comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
muista. Uirga tua et baculus tiuis. ipsa me consolata ã
Hirga enĩ ꝑcutim̃. bacło sustentam̃. Hȩc ẽ uirga corra¬
tionis ꝑ correctionẽ. hic ẽ baculus sustentacionis ꝑ co¬
sodationẽ. S ut suꝑius diximꝰ plus amari a subiecto
pͣlati appareant quã timeri. ne seueritatis nuniȩ uutuꝰ
eliminet. qͦs cõpassionis benignitas ꝑ cõsolationẽ fouas¬
Nic iit frm multitudo ut errata corrigat statutis ho¬
ris ad capitułu cõfluit. sic mentis racio cogitatioẽs
diuersas ad secretũ cordis quandoq cõuocat. ut incor¬
rigibiles eiciat: corrigat inquietas. negligentes em̃det.
instruat simpliciores. mitiget iracundas. uoluptuo¬
sas restringat. pigras excitet. cõsolet᷑ pusillanimes
doceat indiscretas. In hoc sp̃itali capitło abbatis loci
racio possidet: conscientia culpas accusat. ꝑu̾sitas
excusat. suꝑbia reatũ defendit: innocentia cõfitetur.
humilitas se ipsã uidicat. arrogantia u̾ aliena. Mon¬

Expanded text:
onsolata sunt . Virga enim percutimur, baculo sustentamur. Haec est virga directionis per correptionem, hic est baculus sustentationis per consolationem. Sed, ut superius dictum est, plus amari a subjectis praelati appetant quam timeri, ne severitatis nimiae vultus eliminet, quos compassionis benignitas per consolationem foltitudo, ut errata corrigat, statutis horis ad capitulum confluit, sic mentis ratio cogitationes diversas ad secretum cordis quandoque convocat, ut incorrigibiles ejiciat, corripiat inquietas, negligentes emendet, erudiat simpliciores, mitiget iracundas, voluptuosas restringat, pigras excitet, consoletur pusillanimes, doceat indiscretas. In hoc spirituali capitulo abbatis locum ratio possidet, conscientia culpas accusat, perversitas excusat, superbia reatum defendit, innocentia confitetur, humilitas seipsam judicat, arrogantia vero alienos. Mo
Abbreviated transcription (Latin):
Dost capitulu ad laborẽ manuũ fr̃es egredi solẽt
Asic post quictẽ cõtẽplationis egredit᷑ animꝰ ad ꝓui¬
dendu laborẽ corporeȩ necessitatis. Egredit᷑ acõtem¬
platiõe: qui cęlesti fruebat᷑ delectiõe. Eigredit᷑ et de¬
scendit. Quoᷤ Et qͦm : Egredit᷑ a cõtẽplatiõe cęlesti¬
um ad meditacionẽ seript᷑aꝵ: & ibide morã faci¬
ens. audit uitȩ pͣsentis miseriã. futͦȩ uͦ beatitudi
nem osiderat. p̃mia iustoꝵ adtendit ⁊ pęnas dãp¬
natoꝵ: deinde p̾mioꝵ amore tractus & pęnaꝵi
timore tactꝰ descendit ad suoꝵ memoriam
del

Expanded text:
ost capitulum ad laborem manuum fratres egredi solent: sic post quietem contemplationis egreditur animus ad providendum laborem corporeae necessitatis. Egreditur a contemplatione, qui coelesti fruebatur delectatione. Egreditur, et descendit, quo, et quomodo? Egreditur a contemplatione coelestium ad meditationem Scripturarum, et ibidem moram faciens anem, considerat praemia justorum, attendit et poenam damnatorum. Deinde de praemiorum amore tractus et poenarum timore tactus, descendit ad suorum memoriam del
Abbreviated transcription (Latin):
edificiis reꝑuint̾. scił lignea. lapidea i ⁊̃ picta. s
hȩ fragiliores p̃cedentibꝰ. ciciꝰ enĩ destrui possuñ.
Lignea enĩ igne cõburit᷑. lapidea gelui frangitur.
picta uͦ nicħ poctat. s ab alio sustentat᷑. Blȩc aut̃
medificio nr̃ȩ mentis ocło intelligibili quando¬
q discerni possunt. Dũ enĩ facib iracundiȩ
seu luxuriȩ flammis succendumñ. qd aliud innobes
quã pacientiȩ lignea basis uł abstinentiȩ frens dos
destruit᷑: Dũ caritas in nobis frigescit.⁊ mens id cdi¬
uersa desideria partit᷑. non ne lapidea basis frigo¬
re tẽptacionis in partes diuditur: Basis uͦ pieta
ẽ pacientia ficta: quȩ similitudinẽ tenet nuera¬
tate colorẽ ñ fortitudinẽ. Simulationis et enĩ pa¬
cientia in ostensione ẽ non inoꝑatioẽ. Eriganiꝰ g̾
frangi. aut igne cõburi: quȩ portent tabulas u¬
tutũ. quȩ sustineãt pondus columpnarum. idẽ
obedientiam prelatorum.

Expanded text:
edificiis reperiuntur, scilicet lignea, lapidea et picta, sed hae fragiliores sunt praecedentibus, citius enim destrui possunt. Igne enim lignea comburitur, lapidea gelu frangitur, picta nihil portat, sed ab alio sustentatur. Haec autem in aedificio nostrae mentis, oculo intelligibili quandoque discerni possunt. Dum enim facibus iracundiae seu luxuriae flammis accendimur, quid aliud in nobis quam patientiae basis vel abstinentiae fortitudo destruitur? Dum charitas in nobis frigescit, et mens ad diversa desideria partitur, nonne lapidea basis frigore tentationis in partes dividitur? Basis vere picta est patientia ficta, quae similitudinem tenet non veritatem, colorem non fortitudinem. Simulationis etenim patientia in ostentatione est, non in operatione. Erigamus igitur frangi aut igne comburi, quae portent tabulas virtutum, quae sustineant pondus columnarum, id est obedientiam praelatorum.
Abbreviated transcription (Latin):
Et sic̃ sol oriens ascendit ad austrałe plagã. sic ꝑ¬
tatis sole. diuinȩ maiestatis lum̃ p̃numia claritate te¬
nuit uidemꝰ. Licet enĩ radiꝰ contemplationis rectotͣ¬
nte illuminet intima cordis. licet mens aut mini¬
mas aut nullas tẽptationũ habeat umbras. tͥam̃ cũ
ratio ne possimus. Non ẽ gͥ qͦ se du̾tat animnus. qͥ
int̃ hȩc quattuor uirtutũ munimina manet con-¬
stitut᷑. Non enĩ ad carnis uoluptatẽ. ñ ad mundi ua¬
nitatẽ. non ad odiũ ꝓximi. non ad contẽptũ dĩ. In

Expanded text:
Et sicut sol oriens ascendit ad australem plagam, sic pEt sicut sol oriens ascendit ad australem plagam, sic ptatis sole, divinae majestatis lumen prae nimia claritate tenuiter videmus. Licet enim radius contemplationis recto tramite illuminet terram cordis, licet mens aut minimas, aut nullas habeat tentationum umbras, tamen cum ratio ne possimus. Non est igitur quo divertat animus, qui inter haec quatuor virtutum munimina manet constitutus. Non enim ad carnis voluptatem, non ad mundi vanitatem, non ad odium proximi, non ad contemptum Dei. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ. Ex his latib uiiũ uertit᷑ ad occidentẽ. aliud ad sep¬
teutrionẽ. terciũ ad orientẽ. quartũ ad meridiem.
Dũ enĩ carnis assiduos defectꝰ cernimꝰ. dłu cottidianos
casus auimi uidemꝰ. tunc quasi uilat̾e claustri qa
ad occasum respiõ sedemꝰ. Qcd enĩ aliud i occasum
confideramꝰ. du in nobis subtractis radiis suꝑni solis¬
diẽ diuinȩ cognicionis deficere sentimus : Recedente
sole crescunt umbrȩ. minuit᷑ claritas. sio recedente
sole iusticiȩ miserȩ mentis aduenit cȩcitas. Iue uͦ
culpas & eoꝵ corda frigida gelu desꝑationis contͥta
oꝯsidciat. quasi in latere claustri sedet. qͦd ad septent᷑
expaudens mentis illuminat secretũ. fugat nubes
temptacianũ. torporẽ frigoris expellit. dilectionis
calorẽ nutrit. inuitat ad amorẽ ꝓximi. Sic̃ enum
lucifer p̃cedit solem. sic amor ꝓximi amorẽ dĩ.
Hoc gͥ latꝰ claustri spĩtalis ortũ respicit caritatis.
Tumo enĩ incipit łs diligi. cũ incip̃ diligi & ꝓxims.

Expanded text:
 lateribus unum vergit ad Occidentem, alterum ad Septentrionem, tertium ad Orientem, quartum ad Meridiem. Dum enim defectus carnis assiduos cernimus, dum quotidianos occasus animi videmus, tunc quasi in latere claustri, quod ad occasum respicit, sedemus. Quid enim aliud nisi occasum cernimus, dum in nobis subtractis radiis superni solisdiem divinae cognitionis deficere sentimus? Recedente sole crescunt tenebrae, minuitur claritas, sic recedente sole justitiae, miserae mentis caecitas culpas, et eorum corda frigida, gelu desperationis concreta considerat, quasi in latere claustri sedet, quod ad Septentriexpandens, mentis illuminat secretum, fugat nubes tentationum, torporem frigoris expellit, dilectionis calorem nutrit, invitat ad amorem proximi. Sicut lucifer praecedit solem, sic amor proximi amorem Dei. Hoc igitur latus claustri spiritualis, ortum respicit charitatis. Tunc enim incipit diligi Deus, cum incipit diligi proximus.
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑtis mĩe ianuis peccet. Nospitũ siquide domꝰ.
mens compatiens appellari pot̃. Unde beatꝰ aui¬
brosius. Mens inqͥt sapientis hospitał debet eẽ.
Mens enĩ hospitałitatis officio fungit᷑. u delin¬
quentiũ frm̃ culpis benigne cõpatit̃. Hlabet hȩc
domꝰ ministros suos: qͥ hospitib seruiat. Pulsan
laritas recip̃: receptũ affabilitas retinet. efurientẽ
ẽollatio pasc̃ fesso humitas serũ. Rȩo hospiti debent̃.
hec reu̾tenti filio. qͥ luxxurio se uuendo partẽ substanuȩ
dissipau̾at: pat familias ex soluit Alonge enĩ uenien¬
tẽ uidet. occurrit. ampleotit᷑. occidit iuitusu sagiatũ.
orduiat choꝵ. simphoniã tang̃. Sic ⁊ sp̃ĩta ũ patrũ pietã.¬
sti in
afsertii presidet subiectis. delinquentẽ discipłm eũ
elo os currit indulgendo: amplectt᷑ famillate s faei
encio. ecciait uitusu carius moraficationẽ p̃cdicando.

Expanded text:
ae januis patet. Hospitum siquidem domus, mens compatiens appellari potest. Unde Ambrosius: « Mens, inquit, sapientis hospitalis esse debet. Mens enim hospitalitatis officio fungitur, cum delinquentium fratrum culpis benigne compatitur. » Habet haec domus ministros suos, qui hospitibus serviant. Pulsantm hilaritas recipit, receptum affabilitas detinet, esurientem collatio pascit, fesso humilitas servit. Haec hospiti debentur, haec reverenti filio, qui luxuriose vivendo partem substantiae dissipaverat, paterfamilias exsolvit . A longe enim venientem cum videret, occurrit, amplectitur, occidit vitulum saginatum, ordinat chorum, symphoniam tangit. Sic et spiritualium patrum pietasaffectu praesidet subjectis, delinquentem discipulum catiendo; occurrit indulgendo, amplectitur familiarem se illi faciendo; occidit vitulum, carnis mortificationem praedicando;
Abbreviated transcription (Latin):
um
masculis urbe depopidata. sororẽ suã tollunt. uxoreᷤᷤ
eoꝵ captiuas ducunt. Sororẽ suã fitii iacob cũ re¬
uquis mascłis interfecto sichẽ reducũt. quõ uiri¬
les aĩȩ motꝰ contͣ uicia luctantes. expuiso dtabolo et
maioribꝰ uiciis extirpatis mentẽ a carnalib desidisᷤᷤ
iuolatã. secũ quasi quada ui ab hostib ereptã ina¬
nere cogunt. Mulieres uͦ captiue ducunt᷑. du delec¬
tiones anuni extra t̃rami carnis exulatȩ adesidus
carnalib priuant᷑. Sic gͥ filii iacob cõg̾gato ppło
di afinib uus exeunt cũ sorore. quia cũ mens pꝰ
lapsũ resipiscit. uͥtutũ collectis agmiinib ne t̃t̃um
capiantur a carnalibꝰ desideriis longiꝰ recedit. s etiã¬
quando mens ascensiones uirtutũ inse dispouit.
Sic gͥ inbechel ꝑuenit᷑. qñ cor cuiꝰlibet. domͦ di qd
int̃p̃tatur bethel efficitur. In hac domo altare dno
erigitur. in hac domo claustri spitalis ordo stabilit.

Expanded text:
um masculis, urbe depopulata sororem suam tollunt, uxores vero eorum captivas ducunt . Sororem suam filii Jacob, cum reliquis masculis interfecto Sichem, reducunt, quando viriles animae motus contra vitia luctantur expulso diabolo, et majoribus vitiis exstirpatis, mentem a carnali desiderio violatam secum quasi vi ab hostibus ereptam manere cogunt. Mulieres vero captivae ducuntur dum delectationes animi extra terram carnis exsulantes a desideriis carnalibus privanibus illius exeunt cum sorore, quia dum mens post lapsum resipiscit, virtutum collectis agminibus, ne iterum capiatur a carnalibus desideriis, longius recedit, nec tascensionis virtutum in se disponit. Sic igitur in Bethel pervenitur, quando cor cujuslibet, domus Dei, quod interpretatur Bethel, efficitur. In hac domo altare Domino erigitur, in hac domo claustri spiritualis ordo stabilitur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtimorẽ disciplinȩ erigit. quasi ꝑ sẽ surgere cogitur.
Qui uͦ ꝑ amoris dulcedinẽ trahitur: quasi ꝑ cõpassio¬
nẽ blandientis aduiat̃. Amor erig̃. trahit ⁊ sustentat:
timor cogit s cruciat. Ad hoo ꝑtinet ꝗͥd ꝑ beatũ au-¬
gustinũ ad p̃latos de subiectis dicit᷑. Lius inqͥt auob̾
amari appetat. quã timeri. Nec tam̃ nimiũ parcat
anior. nec ninĩ terreat timor̾. s sic amorẽ timor co-¬
mitet᷑. ut nec tunor odiũ pariat. neo amor neglien¬
tiã patiat᷑. binc ꝑ beatũ iob dicit᷑. Cũ sederẽ quasi
rex circũ stante exercitu. erã tam̃ merentiũ ꝯsolator.
Ecce timor ex auctoritate regiminis. amor autem
ex dulcedine consolationis. Sic ⁊ uuln̾bus illiꝰ qui
uͦ molliciẽ pietatis. Unde ꝑbeatũ gregoriũ dicit᷑. faci¬
endu ẽ inqt qddã exutroq tẽꝑamentũ. ut neq mutta

Expanded text:
per timorem disciplinae erigitur, quasi per se surgere cogitur; qui vero per amoris dulcedinem trahitur, quasi per compassionem blandientis adjuvatur. Amor erigit, trahit et sustentat; timor cogit, erigit, sed cruciat. Ad hoc pertinet quod per beatum Augustinum ad praelatos de subjectis dicitur: « Plus, inquit, a vobis amari appetant, quam timeri. Nec tamen nimium parcat amor, nec nimium terreat timor; sed sic amorem timor comitetur, ut nec timor odium pariat, nec amor negligentiam patiatur. » Hinc per beatum Job dicitur: Cum sederem quasi rex circumstante exercitu, eram tamen moerentium consolator . Ecce timor ex auctoritate regiminis, amor autem ex dulcedine consolationis. Sic et vulneribus illius, qui vero mollitiem pietatis. Unde per beatum Gregorium dicitur: « Faciendum
Abbreviated transcription (Latin):
assumat hȩc or̃o. Deuorat cap̃ cũ seipsã facit ei
corpꝰ. deuorat intestina cũ oputari uult & cor¬
porari int̃ intima eiꝰ mẽbra. deuorat pedes. du
illos sͥ in corporari studet qͥ cũ capite labora¬
turi st̃ ĩterra. Uñ inhac t̃cia orõne pacẽ sibi
dari poscit ȩccła. Redit pꝰ bȩc sac̾dos ac decct̾ã
partẽ altaris. ⁊ ibi officiũ missȩ osũmat. sig¬
nificãs qͥa cũ plenitudo gentiũ intͣu̾it. tẽ õis
isrł saluus erit. S Notandi ẽ qd pꝰ ꝯtrectata¬

Expanded text:
assumat haec oratio. Devorat caput, cum seipsam facit ei corpus; devorat intestina, cum computari vult et concorporari inter intima ejus membra; devorat pedes, dum illos sibi incorporare studet, qui cum capite laboraturi sunt in terra. Unde in hac tertia oratione, pacem sibi dari poscit Ecclesia. Redit post haec sacerdos ad dexteram partem altaris, et ibi officium Missae consummat significans quia « cum plenitudo gentium intraverit, tunc omnis Israel salvus erit . » Notandum est quod post cont
Abbreviated transcription (Latin):
grãꝵ actio. quȩ duo st̃ tãquã eiu̾es uitulȩ
etra castra cõbustę. quos reponit ħo mundus
ab int̃fectioẽ xͥ in loco mundo .i. recinet incor¬
de mundo. uł exctͣ caitra .i. extͣ obseruationeo
iudaicã. extra quã fides xp̃ina enituit. Quibꝰ
ta ẽ. Possent quȩ scͥpsunꝰ midtis uȩcum figuris
replicari. & multis expositionũ diu̾sitatibꝰ dila¬
tari. multis scẽmatũ faleris ex ornari. s non
fuit ꝓpositũ nr̃m in hoc opuscłd ista sequi. ⁊ plan¬
tare nemꝰ in domo d̾ni. Tamũ fuit ꝓposi ũ nr̃m
ꝯuenientiã querere ant̃ uetꝰ & nouũ sac̾dotium.
ut qd ibi multiplici sacͥficioꝵ ritu p̃fig᷑abat᷑
in nouo sac̾dotio paucissimis. & factu facillumiꝰ.
et angustissimis sacram̃tori obseruationibꝰ cõ¬
pletũ ẽẽ monstret᷑. Nec nos sufficient᷑ hȩc fecis¬

Expanded text:
rum actio: quae duo sunt tanquam cineres vitulae extra castra combustae, quos reponit homo mundus ab interfectione Christi in loco mundo, id est, retinet in corde mundo. Extra castra, id est, extra observantiam Judaicam, extra quam fides Christiana enituit. Quibus ta est. Possent quae scripsimus, multis veterum figuris explicari, et multis expositionum diversitatibus dilatari, multis schematum phaleris exornari; sed non fuit propositum nostrum in hoc opusculo ita exsequi, et plantare nemus in domo Domini. Tantum fuit propositum nostrum, convenientiam quaerere inter vetus et novum sacerdotium ut quod ibi multiplici sacrificiorum ritu praefigurabatur, in novo sacerdotio paucissimis et factu facillimis et augustissimis sacramentorum observationibus completum esse monstretur. Nec nos haec sufficienter fecis
Abbreviated transcription (Latin):
dos ii die ꝓpitiationis postqm crematȩ fuerãt
carnes uituli ⁊ hyrei extra eastra. ñ ante in
castra reu̾tebat᷑ donec uestim̃ta eiꝰ ⁊ carnes
quȩ ert̾iora & int̾iora significant ab lueren¬
extra castra cremabãt. xͥ passionẽ extͣ ciuuita¬
tẽ factã p̃figg᷑abãt. Hrĩ autẽ sac̾dotes passiõcor
quã illi ut. dictũ ẽ p̃figabãt. in celebritatibis

Expanded text:
rdos in die propitiationis, postquam crematae fuerant carnes vituli, et hirci extra castra, non ante in castra revertebatur, donec vestimenta ejus et carnes ejus, quae exteriora et interiora significant, abluerenextra castra cremabant, Christi passionem extra civitatem factam praefigurabant. Nostri autem sacerdotes passionem, quam illi, ut dictum est, praefigurabant, in celebrationibus
Abbreviated transcription (Latin):
et pedes. cũ ipsius uerbi p̃dicatio carnalis¬
concupiscentiȩ puluere non fedat᷑. nde ait
ꝓpħa. Quã speciosi pedes euangelizantiũ pa¬
cem. euangelizantiũ bona. Stercora uͦ huiꝰ
uituli extra castra cremant᷑. cũ sputa. cola¬
sa etiã erucis ignomunia in głam resurrec¬
tionis remota om̃i carnali obseruatione con-¬
mutant᷑. Qͦd bene significat᷑ ꝑ ignẽ qui qͦd
assumit inse conuertit. & semꝑ ad suꝑiora

Expanded text:
et pedes, cuet pedes, cuntiae pulvere non foedatur. Unde ait propheta: « Quam speciosi pedes evangelizantium pacem, evangelizantium bona . » Stercora vero hujus vituli extra castra cremantur, cum sputa, colasa etiam crucis ignominia, in gloriam resurrectionis, remota omni carnali observatione, commutatur . Quod bene significatur per ignem, qui quod assumit, in se convertit, et semper ad su
Abbreviated transcription (Latin):
ãt ueruatẽ. uł morũ cõmendẽt honestatẽ. qͣsi
uitułu labioꝵ nr̃oꝵ ad altare offerimꝰ. quia
mysteriũ uerbi dĩ mentibꝰ alta sapientibꝰ. in
quibꝰ ignis diini amoris ardet & caro cre¬
mat᷑. aꝑimꝰ. Unde ⁊ ab hoc uitulo quasi cori¬
um detrahit᷑. cũ remoto uelamine litt̾ȩ sp̃i¬
talis intelligentia reuelat᷑. Huiꝰ etiã uituli
carnes infrusta cõcident᷑. cũ paruulis in xp̃o
lac infirmis olus. solidus cibus ꝑfectis. scd̾n
aduentu impleta & reuelata eẽ creduntur.
Qui de se ipso ait. Ego sũ ostiũ. ꝑ me ⁊ çȩc̃a.
claudit & nemo aꝑit. Suꝑ caput huiꝰ uituli
ponunt filii aaroꝵ manꝰ suas. cũ xp̃o qui ẽ¬
caput eccłiȩ omĩa bona oꝑa sua xp̃i sacerdoteᷤ
attribuunt. de quo dicit᷑. Alisit uerbũ suum
et sanauit eos. & qui de se discipłis stus ait.
sine me nichil potestis facere. Huiꝰ qͦ uituli
intestina lauantur. cũ sane doctne quã illa
sacram̃ta celabant nichil contͣriũ admiscet᷑.

Expanded text:
at veritatem, vel morum commendet honestatem, quasi vitulum labiorum nostrorum ad altare offerimus, quia mysterium verbi Dei mentibus alta sapientibus, in quibus ignis divini amoris ardet, et caro crematur, aperimus. Unde et ab hoc vitulo quasi corium detrahitur, cum remoto velamine litterae, spiritualis intelligentia revelatur. Hujus etiam vituli carnes in frusta conciduntur, cum parvulis in Christo lac , infirmis olus, solidus cibus perfectis , secadventu impleta esse et revelata creduntur, qui de seipso ait: « Ego sum ostium. Per me claudit, et nemo aperit. Super caput hujus vituli ponunt filii Aaron manus suas, cum Christo, qui caput est Ecclesiae, omnia bona opera sua Christi sacerdotes attribuunt, de quo dicitur: « Misit verbum suum, et sanavit eos , » et qui de se discipulis suis dicit: « Sine me nihil potestis facere . » Hujus quoque vituli intestina lavantur cum sanae doctrinae, quam illa sacramenta celebant, nihil contrarium admiscetur;
Abbreviated transcription (Latin):
bat uobis nos loqui uerb̾u łi. s quia repulistis
ilłd & indignos uos ex hibiuistis. ecce ouertim᷑ ad
gentes. Ad uersus gͦ gentilitatẽ. in qua frigus
ni fidelitatis diu regnauit tͣnqm in plaga sẽpten¬
nitudo gentiũ. & tande sub helya ⁊ enoch ad fidẽ
ueniat᷑ reliquiȩ iudeoꝵ. & hoc significat᷑ cum
sac̾dos ob cõplenda missȩ sac̾menta ad dextrã par¬
tem reuertitur. Post ȩugłm ꝓfitet᷑ eccłia fidem
suã. cantando symbołu apłicũ. ut ostendat quan¬
aclericis. quã consuetudinẽ accȩp̃ ȩccłia ex eo
qđ in libro dierũ dedicato tẽplo asalemonele¬
gitur ppłs olangentibꝰ leuitis tubis ⁊ tybiis. e
cymbalis. uoce. & om̃i genere musicoꝵ multi¬
plices hostias obtulisse. Ad huiꝰmodi hostias sp̃ita¬
hostias. & introite in atria eiꝰ. Offert᷑ autẽ aminis
dotali benedictione omutanda. quȩ pͥmꝰ melchi¬
sedech abrahȩ acede quuiq regũ reu̾tenti legitur
obtulisse. hoc significante sp̃u scõ sacram̃ta dnici

Expanded text:
a repulistis illud, et indignos vos exhibuistis, ecce convertimur ad gentes . » Adversus gentilitatem ergo, in qua frigus infidelitatis diu regnavit, tanquam in plaga septennitudo gentium, et tandem sub Elia et Henoch ad fidem 279 veniant reliquiae Judaeorum. Et hoc significatur, eum sacerdos ob complenda missae sacramenta, ad dexteram partem revertitur. Post Evangelium profitetur Ecclesia fidem suam cantando symbolum apostolicum, ut ostendat, quana clericis. Quam consuetudinem accepit Ecclesia ex eo, quod in libro dierum dedicato templo a Salomone, legitur populum clangentibus levitis et tubis et tibiis et cymbalis, voce et omni genere musicorum , multiplices hostias obtulisse. Ad hujusmodi hostias spirituahostias, et introite in atria ejus . » Offertur autem dotali benedictione commutanda, quae primus Melchisedech Abrahae , a caede quinque regum revertenti, legitur obtulisse, hoc significante Spiritu sancto, sacramenta Dominici
Abbreviated transcription (Latin):
qͥppe legimꝰ qͦd dns facta cena in ortũ cũ dis¬
cipłis exiuit. & ibi antequã ad eũ ꝑuenirent
qui eũ cõp̃hensuri erant remotꝰ adiscipłis ean¬
dem orationẽ in suentio ter orauit. cõmiserando
miseris uideis dicens. Pater si fieri potest. trani:¬
agame calia iste. S quia originali p̃uariehe¬
one ꝑ obedientiã eiꝰ rediendus erat mundi
elegit magis udeã in sua cecitate derelinqua
lud. Non saluaret᷑ niniue nͥ aruiss cueurbita.
hanc tͥnam or̃onẽ in qua se pat̾nȩ uoliuitati dẽ¬
uouebat filiꝰ. tamqm arietẽ in holocaustũ imita¬
bant᷑ pontifices inuẽt̾i testam̃to in die ꝓpiciatio¬
nis scã scõꝵ intrat᷑i. cũ etiã uitulus offerebatur
ꝓpontifice. aries in bolocaustũ. hircus inquẽ soes
lis eoꝵ corporibꝰ extra castra. Nis om̃ib sacͥficis

Expanded text:
s facta coena in hortum cum discipulis exivit, et ibi antequam ad eum pervenirent, qui comprehensuri eum erant, remotus a discipulis, eamdem orationem in silentio ter oravit, commiserando miseris Judaeis, dicens: « Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste . » Sed quia ab originali praevaricatione per obedientiam ejus redimendus erat mundus, elegit magis Judaeam in sua caecitate derelinquerillud: « Non salvaretur Ninive, nisi aruisset cucurbita . » Hanc trinam orationem, in qua se paternae voluntati devovebat filius tanquam arietem in holocaustum, imitabantur pontifices in Veteri Testamento, in die propositionis Sancta sanctorum intraturi, cum etiam vitulus offerebatur pro pontifice, aries in holocaustum, hircus, in quem sors tis eorum corporibus extra castra. His omnibus sacrificii
Abbreviated transcription (Latin):
nat. s nos qui nͥ correctis moribꝰ n castigatisma¬
lis actibus ad ea tͣctanda ⁊ sum̃da accedamꝰ.
ñ inde medicinã uitȩ accipimͦ.s iudiciũ mor¬
tis in currimꝰ. Testis ẽ apłs dicens. Qui inclig¬
ne manducat ⁊ bibit. iudiciũ s̃ mandueat

Expanded text:
nat: sed nos, qui nisi correctis moribus et castigatis actibus ad ea tractanda et sumenda accedamus, non inde medicinam vitae accipimus, sed judicium mortis incurrimus. Testis est Apostolas, dicens: « Qui indigne manducat
Abbreviated transcription (Latin):
cumq libͥs historico uł allegorieo stilo clictante
cominendãt. huiꝰ melodiȩ cantoꝵ ad pietatis
affectũ suauitate canora animos ppłoꝵ eacitan¬
tes resonant. Hoc ymni & psalmi concreꝑant.
et quicqͥd in officiis eccłasticis siue nociͦuᷤᷤ siue
cdiurnis. uł in silentio secretoꝵ. uł inaudientia
ppłoꝵ frequentant᷑ ñ ociose fit. s totũ ad edificati¬

Expanded text:
historico vel allegorico stylo dictae commendant: haec melodiae cantorum, ad pietatis affectum suavitate canora animos populorum excitantes, resonant: haec hymni et psalmi concrepant, et quidquid in officiis ecclesiasticis sive nocturnis sive diurnis, vel in silentio secretorum, vel in audientia opulorum frequentatur, non otiose fit, sed totum vel ad aedificati
Abbreviated transcription (Latin):
quasi in sabb̃o qͥescẽs. unã iã in mortalitatis stoła
possidet. in qua iłu latͦnẽ credimꝰ ẽe cui in cru¬
ce confitenti łns dĩx. hodie mecũ eris in paradyso.
et ͣ qua cantat ȩccłia. Gaudent in cęlis anime scõꝵ
Tercia porcio quã in sanguine ponimꝰ ilła ȩccłiȩ
bus fideles ppłi. In qua re itm sig̃cat᷑ unitas ca-¬
manducat carnẽ meã ⁊ bibit sanguinẽ meuoi
in me manet n ego in eo. Considatioẽ tum por¬
tionũ supͣ memorataꝵ du sacͣm̃ta sumunt᷑. ter
agnꝰ dĩ achoro cantat᷑. Primo orat ȩccłia agnũ
ñ figurantẽ iustũ agnũ. s uerũ. tollentẽ pec¬
cata mundi. ut int eiꝰ membra num̾et᷑. euius
corpori amnunicat & sangiini .i. ut adhereat
ei tãquã capiti. Orat scđo eunde agnũ qua¬
tenꝰ societ᷑ illi parti corporis xͥ quȩ iã cũ ca¬
pite qͥescit in pace. hoc in suꝑioribꝰ orauit
quoꝵ nos osorciũ ñ estimatoꝵ m̾itu. s uenie q̃s¬

Expanded text:
quasi in sabbato quiescit, et unam jam immortalitatis stolam possidet, in qua illum latronem credimus esse, cui in cruce confitenti Dominus dixit: « Hodie mecum eris in paradiso , » et de qua cantat Ecclesia: « Gaudent in coelis animae sanctorum. » Tertia portio, quam in sanguine ponimus illam Ecclesibus fideles populi. In qua re iterum significatur unitas camanducat carnem meam, et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in eo . » Consideratione trium portionum supra memoratarum, dum sacramenta sumuntur, ter Agnus Dei a choro cantatur. Primo orat Ecclesia agnum non figurantem istum agnum, sed verum tollentem peccata mundi, ut inter ejus membra numeretur, cujus corpori communicat et sanguini, id est, ut adhaereat ei tanquam capiti. Orat secundo eumdem agnum, quatenus societur illi parti corporis Christi, quae jam cum capite quiescit in pace. Hoc superioribus oravit quorum nos consortium non aestimator meriti, sed veniae, q
Abbreviated transcription (Latin):
Pectꝰ enĩ locꝰ ẽ cordis. hum̾us uͦ locꝰ ẽ portan.¬
di ou̾̃is. Q& hanc similitudinẽ int̃ sacm̃ta nr̃a
bis habet᷑ scõꝵi ꝯmemoratio. ut sac̾dos ñr̃ ges¬
la scõꝵ & corde meditet᷑. ⁊ factis intet᷑. fãc¬
ta scõ ꝯmemoratiõe sac̾dos dem̾itis sius non
p̃sumens orat. ut scõꝵ meritis assequat᷑ quod
nr̃is meritis ũ ualemꝰ. & hoc tñ ꝑ mediatorĩ
qͥ factus ẽ nobis ꝓpiciatio. redeptio. & scĩfis

Expanded text:
pectus enim locus est cordis, humerus vero locus est portandi oneris. Ad hanc similitudinem inter sacramenta nostra bis habetur sanctorum commemoratio: ut sacerdos noster gesta sanctorum et corde meditetur, et factis imitetur. Facta sanctorum commemoratione, sacerdos de meritis suis non praesumens, orat ut sanctorum meritis assequamur quod nostris meritis non valemus: et hoc tantum per mediatorem qui factus est nobis propitiatio, redemptio et s
Abbreviated transcription (Latin):
dos post altitudinẽ secretoꝵ ad curã inferi¬
orũ descendens uestuñta sua. cũ sͥ adħenti-¬
um ppłoꝵ luget peccã. & eos cło recõciliare
studet ꝑ orõnũ suffragia. dicens cũ ꝓpheca.
Qͥs dabit capiti meo aqm ⁊ ocłis meis fontẽ
lacͥinarũ. ut lugeã int̾fectos ppłi mei ᷤ. hoc

Expanded text:
 post altitudinem secretorum ad curam inferiorum descendens, vestimenta sua, cum sibi adhaerentium populorum luget peccata, et eos Deo reconciliare studet per orationum suffragia, dicens cum propheta: « Quis dabit capiti meo aquam, et oculis meis fontem lacrymarum, ut lugeam interfectos populi mei
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ ẽẽ existimo. ⁊ cong̾abit homo mundus ciner̃
deos fecerat reos. ⁊ reponet in loco mundo .i. hono¬
rabili tractet. tam̃ extͣ castra. quia extͣ celebationẽ
iudaicȩ consuetudinis honor euglicꝰ claruit & ent
synagoge silioꝵ. isrł in conseruationẽ. Aqua asꝑ.
sionis purific̾o ẽ. Postea declarat pleniꝰ que admo¬
dum existo cinere fiebat aqua asꝑsionis unde mũ¬
dabant᷑ a contactu mortuorũ qđ utiq significabat
ab iniquitatȩ huiꝰ moribundȩ uel morticinȩ uitȩ.
rat. nͥ quia & hĩ qͥ sͥ uident᷑ mundi. infide xp̃i se
cognoscunt. quia om̃s peccauerunt ⁊ egent gła dĩ.
iustificati gͣtis ꝑ sanguinẽ ipsius. Et unc tñ uestim̃ta
sua lauare dixit. ⁊ non corpus suum. Credo qua
uliꝰ cineris cong̾gatione & repositione in loco mun¬
do si hȩc sp̃italit᷑ intelligant᷑. ita iam intͥnsecus
uult intelligi fuisse mundatũ. sĩc cornelius audiens
& credens quod p̃dicauerat petrus. ita mundatꝰ ẽ.

Expanded text:
um esse existimo: et congregabit homo mundus cinerem aeos fecerat reos. et reponet in locum mundum, id est honorabiliter tractabit, tamen "extra castra", quia extra celebrationem Iudaeicae consuetudinis honor euangelicus claruit. et erit synagogae filiorum Israhel in conserrsionis, purificatio est. Postea declarat plenius, quemadmodum ex isto cinere fiebat aqua aspersionis unde mundabuntur a contactu mortuorum, quod utique significat ab iniquitate ejus moribundae vel morticinae vitae. rat, nisi quia et hi qui sibi uidentur mundi in fide christiana se agnoscunt quia omnes peccauerunt et egent gloria dei iustificati gratis per sanguinem ipsius? hunc tamen uestimenta sua lauare dixit, non etiam corpus suum; credo, quod illius cineris congregatione et repositione in loco mundo, si haec spiritaliter intellegantur, iam intrinsecus uult intellegi fuisse mundatum. sicut Cornelius audiens et credens quod praedicauerat Petrus ita mundatus est,
Abbreviated transcription (Latin):
&xͥ sanguinis asꝑsionẽ. qͦtiens sacm̃ta ipsa ado¬
rientẽ uersus illuc un nob̾ saluator aduenit
typicis uł ꝓpͥis nõibꝰ nõinans eade signo crucis
cõsignat. Qd ẽ enĩ mt̃ ipsa mysteria rebꝰ sacͣn
in meã cõmemorationẽ. Quotiens eũq hec si¬
ceritis: mortẽ dñi anuutiabitis donec uent

Expanded text:
 sanguinis aspersionem, quoties sacramenta ipsa ad orientem versus, unde nobis Salvator advenit, typicis vel propriis nominibus nominans, eadem signo crucis consignat. Quid est enim, inter ipsa mysteria rebus sacrain meam commemorationem. Quotiescunque hoc facitis, mortem Domini annuntiabiti
Abbreviated transcription (Latin):
utulus. aries. duo hyrci. tͥbus nominibꝰ eoꝵ sig¬
nificata ꝯmemorãt᷑a quia donã. mun̾a. sacͥfi¬
cia nominant᷑. quãuis unũ rep̃sentent sacͣm̃¬
tum cinice. passionis. quã pacificata st̃ diui¬
na os humana. Duo qͥppe hyrei. duas in xep̃o¬

Expanded text:
vitulus, aries, duo hirci, tribus nominibus eorum sigvitulus, aries, duo hirci, tribus nominibus eorum significata commemorantur, quia dona, munera, sacrificia nominantur, quamvis unum repraesentent sacramentum Dominicae passionis, quia qua pacificata sunt divina et humana. Duo quippe hirci duas
Abbreviated transcription (Latin):
u p̃sum̾e. s in om̃ibꝰ ad mediatoris grãm re-¬
irrere : Et ita dignũ et̃ ab humana fragilita
fieri salubrit᷑ docem᷑. cũ angłos uł archau¬
sdos. & om̃s cęlestes exercitꝰ dmi inde laudare
t adorare nou̾imꝰ : qui beatitudinẽ suã ꝑ medi¬
atoris beneficiũ se optinere fateaut᷑. Inde erat
qd duo cherubin alis suis ꝓpiciatoriũ uelab̾at:
quia de collatis sͥ uirtutibꝰ angłics potestates
dm honorant. & in ꝓpieiatoriũ aspiciunt: quia
nitate confidunt. Unde orat sac̾dos ut in eon¬
fessione sc̃ȩ tͥnitatis laudes nr̃ȩ laudib uingã¬
tur angłoꝵ. cũ in nõie iħu om̃e genu flecta¬
tur cę̧lestiũ. terrestriũ & infernoꝵ. Quia gͦ
testas in cęlo & interra. psequit᷑ sac̾dos ⁊ ro-¬
gat dm patrẽ ut ꝑ eũ benedicant᷑ oblata mys¬
teria. id ẽ in eande ueritaptẽ transferintur
quã gerebant in ũbra p̃dicta illa sacͥficia in
die ꝓpiciationis oblata. Quia enĩ illa tͥa sunt

Expanded text:
sumere, sed in omnibus ad mediatoris gratiam recurrere? Et ita dignum esse, ab humana fragilitate fieri salubriter docemur, cum angelos, archangelos, et omnes coelestes exercitus Deum inde laudare et adorare noverimus, quod beatitudinem suam per mediatoris beneficium se obtinere fateantur. Inde erat quod duo cherubim alis suis propitiatorium velabant, quia de collatis sibi virtutibus angelicae potestates Deum honorant, et in propitiatorium aspiciunt, qui confidunt. Unde orat sacerdos, ut in confessione sanctae Trinitatis, laudes nostrae laudibus jungantur angelorum, cum « In nomine Jesu omne genu flectatur coelestium, terrestrium et itestas in coelo et in terra , » prosequitur sacerdos et rogat Deum Patrem, ut per eum benedicantur oblata mysteria, id est in eam veritatem transferantur, quam gerebant in umbra praedicta illa sacrificia, in die propitiationis oblata. Quia enim illa tria sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
usepladmortẽ Qͥd itẽ ꝑ melchisedech. nͥ idem
nouu sacͥficii ritũ discipłis siuis om̃dans  Nec
mirancłu ẽ nec suꝑfluitati ascͥbendu. si in sacͣm̃¬
tis nr̃is hoc frequent̃ omemorat᷑ qͦͦd in uet̾ibi
ubs ñ ociose frequent̃ fig̃abat᷑. Post tymiama
p̃cantes ei mitunt eũ uiuũ insolitudinẽ por¬
tantẽ peccata filioꝵ isrł. dehinc reu̾tit᷑ sũmꝰ
sac̾dos incastra. orans ꝓ domo sua. & ꝓõi cę̧tu

Expanded text:
usque ad mortem? Quid item per Melchisedech, nisi idem novi sacerdotii ritum discipulis suis commendans? Nec mirandum est, nec superfluitati ascribendum, si in sacramentis nostris hoc frequenter commemoratur, quod in veteribus umbris non otiose frequenter figurabatur. Post thymiamat imprecantes ei, mittunt eum vivum in solitudinem, portantem peccata filiorum Israel. Dehinc revertitur summus sacerdos in castra
Abbreviated transcription (Latin):
siue ꝓ nocturnali illusione. quȩ similit̃ hanc unã
hostiã de qua dictũ ẽ figurabãt. ac fidẽ ac mores
edificant. Quȩ iđo multȩ erat̃ & sepe iterabantur.
lia purgauit. ⁊ cęlestia et t̃restria pacificauit.
Qualĩt uetis & noui sac̾dociĩ sacͣm̃ta inaꝑto cele-¬
brata cõueniant. in supͣdictis ꝓ ut potiumꝰ breui¬
ter ostendimꝰ. nunc restat ut ea p̃cipue quȩ uimis¬
ticis orationib uł oꝑationibꝰ sacerdotes nr̃i faci
ac pͥmũ secretȩ orõnes quas post offertoriũ fac̃
sacerdos inquibꝰ pauis & uinũ quȩ in xp̃i cor¬
pus & sanguinẽ dnicis uerbis cõmutanda st̃.
hostiȩ uł oblationes uł sacͥficia nominant᷑. q

Expanded text:
anc unam hostiam, de qua dictum est, figurabant, et fidem ac mores aedificant, quae ideo multae erant, et saepe iterabantur, lia purgavit, et coelestia ac terrestria pacificavit. Qualiter veteris ac novi sacerdotii sacramenta in aperto celebrata conveniant, in supradictis, prout potuimus, breviter ostendimus. Nunc restat, ut ea praecipue, quae in mysticis orationibus vel operationibus sacerdotes nostri faciunAc primo secretae orationes, quas post offertorium facit sacerdos, in quibus panis et vinum, quae in Christi corpus et sanguinem Dominicis verbis commutanda sunt, hostiae vel oblatione
Abbreviated transcription (Latin):
mnolamꝰ. cũ uerã innocentiã conseruamꝰ. Hędu
autẽ offerimꝰ. cũ fecorẽ luxuriȩ carnis castigati¬
one & contͥti cordis compunctione lauamꝰ. Tur¬
turẽ offerunꝰ. cũ huiꝰ exilĩs erũpnas insolitudi¬
ne mentis deploramꝰ dicendo cũ psalmista. Heu
mͥ quia ineolatꝰ m̃s ꝓlongatꝰ ẽ. Columbam offe¬
rimꝰ. cũ simplicitatẽ columbȩ imitam᷑. ut nulli
machinem᷑ dolos. Panes in clybano coctos offeri¬
mus. eũ nullis tͥbulationibꝰ ab unitate ȩccłiȩ di¬
uidim᷑. Panes atimos a sartagune do offerimꝰ cũ

Expanded text:
ram innocentiam conservamus; haedum autem offerimus, cum fetorem luxuriae, carnis castigatione, et contriti cordis compunctione lavamus; turturem offerimus, cum hujus exsilii aerumnas 280 in solitudine mentis deploramus, dicendo cum Psalmista: « Heu mihi quia incolatus meus prolongatus est! » Columbam offerimus, cum simplicitatem columbae miramur, ut nulli machinemur dolos. Panes in clibano coctos offerimus, cum nullis tribulationibus ab unitate Ecclesiae non dividimur. Panes azymos a sartagine Deo offerimus, cum
Abbreviated transcription (Latin):
et mortalitatis assumpsit. Unde psalmista.
Turtur inuenit sͥ domũ. idẽ dispensationẽ
in carnationis. in qua pullos fec̃. id ẽ filios fi¬
dem cłi uerbo sumlaginẽ offerimꝰ. cũ expur¬
struunt᷑. quasi clybani decoctione roborant᷑ scđm
illud. Hasa figuli ꝓbat fornax. homines autẽ
iustos tẽptacio tribulationis. ⁊ illud. Fili acce¬
dens ad seruitutẽ dĩ. prepara aiãm tuam ad

Expanded text:
et mortalitatis. Unde et Psalmista: Turtur invenit sibi nidum, id est dispensationem suae incarnationis in qua pullos fecit , id est fidem Dei verbo similaginem offerimus, cum expurnstruuntur, quasi clibani decoctione roborantur, secundum illud: « Vasa figuli probat fornax, homines autem justos tentatio tribulationis . » Et illud. « Fili, accedens ad servitutem Dei, praepara animam tuam
Abbreviated transcription (Latin):
qͥs que sit ista comparatio sacͣmentoꝵ. cũ illa
ueia fierent de corporibꝰ. noua uͦ ista fiant in
uocibꝰ. S insignificatis bene conueniunt. qͥa
dispensationẽ uicarnati uerbi sic̃ suꝑiꝰ dictũ

Expanded text:
quis, quae sit ista comparatio sacramentorum, cum illa quis, quae sit ista comparatio sacramentorum, cum illa vetera fierent de corporibus, nova vero ista fiant in vocibus. Sed in significatis bene conveniunt, quia dispensationem incarna
Abbreviated transcription (Latin):
dictos reges uicit. Quẽ numum thau. id ẽ.T. litĩa
formã crucis rep̃sentans scđm luteraꝵ supputati¬
onẽ ex pͥmit. In similitudinẽ taliũ oblationũ uo¬
luit d̾ns ut aparentibͦ sub lege factꝰ intẽplo offer¬
ret᷑. & sacͥficiũ cołubaꝵ aut turturũ ꝓ eo offerre¬
tur. quãuis ipse talibꝰ ñ indigeret. s ꝑ hoc signi¬
ficaret eccłiam suã. uł ꝑ cõmunes oratiões quas
significant cołubȩ. uł ꝑ pͥuatas qͣs significant tur
nera obtulerunt. Aurũ quo moralit̃ spĩtał in¬
telligentia declarat᷑. thus quo puritas or̃onis
deuote intelligit᷑. myrra qͦua carnalis corrup¬
tionis mortificatio figurat᷑. Attendend̾u ẽ uͦ qd̃¬
hȩc omĩa quȩ ab intͦitu missȩ st̃ cõmemorata il
lis sacͥficiis ꝯgrue cõparant᷑. quȩ sacerdotes in
ex̾tiori tabernaculo ĩmolabant. quia sic̃ ab illis
contuendis ppłs non amouebat᷑. ita hȩc omĩa ĩ
audientia omĩum celebra unt᷑. S mirabit᷑ ali¬

Expanded text:
vicit, quem numerum thau T littera, formam crucis repraesentans, secundum litterarum supputationem exprimit. In similitudinem talium oblationum voluit Dominus, ut a parentibus, sub lege factus, in templo offerretur et sacrificium columbarum et turturum pro eo offerretur, quamvis ipse talibus non indigeret, sed per hoc significaret Ecclesiam suam aut per communes orationes, quas significant columbae, vel per privatas, quas significant turtnera obtulerunt: aurum, quo moraliter spiritualis intelligentia declaratur; thus, quo puritas devotae orationis intelligitur; myrrham, qua carnalis corruptionis mortificatio figuratur signhaec omnia, quae ab introitu missae commemorata sunt, illis sacrificiis congrue comparantur, quae sacerdotes in exteriori tabernaculo immolabant, quia sicut ab illis contuendis populus non amovebatur, ita haec omnia in audientia omnium celebrantur. Sed mirabitur ali
Abbreviated transcription (Latin):
bis. dicitt serui inutiles sumꝰ. fecimꝰ qđ facere
debiumꝰ. lecͥco manꝰ lauãt. & aquã ablutionis
honeste tͣctant. ꝑ qsd altitudinẽ sacͣm̃ti hono¬
rant. & in clignitatẽ suã tali ablutiõe ꝯmemo¬
rant. Ita etiã sac̾dos. anteqmͣ ad sacͣmenta tͣciã:¬
da accedat manꝰ lauat. sic̃ pontuero sc̃ã scõꝵ in-¬
grediens ĩintͦitu tabernacłi testimonii manꝰ su¬
as lauabat. & sic adincendenda aroniata ue-¬
niebat. hȩc munditia ext̾iꝰ exhibet᷑. s uit̾ius ꝑ¬

Expanded text:
bis, dicite quia servi inutiles sumus: fecimus quae facere debuimus . » Idcirco manus lavant, et aquam ablutionis honeste tractant, per quod altitudinem sacramenti honorant, et indignitatem suam tali ablutione commemorant. Ita et sacerdos antequam ad sacramenta tractanda accedat, manus lavat; sicut pontifex Sancta sanctorum ingressus, introitu tabernaculi testimonii manus suas lavabat, et sic ad incendenda aromata veniebat. Haec munditia exhibetur exterius
Abbreviated transcription (Latin):
add patrẽ loquens. Holocaustũ & ꝓpeccato ñ pos¬
tulasti. tunc dicci eece ueno. Qdꝰ bene rep̃senta¬
tur cũ sac̾dos xp̃i ꝑsonã imitans choro conci¬
nente supͣ memoratũ uit̾itũ. ꝓcedit ad partẽ¬
ddextrã altaris. in hoc significans mediatorem
di & homuiũ qui de seͥ ipso. dic̃. Nhon sũ mis¬
sus nͥ ad oues quȩ ꝑiert̃ domꝰ israbel. id est
qui ppłs tãqm decct᷑ solus uniꝰ d̃i cultũ tenu¬
erat. nec post dos alienos qͦs ppłs gentiũ coie¬
bat tãquã sinister aberrauerat. Post intͦatum
sequit᷑ ymuꝰ angłicꝰ. tẽporali xp̃i natiuitati
testimoniũ ꝑhibens. cũ & cȩlestes ciues ꝓmin¬
tient se đm inde głificasse. ⁊ murũ inimici¬
ciarũ pace hostibꝰ reddita cecidisse. Sequitur
deunde oratio adhuo in eade parte altaris sa¬
c̃ilore morante. Orandi autẽ ẽẽ uiter p̃dica¬
tionis suȩ pͥmordia. dns p̃cepit qñ discipu¬
ueralibꝰ uocibꝰ alias or̃onũ spẽs breuit̃ cõprehend̾.

Expanded text:
t pro peccato non postulasti, tunc dixi, ecce venio . » Quod bene repraesentatur, cum sacerdos Christi personam imitans, choro concinente supra memoratum introitum, procedit ad dexteram partem altaris, in hoc significans mediatorem Dei et hominum, qui de seipso dicit: « Non sum missus nisi ad oves, quae perierunt domus Israel . » qui populus tanquam dexter, solus unius Dei cultum tenuerat, nec post deos alienos, quos populus gentilis colebat, tanquam sinistra aberraverat. Post introitum sequitur hymnus angelicus, temporali Christi Nativitati testimonium perhibens, cum et coelestes cives pronuntiarent se Deum inde glorificasse, et murum inimicitiarum, pace hominibus reddita, cecidisse. Sequitur deinde oratio, adhuc in eadem parte altaris sacerdote morante. Orandum autem esse, inter praedicationis suae primordia Dominus praecepit, quandneralibus vocibus alias orationis species breviter comprehendit,
Abbreviated transcription (Latin):
ui oꝑibꝰ quȩ ꝑ eũ facis sic̃ coequał tecũ ho¬
alis gła. sic̃ ipse ꝑ cołubȩ tuȩ uocẽ dixisti.
mus. in quibꝰ fuiũ cũ patre honorari pari
gła ꝓfitem᷑. Quibꝰ laudibꝰ tãqͣm de uiterio¬
ribus ad ext̾iora ꝓcedens assensũ ȩcłiȩ que¬
rit sac̾dos dicens sonora uoce. ꝑ omĩa scła
et respondet. am̃. Hac una uoce participẽ
se faciens om̃iũ carisiatũ quȩ sac̾dos mul-¬
tiplici sacram̃toꝵ diu̾sitate studuit ĩpetre.
Iam qͥ quasi mutato habitu q̃ utebat᷑ dum
sacra mysteria tractaret mitat uocẽ & dein¬
ceps tãquã mexteriori ȩde q̃ restant satͣm̃¬
ta missȩ ꝑficit. hortans secũ ppłm ad facien¬
ratur. Sequit᷑ iñ sacͣm̃toꝵ iminutio. quam
ex dñi nr̃i traditione accepimꝰ. qͥ corpꝰ suũ
ꝓpͥis manibꝰ ꝯsecͣtũ fregit & discipłis sius
distribuit. In qua fractiõe passionẽ moe

Expanded text:
tecum hotalis gloria, sicut ipse per columbae tuae vocem dixisti: mus, in quibus Filium cum Patre honorari pari gloria profitemur. Quibus laudibus tanquam de interioribus ad exteriora procedens, assensum quaerit Ecclesiae sacerdos, dicens sonora voce: « Per omnia saet respondet, « Amen . » Hac una participem voce se faciens omnium charismatum, quae sacerdos multiplici sacramentorum diversitate studuit impetrare, jam ergo quasi mutato habitu, quo utebatur dum sacra mysteria tractaret, mutat vocem: et deinceps tanquam in exteriori aede, quae restant sacramenta missae perficit, hortans secum populum ad facienretur. Sequitur inde sacramentorum comminutio, quam ex Domini nostri tradicione accepimus, qui corpus suum propriis manibus consecratum, fregit, et discipulis suis distri
Abbreviated transcription (Latin):
sic apłs. Spm̃ nolite extingu̾e. cũ extingui ille ñ
possit. Nam si exhoc tab̾naculũ in mundũ factũ
uellet intelligi. mundari utiq iuberet. Postea uͦ
dum inquid̃ acinere illiꝰ ex ustę purificationis.
in uase. & accipienf ysopum tinget in aqͣuir mał¬
dus. & circuasꝑget suꝑ domum. ⁊ suꝑ uasa et
suꝑ animas qtqt᷑ fuerit illic. ⁊ suꝑ illũ qͥ tetigerit os¬

Expanded text:
s: spiritum nolite extinguere, cum extingui ille non possit. nam si ex hoc tabernaculum inmundum factum uellet intellegi, mundari utique iuberet. Postea uero do, inquit, cinere illius exustae purificationis in uase; et accipiens hyssopum intinguens in aqua uir mundus et circumaspergens super domum et super uasa et super animas
Abbreviated transcription (Latin):
dicis oleastro:. Quẽ aut ñ faciat intentũ qđ pꝰ. ab¬
talibꝰ mundationibꝰ hoc dr̃. Ubi nescio utrũ aliqͥd aliud
intelligi possit. nͥ qđ om̃is homo pꝰ remissionẽ plenis¬
simam peccatoꝵ. ꝑ manendo inhacin uita cõtrahit
aliqͥd unde inmundꝰ sit usq ad eiꝰdẽ iutȩ finẽ. uͥ
ei dies istȩ qͦdamꝰ claudit᷑. qͦd ꝑ uesꝑam significat᷑.
deinde incip̃ scͥptura d̾re. ⁊ erẽquit᷑ quẽ admo¬
dđu inmundi facti ħoies aqͣ illa asꝑsionis puri¬
ficent᷑. Etetgerit inquid mortuũ omnis anima
homunis in munda erit .uii. diebꝰ. hic purificat᷑ die

Expanded text:
dicis oleastro? quem autem non faciat intentum, quod post abtalibus mundationibus hoc dicitur. ubi nescio utrum aliquid aliud possit intellegi nisi quod omnis homo post remissionem plenissimam peccatorum permanendo in hac uita contrahit aliquid, unde sit inmundus usque ad eiusdem uitae finem, ubi ei dies iste quodam modo clauditur, quod significat uespera. Deinde incipit scriptura dicere et exequitur quemadmodum inmundi facti homines aqua illa aspersionis purificentur. qui tetigerit, inquit, mortuum, omnis anima hominis inmunda erit septem diebus; hic purificabitur die
Abbreviated transcription (Latin):
mr̃m. quoꝵ exẽplis informari. ⁊ m̾itis muni¬
ri p̃sens poseit ȩccłia. ꝯuenit autẽ uȩt̃i sac̾do¬
cio uta p̃cedentiũ patrũ ꝯmemoratio. In du¬
obus enĩ uestim̃tis portabat pontifea sc̃ã in¬
gredieus patͥarchoꝵ noĩa in rõnali ⁊ insuꝑhu-¬
merali quȩ colliggata erãt adinuicẽ signifi¬

Expanded text:
rum, quorum exemplis informari, et meritis muniri praesens poscit Ecclesia. Concinit autem veteri sacerdotio ista praecedentium Patrum commemoratio. In duobus enim vestimentis portabat pontifex, sancta ingrediens, patriarcharum nomina in rationali et in superhumerali, quae colligata erant adinvice
Abbreviated transcription (Latin):
emplis ad beneuiuenłu informet᷑. & patroeu¬
niis muniat᷑. In positis a romatibꝰ ꝓcedebati funꝰ
de thuribubo. qui obumbraret oraełm nẽ uide¬
ret᷑ sũmꝰ . pontifeadiłu eẽt in scũario. Legrꝭ et
in apokalipsi de nr̃o sũmo pontifice qͥ fu̾it mag
ni consiliĩ angłs. qͦd impleto thuribulo de ig¬
nealtaris.i. habutnte in xp̃i conpore om̃i ple-¬
sutũdinei diuinitatis. tanta ꝓcessit ex eo plenitu
udensus uirtutũ. ut excederet omnẽ hu¬
mãnũ ita illectũ dicente ioħe. ⁊ onenĩ ad men¬

Expanded text:
emplis ad bene vivendum informetur, et patrociemplis ad bene vivendum informetur, et patrociniis muniatur. Impositis aromatibus, procedebat fumus de thuribulo qui obumbraret oraculum, ne videretur summus pontifex, dum esset in sanctuario. Legitur et in Apocalypsi de nostro summo pontifice qui fuit Angelus magni consilii, quod, impleto thuribulo de igne altaris, id est habitante in Christi corpore omnipotenti divinitatis, tanta processit ex eo plenitudo, et ascensus virtutum, ut excederet omnem humanum intellectum , dicente Joanne: « Non enim ad men
Abbreviated transcription (Latin):
quilła & quietã uitã agamꝰ in om̃i pietate et
scĩtate. Defer t sac̾dos leuiticꝰ carbones do alta
sac̾dos nr̃ intabernacłm ñ manusactũ. por¬
tans secũ corpꝰ om̃i odore bono uirtutĩgrer¬
bumanitas ab iggne sc̃ĩ sp̃c tãquã de attari
Nu cremat carnes mali desiderii. Defert eti
am nr̃ sac̾dos secũ carbones de eodẽ altari ac¬
ceptos. cũ memoriã. fac̃ apłoꝵ & quoꝵ dam
mr̃m. qui ꝑ amorẽ sp̃c scĩ de mortuis uiuifi¬
cati. & ipsi inse ardent diuino amore. & ali¬
os suo exemplo student de mortius uiuos fa¬
cere. Hanc cõmemorationẽ scõꝵ int̾ secreta fa¬
ciencła auet̾i testam̃to habemꝰ p̃cipiente moy-¬
se. ut aaroni inscũariũ ingrediens racionale
duodecĩ patͥarchaꝵ. sculpta in xxii. lapidibꝰ di¬
stributis ꝑ ternos ordines incapitib iiiͬ. an¬
guloꝵ. Qua inre significat᷑. qd cũ fide tͥnita¬
tis & doctͥna eugłica in mente sac̾dotis semꝑ
debet ẽẽ memoria p̃cedentiũ patrũ. quorex¬

Expanded text:
anquillam vitam agamus in omni pietate et sanctitate . » Defert sacerdos Leviticus carbones de altarsacerdos noster in tabernaculum non manu factum, portans secum corpus omni bono odore virtutum rehumanitas ab igne sancti Spiritus tanquam de altari ui cremat carnes mali desiderii. Defert et noster sacerdos secum carbones de eodem altari acceptos, cum memoriam facit apostolorumrum qui per amorem spiritus de mortuis vivificati, et ipsi in se divino ardent amore, et alios suo exemplo student de mortuis vivos facere. Hanc commemorationem sanctorum inter secreta faciendam a Veteri Testamento habemus, praecipiente Moyse , ut Aaron Sanctuarium ingrediens, rationale duodecim patriarcharum, sculpta in duodecim lapidibus, distributis per ternos ordines in capitibus quatuor angulorum. Qua in re significatur, quod cum fide Trinitatis et doctrina evangelica, in mente sacerdotis semper debet esse memoria praecedentium Patrum, quorum ex