comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dũ se putant scͥpturas mala interp̃tatione de¬
ecclesia. quȩ ante aduentum dñi erat ad¬
huc in patriarchis. & scĩs hominibꝰ constituta.
Nit enĩ. Uide̾d celos. idest libros euangłicos.
Qui celi merito dicuntur. quoniam continẽt
dnm̃n saluatorem. Qui dixit. Celum mͥ sedes
est. terra autem scabellum pedum meorum.
S qui sint isti celi. breuit̾ diffinuit. Oꝑa
digitorum tuorum. Nam cum legatur in
exodo digito dĩ legem fuisse conscriptam:
quẽ multi sp̃m scm̃ accipere uoluerũt. hic iõ
positum estimo digitorũ. ut libros diuinos
cooꝑatione sancte trinitatis ꝑfectos euident̃
ostenderet: sicut et alibi legitur. Appendit . iii.
digitis molem t̾re. Quod simili sacramento re¬
cipiendum ẽ. Digitus enim dĩ dicitur diui-¬
nae oꝑationis effectus. quod potest patͥ & filio
er sꝑui scõ idest uni deo aptissime conueni¬
re. Sequitur. Lunam & stellas quas tu fũ¬

Expanded text:
dum se putant Scripturas mala interpretatione dedum se putant Scripturas mala interpretatione deEcclesia, quae ante adventum Domini erat adhuc in patriarchis et in sanctis hominibus constituta. Ait enim, Videbo coelos, id est libros evangelicos, qui coeli merito dicuntur, quoniam continent Dominum Salvatorem, qui dixit: Coelum mihi sedes est; terra autem scabellum pedum meorum . Sed qui sint isti coeli, breviter definivit opera digitorum tuorum; nam cum legatur in Exodo , digito Domini legem fuisse conscriptam, quem multi Spiritum sanctum accipere voluerunt, hic ideo positum aestimo, digitorum, ut libros divinos cooperatione sanctae Trinitatis perfectos evidenter ostenderet; sicut et alibi legitur: Appendit tribus digitis molem terrae . Quod simili sacramento recipiendum est. Digitus enim Dei dicitur divinae operationis effectus, quod potest Patri et Filio, et Spiritui sancto, id est uni Deo aptissime convenire. Sequitur: Lunam et stellas quas tu fun
Abbreviated transcription (Latin):
ñ captunt fortiorem. sed doctrina tenenri¬
ore nutriuntur: ut iste sit sensus. Non solũ
a ꝑfectis qui te omĩno intelligunt esse lau¬
dabilem. s etiã abincipientiũ & paruulum
destruas inmicum & defensorem.
Iropter inimicos paganos designat. ꝙ blas¬
phemos. Ne dicerent saclegi ideo docti lau¬
dant dm̃. quia librorum meditationibꝰ imbu¬
untur: professus ẽ. et infantes predicare. qui
uenire ad dñm̃ fidei nouitate ceꝑunt. ut hec
sapientia diuinitꝰ magis tradita quã huma¬
no labore uideatur esse collecta. Inimicum
uͦ& defensorem uideũ ꝑfidum specialit̃ dicit:
qui dum patrem se putat defendere. filio existit
inimicus. Ita factum est. dei quasi defensor aꝑ-¬
tissimus dõ probaretur aduersus. quia patrem
non ueneratur. nisi qui honorat & filium: sic̃
ipse in euangłio dicit. Qui ñ honorificat filiũ
non honorificat patrem qui misit illum. Hoc
& ad omnes hereticos competent̾ aptatur. qui

Expanded text:
non capiunt fortiorem, sed doctrina tenerinon capiunt fortiorem, sed doctrina teneriori nutriuntur. Ut iste sit sensus: non solum a perfectis, qui te omnino intelligunt, es laudabilis, sed etiam ab incipientium et parvulorum destruas inimicum et defensorem. Propter inimicos, paganos designat et blasphemos, ne dicerent sacrilegi, ideo docti ladant Deum, quia librorum meditationibus imbuuntur. Professus est et infantes praedicare, qui venire ad Dominum fidei novitate coeperunt; ut haec sapientia divinitus magis tradita, quam humano labore videatur esse collecta. Inimicum vero et defensorem, Judaeum perfidum specialiter dicit, qui dum Deum Patrem se putat defendere, Filio existit inimicus. Ita factum est ut Dei quasi defensor apertissimus, Deo probaretur adversus; quia Patrem non veneratur, nisi qui honorat et Filium; sicut ipse in Evangelio dicit: Qui non honorificat Filium, non honorificat Patrem, qui misit eum . Hoc et ad omnes haereticos competenter aptatur, qui
Abbreviated transcription (Latin):
uꝑiori uersu ꝑquiri fecit. quod hic com¬
petenter exposuit. Magnificentia ẽ. enim
dni incarnationis archanum. inter cuius
diuersa miracula hoc nobis supra omnia
cognoscitur ẽẽ collatum: quod d̃ dignat᷑
ẽ. homo fieri. & crucem pro om̃ium salute
sustinuit. Ista gͦ magnificentia suꝑ celos
patris sicut & alius psalmus dicit. Exalta¬
re suꝑ celos ds̃: & suꝑ omẽm t̾ram gła tua.
ex prophetia in euangłio ore laudem.¬
dni docetur exposita. cum auideis ꝓhib̾ent᷑.
infantes ne laudes diĩ ꝑsonarent. putantẽ
aliquid puerilit̾ fieri: quod atali etate uide¬
batur assumi. Tunc ille respondit. Non le¬
gistis ex ore infantium & lactentiũ ꝑfecisti
laudem . S ne illos lactentes intelligas qui
adhuc materno ubere nutͥuntur. ut laudeᷤ
geniti infanteᷤ rationabile & sine dolo lac
concupiscite. ut in eo crescatis in salutẽ. Lñ
infantes & lactentes illi intelligendi sunt:
qui propt̾ rudim̃ta et infantiã fidei escam

Expanded text:
iore versu perquiri fecit, quod hic competenter exposuit. Magnificentia est enim Domini incarnationis arcanum; inter cujus diversa miracula hoc nobis super omnia cognoscitur esse collatum, quod Deus dignatus est homo fieri, et crucem pro omnium salute sustinuit. Ista ergo magnificentia super coelos Patris, sicut et alius psalmus dicit: Exaltare super coelos, Deus, et super omnem terram gloria tua ec prophetia in Evangelio, ore Domini docetur exposita; cum a Judaeis prohiberentur infantes ne laudes Domini personarent, putantibus aliquid pueriliter fieri, quod a tali aetate videbatur assumi. Tunc ille respondit: Num legistis, ex ore infantium et lactentium perfecisti laudem ? Sed ne illos lactentes intelligas, qui adhuc materno ubere nutriuntur, ut laudes i infantes, rationabile, 35 et sine dolo lac concupiscite, ut in eo crescatis in salutem . Unde infantes et lactentes illi intelligendi sunt, qui propter rudimenta et infantiam fidei escam
Abbreviated transcription (Latin):
gñis spes abimpiorum inferno in celorum ẽ.
eleuata fastigium. Iste autem numerꝰ est qͣm
arithinetici actu pͥmum quadrantal appel¬
lant. quẽ filolaus pithagoricꝰ armoniam
geometricam uocat. eo quod om̃s in ipso ui¬
deantur armonice conuenire rationes.

Expanded text:
is spes ab impiorum inferno in coelorum est elevata fastigium. Iste autem numerus est, quem arithmetici actu primum quadrantal appellant, quem Siolaus Pythagoricus harmoniam geometricam vocat, eo quod omnes in ipso videantur harmonicae convenire rationes.
Abbreviated transcription (Latin):
maris : propter eos qui sibi uidentur esse
sapientes. Uerum isti tales eorumq simi¬
les dñi pedib feliciter subiciuntur. quã¬
do ad xp̃iane uenerunt religionis affec¬
tum. Nam licet illi om̃ia uire dominati¬
onis inclinata sint: alos tam̃ proprie di¬
cimꝰ esse subiectos. qui ad eius onus leue

Expanded text:
maris, propter eos qui sibi videntur esse maris, propter eos qui sibi videntur esse sapientes. Verum isti tales, eorumque similes Domini pedibus feliciter subjiciuntur, quando ad Christianae venerint religionis affectum. Nam licet illi omnia jure dominationis inclinata sint, illos tamen dicimus proprie subjectos, qui ad ejus onus
Abbreviated transcription (Latin):
mana pectora mandastis cęlestibꝰ exaran¬
tes. uirtutũ mnessem germinare fecerunt.
Nec uacat quod dicit insuꝑ. quia ñ solum
illi scĩ subiecti sunt: s etiam peccatores. Se¬
pe enim de conũsis talibꝰ maiori gła trium¬
phat dñs xp̃c. Pecora enim sunt: clum in cã¬
porum libertate idest in mundi istius uolup.¬
tate pascuntur. Ouessunt. cum iam intra
ces maris. qͥ ꝑambulant semitas maris.
oluchres celi suꝑbi sunt homineᷤ. qui in¬
flati uento iactantie quasi ꝑ inane aeris ef.¬
feruntur. & humilia despiciunt cum altius
eleuantur. Uolucres enim auolatu crebro
dicte sunt. Pisces uero maris philosophos
fortasse significant. qui huiꝰ mundi natu¬
ram erratita curiositate ꝑtractant. Nam
sicut illi posita fronte itinera sibi reserant.
pelagi inundatione confusa. ita & isti ca¬
pite demisso uenes rerum ratione huma¬
na assiduo labore ꝑquirunt. S cum sĩt
pisces fluminũ. non uacat quod hic posuit

Expanded text:
mana pectora mandatis coelestibmana pectora mandatis coelestibus virtutum messem germinare fecerunt. Nec vacat quod dicit, insuper: quia non solum illi sancti subjecti sunt, sed etiam peccatores. Saepe enim de conversis talibus majori gloria triumphat Dominus Christus. Pecora enim sunt, dum in camporum libertate, id est, in mundi istius voluptate pascuntur: oves sunt, cum jam intra ces maris, qui perambulant semitas maris. Volucres coeli superbi sunt homines, qui inflati vento jactantiae, quasi per inane aeris efferuntur, et humilia despiciunt, cum altius elevantur. Volucres enim a volatu crebro dictae sunt. Pisces vero maris philosophos fortasse significant, qui hujus mundi naturam erratica curiositate pertractant. Nam sicut illi posita fronte itinera sibi reserant pelagi inundatione confusa, ita et isti capite demisso venas rerum ratione humana, assiduo labore perquirunt. Sed cum sint pisces et fluminum, non vacat quod hic posuit,
Abbreviated transcription (Latin):
didit sub pedib ut omnis creatura mito ip¬
sum credere. colere. atq adorare uideatur.
Et respice omnia siuis locis fuisse seruata.
Qm prius propter humilitatẽ carnis paulo
minus abangłis dixerat esse minoratum:
post ascensionem dicit pedib eius omnia fu¬
isse subiecta. ut ista distinctio & dubietatẽ
quitur. argumentum ẽ quod dicitur ꝑ enu¬
m̾ationem. Uerum hec & alia nomina que
sequuntur. allegorice dicta debemꝰ accipere.
ne post rationales creaturas in competenter
pecora uel ium̃ta posuisse uideatur. Oues
electum popłm significant xp̃ianum. sicut¬
& in euangelio dominus petro dicit apło.
Pasce oues meas. Q ideo comꝑantur ouib.
qm̃ se prestante dũo in noxia conuersatione
mod̾antur. Deinde quia mundi excubias
sine aliquo sensu doloris amittunt. Nam
sicut ouis tondentẽ se non increpat. ita nec
iustus cupiditatem se expoliantis accusat.
Boues autem p̃dicatores designat. qui hu¬

Expanded text:
didit: sub pedibus ejus, ut omnis creatura merito ipdidit: sub pedibus ejus, ut omnis creatura merito ipsum colere atque adorare videatur auctorem. Et respice omnia suis locis fuisse servata. Quem prius propter humilitatem carnis paulo minus ab angelis dixerat esse minoratum; post ascensionem dicit pedibus ejus omnia fuisse subjecta, ut ista distinctio, et dubietatequitur, argumentum est quod dicitur per enumerationem. Verum haec et alia nomina, quae sequuntur, allegorice dicta debemus accipere, ne post rationales creaturas incompetenter pecora vel jumenta posuisse videatur. Oves electum populum significant Christianum, sicut in Evangelio Dominus Petro dicit apostolo: Pasce oves meas . Qui ideo comparantur ovibus, quoniam se, praestante Domino, innoxia conversatione moderantur; deinde quia mundi exuvias sine alsicut ovis tondentem se non increpat, ita nec justus cupiditatem se exspoliantis accusat. Boves autem praedicatores designant, qui hu
Abbreviated transcription (Latin):
ñ habuit. Ulã uͦ et honore coronatus ẽ. cuor
post resurrectionem nimis mirabilem totius
mundi credulitatem ds̃ in eo quod homo fac¬
tus ẽ : exaltat᷑ accepit. Corona enim orbis cͥ¬
culo competenter aptatur. qm̃ ad eius simili¬
tudinem extremitas mundi uniuersa forma¬
tuarum. om̃ia subiecisti sub pedibus eius.
ꝑius de gloria euis & honore narratũ
est: nunc ponitur q potestas. ut agnoscatur
xp̃i domini maiestatis ꝑfectissima plenitudo.
Dicendo enim suꝑ oꝑa manuũ tuarũ. omnis
illi creatura subiecta monstratur. Qa sicut
a dñi oꝑe nichil est exceptum: ita nec apo¬
testate xpisti aliquid probatur esse diuisit̃.¬
quippe qui iudicaturus ẽ. mundum. Dicẽ¬
do enim omia. nec t̾rena uidetur exciꝑe nec
suꝑa. ficut de hoc loco testatur apls celestis
expositor. In eo enim in quo ei omnia subiecit.
nichil dimisit non subiectum ei. Nam & alio
loco dic̃. Adorate eum om̃s anglĩ eius. Ad¬

Expanded text:
non habuit. Gloria vero et honore coronatus est, cum non habuit. Gloria vero et honore coronatus est, cum post resurrectionem nimis mirabilem, totius mundi credulitatem Deus, in eo quod homo est factus, exaltatus accepit. Corona enim orbis circulo competenter aptatur, quoniam ad ejus similitudinem universa mundi extremitas formatuarum. Omnia subjecisti sub pedibus ejus. Superius de gloria ejus et honore narratum est; nunc ponitur et potestas, ut agnoscatur Christi Domini majestatis perfectissima plenitudo. Dicendo enim, Super opera manuum tuarum, omnis illi creatura subjecta monstratur; quia sicut a Domini opere nihil est exceptum, ita nec a potestate Christi aliquid probatur esse divisquippe qui judicaturus est mundum. Dicendo enim omnia, nec terrena videtur excepisse nec supera; sicut de hoc loco testatur Apostolus coelestis expositor: In eo enim in quo ei omnia subjecit, nihil dimisit non subjectum ei . Nam et alio loco 36 dicit: Adorate eum, omnes angeli ejus . Ad
Abbreviated transcription (Latin):
Aut filius hominis qm̃ uisitas eum. Hic iam
uoce surgendum est quia dñm significat sal¬
uatorem. qui non ut ceteri mortales ex duobꝰ
hominibꝰ natus ẽ. sed ex spu sancto: & beate
mariae semꝑ uͥginis utero. tamquã sponsus
de glorioso thalamo processit. &̾ considera qͦd
suꝑius dixit memor es. subiunxit autem ii.¬
sitas. Memor fuit cum patriarchis de celo mi¬
sertus est. Uisitauit cum uerbd̃ caro factum ẽ:
& habitauit in nobis. Nam uisitare dicimus.
quando medicꝰ adinfirmos ingreditur. qͦd
in aduentu domini reuera constat impletũ.
saluatoris humilitas narratur et gła. Mino¬
ratus ẽ. enĩ ñ necessitate ministratoria. sed pi¬
etatis sue spontanea uoluntate: sicut apłsait.
semet ipsum exinaniuit formam serui accipi¬
ens. Seqͥtur. Paulominꝰ ab angłis: quia cru¬
cem pro om̃ium salute suscepit. Ex ea si quidẽ
parte creator angłorum minor factus est an¬
głis. Bene autem dixit paulominꝰ. quia & si
mortale corpus assumpsit. tamen peccata

Expanded text:
Aut Filius hominis, quoniam visitas eum? Hic jam voce surgendum est, quod Dominum significat Salvatorem; quia non, ut caeteri mortales, ex duobus hominibus natus est, sed ex Spiritu sancto et beatae Mariae semper virginis utero, tanquam sponsus de glorioso thalamo processit. Et considera quod superius dixit, memor es: subjecit autem, visitas. Memor fuit, cum patriarchis de coelo misertus est; visitavit, cum Verbum caro factum est, et habitavit in nobis. Nam visitare dicitur, quando medicus ad infirmos ingreditur, quod in adventu Domini revera constat impletum. Salvatoris humilitas narratur et gloria. Minoratus est enim non necessitate ministratoria, sed pietatis suae spontanea voluntate, sicut Apostolus ait: Semetipsum exinanivit, formam servi accipiens . Sequitur, paulo minus ab angelis, qui crucem pro omnium salute suscepit, et ex ea siquidem parte creator angelorum minor factus est angelis. Bene autem dixit, paulo minus, quia si et mortale corpus a
Abbreviated transcription (Latin):
uitati tante dignum munus offerret. Ait
enĩ. Procedat de thalamo suo pudoris aula
regia gemine gygas substantie alacris ut
currat uiam. et cętera quȩ supra humanũ
ingenium uir sc̃s excoluit. Nlam et ipse nu¬
merꝰ ogdoadis in scͥpturis diuinis magnaꝵ
rerum sacramenta continere dinoscitur.
Octo et enĩ animae ingresse sunt in archa
noe. que mundo pereunte saluate sunt.
Octauus filius iesse dauid fuit. quẽ ad nõ
constat electum. Octauo eciam die circum¬
cisio purificabat hebreos. Octauo idẽ. die¬

Expanded text:
vitati tantae dignum munus offerret. Ait vitati tantae dignum munus offerret. Ait enim: Procedens de thalamo suo pudoris aula regia, geminae gigas substantiae, alacris ut currat viam, et caetera quae supra humanum ingenium vir sanctus excoluit. Nam et ipse numerus ogdoadis in Scripturis divinis magnarum rerum sacramenta continere dignoscitur. Octo etenim animae ingressae sunt in arcam Noe, quae mundo pereunte salvatae sunt: octavus filius Jesse, David fuit, quem a Domino constat electum; octavo etiam die circumcisio purificabat Hebraeos; octavo, id est dom
Abbreviated transcription (Latin):
ex nichilo. post ingenti lib̾auit exitio. Talis
est enim dei & hominis facta conexio. ut
utrumq integrum utrumq ꝑmaneat sñ
aliqͣ confusione distinctũ. Neq enim aut
diuinitas impassibilis mutari potuit. aut
humanitas aliud nͥ ut meliorata semꝑ ma¬
neret accepit.Sic enim uerꝰ atq omĩps medi¬
ator effectus est. ut qui in forma dei patri erat
equalis fieret & nobis carnis assumptione
consimilis. Inse enim ꝑmanere fecit cuncta
que uoluit esse pacifica. hoc est spei nrae sin¬
gulare p̃sidium. redemptionis in debitum
munus. mortis exitium. uita scõrum. Quale
eñi rogo genus est pietatis. ut ille angłorũ
dominus usq ad formam serui fuerit ueni¬
re dignatꝰ: ut mors cum auctore suo diabolo
uinceretur. qui mundum suis uinculis tene¬
bat obnoxium. Unde beatus ambrosiꝰ hym¬
num natalis dñ eloquentiȩ sue pulcherri¬
mo flore comp inxit. ut pus sacerdos fest¬

Expanded text:
ex nihilo, post ingenti liberavit exitio. Talis ex nihilo, post ingenti liberavit exitio. Talis est enim Dei et hominis facta connexio, ut utrumque integrum, utrumque permaneat sine aliqua confusione distinctum. Neque enim aut divinitas impassibilis mutari potuit, aut humanitas aliud, nisi ut meliorata semper maneret, accepit. Sic enim verus atque omnipotens mediator effectus est, ut qui in forma Dei Patri erat aequalis, fieret et nobis carnis assumptione consimilis. In se enim permanere fecit juncta, quae voluit esse paci fica. Hoc est spei nostrae singulare praesidium, redemptionis indebitum munus, mortis exitium, vita sanctorum. Quale enim, rogo, genus est pietatis, ut ille angelorum Dominus usque ad formam servi fuerit venire dignatus, ut mors cum auctore suo diabolo vinceretur, qui mundum suis vinculis tenebat obnoxium? Unde beatus Ambrosius hymnum Natalis Domini eloquentiae suae pulcherrimo flore compinxit , ut pius sacerdos festi
Abbreviated transcription (Latin):
Turrectionis głam sancta ȩccłia leta can¬
tauit. illum uersum de laude domini
repetiĩt quem dixit in capite. Congrue
siquidem pͥncipium ipsi deputatur et fi¬
nis. qui de se dixit. Ego sum alfa & .tuͦ. idẽ.
inicium et finis. S qm̃ diuina uerba fe¬
cunda sunt: alia nobis sacramenta proge¬
nerant. Significant et enim et illos quorũ
uita diuinis muneribꝰ et religiosis auspi¬
ciis inchoata in domini credulitate ꝑman¬
sit. Unde mente condendum ẽ. hunc esse
quod et de aliis loco suo competent̾ dicemꝰ.¬
e duab naturis domini. Conclus.¬
xp̃i et scds psalmꝰ et iste locuti sunt:
quamuis et alii subsequantur: idest uicesi¬
mꝰ. septuagesimus pͥmus. octogesimꝰ pͥmus.
centesimus septimus. centesimus octauus.
uiii. ut obscurum huius scł̃i gradientes. qͣsi
plurimis lampadibꝰ incensis inhereticas cau¬
tes minime ualeamus incidere. Qua propt̾
tanti bñficii cognoscamꝰ auctorem. unus ẽ.
ex matre sub temꝑe. Pus mundum creauit

Expanded text:
surrectionis gloriam sancta Ecclesia laeta cantavit, illum versum de laude Domini repetit quem dixit in capite. Congrue siquidem principium ipsi deputatur et finis, qui de se dixit: Ego sum alpha et omega , id est initium et finis. Sed quoniam divina verba fecunda sunt, alia nobis sacramenta progenerant. Significant enim et illos quorum vita divinis muneribus et religiosis auspiciis inchoata, in Domini credulitate permansit. Unde mente condendum est hunc esse quod et de aliis loco suo competenter ediceme duabus naturis Domini Christi, et secundus psalmus, et iste locuti sunt: quamvis et alii subsequantur: id est, vigesimus, septuagesimus primus, octogesimus primus, centesimus primus, centesimus nonus, et ; ut obscurum iter hujus saeculi gradientes, quasi plurimis lampadibus incensis, in haereticas cautes minime valeamus incidere. Quapropter tanti beneficii cognoscamus auctorem. Unus est ex matre sub tempore. Prius mundum creavit
Abbreviated transcription (Latin):
cce epythalamiũ gloriosum psalmi-¬
graphi exultatione completum. ẽ:
Ecce sponsi laus sponseq admirabili ua¬
rietate celebrata. ẽ. sꝑitalis copule con¬
iugium in uirginitatib ꝑseuerans: a¬
mor castus. caritas et̾na. iunculum quod
nullo fine dissoluitur. Hic propħarum
tẏmpana scã exultatione conclamant.
Nic apłorum organa dulcissima societate
respondent. Hic martyrũ cẏchare non
cordis s uirtutib canunt. Hic scõrum.
chorus sꝑitalib fistulis gratissimũ ꝑmulos
auditum. Nic talis musica geritur. ꝑ quam
humana letitia cuncta uincat᷑. Pasti sumis
o bone rex coniuuo nuptiali. delitias celes¬
tes hausimus. Presta nobis sponse mirabilis.
ut qui hic spe letati sumus. infuturo ꝑfectis¬
simo gaudio compleamur. Hunc etiã psalmũ
& beatꝰ hierorimus ad pͥncipiam uirginẽ
scribens. mirabili ut assolet nitore tractauit.
Quẽ ideo cõmemorandum esse putauimus
ut quod a nobis minus fortasse declaratũ. est:

Expanded text:
cce epithalamium gloriosum psalmigraphi exsultatione completum est. Ecce Sponsi laus Sponsaeque admirabili varietate celebrata est: spiritualis copula, conjugium in virginitatibus perseverans, amor castus, charitas aeterna, vinculum quod nullo fine dissolvitur. Hic prophetarum tympana sancta exsultatione conclamant; hic apostolorum organa dulcissima societate respondent; hic martyrum citharae non chordis, sed virtutibus canunt; hic sanctorum chorus spiritualibus fistulis gratissimum permulcet auditum; hic talis musica geritur, per quam humana laetitia cuncta vincatur. Pasti sumus, o bone Rex, convivio nuptiali delicias coelestes haurientes. Praesta nobis, Sponse mirabilis, ut qui hic spe laetati sumus, in futuro perfectissimo gaudio compleamur. Hunc etiam psalmum et beatus Hieronymus ad Principiam virginem scribens , mirabili ut assolet nitore tractavit. Quem ideo commemorandum esse putavimus; ut quod a nobis minus fortasse declaratum est,
Abbreviated transcription (Latin):
sibi multifaria uanitate finxerunt. Dñm
posuit. quia ipsius serui sumus. Dm̃. quia
eum iustissime adoramus & colimus. S iste
d̃s trinitas. ẽ: inseparabilis. ꝑsonarũ tantũ
non substantie distinctione discreta. Conue¬
nient̾ autem laus dñi breuiter premissa. ẽ:
qm̃ ipse erat insubsequenti parte locuturus.

Expanded text:
sibi multifaria vanitate finxerunt. Dominum sibi multifaria vanitate finxerunt. Dominum posuit, quia ipsius servi sumus; Deum, quia eum justissime adoramus et colimus. Sed iste Deus Trinitas est inseparabilis, personarum tantum, non substantiae distinctione discreta. Convenienter autem laus Domini breviter praemissa est, quoniam ipse erat in subsequenti parte locuturus.
Abbreviated transcription (Latin):
tis concordaret. di mei dicturus erat non ds
m̃s. Quȩ figura dr̃ paraprosdocia. latine
in opinatus exitus. cum aliud proponitur
aliud explicatur. Impolluta uia eus. signi¬
ficat semitam eiꝰ esse purissimam. Siue hoc
ad incarnationem ꝑtinet uerbi. quã constat
pollutionẽ non habuisse peccati. Sequitur.
Eloquia dñi igne examninata. flamina fidei
lex suꝑna discutitur. quã do sciendi desideruo¬
diuina eloquia ꝑquiruntur. Sic & hieremias
propħa eloquia dñi mirifica diffinitione con¬
dusit dicens. Nonne uerba mea sicut ignis dic̃
dñs. & sicut securis concidens petram Addita
est. quoq generalis promissio. ut animos rele-¬
uaret humanos. Ne putaretur protectionẽ
non mereri quia peccato non fuisset immum.
Dicendo enim onsium sperantiũ in se. nullꝰ
exceptus. ẽ: nisi qui in eum sperare neglexerit.
Qui uersus breuissimus laudũ diffinitionib
tra paganorum dementiã dicitur. qui deos

Expanded text:
tibus concordaret, Dei mei dicturus erat, non Deus tibus concordaret, Dei mei dicturus erat, non Deus meus. Quae figura dicitur paraprosdoxia, Latine inopinatus exitus, cum aliud proponitur, aliud explicatur. Impolluta via ejus significat semitam ejus esse purissimam. Sive hoc ad incarnationem pertinet Verbi, quam constat pollutionem non habuisse peccati. Sequitur, eloquia Domini igne examinata. Flamma fidei, lex superna discutitur, quando sciendi desiderioivina eloquia perquiruntur. Sic et Jeremias propheta eloquia Domini mirifica definitione conclusit dicens: Nonne verba mea sicut ignis, dicit Dominus, et sicut securis concidens petram ? Addita est quoque generalis promissio, ut animos relevaret humanos: ne putaretur protectionem non mereri, qui a peccato non fuisset immunis. Dicendo enim, omnium sperantium in se, nullus exceptus est, nisi qui in eum sperare neglexerit. Qui versus brevissimus laudum definitionibus tra paganorum dementiam dicitur, qui deos
Abbreviated transcription (Latin):
ciem meam abeis. pro eo quod illuxit sp̃s m̃s
suꝑ uniuersam domum isrł. Quis ergo ita
nubilo corde obscurus. est: ut sc̃e trinitatis
unam naturam. unam coet̾nitatem. unam
grediar murum. Insigniter docuit regu¬
lam fidei. A te dixit eripiar. non ame. Tep̃¬
tatio uero diabolum significat. qui momen¬
tis om̃ib temptat. ut abona conuersatione
nos abstrahat. In dõ meo. id est euus uirtute
roborante obstaculum transgrediar pecc̃orũ.
quem inter dm̃ & homines mortalium constru¬
xere nequitie. Qͥ murus moitis. ẽ. non salu¬
tis. nec admunimen erigitur s ad et̃num
interitum p̃paratur. Bene dixit transgredi-¬
ar ñ irrumpam. Non diruam. quia murꝰ
ille humano generi immobilis manet. etiã.
cum eum scõs beneficio diuinitatis transili
iste inchoasse. aliud subiunxisse sentitur.
ds̃ m̃s. Adgressus. est. dicere nescio qͥd exora¬
tiuum. & subiunxit exitum inopinatum.
Impolluta uia eius. Nam si propositio sequen¬

Expanded text:
ciem meam ab eis, pro eo quod illuxit Spiritus meus ciem meam ab eis, pro eo quod illuxit Spiritus meus super universam domum Israel . Quis ergo ita nubilo corde obscurus est, ut sanctae Trinitatis unam naturam, unam coaeternitatem, unam o meo transgrediar murum. Insigniter docuit regulam fidei. A te dixit eripiar, non a me. Tentatio vero diabolum significat, qui momentis omnibus tentat, ut a bona conversatione nos abstrahat. In Deo meo, id est ejus virtute roborante, obstaculum transgrediar peccatorum, quod inter Deum et homines mortalium construxere nequitiae. Qui murus mortis est, non salutis, nec ad munimen erigitur, sed ad aeternum interitum praeparatur. Bene dixit, transgrediar, non irrumpam, non diruam: quia murus ille humano generi immobilis manet, etiam cum eum sanctis beneficio Divinitatis transiliriste inchoasse, aliud subjunxisse sentitur. Deus meus, aggressus est dicere nescio quid exorativum, et subjunxit ei exitum inopinatum, impolluta via ejus. Nam si propositio sequen
Abbreviated transcription (Latin):
ditate descendunt. quanto se altiora contin
beatorũ mirabili decore uerborum. Lucerna
enim eccł̃iȩ. est. baptista iohannes. de quo dñs
in euangłio dicit. Ille erat lucerna ardens. &
uos uoluistis exultare in lumine eiꝰ. Idem ipse
in euangłio dicit. Nemo accendit lucernam.
& ponit eam sub modio. Sensus gͦ talis. est.
Patri dño dicit. qm̃ tu lucernan meam illu¬
minas. idest iohannem baptistam. & ceteros
apłos: uel eos qui celesti lumine radiare nos¬
cuntur. Illumina tenebras meas. hoc. est. ꝑ
eas reliqua menbra credentiũ quȩ adhuc in
carnis obscuritate uersantur. Lucerna enim
noctis. ẽ. lumen quȩ merito delinquentibus
datur. ut ꝑ uerbum illuminationis fugiant
tenebrosa peccati. Qua propter memento
quod hic dicitur: illuminare patrẽ. Illumi¬
nat & filius. sicut in alio psalmo legitur. ds̃
dñs & illuxit nobis. Illuminat eciam sp̃s sẽs.
sicut propħa dicit. Non abscondam ultra fa-¬

Expanded text:
ditatem descendunt, quanto se altiora contingditatem descendunt, quanto se altiora contingbeatorum, mirabili decore verborum. Lucerna enim Ecclesiae Baptista Joannes est, de quo Dominus in Evangelio dicit: Ille erat lucerna ardens, et vos voluistis exsultare in lumine ejus. . Idem 62 ipse in Evangelio dicit: Nemo accendit lucernam et ponit eam sub modio . Sensus ergo talis est: Patri Domino dicit: Quoniam tu lucernam meam illuminas, id est Joannem Baptistam et caeteros apostolos, vel eos qui coelesti lumine radiare noscuntur. Illumina tenebras meas, hoc est per eos reliqua membra credentium, quae adhuc in carnis obscuritate versantur. Lucerna enim noctis est lumen, quae merito delinquentibus datur, ut per verbum illuminationis fugiant tenebrosa peccati. Quapropter memento quod hic dicitur illuminare Patrem; illuminat et Filius, sicut in alio psalmo legitur: Deus Dominus et illuxit nobis ; illuminat etiam Spiritus sanctus, sicut propheta dicit: Non abscondam ultra fa
Abbreviated transcription (Latin):
obedimus. Sequitur. Cum ꝑuerso subuerteris.
Idest cum diabolo subuerteris. qui propria ini¬
quitate peruersus. ẽ. Illos enim iniquissimos
reddit. quos ad sue obedientie uira conuertit.
Qd argumentum nobilissimum dicitur into.¬
picis. a ꝑsona extrinsecus atributa: quando
quis aut de improbis amicis arguitur. aut
de bonorum coniunctione laudatur. nm¬
m̃ tu popłm humilem saluum facies: &
oculos suꝑborum humiliabis. Pespice
quemadmodum priorib uersiculis apt̾e res-¬
ponsum. ẽ. qui scĩtate uel innocentia nec non
electione dñi sit deuotus. Et hic saluus facien¬
dus. est. cum in die iudicii ad dexteram colloca¬
bitur. Oculi autem suꝑborum humiliandi
sunt: qui cum ꝑuerso auctore suo diabolo sũb¬
uertentur. dum ad sinistram positi in ȩt̾na
crutiatione mittendi sũt. Decenter autẽ po¬
sitũ. est e contra. Oculos suꝑborũ humiliabis.
quia tantum arrogantes intartari profun-¬

Expanded text:
obedimus. Sequitur, cum perverso subverteris, obedimus. Sequitur, cum perverso subverteris, id est cum diabolo subverteris, qui propria iniquitate perversus est. Illos enim iniquissimos reddit quos ad suae obedientiae jura convertit. Quod argumentum nobilissimum dicitur in topicis a persona extrinsecus attributa, quando quis aut de improbis amicis arguitur, aut de bonorum conjunctione laudatur. m populum humilem salvum facies, et oculos superborum humiliabis. Respice quemadmodum prioribus versiculis apte responsum est, qui sanctitati vel innocentiae, nec non electioni Domini sit devotus; et hic salvus faciendus est, cum in die judicii ad dexteram collocabitur. Oculi autem superborum humiliandi sunt, qui cum perverso auctore suo diabolo subvertentur, dum ad sinistram positi, in aeternam cruciationem mittendi sunt. Decenter autem positum est econtra, oculos superborum humiliabis, quia tanto arrogantes in tartari profun
Abbreviated transcription (Latin):
tuentur. ita eos iuigit̃ uirtus diuina respicrat.
cens eris. & cum electo electus eris: & cum per¬
uerso peruerteris. CUm de iusticia suꝑna
loqueretur. quia unicuiq reddit scđm suo¬
rum actuum qualitatẽ. nunc exponit quẽ¬
admodũ possit impleri quod lex precipit ob¬
seruara. Conuersatio enim nra ex priorib autt
ducib suis maxime simi licudinẽ trahit.
dũ unusquisq tali ingenio gaudet quali
fuerit preditus ille quem sequitur. hinc est.
quod nobis salutaris & moralis regula data ẽ
quod cum sco uiro idest dño saluatore ipso
prestante sc̃i esse possumus: sicut ipse dicit.
Precipitur etiam ut cum innocentia eius
innocentes ẽt mereamur. Sic enĩ de ipso iam
dictũ. est. In nocens manib & mundo corde.
Additur t̃cium. ut cum electione ipsiꝰ eliga¬
mur. Ita quippe de ipso ysaias dicit. Flect¬
meus in quo complacuit anima mea. Quod t̃c
nobis accidit: quando p̾ceptis eius salutarit᷑

Expanded text:
tuentur, ita eos jugiter virtus divina respiciat. tuentur, ita eos jugiter virtus divina respiciat. cens eris. Et cum electo electus eris, et cum perverso subverteris. Cum de justitia superna loqueretur, quia unicuique reddit secundum suorum actuum qualitatem, nunc exponit quemadmodum possit impleri quod lex praecipit observari. Conversatio enim nostra ex prioribus aut ducibus suis maxime similitudinem trahit; dum unusquisque tali ingenio gaudet quali fuerit praeditus ille quem sequitur. Hinc est quod nobis salutaris et moralis regula data est, quod cum sancto viro, id est Domino Salvatore, ipso praestante, sancti esse possimus; sicut ipse dicit: Praecipitur etiam ut cum innocentia ejus innocentes esse mereamur. Sic enim de ipso jam dictum est: Innocens manibus et mundo corde . Additur tertium, ut cum electione ipsius eligamur. Ita quippe de ipso Isaias dicit: Electmeus, in quo complacuit anima mea . Quod tunc nobis accidit, quando praeceptis ejus salutariter
Abbreviated transcription (Latin):
a contractis sordib abluerunt. S hȩc om̃ia
in illum modum accipienda sunt: quem supiꝰ
exposuimꝰ ubi uerbo geminato ait: recribuet
Ne quid scã humilitas ñ de suꝑnis beneficiis
sed de se quod absit presumere uidebantu.
Sequitur. Et obseruabo abiniquitate mea.
Subtilit̾ beata uita describitur. qui quando
ad aliquam se grãm dñi ꝑuenisse cognoseit.
cauet ne iterum iniquitatis antique calami¬
scd̃m iusticiam meam. & scdm̃ innocentiam
manuum mearũ in conspectu occłorum eus.
xponit quod suꝑius dixit. & ero imma¬
culatus cumeo. Nam quando illud esse
contigerit. tunc istud sine dubitatione subse¬
quetur. ut scd̾m iusticiam suã quã ipse tam̃
donare dignetur unicuiq reddat. & scd̃m
puritatẽ actuum digna compensatione res-¬
tituat. Pulchrȩ autẽ additum ẽ. in conspectu
occłorum euis. Quod utiq non potest nisibe¬
atis euenire. ut sicut illi semꝑ corde dnm̃ cõ¬

Expanded text:
a contractis sordibus abluerunt. Sed haec omnia a contractis sordibus abluerunt. Sed haec omnia in illum modum accipienda sunt, quem superius exposuimus, ubi verbo geminato ait, retribuet: ne quid sancta humilitas, non de supernis beneficiis, sed de se, quod absit, praesumere videatur. Sequitur: Et observabo me ab iniquitate mea. Subtiliter beati vita describitur, qui quando ad aliquam se gratiam Domini pervenisse cognoscit, cavet ne iterum iniquitatis antiquae calamiinnocentiam manuum mearum in conspectu oculorum ejus. Exponit quod superius dixit: Et ero immaculatus coram eo. Nam quando illud esse contigerit, tunc istud sine dubitatione subsequitur, ut secundum justitiam suam, quam ipse tamen donare dignatur, unicuique reddat, et secundum puritatem actuum dignam compensationem restituat. Pulchre autem additum est, in conspectu oculorum ejus, quod utique non potest, nisi beatis evenire; ut sicut illi semper corde Dominum con
Abbreviated transcription (Latin):
uia custodiui uias dm̃. nec impie gessi adõ
meo. U iȩ sunt dñi. dilectio dei & cari¬
tas proximi. quas constat eos studiosissi me
custodire: qui nolunt dnĩ mandata desere¬
re. Subiunxit. Nec impie gessi adeo meo.
Impietatis uerbo notati sunt: qui iussa dñi
declinare p̃sumunt. Qd animus deuotus
ȩccłiȩ merito dicit refugisse. unde se creatorẽ
quare uias dñi custodierit: aut impie non
gesserit. sicut suꝑius posuit. quia uigiter
iudicia eiꝰ terribilia cogitabat. Addidit. &
iusticias eius non reppuli ame. Quod faciũt
carnis fragilitate superati. qui longa obser¬
uatione deficientes equitatem interdum
deserunt. quã ceperant custodire. Hic enĩ
beatus popłs numquam reppulit uisticiã
dĩ. quia semꝑ ineius corde permansit.
me abiniguitate mea. Ructus bĩ¬
tũdinis suȩ reddidit. quid proficiat si iusti¬
cias dñi non repellat. scilicet ut sit imma¬
culatus. erum Non ut ille dñs qui peccã
ñ habuit. s ut iste quem lacrime supplices

Expanded text:
uia custodivi vias Domini, nec impie gessi a Deo meo. Viae sunt Domini, dilectio Dei, et charitas proximi, quas constat eos studiosissime custodire, qui nolunt mandata Domini deserere. Subjunxit: Nec impie gessi a Deo meo. Impietatis verbo notati sunt, qui jussa Domini declinare praesumunt. Quod animus devotus Ecclesiae merito dicit refugisse, unde se Creatorem quare vias Domini custodierit, aut impie non gesserit, sicut superius posuit: quia jugiter judicia ejus terribilia cogitabat. Addidit, et justitias ejus non repuli a me. Quod faciunt carnis fragilitate superati, qui longa observatione deficientes, aequitatem interdum deserunt, quam coeperant custodire. Hic enim beatus populus nunquam repulit justitiam Domini, quia semper in ejus corde permansit.me ab iniquitate mea. Fructum beatitudinis suae reddidit, et quid proficiat si justitias Domini non repellat, scilicet ut sit immaculatus. Verum non ut ille Dominus, qui peccata non habuit; sed ut iste quem lacrymae supplices
Abbreviated transcription (Latin):
absurdum hoc ei nomen aptari que constat
ex popło. Merito gͦ beatorum istud agmen
exultans saluum se dic̃ factum. qͦd ad xp̃iane
fidei meruit ꝑuenire fastiguim. Qm̃ uolu¬
it me: idest qm̃ me elegit. qui gratis uocat
uniuersos: nec prius beneficium accipit quã
prestare dignetur. sicut ipse in euangłio un¬
dic̃. Non uos me elegistis. sed ego elegi uos.

Expanded text:
absurdum hoc ei nomen aptari, quae constat absurdum hoc ei nomen aptari, quae constat ex populo. Merito ergo beatorum istud agmen exsultans salvum se dicit factum, quod ad Christianae fidei meruit pervenire fastigium. Quoniam voluit me, id est quoniam me elegit, qui gratis vocat universos; nec prius beneficium accipit quam praestare dignetur; sicut ipse in Evangelio dicit: Non vos me elegistis, sed ego
Abbreviated transcription (Latin):
Ouere diuina prouidentia ut suis nisib des-¬
truatur inimicus. & quanto se putat ampliꝰ
one prestare. Preuenerunt me indie afflic¬
tionis meȩ. & factus. est dñs protector meus.
llud significat quando pseudo apłi ueros p̾di¬
catores preuenire nitebantur. conantes sub¬
uertere corda simpliciũ. Sequit᷑. In die afflic-¬
tionis. quando xp̃ianorum martyria cęlebra¬
bantur. & factus est. dñs protector m̃s. Ideo
ds̃ protector. quia homo extitit unpugnator
S utraq simul longe sibi dissimilia conue-¬
nullus ignorat. ut quanto plus ꝑsecutionib
constringitur: tanto sicut dictum ẽ. ampliꝰ
fidei augm̃to dilatetur. Tunc enim ꝑ grãm
dei exurgunt. inuicti animi. tunc incendi¬
um caritatis ardescit: & facto agmine in
gladios suauit̃ ruunt. qͥa et̃ne uite p̃mia
ei constat creuisse fidelium. Quod autẽ dĩx
saluum me fecit. ñ moueat quod ad mascu¬
linũ genus deducta est: quoniã non uidet᷑

Expanded text:
O vere divina providentia, ut suis nisibus desO vere divina providentia, ut suis nisibus destruatur inimicus, et quanto se putat amplius one praestare. 21 Praevenerunt me in die afflictionis meae: et factus est Dominus protector meus. Illud significat, quando pseudoapostoli veros praedicatores praevenire nitebantur, conantes subvertere corda simplicium. Sequitur: In die afflictionis, quando Christianorum martyria celebrabantur. Et factus est Dominus protector meus. Ideo Deus protector, quia homo exstitit impugnator. Sed utraque simul longe sibi dissimilia convenullus ignorat, ut quanto plus persecutionibus constringitur, tanto, sicut dictum est, amplius fidei augmento 61 dilatetur. Tunc enim per gratiam Dei exsurgunt invicti animi, tunc incendium charitatis ardescit, et facto agmine in gladios suaviter ruunt, quia aeternae vitae praemia ei constat crevisse fidelium. Quod autem dixit, salvum me fecit, non moveat, quia ad masculinum genus deducta est; quoniam non videtur
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃ianis. Misit utiq pater dm̃ saluatorẽ
de summo. ut intelligant homines quia quod
de summo uenit diuina potestate gloriatur.
Apte uͦ dixit ęccłia accepit me. quȩ sponso x
uncta lȩtatur. Sultitudines autem aquaꝵ.
siue innumere gentes intelligi possunt. unde
stat collectam. sicut in actib apłorum beatissimꝰ
paulus contradicentib uideis & blasphemantib
excutiens uestimenta sua dix̃. Sanguis ur̃
suꝑ caput ur̃m: mundus ego. Ex hoc ad gen¬
tes uadam. Siue hoc dicit de fontib sacris:
quando eccl̃ia cat holica multitudinẽ filioꝵ
baptismatis regeneratione conquirit. m¬
Rpuit me de inimicis meis fortissimis. et
abhis qui oderunt me: qm̃ confortati ft̃ suꝑ ox
ortissimos iniicos ꝑsecutores truculentos
enuntiat. qui xp̃ianum popłm torm̃tis
& cedib affligebant. Et ideo se magis dicit e¬
reptam: quia iniici confortati sunt supra
eam data desuꝑ potestate inimicus affugit.

Expanded text:
Christianis. Misit utique Pater Dominum Salvatorem Christianis. Misit utique Pater Dominum Salvatorem de summo, ut intelligant homines quia quod de summo venit, divina potestate gloriatur. Apte vero dixit Ecclesia, accepit me, quae Sponso Christo juncta laetatur. Multitudines autem aquarum, sive innumerae gentes intelligi possunt; unde  sicut in Actibus apostolorum beatissimus Paulus contradicentibus Judaeis et blasphemantibus, excutiens vestimenta sua dixit: Sanguis vester super caput vestrum; mundus ego, ex hoc ad gentes vadam . Sive hoc dicit de fontibus sacris, quando Ecclesia catholica multitudinem filiorum baptismatis regeneratione conquirit. puit me de inimicis meis fortissimis, et ab his qui oderunt me, quoniam confortati sunt super me. Fortissimos inimicos, persecutores truculentos enuntiat, qui Christianum populum tormentis et caedibus affligebant; et ideo se magis dicit ereptam, quia inimici confortati eam data desuper potestate inimicus afflixit.
Abbreviated transcription (Latin):
miracula multa fecit. quȩ sic corda uidenti¬
um ꝑmouerunt: quẽadmodum solent cre¬
bra fulgura uisa terrere. Conturbauit eos.
De his dic̃ qui tunc conturbati sunt: quãdo
eum resurrexisse manifestis probationib
agnouerunt. Et apparuerunt fontes a¬
quarum. & reuelata sunt fundam̃ta orbis t̾re
dest ueritas p̾dicantium: qui fontes eterne
uite sc̃itatis sue ore fundebant. Ipso enini
ueniente patuit : quod obscuritas diuini te¬
gebat eloquii. & reuelata sunt fundam̃ta
orbis t̾rȩ. Manifestati sunt. ꝓphȩ qui non
intelligebantur. supra quos orbis terrarum in
eccłie faciem scã edificatione constructus. est.
Et memento hic tellurem in bono positam:
tarum. qui increpationib iustis peccatores
popsos arguebant. Ab inspiratione sp̃s irae
tuȩ. Ostendit p̃dicatores uerbi qui ascõ sp̃u in¬
flammati delinquentes popłos increpabant.
ꝑhas gͥ parabolas sublucentes propositionesq
uꝯc iam mat̾ eccłia loquitur. de temꝑsb

Expanded text:
miracula multa fecit, quae sic corda intuentium permoverunt, quemadmodum crebra solent fulgura visa terrere. Conturbavit eos: de his dicit, qui tunc conturbati sunt, quando eum resurrexisse manifestis probationibus 17. Et apparuerunt fontes aquarum, et revelata sunt fundamenta orbis terrae. Id est, veritas praedicantium, qui fontes aeternae vitae sanctitatis suae ore fundebant. Ipso enim veniente patuit, quod obscuritas divini tegebat eloquii. Et revelata sunt fundamenta orbis terrae: manifestati sunt prophetae, qui non intelligebantur: supra quos orbis terrarum in Ecclesiae faciem sancta aedificatione constructus est. Et memento hic tellurem in bono positam, tarum, qui increpationibus justis peccatores populos arguebant; ab inspiratione spiritus irae tuae, ostendit praedicatores verbi, qui a sancto Spiritu inflammati delinquentes populos increpabant. Per has igitur parabolas sublucentes propositionesque inc jam mater Ecclesia loquitur de temporibus
Abbreviated transcription (Latin):
saluator exponit. Quod autem ait precingit
me uircute. & dignitatẽ significat & forti¬
tudinẽ. Quod utrumq ipsi conuenire ma¬
nifestum. est: qui potestate uirtutis sue ui¬
dicaturus. est. mundum. Conuenienter aũt
sequitur posuit uiã meam. idest constabili¬
uit. atq firmaute. ut nulla scli ambitione
moueretur. Immaculatam uͦ uiam dicit ui¬
tam purissimã sine sorde delicti. quam ille
solus abulauit: qui peccata non habuit. S
has om̃s allegoricas tropicasq locutiones que
dicte sunt. siue quȩ secuntur. ad incarnati¬
onem dñi conuenienter aptamus

Expanded text:
ecinxit me virtute, et dignitatem significat et fortitudinem. Quod utrumque ipsi convenire manifestum est, qui potestate virtutis suae judicaturus est mundum. Convenienter autem sequitur, posuit viam meam, id est constabilivit atque firmavit, ut nulla saeculi ambitione moveretur. Immaculatam vero viam dicit, vitam purissimam sine sorde delicti, quam ille solus ambulavit, qui peccata non habuit. Sed has omnes allegoricas tropicasque locutiones quae dictae sunt sive quae sequentur, ad incarnationem Domini convenienter aptamus
Abbreviated transcription (Latin):
gestabat. In nocentiam autem manuum oꝑam
mauult significare pietatis. quã diuino mu¬
nere scorum uirtus exercet. S hoc retribuit
geminatum sollicite recipiendum. est: ne sͥ
aliquid fallacit̾ pelagiana hereses blandiat᷑.
dicit enim & apłs. De reliquo reposita. est. mͥ
corona iusticie. quam michi reddet dñs in
illa die iustus uidex. Non quia suis aliquid
meritis humilis applicabat. s quia premissis
beneficiis dñi iam debere posse premiũ confi¬

Expanded text:
gestabat. Innocentiam autem manuum, operam vult significare pietatis, quam divino munere sanctorum virtus exercet. Sed hoc retribuet geminatum sollicite recipiendum est, ne sibi aliquid fallaciter Pelagiana haeresis blandiatur. Dicit etenim Apostolus: De reliquo reposita est mihi corona justitiae, quam reddet mihi Dominus in illa die justus judex . Non quia suis aliquid meritis humilis applicabat, sed quia praemissis beneficiis Domini jam deberi posse praemium confi
Abbreviated transcription (Latin):
tiones figurate. quib uideorum corda duris¬
sima tundebantur. Carbones ignis caritatis
incendia. quib mentes fidelium cȩlesti igne
reuiiscunt. Hec ad gentes sicut diximꝰ in mi¬
bib idest in predicatorib transierunt. un
t intonut de cęlo dñs. & altissimꝰ dedit
uocem suam. Quippe qui erat ingen¬
tia sacramenta locuturus. Ait enim in euan-¬
głio uox om̃ipotentis patris. Et clarificaui:
& iterum clarificabo. Unde multi sicut ibi
legitur donitruũ fuisse crediderunt. Altissi¬
mus autem dedit uocem suam: quando dic¬
tum. ẽ. hic. est. filius m̃s dilectus: in quo mͥ¬
bene complacui.t misit sagittas suas
& dissipauit eos. fulgura multiplicauit &
conturbauit eof. agittas ȩuangłistas dic̃.
uirtutum pennis non suis sed eus a quo missi
sunt recta itinera transuolantes. Et dissipa-¬
uit eos. Scilicet ad quos missi sunt: fideles re¬
cipiendos. impios abiciendo. Sicut dicit apłs.

Expanded text:
tiones figuratae quibus Jadaeorum corda duristiones figuratae quibus Jadaeorum corda durissima tundebantur. Carbones ignis, charitatis incendia, quibus mentes fidelium coelesti igne reviviscunt. Haec ad gentes, sicut diximus, in nubibus, id est in praedicatoribus transierunt. Vers. 15. Et intonuit de coelo Dominus, et Altissimus dedit vocem suam. Quippe qui erat ingentia sacramenta locuturus. Ait enim in Evangelio vox omnipotentis Patris: Et clarificavi, et iterum clarificabo . Unde multi, sicut ibi legitur, tonitruum fuisse crediderunt. Altissimus autem dedit vocem suam, quando dictum est: Hictas suas, et dissipavit eos; fulgura multiplicavit, et conturbavit eos. Sagittas evangelistas dicit, virtutum pennis, non suis, sed ejus a quo missi sunt, recta itinera transvolantes. Et dissipavit eos, scilicet ad quos missi sunt, fideles recipiendo, impios abjiciendo, sicut dicit Apostolus:
Abbreviated transcription (Latin):
re fulgore in conspectu eius nubes transie¬
runt: grando & carbones ignis.  U on. est
iste uersus facile transeundus. Prefulgore
una pars orationis. est: id est nominatiuus
pluralis. & respondit ad nubes. Nubes autem
sicut suꝑus dictum est. p̃dicatores diuini
uerbi intelligendi sunt. Et sensus talis. est.
Ille nubes quȩ aquã continent dei. id est elo-¬
quia diuina. sicut in hoc aere tenebrosae
hoc. est. obscurȩ uidentur. ita in conspectu
dei prefulgore sunt. Tlibi semꝑ ueritas pa¬
tet. nec propositionib exquiritur. nec pa¬
rabolis tegitur. quod manifesta luce decla-¬
ratur. Iste gͦ nubes id est predicatores ad
gentes relicto israhelitico popło transiert̃.
sicut constat effectũ. quando duritia non
meruit uideorum. quod ad ipsos uenerat in¬
struendos. Grando & carbones ignis. Exponit
ꝑ allegoriam: quid ille nubes habeant. Aliud
enim dicit. & aliud uult intelligi. Unde
sc̾ematib crebris eloquentia diuina probat᷑
eẽ plenissima. Grando enim idest obuirga¬

Expanded text:
efulgorae in conspectu ejus nubes transierunt, grando et carbones ignis. Non est iste versus facile transeundus. Praefulgorae, una pars orationis est, id est nominativus pluralis, et respondet ad nubes. Nubes autem, sicut superius dictum est, praedicatores divini verbi intelligendi sunt. Et sensus talis est: illae nubes quae aquam continent Dei, id est eloquia divina, sicut in hoc aere tenebrosae, hoc est obscurae videntur, ita in conspectu Dei praefulgorae sunt, ubi semper veritas patet. Nec praepositionibus exquiritur, nec parabolis tegitur, quod manifesta luce declaratur. Istae ergo nubes, id est praedicatores, ad gentes relicto Israelitico populo transierunt; sicut constat effectum, quando duritia non meruit Judaeorum, quod ad ipsos venerat instruendos. Grando et carbones ignis. Exponit per allegoriam quid illae nubes habeant; aliud enim dicit, et aliud vult intelligi. Unde schematibus crebris eloquentia divina probatur esse plenissima. Grando enim, id est objurga