comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ deum ihm̃. Per deũ
ihm̃ facta sunt celum.
terra. marc. omnis or¬
natus celi. opulencia
terre: fecunditas mariˢ.
Omma het que oculis
facta sunt. Et uidemus
het: et si est in nobis spũs
illius. sic nobis placent
ut artifex laudetur. non
ut ad opera conuersi. ab
artifice aũtamur: et fa¬
ciem quedãmodo ponen¬
tes ad ea que fecit. corsũ
qui fecit. Et hec quidem
uidemus. ⁊ adiacẽt otu¬
lis. Quid illa que non
uidemus sicut sunt an¬
geli. uirtutes. potestates.
dominaciones omĩsq
habitator fabrice huius
suꝑcelestis nõ adiacent
oculis nr̃is. Quãquam
sepe ⁊ angeli quãdo opor¬
tuit demonstrauerunt

Expanded text:
 Deum Jesum. Per Deum Jesum facta sunt coelum et terra, mare, et omnis ornatus coeli, opulentia terrae, fecunditas maris; omnia haec quae oculis facta sunt. Et videmus haec, et si est in nobis Spiritus ipsius, sic nobis placent ut artifex laudetur: non ut ad opera conversi ab artifice avertamur, et faciem quodammodo ponentes ad ea quae fecit, dorsum qui fecit. 2. Et haec quidem videmus, et adjacent oculis: quid illa quae non videmus, sicut sunt Angeli, Virtutes, Potestates, Dominationes, omnisque habitator fabricae hujus supercoelestis, non adjacens oculis nostris? Quanquam saepe et Angeli, quando oportuit, demonstrave
Abbreviated transcription (Latin):
Qui eciam ĩ deserto cla¬
mat: quia derelicte ac
destitute iudee solaciũ
redemptoris annũciat.
Quid autem clamet ĩ¬
sinuat: cũ subiungit
Dirigite uiam diũ: si¬
cut dixit ysaias ꝓpheta.
Uia dni ad cordirigit᷑:
cum ueritatis sermo
humlit̾ auditur. Uia
diũ ad cor dirigitur:
cum ad preceptũ urta
preparatur. Unde scrip¬
tum est. Si quis dili¬
git me: sermonẽ meũ
seruabit. Et pater meꝰ
diliget eum: ⁊ ad eum
ueniemus ⁊ mansionẽ
apud eum faciemus.
Quisquis ergo in super¬
bia mentem eleuat.
quisquis auaricie esti¬
b anhelat. quisquis
se luxurie ĩ quinamen¬
tis polluit. cordis ostiũ
contra ueritatẽ clau¬
dit. ⁊ ne ad se dñs ueni¬
at. laustra animi se¬
ris uicioꝵ damuat. In¬

Expanded text:
qui etiam in deserto clamat, quia derelictae ac destitutae Judaeae, solatium redemptoris annuntiat. Quid autem clamet insinuat, cum subjungit: Dirigite viam Domini, sicut dixit Isaias propheta. Via Domini ad cor dirigitur, cum veritatis sermo humiliter auditur. Via Domini ad cor dirigitur, cum ad praeceptum vita praeparatur. Unde scriptum est: Si quis diligit me, sermonem meum servabit; et Pater meus diliget eum, et ad eum veniemus, et mansionem apud eum faciemus. Quisquis ergo in superbia mentem elevat, quisquis avaritiae aestibus anhelat, quisquis se luxuriae inquinationibus polluit, cordis ostium contra veritatem claudit, ne ad se Dominus veniat claustra animi seris vitiorum damnat.
Abbreviated transcription (Latin):
ducaret homo. creator
angelorum factus est
homo:utrosq pascens
⁊ integer ꝑmanens.
Quain bonus panis.
qui et angelos pascit
per speciem. ut de ipõ sa¬
cientur in patria.⁊ noꝰ
pascit ꝑ fidem. ne defici¬
amus in uia. Ille panis
qui se ipĩn dat angelis.
ad gaudiũ stabilitatis.
se ip̃m dedit hominib
ad remediũ sanitatis.
Et qui ẽ angelor esca:
nobis factus est me¬
dicina

Expanded text:
ducaret homo, creator angelorum factus est homo, utrosque pascens, et integer permanens. Quam bonus panis qui et angelos pascit per speciem, ut de ipso satientur in patria, et nos pascit per fidem, ne deficiamus in via! Ille panis, qui seipsum dat angelis ad gaudium stabilitatis, seipsum dedit hominibus ad remedium sanitatis; et qui est angelorum esca, nobis factus est medicina
Abbreviated transcription (Latin):
Pia ergo nemo
nr̃m dilectissimi
tam ꝑfectus ⁊ sanctus ẽ.
ut perfectior sanctior q
eẽ non possitroms simul
sine differencia graduũ.
sine discretione merito¬
rum. abhis in que ꝑue¬
nimus. in ea que non¬
dum app̾hendimus pia
auiditate curramus.
et ad mensurã consue¬
tudinis nr̃e. necessariis
a liquid addamus aug¬
mentis. Parum enim
religiosus alio tempore
demonstratur: qui in
his diebz non religiosi-¬
or inuenitur. Unde opor¬
tune aurib nrĩs lectio
aplĩce predicacionis in¬
sonuit dicens. Ecce nũc
tempus acceptum. ecce
nunc dies salutis. Quid
enĩ acceptius hoc tẽpore.
quid salubrins his die¬
ciis indicitur. ⁊ omniũ
uirtutum profectus
augetur

Expanded text:
ia ergo nemo ostrum, dilectissimi, tam perfectus et sanctus est, ut perfectior sanctiorque esse non possit, omnes simul sine differentia graduum, sine discretione meritorum, ab iis in quae pervenimus, in ea quae nondum apprehendimus, pia aviditate curramus, et ad mensuram consuetudinis nostrae necessariis aliquid addamus augmentis. Parum enim religiosus alio tempore demonstratur, qui in his diebus non religiosior invenitur. CAP. II. Unde opportune auribus nostris lectio apostolicae praedicationis insonuit, dicens: 149 Ecce nunc tempus acceptum, ecce nunc dies salutis . Quid enim acceptius hoc tempore, quid salubrius his diellum indicitur, et omnium virtutum profectus augetur
Abbreviated transcription (Latin):
litas non p̾suit. Sed
est qd̃ sollicite ĩ hac ipã
exposicione dnica peu¬
sare debeatis: quia si
nos uobis semen uer¬
bum. agrũ mundũ.
uolucres demonia. spi¬
nas diuicias signisi¬
care diceremus: ad cre¬
dendum nobis mens
forsitan ur̃a dubitant
Uude ⁊ idem dũs per
semet ip̃m dignatus

Expanded text:
it. Sed est quod sollicite in hac ipsa expositione dominica pensare debeatis, quia si nos vobis semen verbum, agrum mundum, volucres daemonia, spinas divitias significare diceremus, ad credendum nobis mens forsitan vestra dubitaret. Unde et idem Dominus per semetipsum dignatus
Abbreviated transcription (Latin):
ad israel. Et ascendit
iherusolunã in multi¬
tudine graui: ⁊ intra¬
uit in sanctificacionẽ
cum suꝑbia. Et accepit
altare aureum. et can¬
delabrum luminis. et
unuersa uasa cius mẽ¬
sam proposiciomis. et li¬
batoria. ⁊ fialas.⁊ mor¬
tariola aurca. et uelũ¬
et coronas. ⁊ ornamen¬
tum aureũ qd̃ in facie
templi erat: et commni
Taccepit argen¬
tum ⁊ aurum.
et uasa concupiscibilia
et accepit thesauros oc¬
cultos quos muenit. Et
sublatis om̃ib. abiit ĩ
terram suam. Et fecit
cedem hoĩm: ⁊ locutus
est in suꝑbia magna.
Et factus est planctus
magnus in isrł: et in
omni loco eoꝵ. Et inge¬
muerunt principes. ⁊ se¬
nes infirmati sunt: et
speciositas mulierum
ĩmutata est. Oĩs ma¬
nitus sumpsit la men¬
tum:⁊ que sedebant in
thoro maritali lugebãt
Et cõmota est t̾ra super
inhabitantes in ea. ⁊ ui¬
uersa domus iacob ĩdu¬
it confusionẽ¬

Expanded text:
ad Israel et ascendit Iherusalem in multitudine gravi et intravit in sanctificationem cum superbis et accepit altare aureum et candelabrum luniversa vasa ejus, mensam propositionis, libatoria, fialas, mortariola aurea, velum, coronas, et ornamentum aureum quod in facie templi pendebat, et commaccepit argentum et aurum et vasa concupiscibilia et accepit thesauros occultos quos invenit et sublatis omnibus abiit in terram suam et fecit caedem hominum et locutus est superbia magna et factus est planctus magnus in Israhel et in omni loco eorum et ingemuerunt principes et senes infirmati sunt et speciositas mulierum inmutata est omnis maritus sumpsit lamentum quae sedebant in toro maritali lugebant et commota est terra super habitantes in ea et universa domus Iacob induit confusione
Abbreviated transcription (Latin):
telgendum est
ubi angelus in sõ¬
ins in egipto dixit ad io¬
seph. surge ⁊ accipe pueꝵ
et matrem eius et uaide
in terram ifrael: sic ĩtel¬
lectum ẽẽ primo a ioseph
ut putaret iussum se
esse ꝑgere in uideam.
Ipã eñun primitus in¬
telligi potuit:terra isrł.
Porro autẽ postca quã
comperit illic regnare
filium herodis archelaũ.
noluit obicere se illi pe¬
riculo: cum posset terra
israel eciã sit intelligi.
ut et galilea illic deputa¬
retur. quia et ipãm po¬
pulus isrł incolebat.
Quãquam ⁊ alio mo¬
do solui possit hec que¬
stio: quia potuit uideri
parentib xpi cũ puero
de quo talia ꝑ angelica
responsa cognouerant.
non esse habitandum
nisi in ihrlm ubi erat
templũ diuĩ. ⁊ propterra
redeuntes ex egypto. illuc
eos ituros fuisse et illic
habitaturos: insi arche¬
lai presencia terrerẽtur.
Neq enim duuinitus
iubebantur ibi habita¬
re: unde archelaũ quẽti¬
mebant deberent con¬
temuere.

Expanded text:
egendum est, ubi angelus in somnis in Aegypto dixit ad Ioseph: surge et accipe puerum et matrem eius et uade in terram Israhel, sic intellectum esse primo a Ioseph, ut putaret iussum se esse pergere in Iudaeam — ipsa enim primitus intellegi potuit terra Israhel — porro autem posteaquam conperit illic regnare filium Herodis Archelaum, noluit obicere se illi periculo, cum posset terra Israhel etiam sic intellegi, ut et Galilaea illic deputaretur, quia et ipsam populus Israhel incolebat. quamquam et alio modo solui possit haec quaestio. quia potuit uideri parentibus Christi cum puero, de quo talia per angelica responsa cognouerant, non esse habitandum nisi in Hierusalem, ubi erat templum domini, et propterea redeuntes ex Aegypto illuc eos ituros fuisse et illic habitaturos, nisi Archelai praesentia terrerentur. neque enim diuinitus iubebantur ibi habitare, ut de Archelao quod timebant deberent contemnere.
Abbreviated transcription (Latin):
Opulum istum
formami michi:
laudem meã narrabit.
Non me ĩuocasti iacob:
nec laborasti in me isrl.
Non obtulisti michi art¬
ctem holocausti tur. ⁊ uic¬
tinus tus nõ glorifica¬
sti me. Non te seruire fe¬
ci in oblacione: nec labo¬
rem p̾bui in ture. Non
emisti michi argento ca¬
lanum: ⁊ adipe uicti¬
marum tuar non ĩebͥa¬
sti me. Uerũtamẽ senure
me fecisti in pectatis tiuis:
prebiisti michi laborem
in imquitatibus tus.
Ego sum ego sum ipse
qui delco ĩiquitates tuas
propter me: ⁊ pccõꝵ fuoꝵ
non recordabor

Expanded text:
opulum istum formavi mihi: laudem meam narravit. Non me invocasti Iacob: nec laborasti in me Israel. Non obtulisti mihi arietem holocausti tui: et victimis tuis non glorificasti me. Non te servire feci in oblatione: nec laborem tibi prebui in thure. Non emisti mihi argento calamum: et adipe victimarum tuarum non inebriasti me. Verumtamen servire me fecisti in peccatis tuis: prebuisti mihi laborem in iniquitatibus tuis. Ego sum: ego sum ipse qui deleo iniquitates tuas propter me: et peccatorum tuorum non recordabor
Abbreviated transcription (Latin):
cies dm̃ diuisit eos: nõ
addet ut respitiat eos. Fa¬
cies sacerdotũ non exu¬
bucrunt: neq semim
miserti sunt. Ain Cũ
adhuc subsisteremus:
defecerunt oculi urĩ: ad
auxiliũ nr̃m uanũ.
Cũ respiceremus attẽ¬
ti. ad gentẽ que salua¬
re non poterat. Sad
⁊ubricauerũt uestigia
nr̃a: in itinere platcar
nraꝵ. Appropĩquauit
finis ni. completi sũt
dies nr̃i: quia uenit

Expanded text:
cies Domini divisit eos, non addet ut respiciat eos: facies sacerdotum non erubuerunt, neque senum miserti sunt.  Ain.  Cum adhuc subsisteremus, defecerunt oculi nostri ad auxilium nostrum vanum, cum respiceremus attenti ad gentem, quae salvare non poterat.  Sade.  Lubricaverunt vestigia nostra in itinere platearum nostrarum, appropinquavit finis noster; completi sunt dies
Abbreviated transcription (Latin):
bitatores orbis: qii ĩgre¬
deretur hostis ⁊ ĩimicus
Propt̾ pccã propletarũ
cius. ⁊ miquitates sa cer¬
dotum eius: qui effude¬
runt in medio eius san¬
guinc̃ iustorum. Nun.
Errauerũt ceci ĩ plateis.
polluti sũt sanguine.
Cũqz non possent:te¬
nucrunt lacinias suai ˢ¬
Samech Recedite pollu¬
ti. damauerũt eis: rece¬
dite. abite. nolite tan¬
gere. Iurgati quippe sũt:¬

Expanded text:
rederetur hostis et inimicus propter peccata prophetarum eius iniquitates sacerdotum eius qui effuderunt in medio eius sanguinem iustorum NUN erraverunt caeci in plateis polluti sunt sanguine cumque non possent tenuerunt lacinias suas SAMECH recedite polluti clamaverunt eis recedite abite nolite tangere
Abbreviated transcription (Latin):
non ceperũt in ea manuᷤ
Candidiores naz arei eui
niue. nitidiores lacte.
rubicundiores cborc anti¬
quo: saphiro pulchriores
Heth. Denigrata c̃sirxr
carbones facies eorum.
et non sunt cogniti in
plateis. Adhesit cutis eoꝵ
ossib: arit et facta est
quasi lignũ. Teth. Mx¬
lius fuit octisis gladio.
quã interfectis fame.
qui isti extabuerũt con¬
sumpti absterilitate t̾re.
Loth. Manus mulierũ
misericordiũ. coxerunt
filios suos: facti sũt cib
ear in contritione filie
populi mei. Caph. Com¬
pleuit dũs furorẽ suũ:
effudit irã indignacio¬
ius sue. Et fuccendit
ignẽ in syon: et deuora

Expanded text:
n ea manus ZAI candidiores nazarei eius nive nitidiores lacte rubicundiores ebore antiquo sapphyro pulchriores HETH denigrata est super carbones facies eorum et non sunt cogniti in plateis adhesit cutis eorum ossibus aruit et facta est quasi lignum TETH melius fuit occisis gladio quam interfectis fame quoniam isti extabuerunt consumpti ab sterilitate terrae IOTH manus mulierum misericordium coxerunt filios suos facti sunt cibus earum in contritione filiae populi mei CAPH conplevit Dominus furorem suum effudit iram indignationis suae et succendit ignem in Sion et
Abbreviated transcription (Latin):
autem sunt: a deo ordi¬
nata sunt. Itaq qui re¬
sistit potestati: dei ordina¬
cioni resistit. Qui autem
resistunt: ipĩ sibi damna¬
cionem adquirũt. Nam
principes nõ st̃ timori bo¬
ii operis: sed mali. Nis au¬
temi non tunere potestatẽ
Bonum fac: et habebis
laudem ex illa. Dei autẽ
iunster est: tibi ĩ bonũ
Si autem malc feceris:
tuue. Non eiĩ sine cau¬
sa gladiũ portat. Dei ciuĩ
uinuster est: uindex in irã
ei qui malum agit. Idco
necessitate subditi estote.
non solũ propter irã: sed
et propter conscienciam.
Ideo enĩ ⁊ tributa p̾statis
Munstri enun dei sunt: ĩ
hoc ipm̃ seruientes. lc̃ uiĩ.¬
Eddite omnibus
debita. Cui tribu¬
tum: tributum. Cui nec¬
tigal: uectigal. Cui timorẽ:
timorem. Cui honorem:
honoreui. Nenum qͥcquã

Expanded text:
eo ordinatae sunt. itaque qui resistit potestati, dei ordinationi resistit. qui autem resistunt, ipsi sibi damnationem adquirunt. nam principes non sunt timori boni operis, sed mali. uis autem non timere potestatem? bonum fac, et habebis laudem ex illa. dei enim minister est tibi in bonum. si autem malum feceris, time non enim sine causa gladium portat. dei enim- minister est, uindex in ira ei qui malum . agit. ideo necessitate subditi estote non solum propter iram, sed et propter conscientiam. ideo enim et tributa praestatis, ministri enim dei sunt, in hoc ipsum seruientes. reddite omnibus debita: cui tributum, tributum: cui uectigal, uectigal: cui timorem, timorem: cui honorem, hono
Abbreviated transcription (Latin):
Udistis in lcõne
euangelica frẽs
peccatores accesserũt ad
redemptorem nr̃m. ⁊ nõ
solũ adcolloquendum.
sed eciã ad conuescendũ
recepti sunt. Qd̃ uidente ᷤ
pharisei dedignati sunt.
Ex qua re colligite. quia
uera iusticia cõpassionẽ
habet. falsa iusticia dedi¬
gnacionẽ: quãuis et iu¬
sti soleant recte pccõrib
indignari. Sed aliud ẽ
qd̃ agitur typo superbie:
aliud quod zelo disciplĩe.
Dedignatur etemm sed
non dedignãtes. desperãt
sed non desperantes. ꝑse¬
cucionem cõmouent sed
amantes. quia ⁊ si foris
increpacionẽ ꝑ discipli¬
nai exaggerant. ĩtus
tamen dulcedinẽ ꝑ cari¬
tatem seruant. Prepo¬
nunt sibi in aĩo ipõs ple¬
rũq quos corrigunt: me¬
liores existimant eos qͦq
quos iudicant. Qđ uide¬
licet agentes: et ꝑ disci¬
plinam subditos. ⁊ per
humilitatẽ custodiunt
semet ipõs

Expanded text:
udistis in lectione evangelica, fratres publicani accesserunt ad redemptorem nostrum; et non solum ad colloquendum, sed etiam ad convescendum recepti sunt. Quod videntes Pharisaei, dedignati sunt. Ex qua re colligite quia vera justitia compassionem habet , falsa justitia dedignationem, quamvis et justi soleant recte peccatoribus indignari. Sed aliud est quod agitur typho superbiae, aliud quod zelo disciplinae. Dedignantur etenim, sed non dedignantes; desperant, sed non desperantes; persecutionem commovent, sed amantes, quia etsi foris increpationes per disciplinam exaggerant, intus tamen dulcedinem per charitatem servant. Praeponunt sibi in animo ipsos plerumque quos corrigunt, meliores existimant eos quoque quos judicant. Quod videlicet agentes, et per disciplinam subditos, 1601 et per humilitatem custodiunt semetips
Abbreviated transcription (Latin):
ntiquus hostis
contra prinũ
hoĩem parentẽ nr̃m. i
trib se temptacionib
erexit: quia hunc uide
Sed temptando supera¬

Expanded text:
ntiquus hostis contra primum hominem parentem nostrum in tribus se temptationibus erexit; quia hunc vana sed temptando supera
Abbreviated transcription (Latin):
patrem. Dicebãt ergo.
Quid est hoc qd̃ dicit mo¬
dicum. Nescimus qͥd
loquitur. Hoc enim est
qd̃ cos mouebat: quia
dixit. modicum ⁊ non
uidebitis me. ⁊ iterum
modicũ ⁊ uidebitis me.
Nam in p̾cedentib qͥa
non dixerat modicũ.
sed dixerat ad patrem
uado. ⁊ iã non uidebitiᷤ
me: tanquã aꝑte illis
uisus rasus ẽ locutus.
nec inter se de hoc aliqͥd
quesierunt. Nũc ergo
qd̃ illis tunc obscurun
fuit. ⁊ mox manifestatũ
est. iam nobis utiq ma¬
nifestum est. Post pau¬
lulum em̃ passus est: et
non uiderunt eũ. Rur¬
sus post paululũ resurre¬
xit: ⁊ uuderunt cum. Illud
autem qd̃ ait. ⁊ iam nõ
uidebitis me. quia isto
uerbo id est iam ĩtelligi
uoluit qd̃ eum ulterius
non uiderent:ibi expo¬
siumus quomodo acci¬
piendum sit ubi dixit.
de iusticia arguet mun¬
dum spũs scũs. quia ad
patrem uado. ⁊ iam nõ
indebitis me: quia scili¬
cet mortalem xp̃m̃ ulte¬
rius non uiderent.

Expanded text:
em? Dicebant ergo, Quid est hoc quod dicit, Modicum? Nescimus quid loquitur. Hoc enim est quod eos movebat, quia dixit, Modicum et non videbitis me, et iterum modicum et videbitis me. Nam in praecedentibus quia non dixerat, Modicum, sed dixerat, Ad Patrem vado, et jam non videbitis me ; tanquam aperte illis visus est locutus, nec inter se de hoc aliquid quaesierunt. Nunc ergo quod illis tunc obscurum fuit, et mox manifestatum est, jam nobis utique manifestum est: post paululum enim passus est, et non viderunt eum; rursus, post paululum resurrexit, et viderunt eum. Illud autem quod ait, Jam non videbitis me, quia isto verbo, id est, jam, hoc intelligi voluit quod eum ulterius non viderent, ibi exposuimus quomodo accipiendum sit, ubi dixit, De justitia arguet mundum Spiritus sanctus, quia ad Patrem vado, et jam non videbitis me : quia scilicet mortalem Christum ulterius non viderent.
Abbreviated transcription (Latin):
kñ ubi ait mo¬
dicum ⁊ iã non uidebi¬
tis me. ⁊ iterũ modicũ
⁊ uidebitis me. qͥa ua¬
do ad patrem:ita ob¬
scura erant discipulis.
antequã id qd̃ dicit ẽẽt¬
impletum: ut queren¬
tes inter se quereret qͥd
esset qd̃ diceret. omĩno
se faterentur nescire.
Scquitur enĩ euangeli¬
uin. Dixerunt ergo ex
discipulis eius ad mui¬
cem. Quid est hoc qd̃ di¬
cit nobis: modicũ ⁊ iã

Expanded text:
 ubi ait, Modicum et jam non videbitis me, et iterum modicum et videbitis me, quia vado ad Patrem, ita obscura erant discipulis, antequam id quod dicit impletum esset, ut quaerentes inter se quid esset quod diceret, omnino se faterentur nescire. Sequitur enim Evangelium: Dixerunt ergo ex discipulis ejus ad invicem, Quid est hoc quod dicit
Abbreviated transcription (Latin):
Diordains enim
fluenta positus:
quia ipẽ redemptor mũ¬
di esset asserut. Missus
uero in carcerẽ au ipẽ ue¬
mat requirit. non quia
ip̃ĩ esse mundi redẽpto¬
rem dubitat. sed querit
ut sciat. si is qui ꝑ se in
mundũ uenerat. per se
eciam ad inferni claustra
descendat. Quem enun
do nuĩciauerat: hũc mo¬
riendo et ad inferos pre¬

Expanded text:
ordanis enim fluenta positus, quia ipse Redemptor mundi esset asseruit; missus vero in carcerem, an ipse veniat requirit, non quia ipsum esse mundi Redemptorem dubitet, 1453 sed quaerit, ut sciat si is qui per se in mundum venerat per se etiam ad inferni claustra descendat. Quem enim do nuntiaverat, hunc moriendo et ad inferos pr
Abbreviated transcription (Latin):
significaret quia corpꝰ
generis terra nascendo
susceperat. resurgendo
iam suꝑ terrena omĩa
subleuatũ celesti uitu¬
te induerit. In monte
apparuit. ut admone¬
ret fideles. si illic celsitu¬
dinẽ resurrectiois eius
cupiunt uidere. hic ab
infunis cupiditatib
ria transire. Nomen
uero galilee quid muste¬
en salutaris contincat.
crebra patrũ exposiciõe
notissimũ est. Sed non
lea quippe transmigra¬
cio facta uel reuelacio
dicitur. Utraq autem

Expanded text:
significaret quia corpus, generis terra nascendo susceperat, resurgendo jam super terrena omnia sublevatum coelesti virtute induerit. In monte apparuit, ut admoneret fideles, si illic celsitudinem resurrectionis ejus cupiunt videre, hic ab infimis cupiditatibusideria transire. Nomen vero Galilaeae quid mysterii salutaris contineat, crebra Patrum expositione notissimum est. Sed non laea quippe transmigratio facta, vel revelatio, dicitur. Utraque autem
Abbreviated transcription (Latin):
dicisse angelũ mulie¬
rib. Ite dicite discipu¬
us eius quia surrexit:
et ecce precedit nos ĩ ga¬
lileam. ibi eũ uidebitis.
Et nũc euangelista
narrãte cognouimus:
qũia abierunt discipu¬
li in galileam. ⁊ iden¬
tes eum adorauerunt.
precedit discipulos in
galileam. ut uideatur
ab eis. sequũtur illi et
uidentes eũ adorant.
insi quia surrexit xp̃s
a mortus prunicie dor¬
miencuu. sequũtur
autẽ hii qui sunt xpĩ. et
ipĩ in suo ordine adiu¬
⁊tant de morte transim¬
tes adorant: quia in spe
laudant. Qui uisiom
congrint illud: qd̃ gali¬
lea etiam reuelacio int̾¬
pretatur. Tunc enun
rreuelata facie sic apls
testatur. glĩam dui spe¬
culantes in eandẽ yma¬
ginem transformamue:
quicũq modo reuclamꝰ
ad eum uiam nr̃am. er¬
q uestigia sequimur fi¬
de non ficta. Et uidentes
quidã autẽ dubitauerũt.
Si querunus unde dubi¬
tauerint qui uidentes

Expanded text:
mulieribus: Ite, dicite discipulis ejus quia surrexit, et ecce praecedet vos in Galilaeam, ibi eum videbitis. Et nunc, evangelista narrante, cognovimus quia. Abierunt discipuli in Galilaeam, et videntes eum adoraverunt. praecedit discipulos in Galilaeam, ut videatur ab eis, sequuntur illi et videntes eum adorant, nisi quia surrexit Christus a mortuis, primitiae dormientium ? Sequuntur autem hi qui sunt Christi, et ipsi in suo ordine ad vitam de morte transmites adorant, quia  Al., laudant. Cui visioni congruit illud, quod Galilaea etiam revelatio interpretatur. Tunc etenim revelata facie, sicut Apostolus testatur, gloriam Domini speculantes, in eamdem imaginem transformamur, quicunque modo revelamus ad eum viam nusque vestigia sequimur fide non ficta. Sequitur: Et Quidam autem dubitaverunt. Si quaerimus unde dubitaverunt, qui videntes
Abbreviated transcription (Latin):
in deo salutari meo. Qui
deinde generalia dei bene¬
ficia quib generi hũa
no meternum cõsulere
non desistit enimerat.
Eus autem. aĩa dñm
magnificat: qui om̃s
interioris homunis sui
affectus. diuimis laudi¬
b ac seruitiis mãcipat.
qui obseruãcia precep¬
tor dei. semꝑ eius poten¬
ciam maiestatis se cogi¬
tare demonstrat. Euis
semꝑ in deo salutari suo
spũs exultat: quẽ nichil
ni terrems libet. nulla
caducaꝵ uerũ affluencia
cmollit. nulla adu̾sitas
frangit: sed sola ipĩus
a quo salus speratur etꝰ¬
na. sui conditorĩs me¬
moria delectat. Quecũ
omĩb ꝑfectis u̾ba recto
conuemiant. maxime
tamen ea beatam der.
gemtricẽ proferre decebat:
que merito priuilegi
singularis. spũali ip̃ius
duectione flagrabat. cu¬
ius corporali cõceptione
gaudebat. Que iure in
ihũ idest ĩ salutari suo.
speciali preceteris scĩs
gaudio potuit exultare:
quia quẽ perpetue salu¬
tis auctorem nouerat.
hunc ipm̃ temporali

Expanded text:
in Deo salutari meo. Quibin Deo salutari meo. Quibdeinde generalia Dei beneficia quibus generi humano in aeternum consulere non desistit, enumerat. Ejus autem anima Dominum magnificat, qui omnes interioris hominis sui affectus divinis laudibus ac servitiis mancipat, qui observantia praeceptorum Dei semper ejus potentiam majestatis se cogitare demonstrat. Ejus spiritus in Deo salutari suo exsultat, quem nihil in terrenis libet, nulla caducarum rerum affluentia emollit, nulla adversitas frangit, sed sola illius a quo salus speratur aeterna, sui conditoris, memoria delectat. Quae cum omnibus perfectis verba recte conveniant, maxime tamen ea beatam Dei genitricem proferre decebat, quae meriti privilegio singularis spirituali ipsius dilectione flagrabat, cujus corporali conceptione gaudebat. Quae jure in Jesu, id est, in salutari suo speciali prae caeteris sanctis gaudio potuit exsultare, quia quem perpetuum salutis auctorem noverat, hunc ipsum temporali
Abbreviated transcription (Latin):
noscere. quid intus ha¬
buerit. Audita ergo re¬
sponsione enz a beth: qua
cam inter mulieres bea¬
tam predicanit. matrẽ
diũ sui cegnominanit:
fidem fortem landauit.
ad cuius ingressum se¬
ip̃am cum filio spũ scõ
repletã esse signficauit.
non amplius tacere po¬
tuit dona que perceperat
sed que in aĩo gerebat. ii¬
bi aptũ tempus ĩuenit.
eciã deuota oris professiõe
patefecit. Nanq ut uir¬
ginalem decebat pudorẽ.
lum aliquãdiu silencio
tegebat: archanũ miste¬
irii celestis in sui pectoris
abdito uenerabatur occul¬
tum. Expectabat reueren¬
cter. donec ipẽ donor distri¬
butor. quid sibi dom spe¬
cialis tribuisset. quid se¬
creti reuelasset.: quando¬
cũq uellet ostenderet. at
post quã eademq sibi e¬
rant carismata p̾stita ꝑ
alios spũ reuelante esse
patefacta cernebat: mox
eciam ipã thesaurũ celi.
quent in corde seruabat
aperuit. Ait ergo. Magni¬
ficatamina mea dũm:
et exultauit spũs meus

Expanded text:
gnoscere quid intus hagnoscere quid intus habuerit. Audita ergo responsione Elizabeth, qua eam beatam inter mulieres praedicavit, matrem Domini sui cognominavit, fide fortem laudavit, ad cujus ingressum seipsam cum filio Spiritu sancto repletam esse signavit, non amplius tacere potuit dona quae perceperat, sed quae semper animo gerebat, ubi aptum tempus invenit, etiam devota oris professione patefecit. Namque ut virginalem decebat pudorem, lum aliquandiu silentio tegebat, arcanum mysterii coelestis in sui pectoris abdito venerabatur occultum, exspectabat reverenter donec ipse donorum distributor quid sibi doni specialis tribuisset, quid secreti revelasset, quandocunque vellet, ostenderet. At postquam eadem quae sibi erant charismata praestita per alios Spiritu revelante esse patefacta cernebat, mox ipsa etiam thesaurum coeli quem in corde servabat, aperuit. Ait ergo: Magnificat anima mea Dominum. Et exsultavit Spiritus meus
Abbreviated transcription (Latin):
uangelizanti credidit.
qd̃ hec diuina operante
potencia. absq ulla es¬
sent dubietate complẽ¬
da. Mirũ que in medũ
idem spũs eam cũ reple¬
uerit: presenciũ simul
preteritoꝵ ⁊ futuroꝵ sci¬
encia instrircit. De p̾sen¬
tibz nanq se edoctam
monstrauit: cũ beatam
mariã matrem diñ
sui uocans. quia redem¬
ptorem hũani generis
in utero gestaret indica¬
uit. Unde eciã fructũ
uentris eius singularit
benedictũ esse professa
est. Preteritoꝵ se notici¬
ai accepisse signauit.
que ⁊ uerba angeli ad
mariam. ⁊ consensum
marie credentis. sibi in¬
notuisse prodidit. Sed ⁊
futuroꝵ scienciã sibi
non negatã intima¬
uit: cum pficienda a
dũo. que ei dicta essent
aperuit. Quis autẽ frẽs
mei dicere quis estima¬
re sufficiat: que tũ gr̃a
spũs. dei gentricem re-¬
pleuerit. cum tanta ĩ
matre p̾cursoris. lux do¬
n celestis emicuit. Ue¬
rum audiamus uerba
que dixit: si forte ualeã¬
mus aliquantulũ di¬

Expanded text:
vangelizanti crediderit, vangelizanti crediderit, quod haec, divina operante potentia, absque ulla essent dubietate complenda. Mirumque in modum idem Spiritus eam cum replevit, praesentium simul praeteritorum et futurorum scientia instruxit. De praesentibus namque se edoctam monstravit, cum beatam Mariam matrem Domini sui vocans, quia Redemptorem humani generis in utero gestaret, indicavit. Unde etiam fructum ventris ejus singulariter benedictum esse professa est. Praeteritorum se notitiam accepisse signavit, quae et verba angeli ad Mariam, et consensum Mariae credentis sibi innotuisse prodidit. Sed et futurorum scientiam sibi non negatam intimavit, cum perficienda a Domino, quae ei dicta essent aperuit. Quis autem, fratres mei, dicere, quis aestimare sufficiat, quae tunc gratia spiritus Dei genitricem repleverit, cum tanta in matre praecursoris lux doni coelestis emicuit? Verum audiamus verba quae dixit, si forte ex his valeamus aliquantulum di
Abbreviated transcription (Latin):
dit. Ecce enim ut facta
est uox salutacionis tue
in aurib meis: exulta¬
uit in gaudio infans ĩ
utero in eo. Intellexit eli¬
zabeth eodẽ quo impleta
erat spũ reuelante: quid
illa exultacio. sui si¬
gnificasset infantis. Hoc
est illius uenisse matrẽ:
cuius ipẽ precursor ac de¬
monstrator eet futurus.
Et quã miranda: quã
la quippe ni discendo mo¬
ra est: ubi spũs doctor ad¬
est. En uno eodẽq mo¬
mento uoce salutantis
gaudiũ nascitur infã¬
tis: quia dum uox ad
aures ꝑuenit corporales.
uirtus spũalis cor intra¬
uit audientis: nec solũ
genitricẽ. sed et sobolem
amore dnĩ aduenientis
accendit. Unde mox ea¬
dem precursoris dnĩ ge¬
nitrix: ca que in occulto
cognouerat. his qui si¬
mul aderant. et audie¬
bant: palã eusĩgelizare
curauit. Nã subdidit.
Et beata que credidit:
dicta sunt ei a dño. Nã
et hoc quoq ꝑ spm̃ didi¬
cit eliz abetħ: que ange¬
lus ad mariã u̾ba pro¬
tulerit. qd̃ illa mox e¬

Expanded text:
dit. Ecce enim ut facta dit. Ecce enim ut facta est vox salvationis tuae in auribus meis, exsultavit in gaudio infans in utero meo. Intellexit Elizabeth, eodem quo impleta erat Spiritu revelante, quid illa exsultatio sui significasset infantis, hoc est illius venisse matrem cujus ipse praecursor ac demonstrator esset futurus. Et quam miranda, quam la quippe in discendo mora est, ubi Spiritus sanctus doctor adest. In uno eodemque momento cum voce salutantis gaudium nascitur infantis, quia dum vox ad aures pervenit corporales, virtus spiritualis cor intravit audientis, nec solum genitricem, sed et sobolem amore Domini advenientis accendit. Unde mox eadem praecursoris Domini genitrix ea quae in occulto cognoverat, his qui simul aderant et audiebant palam evangelizare curavit. Nam subdit: Et beata quae credidit, dicta sunt ei a Domino. Nam et hoc quoque per Spiritum didicit Elizabeth, quae angelus ad Mariam verba protulerit, quod illa mox e
Abbreviated transcription (Latin):
uentris tui. Genedicta
est enĩ incomparabilit:
que ⁊ diuun germinis
suscepit glĩam. et coro¬
nam integritatis ser¬
uauit. Benedicta int̾
mulieres: ꝑcuius par¬
tum uirgincũ. a natis
mulierũ maledictio
prime matris exclusa ẽ.
Benedictus fructus
uentris illius: per quẽ
⁊ semen ĩcorruptionis.
et superne hereditatis
quã ꝑdidimus in adã.
fuctum recepimus.
Et uere ac singularit
benedictus: qui nõ nr̃o
more post quã natus est.
grãm a dño benedictio¬
ns ꝑcepit. sed ipẽ ad sal
in prophetisse mẽte hiũ¬
litas. Quã uerus sermo
Matrẽ quidem dni que
ad se uenerat mox ut u¬
dit ẽẽ cognouit. Sed nil
in se talis meriti reperi¬
ens. quo digna fieret a
tanta hospita iusitari.
unde hoc michi inquit: ut
donum contulit. munꝰ
pariter humilitatis pre¬
stitit. Prophetico repleta
spũ. gemtricẽ ad seaduẽ¬
tasse saluatoris itelligit.
scd humilitatis spũ cir¬
cũspecta: minus digna
se cius aduentu deprehẽ¬

Expanded text:
ventris tui. Benedicta ventris tui. Benedicta est enim incomparabiliter, quae et divini germinis suscepit gloriam, et coronam integritatis servavit. Benedicta tu inter mulieres, per cujus partum virgineum a natis mulierum maledictio primae matris exclusa est. Benedictus fructus ventris illius, per quem et semel incorruptionis, et supernae haereditatis, quam perdidimus in Adam, fructum recepimus. Et vere ac singulariter benedictus, qui non nostro more postquam natus est, gratiam a Domino benedictionis percepit, sed ipse ad salvin prophetissae mente humilitas, quam verus sermo Matrem quidem Domini, quae ad se venerat, mox ut vidit, esse cognovit: sed nihil in se talis meriti reperiens quo digna fieret a tanta hospite visitari, Unde hoc mihi, inquit, ut donum contulit, munus pariter humilitatis praestitit. Prophetico repleta spiritu genitricem ad se adventasse Salvatoris intellexit, sed humilitatis spiritu circumspecta minus dignam se ejus adventu deprehen
Abbreviated transcription (Latin):
musta mistico sermone
testatur: dicens. Et enĩ
dũs dabit benignitatẽ:
⁊ terra nr̃a dabit fruc¬
tum suũ. Dedit quippe
dñs benignitatẽ: quia
genus humanũ a rea¬
tu preuaricacionis
ꝑ uingenitum suum
liberare disposuit.Dedit
benignitatẽ: quia eius
ingressui urgmalis
uteri templũ spũs scĩ
gr̃a consecrauit. Et t̾ra
nr̃a dedit fructum suũ.
quia eadem uirgo que
de terra corpus habuerat
filium genuit. diuim¬
nitate quidẽ deo patri
coequalem: sed sibi car¬
ius ueritate consub¬
stancialem. De hoc et
ptionis intuens:ait.
In illa die erit germen
dm̃ in magnificencia
et glĩa: ⁊ fuictus terre
sublimis. Germẽ nãq
diũ fuit in magnificẽ¬
cia et glĩa: cum sempi¬
termis dei filius in car¬
ne temporalit apparẽs.
magnitudine celestiũ
uirtutum mundo cla
nis effulsit. Fructus qͦ
terre sublimis effectus
est: quando carne quã
lem deus susceperat.uir
tute resurrectionis im¬
mortalẽ iam redditam
ad celos sublimauit.
et benedictus fructus

Expanded text:
stico sermone testatur, dicens: Etenim Dominus dabit benignitatem, et terra nostra dabit fructum suum . Dedit quippe Dominus benignitatem, quia genus humanum a reatu praevaricationis per unigenitum suum liberare disposuit: dedit benignitatem, qui ejus ingressui virginalis uteri templum Spiritus sancti gratia consecravit. Et terra nostra dedit fructum suum, quia eadem virgo quae de terra corpus habuerat, Filium genuit divinitate quidem Deo Patri coaequalem, sed sibi carnis veritate consubstantialem. De hoc et ptionis tempus intuens, ait: In illa die erit germen Domini in magnificentia et gloria, et fructus terrae sublimis . Germen namque Domini fuit in magnificentia et gloria, cum sempiternus Dei Filius in carne temporaliter apparens, magnitudine virtutum coelestium mundo clarus effulsit. Fructus quoque terrae sublimis effectus est, quando carnem, qualem Deus susceperat, in virtute resurrectionis immortalem jam redditam ad coelos sublevavit. et benedictus fructus
Abbreviated transcription (Latin):
modice uocis deuocione
dũn laudare ualebat:
que spũ scõ plena flagra¬
bat. Que et illũ ĩ utero
gestabat. quo in natis
ex carne matris uirgĩs.
filius altissumm uocaretꝰ
et esset. Exclamauit aut̃
et dixit. Benedicta tu mn¬
ter mulieres. ⁊ bñdictus
fructus uentris tui. He¬
inter mulieres: sed inter
mulieres benedictas. ma¬
iore benedictione specia¬
liter insignis. Bñdictus
fructus uentris tui. Nec
ipẽ geuerali scõꝵ more
benedictus: sed sicut apls̃
ait. Quoꝵ patres ex qui

Expanded text:
modicae vocis devotione Dominum laudare valebat, quae Spiritu sancto plena flagrabat: quae et illum in utero gestabat, quo in natis ex carne matris virginis filius Altissimi vocaretur, et esset. Exclamavit autem, et dixit: Benedicta tu inter mulieres, et benedictus fructus ventris tui. inter mulieres, sed inter mulieres benedictas majori benedictione specialiter insignis. Benedictus fructus ventris tui. Nec ipse generali sanctorum more benedictus, sed sicut Apostolus ait: Quorum patres, et ex qui
Abbreviated transcription (Latin):
mauit cor eoꝵ ad dñm:
sup muros filie syon.
deduc quasi torrentẽ
lacrimas: ꝑ diẽ et noctẽ.
Non des requiem tibi:
leqz taceat pupilla
auli tui. Coph. Consur¬
ge. lauda in nocte. in
principio uigiliarum:
effunde sicut aqua cor
tuum ante conspectum
diñ. Leua adeũ manus
tuas pro animabz par¬
uuloꝵ tuoꝵ: qui defece¬
runt in fame. in capite
oĩm comp itoꝵ Res.

Expanded text:
mavit cor eorum ad Dominum super muros filiae Sion: Deduc quasi torrentem lacrymas, per diem et noctem: non des requiem tibi, neque taceat pupilla oculi tui.  Coph.  Consurge, lauda in nocte, in principio vigiliarum: effunde sicut aquam cor tuum ante conspectum Domini: leva ad eum manus tuas pro anima parvulorum tuorum, qui defecerunt in fame in capite omnium compitorum.
Abbreviated transcription (Latin):
mnoriẽtur in gla¬
entur fame: et reliquie
non erunt exeis. Indu¬
cam ciũ malum suꝑ
iuiros a natoch: ãnm
quidẽ tu es dñe: si dispu
iusta loquar ad te. Qua¬
re uia impioꝵ ꝓsperatur.
bene omĩb qui p̾uaricã¬
tur.⁊ nuque agunt: Plã¬
proficiũt ⁊ faciũt fructũ.
Prope es tu ori eorum: et
longe a renb eorum.

Expanded text:
morientur in glaentur fame, et reliquiae non erunt ex eis. Inducam enim malum super viros Anatoth, annum quidem tu es domine, si disputiusta loquar ad te: quare uia inpiorum prosperatur: bene est omnibus, qui praeuaricantur, et inique agunt? planproficiunt et faciunt fructum. prope es tu ori eorum et longe a renibus eorum.
Abbreviated transcription (Latin):
nebris obscuratũ habẽtes
intellectum. alienati a
uia dei. ꝑ ignoranciam
que est in illis: propter ce¬
citatem cordis ipsorum.
Qui desperantes semecip¬
sos tradiderũt impudici¬
cie: in oꝑacionẽ immũ¬
dicie omnis. ĩ auaritiã.
Uos autem non ita di¬
dicistis xp̃m̃. si tamen
illum audistis. ⁊ in ipõ
edocti estis. sicut est ueri¬

Expanded text:
tes intellectum; alienati a vita Dei per ignorantiam quae est in illis, propter caecitatem cordis ipsorum, qui desperantes semetipsos tradiderunt impudicitiae, in operationem immunditiae omnis et avaritiae. Vos autem non ita didicistis Christum, si tamen illum audistis, et in ipso edocti estis, sicut est veri
Abbreviated transcription (Latin):
predicate onuĩ creature:
ut scilicet prius a iudea
apłõꝵ repulsa p̾dicatio.
tunc nobis in adiuto¬
rium ficret. cum hanc
ad dãnaciomis sue testi¬
moniũ suꝑba reppulis¬
set. Sed cũ discipulos

Expanded text:
Praedicate omni creaturae, ut scilicet prius a Judaea apostolorum repulsa praedicatio tunc nobis in adjutorium fieret, cum hanc illa ad damnationis suae testimonium superba repulisset. Sed cum discipulos
Abbreviated transcription (Latin):
uobis: regnante deme¬
trio anno centesimo se¬
Os iudei scripsi¬
ius nobis: in
tribusacione ⁊ impetu
qui supueuit nobis in
istis amis. Ex quo re¬
cessit iason a t̾ra sancta
et a regno: portã succcu¬
derunt: ⁊ effuderũt san¬
guinem innocentẽ. Et
orauimus addim̃m. ⁊ ex¬
auditi sumus: ⁊ obtulr¬

Expanded text:
Demetrio anno centesimo seos Iudaei scripsimus vobis in tribulatione et impetu qui supervenit nobis in istis annis ex quo recessit Iason a sancta terra et a regno portam succenderunt et effuderunt sanguinem innocentem et oravimus ad Dominum et exauditi sumus
Abbreviated transcription (Latin):
uo. pplus qui ẽ iheruso¬
lunis ⁊ in uidea. sena¬
tusq ⁊ iidas: aristobolo
magistro ꝑtolomei re-¬
gis. qui est de genere chri¬
storum sacerdotum. et
his qui in egypto sunt
uideis: salutẽ ⁊ sanitatẽ.
De magnns periculis a
deo liberati. magnifice
te qui adusus talem re¬
gem dinucauimus. Ipẽ
enun ebullire fecit de per

Expanded text:
qui est Hierosolymis et in Iudaea senatusque et Iudas Aristobolo magistro Ptolomei regis qui est de genere christorum sacerdotum et his qui in Aegypto sunt Iudaeis salutem et sanitatem de magnis periculis a Deo liberati magnifice te qui adversus talem regem dimicavimus ipse enim eb
Abbreviated transcription (Latin):
benedictum qui uerit re¬
gnum patris nũ dauid.
Aderat enum tempus quo
redempto per cius sãgui¬
nem mũdo. rex agnosce¬
retur. non solũ domus
dauid. sed et tocius ecclĩe:
ĩmo oĩm conditor ⁊ rector
seculoꝵ. Unde rette ange¬
lus post quã dixit ⁊ dabit
illi dis deus sedẽ dauid
patris eius: continuo sub¬
uuxit. Et regnabit in
domo iacob meternum.
Domũ uanq iacob et¬
clesiam dicit unu̾sam.
que ꝑ fidem ⁊ confessionẽ
xpĩ ad patriarchaꝵ perti¬
net sortem: siue in his qͥ
de patriarcharum stirpe
carnis origmẽ duxerũt.
seu m illis qui de aliis
nacionib carnalit̾ edi¬
ti spũali lauacro sunt
in xpõ renati. In qua ui¬
delicet domo regnabit ĩ
cternum: ⁊ regni eius
non erit fims.Regnat
quippe in ea in presenti
uita.: cum electoꝵ corda
per fidem ⁊ dilectionem
suam inhabitans regit.
atq ad ꝑcipienda suꝑne
retribucionis dona.con¬
tinua protectione guber¬
nat. Regnat in futura:
cum eosdẽ finito statu

Expanded text:
Benedictum quod venit reBenedictum quod venit regnum patris nostri David . Aderat enim tempus quo redempti per ejus sanguinem mundi rex agnosceretur, non solum domus David, sed et totius Ecclesiae, imo omnium conditor et rector saeculorum. Unde recte angelus, postquam dixit, Et dabit illi Dominus Deus sedem David patris ejus, continuo subjunxit Et regnabit in domo Jacob in aeternum. Domum namque Jacob Eclesiam dicit universam, quae per fidem et confessionem Christi ad patriarcharum pertinet sortem, sive in iis qui de patriarcharum stirpe carnis originem duxerunt, seu in illis qui de aliis nationibus carnaliter editi, spirituali lavacro sunt in Christo renati. In qua videlicet domo regnabit in aeternum, et regni ejus non erit finis. Regnat quippe in ea in praesenti vita, cum electorum corda per fidem et dilectionem suam inhabitans regit, atque ad percipienda supernae retributionis dona continua protectione gubernat. Regnat in futuro, cum eosdem, finito statu
Abbreviated transcription (Latin):
ain cariis. Hic erit ma¬
guus. ⁊ filius altissum
uocabitur. Confitere
eundẽ eciam deum ue-¬
rum de deo uero: ⁊ et̾no
patri. filium sempesse
cocternum. Qd̃ autem
futuro tempore dicitur.
hic erit magnus ⁊ filiꝰ
altissimi uocabitur: ne
partum uirgis non
fuerit. Sed ita hoc potius
dictum intelligamus:
quia potentiã diuine
maiestatis quam der
filius et̾naliter habuit.
hancidẽ homo natus
ex tempore acceperit: ut
uua induab naturis
ꝑsona esset mediatoris
sedemi dauid patris cius.
Sedc̃ dauid regnũ dicit
israclitice plebis: quod
suo tempore dauid. iubẽ
genere dauid ĩcarnari
disposuit: ut populum
regnum. De quo apls̃ ait.
Qui eruit nos de potesta¬
te tenebrax: ⁊ transtulit
in regnũ filii daritatis
sue. Hinc est qd̃ idem po¬
pulus diumo admoni¬
tus instinctu: cũ passu¬
rus ille iherusolunã pro¬
peraret: in eius laude
gaudens decantabat. Se¬
nedictus qui uenit in no¬
mine diũ rex iscł. Et iux¬
ta alium euangelistam:

Expanded text:
am carnis. Hic erit maam carnis. Hic erit magnus, et Filius Altissimi vocabitur. Confitere eumdem etiam Deum verum de Deo vero, et aeterno Patri filium semper esse coaeternum. Quod autem futuro tempore dicitur, Hic erit magnus, et Filius Altissimi vocabitur, nempartum virginis non fuerit, sed ita hoc potius dictum intelligamus, quia potentiam divinae majestatis quam Dei Filius aeternaliter habuit, hanc idem homo natus ex tempore acceperit, ut una in duabus naturis persona esset mediatoris sedem David patris ejus. Sedem David regnum dicit Israeliticae plebis, quod suo tempore David, jubentgenere David incarnari disposuit, ut populum regnum de quo Apostolus ait: Qui eruit nos de potestate tenebrarum, et transtulit in regnum Filii dilectionis suae . Hinc est quod idem populus divino admonitus instinctu, cum passurus ille Hierosolymam properaret, in ejus laudem gaudens decantabat: Benedictus qui venit in nomine Domini, rex Israel . Et juxta alium evangelistam:
Abbreviated transcription (Latin):
decebat: deũ filium protrea¬
uit. Que post quã more
humane fragilitatis ⁊
uisione angelica. ⁊ inso¬
lita est salutacione tur¬
bata: mox idem angelus
eam repetito sermone
ne tuncat hortatur. Qd̃q
maxime timorẽ pellere
consueuit: quasi bene
cognitã acdomesticam
proprio eam noĩe uocat:
⁊ qua gr̃a plenã diceret.
diligenter edocet. Ne ti¬
meas inquit maria.
inuenisti emi grãm
apud deum. Ecce conti¬
pies in utero. et paries
filium. ⁊ uocabis no¬
men eius ihĩn. Hic erit
magnus: ⁊ filius altis¬
simi uocabitur. Notan¬
dus sollerter ordo uer¬
bor. ⁊ tanto arcius est
cordi inserendus: quã¬
to manifeste patet. quã
in his tota redẽptionis
nr̃e sũma consistit. Nã
manifestissime dũm̃
ihm̃a idest saluatorem
nr̃m ⁊ uerum dei patris:
⁊ ucrum honũs matris
filium predicant. Ecte
inquit concipies ĩ ut̃o
et paries filiũ. Agnosce
uerum hunc hominẽ:
uerain de carne uirgĩs
assumpsisse substanci¬

Expanded text:
decebat, Deum filium procreadecebat, Deum filium procreavit. Quae postquam more humanae fragilitatis, et visione angelica, et insolita est salutatione turbata, mox idem angelus eam repetito sermone ne timeat hortatur: quodque maxime timorem pellere consuevit, quasi bene cognitam ac domesticam proprio eam nomine vocat, et quare gratia plenam diceret, diligenter edocet. Ne timeas, inquit, Maria, invenisti enim gratiam apud Deum. Ecce concipies in utero, et paries Filium, et vocabis nomen ejus Jesum: hic erit magnus, et Filius Altissimi vocabitur. Notandus solerter ordo verborum, et tanto arctius est cordi inserendus, quanto manifeste patet quia in his tota redemptionis nostrae summa consistit. Nam manifestissime Dominum Jesum, id est, Salvatorem nostrum, et verum Dei Patris, et verum hominis matris Filium praedicat. Ecce, inquit, concipies in utero, et paries Filium. Agnosce verum hunc hominem, veram de carne virginis assumpsisse substanti
Abbreviated transcription (Latin):
maris. Et ipã quasi sy¬
dus exiium: int̾ fluc¬
tus seculi labentis. grã pͥ¬
uilegn specialis refulsit.
autem angls ad
eam: dixit. Aue grã ple¬
na. dũs tecum. Bñdicta
tu: in mulieribus. Que
salutacio. quantũ hu¬
mane consuctudimi in¬
audita: tantũ est beate
marie dignitati cogrua.
Uere et enim gratia erat
plena: cui diuino mu-¬
uere collatũ estut inter
feiminas prima glorio¬
sissimũ deo uirguntatis
munus offerret. Unde
iure angelico aspectu
simul et affatu meruit
ꝑfiui: que angelicam
studuit uitam imitari.
Pere gr̃a erat plena. aui
generare donatum est.
Et ideo uere dñs cũ illa
erat:quã ⁊ prius nouo
castitatis amore. a terre¬
nis ad celestia desideran¬
da sustulit. ⁊ post modũ
mediante humana na¬
tura. omni plenitudine
diuinitatis cõsecrauit.
Uere benedicta ĩ mulieri¬
b: que sine exẽplo mult¬
ebris condicionis. cum
decore uirginitatis gaui¬
sa est honore parentis.
Qd̃q uirginẽ matrem

Expanded text:
maris. Et ipsa quasi simaris. Et ipsa quasi sidus eximium inter fluctus saeculi labentis gratia privilegii specialis refulsit. Et autem angelus ad eam, dixit: Ave, gratia plena, Dominus tecum, benedicta tu in mulieribus. Quae salutatio quantum humana consuetudine inaudita, tantum est beatae Mariae dignitati congrua. Vere etenim gratia erat plena, cui divino munere collatum est, ut prima inter feminas gloriosissimum Deo virginitatis munus offerret. Unde jursimul et affectu meruit perfrui, quae angelicam studuit vitam imitari. Vere gratia erat plena, cui generare donatum est. Et ideo vere Dominus cum illa erat, quam et prius novae castitatis amore a terrenis ad coelestia desideranda sustulit, et postmodum, mediante humana natura, omni plenitudine divinitatis consecravit. Vere quoque benedicta inter mulieres, quae sine exemplo muliebris conditionis cum decore virginitatis gavisa est honore parentis, quodque virginem matrem
Abbreviated transcription (Latin):
nabiles cause proferũ¬
tur. Equib ꝑ marima
est: ne uelut stupri rea
dampnaretur. si uirũ
non habens filium pro¬
crearet. Deinde ut in his
eciam que domestica
cura naturaliter exige¬
bat: puerpera solacio su¬
stentaretur uirili. Opor¬
tebat ergo beatã mariã
habere iurum: qui et te¬
stis integritatis eius
certissimus. i nati ex ea
diũ ac saluatoris nri
esset nutricius fidelissi¬
mus. Quiqz ⁊ pro eo par¬
uulo scdm̃ legẽ hostias
ad templum deferret.⁊
aun instante persecu¬
cionis articulo. ĩ egyp¬
tum cum matre ferret
ac referret: aliaqz illi ꝑ¬
plura que assũpte hu¬
manitatis fragilitas
poscebat. necessaria mi¬
nstraret. Net multum
obfuit. si quis illũ ad
tempus eius filiũ cre¬
didit: cum p̾dicantib
aplis post ascensionẽ
eius. cunctis credentib
quia de uirgine natus
esset patuerit. Nec p̾tereũ¬
dumi: quod beata dei gem¬
trix meritis p̾cipis eciã
noĩe testimoniũ redoit.
Interpretatur enĩ stella

Expanded text:
nabiles causae proferunnabiles causae proferuntur, e quibus permaxima est, ne velut stupri rea damnaretur, si virum non habens filium procrearet: deinde ut in his etiam quae domestica cura naturaliter exigebat, puerpera solatio sustentaretur virili. Oportebat ergo beatam Mariam habere virum, qui et testis integritatis ejus certissimus, et nati ex ea Domini ac Salvatoris nostri esset nutritius fidelissimus: quique et pro eo parvulo, secundum legem, hostias ad templum deferret, et eum, instante persecutionis articulo, in Aegyptum cum matre ferret ac referret, aliaque illi perplura, quae assumptae humanitatis fragilitas poscebat, necessaria ministraret. Nec multum obfuit si quis illum ad tempus ejus filium credidit, cum praedicantibus Apostolis post ascensionem ejus cunctis palam credentibus, quod de virgine natus esset, patuerit. Nec praetereundum quod beata Dei genitrix meritis praecipuis etiam nomine testimonium reddidit. Interpretatur enim stella