comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Dicente dño ꝑmosen. Nedicas incorde tuo. cũ subũ¬
terit eos dñs ds̃ tuus afaciȩ tua: in usticia mea
introdur̃ me dñs in possideam t̾ram hanc: quia impie
eos afaciȩ tua : ut suscitet uerbũ quod locutus ẽ
patrib tuis. abraam & isaac & iacob & scies quod ñ
iusticia tua dñs df̃tuus dabit tͥ terrã optimã ut
possideas eam: quia popłs dure ceruicis ẽ. In eo
aut̃ quod dix̃ ꝑfectus eris cũ dño dõ tuo: quosensu di¬
xerit ex consequentib ad ꝓbatur. Cum ing̃ssus inquit
fueris terrã quam dñs ds̃ tuus dabit tibi : nondices
facere abhominationẽ gentiũ illarũ. ñ inuenietur
inte qui transducat filiũ & filiã suã ꝑignẽ diuinati¬
onib & omĩb augurus & maleficis artibus & incan¬
tationib ñ seruies : ut interroges magos & ariolos.
& mortuos. Ab ominatio enĩ dñi ẽ: omĩs qui facithȩc.
Etꝑpt̃ has ab hominationes : dñs ds̃ consumet eas

Expanded text:
dicente Domino per Moysen: Ne dicas in corde tuo, cum subverterit eos Dominus Deus tuus a facie tua: In justitia mea introduxit me Dominus, ut possideam terram hanc, quia in impeos a facie tua, ut suscitet verbum quod locutus est patribus tuis, Abraham, Isaac et Jacob. Et scies quod non in justitia tua Dominus Deus tuus dabit tibi terram optimam, ut possideas eam, quia populus durae cervicis es tu. In eo autem quod dixit: Perfectus eris cum Domino Deo tuo, quo sensu dixerit, ex consequentibus approbatur. Cum ingressus, inquit, fueris terram, quam Dominus Deus tuus dabit tibi, non disces facere abominationes gentium illarum, nec invenietur in te qui traducat 736 filium vel filiam suam per ignem. Divinationibus vel omnibus auguriis et maleficis artibus et incantationibus non servies, ut interroges magos et hariolos et mortuos. Abominatio enim Domini est omnis qui facit haec. Et propter has abominationes Dominus Deus tuus consumet eas
Abbreviated transcription (Latin):
adam. alt̾m t̾renũ alt̾m elestẽ. ⁊ qͥ int̾reno fuerĩt. eos et̃ asinistͣm. qͥ uero
incelesti. eos adeͤstris. responde mͥ ĩt̾im ut de duobꝰ te fr̃ibꝰ int̾rogẽ. Csau
int̾reno fuit an ĩcelesti: Hulli dubiũ ẽ. qͥnĩt̾reno eum fuisse respondeas.
tuos: aut si impiũ ẽ. ibi isaac ponere ubi ismahel. ibi iacob. ubi esau.
ibi scõs uͥ peccatores. Nouissimꝰ adã exeo tẽꝑe num̾abit᷑ ꝗͦ xp̃s natꝰ est

Expanded text:
Adam, alterum terrenum, alterum coelestem; et qui in terreno fuerint, eos esse ad sinistram: qui vero in coelesti, eos esse a dextris; responde mihi interim, ut de duobus te fratribus interrogem: Esau in terreno fuit, an in coelesti? Nulli dubium est, quin in terreno eum fuisse respondeas. tuos: aut si impium est ibi Isaac ponere, ubi Ismael: ibi Jacob, ubi Esau: ibi sanctos, ubi peccatores; novissimus Adam ex eo tempore numerabitur, quo Christ
Abbreviated transcription (Latin):
uincaris : ac ꝑ hoc non habeas ueram ꝑ fectionem: quȩ si ꝑfecta
diunus sermo ꝑuocat. At̃. I acratione quadixi : ut scdm
uires nr̃as unus quisq quantũ ualuerit extendatur : siqͦmͦ
possit ꝑuenire & cõprehende brauium suꝑnȩ uocationis.
Deniq omp̃s đs cui docet apls uxta dispensationem car¬
nis assũptȩ subiciendum filiũ. ut sit dt̃ omĩa in omĩbus.:
ꝑspicuȩ demonstrat nequaquam tͥ cuncta ẽẽ subiecta.
Vnde & ꝓpħa subiectionem sui infinẽ p̃sumit : dicens.
Nonne dõ soli subiecta erit anima mea.ab ipso enĩ sa

Expanded text:
vincaris: ac per hoc non habeas veram perfectionem, quae si perfecta vincaris: ac per hoc non habeas veram perfectionem, quae si perfecta divinus sermo nos provocat? A. Hac ratione qua dixi, ut secundum vires nostras unusquisque quantum valuerit extendatur, si quo modo possit pervenire, et comprehendere bravium supernae vocationis. Denique omnipotens Deus, cui docet Apostolus juxta dispensationem carnis assumptae subjiciendum Filium, ut sit Deus omnia in omnibus , perspicue demonstrat, nequaquam sibi cuncta esse subjecta. Unde et Propheta subjectionem sui in finem praesumit dicens: Nonne Deo soli
Abbreviated transcription (Latin):
uulneribus. Iustificata ẽ sodoma exte. Nu̾nquod sodo¬
ma ꝑse iusta sit: quȩ in eternos conlapsa cineres au
cõꝑatione sceleratioris ierłm : hȩc uista uideatur. Illa
enĩ cłi filiũ trucidauit: hȩc ꝓpt̃ abundantiam pa¬
nis. & ꝑ lipxuriȩ magnitudinem excessit modum
libidinis. Publicamuis in euglio qui ꝑ cunebat pectus.
quasi thes aurũ cogitationũ pessimarum et consci¬
entia delicroꝵ ocłos non audebat ad tollereo suꝑbi¬
entis pharisei collatione fit uistior. Et thamar subspecie mere¬
tricis. fallit uidam. Et ipsussententia qui deceptus ẽ: meretur
audire. Iustificata ẽ thamar magis quã ego. Exquib om̃ib adꝓ¬
batur. non solũ ad cõꝑationẽ diuinȩ maiestatis homines nequaꝗͣ
cẽ ꝑfectos: sed ne angłoꝵs quidẽ & cȩteroꝵ hominũ qui uͥtutũ
culmina conscenderunt : ut cũ tu qui meliores: aliũ collatio¬
ne tui inꝑfectum ẽe monstraueris: rursum abalio te p̾eunte

Expanded text:
vulneribus. Justificata est Sodoma ex te : non quod Sodoma per se justa sit, quae in aeternos collapsa cineres , acomparatione sceleratioris Jerusalem haec justa videatur. Illa enim Dei Filium trucidavit, haec propter abundantiam panis, et per luxuriae magnitudinem excessit modum libidinis. Publicanus in Evangelio , qui percutiebat pectus, quasi thesaurum cogitationum pessimarum, et conscientia delictorum, oculos non audebat attollere, superbientis Pharisaei collatione fit justior. Et Thamar sub specie meretricis fallit Judam, et ipsius sententia qui deceptus est, meretur audire: Justificata est Thamar magis quam ego . 713 Ex quibus omnibus approbatur, non solum ad comparationem divinae Majestatis homines nequaquam esse perfectos, sed ne Angelorum quidem et caeterorum hominum, qui virtutum culmina conscenderunt; cum et tu qui melior es alterius collatione, quem imperfectum esse monstraveris, rursum ab alio te praeeunte
Abbreviated transcription (Latin):
gabis suꝑ caput eius. Ninmaledictum & condem na¬
tionem ut pleriq estimant : sed incorreptionem. re¬
surrectionem. & pęnitudinem. ut suꝑatus beneficiis.
ex cocto frigore caritatis. inimicus eẽ desistat. Cax ut.
repmitti: ponisq testimonia de apocrysis: cũ ꝑspicuũ
sit regnum celoꝵ primum in euglio p̃dicari ꝑ ioh̃m¬
baptistam: & dño saluatorem & apłos. Lege eugła. loħ

Expanded text:
egabis super caput ejus ; non in maledictum et condemnaegabis super caput ejus ; non in maledictum et condemnationem, ut plerique existimant, sed in correctionem et poenitudinem, ut superatus beneficiis, excoctus fervore charitatis, inimicus esse desistat. 31. repromitti; » ponisque testimonia de apocryphis: cum perspicuum sit regnum coelorum primum in Evangelio praedicari per JoannBaptistam, et Dominum Salvator
Abbreviated transcription (Latin):
ciȩ contra dm̃ si pretiosis atq nitentibus utantur exuuiĩs.
diliggendos. Statinq oppressus grauissimo litargo.:
ponis acdicis. E kEnimico ñꝗͣeẽ credendum.
Quod sibi ẽẽ contrarium: &iam me silente ꝑspicuũ ẽ.
animad uertenz quo sensu insuis locis dictasint.
Preceptum ẽ michi ui diligam inimicos: & orem ꝓ
persecutorib Numquid uissũ ẽ ut ita diligam qͣsi
ꝑximos. & consanguineos & amicos. ut inter ȩmulum &
necessarium nulla distantia sit. si mimicos quasi pro¬
rimos. amicis quid amplius exhibeo. aut si hoc chixeras:
illud tacere debueras: ne contraria sibi ineodem loco
dicere udereres: Inimico nunquã eẽ credendum.
Sed quomodo diligatur inimicus: & lexdocet. Lum̃¬
tum aduersarii si ceciderit subleuandum. Et apłs.
Si esurierit in imicus tuus. da illi cybum. Si sitierit:
da illi potum. Hȩc enĩ faciens: carhones ignis cong̃¬

Expanded text:
tiae contra Deum, si pretiosis atque nitentibus utantur exuviis. 3tiae contra Deum, si pretiosis atque nitentibus utantur exuviis. 3diligendos ; statimque oppressus gravissimo lethargo, ponis et dicis: Inimico numquam esse credendum , quod sibi esse contrarium, etiam me silente, perspicuum eanimadvertens, quo sensu in suis locis dicta sint. Praeceptum est mihi, ut diligam inimicos, et orem pro persecutoribus. Numquid jussum est, ut ita diligam, quasi proximos et consanguineos et amicos, ut inter aemulum et necessarium nulla distantia sit? Si inimicos diligo quasi proximos, amicis quid amplius exhibebo? Aut si hoc dixeras, illud tacere debueras, ne contraria sibi in eodem loco dicere videreris, Inimico numquam esse credendum . Sed quomodo diligatur inimicus, et lex docet : Jumentum adversarii si ceciderit, sublevandum: et Apostolus: Si esurierit inimicus tuus, ciba illum; si sitierit, da illi potum. Hoc enim faciens, carbones ignis congr
Abbreviated transcription (Latin):
zenonis nob̃ tonas suꝑ cilio. Lxxiiii. Cristianum illius
debere eẽ patientiȩ: ut siquis sua auferre uoluerit gra¬
tant̃ amitat. Nonne nob satis ẽ patient̃ ꝑdẽquod ha¬
bemus. nisi uiolento atq raptori agamus grãs. & eũ
cunctis benedictionibus ꝓsequamur. a docet eugł̃m.¬
& eum qui nob̃cum uelit uidicio contendere. & ꝑlites
acurgia auferre tuncã: &iam pallio ẽẽ cedendum.
Hoc dico: ñ quo aliquid sceleris inbac sententia sit:
seas: & magna secteris. Unde adiungis. Głam uestiũ
& ornamentoꝵ: dõ eẽ contrariam. Quȩ sunt rogo inumi¬
citiȩ contra dm̃. si tunicam habuero mundiorem. Nep̃s.
sttione sacrificioꝵ candida ueste ꝓcesserint. cauete de¬
rici: cauete monachi : iuduę. & uirgines: ꝑiclitamim nͥ
sordidas uosatq pannosas uulgus aspexerit. Taceo de
hominib scłi : quib aꝑte bellum indicitur: & in iiti¬

Expanded text:
Zenonis nobis tonas supercilio, Christianum illius Zenonis nobis tonas supercilio, Christianum illius debere esse patientiae, ut si quis sua auferre voluerit, gratanter amittat . Nonne nobis satis est, patienter perdere quod habemus, nisi violento atque raptori agamus gratias, et eum cunctis benedictionibus prosequamur? Docet Evangelium ei, qui nobiscum velit judicio contendere, et per lites ac jurgia auferre tunicam, etiam pallium esse concedendum: Hoc dico, non quod aliquid sceleris in hac sententia sit, seas, et magna secteris. Unde adjungis, Gloriam vestium et ornamentorum Deo esse contrariam. Quae sunt, rogo, inimicitiae contra Deum, si tunicam habuero mundiorem, si episstratione sacrificiorum candida veste processerint? Cavete, clerici; cavete, monachi; viduae et virgines, periclitamini, nisi sordidas vos atque pannosas vulgus aspexerit. Taceo de hominibus saeculi, quibus aperte bellum indicitur, et inimici
Abbreviated transcription (Latin):
q: impios & preuaricatores dicimus perire ꝑpetuo.
& xp̃ĩanos si inpecc̃o preuenti fuerint saluandos eẽ
post penas. xxt. Iungis preterea duo capitula.
interse discrepantia: quȩ si uera sint os aꝑire non poter̃t.
Sapientiã. & intellectum scripturarum: nisi qui didice¬
rit scire nomposse.xR. Et iterum. Scientiam legis usur¬
pare non debere indoctum. Aut enĩ magis trum aquo
didiceris ꝓferre cogeris. ut tibi scientiã legis liceat usur¬
pare: aut si magister talis ẽ qui abalio non didicerit & do¬
cuerit te quod ipse ignorabat: restat ut non recte facias.
qui indoctus usurpas scientiã scripturarũ. & magiff
priusꝗͣ discipulus eẽ cepisti. Nisi forte humilitate soli¬
ta magistrũ tui iactitas dm̃: quidocet hominem scien¬
tiam. Utcũ mose innube & caligine. facie ad faciem
audias uerba dĩ. & inde nobis cornuta fronte ꝓcedas̃.
Hec hoc sufficit. sed repente mutaris instoicum: & de

Expanded text:
que impios et praevaricatores dicimus perire perpetuo; que impios et praevaricatores dicimus perire perpetuo; et Christianos, si in peccato praeventi fuerint salvandos esse post poenas? Jungis praeterea duo capitula inter se disSapientiam et 727 intellectum Scripturarum, nisi qui didicerit, scire non posse. Et iterum: Scientiam legis non usurpare debere indoctum . Aut enim magistrum, a quo didiceris, proferre cogeris, ut tibi scientiam legis liceat usurpare: aut si magister talis est, qui ab alio non didicerit, et docuerit te quod ipse ignorabat, restat ut non recte facias, qui indoctus usurpas scientiam Scripturarum, et magister prius quam discipulus esse coepisti. Nisi forte humilitate solita, magistrum tuum jactitas Dominum, qui docet omnem scientiam, et cum Moyse in nube et caligine facie ad faciem audis verba Dei, et inde nobis cornuta fronte procedis. Nec hoc sufficit, sed repente mutaris in Stoicum, et de
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑlegem iudicabuntur. Sine lege impuis eꝰ: qui inȩ¬
ternum ꝑibit. In lege peccator: credens indm̃. Qui ꝑ
legẽ uidicabitur : & ñ ꝑibit. Si peccatores & iniqui
ȩternis ignib exuruntur. Nontimes sententiam tiã
qui iniquũ & pecc̃orem ẽẽ tedicis. & argumentaris
ñ eẽ hominẽ sine pecc̾o sed ẽẽ posse. Ergo solus ille
seruetur. qui ñquã fuit. nec ẽ. sed futurus ẽ. aut for¬
sitan nec futurus. & ꝑeant om̃s quos retro fuisse le¬
gimus. tuipse qui catoniaca nob̃ inflãmaris suꝑbra.
& milonis humeris intumescis. qua temeritate pec¬
cator magistri nom̃ ad sumis. u aut si uistus es & humi¬
litate simulas. pecc̾orem. mirabimur. atq gaude¬
himus habere te solum possidere cũ sociis : quod nec
habuit. Sin aut̃ origenes om̃s rationales creaturas
dicit ñ eẽ ꝑdendas. & diabolo tribuit pęnitentiam.
Quid adnos. qui & diabolum & satellites eius om̃s¬

Expanded text:
per legem judicabuntur . Sine lege impius est, qui in aper legem judicabuntur . Sine lege impius est, qui in aeternum peribit. In lege peccator credens in Deum, qui per legem judicabitur, et non peribit. Si peccatores et iniqui aeternis ignibus exuruntur, non times sententiam tuam, qui iniquum et peccatorem te esse dicis? Et argumentaris hominem non esse sine peccato, sed esse posse. Ergo solus ille salvetur, qui numquam fuit, nec est, sed futurus est, 726 aut forsitan nec futurus: et pereant omnes, quos retro fuisse legimus. Tu ipse qui Catoniana  Al. Catoniaca nobis inflaris superbia, et Milonis humeris intumescis, qua temeritate, peccator, magistri nomen assumis? Aut si justus es, et humilitate simulas peccatorem, mirabimur atque gaudebimus habere te solum et possidere cum sociis, quod nec habuit. Si  dicit non esse perdendas, et diabolo tribuit poenitentiam; quid ad nos, qui et diabolum et satellites ejus omnes
Abbreviated transcription (Latin):
recipit sanitatẽ. Unde scriptũ ẽ. Al ulta flagella
pecc̃or : & nou interitus sempiternus. & ꝑomĩa
flagella atq cruciatus : emendatur isrł. Quẽ enĩ
diligit dñs corripit: flagellat aut̃ omẽm filium
quẽ recipit. Aliud ÷ cede magistri & parentis eͥffe¬
ctu : aliud contra aduersarios crudeli ammo dese¬
iure. Quã obcausam: & in pͥmo psalmo canitur.
Qm̃ ñ resurgunt impii inuidicium. Iam enĩ inꝑdi¬
tionem. preuidicati sunt. Neque pecc̃ores inconsilio iustoꝵ.
Aludẽ głam ꝑdere resurgendi : aliud ꝑire ꝑpetuo. Ne¬
niet inquid hora: inqua om̃s qui insepulchrissunt au¬
dient uocẽ eius : & egredientur. Qui bona fecerunt in
resurrectionẽ uite: Quiaut̃ mala egerint: in resurre¬
tionem uidicii. Vlnde et apłs eodem sensu : quia eodem
& spũ loquitur ad romanos. Quicũq enĩ sine lege pec¬
cauerunt: sine lege ꝑibunt. Etquicunq in lege peccauer̃.

Expanded text:
recipit sanitatem. Unde scriptum est: Multa flagella recipit sanitatem. Unde scriptum est: Multa flagella peccatoris : et non interitus sempiternus. Et per omnia flagella atque cruciatus emendatur Israel. Quem enim diligit Dominus corripit: flagellat autem omnem filium quem recipit . Aliud est caedere magistri et parentis affectu: aliud contra adversarios crudeli animo desaevire. Quam ob causam, et in primo Psalmo canitur: Quoniam non resurgunt impii in judicio. Jam enim in perditionem sunt praejudicati. Neque peccatores 725 in consam perdere resurgendi, aliud perire perpetuo. Veniet, inquit, hora, in qua omnes qui in sepulcris sunt, audient vocem ejus, et egredientur, qui bona fecerunt, in resurrectionem vitae; qui autem mala egerunt, in resurrectionem judicii . Unde et Apostolus eodem sensu, quia eodem et spiritu, loquitur ad Romanos: Quicumque enim sine lege peccaverunt, sine lege peribunt. Et quicumque in lege peccaverunt,
Abbreviated transcription (Latin):
possit. a dicis enĩ. Scriptũ ẽ incentesimo tercio psal¬
mo. Deficiant peccatores aterra: & iniqui ita ut ñ sint¬
Et inisaia. Comburentur in iqui & peccatores sumil:
& qui relinquunt dm̃ consũmabunt᷑. Et ñ intelligis
cõminationẽ di: interdum sonare clementiam. Nenĩ
dicit eos ȩternis ignibus exurendos: sed aterra deficere
mari. Deniq isaias dequo ponis testimoniũ. combu
priȩ hoc de hereticis loquitur : qui rectũ fidĩ trami¬
parata ẽ si neglexeris ad meliora conuerti. Deindeciuiꝰ
est cemeritatis in iquos & peccatores. impiis uingere
quia nob̃ sic definiuntur. Omĩs impius inquus ẽ.
& pecc̃or. nec recipcat. ut possimus dicere omĩs pecc̃or
& iniruuis & iam impius ẽ. Impietas enĩ ꝓpͥe adeos
ꝑtinet. qui noticiã dĩ ñ habent: uel cognitam. trans¬
gressione mutarunt. Peccatũ aut̃ & iniquitas: pro
qualitate uicioꝵ: post peccati & iniquitatis uulnera.

Expanded text:
possit? Dicis enim: « Scriptum est in centesimo tertio psalpossit? Dicis enim: « Scriptum est in centesimo tertio psalmo: Deficiant peccatores a terra et iniqui, ita ut non sintEt in Isaia: Comburentur iniqui et peccatores simul, et qui relinquunt Deum, consummabuntur. » Et non intelligis comminationem Dei interdum sonare clementiam? Non enim dicit eos aeternis ignibus exurendos, sed a terra deficere,mari. Denique Isaias de quo ponis testimonium, Comburprie hoc de haereticis loquitur, qui rectum fidei tramiparata est, si neglexeris ad meliora converti. Deinde cujus est temeritatis, iniquos et peccatores impiis jungere; qui a nobis sic definiuntur. Omnis impius iniquus est et peccator, nec reciprocatur, ut possimus dicere, omnis peccator et iniquus etiam impius est. Impietas enim proprie ad eos pertinet, qui notitiam Dei non habent, vel cognitam transgressione mutarunt. Peccatum autem et iniquitas pro qualitate vitiorum, post peccati et iniquitatis vulnera,
Abbreviated transcription (Latin):
loco. Quid enĩ habes quod ñ accepisti. si aut̃ accepisti
quid głaris quasi nonacẽꝑis. a dicente dño saluatore.
Non descendi decȩlo ut faciam uoluntatẽ meã: seduo¬
luntatem euis qui memisit patris . Et in alio loco. Pat̃
si fieri potest: transeat calix iste ame. Ueruntamen
ñ quod eggo uolo: sed quod tu. Et in oratione dominica.
łiat uoluntas tua sicut in cęlo & interra. Qua senten¬
tiȩ temeritate. iufers di om̃e presidiũ: Et quod in alio
loco frustra conaris aduingere. ñ absq dĩ gr̃a : quomͦ
sentiri uelis ex hoc loco intelligitur: dũ grãm euis. ñ
adsingulare fers oꝑa: sed ad conditionis aclegis & lib̾i
ti ponis capitulo. indie uidicii in iquis & peccatorib
ñ parcendum. sed eternis eos ignibus exurendos. fer¬
requispotest. uint̃ dicere te miscdĩam dĩ. & ante di¬
em uidicii desententia uidicis uidicare. ut si uolu¬
erit iniquis & peccatoribus parcere. te p̾scribente ñ

Expanded text:
id enim habes quod non accepisti? Et si accepisti, quid gloriaris, quasi non acceperis ? dicente Domino Salvatore: Non descendi de coelo, ut faciam voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui me misit Patris . Et in alio loco: Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste. Verumtamen non quod ego volo, sed sicut tu . Et in Oratione Dominica: Fiat voluntas tua, sicut in coelo et in terra . Qua sententiae temeritate aufers Dei omne praesidium? Et quod in alio loco frustra conaris adjungere, Non absque Dei gratia, quomodo sentiri velis, ex hoc loco intelligitur, dum gratiam ejus non ad singula refers opera, sed ad conditionis ac legis et libeti ponis capitulo : In die judicii iniquis et peccatoribus non parcendum, sed aeternis eos ignibus exurendos, ferre quis potest, et interdicere te misericordiam Dei, et ante diem judicii de sententia judicis 724 judicare, ut si voluerit iniquis et peccatoribus parcere, te praescribente, non
Abbreviated transcription (Latin):
dicens Tolite hyrcum decapris iiniũ ꝓreceriere
uitulum in maculatũ anniculũ in holocaustum.
tenr as sucas soꝑ popłin : & benedixit eit. descen¬
taro ẽ fecisset propecc̃o & holo causto & facũ¬
tari. Mulier generat liberos lege nature
& inmunda ẽ. Si masculum peꝑerit : diebus quadra¬
ginta. Si feminã. dieb octoginta. Accusa creatorem
cur inmundũ quicꝗͣ nominet: quod ipse condidit.
Et ñ solum ipsa in munda ẽ : sed & om̃s quod tetige¬
rit. Cũq dies inquit purgatioĩs eius cõpleti fuerĩt
suꝑ filio aut filia: offeret agnũ agniculum in ma¬
culatũ & pullũ colu̾barũ. & turturẽ ꝓpecc̃o ad
hostiũ tab̃naculi testam̃ti sacerdoti: qui offeret in

Expanded text:
Tollite hircum de capris unum pro peccato, et vitulum immaculatum anniculum in holocaustum. manus suas super populum, et benedixit eis. Descenditque cum fecisset pro peccato et holocausto et salutari . Mulier generat liberos lege naturali et immunda est, si masculum pepererit, diebus quadraginta; si feminam, diebus octoginta. Accusa Creatorem, cur immundum quidquam nominet quod ipse condidit. Et non solum ipsa immunda est, sed et omne quod tetigerit. Cumque dies, inquit, purgationis ejus completi fuerint super filio aut filia, offeret agnum anniculum immaculatum, et pullum columbarum, et turturem pro peccato, ad ostium tabernaculi testimonii s
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓm̃iabit peccatũ suũ. inquo peccasse se ꝑspicit: & of
res aitt duos pullos columbarum offeret dño
Vnũ ꝓpecc̃o &e unũ inholocausto. Et portabit ea
e dmatet ei Ceteraꝙ hissimilia. quȩ ftidio uouita¬
sosuientibo. ne fastidium stomacho tuo faciam. In con¬
seauentib quoq narrat moses quod in consec̃tione
taron a filioꝵ eus obtulerit uitulum ꝓpeco s d e¬
tate sup coenua altaris incircuitu digito suo. atq. u¬
tane mundauerit. Similiter in arietȩ fecerit: & de
Songiine eius terigerit auriculam eiuit dexteram:
ssmanum derterã &e sũmitatem pedis dȩrda e q
moulta alia quȩ narrare longissimũ ẽ: entimeratit
dieb. septem ita legimus. Tactũꝙ ẽ indie occauo
&e uocauit moset aaron & filios eius & om̃s senio¬

Expanded text:
pronuntiabit peccatum suum, in quo peccasse se perspicit, et pronuntiabit peccatum suum, in quo peccasse se perspicit, et res, aut duos pullos columbarum offeret Domino, unum pro peccato, et unum in holocaustum: et portabit ea  ei . Caeteraque his similia, quae studio brevitatis omitto, ne fastidium stomacho tuo faciam. In consequentibus quoque narrat Moyses quod in consecratione Aaron et filiorum ejus obtulerit vitulum pro perit super cornua altaris in circuitu digito suo, atque altare mundaverit. Similiter in 733 ariete fecerit, et de sanguine ejus tetigerit auriculam ejus dexteram, et manum dexteram, et summitatem pedis dextri. Et post multa alia, quae narrare longissimum est, enumeratis diebus septem ita legimus: Factum est quoque die octavo, et vocavit Moyses Aaron,
Abbreviated transcription (Latin):
aliquis quem piam & mortuus fuerit: morte mori¬
atur. Sin aut̃ ñ uolens sed ds̃ tradidit eũ in manib
eius : dabo tibi locum ad quem confugiat qui occidit.
In quo notandum: quod ds tradidĩt hominem in
manus euis. & ille qui occidit ꝑ ignorantiam ȩxilio
condennetur. In leuitico lex ponitur. Anima si
peccauerit inconspectu dñi. ñ sponte exomĩb p̃¬
ceptis dñi. quȩ ñ oportet fieri feceritq unum ex
eis siue pontifer suerit siue oĩs synagoga & reliquꝰ
popłs. & postea didicerit peccatum suum quod pec¬
cauit ꝑ ignorantiam: offerret munus. hyrcũ incapͥs.
masculũ inmaculatũ. & ponet manus suas suꝑ ca¬
put eus inter ficientq illũ in loco ubi mactantur
holocausta corã dño quia ꝓpeccato ẽ. Statiq in
consequentib Si tetigerit aliquid inmundum
quod ñ licet tangere & fecerit ꝑ ignorantiam. & pꝰea
didicerit siue ꝓmiserit aliquid & fuerit oblitus:

Expanded text:
aliquis quempiam, et mortuus fuerit, morte morialiquis quempiam, et mortuus fuerit, morte moriatur. Sin autem non volens, sed Deus tradidit eum in manibus ejus, dabo tibi locum, ad quem confugiat qui occiderit . In quo notandum est, quod Deus tradidit hominem in manus ejus, et ille qui occidit per ignorantiam, exsilio condemnatur. In Levitico lex ponitur: Anima si peccaverit in conspectu Domini non sponte, ex omnibus praeceptis Domini, quae non oportet fieri, feceritque unum ex eis, sive Pontifex fuerit, sive omnis synagoga, et reliquus populus, et postea didicerit peccatum suum, quod peccavit per ignorantiam, offeret munus, hircum de capris, masculum immaculatum: et ponet manus suas super caput ejus, interficietque illum in loco ubi mactantur holocausta coram Domino, quia pro peccato est . Statimque in sequentibus: Si tetigerit aliquid immundum, quod non liceat tangere, et fecerit per ignorantiam, et postea didicerit, sive promiserit aliquid, et fuerit oblitus,
Abbreviated transcription (Latin):
dita reꝓmissione filii isaac rident incorde suo: et
tacita cogitatio ñ latet scientiam di. Arguuntur
inrisu: & ipsa cogitatio quasi pars infidelitatis re¬
prehenditur. At tamen ñ ereo quod risere diffi¬
dentiȩ condemnant᷑. sedereo quod postea eredider̃
iusticię palmam accipiunt. Loth nescit in coneu¬
bitu filiarũ quid fecerit: x in obriatus abeis. ñ ht̃
crim̃ conscientiȩ & tamen error inuitio ẽ. Argue
sem̃ urũ iacob quare rachel formosam dilererit.
ꝓqua& seruiuit multo temꝑe.: & inlie primo concu¬
bitu fuerit contristatus. Et ad quiesce tandem huma¬
ne fragilitati: quȩ & pulchra corꝑa diligit. & infor¬
mia detestatur. Luget iacobmortem filii ioseph:
& multo temꝑe consolationẽ ñ recipit filioꝵ. Res¬
pondetq Lugens & gemens. uadã ad infernum.
Etꝑbat se hominẽ: dũ uistus ignorat quid actũ sit
de iusto filio ioseph Inerodo scriptũ ẽ. Si ꝑcusserit

Expanded text:
dita repromissione filii Isaac, rident in corde suo, et dita repromissione filii Isaac, rident in corde suo, et tacita cogitatio non latet scientiam Dei. Arguuntur in risu, et ipsa cogitatio, quasi pars infidelitatis reprehenditur. Attamen non ex eo quod risere, diffidentiae condemnantur, sed ex eo quod postea crediderunt, justitiae palmam acceperunt. Lot nescit in concubitu filiarum quid fecerit, et inebriatus ab eis non habet crimen conscientiae, et tamen error in vitio est. Argue sanctum virum Jacob, quare Rachel formosam dilexerit, pro qua et servivit multo tempore, et in Liae primo concubitu fuerit contristatus; et acquiesce tamdem humanae fragilitati, quae etiam pulchra corpora diligit, et deformia detestatur. Luget Jacob mortem filii sui Joseph, et multo tempore consolationem non recipit 732 filiorum, respondetque: Lugens et gemens, vadam ad infernum : et probat se hominem, dum justus ignorat quid actum sit de justo filio Joseph. In Exodo scriptum est: Si percusserit
Abbreviated transcription (Latin):
gumentari plusquam opor¬
tet. Et in eodem. Insapientia & insimplicitate cord.
mȩrite dm̃. de nesorte huic uiolumini contradica.
tiarum sapientiȩ & scientiȩ di. quã inscrutabilia
sunt iudicia eius. & inuestigabiles uiȩ euis. a Quis
enim cognouit sen sum dñi aut quis consiliarius
euis fuit. istȩ sunt questiones dequib & in alio loco
scribit. stultas aut̃ & ineruditas questiones: deuita:
Sciens qm̃ lites generant. Et eccłiastos dequocer¬
te libro. Nulla ẽ ambiguitas. derit inquit. Sa¬
piens afficiar. & ipsa longe facta ẽ ame. Profun¬
da ꝑfunditas. Quis inuenit eã. ame quęris
quare figulus aliud uas fecerit in honorẽ. aluid
incontumeliam. & ñ ad quiescis paulo ꝑsuo dño
respondenti.  O hõ tu qui es qui respondeas dõ¬
immo impia suscitatio. in ꝑpetuũ conticescat. Lo¬
quit᷑ dã in genesi. Non ad ictam ultra maledicere
terre ꝓpt̃ oꝑa hominũ : quia adpositaẽ mens hõis
diligent̃ admala apueritia. Abraham & sarra au¬

Expanded text:
i plus quam oporteat . Et in eodem loco: In sapientia et in simplicitate cordis quaerite Deum . Ac ne forte huic volumini contradicas,tiarum sapientiae et scientiae Dei, quam inscrutabilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae ejus! Quis enim cognovit sensum Domini? aut quis consiliarius ejus fuit ? Istae sunt quaestiones, de quibus et in alio loco scribit: Stultas autem et ineruditas quaestiones devita, sciens quoniam lites generant . Et Ecclesiastes de quo certe libro nulla est ambiguitas, Dixi, inquit, sapiens efficiar, et ipsa longe facta est a me. Profunda profunditas, quis eam inveniet ? A me quaeris, quare figulus aliud vas fecerit in honorem, aliud in contumeliam, et non vis acquiescere Paulo, pro suo Domino respondenti: O homo! tu quis es, qui respondeas Dimmo impia sciscitatio tua in perpetuum conticescat. Loquitur Deus in Genesi, Non adjiciam ultra maledicere terrae propter opera hominum, quia apposita est mens hominis diligenter ad mala a pueritia . Abraham et Sara, au
Abbreviated transcription (Latin):
& eius rei quas nescio penas luo. Utquid plus faciã
si sponte peccatiero. at. Ame sententię et dispo¬
sitionis di causas requiris. respondit stulte in¬
terrogationi tuȩ lib sapientiȩ. Aitiora te nequę¬
sieris: & fortiora te ne scrutatussis. Et iterũ.

Expanded text:
et ejus rei quam nescio, poenas luo? Et quid plus faciam, et ejus rei quam nescio, poenas luo? Et quid plus faciam, si sponte peccavero? A. A me sententiae et dispositionis Dei 731 causas requiris? Respondet stultae interrogationi tuae liber Sapientiae: Altiora te ne quaesieris, et fortiora te ne scrutat
Abbreviated transcription (Latin):
rere pecc̃o : aut uitare non possumus : non reputat᷑
inprcatum. quod caueri ñ potest. Callide quidem
argumentaris : sed ñ intelligis argum emationem
tuam: contra scãs scripturas facere. Holunt enim
eloquia scripturarũ : & iam ignorantiam habere
peccatum. Unde & iob: offert hostias ꝓfiliis sius. Ne
forte ꝑ ignorantiã in cogitationem peccauerint. Et qͥ
ligna cȩdit. si securi. ac ferro fugiente. deligno homo
fuerit occisus : ꝑgere uibetur adurbem fugitiuoꝵ:
& tandui ibi eẽ quã du sacerdos marimus moriat᷑.
id ÷ redimatur sanguine saluatoris : aut indomo
baptismatis : aut inpenitentia quȩ imitatur bap¬
tismatis grãm : ꝑ ineffabilem clementiam salua¬
toris : qui nonuult ꝑire quẽꝗͣ nec delectatur mor¬
tib pecc̃oꝵe : sed ui reuertatur & uiuat. CR. Rogo
quȩ ẽ ista iusticia ut inpecc̃o tenear erroris cuius
reatum ñ habet conscientia: Nesciome peccasse.

Expanded text:
rere peccato; aut si vitare non possumus, non reputatur rere peccato; aut si vitare non possumus, non reputatur in peccatum, quod caveri non potest. A. Callide quidem argumentaris, sed non intelligis argumentationem tuam contra sacras Scripturas facere. Volunt enim eloquia Scripturarum etiam ignorantiam habere peccatum: unde et Job offert hostias pro filiis suis, ne forte per ignorantiam in cogitatione peccaverint. Et qui ligna caedit, si securi ac ferro fugiente de ligno, homo fuerit occisus, pergere jubetur ad urbem fugitivorum et tamdiu ibi esse, quamdiu Sacerdos maximus moriatur, id est, redimatur sanguine Salvatoris, aut in domo baptismatis, aut in poenitentia, quae imitatur baptismatis gratiam per ineffabilem clementiam Salvatoris, qui non vult perire quemquam, nec delectatur mortibus peccatorum, sed ut convertantur et vivant . C. Rogo quae est ista justitia, ut in peccato tenear erroris, cujus reatum non habet conscientia? Nescio me peccasse,
Abbreviated transcription (Latin):
estimaret. ad nectis. c.xx s i. Alalum nec cogitan¬
dum. Neq illus sententiȩ recordaris. Delicta quis
intelligit. aboccultis meis mundame dñe : & aba¬
lienis parce seruo tuo. cũ ȩccłia &iã ea quȩ ꝑ ignoran¬
tiam delinquimus. & sola cogitatione peccamus.
delicta eẽ fateatur. Intantũ: ut hostias perrore ui¬
beat offerri. Et pontisex qui ꝓcuncto ppło dep̃catur:
ante ꝓse offerat uictimas. Qui certe ñ quã ꝓaliis
uberet᷑ offerre : si uistus ee ñ eẽt. Nec rursum ꝑse
offerre. si peccato careret: ignorantiȩ scilicet. Hunc
michi latissima seripturarum spatia ꝑ agranda sunt.:
ut doceam. errorem & ignorantiam ẽẽ peccatũ.
mulierem ad concupiscendũ
iam mechatus ẽ eam incorde suo.a Nongͦ solum aspectꝰ
& incentiua uitioꝵ reputantur in peccatum : sedea
quib tribuimus adsensum. Aut enĩ uitare possumꝰ
malam cognationem. & consequent̃ possumus ca¬

Expanded text:
existimaret, annectis. Malum nec cogitanexistimaret, annectis. Malum nec cogitandum , neque illius sententiae recordaris: Delicta quis intelligit? ab occultis meis 730 munda me, Domine, et ab alienis parce servo tuo : cum Ecclesia etiam ea quae per ignorantiam delinquimus, et sola cogitatione peccamus, delicta esse fateatur: in tantum, ut hostias pro errore jubeat offerri , et Pontifex qui pro cuncto populo deprecatur, ante pro se offerat victimas, qui certe numquam pro aliis juberetur offerre, nisi justus ipse esset, nec rursum pro se offerret, si peccato careret ignorantiae. Scilicet nunc mihi latissima Scripturarum spatia peragranda sunt, ut doceam errorem et ignorantiam esse peccatum. mulierem ad concupiscendum eam, jam moechatus est eam in corde suo ? Non ergo solus aspectus et incentiva vitiorum reputantur in peccatum; sed ea quibus attribuimus assensum. Aut enim vitare possumus malam cogitationem, et consequenter possumus ca
Abbreviated transcription (Latin):
iungit testimonia inquib seriptum ẽ apud iob.
Quis enĩ mundus a sordibus: nec si unius &iam
diei sic uita eius interra. et inpsalmo quinquage¬
simo. In iniquitatib conceptussum: & in delictis
peperit me : mater mea. Et inepła ioħis. Si dixerimus
quia peccatũ ñ habemus : nos ipsos decipimus & ueritaᷤᷤ
in nob̾ ñest. Tuediuerso asseris posse hominẽ sine poc¬
cato eẽ. Et ut hoc uerum dixisse uidearis: statim
iungis. & di mandata facile custodire siuelit. Quȩ
aut rarus aut nullus impleuit. Si enĩ facilia st̃:
debent aplurib custodiri. Sin aut̃ ut concedamus
tibi rarus quisq ea explere potest : manifestũ ẽ diffi¬
cile ẽẽ quod rarũ ẽ. Atq ut hoc augeas & magnitu¬
dinem tuȩ uirtutis ostendas. quo scilicet debono
conscientiȩ thesauro eructare conaris : ponis intitu¬
lo .c axIII. Nec leuit̃ quidem ẽẽ peccandum. Et
quid sit hocleuit̃. neforte in oꝑe te aliquis dirisse

Expanded text:
jungit testimonia, in quibus scriptum est apud Job: jungit testimonia, in quibus scriptum est apud Job: Quis enim mundus a sordibus? nec si unius etiam diei sit vita ejus in terra . Et in Psalmo quinquagesimo : Ecce in iniquitatibus conceptus sum, et in peccatis concepit me mater mea. Et in Epistola Joannis: Si dixerimus, quia peccatum non habemus, nosmetipsos decipimus, et veritas in nobis non est . Tu e diverso asseris, Posse hominem sine peccato esse: et ut hoc verum dixisse videaris, statim adjungis, Et Dei mandata facile custodire, si velit, quae aut rarus, aut nullus implevit. Si enim facilia sunt, debent a pluribus custodiri. Sin autem, ut concedamus tibi, rarus quisquam ea implere potest, manifestum est esse difficile quod rarum est. Atque ut hoc augeas, et magnitudinem tuae virtutis ostendas, quod scilicet de bono conscientiae thesauro eructare credaris, ponis in titulo: Ne leviter quidem esse peccandum . Et quid sit hoc leviter, ne forte in opere te aliquis dixisse
Abbreviated transcription (Latin):
Et eotemꝑe cepit ihc predicare etdicere. Pȩnitentiam
agite adppinquauit enĩ regnũ cęloꝵ. Et iterum. Cir¬
eiubat iħe ciuitates & uicos: docens insynagogis eoꝵ¬
x p̃dicans eugłm regni. Et apłis precepit. Ite et pdica¬
te dicentes: qm̃ ad ꝑpinquauit regnũ celors. Tuaut̃
nos manicheos uocas. cut legi eugłm preserentes. in
illa umbrã in hoc ueritatem eẽ dicamus. Etnon intel
damnare legem quod manicheusfacit: aliud legi p̃fer¬
hoc presens dñs loquitur. Ibi ꝓmittitur : Hc impletur.
lbi inicia: hic ꝑfectio ẽ. Inilla oꝑum fundamenta iaci¬
untur: hic fidei & gr̃ȩ culmen inponitur. Hex posu¬
mus: ut egregii preceptoris doctrina monstretur.
mandata facile custodire si uelit. Dequo abunde dic¬
tumẽ. Cumq imitatorem immo expletorem oꝑis
fateatur : non intellegis in eodem oꝑe dixisse contͣria.
Ille enĩ inquin quagesimo quarto titulo tereiõ libri
ponit neminẽ sine sorde. & sine pecco ẽẽ : statimq

Expanded text:
Ex eo tempore coepit praedicare et dicere: Poenitentiam agite, appropinquavit enim regnum coelorum . Et iterum: Circuibat Jesus civitates et vicos, docens in synagogis dicate, dicentes, quoniam appropinquavit regnum coelorum. Tu autem illos Manichaeos vocas, quia Legi Evangelium praeferentes, in illa umbram, in hoc veritatem esse dicamus, et non intel esse  Al. est damnare Legem, quod Manichaeus facit; aliud Legi praeferens Dominus loquitur; ibi promittitur, hic impletur; ibi initia, hic perfectio est; in illa operum fundamenta jaciuntur, hic fidei et gratiae culmen imponitur. Hoc posuimus, ut egregii praeceptoris doctrina monstrareturmandata facile custodire, si velit, de quo abunde dictum est. Cumque se imitatorem, immo expletorem operis Mss. Cirinum, esse fateatur, non intelligit se in eodem opere dixisse contraria. Ille in quinquagesimo quarto titulo tertii libri, ponit neminem sine sorde et sine peccato esse, statimque
Abbreviated transcription (Latin):
carpamus. Hazareusscõ crine uenerabilis alteriꝰ
subita morte maculatur : & om̃s dies consecratioĩs
euis preteriti irriti fiunt. Posteaq offerunt᷑ ꝓ eo¬
duo turtures & duo pulli colũbarũ: unus ꝓpecc̃o.
& alter in holocausto. Indie quoq consũmationis
eius : offertur agnus agnus cũ holocausto & agna
ꝑpecc̃o. Et post multa scriptũ ẽ. Et nc̃ magnifi¬
Proquo septuaginta interpretati st̃: & einundans
ñ mundauit reũ. Quod scilicet. &iam post in¬
dulgentiam : reussit ꝓpriȩ conscientiȩ. Cũq ait.
ignorauerit popłs & fecerit unum ex his quȩ fac̾e
infertur & dr̃. Offerte hyrcum caprarum ꝓpec¬
ceto: & placbit sacerdos ꝓomñi symagoga filioꝵ isrł.¬

Expanded text:
carpamus. Nazaraeus sancto crine venerabilis, alterius carpamus. Nazaraeus sancto crine venerabilis, alterius subita morte maculatur, et omnes dies consecrationis ejus praeteriti irriti fiunt: posteaque pro eo offeruntur duo turtures, et duo pulli columbarum, unus pro peccato, et alter in holocaustum. In die quoque consummationis ejus offertur agnus in holocausto et agna pro peccato. Et post multa scriptum est : Et nunc magnifintem: pro quo Septuaginta interpretati sunt, et emundans non mundabit reum, quod scilicet etiam post indulgentiam, reus sit propriae conscientiae. Cumque, ait, ignoraverit populus, et fecerit unum ex his quae facere infertur et dicitur: Offerte hircum caprarum pro peccato, et placabit Sacerdos pro omni synagoga filiorum Isr
Abbreviated transcription (Latin):
quoq quod indie purgatioĩs eius offerat᷑ ꝓeo uicti¬
ma ꝓpecc̃o duoq turtures & duo pulli colũ baꝵ.
unus ꝓpecc̃o. & alius in holocaustũ. Et qui fluxũ
seminis patitur. eodem sacrificii ordine ꝓ pecc̃o & ho¬
locausto lib̾atur. & ad extremum infertur. Timora¬
tos facite filios isrł ab inmunditiis suis : & ñ mori
ent᷑ ꝑ pecẽo.si contaminauerint tab̾naculum testa¬
inholocaustũ. Duos hyrcos accipit ab uniuerso
popło: unũ exeis offerat ꝓpecẽꝯ suo. & unũ ꝓpec̃o
popłi : & arietem in holo. austũ. Alter hyrcors
cuncta pecc̃a suscipit popłi intypumdñĩ saluato¬
ris & offert in solitudinẽ: & su placaiur ̃ om̃i
multitudimi. Ad extremũ dr̃. Si coraelorit hõ
descĩficatis ꝑ ignorantiam : in putatur ei ini¬
tas atq delictum : & uoti reus erit. Niͥnoe e apłs
monet. eucaristiam dñ cũ cautione sumend̃.
ne in condemnationem nob sumamus atq uidicium.
Sidamnatur inlege ignorantia. quanto magis in

Expanded text:
die purgationis ejus offeratur pro eo victima pro peccato, duoque turtures et duo pulli columbarum: unus pro peccato, alius in holocaustum . Et qui fluxum seminis patitur, eodem sacrificii ordine pro peccato et holocausto liberatur. Et ad extremum infertur: Timoratos facite filios Israel ab immunditiis suis, et non morientur pro peccato suo, si contaminaverint tabernaculum testain holocaustum, duosque hircos accipiat ab universo populo; unum ex eis offerat pro peccato suo, et unum pro peccato populi, et arietem in holocaustum . 734 Alter hircorum cuncta peccato suscipit populi in typum Domini Salvatoris, et effert in solitudinem: et sic placatur Deus omni multitudini. Ad extremum dicitur. Si comederit homo de sanctificatis per ignorantiam, imputatur ei iniquitas atque delictum, et voti reus erit. Unde et Apostolus monet eucharistiam Domini cum cautione sumendam, ne in condemnationem nobis sumamus atque judicium . Si damnatur in lege ignorantia, quanto magis in
Abbreviated transcription (Latin):
hensio: ñ eũ uolueris accusare quare te non dm̃ fecerit.
Sed dices. Si non possum: ergo peccatũ non habeo. Ha¬
bes peccatũ : quare ñfeceris quod alius potinit facere.
Rursumq ille cuiꝰ comꝑatione deterior es. uel tui in
alia uirtute : uel alterius erit collatione peccator.
Atq ita fit: ut quẽcũq primũ putaueris: minor sit
eo qui se in alia parte maior ẽ. CR. si ñ potest hõ ẽẽ sine

Expanded text:
hensio, si eum volueris accusare, quare te Deum non fecerit. hensio, si eum volueris accusare, quare te Deum non fecerit. Sed dices, Si non possum, ergo peccatum non habeo. Habes peccatum quare non feceris, quod alius potuit facere. Rursumque ille, cujus tu comparatione deterior es, vel tui in alia virtute, vel alterius erit collatione peccator: atque ita fit, ut quemcumque primum putaveris, minor sit eo, qui se in alia parte major est. 24. Deus potest servare
Abbreviated transcription (Latin):
uersus in quib quondam pueri lusimus: ñ om̃s sumliter
uel inprȩmiis. uel in narrationibus. uel in excessibus. uł
inargumentis. aut ȩremplum copia. & epilogoꝵ dulce¬
dine se agunt : sed eloquentiȩ suȩ in alia atq alia parte
dissimilessunt. Deuiris magis ecclesiasticis loquar. Alulu
sunt. Alii cũ instrumento nouo optime senserint : in psal¬
mis & inueteri testamento mu ti sunt. Hoc totũ dico: qd̃
ñ omĩa possumus om̃s. Rarusq aut nullus ẽ diuitum :
qui in omĩ substania sua paria untuersa possideat. Pos¬
sibilia p̃cepit ds̃. & ego fateor. Sed hȩc possibilia : cuncta:
singuli habere ñ possumus. Non inbecillitate naturȩ. ne
calumniã facias : sed animi lassitudine : quȩ cunctassi¬
mul & semꝑ non potest habere uirtutes. Quod si& meo
argius creatorem. quare te talem condiderit. qui de-¬
ficias atq lasescas : dicam iterum. Al aior erit repre¬

Expanded text:
oversiis, in quibus quondam pueri lusimus, non omnes similiter oversiis, in quibus quondam pueri lusimus, non omnes similiter vel in prooemiis, 720 vel in narrationibus, vel in excessibus, vel in argumentis, aut exemplorum copia, et epilogorum dulcedine se agunt: sed eloquentiae suae alia atque alia in parte dissimiles sunt. De viris magis ecclesiasticis loquar. Multi sunt. Alii cum in Instrumento novo optime senserint, in Psalmis et veteri Testamento muti sunt. Hoc totum dico, quod non omnia possumus omnes : rarusque aut nullus est divitum, qui in omni substantia sua paria universa possideat. Possibilia praecepit Deus, et ego fateor. Sed haec possibilia cuncta singuli habere non possumus: non imbecillitate naturae, ne calumniam facias Deo; sed animi lassitudine, qui cunctas simul et semper non potest habere virtutes. Quod et si in eo arguis Creatorem, quare te talem condiderit, qui deficias atque lassescas; dicam iterum, major erit repre
Abbreviated transcription (Latin):
sedȩreo coronabitur quod possidet. Omĩa enĩ habere &
nulla indigere: uirtutis eius ẽ qui peccatũ ñ fecit: nec
dolus inuentus ẽ more euis. Qui cũ malediceretur:¬
ñ maledirit. Qui confident̃. uirtutũ conscientia loq̃¬
batur. Ecce uenit princeps mundi huius: & in me
inuenit nichil. Qui cũ eẽt informa dĩ. nequaquam
rapinam arbitratus ẽ ȩqualem se ẽẽ dõ: sed se exinanut
formã serui accipiens : & factus ẽ obȩdiens patriusq
ad morten: & mortẽ crucis. Propterea donauit eids̃
genu : cȩlestia. & terrena. & inferna. Si gͦ inuna epĩ
ꝑsona pauca precepta. aut nequaquam aut difficul¬
ter inuenias. quid facies de omĩ homine qui cunc ta
Ille tardus incessu : sed stabilis inp̃lio. Hic pulchram
habet faciem: sed rauce uocis ẽ. Alius tetram: sed dulci
modulatione decantat. Illum ingeniosum: sed obliuiosum.
hunc memorem: sed tardi uidemis ingenũ. In ipsis contͦ¬

Expanded text:
sed ex eo coronabitur, quod possidet. Omnia enim habere, et sed ex eo coronabitur, quod possidet. Omnia enim habere, et nullo indigere, virtutis ejus est qui peccatum non fecit, nec dolus inventus etia loquebatur: Ecce venit princeps mundi hujus, et in me invenit nihil . Qui cum esset in forma Dei, nequaquam rapinam arbitratus est aequalem se esse Deo, sed se exinanivit, formam servi accipiens, et factus est obediens usque ad mortem, mortem autem crucis. Propterea donavit ei Deugenu coelestia, terrestria, et inferna . Si ergo in una episcopi persona pauca praecepta aut nequaquam, aut difficulter invenies; quid facies de omni homine, qui cuncta Ille tardus incessu, sed stabilis in praelio est. Hic pulchram habet faciem, sed raucae vocis est. Alius tetram, sed dulci modulatione cantat. Illum ingeniosum, sed obliviosum: hunc memorem, sed tardi videmus ingenii. In ipsis contr
Abbreviated transcription (Latin):
debuit. sed abicere. Quid faciet qui gaudet adiutia. qui
emendare ñ audet. qui conscientiã suã metuit & quod
cunctus popłs clamitat uescire sesimulat: quodq sequit᷑.
onem abhis qui foris sunt habeat. ut &iam aduersariors
uersatio. puto quod ñ sit facile repperire. Alarimeq¬
illud: ut potens sit aduersariis resistere: & ꝑuersas oppri¬
mere & superare doctrinas: ut ñ neophitus ep̃s ordinetur.
Quodiudemus nr̃is temporibus : ꝓsũma eligi uistitia.
Si enĩ baptismũ stati iustum faceret. & omĩ plenũ ui¬
stitia: nequaquã utiq apłs neophitũ refutaret. Sed bap¬
tismum. & uera peccata concedit: nouas uirtutes non
tribuit. dimittit ecarcet. & dimisso : si laborauerit
premia pollicet᷑. Aut nullus inquã aut rarus ẽ. qui oĩa
habeat quȩ habere debet ep̃s. & tam̃ si unum uel duode
carebit uocabulo : nec exeo dampnabitur quod ñ habet.

Expanded text:
debuit, sed abjicere. Quid faciet, qui gaudet ad vitia, qui debuit, sed abjicere. Quid faciet, qui gaudet ad vitia, qui emendare non audet? qui conscientiam suam metuit; et quod cunctus populus clamitat, nescire se simulat? Quodque 719 sequonem ab his qui foris sunt habeat: ut etiam maledictis aversatio: puto quod non facile sit reperire, maximeqillud, ut potens sit adversariis resistere, et perversas opprimere et superare doctrinas. Vult ut non neophytus episcopus ordinetur, quod videmus nostris temporibus pro summa eligi justitia. Si baptismum statim justum faceret, et omni plenum justitia, nequaquam utique Apostolus neophytum refutaret; sed baptismus vetera peccata conscindit, novas virtutes non tribuit, dimittit e carcere, et dimisso, si laboraverit, praemia pollicetur. Aut nullus, inquam, aut rarus est, qui omnia habeat, quae habere debet episcopus. Et tamen si unum vel duo de carebit vocabulo: nec ex eo damnabitur, quod non habet,
Abbreviated transcription (Latin):
dicũ. ornatũ. hospitalemq ut repperias: illud certe qđ
sequitur. AIA A RT I N OÑ. qui possit docere : nonut
interpretatur latina simplicitas. docibilem. cũ cȩteris uir¬
tutibus difficulter inuenies. Uinolentũ quoq & ꝑeussorem
& turpis lueri cupidum. repudiat apłs: & ꝓhis cupit man¬
suetũ absq uirgio: sine auaritia. & ut domũ suã optune
regat. Q uodq uel dificillimum ẽ ut filios habeat subiectos
cũ omĩ pudicitia: uel filios carnis uel filiosfidei. Cũ omĩ in¬
quit pudicitia. Nei sufficit ꝓpͥam habere pudicitiam:
nisi &iam filioꝵ & comitum ac ministroꝵ pudore decoret᷑.
Dicente dauid. Ambulans inua in maculata: hemichi
lum opere: sedsermone quoq & mitib se abstineant ab
inpudicis. Neforte illud incidat heli. quicerte increpuit
filios suos dicens. Nolite filii mei. nolite. Nonbonam famã
ego audio de uobis. Corripuit : & punitus ẽ. quia ñ corripe

Expanded text:
dicum, ornatum, hospitalem, ut reperias: illud certe, quod dicum, ornatum, hospitalem, ut reperias: illud certe, quod sequitur διδακτικὸν, qui possit docere: non ut interpretatur Latina simplicitas, docilem, cum caeteris virtutibus difficulter invenies. Vinolentum quoque et percussorem, et turpis lucri cupidum, repudiat Apostolus: et pro his cupit mansuetum, absque jurgio, sine avaritia, et ut domum suam optime regat, quodque difficillimum est; ut filios habeat subjectos, cum omni pudicitia, vel filios carnis, vel filios fidei. Cum omni, inquit, pudicitia. Non ei sufficit propriam habere pudicitiam, nisi ea filiorum et comitum ac ministrorum pudore decoretur, dicente David: Ambulans in via immaculata, hic mihi lum opere, sed sermone quoque et nutibus se abstineant ab impudicitiis: ne forte illud incidat Heli, qui certe increpavit filios suos dicens: Nolite, filii mei, nolite: non bonam famam audio ego de vobis . Corripuit, et punitus est, quia non corripere