comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tionis necesse: ut habrat & frum̃tũ in horreo recon¬
dendum. & paleam ignib c̃sum̃dã: Atq ita qͥbidã
ratio reddebut᷑. ut aliqͥ adunitatẽ catholicã eiam ini¬
micicias ꝑditoꝵ parati sustinere transirent. Sed
plures qui uis iouellent. tos tam̃ homines qͥbitinta
fuerat licentia seuiendi inimicos factre ũaude¬
bant. Nonnulli quippe illos cũ adnos transissent
crudelissimos passisant. Accidit & iã ut apud carta¬
gint̃ quendã duconũ suũ Nomine maximiantũ
nauerunt: ceteris aut̃ ad eandẽ focioeatẽ scismatis
ꝑtinintib. dicestituto facultatẽ redeundi deder.
Sedpostra ex ipsis dxii. qͦsdã & exillis qͥb dilatio
data furrat post diẽ positũ redeuntes propter
pace suã insuis honorib susceper.& qͦs cenq
uerant. rebaptirare ñ ausist. Cepit hoc eorum
ftctũ ct̃ra illos catholica ęccła multũ ualere. ut
ora eoꝵ penitꝰ cdauderent᷑. Quȩres cum sicut

Expanded text:
tionis necesse est ut habeat et frumentum in horreo recontionis necesse est ut habeat et frumentum in horreo recondendum et paleam ignibus consumendam? atque ita quibusdam ratio reddebatur. ut aliqui ad unitatem catholicam etiam inimicitias perditorum parati sustinere transirent; sed plures, quamuis id uellent, eos tamen homines, quibus tanta fuerat licentia saeuiendi, inimicos facere non audebant; nonnulli quippe illos, cum ad nos transissent, crudelissimos passi sunt. Accidit etiam, ut apud Carthaginem quendam diaconum suum nomine Maximianum cnauerunt, ceteris autem ad eandem societatem schismatis pertinentibus die constituto facultatem redeundi dederunt. sed postea ex ipsis duodecim quosdam et ex illis, quibus dilatio data fuerat, post diem positum redeuntes propter pacem suam in suis honoribus susceperunt ufactum contra illos pro Catholica multum valere, ut ora eorum penitus clauderentur. Quae res cum sicut
Abbreviated transcription (Latin):
uersus eos aliqͥd ualuit: qͥs inp̾sentia eoꝵ officialis
anhelauit: Quis ađ illi noluissent exactor exigit:
Quis eos qͥeoꝵ cedib extinctisunt undicare teptiũ
nisi qͦd ꝓpa deulis poenas poscebut in sania. cũ
alii. ꝓuocandis in segladis hominũ qͦs ut abeis
t̾rerent᷑ morte t̾rebant: alii ꝑuaria p̾cipicia. alii
ꝑ aquas. alii pignes se in mortes uoluntarias usq¬
quaq intttebant. & animas ferales ase sibi illatis
suppliciis ꝓiciebuint᷑. horrebant ista plurimi
inipsa suꝑstitione heretica c̃stituti. ⁊ cuin nocen¬
tiȩ suȩ sufficere arbitrarent᷑. qđ sibi talut displi¬
cerent: dicebat᷑ eis acatholicis. Si in nocentiã uram
mala ista ñpolluunt. quomͦ dicitis orbẽ xp̃ianum
uł falsis uł certe ignotis ceciliani peccatis et̃ pollutũ:
quomͦ nefario scelere ab unitate catholica tam quam
ab area diu̾ca sepatatis. quȩusq ad tẽpus uentila¬

Expanded text:
uersus eos aliquid ualuit? quis in praesentia eorum officialis uersus eos aliquid ualuit? quis in praesentia eorum officialis anhelauit? quis, quod illi noluissent. exactor- tor exegit? quis eos, qui eorum caedibus extincti sunt, uindicare temptauit, nisi quod propria de illis poenas; poscebat insania. cum alii prouocandis in se gladiis hominum, quos, ut ab eis ferirentur, morte terrebant. alii per uaria praecipitia, alii per aquas. alii per ignes se in mortes uoluntarias usquequaque mittebant et animas ferales a se sibi inlatis suppliciis proiciebant? Horrebant ista plurimi in ipsa superstitione haeretica constituti et, cum innocentiae suae sufficere arbitrarentur, quod sibi talia displicerent, dicebatur eis a catholicis: si innocentiam uestram mala ista non polluunt, quo modo dicitis orbem Christianum uel falsis uel certe ignotis Caeciliani peccatis esse pollutum? quo modo uos nefario scelere ab unitate catholica tamquam ab area dominica separatis, quae usque ad tempus uentila
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑturbabant. Quis non dns seruu suũ timere com¬
pulsus ẽ. si ad illoꝵ patrociniũ cͥfugissa: Quis
euersori minari saltĩ audebat auctori: Quis
c̃sũtorẽ apothecarũ. quis que liba poterat exi¬
gere debitoꝵ. auxiliũ eoꝵ defensionẽq poscentẽ:
Timore fustiũ & incendioꝵ mortisq p̃sentis.
pessimoꝵ seruoꝵ utlibi abscederent tabule
frangebantur. ex torta debitorib ciro grapha
red debantur. Quicũq dura illoꝵ uerba c̃tẽpse¬
rañ. duriorib uerberib qđ iubebant facere
cogebunt᷑. in nocentiũ qͥ eos offenderaÑ domus
aut deponebant᷑ ad solũ. aut ignib cremabant᷑.
Qdã patres familias honesto loconati ⁊ generoso
cultu educati. uix uiui pꝰeoꝵ cedes ablatist̃. uł
uuncti admolã ⁊ eã ingiro ducere tãquã ium¬
ta c̃teptibilia uerbere ad actisunt
luod enĩ delegib auxilium aciuilib potestitib ad¬

Expanded text:
perturbabant. quis non dominus seruum suum timere comperturbabant. quis non dominus seruum suum timere compulsus est, si ad illorum patrocinium confugisset? quis euersori minari saltem audebat aut auctori? quis consumptorem apothecarium, quis quemlibet poterat exigere debitorem auxilium eorum defensionemque poscentem? timore fustium et incendiorum mortisque praesentis pessimorum seruorum. ut liberi abscederent, tabulae frangebantur. extorta debitoribus chirographa reddebantur. quicumque dura illorum uerba contempserant, durioribus uerberibus. quod iubebant, facere cogebantur. innocentium, qui eos offenderant. domus aut deponebantur ad solum aut ignibus cremabantur. quidam patres familias honesto loco nati et generoso cultu educati uix uiui post eorum caedes ablati sunt uel iuncti ad molam et eam in gyrum ducere tamquam iumenta contemptibilia uerbere adacti sunt. quod enim de legibus auxilium a ciuilibus potestatibus ad
Abbreviated transcription (Latin):
hennarũ. itã multos uł iã uolentes postea ua
lentes ꝑcatholicã pacc̾ aduitã urnire ꝑporuã
relinꝗͥt in interitũ sepitnũ. cauendo nequidĩ
uoluntario moriant᷑ in interitu. qͥuiuunt adim
tẽprẽ scđm csuctudinẽ doctrine diabolicȩ
ad eas quȩ ĩ illis mͦtimt᷑ moras uoluntarias
festinare. anpotiuꝰ ẽseruat qͦs potest. & si sponte
pereant qͦs conseruire non potest. Ut eni om̃is
uiuant ardent̃ exoptat. sone oms ꝑeant plus labo
sine ullis iustoꝵ insanoꝵ mortib par catholica
cucurnt ⁊ curnit. Ibr aut̃ illa funesta c̃tingunt.¬
ubi : tãfuriosũ ⁊ inutile hominũ genꝰqͥa aliis
tẽprib cadẽ facere c̃suer. & pͥus qͥdẽ qua istȩ leges
a catholicis imꝑatorib muterentur. pacis atque
unitatis xp̃i paulati doctrina crescebat. & in eã
qͥsq sicut discebat & uolebat & poterat. ex ipsa pur¬
te transibat. cũ tam̃ apud illos ꝑ ditoꝵ hominũ
demtissimi gregłs indiu̾sis causis qͥctẽ in nocentiu

Expanded text:
uolentes uel postea non ualentes per catholicam pacem ad uitam uenire perpetuam relinquit in interitum sempiternum cauendo, ne quidam uoluntario moriantur interitu, qui uiuunt ad imtempore secundum consuetudinem doctrinae diabolicae ad eas. quae in illis modo timentur, mortes uolfestinare? an potius conservat quos potest, etsi sponte pereant quos conservare non potest? Ut enim omnes vivant, ardenter exoptat; sed omnes ne pereant, plus laborsine ullis istorum insanorum mortibus, pax catholica cucurrit, et currit. Ibi autem illa funesta cubi est tam furiosum et inutile hominum genus, qui et aliis temporibus eadem facere consuerunt. Et prius quidem quam istae leges a catholicis imperatoribus mitterentur, pacis atque unitatis Christi paulatim doctrina crescebat et in eam quisque, sicut discebat et nolebat et poterat, ex ipsa parte transibat, cum tamen apud illos perditorum hominum dementissimi greges in diuersis causis quietem innocentium
Abbreviated transcription (Latin):
qđ uissisti & adliuc locus÷: exite in qͥt iuias
& sepes & qͦscũq inurneri. tis cogite ĩtrare.
In illis gͦ qͥlenit pͥmo adductist. cõplaa ÷ pͥor obȩdiem¬
tiaInistis aut̃ qͥcogunt᷑. in obȩduntia coherct᷑. Nã
qͥdt cogite intiare. cũpͥm dictũ e& adducite. & res¬
ponsũ e& factu ÷ qđ uissisti & adhues locus: Si mira¬
culoꝵ t̾rorib cogendos uoluissa intellegi. magis ad
eos quipͥus uocatist̃ diuina miracula multa factast̃.
maximc id eos deqͥb dictũe Iudei signa p&unt
Inipsis quoq gentib talia tempribꝰ aptoꝵ mira¬

Expanded text:
ussisti, et adhuc est locus; Exite, inquit, in vias et sepes, et quoscumque inveneritis, cogite intrare . In illis ergo qui leniter primo adducti sunt, completa est prior obedientia; in istis autem qui coguntur, inobedientia coercetur: nam quid est, cogite intrare, cum primo dictum esset, adducite, et resum est. quod iussisti. et adhuc-est locus\'? si miraculorum terroribus cogendos uoluisset intellegi, magis ad eos. qui prius uocati sunt, diuina miracula multa facta sunt, maxime ad Iudaeos, de quibus dictum est: Iudaei signa petunt. in ipsis quoque gentibus talia temporibus apo
Abbreviated transcription (Latin):
bit̃ so tantũ mͦ dicer& ñ em̃ dabitur: Auo qͥopeloco
dicit. n solũ seruũ sed &iam filiũ indisciplinatũ plagis
eẽ cohertendũ. ⁊ magno fructu. Nanitu quidt̃ inqͥd
ꝑ cutis cum uirga: animã uͦẽ liłubis amostẽ. Et
alibi dicit. Quiparcit baculo: odit filiũ suii. Da
enĩ qͥracta fide ueroq intellectu totis animȩ sure
uirib dicat. Sitiuit auima mea addm̃ uiuũ. qͣndo
utiua ⁊ apparebo ante facit̃ di. & huic tali ñ solu tepo¬
ralit̃ pornirum uł iperialiũ legũ. s nec gehennaꝵ
timor ÷ necessirius. Cuittm̃ desiderabile bonũt
adi. t̾reredõ. utñ solũ ab illa felicitate alienati ta quã
mignũ supplicium ꝑhorrescat. uttũ & tim moleste
differit ferat. s tam̾ antiq dicant bonifilii. c̃cupts¬
centia habemꝰ dissolui & rẽ cũ xp̃o: multipͥus tamꝙ
maliserui ⁊ quodãmͦ imꝓbi fugitui addnm̃ suuii

Expanded text:
bitur, sed tantum modo diceret \'non emendabitur.\' alio quippe loco dicit non solum seruum sed etiam filium indisciplinatum plagis esse cohercendum et magno fructu: nam: Tu quidem, inquit, percutis eum uirga. animam uero eius liberabis a morte, et alibi dicit: Qui parcit baculo suo, odit filium suum. da enim. qui ri fide ueroque intellectu totis animae suae uiribus dicat: Sitiuit anima mea ad deum uiuum; quando ueniam et apparebo ante faciem dei? et huic tali non solum temporalium poenarum uel imperialium legum sed nec gehennarum timor est necessarius, cui tam desiderabile bonum est adhaerere deo, ut non solum ab illa felicitate alienari tamquam magnum supplicium perhorrescat, uerum etiam differri moleste ferat. sed tamen antequam dicant boni filii: Concupiscentiam habemus dissolui et esse cum Christo. multi prius tamquam mali serui et quodam modo inprobi fugiti
Abbreviated transcription (Latin):
tatis tuȩ desiderata responsio plenius deb&
& elucubratius solutionis splendor ostendi: maxime.
qͥa cũista gererentus eximius hipponiensis regio¬
nis possessor & dns p̾sens aderat. qͥ& scĩtatẽ tuã
subhironiȩ ad ulatione laudar&. et sibi cũ dehis
quȩ rere minime satis factũ eẽ contender&. Ego
uͦ ad haec om̃a ꝓmissionis ñ immemor sed ex as¬
tor. libros confici dep̾cor accłȩ hoc max¬
me tempore incredibilit̾ ꝓfuturos. U¬

Expanded text:
tatis tuae desiderata responsio, plenus debet tatis tuae desiderata responsio, plenus debet et elucubratus solutionis splendor ostendi, maxime quia, cum ista gererentur, eximius Hipponiensis regionis possessor et dominus praesens aderat, qui et sanctitatem tuam sub ironiae adulatione laudaret et sibi, cum de his quaereret, minime satis factum esse contenderet ego uero ad haec omnia promissionis non inmemor sed exactor libros confici deprecor ecclesiae hoc maxime tempore incredibiliter profuturos.
Abbreviated transcription (Latin):
inmutari ullatenus non debuisset. Recte enim
fucta dicelut mutari nisi in iuste ñ posse. maxime
quia ista uainitas in constintiȩ dñm possit arguere
Tum demde quod eius p̾dicatio atq doctrina rei¬
publicȩ miorib pulla exparte c̃urniat. ut pote
sicuti amultis dr̃ cuius hoc c̃st& p̃ceptũ ut nulli
malũ ꝓmalo reddere debeamꝰ. & ꝑcutienti aliã
ꝑsistenti. & cũ eo qui nos angariare uoluerit
ire debere spatio itineris duplicato. Suȩ omã
rei publicȩ morib asserit et̃ contraria. Namquis
tolli sibi abhoste aliquid patutur. uł romanę pro¬
iuntia dep̃datori ñ mala uelit belli uirae reponere:
Etcȩtera quȩdici adreliqua possunt. intellegit pos¬
sibilitas uenerabilitas tua. Haec gͦ om̃a ipsi posse¬
uantes. tanta &iã supse dehac parte taceat rei
publicȩ mala euenisse mnanifestũ sit. Unde bra
titudo tua mecũ dignatur agnoscere. Ad haec
om̃a quȩ multoꝵ manib Sine dubio tradetur scĩ¬

Expanded text:
immutari ullatenus non debuisse. Recte enim immutari ullatenus non debuisse. Recte enim facta dicebat mutari nisi injuste non posse; maxime quia ista varietas inconstantiae Deum possit arguere. Tum deinde quod ejus praedicatio atque doctrina, reipublicae moribus nulla ex parte conveniat; utpote, sicut a multis dicitur, cujus hoc constet praeceptum, ut nulli malum pro malo reddere debeamus , et percutienti aliam are uoluerit, ire debere spatio itineris duplicato, quae omnia rei publicae moribus adserit esse contraria. nam quis tolli sibi ab hoste aliquid patiatur uel Romanae prouinciae depraedatori non mala uelit belli iure reponere? et cetera, quae dici ad reliqua posse intellegit uenerabilitas tua. haec ergo omnia ipsi posseuantes tanta, etiam si ipse de hac parte taceat, rei publicae mala euenisse manifestum sit. Unde, sicut beatitudo tua mecum dignatur agnoscere, ad haec omnia, quoniam multorum manibus sine dubio tradetur sancti
Abbreviated transcription (Latin):
c̃fido p̾cator accesserĩ. ut ad ea uigilantius respde¬
re digneris. inquib nilnl amplius dnm̃ quã alii
homines facere potuer fecisse uł gessis simentiunt᷑.
A polliniũ siqͥdẽ suũ nob & apulciũ aliosꝙ magicę
artis homines in mediũ ꝓfer. quoꝵ maiora con¬
tendunt extitisse miracula. Ipse aut uir illustris
suꝑius memorat᷑. multa eẽ dixit p̃sentib aliquantis
quȩ huic possent iungi ñ in merito questioni. si ut
ante dꝑxit non ab eius partib eꝑlarta considarata
breuitas fuiss&. Quȩ tamen licet scribere
noluerit. tacere nonpassus ẽ. Dicebat
enĩ qđ & si sibi hodie in carnationif diũ cȩ
ratio redderet᷑. reddi uix adliquidũ possit.
cur hic ds̃ qui & ueteris testam̃ti ds̃ eẽ firmat᷑
spretis ueterib sacrificiis delectatꝰ ẽ nouis. Ni¬
hil enĩ corrigi posse asserebat nisi qđ ante stictũ
non recte ꝓbaretur. uł quod semel pecte ftictũ sit

Expanded text:
confido, precator accesserim, ut ad ea uigilantius respondeconfido, precator accesserim, ut ad ea uigilantius respondere digneris, in quibus nihil amplius dominum, quam alii homines facere potuerunt, fecisse mentiuntur, Apollonium si quidem suum nobis et Apuleium aliosque magicae artis homines in medium proferunt,, quorum maiora contendunt extitisse miracula. Ipse autem uir inlustris superius memoratus multas esse dixit praesentibus aliquantis, quae huic possint iungi non inmerito, quaestiones, sicut ante dixi, si non ab eius partibus epistularis considerata breuitas fuisset. quae tamen licet scribere noluerit, tacere non passus est. dicebat enim, quod, etsi sibi hodie incarnationis dominicae ratio redderetur, reddi uix ad liquidum possit, cur hic deus, qui et ueteris testamenti deus esse firmatur, spretis ueteribus sacrificiis delectatus sit nouis. nihnon recte probaretur; vel quod semel recte factum sit,
Abbreviated transcription (Latin):
te meruit. I inc eni plurimũ placuit. quod ho¬
titubantes bom ꝓpositi Ex hortatione statuere
tatio. Sc̃ȩ si quidẽ matris eius p̃catione cõpulsꝰ.
cura mẽ cũ frequentiuꝰ salutindi. lic& uicem
in hac parte reddere &iã ipse dig netur.
Accepta aut̃ uenerabilitatis tuae epła. homo
qui aueri dĩ stabilitate multoꝵ quoꝵ in hao
urbe copiae ꝑsuasione reuocat᷑ ita motus ẽ.
ut si quantũ ipse confirmat luterarũ ꝓlixi¬
tatẽ minime for midass&. om̃e beatitudini
tue qđ habe potest insinuass& ambiguum.
Sed tim̃ satis sicut &im ipseq ꝓbare dignatꝰ es
culto accuratoq sermone & romane eloquen¬
tie nitore ꝑspicuo aliqua sibi exsolui im¬
pendio postulauit. Que quidẽ questio usq
quaq detrita e. & eoꝵ suphac parte satis¬
notita calliditas. quidis pensationẽ dominicȩ in cas¬
nationis infamant. Sed tam̃&iam ego in hac parte
quia plurimis quicꝗͥd rescripseris ꝓfuturũ esse

Expanded text:
emeruit. hinc enim plurimum placuit, quod hotitubantes boni propositi exhortatione statuere tatio, sanctae si quidem matris eius precatione compulsus cura mihi est eum frequentius salutandi, licet uicem in hac parte reddere etiam ipse dignatur. accepta autem uenerabilitatis tuae epistula homo, qui a uerae fidei stabilitate multorum, quorum in hac urbe copia est, persuasione reuocatur, ita motus est, ut, si, quantum ipse confirmat, litterarum prolixitatem minime formidasset, omne beatitudini tuae, quod habere potest, insinuasset ambiguum. sed tamen satis, sicut etiam ipse probare dignaberis, culto accuratoque sermone et Romanae eloquentiae nitore perspicuo aliqua sibi exolui impendio postulauit. quae quidem quaestio usque quaque detrita est et eorum super hac parte satisnota calliditas, qui dispensationem dominicae incarnationis infamant. sed tamen etiam ego in hac parte, quia plurimis, quicquid rescripseris, profuturum esse
Abbreviated transcription (Latin):
derit in doctus & hebes manifestabitur. scad
potius dixtris. indoctus ⁊ hebes putabitur: nisi
qr satis & iam ipse intellegis. eũ quitalia nresp̃derit.
neẽ in doctũ ⁊ hebetẽ sẽputiri: At egote ammo

Expanded text:
derit, indoctus et hebes manifestabitur\', sed derit, indoctus et hebes manifestabitur\', sed potius dixeris: \'Indoctus et hebes putabitur\', nisi quia satis etiam ipse intellegis eum, qui talia non responderit, non esse indoctum et hebetem sed putari. a
Abbreviated transcription (Latin):
titre. uisi ut iustudiis tus atq doctrina
lauderis ab hominib. Qđ sisemꝑ ad certa
x. recti tendentib periculosũ eẽ uidicaui.
uunc tim̃ inte maxime exptrior. Noneiũ
aliunde quã ex eade̾ ꝑuitie ñinoisti qua
tandẽ re possenus moueri. ut tibi quod pe¬
tebas daremus. Uũ em̃iꝑuerse tuipse ñ ob
aliud ad ea discenda que int̾rogas raperis.
iusiut lauderis aut ñuituprreris ab hominib
Tamꝑuerse &iam nos putas intua pattione
talib causis allegitis amoueri. Et utinã pos¬
scinus efficere. uttuquoq tã in ini atq fallaci
humanę laudis bonominune inouereris.
cũ tibinos in dicaremus. non ad p̃standũ tibi
sunt adui tuꝑandũ. Quidde inde : Sunt̃¬
rogatus quis uon responderit inquis. u doctꝰ
& hebes putabitur. Eoce ego te int̾rogo.
ñdecictronis libris aliquid. cuuis sensum
fortasse legentes Indagare non pos sunt¬
sedde ipsa epła tua. & desententia uerboꝵ

Expanded text:
tare, nisi ut in studiis tuis atque doctrina tare, nisi ut in studiis tuis atque doctrina lauderis ab hominibus. Quod etsi semper ad certa et recta tendentibus periculosum esse judicavi, nunc tamen in te maxime experior. Non enim aliunde quam ex eadem pernicie non vidisti qua tandem re possemus moveri, ut tibi quod petebas daremus. Quam enim perverse tu ipse aliud ad ea discenda quae interrogas raperis, nisi ut lauderis, aut non vitupereris ab hominibus; tam perverse etiam nos putas in tua petitione talibus causis allegatis moveri. Et utinam possemus efficere ut tu quoque tam inani atque fallaci humanae laudis bono minime movereris, cum tibi nos indicaremus, non ad praestandum tibsunt ad vituperandum. Quid deinde? Si interrogatus quis non responderit, inquis, indoctus et hebes putabitur. Ecce ego te interrogo non de Ciceronis libris aliquid, cujus sensum fortasse legentes indagare non possed de ipsa epistula tua et de sententia uerborum
Abbreviated transcription (Latin):
gus hominũ atq enutantẽ. tã infelici recinaculo
obrũperẽ. & cuidã sedi omnino inõcusse stabi¬
uq teligatẽ, Iune odioscore. nec ꝑsiũ tuũ respi¬
cis insultantẽ tibi contorto uersiculo. sed plane
putrile caput sisensus adsit idoneo colapho con¬
tunden llm atq cohercentẽ. scire tuũ nihil ÷
nisi te scrre hoc sciat alter: Tot ut superius
dixisti legisti dialogos. tot phuilo sophorun
alt̾ cationib in seriusti. Dic nuli quis eorũ
finẽ actionũ suarũ consticuerit in fama uulgi.
aut in lingna hominũ uelbonoꝵ atq. sapientiũ :
Iuaut & qđ magis pudendũ ÷ ũ uauigaturus.
satis pclarete inaftica ꝓfeisse testaris. cũ aliã
obanisã te ontri nonec̃. asseris uegotiosis¬
simis. & inalia longe distintia inteutis ep̃is.
sitibi exponant ciceronẽ. nisiqr times homi¬
nes procliues aduituꝑandũ. ne int̾ rogatꝰ
abris siũresp̾deris indoctus & hebes puteris:

Expanded text:
guis hominum atque nutantem a tam infelici retinaculo guis hominum atque nutantem a tam infelici retinaculo abrumperem, et cuidam sedi omnino inconcussae stabilique religarem. Tune, o Dioscore, nec Persium tuum respicis insultantem tibi contorto versiculo, sed plane puerile caput, si sensus adsit, idoneo colapho contundentem atque coercentem: Scire tuum nihil est, nisi te scire hoc sciat alter? Tot, ut superius dixi, legisti dialogos, tot philosophorum altercationibus cor inseruisti. Dic mihi quis eorum finem actionum suarum constituerit in fama vulgi, aut in lingua hominum vel bonorum atque sapientium. Tu autem, et quod magis pudendum est, jam navigaturus, satis praeclare te in Africa profecisse testaris, cum aliam ob causam te oneri non esse asseris negotiosissimis, et in alia longe distantia intentis episcopis, ut tibi exponant Ciceronem, nisi quia times homines proclives ad vituperandum, ne interrogatus ab eis, si non responderis, indoctus et hebes puteris!
Abbreviated transcription (Latin):
nauigaturꝰ esses p̃stare tibi aliqͥd dedecoris
non deberem: Nimirũ putas. quodaqua
marina dedecus abluatur. Quod suita ẽẽt
meũ certe qͥnauigaturus nonsũ inexpiatũ rema¬
ner&. Scribis riã nos seme: quã tibi molestis¬
simũ sit honeri.eẽ. cuipiam. & attestiris solũ
dm̃ nosse. quod niiia necessitate inpulsus
hoc feceris. Hic sane cum ȩpłam tualegerem.¬
satis aduerti animũ cognoscere necessitatẽ tuã.
cũ eece mili adfers. & dicis mores hominũ ñig¬
noratis qͥ prodiues suit aduituperandum Et
quã sunt̾rogat quis nontesponderit. indoctus & he
bes putabitur. Hoc locoutro exarsi. ad rescri¬
bendũ tibi. H oc enĩ langore aniniitui penetrasti
inihipectus. & in rupisti incuras meas. ut dissimu¬
lite ñpossẽ. quantĩnue ds̃ adiuuar& mnederi tibi
ñutdetuis questionib enodandis explicandisq
cogitare. sed ut felicitatẽ tuãpendentẽ ex lin¬

Expanded text:
nauigaturus esses, praestare tibi aliquid dedecoris nauigaturus esses, praestare tibi aliquid dedecoris non deberem? nimirum putas, quod aqua marina dedecus abluatur. quod si ita esset, meum certe, qui nauigaturus non sum, inexpiatum remaneret. Scribis etiam nosse me, quam tibi molestissimum sit oneri esse cuipiam, et adtestaris solum deum nosse, quod nimia necessitate inpulsus hoc feceris. hic sane, cum epistusatis aduerti animum cognoscere necessitatem tuam, cum ecce mihi adfers et dicis: Mores hominum non ignoratis, qui procliues sunt ad uituperandum, et quam, si interrogatus quis non responderit, indoctusbes putabitur. Hoc loco vero exarsi ad rescribendum tibi: hoc enim languore animi tui penetrasti mihi pectus, et irrupisti in curas meas, ut dissimulare non possem, quantum me Deus adjuvaret, mederi tibi; non ut de tuis quaestionibus enodandis explicandisque cogitarem, sed ut felicitatem tuam pendentem ex lin
Abbreviated transcription (Latin):
hil ẽẽ dedecoristam̃ quod cũq
est. peto p̃stes nauigaturo. In his uerbis epistolę
tuae recte quidem deme existimas. quod om̃ibꝰ
p̃stare desiderem siabsit quod dedecet. sed in hac
re nihil eẽ dedecoris non mihi uidetur. Nonenĩ
dedecora faties rerum adtingit sensum meum
cum cogito episcopum ecclesiasticis curis circũ¬
strepentib districtum atqͥ distentum repente
quasi obsurdescentem cohiberi ab his omnibus
etdialogorum tullianoꝵ questiunculas uni
scolastico exponere. Quod quantũ dedeceat
quãquã tuorum studiorum raptus ardore
prorsus nolis adtendere. tuetiam sentis tam̃
Quid erũ aliud indicat. quod cum dixisses. in hac
re penitus nihil ec̃ dedecoris. statim adiunexiste
Tamen quodcumq ẽ. peto. p̃stes nauigaturo.
Hoc enim sonat. uideri tibi quidem inhacre cẽ. aliqͥd
dedecoris tam̃ quod cumq ẽ. dedecoris. petere te
ut p̃stem nauigaturo. Sed quidẽ quęso te
quod ad didisti nauigaruro: An ego nisi

Expanded text:
hil est dedecoris. tamen quodcumque est, peto praestes nauigaturo\\ in his uerbis epistulae tuae recte quidem de me existimas, quod omnibus praestare desiderem, si absit, quod dedecet; sed in hac re nihil esse dedecoris, non mihi uidetur. non enim dedecora facies rerum adtingit sensum meum, cum cogito episcopum ecclesiasticis curis circumstrepentibus districtum atque distentum repente quasi obsurdescentem cohibere se ab his omnibus et dialogorum Tullianorum quaestiunculas uni scholastico exponere? quod quantum dedeceat, quamquam tuorum studiorum raptus ardore prorsus nolis adtendere, tu etiam sentis tamen. quid enim aliud indicat, quod, cum dixisses in hac re penitus nihil esse dede. coris, statim adiunxisti: \'Tamen quodcumque est, peto praestes nauigaturo\'. hoc enim sonat uideri tibi quidem nihil in hac re esse dedecoris, tamen, quodcumque est dedecoris, petere te, ut praestem nauigaturo. sed quid est, quaeso te, quod addidisti \'nauigaturo\'? an ego, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
totalex penda iꝓpħȩ. id÷ indiltione dĩ extoto
corde & ex tota anima. ex tota inte. & ꝓximi
tãqua sui iplius. uidelic& ut intellegera& nullã
eẽ aliam dilestiont̃ quaquisq diligit se ipsum.
nisi aͣs diligit dm̃. Quieñ alit̃ sediligit. potius
se odise dicendus:. Et quippe iniquus. pͥuaturq
luce iusticie. quoa potiore acp̃stantiore bono aũsus.
atq inde uł adsc ipsũ cuersus ad instrior er ege¬
nta utiq c̃ueratur. Eitq inipso qđ utracissi me
scriptũ ÷. Quiaut amat iniquitatt odit animã
suã. Quia igͥ nemo nisi dm̃ diligendo diligit
seipsũ. ñopus e rat utdato dedi diltione p̃cep¬
to &ia sc ipsũ homo diligere iuber&. cuineo
csolationt ut informatione docttiue. ut disciplinȩ
cobercione adducat ad colendũ dm̃. sciens mhis duob
p̃ceptis tͥrta lege prophasq. prudere. hoc qui sobria
discretione eleͥgit prudens: ꝗͥmilla hinc afflictione
auerat: fortise & iunulli alia delectatione: tẽpe¬

Expanded text:
to corde et ex tota anima et ex tota mente et proximi tamquam sui ipsius, uidelicet ut intellegeretur nullam esse aliam dilectionem, qua quisque diligit se ipsum, nisi quod diligit deum. qui enim aliter se diligit, potius se odisse dicendus est; fit quippe iniquus priuaturque luce iustitiae, cum a potiore ac praestantiore bono auersus atque inde uel ad se ipsum conuersus ad inferiora et egena conuertitur fitque in ipso, quod ueracissime scriptum est: Qui autem amat iniquitatem, odit animam suam. quia igitur nemo nisi deum diligendo diligit se ipsum, non opus erat, ut dato de dei dilectione praecepto etiam se ipsum homo diligere iuberetur, cum in eo consolatione, vel informatione doctrinae, vel disciplinae coercitione adducat ad colendum Deum; sciens in his duobus praeceptis totam Legem Prophetasque pendere. 16. Hoc qui sobria discretione eligit, prudens est: qui nulla hinc afflictione avertitur, fortis est; qui nulla alia delectatione, tempe
Abbreviated transcription (Latin):
amuino merito uenerubili & unice colendo patti
augustino. machedonius. Obtatas admodim
sitatis tuȩ luteras accepi ꝑbonsfitiũ uentrand&
letis antistitẽ. que ego magis receptũ. dilexi. quod
adine deliderata ꝑtulerat sermont̃ sçitatis cuȩ & in¬
columitatẽ. dontine nerito utnerabilis & unice
colende patir. ltaq sine mora qđ optabãt optinuit:
urrũ am existit occasix. Hocipsũ qͣntulũ cũq: quab
aminanits indulsi. nolo sint itrted rtmanere
in comodo. im moquȩ nihi cõmodesᷤ cũgła depen¬
dentis Officiũ sac̃ dotiiurĩ et̃ dicius int̾uenire
preis. Et iusi olrtuitatis: offendiquasi qđ erat officii
urĩ mniname reportais. Hicgͦ uehemt̾ ambigo.
uirũ istud ex religione desandat. Namsi adño
peccata ad eo ꝓhibeat᷑. ut ie peniendi qͥdẽ copia
post pͥmã cribuat᷑. quẽ ad modũ nos possumꝰ exi.
religione c̃tendere. ut nob qualetũq ulud

Expanded text:
mino merito venerabili, et unice colendo patri AUGUSTINO, MACEDONIUS. 1. Optatas admodum Sanctitatis tuae litteras accepi per Bonifacium venerandae legis antistitem; quem eo magis receptum dilexi quod a me desiderata pertulerat, sermonem Sanctitatis tuae et incolumitatem, domine merito venerabilis, et unice colende pater. Itaque sine mora quod petebat obtinuit. Verum quoniam existit occasio, hoc ipsum quantulumcumque est quod admonitus indulsi, nolo sine mercede remanere. incommodo, imo quae mihi commodet cum gloria dependentis. 2 Officium sacerdotii uestri esse dicitis interuenire pro reis et, nisi obtineatis, offendi, quasi, quod erat officii uestri. minime reportetis. hic ego uehementer ambigo, utrum istud ex religione descendat. nam si a domino peccata adeo prohibentur, ut ne paenitendi quidem copia post primam tribuatur, quem ad modum nos possumus ex religion
Abbreviated transcription (Latin):
apł quẽ beate uiuant. & uerȩ ille uirtuteser &
illius opitulatione cuiꝰ largitate donatȩs c̃: ita cres¬
cent & ꝑficient᷑. ut te ad iuitã uere beata. quȩ ñ nisi
aet̾na ÷ sine ulla dubitatione ꝑducant. ubi ĩã neo
prudent̃ discernant᷑ abonis mala q̃ ner: nec forat̃¬

Expanded text:
apud quem beate uiuent, et uerae illae uirtutes erunt et apud quem beate uiuent, et uerae illae uirtutes erunt et illius opitulatione, cuius largitate donatae sunt, ita crescent et perficientur, ut te ad uitam uere beatam, quae non nisi aeterna est, sine ulla dubitatione perducant, ubi iam nec prudenter discernantur a bonis mala, quae non er
Abbreviated transcription (Latin):
cundia nͥqͥdã displicendi nus. ego in hac causa
ma&uendo nutrtor. Mauo eni nepͥmũ dõ deinde
ipsi amicicię quã metũ inire dignatuses iure displi.¬
ceã sinun lib inã monendo fuero qđ mt a monere
salubrime existimo. Sim certe uircundior cũtͥ
amicicior dͥatanto amilior qͣnto fidelio. Quaquta
hȩc ipla ñ dicerẽ. nsi ueretundius agerẽ. Iuesi ma¬
xima ÷ ut ipse scripsisti difficiliũ int̃bonos efficata.
ad iuuame ꝓte apudte. ut uullo tefruar. qͥmhanc
ãminiculato & instructo. Sicm̃ uirtutes quasacct¬
pisti aqͦ acceꝑis sentiens. riq gras agens cas adipsus
cultũ & iã intuis ista sdarib honorib c̃stras: tutq
potestati subditos homines ad eũ colendũ exẽplo
religiosȩ tuȩ uite & ipso studio c̃sulendi. seu foutn¬
do seutrendo erigaso adducas. nhilq aliud into
qđꝑte securius uiuunt uelis. nuthinc illũ ꝓmereant᷑.

Expanded text:
cundia nisi quidam displicendi metus, ego in hac causa cundia nisi quidam displicendi metus, ego in hac causa metuendo non uereor. metuo enim, ne primum deo deinde ipsi amicitiae, quam mecum inire dignatus es. iure displiceam, si minus liber in admonendo fuero, quod me admonere saluberrime existimo. sim certe uerecundior, cum amicior, quia tanto amicior quanto fidelior; quamquam haec ipsa non dicerem, nisi uerecundius agerem. quae si \'maxima est\', ut ipse scripsisti, difficilium inter bonos efficacia>, adiuuet me pro te apud te, ut in illo te fruar, qui mihi hanc adminiculato et instructo. Si enim uirtutes, quas accepisti, a quo acceperis, sentiens eique gratias agens eas ad ipsius cultum etiam in tuis istis saecularibus honoribus conferas tuaeque potestati subditos homines ad eum colendum et exemplo religiosae tuae uitae et ipso studio consulendi seu fouendo seu terrendo erigas et adducas nihilque aliud in eo, quod per te securius uiuunt, uelis, nisi ut hinc illum promereantur,
Abbreviated transcription (Latin):
sit: saluisuit corꝑe. & ab om̃ĩciũquã imꝓbitate
tuti. atq pacati habeant filios sic nouellas ẽsta¬
bilitas. silias ornatas sic̃ similitudinẽ tẽpli. cella¬
raplem. tructinta ex hoc in hoc fecundis ouis
crassos boues: uec maceriȩ fuina deform& p̃dtũ
neclitigintium camor ꝑson& in plateiseoꝵ. ita
ñerunt uert uirtutes tue. sicut nec istoꝵ bratitudo
Hic em̃. iduerũ dicdũ. illa inta uerctundia quam
intua apła brnigno sermont laudistine impe¬
dirt ñdeba. Si quelibat inqua amimiiustratio
tua illis quas comimoraui instructa iuistutib
hocitentionis fine det̃minat᷑. ut homines scđm
carnẽ nullas iniquas molestas paciantur.
nac adt excistimas ꝑtinere: quo istĩ qͥtce quã prestare
prod ÷ ad uitã uertbiatã tantꝰ labor. Inuerecun¬
dius hoc dicere uideor. & oblitꝰ quodã modo ẽ¬
sua udinẽ int̾eessionumtiu. Sed sinibil: utte¬

Expanded text:
sit, salui sint corpore et ab omni cuiusquam inprobitate sit, salui sint corpore et ab omni cuiusquam inprobitate tuti atque pacati habeant filios sicut nouellas constabilitas, filias ornatas sicut similitudinem templi, cellaria plena eructantia ex hoc in hoc, fecundas oues, crassos boues nec maceriae ruina deformet praedium nec litigantium clamor personet in plateis eorum, ita non erunt uerae uirtutes tuae sicut nec istorum beatitudo. hic enim ad uerum dicendum illa mea uerecundia, quam in tua epistula benigno sermone laudasti, me impedire non debet. si quaelibet, inquam. administratio tua illis, quas commemoraui, instructa uirtutibus hoc intentionis fine determinatur, ut homines secundum carnem nullas iniquas molestias patiantur, nec ad te existimas pertinere, quo istam quietem, quam praestare prodest ad uitam uere beatam tantus labor. Inuerecundius hoc dicere uideor et oblitus quodam modo consuetudinem intercessionum mearum. sed si nihil est uere
Abbreviated transcription (Latin):
M aledictꝰ enĩ om̃is sic alibi eaeaẽ litterȩ docent.
qͥ spẽ suĩ ponit in homine. Ergo nec inscipso qͥsa
om̃i umuanitatũ. & insanuarũ m̃aitiũ limites
atq. ibibeatã uita poner&. ubiutre. beatꝰ in ꝗͥd¬
popłs cuiꝰ dñs ds̃ ipsuis. Ceruis igͥ unde paendũ
sit. qđ onis docti indoctiq desiderans. & multi
errindo acsuꝑbiendo unde palt᷑ & ubi acciput
ignorant: Utriq aut̃ inqͦdã diuino psalmo
facti sumꝰ & uir tutt̃ paumꝰ quahuiꝰ uite mala
suꝑemꝰ. ⁊beatã uitã. qua post istam uitã in eius
N onitm̃ aliunde briti ciuitas aliunde homo. cũ alud
cuntis nonsit. quã concors hominũ multitudo.ltaq
sionis prudentiatua qua consulere conaris rebus
humanis. siomĩs fostitudo quanullus iniꝗtate ad¬
uersite. tmeris sionis tmꝑinta qͣ nitintalabe
neqͥssumȩ csua uoius hominũ te acorruptionib
abstines. sionũs iusticia: quaredle iudicandos uacui q
distribius. illaborit id nitit᷑: ut hi qͥb uis utbene

Expanded text:
Maledictus enim omnis, sicut alibi eaedem Litterae docent, qui spem suam ponit in homine ; ergo nec in seipso quisomnium vanitatum et insaniarum mendacium limites, atque ibi beatam vitam poneret, ubi vere est, populus, cuius dominus deus ipsius. Cernis igitur, unde petendum sit, quod omnes docti indoctique desiderant et multi errando ac superbiendo, unde petatur et ubi accipiatur, ignorant. utrique autem in quodam diuino psalmo facti sumus. et uirtutem petamus, qua huius uitae mala superemus, et beatam uitam, qua post istam uitam in eius non enim aliunde beata ciuitas, aliunde homo, cum aliud ciuitas non sit quam concors hominum multitudo. Itaque si omnis prudentia tua, qua consulere conaris rebus humanis, si omnis fortitudo. qua nullius iniquitate aduersante terreris, si omnis temperantia, qua in tanta labe nequissimae consuetudinis hominum te a corruptionibus abstines. si omnis iustitia, qua recte iudicando sua cuique distribuis, id laborat. id nititur, ut hi, quibus uis ut bene
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ sunt cedẽ iurtutes inactu ibi iuoffectu. Inc
inope. ililmercedo. hic inofficio: ibi infine.
Itiq om̃s boni & sq̃ atmi intorintis qͥb libs diuino
fulti adintorio spt illius finis biati uocant᷑. uofine
beatier̃. Hasi inusdẽ tormñtis & aitrocissimis dolcrib
rantusimo rainenda exortor. ut int ipsii. cuius
nisi i particps esses. tuose istos honores tepales
dẽ edicto ita posiusti utte appartat intreni uidics cin¬
gulo ñ parua rqparte cȩlestẽ rẽ publicã cogitare
Quare sideueris iustutib & uerebrata uita uolui
diucius loqͥ tecũ. quȩso neonerosus deput̃ occupationib
tuis immouꝰ me nẽc̃ confido. qnͣdo tuã dõ magnũ
animũ & mirabilit᷑ lauaandũ geris. ut nec illas¬
curas deseras. & his libentius acfamiliartus occuperis

Expanded text:
enim sunt eaedem uirtutes in actu, ibi in effectu, hic in opere, ibi in mercede, hic in officio. ibi in fine. itaque omnes boni et sancti etiam in tormentis quibuslibet diuino fulti adiutorio spe illius finis beati uocantur, quo fine beati erunt; nam si in eisdem tormentis et atrocissimis doloribusrantissime retinendam exhortor ut me ipsum. cuius nisi iam particeps esses tuosque istos honores temporales dem edicto ita posuisti, ut te appareat in terreni iudicis cingulo non parua ex parte caelestem rem publicam cogitare. quare si de ueris uirtutibus et uera beata uita uolui diutius loqui tecum, quaeso, ne onerosus deputer occupationibus tuis, immo uero me non esse confido, quando tu adeo magnum animum et mirabiliter laudanducuras deseras, et his libentius ac familiarius occuperis
Abbreviated transcription (Latin):
resplendentia ueritatis. cũ abuno sene altensem
dictũ cõponer&. tantũ neabre tua ÷ otii tibi aluena
ut cures ta q̃ͣnihil adte attinent. Responsu abalte.¬
ro redaidit. Homolũ. huntanĩ nihilame alienũ
puto. Cui sententiȩ fer:. &iam cheatia tota plena
stultis indoctisq plausũ se, Ita quippe affectũ om¬
niũ naturaliũ attigit humaneꝵ socisas animoꝵ.
ut nullꝰ ibi hominũ nłicuilib& hominis ꝓpx¬
nũ se.eẽ. sentira: Cũgͦ illa dittione quã diui¬

Expanded text:
resplendentia ueritatis, cum ab uno sene alteri seni resplendentia ueritatis, cum ab uno sene alteri seni dictum componeret: Tantumne ab re tua est oti tibi, Aliena ut cures ea, quae nihil ad te adtinent? responsum ab altero reddidit: Homo sum, humani nihil a me alienum puto. cui sententiae ferunt etiam theatra tota plena stultis indoctisque plausisse. ita quippe affectum omnium naturaliter attigit humanorum societas animorum. ut nullus ibi hominum nisi cuiuslibet hominis proximum se esse sentiret. Cum ergo illa di
Abbreviated transcription (Latin):
gumꝰ nͦꝗ nihil meliuꝰ inueniam̃. hoc: dĩ: uiusi aliqd¬
oilieendo uł pponimꝰ uł quaius nos iplis. diligore ne¬
scimꝰ. Lanto enĩ nob̾ melius:. qͣntomagis in illũ imus.
intũ tendim potuerimꝰ habere puriorẽ: Noneni
p̃sens: & ubiq: totus. ñpedibi: lica ure si moribus
nboni uł muili mores. Prauitate gͦ nr̃a arestitudine
di longo sum. Unoe rectũ antindo corrigim .iutreto
pecti adherere possimus. Adillũg qͥnta oꝑa possum
a i illi ut ꝑuenunt agamꝰ. qͦs tãqua nosm& ipsos
diligimus. Si nos ma ipsos diligere. illũ diligendo¬
dmetoto corde. extota anima. extota m̃te
& diligamus ꝓximos. tamqua nos ipsos. Prmimꝰ
sine hocloco ñsanguinis ꝓpinqͥtate sorationis socie¬
tate peniandus:. inqua socii sunt oms hominis
Namsi pecunie ratio sotioᷤ facit. quantonaigis ratio
natur ÷ Non negocundi sed nascendile cõmunii:
Hinc & ille comĩcus. sicut luculentis ingeniis ndesi

Expanded text:
gamus, nisi quo nihil melius inuengamus, nisi quo nihil melius inuenuid vel praeponimus, vel aequamus, nos ipsos diligere nescimus. Tanto enim nobis melius est, quanto magis in illum imus, in eum tendimus, potuerimus habere puriorem: nec enim est et ubique totus, non pedibus licet ire sed moribus.nisi boni uel mali amores. prauitate ergo nostra a rectitudine dei longe sumus; unde rectum amando corrigimur, ut recto recti adhaerere possimus. Ad illum ergo, quanta opera possumus, etiam illi ut perueniant, agamus, quos tamquam nosmet ipsos diligimus, si nosmet ipsodeum ex toto corde et ex tota anima et ex tota mente et diligamus proximos tamquam nosmet ipsos. proximus sane hoc loco non sanguinis propinquitate sed rationis societate pensandus est, in qua socii sunt omnes homines. nam si pecuniae ratio socios facit, quanto magis ratio naturae non negotiandi sed nascendi lege communis! hinc et ille comicus, sicut luculentis ingeniis non defit
Abbreviated transcription (Latin):
Non aũ qđ tolerem. ntc teꝑant᷑ libido frenit̾. ubi
nulla eiꝰ incitam̃ta sentiem. nec iustȩ subueniat
ope indigentib ubi inopẽ atq indigũ ñ habre¬
bimꝰ: una ibi urtꝰ eru. & id ipsũ erit uistꝰ pͥmiuq
uirtutis qđ dic̃ inscĩs eloqͥis homo. Ihoc amat
Mihi aũt adherere dõ bonũe. Hȩc ibient plena
&e sepit̾na sapientia Fadẽq uita ueracit᷑ iam
beata ꝑ uentio qͥppe: ad etnũ acsumũ bonũ. cui adhe¬
reit inet iux̃ finis nr̃iboni. Dicatur hȩc & prudentia
qͥa ꝓspectissime adherebit bono. qđ namittat. Et for¬
titudo: qa firmissimȩ adherebit bono unde ñauellat
ttẽꝑantia: ꝗa castissime adhereb bons ubi ñ corrupait:
Et iusticia ꝗa rectissime adherebbono. cui merito subi
gendũ:: id eligere. prudentia ÷. nullis inde auesti mo¬
lestus :ortitudo:: nullis in lecebris. tẽꝑantia ÷. nulla
suꝑbia iusticia÷. Quid aut eligamꝰ qđ p̃ciput dili¬

Expanded text:
 quod toleremus, nec temperanter libido frenetur, ubi nulla eius incitamenta sentiemus, nec iuste subueniatur ope indigentibus, ubi inopem atque indiguum non habebimus. una ibi uirtus erit et id ipsum erit uirtus praemiumque uirtutis, quod dicit in sanctis eloquiis homo, qui hoc amat: Mihi autem adhaerere deo bonum est. haec ibi erit plena et sempiterna sapientia eademque uita ueraciter iam beata; peruentio quippe est ad aeternum ac summum bonum, cui adhaerere in aeternum est finis nostri boni. dicatur haec et prudentia, quia prospectissime adhaerebit bono, quod non amittatur, et fortitudo, quia firmissime adhaerebit bono, unde non auellatur, et temperantia, quia castissime adhaerebit bono, ubi non corrumpatur, et iustitia, quia rectissime adhaerebit bono, cui merito subice, quod diligendum est; id eligere prudentia est, nullis inde auerti molestiis fortitudo est, nullis inlecebris temperantia est, nulla superbia iustitia est. quid autem eligamus, quod praecipue dili
Abbreviated transcription (Latin):
simũ inre publica uirũ & ñsuis sed alioꝵ utilitatib
ad itntissi mũo qͣle te eẽ ał ibi gratulam ce rebus
humanis. nec deserere debemꝰ alloqͥo nec occupare
utrũ ipse nossẽ exprrirtͥ. qđ si paruũ aut suꝑflu¬
um uidicares. nullomꝰ int̾ tã magnas tãq neces¬
sarias curas tuas curanoueẽ cenferes. Quȩris a me
cur offitu ͣ sac̃d otii nr̃i cẽ. dicamꝰ int uenire ꝓreis.
& nͥ obtintamꝰ offendeqͣsi qđ erat officip nrĩ mi¬
nime reportemꝰ: ubi uebem̃t tedicis abigere.
utrũ istud exreligione descendat. Deinde ad¬
ungis qͣratione ita mouearis. Nasi adño peccata
inqͥs ad eo ꝓhibent᷑. ut nec penitendiqͥdẽ copia
pꝰͥpͥma tribuat᷑. quẽ admͦdũ ñpossum exreligione

Expanded text:
simum in re publica uirum et non suis sed\' aliorum utilitatibus simum in re publica uirum et non suis sed\' aliorum utilitatibus attentissimum, qualem te esse et tibi gratulamur et rebus humanis, nec deserere debemus alloquio nec occupare utrum ipse nossem, experiri. quod si paruum aut superfluum iudicares, nullo modo inter tam magnas tamque necessarias curas tuas curandum esse censeres. quaeris a me, cur officii sacerdotii nostri esse dicamus interuenire pro reis et, nisi obtineamus, offendi, quasi, quod erat officii . nostri, minime reportemus. ubi uehementer te dicis ambigere, utrum istud ex religione descendat. deinde adiungens, qua ratione ita mouearis: nam si a domino peccata\', inquis, adeo prohibentur, ut ne paenitendi quidem copia post primam tribuatur, quem ad modum nos possumus ex religi
Abbreviated transcription (Latin):
Uerũ nunc ut mores nrĩ sunt. & sceleris poerã cupiuns
sibi homines relaxari. & id propt̃ qđ scelus arͥmissũ e
possidere. Prohis quoq int ueniendũ putat sacerdotiũ
urm. deqͥb adeo futurispes nulla ÷. ut ciã inpsenti
iilia peccatoꝵ. Obhiȩc igͥ consulo prudentiantuam
& mehoc ambiguo qͦđ laboro ab solũdesider & nec
ob aliã causã csultũ tłipu̾tes: ceterũ mͥ hocꝓpositũ s.
ut intcessorib p̾sert̃ talis mneriti qͣlis ties & ĩ gras
agã. Pleraq enĩ quȩ sponte factit uideri uolo: ne
remissio seueritatis alios arm& incumnina Opto
bonis int̾cessorib relaxarę. utqd libens c̃cedo sal¬
uascurritate iudicii alienũ merito uideat᷑ indultõ.
ut uł nunc mittas & adhanc meã ȩpłam respondeas. ut
qͥ sc̃titẽ tuã interim uidere ñdat᷑ salti sermonibtius
pascar. Incolum̃ scitatẽ tiã diuinitas acci uueatur
euolargissimo domint intrito uentrabilis & uo¬
Litto filio macedouio in dnosalutẽ. Negotiosis¬

Expanded text:
stri sunt, et sceleris poenam cupiunt sibi homines relaxari et id, propter quod scelus admissum est, possidere. pro his quoque interueniendum putat sacerdotium uestrum, de quibus adeo futuri spes nulla est, ut etiam in praesenti milia peccaturum. Ob haec igitur consulo prudentiam tuam et me hoc ambiguo, quo laboro, absolui desidero; nec ob aliam causam consultum te putes. ceterum mihi hoc propositum est, ut intercessoribus praesertim talis meriti. qualis tu es, etiam gratias agam. pleraque enim, quae sponte facere uideri nolo, ne remissio seueritatis alios armet in crimina, opto bonis intercessoribus relaxare, ut, quod libens concedo, salua seueritate iudicii alterius merito uideatur indultum.ut vel nunc mittas, et ad hanc meam epistolam respondeas, ut quia Sanctitatem tuam interim videre non datur, saltem sermonibus tuis pascar. Incolumem Sanctitatem tuam divinitas aeterna tueatur aevo largissimo, domine merito venerabilis, et veDILECTO FILIO MACEDONIO IN DOMINO SALUTEM. Negotiosis
Abbreviated transcription (Latin):
intimabo. & eũ ipsũ dec̾tiolibro locũ secerptũ
his litteris inseram. Namita se hab&. Decru¬
ciatib aut̃ corꝑis quib affliguntus paruuli
quore ꝑ aetatẽ nulla peccata sunt. si anima
quib animantur ñpͥus qui ipsi homines ec̃ ceper.
maier quȩrela & quasi misericordeͣ poni sol& cum
dicitur. Quid mali fecer̃ ut istit paterentur: Quasi
possiteẽ in nocentie meritũ. antequã quisq nocere
ali quid posdit. Cum aũt boni aliquid oꝑatur ds
mem̃datione maioꝵ cũparuulore suoꝵ qui eis cari
sunt dolorib acmortib flagellintur. cur sta non
fiant. quando cũ trinsierint ꝓ nonfactis. er̃ in quib
stctasunt. Propter quos aut̃ sticta sunt. aut meliores
erunt sitemporalib in commodis emñdati rectius
degetiint uiu̾ere. aut excusationẽ infuturi iudicis
supplicio non habebunt. siuitȩ huius angorib ad
Aet̾nã uitĩ desideriũ conuertere noluer̃. Quis

Expanded text:
intimabo et eum ipsum de tertio libro locum secerptum intimabo et eum ipsum de tertio libro locum secerptum his litteris inseram. nam ita se habet: de cruciatibus autem corporis, quibus affliguntur paruuli, quorum per aetatem nulla peccata sunt, si animae, quibus animantur, non prius quam ipsi homines esse coeperunt, maior querela et quasi misericors deponi solet, cum dicitur: quid mali fecerunt, ut ista paterentur? quasi possit esse innocentiae meritum, antequam quisque nocere aliquid possit! cum autem boni aliquid operatur deus in emendatione maiorum, cum paruulorum suorum, qui eis cari sunt, doloribus ac mortibus flagellantur, cur ista non fiant, quando, cum transierint, pro non factis erunt, in quibus facta sunt, propter quos autem facta sunt, aut meliores erunt, si temporalibus incommodis emelegerint vivere, aut excusationem in futuri judicii supplicio non habebunt, si vitae hujus angoribus ad aeternam vitam desiderium convertere noluerint? Quis
Abbreviated transcription (Latin):
rint quidã uͦ tantȩ sunt fatuitatis utñ multum
apecoribus differant. quos moriones uulgo uocant.
Aesponoetur fortasse. hoc corꝑa faciunt. Sed nũ qͥd
scđm hanc sententiã qua defendi uolumꝰ anima
sibi corpus elegit. & ineligendo cũ falleret᷑ erra¬
uit: Aut cũ in corpꝰ coger&ur intrare necessitate
rascendi alia corꝑa p̃occupantib animarũ turbis
ipsa alud n inuenit t sicut inspectaculo aliqͦ
locũ: ita carnẽ ñ quã uoluit s qua ualuit occupa¬
uit᷑. Nuquid haec attilia dicere possumus uel
sentire debemus: Doce igͥ quid sentire quiddice¬
re debeamus. ut esta nob ratio nouarũ animarũ
Singulis corꝑib singulatimq facttrũ. Ego qͥdẽ
ñ de ingeniis. sed salte depenis paruuloꝵ quas
in hac uita paciuntur dixi aliꝗͥd in libris illis
delibero arbitrio. Qđ quale sit. & curmihi in
ista qua habemꝰ un manib questione ñ sufficiat

Expanded text:
rint, quidam uero tantae sunt fatuitatis, ut non multum rint, quidam uero tantae sunt fatuitatis, ut non multum a pecoribus differant, quos moriones uulgo uocant. respondetur fortasse: \'corpora hoc faciunt\'. sed numquid secundum hanc sententiam, quam defendi uolumus, anima sibi corpus elegit et in eligendo, cum falleretur, errauit ? aut, cum in corpus cogeretur intrare necessitate nascendi, alia corpora praeoccupantibus animarum turbis ipsa aliud non inuenit et sicut in spectaculo aliquo locum ita carnem, non quam uoluit, sed quam ualuit, occupauit? numquid haec et talia dicere possumus uel sentire debemus? doce igitur, quid sentire, quid dicere debeamus, ut constet nobis ratio nouarum animarum singulis corporibus singillatimque factarum. Ego quidem non de ingeniis sed saltem de poenis paruulorum, quas in hac uita patiuntur, dixi aliquid in libris illis de libero arbitrio. quod quale sit et cur mihi in ista, quam habemus in manibus, quaestione non sufficiat,