comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
memoria in bñdictõne ẽ. ꝓcetant gͦ
cle castris isrł. cauid. erechias. ⁊ iosias
⁊ cet̾i qͥ in eo sͥ rẽgui gloriam ꝯstare tre¬
debant. Sidei querentes głiam. se ⁊
sbditos diuine legis nexib innodarent
Et ne illoꝵ remota uideant᷑ exempla.
tex eo sequenda minus. qd̃ a lege eoꝵ
⁊ ritu oꝑũ. ⁊ religionis cultu. ⁊ ficei ꝓfes¬
sione. Aliqͣnͣtisꝑ uidem᷑ abcedere. lic
nob̾ ⁊ illis eadem fides sit: ita tñ ut qd̾
illi futͣm expͤtabant. nos ex ꝑte magna
gaudeamꝰ ⁊ uen̾em᷑ ĩpletum. Abiectis
tm̃ umbris figͣaꝵ ex qͦ u̾itas de t̾ra orta
est. ⁊ in ꝯsp̾tu genciũ reuelata ne ĩꝙͣ
illoꝵ quasi aliena. aut ꝓphana ꝯtẽp¬
ere xp̃ianũ. In eo namꝙ p̾cipuam oꝑã
ominb. si illaꝵ eẽt quisquam ignar᷑.:
nͥ aut publica utilitate erroris dispẽ¬
dium compensaret. aut miseracione etatis.
dut sexͦ infirmitate. legitime ac̾bita¬
tis enitet aculeos. Illoꝵ utiq gesta uͥtu¬

Expanded text:
cedant ergo de castris Israel, David, Ezechias, et Josias, et caeteri, qui in eo sibi regni gloriam constare credebant, si Dei quaerentes gloriam, se et subditos divinae legis nexibus innodarent. Et ne illorum remota videantur exempla, et ex eo sequenda minus, quod a lege eorum, et ritu operum, et religionis cultu, et fidei professione, aliquantisper videmur abscedere: licet nobis et illis eadem fides sit, ita tamen ut quod illi futurum exspectabant, nos ex parte magna gaudeamus et veneremur impletum, abjectis tantum umbris figurarum ex quo veritas de terra orta est, et in conspectu gentium revelata. Ne, inquam, illorum quasi aliena, aut profana contemere Christianum. In eo namque praecipuam operam omnibus, nec illarum esset quisquam ignarus, nisi aut publica utilitate erroris dispendium compensaret, aut miseratione aetatis, aut sexus infirmitate legitimae acerbitatis evitet aculeos. Illorum utique gesta, virtu
Abbreviated transcription (Latin):
um rõnalis nature uniu̾salis ĩco¬
linnitas est. Contrariũ u̾o eiꝰ ignorã¬
cia. et odibił ⁊ inimita ꝓpago eiꝰ: ui¬
ciuui est. Et recte quidem ignoran¬
cia m̃r uicii est: quia nũcquam ad¬
eo sterilis est. ut ñ odibilium frut
regula paulisꝑ differatur qm̃ eam tẽpꝰ
et locus suus exspͣtat. Eet̾um scĩa sui
noticiam h̃t. Quod euenire non pͣ
si non metiatur uires suas. si ignorat
alienas.

Expanded text:
salis incolumitas est. Contrarium vero ejus ignorantia, et odibilis et inimica propago ejus, vitium est. Et recte quidem ignorantia mater vitii est, quia nunquam adeo sterilis est, ut non odibilium fructregula paulisper differatur, quoniam eam tempus, et locus suus exspectat. Caeterum scientia sui notitiam habet. Quod evenire non potest, si non metiatur vires suas, si ignorat alienas.
Abbreviated transcription (Latin):
mũ inuisibilia dei digito ꝯscribunture
Adeo quiden ut nequaꝙͣ ualeant ꝑ
ignorantiam excusari extusari. quib
beneficio nature uł gr̃e gerendoꝵ seri¬
es innotescit. sicut scriptum est. Quod
em̾ notum est dei manifestum est in ilł.
U̾s em̃ reuelauit ilł. Non tn corrup¬
te nature adn̾sus grãm magnisico

Expanded text:
nium invisibilia Dei digito conscribuntur. nium invisibilia Dei digito conscribuntur. Adeo quidem ut nequaquam valeant per ignorantiam excusari, quibus beneficio naturae, vel gratiae, gerendorum series innotescit. Sicut scriptum est: Quod enim notum est Dei, manifestum est in illis. Deus enim revelavit illis . Non tamen corruptae naturae adversus gratiam magnifico
Abbreviated transcription (Latin):
caritatis est. Omnis ⁊⁊ẽĩ uͥtꝰ angelica
ł humana quoddam diuinitatis uesti¬
gium est rõnali creature qͦdam mͦ im¬
p̾ssum. Sp̾c sc̃s in habitans impͥmit
anime scĩtatem ciuscemq riuulos mł¬
nica incolumitas init. tũ mens uiuifi¬
cante sp̃u ad reꝵ noticiam illustratur
⁊ accenditur ad amorem honestatis: ⁊
cultum uͥtutis. Precedit gͦ scia uirtu¬
tis cultum quia nemo potest fidelit̾ ap¬
petere qd̃ ignorat. ⁊ malum nͥ cõgnitũ
sit utlit̾ ñ cauet᷑. Porro scĩe thesaur᷑
nobis duob modis exponitur. Cũ aut
aut qd̃ absconditum est reuelans gr̃a
oculis ingerens patefacit. Sit utiq au̾
ꝑ naturam aut ꝑ grãm ad u̾itatis agni
potest acced̾e. quoq magis mirere qͥlibet.
quasi qnͣdam librum sciendoꝵ. officio
rõnis aꝑtum gerit in corde. In qͦ non
modo insibilium sp̃es reꝑq ommũ
natura depingitur: s ĩpi opificis om¬

Expanded text:
charitatis est. Omnis etenim virtus angelica charitatis est. Omnis etenim virtus angelica et humana, quoddam divinitatis vestigium est, rationali creaturae quodammodo impressum. Spiritus sanctus inhabitans imprimit animae sanctitatem, ejusdemque rivulos mulnica incolumitas vitae, cum mens, vivificante Spiritu, ad rerum notitiam illustratur, et accenditur ad amorem honestatis, et cultum virtutis. Praecedit ergo scientia virtutis cultum, quia nemo potest fideliter appetere, quod ignorat, et malum nisi cognitum sit, utiliter non cavetur. Porro scientiae thesaurus nobisnditum est revelans gratia oculis ingerens patefacit. Sic utique aut per naturam, aut per gratiam ad veritatis agnipotest accedere. Quodque magis mirere, quilibet quasi quemdam librum sciendorum, officio rationis apertum, gerit in corde. In quo non modo visibilium species, rerumque omnium natura depingitur, sed ipsius opificis om
Abbreviated transcription (Latin):
tutes uuq quib uiget ⁊ oꝑatur. ⁊ sui exꝑ¬
imentum fatit. Si ñ ꝙͦ młtiplicitate ꝑciũ
⁊ quantitatis quadam distensione crescit:
mali: manente simplicitatis nat᷑a dila-¬
sui acumine qnͣtum ualet. ⁊ licet app̾hẽ¬
clit. ⁊ bonũ qđ̾ ille uidet. incorrupta uo-¬
luntas appetit. ⁊ rõ ne cleclinet ad dext̾ã
ł ad sinistr̾a. qui sano affectu ad bonũ
tͣhitur. uiam aꝑit iam quenilam ĩmor¬
talitatis assetuta est głiam. Quod forte
mescit. ñ ꝯt̾statur aut ꝯdolet alicui eoꝵ
qui a sũmo ⁊ uͦ bono recedendo deficiũt.
to forte fideles animas inuitat s̃mo ꝓphe
moris aut spei. non au̾tatur a facie
mea: mee ñ displiciat uoluntati. Implet
& ħ uita omẽm creaturam. ꝙ smne ea
nlła est sub̾a creature. Om̃e em̃ qd̾ ẽ:
eꝰi ꝑticipatõne est. id. qd est. S cum sit
est. illustrantur. E in eis sapĩa est.
bonũ diligũt q in eis fons bonitatie ⁊

Expanded text:
tutes utique, quibus viget et operatur, et sui exptutes utique, quibus viget et operatur, et sui experimentum facit. Si non ergo multiplicitate partium, et quantitatis quadam distentione crescit, mali, manente simplicitatis natura dilasui acumine, quantum valet et licet apprehendit, et bonum quod ille videt, incorrupta voluntas appetit, et ratio ne declinet ad dexteram vel sinistram, qui sano affectu ad bonum trahitur, viam aperit, jam quamdam immortalitatis assecuta est gloriam. Quod forte mescit, non contristatur aut condolet alicui eorum, quae a summo et vero bono recedendo deficiunt. Et forte fideles animas invitat sermo propmoris aut spei, non avertatur a facie mea, et meae non displiceat voluntati. Implet autem haec vita omnem creaturam, quia sine ea nulla est substantia creaturae. Omne enim quod est ejus participatione est id quod est. Sed cum sit est. Illustrantur, quia in eis sapientia est. Bonum diligunt, quia in eis fons bonitatis, et
Abbreviated transcription (Latin):
soluitur ħ. perit ħ. destituente d̾o.
Sicut gͦ corꝑi uiu̾e est uegetari: mo¬
ueri ab aĩa et disposicõne sui mot ib
an̾ie adquiesc̾e. ⁊ ei quadam obeclien¬
di ncͣitate concordare: sic ⁊ aĩa ex eo
uiuit qͦd suo modo uegetatur ⁊ uere.
mouetur a d̾o. ⁊ ei sbiecta deuocione ob¬
temꝑat. ⁊ in om̃ib ad quiescit. Si quo
min. et eo minꝰ uiuit. Nam ⁊ corpꝰ qua
ꝑte sui non mouet᷑ ab aĩa: iam ĩ ea
torporem mortis incurrit. Uũ gͦ totũ
uiuit: ad eam totum dispõitur que se
ñ ꝑ partes infundit ꝑtib. s tota est ⁊
oꝑatur in uniu̾sis ⁊ sigłis. Sic ⁊ d̾s aĩã
ꝑfecte niuentẽ totam ocupat. totam poᷤ.¬
sidet. regnat ⁊ uiget ĩ tota. Nullus ei
angulꝰ except᷑ est. S qͥd ĩ aĩa angulũ
uł ꝑtem dico: ꝑtiũ exꝑs ẽ simplicis¬
ꝙ nature. ⁊ tocius duplicitatis ignara.
Partes tñ qͣs potuit sͥ a dist̾butore
bonoꝵ uenlicauit. Quas: inqͥl. Uir¬

Expanded text:
Solvitur hoc, perit haec, destituente Deo. Sicut ergo corpori vivere est vegetari, moveri ab anima, et dispositione sui motibus animae acquiescere, et ei quadam obediendi necessitate concordare: sic et anima ex eo vivit, quod suo modo vegetatur, et vere movetur a Deo, et ei subjecta devotione obtemperat, et in omnibus acquiescit. Si quo minus, et eo minus vivit. Nam et corpus, qua parte sui non movetur ab anima, jam in ea torporem mortis incurrit. Dum ergo totum vivit, ad eam totum disponitur, quae se non per partes infundit partibus, sed tota est, et operatur in universis et singulis. Sic et Deus animam perfecte viventem, totam occupat, totam possidet, regnat et viget in tota. Nullus ei angulus exceptus est. Sed quid in anima angulum vel partem dico? Partium expers est, simplicisque naturae, et totius duplicitatis ignara. Partes tamen quas potuit, sibi a distributore bonorum vindicavit. Quas? inquis. Vir
Abbreviated transcription (Latin):
fouet ⁊ sigłos: incolumitas uitẽ.
Nithil eĩ hõmi p̾stanci uita eiꝰ. Incolu¬
mitate uite: uithil salubrius. hõiem uͦ
constare ex aĩa rõnali ⁊ carne corrup¬
tibili: antiqͥ sapientes diffinierunt.
ẜaro siquidem niuit ab aĩa. cũ aliunde
corꝑi uita ẽẽ ñ possit. qd̃ sẽꝑ ĩercie sue
torpore quiescit: nͥ sp̃ualis nat᷑e bñfi¬

Expanded text:
fovet, et singulos, incolumitas vitae. Nihil enim homini praestantius vita ejus: incolumitate vitae, nihil salubrius. Hominem vero constare ex anima rationali, et carne corruptibili, antiqui sapientes definierunt. Caro siquidem vivit ab anima, cum aliunde corpori vita esse non possit, quod semper inertiae suae torpore quiescit, nisi spiritualis naturae benefi
Abbreviated transcription (Latin):
pi autẽ est mentis hitꝰ ex qͦ¬
singłoꝵ oꝑum assiduitas manat.
Non em̾ siquid fit semel. fuit am¬
plius: statim morib aggregatur
nͭ asicluitate faciendi u̾tat᷑ inusum.
Hic aũ uͥtutes ⁊ uicia eque ꝯplectit᷑.
licet uicia nͥ mores ẽẽ. s a plerisq ai¬
cantur morib obuiare. In quo planũ
est. solas uͥtutes censeri noĩe moꝵ. ẽ
bonos tu̾ aut malos dicimꝰ mores
uicia cliftingiumꝰ ⁊ uͥtutes. Nñ mora¬
tos. a bono siue morigos. morosos uͦ
a uiciis nõiamꝰ. Quod ⁊ ip̃m pleni¬
tudims nomen uidet᷑ inuere. cum
nulli in carne ꝯtingat ad eẽ satie¬
tatem moꝵ ⁊ młtis allit suꝑflustas
uicioꝵ. Eũ itaq a morib quis peu̾¬
enciam ꝯtraħ̾e dicitur: ei uͥtutes qͥb
honor exhibendus est. mnẽe significa¬
tur. Quis em̃ ñ uen̾etur. ⁊ uereat᷑
illum quen pruclentem. fortem tẽꝑ¬
antem creclit ⁊ iustum᷑ hinc ẽ eciã
consiliũ sapientis ei qui timeri ap¬
petit. amari honorari. ⁊ p̾ferri: ut

Expanded text:
 autem est mentis habitus, ex qusingulorum operum assiduitas manat. Non enim si quid fit semel aut amplius, statim moribus aggregatur, nisi assiduitate faciendi vertatur in usum. Hic autem virtutes et vitia aeque complectitur, licet vitia non mores esse, sed a plerisque dicantur moribus obviare. In quo planum est, solas virtutes censeri nomine morum, cum bonos tamen, aut malos dicimus mores, vitia distinguimus et virtutes. Unde moratos a bono, sive morigeros, morosos vero a vitiis nominamus. Quod et ipsum plenitudinis nomen videtur innuere, cum nulli in carne contingat adesse satietatem morum, et multis adsit superfluitas vitiorum. Cum itaque a moribus qui reverentiam contrahere dicitur, ei virtutes quibus honor exhibendus est, inesse significatur. Quis enim non veneretur, et vereatur illum, quem prudentem, fortem, temperantem, credit et justum? Hinc est etiam consilium sapientis, ei qui timeri appetit, amari, honorari, et praeferri, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ad numanctam corruptũ suꝑiorꝰ duc̃
socordia erercitũ correxit. dimissio in¬
gonti lirar num̾o. redactis ad munus
cotidiana exercitatione militib qͥb est
frequens initinge̾t it̾. portare conpłiũ
dierũ cibana imꝑabat. ita uͭ frigora ⁊
ymbres patiuoda fluminũ pedib tͣhic̾e
assuesceret miles. Erꝓbrante subinde
imꝑatore timiclitate: ⁊ ignauiam. fr̃agen¬
temq delicatioris usus ac paꝵ nec̾ia expedi¬
tione uasa. Qed marime nobilit̾ accidit.
Gaio nĩimo tͥbuno. cui chixisse tradit᷑¬

Expanded text:
ad Numantiam corruptum superiorum ducum socordia exercitum correxit dimisso ingenti lixarum numero, redactis ad munus cotidiana exercitatione militibus. Quibus cum frequens iniungeret iter, portare complurium dierum cibaria imperabat, ita ut frigora et imbres pati, vada fluminum pedibus trajicere assuesceret miles, exprobrante subinde imperatore timiditatem et ignaviam, frangenteque delicatioris usus, ac parum necessaria expeditioni vasa. Quod maxime nobiliter accidit C. Nummio tribuno, cui dixisse tradit
Abbreviated transcription (Latin):
is aĩe humane .uii. sͥ uẽdicat actꝰ
buuficat. sẽtit. uauaᷤ ã plectit᷑ ateᷤ.
Corrigit excessꝰ. uirtutib instat ĩ ip̃am.
D irigit intuitũ. d̾itatẽ gaudet in illa.
Ex alio tangͥ. uidet. audit. g̾stat. odorat.
Plurima q̃ sensu: nõ ex rõne gerunt.
Terciꝰ ingenuas aliasq ꝑambulat artẽ
Queq uł ingeniũ. uł disciplina mĩstͣt᷑.
Colligit ce uario ꝓuectu intib heret.
Qrͣtꝰ ab illicitis reuocat residesq reatꝰ.
A biurare docet. ex tũc agnoscere sese:
Incipit inq nouũ uti ac tnsire decore.
Discimꝰ ex .u. nature lege teneri.
Res mocessas uirtutis amore cau̾e.
Doncessis aliqͦt ⁊̃ sine teste carere.
S extꝰ in aspectu solis lucisq suꝑtie¬
D ene par̃e suꝑis. aĩam rapͥ ĩmacłatã.
¶Septimꝰ astͥngit. stabiliq sb̃arrat amore.
Os dicat sp̃o sa ueni. drpere beate.
Maioresq aĩe. nͨ eis tñ. aut ea nirtꝰ.¬
p ut ea lingͣ fuit. qͥb ħ aꝑire lic̃et.

Expanded text:
 vindicat actus: Vivificat, sentit, varias amplectitur artes, Corrigit excessus, virtutibus instat, in ipsam Dirigit intuitum deitatem, gaudet in illa. Ex alio tangit, videt, audit, gustat, odorat; Plurima quae sensu non et ratione geruntur. Tertius ingenuas variasque perambulat artes; Quodque vel ingenium vel disciplina ministrat, Colligit, et vario profectu mentibus haeret. Quartus ab illiciAbjurare docet; extunc cognoscere sese Incipit, inque novum niti ac transire docetur Discimus ex quinto naturae lege teneri, Res inconcessas virtutis amore cavere, Concessis aliquot etiam sine teste carere. Sextus in aspectum solis, lucisque supernae, Pene parem superis animam rapit immaculatam. Septimus astringit, stabilique subharrat amore, Quis dicat: Speciosa veni. Dixere beatae, Majoresque animae; nec eis tamen antea virtus, Aut ea lingua fui
Abbreviated transcription (Latin):
quis ꝙ mor des nulle circa tẽꝑa lua er¬
rasse głiatur. Ex inde głiam eoꝵ fer¬
re non pot̾is. fabła hec in annũ cen¬
tesimũ ꝓtelabit᷑. filii qͦs qui uascent᷑
⁊ exurgent enarrabũt filiis suis. Si
hastas aliqͣt qͣs ad modũ canabis
fragiles cdiligens inħ̾cia ꝓcurauit
quis freg̾it: Si aurum. miniũ color¬
ue alius quocũq ictu casu ue a clipeo
extidit: ħ garrula ligua si licuerit
mnemoriale faciet in scłm scł̃i. Isti pͥ¬
mos cubitus habent in cenis. ⁊ qͥcqͣd
renat᷑ nr de re militari tradid̾it: epu¬
lant᷑ si fortuma ꝑmittit coticlie
splendide omnem ꝙ laborem ⁊ ex¬
cercitacionẽ quem ñ inuincibił necc̃i¬
tas ing̾it: cane ⁊ angue det̾ius fugiũt
⁊ quicqͥd ĩ minet difficultatis: reiciũt
in sbiectos. Int̾im elrpeos sit ĩ aurãt
lis exoruant omnia inftrumenta castro¬
rum: ut quamlibet eoꝵ non tam cl¬
torem quam presidem martis credas

Expanded text:
quisque mortes mille circa tempora sua erquisque mortes mille circa tempora sua errasse gloriatur. Exinde gloriam eorum ferre non poteris. Fabula haec in annum centesimum protelabitur. Filii quoque qui nascentur et exsurgent, enarrabunt filiis suis. Si hastas aliquot, quas ad modum canabis fragiles, diligens inertia procuravit, quis fregerit, si aurum, minium, colorve alius, quocunque ictu, casuve a clypeo excidit, hoc garrula lingua, si licuerit, memoriale facient in saeculum saeculi. Isti primos recubitus habent in coenis, et quidquid Renatus noster de re militari tradiderit, epulantur, si fortuna permittit, quotidie splendide, omnemque laborem et exercitationem, quem non invincibilis necessitas ingerit, cane et angue deterius fugiunt, et quidquid imminet difficultatis, rejiciunt in subjectos. Inerim clypeos sic inaurant, sic exornant omnia instrumenta castrorum, ut quemlibet eorum non tam cultorem quam praesidem Martis credas.
Abbreviated transcription (Latin):
tarem constare głiam opinant᷑: si nitidi¬
ori splendeant hĩtu. ut lineas suas uesteᷤ¬
ue sericas sic ꝑstͥngant ⁊ torqueant. ut
quasi cutẽ cerusatam aliis ue fucis ob-¬
noxiam carni faciant coh̾ere. sigracla¬
riis equis insedeant molluis. si calamistͣ¬
ti cirrati ue acteo non cedant apollini.
⁊ deliciis sint magis quam uͥtute p̾sig¬
nes. eoꝵ si forte construxeris atiem: ca¬
strum thaidis quam hamiibał tuci ex¬
pugnabis. Quisquis eoꝵ in aula iactã¬
cior ẽ: cũ acd p̾lii cliscrimen acceđr. la¬
cones duce sãga tur mat̾i p̾mitcet ad
pũgnam nouissimos p̾sidii causa sub¬
sequens cum funditorib aliis q qui ĩ
hostem tela emunis mitt̾e quam manũ
conserere uolunt. Gum uͦ sn uuln̾e ⁊ cica¬
tͥce qd̃ frequenci euenit domũ redeunt
tũc exhausta canũt p̾lia marte gra¬
ui. Illic eatides. illic tendebat athilles.
⁊ pingũt fluido. ꝑgama tota mero. Et

Expanded text:
tarem gloriam constare opinantur, si nitiditarem gloriam constare opinantur, si nitidiori splendeant habitu, ut lineas suas vestesve sericas sic perstringant et torqueant, ut quasi cutem cerussatam, aliisve fucis obnoxiam, carni faciant cohaerere, si gradariis equis insideant mollius, si calamistrati, curative Acteo non cedant Apollini, et deliciis sint magis quam virtute praesignes. Eorum si forte construxeris aciem, castrum Thaidis quam Hannibalis tutius expugnabis. Quisquis eorum in aula jactantior est, cum ad praelii discrimen acceditur, Lacones duce Sanga turmatim praemittet ad pugnam, novissimos praesidii causa subsequens, cum funditoribus aliisque, qui in hostem tela eminus mittere quam manum conserere volunt. Cum vero sine vulnere et cicatrice quod frequentius evenit domum redeunt, Tunc exhausta canunt praelia Marte gravi. Illic Aeacides, illic tendebat Achilles. Et pingunt fluido Pergama tota mero. Et
Abbreviated transcription (Latin):
cio em̾git: in angariis pluruũ decine¬
di sũt ꝓculq hñdi ab illecebris ciuita
⁊ eñs. Net inficiandũ est post urbem
conditam romanos ex ciuitate sẽꝑ ꝑ
fectos ẽẽ ad bellum. S tũc nulł delicis
fungebant᷑. sudorẽ cursu. ⁊ campestri ex¬
c̾cicio collectũ. naudi usu iuuentꝰ ablu¬
ebat in tybi. Idem bellator. ⁊demq agͥco¬
la set gn̾a tantũ cõmutabat armoꝵ.
Quod usq adeo ueꝵ est: ut aranti qͥn¬
cio cintirnato dictat᷑am constet obla¬
tam. qm̃ trepula añ boues dictat᷑am
induit uxor. ⁊ sua anatra domũ lit¬
tor tulit. Ex agris gͥ robur exc̾citus
p̃cipue suplendum est. Ut ẽĩ ait. nel¬
cio quo pacto mortem minꝰ timet:
⁊ qui trasonem comitũ potꝰ ui¬
Ta ⁊ morib quam ꝓfessione ⁊ noie
rep̾sentent. Hec armate militie mi¬
nia que non tam ut eis uidet᷑ discipl¬
nam redolet militarem. quam ignomini¬
ose seruitutis angustias. In eo namq mili¬

Expanded text:
tio emergit, in angariis plurimum detinetio emergit, in angariis plurimum detinendi sunt: proculque habendi ab illecebris civitatet animis. Nec inficiandum est, post Urbem conditam Romanos ex civitate semper profectos esse ad bellum; sed tunc nullis deliciis fungebantur, sudorem cursu et campestri exercitio collectum, nandi usu juventus abluebat in Tiberi. Idem bellator, idemque agricola; sed genera tantum commutabat armorum. Quod usque adeo verum est, ut aranti Quintio Cincinnato dictaturam constet oblatam: Quem trepida ante boves dictaturam induit uxor Et sua aratra domum lictor tulit. Ex agris ergo robur exercitus praecipue supplendum est. Ut enim ait, nescio quo pacto mortem minus timet, et qui Thrasonem comicum potius vita et moribus, quam professione et nomine repraesentant, haec armatae militiae munia, quae non tam ut eis videtur disciplinam redolet militarem, quam ignominiosae servitutis angustias. In eo namque mili
Abbreviated transcription (Latin):
cussit q ⁊ebee. ⁊ psalmana ĩ ore glaciis
⁊ tulit ornamenta ⁊ bullas quib colla
regaliũ cameloꝵ decorari solent. ornamen¬
ta ꝙͦ motuilia. ⁊ uestem spurean. quib
reges madian uti ꝯsueuerant. sͥq de
tanta p̾da solas ĩaures aureas isma¬
helitaꝵ releruauit: cet̾is ex rõne poło
duiftributis. Uicit gͦ ĩnum̾abiles hostiũ
copias in expedita paucitate uiroꝵ fo¬
cumi. qͦs ñ facile credid̾eim in deliciĩs
uibium. aut regalib epłis cotidiams¬
ꝙ conuiuis aiditisse ut aquam sabẽt
uũ eos dñs p̃ cet̾is censuit eligendos. Si
tũ int̾lũ ncc̃itas exigit: urbanos deli¬
cationesq aa arma ꝯpelli. ex qͦ pͥmũ
nonien cledere milicie: laborare. decur¬
rere. portare. ponlus. ⁊ solem. płu̾em¬
q ferre concliscãt. ꝑto uictu utant᷑¬
⁊ rustico. Int̾dũ sub cliuo. int̾lũ sb̾ pa¬
pilionib cõmorent᷑. tũt demũ ad ussi
erudiant᷑ armoꝵ. Et si longior expecli¬

Expanded text:
tque Zebee, et Salmana in ore gladii, et tulit ornamenta et bullas, quibus colla regalium camelorum decorari solent, ornamenta quoque, monilia, et vestem purpuream, quibus reges Madian uti consueverant, sibique de tanta praeda solas inaures aureas Ismaelitarum reservavit, caeteris ex ratione populo distributis. Vicit ergo innumerabiles hostium copias, inexpedita paucitate virorum fortium, quos non facile crediderim in deliciis urbium aut regalibus epulis quotidianisque conviviis didicisse ut aquam lamberent, unde eos dominus prae caeteris censuit eligendos. Si tamen interdum necessitas exigit, urbanos delicatioresque ad arma compelli, ex quo primum nomen dedere militiae, laborare, decurrere, portare pondus, et solem pulveremque ferre condiscant, parco victu utantur et rustico. Interdum sub divo, interdum sub papilionibus commorentur, tunc demum ad usum erudiantur armorum. Et, si longior expedi
Abbreviated transcription (Latin):
expelitiores ad bella uditiũ dñi p̾e¬
legͥit: qui ĩ siti sua uelut canes festim
lamberant manu ad os ꝓiciente aqͣs
hũis relictis qui deflero poplite bib̾ãt
In trecentis itaq uiris fc̃a ẽ lib̾acõ ppłi
hostes cesi. captiuati reges ⁊ int̾fã. ñ¬

Expanded text:
expeditiores ad bella judicium Domini praeeexpeditiores ad bella judicium Domini praeelegit, qui in siti sua velut canes festini lamberent, manu ad os projiciente aquas. His relictis, qui deflexo poplite biberant. In trecentis itaque viris facta est liberatio populi, hostes caesi, captivati reges,
Abbreviated transcription (Latin):
ligens umbre. balneaꝵ nescia. ignata
deliciaꝵ. simplicis animi. ꝑua conten¬
ta cibo. duratis acl omẽm iaboꝵ tolle¬
rantiam membris. sui gestare ferrũ
fossam duc̾e. onus ferre. consuetudo de
rure est. Nũcqͥd cantores. aleatores. au
autupes cũ opus fu̾it allec ĩuenient᷑
idonei: plane ⁊ istos piscatores. dulca¬
rios. linteones. ⁊ omes qui aliqͥd tͣctasse
uidebunt᷑. ad genecia ꝑtinens. a mi¬
litari officio sic repellit: ut fabros. fe¬
rarios. itemq lignarios. ceruoꝵ. apro¬
rumq uenatores. ĩ usũ milicie censeat
eligenlos. Nam ⁊ ieroboal ut figaliũ
misteria taceant᷑: dũo mandante ꝑhi¬
bitꝰ ẽ ĩ. młtitudine timicla ⁊ ĩ ext̾cita¬
ta hr̃e fiduciam. ⁊ illos solos adu̾sus
maclianitas ꝓdusc̾e: qͦs robur animi
⁊ ext̾ticiũ corꝑis approbaret. Eũ gͦ gede¬
on cuntis audientib ꝓclamaret. qui
formidolosus ⁊ timidus est: reu̾tatur:

Expanded text:
ligens umbrae, balneorum nescia, ignara ligens umbrae, balneorum nescia, ignara deliciarum, simplicis animi, parvo contenta cibo, duratis ad omnem laborum tolerantiam membris. Cui gestare ferrum, fossam ducere, onus ferre, consuetudo de rure est. Nunquid cantores, aleatores, aut aucupes, cum opus fuerit, ad haec invenientur idonei? Plane et istos, et piscatores, dulciarios, linteones et omnes qui aliquid tractasse videbuntur ad gynaecea pertinens a militari officio sic repellit, ut fabros ferrarios, itemque lignarios, cervorum aprorumque venatores, in usum militiae censeat eligendos. Nam et Hierobaal ut figuralium mysteria taceantur, domino mandante prohibitus est in multitudine timida et inexercitata habere fiduciam, et illos solos adversus Madianitas producere, quos robur animi, et exercitium corporis approbaret. Cum ergo Gedeon cunctis audientibus proclamaret. Qui formidolosus et timidus est revertatur,
Abbreviated transcription (Latin):
fecit ẽẽ uictores: Sc̃ia utiq exc̾cita-¬
cio. ⁊ fides. quam electi ex sacramen¬
to rei publice inpendebant. Nam
quid adnsus galsoꝵ młtitudinem
romana pancitas ualuisset: Quid
adu̾sus gm̾anoꝵ ꝓt̾ritatẽ breuitas
potuisse aulere: Hyspanos quidem
non tantum num̾o. s ⁊ uirib corꝑis
manifestum est. p̾stitisse romanis.
Affroꝵ dolis atq diuitiis semꝑ imꝑes
extiterunt. Uñ adu̾sus ħ om̃ia ꝓͥfuit
tironem solertem elig̾e. ⁊ ut ita dic¬
tum sit doc̾e uis armoꝵ cotidiano
ext̾cicio roborare doctrinam. quecũq
possunt macie.⁊ p̃liis euenire:
pͥnosse meditacõne cansͥ: pestri. ⁊ ĩde¬
sides sen̾itas uindicte. Hoc memoratꝰ
auctor testat᷑. ⁊ fere u̾bis eisc̾e aclici¬
ens iuut ilem ẽẽ milicie nutͥtũ ten̾e.
⁊ deliciis assuetum p̾ferens tancqũa
apciorem plebem rustiram que sub
aiuo ⁊ ĩ labore nutͥt᷑. solis paciens. fig¬

Expanded text:
fecit esse victores? Scientia utique et excercitafecit esse victores? Scientia utique et excercitatio, et fides, quam electi ex sacramento reipublicae impendebant. Nam quid adversus Gallorum multitudinem Romana paucitas valuisset? Quid adversus Germanorum proceritatem brevitas potuisset audere? Hispanos quidem non tantum numero, sed et viribus corporis manifestum est praestitisse Romanis. Afrorum dolis atque divitis semper impares exstiterunt. Unde adversus haec omnia profuit tironem solertem eligere, et ut ita dictum sit, docere jus armorum, quotidiano exercitio roborare doctrinam, quaecunque possunt in acie et praeliis evenire, aenosse meditatione campestri, et in desides severitas vindictae. Hoc memoratus auctor testatur, et fere verbis eisdem adjiciens inutilem esse militum nutritum tenere, et deliciis assuetum, praeferens tanquam aptiorem plebem rusticam, quae sub divo et in labore nutritur, solis patiens, neg
Abbreviated transcription (Latin):
estat armata manꝰ que castrẽ¬
sem ⁊ truentam ut dc̃m est:
exc̾ceꝵ miliciam. In hꝰ &̃ moderaciõe:
sap̃ia ⁊ iusticia pͥncipis elucet płri-¬
mũ. Ut eĩ ait uegetius renatꝰ: nullꝰ
est quem oꝑteat ł plura ⁊ meliora.
scire quam pͥncipem. cuiꝰ doctrina
debet om̃ib ꝓdesse sb̃tis. Eũ eĩ pacis
itemq belli debeat oꝑa moderari: le¬
gũ reiq bellice ip̃m oꝑtet hr̃e ꝑiciã
Et quidem de pacatis stucdiis aliqua
suꝑus dicta sunt: nũc manꝰ armata
ducutit᷑. q̃ sine dilectu. scientia ⁊ exc̾¬
citatione nĩ conualescit. Quo ius istoꝵ
cessante non ꝓdest inutił manus. At
in his: scĩa ⁊ inexc̾citato utiliora st̃.
Scĩa eĩ rei bellite dimicandi nutͥt
audatiam. Nemo fac̾e metuit qd̾
se bñ didicisse ꝯfidit. Et eĩ in cert̾amĩe
belloꝵ exc̾citata paucitas ad uctoriã
ꝓmptior est. quam rudis ⁊ inlocta
multitudo exp̃õita semꝑ ad cedera
Quid em̃ romanis gentiũ om̃iũ

Expanded text:
estat armata manus, quae castrensem et cruentam, ut dictum est, exercet militiam. In hujus autem moderatione sapientia et justitia principis elucet plurimum. Ut enim ait Vegetius Renatus: « Nullus est quem oporteat, vel plura, vel meliora scire, quam principem, cujus doctrina debet omnibus prodesse subjectis. » Cum enim pacis itemque belli debeat opera moderari, legum reique bellicae ipsum oportet habere peritiam. Et quidem de pacatis studiis aliqua superius dicta sunt, nunc manus armata discutitur, quae sine delectu, scientia et exercitatione non convalescit. Quovis enim istorum cessante, non prodest inutilis manus. At in his scientia et exercitatio utiliora sunt. Scientia enim rei bellicae dimicandi nutrit audaciam. Nemo facere metuit, quod se bene didicisse confidit. Etenim in certamine bellorum exercitata paucitas ad victoriam promptior est, quam rudis et indocta multitudo exposita semper ad caedem. Quid enim Romanos gentium omnium
Abbreviated transcription (Latin):
abeo cuiꝰ fidelis ẽ pofsidet: gerendis eiꝰ
auxilĩi ⁊ cõsiliũ dẽbet. un qͣntũ o̾iũ
cluo debeat᷑ sole clariꝰ lucet si tantũ

Expanded text:
ab eo, cujus fidelis est, possidet, gerendis ejus auxilium et consilium debet. Unde quantum omnium Domino debeatur, sole clarius lucet, si tantu
Abbreviated transcription (Latin):
asserit tullius. Ego cdiffi¬
cilius credo diffinire fortunam. eo qs̾
hꝰ nulla. illiꝰ aliqua sb̃a est. Nat᷑a si¬
qͥdem rebus originem p̾bet. qd̃ neqͣ¬
quam ẽẽt: si ĩ ueritate ip̃a ñ eẽt. ꝙs
eĩ omnino ñ est: alicui p̃stare ñ pͥ
ut sit. At fortuna cũ ñ sit: ñ potest
diffiniri. In eo siquicdem qd̃ ño est:

Expanded text:
asserit Tullius. Ego difficilius credo diffinire fortunam, eo quod hujus nulla, illius aliqua substantia est. Natura siquidem rebus originem praebet; quod nequaquam esset, si in veritate ipsa non esset. Quod enim omnino non est, alicui praestare non potest ut sit. At fortuna cum non sit, non potest diffiniri. In eo siquidem quod non est,
Abbreviated transcription (Latin):
cͥpserũt de re publica ⁊ si duiso
modo. cicero ⁊ plato. cũ alt̾ qͣlis
dẽ debeat disseruerit. alt̾ qͣl fuerit
a maiorib instituta. Hanc tam̃
nt̾q ⁊ institute ⁊ instituende p̾scͥpsi
tetur. ꝙͣ optim̾a uiuendi duc̃e se¬
te censebitur. q̃ sit aũ nature in¬
stitucio: ip̃a ratiõis exꝑieticia nĩo

Expanded text:
pserunt de repub. etsi diverso modo, Cicero et Plato, cum alter qualis esse debeat disseruerit, alter qualis fuerit a majoribus instituta. Hanc tamen uterque et institutae, et instituendae praescripsit tetur, quam optimam vivendi ducem saete censebitur. Quae sit autem naturae institutio, ipsa rationis experientia mo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊cqͣlit᷑ pimienda. Itẽ de causis rerum ⁊
adinctiõe eaꝵ ł repugnantia. de efflux¬
ione ⁊ defluxiõe occeam. de ortunili.
de humoꝵ ĩ aĩalibꝰ corꝑibꝰ aͣgmẽta ⁊
diminntiõe ad motũ lune. de uariis
lat̾ẽtis nat᷑e secretis. de officiis ⁊ uariis
maleficiis aut qͣsi maleficiis. aut alii
reiũ formisuarie oriunt᷑. de nat᷑a. ⁊
oꝑibꝰ eiꝰ. dc u̾itate ⁊ pͥmis rerũ initiis
ĩ qͥbꝰ humanũ ĩgeniũ deficit. de ip̃o dõ¬
qͥtotiꝰ nat᷑e rõ ualis excedit in nestiga¬
exaltat᷑. Possent ĩ hc modũ enuina¬
ri ꝙͣ płima q̃ sic dubitationẽ sapiẽtis
ad iniitiuit. ut tam̃ dubitacio ip̃a nul¬
gũ p̾t̾eat. Inhis itaq facile credid̾im
achademicos canto modestiꝰ clubitasse.
qͣnto cos cemitatis p̃cipiciũ diligenciꝰ
p̃canisse repperio. Adeo qͥd̾. ũ cũ apd̃
scriptores in locis nͦ passim dubiis. uͥ¬
ba qͦdam᷑ ambigua. qͣlia sũt ħ fifor¬
te. fortasse ⁊ forsitã. ꝓferut᷑: acha¬

Expanded text:
liter punienda. Item de causis rerum et adjunctione earum, vel repugnantia, de affluxione et defluxione Oceani, de ortu Nili, de humorum in animalibus corporibus augmento et diminutione ad motum lunae, de variis latentis naturae secretis: de officiis et figuricontractibus, maleficiis, aut quasi maleficiis, aut aliis rerum formis varie oriuntur, de natura et operibus ejus: de veritate, et primis rerum initiis, in quibus humanum ingenium deficit, an qui totius naturae rationalis excedit investigaexaltatur. Possent in hunc modum enarrari quamplurima, quae sic dubitationem sapientis admittunt, ut tamen dubitatio ipsa vulgum praetereat. In his itaque facile crediderim academicos tanto modestius dubitasse, quanto eos temeritatis praecipitium diligentius praecavisse reperio. Adeo quidem, ut cum apud scriptores in locis non passim dubiis, verba quodammodo ambigua, qualia sunt haec, si forte, fortasse, et forsitan, proferuntur, aca
Abbreviated transcription (Latin):
ab senciũ ꝯtuetur. ħt tñ c̾citudui̾e. cali¬
gine abignitatis exclusa. Porro si de sin¬
głis achademicꝰ clubitat. de ulło c̾tus.
uͥ forte ⁊ hoc ip̃m ĩc̾tũ habeat an qͣriis
existentibꝰ uicodem circa idr᷑ pofsit ⁊
boc ip̃m uescit. aunesciat. Cũ uͦ hõ ĩ eo

Expanded text:
absentium contuetur, habet tamen certitudinem, caligine ambiguitatis exclusa. Porro si de singulis academicus dubitat, de nullo certus est, nisi forte et hoc ipsum incertum habeat, an contrariis existentibus, in eodem, circa idem, posset et hoc ipsum nescit, an nesciat. Cum vero
Abbreviated transcription (Latin):
aꝯposite mẽtis arbitͥo uidet᷑ alienũ.
Decet em̃ sapient̾e m̃tẽ ꝯpon̾e. uͭ ad
ot̾m fortuue impetũ q̃relis excl̃sis. scu¬
tum rois qͣi uolubile p̾toriũ philoss¬
phantis opponat. Qͥ em̃ c̃ statꝰ sui qͣ¬
litate rixat᷑ nͥ forte de p̾cati cormptõe
langͥdꝰ ingenuscat. ñ dũ philosoph̃a¬
tis ĩgͦssus ẽ miã Deme qd̾ merito qͦr
possimi qͥ exigentibꝰ culpis meis ĩ id
miserie ꝓiectꝰ sum. uͥ in flagella ꝑa¬
tus uidear. ⁊ os meu̾ nocte doloribꝰ ꝑfo¬
retu: ⁊ qͥ me ꝯmedũt ũ qͥescãt. Cũ gͦ
dolor m̃s ĩ ꝯsptu meo sit semꝑ. putas¬
ne pollit calami ł stͥdentis sistule sua¬

Expanded text:
s arbitrio videatur alienum. Decet enim sapientem mentem componere, ut ad omnem fortunae impetum, querelis exclusis, scutum rationis quasi volubile praetorium philosophantis opponat. Qui enim cum status sui qualitate rixatur, nisi forte de peccati corruptione languidus ingemiscat, nondum philosophantis ingressus est viam. De me quidem merito queri possum, qui exigentibus culpis meis, in id miseriae projectus sum, ut in flagella paratus videar, et os meum nocte doloribus perforetur, et qui me comedunt, non quiescant. Cum ergo dolor meus in conspectu meo sit semper, putasne possit calami, vel stridentis fistulae sua
Abbreviated transcription (Latin):
u̾itatis disꝑgent᷑ inuarias sectas er¬
boris.⁊ ĩ samas falsas. Et eoqͥdẽ mi¬
seriores effetti sũt. qd inhis defectũ
suũ mimme agnoscebant. Hĩc est.
uetositatis lege ꝯstngit. Epiturꝰ eꝯͥ ᷤ
dñrerũ metur lib̾tate: disposicionẽ euacu.¬
at. ⁊ oĩa casibꝰ fluctuare ꝯcendit. Pregione
ꝯsistũt utͥusq cułtores. ⁊ de singłis fere re¬
rũ articłis dimicãt. ⁊ qͣu palladis sacͣuĩe¬
to ascͥcti: solas paradoxas loquut᷑. aułm¬
mici uͦ uitantes p̾cipiciũ falsitatis. ĩ eo
qͥdem modestiores sũt. qd̾ defectũ inm̃ne suũ
diffice̾t᷑. ⁊ ĩ rerũ ignorãcia positifere de

Expanded text:
itatis, dispergerentur in varias sectas erroris, et insanias falsas. Et eo quidem miseriores effecti sunt, quod in his defectum suum minime agnoscebant. Hinc est, necessitatis lege constringit. Epicurus econtra, dum rerum tuetur libertatem, dispositionem evacuat, et omnia casibus fluctuare contendit. E regione consistunt utriusque cultores, et de singulis fere rerum articulis dimicant; et quasi Palladis sacramento astricti, solas paradoxas loquuntur, aumici vero vitantes praecipitium falsitatis, in eo quidem modestiores sunt, defectum suum minime diffitentur, et in rerum ignorantia positi, fere de
Abbreviated transcription (Latin):
uit affect᷑ bñ ficior menor ẽ. fami¬
liaritat᷑e : hõie ab exꝑiencia rerũ ⁊
usu c̾trahit ⁊ amicitie p̃cet̾is qͣsi fi
⁊ ĩuuria memoria camelo tenactter
residet. ⁊ rinocer qͣ ⁊ unicornis ÷ uͥgĩs
ĩtegͥtatẽ sit agnoscit. uͭ cdlũ taxat illiꝰ
fere amplexibꝰ caꝑiat᷑. Odore pauthe¬
re cet̾a sequut᷑ aĩalia:⁊ qd̾ mirabiliꝰ
uũ ⁊ sementis luxurie imꝑatornero
aurcis uͥ dicitur recibꝰ. piscabatur.
Qͥd młta. ⁊orna leeua lupũ segͥt᷑. lupꝰ
ip̃e capellã florent̾ẽ cithisũ seqͥt᷑ lascina
capella ⁊ ĩ h̃c modũ uoluptate sua:

Expanded text:
neficiorum memor est, familiaritatem cum homine ab experientia rerum et usu contrahit, et amicitiae prae caeteris, quasi fidet injuriarum memoria camelo tenaciter residet, et rhinoceros, qui et unicornis est, virginis integritatem sic agnoscit, ut duntaxat illius fere amplexibus capiatur. Odorem pantherae caetera sequuntur animalia; et quod mirabilius unde et saevientis luxuriae imperator Nero, aureis, ut dicitur, retibus piscabatur. Quid multa? Torva leaena lupum sequitur, lupus ipse capellam, Florentem cytisum sequitur lasciva capella.
Abbreviated transcription (Latin):
sic derogatio ꝑsonaꝵ: s fugiendor sola
ꝯtussio incior. In qͦ qͥdẽ me p̾stitũ ire a¬
seqͥum cã malis ꝙͣ boĩs arbitor dũ ĩ his
approbat᷑ qd facuĩt: i n notatis intiis pos¬
sint ꝓfice uͭ ꝓbẽtur. S hec accenꝰ. sur
aũ achadrinicos p̾cet̾is placeat imitari:
sermo succuitꝰ aꝑiet.¬

Expanded text:
iendorum sola concussio vitiorum. In quo quidem me praestitum ire obsequium, tam malis quam bonis arbitror, dum in his approbatur quod faciunt, et hi notatis vitiis possint proficere, ut probentur. Sed haec hactenus. Cur autem academicos prae caeteris placeat imitari, sermo succi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓͥeuolu̾tatis ⁊ sapĩe iustuttu getẽda
sũt. iͥ uix tp̃s ĩcdlulgeat᷑ ad pauca. Di¬
es ⁊ nox necessariis ⁊ alienis occupatio¬
mbꝰ transigunt᷑. nͭ nͨ rei familiari cͤam
ĩpend̾e liceat. ⁊ tu hortarisut scͥbam ͤ
uñ qd̃ ñ accepi aliis erogabo: Nane si pos¬
cat dͥ ꝑonatꝰ arator luciferi rudis ex cla¬
mat meli c̾ta ꝑisse frõtẽ de rebꝰ. Sutaq
uis ũ scͥbã: da ł potiꝰ ab eo qͥscienciarũ
dũs ÷ scĩam ĩpet᷑ nũ scͥbã. da cp̃s expedi
tũ m ccessitatũ domesticar ex clude mo¬
lestias. Hã si uͥgilio puer ⁊ toleralile
desit hospiciũ: cadent om̃s a cͥmbꝰ ỹdri.
Pt̾ea u̾cor nedũ ad obseqͥũ deuotꝰ acciu¬
gor: dispendiũ pudoris faciẽs. eimiloꝵ
ꝓuocẽ lingͦs qͥmala alieua facillime
carpũt ⁊ bona clifficillime imit̾atur.
Qd̾ aũt si aliud ñ lic uis ut defortune
calcło mͥ uͭ mnsis q̃rar: suadẽte qͥdem
mẽtis ang̾tia fatillmũ ẽ. sũ ceste gͦ¬

Expanded text:
oluntatis et sapientiae instinctu gerenda sunt, mihi vix tempus indulgeatur ad pauca. Dies et nox necessariis et alienis occupationibus transiguntur, ut nec rei familiari curam impendere liceat; et tu hortaris ut scribam? unum quod non accepi aliis erogabo? Navem si poscat sibi peronatus arator, Luciferi rudis, exclamet Melicerta perisse Frontem de rebus. Si itaque vis ut scribam, da, vel potius ab eo qui scientiarum dtum, et necessitatum domesticarum exclude molestias. Nam si Virgilio puer et tolerabile desit Hospitium, caderent omnes a crinibus hydri. Praeterea vereor ne dum ad obsequium devotus accingor, dispendium pudoris faciens, aemulorum provocem linguas, qui mala aliena facillime carpunt, et bona difficillime imitantur. Quod autem, si aliud non licet, vis ut de fortunae calculo, mihi et Musis querar, suadente quidem mentis angustia, facillimum est, cum, teste G
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ta uilescũt. lic ⁊ ab hoste boc̾i sapi¬
entis. animꝰ ñ decrectet. c̃ peculiaris
płs di auro argẽto. uestibꝰ ⁊ coto egyp¬
ciorᷤ ornatu resplendeat. si gentiliũ
ĩꝙͣ figm̃ta uilesct̃: sic dũ incampo
sennaar fundam̃ta babiloĩs iacit ĩ¬
pietas clũ turris elaciois ⁊ ꝯͣdictiois
machina ĩcelũ erigitur: de alto p̾ci¬
pitii a dõ fcã ẽ. lingͣtũ q̃misio subccto¬
q impiis u̾bi cõm̃cio: ex netessitate se
machine gn̾e ĩ altũ erexerũt: uere ĩ ꝯ¬
mintabssis. ⁊ indeficientis uitatis sub¬
tracta ẽ. uintas. ⁊ ignorãcie nebulis

Expanded text:
doceri sapientis animus non detrectet, cum peculiaris populus Dei auro, argento, vestibus, et toto Aegyptiorum ornatu resplendeat; si gentilium, inquam, figmenta vilescunt, sic dum in campo Sennaar fundamenta Babylonis jacit impietas, dum turris elationis, et contradictionis machina in coelum erigitur, de alto praecipitii a Deo facta est linguarum divisio, subtractoque impiis verbi commercio, ex necessitate secmachiae genere in altum erexerunt, vere eis incommutabilis et indeficientis veritatis subtracta
Abbreviated transcription (Latin):
phił honore ł nõĩe. Et qͥd̾e adu̾sus
istor ĩ epcias. magnꝰ pr̃ ⁊ fi delis doc
putãt. berũtũ ad illos qͥde singłis
dubitant. q̃ sapienti faciũt q̃sfionẽ.
cic̾o seip̃o ceste tͣnsunt: nͨ cos nr augꝰ.¬
ꝑseqͥt᷑ cir ⁊ ip̃e ĩ oꝑibꝰ suis achademico
temꝑam̃to utatur freq̃nciꝰ. ⁊ sub amibi¬
gitate ꝓponat młta q̃ alii ꝯfide̾tiꝰᷤ
ne mag̾ cemerarie disputãti. ñ iid̾e̾nt᷑¬
labi ꝓ ossit ad falsa. Sũt añ dubita¬
lia s̃apienti q̃ nͣ fidĩ nͨ sensus aũt rõĩs
maĩfeste ꝑsuad autoritas ⁊ q̃ sus ĩ
utͣmq partẽ uitũtur firmam̃tis.
Talia qͥdẽ sunt q̃ quer̃t᷑ de ꝓuidentĩa

Expanded text:
 honore, vel nomine. Et quidem adversus istorum ineptias, magnus pariter et fidelis doctputant. Verumtamen ad illos, qui de singulis dubitant, quae sapienti faciunt quaestionem, Cicero, se ipso teste, transivit; nec eos noster Augsequitur, cum et ipse in operibus suis, academico temperamento utatur frequentius, et sub ambiguitate proponant multa, quae alii confidentius, nec magis temerarie disputanti, non viderentrolabi possit ad falsa. Sunt autem dubitabilia sapienti, quae nec fidei, nec sensus, aut rationis manifestae persuadet auctoritas, et quae suis in utramque partem nituntur firmamentis. Talia quidem sunt
Abbreviated transcription (Latin):
on tam̃ om̃s qͥ achademicor cc̃sent᷑¬
nõie h. clico modestie regłam tenu¬
iise. c̾ ⁊ ꝓfessio sciña sit. ⁊ ꝓparte tam ri¬
sui patait errori. Qͥd eĩ ĩeptiꝰ ꝙͣ fuctu¬
are insingł. ⁊ ulłius rei hr̃e c̾c̃itudin̾e ⁊¬

Expanded text:
on tamen omnes, qui academicorum censentnomine, hanc dico modestiae regulam tenuisse; cum et professio scissa sit, et pro parte tam risui pateat, quam errori. Quid enim ineptius quam fluctuare in singulis, et nullius rei habere certitudine
Abbreviated transcription (Latin):
Gressus aula curialiũ decli¬
nassem ꝯsorcia nugato¬
rum insime ĩ ip̃o limi¬
ne ab euute tue p̃ceptionis detimiss
auctoritas. Cũ cm̃ t̾cordis mei angiꝰt¬
more laboranciũ qͥ cantilenis ⁊ uocũ
dulcedĩe laboris tedia ꝓpulsant aut
minuuñt: rerũ cp̃risq dispendia ꝯpen¬
sar̃e. Nã ⁊ nin̾antibꝰ ma facilior indet᷑
uocis dulcisone moduł recreetur.
Sic ⁊ mẽ lectõis aut alt̾uis officii stu¬
dio mbes ĩsist̾e. ⁊ si aliud ñ ꝯceditur.
de me ip̃o ⁊ uariis fortune fornuis ꝯq̃ti.¬
saltẽ mͥ ⁊ musis. Giãdis eñ ꝓfectꝰ est ad
philosophĩa aspir̃ti. uͥtutis inse de plo¬
rare defectũ. Ad ħ qͥd tͥ respõdeaur cõit̾
sugg̾it: qr om̃s cũ uallemꝰ recta ꝯsilia e¬
grotis damꝰ. Tnaũ si hͥ sis: alit̾ sencias.
Sic sic. a captiuatis. qͦꝵ organa in sallici¬
b suspeusasũt q̃runt᷑ uerba cantionũ
q̃ cantari oĩo neq̃unt aut ñ solẽt: int̾ra
aliena. licet.n nͥtus iurias captiuitatis

Expanded text:
Egressus aula curialium, declinassem consortia nugatorum, nisi me in ipso limine abeuntem, tuae praeceptionis detinuisset auctoritas. Cum enim tibi cordis mei angustimore laborantium, qui cantilenis et vocum dulcedine, laboris taedia propulsant aut minuunt, rerum temporisque dispendia compensarem. Nam et itinerantibus via facilior videtur vocis dulcissimae modulis recreetur. Sic et me lectionis, aut alterius officii studio jubes insistere, et si aliud non conceditur, de me ipso, et variis fortunae formis conquerisaltem mihi et Musis. Grandis enim profectus est ad philosophiam aspiranti, virtutis in se deplorare defectum. Ad haec quid tibi respondeam, comicus suggerit, quia Omnes cum valemus, recta consilia aegrotis damus. Tu autem si hic sis aliter sentias. Sic, sic a captivatis, quorum organa in salicibus suspensa sunt, quaeruntur verba cantionum, quae cantari omnino nequeunt, aut non solent in terra aliena. Licet enim virtus injurias captivitatis
Abbreviated transcription (Latin):
seruiuit aꝑ tirũ: dabo ei egip¬
tum. Omis at potestas bona.
qm̃ ab eo est. A tuo solo: oĩa
⁊sola sunt bona. ytenti ⁊ nun
int̾dũ bona ñ ÷ aut ꝓaciẽtr.
s mala: lic ꝙ ad uniu̾sitate:
sit bona. illo faciente qui b̃n
utitur malis nr̃is. Sic̃ .n. in
pclura fuscꝰ aut nig̾ color.

Expanded text:
servivit apud Tyrum, dabo ei Aegyptum . Omnis autem potestas bona, quoniam ab eo est, a quo solo, omnia, et sola sunt bona. Utenti tamen interdum bona non est, aut patienti, sed mala, licet quoad universitatem sit bona, illo faciente qui bene utitur malis nostris. Sicut enim in pictura fuscus aut niger color
Abbreviated transcription (Latin):
consuetudinis contẽptorẽ. huit rei testẽ
sum᷑. Quod si tuam pͣgare uolueris inno.¬
tentiam. aut ꝓ insticia quitquam astru-¬
ere. Si xp̃m dixeris regem ẽẽ. cui magis
oꝑteat quam hominib obediri. si ecc̃ie
pͥuilegiũ: continuo uociferantes ĩtonab̃t.
quid ampliꝰ delid̾atis testes: Ecce uos ip̃i
audistis blasfemiam. Quisqͥs asserit
talia: contraclicit cesari. Si nͦ iudex
ĩnotenciam uidens. iusticiam q reu̾itꝰ
dissimulau̾it. undiq ꝯclamabt. si hũc¬
dimittis: ñ es amitus cesaris. Ut umꝰ
pena liberatioᷠ multoꝵ : dolle ⁊ dele hũt.
ut uiuat ⁊ ualeat barrabas. Omẽs
eĩ sũt qͦi corpꝰ unũ qd̃ situt manifesta
conuincũt oꝑa: ex patre diabolo est
ciꝰ sũt isti m̃bra. Egregie quidem. de istis
bs̃ Iob ait. Eorpꝰ illius quasi scuta fu¬
silia. ⁊ compactum scł amis se p̾men¬
tib. Ina uni coniungit᷑. ⁊ ne spiratłm

Expanded text:
consuetudinis contemptorem. Hujus rei testes consuetudinis contemptorem. Hujus rei testes sumus . Quod si tuam purgare volueris innocentiam, aut pro justitia quidquam astruere, si Christum dixeris regem esse , cui magis oporteat quam hominibus obediri , si Ecclesiae privilegium, continuo vociferantes intonabunt: Quid amplius desideratis testes? Ecce vos ipsi audistis blasphemiam. Quisquis asserit talia contradicit Caesari . Si vero judex innocentiam videns, justitiamque reveritus dissimulaverit, undiqdimittis, non es amicus Caesaris . Ut unius poena liberatio sit multorum, tolle et dele hunc, ut vivat et valeat Barrabas. Omnes enim sunt quasi corpus unum, quod sicut manifesta convincunt opera, ex patre diabolo est, cujus isti sunt membra. Egregie quidem de istis beatus Job ait: Corpus illius quasi scuta fusilia et compactum squamis se prementibus. Una uni conju
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯgratulat᷑ coruus : ⁊ ministro iniqui¬
tatis: impi iudex applaudet.
oc aũ om̃ib ħiis usu innotuit.
pͥncipes qͦs infideles sunt sociĩ
furum. qͦs cum ĩ malefitio uid̾int:
currunt cum eis. adicientes iniqui¬
tans ꝑtem. ut lutͥ quancũq recipi¬
ant ꝑcionem. Si misertꝰ fueris pͥau¬
ꝑis. si octalum iustitie fleu̾is. si decreu̾is
subuenire. si obmutire audes. ut ad
singła que ditunt au faciunt. non lix¬
eris euge enge: accusantib erodianis
lese magestatis. reddes coram p̾side. rõne.
Cui nͥ in omnib adquieu̾is: celari ꝯtͣdices
est in ꝑsonam regis. contraq coronam.
Eonsurget ingeminabit᷑. ⁊ usq ad nu¬
bes inualescit officialium clamor re¬
plicantiũ uoce magna. hunc inuẽmꝰi
subu̾tentem popłm ⁊ ꝓhibentem tͥbuta
clari cesari. negantemq cesarem regẽ
ẽẽ ⁊ ministͥs eiꝰ uniu̾sa de iure licere.
hũc inuenimꝰ euacuantẽ pat̾nas leges.
nonas introducentem. ⁊ uetustisime

Expanded text:
gratulatur corvus, et ministro iniquitatis impius judex applaudit. Hoc autem omnibus his usu innotuit, principes quorum infideles sunt socii furum, quos cum in maleficio viderint, currunt cum eis, adjicientes iniquitatis partem, ut lucri quamcunque recipiant portionem. Si misertus fueris pauperis, si occasum justitiae fleveris, si decreveris subvenire, si obmutire audes, ut ad singula quae dicunt, aut faciunt, non dixeris euge, euge, accusantibus Herodianis, laesae majestatis reddes coram praeside rationem. Cui nisi in omnibus acquieveris, Caesari contradices, est in personam regis contraque coronam. Consurget, ingeminabitur, et usque ad nubes invalescet officialium clamor, replicantium voce magna: Hunc invenimus subvertentem populum, et prohibentem tributa dari Caesari, negantemque Caesarem regem esse, et ministris ejus universa de jure licere. Hunc invenimus evacuantem paternas leges, novas introducentem, et vetustissimae
Abbreviated transcription (Latin):
ritate. ut qͥcqͥd dixerint ita optineat.
ac si inueniat᷑ in actis. Atestacio eoꝵ
u̾itati p̾iudicat. Non est p̾t̾ pͥncipem
cui liceat obuiare eoꝵ sententiil. ⁊ͥ
eos pͥnceps cõherteat. licet omnes dicãt
quia pax est. ñ est utiq pax. aut illa
pax sola est. ĩ qua est amaritudo ama¬
rissima. Nam cũ alias hĩta mod̾atio¬
ne inculpate tutele uim ui repessere
liceat: concutientib. spoliantib. tor¬
quentib hiis: mutitẽ licet non. Iurll
⁊ ẽĩ uident᷑ ẽẽ minisiri. Extusat᷑ qui
aliqͥs ob tutelam ꝓpͥii corꝑis fet̾it. litu
quauis iniuria trahñtib biis restit̾it.
dignus pena qualibet iudicat᷑. Si
crinẽ turbatũ. ⁊ turpatũ ꝓtrahit. li
barbam uellet. Si aures quasi nimi¬
um breues ꝓducit. si clat alapam. ani
ꝑcutit pugno ĩpis. si alt̾um eruil
ocłm. sustine pacient̾. nͥ utͣmq maliᷤ
amitt̾e. quia qͥcqͥd p̃sumũt: cesaris
dert᷑ fc̃m iactitant. Si telũ manu ge¬

Expanded text:
ritate, ut quidquid dixerint ita obtineat, ac si inveniatur in actis. Attestatio eorum veritati praejudicat. Non est praeter principem, cui liceat obviare eorum sententiis. Nisi eos princeps coerceat, licet omnes dicant quia pax est, non est utique pax, aut illa pax sola est, in qua est amaritudo amarissima. Nam cum alias habita moderatione inculpatae tutelae, vim vi repellere liceat, concutientibus, spoliantibus, torquentibus his, mutire non licet. Juris etenim videntur esse ministri. Excusatur qui aliquid ob tutelam proprii corporis fecerit, si tamen quavis injuria trahentibus his restiterit, dignus poena qualibet judicatur. Si crinem turbatum et turpatum protrahit, si barbam vellit, si aures quasi nimium breves producit, si dat alapam, aut percutit pugno impie, si alterum eruit oculum, sustine patienter, nisi utrumque mavis amittere; quia quidquid praesumunt, Caesaris dextra factum jactitant. Si telum manu ge