. discipulis sius aperuit sensum ut
intellegerent scripturas Hunc iepte fratres cius re¬
probauerunt & de paterna domo expulerunt: Ob¬
icientes ei quod ess& filius fornicaria .e. tam quã ipsi
essent deuxore legitima nati. hoc &iam egerunt ad
uersus dñm principes sa cerdotum & scribe & pharisci.
qui delegis obseruatione gloriari uidebantur tamquã
ille soluer& legem. Et id eo ueluti non ess& legitimꝰ
rat . quod fidelibus notumẽ : Iameneius mater quan¬
tum adgentẽ pertin&. &iamilla iudaica sinagoga
dicipotest: reuoluat qui uoluerit proph&icos libros
& uideat quotiens & quanta uerbi seueritate. atque
indignatione dñi. illagens uelut inpudica mulier.
desuis fornicationibus arguatur Inde est &iam il¬
lud in hoc libro recentis simum uel cumpost efud quod
fecit gedeon. omnis is rahel legitur fornicatus uel qđ

Expanded text:
quendam potentem uirtute. talis enim dicitur Iephte, quod quendam potentem uirtute. talis enim dicitur Iephte, quod indicat euanintelligerent Scripturas . Hunc Jephthe fratres ejus reprobaverunt, et de paterna domo expulerunt, objicientes ei quod esset filius fornicariae, tanquam ipsi essent de uxore luersus dominum principes sacerdotum et scribae et pharisaei, qui de legis obseruatione gloriari uidebantur. tamquam ille solueret legem et ideo ueluti non esset legitimurat, quod fidelibus notum est, tamen eius mater, quantum ad gentem pertinet, etiam illa iudaica synagoga dici potest. reuoluat qui uoluerit propheticos libros et uideat quotiens et quanta uerbi seueritate atque indignatione domini illa gens uelut inpudica mulier de suis fornicationibus arguatur. unde est etiam illud in hoc libro recentissimum, uel cum post ephud quod fecit Gedeon omnis Israhel legitur fornicatus uel quo
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ secutus eẽ uider&ur Magis ergo intellexit in
co quod illi filia occurrit. ultorem dm̃ iustęq poene
sesideliter subdidit : timens sȩuiorẽ . tam quã de tergi¬
uersatione uindictam. Credebat enim &iambonȩ. &
uirginis animã filiae bene recipi: quod non se ipsa uo¬
uerat immolandã. seduoto & uoluntati non resisterat
patris & dĩ fuerat secuta iudicium Mors enim sicut
recusanda nonest. Cuius constitutione: quocumq tem¬
poris obeunda est: nec quisquã quieã perp&i detractat.
ut omnino euitetur : sed tantu modo ut differatur. la¬
borat Nunc iam quid sp̃s dñi. siue pernescientẽ iepte.
siue per scientẽ. siue percius in prudentiam. siue per
oboedientiã. siue per offensionẽ. siue perfidem. in hac
regesta prefigurauerit. quantũ ds̃ adiuuit Requi¬
ramus breuiterq: pandamus Ad mon& enim nos ut urga¬
gu& quodã modo iste scarum scripturarũ locus cogitare

Expanded text:
tatem secutus esse uideretur. magis ergo intellexit in tatem secutus esse uideretur. magis ergo intellexit in eo, quod illi filia occurrit, ultorem deum iustaeque poenae se fideliter subdidit timens saeuiorem tamquam de tergiuersatione uindictam. credebat enim etiam bonae et uirginis animam filiae bene recipi, quod non se ipsa uouerat immolandam, sed uoto et uoluntati non restiterat patris et dei fuerat secuta iudicium. mors enim sicut recusanda non est, cuius constitutione quocumque tempore subeunda est; nec quisquam qui eam perpeti detrectat, ut omnino euitetur, sed tantummodo ut differatur, laborat. Nunc iam quid spiritus domini siue per nescientem Iephte siue per scientem siue per eius inprudentiam siue per oboedientiam siue per offensionem siue per fidem in hac re gesta praefigurauerit. quantum deus adiuuat, requiramus breuiterque pandamus. admonet enim nos et urget quodam modo iste sanctarum scripturarum locus cogitare