comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tesimum numerum cõputando pueni¬
mus. isdem centenarius numerus in
dexteram transit. Fides atq oꝑatio ad¬
huc insinistra ẽ: quia hic adhuc positi
icredimus quod non uidemꝰ. ⁊ opamur
ut iudeamꝰ. Cum uero se iam animias
incontemplationem ȩt̾nȩ uite suspenderit.
quasi ad dexteram inanum compotus ꝑue¬
nit. fecit itaq frontes ꝑsexaginta cubitos
Qinia enim ꝑsexagenarium numerum ꝑ¬
fectio. quid ꝑfrontes edificii. nisi ipsa oꝑa
de signantur que exterius uidentur: Ore¬
dicationis enim uerbii tribuere. alimen¬
ta esurientib. uestimenta algentib dare.
ipro bono oꝑe pacienter aduersa sustine¬
re. quid aliud quamfrontes sunt celestis
edificii: Quia pulchritudo oꝑum exte¬
rioꝵ.ornat tab̃na cłm di quod ad huc
latet intrinsecus. Sed iste frontes habent
atrium undiq ꝑcircuitum. quia in hoc
magna sunt oꝑa. si hec inmente dilatat
amplitudo caritatis. De caritate qͥppe
scͥptum ẽ. Latum mandatum tuum

Expanded text:
tesimum numerum computando pervenitesimum numerum computando pervenimus, idem centenarius numerus in dexteram transit. Fides atque operatio adhuc in sinistra est, quia hic adhuc positi, et credimus quod non videmus, et operamur ut videamus. Cum vero jam se animus in contemplationem aeternae vitae suspenderit, quasi ad dexteram manum computus pervenit. Fecit itaque frontes per sexaginta cubitos. Quia enim per sexagenarium numerum perfectio, quid per frontes aedificii nisi ipsa opera designantur quae exterius videntur? Praedicationis enim 1359 verbum tribuere, alimenta esurientibus, vestimenta algentibus dare, et pro bono opere patienter adversa sustinere, quid aliud quam frontes sunt aedificii coelestis? quia pulchritudo operum exteriorum ornat habitaculum Dei, quod adhuc latet intrinsecus. Sed istae frontes habent atrium undique per circuitum, quia in hoc magna sunt opera, si haec in mente dilatat amplitudo charitatis. De charitate quippe scriptum est: Latum mandatum tuum
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ ꝑfectum. quia sicut paulo ante dictũ
est. sexto die ꝑfecit ds̃ omma oꝑa sua. Qm̃
uero peccatori homini legem dedit. que
indecem p̃ceptis consc̾pta ẽ. ⁊ sex decies
ducta. insexaguita surgunt: recte ꝑsexa¬
gucta cubitos bonoꝵ oꝑum ꝑfectio de¬
signatur. Quod aꝑte etiam dñs in euan¬
głio designat. qui cum parabolam seminan¬
tis exponeret dixit.. Aliud cecidit int̾ram
bonam ⁊ dabat fructum ascendentẽ. et
crescentem. et afferebat unum triginta.
iunum sexaginta : ⁊ unũ eentum. Fruct̾ꝰ
i enim t̾re bone triginta affert. cũ mens
ꝑfectionẽ fidĩ que ẽ intrinitate concepit
Sexaguita affert. cũ bone uite oꝑa ꝑfecta
protulerit. Centum uero affert: cũ ad et̃¬
ne utte contemplationem ꝑfecerit.
Suustra enim nr̃a ẽ uita p̃sens. dextera uͦ
uita uentura. Et recte ꝑcentenariũ nu¬
merum ȩt̃nȩ uitȩ contẽplatio designat᷑.
quia cũ pꝰ triginta ac sexaginta ad cen¬

Expanded text:
esse perfectum, quia, sicut paulo ante dictum esse perfectum, quia, sicut paulo ante dictum est, sexto die perfecit Deus omnia opera sua . Quoniam vero peccatori homini legem dedit, quae in decem praeceptis scripta est, et sex decies ducta in sexagenarium surgunt, recte per sexaginta cubitos bonorum operum perfectio designatur. Quod aperte etiam Dominus in Evangelio designat, qui, cum parabolam seminantis exponeret, dixit: Aliud cecidit in terram bonam, et dabat fructum ascendentem et crescentem, et afferebat unum triginta, et unum sexaginta, et unum centum . Fructus etenim terrae bonae triginta affert, cum mens perfectionem fidei, quae est in Trinitate, conceperit. Sexaginta affert, cum bonae vitae opera perfecta protulerit. Centum vero affert, cum ad aeternae vitae contemplationem profecerit. Sinistra enim nostra est vita praesens, dextera vero est vita ventura. Et recte per centenarium numerum aeternae vitae contemplatio designatur, quia cum post triginta ac sexaginta ad cen
Abbreviated transcription (Latin):
laboraret. lassessens acdeficiens subdidit.
Confortata est ⁊ non potero ad eam. Sed cũ
conantes atq tendentes quiddam iam
de inuisibili natura conspicere cupimus.
lassamur.reuerberamur. repellimur.
t si interiora penetrare non possumus.
tamen iam abext̾iori hostio int̾iꝰ hosti¬
um udemus. Ipse consid̾ationis labor
hostium ẽ. quia ostendit aliquid ex eo
quod intus est: ⁊si adhuc ingrediendi po¬
testas non est. Sequitur. Et fecit frontes
porte undiq ꝑcircuitum. Sepe iam diximꝰ.
senario numero ꝑfectionem boni opis de¬
signari. non illud sequentes quod cona¬
tisunt huius scłi sapientes astruere di¬
centes idcirco senarium numerum ẽẽ
ꝑfectum. quia suo ordine numeratus ꝑ¬
ficitur. ut cum unis. duo. tres. diciutur.
senarius numeruis impleatur. uel quia
intrib partib diuiditur. idẽ. sexta. t̾cia.
idimidia. uidelicet in uno duob tribus:
sed idcirco senarium numerum dicimꝰ

Expanded text:
laboraret, lassescens ac deficiens subdidit: laboraret, lassescens ac deficiens subdidit: Confortata est, nec potero ad eam . Sed cum conantes atque tendentes quiddam jam de invisibili natura conspicere cupimus, lassamur, reverberamur, repellimur; et si interiora penetrare non possumus, tamen jam ab exteriore ostio interius ostium videmus. Ipse enim considerationis labor ostium est, quia ostendit aliquid ex eo quod intus est, etsi adhuc ingrediendi potestas non est. Sequitur: VERS. 14.-- Et feportae undique per circuitum. 12. Saepe jam diximus senario numero perfectionem boni operis designari, non illud sequentes quod conati sunt hujus saeculi sapientes astruere, dicentes idcirco senarium numerum esse perfectum, quia suo ordine numeratus perficitur, ut cum unus, duo, tres dicuntur, senarius numerus impleatur; vel quia in tribus partibus dividitur, id est sexta, tertia et dimidia, videlicet in uno, duobus et tribus; sed idcirco senarium numerum dicimus
Abbreviated transcription (Latin):
se ẽẽ ⁊ suꝑiorem omnib: celũ sibi sedẽ eẽ
phibuit.Ut uero se oftenderet omnia eir¬
cũdare. celum metiri palmo. ⁊ t̾ram se asse¬
rit pugillo concludere. Ipse ẽ gͦ interior et
exterior inferior ⁊ suꝑior. Regendo suꝑior.
portando inferior. Replendo interior: circũ¬
dando exterior. Sicq ẽ intus: ut extra sit.
Sic circundat: ut penetret. Dic p̃sidet ut
portet. Sic portat. ut p̃sideat. Cum gͥ sub¬
leuata ad se ipsam anima suum modulũ
intelligit. ⁊quia omnia corporalia trans¬
cendat cognoscit. atq ab intellectu suo se
ad auctoris intellectum tendit. quid iã
hec nisi hostium contra hostium aspicit:
Unde ⁊ auctori omniũ ꝓpħa dieit. Mirabi¬
lis facta ẽ scientia tua exme: Quia quan¬
tumlibet intenderit semetipsam anima
ꝑfecte non sufficit penetrare. quantomagis
illius magnitudinem qui potuit ⁊ animã
condere : Cumq inscientie dĩ intellectu

Expanded text:
se esse, et superiorem omnibus, coelum sibi sedi esse se esse, et superiorem omnibus, coelum sibi sedi esse perhibuit. Ut vero se ostenderet omnia circumdare, coelum metiri palmo, et terram se asserit pugillo concludere. Ipse est ergo interior et exterior, ipse inferior et superior: regendo superior, portando inferior; replendo interior, circumdando exterior. Sicque est intus, ut extra sit; sic circumdat, ut penetret; sic praesidet, ut portet; 1358 sic portat, ut praesideat. Cum ergo elevata ad seipsam anima suum modulum intelligit, et quia corporalia omnia transcendat agnoscit, atque ab intellectu suo se ad auctoris intellectum tendit, quid jam haec nisi ostium quod est contra ostium aspicit? Unde et auctori omnium Propheta dicit: Mirabilis facta est scientia tua ex me , quia quantumlibet intenderit, semetipsam anima perfecte non sufficit penetrare, quanto magis illius magnitudinem qui potuit et animam condere? Cumque in scientia Dei intellectu
Abbreviated transcription (Latin):
uersus. Et tamen cum diu̾sus nonsit.
diuersa sunt que inluto oꝑatur ⁊cera:
Quia uno eodemq sui ignis calore. lutũ
durat. ⁊ ceram liquat. sed fortasse hoc in
natura liti uel cere ẽ: non in ipsa solis
substantia que in naturis diu̾sis diu̾sa
uidetur oꝑari. Omp̃c autẽ ds̃. in semet¬
ipso habet sine iiutatione mutabi¬
lia disponere. sine diuersitate sui di¬
uersa agere. sine cognationum uicissitudi¬
ne dissimilia formare. Longe enim dissi¬
militer oꝑatur dissimilia. iunqͣ sibidis¬
similis ds̃. qui ⁊ ubiq ẽ ⁊ ubiq totus ẽ.
it enim. Celum in sedes ẽ: tra autẽ scabel¬
lum pedum᷑ eoꝵ. Et de ipso scͥptum ẽ. Quia
celum metitur palmo. ⁊ terram pugillo con¬
cludit. Exqua re considerare necesse ẽ. qͥa
is qui celo uelut presidet sedi. suꝑ ⁊ intꝰ
est. Et qui celum palmo metitur. ⁊ t̾ram¬
pugillo concludit exteriꝰ. suꝑiꝰ iinferius
est. Ut gͦ indicaret omp̃c deus uiteriorem

Expanded text:
versus, et tamen cum diversus non sit, versus, et tamen cum diversus non sit, diversa sunt quae in luto operatur et cera, quia uno eodemque sui ignis calore lutum durat, et ceram liquat. Sed fortasse hoc in natura luti vel cerae est, non in ipsa solis substantia, quae in naturis diversis diversa videtur operari. Omnipotens autem Deus in semetipso habet sine immutatione mutabilia disponere, sine diversitate sui diversa agere, sine cogitationum vicissitudine dissimilia formare. Longe ergo dissimiliter operatur dissimilia nunquam sibi dissimilis Deus, qui et ubique est, et ubique totus est. Ait enim: Coelum mihi sedes est, terra autem scabellum pedum meorum . Et de ipso scriptum est: Qui coelum metitur palmo, et terram pugillo concludit . 11. Ex qua re considerare necesse est quia is qui coelo velut sedi praesidet, super et intus est. Et qui coelum palmo, et tpugillo concludit, exterius, superius et inferius est. Ut ergo indicaret omnipotens Deus interiorem
Abbreviated transcription (Latin):
nma aut̃ ⁊ si ꝑnaturam sibimet ipsi di¬
uersa ñẽ. ꝑcogitationem tamen diuer sa
ẽ. Eo enun momenti ictu quo deuisu
cogitat. de auditu cogitare obliuiscitur.
t comomenti ic tu quo de auditu igus¬
t cogitat. deodoratu uel tactu cogita¬
re non p̃ualet. Quia ꝑintentionem et
obluuonem semꝑfit sibi met ipsi dissi¬
milis: ut rane hoc nunc illud cogitatio¬
ne teneat. Omp̃c aut̃ ds̃. quia sibimet¬
ipsi dissimilis non ẽ: ea uirtute uidet
qua audit omnia. ea uirtute creat. qua
uidicat creata. Euis ergo uidere ẽ simul
omina administrare: ⁊administrando
conspicere. Nec alia cogitatione iustos
adiuue̾t atq alia in iustos dãpnat. sed
una eademq in nature singularis: sibi
semꝑ indissimilis dissimilia disponit.
ur aute hoc de potentia creatoris admire¬
mur. qui uirtutis eius uestigia ⁊ incre¬
aturis conspicimꝰ: Hatura quippe luti
icere. di̾isa ẽ: solis uero radius non ẽ di¬

Expanded text:
Anima autem etsi per naturam sibimetipsi diAnima autem etsi per naturam sibimetipsi diversa non est, per cogitationem tamen diversa est. Eo enim momento et ictu quo de visu cogitat, de auditu cogitare obliviscitur; et eo momento et ictu quo de auditu vel gustu cogitat, de odoratu vel tactu cogitare non praevalet, quia per intentionem et oblivionem fit semper sibimetipsi dissimilis, ut nunc hoc, nunc illud cogitatione teneat. Omnipotens autem Deus, quia sibimetipsi dissimilis non est, ea virtute videt qua audit omnia, ea virtute creat qua judicat creata. Ejus ergo et videre simul omnia administrare est, et administrare conspicere. Nec alia cogitatione justos adjuvat, atque alia injustos damnat, sed una eademque vi naturae singularis sibi semper indissimilis dissimilia disponit. Cur autem hoc de potentia Creatoris admiremur, qui virtutis ejus vestigia et in creaturis conspicimus? Natura quippe luti et cerae diversa est. Solis vero radius non est di
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Sed ab hoc hostio ad aliud tendit᷑.
ut denatura omnipotentis dĩ aliquid
contempletur. Anima itaq in corpore:
uita ẽ carnis. Ds uero qui uiuificat oĩa:
uita ẽ animarum. Si gͥ tante ẽ magni
tudinis ut comp̃hendi nonpossit u¬
ta iuificata. quis intellectu compre¬
hendere ualeat quante maiestatis
sit uita iiiuficans: Sed hoc ipsum
confiderare atq discernere: iam ẽ ali¬
quatenus intrare: Quia ex sua estima¬
tione amma colligit. quid de incircũ¬
scͥpto sp̃u sentiat. qui eam in compreben¬
sibilit regit. quam in comp̃hensibiliter
ereauit. Conditor ⁊i enim nr̃ longe in¬
comparabilit creature sue p̃sidet: ⁊ quedã
oꝑatur ut sint: nec tamen uiuant. quedã
uero ut sint ⁊uuiant. nec tanen aiscer¬
nere aliguso de uita ualeant: quedam aut
ut sint. iuuant atq discernant: ⁊ oꝑatur
umis omina. sed in omnib nondiusus.
st em̃ uere sumimis: ⁊ nusꝗͣ sibi dissimilis.

Expanded text:
vit. Sed ab hoc ostio ad aliud tenditur, vit. Sed ab hoc ostio ad aliud tenditur, ut de natura Dei omnipotentis aliquid contempletur. Anima itaque in corpore vita est carnis, Deus vero qui vivificat omnia vita est animarum. Si igitur tantae est magnitudinis, ut comprehendi non possit vita vivificata, quis intellectu comprehendere valeat, quantae majestatis sit vita vivificans. Sed hoc ipsum considerare atque discernere jam est aliquatenus intrare. Quia ex sua aestimatione anima colligit quid de incircumscripto spiritu sentiat, quae incomprehensibiliter regit, quae incomprehensibiliter creavit. Conditor etenim noster longe incomparabiliter creaturae suae praesidet, et quaedam operatur ut sint, nec tamen vivant. Quaedam vero ut sint et vivant, nec tamen discernere aliquid de vita valeant. Quaedam autem ut sint vivant atque discernant. Et operatus us omnia, sed in omnibus non divisus . Est enim vere summus, et nunquam sibi dissimilis.
Abbreviated transcription (Latin):
qualis sine istis ẽ. Nam hec quando cogi¬
tat: quasi quasdam umbras corporum
introisus uersat. Abicienda ergo sunt
omnia manu discretionis aboculis
mentis. quatinus talem se anima consi¬
deret. qualis subdeo suꝑ corpꝰ ereata est.
ut a suꝑiori uiuificata. iunificet in¬
ferius quod administrat. Que ⁊ sic infa
sae corpori: ut non ꝑmenbroꝵ partes
partib sit diuisa. Ham si in quolibet lo¬
co pars corporis ꝑcutitur: tota dolet.
Miro autẽ modo una eadẽq uuuficatione
menbris presidens. cum ipsa ꝑnaturã
uon diu̾sa sit. ꝑ corpus tamen agit diu̾sa.
psa quippe ẽ que ꝑoculos iudet. ꝑ aures
audit. ꝑ nares odoratur. ꝑ os gustat. ꝑ
mnenbra omnia tangit. ⁊ tangendo lene
ab aspero discernit. Et cum tam diu̾sa
ꝑ sensus oꝑatur. non hec diu̾sa sed una
ala inqua creata ẽ ratione disponit.
Cunqͦ se ipsam sine imaginib corporis
coctat anima. iam pͥmum hostiũ intra¬

Expanded text:
qualis sine istis est. Nam haec quando cogiqualis sine istis est. Nam haec quando cogitat, quasi quasdam umbras corporum introrsus versat. Abigenda ergo sunt omnia manu discretionis ab oculis mentis, quatenus talem se anima consideret, qualis sub Deo super corpus creata est, ut a superiore vivificata, vivificet inferius quod administrat. Quae et sic infusa est corpori, ut non per membrorum partes partibus sit divisa. Nam si in quolibet loco pars corporis percutitur, tota dolet. Miro autem modo una eademque vivificatione membris praesidens, cum ipsa per naturam non diversa sit, per corpus tamen agit diversa. Ipsa quippe est quae per oculos videt, per aures audit, per nares odoratur, per os gustat, per membra omnia tangit, et tangendo leue ab aspero discernit. Et cum tam diversa per sensus operatur, non haec diversa, sed una illa in qua creata est ratione disponit. Cum ergo seipsam sine imaginibus corporis cogitat anima, jam primum ostium intra
Abbreviated transcription (Latin):
nequaquam ualemiis : atq ipsis diffi¬
cultatib fatigata anima adsemet ip¬
sam redit: Sibiq de se ipsa gradus ascen¬
fionis facit. uit pͥmum semet ipsam
si ualet consideret: ⁊ tunc illam nat᷑ã.
que suꝑ ipsam ẽ in quantum potuerit
in uestiget. Sed mens nr̃a si incarna¬
libus imaginib fuerit sparsa. neqͣqͣm
uel se uel anime naturam considerare
sufficit. quia ꝑ quot cogitationes du¬
citur. quasi ꝑ tot obstacula cecatur.
Primis gͦ gradis ẽ: ut se ase colligat. Scd̃s.
ut iudeat. qualis est collecta. Tercus
ut suꝑ semetipsam surgat. ac se con¬
templationi auctoris iniusibilis in¬
tendendo subiciat. Sed se adse nullomͦ
colligit: nisi prius didicerit terrenarum
atq celestium imaginum fantasmata
ab oculis mentis compsẽere: quicquid de
uisu. quicquid deauditui. qͥcquid deodo¬
ratu. quicqͥd de tactu. igustu corporeo co¬
gitanom eius occurrerit. respuere atq
calcare. quatimis se talem querat intus.

Expanded text:
nequaquam valemus; atque ipsis diffinequaquam valemus; atque ipsis difficultatibus fatigata anima ad semetipsam redit, sibiqsionis facit, ut primum semetipsam, si valet, consideret, et tunc illam naturam quae supra ipsam est, in quantum praevalet, investiget. Sed mens nostra, si in carnalibus imaginibus fuerit sparsa, nequaquam vel se, vel animae naturam considerare sufficit; quia per quot cogitationes ducitur, quasi per tot obstacula caecatur. Primus ergo gradus est, ut se ad se colligat; secundus, ut videat qualis est collecta; tertius, ut super semetipsam surgat, ac se in contemplationi auctoris invisibilis intendendo subjiciat. Sed se ad se nullatenus colligit, nisi prius didicerit terrenarum atque coelestium imaginum phantasmata ab oculis mentis compescere, quidquid de visu, quidquid de auditu, quidquid de odoratu, quidquid de tactu et gustu corporeo cogitationi ejus occurrerit, respuere atque calcare, quatenus talem se quaerat intus,
Abbreviated transcription (Latin):
sci euuangłii libros agnouimus:
si sex quater ducimus: ad uiginti ⁊ qua¬
tuor ꝑuenimus. Cui monas additur.
quia unus est ꝑquem bene ommes
oꝑantur. Wiginti gͦ ⁊ quinq cubitis
latitudo hec explicari debuit: quia
omnis bona oꝑatio ꝑquatuor sc̃i euan¬
gelii ut diximus libros agnoscitur.
et inunuis dĩ cognitione et confessione
uersitatem ponitur: sed ad rectitudinẽ
ostiũ enĩ contra hostium ẽ: cum recto
itinere ab exteriore ad interiorem aditũ
ꝑuenitur. In cognitione uero omp̃is dĩ
pͥmum hostium nr̃m fides est: Scd̾m
uero species eius: ad quam ꝑfidem am¬
bulando ꝑuenimus. In hac nenm ui¬
ta hanc ingredimur: ut ad illam pꝰmo¬
dum ꝑducamur. Hostium gͦ contra
hostium ẽ: quia ꝑaditũ fidĩ. aꝑttur
aditus uisionis dĩ. Siquis uero utͣq
hostia hec in hac uita uelit accipere:
neq hoc asalubri intelligentia abhor¬
ret. Nam sepe uolumus omp̃is dĩ
naturam in uisibilem considerare. sed

Expanded text:
sancti Evangelii libros agnovimus, sancti Evangelii libros agnovimus, si sex quater ducimus, ad viginti et quatuor pervenimus. Cui monas additur, quia unus est 1356 per quem bene omnes operantur. Viginti ergo et quinque cubitis latitudo haec explicari debuit, quia omnis bona operatio per quatuor sancti Evangelii, ut diximus, libros agnoscitur, et in unius Dei cognitione et confessione versitatem ponitur, sed ad rectitudinem. Ostium enim contra ostium est cum recto itinere ab exteriore ad interiorem aditum pervenitur. In cognitione vero omnipotentis Dei primum ostium nostrum fides est, secundum vero species illius, ad quam per fidem ambulando pervenimus. In hac etenim vita hanc ingredimur, ut ad illam postmodum perducamur. Ostium ergo contra ostium est, quia per aditum fidei aperitur aditus visionis Dei. Si quis vero utraque haec ostia in hac vita velit accipere, neque hoc a salubri intelligentia abhorret. Nam saepe volumus omnipotentis Dei naturam invisibilem considerare, sed
Abbreviated transcription (Latin):
debemus omẽ quod possumus multi¬
pliciter atq incessanter oꝑari. A tecto
itaq thalami usq ad tectum porte.
magna latitudo est quia exgr̃a qua in¬
choamus dm̃ diligere. usq ad ipsam
dilectionem que nobis aditum regni
celestis aꝑit. debenis nos metipsos
in magna bonoꝵ oꝑum actione dila¬
tare. aduersa pacienter ꝑpeti. bona
libent̃ impendere. ipsos etiam quos
patimur amare. habita tribuere. non
habita non ambire. ꝓximos sicut nos¬
metipsos diligere. eorum bona nr̃a
credere eoꝵ mala quasi propria defle¬
re. In tali gͦ mente magna latitudo
est inqua angustia odiorum ñ ẽ
uam profecto latitudinem ex dĩ ⁊ ꝓxi¬
mi amore concepimus: ⁊ ꝑsacra man¬
data cognouimꝰ. Nam ⁊ ipsos latitu¬
dinis uiginti ⁊quinq cubitos non
inconuenienter intelligimus: si eos
iuxta sacrum eloquiũ discutere ue¬
limus. Sex enim cubitis mensuratos
thalamos dixerat. ⁊ sexto die homo
ommẽ oꝑationem bonam ꝑ quatuor

Expanded text:
debemus omne quod possumus multidebemus omne quod possumus multipliciter atque incessanter operari. A tecto itaque thalami usque ad tectum portae magna latitudo est, quia ex gratia qua inchoamus Deum diligere, usque ad ipsam dilectionem quae nobis aditum regni coelestis aperit, debemus nosmetipsos in magna bonorum operum actione dilatare, adversa patienter perpeti, bona libenter impendere, ipsos epatimur amare, habita tribuere, non habita non ambire: proximos sicut nosmetipsos diligere: eorum bona, nostra credere; eorum mala quasi propria deflere. In tali ergo mente magna latitudo est, in qua angustia odiorum non est: quam profecto latitudinem ex Dei et proximi amore concepimus, per sacra mandata cognovimus. Nam et ipsos latitudine viginti et quinque cubitos non inconvenienter intelligimus, si eos juxta sacrum eloquium discutere velimus. Sex enim cubitis mensuratos thalamos dixerat; et sexto die homo est omnem operationem bonam per quatuor
Abbreviated transcription (Latin):
carttate ostendit quod non ẽ: ⁊ non demon¬
stratur quod ẽ. Amorem itaq nrm. erga
proximum plus bona oꝑatio loquatur
possumꝰ quantũ uolumus oꝑari: omni¬
potenti deo occulta amoris nr̃i suffi¬
ciant. Atecto ꝙͦ thalami usq ad tectũ
porte sit magna latitudo: ut aboccul
na semꝑ oꝑemur. Potest ⁊̃ porta ipse
iam aditus regni celestis intelligi. Et¬
habet nunc thalamiis tectum:
habet porta tectũ. quia ⁊ quanta sit
nr̃a caritas indeo ⁊ proximo non cognos¬
citur. et quando dehoc scło ad et̃ne uttę
requiem ducamur ignoratur. Esse
enim nobis conditor nr̃ diem mortis
nr̃e in cognitum uoluit: ut dum semꝑ
ignoratur semꝑ ẽẽ proxiinus credatur:
Et tantõ quisq feruentior sit in oꝑatione.
quanta ⁊ incertus ẽ deuocationeNnde
⁊ latitudo ugintiᷤ quinq cubitorũ a
thalamo ad portam tenditur. quia ꝑ
caritatem quam semel indeo ⁊ꝓximo.
concipimus. usq ad ingressum regni

Expanded text:
charitate ostenditur quod non est, et non demoncharitate ostenditur quod non est, et non demonstratur quod est. Amorem itaque nostrum erga proximum plus bona operatio loquitur possumus quantum volumus operari, omnipotenti Deo occulta amoris nostri sufficiant. A tecto ergo thalami usque ad tectum portae sit magna latitudo, ut ab occulna semper operemur. 7. Potest etiam porta ipse jam aditus regni coelestis intelligi. Habet nunc thalamus tectum, habet et porta tectum, quia et quanta sit nostra charitas in Deum et proximum, non cognoscitur, et quando de hoc saeculo ad aeternae vitae requiem introducamur ignoratur. Esse enim nobis conditor noster diem mortis nostrae incognitum voluit, ut, dum semper ignoratur, semper esse proximus credatur; et tanto quisque ferventior sit in operatione, quanto et incertus est de vocatione. Unde et latitudo viginti et quinque cubitorum a thalamo ad portam tenditur, quia per charitatem quam semel in Deo et proximo concepimus, usque ad ingressum regni
Abbreviated transcription (Latin):
inter caritatẽ ⁊ scientiam testis ẽ bona
oꝑatio. Que si fortasse defuerit. ꝓfecto cer¬
tum ẽ nec cognouisse te dm̃. nec diligere
ꝓximum. idẽ. nec portam sacri eloqiui.
nec amioris thalamum habere: Et no¬
tandum quod atecto thalami usq ad
tectum porte dicitur ẽẽ mensuratum.
Per ea enim que nobis in sacra scriptura
Quia quod in illa non intelligimus: non
suꝑbe rep̃hendere sed uenerari humilit̃
debeniis. Unde ĩ dño scͥptum ẽ. Palpe¬
bre eius interrogant filios hominum.
alpebre eius quippe udicia funt. que
aliquid nobis clandũt. aliquid aꝑiunt.
Que aꝑiendo nos interrogant: si intelligen¬
do non extollimur. Claudendo nos inter¬
rogant: si non despicimus que intellige¬
re non ualemus. Per ea autẽ que deca¬
ritate nr̃a proximis nr̃is non loquimͦ.
inconspectu dĩ ueruis probamur. In
quoꝵdam enim ore caritas ficta ẽ: in
quorundam uͦ cordibus uera. Et sepe de

Expanded text:
inter charitatem et scientiam testis est bona inter charitatem et scientiam testis est bona operatio. Quae si fortasse defuerit, profecto certum est nec cognovisse te Deum, nec diligere proximum; id est, nec portam sacri eloquii, nec amoris thalamum habere. Et notandum est quod a tecto thalami usque ad tectum portae dicitur mensuratum. Per ea enim quae nobis in sacra Scriptura quia quidquid in illa non intelligimus, non superbe reprehendere, sed venerari humiliter debemus. Unde et de Domino scriptum est: Palpebrae ejus interrogant filios hominum . Palpebrae quippe ejus judicia sunt, quae aliquid nobis claudunt, et aliquid aperiunt. Quae aperiendo nos interrogant si intelligendo non extollimur. Claudendo nos interrogant si non despicimus quae intelligere non valemus. Per ea autem quae de charitate nostra proximis nostris non loquimur, in conspectu Dei verius probamur. In quorumdam enim ore charitas ficta est, in quorumdam vero cordibus vera. Et saepe de
Abbreviated transcription (Latin):
enim ideo indigenti dare panem me¬
truit. ne sibi desit. ad huc ẽ in angus¬
tia timoris. Q uisquis ideo uestim̃¬
tum algenti non porrigit quia hoc
solus habere concupiscit. ad huc te¬
natie sue angustia coartatur. Qͥs¬
quis ideo bonum non agit quia ter po¬
re animi pigrescit. ipse ei suus tepor
angustia ẽ. Respicere autẽ in opẽ ⁊ ex¬
audire p̃cem. largiri stipem. p̾bere de¬
fensionem. atq pro eusdem defensione
pauꝑis. aduersantis cuuis libet inimi¬
cicias non timere: magna mentis la¬
titudo est. Mensuretur gͦ inter tha¬
lamum portamq ea que int iacet.
latitudo cubitis uiginti ⁊ quinq. qͥa
in exteriorum sensuum oꝑatione ꝓba¬
tur ⁊ cognoscitur. que intrinsecus
largitas bonttatis habeat᷑ Tłã qͥd
iã de scͥptura sacͣ didiceris:
quantum proximum tacitus
ames. in latitudme boni oꝑis ostẽ¬
dis. Patet itaq uigniti.iquinq cubitis
latitudo int̃ thalamũ i portam: quia

Expanded text:
enim ideo indigenti dare panem meenim ideo indigenti dare panem metuit, ne sibi desit, adhuc in angustia timoris est. Quisquis ideo vestimentum algenti non porrigit, quia hoc solus habere concupiscit, adhuc tenaciae suae angustia coarctatur. Quisquis ideo bonum non agit, quia tepore animi pigrescit, ipse ei suus torpor angustia est. Respicere autem inopem, exaudire precem, largiri stipem, praebere defensionem, atque pro ejusdem defensione pauperis adversantis cujuslibet inimicitias non timere, magna mentis latitudo est. Mensuretur ergo inter thalamum et portam ea quae interjacet latitudo, cubitis viginti et quinque, quia in exteriorum sensuum operatione probatur et cognoscitur quae intrinsecus largitas bonitatis habeatur. Nam quid jam de Scriptura sacra didiceris et quantum proximum tacitus ames, in latitudine boni operis ostendis. 6. Pateat itaque viginti et quinque cubitis latitudo inter thalamum et portam, quia
Abbreviated transcription (Latin):
lami uoq ad tectum euis: latitudi¬
nem iuiginti quinq eubitoꝵ. Qumq
enim carnis sensib prediti sumus.
ratuatq tactu. Idem uero quinarius
numerus ꝑsemet ipsum multiplicatꝰ.
ad uicesimum iquintum numerũ
surgit. Oꝑari autem exterius quida de
mandatis celestib sine istis corporeis
sius iudex anumis interus p̾sidet. et
quid exterius agere iuste uel miscđit
possit. quasi eĩdem officiis renuntian¬
tibis ac deseruientib agnoscit. Cũ
gͦ timore omp̃is dñi animus impletͥ:
necesse ẽ ut qummq nr̃i sensus nobis ue¬
lut subiecta officia inbona oꝑatione
deseruiant. ꝑ quos cũ aliquid agere
miscd̾ia aꝑit. ⁊ quasi quidam sinꝰ boni
oꝑis expandit. Quinq gͥ sensus mul¬
tiplicant᷑ inse: dum hoc quod ꝑipsos
agitur. in bono cotidie oꝑe ꝑ ꝓfectũ
multiplicatur. Unde ⁊ latitudo uigin
ti quinq cubitorum dr̃: quia timor.
tenatia. et pigredo. angustia ẽ. Quisqͥs

Expanded text:
lami, usque ad tectum ejus, latitudilami, usque ad tectum ejus, latitudinem viginti et quinque cubitorum. Quinque enim carnis sensibus praediti sumus, ditu atque tactu. Idem vero quinarius numerus, per semetipsum multiplicatus, ad vigesimum et quia tum numerum surgit. Operari autem exterius quiddam de mandatis coelestibus sine istis corporeis suis judex animus interius praesidet, et quid exterius agere juste vel misericorditer possit, quasi eisdem officiis renuntiantibus ac deservientibus agnoscit. Cum ergo timore omnipotentis Domini animus impletur, necesse est ut quinque nostri sensus nobis velut subjecta officia in bona operatione deserviant. Per quos cum aliquid agere misericordia aperit, et quasi quidam sinus boni operis expandit. Quinque igitur sensus multiplicantur in se, dum hoc quod per ipsos agitur in bono quotidie opere per profectum multiplicatur. Unde et latitudo esse viginti et quinque cubitorum dicitur, quia timor, tenacia et pigredo, angustia est. Quisquis
Abbreviated transcription (Latin):
intellecta ueneranĩ. Unde ⁊de eode.sa¬
ero eloquio scptum est. Extendens ce¬
lum sicit pellem qui tegis aquis su¬
ꝑiora eius. Celum quippe sicut pellis
extenditur. quia ꝑora mortalium scͥp¬
tura sacra nobis inexposicionib expli¬
catur. Sed sunt aque in celo suꝑiores. ui¬
delicet multitudines. id.ẽ. angłoꝵ ag¬
mina inquib euisdẽ celi tegiuitur.
suꝑiora. quia ea que insacro eloquio alti¬
ora ⁊ obscuriora sunt. angłicis solũ mo¬
do sp̃ib patent. et nobis adhuc in cog¬
nita ꝑdurant. Habet gͦ thalamus tec¬
tum: quia nescit adhuc proximus ꝗͣtũ
amatur a proximo. Porta quoq id est
sacrum eloquiũ habet tectum: quia
necdum omnia penetrare intellectu
possumus. que decelestib audimus.
Aestat gͦ ut inhis que intelligimus in
profectu cotidie caritatis ambulemꝰ.
mus humilit̃ ueneramur: in his tam̃
atlque intelligendo ꝑuenumis dilata¬
ri ꝑbonam oꝑationem debemus. Unde
dicit᷑. Et mensus ẽ portam a tecto tha¬

Expanded text:
dem sacro eloquio scriptum est: Extendens coelum sicut pellem, qui tegis in aquis superiora ejus . Coelum quippe sicut pellis extenditur, quia per ora mortalium Scriptura sacra nobis in expositionibus explicatur. Sed sunt aquae in coelo, superiores videlicet multitudines, id est angelorum agmina, in quibus ejusdem coeli teguntur superiora, quia ea quae 1354 in sacro eloquio altiora et obscuriora sunt, angelicis solummodo spiritibus patent, et nobis adhuc incognita perdurant. Habet ergo thalamus tectum, quia nescit adhuc proximus quantum amatur a proximo. Porta quoque, id est sacrum eloquium habet tectum, quia necdum omnia penetrare intellectu possumus quae de coelestibus audimus. 5. Restat ergo ut in his quae intelligimus in profectu quotidie charitatis ambulemus. mus humiliter veneremur, in his tamen ad quae intelligendo pervenimus, dilatari per bonam operationem debemus. Unde et dicitur: Et mensus est portam a tecto tha
Abbreviated transcription (Latin):
dicantur. Tunc ergo erit ⁊ noui testa¬
menti finis: cum ea que de se promisit
quo loquitur uisus fuerit: eiusdem tes¬
tamenti uerba cessabunt. Unde ⁊ scẽ
eccłe ueri luminis diem quasi tempꝰ
uernale p̃stolanti. ꝑsponsi uocem dicit᷑.
Surge propera amica mea. columba
mea. formosa mea. ⁊ ueni. Iam eni

Expanded text:
praedicatur. Tunc ergo erit et novi testapraedicatur. Tunc ergo erit et novi testamenti finis, cum ea quae de se promisit quo loquitur visus fuerit, ejusdem testamenti verba cessabunt. Unde et sanctae Ecclesiae veri luminis diem quasi tempus vernale praestolanti, per sponsi vocem dicitur: Surge, propera, amica mea, columba mea, formosa mea,
Abbreviated transcription (Latin):
dinem quippe liminis. et longitudi¬
nem porte: uetus ac nouum testamen¬
tum diximus designari. Ad extre¬
mum uero additur. quod cubitus unꝰ
sit finis utrĩq: quia uidelicet et testa¬
mentum uetus unum nobis media¬
torem dĩ et hominum nuntiauit.
et testamentum nouum eundem
nuntiat in et̃na claritate uenturĩi: quẽ
iam pro nobis cognouimus incarnatũ.
upse quem nunc testamentum nouũ
loquitur. ingła maiestatis apparebit.
Et tunc finis utrimq erit. cum uisus
induunitatis sue potentia. omnia que
sunt predicta compleuerit. Scptum ẽ.¬
uãq. Finis legis xp̃c. ad iusticiã omĩ
credenti. Finis uidelicet: non qui con¬
sumit: sed qui ꝑficit. Tunc enĩ legem
ꝑfecit. cum sicut lex predixerat in¬
carnatus apparuit. Sed adhuc de eius
iudicio multa nouum testamentum
loquit᷑. ad huc multa de regno illuis
narrat. que nec dum iudemus impleta.
Eece cotidie euangłm legit᷑. uentura p̃

Expanded text:
dinem quippe liminis et longitudidinem quippe liminis et longitudinem portae vetus ac novum testamentum diximus designari. Ad extremum vero additur quod cubitus unus sit finis utrinque, quia videlicet et testamentum torem Dei et hominum nuntiavit, et Testamentum Novum eumdem nobis nuntiat in aeterna claritate venturum, quem jam pro nobis cognovimus incarnatum. idem ipse, quem nunc Testamentum Novum loquitur, in gloria majestatis apparebit: et tunc utrorumque finis erit, cum visus in divinitatis suae potentia, omnia quae sunt praedicta compleverit. Scriptum namque est: Finis legis Christus ad justitiam credenti . Finis videlicet, non qui consumit, sed qui perficit. Tunc etenim legem perfecit, cum, sicut lex praedixerat, incarnatus apparuit. Sed adhuc de ejus judicio multa Novum Testamentum loquitur, adhuc multa de regno illius narrat, quae necdum videmus impleta. Ecce quotidie Evangelium legitur, ventura vita
Abbreviated transcription (Latin):
et mensura decem cubitorũ ad extremrim
surgat intredecim. quia quanto mundꝰ
ad extremitatem ducitur. tanto nobis
ȩt̃nȩ scientiȩ aditus larguis aꝑitur.
cubiti uniuis. Sicut sepe diximus tha¬
lami corda electorum sunt. oñpĩs dĩ
more feruentia. Quid gͦ ꝑmarginem
ante thalamos nisi fides expͥmitur :
Quia nisi pͥus ipsa teneatur: nullo modo
adspiritalem amorem ꝑtingit᷑. Non
enim caritas fidem: sed fides caritatem
precedit. Nemo enim potest amare
quod non credicł . Margo itaq ẽ ante
thalamos. fides ante ardorem caritatis.
latenus inflaminaberis. Sed margo
ante thalamos cubiti unius ẽ: quia tẽ
fides corda audientium in amorem dep
copulat. quando ꝑerrores et scismata
diuisa ñ ẽ: sed inunitate ꝑdurat. ut
uidelicet margo unius cubiti audien¬
tis animum ad thalamum ꝑducat. qͥa
celestis sponsi speciem quam hic p̾dicat.
postmodum incelestib demonstrat.
utriq scilicet limini porte. Perlatitu¬

Expanded text:
et mensura decem cubitorum ad extremum et mensura decem cubitorum ad extremum surgat in tredecim, quia quanto mundus ad extremitatem ducitur, tanto nobis aeternae scientiae aditus largius aperiturcubiti unius. 13. Sicut saepe diximus, thalami corda electorum sunt, omnipotentis Dei amore ferventia. Quid ergo per marginem ante thalamos, nisi fides exprimitur? quia nisi prius ipsa teneatur, nullo modo ad spiritalem amorem pertingitur. Non enim charitas fidem, sed fides charitatem praecedit. Nemo enim potest amare quod non crediderit. Margo itaque est ante thalamos, fides ante ardorem charitatis,latenus inflammaberis. Sed margo ante thalamos cubiti unius est, quia tunc fides corda audientium in amore Deo copulat, quando per errores et schismata divisa non est, sed in unitate perdurat, ut videlicet margo unius cubiti audientis animum ad thalamum perducat, quia coelestis sponsi speciem quam hic praedicat postmodum in coelestibus demonstrat. utrique, scilicet limini et portae. Per latitu
Abbreviated transcription (Latin):
rabat. Sed uideamus si propħȩ plusquã
moyses diuinam scientiam apprehende¬
re potuerunt. Certe psalmista dicit.
Quomodo dilexi legem tuam dñe. Totadie
meditatio mea est. Atq subuingit. Suꝑ
omnes docentes me intellexi: quia testi¬
monia tua meditatio mea ẽ. Et iterũ.
uꝑ senes intelleyi. Qui gͦ legem medita¬
ri se memorat. et suꝑ omnes docentes se
ac seniores intellexisse testatur. quia di¬
uinamscientiam plusquam moy ses ac¬
ceꝑat manifestat. Quomodo aut osten¬
suri sumꝰ quia plus scĩ apłi edoctisunt
quam ꝓpħȩ Certe ueritas dicit. Multi
reges et ꝓpħȩ uoluerunt uidere que uos¬
dediuina scientia nouerunt. quia quod
illi solo spũ uiderant. isti etiam corpora¬
liter uidebant. Impleta itaq ẽ ea quã
suꝑius diximus damelis sententia: quia
ꝑtransibunt plurimi. et multiplex erit
scientia. Mensura ergo calami que ẽ sex
cubitoꝵ et palmo: ducat ad cubitos decẽ.¬

Expanded text:
rabat. Sed videamus si prophetae plus quam rabat. Sed videamus si prophetae plus quam Moyses divinam scientiam apprehendere potuerunt. Certe Psalmista dicit: Quomodo dilexi legem tuam, Domine? tota die meditatio mea est . Atque subjunxit: Super omnes docentes me intellexi; quia testimonia tua meditatio mea est . Et iterum: Super seniores intellexi . Qui ergo legem meditari se memorat, et super omnes docentes se ac super seniores intellexisse testatur, quia divinam scientiam plus quam Moyses acceperat manifestat. Quomodo autem ostensuri sumus quia plus sancti apostoli edocti sunt quam prophetae? Certe Veritas dicit: Multi reges et prophetae voluerunt videre quae vtae divina scientia noverunt. Quia quod illi solo spiritu viderunt, ipsi etiam corporaliter videbant. Impleta est itaque ea quae superius diximus, Danielis sententia, « quia pertransibunt plurimi, et multiplex erit scientia. » Mensura ergo calami qui est sex cubitorum, et palmo ducat
Abbreviated transcription (Latin):
scĩs patribus ante legem. actiua et contem¬
platiua uita non defuit. ⁊ sublegis de ca¬
logo populus diuine substantiȩ myffiũ
nesciens in mandatorum latitudine ser¬
uiuit: et nunc sub gr̃a eustoditis ueriꝰ de¬
calogi p̃ceptis. omnis qui ad fidem uenerit
scẽ trinitatis myst̾iũ cognoscit. Qua inre
hoc quoq nobis sciendumẽ: quia ꝑ mere¬
menta tempoꝵ creuit scientia sp̃aliũ pa¬
trum. Plus nãq moyses quam abraham:
lus ꝓpħe quam moyses: plus apłi quam pro¬
phete. in omp̃is dĩ scientia eruditi sunt.
allor. si hec ipsa scͥptura non loquit᷑. Per¬
transibunt inquit plurimm: et multi¬
ostendamꝰ. Quis enim nesciat. quia abra¬
ham cũ deo locutus ẽs Et tam̃ dñs ad mo¬
ysen dicit. E gosum deus abraham. ds̃
ysaac deus iacob: ⁊ nomen meũ adonay
non indicaui eis. Ecce plus moy si quam
abrahe innotuerat: qui illud de se moysi
indicat. quod se abrahe non indicasse uar¬

Expanded text:
sanctis patribus ante legem activa et contemsanctis patribus ante legem activa et contemplativa vita non defuit, et sub legis decalogo populus divinae substantiae mysterium nesciens in mandatorum latitudine servivit; et nunc sub gratia custoditis verius decalogi praeceptis, omnis qui ad fidem venerit, sanctae Trinitatis sacramenta cognoscit. Qua in re hoc quoque nobis sciendum est, quod per incrementa temporum crevit scientia spiritalium patrum: plus namque Moyses quam Abraham, plus prophetae quam Moyses, plus apphetae in omnipotentis Dei scientia eruditi sunt. Fallor si haec ipsa Scriptura non loquitur: Pertransibunt, inquit, plurimi, et multiostendamus. Quis enim nesciat quia Abraham cum Deo locutus est ? et tamen ad Moysen Dominus dicit: Ego sum Deus Abraham, Deus Isaac, et Deus Jacob, et nomen meum Adonai non indicavi eis ? Ecce plus Moysi quam Abrahae innotuerat, qui illud de se Moysi indicat quod se Abrahae non indicasse nar
Abbreviated transcription (Latin):
cet trinitatẽ ẽẽ nouerunt. sed eandẽ tri¬
nitatem quam cognouerunt aꝑte mini¬
me predicauerunt. qui eius iussionib
obedientes: iuite mundiciam conseruan¬
tes. quasi in sex cubitis calami habuert̃
ꝑfectionem oꝑis: ⁊ sepe angłos uidentes
habuerunt palmum contemplationis:
Data autẽ lege. rudis ille hebreorum po¬
pulus mandata decalogi seruare cona¬
tus ẽ. sed tamen decognitione trintta
tis eruditus non ẽ. Et quamuis hanc
sp̃ales patres ꝑfecte cognouissent: mul¬
titudo tam̃ magna synagoge nec inue¬
nire mysterium tͥnitatis potuit. nec
querere studuit. Suꝑueniente autẽ
gr̃a ꝑtestamentum nouum omnis fide¬
lis ppłs unũ dm̃ trinitatem eẽ cognouit.
i uirtutem de calogi in eius cognitione
compleuit. Prius ergo limen portȩ men¬
suratur calamo uno. postmodĩi latitu¬
do eius cubitis decem. atq ad extremũ
longitudo porte cubitis tredecĩ: Quia et

Expanded text:
cet Trinitatem esse noverunt, sed eamdem Tricet Trinitatem esse noverunt, sed eamdem Trinitatem quam cognoverunt aperte minime praedicaverunt? Qui ejus jussionibus obedientes, et vitae munditiam conservantes, quasi in sex cubitis calami habuerunt perfectionem operis, et saepe angelos videntes habuerunt palmum contemplationis. Data autem lege, rudis ille Hebraeorum populus mandata Decalogi servare conatus estis eruditus non est. Et quamvis hanc spiritales patres perfecte cognovissent, multitudo tamen magna synagogae nec invenire mysterium Trinitatis potuit, nec quaerere scivit. Superveniente autem gratia per Testamentum Novum omnis fidelis populus unum Deum Trinitatem esse cognovit, et virtutem decalogi in ejus agnitione complevit. Prius ergo limen portae mensuretur calamo uno, postmodum latitudo ejus decem cubitis, atque ad extremum longitudo portae cubitis tredecim: quia et
Abbreviated transcription (Latin):
Mensurat᷑ gͦ longitudo porte tredecim
cubitis. quia ꝑtestamentum nouum
incorde fidelis populi suꝑ mandata
decalogi que uerius custodit. cognicio
trinitatis creuit. et eo mandata legis
ꝑficit. quo trinitatem ẽẽ om̃ptentem
dm̃i credidit. Ubi iqueri rationabilit̾
uotest cur istam latitudinem liminis por¬
te quam suꝑuis dixerat calamo uno men¬
surari: inferius subiungit. quod decem cu¬
bitis mensuratur. Ac de inde subditur.
quod longitudo porte tredecim cubitis
mensuratur. Unus et enm calamus siẽ
iam sepe dictum ẽ. sex cubitos habet et
palmum. Decem uero cubiti iam mensu¬
ram suam suꝑ calamum tenent. tredecim
uero amplius quam decem. Quid ẽ gͦ prus
uno calamo limen porte. postinodũ lati¬
tudo eius decem cubitis. ad extremũ quoq
longitudo portȩ tredecim mensuratur.
nisi quod scĩ patres quos ꝑ sacram scͥptu¬
ram ante legem fuisse cognoscimus. unũ
quidem onmpotentẽ dm̃ scãm uideli¬

Expanded text:
Mensuratur vero longitudo portae tredecim Mensuratur vero longitudo portae tredecim cubitis, quia per testamentum novum in corde fidelis populi super mandata Decalogi, quae verius custodit, cognitio Trinitatis crevit. Et eo mandata legis perficit, quo Trinitatem esse omnipotentem Dominum credit. 10. Ubi et quaeri rationabiliter potest cur istam latitudinem liminis portae, quam superius dixerat uno calamo mensurari, inferius subjunxit quod decem cubitis mensuretur, ac deinde subditur quod longitudo portae tredecim sit cubitis mensurata. Unus etenim calamus, sicut jam saepe dictum est, sex cubitos habet et palmum, decem vero cubiti jam mensuram suam super calamum tenent, tredecim vero amplius quam decem. Quid est ergo quod prius uno calamo limen portae, postmodum latitudo ejus decem cubitis, ad extremum quoque longitudo portae tredecim mensuratur, nisi quod sancti patres, quos per sanctam Scripturam ante legem fuisse cognoscimus, unum quidem omnipotentem Deum, sanctam videli
Abbreviated transcription (Latin):
in longitudinis altitudinem surrexit. Mi¬
nora quippe precepta isrłitico populo ꝑle¬
gem data sunt: unde et eidem populo moy¬
apłis dedit. unde et eosdem mandata uite
inmonte docuit. Duni uero redemptor
ueni soluere legem aut ꝓpłas. non ueni
soluere legem sed adimplere:. Ad implere
enim uenerat legem. qui legis iusticie
grãm addidit. ut quod illa uidebat inmi¬
nimis. ipse ꝑfici adiuuaret in summis:
Et quod illa coercebat ab oꝑe: ipse resecaret
acorde. Intellecta ergo lex que inlatitu¬
dine iacuit: in altitudine surrexit. Ipsa
enim dĩ cognitio que apud illam in sp̃a¬
libus patrib fuit: nota omni hebreoꝵ¬
populo non fuit. Nam onimpotentem
dm̃ scãm uidelicet trinitatem cũ ꝓphete
predicarent: populus ignorabat. Solũ
de calogum tenebat in lege. fidem tri¬
nitatis nesciens. Mensuratur ergo la¬
titudo liminis porte dec̃e cubitis: quia
durus il le populus sublunitatem fidĩ
ignorans. mandatis seruiebat decalogi

Expanded text:
in longitudinis altitudinem surrexit. Miin longitudinis altitudinem surrexit. Minora quippe praecepta Israelitico populo per legem data sunt: unde et eidem populo Moynctis apostolis dedit, unde et eos de mandatis vitae in monte docuit. Dum vero Redemptor veni solvere legem aut prophetas; non veni solvere, sed adimplere . » Adimplere legem venerat qui legis justitiae gratiam addidit: ut quod illa jubebat in minimis, ipse perfici adjuvaret in summis: et quod illa coercebat ab opere, ipse resecaret a corde. Intellecta ergo lex quae in latitudine jacuit, in altitudine surrexit. Ipsa enim Dei cognitio quae apud illam in spiritalibus patribus fuit, nota omni Hebraeopopulo non fuit. Nam omnipotentem Deum, sanctam videlicet Trinitatem, cum prophetae praedicarent, 1347 populus ignorabat; solum Decalogum tenebat in lege, fidem Trinitatis nesciens. Mensuratur ergo latitudo liminis portae decem cubitis, quia durus ille populus, subtilitatem fidei ignorans, mandatis serviebat Decalogi.
Abbreviated transcription (Latin):
mus: sed unum tenere aliquid debenius.
ꝑ quod possit icet̾a lectoris prudentia
penetrare. Dictum quippe ẽ ꝑportam sa
eram seripturam posse figurari. Sed hoc
nobis modo laboriose discutiendum ẽ: cur
latitudo liminis porte decem cubitis.
ilongitudo porte tredecim mensurat᷑.
oc autẽ loco longitudo porte altitudo
dicitur. sicut nos longe stature dicumꝰ.
quẽ altum uidemus. Nam longitudo
porte dici intransuersum non potest. cuius
latitudo ꝑ decem cubitos demonstratur.
Quid ergo latitudo liminis porte nisi
lex testamenti ueteris fuit. et longitudo por¬
tȩ. uisi gr̃a testamenti noui:. Qui a udelicet
scͥptura sacra dum ꝑtestamentum uetus
crimina oꝑum conpescuit. dari decimas p̃¬
cepit. quasi ꝑ mandata humilia in liminis
latitudine iacuit. Seddum ꝑtestamentum
nouum cogitationes prauas coercuit. dere¬
linqui omnia et pro deo uitam corꝑis ussit
cum p̃senti seculo despiei: quasi porta nr̃a

Expanded text:
mus, sed unum tenere aliquid debemus mus, sed unum tenere aliquid debemus per quod possit et caetera lectoris prudentia penetrare. Dictum quippe est per portam Scripturam sacram posse figurari. Sed hoc nobis modo laboriose discutiendum est, cur latitudo liminis portae decem cubitis, et longitudo portae tredecim mensuratur. Hoc autem loco longitudo portae altitudo dicitur, sicut nos longae staturae dicimus quem altum videmus. Nam longitudo portae dici in transversum non potest, cujus latitudo per decem cubitos demonstratur. Quid ergo latitudo liminis portae, nisi lex testamenti veteris fuit, et longitudo portae, nisi gratia testamenti novi? Quia videlicet Scriptura sacra dum per testamentum vetus crimina operum compescuit, dari decimas praecepit , quasi per mandata humilia in liminis latitudine jacuit. Sed dum per testamentum novum cogitationes pravas coercuit, derelinqui omnia, et pro Deo vitam corporis jussit cum praesenti saeculo despici , quasi porta nostra
Abbreviated transcription (Latin):
audientium predicationis lumine illus¬
trant. signa faciunt. uirtutes oꝑantur.
ꝑ hoc quod eoꝵ bona nobis foris in notesẽt.
non in merito huius celestis edificu frontes
uocantur. Omne enun quod iam nunc in aꝑ¬
to ostendit᷑. frons ẽ: ut illud sit uestibulum
edificii quod nobis interius reseruatur.
Unde et sc̃ẽ eccłiȩ in cantico canticorum dr̃.
les patres. qui nunc inea nuraculis chorus¬
cant: et uelut meins facie uenerabiles
apparent. Cum enim uidemus multos
mira agere. uentura ꝓpħare. mundũ ꝑfecte
relinquere. celestib desiderus ardere. sicut
cortex mali pimici scẽ eccłe genȩ rubent.
S ed quid illud ẽ onme quod nuramur iuillus
rei comparatione dequa scriptum ẽ. quod
oculus ñ uidit. nec auris audint nec in cor
hominis ascendit. que p̃parauit deus dili¬
gentib se s Bene gͦ cum miraretur genas
na sunt: sed illa ualde ineffabilia que la¬
dinem porte tredecim cubitorum. Mul

Expanded text:
audientium praedicationis lumine illusaudientium praedicationis lumine illustrant, signa faciunt, virtutes operantur, per hoc quod eorum bona nobis foris innotescunt, non immerito hujus coelestis aedificii frontes vocantur. Omne enim quod nunc in aperto ostenditur, frons est, ut illud sit vestibulum aedificii, quod nobis interius reservatur. Unde et sanctae Ecclesiae in Canticis canticorum dicitur: ae spirituales patres, qui nunc in ea miraculis coruscant, et velut in ejus facie venerabiles apparent. Cum enim videmus multos mira agere, ventura prophetare, mundum perfecte relinquere, coelestibus desideriis ardere, sicut cortex mali punici sanctae Ecclesiae genae rubent. Sed quid istud est omne quod miramur in illius rei comparatione de qua scriptum est: Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus diligentibus se ? Bene ergo, cum miraretur genas na sunt, sed illa valde ineffabilia, quae laminis portae decem cubit