comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rectores boni place hoĩb appetãt.
s ut estimationis sue dulcedine
ꝓximos in affectum u̾itatis trahant:
ñ ut se amari desident. s ut dilectionẽ
suam qͣi qͣndamuiam faciant. ꝑ quã
corda audientium ad amorem condi¬
toris inͦducant. Difficile qͥppe est: ut
quamlibet rect̾a dentncians . p̃dica¬
tor qͥ ñ diligit᷑ libent̃ audtat᷑. Debet
gͦ qui p̃est stude se diligi. quatinꝰ pos¬
metipso ñ querere. ne inueniatur ei
cui seruire ꝑ officrum cerntt᷑. occul¬
ta cogitationis tyrãnide resultare. Qd
bn paulus insinuat: cum suinobis
studii occultamanifestat dicens. Siẽ
& egoꝑ omiria oĩbꝰ placeo. Qui tam̃
rursus dic̃. Si adhuc hominib pla¬
cerem: xͥ ser aus ñ eẽm. Placet gͦ par¬
lus ⁊ ñ placet: q̃min eo qͦd placere ap¬

Expanded text:
rectores boni placere hominibus appetant, sed ut aestimationis suae dulcedine proximos in affectum veritatis trahant; non ut se amari desiderent, sed ut dilectionem suam quasi quamdam viam faciant per quam corda audientium ad amorem Conditoris introducant. Difficile quippe est ut quantumlibet recta denuntians praedicator qui non diligitur libenter audiatur. Debet ergo qui praeest studere se diligi, quatenus posmetipso non quaerere, ne inveniatur ei cui servire per officium cernitur occulta cogitationis tyrannide resultare. Quod bene Paulus insinuat, cum sui nobis studii occulta monifestat, dicens: Sicut et ego per omnia omnibus placeo . Qui tamen rursus dicit: Si adhuc hominibus placerem, Christi servus non essem. Placet ergo Paulus, et non placet; q
Abbreviated transcription (Latin):
theum qui gentili patre fuerat editꝰ
circumcidit. Uidens enim qͦd nisi se
mandata lutere seruare ostenderet.
iudeorum rabiem etiam in his quisͥ¬
tẽ comites aderant excitaret: assertio¬
nis sue uim postposuit: & sine damno
tate custodiuit. fecit quod fieri fidi
amore ꝓhibuit: s ad fidei retorsit
ministerium qͦd quasi non fidelit̾
fecit. Plerumq enim uirtꝰ cum in¬
discrete tenet᷑ amittit᷑: cum discrete
int̾mittit᷑. plus tenet᷑. S alta consi¬
deratione opꝰ est: ne fortasse neqͣqͣm
communis boni consilio s timore
ꝓpͥo uł cuiꝰlibet ambitionis studio
a turtutis ex̾citatione cesset᷑. Quod
nimirum cum agit᷑: iam ñ dispensa¬
tioni s culpe seruit᷑. Qͦ apłi uetant᷑¬

Expanded text:
theum qui gentili patre fuerat editus theum qui gentili patre fuerat editus circumcidit. Videns enim quod nisi se mandata litterae servare ostenderet, Judaeorum rabiem etiam in his qui sibi comites aderant excitaret, assertionis suae vim postposuit, et sine damno tate custodivit. Fecit quod fieri fidei amore prohibuit, sed ad fidei retorsit ministerium quod quasi non fideliter fecit. Plerumque enim virtus cum indiscrete tenetur, amittitur; cum discrete intermittitur, plus tenetur. Sed alta consideratione opus est, ne fortasse nequaquam communis boni consilio, sed timore proprio, vel cujuslibet ambitionis studio, a virtutis exercitatione cessetur. Quod nimirum cum agitur, jam non dispensationi sed culpae servitur. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
ad p̃dicandam salutem plagis erigit᷑
ad ꝓpellendam laboris lassitudinem
pena refouet᷑. Nulla gͦ hc̃ adu̾sitas
suꝑare potest: quem pęna fouet. Qd
disc̾tionem deserimꝰ. si hanc & aliqͣn
agere. & aliqñ postponere nesciamus.
Mon enim res eadem semꝑ est uirtꝰ.
qr ꝑ momenta tempors sepe merita
mutant᷑ actionum. Unde fit. ut cum
qͥd b̃n agimus. plertmq melius ab
eiꝰ actione cessemus: &e latidabilius
ad tempꝰ deserat: qͦd in suo tempore
laudabilit̾ mens tenebat. Nam si ꝓ
nr̃is bonis minimis qͥbꝰ actis ꝓficimꝰ.
nec tamen int̾missis utt̾imus. maiora
laboꝵ mala ꝓximis imminent. neces¬
sario nos uirtutum augmenta se po¬
nimꝰ. ne infirmiorib ꝓrimis fidi de¬
drĩta generemꝰ: ne tanto iam quod
agimus uirtꝰ ñ sit: qͣnto ꝑ occasionem
sui in alienis cordib fundamenta uͥ¬
tutum destruit. Quam uim
circumcidi ꝓhibuit : ce tam̃ lẏstras
atd ychoniam transiens ipse timo-¬

Expanded text:
ad praedicandam salutem plagis erigitur, ad praedicandam salutem plagis erigitur, ad propellendam laboris lassitudinem poena refovetur. Quae ergo hunc adversitas superet, quem poena fovet? Sed nis lineam deserimus, si hanc et aliquando agere et aliquando postponere nesciamus. Non enim res eadem semper est virtus, quia per momenta temporum saepe merita mutantur actionum. Unde fit cum quid bene agimus, plerumque melius ab ejus actione cessemus, et laudabilius ad tempus deserat quod in suo tempore laudabiliter mens tenebat. Nam si pro nostris bonis minimis quibus actis proficimus, nec tamen intermissis interimus, majora laborum mala proximis imminent, necessario nos virtutum augmenta seponimus; ne infirmioribus proximis fidei detrimenta generemus, ne tanto jam quod agimus virtus non sit, quanto per occasionem sui in alienis cordibus fundamenta virtutum destruit. Quam vim circumcidi prohibuit, et tamen Lystris atque Iconio transiens, ipse Timo
Abbreviated transcription (Latin):
here festinat. sic̃ scͥptum est. Suꝑuene¬
runt autem quidam ab antiochia &i
chonio tudei: & ꝑsuasis turb lapidan¬
tes patilum traxerunt extͣ ciuitatem
estimantes eum mortuum ẽẽ. Circum¬
dantib autem eum discipłis furgens
intrauit in ciuitatem: & postera die ꝓ¬
fectus ẽ cumbarnaba inderben.Cũq
euangelizassent ciuitati illi. & docius¬
sent multos. reu̾si sunt listram ⁊ ẏcho¬
mum & antiochiam confirmantes a¬
nimas discipłoꝵ. ⁊pendamꝰ gͦ que hẽ
ỹdicatorem possent minȩ compescẽ.
quando eum abuitentione sua ñua¬
let mors ipsa ꝓhib̾e. Ecce lapidib ob¬
ruitur: nec tamen a u̾itatis sermone
remouet᷑. Occidi potest: suꝑari non
potest. Uelut ercinctꝰ extra urbem ꝓi¬
citur: s intra urbem die alio illesus
p̃dicator inuenit᷑. O quam fortis hu¬
ic uiro mnest infirmitas. o quam uic̃¬
trix pęna: o quam dñatrix patientia.
Ad agendum repulsione ꝓuocatur.

Expanded text:
ahere festinat, sicut scriptum est: Superveneahere festinat, sicut scriptum est: Supervenerunt autem quidam ab Antiochia et Iconio Judaei, et persuasis turbis, lapidantes Paulum traxerunt extra civitatem, aestimantes eum mortuum esse. Circumdantibus autem eum discipulis, surgens intravit civitatem, et postero die profectus est cum Barnaba in Derben. Cumque evangelizassent civitati illi, et docuissent multos, reversi sunt Lystrum et Iconium et Antiochiam, confirmantes animas discipulorum. Perpendamus ergo quae hunc possent equum minae compescere, quando eum ab intentione sua non valet mors ipsa prohibere. Ecce lapidibus obruitur, nec tamen a veritatis sermone removetur. Occidi potest, superari non potest; velut exstinctus extra urbem projicitur, sed intra urbem die alio illaesus praedicator invenitur. O quam fortis huic viro inest infirmitas! o quam victrix poena! o quam dominatrix patientia! Ad agendum repulsione provocatur,
Abbreviated transcription (Latin):
tur eis: & quorum retinueritis reten¬
ta sunt. Ac si illis aꝑte diceret᷑. Puos
ingredient᷑ ad me hi quib uosmetip¬
sos panditis. & repellent᷑ quib obse¬
ratis. Nec immerito ostia uocantur.
quia ce ingssum fidelib aꝑiunt: &
rursum sese ꝑfidis ne ingdiant᷑ oppo¬
nunt. Pensemus quale ostium ecclie
petrꝰ extitit: qui inuestigantem fidem
cornelitim recepit: p̃cio querentem
miracła symonem reppulit. Illi dicẽs
uit: huic inquiens.pecunia tua tecũ
sit in ꝑditione. ꝑ districte dammatiõs
sententiam aule cȩlestis aditum clau¬
ae fortis p̃dicator domini qͦ maiore
ꝑsecutione p̃mit᷑: eo ad p̃dicanda mue¬
ritatem acriꝰ instigat᷑ : & cum patient᷑
ꝑsecutores tolerat: ardent̾ ad se audito¬
res trahere festinat. Uideamꝰ patilum
zelo scĩ sp̃s inflammatum. qͦmͦ ꝑsecti¬
torum minas minime formiclat. qͦmͦ
int̾ supplicia positꝰ peccatores ad setͤ¬

Expanded text:
tur eis: et quorum retinueritis, retentur eis: et quorum retinueritis, retenta sunt ; ac si illis aperte diceretur: Per vos ingredientur ad me hi quibus vosmetipsos panditis, et repellentur hi quibus obseratis. Nec immerito ostia vocantur quia et ingressum fidelibus aperiunt, et rursum sese perfidis ne ingrediantur opponunt. Pensemus quale ostium Ecclesiae Petrus exstitit, qui investigantem fidem Cornelium recepit, pretio quaerentem miracula Simonem repulit, illi dicens:uit. Huic inquiens: Pecunia tua tecum sit in perditionem, per districtae damnationis sententiam aulae coelestis aditum clauet fortis praedicator Domini quo majore persecutione premitur, eo ad praedicandam veritatem acrius instigatur, et cum patienter persecutores tolerat, ardenter ad se auditores trahere festinat. Videamus Paulum zelo sancti Spiritus inflammatum, quomodo persecutorum minas minime formidat. Quomodo inter supplicia positus, peccatores ad se tr
Abbreviated transcription (Latin):
in corde humilitas: & inoꝑe disci¬
plina. Int̾ hec autem sollert̾ intu¬
endum. ne dum immodatiꝰ custo¬
ditur uirtꝰ humilitatis soluantur
iura regiminis: & dum p̾latꝰ plus
se quam decet deicit. subditorum
uitam stringe sub discipline uin¬
cula non possit. Teneam᷑ gͦ ext̾ius
qd̾ ꝓ aliors utilitate suscepimus.
teneamus int̾ius qͦd de nr̃a estim a¬
tione sentimus. S tamen decent̾
qͥbdam erumpentib signis tales
nos apud nos ẽẽ ipsi etiam qͥ nob̃
commissi sunt non ignorent:
ut & de auctoritate nostra quod
formident uideant: &e de humi¬
licate quodimitent᷑ agnoscant.
Seruata autem auctoritate regimi¬
nis ad cor nr̃m sine cessatione redea¬
mus: & consicłemus assidue quod
sumꝰ equalit̾ cum cȩt̾is condit: ñ
quod temporalit̾ cęt̾is prelati.
acceptor ds. Cuncti apłi eccłie
ostia existunt. cum uoce sui redem¬
ptoris audiunt. acciptte sp̃m sem.
quorum remiseritis peccata remtttun¬

Expanded text:
in corde humilitas et in opere disciin corde humilitas et in opere disciplina. Inter haec autem solerter intuendum ne, dum immoderatius custoditur virtus humilitatis, solvantur jura regiminis; et dum praelatus plus se quam decet dejicit, subditorum vitam stringere sub disciplinae vinculo non possit. Teneamus ergo exterius quod pro aliorum utilitate suscipimus; teneamus interius quod de nostra aestimatione sentimus. Sed tamen decenter quibusdam erumpentibus signis tales nos apud nos esse ipsi etiam qui nobis commissi sunt non ignorent, ut de auctoritate nostra quod formident videant, et de humilitate quod imitentur agnoscant. Servata autem auctoritate regiminis, ad cor nostrum sine cessatione redeamus, et consideremus assidue quod sumus aequalitater cum caeteris conditi, non quod temporaliter caeteris praelati. acceptor Deus . Cuncti apostoli Ecclesiae ostia existunt, cum voce sui Redemptoris audiunt: Accipite Spiritum sanctum: quorum remiseritis peccata, remittun
Abbreviated transcription (Latin):
fidei ur̃e: qr fide statis. Equales enim
uob sumꝰ: ubi uos stare cognoscimꝰ.
Quasi p̾latum se frĩb ẽẽ nesciebat:
cum diceret. facti sumus paruuli in
que corrigi debuisset inuenit: ilico
magistrum se ẽẽ recoluit dicens. Qd
uultis. inuirga ueniam ad uos:
Summꝰ itaq locꝰ bñ regitur: cum is
qui preest uitiis potiꝰ quam fr̃ibus
dominat᷑. Uitiis enim se debent recto
res erigere. quoꝵ ce causa p̃feruntur:
&e ꝑ disciplinam culpas iure potesta¬
tis ferire: s ꝑ humilitatis custodiã
equales se ipsis fr̃ib qui corrigunt᷑ ag¬
noscere. & eosdem tacita sͥ cogitatione
p̃ferre. Illorum namq ꝑ eos uitia ui¬
gore discipline feriuntur. in his uͦ
que ipsi commitcunt ne ubi qͥdem
ab aliquo inuectione lacerart᷑. Tan¬
to gͦ apud dñm sunt obligatiores:
quanto inulte peceant apd hoĩes.
Disciplina uͦ p̃latoꝵs subditos tan¬
to diumo iudicio libiores reddit.
qͣnto hie eors culpas sine uindicta
non deserit. Seruanda est itaq ce

Expanded text:
statis; aequales enim vobis sumus in quo vos stare cognoscimus. Quasi praelatum se fratribus esse nesciebat, cum diceret: Facti sumus parvuli in quae corrigi debuisset invenit, illico magistrum se esse recoluit, dicens, Quid vultis? In virga veniam ad vos . Summus itaque locus bene regitur, cum is qui praeest, vitiis potius quam fratribus dominatures erigere, quorum et causa praeferuntur, et per disciplinam culpas jure potestatis ferire, sed per humilitatis custodiam aequales se ipsis fratribus qui corriguntur agnoscere, et eosdem tacita sibi cogitatione praeferre. Illorum namque per eos vitia rigore disciplinae feriuntur, in his vero quae ipsi committunt ne verbi quidem ab aliquo invectione lacerantur. Tanto ergo apud Dominum sunt obligatiores, quanto inulte peccant apud homines. Disciplina vero praelatorum subditos tanto divino judicio liberiores reddit, quanto hic eorum culpas sine vindicta non deserit. Servanda est itaque et
Abbreviated transcription (Latin):
giens. honorem suꝑse sibi oblatum re¬
cusauit: & ad ȩqualitatem conditioĩs
sue citius recurrens. se illiꝰ similem re¬
cognouit dicens. Surge ne feceras: &¬
ego ipse homosum. Qͥs enim nesciat.
quod homo conditori suo debeat ⁊ ñ
plusqͣm debuit ꝓximum uidit. ne
ultra humanitatis metas mens in¬
tumesceret. se hominem ẽẽ recogno¬
uit: qͣtinꝰ illati sͥhonoris elationem
frangeret. ex considata equalitate
conditionis. S cum ananie ⁊ saphy¬
re culpam repꝑit: mox quanta po¬
tentia suꝑ cet̾os excreuisset ostendit.
U̾bo enim eoꝵs uttam ꝑculit. quam
spũ ꝑserutante dep̾hendit: & sũmũ
se intra eccłiam contͣ peccata recolu¬
it. quod honore sͥuehement̃ impenso
coram bene agentib fr̃ib ñ agnouit.
Illic cõ munionem equalitatis me¬
ruit icitas actionis: hic ⁊elꝰ ultionis
ius aꝑuit potestatis. Paulus bene a¬
gentib fratrib p̾latum se ẽẽ nes cie¬

Expanded text:
giens, honorem super se sibi oblatum regiens, honorem super se sibi oblatum recusavit, et ad aequalitatem conditionis suae citius recurrens, se illius similem recognovit, dicens: Surge, ne feceris, ego ipse homo sum . Quis enim nesciat quod homo conditori suo debeat, et nplusquam debuit proximum vidit, ne ultra humanitatis metas mens intumesceret, se hominem esse recognovit, quatenus illati sibi honoris elationem frangeret ex considerata aequalitate conditionis. Sed cum Ananiae et Saphirae culpam reperit, mox quanta potentia super caeteros excrevisset ostendit, verbo enim eorum vitam perculit, quam spiritu perscrutante deprehendit; et summum se intra Ecclesiam contra peccata recoluit, quod honore sibi vehementer impenso, coram bene agentibus fratribus non agnovit. Illic communionem aequalitatis meruit sanctitas actionis, hic zelus ultionis jus aperuit potestatis. Paulus bene agentibus fratribus praelatum se esse nescie
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓͣcidens ad pedes eius adorauit. Bo¬
na est ordine suo potentia: s cautare¬
gentis indiget uita. Bene gͥ hanc exer¬
cet. qͥscit ꝑ illam suꝑ culpas erigi: scit
cum illa cȩt̾is equalitate componi. Sc̃ĩ
itaq uiri qͥ p̃sunt. cum deest uitium
qđ corrigat᷑. ñ de excellentia potestatis
s de conditionis equalitate gaudent.
a ñ solum a subiectis metui. s c̃ẽ plus¬
qͣm necesse ẽ refugiunt honorari. Ne¬
ꝙ enim leue se ꝑpeti damnum humi¬
litatis credt̃: si ab eis ꝓ m̃ito fortasse or¬
dinis pluris estiment᷑. Cum gͦ potentie
demporalis ministĩum suscipit᷑. sũma
cura uigilandum ẽ: ut sciat quisq &
equalem se cum illa cet̾is cernere: & tñ
se peccantib ⁊ eloultionis p̃ferre. Qm
disc̾tionem pleniꝰ cognoscimus: si pͥmi
pastoris exempla cernamꝰ. Petrꝰ enim
auct̾ore deo eccłie pͥncipatum tenens.
ab̃n agente cornelio ce se humiliter es
ꝓsternente. immodatiꝰ uenerari refu¬

Expanded text:
procidens ad pedes ejus, adoravit . Boprocidens ad pedes ejus, adoravit . Bona est ordine suo potentia, sed cauta regentis indiget vita. Bene igitur hanc exercet qui per illam scit super culpas erigi, et scit cum illa caeteris aequalitate componi. Sancti itaque viri qui praesunt, cum deest vitium quod corrigatur, non de excellentia potestatis, sed de conditionis aequalitate gaudent, et non solum a subjectis metui, sed etiam plusquam necesse est refugiunt honorari. Neque enim leve se perpeti damnum humilitatis credunt, si ab eis pro merito fortasse ordinis pluris aestimentur. Cum ergo potentiae temporalis ministerium suscipitur, summa cura vigilandum est ut sciat quisque et aequalem se cum illa caeteris cernere, et tamen se peccantibus zelo ultionis praeferre. Quam discretionem plenius cognoscimus, si primi pastoris exempla cernamus. Petrus enim, auctore Deo, Ecclesiae principatum tenens, a bene agente Cornelio et sese humiliter ei prosternente, immoderatius venerari refu
Abbreviated transcription (Latin):
re quasi dentes iccircosunt positi: ut
uitam carnalium correptione morde¬
pͥmo qͣsi denti in eccłie corpore posito
ostensis infigͣa gentib dr: macta &
manduca. Quod enim mactatur. a
uita occidit᷑: id uͦ quod comedit᷑. in
comedentis corpore commutatur. Ma¬
ta gͦ & manduca dr. id ẽ uetustatem
ea contere.⁊ a peccõ eas in quod iu¬
uunt int̾fice: & a seipsis in corpꝰ ecclie
uidelicet in tua illas membra cõia.
t ecce uiri a cornelio missi s xxxii.¬
inqͥrentes domum symonis. sted¬
tangit: quod petͥ apłi testat᷑ hystoria
cum a cornelio milites missi. st̾ ez ꝑ sp̃m nun
cendit: & requirens dixit. Que causa
est. ꝓpt̾ qͣm uenistis: In cuius ũbis o¬
stendit᷑: qr eandem causam ꝑ sp̃m ñ
audierat. qm amilitib requirebat.
Inp̃sentigͦ mentem petͥ sp̃s ⁊ ex parte te¬
tigit &e ex parte ñ tetigit: qr ce adesse
milites dixit. & ꝓ qua causa uenerant
actͥum est cum inrtͦissetxx
petrꝰ. obuius uenit ei cornelius: &

Expanded text:
re idcirco sunt positi, ut vitam carnalium correptione mordeprimo quasi denti in Ecclesiae corpore posito, ostensis in figura gentibus, dicitur: Macta et manduca. Quod enim mactatur a vita occiditur, id vero quod comeditur in comedentis corpore commutatur. Macta ergo et manduca dicitur, id est vetustatem earum contere, et a peccato eas in quo vivunt interfice, et in corpus Ecclesiae, videlicet in tua membra, illas - Ecce viri a Cornelio missi inquirentes domum Simonis, stettangit. Quod Petri apostoli testatur historia, cum a Cornelio milites missi ei sunt per Spiritucendit et requirens dixit: Quae causa est propter quam venistis? Cujus verbis ostenditur quia eamdem causam per Spiritum non audierat quam a militibus requirebat. In praesenti ergo mentem Petri Spiritus et ex parte tetigerat, et ex parte non tetigerat, quia et adesse milites dixit, et pro qua causa venerant actum est cum introisset Petrus, obvius ei venit Cornelius; et
Abbreviated transcription (Latin):
scendit petrus in .xxx.¬
suꝑiora ut oraret circa horam ser¬
tam: ⁊ cum esuriret uoluit gustare.
Parantib autem ei. cecidit suꝑ eum
mentis excessus: & uidit celum aper¬
tum. &e descendens uas quoddam
uelut lintheum magnum quatuor
mituis summitti de celo in t̾ram:
in qͦ erant omnia quadrupedia ⁊
li necdum post passionem dñi sci
quasi in qͥb dam abditis specubus
suis rapturi munotim cubabant.
mentes diriꝑent: ut culpam nr̃am
int̾ficerent. omnemq in nob̃ peccĩ
uitam necarent. Hors pͥmo illi esu¬
rienti catulo siam ualenti. ostensa
ꝑ linteum gentilitate. quasi monstrata
p̃da dr: macta & manduca. Dub typofor¬
tis mulieris salomon de sc̃a eccłia dic̃.
sẏndonem fecit & uendidit. Quid sig¬
nat᷑ linteo syndonis. nͥ subtilis interi o
sc̃ẽ p̃dicationis : In qͣ mollit̾ quiescitur.
fouet᷑. Unde & petͦ animalia in linteo
demonstrant᷑: quia pecc̃oꝵ anime ini¬
sericordit̾ aggregate. in blanda fidei
quiete continent᷑. Hanc gͦ syndonem

Expanded text:
scendit Petrus in superiora, ut oraret circa horam sextam: et cum esuriret, voluit gustare. Parantibus autem illis, cecidit super eum mentis excessus: et vidit coelum apertum, et descendens vas quoddam, velut linteum magnum, quatuor initiis summitti de coelo in terram: in quo erant omnia quadrupedia, eli necdum post passionem Domini, squasi in quibusdam abditis specubus suis rapturi mundum cubabant, mentes diriperent, ut culpam nostram interficerent, omnemque in nobis peccati vitam necarent. Horum primo illi esurienti catulo, sed jam valenti, ostensa per linteum gentilitate, quasi monstrata praeda, dicitur: Macta et manduca tis mulieris Salomon de sancta Ecclesia dicit: Sindonem fecit et vendidit . Quid signatur linteo sindonis, nisi subtilis intextio sanctae praedicationis, in qua molliter quiescitur, fovetur. Unde et Petro animalia in linteo monstrantur, quia peccatorum animae misericorditer aggregatae, in blanda fidei quiete continentur. Hanc ergo sindonem
Abbreviated transcription (Latin):
in corde meo.ueritatem tuam ce salu¬
tare tuum dixi. Audiant qͦd spons:
olloqͥo ad sponsam đr. Que habitas
in ortis. amici aͣscultant: fac me au¬
dire uocem tuam. Eccłia quippe in or¬
tis habitat: que ad uiriditatem inti¬
mam. exculta plantaria uirtutum
seruat. Cuiꝰ uocem amicos aͥscultare
est: electos quosq uerbum p̃dicatio¬
nis illiꝰ desiderare. Quam uidelicet uo¬
cem sponsus audire desid̾at : q̃m ad
p̃dicationem eius. ꝑ electorum suoꝵ
animas anhelat.uoce quoq angeli.
ioħs admonet᷑ dicentis. Qui audit.
dicat. ueni. Cui enim iam uox q uo.¬
cantis efficittr in corde. necesse est. ut
ꝓximo ꝑ p̃dicationis officium erũpat
in uoce: & iccirco alium uocet. qm ip¬
se iam uocatꝰ est. Nimirum enim cui
se uox int̾na insinuat. illuc etiam
clamando alios. qͦ ipse rapit᷑ debet
trahere: ne clausas fores. etiam uocat᷑
inueniat. si uocanti uacuius approꝑin¬

Expanded text:
in corde meo, veritatem tuam, et saluin corde meo, veritatem tuam, et salutare tuum dixi . Audiant quod Sponsi colloquio ad sponsam dicitur: Quae habitas in hortis: amici auscultant te: fac me audire vocem tuam . Ecclesia quippe in hortis habitat, quae ad viriditatem intimam exculta plantaria virtutum servat, cujus vocem amicos auscultare est electos quosque verbum praedicationis illius desiderare. Quam videlicet vocem Sponsus audire desiderat, quoniam ad praedicationem ejus per electorum suorum animas anhelat. Voce quippe angeli Joannes admonetur, dicens: Qui audit, dicat: Veni. Cui enim jam vox Dei vocantis efficitur in corde necesse est ut proximo per praedicationis officium erumpat in voce, et idcirco alium vocet quoniam ipse jam vocatus est. Nimirum enim cui se vox interna insinuat, illuc etiam clamando alios quo ipse rapitur debet trahere, ne clausas fores etiam vocatus inveniat, si vocanti vacuus appropin
Abbreviated transcription (Latin):
t sponsus & sponsa dicunt. ue¬
ni: & qui audit dicat. ueni.
Omnes qui cum p̃dicare digne
ualeant. p̃ nimia tamen &e immo¬
derata humilitate. formidantes re¬
fugrunt. diuinas contra se senten¬
tias t̾ribiliter audiant: quatinꝰ
ab eoꝵs cordibus. timorem timor
expellat. Audiant quod talentũ
qui erogare noluit: cum sententia
damnationis amisit. Audiant qͦd
patilus. eo se aꝓximorum sangui¬
ne mundum credidit: quod feri¬
endis eors uitiis non pepercit di¬
cens. Contestor uos hodierna die. qͥa
mundus sum a sanguine omnium:
non enim subt̃fugi. quominus annun¬
ciarem uobis omne consilium dei. Ay¬
diant quod ysaias. qui a uerbi ministe¬
rio tacuit: illustratus suꝑno lumine.
magna uoce penitentiȩ se ipse rep̃hen¬
dit dicens. Ue mͥ qr tacui. Atidiant
quod dauid hoc deoꝓ munere obtu¬
lit: quod p̃dicationis gr̃ãm quam ac¬
ceperat. non abscondit dicens. Ecce
labia mea non ꝓhibebo dñe tu cogno¬
uisti: iusticiam tuam non absconbi

Expanded text:
t Sponsus et sponsa dicunt: Veni. Et qui audit, dicat: Veni . Omnes qui cum praedicare digne valeant, prae nimia tamen et immoderata humilitate formidantes refugiunt, divinas contra se sententias terribiliter audiant, quatenus ab eorum cordibus timorem timor expellat. Audiant quod talentum qui erogare noluit, cum sententia damnationis amisit. Audiant quod Paulus eo se a proximorum sanguine mundum credidit, quo feriendis eorum vitiis non pepercit, dicens: Contestor vos hodierna die, quia mundus sum a sanguine omnium, non enim subterfugi, quominus aununtiarem vobis omne consilium Dei . Audiant quod Isaias, qui a verbi Dei ministerio tacuit, illustratus superno lumine magna voce poenitentiae seipsum reprehendit, dicens: Vae mihi, quia tacui . Audiant quod David hoc Deo pro munere obtulit, quod praedicationis gratiam quam acceperat non abscondit, dicens: Ecce labia mea non prohibebo, Domine, tu cognovisti: justitiam tuam non abscondi
Abbreviated transcription (Latin):
agni uocati sunt. ꝑ hanc cę̧nam
nuptiarum agni. ȩt̾̃num &e ulti¬
mum conuiuium designat᷑: ad qͦd
quisqͥs semel intrau̾it. ult̾ius non
exibit. Iccirco autem hoc ultimũ
conuiuiam dei. non prandium s
cȩna uocatur : quia post pͣndium
cȩna. post cȩnam uero nullum conui¬
uium restat. Et quia ȩt̃num ħconui¬
uium. nob̃ in extremo p̃parabitur: rec¬
tum fuit ut hoc non prandrum sed
cena uocaret᷑. Iccirco gͦ ioħs non ad
prandium. s ad cȩnam uocatos nar¬
rat: quia nimirum in fine diei con¬
uiuium cęna ẽ. Qui gͦ finito p̃sen¬
tis uite tempore ad refectionem suꝑ¬
ne contemplationis ueniunt: non ad
agni prandtum. s ad cȩnam uocantur.
Illogͥ ultimo conurtuo de p̾sentia ue¬
ritatis epulabunt᷑: qui nunc ꝑfectio¬
nis studio t̾rena transcendunt. qͦs
mundi huiꝰ amor non ligat: quib
& siuteumq ꝑ temptamenta obstre¬
pit: cepta tam̃ eoꝵ desidia non re¬
tundit. Illos tunc int̾na refect̾io re¬

Expanded text:
nam nuptiarum Agni aeternum et ultimum convivium designatur, ad quod quisquis semel intraverit, amplius non exibit. Idcirco autem hoc ultimum convivium Dei non prandium, sed coena vocatur, quia post prandium coena, post coenam vero nullum convivium restat. Et quia aeternum Dei convivium nobis in extremo praeparabitur, rectum fuit ut hoc non prandium, sed coena vocaretur. Idcirco ergo prandium, sed ad coenam vocatos narrat, quia nimirum in fine diei convivium coena est. Qui ergo finito praesentis vitae tempore ad refectionem supernae contemplationis veniunt, non ad Agni prandium, sed ad coenam voIllo ergo ultimo convivio de praesentia veritatis epulabuntur, qui nunc perfectionis studio terrena transcendunt, quos mundi hujus amor non ligat; quibus etsi utcunque per tentamenta obstrepit, coepta tamen eorum desideria non retundit. Illos tunc interna refectio re
Abbreviated transcription (Latin):
t uideant turpitudinem eius.
Turpitudo nr̃a tunc cernitur:
cum uita rep̾hensibilis. ante iustoꝵ
ocłos in iudicio. nequaquam sub¬
uantum głificauit se babylon
& in deliciis fuit: tantum date
illi tormentum. Nequaquam om̃ps
ds. qͥ mala bn punit. mordinata ẽẽ
ullo mͦ uel torm̃ta ꝑmittit: qm̃ ip
sa qͦq supplicia. que ex lance iusti¬
cie ꝓdeunt. inferri sine ordine ne¬
quaquam possunt. Quomͦ nanq
insuppliciis ordonon erit. dũdam¬
natum quemq iuxta modum cri¬
minis. & retͥbutio sequet᷑ ultionis:
sic̃ supradictum est in damnatiõe
babylonis: Si gͥ iuxta modũ cul¬
pe pena distinguitur: constat nimi¬
rum. quod in suppliciis ordo seruat᷑.¬

Expanded text:
t videant turpitudinem ejus . Turpitudo nostra tunc cernitur, cum vita reprehensibilis ante justorum oculos in judicio nequaquam subuantum glorificavit se Babylon, et in deliciis fuit, tantum date illi tormentum . Nequaquam omnipotens Deus qui mala bene punit, inordinata esse ullo modo vel tormenta permittit, quoniam ipsa quoque supplicia, quae ex lance justitiae prodeunt, inferri sine ordine nequaquam possunt. Quomodo namque in suppliciis ordo non erit, dum damnatum quemque juxta modum criminis et retributio sequetur ultionis, sicut supra dictum in damnatione Babylonis? Si igitur juxta modum culpae poena distinguitur, constat nimirum quod in suppliciis ordo servat
Abbreviated transcription (Latin):
ce enim psalmista ait. Uerbi quod
mandauit in mille generationes.
cum ꝓfecto constet: quod ab iꝑso
mund exordio. usq ad redemptoris
aduentum ꝑ euangłistam. non am¬
plius quam septuaginta & septem
ꝓpagines numerent᷑. Qid gͥ in mil¬
lenario numero. nͥ ad ꝓferendum
nouam sobolem. ꝑfecta uniuersitaᷤ
p̃scite generationis exprimitur:
regiũ scẽ eccl̃iȩ. unitiersitatis ꝑfecꝰ¬

Expanded text:
etenim Psalmista ait: Verbi quod etenim Psalmista ait: Verbi quod mandavit in mille generationes ; cum profecto constet quod ab ipso mundi exordio, usque ad Redemptoris adventum, per evangelistam non amplius quam septuaginta et septem propagines numerentur. Quid igitur in millenario numero nisi ad proferendum novam sobolem perfecta universitas praescitae generationis exprimitur? regnum sanctae Ecclesiae universitatis perfec
Abbreviated transcription (Latin):
rum eȩt̃is legionib emineret. ita su¬
perbiendo succubuit. ut nc̃ stanti¬
umi angłoꝵs ditioni fubstratus sit:
quatinꝰ uł nc̃ adutilitatem nr̃am.
eis ministrantib religatꝰ lateat. uel
post ad ꝓbationem nr̃am eis relaxan¬
tibus. totis se suis cont᷑ nos uiribus
solutꝰ exerceat. Clecti itaq angłorum
sp̃s. suꝑbtim apostatam. nune in
abyssi puteo clausum compͥmunt:
qui humiles hunc seqͥ noluerunt:
ipsisq administrantib disponitur.
ut ad intentionem aꝑti certaminis.¬
eatꝰ & sẽs. qui habet partem in re¬
surrectione pͥma. Mors. peccatũ
est: quod ab int̾iore uita animam
occidit. Ille itaq post in carne feli¬
citer resurgit: qui in bac uita posi¬
tus. amentis sue morte sur rexerit.¬
non habet potestatem: s erunt
sacerdotes di ce xp̃i. & regnabunt
cum eo mille annis. Mor libro ix.
In scͥꝑtura sacra. millenariꝰ nume¬
rus ꝓuniu̾sitate solet intelligi. Hĩc

Expanded text:
rum caeteris legionibus emineret, ita surum caeteris legionibus emineret, ita superbiendo succubuit, ut nunc stantium angelorum dominationi substratus sit, quatenus vel nunc ad utilitatem nostram eis ministrantibus religatus lateat, vel post ad probationem nostram eis relaxantibus totis se suis contra nos viribus solutus exerceat. Electi itaque angelorum spiritus superbum apostatam nunc in abyssi puteo clausum comprimunt, qui humiles hunc sequi noluerunt; ipsisque administrantibus disponitur, ut ad intentionem aperti certaminiset sanctus qui habet partem in resurrectione prima . Mors peccatum est quod ab interiore vita animam occidit. Ille itaque post in carne feliciter resurgit qui, in hac vita positus, a mentis suae morte surrexit.non habet potestatem, sed erunt sacerdotes Dei et Christi, et regnabunt cum eo mille annis . In Scriptura sacra millenarius numerus pro universitate solet intelligi. Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
magnam in manu sua. & app̃hen¬
dit draconem serpentem anti¬
quum. qui ẽ diabolus & satha¬
nas. &e ligauit eum ꝑ annos mil¬
le. & misit in abyssum. & clau¬
sit ce signauit suꝑ illum. ut non se¬
ducat amplus gentes. donec con¬
sũmentur mille anni: & pos: hec
oportet illum solui modico tempo¬
re. Antiqitus hostis & draco ⁊ ser¬
pens uocatur. Praco dr. qr nos ad no¬
cendi maliciam inflaminat: & ma¬
liciose nobnocere appetit. Serpens
Abyssum uͦ corda hominum uocat:
que ce ꝑ lapsum fluida. & ꝑ dupli¬
citatis sunt caliginem tenebros a.
Antiquus itaq serpens cathena li¬
gatus in abyssum mittit᷑: qr religat᷑
a bonoꝵ cordib apd reproboꝵs m̃tes
reclusus. eis attrociꝰ dominat᷑: ⁊ po¬
tentia diuinȩ dispensationis astͥn¬
gitur. ne in quantum nocere tialet
effrenet᷑: ut quamuis ꝑ eos occulte
seuiat. ad uiolentas tam̃ rapinas
suꝑbie ñ erumꝑat. Ille gͥ aposta ta
angłs. qui tta condit᷑ fuerat. ut angło¬

Expanded text:
hendit draconem serpentem antiquum, qui est diabolus et Satanas, et ligavit eum per annos mille, et misit in abyssum, et clausit et signavit super eum, ut non seducat amplius gentes, donec consummentur mille anni. Post haec oportet illum solvi modico tempore Antiquus hostis et draco et serpens vocatur. Draco dicitur, quia nos ad nocendi malitiam inflammat, et malitiose nobis nocere appetit. Serpens abyssum vero corda hominum vocat, quae et per lapsum fluida, et per duplicitatis caliginem sunt tenebrosa. Antiquus itaque serpens catena ligatus in abyssum mittitur, quia religatus a bonorum cordibus apud reproborum mentes reclusus, eis atrocius dominatur, et potentia divinae dispensationis astringitur, ne, inquantum nocere valet, effrenetur; ut quamvis per eos occulte saeviat, ad violentas tamen rapinas superbiae non erumpat. Ille igitur apostata angelus, qui ita conditus fuerat ut angelo
Abbreviated transcription (Latin):
&e uocabat᷑ nomen eiꝰ uerbum d̃. Et
exercitꝰ qui sunt in cȩlo sequebant᷑
eum in equis alb̃. Multitudinem
scõꝵs que in hoc martyrii bello suda¬
uerat: exercitum recte uocat. Qui
iecirco in equis alb sedere referunt᷑
qr nimirum eoꝵ corpora. & luce iti¬
sticie ce castimonie candore clarue.¬
runt. Equus qͥppe est unicuiq aĩe
corpꝰ suum : quod uidelicet nouit
ab illicitis continentie freno restͥn¬
gere: & rursum caritatis impulsu
in exercitatione boni oꝑis relaxare.

Expanded text:
en ejus Verbum Dei. Et exercitus qui sunt in coelo sequebantur eum in equis albis . Multitudinem sanctorum quae in hoc martyrii bello sudaverat exercitum recte vocat. Qui idcirco in equis albis sedere referuntur, quia nimirum eorum corpora et luce justitiae, et castimoniae candore claruerunt. Equus quippe est unicuique animae corpus suum, quod videlicet novit ab illicitis continentiae freno restringere, et rursum charitatis impulsu in exercitatione boni operis relaxare.
Abbreviated transcription (Latin):
iħu xp̃i est corpus quod sumpsit
ex uirgine: nec tamen aliud eius
uestimentum est. atq aliud ipse.
Nam nr̃m quoq uestimentum ca¬
ro dr: s tamen ipsi nos nr̃a sumus
caro quauestim᷑. Hoc autem ue¬
stimentum illiꝰ. longe ante ysaias
aspiciens ꝑcrucem passionis san¬
guine cruentatum: dixit. Quare
rubrum est indumentum tuũ:
& uestimenta tua quasi calcantiũ
tio carnis est. Quia gͦ ꝑ ꝓpagatio¬
nem generis humani. sic̃ genera¬
tionum ordines matheo uł luca
narrantib descͥbuntur. in hoc
mundouenit ex uirgine. & ꝑ in¬
carnationis sue mist̾ium. quia rex
ẽẽt ce dominꝰ. cunctis uibiq gentib¬
indicauit: in uestimento & in fe¬
more scͥptum habuit. rex regum
ce dñs dnãntium. Unde enim in
mundo innotuit: ibi de se lect̾io¬
nis scientiam infixit. De damnatio¬
descendentem de celo. haben

Expanded text:
isti est corpus quod sumpsit ex Virgine; nec tamen aliud ejus vestimentum est, atque aliud ipse. Nam nostrum quoque vestimentum caro dicitur, sed tamen ipsi nos nostra sumus caro qua vestimur. Hoc autem vestimentum illius longe ante Isaias aspiciens per crucem passionis sanguine cruentatum, dixit: Quare rubrum est indumentum tuum, et vestimenta tua quasi calcantium tio carnis est. Quia ergo per propagationem generis humani, sicut generationum ordines Matthaeo vel Luca narrantibus describuntur, in hoc mundo venit ex Virgine; et per incarnationis suae mysterium quia Rex esset et Dominus cunctis ubique gentibindicavit; in vestimento et in femore scriptum habuit Rex regum et Dominus dominantium. Unde etenim in mundo innotuit ibi de se lectionis scientiam infixit. CAdescendentem de
Abbreviated transcription (Latin):
te baptismum angło teste laudate
sunt. ñ ex oꝑib uenit ad fidem. s
ex fide uenit ad oꝑa: namei ꝑan
sine ascenderunt in conspectu di.
Si enim deo uͦ & ante baptismum
ñ crediderat: quem orabat: Uel qͦ
ipsose in bonis ꝑfici petebat: Sciebat
bat. Neq enim pot̾at bona agere:
nisi credidisset. Scͥptum qͥppe est: si
ne fide impossibile ẽ placere deo.
tidem gͦ ht̃: cuius orationes & ele¬
mosine placere possunt. Bona au¬
tem actione ꝓͣmeruit. ut dm ꝑfecꝰ¬
de cognosceret.⁊ incarnationis eiꝰ
miffertum credet: quatintis ad sacͣ¬

Expanded text:
te baptismum, angelo teste, laudatae te baptismum, angelo teste, laudatae sunt, non ex operibus venit ad fidem, sed ex fide venit ad opera; nam et synae ascenderunt in conspectu Dei . Si enim Deo vero et ante baptismum non crediderat, quem orabat? vel quoipso se in bonis perfici petebat? Sciebat bat, neque enim poterat bona agere, nisi crene fide impossibile est placere Deo . Fidem ergo habet, cujus orationes et eleemosynae placere possunt. Bona autem actione promeruit, ut Deum perfecte cognosceret, et incarnationis ejus mysterium crederet, quatenus ad sac
Abbreviated transcription (Latin):
ui deuota mente deo adherent. cũ
rerum necessitas exposcit exhib̃e
signa duob modis solent: ut mira
queq aliqñ ex p̃ce faciant. aliqͣndo
ext potestate. Cum enim ioħs dicat.
quotquot autem receperunt eum
dedit eis potestatem filios di fierq
qͥfilii dei ex potestate sunt. qͥd mir̃
sisigna facere ex potestate ualeant:
Quia enim utroq mͦ miracła exhi¬
beant. testat᷑ petrus qui tabitã mor¬
tuam orando suscitauit: annaniã
u ⁊ saphyram mentientes. morti in¬
crepando tradidit. Neq enim orasse
in eorum ertinctione legit᷑: s solũ¬
modoculpam quam ꝑpetrauerant
increpasse. Constat gͦ qi aliq̃n hec ex
potestate. aliq̃n uͦ erhibent ex postu¬
latione: dum & istis uitam incre¬
pando abstulit: & illi reddidit o¬
ir quidamerat ¶xxuiii.¬
in cesarea nomine cornelius: re¬
ligiosus ac timens dm̃. Nequaqͣm
ex uirtutib uenit᷑ ad fidem: s ꝑfi
dem ꝑtingit᷑ ad uirtutes. Cornelius
enim centurio curus elemosine an¬

Expanded text:
ui devota mente Deo adhaerent, cum rerum necessitas exposcit, exhibere signa duobus modis solent, ut mira quaeque aliquando ex prece faciant, aliquando ex potestate. Cum enim Joannes dicat: Quotquot autem receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri . Qui filii Dei ex potestate sunt, quid mirum si signa facere ex potestate valeant? Quia enim utroque modo miracula exhibeant testatur Petrus, qui Tabitham mortuam orando suscitavit, Ananiam vero et Saphiram mentientes morti increpando tradidit. Neque enim orasse in eorum exstinctione legitur, sed solummodo culpam quam perpetraverant increpasse. Constat ergo quia aliquando haec ex potestate, aliquando vero exhibent ex postulatione, dum et istis vitam increpando abstulit et illi reddidit oVir quidam erat in Caesarea, nomine Cornelius, religiosus et timens Deum. Nequaquam ex virtutibus venitur ad fidem, sed per fidem pertingitur ad virtutes. Cornelius enim centurio, cujus eleemosynae an
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥd est dicere. surge ÷ nͥ mala que ꝑ¬
petrasti derelinque: Q quidẽ dicere.
sterne tͥ. nͥ mercedis causas in quib
requiescere debeas oꝑare: ut & dese¬
rat surgendo qͦd fec̃. & inueniat ster¬
nendo quod fecerit : Qͦd utrumq
breuit̾ ꝓpħa comp̃hendit dicens.
Declina a malo ce fac bonum. Decli¬
nare qͥppe a malo est. ab eo qͦd iacuit
surgere: bonum uͦ face est: mercedis
oꝑa in quib requiescere debeat p̃pa¬
rare.Qui enim declinat mala. s bona
adhuc ñ fac̃ : surrexit qͥdem ab eo qͦd
lacuit: s ubi requiescere debeat nec¬

Expanded text:
Quid est dicere, surge, nisi mala quae perpetrasti derelinque? Et quid est dicere, sterne tibi, nisi mercedis causas in quibus requiescere debeas operare, ut et deserat surgendo quod fecit et inveniat sternendo quod fecerit? Quod utrumque breviter propheta comprehendit, dicens: Declina a malo, et fac bonum . Declinare quippe a malo est ab eo quo jacuit surgere; bonum vero facere est mercedis opera in quibus requiescere debeat praeparare. Qui enim declinat a malo, sed bona adhuc non facit, surrexit quidem ab eo quo jacuit, sed ubi requiescere debeat nec
Abbreviated transcription (Latin):
scͥptum est. Uoce delapsa ad etim huꝰ¬
cemodi a magnifica gła: hic est filiꝰ
meus dilectus. in quo mͥ complacui.
Atq subiungit᷑. Et hanc uocem nos
audiuimꝰ: cum ẽẽmus cum ipso in
monte sc̃o. Legant itaq euangłm:
& ꝓtinus agnoscent qr cum uox ista
de celouenit. petrꝰ apłs in monte

Expanded text:
ptum est: Voce delapsa ad eum hujuscemodi a magnifica gloria: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi complacui . Atque subjungitur: Et hanc vocem nos audivimus, cum essemus cum ipso in monte sancto. Legant itaque Evangelium, et protinus agnoscent quia cum vox ista de coelo venit, Petrus apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
molestia corporis. que ad cogni¬
tionem sui mentem reuocat: & quã
plerumq salcis abicit. infirmitatis
memoria reformat: ut animꝰ qͥ ex tͣ
se in elationem dueit: eui sit condi¬
tioni subditꝰ ex ꝑeussa quam fusti¬
net carne memoret᷑. Qtiod recte ꝑ
balaam. si tam̃ uocem ħ subsequ
obe diendo uoluisset: in ipsaeiꝰ itine¬
ris retardatione signat᷑. Balaam
nanq ꝑuenire ad ꝓpositum tendit:
s eius uotum ammal cui p̃sedit ĩpe¬
dit. Phibitione qͥppe immorata asi¬
na angłm uidit. quam humana
mens non uidit: qr plerumq caro
ꝑ molestias tarda. flagello suo m̃ti
dm indicat. quem mens ipsa carni
p̃sidens ñ uidebat: ita ut anxietatẽ
ei inuisibilem. qui sͥ obuiat innotes
mutum: quod in hominis uoce loqͦns
ꝓhibuit ꝓpħe insipientiam. In sanꝰ
quippe homo a stibiugali muto cor¬
ripitur: q̃n elata mens humilitatis
bonum quod tenere debeat. ab afflie¬
ta carne memorat᷑. S huiꝰ correptio¬
nis donum. iccirco balaam non obti¬

Expanded text:
molestia corporalis, quae ad cognitionem sui mentem revocat, et quam plerumque salus abjicit, infirmitatis memoriam reformat, ut animus qui extra se in elationem ducitur, cui sit conditioni subditus, ex percussa quam sustinet carne memoretur. Quod recte per Balaam si tamen vocem Dei subsequi obediendo voluisset in ipsa ejus itineris retardatione signatur . Balaam namque pervenire ad propositum tendit, sed ejus votum animal cui praesidet praepedit. Prohibitione quippe immorata asina angelum videt, quem humana mens non videt; quia plerumque caro per molestias tarda flagello suo menti Deum indicat, quem mens ipsa carni praesidens non videbat, ita ut anxietatem ei invisibilem qui sibi obviat innotescmutum, quod in hominis voce loquens prohibuit prophetae insipientiam . Insanus quippe homo a subjugali muto corripitur, quando elata mens humilitatis bonum quod tenere debeat ab afflicta carne memoratur. Sed hujus correptionis donum idcirco Balaam non obti
Abbreviated transcription (Latin):
cimus. Magnos quosdam nos tacia
cogitamꝰ: uirtutes nob̃ ad animum
deducimus. etiam qͣs non habemꝰ.
At contͣ petrꝰ cum uirtutibus hu¬
milisin rep̃hensione ꝑmansit.
S sunt nonnulli: qui non petrũ
mine qui a patilo est rep̃hensus.
accipiunt. Qui si patili apłi stu¬
diostus u̾ba legissent: ista non di¬
cerent. Dicturꝰ ce enim paulus cũ
uenisset petrꝰ antiochiam in faci¬
em ei restiti. ut de quo petro lo¬
queretur ostendet. in ipso sue
narrationis initio p̃misit dicens.
Creditum est michi euangłm p̃¬
putii sicut petro circumeisionis
Qui enm oꝑatus est petro in
apłatu circumcisionis: oꝑatꝰ ẽ ⁊ mͥ
int̾ gentes. Patet gͦ de qͦ petro paulus
loquit᷑. quem ce apłm nominat: &
p̃fuisse euangłio circumcisionis
narrat. Q fuerunt quidam qͥ scd̃am

Expanded text:
cimus, magnos quosdam nos taciti cimus, magnos quosdam nos taciti cogitamus, virtutes nobis ad animum deducimus, etiam quas non habemus. At contra Petrus cum virtutibus humilis in reprehensione permansit. Sed sunt nonnulli qui non Petrum nomine qui a Paulo est reprehensus accipiunt; qui si Pauli apostoli studiosius verba legissent, ista non dicerent. Dicturus etenim Paulus: Cum venisset Petrus Antiochiam, in faciem ejus restiti ; ut de quo Petro loqueretur ostenderet, in ipso suae narrationis initio praemisit, dicens: Creditum est mihi Evangelium praeputii, sicut et Petro circumcisionis. Qui enim operatus est Petro in olatu circumcisionis, operatus est et mihi inter gentes . Patet ergo de quo Petro Paulus loquitur, quem et apostolum nominat, et praefuisse Evangelio circumcisionis narrat. Et fuerunt quidam qui secundam
Abbreviated transcription (Latin):
laudauit. inquib se scͥptum uttu¬
perabilem iuenit. Que illa tanta
ẽẽ mansuetudo potuit: q̃ animi
nis: Ecce a minore suo rep̾hendit᷑:
& rep̃hendi non dedignatur. N¬
ad memoriam reuocat. quod pͥmꝰ
in apłatu uocatꝰ est: non qͦd claues
regni cȩlestis accepit: non qͦd pecc̃a
quecunq in terra solueret essent
soluta in celo: non quod in mari
pedib ambulauit: non quod pa¬
raliticos in iħu nomine iubendo
erererat.non quod egros corporis
sui umbra sanauerat: non quod m̃tai¬
entes uerbo occiderat: non qͦd mor¬
tuos oratione suscitabat. Ne gͥ in¬
erepationis uerba dedignarettir
audire. omnia dona que acceꝑat.
quasi a memoria reppulit: ut unũ
fortit̃ humilitatis donum deneret.
Ols rogo nr̃m si uel extremum
aliquod signum fecisset. aminore
tr̃e increpatus. increpationis u̾ba
patient̾ audiree: N il enim signi fe¬
cimus: & siquis nos fortasse de acti¬
one nr̃a rep̃hendit. statim intumes¬

Expanded text:
laudavit, in quibus se scriptum vitulaudavit, in quibus se scriptum vituperabilem invenit. Quae illa tanta esse mansuetudo potuit, quae quienis? Ecce a minore suo et reprehenditur, et reprehendi non dedignatur. Nad memoriam revocat quod primus in apostolatum vocatus est, non quod claves regni coelestis accepit, non quod peccata quaecunque in terra solveret essent soluta in coelo; non quod in mari pedibus ambulavit, non quod paralyticos in Jesu nomine jubendo erexerat, non quod aegros corporis sui umbra sanaverat, non quod mentientes verbo occiderat, non quod mortuos oratione suscitabat. Ne igitur increpationis verba dedignaretur audire, omnia dona quae acceperat quasi a memoria repulit, ut unum fortiter humilitatis donum teneret. Quis ergo nostrum si vel extremum aliquod signum fecisset, a minore fratre increpatus, increpationis verba patienter audiret? Nil enim signi fecimus, et si quis nos fortasse de actione nostra reprehenderit, statim intumes
Abbreviated transcription (Latin):
ta discipłos admoneret. & a quibꝰdam
detrahi pauli scͥptis cognosceret. dix̃.
Sic̃ karissimus fr̾ ñr paulus sedm
datam sibi sapientiam sc̃psit uobis
loquens in eis. de his in qͥb sunt q̃¬
dam difficilia intellectu. que indocti
& instabiles deprauant. sicut & cet̾as
scripturas ad suam ipsoꝵ ꝑditionem.
Ecce paulus in epłis suis sẽbit petrum
rep̾hensibilem: ecce petiꝰ in epłis suis
asserit paulum in his que scͥpserat
admirandum. Certe enim nisi legisset
petrꝰ pauli epłas: non laudasset. Si
autem legit: qr illic ipse rep̃hensib¬
lis diceret᷑ inuenit. Amicus gͦ tieri¬
tatis laudauit cẽ quod rep̾hensus
est: atq ei &e ipsum placuit qr in his
non placuerat que alit̾ quam debu¬
erat sensit: seq cẽ minori fr̃a ad con¬
sensum dedit. atq in eadem re factꝰ
est secutor minoris fui. ut etiam in
hoc p̃iret: quatinus qui pͥmus erat
in apłatꝰ culmine. eẽt pͥmꝰ & in humi¬
m̃tis uertice stetit: qui illas epłas

Expanded text:
ta discipulos admoneret, et a quibusdam detrahi Pauli scriptis cognosceret, dixit: Sicut charissimus frater noster Paulus secundum datam sibi sapientiam scripsit vobis, loquens in eis de his in quibus sunt quaedam difficilia intellectu, quae indocti et instabiles depravant, sicuscripturas ad suam ipsorum perditionem . » Ecce Paulus in Epistolis suis scribit Petrum reprehensibilem: ecce Petrus in epistolis suis asserit Paulum in his quae scripserat, admirandum. Certe enim, nisi legisset Petrus Pauli Epistolas, non laudasset. Si autem legit, quia illic ipse reprehensibilis diceretur invenit. Amicus ergo veritatis laudavit etiam quod reprehensus est: atque ei et hoc ipsum placuit, quia in his non placuerat quae aliter quam debuerat sensit, seque etiam minori fratrum ad consensum dedit, atque in eadem re factus est sequens minoris sui ut etiam in hoc praeiret, quatenus qui primus erat in apostolatus culmine, esset primus et in humimontis vertice stetit qui illas Epistolas
Abbreviated transcription (Latin):
Caritas autem in petro ce minis
t̾rentiũ pͥncipũ fortiter restitit: & in
circumcisione submouenda mino¬
rum u̾ba humilit̾ audiuit. Caritas¬
etiam in paulo manꝰ ꝑsequentium
humilit̾ ꝑtulit: & tam̃ in circumei¬
sionis negotio longe se impares pͥo¬
res sensu audenter increpauit.

Expanded text:
aritas in Petro et minis terrentium principum fortiter restitit, et in circumcisione submovenda minoris verba humiliter audivit. Charitas in Paulo, et manus persequentium humiliter pertulit, et tamen in circumcisionis negotio, longe se impares et priores sensu audenter increpavit.
Abbreviated transcription (Latin):
quippe qui se legi mortuum ꝑ legem
dic̃. qr ut in xp̃o credẽt. hoc eilex ipsa
p̃cepta legis teneri carnalit̾ noluit:
circeumeisionem in gentibꝰ fieri uita¬
tut. ¶ eum petrus apłs seruari ad¬
huc in circumeisione legis consue¬
tudinem uellet.an faciem resistit:
eumq hac in re fiuisse rep̾hens ibilẽ
dicit: & hoc eius stuiditm discipulis
loquens. non solum culꝑam s quod
maius est ypocrisim. id ẽ simulatio¬
nem nominat dicens. Cum uenisset¬

Expanded text:
us, qui se legi mortuum per legem dicit, qui ut in Christo crederet ei hoc et lex ipsa , praecepta legis tenere carnaliter noluit, circumcisionem in gentibus fieri vetuit: et cum Petrus apostolus servari adhuc in circumcisione legis consuetudinem vellet, ei in faciem restitit, eumque hac in re fuisse reprehensibilem diloquens non solum culpam, sed quod est majus, hypocrisim, id est simulationem nominat, dicens: Et s