comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dimus recte intelligamus. et
sicut oportet faciamis. nobisq fa¬
ciendum sermone sufficienti et
congruo p̃dicemus. uobis quoꝙ
donet ut quod ab illo ꝑseruos
eius auditis. & corde intelligatis
& oꝑe faciatis. Hoc gͦ diuina mi¬
sericordia oꝑetur in omnibus
nobis ut nos quos uoluit eẽ dis¬
pensatores. fideles faciat & pru¬
dentes uos quoq faciat obedi¬
entes & humiles. ut mensurã
tritici dñici quam uobis damꝰ
cominunem uobiscum salubri¬
ter atq utiliter habeamus:

Expanded text:
dimus recte intelligamus et dimus recte intelligamus et sicut oportet faciamus, vobisque faciendum sermone sufficienti et congruo praedicemus. Vobis quoque donet ut quod ab illo per servos ejus auditis, et corde intelligatis, et opere faciatis. Hoc ergo divina misericordia operetur in omnibus nobis, ut nos, quos voluit esse dispensatores, fideles faciat et prudentes; vos quoque faciat obedientes et humiles: ut mensuram tritici dominici, quam vobis damus, communem vobiscum salubriter atque utiliter habeamus.
Abbreviated transcription (Latin):
habeat lucernam ut seruet hu¬
militatem. Prȩcinctos habeat lũ¬
bos ut expellat a se inuidiam ce
liuorem: ardentem habeat lu¬
cernam. ut puram cunctis exhi¬
beat caritatem: Precinctos ha¬
beat lumbos. ut non exhibeat
membra sua arma iniquitatis
peccato: ardentem habeat lucer¬
nam ut exhibeat membra sua
na: hȩc est mensura tritici de
qua dñi redemptoris est pascen¬
da familia. Ex hac uobis quan¬
tum dñs tribuit damus ipsũq
dñm ugiter exhoramus. ut ce
nos & uos in timore gr̃e suopas¬
cere dignetur auxilio Auferat
a nobis dñationem prauȩ cupi-¬
ditatis. donet om̃ibus ꝓfectum
& ꝑseuerantiam caritatis. Lum
bosnrõs ipse pcingat. lucernas
nr̃as ipse ardere faciat. ardentes¬
q custodiat: ut nec refrigescat
nr̃a caritas. nec aliqua nobis
dũetur iniquitas. Dñs ac redẽp¬
tor nr̃ omĩbus grãm tribuat.
uniuersis donum sc̃ȩ illumina¬
tionis ac uirtutis infundat.
Nobis donet ut quod ab illo au¬

Expanded text:
habeat lucernam, ut servet huhabeat lucernam, ut servet humilitatem: praecinctos habeat lumbos, ut expellat a se invidiam et livorem; ardentem habeat lucernam, ut puram cunctis exhibeat caritatem: praecinctos habeat lumbos, ut non exhibeat membra sua arma iniquitatis peccato; ardentem habeat lucernam, ut exhibeat membra sua que doctrina. Haec est mensura tritici de qua Domini redemptoris est pascenda familia. Ex hac vobis , quantum Dominus tribuit, damus; ipsumque Dominum jugiter exoramus, ut et nos et vos in timore gratiae suo pascere dignetur auxilio. Auferat a nobis dominationem pravae cupiditatis, donet omnibus profectum et perseverantiam caritatis. Lumbos nostros ipse praecingat, lucernas nostras ipse ardere faciat ardentesque custodiat: ut nec refrigescat nostra caritas, nec aliqua nobis dominetur iniquitas. Sed Dominus ac Redemptor noster omnibus gratiam tribuat, universis donum sanctae illuminationis ac virtutis infundat. Nobis donet ut quod ab illo au
Abbreviated transcription (Latin):
matris eccłȩ lon ganimit̃ ꝑseue¬
rantꝰ. dum terrena contemp¬
nunt. & cel estia concupiscunt.
dũ solliciti pacẽ custodiunt: dũ se inuicẽ
pure diligunt: dum mutuo se honore
p̃ueniunt: dũ mansuetudine cordis
& humilitate ꝓficiunt. dum
miscdĩȩ oꝑa libenter atq hilari¬
ter facrunt. dumq in oꝑibus bo¬
giat libidinem: ardentem habe¬
at lucernam. ut custodiat casti¬
tatem. Precinctos habeat lum¬
bos ut aliquid alienum nec ra¬
piat nec furetur: ardentem ha¬
beat lucernam. ut de suo mise¬
ricorditer oꝑetur. Precinctos
habeat lumbos. ut minorem
non opprimat: ardentem ha¬
beat lucernam. ut opp̃sso iusti
impendat. Precincꝰtos habeat lum¬
bos. ut habenti non auferat cibũ:
ardentem habeat lucernam ut
esurienti tribuat alimentum:
Precinctos habeat lumbos. ut ñ
expollet uestitum: ardentem ha¬
beat lucernam ut uestiat nudũ:
Prȩcinctos habeat lumbos at¬
fugiat ela tionem: ardentem

Expanded text:
matris Ecclesiae longanimiter persevematris Ecclesiae longanimiter perseverant, dum terrena contemnunt et coelestia concupiscunt, dum solliciti pacem custodiunt, dum se invicem pure diligunt, dum mutuo se honore praeveniunt, dum mansuetudine cordis et humilitate proficiunt, dum misericordiae opera libenter atque hilariter faciunt, dumque in operibus bogiat libidinem; ardentem habeat lucernam, ut custodiat castitatem: praecinctos habeat lumbos, ut aliquid alienum nec rapiat, nec furetur; ardentem habeat lucernam, ut de suo misericorditer operetur: praecinctos habeat lumbos, ut minorem non opprimat; ardentem habeat lucernam, ut oppresso velamimpendat: praecinctos habeat lumbos, ut habenti non auferat cibum; ardentem habeat lucernam, ut esurienti tribuat alimentum: praecinctos habeat lumbos, ut non spoliet vestitum; ardentem habeat lucernam, 551 ut vestiat nudum: praecinctos habeat lumbosfugiat elationem; ardentem
Abbreviated transcription (Latin):
non peccemiis: & iubetur ut bo¬
nis oꝑibus insistamus. Precepit
itaq dñs ꝑ beatum dauid di¬
cens Declina a malo: & fac bo¬
num: Per ysaiam quoq om̃s
his ammonet uerbis. Auferte
malum cogitationum ur̃arũ
ab oculis meis. quiescite agere
ꝑuerse discite bene facere. Hoc
patriarchas ꝓpħasq mandauit
Quid est enim sint lumbi ur̃i
p̃cinctiꝰ nisi declinate a malo:
Quid est lucernȩ ardentes nisi
facite bonum: Quid est sint
lumbi ur̃i p̃cinctiꝰ. nisi quies¬
cite agere ꝑuerse: Quid est lu
cerne ardentes. nisi discite be¬
ne facere: Precinguntur enim
fidelium lumbi. dum concupis¬
centia mala comprimitur:
dum iniqua cogitatio cohibet᷑
dum libidini resistit animus. dũ
lascuue denegatur effectus: dũ
calcatur luxuria. dumi auaricia
contempnitur & rapia dum
ꝓximi lesio deuitatur. dum suꝑ¬
bia uincitur: dum miridia supe¬
ratur Ardent uero lucernȩ fi¬
delium. dum recte fidelium re¬
gulam seruant. dum in sinu

Expanded text:
non peccemus, et jubetur ut bonon peccemus, et jubetur ut bonis operibus insistamus. Praecipit itaque Dominus per beatum David, dicens: Declina a malo, et fac bonum . Per Isaiam quoque omnes his admonet verbis: Auferte malum cogitationum vestrarum ab oculis meis; quiescite perverse agere, discite benefacere . Hoc patriarchas prophetasque mandavit. Quid est enim, Sint lumbi vestri praecincti, nisi, Declinate a malo? Quid est, Sint lucernae ardentes, nisi, Facite bonum? Quid est, Sint lumbi vestri praecincti, nisi, Quiescite agere perverse? Quid est, Sint lucernae ardentes, nisi, Discite benefacere? 11. Praecinguntur igitur fidelium lumbi, dum concupiscentia mala comprimitur, dum iniqua cogitatio cohibetur, dum libidini resistit animus, dum lasciviae denegatur affectus, dum calcatur luxuria, dum avaritia contemnitur et rapina, dum proximi laesio devitatur, dum superbia vincitur, dum invidia superatur. Ardent vero lucernae fidelium, dum rectae fidei regulam servant, dum in sinu
Abbreviated transcription (Latin):
tur & commoda. Heq enim
frustra quodam loco iꝑse dñs
ait Uerba quȩ ego loquutus sũ
uobis: sp̃s &e uita sunt. In lumbis
itaq concupiscentia carnalis
ostenditur. in lucernis uero.
fides & caritas xp̃iana monstra¬
tur. Iubens igitur dñs lumbos
nr̃os p̃cingi: concupiscentias
carnis sine dubio p̃cipit refre¬
nari: Imperans autem ut lucer¬
nas ardentes habeamus. hoc
utiq iubet. ut &e lumine uere
fidei splendeamus: &e sc̃ȩ carita¬
tis oꝑibus ferueamus Iubens
ut sint lumbi nr̃i p̃cincti.
mandat ut mala desideria
atq oꝑa fugiamus. iubens
ut sint nr̃ȩ lucernȩ ardentes.
monet ut bona diligamus.
atq faciamus: Ista quȩ de enuangłio
ꝓposuimus: cum ꝓpħicis sermoni¬
bus conferamus Utrumq enim
testamentum ds̃ instituit: unus
dñs dedit & si sunt utriusq testa¬
menti diuersa ꝓ demporibus
sacramenta concordat tamen
in utroq salutis ꝓ humanȩ
sententia. qua p̃ al cipitur ut

Expanded text:
tur et commoda. Neque enim tur et commoda. Neque enim frustra quodam loco ipse Dominus ait: Verba quae ego locutus sum vobis, spiritus et vita sunt . In lumbis itaque 550 concupiscentia carnalis ostenditur, in lucernis vero fides et caritas Christiana monstratur. Jubens igitur Dominus lumbos nostros praecingi, concupiscentias carnis sine dubio praecipit refrenari. Imperans autem ut lucernas ardentes habeamus, hoc utique jubet ut et lumine verae fidei splendeamus, et sanctae caritatis operibus ferveamus. Jubens ut sint lumbi nostri praecincti, mandat ut mala desideria atque opera fugiamus; jubens ut sint lucernae nostrae ardentes, monet ut bona diligamus atque faciamus. 10. Ista quae de Evangelio proposuimus, cum propheticis sermonibus conferamus. Utrumque enim Testamentum Deus unus instituit, unus Dominus dedit; et si sunt utriusque Testamenti diversa pro temporibus sacramenta, concordat tamen in utroque salutis humanae sententia, qua praecipitur ut
Abbreviated transcription (Latin):
lia ꝑuersus aspiciatꝰ nemo sp̃alibꝰ
corporalia p̃ferat: nemo trena celestibꝰ
ante ponat. Thesaurum nr̃m in
in cęlis habere possimus: Necesse
est enim ut quo p̃cesserit dilecti¬
onis thesaurus: illuc etiam cogi¬
tationis sequatur. affectus. Ideo
ueritas ait. Ubi enim thesaurus
ur̃ est: ibi & cor ur̃m erit. Ut ergo
in celis thesauritemus: celestia
diligamus. Uis nosse ubi thesau¬
riras: Attende quod amas Uis
nosse quod amas: Attende qd̾
cogitas. Ita fiet ut thesaurum
tuum ex tuo amore cognoscas
& amorem tuum indicio tuȩ co¬
gitationis in telligas Ostendens
autem dñs quomͦ in cęlis thesau¬
ritare possimus: ait. Sint lum
biurĩ p̃cincti: &e lucerne ardented
Si istum dni sermonem sed̾in
litteram uelimus acciꝑe. nchil
in eo commnodi spãlis possumus
inuenire. Quid enim ꝓficit ad
animȩ salutemꝰ si ali quis cor¬
poralit̾ aut lumbos suos p̃cingat.
quȩ saluti nr̃e congrua reꝑia¬

Expanded text:
lia perversus aspiciat; nemo spiritalibus lia perversus aspiciat; nemo spiritalibus corporalia praeferat, nemo terrena coelestibus anteponat. Thesaurum nostrum,in coelis habere possimus. Necesse est enim ut quo praecesserit dilectionis thesaurus, illuc etiam cogitationis sequatur affectus. Ideo Veritas ait: Ubi enim thesaurus vester est, ibi et cor vestrum erit . Ut ergo in coelis thesaurizemus, coelestia diligamus. Vis nosse ubi thesaurizas? attende quid amas. Vis nosse quid amas? attende quid cogitas. Ita fiet ut thesaurum tuum ex tuo amore cognoscas, et amorem tuum indicium tuae cogitationis intelligas. Ostendens autem Dominus quomodo in coelis thesaurizare possimus, ait: Sint lumbi vestri praecincti, et lucernae ardentes . 9. Si istum Domini sermonem secundum litteram velimus accipere, nihil in eo commodi spiritalis possumus invenire. Quid enim proficit ad animae salutem, si aliquis corporaliter, aut lumbos praecingat, quae nostrae saluti congrua reperia
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ in mundo sunt celestis reg¬
ni amore contempnat: que ha¬
bet uendat. & egenis expendat.
Qui uero tante uirtutis nondũ
est: de his que habet. in quantũ
habet elemosinam faciat Tan¬
tum oꝑetur bona uoluntas. qͣn¬
tum suppetit facultas. ꝑfec tus
possideat primum uirtirtis locũ:
imꝑfectus saltim ꝑueniat ad se¬
cundum Efficiatur ille głose in
digus. sit iste laudabilit̃ largus.
tatis amator. sit iste scõꝵ paupe¬
rum piissimus consolator Habeat
iste apud dm̃ patronos pauꝑes. qͦs
ille se gaudet uirtutis habere
consortes. Sit ille talis qui cum
dño iudicaturus sedeat: sit iste
talis qui ad dexteram iudicandꝰ
assistat. Sit ille talis qui ȩternã
tabernacula ꝑpetuo nire possideat:
sit iste talis quem ille recipiat.
sarium est omĩbus nobis. ut in bo¬
nis oꝑibiis nemo sit segnis. nemo
sit sterilis: nemo p̃sentium dilee¬
tione futura contempnat. nemo
eterna despiciens sola tempora¬

Expanded text:
quae in mundo sunt coelestis regquae in mundo sunt coelestis regni amore contemnat, quae habet vendat, et egenis expendat. Qui vero tantae virtutis nondum est, de his quae habet, in quantum habet, eleemosynam faciat. Tantum operetur bona voluntas quantum suppetit facultas. Perfectus possideat primum virtutis locum, imperfectus saltem perveniat ad secundum. Efficiatur ille gloriose dignus, sit iste laudabiliter largus. ntissimus amator, sit iste sanctorum pauperum piissimus consolator. Habeat iste apud Deum patronos pauperes, quos ille se gaudet virtutis habere consortes. Sit iste talis qui cum Domino judicaturus sedeat; sit ille talis qui ad dexteram judicandus assistat. Sit ille talis qui aeterna tabernacula perpetuo jure possideat; sit iste talis quem ille recipiat.  fratres, necessarium est omnibus nobis, ut in bonis operibus nemo sit segnis, nemo sit sterilis, nemo praesentium dilectione futura contemnat, nemo aeterna despiciens, sola tempora
Abbreviated transcription (Latin):
ci possunt: multi non possunt
łsumquid quia paucis donatur
ista ꝑfectio. ꝓꝑterea debent ẽẽ
pessimi. guicumq in bono non¬
dum possunt eẽ ꝑfecti: Num qͥd
ꝓpterea xp̃ianus debet uicio ra¬
pacitatis insistere᷑. quia forte
nondum potest om̃s res suas
pauperibus erogare: Aut ideo
debet aliena concu piscere̾. quia
ꝓpria nec dum potest omĩno
contempnere: Absit hoc ab¬
om̃ibus xp̃ianis: auertat hoc
ds̃ ã fidelibus suis. Apłs enim
ueraciter dicit: quia neq aua¬
rineq rapaces. regnum dei
possidebunt. Manifestum est.
autem quia om̃s qui a regno
dei alienabuntur: in ȩt̾no igne
cum diabolo eiusq angłis dãp¬
nabuntur. Pinde dilechssimi
si non om̃s possunt implere. quod
dñs ait. uendite que possidetis:
omĩbus facile si non assistat dira
cupiditas: om̃ibus salubre si fer¬
ueat caritas. Cunctis gͦ debet ẽẽ
cominune: ut om̃ibus donetur
ȩterna felicitas. Qui gͦ tantam
uirtutem accepit a dño ut om̃ia

Expanded text:
ci possunt, multi non possunt. ci possunt, multi non possunt. Nunquid quia paucis donatur ista perfectio, propterea debent esse pessimi quicunque in bono nondum possunt esse perfecti? Nunquid propterea Christianus debet vitio rapacitatis insistere, quia forte nondum potest omnes res suas pauperibus erogare? Aut ideo debet aliena concupiscere, quia propria necdum potest omnino contemnere? Absit hocomnibus Christianis; avertat hoc Deus a fidelibus suis. Apostolus enim veraciter dicit quia neque avari, neque rapaces, regnum Dei possidebunt . Manifestum est autem quia omnes quia a regno Dei 549 alienabuntur, in aeterno igne cum diabolo ejusque angelis damnabuntur. 7. Proinde, dilectissimi, si non omnes possunt implere quod Dominus ait, Vendite quae possidetis ,voluntas; omnibus facile, si non adsit dira cupiditas; omnibus salubre, si ferveat caritas: cunctis ergo debet esse commune ut omnibus donetur aeterna felicitas. Qui ergo tantam virtutem accipit a Domino ut omnia
Abbreviated transcription (Latin):
sunt om̃s arbores ȩquales fru¬
ctus afferre. nulla tamen debet
dicitur Omnis arbor quȩ non
facit fructum bonum: excide¬
tur & in ignem mittetur. Qđ̃
si sterilitas in ignem mittitur:
rapacitas quid merebit᷑ : Aut
quid recipiet qui alienum tu¬
leritꝰ si semꝑ ardebit qui de
suo non dederit: & si iudicium
sine miscđia erit illi qui non
fecit miscđiam: quale uidicium
erit illi qui fecerit & rapinã:
Limeamus gͦ fr̃s. timeamus
actus nr̃os. Obediens xp̃o uen¬
dat quȩ possidet. & elemosinã
det: ut de terra cor ad cȩ̨lum
leuet: ut auariciam calcet:
ut ad ꝑfectionis culmen tota
mentis intentione festinet.
ut non sit sollicitus quȩ sunt
do crucifixum exhibeat. ut sit
om̃ino pauꝑ in scło. diues in xp̃o.
Quis ignoret boni huius mag.¬
nitudinem: Llidemus autem.
non om̃ibus uendendarum re¬
rum suaruni in ẽẽ uirtutem:
Unusquisq enim ꝓprium do¬
sic. alius autẽ sic. Ecce hoc tam
magnum bonum implere pau¬

Expanded text:
sunt omnes arbores aequales frusunt omnes arbores aequales fructus afferre, nulla tamen debet dicitur: Omnis arbor quae non facit fructum bonum excidetur, et in ignem mittetur . Quod si sterilitas in ignem mittitur, rapacitas quid meretur? Aut quid recipiet qui alienum tulerit, si semper ardebit qui de suo non dederit? Et si judicium sine misericordia erit illi qui non fecit misericordiam , quale judicium erit illi qui fecerit et rapinam? Timeamus ergo, fratres, timeamus actus nostros. Obediens Christo vendat quae possidet et eleemosynam det, ut de terra cor ad coelum levet, ut avaritiam calcet, ut ad perfectionis culmen tota mentis intentione festinet, ut non sit sollicitus quae sunt do crucifixum exhibeat; ut sit omnino pauper in saeculo et dives in Christo. Quis ignoret boni hujus magnitudinem? 6. Videmus autem, non omnibus vendendarum rerum suarum inesse virtutem. Unusquisque enim proprDeo, alius autem sic . Ecce hoc tam magnum bonum implere pau
Abbreviated transcription (Latin):
rentium uiatoꝵ. ipse sacietas et
exultatio quiescentium beatoꝵ
Ad ipsam itaq tritici mensuram:
ꝑtinet quod dñs ait. Uendite quȩ
posidetis. & date elemosuram: Faci¬
te uobis sacculos qui non ueteras
cunt: thesaurum non deficientẽ
in cęlis. quo fur non apꝓpiat neq
commodum & maxime xp̃i anis
omnibus appetendum᷑. ut unus¬
quisq deficere non delectetur
agricola. Ille nos compluit. ille
colit. Ille fecunditatem donat.
ipse fructificandi gr̃am subini¬
nistrat. Pluuia dei est sermo sc̃e
p̃dicationis. cultura dei est infu
compluit: adiutorio colit. Dum
compluit aufert a nobis igno¬
rantiȩ siccitatem: dum colit
bene inuendi condonat uberta¬
tem. Dum pluit terram nr̃i
cordis irrigat: dum uero colit de
ipsa terra spinas & tribulos mun¬
danȩ cupiditatis extirpat. Debe¬
iusitaq fęcundari cęlestibus
pluuiis. debemus congrua fruc¬
tificatione manibus suꝑni res¬
pondere cultoris. & si non pos¬

Expanded text:
rentium viatorum, ipse 548 satietas et rentium viatorum, ipse 548 satietas et exsultatio quiescentium beatorum. dens, quem constituit Dominus pertinet quod Dominus ait: Vendite quae possidetis, et date eleemosynam; facite vobisvenerit ita facientem . Quisin coelis, quo fur non appropiat, neque commodum, et maxime Christianis omnibus appetendum, ut unusquisque deficere non delectetur agricola: ille nos compluit, ille colit, ipse fecunditatem donat, ipse fructificandi gratiam subministrat. Pluvia Dei est sermo sanctae praedicationis, cultura Dei est infuscompluit, adjutorio colit. Dum compluit, aufert a nobis ignorantiae siccitatem; dum colit, bene vivendi condonat ubertatem; dum pluit, terram nostri cordis irrigat; dum vero colit, de ipsa terra spinas et tribulos mundanae cupiditatis exstirpat. Debemus itaque fecundari coelestibus pluviis, debemus congrua fructificatione manibus superni respondere cultoris. Et si non pos
Abbreviated transcription (Latin):
lis quis inueniatur. Ne quis au¬
tem nr̃m solos apłos dispensato¬
res factos existimet. neglectoq
militie sp̃alis officio. seruus
piger infidelit imprudent᷑ q¬
dormitet: ipse beatus apłs ep̃os qͦq
dispensatores eẽ ostendens ait. Opor
tet enim epm̃ sine crimine eẽ. siẽ
dei dispensatorem Serui gͦ patri
ei quam uobis erogennis accepi¬
mus. Quȩ uero sit ista mensura
tritici si quęramus. ĩpsam quoq
nobis beatus paulus apłs osten¬
dit dicens Sicut unicuiq deus
diuisit mensuram fidei. Quam
ipsam mensuram fidei paulus
apellat᷑. ut agnoscamus non ali¬
ud ẽẽ sp̃ale triticum: quam xp̃ianȩ
fidei uenerabile sacramentum:
Huius tritici mensuram uobis
in nomine dnĩ damus. quoties
& eamdem tritici mensuram ꝑ
dnicos dispensatores accipitis.
tritici mensura loquamur. ex
ipsa sicut dñs diuidit unuuersid
pascamurꝰ iide alimenta bone
uite sumamus. ut ad ȩterne
In illum credentes. in illum spe
gaudeamus in patria. Ap̃c enim

Expanded text:
lis quis inveniatur . Ne quis autem nostrum solos apostolos dispensatores factos existimet neglectoque militiae spiritalis officio, servus piger infideliter imprudenterqdormitet, ipse beatus Apostolus episcoalimenta, quaedam specialiter solis tet enim episcopum sine crimine esse, sicut Dei dispensatorem . Servi ergo patris ci quam vobis erogemus accepimus. Quae vero sit ista mensura tritici si quaeramus, ipsam quoque nobis beatus Paulus apostolus ostendit dicens: Unicuique sicut Deus divisit mensuram fidei . Quamipsam mensuram fidei Paulus appellat: ut agnoscamus non aliud esse spiritale triticum quam Christianae fidei venerabile sacramentum. Hujus tritici mensuram vobis in nomine Domini damus, quoties et eamdem tritici mensuram per dominicos dispensatores accipitis, tritici mensura loquamur . Ex ipsa, sicut Deus dividit, universi pascamur, inde alimenta bonae vitae sumamus, ut ad aeternaein illum credentes, in illo speragaudeamus in patria. Christus est enim
Abbreviated transcription (Latin):
Sine illius adiutorio uichil eritis
quantum cũq suꝑbi fueritis. Ergo
ut humiles sitis. effundite coram
illo corda ur̃a. & ne in uobis male
remaneatis. dicite quod sequitur
Deus adiutor nr̃ est. Hunc adiuto
habuit: quem miramur. cuius
sollempnitatem hodie celebramꝰ
Sine illo non uinceret. & si dolo¬
res uinceret: diabolum non uin¬
ceret. Aliquando enim icti a
diabolo. iuncunt dolores. noN
habentes patientiam s duriciam
Ille gͦ adiutor affuit ut donaret
ei ueram fidem. faceret ei bonam
causam: & ꝓ bona causa donaret
patientiam. Iunc enim est pati¬
entia. quando p̾̃cedit bona cau¬
sa. Eson enun ce ipsam fidem aliꝰ
ꝓ qua patiamur: & patientiam
qua mala ꝑferamus a deo nobis
eẽ: Exhortans enim martires ait
Quia uobis donatũ est ꝓ xp̃o.
ait. Qui mecum non colligit
spargit frgo uobis inquit
donatum est ꝓ xp̃o. non solum ut
credatis in eum: s etiam ut patia¬
mini ꝓ eo. Hȩc est uera patientia:

Expanded text:
Sine illius adjutorio nihil eritis, Sine illius adjutorio nihil eritis, quantumcumque superbi fueritis. Ergo ut humiles esse valeatis, effundite coram illo corda vestra. Et ne in vobis male remaneatis, dicite quod sequitur, Deus adjutor noster est . CAPUT habuit, quem miramur, cujus solemnitatem hodie celebramus. Sine illo non vinceret. Et si dolores vinceret, diabolum non vinceret. Aliquando enim victi a diabolo, vincunt dolores; non habentes patientiam, sed duritiam. Ille ergo adjutor adfuit, ut donaret ei veram fidem, faceret ei bonam causam, et pro bona causa donaret patientiam. Tunc enim est patientia, quando praecedit bona causa. Non enim et ipsam fidem alius causam pro qua patiamur, et patientiam qua mala perferamus, a Deo nobis esse. Exhortans enim martyres ait: Quia vobis donatum est pro Christo. us enim ait: Qui mecum non colligit, spargit . Ergo, Vobis, indonatum est pro Christo, non solum ut credatis in eum, sed etiam ut patiamini pro eo . Haec est vera patientia.
Abbreviated transcription (Latin):
rem: ad incredibilem ammirationẽ
Inuenis alium paruo intellectu:
memoria non tenaei. s utroq par¬
no p̃ditum. Illum autem suꝑbum:
istum humilem. Istum de paruis
dõ gr̃as agentem: illum maiora
quam se excollens de magno Illũ
enim qui de paruo gr̃as agit.
ad magnum ds̃ admitcit: qui au¬
tem de magnis gr̃as non agit. et
quod habet amittit. Qui enim
habet dabitur ei. Qui autem non
habet: & quod habet auferctur
ab eo. Quomodo non habet. si h̃t̃:
Non habens habet. qui nescit un¬
de habet. Tollitur enim a deo res
fua: & remanet illi miquitas sua
Ergo nemo est continens: nisi ds̃
det. Habes munus contra uolup¬
tates. qm̃ hoc ipsum inquit erat
sapientiȩ. scire cuiis eẽt hoc donũ:
nemo est continens nisi deus det.
Habes munus contra dolores. qͣm
ab ipso est inquit patientia mea
Ergo sperate in eum. om̃e conci¬
lium plebis: In eum sꝑate: nolite
uris uiribus fidere Iili c̃fitemini
mala ur̃a: ab illo sꝑate bona ur̃a.

Expanded text:
rem ad incredibilem admirationem; rem ad incredibilem admirationem; invenis alium parvo intellectu, memoria non tenaci, sed utroque parvo praeditum: illum autem superbum, istum humilem; istum de parvis Deo gratias agentem, illum majora quam se extollens de magno. Illum enim qui de parvo gratias agit, ad magnum Deus admittit: qui autem de magnis gratias non agit, et quod habet amittit. Qui enim habet, dabitur ei; qui autem non habet, et quod habet auferetur ab eo. Quomodo non habet, si habet? Non habens habet, qui nescit unde habeat. Tollitur enim a Deo res sua, et remanet illi iniquitas sua. Ergo nemo est continens, nisi Deus det. Habes munus contra voluptates: Quoniam hoc ipsum, inquit, erat sapientiae, scire cujus esset hoc donum: nemo est continens, nisi Deus det. Habes munus contra dolores: Quoniam ab ipso est, inquit, patientia mea. Ergo sperate in eum, omne concilium plebis. In eum sperate, nolite vestris viribus fidere. Illi confitemini mala vestra, ab illo sperate bona vestra.
Abbreviated transcription (Latin):
nes ingratus. Si neseis a quo ha¬
beas. non agis grãs. Non agendo
gr̃as. & quod habes ꝑdis. Qui enĩ
habet dabitur ei Quid est plene
habere: Scire unde habeas. Qui
autem non habet id est nescit
unde habet: & quod habet aufe¬
retur ab eo. Deniq ficut idem ait
hoc ipsum erat sapientiȩ: scire
cuius eet hoc donum. Sic & apłs
paulus ait: cum comindaret
nobis grãm dei in spũ scõ. Nos
autem non spm̃ huius mundi
accepimus s sp̃m qui ex deo est.
&̾ quasi diceretur ei unde discer¬
nis secutus ait Ut sciamus quȩ
a dõ donata sunt nobis Ergo sp̃s
dei. sp̃s est caritatis. sp̃s huius
mundi sp̃s est elationis. Qui ha¬
bent sp̃m hunis mundi suꝑbi
sunt: ingrati sunt deo. Multa
dona eius habent. s non colunt
eum a quo habent. Ideo sunt
infelices: Auquando unus ha¬
bet dona maiora alter habet
minora. Uerbi grã intelligentia me¬
moria: dona dei sunt: Inuenis aliqͣn¬
do hominem acutissimumꝰ. memo¬

Expanded text:
nes ingratus. Si nescis a quo hanes ingratus. Si nescis a quo habeas, non agis gratias: non agendo gratias, et quod habes perdis. Qui enim habet, dabitur ei. Quid est, plene habere? Scire unde habeas. Qui autem non habet, id est, nescit unde habeat, et quod habet auferetur ab eo . Denique sicut idem ait, Hoc ipsum erat sapientiae, scire cujus esset hoc donum. Sic et apostolus Paulus ait, cum commendaret nobis gratiam Dei in Spiritu sautem non spiritum hujus mundi accepimus, sed Spiritum qui ex Deo est. Et quasi diceretur illi, Unde discernis? secutus adjunxit, Ut sciamus quae a Deo donata sunt nobis . Ergo Spiritus Dei, Spiritus est charitatis: spiritus hujus mundi, spiritus est elationis. Qui habent spiritum hujus mundi, superbi sunt, ingrati sunt Deo. Multi dona ejus habent, sed non colunt eum a quo habent: ideo sunt infelices. Aliquando unus habet dona majora, alter habet minora: verbi gratia, intelligentiam, memoriam. Dona Dei sunt. Invenis aliquando hominem acutissimum, memo
Abbreviated transcription (Latin):
quando autem fae. ne hoc patiaris.
Uoluptatem p̃cedit ꝓmissio: dolo¬
rem comiinatio. Ut gͦ habeant
homines uoluptatem. uel non pa¬
tiantur dolorem: peccant. Ideo
ds contra ista duo. quoꝵ est unum
i blanda ꝓmissione. alterum in
terribili comminatione: & ꝓmit¬
tere dignatus est & terrere. ꝓmit¬
tere regnum celoꝵ: terrere de sup¬
poralis. s peior est ignis eternus
Habes quod ames ꝓmundi amo¬
ribus immo ꝓ immundis amori¬
bus: habes quod timeas ꝓ mundi
ri. in si impetres adiuuari: Presens
gͥ psalmus quem cantauimus.
docuit nos a deoutiq eẽ patienti¬
am nr̃am contra dolores. Unde
inuenimus ab ipso cẽ & continen¬
tiam nr̃am quȩ necessaria est
contra uoluptates. Habees
euidentissimum testimonium: &
cum scirem inquit quia nemo po¬
test ẽẽ continens nisi ds̃ det. & hoc
ipsum erat sapientie scire cuius
eẽt hoc domim. Ergo si habes ali¬
quid a deo & nescis a quo habeas.
non eris muneratus quia rema¬

Expanded text:
quando autem, Fac, ne hoc patiaris. quando autem, Fac, ne hoc patiaris. Voluptatem praecedit promissio, dolorem comminatio. Ut ergo habeant homines voluptatem, vel non patiantur dolorem, peccant. Ideo Deus contra ista duo, quorum est unum in blanda promissione, alterum in terribili comminatione, et promittere dignatus est, et terrere; promittere regnum coelorum, terrere de supporalis, sed pejor est ignis aeternus. Habes quod ames pro mundi amoribus, imo pro immundis amoribus. Habes quod timeas, pro mundi ri, nisi impetres adjuvari. Praesens ergo psalmus quem cantavimus, docuit nos, a Deo utique esse patientiam nostram contra dolores. Unde invenimus ab ipso esse et continentiam nostram, quae necessaria est contra voluptates? Habes evidentissimum testimonium: Et cum scirem, inquit, quia nemo potest esse continens, nisi Deus det; et hoc ipsum erat sapientiae, scire cujus esset hoc donum . Ergo si habes aliquid a Deo, et nescis a quo habeas, non eris muneratus, quia rema
Abbreviated transcription (Latin):
ortitudinem sc̃õꝵ mar¬
tirum sic in eor pas¬
sione miremur: ut
gr̃am dñi p̃dicemus
Neq enim &e illi in seipsis lau¬
dari uoluerunt: s in illo eui di¬
citur. In dño landabitur anima
mea. Hoc qui intelligunt. non
suꝑbunt. Cum tremore petuns
cum gaudio accipiunt. ꝑseue¬
rant.iam non amittunt: Quia
enim non suꝑbiunt. inites sunt.
& ideo cum dixisset in dño lau¬
dabitur anima mea: addidit au¬
diant mites &e letentur
Quid ͥ  ͣͫ caro infirma. quiduer¬
mis & putredo eẽt. nisi quod can¬
tauimus uerum eet dõ subicie¬
tur anima mea. qm̃ ab ipso est
patientia mea: Ꝙ enim ut om¬
nia mala ꝓ fide martyres tole¬
rarent: uirtus eoꝵ patientia
nominatur. Duo sunt enim
quȩ in peccata homines aut illicuiñ.
aut impellunt. Uoluptas & dolor
Uoluptas illicit. dolor impellit.
Contra uoluptates necessaria est
continentia: contra dolores pati¬
entia. Hoc enim modo suggerit᷑
humane menti ut peccet. Aliqͣn¬
do dicitur fac. & hoc habebis. ali¬

Expanded text:
ortitudinem sanctorum martyrum sic in eorum passione miremur, ut gratiam Domini praedicemus. Neque enim et illi in se ipsis laudari voluerunt, sed in illo cui dicitur, In Domino laudabitur anima mea. Hoc qui intelligunt, non superbiunt: cum tremore petunt, cum gaudio accipiunt: perseverant, jam non amittunt. Quia enim non superbiunt, mites sunt. Et ideo cum dixisset, In Domino laudabitur anima mea; addidit, Audiant mites, et jucundentur . Quid caro infirma, quid vermis et putredo esset, nisi quod cantavimus verum esset, Deo subjicietur anima mea, quoniam ab ipso est patientia mea ? Etenim ut mala omnia pro fide martyres tolerarent, virtus eorum patientia nominatur. Duo sunt enim quae in peccata homines aut illiciunt, aut impellunt; voluptas, aut dolor: voluptas illicit, dolor impellit. Contra voluptates, necessaria est continentia; contra dolores, patientia. Hoc enim modo suggeritur humanae menti, ut peccet: aliquando dicitur, Fac, et hoc habebis; ali
Abbreviated transcription (Latin):
Nonne ista est domus. quam nes¬
cio quis iniisibilis habitator or¬
nabat: Discessit qui non uidet᷑.
remansit quod cum dolore uide¬
atur. Ista est causa tristicie. Si
ħ ẽ causa tristicie. hinius tristi¬
tio: Quia ipse dñs in iussu. in
tuba descendet de celo: & mortui
in xp̃o resurgent primo Dem¬
de nos uiuentes qui reliqui sumꝰ.
bibus obuiam xp̃o maera:
Num quid &e hoc ad tempus:
Non S quid est : de ita semꝑ
cum dño erimus Pereat con¬
tristatio ubi tanta est conso¬
latio. Detergatur luctus ex
animo. fides expellat dolorem
In tanta spe non debet ẽẽ triste¬
templum dei: Ibi habitat bo¬
nus consolator: ibi qui nori
fallit ꝓmissor Quid mortuũ
dui plangimus: Qm̃ mors
amara est. ꝑillam transiuit
&e dñs. Sufficiant hec pauca
caritati uestrę: Consoletur
abundantius qui non migrat
de corde ur̃o. s ita dignatur habrca

Expanded text:
Nonne ista est domus, quam nesNonne ista est domus, quam nescio quis invisibilis habitator ornabat? Discessit qui non videtur, remansit quod cum dolore videbatur: ista est causa tristitiae. Si haec est causa tristitiae, hujus tristitio? Quia ipse Dominus in jussu, et in tuba, descendet de coelo, et mortui in Christo resurgent primi; deinde nos viventes, qui reliqui sumus, bibus obviam Christo in aera. » Numquid et hoc ad tempus? Non: sed quid est? Et ita semper cum Domino erimus. Pereat contristatio, ubi tanta est consolatio: detergatur luctus ex animo, fides expellat dolorem. In tanta spe non decet etemplum Dei: ibi habitat bonus consolator, ibi qui non fallit promissor. Scio ut mortuum diu plangamus, quoniam mors amara est. Per illam transivit et Dominus. Sufficiant haec pauca charitati vestrae. Consoletur abundantius, qui non migrat de corde vestro, sed ita dignatur habita
Abbreviated transcription (Latin):
mors corporis sequuta est dese¬
rente anima. Deseruit uolens:
Lamquam illi diceretur. Re¬
cessisti ab eo quem diligere de¬
buisti: recede ab eo quod dilexi¬
sti. Quis enim uult mori. Er¬
sus nemo & ita nemo ut beato
petro diceret᷑ alter te einget
&e feret quo tu non uis. Si gͦ
nulla eet mortis amaritudo.
non eẽt magna martyrum
norare fr̃s.: ut non contristemi¬
ni sicut & gentes quȩ spem ñ
habent. Non tantum ait ut
non contristemini. s ut non
contristemini quẽ admodum
gentes quȩ spem non habent
Necesse est enim ut contriste¬
mini S ubi contristaris. con¬
soletur te spes. Quom enim con
tristaris. ubi corpus quod uiuit
ex anima. sit ex anime disce¬
dente anima: Qui ambulabat
iacet : qui loquȩbatur tacet.
Clausi oculi lucem non capi¬
unt: aures nulli uoci pates¬
cunt. Om̃ia membroꝵ officia¬
conquieuerunt. Non est qui moue¬
at gressus ad ambulandum. manꝰ
ad oꝑandum: sensus ad p̃cipiendũ

Expanded text:
mors corporis secuta est, desemors corporis secuta est, deserente anima: deseruit volens, Tanquam illi diceretur: Recessisti ab eo quem diligere debuisti, recede ab eo quem dilexisti. Quis enim vult mori? Prorsus nemo, et ita nemo, ut beato Petro diceretur: Alter te cinget, et feret quo tu non vis. Si ergo nulla esset mortis amanon esset magna martyrum norare, fratres, ut non contristemini, sicut et Gentes, quae spem non habent. Non tantum ait, ut non contristemini; sed, ut non sic contristemini, quemadmodum Gentes, quae spem non habent. Necesse est enim ut contristemini: sed ubi contristaris, consoletur te spes. Quomodo enim non contristaris, ubi corpus quod vivit ex anima, fit exanime, discedente anima? Qui ambulabat jacet, qui loquebatur tacet, clausi oculi lucem non capiunt, aures nulli voci patescunt: omnia membroconquieverunt. Non est qui moveat gressus ad ambulandum, manus ad operandum, sensus ad percipiendum.
Abbreviated transcription (Latin):
deis dñs. Seͬmomeus non capit in
uobis Ergo in his capit. in quibꝰ
inuenit quod capiat. In his enun
inuenit quod capiat sermo qui
capit: quos dñs pollicendo non
decipit Ille enim qui querit ouẽ
ꝑditam & quam querit nouit
&x ubi guerat. & quomͦ cius m̃¬
bra disꝑsa colligat. et in unam
salutem redigat. & ita constitu¬
at. ut eam ulterius non ꝑdat
in his sermonibus nr̃is. Potest
non dolere cor humanum defun¬
eto carissimo: elius tamen eũ
dolet sanatur cor humanũ. quã
non dolendo sit inhumanum
tuum frẽm dolebat. S quid
miraris quiamaria dolebat.
tunc cum ipse dñs flebat: Mo¬
uere aũt quemius potest. qͦm̾
flebat mortuum se continuo
iubente uicturum. Hon mor¬
tuum flebat quem ipse suscita¬
uit. s mortem quam sibi homo
peccando comparauit. Si enum
peccatum non p̃cessisset. sine
dubio mors secuta non fuisset
Se quuta est gͥ etiam mors corporid
quam p̃cessit morsamime: Mors
amimȩ p̃cessit deserendo dm̃. Et

Expanded text:
daeis Dominus: Sermo meus non capit in daeis Dominus: Sermo meus non capit in vobis . Ergo in his capit, in quibus invenit quod capiat. In his enim invenit quod capiat sermo qui capit, quos Deus pollicendo non decipit. Ille enim qui quaerit ovem perditam , et quam quaerit novit, et ubi quaerat, et quomodo ejus membra dispersa colligat, et in unam salutem redigat, et ita restituat ut eam ulterius non perdat. in his sermonibus nostris. Potest non dolere cor humanum defuncto charissimo: melius tamen cum dolet sanatur cor humanum quam non dolendo fit inhumanum.tuum fmiraris quia Maria dolebat tunc, cum ipse etiam Dominus flebat. Movere autem quemvis potest quomodo flebat mortuum, si continuo jubet victurum: non mortuum flebat quem ipse suscitavit, sed mortem quam sibi homo peccando comparavit: si enim peccatum non praecessisset, sine dubio mors secuta non fuisset. Secuta est ergo mors etiam corporis, quam praecessit mors animae. Mors animae praecessit differendo, et
Abbreviated transcription (Latin):
uita exꝑitur homo. in cõpara¬
tione ignis ȩterni. nec cõparan¬
da sunt: in hac gͦ medietate ii¬
tȩ. illud quod audiuimus mine
ex ȩuangłio tenere debemnus.
Qui credit in quit in me licet
moriaturuiuit. & uitam ꝓ¬
nunciat. & mortem non negat.
Qui credit in me. licet mori¬
atur uiuit. Quid est licet mo¬
riatur uiuit: Licet moriat᷑
corpore uiuit sp̃u. Deinde ad¬
iungit. & qui uiuit & credit
in me. non morietur in eternũ.
Certe licet moriatur: Quomodo
sinon moritur: S licet mori¬
atur ad tempus. non mori itur
in eternum. Sic ista soluitur
questio. ut non sint inter se
contraria ueritatis. & possint
astruere affectum pietatis
Ergo licet corpore morituri
sumus iuuemus si credunus.
Est autem fides nr̃a maxime
discreta. ab om̃i infidelitate
gentilium. in resurrectione
mortuoꝵ. Hanc enim om̃ino
illi non recipiunt: quia ubi
recipiant non habent. A dño
enim p̃paratur uoluntas hominis:
ut sit fidei receptaculum. Dicit ni¬

Expanded text:
vita experitur homo, in comparavita experitur homo, in comparatione ignis aeterni nec comparanda sunt: in hac ergo medietate vitae, illud quod audivimus nunc ex Evangelio, tenere debemus, Qui credit, inquit, in me, licet moriatur, vivit. Et vitam pronuntiat, et mortem non negat. Qui credit in me, licet moriatur, vivit. Quid est, licet moriatur, vivit? Licet moriatur corpore, vivit spiritu. Deinde adjungit: Et qui vivit et credit in me, non morietur in aeternum . Csi non moriatur, sed licet moriatur ad tempus, non morietur in aeternum? Sic ista solvitur quaestio, ut non sint inter se contraria verba Veritatis, ut possint instruere affectu pietatis. Ergo, licet corpore morituri simus, vivimus, si credimus. Est autem fides nostra maxime discreta ab omni fide gentilium in resurrectione mortuorum. Hanc enim omnino illi non reciprecipiant, non habent. A Domino enim praeparatur voluntas hominis, ut sit fidei receptaculum . Dicit Ju
Abbreviated transcription (Latin):
tius. abundantius impendant.:
qui suos carne non spũ mortu
os non solum carnalit̃. s etiam
dies frm̃ defunctoꝵ
inmente habere de¬
bemius. & quid spe¬
randum. & quid timendũ sit.
Seđ̾m hoc enun sꝑandum est
quia p̃ciosa in conspectu dñi
mors scõꝵ eius: scđm hoc autẽ
timendum est. quia mors pec¬
catoꝵ pessima: Ideoq ꝓpter
spem. in memoria ȩterna erit
iustus. ꝓpt̾ timorem ab audi¬
tu malo non timebit. Erit emĩ
auditus malus quo nullus sit
maior. quando dicetur sinistrid
Ite in ignem ȩternum: Ab hoc
auditu malo. iustus non time¬
bit. Frit enim ad dexteram
int̾ illos quibus dicetur: Ue¬
nite benedicti patris mei. ꝑci¬
pite regnum: In hac autem
uita. que media ante sum ma
bona. & ante summa mala
ducitur in medio bonor ma¬
loꝵ q medioꝵ. id est in neut᷑ͣ
parte pessimoꝵ. quia &e bona
quecumq fueruit homini. in cõ¬
paratione bonoꝵ ȩt̃noꝵ nulla
sunt. & mala quecumq in hac

Expanded text:
tius, abundantius impendant, tius, abundantius impendant, qui suos carne, non spos, non solum carnaliter, sed dies fratrum defunctorum, in mente habere debemus et quid sperandum, et quid timendum sit. Secundum hoc enim sperandum est, quia pretiosa in conspectu Domini orum ejus : secundum hoc autem timendum est, quia mors peccatorum pessima . Ideoque propter spem, In memoria aeterna erit justus: propter timorem, Ab auditu malo non timebit . Erit enim auditus quo nullus sit pejor, quando dicetur sinistris, Ite in ignem aeternum. Ab hoc auditu malo justus non timebit. Erit enim ad dexteram inter illos quibus dicetur, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum . In hac autem vita, quae media ante summa bona et ante summa mala ducitur, in medio bonorum malorumque mediorum, id est, in neutra parte summorum; quia et bona quaecumque hic fuerint homini, in comparatione bonorum aeternorum nulla sunt; et mala quaecumque in hac
Abbreviated transcription (Latin):
meruit in ipsa. ñ poterit ha-¬
bere post ipsam: Pinittantur
itaq pia corda caroꝵ de fuoꝵ
mortibis contristari. dolore sa¬
nabiliꝰ. & consolabiles lacrimas
fundant conditione mortali:
quas tamen reprimat fidei
gaudium. qua creduntur
fideles quando moriuntur¬
& ad meliora transire. Conso¬
lentur eos etiam frat̃na obse¬
quia. si uere funeribus exhi
um. Sustinui qui simul
contristaretur &e non fuit:
& consolantes &e non inue¬
ni. Sit ꝓ uiribus cura seꝑeli¬
endi. & sepulchra construendi.
quia & hec in scripturis scĩs
inter bona oꝑa deputata suñ
nec solum in corporibus pa¬
triarcharum alioꝵq scõr
inhumatis cadaueribus. cor¬
etiam in ipsuis dñi corpore
p̃dicati atq laudati sunt.
qui ista fecerunt. Impleant
hec homines erga suos officia.
postremi muneris: & sui hu¬
mani lenimenta meroris.
Uerum illa quȩ adiuuant
sp̃s defunctoꝵ. orationes.
oblationes. erogationes.
multo ꝓ eis obseruantius. in stan¬

Expanded text:
meruit in ipsa, non potest hameruit in ipsa, non potest habere post ipsam. Permittantur ergo pia corda charorum de suorum mortibus contristari dolore sanabili, et consolabiles lacrymas fundant conditione mortali: quas cito reprimat fidei gaudium, qua creduntur fideles, quando moriunturet ad meliora transire. Consolemur eos etiam per fraterna obsequia, sive quae funeribus exhibum: Sustinui simul qui contristaretur, et non fuit; et consolantes, et non inveni . Sit pro viribus cura sepeliendi et sepulcra construendi, quia et haec in Scripturis sanctis inter bona opera deputata sunt. Nec solum in corporibus patriarcharum, aliorhumanis cadaveribus quoretiam in ipsius Domini corpore praedicati atque collaudati sunt, qui ista fecerunt. Impleant haec homines erga suos officia postremi muneris, et sui humani lenimenta moeroris. Verum illa quae adjuvant spiritus defunctorum, oblationes, orationes, erogationes, multo pro eis observantius, instan
Abbreviated transcription (Latin):
guinis xp̃i communione de¬
functi sunt. cum ad ipsym
sacrificium loco suo commemoran¬
tur oraturꝰ. ac ꝓ illis quoq id offer¬
ri commemoretur. Cum uero eoꝵ
comiñdandoꝵ causa oꝑa miscđie
telebrantur. quis eis dubitet suf¬
fragari ꝓ quibus orationes deo.
non maniter alle gantur. Hon
om̃ino ambigendum est ista
ꝓdesse defunctis. s talibus qui
ita uixerunt ante mortem᷑. ut
possint eis hec utilia eẽ post
mortem. Nam qui sine fide que
ꝑ dilectionem oꝑatur. enisq
sacram̃tis de corporibus exie¬
runt. frustra illis a suis huiꝰ¬
modi pietatis impenduntur
officia: cuius dum hic eeñt
pignore caruerunt uel non
suscipientes. uel in uacuũ sus¬
cipientes dĩ gr̃am. & sibi non
miscđiam thesaurizantes sed
iram. Fson gͦ mortuis noua me¬
rita comparantur. cum ꝓ eis
boni sui aliquid oꝑantur. sed
eoꝵ p̃cedentibus consequen¬
tia ista redduntur: Non enim
actum est. nisi cum hic uiue
finiens quisq uitam. nisi quod

Expanded text:
guinis Christi communione deguinis Christi communione defuncti sunt, cum ad ipsum sacrificium loco suo commemorantur, oretur, ac pro illis quoque id offerri commemoretur. Cum vero eorum commendandorum causa opera misericordiae celebrantur, quis eis dubitet suffragari, pro quibus orationes Deo non inaniter allegantur? Non omnino ambigendum est, ista prodesse defunctis; sed talibus qui ita vixerint ante mortem, ut possint eis haec utilia esse post mortem. Nam qui sine fide quae per dilectionem operatur , ejusque Sacramentis, de corporibus exierunt, frustra illis a suis hujusmodi pietatis impenduntur officia, cujus, dum hic essent, pignore caruerunt, vel non suscipientes, vel in vacuum suscipientes Dei gratiam, et sibi non misericordiam thesaurizantes, sed iram. Non ergo mortuis nova merita comparantur, cum pro eis boni aliquid operantur sui, sed eorum praecedentibus consequentia ista redduntur. Non enim actufiniens quisque vitam, nisi quod
Abbreviated transcription (Latin):
sequuturos. tamen mors ipsa quã
natura refugit eum occupat di¬
lectumꝰ. contristat in nobis ipsius
dilectionis affectum. Ideo non am¬
monuit apłs ut non contriste¬
mur: s non sicut cȩteri qui spẽ
non habent. Contristamur gͦ
nos in nr̃ori mortibus necessita¬
te amittendi: s cum spe recipi¬
endi. Inde angunur: hinc conso¬
lamur. Inde in firmitas afficit.
hinc fides refieit. Inde dolet hu¬
mana conditio: hinc sanat diui
na ꝓmissio. Pinde pompa fune¬
ris. agmina exequiarum. sũptu¬
osa diligentia sepulture. monu¬
mentor opulenta constructio:
uuioꝵ sunt qualiacumq solatia.
non aduitoria mortuoꝵ. Orati¬
onibus uero sc̃ẽ eccłȩ. & sacrificio
salutari & elemosinis que ꝓ eor
sp̃itibus erogantur. non est du¬
bitandum mortuos adiinariꝰ
ut cum eis misericordius agat᷑
a dño. quam eoꝵ peccata merue¬
runt. Hoc enim a patribus tra¬
ditum uniuersa obseruat eccła.
ut ꝓ eis qui in corporis & san¬

Expanded text:
secuturos; tamen mors ipsa quam secuturos; tamen mors ipsa quam natura refugit, cum occupat dilectum, contristat in nobis ipsius dilectionis affectum. Ideo non admonuit Apostolus, ut non contristemur; sed, non sicut caeteri qui spem non habent. Contristamur ergo nos in nostrorum mortibus necessitate amittendi, sed cum spe recipiendi. Inde angimur, hinc consolamur: inde infirmitas afficit, hinc fides reficit: inde dolet humana na promissio. Proinde pompa funeris, agmina exsequiarum sumptuosa, diligentiae sepulturae, monumentorum opulenta constructio, vivorum sunt qualiacunque solatia, non adjutoria mortuorum. Orationibus vero sanctae Ecclesiae, et sacrificio salutari, et eleemosynis, quae pro eorum spiritibus erogantur, non est dubitandum mortuos adjuvari; ut cum eis misericordius agatur a Domino, quam eorum peccata meruerunt. Hoc enim a patribus traditum, universa observat Ecclesia, ut pro eis qui in corporis et san
Abbreviated transcription (Latin):
mmonet nos beatus apls
ut de dormientibus hoc
est mortuis carissimis
nr̃is non coir tristemur: sieut et
cȩteri qui spem non habent. Sp̃e
scilicet resurrectionis. & incorrup¬
tionis eterne: Ham ideo & dormi¬
entes eos appellat. scripture uera¬
cissima consuetudo. ut cum dor¬
mientes audimus. ẽuigilaturos
minimȩ desperemus Unde etiã
cantatur in psalmo. Hum quid
qui dormit non adiciet ut resur¬
gat: Est gͦ de mortuis eis qui di¬
ligunt. quedam tristicia quodã
modo naturalis. O hortem quippe
horret non oppinio s natura:
Nec mors homini accideret. nisi
expena quam p̃cesserat culpa:
Quaꝓpt̃ si animalia que ita cre¬
ata sunt. ut suo quȩq tempore
moriantur. mortem fugiunt.
diligunt uitani. quantomagis
homo qui sic fuerat creatus. ut
si uiiere sine peccato uoluisset.
sine tẽmino uiueret: Hinc itaq
necesse est ut tristes simus. qͣndo
nos moriendo deserunt quos
amamus. Quia &e si nouimus
cos non in eternum relinquere nos
mansur os. si aliquantum p̃cedere

Expanded text:
monet nos beatus Apostolus, ut de dormientibus, hoc est, mortuis charissimis nostris, non contristemur, sicut et caeteri qui spem non habent, spem scilicet resurrectionis et incorruptionis aeternae. Nam ideo et dormientes eos appellat Scripturae veracissima consuetudo, ut cum dormientes audimus, evigilaturos minime desperemus. Unde etiam cantatur in Psalmo: Numquid qui dormit, non adjiciet ut resurgat ? Est ergo de mortuis eis qui diligunt, quaedam tristitia quodam modo naturalis. Mortem quippe horret, non opinio, sed natura. Nec mors homini accideret, nisi ex poena quam praecesserat culpa. Quapropter si animalia quae ita creata sunt, ut suo quaeque tempore moriantur, mortem fugiunt, diligunt vitam; quanto magis homo, qui sic fuerat creatus, ut si vivere sine peccato voluisset, sine termino viveret? Hinc itaque necesse est ut tristes simus, quando nos moriendo deserunt quos amamus: quia etsi novimus eos non in aeternum relinquere nos mansuros, sed aliquantum praecedere
Abbreviated transcription (Latin):
dũ dicit᷑ sex milia annoꝵ expec¬
tabantur: & ecce transierunt
nescis ueniet Quare dum nes¬
cis ueniet: Ipsum dñm audi
Hon est ur̃m scire tempora.
quȩ pater posuit in sua pote¬
fur in nocte ita ueniet. Ergo
uigila nocte. ne furem patia¬
ris. Nam somnus mortis uelis
mur. Deniq clamore facto me-¬
dia nocte quo clamabitur. eccespon¬
dñs: quando omnes qui sunt in
monumentis audient uocem
euis: & ꝓcedent. Ergo ad tribã¬
nouissimam surrexerunt om̃s

Expanded text:
dum dicitur, Sex millia annorum exspecdum dicitur, Sex millia annorum exspectabantur, et ecce transierunt,nescis, veniet. Quare dum nescis, veniet? Ipsum Dominum audi: Non est vestrum scire tempora, quae Pater posuit in sua potefur in nocte, ita veniet . Ergo vigila nocte, ne furem patiaris. Nam somnus mortis, velismur . Denique clamore facto media nocte, quo clamabitur, Ecce sponDominus, quando omnes qui sunt in monumentis, audient vocem ejus, et procedent . Ergo ad novissima